Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1893

◄ |
18. Jahrhundert |
**19. Jahrhundert**
| 20. Jahrhundert
| ►

◄◄ |
◄ |
1889 |
1890 |
1891 |
1892 |
**1893**
| 1894
| 1895
| 1896
| 1897
| ►
| ►►

| 1893 |
| --- |
|  D Bänd *Winnetou I bis III* vum Karl May erschyne. |

| 1893 in andere Kaländer |
| --- |
| Ab urbe condita | 2646 |
| Armenische Kaländer | 1341–1342 |
| Ethiopische Kaländer | 1885–1886 |
| Buddhistische Kaländer | 2437 |
| Chinesische Kaländer |
|  – Ära | 4589–4590 oder 4529–4530 |
|  – 60-Joor-Ziklus |
Wasser-Drache (壬辰,
29)– Wasser-Schlange (癸巳,
30) |
| Hebräische Kaländer | 5653–5654 |
| Islamische Kaländer | 1310–1311 |
| Thai-Solar-Kaländer | 2436 |

## Was isch bassiert?

* 1. Jänner: Dr Karl Schenk wird zum sechste Mol Bundespresidänt vu dr Schwyz.
* 6. Augschte: Dr Kanal vu Korinth wird fir dr Schiffsverchehr ufgmacht.
* 20. Augschte: In dr Schwyz wird e Volksinitiative fir d Abschaffig vum Schächten aagnuu.
* 9. Septämber: Dr *Stuttgarter FV 93* wird grindet.
* 19. Septämber: Z Neiseeland chemme d Fraue s aktiv Wahlrächt iber.
* 29. Oktober: Nationalrots- un Ständerotswahle in dr Schwyz
* 15. Novämber: Dr Fueßballverain FC Basel wird grindet.
* Dr Edvard Munch molt di erscht Version vu sym Gmälde *Dr Schrei*.
* Winnetou I bis III vum Karl May erschyne.
* Mit dr Eroberig vu Timbuktu dur d Franzose goht s Mali-Rych unter.

## uf d Wält chuu

* 3. Jänner: Frida Hilty-Gröbly, Schwyzer Mundartschriftstellere
* 12. Jänner: Hermann Göring, dytsche NS-Bolitiker
* 21. Jänner: Wilhelm Zentner, dytsche Germanischt und Musigwüsseschaftler
* 10. Merz: Emil Müller, Schwyzer Architäkt un Bolitiker
* 19. Merz: Albert Meyer, Schwyzer Lehrer und Übersetzer
* 3. April: Oscar Frey, Schwyzer Offizier
* 20. April: Joan Miró, katalanische Moler un Bildhauer
* 17. Augschte: Mae West, US-amerikanischi Schauspiileri
* 28. Septämber: Maurice Bazin, franzesische Bolitiker
* 23. Novämber: Hans Kohler, dytsche Bolitiker
* 10. Dezämber: Hans Schmidt, Schwyzer Architäkt
* 23. Dezämber: Hugo Marti, Schwiizer Germanischt, Schriftsteller und Journalischt
* 26. Dezämber: Mao Zedong, chinesische Bolitiker

Datum nid bekant
* Hans Guggebüel, Schwyzer Mundartschriftsteller (1893 oder 1892)
* Emilie Kuster-Weder, Schwyzer Mundartdichterin

## gstorbe

* 20. Mai: Henriette Obermüller, badischi Revolutionäri un Frauerächtleri
* 11. Juli: Alexander Gregg, US-amerikanische Bischof
* 19. Juli: John Hancock, US-amerikanische Bolitiker
* 6. Augschte: Jean-Jacques Challet-Venel, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 14. Septämber: Antoine Louis John Ruchonnet, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 6. Novämber: Pjotr Iljitsch Tschaikowski, russische Komponischt

## Weblink

 **Commons: 1893** – Sammlig vo Multimediadateie
# Walter Ulbricht

dr Walter Ulbricht (1950)
Dr **Walter Ulbricht** (\* 30. Juni 1893 z Leipzig, † 1. Auguscht 1973 z Groß Dölln, Gmeind Templin, Brandeburg) isch dr füehrendi Politiker von dr früehe DDR gsii.

Er isch 1928 Mitgliid vom Rychstag vo dr Weimarer Republik worde. Nach dr Machtergriifig vom Hitler 1933 isch er nach Prag, und 1938, wiider uuf dr Flucht vor de Nazis, in d Sowjetunion emigriert. 1946 isch er Mitbegründer von dr SED gsii und dört schtellverträtende Sekretär worde. 1949 bis 60 isch er schtellverträtende Minischterpräsidänt vom Land gsii, und 1960 bis 1973 schliesslich Schtaatsrat-Vorsitzende, das heisst Schtaatschef von dr DDR. Dr Ulbricht isch di triibendi Chraft bim Bau vo dr Berliner Muur 1961 gsii.

## D Pressekonferänz vom 15. Juni 1961

Am 15. Juni 1961 het der Walter Ulbricht e Pressekonferänz gä. Nach der Usag vom Rainer Holbe isch es bi dere Pressekonferänz um d Versorgigslag i der DDR gange. D Annamari Doherr wo der Reiner Holbe a die Pressekonferänz mit gno het, het du im Walter Ulbrich e Frag gstellt.

Doherr: "I möchti e Zuesatzfrag stelle. Doherr, Frankfurter Rundschou. Herr Vorsetzende, bedütet d Bildig vo nere freie Stadt Ihrer Meinig na, das d Staatsgränze am Brandeburger Tor ufboue wird? U syt Dir entschlosse, däre Tatsach mit allne Konsequänze Rächnig z trage?"

Uf das antwortet der Walter Ulbricht: "I verstah eui Frag eso, dass es Mönsche z Weschtdütschland git, wo wünsche, dass mir d Bouarbeiter vo der Houptstadt vo der DDR düe mobilisiere, um e Muur z boure, ja? Ääh mir isch nid bekannt, das e sone Absicht besteit, da sech d Bouarbeiter vo der Houptstadt houptsächlech mit em Wohnigsbou beschäftige, u ihri Arbeitschraft für das voll augnützt wird, voll ygsetzt wird. Niemer het d Absicht e Muur z boue." (Übesetzig us em Hochdütsch)

Zwöi Mönet nach dere besagte Pressekonferänz isch z Berlin am 13. Ouguscht 1961 d Muur boue worden u der Satz Niemer heig d Absicht e Muur z boue isch als Staatslüüg i d Gschicht yganbe.

## Weblink

 **Commons: Walter Ulbricht** – Sammlig vo Multimediadateie
* Wärch vu un iber Walter Ulbricht in dr Dytsche Digitale Bibliothek
* Andreas Michaelis: *Walter Ulbricht*. Tabellarische Lebeslauf im LeMO (DHM und HdG)
# 29. Juni

|  |
| --- |
| Historischi Johresdäg
Mai · **Juni** · Juli |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |

 |

Dr **29. Juni** isch dr 180. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 181. in Schaltjohr), dodermit blybe no 185 Däg bis zum Änd vum Johr.

## Was isch bassiert?

Edison Home Phonograph mit Wachswalze
Anne-Sophie Mutter
Paul Klee
* 1312: Dr Heinrich VII. wird zum remisch-dytsche Chaiser gchrent. S isch di erscht Chaiserchrenig syt em Untergang vu dr Staufer.
* 1776: Europäischi Sidler grinde d Stadt San Francisco.
* 1888: Mit eme vum Thomas Alva Edison entwicklete Wachswalze-Phonograph wäre Dail vum Oratorium *Israel in Egypt* vum Händel ufgnuu, di erscht bis hite erhalte Musikufnahm.
* 1968: Z Züri chunnt s zue dr Globuskrawall.
* 1976: D Seychelle wäre unabhängig vu Großbritannie.
* 1982: Z Gämf fange s Strategic Arms Reduction Talks (START-Verhandlige) aa fir d Begränzig un Verringerig vu dr strategisch-interkontinentale Atomwaffe, wu uf Vorschlag vu dr USA d SALT-Verhandlige mit dr Sowjetunion solle furtsetze.

## Uf d Wält chuu

* 1795: Carl Burckhardt, Schwyzer Bolitiker
* 1831: William Thomas Clark, US-amerikanische Bolitiker
* 1842: Eduard Presser, dytsche Haimetdichter
* 1860: Renward Brandstetter, Schwyzer Sprochwisseschaftler
* 1886: Robert Schuman, dytsch-franzesische Bolitiker
* 1886: Otto Plattner, Schwyzer Mooler
* 1900: Paula Doell, dytschi Bolitikeri
* 1908: John Hench, US-amerikanische Zaichner
* 1925: Giorgio Napolitano, italienische Bolitiker
* 1942: Andrea Jonasson, dytschi Schauspileri
* 1955: Fritz Kuhn, dytsche Bolitiker
* 1961: Jörg Meuthen, dytsche Wirschaftswisseschaftler un Bolitiker
* 1963: Anne-Sophie Mutter, dytschi Gyygeri
* 1965: Petra Olschowski, dytschi Chunschthischtorikeri un Bolitikeri
* 1995: Gertrud Lutz-Fankhauser, Schwyzer humaniteri Aktivischti

## Gstorbe

* 1779: Anton Raphael Mengs, dytsche Moler
* 1910: Anna Sutter, Schwyzer Sängeri
* 1918: Adrien Lachenal, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 1940: Paul Klee, Schwyzer Moler
* 1976: Hanny Christen, Schwyzer Volkskundler

## Weblink

 **Commons: 29. Juni** – Sammlig vo Multimediadateie
# 1. Juli

|  |
| --- |
| Historischi Johresdäg
Juni · **Juli** · August |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

Dr **1. Juli** isch dr 182. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 183. in Schaltjohr), dodermit blybe no 183 Däg bis zum Änd vum Johr.

## Was isch bassiert?

Basler Düübli
Tour de France 1903
Johann Christian Wentzinger
Pisla Helmstetter
* 1526: D Pinzgauer Ufständische erlyyde im Buurechrieg bi Zell am See e Niderlag gege d Druppe vum Schwäbische Bund.
* 1832: Z Lieschtel erschynt di erscht Uusgab vu dr Zytig *Der unerschrockene Rauracher*.
* 1845: Dr Kanton Basel-Stadt git d Briefmarke Basler Düübli uuse.
* 1847: Dr Amateuraschtronom Karl Ludwig Hencke entdeckt dr Aschteroid (6) Hebe.
* 1896: Dr FC Winterthur wird grindet.
* 1901: Z Züri wird s Grand Café Odeon ufgmacht.
* 1903: Z Montgeron starte 60 Fahrer zue dr erschte Tour de France.
* 1914: Dr Aschtronom Seth Barnes Nicholson entdeckt dr Sinope, ain vu dr Mond vum Jupiter.
* 1937: Irland erklert sich zuen ere Republik.
* 1984: Z Liechtestai stimme di männlige Wahlbrächtigte fir d Yyfierig vum Stimm- un Wahlrächt fir Fraue.
* 1989: Z Wescht-Berlin findet di erscht Loveparade statt.
* 1991: Dr Volker Finke wird Trainer vum SC Friburg.
* 2002: Bi Iberlinge stirzt e Flugzyyg ab, doderby chemme 71 Mänsche um s Läbe.
* 2002: Mit eme 4:0 zwische Spanie un Italie hert d Fueßball-Europamaischterschaft 2012 uf.
* 2013: Kroatie wird Mitglid vu dr Europäische Union.

## Uf d Wält chuu

* 1646: Gottfried Wilhelm Leibniz, dytsche Universalglehrte
* 1742: Georg Christoph Lichtenberg, dytsche Naturforscher un Schriftsteller
* 1902: William Wyler, elsässisch-amerikanische Filmregisseur un -produzänt
* 1903: Karl Friedrich Rieber, dytsche Musiker un Autor
* 1931: Bruno Epple, dytsche Dichter un Moler
* 1954: Bettina Bohn, dytschi Chinschtleri un Chunschterzieheri
* 1955: Augusto De Luca, italienische Chinschtler un Fotograf
* 1986: Agnes Monica, indonesischi Popsängeri
* 2006: Muriel Furrer, Schwyzer Radrännfahreri

## Gstorbe

* 1797: Johann Christian Wentzinger, dytsche Bildhauer, Moler un Architekt
* 1839: Mahmud II., Sultan vom Osmanische Riich vo 1808 bis 1839
* 1876: Michail Alexandrowitsch Bakunin, russische Revolutionär un Anarchischt
* 1877: Lemuel D. Evans, US-amerikanische Bolitiker
* 1922: Emanuel La Roche, Schwyzer Architäkt
* 1947: Ferdinand Amann, franzesische Architäkt
* 1983: Richard Buckminster Fuller, US-amerikanische Architekt
* 1995: Eduard Spörri, Schwyzer Bildhauer
* 2004: Marlon Brando, US-amerikanische Schauspiiler
* 2013: Pisla Helmstetter, elsässischi Zigyneri
* 2024: Martin Stern, Schwyzer Literaturwisseschaftler
* 2025: Gerhard Seiler, dytsche Bolitiker

## Weblink

 **Commons: 1. Juli** – Sammlig vo Multimediadateie
# 10. Augschte

|  |
| --- |
| Historischi Johresdäg
Juli · **August** · September |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

Dr **10. Augschte** isch dr 222. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 223. in Schaltjohr), dodermit blybe no 143 Däg bis zum Änd vum Johr.

## Was isch bassiert?

Ufdailig vum Frankerych
Ernst Wetter
* 0843: Im Verdrag vu Verdun wird s Frankerych vun verstorbene Ludwig em Frumme unter syne Sihn Lothar, Ludwig un Karl ufdailt.
* 1792: Der Tulleriesturm vu dr Sansculottes beändet d Monarchi z Frankrych. Dr Ludwig XVI. wird gfange gnuu.

## Uf d Wält chuu

* 1740: Samuel Arnold, änglische Komponischt
* 1860: Karl Moser, Schwyzer Architäkt
* 1912: Alfons Fügel, dytsche Operesänger
* 1925: Gerhard Jung, dytsche Dialäktdichter
* 1951: Juan Manuel Santos, kolumbianische Bolitiker

## Gstorbe

* 0725: Plektrudis, austrasischi Adligi un Hailigi
* 1832: Niklaus Rudolf von Wattenwyl, Schwyzer General
* 1838: Andrea Rosius à Porta, Schwyzer Theoloog, Schriftsteller und Lehrer
* 1963: Ernst Wetter, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 1976: Willy Hege, Schwyzer Bildhauer un Goldschmid
* 1982: Maurus Gerner-Beuerle, dytsche Bfaarer un Dialäktdichter
* 1983: Richard Gäng, dytsche Dialäktautor

## Weblink

 **Commons: 10. Augschte** – Sammlig vo Multimediadateie
# 31. Dezämber

|  |
| --- |
| Historischi Johresdäg
November · **Dezember** · Januar |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

Dr **31. Dezämber** isch dr 365. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 366. in Schaltjohr) un dr letscht Dag vum Johr.

## Was isch bassiert?

Silveschter-Fyyrwärch
Henri Matisse
* 0406: Rhyibergang vu 406: Im Zug vu dr Velkerwandrig falle Vandale, Alane un Suebe gmainsam in s weschtremisch Gallien yy.
* 1650: Aager wird vun ere große Lawine gschlisse un derno wyter sidlig nei ufböue.
* 1857: Di britisch Chenigi Victoria entschaidet sich fir Ottawa as Hauptstadt vu Kanada.
* 1991: D Sowjetunion wird offiziäll ufglest.

## Uf d Wält chuu

* 1491: Jacques Cartier, franzesische Seefahrer un Entdecker
* 1514: Andreas Vesalius, flämische Anatom
* 1699: Johann Jacob Spreng, Schwyzer Germanischt und Lexikograaf
* 1869: Henri Matisse, franzesische Moler
* 1882: Ida Frohnmeyer, Schwyzer Schriftstellerin
* 1889: Marcel Pilet-Golaz, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 1894: Ernst Niefenthaler, dytsche Buur un Dialäktdichter
* 1919: Artur Fischer, dytsche Erfinder un Unternämer
* 1927: Vishnu-devananda, indische Yogamaischter
* 1937: Wiltrud Pfunder, dytschi Dialäktdichteri
* 1937: Dieter Vogellehner, dytsche Botaniker
* 1937: Ron Winkler, dytsche Schriftsteller.

## Gstorbe

* 0335: Silvester I., Papscht vu 314 bis 335
* 0594: Marius von Avenches, Bischof von Avenches und Lausanne
* 1742: Karl III. Philipp, Pfalzgrof un Kurfirscht vu dr Pfalz
* 1877: Adolphe Braun, franzesische Fotograf un Unternämer
* 1968: Fritz Träris, dytsche Buur un Dialäktdichter
* 1991: Eugen Keidel, dytsche Bolitiker
* 2016: Dietz-Werner Steck, dytsche Schauspiler
* 2022: Benedikt XVI., Papscht vu 2005 bis 2013
* 2025: Peter Faller, dytsche Architäkt
* 2025: Peter-Lukas Graf, Schwyzer Fletischt

## Sunschtigs

* Silveschter

## Weblink

 **Commons: 31. Dezämber** – Sammlig vo Multimediadateie