اقدامات قانونی ۲۰۲۶ لبنان علیه حزب‌الله

اقدامات قانونی ۲۰۲۶ لبنان علیه حزب‌الله، مجموعه‌ای از تصمیمات بی‌سابقه دولت لبنان علیه گروه سیاسی و شبه‌نظامی شیعه حزب‌الله مورد حمایت ایران بود تا فعالیت‌های نظامی و امنیتی آن را محدود کند. این شدیدترین موضع قانونی یک دولت لبنان علیه حزب‌الله تا به امروز است.

 پیشینه 
این سازمان از زمان تأسیس در سال ۱۹۸۲ به عنوان یک حزب سیاسی با یک شاخه نظامی مستقل، نقش عمده‌ای در شکل‌دهی به تاریخ لبنان ایفا کرده است. شاخه نظامی آن در بسیاری از درگیری‌های داخلی، عملیات‌های منطقه‌ای و مسائل امنیتی داخلی لبنان درگیر بوده و به اجبار سیاست لبنان را شکل داده است. عملیات خارجی آن عمدتاً درگیری‌های جاری به عنوان بخشی از محور مقاومت، با اسرائیل و مشارکت در جنگ داخلی سوریه بوده است. اگرچه از نظر تاریخی سیاست لبنان این است که دولت اختیار انحصاری بر امور نظامی دارد، حزب‌الله بارها این سیاست را نادیده گرفته و استقلال توانایی‌های مسلحانه خود را حفظ کرده است.

پس از پایان درگیری اسرائیل و حزب‌الله و آتش‌بس اسرائیل و لبنان، دولت لبنان برنامه‌هایی را برای خلع سلاح حزب‌الله و همچنین تمام شبه‌نظامیان در لبنان آغاز کرده است. با این کار، کنترل دولت بر تمام جناح‌های جنوب رودخانه لیتانی محقق می‌شود. با این حال، حزب‌الله همواره در برابر این تلاش‌ها مقاومت کرده و استدلال می‌کند که سلاح‌هایش برای دفاع در برابر اسرائیل ضروری است.

 اقدامات قانونی 
 اعلام غیرقانونی بودن 
در ۲ مارس ۲۰۲۶، در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، حزب‌الله حملاتی را علیه اسرائیل آغاز کرد که منجر به واکنش شدید نیروهای اسرائیلی شد. در پاسخ به فعالیت‌های حزب‌الله، کابینه لبنان رسماً در ۲ مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد که تمام عملیات نظامی و امنیتی حزب‌الله غیرقانونی و «خارج از قانون» است. طبق قانون دولت، تنها این حزب از نظر قانونی مجاز به تصمیم‌گیری در مورد جنگ و صلح است و حزب‌الله را ملزم به تحویل سلاح‌های خود به دولت می‌کند. این تصمیم اولین باری است که دولت لبنان رسماً خودمختاری شاخه نظامی حزب‌الله را رد می‌کند.

 اقدامات اجرایی 
در پی اعلامیه:
 نیروهای مسلح لبنان چندین عملیات را با هدف توقف، دستگیری و مصادره سلاح‌های غیرقانونی از افراد و گروه‌ها، از جمله مظنونان به عضویت در حزب‌الله، آغاز کردند.
 گام مهم دیگر، تصمیم دولت مبنی بر این بود که عناصر مسلح خارجی از جمله اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که بدون مجوز در لبنان فعالیت می‌کنند، ممکن است با دستگیری یا اخراج از کشور مواجه شوند.

 زمینه حقوقی و سیاسی 
اگرچه این یک اعلامیه مهم است، اما اجرای این اقدامات چالش‌های بزرگی را ایجاد می‌کند، زیرا حزب‌الله ریشه عمیقی در نظام سیاسی لبنان و جامعه آن دارد. به گفته تحلیلگران، آخرین اقدام برای تضمین چنین اعلامیه‌ای، در صورت اعمال کامل آن، مستلزم تعیین حزب‌الله به عنوان یک سازمان تروریستی توسط دولت است.

 واکنش‌ها 
داخلی

ناظران سیاسی لبنان خاطرنشان کرده‌اند که این اعلامیه می‌تواند تنش‌هایی را میان هواداران حزب‌الله و سایر جناح‌های سیاسی ایجاد کند.

بین‌المللی

این اقدامات توسط برخی از دولت‌های طرفدار حاکمیت لبنان مورد استقبال قرار گرفت، در حالی که برخی دیگر هشدار دادند که اجرای این اقدامات می‌تواند سیاست‌های داخلی را بی‌ثبات کند.

 جستارهای وابسته 
 حزب‌الله لبنان
 جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران
 خلع سلاح حزب‌الله لبنان
 انتقاد داخلی در لبنان از حزب‌الله (۲۰۲۶)

 منابع 

رده:حزب‌الله لبنان
رده:هیئت دولت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:جنگ ۲۰۲۶ لبنان