Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Expressionismus

Franz Marc: *Die großen blauen Pferde* (1911)
Dr **Expressionismus** isch e Beweegig und en Epoche in dr Kunst vo dr Modärne. Er het z Dütschland am Aafang vom 20. Joorhundert in dr Moolerei und Lürik aagfange. Si Kennzäiche isch s, ass dr Künstler d Wält us ere subjektive Perspektive daarstellt und sä vilmol verzerrt, zum si Gmüetszuestand und sini Ideä z vermiddle, das häisst d Bedütig isch em wichdiger gsi as die füsischi Wirkligkäit.

Dr Expressionismus wird aagluegt as e Reakzioon uf s positiwistische Dängge, wo s Transzendänte usgschlosse het, und, diräkter, uf anderi Kunststiil wie dr Realismus, dr Naturalismus und dr Impressionismus.

Dr Expressionismus isch as en *avant-garde* Stiil vor em Erste Wältchrieg entwigglet worde und isch wääred dr Weimarer Republik populär bliibe, vor allem in Berlin. Dr Stiil isch in vile Kunstforme verbräitet gsi: in dr Archidektur, Bildende Kunst, Litratuur, Theater, Danz, Film und in dr Muusig.

Dr Begriff wird vilmol mit Angst und Bedrückig assoziiert und dorum mänggisch über d Epoche vom Expressionismus im 20. Joorhundert uuse allgemäin aagwändet. In dere Beziejig reedet mä mänggisch au vo Mooler wie vom Matthias Grünewald oder vom El Greco as Expressioniste

## Bischbil vo expressionistische Wärk und Künstler

* Marianne von Werefkin: *Rote Stadt*, 1909
* Dr Einsteinturm in Potsdam-Babelsberg (vom Erich Mendelsohn, 1921)
* D Ditelsite vom Sonderheft „Film“ vo dr Zitschrift „Das Plakat“, Oktober 1920, entworfe vom Paul Leni, wo e wäägwiisende Reschissöör vom expressionistische Film gsi isch.
* *Selbstporträt* vom Dichder, Zäichner und Bildhauer Ernst Barlach, 1928
* D Isadora Duncan, wo dr modärn Usdrucksdanz entwigglet het. Foti vom Arnold Genthe.

## Weblingg

 **Commons: Expressionismus** – Sammlig vo Multimediadateie
* Suech no Expressionismus in dr Dytsche Digitale Bibliothek (DDB)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Expressionism“ vu de änglische Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |
# Die Klassischi Modärne

Juan Gris: «Porträt vom Pablo Picasso», Art Institute of Chicago, 1912
Mit em Begriff **Klassischi Modärne** bezeichnet mä d Vilfalt vo de heterogene, avantgardistische Stilrichdige in dr Bildende Kunst vom Ändi vo dr Belle Époque bis in d Middi vom 20. Johrhundert wie dr Dada, dr Expressionismus, dr Kubismus, dr Futurismus, dr Abstraktivismus und vili anderi «-isme», wo mä hüt no as bahnbrächend aaluegt. Mooler wie zum Bischbil dr Max Beckmann, dr Wassily Kandinsky, dr Pablo Picasso, dr Franz Marc, dr Paul Klee, dr Henri Matisse, dr Georges Braque, dr Piet Mondrian, d Elfriede Lohse-Wächtler si dodrfür typischi Verdräter. Z Russland het sich e russischi Modärne entwigglet, wo mä–näbe Literate, Komponiste oder em Dänzer Djagilew–dr Marc Chagall und dr Wassily Kandinsky drzue zelt. D Modärne vo dr Architektur umfasst e Stilkomplex, wo Archidekte wie dr Frank Lloyd Wright, dr Le Corbusier, dr Ludwig Mies van der Rohe, dr Konrad Wachsmann oder dr Oscar Niemeyer drzue ghöre. S dütsche Bauhuus stoht uuse as e kulturelli Keimzelle vo dr Modärne. Z Östriich gältet das bsunders für en Archidekt Adolf Loos und d Archidekte und Verdräter vo dr aagwändete Kunst, wo d Wiener Wärkstatt bildet hai.