ပဒေသာလက်ရာ

မေးခွန်း: ရုပ်မြင်သံကြား သို့မဟုတ် ပြင်ပလောကတွင် သင်ကြည့်ဖူး တွေ့ဖူးသော ရုပ်သေးရုပ်အမျိုးအစားအကြောင်း
နှင့် ရုပ်သေးပွဲအကြောင်း ဆွေးနွေးတင်ပြပါ။
အဖြေ: “ရုပ်သေး” ကို မြန်မာအဘိဓာန်တွင် “ကြိုးဆွဲ၍ အရုပ်များကို လှုပ်ရှားကပြစေသည့် အမြင့်သဘင်"...
ဟူ၍ အနက်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်။ ရုပ်သေးဆိုသည်မှာ ခေါင်း၊ ခြေ၊ လက် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့ကို
လှုပ်ရှား၍ လူ့သဏ္ဌာန်ဟန်အမူအရာနှင့် ကပြနိုင်စေရန် စီမံပြုလုပ်ထားသော အရုပ်များဖြင့် ခင်းကျင်းကပြခြင်းကို
ခေါ်သည်။ ကမ္ဘာ့ရုပ်သေးသဘင်တွင် အကြမ်းအားဖြင့် ရုပ်သေးလေးမျိုးလေးစား ရှိလေသည်။
(၁) လက်သွင်းရုပ်သေး သို့မဟုတ် လက်ရုပ်သေး၊ (၂) ခြေ၊ လက်၊ ခေါင်း၊ ခါးတို့တွင် ကြိုးအများတပ်ကာ
ဒလက်တွင်ချည်ပြီး ကပြရသော ကြိုးဆွဲရုပ်သေး၊ (၃) အရုပ်တွင်းသို့ တုတ်တစ်ချောင်း လျှိုသွင်းပြီး ခြေလက်တို့တွင်
နန်းကြိုးငယ်၊ တုတ်ချောင်းငယ်တို့ တပ်ဆင်ကာ ဆွဲငင်လှုပ်ရှားကပြရသော တုတ်ထိုးရုပ်သေး၊ (၄) ကတ်ထူပြားကို
ပြုလုပ်ထားသည့် အရုပ်ကို စင်နောက်ဘက်မှ မီးထိုးပေးကာ အရိပ်ကိုလှုပ်ရှားကပြရသော ရုပ်သေးစသည်တို့ ဖြစ်၏။
မြန်မာအဘိဓာန်တွင် “တုတ်ထိုးရုပ်သေး၊ လက်ထိုးရုပ်သေးလည်း ရှိသည်” ဟူ၍ နှစ်မျိုးသာ ဖော်ပြထားလေသည်။
ရုပ်သေးပွဲကို အငြိမ့်ပွဲဇာတ်ပွဲများနည်းတူ ပရိသတ် ကြိတ်ကြိတ်တိုးအားပေးလေ့ရှိသည်။ ရုပ်သေးပွဲအများစု
ရုံမပါ ဗလာပွဲများအဖြစ် ဖျော်ဖြေတင်ဆက်လေ့ရှိကြသည်။ ရုပ်သေးပွဲတိုင်းတွင် ရိုးရာသမားစဉ်နှင့်အညီ



အပျိုတော်အက၊ မြင်းနှင့် မြင်းထိန်းအက၊ ရာမနှင့် ဒဿဂီရိ၊ ဇော်ဂျီအက စသည်တို့ အစဉ်လိုက်ကပြရသည်။
ရုပ်သေးပွဲဆိုလျှင် မြင်းရုပ်နှင့် မြင်းထိန်းမည်းမည်းသည်းသည်းကို မျက်ပြူးတို့ ဆွဲလိုက်ရုန်းလိုက်နှင့် နောက်ဆုံး
မြင်းထိန်းပုဆိုး ကျွတ်ကျသောအခန်းကို ကလေးများ သဘောအကျဆုံးဖြစ်သည်။

မရွှေဥ ရက်ကန်းခတ်နေစဉ် ကျားဆွဲသည့်အခန်းမှာလည်း မျက်တောင်မခတ် စောင့်ကြည့်ရသော မပါမဖြစ်
အခန်းဖြစ်သည်။ ရုပ်သေးအဖွဲ့အများစုမှာ မရွှေဥ ရက်ကန်းစင်ကို ပရိသတ်ကြည့်နေသည့် ခေါင်းပေါ်အထိ ကြိုးဆိုင်း
များဖြင့် ထုတ်ထားပြီး ပရိသတ်ခေါင်းပေါ်မှာပင် မရွှေဥအရုပ်နှင့် ကျားအရုပ်ကို လှုပ်လှုပ်ရှားရှားကစားပြီး ပညာစွမ်း
ပြလေ့ရှိကြသည်။ ရုပ်သေးပညာရှင်တို့၏ ပညာစွမ်းကြောင့် ပရိသတ်စိတ်နှလုံးကို လှုပ်ခတ်စေခဲ့သည်။ မြန်မာတို့၏
ရုပ်သေးကြိုးဆွဲပညာသည် မြန်မာတွင်မက ကမ္ဘာမှာပါ ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ရုပ်သေးပညာရှင်တစ်ဦးသည် ယဉ်ကျေးမှု
ဝန်ကြီးဌာန၏ အစီအစဉ်ဖြင့် နိုင်ငံရပ်ခြားသို့ အကြိမ်ကြိမ်သွားရောက်ပြီး မြန်မာ့ရုပ်သေးကြိုးဆွဲအနုပညာကို ကမ္ဘာ
သိအောင် ပြသခဲ့ရသည်။ နိုင်ငံခြားသားများ လွန်စွာသဘောကျပြီး ရုပ်သေးရုပ်များနှင့် တွဲဖက်ဓာတ်ပုံရိုက်မှတ်တမ်း
တင်သွားကြသည်ကို ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ တွေ့မြင်ခဲ့ရသည်။
သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တော်ကြီးကို ကြိုးဆွဲအရုပ်များနှင့် သရုပ်ဆောင် သရုပ်ဖော်ရသည်မှာ လွယ်ကူသည့်အလုပ်
မဟုတ်ပါချေ။ ကြိုးဆွဲပညာရှင်က ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်နှင့်အညီ အံကိုက်လှုပ်ရှားစေရန် ကြိုးပေါင်းများစွာကို
အလျှော့အတင်းပြုလုပ်ရသလို အဆိုအပြောအသံရှင်များကလည်း အရုပ်၏လှုပ်ရှားဟန်နှင့် ကိုက်ညီအောင် အဆိုအငို
အပြောများနှင့် လိုက်ဖက်သည့် တေးဂီတကို ဖန်တီးပေးရသည့်အပြင် စင်ပေါ်က ကပြသည့်အရုပ်အားလုံး၏
လှုပ်ရှားမှုနှင့် လိုက်ဖက်သော တေးဂီတကိုဖန်တီးတင်ဆက်ကြရသည်။ ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်၊ အဝင်အထွက်
အခန်းပြောင်းတီးလုံးများကို အဆက်မပြတ် ဖန်တီးတီးမှုတ်ကြရသည်။ သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တော်ကြီးကို ရုပ်စုံသဘင်
ဖြင့် သရုပ်ဖော်တင်ဆက်ကြရာတွင် ပါဝင်သူအနုပညာရှင်အားလုံး၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ စုပေါင်းအင်အား ညီညွတ်မှု
ကလည်း အထူးအရေးပါလှသည်။ စုပေါင်းအားဖြင့် ညီညီညွတ်ညွတ် လုပ်ဆောင်နိုင်မှသာ ပီပြင်သော ရုပ်စုံသဘင်
တင်ဆက်မှုအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။
မြန်မာ့ရုပ်စုံသဘင်သည် မြန်မာတို့၏ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုအနုပညာကို ထင်ဟပ်ပေါ်လွင်အောင် ပြသနိုင်သည့်
ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ အနုပညာတင်ဆက်မှုတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။ သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တော်ကြီးကို ဗုဒ္ဓဝင်ဇာတ်တော်ကြီး
အဖြစ် ဇာတ်သဘင်တင်ဆက်မှုတွင် ကြည့်ရှုထားဖူးသဖြင့် ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်ကို သိထားပြီးဖြစ်သော်လည်း
ရုပ်စုံ သဘင်မှ အနုပညာရှင်များနှင့် ၄င်းတို့၏ ရုပ်သေးရုပ်များက ကြည့်ရှုသူတို့အာရုံကို ဆွဲဆောင်သွားနိုင်သည်။
ဒုကူလ၊ ပါယိက၊ သုဝဏ္ဏသာမ၊ ပိဠိယက္ခမင်း၊ ဗဟုသုန္ဒရီနတ်သမီး၊ သိကြားမင်း၊ မျောက်၊ သမင် စသည်ဖြင့်
သရုပ်ဆောင်နေရသော ရုပ်စုံများ၊ ကြိုးဆွဲပညာရှင်များ၊ မြန်မာဆိုင်းဝိုင်းဂီတပညာရှင်များ၊ ကြိုးဆွဲပညာရှင်များ၏
အဆိုအငို အပြောသရုပ်ဆောင်များက အနုပညာရသမြောက်စွာ တင်ဆက်သွားနိုင်သဖြင့် ကြည့်ရှုသူပရိသတ်တို့၏
အာရုံတွင် ““အရုပ်” ဆိုသည့် အာရုံပျောက်ကာ လူကိုယ်တိုင်ကပြသရုပ်ဆောင်နေသည့်အလား ခံစားလာမိကြပေသည်။
ရုပ်သေးရုပ်စုံသဘင် တက်ဆက်မှုသည် ဂုဏ်ယူဖွယ်ရာ မြန်မာတို့၏ ရုပ်သေးကြိုးဆွဲပညာ ရုပ်စုံသဘင်ပညာ
ကို ခေတ်လူငယ်တို့ ဗဟုသုတရဖွယ်အဖြစ် ဖျော်ဖြေပေးနိုင်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သုဝဏ္ဏသာမဇာတ်တော်ကြီး
ရုပ်စုံသဘင်တင်ဆက်မှုသည် အောင်မြင်သော မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုဇာတ်သဘင်ပညာ၊ ရုပ်စုံသဘင်ပညာအတွက်
ဂုဏ်ယူထိုက်သော ကြိုးပမ်းတင်ဆက်မှုပင်ဖြစ်သည်။ မြန်မာမှုအနုပညာအမွေအနှစ်များကို မျက်မှောက်ခေတ်လူငယ်
များ သိရှိခံစားဂုဏ်ယူနိုင်ကြမည်ဖြစ်ပါသည်။