# Rüssisch-Ukràinischer Kriag

| Russisch-Ukrainischer Krieg |
| --- |
|  **d’ militäärischa Lààg** 0 Kontrolliart vu dr Ukràina
0 Kontrolliart vu Rüsslànd un prorüssischa Sepàràtìschta |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Datum | * **Ànnexioon vu dr Krim:** 18. März 2014
* **Kriag ìm Donbas:** àb’m 13. Àwrìl 2014
* **Groosser rüssischer Ìwwerfàll:** àb’m 24. Hornung 2022
 |
| Ort | Ukraine Ukràina |
| Usgang | ’s düürt noch àà |

 |
| Konfliktparteie |
| Russland Rüsslànd  un „Volksrepüblika“ Donezk un Lugansk, unterschtìtzt dur
Weißrussland Wiissrussland mìt Duldung
 Süüdossezia (numma-n-àm Ààfàng vum Kriag)  | Ukraine Ukràina (zitter 2014 unterschtìtzt dur Üsslàndshìlfa vun àndra Schtààta) |
| Befählshaber |
| Russland Wladimir Putin  Denis Puschilin (2018–2022)  Alexander Sachartschenko (2014–2018)  Leonid Passetschnik (2017–2022)  Igor Plotnizki (2014–2017) | Ukraine Wolodymyr Selenskyj (zitter 2019) Petro Poroschenko (2014–2019) |
| Verlust |
| gschätzt 5500 (Schtànd: Janner 2019) | Ìm Dezamber 2017 hàt dr Presidant Poroschenko vu 2750 geteedeta ukràinischa Soldààta grädd. Ìm Janner 2018 hàt d’ UNO dia Zààhl uff 4.000 gschätzt. |
| Ìnfolga vum Kriag sìnn d’ folgenda Verluschtzààhla:
* äbba 6.000 Toota bis ìm März 2015 (Spiegel)
* 9.640 geteedeta Litt un 22.431 Verlätzta bis àm 15. Septamber 2016 (UNO)
* Ìm Dezamber 2017 hàt d’ UNO mìndeschtens 2.818 geteedeta Ziwilìschta bii’ra Gsàmtààzààhl vu 10.818 Geteedeta zeehlt. D’ Zàhl vu da geteedeta Ziwilìschta-n-ìsch ìm Summer 2018 ìwwer 3.000 gsìì un ìsch noh era Korrektuur ìm Janner 2019 mìt 3.300 ààgaa worra bii era Gsàmtzààhl vu 13.000 Toota.
* Fìrs Joohr 2019 hàt’s a Ààgààb vu 264 Toota un 625 Verlätzta gaa, bii da Ziwilìschta 17 Toota un 41 Verlätzta.
* mehr àss 13.000 Litt (Schtànd März 2021).
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch |

a Kàrta vu dr Ukràina mìt da Gebiater, wo Rüsslànd ànnektiart hàt, un àui mìt da Sepàràtìschtagebiater (Schtànd: 21. Februar 2022)
Dr **Rüssisch-Ukràinischa Kriag** (bis ìm Hornung 2022 hàt maa hàuiptsachlig vu **Ukràina-Konflikt** grädd, àllgmainlig **Ukràina-Kriisa**, **Ukràina-Kriag**, **Kriag geega d’ Ukràina** odd’r **rüssisch-ukràinischer Konflikt**) hàt àm Ànd Hornung 2014 ààgfànga. Àm Ààfàng ìsch’s a regionààler bewàffneter Konflikt gsìì uff dr ukràinischa Hàlbìnsel Krim.

Noh dr Ànnexioon vu dr Krim ìm 2014 sìnn wittera Eskàlàzioona gsìì: Rüsslànd hàt prorüssischa bewàffneta Miliza ìm oschtukràinischa Donbas uffbàuija, wo doo zamma mìt da reguläära rüssischa Truppa geega d’ ukràinischa Schtraitkräfta un Fräiwìlligamiliza kampft hann. Ìm Septamber 2014 hàt maa mìt dr ìnternàzionààla Hìlfa s’ Minsker Àbkumma getroffa, wo fìr dr Kriag ìn dr Oschtukràina a düürhàfta Wàffaschtìllschtànd vorgsah hàt; ìn dr Tààt ìsch ìm bäschta Fàll numma-n-a Schtàbilisiarung vum lokààla Konflikt gsìì, àwwer d’ rüssisch-sepàràtischta Sitta hàt mìt da Prowokàzioona witter gmàcht.

Noh-n-era änder riahwiga Periooda hàt Rüsslànd àb’m Summer 2021 vììla Truppa àn dr ukràinischa Granz fànga-n-àà uffbàuija, àwwer hàt jeener Ààgrìffsplààn bschtrìtta. Àb’m 24. Hornung 2022 ìsch a Ààgrìff dur d’ rüssischa Àrmee üss mehrera Rìchtunga gsìì mìt’m Ziil, d’ ukràinischa Regiarung z’ schtìrza un dur a prorüssischa Reschiim z’ ärsätza. D’ rüssischa Truppa hann àwwer schwaara Verluschta ghàà un hann sìch àlso àb Ànd März 2022 üss’m Norda un Nordoschta vu dr Ukràina z’ruckgezooga, fìr ìhra Ààgrìff üssschliasslig uff dr Oschta vum Lànd z’ konzäntriara. Ìm Süüda-n-ìsch mìt’m Groossààgrìff a Làndverbìndung zwìschem rüssischa Fäschtlànd un dr ànnektiart Krim ärschtällt worra. Ìm Summer ìsch dr rüssischa Ààgrìff, un àb Ànd Àuigscht hàt d’ ukràinischa Àrmee ìm Oschta un Süüda mìt’ma Geega-n-ààgrìff ààgfànga un hàt domìt bis ìm Oktoower 2022 groossa Gebiater z’ruckäroowert. Dr rüssischa Schtààtspresidant Wladimir Putin hàt ìm Septamber 2022 a genrààla Mobilmàchung ìm Rüsslànd ààkìndigt un hàt ìm Moneet druff groossa Taila vu dr Süüd- un Oschtukràina ànnektiart. Noh-n-em Ruckzuug üss da b’sätzta Gebiater sìnn Bewiisa fìr schwaara Kriagsverbraacha vu da rüssischa Truppa geega Ziwilìschta äntdäckt worra.

## Lìteràtüür

* Matthias Dembinski, Hans-Joachim Schmidt, Hans-Joachim Spanger: *Einhegung: Die Ukraine, Russland und die europäische Sicherheitsordnung.* Leibniz-Institut Hessische Stiftung Friedens- und Konfliktforschung, Frankfurt am Main 2014, ISBN 978-3-942532-68-6.
* Andreas Kappeler: *Kleine Geschichte der Ukraine.* 5., überarbeitete und aktualisierte Auflage. C.H. Beck, München 2019, ISBN 978-3-406-73558-5.
* Andreas von Arnauld, Tobias Debiel (Üssg.): *Die Ukraine-Krise* (= *Die Friedens-Warte.* Band 89). BWV Berliner Wissenschafts-Verlag, Berlin 2014, ISBN 978-3-8305-3465-5.
* Richard Sakwa: *Frontline Ukraine: Crisis in the Borderlands.* I. B. Tauris, London/New York 2015, ISBN 978-1-78453-064-8. (Rezension)
* Michael Staack: *Der Ukraine-Konflikt und die gesamteuropäische Sicherheit* (= *WIFIS aktuell.* Vol. 55). Budrich, Opladen [u. a.] 2015, ISBN 978-3-8474-0742-3.
* Taras Kuzio: *Putin’s War Against Ukraine: Revolution, Nationalism, and Crime.* 2017, ISBN 978-1-5432-8586-4.
* André Widmer: *Ostukraine – Europas vergessener Krieg, Reportagen aus dem Donbass.* Rotpunktverlag, Zürich 2018, ISBN 978-3-85869-775-2.
* Sabine Fischer: *Der Donbas-Konflikt. Widerstreitende Narrative und Interessen, schwieriger Friedensprozess.* SWP-Studie, Februar 2019. doi:10.18449/2019S03, (PDF).
* Andreas Heinemann-Grüder, Manfred Sapper, Volker Weichsel (Üss.): *Schlachtfeld Ukraine. Studien zur Soziologie des Krieges.* Berlin 2019 (Themenheft der Zeitschrift *Osteuropa* 3–4.2019), ISBN 978-3-8305-3896-7.
* Derek Averre, Kataryna Wolczuk (Hrsg.): *The Ukraine Conflict. Security, Identity and Politics in the Wider Europe.* Routledge, London 2019, ISBN 978-0-367-23495-9.
* Carolin Gornig: *Der Ukraine-Konflikt aus völkerrechtlicher Sicht* (= *Schriften zum Völkerrecht*, Band 239), Duncker & Humblot, Berlin 2020, ISBN 978-3-428-15893-5.
* Andreas Heinemann-Grüder, Claudia Crawford, Tim Peters (Üssg.): *Lehren aus dem Ukrainekonflikt. Krisen vorbeugen, Gewalt verhindern.* Barbara Budrich, Opladen 2021, ISBN 978-3-8474-2555-7.
* Taras Kuzio: *Russian Nationalism and the Russian-Ukrainian War.* Verlag Routledge, 2022, ISBN 978-1-000-53408-5, doi:10.4324/9781003191438.
* Gwendolyn Sasse: *Der Krieg gegen die Ukraine. Hintergründe, Ereignisse, Folgen.* C. H. Beck, München 2022, ISBN 978-3-406-79305-9.
* Arkadi Arkadjewitsch Babtschenko: *Im Rausch. Russlands Krieg*. Übersetzt von Olaf Kühl. Rowohlt Berlin, Berlin 2022, ISBN 978-3-7371-0177-6.
* Dominique Arel, Jesse Driscoll: *Ukraine’s Unnamed War. Before the Russian Invasion of 2022.* Cambridge University Press, Cambridge 2023, ISBN 978-1-009-05292-4, doi:10.1017/9781009052924.
* Paul D’Anieri: *Ukraine and Russia. From Civilized Divorce to Uncivil War.* 2. Ausgabe. Cambridge University Press, Cambridge 2023, ISBN 978-1-009-31550-0, doi:10.1017/9781009315555.
* Serhii Plokhy: *Der Angriff. Russlands Krieg gegen die Ukraine und seine Folgen für die Welt.* Hoffmann und Campe, Hamburg 2023, ISBN 978-3-455-01588-1 (englisch: *The Russo-Ukrainian War. The Return of History.* New York 2023).
* Jakob Hauter: *Russia’s Overlooked Invasion. The Causes of the 2014 Outbreak of War in Ukraine’s Donbas* (= *Soviet and Post-Soviet Politics and Society.* Band 270). Ibidem-Verlag, Stuttgart 2023, ISBN 978-3-8382-1803-8.

## Weblìnks

 **Commons: Rüssisch-Ukràinischer Kriag** – Sammlig vo Multimediadateie
* Literatur vu un iber Russisch-Ukrainischer Krieg im Katalog vu dr Dütsche Nazionalbibliothek
* *Hintergrundliteratur zum Krieg in Osteuropa*, *Hintergrundliteratur zum Krieg in Osteuropa – Update 24.2.2023*, Üsswàhlbibliogràfia vum Schwiizerischa Soziààlàrkiiv
* *Ukraine-Krieg 2022 – Ukraine-Konflikt 2021/2022*, Dossier mìt’m Hìntergrund vum Konflikt un mìt Ànàlüüsa vu dr Làndeszäntrààla fìr politischa Bìldung Bààda-Wìrttabärg (LpB BW)

## Ainzelnoohwiisa

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Russisch-Ukrainischer\_Krieg“ vu de hochdütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |