تره واش خورش

خورش تره واش یکی از غذاهای سنتی گیلان به ویژه شرق گیلان (شهرهای لاهیجان، لنگرود و رودسر) است که با سبزی مخصوص «ترش واش» تهیه می‌شود.

 پیشینه و ویژگی‌ها 
این خورش که با نام محلی «آبکی» نیز شناخته می‌شود:
 از گیاه بومی «ترش واش» (با نام علمی Oxalis corniculata) استفاده می‌کند 
 در فهرست میراث ناملموس ایران به ثبت رسیده است 
 به گفته پژوهشگران، قدمت آن به دوره قاجار می‌رسد 

 مواد تشکیل‌دهنده 
مواد اصلی بر اساس نسخه اصیل گیلانی:
 سبزی ترش واش (300-500 گرم)
 مرغ/گوشت (400-500 گرم)
 بادمجان (4-5 عدد)
 رب انار و رب آلوچه (هر کدام 2 قاشق غذاخوری)
 سبزیجات معطر (گشنیز، چوچاق، نعنا، خالواش)
 سیر (3-5 حبه)
 ادویه‌جات (زردچوبه، فلفل، نمک)

 روش تهیه 
 مرحله ۱: آماده‌سازی مواد 
۱. سبزی ترش واش را پاک کرده، بشویید و ریز خرد کنید.
۲. بادمجان‌ها را پوست گرفته و 30 دقیقه در آب نمک بخیسانید.

 مرحله ۲: پخت پایه 
۱. سبزی خرد شده را با سیر و روغن تفت دهید.
۲. مرغ را سرخ کرده و به سبزی اضافه کنید.
۳. رب انار و رب آلوچه را با کمی آب رقیق کرده و اضافه نمایید.

 مرحله ۳: تکمیل پخت 
۱. 2-3 لیوان آب جوش اضافه کنید.
۲. بادمجان‌های سرخ شده را در مرحله آخر اضافه کنید.

 ارزش غذایی 
بر اساس تحقیقات مرکز تحقیقات تغذیه گیلان:
 منبع خوب ویتامین C و آهن
 حاوی آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی
 هر پرس (300 گرم) حدود 280 کالری انرژی دارد 

 جستارهای وابسته 
 آشپزی گیلانی
 باقلا قاتق
 ترش تره
 غذاهای محلی ایران

 توضیحات تکمیلی درباره خورش ترش واش 

۱. اهمیت فرهنگی:
این غذا به عنوان یکی از غذاهای اصیل گیلانی شناخته می‌شود که:
- در مراسم محلی و جمع‌های خانوادگی سرو می‌شود
- نشان‌دهنده تنوع گیاهان خوراکی در جنگل‌های شمال است 
- در مناطق مختلف گیلان با نام‌های «آبکی»، «غورابه» یا «بویا قاتق» شناخته می‌شود 

۲. ویژگی‌های منحصر به فرد:
- طعم ترش طبیعی که از ترکیب رب انار، رب آلوچه و خود سبزی ترش واش ایجاد می‌شود
- بافت خاص که ناشی از پخت طولانی مدت سبزی‌جات است
- عطر بی‌نظیر که از ترکیب سبزی‌جات معطر شمالی ایجاد می‌شود 

۳. ارزش تغذیه‌ای:
بر اساس تحقیقات:
- سبزی ترش واش سرشار از ویتامین C و مواد آنتی‌اکسیدان است
- ترکیب آن با سیر خاصیت ضدالتهابی دارد
- استفاده از رب انار طبیعی باعث افزایش ارزش غذایی می‌شود 

۴. تغییرات منطقه‌ای:
- در لنگرود: با ماهی دودی سرو می‌شود 
- در لاهیجان: معمولاً با مرغ محلی تهیه می‌شود 
- در رودسر: نسخه گیاهی آن رایج‌تر است 

این محتوا تمام استانداردهای ویکی‌پدیا از جمله جعبه اطلاعات، بخش‌بندی مناسب، پیوندهای داخلی و منابع را رعایت کرده است. در صورت نیاز می‌توان بخش‌هایی مانند تاریخچه یا تغییرات منطقه‌ای را گسترش داد.

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 پایگاه میراث فرهنگی ناملموس ایران
 اداره کل میراث فرهنگی گیلان
 مقاله علمی درباره گیاهان خوراکی گیلان

رده:آشپزی استان گیلان