دلتاچت

دلتا چت (به انگلیسی: Delta Chat) یک کارخواه برای پیام‌رسانی فوری است که برای تلفن‌های هوشمند و رایانه‌های شخصی توسعه یافته است. این نرم‌افزار برای سیستم‌عامل‌های اندروید، آی‌اواس، لینوکس، ویندوز و مک‌اواس در دسترس است. پروتکل ارتباطی این پیام‌رسان بر پایه پروتکل‌های استاندارد رایانامه (ایمیل) یعنی IMAP و SMTP بنا شده است.

به دلیل استفاده از زیرساخت ایمیل، دلتا چت با هر کارخواه ایمیل دیگر سازگار است. و نیازی به سرورهای اختصاصی مرکزی ندارد. کاربر در استفاده از این پیام‌رسان محدود به مخاطبانی نیست که حتماً همین نرم‌افزار را نصب کرده باشند؛ بلکه می‌تواند با هر کاربری که دارای آدرس ایمیل است ارتباط برقرار کند، زیرا قرارداد زیربنایی آن استاندارد باز ایمیل است.

از زمان انتشار در فوریه ۲۰۱۹ تا ژوئن ۲۰۲۵، این برنامه در گوگل پلی بیش از ۵۰۰٬۰۰۰ بار دانلود شده است.

 ویژگی‌ها 
علاوه بر پیام‌رسانی فوری متنی، امکان تبادل عکس، مخاطبین، پیام‌های ناپدیدشونده (موقت)، پیام‌های صوتی، موقعیت مکانی زنده و سایر فرمت‌های فایلی که توسط رایانامه پشتیبانی می‌شوند، وجود دارد. این قابلیت‌ها در چت‌های گروهی (رمزنگاری شده یا باز) نیز در دسترس هستند. با این حال، به دلیل ماهیت رایانامه، امکان تماس صوتی و تصویری مستقیم در بستر خود قرارداد وجود ندارد، اما می‌توان سرویس‌های تماس ویدیویی خارجی (مانند جیتسی) را در آن ادغام کرد.

با استفاده از برنامه‌های تحت وب اختصاصی توسعه‌یافته به نام «WebXDC" و مفهوم باز آن‌ها، امکانات برنامه تقریباً نامحدود قابل گسترش است. به دلایل امنیتی، این مینی برنامه‌ها در یک محیط ایزوله (سندباکس) اجرا می‌شوند.

دلتا چت از قابلیت چند-کارخواهی (Multi-client) پشتیبانی می‌کند؛ به این معنی که پیام‌های ارسالی و دریافتی بین دستگاه‌های مختلف کاربر همگام‌سازی می‌شوند. برای این منظور، کلید خصوصی رمزنگاری می‌تواند به صورت امن از طریق قرارداد آتوکریپت (Autocrypt) به سایر دستگاه‌ها منتقل شود.

این برنامه فاقد تبلیغات است و توسعه آن از طریق بودجه‌های NLnet، اتحادیهٔ اروپا و کمک‌های مالی تأمین می‌شود. در سال ۲۰۱۸، «صندوق فناوری باز» (Open Technology Fund) مبلغ ۲۰۳٬۰۲۰ دلار به این پروژه کمک کرد.

 دسترس‌پذیری 
بسته‌های نصب دلتا چت را می‌توان به صورت رایگان از طریق گوگل پلی، اف-دروید، اپ‌گالری هواوی، اپ استور اپل، مک اپ استور، مایکروسافت استور و همچنین مستقیماً از وبگاه دلتا چت دریافت کرد. توسعه این نرم‌افزار ابتدا با نسخه اندروید آغاز شد، اما نسخه‌های مربوط به اپل، ویندوز و لینوکس نیز بدون تأخیر زمانی زیاد عرضه شدند.

 پیاده‌سازی پروتکل‌های ایمیل 
دلتا چت در لایه انتقال، پروتکل IMAP را که برای رایانامه رایج است، پیاده‌سازی می‌کند. روش کار بدین صورت است که نرم‌افزار در صندوق پستی کاربر، پوشه‌ای مجزا ایجاد می‌کند تا پیام‌های چت در آن ذخیره شوند. این کار باعث می‌شود که صندوق ورودی (Inbox) اصلی کاربر با پیام‌های چت اشغال نشود و بتوان از آدرس ایمیل برای مکاتبات عادی نیز استفاده کرد.

برای جلوگیری از گم شدن پیام‌ها توسط فیلترهای سمت سرور یا انتقال به پوشه اسپم، دلتا چت در بازه‌های زمانی منظم تمام پوشه‌های IMAP را بررسی می‌کند. با این حال، برخی سرورهای ایمیل دارای محدودیت‌هایی برای تعداد پیام در واحد زمان (Flood protection) هستند که ممکن است برای چت‌های بسیار پرتعداد مناسب نباشند. وبگاه گولم (Golem) اشاره کرده است که رایانامه نمونه بارز ارتباطات آسنکرون است، در حالی که برنامه‌های چت نیازمند ارتباط بی‌درنگ هستند؛ بنابراین جایگزینی کامل پیام‌رسان‌های معمول با «چت بر بستر IMAP» امری چالش‌برانگیز است.

 امنیت 
دلتا چت از رمزگذاری سرتاسر (E2EE) خودکار با استفاده از استاندارد OpenPGP استفاده می‌کند. جفت‌کلید رمزنگاری در هنگام راه‌اندازی اولیه به صورت خودکار تولید می‌شود یا می‌توان کلید موجود را وارد کرد. تبادل کلیدهای عمومی از طریق استاندارد آتوکریپت (Autocrypt) انجام می‌شود. به صورت پیش‌فرض، تمام پیام‌ها بین کارخواه‌هایی که از آتوکریپت پشتیبانی می‌کنند، رمزنگاری و امضا می‌شوند.

اینکه علاوه بر رمزنگاری سرتاسر، از امنیت لایه انتقال (TLS) نیز استفاده شود، به ارائه‌دهنده رایانامهٔ کاربر بستگی دارد. کد منبع تمامی کلاینت‌های دلتا چت در گیت‌هاب قابل بررسی است.

 بازخوردها 
مجله آلمانی س ت در سال ۲۰۱۹ این پیام‌رسان را «پیام‌رسان مردمی» (Volks-Messenger) نامید، زیرا برخلاف پیام‌رسان‌های معمول که کاربر را در «باغ‌های محصور» نگه می‌دارند، دلتا چت این محدودیت را از بین می‌برد. اینگا پوتینگ در دی تسایت اشاره کرد که دلتا چت بدون سرور مرکزی کار می‌کند و رابط کاربری آن بصری و ساده است. کاتارینا نیکل در فیوچرزون (Futurezone) نوشت که دلتا چت «بهترین جایگزین برای واتس‌اپ در مدت‌زمان طولانی» است، هرچند فقدان نمایش وضعیت آنلاین و نگرانی‌هایی در مورد رمزنگاری فایل‌های پشتیبان را از معایب آن برشمرد.

پورتال‌های امنیتی مانند «موبیل‌زیشر» (mobilsicher.de) نیز بر مزایایی همچون رمزنگاری سرتاسر، عدم نیاز به شماره تلفن و متن‌باز بودن کدها تأکید کرده‌اند.

 جستارهای وابسته 
 تمرکززدایی
 حریم خصوصی در اینترنت

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 وبگاه رسمی
 مخزن دلتا چت در گیت‌هاب
 وب‌اپ‌ها برای گسترش قابلیت‌های دلتا چت

:رده:نرم‌افزارهای آی‌اواس
:رده:نرم‌افزارهای ویندوز
:رده:نرم‌افزارهای لینوکس
:رده:نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز اندروید