منطقه ویژه اقتصادی لاوان

منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان (با نام کامل سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی و شیلات لاوان) یکی از مناطق ویژهٔ اقتصادی ایران است که در جزیرهٔ لاوان، واقع در جنوب‌غربی استان هرمزگان، قرار دارد. این منطقه با هدف توسعهٔ فعالیت‌های اقتصادی، پشتیبانی از صنایع انرژی، تسهیل تجارت و جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی ایجاد شده است. سازمان مسئول ادارهٔ این منطقه، شرکت ملی نفت ایران است و مدیریت اجرایی آن بر عهدهٔ سازمان منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان قرار دارد.

 موقعیت جغرافیایی 
جزیرهٔ لاوان جزیره‌ای مرجانی در آب‌های خلیج فارس است که در بخش کیش از شهرستان بندرلنگه واقع شده است. این جزیره در فاصلهٔ حدود ۱۹ کیلومتری بندر مقام و ۱۴ کیلومتری ساحل نخیلو قرار دارد و از نظر وسعت، پس از جزایر قشم و کیش، سومین جزیرهٔ بزرگ ایرانی در خلیج فارس به‌شمار می‌رود. نزدیکی لاوان به تنگهٔ هرمز و قرارگیری در مسیر کشتیرانی خلیج فارس، به این جزیره موقعیتی راهبردی در حوزهٔ انرژی و حمل‌ونقل دریایی بخشیده است.

 پیشینه و تأسیس 
با توجه به وجود ذخایر قابل توجه هیدروکربوری در محدودهٔ جزیرهٔ لاوان و پیرامون آن، از جمله میدان مستقل گازی لاوان و میادین نفتی و گازی دریایی سلمان، رسالت، رشادت و بلال، ایجاد یک منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی در این جزیره در دستور کار وزارت نفت قرار گرفت. منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان در سال ۱۳۸۹ به پیشنهاد وزارت نفت و با تصویب هیئت وزیران و پس از تصویب قانون مربوطه در مجلس شورای اسلامی ایجاد شد.

سازمان منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان در ۱۳ مرداد ۱۳۹۲ به‌عنوان یکی از شرکت‌های اصلی تابعهٔ شرکت ملی نفت ایران تشکیل شد و مسئولیت مدیریت و راهبری این منطقه را بر عهده گرفت. در بهمن ۱۳۹۲، هیئت وزیران بر اساس بند (الف) ماده (۳) قانون تشکیل و ادارهٔ مناطق ویژهٔ اقتصادی، سازمان مسئول این منطقه را از شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی به شرکت ملی نفت ایران تغییر داد.

 اهداف و مأموریت‌ها 
ایجاد منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان با هدف تغییر کارکرد جزیره از یک منطقهٔ صرفاً عملیاتی و صنعتی به یک قطب اقتصادی و تجاری صورت گرفته است. از جمله اهداف و مأموریت‌های این منطقه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

 پشتیبانی از فعالیت‌های اقتصادی و صنعتی، به‌ویژه در حوزهٔ نفت، گاز و انرژی
 توسعهٔ تولید، پردازش کالا و انتقال فناوری
 ایجاد اشتغال مولد و تقویت توسعهٔ منطقه‌ای
 جذب و تشویق سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی
 تسهیل صادرات، صادرات مجدد، ترانزیت و ترانشیپ کالا
 گسترش ارتباطات تجاری بین‌المللی

 طرح جامع منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان 
طرح جامع و کالبدی منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان به‌عنوان سند بالادستی و نقشهٔ راه توسعهٔ این منطقه، بر اساس الزامات قانونی مندرج در قانون تشکیل و ادارهٔ مناطق ویژهٔ اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و آیین‌نامهٔ اجرایی آن تدوین شد. این طرح پس از طی مراحل کارشناسی، در شهریور ۱۴۰۲ به تصویب هیئت وزیران رسید و توسط معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شد. هدف از تدوین این طرح، سامان‌دهی فضایی فعالیت‌ها، تعیین پهنه‌های کاربری و ایجاد بستر لازم برای توسعهٔ پایدار اقتصادی و اجتماعی جزیرهٔ لاوان عنوان شده است.

 مزیت‌ها و مشوق‌های سرمایه‌گذاری 
منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان به دلیل ویژگی‌های طبیعی، جغرافیایی و حقوقی، دارای مزیت‌هایی برای سرمایه‌گذاری است که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

 دسترسی به منابع غنی نفت و گاز
 دسترسی آسان به آب‌های بین‌المللی و نزدیکی به تنگهٔ هرمز
 قرارگیری در مسیر دریایی تجارت با کشورهای حاشیهٔ جنوبی خلیج فارس
 برخورداری از زیرساخت‌های حمل‌ونقل هوایی و دریایی
 تسهیل تشریفات اداری و گمرکی در ورود و خروج کالا
 معافیت‌های گمرکی و عوارضی برای فعالیت‌های تولیدی در محدودهٔ منطقه
 امکان ورود ماشین‌آلات، مواد اولیه و تجهیزات بدون پرداخت حقوق گمرکی
 امکان واگذاری زمین برای فعالیت‌های صنعتی، تجاری و خدماتی
 وجود نیروی کار بومی و جوان
 برخورداری از طبیعت بکر و ظرفیت‌های گردشگری و بوم‌گردی

 فرصت‌های سرمایه‌گذاری 
بر اساس پهنه‌بندی‌های انجام‌شده در طرح جامع، فرصت‌های سرمایه‌گذاری در منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان شامل حوزه‌های متعددی است که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

 فعالیت‌های پالایشگاهی و فرآوری نفت خام
 شهرک‌های فرآوری محصولات پتروشیمی
 شهرک صنعتی و صنایع پشتیبان انرژی
 خدمات انرژی، بانکرینگ و لجستیک دریایی
 صنایع با فناوری پیشرفته
 خدمات دروازه‌ای و زیرساختی
 شهرک پشتیبانی شیلات
 گردشگری و بوم‌گردی
 آموزش، پژوهش و انرژی‌های پاک
 مدیریت پسماند و بازیافت

 ساختار مدیریتی 
سازمان منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان به‌عنوان یک شرکت تابعهٔ شرکت ملی نفت ایران فعالیت می‌کند. مدیریت عامل این سازمان بر عهدهٔ داوود حبیبی‌پور است. این سازمان وظیفهٔ برنامه‌ریزی، مدیریت، صدور مجوزها، ارائهٔ خدمات زیربنایی و نظارت بر فعالیت‌های اقتصادی در محدودهٔ منطقهٔ ویژه را بر اساس قوانین و مقررات مربوطه بر عهده دارد.

 جستارهای وابسته 

 مناطق ویژهٔ اقتصادی ایران
 جزیرهٔ لاوان
 شرکت ملی نفت ایران
 صنعت نفت ایران
 منطقه آزاد تجاری-صنعتی قشم
 منطقه آزاد تجاری-صنعتی کیش
 منطقه ویژه اقتصادی بندر شهید رجایی
 منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس
 منطقه ویژه اقتصادی کشتی سازی خلیج فارس
 منطقه ویژه اقتصادی پارسیان

 وبگاه رسمی 
وبگاه رسمی سازمان منطقهٔ ویژهٔ اقتصادی لاوان

 منابع