Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1873

◄ |
18. Jahrhundert |
**19. Jahrhundert**
| 20. Jahrhundert
| ►

◄◄ |
◄ |
1869 |
1870 |
1871 |
1872 |
**1873**
| 1874
| 1875
| 1876
| 1877
| ►
| ►►

| 1873 |
| --- |
|  Dr Napoléon III. stirbt im änglische Exil. |

| 1873 in andere Kaländer |
| --- |
| Ab urbe condita | 2626 |
| Armenische Kaländer | 1321–1322 |
| Ethiopische Kaländer | 1865–1866 |
| Buddhistische Kaländer | 2417 |
| Chinesische Kaländer |
|  – Ära | 4569–4570 oder 4509–4510 |
|  – 60-Joor-Ziklus |
Wasser-Aff (壬申,
9)– Wasser-Gückel (癸酉,
10) |
| Hebräische Kaländer | 5633–5634 |
| Islamische Kaländer | 1289–1290 |
| Thai-Solar-Kaländer | 2416 |

## Was isch bassiert?

* 1. Jänner: Dr Paul Cérésole wird Bundespresidänt vu dr Schwyz.
* 11. Mai: Im dytsche Chaiserrych unter em Rychschanzler Otto von Bismarck wird s erscht vu dr *Maigsetz* erloo, wu dr Staat Yyfluss uf d Uusbildig un d Bstellig vu katholische Gaischtlige dermit nimmt, dr Hegschtpunkt vum Kulturkampf mit dr katholische Chilche.
* 17. Novämber: Buda, Óbuda un Pest wäre zue dr Stadt Budapest zämmegschlosse.
* D Novelle *Das Amulett* vum Conrad Ferdinand Meyer erschynt z Leipzig.

## uf d Wält chuu

* 29. Jänner: Fritz Sutermeister, Schwyzer Bfaarer un Redaktor
* 20. Februar: Henri Loux, elsässische Moler
* 23. Februar: Jean-Jacques Waltz («Hansi»), elsässische Grafiker un Heimetforscher
* 13. April: Johann Jakob Dickenmann, Schwyzer Lehrer, Gmaindsbolitiker und Sprochforscher
* 28. April: Abel Robert, franzesische Architäkt
* 10. Juli: Auguste Cammissar, elsässische Moler
* 22. Augschte: Karl Nef, Schwyzer Musikwisseschaftler
* 22. Septämber: Friedrich Frey-Herosé, Schwyzer Unternämmer, Offizier un Bolitiker

## gstorbe

* 9. Jänner: Napoléon III., franzesische Chaiser
* 13. Juni: Friedrich Eser, dytsche Autor vu Sachliteratur
* 18. April: Justus von Liebig, e dütsche Chemiker
* 10. Oktober: Hermann Kurz, dytsche Schriftsteller
* 10. Dezämber: John C. Conner, US-amerikanische Bolitiker

## Weblink

 **Commons: 1873** – Sammlig vo Multimediadateie
# Flàndra

|  |
| --- |
| **FlàndraVlaanderen** (niiderländisch) **Flandre** (franzöösisch) |
|

|  |
| --- |
| Flagge |

 |
| Gliidstaat vom Köönigriich Belgie |
| Institution (Art vom Gliidstaat):
  | Regioon |
| Amtssprooch:
  | Niederländisch |
| Verwaltigssitz:
  | Brüssel |
| Flechi:
  | 13.624 km² |
| Iiwooner:
  | 6.589.069 (1. Januar 2019) |
| Bevölkerigsdichdi:
  | 487 Iiwooner bro km² |
| Fiirtig:
  | 11. Juli |
| Ministerbresidänt:
  | Jan Jambon (N-VA) |
| ISO-Code:
  | BE-VLG |
| Website:
  | vlaanderen.be |
| Lage |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Dialäkt: Mìlhüüserdiitsch |

**Flàndra** (hoochdiitsch *Flandern*  [ˈflandɐn], nììderlandisch *Vlaanderen*  [vla:ndəɾəⁿ], frànzeesch *la Flandre* bzw. *les Flandres*  [flɑ̃dʁ]) odd’r d’ **Fläämischa Regioon** (hoochdiitsch *Flämische Region*, nììderlandisch *Vlaams Gewest*, frànzeesch *Région flamande*) ìsch aina vu da dräi Regioona vum Keenigraich Belgia un somìt a Glììdschtààt vum belgischa Bundesschtààt. Sa lììgt ìm neerdliga Tail vum Keenigraich; doo laawa d’ maischta Belgiar, wo Nììderlandisch reeda. Fàscht àlla àndra Belgiar woohna ìn dr zwaischproochiga Regioon Brüssel-Hàuiptschtàdt, wo vum Gebiat Flàndra vollschtandig umgaa ìsch. D’ drìtta Regioon ìsch Wàlloonia, wo süüdlig vu Flàndra lììgt un wumm’r vor àllem Frànzeesch reeda.

D’ Regioon Flàndra hàt a Flächa vun äbba 13.624 Kwàdrààtkilomeeter un zeehlt 6.589.069 Iiwoohner (Schtànd 1. Januar 2019). D’ Inschtituzioona vu dr Regioon Flàndra sìnn d’ saalwa wia dia vu dr Fläämischa Gmainschàft un hann ìhra Sìtz z’ Brüssel. Ìn Flàndra sìnn, vu Wäscht uff Oscht, d’ Prowìnza Wäschtflàndra, Oschtflàndra, Fläämisch-Bràbant, Àntwärpa un Limburg.

## Prowìnza

D’ Fläämischa Regioon ìsch ìn fìmf Prowìnza-n-iigetailt:

| Faahne | Prowinz | Hauptstadt | Bezirke | Gmäinde | Iiwohner 1. Januar 2019 | Flächi km² | Dichti Einw./km² | NIS- Code |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Provinz Antwerpen | Antwerpen
 | Àntwärpa
 | 3
  | 69 | 1.857.986 | 2.867,42 | 648 | 10000 |
| Provinz Fläämisch-Brabant | Flämisch-Brabant
 | Lööwe
 | 2
  | 65 | 1.146.175 | 2.106,13 | 544 | 20001 |
| Prowinz Limburg | Limburg
 | Hasselt
 | 3
  | 42 | 874.048 | 2.422,15 | 361 | 70000 |
| Prowinz Oschtflandre | Ostflandern
 | Gent
 | 6
  | 60 | 1.515.064 | 2.982,24 | 508 | 40000 |
| Prowinz Weschtflandre | Westflandern
 | Brügge
 | 3
  | 64 | 1.195.796 | 3.144,32 | 380 | 30000 |
| Flandre | Region Flandern
  | Brüssel
 | 17
  | 300 | 6.589.069 | 13.522,26 | 487 | 2000 |

## Lìteràtüür

* Flandre (ou Région flamande). In: Encyclopédie Larousse. Larousse (französisch, larousse.fr [abgerufen am 20. Januar 2024]).
* Flanders. In: Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, Inc. (britisches Englisch, britannica.com [abgerufen am 20. Januar 2024]).

## Weblìnks

 **Commons: Flàndra** – Sammlig vo Multimediadateie
* Websitta vu dr Fläämischa Regiarung (ìn mehrera Schproocha)
* Websitta vum Fläämischa Pàrlàmant (nììderlandisch)
* Websitta vu da fläämischa Tourischmusbeheerda (ìn mehrera Schproocha)

## Ainzelnoohwiisa
# 6. Juni

|  |
| --- |
| Historischi Johresdäg
Mai · **Juni** · Juli |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |

 |

Dr **6. Juni** isch dr 157. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 158. in Schaltjohr), dodermit blybe no 208 Däg bis zum Änd vum Johr.

## Was isch bassiert?

Thomas Mann
Ulrike Ottinger
* 1513: In dr Schlacht bi Novara besige d Eidgnosse e franzesisch Heer unter em Louis II. de La Trémoille.
* 1944: Mit em D-Day fangt im Zweete Wältchrieg d Landig vu dr alliierte Truppe an dr Atlantikkischte vu dr Normandie aa.
* 1948: Z Minche wird s Ballett *Abraxas* vum Werner Egk urufgfiert.

## Uf d Wält chuu

* 1436: Regiomontanus, spotmittelalterlige Mathematiker, Aschtronom un Verleger
* 1599: Diego Rodríguez de Silva y Velázquez, spanische Moler
* 1875: Thomas Mann, dytsche Schriftsteller
* 1927: Werner Wollenberger, Schwyzer Schriftsteller
* 1934: Toni Businger, Schwyzer Bihne- un Koschtimbildner
* 1942: Ulrike Ottinger, dytschi Chinschtleri
* 1946: Ruedi Hunsperger, Schwyzer Schwinger
* 1964: Hubert Ott, franzesische Bolitiker

## Gstorbe

* 1437: Mathis Eberler vo Villinge, Basler Zumft- un Rotsherr
* 1797: William Hodges, änglische Moler
* 1878: Ludwig Adam Kelterborn, e dütsch-schwizerische Mooler, Karikaturist und Leerer
* 1946: Gerhart Hauptmann, e dütsche Dramatiker und Schriftsteller
* 1961: Carl Gustav Jung, Schwyzer Psychoanalytiker
* 1962: Karl Völlmin, Schwyzer Sydebandwäber un Bolitiker
* 2023: Gerhard Hiesel, eschtrychische klassische Archeolog
* 2024: Rolf Schäfer, dytsche Chilchehischtoriker

## Weblink

 **Commons: 6. Juni** – Sammlig vo Multimediadateie
# Verkeer

Stroosseverkeer z Berkeley, Kalifornie
Schiineverkeer z Innsbrugg
**Verkeer** isch d Beförderig oder Beweegig vo Persone, Güeter oder Noochrichte im ene definierte Süsteem. Dodrbii wärde Äihäite de Kante vom ene Netzwärk nooch oder uf Rute von ere Verkeersinfrastruktuur bewegt.

Dr Verkeer macht die rüümligi Mobilideet sichtbar und isch e Däil von ere. Dur e Verkeer wird Mobilideet erst möglig, und er entstoot, wil menschligi Bedürfniss wie Woone, Schaffe, Freizit, Bildig, Erhoolig usw. rüümlig drennt si. Verkeersmiddel wärde mäistens über Verkeerswääg gfüert, wo äidütig definiert si.

## D Reeglig vom Verkeer

Wenn Verkeer e gwüsses Usmaass überschritet, wärde Reegle ufgstellt wie z. B. uf dr rächte Stroossesite faare, für zum en effiziänter und weeniger gföörlig mache. Die Reegle wärde vo Obrikäite wie Verkeersministerie gmacht und es wird ufbasst, ass si iighalte wärde. Für das si d Verkeersbolizei und anderi Iirichdige (z. B. Flugsicherig, Ämter für e Güeterverkeer und für Schifffahrt, und Dateschutzbeufdragti) zueständig.

## Gschicht

Dr Begriff «Verkeer» isch in dr Gottschedzit (18. Joorhundert) brägt worde.
Im 19. Joorhundert het die wirtschaftligi und technischi Differenzierig vo de Verkeersmiddel iigsetzt. Si si noch iire tüpische Merggmol zu Verkeerszwiig zämmegfasst worde, wie z. B. d Iisebaan, won e Raad-Schiine-Süsteem isch mit Schiinefaarzüüg. Mä het d Verkeerssüsteem au vo makroökonomische Gsichtspünggt us analüsiert und het eso de Beweegige vo Schiinefaarzüüg Iisebaan- bzw. Schiineverkeer gsäit. Analog si Begriff wie Stroosseverkeer, Lufverkeer, Schiffsverkeer, Noochrichteverkeer oder Bostverkeer entstande.

Dr Verkeer isch vor allem im 20. Joorhundert massiv gwaggse, nid nume dr Persooneverkeer, sondern mit dr waggsende Globalisierig au dr Güeterverkeer und mit de nöije Technike in dr Informatik au dr Noochrichte- und Daateverkeer.

## Weblingg

 **Commons: Verkehr** – Sammlig vo Multimediadateie
* Statistisches Bundesamt - Daten zum Thema "Verkehr"
* Beiträge aus der Monatszeitschrift "Wirtschaft und Statistik" zum Thema "Verkehr"
* Fachrichtung Verkehrs- und Transportwesen der FH Erfurt
* Institut Verkehr und Raum
* Studienrichtung Verkehrsbetrieb/Logistik am Bereich Seefahrt der Hochschule Wismar
* Fakultät Verkehrswissenschaften "Friedrich List"
* Traditionsseiten für die Fachschaft Verkehrswissenschaften Dresden
* Verkehrsingenieurstudium an der TU Braunschweig: "Mobilität und Verkehr"
* Sektion Verkehrspsychologie im Berufsverband Deutscher Psychologinnen und Psychologen e. V.
*
*
* Professur Verkehrsplanung und Verkehrstechnik, Bauhaus-Universität Weimar
* Masterstudiengang Verkehrswesen (Traffic and Transport) an der TU Darmstadt
* Transportrechner: Berechnung der Umweltbelastung verschiedener Transportmittel

## Fuessnoote
# Merchandising

Under **Mördschendäising** ( ängl. **merchandising**, *merchandise*, vo ängl. *merchant* – Verchäufer) bzw. **Verchaufsförderig**, au *Absatzförderig*, verstoot mä in dr Kommunikazioonsbolitik vom Marketing vo Konsuumgüeter d Brodukzioon, dr Verdriib und d Wärbig für Markenardikel, wo s gliiche Logo oder die gliichi Bootschaft dranspordiere wie e bekannts Markebrodukt, ohni dass si dr gliich Nutze wurde biete. Besundrigs überdräit mä eso e positives ideells Markenimidsch blaanmäässig uf e Hufe Gebruuchsgüeter.

Mördschendäising-Ardikel vom Sportautihersteller Porsche.
Im Geegesatz zu dr äigentlige Verchaufsförderig, wo dr Verchauf vo Brodukt und Läistige understützt, wärde bim Mördschendäising nöiji Wärt gschafft.

## Bischbil

Merchandising SL Benfica & Sporting CP.
* Bekannti Film mit eme groosse Mördschendäising-Aagebot: Star Wars, Jurassic Park, Star Trek, Harry Potter, Transformers
* Bekannti Videospiile mit eme groosse Mördschendäising-Aagebot: Pokémon, Final Fantasy
* Bekannti Comicfiguure mit eme groosse Mördschendäising-Aagebot: Micky Maus, Spider-Man, Batman, Garfield
* Bekannti Sportler oder Sport-Mannschafte (Sportmarke) mit mit eme groosse Mördschendäising-Aagebot: David Beckham, FC Bayern München, Borussia Dortmund
* Bekannti Muusiker, bsundrigs in dr Rock- und Metal-Muusig, mit eme groosse Mördschendäising-Aagebot: Michael Jackson, The Rolling Stones, Bob Marley

Praleena mid am Nama ond Bild vom Birgrmoischdr Boris Palmer
## Weblingg

 **Commons: Merchandising** – Sammlig vo Multimediadateie
* Band Merchandising Grundleegendi Informazioone