# 1 November

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **November 2025** | >> |
| So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 |  |  |  |  |  |  |
| Al die dae |

**1 November** is die 305ste dag van die jaar (306ste in skrikkeljare) in die Gregoriaanse kalender, met nog 60 dae oor.

## Gebeure

Die skepping van Adam in die Sixtynse kapel uitgebeeld.
* 837 – Pous Gregorius IV stel Allerheilige feesdag in.
* 1503 – Pous Julius II volg Pous Pius III op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 1512 – Die plafon van die Sixtynse kapel, deur Michelangelo geskilder, word vir die eerste keer aan die publiek ten toon gestel.
* 1521 – Die Straat van Magellaan, die seestraat net suid van die Suid-Amerikaanse vasteland wat die Stille- en die Atlantiese Oseane met mekaar verbind, word vir die eerste keer deur Ferdinand Magellaan deurvaar.
* 1604 – Die tragedie van William Shakespeare, Othello, word vir die eerste keer by die Paleis van Whitehall in Londen opgevoer.
* 1610 – Pous Paulus V verklaar Charles Borromeo heilig.
* 1611 – Die romantiese komedie van William Shakespeare, *The Tempest*, word vir die eerste keer by die Whitehall Paleis in Londen opgevoer.
* 1658 – Pous Alexander VII verklaar Thomas van Villanova heilig.
* 1683 – Die Britse kroonkolonie van New York word onderverdeel in 12 graafskappe.
* 1745 – Pous Benedictus XIV publiseer *Vix Pervenit* oor woekerwins en ander oneerlike wins.
* 1755 – Lissabon in Portugal word vernietig deur ’n geweldige aardbewing en tsunami. Na raming het tussen sestig- tot negentigduisend mense gesterf.
* 1765 – Die Britse Parlement vaardig die Seëlwet uit in die 13 kolonies om die Britse militêre aksies in Noord-Amerika te help finansier.
* 1800 – Die Amerikaanse president, John Adams, neem sy intrek in die presidensiële woning, alombekend as die Withuis.
* 1848 – Die eerste mediese skool vir vroue (*Boston Female Medical School*) open in Boston, Massachusetts.
* 1859 – Sardinië-Frankryk en Oostenryk teken 'n vredesooreenkoms in Zürich
* 1861 – Amerikaanse Burgeroorlog: Die President van die V.S.A., Abraham Lincoln, stel George McClellan aan as bevelvoerder van die Unie weermag. Hy vervang Winfield Scott, reeds in gevorderde leeftyd.
* 1876 – Nieu-Seeland se provinsiale regeringstelsel word gestaak.
* 1894 – Die Russiese Tsaar Aleksander III sterf en word deur sy seun Nikolaas II opgevolg.
* 1902 – By Glentana word 'n droogdok bo-op 'n skerp rots neergesit, die Doks van Glentana.
* 1914 – Eerste Wêreldoorlog: Die Slag van Coronel vind plaas. Dit is die eerste Britse nederlaag van diè oorlog.
* 1918 – Noord-Jemen word van die Ottomaanse Ryk onafhanklik.
* 1918 – ’n Treinongeluk in New York eis die lewens van 93 mense.
* 1922 – Die Ottomaanse Ryk kom tot ’n einde toe die laaste sultan, Mehmet VI, abdikeer.
* 1943 – Tweede Wêreldoorlog: Operasie Goodtime word van stapel gestuur met die Amerikaanse inval te Bouganville in die Solomon-eilande.
* 1950 – Die NG gemeente Marondera as Marandellas in die huidige Zimbabwe gestig.
* 1950 – Pous Pius XII verkondig die dogma van Maria se hemelopneming.
* 1950 – Sluipmoordpoging van die Puerto Rikaanse nasionaliste Griselio Torresola en Oscar Collazo op die President van die Verenigde State, Harry S. Truman.
* 1952 – Operation Ivy: Die VSA se eerste suksesvolle waterstofbomontploffing met die kodenaam “Mike” [“m” vir megaton], te Eniwetok-eiland op die Bikini-atol in die Stille Oseaan.
* 1954 – Die Front de Libération Nationale begin die Algerynse Onafhanklikheidsoorlog teen Franse heerskappy, met guerrilla-aanvalle in verskeie dele van Algerië.
* 1955 – ’n United Airlines DC-6B ontplof midde-in vlug en stort te Longmont, Colorado neer, met 44 insittendes wat te sterwe kom.
* 1955 – Die Viëtnamoorlog breek tussen die Noord- en Suid-Viëtnamese weermagte uit.
* 1960 – Die Amerikaanse president, John F. Kennedy, stel sy idee van ’n vredeskorps bekend tydens sy verkiesingsveldtog.
* 1963 – Die Arecibo-observatorium, met die wêreld se grootste radioteleskoop, word amptelik in gebruik geneem in Arecibo, Puerto Rico.
* 1969 – Na sewe jaar aan die bopunt van die gewildheidsleer, bereik Elvis Presley se liedjie *Suspicious Minds* die nommer een-posisie op *Billboard Music* se trefferlys.
* 1973 – Watergateskandaal: Leon Jaworski word aangestel as die nuwe spesiale aanklaer vir die Watergate-ondersoek.
* 1981 – Antigua en Barbuda verkry hulle onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk van Brittanje.
* 1993 – Die Maastrichtverdrag tree in werking en die Europese Unie word amptelik gestig.
* 1998 – Die Europese Hof vir Menseregte word ingestel.
* 1998 – Suid-Afrika wen die eindstryd van die eerste Kampioenetrofee in Bangladesj met vier paaltjies teen Wes-Indië.

## Geboortes

* 1672 – Guillaume Chenu de Chalezac, Franse avonturier († 1731).
* 1778 – Gustav IV Adolf van Swede († 1837).
* 1798 – Sir Benjamin Guinness, Ierse bierbrouer en filantroop († 1868).
* 1801 – Vincenzo Bellini, Italiaanse komponis († 1835).
* 1835 – Sir George Pomeroy Colley, 'n Britse soldaat en Goewerneur van Natal, sterf tydens die Slag van Majuba († 1881).
* 1855 – Folkert Wilko Hesse, Suid-Afrikaanse argitek van Nederlandse herkoms († 1923).
* 1864 – Prinses Elisabeth van Hesse-Darmstadt, vrou van groothertog Sergei Aleksandrowitsj van Rusland († 1918).
* 1867 – Dr. Hendrik Petrus van der Merwe, Afrikaanse kerkleier († 1926).
* 1871 – Stephen Crane, Amerikaanse joernalis, skrywer en digter († 1900).
* 1877 – Roger Quilter, Britse komponis († 1953).
* 1880 – Alfred Wegener, Duitse meteoroloog en geofisikus († 1930).
* 1880 – Sholom Asch, Pools-Amerikaanse skrywer († 1957).
* 1886 – Hermann Broch, Oostenrykse skrywer († 1951).
* 1889 – Mabel Jansen, Suid-Afrikaanse opvoedkundige, joernalis, skrywer en politikus. († 1979).
* 1892 – Alexander Alekhine, Russiese skaakspeler († 1946).
* 1895 – Lewis Martin, Amerikaanse akteur († 1974).
* 1902 – Eugen Jochum, Duitse dirigent († 1987).
* 1923 – Gordon R. Dickson, Kanadese skrywer († 2001).
* 1923 – Victoria de los Angeles, Spaanse sopraan († 2005).
* 1929 – Roy Dryburgh, Suid-Afrika se agt-en-twintigste Springbokkaptein († 2000).
* 1934 – William Mathias, Walliese komponis († 1992).
* 1935 – Gary Player, Suid-Afrikaanse gholfspeler.
* 1942 – Marcia Wallace, Amerikaanse aktrise († 2013).
* 1949 – David Foster, Kanadese musikant, musiekvervaardiger, komponis, liedjieskrywer en verwerker.
* 1950 – Laurika Rauch, Suid-Afrikaanse sangeres.
* 1957 – Lyle Lovett, Amerikaanse sanger, liedjieskrywer, platevervaardiger en akteur.
* 1962 – Anthony Kiedis, Amerikaanse sanger, liedjieskrywer en akteur (*Red Hot Chili Peppers*).
* 1963 – Rick Allen, Britse tromspeler (Def Leppard).
* 1972 – Anrich Herbst, Suid-Afrikaanse TV- en filmakteur.
* 1973 – Aishwarya Rai, bekroonde Indiese aktrise in Bollywoodrolprente.
* 1999 – Dillon Windvogel, Suid-Afrikaanse filmakteur en danser.

## Sterftes

* 1783 – Carolus Linnaeus, Sweedse plantkundige en bioloog (\* 1741).
* 1903 – Theodor Mommsen, Duitse politikus, skrywer en ontvanger van die Nobelprys vir Letterkunde, 1902 (\* 1817).
* 1904 – Willem Eduard Bok, Transvaalse staatsekretaris, na wie Boksburg genoem is (\* 1846).
* 1918 – Ewald Auguste Esselen, Prokureur-generaal van die Zuid-Afrikaansche Republiek (\* 1858).
* 1952 – Dixie Lee, Amerikaanse aktrise (\* 1911).
* 1956 – Pietro Badoglio, Italiaanse soldaat en staatsman (\* 1871).
* 1956 – Gideon Brand van Zyl, Suid-Afrikaanse politikus en sewende Goewerneur-generaal van Suid-Afrika (1946–1950) (\* 1873).
* 1972 – Ezra Pound, Amerikaanse digter (\* 1885).
* 1979 – Mamie Eisenhower, Eerste Dame van Amerika (\* 1896).
* 1982 – James Broderick, Amerikaanse akteur (\* 1927).
* 1985 – Phil Silvers, Amerikaanse akteur en komediant (\* 1911).
* 1991 – Mary Ainslee, Amerikaanse aktrise (\* 1919).
* 2003 – Daishiro Yoshimura, Japannese sokkerspeler (\* 1947).
* 2006 – Adrienne Shelly, Amerikaanse aktrise (\* 1966).
* 2015 – Günter Schabowski, DDR-politikus (\* 1929).
* 2015 – Fred Thompson, Amerikaanse akteur en politikus (\* 1942).
* 2016 – Nico Carstens, Suid-Afrikaanse trekklavierspeler, komponis en boereorkesleier (\* 1926).
* 2017 – Brad Bufanda, Amerikaanse akteur (\* 1983).
* 2021 – Nelson Freire, Brasiliaanse klassieke pianis (\* 1944).

## Vakansiedae

* Wêreldvegetariërdag
* Rooms-Katolieke Kerk – Heilige dag van Verskuldiging, Allerheilige.
* Vakansiedag in Spanje, Italië en Kroasië.
* Lá Samhna, die tradisionele eerste dag van die Winter in moderne Ierland, sien ook Samhain.
* Meksiko en die Verenigde State – Dag van die Dooies.