مینا دریس

مینا دریس (زادهٔ ۷ بهمن ۱۳۵۹) خوانندهٔ موسیقی فولک و تلفیقی، بازیگر تئاتر و فعال حقوق زنان ایرانی از طوایف عرب اهل آبادان است که هم‌اکنون ساکن ایالات متحده آمریکا است. دریس به دو زبان عربی و فارسی خوانندگی می‌کند و به‌خاطر تلفیق ملودی‌های کهن عربی جنوب ایران با سبک‌های نوین شناخته می‌شود.

 زندگی‌نامه 
مینا دریس در خانواده‌ای از طوایف عرب اهل آبادان به دنیا آمد. او دوران کودکی و نوجوانی خود را در تهران و کرج سپری کرد و سپس با خانواده‌اش به آبادان بازگشتند؛ جایی که دریس به‌طور مستقیم با فرهنگ عربی جنوبی خود آشنا شد.

مینا دریس مدرک کارشناسی مهندسی مواد گرایش سرامیک را در سال ۱۳۸۵ از دانشگاه آزاد اسلامی واحد میبد (یزد) دریافت کرد و در سال ۱۳۹۳ (۲۰۱۴) از کنسرواتوار موسیقی تهران فارغ‌التحصیل شد.
او موسیقی سنتی ایرانی را زیر نظر استادانی چون هنگامه اخوان و فرهنگ شریف فراگرفت.

 موسیقی 
 آغاز فعالیت هنری در ایران 
 ترتیب اثر/گروه سرپرست/همکار دوره توضیح ۱ گروه هورخش / آلبوم آفتاب پنهان آرش ابوترابی (نی) ۱۳۹۵ اولین کار هنری حرفه‌ای مینا دریس در قزوین؛ آهنگسازی فرهاد شیرزاد، شعر محمد حاج‌اکبری ۲ گروه سماع قزوین فریدون محمدبیگی حدود ۱۳۹۵ گروه موسیقی سنتی ایرانی برنده تندیس زرین بیست‌وهشتمین جشنواره موسیقی فجر ۳ گروه شنو مهدی هدایی ۱۳۹۴–۱۳۹۵ گروه موسیقی فولک با گویش‌های مختلف ایرانی؛ اعضا: مهدی هدایی و مینا دریس (آواز)، ترگل خلیقی (تار)، آلاله ابوترابی (عود)، شیما شاه‌حسینی ۴ گروه ارشان کاوه عیدی (سرپرست و آهنگساز) ۱۳۹۵–۱۳۹۶ کنسرت پژوهشی موسیقی نواحی ایران/فیوژن الکترونیک با حضور استاد فریدون محمدبیگی (وکال/نی/تنبور)، استاد بهرام مهربخش (نی‌انبان) و دیگران؛ اجرای ۷ بهمن ۱۳۹۵ ۵ گروه نواک (Novak Ensemble) حسام‌الدین ناصری (سرپرست)، با هم‌خوانی مهدی عباسی از ۱۳۹۵ (۲۰۱۶) خواننده اصلی گروه؛ انتشار دو آلبوم Bidel (بیدل) و Agitation (آشوب) با ترکیب عربی و فارسی؛ کنسرت در کاخ نیاوران (شهریور ۱۳۹۵)

 گروه‌ها و همکاری‌های بین‌المللی 
 گروه/پروژه نقش دوره توضیح Voices Unveiled خواننده اصلی (همراه ملیحه مرادی، آهنگسازی احسان مطوری) ۲۰۲۲ تاکنون اجراهای بین‌المللی در کینگز پلیس لندن، Fort Mason سن‌فرانسیسکو، UCLA لس‌آنجلس پروژهٔ Iranam (بنیاد فرهنگ) خواننده ۲۰۲۳ اجرای موسیقی تلفیقی ایرانی-عربی در لس‌آنجلس همکاری با شهرداد روحانی تک‌خوان مهمان ۲۰۲۵ اجرای کنسرت «سرزمین مادری» (Motherland) با ارکستر سمفونیک رودکی و گروه کر آوا در سن‌دیگو (۹ نوامبر ۲۰۲۵) «الف لیله و لیله» با احسان عبدی‌پور خواننده (روایت و موسیقی) ۲۰۲۵ اجرای تلفیقی قصه و موسیقی در فستیوال پادکاست فارسی ونکوور (Kay Meek) و تورنتو (City Playhouse) Bridge Band (گروه پُل) با پرهام علیزاده هم‌خوان از ۲۰۲۱ همکاری مستمر در آثار رسمی منتشرشده توسط شبکه رسانه‌ای هفدنگ (Hafdang Records) رزیدنسی هنری دومینیکن، فرانسه خواننده (با حسام‌الدین ناصری) ۲۰۲۰ اقامت هنری در CCR Château Mercier (شبکه ACCR Europe زیر نظر وزارت فرهنگ فرانسه)؛ تولید آلبوم CD و اجرای دوئت در سردابه‌های دومینیکن گبویلر

 تک‌آهنگ‌ها و آثار منتشرشده 
 نام اثر سال انتشار نوع اثر ویدئو/لینک Iranam ۲۰۲۳ تک‌آهنگ و ویدئو (بنیاد فرهنگ) ویدئو رسمی Ey Zan (ای زن) ۲۰۲۴ تک‌آهنگ (با ملیحه مرادی، آهنگسازی احسان مطوری) ویدئو رسمی Darya-b (دریا) ۲۰۲۵ تک‌آهنگ (آهنگسازی احسان مطوری، شعر فریدون مشیری) ویدئو رسمی دود و خون (Smoke and Blood) ۲۰۲۳ تک‌آهنگ (آهنگسازی حسام صدفی‌نژاد، شعر امید صباغ‌نو) — ۴:۰۷ یوتیوب Prisoners (زندانیان) ۲۰۲۳ تک‌آهنگ — ۳:۴۸ یوتیوب سحر میشه ۲۰۲۵ تک‌آهنگ (آهنگسازی حامد پورساعی، شعر محمد بام، تصویر ساسان فارسانی) — ۳:۴۹ یوتیوب در این دنیا تک و تنها شدم من (بازخوانی) ۲۰۲۵ بازخوانی اثر عماد رام با شعر معینی کرمانشاهی — ۳:۱۹ یوتیوب Lullaby (Seventh Soul Remix) ۲۰۲۵ ریمیکس ویدئو Arabic Lullaby ۲۰۱۸ اجرای زنده (فستیوال Female Voice of Iran) ویدئو Arabic Concert (اجرای کامل برلین) ۲۰۱۸ کنسرت زنده (فستیوال Female Voice of Iran) ویدئو ایرانم (ویژه‌برنامه نوروز ۱۴۰۵ بی‌بی‌سی) ۲۰۲۶ اجرای تلویزیونی (ترانه: ناصر ندیمی، تنظیم: نوید روحی) ویدئو غیر مجاز (ویژه‌برنامه نوروز ۱۴۰۵ بی‌بی‌سی) ۲۰۲۶ اجرای تلویزیونی ویدئو Ey Iran — تک‌آهنگ — خون دل (Khoone Del) — تک‌آهنگ — Given Heart — تک‌آهنگ —

 مستند 
 نام اثر نقش کارگردان تهیه‌کننده سال انتشار The Female Voice of Iran یکی از خوانندگان اصلی آندریاس روخهول یالدا یزدانی، Zeitgenössische Oper Berlin ۲۰۲۰

 مصاحبه‌های رسانه‌ای 
 رسانه عنوان تاریخ موضوع العربیه (Al Arabiya) گفت‌وگوی اختصاصی با رحیم حمید آوریل ۲۰۲۳ زندگی، هویت عربی آبادانی، چالش‌های زن خواننده در ایران شبکه الحرة (Alhurra TV) مصاحبه اختصاصی به زبان عربی ۴ دسامبر ۲۰۲۴ ریشه‌های عربی آبادانی، کشف موسیقی ام‌کلثوم، استفاده از هنر در مقابله با سرکوب دویچه وله فارسی پادکست «آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز» مه ۲۰۲۳ معرفی موسیقی و هنر مینا دریس دویچه وله فارسی گزارش حجاب‌برداری و جنبش مه‌سا اکتبر ۲۰۲۲ پوشش اعتراض‌های ایران و جایگاه زن در موسیقی ایران اینترنشنال گفت‌وگوی ویژه با مینا دریس و ملیحه مرادی ۱۱ اکتبر ۲۰۲۳ پروژه «صداهای خروشان»، تبعیض جنسیتی، جنبش زن زندگی آزادی

 تئاتر 
 نام اثر سال اجرا محل اجرا توضیح یک دقیقه و سیزده ثانیه ۱۳۹۶ تالار ایرانشهر، تهران با حضور سیما تیرانداز، لادن مستوفی، پانته‌آ بهرام و مینا دریس تور تئاتر «فریاد» سپتامبر–نوامبر ۲۰۲۴ چند شهر ایالات متحده آمریکا نمایش مشترک برزو ارجمند و احسان کرمی با همکاری مینا دریس

 جشنواره‌ها و اجراهای بین‌المللی 
 جشنواره/مکان شهر کشور سال جشنوارهٔ BIT (با گروه شنو) میلان ایتالیا ۲۰۱۵ کنسرت کاخ نیاوران (با گروه نواک) تهران ایران شهریور ۱۳۹۵ / سپتامبر ۲۰۱۶ جشنوارهٔ تنوع فرهنگی – دهکده فرهنگی کاتارا دوحه قطر ۲۰۱۷ Female Voice of Iran Festival برلین آلمان ۲۰۱۸ جشنوارهٔ بین‌المللی گلاویج سلیمانیه اقلیم کردستان (عراق) (تأییدشده) رزیدنسی هنری CCR Château Mercier (شبکه ACCR) گبویلر فرانسه ۲۰۲۰ Tsai Performance Center، دانشگاه بوستون (با Payam Yousefi و Witness Matlou) بوستون ایالات متحده آمریکا ۲ دسامبر ۲۰۲۲ جشنوارهٔ نوروزی تیرگان (گروه Bridge با پرهام علیزاده) تورنتو کانادا ۱۹ مارس ۲۰۲۲ مهرجان بابل برای فرهنگ‌ها و هنرهای جهانی (نهمین دوره) – نماینده ایران بابل/بغداد عراق ۲۱ مارس ۲۰۲۲ کینگز پلیس (Voices Unveiled) لندن بریتانیا ۲۰۲۴ تور تئاتر «فریاد» با برزو ارجمند و احسان کرمی چند شهر ایالات متحده آمریکا پاییز ۲۰۲۴ Fort Mason Center for Arts & Culture (افتتاحیه سن‌فرانسیسکوی Voices Unveiled) سن‌فرانسیسکو ایالات متحده آمریکا ۱۲ اکتبر ۲۰۲۵ Schoenberg Hall, UCLA – ۱۳مین جشن سالانه شب یلدا (بنیاد فرهنگ) لس‌آنجلس ایالات متحده آمریکا ۲۰ دسامبر ۲۰۲۵ فستیوال پادکاست فارسی – «الف لیله و لیله» با احسان عبدی‌پور (Kay Meek) ونکوور کانادا ۲۰۲۵ «الف لیله و لیله» با احسان عبدی‌پور (City Playhouse) تورنتو کانادا ۲۰۲۵ Festival du Monde Arabe Montréal – «Olé Persia» (افتتاحیه دوره ۲۶) مونترال کانادا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵ کنسرت «سرزمین مادری» با شهرداد روحانی و ارکستر سمفونیک رودکی سن‌دیگو ایالات متحده آمریکا ۹ نوامبر ۲۰۲۵ ویژه‌برنامه نوروز ۱۴۰۵ بی‌بی‌سی فارسی (اجرای دو قطعه «غیر مجاز» و «ایرانم») پخش جهانی بریتانیا ۲۰۲۶ کنسرت نوروز ملی هلیفکس (گروه گارد سرزمین پارس) هلیفکس کانادا ۲۷ مارس ۲۰۲۶

 پیوند به بیرون 
 کانال یوتیوب رسمی مینا دریس
 فهرست آثار در یوتیوب میوزیک
 صفحهٔ اینستاگرام رسمی
 مستند The Female Voice of Iran در IMDb
 صفحهٔ مینا دریس در اسپاتیفای

 جستارهای وابسته 
 موسیقی ایران
 عرب‌های خوزستان
 ملیحه مرادی
 شهرداد روحانی
 ارکستر سمفونیک رودکی

 منابع 

رده:خوانندگان زن ایرانی
رده:ترانه‌سرایان اهل ایران
رده:عرب‌تبارها
رده:عرب‌های خوزستان
رده:بازیگران تئاتر اهل ایران
رده:مهاجران ایرانی به ایالات متحده آمریکا
رده:خوانندگان موسیقی فولک اهل ایران
رده:خوانندگان فارسی‌زبان
رده:خوانندگان عرب‌زبان
رده:زادگان ۱۳۶۲
رده:افراد زنده