غزال (خواننده)

لیلی قوانلو با نام هنری غزال (زاده ۱۳۰۶-درگذشت ۱۳۳۷) خواننده ایرانی در سبک سنتی بود. او حدودا بین سال های ۱۳۳۰ تا ۱۳۳۷ فعالیت می‌کرد.

غزال از معروف‌ترین و محبوب‌ترین خوانندگان دهه ۳۰ شمسی بود و ترانه های متعددی در رادیو اجرا کرد.

زندگی‌
او در سال ۱۳۰۶ به دنیا آمد و در سال ۱۳۳۰ فعالیت هنری خود را آغاز کرد و به شهرت زیادی رسید. غزال را رقیب مرضیه می‌دانستند و گفته شده که صدای این دو خواننده به هم شبیه است. مرضیه در آن زمان بیشتر آواز های فاخر می‌خواند اما غزال هم آوازهای فاخر و هم ترانه‌های روحوضی و عامه‌پسند می‌خواند.

غزال برادرزاده میرزاده بود که از خوانندگان بزمی ایران بوده است.

غزال در دوران فعالیتش با آهنگسازان و ترانه‌سرایان معروفی مانند هوشنگ شهابی، ابرهیم سرخوش، مجید وفادار، ناصر رستگارنژاد و کریم فکور همکاری کرد.

مشهورترین آهنگ‌های او عبارت‌اند از کج کلاه‌خان (حمومی) ، کیه کیه در می‌زنه؟ خفته شبهای میگون صبح امید و لیلی قشنگه. 

اجرای ترانه کیه کیه در می‌زنه بر روی صفحه گرامافون، در قسمت ۱۰ سریال دایی جان ناپلئون به کارگردانی ناصر تقوایی استفاده شده است.

 مرگ 
بنا به گزارشهای روزنامه اطلاعات از قول مادر غزال، او پس از ابتلا به ذات‌الریه حاد و تب و عفونت ناشی از آن در شنبه شب ۱۷ آبان سال ۱۳۳۷ در اثر ایست قلبی، در سن ۳۴ سالگی در منزلش در خیابان شمیران درگذشت و در گورستان ابن بابویه در مقبره خانوادگی به خاک سپرده شد. 

در مورد مرگ غزال روایتهای دیگری نیز وجود دارد، مانند اینکه وی در آخر عمر به افسردگی دچار شد و به مصرف مواد مخدر روی آورد. او به دلیل سکته مغزی فوت کرد و گویا این سکته از اثرات مصرف مواد مخدر بود. یا روایتی دیگر مرگ را به به دلیل اثرات ناشی از جراحی آپاندیس می‌داند.

در مورد محل دفن نیز بسیاری به گورستان ظهیرالدوله اشاره کرده‌اند، که با توجه به محل زندگی وی بیشتر محتمل است ولی در روزنامه اطلاعات گورستان ابن بابویه درج شده است.

ترانه‌شناسی غزال
غزال از سال ۱۳۳۰ که به رادیو رفت تا تا پایان عمرش در سال ۱۳۳۷، حدود ۱۰۶ ترانه خواند و ضبط کرد که بسیاری از آن‌ها نقل مجلس‌ها و بزم‌ها و خانه‌ها بودند:
نام ترانهشاعرآهنگسازارکسترسال انتشارنشر بر روی صفحات سنگی ۷۸ دورشمارگانکج کلاه‌خان (حمومی)محلی شیرازیمحلی شیرازیابراهیم سرخوشفروردین ۱۳۳۳نشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD) به شماره ۲۵۴ ، بازنشر ۴۵ دور با لیبل مرکوری موزیکال به شماره ۸۵۸۱بزن و مزنشوریده شیرازیعلی اکبر شیداابراهیم سرخوشنشر دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور
مطلع ترانه: هر چه زنی بزن و مزن طعنه به روزگار من۲شبهای میگونناصر رستگارنژادابراهیم سرخوشابراهیم سرخوشنشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD) به شماره ۲۵۳ ۳کد خدا دخترنشر روی دوصفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور
بازنشر روی صفحه ۴۵ دور با لیبل مرکوری موزیکال به شماره ۸۵۷۴کیه کیه در میزنه؟علی اکبر شیداعلی اکبر شیداابراهیم سرخوشنشر روی اول صفحه لیبل شهرزاد (SHAHERZAD) به شماره ۲۵۲
بازنشر روی صفحه ۴۵ دور با لیبل مرکوری موزیکال به شماره ۸۵۹۵لیلی جاننشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۶مه بانوناصر رستگارنژاداصغر ساساناصغر ساساننشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور
بازنشر روی صفحه ۴۵ دور با لیبل مرکوری موزیکال به شماره ۹۵۶

مطلع ترانه: میروی آهسته‌مندی خسته۷چهارشنبه سوریناصر رستگارنژاداصغر ساساناصغر ساساناسفند ۱۳۵۵نشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD) به شماره L.I.F. 2
بازنشر ۴۵ دور با لیبل مرکوری موزیکال به شماره ۸۶۰۸یارم آمدنشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۹گل زرینشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۱۰خفتهناصر رستگارنژاداصغر ساساناصغر ساسان۱۳۳۵نشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD) به شماره L.I.F. 5
مطلع ترانه: خفته در آغوش چمن، سیمین برِ زیبایی۱۱نشد که نشدناصر رستگارنژادابراهیم سرخوشاصغر ساسان۱۳۳۵نشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD) به شماره L.I.F. 6۱۲نمک نمکینشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD) لیست شده روی کاور
بازنشر روی صفحه ۴۵ دور با لیبل مرکوری موزیکال به شماره‌های ۵۶۸ و ۴۳۱، و با لیبل MONOGRAM به شماره ۴۳۴۶۱۳پس برو، پیش بیاابراهیم سرخوشابراهیم سرخوشنشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD) به شماره B ۲۱۱
بازنشر روی صفحه ۴۵ دور با لیبل مرکوری موزیکال به شماره‌های ۵۶۸ و ۴۳۱، و با لیبل MONOGRAM به شماره ۴۳۴۶۱۴بزن نینشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۱۵لیلی قشنگهنشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۱۶مینونشر روی اول صفحه لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۱۷باده پرستیروی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۱۸ماه رهگذرناصر رستگارنژادابراهیم سرخوشابراهیم سرخوشروی اول لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور
و با لیبل موزیکال (Musical Records) به شماره ۲۱۰A۱۹عشوه گرنشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۲۰سر دست یارنشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۲۱سیما جاننشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور و با لیبل موزیکال (Musical Records) به شماره ۲۱۴B۲۲جاوید پهلویابراهیم سرخوشنشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور و با لیبل موزیکال (Musical Records) به شماره ۲۴۴A۲۳راز نهاننشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۲۴بانو ناز دار۱۳۳۲نشر روی اول صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور
اجرا شده در ادامه‌ی آواز «دیشب صدای تیشه از بیستون نیامد»۲۵نغمه گیتارنشر روی دوم صفحه با لیبل شهرزاد (SHAHERZAD)، لیست شده روی کاور۲۶صبح امیدصارمیپرويز ايرانپورمجید وفادارمعرفی در برنامه یادها و خاطره‌ها
مطلع تصنیف: ای گل گلشن زیبایی وه چه فریبایی۲۷آه سحر (شادم گر یادم باشد در یادم)اسماعیل نواب صفاحسین یاحقیمطلع تصنیف: تا رفت از نظرم، آمد غم به برم۲۸مرغ چمنصارمیحسین یاحقیمجید وفادارمطلع شعر: ز چه رو ای مرغ چمن، نگشایی لب به سخن۲۹سفر کردهناصر رستگارنژاداصغر ساساناصغر ساسانیارم ز سفر آمد۳۰مشک فروشمحلی تهرانیمحلی تهرانی۳۱مخمل طوسیمطلع ترانه: سردسته یارم مخمل طوسی
در گوشه سلمک از دستگاه شور۳۲چرا مخمل نمی‌پوشیمطلع ترانه: چرا مخمل نمی‌پوشی، چرا با ما نمی‌جوشی۳۳رونق گلمطلع تصنیف: رونق گل برد، رخسار دلجوی تو۳۴زن حاجی۳۵دو تا چشم سیاه داریمحلی تهرانیمحلی تهرانی۳۶

منابع

رده:خوانندگان زن اهل ایران
رده:موسیقی فارسی
رده:موسیقی‌دانان با نام مستعار
رده:خوانندگان موسیقی سنتی ایرانی