Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tydlyn vir biologie en organiese chemie

Die tydlyn vir biologie en organiese chemie sluit die volgende gebeure in.

* 1951- Die Hongaarse Bioloog Ludwig von Bertalanffy brei algemene stelselteorie uit om biologiese stelsels in te sluit, waarna stelselteorie tot gewildheid bevorder is deur 'n elektriese ingenieur, Lofti Zadeh
# Sonnedou

| Sonnedou |
| --- |
|  |
| *Drosera derbyensis* |
| Wetenskaplike klassifikasie  |
| Domein: | Eukaryota |
| Koninkryk: | Plantae |
| *Klade*: | Tracheofiete |
| *Klade*: | Angiospermae |
| *Klade*: | Eudicots |
| *Klade*: | Superasterids |
| Orde: | Caryophyllales |
| Familie: | Droseraceae |
| Genus: | *Drosera* L., (1753) |
| Spesies |
| Sien teks |
| Sinonieme |
| * *Adenopa* Raf.
* *Dismophyla* Raf.
* *Drossera* Gled.
* *Esera* Neck.
* *Filicirna* Raf.
* *Freatulina* Chrtek & Slavíková
* *Rorella* Hill
* *Rossolis* Adans.
* *Sondera* Lehm.
 |

**Sonnedou** verwys na 'n genus van plante (*Drosera*) wat met sy 252 spesies, die tweede grootste genus vleisvretende plante vorm. Kenmerkend is die blare wat gomkliere besit en waardeur prooi gelok en gevang word. So kan dié plante ook in voedingstofarme grond gedy, soos in vene.

Beide die botaniese naam (van die Antieke Grieks δρόσος: *drosos* = "dou, doudruppels") sowel as die Afrikaanse naam, verwys na die glansende druppels gom wat op die blare voorkom.

Die genus is amper wêreldwyd verspreid. Hoof-verspreidingsgebiede is Australië, Suid-Amerika en Suid-Afrika. Talle soorte word deur menslike uitbreiding en aktiwiteite bedreig, terwyl enkeles as troetelplante aangehou word.

## Kenmerke

Kaapse sonnedou (*D. capensis*)
Sonnedou-soorte is selde eenjarige en meestal meerjarige kruidagtige plante, rosette-vormend, regopstaande of klimplante met 'n groeihoogte van een tot eenhonderd sentimeter. Klimmende sonnedou-soorte kan egter nog langer word, meer as 3 meter is al berig (*Drosera erythrogyne*).

Hulle kan aantoonbaar 'n ouderdom van oor die 50 jare bereik. Die genus is vir die opname van stikstowwe deur insekte gespesialiseer, veral by die dwergsonnedou-soorte waar die nitraatreduktase ensiem wat plante normaalweg vir die opgaar van grondverwante nitraat benodig, totaal afwesig is.

## Verwysings
# Neut

Baie haselneute, hetsy deur plantkunde of alledaagse definisie, is neute.
'n **Neut** is 'n klas van plante vrugte, wat algemeen gebruik word om te verwys na die skil harde (droë vrugte) klas, wat, soos gedefinieer deur die definisie van die (plantkunde), neute is 'n vrug gemaak van hard skil en sade, en die skil nie kraak wanneer die vrugte verval. Maar deur die alledaagse definisie, solank as wat daar is 'n harde dop, olierige neute sal word neute genoem.

Sade in die meeste vrugte kan natuurlik geskei van die dop, maar neute soos die strik, die kastanjes, en die akkers is hard-uitgedopte na die saad en is nie maklik om die harde skulpe skei van die saad. Die reeks van neute gedefinieer daaglikse is wyer, soos die neute pistache en s Brasilië neute, maar neute wat beskou word as die daaglikse definisie van neute in die alledaagse lewe in die algemeen verwys na harde dop, neut eetbare gedroogde vrugte.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Neut.
# Botaniese tuin

Botaniese tuin in Pisa, Italië.
'n **Botaniese tuin** is oor die algemeen 'n goed versorgde park wat verskillende soorte plante bevat. Die plante is gemerk om hulle botaniese name aan te dui. 'n Botaniese tuin kan soms spesiale tipes plante versamel, soos kaktusse, kruie of plante van sekere dele van die wêreld. Sommige van hierdie versamelings, soos tropiese plante, bergplante en ander eksotiese spesies word in kweekhuise aangehou om die regte omstandighede vir hulle oorlewing te verseker.

Botaniese tuine word oor die algemeen deur universiteite of ander wetenskaplike organisasies bestuur, en het dikwels herbariums en programme wat met planttaksonomie of ander aspekte van die botaniese wetenskap verband hou. In beginsel is hulle rol om 'n gedokumenteerde versameling van lewende plante vir wetenskaplike navorsing, bewaring, tentoonstelling en die opvoedkundige waarde daarvan te onderhou.

'n Toneel in die Kirstenbosch Botaniese Tuine
Sade of steggies van plante word dikwels in die natuur versamel en dan gebruik om die botaniese tuin te vestig. Sou hierdie plante later in die natuur uitsterf, kan dit weer vanaf die botaniese tuin hervestig word.

## Geskiedenis

Die oorsprong van die moderne botaniese tuin kan na die medisinale tuine van die Europese Middeleeue teruggevoer word. Die eerste hiervan is in die 16de eeu tydens die Italiaanse Renaissance gestig. Die aanvanklike fokus op medisinale plante verander in die 17de na 'n belangstelling in plante wat met ontdekkingsreise van buite Europa ingebring is. Plantkunde het geleidelik onafhanklik van geneeskunde geword. In die 18de eeu het plantkundiges 'n stelsels van klassifikasie en nomenklatuur bedink wat tot vandag nog op pante en in beddings in botaniese tuine aangebring word. Met die snelle opkoms van Europese imperialisme in die laat 18de eeu, is botaniese tuine in die trope gevestig, en het botaniese tuine op die ekonomiese waarde van plante begin fokus.

Versameling vetplante in die Berlynse Botaniese Tuin.
## Sien ook

* Kirstenbosch in Kaapstad, Suid-Afrika se besbekende Nasionale Botaniese Tuin.
* Pretoria Nasionale Botaniese Tuin, wat ook die hoofkantoor van SANBI huisves.
* Walter Sisulu Nasionale Botaniese Tuin, 'n botaniese reservaat in Roodepoort wes van Johannesburg.

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Botaniese tuin.
# Dieretuin

Die "Tiergarten Schönbrunn" in Wene, is in 1752 gestig en is die oudste bestaande dieretuin ter wêreld.
'n **Dieretuin** is 'n plek waar 'n groot verskeidenheid spesies van diere aangehou word vir besoekers om te besigtig.

Hedendaagse dieretuine poog om nie slegs as 'n vermaaklikheidsbron te dien nie, maar ook om mense op te voed, vir navorsing, en om diere te beskerm. Baie dieretuine dien as sentrums waar skaars diere aangehou word indien hulle uitsterwing in die gesig staar. Moderne dieretuine probeer ook om hul diere natuurlik te laat leef, sodat hulle gesond kan wees en hulself natuurlik kan wees. Hierdie word vir die diere gedoen, maar ook sodat mense hulle kan sien asof hulle in natuur voorkom, en nie in 'n dieretuin nie.

In die verlede, maar ook soms vandag nog, is daar baie dieretuine wat nie soos die moderne tipe dieretuin was of is nie. Dáár word diere in baie swak toestande aangehou. Hulle word in klein hokke aangehou en raak gereeld en siek.

* Kameelperde in die Tiergarten Schönbrunn in Wene.
* Pikkewyne in die Londense dieretuin.
* Reuse Pandas in die Chiang Mai Diertuin.
# Mitose

Mitose verdeel die chromosome in ’n selkern om twee dogterselle te vorm.
**Mitose** of **somatiese kerndeling** is ’n kerndelingproses in liggaamselle (of somatiese selle) om dogterkerns te vorm wat dieselfde chromosome as die ouerkern het en so genetiese kontinuïteit te verseker.

Hierdie kariokinese (verdeling van die selkern) word gewoonlik gevolg deur sitokinese, waar die sitoplasma, organelle en selmembrane verdeel word in twee nuwe selle wat rofweg ’n ewe groot deel van die oorspronklike selkomponente bevat. Mitose en sitokinese vorm saam die **mitotiese fase** van die selsiklus – die verdeling van die ouersel in twee dogterselle wat geneties identies aan mekaar en aan die ouersel is.

## Werking

Die proses van mitose is vinnig en hoogs kompleks. Die volgorde van gebeure word verdeel in fases volgens die einde van een stel aktiwiteite en die begin van die volgende stel. Dié fases is die pro-, prometa-, meta-, ana- en telofase. Tydens mitose verdig die chromosome, wat reeds gerepliseer is, en heg aan drade wat een kopie van elke chromosoom na teenoorgestelde kante van die sel trek. Die sel verdeel dan deur sitokinese en vervaardig twee geneties identiese dogterselle.

Gelyke deling vind dus hier plaas in teenstelling met meiose, of reduksiedeling, wat met geslagtelike voortplanting te doen het en waar die getal chromosome gehalveer word.

Mitose vind net plaas in die selle van eukariote (diere, plante, swamme ens.) en die proses verskil van organisme tot organisme.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Mitose: animasie
* Mitose: animasie
* Mitose versus meiose: animasie
* Die selsiklus Geargiveer 30 Julie 2012 op Wayback Machine

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Mitose.
* Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
# Lamiaceae

| Lamiaceae |
| --- |
|  |
| *Melissa officinalis* |
| Wetenskaplike klassifikasie  |
| Domein: | Eukaryota |
| Koninkryk: | Plantae |
| *Klade*: | Tracheofiete |
| *Klade*: | Angiospermae |
| *Klade*: | Eudicots |
| *Klade*: | Asterids |
| Orde: | Lamiales |
| Familie: | Lamiaceae Lindley |
| Genera |
|
Sien teks. |

**Lamiaceae** is 'n familie van blomplante wat algemeen as die **salie-** of **mentfamilie** bekendstaan. Die familie behoort tot die orde *Lamiales* en kom wêreldwyd voor, en die plante is gewoonlik kruie of struike. Daar hoort 6 900 spesies tot die familie wêreldwyd waarvan 75 in Suider-Afrika voorkom en daarvan is 15 bome. Die blare is enkelvoudig en teenoorstaande met een paar reghoekig teenoor die volgende geplaas. Die familie het dikwels kliere en ruik lekker wanneer dit gekneus of gebreek word. Baie van die spesies se blomme is spesifiek aangepas om bestuiwing deur insekte te bevorder. Hierdie familie voorsien baie geurmiddels vir kos: kruisement, basielkruid, salie, roosmaryn en tiemie.

## Boomspesies

Van die Suider-Afrikaanse spesies is:

* Bruinbekvingerblaar (*Vitex payos*)
* Growweblaarkatsnorbosse (*Rotheca myricoides*)
* Keivingerblaar (*Vitex obovata*)
* Noordelike perssambreelblom (*Karomia tettensis*)
* Perssambreelblom (*Karomia speciosa*)
* Stinkbessievingerblaar (*Vitex mombassae*)
* Witblomtontelhout (*Clerodendrum glabrum*)

## Plantspesies

* Pienksalie (*Orthosiphon labiatus*)
* Spoorsalie (*Plectranthus fruticosus*)
* Tiemie
* Watersalie (*Tetradenia riparia*)

## Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne

* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 ISBN 978 1 77007 832 1

## Verwysings
# Albium

| Periode/ sisteem | Epog/ serie | Tydsnede/ etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Paleogeen | Paleoseen | Danium | **jonger** |
| Kryt | Laat | Maastricht | 66,0–72,1 |
| Campanium | 72,1–83,6 |
| Santonium | 83,6–86,3 |
| Coniakium | 86,3–89,8 |
| Turonium | 89,8–93,9 |
| Senomanium | 93,9–100,5 |
| Vroeg | Albium | 100,5–~113,0 |
| Aptium | ~113,0–~125,0 |
| Barremium | ~125,0–~129,4 |
| Hauterivium | ~129,4–~132,9 |
| Valanginium | ~132,9–~139,8 |
| Berriasium | ~139,8–~145,0 |
| Jura | Laat/Boonste Jura | Titonium | **ouer** |
| Die verdeling van die Kryt (IKS). |

*Trigoniidae Trigonia Daedalea* uit Strépy-Bracquegnies in België, (uit die Albium-tydsnede).
Die **Albium** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Kryt (serie/epog Vroeë Kryt). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.

Die tydperk was van sowat 113 tot 100,5 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Aptium en gevolg deur die Senomanium.

## Naam en definisie

Die Albium is in 1842 deur die paleontoloog Alcide d'Orbigny genoem na die Franse rivier Aube, wat deur die département met dieselfde naam vloei.

Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die mikrofossiel *Praediscosphaera columnata*, en die bokant deur die eerste voorkoms van die Foraminifera *Rotalipora globotruncanoides*.

In die Albium het die voorheen seldsame bedeksadiges vir die eerste keer ’n groot deel van die flora begin vorm.

## Verwysings

## Bronne

* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
# Manna (graan)

Pêrelbalalagras in die veld
Vingermanna in die veld
Ryp kop van prosomanna
Ontkiemende mannaplant
**Manna** is een van die minderbekende en kleiner graansoorte. Voorheen was dit in Afrika die vernaamste bron van meel vir die bak van brood.

## Belangrikste soorte

Daar bestaan verskeie spesies van manna en hulle is nie almal naby aan mekaar verwant nie. Alhoewel hulle lede is van die familie *Poaceae*, die grasfamilie, behoort hulle tot verskeie stamme en subfamilies. Die bekendste soorte manna is:

* Babala
* Prosomanna
* Boermanna
* Japanse manna
* Vingermanna
* Kodomanna

Sommige mannasoorte is groot growwe grasse, maar skraler as die mielieplant. Hul sade is baie klein en rond, en kan wit, grys, geel en selfs rooi van kleur wees. Die saadjies is kleiner as sorghum of rys, maar groter as teff.

## Verbouing

Manna is 'n belangrike landbouproduk in die droë tropiese dele van Afrika en Asië. Byna alle manna wêreldwyd word geoes in die ontwikkelende wêreld. Dit is 'n eenjarige somergewas en groei vinnig onder droë en warm toestande. Dit word gewoonlik verbou waar die reënval te laag, die temperatuur te hoog, die groeiseisoen te kort of die grond te onvrugbaar is vir koring en mielies.

## Gebruik

Die saad van die manna word verwerk tot meel vir brood en pap en tot graanvlokkies en springmielies. Teenswoordig word dit ook verwerk in slaaie en roerbraai-geregte. Miljoene mense in Asië en Afrika leef egter van manna gekook soos rys. Van manna word ook bier gebrou.

Manna is vry van gluten en is daarom gewild by mense wat allergies is vir gluten. Maar 'n groot en langdurige inname van manna onderdruk weer die werking van die skildklier. Alhoewel die grootste gebruik van manna tans in Wes-Afrika is, het die gebruik wêreldwyd skerp afgeneem tussen 1970 en 2000 weens die toename in gebruik van ander graansoorte. In 2016 was die verbruik wêreldwyd 'n ruime 28 miljoen ton.

Manna word ook gebruik as voëlsaad en as voer vir beeste en varke. As weiding is dit geskik vir beeste en skape. Dit leen hom goed tot die maak van kuilvoer. Die saadjies word soms selfs gebruik as vulling vir sekere klein balle.

## Geskiedenis

Manna het soos koring en gars sedert die prehistoriese tye uit wilde grasfamilies ontwikkel. Hawer en rog het eers baie later bekend geword. Verskillende mannasoorte was al rond 4 500 v.C. in die Verre Ooste bekend. Toe was manna bekender as rys.

## Bibliografie

* Ensiklopedie van die Wêreld, deel 7. Stellenbosch: Albertyn, 1994. ISBN 0-949948-21-7
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 7. Kaapstad: Nasou, 1972. ISBN 0-625-00323-3
* www.healthyhomeeconomist.com
# Carl Meissner

|  |
| --- |
| **Carl Meissner** botanikus |
|  |
|  |
| **Volledige naam** | Carl Daniel Friedrich Meissner |
| **Gebore** | 1 November 1800 |
| **Oorlede** | 2 Mei 1874 (op 73) |
| **Geboorteland** | Switserland |
| **Bekend van** | *Polygonaceae, Proteaceae* |
| **Standaardafkorting** | Meisn. |
|
Die aangeduide standaardafkorting kan gebruik word by die aanhaling van 'n botaniese naam gepubliseer deur Carl Meissner.
In die *Index Kewensis* is 'n lys te vinde van deur hierdie persoon (mede-)gepubliseerde name |
|  |

**Carl Daniel Friedrich Meissner** (1 November 1800 – 2 Mei 1874) was 'n Switserse botanikus.

## Biografie

Hy is gebore in Bern, Switserland op 1 November 1800. Hy is as Meisner gedoop, maar het later die spelling van sy van na Meissner verander. Vir die grootste deel van sy loopbaan van 40 jaar was hy professor in plantkunde aan die Universiteit van Basel. Hy het belangrike bydraes tot die botaniese literatuur gelewer, insluitend die publikasie van die omvattende werk *Plantarum Vascularum Genera* en publikasies van monografieë oor die families Polygonaceae (veral die genus Polygonum), Lauraceae, Proteaceae, Thymelaeaceae en Hernandiaceae. Sy bydraes tot die beskrywing van die Australiese flora was produktief; hy het honderde spesies Australiese Proteaceae beskryf en baie Australiese spesies uit ander families, veral Fabaceae, Mimosaceae en Myrtaceae. Sy gesondheid het ná 1866 verswak, en hy was minder aktief. Hy is op 2 Mei 1874 in Basel oorlede.

Die standaard skrywerafkorting **Meisn.** word gebruik om Carl Meissner as die skrywer aan te dui wanneer 'n botaniese naam genoem word.

## Sien ook

* Lys van botaniste volgens outeursafkorting

## Bronnelys

* Hall, Norman (1984). *Botanists of Australian Acacias*. Australia: CSIRO. ISBN 0-643-03734-9.
# Ipresium (stratigrafie)

| Periode/ sisteem | Epog/ serie | Tydsnede/ etage | M. jaar gelede |
| --- | --- | --- | --- |
| Neogeen | Mioseen | Aquitanium | **jonger** |
| Paleogeen | Oligoseen | Chattium | 23,03–28,1 |
| Rupelium | 28,1–33,9 |
| Eoseen | Priabonium | 33,9–38,0 |
| Bartonium | 38,0–41,3 |
| Lutetium | 41,3–47,8 |
| Ipresium | 47,8–56,0 |
| Paleoseen | Tanetium | 56,0–59,2 |
| Selandium | 59,2–61,6 |
| Danium | 61,6–66,0 |
| Kryt | Laat | Maastricht | **ouer** |
| Die verdeling van die Paleogeen (IKS). |

Die **Ipresium** is ’n chronostratigrafiese etage sowel as geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Paleogeen (serie/epog Eoseen). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.

Die tydperk was van sowat 56 tot 47,8 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Tanetium en gevolg deur die Lutetium.

## Naam en definisie

Die Ipresium is in 1849 deur die Belgiese geoloog André Dumont genoem na Ieper in België (Frans: *Ypres*). Die huidige etage het egter min gemeen met die oorspronklike definisie. Hoewel die tipeligging oorspronklik in die omgewing van Ieper was, lê die globale stratotipepunt nou in die Dababiya-profiel in die omgewing van Luxor in Egipte.

Die basis van die etage word gedefinieer deur ’n negatiewe δ13C-anomalie en die bokant deur die laaste voorkoms van die Foraminifera-genus *Hantkenina*.

## Klimaat

Die Ipresium het begin met ’n skielike en kortstondige styging in die klimaat. Dit was ook in die res van die tydsnede baie warm en sou in die daaropvolgende Lutetium warm bly.

## Verwysings

## Bronne

* (fr)  Dumont, A.H.; **1850**: *Rapport sur la carte géologique du Royaume*, Bulletins de l’Académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique **16(2)**, p. 351-373.
* (en)  Dupuis, C.; Aubry, M.; Steurbaut, É; Berggren, W.A.; Ouda, K.; Magioncalda, R.; Cramer, B.S.; Kent, D.V.; Speijer, R.P. & Heilmann-Clausen, C.; **2003**: *The Dababiya Quarry Section: Lithostratigraphy, clay mineralogy, geochemistry and paleontology*, Micropaleontology **49(1)**, p. 41-59, ISSN 0026-2803.
* (en)  Gradstein, F.M.; Ogg, J.G.; Schmitz, M.D. & Ogg, G.M.; **2012**: *A Geologic Time Scale 2012*, Elsevier, ISBN 0444594256.
* (en)  Steurbaut, É.; **2006**: *Ypresian**[dooie skakel]*, Geologica Belgica **9(1-2)**, p. 73-93.
# Andes

Nasa-kaart van die Andes
Die Andes in Santiago de Chile, Chili
Cono de Arita in Salta, Argentinië
Die **Andesgebergte** (Spaans: *Cordillera de los Andes*) is 'n groot, lang bergreeks aan die weskus van Suid-Amerika. Dit is ongeveer 7 000 km lank en op plekke tot 160 km breed. Die gemiddelde hoogte van die bergreeks is ongeveer 4 000 meter en die hoogste punt is Aconcagua met 6 962 meter in Argentinië naby die grens met Chili, gevolg deur Ojos del Salado (6 893 m).

Die Andes loop vir die grootste deel parallel met die Stille Oseaan deur die lande Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivië en die suidelike deel loop deur Argentinië en die lang en smal land Chili. Die mees suidelike punt is by Tierra del Fuego.

Tot die Spaanse verowering in 1533 onder Francisco Pizarro het die magtige Inka-ryk 'n belangrike rol in die streek gespeel. Die naam van die Andes is waarskynlik afgelei van die Quechua-woord *anti*, wat "ooste" beteken.

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Andes.
* (en)  "Andes Mountains". Encyclopædia Britannica. Besoek op 16 Junie 2018.
# Salicaceae

| Salicaceae |
| --- |
|  |
| *Salix caprea* |
| Wetenskaplike klassifikasie |
| Koninkryk: | Plantae |
| (geen rang): | Angiosperms |
| (geen rang): | Eudicots |
| (geen rang): | Rosids |
| Orde: | Malpighiales |
| Familie: | **Salicaceae** Mirb. |
| Genusgroepe |
|
Abatieae
Bembicieae
Flacourtieae
Homalieae
Prockieae
Saliceae
Samydeae
Scolopieae |
| Sinonieme |
|
Bembiciaceae
Caseariaceae
Flacourtiaceae
Homaliaceae
Poliothyrsidaceae
Prockiaceae
Samydaceae
Scyphostegiaceae
en sien teks |

**Salicaceae** is die wilger-familie wat hoort tot die orde *Malpighiales*. Die bekendste spesie in Suid-Afrika is die treurwilger (*Salix babylonica*) wat uit China kom. Die familie het afwisselende, enkelvoudige blare. Die blomme word in kort katjies gedra terwyl manlike en vroulike blomme aan verskillende bome gedra word. Die klein vruggies bars oop en stel polvormige, sade vry. Daar is 800 spesies wêreldwyd wat hoort tot die familie en 30 spesies kom plaaslik voor waarvan 20 bome is.

## Spesies

Van die Suid-Afrikaanse spesies is:

* Bruinysterhout *Homalium dentatum*
* Doringpeer *Scolopia zeyheri*
* Kei-appel *Dovyalis afra*
* Rooipeer *Scolopia mundii*
* Safsafwilger *Salix mucronata*
* Suurbessie *Dovyalis rhamnoides*
* Snuifkalbassie *Oncoba spinosa*
* Treurwilger *Salix babylonica*
* Wilde-appelkoos *Dovyalis zeyheri*
* Wildemoerbei *Trimeria grandifolia*

## Genera

* *Abatia*
* *Aphaerema*
* *Azara*
* *Banara*
* *Bartholomaea*
* *Bembicia*
* *Bennettiodendron*
* *Bivinia*
* *Byrsanthus*
* *Calantica*
* *Carrierea*
* *Casearia*
* *Chosenia*
* *Dissomeria*
* *Dovyalis*
* *Euceraea*
* *Flacourtia*
* *Hasseltia*
* *Hasseltiopsis*
* *Hecatostemon*
* *Hemiscolopia*
* *Homalium*
* *Idesia*
* *Itoa*
* *Laetia*
* *Lasiochlamys*
* *Ludia*
* *Lunania*
* *Macrohasseltia*
* *Mocquerysia*
* *Neopringlea*
* *Neoptychocarpus*
* *Neosprucea*
* *Olmediella*
* *Oncoba*
* *Ophiobotrys*
* *Osmelia*
* *Phyllobotryon*
* *Phylloclinium*
* *Pineda*
* *Pleuranthodendron*
* *Poliothyrsis*
* *Populus*
* *Priamosia*
* *Prockia*
* *Pseudosalix*†
* *Pseudoscolopia*
* *Pseudosmelia*
* *Ryania*
* *Salix*
* *Samyda*
* *Scolopia*
* *Scyphostegia*
* *Tetrathylacium*
* *Tisonia*
* *Trichostephanus*
* *Trimeria*
* *Xylosma*
* *Zuelania*

## Sien ook

* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Salicaceae.

* Wikispecies het meer inligting verwant aan Salicaceae

## Bron

* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. ISBN 1-86872-527-8

## Verwysings
# Respirasie (fisiologie)

*Vir ander gebruike, sien Respirasie (ondubbelsinnigheid)*
In fisiologie is  **respirasie** 'n proses wat die vervoer van suurstof vanaf die buite-omgewing na liggaamsweefsel en die verwydering van koolstofdioksied met behulp van 'n asemhalingstelsel fasiliteer.

Die fisiologiese definisie van respirasie verskil van die biologiese definisie van sellulêre respirasie, wat verwys na 'n metaboliese proses waardeur 'n organisme energie verkry (in die vorm van ATP en NADPH) deur voedingstowwe te oksideer en afvalprodukte vry te stel. Alhoewel fisiologiese respirasie nodig is om sellulêre respirasie en dus lewe in diere te onderhou, is die prosesse verskillend: sellulêre respirasie vind plaas in individuele selle van die organisme, terwyl fisiologiese respirasie die diffusie en vervoer van metaboliete tussen die organisme en die eksterne omgewing behels.

Gasuitruiling in die long vind plaas deur ventilasie (algemeen genoem asemhaling) en perfusie. Ventilasie verwys na die in-en-uit beweging van lug van die longe en perfusie is die sirkulasie van bloed in die pulmonale haarvatte.

## Galery

*
*
*
*

## Bronnelys

* Nelsons VCE Units 1–2 Physical Education. 2010 Cengage Copyright.
* Nilsson, Goran E. (2010). *Respiratory Physiology of Vertebrates*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-70302-4.
* Randall, David (2002). *Eckert Animal Physiology*. New York: W.H. Freeman and CO. ISBN 0-7167-3863-5., human biology 146149
* C.Michael Hogan. 2011. *Respiration*. Encyclopedia of Earth. Eds. Mark McGinley and C.J.Cleveland. National Council for Science and the Environment. Washington DC

## Verwysings

## Eksterne skakels

* Oorsig by Johns Hopkins University