غارت کرتارپور

غارت کرتارپور حمله‌ای بود که توسط نیروهای افغانِ امپراتوری درانی علیه شهر سیک‌نشین کرتارپور در منطقهٔ دوآب جالندهار، در جریان لشکرکشی احمدشاه درانی به هند در سال ۱۷۵۷ انجام شد. این شهر غارت گردید، ساکنان آن قتل‌عام شدند و اماکن مذهبی مهم سیک‌ها مورد بی‌حرمتی قرار گرفته و ویران شدند.

پیش‌زمینه
این غارت در جریان بازگشت شاهزاده تیمور شاه درانی و سردار او جهان‌خان به سوی لاهور رخ داد؛ زمانی که لشکر افغان پس از پایان لشکرکشی احمدشاه درانی در شمال هند در حال عقب‌نشینی بود.

غارت
با ورود نیروهای افغان به دوآب جالندهار، آنان که بنا بر گزارش‌ها با راهنمایی نصیرعلی‌خان جالندهاری حرکت می‌کردند، حمله‌ای ناگهانی به کرتارپور انجام دادند. این شهر که فاقد استحکامات دفاعی بود، غافلگیر شد. بر اساس منابع معاصر و گزارش‌های تاریخی بعدی، نیروهای افغان دست به قتل‌عام گسترده و غارت بی‌رویهٔ ساکنان زدند. چندین گوردوارهٔ سیک‌ها به آتش کشیده و ویران شد، از جمله ساختمان‌هایی که با تاریخ آغازین آیین سیک مرتبط بودند. ستون تاریخی موسوم به تهم صاحب (Thamm Sahib) نیز بنا بر گزارش‌ها به خاکستر تبدیل شد. همچنین گزارش‌هایی از بی‌حرمتی به اماکن مذهبی، از جمله کشتار گاوها در محوطهٔ معابد، وجود دارد.

پیامدها
ویرانی کرتارپور بخشی از کارزار گسترده‌تر سرکوب سیک‌ها در این مرحله از حاکمیت درانی‌ها بود. اندکی بعد، نیروهای افغان به امریتسار حمله کردند و در آنجا نیز اماکن مذهبی سیک‌ها مورد تخریب قرار گرفت. پس از این عملیات‌ها، احمدشاه درانی، تیمور شاه را به عنوان نایب‌السلطنهٔ پنجاب منصوب کرد و جهان‌خان را به عنوان معاون و فرماندهٔ کل نیروها گماشت. همچنین نیروی قابل‌توجهی از سپاه افغان در منطقه باقی ماند تا کنترل را حفظ کرده و مقاومت‌ها را سرکوب کند.

منابع

رده:نبردهایی که سلطنت درانی در آن دخیل بود