شهرک جبرئیل

شَهرَک جِبرَئیل (همچنین شهرک المهدی جبرئیل) منطقهٔ مسکونی در حومه غربی شهر هرات در افغانستان است. این منطقه از دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی به‌دنبال موج مهاجرت جنگ‌زدگان از مناطق مرکزی افغانستان، به‌ویژه هزارستان، شکل گرفت و امروز به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مراکز تمرکز جمعیتی هزاره‌ها و سایر اقوام شیعی مذهب در غرب کشور شناخته می‌شود. با جمعیتی تخمینی بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار نفر، شهرک جبرئیل به پُرجمعیت‌ترین منطقه‌ای مردمان هزاره در ولایت هرات تبدیل شده است.

با وجود نقش پررنگ در اقتصاد و بافت شهری هرات، ساکنان شهرک جبرئیل با چالش‌هایی چون تبعیض قومی-مذهبی، کمبود زیرساخت‌های شهری و محرومیت از خدمات دولتی مواجه‌اند. ترکیب قومی اکثراً هزاره‌های شیعه‌مذهب‌اند و زبان غالب، فارسی (گویش هزارگی) می‌باشد. این شهرک هم‌چنین نقشی پررنگی در تحولات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ورزشی مردم هزاره در غرب افغانستان ایفا کرده است.

 تاریخچه شکل‌گیری 
شهرک جبرئیل در حومه غربی شهر هرات، از دهه ۱۳۶۰ خورشیدی (دهه ۱۹۸۰ میلادی) به‌تدریج شکل گرفت. این منطقه ابتدا به‌عنوان محل اسکان آوارگان داخلی جنگ‌های داخلی افغانستان بود؛ بیشتر ساکنان اولیه آن از مناطق مرکزی کشور، به‌ویژه از ولایت‌های بامیان، دایکندی، غور و غزنی به هرات مهاجرت کرده بودند. عامل اصلی مهاجرت، جنگ‌های دهه ۶۰ خورشیدی، سرکوب قومی و کمبود امکانات اقتصادی و آموزشی در هزارستان بود.

در آن زمان، زمین‌های منطقه غرب هرات عمدتاً بایر و فاقد ساخت‌وساز مسکونی و یا زمین های کشاورزی بودند. خانواده‌های مهاجر بتدریج در این مناطق سکونت گزیدند و به‌مرور، محله‌هایی شکل گرفتند که به‌صورت خودجوش گسترش رسمی یافتند.

با افزایش جمعیت، این ناحیه به یکی از بزرگ‌ترین سکونتگاه‌های هزاره‌های شیعه‌مذهب در غرب افغانستان تبدیل شد. در دهه‌های بعد، شهرک جبرئیل به‌رغم نبود زیرساخت‌‌ها و خدمات شهری مناسب و تبعیض سیستماتیک، رشد چشمگیری از نظر جمعیت و فعالیت‌های فرهنگی، ورزشی و اقتصادی در ولایت هرات پیدا کرد.

 منابع 

رده:مناطق مسکونی در ولایت هرات
رده:هزاره‌ها در افغانستان
رده:ولایت هرات