شهر بین‌المللی داستان‌های مصور و تصویر

شهر بین‌المللی داستان‌های مصور و تصویر () یا «شهر کمیک» در آنگولم (شارنت) واقع شده است. این مؤسسه‌ای منحصربه‌فرد در فرانسه است که به داستان‌های مصور و تصویر اختصاص دارد. این نهاد که یک مؤسسه عمومی همکاری‌های فرهنگی (EPCC) با ماهیت صنعتی و تجاری است، توسط دپارتمان شرانت، وزارت فرهنگ، شهر آنگولم و منطقه نوول-آکیتن تأمین مالی می‌شود. این مجموعه شامل «موزه داستان‌های مصور» است که موزه‌ای بی‌نظیر در اروپا در زمینه کمیک با مجموعه‌های دائمی و موقت شامل بیش از ۲۵٬۰۰۰ لوح اصلی و بیش از ۲۵۰٬۰۰۰ نسخه چاپی است؛ همچنین یک کتابفروشی تخصصی با بیش از ۱۲٬۰۰۰ عنوان مرجع، یک کتابخانه (سالن مطالعه عمومی تخصصی با مخزنی شامل ۵۵٬۷۵۰ جلد کتاب)، یک مرکز اسناد و پژوهش، یک اقامتگاه بین‌المللی هنرمندان به نام «خانه نویسندگان» که سالانه پذیرای بیش از ۵۰ نویسنده فرانسوی و بین‌المللی است، یک کتابفروشی مرجع، یک سینمای هنری و تجربی به نام «سینمای شهر»، و همچنین برنامه‌های فرهنگی و آموزشی شامل کارگاه‌ها، بازدیدها و نشست‌ها را در بر می‌گیرد. مدیرعامل فعلی آن ونسان اشس است. شهر بین‌المللی داستان‌های مصور در راستای پروژه شهر آنگولم پیرامون هنر نهم و به عنوان «شهر خلاق ادبیات یونسکو» فعالیت می‌کند.

 موزه و مخزن میراث آن 
وزارت فرهنگ فرانسه، در چارچوب قانون شماره ۵–۲۰۰۲ مورخ ۴ ژانویه ۲۰۰۲، به «موزه داستان‌های مصور» نشان «موزه فرانسه» را اعطا کرده است.

در طول ۳۶ سال گذشته، موزه داستان‌های مصور که از سال ۲۰۰۹ در عمارت‌های «شِه ماژلیس» مستقر شده، شاهد صدها نمایشگاه پیاپی بوده است که برای انواع مخاطبان، از افراد تازه‌کار و علاقه‌مندان آگاه گرفته تا متخصصان دنیای کمیک، ارائه شده‌اند.

از این کاوش‌ها در دنیای داستان‌های مصور، چهار دسته اصلی از نمایشگاه‌ها طی دهه‌های متمادی شکل گرفته است: نمایشگاه‌های اختصاص یافته به یک نویسنده و دنیای او: «جهان به روایت کرامب» در ۱۹۹۱، «نبوغ ژیرو-موبیوس» در ۲۰۰۰، «ویل آیزنر، نابغه کمیک آمریکایی» در ۲۰۱۷، «بودوئن: طراحیِ زندگی» در ۲۰۲۱، «به امضای برتشر» در ۲۰۲۵؛ نمایشگاه‌هایی که کمیک را از دریچه یک موضوع خاص بازنگری می‌کنند: «لحظاتی بعد… یک ملاقات: هنر معاصر و داستان مصور» در ۲۰۱۲، «شبانه: رؤیا در کمیک» در ۲۰۱۴، «مد و کمیک» در ۲۰۱۹، «از پاپای تا پرسپولیس: کمیک و سینمای انیمیشن» در ۲۰۲۲، «نوش جان! کمیک وارد آشپزخانه می‌شود» در ۲۰۲۴؛ نمایشگاه‌هایی که تاریخ کمیک را در اروپا و جهان بازسازی می‌کنند: «رودولف تپفر، تولد کمیک: داستان‌های مصورِ رودولف تپفر» در ۱۹۹۶، «متال اورلان (ادامه دارد) ۱۹۷۵–۱۹۹۷: کمیک انقلاب می‌کند» در ۲۰۱۴، «نسل نو: داستان مصور عربیِ امروز» در ۲۰۱۸، «فوتوروپولیس ۱۹۷۲–۱۹۹۴: پیشگامان داستان مصور» در ۲۰۱۹ و در نهایت نمایشگاه‌هایی که یک یا چند قهرمان کمیک را گرامی می‌دارند: «آستریکس در آنگولم» در ۱۹۹۷، «اسپیرو، یک قهرمان پویا» در ۲۰۱۳، «دنیای جادویی مومین‌ها» در ۲۰۱۵، «ابرقهرمان‌ها و شرکا: هنر کمیک‌های مارول» و «لو! دفترچه خاطرات عزیزم…» در ۲۰۲۴.

کتابخانه میراثی «شهر کمیک» نیز به نوبه خود، نشریات داستانی مصور را از بدو پیدایش در اواسط قرن نوزدهم تا به امروز، به زبان فرانسوی و زبان‌های خارجی، جمع‌آوری، حفظ و ارزشمندسازی می‌کند. این مجموعه شامل بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ آلبوم و کتاب دربارهٔ داستان‌های مصور و نزدیک به ۱۵۰٬۰۰۰ نسخه از نشریات دوره‌ای در قالب بیش از ۵٬۵۰۰ عنوان فرانسوی و خارجی (اعم از نشریات در حال انتشار یا متوقف شده) است. کتابخانه میراثی، شریک کتابخانه ملی فرانسه (BnF) در قالب «قطب‌های همکار» است و با سیاست دیجیتال‌سازی خود به غنی‌سازی سامانه «گالیکا» کمک می‌کند. مجموعه‌های آن در مرکز اسناد «شهر کمیک» قابل مشاوره بوده و در نمایشگاه‌های داخل این مرکز یا در زمان امانت‌دهی به سایر نهادها قابل مشاهده هستند.

«شهر کمیک» همچنین شامل مجله «هنر نهم» است که امروزه توسط دو سردبیر، سیلوان لوزاژ و ایرن لو روآ لادوری، هماهنگ و اداره می‌شود.

 تاریخچه 
در سال ۱۹۷۴، جشنواره بین‌المللی کمیک آنگولم در آنگولم شارنت راه‌اندازی شد. در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، مجموعه‌هایی از لوح‌های اصلی گردآوری و در موزه هنرهای زیبای آنگولم نگهداری می‌شدند. در سال ۱۹۸۳، این موزه گالری «سنت-اوگان» را افتتاح کرد که به احترام یکی از پدران داستان مصور فرانسه و خالق مجموعه زیگ و پوس آلن سنت-اوگان چنین نام‌گذاری شده بود. این گالری، مجموعه لوح‌های اصلی را با موزه‌نگاری مدرنی که توسط گروه هنرهای تجسمی «آرت ادباس» طراحی شده بود، به نمایش می‌گذاشت.

در سال ۱۹۸۴، ژاک لانگ، وزیر فرهنگ، اعلام کرد که در چارچوب پروژه‌های بزرگ ریاست‌جمهوری فرانسوا میتران، یک «مرکز ملی داستان‌های مصور و تصویر» (CNBDI) در آنگولم ساخته خواهد شد که قرار است علاوه بر موزه، یک کتابخانه رسانه‌ای و یک مرکز تصویربرداری دیجیتال را نیز در خود جای دهد. در سال ۱۹۸۵، تیم معماری متشکل از رولان کاسترو و ژان رمون برنده مسابقه معماری شدند. طرح آن‌ها شامل بازسازی یک ساختمان صنعتی متروکه (کارخانه آبجوسازی شامپینیول) بود که توسط شهرداری آنگولم انتخاب شده بود؛ مکانی که پیش از آن نیز به فرهنگ و ارتباطات اختصاص یافته بود، چرا که «مدرسه عالی اروپایی تصویر» و «کارگاه-موزه کاغذ» در آنجا مستقر بودند.

بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۹، مرکز ملی داستان‌های مصور و تصویر با همکاری انتشارات «لَن دو»، مجله «هنر نهم» را که به مطالعه و نقد داستان‌های مصور اختصاص داشت، منتشر کرد. از سال ۲۰۰۹، یک مجله دیجیتال به نام «هنر نهم ۲٫۰» به مدیریت پوریا امیرشاهی و سپس تیری گرونستن، جایگزین نسخه چاپی شد.

در ژانویه ۲۰۰۸، مرکز ملی داستان‌های مصور و تصویر و انجمن «خانه نویسندگان» با یکدیگر ادغام شده و مؤسسه عمومی همکاری‌های فرهنگی «شهر بین‌المللی داستان‌های مصور و تصویر» را پدید آوردند که در همکاری نزدیک با «ماژلیس، قطب تصویر آنگولم» قرار دارد. در ژوئن ۲۰۰۹، موزه جدید داستان‌های مصور در ساختمانی جدید (انبارهای قدیمی بازسازی‌شده توسط ژان-فرانسوا بودَن)La Revue des Musées de france, octobre 2009, . در سمت دیگر ساحل رودخانه شرانت افتتاح شد.

در آوریل ۲۰۲۴، مدیریت تصمیم گرفت چیدمان دائمی موزه را جمع‌آوری کند تا در سال ۲۰۲۷ مسیر بازدید جدید خود را افتتاح نماید. تا آن زمان، نمایشگاهی موقت با عنوان «گنجینه‌های مجموعه‌ها» به کیوریتوری ژان-پیر مرسیه، آثار برجسته شهر کمیک را به نمایش می‌گذارد. کمیته‌ای متشکل از ده شخصیت برجسته هنر نهم و متخصصان حوزه‌های مختلف موزه‌نگاری گرد هم آمده‌اند تا خطوط اصلی این مسیر دائمی «ایده‌آل» را برای موزه داستان‌های مصور ترسیم کنند: بنوآ پیترس (نویسنده و سناریست)، لو هوی پانگ (نویسنده و سناریست)، پل گراوت (نویسنده)، لتیسیا گایه (روزنامه‌نگار فرانس انتر)، سرژ اونزیک (بنیان‌گذار انتشارات سا اِ لا)، سونیا دشان (مدیر هنری سابق جشنواره بین‌المللی کمیک آنگولم، مدیر مجموعه ویرژ گرافیک در انتشارات ریواژ و بنیان‌گذار استودیو خلاق سوژو)، ژولین روسو (نامه‌دار ارشد میراث و مسئول واحد میراثی آسیا در موزه برانلی - ژاک شیراک)، هلن رو (دانشیار زبان و ادبیات فرانسه در دانشگاه سوربن)، کلوئه گروشوده (نویسنده)، لوکا اورو (مدیر انتشارات و شرکت هنری MEL). مدیریت این کمیته بر عهده پیر-لوران دور (کیوریتور و نویسنده داستان‌های مصور) است.

مدیریت
نخستین مدیرعامل مؤسسه عمومی همکاری‌های فرهنگی «شهر بین‌المللی داستان‌های مصور و تصویر»، ژیل سیمان بود که مسئولیت خود را از اول دسامبر ۲۰۰۷ آغاز کرد؛ این مؤسسه عمومی فعالیت خود را از اول ژانویه ۲۰۰۸ به طور رسمی شروع نمود.

پیر لنگرتی در اول ژانویه ۲۰۱۶ جانشین او شد.

ونسان اشس از ژوئن ۲۰۲۲ مدیرعامل فعلی این مؤسسه است (وی پیش از این مدیر «فِرم دو بوییسون» - مرکز هنری و صحنه ملی - بود).

 آمار بازدید 
«شهر کمیک» در سال ۲۰۲۴ پذیرای بیش از ۲۵۲٬۵۵۶ بازدیدکننده بوده است که از این میان، بیش از ۳۶٬۱۰۰ نفر از آن‌ها دانش‌آموزان و جوانان بخش‌های اجتماعی و آموزشی بوده‌اند.

+ آمار بازدید از موزه داستان‌های مصور ۲۰۰۱-۲۰۲۳ سال ورودی‌های رایگان ورودی‌های پولی مجموع ۲۰۰۱ ۱۹٬۳۰۶ ۱۶٬۵۳۳ ۳۵٬۸۳۹ ۲۰۰۲ ۰ ۳۰٬۲۶۴ ۳۰٬۲۶۴ ۲۰۰۳ ۰ ۴۷٬۶۴۱ ۴۷٬۶۴۱ ۲۰۰۴ ۳٬۴۵۱ ۴۷٬۵۴۲ ۵۰٬۹۹۳ ۲۰۰۵ ۲٬۵۱۸ ۴۹٬۷۳۵ ۵۲٬۲۵۳ ۲۰۰۶ ۲٬۷۷۵ ۲۷٬۱۵۱ ۲۹٬۹۲۶ ۲۰۰۷ ۱۸٬۴۸۵ ۹٬۴۱۷ ۲۷٬۹۰۲ ۲۰۰۸ ۴٬۷۵۴ ۱۷٬۲۳۷ ۲۱٬۹۹۱ ۲۰۰۹ ۳۶٬۰۷۷ ۱۱٬۸۸۵ ۴۷٬۹۶۲ ۲۰۱۰ ۳۸٬۸۰۳ ۱۲٬۳۴۱ ۵۱٬۱۴۴ ۲۰۱۱ ۴۵٬۱۷۶ ۱۴٬۱۳۰ ۵۹٬۳۰۶ ۲۰۱۲ ۴۴٬۲۳۹ ۱۳٬۳۴۴ ۵۷٬۵۸۳ ۲۰۱۳ ۴۳٬۶۹۶ ۱۵٬۳۳۴ ۵۹٬۰۳۰ ۲۰۱۴ ۳۹٬۹۷۰ ۱۴٬۱۳۴ ۵۴٬۱۰۴ ۲۰۱۵ ۳۹٬۵۶۵ ۱۵٬۰۹۶ ۵۴٬۶۶۱ ۲۰۱۶ ۴۱٬۴۲۳ ۱۵٬۰۱۱ ۵۶٬۴۳۴ ۲۰۱۷ ۵۱٬۷۸۳ ۱۸٬۶۶۶ ۷۰٬۴۴۹ ۲۰۱۸ ۵۱٬۸۳۰ ۱۸٬۶۶۶ ۷۰٬۴۹۶ ۲۰۱۹ ۳۲٬۷۹۵ ۱۷٬۶۳۱ ۵۰٬۴۲۶ ۲۰۲۰ ۵۰٬۸۸۷ ۱۴٬۵۳۲ ۶۵٬۴۰۹ ۲۰۲۱ ۱۲٬۱۰۰ ۱۹٬۱۰۷ ۳۱٬۲۰۷ ۲۰۲۲ ۵۶٬۸۸۴ ۲۵٬۴۸۴ ۸۲٬۳۶۸ ۲۰۲۳ ۷۰٬۹۳۳ ۳۰٬۲۳۷ ۱۰۱٬۱۷۰ ۲۰۲۴ ۱۰۱٬۸۳۷
 منابع 

کتاب‌شناسی 

 
 
 
 

رده:موزه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۸ (میلادی)