Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Waterbuffel

| Waterbuffel |
| --- |
|  |
| Bewaringstatus |
| Gedomestikeerd  |
| Wetenskaplike klassifikasie  |
| Domein: | Eukaryota |
| Koninkryk: | Animalia |
| Filum: | Chordata |
| Klas: | Mammalia |
| Orde: | Artiodactyla |
| Familie: | Bovidae |
| Subfamilie: | Bovinae |
| Genus: | *Bubalus* |
| Spesie: | B. bubalis |
| Binomiale naam |
| Bubalus bubalis (Linnaeus, 1758) |
|  |
| Wêreldwye verspreiding van die waterbuffel in 2004 |
| Sinonieme |
| *Bos bubalis* Linnaeus, 1758 |

Die **waterbuffel** (*Bubalus bubalis*), ook genoem **huishoudelike waterbuffel**, **Asiatiese waterbuffel** en **Asiatiese waterbuffel**, is 'n groot bees wat sy oorsprong in die Indiese subkontinent en Suidoos-Asië het. Vandag word dit ook in Italië, die Balkan, Australië, Noord-Amerika, Suid-Amerika en sommige Afrika-lande aangehou. Twee bestaande tipes waterbuffels word erken, gebaseer op morfologiese en gedragskriteria: die rivierbuffel van die Indiese subkontinent en verder wes na die Balkan, Egipte en Italië; en die moerasbuffel van Assam in die weste deur Suidoos-Asië tot by die Yangtze-vallei van China in die ooste.

Die wilde waterbuffel (*Bubalus arnee*) is heel waarskynlik die voorouer van die mak waterbuffel. Resultate van 'n filogenetiese studie dui daarop dat die riviertipe waterbuffel waarskynlik in Wes-Indië ontstaan ​​het en ongeveer 6 300 jaar gelede mak gemaak is, terwyl die moerastipe onafhanklik van die vasteland van Suidoos-Asië ontstaan ​​het en ongeveer 3 000 tot 7 000 jaar gelede mak gemaak is. Die rivierbuffels het wes versprei tot by Egipte, die Balkan en Italië; terwyl moerasbuffels na die res van Suidoos-Asië en tot by die Yangtze-vallei versprei het.

Waterbuffels is in 2500 vC deur die Meluhhas van die Indusvallei-beskawing na Mesopotamië, in moderne Irak, verhandel. Die seël van 'n skrifgeleerde in diens van 'n Akkadiese koning toon die offer van waterbuffels.

Waterbuffels is veral geskik om ryslande te bewerk, en hul melk is ryker aan vet en proteïene as dié van melkbeeste. 'n Groot wildbevolking het in die laat 19de eeu in Noord-Australië gevestig geraak, en daar is kleiner wilde troppe in Papoea-Nieu-Guinee, Tunisië en noordoos van Argentinië. Wildtroppe is ook teenwoordig in Nieu-Brittanje, Nieu-Ierland, Irian Jaya, Colombia, Guyana, Suriname, Brasilië en Uruguay.

## Verwysings
# Trenton

| **Trenton**
 |
| --- |
| **Kaart** | **Wapen** |
|  |
|  |
|  |
| **Vlag** |
|  |
|  |
|  **Land** |  Verenigde State |
|  **Deelstaat** |  New Jersey |
|  **County** | Mercer |
|  **Koördinate** | ﻿ / ﻿ |
|  **Stigting** | 1679 |
|  **Geïnkorporeer op** | 13 November 1792 |
|  **Oppervlakte:** |   |
|  - Totaal | 21 122 vk km |
|  **Hoogte bo seevlak** | 15 m |
|  **Bevolking:** |   |
|  - Totaal (2013) | 84 349 |
|  - Bevolkingsdigtheid | 4 286,5/vk km |
|  **Tydsone** | OST (UTC -5) |
|  **Somertyd** | ODT (UTC -4) |
|  **Burgemeester** | Eric Jackson |
|  **Amptelike Webwerf** | *trentonnj.org* |

**Trenton** is die hoofstad van die deelstaat New Jersey en administratiewe setel van die Mercer County en is geleë langs die Delawarerivier waar die laaste baken is vir gety navigasie. Die eerste blanke setlaar was Mahlon Stacy wat reeds in 1679 'n huis en meule gebou het waarom later 'n klein gemeenskap gevorm het. In 1714 het William Trent 800 akker grond gekoop van Stacy en dit verder ontwikkel. Die huis wat hy in 1719 gebou het staan nog steeds en is nou 'n museum. Die nedersetting het bekend geword as *Trent's Town*.

Die deurslaggewende Slag van Trenton het op 26 Desember 1776 gedurende die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog hier plaasgevind.

Epidemiese uitbrake van geelkoors in Philadelphia gedurende 1794,1798 en 1799 het tot gevolg gehad dat beamptes van die Federale regering tydelik in Trenton werksaam was.

## Bron

* *Collier's Encyclopedia*, Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 22, Bladsy 467.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | **Hoofstede van die Verenigde State** |  |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Hoofstede** | Albany • Annapolis • Atlanta • Augusta • Austin • Baton Rouge • Bismarck • Boise • Boston • Carson City • Charleston • Cheyenne • Columbia • Columbus • Concord • Denver • Des Moines • Dover • Frankfort • Harrisburg • Hartford • Helena • Honolulu • Indianapolis • Jackson • Jefferson City • Juneau • Lansing • Lincoln • Little Rock • Madison • Montgomery • Montpelier • Nashville • Oklahoma City • Olympia • Phoenix • Pierre • Providence • Raleigh • Richmond • Sacramento • Saint Paul • Salem • Salt Lake City • Santa Fe • Springfield • Tallahassee • Topeka • Trenton |

 |
# Bruce Springsteen

| Bruce Springsteen |
| --- |
| Springsteen in 2012 |
| Agtergrondinligting |
| Geboortenaam | Bruce Frederick Joseph Springsteen |
| Gebore | 23 September 1949 Long Branch, New Jersey, (VSA) |
| Genres | Rock, pop rock |
| Beroep(e) | Musikant, liedjieskrywer, sanger |
| Instrumente | Kitaar, stem |
| Jare aktief | 1964- |
| Etikette | Columbia Records |
| Webwerf | brucespringsteen.net |

**Bruce Frederick Joseph Springsteen** (gebore 23 September 1949) is 'n Amerikaanse Rock sanger, liedjieskrywer, en kitaarspeler. Ook bekend as "the Boss", het 21 ateljee-albums gedurende sy loopbaan van ses dekades opgeneem, waarvan die meeste sy agtergrondorkes ingesluit het, die E Street Band. Springsteen is 'n pionier van "heartland rock", a genre wat hoofstroom rockmusiek met poëtiese en sosiaalbewuste lirieke insluit wat hoofsaaklik die Amerikaanse lewe verwoord. Hy is bekend vir sy beskrywende lirieke en energieke konserte, wat soms meer as vier ure duur.

## Albums

* *Greetings from Asbury Park, N.J.* (1973)
* *The Wild, the Innocent & the E Street Shuffle* (1973)
* *Born to Run* (1975)
* *Darkness on the Edge of Town* (1978)
* *The River* (1980)
* *Nebraska* (1982)
* *Born in the U.S.A.* (1984)
* *Tunnel of Love* (1987)
* *Human Touch* (1992)
* *Lucky Town* (1992)
* *The Ghost of Tom Joad* (1995)
* *The Rising* (2002)
* *Devils & Dust* (2005)
* *We Shall Overcome: The Seeger Sessions* (2006)
* *Magic* (2007)
* *Working on a Dream* (2009)
* *Wrecking Ball* (2012)
* *High Hopes* (2014)
* *Western Stars* (2019)
* *Letter to You* (2020)
* *Only the Strong Survive* (2022)

## Verwysings
# IndiGo

IndiGo gebruik 'n indigo-lugbloukleur, soos gesien op die lugredery se Airbus A320neo-vliegtuie
**InterGlobe Aviation Ltd.**, handeldrywend as **IndiGo** (IATA: **6E**, ICAO: **IGO**, Roepteken: **IFLY**) is 'n Indiese laekostelugredery met sy hoofkwartier in Gurgaon, Haryana, Indië. Dit is die grootste lugredery in Indië volgens passasiers vervoer en vlootgrootte, met 'n 53,5% binnelandse markaandeel teen Oktober 2021. Dit is ook die grootste individuele Asiatiese laekoste-vervoerder in terme van vlootgrootte en passasiers vervoer, en die vierde grootste vervoerder in Asië met meer as 64 miljoen passasiers vervoer in die boekjaar 2018–19.

## Bestemmings

Teen Maart 2020 bedryf IndiGo daagliks meer as 1 500 vlugte na 95 bestemmings, 71 in Indië en 24 oorsee. Sy hoofbasis is by Indira Gandhi Internasionale Lughawe in Delhi gesetel, met addisionele basisse by Kempegowda Internasionale Lughawe (Bengaluru), Chennai, Hyderabad, Kolkata, Mumbai, en Kochi,

IndiGo het sy eerste internasionale diens op 1 September 2011 tussen Nieu-Delhi en Doebai ingestel.

### Kodedeelooreenkomste

* Air France
* American Airlines
* KLM
* Qantas
* Qatar Airways
* Turkish Airlines

## Vloot

Teen Augustus 2023 het IndiGo die volgende vliegtuie bedryf:

**IndiGo Vloot**| Vliegtuig | Diensbaar | Bestellings | Passasiers | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Airbus A320-200 | 20 | – | 180 | Word uitgefaseer. |
| Airbus A320neo | 172 | 291 | 180 | Grootste operateur. |
| 186 |
| Airbus A321neo | 92 | 673 | 222 | Tweede grootste operateur. |
| 232 |
| Airbus A321XLR | — | TBA | 69+ vliegtuie op bestelling. |
| ATR 72-600 | 40 | 10 | 78 |  |
| IndiGo Vragvloot |
| Airbus A321-200/P2F | 2 | — | Vrag |  |
| Totaal | 326 | 974 |  |

* IndiGo A320-200
* IndiGo A320neo
* IndiGo Airbus A321neo
* IndiGo ATR 72-600

### Vlootbeplanning

IndiGo het in Junie 2005 'n bestelling geplaas vir 100 Airbus A320-200-vliegtuie ter waarde van VS$6 miljard tydens die Parys-lugskou met planne om middel-2006 met bedrywighede te begin. Die lugredery het sy eerste A320 in Julie 2006 ontvang en sou beplan om 100 vliegtuie teen 2015–2016 in te voer. IndiGo het op 11 Januarie 2011 'n memorandum van verstandhouding onderteken vir 'n bykomende 180 Airbus A320-vliegtuie, insluitend 150 met die New Engine Option (NEO) ter waarde van VS$15 miljard. In 2012 het die lugredery sy 50ste vliegtuig in ontvangs geneem en die 100ste vliegtuig is op 4 November 2014 afgelewer, wat sy aanvanklike bestelling voor skedule voltooi het.

## Verwysings
# Nostalgie

Die sien van ’n stoomlokomotief kan nostalgie teweegbring.
**Nostalgie** is ’n sentimentele gemis na die verlede, gewoonlik na ’n tydperk of plek met ’n persoonlike verbintenis van geluk. Die woord is afgelei van die Griekse νόστος *nóstos*, "tuiskoms", en ἄλγος *álgos*, "pyn". Dit is deur ’n 17de-eeuse mediese student uitgedink om die gevoelens te beskryf van Switserse huursoldate wat in ander lande geveg het.

Nostalgie is in die vroeë moderne tyd as ’n mediese toestand, ’n soort melancholie, beskou en het ’n belangrike term in die romantiek geword. Dit word verbind met ’n verlange na die verlede, sy eienskappe, moontlikhede en gebeure – veral die "goeie ou dae" of ’n "gelukkige kindertyd".

Wetenskaplike geskrifte handel hoofsaaklik oor nostalgie wat mense se persoonlike lewe betref en is geskryf na aanleiding van die gevolge van nostalgie wat in studies teweeggebring is. Reuk en gevoel is sterk opwekkers van nostalgie omdat hierdie stimulusse eerste deur die amigdala, waar emosies in die brein geleë is, beweeg. Dié herinneringe is gewoonlik aan belangrike gebeure in die verlede, mense vir wie ’n mens omgegee het en plekke waar tyd deurgebring is. Musiek en die weer kan ook sterk opwekkers van nostalgie wees.

## Verwysings

## Skakels

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
# New York Filharmoniese Orkes

Die orkes tree op by The Shed, Hudson Yards New York, NY, April 2021
Die **New York Filharmoniese Orkes**, amptelik die **Philharmonic-Symphony Society of New York, Inc.,** wêreldwyd bekend as **New York Philharmonic Orchestra** (**NYPO**) is 'n simfonieorkes gebaseer in New York. Dit is een van die voorste Amerikaanse orkeste wat algemeen na verwys word as die "Groot Vyf". Die Philharmonic se tuiste is David Geffen Hall, geleë in New York se Lincoln Centre for the Performing Arts.

Die orkes, wat in 1842 gestig is, is een van die oudste musikale instellings in die Verenigde State en die oudste van die "Groot Vyf" orkeste. Hul 14 000ste konsert is in Desember 2004 gehou.

## Inwonende Komponis

Alan Gilbert het die posisie van 'n Marie-Josée Kravis-inwonende komponis bekendgestel, wat 'n aanstelling van drie jaar is.

* Magnus Lindberg (2009–2012)
* Christopher Rouse (2012–2015)
* Esa-Pekka Salonen (2015–2018)

## Eerbewyse en toekennings

Grammy-toekenning vir beste klassieke album
* 1965 Bernstein: Simfonie nr. 3 "Kaddish"
* 1974 Bartók: *Concerto for Orchestra*
* 1978 *Concert of the Century*
* 1991 Ives: *Symphony No. 2; Gong on the Hook and Ladder; Central Park in the Dark; The Unanswered Question*
* 2005 Adams: *On the Transmigration of Souls*

Grammy-toekenning vir beste orkesuitvoering
* 1990 Mahler: *Simfonie nr. 3 in D mineur*
* 1974 Bartók: *Konsert vir orkes*
* 1976 Ravel: *Daphnis et Chloé*
* 2005 Adams: *On the Transmigration of Souls*

Grammy-toekenning vir beste album vir kinders
* 1962 Prokofjef: *Peter and the Wolf*
* 1963 Saint-Saëns: *The Carnival of the Animals*
* 1963 Britten: *"Young Person's Guide to the Orchestra"*
* 1964 Bernstein: *"Young People's Concerts"*

## Verwysings

## Eksterne skakels

* New York Philharmonic performance archives
	+ Mahler in New York
* New York Philharmonic recordings at the Discography of American Historical Recordings.
# Ortodokse Kerk in Amerika

|  |
| --- |
|  **Ortodokse Kerk in Amerika**  |
|  |
|  *Die St. Nicholas-katedraal in Washington, D.C.*  |
| Moederkerk | Russies-Ortodokse Kerk |
| Stigtingsjaar | 1970 (outokefalie) |
| Status | Word net deur sommige Ortodokse kerke as outokefaal beskou |
|  **Kerkleiding**  |
| Hoof | Tikhon (Mollard) |
| Hoof se titel | Aartsbiskop van Washington, Metropoliet van die Hele Amerika en Kanada |
| Setel | Syosset, New York |
|  **Besonderhede**  |
| Liturgie | Bisantyns |
| Liturgiese taal   | Engels, Kerkslawies, Spaans |
| Gelowiges | 84 900 (in VSA) |
|  **Webtuiste**  |
|  |

Die **Ortodokse Kerk in Amerika** is ’n outokefale Oosters-Ortodokse Kerk in Noord-Amerika wat in volle gemeenskap met die ander Oosters-Ortodokse kerke is, hoewel nie almal sy outokefalie aanvaar nie. Die primaat van die kerk het die titel Aartsbiskop van Washington, Metropoliet van die Hele Amerika en Kanada. Die Kerk se hoofkantoor is in Syosset, New York, en bestaan uit meer as 700 gemeentes, sendings, gemeenskappe en kloosters hoofsaaklik in die VSA en Kanada, met bykomende gemeentes en sendings in Meksiko en Australië. Skattings van die aantale lidmate wissel tussen 27 169 en 1 064 000.

## Geskiedenis

Die Kerk se geskiedenis het in 1794 begin met die aankoms van agt Russies-Ortodokse monnike op Kodiakeiland, Alaska, wat toe deel van Rusland was. Hulle het ’n Christelike sending in Alaska gestig wat ’n gemeente van die Russiese Kerk geword het ’n paar jaar nadat die VSA Alaska in 1867 van Rusland gekoop het. Teen die laat 19de eeu het die Russies-Ortodokse Kerk in ander dele van Amerika gegroei danksy die aankoms van immigrante uit dele van Europa en die Midde-Ooste. Al die mense van verskillende etnisiteite is saamgesnoer in ’n enkele Noord-Amerikaanse gemeente van die Russiese Kerk.

Weens die groot ontwrigting wat die Russiese Rewolusie van 1917 meegebring het, het patriarg Tichon van Moskou in 1920 opdrag gegee dat Russies-Ortodokse kerke buite Rusland beheer van hulle eie kerke neem indien die sentrale administrasie buite aksie gestel word of nie gekontak kan word nie. Sommige van die kerke het dit gebruik as basis vir die verklaring van hul outokefalie sonder dat die sentrale administrasie buite aksie gestel is. Hoewel sommige etniese gemeentes by ander Ortodokse kerke aangesluit het, het baie ander gemeentes in 1924 die administratief selfregerende **Russies-Ortodokse Grieks-Katolieke Kerk in Amerika** gestig.

In 1970 het die Russiese Kerk die outokefalie van die Russies-Ortodokse Grieks-Katolieke Kerk in Amerika erken en dit is hernoem na die Ortodokse Kerk in Amerika. Hoewel al die Oosters-Ortodokse Kerke nie die Amerikaanse kerk se outokefalie erken nie, is die kerk in volle gemeenskap met hulle.

## Verwysings

* Constance J. Tarasar (red.) *Orthodox America*: The Orthodox Church in America Syosett, New York 1975

## Eksterne skakels

* Amptelike webtuiste
* OrthodoxWiki-artikel

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Ortodokse Kerk in Amerika.
# Deelstaat

Deelstate (*estados*) van Brasilië.
Federale deelgebiede (субъект федерации, *subyekt federatsii*) van Rusland.
Deelstate (*states*) van die Verenigde State van Amerika.
'n **Deelstaat** is 'n staat wat met ander state 'n unie vorm. Hierdie unie kan as 'n federasie of 'n konfederasie funksioneer. Daarteenoor het 'n eenheidstaat per definisie nie deelstate nie.

Deelstate het 'n eie parlement en regering wat oor sekere bevoegdhede beskik, soos deur die unie se grondwet bepaal. Dikwels het die deelstate ook hulle eie grondwet, soos die geval met Duitsland, die Verenigde State van Amerika en in Switserland.

Die volgende lande word onderverdeel in deelstate (al word ander benaming daarvoor gebruik):

* Argentinië: *Provincias*
* Australië: *states and territories*
* België: Geweste (Frans: *régions*, Nederlands: *Gewest*) en gemeenskappe (Frans: *communautés*, Nederlands: *Gemeenschap*)
* Brasilië: *Estados*
* Duitsland: *Bundesländer*
* Indië: *states and territories*
* Italië: *Regioni*
* Kanada: Provinsies en gebiede (Engels: *Provinces and Territories*, Frans: *Provinces et territoires*)
* Maleisië: *Negeri* en *Wilayah Persekutuan*
* Meksiko: *Estados*
* Nigerië: *states*
* Oostenryk: *Bundesländer*
* Rusland: субъект федерации, *subyekt federatsii*
* Soedan: *states*
* Suid-Soedan: *states*
* Spanje: *comunidad autónoma*
* Switserland: Kantons (Frans: *cantons*, Italiaans: *cantoni*, Retoromaans: *chantuns*)
* Venezuela: *Estados*
* Verenigde Arabiese Emirate: Emirate (*imarat*)
* Verenigde State van Amerika: *states*

Sommige van hierdie lande word nie uitsluitend in deelstate onderverdeel nie, maar beskik daarnaas oor gebiede met 'n andere status.

## Eksterne skakels

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir deelstaat.
# Tydskrif

'n Kliënt blaai deur tydskrifte (voor hy betaal!).
'n Winkelrak vol tydskrifte.
'n **Tydskrif** is 'n versameling gebinde bladsye waarin 'n wye verskeidenheid van inligting oor aktuele onderwerpe en artikels wat oor 'n lang tydperk van belang kan bly, aangetref word. Die mees onlangse uitgawes van tydskrifte word hoofsaaklik in supermarkte en hoekkafeë gevind. Biblioteke bewaar gewoonlik die ouer uitgawes in 'n stoorplek. Artikels word gewoonlik ook gekatalogiseer.

## Afrikaanse tydskrifte

Van die bekendste Afrikaanse tydskrifte sluit in:

* *Landbouweekblad*
* *Huisgenoot*
* *LitNet Akademies*
* *Rooi Rose*
* *Sarie*

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Tydskrif.

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir tydskrif.