فهمی استرآبادی

فهمی استرآبادی از شاعران فارسی‌زبان قرن دهم هجری قمری بود. آثار او شامل غزل، ترکیب‌بند و قصیده است و با وجود طبع لطیف و زبان روان، نامش در منابع رسمی و تذکره‌های ادبی کمتر ذکر شده‌است.

 زندگی 
اطلاعات دقیقی از زندگی شخصی فهمی در دست نیست. برخی شواهد نشان می‌دهد که او مدتی در هند اقامت داشته و احتمالاً همان‌جا درگذشته‌است. برخی منابع او را تاجری معرفی کرده‌اند که در دهلی زندگی می‌کرده‌است.

 آثار 
از دیوان او تنها یک نسخه باقی مانده که ابتدا در هندوستان نگهداری می‌شده و سپس به انگلستان منتقل شده‌است. این نسخه اکنون در کتابخانه دانشگاه کمبریج موجود است. دیوان فهمی شامل ترکیب‌بندهای مذهبی، غزل‌های عاشقانه و اشعاری در مدح علی ابن موسی‌الرضا است.

ویژگی‌های برجستهٔ شعر او عبارت‌اند از:
 استفاده گسترده از ردیف در اشعار 
 کاربرد واژه‌هایی مانند «سگ» در معنای عرفانی و خضوع‌آمیز 
 ترکیب‌بندهایی با مضامین مذهبی و عرفانی، از جمله زیارت‌نامه‌ای در مدح علي ابن موسی‌الرضا امام هشتم شیعیان

 نمونه شعر 
یکی از ابیات مشهور دیوان فهمی استرآبادی در قالب ترکیب‌بند عرفانی:

زین سبب شاها که در عالم دعاگوی توام 
پادشاه عالمم، اما سگ کوی توام

 نسخهٔ خطی و چاپی 
نسخهٔ خطی دیوان فهمی در کتابخانهٔ دانشگاه کمبریج نگهداری می‌شود. این نسخه توسط مؤسسهٔ میراث مکتوب تصحیح و منتشر شده‌است. تصویر جلد نسخهٔ چاپی طراحی ساده‌ای دارد و عنوان کتاب با خط نستعلیق در مرکز آن دیده می‌شود.

 منابع 
 دیوان فهمی استرآبادی، تصحیح محمدحسین کرمی، نشر میراث مکتوب، تهران، چاپ اول 
 پایگاه نورلایب: دیوان فهمی استرآبادی

 جستارهای وابسته 
 ادبیات فارسی در هند
 شاعران فارسی‌زبان
 نسخه‌های خطی فارسی

رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۱۰ (قمری)