# Promiskuïteit

**Promiskuïteit** of **losbandigheid** is die gebruik om dikwels seksuele omgang te hê met verskillende seksmaats, of onoordeelkundigheid in die keuse van seksmaats. Die term kan 'n morele oordeel dra as die sosiale ideaal vir seksuele aktiwiteit monogame verhoudings is. 'n Algemene voorbeeld van gedrag wat deur baie kulture as promiskueer beskou word, is die enkelafspraak (*one night stand*), en die frekwensie word deur navorsers gebruik as 'n merker vir losbandigheid.

Watter seksuele gedrag deur gemeenskappe as promiskuus beskou word, wissel tussen kulture, asook die voorkoms van losbandigheid. Verskillende standaarde word dikwels toegepas op verskillende geslagte en siviele statute. Feministe het tradisioneel aangevoer dat daar 'n beduidende dubbele standaard bestaan tussen hoe mans en vroue vir losbandigheid beoordeel word. Histories gesien het stereotipes benamings vir die promiskuuse vroue geneig om negatief te wees, soos "die slet " of "die hoer", terwyl die manlike stereotipes meer gevarieerd is, waarvan sommige die goedkeuring uitdruk, soos "die stoetbul" of "die speler", terwyl ander impliseer maatskaplike afwyking, soos "die rokjagter" of  "die filander". 'n Wetenskaplike studie wat in 2005 gepubliseer is, het bevind dat losbandige mans en vroue beide geneig is tot afwykende oordeel.

## By diere

Promiskuïteit is algemeen by baie diersoorte. Sommige spesies het promiskuuse paringstelsels, wat wissel van poliandrie en poligenie na paringstelsels met geen stabiele verhoudings waar paring tussen twee individue 'n eenmalige gebeurtenis is. Baie spesies vorm stabiele paarbande, maar bly steeds met ander individue buite die paar. In biologie, word voorvalle van promiskuïteit in spesies wat paarbindings vorm, gewoonlik genoem ekstrapaarkopulasies.

## By mense

Om mense se seksuele gedrag akkuraat te beoordeel, is moeilik, aangesien sterk sosiale en persoonlike motivering voorkom, afhangende van sosiale sanksies en taboes, om die gerapporteerde seksuele aktiwiteit te verminder of te oordryf.

Amerikaanse eksperimente in 1978 en 1982 het bevind dat die meeste mans gewillig was om seks te hê met vroue wat hulle nie ken nie, van gemiddelde aantreklikheid, wat hulle voorgestel het. Geen vrou het daarenteen ingestem om sulke stellings van mans van gemiddelde aantreklikheid te aanvaar nie. Terwyl mans in die algemeen gemaklik was met die versoeke, het vroue gereageer met skok en afgryse, ongeag hul gewilligheid.

Die aantal seksmaats wat mense in hul leeftye gehad het, wissel baie in 'n bevolking. In 'n landwye opname in 2007 in die Verenigde State is bevind dat die mediaan aantal vroulike seksmaats gerapporteer deur mans sewe was en die mediaan aantal manlike vennote wat deur vroue aangemeld is, vier was. Die mans het moontlik hul aantal vennote oordryf, vroue het 'n aantal laer getoon as die werklike getal, of 'n minderheid vroue het 'n groter getal as die meeste ander vroue gehad om 'n gemiddelde hoër as die mediaan of al die bogenoemde te skep. Ongeveer 29% van mans en 9% van vroue het na berig dat hulle meer as 15 seksuele vennote in hul leeftyd gehad het. Studies oor die verspreiding van seksueel oordraagbare infeksies toon konsekwent 'n klein persentasie van die bestudeerde bevolking het meer vennote as die gemiddelde man of vrou, en 'n kleiner aantal mense het minder as die statistiese gemiddelde. 'n Belangrike vraag in die epidemiologie van seksueel oordraagbare infeksies is of hierdie groepe meestal ewekansig met seksuele vennote van 'n bevolking of binne hul sosiale groepe kopieer.

'n 2006-stelselmatige oorsig om data uit 59 lande wêreldwyd te ontleed, het geen verband gevind tussen plaaslike seksuele gedragstendense, soos aantal seksuele vennote en seksuele gesondheidstatus nie. Veel meer voorspellend van seksuele gesondheid status is sosio-ekonomiese faktore soos armoede en mobiliteit. Ander studies het voorgestel dat mense met verskeie toevallige seksmaats meer geneig sal wees om seksueel oordraagbare infeksies te diagnoseer.

Ernstige en impulsiewe losbandigheid, tesame met 'n verpligte drang om betrokke te raak by onwettige seks met aangehegte individue, is 'n algemene simptoom van grenslynpersoonlikheidsteuring, histrioniese persoonlikheidsversteuring en antisosiale persoonlikheidsversteuring, maar sommige promiskuuse individue het nie hierdie afwykings nie.

## Verwysings