Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ypsilon

|  |
| --- |
|  |
|

| Die Griekse alfabet |
| --- |
| Α α Alfa | Β β Beta |
| Γ γ Gamma | Δ δ Delta |
| Ε ε Epsilon | Ζ ζ Zeta |
| Η η Eta | Θ θ Theta |
| Ι ι Iota | Κ κ Kappa |
| Λ λ Lambda | Μ μ Mu |
| Ν ν Nu | Ξ ξ Ksi |
| Ο ο Omikron | Π π Pi |
| Ρ ρ Rho | Σ σ ς Sigma |
| Τ τ Tau | Υ υ Ypsilon |
| Φ φ Phi | Χ χ Chi |
| Ψ ψ Psi | Ω ω Omega |
| Letters nie meer in gebruik nie |
|  Digamma |  Koppa |
|  Stigma |  Sampi |
|  Heta |  Sho |
|  San |  |

 |

**Ypsilon** (/ˈipsilon/, hoofletter **Υ**, kleinletter **υ**; Grieks: ύψιλον *ýpsilon* [ˈipsilon]) is die 20ste letter van die Griekse alfabet. In die Griekse numeriese stelsel het dit 'n waarde van 400. Dit is van die Fenisiese letter waw afgelei. Die Latynse Y is van die Griekse ypsilon afkomstig, en in verskeie Europese tale word Y nog steeds 'n *Griekse I* genoem.

## Etimologie

Die naam van die letter was oorspronklik slegs υ, maar die naam het na υ ψιλόν (=υ-*psilon*, 'υ-eenvoudig') verander om dit te onderskei van οι, wat mettertyd dieselfde uitspraak gekry het.

## Uitspraak

In vroeë Attiese Grieks (6de eeu v.C.) is ypsilon as [u] ('n geronde geslote agterklinker soos in *boek*) uitgespreek. In Klassieke Grieks en tot so onlangs as 1030 is dit as [y] ('n geronde geslote voorklinker soos in *nuut*) uitgespreek. In Moderne Grieks word dit as [i] uitgespreek, behalwe vir die digrawe ⟨αυ⟩ en ⟨ευ⟩ waar dit as /f/ of /v/ uitgespreek word en ⟨ου⟩ waar dit as /u/ uitgespreek word. In Antieke Grieks het dit in beide kort en lang weergawes voorgekom, maar in Moderne Grieks word daar nie 'n lengte-onderskeid getref nie.

As 'n eerste letter in Klassieke Grieks het dit altyd met growwe asemhaling (*spiritus asper*; soortgelyk aan *h*) gepaard gegaan, soos nog steeds gesien kan word in woorde van Griekse afkoms, soos dié wat met *hiper-* of *hipo-* begin. Hierdie growwe asemhaling is van 'n ouer uitspraak afgelei wat eerder 'n sibilant gebruik het; hierdie sibilant is in Latyn behou en het kognate soos *super-* (vir *hiper-*) en *sub-* (vir *hipo-*).

Ypsilon het as die tweede element in vallende diftonge deelgeneem, wat sedertdien op verskillende wyses ontwikkel het.

## Verwysings
# Palamedes

**Palamedes** (Grieks: Παλαμήδης) is in die Griekse mitologie die seun van die seeheld Nauplius en ’n prinses van Kreta, Klumene. Hy het in die Trojaanse Oorlog aan die kant van die Grieke teen Troje geveg.

## Ekspedisie teen Troje

Nadat Paris vir Helena na Troje geneem het, het Agamemnon Palamedes na Itaka gestuur om Odusseus te gaan haal, omdat hy een van dié was wat belowe het om Helena en Menelaos se huwelik te verdedig. Odusseus wou nie die eed nakom nie en het sy lande geploeg met ’n donkie en ’n os voor dieselfde ploeg, wat veroorsaak het dat die ploeg woes heen en weer geruk het omdat die diere nie ewe groot was nie. Palamedes het vermoed wat aan die gang was en het Odusseus se babaseun Telemachos voor die ploeg geplaas. Odusseus het ophou ploeg en gewys hy is by sy volle sinne.

### Dood

Antieke bronne verskil oor die omstandighede om Palamedes se dood.

Odusseus het Palamedes nooit vergewe dat hy sy seun se lewe in gevaar gestel en hom gedwing het om aan die oorlog deel te neem nie. Toe Palamedes die Grieke aanraai om terug te keer huis toe, het Odusseus goud in sy tent weggesteek en ’n vals brief geskryf wat lyk of dit van koning Priamos van Troje af kom. Die brief en goud is in die tent ontdek en die Grieke het hom daarvan beskuldig dat hy ’n verraaier is. Odusseus en Diomedes het Palamedes toe gestenig. Volgens ’n ander weergawe het die twee vegters hom tydens ’n hengeluitstappie verdrink. Nog ’n weergawe lui dat hy na ’n put gelok is op soek na ’n skat en dat klippe hom doodgeval het. Hoewel Palamedes ’n belangrike karakter in sommige weergawes van die Trojaanse Oorlog is, word hy glad nie in Homeros se *Ilias* genoem nie.

Ovidius bespreek Palamedes se rol in die Trojaanse Oorlog in die *Metamorfoses*. Palamedes se lot word beskryf in Vergilius se *Eneïde*. In Plato se *Apologie* sê hy dat Sokrates daarna uitsien om in die hiernamaals met Palamedes te praat. Euripides en baie ander dramaturge het werke oor sy lot geskryf.

Hyginus vertel ook ’n verhaal waarvolgens Palamedes 11 letters van die Griekse alfabet geskep het.

## Verwysings

## Skakels

* Palamedes by "Greek Mythology Link"

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Palamedes.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
# 11 (getal)

*Hierdie artikel handel oor die getal 11, vir ander gebruike, sien 11 (dubbelsinnig).*

**11 (getal) – 11**| Orde | Elfde |
|
Syfers: 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
10 20 30 40 50 60 70 80 90 |

**11** (**elf**) is 'n natuurlike getal wat ná 10 en vóór 12 op die getallelyn lê. 11 is 'n priemgetal.

## Wiskunde

### Meetkunde

Kopergravure van 'n elfhoek, deur Anton Ernst Burkhard von Birckenstein (1698)
'n 11-sydige veelhoek word 'n elfhoek genoem. 'n Gereelde elfhoek is die eerste veelhoek wat nie met behulp van 'n hoektrisektor gekonstrueer kan word nie.

### Lys van basiese berekeninge

| Vermenigvuldiging | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 50 | 100 | 1000 | 10000 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 11 × *x* |  11 |  22 |  33 |  44 |  55 |  66 |  77 |  88 |  99 |  110 |  121 |  132 |  143 |  154 |  165 |  176 |  187 |  198 |  209 |  220 |  231 |  242 |  253 |  264 |  275 |  550 |  1100 |  11000 |  110000 |

| Deling | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |  | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 11 ÷ *x* | 11 | 5.500 | 3.667 | 2.750 | 2.200 | 1.833 | 1.571 | 1.375 | 1.222 | 1.100 |  | 1 | 0.917 | 0.846 | 0.786 | 0.733 | 0.688 | 0.647 | 0.611 | 0.579 | 0.550 |
| x ÷ 11 | 0.091 | 0.182 | 0.273 | 0.364 | 0.455 | 0.545 | 0.636 | 0.727 | 0.818 | 0.909 |  | 1 | 1.091 | 1.182 | 1.273 | 1.364 | 1.455 | 1.545 | 1.636 | 1.727 | 1.818 |

| Magsverheffing | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |  | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 11x | 11 | 121 | 1331 | 14641 | 161051 | 1771561 | 19487171 | 214358881 | 2357947691 | 25937424601 |  | 285311670611 | 3138428376721 | 34522712143931 | 379749833583241 | 4177248169415651 | 45949729863572160 | 505447028499293760 | 5559917313492231168 | 61159090448414547968 | 672749994932560068608 |
| x11 | 1 | 2048 | 177147 | 4194304 | 48828125 | 362797056 | 1977326743 | 8589934592 | 31381059609 | 100000000000 |  | 285311670611 | 743008370688 | 1792160394037 | 4049565169664 | 8649755859375 | 17592186044416 | 34271896307633 | 64268410079232 | 116490258898219 | 204800000000000 |

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie 11 (getal).
# Toepassingsagteware

LibreOffice Writer
**Toepassingsagteware** is gewoonlik die rekenaarprogramme wat gebruik word vir die uitvoer van 'n spesifieke taak. Dit staan in kontras met 'n stelselsagteware wat die basiese stel programme is wat toelaat dat programme toegang kan verkry tot die hardeware, en gebruik word om toepassingsagteware uit te voer.

## Voorbeelde van toepassingsagteware

* Rekeningkundige pakkette
* Vertalers en Interpreteerders
* Rekenaarspeletjies
* Kriptografiese programme
* Opvoedkundige sagteware
* E-posprogramme
* Grafiese programme
* Sigblaaie
* Webblaaiers
* Woordverwerkers

## Sien ook

* Sagteware
* Rekenaarwetenskap
# Serwiërs

*Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Serwies.*

| Serwiërs |
| --- |
|  |
| Totale bevolking: | ca. 11,5–12,5 miljoen |
| Belangrike bevolkings  in: |  Serwië ~6 miljoen
 Bosnië en Herzegowina ~1,4 miljoen
 Duitsland 500 000
 Oostenryk 300 000
 Verenigde State 199 080
 Kroasië 186 633
 Montenegro 178 110
 Switserland 150 000
 Frankryk 120 000
 Kosovo 120 000
 Swede 110 000–120 000
 Kanada 80 320
 Verenigde Koninkryk 70 000
 Australië 69 544
 Italië 50 000–70 000
 Slowenië 38 964
 Noord-Masedonië 35 939
 Suid-Afrika 25 000
 Roemenië 18 076
 Griekeland 15 000 |
| Taal: | Serwies |
| Geloofsoortuiging: | Hoofsaaklik Oosters-Ortodokse Kerk (Serwies-Ortodokse Kerk) |
| Verwante etniese groepe: | Ander Suid-Slawiese volke soos Bosniake, Bulgare, Kroate, Masedoniërs, Montenegryne en Slowene |

Verspreiding van Serwiërs (en Montenegryne) in die destydse Sosialistiese Republiek van Joego-Slawië in 1981 (sonder Masedonië)
Verspreiding van die Serwiese diaspora
Die **Serwiërs** (Serwies: Срби/*Srbi*, [sr̩̂bi]) is 'n Slawiese nasie en etniese groep inheems aan Serwië en aangrensende lande van die Balkanskiereiland, wat Serwies, 'n Suid-Slawiese taal, as moedertaal praat. Hulle vorm die titulêre nasie van Serwië en maak volgens die laaste sensus van 2011 omtrent 83% van dié land se bevolking uit. Daarbenewens vorm Serwiërs volgens die grondwet saam met Bosniake en Kroate die titulêre nasie van Bosnië en Herzegowina en maak volgens die laaste sensus van 1996 omtrent 38% van dié land se bevolking uit.

Wêreldwyd leef tussen 11,5 en 12,5 miljoen Serwiërs, waarvan byna 6 miljoen in Serwië en 1,4 miljoen in Bosnië en Herzegowina. Daarbenewens vorm Serwiërs belangrike minderhede in Kosowo, Kroasië, Noord-Masedonië en Slowenië.

Die meeste Serwiërs is aanhangers van die Serwies-Ortodokse Kerk, waarna die drie-vinger saluut oorspronklik verwys. Hierby word die duim, wysvinger en middelvinger aan die uitgestrekte arm getoon, wat die Drie-eenheid van die vader, die seun en die Heilige Gees simboliseer.

Na die einde van die Tweede Wêreldoorlog het Wes-Duitsland in die 1950's en 1960's sy grootste ekonomiese opswaai beleef, die sogenaamde "Wirtschaftswunder", en die regering het Serwiërs genooi om in dié land te gaan werk en woon. Sulke kontrakte het Joego-Slawië onder andere met Europese lande soos Frankryk, Oostenryk, Swede en Switserland gesluit.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Serwiërs.
# Negers

"Volke van Afrika" uit die vierde uitgawe van Meyer se *Konversations-Lexikon* (1885-'90)
**Neger** is 'n etniese aanduiding vir die oorspronklike bewoners van Afrika suid van die Sahara. *Neger* is afgelei van die Latynse *niger*, wat swart beteken, via die Spaanse en Portugees *negro*.

Die benaming "neger" of "negroïed" word somtyds ook gebruik vir die oorspronklike bewoners van Melanesië en Nieu-Guinea, wat ook negroïede trekke het, ofskoon hulle nie direk verwant is aan die swart Afrika-bewoners nie.

Die woord "neger" en die Engelse woord *nigger* word meestal as 'n beledigende woord beskou en moet liefs nie gebruik word nie.
# Sofía Vergara

|  |
| --- |
| Sofía Vergara |
|  |
| Geboortenaam | Sofía Margarita Vergara Vergara |
| Nasionaliteit | Amerikaans |
| Kinders | 1 |
| Beroep(e) | Aktrise en vervaardiger |
| *Internet-rolprentdatabasis*-profiel |

**Sofía Vergara** (gebore 10 Julie 1972) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente *The Three Stooges* (2012), *Chef* (2014), en *Hot Pursuit* (2015), en in die televisiereeks *Modern Family* (2009).

## Filmografie

### Rolprente

* 2003: *Chasing Papi*
* 2004: *The 24th Day*
* 2006: *Grilled*
* 2012: *The Three Stooges*
* 2013: *Fading Gigolo*
* 2014: *Chef*
* 2015: *Hot Pursuit*
* 2018: *Stano*
* 2018: *Bent*
* 2018: *The Con Is On*
* *Koati*

### Televisiereekse

* 1995: *Fuera de serie*
* 1999: *A que no te atreves*
* 2000: *Club La Bomba*
* 2005: *Hot Properties*
* 2007: *The Knights of Prosperity*
* 2009: *Modern Family*
* 2012: *Katie*

### Televisierolprente

* 2000: *Salud! A Guide to Good Health for Latinos*
* 2015: *MTV Movie Awards Red Carpet*

## Eksterne skakels

* Sofía Vergara in die Internet-rolprentdatabasis
* Sofía Vergara op X
# Frisbee

Persoon wat met 'n frisbee speel.
**Frisbee** is 'n handelsmerk van die speelgoedmaatskappy Wham-O, maar die naam word ook vir alle soortgelyke vlieënde skywe gebruik.

Frisbees word gewoonlik van plastiek gemaak, het 'n deursnee van ongeveer 20 tot 25 cm en 'n rand. Dit is ontwerp om aërodinamies te vlieg en in die rondte te spin wanneer dit gegooi word. Dit kan dan deur 'n ander persoon met die hand gevang word.

Die eerste frisbee is op 13 Januarie 1957 vervaardig. Die wêreldrekord vir die verste gooi is 250 meter en is in 2002 deur die Sweed Christian Sandstrom opgestel.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Frisbee.
# Internasionale Olimpiese Komitee

| Internasionale Olimpiese Komitee |
| --- |
|  Kenteken van die Internasionale Olimpiese Komitee |
| Franse naam | *Comité international olympique* |
| Engelse naam | *International Olympic Committee* |
| Land | wêreldwyd |
| Sportsoorte | Olimpiese sportsoorte |
| Leuse | *Citius, Altius, Fortius — Communiter* *(Latyn vir: "Vinniger, hoër, sterker — Saam")* |
| Gestig op | 23 Junie 1894 |
| Gestig in | Parys, Frankryk |
| President |  Kirsty Coventry (van Junie 2025) |
| Adjunkpresidente | Juan Antonio Samaranch Salisachs, Nawal El Moutawakel, Gerardo Werthein, Pierre-Olivier Beckers-Vieujant |
| Direkteur-generaal | Christophe De Kepper |
| Erepresident | Jacques Rogge |
| Konfederasies | ANOCA, PASO, OCA, EOC, ONOC |
| Setel | Lausanne, Switserland |
| Lede | 206 Nasionale Olimpiese Komitees |
| Affiliasies | Wêreldbeheerliggame van elke Olimpiese sportsoort |
| Amptelike tale | Engels, Frans en die gasheer se ampstaal (indien nodig) |
| Amptelike webwerf | *olympic.org* |

Die **Internasionale Olimpiese Komitee** (**IOK**; Engels: *International Olympic Committee*, *IOC*; Frans: *Comité international olympique*, *CIO*) is 'n nieregeringsorganisasie waarvan die kantore in Lausanne, Switserland, gesetel is en dit ten doel stel om die vierjaarlikse Olimpiese Somerspele en Winterspele te organiseer. Die amptelike tale is Engels en Frans. Kirsty Coventry dien sedert Junie 2025 as die IOK-president.

## Presidente

Kantoor van die IOK in Lausanne
Die eerste IOK tydens die Olimpiese Somerspele van 1896

| President | Jare |
| --- | --- |
|  Demetrius Vikelas | 1894–1896 |
|  Pierre de Coubertin | 1896–1925 |
|  Henri de Baillet-Latour | 1925–1942 |
|  Sigfrid Edström | 1942–1952 |
|  Avery Brundage | 1952–1972 |
|  Lord Killanin | 1972–1980 |
|  Juan Antonio Samaranch | 1980–2001 |
|  Jacques Rogge | 2001–2013 |
|  Thomas Bach | 2013–2025 |
|  Kirsty Coventry | 2025–*hede* |

## Sien ook

* Nasionale Olimpiese Komitee
* Nasionale Paralimpiese Komitee
* Internasionale Paralimpiese Komitee

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Internasionale Olimpiese Komitee.
* (en)  (fr)  Die IOK se amptelike webwerf

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Olimpiese Spele |  |  |
|
Olimpiese Somerspele: 1896  • 1900  • 1904  • 1906\*  • 1908  • 1912  • ~~1916~~  • 1920  • 1924  • 1928  • 1932  • 1936  • ~~1940~~  • ~~1944~~  • 1948  • 1952  • 1956  • 1960  • 1964  • 1968  • 1972  • 1976  • 1980  • 1984  • 1988  • 1992  • 1996  • 2000  • 2004  • 2008  • 2012  • 2016  • 2020  • 2024  • *2028*  • *2032*
Olimpiese Winterspele: 1924  • 1928  • 1932  • 1936  • ~~1940~~  • ~~1944~~  • 1948  • 1952  • 1956  • 1960  • 1964  • 1968  • 1972  • 1976  • 1980  • 1984  • 1988  • 1992  • 1994  • 1998  • 2002  • 2006  • 2010  • 2014  • 2018  • 2022  • 2026  • *2030*  • *2034*

Internasionale Olimpiese Komitee – Nasionale Olimpiese Komitee

(\*) Die spele van 1906 is deur die IOK georganiseer, maar word nie amptelik deur die IOK erken nie. |
# World Register of Marine Species

Die **World Register of Marine Species** (**WoRMS**) is ’n databasis met ’n gesaghebbende en omvattende lys name van mariene organismes.

## Inhoud

Die inhoud word deur wetenskaplike kenners van elke groep organismes geredigeer en onderhou. Hulle kontroleer die gehalte van die inligting, wat verkry word uit vaktydskrifte en ander databasisse. WoRMS gee geldige name vir alle mariene organismes, maar verskaf ook inligting oor sinonieme en ongeldige name. Die databasis word voortdurend bygewerk terwyl nuwe spesies ontdek en deur wetenskaplikes beskryf word. Die name en taksonomie van bestaande spesies word dikwels gekorrigeer of verander namate nuwe navorsing voortdurend gepubliseer word.

## Verwysings
# Viool

'n Viool en strykstok in hul kassie
Die **viool** is 'n snaarinstrument met vier snare. Die klank word voortgebring deur die snare met 'n strykstok in trilling te bring of deur dit met die vingers te tokkel (Italiaans: *pizzicato*kode: it is verouderd ). Die houtklankkas dien om die geluid van die trillende snare te versterk. Die viool word deurgaans bespeel deur die instrument tussen ken en skouer te klem en met die vingers van die linkerhand die snare teen die ebbehouttoets vas te druk om sodoende die snaar te verkort om die gewenste toonhoogte weer te gee. Die speler van 'n viool is 'n violis(te).

Bekende violiste sluit in Hilary Hahn, Wolfgang Amadeus Mozart en meer onlangs, TwoSet Violin en Chloe Chua.

## Sien ook

* Lys van musiekinstrumente
# Lengte

Lengte en breedte
**Lengte** is die langste dimensie van 'n voorwerp en word soms as 'n sinoniem van 'afstand' gebruik.

Lengte is die maat van een dimensie, waar area die maat van twee dimensies, en volume die maat van drie dimensies is. Lengte is 'n basiseenheid in meeste stelsels van eenhede, bedoelende dat ander eenhede (saam met ander basiseenhede) daarvan afgelei word (sien SI-stelsel).

## Omskakelings

* 1000 mm (millimeter) = 100 cm (sentimeter) = 10 dm (desimeter) = 1 m (meter)
* 1 dm (duim) = 2,54 cm = 0,0254 m
* 1 vt (voet) = 12 dm (duim) = 0,3048 m = 30,48 cm

## Sien ook

* Hoogte
* Diepte
* Streep
# William Thomson, 1ste Baron Kelvin

|  |
| --- |
| **Lord Kelvin** |
|  |
| William Thomson, 1ste Lord Kelvin |
|

---

 |
| Geboortenaam | William Thomson |
| Gebore | (1824-06-26)26 Junie 1824 Belfast, Ierland, Verenigde Koninkryk |
| Oorlede | 17 Desember 1907 (op 83) Largs, Ayrshire, Scotland, United Kingdom |
| Blyplek | Belfast; Glasgow; Cambridge |
| Nasionaliteit | Brits |
| Instelling(s) | Universiteit van Glasgow |
| Alma mater | Royal Belfast Academical Institution Universiteit van Glasgow Peterhouse, Cambridge |
| Ander akademiese adviseur(s) | William Hopkins |
| Ander bekende student(e) | William Edward Ayrton William Murray Morrison |
| Bekend vir | Joule–Thomson effek Thomson effek Spieël galvanometer Kelvin–Voigt materiaal Kelvin golf Kelvin–Helmholtz instabiliteit Kelvin-Helmholtz-meganisme Kelvin–Helmholtz luminosity Kelvin-transformasie absolute nul Kelvin se sirkulasie stelling Kelvin–Stokes stelling Kelvin brug Vier-terminale sensing Kelvin vergelyking Kelvin-Varley deler Magnetoresistance Die naam 'kinetiese energie' ontwikkel |
| Beïnvloed deur | John Pringle Nichol Humphry Davy Julius Robert von Mayer Henri Victor Regnault |
| Invloed op | Andrew Gray |
| Toekennings | Eerste Smith's Prize (1845) Royal Medal (1856) Keith Medal (1864) Matteucci Medal (1876) Albert Medal (Royal Society of Arts) |
| Handtekening |  |
| notas | Dit word geglo dat "PNP" in sy handteking 'n afkorting vir "Professor of Natural Philosophy" was. Hy het ook onder die bynaam "P. Q. R." geskryf |

**William Thomson, 1st Baron Kelvin**, OM, GCVO, PC, FRS, FRSE; 26 Junie 1824 – 17 Desember 1907), 'n Ulster-Skot Wiskundige fisikus en ingenieur is in Belfast 1824 gebore. By die Universiteit van Glasgow het hy belangrike navorsing op die gebied van wiskundige analise van elektrisiteit en die formulering van die eerste en die tweede wette van termodinamika Hy het saam met Hugh Blackburn, die professor van wiskunde gewerk.

Die Kelvintemperatuurskaal word in sy eer so genoem. Hierdie skaal gebruik absolute nul as sy nul punt. Al is absolute nul tydens sy lewe al bekend, het hy dit gemeet en 'n waarde van −273.15 grade Celsius gekry.

Hy kry die titel "Baron Kelvin" in 1892 te erkenis van sy wetenskaplikke werk in termodinamika en ook vir sy sy teenkanting teen Ierse selfregering (*Home Rule*). Die naam "Kelvin" is afgelui van die Kelvin-rivier wat langsaan sy labratorium by die Universiteit van Glasgow gevloei het.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie William Thomson, 1ste Baron Kelvin.
# Suid-Afrikaanse eenhede van meting

'n Aantal maateenhede is in Suid-Afrika gebruik vir die meting van eenhede soos lengte, massa, kapasiteit, ens. Die metrieke stelsel is eers in 1970 in Suid-Afrika ingevoer.

## Stelsel voor die metrieke stelsel

Die Britse en ou Nederlandse stelsels is aanvanklik gebruik.

### Lengte

Een *elle* is gelyk aan 0.685 m.

### Massa

Een *bundel* is gelyk aan 0.317 5 kg.

### Area

Een *morgen* is gelyk aan 85 000 m2.

### Kapasiteit

Verskeie eenhede is gebruik. Sommige daarvan word hieronder gelys:

1 gantang = 9.2 l

1 balli = 5 gantang

1 muid = 109.1 l

1 legger = 516 l

1 kanne = 1/388 legger

1 ahm = 1/4 legger.

## Verwysings
# Armdruk

**Armdruk** is 'n sport waaraan twee spelers op 'n slag deelneem. Elke speler plaas een arm (linker of regter) op 'n plat oppervlak met hulle elmboë gebuig, en gryp mekaar se hande. Die doel is om die opponent se hand op die oppervlak vas te pen. Die wenner se hand moet bo die van die verloorder sin opeindig.

## Voorkom beserings

'n Tipiese armdruk-fraktuur
Die speler aan die regterkant is in 'n gevaarlike posisie en kan maklik sy arm breek. Sy skouer moet in lyn of agter sy arm wees, soos die speler aan die linkerkant.
Armdruk plaas enorme stres op die boarm (homerus). Meeste mense se bene is nie gewoond aan die tipe stres nie en beserings word verbasend maklik opgedoen. Tipies kom 'n diagonale breek op of onder die middelpunt tussen die skouer en die elmboog voor.

Om beserings te voorkom is dit belangrik om die skouer stil te hou. Daar moet gesorg word dat die hand nooit agter die skouer in beweeg nie. Dis beter om die skouer so te draai dat jy nooit van die hand wegkyk nie. As 'n skeidsregter so 'n fout sien moet hy dadelik die spel stop.
# Hansie en Grietjie

**Hansie en Grietjie** deur Arthur Rackham.
**Hansie en Grietjie** is 'n klassieke feëverhaal. Dit kom oorspronklik van die Duitse verhaal wat deur die Broers Grimm geskryf is. Dit is 'n verhaal wat gaan oor 'n broer en suster wat deur hulle pa in die woud gelos is omdat hy en sy vrou, die kinders se stiefma, nie genoeg geld het om die twee te voer nie. Hansie en Grietjie verdwaal in die woud en kom af op 'n huis wat van lekkergoed gemaak is. Die huis behoort aan 'n heks wat kinders eet. Die heks probeer vir Hansie en Grietjie eet en gelukkig ontsnap die twee.

## Verwysings