# Holländisch

| Holländisch |
| --- |
| **Verbreitig**: | Niderlande, Belgie (Flandern), Suriname, Niderländischi Antille, Aruba, Frônkrich (Nord-Pas-de-Calais) |
| **Sprecher**: | 23 Millione |
| **Linguistischi Klassifikation**: | * Indogermanisch
Germanisch
Westgermanisch
Niderfränkisch →
**Niederländisch**
 |
| **Offizieller Status** |
| **Amtssprooch vo**: | Niderlande, Belgie, Suriname, Niderländischi Antille, Aruba |
| **Sproochchürzel** |
| ISO 639-1 |
nl |
| ISO 639-2 | (B) dut | (T) nld |
| ISO 639-3 |
nld |
| SIL |
nld |

**Holländisch** oder **Niderländisch** isch a germanischi Sproch, wo va öbbe 22 Millione Lütt gredt wird. Si isch nooch verwandt mitm Dütsche und dött vor allem mit dem Niiderfränkische.

## Was es isch

S Holländische het sich us em niderfränkische Dialekt sit dr Reformation zu ere eigeständige Hochsproch entwicklet, im glyche Zug wie d Niderlande zwische 1520 un 1648 ussem Dytsche Rych usgschiide sin. S englisch Adjektiv *Dutch* fer Holländisch stammt us dr Zit, wo me das Wort brucht het für *Volkssproch* als Unterschid zum Latiinisch un spöter als Unterschid zum Romanisch.

S Holländisch het sich noch vor em Nöihochdytsch zu ere verschriftete Hochsproch entwicklet. Holländisch isch vilycht eener e verschriftete Dialekt, wil es im e verhältnismässig chleirümige Gebit entstande isch, wo d Lüt alli äänlig gschwätzt häi, degege isch Nöihochdytsch e Mischsproch mit Elemente vu vile dytsche Dialekte. Es git kai Region z Dytschland, wo d Schriftsproch dr ursprünglich lokal Dialekt isch.

S Niderfränkisch am Rhy nördlich vu Duisburg in Dytschland cha mer als holländische Dialekt mit dytscher Hochsproch uffasse, degege isch s Plattdytsch im nordöstliche Holland e plattdütsche Dialekt mit holländischer Hochsproch, säll z Nidersachse degege eins mit hochdytscher Hochsproch.

Sit 1980 gits a Abkomme zwüsche de Niderlande und Belgie wäge der Rächtschreibung und wäge dem Spracherhalt.

Ussem Holländische het sich mit Afrikaans als Sproch vu dr Bure in Südafrika e witteri Dochtersproch entwicklet, wo früener au numme e holländische Dialekt gsi isch.

## Phonologi

### Gschicht

S Holländischi het di zweiti hochditschi Lütverschiebung nit mitgmacht:

| Holländisch | Alemannisch |
| --- | --- |
| zwa**k** | schwa**ch** |
| **p**aal | **Pf**ohl |
| ui**t** | ü**s** |

Üsserdäm het s Holländischi de alte germanische Frikativ /ɣ/ nit zuemene /g/ umgwandlet. In de moderne Sprechwiis wirrd s aber oft als /χ/ üsgsproche.

Bischpiil: Alemannisch *gläbt* /g̥læb̥t/ un Holländisch *geleeft* /ɣəleːft/. Hit däd mer aber wahrschiins, vor allem im Norde, eher /χəleɪ̯ft/ sage.

### Ibersicht iber d Konsonante

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nasal | m |  | n | ŋ |  |
| Plosiv | p b |  | t d | k |  |
| Frikativ |  | f v\* | s z\* | x ɣ\* | h |
| Aproximante | ʋ |  |  |  |  |
| lat.Aproximante |  |  | l |  |  |
| Trills |  |  | r |  |  |

* D Phonem /v/, /z/ un /ɣ/ werre vu viilene Sprecher stimmlos gsproche un falle so mit /f/, /s/ un /x/ zämme.
* D Lüt /ʃ/ un /ʒ/ kumme in manche Lehnwerter vor.
* P, t un k sin immer unbehaucht, des heisst si klinge eigetlich wie im Alemannische.

## Grammatik

### Subschtantiv

S Holländisch het gar keini grammatische Fäll meh, abgsee vu Räschte vum Genitiv. Des isch wiider was, wu andersch als im Ditsche un Alemannische isch. D Personalpronome hen manchmol noch e Objektform ähnlich wie in de englische Sprooch. Alli Werter hen eis vu drei Gschlächter. S männlichi un wiiblichi Gschlächt siiht aber fascht immer glich üs.

| Neutrum | Plural | Mask./Fem. | Plural |
| --- | --- | --- | --- |
| het paard
(s Pferd) | de paarden
(d Pferd) | de broeder
(de Brueder) | de broeders
(d Brieder) |
| het bed
(s Bett) | de bedden
(d Better) | de noot
(d Nuss) | de noten
(d Nuss *(pl.)*) |
| het kind
(s Kind) | de kinderen
(d Kinder) | de vrouw
(d Froi) | de vrouwen
(d Froie) |

Als indefinite Artikel gildet *een,* un des fir alli Subschtantiv. Im Plural nimmt mer in däm Fall kei Artikel.

## Ekschterni Syte

 **D Wikipedia uff HolländischS Wiktionary uff Holländisch** — e freis Wörterbüech

 **Wikiquote uff Holländisch** — Zitate

 **Wikisource uff Holländisch** — Quälletekscht

 **Wikibooks uff Holländisch** — Lern- und Lehrmaterialie

 **Commons: Holländischi Sproch** – Sammlig vo Multimediadateie
* Niederländisch für Englischsprechende (vun Wikibooks)
*  (uf Niederländisch)
* Learn Dutch online
* MinikursNiederlaendisch
* uitmuntend.de – Deutsch <-> Niederländisch Wörterbuch mit über 325.000 Stichwörtern und Bildwörterbuch
* Online-Kurs mit Soundausgabe
*  (hollendische netzradio)