پلازای مترو جهاد

پلازای ایستگاه مترو میدان جهاد یک سازه‌ی معماری در ورودی ایستگاه متروی میدان جهاد تهران است. این پروژه طراحی شده تا ورودی مرسوم مترو را به فضایی متفاوت و دارای نماد شهری تبدیل کند. پلازا در تقاطع ولیعصر – فاطمی واقع شده و در اردیبهشت ۱۴۰۲ به بهره‌برداری رسید. 

 طراحی و معماری 
طراحی معماری: پروژه توسط یک استودیو معماری ایرانی ( استودیو معماری کا به سرپرستی محمد خاوریان) انجام شده است. هدف تبدیل ورودی مترو به یک «فضای رویداد شهری سرپوشیده» با سقفی آزاد و قابل استفاده در تمام طول روز بوده است.

مصالح بومی: بیش از ۳۰۰ هزار آجر قزاقی ساخته‌شده با خاک محلی به صورت قائم و قوسی و در کارگاه‌های سنتی اطراف تهران استفاده شده است. همچنین ۶۰ تن اسکلت فلزی و ۲۰۰ متر مکعب بتن در این پروژه استفاده شده است.

اقلیمی و عملکردی: سقف طراحی‌شده، عابران را از آفتاب شدید تهران محافظت می‌کند؛ فضا به دو زون اصلی تقسیم شده — یکی برای مکث و نشستن، و دیگری برای عبور، گفت‌وگو و رویدادهای شهری. 

هزینه: این پروژه با بودجه ۱۵۰ هزار پوندی در نوامبر سال ۲۰۲۲ تکمیل شد. مساحت داخلی  پلازای ایستگاه مترو جهاد تهران حدود ۸۰۰ متر مربع در یک عرصه ۲۵۰۰ ساخته شده است.

 جوایز و افتخارات 
این پروژه در سال ۲۰۲۴ / ۱۴۰۳ از سوی مؤسسه سلطنتی معماران بریتانیا (RIBA) به‌عنوان یکی از پروژه‌های برتر معماری جهان انتخاب و جایزه دریافت کرده است. ریبا آن را پروژه‌ای فریبنده در سادگی و نماد یک تغییر فرهنگی در طراحی شهری توصیف کرده است.

در سال ۲۰۲۳ این پروژه در رویداد سالانه مجله معماری دزین در بخش پروژه‌های زیرساختی و حمل‌ونقل برگزیده شد.

همچنین این پروژه به عنوان نامزد جایزه معماری آقاخان در سال ۲۰۲۵ معرفی شده است.

 منابع