# Wikipedia:Houptsyte

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Schwyzerdütsch |   | Badisch |   | Elsassisch |   | Schwäbisch |   | Vorarlbergisch |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |

|  |
| --- |
| Guete Dag un willkumme uf dr alemannische Wikipedia! Di frej Enzyklopedi, wu alli kenne mitschaffe.
 |

|  |  |
| --- | --- |
|

 **Artikel findeArtikel no Kategorie:**  Alli Kategorie
• Brüüchtum • Ernährig • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatür • Müsik • Natür • Person • Bolitik • Religion • Sport • Sproch • Technik • Verkehr • Wirtschaft • Wisseschaft

**Themeportal:**  Regionali Artikel  Alemanne  Alemannisch  Bade  Bade-Wirttebärg  Basel  Elsass  Friburg  Liechtestei  Schwiiz  Schwoba  Vorarlberg  Geografi  Gschicht  Gsellschaft  Kunscht  Literatur  Musik  Natur  Bolitik  Religion  Sport  Sproch  Tächnik  Wisseschaft

**Sunschtigs:** Artikelindex vu A bis Z • Bsundersch glungeni Artikel • Läsigi Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vu Artikel • Ufnahme vu Dialäktwerter • E Fabel in verschideni Dialäkt ibersetze • Alemannischi Ortsnämme • Alemannischi Diernämme • Alemannischi Pflanzenämme
 |

 **Di Alemannisch Wikipedia**

Di **alemannisch Wikipedia** isch e Enzyklopedi in dr Dialäkt vum alemannische Sprochrüüm, also vu dr Ditschschwiz, vum Elsiss, vu Liechtestei, vu Oberbade, vum Schwobeland un vu Vorarlberg.* Die Enzyklopedi wachst dur di frejwillig Hilf vu allne, wu eppis in ihrem Dialäkt wän bitrage. Alli Iiträg kenne vu allne Bsuecher gschribe un gänderet wäre. Alli sin härzlig iiglade mitzmache. Bringe Ejer Wisse ii un hälfe eso mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte un z erhalte. Di erschte Schritt sin ganz eifach!

* Wär mir vu dr Alemannische Wikipedia sin un was mer wänn, findsch in unserem Brofil.

* D Inhalt vu dr Wikipedia derfe frej kopiert un verbreitet wäre.

* Bis jetz het s bi dr alemannische Wikipedia 31.697 Artikel.

 |

 **Artikel vu dr Wuche: Sǜǜdschwarzwald**

|  |  |
| --- | --- |
|

Under em **Sǜǜdschwarzwald** vostoht mer de oberst Deil vùm Schwarzwald. Er isch vù Gletscher uss de Iiszitt starch ǜbberformt worre ùn lìt sǜǜdlig vù-n-ere Lìnie vù Friburg ìm Briisgau am Obberrhy ùf Donaueschinge uff dè Baar. De Sǜǜdschwarzwald entspricht nìt gnau èm Hoochschwarzwald, wùù au no de höchst Deil vùm Mìttlere Schwarzwald dezüeghöört, sǜǜdöstlich vùm Elzdaal. S Gliich gältet fǜr de Naturpark Südschwarzwald, zù dem sinnem Gebiet ghöre no moll e baar Randgebiet.
Westlig vù de Lìnie Hölledaal-Wehraschlucht hèrrsche steili Häng ùn großi Hööcheunderschììd voor, östlig devùù sìn voor allem wälligi Hoochgebièt un zaahlrychi Däler mit è bitzele gringerè Hööcheunderschììd.
De Sǜǜdschwarzwald hät e Hoochgebièt ìm Mìttelpunkt, ìm Gegèsatz zùm Nordschwarzwald mìt de fast parallèle Bärgchämm ùn Ebene odder em Mìttlere Schwarzwald, wùù vù zahlriiche Däler bräägt wörd.
Als markanteschti Gipfel vù dem Hoochgebièt zeichne sich dè Fäldbärg (1.493 m) ùn s Hèrzogehorn (1.415 m) ab. D Landschaft vù de Rhiiebeni isch bräägt vùm Belche (1.414 m), em Schauinsland (1.284 m) ùn em Hoochblaue (1.165 m). Ìm Sǜde falle de Blößling ùn de Hoochchopf ùf, ìm Oste de Hoochfirscht (1.192 m). (…dr ganz Artikel läse)

 | **Friäjeri Artikel vu dr Wuche: Carl Maria von Weber
* Kircha
* Alts Teschtamänt
* Ruine Münchestäi
* Benjamin vo Tudela
* Ortler-Alpe
* Schwarzwaldmelodie
* Jungwacht Blauring Schweiz
 |

|  |  |
| --- | --- |
|

 **Hesch gwisst ...**

Elsasser Wiistroß* ... dàss d Elsasser Wiistroß zu da ältscha Touristastroßa ìm Frànkrìch gheert?
* ... dass em Leerer Eduard Schönenberger näbet de Schuel d Pflääg und d Förderig vo de Mundaart, «öiserer äigetlicher Mueterspraach», ganz wichtig gsy isch?
* ... dass de Rekord bi de Freqänze und em Güeterverchehr uf de Wetzike-Meile-Bahn im Jahr 1920 mit 532'345 Reisende und 11'014 Tone Güeter gsii isch?
* ... dass d Buure im Appäzellerland und dä umliggende Bergkanton ihri Hünd immer no unter äm Gsichtspunkt vo dä Bruchstüchtigkeit und weniger noch rassäbedingter Schönheit züchtäd?
* ... dàss m’r s’ Sàkràmant vu dr Krànkasaalwung vor dr Liürgiireform vum Zwaita Vàtikàànischa Konziil numma in articulo mortis hàt därfa schpanda?
* ... dass dr Pius Jauch scho Liader uf Italienisch, Deitsch und Schwäbisch gschrieba hòt?

 |

 **Alemannischi Nochrichte: **9. Juni 2026**: Fotos: Elf Jahre mit der Ortenauer Mundart-Band Rhinwaldsounds in Bildern (Badische Zeitung)
* **8. Juni 2026**: Die Ortenauer Mundart-Band Rhinwaldsounds um Ex-DSDS-Star Dominik Büchele löst sich auf (Badische Zeitung) Mundart-Aktivist Pius Jauch: KI mit schwäbischen Inhalten „füttern“ (Neue Rottweiler Zeitung) Schwarzwaldquiz, 08.06.2026, Alemannisch für Anfänger – Lektion 27 (schwarzwald-aktuell.eu)
* **5. Juni 2026**: Bitte verhunzt unsere Mundart nicht, liebe Deutsche! (Tagesanzeiger) Letzte „Lahrer Murre“: Mundart lebt trotzdem weiter (Baden Online)
* **4. Juni 2026**: «Gisch was hesch», ein Mundartroman von Stef Stauffer (SRF)
* **3. Juni 2026**: Trauffers Background-Sängerinnen rücken ins Rampenlicht (Blick)

**Meh Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite**
 |

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

 **10. Juni**
Karl Friedrich von Baden* 323 v. Chr.: Dr makedonisch Chenig Alexander dr Groß stirbt.
* 1190: Dr Chaiser Friedrich I. Barbarossa verdrinkt uf em Dritte Chryzzug im Fluss Saleph.
* 1811: Dr Großherzog Karl Friedrich von Baden (Bild) stirbt.
* 1942: S tschechisch Dorf Lidice wird vu dr Nationalsozialischte vernichtet un alli Manne umbrocht as „Vergeltig“ fir s Attentat uf dr Reinhard Heydrich, d Fraue un d Chinder wäre deportiert.
* 1951: Dr elsässisch Grafiker Jean-Jacques Waltz stirbt.
* 2001: Im Wahlkampf z Berlin sait dr SPD-Kandidat Klaus Wowereit effetlig „Ich bin schwul – und das ist auch gut so!“ Dodermit isch er dr erscht dytsch Spitzebolitiker, wu sich zue syre Homosexualität bekännt.

 |

 **Näbeprojäkt:**

|  |  |
| --- | --- |
|  **Werterbuech** (Wiktionary) |  **Textsammlung** (Wikisource) |
|  **Lehrbiecher** (Wikibooks) |  **Spruchsammlung** (Wikiquote) |
|  **Reisefierer** (Wikivoyage) |

 |

 **Schweschterprojäkt**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Meta-Wiki** Koordination |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Commons** (d’Allmänd) Mediesammlung |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikidata** Datebank |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikimedia Incubator** Bruetkaschte fir neji Projäkt |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** Arteverzeichnis |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikiversity** Freji Lehrmatrialie |

 |

|  |
| --- |
| **Kontaktufnahm:** Kontakt – Press
 Wikimedia-Foundation – Wikimedia Deutschland e.V. – Wikimedia CH - Wikimédia France - Wikimedia Österreich |