ایران: امپراتوری ذهن

ایران: امپراتوری ذهن کتابی تاریخی اثر مایکل اکسورتی، مورخ و دیپلمات بریتانیایی، است که در سال ۲۰۰۸ منتشر شد. اکسورتی در این اثر به بررسی تداومِ فرهنگی و هویتِ فکریِ ایران از دوران باستان تا عصر حاضر می‌پردازد. تز اصلی کتاب این است که ایران نه صرفاً یک مرز جغرافیایی، بلکه یک «فضای فرهنگی و ذهنی» است که علیرغم تهاجم‌های نظامی مکرر، توانسته است فاتحان خود را در فرهنگ خود مستحیل کند.

 محتوا و درون‌مایه 
اکسورتی تاریخ ایران را از زرتشت و هخامنشیان تا انقلاب ۱۳۵۷ و دوران معاصر روایت می‌کند. او بر نقش ادبیات (به‌ویژه شعر)، فلسفه و تشیع در حفظ هویت ایرانی تأکید می‌ورزد.

 تحلیل خلقیات ایرانیان 
نویسنده در فصل‌های پایانی کتاب به تحلیل روان‌شناسی اجتماعی ایرانیان پرداخته است. او خصلت‌هایی نظیر **«روحیه ستیز با قدرت»**، **«تقدیرگرایی»** و **«پیوندهای عمیق عاطفی»** را به عنوان ابزارهای بقایِ این ملت در طول سده‌های بحرانی معرفی می‌کند. اکسورتی معتقد است که ایرانیان میان «دنیای درونی» (باطن) و «دنیای بیرونی» (ظاهر) مرز قاطعی می‌کشند که ریشه در ضرورت‌های تاریخی برای حفظِ کرامتِ فردی در نظام‌های استبدادی دارد.

 استقبال و ترجمه 
این کتاب به دلیل نثر روان و نگاه همدلانه به تمدن ایرانی مورد ستایش قرار گرفت. در ایران، این اثر توسط شهربانو ساربانها ترجمه و توسط نشر ققنوس منتشر شده است.

 جستارهای وابسته 
 هویت ایرانی
 مایکل اکسورتی
 فهرست دیدگاه‌ها و تحلیل‌ها درباره خلقیات ایرانیان

 پانویس 

 منابع 
 
 
 
 
 

رده:کتاب‌های ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:ایران‌شناسی
رده:کتاب‌های انگلیسی
رده:تاریخ ایران