Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Panamastad

| **Panamastad**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Panama |
|  **Provinsie** | Panama |
|  **Koördinate** | ﻿ / ﻿ |
|  **Gestig op** | 15 Augustus 1519 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 2 245 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 10 m |
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2010) | 813 097 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 0,36/vk km |
|  - Metropolitaanse gebied | 1 206 792 |
|  **Tydsone** | UTC -05:00 |
|  **Burgemeester** | Roxana Méndez |
|  **Amptelike Webwerf** | *municipio.gob.pa* |

**Panamastad** is die hoofstad en grootste stad van Panama. Die stad het 'n bevolking van 813 097 in 2010 gehad en het 'n oppervlakte van 2 245 km². Die stad is op 15 Augustus 1519 deur Spanjaarde Pedro Arias Dávila as *Nuestra Señora de la Asunción de Panamá* gestig. Die historiese stadsentrum van Panama-stad is in 1997 deur UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied gelys. Panama is net oos van die Panamakanaal aan die kus van die Stille Oseaan geleë.

Die internasionale lughawe in Panamastad is Panamastad-Tocumen.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Panamastad.
* (en)  (fr)  Amptelike UNESCO bladsy
# 1831

|  |
| --- |
| **1831** |
|  ◄ | 18de eeu | **◄19de eeu►** | 20ste eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 1826 | 1827 | 1828 | 1829 | 1830 | ◄ **1831** ► | 1832 | 1833 | 1834 | 1835 | 1836 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:1831 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders**   |
|  |
| Hegel |
|

| Gregoriaanse kalender | 1831  |
| Ab urbe condita | 2584 |
| Armeense kalender | 1280
*ԹՎ* |
| Chinese kalender | 4527 – 4528
丁寅 – 戊卯 |
| Ethiopiese kalender | 1823 –1824 |
| Hebreeuse kalender | 5591 – 5592 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 1886 – 1887 |
| - *Shaka Samvat* | 1753 – 1754 |
| Irannese kalender | 1209 –1210 |
| Islamitiese kalender | 1247 –1247 |

 |

Die **jaar 1831** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 31ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* 2 Februarie – Pous Gregorius XVI volg Pous Pius VIII op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 6 Februarie – Pous Gregorius XVI word gekroon deur kardinaal Giuseppe Albani.
* 10 Maart – Die *Franse Vreemdelegioen* word deur koning Louis-Philippe gestig om die oorlog in Algerië te ondersteun.
* 30 September – Pous Gregorius XVI stel 12 nuwe kardinale aan, waaronder Luigi Lambruschini, C.R.S.P., titulêr aartsbiskop van Berito.
* 27 Desember – Charles Darwin verlaat Plymouth aan boord HMS *Beagle* op wat 'n geskiedkundige ekspedisie sou word.
* Die Ebenhaeser sendingstasie word deur baron Theobald von Wurmb van die Rynse Sendinggenootskap langs die Olifantsrivier gestig

## Geboortes

* 20 Januarie – Genl. Piet Joubert, Boerekryger († 1900).
* 14 April – Friedrich Gerhard Rohlfs, Duitse geograaf en avonturier († 1896).
* 5 Mei – Gezina Kruger, tweede vrou van pres. Paul Kruger († 1901).
* 15 Mei – Edward Harland, Britse ingenieur, skeepsbouer en politikus; medestigter van die skeepswerf *Harland & Wolff* te Belfast († 1895).
* 22 Augustus – Catharina van Rees, Nederlandse skryfster van die Volkslied van die Zuid-Afrikaansche Republiek († 1915).
* 18 Oktober – Friedrich III van Duitsland, koning van Pruise en keiser van Duitsland († 1888).
* 19 November – James Garfield, die twintigste President van die Verenigde State († 1881).
* 27 November – Richard Wocke, die eerste argitek in die Oranje-Vrystaat († 1890).

## Sterftes

* 21 Januarie – Achim von Arnim, Duitse digter en skrywer, en belangrike verteenwoordiger van die Duitse Romantiek (\* 1781).
* 3 Februarie – Giovanni Battista Balbis, Italiaanse plantkundige en politikus (\* 1765).
* 18 Februarie – Lord Charles Somerset, goewerneur van die Kaap die Goeie Hoop (\* 1767).
* 27 Junie – Groothertog Konstantyn Pawlowitsj van Rusland, tsesarewitsj van Rusland en onderkoning van Kongres-Pole (\* 1779).
* 4 Julie – James Monroe, vyfde President van die Verenigde State (\* 1758).
* 14 November – Georg Wilhelm Friedrich Hegel, 'n Duitse Filosoof (\* 1770).
* 18 Desember – Willem Bilderdijk, Nederlandse geskiedkundige, digter en advokaat. (\* 1756).

## Sien ook

* 1831 in Suid-Afrika
# Minnie Muis

|  |
| --- |
| **Minnie Muis** |
|  |
| Skepping |
| Eerste verskyning | *Steamboat Willie* (1928) |
| Geskep deur | Walt Disney Ub Iwerks |
| Stem | Walt Disney (1928–1929) Marjorie Ralston (1929) Marcellite Garner (1930–1939) Thelma Boardman (1938; 1941–1942) Ruth Clifford (1944–1952) Russi Taylor (1986–*hede*) |
| Inligting |
| Ander name | Minerva Mouse |
| Spesie | Muis |
| Geslag | Vroulik |
| Ander familie | Minnie Mouse-gesin |

**Minnie Muis** is 'n tekenprentkaraktertjie bekend uit die strokiesprente en rolprente van Walt Disney. Sy is die meisie van Mickey Muis.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Minnie Muis.
# Qin Shi Huang

| Qin Shi Huang |
| --- |
| *Koning van Qin Keiser van Sjina* |
|   |
| Regeer | 7 Mei 247 v.C. – 10 September 210 v.C. |
| Volle naam | Qin Shi Huang (秦始皇) |
| Geboortenaam | Ying Zheng (嬴政) |
| Titels | Keiser van die Qin-dinastie |
| Gebore | 259 v.C. |
| Oorlede | 10 September 210 v.C. (op 49) |
| Voorganger | Zhuangxiang, as koning van Qin |
| Opvolger | Qin Er Shi, as keiser van China |
| Gades |  |
| Kinders | Fusu Gao Jianglü Huhai, later Qin Er Shi |
| Adellike huis | Qin |
| Vader | Zhuangxiang |
| Moeder | Zhao Ji |

**Qin Shi Huang** (Chinees: 秦始皇, Pinyin: Qín Shǐhuáng, Wade-Giles: Ch'in Shih-huang; persoonlike naam **Ying Zheng**, Chinees: 嬴政, Pinyin: Yíng Zhèng; \* 259 v.C. in Handan, † 10 September 210 v.C. in Shaqiu) het tydens die sogenaamde Periode van die Strydende Ryke tussen 246 en 221 v.C. as koning oor die Qin-staat geheers. In 221 v.C. het hy die eerste keiser geword wat tot met sy afsterwe op 50-jarige ouderdom in 210 v.C. oor 'n verenigde China geheers het.

Qin Shi Huang bly 'n omstrede persoonlikheid in die Chinese geskiedenis. Ná die vereniging van China het hy saam met sy hoofraadgewer Li Si 'n reeks beduidende ekonomiese en politieke hervormings deurgevoer. Die grootskaalse projekte, wat hy aangepak het, sluit onder meer die Groot Muur van China, sy mausoleum wat die afmetings van 'n klein stad het en deur 'n leër van lewensgroot terrakotta-soldate bewaak word, asook 'n uitgebreide netwerk van nasionale paaie in. Vir hierdie bouwerke en sy hervormings het miljoene mense met hul lewens geboet.

Om die stabiliteit van sy ryk te verseker, het Qin Shi Huang 'n groot aantal boeke verbied en hulle laat verbrand. Ten spyte van sy tirannie en outokratiese heerskappy word Qin Shi Huang as een van die beduidendste heersers in die Chinese geskiedenis beskou.
# Huis van York

| Huis van York |
| --- |
|  |
|  Die wit roos, embleem van die Huis van York. |
| Hoofhuis | Huis van Plantagenet |
| Voorganger | Huis van Lancaster |
| Opvolger | Huis van Tudor |
| Stigter | Edmund van Langley |
| Laaste heerser | Richard III van Engeland |

Die **Huis van York** was nes die Huis van Lancaster ’n tak van die Engelse koninklike Huis van Plantagenet wat sedert 1154 oor Engeland regeer het. Drie van sy lede het in die laat 15de eeu monarge van Engeland geword.

Die stamvader van die Huis van York was Edmund van Langley, die vyfde seun van koning Eduard III wat in 1384 die eerste Graaf van York geword het. Deur die huwelik van sy seun Richard van Conisburgh met Anne Mortimer, ook ’n afstammeling van Eduard III, het die Huis van York in ’n posisie gekom om die Engelse troon op te eis.

## Geskiedenis

Die eerste York-koning van Engeland was Eduard IV, wat in 1461 die Lancaster-koning Hendrik IV verslaan het en tot koning uitgeroep is met behulp van Richard Neville, die Graaf van Warwick. Hendrik IV het in 1470 weer die mag teruggeneem, maar is in die volgende jaar weer verdryf.

Ná Eduard IV se dood in 1483 het sy seun Eduard V op 12-jarige leeftyd aan die bewind gekom onder regentskap van sy oom Richard, die Hertog van Gloucester. Hy is twee maande ná sy troonbestyging saam met sy broer, Richard (9), in die Londense Tower opgesluit, vermoedelik deur hul oom Richard, wat die troon vir homself toegeëien het as Richard III.

Richard was net ’n paar jaar op die troon. In 1485 het Hendrik Tudor in opstand gekom en Richard verslaan in die Slag van Bosworth. Hendrik is tot koning gekroon en was die eerste monarg van die Huis van Tudor.

## Monarge van die Huis van York

| Monarg | Portret | Gebore | Huwelik | Oorlede |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Eduard IV** 4 Maart 1461 – 2 Oktober 1470 11 April 1471 – 9 April 1483 |  | 28 April 1442 Rouen seun van Richard Plantagenet, 3de Hertog van York en Cecily Neville | Elizabeth Woodville Grafton Regis 1 Mei 1464 tien kinders | 9 April 1483 Westminster-paleis op 40 |
| **Eduard V** 9 April – 25 Junie 1483 |  | 2 November 1470 Westminster seun van Eduard IV en Elizabeth Woodville | ongetroud | c. 1483 Londen op sowat 12 (vermoor) |
| **Richard III** 26 Junie 1483–1485 |  | 2 Oktober 1452 Fotheringhay-kasteel seun van Richard Plantagenet, 3de Hertog van York en Cecily Neville | Anne Neville Westminster-abdy 12 Julie 1472 een seun | 22 Augustus 1485 Slag van Bosworth op 32 (in ’n geveg) |

## Verwysings

*Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel nl:Huis York*
## Eksterne skakels

*  – Amptelike oorsig oor die Plantagenet-lyn
*  – Amptelike oorsig oor die Huis van York
# Liao

| Liao |
| --- |
| Die Liao in Liaoning Die Liao in Liaoning |
|
Die stroomgebied van die Liao |
| **Oorsprong** | Saamvloei van Xiliao He en Dongliao He by Guyushu, Binne-Mongolië, Volksrepubliek China |
| **Monding** | by Yingkou, China Golf van Bohai, Geelsee |
| **Stroomgebied** | Volksrepubliek China |
| **Lengte** | 1 390 km (860 myl) |
| **Mondinghoogte** | 0 m (0 voet) |
| **Stroomgebiedopp.** | 215 000 km² (83 000 myl²) |

Die **Liao** (Vereenvoudigde Chinees: 淮辽河; Tradisionele Chinees: 遼河; pinyin: *Liáo Hé*) is 'n rivier in die noordooste van die Volksrepubliek China (Mantsjoerye). Dié rivier ontstaan deur die saamvloei van die Xiliao He (西遼河 / 西辽河, *Xīliáo Hé*, "Westelike Liaorivier") en die Dongliao He (東遼河 / 东辽河, *Dōngliáo Hé*, "Oostelike Liaorivier") by Guyushu in die outonome gewes Binne-Mongolië. Aansluitend vloei die Liao in 'n suidelike en later in 'n suidwestelike rigting deur die provinsie Liaoning, wat ná dié rivier genoem is, wes van Shenyang en Anshan. Die Liao mond in 'n wye delta in die Geelsee uit. Die Liao-dinastie is na dié rivier genoem.

## Verwysings