حزب ناسیونال لیبرال (پروس)

حزب لیبرال ملی (به آلمانی: Nationalliberale Partei – NLP) حزبی لیبرال در دوران کنفدراسیون شمال آلمان و امپراتوری آلمان بود که در سال‌های ۱۸۶۶/۱۸۶۷ از انشعاب جناح راست «حزب ترقی آلمان» (Deutsche Fortschrittspartei) پدید آمد و در سال ۱۹۱۸ در حزب خلق آلمان (Deutsche Volkspartei) ادغام شد.

 برنامه سیاسی 
محورهای اصلی برنامه حزب، وحدت ملی بود ــ که نمایندگان حزب برای دستیابی به آن حتی روی همکاری با بیسمارک حساب می‌کردند ــ همچنین ایجاد یک دولت حقوقیِ پارلمانی و مشروطه، و تبدیل امپراتوری آلمان به یک کشور مدرن صنعتی.

حزب لیبرال ملی عمدتاً نمایندهٔ منافع طبقهٔ متوسط تحصیل‌کرده و مالکِ پروتستان با گرایش‌های ملی و/یا لیبرال، و نیز بورژوازی بزرگ صنعتی بود.

به‌عنوان ارگان رسمی، نشریه‌ای با عنوان Nationalliberale Correspondenz منتشر می‌شد.

 تاریخچه 
حزب ملی‌لیبرال در سال‌های ۱۸۶۶/۱۸۶۷ در آغاز به‌عنوان یک انشعاب از حزب ترقی آلمان پدید آمد، اما خیلی زود از مناطق تازه‌ضمیمه‌شده‌ی پروس مانند هانوفر یا کورهِسِن، و همچنین از ایالات غیرپروسیِ کنفدراسیون تازه‌تأسیس آلمان شمالی، پشتیبانی و اعضای تازه جذب کرد. همچنین «کنگرهٔ اقتصاددانان آلمانی» در براونشوایگ در اوت ۱۸۶۶ در شکل‌گیری حزب ملی‌لیبرال مشارکت داشت.انگیزهٔ انشعاب، «لایحه رفع مسئولیت» (Indemnitätsvorlage) اتو فون بیسمارک بود. پس از آنکه بخش‌های بزرگی از اپوزیسیون لیبرال بر حق پارلمانیِ تصویب بودجه پافشاری کردند، آن دسته از لیبرال‌ها که می‌خواستند به‌طور پسینی به بیسمارک بابت حکمرانی‌اش بدون بودجهٔ قانونی «مصونیت» بدهند، در ۱۷ نوامبر ۱۸۶۶ در مجلس نمایندگان پروس به‌عنوان «فراکسیون حزب ملی» با ۱۹ عضو (از جمله کارل توستن، ادوارد لاسکر و فریدریش هاماخر) تشکیل جلسه دادند. هدف آن‌ها همکاری با بیسمارک برای تحقق وحدت آلمان با بیشترین عناصر لیبرال ممکن بود.

در پایان فوریهٔ ۱۸۶۷ بیش از هفتاد نماینده در «رایشستاگ شمال آلمان» به «فراکسیون حزب لیبرال ملی» پیوستند. برنامهٔ رسمی تأسیس حزب در ۱۲ ژوئن ۱۸۶۷ تصویب شد.

 منبع