بازداشت آیشمن توسط موساد

تا سال ۱۹۶۰، موساد از محل اختفای آدولف آیشمن در حومه‌های بوئنوس آیرس مطمئن شده بود.https://en.wikipedia.org/wiki/Eichmann_trial#CITEREFBazylerScheppach2012 pp. 417–461. نخست‌وزیر اسرائیل، دیوید بن‌گوریون، با آگاهی از این‌که استرداد رسمی به اسرائیل بعید است (آرژانتین سابقه‌ای در امتناع از تحویل دادن فراریان نازی داشت)، عملیاتی مخفیانه برای دستگیری آیشمن را تأیید کرد.https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/eichmann-trial در مه ۱۹۶۰، تیمی از موساد به رهبری مأمور رافی ایتان و با هدایت مدیر ایسر هارل نظارت برقرار کرده و نقشه‌ای پیچیده برای ربودن آیشمن آماده کردند.
بندانگشتی|نشانه موساد.
بندانگشتی|اس‌اس-اوبراشتورم‌بان‌فورر آدولف آیشمن (۱۹۰۶–۱۹۶۲)، رئیس اداره چهارم بخش IV B4 (امور یهودیان) در دفتر مرکزی امنیت رایش (RSHA)، که سازماندهی تبعید یهودیان به اردوگاه کار اجباری آشویتس در لهستان اشغال‌شده توسط آلمان در طول هولوکاست را بر عهده داشت.

 ربودن و بازداشت آیشمن 

 برنامه ریزی 
ده نفر توسط موساد مأمور این کار شدند، از جمله یک متخصص تغییر قیافه، یک پزشک، یک جعل‌کننده مدارک، یک متخصص مبارزه تن‌به‌تن و خود هارل. یکی از مأموران بازمانده اردوگاه آشویتس بود، جایی که والدینش به اتاق گاز فرستاده شده بودند. هارل گفت: «ما نه تنها حق، بلکه وظیفه اخلاقی داریم که این مرد را به عدالت بسپاریم [...] ما در مسیر یک سفر تاریخی گام برمی‌داریم. بدیهی است که این کار عادی نیست. ما باید مردی را دستگیر کنیم که خون مردم ما بر دستانش است.»Reynolds, Quentin (1 January 1961). Minister of death: the Adolf Eichmann story. Oslo: Cappelen. p. 61.

این عملیات محرمانه بود: سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس از آن هیچ اطلاعی نداشت و این مأموریت نقض چندین کنوانسیون سازمان ملل بود. به‌عنوان مثال، آرژانتین باید پیش از انتقال آیشمن از کشور، دستور استرداد صادر می‌کرد. مأموران موساد با استفاده از گذرنامه‌های جعلی اوایل سال ۱۹۶۰ به بوئنوس آیرس سفر کرده و نظارت شدیدی بر آیشمن را که بیش از سه ماه طول کشید، آغاز کردند.

مأموران هشت خودرو و هفت خانه و آپارتمان اجاره کردند که به‌عنوان پناهگاه استفاده می‌شد. یکی از خانه‌ها منزوی بود و به‌عنوان مقر اصلی عمل می‌کرد. چند روز پس از رسیدن، این ویلا به یک قلعه کوچک با سیستم هشدار و سلولی برای نگهداری آیشمن تا زمان انتقالش به اسرائیل تبدیل شد. یک مأمور زن موساد تمام مدت در خانه به‌عنوان خدمتکار ملبس بود؛ وظیفه او آشپزی برای گروه، تمیز نگه داشتن خانه و ایجاد تصور برای دنیای بیرون بود که یک خانواده عادی در آن زندگی می‌کند.
بندانگشتی|دیوید بن‌گوریون و شرکت‌کنندگان در عملیات دستگیری آدولف آیشمن. از چپ به راست: رافی ایتان، زوی مالکین، ابرهام شالوم

مأموران محل سکونت آیشمن را شناسایی کردند. در ۱۹ مارس ۱۹۶۰، یکی از مأموران به‌آرامی از مقابل خانه عبور کرد و در ساعت ۲ بعدازظهر مردی حدود پنجاه ساله با پیشانی بلند و عینک را دید که در حال حمل لباس بود. پس از شناسایی آیشمن، او به‌طور مداوم زیر نظر گرفته شد و توسط مأموران اسرائیلی مرتباً عکس‌برداری می‌شد. مأموران به‌طور منظم جای خود را تغییر می‌دادند تا آیشمن به شک نیفتد. آن‌ها عادات آیشمن را ثبت کردند: محل کار او، زمان حضور و ترک محل کار، و اتوبوسی که برای رفت‌وآمد استفاده می‌کرد. آیشمن به نظر مردی عادی و خانوادگی می‌آمد و طبق روال ثابت زندگی می‌کرد. هر شب ساعت ۷:۴۰ از اتوبوس پیاده می‌شد و سپس در جاده‌ای خلوت تا خانه‌اش پیاده‌روی می‌کرد.

 اجرای برنامه 
برنامه ابتدا این بود که آیشمن از کشور با هواپیما خارج شود، همزمان با روز ملی آرژانتین، زمانی که دیپلمات‌های اسرائیلی برای یک دیدار رسمی دعوت شده بودند. آن‌ها قرار بود در ۱۹ مه وارد شوند و برنامه این بود که هواپیما در ۲۰ مه بازگردد – بدون دیپلمات‌ها، اما با آیشمن در آن. با تأیید دولت اسرائیل، او در ۱۱ مه ۱۹۶۰ دستگیر شد.

وقتی آیشمن عصر از اتوبوس پیاده شد، مأموران وانمود می‌کردند که خودرو خراب شده است. یکی از آن‌ها با تنها عبارت اسپانیایی که می‌دانستند به آیشمن اشاره کرد: un momentito, señor، «یک لحظه، قربان».Bascomb, Neal (2009). Hunting Eichmann: how a band of survivors and a young spy agency chased down the world's most notorious Nazi. Boston: Houghton Mifflin Harcourt. p. 226. سپس مأموران او را به زور به خودرویی که منتظر بود بردند. در هنگام بازجویی، او فوراً هویت واقعی خود را پذیرفت.Mixon, Franklin G. (2019). A terrible efficiency: entrepreneurial bureaucrats and the Nazi Holocaust. Palgrave pivot. Cham, Switzerland: Palgrave Macmillan. در حالی که زندانی بود، بیانیه‌ای نوشت که به‌طور داوطلبانه به اسرائیل پیوسته و مایل است در آنجا محاکمه شود.https://www.yadvashem.org/yv/en/exhibitions/eichmann/operation-eichmann.asp#:~:text=Eichmann's%20significant%20role%20as%20one,capture%20on%20May%2011%201960Lippman, Matthew. "The trial of Adolf Eichmann and the protection of universal human rights under international law". Houston Journal of International Law. 5 (1): 7–11. ایتان در سال ۲۰۱۱ به بی‌بی‌سی گفت که آیشمن از نظر مشخصات جسمی «کاملاً معمولی» بود.https://www.bbc.co.uk/news/world-12912527

خودروی حامل آیشمن بدون جلب توجه از امنیت فرودگاه عبور کرد. آیشمن دارو دریافت کرده و در یونیفورم شرکت هواپیمایی ملی اسرائیل، «ال‌عال» لباس پوشیده بود. یکی از اعضای خدمه اصلی پرواز در بوئنوس آیرس ماند تا تعداد خدمه مطابقت داشته باشد و شک آرژانتینی‌ها ایجاد نشود. مأموران موساد این تصور را ایجاد کردند که آیشمن مشغول نوشیدن بوده است. پس از توقفی کوتاه در داکار در سواحل غربی آفریقا، آیشمن در ۲۲ مه به اسرائیل رسید.Arendt, Hannah (2006). Eichmann in Jerusalem: A Report on the Banality of Evil. New York: Cox, David (4 August 2017). https://cnnespanol.cnn.com/2017/08/04/las-confesiones-del-agente-que-capturo-en-argentina-al-militar-nazi-responsable-del-genocidio-judio/

دولت اسرائیل ابتدا دخالت خود در ربودن را انکار کرد و مدعی شد که او توسط داوطلبان یهودی گرفته شده است. در ۲۳ مه ۱۹۶۰، بن‌گوریون در کنست اعلام کرد که آیشمن با موافقت دولت دستگیر شده و او را بزرگ‌ترین جنایتکار تمام دوران توصیف کرد. او وعده داد که این قاتل جمعی به زودی به عدالت سپرده خواهد شد. پس از اعلام بن‌گوریون، تشویق طولانی و پرشوری در سالن به راه افتاد.Birn, R. B. "Fifty Years after: A Critical Look at the Eichmann Trial". Case Western Reserve Journal of International Law. 44 (1): 443.Wiegrefe, Klaus (31 March 2011). https://www.spiegel.de/international/germany/a-triumph-of-justice-on-the-trail-of-holocaust-organizer-adolf-eichmann-a-754133.html

 واکنش دیپلماتیک 
وقتی بن‌گوریون دستگیری آیشمن را در کنست اعلام کرد، این خبر جهان را شگفت‌زده کرد.Borger, Julian (8 June 2006). "Why Israel's capture of Eichmann caused panic at the CIA". The Guardian. دولت آرژانتین که از نقض حاکمیت خود توسط اسرائیل خشمگین شده بود، اعتراض رسمی خود را در سازمان ملل ثبت کرد. یک مناقشه دیپلماتیک داغ درگرفت که در آن آرژانتین خواستار پاسخگویی برای این اقدام شد. شورای امنیت موضوع را مورد بحث قرار داد و در ژوئن ۱۹۶۰ قطعنامه ۱۳۸ شورای امنیت سازمان ملل را تصویب کرد که اعتراض آرژانتین را به رسمیت می‌شناخت و از «اسرائیل خواست تا جبران مناسب انجام دهد». در نهایت، اسرائیل و آرژانتین به توافق رسیدند که اسرائیل به‌طور رسمی ابراز تأسف کند و در ازای آن، آرژانتین بر بازگرداندن آیشمن اصرار نکند. تا زمان آغاز محاکمه، شکاف عمدتاً به‌طور آرام برطرف شده بود و تمرکز بین‌المللی به روند قانونی در حال وقوع در اسرائیل منتقل شد.

 جستارهای وابسته 

 موساد
 آیشمن
 فهرست ترورهای اسرائیل

 پانویس 

رده:آدولف آیشمان
رده:آلمانی‌های محکوم‌شده به جرم جنایت علیه بشریت