جابر رجبی

جابر رجبی شخصیت سیاسی ایرانی، عضو پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و مشاور پیشین سیاست خارجی محمود احمدی‌نژاد است. او به دلیل سابقه‌اش در شبکه‌های شبه‌نظامی مورد حمایت ایران در عراق، و سپس انتقاد علنی از سیاست‌های داخلی و منطقه‌ای سپاه پاسداران، شناخته می‌شود.

رسانه‌هایی مانند The Jerusalem Post و Sky News Arabia او را از چهره‌های جداشده از شبکه نیروی قدس معرفی کرده‌اند.«Mojtaba Khamenei deadlier than his father, ex-study partner of supreme leader tells 'Post'». The Jerusalem Post. ۱۱ مارس ۲۰۲۶. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶.«فيديو لمنشق عن فيلق القدس.. خسر أسنانه بسبب تسمم الزرنيخ». Sky News Arabia. ۲۸ فوریه ۲۰۲۵. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶. رجبی همچنین به عنوان هماهنگ‌کننده پیشین میان گروه‌های عراقی مورد حمایت تهران و از بنیان‌گذاران عصائب اهل حق و جنبش حزب‌الله النجباء توصیف شده است.«المستشار السابق في مكتب الرئاسة الإيرانية جابر رجبي - الجزء الأول». العربیه. ۷ سپتامبر ۲۰۲۴. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶. 

پس از جدایی از نیروی قدس و شبکه منطقه‌ای جمهوری اسلامی، رجبی به منتقد نقش سپاه پاسداران در داخل ایران و در خاورمیانه تبدیل شد. او درباره نفوذ ایران در عراق، لبنان، یمن و گروه‌های مسلح فلسطینی نیز در رسانه‌های فارسی‌زبان و عرب‌زبان اظهارنظر کرده است.«Jaber Rajabi». The Washington Institute for Near East Policy. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶.

او همچنین به دلیل دیدگاه‌هایش درباره مجتبی خامنه‌ای، پسر علی خامنه‌ای، مورد توجه قرار گرفته است. رجبی گفته است که مجتبی خامنه‌ای را از دوران تحصیلات حوزوی در قم می‌شناخته و او را خطرناک‌تر از پدرش توصیف کرده است.

 زندگی اولیه و تحصیلات 
رجبی در گفت‌وگویی با Sky News Arabia گفته است که زادهٔ تهران و متولد ۱۹۸۳ است. او در خانواده‌ای مرتبط با جمهوری اسلامی ایران به دنیا آمد. به گزارش The Jerusalem Post، پدرش در جنگ ایران و عراق حضور داشت و مادرش مدتی در دفتر علی خامنه‌ای کار کرده است.

پیش از حمله سال ۲۰۰۳ به عراق، رجبی ایران را ترک کرد و برای تحصیل در حوزه علمیه نجف رفت. او بعداً تحصیلات دینی خود را در حوزه علمیه قم ادامه داد و در همان دوره در قم با مجتبی خامنه‌ای هم‌درس بود.

 نیروی قدس و شبه‌نظامیان عراقی 
پس از حمله سال ۲۰۰۳ به عراق، رجبی وارد فضای گروه‌های شبه‌نظامی شیعه شد که بخشی از آن‌ها با نیروهای آمریکایی می‌جنگیدند. در جریان نبرد نجف در سال ۲۰۰۴، او در کنار نیروهای جیش المهدی علیه نیروهای آمریکایی جنگید، زخمی شد و برای درمان به ایران منتقل شد.

The Jerusalem Post گزارش داده است که رجبی در این دوره به سپاه پاسداران جذب شد و بعداً مسئول آموزش و هماهنگی شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت ایران شد. مؤسسه واشینگتن برای سیاست خاور نزدیک نیز او را مقام پیشین در بیش از یک شبه‌نظامی عراقی مورد حمایت ایران توصیف کرده و نوشته است که او با حمایت نیروی قدس سپاه در آموزش نیروهای شبه‌نظامی و هماهنگی میان گروه‌های عراقی فعالیت داشت.

The Jerusalem Post و العربیه نیز رجبی را از بنیان‌گذاران عصائب اهل حق و حرکت حزب‌الله النجباء معرفی کرده‌اند.

رجبی همچنین در جنگ علیه داعش در عراق حضور داشت. مجله آتلانتیک گزارش داده است که او در سال ۲۰۱۷ هنگام جنگ با داعش در نزدیکی سامرا از ناحیه سر زخمی شد.«An Iranian Network Is Ready to Act». The Atlantic. ۲۷ فوریه ۲۰۲۶. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶.

 مشاور محمود احمدی‌نژاد 
رجبی در دوره ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد به عنوان مشاور سیاست خارجی او فعالیت کرد. العربیه او را مشاور پیشین دفتر ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد معرفی کرده و گزارش داده است که او تا پایان دوره دوم ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد با او همکاری داشت.

 جدایی از جمهوری اسلامی 
مؤسسه واشینگتن نوشته است که رجبی در حدود سال ۲۰۱۶ از شبکه موسوم به محور مقاومت جدا شد و به منتقد صریح سیاست‌های داخلی و منطقه‌ای جمهوری اسلامی تبدیل شد. این مؤسسه همچنین نوشته است که رجبی در سال‌های بعد به عنوان تحلیلگر سیاسی در شبکه‌های خبری فارسی‌زبان خارج از ایران ظاهر شد. ایران اینترنشنال نیز او را در گفت‌وگوهای سیاسی خود به عنوان تحلیلگر سیاسی معرفی کرده است.«جابر رجبی: جمهوری اسلامی از سر ترس میزان خشونت را بالا برده است». ایران اینترنشنال. ۲۷ دی ۱۴۰۴. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶. او همچنین با رسانه‌های عرب‌زبان مصاحبه کرده است.«المستشار السابق في الرئاسة الإيرانية الشيخ جابر رجبي - الجزء الثاني». العربیه. ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۴. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶. 

در سال ۲۰۲۰، ایندیپندنت فارسی گزارش داد که رجبی از حادثه مسمومیت با آرسنیک در تهران جان سالم به در برده است. این رسانه او را چهره‌ای مرتبط با بخش ارتباطات عصائب اهل حق در ایران معرفی کرد و نوشت که اسناد پزشکی، میزان بالای آرسنیک در خون او را نشان می‌داد.«مدیر ارتباطات «عصائب اهل حق» در ایران با آرسنیک مسموم شد». ایندیپندنت فارسی. ۱۴ دسامبر ۲۰۲۰. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶. رجبی در مصاحبه‌های بعدی گفت که این مسمومیت باعث آسیب‌های درازمدت به او شده است.

 فعالیت رسانه‌ای و دیدگاه‌های سیاسی 
رجبی پس از جدایی از شبکه شبه‌نظامی ایران، از سیاست ایران، نیروی قدس، گروه‌های مسلح مورد حمایت تهران و سیاست منطقه‌ای جمهوری اسلامی انتقاد کرده است. تحلیل‌ها و مصاحبه‌های او موضوعاتی از جمله نفوذ ایران در عراق، لبنان، یمن و گروه‌های فلسطینی را دربر گرفته است.

او در مقاله‌ای در سال ۲۰۲۴ برای مؤسسه واشینگتن استدلال کرد که کشته‌شدن قاسم سلیمانی در ۳ ژانویه ۲۰۲۰ در حمله پهپادی آمریکا در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی بغداد، شبکه‌های شخصی‌ای را که نیروی قدس از طریق آن‌ها شبه‌نظامیان متحد خود را اداره می‌کرد، تضعیف کرد. رجبی در همان مقاله نوشت که اسماعیل قاآنی، جانشین سلیمانی، از اقتدار شخصی و روابط مستقیم سلیمانی با رهبران شبه‌نظامی برخوردار نیست.«Qaani's Growing Leadership Struggles in a Post-Soleimani World». The Washington Institute for Near East Policy. ۱ مه ۲۰۲۴. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶.

در سال ۲۰۲۶، The Atlantic رجبی را فردی با سابقه درون‌ساختاری توصیف کرد که معتقد است جمهوری اسلامی از درون آسیب‌پذیر است و بخش‌هایی از ساختار حکومت می‌تواند بدون فروپاشی کامل حکومت خنثی شود.

 دیدگاه‌ها درباره مجتبی خامنه‌ای 
رجبی به دلیل اظهارنظرهایش درباره مجتبی خامنه‌ای مورد توجه قرار گرفته است. او گفته است که مجتبی خامنه‌ای را از دوران تحصیل حوزوی در قم می‌شناخته است.

در سال ۲۰۲۶، رجبی به The Jerusalem Post گفت که مجتبی خامنه‌ای از پدرش علی خامنه‌ای خطرناک‌تر است. او مجتبی خامنه‌ای را فردی توصیف کرد که توانایی بیشتری برای فریب‌کاری دارد و برای جان انسان‌ها ارزش کمتری قائل است.

ایندیپندنت فارسی نیز اظهارات رجبی را گزارش کرد که بر اساس آن، مجتبی خامنه‌ای از پدرش بی‌رحم‌تر است و در دوران تحصیل حوزوی به اندیشه‌های آخرالزمانی علاقه داشته است.«گزارش‌های تاییدنشده: مجتبی خامنه‌ای در کماست و از جنگ جاری و انتصابش به رهبری بی‌خبر است». ایندیپندنت فارسی. ۱۵ مارس ۲۰۲۶. بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۶.

رجبی همچنین به The Atlantic گفت که مجتبی خامنه‌ای تحت تأثیر ایده‌های مذهبی آخرالزمانی قرار دارد و بر این باور است که نقشی ویژه در پیشبرد مأموریت جمهوری اسلامی دارد.

 منابع 

رده:افراد زنده
رده:فعالان سیاسی اهل ایران