Oostakker-Lourdes, luidklokken
Channel: Thierry Pauwels
Date: 2024-01-17

Oostakker-Lourdes, Onze-Lieve-Vrouw Onbevlekte Ontvangenisbasiliek, aka Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes

4 luidklokken:

1. Sancta Maria
.....M. Michiels Jr., Tournai, 1954
.....f1-26 --- fa3
.....114.8 cm --- ~930 kg
2. Sancta Dei Genitrix
.....M. Michiels Jr., Tournai, 1954
.....g1-03 --- sol3
.....101.3 cm --- ~640 kg
3. Mater Christi
.....M. Michiels Jr., Tournai, 1954
.....bes1-03 --- sib3
.....89.3 cm --- ~460 kg
4. Mater Purissima
.....M. Michiels Jr., Tournai, 1954
.....c2+02 --- do4
.....78.3 cm --- ~310 kg

De beiaard is gegoten in 1954 in opdracht van Broeder Indekeu.  Oorspronkelijk was er een klavier en was die manueel bespeelbaar.  Het klavier is echter in 1978 bij de restauratie van de beiaard, verwijderd, terwijl de klokken dan met het orgelklavier verbonden werden.  Die verbinding is in 1985 ook weggehaald, zodat de beiaard niet meer manueel kan bespeeld worden, maar enkel nog elk kwartier een melodie speelt uit de automaat.  Dat zijn allemaal Marialiederen, en ze worden regelmatig vervangen.  De melodieën in dit filmpje zijn de melodieën die tijdens ons bezoek geprogrammeerd waren.  Bij nazicht met de oorspronkelijke muziek, blijkt de eerste noot te ontbreken van de melodie van het derde kwartier.

De toren is erg krap binnenin.  De klokken hangen op vier niveaus.  Op het onderste niveau hangt klok 1, op het tweede niveau hangen klokken 3 en 4 (en ze luiden haaks op klokken 1 en 2), op het derde niveau hangt klok 2, en op het vierde niveau hangt de beiaard.  Er zijn ladders om naar boven te gaan, maar die kunnen niet gebruikt worden als de klokken aan het luiden zijn.  Het was zoeken hoe de klokken konden gefilmd worden.  Soms ben ik zelf te zien omdat ik de camera moest vasthouden tegen de muur en zelf dus niet achter maar voor de camera moest staan.  We hadden graag de beiaard gefilmd voor de melodieën, maar het bleek niet mogelijk de beiaard aan de kant van de hamers te filmen en tegelijk te verlichten.

Het gekraak dat op de achtergrond te horen is, is heel vermoedelijk afkomstig van een betonmolen op de parking.  Er waren namelijk werken aan de parking tijdens ons bezoek.  Vooral bij het volgelui is dit opvallend.  Doordat het een simulatie is, werden de verschillende klankopnames bij elkaar geteld, waardoor er een simulatie van vier betonmolens ontstaat.

Alle klokken dragen een naam die naar Maria verwijst.  Dit is een unicum bij ons weten, een toren waar alle klokken naar dezelfde persoon vernoemd zijn.  Het opschrift van klokken 1, 2 en 3 is, op de naam na, identiek.  Op klok 4 is de uitgebreide tekst op de achterkant weggelaten.

Het tempo van de klokken is ook merkwaardig.  Van snel naar traag hebben we achtereenvolgens klokken 3, 4, 1 en 2.  Klokken 3 en 4 hebben een duidelijk zwaarder profiel dan klokken 1 en 2.  Klokken 2, 3 en 4 zijn heel nauwkeurig gestemd, wat we van Michielsklokken niet meteen zouden verwachten.  Het is niet onmogelijk dat de klokken bij de restauratie van de beiaard in 1978 herstemd zijn door Eijsbouts.  Klok 1 daarentegen schijnt niet herstemd te zijn.

Klankanalyse: http://www.beiaardgent.be/frequencies_oostakker-lourdes.txt

00:04  Sfeerfoto's
02:15  Klok 4
02:19  .....Foto's
02:42  .....Opschrift
02:48  .....Luiden
04:38  Melodie van eerste kwartier
05:24  Klok 3
05:28  .....Foto's
05:53  .....Opschrift
06:07  .....Luiden
08:06  Halfuurmelodie
09:37  Klok 2
09:41  .....Foto's
10:03  .....Opschrift
10:17  .....Luiden
12:21  Melodie van het derde kwartier
13:39  Klok 1
13:43  .....Foto's
14:08  .....Opschrift
14:22  .....Luiden
16:49  Uurmelodie
18:04  Volgelui
22:25  einde

Met dank aan Jakob De Vreese voor de informatie over de beiaard, aan Paul De Neve voor de enthousiaste reactie op onze vraag, de bemiddeling en het onthaal, aan Alberto Provenzano voor de toegang tot de toren en de begeleiding, aan Tim Martens, LV en Mira Sievert voor de hulp bij de opnames in de toren, en aan Joris Polfliet voor de identificatie van de melodieën en de partituren.