# 13 September

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **September 2025** | >> |
| So | Ma | Di | Wo | Do | Vr | Sa |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |  |  |  |
| Al die dae |

**13 September** is die 256ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (257ste in skrikkeljare). Daar volg nog 109 dae.

## Gebeure

* 533 – Belisarius se legioene verslaan Gelimer en die Vandale by die Slag van Ad Decimum, waarmee die *herowering van die Weste* onder Bisantynse keiser Justinianus I begin.
* 604 – Pous Sabinianus volg Pous Gregorius I op.
* 1276 – Pous Johannes XXI volg Pous Adrianus V op.
* 1394 – Jode word uit Frankryk verdryf op bevel van Karel VI.
* 1677 – Pietro Vito Ottoboni (later Pous Alexander VIII) word kardinaal-priester van S. Maria in Trastevere.
* 1759 – Die Slag op die Abraham-Ebene by Québec beslis die *Frans-Indiaanse oorlog* in die guns van die Verenigde Koninkryk.
* 1838 – Pous Gregorius XVI stel Engelbert Sterckx, aartsbiskop van Mechelen, asook Filippo De Angelis, aartsbiskop-biskop van Montefiascone aan as kardinale.
* 1882 – Die magte van kolonel Ahmad Urabi, leier van die Egiptiese nasionalistiese beweging wat teen die Europees-ondersteunde regering van die Khedive Tawfiq rebelleer, word deur die Britse Leër onder sir Garnet Wolseley verslaan by die Slag van Tall al Kabir.
* 1922 – Hoogste temperatuur gemeet: 58 °C (opgeteken in al-Aziziyal in Libië).
* 1979 – Venda word die derde van vier Suid-Afrikaanse tuislande om onder die apartheidsbeleid 'onafhanklikheid' te verkry. Die onafhanklikheid word nêrens behalwe in Suid-Afrika en in die ander onafhanklike tuislande erken nie.
* 1987 – Goiânia-voorval: 'n Radioaktiewe voorwerp word uit 'n verlate hospitaal in Goiânia, Brasilië, gesteel en baie mense word aan bestraling blootgestel.
* 1993 – Ná maandelange geheime onderhandelinge in Noorweë, word die Oslo-vredesverdrag in Washington, D.C. deur die Palestynse Bevrydingsorganisasie en Israel onderteken.

## Geboortes

* 1087 – Johannes II, keiser van die Bisantynse Ryk († 1143).
* 1801 – Alfred Donné, Franse bakterioloog, dokter en bekend vir die ontdekking van *trichomonas vaginalis* en leukemie; ook die uitvinder van die fotoëlektriese mikroskoop († 1878).
* 1814 – Nicolaas Beets, ook bekend onder die pseudoniem *Hildebrand*, was 'n Nederlandse skrywer, digter en hoogleraar († 1903).
* 1819 – Clara Schumann, Duitse pianis, komponis en klavierpedagoog en eggenote van Robert Schumann († 1896).
* 1830 – Marie von Ebner-Eschenbach, Oostenrykse skrywer († 1916).
* 1903 – Claudette Colbert, Frans-Amerikaanse aktrise († 1996).
* 1904 – Gladys George, Amerikaanse aktrise († 1954).
* 1908 – Mae Questel, Amerikaanse aktrise († 1998).
* 1910 – Helen Cohan, Amerikaanse aktrise († 1996).
* 1916 – Roald Dahl, Walliese romanskrywer († 1990).
* 1924 – Scott Brady, Amerikaanse akteur († 1985).
* 1925 – Mel Tormé, Amerikaanse sanger-liedjieskrywer en akteur († 1999).
* 1930 – Patsy King, Australiese aktrise († 2026).
* 1931 – Barbara Bain, Amerikaanse aktrise.
* 1939 – Richard Kiel, Amerikaanse akteur en stemkunstenaar († 2014).
* 1940 – Óscar Arias, president van Costa Rica, Nobelprys-wenner.
* 1941 – Tadao Ando, Japannese argitek.
* 1942 – Charles Nqakula, Suid-Afrikaanse politikus.
* 1944 – Jacqueline Bisset, Engelse aktrise en vervaardiger.
* 1948 – Nell Carter, Amerikaanse aktrise en sangeres († 2003).
* 1950 – Douglas Lenat, Amerikaanse rekenaarwetenskaplike en navorser in kunsmatige intelligensie († 2023).
* 1951 – Salva Kiir Mayardit, Soedanese politikus, eerste president van Suid-Soedan.
* 1951 – Jean Smart, Amerikaanse aktrise.
* 1957 – Bongbong Marcos, president van die Filippyne.
* 1966 – Maria Furtwängler, Duitse geneeskundige en aktrise.
* 1969 – Tyler Perry, Amerikaanse aktrise en vervaardiger.
* 1969 – Shane Warne, Australiese krieketspeler († 2022).
* 1970 – Louise Lombard, Engelse aktrise.
* 1995 – Robbie Kay, Engelse akteur.

## Sterftes

* 81 – Keiser Titus, tiende Romeinse Keiser (\* 39).
* 1506 – Andrea Mantegna, die eerste Renaissance-kunstenaar van Noord-Italië (\* 1431).
* 1592 – Michel de Montaigne, Franse filosoof en essayis (\* 1533).
* 1598 – Filips II van Spanje, heerser van Kastilië (\* 1527).
* 1872 – Ludwig Feuerbach, Duitse filosoof (\* 1804).
* 1904 – J.W. van der Rijst, skrywer van die eerste handleiding vir Afrikaanse spraakkuns (\* 1828).
* 1919 – Albert Henry Hime, Eerste Minister van Natal (\* 1842).
* 1934 – Sam Allen, Amerikaanse akteur (\* 1861).
* 1971 – Lin Biao, Chinese generaal en politikus.
* 1973 – Hettie Smit, skuilnaam van mev. S.J. van Vuuren, Afrikaanse skrywer (\* 1908).
* 1973 – Betty Field, Amerikaanse aktrise (\* 1913).
* 1977 – Leopold Stokowski, Britse dirigent (\* 1882).
* 1987 – Mervyn LeRoy, Amerikaanse akteur en vervaardiger (\* 1900)
* 1996 – Tupac Shakur, Amerikaanse rapper, in Las Vegas doodgeskiet (\* 1971).
* 1998 – Owen Horwood, Suid-Afrikaanse politikus, Minister van Finansies (\* 1916).
* 1999 – Benjamin Bloom, Amerikaanse sielkundige en akademikus (\* 1913).
* 2002 – George Hills, Britse geskiedkundige van Spaans-Britse afkoms (\* 1918).
* 2022 – Jean-Luc Godard, Frans-Switserse filmregisseur, draaiboekskrywer en filmkritikus (\* 1930).
* 2023 – Roger Whittaker, Britse sanger-liedjieskrywer en musikant (\* 1936).
* 2024 – Pravin Gordhan, Suid-Afrikaanse politikus en minister van finansies (\* 1949).

## Vakansies, vierings en waarnemingsdae

* Feesdag van Pous Nicolaas I die Grote in die Rooms-Katolieke Kerk.

## Gepubliseer

### Teologie

* 1758 – A Quo Die – Oor Christelike eenheid - deur Pous Clemens XIII.