عرشیا تک‌دستان

عرشیا تک‌دستان جوان هجده ساله و زندانی سیاسی محکوم به اعدام در ایران بود که حکم اعدام او نقض شد. وی در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در نوشهر، استان مازندران دستگیر شد.

 زندگی 
عرشیا تک‌دستان، اهل نوشهر است. او در ۲۳خرداد۱۳۸۳ زاده شد. او در کنکور سراسری در رشته مهندسی الکترونیک پذیرفته شده بود.‌ او تنها فرزند خانواده بود.

 بازداشت در ۱۴۰۱ 
وی در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در نوشهر، استان مازندران دستگیر شد.‌ برخی نیز بازداشت او را در ۲ مهر گزارش کرده اند.

در ۱۲ دی ۱۴۰۱ (۲ ژانویه ۲۰۲۳) یکی از نزدیکان عرشیا تک‌دستان، در نوشهر، استان مازندران در گفت‌وگو با ایندیپندنت فارسی خبر داد شعبه اول دادگاه انقلاب ساری، عرشیا را به اتهام شرکت در خیزش سراسری علیه نظام جمهوری اسلامی و مشارکت در آتش زدن خودروی پلیس، با اتهام افساد فی‌الارض، به اعدام محکوم کرده‌است. بر اساس تصویری که از حکم قاضی دادگاه جمهوری اسلامی برای ایندیپندنت فارسی ارسال شده‌است، اتهام‌های عرشیا تک‌دستان در این پرونده، «افساد فی‌الارض از طریق ارتکاب جرم به صورت گسترده علیه امنیت داخلی کشور»، «تخریب، ایجاد حریق و خرابکاری در اموال عمومی»، «اغوا و تحریک مردم به جنگ و کشتار با یکدیگر»، «اجتماع و تبانی بر ضد امنیت کشور»، «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «توهین به مقام معظم رهبری» ذکر شده‌است. در بخشی از حکم شعبه اول دادگاه انقلاب ساری آمده‌است که حکم اعدام برای تک‌دستان، بر اساس گزارش اداره اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرماندهی نیروی انتظامی نوشهر صادر شده و در ادامه ذکر شده‌است که «اقدامات انجام‌شده موجب حضور جمعیت حدود سه هزار نفری در میدان آزادی آن شهرستان گردیده و علاوه بر خسارات مادی، موجب تهییج و تحریک دشمنان نظام گردید». در این حکم همچنین ادعا می‌شود عرشیا تک‌دستان اعتراف کرده‌است: «روز اول اغتشاشات در میدان آزادی حاضر بودم.»

 حکم اعدام و آزادی 
عرشیا تکدستان توسط شعبه اول دادگاه انقلاب ساری به اتهام افساد فی‌الارض و محاربه به اعدام محکوم شده است. وکیل او حکم اعدام او را دوبار حکم اعدام اعلام کرده است. حکم‌ اعدام او از سوی دیوان عالی کشور نقض شد و در دادگاه تجدید نظر اما او از افساد فی الارض تبرئه شد و حکم اعدام او نقض گردید. در پی همین حکم، او توانست با قرار وثیقه ۳ میلیارد تومانی از زندان آزاد شود.

 واکنش ها به بازداشت 

 عفو بین‌الملل اعلام کرد جمهوری اسلامی باید فوراً «محکومیت ناعادلانه» و حکم اعدام عرشیا تکدستان را که زیر «شکنجه‌های هولناک، از جمله، شلاق، شوک الکتریکی، وارونه‌آویزان‌شدن و تهدید به مرگ با اسلحه، قرار گرفته» لغو کند. وی در دوره شکنجه، دچار شکستگی انگشت و نیز مشکل حافظه شده‌است.
 به گفته یکی از نزدیکان عرشیا، اعترافاتی که در دورانِ بازجویی از وی گرفته شده، تحت آزار و اذیت و فشارِ اعمال شده بر وی صورت گرفته‌است.

 جستارهای وابسته 
 اعدام در ایران
 گاه‌شمار خیزش ۱۴۰۱ ایران
 احکام اعدام در خیزش ۱۴۰۱ ایران
 بازداشت‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
 نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی ایران

 منابع 

رده:اهالی نوشهر
رده:زادگان ۱۳۸۲
رده:بازداشت‌شدگان خیزش ۱۴۰۱ ایران
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
رده:نقض حقوق بشر در ایران
رده:محکومان به تبلیغ علیه نظام در ایران
رده:محکومان به توهین به رهبری در ایران