شناسه فعل

در دستورهای فارسی، شناسۀ فعل اشاره به وندهای پایانی افعال دارد که شخص فعل را آشکار می‌کنند همانند نهاد. شناسه‌های فعل در زبان فارسی این‌هایند: «ـَم، ـی، ـَد، ـیم، ـید، ـَند».

شناسه بخشی از فعل است که «شخص» را تعیین می‌کند؛ یعنی نمایانگر اول شخص (گوینده)، دوم شخص (شنونده) یا سوم شخص (دیگر کس) است. شناسه نشانهٔ فعل است و همانند نهاد، شخصِ فعل را معین می‌کند. شناسه را نهاد پیوسته هم می‌گویند. شناسه در فارسی به صورت پسوند در پایان فعل جای می‌گیرد.

شناسه‌ها دو دسته‌اند: شناسه‌های مفرد و شناسه‌های جمع.
شناسهنام شناسهشخصنمونه با بن مضارعنمونه با بن ماضی(-َم / ام)گویندهاول شخص مفردمی‌خورم (خور+-َم)خوردم (خورد+-َم)(–ی / ای)شنوندهدوم شخص مفردمی‌خوری (خور+–ی)خوردی (خورد+–ی)( َ-َ د / است)دیگریسوم شخص مفردمی‌خورَد (خور+-َد)خورد (شناسه ندارد)(–یم / ایم)گویندگاناول شخص جمعمی‌خوریم (خور+–یم)خوردیم (خورد+–یم)(–ید / اید)شنوندگاندوم شخص جمعمی‌خورید (خور+–ید)خوردید (خورد+–ید)(-َند / اند)دیگرانسوم شخص جمعمی‌خورند (خور+-َند)خوردند (خورد+-َند)
در فارسی وجود شش شناسه جداگانه باعث می‌شود که ضمیرهای شخصی «من، تو، ...» در حالت عادی همراه با فعل به کار نروند. شناسه سوم شخص مفرد برای زمان گذشته تهی است اما تمایز شش‌گانهٔ شناسه‌ها همچنان مانند زمان حال برقرار است. برای مثال، در حالت عادی می‌گوییم «دیروز به سینما رفتم»، نه «من دیروز به سینما رفتم» زیرا «-ام»ای که در پایان «رفتم» آمده، شخص فعل را (اول شخص مفرد) نشان می‌دهد. استفاده از ضمیرهای شخصی تنها به هنگام تأکید و مانند آن است. چنین ویژگی‌ای در هر زبانی یافت نمی‌شود. به زبان‌های دارای این ویژگی، «ضمیرانداز»pro-drop می‌گویند. زبان فارسی کاملاً ضمیرانداز است.وبگاه علی جهانشیری در مورد زبان فارسی. بازدید: سپتامبر ۲۰۱۴. زبان‌هایی مانند اسپانیایی و ایتالیایی نیز ضمیر اندازند و زبان‌هایی مانند انگلیسی و فرانسوی ضمیرانداز نیستند.

 جستارهای وابسته 

 بن (دستور زبان)
 فعل
 شخص (دستور زبان)

 منابع 

 کتاب «دستور زبان فارسی ۱»، صفحه ۱۴، تألیف حسن احمدی گیوی و حسن انوری، ویرایش ۲، تهران: انتشارات فاطمی

رده:زبان‌شناسی
رده:زبان فارسی
رده:دستور زبان فارسی
رده:فعل‌ها