Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dramatiker

Ä **Dramatiker** odr **Theaterautor** isch ä Verfasser vo Theaterstück (Drame).

Mänggi Dramatiker hai sich drbii uf beschtimmti Theatergenres konzentriert, wie Komödie (Komödienautor) oder Tragödie (Tragödienautor).

Mänggisch wärde Schtoff us dr Buech-Literatur vom enä Theaterautor für d Bühni bearbeitet (Dramatisierig). Bischbil si d Bearbeitige vo de Wärk vom Karl May für d Karl-May-Schbiil uf verschiidene Bühne.

D Theater chaufe s Rächt, ä beschtimmts Schtück vom enä Theaterautor abkürzt oder ungkürzt ufzfüehre. Der Theaterregisseur het drbii d Uufgob, dr Teggscht as ä dramatischi Handlig auf d Bühni z bringe. Mänggisch macht dr Autor die Umsetzig sälber.

* Alo Allkemper und Norbert Otto Eke (Hrsg): *Deutsche Dramatiker des 20. Jahrhunderts*. Schmidt, Berlin 2002, ISBN 3-503-06149-5
* Dass., Ausg. 2000, ISBN 3-503-04975-4

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Dramatiker“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |
# Härzinfarkt

E Härzinfarkt vom Vorderwandspitz (2) noch em Verschluss (1) vom vordere abstiigende Ast (LAD) vo dr lingge Chranzarterie (LCA), schematischi Daarstellig
Dr **Härzinfarkt**, au **Myokardinfarkt**, in dr Umgangssprooch **Härzschlaag**, **Härzaafall** oder **Härzattacke**, isch en akuts und lääbensbedrooligs Eräignis as Folg von ere Chranket vom Härz. En Abchürzig, wo in dr Humanmedizin gebrüüchlig isch, isch HI oder AMI (*acute myocardial infarction*).

Es handlet sich um e Durchbluetigsstöörig, wo nid verbii goot, (*Ischämie*) vo Däil vo dr Härzmuskle ("Myokard") und wird in de mäiste Fäll dur Bluetgrinnsel in ere arteriosklerotisch veränderete Ängstell vom ene Härzchranzgfäss verursacht. Läitsümptoom vom Härzinfarkt isch e Schmärz im Brustberiich, wo blötzlig duet ufdräte, nid furtgoot und mäistens stark isch. Er chunnt vor allem uf dr lingge Site vor und cha in d Aggsle, Ärm, Underchiifer, Rugge und Ooberbuuch usstraale. Er wird vilmol vo Schwäissusbrüch / chaltem Schwäiss, Schlächtsi und mänggisch Chotze begläitet. Bi öbbe 25 Brozänt vo alle Härzinfarkt git s nume chliini oder käini Beschwärde (sog. stumme Infarkt). In dr Akutfaase vom ene Härzinfarkt git s hüfig gföörligi Härzrhütmusstöörige. Au chliineri Infarkt chönne nit sälte über Chammerflimmere zum blötzlige Härzdood füere, öbbe 30 Brozänt vo alle Doodesfäll bi Härzinfarkt bassiere no bevor Läie chönne hälfe oder vor ere medizinische Therapii.

## Litratuur

* D. P. Zipes et al. (Hrsg.): *Braunwald's Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine.* 7. Uflaag, W. B. Saunders Company, Philadelphia 2004, ISBN 1-4160-0014-3.
* H. R. Arntz: *Prähospitale Versorgung von Patienten mit akutem ST-Streckenhebungsinfarkt.* Z Kardiol (2004) 93: S. 915–916. (onläin as PDF-Datei).
* C. W. Hamm: *Leitlinien: Akutes Koronarsyndrom (ACS) – Teil 2: Akutes Koronarsyndrom mit ST-Hebung.* Z Kardiol (2004) 93: S. 324–341. (online als PDF-Datei).

## Weblingg

 **Commons: Myokardinfarkt** – Sammlig vo Multimediadateie
* Herzinfarktrisiko online testen – Deutsche Herzstiftung

## Fuessnoote

|  |  |
| --- | --- |
|  | Bitte tue de Hiwiis zu Gsundheitsthemene biachte! |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Myokardinfarkt“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |
# Schuel

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel behandlet d Schuel as allgemeini Bildigsinstitution, für witeri Bedütige lueg Schule (Begriffsklärung) |

D Goetheschuel Ilmenau, e typischs Schuelgebäud us dr Gründerzit
E Schuelklass im 18. Johrhundert
Albert Anker (1896)
E **Schuel** (lat. *schola* vo griechisch σχολή [skʰoˈlɛː], ursprüngligi Bedütig: „freiji Ziit“, Nütdue“, spööter „Studium, Vorläsig“), au **Bildigsaastalt** oder **Lehraastalt** gnennt, isch en Institution, wo d Ufgob het, Wüsse und Könne dur Lehrer an Schüeler z vermiddle.

Mä underscheidet zwüsche allgemeinbildende Schuele, wo Grund-, Haupt-, Middel-, und Sonderschuele, wo as Hauptufgoob dr Underricht vo Chinder und Jugendlige hai, Hochschuele und Universidäte, wo d Forschig e wichdige Blatz iinimmt, drzueghöre, und bruefsbildende Schuele, wie Bruefs-, Bruefsfach-, Bruefsufbau und Fachschuele, wo diräkter uf e spötere Bruef usgrichdet si. Für Erwachseni, wo sich wei wiiter bilde, wo aber underdags schaffe, git s Oobeschuele.

Es git au dr Underschiid zwüsche öffentlige Schuele, wo vo politische Institutione wie em Staat, de Gmeinde usw. bedriibe wärde und private Schuele, wo die öffentligi Kontrolle drüber sehr vil chliiner isch.

In de meiste Länder git s e Schuelpflicht für Chinder, so dass si e minimali Bildig, wo in ere modärne, technologisch orientierte Gsellschaft as unerlässlig betrachdet wird, überchömme und sich im Bruefsläbe chönne zrächtfinde. In ermere, vor allem agrarische Gsellschafte, bechömme d Chinder hüfig kei formali Erziehig, au wenn si vo Gsetz us vorgschriibe wer.

## Kritik an dr Schuel

Währed em 20. Johrhundert si die draditionelle Schuele zum Gegestand vo Kritik worde. Z Dütschland het sich das in alle Strömige vo dr Jugendbewegig und Reformpädagogik zeigt. In de 1970er Johr het die antiautoritäri Erziehig breiti Sympathii gnosse, und Alternativschuele si gründet worde.

Mä het vo de Schuele gsait, as si s ehnder wurde verhindere anstatt z fördere, ass Chinder wurde lehre. Das het mä hüfig druf zurugggfüehrt, ass d Underrichtssituation wurd Angst mache. Pädagoge wie dr Francisco Ferrer oder dr Alexander Sutherland Neill hai freijeri Schuele wie Summerhill gründet, währed anderi wie dr John Caldwell Holt im Unschooling, won e Form vo informellem Lehre im e nid schuelische Rahme isch, en Alternative gseh hai.

Dr amerikanischi Psycholog David Keirsey het in sine kritische Essays zeigt, ass vom Schuelsystem nume bestimmti Tämpramänttype gförderet, anderi drgege ghemmt wärde. Er isch au dütlig gege verhaltensänderendi Pharmazeutika, wo bsundrigs im amerikanische Ruum hüfig iigsetzt wärde.

Dr Priester Ivan Illich, wo in Latiinamerika dätig isch, het d Schuele bsundrigs in d Dritte Welt aaklagt, z versage (*Schulen helfen nicht*, 1972).

Dr französischi Soziolog Pierre Bourdieu het in siim Buech *Die feinen Unterschiede* (frz. 1979) zeigt, wi d Schuele biidräge d Klassestrukture z erhalte.

## Weblingg

 **Commons: Schuel** – Sammlig vo Multimediadateie
* Deutscher Bildungsserver
* Schwiizer Schuelplattform
* Fachportal Pädagogik
* Qualität in der Unterrichtspraxis (PDF-Datei; 94 kB)
* Eurydice
* Bildungsausgaben in % des BIP
* S Schulmuseum Nürnbärg
# Durga

d Durga chempft miteme Dämon
D **Durga** (Sanskrit: दुर्गा, *Durgā* f.) isch e wichtigi Göttin im Hinduismus und isch di wildi Form vo de Devi.

D Durga isch di wildi Form vo de Frau vom Shiva im Gegesatz zu de milde Parvati. Im Kult und Mythos isch si aber nöd eng mitem Shiva verbunde und handlet mee aigestädig. Si agiert bsunders as Gegneri vo Dämone. Dargstellt werd d Durga mit acht Ärm, i dene hebt si Waffe und Musiginstrument, so e Schwert, e Draizack, e Pfiil, e Chüüle, e Rad, e Muschelhorn, e Drommle, e Glogge und so witter. Um de Hals trait si mengisch e Chetti us Mentscheschädel. Eres Riittier (*vāhana*) isch de Tiger.

## Büecher

* Hans Wilhelm Haussig (Hg.): *Götter und Mythen des Indischen Subkontinents.* Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
# Shiva

de Shiva as Tanzkönig Nataraja
De **Shiva** (Sanskrit: शिव, *Śiva* m.) isch e Gott im Hinduismus und bildet zäme mitem Brahma und em Vishnu e Trias, wo d Schöpfig (Brahma), d Erhaltig (Vishnu) und d Zerstöörig (Shiva) symbolisiert. De Shiva isch woll de bikanntisti Gott im Hinduismus und spillt i de Mythe e wichtigi Role. Sini Frau isch i de milde Form d Parvati und i de wilde Form d Durga.

## Famili und Ikonografii

De Shiva het im Gegesatz zum Brahma und em Vishnu e Famili, wo zäme mit em vereert werd. As sini Frau gelt d Parvati und sini Chind sind de Ganesha und de Skanda. Wege sinene vile Funktione werd de Shiva verschide dargstellt. As sis anikonische Symbol gelt s Linga, e stilisierts Phallussymbol. Sini Waffe isch de Draizack (*trishula*) und sis Riittier (*vāhana*) isch de wiissi Muni Nandi.

As Uryogi werd de Shiva i de Mediationshaltig dargstellt, maist ufeme Tigerfeeli wo symbolisiert, as er sini Gier und Lüst bizwunge het. Er het sini Auge liecht gschlosse und uf de Stirn isch senkrecht dezue sis dritti Aug aadütet. Da dritti Aug symbolisiert d Inneschau und au di anderi Woornemig. Wen er s dritt Aug uuftuet werded ales wo im Blickfeld litt zerstört.

As Zerstöörer werd de Shiva hüüffig as Tänzer Nataraja dargstellt, wo vomene Füürchrais umgee isch. Mit sinene Füess vertramplet er e Dämoon. De Shiva isch aber nöd as e blinde Zerstöörer aazluege, sondern villmee as e Transformator. Aalts mue zerstöört were, demit Nois entstoo cha.

Noch de hinduistische Uuffassig stürzt de Fluss Ganges vom Himel uf d Erde und het dodebi ase e starchi Wucht, wo d Erde zerstörti, wenn de Shiva de Fluss nöd mit sim Schädel uuffange wör.

## Vereerig

De Shiva und sini Famili, bsunders de elefantechöpfig Ganesha, wered bsundrigs vo de undere Schichte vereert und de Shivakult stoot hüüffig im Widerspruch zu de altöberlifrete vedische Traditioo.

## Büecher

* Hans Wilhelm Haussig (Hg.): *Götter und Mythen des Indischen Subkontinents.* Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
# Jainismus

*d Svastika isch e typisches Symbol vom Jinismus*
De **Jinismus** oder **Jainismus** isch e Religioo, wo wie de Buddhismus im 6.Jh. v. Chr. z Indie usem Hinduismus use entstanden isch. D Aahänger vom Jinismus wered Jaina (skt. जैन *jaina* m. [dʒaːɪnʌ]) gnennt. De Jinismus isch e Religioo mit strenge Regle und zällt weltwiit rund 4,5 Millioone Aahänger, wo sich i zwoo Sekte uftailet, nämli i d Shvetambara und d Digambara. Di maiste Jaina lebet z Indie. De historisch Stifter isch de Mahavira (599-527 v. Chr.), wo zu de Zitt vom Buddha glebt het.

## Gschicht

Noch de Öberliferig vo de Jaina hets 24 Tirthamkara (amg. *titthagara* „Furtbiraiter“) ggee, wo a de Mentschhait de recht Weg zaigt hend. Vo dene sind di erste 22 mythisch, de 23. Tirthamkara Parshva isch halbhistorisch und het im 8.Jh.v. Chr. glebt. De historisch Bigründer vom Jinismus isch de 24. Tirthamkara, de Mahavira Vardhamana (599-527 v. Chr.), e Zittgnoss vom Buddha. Baid Religiosstifter hend au im gliche Piet gwürkt und baid Religione hend drum au verwandti Vorstelige. De Mahavira het e chliini Gmaind um sich ume versammlet, wo sich het chöne etabliere.

Vo de Gschicht vom Jinismus isch nu wenig bikannt. Gege 300 v. Chr. isch e Tail vo de Jaina in Dekkan uusgwanderet. Us dere Gruppe use isch d Sekte vo de Digambara entstande. Di verblibne Jaina im Gangestaal hend sich geg Weste usbraitet. Ersti inschriftlichi Zügnis vo de Jaina stamet usem 2.Jh. n. Chr. und bifindet sich bi Mathura a de Yamuna. Z Südindie setzed epigraphischi Zügnis, wo a de Jaina zuegschribe were, chöd, erst im 4.Jh. ii. Abem 6. Jh. hend sich d Jaina im westindische Land Gujarat bimerkbar gmacht. Die Gruppe het sich um d Erhaltig und Verbraitig vo de Schrifte kümmeret und Gujarat is bald zum Zentrum vo de Shvetambara wore.

Im Mittelalter hend d Jaina, wo nie e groossi Gmainschaft uusgmacht hend, e Tüüff erlebt, do si starch under de Verfolgig vo de Muslim glitte hend, z Südindie zum Tail au vo de Hindu. Erst im 18. Joorhundert sind si wider erstarcht und hend afange, obwoll immerno e chliini Gruppe, e dütlich Iifluss uusüebe, bsunders im nordwestliche Indie.

## Büecher

* Hans Wilhelm Haussig (Hg.): *Götter und Mythen des Indischen Subkontinents.* Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
* Walther Schubring: *Der Jinismus*; i *Die Religionen Indiens*, Bd.III. Stuggart: Kohlhammer 1964.
# Gerard Dou

Dr **Gerard Dou**, au *Gerard Douw* oder *Gerrit Dou*, (\* 7. April 1613 z Leiden; begraabe am 9. Februar 1675 z Leiden) isch e niiderländische Mooler us em Barock gsi. Wäge siner Liideschaft für minuziöösi Detäi und siner volländete Technik gältet er as dr Gründer vo dr Leidener Fiinmoolerei, wo wit bis ins 18. Joorhundert iine pflägt worde isch.

*Die Wassersüchdigi*, 1663
## Lääbe

Dr Dou het bi sim Vater Douwe Jansz, eme Glasmooler, e Leer gmacht. 1624 isch er zum Bartholomeus Dolendo gange, denn isch er zwäi Joor bim Glasmooler Pieter Clouwenhorn gsi und schliesslig drei Joor in dr Wärkstatt vom Rembrandt z Leiden. Sit 1632 het er sälbstständig z Leiden gschafft. 1648 isch er Mitgliid vo dr Leidener Lukasgilde worde. Scho zu Läbzite isch er seer berüemt gsi.

Dr Iifluss vom Rembrandt isch am Aafang grooss gsi. Dr Dou het vo iim vo däm sine Eltere Bortreit gmoolt. Vo 1640 aa si usgezäichneti Schanerbilder vom Dou bekannt, won er in chliinem Format gmoolt het. Die Szeene schbiile sich mäistens in dunkle und änge Rüüm ab.

Dr Gerard Dou het e Hufe Schüeler und Noochfolger ghaa. Dr bedütendst und dröist isch dr Frans van Mieris gsi.

## D Wärk hüte

Öbbe 200 Wärke vom Dou si bekannt. Die wichdigste Arbäite befinde sich hüte im Rijksmuseum Amsterdam, im Louvre z Bariis und in dr National Gallery z London. Au d Gemäldegalerie Alte Meister het mee as e Dotzed vo sine Gmäld, drunder z. B. s Trompe-l'œil *Stilllääbe mit Lüüchter*.

Au uf em Kunstmärt si d Wärk vom Dou ghandlet worde. 2001 isch s Mäisterwärk *Dr Zaanarzt* bi Van Ham Kunstauktionen z Köln zum Ufruef choo. Die Holzdaafele, wo 38,8 × 26,6 cm grooss isch, isch 1900 im Amsterdamer Stedelijk Museum usgstellt worde und 1923 vom Berliner Kunsthändler Paul Cassirer verstäigeret worde. Vo 1929 aa isch s Gmäld in ere middelrhiinische Brivaatsammlig gsi. Bim Van Ham isch *Dr Zaanarzt* 2001 für 5,7 Millioone DM verchauft worde und isch noch em Handelsblatt vom 3. Juli 2001, s düürste dütsche Aukzioonsbild gsi. Hüte befindet sich das Wärk im Kimbell Art Museum z Texas.

## Liddratuur

* Ludwig Lemcke: *Dou, Gerhard*. In: *Allgemeine Deutsche Biographie* (ADB). Band 5, Duncker & Humblot, Leipzig 1877, S. 366 f.

## Weblingg

 **Commons: Gerard Dou** – Sammlig vo Multimediadateie
* *Gerrit Dou in VAN HAM Lexikon der Kunst.* VAN HAM Art Publications, Köln.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Gerard\_Dou“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |
# Euböa

| Euböa |
| --- |
| Edipsos Edipsos |
| **Gwässer** | Egeis |
| Geographische Lage | 38° 30′ N, 24° 0′ O38.5241745 |
|

|  |
| --- |
| Euböa (Griechenland)Euböa |

 |
| **Lengi** | 175 km |
| **Breiti** | 45 km |
| **Flechi** | 3 660 km² |
| **Hechschti Hebi** | Dirphys 1.745 m |
| **Iiwohner** | 220.000  60 Einw./km² |
| **Hauptort** | Chalkida |

**Euböa** (altgriech. Εὔβοια, *Eúboia*), hütigi Ussprooch **Évia** (noigriech. Εύβοια *f. Sg.*, *Evia*) isch e griechischi Insle in dr Egeis. Si het e Flechi vo 3'660 km² und e Bevölkerig vo öbbe 220'000 Iiwooner (Stand: 2005) und isch noch Kreta die zwäitgrössti griechischi Insle. D Hauptstadt isch Chalkida, früener au Chalkis. Es git no e Räije vo witere Chliistedt: Karystos, Kymi, Psachna, Aliveri, Edipsos und Limni. D Insle isch über zwäi Brugge mit em Festland verbunde; äini von ene goot über e Meerängi, wo nume 40 Meter bräit isch. D Iiwooner vo Euböa häi in dr Antike Abante ghäisse. Wie die mäiste griechische Insle isch Euböa früener under andere Nääme bekannt gsi, wie *Macris* and *Doliche*, wo sich uf d Form vo dr Insle bezieen, oder Ellopia und Abanten (Άβαντες) noch de Stämm wo dört gwoont häi.

Euböa het e Küstelengi vo 678 Kilometer und isch öbbe 175 Kilometer lang und 6 bis 45 Kilometer bräit. Über iiri ganzi Lengi goot e Gebirgszug, wo sich im Nordweste an Thessalie aaschliesst und gege Süde über d Insle Andros, Tinos und Mykonos witergoot.

D Insle ghöört zur Region Sterea Ellada (Middelgriecheland). Zum Regionalbezirk Euböa ghööre au d Insle Skyros, e chliine Däil vom Festland e Hufe Felseinseli, wie zum Bischbil d Petalii.

## Weblingg

 **Commons: Euböa** – Sammlig vo Multimediadateie
* Offizielli Website
* www.euboea.de Website mit vile Informazioone und Bilder über Euböa
* Luftufnaam vo dr Insle Euböa
# Andorra la Vella

42.50751.52251011

|  |
| --- |
| **Andorra la Vella**
Parròquia z Andorra |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Wappen |  Lag z Andorra |

 |
| Basisdate |
| Iiwohner: | 22.880 *(31. Dezember 2018)* |
| Flächi: | 12 km² |
| Bevölkerigsdichti: | 1.907 Iiwohner/km² |
| Höchi: | 1.011 m
 |
| Website: | www.comuandorra.ad
 |

**Andorra la Vella** ([ənˈdorə lə βeʎə]; katalanisch für „Alt-Andorra“; schpanisch *Andorra la Vieja*, franzesisch *Andorre-la-Vieille*) isch d Houptschtadt vo Andorra. D Stadt isch mit 22.880 (Stand 31. Dezember 2018) Iiwohner di gröscht Stadt vo Andorra.

## Geografii

Andorra la Vella lit im Südweschte vom Staat Andorra i de eschtlyche Pyrenäe am Zämefluss vo dr bäide Gebirgsbäch *Valira d’Ordino* (au *Valira del Nord*) un *Valira d’Encamp* (au *Valira d’Orient*) zum Fluss Valira. Uf ere Höchi vo 1.013 Meter gläge isch s e beliebt Skigebiet.

## Weblingg

 **Commons: Andorra la Vella** – Sammlig vo Multimediadateie
## Fuessnote
# Aposchtel

D **Aposchtel** sind i dr Tradizion vo dr chrischtleche Chile die Lüüt, wo im Jesus sym Uuftrag dr Glaube bi de Völker verchünde. Die Gruppe heig dr Jesus us alne syne Jünger usgwäält.

Vo de Aposchtel prichtet d Bible rächt vil i de Evangelie und i dr Aposchtelgschicht.

## d zwölf Aposchtel

d *zwölf Aposchtel*, vom Christian Schmid, 17. Joorhundert
Die vier Evangelie könne deils anderi Näme vo de Aposchtel; noch dr Überliferig i dr Chilegschicht het sech die Gruppe vo de zwölf erschte Aposchtel bildet:

* dr Simon Petrus
* dr Andreas
* dr Jakobus
* dr Johannes
* dr Philippus
* dr Bartholomäus
* dr Thomas
* dr Matthäus
* dr Jakobus
* dr Thaddäus
* dr Simon Kananäus
* dr Judas Iskariot

Statt em Judas isch nach dr Uffaart vo Chrischtus dr Matthias zu der Gruppe vo de Aposchtel cho.

Dr Paulus het Chrischtus erscht nach Pfingschte troffe; er wird derno scho i dr Aposchtelgschicht zu de früene Glaubensbote zellt, so wie au dr Barnabas.

## i dr Gschicht vo dr Chile

Dr Name „Aposchtel“ het me sid em Middelalter deils au de Missionaar ggä. Im 8. Joorhundert isch dr Bonifatius vo Ängland zum düütsche Volch choo, und met het em dr „Aposchtel vo de Düütsche“ gseit. Dr Kyril und dr Method sind d „Aposchtel vo de Slawe“ und dr Heilig Mang dr „Aposchtel vom Allgäu“.

I dr römisch-katolische und dr orthodoxe Chile gälte d Bischöf als Nochfolger vo de erschte Lüüt, wo Chrischtus zu de Völker gschickt het. Im 19. Joorhundert sind katolisch-apostolischi Gmeinde und denn die Nöiapostolischi Chile ggründet worde. Au bi de Mormoone gits Aposchtel.

D Aposchtel het me gärn als Schutzpatron vo de Chile gnoo.

* Jürgen Roloff: *Apostolat – Verkündigung – Kirche. Ursprung, Inhalt und Funktion des kirchlichen Apostelamtes nach Paulus, Lukas und den Pastoralbriefen.* Gütersloh 1965.
* Ferdinand Hahn: *Der Apostolat im Urchristentum.* In: *Kerygma und Dogma* 20, 1974, S. 54–77.

## Weblink

 **Commons: Aposchtel** – Sammlig vo Multimediadateie
* Die Zwölf / Zwölferkreis uf theologie-systematisch.de
# Nürnberg

| Wappe | Dütschlandcharte |
| --- | --- |
|  |

|  |
| --- |
|  |

49.45555555555611.078611111111309 |
| Basisdate |
| Bundesland: | Bayern |
| Regierigsbezirk: | Middelfranke |
| Höchi: | 309 m ü. NHN |
| Flächi: | 186,5 km² |
| Iiwohner: |
529.508 *(31. Dez. 2024)* |
| Bevölkerigsdichti: | 2840 Iiwohner je km² |
| Poschtleitzahle: | 90402–90491 |
| Vorwahle: | 0911, 09122, 09129 |
| Kfz-Chennzeiche: | N |
| Gmeischlüssel: | 09 5 64 000 |
| Stadtgliderig: | 7 Stadtbezirk |
| Adress vo dr Stadtverwaltig: | Rathausplatz 2 90403 Nürnberg |
| Webpräsenz: | www.nuernberg.de |
| Oberburgermeischter: | Ulrich Maly (SPD) |
| D Laag vo dr Stadt Nürnberg z Bayre |
| Charte |

**Nürnberg**, alemannisch **Nüerebäärg**, fränkisch **Nämberch**, isch e kräisfreiji Groossstadt im Regierigsbezirk Middelfranke vom Freistaat Bayre. Si het 529.508 Iiwooner (Stand 31. Dezember 2024), isch noch Münche die zwäitgrössti Stadt vo Bayre und ghöört zu de 15 grösste Stedt in Dütschland. Zämme mit de Noochberstedt Fürth, Erlangen und Schwabach lääbe öbbe 1,2 Millione Lüt im Balligsruum Nürnberg, wo z Franke wirtschaftlig und kulturell au s Zentrum vo dr Metropolregion Nürnberg daarstellt mit iire 3,5 Millione Iiwooner.

* S Woorzäiche vo Nürnberg: d Kaiserburg
* Blick vom Burgbärg uf d Altstadt
* Blick über d Altstadt vom Spittlertordurm us
* D Stadtmuure goot au hüte no fast ganz um d Altstadt ume

## Weblink

 **Commons: Nürnberg** – Sammlig vo Multimediadateie
* di offiziell Website vo de Stadt Nürnberg
* d Gschicht vo de Nürnberger Jude

## Fuessnoote