ညောင်ရမ်းကြီးသမီး

မေးခွန်း: ပုဂံခေတ်ကျောက်စာစကားပြေအရေးအသားကိုလေ့လာတင်ပြပါ။
အဖြေ: ညောင်ရမ်းကြီးသမီးစကားပြေသည် ပုဂံခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ရေးထိုးခဲ့သော အလှူမှတ်တမ်းတင်ကျောက်စာ စကားပြေဖြစ်သည်။ ဤကျောက်စာရေးထိုးသူ အလှူရှင်မှာ နရပတိစည်သူမင်း၏သားတော် ကင်္ကသူ၏ဇနီးဖြစ်ပြီး ညောင်ရမ်းကြီး၏သမီးဖြစ်ပါသည်။ ပုဂံခေတ်တွင် အလှူရှင်တို့သည် မိမိတို့၏အလှူ အရှည်တည်တံ့စေရန် အလှူကို ကျောက်ထက်အက္ခရာတင်၍ မှတ်တမ်းရေးထိုးကြပါသည်။ မှတ်တမ်းတင်ကြရာတွင် အလှူပြုချိန်၊ အလှူရှင်အမည်၊ အလှူပြုရခြင်း၏ရည်ရွယ်ချက်၊ အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်၊ အလှူပစ္စည်းများနှင့် အမျှဝေ၊ ဆုတောင်း၊ ကျိန်စာ စသည်ဖြင့်မှတ်တမ်းတင် လေ့ရှိကြပါသည်။ အလှူမှတ်တမ်းကိုကြည့်ပြီး ပုဂံခေတ်ကျောက်စာစကားပြေကို လေ့လာနိုင်ပေသည်။

မိမိတို့ပြုလုပ်ကြသောအလှူကို မှတ်တမ်းတင်ရာတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာမြန်မာလူမျိုးများထုံးစံနှင့်အညီ ဘုရားရှိခိုးဆုတောင်း စကားဖြင့် နိဒါန်းရေးထိုးကြပေသည်။ ““သိဒ္ဓိ” “ပြီးစီးပြီးမြောက်ပါစေသတည်း”ဟူ၍ အလှူကို အောင် အောင်မြင်မြင် ပြီးမြောက်စေချင်သည့်သဘောဖြင့် ဆုတောင်းပြုကြပေသည်။ ပုဂံခေတ်သည် ပါဠိစာပေ လွှမ်းမိုးသောခေတ်ဖြစ်သဖြင့် ဆုတောင်းစကား အဖွင့်နိဒါန်းကို “သိဒ္ဓံ”ဟူသော ပါဠိစကားဖြင့် ရေးထိုးထားကြောင်း ပုဂံခေတ်ကျောက်စာစကားပြေ အရေးအသားကို လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။

အလှူပြုချိန်ကို နှစ်၊ လ၊ ရက်၊ နေ့တို့ဖြင့် အတိအကျဖော်ပြထားရာ သက္ကရာဇ် ၆ဝ၄ ခု၊ ပိသျှက်နှစ်၊ နတ္တော် လဆုတ် ၁၄ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ လသေသတင်း အတို့သခင် ကက်သူ ပျံတော်မူပြီး ပြာသိုလဆန်း ၃ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ သခင်ကင်္ကသူမယားကား”... ဟူ၍ ဖော်ပြထားခြင်းဖြင့် မိမိ၏ခင်ပွန်း ပျံလွန်တော်မူချိန်ကို သိရှိစေနိုင်ပြီး၊ ခင်ပွန်းသည် ပျံလွန်သွားသဖြင့် သေခြင်းတရားကိုသိသဖြင့် အလှူပြုရကြောင်း အလှူပြုရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့်အတူ အလှူပြုချိန်တို့ကို အတိအကျဖော်ပြထားရာ ခိုင်လုံသောမှတ်တမ်းအဖြစ် ကျန်ရစ်စေနိုင်ပါသည်။

အလှူရှင်သည် မိမိ၏အမည်ကို ဖော်ပြထားခြင်းမပြုဘဲ ““သခင်ကင်္ကသူမယား”၊ “ညောင်ရမ်းကြီးသမီး” ဟူ၍သာ ဖော်ပြထားသည်။ မိမိ၏မျိုးရိုးဂုဏ်၊ ဇာတိဂုဏ်ကိုကား ဂုဏ်ယူစွာဖြင့် “အမိမျိုး၊ အဖမျိုး ၇ ဆက် ကဲ့ရဲ့ရာမရှိ မြတ်စွာသော အမျိုးတည်း”ဟူ၍ လေးစားမှုဖြင့် ရေးသားထားပေသည်။ မိမိသည် အမိမျိုး၊ အဖမျိုး နှစ်ဖက်စလုံးက ကဲ့ရဲ့စရာမရှိသော မြန်မာအမျိုးမှ ဆင်းသက်လာသူအဖြစ် ဂုဏ်တင်ဖော်ပြထားရာ အမျိုးမြတ်ခြင်း ဟူသော ကောင်းခြင်းတရားသည် လူ၏အရည်အချင်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသော အရေးအသား ဖြစ်ပေသည်။

အလှူရှင်သည် မိမိခင်ပွန်းကို တန်ဖိုးထားချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်ကြောင်းကို “မိမိအသက်နှင့်တူသော မျက်စေ့ မျက်ဆန်နှင့်တူသော၊ မိမိချစ်စွာသောလင်”...ဟူ၍ မိမိ၏အသက်၊ မျက်စေ့မျက်ဆန်တို့ဖြင့် တင်စားကာ မိမိ၏ မေတ္တာကို ဖော်ပြထားသည့် “တူ”ဟူသော ဥပမာစကားရပ်ဖြင့် ရေးသားထားရာ ဥပမာအလင်္ကာမြောက်အဖွဲ့ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ ပုဂံခေတ်ကပင် တင်စားခိုင်းနှိုင်းသည့် ဥပမာအလင်္ကာအဖွဲ့တို့ဖြင့် တင်စားရေးဖွဲ့နေပြီဖြစ်ကြောင်း မြန်မာစကားပြေအရေးအသားအဆင့်ကို ခန့်မှန်းနိုင်ပေသည်။ “မိမိချစ်စွာသော လင်”ဟု သာမန်အရေးအဖွဲ့ကို မိမိ၏အသက်၊ မျက်စေ့မျက်ဆန်တို့နှင့် တင်စားခိုင်းနှိုင်းရေးဖွဲ့ထားသဖြင့် ဆိုလိုချက်ကို ပို၍ပေါ်လွင်စေပါသည်။ ပုဂံခေတ် မြန်မာစာပေအဆင့်အတန်းမြင့်နေပြီဟု ခန့်မှန်းနိုင်ပါသည်။

မိမိလှူဒါန်းလိုက်သော အလှူအပေါ်ခံစားလိုက်ရသော အလှူရှင်၏ခံစားမှုကို “အတိုင်းမသိ သဒ္ဓါလှစွာသော၊ ကြည်ညိုစွာသော နှလုံးဖြစ်လတ်၍”ဟူသော ဂုဏ်ရည်ပြနာမဝိသေသနအဖွဲ့တို့တွင် “သဒ္ဓါစွာသော”ဟူ၍ ကြိယာဝိသေသနစကားလုံး “စွာ”နှင့် နာမဝိသေသနစကားလုံး “သော”ကို ပူးတွဲဆက်စပ်ကာ ဂုဏ်ရည်ပြနာမဝိသေသနအဖြစ် ရေးသားထားသည်မှာ ထူးခြားသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ သဒ္ဓါစွာသော ကြည်ညိုစွာသော စိတ်ခံစားမှုဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကို “နှလုံးဖြစ်လတ်၍”ဟု ““စိတ်”အစား “နှလုံး””ဟု တင်ပြထားသည်မှာလည်း ထူးခြားနေသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

မိမိလှူသောအလှူကို သာသနာအတွက် အထောက်အပံ့ဖြစ်ချင်ကြောင်းကို “အထောက်အပံ့”စကားသုံးအစား “အထောက်အပင့်”ဟု တင်ပြထားသည်မှ ပုဂံခေတ်စကားသုံးတစ်ရပ်အဖြစ် ဗဟုသုတရစေပါသည်။ မိမိပိုင်ဆိုင်သော ပစ္စည်းဥစ္စာတို့ကို “အတွင်းသောဥစ္စာ”၊ “အပသောဥစ္စာ”ဟူ၍ ပစ္စည်းနှစ်မျိုးခွဲခြားကာ “အတွင်းသော”၊ "အပသော”ဟု နာမဝိသေသနအဖွဲ့အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်မှာ ထူးခြားသောအရေးအသားဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

ဤကျောက်စာစကားပြေကို စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်တည်းဖြင့်ရေးသားကာ ကျောက်ထက်အက္ခရာတင်ထားခြင်းဖြစ်သဖြင့် ကျောက်ချပ်အတွင်း ဝင်ဆံ့အောင်ရေးသားသော်လည်း အကြောင်းအရာကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံဖော်ပြထားနိုင်ပေသည်။ အလှူမှတ်တမ်းတင်အရေးအသားဖြစ်ရာ ဝါကျ ၄ ကြောင်းဖြင့် စုစည်းဖော်ပြထားသည်။ ဝါကျရှည်များကို အသုံးပြုထားသည်။ အကြောင်းအရာ အချက်အလက်များကို ရှင်းလင်းစေရန် ဝါကျဆက်သမ္ဗန္ဓ “၍”ဖြင့် ဆက်စပ်ရေးသားထားကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ စာတစ်ပုဒ်လုံး၌ နာမဝိသေသနဖြစ်ကြောင်းပြ “သော”ဟူသော စကားလုံးကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်အသုံးပြုထားပါသည်။ “တပ်ရာမဲ့စွန့်ကြဲသော”ဟူသော ကြိယာဝိသေသနအသုံး “တပ်ရာမဲ့စွာ”အစားသုံးထားရာ “သော”မှာ မလိုအပ်သောအပိုစကားရပ်ဟု ယူဆပါသည်။ ပုဂံခေတ်သည် မြန်မာစာပေအရေးအသားကို “မြေစမ်းခရမ်းပျိုး”ကာ တီထွင်ဖန်တီးစ ကာလဖြစ်၍ ရေးထုံး မတည်ငြိမ်သေးကြောင်း ဖော်ပြနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အချုပ်ဆိုရသော် ညောင်ရမ်းကြီးသမီးကျောက်စာစကားပြေသည် အလှူရှင်ညောင်ရမ်းကြီးသမီး၏ သဒ္ဓါတရားထက်သန်သော စိတ်ထား၊ ရတနာ ၃ ပါးကို ကြည်ညိုသောစိတ်ထား၊ ခင်ပွန်းသည်ကို လေးစားမြတ်နိုးသော စိတ်ထားတို့ကို ပေါ်လွင်အောင် ဖော်ပြနိုင်သော အရေးအသားဖြစ်ကြောင်း လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။