اگزما در کودکان

اگزما در کودکان () یا درماتیت آتوپیک، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های التهابی پوست در نوزادان و کودکان خردسال است. این بیماری می‌تواند باعث خشکی شدید پوست، خارش، ترک و ناراحتی قابل توجه شود و در بسیاری از موارد بر کیفیت زندگی کودک و خانواده تأثیر می‌گذارد.

 شیوع 
براساس مطالعات بین‌المللی، شیوع اگزما در کودکان در حال افزایش است و در برخی مناطق تا ۲۰٪ کودکان زیر ۵ سال به درجاتی از اگزما مبتلا هستند.

 علائم 

 خارش شدید، به‌ویژه در شب
 خشکی، قرمزی، پوسته‌ریزی و ترک‌های پوست
 بروز ضایعات در نواحی چین‌دار بدن مانند پشت زانو، آرنج، صورت، گردن و مچ دست
 احتمال عفونت ثانویه ناشی از خارش مکرر

 عوامل تشدیدکننده 
اگزما می‌تواند به دلیل عوامل مختلفی تشدید شود:

 استفاده از شوینده صابونی با pH نامناسب
 تماس با مواد حساسیت‌زا، رنگ‌ها، عطر مصنوعی یا سولفات
 هوای خشک، تغییرات فصل، استرس یا تغذیه نامناسب
 مصرف برخی غذاها مانند لبنیات یا تخم‌مرغ (در کودکان مستعد)

 درمان و مراقبت 
درمان اگزما نیاز به رویکرد چندجانبه دارد:

 مرطوب‌کننده‌های تخصصی 
استفاده مکرر از کرم مرطوب‌کننده مخصوص پوست کودک، بدون پارابن، فتالات، الکل آزاد، لانولین یا عطر، پایه‌ای‌ترین روش برای پیشگیری و کاهش التهاب است. مرطوب‌کننده‌هایی با ترکیباتی مانند اوره ۶٪ یا ۹٪، آلوئه‌ورا، پانتنول، و نیاسینامید برای بازسازی سد پوستی بسیار مؤثر هستند.

 کرم‌های ضد التهاب 
در موارد متوسط تا شدید، پزشک ممکن است کورتیکواستروئید موضعی یا داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی تجویز کند.

 اجتناب از مواد محرک 

 استفاده از شوینده غیرصابونی با pH خنثی
 استفاده از لباس نخی
 دوری از شوینده‌های خانگی قوی، مایع لباسشویی معطر، یا پودر آنزیم‌دار

 مراقبت ویژه در نوزادان 
نوزادان به دلیل پوست نازک‌تر و سیستم ایمنی نابالغ، بیشتر مستعد تحریکات پوستی هستند. استفاده از محصولات تخصصی بدون ترکیبات مشکوک نظیر ۱و۴-دی‌اکسان، نیتروزآمین‌ها و فلزات سنگین، نقش مهمی در پیشگیری از بروز یا تشدید اگزما دارد.

 هم‌راستایی با محصولات استاندارد 
طبق دستورالعمل‌های بین‌المللی، انتخاب محصولات بهداشتی کودک باید با توجه به ایمنی ترکیبات، سازگاری با پوست حساس و تأیید متخصصان اطفال صورت گیرد. برخی برندهای تخصصی مراقبت از پوست کودک مانند آنهایی که فاقد مواد شیمیایی مضر و دارای ترکیبات مرطوب‌کننده بالینی هستند، می‌توانند نقش مؤثری در مدیریت اگزما ایفا کنند.

 نکات فرهنگی-آموزشی برای والدین 

 همیشه برچسب ترکیبات محصول را بررسی کنید.
 به کلیدواژه‌هایی مانند «فاقد سولفات»، «فاقد پارابن»، «بدون عطر مصنوعی» و «شوینده غیرصابونی» دقت نمایید.
 استفاده از محصولات تخصصی کودک در مواردی مانند اگزما، درماتیت پوشک، حساسیت‌های پوستی و حتی بیماری پروانه‌ای توصیه می‌شود.

 پیوندهای مفید 

 پوست کودک
 شوینده غیرصابونی
 درماتیت آتوپیک
 درماتیت پوشک
 اگزما
 مواد تحریک‌کننده پوست
 سولفات
 فتالات
 پارابن
 نیاسینامید
 اوره
 فلزات سنگین
 ۱و۴-دی‌اکسان
 نیتروزآمین
 سیستم ایمنی کودک
 پزشک متخصص اطفال

 منابع