ခေတ်

မေးခွန်း: ခေတ်စကားပြေတွင် တင်မောင်မြင့်သည် ခေတ်အကြောင်းကို မည်သို့ဖွင့်ဆိုရှင်းပြထားသနည်း။
အဖြေ: ခေတ်စကားပြေကို တင်မောင်မြင့် (သိပ္ပံမောင်ဝ)က ကိုလိုနီခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ပါသည်။ “ခေတ်”ဟူသော စကားလုံးအနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိရှိရန်နှင့် ခေတ်ဆန်ခြင်း၌ ကောင်းသောခေတ်ဆန်ခြင်း၊ ဆိုးသောခေတ်ဆန်ခြင်းနှစ်မျိုးရှိရာ ကောင်းသောခေတ်ဆန်ခြင်းတို့ကိုသာ တီထွင်ကြရန် ခေတ်ဆန်သူတို့၊ ခေတ်တီထွင်သူတို့အား သတိပေးလိုသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်ပေသည်။ ခေတ်အကြောင်းကို အကျယ်တဝင့်ဖွင့်ဆိုရှင်းပြရေးသားထားပါသည်။

“ခေတ်”ဆိုသည့်စကားသည် “ခေတ္တ”ဟူသော ပါဠိစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး မြန်မာစကားကဲ့သို့ သုံးစွဲနေပြီဖြစ်ကြောင်း “ခေတ္တ၊ ခဏ”ဟူသော စကားတို့နှင့် အတူတူဖြစ်ကြောင်း “ယခု”ဟူသော အဓိပ္ပာယ်မျိုးနှင့်လည်း သုံးလေ့ရှိကြောင်း၊ ဇာတိခေတ်၊ အာဏာခေတ်၊ ဝိသယခေတ်ဟူသော ကျမ်းဂန်လာခေတ်များလည်း ရှိကြောင်း၊ ခေတ်ကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ထားပြီး တစ်စုံတစ်ခုသော အဖြစ်အပျက်၊ အခြေအနေအရ သတ်မှတ်ထားသည့် ကာလအပိုင်းအခြားနှင့်ပတ်သက်၍ ဤစကားပြေကို ဖွင့်ဆိုရှင်းပြရေးသားထားပါသည်။

“ခေတ်စားသည်”ဟူသော စကားမှာ တစ်စုံတစ်ခုသော အရာကို ယခုခဏကလေးတွင်ထင်ပေါ်၍ လူအကြိုက်များသည်ကို ဆိုလိုကြောင်း “ခေတ်ဆန်”သည်မှာ ယခုကာလနှင့်ဆိုင်သော အရာအမျိုးမျိုးကို နှစ်သက်ခြင်းကို ဆိုလိုကြောင်း၊ “ခေတ်” "ဟူသော စကား၏အဓိပ္ပာယ်မှာ အလွန်ကျယ်ပြန့်ကြောင်း၊ ၄င်းစကားတွင် ပကာသနကလေးလည်းပါကြောင်း၊ မခံချင်သောအရာ ကလေးလည်းပါကြောင်း၊ အညွန့်တက်ချင်သောအရာကလေးလည်းပါကြောင်း၊ “ခေတ်”စကားလုံးကို အသက်သွင်းရေးဖွဲ့ထားပါသည်။ ခေတ်တည်းဟူသော စက်ကွင်းအတွင်း၌ လူအပေါင်းလည်ပတ်နေကြရပြီး ယောက်ျား၊ မိန်းမဟူသမျှ ခေတ်၏ကျွန်များ ဖြစ်နေကြောင်း၊ ခေတ်၏အစွမ်းသတ္တိကို
ထုတ်ပြကာ ရေးသားထားပါသည်။

ရှေးအခါက မြန်မာတို့သည် အင်္ဂလိပ်စာကို မသင်ကြ၊ အင်္ဂလိပ်စာကျောင်းတွင် မနေကြ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းများ၌သာ ပညာသင်ကြားကြကြောင်း၊ ခေတ်ဆန်သူအချို့ကြောင့် အင်္ဂလိပ်စာသင်သူတွေ များလာခဲ့ကြရာ ခေတ်ဆန်သူတို့အားကောင်းလာပြီး အင်္ဂလိပ်စာသင်ကြားခြင်းကား ရှေးကကဲ့သို့ အဆန်းမဟုတ်တော့ကြောင်း၊ ခေတ်ဆန်ခြင်းသည် ကြာလျှင်ရိုးသွားတတ်ကြောင်း ““ခေတ်”၏သဘောကိုလည်း ဖွင့်ဆိုရှင်းပြရေးသားထားပါသည်။
မည်သည့်အရာမဆို လက်ဦးအစ တီထွင်လိုက်လျှင် လူအများမနှစ်သက်ကြ၊ နှစ်သက်သူ အနည်းငယ်မျှသာရှိပြီး မကြာမီ နောက်လိုက်တွေတစ်စတစ်စ ပေါများလာစမြဲဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအခါ ခေတ်ဆန်သည်ဆိုသော စကားမှာ ပပျောက်သွားကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ခေတ်ဆန်သည်ဆိုသော စကားနှင့် “အသစ်ထွင်သည်” “ဆန်းသည်”ဆိုသောစကားတို့မှာ အတူတူဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်ကြောင်း၊ လောကသဘော၊ လူ့သဘောတို့နှင့် ဆက်စပ်ကာဖွင့်ဆိုရှင်းပြရေးသားထားပါသည်။

“ခေတ်ဆန်ခြင်း” “အသစ်ထွင်ခြင်း”တို့ကို ကြိုက်လည်း မကြိုက်ကြ၊ မကြိုက်ဘဲလည်း မနေနိုင်ကြကြောင်း၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမမည်သူမဆို “ခေတ်ဆန်ခြင်းတည်းဟူသော အရှင်၏ကျွန်များသာဖြစ်ကြကြောင်း ခေတ်ဆန်ခြင်း၊ အသစ်ထွင်ခြင်းမရှိလျှင် လောကကြီးသည် တိုးတက်ခြင်းကင်းတော့မည်။ တိတ်လျက်ပျင်းစရာကြီးဖြစ်နေတော့မည်ဟူ၍ ခေတ်ဆန်ခြင်းနှင့် လူတို့၏သဘော၊ လောကကြီးသဘောကို ဆက်စပ်ကာဖွင့်ဆိုရှင်းပြထားပါသည်။

မီးရထား၊ မီးသင်္ဘော၊ ဓာတ်ရထား၊ မော်တော်ကား၊ လေယာဉ်ပျံတို့သည် ခေတ်ဆန်သူတို့၏ ကျေးဇူးကြောင့် မြင်ဖူး၊ စီးဖူး.ကြကြောင်း၊ ၄င်းတို့ကိုတီထွင်သူများအား အရူးများဟု အထင်ခံကြရပြီးမှ လူများကအကျိုးရှိကြောင်းသိလာ၍ ဤခေတ်ဆန်ခြင်းမှာ အကျိုးရှိသော ခေတ်ဆန်ခြင်း၊ အားပေးတိုက်တွန်းထိုက်သော ခေတ်ဆန်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြထားပေသည်။ အကျိုးမရှိသော ခေတ်ဆန်ခြင်းတို့လည်းရှိကြောင်း မိန်းမများ ဆံထုံးရွယ်ရွယ်ထုံးရာမှ ဆံထုံးကြီးကြီးဖြစ်လာအောင် အဆန်းထွင်ကြရာမှ နောက်လိုက်တွေပေါများလာကြသဖြင့် ဆံစုအတွက် ပိုက်ဆံအပိုကုန်ပြီး ခေါင်းလည်းလေး၊ အလုပ်လည်းများ၊ ကြည့်၍လည်းမကောင်းသဖြင့် အကျိုးရှိသောအဆန်းထွင်ခြင်းမျိုးမဟုတ်ကြောင်း ရှင်းပြထားပါသည်။

မိန်းကလေးများ အင်္ကျီပါးပါးဝတ်ကြသည်မှာ အကျိုးလည်းမရှိ၊ လှလည်းမလှသော်လည်း ခေတ်ဆန်သည်ဟုထင်ကြကြောင်း၊ လုံချည်ဆန်း၊ ပဝါဆန်းများကို ပေါ်တိုင်းဝယ်ဝတ်ကြကြောင်း၊ ခြွေတာရေးတရားများဟောနေကြရမည့်ခေတ်တွင် အဖြုန်းတရားများဟောနေကြကြောင်း၊ ဤခေတ်ဆန်ခြင်းမျိုးကို မည်သူမျှမတားနိုင်သော်လည်း “မြစ်ရေအပြင်းအထန် စီးဆင်းနေသည်ကို တာတမံပိတ်ကာ တားဆီးခြင်းထက် အခြားဘက်သို့မြောင်းတူး၍ ပေးလိုက်ခြင်းက လွယ်ကူသကဲ့သို့ အင်္ကျီပါးမဝတ်ရန် တရားဟောခြင်းမပြုဘဲ အင်္ကျီထူထူဝတ်ခြင်းကို ခေတ်ဆန်အောင် ပြုလုပ်ပေးလိုက်လျှင် ချက်ချင်း နောက်လိုက်တွေ ပေါများ၍လာမည်ဖြစ်ကြောင်း အကိုးအကားပြကာဖွင့်ဆိုရှင်းပြထားပါသည်။

စာအရေးအသားဘက်တွင်လည်း ခေတ်ဆန်ကာ အသစ်ထွင်ခြင်းဖြင့် ခေတ်ဆန်လွန်းလျှင် မကောင်းကြောင်း၊ အရေးအသားပြေပြစ်မည့်အစား ထစ်ထစ်ငေါ့ငေါ့ဖြစ်နေတတ်ကြောင်း၊ အချို့စာများမှာ ကြေနန်းစာထက်ပင် တိုလွန်းနေ၍ အဓိပ္ပာယ်မပေါ်လွင်တော့ပေ။ လောကမှာ မည်သည့်အရာမဆို တန်ဆေး၊ လွန်ဘေးဖြစ်ကြောင်း၊ စာအရေးအသားဘက်တွင်လည်း ခေတ်ဆန်လွန်း၊ အဝတ်အစားဘက်တွင်လည်း ခေတ်ဆန်လွင်းသဖြင့် ခေတ်ကို တီထွင်သူတို့ ခေတ်ဆန်ခြင်းမလွန်စေရန်၊ ကောင်းသောခေတ်ဆန်ခြင်းကိုသာ တီထွင်ကြရန် ခေတ်တီထွင်သူတို့အား သတိပေးထားကာ ခေတ်အကြောင်းကို အကျယ်တဝင့် ဖွင့်ဆိုရှင်းပြ ရေးသားထားပါသည်။