Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gandhara

**Gandhara** (Pasjtoe: ګندارا; Oerdoe: گندھارا, *Nastaliq*; Avesties: *Vaēkərəta*, Sanskrit *Puruṣapura*; Grieks *Caspatyrus*) is die antieke naam van die stad en ou koninkryk Pesjawar, wat die Swatriviervallei en die Potohar-plato van Pakistan sowel as die Jalalabad-distrik van die hedendaagse Afganistan ingesluit het. Tydens die Hellenistiese tydperk was die hoofstad Charsadda, maar dit is later, in omstreeks 127, na Pesjawar geskuif. Dit is in Sanskrit bekend as *Puruṣapura*, letterlik "stad van mans" (van Sanskrit: *puruṣa*, "man", en *pura*, "stad").

Die Koninkryk Gandhara het van omstreeks 1500 tot 500 v.C. bestaan. As ’n sentrum van Griekse Boeddhisme, Baktriese Zoroastrisme en Animisme, het Gandhara in die 1ste tot 5de eeu ’n hoogtepunt bereik onder die Koesjiese konings.

Ná die Moslemse verowering in die 10de en 11de eeu het die naam Gandhara verdwyn.

## Verwysings

* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
# 422

|  |
| --- |
| **422** |
|  ◄ | 4de eeu | **◄5de eeu►** | 6de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 417 | 418 | 419 | 420 | 421 | ◄ **422** ► | 423 | 424 | 425 | 426 | 427 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:422 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 422  |
| Ab urbe condita | 1175 |
| Chinese kalender | 3118 – 3119
戊酉 – 己戌 |
| Ethiopiese kalender | 414 –415 |
| Hebreeuse kalender | 4182 – 4183 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 477 – 478 |
| - *Shaka Samvat* | 344 – 345 |

 |

Die **jaar 422** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 22ste jaar van die 5de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Gunderik verslaan die Romeine en verower Carthagena. Hy word die baas in Baetica.
* 10 September – Pous Celestinus I volg Pous Bonifatius I op.

## Geboortes

## Sterftes

* 4 September – Pous Bonifatius I, die 42ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (\* onbekend).
# Gestremdheid

Internasionale simbool vir **toeganklikheid**
'n Blinde man dra 'n verlamde persoon
**Gestremdheid** is die gevolg van 'n gebrek wat fisies, kognitief, geestelik, sensories, emosioneel, ontwikkelings-, of 'n kombinasie van hierdie mag wees. 'n Gestremdheid kan teenwoordig wees vanaf geboorte, of eers tydens 'n persoon se leeftyd ontwikkel.

'n Individu kan ook kwalifiseer as gestremd as hy in die verlede gestremd was, of gesien word as gestremd te wees gegrond op 'n persoonlike of groepstandaard. Sulke gestremdhede kan insluit fisieke, sensoriese en kognitiewe of ontwikkelingsgestremdhede. Geestesversteurings (ook bekend as 'n psigiatriese of sielkundige ongeskiktheid) en verskillende kroniese siektes kan ook kwalifiseer as gestremdhede.

Sommige advokate maak beswaar daarteen om sekere gevalle (veral doofheid en outisme) as "gestremdhede" te beskryf, met die argument dat dit meer gepas is om hulle ontwikkelings-verskille te noem wat onregverdig deur die samelewing gebrandmerk word.
# 588

|  |
| --- |
| **588** |
|  ◄ | 5de eeu | **◄6de eeu►** | 7de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 583 | 584 | 585 | 586 | 587 | ◄ **588** ► | 589 | 590 | 591 | 592 | 593 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:588 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 588  |
| Ab urbe condita | 1341 |
| Armeense kalender | 37
*ԹՎ* |
| Chinese kalender | 3284 – 3285
甲未 – 乙申 |
| Ethiopiese kalender | 580 –581 |
| Hebreeuse kalender | 4348 – 4349 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 643 – 644 |
| - *Shaka Samvat* | 510 – 511 |

 |

Die **jaar 588** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 88ste jaar van die 6de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure

* Die Lombarde verlaat die Arianisme en gaan oor na die Roomse Kerk.

## Geboortes

## Sterftes
# 447

|  |
| --- |
| **447** |
|  ◄ | 4de eeu | **◄5de eeu►** | 6de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 442 | 443 | 444 | 445 | 446 | ◄ **447** ► | 448 | 449 | 450 | 451 | 452 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:447 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 447  |
| Ab urbe condita | 1200 |
| Chinese kalender | 3143 – 3144
癸戌 – 甲亥 |
| Ethiopiese kalender | 439 –440 |
| Hebreeuse kalender | 4207 – 4208 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 502 – 503 |
| - *Shaka Samvat* | 369 – 370 |

 |

Die **jaar 447** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 47ste jaar van die 5de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Flavianus word Patriarg van Konstantinopel.

## Geboortes

## Sterftes
# 549

|  |
| --- |
| **549** |
|  ◄ | 5de eeu | **◄6de eeu►** | 7de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 544 | 545 | 546 | 547 | 548 | ◄ **549** ► | 550 | 551 | 552 | 553 | 554 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:549 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 549  |
| Ab urbe condita | 1302 |
| Chinese kalender | 3245 – 3246
乙辰 – 丙巳 |
| Ethiopiese kalender | 541 –542 |
| Hebreeuse kalender | 4309 – 4310 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 604 – 605 |
| - *Shaka Samvat* | 471 – 472 |

 |

Die **jaar 549** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 49ste jaar van die 6de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Na vier jaar word die vyf-jarige stryd tussen die Bisantynse Ryk en die Persiese Ryk beëindig.

## Geboortes

## Sterftes
# 500

|  |
| --- |
| **500** |
|  ◄ | 4de eeu | **◄5de eeu►** | 6de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 495 | 496 | 497 | 498 | 499 | ◄ **500** ► | 501 | 502 | 503 | 504 | 505 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:500 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 500  |
| Ab urbe condita | 1253 |
| Chinese kalender | 3196 – 3197
丙卯 – 丁辰 |
| Ethiopiese kalender | 492 –493 |
| Hebreeuse kalender | 4260 – 4261 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 555 – 556 |
| - *Shaka Samvat* | 422 – 423 |

 |

Die **jaar 500** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 100ste jaar van die 5de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Suid-Arabiese handelaars vestig hulle in Noord-Etiopië.
* In die Slag by Dijon staan Gundobad teenoor Godigisel. Beide broers is koning oor een deel van Boergondië. Godigisel word gesteun deur 'n Frankiese mag onder koning Chlodovech.

## Geboortes

* Pous Vigilius, die 59ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 555).
* Pous Pelagius I, die 60ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († ± 561).

## Sterftes
# Aardhaan (astrologie)

己酉
Die **Aardhaan** (己酉, *jǐyǒu*) is die 46ste jaar van die Chinese kalender (sien die tabel regs onder van die 60-jaarsiklus). Dit is ’n begrip uit die Chinese astrologie en dui op dié maanjare wat gekenmerk word deur ’n verbinding van die sesde Hemelstam (己, *jǐ*; die element Aarde en Jin) met die 10de Aardtak (酉, *yǒu*), gesimboliseer deur die Haan (鷄, *jī*).

Volgens die Chinese kalender kom so ’n verbinding elke 60 jaar voor. Die laaste Aardhaanjaar het in 1969 begin en volgens die Gregoriaanse kalender het dit geduur van 17 Februarie 1969 tot 5 Februarie 1970.

## Aardhaanjare

| Sestigdelige siklus (干支 *gānzhī*) |
| --- |
| * **阳 Jang (onewe jare)** 阴 Jin (ewe jare)
* Die 5 Elemente: Hout Vuur Aarde Metaal Water
 |
| Dier 地支 |  **子** |  **丑** |  **寅** |  **卯** |  **辰** |  **巳** |  **午** |  **未** |  **申** |  **酉** |  **戌** |  **亥** |
| Jaar 天干 地支 | **1甲 子** | 2 乙 丑 | **3丙 寅** | 4 丁 卯 | **5戊 辰** | 6 己 巳 | **7庚 午** | 8 辛 未 | **9壬 申** | 10 癸 酉 | **11甲 戌** | 12 乙 亥 |
| Jaar 天干 地支 | **13丙 子** | 14 丁 丑 | **15戊 寅** | 16 己 卯 | **17庚 辰** | 18 辛 巳 | **19壬 午** | 20 癸 未 | **21甲 申** | 22 乙 酉 | **23丙 戌** | 24 丁 亥 |
| Jaar 天干 地支 | **25戊 子** | 26 己 丑 | **27庚 寅** | 28 辛 卯 | **29壬 辰** | 30 癸 巳 | **31甲 午** | 32 乙 未 | **33丙 申** | 34 丁 酉 | **35戊 戌** | 36 己 亥 |
| Jaar 天干 地支 | **37庚 子** | 38 辛 丑 | **39壬 寅** | 40 癸 卯 | **41甲 辰** | 42 乙 巳 | **43丙 午** | 44 丁 未 | **45戊 申** | 46 己 酉 | **47庚 戌** | 48 辛 亥 |
| Jaar 天干 地支 | **49壬 子** | 50 癸 丑 | **51甲 寅** | 52 乙 卯 | **53丙 辰** | 54 丁 巳 | **55戊 午** | 56 己 未 | **57庚 申** | 58 辛 酉 | **59壬 戌** | 60 癸 亥 |

Die volgende jare is Aardhaanjare:

|  |
| --- |
| **Jare van die Aardhaan** |
|  | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| **0** | 2652 v.C. | 2592 v.C. | 2532 v.C. | 2472 v.C. | 2412 v.C. | 2352 v.C. | 2292 v.C. | 2232 v.C. | 2172 v.C. | 2112 v.C. |
| **10** | 2052 v.C. | 1992 v.C. | 1932 v.C. | 1872 v.C. | 1812 v.C. | 1752 v.C. | 1692 v.C. | 1632 v.C. | 1572 v.C. | 1512 v.C. |
| **20** | 1452 v.C. | 1392 v.C. | 1332 v.C. | 1272 v.C. | 1212 v.C. | 1152 v.C. | 1092 v.C. | 1032 v.C. | 972 v.C. | 912 v.C. |
| **30** | 852 v.C. | 792 v.C. | 732 v.C. | 672 v.C. | 612 v.C. | 552 v.C. | 492 v.C. | 432 v.C. | 372 v.C. | 312 v.C. |
| **40** | 252 v.C. | 192 v.C. | 132 v.C. | 72 v.C. | 12 v.C. | 49 | 109 | 169 | 229 | 289 |
| **50** | 349 | 409 | 469 | 529 | 589 | 649 | 709 | 769 | 829 | 889 |
| **60** | 949 | 1009 | 1069 | 1129 | 1189 | 1249 | 1309 | 1369 | 1429 | 1489 |
| **70** | 1549 | 1609 | 1669 | 1729 | 1789 | 1849 | 1909 | 1969 | 2029 | 2089 |
| **Wenk:** Om uit te werk die hoeveelste siklus van ’n spesifieke dier dit is, tel die nommer van die reël by die nommer van die kolom. Voorbeeld: reël 30 + kolom 2 = 32. Die 32ste siklus van dié dier was in 732 v.C. |

## Eksterne skakels

* Hierdie artikel is vertaal uit die Duitse Wikipedia

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Vorige teken **← Aardaap (戊申)** | **Aardhaan (己酉)** | Volgende teken **Metaalhond (庚戌) →** |
# Aardperd (astrologie)

戊午
Die **Aardperd** (戊午, *wùwǔ*) is die 55ste jaar van die Chinese kalender (sien die tabel regs onder van die 60-jaarsiklus). Dit is ’n begrip uit die Chinese astrologie en dui op dié maanjare wat gekenmerk word deur ’n verbinding van die vyfde Hemelstam (戊, *wù*; die element Aarde en Jang) met die sewende Aardtak (午, *wǔ*), gesimboliseer deur die Perd (馬, *mǎ*).

Volgens die Chinese kalender kom so ’n verbinding elke 60 jaar voor. Die laaste Aardperdjaar het in 1978 begin en volgens die Gregoriaanse kalender het dit geduur van 7 Februarie 1978 tot 27 Januarie 1979.

## Aardperdjare

| Sestigdelige siklus (干支 *gānzhī*) |
| --- |
| * **阳 Jang (onewe jare)** 阴 Jin (ewe jare)
* Die 5 Elemente: Hout Vuur Aarde Metaal Water
 |
| Dier 地支 |  **子** |  **丑** |  **寅** |  **卯** |  **辰** |  **巳** |  **午** |  **未** |  **申** |  **酉** |  **戌** |  **亥** |
| Jaar 天干 地支 | **1甲 子** | 2 乙 丑 | **3丙 寅** | 4 丁 卯 | **5戊 辰** | 6 己 巳 | **7庚 午** | 8 辛 未 | **9壬 申** | 10 癸 酉 | **11甲 戌** | 12 乙 亥 |
| Jaar 天干 地支 | **13丙 子** | 14 丁 丑 | **15戊 寅** | 16 己 卯 | **17庚 辰** | 18 辛 巳 | **19壬 午** | 20 癸 未 | **21甲 申** | 22 乙 酉 | **23丙 戌** | 24 丁 亥 |
| Jaar 天干 地支 | **25戊 子** | 26 己 丑 | **27庚 寅** | 28 辛 卯 | **29壬 辰** | 30 癸 巳 | **31甲 午** | 32 乙 未 | **33丙 申** | 34 丁 酉 | **35戊 戌** | 36 己 亥 |
| Jaar 天干 地支 | **37庚 子** | 38 辛 丑 | **39壬 寅** | 40 癸 卯 | **41甲 辰** | 42 乙 巳 | **43丙 午** | 44 丁 未 | **45戊 申** | 46 己 酉 | **47庚 戌** | 48 辛 亥 |
| Jaar 天干 地支 | **49壬 子** | 50 癸 丑 | **51甲 寅** | 52 乙 卯 | **53丙 辰** | 54 丁 巳 | **55戊 午** | 56 己 未 | **57庚 申** | 58 辛 酉 | **59壬 戌** | 60 癸 亥 |

Die volgende jare is Aardperdjare:

|  |
| --- |
| **Jare van die Aardperd** |
|  | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| **0** | 2643 v.C. | 2583 v.C. | 2523 v.C. | 2463 v.C. | 2403 v.C. | 2343 v.C. | 2283 v.C. | 2223 v.C. | 2163 v.C. | 2103 v.C. |
| **10** | 2043 v.C. | 1983 v.C. | 1923 v.C. | 1863 v.C. | 1803 v.C. | 1743 v.C. | 1683 v.C. | 1623 v.C. | 1563 v.C. | 1503 v.C. |
| **20** | 1443 v.C. | 1383 v.C. | 1323 v.C. | 1263 v.C. | 1203 v.C. | 1143 v.C. | 1083 v.C. | 1023 v.C. | 963 v.C. | 903 v.C. |
| **30** | 843 v.C. | 783 v.C. | 723 v.C. | 663 v.C. | 603 v.C. | 543 v.C. | 483 v.C. | 423 v.C. | 363 v.C. | 303 v.C. |
| **40** | 243 v.C. | 183 v.C. | 123 v.C. | 63 v.C. | 3 v.C. | 58 | 118 | 178 | 238 | 298 |
| **50** | 358 | 418 | 478 | 538 | 598 | 658 | 718 | 778 | 838 | 898 |
| **60** | 958 | 1018 | 1078 | 1138 | 1198 | 1258 | 1318 | 1378 | 1438 | 1498 |
| **70** | 1558 | 1618 | 1678 | 1738 | 1798 | 1858 | 1918 | 1978 | 2038 | 2098 |
| **Wenk:** Om uit te werk die hoeveelste siklus van ’n spesifieke dier dit is, tel die nommer van die reël by die nommer van die kolom. Voorbeeld: reël 30 + kolom 2 = 32. Die 32ste siklus van dié dier was in 723 v.C. |

## Eksterne skakels

* Hierdie artikel is vertaal uit die Duitse Wikipedia

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Vorige teken **← Vuurslang (丁巳)** | **Aardperd (戊午)** | Volgende teken **Aardbok (己未) →** |
# Siddhartha Gautama

|  |
| --- |
|  **Gautama Boeddha**  |
|  |
|  *Gautama Boeddha*  |
| Ander name  | Siddharta Gautama, Shakyamuni |
|  **Persoonlik**  |
| Gebore | tussen ca. 563 v.C. tot 483 v.C., Lumbini (tans Nepal) |
| Oorlede | ca. 483 v.C. (op 80) of 411 en 400 v.C., Kusjinagar (tans in Uttar Pradesh, Indië) |
|  **Loopbaan**  |
| Titel | Die Boeddha |
| Voorganger  | Kassapa Boeddha |
| Opvolger | Maitreya Boeddha |

**Siddharta Gautama** (tussen omstreeks 563 v.C. en 483 v.C. – 483, 411 of 400 v.C.; Sanskrit en Devanagari: सिद्धार्थ गौतम), ook **Gautama Boeddha** genoem, is die stigter van die Boeddhisme. Hy was glo ’n welvarende man wat al sy besittings en familie prysgegee het om die idees waarop Boeddhisme gegrond is uit te dra.

Gautama het in die 6de eeu v.C. in Noord-Indië gewoon, glo in dieselfde tyd as Mahavira. Daar word vertel dat hy grootgemaak is om 'n koning te word en met 'n pragtige prinses getrou het. As 'n jong prins sou sy pa hom teen al die hartseer van die wêreld buite die paleise beskerm het deur hom nooit te laat uitgaan nie, maar op 'n keer het hy uitgeglip en die lyding daarbuite aanskou. Hy het toe sy gesin en lewe van beskerming en groot gerief agterlaat om die oplossings vir hierdie lyding te vind.

Ses jaar lank het hy probeer en misluk, totdat hy onder 'n boom gaan sit en mediteer en sy "verligting" ontvang het. Hy het toe Boeddha geword, wat "die verligte een" beteken.

Volgens die Theravada-Boeddhistiese tradisie is hy die 28ste van die 29 Boeddhas wie se naam bekend is en die vierde van die vyf Boeddhas van die huidige kalpa.

Die huidige kalpa word die *bhadrakalpa* ("Gunstige Eon") genoem. Die vyf Boeddhas van dié eon is:

1. Kakusandha
2. Konagamana
3. Kassapa
4. Gautama (die huidige Boeddha)
5. Maitreya (die toekomstige Boeddha)

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Siddhartha Gautama.
# 542

|  |
| --- |
| **542** |
|  ◄ | 5de eeu | **◄6de eeu►** | 7de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 537 | 538 | 539 | 540 | 541 | ◄ **542** ► | 543 | 544 | 545 | 546 | 547 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:542 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 542  |
| Ab urbe condita | 1295 |
| Chinese kalender | 3238 – 3239
戊酉 – 己戌 |
| Ethiopiese kalender | 534 –535 |
| Hebreeuse kalender | 4302 – 4303 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 597 – 598 |
| - *Shaka Samvat* | 464 – 465 |

 |

Die **jaar 542** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 42ste jaar van die 6de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Die pes breek uit in Konstantinopel.

## Geboortes

## Sterftes
# 565

|  |
| --- |
| **565** |
|  ◄ | 5de eeu | **◄6de eeu►** | 7de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 560 | 561 | 562 | 563 | 564 | ◄ **565** ► | 566 | 567 | 568 | 569 | 570 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:565 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 565  |
| Ab urbe condita | 1318 |
| Armeense kalender | 14
*ԹՎ* |
| Chinese kalender | 3261 – 3262
辛申 – 壬酉 |
| Ethiopiese kalender | 557 –558 |
| Hebreeuse kalender | 4325 – 4326 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 620 – 621 |
| - *Shaka Samvat* | 487 – 488 |

 |

Die **jaar 565** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 65ste jaar van die 6de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Justinianus II word keiser van Bisantium.
* Alboin volg Audoin op as koning van die Langobarde van Pannonia.

## Geboortes

## Sterftes

* 14 November – Justinianus I, Bisantynse Keiser (\* 482)
* Maart – Belisarius, Bisantynse veldheer (\* 505).

## Verwysings
# Zhengzhou

| **郑州 (Zhèngzhōu Shì) Zhengzhou** |
| --- |
|  Spoorwegstasie in Zhengzhou |
| Ligging in die Volksrepubliek China |
|  |
| Basiese Inligting |
| **Oorsprong van die naam**: | 州 *Zhōu* – Hoofstad 郑 *Zhèng* – Zheng "Hoofstad van Zheng" |
| **Afkorting**: | 郑 *Zhèng* |
| **Oppervlakte**: | 7 507 km² |
| **Bevolking** (2010): | 8 626 505  Munisipaliteit |
| **Digtheid** (2010): | 1,149.1/km²  Munisipaliteit |
| **BIP** (2005):  - per kapita | ¥166,10 miljard ¥25 474 |
| **Hoogte bo seespieël**: | m |
| **Poskode**: | **450**000 |
| **Areakode**: | 371 |
| **Nommerplaat-identifikasie** : | 豫A |
| **Tydsone** : | UTC+8 |
| **Webwerf** : | www.zhengzhou.gov.cn |
| Regering |
| **Administratiewe Tipe**: | Prefektuur-vlak stad |
| **CPC Zhengzhou Komiteesekretaris:** |  |
| **Burgemeester**: | Zhao Jiancai |

**Zhengzhou** (Chinees: 郑州, *Zhèngzhōu Shì*) is die hoofstad van die provinsie Henan in die Volksrepubliek China met 'n bevolking van sowat 8 626 000 en 'n oppervlakte van 7 507 km².

## Susterstede

* Cluj-Napoca, Roemenië
# Maltees

| Maltees Malti |
| --- |
| Gepraat in: |  Malta  |
| Gebied: | Suid-Europa |
| Totale sprekers: | 522 000  |
| Rang: | 77 |
| Taalfamilie: | Afro-Asiaties  Semities   Wes-Semities    **Maltees**  |
| Skrifstelsel: | Latynse alfabet  |
| Amptelike status |
| Amptelike taal in: |  Europese Unie  Malta |
| Gereguleer deur: | Instituut vir Maltees |
| Taalbedreigingstatus |
|
**UitgesterfEX**Uitgestorwe taal**BedreigCR**Krities bedreigde
**SE**Erg bedreigde
**DE**Bedreigde
**VU**Kwesbare
**VeiligNE**Nie bedreig nie
Dit is **nie 'n bedreigde** taal volgens die UNESCO-wêreldatlas van bedreigde tale.

 |
| Taalkodes |
| ISO 639-1: | `mt` |
| ISO 639-2: | `mlt` |
| ISO 639-3: | `mlt`  |
|  |
|

**Maltees** (Malti) is 'n Semitiese taal wat deur sowat 522 000 mense gebesig en op die eiland Malta gepraat word. Dit het oorspronklik uit 'n Arabiese dialek ontstaan en is tans die enigste inheemse Semitiese taal in Europa. Dié taal gebruik, as enigste van die Semitiese tale, die Latynse alfabet en bevat ruim leenwoorde uit Engels en Italiaans.

'n Voorbeeldsin: *Is-Segretarju Ġenerali tal-GWU Tony Zarb qal li l-laqgħa dwar il-Patt Soċjali fil-Kunsill Malti għall-Izvilupp Ekonomiku u Soċjali (MCESD) ma ħalliet ebda frott u għaldaqstant, ladarba ma kienx hemm kunsens, il-Patt Soċjali ma jistax jitwettaq.* [Uit *L-orizzont* van 18 November 2004.]

## Verwysings

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Maltees.

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir Maltees.
# Dante Alighieri

| Dante Alighieri |
| --- |
| Dante deur Sandro Botticelli, 1495. |
| Gebore | Durante di Alighiero degli Alighieri Middel Mei tot middel Junie ca. 1265 Florence, Italië |
| Sterf | 9 September 1321 Ravenna, Italië |
| Nasionaliteit | Italiaans |
| Beroep | Staatsman, digter, taalteoretikus |

**Durante di Alighiero degli Alighieri**, beter bekend as **Dante Alighieri** of slegs **Dante** (14 Mei/13 Junie 1265 – 13/14 September 1321), was 'n Italiaanse digter van Florence. Sy meesterstuk, die *Goddelike Komedie* (aanvanklik *Comedìa*), word die beste letterkundige werk in Italiaans en een van die beste klassieke werke ter wêreld genoem. Dit bestaan uit drie dele: *Inferno*, *Purgatorio* en *Paradiso*.

Dante is bekend daarvoor dat hy die gebruik van die omgangstaal in letterkunde gevestig het in 'n tyd toe gedigte meestal in Latyn geskryf is en net toeganklik vir opgevoede lesers was. Sy gebruik van die dialek van Florence vir werke soos *La Vita Nuova* (1295) en *Comedia* het gehelp om die moderne gestandaardiseerde Italiaans te vestig. Deur sy gedigte in die Italiaanse omgangstaal te skryf, eerder as in Latyn, het Dante letterkundige ontwikkeling beïnvloed en Italiaans vir verskeie eeue die letterkundige taal van Wes-Europa gemaak. Sy werk het 'n presedent geskep vir belangrike latere Italiaanse skrywers soos Francesco Petrarca en Giovanni Boccaccio.

Dante was instrumenteel in die vestiging van letterkunde in Italië en word beskou as een van die land se nasionale digters en die Weste se letterkundige ikone. Sy beskrywings in *Inferno*, *Purgatorio* en *Paradiso* was die inspirasie vir 'n groot deel van die Westerse kuns en letterkunde.

Dante deur Andrea del Castagno, ca. 1450 (Uffizi-galery).
## Lewe

Dante is tussen 14 Mei en 13 Junie 1265 gebore. Sy doopnaam was vermoedelik Durante. Hy is gebore in die prominente en invloedryke Alighieri-familie van Florence, wat die pouslike regte gesteun het. Om deel te neem aan die openbare lewe moes 'n burger van Florence een van die kunste bemeester — sodoende het Dante 'n dokter geword. In die volgende paar jaar het Dante se naam gereeld na vore gekom waar hy die publiek toegespreek het of in die republiek gestem het.

## Opvoeding

Daar is nie veel bekend oor Dante se opvoeding en onderrig nie. Hy het vermoedelik tuisonderig ontvang. Wat wel bekend is, is dat Dante Toskaanse gedigte bestudeer het.

Op agtienjarige ouderdom ontmoet Dante vir Guido Cavalcanti, Lapo Gianni, Cino da Pistoia en Brunetto Latini en saam het hulle die leiers van 'n nuwe styl in die digkuns geword genaamd Dolce Stil Novo (Die soet nuwe styl). Brunetto is later in Dante se Komedie genoem (Inferno XV, 82). In later jare het Dante filosofie en teologie bestudeer.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Dante Alighieri.

* Wikiquote het aanhalings deur Dante Alighieri.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
# Sung Jae-ki

| Sung Jae-ki 성재기 (成在基) |
| --- |
|  |
| Gebore | 11 September 1967 Daegu, Suid-Korea |
| Sterf | 26 Julie 2013 Seoel, Suid-Korea |
| Nasionaliteit |  Suid-Korea |
| Bekend vir | Mensereg-aktivis |
| Eggenoot | Park Eun-gyong |

**Sung Jae-Ki** (Koreaans: 성재기, Hanja: 成在基, 11 September 1967 – 26 Julie 2013) was 'n Suid-Koreaanse politikus, menseregte aktivis, anti-feminis, liberalistiese filosoof en die leier van die Koreaanse Man-vereniging (남성연대 男性連帶).

## Verwysings

## Eksterne skakels

* (en)  South Korean channel films suicide Geargiveer 1 Augustus 2013 op Wayback Machine
* (en)  Suicide performance and journalist ethics News Dongah
* (en)  Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews
* (en)  Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29
# Romani

*Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Roma.*

| Romani *romani ćhib* |
| --- |
| Gepraat in: | verskeie Europese lande  |
| Gebied: | Sentraal- en Oos-Europa |
| Totale sprekers: | 3 miljoen |
| Taalfamilie: | Indo-Europees  Indo-Irannees   Indo-Aries    Hindoestani     **Romani**  |
| Skrifstelsel: | Latynse alfabet  |
| Amptelike status |
| Amptelike taal in: |  Kosovo (plaaslik)  Noord-Masedonië (plaaslik) |
| Gereguleer deur: | *geen* |
| Taalbedreigingstatus |
|
**UitgesterfEX**Uitgestorwe taal**BedreigCR**Krities bedreigde
**SE**Erg bedreigde
**DE**Bedreigde
**VU**Kwesbare
**VeiligNE**Nie bedreig nie
Dit is 'n **bedreigde** taal volgens die UNESCO-wêreldatlas van bedreigde tale.  |
| Taalkodes |
| ISO 639-1: | *geen* |
| ISO 639-2: | `rom` |
| ISO 639-3: | `rom`  |
|  |
|

**Romani** of **Romanes** (*romani ćhib*) is 'n Indo-Ariese taal wat hoofsaaklik in Sentraal- en Oos-Europa deur 3 miljoen Roma gepraat word. Dit is verwant aan Hindi en Oerdoe. In Kosowo en Noord-Masedonië word Romani as plaaslike ampstaal erken en in Duitsland, Finland, Hongarye, Noorweë, Oostenryk, Roemenië, Slowenië en Swede word Romani amptelik as minderheidstaal erken.

Die belangrikste dialekte (volgens moedertaalsprekers) is: Vlax-Romani (500 000), Balkan-Romani (600 000) en Sinte-Romani (300 000). Die verskille tussen verskeie variëteite is so groot soos, byvoorbeeld, die verskille tussen verskeie Slawiese tale.

## Verwysings