# Serwo-Kroaties

| Serwo-Kroaties Српскохрватски језик Srpskohrvatski jezik |
| --- |
| Gepraat in: |  Serwië  Kroasië  Bosnië en Herzegowina  Montenegro  Noord-Masedonië  Slowenië  Kosovo  |
| Gebied: | Balkan |
| Totale sprekers: | 15,7 miljoen  |
| Rang: | 43 |
| Taalfamilie: | Indo-Europees  Slawies   Suid-Slawies    Suidwes-Slawies     **Serwo-Kroaties**  |
| Skrifstelsel: | Latynse alfabet Cyrilliese alfabet  |
| Amptelike status |
| Amptelike taal in: |  Serwië (as Serwies)  Kroasië (as Kroaties)  Bosnië en Herzegowina (as Bosnies)  Montenegro (as Montenegryns, maar ook Serwies, Bosnies en Kroaties is in amptelike gebruik))  Kosovo (as Serwies) |
| Gereguleer deur: | Instituut van Serwo-Kroaties |
| Taalkodes |
| ISO 639-1: | `sh` |
| ISO 639-2: | `hbs` |
| ISO 639-3: | `hbs`  |
|  |
|

**Serwo-Kroaties** (*srpsko-hrvatski* of *hrvatsko-srpski*) is 'n taal uit die Westelike groep van die Suid-Slawiese tale. Dit was die hooftaal van Serwië, Kroasië, Bosnië en Herzegowina en Montenegro en word ook gepraat en verstaan in die Noord-Masedonië en Slowenië. Die taal word verder deur Serwiese en Kroatiese minderhede in Oostenryk, Hongarye en Roemenië gepraat.

## Terminologie

Die term Serwo-Kroaties kan op twee maniere beskou word:

* As al die taalvariante in die Sentraal-Suid-Slawiese taalgroep, onder meer Serwies, Kroaties, Bosnies en Montenegryns.
* As die belangrikste amptelike taal van die voormalige Joego-Slawië – ’n standaardtaal wat gebaseer was op beide Serwies en Kroaties.

Die term word nie meer in laasgenoemde sin gebruik nie omdat dit vervang is deur die nasionale tale van die ses lande wat ná die verbrokkeling van Joego-Slawië ontstaan het.

## Verskillende tale

Verspreiding van Serwo-Kroaties in 2006
Verspreiding van Serwo-Kroaties en sy ondergroepe in 2005

| Engels | Kroaties | Serwies |
| --- | --- | --- |
| Compare | Usporedba | Поређење (Poređenje) |
| Europe | Europa | Европа (Evropa) |
| Netherlands | Nizozemska | Холандија (Holandija) |
| Italians | Talijani | Италијани (Italijani) |
| Universe | Svemir | Васиона (Vasiona) |
| Spine | Kralježnica | Кичма (Kičma) |
| Air | Zrak | Ваздух (Vazduh) |
| Education | Odgoj | Васпитање (Vaspitanje) |
| Week | Tjedan | Седмица (Sedmica) |
| History | Povijest | Историја (Istorija) |
| Pantaloons | Hlače | Панталоне (Pantalone) |
| Belly | Trbuh | Стомак (Stomak) |
| Science | Znanost | Наука (Nauka) |
| Personally | Osobno | Лично (Lično) |
| Persona | Osoba | Лице (Lice) |
| United Nations | Ujedinjeni Narodi | Уједињене Нације (Ujedinjene Nacije) |
| Bread | Kruh | Хлеб (Hleb) |
| Artificial | Umjetno | Вештачки (Veštački) |
| Cross | Križ | Крст (Krst) |
| Democracy | Demokracija | Демократија (Demokratija) |
| Detection | Spoznaja | Сазнање (Saznanje) |
| Island | Otok | Острво (Ostrvo) |
| Officer | Časnik | Официр (Oficir) |
| Road traffic | Cestovni promet | Друмски саобраћај (Drumski saobraćaj) |
| Autobahn | Autocesta | Аутопут (Autoput) |
| Length | Duljina | Дужина (Dužina) |
| Association | Udruga | Удружење (Udruženje) |
| Factory | Tvornica | Фабрика (Fabrika) |
| General | Opće | Опште (Opšte) |
| Christ | Krist | Христос (Hristos) |
| I'm sorry | Oprosti | Извини (Izvini) |
| Native language standard | Materinski jezićni standard | Матерњи језички стандард |

Ondanks die redelik klein verskille word Kroaties, Bosnies en Serwies tans as verskillende tale beskou. Voorheen is hulle as dialekte van Serwo-Kroaties beskou. Kroaties het 'n lang literatuurgeskiedenis en het Slawies-puristiese strominge beleef; nuwe woorde is eerder aan Tsjeggies of Pools ontleen as aan nie-Slawiese tale soos Duits of Italiaans. Serwies is in besonder afgelei van Ou Kerkslawies en het meer Russiese invloede.

| Kroaties | Bosnies | Serwies | Afrikaans |
| --- | --- | --- | --- |
| Glede ispušnih plinova i zagađivanja zraka, bilo bi potrebito poduzeti mjere sigurnosti! | U pogledu izduvnih gasova i zagađivanja vazduha, bilo bi potrebno preduzeti mjere bezbjednosti! | У погледу издувних гасова и загађивања ваздуха, било би потребно предузети мере безбедности! | Weens uitlaatgasse en lugbesoedeling sal dit nodig wees om maatreëls te tref om veiligheid te verseker. |
| B*ije*la so*l* za ku*h*anje *k*emijski *je spoj* natri*j*a i *k*lora. | B*ije*la so za ku*h*anje *je h*emijski *spoj* natri*jum*a i *h*lora. | B*e*la so za ku*v*anje *je h*emijsko *jedinjenje* natri*jum*a i *h*lora. | Wit sout vir kookdoeleindes is 'n chemiese verbinding van natrium en chloor. |
| *Vlak* sa žel*je*zničkoga *kolodvora* krenu*t ć*e t*o*čno u deset *sati*. | *Voz* sa žel*je*zničke *stanice* krenu*t ć*e t*a*čno u deset *sati*. | *Voz* sa žel*e*zničke *stanice* krenu*ć*e t*a*čno u deset *sati*/*časova*. | Die trein sal stiptelik om tienuur van die stasie af vertrek. |

## Alfabette

In die loop van die geskiedenis is die taal met Latynse, Griekse, Glagolitiese, Cyrilliese en Arabiese letters geskryf. Vandag word dit met sowel Latynse as Cyrilliese letters geskryf. Serwies en Bosnies gebruik albei alfabette, terwyl Kroaties slegs Latynse letters gebruik.

In albei gevalle is die spelling nagenoeg foneties en kom die spelling normaalweg ooreen met die uitspraak:

**Latyn na Cyrillies**

```
A a B b C c Č č Ć ć D d Dž dž Đ đ E e F f G g H h I i J j K k
А а Б б Ц ц Ч ч Ћ ћ Д д Џ  џ  Ђ ђ Е е Ф ф Г г Х х И и Ј ј К к
```

```
L l Lj lj M m N n Nj nj O o P p R r S S Š š T t U u V v Z z Ž ž
Л л Љ  љ  М м Н н Њ  њ  О о П п Р р С с Ш ш Т т У у В в З з Ж ж
```

**Cyrillies na Latyn**

```
А а Б б В в Г г Д д Ђ ђ Е е Ж ж З з И и Ј ј К к Л л Љ  љ  М м
A a B b V v G g D d Đ đ E e Ž ž Z z I i J j K k L l Lj lj M m
```

```
N n Nj Nj O o P p R r S s T t Ć ć U u F f H h C c Č č Dž dž Š š
Н н Њ  њ  О о П п Р р С с Т т Ћ ћ У у Ф ф Х х Ц ц Ч ч Џ  џ  Ш ш
```

*Lj*, *Nj* en *Dž* verteenwoordig verskillende foneme en word as afsonderlike letters beskou. In seldsame gevalle kan hulle ook kombinasies van twee letters verteenwoordig, en word dan afsonderlik in Cyrilliese letters getranslitereer. Byvoorbeeld, "nadživeti" (*oorleef in die sin van langer leef as*) word getranslitereer as "Надживети", nie as "Наџивети". Dit was gebruiklik dat *Đ* geskryf is as *Dj* op tikmasjiene, maar die gebruik lei tot heelwat verwarring.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Serwo-Kroaties.

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir Serwo-Kroaties.
* (en)  "Serbo-Croatian language". Encyclopædia Britannica. Besoek op 2 Desember 2020.
* Serwiese en Kroatiese alfabette by Omniglot
* Sosiolinguistiese Analise van Serwo-Kroaties (in PDF formaat)

| Indo-Europese tale: Satem-tale: Slawiese tale |
| --- |
| **Wes-Slawiese tale:** |
| Kasjoebies | Polabies (†) | Pools | Slowaaks | Silesies | Sorbies (Neder-Sorbies, Opper-Sorbies) | Rusyn (Rusnak) | Tsjeggies |
| Oos-Slawiese tale: |
| Oud-Oos-Slawies (†) | Oekraïens | Russies | Rusyn (Roeteens) | Belarussies |
| Suid-Slawiese tale: |
| Bulgaars | Masedonies | Sloweens | Serwo-Kroaties (Bosnies, Kroaties, Montenegryns, Serwies) |
| Kunsmatige tale: |
| Protoslawies | Kerkslawies (Ou Kerkslawies †) | Interslawies |