Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Füüsiker

Fantasiibild vom Archimedes, wo as äine vo de bedütendste Füüsiker vo dr Antike gältet
Dr Galileo Galilei het as erste vorurdäilsfreiji Experimänt gmacht
Dr Isaac Newton het die modärni Füüsik uf dr Grundlaag vo dr Mathematik as exakti Wüsseschaft ufbaut.
Dr Albert Einstein isch äine vo de iiflussriichste Füüsiker vo dr modärne Zit
E **Füüsiker** isch e Naturwüsseschaftler, wo sich mit Theme us dr Füüsik befasst.

## d Brüef

Füüsiker leere in iirem Studium Methode vo dr theoretische, dr experimentelle und dr aagwändete Füüsik und schaffe mit däm Wüsse in de verschidenste Bruefsfälder. Si sind nit sälte in Brüef, wo mit em äigentlige Füüsikstudium nüt z due häi, wie z. B. in dr Wirtschaft für Banke oder Versichrige.

Si sind guet im Brogrammiere vo Modäll vo komplexe Süsteem.

## d Usbildig

Für e Graad vom ene Diplom-Füüsiker het mä z Dütschland an ere Uniwersidäät öbbe elf Joor lang müesse studiere.

Die internazionale Bachelor-Studiegäng bruche öbbe säggs Semester und für e Master denn non emol vier.

## Litratuur

* Die großen Physiker, 2 Bde.: *Von Aristoteles bis Kelvin; Von Maxwell bis Gell-Mann.* Hrsg. v. Karl von Meyenn. 1997, ISBN 3-406-41151-7

## Weblingg

* *The Nobel Prize in Physics* von nobel.se
* Bilder berühmter Physiker
* Deutsche Physikalische Gesellschaft
* Informationsportal pro-physik.de
# Umlaufzitt

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dialäkt: Markgräflerisch (Ebringe) |

In de Astronomi isch d' **Umlaufzitt** d'Zitt, wo ä Himmelskörper ä vollständigi Umrundig zue sinem Bezugspunkt drin vollfüehrt.

## Bezugssystem

Siderischi Periode (1 nach 2) und Synodischi Periode (1 nach 3).
Debi isch z'beachte, dass es mehreri Bezugspunkt gä cha. So cha z. B. d'Umlaufzitt vum Mond mit oder ohni Irechnig vu de gliichzittige Bewegig vu de Erde um d'Sunne agä werre. Normalerwiis wird d' Umlaufzitt gege ä meeglichst statischs Bezugssystem agä, wofer maistens de Sternehimmel dient. Ä sonigi Umlaufzitt wird "siderisch" (relativ zue de Sterne) gnennt.

De Bezug cha aber au die (schinbar) Sunneposition sii (Synodischi Periode), de Chnote vu ainzelne Planetebahne ("drakonitisch"), de Schwerpunkt vum gsamte Sunnesystem oder vu zwai vu sinene Körper (baryzentrisch) oder de "Rest vum Universum" (Inertialsystem) sii.

Allgmain bezaichnet mer in de Astronomi ai Umlauf vum ä Planet um d'Sunne als Johr, vume Mond um si Planet degege als Munät. D'Umgangsproch engt de Johresbegriff uf d'Erde und de Munätsbegriff uf de Erdmond i.

## Umlaufzite in unserem Sunnesystem

Die siderische Umlaufzitte vum Erdmond un vu de Planete vu unserem Sunnesystem betrage:

|  |  |
| --- | --- |
| Mond | 27,32 Däg |
| Merkur | 87,97 Däg |
| Merkur | 224,70 Däg |
| Erde | 365,256 Däg |
| Mars | 686,98 Däg |
| Jupiter | 11,869 Johr |
| Saturn | 29,628 Johr |
| Uranus | 84,665 Johr |
| Neptun | 165,49 Johr |
| Pluto | 247,7 Johr |

Demgegeniber sin die synodische Umlaufzitte bi Mond, Merkur, Venus un Mars dütlich *länger*, ab Jupiter higege zuenämmend *chürzer* (1,092 bis 1,004 Johr).

## Lueg au

* Siderischi Periode
* Synodischi Periode
* Planet
* Mond
* Umlaufbahn

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Umlaufzeit“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |