Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Xenofobie

**Xenofobie** is 'n angs teenoor dinge wat vreemd of onbekend is, veral teenoor vreemdelinge. Die woord is afgelei vanaf die Griekse woorde kseenos/ξενος, wat vreemdeling beteken; en fobos/φοβος wat angs en vrees beteken. Die term word tipies gebruik om 'n vrees of angs teenoor buitelanders of mense wat anders is aan te dui.

Xenofobie kan soms gepaard gaan met rassisme en rassediskriminasie. In teenstelling met ander fobies lei xenofobie tot afwerende en selfs aggressiewe gedrag eerder as verminderingsgedrag of vlug.

## Xenofobiese insidente

### Japan

Japan het vanaf 1641 tot 1853 'n beleid van uitsluiting van buitelanders beoefen.

### Suid-Afrika

'n Protesoptog teen xenofobie in April 2015 in Jeppestraat ("Klein-Ethiopië"), Johannesburg
*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Xenofobie in Suid-Afrika.*
Talle xenofobiese aanvalle is geloods op buitelanders in Suid-Afrikaanse townships in Mei 2008. Die aanvalle het begin in Alexandra, 'n arm voorstad van Johannesburg. Die invloei van buitelanders, veral die 2-4 miljoen Zimbabwers (ongeveer 'n kwart van Zimbabwe se bevolking), het tot hoë maatskaplike spanning gelei. Hierdie buitelanders kompeteer direk met die lokale bevolking om werk, kos en verblyf en hulle word ook geblameer vir baie voorvalle van misdaad. 42 buitelanders was volgens berugte vermoor in die aanvalle. President Thabo Mbeki het die Suid-Afrikaanse Weermag ingeroep om verdere moorde op buitelanders te help voorkom. Xenofobiese geweld het ook na Du Noon in Milnerton, Wes-Kaap, versprei waar honderde buitelanders moes hardloop vir hulle lewens. Die moontlikheid bestaan dat aanvalle ook na Knysna kan uitbrei. Hierdie gebeure het gelei tot 'n wêreldwye bespreking oor die veiligheid van besoekers aan die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 in Suid-Afrika.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Xenofobie.

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir xenofobie.
# Omgewingsbewustheid

Omgewingsbewustheid op Amerikaanse seëls.
**Omgewingsbewustheid** of **omgewingsregte** is 'n breë filosofie, ideologie en sosiale beweging oor lewe, habitatte en omgewing. Terwyl omgewingsbewustheid meer fokus op die omgewings- en natuurverwante aspekte van groen ideologie en politiek, kombineer **ekologisme** die ideologie van sosiale ekologie en omgewingsbewustheid. Ekologisme word meer algemeen in kontinentale Europese tale gebruik, terwyl omgewingsbewustheid meer algemeen in Afrikaans gebruik word, maar die woorde het effens verskillende konnotasies.

Omgewingswese bepleit die bewaring, herstel en verbetering van die natuurlike omgewing en kritieke aardestelsel-elemente of -prosesse soos die klimaat, en kan na verwys word as 'n beweging om besoedeling te beheer of plant- en dierediversiteit te beskerm. Om hierdie rede figureer konsepte soos 'n grond-etiek, omgewingsetiek, biodiversiteit, ekologie en die biofilia-hipotese oorwegend.

In sy kern is omgewingsbewustheid 'n poging om verhoudings tussen mense en die verskillende natuurlike sisteme waarvan hulle afhanklik is te balanseer op so 'n manier dat al die komponente 'n behoorlike mate van volhoubaarheid toegeken word. Die presiese maatstawwe en uitkomste van hierdie balans is omstrede en daar is baie verskillende maniere waarop omgewingskwessies in die praktyk uitgedruk kan word. Omgewingsbewustheid en omgewingsbekommernisse word dikwels deur die kleur groen verteenwoordig maar hierdie assosiasie is deur die bemarkingsbedrywe toegeëien vir die taktiek wat bekend staan as groenwas.

Omgewingsbewustheid word teengestaan deur anti-omgewingsbewustheid, wat sê dat die aarde minder broos is as wat sommige omgewingsbewustes beweer, en wat omgewingsbewustheid uitbeeld as oorreageer op die menslike bydrae tot klimaatsverandering of teen menslike vooruitgang.

## Sien ook

* Omgewingsbeheer

## Verwysings
# 1794

|  |
| --- |
| **1794** |
|  ◄ | 17de eeu | **◄18de eeu►** | 19de eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 1789 | 1790 | 1791 | 1792 | 1793 | ◄ **1794** ► | 1795 | 1796 | 1797 | 1798 | 1799 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:1794 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders**   |
|  |
| Antoine Lavoisier |
|

| Gregoriaanse kalender | 1794  |
| Ab urbe condita | 2547 |
| Armeense kalender | 1243
*ԹՎ* |
| Chinese kalender | 4490 – 4491
庚丑 – 辛寅 |
| Ethiopiese kalender | 1786 –1787 |
| Hebreeuse kalender | 5554 – 5555 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 1849 – 1850 |
| - *Shaka Samvat* | 1716 – 1717 |
| Irannese kalender | 1172 –1173 |
| Islamitiese kalender | 1209 –1209 |

 |

Die **jaar 1794** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 94ste jaar van die 18de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Die Suidelike Nederlande word by Frankryk ingelyf.
* Die Engelse kaptein William Brown is die eerste buitelander wat die hawe van Honolulu (Oahu-eiland, Hawaiï) bereik.
* 11 Januarie – Jan Willem Wernich word as Landmeter-Argitek aangestel aan die Kaap.
* 21 Februarie – Pous Pius VI stel agt nuwe kardinale aan, waaronder Jean-Siffrein Maury, aartsbiskop-biskop van Montefiascone en Corneto.
* 21 Februarie – Annibale Sermattei della Genga (later Pous Leo XII) word titulêr aartsbiskop van Tirus en nuntius in Lucerne.
* 14 Maart – Annibale Sermattei della Genga (later Pous Leo XII) word as nuntius verplaas na Keulen maar moet weens die oorlog sy intrek in Augsburg neem.
* 28 Augustus – Pous Pius VI publiseer *Auctorem fidei* teen biskop Scipione del Ricci en die sinode van Pistoia.

## Geboortes

* 17 Maart – Sir Thomas Maclear, Suid-Afrikaanse 'n sterrekundige aan die Kaap die Goeie Hoop († 1879).
* 12 Mei – Sir George Cathcart, 'n Britse generaal, diplomaat en goewerneur van die Kaapkolonie († 1854).
* 9 Augustus – Achille Valenciennes, 'n Franse dierkundige († 1865).
* 24 September – Robert Godlonton, 'n pionier in die Kaapse koerantwese († 1884).
* 20 November – Eduard Rüppell, Duitse natuurwetenskaplike en ontdekkingsreisiger in Afrika († 1884).

## Sterftes

* 10 Januarie – Georg Forster, Duits-Poolse etnoloog en joernalis (\* 1754).
* 16 Januarie – Edward Gibbon, Engelse historikus (\* 1737).
* 5 April – François Chabot, 'n radikale politikus tydens die Franse Rewolusie (\* 1756)
* 5 April – Camille Desmoulins, 'n Franse advokaat en rewolusionêr (\* 1760)
* 5 April – Georges Danton, Franse revolusie-leier (\* 1759).
* 8 Mei – Antoine Lavoisier, Franse chemikus (\* 1743).
* 28 Julie – Maximilien Robespierre, Franse politikus en prokureur (\* 1758)
# 1866

|  |
| --- |
| **1866** |
|  ◄ | 18de eeu | **◄19de eeu►** | 20ste eeu | ►
◄ ◄ | ◄ | 1861 | 1862 | 1863 | 1864 | 1865 | ◄ **1866** ► | 1867 | 1868 | 1869 | 1870 | 1871 | ► | ► ► |
| Dae | Eeue | Geskiedenis | Geskiedenisportaal |
| Sien ook: Kategorie:1866 |

|  |
| --- |
|  **Kalenders**   |
|  |
| die Eureka-diamant |
|

| Gregoriaanse kalender | 1866  |
| Ab urbe condita | 2619 |
| Armeense kalender | 1315
*ԹՎ* |
| Chinese kalender | 4562 – 4563
壬丑 – 癸寅 |
| Ethiopiese kalender | 1858 –1859 |
| Hebreeuse kalender | 5626 – 5627 |
| Hindoekalenders |  |
| - *Vikram Samvat* | 1921 – 1922 |
| - *Shaka Samvat* | 1788 – 1789 |
| Irannese kalender | 1244 –1245 |
| Islamitiese kalender | 1283 –1283 |

 |

Die **jaar 1866** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 66ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure

* Stigting van Stellenbosch Gimnasium (Wes-Kaap, Suid-Afrika)
* Stigting van Pietersburg (nou Polokwane), tans die hoofstad van die Suid-Afrikaanse provinsie Limpopo
* Die eerste diamant, die Eureka-diamant, word in Suid-Afrika ontdek deur Erasmus Jacobs naby Hopetown.

## Geboortes

* *Onbekend* – Judd Green, Engelse akteur († 1932).
* *Onbekend* – George Gurdjieff, stigter van die 4de Weg († 1949).
* 25 Februarie – Benedetto Croce, Italiaanse filosoof, historikus, literatuurkritikus en politikus († 1952).
* 1 April – Ferruccio Busoni, Italiaanse pianis, komponis, dirigent, skrywer, verwerker van musiek en pedagoog († 1924).
* 3 April – Barry Hertzog, Suid-Afrikaanse politikus en staatsman, Eerste Minister van Suid-Afrika († 1942).
* 27 Julie – Prof. Nicolaas Johannes Brümmer, Afrikaanse skrywer, NG predikant en hoogleraar aan die Kweekskool († 1947).
* 1 Oktober – Lydia Knott, Amerikaanse aktrise († 1955).
* 6 Oktober – Reginald Fessenden, die eerste persoon wat mensestemme deur radiogolwe oorgedra het († 1932).
* 13 November – Frederic Creswell, leier van die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty († 1948).
* 30 November – Robert Broom, Suid-Afrikaanse wetenskaplike, dokter en paleontoloog wat Mev. Ples in die Sterkfontein-grotte ontdek het († 1951).
* 20 Desember – Ds. Pieter Meiring, leraar van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en redakteur van die Kerk se weekblad, die *Kerkbode* († 1938).
* 21 Desember – Maud Gonne, Ierse rewolusionêr, kampvegter vir vroueregte en aktrise († 1953).

## Sterftes

* 23 Januarie – Peter Joseph Lenné, Pruisiese landskapargitek (\* 1789).
* 24 Maart – Jean-Baptist David, professor in Nederlands en geskiedenis aan die Katolieke Universiteit Leuven (\* 1801).
* 20 Julie – Bernhard Riemann, Duitse wiskundige (\* 1826).
* 15 November – Albert Zinn, NG Kerk predikant (\* 1838).
* Onbekend – Charles Glenelg, was 'n Britse Minister van Kolonies (\* 1778)
* Onbekend – William Bean, Engelse geoloog en skulpkenner (\* 1787).