Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 2. Mai

|  |
| --- |
| Historischi Johresdäg
April · **Mai** · Juni |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

Dr **2. Mai** isch dr 122. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 123. in Schaltjohr), dodermit blybe no 243 Däg bis zum Änd vum Johr.

## Was isch bassiert?

Lara Stoll
Leonardo da Vinci
* 1800: Em Anthony Carlisle un em William Nicholson glingt s, Wasser mit eläktrischem Strom in Wasserstoff un Suurstoff z spalte.
* 1898: 65 Chinschtler grinde d Chinschtlergruppe *Berliner Secession*.
* 1945: Im Zweete Wältchrieg wird Berlin vu dr Alliierten yygnuu.
* 2011: Dr Terrorischt Osama bin Laden wird dr US-amerikanischi Spezialdruppe bi dr *Operation Neptune’s Spear* z Abbottabad, Pakistan verschosse.

## Uf d Wält chuu

* 1602: Athanasius Kircher, dytsche Jesuit un Universalglehrte
* 1660: Alessandro Scarlatti, italienische Komponischt
* 1772: Novalis, e dütsche Dichder vo dr Früeromantik
* 1820: Robert Gerwig, badische Böuingenieur
* 1860: Theodor Herzl, Gründer vom politische Zionismus
* 1891: Lene Voigt, düütschi Mundartdichterin
* 1921: Satyajit Ray, indische Filmregisseur
* 1923: Tilo Frey, Schwyzer Bolitikeri
* 1925: Eva Aeppli, Schwyzer Chinschtleri
* 1942: Jacques Rogge, belgische Chirurg un Bresidänt vum IOC
* 1949: Arif Demolli, kosovarische Schriftsteller
* 1964: Petra Häffner, dytschi Bolitkeri
* 1981: Simon Stocker, Schwyzer Bolitiker
* 1986: Yeol Eum Son, sidkoreanischi Pianischti
* 1987: Lara Stoll, Schwyzer Slam-Poeti un Schauspileri

## Gstorbe

* 1519: Leonardo da Vinci, italienische Chinschtler un Universalglehrte
* 1944: Hermann Vortisch, dytsche Dokter un Schrifteller
* 1957: Gilberte Montavon, «Gilberte de Courgenay», Schwyzer Servierdochter
* 1969: Franz von Papen, dytsche Bolitiker
* 1991: Franz Georg Brustgi, dytsche Schriftsteller un Mundartdichter
* 2011: Osama bin Laden, al-Qaida-Grinder
* 2015: Ruth Rendell, e britischi Autorin und Politikere
* 2015: Maja Michailowna Plissezkaja, russischi Ballettdänzeri
* 2020: Idir, algerische Musiker
* 2023: Heidy Forster, schwyzerisch-dytschi Schauspiileri

## Weblink

 **Commons: 2. Mai** – Sammlig vo Multimediadateie
# Turkmenistan

|  |
| --- |
| **Türkmenistan Jumhuriyäti تركمانستان**  Republik Turkmenistan |
|

|  |  |
| --- | --- |
| {{{ARTIKEL-FLAGGE}}} | {{{ARTIKEL-WAPPEN}}} |
|  |  |

 |
| **Amtsspraach** | Turkmenisch |
| **Hauptstadt** | Aşgabat |
| **Staatsoberhaupt** | Serdar Berdimuhamedow |
| **Regierigschef** | Serdar Berdimuhamedow |
| **Flächi** | 488.100 km² |
| **Iiwohnerzahl** | 5.042.920 (Stand Juli 2006) |
| **Bevölkerigsdichti** | 10,3 Iiwohner pro km² |
| **Währig** | Manat |
| **Unabhängigkeit** | 27. Oktober 1991 |
| **Nationalhimne** | *Garaşsız, Bitarap, Türkmenistanıň döwlet gimni* |
| **Zitzone** | TMT (UTC+5) |
| **Kfz-Kennzeiche** | TM |
| **Internet-TLD** | .tm |
| **Vorwahl** | +993 |
|  |

**Turkmenistan** (turkmenisch *Türkmenistan*; mänggisch au as **Turkmenie** bezeichnet) isch ä Schdaat in Zentralasie am Kaspische Meer. Nochberländer si der Iran, Afghanistan, Usbekistan und Kasachstan.

## Bevölkerig

Dr Hauptdeil vo der Bevölkerig wird vo de Turkmene mit rund 85 % usgmacht; die gröschte Minderheite si d Russe (7 %), Usbeke (5 %), Kasache, Tatare, Ukrainer, Aserbaidschaner und Armenier.

### Lebensruum

Die höggschte Besiedligsdichte wiisen d Oase im Vorland vom Kopet-Dag, d Regione am Underlauf vom Tedschen und Murgab, s Dal vom Amudarja und d Gebiete, wo am Karakumkanal ligge, uf. 47 % vo de Bewohner läbe in Schdedt.

Die gröschte Schdeädt si (Stand 1. Januar 2005): Aşgabat (797.900 Iiwohner), Türkmenabat (234.828 Iiwohner), Daşoguz (199.514 Iiwohner) und Mary (114.690 Iiwohner).

### Religione

Öbbe 90 % vo der Bevölkerig si Muslim (Sunnite vo der hanafitische Rächtsschuel). 9 % ghöre zur Russisch-Orthodoxe Chille.

Zwar isch d Religionsfreiheit in dr Verfassig feschtgeschriibe, aber lang si nume die beide erwähnte Religione offiziell anerkennt worde. Im Früehlig 2004 si wägme internationale Druck die Beschtimmige für d Zuelassig vo religiöse Minderheite gelockeret worde. D Religionsfreiheit entschbricht aber immer nonig de Schdandard, wo in weschtlige Länder üeblig si.

Anerkennt si die Gmeinschafte: Babtischde, Adventischde, Bahai, Hare Krishna, Greater Christchurch, Church of Christ, Light of the East, Full Gospel Christian und New Apostolic Church (= Neuapostolische Kirche).

#### Die jüdischi Minderheit

Die jüdische Religion isch in Turkmenistan nit anerkennt. Es git keini Synagoge. Vili turkmenischi Jude si noch Dütschland und Israel usgewanderet. Öbbe 1000 Jude läbe no in Turkmenistan. Die meischte vonene hai sich währed em Zweite Wältchrieg do niiderglo. Si si Flüchtling us der Ukraine gsi. Än anderi Gruppe si die altiigsässene Bucharische Jude.

## Weblink

 **Commons: Turkmenistan** – Sammlig vo Multimediadateie
* Offizielli Site vo de turkmenische Regierig (turkmenisch, russisch, englisch)

## Fuessnote

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Turkmenistan“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |