Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Isohieet

'n Isohieetkaart.
'n **Isohieet** of **Isohieetlyn** is 'n lyn wat punte op 'n kaart met gelyke neerslag verbind.

'n Kaart met isohiëte daarop word 'n **Isohieetkaart** genoem.
# Hawaise uitbarsting

'n Hawaise uitbarsting: 1. aspluim, 2. lawafontein 3. krater, 4. lawameer, 5. rookgat, 6. lawavloei, 7. lae lawa en as, 8. stratum, 9. intrusieplaat, 10. magmabuis, 11. magmakamer, 12. intrusiegang
'n **Hawaise uitbarsting** is 'n soort vulkaanuitbarsting waar lawa teen 'n redelik bedaarde tempo sonder ontploffings uit die vulkaanopening vloei; dit word so genoem na die kenmerkende vulkane van Hawaii.

## Beskrywing

Gewoonlik is dié soort uitbarstings 'n uitvloeiing van hoogs vloeibare, basaltiese lawa met 'n klein viskositeit, min gas en hoë temperature. Baie min vulkaanas kom voor. Dié soort uitbarstings word verbind met warm kolle soos by Kīlauea op die eiland Hawaii en in Ysland, hoewel dit ook kan voorkom naby subduksiesones, soos in Kalifornië, en skeursones.

Hawaise uitbarstings kom dikwels voor by vulkaanskeure, soos in 1950 op Mauna Loa, of by die sentrale opening, soos in 1959 op Kīlauea Iki. By skeuruitbarstings spuit lawa uit 'n skeur op die vulkaan en voed lawastrome wat teen die hang af vloei. By sentrale openinge kan 'n fontein lawa tot 300 m hoog spuit (hoogtes van 1 600 m is aangeteken vir die 1986-uitbarsting van die berg Mihara in Japan).

Hawaise uitbarstings begin gewoonlik met die vorming van 'n kraak of skeur in die grond waardeur gloeinde magma vloei en verskeie magmafonteine naby mekaar verskyn. Die lawavloei raak later om sulke fonteine gekonsentreerd. Die vrystelling van swaeldioksied by sulke uitbarstings kan dodelik wees.

## Verwysings

## Skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Hawaise uitbarsting.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
# Indonesies

| Indonesies *Bahasa Indonesia*  |
| --- |
| Uitspraak: | [baˈhasa indoneˈsia] |
| Gepraat in: |  Indonesië  Oos-Timor  Singapoer  |
| Gebied: | Suidoos-Asië |
| Totale sprekers: | 23 miljoen (moedertaal) 175 miljoen (tweede taal)  |
| Rang: | 41 |
| Taalfamilie: | Austronesies  Maleis-Polinesies   Kern-Maleis-Polinesies    Maleis-Soembawa     Maleis      Malay       Maleis        **Indonesies**  |
| Skrifstelsel: | Latynse alfabet  |
| Amptelike status |
| Amptelike taal in: |  ASEAN  Indonesië |
| Gereguleer deur: | *Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa* |
| Taalkodes |
| ISO 639-1: | `id` |
| ISO 639-2: | `ind` |
| ISO 639-3: | `ind`  |
|  |
|

**Indonesies** (*Bahasa Indonesia*, [baˈhasa indoneˈsia], ) is 'n Maleis-Polinesiese taal wat deur sowat 23 miljoen mense in Indonesië, Oos-Timor en Singapoer as moedertaal gepraat word. Dit is 'n gestandaardiseerde variante van Maleis en geniet amptelike status in Indonesië. Indonesies word deur sowat 175 miljoen as 'n tweede taal gepraat. In Oos-Timor is dit saam met Engels 'n werkstaal na die amptelike tale Tetoem en Portugees.

Indonesiese padtekens in Djakarta, Indonesië
Maleise padtekens in Maleisië
'n Tolhek op Bali, Indonesië
In Indonesië word dit algemeen *Bahasa Indonesia* ("Indonesiese taal" of "taal van Indonesië") genoem, maar *Bahasa Nasional* ("Nasionale taal") en *Bahasa Persatuan/Pemersatu* ("Verenigende taal") is ook gebruiklike terme. In die streke van Sumatra en Riau, waar die taal inheems is, verwys die Indonesiërs ook na die taal as *Bahasa Melayu*.

Indonesies/Maleis is verwant aan Balinees, Bandjarees, Chamorro, Javaans, Madoerees, Minangkabau, Palauaans en Soendanees. Dit is ietwat minder verwant aan Filippynse tale soos Cebuano en Tagalog (Filippyns) en het daarnaas nog 'n los verbintenis met Malgassies in Madagaskar.

## Sien ook

* Indonesiese Wikipedia

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Indonesies.

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir Indonesies.
* (en)  Indonesian Word Definition
* (en)  Indonesian Translation
* (en)  Indonesian Text to Speech
* (en)  Indonesian Dictionary
# Singapoerse Standaardtyd

**Singapoerse Standaardtyd** (SST) is 'n tydsone wat gelykstaande aan UTC+08:00 is.

## Ook

* Maleisiese Standaardtyd (MST) of Maleisië-tyd (MYT)
* Filippynse Standaardtyd (FST)
* Republiek Chinatyd (RST)/Taiwantyd
* Chinese Standaardtyd
# Elektroniese tolvordering

Tolhekke in Pennsilvanië wat transponders gebruik om e-tol te vorder.
'n Transponder wat in 'n motor se venster gemonteer is.
**Elektroniese tolvordering** (kortweg *e-tol*) het ten doel om die vertraging op tolpaaie uit te skakel deur tolgeld elektronies in te vorder. E-tol bepaal of die motors wat verby ry ingeskryf is by die program, handhaaf waarskuwings vir diegene wat nie is nie, en debiteer die rekening van geregistreerde motoreienaars elektronies sonder dat hulle hoef stil te hou op die tolroete.

In 1959 was die Nobelpryswenner vir Ekonomie, William Vickrey, die eerste om 'n elektroniese tolstelsel vir die Washington Metropolitaanse Area voor te stel. Elke motor sou toegerus wees met 'n transponder. "Die transponder se persoonlike sein sal opgetel word as die motor deur 'n kruising beweeg, en dan oorgedra word na 'n sentrale rekenaar wat die tolfooi sal bereken volgens die plek van die kruising en die tyd van die dag, en dit byvoeg by die motor se rekening". Elektroniese tolvordering sal 'n moontlikheid bied aan die privaatsektor om die konstruksie en bedryf van stedelike snelweë te fasiliteer. Dit sou ook verkeersopeenhopings verlig, deur die praktiese implementering van padgebruiksfooie, in 'n beperkte aantal stedelike gebiede waar motorverkeer die swaarste is. In die 1960's en 1970's is vryvloeitol getoets met vaste transponders aan die onderkant van voertuie, en lesers wat onder die oppervlak van die snelweg geplaas is.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Elektroniese tolvordering.
# Divali

'n Versierde Nepalese tempel
**Divali** (ook **Dipavali**) is 'n belangrike Hindoefees. Die woord "*divali*" beteken letterlik "*rye van brandende lampe*". Dit is as 'n fees van ligte bekend en die meeste Indiese mense en Hindoes vier dit met blydskap. Tydens die fees versier mense hul huise en winkels met lampe en ander ornamente om dit te verlig. Omdat die lampe die donker in hul strate en huise verduister simboliseer dit ook dat die lig die duisternis verdryf. Dit beteken dat die "goeie" die "slegte" verdryf. Die Hindoegod Ganesja word aanbid om vir goeie welsyn en welvaart te vra. Laksjmi, die godin van rykdom en wysheid, word ook aanbid.

In Indië, Sri Lanka, Mauritius, Guyana, Trinidad en Tobago, Suriname, Maleisië, Singapoer en Fidji is Dipavali 'n amptelike vakansiedag.

Gedurende hierdie tyd probeer die Hindoes weer vrede maak met mense met wie hulle baklei het. Daar word ook gesing en gedans.

## Sien ook

* Chanoeka, Joodse ligtefees
* Kersfees, Christelike ligtefees
# Scoot

Scoot|  |
|

| IATA | ICAO | Roepteken |
| --- | --- | --- |
| TR | TGW | SCOOTER |

 |
| Gestig | 1 November 2011 |
| Eerste vlug | 4 Junie 2012 |
| Hoofspille | Singapoer Changi Lughawe |
| Vlootgrootte | 6 |
| Bestemmings | 12 |
| Houermaatskappy | Singapore Airlines |
| Hoofkantoor | Singapoer Changi Lughawe |
| Sleutelpersone | Campbell Wilson (H.U.B.) |
| Webwerf | www.flyscoot.com |

Scoot Boeing 777-200 styg op vanaf Narita Internasionale Lughawe.
**Scoot Pte Ltd** (IATA-kode: **TR**, ICAO: **TGW**) is 'n Singapoergebaseerde langafstand-laekostelugredery. Dit vlieg medium- en langafstandroetes vanuit Singapoer, aanvanklik na Australië en China, met Boeing 777 vliegtuie wat van sy moedermaatskappy, Singapore Airlines verkry is. Sy hoofkantoor is in Terminaal 1 op Singapoer Changi Lughawe in Changi.

## Verwysings

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
 |
# Singapoerse Grand Prix

Die **Singapoerse Grand Prix** is 'n Formule Een motorwedren wat jaarliks op die Marinabaai Straatrenbaan in Singapoer gehou word.

Die Grand Prix is 'n ren op die FIA Formule Een Wêreldkampioenskapskalender en was die eerste F1 aandren en die eerste straatren in Asië. Die Spanjaard Fernando Alonso van die Renault F1-span het die eerste Formule Eenren gewen.

Die **Singapoerse Grand Prix** sou tot ten minste 2021 op die F1-kalender bly, nadat die organiseerders van die wedren 'n kontrakverlenging met "Formula One Management" onderteken het op die eerste dag van die 2017-byeenkoms. Die vorige kontrakverlenging is in 2012 geteken vir tot en met 2017. Sedert 2008 het elke wedren ten minste eenkeer 'n veiligheidsmotor ontplooi, 'n totaal van 21 keer teen 2019.

## Vorige wenners

Uitleg van die Marinabaai Straatrenbaan

| Jaar | Renjaer | Vervaardiger | Plek | Verslag |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2025 |  George Russell |  Mercedes AMG | Marinabaai | Verslag |
| 2024 |  Lando Norris |  McLaren-Mercedes | Verslag |
| 2023 |  Carlos Sainz jr. |  Scuderia Ferrari | Verslag |
| 2022 |  Sergio Pérez |  Red Bull-RBPT | Verslag |
| 2020 2021 | *Afgelas weens die koronaviruspandemie* |
| 2019 |  Sebastian Vettel |  Scuderia Ferrari | Marinabaai | Verslag |
| 2018 |  Lewis Hamilton |  Mercedes AMG | Verslag |
| 2017 |  Lewis Hamilton |  Mercedes AMG | Verslag |
| 2016 |  Nico Rosberg |  Mercedes AMG | Verslag |
| 2015 |  Sebastian Vettel |  Red Bull-Renault | Verslag |
| 2014 |  Lewis Hamilton |  Mercedes | Verslag |
| 2013 |  Sebastian Vettel |  Red Bull-Renault | Verslag |
| 2012 |  Sebastian Vettel |  Red Bull-Renault | Verslag |
| 2011 |  Sebastian Vettel |  Red Bull-Renault | Verslag |
| 2010 |  Fernando Alonso |  Scuderia Ferrari | Verslag |
| 2009 |  Lewis Hamilton |  McLaren-Mercedes | Verslag |
| 2008 |  Fernando Alonso |  Renault | Verslag |
| 2007 - 1974 | *Nie plaasgevind nie* |
| 1973 |  Vern Schuppan | March-Hart | Thomson Road-baan |
| 1972 |  Max Stewart | Mildren-Ford |
| 1971 |  Graeme Lawrence | Brabham-Ford |
| 1970 |  Graeme Lawrence | Ferrari |
| 1969 |  Graeme Lawrence | Mclaren-Ford |
| 1968 |  Garrie Cooper | Elfin-Ford |
| 1967 |  Rodney Seow | Merlyn-Ford |
| 1966 |  Lee Han Seng | Lotus-Ford |

* Een pienk agtergrond dui aan dat hierdie wedren nie deel van die Formule 1-kampioenskap was nie, maar van die "Formule Libre".

## Verwysings
# Spiritisme

Allan Kardec, portret uit *L'Illustration*, 10 Maart 1869
**Spiritisme** is ’n spiritualistiese filosofie en godsdiens wat die Franse opvoeder Hippolyte Léon Denizard Rivail in die 19de eeu onder die skuilnaam Allan Kardec begin het. Dit is ten gunste van die studie van die "aard, oorsprong en bestemming van siele en hul verhouding met die stoflike wêreld".

Spiritisme het gou na ander lande versprei en vandag word 35 lande in die Internasionale Spiritisteraad verteenwoordig.

## Beskrywing

Volgens spiritisme is mense basies onsterflike siele wat tydelik in fisieke liggame woon vir verskeie noodsaaklike inkarnasies om morele en intellektuele verbetering te ondergaan. Spiritiste glo ook siele kan, deur die passiewe of aktiewe bemiddeling van mediums, ’n nadelige of voordelige invloed op die fisieke wêreld hê. Die term "spiritisme" verskyn die eerste keer in Kardec se boek *Die Boek van Siele* (Frans: *Le Livre des Esprits*), wat gepoog het om te onderskei tussen spiritisme en spiritualisme.

Spiritisme het ’n invloed gehad op ’n beweging van helingsentrums, welsynorganisasies en hospitale wat miljoene mense in tientalle lande betrek. Die meeste volgelinge is in Brasilië. Dit was ook invloedryk in die nuwe Viëtnamese godsdiens Caodaïsme, wat in 1926 ontstaan het nadat drie mediums boodskappe gekry het wat Allan Kardec identifiseer as ’n profeet van ’n nuwe universele godsdiens.

## Verwysings

## Notas

* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
# Catharanthus

| *Catharanthus* |
| --- |
|  |
| *Catharanthus roseus*. |
| Wetenskaplike klassifikasie |
| Koninkryk: | Plantae |
| (geen rang): | Angiosperms |
| (geen rang): | Eudicots |
| (geen rang): | Asterids |
| Orde: | Gentianales |
| Familie: | Apocynaceae |
| Genus: | Catharanthus G.Don |
| Tipespesie |
| *Catharanthus roseus* (L.) G. Don. |
| Sinonieme |
| * *Ammocallis* Small
 |

Catharanthus is ’n genus blomplante in die familie Apocynaceae. Hulle is algemeen bekend as **kanniedoods**. Daar is agt bekende spesies, waarvan sewe endemies op Madagaskar is. Een spesie, *C. roseus*, kom egter wydverspreid oor die wêreld voor. Die agtste spesie, *C. pusillus*, is inheems aan Indië en Sri Lanka. Die naam *Catharanthus* kom uit Grieks en beteken "suiwer blom".

## Beskrywing

Hulle is meerjarige kruie met blare wat teenoor of amper teenoor mekaar geleë is. Die plante dra gewoonlik enkelvoudige blomme. Elk het ’n blomkelk met vyf, lang, smal lobbe en ’n kroon met ’n buisvormige keel en vyf lobbe.

*Catharanthus roseus* word as ’n sierplant in tuine gegroei. Verskeie kultivars is al gekweek vir blomme van baie skakerings van pienk, rooi, pers en wit, of in ligte skakerings met donker kele.

## Spesies

1. *Catharanthus coriaceus* Markgr. – Madagaskar
2. *Catharanthus lanceus* (Bojer ex A.DC.) Pichon – Madagaskar
3. *Catharanthus longifolius* (Pichon) Pichon – Madagaskar
4. *Catharanthus ovalis* Markgr. – Madagaskar
5. *Catharanthus pusillus* (Murray) G.Don. – Indië, Sri Lanka, Wes-Himalaja
6. *Catharanthus roseus* (L.) G.Don. – wydverspreid
7. *Catharanthus scitulus* (Pichon) Pichon – Madagaskar
8. *Catharanthus trichophyllus* (Baker) Pichon – Madagaskar

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Catharanthus.

* Wikispecies het meer inligting verwant aan Catharanthus
* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
# Wisselkoers

**Wisselkoers** is die finansiële term wat gebruik word om die hoeveelheid waarde wat 'n geldeenheid van 'n spesifieke land het met die geldwaarde van 'n ander land te vergelyk. 'n Voorbeeld van 'n wisselkoerspaar is die Suid-Afrikaanse rand (ZAR, simbool: R), en die Amerikaanse dollar (VSD, simbool: $)

Die wisselkoers van hierdie twee eenhede m.a.w. die hoeveelheid wat iemand sal kry op daardie spesifieke tyd as een VSD vir die ZAR eenheid (die rand) verruil word is gelyk aan R15.43. Die verwisseling van geld is algemeen en nodig in vandag se lewe. Dit kan op twee maniere gehanteer word. Die een word genoem druk- wisselkoers, dit beteken dat die wisselkoers op die huidige syfers verruil word (Engels: *spot rate*), so kry mens ook voor-wisselkoers wanneer die transaksie vandag gekwoteer is en verruil is, maar die betaling sal op 'n spesifieke datum in die toekoms plaasvind of in die toekoms afgelewer word. Dan sal die wisselkoers op die gekwoteerde datum gebruik word om die hoeveelheid te spesifiseer. Die vyf grootste eenhede (sterkste) is as volg met simbole:  *EUR€ – GBP₤ – AUD$ – NZD$ – USD$*.

## Verskeie metodes

Daar is verskeie programme wat 'n persoon as 'n individuele belegger in die moderne lewe kan gebruik. Een internetprogram wat baie bekend is, is *Forex trading* en is baie effektief want hulle hef nie so baie kommissie nie omdat hulle op groot skaal werk en al miljoene beleggers gelok het. Voor die koms van internet was dit moeilik vir buitelandse valutabeleggers om geld na 'n ander eenheid te ruil.
# Beiroet

| **Beiroet**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Libanon |
|  **Goewernement** | Beiroet |
|  **Koördinate** | ﻿ / ﻿ |
|  **Stigting** |  |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 20 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | m |
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2012) | 361 366 |
|  - Bevolkingsdigtheid | /vk km |
|  - Metropolitaanse gebied | 2 200 000 |
|  **Tydsone** | UTC +2 |
|  - Somertyd | UTC +3 |
|  **Burgemeester** | Bilal Hamad |
|  **Amptelike webwerf** | *beirut.gov.lb* |

**Beiroet** (Arabies: بيروت‎‎ *Bayrūt*; Bybelse Hebreeus: בְּאֵרוֹת *Be'erot*; Hebreeus: ביירות *Beyrut*; Latyn: *Berytus*; Frans: *Beyrouth*; Turks: *Beyrut*; Armeens: Պէյրութ *Beyrut*) is die hoofstad en grootste stad van Libanon. Geen onlangse bevolkingsensus is uitgevoer nie, maar die ramings van 2007 het gewissel van iets meer as 1 miljoen tot 2,2 miljoen as deel van Groter Beiroet, wat dit die derde grootste stad in die Levant-streek en die vyftiende-grootste in die Arabiese wêreld maak. Beiroet, geleë op 'n skiereiland op die middelpunt van die Middellandse See-kus van Libanon, is 'n belangrike streekhawe. Die stad word soms *Parys van die Midde-Ooste* genoem.

Dit is een van die oudste stede ter wêreld, wat al langer as 5000 jaar bewoon word. Die eerste historiese vermelding van Beiroet word gevind in die Amarna-briewe uit die Nuwe Koninkryk van Egipte, wat dateer uit die 15de eeu vC.

Beiroet is die regeringssetel van Libanon en speel 'n sentrale rol in die Libanese ekonomie, met die meeste banke en besighede in die sentrale distrik, Badaro, Rue Verdun, Hamra, Ryad el Soloh straat en Achrafieh. Na die vernietigende Libanese burgeroorlog het die kulturele landskap van Beiroet 'n groot heropbou ondergaan. Beiroet word geïdentifiseer en hoog aangeslaan vir boekhouding, advertensies, bankwese, finansies en die regte, en word deur die Globalization and World Cities Research Network as 'n Beta-wêreldstad beskou.

## Verwysings

## Sien ook

* Université Saint-Joseph

### Bibliografie

* Hall, Linda Jones (2004), *Roman Berytus: Beirut in Late Antiquity* .
* Head, Barclay *et al*. (1911), "Phoenicia", in Ed Snible, *Historia Numorum* (2nd ed.), Oxford: Clarendon Press,  .
* Kassir, Samir (2003), *Histoire de Beyrouth*, Fayard .
* Kassir, Samir (2010), *Beirut*, Berkeley: University of California Press .
* Mansel, Philip (2010), *Levant: Splendour and Catastrophe on the Mediterranean*, London: John Murray, ISBN 978-0-7195-6707-0
* Talbert, Richard (2000), *Barrington Atlas of the Greek and Roman World*, ISBN 0-691-03169-X .

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Beiroet.
* (ar)  Amptelike webwerf
# Kakaoboom

| Kakaoboom |
| --- |
|  |
| Kakaovrugte aan 'n kakaoboom |
| Wetenskaplike klassifikasie  |
| Domein: | Eukaryota |
| Koninkryk: | Plantae |
| *Klade*: | Tracheofiete |
| *Klade*: | Angiospermae |
| *Klade*: | Eudicots |
| *Klade*: | Rosids |
| Orde: | Malvales |
| Familie: | Malvaceae |
| Genus: | *Theobroma* |
| Spesie: | T. cacao |
| Binomiale naam |
| Theobroma cacao L. |
| Sinonieme |
| * *Cacao minar* Gaertn.
* *Cacao minus*  Gaertn.
* *Cacao sativa*  Aubl.
* *Cacao theobroma*  Tussac
* *Theobroma cacao f. leiocarpum*  (Bernoulli) Ducke
* *Theobroma cacao subsp. leiocarpum*  (Bernoulli) Cuatrec.
* *Theobroma cacao var. leiocarpum*  (Bernoulli) Cif.
* *Theobroma cacao subsp. sativa*  (Aubl.) León
* *Theobroma cacao var. typica*  Cif.
* *Theobroma caribaea*  Sweet
* *Theobroma integerrima*  Stokes
* *Theobroma kalagua*  De Wild.
* *Theobroma leiocarpum*  Bernoulli
* *Theobroma pentagonum*  Bernoulli
* *Theobroma saltzmanniana*  Bernoulli
* *Theobroma sapidum*  Pittier
* *Theobroma sativa*  (Aubl.) Lign. & Le Bey
* *Theobroma sativa var. leucosperma*  A. Chev.
* *Theobroma sativa var. melanosperma*  A. Chev.
* *Theobroma sativum* (Aubl.) Lign. & Bey
 |

Kakaoblomme
Die **kakaoboom** (*Theobroma cacao*), wat aan die familie Malvaceae behoort, is immergroen en inheems aan die noordelike deel van Suid-Amerika. Brasilië was die grootste produsent in die Nuwe Wêreld. Die grootste deel van die wêreldproduksie kom egter uit die tropiese gebiede van Wes-Afrika, veral Ghana.

Wat die verspreiding betref, is dit eienaardig dat kakao en koffie (*Coffea arabica*) plekke geruil het. Koffie is inheems aan Afrika, maar tans word meer koffie in Suid-Amerika as in enige ander wêrelddeel verbou.

## Voorkoms

Die kakaoboom word nie baie hoog nie, (sowat 6 meter), met lang blare wat alternatief op die stam groei. Die blomme is ligroos van kleur en groei regstreeks uit die stam, nie van takke nie. Wanneer die boom sowat vyf jaar oud is, begin dit vrugte dra.

## Vrugte

Die vrugte van die kakaoboom is ruwe peule, 18 tot 30 cm lank, wat aan 'n kort lootjie uit die tak of die stam van die boom groei. Die vrugte is ovaalvormig, met groewe in die lengte. Die natuurlike kleur van die vrugte is groen, maar wanneer dit droog word, word dit donkerbruin. Dit kan ook geel, rooi of pers van kleur wees. Elke peul bevat tussen 30 en 60 sade, wat in 'n wit mukus (slym) ingebed is.

## Sade

Die sade of kakaoboon is die deel van die plant wat van kommersiële waarde is.

## Peste

In Afrika word kakaobome aangeval deur 'n ernstige siekte wat die jong lote laat verdik. Dit het omstreeks 1938 'n ernstige bedreiging geword. Ondersoek het aan die lig gebring dat dit 'n virussiekte is wat deur 'n klein insek van een plant na die ander gedra word. Die siekte word vandag beheer deur die insekte te vernietig.

Kakao *miridae* of *capsidae* (plant- blaar of grasgoggas) is wêreldwyd 'n probleem (veral *Sahlbergella singularis* en *Distantiella theobroma* in Wes-Afrika).

## Sien ook

* Kakaoboon
* Sjokolade

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir kakaoboom.

## Verwysings

## Bron

* KENNIS,  vol 6, 1980, bl. 1052-1053, ISBN 0 7981 0828 2
# Koninkryk Pruise

**Königreich PreußenKoninkryk Pruise**|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **1701 – 1918** |  |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Vlag | Wapen |

 |
| Leuse: Suum cuique Jedem das Seine |
| Volkslied: Preußenlied Heil dir im Siegerkranz |
| Ligging of PreußenDie Koninkryk Pruise in die Duitse Keiserryk 1871-1914 |
| **Hoofstad** | Berlyn |
| **Taal/Tale** | Duits |
| **Regering** | Monargie |
| **Wetgewer** | Parlement |
| **Historiese tydperk** | Nuwe Tyd |
|  - Kroening van Hertog Friedrich III. | 18 Januarie 1701 |
|  - Novemberrewolusie | 9 November 1918 |
| **Oppervlakte** |
|  - 1910 | 348 780 km2 134 665 sq mi |
| **Bevolking** |
|  - 1910 skatting | 40 016 000  |
|      Digtheid | 114,7 /km²  297,2 /sq mi |
| **Geldeenheid** | Goldmark |

Die Duitse Keiserryk 1871-1918 met Pruise (blou)

Die **Koninkryk Pruise** (Duits: *Königreich Preußen*) was 'n staat in Sentraal-Europa vanaf 1701 tot 1918 en is deur slegs een monarg regeer. Die Koninkryk was met die Kroning van Hertog Friedrich III. te Koning Friedrich I. op 18 Januarie 1701 in Königsberg gestig. Met die Unifikasie van Duitsland op 18 Januarie 1871 word die koning van Pruise ook die Keiser van Duitsland.

Met die nederlaag in die Eerste Wêreldoorlog het die laaste Duitse keiser en pruisiese koning Wilhelm II afstand van die troon gedoen, en vervolgens is 'n republikeinse staatsvorm gevestig. Op 9 November 1918 is die Vrystaat Pruise gestig, wat met die begin van die Derde Ryk weer ontbind is. Met die nederlaag in die Tweede Wêreldoorlog was Pruise uiteindelik verdeel in dele van Wes-Duitsland, Oos-Duitsland, Pole en Rusland.
# Woiwodskap Lublin

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Vlag van die Woiwodskap Kujawië-Pommere | Woiwodskapbr Lublin |

 |
| Kaart |
|  |
| Wapen en vlag |
|  |  |
| Hoofstad |
| Setel van die woiwode: | Lublin |
| Grootste stad: | Lublin |
| Nommerplate: | `L` |
| Bevolking: | 2 175 251 (2006)  |
| Bevolkingsdigtheid: | 86 inw. per km² |
| Geografie |
| Oppervlakte: | 25 155 km² |
| Hoogste punt: | ? m bo seevlak |
| Laagste punt: | ? benede seevlak |
| Landskapstruktuur |
| Bosse: | ? % |
| Waterliggame: | ? % |
| Landbou: | ? % |
| Ander: | ? % |
| Administratiewe verdeling |
| Selfregerende stede: | 4 |
| Powiat (distrikte): | 20 |

**Lublin** (Pools: *województwo lubelskie*) is 'n Woiwodskap in oostelike Pole. Die Woiwodskap is op 1 Januarie 1999 gestig en bestaan uit die voormalige Woiwodskappe Lublin, Chełm, Zamość, Biała Podlaska, Tarnobrzeg en Siedlce. Die administratiewe sentrum is Lublin.

## Grootste stede

*Stede met meer as 60 000 inwoners*
1. Lublin – 349 103
2. Chełm – 67 702
3. Zamość – 66 613

## Eksterne skakels

* *Amptelike webtuiste van Lublin*

| Woiwodskappe van Pole |  |
| --- | --- |
|  Ermland-Masurië |  Woiwodskap Groot-Pole |  Heilig Kruis |  Subkarpate |  Klein-Pole |  Kujawië-Pommere |  Lebus |  Łódź |  Lublin |  Masowië |  Neder-Silesië |  Opole |  Podlachië |  Pommere |  Silesië |  Wes-Pommere |