# Rembrandt van Rijn

*Sälbstbordret*, 1660, Kenwood House in London
Dr **Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (\* 15. Juli 1606 z Leiden; † 4. Oktober 1669 z Amsterdam; bekannt under sim Vornaame **Rembrandt**) gältet as äine vo de bedütendste und bekanntiste niiderländische Künstler vom Barock. Er het wääred em Goldige Zitalter vo de Niiderland gschafft, wo s Land e bolitischi, wirtschaftligi und künstlerischi Blüetezit erläbt het. Dr Rembrandt het bim Pieter Lastman studiert, 1625 z Leiden si ersts Ateliee ufdoo und scho bald d Ufmerksamkäit vo de Lüt uf sich zooge. 1631 isch er uf Amsterdam züüglet, won er sich zum ene gfiirte Künstler entwicklet het. Drotzdäm het er immer wider groossi finanzielli Brobleem ghaa und isch 1656 in Konkurs gange und isch schliesslig in Armuet gstorbe.

Dr Rembrandt het as Mooler, Radierer und Zäichner gschafft, het e Wärkstatt gläitet und Künstler usbildet. Si Gsamtwärk umfasst under anderem Bordret, Landschafte und biblischi und mythologischi Themene. Zu sine bekanntiste Arbäite zele *D Bländig vom Simson*, *D Nachtwach*, *D Anatomii vom Dr. Tulp* und *S Hundertguldeblatt*. In sine Historiebilder het dr Rembrandt e Hufe Motiiv ufgriffe, wo bis denn künstlerisch nid bearbäitet worde si, oder het noch nöije Darstelligsmögligkäite für dradizionelli Motiiv gsuecht. E Hufe vo dene Wärk zäichne sich dur starki Hell-Dunkel-Kontrast us, und dorum gältet er as e Mäister vom *Chiaroscuro*.

Im Rembrandt sini Bilder si scho zu sine Läbzite kopiert worde. Noch sim Dood het mä sini koloristischi Moolwiis in dr Kunstkritik und Kunstliddratuur vom Klassizismus negativ bewärtet, aber sini Wärk si bi de Sammler seer beliebt gsi und düür verchauft worde. Im 18. Joorhundert het dr Rembrandt Noochfolger under de dütsche und änglische Künstler ghaa. Si Lääbe isch in dere Zit müstifiziert und mit Legände usgschmückt worde; erst in dr Middi vom 19. Joorhundert het mä us däm Rembrandt-Bild dur Kwelleforschig si Lääbe rekonstruiert. Sit de 1970er Joor beschäftigt sich s Rembrandt Research Project mit dr Erforschig vo de Wärk vom Rembrandt und het deren iiri Authentizität undersuecht. So isch d Zaal vo de Bilder, wo cha bewiise wärde, ass si dr Rembrandt sälber gmoolt het, uf öbbe 350 gsunke.

## E baar vo sine Wärk

In dere Liste het s 27 Wärk vom Rembrandt, won e representative Kwerschnitt dur si moolerischs Wärk daarstelle. D Uswaal orientiert sich am Buch *Rembrandt* vom Michael Kitson, wo 2007 bi dr Phaidon Press z Nöi York erschiine isch.

| Bild | Ditel | Entstande | Gröössi, Materiaal | Usstellig/Sammlig/Bsitzer |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | *D Stäinigung vom Häilige Stephanus* | 1625 | 89,5×123,6 cm, Ööl uf Holz | Musée des Beaux-Arts z Lyon |
|  | *Dr Tobias verdächtigt sini Frau ass si gstoole häig* | 1626 | 39,5×30 cm, Ööl uf Holz | Rijksmuseum z Amsterdam |
|  | *Dr Bileam und d Eselin* | 1626 | 65×47 cm, Ööl uf Holz | Petit Palais z Bariis |
|  | *Dr Simeon im Tämpel* | 1631 | 61×48 cm, Ööl uf Holz | Mauritshuis z Den Haag |
|  | *D Anatomii vom Dokter Tulp* | 1632 | 216,5×169,5 cm, Ööl uf Liinwand | Mauritshuis z Den Haag |
|  | *D Saskia als Flora* | 1634 | 125×101 cm, Ööl uf Liinwand | Eremitasche z Sankt Petersburg |
|  | *S Mool vom Belsazar* | 1635/1639 | 209×167 cm, Ööl uf Liinwand | National Gallery z London |
|  | *D Begraabig vom Christus* | 1635 | 32×40,5 cm, Ööl uf Holz | Hunterian Museum and Art Gallery z Glasgow |
|  | *Dooti Pfaue* | 1639 | 145×135,5 cm, Ööl uf Liinwand | Rijksmuseum z Amsterdam |
|  | *S Bordret vo dr Agatha Bas* | 1641 | 104×82 cm, Ööl uf Liinwand | Buckingham Palace z London |
|  | *D Nachtwach* | 1642 | 437×363 cm, Ööl uf Liinwand | Rijksmuseum z Amsterdam |
|  | *Dr Christus und d Ehebrächere* | 1644 | 83,8×65,4 cm, Ööl uf Holz | National Gallery z London |
|  | *D Susanna und die bäide Alte* | 1647 | 76,5×92,8 cm, Ööl uf Holz | Gmäldegalerii z Berlin |
|  |  *S Hundertguldeblatt (Die chliine Chinder wärde zum Christus brocht)* | 1647–1649 | 27,8×38,8 cm, Chaltnoodleradierig | Rijksmuseum z Amsterdam |
|  | *Dr Christus z Emmaus* | 1648 | 68×65 cm, Ööl uf Holz | Louvre z Bariis |
|  | *E Christus noch em Lääbe* | 1648 | 25 × 21,5 cm, Ööl uf Holz | Gmäldegalerii z Berlin |
|  | *S Bordret vom Jan Six* | 1654 | 112×102 cm, Ööl uf Liinwand | Collectie Six z Amsterdam |
|  | *Hendrickje wo baadet* | 1655 | 61,8×47 cm, Ööl uf Holz | National Gallery z London |
|  | *Dr polnisch Riter* | 1655 | 115×135 cm, Ööl uf Liinwand | Frick Collection z Nöi York |
|  | *Dr Sääge vom Jakob* | 1656 | 211×178 cm, Ööl uf Liinwand | Gmäldegalerii Alti Mäister z Kassel |
|  | *Die anatomischi Vorlääsig vom Dr. Deyman (Fragmänt)* | 1656 | 100×134 cm, Ööl uf Liinwand | Amsterdam Museum z Amsterdam |
|  | *Zwäi jungi Afrikaner* | 1661 | 78×64,5 cm, Ööl uf Liinwand | Mauritshuis z Den Haag |
|  | *D Verschwöörig vom Julius Civilis (Fragmänt)* | 1661/1662 | 196×309 cm, Ööl uf Liinwand | Schwedisches Nationalmuseum z Stockholm |
|  | *S Bordret vo de Vorsteher vo dr Duechmacherzumft* | 1662 | 191,5×279 cm, Ööl uf Liinwand | Rijksmuseum z Amsterdam |
|  | *Sälbstbordret as Zeuxis* | 1663 | 82,5×65 cm, Ööl uf Liinwand | Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud z Köln |
|  | *Sälbstbordret* | 1665 | 114×94 cm, Ööl uf Liinwand | Kenwood House z London |
|  | *D Juudebrut* | um 1666 | 121,5×166,5 cm, Ööl uf Liinwand | Rijksmuseum z Amsterdam |

## Liddratuur

* Eckbert Albers: *Erkenntnismomente und Erkenntnisprozesse bei Rembrandt*. Georg Olms Verlag, Hildesheim 2008, ISBN 978-3-487-13831-2
* Svetlana Alpers: *Rembrandt als Unternehmer. Sein Atelier und der Markt*. DuMont Literatur und Kunst, Köln 2003, ISBN 3-8321-7297-1.
* Kristin Bahre u. a. (Hrsg.): *Rembrandt. Genie auf der Suche*. DuMont Literatur und Kunst, Köln 2006, ISBN 3-8321-7694-2
* Renate Barth: *Rembrandt. Radierungen*. Stiftung Weimarer Klassik und Kunstsammlungen, Weimar 1981, ISBN 3-929323-03-6.
* Holm Bevers: *Rembrandt. Die Zeichnungen im Berliner Kupferstichkabinett. Kritischer Katalog*. Hatje Cantz, Ostfildern 2006, ISBN 978-3-7757-1817-2.
* H. Perry Chapman: *Rembrandt's self-portraits*. University Press, Princeton, N.J. 1990, ISBN 0-691-04061-3.
* Jean Genet: *Rembrandt. Ein Fragment*. Merlin-Verlag, Gifkendorf 1996, ISBN 3-926112-61-1.
* Michael Kitson: *Rembrandt*. Phaidon Press Inc., New York City 2007. ISBN 978-0-7148-2743-8.
* Otto Pächt: *Rembrandt*, hrsg. von Edwin Lachnit, Prestel, München 1991; 2. Auflage, 2005
* Simon Schama: *Rembrandts Augen*. Siedler Verlag, Berlin 2000, ISBN 3-88680-702-9.
* Gary Schwartz: *Das Rembrandt Buch. Leben und Werk eines Genies*. C H Beck Verlag, München 2006, ISBN 3-406-54369-3.
* Singer, Hans W. und Jaro Springer (Hrsg.): *Rembrandts sämtliche Radierungen*. München, Holbein o. J. [1914]. 312 Reproduktionen.
* Christian Tümpel: *Rembrandt. Mythos und Methode*. Langewiesche, Königstein/T. 1986, ISBN 3-7845-9290-2.
* Christian Tümpel: *Rembrandt*. Rowohlt Taschenbuch Verlag, Reinbek 2006, ISBN 3-499-50691-2.
* Christian Tümpel: *Rembrandt. Images and Metaphors.* Haus Publishing, London 2006, ISBN 1-904950-92-2
* Christopher White: *Rembrandt as an etcher*. Yale University Press, New Haven, Conn. 1999, ISBN 0-300-07953-2.
* Christopher Wright: *Rembrandt. Self-portraits*. Hirmer, München 2000, ISBN 3-7774-8580-2
* Stichting Foundation Rembrandt Research Project (Hrsg., 2005): *A Corpus of Rembrandt Paintings – IV*. Autoren: Ernst van de Wetering, Karin Groen, u. a. Springer-Verlag, Dordrecht, the Netherlands, ISBN 1-4020-3280-3. (engl. – Selbstbildnisse; davor sind 3 Bände bereits erschienen)
* *A Corpus of Rembrandt Paintings – Volume I*. Kluwer Academic Publishers, 1982. ISBN 978-90-247-2614-1
* *A Corpus of Rembrandt Paintings – Volume II: 1631–1634*. Bruyn, J., Haak, B. (et al.), Band 2, 1986, ISBN 978-90-247-3339-2
* *A Corpus of Rembrandt Paintings – Volume III, 1635–1642*. Bruyn, J., Haak, B., Levie, S.H., van Thiel, P.J.J., van de Wetering, E. (Hrsg.), Band 3, 1990, ISBN 978-90-247-3781-9
* Christopher White (Hrsg.): *Rembrandts Selbstbildnisse*. Belser Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-7630-2370-4
* Joseph Eduard Wessely: *Rembrandt van Rijn*. In: *Allgemeine Deutsche Biographie* (ADB). Band 28, Duncker & Humblot, Leipzig 1889, S. 193–197.
* *A Corpus of Rembrandt Paintings V The Small-Scale History Paintings* Erst van de Wetering (Hrsg.), 2011, ISBN 978-1-4020-4607-0

## Weblingg

* **Commons: Rembrandt** – Sammlig vo Multimediadateie
* Wärch vo Rembrandt van Rijn bi Zeno.org
* Suech no Rembrandt, Harmensz, van, Rijn in dr Dytsche Digitale Bibliothek (DDB)
* Rembrandt van Rijn: Life and Art, archiviert auf Archive.org
* „Falscher Goldhelm“, Die Zeit, Nr. 29, 13. Juli 2006, Interview mit dem Rembrandtforscher Ernst van de Wetering

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vu dere Version vum Artikel „Rembrandt\_van\_Rijn“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |