آغاسی هوهانیسیان

آغاسی هوهانیسیان ( ؛ زادهٔ ) یک نویسنده ارمنی‌تبار اهل ایران بود.

 زندگی‌نامه 
آغاسی ژ. هوانسیان در ۱۹۱۵ (۱۲۹۱) در تهران به دنیا آمد. تحصیلات خود را در مدرسه هایگازیان تهران به اتمام رسانید. سپس، وارد فعالیت‌های بازرگانی شد و در تمامی طول عمر خود به این امور اشتغال ورزید. در این راستا و به منزلهٔ بازرگانی موفق و اولین ایرانی ای که فعالیت بازرگانی با کشور اتریش را شروع کرده بود موفق به دریافت نشان ملی کشور اتریش در سال ۲۰۰۰ م. از طرف دولت آن کشور شد.

هوانسیان در دو زمینهٔ نویسندگی و ترجمه فعالیت کرده و کتاب‌های راه دهکده (۱۹۶۲م)، «ماجرای یک بیگانه» (۱۹۷۴م)، «زیارت» (۱۹۷۷م)، «بین مرگ و زندگی»(۱۹۷۷م) و سفرنامه‌ها را در دو جلد(۱۹۹۳–۱۹۹۴م) به زبان ارمنی به رشتهٔ تحریر درآورده است. این آثار در تهران، بیروت و ایروان به چاپ رسیده‌اند.

وی از سال ۱۳۲۵ شروع به ترجمهٔ آثار ادبی کرد. از آثار ارمنی: «آفرینش زن نوی» اِلن بوزاند، «بادبان مرگ» وازگن شوشانیان، «روزهای سوخته» و «حلقه ای از زنجیرم» برجوهی بارسقیان، «آرتیست» شیروانزاده، «فقرای شرافتمند» هاکوپ بارونیان، زیبای آ. میریان و چالوی هاماسدق را به فارسی ترجمه و از متون فارسی داستان سگ ولگرد اثر صادق هدایت را به ارمنی برگردانده است.

از نشریات ارمنی زبان با روزنامه «آلیک» و مجلات «هایرنیک»، «آرمنوهی»، «آرپی» و «سپیورک» در ایران و «ماهنامهٔ ناواسارد» در ایالات متحده آمریکا و از نشریات فارسی‌زبان با مجله‌های دریا و پست تهران همکاری نزدیک داشت. او از بنیان‌گذاران و همچنین از همکاران دائمی ماهنامهٔ هور در تهران بود.

در بین این نشریات، روزنامهٔ آلیک جایگاه خاصی برای ایشان داشت. 

در مقاله ای که به مناسبت هفتادمین سالگرد چاپ روزنامهٔ آلیک نوشته شروع فعالیت خود را با این روزنامه از سال۱۹۳۱ م یعنی زمانی که نوجوانی بیش نبود، هم‌زمان با چاپ اولین شمارهٔ آلیک که در آن زمان با نام هفته نامهٔ آلیک چاپ می‌شد، اظهار داشته است و اینچنین توصیف می‌کند: 

هوانسیان در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی بسیار فعال و از بنیان‌گذاران گروه تئاتر ارمنی در تهران همچنین از اعضای اولین شورای خلیفه‌گری ارامنه تهران نیز بود و در سال۲۰۰۰م از طرف پیشوای دینی ارامنه، جاثلیق آرام اول، نشان برجستهٔ مسروپ ماشتوس را برای یک عمر فعالیت فرهنگی و اجتماعی خود دریافت کرد. وی از کودکی علاقهٔ زیادی به ادبیات خصوصاً ادبیات هنری داشت. در ابتدا آثار ادبی نویسندگان ارمنی، سپس ایرانی و اروپایی را مورد مطالعه قرار داد. از ادبیات فارسی آثار نویسندگانی چون صادق هدایت، محمدعلی جمالزاده و علی دشتی، از نویسندگان فرانسوی آثار ویکتور هوگو، آندره ژید، الکساندر دوما و از نویسندگان انگلیسی آثار ویلیام شکسپیر مورد علاقه اش بودند.

او احترام خاصی برای نویسندگان و روشنفکران گذشته و همچنین معاصر خود قائل بود. از این رو با آنان ارتباط نزدیکی داشت و در آثارش همواره از تأثیراتی که از این اشخاص پذیرفته یاد کرده است. هوانسیان به ادبیات زبان ارمنی عشق می‌ورزید و به آن همچون گنجینه ای که فارسی زبانان با آن آشنایی کافی ندارند نگاه می‌کرد. او از معدود روشنفکران ارمنی بود که اهمیت بسیاری به اشائهٔ ادبیات ارمنی در میان آنها می‌داد و فعالیت‌های خود را در این زمینه متمرکز و اقدام به ترجمهٔ آثار ادبی ارمنی به زبان فارسی کرده بود.

در مقایسهٔ ترجمه‌های وی با نسخه‌های اصلی شاهد ترجمهٔ هنرمندانه ای هستیم که همواره به سبک‌های متفاوت نگارش آثار نویسندگان متعهد و وفادار باقی مانده است. در نگاهی به آثاری که او خلق کرده است، متوجه سبک نگارش خاص او می‌شویم. سبکی که گاه طنزآلود و گاه جدی به مسائل زندگی می‌پردازد. هوانسیان همواره با تصویرسازی‌های زیبا خواننده را کاملاً تحت تأثیر قرار می‌دهد و او را همراه خود به تمامی صحنه‌هایی که خلق کرده می‌برد. نوشته‌های او گویای بارز شخصیت انسانی اوست. انسانی واقع بین که خوش‌بینانه و هدفمند به زندگی و مشکلات آن نگریسته و هرچه مصمّم تر درصدد حل آنها برآمده است.

واراند کورکجیان از شاعران و نویسندگان ایرانی – ارمنی در نقدی که در مورد آخرین کتاب وی، جلد دوم سفرنامه‌ها، در یکی از شماره‌های روزنامهٔ آلیک نوشته است در توضیح شخصیت انسانی و سبک نگارش هوانسیان می‌نویسد: 

آغاسی ژ. هوانسیان در سال۲۰۰۲ م در تهران بدرود حیات گفت.

در مراسم چهلمین روز درگذشتش، دکتر هارمیک داویدیان در توصیف شخصیت وی چنین اظهار داشت: 

 آثار 
 جستارهای وابسته 
 فهرست نویسندگان ارمنی

 منابع 

 
 

 
 
 
 

رده:اهالی تهران
رده:درگذشتگان ۲۰۲۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۹۱۵ (میلادی)
رده:نویسندگان ارمنی‌تبار