احمد قریشی ( رئیس اجرایی مرکز خبرنگاران افغانستان)

معرفی 
احمد قریشی، بنیان‌گذار و رئیس اجرایی مرکز خبرنگاران افغانستان (AFJC) است؛ سازمانی مستقل و غیرانتفاعی که در زمینه حمایت از خبرنگاران و ترویج آزادی رسانه‌ها در افغانستان فعالیت می‌کند.

آقای قریشی، زادهٔ ۱ حوت/اسفند ۱۳۵۷ هجری خورشیدی در هرات است. خانواده‌اش در میانهٔ سال ۱۳۵۹، پس از تهاجم شوروی و اوج‌تر ترور و سرکوب مخالفان شوروی و حکومت دست‌نشاندهٔ کمونیستی افغانستان، به بیرجند ایران مهاجرت کردند. احمد تحصیلات ابتدایی خود را تا صنف/کلاس ۹ در بیرجند پیش برد و در سال ۱۳۷۲، با خانواده، به افغانستان برگشت. او در ولسوالی/شهرستان شیندند/سبزوار، هرات، مکتب/مدرسه را به پایان رساند و مدتی بعد وارد دانشگاه شد و در رشتهٔ خبرنگاری و ارتباطات دانشگاه رنا در کابل درس خواند. 

آقای قریشی فعالیت خبرنگاری خود را در سال ۱۳۸۴ هجری خورشیدی به‌عنوان گزارشگر در رادیو کلید هرات آغاز کرد و پس از یک سال به‌عنوان گزارشگر به خبرگزاری پژواک در هرات پیوست و رویدادهای حوزه غرب کشور را پوشش می‌داد. در سال ۱۳۸۶، احمد قریشی به‌عنوان رئیس اتحادیه خبرنگاران ولایت هرات انتخاب شد. وی سپس در سال ۱۳۸۸ مرکز خبرنگاران افغانستان را به‌عنوان نهاد مستقل و غیرانتفاعی در هرات بنیان نهاد و به مرور آن را به یک سازمان سراسری و شناخته‌شده در سطح بین‌المللی تبدیل کرد.

در سال ۱۳۹۲، قریشی به کابل رفت و تا نیمه سال ۱۳۹۷ به‌عنوان ویراستار بخش فارسی خبرگزاری پژواک فعالیت کرد. او در کنار مدیریت اجرایی مرکز خبرنگاران افغانستان، به‌عنوان خبرنگار آزاد با رسانه‌های خارج از افغانستان از جمله رادیو زمانه در هالند، نشریه شرق پارسی (وابسته به روزنامه الشرق‌الاوسط) و دیگر رسانه‌ها همکاری داشته است. گزارش‌های او در برخی رسانه‌های بین‌المللی از جمله گوتنبرگ پست سویدن/سوئد منتشر شده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان تحت مدیریت قریشی، نخستین سازمان مستقل حامی خبرنگاران در افغانستان است که از افغانستان در پیوندهای رسمی و همکاری‌های بین‌المللی در حوزه آزادی رسانه‌ها مشارکت فعال داشته است. این سازمان عضویت آی‌فکس (IFEX)، بزرگ‌ترین شبکه نهادهای حامی آزادی بیان جهان، را در تاریخ ۲۷ جوزا/خرداد ۱۳۹۲ (۱۷ جولای ۲۰۱۳) در شهر پنوم‌پن کامبوج کسب کرد و در سال ۱۳۹۹ خورشیدی (۲۰۲۰ میلادی) به عضویت شبکه جهانی توسعه رسانه‌ها (GFMD) درآمد.

در مسیر همکاری‌های بین‌المللی، قریشی مرکز خبرنگاران افغانستان را به‌عنوان سازمانی همکار و همراه در تلاش‌های جهانی برای حمایت از خبرنگاران و رسانه‌های آزاد توسعه داده است. این همکاری‌ها به طور عمده از طریق پشتیبانی، امضا نامه‌های سرگشاده و شرکت در گردهمایی‌های بین‌المللی صورت گرفته و به ارتقاء جایگاه این سازمان در عرصه جهانی کمک کرده است.

 کارهای برجسته و ابتکارات 
از جمله کارهای برجسته و ابتکارات ماندگار احمد قریشی در عرصه خبرنگاری در افغانستان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

نام‌گذاری روز ۲۷ حوت/اسفند به‌عنوان «روز خبرنگار» در افغانستان:

در میانه سال ۱۳۹۲ هجری خورشیدی، طرح این نام‌گذاری را به هیئت مشاورین مرکز خبرنگاران افغانستان، متشکل از خبرنگاران برجسته کشور، ارائه کرد که مورد تأیید قرار گرفت. هدف از این اقدام، ایجاد روزی خاص در تقویم رسمی کشور برای گرامی‌داشت خبرنگاران بود، به‌خصوص که این روز در ماه آخر سال قرار دارد و فرصت مناسبی است برای بررسی وضعیت سالانه جامعه رسانه‌ای و چالش‌های آن. این طرح در سال ۱۳۹۷ از سوی حکومت وقت به‌عنوان یک مناسبت ملی شناخته شد و در تقویم کشور درج گردید. 

تهیه و نشر گزارش‏های سالانه وضعیت آزادی رسانه‌ها در افغانستان:

همزمان با نام‌گذاری روز خبرنگار، مرکز خبرنگاران افغانستان طرح تهیه و نشر گزارش‏ سالانه وضعیت خبرنگاران و آزادی رسانه‏ها در افغانستان را روی دست گرفت. نشر گزارش سالانه از سال ۱۳۹۲ و با وجود مشکلات و چالش‌های ناشی جنگ و ناامنی آغاز شد و پس از سقوط نظام جمهوری و بازگشت طالبان که با محدودیت‌های گسترده بر آزادی رسانه‌ها توام بوده است،‌ روند نشر این گزارش‏ها بدون وقفه ادامه داشته است.

اهدای جایزه «خبرنگار سال افغانستان»:

مرکز خبرنگاران افغانستان با مدیریت احمد قریشی برنامه رقابتی جایزه خبرنگار سال افغانستان را در سال ۱۳۹۲ و همزمان با روز خبرنگار در افغانستان راه‌اندازی کرد. بر اساس این برنامه،‌ خبرنگاران داخل افغانستان و همچنان خبرنگاران در تبعید می‌توانند به صورت فردی یا از طریق رسانه‌های مربوطه، کارهای رسانه‌ای خود را برای دریافت این جایزه معتبر نامزد کنند. در ۱۲ سال گذشته، ۲۷ خبرنگار از رسانه‌های مختلف، از جمله بی‌بی‌سی افغانستان، تلویزیون آریانا نیوز، روزنامه هشت صبح، اطلاعات روز، طلوع‌نیوز، خبرگزاری فرانسه، خبرگزاری پژواک، مرکز خبرنگاری تحقیقی پیک، تلویزیون افغانستان اینترنشنال، رادیو کلید، نشریه رخشانه، تلویزیون تمدن و رادیو سرحد، موفق به دریافت این جایزه شده‌اند، که هفت تن از برندگان، زنان خبرنگار هستند.

 تقدیر از کارکرد حرفه‌ای احمد قریشی در سطح بین‌المللی 
-  سفیر اخلاق رسانه‌ای: در سال ۱۳۹۰، به‌دلیل سوابق حرفه‌ای و طرح‌های خلاقانه در زمینه ارتقاء اخلاق رسانه‌ای در افغانستان، از سوی مرکز بین‌المللی اخلاق رسانه‌ای (Center for International Media Ethics) به‌عنوان سفیر این مرکز در افغانستان انتخاب شد.

-  عضو شورای رهبری شبکه جهانی آی‌فکس: در نشست سالانه این شبکه که در ۸ تیر ۱۴۰۲ (۲۹ ژوئن ۲۰۲۳) برگزار شد، با رأی نمایندگان سازمان‌های عضو، برای دوره سه‌ساله (۲۰۲۳–۲۰۲۶) به‌عنوان عضو شورای رهبری این شبکه انتخاب شد. بیش از ۱۰۰ سازمان و نهاد پشتیبان آزادی بیان در جهان عضو آی‏فکس می‏باشند. شورای رهبری آی‏فکس مسئولیت اداره مؤثر این شبکه و نظارت بر سیاست‌های آن در حوزه آزادی بیان و رسانه‌ها را بر عهده دارد.

- دریافت جایزه بین‌المللی آزادی رسانه‌ها: در سال ۲۰۱۹، جایزه بین‌المللی سازمان «کمپین نشان مطبوعات» مستقر در ژنو سوئیس را به پاس تلاش‌ها و فعالیت‌هایش در حمایت از خبرنگاران و آزادی رسانه‌ها در افغانستان دریافت کرد.

 منابع