Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Internasionale Plantnaamindeks

Die **Internasionale Plantnaamindeks** (**IPNI**) word beskryf as ’n "databasis met die name en verwante basiese bibliografiese besonderhede van saadplante, varings en likofiete". Die beste dekking word op spesie- en genusvlak gegee. Dit sluit basiese bibliografiese besonderhede met die name in. Sy doelwitte sluit in die uitskakeling van herhaalde verwysings na primêre bronne vir basiese bibliografiese inligting oor plantname.

Die IPNI verskaf name wat in wetenskaplike publikasies verskyn het met die doel om ’n indeks van gepubliseerde name te verskaf, eerder as om die aanvaarde botaniese name voor te skryf. Dit bevat ook ’n lys van gestandaardiseerde skrywersafkortings. Nuwe name en afkortings word voortdurend bygevoeg.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Amptelike webtuiste van die IPNI wat deursoek kan word
# National Center for Biotechnology Information

Die **National Center for Biotechnology Information** (**NCBI**) is deel van die Amerikaanse Nasionale Medisynebiblioteek, ’n tak van die Nasionale Gesondheidsinstitute (NIH). Die NCBI is in Bethesda, Maryland, geleë en is in 1988 gestig.

Die NCBI het ’n reeks databasisse wat verband hou met biotegnologie en biomedisyne, en is ’n belangrike bron vir gereedskap en dienste in verband met bio-inligting.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie National Center for Biotechnology Information.
# Open Tree of Life

Open Tree of Life| Beskikbaar in | Engels |
| URL | opentreeoflife.org |
| Kommersieel | nee |
| Registrasie | nie vereis nie |
| Van stapel gestuur | September 2015 |
| Huidige status | aktief |
| Content license | BSD 2-clause (FreeBSD) |

Die **Open Tree of Life** is 'n aanlyn filogenetiese lewensboom – 'n gesamentlike poging, befonds deur die Nasionale Wetenskapstigting. Die eerste weergawe, wat 2,3 miljoen spesies insluit, is in September 2015 vrygestel. Die interaktiewe grafiek laat die gebruiker toe om in te zoem op taksonomiese klassifikasies, filogenetiese bome en inligting oor 'n nodus. Deur op 'n spesie te klik, sal die bron- en verwysingstaksonomie teruggegee word.

Open Tree of Life op die Eukaryota nodus.

## Verwysings
# The Plant List

**The Plant List** is ’n lys botaniese name van spesies plante wat geskep is deur die Royal Botanic Gardens, Kew en die Missouri Botanical Garden. Dit is in 2010 van stapel gestuur.

Die lys was bedoel as ’n omvattende rekord van alle bekende name van plantspesies en om ’n "aanlyn flora van alle bekende plante" te skep. Dit is sedert 2013 nog nie weer bygewerk nie en is deur World Flora Online vervang.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Amptelike webtuiste
# Plants of the World Online

**Plants of the World Online** (**POWO**) is 'n aanlyndatabasis wat deur die **Koninklike Botaniese Tuin, Kew** (Eng. Royal Botanic Gardens, Kew**)** gepubliseer en in stand gehou word. Dit is in Maart 2017 bekendgestel met die uiteindelike doelwit om gebruikers toegang tot inligting oor al die wêreld se bekende saaddraende plante teen 2020 te bied. Dit was Kew se antwoord op die "2020-teiken 1" van die Konvensie oor Biologiese Diversiteit (CBD): "'n aanlyn flora vir alle bekende plante."

Die aanvanklike fokus was op tropiese Afrika-floras, veral Flora Zambesiaca, Flora van tropiese Wes-Afrika en Flora van tropiese Oos-Afrika.

Die databasis gebruik dieselfde taksonomiese bron as *Kew's World Checklist of Selected Plant Families*, wat die Internasionale Plantnaamindeks is, en die *World Checklist of Vascular Plants (WCVP)*.

Teen September 2024 bevat POWO 1 433 000 wêreldwye plantname, 531 800 gedetailleerde beskrywings en 400 900 foto afbeeldings.

## Eksterne skakels

* Plants of the World Online se tuisblad.

## Verwysings
# Tropicos

Tropicos

Aanlyn databasis, Biologiese databasis, taxonomic database| Ligging | St. Louis |
| Eienaar | Missouri Botaniese Tuin |
| Ligging van hoofkantoor | St. Louis |
| Hoof onderwerp | wetenskaplike klassifikasie |
| Taal van werk of naam | Engels |
| Amptelike webwerf |  |
| Wikidata-eienskap | Tropicos ID, Tropicos publication ID, Tropicos person ID |

**Tropicos** is 'n aanlyn botamiese databasis wat taksonomiese inligting bevat oor plante bevat, hoofsaaklik uit die Neotropiese ekosone (Sentraal- en Suid-Amerika). Dit word deur die Missouri Botaniese Tuin onderhou en is meer as 25 jaar gelede gestig.

Die databasis bevat beelde en taksonomiese en bibliografiese data op meer as 4,2 miljoen herbariummonsters. Daarbenewens bevat dit inligting oor meer as 49 000 wetenskaplike publikasies. Die databasis kan in Engels, Frans of Spaans besoek word. Die oudste rekords in die databasis dateer terug na 1703.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Amptelike webwerf
# World Flora Online

**World Flora Online** is ’n internetgebaseerde samevatting van die wêreld se plantspesies. Dit is die projek van 'n groep instelling in antwoord op die Globale Strategie vir Plantbewaring (GSPB) se doelwit om 'n "aanlyn flora van alle bekende plante" daar te stel.

## Beskrywing

World Flora Online (WFO) is ’n vryetoegangdatabasis wat in Oktober 2012 van stapel gestuur is as ’n opvolgprojek van The Plant List. Die doel daarvan is om ’n aanlyn flora van alle bekende plante saam te stel. Dit is ’n projek van die VN se Konvensie oor Biologiese Diversiteit, en het ten doel om die verlies van plantspesies wêreldwyd te beëindig.

’n Toeganklike flora van alle bekende plantspesies is beskou as ’n basiese vereiste vir plantbewaring. Dit verskaf ’n grondlyn vir die bereiking en monitering van ander doelwitte van die strategie. Die vorige teiken van die GSPB is in 2010 bereik met The Plant List.

## Verwysings

## Bibliografie

* Miller, Chuck; Ulate, William (23 Augustus 2017). "World Flora Online Project: An online flora of all known plants". *Proceedings of Taxonomic Databases Working Group (TDWG)*. **1**: e20529. doi:10.3897/tdwgproceedings.1.20529.
* "World Flora Online: An international initiative of the Global Partnership for Plant Conservation". The World Flora Online Consortium. Besoek op 6 November 2019.
* "The Plant List". Royal Botanic Gardens, Kew; Missouri Botanical Garden. 2013. Besoek op 6 November 2019.

## Eksterne skakels

* Amptelike webtuiste
# Biogeografie

Voorblad van Alfred Russel Wallace se boek *The Geographical Distribution of Animals*.
**Biogeografie** is die studie van die verspreiding van spesies en ekostelsels in die geografiese ruimte en deur geologiese tyd. Organismes en biologiese gemeenskappe wissel gereeld op 'n geografiese vlak van breedtegraad, hoogte, isolasie en habitat.

Fitogeografie is die tak van biogeografie wat die verspreiding van plante bestudeer, en soögeografie is die tak wat die verspreiding van diere bestudeer.

Die wetenskaplike teorie van biogeografie spruit uit die werk van Alexander von Humboldt (1769–1859), Hewett Cottrell Watson (1804–1881), Alphonse de Candolle (1806–1893), Alfred Russel Wallace (1823–1913), Philip Lutley Sclater (1829–1913) en ander bioloë en ontdekkingsreisigers.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Biogeografie.
# Kladistiek

**Kladistiek** (van die Griekse κλάδος *klados*, "tak") of **filogenese** is ’n benadering in wetenskaplike klassifikasie wat wegbeweeg van die tradisionele taksonomiese klassifikasie. Dit gebruik ’n stelsel waarin organismes saam gegroepeer word gebaseer op of hulle een of meer gedeelde unieke eienskappe het wat kom van die groep se laaste gemeenskaplike voorsaat en wat nie teenwoordig is in vroeëre voorsate nie. Die lede van een groep het dus vermoedelik ’n gemeenskaplike geskiedenis en word beskou as nader verwant.

Die oorspronklike metodes wat in kladistiese ontledings gebruik word, en die skool van kladistiek wat daarop gevolg het, spruit uit die werk van die Duitse entomoloog Willi Hennig, wat daarna verwys het as **filogeniese sistematiek** (dit was ook die titel van sy 1966-boek). Die terme "kladistiek" en "klade" is deur ander wetenskaplikes gewild gemaak.

## Verskille

’n Kladogram van primate wat ’n monofiletiese takson (’n klade: in geel) aandui, asook ’n parafiletiese takson (in blou, insluitende die rooi kol) en ’n polofiletiese takson (in rooi).
Kladistiek verskil van taksonomiese klassifikasies deurdat slegs monofiletiese groepe gebruik word – dit is groepe wat alle spesies bevat wat afstam van ’n bepaalde voorsaat plus die voorsaat self (sogenaamde klades). Nie parafiletiese of polifiletiese groepe is in ’n kladistiese klassifikasie teenwoordig nie. Eersgenoemde is groepe wat wel die laaste gemeenskaplike voorsaat bevat, maar nie alle afstammelinge nie. Laasgenoemde is groepe wat die meeste afstammelinge van die voorsaat bevat, maar nie die voorsaat self nie.

## Ander gebruike

Die tegnieke van kladistiek, en soms die terminologie, word ook suksesvol in ander dissiplines toegepas, soos om die verwantskappe te bepaal tussen die manuskripte van *The Canterbury Tales* wat bewaar gebly het, of tussen die 53 manuskripte van die Sanskrit *Charaka Samhita*.

## Verwysings
# On the Origin of Species

| **On the Origin of Species** |
| --- |
|  |
|

---

 |
| **Skrywer** | Charles Darwin |
| **Land** |  Verenigde Koninkryk |
| **Taal** | Engels |
| **Onderwerp** | Natuurlike seleksie, evolusie |
| **Genre** | Nie-fiksie |
| **Uitgewer** | John Murray |
| **Uitgegee** | 24 November 1859 |
| **Medium** | Druk (gebind) |
| **Bladsye** | 502 |
| Letterkunde-portaal |

On the Origin of Species (*Oor die oorsprong van spesies*) of, meer volledig: On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life) is 'n werk van wetenskaplike literatuur deur Charles Darwin wat beskou word as die grondslag van evolusionêre biologie. Dit is op 24 November 1859 gepubliseer. Darwin se boek het die wetenskaplike teorie bekendgestel dat bevolkings oor die loop van generasies ontwikkel deur 'n proses van natuurlike seleksie, hoewel Lamarckisme ook ingesluit is as 'n meganisme van minder belang. Die boek het 'n versameling bewyse gelewer dat die diversiteit van lewe deur gemeenskaplike afkoms deur 'n vertakkende patroon van evolusie ontstaan het. Darwin het bewyse ingesluit wat hy op die *Beagle*-ekspedisie in die 1830's versamel het en sy daaropvolgende bevindinge van navorsing, korrespondensie en eksperimentering.

Verskeie evolusionêre idees is reeds voorgestel om nuwe bevindings in biologie te verduidelik. Daar was groeiende steun vir sulke idees onder andersdenkende anatomiste en die algemene publiek, maar gedurende die eerste helfte van die 19de eeu was die Engelse wetenskaplike hoofstroom nou gekoppel aan die Kerk van Engeland, terwyl wetenskap deel was van natuurlike teologie. Idees oor die transmutasie van spesies was omstrede aangesien dit in stryd was met die oortuigings dat spesies onveranderlike dele van 'n ontwerpte hiërargie is en dat mense uniek is, nie verwant aan ander diere nie. Die politieke en teologiese implikasies is intens gedebatteer, maar transmutasie is nie deur die wetenskaplike hoofstroom aanvaar nie.

Die boek is vir nie-spesialislesers geskryf en het wydverspreide belangstelling gelok met die publikasie daarvan. Darwin was reeds hoog aangeslaan as 'n wetenskaplike, so sy bevindinge is ernstig opgeneem en die bewyse wat hy voorgelê het, het wetenskaplike, filosofiese en godsdienstige bespreking gegenereer. Die debat oor die boek het bygedra tot die veldtog deur T. H. Huxley en sy mede-lede van die X Club om die wetenskap te sekulariseer deur wetenskaplike naturalisme te bevorder. Binne twee dekades was daar wydverspreide wetenskaplike ooreenstemming dat evolusie, met 'n vertakkingspatroon van algemene afkoms, plaasgevind het, maar wetenskaplikes was traag om natuurlike seleksie die betekenis te gee wat Darwin gepas het. Tydens "die verduistering van Darwinisme" van die 1880's tot die 1930's is verskeie ander meganismes van evolusie meer krediet gekry. Met die ontwikkeling van die moderne evolusionêre sintese in die 1930's en 1940's, het Darwin se konsep van evolusionêre aanpassing deur natuurlike seleksie sentraal in die moderne evolusionêre teorie geword, en dit het nou die verenigende konsep van die lewenswetenskappe geword.

## Verwysings
# Filogenie

In biologie is **filogenie** die studie van die ewolusionêre verwantskap tussen groepe organismes (bv. spesies of bevolkings), wat nagespeur word deur molekulêre ordeningsdata en morfologiese datamatryse. Die term *filogenie* word afgelei van die Griekse woorde *phyle* (φυλή) en *phylon* (φῦλον), wat 'n “stam” en “ras” aandui; en die woord *genetikos* (γενετικός), wat “rakende geboorte” beteken, van *genesis* (γένεσις) “geboorte”.

Taksonomie, die klassifikasie, identifikasie, en naamgewing van organismes, word ryklik toegelig deur filogenie, maar bly metodies en logies onderskeibaar. Die studierigtings filogenie en taksnomie oorvleuel in die wetenskap van filogenetiese sistemantiek as een metodologie, kladisme onderverdeel afgeleide kenmerke (sinapomorfië) wat aangewend word vir die opstel van voorouer-nageslag boomstrukture (kladogramme) en afbakening van taksa (klade). In biologiese sistematiek in geheel, het filogenetiese analise noodsaaklik geword in die navorsing van die ewolusionêre boom van lewe.

## Verwysings
# Wetenskap

**Wetenskap** verteenwoordig die gesamentlike uitdruklike kennis van die mensdom in terme van feite, verskynsels en wette wat ontwikkel is deur middel van waarneming, eksperimentering en logiese redenering. Vandag word die wetenskaplike metode gesien as die standaardmetode vir wetenskap, wat klem lê op die noukeurige waarneming, eksperimentering, meting, wiskunde en herhaling.

Om as "wetenskap" te kwalifiseer moet 'n versameling kennis telkens deur onafhanklike waarnemers herhaal kan word. Wanneer die wetenskaplike metode op hierdie manier toegepas word, is daar sprake van "wetenskaplike navorsing" en die mense wat die navorsing uitvoer is "wetenskaplikes". Daar word dikwels onderskei tussen eksperimentele wetenskap (die waarneming en toetsing van kennis) en toegepaste wetenskap (hoe wetenskap in die daaglikse lewe benut kan word).

'n Wetenskaplike hipotese is 'n ingeligte raaiskoot rakende die karakter van iets, terwyl 'n wetenskaplike teorie 'n hipotese is wat deur herhaalde waarneming en meting bevestig is.

Wetenskaplike navorsing speel 'n groot rol in alle ontwikkelde lande en van hul wetenskaplikes word verwag om enige vindings in vaktydskrifte te publiseer. Hierdie tydskrifte het medewerkers wat al die feite in 'n artikel nagaan voordat dit gepubliseer word, maar selfs ná publisering word nuwe idees gewoonlik nie aanvaar voordat dit elders herhaal kon word nie.

## Sien ook

* Wetenskaplike metode
* Wetenskaplike Rewolusie

## Eksterne skakels

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir wetenskap.
* *Understanding Science: how science "really" works*
# Organisme

| **Lewe op Aarde** Tydperk: Laat Hadeïkum – Onlangs |
| --- |
|  |
| Wetenskaplike klassifikasie  |
| Domeine en Koninkryke |
| * Nanobes (betwis)
* Acytota (betwis)
* Cytota (sellulêre lewe)
	+ Bacteria
	+ Neomura
		- Archaea
		- Eukaryota
			* Bikonta
				+ Apusozoa
				+ Cabozoa
					- Rhizaria
					- Excavata
				+ Corticata
					- Archaeplastida
						* Rhodophyta
						* Glaucophyta
						* **Plantae**
					- Chromalveolata
						* Heterokontophyta
						* Haptophyta
						* Cryptophyta
						* Alveolata
			* Unikonta
				+ Amoebozoa
				+ Opisthokonta
					- Choanozoa
					- **Fungi**
					- **Animalia**
 |

'n **Organisme** is 'n lewende ding met 'n eie metabolisme. Diere, plante, swamme en bakterieë is organismes. Organismes vorm die biotiese, of lewende deel van die omgewing. Dinge soos rotse en sonskyn is deel van die abiotiese, of nie-lewende omgewing.

Selle van *Escherichia coli* – 'n mikro-organisme.
Skimmels is organismes.
Organismes het vyf basiese behoeftes. Hulle benodig lug, water, voedsel (nutriënte), energie en 'n plek om te lewe.

Sommige organismes bestaan uit miljoene of miljarde selle. Hulle word meersellige organismes genoem. Voorbeelde hiervan is honde, bome en mense. Meeste meersellige organismes kan sonder 'n mikroskoop waargeneem word.

Ander organismes is so klein dat hulle nie met die blote oog gesien kan word nie. Hulle word mikro-organismes genoem. 'n Mikroskoop is nodig om hulle waar te neem.

Organismes kan ook uit net een sel bestaan. Hulle word eensellige organismes genoem. Voorbeelde hiervan is bakterie, amoeba en protozoa.
# Domein (biologie)

'n **Domein**, in die betekenis daarvan soos dit in biologie gebruik word, (soms ook genoem 'n **superryk**, 'n **superkoninkryk**, of 'n **ryk**) is die heel hoogste vlak van die groepering van organismes in die wetenskaplike klassifikasie, hoër nog as 'n koninkryk.

Hedendaags is daar veral drie kompeterende domeinklassifikasies van alle lewende organismes:

* Die drie-domeinsisteem van Carl Woese, wat die konsep in 1990 gevorm het, met die groepering van die drie hoofdomeine van die Archaea, Eubacteria, en die Eukariote.
* Die tweeryksisteem, met die hoofvlakgroeperings van die twee ryke, die Prokariote (of die Monera) en die Eukariote.
* Die vyf-koninkryksisteem, met die hoofvlakgroeperings as die Protiste, die Monera, die Fungi, die Plantae, en die Animalia.

## Bron

Vertaal vanaf die artikel *Domain (biology)* op die Engelse Wikipedia.
# Palinologie

**Palinologie** (stuifmeelkunde) is die navorsing op die gebied van stuifmeel, spore en bepaalde mikroskopiese planktonorganismes, wat *palinomorfs* genoem word. Dit kan lewende asook fossielvorme behels en omvat baie meer as net stuifmeel.

Plantkundiges wat lewende stuifmeel of spore bestudeer bedryf *aktuopalinologie*, terwyl geoloë wat met fossiele stuifmeel of spore werk *paleopalinoloë* is.

Die palinologie is belangrik vir die ontginning van ruolie en die olienywerheid het hierdie tak van die wetenskap 'n groot hupstoot gegee.

## Palinomorfs

Palinomorfs is strukture wat van organismes stam en wat mikroskopies van grootte is, sowat 5 tot 500 μm. Hulle het 'n groot weerstand teen die meeste vorme van verrotting en aantasting, behalwe oksidasie. Hulle is meestal opgebou uit stowwe soos sporopollenien en dinosporien, wat hierdie eienskappe besit. Hierdeur is hulle dikwels baie volop in neerslae en afsettingsgesteentes en kan daaruit met sterk sure, basisse of asetolise vrygestel en op digtheid geskei word. Hierdie mikrofossiele kan wande van kiesel, kalk, fosfaat of sellulose besit. Hulle het dikwels in die oseaan of in varswater ontstaan.

Voorbeelde van palinomorfs
1. *Acritarche*: vorme wat se oorsprong onbekend is.
2. *Chitinozoa*: moontlik eiers van metazoa.
3. *Dinoflagellate*: eukariotiese protiste wat 'n groot deel van die plankton behels.
4. Stuifmeelkorrels: van bome, maar ook grasse, kruide ens.
5. Spore: eensellige organismes wat in die aseksuele voortplanting van talle organismes 'n rol speel, soos plante, alge, swamme, protozoa, ens.
6. Nie-stuifmeel palinomorfs: reste van swamme, sianobaterieë, mikro-alge ens.

## Fotogalery

* *Acacia dealbata*
* *Acer platanoides*
* *Allium schoenoprasum*
* *Gagea lutea*
* *Linaria vulgaris*
* *Trifolium pratense*

## Verwysings
# Anatomie

Die menslike hart en long, uit 'n ouer weergawe van *Gray's Anatomy*.
**Anatomie** (van die Grieks ἀνατομία, *anatomia, anatemno, "oopsny"*) is die vertakking van biologie wat die struktuur van lewende wesens bestudeer. Dit is 'n algemene term wat die menslike anatomie, dierlike anatomie (soötomie) en plantanatomie. In sommige aspekte is anatomie nou verwant aan ontwikkelingsleer (embriologie), vergelykende anatomie en vergelykende ontwikkelingsleer.

Anatomie word verdeel in makroskopiese anatomie en mikroskopiese anatomie. Makroskopiese anatomie is die bestudering van anatomiese strukture wat sonder enige hulpmiddels waargeneem kan word. Mikroskopiese anatomie is die bestudering van piepklein anatomiese strukture met behulp van mikroskope. Mikroskopiese anatomie sluit ook weefselleer (histologie) en selleer (sitologie) in.

Die geskiedenis van anatomie is deur die jaar heen gekarakteriseer deur 'n aanhoudend ontwikkelende begrip van die funksies van organe en strukture in die liggaam. Bestuderingsmetodes het ook dramaties gevorder, van die bestudering van diere tot die ontleding van kadawers (menslike lyke) tot die tegnologies komplekse tegnieke wat in die 20ste eeu ontwikkel is.

## Oppervlakanatomie

Mondino dei Liuzzi, *Anathomia*, 1541
Oppervlakanatomie is die studie van anatomiese bakens wat deur die oog op die oppervlak van die liggaam waargeneem kan word. Kennis van oppervlakanatomie help geneeskundiges en vee-chirurge om die posisie en anatomie van geassosieerde dieper strukture te bepaal.

## Verwysings

## Bronnelys

* "Anatomy of the Human Body". 20th edition. 1918. Henry Gray

## Eksterne skakels

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir anatomie.
# Biochemie

**Biochemie** is die studie van biologiese molekules soos proteïene en nukleïensure en hulle interaksies met mekaar, hul sintese, hul metabolisme as ook die effek van ander chemiese stowwe soos farmaseutiese middels en gifstowwe op die metabolisme van 'n organisme.

## Koolhidraatmetabolisme

Organismes moet energie vanaf hul omgewing verkry om al hul lewensnoodsaaklike funksies te verrig. Die energie word verkry in die vorm van kos wat deur die organisme geëet word. Die kos word afgebreek en geassimileer deur die liggaam.

Die mens se liggaam se hoofbron van energie is koolhidrate wat verkry word uit voedsel produkte soos brood, aartappels en mielies. Koolhidrate word deur die spysverteringskanaal afgebreek tot glukose of ander eenvoudige suikers soos fruktose en galaktose waarna die suikers in die bloed opgeneem word om aan al die ledemate energie te verskaf.

Die suikers word deur selle opgeneem met die hulp van spesifieke transport ensieme wat energie vanaf ATP gebruik om die suikers oor die selmembraan te vervoer. In die sitoplasma van die sel word die suiker afgebreek deur die glikolise padweg na asetiel-KoA. Asetiel-KoA word dan deur die mitochondrion se dubbel membraan vervoer om aan die Kreb-siklusdeel te neem waarin NADPH en NADH hul waterstof atome toegevoeg word. NADPH en NADH ondergaan oksidatiewe fosforilering om 2 suurstofmolekules aan een koolstofmolekule te heg met die vrystelling van meer ATP en koolstofdioksied (CO2).

## Proteïensintese

*Die hoofartikel vir hierdie afdeling is: Proteïensintese.*
Proteïene word in alle organismes geproduseer vir die gebruik in die organisme se algemene metabolisme. Proteïene word vanaf mRNS getransleer deur die ribosome om 'n string aminosure te vorm. Nadat verkeie post-translasionele veranderinge aan die peptied aangebring is, is die peptied 'n volwaardige proteïen.

## Eksterne skakels

* Wikiwoordeboek het 'n inskrywing vir biochemie.
# Morfologie (biologie)

Die begrip **morfologie** het verskeie betekenisse afhanklik van die tak van die biologie wat dit gebruik.

Plantkundiges maak 'n duidelike en formele onderskeid tussen plant*morfologie* en plant*anatomie*. Die eersgenoemde verwys na die heelplantvorm en die organisasie van dele, laasgenoemde na die fynstruktuur, of histologie, van dele. Dierkundiges is vaer in hul gebruik van hierdie terme. Morfologie "handel oor die vorm van lewende organismes, en oor verwantskappe tussen hul strukture". Dit is van die Griekse stam morpho- afgelei, wat vorm beteken. Anatomie is "die wetenskap van die struktuur van die liggame van mense, diere en plante" is (afgelei van die Grieks stam -tomie, wat "sny" beteken en die voorsetsel ana- wat op herhaling dui.

## Verwysings
# Fisiologie

**Fisiologie** is die studie van die werking en metabolisme van organe in die liggaam.

Die gebied bevat talle van deelgebiede

## Deelgebiede

* hematologie - die studie van die bloed.
* Die studie van die asemhaling
* Die studie van die kardiovaskulêre sisteem
* Die studie van die senustelsel

## Metodes

* mikroskopie
* Bepaling van die hemoglobine-gehalte
* Bepaling van die hematokrit
* Hemositometrie
* Stetografie
* Elektrokardiografie

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Fisiologie.