# Wikipedia:Houptsyte

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Schwyzerdütsch |   | Badisch |   | Elsassisch |   | Schwäbisch |   | Vorarlbergisch |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |

|  |
| --- |
| Grüaß Gott, habedere und willkomme uf dr alemannische Wikipedia! D freie Enzyklopedi, wo alle mittua künnand.
 |

|  |  |
| --- | --- |
|

 **Artikel fiandaArtikel nooch Kategorie:**  Alle Kategorie
• Bruuchtum • Ernährung • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musig • Natur • Persona • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Vrkehr • Würtschaft • Wüsseschaft

**Themaportal:**  Regionale Artikel  Alemanne  Alemannisch  Bade  Bade-Württebärg  Basel  Elsass  Friburg  Liachtastua  Schwiiz  Schwoba  Vorarlberg  Geografi  Gschicht  Gsellschaft  Kunscht  Literatur  Musik  Natur  Politik  Religion  Sport  Sproch  Technik  Wüsseschaft

**Suschtigs:** Artikelindex vo A bis Z • Bsunders glungne Artikel • Lässige Artikel • Artikel nooch Dialäkt • Audioufnahma vo Artikel • Ufnama vu Dialäktwörtr • A Fabel in verschidnä Dialäkt übersetza • Alemannische Ortsnäma • Alemannische Tiernäma • Alemannische Pflanzanäma
 |

 **D Alemannische Wikipedia**

D **alemannische Wikipedia** isch a Enzyklopedi i dr Dialekt vom alemannische Sprochroum, also vo der Dütschschwyz, vom Elsass, vo Liachtastua, vo Oberbade, vom Schwobaland und vo Voradlberg.* Dia Enzyklopedi wachst durch d freiwillige Hilf vo allna, wo eappas in irer Mundard beiträga wänd. Yträg künnand vo allna Bsuechar gschriba und gändrat wörra. Alle siand härzlich yglade mitzmacha. Bringand öüar Wiassa i und healfand so mit, s Alemannische z pfleaga, ufzumwearta und z erhalta. Di erschta Schritt siand ganz uafach!

* Wer mir vo dr Alemanische Wikipedia siand und was mir wänd, fiandasch in üsrem Profil.

* D Inhalt vo dr Wikipedia dürfand frei kopiert und verbreitet wörra.

* Bis jetz git s bi dr alemannische Wikipedia 31.701 Artikel.

 |

 **Artikel vo dr Wocha: Air Zermatt**

|  |  |
| --- | --- |
|

D **Air Zermatt AG** isch en Schwizer Fluggesellschaft und Flugschule mit Sitz z Zermatt. Z Unernähmu het im Kanton Wallis es Büro am Flughafu Sittu und je en Basis z Gampel, Raron und Zermatt. Äs beschäftigt ca. 65 Mitarbeiter.
D Air Zermatt isch 1968 gigründut wordu.
1973 fiert d Air Zermatt d Medikalisatio iner Helikopterrettig ii. Als erschts Rettigsunernähmu iner Schwiz beschäftigts feschtagstellti Ärzt und Anästhesiepfleger, wa d Helikopterbesatzige uf ihre Rettigsisätz begleitunt.
Ab 2017 chänunt d Notärzt vo der Air Zermatt, als erschti Heli-Luftretter im Alpurüm, Schwärschtverletzti mit hochum Blüetverluscht scho währund dum Transporte Universalspenderblüet vo der Blüetgruppa „Null negativ“ transfundieru. Bi lenge Flig zu Spezialklinike wie Bäru oder Lausanne het der Patient so en hecheri Uberläbunschance. Z Spitalzentrum Oberwallis (SZO) stellt am Standort Visp d Blüetkonzärve bereit und cha schi bi Bedarf uf der Landeplattform vom Spital an z Rettigsteam vo der Air Zermatt ubergä. (…dr ganz Artikel leasa)

 | **Früenere Artikel vo dr Wocha: Sǜǜdschwarzwald
* Carl Maria von Weber
* Kircha
* Alts Teschtamänt
* Ruine Münchestäi
* Benjamin vo Tudela
* Ortler-Alpe
* Schwarzwaldmelodie
 |

|  |  |
| --- | --- |
|

 **Häasch gwiasst ...**

Elsasser Wiistroß* ... dàss d Elsasser Wiistroß zu da ältscha Touristastroßa ìm Frànkrìch gheert?
* ... dass em Leerer Eduard Schönenberger näbet de Schuel d Pflääg und d Förderig vo de Mundaart, «öiserer äigetlicher Mueterspraach», ganz wichtig gsy isch?
* ... dass de Rekord bi de Freqänze und em Güeterverchehr uf de Wetzike-Meile-Bahn im Jahr 1920 mit 532'345 Reisende und 11'014 Tone Güeter gsii isch?
* ... dass d Buure im Appäzellerland und dä umliggende Bergkanton ihri Hünd immer no unter äm Gsichtspunkt vo dä Bruchstüchtigkeit und weniger noch rassäbedingter Schönheit züchtäd?
* ... dàss m’r s’ Sàkràmant vu dr Krànkasaalwung vor dr Liürgiireform vum Zwaita Vàtikàànischa Konziil numma in articulo mortis hàt därfa schpanda?
* ... dass dr Pius Jauch scho Liader uf Italienisch, Deitsch und Schwäbisch gschrieba hòt?

 |

 **Alemannische Nochrichta: **19. Juni 2026**: Mundart-Autor Wendelinus Wurth veröffentlicht neues Wanderbuch (Baden Online) Warum Dialekt zum besseren Verständnis von Politik beiträgt (Bayerischer Rundfunk)
* **18. Juni 2026**: Mundart oder Hochdeutsch? (W) (SWR)
* **16. Juni 2026**: Wenn KI Bairisch lernt: Dialekte als Datenschatz (Bayerischer Rundfunk)
* **11. Juni 2026**: Mundart-Briefkasten: Wer ist der Böölimaa? (SWR)

**Mea Nochrichta uf Dialäkt-Nöüigkeita**
 |

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

 **19. Juni**
Matthäus Merian* 1650: Dr schwyzerisch-dytsch Chupferstächer un Verleger Matthäus Merian dr Elteri (Bild) stirbt.
* 1792: Dr dytsch Bfaarer, Schriftsteller un Rusgeber Gustav Schwab chunnt uf d Wält.
* 1821: Dr Schwyzer Bolitker Peter Ochs stirbt.
* 1980: Noodäm dr Schwyzer Franke scho anne 1924 z Liechtestaa yygfiert woren isch, wird jetz au ne Währigsverdrag mit dr Schwyz abgschlosse.
* 1990: Frankrych, Dytschland, Belgie, d Niderlande un Luxeburg veryybare z Schengen dr vollständig Wägfall vu dr Persone-Gränzkontrolle zwische ihre Staate zum 1. Jänner 1992.

 |

 **Neabeprojäkt:**

|  |  |
| --- | --- |
|  **Wörterbuach** (Wiktionary) |  **Tekschtsammlung** (Wikisource) |
|  **Lehrbüecher** (Wikibooks) |  **Spruchsammlung** (Wikiquote) |
|  **Reisefüerer** (Wikivoyage) |

 |

 **Schwöschterprojäkt**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Meta-Wiki** Koordination |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons** (d’Allmänd) Mediesammlung |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikidata** Datebank |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikimedia Incubator** Bruatkaschta für nöüe Projekt |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** Arteverzeichnis |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikiversity** Freie Lehrmatrialie |

 |

|  |
| --- |
| **Kontaktufname:** Kontakt – Press
 Wikimedia-Foundation – Wikimedia Deutschland e.V. – Wikimedia CH - Wikimédia France - Wikimedia Österreich |