پلاک منطقه آزاد

پلاک منطقه آزاد نوعی پلاک ویژه برای وسایل نقلیه در مناطق آزاد تجاری-صنعتی ایران است که توسط پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی صادر می‌شود. این پلاک‌ها برای تسهیل تردد خودروهای وارداتی در مناطق آزاد طراحی شده‌اند و محدودیت‌هایی برای ورود به سرزمین اصلی دارند.
 ویژگی‌های ظاهری 
پلاک‌های منطقه آزاد بر پایه طرح پلاک ملی ایران طراحی شده‌اند، اما با تفاوت‌هایی برای شناسایی منطقه:

رنگ زمینه: سفید با حاشیه آبی.
سمت چپ: نوار آبی حاوی پرچم ایران، مخفف "IR.IRAN" و لوگوی منطقه آزاد به همراه نام آن به انگلیسی.
سمت راست: عدد پنج‌رقمی به فارسی در بالا و لاتین در پایین، همراه با حرف "ایران" (Iran).
فرمت: مشابه پلاک‌های ملی، اما با کدهای خاص هر منطقه (مانند ۷۲ برای کیش، ۷۳ برای قشم).

این پلاک‌ها از سال ۱۳۸۰ جایگزین طرح قدیم (با زمینه سبز) شده‌اند و مالکان می‌توانند به پلاک جدید ارتقا دهند.
 مناطق تحت پوشش 
هر منطقه آزاد کد اختصاصی دارد:
{| class="wikitable"
|-
! کد !! منطقه آزاد۷۱-۷۲-۷۳-۷۴-۷۵-۷۶-۷۷-۶۱–۶۳}
 محدودیت‌های تردد 
خودروهای با پلاک منطقه آزاد عمدتاً محدود به حریم منطقه هستند، اما با مجوز گذر موقت می‌توانند تا شعاع ۱۲۰ کیلومتری در سرزمین اصلی تردد کنند. ورود دائمی بدون تبدیل به پلاک ملی ممنوع است. طبق ماده ۱۶ آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی مناطق آزاد، تردد خارج از محدوده ممنوع است.
 تبدیل به پلاک ملی 
از مهر ۱۴۰۴، مالکان فعلی خودروهای پلاک‌دار مناطق آزاد (مدل‌های ۲۰۱۳–۲۰۱۷) می‌توانند با پرداخت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض، پلاک ملی دریافت کنند. فرآیند از طریق سامانه جامع تجارت و اخذ کد شیما انجام می‌شود. بیش از ۱۴۰۰ متقاضی ثبت‌نام کرده‌اند.
این مصوبه بر اساس ماده ۹ آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۱ قانون ساماندهی صنعت خودرو (۱۴۰۳) است و هدف آن افزایش رفاه ساکنان مناطق مرزی و جلوگیری از خروج ارز است.
 اهمیت اقتصادی 
پلاک‌های منطقه آزاد بخشی از سیاست‌های تشویقی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه تجارت در مناطق آزاد هستند. تبدیل به پلاک ملی اخیراً به رونق بازار خودروهای دست‌دوم در این مناطق کمک کرده است.
 پیوند به بیرون 

وب‌گاه دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد
سامانه پلیس راهور
راهنمای جامع خودروهای پلاک موقت در ایران، محمد آقازمانی

 منابع