Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jaroslaf I van Kiëf

| Jaroslaf |
| --- |
| *Grootprins van Kiëf* |
|  Seël van Jaroslaf I van Kiëf |
| Periode | 1019–1054 |
| Voorganger | Swjatopolk I |
| Opvolger | Isjaslaf I |
| Huis | Rjoerik |
| Vrou | Irene |
| Kinders | Wladimir van Nowgorod Isjaslaf I van Kiëf Swjatoslaf II van Kiëf Wsewolod I van Kiëf Igor Wjatsjeslaf Elisabeth Anastasia Anna |
| Vader | Wladimir I |
| Gebore | 978 |
| Oorlede | 1054 |
| Bynaam | Jaroslaf die Wyse |

Uitbeelding van Jaroslaf die Wyse by die Granowitaja Palata
**Jaroslaf I** of **Jaroslaf die Wyse** (Russies: Ярослав Мудрый; 978 – 1054) het as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was die seun van Wladimir die Heilige. Hy is in 978 gebore as die grootprins van Nowgorod.

Nadat sy pa in 1015 dood is en sy halfbroer of neef Swjatopolk I sy broers Boris en Gleb laat vermoor het, het hy teen Swjatopolk opgeruk. Die verslane Swjatopolk het na Pole gevlug. Hy het egter teruggekeer, Jaroslaf met die hulp van sy Poolse skoonpa verslaan en Kiëf in 1017 beleër. Jaroslaf het hom egter weer aangeval en verslaan. In 1019 het Jaroslaf finaal die grootprins van Kiëf geword.

Hy was getroud met Ingegerd, ’n dogter van Olaf II van Swede. Een van hul dogters, Anna, het deur haar huwelik met Hendrik I van Frankryk koningin van Frankryk geword. Nog ’n dogter, Elisabeth het met koning Harald III van Noorweë getrou.

Jaroslaf het ’n einde gebring aan die burgeroorlog in Kiëf-Roes. Hy het sy ryk beter beskerm, Kiëf versier en die kerk meer onafhanklik van Bisantium gemaak. Sonder die medewete van die Bisantynse kerk het hy Russiese priesters belangrike take in die kerk gegee. Hy het ook handelskontrakte met ander lande gesluit.

## Verwysings

*Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel nl:Jaroslav de Wijze*
## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Jaroslaf I van Kiëf.
# 1209

|  |
| --- |
| **1209** |
|  ◄ | 12de eeu | **◄13de eeu►** | 14de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 1204 | 1205 | 1206 | 1207 | 1208 | ◄ **1209** ► | 1210 | 1211 | 1212 | 1213 | 1214 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:1209 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders** |
|

| Gregoriaanse kalender | 1209  |
| Ab urbe condita | 1962 |
| Armeense kalender | 658
*ԹՎ* |
| Chinese kalender | 3905 – 3906
乙辰 – 丙巳 |
| Ethiopiese kalender | 1201 –1202 |
| Hebreeuse kalender | 4969 – 4970 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 1264 – 1265 |
| - *Shaka Samvat* | 1131 – 1132 |
| Irannese kalender | 587 –588 |
| Islamitiese kalender | 605 –605 |

 |

Die **jaar 1209** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 9de jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Begin van die kruistogte teen die Katare.
* 22 Maart – Ryksdag in Speyer: Otto IV herhaal sy voorneme om kettery te bestry.
* 4 Oktober – Pous Innocentius III kroon Otto IV as keiser van die Heilige Romeinse Ryk.

## Geboortes

* 10 Januarie – Möngke Khan, die vierde Groot Khan van die Mongoolse Ryk († 1259).

## Sterftes

* Nezami, Persiese digter (\* 1141)
# Carlisle

Lugfoto van die Carlisle-katedraal
**Carlisle** (/kɑːrˈlaɪl/ kar-LYLE, plaaslik /ˈkɑːrlaɪl/ KAR -lyle; van Koembries)) is 'n katedraalstad in die Cumberland-eenheidsowerheid van Cumbria, Engeland. Dit is die administratiewe sentrum van die Cumberland-eenheidsowerheid, wat vernoem is na en 'n soortgelyke gebied dek as die historiese graafskap Cumberland.

By die samevloeiing van die riviere Eden, Caldew en Petteril, is 'n gevestigde nedersetting gevorm om forte op die Muur van Hadrianus in Romeinse Brittanje te ondersteun. Daar is baie legendes en volksverhale oor die stad gedurende die Donker Middeleeue, soos die Sir Gawain en die Carle van Carlisle, oor die neef van koning Arthur en die "vrye man" van die stad. In die vroeë 12de eeu is 'n priory gebou en dit het katedraalstatus met 'n bisdom in 1133 verkry (stadstatus het destyds beteken dat die nedersetting 'n stad geword het) terwyl die graafskap Carlisle geskep is en na Cumberland herdoop is. Carlisle Castle en die stad self was 'n belangrike laat- Middeleeuese militêre vesting teen die Koninkryk van Skotland, geleë 13 km suid van die huidige Anglo-Skotse grens. Die kasteel het in 1568 as 'n tronk gedien vir Mary, Koningin van Skotte en huisves tans die Hertog van Lancaster's Regiment en die Border Regiment Museum.

In die 19de eeu het die bekendstelling van tekstielvervaardiging tydens die Industriële Revolusie 'n proses van sosio-ekonomiese transformasie in Carlisle begin, wat ontwikkel het tot 'n digbevolkte meuldorp. Dit, gekombineer met sy strategiese posisie, het die ontwikkeling van Carlisle as 'n belangrike spoorwegdorp moontlik gemaak, met sewe spoorwegmaatskappye wat die Carlisle-spoorwegstasie deel. Met die bynaam die 'Groot Grensstad', Carlisle is vandag 'n belangrike kulturele, kommersiële en industriële sentrum in die Grenslande. Dit is die tuiste van die hoofkampusse van die Universiteit van Cumbria en huisves 'n verskeidenheid museums en erfenissentrums.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Carlisle.

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
 |