Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Мэджарэй

Мэджарэйым и нып
Мэджарэйыр картым тетэу
**Мэджарэй** – Еуропэм хэт къэралыгъу. Къэлэ шъхьаIэр – Будапешт. ЦIыфэу нэбгырэ млн 10-м фэдиз щэпсэу (дунаемкIэ я-84). Хэгэгум чIырэу иIэр 93 030 км² (дунаемкIэ я-109). БзэшъхьаIэр – хунгарыбз.

ДЛО-м ыкIи Еуро Зэкъотыныгъэм ахахьэ.

Хэгъэгу лIышъхьэр – Каталин Новак.

Къэралыгъо тхьаматэр – Виктор Орбан.

## Географие

Еуропэм ыгу ит. Аустриер, Словакиер, Руманиер, Украинэр, Сербиер, Хорватиер, Словениер пэгъунэгъух.

## Къэралыгъо щытыкIэр

Унитар хасэ (парламент) республикэу щыт Хунгариер. Ахъщэу агъэфедэрэр – *форинт*.

## Зэпыщэхэр
# Ливие

Ливием и нып
Ливиер картым тетэу
**Ливие** – Африкэм ит къэралыгъу. Арап къэралыгъомэ ащыщ. Нэбгырэ млн 5 фэдиз щэпсэу. КъэлэшъхьаIэр – Триполи.

## Тарихъ

Ливием и лIышъхьэу бэрэ щытыгъ Муаммар Каддафи. Ау 2011-рэ гъэм зао рашIылIи, Каддафи заукIым, бырсыр мыухыжьыр яIэ хъугъэ.

## Географие

Гъунэгъухэр: Тунис, Мысыр, Алжир, Чад, Нигер, Судан.
# Гурыт Африкэ Республикэ

Гурыт Африкэ Республикэым и нып
Гурыт Африкэ Республикэыр картым тетэу
**Гурыт Африкэ Республикэ** – Африкэм ит къэралыгъу. КъэлэшъхьаIэхэр - Банги. Нэбгырэ млн 5 къехъу щэпсэу. Хэгэгум чIырэу иIэр 622 984 км². БзэшъхьаIэхэр - францыбзэ, санго.

Къэрал лIышъхьэр - Катрин Самба-Панза. Хэгъэгу тхьаматэр - Махамат Камун.

## Географие

Гъунэгъухэр: Судан, Республикэу Конго, Демократик Республикэу Конго, Камерун, Чад.

Африкэм ыкум ит.

## Тарихъ

1960-рэ илъэсым шъхьафитэу хъугъэ. Бэрэ Францием и колониеу щытыгъэ.
# Индонезие

Индонезием и нып
Индонезиер картым тетэу
**Индонезие**, **Республикэу Индонезие** – Азием и тыгъэкъокIыпIэ-къыблэ лъэныкъом щыIэ къэралыгъу. Къэлэ шъхьаIэр - Джакартэ. ЦIыфэу нэбгырэ млн 253-м къехъу щэпсэу. Хэгэгум чIырэу иIэр 1 904 569 км² . БзэшъхьаIэр - индонезиябзэ.

ДЛО-м хахьэ.

Хэгъэгу лIышъхьэр – Джоко Видодо.

Гуадзэр – Юсуф Калла.

## ЦIыфхэр

## Географие

Океан Шъэфымымрэ, Инд Океанымрэ азфагу ит. Гъунэгъухэр: Сингапур, Малайзие, ТыгъэкъокIыпIэ Тимор, Папуа-ГвинеякI.

## Тарихъ

Зы лъэхъанэ горэм Нидерландхэм я колониеу щытыгъэ.

## Зэпыщэхэр
# Чукотыбзэ

Чукотыбзэ зыӀорэ хъулъфыгъ
**Чукотыбзэ** (**Чукотыбзэ**:*ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ*) ары чукчихэр ябзэу Чукчэ автономнэ хэкум щыпсэухэрэм агъэфедэрэр.

## Алфавит

Джырэ орфографием мы хьарыфхэр къыгъэфедэх:

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё | Ж ж |
| З з | И и | Й й | К к | Ӄ ӄ | Л л | Ԓ ԓ | М м |
| Н н | Ӈ | О о | П п | Р р | С с | Т т | У у |
| Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы |
| Ь ь | Э э | Ю ю | Я я | ʼ |  |  |  |

### Латин хьарыф

1931-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 1937-рэ илъэсым нэс охътэ кӀэкӀкӀэ агъэфедагъ.

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Ā ā | B b | C c | D d | Е е | Ē ē | Ə ə |
| Ə̄ ə̄ | F f | G g | H h | I i | Ī ī | J j | K k |
| L l | M m | N n | Ŋ ŋ | O o | Ō ō | P p | Q q |
| R r | S s | T t | U u | Ū ū | V v | W w | Z z |
| Ь ь |  |  |  |  |  |  |  |

## Грамматик

## Сайт

Чукотыбзэ Википедиер Викимедиа Инкубаторым щыӀ.

## Зэпыщэхэр