سجاف زنی اتوماتیک

سجاف زنی اتوماتیک یا همینگ اتوماتیک در واقع یک فرآیند مهندسی بسیار دقیق است که برای ایجاد اتصال مکانیکی تمیز، مقاوم و یکنواخت بین دو قطعه فلزی به کار می‌رود. در این روش، لبهٔ قطعهٔ بیرونی به‌صورت کنترل‌شده خم می‌شود تا روی قطعهٔ داخلی بخوابد و آن را محکم در بر بگیرد. این کار علاوه بر استحکام، ظاهر محصول را هم بهبود می‌دهد و لبه‌های تیز یا ناهموار را حذف می‌کند.

در مدل‌های پیشرفته، به‌جای پرس‌های سنتی که کل خم‌کاری را در یک ضربه انجام می‌دادند، از سیستم‌های رولر همینگ رباتیک استفاده می‌شود. این سیستم‌ها با غلتک‌های دقیق و سطحی صیقلی، لبه را در چند مرحله و با فشار و سرعت کنترل‌شده خم می‌کنند. این روش باعث می‌شود تنش در فلز به‌طور یکنواخت پخش شود و خطر ترک‌خوردگی یا تغییر شکل ناخواسته کاهش یابد.

برای ثابت نگه داشتن قطعه در حین عملیات، از بستر یا فیکسچر همینگ استفاده می‌شود که با دقت بالا طراحی شده تا قطعه حتی در میلی‌متر آخر حرکت هم جابه‌جا نشود. این بستر ممکن است شامل نگه‌دارنده‌های خاصی باشد که فرم قطعه را دقیقاً مطابق طراحی حفظ می‌کنند.

کنترل کل فرآیند بر عهدهٔ یک سیستم CNC یا PLC است که مسیر حرکت غلتک، میزان فشار، سرعت و حتی تعداد گذرها را تنظیم می‌کند. این کنترل دقیق باعث می‌شود بتوان همینگ را روی قطعاتی با انحناهای پیچیده یا فرم‌های خاص هم اجرا کرد، چیزی که در روش‌های قدیمی بسیار دشوار بود.

جالب اینجاست که همینگ اتوماتیک فقط در خودروسازی کاربرد ندارد؛ بلکه در صنایع لوازم خانگی، مبلمان فلزی، بسته‌بندی فلزی (مثل قوطی‌سازی) و حتی هوافضا هم استفاده می‌شود، چون در همهٔ این حوزه‌ها نیاز به اتصالی مقاوم، ایمن و زیبا وجود دارد.بندانگشتی|فرایند همینگ اتوماتیک

همینگ اتوماتیک در صنعت خودروسازی یک فرآیند کاملاً مکانیزه و رباتیک برای خم‌کردن لبه‌های ورق‌های فلزی است که در مونتاژ قطعات بدنه خودرو به کار می‌رود. در این روش، ربات‌های صنعتی با دقت بالا و سرعت زیاد عملیات خم‌کاری را انجام می‌دهند، بدون نیاز به دخالت مستقیم انسان. این سیستم‌ها معمولاً در خطوط تولید انبوه خودرو استفاده می‌شوند و قابلیت برنامه‌ریزی برای مدل‌های مختلف خودرو را دارند. همینگ اتوماتیک نه‌تنها باعث افزایش کیفیت و یکنواختی قطعات می‌شود، بلکه زمان تولید را نیز به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد. این فناوری همچنین توانایی کار با قطعات پیچیده مانند درب‌ها، گلگیرها و سقف‌های متحرک را دارد و به راحتی با سیستم‌های تولید هوشمند و دیجیتال یکپارچه می‌شود.
بندانگشتی|ورق فلزی بعد از اعمال عملیات همینگ اتوماتیک

 فرایندهای همینگ 

 پرس هِمینگ (Press Hemming) 
پرس‌های هِمینگ به‌طور گسترده در صنعت خودروسازی برای هِمینگ قطعات بدنه ورق‌فلزی استفاده می‌شوند. این فرآیند از پرس‌های سنتی ضربه‌ای هیدرولیکی برای هِمینگ قطعات بسته‌شونده (مانند درها، کاپوت و درب صندوق) استفاده می‌کند و به‌عنوان آخرین فرآیند شکل‌دهی در stamping، کیفیت ظاهری این قطعات را تعیین می‌کند.

ویژگی‌ها و مزایا:

 سیستم‌های ذخیره‌سازی قالب: امکان نگهداری چندین قالب به‌صورت همزمان
 سیستم تعویض خودکار قالب: تغییر پارامترها به‌ازای هر قالب جدید
 ظرفیت پرس: معمولاً بین 60 تا 180 تن
 قابلیت پردازش پنل‌های بزرگ: مناسب برای قطعات با ابعاد زیاد
 تولید چندقطعه همزمان: امکان تولید بیش از یک قطعه در یک خط
 پرس‌های الکتریکی: بدون نیاز به روغن هیدرولیک، کم‌صدا و سازگار با محیط زیست

محدودیت‌ها:

 محدودیت در پروفیل‌های تخت و ساده: مناسب برای طرح‌های پیچیده نیست
 هزینه بالا: سرمایه‌گذاری اولیه و نگهداری پرهزینه
بندانگشتی|تصویری از همینگ رومیزی اتوماتیک

 هِمینگ رومیزی (Tabletop Hemming) 
ماشین‌های هِمینگ رومیزی برای تولید با حجم متوسط تا بالا استفاده می‌شوند و توانایی دستیابی به زمان چرخه کاری تا 15 ثانیه را دارند.

ویژگی‌ها و مزایا:

 کیفیت مطلوب پنل: تضمین کیفیت از طریق اصل هِمینگ حلقه بسته
 دقت بالا: مناسب برای قطعات با تلرانس‌های دقیق
 پایداری فرآیند: عملکرد یکنواخت در تولید انبوه

محدودیت‌ها:

 اختصاصی بودن: هر دستگاه فقط برای یک نوع پنل قابل استفاده است
 هزینه نسبتاً بالا: هزینه کمتر از پرس هِمینگ اما بیشتر از ربات رولر هِمینگ

 هِمینگ رباتیک (Robot Roller Hemming) 
هِمینگ رباتیک برای تولید با حجم کم تا متوسط استفاده می‌شود. در این روش از یک ربات صنعتی استاندارد مجهز به هد رولر برای ایجاد یک روش انعطاف‌پذیر برای فرم‌دهی قطعات استفاده می‌شود.
بندانگشتی|تصویری مفهومی از همینگ رباتیک
ویژگی‌ها و مزایا:

 انعطاف‌پذیری بالا: توانایی هِمینگ انواع شکل‌های پنل که با روش‌های دیگر قابل دستیابی نیست.
 تغییر سریع برنامه: امکان اعمال تغییرات در طرح پنل با تغییرات سریع نرم‌افزاری
 چندکاربردی بودن: توانایی انجام وظایف دیگر مانند پاشش چسب و سیلیکون
 هزینه پایین: عملکرد کم‌هزینه، ساده و کم‌صدا
 کاهش تلاش مکانیکی: سهولت در راه‌اندازی و تنظیم فرآیند

کاربردهای اضافی:

 سیستم تعویض ابزار: امکان استفاده از ابزارهای مختلف برای عملکردهای متنوع
 کنترل کیفیت: امکان بازرسی قطعات در حین فرآیند
 یکپارچه‌سازی: قابلیت ادغام با خطوط تولید موجود

 مقایسه‌ 
روشحجم تولیدانعطاف‌پذیریهزینهکیفیت سطحپرس هِمینگبالاپایینبالاعالیرومیزیمتوسط تا بالامتوسطمتوسطبسیار عالیرباتیککم تا متوسطبسیار بالاپایینخوب
این روش‌ها بسته به نیازهای تولید، پیچیدگی قطعه و حجم تولید انتخاب می‌شوند. هِمینگ رباتیک به‌دلیل انعطاف‌پذیری و هزینه پایین، محبوبیت روزافزونی در صنعت خودروسازی پیدا کرده است.

 کاربردهای همینگ اتوماتیک 

 صنعت خودروسازی (Automotive Industry) 

 کاربرد اصلی: اتصال پنل‌های داخلی و خارجی در درب خودرو، کاپوت، درب صندوق عقب و گلگیرها.
 توضیح: همینگ باعث می‌شود لبه‌های فلزی بدون ایجاد لبه تیز جمع شوند و اتصال مقاوم، یکنواخت و زیبا به‌دست آید. این موضوع برای زیبایی ظاهری و جلوگیری از زنگ‌زدگی اهمیت زیادی دارد.

 صنعت لوازم خانگی (Home Appliances) 

 کاربرد: در ساخت ماشین لباسشویی، یخچال، اجاق‌گاز و مایکروویو، برای اتصال ورق‌های فلزی بدنه.
 توضیح: همینگ موجب می‌شود قطعات فلزی لبه‌های صاف و ایمن داشته باشند (مثلاً در یخچال یا اجاق‌گاز) و از بریدن دست کاربر جلوگیری شود.

 صنعت هوافضا (Aerospace Industry) 

 کاربرد: در تولید قطعات سبک هواپیما که از ورق‌های آلومینیومی یا کامپوزیتی ساخته می‌شوند.
 توضیح: همینگ کمک می‌کند اتصال قطعات سبک اما مقاوم باشد، بدون اینکه نیاز به جوشکاری یا پرچ‌کاری سنگین داشته باشد.

 صنعت بسته‌بندی فلزی (Metal Packaging Industry) 

 کاربرد: در تولید قوطی نوشابه، کنسرو و اسپری‌های فلزی.
 توضیح: در اینجا لبه‌های فلزی خم می‌شوند تا محکم بسته شوند و محتویات به‌خوبی درون قوطی مهروموم شود.

 صنعت ساخت مبلمان فلزی و تجهیزات اداری 

 کاربرد: در بدنه میزها، کمدها و قفسه‌های فلزی.
 توضیح: همینگ باعث می‌شود ظاهر کار تمیزتر شود و هیچ لبه تیزی باقی نماند که به کاربر آسیب بزند.

همینگ اتوماتیک یک فرآیند ساده اما بسیار حیاتی است که هم ایمنی (حذف لبه‌های تیز)، هم زیبایی (ظاهر صاف و یکدست) و هم مقاومت اتصال را تضمین می‌کند. به همین دلیل در صنایعی که با ورق‌های فلزی سروکار دارند (خودرو، لوازم خانگی، هوافضا و بسته‌بندی) بسیار پرکاربرد است.
 جستارهای وابسته 

 سجاف ورق فلزی و درزبندی
 فلزکاری
 قوطی سازی
 خم کاری

 منابع 

رده:شکل‌دهی فلزات