پرتاب از پنجره در پراگ

پرتاب از پنجره در پراگ به دو واقعه کلیدی در تاریخ بوهم اطلاق می‌شود که در قلعه پراگ رخ دادند. شهرت جهانی این اصطلاح عمدتاً مربوط به واقعه دوم در سال ۱۶۱۸ میلادی است که به عنوان جرقه اصلی جنگ سی‌ساله شناخته می‌شود. این اقدام نمادین، شورش لایه‌های اشرافی پروتستان علیه حاکمیت کاتولیک خاندان هابسبورگ را رسمیت بخشید و اروپا را در کام یکی از خونین‌ترین جنگ‌های مذهبی فرو برد.

 ریشه‌های مذهبی و بحران فرمان جلالت 
تنش‌ها در پادشاهی بوهم زمانی آغاز شد که فردیناند دوم، که یک کاتولیک متعصب بود، به عنوان پادشاه بوهم انتخاب گردید. او برخلاف پیشینیان خود، شروع به محدود کردن آزادی‌های مذهبی کرد که در «فرمان جلالت» تضمین شده بود. ممانعت از ساخت کلیساهای پروتستان در زمین‌های سلطنتی، خشم اشراف لوتری و کالوینیست را برانگیخت. آن‌ها این اقدامات را نقض آشکار قوانین امپراتوری و توهین به ایالات بوهم تلقی کردند. در پاسخ، گروهی از اشراف پروتستان به رهبری هاینریش ماتیاس فون تورن تصمیم گرفتند تا علیه نمایندگان امپراتور در پراگ دست به اقدامی رادیکال بزنند تا اعتراض خود را به گوش وین برسانند.

 واقعه ۲۳ مه ۱۶۱۸ و پرتاب نواب‌السلطنه 
در صبحگاه ۲۳ مه ۱۶۱۸، مجمعی از اشراف مسلح پروتستان وارد اتاق کنفرانس قلعه پراگ شدند، جایی که چهار نایب‌السلطنه کاتولیک امپراتور حضور داشتند. پس از یک محاکمه صوری و متهم کردن نواب‌السلطنه به خیانت، مهاجمان دو تن از آن‌ها به نام‌های یاروسلاو مارتینیتس و ویلم اسلاواتا را به همراه منشی آن‌ها از پنجره‌ای در ارتفاع ۱۷ متری به بیرون پرتاب کردند. به طرز شگفت‌آوری هر سه نفر از این سقوط جان سالم به در بردند. کاتولیک‌ها این نجات را معجزه‌ای از سوی فرشتگان دانستند، در حالی که پروتستان‌ها مدعی شدند آن‌ها روی توده‌ای از زباله فرود آمده‌اند. این واقعه نقطه بازگشت‌ناپذیر دیپلماتیک بود و عملاً به معنای اعلام جنگ علیه امپراتور فردیناند دوم تلقی شد.

 گسترش شورش و تشکیل دولت انقلابی 
بلافاصله پس از این واقعه، شورشیان دولتی متشکل از ۳۰ مدیر تشکیل دادند تا مدیریت بوهم را از چنگ هابسبورگ‌ها خارج کنند. آن‌ها شروع به جمع‌آوری مالیات و سازماندهی ارتش کردند و از سایر دولت‌های پروتستان در آلمان و هلند درخواست کمک نظامی نمودند. این اقدام، نظام انتخاباتی امپراتوری مقدس روم را به لرزه درآورد؛ چرا که بوهم یکی از ارکان اصلی انتخاب امپراتور بود. شورش بوهم به سرعت از یک اعتراض محلی به یک بحران قانون اساسی تبدیل شد که کل سیستم صلح آوگسبورگ را زیر سؤال برد و راه را برای ورود قدرت‌های خارجی به منازعات داخلی آلمان هموار کرد.

 پیامدها و میراث تاریخی 
اگرچه پرتاب از پنجره با هدف حفظ آزادی‌های مذهبی انجام شد، اما پیامدهای آن برای بوهم فاجعه‌بار بود. شکست شورشیان در نبرد کوه سفید (۱۶۲۰) منجر به اعدام‌های دسته‌جمعی، مصادره اموال اشراف و کاتولیزاسیون اجباری در سراسر بوهم شد. واژه «Defenestration» (پرتاب از پنجره) از آن زمان وارد واژگان سیاسی شد و به نمادی از مقاومت خشونت‌آمیز در برابر استبداد تبدیل گشت. این واقعه نه تنها تاریخ اروپای مرکزی را تغییر داد، بلکه باعث شد مرزهای مذهبی و سیاسی قاره اروپا برای بیش از سه دهه در خون و آتش غوطه ور شود، تا اینکه سرانجام صلح وستفالی نظم جدیدی را مستقر کرد.

 جستارهای وابسته 

 شورش بوهم
 نبرد کوه سفید
 جنگ سی‌ساله

 منابع 

رده:آلمان در سده ۱۶ (میلادی)
رده:اروپا در ۱۵۵۵ (میلادی)
رده:اصلاحات پروتستانی
رده:اگسبورگ
رده:امپراتوری مقدس روم در ۱۵۵۵ (میلادی)
رده:ایالت بایرن در ۱۵۵۵ (میلادی)
رده:ایالت بایرن در سده ۱۶ (میلادی)
رده:تاریخ آوگسبورگ
رده:تاریخ لوتریانیسم
رده:روابط بین‌الملل در ۱۵۵۵ (میلادی)
رده:قانون در ۱۵۵۵ (میلادی)
رده:گردهمایی‌های بین‌المللی در آلمان
رده:معاهده‌های ۱۵۵۵ (میلادی)
رده:معاهده‌های امپراتوری مقدس روم
رده:معاهده‌های صلح
رده:همایش‌های دیپلماتیک سده ۱۶ (میلادی)
رده:کارل پنجم