# Natuurgeskiedenis

**Natuurgeskiedenis** is 'n aantal natuurwetenskappe wat fokus op die studie van die lewende natuur (biologie, insluitend dierkunde en plantkunde), soms saam met navorsing oor die lewelose natuur (aardwetenskappe, insluitend mineralogie, meteorologie, geologie en paleontologie).

Die term natuurgeskiedenis kom uit 'n tyd toe die natuurwetenskappe nog nie gespesialiseerd was nie en dieselfde navorser in 'n verskeidenheid dissiplines kon werk. Dit is dikwels moeilik om 'n spesifieke spesialisasie aan hierdie mense toe te ken. Byvoorbeeld, 'n geleerde in die 17de en 18de eeue kon óf 'n vulkanoloog óf 'n voëlkenner wees. Die 17de- en 18de-eeuse navorsers van natuurgeskiedenis word naturaliste genoem. Soms is natuurlike geskiedenis 'n veel wyer definisie gegee, insluitend chemie, fisika, sterrekunde en selfs argeologie. Die gepaardgaande byvoeglike naamwoord is natuurgeskiedenis.

## Geskiedenis

Die wortels van die natuurgeskiedenis gaan terug na Aristoteles en ander antieke filosowe wat probeer het om die natuur en natuurverskynsels op 'n rasionele manier te verklaar. Van die antieke Grieke tot die tyd van Carl Linnaeus (1707-1778) en ander 18de-eeuse natuurkundiges, is die verskillende vertakkings van die natuurgeskiedenis as een beskou, verbind deur die scala naturæ (leer van die natuur). Hierdie scala naturæ het minerale, plante, diere, mense en bonatuurlike wesens op 'n lineêre skaal van toenemende volmaaktheid verbind en georden. In Middeleeuse Europa het nie veel in hierdie verband verander nie, Aristoteles se wêreldbeskouing is deur filosowe soos Thomas Aquinas in die Christelike filosofie geïnkorporeer, wat die basis vir natuurlike teologie gevorm het.

In die Renaissance het geleerdes weer begin om die natuur direk waar te neem, en baie het versamelings van minerale, plante of fossiele opgebou. Gewild in sulke versamelings was eksotiese voorwerpe of monsters (misvormde diere of plante). Die aantal bekende spesies het vinnig toegeneem en dit het gelei tot die behoefte aan 'n klassifikasie. Hieruit het die moderne taksonomie gekom deur die werk van onder andere Linnaeus.

In die 18de en 19de eeue het natuurgeskiedenis enige beskrywende studie van die natuur beteken, soos onderskei van politieke of godsdienstige geskiedenis. Natuurgeskiedenis het hand aan hand gegaan met natuurfilosofie, die analitiese studie van die natuur. Dit het verskeie aspekte van die natuur gedek, van sterrekunde tot biologie, van fisika tot argeologie.

Namate meer teorieë en ontdekkings gemaak is, het navorsing egter begin spesialiseer. Chemie, sterrekunde en fisika kon reeds in die 18de eeu as aparte velde beskou word. Later het navorsingsrigtings ontstaan ​​soos fisiologie, plantkunde, dierkunde, geologie, kristallografie, sitologie en embriologie.

Natuurgeskiedenis, voorheen die hoofonderwerp wat in universiteitslesings aangebied is, is toenemend deur die navorsers van gespesialiseerde velde gesien as 'n soort stokperdjie, nie 'n ware wetenskap nie. Hierdie minagting onder professionele navorsers het gelei tot groter spesialisasie onder versamelaars. Veral in Victoriaanse Brittanje was dit 'n gewilde stokperdjie onder die elite om spesialisversamelings op te bou, soos opgestopte voëls, skoenlappers of blomme. Die Britte het reeds in die sewentiende en agtiende eeu hierdie manier van bou van wetenskaplike versamelings aangeneem. Baie van hierdie versamelings het die basis van moderne natuurhistoriese museums se versamelings geword.

Die ontstaan ​​van die evolusieteorie aan die einde van die 19de eeu en die moderne sintese en ekologie in die 20ste eeu het die spesialisasies binne biologie weer 'n gedeelde agtergrond gegee. Terselfdertyd, soos in alle wetenskappe, vorder spesialisasie steeds.

'n Museum soos die Leiden Naturalis stam af van die Nasionale Museum van Natuurgeskiedenis (1820) en is gewy aan biologie, maar het steeds 'n versameling meteoriete en minerale: oorblywende aspekte van die breër natuurgeskiedenis.

## Bronne

* Allen, David Elliston (1994), *The Naturalist in Britain: a social history*, New Jersey: Princeton University Press, pp. 270, ISBN 0-691-03632-2
* Liu, Huajie (2012), *Living as a Naturalist*, Beijing: Peking University Press, pp. 363, ISBN 978-7-301-19788-2
* Peter Anstey (2011), *Two Forms of Natural History*, **Early Modern Experimental Philosophy*.*
* Atran, Scott (1990), *Cognitive Foundations of Natural History: Towards an Anthropology of Science*, Cambridge, UK: Cambridge University Press, pp. 376, ISBN 978-0-521-43871-1
* Farber, Paul Lawrence (2000), *Finding Order in Nature: The Naturalist Tradition from Linnaeus to E. O. Wilson*. Johns Hopkins University Press: Baltimore.
* Kohler, Robert E. (2002), *Landscapes and Labscapes: Exploring the Lab-Field Border in Biology*. University of Chicago Press: Chicago.
* Mayr, Ernst. (1982), *The Growth of Biological Thought: Diversity, Evolution, and Inheritance*. The Belknap Press of Harvard University Press: Cambridge, Massachusetts.