# 1905

◄ |
19. Jahrhundert |
**20. Jahrhundert**
| 21. Jahrhundert

◄◄ |
◄ |
1901 |
1902 |
1903 |
1904 |
**1905**
| 1906
| 1907
| 1908
| 1909
| ►
| ►►

| 1905 |
| --- |
|  D Bertha von Suttner chunnt dr Friidesnobelbryys iber. |

| 1905 in andere Kaländer |
| --- |
| Ab urbe condita | 2658 |
| Armenische Kaländer | 1353–1354 |
| Ethiopische Kaländer | 1897–1898 |
| Buddhistische Kaländer | 2449 |
| Chinesische Kaländer |
|  – Ära | 4601–4602 oder 4541–4542 |
|  – 60-Joor-Ziklus |
Holz-Drache (甲辰,
41)– Holz-Schlange (乙巳,
42) |
| Hebräische Kaländer | 5665–5666 |
| Islamische Kaländer | 1322–1323 |
| Thai-Solar-Kaländer | 2448 |

## Was isch bassiert?

* 1. Jänner: Dr Marc-Emile Ruchet wird Bundespresidänt vu dr Schwyz.
* 2. Jänner: Dr Aschtronom Charles Dillon Perrine entdeckt dr Jupitermond Elara.
* 22. Jänner: Dr *Petersburger Bluetsunntig* fiert zue dr Russische Revolution 1905 un zur Yyberuefig vu dr erschte Duma.
* 10. Merz: Dr FC Chelsea wird grindet.
* 30. April: Dr Albert Einstein git an dr Universität Züri sy Dissertation *Eine neue Bestimmung der Moleküldimensionen* yy.
* 9. Mai: Grindig vum FC Arminia Reutlingen 1905
* 25./26. Juni: Aidgnessisch Schwing- un Älplerfescht z Interlake
* 20. Juli bis 31. Augschte: Maji-Maji-Ufstand z Dytsch-Oschtafrika
* 13. Augschte: In ere Volksabstimmig mit 85 % Wahlbedailigung spricht si ne Meehait vu 368.208 zu 184 vu dr Norweger fir d Uflesig vu dr Union mit Schweden uus. Am 23. Septämber wird d Union mit em Verdag vu Karlstad ufglest. Dr dänisch Prinz Håkon VII. wird am 18. Novämber zum Chenig vu Norwege gchrent.
* 30. Augschte: Totali Sunnefinschternis z Sideuropa, Algerien un Egypte
* 5. Septämber: Mit dr Unterzaichnig vum Verdrag vu Portsmouth hert dr Russisch-Japanische Chrieg uf.
* 26. Septämber: Dr Albert Einstein vereffetligt syy speziälli Relativitetstheori in dr *Annalen der Physik*.
* 26. Oktober: Noch ere Volksabstimmig am 13. Augschte wird d Union vu Norwege mit Schwede ufglest un Norwegen e aigeständig Chenigrych.
* 29. Oktober: Nationalrots- un Ständerotswahle in dr Schwyz
* 17. Novämber: Korea wird e japanisch Protektorat.
* Der Schwiizer Heimetschutz wird gründet.
* D Agnes Bodmer veröffendlecht di erschti Bibelübersetzig uf Schwizerdütsch.

## uf d Wält chuu

* 1. Februar: Alfred Weitnauer, dytsche Schriftsteller un Haimetbfläger
* 25. Merz: Hans Wanner, Schwyzer Sprochwisseschaftler un Lexikograf
* 2. April: Andrea Schorta, Schwyzer Romanischt
* 3. Mai: Lucien Sittler, elsässische Schriftsteller un Stadtarchivar
* 21. Juni: Jean-Paul Sartre, franzesische Schriftsteller un Philosoph
* 5. Juli: Friedrich E. Vogt, dytsch Schriftsteller
* 22. Juli: Helene Zapf-Beydeck, dytschi Dichteri un Musikeri
* 18. Oktober: Félix Houphouët-Boigny, Bresidänt vu dr Elfebaikischte
* 28. Oktober: Coghuf, Schwyzer Chinschtler
* 9. Novämber: Erika Mann, düütschi Autoorin
* 10. Novämber: Otto Feger, dytsche Jurischt, Archivar un Hischtoriker
* 24. Novämber: Pierre Jaccoud, Schwyzer Aawalt un Bolitiker

Datum nit bekannt:

* Erich Roth, dytsche Theolog un Autor
* Gotthold Otto Schmid, Schwyzer Dialäktautor

## gstorbe

* 7. Jänner: Paul Cérésole, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot
* 9. Jänner: Louise Michel, französischi Lehrerein und Anarchischtin
* 12. April: Auguste Schepp, dytschi Moleri
* 12. Oktober: William Thomas Clark, US-amerikanische Bolitiker

Datum nit bekannt:

* Pietro Axerio, Dichter us dr Walsergmai Arrimmu

## Weblink

 **Commons: 1905** – Sammlig vo Multimediadateie