مسجد جامع بیداخوید

مسجد جامع بیداخوید در روستای تاریخی بیداخوید واقع شده است. روستای بیداخوید در دهستان بنادکوک بخش نیر در شهرستان تفت واقع شده است. این اثر تاریخی، به شماره ۳۱۳۹۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. با توجه به تاریخ سنگ محراب این مسجد ، این بنا متعلق به قرن هشتم هجری همزمان با حکومت آل مظفر است. این مسجد جامع، بنایی نسبتاً بزرگ و روبروی بقعه باباشیخ علی بیداخَویدی واقع شده است. این مسجد دارای گنبدی مرتفع است که بر پایه‌ای چهارضلعی بنا شده و سه غرفه با کاشی‌کاری شش‌ضلعی آبی‌رنگ در زیر گنبد تعبیه شده است.

در محراب مسجد، سنگی مرمر به ابعاد ۱۱۰ در ۶۷ سانتی‌متر نصب شده که به خط نسخ، آیاتی از سوره آل عمران (آیات ۳۸–۴۰) و تاریخ ساخت محراب به «سابع شهر ربیع الاول لسنه احدی و اربعین و ثمانمائه» (قرن نهم هجری) بر آن حک شده است. همچنین در دو گوشه محراب، عبارت “وقف مسجد مزار شیخ علی (علیه الرحمه)” ذکر شده است که نشان می‌دهد این مسجد در قرن نهم هجری بنا شده و بخشی از مجموعه باباشیخ بوده است.
محمد کریم پیرنیا نظریه‌پرداز معماری ایرانی در مقاله ای با عنوان (طاق و گنبد) اشاره ای چنین به مسجد بیداخوید داشته‌اند:
نام این مسجد متأثر از نام روستای بیداخوید است. ورودی این مسجد در جبهه غربی آن واقع شده است. گنبدخانه این مسجد به صورت مربع است که در فضای گنبدخانه سه طاق در شرق، شمال و غرب دیده می‌شود. طاق غرب و شمال با کاشی خشت‌های شش ضلعی تزئین شده و در طاق شرقی با نقش مایه به صورت گره‌های چوبی دیده می‌شود. برای دسترسی به طاق‌ها دو ورودی موجود بوده است که یکی در فضای زیر گنبد خانه، کنار ورودی است که هم‌اکنون آن را پوشانده‌اند و فقط درب چوبی آن موجود است و دیگری در خارج از بنا در جبهه شمالی که با پله‌های چوبی به طبقه بالا هدایت می‌شویم وجود دارد. طاق سمت شرقی باز است و یکی از ورودی‌های شبستان به شکل مستطیل است. نوع، شکل و ساختار پلان بنا، قدمت آن و هم‌چنین تزئینات آجرکاری موجود جز ویژگی‌های بارز این بنا محسوب می‌شود. در سال ۱۴۰۲ اقدامات مرمتی از قبیل جمع‌آوری اندود کاهگل، جمع‌آوری اندود سفیدکاری داخل مسجد، جمع‌آوری اندود کاه‌گل دیوارهای مسجد، اجرای کاه‌گل و آجر فرش پشت‌بام، اجرای سفیدکاری داخل مسجد، اجرای بندکشی سقف و مرمت آجرهای فرسوده دیوار مسجد و اجرای کاه‌گل دیوارهای مسجد انجام شد.
 منابع 

بیداخوید
رده: مسجدهای استان یزد
رده:مسجدهای جامع
رده:آثار ملی ایران
رده:مسجدهای ایران
رده:میراث فرهنگی ایران