مهدی حسنی

مهدی حسنی (۱۳۵۶ – ۵ مرداد ۱۴۰۴) فعال سیاسی و زندانی سیاسی ایرانی بود که به اتهام همکاری با سازمان مجاهدین خلق ایران و فعالیت‌هایش علیه جمهوری اسلامی، دستگیر و در ۵ مرداد ۱۴۰۴ اعدام شد.

مهدی حسنی و بهروز احسانی در اواخر شهریور ۱۴۰۳، توسط شعبه ۲۶دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری به اعدام محکوم شده و روز ۱۸ دی حکم اعدام این دو زندانی بدون طی مراحل دادگاه تجدیدنظر توسط دیوان عالی کشور به تأیید رسید. در ۷ بهمن ۱۴۰۳ به‌طور ناگهانی او را به بهانه «انجام فیزیوتراپی» از بند هشت زندان خارج کردند و به زندان قزل‌حصار منتقل کردند که موجی از نگرانی را به‌وجود آورد.

سرانجام مهدی حسنی به همراه بهروز احسانی سحرگاه ۵ مرداد ۱۴۰۴ بدون اطلاع به خانواده و وکلای آنها اعدام شدند.

 زندگی 
مهدی حسنی زادهٔ ۱۳۵۶ در شهر ری بود. او پس از اتمام تحصیلات به شغل آزاد پرداخت. وی متأهل و دارای ۳ فرزند بود. وی فعال سیاسی و مخالف جمهوری اسلامی بود.

 بازداشت، زندان و شکنجه 
مهدی حسنی در ۱۸ شهریور ۱۴۰۱ در زنجان بازداشت و به بندهای ۲۰۹ و ۸ زندان اوین منتقل گردید و مدت‌ها تحت شکنجه‌های جسمی و روحی قرار داشت.

او به دلیل بیماری‌های جسمی ازجمله بیماری سیاتیک نیازمند رسیدگی‌های پزشکی بود و بهداری زندان نیز به دلیل نداشتن امکانات با درخواست اعزام به مراکز درمانی خارج زندان وی موافقت کرده بود ولی مقامات زندان، نهادهای امنیتی با این درخواست موافقت نکردند.

 حکم اعدام 
مهدی حسنی و بهروز احسانی اسلاملو در اواخر شهریور ۱۴۰۳ به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین، بغی، محاربه، افساد فی الارض، و اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب اسلامی به ریاست ایمان افشاری به اعدام محکوم شدند. و در ۱۸ دی حکم آنها تأیید شد. یکشنبه ۷ بهمن ۱۴۰۳ مهدی حسنی و بهروز احسانی اسلاملو را به‌صورت جداگانه و به بهانه درمان از بندهای ۴ و ۸ زندان اوین خارج کرده و به بند امن واحد ۳ قزلحصار منتقل کردند. به دنبال اعتراضات گسترده بین‌المللی و داخلی حکم آنها برای اعاده دادرسی متوقف شد و از بند امن واحد ۳ زندان قزل‌حصار به واحد ۴ بند زندانیان سیاسی زندان قزل‌حصار منتقل شدند.

طی گذراندن دوران محکومیت، بهروز احسانی اسلاملو در زندان با اعتصاب غذای زندانیان همراهی کرد و در کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام شرکت داشت. وی در دوران سه سال بازداشت، تحت شکنجه و دوره‌های طولانی انفرادی قرار داشت.

 واکنش‌ها به حکم اعدام 
صدور و تأیید حکم اعدام این زندانی سیاسی در ایران و جهان به شدت مورد اعتراض قرار گرفته است. همچنین زندانیان سیاسی زندان اوین در واکنش به انتقال دو زندانی سیاسی مهدی حسنی و بهروز احسانی در جلوی نگهبانی زندان دست به اعتراض زده‌اند. سازمان عفو بین‌الملل در روزهای ۲۶ دی و ۳ بهمن ۱۴۰۳ با صدور درخواست‌های فوری، خواستار لغو فوری احکام اعدام این دو زندانی شد و اعلام کرد که این زندانیان، پس از دستگیری تحت شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها از جمله سلول انفرادی طولانی مدت قرار گرفته‌اند تا اقرار کنند و محاکمه آنها به شدت ناعادلانه بوده است.

در ۷ بهمن ۱۴۰۳ گروهی متشکل از ۲۲۲ کارشناس برجسته بین‌المللی و سازمان‌های غیردولتی با ارسال نامه‌ای فوری به فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، خواستار مداخله فوری او برای جلوگیری از اعدام این دو زندانی سیاسی شدند.

در ۲ آوریل ۲۰۲۵ پارلمان اروپا طی قطعنامه‌ای دربارهٔ موج اعدام‌ها در ایران و تأیید احکام اعدام فعالان بهروز احسانی و مهدی حسنی تصمیم دیوان عالی حکومت ایران را برای شرایط غیرانسانی بازداشت و محاکمات ناعادلانه محکوم کرد.

نامه فوری بیش از ۱۵۰ شخصیت سیاسی و بین‌المللی به ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق‌بشر سازمان ملل: «ما به‌طور فوری خواستار مداخله شما برای نجات بهروز احسانی، ۶۹ساله، و مهدی حسنی، ۴۸ساله، زندانیان سیاسی ایرانی که با خطر اعدام قریب‌الوقوع مواجه هستند، می‌باشیم. تأیید احکام آن‌ها توسط دیوان عالی ایران، پس از محاکمه‌ای ناعادلانه صادر شد.»

شورای ملی مقاومت ایران ۸ بهمن ۱۴۰۳ طی بیانیه‌ای گفت که بهروز احسانی و مهدی حسنی بدون اطلاع قبلی روز یکشنبه از زندان اوین در تهران به زندان قزل‌حصار کرج منتقل شدند. به گفته این شورا و عفو بین‌الملل، شش زندانی سیاسی دیگر که به عضویت مجاهدین خلق متهم شده‌اند نیز در معرض خطر اعدام هستند.

 پیام‌های مهدی حسنی 
روزنامهٔ سان در ژانویه ۲۰۲۵ به دنبال حکم اعدام مهدی حسنی یک پیام صوتی از او را منتشر کرد که در آن به شدت بی‌رحمی روحانیون مذهبی را محکوم کرده بود. سان نوشت: «شجاع تا آخر: آماده‌ام؛ این سخنان قوی یک زندانی ایرانی است که قرار است آخرین نفر اعدام‌شده توسط رژیم وحشی باشد که به‌شدت به سرکوب مخالفت‌ها می‌پردازد».

مهدی حسنی، تلاش کرده بود صدای خود را به گوش برساند و در ماه فوریه ۲۰۲۴ به سازمان‌های حقوق بشری نامه نوشت تا شکنجه‌هایی را که تحمل کرده بود افشا کند و بی‌گناهی خود را اعلام نماید.

 اعدام 
در سحرگاه ۵ مرداد ۱۴۰۴ مهدی حسنی به همراه بهروز احسانی اسلاملو اعدام شدند. این اعدام‌ها بدون اطلاع وکلا و خانواده این زندانیان سیاسی صورت گرفته است. احکام آنها پس از محاکمه‌ای پنج دقیقه‌ای صادر شده بود که در طول آن اجازه دفاع از خود را نداشتند. آن‌ها به مدت دو سال از دسترسی به وکلای خود محروم بودند. حکومت ایران از تحویل اجساد احسانی و حسنی به خانواده‌های شان خودداری کرد.

تنها سه هفته پیش از این اعدام‌ها خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، اعدام‌های دسته‌جمعی سال ۱۳۶۷ در ایران را تجربه‌ای موفق توصیف کرد و با صراحت خواستار تکرار آن برای مقابله با مخالفان کنونی حکومت جمهوری اسلامی شده بود.

 واکنش‌ها به اعدام 
مریم رجوی، رئیس‌جمهور منتخب شورای ملی مقاومت ایران، اعدام بهروز احسانی و مهدی حسنی را محکوم کرد و سخنان پایانی بهروز احسانی را نقل کرد: «ما هرگز - تحت هیچ شرایطی - تسلیم این رژیم خونخوار و جنایتکار نخواهیم شد. هرگز تسلیم تحقیر نخواهیم شد.» رجوی گفت: این وحشیگری تنها خشم و نفرت مردم ایران را شعله‌ورتر می‌کند و عزم جوانان شجاع ایران را برای پایان دادن به استبداد مذهبی دوچندان می‌کند. رجوی از سازمان ملل و تمامی کشورهای عضو آن خواست تا «اقدامات قاطعی علیه این جنایت وحشیانه انجام دهند و افزود: «زمان آن فرا رسیده که تصمیمات ملموس و مؤثری علیه این رژیم اعدام و شکنجه اتخاذ شود.»

سازمان مجاهدین خلق ایران، اعدام بهروز احسانی و مهدی حسنی را «جنایتی وحشیانه» خواند و محکوم کرد.

کمیسیون بین‌المللی مبارزه با مجازات اعدام یا کمیسیون (ICDP) در ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۵ طی بیانیه‌ای از تشدید استفاده از مجازات اعدام در ایران، از جمله با اتهامات با انگیزه سیاسی اظهار نگرانی کرد. ناوی پیلای، رئیس این کمیسیون با اشاره به اعدام بهروز احسانی و مهدی حسنی گفت: «در ۲۷ ژوئیه، گزارش‌های رسیده به این کمیسیون حاکی از آن است که اعدام دو مرد، بهروز احسانی و مهدی حسنی، به‌طور مخفیانه و با چوبه دار انجام شده است… گزارش شده است که آنها شکنجه شده و برای مدت طولانی در بازداشت انفرادی به سر برده‌اند، تقریباً دو سال از دسترسی به وکلای خود محروم بودند… در یک محاکمه کوتاه با عدم اجازه دفاع از خود مواجه بودند. اعدام آنها بدون اطلاع قبلی انجام شد و خانواده‌هایشان را از آخرین ملاقات محروم کرد… گزارش شده است که آقای احسانی و آقای حسنی، از داخل زندان، به مدت ۱۸ ماه هر سه‌شنبه در چارچوب کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام با اعتصاب غذا به مجازات اعدام اعتراض کرده بودند.»

یک روز پس از اعدام بهروز احسانی و مهدی حسنی، سازمان ملل متحد از ایران خواست به مجازات اعدام پایان دهد و دربارهٔ «افزایش نگران‌کننده اعدام‌ها» هشدار داد.

کریستین بکرل، معاون مدیر منطقه‌ای خاورمیانه و شمال آفریقا در سازمان عفو بین‌الملل، در واکنش به اعدام‌های خودسرانه مخالفان سیاسی شکنجه‌شده، بهروز احسانی، ۶۹ ساله و مهدی حسنی، ۴۸ ساله گفت: «بهروز احسانی و مهدی حسنی در بحبوحه بحران وحشتناک اعدام در ایران که منجر به اعدام نزدیک به ۷۰۰ نفر در سال جاری شده است، خودسرانه اعدام شدند. بهروز احسانی و مهدی حسنی به مدت ۱۸ ماه، هر سه‌شنبه در اعتراض به مجازات اعدام، در چارچوب کمپین «سه‌شنبه‌های نه به اعدام»، دست به اعتصاب غذا زده بودند. اعدام آنها نشان‌دهنده استفادهٔ بی‌رحمانهٔ مقامات از مجازات اعدام به عنوان ابزاری برای سرکوب سیاسی در مواقع بحران ملی برای سرکوب مخالفان و گسترش ترس در میان مردم است.»

 پیام‌ها پس از اعدام 
تأثیرات مقاومت و اعدام این دو زندانی سیاسی در پیام‌ها و نامه‌های برخی از زندانیان بازگو شده است.

وحید بنی‌عامریان در نامه‌ای پس از انتقال بهروز احسانی به زندان قزلحصار برای اعدام، نوشت: حال که ولی‌فقیه جنایتکار در وحشت از قیام‌های آتشین خلق، کمر به اعدام کانون‌های شورشی بسته است، خطاب به مأموران کثیف اطلاعات و دژخیمان جنایتکار که در تمام دوران بازجویی و در بیدادگاه، در حسرت اعلام برائت من از سازمان و راه و رسم پرافتخار مجاهدین بودند و ماندند، هم‌صدا با بهروز و مهدی و مثل همه سربه‌داران ۶۷ اعلام می‌کنم: «اگر بهای زنده ماندن، دست شستن از نام مجاهد خلق است، پس ننگ بر این زندگی! این از آن شما باد!»

روزنامه سان: اکبر دانشورکار در یادداشتی دست‌نویس که سال گذشته از زندان به بیرون قاچاق شد، به دو زندانی دیگر مجاهدین خلق، بهروز احسانی و مهدی حسنی، که در ماه ژوئیه ۲۰۲۵ اعدام شدند، ادای احترام کرد. اکبر دانشور نوشته بود: «شما رفته‌اید و راه شما پیش روی من است. عزیزان من، اگرچه اینجا نیستید، من قدم پیش گذاشته‌ام تا جای شما را پر کنم. دوستان ارجمندم، بهروز و مهدی، شما خوب می‌دانید و می‌توانید مطمئن باشید که تا آخرین نفس، من در موضع خود ثابت قدم خواهم ماند. من آماده‌ام جانم را فدای میهن و مردم کنم، رهرویی استوار و مصمم در راه حقیقت و واقعیت، بدون ذره‌ای انحراف.»... «هم‌سلولی، همراه و همرزم شما بودن، افتخاری ابدی است. جدایی ما دیری نخواهد پایید؛ به زودی به شما خواهم پیوست و آنگاه هیچ نیرویی قدرت جدا کردن ما را نخواهد داشت.»

گاردین: «بابک علی‌پور که سه سال در صف اعدام بود در حالی‌که از سلول خود در زندان رجایی‌شهر می‌نوشت، می‌خواست به دوستانش دربارهٔ کسانی بگوید که پیش از این به اعدام رفته بودند. (بهروز احسانی و مهدی حسنی… بهروز احسانی، نفر بزرگتر گروه بود که «هرگز عصبانی» نمی‌شد. سپس مهدی حسنی، که او را چند بار در بیمارستان زندان دیده بود…»

 منابع 

رده:اعدام‌شدگان اهل ایران در زمان جمهوری اسلامی
رده:اعدام‌شدگان با طناب دار اهل ایران
رده:اعدام‌شدگان به اتهام محاربه
رده:اعدام‌شدگان توسط ایران در سده ۲۱
رده:اعدام‌شدگان محکوم‌شده در دادگاه انقلاب اسلامی
رده:اهالی ری
رده:درگذشتگان ۱۴۰۴
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۵۶
رده:زادگان ۱۹۷۷ (میلادی)
رده:زندانیان سیاسی در ایران
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
رده:فعالان حقوق بشر اهل ایران
رده:فعالان سیاسی اهل ایران
رده:قربانیان شکنجه اهل ایران
رده:محکومان به بغی در ایران
رده:مخالفان اعدام شده توسط جمهوری اسلامی ایران