اوسورا

اوسورا (به ایتالیایی: Usura؛ از لاتین usura به معنای «بهره») اصطلاحی حقوقی و مالی در ایتالیا بود که در سده‌های میانه و دوران رنسانس برای اشاره به دریافت بهره‌های گزاف یا رباخواری به‌کار می‌رفت. کلیسای کاتولیک «اوسورا» را گناه می‌دانست و آن را خلاف عدالت مسیحی تلقی می‌کرد.

 تاریخچه 

 ریشه در سنت حقوقی رُم باستان که بهره را محدود می‌کرد.
 در قرون وسطی، شورای کلیساها (مانند شورای لاتران) بارها «اوسورا» را محکوم کردند.
 با رشد تجارت و بانکداری در ایتالیا، فشار برای تعریف تمایز میان «بهرهٔ مشروع» و «اوسورا» افزایش یافت.

 کارکرد و پیامدها 

 موجب پیدایش راهکارهای حقوقی و مالی برای دورزدن منع کلیسا، مانند استفاده از حواله و برات.
 رشد نهادهایی مانند مونت‌دی‌پیه‌تا برای اعطای وام‌های خرد بدون بهره یا با بهرهٔ اندک.
 زمینه‌ساز توسعهٔ نظریه‌های اقتصادی دربارهٔ اعتبار و سود.

 جایگاه در اقتصاد ایتالیا 

 محدودیت‌های کلیسا باعث نوآوری در نظام مالی و بانکی شد.
 مناقشات گسترده میان فقها، کشیشان و بازرگانان دربارهٔ مشروعیت بهره.
 نقش مهم در جدایی تدریجی اقتصاد از اخلاق مذهبی در رنسانس.

 ارتباط با ایران 

 مفاهیم مشابه «ربا» در فقه اسلامی و «اوسورا» در مسیحیت، هر دو منجر به ایجاد سازوکارهای مالی جایگزین شدند.
 در روابط تجاری ایران و ایتالیا، منع شرعی و دینی از رباخواری شباهت‌های قابل توجهی داشت.

 جستارهای وابسته 

 ربا
 مونت‌دی‌پیه‌تا
 حواله
 بانکداری در رنسانس

 منابع