جامعه‌شناسی خودمانی: چرا درمانده‌ایم؟

جامعه‌شناسی خودمانی: چرا درمانده‌ایم؟ نام کتابی از حسن نراقی است که نخستین بار در سال ۱۳۸۰ توسط انتشارات اختران منتشر شد. این کتاب با تمرکز بر آسیب‌شناسی خلقیات ایرانیان، به یکی از آثار پرفروش و بحث‌برانگیز در حوزه جامعه‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی ایران در دهه ۸۰ و ۹۰ خورشیدی تبدیل شد و بیش از ۴۰ بار تجدید چاپ گردید.

 محتوا و درون‌مایه 
نراقی در این کتاب با زبانی صریح و غیرآکادمیک، به نقد رفتارهایی می‌پردازد که آن‌ها را مانع توسعه‌یافتگی ایران می‌داند. او معتقد است که ریشه بسیاری از مشکلات سیاسی و اقتصادی را باید در «فرهنگ و خلقیات عمومی» جست‌وجو کرد. برخی از محورهای اصلی کتاب عبارتند از:
 بیگانگی با تاریخ: نراقی استدلال می‌کند که ایرانیان حافظه تاریخی کوتاه‌مدتی دارند و از تجربیات گذشته برای آینده درس نمی‌گیرند. 
 حقیقت‌گریزی و پنهان‌کاری: او ویژگی پنهان‌کاری را به عنوان یک مکانیسم دفاعی در برابر ناامنی‌های تاریخی تحلیل می‌کند که منجر به تضاد میان «حرف و عمل» شده است. 
 قهرمان‌پروری: نویسنده به تمایل جامعه برای انتظارِ ظهور یک «ناجی» یا قهرمان به جای مشارکت جمعی اشاره دارد. 

 نقدها و بازخوردها 
این کتاب در کنار استقبال عمومی گسترده، با نقدهای متفاوتی از سوی جامعه‌شناسان روبرو شد. منتقدان آکادمیک، از جمله برخی استادان دانشگاه، روش نراقی را به دلیل «فقدان متدولوژی علمی» و «تعمیم‌های کلی» نقد کرده‌اند. با این حال، پژوهشگرانی نظیر مقصود فراستخواه، اهمیت کتاب را در «ایجاد یک گفتگوی عمومی دربارهٔ خودشناسی ملی» ستایش کرده‌اند.

 کتاب‌های مرتبط 
نراقی در سال ۱۳۸۵ کتاب دیگری با عنوان پی‌نکته‌هایی بر جامعه‌شناسی خودمانی منتشر کرد که در آن به نقدها و پرسش‌های خوانندگان دربارهٔ کتاب نخست پاسخ داده است.

 جستارهای وابسته 
 خلقیات ایرانیان

 پانویس 

رده:کتاب‌های ۱۳۸۰
رده:نقد ادبی