Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ԥхынгәымза 16

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<
 | **Ԥхынгәымза** |  >>
 |
| Ашә
 | Аҩ
 | Ах
 | Аԥ
 | Ахә
 | Ас
 | Амҽ
 |
|  |  | 1
 | 2
 | 3
 | 4
 | 5
 |
| 6
 | 7
 | 8
 | 9
 | 10
 | 11
 | 12
 |
| 13
 | 14
 | 15
 | 16
 | 17
 | 18
 | 19
 |
| 20
 | 21
 | 22
 | 23
 | 24
 | 25
 | 26
 |
| 27
 | 28
 | 29
 | 30
 | 31
 |  |  |
|  |  |
| **2026** |

**Ԥхынгәымза́ 16** (Ԥхынгәымза́ жәа́ф), *Иу́ль 16*, *Ԥхынгәы́ 16* — григориантәи амзар 197 тәи амш (198 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 168 мшы.

## Ахҭысқәа

* 622 — аԥсылман мзар алагамҭа
* 1054 — римтәи апапа ихаҭарнак Софиа лныхабааҟны ашәҟәы нижьит Михаил Керуларитәи апатриарх имаҵура иамхреи аныха иаҟәгареи ртәы зҳәоз
* 1676 — ашҳам иазку аусқәа: маркиза де Бренвилье лашьеи лашьцәеи ахәшә ахьрылҭаз азы ашьра лықәҵоуп
* 1945 — атомтә бомба раԥхьаӡакәны қәҿиарала аԥышәара мҩаԥысит (асахь.) на полигоне ЕАА аштат Ньиу-Мексико ахысырҭаҟны
* 1950 — Мараканасо —бразилиатәи ашьапылампыл асра аҭоурых аҟны агәкаҳара ду аныҟалаз
* 1951 — бостонтәи аҭыжьырҭаҟны икьыԥхьын ароман «Над пропастью во ржи»
* 1969 — раԥхьаӡакәны аҭоурых аҟны ауаа акосмостә обиект ашҟа излацаз аӷба «Аполлон-11» аԥырра азырхиара
* 1990 — УССР Иреиҳаӡоу Асовет Адекларациа аднакылеит Украина аҳәынҭқарратә суверенитет азы
* 1994 — Шумеикераа ркомета — Левии Иупитери еиҿаҳаит

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит

|  |
| --- |
| * Ажьырныҳәамза
* Жәабранмза
* Хәажәкырамза
* Мшаԥымза
* Лаҵарамза
* Рашәарамза
* Ԥхынгәымза
* Нанҳәамза
* Цәыббрамза
* Жьҭаарамза
* Абҵарамза
* Ԥхынҷкәынмза
 |
# Аиталиа бызшәа

Аиталиа бызшәа
Аиталиа бызшәа акурзивтә форма.

**Аиталиа бызшәа**, *Аиталиан бызшәа* (аитал. italiano, lingua italiana)

## Алитература

* Raffaele Simone, *Enciclopedia dell'italiano*, Treccani, 2010.
* Fabrizio Berloco, *The Big Book of Italian Verbs: 900 Fully Conjugated Verbs in All Tenses. With IPA Transcription, 2nd Edition*, Lengu, 2018. 9788894034813
* Palermo Massimo, *Linguistica italiana*, Il Mulino, 2015. 9788815258847

## Азгәаҭақәа
# Ԥхынгәымза 15

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  <<
 | **Ԥхынгәымза** |  >>
 |
| Ашә
 | Аҩ
 | Ах
 | Аԥ
 | Ахә
 | Ас
 | Амҽ
 |
|  |  | 1
 | 2
 | 3
 | 4
 | 5
 |
| 6
 | 7
 | 8
 | 9
 | 10
 | 11
 | 12
 |
| 13
 | 14
 | 15
 | 16
 | 17
 | 18
 | 19
 |
| 20
 | 21
 | 22
 | 23
 | 24
 | 25
 | 26
 |
| 27
 | 28
 | 29
 | 30
 | 31
 |  |  |
|  |  |
| **2026** |

**Ԥхынгәымза́ 15** (Ԥхынгәымза́ жәо́хә), *Иу́ль 15*, *Ԥхынгәы́ 15* — григориантәи амзар 196 тәи амш (197 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 169 мшы.

## Ахҭысқәа

1099 — Иерусалим актәи аџьартә ныҟәараан агара

1240 — Александр Неватәи ашведқәа даныриааиз

1410 —  Тевтонсктәи аорден Гриунвальдтәи аибашьраан аҵахара

1741 —  Алиаска раԥхьатәи европаа рыӡхыҵра

1799 — афранцыз капитан Мысра  Розеттатәи ахаҳә ибеит

1815 — Наполеон англыз ӷба «Беллерофонт»  акаԥдан иҽииҭеит (асахь.)

1823 — Рим Ацқьа Павел ихьӡ зху ажәытәӡатәи абазилика нықәццышәаа ицеит

1870 — Џьорџьиа хынҳәны ЕАА еиҭа рылалеит

1905 — икьыԥхьын Арсен Лиупен изкыз раԥхьатәи ажәабжьқәа

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит

|  |
| --- |
| * Ажьырныҳәамза
* Жәабранмза
* Хәажәкырамза
* Мшаԥымза
* Лаҵарамза
* Рашәарамза
* Ԥхынгәымза
* Нанҳәамза
* Цәыббрамза
* Жьҭаарамза
* Абҵарамза
* Ԥхынҷкәынмза
 |
# 1099

|  |  |
| --- | --- |
| **Азқьышықәсқәа:**  | I · **II** · III
 |
| **Ашәышақәсқәа:**  | X · **XI** · XII
 |
| **Ашықәсқәа:** | 1096 · 1097 · 1098  **1099** 1100 · 1101 · 1102
 |

**1099 (зқьы ԥшьынҩажәи зеижә) шықәса** — иулиантәи амзар 1099-тәи ашықәс ауп.

## Ахҭысқəа

### Ажьырныҳәамза

### Жәабранмза

### Хәажәкырамза

### Мшаԥымза

### Лаҵарамза

### Рашәарамза

### Ԥхынгәымза

### Нанҳәамза

### Цәыббрамза

### Жьҭаарамза

### Абҵарамза

### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
# 1240

|  |  |
| --- | --- |
| **Азқьышықәсқәа:**  | I · **II** · III
 |
| **Ашәышақәсқәа:**  | XII · **XIII** · XIV
 |
| **Ашықәсқәа:** | 1237 · 1238 · 1239  **1240** 1241 · 1242 · 1243
 |

**1240 (зқьы ҩышәи ҩынҩажәа) шықәса** — иулиантәи амзар 1240-тәи ашықәс ауп.

## Ахҭысқəа

### Ажьырныҳәамза

### Жәабранмза

### Хәажәкырамза

### Мшаԥымза

### Лаҵарамза

### Рашәарамза

### Ԥхынгәымза

### Нанҳәамза

### Цәыббрамза

### Жьҭаарамза

### Абҵарамза

### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
# 1410

|  |  |
| --- | --- |
| **Азқьышықәсқәа:**  | I · **II** · III
 |
| **Ашәышақәсқәа:**  | XIV · **XV** · XVI
 |
| **Ашықәсқәа:** | 1407 · 1408 · 1409  **1410** 1411 · 1412 · 1413
 |

**1410 (зқьы ԥшьышәи жәаба) шықәса** — иулиантәи амзар 1410-тәи ашықәс ауп.

## Ахҭысқəа

### Ажьырныҳәамза

### Жәабранмза

### Хәажәкырамза

### Мшаԥымза

### Лаҵарамза

### Рашәарамза

### Ԥхынгәымза

### Нанҳәамза

### Цәыббрамза

### Жьҭаарамза

### Абҵарамза

### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
# 1741

|  |  |
| --- | --- |
| **Азқьышықәсқәа:**  | I · **II** · III
 |
| **Ашәышақәсқәа:**  | XVII · **XVIII** · XIX
 |
| **Ашықәсқәа:** | 1738 · 1739 · 1740  **1741** 1742 · 1743 · 1744
 |

**1741 (зқьы быжьшәи ҩынҩажәи акы) шықәса** — иулиантәи амзар 1741-тәи ашықәс ауп.

## Ахҭысқəа

### Ажьырныҳәамза

### Жәабранмза

### Хәажәкырамза

### Мшаԥымза

### Лаҵарамза

### Рашәарамза

### Ԥхынгәымза

### Нанҳәамза

### Цәыббрамза

### Жьҭаарамза

### Абҵарамза

### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
# 1815

|  |  |
| --- | --- |
| **Азқьышықәсқәа:**  | I · **II** · III
 |
| **Ашәышақәсқәа:**  | XVIII · **XIX** · XX
 |
| **Ашықәсқәа:** | 1812 · 1813 · 1814  **1815** 1816 · 1817 · 1818
 |

**1815 (зқьы аашәи жәохә) шықәса** — иулиантәи амзар 1815-тәи ашықәс ауп.

## Ахҭысқəа

### Ажьырныҳәамза

### Жәабранмза

### Хәажәкырамза

### Мшаԥымза

### Лаҵарамза

### Рашәарамза

### Ԥхынгәымза

### Нанҳәамза

### Цәыббрамза

### Жьҭаарамза

### Абҵарамза

### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
# 1870

|  |  |
| --- | --- |
| **Азқьышықәсқәа:**  | I · **II** · III
 |
| **Ашәышақәсқәа:**  | XVIII · **XIX** · XX
 |
| **Ашықәсқәа:** | 1867 · 1868 · 1869  **1870** 1871 · 1872 · 1873
 |

**1870 (зқьы аашәи хынҩажәи жәаба́) шықәса** — иулиантәи амзар 1870-тәи ашықәс ауп.

## Ахҭысқəа

### Ажьырныҳәамза

### Жәабранмза

### Хәажәкырамза

### Мшаԥымза

### Лаҵарамза

### Рашәарамза

### Ԥхынгәымза

### Нанҳәамза

### Цәыббрамза

### Жьҭаарамза

### Абҵарамза

### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
# 1823

|  |  |
| --- | --- |
| **Азқьышықәсқәа:**  | I · **II** · III
 |
| **Ашәышақәсқәа:**  | XVIII · **XIX** · XX
 |
| **Ашықәсқәа:** | 1820 · 1821 · 1822  **1823** 1824 · 1825 · 1826
 |

**1823 (зқьы аашәи ҩажәи хԥа) шықәса** — иулиантәи амзар 1823-тәи ашықәс ауп.

## Ахҭысқəа

### Ажьырныҳәамза

### Жәабранмза

### Хәажәкырамза

### Мшаԥымза

### Лаҵарамза

### Рашәарамза

### Ԥхынгәымза

### Нанҳәамза

### Цәыббрамза

### Жьҭаарамза

### Абҵарамза

### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит