ذبیح‌اله احمدی

ذبیح اله احمدی (متولد ۱۳۰۶ ، وفات ۳۱ مرداد ۱۴۰۴) هنرمند زری باف ایرانی بود. او از سن نوجوانی شروع به کار در این رشته نمود و به نشان درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نائل گردید.

ذبیح اله احمدی از استادان برجستهٔ هنرهای سنتی ایران و متخصص زری‌بافی است. او بخش بزرگی از عمر خود را صرف آموزش ،  طراحی و اجرای آثار نفیس هنری کرده است و در پروژه‌های ملی و مذهبی بزرگی همچون تهیهٔ روکش ضریح امام رضا (ع) نقش برجسته و ماندگاری ایفا نمود.

آثار ارزشمند استاد امروزه در موزه های ایران و جهان و کاخ ها و مجموعه های خصوصی داخلی و خارج از ایران نگهداری می شوند.

 زندگی‌نامه 

 کودکی و تحصیلات 
ذبیح‌اله احمدی دوران ابتدایی را در آموزشگاه خزائیلی و آموزشگاه آذر در محله‌ی شاه‌آباد تهران گذراند و سپس موفق به اخذ مدرک پایان دوره متوسطه در رشته ریاضی گردید.

 ورود به عرصهٔ هنر و صنایع دستی 
در نوجوانی عموی او که از کارکنان «وزارت صنایع قدیمه» بود پیشنهاد اشتغال در این وزارتخانه را به وی داد. احمدی با شور و اشتیاق این پیشنهاد را پذیرفت و نخستین گام‌های حرفه‌ای خود را برداشت. 

در آغاز علاقه‌مند بود در بخش منبّت‌کاری مشغول به کار شود اما به دلیل نبود ظرفیت مسیر شغلی او به سمت زری‌بافی تغییر پیدا نمود.

پس از گذراندن شش ماه دوره ی کارآموزی در رشته زری بافی به طور رسمی در اداره فرهنگ و هنر استخدام گردید.

 فعالیت هنری 

 مسئولیت‌ها 
احمدی در طول خدمت خود علاوه بر طراحی نقشه‌های گوناگون زری، به‌عنوان مسئول و متخصص شعبهٔ زری‌بافی فعالیت کرد.

 آثار برجسته 

 اثر طاووس 
یکی از سخت‌ترین کارهای او با ظرافتی مثال‌زدنی بافته شد . تار و پود آن نازک‌تر از موی سر انسان بود ، این اثر امروز در موزهٔ هنرهای ملی ایران نگهداری می‌شود.

 نقشه آبی 
اثری با الهام از‌ نقش ماهی که با تکنيک خاص طی چهار نوع بافت متفاوت توسط استاد به اتمام رسید.

 روکش ضریح امام رضا (ع) 
احمدی در طراحی و اجرای روکش ضریح حضرت علی بن موسی‌الرضا (ع) مشارکت داشت . نقشهٔ آن با طرح اسلیمی و عبارت « یا علی بن موسی‌الرضا » روی کاغذ شطرنجی میلی‌متری ترسیم و سپس با دقتی ویژه توسط استاد بافته گردید . این اثر به آستان قدس رضوی اهدا گردید.

 نقشه لیلی و مجنون 
طرحی عاشقانه و اسطوره‌ای برگرفته از نگارگری سنتی ایران که توسط استاد با رنگ‌آمیزی غنی و دشوار بافته شده است.

 ردای تاج گذاری ملکه ی ایران 
یکی از جالب توجه ترین بخش های تاج گذاری ، ردای با شکوه تاج گذاری بود . طراحی پارچه ی این زری یکی از آثار فاخر و ماندگار استاد ذبیح‌اله احمدی تلقی می شود که با دستان توانای استاد بافته شده است . درست پیش از آغاز رسمی مراسم بر دوش ملکه ی ایران گذاشته شد . ردای بافته شده از مخمل اعلا با تار و پود  زری به رنگ سبز به انجام رسیده بود ، دور تا دور ردای تاج گذاری طلا دوزی های جذابی به چشم می خورد که به شکوه جامعه سلطنتی افزوده بود.

شکوه و زیبایی این ردا به حدی بود که با ردای تاج گذاری پادشاهان بریتانیا ، فرانسه و اتریش قابل قیاس نبود و به طرز بی نظیری خاص و ساده ارزیابی می شد.

این پارچه نفیس از ایران به فرانسه فرستاده شد و توسط برند مشهور کریستین دیور ( شرکت فرانسوی ) با خیاطی مارک بوهان و همکارانش در سال ۱۳۴۶ شمسی به سرانجام رسید و پس از برگشت به ایران تغییراتی جزئی در آن داده شد.

در حال حاضر ردای تاج گذاری ملکه ی ایران در موزه جواهرات ملی ایران نگهداری می شود.

 لباسی به طول شش‌ متر برای مراسم سلطنتی ملکه انگلستان 
اثری نفیس و منحصر به‌ فرد که در سطح بین‌المللی ارائه گردید.

 هدایای بوعلی سینا 
در جریان هزارهٔ بزرگداشت بوعلی سینا ، استاد حدود ۸۰ قاب زری‌بافی هنری تهیه کرد که به ایران‌شناسان  و مجموعه داران جهان اهدا گردیده است.

 دیدگاه‌ها 
استاد احمدی معتقد بود هر کشور دارای هنرهایی ویژه است که می‌تواند برای گردشگران جذابیت بسیاری داشته باشد و زری‌بافی یکی از برجسته‌ترین این هنرها در ایران تلقی می شود.

او بارها هشدار داد که این هنر به دلیل دشواری و نیاز به بیش از ۱۵۰ ابزار تخصصی در خطر فراموشی است . وی همواره تأکید داشت که آثار هنری حاصل تلاش جمعی می باشند و نقش خود را با فروتنی در کنار دیگر همکاران می‌دید.

 جایگاه و میراث 
هم اکنون آثار استاد ذبیح‌اله احمدی در موزه‌ها و کاخ‌های سلطنتی ایران نگهداری می‌شوند.

برخی از آثار او در پروژه‌های بین‌المللی از جمله لباس طراحی‌شده برای ملکه انگلستان شناخته شده‌اند.

مشارکت او در روکش ضریح امام رضا (ع) از مهم‌ترین یادگارهای معنوی‌اش به شمار می‌رود .

یادگارهای او بازتابی از زیبایی ، ایمان و ظرافت هنر ایرانی می باشند و بخشی از میراث فرهنگی ناملموس ایران عزیز محسوب می‌شوند.https://rct.richt.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AE%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%81%DB%8C

 نگارخانه 

 منابع 

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:زادگان ۱۳۰۶
رده:زادگان ۱۹۲۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۴۰۴
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)