# Norwäägisch

| Norwägisch *(norsk)* |
| --- |
| **Verbreitig**: | Norwääge |
| **Sprecher**: | öbbe 5 Millione |
| **Linguistischi Klassifikation**: | * Indogermanischi Sprooche
Germanischi Sprooche
Nordgermanischi Sprooche
**Norwäägisch**
 |
| **Offizieller Status** |
| **Amtssprooch vo**: | Norwegen Norwege |
| **Sproochchürzel** |
| ISO 639-1 |
no nb (Bokmål) nn (Nynorsk) |
| ISO 639-2 |
nor nob (Bokmål) nno (Nynorsk) |
| ISO 639-3 |
nor nob (Bokmål) nno (Nynorsk) |

Nynorsk und Bokmål as Amtssprooche uf Gmäindseebeni
Die **norwäägischi Sprooch** (Äigebezäichnig: norsk [nɔʃk], wo die bäide Standardvarietääte *bokmål* ['buːkmoːl] und *nynorsk* ['nyːnɔʃk] umfasst) ghöört zum skandinavische/nordgermanische Zwiig vo de indogermanische Sprooche. Norwäägisch wird vo öbbe fümf Millioone Norwääger as Muetersprooch gschwätzt, wo dr gröscht Däil von ene z Norwääge läbt. Dört isch es d Amtssprooch.
Es isch au en Arbets- und Vercheerssprooch im Nordische Root.
S Norwäägische isch im Lauf vom 19. und 20. Joorhundert in vier Varietääte standardisiert worde, vo deene si hüte zwäi amtlig anerkennt:

Bokmål (dt. „Buechsprooch“), bis 1929 **Riksmål**:

* offizielli Standardvarietäät
* basiert zum grösste Däil uf em Däänische und zum e chliinere Däil uf bestimmte urbane norwäägische Dialäkt

Riksmål ['rɪksmoːl] (dt. „Riichssprooch“) im *hütige Sinn* isch e Variante vom Bokmål:

* ooni offizielle Status
* e konservativi Varietäät, wo us historische Gründ no sterker am Däänische orientiert isch als *Bokmål*

Nynorsk (dt. „Nöinorwäägisch“), bis 1929 **Landsmål**:

* offizielli Standardvarietäät
* basiert vor allem uf ländlige norwäägische Dialäkt

Høgnorsk ['høːgnɔʃk] (dt. „Hoochnorwäägisch“):

* ooni offizielle Status
* e konservativs *Nynorsk,* wo sterker an dr ursprünglige Standardisierig, so wie si dr Ivar Aasen gschaffe het *(Landsmål),* orientiert isch

*Bokmål* wird vo öbbe 85 bis 90 Brozänt vo dr norwäägische Bevölkerig gschriibe. Es het sich drbii ursprünglig um e Varietäät vom Däänische ghandlet, wo jorhundertilang au z Norwääge Schriftsprooch gsi isch. Es isch aber – bsunders in dr erste Helfti vom 20. Joorhundert – no di noo uf dr Basis vo dr bürgerlig-stedtische Umgangssprooch norwägisiert worde.

S *Riksmål* isch en elteri Varietät, wo hüte amtlig nid understützt wird. Es isch eme konservative *Bokmål* äänlig. Es isch dr däänisch-norwäägische literaarische Dradizioon verpflichtet und in dr Rächtschriibig weniger norwäägisiert.

*Nynorsk* hingeege isch e Sintheese us de autochthone norwäägische Dialäkt und het dorum mee Gmäinsamkäite mit de westskandinavische Sprooche Färöisch und Isländisch as *Bokmål,* Däänisch und Schweedisch. Es wird vo öbbe 10 bis 15 Brozänt vo dr norwäägische Bevölkerig gschriibe.

*Høgnorsk* schliessli wird nume in seer chliine Kräis pflägt.

## Litratuur

Grammatike
* Jan Terje Faarlund, Svein Lie, Kjell Ivar Vannebo: *Norsk referansegrammatikk*. Universitetsforlaget, Oslo 1997. (3. Ufflaag 2002, ISBN 82-00-22569-0) (Bokmål und Nynorsk).
* Olav T. Beito: *Nynorsk grammatikk. Lyd- og ordlære.* Det Norske Samlaget, Oslo 1986, ISBN 82-521-2801-7.
* Kjell Venås: *Norsk grammatik. Nynorsk.* Universitetsforlaget, Oslo 1990. (2. Ufflaag au dert 2002, ISBN 82-13-01972-5).
* Åse-Berit Strandskogen, Rolf Strandskogen: *Norsk grammatikk for utlendinger.* 6. Ufflaag Gyldendal Norsk Forlag, Oslo 1991, ISBN 82-05-10324-0.

Leerbüecher
* Eldrid Hågård Aas: *Langenscheidts Praktischer Sprachlehrgang Norwegisch*. Langenscheidt Verlag, München/Berlin 2009, ISBN 978-3-468-80373-4.

Wörterbüecher
* *Bokmålsordboka* und *Nynorskordboka,* usegää vo dr Avdeling for leksikografi ved Institutt for lingvistiske og nordiske studier (ILN) ved Universitetet i Oslo, in Zämmenarbet mit em Språkrådet, vil Ufflaage; digital: Bokmålsordbok | Nynorskordboka.
* *Norsk Ordbok. Ordbok over det norske folkemålet og det nynorske skriftmålet.* Oslo 1965–2016 (12 Bänd).
* *Norsk Riksmålsordbok,* 1. Ufflaag. 1937–57 (vier Bänd). Noodruck 1983 (sächs Bänd), Supplement 1995 (2 Bänd), Nöibiarbeitig sit 2002.
* K. Antonsen Vadøy, M.  Hansen, L.  B. Stechlicka: *Thematisches Wörterbuch Neu-Norwegisch – Deutsch / Deutsch – Neu-Norwegisch.* Ondefo-Deutschland 2009, ISBN 978-3-939703-49-5.
* K. Antonsen Vadøy, M. Hansen, L. B. Stechlicka: *Tematisk Ordbok Nynorsk – Tysk / Tysk – Nynorsk*. Ondefo, Hagenow 2009, ISBN 978-3-939703-49-5.

Verschidnigs
* Egil Pettersen: *Die Normierungsarbeit des norwegischen Sprachrats (Norsk Språkråd).* (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)  Vorlage:Toter Link/stephan-kaps.net In: Robert Fallenstein, Tor Jan Ropeid (Usegäber): *Sprachpflege in Europäischen Ländern.* Schriften des Germanistischen Instituts der Universität Bergen, Bergen 1989, ISBN 82-90865-02-3.

## Weblingg

 **Commons: Norwäägischi Sprooch** – Sammlig vo Multimediadateie
* Rat für Norwegische Sprache (norwäägisch, au Informazioon uf änglisch, dütsch, franzöösisch)
* *bokmål* im *Store norske leksikon*
* *nynorsk* im *Store norske leksikon*
* Ivar Aasen-tunet (Zentrum für Nynorsk)
* Dütsch-Norwäägischs Wörterbuech, au Forum und Churzgrammatik
* Dütschs Online-Wörterbuech und Grammatik für Norwäägisch
* Liste vo unregelmäässige Wärbe im Bokmål

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Norwegische\_Sprache“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |