داچانا

داچانا (به ایتالیایی: Daziana؛ از واژهٔ لاتین datia به معنای «عوارض و مالیات») اصطلاحی مالی و اداری در ایتالیا بود که در دوران قرون وسطی و رنسانس برای اشاره به نظام عوارض گمرکی و مالیات‌های تجاری به‌کار می‌رفت. این نظام یکی از منابع اصلی درآمدی دولت‌شهرهای ایتالیا همچون ونیز، جنوا و فلورانس محسوب می‌شد.

 تاریخچه 

 ریشه در نظام‌های مالیاتی رُم باستان و تداوم آن در دولت‌شهرهای ایتالیا.
 گسترش در سده‌های چهاردهم و پانزدهم میلادی هم‌زمان با رونق تجارت دریایی.
 تشکیل دفاتر «داچانا» برای ثبت معاملات و وصول مالیات‌ها.

 کارکردها 

 اخذ عوارض بر کالاهای وارداتی و صادراتی.
 کنترل ورود و خروج کالا از بنادر.
 تأمین منابع مالی دولت برای جنگ‌ها و پروژه‌های عمومی.
 ایجاد شفافیت در مبادلات بین‌المللی.

 جایگاه در اقتصاد ایتالیا 

 یکی از مهم‌ترین ابزارهای مالی دولت‌شهرها برای تأمین بودجه.
 موجب افزایش قدرت اقتصادی ونیز و جنوا در سده‌های میانه.
 تأثیر مستقیم بر قیمت کالاهای وارداتی مانند ابریشم، ادویه و فلزات گران‌بها.

 ارتباط با ایران 

 کالاهای ایرانی، به‌ویژه ابریشم، هنگام ورود به بنادر مدیترانه مشمول «داچانا» می‌شدند.
 این عوارض یکی از عوامل افزایش قیمت کالاهای شرقی در بازارهای اروپایی بود.

 جستارهای وابسته 

 عوارض گمرکی
 بورس ونیز
 تجارت دریایی
 اقتصاد رنسانس

 منابع