فناوری ازدیاد برداشت نفت

فناوری ازدیاد برداشت نفت (به انگلیسی: Enhanced Oil Recovery یا EOR) مجموعه‌ای از روش‌ها و فناوری‌هاست که برای افزایش بازیافت نفت خام از مخازن نفتی پس از پایان یافتن مراحل اولیه و ثانویه تولید به کار می‌رود. این فناوری‌ها می‌توانند تا بیش از ۳۰٪ نفت باقی‌مانده در مخزن را استخراج کنند.https://www.spe.org/en/tech-disciplines/enhanced-oil-recovery/

 روش‌ها 

 روش‌های گازی 
بندانگشتی|شماتیک چاه تزریق گاز برای ازدیاد برداشت (EOR).
در این روش‌ها، گازهایی نظیر دی‌اکسید کربن (CO₂)، گاز طبیعی یا نیتروژن به داخل مخزن تزریق می‌شوند تا با کاهش ویسکوزیته نفت و افزایش فشار، جریان نفت را به سمت چاه تولید افزایش دهند.https://www.energy.gov/fecm/carbon-dioxide-enhanced-oil-recovery

 روش‌های حرارتی 
بندانگشتی|تزریق بخار برای بازیافت نفت سنگین.
در این روش‌ها با اعمال گرما (معمولاً به‌وسیلهٔ تزریق بخار)، ویسکوزیته نفت کاهش یافته و جریان آن در سنگ مخزن آسان‌تر می‌شود. این روش معمولاً برای نفت‌های سنگین استفاده می‌شود.https://www.researchgate.net/figure/Simplified-diagram-of-a-CO-2-enhanced-oil-recovery-EOR-operation-Modified-from-IEA_fig3_246314679

 روش‌های شیمیایی 

 پلیمر: افزایش گران‌روی آب تزریقی برای بهبود sweep efficiency.
 سورفکتانت: کاهش کشش سطحی بین نفت و آب.
 قلیا (Alkaline): واکنش با اسیدهای نفتی برای تولید امولسیون‌های قابل جریان.

 روش‌های زیستی 
روش‌هایی که از میکروارگانیسم‌ها برای تولید گاز، اسید یا سورفکتانت در محل مخزن استفاده می‌کنند. این روش هنوز در مراحل آزمایشی است.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0920410519302264

 مزایا و معایب 
مزایا:

 افزایش میزان بازیافت نفت تا ۳۰٪ یا بیشتر
 امکان استفاده در میادین قدیمی با تولید پایین

معایب:

 هزینه‌بر بودن اجرای پروژه
 وابستگی به شرایط زمین‌شناسی خاص
 نیاز به زیرساخت و طراحی پیچیده

 وضعیت در ایران 

 اجرای پایلوت تزریق CO₂ در میدان کرنج
 مطالعات تزریق پلیمر در میدان اهواز
 همکاری با پژوهشگاه صنعت نفت و دانشگاه صنعت نفت

 فناوری‌های نوظهور 

 نانو-EOR: استفاده از نانوذرات برای کاهش تنش‌های سطحی یا تغییر ترشوندگی سنگ
 هوش مصنوعی: برای مدل‌سازی دقیق‌تر تزریق و انتخاب سناریوهای بهینه
 انرژی خورشیدی: تولید بخار با استفاده از انرژی خورشیدی (Solar EOR)https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_thermal_enhanced_oil_recovery

 منابع