افکارسنجی

افکارسنجی (به انگلیسی: Opinion Polling یا Public Opinion Survey) فرآیندی علمی و نظام‌مند برای گردآوری، تحلیل و تفسیر دیدگاه‌های عمومی یک جامعه دربارهٔ موضوعات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی است. این روش از طریق نمونه‌گیری، گردآوری داده‌ها و تحلیل آماری، امکان سنجش گرایش‌ها و ترجیحات گروه‌های مختلف را فراهم می‌سازد.مرکز افکارسنجی ملت - افکارسنجی چیست؟مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا)

 تاریخچه 
نخستین تلاش‌های مدون برای سنجش افکار عمومی در قرن نوزدهم میلادی صورت گرفت. نمونه‌های اولیه شامل پرسش‌نامه‌های ساده و نظرسنجی‌های مطبوعاتی بود. از دههٔ ۱۹۳۰ میلادی، با تأسیس مؤسساتی مانند سازمان گالوپ و هریس پول، افکارسنجی به شکل علمی و گسترده گسترش یافت.Gallup Organization - History 
در ایران، فعالیت‌های رسمی افکارسنجی از دههٔ ۱۳۷۰ خورشیدی آغاز شد و با تشکیل «مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران» (ایسپا) و «مرکز افکارسنجی ملت» توسعه یافت.

 روش‌ها 
روش‌های افکارسنجی بسته به موضوع، زمان، منابع و جامعهٔ آماری متفاوت‌اند:
 پرسش‌نامه حضوری (Face-to-Face): مصاحبه مستقیم با پاسخ‌دهندگان.
 پرسش‌نامه تلفنی (Telephone Survey): تماس تلفنی با نمونهٔ آماری.
 پرسش‌نامه آنلاین (Online Survey): استفاده از فرم‌ها و پلتفرم‌های اینترنتی.
 مصاحبه گروهی متمرکز (بحث گروهی متمرکز): گفت‌وگو در گروه‌های کوچک.
 پیمایش پستی (Postal Survey): ارسال و دریافت پرسش‌نامه از طریق پست.Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. SAGE Publications.

 کاربردها 
افکارسنجی در حوزه‌های گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرد:
 سیاست‌گذاری عمومی: شناسایی نیازها و دغدغه‌های جامعه.
 انتخابات و رقابت سیاسی: پیش‌بینی رفتار رأی‌دهندگان.
 بازاریابی: سنجش رضایت مشتریان.
 فرهنگ‌پژوهی: ارزیابی ارزش‌ها و نگرش‌های فرهنگی.American Association for Public Opinion Research

 محدودیت‌ها 
 خطای نمونه‌گیری (Sampling Error)
 سوگیری پاسخ‌دهندگان (Response Bias)
 تأثیر زمان و شرایط سیاسی بر نتایج
 انتشار گزینشی یا دستکاری داده‌ها

 نهادهای فعال در ایران 
 مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا)
 مرکز افکارسنجی ملت

 منابع