Rickaym/Myanmar-G12L-Benchmark huggingface dataset:
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: စကားသံတစ်ခုချင်းစီ၏ ပုံမှန်နိမ့်မြင့်သံသည် လှုပ်ရှားနေသော အသံကြိုးနှင့် ယင်း ___ ၏ တုန်ခါမှုကြိမ်နှုန်းအပေါ် မူတည်နေပါသည်။
အဖြေ: အသံကြိုး

မေးခွန်း: ___ သည် စကားသံဆိုင်ရာ သဘောတရားတစ်ခုဖြစ်သည်။
အဖြေ: အသံအနိမ့်အမြင့်

မေးခွန်း: အနှေးနှုန်းဆိုသည်မှာ တစ်မိနစ်အတွင်းပြောဆိုသော စကားလုံအးရေအတွက် ___ အောက် နိမ့်ကျသော စကားပြောနှုန်းဖြစ်သည်။
အဖြေ: ၁၁၀

မေးခွန်း: အသံအနိမ့်အမြင့် ___ ပြောင်းလဲမှုသည် အသုံးဝင်သော ဟန်ကွဲမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။
အဖြေ: အတက်အကျ

မေးခွန်း: အသိအမှတ်ပြုမှုလမ်းညွှန်တွင် တစ်ဖက်လူ၏ ___ ပျော့ကွက်ကို ဖော်ထုတ်သည့်အဖြစ်မျိုးနည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် အစွမ်းကုန်လျော့ချပြောပါ။
အဖြေ: အားနည်းချက်
ညောင်ရမ်းကြီးသမီး

မေးခွန်း: ညောင်ရမ်းကြီးသမီးစကားပြေသည် ____ တွင် ရေးထိုးခဲ့သောကျောက်စာဖြစ်သည်။
အဖြေ: ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်း

မေးခွန်း: ညောင်ရမ်းကြီးသမီးကျောက်စာတွင် ____ ၏ အမည်ကို ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။
အဖြေ: အလှူရှင်

မေးခွန်း: ညောင်ရမ်းကြီးသမီးသည် ____ ၏ အဆုံးအမသည်သာ ငြိမ်းအေးရာဖြစ်ကြောင်း သိသူဖြစ်သည်။
အဖြေ: ဗုဒ္ဓ

မေးခွန်း: ညောင်ရမ်းကြီးသမီးသည် သာသနာတော် ____ စေရေးအတွက် ဥစ္စာပစ္စည်းများ လှူဒါန်းသည်။
အဖြေ: အရှည်တည်တံ့
သစ္စာနှင့်ပညာ

မေးခွန်း: သစ္စာနှင့်ပညာစကားပြေကို ___ ရေးသားခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: ရှင်မဟာသီလဝံသ

မေးခွန်း: သစ္စာနှင့်ပညာစကားပြေကို ရှင်မဟာသီလဝံသရေးသော ___ မှ ကောက်နုတ်ထားပါသည်။
အဖြေ: ပါရာယနဝတ္ထု

မေးခွန်း: ရှင်မဟာသီလဝံသကို မြန်မာနှစ် ___ တွင် တောင်တွင်းကြီးမြို့နယ် လုလင်ရွာ၌ မွေးဖွားသည်။
အဖြေ: ၈၁၅

မေးခွန်း: ရှင်မဟာသီလဝံသ၏ ငယ်မည်မှာ ___ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: မောင်ညို

မေးခွန်း: ရှင်မဟာသီလဝံသ ငယ်စဉ်က တောင်တွင်းကြီးမြို့ ___ ဆရာတော်ထံတွင် ပညာသင်ကြားကာရဟန်းပြုပြီး အင်းဝသို့ကြွသွားသည်။
အဖြေ: နတ်မှီးလင်း

မေးခွန်း: အင်းဝဘုရင် မင်းခေါင်က ကြည်ညို၍ ____ ကျောင်းကို ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းကိုးကွယ်သည်။
အဖြေ: ရတနာဗိမာန်

မေးခွန်း: ကဗျာဖွဲ့ဆိုရာတွင် ထူးချွန်ထက်မြက်လှသောကြောင့် "သဒ္ဒါမှာ ရှင်မဟာကစ္စည်း၊ ကဗျာမှာ ___ တည်း"ဟူ၍ ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။
အဖြေ: ရှင်မဟာသီလဝံသ

မေးခွန်း: ရှင်မဟာသီလဝံသသည် ပါရမီတော်ပျို့၊  ___ ၊ တောင်တွင်းလာပျို့တို့ကို ရေးသားခဲ့သည်။
အဖြေ: ဆုတောင်းခန်းပျို့

မေးခွန်း: အင်းဝခေတ်တွင် ရှင်မဟာသီလဝံသသည် ___ နှင့် ရာဇဝင်ကျော်တို့ကို စကားပြေဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။
အဖြေ: ပါရာယနဝတ္ထု

မေးခွန်း: ရှင်မဟာသီလဝံသသည် မြန်မာသက္ကရာဇ် ___ တွင် ပျံလွန်တော်မူခဲ့သည်။
အဖြေ: ၈၈ဝ
ခေတ်

မေးခွန်း: သိပ္ပံမောင်ဝ၏ အမည်ရင်းမှာ ___ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: ဦးစိန်တင်

မေးခွန်း: ခေတ်စကားပြေကို ___ ရေးသားခဲ့သည်။
အဖြေ: သိပ္ပံမောင်ဝ

မေးခွန်း: တင်မောင်မြင့် (သိပ္ပံမောင်ဝ)ကို ၁၈၉၉ ခုနှစ်၊ ___ ၊ ၅ ရက်တွင် မွေးဖွားသည်။
အဖြေ: ဇွန်

မေးခွန်း: သိပ္ပံမောင်ဝကို အဖဦးအုန်းရွှေ၊ အမိ ___ တို့မှ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ဒေါ်သစ်

မေးခွန်း: တင်မောင်မြင့် (သိပ္ပံမောင်ဝ)သည် ဆယ်တန်းစာမေးပွဲအောင်မြင်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ ___ ကျောင်းကြီးတွင် ပညာဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။
အဖြေ: ကောလိပ်သိပ္ပံ

မေးခွန်း: ဦးစိန်တင်မှာ သက္ကရာဇ် ___ ခုနှစ်တွင် အိုင်အေစာမေးပွဲကို အောင်မြင်ရာ၌ မြန်မာဘာသာတွင် ပထမရရှိသောကြောင့် " သာဒိုးအောင်ဆု"ကို ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ၁၉၂၄

မေးခွန်း: ဦးစိန်တင်မှာ ___ ဘာသာတွင်လည်း အမှတ်အများဆုံးရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ပါဠိ

မေးခွန်း: သိပ္ပံမောင်ဝမှာ ပထမဆုံး ___ ဂုဏ်ထူးဘွဲ့ရသူ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: မြန်မာစာ

မေးခွန်း: ဦးစိန်တင်သည် ၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ ___ ၊ ၆ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သည်။
အဖြေ: ဇွန်
မလုပ်မစား

မေးခွန်း: မလုပ်မစားဝတ္ထုတိုကို_____ရေးသားခဲ့သည်။
အဖြေ: ပီမိုးနင်း

မေးခွန်း: ဆရာပီမိုးနင်းကို ၁၈၈၃ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ (၅)ရက်၊ တနင်္လာနေ့၊ သုံးဆယ်မြို့၊ ___ အရပ်၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အဖြေ: ရွာမ

မေးခွန်း: ပီမိုးနင်းကို မိုးနှင်းများ လွန်စွာကျဆင်းချိန်၌ မွေးဖွားသောကြောင့် ငယ်မည်မှာ ___ဖြစ်သည်။
အဖြေ: မောင်မိုးနှင်း

မေးခွန်း: ပီမိုးနင်းဟူသောအမည်မှာ အင်္ဂလိပ်ကျောင်းအမည် ဖီးလစ်မှ ပီကို အဖျားဆွတ်၍ ငယ်နာမည် ____ နှင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
အဖြေ: မိုးနှင်း

မေးခွန်း: ပီမိုးနင်းသည် ____ ခုနှစ်တွင် သုံးဆယ်မြို့ အာ-စီ-အင်ကျောင်း၌ ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
အဖြေ: ၁၈၉၃

မေးခွန်း: ပီမိုးနင်းသည် ၁၈၉၆ ခုနှစ်တွင် ___ မြို့ရှိ ဆင်မင်နရီကျောင်းတွင် ဆက်လက်ပညာသင်ယူခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: မော်လမြိုင်

မေးခွန်း: ပီမိုးနင်းသည် သူရိယသတင်းစာတိုက်နှင့် ____ သတင်းစာတိုက်တို့တွင် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ပညာ့အလင်း

မေးခွန်း: ပီမိုးနင်း၏ ပထမဆုံး မြန်မာ့ရုပ်ရှင်ဇာတ်ညွှန်းမှာ ___ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: မေတ္တာနှင့်သူရာ

မေးခွန်း: ပီမိုးနင်းသည် ၁၉၄ဝ ပြည့်နှစ် ______လ ၆ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ဇန်နဝါရီ
စာဘူးတောင်း

မေးခွန်း: ဒဂုန်ဦးစန်းငွေကို ၁၉၁ဝ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင်လ၊ ၁၉ ရက်တွင် ___မြို့နယ် တည်ပင်ရွာတွင်မွေးဖွားခဲ့သည်။
အဖြေ: ကျောက်ပန်းတောင်း

မေးခွန်း: ဆရာ ဒဂုန်ဦးစန်းငွေမှာ ငယ်စဉ်ကတည်းက ______ရွာ ဦးကေသရ၏ လောကဓာတ်ကျောင်း၌ ပညာသင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: တည်ပင်ရွာ

မေးခွန်း: ဒဂုန်ဦးစန်းငွေမှာ လေးတန်းစာမေးပွဲအောင်မြင်ပြီး ၁၂ နှစ်သားအရွယ်တွင် ညောင်ဦး ____တိုက်သစ်၌ လောကုတ္တရာစာပေကို ဆက်လက်သင်ကြားခဲ့သည်။
အဖြေ: မဟာဝိသုတာရာမ

မေးခွန်း: ဒဂုန်ဦးစန်းငွေသည် ______ခုနှစ်မှစ၍ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းတွင် ပေါက္ကမောင်တင်အမည်ဖြင့် ကဗျာများစရေးခဲ့သည်။
အဖြေ: ၁၉၃၃

မေးခွန်း: ၁၉၉၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ______နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ၂၀ရက်နေ့
ဦးဖေမောင်တင်

မေးခွန်း: ဦးဖေမောင်တင် အတ္တုပ္ပတ္တိကို _____ပထမမြန်မာများစာအုပ်မှ ကောက်နုတ်ချက်ဖြစ်ပါသည်။
အဖြေ: မင်းယုဝေ

မေးခွန်း: ဦးဖေမောင်တင် အတ္တုပ္ပတ္တိကို ______ခေတ်တွင် ရေးသားခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: လွတ်လပ်ရေး

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေကို ______တိုင်း ကန်ကြီးထောင့်မြို့တွင် ၁၉၂၈ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၆ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: ဧရာဝတီတိုင်း

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် ပုသိမ်မြို့  ______ကျောင်းမှ ၁၀ တန်းအောင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: အမျိုးသားအထက်တန်း

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ  ______ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ဝိဇ္ဇာဘွဲ့

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် ပြန်ကြားရေးဌာန အထက်တန်းဘာသာပြန်အရာရှိ၊ အင်းစိန်ခရိုင်ပညာအုပ်၊ စာပေဗိမာန်ပြု၊ ___တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေးဌာန လက်ထောက်စာတည်း စာပေဆုရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: ရန်ကုန်

မေးခွန်း: စာပေဗိမာန် ___စာပေဆုရွေးချယ်ရေးအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်လုပ်ကိုင်ခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: အမျိုးသား

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် နိုင်ငံတော်အစီအစဉ်ဖြင့် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ _______၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံများသို့ လေ့လာရေးခရီးသွားခဲ့သည်။
အဖြေ: အိန္ဒိယ

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် ရေခပ်ချိန်ကဗျာများ စာအုပ်ဖြင့် ____ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: အမျိုးသားစာပေဆု

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် ______ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အမျိုးသားစာပေ တစ်သက်တာဆုရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ၂၀၁၂

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် သီတဂူဆရာတော်ကြီး အရှင်ဉာဏိဿရ၏ ဘဝဖြစ်စဉ်အကျဉ်း စာအုပ်ဖြင့် ___စာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: စာပေဗိမာန်

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် ______ခုနှစ်တွင် ဆရာဝန်တင်ရွှေ တစ်သက်တာစာပေ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဆု ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ၂၀၁၆

မေးခွန်း: ဆရာမင်းယုဝေသည် ၂၀၁၂၊ ____လ၊ ၂၉ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်သည်။
အဖြေ: ဇူလိုင်
အဖြူနဲ့အနက်

မေးခွန်း: မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ) ၏ အမည်ရင်းမှာ ______ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: ဦးခင်အေး

မေးခွန်း: အဖြူနှင့်အနက် ရသစာတမ်းကို ______ က ရေးသားခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ)

မေးခွန်း: ဦးခင်အေးသည် ရန်ကုန်မြို့မြူနီစီပယ်ပညာရေးအဖွဲ့က စစ်ဆေးသော ______စာမေးပွဲကို ပထမအဆင့်ဖြင့် အောင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: စတုတ္ထတန်း

မေးခွန်း: ဦးခင်အေးသည် သတ္တမတန်း စာမေးပွဲတွင် ____၌ အမှတ်အများဆုံးဖြင့် အောင်မြင်ပြီး အလယ်တန်းတွင် ပညာသင်ဆု (စကောလာရှစ်)ဆု ရခဲ့သည်။
အဖြေ: ရန်ကုန်ခရိုင်

မေးခွန်း: ၂ဝဝ၂ ခုနှစ်တွင် ဦးခင်အေးကို ___က ဂုဏ်ထူးဆောင်စာပေပါရဂူ (D. Litt) ဘွဲ့ ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်

မေးခွန်း: စကားပြေသဘောတရား _____ကို ပထမဆုံး ပြုစုခဲ့သည်။
အဖြေ: စကားပြေအတတ်အပညာ

မေးခွန်း: ဦးခင်အေးသည် ____နိုင်ငံ အိုဆာကာနိုင်ငံခြားဘာသာသင် တက္ကသိုလ်သို့ ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် သွားရောက်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ဂျပန်

မေးခွန်း: ယခုအခါ ဦးခင်အေးသည် ______၊ အမျိုးသား သင်ရိုးညွှန်းတမ်းကော်မတီအဖွဲ့ဝင်၊ ပါရဂူသင်တန်းဦးစီးကော်မတီအဖွဲ့ဝင် စသည့် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်လျက်ရှိသည်။
အဖြေ: မြန်မာစာအဖွဲ့ဝင်

မေးခွန်း: မောင်ခင်မင် (ဓနုဖြူ) သည် စာအုပ် ____ကျော်ကို ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
အဖြေ: ၁၀၀
စိတ်ဓာတ်တည်ငြိမ်ရင့်ကျက်ခြင်း

မေးခွန်း: စိတ်ဓာတ်ရင့်ကျက်တည်ငြိမ်ခြင်း ဆောင်းပါးကို ____ ခေတ်တွင် ဒေါက်တာကျော်စိန်က ရေးသားခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: မျက်မှောက်

မေးခွန်း: စိတ်ဓာတ်ရင့်ကျက်တည်ငြိမ်ခြင်း ဆောင်းပါးကို သင့်ဘဝတွက်တာ အသုံးချ _____ စာအုပ်မှ ကောက်နုတ်ထားပါသည်။
အဖြေ: စိတ်ပညာ

မေးခွန်း: ဒေါက်တာကျော်စိန်ကို ___ ခုနှစ်၊ အဖေ ဦးစိန်ခိုင်၊ အမိ ဒေါ်သက်စုတို့မှ ပဲခူးမြို့၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အဖြေ: ၁၉၃၂

မေးခွန်း: ဒေါက်တာကျော်စိန်သည် ဝိဇ္ဇာဘွဲ့နှင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ____တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ရန်ကုန်

မေးခွန်း: ပါရဂူဘွဲ့ (Ph.D) ကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၊ နယူးယောက်မြို့၊ ____ တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ကိုလံဘီယာ

မေးခွန်း: ဒေါက်တာကျော်စိန်သည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ___ဌာနတွင် နည်းပြဆရာအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: စိတ်ပညာ

မေးခွန်း: ဒေါက်တာကျော်စိန်သည် ______ ပါမောက္ခချုပ်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: မန္တလေးတက္ကသိုလ်

မေးခွန်း: ဒေါက်တာကျော်စိန်သည် စာပေဗိမာန်စာမူဆုပြိုင်ပွဲတွင် “သင့်ဘဝတွက်တာ အသုံးချစိတ်ပညာ”စာမူဖြင့် သုတပဒေသာ (ဝိဇ္ဇာ)ပညာရပ် ____ ဆုရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ပထမ

မေးခွန်း: “လူငယ်လမ်းညွှန်”စာမူဖြင့် ____ ပထမဆုကို ရရှိခဲ့သည်။"
အဖြေ: လူငယ်စာပေ
ပေါ်နွေလလျှင်

မေးခွန်း: ပေါ်နွေလလျှင် ကဗျာသည်______ခေတ်စာဆို နတ်ရှင်နောင်စပ်ဆိုခဲ့သော ရတုကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
အဖြေ: တောင်ငူ

မေးခွန်း: နတ်ရှင်နောင်သည် ဟံသာဝတီဆင်ဖြူများရှင်မင်းတရားကြီး၏ _______ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: မြေးတော်

မေးခွန်း: _____ သည် တောင်ငူရွှေနန်းကို သိမ်းမြန်းစိုးစံတော်မူသော မင်းရဲသီဟသူ၏ သားတော်ကြီးလည်း ဖြစ်သည်။
အဖြေ: နတ်သျှင်နောင်

မေးခွန်း: သက္ကရာဇ် ၉၆၄ ခုနှစ်၊ ______လတွင် တောင်ငူဘုရင် သီဟသူသည် ကေတုမတီနန်းတော်ကိုတည်တော်မူသည်။
အဖြေ: နတ်တော်

မေးခွန်း: သက္ကရာဇ် ၉၆၅ ခုနှစ်၊ _____တွင် တောင်ငူဘုရင် သီဟသူသည် မိဖုရားခေါင်ကြီးနှင့်အတူနန်းတက် တော်မူသည်။
အဖြေ: တန်ခူးလ

မေးခွန်း: နတ်ရှင်နောင်ကို သက္ကရာဇ် _______ပြည့်နှစ်တွင် ဖွားမြင်သည်။
အဖြေ: ၉၄၀

မေးခွန်း: နတ်ရှင်နောင်၏ အိမ်ရှေ့မိဖုရား _______ သည် အိမ်ရှေ့မိဖုရားအဖြစ် (၇)လ စံစားပျော်ရွှင်ရပြီးနောက် ကွယ်လွန်တော်မူရသည်။
အဖြေ: ရာဇဓာတုကလျာ

မေးခွန်း: နတ်ရှင်နောင်၏ ခမည်းတော် တောင်ငူဘုရင်သီဟသူသည် သက္ကရာဇ် ___ ခုနှစ်တွင် နတ်ပြည်စံတော်မူသည်။
အဖြေ: ၉၇၁

မေးခွန်း: “ပေါ်နွေလလျှင်”အစချီ ရတုသည် နတ်ရှင်နောင်၏ကဗျာများထဲမှ အကောင်းဆုံးနှင့် _______ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: အထင်ရှားဆုံး

မေးခွန်း: နတ်ရှင်နောင် နတ်ရွာစံသည့်အချိန်တွင် သက်တော်မှာ _____  မျှသာ ရှိသေးသည်။
အဖြေ: ၃၅

မေးခွန်း: တောင်ငူမင်းနတ်ရှင်နောင်သည် သက္ကရာဇ် ၉၇၅ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် ၃ ရက်၊ စနေနေ့တွင် _____၌ ကွက်မျက်ခံရသည်။
အဖြေ: သန်လျင်ဈေးလယ်
ငါကိုလွယ် အမယ်ကြီးနှင့်

မေးခွန်း: ငါ့ကိုလွယ်အမယ်ကြီးနှင့် ကဗျာသည် ညောင်ရမ်းခတ်စာဆို ___  စပ်ဆိုခဲ့သော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
အဖြေ: တောင်တွင်းရှင်ငြိမ်းမယ်

မေးခွန်း: ငါ့ကိုလွယ်အမယ်ကြီးနှင့် ကဗျာသည် ____ အမျိုးအစားဖြစ်သည်။
အဖြေ: အိုင်ချင်း

မေးခွန်း: အိုင်ချင်းသည် ပထမ _____ကပင် စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
အဖြေ: အင်းဝခေတ်

မေးခွန်း: အိုင်ချင်းမှာ ညောင်ရမ်းခေတ်နှင့် ____ ခေတ်တို့တွင်လည်း ဆက်လက်ထွန်းကားခဲ့သည်။
အဖြေ: ကုန်းဘောင်

မေးခွန်း: အိုင်ချင်းဆိုသည်မှာ ကြငှန်းသံ၊ ကျမ်းသံမပါဘဲ ___ ပါသည့် တေးကဗျာဖြစ်သည်။
အဖြေ: ကျေးတောသံ

မေးခွန်း: အိုင်ချင်းဆိုသည်မှာ အသံအိုင်အိုင်၊ _____ ဖြင့် အများဝိုင်းဖွဲ့သီဆိုရသော တေးကဗျာမျိုးဖြစ်သည်။
အဖြေ: အသံမြိုင်မြိုင်

မေးခွန်း: ငါ့ကိုလွယ်အမယ်ကြီးနှင့်ကဗျာသည် _____ သော ကဗျာတစ်ပုဒ်အဖြစ် နှစ်ပေါင်းများစွာ ရှိနေခဲ့သည်။
အဖြေ: ရေးသူမသိ
သြဝါဒထူးပျို့

မေးခွန်း: သြဝါဒထူးပျို့ကို ကုန်းဘောင်ခေတ်တွင် ____ ရေးဖွဲ့ခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: ဦးသြ

မေးခွန်း: ဦးဩသည် သက္ကရာဇ် ၁ဝ၉၈ ခုနှစ်တွင် အလုံမြို့၊ အထက်___ ရွာ၌ ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: မောင်းထောင်

မေးခွန်း: ဦးဩသည် ငယ်ရွယ်စဉ် သာမဏေဘဝကပင် ____၊ လင်္ကာများ ရေးသားခြင်းကို ဝါသနာပါသည်။
အဖြေ: ကဗျာ

မေးခွန်း: ဦးဩ အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် _______ ဆရာတော်ဘုရားကြီးက ဟံသာဝတီရောက်မင်းတရားကြီးထံ သွားရောက်အပ်နှံခဲ့သည်။
အဖြေ: ကျော်အောင်စံထား

မေးခွန်း: ဦးဩသည် အသက် ၁၃ နှစ်အရွယ်တွင် ______ ဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ရွှေတောင်ရာဇကျော်

မေးခွန်း: ရွှေတောင်ရာဇကျော်ဘွဲ့ခံ ဦးဩသည် အသက် ၁၅ နှစ်အရွယ်တွင် ___ သတ်ပုံသံပေါက်ကျမ်း ပုဒ်ရေ ၁၇၈၇ ပုဒ်ကို ရေးသားစီရင်ပြီးစီးခဲ့သည်။
အဖြေ: ကဝိလက္ခဏာ

မေးခွန်း: အလောင်းမင်းတရားကြီးက ဦးသြ၏ ဆောင်းပါး၊ ရတုများကို လွန်စွာနှစ်ခြိုက်၍ ______ ဘွဲ့ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။
အဖြေ: စိန္တကျော်သူ

မေးခွန်း: ဦးသြသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၂၁ ခုနှစ်တွင် ____ ကိုရေးသားပြီး ဗဒုံမြို့စား သတိုးမင်းလှရွှေတောင်ထံ ဆက်သွင်းခဲ့သည်။
အဖြေ: ရာဇဝင်လင်္ကာ

မေးခွန်း: ဦးသြသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၂၂ ခုနှစ်တွင် ___ ပျို့ကို စီရင်သည်။
အဖြေ: ဩဝါဒထူး

မေးခွန်း: စိန္တကျော်သူဦးသြသည် သက္ကရာဇ် ၁၁၃၃ ခုနှစ်၊ အသက် ______ တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ၃၅ နှစ်
ပေါင်းရှစ်ယောက် ကောက်စိုက်သူ

မေးခွန်း: ပေါင်းရှစ်ယောက်ကောက်စိုက်သူကဗျာသည် _____ ၏ ကဗျာဖြစ်သည်။
အဖြေ: မောင်းထောင်ဦးကျော်လှ

မေးခွန်း: ဦးကျော်လှကို သက္ကရာဇ် ၁၂၀၃ ခုနှစ်၊ ____ ၁၅ ရက်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: သီတင်းကျွတ်လဆန်း

မေးခွန်း: ဦးကျော်လှ၏ဇာတိမှာ ______ ဘုတလင်နယ် မောင်းထောင်ရွာဇာတိ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: မုံရွာခရိုင်

မေးခွန်း: ဦးကျော်လှသည် ငယ်စဉ်ကပင် ကဗျာ၊ လင်္ကာနှင့် ______ တို့ကို လိုက်စားခဲ့သည်။
အဖြေ: ဗေဒင်နက္ခတ်

မေးခွန်း: ဦးကျော်လှသည် ပုဂံမင်းနှင့် ______ တို့လက်ထက်တွင် ရုပ်သေးပညာရှင်အဖြစ် ကျော်ကြားသည်။
အဖြေ: မင်းတုန်းမင်း

မေးခွန်း: ဦးကျော်လှသည် သံချိုဖွဲ့ရာတွင် ______ ကို ထိခိုက်ဖွဲ့ဆိုသဖြင့် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခြင်းခံရသည်။
အဖြေ: အင်္ဂလိပ်အစိုးရ

မေးခွန်း: သံချိုများသည် ______ တွင် လက်တန်းဖွဲ့ဆိုရသော လေးချိုးပုံစံကဗျာမျိုးဖြစ်သည်။
အဖြေ: ရုပ်သေးပွဲ

မေးခွန်း: ဦးကျော်လှသည် ကောက်စိုက်သမများ၏ အိမ်သို့လာရောက်တောင်းပန်မှုကြောင့် ___ သံချိုကို လက်တန်းစပ်ဆိုခဲ့သည်။
အဖြေ: ပေါင်းရှစ်ယောက်ကောက်စိုက်သူ

မေးခွန်း: ကောက်စိုက်သမရှစ်ယောက်တို့သည် ချွေးနှဲစာဖြင့် ကြေးစည်လှူရန် စုဆောင်းကြသော်လည်း ငွေကြေးမလုံလောက်၍ အလှူခံရာတွင် _______ သံချိုကို သီဆိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဖြေ: ပေါင်းရှစ်ယောက်ကောက်စိုက်သူ

မေးခွန်း: မောင်းထောင်ဦးကျော်လှသည် သက္ကရာဇ် ____ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၅ ရက်နေ့တွင်ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ၁၂၈၁

မေးခွန်း: မောင်းထောင်ဦးကျော်လှသည် ____ စံတင်ထားလောက်သော စာဆိုဖြစ်သည်။
အဖြေ: အဲချင်း၊ သံချို၊ ရတု
အညာမဂ်လာဆောင်

မေးခွန်း: အညာမင်္ဂလာဆောင်လေးချိုးကြီးသည် ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းရေးသော ______  မှ ထုတ်နုတ်ထားသည့် ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
အဖြေ: ဗိုလ်ဋီကာ

မေးခွန်း: သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းသည် ____နယ်၊ ဝါးလယ်ရွာဇာတိဖြစ်ပြီး အဖဦးစံထွန်း၊ အမိ ဒေါ်အုန်းတို့မှ မွေးဖွားခဲ့သည်။
အဖြေ: ရွှေတောင်

မေးခွန်း: သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းကို သက္ကရာဇ် ____ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် ၁၄ ရက် ကြာသပတေးနေ့တွင် ဖွားမြင်သည်။
အဖြေ: ၁၂၃၇

မေးခွန်း: သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်း၏ ငယ်နာမည်မှာ ____ဖြစ်သည်။
အဖြေ: မောင်လွန်း

မေးခွန်း: သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းသည် အသက် ၂ဝ ခန့်တွင် ရန်ကုန်နှင့် ____မြို့ကြီးများတွင် ပုံနှိပ်တိုက်စာပြင်ဆရာလုပ်ခဲ့သည်။
အဖြေ: မော်လမြိုင်

မေးခွန်း: ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းသည် ၁၂၈၃ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားကောလိပ်ပေါ်ပေါက်လာသောအခါ ____ ၏ မြန်မာနှင့်ရာဇဝင်ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: အမျိုးသားကောလိပ်

မေးခွန်း: ၁၃၂၂ (၁၉၆၀) ခုနှစ်တွင် အရှေ့ဂျာမနီ ဟမ်းဘတ်တက္ကသိုလ်က ဆရာကြီးအား ______ ပေးအပ်၍ ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်။
အဖြေ: ဒေါက်တာဘွဲ့

မေးခွန်း: သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းသည် ၁၉၆၄ ခုနှစ် ______ ၂၃ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ဇူလိုင်လ
ကမ္ဗောဇသို့

မေးခွန်း: ကမ္ဗောဇသို့ကဗျာသည် _____ ခေတ်တွင် ဆရာဇော်ဂျီရေးဖွဲ့ခဲ့သော ကဗျာတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။
အဖြေ: ကိုလိုနီ

မေးခွန်း: ဆရာဇော်ဂျီကို အဖဦးယော၊ အမိဒေါ်စိန်ညွန့်တို့က ____ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားခဲ့သည်။
အဖြေ: ၁၉၀၇

မေးခွန်း: ရန်ကုန်မြို့မအမျိုးသားအထက်တန်းကျောင်းမှ ______ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ဒသမတန်း

မေးခွန်း: ဆရာဇော်ဂျီသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နှင့် မန္တလေး ___ ကောလိပ်၌ မြန်မာစာနည်းပြအဖြစ်အဖြစ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ဥပစာ

မေးခွန်း: လန်ဒန်တက္ကသိုလ်နှင့် ဒပ်ဗလင်တက္ကသိုလ်မှ စာကြည့်တိုက်ဒီပလိုမာဘွဲ့ရရှိပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် စာကြည့်တိုက်မှူး၊ တက္ကသိုလ်များဗဟို_______အဖြစ် တာဝန်များ ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: စာကြည့်တိုက်မှူး

မေးခွန်း: ၁၉၅၅ ခုနှစ်တွင် သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းဋီကာစာအုပ်ဖြင့် _______ စာပဒေသာဆု ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: စာပေဗိမာန်

မေးခွန်း: ၁၉၇၉ ခုနှစ်တွင် နင်လားဟဲ့ ချစ်ဒုက္ခနှင့် အခြားဝတ္ထုတိုများစာအုပ်ဖြင့် ___ ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ဘာသာပြန်စာပေဆု

မေးခွန်း: ____ခုနှစ်တွင် ရှေးခေတ်ပုဂံကဗျာများနှင့် အခြားကဗျာများစာအုပ်ဖြင့် အမျိုးသားစာပေဆု (ကဗျာဆု)ကို ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ၁၉၈၇

မေးခွန်း: ဆရာဇော်ဂျီသည် ၁၉၉ဝ ပြည့်နှစ်၊ ___လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။
အဖြေ: စက်တင်ဘာ
လက်ဖက်ရည်ကြမ်းဝိုင်း

မေးခွန်း: လက်ဖက်ရည်ကြမ်းဝိုင်းကဗျာသည် _______ လက်ရွေးစင်ကဗျာစာအုပ်မှ ထုတ်နုတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
အဖြေ: ဗန်းမော်ညိုနွဲ့

မေးခွန်း: ဗန်းမော်ညိုနွဲ့ကို အဘ ဦးစု၊ အမိ ဒေါ်ရင်တို့မှ _____ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၇ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် မွေးဖွားသည်။
အဖြေ: ၁၉၂၂

မေးခွန်း: ဗန်းမော်ညိုနွဲ့သည် မန္တလေးမြို့ ပေါက်မြိုင် ___ ကျောင်းမှ ဆယ်တန်းအောင်မြင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ဘုန်းတော်ကြီး

မေးခွန်း: ၁၉၄၀ ခုနှစ် ____တွင် ဗန်းမော်ညိုနွဲ့ဟူသော ကလောင်အမည်ဖြင့် ကဗျာများရေးသားကာ စာပေနယ်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
အဖြေ: ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း
ပဒေသာလက်ရာ

မေးခွန်း: ပဒေသာလက်ရာကဗျာကို _______ ရေးဖွဲ့ခဲ့ပါသည်။
အဖြေ: တက္ကသိုလ်တောသား

မေးခွန်း: တက္ကသိုလ်တောသား၏ အမည်ရင်းမှာ ___ __ ဖြစ်သည်။
အဖြေ: ဦးအောင်သောင်း

မေးခွန်း: ဦးအောင်သောင်းကို ၁၉၄၁ ခုနှစ်၊ ______လ ၅ ရက်နေ့တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: အောက်တိုဘာ

မေးခွန်း: ဆရာဦးအောင်သောင်းသည် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်းကို _____မြို့နယ် တလိုင်းရပ်ရွာသစ်ကျောင်းမှ အောင်မြင်ခဲ့သည်။
အဖြေ: တောင်သာ

မေးခွန်း: ဆရာဦးအောင်သောင်းသည် ______ ဝိဇ္ဇာနှင့်သိပ္ပံတက္ကသိုလ်မှ မြန်မာစာဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးဘွဲ့ကို ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ရန်ကုန်

မေးခွန်း: ဆရာဦးအောင်သောင်းသည် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ______ တက္ကသိုလ်မှ ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: မန္တလေး

မေးခွန်း: ဆရာဦးအောင်သောင်းသည် ___ အဖွဲ့တွင် အချိန်ပြည့်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်သည်။
အဖြေ: မြန်မာစာ

မေးခွန်း: ဆရာဦးအောင်သောင်းသည် ၁၉၆ဝ ပြည့်နှစ်၊ တက္ကသိုလ်နှစ်ပတ်လည်မဂ္ဂဇင်းတွင် _______ ဝတ္ထုတိုကို စတင်ပုံနှိပ်ဖော်ပြခြင်း ခံရသည်။
အဖြေ: ဘာလဲဟဲ့ လောကဓံ

မေးခွန်း: ဆရာဦးအောင်သောင်းသည် “ဝေဟင်စံမိတ်ဆွေများ” စာမူဖြင့် ______ ပထမဆု ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: စာပေဗိမာန်စာမူ

မေးခွန်း: ဆရာဦးအောင်သောင်းသည် “နယ်ချဲ့ခုခံစနစ်နှင့် မျိုးချစ်သူရဲကောင်း ဗိုလ်ရာညွန့်”စာအုပ်ဖြင့် _____ ဆု ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ထွန်းဖောင်ဒေးရှင်း

မေးခွန်း: ဆရာဦးအောင်သောင်းသည် ______ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာပညာထူးချွန်တံဆိပ်(ပထမဆင့်)ရရှိခဲ့သည်။
အဖြေ: ၂၀၂၁
ရေသည်ပြဇာတ်

မေးခွန်း: ____ပြဇာတ်သည် စာဆိုဦးပုညရေးဖွဲ့ခဲ့သော ပြဇာတ်ဖြစ်သည်။
အဖြေ: ရေသည်

မေးခွန်း: ဦးပုည၏ဇာတိမှာ ______ မြို့ဖြစ်သည်။
အဖြေ: စလေ

မေးခွန်း: ဦးပုညသည် ငယ်စဉ်က တူမောင်းဆရာ ____ ထံတွင် ပညာသင်ကြားခဲ့သည်။
အဖြေ: ဦးဒီပ

မေးခွန်း: ဦးပုညသည် ဗန်းမော်ဆရာတော်ထံတွင် ရှင်သာမဏေပြု၍ ___ဘွဲ့ကို ခံယူခဲ့သည်။
အဖြေ: ရှင်ပုည

မေးခွန်း: ဦးပုညသည် ရှင်သာမဏေအဖြစ်မှ လူထွက်ပြီး ______ ထံ ခစားခဲ့သည်။
အဖြေ: ကနောင်မင်း

မေးခွန်း: ဦးပုညသည် မင်းတုန်းမင်းထံခစားရာ လက်ဖက်ရည်တော်ဘက်တွင် ___ ဘွဲ့ဖြင့် ထမ်းရွက်ရသည်။
အဖြေ: မင်းလှသင်္ခယာ

မေးခွန်း: ဦးပုညသည် မြင်ကွန်းမြင်းခုံတိုင် မင်းသားတို့ပုန်ကန်သည့်အရေးတွင် အခါပေးသည်ဟု သင်္ကာမကင်းသဖြင့် ချုပ်ထားရာမှ မြို့ဝန် _____ အိမ်တွင် ကွပ်မျက်ခြင်းခံရသည်။
အဖြေ: ဦးသာအိုး
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: အသံအနိမ့်အမြင့်သည် မည်သည့်အတွက်ကြောင့် အတိမ်းအစောင်း မခံနိုင်သော သဘောတရားတစ်ရပ်
ဖြစ်နေပါသနည်း။
အဖြေ: မည်သည့်ဘာသာစကားတွင်မဆို အသံအနိမ့်အမြင့်သည် အတိမ်းအစောင်းမခံနိုင်သော သဘောတရားတစ်ရပ်ဖြစ်နေပါသည်။ အသံအနိမ့်အမြင့်နှင့် ဝါကျနိမ့်မြင့်သံများသည် ထိထိရောက်ရောက် စကားပြောဆိုရာတွင်အရေးပါလှသည့် သဘောတရားများအနက်မှ ၂ ခုဖြစ်သည်။ အခြားသော ဘာသာစကားများနည်းတူ မြန်မာဘာသာစကားတွင်လည်း အရေးပါသည်ပင် ဖြစ်သည်။ ထိုသဘောတရားများကို သိနားလည်ထားခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ စကားပြောဆိုဆက်သွယ်ရာတွင် ထိုအသုံးကို ဝမ်းတွင်းပါအသိဖြင့်လည်းကောင်းဘာသာစကားကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် အစွမ်းကုန်ပြောဆိုနိုင်ကြပါသည်။ ထိုကဲ့သို့ပြောဆိုသည်ကို ကြားနာသူများကလည်း အလွယ်တကူ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ကြပါသည်။

အသံအနိမ့်အမြင့်နှင့် ဝါကျနိမ့်မြင့်သံများ တိမ်းစောင်းလွဲချော်ခဲ့လျှင် သတ်မှတ်ထားသော အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို မရရှိနိုင်တော့ပေ။ မှန်ကန်သော ဝါကျနိမ့်မြင်သံနှင့် မှန်ကန်သောနိမ့်မြင့်သံအဆင့်တို့ကို မသုံးစွဲနိုင်ခဲ့လျှင်အနက်အဓိပ္ပာယ်နှင့် စကားပြောဟန်တို့သည် အချိန်အပိုင်းအခြား တော်တော်များများတွင် တိမ်းစောင်းနေပါလိမ့်မည်။ ထိုအခါမျိုးတွင် မလိုလားအပ်သော အဓိပ္ပာယ်အမှားများ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သကဲ့သို့ လက်ရှိအခြေအနေနှင့်မဆိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေတတ်ပါသည်။ အသံအနိမ့်အမြင့်လွဲမှားမှုသည် ပြောသူရော နာသူတွင်ပါ ရှုပ်ထွေးမှုများညီတူမျှတူဖြစ်ပေါ်စေသည်သာ ဖြစ်ပါသည်။

မေးခွန်း: စကားသံတစ်ခုချင်း၏ ပုံမှန်နိမ့်မြင့်သံသည် မည်သည့်အပေါ်တွင် မူတည်နေပါသနည်း။
အဖြေ: စကားသံတစ်ခုချင်းစီ၏ ပုံမှန်နိမ့်မြင့်သံသည် လှုပ်ရှားနေသောအသံကြိုးနှင့် ယင်းအသံကြိုး၏ တုန်ခါမှုကြိမ်နှုန်းအပေါ် မူတည်နေပါသည်။ အသံကြိုးတုန်ခါမှု၏ကြိမ်နှုန်းသည် အသံကြိုး၏ အလျား၊ အသံကြိုး၏ အထူအပါးနှင့် အသံကြိုး၏တင်းအားတို့အပေါ်တွင် လုံးလုံးလျားလျား တည်မှီဖြစ်ပေါ်ပါသည်။

မေးခွန်း: အပြောစကားသံ၏ နိမ့်မြင့်သံပြောင်းလဲမှုများကို မည်ကဲ့သို့ အပြောင်းအလဲပြုလုပ်နိုင်ပါသနည်း။
အဖြေ: တစ်စုံတစ်ယောက်၏ အသံကြိုးများကို တင်းလိုက်ခြင်းအားဖြင့် အပြောစကား၏ နိမ့်မြင့်သံကို အမြင့်သံသို့ရောက်အောင် မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်။ အသံကြိုးများနှိမ့်ချခြင်းဖြင့် အပြောစကား၏နိမ့်မြင့်သံကို လျော့သွားအောင်ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အသံကြိုးများ၏ တင်းအားကို တင်းလိုက်လျော့လိုက်အပြောင်းအလဲ ပြုလုပ်ပေးခြင်းအားဖြင့်အပြောစကားရှိ နိမ့်မြင့်သံများ ပြောင်းလဲမှုဖြစ်စေပါသည်။ ပြောင်းလဲမှုများကို လိုအပ်သည့်ပမာဏအတိုင်း ပြုလုပ်ပေးနိုင်ခဲ့လျှင် ထိုအပြောစကားများသည်နားထောင်သူ ပရိသတ်များအတွက် ပိုမိုအဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝလာပြီး မှန်ကန်တိကျလာမည် ဖြစ်ပါသည်။

မေးခွန်း: သိပ္ပံနည်းကျတိုင်းတာတွက်ချက်သိရှိထားသော စကားပြောနှုန်းများသည် မည်သည့်အချက်အလက်များပေါ်တွင်မူတည်နေပါသနည်း။
အဖြေ: စကားပြောနှုန်းကို တိုင်းတာရာတွင် တစ်မိနစ်အတွင်းပြောသော စကားလုံးအရေအတွက်ဖြင့် တိုင်းတာရပါသည်။ သိပ္ပံနည်းကျတိုင်းတာတွက်ချက်သိရှိရသည်မှာ စကားပြောနှုန်းသည် ပြောသူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ပထဝီဝင်အနေအထား၊ ပြောဆိုသည့်အကြောင်းအရာ ဝေါဟာရရွေးချယ်ပုံနှင့် ထိုရွေးချယ်ထားသော ဝေါဟာရများကို အသုံးပြုပုံ၊ ဘာသာစကား တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်မှု၊ အရပ်အနားအသုံးပြုပုံ၊ ကျား၊ မ အသက်အပိုင်းအခြား၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှုအခြေအနေ၊ ကျန်းမာရေးအခြေအနေ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအလုပ်အကိုင်၊ ကြားနာသူအမျိုးအစားနှင့်ယင်းကြားနားသူတို့၏ မူလအခြေခံဘာသာစကား (ဝါ) မိခင်ဘာသာစကားသုံးမှု မသုံးမှုတို့အပေါ်တွင်မူတည်နေပါသည်။
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: ထိထိရောက်ရောက် စကားပြောဆိုခြင်းအကြောင်းကို အကျဉ်းမျှဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: စကားကို ထိထိရောက်ရောက်ပြောဆိုနိုင်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အချက် ၃ ချက်ရှိသည်။
ယင်းအချက် ၃ ချက်မှာ စကားလုံးအသုံးအနှုန်း၊ အသံအနိမ့်အမြင့်နှင့် ကိုယ်ဟန်အမူအရာတို့ ဖြစ်ကြပါသည်။ မိမိရွေးချယ်အသုံးပြုလိုက်သော စကားအသုံးအနှုန်းများသည် အလွန်အရေးပါလှပါသည်။ အကြောင်းမှာ မိမိ၏ဆိုလိုချက်ကို ယင်းစကားလုံးများက ဖော်ပြပေးမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်ကိုယ်ဟန်အမူအရာနှင့် အသံအနိမ့်အမြင့်တို့က မိမိဆိုလိုရင်းကို အနည်းငယ်ပြုပြင်ပေးပါလိမ့်မည်။ ထိုအချက် ၃ ခုသည် ဆိုလိုရင်းကိုနားလည်ရန်အတွက် ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ပေးကြပါသည်။

စကားလုံးများကို ကောက်ယူအသုံးပြုရာတွင် စဉ်းစားစရာရှိပါသည်။ ကလေးငယ်များကို သင်ပြောသည့်စကားနှင့် သင်၏အထက်လူကြီးကို သင်ပြောသည့်စကားတို့ တူညီပါမည်လော။ သင်သုံးသည့်ဝါကျ၏ အတိုအရှည်သည် နားထောင်သူ၏ နားလည်နိုင်မှုကို အကျိုးသက်ရောက်စေပါလိမ့်မည်။ ဝါကျတိုများသည် နားလည်ရ ပိုမိုလွယ်ကူစေပါသည်။

သင်သည် ရိုးရှင်းသောစကားလုံးများကိုသုံး၍ ဝါကျတိုများဖြင့်ပြောဆိုခဲ့လျှင် ဝါကျရှည်များဖြင့်ပြောဆိုခြင်းထက် ပရိသတ်ကို ပိုမိုနားလည်စေနိုင်ပါလိမ့်မည်။ စကားလုံးရိုးရိုးဖြင့် ပြောဆိုခြင်းသည်တင်စားသောစကားလုံးများထက် ပိုမိုနားလည်စေနိုင်ပါလိမ့်မည်။ မြန်မာဘာသာစကားပြောဆိုနေကျ မဟုတ်သူများ အတွက် ဥပမာစကားများ၊ ဥပစာစကားများ၊ ဓလေ့သုံးစကားများသည် ရှုပ်ထွေးစေမည်ဖြစ်ပါသည်။ ရိုးရှင်းသောစကားလုံးများသည်သာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။

စကားပြောဆိုသည့်နှုန်း အနှေးအမြန်သည် နားလည်မှုကို အကျိုးသက်ရောက်စေပါသည်။ စကားကို အမြန်ပြောဆိုခြင်းသည် နားထောင်သူကို ရှုပ်ထွေးစေနိုင်သကဲ့သို့ စကားကို နှေးကွေးစွာပြောဆိုခြင်းသည်လည်း နားထောင်သူကို ငြီးငွေ့စေနိုင်ပါသည်။ နားထောင်သူ နားလည်နိုင်စွမ်းရှိသည့် အလယ်အလတ်နှုန်းသည်သာ သင်၏ ပရိသတ်ကို သင်ဆွဲဆောင်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပါလိမ့်မည်။

မေးခွန်း: ထိထိရောက်ရောက်စကားပြောဆိုခြင်းအတွက် အဓိကလိုအပ်ချက် (၇)ချက်ကို ဖော်ပြပါ။
ထို(၇)ချက်ထဲမှ သင်နှစ်သက်ရာ အချက်တစ်ချက်ကို ရှင်းလင်းဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: ထိထိရောက်ရောက် စကားပြောဆိုခြင်းအတွက် အဓိကလိုအပ်ချက် (၇)ချက်မှာ -
၁။ အသံအနေအထားနှင့် အသံပီသမှု
၂။​ ဟန်တစ်မျိုးမျိုးထည့်ပေးခြင်း
၃။​ ကြားနိုင်မှု
၄။​ ရှင်းလင်းပီသမှု
၅။ စကားပြောနှုန်း
၆။ အသံအနိမ့်အမြင့်
၇။ လေသံကို ဂရုပြုပါ။

အသံအနိမ့်အမြင့်
အသံအတက်အကျပြောင်းလဲမှုသည်လည်း အသုံးဝင်သော ဟန်ကွဲမှုကိုဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ သင်၏အသံအနိမ့်အမြင့်ကို ပြောင်းလဲပြောဆိုခဲ့လျှင် အရေးကြီးသောအချက်များကို ထင်ရှားပေါ်လွင်စေလိမ့်မည်။ ထိုကဲ့သို့ အချက်ပြမှုများသည် သင်မျှဝေပေးနေသည့် သတင်းအချက်အလက်အစီအစဉ်မှ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ဦးစားပေးချင်ကြောင်း ပေါ်လွင်နေမည်။ အသံအနိမ့်အမြင့် အတက်အကျသည် အမြင့်ဆုံးအသံနှင့် အနိမ့်ဆုံးအသံကို ခွဲခြားပေးနိုင်ပါသည်။ အမြင့်သံ အနိမ့်သံနှင့် ယင်းတို့အကြားမှ အသံများကို ခွဲခြားပေးနိုင်ပါသည်။
သင်သည် စကားပြောနေစဉ် သင်မည်သို့ခံစားနေရကြောင်းကို နှလုံးသွင်းကြည့်ပါ။ သင်သည်စကားပြောနေစဉ်တွင် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်နေခဲ့လျှင် သင်၏အသံသည် အမြင့်သံဖြစ်နေပေမည်။ ထိုအခါ သင်ဦးစားပေးလိုသည့်အချက်များကို ဦးစားမပေးမိဘဲ ဦးစားမပေးလိုသည့်စကားလုံးများကို ဦးစားပေးသလို ဖြစ်နေသဖြင့် သင်၏ပရိသတ်သည် အမှန်တကယ် ရှုပ်ထွေးသွားစေပါမည်။
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: စကားပြောကောင်းစေရန် နည်းလမ်းတိုကို သင်မည်ကဲ့သို့ နားလည်သနည်း။ သင်နားလည်သလိုပြန်ရှင်းပြပါ ။
အဖြေ: များမကြာမီက ဗရစ်ဖဲဝိုင်းသို့ လာရောက်ကစားရန်ဖိတ်ကြားရာ ကျွန်ုပ်မှ ဗရစ်မကစားတတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်ကဲ့သို့ပင် ဗရစ်မကစားတတ်သော မိန်းမချောတစ်ဦးလည်း ကစားဝိုင်းသို့ရောက်ရှိနေလေသည်။ လိုဝဲသောမတ်သည် အသံလွှင့်သမားဘဝသို့ မကူးပြောင်းမီ ဥရောပတိုက်တစ်တိုက်လုံးသို့ အနှံ့အပြားခရီးသွားလာရာ၌ စိတ်ဝင်စားဖွယ်အကြောင်းများကို ဟောပြောလျက်ရှိစဉ် သူ၏မန်နေဂျာအဖြစ် ကျွန်ုပ်လိုက်၍ ဟောပြောချက်များကို ကူညီပေးရကြောင်း ထိုမိန်းမချောသိသွားရာ “အို မစ္စတာ ကာနက်ဂျီ၊ ရှင်ရောက်ဖူးတဲ့ ထူးဆန်းတဲ့နေရာတွေအကြောင်း နည်းနည်းလောက်ပြောပြစမ်းပါ”ဟု ကျွန်ုပ်အား တောင်းပန်ရှာ၏။

“အာဖရိကကို ရောက်ခဲ့တယ်”ဟု ကျွန်ုပ်က စိတ်ထက်သန်စွာမေးလိုက်ရာ “သိပ်ဟုတ်တာပဲဗျာ။ အာဖရိကကို ကျွန်တော်သွားချင်တာကြာပြီ။ သို့ပေမယ့် အယ်လဂျီးယားမှာ တစ်ရက်ထဲနေပြီး ပြန်ခဲ့ရတယ်။ အာဖရိကဟာ အမဲပစ်ဖို့ သိပ်ကောင်းတဲ့နေရာပဲ။ ခင်ဗျား သိပ်ကောင်းတယ်ဗျာ။ အာဖရိကက အကြောင်းကို နည်းနည်းပြောစမ်းပါ”ဟု တောင်းပန်လိုက်၏။ ထိုစကားကိုကြားရသည်မှစ၍ ဘယ်နေရာတွေရောက်၍ ဘာတွေမြင်ခဲ့ရကြောင်း ကျွန်ုပ်အား ထပ်၍မမေးတော့ဘဲ သူရောက်ခဲ့သည့်နေရာများနှင့် မြင်တွေ့ခဲ့ ရသော အထူးအဆန်းတွေကို ၄၅ မိနစ်တိုင်တိုင် လျှောက်၍ပြောလေ၏။ အမှန်မှာ ထိုမိန်းမချောသည် ကျွန်ုပ်ပြောသည့်စကားကို နားထောင်ချင်၍မဟုတ်။ သူရောက်ဖူးသည့်နေရာများကို ဂုဏ်ယူကာပြောဆိုနေစဉ် ဂရုတစိုက်နားထောင်မည့်သူတစ်ဦးကို အလိုရှိခြင်းသာဖြစ်၏။ ထိုသို့အလိုရှိခြင်းသည် အထူးအဆန်းမဟုတ်ပါ။ များစွာသောလူတို့သည်လည်း ထိုကဲ့သို့ပင် အလိုရှိကြသည်။

နောက်သက်သေတစ်ခုမှာ နယူးယော့မြို့ရှိ စာပုံနှိပ်ရောင်းသူတစ်ဦး၏အိမ်၌ တည်ခင်းကျွေးမွေးသော ညစာစားပွဲ၌ နာမည်ကျော်ရုက္ခဗေဒပါရဂူကြီးတစ်ဦးနှင့် ကျွန်ုပ်တွေ့ရ၏။ ထိုပါရဂူကြီးသည် သစ်ပင်အကြောင်းဆိုင်ရာ ဗဟုသုတတို့ကို တစ်ခုပြီးတစ်ခုပြောပြသည်မှာ အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသဖြင့် သူပြောသမျှအားလုံးကို နားထောင်နေလိုက်၏။ သန်းခေါင်ယံအချိန်သို့ရောက်သောအခါ အိမ်သို့ပြန်ရန်ပြင်ကြရာ အိမ်ရှင်ဘက်သို့လှည့်၍ ကျွန်ုပ်အား “သိပ်စကားပြောကောင်းတဲ့လူ။ သိပ်တော်တာပဲ”ဟု ချီးကျူးလိုက်၏။ ကျွန်ုပ်စကားပြောကောင်းသည်ဟု ချီးကျူးခံရသော်လည်း စကားပြောသည်ဆိုရုံလောက်သာ ပြောခဲ့ရပြီး ထိုပါရဂူကြီးပြောသမျှ စိတ်ပါလက်ပါနားထောင်ပေးလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ လူတစ်ဦးပြောသော စကားကို စိတ်ပါလက်ပါ နားထောင်ပေးခြင်းသည်ထိုလူအား အကောင်းဆုံးချီးကျူးခြင်းတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။


လူတို့သည် သူတို့ပြောချင်သည့်စကားကို ကောင်းကောင်းနားထောင်ပေးမည့်သူကို အလိုရှိကြပေသည်။ “ကောင်းကောင်းနားထောင်ပေးမည့် လူတစ်ယောက်ကိုရှာ၍ မိမိပြောချင်သည့်စကားများကို ပြောလိုက်ရခြင်းဖြင့် မိမိ၏စိတ္တဇဝေဒနာများကိုပင် ပျောက်ကင်းအောင်လုပ်နိုင်ပါလျက် ဆရာဝန်ခေါ်၍ သူတို့၏ဝေဒနာကို ကုသကြလေသည်ဟူ၍ မဂ္ဂဇင်းတစ်စောင်က ဆိုထားပေသည်။ လူတို့သည် သူများအကြောင်းအရာထက် မိမိဆန္ဒအခက်အခဲများကို ပို၍စိတ်ဝင်စားကြပေသည်။ တရုတ်ပြည်ကြီးတွင် လူတစ်သန်းအစာငတ်မွတ်ခေါင်းပါး၍ သေကျေပျက်စီးသောကပ်သည် သူအဖို့တွင် သူ၏သွားကိုက်ရောဂါလောက် အရေးမကြီးပေ။ အာဖရိကတိုက်တွင် အကြိမ် ၄ဝ လှုပ်သော ငလျင်များထက် သူလည်ပင်းတွင်ပေါက်သော အနာစိမ်းအပေါ် ပို၍စိတ်ဝင်စားပေမည်။ ထို့ကြောင့် တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူနှင့် စကားပြောမည်ကြံလျှင် ထိုအကြောင်းကို သတိရပါစေ။ သင့်ကို လူကြိုက်များစေလိုလျှင် တစ်ဖက်သားစကားပြောနေစဉ် ဂရုစိုက်၍ နားထောင်ပေးပါ။ တစ်ဖက်သားတို့အား သူတို့၏ အကြောင်းပြောပြရန် အားပေးပါ။
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: စကားပြောခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်များထဲမှ ပေါင်းဖွဲ့စည်းလုံးမှုနည်းပရိယာယ်အကြောင်း ရှင်းပြပါ။
အဖြေ: စကားပြောဆိုဆက်သွယ်သူ ၂ ဦးတို့ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး သဟဇာတဖြစ်မှု၊ အတူတူပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုတို့ကို ရည်ညွှန်းသော “အပေါင်းလက္ခဏာသဘော”ဆောင်သော စကားသုံးနှုန်းပုံများ တစ်ဦး၏ကိုယ်ပိုင်လွတ်လပ်ခွင့်တို့ကို ထိပါးမည် စိုး၍ ငဲ့ကွက်ထောက်ထားမှုကိုပြသော “အနုတ်လက္ခဏာဆောင်သော စကားသုံးနှုန်းပုံများ”သည် စကားပြောခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်များ ဖြစ်သည်။

ပြောသူနှင့်နာသူတို့ သဟဇာတဖြစ်မှု၊ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုတို့ကို ဖော်ညွှန်းသည့်စကားမျိုးကို “ပေါင်းဖွဲ့စည်းလုံးမှု နည်းပရိယာယ်”အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။ လူစုလူဝေးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ တစ်ဦးချင်းဖြစ်စေ အသုံးပြုနိုင်သည်။ ထိုစကားမျိုးတွင် ပုဂ္ဂလဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို အသုံးပြုခြင်း၊ ငယ်နာမည်ပြောင်များကို ခေါ်ဝေါ်ပြောဆိုခြင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ အမျိုးသားအချင်းချင်း ဆဲသံ တိုင်းသံကလေးများထည့်ပြောခြင်း၊ အချင်းချင်းနားလည်သောဗန်းစကား၊ ဒေသိယစကားများ ထည့်ပြောခြင်းတို့ကို တွေ့ရသည်။ “ကျွန်တော်တို့” “တို့” “ကျွန်မတို့” “ကြစို့” “ကြရအောင်”စသည်ဖြင့် အတူတူစုပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန် စည်းရုံးညှိနှိုင်းသော စကားများ အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။

ပုံစံ။ “ကြွက်နီတို့၊ ဝက်မတို့ လာကြဟေ့ ၊ ဗီဒီယိုသွားကြည့်ရအောင်၊ ဒီကားက “ဖိုက်တာတွေ အများကြီးပါတယ်ကွ” သိပ် “မိုက်”တာပဲတဲ့။ ဗီဒီယိုရုံမှာပြမယ့် ကားသစ်ကိုသွားကြည့်ဖို့ “လူစု” သည့် ပေါင်းဖွဲ့စည်းလုံးမှု နည်းပရိယာယ်ကို တွေ့နိုင်သည်။ “ကြွက်နီ၊ ဝက်မ”ဆိုသော နာမည်ပြောင်များ သုံးခြင်း၊ “သွားကြည့်ရအောင်”ဟု အဖော်စပ်စည်းရုံးသည့် စကားပြောခြင်း “ဖိုက်” “မိုက်”ဆိုသော ဗန်းစကားများသုံးခြင်းတို့က ဗီဒီယိုသွားကြည့်သူများ၏ ပေါင်းဖွဲ့စည်းလုံးမှုကို ဖော်ပြနေပါသည်။

ဦးပုည၏ ဝိဇယပြဇာတ်တွင် ပြည်နှင်ခံရသော ဝိဇယမင်းသားက လက်စွဲတော်များကို ခေါ်သည့် အာလုပ်စကားတွင် “ငယ်မည် ပေတိုး၊ ဘွဲ့နေမျိုးနှင့် ငဆိုးငယ်မည်၊ ဘွဲ့ပျံချီရို့”ဟု ငယ်နာမည်များကိုညွှန်း၍ ရင်းရင်းနှီးနှီးခေါ်လိုက်ပုံမှာ “ဆိုးတူဆိုးဖက်”ဟူသော ပေါင်းဖွဲ့မှုကို ဖော်ညွှန်းနေပါသည်။

အလောင်းမင်းတရားကြီးအကြောင်း ဖော်ပြရာတွင် ဘုန်းမီးနေလတောက်ပနေသော မင်းတရားကြီး၏ ဦးကြီး၊ ဘထွေး၊ မိကြီး၊ မိထွေးများ တောမှရောက်လာပြီး နန်းတော်ပေါ်တက်လာကာ "အောင်ဇေယျ ဘယ်မှာလဲဟရို့” မေးပုံကို ဖော်ပြသည့်စကားတွင် ရင်းနှီးပေါင်းဖွဲ့မှုသဘောကို နှစ်သက်ဖွယ် ဖော်ပြနေပါသည်။

ကိုလိုနီခေတ်တွင် ဆရာကြီးသခင်ဘသောင်းက “ဘာသာပြန်ရေး”ဟူသော နိုးကြားရေးစာတမ်းတွင် “အချင်းတို့၊ အမျိုးသားတို့၊ အိုမြန်မာတို့၊ ငါတို့သည် ဤလောကစစ်ပွဲကြီးကို အဘယ်သို့တိုက်ကြမည်နည်း၊ ငါတို့သည် ငါတို့နိုင်ငံ လုံးဝလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် နေစွမ်းအောင် ဆောင်ရွက်ကြကုန်အံ့၊ ဘာသာပြန်ရေးကို ကောင်းစွာကြိုးစား ဆောင်ရွက်ကြကုန်အံ့”ဟူ၍ “ငါတို့”ဟူသောစကားဖြင့် မိမိပါ ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်မည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်သုံးပုံ၊ “ဆောင်ရွက်ကြကုန်အံ့"ဟူ၍ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်သည့်စကားကိုသုံး၍ စည်းရုံးပုံတို့၌ ထိုပရိယာယ်ကို ပြေပြစ်ချေငံစွာ အသုံးပြုထားကြောင်း တွေ့နိုင်သည်။

“တို့တာဝန်၊ တို့အရေး၊ တို့ခေတ်တံခါး တို့များဖွင့်မည်”စသည့် ကြွေးကြော်သံများ၊ ဆောင်ပုဒ်များတွင် အားလုံးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သည့် သဘောကိုပြသော “တို့”ဟူသော စကားလုံးမှာ “ပေါင်းဖွဲ့စည်းလုံးမှုနည်းပရိယာယ်”ကိုပြသော သော့ချက်စကားလုံး ဖြစ်ပါသည်။
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: စကားပြောခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်ထဲမှ “လေးစားလိုက်လျောမှုနည်းပရိယာယ်”အကြောင်း ရှင်းလင်းဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: ပြောသူက နာသူ၏အခွင့်အရေး၊ လွတ်လပ်ခွင့်တို့ကို ထိပါးမည်စိုး၍ ငဲ့ကွက်ပြောဆိုသည့် စကားမျိုးကို “လေးစားလိုက်လျောမှုနည်းပရိယာယ်”အဖြစ် မှတ်ယူနိုင်သည်။ လူစုလူဝေးဖြင့်ဖြစ်စေ၊ တစ်ဦးချင်းသီးသန့်ဖြစ်စေအသုံးပြုသည်။ ထိုစကားမျိုးတွင် ပုဂ္ဂလိကသဘောမဆောင်သော စကားမျိုး၊ ပြောသူကိုရော၊ နာသူကိုပါ သီးသန့်မရည်ညွှန်းသော စကားမျိုးတို့ အကျုံးဝင်သည်။ ပြောသူရော၊ နာသူနှင့်ပါ တိုက်ရိုက်ပတ်သက်ခြင်းမရှိသော ပုဂ္ဂလသဘောဆောင်သည့် ယေဘုယျစကားမျိုး ဖြစ်သည်။

ပုံစံ။ "ဗီဒီယိုရုံမှာ ကားသစ်ဝင်နေတယ်။ အတိုက်အခိုက်ခန်းတွေ ပါတယ်တဲ့။ ကြည့်လို့ကောင်းမှာပဲ” ပြောသူက နာသူကို ဗီဒီယိုသွားကြည့်ဖို့ တိုက်ရိုက်မတိုက်တွန်းဘဲ နာသူကြည့်မကြည့်ဟူသော လွတ်လပ်ခွင့်ကို အလေးထားသောသဘောကို ဖော်ညွှန်းသည်။ နာသူ၏ဆန္ဒကို လေးစားလိုက်လျောသည့်စကားမျိုးဖြစ်သည်။

အဝေးပြေးခရီးသွား မော်တော်ယာဉ်များ လမ်းတွင်ရပ်နားသည့်အခါ ခရီးသည်အားလုံး ဆင်းကြပါရန်
ကြေညာပြီးနောက်
“မိမိတို့၏ အရေးကြီးသောပစ္စည်းများကို တစ်ပါတည်းယူဆောင်သွားကြပါရန်”ဟု ပြောသောစကားသည် ခရီးသည်အားလုံး ထိုကိစ္စဆောင်ရွက်ရသည့်အတွက် အလုပ်ရှုပ်သွားရသည်ကို အားနာငဲ့ကွက်သည့်သဘောဖြင့် လိုက်လျောစွာ ပြောဆိုသောစကား ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းပရိယာယ်အတွက် အလွန်အသုံးတွင်ကျယ်သော မြန်မာစကားတစ်ခွန်းမှာ “အားနာပါတယ်”ဆိုသော စကားဖြစ်ပါသည်။

မေးခွန်း: စကားပြောခြင်းဆိုင်ရာ နည်းပရိယာယ်များထဲမှ “အကြိုလမ်းခင်းစကားများ”အကြောင်းကို ရှင်းပြပါ။
အဖြေ: ပြောသူနာသူတို့ ပြောဆိုဆက်ဆံရာတွင် မိမိကြောင့် တစ်ဖက်လူမှာ “ဝန်ပို”မသွားစေရန် တစ်ဖက်လူ၏ အခြေအနေကို မိမိအဓိကပြောမည့်ကိစ္စမပြောမီ ကြိုတင်ခန့်မှန်းသိရှိနိုင်ရန် အကြိုလမ်းခင်းစကားများဖြင့် အစပျိုးလေ့ရှိကြသည်။ တစ်ဖက်လူကို လေးစားငဲ့ကွက်သည့်သဘောကို ဖော်ညွှန်းသည့်စကားမျိုးဖြစ်သည်။ မြန်မာစကားတွင်-

“အားနာပါတယ်၊ နည်းနည်းများ အချိန်ရပါသလား”
“တစ်မိနစ်လောက် အချိန်ရမလား”
“စကားတစ်ခွန်းလောက်ပြောပါ ရစေ”
“ခဏလေးပါ”
“ဆရာအလုပ်များနေလား မသိဘူး”... ဤသို့သော စကားမျိုးဖြင့် အကြိုလမ်းခင်းပြီးနောက် တစ်ဖက်လူ၏
တုံ့ပြန်ပုံအရ စကားဆက်တတ်ကြပါသည်။ သာဓက ပြပါမည်။

“မနက်ဖြန် ခင်ဗျားအားသလား”
“အားပါတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ "
“မနက်ဖြန် ကျွန်တော့်ဆီ နိုင်ငံခြားသားမိတ်ဆွေတစ်ယောက်လာမယ်၊ ခင်ဗျားနဲ့ မိတ်ဆက်ပေးချင်လို့"
“ကောင်းပါပြီ ကျွန်တော်လာခဲ့ပါမယ်”... ဤသာဓကတွင် “မနက်ဖြန် ခင်ဗျားအားသလား”ဟူသော အကြိုလမ်းခင်း စကားကို အကြောင်းပြုပြီး ပြောလိုသောကိစ္စ ပြီးမြောက်ပုံများကို တွေ့နိုင်ပါသည်။

ဤသို့မဟုတ်ဘဲ
“မနက်ဖြန် ခင်ဗျားအားသလား"
“မအားဘူးဗျာ သွားစရာရှိတယ်”... ဟူသော သာဓကတွင်မူ အကြိုလမ်းခင်းစကားမှ ပြောလိုသော အကြောင်းအရာ ဆီသို့ ဆက်ခွင့်မရတော့ဘဲ စကားလမ်းကြောင်းပြတ်သွားပုံကို တွေ့နိုင်ပါသည်။

ထို့အတူ “ဆရာ ငါးမိနစ်လောက် အချိန်ရပါသလား”
“အေး ရပါတယ်၊ ဘာဖြစ်လို့လဲ”
“စာကလေး နည်းနည်းမေးချင်လို့ပါ ဆရာ”
"အေးအေး၊ မေးလေ"

ဤသာဓကတွင် “ဆရာ ငါးမိနစ်လောက် အချိန်ရပါသလား" ဆိုသောစကားကို အကြောင်းပြု၍ တစ်နာရီလောက် စာမေးနိုင်သည့်အခြေအနေသို့ ချောချောမောမော ရောက်သွားမည့်အခြေအနေကို တွေ့နိုင်ပါသည်။
ထိုသို့မဟုတ်ဘဲ
"ဆရာ ငါးမိနစ်လောက် အချိန်ရပါသလား”
“ဆရာ အခုပဲ အစည်းအဝေးသွားတော့မလို့”
ဟူသော အခြေအနေမျိုးတွင်မူ အကြိုလမ်းခင်းစကားသည် ရှေ့သို့မဆက်နိုင်ဘဲ ရပ်တန့်သွားပုံကို တွေ့နိုင်ပါသည်။ ပြောသူနာသူတို့၏ ပြောဆိုဆက်သွယ်ရာတွင် အသုံးပြုသော နည်းပရိယာယ်များ၊ အကြိုလမ်းခင်း စကားများတွင် တစ်ဦးပါးစပ်မှထုတ်ပြောသည့် စကားထက် များစွာပိုလွန်သော အနက်အဓိပ္ပာယ်များကို တစ်ဦးက ကောက်ယူနားလည်ရပါသည်။
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: ယဉ်ကျေးချေငံမှု လမ်းညွှန် (၆)ရပ်ထဲမှ “လိမ္မာပါးနပ်မှုလမ်းညွှန်” အကြောင်းကို ရှင်းလင်းဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: စကားပြောဆိုရာ၌ ယဉ်ကျေးချေငံမှုရှိစေရန်အတွက် လမ်းညွှန်ချက်များအတိုင်း ဆောင်ရွက်သင့်ပေသည်။
(က) တစ်ဖက်လူတွင် ဝန်ပိုသွားစေမည့်အဖြစ်မျိုး နည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် အစွမ်းကုန်လျှော့ချပြောပါ။
(ခ) တစ်ဖက်လူကို အကျိုးရှိစေမည့်အဖြစ်မျိုး များနိုင်သမျှများအောင် အစွမ်းကုန်မြင့်ပြောပါ။
ပြောသူက မိမိစကားကြောင့် နာသူဝန်ပိုမသွားအောင်၊ ဝန်လေးမသွားအောင် လိမ္မာပါးနပ်စွာပြောခြင်း၊ နာသူအကျိုးကို အလေးထားသည့်သဘော ထင်ရှားအောင် လိမ္မာပါးနပ်စွာပြောခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ဤသို့ပြောရာတွင်သွ င်ပြင်လက္ခဏာတစ်ရပ်မှာ နာသူဝန်မလေးအောင် “ဖော့”သုံးသည့်စကားမျိုး ထည့်ပြောခြင်းဖြစ်သည်။

သာဓက ။    ။
“ခဏလေးစောင့်ပါ၊ ဆရာ လာပါလိမ့်မယ်”
“မကြာပါဘူး။ တစ်စက္ကန့်လောက်ပါပဲ”
“အကူအညီလေးတစ်ခုလောက်လိုချင်လို့ပါ”
ဤသာဓကများတွင် “ခဏကလေး”၊ “တစ်စက္ကန့်လောက်”၊ “အကူအညီကလေး”... ဟူသော စကားများက နာသူဆောင်ရွက်ဖို့ ဝန်မလေးစေရန် အထောက်အကူဖြစ်ပါသည်။ အသေးအဖွဲကိစ္စကလေးများဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေပါသည်။ နောက်သွင်ပြင်လက္ခဏာတစ်ရပ်မှာ နာသူကို ရွေးချယ်ခွင့်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ပြောသူက နာသူကို စားသောက်ဆိုင်မှာ ဧည့်ခံရာတွင် “ကြိုက်တာမှာပါ”ဟု ပြောပုံမျိုး၊ ပြောသူက နာသူ၏ ခရီးအတွက် စီစဉ်ရာတွင် “ကားနဲ့သွားမလား၊ ရထားနဲ့ သွားမလား၊ လေယာဉ်နဲ့သွားမလား၊ ဆရာသွားချင်တာနဲ့ သွားပါ၊ စီစဉ်ပေးပါ့မယ်” ဟု ပြောပုံမျိုးတို့ဖြစ်သည်။ ရွေးချယ်ခွင့်ရသည့်အတွက် နာသူစိတ်ပေါ့ပါးသွားအောင် ဖန်တီးပေးပါသည်။

နောက်ထပ်သွင်ပြင်လက္ခဏာတစ်ရပ်မှာ နာသူအတွက် ဝန်ပိုမှု သို့မဟုတ် အကျိုးရှိမှုအတိုင်းအတာအရ ပြောဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ "နာသူအကျိုးရှိသည့်ကိစ္စမျိုးပြောမည်ဆိုလျှင် တိုက်ရိုက်ပြောပါ။ နာသူဝန်ပိုမည့်ကိစ္စမျိုး ပြောမည်ဆိုလျှင် သွယ်ဝိုက်၍ ပြောပါ” ဟု ဖော်ညွှန်းထားပါသည်။

သာဓက ။    ။
“ရော့ မင်းဖို့ ဒံပေါက်ဝယ်လာတယ်၊ စား”
(နာသူအကျိုးရှိမည့်ကိစ္စ တိုက်ရိုက်ပြောခြင်း)
“ဈေးဘက်သွားချင်လို့ ကားကြုံလေးများ လိုက်လို့ရမလားဟင်”
(နာသူဝန်ပို့မည့်ကိစ္စ သွယ်ဝိုက်ပြောခြင်း)
အထက်ဖော်ပြပါတို့သည် စကားပြောရာတွင် ယဉ်ကျေးချေငံမှုဆိုင်ရာ “လိမ္မာပါးနပ်မှုလမ်းညွှန်ချက်”တို့ဖြစ်ပါသည်။

မေးခွန်း: ယဉ်ကျေးချေငံမှု လမ်းညွှန် (၆)ရပ်ထဲမှ “ရက်ရောမှုလမ်းညွှန်”အကြောင်းကို ရှင်းလင်းဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦးစကားပြောဆိုရာ၌ ယဉ်ကျေးချေငံမှုအတွက် ရက်ရောမှုသည်လည်း အလွန်လိုအပ်ပါသည်။
(က) မိမိကို အကျိုးရှိစေမည့်အဖြစ်မျိုး နည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် အစွမ်းကုန်လျော့ချပြောပါ။
(ခ) မိမိကို ဝန်ပိုစေမည့်အဖြစ်မျိုး များနိုင်သမျှများအောင် အစွမ်းကုန်မြှင့်ပြောပါ။
လိမ္မာပါးနပ်မှုလမ်းညွှန်နှင့် အပြန်အလှန်သဘောဖြစ်သည်။ လိမ္မာပါးနပ်မှုလမ်းညွှန်က တစ်ဖက်လူကို အခြေပြုသည်။ ရက်ရောမှုလမ်းညွှန်က မိမိကိုယ်ကို အခြေပြုသည်။ မိမိအကျိုးလျော့ပါးချင် လျော့ပါးပါစေ။ မိမိအတွက် ဝန်ပိုချင်ပိုပါစေ။ တစ်ဖက်လူအတွက် မိမိဆောင်ရွက်ပေးပါမည်ဟူ၍ မိမိ၏ရက်ရောမှုကို ဖော်ပြသောစကားမျိုးဖြစ်သည်။

သာဓက။    ။
“ငါ ပိုက်ဆံကုန်တာ ကိစ္စမရှိပါဘူး။ အားမနာပါနဲ့။ မင်းရောဂါသက်သာဖို့က အရေးကြီးတယ်”
(အိမ်ရှင်က ဧည့်သည်နေမကောင်း၍ ဆေးခန်းသို့လိုက်ပို့ရင်း ပြောသောစကား)
“နင် အေးအေးဆေးဆေးနားပါ။ ပန်းကန်တွေ ငါဆေးလိုက်ပါ့မယ်”
(သူငယ်ချင်းအချင်းချင်းပြောသောစကား)
စကားပြောရာတွင် ယဉ်ကျေးချေင်မှုအတွက် ရက်ရောမှုလမ်းညွှန်မှုသည်လည်း အလွန်အရေးပါလှပါသည်။
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: ယဉ်ကျေးချေငံမှ (၆)ရပ်ထဲမှ "အသိအမှတ်ပြုမှုလမ်းညွှန်”အကြောင်းကို ရှင်းလင်းဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး စကားပြောဆိုရာ၌ ယဉ်ကျေးချေငံမှု ရှိရန် အသိအမှတ်ပြုမှုအကြောင်း သိထားသင့်ပါသည်။
(က) တစ်ဖက်လူ၏ အားနည်းချက်ပျော့ကွက်ကို ဖော်ထုတ်သည့်အဖြစ်မျိုး နည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် အစွမ်းကုန် လျော့ချပြောဆိုပါ။
(ခ) တစ်ဖက်လူ၏ အားသာချက်ကောင်းကွက်ကို ဖော်ထုတ်သည့်အဖြစ်မျိုး များနိုင်သမျှများအောင်အစွမ်းကုန် မြှင့်ပြောပါ။

လူမှုဆက်ဆံရေးတွင် အလွန်အရေးပါသော လမ်းညွှန်ဖြစ်သည်။ အားနည်းချက်များ၊ ပျော့ကွက်များကို ဖော်ထုတ် ပြောဆိုလျှင် အပြောခံရသူက မည်သို့မျှသဘောကျမည်မဟုတ်။ ထို့ကြောင့် တစ်ဖက်လူတွင် အားနည်းချက် ရှိသည့်တိုင်အောင် လျော့လျော့ပေါ့ပေါ့ပြောခြင်းဖြင့် ယဉ်ကျေးချေငံသည့်စကားမျိုး သုံးနှုန်းပြောဆိုရန် ဖြစ်ပါသည်။

သာဓက။    ။

"ရွှေ ရွှေက သိပ်စိတ်ကောင်းရှိတာပဲနော်။"
“ဪ + အင်း"
(တစ်ယောက်က ချီးမွမ်းသည်ကို သဘောမတူသော်လည်း လိုက်ပြီးမချီးမွမ်းချင်သည့်အတွက် “ဪ အင်း" ဟု အသံပြုလိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘာမျှလိုက်မပြောဘဲ ငြိမ်နေခြင်းဖြင့်လည်း မချီးမွမ်းလိုသည့် သဘောထားကို ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။)
“မမက သိပ်ဟင်းချက်ကောင်းတာပဲနော်၊ အရသာရှိလိုက်တာ"
(တစ်ဖက်လူ၏ ကောင်းကွက်ကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဖော်ထုတ်အသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။)
စကားပြောယဉ်ကျေးချေငံမှုအတွက် အသိအမှတ်ပြုမှုလမ်းညွှန်ချက်သည်လည်း အလွန်အရေးပါလှပါသည်။

မေးခွန်း: ယဉ်ကျေးချေငံမှု လမ်းညွှန် (၆)ရပ်ထဲမှ “မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချမှုလမ်းညွှန်”ကို ရှင်းလင်းဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: စကားပြောဆိုကြရာ၌ ယဉ်ကျေးချေငံမှု ရှိရန် “မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချမှုရှိရန်” လည်း အရေးပါလှပါသည်။
(က) မိမိ၏အားသာချက် ကောင်းကွက်ကို ဖော်ထုတ်သည့်အဖြစ်မျိုး နည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် အစွမ်းကုန်လျှော့ချပြောပါ။
(ခ) မိမိ၏အားနည်းချက် ပျော့ကွက်ကို ဖော်ထုတ်သည့်အဖြစ်မျိုး များနိုင်သမျှများအောင် အစွမ်းကုန် မြှင့်တင်ပြောဆိုပါ။
အသိအမှတ်ပြုမှုလမ်းညွှန်နှင့် အပြန်အလှန်သဘောဖြစ်သည်။ အသိအမှတ်ပြုမှုလမ်းညွှန်က တစ်ဖက်လူကို အခြေပြုသည်။ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချမှုလမ်းညွှန်က မိမိကိုယ်ကို အခြေပြုသည်။
မြန်မာ့ရိုးရာ အစဉ်အလာနှင့်အညီ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချပြောဆိုသည့် နိဝါတတရားကို ဖော်ညွှန်းသောလမ်းညွှန်ဖြစ်သည်။ မိမိကိုယ်ကို အမွှမ်းတင်ပြောဆိုခြင်း၊ ကိုယ်ရည်သွေးခြင်းမပြုဘဲ မိမိ၏အားနည်းချက်ပျော့ကွက်ကိုသာ ဖော်ထုတ်ဝန်ခံခြင်းဖြင့် ယဉ်ကျေးချေငံသည့်စကားမျိုး သုံးနှုန်းပြောဆိုရန် ဖြစ်သည်။

သာဓက။      ။
“ကျွန်တော် မှားတာပါ။ ဒါ ကျွန်တော်အပြစ်ပါ။”
(မိမိအားနည်းချက်ကို အထင်အရှားဖော်ထုတ်ဝန်ခံခြင်း)

“ဒီလက်ဆောင်လေးက ဘာမှမဖြစ်လောက်ပါဘူး။ တန်ဖိုးလည်း မရှိပါဘူး။
ကြုံလို့ အမှတ်တရအဖြစ်တော့ ပေးပါရစေ”
(တန်ဖိုးကြီး …..လက်ဆောင်ဖြစ်စေကာမူ ဘာမှမဖြစ်လောက်သော ပစ္စည်းအဖြစ်နှိမ့်ချလျက်ပြောခြင်း)

“ဒီဘာသာရပ်အကြောင်း ကျွန်တော်မသိပါဘူး။ ခုသိချင်လို့ မေးခွန်းကလေး မေးပါရစေ”
(စာတမ်းဖတ်ပွဲတွင် ဘာသာရပ်ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှင်တစ်ဦးက မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချဆွေးနွေးပုံ)

ယဉ်ကျေးချေငံသည့် စကားမျိုးပြောဆိုနိုင်ရန် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချပြောဆိုခြင်းသည်လည်း အလွန်အရေးပါလှပါသည်။
အပြောသင်ခန်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းများ

မေးခွန်း: ယဉ်ကျေးချေငံမှု လမ်းညွှန် (၆)ရပ်ထဲမှ “သဘောတူညီမှုလမ်းညွှန်”အကြောင်းကို ရှင်းလင်းဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: လူမှုပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးနယ်ပယ်၌ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး စကားပြောဆိုကြရာ၌ ယဉ်ကျေးချင်သည့်စကားမျိုးဖြစ်ရန် သဘောတူညီမှုလမ်းညွှန်ချက်သည်လည်း အရေးပါလှပါသည်။
(က) မိမိနှင့်တစ်ဖက်လူတို့ သဘောတူညီမှုမရှိသည့်အဖြစ်မျိုး နည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် အစွမ်းကုန်လျှော့ချပြောပါ။
(ခ) မိမိနှင့်တစ်ဖက်လူတို့ သဘောတူညီမှုရှိသည့်အဖြစ်မျိုး များနိုင်သမျှများအောင် အစွမ်းကုန်မြှင့်ပြောပါ။
ပြောသူနှင့်နာသူတို့ သဘောထားချင်းတူသောအဖြစ်ကို ချဲ့ချဲ့ထွင်ထွင်ပြောဆိုခြင်း၊ သဘောထားခြင်း မတူသောအဖြစ်ကို အားပျော့သွားအောင် ပေါ့ပေါ့ပါးပါးဖြစ်သွားအောင် ပြေရာပြေကြောင်းပြောခြင်း၊ အတန်အသင့်လိုက်လျောခြင်းတို့ဖြင့် ယဉ်ကျေးချေငံမှုကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပါသည်။

သာဓက။     ။
“ဒီရုပ်ရှင်က သိပ်ကောင်းတာပဲနော်”
“မကောင်းပါဘူးဗျာ။ လုံးဝ လုံးဝပဲ”
(ပြောသူနှင့်နာသူတို့ သဘောထားကွဲပြားမှုကို ဤသို့ပြောင်ပြောင်တင်းတင်းပြောလျှင် ရိုင်းရာကျပါသည်။)

“ဒီရုပ်ရှင်က သိပ်ကောင်းတာပဲနော်”
“အင်း. ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တိုက်ဆိုင်မှုတွေက တမင်လုပ်ထားသလိုပဲဗျာ”
(ပြောသူက သိပ်ကောင်းတယ်ဟုပြောသည်ကို နာသူက အပြည့်အဝ သဘောမတူဘဲ သူအမြင်ကို ဖော်ထုတ်ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

“အင်း ကောင်းပါတယ်”ဟု အတန်အသင့် လိုက်လျောပုံကို တွေ့ရသည်။
“စက်ရုံမှူးအသစ်က လုပ်တာကိုင်တာ တော်တော်သွက်တယ်နော်။ တော်တော် တော်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ပဲ”
“အင်း တော်ပါတယ်။ ပြောရတာတော့ အားနာပါရဲ့။ သွက်ပေမဲ့ အလုပ်လုပ်ရင် ပျာယာခတ်တယ်လို့ မထင်ဘူးလား”
(ပြောသူနှင့် သဘောထားကွဲပြားသော်လည်း နာသူက အပြတ်မငြင်းဘဲ မိမိသဘောထားကို တစ်ဖက်ကဖော်ပြပုံ ဖြစ်သည်။)
ယဉ်ကျေးချေငံမှု ရှိရန် စကားပြောဆိုရာ၌ သဘောတူညီမှုလမ်းညွှန်သည်လည်း လိုအပ်ကြောင်း တွေ့ရပါသည်

မေးခွန်း: ယဉ်ကျေးချေငံမှု လမ်းညွှန် (၆)ရပ်ထဲမှ  “စာနာမှုလမ်းညွှန်”အကြောင်းကို ရှင်းလင်းဖြေဆိုပါ။
အဖြေ: တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး စကားပြောဆိုဆက်ဆံကြရာ၌ ယဉ်ကျေးချေငံမှုရှိရန် စာနာမှုလမ်းညွှန်ကိုလည်းသိနားလည်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

(က) မိမိနှင့်တစ်ဖက်လူတို့အကြားတွင် မလိုလားမှပွားများစေနိုင်သည့်အဖြစ်မျိုး နည်းနိုင်သမျှနည်းအောင် အစွမ်းကုန် လျှော့ချပြောဆိုပါ။
(ခ) မိမိနှင့်တစ်ဖက်လူတို့အကြားတွင် စာနာနားလည်မူပွားများစေနိုင်သည့်အဖြစ်မျိုး များနိုင်သမျှများအောင်အစွမ်းကုန် မြှင့်ပြောပါ။

ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဘွဲ့တံဆိပ်ချီးမြှင့်ခံရသည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်ကြောင်းဖော်ပြချက်၊ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ကွယ်လွန်သည့် အတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်းဖော်ပြချက်တို့သည် စာနာမှုလမ်းညွှန်နှင့် ညီညွတ်သော ယဉ်ကျေးချေငံမှုများပင်ဖြစ်သည်။

တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မလိုလားသူချင်းဖြစ်စေကာမူ တစ်ဦး၏ဆုံးရှုံးမှုသတင်းတစ်ခုအကြောင်း ကြားရသည့်အခါမျိုးတွင် “ခင်ဗျားအကြောင်းကြားရတာ စိတ်မကောင်းပါဘူးဗျာ”ဟူသော စကားမျိုးဖြင့်စာနာမှုကို ဖော်ထုတ်လေ့ရှိကြပါသည်။ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ပေါင်းသင်းဆက်ဆံကြရာတွင် ယဉ်ကျေးချေငံမှုရှိရန် တစ်ဦးက တစ်ဦးအကျိုးလိုလားပြီး စာနာ နားလည်မှုပွားများရန် အရေးကြီးကြောင်း ထင်ရှားလှပါသည်။
ညောင်ရမ်းကြီးသမီး

မေးခွန်း: ယခုခေတ်စကားလုံးများနှင့်မတူသော ပုဂံခေတ်စကားလုံးများကို လေ့လာတင်ပြပါ။
အဖြေ: ညောင်ရမ်းကြီးသမီးစကားပြေသည် ပုဂံခေတ်နှောင်းတွင် ရေးထိုးထားသော အလှူမှတ်တမ်းတင်ကျောက်စာ
စကားပြေဖြစ်ပါသည်။ ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းစကားပြေ ဖြစ်သောကြောင့် ပုဂံခေတ်ဦးစကားပြေအရေးအဖွဲ့ထက်
ပြေပြစ်ကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ စကားအသုံးအနှုန်းအချို့မှာ ပုဂံခေတ်သုံး စကားလုံးများဖြစ်ကြောင်း၊ ယနေ့ခေတ်သုံး
စကားလုံးတို့နှင့် မတူသောစကားလုံးအချို့ကို တွေ့ရပါသည်။ ပုဂံခေတ်သုံးစကားလုံးတို့ကို လေ့လာခြင်းဖြင့်
ပုဂံခေတ်ကို လှမ်းမြော်ကြည့်ရှုခွင့် ရစေပါသည်။

ညောင်ရမ်းကြီးသမီးသည် မိမိ၏ခင်ပွန်းသည်ကို “အတို့သခင် ကင်္ကာသူ”ဟူ၍ သုံးထားသည့်အသုံးအနှုန်းမှာ
မျက်မှောက်ခေတ် အသုံးအရ “မိမိ၏အရှင်သခင်၊ ပိုင်ရှင်”ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ပုဂံခေတ်က “စွာ”နှင့် “သော”
ကိုတွဲလျက် “မြတ်စွာသော၊ သဒ္ဓါစွာသော၊ ကြည်ညိုစွာသော”ဟု ကြိယာဝိသေသန “စွာ”နှင့် နာမဝိသေသန
“သော”ကိုတွဲကာ အလေးအနက်ပြုလိုသည့်သဘောဖြင့် နာမဝိသေသနအသုံးကို ထူးခြားစွာသုံးထားကြောင်း
စိတ်ဝင်စားဖွယ် လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။

“ကြည်ညိုစွာသော နှလုံးဖြစ်လတ်၍”ဟု ကြည်ညိုသောစိတ်ဖြစ်ပေါ်လာကြောင်းကို “စိတ်”အစား
“နှလုံး”ဟု သုံးထားသည်မှာ ထူးခြားနေပါသည်။ သာသနာအထောက်အပံ့ကို “သာသနာအထောက်အပင့်”
ဟု ပံ့အစား “ပင့်”ဟု သုံးထားသည်မှာလည်း ထူးခြားနေပါသည်။ လကွယ်ဥပုသ်နေ့ကို “လသေသတင်း”
ဟုသုံးထားကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ လကွယ်ဟု မျက်မှောက်အသုံးမှ “ကွယ်”အစား “သေ”ဟု သုံးထားကြောင်း၊
ကွယ်ပျောက်သည်၊ သေသည်မှာ အဓိပ္ပာယ်ချင်းတူသော်လည်း အသုံးမတူသဖြင့် “လသေ”ဟူသောအသုံးမှာ
ထူးခြားနေသည်ဟု ထင်မိပါသည်။ မျက်စေ့ကို မျက်ဆန်နှင့်တွဲကာ “မျက်မျက်ဆန်”ဟု သုံးနှုန်းထားသည်မှာလည်း
မျက်စေ့ကို သရုပ်ပေါ်အောင် သရုပ်ဖော်ထားသည့် သရုပ်ဖော်နာမ်စကားလုံးဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

“အနိစ္စတရား”ကို အတည်မရှိသောတရားဟု ပါဠိကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုကာ သုံးထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။
သက်မဲ့ပစ္စည်း ဥစ္စာကို “အတွင်းသောဥစ္စာ”၊ သက်ရှိပစ္စည်းဥစ္စာကို “အပသောဥစ္စာ”ဟူ၍ သုံးနှုန်းထားသည်မှာ
အလွန်မကွာသော အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပြီး ဆန်းသစ်နေသည့် အသုံးဟုဆိုနိုင်ပါသည်။ ၃ ပါးသောအရပ်ကို
“အဖို့အဖို့ခွဲဝေသော”ဟူသော ပုဂံခေတ်အသုံးတွင် ကျောင်း ၃ ကျောင်းအတွက် “အညီအမျှခွဲဝေ”ကြောင်းကို
ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ရာ စကားသုံးထူးခြားလှသည်ဟု တွေးမိပါသည်။ မျက်မှောက်ခေတ်၌ အလှူပြီးမြောက်၍
ရေစက်သွန်းချအမျှဝေကြောင်းကို “အလှူရေသွန်း၏”ဟူ၍ “ရေစက်ချသည်”ကို “ရေသွန်း””ဟု သုံးခြင်းဖြစ်သည်။
မျက်မှောက်ခေတ်မှာကား ရေခွက်ထဲရေထည့်ကာ ရေစက်ချခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်၊ ဘုရားရှင်ခေတ်က မြေကြီးပေါ်
ရေသွန်ခြင်းဖြစ်ရာ “ရေသွန်း”ဟု သုံးကြဟန်တူကြောင်း စဉ်းစားမိပါသည်။

ယနေ့မျက်မှောက်ခေတ်နှင့်မတူသော ပုဂံခေတ်စကားလုံးတို့ကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ပုဂံခေတ်ခေတ်ကြးမုံကို
လေ့လာခြင်းဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ စကားအသုံးအနှုန်းတို့မှာ အလွန်ကွာဟလှသည်ဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း ပုဂံခေတ်
ရေးထုံးမှာမူ မျက်မှောက်ခေတ်ရေထုံးနှင့်မတူကြောင်း မူရင်းကျောက်ထက်အက္ခရာကို လေ့လာခြင်းဖြင့် သိနိုင်ပါသည်။
စကားသုံးတို့သည် တစ်ခေတ်နှင့်တစ်ခေတ် ရွေ့လျားပြောင်းလဲတတ်သည့်သဘောကို ဆင်ခြင်စဉ်းစားမိပါသည်။
စာဘူးတောင်း

မေးခွန်း: "ကြီးပွားမှုကို ကာဆီးဟန့်တားထားတတ်သည်မှာ ပျင်းရိခြင်းဖြစ်သည်” ဟူသော အဆိုနှင့်ပတ်သက်ပြီး
သင့် ထင်မြင်ချက်ကို စာစီကုံးပါ။
အဖြေ: စာဘူးတောင်းစကားပြေသည် လွတ်လပ်ရေးခေတ်က ဒဂုန်ဦးစန်းငွေ ရေးသားသော စာဘူးတောင်းစာအုပ်မှ
ကောက်နုတ်ချက်ဖြစ်သည်။ စာဝတီးငှက်ကလေးများ တည်ဆောက်သော စာဘူးတောင်းကို နမူနာယူကာ မြတ်စွာ
ဘုရား ဟောကြားတော်မူသော သမ္ပဒါလေးပါးနှင့်အညီ ကျင့်သုံးလိုက်နာသူသည် ဆင်းရဲခြင်းကင်း၍ ချမ်းသာစွာ
တင့်တင့်တယ်တယ် နေနိုင်ကြောင်း အသိပေးလိုသော ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရေးသားထားသော ဆောင်းပါးစကားပြေ
တစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ ကြီးပွားချမ်းသာလိုသူသည် ကြီးပွားမှုကို ကာဆီးဟန့်တားထားတတ်သော "ပျင်းရိခြင်း"
ကို ရှောင်ရှားကြရမည်ဖြစ်သည်ဟူသော အဆိုကို လက်ခံပါသည်။
ဤအဆိုနှင့်ပတ်သက်၍ မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူသော သမ္ပဒါလေးပါးကား “ကြီးပွားရေးလမ်းညွှန်”
ချက်များ ဖြစ်ပါသည်။ သမ္ပဒါလေးပါးရှိပါသည်။ “ကြိုးစားရှာ၊ ကောင်းစွာစောင့်ရှောက်၊ ဝင်ပေါက်နှင့် ထွက်ပေါက်
မျှတစေ၊ မိတ်ဆွေကောင်းကိုပေါင်း” ဟူသော အချက်ပေးချက်ကို လက်တွေ့လိုက်နာ လုပ်ဆောင်သူသည် ဆင်းရဲ
ကင်းကွာ ကြီးပွားချမ်းသာမည်ဖြစ်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။
လူ့ဘဝဟူသည် “သမုဒ္ဒရာ၊ ရေမျက်နှာထက်၊ ခဏတက်သည့်၊ ရေပွက်ပမာ၊ တစ်သက်လျာ” ဖြစ်သည့်
ကာလ အလွန်တိုတောင်းလှပါသည်။ တိုတောင်းလှသော ကာလလေးအတွင်း၌ လူချင်းတူတူ သူချင်းမျှ
ချမ်းသာတင့်တယ်စွာ နေထိုင်နိုင်ကြစေရန် အလုပ်ကိုကြိုးစားပြီး လုပ်ကြရပေမည်။ စီးပွားဥစ္စာတို့ကို ကြိုးစား၍
ရှာဖွေကြရပေမည်။ စီးပွားဥစ္စာကို ရှာဖွေကြရာ၌ ကြီးပွားမှုကို ဟန့်တားတတ်သည့်အရာမှာ ပျင်းရိခြင်းဖြစ်ပေသည်။
ပျင်းရိခြင်းစိတ်ဝင်လာသည်နှင့် ကြိုးစားရှာဖွေချင်စိတ်တို့မှာလည်း လွင့်ပျောက်သွားတတ်ပေရာ “ပျင်းရိခြင်း” သည်
ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းကို ကာဆီးဟန့်တားတတ်သည့်အရာ ဖြစ်ပေသည်။
“ကြိုးစားမှု၏ရလဒ်ကား ကြီးပွားတိုးတက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ပျင်းရိခြင်း၏ရလဒ်ကား ဆုံးရှုံးခြင်း” ပင် ဖြစ်ပေ
သည်။ “ပျင်းလှသည့်သူ၊ ဘယ်မူအတတ်၊ ရတုံလတ်အံ့” ဟူသော ဆုံးမစာကို ထောက်ဆ၍ ပညာမဲ့ခြင်းမှာလည်း
ပျင်းရိခြင်း၏ မျိုးဆက်ဟုနားလည်နိုင်ပေသည်။ ပျင်းရိခြင်းသည်၊ မကောင်းမှုအားလုံးတို့၏ ရေသောက်မြစ်ဖြစ်သည်ဟု
အင်္ဂလိပ်စကားပုံတစ်ခု ရှိပါသည်။ ကြိုးစားအားထုတ်မှုကင်းမဲ့ပြီး ပျင်းရိနေသူတို့သည် လူ့ဘဝပင်လယ်ပြင်တွင်
တက်မပါ၊ ရွက်မပါရေစီးနှင့်မျောကာ ရေစုန်မျှော်လိုက်နေသည်နှင့် တူပါသည်။ မပျင်းရိသူ၊ ကြိုးစားမှုနှင့် ပြည့်စုံသူ
မှာ တက်စုံရွက်စုံဖွင့်ကာ မိမိသွားလိုရာခရီးပန်းတိုင်သို့ အောင်မြင်စွာသွားနေသူနှင့် တူပါသည်။
ကြိုးစားမှုရှိလျှင် အောင်မြင်မှုသည် အရိပ်ပမာကပ်၍ လိုက်နေပါသည်။ ကြိုးစားအားထုတ်ပါလျှင်
ကောင်းကျိုးရသကဲ့သို့ ပျင်းရိလျှင် အရှုံးနှင့်သာရင်ဆိုင်ရပေသည်။ ကြီးပွားမှုကို ဟန့်တားတတ်သည်မှာ ပျင်းရိခြင်း
ဖြစ်ကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် ကောလိယမင်းသားအား ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။ လူ့ဘဝ၊ လူ့ချမ်းသာ၊
လူ့စည်းစိမ်ကို ကောင်းစွာခံစားစံစားလိုသူဖြစ်လျက် ပျင်းရိနေခဲ့သော် အဘယ်အကျိုးရှိပါအံ့နည်း။ ပျင်းရိခြင်းသည်
လူ့ဘဝအညွှန့်ကျိုးအောင် ချိုးနှိမ်ချေဖျက်ပစ်တတ်သည်သာမက လူ့အောက်သို့ မရောက်မချင်း တွန်းကပ်၍ ပို့တတ်
ချေသည်ဟု ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါပေသည်။
လူဖြစ်လာခိုက် ကြီးပွားချမ်းသာမှုကို လိုလားသူကား ရှေးဦးစွာ ပျင်းရှိခြင်းကို ဖယ်ရှားရပေမည်။ ကျေးငှက်
တိရစ္ဆာန်ဖြစ်သည့် စာဝတီးငှက်ကလေးသည် မိမိ၏အသိုက်ကို ဝီရိယရှိစွာ ကြိုးစားဆောင်ရွက်သဖြင့် ခံ့ညားထည်ဝါ
စွာ နေရပေသည်။ စာဝတီးငှက်ကလေးသည် သူကိုယ်တိုင် လက်ရာမြောက်စွာ တည်ဆောက်ထားသော မိုးလုံလေလုံ
သပ်သပ်ရပ်ရပ်နှင့် ထည်ဝါခံ့ညားလှသည့် အသိုက်အအုံစာဘူးတောင်းအတွင်း၌ ချမ်းချမ်းသာသာနေရပေသည်။
ဤကား မပျင်းမရိကြိုးစားဆောင်ရွက်ခြင်း၏ အကျိုးတရားပင်ဖြစ်ပေသည်။
ဦးဖေမောင်တင်

မေးခွန်း: ဆရာကြီးဦးဖေမောင်တင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆည်းပူးစဉ် ပါဠိဘာသာမှ
အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည့် ကျမ်း (၂) စောင်ကိုဖော်ပြပြီး မည်သူတွေက ဆရာကြီး၏ပြန်ဆိုချက်ကိုမှီး၍
ပြန်ဆိုကြသနည်း။
အဖြေ: ဆရာကြီးဦးဖေမောင်တင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်တွင် ပညာဆည်းပူးစဉ် ပါဠိဘာသာမှ
အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည့် ကျမ်း (၂) စောင်မှာ အဋ္ဌသာလိနိအဋ္ဌကထာကျမ်းနှင့် ဝိသုဒ္ဓိမဂ်အဋ္ဌကထာကျမ်းတို့
ဖြစ်ပါသည်။
ဂျာမန်လူမျိုး ဗုဒ္ဓဘာသာဘုကုံးတော်ကြီး အရှင်ဉာဏတိလောကသည်လည်း ဆရာကြီး၏ ပြန်ဆိုချက်ကိုမှီး၍
ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကို ဂျာမန်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ တိုကျိုတက္ကသိုလ်မှ ဂျပန်ပါမောက္ခနှစ်ဦးသည်လည်း ဆရာကြီး
ပြန်ဆိုချက်ကိုမှီး၍ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်းကို ဂျပန်ဘာသာသို့ ပြန်ဆိုခဲ့သည်။