သစ္စာနှင့်ပညာ

မေးခွန်း: အင်းဝခေတ်စကားအသုံးအနှုန်းများကို ထုတ်နှုတ်တင်ပြပါ။
အဖြေ: သစ္စာနှင့်ပညာစကားပြေသည် ရှင်မဟာသီလဝံသရေးသားသော ပါရာယနဝတ္ထုမှ ကောက်နုတ်ထားသည့် ဝတ္ထုစကားပြေ ဖြစ်သည်။ အရသာဟူသမျှတို့တွင် သစ္စာအရသာလျှင်မြတ်ကြောင်း၊ ပညာဖြင့်အသက်မွှေးသူသည် မြတ်ကြောင်း သိစေလိုသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားပြေကို ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤစကားပြေသည် အင်းဝခေတ်၌ ရေးသားထားသော စကားပြေဖြစ်သောကြောင့် အင်းဝခေတ်စကားအသုံးအနှုန်းများကို လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။

သစ္စာနှင့်ပညာစကားပြေတွင် သစ္စာဟူသည် အမှန်ကိုဆိုခြင်းသည်လည်း သစ္စာ၊ မမှန်ကိုရှောင်ကြဉ်ခြင်း သည်လည်း သစ္စာ၊ အချိုကိနိဗ္ဗာန်ချမ်းသာသည်လည်း သစ္စာဖြစ်ကြောင်း၊ ဤသုံးပါးသည် သစ္စာအရသာမည်ကြောင်း၊ အရသာတို့တွင် သစ္စာအရသာသည် မြတ်ကြောင်း၊ သစ္စာစကားကြောင့် ရရှိသော အကျိုးကျေးဇူးများကို သာဓကအကိုးအကားများပြု၍ ရေးသားထားသည်။ ပညာဖြင့် အသက်မွေးသောသူ၏ အသက်ရှင်ခြင်းသည်လျှင် မြတ်သောအသက်ရှင်ခြင်းမည်ကြောင်း၊ ပညာဖြင့် အသက်မွေးသူနှင့် ပညာဖြင့် အသက်မမွေးသူတို့၏ ခြားနားပုံကို ဖော်ပြကာ လူဖြစ်စေ၊ ရဟန်းဖြစ်စေ လူ့အကျင့် ရဟန်းအကျင့်ကိုကျင့်၍ အသက်မွေးသောသူသည် ပညာဖြင့်အသက်မွေးခြင်းဖြစ်ရာ အသက်မွေးသူဟူသမျှထက် မြတ်ကြောင်း ရေးသားထားပါသည်။ ဤစကားမှ အင်းဝခေတ်ဧကအသုံးအနှုန်းများကို တွေ့နိုင်ပါသည်။

တရားသဘောကို ထပ်တလဲလဲ ဆင်ခြင်ရွတ်ဆိုသည်ကို အင်းဝခေတ်က “စီးဖြန်း”ဟူသော စကားအသုံးအနှုန်းဖြင့် သုံးနှုန်းကြပါသည်။ ပါရမီဆယ်ပါးကို အယုတ် အလတ် အမြတ်ဟူ၍ ၃ မျိုးပွားလိုက်သည်ကို အင်းဝခေတ်က “ပါရမီအပြားသုံးဆယ်” ဟု သုံးနှုန်းကြပါသည်။ ဥပုသ်သီလ စောင့်တည်ကျင့်သုံးသည်ကို “သီတင်း” “သီတင်းလေးပါး" ဟူ၍ သုံးနှုန်းကြပါသည်။ အမျိုးအစားကို အင်းဝခေတ်က “အား”ဟူ၍ သုံးကြပါသည်။ “ပါရစီအား” ဟု သုံးကြပါသည်။ ကောင်းမှုပြုသူသည် အပါယ်လေးပါး၌ ဦးခေါင်းမပေါ်အောင် နှစ်သည်ကို “ဦးမပြုနစ်လေ၍” ဟု သုံးကြပါသည်။ "အံ့ဩဖွယ် ကောင်းသောအကျိုး”ကို အင်းဝခေတ်က “အံ့ဘွယ်သရဲသောအကျိုး”ဟုအံ့ဩမှုကို “အံ့ဘွယ်သရဲ”ဟု သုံးကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ သစ္စာအရသာလျှင် အဟုတ်အဟတ်စင်စစ်မြိန်စွာ၏ ဟူ၍ “အမှန်စင်စစ်”ကို အင်းဝခေတ်စကားသုံးအဖြစ် “အဟုတ်အဟတ်”ဟု သုံးနှုန်းထားပါသည်။

အင်းဝခေတ်က ကြိယာလုံးတွဲစကားလုံးတို့ကို အနှစ်ချုပ်သုံးလေ့ရှိကြောင်းလည်း တွေ့ရပါသည်။ တိုးပွားသည်ကို “ဘွား”၊ သည်းထန်ဆို “ထန်”၊ သက်ရောက်သည်ကို “ရောက်”၊ ရှောင်ကြဉ်သည်ကို “ကြည်”၊ တပ်မက်ကို “တပ်”၊ ရှေ့မှောက်ကို "မှောက်” ချို့တဲ့သည်ကို “ချို့”ဟူ၍ အင်းဝခေတ်သုံး အနှစ်ချုပ်ကြိယာ အသုံးကိုလည်း ဗဟုသုတအဖြစ် လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။

စကားရှေ့နောက်ဖလှယ်၍လည်း ကင်းကွာကို “မကွာမကင်း” - ဤအကျင့်ကို “မကွာမကင်း”ဟု သုံးထားကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ “အပြစ်မရှိ ကျင့်သောသူကို "အပြစ်မရှိ ကျင့်သသူ”ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ပညာဖြင့် မွေးသောသူကို “ပညာဖြင့် ပွေးသသူ”ဟူ၍လည်းကောင်း ပြောစကားဟန်အသုံးကိုလည်း သုံးနှုန်းကြကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ "ဤသို့အားဖြင့်”ကို “ဤသို့နှင်နှင်”ဟူ၍လည်းကောင်း စကားဆက်အဖြစ် သုံးထားပါသည်။ “ရဟန်းဖြစ်သော်လည်း”ကို “ရဟန်းတုံသော်လည်း”ဟု ရေးသားသုံးနှုန်းကြောင်း အင်းဝခေတ် စကားလုံးတို့ကို စိတ်ဝင်စားဖွယ် တွေ့ရပါသည်။

အင်းဝခေတ်သည် ပါဠိစာပေလွှမ်းမိုးသောခေတ်ဖြစ်ပြီး ပါရာယနဝတ္ထုမှာလည်း ဘုရားဟောတရားများဖြစ်ရာ ပါဠိစကားလုံးအသုံးများကြောင်း တွေ့ရသည်။ အချို့ပါဠိစကားလုံးတို့မှာ အနက်အဓိပ္ပာယ်ထက် မူရင်းစကားလုံးကိုသာ တိုက်ရိုက်ယူ၍သုံးစွဲကြသဖြင့် တွင်ကျယ်လျက်ရှိနေပါသည်။ နိဗ္ဗာန်၊ ပညာ၊ သစ္စာ၊ ပါရမီ၊ မန္တန်၊ ဝိပဿနာ၊ အပါယ်လေးပါး၊ သဗ္ဗညုတဘုရားစသည့် စကားလုံးတို့မှာ ရင်းနှီးပြီးသား စကားလုံးများ ဖြစ်ပါသည်။ သီလဝိသုဒ္ဓိ၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိဟူသော ပါဠိစကားလုံးတို့မှာ အကျင့်သီလ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းကို သီလဝိသုဒ္ဓိဟူသော ပါဠိစကားလုံးဖြင့် ရေးသားထားခြင်း၊ စိတ်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းကို စိတ္တဝိသုဒ္ဓိဟူသော ပါဠိစကားလုံးဖြင့် တိုက်ရိုက်ရေးသားထားကြောင်း တွေ့နိုင်ပါသည်။ ပါဠိစကားလုံးများကို တိုက်ရိုက်သုံးထားသော်လည်း နားလည်
ရှင်းလင်းအောင် ရေးသားထားနိုင်ကြောင်း တွေ့ရပါသည်။

အင်းဝခေတ်စကားပြေဖြစ်သဖြင့် မျက်မှောက်ခေတ်အရေးအသားကဲ့သို့ ပြေပြစ်မှုမရှိသော်လည်း သူခေတ်သူအခါအလိုက် နားလည်လွယ်မည်ဟု ယူဆပါသည်။ သို့ဖြစ်ရာ ဤစကားပြေမှ အင်းဝခေတ် စကားအသုံးအနှုန်းများကို လေ့လာခွင့်ရသဖြင့် အကျိုးများစေပါသည်။