Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kritiek bedreigde spesie

| Bewaringstatus |
| --- |
| Risiko om uit sterf |
| Uitgestorwe |
|
Uitgestorwe
Uitgestorwe in die natuur  |
| Bedreig |
|
Kritiek bedreig
Bedreig
Kwesbaar  |
| Laer risiko |
|
Byna bedreig
Veilig  |
| Sien ook |
|
Internasionale bewaringsunie
IUBN-rooilys  |

’n **Kritiek bedreigde spesie** is ’n spesie wat op die IUBN-rooilys, die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur en Natuurlike Hulpbronne se lys van bewaringstatus, aangedui word as hoogs waarskynlik om in die natuur uit te sterf. Daar is tans 2 129 diere en 1 821 plante wat as "Kritiek bedreig" geklassifiseer is, in vergelyking met 1998 se syfers van 854 en 909 onderskeidelik.

Omdat die rooilys nie ’n spesie as "Uitgestorwe" klassifiseer voordat uitgebreide opnames gedoen is nie, kan plante en diere op die lys van kritiek bedreigde spesies reeds uitgestorwe wees. ’n Nuwe kategorie, "Moontlik uitgestorwe", is al voorgestel vir sulke spesies.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* List of Critically Endangered species*[dooie skakel]* as identified by the IUCN Red List of Threatened Species
* The Criteria for Critically Endangered Geargiveer 19 Julie 2012 op Wayback Machine, IUCN
# Die rooi wingerd

|  |
| --- |
|  |
| Die Rooi Wingerd |
| **Vincent van Gogh**, 1888 |
| Olie op doek, 75 × 93 cm |
| Poesjkin-museum |

Die rooi wingerd is die enigste skildery wat die Nederlandse skilder Vincent van Gogh in sy leeftyd verkoop het. Dit is vir 400 frank verkoop aan Anna Boch, 'n impressionistiese skilder van België. Sy was die suster van Eugen Boch, 'n ander impressionis wie se portret (*Le Peintre aux Etoiles*) ook deur van Gogh geskilder is.

Soos *Die Nagkafee*, is dit deur die beroemde Russiese versamelaar Sergei Sjtsjoekin aangekoop en saam met die res van sy versameling deur die Bolsjewiste genasionaliseer. Dit is uiteindelik aan die Poesjkin-museum in Moskou gegee.
# Marianatrog

Die **Marianatrog** is 'n oseaniese trog geleë in die westelike Stille Oseaan, sowat 200 kilometer oos van die Mariana-eilande; dit is die diepste oseaniese trog op aarde. Dit is halfmaanvormig en meet ongeveer 2 550 km in lengte en 69 km in breedte. Die maksimum bekende diepte is 10 984 ± 25 meter aan die suidelike punt van 'n klein gleufvormige vallei in sy vloer bekend as die Challenger Deep. Die diepste punt van die trog is meer as 2 km verder van seevlak af as die piek van Mount Everest.

Aan die onderkant van die trog oefen die waterkolom hierbo 'n druk van 1 086 bar (15 750 psi) uit, wat meer as 1 071 keer die standaard atmosferiese druk op seevlak is. By hierdie druk word die digtheid van water met 4,96% verhoog. Die temperatuur aan die onderkant is 1 tot 4 °C.

In 2009 is die Marianatrog as 'n Amerikaanse nasionale monument aangewys.

Eensellige organismes genaamd monothalamea is deur *Scripps Institution of Oceanography*-navorsers in die trog op 'n rekorddiepte van 10,6 km onder die see-oppervlak gevind. Data het ook voorgestel dat mikrobiese lewensvorme binne die trog floreer.

## Verwysings
# Moment-magnitude-skaal

Die **moment-magnitude-skaal**, wat in 1979 deur Thomas C. Hanks en Hiroo Kanamori ingevoer is, is 'n meer presiese skaal vir die sterkte van 'n aardbewing as die Richterskaal wat in 1935 ingevoer is. Terwyl die Richterskaal die magnitude (sterkte) van 'n aardbewing deur middel van 'n seismograaf meet wat seismiese golwe of die energie, wat in die diepte van die aarde deur die uiteenskeuring van gesteentes vrygestel word, aanteken, dui die moment-magnitude-skaal die totale energie aan wat deur 'n aardbewing vrygestel word. Dit word gedeeltelik bereken deur die oppervlakte van die breuk wat deur die aardbewing geraak is met die afstand te vermenigvuldig waarmee die grond langs die breuklyn beweeg het.

## 'n Vergelyking van sterk aardbewings volgens die Richter- en moment-magnitude-skaal

| Aardbewing | Richterskaal | Moment-magnitude-skaal |
| --- | --- | --- |
| Chili 1960 | 8,3 | **9,5** |
| Alaska 1964 | 8,4 | **9,2** |
| Nieu-Madrid 1812 | 8,7 | **8,1** |
| Michoacán 1985 | 8,1 | **8,1** |
| San Francisco 1906 | 8,3 | **7,7** |
| Loma Prieta 1989 | 7,1 | **6,9** |
| Kobe 1995 | 6,8 | **6,9** |
| San Fernando 1971 | 6,4 | **6,7** |
| Northridge 1994 | 6,4 | **6,7** |

## Bronne

* National Geographic, Vol. 187, No.4, April 1995, *Living with California's Faults*, bladsy 10
# Edi Rama

|  |
| --- |
| **Edi Rama** |
|  |
|

---

42ste Eerste Minister van Albanië |
| **Ampsbekleër** |
| **Termynaanvang** 13 September 2013 |
| Vise | Niko Peleshi Ledina Mandia Senida Mesi |
| President | Bujar Nishani Ilir Meta |
| Voorafgegaan deur | Sali Berisha |
|

---

Voorsitter van die Sosialistiese Party van Albanië |
| **Ampsbekleër** |
| **Termynaanvang** 10 Oktober 2005 |
| Voorafgegaan deur | Fatos Nano |
|

---

40ste |
| **Ampstermyn** 11 Oktober 2000 – 25 Julie 2011 |
| Voorafgegaan deur | Albert Brojka |
| Opgevolg deur | Lulzim Basha |
|

---

Minister van Kultuur, Jeug en Sport |
| **Ampstermyn** 2 Oktober 1998 – 26 Oktober 2000 |
| Eerste minister | Pandeli Majko Ilir Meta |
| Voorafgegaan deur | Arta Dade |
| Opgevolg deur | Esmeralda Uruçi |
|

---

Persoonlike besonderhede |
| Gebore | 4 Julie 1964 (1964-07-04) Tirana, Albanië |
| Politieke party | Sosialistiese Party van Albanië |
| Eggenoot/-note | Matilda Makoçi (trou 1986; geskei 1991) Linda Basha (trou 2010) |
| Kind(ers) | * Gregor
* Zaho
 |
| Alma mater | Universiteit van die Kunste (Albanië) |
| Handtekening |  |
| Webtuiste | edirama.al |

**Edvin Kristaq "Edi" Rama** (gebore 4 Julie 1964) is 'n Albanese politikus, skilder, skrywer, en voormalige basketbalspeler en is sedert 2013 die 42ste eerste minister van Albanië en sedert Januarie 2019 die minister van buitelandse sake van daardie land. Rama dien sedert 2005 ook as voorsitter van die Sosialistiese Party van Albanië.

Hy het voor sy verkiesing as eerste minister verskeie ander regeringsposte beklee. Hy is in 1998 aangestel as minister van kultuur, jeug, en sport, 'n pos wat hy tot en met 2000 beklee het. Hy word in 2000 as burgemeester van Tirana verkies en word in 2003 en 2007 herverkies.

In 2013 lei hy 'n koalisie van sentraal-linkse partye tot 'n oorwinning in die parlementêre verkiesing, en klop sodoende die sentraal-regse koalisie van die Demokratiese Party van Albanië se dienende eerste minister, Sali Berisha. Rama is in die verkiesing van 2017 tot 'n tweede termyn as eerste minister verkies.

| Politieke poste
 |
| --- |
| Voorafgegaan deur Albert Brojka | **Burgemeester van Tirana** 2000–2011 | Opgevolg deur **Lulzim Basha** |
| Voorafgegaan deur Sali Berisha | **Eerste Minister van Albanië** 2013–hede | **Sittend** |
| Party-politieke poste
 |
| Voorafgegaan deur Fatos Nano | **Leier van die Sosialistiese Party** 2005–hede | **Sittend** |