José Antonio Seoane. Xustiza e autonomía: as dúas leccións da discapacidade e a dependencia.
Channel: Aula Castelao Filosofía
Date: 06/05/2017

XUSTIZA E AUTONOMÍA AS DÚAS LECCIÓNS DA DISCAPACIDADE E A DEPENDENCIA
A xustiza e a autonomía son dous valores e conceptos filosóficos esenciais para a nosa sociedade. Porén, non é doado comprendelos, pois son obxecto de permanente controversia e carecen dun significado unívoco. Así o confirma a súa historia e a historia da saúde, que tamén forma parte desta reflexión.
Por iso ten sentido estudarmos a súa evolución filosófica e detérmonos no final do século XX, cando se revelan dous factores que transforman os seus significados: a discapacidade e a dependencia.
As respostas sociais, científicas, éticas e xurídicas á discapacidade e á dependencia configuran dun xeito novo a autonomía e a xustiza. Respecto daquela, porque esixen abandonarmos unha concepción ilusoria da autonomía en favor dunha noción máis humana e interdependente que abrangue elementos racionais e emocionais. E tamén porque cómpre falarmos de autonomías, en plural, e distinguirmos varias dimensións, en particular a autonomía decisoria, referida á liberdade de elección, e a autonomía funcional ou executiva, referida á realización das decisións. Respecto da segunda, porque a deliberación social sobre a xustiza non debe comezar polo reparto equitativo de bens e cargas mentres non se resolva o recoñecemento da discapacidade e doutras circunstancias e personaxes implicadas nesa distribución. Noutras palabras, antes da xustiza distributiva é necesaria a xustiza como recoñecemento, que é outro modo de afirmar a dignidade.
Xa que logo, o vencello da discapacidade e a dependencia coa xustiza e a autonomía é unha vía para avaliarmos a saúde da nosa sociedade e para definirmos a sociedade que está por vir.