اشراق نجف‌آبادی

بندانگشتی|اشراق نجف‌آبادی در یکی از مسابقات
thumb|پوستری در حمایت از ورزشکاران شیرازی
بندانگشتی|صعود اشراق نجف‌آبادی با دوچرخه به قله دماوند
بندانگشتی|صعود اشراق نجف‌آبادی با دوچرخه به قله علم‌کوه
بندانگشتی|در حال دره‌نوردی
thumb|اشراق نجف‌آبادی در اردوی تیم ملی (ردیف اول، نفر دوم نشسته از راست)

اشراق نجف‌آبادی ورزشکار ایرانی و عضو سابق تیم ملی دوچرخه‌سواری ایران است. او در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران بازداشت و به اتهام بمب‌گذاری در شیراز محاکمه شد. هرچند از وی اعترافات اجباری منتشر شده بود، اما سه ماه پس از بازداشت،‌ او از اتهامات تبرئه و آزاد شد.

 زندگی 
اشراق نجف‌آبادی در تاریخ ۲ خرداد ۱۳۷۱ در شیراز متولّد شد. وی از سال ۱۳۸۳ جذب ورزش دوچرخه‌سواری حرفه‌ای (گرایش دانهیل) شد. او در سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ در بخش دانهیل رقابت‌های دوچرخه‌سواری کوهستان ایران قهرمان کشور شد.‌‌ او دارای مدرک کارشناسی رشته عمران است و عضو سابق تیم ملی دوچرخه‌سواری ایران بود.

 نجات جان آتش‌نشانان 
در زمستان سال ۱۳۹۸، چند نفر آتش‌نشان شیرازی به عملیات امداد و نجاتی در منطقه کوه‌سرخ استان فارس اعزام می‌شوند. آن‌ها در میانه عملیات به علت عدم آشنایی با مسیر در دام سرمای منطقه می‌افتند و درخواست کمک می‌کنند. حوالی ساعت ۴ صبح اشراق که به منطقه آشنایی داشته خود را به کوه‌سرخ می‌رساند و عامل نجات آن‌ها می‌شود.
بندانگشتی|چپ|جایگزین=تقدیرنامه مربوط به عملیات نجات کوه‌سرخ|تقدیرنامه مربوط به عملیات نجات کوه‌سرخ

همچنین ویدیویی از نجات کودکی به دام‌افتاده در میان صخره‌ها توسط او در رسانه‌های اجتماعی منتشر شده است.

 بازداشت در ۱۴۰۱ 
او در تاریخ ۱۸ آبان ۱۴۰۱ در میانه خیزش ۱۴۰۱ ایران در شهر شیراز بازداشت شد. دستگیری او پس از ده روز رسانه‌ای شد اما هفته‌ها اطلاعی از علت دستگیری و محل نگهداری وی منتشر نشد.

روزنامه شرق با انتشار مصاحبه‌ای با یکی از اعضای خانواده اشراق، روایتی از بازداشت او به این شرح منتشر کرد: «برادرم به من گفته بود که می‌خواهم به دندان‌پزشکی بروم که دندانم را روکش کنم. وقتی به کلینیک که در شیراز و خیابان همت هم است، رسیده بعد از ۱۰–۱۵ دقیقه گروهی وارد کلینیک دندان‌پزشکی شده و برادرم را بازداشت کردند. یک نفر از کادر درمان همان‌جا به صورت ناشناس به من پیام و اطلاع داد که برادرم بازداشت شده است. ۱۸ آبان بود که اشراق بازداشت شد. همه ۵ نفر در یک روز بازداشت نشده‌اند.»

 انتشار اعترافات 
خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران روز چهارشنبه، ۲۳ آذرماه ویدئویی از اعترافات اجباری او به همراه دنا شیبانی، حسام موسوی، امیر ارسلان مهدوی و محمد خیوه پخش کرد و مدعی تلاش ناموفق آنها برای بمب‌گذاری در شیراز شد. تصاویر آن‌ها با چشم‌بند و برخی را با دست‌بند پخش شد. در این اعترافات اجباری او به عنوان سرتیم گروه معرفی شد. گفته شده که آن‌ها تحت فشار و شکنجه شدید روانی و فیزیکی مجبور به اعترافات ساختگی شده‌اند. بر اساس تبصره ماده ۴۸ آیین دادرسی کیفری هیچ‌کدام از آن‌ها در زمان بازداشت حق دسترسی به وکیل نداشتند.
وبسایت فکت‌نامه در گزارشی مفصل به راستی‌آزمایی فیلم پخش‌شده پرداخت و آن را واجد تناقضات و ابهامات جدی دانست. این ابهامات در هشت ردیف جمع‌بندی شده‌اند: «در پرونده ادعایی بمب‌گذاری در شیراز، میان روایت‌های رسمی و اعترافات منتشرشده ناسازگاری‌های متعددی دیده می‌شود. در حالی که برخی رسانه‌ها از کشف مواد منفجره پرقدرت و خنثی‌سازی بمبی با توان تخریب بالا سخن گفته‌اند، مقام‌های محلی وجود بمب و موادی مانند TNT را رد کرده و در اعترافات نیز تنها به موادی همچون اکلیل، سرنج و بنزین اشاره شده است. همچنین درباره شیوه حمل مواد، محل کشف، نحوه خنثی‌سازی و حتی مرجع کشف بمب ادعایی روایت‌های متفاوتی ارائه شده که با یکدیگر همخوانی ندارند. ابهام‌ها به هویت متهمان و جزئیات عملیات ادعایی نیز گسترش می‌یابد. محل هدف در برخی روایت‌ها استانداری فارس و در برخی دیگر میدان احسان معالی‌آباد عنوان شده است. پنج متهم بازداشت‌شده که همگی از ورزشکاران و کوهنوردان هستند، در فاصله زمانی بیش از یک ماه و در شهرهای مختلف بازداشت شده‌اند، اما توضیح روشنی درباره انگیزه، نحوه سازماندهی و ارتباط آنان ارائه نشده است. همچنین برخی نقش‌های منتسب به متهمان، از جمله معرفی یکی از آنان به عنوان «مسئول تبلیغات» یک عملیات مخفی، بر ابهام‌های موجود افزوده است.»

 انتقال به بازداشتگاه پلاک ۱۰۰ 
اشراق نجف‌آبادی پس از ۵۵ روز حبس در سلول انفرادی سازمان اطلاعات سپاه، در تاریخ ۱۲ دی‌ماه ۱۴۰۱ به بازداشتگاه مرکزی شیراز انتقال یافت. سه هفته بعد در تاریخ سوم بهمن ۱۴۰۱، این‌بار به بازداشتگاه پلاک ۱۰۰ شیراز، متعلق به وزارت اطلاعات منتقل شد. گفته شد که این انتقال مرتبط با پرونده نگاشتن کلمه آزادی بر روی صخره کوه دراک، مشرف به شیراز بوده.

 تکذیب اتهام بمب‌گذاری 
در تاریخ نهم بهمن ۱۴۰۱، سید کاظم موسوی رئیس کل دادگستری استان فارس ضمن تکذیب اتهام بمب‌گذاری، اعلام کرد که کیفرخواست این پرونده با اتهام اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور صادر شده است و وجود اتهامات محاربه و افساد فی‌الارض را رد کرد.

بعدا برادر وی در مصاحبه‌ای مدعی شد که کل اتهامات برادرش، مربوط به حضور در گروهی در فضای مجازی بوده که برخی اعضای آن گروه در خصوص اقداماتی علیه نظام جمهوری اسلامی گفتگو داشته‌اند. مشارکت اشراق در این گفتگوها ثابت نشده است. به گفته برادرش، اشراق سابقه کار سیاسی نداشت و به این موضوعات علاقه‌ای نشان نمی‌داد.

 آزادی 
در تاریخ ۳۰ دی‌ماه ۱۴۰۱، یک هفته پس از پخش فیلم اعترافات، دنا شیبانی و محمد خیوه به قید وثیقه آزاد شدند. در نهایت اشراق نجف‌آبادی در تاریخ ۱۷ بهمن ۱۴۰۱ پس از سه ماه از زندان آزاد شد.

 واکنش‌ها به بازداشت 
 تئو فرانکن، وزیر سابق مهاجرت بلژیک و نماینده مجلس بلژیک، کفالت سیاسی او را بر عهده گرفت.
 الیزابت وینکل‌مایر بکر، نماینده و رئیس کمیسیون حقوقی مجلس آلمان، کفالت سیاسی او را قبول کرد.
 سول زانتی، نماینده پارلمان کبک، پذیرش کفالت سیاسی او را اعلام کرد.
 رضا دقتی، عکاس مجله نشنال جئوگرافی با انتشار یک استوری در اینستاگرام خواستار حمایت از اشراق و چهار بازداشتی دیگر شد.
 رضا شکراللهی در توییتی از آزادی اشراق نجف‌آبادی حمایت کرد.
 ساونیل سانگیت کومار، رئیس فدراسیون ورزش‌های صعودی کشور فیجی در نامه‌ای خطاب به فدراسیون جهانی این رشته خواستار همبستگی با این ورزشکاران شد.
 فرانک پرتوآذر با انتشار یک استوری در اینستاگرام با ابراز باور خود به بی‌گناهی دوستانش، برای آن‌ها آرزوی رفع اتهام و آزادی فوری کرد.
 سروش لشکری (هیچ‌کس)، در توییتی اشراق و دوستانش را آزادی‌خواهانی خواند که قربانی یک پرونده‌سازی امنیتی شده‌اند.
 روزنامه کیهان در تاریخ دوم دی‌ماه ۱۴۰۱ با حمله به روزنامه شرق به علت انتشار مصاحبه با برادر اشراق نجف‌آبادی که در آن صحت فیلم مورد اشاره زیر سؤال رفته، این رسانه اصلاح‌طلب را متهم به «نیکوکار جلوه‌دادن متهم» کرد. کیهان در همین یادداشت با عقب‌نشینی تلویحی از ادعاهای اولیه اظهار می‌دارد که به زعم آن‌ها این گروه، گروهی حرفه‌ای در زمینه بمب‌گذاری نبوده است. این روزنامه در شماره روز دهم دی‌ماه ۱۴۰۱ مجدداً با تکرار حمله خود به روزنامه شرق پرداخت؛ این بار به دلیل انتشار مصاحبه با مادر امیرارسلان مهدوی، دیگر متهم این پرونده. چند روز پس از این حمله کیهان، خبرآنلاین با انتشار یادداشتی تحت عنوان «به چه حقی مصاحبه می‌کنید؟» با زیر سؤال بردن واکنش کیهان، شنیدن صدای مخالفان در کشور را راهی برای مقابله با روایت‌های متفاوت رسانه‌های خارجی دانست و تندروی کیهان را منجر به رقم خوردن سلب اعتماد عمومی دانست.
 کارزاری برای جلب حمایت بین‌المللی از اشراق نجف‌آبادی، محمد خیوه، حسام موسوی، دنا شیبانی و امیرارسلان مهدوی شکل گرفت. تا تاریخ پنجم بهمن‌ماه ۱۴۰۱ تعداد امضاهای این کارزار از پانزده‌هزار گذشت.

 جستارهای وابسته 
 شکنجه سفید
 نقض حقوق ورزشکاران در جمهوری اسلامی ایران

 منابع 

رده:افراد زنده
رده:اهالی شیراز
رده:بازداشت‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
رده:دارندگان اقرار تلویزیونی در ایران
رده:دوچرخه‌سواران مرد اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۷۱
رده:زادگان ۱۹۹۲ (میلادی)
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران