یانو ریوکی

یانو ریوکی – زادهٔ – درگذشتهٔ ) او در اواخر دورهٔ باکوماتسو ساموراییِ قلمرو سائِکی«سائِکی‌هان (佐伯藩) یکی از قلمروهای فئودالی (هان) در دورهٔ ادو بود که در ناحیهٔ کائِه‌گوُریِ ولایت بُنگو قرار داشت. مقر حکومتی آن در قلعهٔ سائِکی قرار داشت که امروزه در شهر سائِکی، استان اُئیتا واقع شده است.» بود و در دوران میجی به‌عنوان کارمند دولت، نویسنده، روزنامه‌نگار و سیاستمدار فعالیت کرد. وی سمت‌هایی همچون دبیر ارشد شورای دولت و دبیر ادارهٔ آمار، مدیر روزنامهٔ «یوبین هوچی شیمبون»郵便報知新聞 ، مقام دربار در وزارت امور امپراتوری، سفیر فوق‌العاده و تام‌الاختیار در چین، و معاون مدیر روزنامهٔ «اوساکا ماینیچی شیمبون»大阪毎日新聞 را بر عهده داشت.نام اصلی او فومیئو文雄 بود و ریوکی龍渓 تخلص ادبی وی به شمار می‌رفت. همچنین با تخلص دیگری با عنوان تِمپُو کوجی天峯居士شناخته می‌شد.
 سرگذشت 
دوران کودکی و بزرگسالی

او در ایالت بُنگو (امروزه شهر سائِکی در استان اوئیتا) به‌عنوان فرزند ارشد یانو میتسو‌نوری، یکی از سامورایی‌های خاندان موری در قلمروی سائِکی، زاده شد. پدرش سمت‌های مختلفی از جمله مأمور بندر، مأمور شهر و مأمور ناحیه را بر عهده داشت.
«در دوران کودکی در مدرسه‌ی قلمروییاین مدارس در دورهٔ ادو (۱۶۰۳–۱۸۶۸) توسط دایمیوها برای آموزش فرزندان سامورایی و گاه دیگر طبقات تأسیس می‌شدند. شیکیود四教堂 به تحصیل پرداخت و هنگامی که جنبش طرفدار اخراج بیگانگان攘夷論شکل گرفت، داوطلبانه وارد مرکز آموزش تفنگ شد و در فنون تیراندازی به درجه‌ی کامل دست یافت. او از پدربزرگ خود آموزش‌های کنفوسیوسی و استعداد سیاسی را به ارث برد و از پدرش با خواندن کتاب رابینسون کروزو با دانش غربی آشنا شد. همچنین نزد شاگردان برجسته‌ی هیروسه تان‌سو広瀬 淡窓، یعنی آکیزوکی کیتسومون秋月 橘門 و هواشی بانری帆足 萬里، آموزش دید و به شخصیتی بدل شد که مورد توجه ویژه‌ی ارباب قلمرو قرار گرفت.در سال ۱۸۶۸ (دوران کِئی‌او ۴)، در جریان نبرد توبا–فوشیمی鳥羽・伏見の戦い، همراه با ارباب قلمرو به کیوتو رفت و در همان نبرد به‌عنوان فرمانده یک واحد از سربازان دربار، مسئول نگهبانی از دروازه‌های کاخ امپراتوری شد. پس از بازگشت به قلمرو، به‌عنوان رهبر گروه جوانان فعالیت کرد. پس از اصلاحات میجی، به‌دلیل انتصاب میتسونوری (پدرش) به سمت معاون ارشد استان کاتسوشیکا در ادو، خانواده به توکیو نقل مکان کرد و او نزد تاگوچی ایمورا田口江村 به مطالعه‌ی مکتب کهنِ علوم کنفوسیوسی پرداخت. میتسونوری نیز هم‌زمان با لغو نظام فئودالی و ایجاد استان‌ها، به فرماندار استان فُکاتسو در اوکایاما منصوب شد.

ورود به کِئو گیجُوکویک مؤسسه آموزش خصوصی که بعدها به دانشگاه کِئو تبدیل شد و آغاز خدمت دولتی

در سال ۱۸۷۱ (میجی ۴) وارد مدرسهٔ خصوصی کِئو گیجُوکو شد و به پژوهش در تاریخ قانون اساسی انگلستان و ایالات متحده پرداخت. در سال ۱۸۷۳ (میجی ۶) فارغ‌التحصیل گردید و به‌عنوان مدرس همان مؤسسه منصوب شد. از هم‌دوره‌ای‌های او می‌توان به بابا تاتسوئی馬場 辰猪،وادایوشیرو和田 義郎، موریشیتا ایواکوسو 森下 岩楠 و ایکای آساجیرو猪飼麻次郎 اشاره کرد. در همان سال با رِتسوれつ، دختر دوم سامورایی قلمرو سائِکی‌، ساکوما مامُرو佐久間衛 ، ازدواج کرد. در سال ۱۸۷۴ (میجی ۷) مقالهٔ «نامه‌ای به بازرگانان»(民間雑誌） را در نشریهٔ رسمی کِئی‌او گیجُوکو با عنوان مجلهٔ مردمی منتشر کرد و کتاب «گفتار و کردار بزرگان غرب» 西洋偉人言行録را به چاپ رساند.در سال ۱۸۷۶ (میجی ۹) به‌عنوان رئیس شعبهٔ اوساکای مدرسهٔ کِئو گیجُوکو منصوب شد و در سال ۱۸۷۷ (میجی ۱۰) ریاست شعبهٔ توکوشیما را بر عهده گرفت. در این دوران با ادیب موریتا شیکِن森田 思軒و همچنین اوزاکی یوکیو尾崎 行雄و اینوکای تسویوشی 犬養 毅که بعدها به دوستان و هم‌پیمانان نزدیک او بدل شدند معاشرت داشت و به مطالعهٔ نظام‌های سیاسی انگلستان و ایالات متحده پرداخت. او با هدف گسترش حقوق مردمی و استقرار نظام مشروطه، در همین زمان نگارش مقالات انتقادی برای روزنامهٔ هوچی شیمبون را آغاز کرد. با این حال، یانو در سال ۱۸۸۲ (میجی ۱۵) در کیوتو سخنرانی‌ای ایراد نمود که در آن هشدار داد اجرای اصلاحات شتاب‌زده ممکن است موجب از دست رفتن حمایت عمومی شود و بر ضرورت پیروی از رویکرد تدریجی تأکید کرد.松尾章一 『自由民権思想の研究』 P.186

در سال ۱۸۷۹ (میجی ۱۲) به توصیهٔ فوکوزاوا یوکیچی福澤 諭吉، همراه با اوشیبا تاکوزو牛場 卓蔵، اینوکای تسویوشی 犬養 毅و اوزاکی یوکیو 尾崎 行雄به‌عنوان کارمند دولت وارد دستگاه اداری شد. او ابتدا در ادارهٔ آمار وابسته به شورای عالی دولت خدمت کرد و سپس به‌عنوان دبیر ارشد وزارت کشور و پس از آن به وزارت دارایی منتقل شد. در وزارت دارایی به‌عنوان دبیر و سپس عضو ادارهٔ بازرسی حساب‌ها فعالیت کرد و به رتبهٔ ششم درباری ارتقا یافت. با آغاز مباحث مربوط به تدوین قانون اساسی خصوصی، در تأسیس انجمن کوجین‌شا مشارکت داشت و به‌عنوان عضو دائمی آن انتخاب شد. در سال ۱۸۸۰ (میجی ۱۳) به همراه اوباتا توکوجیرو小幡 篤次郎 و دیگران پیش‌نویس قانون اساسی خصوصی را تهیه کرد و رسالهٔ سان‌سِی رون三勢論 = رساله سه قدرت که در آن بر استقرار نظام مشروطه تأکید شده بود، در سال بعد توسط اوکُوما شیگِنوبو 大隈重信به دربار ارائه شد. در سال ۱۸۸۱ (میجی ۱۴) با همکاری اوکوما اقدام به خرید روزنامهٔ «یوبین هوچی شیمبون» 報知新聞 کرد و در ژانویه همان سال به ریاست شرکت این روزنامه منصوب شد. با این حال، پس از کنار گذاشته شدن از صحنهٔ سیاسی در پی رخدادهای موسوم به «تحول سیاسی سال چهاردهم میجی» به ابتکار اینوئه کوواشی 井上 毅، از سیاست کناره گرفت و به فعالیت‌های آموزشی روی آورد و به‌عنوان عضو هیئت مؤسس در تأسیس مدرسهٔ عالی توکیو مشارکت کرد.

به‌عنوان رمان‌نویس و روزنامه‌نگار

در سال ۱۸۸۲ با رهبری انجمن سیاسی تویو گیسِیکای東洋議政会 که به آن وابسته بود به حزب اصلاحات مشروطه پیوست.به دلیل فشار کاری ناشی از ادارهٔ حزب دچار فرسودگی شد و مدتی بستری گردید، اما از این فرصت برای طرح نگارش رمانی سیاسی بهره برد تا مردم را برانگیزد و به استقرار نظام مشروطه یاری رساند. نخستین بخش از رمان «کِی‌کُکو بیدان»داستان های زیبا درباره کشورداری 経国美談 که بر پایهٔ داستان سقوط و شکوفایی شهر تبای یونان باستان شکل گرفته بود، در سال ۱۸۸۳ منتشر شد و با استقبال گسترده روبه‌رو گردید و چندین بار تجدید چاپ شد. به‌ویژه بخش یازدهم با عنوان «گل‌های بهاری»春の花محبوبیت فراوانی یافت و توسط فعالان جنبش آزادی‌های مردمی خوانده می‌شد و همچنین روایتگران داستانی چون «ماتسوبایاشی هاکوئن» 松林 伯円و «کاواکامی اوتوجیرو» 川上 音二郎 آن را به‌صورت سخنرانی نمایشی اجرا کردند. در فوریهٔ ۱۸۸۴، هم‌زمان با اوج‌گیری جنبش آزادی‌های مردمی، بخش دوم این رمان منتشر شد. او با استفاده از درآمد حاصل، از سال بعد برای بررسی صنعت روزنامه‌نگاری به اروپا سفر کرد و در فاصلهٔ سال‌های ۱۸۸۵ تا ۱۸۸۶ از طریق هنگ‌کنگ به فرانسه، بریتانیا، ایتالیا، آلمان و ایالات متحده رفت و با شخصیت‌هایی چون «ژرژ کلمانسو» و «فردینان دولیسپس» دیدار کرد. در این سفر به حوزه‌های گوناگون از سیاست و فرهنگ گرفته تا علوم و فناوری و بازرگانی علاقه نشان داد و مشاهدات خود را در نوشته‌هایی مانند «یادداشت‌های سفر» 周遊雑記 منتشر ساخت.پس از بازگشت به کشور، اصلاحات در روزنامهٔ «یوبین هوچی شیمبون» را در دستور کار قرار داد و اقدام به کاهش هزینهٔ اشتراک، تقویت محتوای مقالات، ساده‌سازی سبک نگارش و تسریع در توزیع روزنامه کرد. او همچنین برادرش اوگوری سادائو小栗 貞雄 و میکی زنپاچی三木善八 را به کار گرفت. یانو به‌عنوان معاون کوریموتو جوئون栗本 鋤雲 جایگاه یافت و ریاست روزنامه در اختیار کوری‌موتو بود. سمت سردبیری نیز بر عهدهٔ فوجیتا موکیچی藤田 茂吉 از فارغ‌التحصیلان مدرسهٔ کِئی‌او گیجُوکو قرار داشت.

بازگشت به خدمت دولتی و فعالیت سیاسی

با این حال، در سال ۱۸۸۸(میجی ۲۱ ) از فعالیت مستقیم در عرصهٔ مدیریت روزنامه کناره گرفت و در سال ۱۸۸۹(میجی۲۲) اعلام بازنشستگی سیاسی کرد. او شرکت خدمات روزنامه(که بعدها به «خبرگزاری امپراتوری» تبدیل شد) را بنیان گذاشت و در مراسم افتتاح نخستین مجلس امپراتوری، هم‌زمان با آغاز به کار مجلس، به‌درخواست خود وارد وزارت دربار شد و به‌عنوان پیشخدمت امپراتور میجی حضور یافت. در سال ۱۸۹۰(میجی۲۳) به‌عنوان کارمند ویژهٔ وزارت دربار منصوب شد، سال بعد به عضویت کمیسیون بررسی آیین‌نامهٔ خاندان سلطنتی درآمد، در ۱۸۹۲(میجی۲۵) عضو کمیسیون بررسی تشریفات امپراتوری شد و در سال بعد به مقام «شیکیبُوکان»عنوان یک مقام در اداره تشریفات سلطنتی رسید.

در جریان جنگ چین و ژاپن، در سال ۱۸۹۷(میجی۳۰) به درخواست وزیر امور خارجه وقت «اوکوما شیگِنوبو»大隈 重信 به‌عنوان سفیر فوق‌العاده و مختار ژاپن در چین منصوب شد و دو سال در پکن اقامت داشت و مسئلهٔ وام‌های خارجی چین پس از جنگ را سامان داد. به پاس این خدمات، نشان درجهٔ سوم خورشید تابانhttps://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%97%AD%E6%97%A5%E7%AB%A0نشان خورشید تابان یکی از مدال‌های مهم افتخاری ژاپن است که از دورهٔ میجی تاکنون به شخصیت‌های برجسته داخلی و خارجی اعطا می‌شود. به او اعطا شد. در دوران خدمت، روابط او با «لی هونگ‌ژانگ»李 鴻章بسیار نزدیک بود و به همین سبب، در سال ۱۸۹۶(میجی۲۹) برای نخستین بار دانشجویان اعزامی دولت چین به ژاپن پذیرفته شدند؛ سیزده دانشجوی دولتی منتخب دولت چین به‌طور آزمایشی به ژاپن فرستاده شدند. دو سال بعد، در ۱۸۹۸(میجی۳۱)، «یانو» که سفیر فوق‌العاده ژاپن در چین بود، دولت چین را به اعزام مستمر دانشجویان تشویق کرد. در سال ۱۹۰۰(سال ۳۳ میجی) آیین‌نامهٔ «دانشجویان اعزامی به مدارس دولتی تحت نظارت وزارت علوم» و در سال ۱۹۰۱(میجی۳۴)فرمان شمارهٔ پانزدهم وزارت علوم با عنوان «آیین‌نامهٔ پذیرش ویژهٔ دانشجویان خارجی در مدارس دولتی» صادر شد و بدین ترتیب راه برای تحصیل دانشجویان چینی در ژاپن گشوده شد.

با این حال، پیش‌تر «یانو» در روزنامهٔ «یوبین هوچی شیمبون» با مقایسهٔ نیروی دریایی ژاپن و چین، ضرورت گسترش سریع نیروی دریایی را مطرح کرده بود. همچنین در سال ۱۸۸۷(میجی۲۰)در دیباچهٔ کتاب «خطر و امنیت شرق» 東洋之安危 نوشتهٔ «فوجینو فوساجیرو»藤野房次郎 که توسط انتشارات «شوسِیشا»集成社 منتشر شد، راهبردی در ارتباط با شرق را بیان کرد که به نظریهٔ پیشروی به شمال پیوند می‌خورد.木野主計 『井上毅研究』 P.362

پس از کناره‌گیری از سیاست

از سال ۱۸۹۹ (میجی۳۲) از فعالیت‌های سیاسی کناره‌گیری کرد، اما به اندیشهٔ سوسیالیسم علاقه‌مند شد و در سال ۱۹۰۱ (میجی۳۴) همراه با تاگاوا دایکیچیرُو 田川 大吉郎 و کاتُو توکِیجیرو加藤時次郎 «انجمن پژوهش مسائل اجتماعی» را بنیان نهاد. در ۱۹۰۲ (میجی۳۵) آشکارا اعلام کرد که «خود را سوسیالیست می‌داند». وی در همان سال رمان آرمان‌شهری «شین‌شاکای»(جامعهٔ نو) را منتشر کرد که در آن بر سازگاری میان سرمایه‌داری و سوسیالیسم تأکید شده بود. 柳田泉「明治に於ける社会主義文学の勃興と展開」（『明治文学全集83 社会主義文学(1)』筑摩書房 1965年

افزون بر این، همراه با تاجیما کینجی田島 錦治 ، توکوتومی سوهو 徳富 蘇峰، میاکه ستسوره三宅 雪嶺و یاماجی آیزان山路 愛山،سخنرانی‌های متعددی دربارهٔ سوسیالیسم ایراد کرد.

در سال ۱۹۰۲ (میجی۳۵) با توصیهٔ او، کونی کیدا دُپّو 国木田 独歩 به «کِی گیوشا»敬業社 پیوست. در ۱۹۰3(میجی۳۶)، هنگامی که این مؤسسه نام خود را به «کینجی گا‌هوشا»近時画報社 تغییر داد، وی به عنوان مشاور آن منصوب شد و از کونی کیدا، که سردبیر بود، پشتیبانی کرد. پس از آن، مقالات و نقدهای بسیاری از جمله «یادداشت‌های بی‌پایه»出鱈目の記 را در نشریات کینجی گا‌هوبه فارسی :مجله مصور روزگار اخیر 近時画報 و فوجین گا‌هو به فارسی: مجله مصور بانوان 婦人画報منتشر ساخت.با آغاز جنگ روسیه و ژاپن در ۱۹۰۴ (میجی۳۷)، نام نشریه به «سِنجی گا‌هو» به فارسی :مجله مصور دوران جنگ 戦時画報تغییر یافت. در سال ۱۹۰۶ (میجی۳۹) به دعوت موتویاما هیکوئیچی本山 彦一به روزنامهٔ اوساکا ماینیچی شیمبون大阪毎日新聞 پیوست و به عنوان مشاور، سپس بازرس و در نهایت معاون مدیرعامل فعالیت کرد. او علاوه بر انتشار رمان «بی‌نیاز»不必要 در روزنامهٔ ماینیچی دِمپو毎日電報، مقالات و جستارهای بسیاری در زمینهٔ سیاست و ادبیات به چاپ رساند.

در سال ۱۹۲۶ (تایشو ۱۵) در پی برخورد یک خودروی سواری با قطار خط کِی‌او دچار جراحات شدید شد. در سال ۱۹۳۱ (شووا ۶) در خانهٔ خود واقع در شهر سِنداگایا در بخش تویُتاما-گُن بر اثر بیماری انسداد ادراری درگذشت و در آرامگاه عمومی تاما 多磨霊園 به خاک سپرده شد.
 عناوین افتخاری 

رتبه‌های درباری

 سال ۱۸۹۷(میجی۳۰) رتبه جوشیرتبهٔ چهارم پایین در نظام درباری ژاپن است؛ جایگاهی تشریفاتی میان اشراف، که در طول تاریخ به خاندان‌های بزرگ، دایمیوهای قدرتمند، و بعدها به شخصیت‌های برجستهٔ نظامی، سیاسی، فرهنگی و علمی اعطا می‌شد. امروز بیشتر به‌عنوان افتخار پس از مرگ برای افراد با خدمات برجسته استفاده می‌شود.『官報』第4172号「叙任及辞令」1897年6月1日。

 سال ۱۹۰۵(میجی۳۸ ) رتبه شوشیرتبهٔ چهارم بالا در نظام درباری ژاپن است؛ جایگاهی تشریفاتی میان اشراف و مقامات عالی، که در طول تاریخ به خاندان‌های بزرگ، دایمیوهای قدرتمند و بعدها به شخصیت‌های برجستهٔ سیاسی، علمی و فرهنگی اعطا می‌شد. امروز بیشتر به‌عنوان افتخار پس از مرگ برای افراد با خدمات برجسته استفاده می‌شود.『官報』第6466号「叙任及辞令」1905年1月21日。

نشان‌ها و مدال‌ها

 سال ۱۸۹۸ (میجی۳۱) مدال خورشید تابانhttps://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%97%AD%E6%97%A5%E7%AB%A0نشان خورشید تابان یکی از مدال‌های مهم افتخاری ژاپن است که از دورهٔ میجی تاکنون به شخصیت‌های برجسته داخلی و خارجی اعطا می‌شود.

مدال‌های خارجی

 سال ۱۸۹۹(میجی۳۲) نشان ستاره سوم درجه اول اعطایی از امپراتوری چینگ

روایت‌ها و نکته‌ها

 بر پیشانی او هفت خال وجود داشت که در چهره‌خوانی بسان «هفت ستارهٔ ردیف‌شده» تعبیر می‌شد و از همین رو در دوران کودکی آینده‌ای درخشان برایش پیش‌بینی می‌کردند.
 از سال ۱۸۸۱ تا ۱۸۸۴ (میجی ۱۴ تا میجی ۱۷) عضو هیئت مدیرهٔ دانشگاه کِی‌او گی‌جُوکو بود. همچنین در فاصلهٔ سال‌های ۱۸۸۹ تا ۱۸۹۳ (میجی ۲۲ تا میجی ۲۶) و دوباره از ۱۹۰۱ تا ۱۹۰۵ (میجی ۳۴ تا میجی ۳۸) به عنوان عضو شورای این دانشگاه فعالیت کرد.
 بنیان‌گذار و مدیر مدرسهٔ عالی «کینجو گاکوئن» (که پیش‌تر با نام «میتا یو‌بیکو» شناخته می‌شد) بود.
 مورى اوگای دربارهٔ او چنین نوشت: «استاد ریوکِی مرد عمل است، نه مرد اندیشه. شاید برخی شگفت‌زده شوند که چرا او اندیشهٔ یک روزه را به کار می‌بندد؛ اما شوپنهاور گفته است: اندیشیدن نیز گونه‌ای عمل کردن است.

 آثار برجسته 
عنوان فارسیعنوان اصلی ژاپنیسال انتشاربرگردان به فارسیشرح گفتار و کردار رجال بزرگ غرب(دو جلدی)西洋偉人言行録（上・下）۱۸۷۴داب و رسوم انگلستان و آمریکا英米礼記۱۸۷۸نقدی بر نظریهٔ نوین حقوق بشر人権新説駁論۱۸۸۲داستان‌های برجستهٔ رجال نظامی و سیاسی( در دو بخش)済武名士経国美談（前篇・後篇）۱۸۸۳-۱۸۸۴روش مطالعهٔ کتاب‌های ترجمه‌شده訳書読法۱۸۸۳شیوه تنظیم متن های سخنرانی演説文章組立法۱۸۸۴نظریهٔ جدید دربارهٔ سبک نگارش و خط ژاپنی日本文体文字新論۱۸۸۶سرگذشت بازرگانان در مجموعهٔ هوچی報知叢談志別商人物語۱۸۸۸گزیدهٔ سفرنامه周遊雑記۱۸۸۸داستان‌های قلعهٔ شناور (هوچی)報知異聞浮城物語۱۸۹۰مجموعهٔ مقالات و خاطرات سفر به غرب西遊漫記想起録随筆雑纂۱۸۹۱گزارش مستند سوءقصد به آقای ایتاکاگی板垣君遭難実記۱۸۹۱مرد ثروتمند金満家۱۸۹۲گزارش کوتاه از گفتار و کردار پادشاهان غربی西洋君主言行記略۱۸۹۵جامعه نوین新社会۱۹۰۲سخنرانی‌های اجتماعی社会講演۱۹۰۲جامعهٔ جدید برای عموم通俗新社会۱۹۰۳آیندهٔ ژاپن در جهان世界に於ける日本の将来۱۹۰۵یادداشت‌های بی‌اساس出鱈目の記۱۹۰۵مجموعهٔ گفتارهای فراغت閑話集۱۹۰۶غیر ضروری不必要۱۹۰۷یادداشت های ریوکی竜渓随筆۱۹۱۱زندگی‌نامهٔ یاسودا زنجیرو安田善次郎伝۱۹۲۴حرف های پراکنده ریوکی竜渓閑話۱۹۲۴هانیبالハンニバル۱۹۳۹مجموعهٔ ادبیات میجی، جلد پانزدهم آثار یانو ریوکِی明治文学全集15 矢野龍渓集۱۹۷۰

 پانویس 

 منابع 

رده:درگذشتگان ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان اهل ژاپن
رده:زادگان ۱۸۵۱ (میلادی)
رده:سیاستمداران اهل ژاپن