آزادراه شهید شوشتری

آزادراه شهید سرتیپ نورعلی شوشتری یا کمربندی شرقی تهران با شماره آزادراه ۲۱، نخستین آزادراه درون‌شهری تهران است. این آزادراه با هدف کاهش ترافیک عبوری و اتصال محورهای جنوب شرق تهران به شبکه آزادراهی بدون عبور از معابر شهری طراحی شده است. فاز اول آن به‌طول حدود ۹٫۳ کیلومتر از تقاطع بزرگراه امام رضا تا بلوار هجرت و ورزشگاه تختی ساخته شده است و در خرداد سال ۱۴۰۵ افتتاح شد.

فاز دوم، به طول حدود ۶ کیلومتر از تقاطع بلوار هجرت تا بزرگراه یاسینی، به دلیل عبور از اراضی نظامی و پارک ملی سرخه‌حصار با چالش‌های زیست‌محیطی و امنیتی مواجه است. این فاز در مرحله بررسی و طراحی چند گزینه اجرایی از جمله تونل، پل و مسیر سطحی قرار دارد.

 مسیر 
آزادراه شوشتری از جنوب شرق تهران (بزرگراه امام رضا) آغاز می‌شود و پس از عبور از محدوده مناطق شهرداری ۱۵ و ۱۴، به بزرگراه یاسینی در شرق تهران منتهی می‌گردد. با بهره‌برداری کامل، این آزادراه بخشی از رینگ بیرونی شهر را تکمیل کرده و ترافیک عبوری از استان‌های شمالی را از معابر درون‌شهری نظیر بزرگراه بسیج دور می‌کند.

 تاریخچه 
طرح ساخت این بزرگراه از اواخر دهه ۸۰ خورشیدی آغاز شده و در دوره ششم مدیریت شهری تهران به صورت رسمی به پروژه‌ای آزادراهی ارتقاء یافت. این پروژه شامل دو فاز است:
 فاز اول (حدود ۹ کیلومتر از تقاطع بزرگراه امام رضا با بزرگراه نجفی رستگار تا تقاطع بلوار هجرت) که داخل محدوده شهری بوده و در خرداد سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری رسید.
 فاز دوم (حدود ۶ کیلومتر از تقاطع بلوار هجرت تا بزرگراه یاسینی) که عبور آن از مناطق نظامی و پارک ملی سرخه حصار با حساسیت‌های زیست‌محیطی و امنیتی همراه است و در دست مطالعه و طراحی چند گزینه شامل تونل کامل، پل یا مسیر سطحی قرار دارد.

 چالش‌ها و رفع معارضان 
در مسیر پروژه، معارضان ملکی (تجاری و مسکونی) وجود داشتند که ۲۶ مورد از آن‌ها تملک و آزادسازی شد؛ همچنین یک ملک با عرصه ۱۳۲ مترمربعی با اعتبار ۹ میلیارد تومان خریداری شد تا عملیات اجرایی ادامه یابد.

 انتقادات 
وعده‌های تأخیر در افتتاح فاز اول: مدیران شهری وعده داده بودند پروژه تا پایان سال ۱۴۰۳ تکمیل شود، اما معارضان ملکی و نظامی باعث تأخیری جدی شدند و افتتاح بارها به تعویق افتاد.

مشکلات زیست‌محیطی و معارضان نظامی: سازمان حفاظت محیط زیست با عبور سطحی یا کانالی فاز دوم این بزرگراه از پارک جنگلی سرخه‌حصار مخالف بود و هیچ‌یک از طرح‌های پیشنهادی مثل تونل یا پل فعلاً به تصویب نرسیده است.

 اهداف و تأثیرات پروژه 
هدف اصلی پروژه تسهیل عبور ترافیک عبوری و کاهش بار ترافیکی بزرگراه بسیج است؛ برآورد می‌شود با بهره‌برداری فاز نخست، حدود ۵٪ ترافیک شرق تهران و ۱٫۵٪ ترافیک کل شهر کاهش یابد.
آزادراه شهید شوشتری با هدف کاهش ترافیک شرق تهران، مسیر کمربندی جدیدی ایجاد کرده و محورهای بزرگراه‌های شهید یاسینی، شهید نجفی‌رستگار، بسیج و جاده امام رضا را به هم متصل می‌کند. ساکنان تهرانپارس، حکیمیه، لویزان، نارمک، تهران‌نو، پیروزی، نیروهوایی، افسریه، مشیریه، مسعودیه، خاوران و شهرری از طریق این بزرگراه‌ها به آزادراه دسترسی دارند. این مسیر با انتقال ترافیک عبوری به خارج از معابر شهری، زمان سفر را کاهش داده و روانی تردد در شرق تهران را بهبود می‌بخشد.

 مشخصات فنی و طراحی 
 طول کل پروژه: ۱۶٫۳ کیلومتر (۹٫۳ کیلومتر فاز نخست + ~۶ کیلومتر فاز دوم).
 طراحی آزادراهی شامل زیرگذرها، تونل (حدود ۶ کیلومتر در دو تونل رفت و برگشت)، پل‌ها و مسیر سطحی است. طراحی با توجه به توپوگرافی منطقه و ملاحظات زیست‌محیطی و نظامی صورت گرفته است.

 تقاطع‌ها 
18x18پیکسل از شمال به جنوب 18x18پیکسل20px30px درحال ساخت 30px20pxوسط|25x25پیکسلوسط|30x30پیکسل30x30پیکسل بزرگراه یاسینی29x29پیکسل30x30پیکسل بزرگراه سلیمانی20px30px درحال ساخت 30px20pxوسط|25x25پیکسلمیدان فدک30x30پیکسل بلوار هجرتوسط|30x30پیکسل30x30پیکسل29x29پیکسل30x30پیکسل بزرگراه محلاتیوسط|25x25پیکسلوسط|30x30پیکسل29x29پیکسل30x30پیکسل بزرگراه امام رضا29x29پیکسل30x30پیکسل بزرگراه نجفی رستگار18x18پیکسل از جنوب به شمال 18x18پیکسل

 جستارهای وابسته 
 فهرست آزادراه‌های ایران
 فهرست بزرگراه‌های تهران
 بزرگراه نجفی رستگار
 بزرگراه امام رضا

 منابع 

رده:سازه‌های قرارگاه خاتم‌الانبیا
رده:آزادراه‌های ایران
رده:بزرگراه‌های تهران