# Hauptgwääbverdräägligkäitskomplex

Dr **Hauptgwääbverdräägligkäitskomplex** oder **Haupthistokompatibilitätskomplex** (Abk. *MHC* vo änglisch *major histocompatibility complex*) umfasst e Grubbe vo Geen bi Wirbeldier, wo Protein kodiere, wo für d Immunerkennig, d Verdrääglikäit vo Gwääb (Histokompatibilität) bi Dransplantazioone und dr immunoloogische Individualidäät wichdig si.

MHC-Regioone git s bi alle Wirbeldier vo de Chnorbelfisch (Hai, Roche) aa. Bim Mensch si die Geen mäistens uf em churzen Arm vom Chromosoom 6. D Brodukt vo dene Geen, d MHC-Proteiinkomplex, si körperäigeni Antigeen uf dr Oberflechi vo Körperzälle (z. B. uf wisse Bluetkörperli cha mä sä liicht finde). Si si doo, für zum die körperäigene Zälle z identifiziere. Vo doo chunnt au d Bezäichnig HLA-Süsteem (*Human Leucocyte Antigen*, menschligs Löikozüteantigeen) für s Regulazioonssüsteem vo dr menschlige Immuunabweer, wo dr wichdigst Bestanddäil drvo dr MHC isch.

Under anderem wärde vom Haupthistokompatibilidäätskomplex d MHC-Klass-I- und MHC-Klass-II-Proteiinkomplex kodiert, wo für d Funkzioon vom Immuunsüsteem e zentraali Rolle spiile.

Für dass d T-Lümfozüte d Antigeen chönne erligge, müesse si zerst baraat gmacht wärde und uf d Klass-I- und d Klass-II-Rezeptoore, wo dr MHC kodiert, uf dr Ooberflechi vo de Zälle presentiert wärde. Däm Fenomeen säit mä d MHC-Restrikzioon.

Für iiri Entdeckige „zur Spezifität der zellulären Immunantwort“ (MHC-Restrikzioon) häi dr Peter C. Doherty und dr Rolf Zinkernagel 1996 dr Nobelbriis für Füsiologii und Mediziin üüberchoo.

## Die drei Klasse vo de MHC-Komplex

Über dr Wääg vo dr MHC-Klass-I wärde infizierti und entarteti Zälle, wo körperfremdi Proteiin häärstelle, de Antigeen bresentiert und denn vo T-Killerzälle (CD8+) identifiziert und eliminiert. Über dr Wääg vo dr MHC-Klass-II chönne T-Hälferzälle (CD4+) d Brodukzioon vo speziifische Antikörper und d Aktiwidäät vo Fagozüte stimuliere, wo Chrankheitserreeger in Körperflüssigkäite inaktiwiere und eliminiere (humoraali Immuunantwort). S adaptiive Immuunsüsteem drennt also zwüsche intra- und extrazellulääre Pathogeene. D MHC-Klass-III-Komplex si Däil vom so gnennte Komplemäntsüsteem, won e Däil vom humoraale Immuunsüsteem isch, wo mä drmit uf d Wält chunnt und won e Biidraag macht zur Eliminazioon vo zellulääre Antigeen (z. B. Bakterie).
Die schweeri Chetti vo de MHC-Klass-I-Komplex wie au d α- und β-Underäihäit vo de MHC-Klasse-II-Komplex dräte bim Mensch in seer vile Alleele uf (genetische Polymorfismus). Das isch maassgääbend für d Bedütig vom Haupthistokompatibilidäätskomplex bi dr Verdrääglikäit vo Gwääb.

## Liddratuur

* Charles Janeway, Paul Travers, Mark Walport, Mark Shlomchik: *Immunologie.* 5. Uflaag, Spektrum Akademischer Verlag, Häidelbärg 2002, ISBN 3-8274-1079-7; Onläinversioon uf Änglisch, 5th edition, 2001.
* J. P. Ting, J. Trowsdale: *Genetic control of MHC class II expression.* In: *Cell* Band 109 Suppl, April 2002, S. S21–S33, doi:10.1016/s0092-8674(02)00696-7, PMID 11983150.

## Weblingg

* Jennifer McDowall/Interpro: Protein Of The Month: *Major histocompatibility complex.* (änglisch)
* Kapitel zur Generierung von MHC-I-Peptidmolekülen us dr Onläin-Versioon vom Immunologii Standardwärk vom Charles Janeway

## Fuessnoote