ခေတ်

မေးခွန်း: ခေတ်စကားပြေမှ တင်မောင်မြင့်၏ ဝါကျအသုံးများကို တင်ပြပါ။
အဖြေ: "ခေတ် "စကားပြေသည် တင်မောင်မြင့် (သိပ္ပံမောင်ဝ)၏ ကိုလိုနီခေတ်က ရေးသားထားသော သုတစာပေတစ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ ကောင်းသောခေတ်ဆန်ခြင်းတို့ကိုသာ တီထွင်ကြရန် အကြံပြုရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။  ဤစကားပြေမှ ထူးခြားသောပါကျအသုံးများကို လေ့လာတွေ့ရှိရပါသည်။

ခေတ်စကားပြေတွင် ဝါကျတိုများကို အများဆုံးအသုံးပြုရေးသားထားသဖြင့် စာရေးသူတင်ပြလိုသည့် အကြောင်းအရာတို့ကို သွက်သွက်လက်လက် တင်ပြထားနိုင်ကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ အနက်အဓိပ္ပာယ်အရ ဝါကျအမျိုးအစား(၅)မျိုးရှိသည့်အနက် ဆန္ဒဝါကျအမျိုးအစားမှလွဲ၍ ကျန်(၄)မျိုးဖြင့် အသုံးပြုထားကြောင်း တွေ့ရပါသည်။ “ခေတ်”ဆိုသည့်စကား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ပြထားရာတွင် ပါဠိစကားမှဆင်းသက်လာသည့် မူရင်းစကားလုံးအကြောင်းကို ထုတ်ဖော်ဝါကျဖြင့် ရေးသားထားပါသည်။

“ခေတ်”ဆိုသည့်စကားသည် “ခေတ္တ”ဆိုသော ပါဠိစကားမှ ဆင်းသက်လာဟန်တူလေသည်။
“ခေတ္တ”ဆိုသောစကားမှာ မြန်မာစကားကဲ့သို့ပင် ဖြစ်လျက်နေလေပြီ။
“ခေတ္တ”နှင့် “ခဏ”ဆိုသော စကားတို့မှာလည်း အတူတူပင်။
“ခေတ်”ဆိုသောစကားကို “ယခု”ဆိုသော အဓိပ္ပာယ်မျိုးနှင့်လည်း သုံးလေ့ရှိသေး၏။
“ခေတ်” “ခဏ” “ယခု”ဆိုသော စကားတို့မှာ ညီအစ်ကိုဝမ်းကွဲများဖြစ်ကြလေသည်။

အထက်ပါဝါကျတိုများကို လေ့လာကြည့်လျှင် “ခေတ်”ဝေါဟာရအကြောင်းကို “ခေတ္တ”ဟူသော ပါဠိစကားမှ ဆင်းသက်လာကြောင်း၊ “ခဏ၊ ယခု”ဆိုသော ဝေါဟာရတို့နှင့် အတူတူမွေးဖွားလာကြကြောင်း၊ ဝေါဟာရအသုံးတူကြောင်းကို ထုတ်ဖော်ပြကာ ရှင်းလင်းရေးသားထားသည့် ထုတ်ဖော်ဝါကျအမျိုးအစားများ ဖြစ်လေသည်။

မိမိတင်ပြလိုသည့်အကြောင်းအရာတစ်ခုကို မေးခွန်းလေးများထည့်သွင်းကာ ရေးသားထားသဖြင့် စာဟန်လည်း သွက်လက်စေပြီး အကြောင်းအရာလည်း ငြီးငွေ့ဖွယ်မဖြစ်စေတော့ပေ။ စာရေးသူသည် “ခေတ်” အကြောင်းကို ရှင်းလင်းတင်ပြရာ၌ မေးခွန်းထုတ်ကာ ရေးသားထားကြောင်း

“ခေတ်တည်းဟူသော စက်ကွင်းအတွင်း၌ လူအပေါင်းလည်ပတ်နေကြရသည်ကို သတိထားမိကြပါလော”
“ယောကျာ်း မိန်းမ မဟူ မည်သူမဆို ခေတ်၏ကျွန်များ ဖြစ်နေကြသည်ကို ရိပ်မိကြပါ၏လော”

လူတိုင်းသည် ခေတ်၏ကျေးကျွန်များဖြစ်နေကြသည်ကို သတိမထားမိကြဘဲ ခေတ်နောက်သို့လိုက်ရင်း စက်ကွင်းထဲ လည်နေကြကြောင်းကို သတိထားမိကြရန် မေးခွန်းထုတ်ကာ ရေးသားထားပေသည်။
ခေတ်ဆန်သူတို့၏ကျေးဇူးကြောင့် မီးရထား၊ မော်တော်ကား၊ လေယာဉ်ပျံတို့ကို မြင်ဖူး၊ စီးဖူးကြသဖြင့်အကျိုးများသော ခေတ်ဆန်ခြင်းကို ချီးကျူးလိုသဖြင့် အမေးဝါကျဖြင့် “မည်မျှတာသွားသော ခေတ်ဆန်ခြင်းပေနည်း”... ဟူ၍ အကျိုးရှိသော ခေတ်ဆန်ခြင်းကို အားပေးထားသည်။

အမျိုးသမီးများ ဆံထုံးကြီးကြီးထုံးကြသည်ကို သတင်းစာ၊ မဂ္ဂဇင်းတို့၌ အပြစ်တင်ရေးသားကြသော်လည်း မဖြုံကြကြောင်းကို “ခေတ်ကို မည်သူတားနိုင်ပါအံ့နည်း” ဟူသော မေးခွန်းဝါကျဖြင့် စိတ်လျှော့သောလေသံပေါ်အောင်ရေးသားထားပါသည်။
ရှေးအခါက မြန်မာများ အင်္ဂလိပ်စာမသင်ကြကြောင်း၊ အင်္ဂလိပ်ကျောင်းတွင် မနေကြဘဲ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင်သာ နေကြကြောင်းကို
“ရှေးအခါက မြန်မာများ အင်္ဂလိပ်စာကို မသင်ကြ”
“အင်္ဂလိပ်ကျောင်းတွင် မနေကြ”ဟူသော ငြင်းပယ်ဝါကျတို့ဖြင့်လည်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းအောင်ရေးဖွဲ့ထားပါသည်။
အမျိုးသမီးများ ဆံထုံးကြီးကြီးထုံးကြခြင်းကို ဤသို့အဆန်းထွင်ခြင်းကား အကျိုးရှိသော အဆန်းထွင်ခြင်းမဟုတ်။
“ခေတ်ဆန်တိုင်းလည်း ကောင်းသည်ဟု မဆိုသာ”... ဟူသော ငြင်းပယ်ဝါကျတို့ဖြင့် ရေးသားထားသဖြင့်စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြစ်နေပါသည်။

ခေတ်ဆန်ခြင်းတွင် ကောင်းသောခတ်ဆန်ခြင်း၊ ဆိုးသောခေတ်ဆန်ခြင်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိရာ ကောင်းသောခေတ်ဆန်ခြင်းကိုသာ တီထွင်ကြရန်သင့်ကြောင်းကို...
“ခေတ်ဆန်သူတို့ သတိထားကြပါကုန်””
“ခေတ်တီထွင်သူတို့ သတိထားကြပါကုန်”
ဟူ၍ အသစ်အဆန်းတီထွင်သူတို့အား သတိထားကြရန် တိုက်တွန်းသော တိုက်တွန်းဝါကျကိုလည်းတွေ့နိုင်ပါသည်။

ခေတ်စကားလုံး၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖွင့်ဆိုပြရာ၌ ဝါကျတိုလေးများကို အသုံးပြုကာ ဆင်တူဝါကျများအဖြစ် အသက်သွင်း ရေးဖွဲ့ထားကြောင်း .
“ခေတ်ဆိုသောစကားသည် အလွန်တာသွားသောစကားဖြစ်၏။ တာသွားမှန်းမသိဘဲနှင့် တာသွားသောစကားပေတည်း။ ၄င်းစကားတွင် ပကာသနကလေးပါ၏။ မခံချင်သော အရာကလေးလည်း ပါ၏။ အညွန့်တက်ချင်သော အရာကလေးလည်း ပါလေသည်” ဟူ၍ ဆင်တူဝါကျများဖြင့် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းအောင် ရေးဖွဲ့ထားပါသည်။

ရှေးခေတ်အခါက အင်္ဂလိပ်ကျောင်းသားဆိုလျှင် ကဲ့ရဲ့ကြကြောင်းကို
“ဟင်္သာများအကြားတွင် ကျီးတစ်ကောင်ကဲ့သို့”
“ကျီးများအကြားတွင် ဟင်္သာတစ်ကောင်ကဲ့သို့လည်းကောင်း မတင့်တယ်”ဟူသော ဝါကျတွင်ဟင်္သာများအကြား ရောက်နေသော ကျီးကဲ့သို့၊ ကျီးများအကြားရောက်နေသော ဟင်္သာကဲ့သို့ ကွဲပြားခြားနားနေကြောင်း၊ လူ့ပတ်ဝန်းကျင် အသိုင်းအပိုင်းနှင့် မဝင်ဆံ့ဖြစ်နေကြောင်းကို ဥပမာအလင်္ကာမြောက်သော နှိုင်းယှဉ်ပြဝါကျတိုများဖြင့် သရုပ်ပေါ်လွင်အောင် သရုပ်ဖော်ရေးဖွဲ့ထားကြောင်း တွေ့ရပါသည်။

မည်သည့်အရာမဆို လက်ဦးတီထွင်လိုက်လျှင် လူအများက မနှစ်သက်ကြကြောင်းကို ဖော်ပြရာ၌ ဝါကျတိုလေးများ၏ အဆုံးသတ်ကြိယာကို လှပစွာ အဆုံးသတ်ထားကြောင်းကို
“မည်သည့်အရာမဆို လက်ဦးအစ တီထွင်လိုက်လျှင် လူအများမနှစ်သက်ကြ”
“နှစ်သက်သူအနည်းငယ်သာ။ မကြာမီ နောက်လိုက်တွေ တစ်စတစ်စ ပေါများလာစမြဲ”
ဟူသော ဝါကျတိုလေးများဖြင့် စိတ်ဝင်စားဖွယ် ရေးသားထားပေသည်။

အချုပ်ဆိုရသော် “ခေတ်” ဟူသော စကားပြေကို ဝါကျတိုလေးများဖြင့် စာဟန်ကို သွက်လက်စွာ ရေးသားထားပါသည်။ ဝါကျအမျိုးအစား ငါးမျိုးရှိသည့်အနက် ဆန္ဒဝါကျမှလွဲ၍ ထုတ်ဖော်ဝါကျ၊ မေးခွန်းဝါကျ၊ ငြင်းပယ်ဝါကျ၊ တိုက်တွန်းပါကျတိုင် ရေးဖွဲ့ထားပါသည်။ ဥပမာအခိုင်းအနှိုင်းများဖြင့် နှိုင်းယှဉ်ပြကာ ရေးသားထားသော နှိုင်းယှဉ်ပြဝါကျ၊ ပုံစတူဝါကျတိုလေးများဖြင့်လည်း စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းအောင် ရေးသားတင်ပြထားသဖြင့် “ခေတ်”စကားပြေ၏ ဝါကျအသုံးများ ထူးခြားသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။