پونه‌سای دنایی

پونه‌سای دنایی ، نام یک گونه از سردهٔ پونه‌سا و خانوادهٔ نعناعیان است. این گیاه یک گونهٔ علفی، یک‌ساله یا چندساله و به‌شدت معطر است که خاستگاه بومی آن مناطق کوهستانی ایران است.

 تاریخچه و نام‌گذاری 
این گونه گیاهی برای اولین بار توسط گیاه‌شناس سرشناس سوئیسی، پیر ادموند بوآسیه توصیف و نام‌گذاری شد. بوآسیه مشخصات علمی این گیاه را در سال ۱۸۴۶ میلادی در کتاب مرجع خود به نام Diagn. Pl. Orient. (جلد ۷، صفحه ۵۳) به صورت رسمی منتشر کرد. صفت گونه‌ای آن (daenensis) به رشته‌کوه دنا در جنوب غربی ایران اشاره دارد که نمونه‌های اولیهٔ (تیپ) این گیاه از آنجا جمع‌آوری شده است.

 توزیع جغرافیایی 
پونه‌سای دنایی گیاهی بومی مناطق معتدل و کوهستانی ایران است که پراکندگی جغرافیایی آن تا بخش‌هایی از پاکستان نیز امتداد می‌یابد. این گیاه در ایران عمدتاً در ارتفاعات رشته‌کوه زاگرس، صخره‌های مرتفع، حاشیهٔ باغ‌ها، اطراف چشمه‌ها و کنار جویبارها در کوهپایه‌های منطقهٔ دنا (واقع در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، اصفهان و فارس) به صورت خودرو می‌روید.

 ویژگی‌ها 
این گیاه دارای ساقه‌های چهارگوش متقابل، کرک‌دار و انشعاب‌یافته است. برگ‌های آن پوشیده از کرک‌های ریز غده‌ای بوده که حاوی اسانس‌های روغنی فرار غنی از ترکیبات مونوترپنی هستند و با لمس برگ‌ها بوی بسیار تند و نافذی شبیه به پونه آزاد می‌کنند. گل‌آذین‌های آن معمولاً به صورت خوشه‌های متراکم و سنبله‌مانند در انتهای ساقه‌ها ظاهر می‌شوند و گل‌هایی لوله‌ای شکل تولید می‌کنند.

 منابع 

رده:پونه‌سا
رده:گیاهان بومی ایران
رده:گیاهان بومی پاکستان