پل ژامان

پل ژامان (؛ زادهٔ ۱۱ اوت ۱۹۱۱ - درگذشتهٔ ۱۹ فوریهٔ ۱۹۹۵)، که با نام‌های مستعار گوناگونی از جمله «آلی‌دور»، «ژام» و «آلفرد ژرار» هم شناخته می‌شود، کاریکاتوریست، طراح مطبوعاتی و نویسندهٔ بلژیکیِ کمیک‌های سیاسی بود.

زندگی‌نامه
پل ژامان در ۱۱ اوت ۱۹۱۱ در لیژ به دنیا آمد. او فرزند یک عطّار و یک معلم طراحی بود. تحصیلات خود را در فرانسه و بلژیک گذراند. او که پیشاهنگ، طراح و نویسنده بود، آثارش را با نام‌های ژامان یا ژام امضا می‌کرد.

او نخستین کمیک خود را در سال‌های ۱۹۳۰–۱۹۳۱ با عنوان بلژیک در گذر اعصار در نشریۀ پیشاهنگ بلژیکی ترسیم کرد. اما با الهام از ژان سنپ، آنچه بیش از همه به آن علاقه‌مند شد، طراحی و کمیک سیاسی بود.

او به‌عنوان طراح کمیک، از جمله از همکاران هرژه بود (که برادرش را در موسسه سن بونیفاس پارناس ملاقات کرده بود) و از مارس ۱۹۳۰ تا فوریهٔ ۱۹۳۶ با روزنامهٔ لو پتی ونتیم همکاری داشت. در آن زمان، طراحی‌هایش را با نام مستعار «ژام» امضا می‌کرد. او سرمقالهٔ هفتگی را به‌طور مشترک با هرژه و با تخلص مشترک «عمو ژو» امضا می‌کرد.

در سال ۱۹۳۶، او لو پتی ونتیم را ترک کرد تا لئون دگرل را دنبال کند. او به تصویرگر و کاریکاتوریست ارگان مطبوعاتی حزب رِکسیست، لو پی رئل تبدیل شد. با آغاز جنگ، برای روزنامهٔ لو سوآر که در آن زمان تحت کنترل اشغالگر آلمانی بود، و نیز برای دویچه-بروسلر زایتونگ، ارگان مطبوعاتی‌ای که آلمانی‌ها ایجاد کرده بودند، کار کرد.

او بین سال‌های ۱۹۳۵ تا ۱۹۴۴ با شمار بسیار زیادی از روزنامه‌ها همکاری کرد. به‌ویژه مقالاتی را با نام «آلفرد ژرار» در لو سوآر-ژونس (۱۹۴۰–۱۹۴۱) نوشت. از سال ۱۹۴۵ به بعد، با نام «آلی‌دور» در هفته‌نامه‌های گوناگون بروکسل مطلب منتشر کرد. سپس با روزنامه‌های مختلف بلژیکی، فلاندری و فرانسوی (با نام‌های مستعار بسیار متنوع) همکاری داشت.

پس از آزادی کشور، شمار فراوانی از طراحی‌های سیاسی او که ضدانگلیسی، یهودستیزانه و ضد «دولت بلژیک در تبعید» تشخیص داده شدند، برایش حکم اعدام به دنبال داشت. او به‌سبب همکاری‌اش با «لو سوآر مصادره‌شده» ـ نامی که در دوران جنگ به این روزنامه داده شده بود ـ محکوم شد، جایی که در آن تعداد بسیار زیادی کاریکاتور یهودستیزانه ترسیم کرده بود؛ همان‌گونه که در بروسلر زایتونگ نیز چنین کرده بود. پل ژامان پس از هفت سال زندان مورد عفو قرار گرفت و در سال ۱۹۵۲ آزاد شد. از آن پس، عمدتاً برای هفته‌نامهٔ طنز پان کار کرد و با نام مستعار آلی‌دور به کاریکاتوریست ثابت آن تبدیل شد.

از سوی دیگر، او با نام مستعار «آلفرد ژرار»، به‌ویژه بین سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۵، برای مجلهٔ کمیک اسپیرُو داستان‌های کوتاه، مینی‌روایت‌ها و تصویرسازی‌ها فراهم کرد، افزون بر چند داستان کوتاه کمیک، و همچنین در سال ۱۹۶۲ یک روایت بلند دنباله‌دار منتشر کرد که قهرمان آن «ارنست لکرک» بود: پرواز زنبور.

در سال ۱۹۹۰، چون نمی‌توانست واگذاری هفته‌نامهٔ طنز پان به استفان ژوردن را بپذیرد، به‌همراه آنری ولو یک نشریهٔ طنز دیگر با نام پدر اوبو تأسیس کرد و کاریکاتوریست رسمی آن شد. پل ژامان در ۱۹ فوریهٔ ۱۹۹۵ در ایکسل، در سن ۸۳سالگی درگذشت.

 منابع 

رده:زادگان ۱۹۱۱ (میلادی)
رده:یهودستیزی در بلژیک
رده:درگذشتگان ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:کاریکاتوریست‌های اهل بلژیک