نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی

نایب‌ رئیس مجلس شورای اسلامی عنوان مشترک برای دو نفر از اعضای هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی است. طبق مادۀ ۷۱ قانون مدیریت خدمات کشوری، نواب رئیس مجلس در ردۀ دوم مقام‌های سیاسی کشور و همتراز با معاون اول رئیس‌جمهور هستند. انتخاب نایب‌رئیس با اکثریت نسبی به روش رأی‌گیری مخفی و با ورقه است. نواب رئیس به ترتیب تعداد آراء به عنوان «نایب‌ رئیس اول» و «نایب‌رئیس دوم» و در صورت تساوی آراء، با قید قرعه انتخاب می‌شوند. در غیاب رئیس مجلس، وظایف و اختیارات او را به‌ترتیب «نایب‌رئیس اول» و «نایب‌رئیس دوم» بر عهده خواهند داشت. براساس آیین‌نامه داخلی مجلس، رئیس مجلس می‌تواند هنگام حضور خود در صحن نیز ادارۀ جلسۀ رسمی را به‌ترتیب بر عهدۀ نایب‌رئیس اول و دوم بگذارد. نایب‌رئیس‌های مجلس همچون سایر اعضای هیئت رئیسه برای یک سال انتخاب می‌شوند. مبنای تجدید انتخابات سالیانه، سالروز انتخابات هیئت رئیسه قبلی بوده و در صورتی که با تعطیلات رسمی همزمان بشود، در جلسۀ قبل از آن انجام می‌گردد و مسئولیت هیئت رئیسه جدید از سالروز انتخابات قبل تفویض خواهد گردید.

نمایندگان مجلس در آغاز هر دوره، با انتخاب هیئت رئیسه موقت، بررسی اعتبارنامه‌های نمایندگان منتخب را آغاز می‌کنند و پس از آنکه اعتبارنامه حداقل دوسوم نمایندگان به تصویب رسید، انتخابات هیئت رئیسه دائم انجام می‌شود. به جز دورۀ نخست که به علت عدم تدوین آیین‌نامه داخلی، بدون هیئت رئیسه موقت شروع به کار کرد، در دوره‌های بعدی مجلس، هیئت رئیسه موقت نمایانگر ترکیب هیئت رئیسه دائم مجلس بود چرا که در بیشتر اجلاسیه‌ها، انتخابات هیئت رئیسه دائم و موقت با تغییر اندکی انتخابی مواجه بود به طوری که در اکثر دوره‌ها، اعضای هیئت رئیسه تنها با کم و زیاد شدن چند رأی در انتخابات هیئت رئیسه دائم، در سمت خود ابقاء شده‌اند. در این میان، تنها نایب‌رئیس دوم در مجلس دوم و هر دو نایب‌رئیس در مجلس ششم در انتخابات هیئت رئیسه دائم نسبت به هیئت رئیسه موقت تغییر کردند. این روند از سال ۱۳۹۷ با اصلاح آیین‌نامه داخلی مجلس تغییر کرد و هیئت رئیسه موقت حذف شد.

محمدرضا باهنر و سید محمدحسن ابوترابی ‌فرد با ۱۱ اجلاسیه، و حسن روحانی با ۸ اجلاسیه رکورد داران نایب‌رئیسی هستند.

 فهرست 
 سازمان‌های سیاسی

 دوره اجلاسیه نایب‌رئیس اول فراکسیون تعداد آراء نایب‌رئیس دوم فراکسیون تعداد آراء ۱ اول سید علی‌اکبر پرورش حزب‌الله سید محمد موسوی خوئینی‌ها حزب‌الله دوم سید محمد موسوی خوئینی‌ها حزب‌الله حبیب‌الله عسگراولادی حزب‌الله محمد یزدی حزب‌الله سوم مهدی کروبی حزب‌الله سید محمد خامنه‌ای حزب‌الله چهارم محمد یزدی حزب‌الله سید محمد موسوی خوئینی‌ها حزب‌الله ۲ موقت محمد یزدی حزب‌الله مهدی کروبی حزب‌الله اول محمد یزدی حزب‌الله محمدمهدی ربانی املشی حزب‌الله دوم محمد یزدی حزب‌الله مهدی کروبی حزب‌الله سوم مهدی کروبی حزب‌الله محمد یزدی حزب‌الله چهارم محمد یزدی حزب‌الله مهدی کروبی حزب‌الله ۳ موقت مهدی کروبی خط امام حسین هاشمیان خط امام اول مهدی کروبی خط امام حسین هاشمیان خط امام دوم مهدی کروبی خط امام حسین هاشمیان خط امام حسین هاشمیان خط امام تثبیت اسدالله بیات زنجانی خط امام سوم حسین هاشمیان خط امام اسدالله بیات زنجانی خط امام چهارم حسین هاشمیان خط امام اسدالله بیات زنجانی خط امام ۴ موقت حسن روحانی سید علی‌اکبر پرورش اول حسن روحانی سید علی‌اکبر پرورش دوم حسن روحانی محمدعلی موحدی کرمانی سوم حسن روحانی حسین هاشمیان چهارم حسن روحانی محمدعلی موحدی کرمانی ۵ موقت حسن روحانی محمدعلی موحدی کرمانی اول حسن روحانی محمدعلی موحدی کرمانی دوم حسن روحانی محمدعلی موحدی کرمانی سوم حسن روحانی محمدعلی موحدی کرمانی چهارم حسن روحانی محمدعلی موحدی کرمانی ۶ موقت مجید انصاری دوم خرداد ابوالقاسم سرحدی‌زاده دوم خرداد اول بهزاد نبوی دوم خرداد سید محمدرضا خاتمی دوم خرداد دوم سید محمدرضا خاتمی دوم خرداد محسن آرمین دوم خرداد سوم بهزاد نبوی دوم خرداد سید محمدرضا خاتمی دوم خرداد چهارم سید محمدرضا خاتمی دوم خرداد بهزاد نبوی دوم خرداد علی شکوری راد دوم خرداد ۷ موقت محمدرضا باهنر اصول‌گرایان سید محمدحسن ابوترابی‌فرد اول محمدرضا باهنر اصول‌گرایان سید محمدحسن ابوترابی‌فرد دوم محمدرضا باهنر اصول‌گرایان سید محمدحسن ابوترابی‌فرد سوم محمدرضا باهنر اصول‌گرایان سید محمدحسن ابوترابی‌فرد اصول‌گرایان چهارم محمدرضا باهنر اصول‌گرایان سید محمدحسن ابوترابی‌فرد اصول‌گرایان ۸ موقت سید محمدحسن ابوترابی‌فرد محمدرضا باهنر اول سید محمدحسن ابوترابی‌فرد محمدرضا باهنر دوم سید محمدحسن ابوترابی‌فرد محمدرضا باهنر سوم سید محمدحسن ابوترابی‌فرد سید شهاب‌الدین صدر چهارم محمدرضا باهنر سید شهاب‌الدین صدر ۹ موقت محمدرضا باهنر سید محمدحسن ابوترابی‌فرد اول سید محمدحسن ابوترابی‌فرد محمدرضا باهنر دوم سید محمدحسن ابوترابی‌فرد محمدرضا باهنر سوم سید محمدحسن ابوترابی‌فرد محمدرضا باهنر چهارم سید محمدحسن ابوترابی‌فرد محمدرضا باهنر ۱۰ موقت مسعود پزشکیان امید محمد دهقان ولایت اول مسعود پزشکیان امید علی مطهری امید دوم مسعود پزشکیان امید علی مطهری امید سوم مسعود پزشکیان امید علی مطهری امید چهارم مسعود پزشکیان امید عبدالرضا مصری ولایی ۱۱ اول سید امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی انقلاب اسلامی علی نیکزاد انقلاب اسلامی دوم علی نیکزاد انقلاب اسلامی عبدالرضا مصری انقلاب اسلامی سوم علی نیکزاد انقلاب اسلامی عبدالرضا مصری انقلاب اسلامی چهارم عبدالرضا مصری انقلاب اسلامی مجتبی ذوالنوری انقلاب اسلامی ۱۲ اول حمیدرضا حاجی‌بابایی انقلاب اسلامی علی نیکزاد انقلاب اسلامی دوم علی نیکزاد انقلاب اسلامی حمیدرضا حاجی‌بابایی انقلاب اسلامی سوم علی نیکزاد انقلاب اسلامی حمیدرضا حاجی‌بابایی انقلاب اسلامی 

 یادداشت 

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 

رده:نایب‌رئیسان مجلس شورای اسلامی