Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 7de eeu

Die **7de eeu** het in die jaar 601 'n aanvang geneem en teen die einde van die jaar 700 ten einde geloop.

| << 6de eeu | 7de eeu | 8ste eeu >> |
| --- | --- | --- |
| 601 | 602 | 603 | 604 | 605 | 606 | 607 | 608 | 609 | 610 |
| 611 | 612 | 613 | 614 | 615 | 616 | 617 | 618 | 619 | 620 |
| 621 | 622 | 623 | 624 | 625 | 626 | 627 | 628 | 629 | 630 |
| 631 | 632 | 633 | 634 | 635 | 636 | 637 | 638 | 639 | 640 |
| 641 | 642 | 643 | 644 | 645 | 646 | 647 | 648 | 649 | 650 |
| 651 | 652 | 653 | 654 | 655 | 656 | 657 | 658 | 659 | 660 |
| 661 | 662 | 663 | 664 | 665 | 666 | 667 | 668 | 669 | 670 |
| 671 | 672 | 673 | 674 | 675 | 676 | 677 | 678 | 679 | 680 |
| 681 | 682 | 683 | 684 | 685 | 686 | 687 | 688 | 689 | 690 |
| 691 | 692 | 693 | 694 | 695 | 696 | 697 | 698 | 699 | 700 |
# Belasting

**Belasting** is 'n verpligte finansiële heffing of 'n ander soort heffing wat deur 'n regeringsorganisasie aan 'n belastingpligtige ('n individu of ander regspersoon) opgelê word om verskeie openbare uitgawes te finansier. Versuim om te betaal, tesame met ontduiking of weerstand teen belastingvordering, is deur die wet strafbaar. Belasting bestaan uit direkte of indirekte belasting en kan in geld of as arbeidsekwivalent betaal word.

Meeste lande het 'n belastingstelsel in plek om te betaal vir openbare, gemeenskaplike of ooreengekome nasionale behoeftes en regeringsfunksies. Sommige hef 'n vaste persentasie van belasting op persoonlike jaarlikse inkomste, maar die meeste skaal belasting gebaseer op die bedrag van jaarlikse inkomste wat ontvang word. Meeste lande hef belasting op korporatiewe inkomste en dividende. Lande of subeenhede stel dikwels rykdombelasting, eiendomsbelasting, verkoopsbelasting, belasting op toegevoegde waarde, loonbelasting of tariewe in.

## Tipes belasting

Daar is verskillende tipes belasting, insluitend:

### Persoonlike Inkomstebelasting

Word gehef op die belasbare inkomste wat deur ‘n persoon verdien word in ‘n belastingjaar teen die glyskaalkoerse soos jaarliks tydens die begrotingsrede aangekondig.

### Besigheidsinkomstebelasting

Word gehef op die belasbare wins van ‘n onderneming van ‘n spesifieke belastingjaar. Die verskillende ondernemingsvorme mag teen verskillende koerse belas word.

### Belasting op Toegevoegde Waarde (BTW)

Lande met BTW
BTW is ‘n indirekte belasting wat gehef word (tans 15%) van ‘n ondernemer se verkoopprys. Die bedrag wat elke 2 maande aan die SAID oorbetaal moet word is die verskil tussen die BTW ingesamel met verkope, en die BTW betaal op aankope.

### Werknemerbelasting

Volgens die belastingwet is elke werkgewer die SAID se “agent” vir die insameling van die werknemerbelastings, wat die volgende is:

#### Lopende betaalstelsel (LBS)

Dis die inkomstebelasting wat van werknemers se salaris afgetrek word en maandeliks deur die werkgewer aan SAID oorbetaal word. Die LBS dien as krediet by die berekening van PERSOONLIKE INKOMSTEBELASTING soos hierbo omskryf.

#### Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF)

Werkgewer betaal 1% van die werknemer se bruto loon en die werknemer betaal 1%.

#### Vaardigheidsheffing

Werkgewerbydrae van 1% van bruto salarisse wat verpligtend is wanneer die jaarlikse salarisrekening R500 000 oorskry.

### Ander belasting

Daar is verskeie ander belasting, bv. boedelbelasting, dividendbelasting, invoerbelasting, brandstofheffings en andere.

## Sien ook

* Suid-Afrikaanse Inkomstediens
* Inkomstebelasting
* Opgaafrolle

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Belasting.
* OECD belasting statistieke
* OECD portaal oor belasting
# Noord

'n Windroos wat die windrigtings aandui.
**Noord** is een van die vier hoofwindrigtings. Die ander hoofwindrigtings is: oos, suid en wes.

Noord is die teenoorgestelde rigting van suid, en dui die rigting van die Noordpool aan. Omdat daar vir rigtingbepaling dikwels van 'n magnetiese kompas gebruik gemaak word, en die kompasnaald nie presies na die noordpool wys nie, onderskei mense tussen die *geografiese* noord en die *magnetiese* noord. Daarnaas is daar ook 'n *astronomiese* noord soos volgens die sterre bepaal.

## Geografiese noord

Die *geografiese noord* of *ware noord* is die rigting van die geografiese noordpool. Dit is by benadering ook die astronomiese noord.

### Magnetiese noord

Die *magnetiese noord* is die rigting op die horisontale vlak waarheen die magneetnaald van 'n magnetiese kompas wys. Die geomagnetiese noordpool is in die noorde van Kanada geleë, en is voortdurend aan die beweeg. Die kompasnaald sal as gevolg van plaaslike omstandighede nie presies na die magnetiese noordpool wys nie. Die afwyking tussen die geografiese en die magnetiese noord op die horisontale vlak word die magnetiese deklinasie of magnetiese afwyking genoem.

### Astronomiese noord

Die **astronomiese noord** is die rigting van die hemelpool. Dit is by benadering die rigting van die Poolster.

## Trivia

* 'n Suidewind waai in 'n noordelike rigting.
* Die magnetiese noord (geomagnetiese noordpool) is die magnetiese suidpool van die Aarde as magneet.

## Eksterne skakels

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir noord.
* (en) Berekening van die magnetiese deklinasie*[dooie skakel]*

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Windrigtings |  |  |
|
Noord | Oos | Suid | Wes |
# 5de eeu

Die **5de eeu** het in die jaar 401 'n aanvang geneem en teen die einde van die jaar 500 ten einde geloop.

| << 4de eeu | 5de eeu | 6de eeu >> |
| --- | --- | --- |
| 401 | 402 | 403 | 404 | 405 | 406 | 407 | 408 | 409 | 410 |
| 411 | 412 | 413 | 414 | 415 | 416 | 417 | 418 | 419 | 420 |
| 421 | 422 | 423 | 424 | 425 | 426 | 427 | 428 | 429 | 430 |
| 431 | 432 | 433 | 434 | 435 | 436 | 437 | 438 | 439 | 440 |
| 441 | 442 | 443 | 444 | 445 | 446 | 447 | 448 | 449 | 450 |
| 451 | 452 | 453 | 454 | 455 | 456 | 457 | 458 | 459 | 460 |
| 461 | 462 | 463 | 464 | 465 | 466 | 467 | 468 | 469 | 470 |
| 471 | 472 | 473 | 474 | 475 | 476 | 477 | 478 | 479 | 480 |
| 481 | 482 | 483 | 484 | 485 | 486 | 487 | 488 | 489 | 490 |
| 491 | 492 | 493 | 494 | 495 | 496 | 497 | 498 | 499 | 500 |

Dit het die ineenstorting van die Wes-Romeinse Ryk gesien, wat in 476 nC tot 'n einde gekom het. Hierdie ryk is deur 'n opeenvolging van swak keisers regeer, met die werklike politieke mag wat toenemend onder militêre leiers gekonsentreer is. Interne onstabiliteit het 'n Visigote leër in staat gestel om Rome in 410 te bereik en te plunder. In die daaropvolgende dekades het 'n mate van herstel plaasgevind, maar die Westerse Ryk het nog 'n ernstige knou gekry toe 'n tweede buitelandse groep, die Vandale, Kartago, hoofstad van 'n belangrike provinsie in Afrika, beset het. Pogings om die provinsie terug te neem is onderbreek deur die inval van die Hunne onder Attila. Na Attila se nederlaag het beide Oosterse en Westerse ryke kragte saamgesnoer vir 'n finale aanval op Vandale Noord-Afrika, maar hierdie veldtog was 'n skouspelagtige mislukking.

In China het die tydperk van die Sestien Koninkryke voortgeduur. Dit is gekenmerk deur die vorming en ineenstorting van klein sub-koninkryke, wat deur strydende etniese groepe regeer is. Na die val van die voormalige Qin teen die einde van die vorige eeu, is die noorde van China weer deur Noord-Wei in 439 herenig. Intussen, in die Oostelike Jin-dinastie, het die Jin-staatsman en generaal Liu Yu sy mag gekonsolideer en die laaste keiser van die Jin-dinastie, keiser Gong van Jin, geforseer om in 420 aan hom te abdikeer. Dit het die (Liu) Song-dinastie geskep, wat ook die beginpunt was van die tydperk bekend as die Noordelike en Suidelike dinastieë.

Teen die einde van die 5de eeu is die Guptaryk van Indië vanuit Sentraal-Asië binnegeval en deur elemente van die Huna-volke beset. Hierdie volke was moontlik verwant aan die Hunne wat Rome in dieselfde tydperk verwoes het.
# 6de eeu

Die **6de eeu** het in die jaar 501 'n aanvang geneem en teen die einde van die jaar 600 ten einde geloop.

| << 5de eeu | 6de eeu | 7de eeu >> |
| --- | --- | --- |
| 501 | 502 | 503 | 504 | 505 | 506 | 507 | 508 | 509 | 510 |
| 511 | 512 | 513 | 514 | 515 | 516 | 517 | 518 | 519 | 520 |
| 521 | 522 | 523 | 524 | 525 | 526 | 527 | 528 | 529 | 530 |
| 531 | 532 | 533 | 534 | 535 | 536 | 537 | 538 | 539 | 540 |
| 541 | 542 | 543 | 544 | 545 | 546 | 547 | 548 | 549 | 550 |
| 551 | 552 | 553 | 554 | 555 | 556 | 557 | 558 | 559 | 560 |
| 561 | 562 | 563 | 564 | 565 | 566 | 567 | 568 | 569 | 570 |
| 571 | 572 | 573 | 574 | 575 | 576 | 577 | 578 | 579 | 580 |
| 581 | 582 | 583 | 584 | 585 | 586 | 587 | 588 | 589 | 590 |
| 591 | 592 | 593 | 594 | 595 | 596 | 597 | 598 | 599 | 600 |
# Oeigoere

*Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Oeigoers.*

| Oeigoere |
| --- |
|  Jong Oeigoere in Xinjiang |
| Totale bevolking: | ca. 20 miljoen |
| Belangrike bevolkings  in: |  Volksrepubliek China 10–15 miljoen
 Kasakstan 223 100
 Oesbekistan 55 220
 Saoedi-Arabië ~50 000
 Kirgisië 49 000
 Turkye 45 800
 Rusland 3 696
 Oekraïne 197 |
| Taal: | Oeigoers |
| Geloofsoortuiging: | Hoofsaaklik Soennitiese Islam |
| Verwante etniese groepe: | Ander Turkiese volke soos Azerbeidjanners, Basjkiriërs, Gagaoesiërs, Karakalpakke, Kasakke, Kirgisiërs, Oesbeke, Tartare, Tsjoewasjiërs, Turke en Turkmene |

Die **Oeigoere** (Oeigoers: ئۇيغۇر, Уйғур, *Uyghur*, [ʔʊjˈʁʊː]; Chinees: 维吾尔族, Pinyin: *Wéiwúěr zú*) is 'n Turkiese etniese groep inheems aan Sentraal-Asië. Hulle woon hoofsaaklik in Xinjiang, 'n "outonome" provinsie van die Volksrepubliek China. Hulle is aan ander Turkiese volke soos Azerbeidjanners, Kasakke, Kirgisiërs, Oesbeke, Turke en Turkmene verwant. Daar word derhalwe soms na die gebied as Oos-Turkestan, Oos-Turkmenistan of Oeigoeristan verwys.

Vlag van Oos-Turkestan en die Oeigoere, *Kök Bayraq* ("blou banier")
Verspreiding van etniese groepe in Xinjiang, Volksrepubliek China
Verspreiding van taalfamilies in Xinjiang, Volksrepubliek China
Oeigoeriese kinders in die historiese middestad van Hotan
Wêreldwyd leef omtrent 20 miljoen Oeigoere, waarvan tussen 10 en 15 miljoen in Xinjiang. In die Volksrepubliek China behoort die Oeigoere tot een van die 56 amptelik erkende etniese groepe ("nasionaliteite"). Hulle leef veral in die Wes-Chinese outonome gewes van Xinjiang saam met ander verwante etniese groepe soos Kasakke, Oesbeke en Kirgisiërs. Oeigoere is naas Han-Chinese, Zhuang, Hui-Chinese en Mantsjoes die vyfde grootste etniese groep in die Volksrepubliek China. Nes Hui-Chinese is Oeigoere een van die grootste groep Moslems in die Volksrepubliek China.

Massale immigrasie van etniese Han-Chinese is egter besig om die inheemse bevolking te verdring en hulle kultuur te vernietig.

Daar is diasporagemeenskappe van Oeigoere in Pakistan, Kasakstan, Kirgisië, Mongolië, Oesbekistan, Duitsland, die Verenigde Koninkryk en Turkye; asook 'n kleiner een in Taoyuan in die Hunan-provinsie van China. Oeigoerse woonbuurte kan in die groot Chinese stede soos Beijing en Sjanghai gevind word. Daar is ook klein, maar aktiewe Oeigoerse gemeenskappe in die Verenigde State van Amerika, veral in Los Angeles, San Francisco, New York en Washington, D.C.; sowel as Toronto en Vancouver in Kanada.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Oeigoere.
* (en)  "Uighur". Encyclopædia Britannica. Besoek op 25 Januarie 2019.
* (en)  *The Uygur ethnic minority* – Chinese regeringswebwerf
* (zh)  Verspreiding van etniese groepe in China Geargiveer 1 Januarie 2016 op Wayback Machine
# Oktober

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Oktober 2025** | >> |
| So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
| Al die dae |

**Oktober** is die tiende maand van die jaar in die Gregoriaanse kalender, met 31 dae. Die naam kom van die Latyn vir *octo* vir "agste" (dit was oorspronklik die agste maand van die jaar, voor Januarie en Februarie ingevoeg is).

Oktober begin op dieselfde dag van die week as Januarie, behalwe in skrikkeljare waar geen maand op dieselfde dag as Oktober begin nie.

## Vakansiedae

* Grootouerdag in Suid-Afrika op die eerste Sondag van die maand.
* National Coming Out Day
* Halloween
* Thanksgiving Day in Kanada op die tweede Maandag van die maand.
* Samhain (ongeveer)
* Die laaste Maandag in Oktober is een van die openbare vakansiedae in die Republiek van Ierland en in die Ierse kalender word die maand **Deireadh Fómhair** genoem (letterlik "Einde van Herfs") en is die derde en laaste maand van die herfsseisoen.

## Sien ook

* Lys van historiese herdenkings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Oktober.

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir Oktober.
# Prostitusie

'n Prostituut in Tijuana, Meksiko.

██ Prostitusie wettig
██ Prostitusie (die uitruil van seks vir geld) wettig, maar georganiseerde aktiwiteite soos bordele is onwettig, prostitusie word nie gereguleer nie
██ Prostitusie onwettig
**Prostitusie** is die aktiwiteit waarby seksuele dade in ruil vir geld of goedere gelewer word. Die woord word van die Latynse *pro* (voorsetsel) en *statuere* (werkwoord) afgelei. 'n Letterlike vertaling is "om te ontbloot", "om voorop te plaas".

## Eksterne skakels
# Ursula von der Leyen

|  |
| --- |
| **Ursula von der Leyen** |
|  Ursula von der Leyen in 2010 |
|

---

President van die Europese Kommissie |
| **Ampsbekleër** |
| **Termynaanvang** 1 Desember 2019 |
| Vise | Frans Timmermans |
| Voorafgegaan deur | Jean-Claude Juncker |
|

---

Minister van Verdediging |
| **Ampstermyn** 17 Desember 2013 – 17 Julie 2019 |
| Eerste minister | Angela Merkel |
| Voorafgegaan deur | Thomas de Maizière |
| Opgevolg deur | Annegret Kramp-Karrenbauer |
|

---

Minister van Werke en Sosiale Sake |
| **Ampstermyn** 30 November 2009 – 17 Desember 2013 |
| Eerste minister | Angela Merkel |
| Voorafgegaan deur | Franz Josef Jung |
| Opgevolg deur | Andrea Nahles |
|

---

Minister van Gesinne, Bejaardes, Vroue en Jeug |
| **Ampstermyn** 22 November 2005 – 30 November 2009 |
| Eerste minister | Angela Merkel |
| Voorafgegaan deur | Renate Schmidt |
| Opgevolg deur | Kristina Schröder |
|

---

Persoonlike besonderhede |
| Gebore | 8 Oktober 1958 (1958-10-08) Brussel, België |
| Politieke party | CDU |
| Eggenoot/-note | Heiko von der Leyen |
| Kind(ers) | 7 |
| Alma mater | Universiteit van Göttingen Universiteit van Münster London School of Economics Hannover Medical School |
| Religie | Lutheranisme |

**Ursula Gertrud von der Leyen** (Duitse uitspraak: [ˈʊʁzula fɔn deːɐ̯ ˈlaɪən]; gebore **Albrecht**, 8 Oktober 1958 in Brussel, België) is 'n Duitse politikus en sedert 1 Desember 2019 president van die Europese Kommissie. Sy het van Desember 2013 tot Julie 2019 as Minister van Verdediging van Duitsland gedien. Von der Leyen is lid van die sentraalregse Christelik Demokratiese Unie (CDU) en is die eerste vrou in Duitsland om die amp van Minister van Verdediging te bekleë. Sy is ook die eerste vroulike president van die Europese Kommissie.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Ursula von der Leyen.
* (de)  Amptelike webwerf Geargiveer 21 Februarie 2011 op Wayback Machine
# Sinoniem

**Sinonieme** is woorde wat min of meer dieselfde betekenis het, byvoorbeeld:

* Die *afrigter*/*breier* van 'n span; en
* Om 'n *afkeer van*/*hekel aan* iets te hê.

Alhoewel twee woorde soms min of meer dieselfde beteken, is die nie vanselfsprekend dat albei ewe goed op elke plek inpas nie, want die gevoelswaarde en toon kan verskil:

* Die heelal is *oneindig*/*eindeloos*

*Eindeloos* en *oneindig* beteken albei *sonder einde*, maar oneindig beteken ook *buitengewoon groot* of *onbegrens*. *Eindeloos* druk soms 'n negatiewe gevoel uit:

* Hulle het oor die *eindelose* sandduine voortgestrompel.

## Voorbeelde

Voorbeelde van sinonieme:

* aanhaal — siteer
* aanwesig — teenwoordig
* aborsie — vrugafdrywing
* advertensie — reklame
* bly – opgewonde, opgeruimd
* bang – bevrees, beangs, vreesbevange
* chemie — skeikunde
* dwing — forseer
* ellendig — miserabel
* folter — martel
* giftig — toksies
* jaloesie — afguns
* kwaad – woedend, boos, omgekrap
* komieklik — koddig / snaaks
* lessenaar — skryftafel
* moeg – uitgeput, tam, energieloos
* periode — tydperk
* teenstander — opponent
* tydperk — periode
* wanhopig — desperaat
* wins — profyt

## Sien ook

* Antoniem, woorde wat teenoorgestelde betekenis het.
* Homoniem, woorde wat dieselfde spelling het en dieselfde klink, maar die betekenisse verskil.
* Homograaf, woorde wat dieselfde spelling het, maar nie dieselfde betekenis, klankvorm of oorsprong het nie.
* Homofoon, woorde wat eenders klink, maar die betekenis en spelling verskil.
# Tom Waits

|  |
| --- |
| Tom Waits |
|  |
| Waits in April 2007 |
|

---

 |
| Geboortenaam | Thomas Alan Waits |
| Geboorte | 7 Desember 1949 (1949-12-07) Pomona, Kalifornië, Verenigde State |
| Nasionaliteit | Amerikaans |
| Beroep(e) | Musikant, akteur en komponis |
| Aktiewe jare | 1971–nou |
| Webwerf | www.tomwaits.com |
| *Internet-rolprentdatabasis*-profiel |

**Tom Waits** (7 Desember 1949 - ) is 'n Amerikaanse musikant, akteur en komponis. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente *Down by Law* (1986), *Short Cuts* (1993), *Wristcutters: A Love Story* (2006), en *Seven Psychopaths* (2012).

## Filmografie

### Rolprente

* 1981: *One from the Heart*
* 1986: *Down by Law*
* 1988: *Big Time*
* 1989: *Bearskin: An Urban Fairytale*
* 1989: *Cold Feet*
* 1989: *Örült és angyal*
* 1991: *Night on Earth*
* 1993: *Short Cuts*
* 1997: *Guy Maddin: Waiting for Twilight*
* 2003: *Coffee and Cigarettes*
* 2005: *The Tiger and the Snow*
* 2006: *Wristcutters: A Love Story*
* 2012: *Seven Psychopaths*
* 2015: *Keith Richards: Under the Influence*

### Televisiereekse

* 1978: *Canada After Dark*
* 1983: *Loose Talk*

### Televisierolprente

* 1978: *Tom Waits: A Day in Vienna*

### Video's

* 1985: *Tom Waits: Downtown Train*
* 1989: *Rod Stewart: Downtown Train*
* 1990: *Tom Waits: It's All Right with Me*
* 1992: *Tom Waits: I Don't Wanna Grow Up*
* 1992: *Rod Stewart: Tom Traubert's Blues (Waltzing Matilda)*
* 2002: *Tom Waits: God's Away on Business*
* 2003: *The Soul of Saturday Night*
* 2004: *The Dream Studio*
* 2008: *Scarlett Johansson: Falling Down*
* 2010: *Tom Waits: Under the Influence*
* 2011: *Tom Waits: Satisfied*
* 2012: *Tom Waits: Hell Broke Luce*

## Eksterne skakels

* Tom Waits in die Internet-rolprentdatabasis
* Tom Waits op X
* Tom Waits op Facebook
# 1312

|  |
| --- |
| **1312** |
|  ◄ | 13de eeu | **◄14de eeu►** | 15de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 1307 | 1308 | 1309 | 1310 | 1311 | ◄ **1312** ► | 1313 | 1314 | 1315 | 1316 | 1317 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:1312 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 1312  |
| Ab urbe condita | 2065 |
| Armeense kalender | 761
*ԹՎ* |
| Chinese kalender | 4008 – 4009
戊亥 – 己子 |
| Ethiopiese kalender | 1304 –1305 |
| Hebreeuse kalender | 5072 – 5073 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 1367 – 1368 |
| - *Shaka Samvat* | 1234 – 1235 |
| Irannese kalender | 690 –691 |
| Islamitiese kalender | 712 –712 |

 |

Die **jaar 1312** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 12de jaar van die 14de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure

* 22 Maart – Pous Clemens V publiseer sy bul "Vox in Excelso" waarmee hy die Tempeliers ontbind.
* 4 April – Pous Clemens V roep op tot 'n nuwe kruistog tydens die konsilie van Vienne.
* 2 Mei – Pous Clemens V publiseer sy bul "Ad Providam" waarin hy die besittings van die Tempeliers oordra aan die Hospitaalridders.
* 6 Mei – Pous Clemens V publiseer die bul "Exvivi de Paradiso" waarin die regulasies van die Minderbroeders (Fratres Minores) vasgelê word.
* 23 Desember – Pous Clemens V stel Jacques Duèze (later Pous Johannes XXII) aan as kardinaal-biskop van Porto.

## Geboortes

* 13 November – Edward III, koning van Engeland († 1377).
* Onbekend – Humbert II van Viennois, 'n Dauphin van die Viennois († 1355).

## Sterftes
# Mordent

mordent
'n **Mordent** of **byter** is 'n aanduiding vir die versiering ('n versiering in musiek het ten doel om 'n toon of groepie tone of 'n harmonie van spesifieke ornamente te voorsien) van 'n noot in geskrewe bladmusiek. Afhangende van die musiekstyl, kan die interpretasie verskil, maar die mees algemene speelwyse is::

genoteerde noot→subsekonde→genoteerde noot
Bach se beroemde Toccata en Fuga in D mineur begin met 'n mordent.
## Bronnelys

* Blood, Brian. "Music Theory Online: Ornamentation". *Music Theory & History Online*. Dolmetsch. Besoek op 11 Maart 2008.

* Gieseking, Walter; Karl Leimer (1972) [1932/1938]. *Piano Technique*. New York: Dover. pp. 26, 27. ISBN 0-486-22867-3.
# Klavier

Vleuelklavier en buffetklavier.
Die **klavier** (ook **pianoforte** of **piano**) is 'n slag-, toets- en snaarinstrument uit die siterfamilie wat met een toetsbord van klawers en twee of drie pedale bespeel word. *Pianoforte* beteken in Italiaans letterlik *sag (en) sterk*. Deurdat die krag waarmee 'n hamer van die speelmeganiek die snare bespeel afhang van die wyse van bespeling van 'n toets, kan elke toon afsonderlik sowel luid as sag (en die nuanse daartussen) gespeel word. Hierdie aspek het by die voorlopers van die klavier, waaronder die klawesimbel, ontbreek. Die huiskamerklavier (ook buffetklavier of pianino genoem) is meestal vertikaal opgebou (staande) en die klavier met die snare horisontaal word 'n vleuel of vleuelklavier genoem.

Tradisioneel het 'n klavier drie pedale, die een heel links is vir sag, die een in die middel is vir geweldig sag en die een heel regs is om die note aan mekaar te bind. Dit word alles moontlik gemaak deur 'n toestel in die klavier wat die afstand tussen die hammers en die snare beheer. Wanneer die hamers nader aan die snare is sal die klavier sagter speel. Om die derde pedaal te gebruik word die vilt wat op die snare rus opgelig, sodat die klank nie verdwyn nie.

## Sien ook

* Lys van musiekinstrumente

## Notas

## Eksterne skakels

* Geanimeerde weergawe van 'n vleuelmeganiek Geargiveer 3 Mei 2008 op Wayback Machine
# 268

|  |
| --- |
| **268** |
|  ◄ | 2de eeu | **◄3de eeu►** | 4de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 263 | 264 | 265 | 266 | 267 | ◄ **268** ► | 269 | 270 | 271 | 272 | 273 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:268 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders**   |
|  |
| Gallienus |
|

| Gregoriaanse kalender | 268  |
| Ab urbe condita | 1021 |
| Chinese kalender | 2964 – 2965
甲亥 – 乙子 |
| Ethiopiese kalender | 260 –261 |
| Hebreeuse kalender | 4028 – 4029 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 323 – 324 |
| - *Shaka Samvat* | 190 – 191 |

 |

Die **jaar 268** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 68ste jaar van die 3de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure

* Die silwerinhoud van Gallienus se munte het in die Weste baie afgeneem.
* September- Keiser Gallienus probeer om Aureolus se opstand in Milaan te onderdruk, maar hy word deur sy eie generaals vermoor.
* Claudius II wat glo betrokke was by die komplot teen sy voorganger word Romeinse keiser. Die Alamanni en Juthungi dring vanaf die Donau Noord-Italië binne.

## Geboortes

## Sterftes

* September - Keiser Gallienus
* 26 Desember – Pous Dionisius sterf in Rome, die 25ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (\* onbekend).

## Verwysings