قانون آزادی مذهب فنلاند

قانون آزادی مذهب قانونی است که آزادی مذهب در فنلاند را تنظیم می‌کند. این قانون در ۱ ژانویه ۱۹۲۳ به اجرا درآمد و در ۱ اوت ۲۰۰۳ با قانون جدید آزادی مذهب جایگزین شد.

 آزادی مذهب در قانون اساسی 
درباره آزادی مذهب در سطح قانون اساسی نیز مقرراتی وضع شده است. در قانون اساسی ۱۹۱۹ فنلاند، بندهای ۸ و ۹ آزادی مذهبی فرد را به شکل زیر بیان می‌کردند:

بند ۸. شهروند فنلاند حق دارد دین خود را به‌صورت عمومی و خصوصی، مادامی که قانون و اخلاق حسنه نقض نشود، آزادانه اجرا کند. همچنین، مطابق آنچه جداگانه مقرر شده است، آزادی ترک جامعه دینی‌ای که به آن تعلق دارد و آزادی پیوستن به جامعه دینی دیگر را دارد.
بند ۹. حقوق و وظایف شهروند فنلاند مستقل از آن است که به کدام جامعه دینی تعلق دارد یا اصلاً عضو هیچ جامعه‌ای هست یا نه. با این حال، در مورد مناصب عمومی، محدودیت‌های مقرر در قانون تا زمان تصویب قوانین جدید معتبر خواهند بود.

در قانون اساسی فنلاند کنونی، موضوع به این شکل تنظیم شده است:

بند ۱۱. هر شخصی از آزادی دین و وجدان برخوردار است.
آزادی دین و وجدان شامل حق اعتراف و اجرای دین، حق بیان باور و حق عضویت یا عدم عضویت در یک جامعه دینی است. هیچ‌کس را نمی‌توان مجبور کرد برخلاف وجدان خود در اعمال دینی شرکت کند.

مقررات دقیق‌تر در این زمینه در قانون آزادی مذهب آمده است.

 قانون آزادی مذهب ۲۰۰۳ 

در ۱ اوت ۲۰۰۳، قانون جدید آزادی مذهب جایگزین قانون پیشین مصوب ۱۹۲۳ شد. مجلس فنلاند این قانون را در ۱۱ فوریه ۲۰۰۳ تصویب کرد و رئیس‌جمهور تاریا هالونن آن را در ۶ ژوئن ۲۰۰۳ تأیید نمود.

در فنلاند حدود ۵۰ جامعه دینی ثبت‌شده وجود دارد. قانون جدید آزادی مذهب این امکان را فراهم می‌کند که جوامع دینی خود تصمیم بگیرند آیا اعضایشان می‌توانند هم‌زمان عضو جوامع دینی دیگر نیز باشند یا نه. قانون پیشین تنها اجازه عضویت در یک جامعه دینی را می‌داد. جوامع دینی همچنین خود درباره پذیرش اعضا تصمیم می‌گیرند. قانون جدید این امکان را نیز فراهم می‌کند که فرد بتواند به‌صورت کتبی از جامعه دینی خارج شود و دیگر نیازی به حضور شخصی نیست. این اصلاح قانونی همچنین دوره انتظار در فرایند خروج را حذف کرد.

درباره جایگاه حقوقی و اداره کلیسای انجیلی لوتری فنلاند و کلیسای ارتدکس فنلاند به‌طور جداگانه در قانون کلیسا مقرراتی وضع شده است. با این حال، مقررات قانون آزادی مذهب درباره عضویت و خروج از جامعه دینی شامل این کلیساها نیز می‌شود.

طبق قانون کنونی، کودک به‌طور خودکار عضو همان جامعه دینی والدین خود نمی‌شود، بلکه عضویت او نیازمند اعلام اراده جداگانه سرپرستان قانونی است. پیش‌تر کودک به‌طور خودکار از مذهب مادر پیروی می‌کرد، اما اکنون چنین نیست. پیش‌تر تنها استثنا کودکی زیر یک سال بود که عضو هیچ جامعه دینی نبود و مادر می‌توانست به‌تنهایی او را به یک جامعه دینی ملحق کند. اما قانون در ۱ مارس ۲۰۱۷ تغییر کرد و اکنون رضایت مشترک هر دو والد لازم است.Laki muuttuu: Lapsen kasteeseen tarvitaan pian myös isän suostumus 31.1.2017 YLE

کودک دوازده‌ساله تنها با رضایت کتبی خودش می‌تواند به جامعه دینی ملحق شود یا از آن خارج گردد. فردی که ۱۵ سال تمام کرده باشد نیز با رضایت کتبی سرپرست می‌تواند عضو یا خارج شود. این بدان معناست که عضویت یا خروج تمام کودکان ۱۲ تا ۱۷ ساله نیازمند رضایت هم کودک و هم سرپرستان است. افراد ۱۸ ساله و بالاتر می‌توانند مستقلاً درباره وضعیت دینی خود تصمیم بگیرند.

دانش‌آموزان مدارس پایه و دبیرستان‌ها همچنان حق و تکلیف دریافت آموزش دینی را دارند. اگر کودک در آموزش مطابق باور اکثریت شرکت نکند، در صورتی که دست‌کم سه نفر خواهان مطالعه آن دین باشند، می‌تواند آموزش مطابق باور خود را دریافت کند. دانش‌آموز دبستانی‌ای که عضو هیچ جامعه دینی نیست، در صورت رضایت والدین می‌تواند آموزش دینی موردنظر خود را دریافت کند. اگر دانش‌آموز دبیرستانی عضو هیچ جامعه دینی نباشد، خود می‌تواند انتخاب کند چه دینی را مطالعه کند.

برای تأسیس یک جامعه دینی جدید همچنان دست‌کم ۲۰ فرد بالغ لازم است. پیش‌تر برای ثبت جامعه، ارائه اساسنامه، اعتراف‌نامه دینی و شکل اجرای عمومی دین ضروری بود. اساسنامه همچنان لازم است و در عمل مشابه اساسنامه انجمن ثبت‌شده است. اما دیگر ارائه متن صریح اعتراف‌نامه دینی یا «شکل اجرای عمومی دین» الزامی نیست. قانون به‌طور کلی مقرر می‌کند که فعالیت باید بر «اعتراف دینی، متون مقدس یا دیگر مبانی تثبیت‌شده و مشخصِ مقدس‌شمرده‌شده» استوار باشد.

گورستان‌های کلیسای انجیلی لوتری همچنان گورستان عمومی محسوب می‌شوند. در قانون جدید تصریح شده که هزینه‌های تدفین برای اعضای کلیسا و افراد غیرعضو یکسان است. بخشی از گورستان‌های عمومی کلیسا باید به‌عنوان بخش غیرمذهبی اختصاص یابد و در صورت درخواست متوفی باید محل دفن در آن بخش فراهم شود. این بخش از قانون از ابتدای سال ۲۰۰۷ اجرایی شد.

 منابع 

 کتاب‌شناسی 

 

 پیوند به بیرون 

 تعریف کلیسای انجیلی لوتری فنلاند از قانون آزادی مذهب 
 بررسی کلیسای پنطیکاستی اسپو درباره قانون جدید آزادی مذهب 
 کتاب درسی درس UE5 دبیرستان 
 www.uskonnonvapaus.fi
 تاریخ آزادی مذهب در فنلاند
 Erkki Hartikainen: برنامه‌ریزی برای محدودسازی آزادی عقیده، Vapaa ajattelija 5/2002.
 Erkki Hartikainen: کلیسای بی‌خدایان؟، Vapaa ajattelija 5/2002.
 آزادی مذهب از دیدگاه مسیحیت: 

رده:قانون فنلاند
رده:دین و سیاست
رده:آزادی مذهب
رده:دین در فنلاند