# S koreanische Alfabet

| S koreanische Alfabet |
| --- |
| Schrifttüp | Alfabet |
| Sprooche | Koreanisch |
| Erfinder | König Sejong |
| Entstande | 1443 |
| Verwändigszit | 1446 bis hüte |
| Verwändet in | Korea China |
| Offiziell in | Nordkorea Südkorea Volksrepublik China |
| Abstammig | möögligerwiis z. D. vo dr ’Phagspa-Schrift **S koreanische Alfabet** |
| Bsundrigs | D Buechstaabe wärde zu Silbe zämmegfasst |
| Unicodeblock |
U+AC00..U+D7AF U+1100..U+11FF U+3130..U+318F |
| ISO 15924 | Hang |
|  |

S **koreanische Alphabet** (한글 *Hangeul*, Hangul, 조선글 *Chosŏn’gŭl*) isch e Buechstaabeschrift, wo für die koreanisch Sprooch verwändet wird. Es handlet sich weder um e logografischi Schrift wie bi de chinesische Zäiche no um e Silbeschrift wie die japanische Hiragana oder Katakana. S modärne koreanische Alfabet bestoot grundsätzlig us 14 Konsonante und 10 Vokal. Die äinzelne Buechstaabe wärde zu Silbe zämmegfasst, so dass jedi Silbe im en imaginärs Kwadrat basst. S koreanische Alfabet isch im 15. Joorhundert erschaffe worde und isch mit chliine Verändrige hüte immer no die offizielli Schrift für s Koreanische in Nordkorea, Südkorea und dr Volksrepublik China.

## Form

Die modärni alfabetischi Räijefolg vo de koreanische Buechstaabe und iiri Nääme si in Nordkorea und in Südkorea e chli andersch.

### Konsonante

In dr Dabälle unde nooche si d Konsonantebuechstaabe u. a. mit dr McCune-Reischauer- (MR), dr Yale- und dr so genannte „rewidierte Romanisierig“ (RR) vom südkoreanische Kultur- und Turismusministerium ufgfüert. D Räijefolg und d Nääme si Nordkoreanisch. Im Südkoreanische het s meereri verschidnigi Räijefolge.

| Buechstaabe | Fonem | Name | MR | Yale | RR | Schribwiis |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ㄱ | ​/⁠k⁠/​ | [ki.ɯk̚] | 기역 | k / g | k | g / k |  |
| ㄴ | ​/⁠n⁠/​ | [ni.ɯn] | 니은 | n | n | n |  |
| ㄷ | ​/⁠t⁠/​ | [ti.ɯt̚] | 디귿 | t / d | t | d / t |  |
| ㄹ | ​/⁠l⁠/​ | [ɾi.ɯl] | 리을 | r / l | l | r / l |  |
| ㅁ | ​/⁠m⁠/​ | [mi.ɯm] | 미음 | m | m | m |  |
| ㅂ | ​/⁠p⁠/​ | [pi.ɯp̚] | 비읍 | p / b | p | b / p |  |
| ㅅ | ​/⁠s⁠/​ | [si.ɯt̚] | 시옷 | s | s | s |  |
| ㅇ | ​/⁠ŋ⁠/​ (/Ø/) | [i.ɯŋ] | 이응 | – / ng | – / ng | – / ng |  |
| ㅈ | ​/⁠ʦ⁠/​ | [ʦi.ɯt̚] | 지읒 | ch / j / t | c | j / t |  |
| ㅊ | /ʦʰ/ | [ʦʰi.ɯt̚] | 치읓 | ch’ / t | ch | ch / t |  |
| ㅋ | /kʰ/ | [kʰi.ɯk̚] | 키읔 | k’ / k | kh | k |  |
| ㅌ | /tʰ/ | [tʰi.ɯt̚] | 티읕 | t’ / t | th | t |  |
| ㅍ | /pʰ/ | [pʰi.ɯp̚] | 피읖 | p’ / p | ph | p |  |
| ㅎ | ​/⁠h⁠/​ | [hi.ɯt̚] | 히읗 | h / – | h | h / – |  |
| ㄲ | /k͈/ | [tøːn.ɡi.ɯk̚] | 쌍기역 | kk / k | kk | kk / k |  |
| ㄸ | /t͈/ | [tøːn.di.ɯt̚] | 쌍디귿 | tt / t | tt | tt / t |  |
| ㅃ | /p͈/ | [tøːn.bi.ɯp̚] | 쌍비읍 | pp / p | pp | pp / p |  |
| ㅆ | /s͈/ | [tøːn.si.ɯt̚] | 쌍시옷 | ss / t | ss | ss / t |  |
| ㅉ | /ʦ͈/ | [tøːn.ʣi.ɯt̚] | 쌍지읒 | cch / t | cc | jj / t |  |

### Vokal

D Vokalbuechstaabe und -Buchstaabekombinazione häi käni bsundrgi Nääme. D Lengi vo de Vokal isch im Koreanische bedütigsunderschäidend; in dr koreanische Schrift wird aber nit zwüsche lange und churze Vokal underschiide.

| Buechstaabe | Fonem | McC-R | Yale | RR | Schribwiis |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ㅏ | /a/ | a | a | a |  |
| ㅑ | /ja/ | ya | ya | ya |  |
| ㅓ | /ə/ | ŏ | e | eo |  |
| ㅕ | /jə/ | yŏ | ye | yeo |  |
| ㅗ | /o/ | o | o | o |  |
| ㅛ | /jo/ | yo | yo | yo |  |
| ㅜ | /u/ | u | wu | u |  |
| ㅠ | /ju/ | yu | yu | yu |  |
| ㅡ | /ɯ/ | ŭ | u | eu |  |
| ㅣ | /i/ | i | i | i |  |
| ㅐ | /ɛ/ | ae | ay | ae |  |
| ㅒ | /jɛ/ | yae | yay | yae |  |
| ㅔ | /e/ | e | ey | e |  |
| ㅖ | /je/ | ye | yey | ye |  |
| ㅚ | /ø/ | oe | oy | oe |  |
| ㅟ | /y/ | ue | wi | wi |  |
| ㅢ | /ɰi/ | ŭi | uy | ui |  |
| ㅘ | /wa/ | wa | wa | wa |  |
| ㅝ | /wə/ | wŏ | we | wo |  |
| ㅙ | /wɛ/ | wae | way | wae |  |
| ㅞ | /we/ | we | wey | we |  |

### Silbeblöck

|  |
| --- |
| Aalut: [ʦʰo.səŋ] 초성 / 初聲 Nukleus: [ʦuŋ.səŋ] 중성 / 中聲 Uslut: [ʦoŋ.səŋ] 종성 / 終聲 |

Die äinzelne Buechstaabe wärde zu mee oder weniger kwadratische Blöck zämmegsetzt, wo jede ere Silbe entspricht. In jeder gschribnige Silbe git s drei Posizione: Aalut, Nukleus und Uslut. Bi Silbe, wo mit eme Vokal aafönge, wird die ersti Posizion mit em Zäiche ㅇ gfüllt. In dr zwäite Posizion stoot e Vokal- oder Difthong-Buechstaabe. Die dritti Posizion wird äntwääder mit eme Konsonantebuechstaabe gfüllt oder blibt leer.

Je noch dr Form vo de Buechstaabe wärde die gschribnige Silbe underschidlig zämmegsetzt:

Bi ‹​i​› ㅣ und de Vokalzäiche, wo drvo abgläitet si, stoot s Zäiche für en Aalutkonsonant linggs.
Bischbil – ‹ha›, ‹hi›, ‹he›:

Bi ‹​ɯ​› ㅡ und de Vokalzäiche, wo drvo abgläitet si, stoot s Zäiche für en Aalutkonsonant oobe.
Bischbil – ‹ho›, ‹hɯ›, ‹hu›:

Bi de Difthong-Zäiche, wo e lange woogrächte und au e lange sänkrächte Strich häi, stoot s Zäiche für en Aalutkonsonant linggs oobe.
Bischbil – ‹hwa›, ‹hɰi›, ‹hwe›:

D Zäiche für en Uslutkonsonant stöön drunder.
Bischbil – ‹hak›, ‹hok›, ‹hwak›:

D Buechstaabe verändere bi dr Zämmesetzig iiri Form e chli, so dass d Silbe öbbe in e Kwadrat basst.

### D Richdig vo dr Schrift

D Silbeblöck si ursprünglig so wie bi dr chinesische Schrift in Spalte vo oobe uf unde gschriibe worde und d Spalte vo rächts uf linggs. Büecher si doorum us öiropäischer Sicht „vo hinde“ glääse worde. Bi modärne Druckerzüügniss isch d Schribrichdig aber eso wie bi öiropäische Sprooche vo linggs uf rächts in Ziile vo oobe abwärts.

## Litratuur

* Young-Key Kim-Renaud (Hrsg.): *The Korean alphabet. Its History and Structure*. University of Hawaii Press, 1997.
* Gari Keith Ledyard: *The Korean Language Reform of 1446. The Origin, Background, and Early History of the Korean Alphabet*. University of California Press, 1966. (Neuauflage: Singu Munhwasa, 1998)
* S. Robert Ramsey: *The Invention and Use of the Korean Alphabet*. In: Ho-min Sohn (Hrsg.): *Korean language in culture and society*. University of Hawaii Press, 2006, S. 2–30.

## Weblingg

 **Commons: Hangul** – Sammlig vo Multimediadateie
* *Korean* uf Omniglot (änglisch)
* Digital Hangeul Museum (koreanisch und änglisch)
* Virtuelle koreanische Tastatur. Koreanischi Schriftzäiche onläin schriibe (änglisch)

## Fuessnoote

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dä Artikel basiert uff ere fräie Übersetzig vum Artikel „Koreanisches\_Alphabet“ vu de dütsche Wikipedia. E Liste vu de Autore un Versione isch do z finde. |