چالش میان فارسی و عربی

چالش میان فارسی و عربی: سده‌های نخست کتابی نوشته آذرتاش آذرنوش مترجم و پژوهشگر ایرانی است. این کتاب که نخستین بار در ۱۳۸۵ چاپ شد، به بررسی جایگاه زبان فارسی در زمان حمله اعراب به ایران و کشاکش آن با زبان عربی در سده‌های نخستِ پس از فتح ایران ساسانی می‌پردازد. کتاب چالش میان فارسی و عربی، برگزیدهٔ شانزدهمین دوره کتاب سال دانشگاهی و تقدیرشدهٔ بیست و پنجمین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شد.

 چاپ 
این کتاب نخستین بار در سال ۱۳۸۵ توسط نشر نی به بازار عرضه شد. دو سال بعد، با ویراستی نو بازچاپ شد. چاپ سوم آن در ۱۳۹۵ و هفتم آن در ۱۴۰۴ منتشر شد.

 محتوا 
این کتاب سه بخش اصلی و چند زیربخش دارد:

از سلمان تا آهوی کوهی: ایرانِ تازیان، تازیانِ ایران، در جستجوی فارسیان، تازیان و زبان فارسی 

از یتیمه تا خریده: ایران تازی‌زبانان، ایران‌ستیزی - فارسی‌گریزی

از آهوی کوهی تا چنگیز: مرزبندی عربی، بسترسازی برای درّ دَری، فارسی در تکاپوی هستی

در انتهای کتاب، کتاب‌شناسی (به فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی) و نمایه آمده است.

 نقدها 
به نظر برخی از پژوهشگران، کتاب چالش میان فارسی و عربی، «دربردارندهٔ ارجاعات بسیار به منابع تاریخی و ادبی است» ولی «با اصول تحقیق علمی، چه از نظر بیان و چه محتوا، چندان منطبق نیست».

به نظر برخی دیگر از پژوهشگران، «کتاب چالش میان فارسی و عربی از جهت جمع‌آوری مهمترین داده‌های مربوط به زبان فارسی در صدر اسلام، اثری ارزشمند محسوب می‌شود ولی آن اندازه که نویسنده در جمع‌آوری داده‌ها تلاش کرده، در ارزیابی اطلاعات مورد نظرش و فضای تاریخی آن دوران، کوشش به عمل نیاورده است». در همین راستا، گروهی دیگر معتقند که «ادّعای چالش میان فارسی و عربی، درست به نظر نمی‌رسد و مستندات مؤلّف، به جای چالش، بیشتر بر تفاهم میان فارسی و عربی دلالت دارد».

 منابع 

رده:زبان‌شناسی
رده:کتاب‌های درباره زبان فارسی
رده:کتاب‌های درباره زبان عربی