ایستگاه راه‌آهن اردبیل

ایستگاه راه‌آهن اردبیل یک ایستگاه راه‌آهن در شهر اردبیل، ایران است. این ایستگاه به عنوان پایانه نهایی خط راه‌آهن میانه-اردبیل احداث شده و در تاریخ ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ به‌طور رسمی به بهره‌برداری رسید. 

این ایستگاه در فاصله ۱۰ کیلومتری شرق شهر اردبیل و در مجاورت روستای آقاباقر واقع شده است.

 تاریخچه 
مطالعات اولیه خط آهن میانه-اردبیل از سال ۱۳۷۶ آغاز شد و عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۸۴ کلید خورد. احداث ایستگاه اصلی راه‌آهن اردبیل نیز در جریان همین پروژه پیش رفت. پس از حدود دو دهه انتظار و فراز و نشیب‌های فراوان ساختاری و بودجه‌ای، ساختمان ایستگاه در اواخر سال ۱۴۰۴ به پایان رسید و دوره بهره‌برداری آزمایشی را سپری کرد. در نهایت، این ایستگاه در ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ با حضور مقامات کشوری و استانی و با دستور ویدیوکنفرانسی رئیس‌جمهور، رسماً افتتاح و اولین قطار مسافربری ۵ ستاره در مسیر اردبیل-مشهد از این ایستگاه راه اندازی شد.

 مشخصات فنی و ساختمان 
ساختمان اصلی و سایت ایستگاه راه‌آهن اردبیل با اعتباری بالغ بر ۸۰۰ میلیارد ریال (تا سال ۱۴۰۰) احداث شده است. این ایستگاه به عنوان یک ایستگاه تشکیلاتی درجه یک طراحی شده و شامل سالن انتظار مسافرین، بخش‌های اداری، خطوط پشتیبانی و باربری است. 

با توجه به توپوگرافی کوهستانی و صعب‌العبور مسیر اتصال این ایستگاه به شبکه ریلی (که شامل تونل‌ها و پل‌های بزرگ متعددی در طول ۱۷۵ کیلومتر مسیر میانه-اردبیل است)، این ایستگاه به عنوان نگین یکی از پرهزینه‌ترین و پیچیده‌ترین پروژه‌های ریلی کشور شناخته می‌شود.

 ویژگی‌های خاص ایستگاه راه‌آهن اردبیل 
رعایت اصول معماری با توجه به عظمت و سختی عملیات اجرایی در ایستگاه راه آهن اردبیل نمود پیدا کرده است. 

سازه
ستون‌های بتنی نمایان، بادبندهای فلزی و عناصر تزیینی که از فولاد و بتن ساخته شده‌اند، نشان‌دهنده‌ توجه به جزئیات و زیبایی‌شناسی در طراحی هستند. این عناصر نه تنها به کارایی سازه کمک می‌کنند بلکه به عنوان نمادهایی از فرهنگ و هویت منطقه نیز عمل می‌کنند.عناصر فولادی که به عنوان بادبند در ساختمان استفاده شده‌اند، نه تنها به استحکام سازه کمک می‌کنند بلکه به عنوان تزئیناتی زیبا نیز عمل می‌کنند. در منطقه اردبیل، سرعت باد ممکن است به بالای ۱۲۰ کیلومتر در ساعت برسد و این شرایط جوی باعث می‌شود که سازه‌ها نیازمند طراحی ویژه‌ای باشند. بنابراین، بادبندها به صورت نمایان اجرا شده‌اند تا هم عملکرد سازه را تضمین کنند و هم زیبایی بصری را به ارمغان بیاورند.سازه سقف نیز با توجه به شرایط جوی منطقه طراحی شده است تا در برابر برف و باران مقاوم باشد.

سنگ کف
استفاده از سنگ گرانیت به عنوان مصالح اصلی در کف ساختمان، با توجه به ویژگی‌های فرهنگی و تاریخی آن، نشان‌دهنده‌ احترام به میراث ملی است. طراحان با استفاده از رگه‌های تیره‌تر در سنگ، سعی کرده‌اند بارش‌های فراوان منطقه را به تصویر بکشند و احساس زندگی و پویایی را در فضا ایجاد کنند.

تاسیسات
در طراحی داخلی و خارجی ایستگاه، عناصر تاسیساتی مانند لوله‌های انتقال هوای گرم و سرد نیز به عنوان جزئیات تزیینی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.کف ایستگاه با سنگ گرانیت سنگی که در فرهنگ ایرانی به عنوان "سنگ خارا" شناخته می‌شود و نماد استواری و قدرت است پوشیده شده است. این سنگ با ویژگی‌های خاص خود نه تنها زیبایی را به ارمغان می‌آورد بلکه مقاومت بالایی در برابر شرایط جوی دارد. استفاده از رگه‌های تیره‌تر در سنگ گرانیت، بارش‌های فراوان منطقه را به ذهن متبادر می‌کند و حس زندگی و پویایی را به فضا می‌بخشد.

 خطوط راه‌آهن 
 خط راه‌آهن میانه-اردبیل: این ایستگاه در حال حاضر به عنوان ایستگاه پایانی این خط ۱۷۵ کیلومتری عمل می‌کند.
 طرح‌های توسعه: بر اساس برنامه‌های توسعه‌ای شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور، قرار است در آینده این خط از ایستگاه اردبیل در دو مسیر مجزا امتداد یابد:
 خط راه‌آهن اردبیل-بستان‌آباد
 خط راه‌آهن اردبیل-پارس‌آباد (جهت اتصال به شبکه ریلی کشور جمهوری آذربایجان و تکمیل کریدور شمال-جنوب)

 خدمات مسافری 
اولین خط مسافربری فعال شده در این ایستگاه، مسیر ریلی اردبیل به مشهد و بالعکس است که با قطارهای ۵ ستاره خدمات‌رسانی خود را آغاز کرده است.

 جستارهای وابسته 
 خط راه‌آهن میانه-اردبیل
 ایستگاه راه‌آهن میانه
 فهرست ایستگاه‌های راه‌آهن ایران

 منابع 
 
 
 

رده:ایستگاه‌های راه‌آهن در ایران
رده:ایستگاه‌های راه‌آهن بازشده در ۱۴۰۵
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در اردبیل