Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Unicode

Unicode

karakterkodering, coded character set| Amptelike naam | The Unicode® Standard |
| Gebaseer op | Xerox Karakter Kode Standaard, Universal Character Set, ISO/IEC 2022, ISO/IEC 8859, ISO/IEC 646 |
| Het uitgawe | Unicode 17.0 |
| Uitgewer | Unicode Consortium |
| Publikasiedatum | Oktober 1991, Julie 1996 |
| Issue tracker URL |  |
| Sagteware weergawe identifiseerder | 17.0.0 |
| Amptelike webwerf |  |
| Official blog URL |  |
| Lisensie | Unicode® Copyright and Terms of Use |
| Kopiereg status | kopiereg beskerm |
| Standards body | Unicode Consortium |
| Unicode reeks | U+0000-10FFFF |
| ACM Klassifikasiekode (2012) | 10011594 |
| Het lys | list of Unicode characters, list of Unicode ranges |

Die Unicode-kenteken
**Unicode** is 'n internasionale standaard vir die kodering van binêre kodes na grafiese tekens en simbole, vergelykbaar met die ASCII-standaard. Die standaard word onderhou deur die Unicode-konsortium. In teenstelling met ASCII (slegs Engels) of Latin-1 (slegs Wes-Europese tale) het Unicode ten doel om alle gebruikte skrifte (soos die Griekse alfabet en Chinese karakters) te ondersteun. Die standaard bevat tans ongeveer 100 000 gestandaardiseerde tekens en ongeveer 900 000 wat vir toekomstige gebruik gereserveer is.

Die standaard voorsien alle tekens en simbole ("karakters") van alle geskrewe tale van 'n nommer. Die Unicode-standaard skryf egter glad nie voor hoe karakters visueel voorgestel moet word nie.

## Kyk ook

* Spesiale karaktersː Unicode, ASCII, HTML

## Eksterne skakels

* Tuisblad van die Unicode-werkgroep
* DecodeUnicode - Unicode-WIKI, 50 000 gifs
* Skakels na Unicode-kodebladsye
# Lettergreepskrif

’n **Lettergreepskrif** of **sillabiese skrif** is ’n skryfstelsel waar ’n stel simbole die verskillende lettergrepe van ’n taal voorstel. ’n Simbool in so ’n stelsel verteenwoordig gewoonlik ’n konsonantale klank gevolg deur ’n vokale klank, of slegs ’n vokaal (klinker). In ’n lettergreepskrif is daar geen sistematiese grafiese ooreenkoms tussen foneties verwante simbole nie; Die simbool vir "ka" lyk dus glad nie soos dié vir "ki" of "a" nie.

’n Skryfstelsel wat ’n lettergreepskrif gebruik, is volledig wanneer dit alle lettergrepe dek in die gesproke taal sonder dat ingewikkelde ortografiese of grafemiese reëls nodig is.

## Tale wat lettergreepskrif gebruik

Lettergreepskrifte begin dikwels as vereenvoudigde logogramme, soos hier te sien met die Japannese katakana-skryfstelsel. Links is die moderne simbool en regs die oorspronklike Chinese karakter.
Tale wat ’n lettergreepskrif gebruik, sluit in Miceense Grieks, die Noord-Amerikaanse tale Cherokees en Cree, die Afrikataal Vai, die Engels-gebaseerde kreools Ndyuka wat met die Afaka-skrif geskryf word, en die taal van die Yao-volk in China (Yi-skrif). Daar word ook geglo die ongedekodeerde taal Kreties is ’n lettergeepskrif, maar dit is nog nie bewys nie.

Die Sjinese wigskrif en die Maja-skrif is in ’n groot mate lettergeepskrifte, maar is gebaseer op logogramme. Daar word dikwels na hulle verwys as logo-lettergreepskrifte. Hedendaagse Japannees gebruik twee lettergeepskrifte wat katakana en hiragana genoem word. Hulle word hoofsaaklik gebruik om sommige plaaslike woorde en grammatikale elemente te skryf, sowel as leenwoorde – hotel word byvoorbeeld met drie simbole geskryf: ホテル (*ho-te-roe*). Omdat Japannees baie lettergrepe met ’n konsonant en klinker gebruik, is ’n lettergreepskrif baie geskik vir die taal.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Lettergreepskrifte by Omniglot
* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
# Leenwoord

'n **Leenwoord** is 'n woord wat vanuit een taal in 'n ander taal opgeneem is. Die woord is dus van 'n ander taal "geleen" eerder as om 'n nuutskepping daarvoor op te maak. Leenwoorde behou soms hulle vreemde spelling as dit in 'n taal opgeneem word. Pas op om nie leenwoorde met *leenvertaling* (*email* word vertaal as e-pos) of *basterwoorde* (samestellings van leenvertalings of verafrikaanste leenwoorde) te verwar nie.

Woorde soos "bakkie", "boomslang" en "apartheid" is voorbeelde van Afrikaanse woorde wat in ander tale as 'n leenwoord opgeneem is.

Engelse leenwoorde word soms in informele Afrikaans gebruik. Voorbeelde hiervan is woorde soos: *cool*, *gross*, *tissue* en *nice*. Soms word Afrikaanse spelreëls selfs op sulke woorde toegepas, soos *cool*, *cooler*, *coolste* (trappe van vergelyking).

## Voorbeelde

Leenwoorde uit Engels:

* Speaker (in die parlement)
* Whisky
* Township

Leenwoorde uit Frans:

* Tantieme (outeursaandeel)
* déjà vu
* cliché
* voilà
* croissant
* baguette

Leenwoorde uit Italiaans

* lawa
* scenario
* solo
* opera
* soprano
* spaghetti
* pizza
* pasta
* lasagne
* broccoli
* diva
* ballerina
* duo
* Pistachio
* casino
* mafia
* riviera
* propaganda
* paparazzi
* malaria
* graffiti
* cappuccino

Leenwoorde uit Japanees:

* sushi
* origami
* karate
* judo
* tsunami
* tofu
* wasabi
* zen
* haiku
* koi
* Samurai
* Ninja

## Verdere naleeswerk

* Leenwoorde so nodig soos sout op 'tjips'*[dooie skakel]*, Die Burger, 29 Februarie 1994
# Meiji-restourasie

Keiser Meiji verhuis vanaf Kioto na Tokio, einde 1868, soos verbeel deur *Le Monde Illustre*
Die **Meiji-Herstelling** (Japannees: 明治維新 *Meiji Ishin*) was 'n gebeurtenis wat praktiese imperiale heerskappy aan die Japannese Keiserryk in 1868 onder Keiser Meiji herstel het. Alhoewel daar regerende keisers voor die Meiji-Herstelling was, het die gebeure die praktiese vermoëns herstel en die politieke stelsel onder die Keiser van Japan gekonsolideer. Alhoewel die politieke stelsel onder die keiser gekonsolideer is, is mag hoofsaaklik aan 'n groep mense oorgedra, bekend as die Meiji Oligargie (en Genrō), wat gehelp het met die herstelling van die keiserlike mag.

Die doelwitte van die herstelde regering is uitgedruk deur die nuwe keiser in die Eed in Vyf Artikels. Die herstel het tot enorme veranderinge in die politieke en sosiale struktuur van Japan gelei, en het gestrek van die laat Edo-tydperk tot die begin van die Meiji-tydperk. In die tydperk het Japan vinnig geïndustrialiseer, en westerse idees en produksiemetodes aangeneem.

## Buitelandse invloed

Die Japannese het geweet dat hulle agter die Westerse wêreld staan toe die Amerikaanse kommodoor Matthew C. Perry in 1853 na Japan gekom het in groot oorlogskepe met bewapening en tegnologie wat dié van Japan ver oortref het. Sy bedoeling was om 'n verdrag te sluit wat Japannese hawens sou oopmaak vir handel. Figure soos Shimazu Nariakira het tot die gevolgtrekking gekom dat "as ons die inisiatief neem, kan ons oorheers; as ons dit nie doen nie, sal ons oorheers word", wat veroorsaak dat Japan "sy deure oop gooi tot buitelandse tegnologie". In die lig van Japan se reaksie op die Westerse moondhede, beskou Chinese generaal Li Hongzhang Japan as die "belangrikste veiligheidsbedreiging" van China al in 1863, vyf jaar voor die Meiji-Herstelling.

Die leiers van die Meiji-Herstelling het opgetree in die naam van die herstelling van die keiserlike heerskappy om Japan te versterk teen die bedreiging wat die koloniale magte van die dag verteenwoordig. Dit het 'n einde gebring aan die era bekend as *sakoku* (die beleid van buitelandse betrekkinge, wat ongeveer 250 jaar duur, wat die doodstraf voorskryf vir buitelanders wat die land binnekom, of Japannese burgers wat die land verlaat). Die woord "Meiji" beteken "verligte bewind" en die doel was om "moderne vooruitgang" met tradisionele "oostelike" waardes te versmelt. Die hoof leiers hiervan was Itō Hirobumi, Matsukata Masayoshi, Kido Takayoshi, Itagaki Taisuke, Yamagata Aritomo, Mori Arinori, Ōkubo Toshimichi, en Yamaguchi Naoyoshi.

## Sien ook

* Geskiedenis van Japan

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Opstel oor die Meiji-tydperk, 1868-1889
* 'n Seldsame versameling Japannese foto's van die Meiji-Herstelling deur beroemde Japannese en Europese fotograwe uit die 19de eeu.

|  |  |
| --- | --- |
| Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia vertaal. |
 |