# Tegnologie

'n Stoomturbine. Sulke turbines produseer deesdae die meeste van die elektrisiteit wat verbruik word. Elektrisiteitsverbruik en lewenstandaarde is hoogs gekorreleer. Daar word geglo dat elektrifisering van die belangrikste prestasie in ingenieurswese van die 20ste eeu is.
**Tegnologie** is die toepassing van konseptuele kennis om praktiese doelwitte te bereik, veral op 'n herhaalbare manier. Die woord tegnologie kan ook die produkte wat uit sulke pogings voortspruit, beteken, insluitend beide tasbare gereedskap soos gereedskap of masjiene, en ontasbare gereedskap soos sagteware. Tegnologie speel 'n kritieke rol in wetenskap, ingenieurswese en die alledaagse lewe.

Die eenvoudigste vorm van tegnologie is die ontwikkeling en gebruik van basiese gereedskap. Die prehistoriese ontdekking van hoe om vuur te beheer en in die latere Neolitiese Revolusie het die beskikbare bronne van voedsel, en die uitvinding van die wiel gehelp om mense te laat reis in beheer te wees oor hul omgewing. Ontwikkelings in historiese tye, insluitend die drukpers, die telefoon, en die Internet, het fisiese struikelblokke tot kommunikasie verminder en mense toegelaat om vrylik op 'n wêreldwye skaal te kan kommunikeer.

Tegnologie het gehelp met die ontwikkeling van meer gevorderde ekonomieë (insluitend vandag se globale ekonomie). Baie tegnologiese prosesse produseer ongewenste byprodukte, soos besoedeling en benut natuurlike hulpbronne soms tot die nadeel van die Aarde. Innovering beïnvloed die waardes van samelewings en ontlok nuwe vrae oor die etiek van tegnologie.

Filosofiese debatte duur voort oor die gebruik van tegnologie, waar partye verskil oor of tegnologie die menslike toestand vererger of verbeter. Neo-Luddisme, anarcho-primitivisme, en soortgelyke reaksionêre bewegings kritiseer die verreikende invloed van tegnologie, met die argument dat dit nadelig vir die omgewing is en mense vervreem; voorstanders van ideologieë soos transhumanisme sien tegnologie as vooruitgang en as voordelig vir die samelewing en die menslike toestand.

## Definisie en gebruik

Die verspreiding van die papier en die druk van die Weste, soos in hierdie drukpers, het wetenskaplikes en politici gehelp om hul idees maklik te kommunikeer, wat gelei het tot die Ouderdom van die Verligting; 'n voorbeeld van tegnologie as kulturele krag.
Die gebruik van die term "tegnologie" het aansienlik verander oor die afgelope 200 jaar. Voor die 20ste eeu, was hierdie die term selde gebruik en idien wel het dit verwys na die studie van bruikbare implemente of om te verwys na tegniese onderwys, soos aangebied by die Massachusetts Instituut van Tegnologie (1861).

Die term "tegnologie" het na vore getree in die 20ste eeu tydens die Tweede Nywerheidsomwenteling. Die term se betekenis het verander in die vroeë 20ste eeu, toe die Amerikaanse sosiale wetenskaplikes begin het om die Duitse konsep van *technik* na tegnologie te vertaal. In Duits en ander Europese tale, is daar 'n onderskeid tussen *technik* en tegnologie. Teen 1930 het tegnologie verwys na die studie van industriële prosesse.

In 1937 het die Amerikaanse sosioloog Read Bain, geskryf dat tegnoloie ook gereeskap, masjiene, wapens, instrumente, klerasie, kommunikasie en vervoer insluit, aangesien daar vaardigheid betrokke is om al hierdie elemente verder te ontwikkel. Bain se definisie bly algemeen onder geleerdes vandag, veral sosiale wetenskaplikes. Wetenskaplikes en ingenieurs verkies gewoonlik om tegnologie as 'n toegepaste wetenskap te beskryf, eerder as die dinge wat mense maak en gebruik.

Tegnologie word beskou as saamgevoeging van alles in 'n popging om iets bruikbaars en van waarde te maak. Masjienerie en gereedskap word aangewend as die "probleemoplossers", dit sluit eenvoudige gereedskap woos 'n houtlepel in, tot sover as 'n ruimtetuig en virtuele tegnologie. W. Brain Arthur definieer tegnologie as 'n wyse waarin in menslike behoeftes voorsien word.

Die woord "tegnologie" kan ook gebruik word om te verwys na 'n versameling van tegnieke. In hierdie konteks is dit die huidige toestand van die mensdom se kennis van hoe om hulpbronne te kombineer om gewenste produkte, probleemoplossings te vind en om te weet hoe om in behoeftes te voorsien en te bevredig. Dit sluit tegniese vaardighede, prosesse, tegnieke, gereedskap en rou materiale in.

Die uitvinding van die geïntegreerde stroombaan en die mikroverwerker (hier, 'n Intel 4004-vlokkie uit 1971) het gelei tot die moderne rekenaarrewolusie.
Tegnologie kan beskou word as 'n aktiwiteit wat kultuur vorm en verander. Daarbenewens is tegnologie die toepassing van wiskunde, wetenskap en die kunste vir die voordeel van die lewe soos dit aan ons bekend is. 'n Moderne voorbeeld is die koms van kommunikasie tegnologie, wat hindernisse tot menslike interaksie verminder het. Die koms van die kuberkultuur, met sy basis van die ontwikkeling van die internet en die rekenaar. Nie al die tegnologie verbeter kultuur in 'n kreatiewe sin nie, tegnologie kan ook gebruik word om politieke onderdrukking te fasiliteer en konflik te verskerp. As 'n kulturele aktiwiteit, rig tegnologie beide die wetenskap en ingenieurswese.

## Wetenskap, ingenieurswese en tegnologie

Antoine Lavoisier eksperimenteer met verbranding wat gegenereer word deur sonlig.
Die onderskeid tussen wetenskap, ingenieurswese en tegnologie is nie altyd duidelik nie. Wetenskap is sistematiese kennis van die fisiese of die materiële wêreld deur waarneming en eksperimentering. Tegnologie is gewoonlik nie uitsluitlik produkte van die wetenskap nie, want dit moet ook voldoen aan aspekte soos nut, bruikbaarheid, en veiligheid.

Ingenieurswese is die doel-georiënteerde proses van ontwerp en die maak van gereedskap en stelsels vir praktiese doeleindes. Die ontwikkeling van tegnologie strek oor baie kennisvelde, insluitende wetenskaplike ingenieurs, wiskundige, taalkundige en historiese kennis om praktiese resultate te kan bereik.

Die presiese verhoudings tussen wetenskap en tegnologie, in die besonder, is bespreek deur wetenskaplikes, geskiedkundiges, en beleidmakers in die laat 20ste eeu, want die debat kan inlig oor die befondsing van basiese en toegepaste wetenskap. In die onmiddellike nasleep van die Tweede Wêreldoorlog, byvoorbeeld, was dit algemeen beskou in die Verenigde State van Amerika as dat tegnologie eenvoudig "toegepaste wetenskap" is en om basiese wetenskap te befonds, vrugte sou afwerp op die regte tyd. 'n Uitdrukking van hierdie filosofie kan uitdruklik in Vannevar Bush se verhandeling gesien word, *Science – The Endless Frontier*: "Nuwe produkte, nuwe nywerhede, en meer werk vereis deurlopende toevoegings tot die kennis van die wette van die natuur ... Hierdie noodsaaklike nuwe kennis kan slegs verkry word deur navorsing van basiese wetenskap. In die laat 1960's, het dit egter uitdagend begin raak om befondsing vir spesifike wetenskaplike navorsing te kry. Dit bly 'n omstrede gedagte: dat tegnologie 'n uitvloeisel van wetenskaplike navorsing is.

## Geskiedenis

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Geskiedenis van tegnologie.*
### Paleolities (2.5 Ma – 10 ka)

'n primitiewe helikopter
Die gebruik van die gereedskap wat deur die vroeë mens was deels 'n proses van ontdekking en evolusie. Vroeë mense het ontwikkel tot 'n spesie van hominiede wat reeds tweevoetig was, met 'n breinmassa van ongeveer 'n derde van die moderne mens. Die gebruik van gereedskap het relatief onverdanderd gebly in die vroeë geskiedenis van die mensdom. Ongeveer 50 000 jaar gelede, het die gebruik van gereedskap en komplekse gedrag na vore gekom. Baie argeoloë glo dat dit verband hou met die opkoms van die moderne taal.

#### Klipgereedskap

Handbyle van die Acheulian tydperk
'n Clovis punt, gemaak via druk afskilfering
Hominiede het begin werk met behulp van primitiewe klip gereedskap miljoene jare gelede. Die vroegste klip gereedskap was bietjie meer as 'n gebreekte rots, maar ongeveer 75 000 jaar gelede, word afskilfering bewerk on fyn snyoppervlaktes te skep.

#### Vuur

Die ontdekking en gebruik van vuur, 'n eenvoudige energiebron met baie diepgaande gebruike, was 'n keerpunt in die tegnologiese evolusie van die mensdom. Die presiese datum van die ontdekking is nie bekend nie; bewyse van gebrande bene van diere by die Wieg van die Mensdom dui daarop dat die maak van vuur plaasgevind het tussen 1.8 miljoen tot 1 miljoen jaar gelede; wetenskaplike konsensus dui daarop dat *Homo erectus* vuur tussen 500 en 400 ka beheer het. Vuur, aangevuur met hout en houtskool, het die vroeë mens die geleentheid gebied om kos te kook en om verteerbaarheid te verhoog, om voedingswaarde te verhoog en om 'n groter verskeidenheid kossoorte te kan eet.

#### Klere en skuiling

Ander tegnologiese vooruitgang wat gemaak is tydens die Paleolitiese Tydperk was klere en skuiling; die beginpunt van hierdie tegnologie kon nie presies terugdateer word nie, maar dat dit 'n vooruitgang vir die mens was, is ongetwyfeld. Soos wat die Paleolitiese Tydperk gevorder het, het wonings meer gesofistikeerd en ingewikkeld geword; so vroeg as 380 vC, het die mens al tydelike hout hutte gebou. Klere van pels en velle van diere wat gejag is, het die mens gehelp om warm te bly in kouer streke; mense het begin om te migreer uit Afrika teen 200 v.C. en het ander kontinente soos Euarasië begin bewoon.

### Neolitiese tot die klassieke oudheid (10 ka – 300 CE)

'n verskeidenheid van die Neolitiese artefakte, insluitende armbande, byl hoofde, beitels, en poleer gereedskap
Die mens se eerste tegnologiese tree was tydens die era wat bekend staan as die Neolitiese Tydperk ("New Stone Age"). Die uitvinding van gepoleerde klip byle was 'n groot voordeel wat mense toegelaat het om van bosse uit te kap en plase te skep op groot skaal. Hierdie gebruik van gepoleerde klip byle het aansienlik toegeneem in die Neolitiese Tydperk, maar is oorspronklik gebruik in die voorafgaande Mesolitiese Tydperk, in sommige gebiede soos Ierland. Landbou kon groter bevolkings voed en die oorgang na sedentisme het gemaak dat daar 'n gelyktydig meer kinders gebore is, omdat nomadiese mense nie meer babas hoef te vervoer het nie, maar op een plek nou kon bly. Daarbenewens kon kinders bydra tot die arbeidsmag wat gelei het tot die verhoging van gewasproduksie.

Met hierdie toename in die bevolking en die beskikbaarheid van arbeid was daar 'n toename in arbeid spesialisasie. Dit het aanleiding gegee tot die verloop van die vroeë Neolitiese dorpe aan die eerste stede, soos Uruk, en die eerste beskawings, soos Sumer. Die opkoms van toenemende hiërargiese sosiale strukture en gespesialiseerde arbeid, van handel en oorlog tussen aangrensende kulture, en die behoefte om kollektiewe aksie te oorkom in die omgewing het uitdagings soos besproeiing meegebring.

#### Metaal gereedskap

Voortgesette verbeterings het gelei tot die ontwikkeling van die oond en blaasbalk, asook die vermoë om goud, koper, silwer en lood te verwerk. Metale kon in 'n relatief suiwer vorm in die natuur gevind word. Die voordele van die koper gereedskap bo klip, been en hout gereedskap het vinnig duidelik geword aan die vroeë mens en was heel moontlik in gebruik aan die begin van die Neolitiese tye (ongeveer 10 ka). Inheemse koper kom nie voor in groot hoeveelhede nie, maar koper erts was redelik algemeen en sommige van hulle produseer metaal maklik wanneer dit verbrand word in hout of houtskool vure. Uiteindelik het die verwerking van metale gelei het tot die ontdekking van staal soos brons en koper (ongeveer 4000 v.C.). Die eerste gebruik van yster en staal dateer terug tot 1800 v.C.

#### Energie en vervoer

Die wiel is ongeveer 4000 VC uitgevind.
Intussen het die mens geleer om ander vorme van energie te benut. Die vroegste gebruike van windkrag is die seilskip; die vroegste rekord van 'n skip onder seil, is dié van 'n Nylboot wat uitgegaan het na die 8ste-millennium v.C. Van die prehistoriese tye, het Egiptenare waarskynlik die krag van die jaarlikse vloede van die Nyl gebruik om hul lande te kon besproei. Geleidelik het hulle geleer hoe die water te reguleer en het kanale begin bou om die water op te vang. Die antieke Sumeriërs in Mesopotamië het 'n komplekse stelsel van kanale en oewerwalle gebruik om water af te lei van die Tigris- en die Eufraatriviere vir besproeiing.

Volgens argeoloë, is die wiel uitgevind ongeveer 4 000 v.C. waarskynlik onafhanklik en byna gelyktydig in Mesopotamië (in die hedendaagse Irak), die Noord-Kaukasus (Maykop kultuur) en Sentraal-Europa. Ramings op wanneer dit plaasgevind het wissel van 5 500 tot 3 000 v.C. Die oudste artefakte met tekeninge wat wielkarre uitbeeld dateer van ongeveer 3 500 v.C.; alhoewel die wiel duisende jare voor hierdie tekeninge al in gebruik kon wees. Meer onlangs is die oudste hout wiel in die wêreld gevind in die Ljubljana-moerasse van Slowenië.

Die uitvinding van die wiel het rewolusie van handel en oorlog tot gevolg gehad. Dit het nie lank geneem om te ontdek dat die wiel waens gebruik kan word om swaar vragte te dra nie. Die antieke Sumeriërs het die pottebakker se wiel gebruik en kon dit dalk ook uitgevind het. 'n Pottebakkerwiel van klip is in die staat van Ur gevind wat rondom 3 429 v.C. dateer, en selfs ouer fragmente van die wielbewerkte pottebakkery is gevind in dieselfde gebied. Vinnigroterende pottebakkerwiele het massaproduksie van pottebakkery moontlik gemaak, maar dit was die gebruik van die wiel soos 'n transformator van energie (deur middel van waterwiele, windpompe, en selfs loopbande) wat 'n rewolusie van nie-menslike kragbronne tot gevolg gehad het. Die eerste tweewielkarre is die eerste keer in Mesopotamië en Iran rondom 3 000 v.C. gebruik.

Die oudste bekende paaie is van klipplaveisel gebou in die stadstaat van Ur, wat dateer uit ongeveer 4 000 v.C. en houtpaaie lei deur die moerasse van Glastonbury, Engeland, rondom dieselfde tydperk. Die eerste langafstandpad, wat in gebruik gekom het rondom 3 500 v.C., strek 1 500 myl van die Persiese Golf tot by die Middellandse See, maar is nie geplavei nie en was slegs gedeeltelik na omgesien. In ongeveer 2 000 v.C., het die Minoërs op die Griekse eiland van Kreta 'n vyftig-kilometer pad gebou wat lei uit die paleis van Gortyn op die suidekant van die eiland, deur die berge, na die paleis van Knossos op die noordekant van die eiland. In teenstelling met die vroeëre pad was die Minoïese pad heeltemal geplavei.

#### Dreinering

Foto van die Pont du Gard in Frankryk, een van die mees bekende antieke Romeinse akwadukte
Die ou Minoïese privaathuise het lopende water gehad. 'n Bad feitlik identies aan dié van vandag is opgegrawe by die Paleis van Knossos. Verskeie Minoïese privaathuise het ook toilette gehad wat gespoel kon word deur gietende water. Die antieke Romeine het baie openbare spoeltoilette, wat gedreineer het in 'n uitgebreide rioolstelsel. Die primêre riool in Rome was die Cloaca Maxima; die konstruksie daarvan het begin tydens die sesde eeu v.C. en dit is vandag nog in gebruik.

Die antieke Romeine het ook 'n komplekse stelsel van waterleidings gehad wat gebruik was om water te vervoer oor lang afstande. Die eerste Romeinse akwaduk is gebou in 312 v.C. Die elfde en laaste Romeinse akwaduk is gebou in 226 v.C.. Die Romeinse akwadukte was uitgebrei oor 450 kilometer, maar minder as sewentig kilometer van dit was bo die grond en ondersteun deur boë.

### Middeleeuse en moderne geskiedenis

Innoverings het voortgegaan deur die Middeleeue met nuwighede, soos sy, die perdekrag en hoefysters, in die eerste paar honderd jaar na die val van die Romeinse Ryk. Middeleeuse tegnologie het die gebruik van eenvoudige masjiene (soos die hefboom, die skroef, en die katrol) gekombineer om meer ingewikkeld gereedskap te vorm, soos die kruiwa, windpompe en horlosies. Die Renaissance het weer baie van hierdie innovasie vorentoe geneem, insluitend die drukpers (wat groter kommunikasie van kennis gefasiliteer het), en die tegnologie het toenemend in verband met die wetenskap, begin om 'n siklus van wedersydse vooruitgang mee te bring. Die vooruitgang in tegnologie in hierdie era het toegelaat om 'n meer bestendige voorsiening van kos te produseer, gevolg deur die wyer beskikbaarheid van verbruikersgoedere.

Die motorrewolusie van persoonlike vervoer.
Beginnende in die Verenigde Koninkryk in die 18de eeu, was die Industriële Revolusie 'n tydperk van groot tegnologiese ontdekking, veral in die gebiede van landbou, vervaardiging, mynbou, metallurgie en vervoer, gedryf deur die ontdekking van stoomkrag. Tegnologie het nog 'n stap in 'n Tweede Nywerheidsomwenteling geneem met die inspan van elektrisiteit en sodanige uitvindsels soos die elektriese motor, gloeilamp, en talle ander. Wetenskaplike vooruitgang en die ontdekking van nuwe konsepte het ook aangedrewe vlugte en vooruitgang in medisyne, chemie, fisika en ingenieurswese tot gevolg gehad. Die styging in die tegnologie het gelei tot wolkekrabbers en groot stedelike gebiede waar die inwoners staatgemaak het op motors om hulle te vervoer en om hulle van kos te voorsien. Kommunikasie was ook baie verbeter met die uitvinding van die telegraaf, die telefoon, radio en televisie. Die laat 19de en vroeë 20ste eeu het 'n omwenteling in die vervoerwese gehad met die uitvinding van die vliegtuig en motorvoertuig.

F-15 en F-16 vegvliegtuie vlieg oor Koeweitse oliebrande tydens die Golfoorlog in 1991.
Die 20ste eeu het 'n gasheer van die innoverings geword. In die fisika was dit die ontdekking van kernsplyting en dit het gelei tot beide kernwapens en kernkrag. Rekenaars is ook uitgevind en later ook verkleinde vorms waar die gebruik van transistors en geïntegreerde stroombane 'n rol gespeel het. Inligtingstegnologie daarna het gelei tot die skepping van die Internet, wat gelui het tot die huidige Inligtingsera. Die mens is ook in staat gestel om die ruimte met behulp van satelliete (later ook gebruik vir telekommunikasie) te verken en in bemande missies na die maan te kon gaan. In die geneeskunde, het innoverings soos opehart-chirurgie en later stamselterapie saam met nuwe geneesmiddels en behandeling na vore gekom.

Komplekse vervaardiging en konstruksietegnieke is nodig is om hierdie nuwe tegnologie in stand te hou en die nywerhede wat ontstaan het, te ondersteun en te ontwikkel vir daaropvolgende geslagte wat meer komplekse gereedskap gaan benodig. Moderne tegnologie maak toenemend staat op die opleiding en onderwys – hul ontwerpers, bouers, onderhouers, en gebruikers vereis dikwels gesofistikeerde algemene en spesifieke opleiding. Die tegnologie het so kompleks geword dat 'n hele reeks velde geskep is om die nuwe innoverings te ondersteun, onder andere: ingenieurswese, geneeskunde, die rekenaarwetenskap, konstruksie, vervoer, en argitektuur.

## Filosofie

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Filosofie van tegnologie.*
### Tegnisisme

Oor die algemeen word daar geglo dat tegnisisme die die fondasie is van die verbetering van menslike samelewings. Tegnisisme weerspieël die fundamentele houding wat poog om beheer oor die werklikheid te neem en alle probleme op te los met die gebruik van wetenskaplike–tegnologiese metodes en gereedskap. In ander woorde, mens sal teoreties eendag in staat wees daartoe om alle probleme optelos en moontlik selfs beheer oor die toekoms te kan hê deur die gebruik van tegnologie.

### Optimisme

Optimistiese aannames is gemaak deur voorstanders van ideologieë soos transhumanisme en singularitarianisme, wat kyk na tegnologiese ontwikkeling oor die algemeen met voordelige gevolge vir die samelewing en die menslike toestand. In hierdie ideologieë, is tegnologiese ontwikkeling moreel goed.

Transhumaniste oor die algemeen glo dat die punt van tegnologie is om struikelblokke te oorkom, en dat dit wat ons in die algemeen na verwys as die menslike toestand is net nog 'n versperring om te oortref word.

Singulariste glo in 'n soort "versnelde verandering"; dat die tempo van tegnologiese vordering versnel as ons meer tegnologie kry, en dat dit sal uitloop op 'n "singulariteit" na die kunsmatige algemene intelligensie uitgevind is; vandaar die term. Skattings vir die datum van hierdie singulariteit wissel, maar prominente futuris Ray Kurzweil skat die Singulariteit sal voorkom teen 2045.

Kurzweil is ook bekend vir sy geskiedenis van die heelal in ses tydperke: (1) die fisiese/chemiese epog, (2) die lewens epog, (3) die mens/brein epog, (4) die tegnologie epog, (5) die kunsmatige intelligensie epog, en (6) die universele kolonisasie epog. Die gaan van een tydvak na die volgende is 'n singulariteit in sy eie reg, en 'n tydperk van die bespoediging moedig dit aan. Elke epog neem 'n korter tyd, wat beteken dat die hele geskiedenis van die heelal is een reuse singulariteit gebeurtenis.

Sommige kritici sien hierdie ideologieë as voorbeelde van wetenskapisme en tegno-utopisme en vrees die idee van die menslike verbetering en tegnologiese singulariteit wat hulle ondersteun. Sommige het Karl Marx beskryf as'n tegno-optimis.

### Skeptisisme en kritici

Op die ietwat skepties kant is sekere filosowe soos Herbert Marcuse en John Zerzan, wat glo dat tegnologiese samelewings inherent gebrekkig is. Hulle stel voor dat die onvermydelike gevolg van so 'n samelewing is om tegnologies aan te vorder, dit later ten koste van vryheid en psigologiese gesondheid gaan wees.

Baie, soos die Luddiete en filosoof Martin Heidegger, hou ernstige besprekings oor tegnologie. Volgens Heidegger is geleerdes Hubert Dreyfus en Charles Spinosa, nie teenstaanders van tegnologie nie. Hy hoop om die essensie te openbaar van tegnologie sonder dat mense onderdruk voel of daarteen wil rebelleer. Hy noem dat wanneer ons onsself open om die essensie van tegnologie te ervaar dat dit onverwags bevrydend sal wees Dit behels is 'n meer komplekse verhouding tot tegnologie as wat óf techno-optimiste of techno-pessimiste geneig is om toe te laat."

Sommige van die mees aangrypende kritiek van tegnologie is gevind in wat nou beskou word as somber klassieke literêre werke soos Aldous Huxley se *Brave New World*, Anthony Burgess se *A Clockwork Orange*, en George Orwell se *Nineteen Eighty-Four*. In Goethe se *Faust* verkoop Faust sy siel aan die duiwel in ruil vir die mag oor die fisiese wêreld en dit word vandag as 'n metafoor gebruik vir die beskrywing van industriële tegnologie. Meer onlangs het moderne werke van die wetenskap fiksie, soos dié deur Philip K. Dick en William Gibson en films soos *Blade Runner* en *Ghost in the Shell* versigtig die houding teenoor tegnologie se impak op die menslike samelewing en identiteit geprojekteer.

Die kulturele kritikus Neil Postman onderskei tussen gemeenskappe wat aangewese is op gereedskap teenoor gemeenskappe wat meer steun op tegnologie. Hy meen dat gemeenskappe wat tegnologies meer gevorderd is, word gedomineer deur die ideologie van tegnologie en wetenskaplike voortuitgang en dat dit skadelik is vir norme en hul uitkyk op die wêreld.

Darin Barney het geskryf oor tegnologie se impak op die praktyke van burgerskap en 'n demokratiese kultuur, wat daarop dui dat die tegnologie kan beskou word as (1) 'n voorwerp van die politieke debat, (2) 'n middel of medium van bespreking, en (3) 'n instelling vir demokratiese beraadslaging en burgerskap. As 'n instelling vir die demokratiese kultuur, dui Barney daarop dat die tegnologie geneig is om etiese vrae te maak, insluitend die vraag van wat 'n goeie lewe uit bestaan, byna onmoontlik, omdat hulle reeds 'n antwoord gee op hierdie die vraag: 'n goeie lewe is een wat die gebruik van meer en meer tegnologie insluit.

Nikolas Kompridis het ook geskryf oor die gevare van nuwe tegnologie, soos genetiese manipulasie, nanotegnologie, sintetiese biologie, en robotika. Hy waarsku dat hierdie tegnologie ongekende nuwe uitdagings stel vir die mens, insluitend die moontlikheid van die permanente verandering van ons biologiese aard. Hierdie kommer word gedeel deur ander filosowe, wetenskaplikes en openbare intellektuele wat geskryf het oor soortgelyke kwessies (bv. Francis Fukuyama, Jürgen Habermas, William Vreugde, en Michael Sandel).

'n Ander prominente kritikus van tegnologie is Hubert Dreyfus, wat boeke gepubliseer het soos *On the Internet* en *What Computers still Can't Do.*

'n Meer berugte anti-tegnologiese verhandeling is *Industrial Society and Its Future*, geskryf deur Ted Kaczynski en gedruk in verskeie groot koerante (en later boeke) as deel van 'n poging om die einde te maak aan sy bombardement veldtog van die tegno-industriële infrastruktuur. Daar is ook subkulture wat met afkeur van 'n paar of die meeste tegnologie.

### Toepaslike tegnologie

Die idee van toepaslike tegnologie is ontwikkel in die 20ste eeu deur denkers soos E.F. Schumacher en Jacques Ellul waar hulle situasies beskryf waar dit nie wenslik is om baie nuwe tegnologie te gebruik nie en waar dit wel nodig is moet dit gesentraliseer wees met die nodige infrastruktuur Die ekodorp-beweging het na vore gekom as gevolg van hierdie kommer.

### Optimisme en skeptisisme in die 21ste eeu

*Hierdie afdeling fokus hoofsaaklik op die Amerikaanse kommer, selfs as dit kan redelike veralgemeen word na ander Westerse lande.*

In sy artikel, *A Senior Fellow*, skryf Jared Bernstein, dat outomatisering 'n groeiende getal in die arbeidersklas tot gevolg het. Sy proefskrif blyk te wees, 'n derde manier tussen optimisme en skeptisisme. In wese, staan hy vir 'n neutrale benadering van die verband tussen tegnologie en die Amerikaanse kwessies rakende werkloosheid en dalende lone.

Hy gebruik twee belangrike argumente om sy punt te verdedig. As gevolg van die onlangse tegnologiese vooruitgang, het 'n toenemende aantal werkers hul werk verloor. Tog kon wetenskaplike bewyse nie toon dat meer probleme opgelos is as wat daar aanvanklik was nie. Outomatisering dreig herhalende werk, maar geskoolde arbeid is nog steeds nodig, want dit bring 'n balans en soms word buigsaamheid en goeie oordeelsvermoë benodig, wat nie deur tegnologie gevul kan word nie. Tweede, het studies nie duidelike skakels getoon tussen die afgelope tegnologie vooruitgang en die loon tendense van die afgelope dekades nie.

Daarom, volgens Bernstein, in plaas daarvan om te fokus op tegnologie en die hipotetiese invloede op die huidige Amerikaanse toenemende werkloosheid en dalende lone, moet 'n mens eerder bekommerd wees verkeerde beleide wat versuim om te vergoed vir die wanbalanse in die vraag, handel, inkomste en die geleenthede.

Vir mense wat gebruik maak van beide die internet en mobiele toestelle in oormatige hoeveelhede is dit waarskynlik moegheid en oor uitputting te ervaar as gevolg van die ontwrigting in hul slaappatrone. Deurlopende studies het getoon dat 'n groter BMI en gewigsverlies verband hou met mense wat ure lank aanlyn spandeer en nie gereeld oefen nie. Aanhoudende gebruik van die internet het ook laer punte van skoliere getoon. Daar is ook opgemerk dat die gebruik van selfone terwyl motoriste ry die rede vir padongelukke is, veral onder tiener bestuurders. Statisties het tieners die aantal ongelukke van persone onder 20 jaar viervoudig met die aantal voorvalle wat gewoonlik onder hierdie ouderdomsgroep voorkom. In hierdie konteks het massamedia en tegnologie het 'n negatiewe impak op die mense, op beide hul geestelike en fisiese gesondheid.

### Komplekse tegnologiese stelsels

Thomas P. Hughes het gesê dat omdat tegnologie beskou word as 'n belangrike manier om probleme op te los, moet ons bewus wees van sy uiteenlopende en komplekse karakters om dit te gebruik meer doeltreffend te kan gebruik. Wat is die verskil tussen 'n wiel of 'n kompas en kookmasjiene soos 'n oond of 'n gasstoof? Kan ons kyk na almal van hulle as tegnologie of slegs net 'n deel?

Tegnologie word dikwels beskou as te eng; volgens Hughes, "Tegnologie is 'n kreatiewe proses wat menslike vindingrykheid betrek". Hierdie definisie se klem op kreatiwiteit vermy ongeleide definisies wat verkeerdelik kook "tegnologie" insluit, maar dit beklemtoon ook die prominente rol van die mens en daarom is hul verantwoordelik vir die gebruik van komplekse tegnologiese stelsels.

Tog, omdat die tegnologie oral is het dit landskappe en samelewings dramaties verander. Hughes argumenteer dat ingenieurs, wetenskaplikes, en bestuurders dikwels geglo het dat hulle tegnologie kan gebruik om die wêreld te vorm as hulle wil. Hulle het dikwels voorgestel dat tegnologie maklik beheerbaar is en hierdie aanname word deeglik bevraagteken. Byvoorbeeld, Evgeny Morozov daag twee konsepte uit: "Internet-sentrisme" en "solutionisme." Internet-sentrisme verwys na die idee dat ons samelewing daarvan oortuig is dat die internet een van die mees stabiele en samehangende kragte is. Solutionisme is die ideologie dat elke sosiale kwessie opgelos kan word te danke aan tegnologie en veral te danke aan die internet. In werklikheid, bevat tegnologie intrinsiek onsekerhede en beperkings. Volgens Alexis Madrigal se hersiening van Morozov se teorie: om dit te ignoreer sal lei tot "onverwagte gevolge wat uiteindelik meer skade kan veroorsaak as die probleme wat hulle poog om aan te spreek." Benjamin R. Cohen en Gwen Ottinger bespreek ook die multivalent effekte van die tegnologie.

Daarom, die erkenning van die beperkings van tegnologie, en meer in die algemeen, wetenskaplike kennis, is nodig – veral in gevalle van die hantering van die omgewing en gesondheidskwessies. Ottinger gaan voort om hierdie redenasie aan te voer deur te noem dat voortdurende erkenning van die beperkings van wetenskaplike kennis gaan hand aan hand met wetenskaplikes en ingenieurs se nuwe rol. "So 'n benadering van tegnologie en wetenskap benodig tegniese spesialiste om prosesse anders te benader. Hulle moet hulself as medewerkers in navorsing en probleemoplossing sien eerder as om net die verskaffers van inligting en tegniese oplossings te wees."

## Ander dier spesies

Hierdie volwasse gorilla gebruik 'n tak soos 'n kierie om die water se diepte te meet, 'n voorbeeld van tegnologie wat gebruik word deur nie-menslike primate.
Die gebruik van basiese tegnologie is ook 'n kenmerk van ander dier spesies afgesien van die mens. Dit sluit primate soos sjimpansees, 'n paar dolfynspesies en kraaie in. 'n Meer generiese perspektief van tegnologie is etologie - die aktiewe omgewing se kondisionering en beheer. Daar kan ook verwys word na dierevoorbeelde soos bewers en hul damme, of bye en hul heuningkoeke.

Die vermoë om te maak en die gebruik van gereedskap wat een was word beskou as 'n kenmerk van die genus Homo. Die ontdekking van gereedskap konstruksie onder sjimpansees en ander verwante primate beteken dat nie net die mens van tegnologie gebruik maak nie. Navorsers het waargeneem dat wilde sjimpansees gebruik maak van gereedskap vir die soek van kos. Sommige van die gereedskap wat gebruik word sluit in: blaar sponse, termiete vir visvang en hefbome. Wes-Afrikaanse sjimpansees gebruik ook klip hamers en anvils vir die kraak van neute, soos kapucijn ape van Boa Vista, Brasilië.

## Toekomstige tegnologie

Teorieë van tegnologie probeer dikwels om te voorspel wat die toekoms van tegnologie gaan wees gebaseer op die hoë-tegnologie en wetenskap van die tyd. Soos met al die voorspellings van die toekoms, is die van tegnologie ook onseker.

In 2005, het futuris Ray Kurzweil voorspel dat die toekoms van tegnologie hoofsaaklik sal bestaan uit 'n oorvleuelende "GNR Rewolusie" van genetika, nanotegnologie en robotika, met robotika synde die belangrikste van die drie.

### Sien ook

* Collingridge-dilemma

## Verwysings

## Verdere leesstof

* Ambrose, Stanley H. (2 Maart 2001). "Paleolithic Technology and Human Evolution" (PDF). *Science*. **291** (5509): 1748–53. doi:10.1126/science.1059487. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 14 Junie 2007. Besoek op 10 Maart 2007.
* Huesemann, M. H. en J. A. Huesemann (2011). *Technofix: Hoekom Tegnologie Sal nie Red Ons of die Omgewing*, Nuwe Samelewing Uitgewers, ISBN 0-86571-704-4.
* Kremer. "Population Growth and Technological Change: One Million B.C. to 1990". *Quarterly Journal of Economics*. **108** (3): 681–716. doi:10.2307/2118405..
* Kevin Kelly. *Wat Tegnologie Wil*. New York, Viking Pers, 14 oktober 2010, hardeband, 416 bladsye. ISBN 978-0-670-02215-1ISBN 978-0-670-02215-1
* Mumford, Lewis. (2010). *Technics en Beskawing.*  Universiteit van Chicago Press, ISBN 0-226-55027-3.
* Rhodes, Richard. (2000). *Visioene van Tegnologie: 'n Eeu van die Belangrike Debat oor Masjiene, Stelsels, en die Menslike Wêreld.*  Simon & Schuster, ISBN 0-684-86311-1.
* Teich, A. H. (2008). *Tegnologie en die Toekoms.*  Wadsworth Publishing, 11de uitgawe, ISBN 0-495-57052-4.
* Tooze, Adam, "Demokrasie en Sy Discontents", *Die New York Review of Books*, vol. LXVI, nie. 10 (6 junie 2019), pp.  52-53, 56-57. "Demokrasie het nie'n duidelike antwoord vir die sinnelose werking van die burokratiese en tegnologiese krag. Ons kan inderdaad getuig sy uitbreiding in die vorm van kunsmatige intelligensie en robotika. Net so, na dekades van ernstige waarskuwing, die omgewing probleem bly fundamenteel geadresseerd.... Burokratiese aanslaan en die omgewing ramp is presies die soort van stadig-bewegende eksistensiële uitdagings wat demokrasieë gaan met baie sleg.... Ten slotte, daar is die bedreiging du jour: korporasies en die tegnologie wat hulle bevorder." (pp.  56-57.)
* Wright, R. T. (2008). *Tegnologie.*  Goodheart-Wilcox Maatskappy, 5de uitgawe, ISBN 1-59070-718-4.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Tegnologie.