Có tương tác giữa paracetamol và acetylcystein hay không?
Channel: Medical
Date: 06/05/2020

Loạt bài về Tương tác thuốc: https://www.youtube.com/watch?v=7sj0Fbankes&list=PLE4lNehQOYe9DVcj2JbiTiUYoydSiegHI

Paracetamol có bị giảm tác dụng bởi N-acetylcystein (NAC) hay không?
Ban đầu mình rất ngạc nhiên khi nhiều người cho rằng NAC làm giảm tác dụng của paracetamol. Nhưng sau đó, 2 cô dạy mình ngày xưa là thạc sĩ Dược lý của ĐH Y TP.HCM cũng nói rằng NAC làm giảm tác dụng của Paracetamol.
Thậm chí 1 cô còn nói rằng: NAC cạnh tranh thụ thể với paracetamol làm giảm tác dụng của paracetamol.

Thực tế, KHÔNG có sự tương tác giữa Paracetamol và NAC.

Nhắc lại kiến thức 1 chút: 

+ Khoảng 5-10% Paracetamol (hay còn gọi là Acetaminophen) được chuyển hóa qua CYP450 (cụ thể là CYP3A4 và CYP2E1) tạo thành NAPQI cực kỳ độc cho gan, thận và có tính oxy hóa cao.

+ Tuy nhiên, NAPQI vừa tạo ra sẽ phản ứng với glutathione tạo thành chất không độc. 
Khi quá liều Paracetamol, dự trữ glutathione có thể cạn kiệt.

+ Khi hơn 70% glutathione bị cạn kiệt, NAPQI sẽ phản ứng với nhóm thion nucleophilic (-SH) có trên protein gan và thận → hoại tử tế bào gan và thận.

------------------

N-acetylcystein được sử dụng nhất để giải độc Paracetamol bằng các cơ chế:
1. Kích thích tổng hợp glutathione thay thế trong trường hợp đã cạn kiệt glutathione.
2. N-acetylcystein là tiền chất của glutathione, có thể giúp bổ sung glutathione.
3. Có thể trực tiếp phản ứng với NAPQI tạo thành chất không độc và đào thảo ra ngoài cơ thể.
4. Một số tác giả tin rằng N-acetylcystein có thể giúp làm giảm sự hình thành NAPQI từ paracetamol (chưa được minh chứng rõ ràng).
Nếu N-acetylcystein (NAC) được dùng trong vòng 8 đến 10 giờ sau khi uống Paracetamol, nó đã được chứng minh là ngăn ngừa suy gan nghiêm trọng và tử vong khi dùng quá liều.
https://clinicaltrials.gov/ct2/show/N...

Acetylcystein không đụng chạm gì đến nồng độ và tác dụng của Paracetamol cả, nó chỉ đụng chạm đến nồng độ của NAPQI khi quá liều Paracetamol. Cần nhớ rằng NAPQI KHÔNG có tác dụng giảm đau hạ sốt như Paracetamol. Giảm NAPQI thì sự giảm đau, hạ sốt vẫn không bị ảnh hưởng gì.

Vì thế, cho rằng NAC giảm tác dụng của Paracetamol là không chính xác.

Sự nhầm lẫn này có thể là do mọi người cho rằng Paracetamol gây độc trực tiếp tế bào gan thận do khi đọc các tài liệu, các bạn thường đọc là "nguy cơ độc gan khi bị suy gan do Paracetamol"; hoặc các ca nhập viện do ngộ độc Paracetamol gây suy gan cấp.

Thực tế thì Paracetamol không trực tiếp gây độc cho gan và thận, chỉ có NAPQI mới gây độc.