Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Maori (taal)

| Māori *te reo Māori* |
| --- |
| Gepraat in: |  Nieu-Seeland  |
| Gebied: | Oseanië |
| Totale sprekers: | 148 000 volgens 2013-sensus |
| Taalfamilie: | Austronesies  Maleis-Polinesies   Oseanies    Polinesies     Kern-Polinesies      Oos-Polinesies       Sentraal-Polinesies        Tahities         Māori          **Māori**  |
| Skrifstelsel: | Latynse alfabet  |
| Amptelike status |
| Amptelike taal in: |  Nieu-Seeland |
| Gereguleer deur: | Māori-taalkommissie |
| Taalbedreigingstatus |
|
**UitgesterfEX**Uitgestorwe taal**BedreigCR**Krities bedreigde
**SE**Erg bedreigde
**DE**Bedreigde
**VU**Kwesbare
**VeiligNE**Nie bedreig nie
Dit is 'n **kwesbare** taal volgens die UNESCO-wêreldatlas van bedreigde tale.  |
| Taalkodes |
| ISO 639-1: | `mi` |
| ISO 639-2: | `mao (B), mri (T)` |
| ISO 639-3: | `mri`  |
|  |
|

Māori-sprekers volgens die 2013-sensus:

   Minder as 5%

   Meer as 5%

   Meer as 10%

   Meer as 20%

   Meer as 30%

   Meer as 40%

   Meer as 50%

**Māori** of **te reo Māori** (ˈmaːoɾi, te ˈɾeo ˈmaːoɾi, ), algemeen kort **te reo** ("die taal") genoem, is die taal van Nieu-Seeland se inheemse Māori-bevolking. Dit is saam met Engels 'n amptelike taal van Nieu-Seeland.

Taalkundiges klassifiseer Māori as 'n Oos-Polinesiese taal wat nou verwant aan Cookeilandse Māori, Tuamotuaans en Tahitiaans is. Dit is ietwat minder verwant aan Hawais en Marquesaans en het daarnaas nog 'n los verbintenis met die tale van Wes-Polinesië, waaronder Samoaans, Tokelauaans, Niuies en Tongaans.

Volgens die Māori-taalkommissie het die aantal volwasse sprekers, wat Māori vlot kan praat, in 1995 tot sowat 10 000 gedaal.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Maori (taal).

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir Maori.
* (en)  "Maori language". Encyclopædia Britannica. Besoek op 25 Februarie 2018.
# Samuel Beckett

| Samuel Beckett |
| --- |
| Samuel Beckett in 1977 |
| Gebore | Samuel Barclay Beckett 13 April 1906 Foxrock, Dublin, Ierland |
| Sterf | 22 Desember 1989 Parys, Frankryk |
| Bynaam | Andrew Belis |
| Beroep | Skrywer |
| Nasionaliteit |  Ierland |
| Genre | Modernisme |
| Noemenswaardige toekennings | Nobelprys vir Letterkunde (1969) |
| Handtekening |
|  |

**Samuel Beckett** (1906–1989) was ’n Ierse skrywer uit wie se pen toneelstukke, romans en gedigte verskyn het. Beckett het in Frankryk gewoon en in beide Frans en Engels geskryf. Hy word wyd as een van die mees invloedryke skrywers van die 20ste eeu beskouen is veral bekend vir sy toneelstuk *Waiting for Godot*. Beckett is in 1969 met die Nobelprys vir Letterkunde bekroon.

Beckett se werk se bied 'n somber, tragikomediese uitkyk op die menslike bestaan. Dit gaan dikwels met pessimisme en swartgalligheid gepaard en word meer minimalisties in sy latere loopbaan. Hy word as een van die laaste modernistiese skrywers beskou, en is een van die sleutelfigure in die sogenaamde "Teater van die Absurde".

## Beknopte biografie

Karikatuur van Samuel Beckett.
Samuel Barclay Beckett is op 13 April 1906 in Foxrock, Dublin in Ierland gebore. Van 1923 tot 1927 studeer hy Frans, Italiaans en Engels aan die Trinity-kollege in Dublin. Kort daarna word hy as leraar in Parys aangeneem. Daar ontmoet hy James Joyce, wat 'n enorme invloed op hom gehad het. Beckett skryf sy eie verhale terwyl hy Joyce se sekretaris was. In 1929 publiseer hy sy eerste werk, 'n kritiese essay wat deur Joyce verdedig is. Sy eerste kortverhaal, *Assumption*, is in dieselfde jaar gepubliseer. In 1930 wen hy 'n literatuurprys met sy gedig, *Whoroscope*, wat hoofsaaklik oor René Descartes handel, wat ook 'n invloed op sy skryfwerk gehad het.

In 1930 keer hy terug na Ierland en werk by die Trinity-kollege, maar vertrek weer na twee jaar. Hy reis deur Europa en vestig hom uiteindelik permanent in Frankryk. Daar publiseer hy 'n kritiese studie van Marcel Proust se werk.

Hy poog om 'n boek in die styl van James Joyce te skryf, maar dit word later as 'n reeks kortverhale, *More pricks than Kicks*, vrygestel. Hierna bring hy die roman *Murphy* uit. Sy bekendste boeke is waarskynlik *Molloy* (1951), *Malone Dies* (1951 in Frans, in 1958 in Engels vertaal) en *The Unnamable* (1953, in 1960 vertaal).

Beckett word beroemd met sy toneelstuk *En attendant Godot* (uitgegee in 1952), wat in 1955 as *Waiting for Godot* (Afrikaans: "Wag vir Godot") vertaal is. Die stuk ontvang aanvanklik slegte kritiek, maar word met tyd al hoe meer gewild. Dieselfde het met sy stuk *Endgame* gebeur.

Omdat hy sy stukke ná 1947 bykans uitsluitlik in Frans geskryf het, word hy saam met Eugène Ionesco as een die beste Franse dramaturge van die 20ste eeu beskou. Hy het self sy stukke in Engels vertaal.

Beckett is op 22 Desember 1989 in Parys, Frankryk aan emfiseem oorlede en is in die *Cimetière du Montparnasse* begrawe.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Samuel Beckett.
# BIBSYS

**BIBSYS** is ’n administratiewe agentskap wat gestig is en georganiseer word deur die departement van opvoeding en navorsing in Noorweë. Dit verskaf die uitruiling, berging en herwinning van data oor navorsing en onderwys – histories metadata wat met biblioteekbronne verband hou.

BIBSYS werk saam met alle Noorweegse universiteite, kolleges, navorsingsinstellings en die Nasionale Biblioteek van Noorweë. Dit word amptelik as ’n eenheid georganiseer by die Noorweegse Universiteit van Wetenskap en Tegnologie (NTNU) in Trondheim. Die direksie word deur die departement van opvoeding en navorsing aangestel.

BIBSYS bied aan navorsers, studente en ander maklike toegang tot biblioteekbronne deur middel van een soekdiens en ander biblioteekdienste. Hulle bied ook geïntegreerde produkte vir navorsing en oop opvoedingsbronne.

## Verwysings

**Luafout in Module:Authority\_control\_files op reël 17: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil)**
# Pune

| **Pune** (Poona) पुणे
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Indië |
|  **Deelstaat** | Maharashtra |
|  **Koördinate** | ﻿ / ﻿ |
|  **Stigting** | 8ste eeu |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 1 109,69 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 560 m |
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2009) | 3 337 481 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 7 214/vk km |
|  - Metropolitaanse gebied | 5 273 211 |
|  **Tydsone** | UTC +5:30 |
|  **Burgemeester** | Mohansingh Rajpal |
|  **Amptelike webwerf** | *pmc.gov.in* |

**Pune** (Marathi: पुणे, voorheen *Poona*) is 'n groot stad en die ekonomiese sentrum van die Indiese deelstaat Maharashtra. Die stad lê in die weste van die land. Pune het 'n bevolking van 3 337 481 en is die 7ste grootse stad in Indië.

## Sport

Pune beskik met die Maharashtra-krieketverenigingstadion en die Nehrustadion oor twee belangrike toetskrieketstadions. In die stad speel beide die Indiese nasionale krieketspan en die Indiese nasionale vrouekrieketspan van hulle tuiswedstryde. In Pune is onder andere wedstryde tydens die Vrouekrieketwêreldbeker 1997, asook die krieketwêreldbekertoernooie in 1987, 1996 en 2023 aangebied.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Pune.
* (en)  Toerisme-inligting oor Pune op Wikivoyage
* (en)  (mr)  Amptelike webwerf
* (en)  "Pune". Encyclopædia Britannica. Besoek op 28 Junie 2023.
# Vanessa Redgrave

|  |
| --- |
| Vanessa Redgrave |
|  |
| Redgrave in 2011 by die Berlynse Rolprentfees. |
|

---

 |
| Geboorte | 30 Januarie 1937 (1937-01-30) |
| Nasionaliteit |  Brits |
| Lewensmaat | * Tony Richardson (trou 1962; skei 1967)
* Franco Nero  (trou 2006)
* Timothy Dalton (1971–1986)
 |
| Aktiewe jare | 1958-hede |
| Toekennings | Orde van die Britse Ryk |

**Vanessa Redgrave**, CBE (gebore op 30 Januarie 1937) is ’n Britse aktrise van die verhoog, rolprent en televisie, asook ’n politieke aktivis. Sy is in 2003 in die Amerikaanse teater-eresaal opgeneem en het in 2010 ’n Bafta-fellow geword.

## Loopbaan

Redgrave in 2007.
Redgrave het in 1961 bekend geword in die rol van Rosalind in *As You Like It* vir die Royal Shakespeare Company. Sy het sedertdien in meer as 35 West End- en Broadway-produksies opgetree; in 1984 het sy die Olivier-prys vir *The Aspern Papers* gewen en in 2003 die Tony vir *Long Day's Journey into Night*. Sy het ook Tony-benoemings gekry vir die toneelstukke *The Year of Magical Thinking* en *Driving Miss Daisy*.

Sy het verder in meer as 80 rolprente verskyn en is ses keer vir ’n Oscar benoem; sy het gewen vir die titelrol in *Julia* (1977). Haar ander benoemings was vir *Morgan: A Suitable Case for Treatment* (1966), *Isadora* (1968), *Mary, Queen of Scots* (1971), *The Bostonians* (1984) en *Howards End* (1992).

Van haar ander bekende rolle was in *A Man for All Seasons* (1966), *Blowup* (1966), *Camelot* (1967), *The Devils* (1971), *Murder on the Orient Express* (1974), *Prick Up Your Ears* (1987), *Mission: Impossible* (1996), *Atonement* (2007), *Coriolanus* (2011) en *The Butler* (2013). Sy is deur Arthur Miller en Tennessee Williams "die grootste lewende aktrise van ons tyd" genoem. Sy het talle pryse gewen: ’n Oscar, Emmy, Tony, Bafta, Olivier-prys, prys vir beste aktrise op die Cannes-rolprentfees, Golden Globe en Screen Actors Guild Award.

Sy is lid van die Redgrave-gesin van akteurs; sy is die dogter van sir Michael Redgrave en lady Redgrave (die aktrise Rachel Kempson), die suster van Lynn Redgrave en Corin Redgrave, die ma van Joely Richardson en Natasha Richardson, die tante van Jemma Redgrave en die skoonma van Liam Neeson.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Vanessa Redgrave in die Internet-rolprentdatabasis
* Vanessa Redgrave in die TCM-rolprentdatabasis
* "Vanessa Redgrave: Actress and Campaigner"
* "She's Got Issues" – *The Observer*, 19 Maart 2006

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Vanessa Redgrave.
* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
# Amazon Kindle

'n Kindle-e-boekleser vertoon 'n webblaaier
**Amazon Kindle** [ˈʔæməzən 'kɪndl̩] is 'n produkreeks van e-boeklesers wat deur die Amerikaanse aanlynreus Amazon.com ontwerp en bemark word. Amazon Kindle-toestelle stel gebruikers in staat om elektroniese boeke, tydskrifte, dagblaaie en ander digitale media deur middel van draadlose netwerke aanlyn te koop, af te laai, deur te blaai en te lees.

Die Kindle-hardewareplatform is deur die Amazon-dogteronderneming Lab126 ontwikkel en aanvanklik op een enkele e-boekleser geïmplementeer wat vanaf November 2007 te koop was. Intussen is 'n hele reeks van Kindle-toestelle beskikbaar wat van e-boeklesers met elektroniese inkskerms tot tabletrekenaars met kleurskerms strek. Die aantal beskikbare e-boektitels in Amazon.com se aanlyn-boekwinkel het in Junie 2015 meer as 3,6 miljoen beloop, insluitende titels in Afrikaans.

## Verwysings
# Persoonlike inligting

**Persoonlike data**, ook bekend as **persoonlike inligting** of **persoonlik identifiseerbare inligting** (**PII**), is enige inligting wat verband hou met 'n identifiseerbare persoon.

Die afkorting PII word algemeen aanvaar in die Verenigde State, maar die frase wat dit verkort, het vier algemene variante. Nie almal is gelykstaande nie, en vir wetlike doeleindes verskil die effektiewe definisies na gelang van die jurisdiksie en die doeleindes waarvoor die term gebruik word. Onder die databeskermingsregimes van die Europese Unie en die Verenigde Koninkryk, wat hoofsaaklik fokus op die Algemene Databeskermingsregulasie (GDPR), is die term "persoonlike data" aansienlik wyer, en bepaal die omvang van die regulatoriese regime.

## Verwysings

## Sjabloon:Pic:
\_@//¥&:FAP/-#~,

## Eksterne skakels

* Six things you need to know about the new EU privacy framework A legal analysis of the new European regulatory framework about data privacy
* *Personal and professional information management*
* Power to the People! Giving Citizens their Personal Data Rights Back – J Cromack
* Rethinking Personal Data New Lens Report – World Economic Forum
* Why Consent is Different to Marketing Preferences – K Dewar

Verwysingfout: `<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding `<references group="lower-alpha"/>` tag was found
# Twintig20

’n Twintig20-wedstryd tussen Engeland en Sri Lanka in volle swang. Twintig20-wedstryde word as gevolg van die korte duur daarvan dikwels in die aand en dus met ’n wit bal gespeel
’n Indiese Premierligawedstryd op die Chepaukstadion tussen Chennai Super Kings en Kolkata Knight Riders
Die Sri Lankaanse Lasith Malinga boul teen die Pakistanse Shahid Afridi tydens die T20I-wêreldbeker 2009 se eindstryd op Lord’s in Londen
Perth Scorchers teen Hobart Hurricanes by die WACA tydens die BBL 01 (2011)
**Twintig20** (afgekort *T20*) is ’n krieketformaat waar twee spanne elk 20 boulbeurte kry om vinnig soveel lopies moontlik te slaan. Dit is ’n relatief nuwe vorm van krieket en ’n wedstryd neem gewoonlik nie langer as drie uur nie. Twintig20 is in 2003 in Engeland bekendgestel. Die doel van die korter formaat is om krieket aantrekliker vir televisiekykers te maak.

Sedert 2005 word Twintig20-wedstryde in internasionale verband gespeel (T20I). Sedert 2007 word daar ook in die T20I-wêreldbeker aangebied en sedert 2009 die T20I-vrouewêreldbeker. Die mees onlangse T20I-wêreldbeker 2026 is in Indië en Sri Lanka aangebied en deur Indië gewen. Die volgende T20I-vrouewêreldbeker 2026 word in Engeland beslis.

## Plaaslik

Dit is ’n lys van die huidige Twenty20-binnelandse kompetisies in verskeie van die voorste krieketlande. Elke volle lidland beskik oor minstens een plaaslike T20-liga.

| Nasie | Plaaslike kompetisie | Aantal spanne |
| --- | --- | --- |
|  Afghanistan | Shpageeza Krieketliga, Nasionale T20-beker | 5, 5 |
|  Australië | Big Bash League | 8 |
|  Bangladesj | Bangladesj Premierliga, Nasionale Krieketliga Twintig20 | 6, 8 |
|  Engeland | T20 Blast | 18 |
|  Ierland | Inter-provinsiale trofee | 4 |
|  Indië | Indiese Premierliga, Syed Mushtaq Ali-trofee | 10, 38 |
|  Kanada | Globale T20 Kanada | 6 |
|  Nederland | Nederlandse Twintig20-beker | 16 |
|  Nieu-Seeland | Super Smash | 6 |
|  Nepal | Nepal Premierliga | 8 |
|  Pakistan | Pakistanse Superliga, Nasionale T20-beker, T20-Kampioenebeker | 8, 8, 6 |
|  Skotland | Murgitroyd Twintig20, Plaaslike Proreeks | 4, 3 |
|  Sri Lanka | Sri Lanka Premierliga | 5 |
|  Suid-Afrika | Mzansi Superliga, CSA Provinsiale T20 Cup, SA20 | 6, 15, 6 |
|  Verenigde Arabiese Emirate | Internasionale Liga T20 | 6 |
|  Verenigde State | Major League Cricket | 6 |
|  Wes-Indië | Karibbiese Premierliga | 6 |
|  Zimbabwe | Stanbic Bank 20 Series | 5 |

## Multinasionale kompetisies

As gevolg van die wêreldwye groei van T20-krieket word daar ook multinasionale toernooie beslis.

| Gasheer | Plaaslike kompetisie | Aantal spanne |
| --- | --- | --- |
|  Guyana | Globale Superliga | 5 |
|  Ierland,  Nederland,  Skotland | Europese T20-Premierliga | 6 |

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Twintig20.
* (en)  "Twenty20 cricket". Encyclopædia Britannica. Besoek op 13 November 2022.
# Bofbal

Piktogram wat Bofbal aandui
Die stadion van die Yankees
**Bofbal** (Engels: *baseball*) is 'n span- en balsport wat veral gewild is in die Verenigde State, Meksiko, die Karibiese gebiede en in groot dele van Asië. Bofbal word ook soms *America's Favorite Pastime* genoem.

Bofbal het ontstaan uit volksbalspele wat Engelse koloniste in die 17de en 18de eeu na Noord-Amerika gebring het. Hierdie ingevoerde balspele was moontlik afgelei van krieket. Sagtebal is later weer van bofbal afgelei. Bofbal is een van die mees-beoefende sporte ter wêreld.

In die VSA is bofbal die belangrikste sport in die somermaande. Teen die einde van September word die seisoen afgesluit met die wêreldreeks. Na die bofbalseisoen word Amerikaanse voetbal en basketbal, en in 'n mindere mate yshokkie, die belangrikste sportsoorte.

Reëls: Die spel word gespeel deur twee spanne bestaande uit nege spelers elk, die spel duur nege beurte. In elke beurt kry elke span 'n slagbeurt om punte aan te teken. As die verdedigers (dié wat op die veld speel) drie keer 'n "out" maak. dan wissel die spanne van posisie. Sentraal in hierdie spel draai dit om die gooier (*pitcher)* en die slagman (*batter)*. Die gooier moet die bal in 'n denkbeeldige raam gooi. Dié raam sit direk bo die tuisplaat. As die gooier (*pitcher)* die bal korrek oor die plaat gooi, en die hoogte van die bal is tussen die slagman se bors en knieë, dan roep die skeidsregter "strike". Na drie "outs" wissel die spanne van posisie. Maar dis nie die bedoeling van die slagspan nie. Immers kan jy net punte aanteken as jy die slagspan is. Jy maak 'n punt as jy oor die vier bowwe ("*honke*") gehardloop het sonder dat jy uitgeloop word. Jy kan nie uitgeloop word as jy vas op die bof staan nie. Daar is vier bowwe in die vorm van 'n vierkant op die veld geplaas. Maar hoe kom jy op die eerste bof? Deur die bal weg te slaan. Die verdedigende span sal probeer om die geslaande bal te keer en na die eerste bof te gooi. As die bal daar arriveer voor die slagman (die hardloper), dan is dit 'n "out". Die gooier doen sy bes dat die slagman nie die bal kan raakslaan nie.

'n Bofbalgooier in aksie.
## Eksterne skakels

* (en)  Amptelike webwerf van die Wêreld-bofbal-sagtebalkonfederasie
# Apollo (dubbelsinnig)

**Apollo** was die Griekse en Romeinse god van lig en die son, die waarheid en voorspellings, boogskiet, medisyne en heling, musiek, die digkuns, die kunste en nog meer.

**Apollo** kan ook verwys na:

* Apollo (distribusiestasie), 'n elektriese distribusie-substasie in die suidooste van Pretoria.
* Apollo-program, 'n reeks ruimtesendings wat tussen 1961 en 1975 deur NASA onderneem is.
* Apollo 10, vierde bemande sending van die Apollo-program.
* Apollo 11, vyfde bemande sending van die Apollo-program en die eerste sending om op die maan te land.
* Apollo 12, sesde bemande sending van die Apollo-program en die tweede sending om op die maan te land.
* Apollo 13, sewende bemande sending van die Apollo-program.
* Apollo 14, agtste bemande sending van die Apollo-program.
* Apollo 15, negende bemande sending van die Apollo-program.
* Apollo 16, tiende bemande sending van die Apollo-program en die vyfde sending om op die maan te land.
* Apollo (skip), die Kerk van Sciëntologie se eerste vlagskip en spirituele hoofkwartier tussen 1967 en 1975.
# Medical Subject Headings

**Medical Subject Headings** (**MeSH**) is ’n omvattende naslaanwerk van joernaalartikels en boeke in die lewenswetenskappe; dit kan ook dien as ’n tesourus wat soektogte vergemaklik. Dit is in 1963 geskep en word bygewerk deur die United States National Library of Medicine (NLM).

Die gedrukte weergawe word nie hernu nie en dit bestaan nog net aanlyn. Dit kan gratis deursoek en afgelaai word deur PubMed. Dit was oorspronklik in Engels, maar is intussen in verskeie tale vertaal.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Medical Subject Headings
* MeSH-databasishandleidings
# Hasjemiete

| Huis van Hasjim الهاشميون Hasjemiete |
| --- |
|   |
| Land | Hedjaz (in die huidige Saoedi-Arabië), Sirië, Irak, Jordanië |
| Gestig | * 1916 in Hedjaz
* 1920 in Sirië
* 1921 in Irak en Jordanië
 |
| Stigter | Hoessein bin Ali, Sherif van Mekka |
| Finale heersers | * Ali in Hedjaz
* Faisal I in Sirië
* Faisal II in Irak
 |
| Huidige hoofde | * Jordanië: Abdoellah II
* Irak: Ra'ad bin Zeid
 |
| Erfgename | * Jordanië: Hoessein
* Irak: Zeid
 |

Die **Hasjemiete** (Arabies: الهاشميون, *Al-Hāshimīyūn*; ook bekend as die **Huis van Hasjim**) is die koninklike familie van Jordanië, waaroor hulle sedert 1921 regeer. Hulle was ook die vorstehuis van Sirië (1920), Hedjaz (1916-1925) en Irak (1921-1958).

## Geskiedenis

Die familie behoort tot die Dhawoe Awn, een van die takke van die Hasanidiese sherifs van Mekka – waarna ook as die Hesjemiete verwys word – wat van die 10de eeu af oor Mekka regeer het totdat die Huis van Saoed dit in 1924 verower het. Hulle naam kom volgens tradisie van Hasjim ibn Abd Manaf, die oupagrootjie van die Islamitiese profeet Mohammed. Die Hasanidiese sherifs van Mekka (van wie die koninklike familie direk afstam), insluitende die Hasjemiete se voorvader Qatadah ibn Idris, was Zaiditiese Sjiiete tot die laat Mameluk- of vroeë Ottomaanse tydperk, toe hulle Sjafitiese Soenniete geword het.

Die huidige dinastie is gestig deur sjarief Hoessein ibn Ali, wat in 1908 deur sultan Abdülhamid II as sjarief en emir van Mekka aangestel is. Hy is in 1916 tot koning van die Arabiese lande verklaar (maar is net as koning van die Hedjaz erken) nadat hy die Arabiese opstand teen die Ottomaanse Ryk geïnisieer het. Sy seuns Abdoellah en Faisal het in 1921 koning van onderskeidelik Jordanië en Irak geword.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Hasjemiete.
# Zakaat

| Vyf Pilare van die Islam |
| --- |
| * Sjahada (belydenis)
* Salaah (gebed)
* Zakaat (aalmoese)
* Pwasa (vas)
* Hadj (pelgrimstog)
 |

Goud- en silwermuntstukke is een manier om zakaat te gee
Die **zakaat** (Arabies: زكاة, *zakāh*, [zaˈkaːh]; letterlik: "dit wat reinig"; ook **zakaat al-mal**, زكاة المال, [zaˈkaːt alˈmaːl], "zakaat op rykdom", is 'n vorm van aalmoese wat in Islam as 'n soort godsdienstige verpligting of belasting voorgeskryf word, wat volgens die Koraanse rangskikking die gebed (salaah) in belangrikheid opvolg.

Die zakaat is die derde van die Vyf Pilare van die Islam en vorm 'n godsdienstige verpligting vir alle Moslems wat aan die nodige kriteria van rykdom voldoen. Dit is 'n verpligte liefdadigheidsbydrae, wat dikwels as 'n belasting beskou word. Die betaling van en die geskille oor die zakaat het 'n belangrike rol in die geskiedenis van Islam gespeel, veral tydens die Ridda-oorloë.

Die zakaat is gebaseer op iemand se inkomste en die waarde van al sy besittings. Dit is gewoonlik 2,5% (of 1/40) van 'n Moslem se totale besparing en welvaart bo 'n minimumbedrag wat *nisab* genoem word, maar Islamitiese geleerdes verskil oor hoeveel nisab is en ander aspekte van zakaat. Volgens die Islamitiese leerstelling moet die versamelde bedrag aan die armes, behoeftiges, zakaat-insamelaars en ondersteuners van Islam betaal word om hulle van slawerny te bevry, vir skuldverligting, in "die saak van Allah" en om die gestrande reisiger te baat.

Vandag is die zakaat-bydrae in die meeste lande met 'n Moslem-meerderheid vrywillig, terwyl dit in 'n handvol lande (Jemen, Libië, Maleisië, Pakistan, Saoedi-Arabië, Soedan), deur die staat bestuur en ingesamel word. Daar is regeringsbeheerde vrywillige zakaat-bydraeprogramme in Bahrein, Bangladesj, Egipte, Indonesië, Iran, Jordanië, Koeweit, Libanon en die Verenigde Arabiese Emirate.

Anders as Soenniete beskou Sjiiete die zakaat tradisioneel as 'n private en vrywillige besluit en hulle gee die zakaat eerder aan imam-geborgde as staatsgeborgde versamelaars.

Naas die term "zakaat" word soms ook die term "sadaqa" gebruik, maar dít verwys veral na 'n vrywillige offer, in teenstelling met die verpligte zakaat. Volgens Moslemse kommentators mag die wettige belasting net vir Moslems aangewend word, terwyl 'n vrywillige aalmoese ook vir nie-Moslems gegee kan word.

## Verwysings

## Verdere leesstof

* (en)  Aron Zysow: "Zakāt" in The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Band XI, bl. 406–422. Brill, Leiden [o.a.] 2002, ISBN 90-04-08118-6.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Zakaat.
* (en)  "Zakat". Encyclopædia Britannica. Besoek op 15 Maart 2019.