# C-majeur

**C-majeur** (of die toonaard of toonsoort C) is 'n majeurtoonleer wat op C gebaseer is en bestaan uit die tone C, D, E, F G, A en B. C-majeur is die algemeenste toonsoort wat in musiek gebruik word. Die toonsoortteken daarvan het geen kruise of molle nie. Die relatiewe mineur is A-mineur, en die parallele mineur is C-mineur. C-majeur se dominant is G-majeur, en die subdominant is F-majeur.

Die C-majeurtoonleer is:

Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
Op die klavier kan die C-majeurtoonleer gespeel word deur slegs die wit sleutels te speel wat op C begin.

## Toonleertrapakkoorde

Die toonleertrapakkoorde van C-majeur is:

* tonika – C-majeur
* supertonika – D-mineur
* mediant – E-mineur
* subdominant – F-majeur
* dominant – G-majeur
* submediant – A-mineur
* leitoon – verminderde B

## Komposisies

Twintig van Joseph Haydn se 106 simfonieë is in C-majeur, wat dit ná D-majeur sy tweede mees gebruikte toonsoort maak. Van die 134 simfonieë wat verkeerdelik aan Haydn toegeskryf is en wat H.C. Robbins Landon in sy katalogus opnoem, is 33 in C-majeur – meer as enige ander toonsoort. Voor die uitvinding van kleppe het Haydn nie trompet- en keteltrompartye in sy simfonieë ingesluit nie, buiten dié in C-majeur. Landon meen Haydn tot 1774 geen trompet- en keteltrompartye in 'n ander toonsoort as C-majeur gebruik het nie, en boonop dan in uitsondering. Die meeste van Haydn se simfonieë in C-majeur word as "feestelik" bestempel en is hoofsaaklik van 'n feestelike luim. Wilfrid Mellers het geglo dat Mozart se Simfonie nr. 41, geskryf in "wit" C-majeur, die triomf van lig verteenwoordig.

Baie misse en toonsettings van die Te Deum in die Klassieke era is in C-majeur. Mozart en Haydn het die meeste van hul misse in C-majeur gekomponeer. Gounod (in 'n resensie van Sibelius se Derde Simfonie) het gesê dat net God in C-majeur komponeer. Ses van sy eie misse is in C-majeur.

Franz Schubert het twee simfonieë in dié toonsoort gekomponeer, waarvan die eerste die bynaam die "Klein C-majeursimfonie" en die tweede die "Groot C-majeursimfonie" dra.

Scott Joplin se "The entertainer" is in C-majeur geskryf.

Baie musici is van mening dat spesifieke musikale toonsoorte spesifieke gevoelens oproep. Hierdie idee word verder ondersoek in 'n radioprogram genaamd *The Signature Series*. Die Amerikaanse gewilde liedjieskrywer Bob Dylan het beweer dat C-majeur die toonsoort van krag is, maar ook dié van spyt. Sibelius se Simfonie no. 7 is in C-majeur – 'n toonsoort wat van groot belang in sy vorige simfonieë was.

### Vername voorbeelde

Johann Sebastian Bach

* Toccata, adagio en fuga in C-majeur, BWV 564
* Prelude en fuga in C-majeur, BWV 846
* Sonata no. 3 in C-majeur, BWV 1005
* Tjollosuite no. 3 in C-majeur, BWV 1009.

Joseph Haydn

* Tjellokonsert no. 1 in C-majeur
* Simfonie no. 7, "Le Midi"
* Simfonie no. 60 in C-majeur, "Il distratto"
* Simfonie no. 82 in C-majeur, "Die beer"
* Strykkwartet no. 32 in C-majeur, "Die voël"
* Strykkwartet no. 62 in C-majeur, "Keiser"
* Mis no. 10 in C-majeur, "Missa in tempore belli"

Wolfgang Amadeus Mozart

* 12 variasies in C-majeur op die Franse liedjie "Ah, vouz dirai-je, Maman:, KV 265
* Konsert vir fluit en harp in C-majeur, KV 299/297c
* Klavierkonsert no. 8 in C-majeur, KV 246, "Lützow"
* Klavierkonsert no. 13 in C-majeur, KV 415
* Klavierkonsert no. 21 in C-majeur, KV 467
* Klavierkonsert no. 25 in C-majeur, KV 503
* Klaviersonate no. 1 in C-majeur, KV 279
* Klaviersonate no. 7 in C-majeur, KV 309
* Klaviersonate no. 10 in C-majeur, KV 330
* Klaviersonate no. 16 in C-majeur, KV 545
* Strykkwartet no. 19 in C-majeur, KV 128
* Simfonie no. 16 in C-majeur, KV 128
* Simfonie no. 22 in C-majeur, KV 162
* Simfonie no. 28 in C-majeur, KV 200
* Simfonie no. 34 in C-majeur, KV 338
* Simfonie no. 36 in C-majeur, KV 425, "Linz"
* Simfonie no. 41 in C-majeur, KV 551, "Jupiter"

Ludwig van Beethoven

* Klaviersonata no. 3 in C-majeur, op. 2, no. 3
* Klavierkonsert no. 1 in C-majeur, op. 15
* Simfonie no. 1 in C-majeur, op. 21
* Rondo, op. 51, no. 1
* Klaviersonate no. 21 in C-majeur, op. 53, "Waldstein"
* Trippelkonsert vir viool, tjello en klavier in C-majeur, op. 56
* Strykkwartet no. 7 in C-majeur, op. 59/1, "Rasumovsky"
* Mis in C-majeur, op. 86

Franz Schubert

* Wandelaarfantasie in C-majeur, op. 15, D 760
* Sonate vir vier hande in C-majeur, D 812, "Grand Duo"
* Simfonie no. 6 in C-majeur, "Klein"
* Simfonie no. 9 in C-majeur, D 944, "Groot"
* Strykkwartet no. 9 in C-majeur, D 956

Felix Mendelssohn

* Troumars uit "Midsomersnagdroom"

Frédéric Chopin

* Inleiding en Polonaise brillante vir tjello en klavier in C-majeur, op. 3
* Etude in C-majeur, op. 10, no. 1, "Waterval"
* Etude in C-majeur, op. 10, no. 7, "Toccata"
* Mazurka in C-majeur, op. 67, no. 3

Robert Schumann

* Toccata in C-majeur, op. 7
* Fantasie in C, op. 17
* Arabeske in C-majeur, op. 18
* Simfonie no. 2 in C-majeur, op. 61

George Bizet

* Simfonie in C
* Souvenirs de Rome

Jean Sibelius

* Simfonie no. 3 in C-majeur, op. 52
* Simfonie no. 7 in C-majeur, op. 105

Maurice Ravel

* Boléro

Igor Strawinski

* Simfonie in C

Sergei Prokofiëf

* Klavierkonsert no. 3 in C-majeur, op. 26
* Simfonie no. 4 in C-majeur, op. 47 (oorspronklike weergawe, 1930)
* Simfonie no. 4 in C-majeur, op. 112 (hersiene weergawe, 1947)

Dmitri Sjostakovitsj

* Simfonie no. 7 in C-majeur, op. 60, "Leningrad"

## Verwysings

## Bronnelys

* David Wyn Jones, "The Beginning of the Symphony", in *A Guide to the Symphony* geredigeer deur Robert Layton . Oxford University Press.
* Robbins Landon, HC. 1986 [1966]. *Haydn symphonies.* In BBC Music Guides. London: Ariel Music.