ایتالیا در جنگ جهانی اول

ایتالیا در جنگ جهانی اول به دوره مشارکت پادشاهی ایتالیا در جنگ جهانی اول از سال ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۸ اشاره دارد. اگرچه ایتالیا در ابتدا عضو پیمان سهگانه با امپراتوری آلمان و اتریش-مجارستان بود، اما در سال ۱۹۱۴ اعلام بی‌طرفی کرد. پس از دوره‌ای از مذاکرات محرمانه با هر دو طرف درگیر، ایتالیا در ۲۳ مه ۱۹۱۵ با امضای پیمان لندن به متفقین پیوست و به اتریش-مجارستان اعلان جنگ داد. مشارکت ایتالیا عمدتاً در یک جبهه ثابت در امتداد مرزهای شمالی و شمال شرقی خود، موسوم به جبهه ایتالیا، متمرکز بود و به یکی از خونین‌ترین صحنه‌های نبرد جنگ تبدیل شد.

 پیش‌زمینه و بی‌طرفی اولیه (۱۹۱۴–۱۹۱۵) 
ایتالیا در سال ۱۸۸۲ به پیمان سهگانه پیوسته بود، اما این اتحاد ماهیتاً دفاعی بود. زمانی که جنگ در اوت ۱۹۱۴ آغاز شد، ایتالیا استدلال کرد که اتریش-مجارستان به صربستان حمله کرده و جنگ را آغاز کرده است، تعهدات اتحادیه را فعال نکرده و بنابراین بی‌طرفی خود را اعلام کرد.

در داخل ایتالیا، جدال بزرگی بین دو جناح درگرفت:

 میانه‌روها و محافظه‌کاران:که خواستار احترام به بی‌طرفی بودند.
 ملی‌گرایان افراطی و ایریدنتیست‌ها: به رهبری کسانی مانند گابریله دانونزیو که خواستار ورود به جنگ برای تصرف سرزمین‌های «ایتالیایی‌تبار» تحت کنترل اتریش-مجارستان (معروف به سرزمینهای تحقق نیافته) مانند ترنتینو، آلتو آدیجه، تریسته و دالماسی بودند.

دولت به رهبری آنتونیو سالاندرا و وزیر خارجه او سیدنی سونینو، به طور همزمان با هر دو طرف بلوک مرکزی و متفقین برای تعیین بهترین پیشنهاد برای ورود به جنگ مذاکره کرد.

 پیمان لندن و ورود به جنگ 
در ۲۶ آوریل ۱۹۱۵، ایتالیا پیمان لندن را با متفقین (بریتانیا، فرانسه و روسیه) امضا کرد. بر اساس این پیمان محرمانه، در ازای اعلان جنگ به متحدین سابق خود، به ایتالیا وعده داده شد که پس از پیروزی، سرزمین‌های وسیعی از جمله:

 ترنتینو و سود تیرول تا برنر
 ونتو جولیا، ایستریا و بخش‌هایی از دالماسی
 حاکمیت بر فیمه (رییکا)
 چندین پایگاه در آلبانی و بخشی از مستعمرات آلمان در صورت سقوط آنها

اعطا خواهد شد.

بر این اساس، ایتالیا در ۲۳ مه ۱۹۱۵ به اتریش-مجارستان اعلان جنگ داد. لازم به ذکر است که ایتالیا تا اوت ۱۹۱۶ به آلمان اعلان جنگ نداد.

 جبهه ایتالیا و نبردهای اصلی 
جنگ برای ایتالیا عمدتاً در مرزهای کوهستانی شمال و شمال شرق، به ویژه در امتداد رودخانه ایسونزو و در کوه‌های دولومیت متمرکز بود. شرایط نبرد به دلیل زمین ناهموار و آب‌وهوای سخت بسیار دشوار بود.

 نبردهای ایسونزو (۱۹۱۵–۱۹۱۷): ارتش ایتالیا به فرماندهی لوئیجی کادورنا، یازده نبرد خونین و کم‌بازده را در امتداد رودخانه ایسونزو برای شکستن خطوط اتریشی انجام داد. تلفات بسیار سنگین بود و پیشروی‌های ناچیزی حاصل شد.
 نبرد کاپورتو (اکتبر-نوامبر ۱۹۱۷): یک ضدحمله بزرگ مشترک آلمان و اتریش که منجر به یک شکست فاجعه‌بار برای ایتالیا شد. ارتش ایتالیا مجبور به عقب‌نشینی به سمت رودخانه پیاوه شد. این شکست منجر به برکناری کادورنا و انتصاب آرماندو دیاز به عنوان رئیس ستاد کل شد.
 نبرد پیاوه (ژوئن ۱۹۱۸): ارتش ایتالیا تحت فرمان دیاز، آخرین تلاش بزرگ اتریش-مجارستان برای عبور از رودخانه پیاوه را دفع کرد. این یک پیروزی دفاعی حیاتی برای روحیه ایتالیا بود.
 نبرد ویتوریو ونتو (اکتبر-نوامبر ۱۹۱۸): نبرد نهایی و تعیین‌کننده جبهه ایتالیا. ارتش ایتالیا با رخنه در خطوط اتریشی، نیروهای دشمن را منهدم کرد و منجر به تسلیم امپراتوری اتریش-مجارستان در ۴ نوامبر ۱۹۱۸ شد.

 جبهه داخلی و تأثیرات اجتماعی 
جنگ فشار بی‌سابقه‌ای بر جامعه و اقتصاد ایتالیا وارد کرد.

 تأثیرات اقتصادی: صنعت برای تولید جنگ‌افزار بسیج شد، که منجر به تورم و کمبود مواد غذایی شد. کشور با بدهی سنگین مواجه گردید.
 تأثیرات اجتماعی: بیش از ۵ میلیون مرد به خدمت فراخوانده شدند که بسیاری از آنها دهقانان فقیر از جنوب بودند. این امر باعث کمبود نیروی کار در کشاورزی و قحطی در برخی مناطق شد.
 شکاف شمال-جنوب: این شکاف عمیق‌تر شد، زیرا بسیاری از سربازان جنوبی احساس می‌کردند برای منافع شمال که سرزمین‌های مورد ادعا آنجا بود، می‌جنگند.
 اعتراضات و نارضایتی: پس از شکست کاپورتو، نارضایتی عمومی از دولتمردان و ژنرال‌ها به اوج رسید. شعار «یا بردن یا سان رمو» (o vincere o morire) نشان‌دهنده خستگی از جنگ بود.

 تلفات و پیامدها 
ایتالیا هزینه انسانی وحشتناکی پرداخت کرد:

 حدود ۶۵۰٬۰۰۰ کشته و نزدیک به یک میلیون زخمی.
 حدود ۶۰۰٬۰۰۰ اسیر جنگی (که بسیاری از آنها در اردوگاه‌های اتریشی بر اثر گرسنگی و بیماری مردند).

در کنفرانس صلح پاریس، ایتالیا با «پیروزی مخدوش» مواجه شد. اگرچه ایتالیا ترنتینو، آلتو آدیجه، ونتو جولیا و ایستریا را به دست آورد، اما وعده‌های پیمان لندن به طور کامل محقق نشد. به ویژه، اعطای فیومه (رییکا) و حاکمیت بر دالماسی به دلیل اصل حق تعیین سرنوشت رئیس‌جمهور آمریکا وودرو ویلسون و مخالفت‌های یوگسلاوی آینده رد شد.

این احساس که «پیروزی دزدیده شده» است (vittoria mutilata)، خشم ملی‌گرایان را برانگیخت و نارضایتی عمیقی از دولت لیبرال ایجاد کرد. این احساس شکست در میان پیروزی، بستری حاصلخیز برای برآمدن فاشیسم و به قدرت رسیدن بنیو موسولینی در سال ۱۹۲۲ فراهم آورد.

 یادداشت‌ها 

 منابع 

 
 

 پیوند به بیرون 
 مقالات موزه جنگ امپراتوری درباره جبهه ایتالیا
 مقاله دانشنامه بریتانیکا درباره نبرد کاپورتو
رده:ایتالیا
رده:ایتالیا در جنگ جهانی اول