هزاره‌های کابلستان

هزاره‌های کابلستان به جمعیت مردمان هزاره که در منطقه تاریخی کابلستان (محدوده‌ای شامل ولایت کابل، پروان، میدان وردک، لوگَر، بخشی از غزنی و اطراف آن) سکونت داشته یا دارند. این منطقه، از نظر تاریخی، بخشی از قلمرو هزارستان محسوب می‌شود که پیش از سرکوب‌های (دوره عبدالرحمن خان) هزاره‌ها در آن اکثریت جمعیت را داشتند.

 مقدمه 
هزاره‌ها یکی از اقوام اصلی ساکن در منطقه‌ی وسیع هزارستان در مرکز افغانستان هستند. با این حال، قلمرو تاریخی حضور آنان تنها به مناطق مرکزی محدود نبوده و مناطقی از کابل، پروان، میدان‌وردک، لوگر و سایر مناطق که در گذشته به عنوان کابلستان شناخته می‌شد نیز شامل می‌شده است. هزاره‌های کابلستان از جمله جمعیت‌هایی هستند که در طول تاریخ مورد تغییرات گسترده جمعیتی، سرکوب، کوچ اجباری و پاکسازی قومی قرار گرفته‌اند.

 سابقه تاریخی   
کابلستان منطقه‌ای تاریخی است که از دوران باستان تا دوره اسلامی بخش مهمی از شرق ایران فرهنگی و افغانستان کنونی را در بر می‌گرفت. این منطقه در قرون وسطی شامل شهر کابل و اطراف آن، تا میدان، پروان، لوگَر و بخشی از غزنی می‌شد. بر اساس شواهد تاریخی و مردم‌شناسی، جمعیت زیادی از هزاره‌ها در این منطقه ساکن بوده‌اند.

 سرکوب 

 کوچ اجباری در دوره عبدالرحمن خان   
بین سال‌های ۱۸۸۸ تا ۱۸۹۳، هزاره‌ها به‌خاطر شورش‌های گسترده علیه حکومت استبدادی عبدالرحمن خان، سرکوب شدیدی را تجربه کردند. بخش زیادی از جمعیت هزاره کابلستان کشته، تبعید یا برده شدند. و زمین‌های حاصلخیز آنان بین قبایل پشتون توزیع شد.

مطابق گزارش غبار، در مناطق وردک، بهسود و لوگر، پاکسازی قومی سیستماتیکی صورت گرفت و ده‌ها هزار نفر از خانه‌های خود رانده شدند.

 مهاجرت دوباره 

 مهاجرت معکوس و شکل‌گیری جامعه نوین هزاره در کابل   
در قرن بیستم، به‌ویژه پس از دهه ۱۳۵۰، بسیاری از هزاره‌ها به دلیل فشارهای اقتصادی، نبود زمین، و جنگ‌های داخلی از هزارستان دوباره به کابل مهاجرت کردند.  

مناطق غرب کابل، به‌ویژه دشت برچی، به کانونی بزرگ برای زندگی هزار‌ه‌ها تبدیل شد.

امروزه، میلیون‌ها تن از هزاره‌ها در مناطق غرب کابل، به‌ویژه ولسوالی‌های ناحیه ۱۳ و ۱۸، ساکن‌اند و در عرصه‌های آموزشی، فرهنگی، و سیاسی نقش برجسته دارند.

با وجود پیشرفت، هزاره‌های کابلستان هنوز هم با چالش‌های امنیتی، تبعیض قومی، حملات هدفمند و حذف از ساختارهای قدرت مواجه‌اند. حملات بر مساجد، مراکز آموزشی، و مدارس هزاره‌ها در غرب کابل (از جمله انفجار در مکتب سیدالشهدا در ۲۰۲۱) گواه این وضعیت است.

 منابع 

رده:هزاره
رده:قبایل هزاره
رده:کابل