သစ္စာနှင့်ပညာ

မေးခွန်း: သစ္စာနှင့်ပညာဝတ္ထုမှရရှိသည့် ဗဟုသုတများကို လေ့လာတင်ပြပါ။
အဖြေ: သစ္စာနှင့်ပညာ ဝတ္ထုစကားပြေသည် အင်းဝခေတ် ရဟန်းစာဆို ရှင်မဟာသီလဝံသရေးသားသော ပါရာယနဝတ္ထုမှ ကောက်နုတ်ထားသည့် စကားပြေဖြစ်သည်။ အရသာတို့တွင် သစ္စာအရသာသည်သာလျှင်မြတ်ကြောင်း၊ ပညာဖြင့် အသက်မွေးသောသူသာလျှင် မြတ်ကြောင်း သိစေလိုသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဤစကားပြေကို ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤစကားပြေကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ဗဟုသုတများစွာ ရရှိစေပါသည်။

သစ္စာနှင့်ပညာပါ အကြောင်းအရာတို့သည် မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသော တရားဒေသနာများဖြစ်ရာ သစ္စာတရားအကြောင်း၊ ပညာတရားအကြောင်းတို့ကို ဗဟုသုတအဖြစ်ရရှိပြီး တရားနာခွင့်ရရှိလိုက်ပါသည်။ ပထမဦးစွာ သစ္စာနှင့်ပတ်သက်၍ အရသာဟူသမျှတို့တွင် သစ္စာအရသာသည် အမြိန်ဆုံးအရသာဖြစ်ကြောင်း၊ အမှန်ဆိုသည်မှာ သစ္စာ၊ မမှန်ကိုရှောင်ကြဉ်သည်မှာ သစ္စာ၊ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာသည်လည်း သစ္စာ၊ ဤသုံးပါးသည် သစ္စာအရသာမည်ကြောင်း ဗဟုသုတအဖြစ် သိရှိရပါသည်။ အရသာဟူသမျှသည်ကား ရူပါရုံ၊ သဒ္ဒါရုံ အစရှိသော အာရုံတို့မှာ မြင်ရ၊ ကြားရ၊ စားရသော အရသာတို့ဖြစ်ပြီး ကိုယ်၏ သာယာခြင်းကို တိုးပွားစေသဖြင့် တပ်မက်ခြင်းဖြစ်စေကာ ညစ်ညူးခြင်းဖြစ်စေ၏။ သုံးပါးသော သစ္စာအရသာကား ညစ်ညူးခြင်းကင်းသောကြောင့် မြတ်၏ဟု ဘုရားရှင်ဟောတော်မူခြင်းဖြစ်ကြောင်း သစ္စာ၏အရသာအကြောင်း၊ သစ္စာသည်သာလျှင် မြတ်ခြင်းအကြောင်းကို ဗဟုသုတအဖြစ် ရရှိစေပါသည်။

သစ္စာနှင့်ပတ်သက်၍ မမှန်ကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ အမှန်ကိုသုံးစွဲခြင်းစသည့် အကျင့်မြတ်ကို ကျင့်သုံးအပ်ကြောင်း ဘုရားလောင်း ဝိဓူရအမတ်ကြီးဆိုခဲ့ကြောင်း ဗဟုသုတရစေပါသည်။ ကပ္ပိနမင်းကြီးတောထွက်သောအခါ မြစ်သုံးတန်ကို သစ္စာစကား၊ သုံးဂါထာဖြင့် မြေပြင့်သို့စီးသောမြင်းကို သွားစေနိုင်၏ဟူ၍ ဗဟုသုတရစေပါသည်။ “ကဏှဒီပါယန” ရသေ့ကား သစ္စာစကားဖြင့် မြွေဆိပ်ကိုကု၍ တကာသားငယ်ကို ရှင်စေကြောင်း ဇာတ်တော်အကြောင်းကိုလည်း ဗဟုသုတရစေပါသည်။ ငါးရံ့နက်ဇာတ်တော်၌ ဘုရားလောင်းကား သစ္စာစကားဆိုသဖြင့် မိုးခေါင်သည်ကို မိုးသည်းထန်စွာရွာစေကြောင်း ဗဟုသုတ ရစေပါသည်။

ဘုရားလောင်း “သုပါရက”မည်သော သင်္ဘောမှူးသည် သမုဒ္ဒရာသို့ကျလေပြီးသော သင်္ဘောလှေကို သစ္စာစကားဖြင့် အိမ်လှေကားရင်းသို့တိုင်အောင် ရောက်စေကြောင်း ဇာတ်တော်အကြောင်းကိုလည်း ဗဟုသုတအဖြစ် ရစေပါသည်။ သုဝဏ္ဏသျှံ ဇာတ်တော်၌လည်း သစ္စာစကားဖြင့် မိဘတို့ကို မျက်စိပြန်မြင်စေကြောင်းကိုလည်း ဗဟုသုတရစေပါသည်။ သိဝရာဇ်မင်းကြီးသည်လည်း မျက်လုံးနှစ်ဖက်မရှိ မျက်ကွင်းချည်းဖြစ်ရာ သစ္စာစကားဆိုခြင်းဖြင့် မျက်စိအသစ်ပြန်ရကြောင်း ဇာတ်တော်အကြောင်းကို ဗဟုသုတရစေပါသည်။ ဤကား ပါရမီရင့်သော ဘုရားလောင်းသူမြတ်တို့၏ အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော အကျိုးတရားတော်များကို ဗဟုသုတအဖြစ် သိရှိမှတ်သားရပါသည်။

ဓမ္မသောကမင်းကြီးလက်ထက် ပြည့်တန်ဆာတစ်ယောက်သည် မင်းကြီးနှင့်တကွ ပရိသတ်ဗိုလ်ပါရှေ့မှောက်၌ သစ္စာစကားမှန်စွာဆို၍ ဂင်္ဂါမြစ်ရေအားလုံး အညာသို့ဆန်၍စီးကြောင်း ဗဟုသုတရစေပါသည်။ ဤသို့ဖြင့် သစ္စာစကား၏ အကျိုးထူးတို့ကား အလွန်နှစ်သက်စွာဖြစ်ရသောကြောင့် သစ္စာအရသာသည် အရသာဟူသမျှတို့ထက် မြတ်၏ဟု ဘုရားရှင်တော် ဟောကြားတော်မူကြောင်း ဗဟုသုတအဖြစ် သိမှတ်ရပါသည်။

ပညာနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ပညာဖြင့် အသက်မွေးသောသူ၏ အသက်ရှင်ခြင်းသည်လျှင် မြတ်သော အသက်ရှင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ပညာဟူသည် အပြစ်အကျိုးကို ခွဲခြမ်းနိုင်သောဉာဏ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ပညာဖြင့် အသက်မွေးခြင်းဟူသည် အပြစ်ရှိသော၊ မကောင်းသော အလုပ်အကြံ၊ အပြစ်ရှိသော ဆေးဝါးမန္တန် အတတ်တို့ကိုရှောင်၍ အပြစ်မရှိကျင့်သောသူကား တရားနှင့်လျော်စွာ အသက်မွေးသည်မည်၏။ တရားနှင့်လျော်စွာ အသက်မွေးသောသူသည် ပညာဖြင့်အသက်မွေးသူဖြစ်၏။ တရားနှင့်မလျော် အသက်ရှင်သူထက် တရားကျင့်၍ သေသောသူက မြတ်ကြောင်း၊ မကောင်းမှုပြု၍သေလျှင် အပါယ်လေးပါး၌ ခေါင်းမပြုနိုင်အောင်နစ်စေပြီး ထိုမကောင်းမှုကြောင့် ဆင်းရဲတာရှည်ကြောင်း အကြောင်းအကျိုးခွဲခြားသိသော ပညာရှိသူသည် ပညာဖြင့် အသက်မွေးခြင်းဖြစ်ရာမြတ်၏ ဟု ဘုရားရှင်ဟောကြေားတော်မူကြောင်း တရားတော်တို့ကိုလည်း ဗဟုသုတ ရစေပါသည်။

ပညာဖြင့် အသက်မွေးသူနှင့် ပညာဖြင့် အသက်မမွေးသူတို့ကို သာဓကအကိုးအထောက်တို့ဖြင့် ရှင်းပြထားပါသည်။ သူ့စီးပွား မိမိအကျိုးစီးပွားကို မသိသောသူကား မျက်စိနှစ်ဖက်လုံး ချို့တဲ့သည်မည်၏။ မိမိစီးပွားကိုသာသိ၍သူတစ်ပါးအကျိုးစီးပွားကို မသိသောသူကား မျက်စိတစ်ဖက်ချို့တဲ့သည် မည်၏။ နှစ်ပါးလုံးသိသူကားမျက်စိနှစ်ဖက်ရှိသူ မည်၏။ ဤသို့ မျက်စိနှစ်ဖက်ရှိသူသည် အိမ်ထောင်အမှု၌ လုံ့လရှိသောအကျင့်၊ သရဏဂုံဆောက်တည်တက်သောအကျင့်၊ အလှူပြုသော အလေ့အကျင့်၊ ငါးပါးသီလ၊ ဥပုသ်သီလဆောက်တည်သော အကျင့်စသော ကုသိုလ်ဆယ်ပါးကိုကျင့်လျက် အသက်မွေးသူသည် ပညာဖြင့် အသက်မွေးသူမည်၏။ ရဟန်းသော်လည်း သီလဝိသုဒ္ဓိ၊ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိနှစ်ပါးကို စင်ကြယ်အောင်ကျင့်၍ ဝိပဿနာဉာဏ်ဆယ်ပါးကို ကြိုးစားကျင့်ကြံလျှင် ရဟန်းကောင်းအကျင့်ကိုကျင့်၍ ပညာဖြင့်အသက်မွေးသည်မည်၏။ ဤသို့ဖြင့် လူ့အကျင့် ရဟန်းအကျင့်ကိုကျင့်၍ အသက်မွေးသူသည် အသက်မွေးသူဟူသမျှထက်မြတ်ကြောင်း ရှင်တော်ဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့ကြောင်း တရားဒေသနာတော် အဆုံးအမများကိုလည်း နာကြားမှတ်သားရ၍ ဗဟုသုတများစွာ ရစေပါသည်။

ဤဝတ္ထုစကားပြေသည် မြစွာဘုရားဟောကြားတော်မူသော ပါရာယနသုတ္တန်ဒေသနာတော်လာ ပါရာယနဝတ္ထုမှ ကောက်နုတ်ထားသော စကားပြေဖြစ်သဖြင့် သစ္စာနှင့် ပညာတို့၏အကြောင်းကို သိမှတ် ရပါသည်။ အရသာဟူသမျှတွင် သစ္စာအရသာလျှင် အမြတ်ဆုံးဖြစ်ကြောင်း၊ အသက်မွေးမှုမှန်သမျှတွင် ပညာဖြင့်အသက်မွေးသူသည်သာ အမြတ်ဆုံးဖြစ်ကြောင်း၊ အမြတ်ဆုံးတရားကို နာကြားသိမှတ်ရသဖြင့် မိမိကိုယ်တိုင်လည်း ကျင့်ကြံအားထုတ်စေခြင်းဖြင့် အကျိုးများစွာရရှိစေနိုင်ပြီး ဗဟုသုတများစွာ ရရှိပါသည်။