اگرچه ایران هرگز نظام حزبی کامل و نهادینه‌شده‌ای نداشته، اما احزاب و تشکل‌های سیاسی نقش مهمی در تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور ایفا کرده‌اند.