# S cgs-Äihäitesüsteem

S **cgs-Äihäitesüsteem** (us em Änglische „**c**entimetre **g**ram **s**econd“) isch e metrischs, koheränts Äihäitesüsteem wo uf de Äihäite *Santimeter*, *Gramm* und *Sekunde* basiert. D cgs-Äihäite vo dr Mechanik lön sich äidütig us dene Basisäihäite abläite, es existiere aber meereri konkurrierendi Erwitrige vom CGS-Süsteem für elektromagnetischi Äihäite. Die vier Wariante, wo am witiste verbräitet si, sin:

* s elektromagnetische CGS-Äihäitesüsteem (EMU),
* s elektrostatische CGS-Äihäitesüsteem (ESU),
* s Gaußsche Äihäitesüsteem und
* s Heaviside-Lorentz-Äihäitesüsteem.

Vo Bedütig isch hüte nume no s gaußsche Äihäitesüsteem, mit „CGS-Äihäit“ isch in dr modärne Litratuur mäistens e gaußschi CGS-Äihäit gmäint.

## CGS-Äihäite in dr Mechanik

| Gröössi | Äihäit | Äinhäits- zäiche | in andere CGS-Äihäite usdruckt | in CGS-Basisäihäite usdruckt | in SI-Äihäite usdruckt |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Schweribeschlöinigung | Gal | Gal | cm/s2 | cm·s−2 | 10−2 m·s−2 |
| Chraft | Dyn | dyn | g·cm/s2 | cm·g·s−2 | 10−5 N |
| Druck | Barye | Ba | dyn/cm2 | cm−1·g·s−2 | 10−1 Pa |
| Energii, Aarbet | Erg | erg | dyn·cm | cm2·g·s−2 | 10−7 J |
| Kinematischi Wiskosidäät | Stokes | St | cm2/s | cm2·s−1 | 10−4 m2·s−1 |
| Dünamischi Wiskosidäät | Poise | P | g/(cm·s) | cm−1·g·s−1 | 10−1 Pa·s |
| Wällezaal | Kayser | kayser | 1/cm | cm−1 | 102 m−1 |

## CGS-Äihäite in dr Elektrodünamik

### Elektromagnetischi Äihäite in verschidnige CGS-Süsteem

Umrächne vo elektromagnetische SI-Äihäite in CGS-ESU, CGS-EMU und CGS-Gauß Äihäite.
*c* = 29 979 245 800 cm·s−1 ≈ 3·1010 cm·s−1| elektromagnetischi Gröössi | Zäiche | SI-Äihäit | ESU-Äihäit | EMU-Äihäit | Gauß-Äihäit | Gauß-Äihäit in CGS-Basisäihäite |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Laadig | *Q* | 1 C | = (10−1 *c*) statC | = (10−1) abC | = (10−1 *c*) Fr | g1/2·cm3/2·s−1 |
| Stromsterki | *I* | 1 A | = (10−1 *c*) statA | = (10−1) abA | = (10−1 *c*) statA | g1/2·cm3/2·s−2 |
| Spannig | *U* | 1 V | = (108 *c*−1) statV | = (108) abV | = (108 *c*−1) statV | g1/2·cm1/2·s−1 |
| elektrischi Fäldsterki | *E* | 1 V/m | = (106 *c*−1) statV/cm | = (106) abV/cm | = (106 *c*−1) statV/cm | g1/2·cm−1/2·s−1 |
| elektrischs Dipolmomänt | *p* | 1 C·m | = (101 *c*) statC·cm | = (101) abC·cm | = (1019 *c*) D | g1/2·cm5/2·s−1 |
| magnetischi Flussdichdi | *B* | 1 T | = (104 *c*−1) statT | = (104) G | = (104) G | g1/2·cm−1/2·s−1 |
| magnetischi Fäldsterki | *H* | 1 A/m | = (4π·10−3 *c*) statA/cm | = (4π·10−3) Oe | = (4π·10−3) Oe | g1/2·cm−1/2·s−1 |
| magnetischs Dipolmomänt | *μ* | 1 A·m2 | = (103 *c*) statA·cm2 | = (103) abA·cm2 | = (103) erg/G | g1/2·cm5/2·s−1 |
| magnetischi Durchfluetig | *Θ* | 1 A | = (4π·10−1 *c*) statA | = (4π·10−1) abA | = (4π·10−1) Gb | g1/2·cm1/2·s−1 |
| magnetische Fluss | *Φm* | 1 Wb | = (108 *c*−1) statT·cm2 | = (108) G·cm2 | = (108) Mx | g1/2·cm3/2·s−1 |
| Widerstand | *R* | 1 Ω | = (109 *c*−2) s/cm | = (109) abΩ | = (109 *c*−2) s/cm | cm−1·s |
| spezifische Widerstand | *ρ* | 1 Ω·m | = (1011 *c*−2) s | = (1011) abΩ·cm | = (1011 *c*−2) s | s |
| Kapazidäät | *C* | 1 F | = (10−9 *c*2) cm | = (10−9) abF | = (10−9 *c*2) cm | cm |
| Induktiwidäät | *L* | 1 H | = (109 *c*−2) cm−1·s2 | = (109) abH | = (109 *c*−2) cm−1·s2 | cm−1·s2 |
| elektrischi Läistig | *P* | 1 V·A | = (107) erg/s | = (107) erg/s | = (107) erg/s | g·cm2·s−3 = dyn·cm·s−1 |

In dr Dabälle wärde die Abchürzige für elektromagnetischi CGS-Äihäite mit bsundrigem Naame verwändet:

* D = Debye
* Fr = Franklin,
* G = Gauß,
* Gb = Gilbert,
* Oe = Oersted
* Mx = Maxwell

## Litratuur

* Encyclopaedia of Scientific Units, Weights and Measures: Their SI Equivalences and Origins. 3. Auflage. Springer, 2004, ISBN 1-85233-682-X.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „CGS-Einheitensystem“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |