ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما

ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما، یک بنای برجسته از معماری مدرن ایران در مجموعه جام‌جم تهران است که طرح آن در سال ۱۳۴۶ توسط «عبدالعزیز فرمانفرمائیان» و همکاران آماده و ساخت آن از اواسط دههٔ ۱۳۵۰ شروع شد و تا دههٔ ۱۳۶۰ تکمیل گردید. این ساختمان از نمونه‌های برجسته معماری بروتالیستی در سطح آسیا و حتی جهان به‌شمار می‌رود. این ساختمان به‌ویژه به‌عنوان مرکز استقرار دفاتر مرکزی، معاونت سیاسی، تحریریه و استودیوهای خبری صدا و سیما شناخته می‌شود. این بنا در خرداد ۱۴۰۴ توسط نیروی هوایی اسرائیل بمباران و تخریب شد. 

 معمار 
عبدالعزیز فرمانفرمائیان (۱۲۹۹–۱۳۹۲)، فارغ‌التحصیل دانشسرای عالی هنرهای زیبای پاریس، یکی از چهره‌های برجسته معماران مدرن ایران بود. وی عضو خانواده‌ای با سابقهٔ قاجاری و مسئول پروژه‌های مهمی چون ورزشگاه آزادی، کتابخانه نیاوران و ساختمان شیشه‌ای صدا و سیما بود.

 معماری و طراحی 
این ساختمان با فرم مکعبی ساده، نمای شیشه‌ای و حیاط مرکزی طراحی شده است؛ نمونه‌ای از مینیمالیسم در معماری ایران که نشان‌دهندهٔ جهت‌گیری به‌سوی شفافیت رسانه‌ای و معماری بین‌المللی دههٔ چهل است. بتن آرمهٔ سازه به‌عنوان نما برجسته شده و گرچه در ابتدا محل نقد بود، اما پس از تکمیل، الگویی برای ساخت سازه‌های دولتی شد.

 کارکرد 
این ساختمان محل دفاتر رئیس و قائم‌مقام صدا و سیما، معاونت سیاسی، تحریریه و استودیوهای خبری رادیو و تلویزیون بود. مرکز مدیریت و پخش خبر بسیاری از شبکه‌ها در آن صورت می‌گرفت.

 بمباران توسط اسرائیل 

در تاریخ «۲۶ خرداد ۱۴۰۴»، در جریان جنگ ایران و اسرائیل، ساختمان شیشه‌ای همزمان با پخش زنده خبری، مورد حملهٔ هوایی اسرائیل قرار گرفت. انفجار و آتش‌سوزی موجب قطع پخش، آسیب جدی نمای شیشه و انتشار گسترده گرد و غبار شد. این حمله همچنین نمادی از هدف‌گیری رسانه در جنگ اطلاعاتی توصیف شد.

 واکنش و وضعیت فعلی 
پس از بمباران و آتش‌سوزی، رسانه‌ها و رئیس وقت سازمان، پیمان جبلی، به بازدید پرداختند. همچنان پخش خبری ادامه دارد و برخی منابع از تصمیم برای تبدیل بخش‌هایی از بنا به «موزه مقاومت رسانه‌ای» خبر داده‌اند.

 اهمیت 
ساختمان شیشه‌ای یکی از نمادهای معماری مدرن در ایران به‌شمار می‌رود، نمایش‌دهنده معماری مدرن ایران، ورود به گفتمان جهانی و شفافیت رسانه‌ای. طراحی آن به‌عنوان الگویی برای ساختمان‌های دولتی ایران در دههٔ چهل و پنجاه شناخته شده است.

 منابع 

رده:ساختمان‌ها و سازه‌های تخریب‌شده در طول جنگ دوازده‌روزه