Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Belladonnalelie

| Belladonnalelie |
| --- |
|  |
| Bewaringstatus |
|  Veilig  (IUCN 3.1) |
| Wetenskaplike klassifikasie  |
| Domein: | Eukaryota |
| Koninkryk: | Plantae |
| *Klade*: | Tracheofiete |
| *Klade*: | Angiospermae |
| *Klade*: | Monocotyledon |
| Orde: | Asparagales |
| Familie: | Amaryllidaceae |
| Subfamilie: | Amaryllidoideae |
| Genus: | *Amaryllis* |
| Spesie: | A. belladonna |
| Binomiale naam |
| Amaryllis belladonna L., (1753) |
| Sinonieme |
| Sien teks |

Die **belladonnalelie** (*Amaryllis belladonna*), ook bekend as die *Maartlelie*, is 'n plant en geofiet wat endemies is aan die Wes-Kaap en blom van Februarie tot Maart. Die plant is deel van die fynbos. Die plant is bladwisselend. Die blare verskyn eers nadat die plant geblom het, bly groen deur die winter en vrek gedurende die somer.

## Sinonieme

Die spesie het 39 sinonieme:

* *Amaryllis belladonna baptisa-alba* J.R.Duncan & V.C.Davies
* *Amaryllis belladonna baptisa-multiflora* J.R.Duncan & V.C.Davies
* *Amaryllis belladonna baptisa-rosea* J.R.Duncan & V.C.Davies
* *Amaryllis belladonna blanda* Tubergen
* *Amaryllis belladonna var. latifolia* Herb.
* *Amaryllis belladonna var. maxima* Rob.
* *Amaryllis belladonna var. minor* Ker Gawl.
* *Amaryllis belladonna var. pallida* (Redouté) Herb.
* *Amaryllis belladonna rosea-perfecta* Tubergen
* *Amaryllis blanda* Ker Gawl.
* *Amaryllis longipetala* Lem.
* *Amaryllis obliqua* L.f. ex Savage
* *Amaryllis pallida* Redouté
* *Amaryllis pudica* Ker Gawl.
* *Amaryllis regalis* Salisb.
* *Amaryllis rosea* Lam.
* *Belladonna blanda* (Ker Gawl.) Sweet
* *Belladonna pallida* (Redouté) Sweet
* *Belladonna pudica* (Ker Gawl.) Sweet
* *Belladonna purpurascens* Sweet
* *Brunsvigia blanda* (Ker Gawl.) L.S.Hannibal
* *Brunsvigia major* Traub
* *Brunsvigia rosea* (Lam.) L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea var. blanda* (Ker Gawl.) Traub
* *Brunsvigia rosea var. elata* L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea var. longipetala* (Lem.) Traub
* *Brunsvigia rosea var. major* L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea var. minor* L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea var. pallida* (Redouté) L.S.Hannibal
* *Brunsvigia rosea var. pudica* (Ker Gawl.) L.S.Hannibal
* *Callicore rosea* (Lam.) Link
* *Coburgia belladonna* (L.) Herb.
* *Coburgia blanda* (Ker Gawl.) Herb.
* *Coburgia pallida* (Redouté) Herb.
* *Coburgia pudica* (Ker Gawl.) Herb.
* *Coburgia rosea* (Lam.) Gouws
* *Imhofia rosea* (Lam.) Salisb.
* *Leopoldia belladonna* (L.) M.Roem.
* *Zephyranthes pudica* (Ker Gawl.) D.Dietr.

## Galery

*
*

## Bronnelys

* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
* PlatzAfrica
# Vaatplant

| Vaatplante Tydperk: Vroeë Siluriaan - Onlangs |
| --- |
|  |
| Wetenskaplike klassifikasie |
| Koninkryk: | Plantae |
| **Divisies** |
| * Niesaaddraende plant
	+ Equisetophyta
	+ Lycopodiophyta
	+ Psilotophyta
	+ Pteridophyta
* Superdivisie Spermatophyta
	+ Pinophyta
	+ Cycadophyta
	+ Ginkgophyta
	+ Gnetophyta
	+ Magnoliophyta
 |

Die **vaatplante**, **tracheofiete** of **hoër plante** is plante in die koninkryk Plantae wat gespesialiseerde weefsels vir die vervoer van water, minerale, en gefotosinteerde produkte deur die plant. Vaatplante sluit in die varings, kolfmosse, perdesterte, bedeksadiges (blomdraende plante), keëldraende plante en ander naaksadiges. Die wetenskaplike name vir vaatplante is *Tracheophyta* en *Tracheobionta*, maar dit word nie gereeld gebruik nie. Nievaatplante sluit vroeër ontwikkelde stamme in Plantae soos mosse, horingblad, en lewermosse in en lede van ander ryke soos verskeie alge.

Die vaatplante word op twee maniere onderskei:

1. Vaatplante het vaatweefsel wat stowwe deur die plant kan vervoer. Dié eienskap maak dit vir vaatplante moontlik om groter te ontwikkel as nievaatplante wat nie dié gespesialisseerde geleidende weefsels besit nie en daarom beperk is tot betreklik klein groottes.
2. In vaatplante is die hoofgenerasiefase die *sporofiet*, wat 'n diploïed is met twee stelle chromosome per sel. In nievaatplant is die hoofgenerasiefase meestal die *gametofiet*, wat haploïed is met een stel chromosome per sel.

Watervervoer vind in die xileem of floëem plaas: xileem dra water en anorganiese oplossings opwaarts uit die wortels na die blare, terwyl floëem organiese oplossings deur die hele plant vervoer.

Groepe plante wat lignified geleidende weefsel het (xileemvate of tracheïede):

## Lede

* Spoordraende vaatplante
	+ Equisetophyta ~ perdestert
	+ Lycopodiophyta ~ kolfmosse, *spikemosses*, *quillworts*
	+ Psilotophyta ~ wimpervarings
	+ Pteridophyta~ varings

* Saaddraende vaatplante - Superdivisie Spermatophyta
	+ Pinophyta ~ keëldraende plante
	+ Cycadophyta ~ broodbome
	+ Ginkgophyta ~ ginkgo's
	+ Gnetophyta ~ gnetofiete
	+ Magnoliophyta ~ blomplante

## Sien ook

* Nievaatplant
* Stele
* Kategorie:Tracheophyta
# Saadplant

| Spermatophyta Tydperk: Famennium–tans 380–0 m. jaar gelede
PreЄ
Є
O
S
D
C
P
T
J
K
Pg
N
 |
| --- |
|  |
| *Pinus sylvestris*, ’n lid van die Pinophyta. |
| Kladistiese klassifikasie |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Koninkryk: | Plantae  |
| *Klade*: | Tracheophytes  |
| *Klade*: | **Spermatophyta**  |

 |
| **Afdelings** |
| * Gymnospermae
	+ Cycadophyta
	+ Ginkgophyta
	+ Pinophyta
	+ Gnetophyta
	+ Bennettitales†
* Angiospermae
* Pteridospermatophyta†
 |
| Sinonieme |
| * Phanerogamae
* Phaenogamae
 |

Die **spermatofiete** (klade **Spermatophyta**), ook bekend as **fanerogamme** (takson Phanerogamae) of **fenogamme** (takson Phaenogamae), bestaan uit plante wat sade produseer, vandaar die alternatiewe naam **saadplante**. Hulle is ’n onderafdeling van die embriofiete of landplante.

Die term "fanerogamme" is afgelei van die antieke Griekse φανερός *phanerós* ("sigbaar"), in teenstelling met die kriptogamme, van die Griekse κρυπτός *kryptós* ("saam versteek"). Dié terme onderskei die bedekbloeiende plante (kriptogamme, met versteekte seksorgane) van die sigbaar bloeiende plante (fanerogamme, met sigbare seksorgane).

## Beskrywing

Bestaande spermatofiete kom in vyf afdelings voor, waarvan die eerste vier tradisioneel gegroepeer word as Gymnospermae, of Naaksadiges, dus plante met naakte sade:

* Cycadophyta, die sikadees of broodbome, ’n subtropiese en tropiese groep plante,
* Ginkgophyta, wat ’n enkele bestaande spesie van die genus *Ginkgo* insluit,
* Pinophyta, die naaldbome, wat keëldraende bome en struike is, en
* Gnetophyta, verskeie houtagtige plante in die oorblywende genusse *Ephedra*, *Gnetum* en *Welwitschia*.

Die vyfde bestaande afdeling is die plante wat se voortplanting blomme behels, ook bekend as Angiospermae of Magnoliophyta – dit is die grootste en uiteenlopendste groep spermatofiete:

* Angiospermae, die blomplante, het sade wat in ’n vrug bedek is, anders as die Naaksadiges.

Benewens die vyf bestaande taksons wat hier bo genoem word, bevat fossielrekords bewyse van baie uitgestorwe groepe saadplante, onder meer:

* Pteridospermae, die sogenaamde saadvarings, veral uit die Paleosoïkum.
* *Glossopteris* was die volopste boomgenus in die antieke suidelike superkontinent Gondwana tydens die Perm-periode.

Teen die Trias-periode het saadvarings afgeneem in ekologiese belangrikheid, en lede van moderne Gymnospermae-groepe was volop en oorheersend tot aan die einde van die Kryt-periode, toe die Angiospermae begin floreer het.

## Verwysings

## Skakels

* Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Saadplant.

* Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.