آتش‌سوزی واسا

آتش‌سوزی واسا یک حریق گسترده بود که در ۳ اوت ۱۸۵۲http://www.mtv.fi/uutiset/kotimaa/artikkeli/vanhan-vaasan-palon-syy-selvisi/1915126 آغاز شد و بخش اعظم شهر واسا (واسای قدیم) فنلاند را نابود کرد. آتش‌سوزی از یک انبار کاه و پوده واقع در خیابان «لنتی‌ین پیتکه‌کاتسو» آغاز شد. از ۴۰۳ خانه موجود در شهر، ۳۷۹ خانه به همراه ساختمان‌های جانبی‌شان ویران شدند و شش نفر در اثر این حادثه جان خود را از دست دادند. ارزش خانه‌های ویران شده در این آتش‌سوزی ۲۹۰٬۰۰۰ روبل نقره برآورد شده است.

از ساختمان‌های شهر تنها ساختمان دادگاه تجدیدنظر (که امروزه کلیسای موستاساری است)، ساختمان در حال ساخت فرمانداری، بیمارستان ولایتی، زندان دولتی، انبار غله دولتی، انبار تدارکات پادگان روسیه، خانه واساست‌یرنا و حدود بیست خانه چوبی خصوصی سالم باقی ماندند. در پی این آتش‌سوزی، در سال ۱۸۵۴ دستور بازسازی شهر واسا در حدود هفت کیلومتری شمال غربی محل قبلی، در شبه‌جزیره «کلمتسو» (محل فعلی مرکز شهر واسا) صادر شد. کارل اکسل ستربرگ طرح جامع شهری جدیدی را بر پایه خیابان‌های مشجر و عریض طراحی کرد تا از گسترش آتش‌سوزی‌های احتمالی در آینده جلوگیری شود. همچنین نام شهر به «نیکولای‌اشتات» (شهر نیکولای) تغییر یافت. مکان قدیمی شهر پیش از آتش‌سوزی، امروزه با نام واسای قدیم شناخته می‌شود.Päivi Hakanpää. Vanha Vaasa – Gamla Vasa: Kaupunkiarkeologinen inventointi, s. 17–18. Museoviraston rakennushistorian osasto 2007. بازبینی در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۳.Vaasan VPK:n historia بازبینی در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۳.

 نظریه‌ها درباره عامل آتش‌سوزی 
احتمال می‌رود آتش‌سوزی توسط یک تورپاری اهل وورو به نام «مورتن پرین‌پویکا اولز» و به‌طور تصادفی بر اثر انداختن کبریتی که برای روشن کردن پیپ خود استفاده کرده بود در میان کاه‌ها آغاز شده باشد. این نظریه بر پایه روایتی است که در اوایل قرن بیستم ثبت شده و طبق آن، فردی اهل وورو در سال ۱۸۵۳ در بستر مرگ در بیمارستان واسا، نزد پزشک «ماتیاس کریستین چوربرگ» اعتراف کرده که آتش‌سوزی را به این روش راه انداخته است. گفته می‌شود چوربرگ نیز این داستان را در بستر مرگ خود در سال ۱۸۶۵ بازگو کرده است. در سال ۲۰۰۶، گروهی از پژوهشگران تاریخ به این نتیجه رسیدند که این فرد احتمالاً «اولز» بوده که زمان مرگش با این روایت همخوانی دارد. طبق این فرضیه، او که برای بازار به شهر آمده بود، پس از نوشیدن الکل در یک مهمانخانه، در انبار کاه بازرگانی به نام «آرن» به خواب رفته و صبح روز بعد هنگام خماری پیپ خود را روشن کرده است. او پس از شروع آتش با اسب از شهر گریخت.Eeva Palm: Vaasan palon syy selvisi 154 vuoden jälkeen Helsingin Sanomat ۲۰ اکتبر ۲۰۰۶.

شورای شهر واسا بلافاصله پس از آتش‌سوزی در اوت ۱۸۵۲ تحقیقاتی را آغاز کرد، اما نتوانست مقصر را شناسایی کند. در آن زمان ابتدا به دو خدمتکار بازرگان آرن و سپس به فردی از منطقه وورو مشکوک شدند، زیرا یک کالسکه به سبک اهالی وورو در حیاط بازرگان پیدا شده بود. با این حال، در بازجویی‌های اولیه، شاگرد بازرگان ادعا کرده بود که در روز حادثه هیچ مسافری در خانه نبوده است. در سال ۱۸۹۴، «هنریک امانوئل اسپلی‌ین» در کتاب «تاریخ شهر واسا» شرحی را منتشر کرد که طبق آن یک مسافر اهل وورو در حالی که با پیپ خود کلنجار می‌رفته، باعث حریق شده و سپس سوار بر اسب گریخته است.

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 یادبود ۸۰ سالگی؛ زمانی که واسا سوخت، مجله تصویری کانسار، ۲۹ ژوئیه ۱۹۳۲.

رده:تاریخ واسا
رده:آتش‌سوزی‌های سده ۱۹ (میلادی)
رده:فاجعه‌های ۱۸۵۲ (میلادی)
رده:آتش‌سوزی‌ها در فنلاند
رده:آتش‌سوزی‌های شهرها