# Anglisisme

'n **Anglisisme** in Afrikaans is 'n woord, uitdrukking of sinskonstruksie wat uit Engels kom of direk onder invloed van 'n Engelse woord, uitdrukking of sinskonstruksie ontstaan het, wat anders is as normale Afrikaans. Suiwer taalkundig gesproke is 'n anglisisme nie iets wat noodwendig vermy moet word nie, maar weens Afrikaans se taalstryd van die afgelope eeu teen Engelse invloed word anglisismes in Afrikaans gewoonlik omskryf as iets wat suiwer Afrikaans in die gevaar stel of wat uit standaard-Afrikaans geweer moet word.

Die hantering van anglisismes in Afrikaans is dikwels subjektief en onwetenskaplik. Boonop is die kwessie van anglisismes vir baie Afrikaanssprekendes 'n emosionele of patriotistiese saak. Soms word barbarismes wat mettertyd algemeen in Afrikaans ingang vind, selfs deur taalkundiges nie as "anglisismes" beskryf nie. Soms word uitdrukkings wat bloot lyk soos Engels, maar nie werklik uit Engels kom of onder invloed van Engels ontstaan het nie, as "anglisismes" gereken. Die feit dat 'n bepaalde gebruik wel anglisisties is, lei soms daartoe dat sprekers uit onkunde ook die korrekte gebruik van dieselfde woord vermy of as 'n anglisisme beskou.

Verskillende gesaghebbende bronne definieer "anglisisme" verskillend, maar in die meeste gevalle word 'n anglisisme beskou as iets waarvan daar die gevaar is dat dit mettertyd sal veroorsaak dat 'n meer tradisionele uitdrukking in onbruik val. Dit blyk veral uit die gebruik van woorde soos "strydig", "verdring", "indringer" en "gewraakte" om anglisismes mee te beskryf. Vir baie mense is iets slegs 'n "anglisisme" as dit sleg is. Daar is selfs taalkundiges wat meen dat indien 'n bepaalde gebruik wel uit Engels kom, maar dit nie 'n bestaande woord of uitdrukking verdring nie of indien dit 'n huidige leemte vul, dit nie 'n "anglisisme" is nie.

Sommige mense beskou idiomatiese uitdrukkings waarvan daar 'n soortgelyke vorm in Engels voorkom, en waarvoor daar 'n alternatief bestaan of uitgedink kan word wat nie soos die Engels lyk nie, ook as anglismes. Dit lei soms tot verryking van die taal wanneer uitdrukkings doelbewus geskep word om in die plek van vermeende anglisismes gebruik te word (bv. "oortjies van die seekoei" i.p.v. "punt van die ysberg") of om die Engelse vorm te probeer vermy, selfs al word dit in ander Wes-Germaanse tale geleenvertaal (bv. "voetsoolvlak" i.p.v. "graswortelvlak").

Afrikaanssprekendes is oor die algemeen meer bewus van anglisismes as sprekers van ander tale omdat Suid-Afrika 'n meertalige land is waarin Engels en Afrikaans voortdurend noue kontak met mekaar het. Die meeste internasionale nuus en tegnologie kom Suid-Afrika binne deur die medium van Engels, en aangesien heelwat Afrikaanssprekers grotendeels volledig tweetalig is, word dié inligting dikwels deur nieberoepsvertalers uit Engels in Afrikaans vertaal, wat daartoe lei dat Afrikaans voortdurend onder druk van Engelse terme, segswyses en sinsbou staan.

Leenwoorde en leenvertalings is nie anglisismes nie, aangesien dit normale Afrikaans is om woorde te leen (bv. "garage") of te leenvertaal (bv. "grondeienaar" n.a.v. "land owner"). Iets is slegs 'n anglisisme as dit afwyk van normale Afrikaans of die manier waarop die taalkundige verskynsel normaalweg in Afrikaans hanteer word. Metafore, vergelykings en spreekwoorde wat soortgelyk is aan Engels is dikwels ook nie anglisismes nie.

Onkunde en opset is nie relevant nie: indien 'n spreker daarvan onbewus is dat iets uit Engels kom, of die uitdrukking by ander Afrikaanssprekers geleer het (bv. ouers, vriende, media, skool), of dit nie sélf uit Engels vertaal het nie, kan dit nog steeds 'n anglisisme wees.

## Doen

| Vermeende anglisisme | Voorgestelde alternatief | Rede vir wel/nié anglisisme |
| --- | --- | --- |
| Hy *doen* my 'n guns. | Hy **bewys** my 'n guns. | Nederlands: iemand een plezier **doen** |
| Dit het niks daarmee te *doen* nie. | Dit het niks daarmee **te make** nie. | Volgens HAT is hierdie uitdrukking aanvaarbare Afrikaans. |
| Sy gedrag *doen* hom eer aan. | Sy gedrag **strek** hom tot eer. | Nederlands: zijn naam **eer aandoen** |
| Hy *doen* nog sy hare in sy kamer. | Hy **kam/borsel** nog sy hare in sy kamer. | Volgens HAT is "doen" in die betekenis "versorg" of "behartig" aanvaarbare Afrikaans. |
| Sy laat haar hare by die haarkapster *doen*. | Sy laat haar hare by die haarkapster **kap/krul/kleur.** | Volgens HAT is "doen" in die betekenis "versorg" of "behartig" aanvaarbare Afrikaans. |
| Ek kan nie sonder my motor *doen* nie. | Ek kan nie sonder my motor **klaarkom** nie. |  |
| Jy kan met 'n nuwe baadjie *doen.* | Jy het 'n nuwe baadjie **nodig**. |  |
| Ons span *doen* vanjaar baie goed. | Ons span **vaar/presteer** vanjaar baie goed. |  |
| Hy laat sy huis *opdoen*. | Hy laat sy huis **opknap**. |  |
| Hou jy van braaivleis? *Ek doen!* | Hou jy van braaivleis? **Ja, baie!/Ek wel!/Ek hou wel daarvan!** |  |
| Dit sal *doen*. | Dit sal **deug**. Dit is **genoeg; voldoende.** |  |

## Gaan

| Vermeende anglisisme | Voorgestelde alternatief | Rede vir wel/nié anglisisme |
| --- | --- | --- |
| Daar sal niks *verkeerd gaan* nie. | Daar sal niks **skeefloop** nie. |  |
| Die vleuel *gaan* vir die hoek. *Gaan* vir jou opponent. | Die vleuel **pyl hoek toe**. **Storm** op jou opponent **af**. |  |
| Ek sal sonder kos *gaan*. | Ek sal sonder kos **bly**. |  |
| Die kwaai vrou het vir my *gegaan.* | Die kwaai vrou het my **ingeklim/ingevlieg.** |  |
| Jy sal dié winter sonder 'n reënjas moet *gaan*. | Jy sal dié winter sonder 'n reënjas moet **klaarkom.** |  |

## Hard

| Vermeende anglisisme | Voorgestelde alternatief | Rede vir wel/nié anglisisme |
| --- | --- | --- |
| Hier het jy die *harde* feite. | Hier het jy die **nugtere** feite. |  |
| Sy *het* 'n *harde* lewe. | Sy **ly** 'n **swaar** lewe. |  |
| Hy is 'n *harde* man om voor te werk. | Hy is 'n **streng (veeleisende)** man om voor te werk. |  |
| Dis baie *hard* op hom. | Dis baie **ongelukkig** vir hom. | Volgens HAT is "hard" in die betekenis "moeilik/lastig/swaar" aanvaarbare Afrikaans. |
| Dis *harde lyne* dat hy verloor het. | Dis **jammer (ongelukkig)** dat hy verloor het. |  |
| Hy het *harde* arbeid gekry. | Hy het **dwangarbeid** gekry. |  |
| Dit is darem *hard* op ons. | Dit **tref** ons **swaar**. |  |

## In

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Hy *het* dit *in hom*. | Dit **sit in hom. Hy is die man daarvoor.** |
| Een *in* 'n duisend sal dit doen. | Een **uit** 'n duisend sal dit doen. |
| Hulle het die wedstryd *in* honderde bygewoon. | Hulle het die wedstryd **by** die honderde bygewoon. |
| *In* drie weke se tyd is hy hier. | **Binne** drie weke se tyd is hy hier. |
| Die trein is *in.* | Die trein het **aangekom**. |
| Jy is *in vir moeilikheid.* | Vandag **ry jy aan die pen**. |
| Jy moet die versoek *in skrif* doen. | Jy moet die versoek **skriftelik** doen. |
| Kom *in*! | Kom **binne**! |

## Merk

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Hy maak sy *merk* in die lewe. | Hy **onderskei** hom in die lewe. |
| Hy is 'n *gemerkte* man. | Hy **word dopgehou**. Hy is **gebrandmerk**. |
| Hy het goeie *merke* in die eksamen behaal. | Hy het goeie **punte** in die eksamen behaal. |
| *Merk* hom in die lynstaan. | **Hou** hom **dop** in die lynstaan. |

## Optel

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Die motoris het 'n ryloper *opgetel*. | Die motoris het 'n ryloper **opgelaai**. |
| Hy *tel* baie *gewig* op. | Hy **sit** baie **lyf aan**. |
| Hy het ons taal maklik *opgetel*. | Hy het ons taal maklik **aangeleer**. |

## Part en apart

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Hy het 'n *part* in die toneelstuk . | Hy het 'n **rol** in die toneelstuk. |
| Die toneelstuk was in *parte* goed. | Die toneelstuk was **gedeeltelik (plek-plek)** goed. |
| Ek kan nie die stukkende *part* van my motor kry nie. | Ek kan nie die stukkende **onderdeel** van my motor kry nie. |
| Hy *neem* altyd my *part*. | Hy **trek** altyd vir my **party**. Hy **kies** altyd **party** vir my. Hy **kies** altyd my **kant**. |
| *Apart* hiervan is hy ook oneerlik. | **Afgesien** hiervan is hy ook oneerlik. |

## Punt

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Maak 'n punt daarvan. | Stel dit jou ten doel. |
| Hy kan vir jou 'n paar punte gee. | Hy kan vir jou leer. |
| Tot op 'n sekere punt is dit waar. | Tot op sekere hoogte is dit waar. |
| Hy wil nie my punt sien nie. | Hy wil nie my standpunt insien nie. |
| Swem is sy sterk punt. | Hy munt uit in swem. |
| In sy toespraak het hy nooit na die punt gekom nie. | In sy toespraak het hy nooit oor die onderwerp (ter sake) gepraat nie. |

## Sien

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Jy sal nog die dag sien dat … | Jy sal nog die dag belewe dat… |
| Laat my sien. | Laat my eers dink. Wag 'n bietjie. |
| Hy het al die lewe gesien. | Hy ken die lewe. Hy het baie lewenservaring. |
| Ek kan nie anders nie. Sien jy? | Ek kan nie anders nie. Begryp jy? |
| Hy wou my nie sien toe ek hom besoek het nie. | Hy wou my nie ontvang toe ek hom besoek het nie. |
| Ek gaan die hoof sien. | Ek gaan die hoof spreek. |
| Siende dat hy nie daar was nie... | Aangesien hy nie daar was nie... |

## Staan

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Hy staan daarop dat ek dit moet doen. | Hy dring daarop aan dat ek dit moet doen. |
| Hy staan uit in sy klas. | Hy blink uit in sy klas. |
| Hy kan nie 'n grap staan nie. | Hy kan nie 'n grap verdra/verduur nie. |
| Ek kan die vent nie staan nie. | Ek kan die vent nie verdra/veel nie. |
| Ek kan dit nie langer staan nie. | Ek kan dit nie langer verduur/uithou nie. |
| Sy staan graag op seremonie. | Sy is gesteld op die uiterlike. |
| Gaan jy staan vir die Parlement? | Gaan jy jou verkiesbaar stel vir die Parlement? |
| Hy staan eerste op die lys. | Hy is eerste op die lys. |

## Val

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Sy plan het deur (die mat) geval. | Sy plan het in duie gestort. |
| Haar gesig het geval toe sy die tyding ontvang. | Sy het verslae gelyk toe sy die tyding ontvang. |
| Hy sal voor/vir die versoeking val. | Hy sal swig voor die versoeking. |
| Hy val terug op sy kapitaal. | Hy neem sy toevlug tot sy kapitaal. |

## Selfstandige naamwoorde

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Ek verlê maklik my boekmerk. | Ek verlê maklik my boeklêer. |
| Waar was die hoogwatermerk van die rivier? | Waar was die hoogwaterlyn van die rivier? |
| Hy kan enige minuut opdaag. | Hy kan enige oomblik opdaag. |
| Sy woon die dans by. | Sy woon die dansparty by. |
| Hy bestudeer wet. | Hy bestudeer die regte. |
| Hul woon twee deure van ons af. | Hy woon twee huise van ons af. |
| Sy rughandhoue (‘backhand’) is onspeelbaar. | Sy handrughoue is onspeelbaar. |
| Die boere span jakkalsproefdraad. | Die boere span jakkalsdraad. |
| Kan jy 'n familieooreenkoms by die twee broers opmerk? | Kan jy die familietrek by die twee broers opmerk? |
| Die oliepyplyn na die hawe kos baie. | Die oliepypleiding na die hawe kos duur. |
| Dring deur tot die wortel van die saak. | Dring deur tot die grond van die saak. |
| Die stadsvaders het die vryheid van die stad aan hom toegeken. | Die stadsvaders het die ereburgerskap aan hom toegeken. |
| Sy perd het die ander met 'n kop geklop. | Sy perd het die ander met 'n koplengte geklop. |
| Hy dra sandskoene. | Hy dra strandskoene. |
| 'n Soekparty is uitgestuur berg toe. | 'n Soekgeselskap is uitgestuur berg toe. |
| My geldelike posisie is haglik. | My geldelike omstandighede is haglik. |
| Dit is sy fout. | Dit is sy skuld. |

## Byvoeglike naamwoorde

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Hy is 'n uitstaande speler. | Hy is 'n uitmuntende speler. |
| Noem die uitstaande eienskappe van die gedig. | Noem die kenmerkende eienskappe van die gedig. |
| Hy het 'n halfhartige poging aangewend. | Hy het 'n floue poging aangewend. |
| Die speler is vandag af. | Die speler is vandag van stryk af. |
| Die saal was gepak. | Die saal was stampvol. |
| Die kis het 'n vals boom. | Die kis het 'n dubbele boom. |
| Die winkelvoorrade is laag. | Die winkelvoorrade raak op. |
| Jou berekening was uit. | Jou berekening was foutief. |
| Hy is 'n rowwe man. | Hy is 'n ruwe man. |
| Die man is vandag af siek. | Die man is vandag afwesig weens siekte. |
| Ek is heeltemal oop vir oortuiging. | Ek is heeltemal vatbaar vir oortuiging. |

## Voorsetsels

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Die bokser het die geveg op punte gewen. | Die bokser het die geveg met punte gewen. |
| In die end sal reg seëvier. | Op die (ou) end sal reg seëvier. |
| Hulle leef van die hand tot die tand. | Hulle leef van die hand in die tand. |
| Hy dien op 'n raad, op 'n kommissie. | Hy dien in 'n raad, in 'n kommissie. |
| 'n Verhoging in die pryse is aangekondig. | 'n Verhoging van die pryse is aangekondig. |
| 'n Oog vir 'n oog en 'n tand vir 'n tand. | Oog om oog en tand om tand. |
| Die boek is in die pers. | Die boek is op die pers. |

## Werkwoorde

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Hy sal die testament, rooster, kontrak, optrek. | Hy sal die testament, rooster, kontrak, opstel. |
| Hy sou gekom het, maar het uitgedraai. | Hy sou gekom het, maar het (kop) uitgetrek. |
| Hy haat kantoorwerk. | Hy verafsku (verfoei) kantoorwerk. |
| Waarvoor neem jy my? | Waarvoor sien jy my aan? |
| Sit jou pêrelsnoer om. | Hang jou pêrelsnoer om. |
| Hy hardloop weg van sy verpligtinge. | Hy ontduik sy verpligtinge. |
| Ons het uit water gehardloop. | Ons water het opgeraak. |
| Die uittreksel lees … | Die uittreksel lui… |
| Maak 'n voorbeeld van hom. | Stel hom tot 'n voorbeeld. |
| “Volg jy?” vra die onderwyser. | “Verstaan/begryp jy?” vra die onderwyser. |
| Die regter het hom skuldig gevind. | Die regter het hom skuldig bevind. |
| Die pen kom handig in. | Die pen kom goed te pas. |
| Hy oordoen sy sport. | Hy oordrywe sy sport. |
| Ek moet nog na my motor laat kyk. | Ek moet nog my motor laat nasien. |
| Hy het sy pad in die veld verloor. | Hy het in die veld verdwaal. |
| Moenie jou bure teen mekaar afspeel nie. | Moenie jou bure teen mekaar opstook nie. |
| Hy het die brief opgeskeur. | Hy het die brief stukkend geskeur. |
| Moenie die brief so afeindig nie. | Moenie die brief so afsluit nie. |
| Registreer die pakkie by die poskantoor. | Laat die pakkie by die poskantoor aanteken. |
| Hy rol in sy geld. | Hy swem in sy geld. |
| Sy ouers het hom goed opgebring. | Sy ouers het hom goed opgevoed. |
| Die boot is verlore. | Die boot het vergaan. |

## Anglisismes in uitdrukkings

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Dis te mooi vir woorde. | Dis onbeskryflik mooi. |
| Alles in alles geneem was ons ongelukkig. | Alles tesaam beskou was ons ongelukkig. |
| Hierdie sakies in verband met die aanstelling is 'n kwessie van vorm. | Hierdie dinge in verband met die aanstelling is net 'n formaliteit. |
| Hy wil altyd een beter gaan/wees as sy maat. | Hy wil altyd sy maat oortref. |
| Hy hou laat ure. | Hy gaan laat slaap. |
| Dit is waar, in my opinie. | Dit is waar volgens/na my mening. |
| Tot 'n mate is dit waar. | In 'n mate is dit waar. |
| Hy is nie veel van 'n spreker nie. | Hy is nie 'n danige spreker nie. |
| Hy is uit en uit 'n knap leerling. | Hy is deur en deur 'n knap leerling. |
| Jy sal nooit die laaste daarvan hoor nie. | Jy sal nooit die einde daarvan hoor nie. |
| Hy lei 'n dubbele lewe. | Hy voer 'n dubbele bestaan. |
| Ek het nog nie my gedagte opgemaak nie. | Ek het nog nie besluit nie. |
| Die lank en kort van die saak is dit… | Kortom, die saak kom hierop neer… |
| Moenie lank wees nie. | Moenie lank versuim/draai/maak nie. |
| Hy het my op en af bekyk. | Hy het my van kop tot tone bekyk. |
| Hy het sterk taal gebruik. | Hy het hom kras uitgedruk. |
| Hy ontmoet sy moeilikhede halfpad. | Hy loop sy moeilikhede vooruit. |
| Die seun se plan is see toe. | Die seun wil matroos word. |
| Wat is jou naam? | Hoe is jou naam? Hoe heet jy? Hoe voer jy die van? |
| Dat sý van almal dit gedoen het, is vir my 'n raaisel. | Dat juis sý dit gedoen het, is vir my 'n raaisel. |
| Hy sal dit teen enige prys doen. | Hy sal dit tot elke/enige prys doen. |
| Jy is reg. | Jy het gelyk. |
| Baie mense is rugbymal. | Baie mense is verslaaf aan rugby. |
| Hy sal ver gaan. | Hy sal dit ver bring. |
| Hy kon nie sy voete in die nuwe skool kry/vind nie. | Hy kon nie koers in die nuwe skool kry nie. |
| Neem dit van my. | Glo my. |
| Wie sal die deurklokkie beantwoord? | Wie sal die deur oopmaak? |
| Ek het geen sê in die saak nie. | Ek het geen seggenskap in die saak nie. |

## Anglisismes in idiome

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| *Hy gee my 'n koue skouer.* | **Hy kyk my met die nek aan**. |
| *Nuuskierigheid het 'n kat doodgemaak.* | **Van uitvra is die tronke vol (en die kerke leeg). Nuuskierige agies hoort in die wolwehok.** |
| *Hy sit tussen die duiwel en die diepsee.* | **Hy sit tussen twee vure. Tussen Scylla en Charibdis.** |
| *Dit pas soos 'n handskoen.* | **Dit pas of dit aangegiet is.** |
| *Moenie die gans slag wat die goue eier lê nie.* | **Moenie die hoender slag wat die goue eier lê nie.** |
| *Dit verkoop soos warm koekies.* | **Dit verkoop soos soetkoek.** |
| *Die vet is in die vuur.* | **Die poppe sal dans. Die gort is gaar.** |
| *Hy lag in sy mou.* | **Hy lag in sy vuis.** |
| *Hy vrywe dit nou vir my in.* | **Hy vrywe dit nou onder my neus.** |
| *Hy hardloop maklik weg met 'n idee.* | **Hy is behep met 'n idee.** |
|  *'n Mens moet die lyn êrens trek.* |  **'n Mens moet die perke êrens stel.** |
| *Sy blaf is erger as sy byt.* | **Blaffende honde byt nie.** |
| *Hy trek my been.* | **Hy hou my vir die gek.** |
| *Bloed is dikker as water.* | **Bloed kruip waar dit nie kan loop nie.** |
| *Hy is 'n vierkantige pen in 'n ronde gat.* | **Hy pas nie.** |
| *(`n) Pennie vir jou gedagtes.* | **Waaroor dink jy?** |
| *Jy moet jou sokkies optrek.* | **Ruk jou reg.** |
| *Dit reën nie of dit stort.* |  **'n Ongeluk kom nooit alleen nie.** |
| *Hy gaan van sy kop af.* | **Hy raak van sy verstand af.** |
| *Hy praat 'n donkie se agterbeen af.* | **Hy praat 'n sloot in die grond.** |
| *Hy laat die kat uit die sak.* | **Hy laat die aap uit die mou.** |
| *Dit was die laaste strooi (wat die kameel se rug gebreek het).* | **Dit was die laaste druppel (wat die emmer laat oorloop het).**  |

## Nog algemene woorde en uitdrukkings

| Engels | Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- | --- |
| Take a risk | 'n Risiko vat | 'n Risiko loop |
| Go in for a competition | Ingaan vir 'n kompetisie | Inskrywe vir 'n kompetisie. |
| Six of the one and half a dozen of the other | Ses van die een en 'n halfdosyn van die ander | Dis vinkel en koljander, soos die een is, so is die ander |
| My car must have a wash | My kar moet 'n was kry | My motor moet gewas word |
| I am going for a haircut | Ek gaan vir 'n haarsny | Ek gaan my hare laat sny |
| I have not given the matter a thought | Ek het nie 'n gedagte daaraan gegee nie | Ek het nog nie daaroor (na)gedink nie |
| He plays a good game of tennis | Hy speel 'n goeie spel tennis | Hy speel goed tennis |
| She was killed. | Sy was gedood. (Lewe sy dan nou weer?) | Sy is gedood. |
| The rumour was spread. | Die gerug was versprei. | Die gerug is versprei. |
| Union Buildings | Uniegeboue | Uniegebou |
| Victoria Falls | Victoria-watervalle | Victoria-waterval |
| Sports | Sports | Sport |
| Statistics | Statistieke | Statistiek (statistieke is vir twee stelle of meer) |
| Stairs | Trappe | Trap |
| Ground(s) | Grond(e) | Terrein |
| My glasses | My brille | My bril |
| Anxious | Angstig | Gretig, begerig, ywerig |
| The better of the two students | Die beter van die twee studente | Die beste van die twee studente |
| You better do it. | Jy beter dit doen. | Jy moet dit liewer doen. |
| Remember to book our seats. | Onthou om ons sitplekke te boek. | Onthou om ons plekke te bespreek. |
| Town house | Dorpshuis | Meenthuis |
| Bottle store | Bottelstoor | Drankwinkel |
| And so on… | En so aan… | En so voorts… |
| Volume (magazine) | Volume (tydskrif) | Jaargang |
| The man in the street. | Die man (in die/op) straat. | Die gewone mens / Jan Alleman |
| Have one’s knife into someone. | Jou mes inhê vir iemand. | Iemand in ongunstige sin bejeën; 'n Wrok teen iemand koester; Op iemand pik. |
| Offline | Aflyn | Vanlyn |

## Anglisismes in verdere uitdrukkings

| Anglisisme | Suiwer Afrikaans |
| --- | --- |
| Ek hoop *vir* die beste. | **Ek hoop (op) die beste.**. |
| Geniet *jouself*. | **Geniet dit; die partytjie; die vakansie; die tyd.** |
| Dit sal *handig inkom.* | Ek sal dit **nuttig** kan gebruik. *Let wel*: Hy is 'n **handige man** (handvaardig) en hanteer die gereedskap **handig** is korrek. |
| *Jy sit net aan; jy is nie so siek nie.* | Jy is nie so siek nie; jy **oordryf**; **gee voor** dat jy siek is. |
| Jy *sit* die speler *af*. | Jy **bring** die speler **van stryk**. |
| Iemand by die stasie/lughawe gaan *afsien*. | Iemand by die stasie/lughawe gaan **wegsien.** |
| Wanneer *kom* die wedstryd *af?* | Wanneer **vind** die wedstryd plaas? |
|  *'n Petroldrom.* |  **'n Petrolkonka.** |
| Rem*dromme* | **Remtromme** |
| Pieter hou van sy nuwe *dromstel* (musiekinstrument) | Pieter hou van sy nuwe **tromstel.** (musiekinstrument) |
| Dit is nie jou *besigheid* nie. | Dit is nie jou **sake** nie; het niks met jou uit te waai nie. Dit traak jou nie. |
| Hy het 'n *besigheid* begin. | Hy het 'n **saak/winkel** begin. |
| Ons gaan stad toe vir *besigheid*. | Ons gaan stad toe vir **sake.** |
| 'n Reis *breek.* | 'n Reis **onderbreek**. |
| 'n Wet *breek.* | 'n Wet **oortree.** |
| In iemand se *slegte boeke* wees. | **By iemand in onguns wees. Sleg aangeskrewe staan by iemand.** |
| Ons sal *wegdoen* met daardie gebruik. | Ons sal daardie gebruik **afskaf.** |
| Hy het ons skool se naam *opgehou.* | Hy het ons skool se naam **hoog** gehou. |
| *Hoe* hou jy van my nuwe motor? | **Hou jy van my nuwe motor? / Wat dink jy van my nuwe motor?** |
| Hy sal nie sommer *ingee* nie. | Hy sal nie sommer **kopgee/swig/moed opgee** nie. |
| Ons het na die diens oor die radio *ingeluister*. | Ons het na die diens oor die radio **geluister.**  |
| Dit *neem* te lank. | Dit **duur** te lank. |
| Hy *neem sy etes* by 'n kafee. | Hy **eet** by 'n kafee. |
| *Neem* jy melk in jou tee? | **Gebruik** jy melk in jou tee? |
| Watter prent *wys* vanaand? | Watter prent word vanaand **vertoon**? |
| Ek sien nie my *weg oop* nie. | Ek **sien** nie **kans** nie. |
| Wat is die *goed* daarvan? | Wat **baat** dit? Wat is die **nut** daarvan? |
| Ons *handig* ons boeke in. | Ons **lewer/dien** ons boeke in. |
| *Vat* jou tyd. | Moenie **haastig wees** nie. |
| Hy maak 'n *gek van homself*. | Hy maak hom **belaglik**. |
| Hy kan nie die grap *vang* nie. | Hy kan nie die grap **snap** nie. |
| Dit is *by verre* die beste. | Dit is **verreweg** die beste. |
| Die *teller* het my die verkeerde bedrag gegee. | Die **kassier** het my die verkeerde bedrag gegee. |
| Die firma se *terme* is billik. | Die firma se **voorwaardes** is billik. (Dit laat *terme en voorwaardes geld* na 'n pleonasme lyk, nè?) |
| Hulle koop op *terme*. | Hulle koop op **paaiemente.** |
| Hulle het weer *opgemaak*. | Hulle is weer **versoen** (nogal dubbelsinnig). **Dit is weer aan tussen hulle**. |
| *Spaardele* van motors is deesdae baie duur. |  **(Motor)onderdele** van motors is deesdae baie duur. |
| Botter is al weer *op*. | Botter is al weer **duurder**. |
| Jy *spandeer* te veel tyd aan sport. | Jy **bestee** te veel tyd aan sport. |
| 'n *Stywe* opdraand lê voor. | 'n **Steil** opdraand lê voor. |
| Dit is 'n *staande* reël. | Dit is 'n **vaste** reël. |
| Hy *groei* tabak. | Hy **kweek** tabak. |
| Hy *groei* 'n baard. | Hy **kweek** 'n baard. |
| Hy *gee* my 'n kwaai *kyk*. | Hy **kyk** my kwaai **aan**. Hy **gluur** my **aan**. |
| Hy is *as* 'n reël nie Saterdae op kantoor nie. | Hy is **in** die reël nie Saterdae op kantoor nie. |
| Dit is 'n *geboortemerk*. | Dit is 'n **moedervlek.** |
| 'n Lawaai *opskop*. | 'n Lawaai **maak.** 'n Kabaal **maak.** |
| Dit *werk op* tot 'n rusie. | Dit **stuur** op 'n rusie **af**. |
| Ons het die probleem *opgeklaar*. | Ons het die probleem **opgelos**. |
| Jy moet onthou om jou *bestuurderslisensie* te hernieu. | Jy moet onthou om jou **rybewys** te hernieu. |
| 'n *Deur*-tot-*deur*-veldtog | 'n **Huis**-tot-**huis**-veldtog |
| Hy het die trofee vyf jaar *in 'n ry* gewen. | Hy het die trofee vyf jaar **agtereenvolgend** gewen. |
| Die *massas* is in bedwang gehou. | Die **menigte** is bedwang gehou. |
| 'n Afskrif *wat in lyn is met* die oorspronklike. | 'n Afskrif **ooreenkomstig** die oorspronklike. |
| In Germany, one fifth of the biggest cities have been supporting *rainwater harvesting* for more than 10 years. | In Duitsland word die **opvang van reënwater** (of **reënwaterbenutting**) al vir meer as 10 jaar in een-vyfde van sy grootste stede aangemoedig. |

## Bronnelys

* Rossouw, P.J.; Du Toit, H.A.; Louw, I.J.; Jurgens, M.L; Theron J.W. *Die Lewende Taal. Afrikaans as Moedertaal vir die Junior Sekondêre Kursus (Standerds 9 en 10).* Hardeband. Kaapstad, Wynberg: Juta en Kie. Beperk Uitgewers. Bl. 49-61.
* Carstens, W.A.M. 2003. Norme vir Afrikaans. Vierde uitgawe. Pretoria: Van Schaik Uitgewers. pp. 320-329.
* De Klerk, P.F.; Esterhuizen, B.J.; Hammann, H.J.R.; Neethling, E.L.; *Afrikaans, My Taal. Standerds 9 en 10. Afrikaans Eerste Taal Hoër Graad.* Tiende Druk, 1983.
* Le Roux, J.J. 1952. *Anglisismes*. Kaapstad: Nasionale Pers.

## Verwysings