کشتار ۱۴۰۴ مشهد

خیزش دی‌ماه ۱۴۰۴ شهر مشهد از روز ۸ دی ماه ۱۴۰۴ در بازار رضا شروع شد که در پی اعتصاب گسترده بازاریان در تهران رخ داد و شاهد اعتراضات پراکنده‌ای به خود بود که در روزهای ۱۸–۲۱ ام دی‌ماه ۱۴۰۴ به اوج خود رسید. کشتارها به صورت سازمان یافته از روز ۱۸ دی‌ماه در مناطقی گسترده‌ای اعم از بلوار هفت‌تیر، بلوار وکیل‌آباد و بلوارهای انشعابی، پل هاشمیه، میدان آزادی (فلکه پارک)، صداوسیمای مرکزی خراسان رضوی، محله دانشجو، فرامرز عباسی، قاسم‌آباد، بلوار صیاد شیرازی، چهارراه پیروزی، بلوار توس، سیدی، بلوار طبرسی شمالی و جنوبی، کوی امیر، جاده قدیم، میدان امامیه، چهارراه شریعتی، چهارراه میلاد و محله احمدآباد رخ داد.

 کشتار 
معترضین به صورت پراکنده در بازارها و برخی از میادین شهر تجمعاتی را برگزار کردند و معترضین از روزهای قبل دستگیر می‌شدند. با آغاز فراخوان در ۱۶ دی‌ماه، مردم آرام‌آرام در مکان‌های مهم شهر حضور پیدا می‌کردند که در ساعت ۸ شب روز ۱۸ دی جمعیت متفرق از کوچه‌های فرعی جمعیت به یکدیگر درخیابان‌های اصلی می‌پیوستند و در ساعت ۱۱ شب به اوج خود رسید. پس از مدتی شلیک مأمورین جمهوری اسلامی به صورت سازمان‌یافته آغاز شد. در بلوار هفت‌تیر تخمین زده می‌شود بیش از ۲۰۰ تن در این دوروز کشته شده‌اند که از کلانتری ۲۸ هفت‌تیر و بام برج آرمیتاژ به معترضین شلیک شده است. شاهدان، خیابان‌های وکیل‌آباد و هفت‌تیر را «پرازخون» توصیف کرده‌اند.

به گفته شاهدان عینی مناطق پارک ملت و شاندیز سرکوب شدیدتر بوده است. در خیابان جلال آل احمد و دانش‌آموز، نزدیک بلوار وکیل آباد از گاز اشک‌آور و مواد شیمیایی استفاده کردند؛ و بلوار توس، پل فجر، طبرسی، احمدآباد، چناران شاهد کشتار گسترده‌ای بوده است و و به خانه‌های مردمی که به معترضین پناه داده بودند، هجوم آورده و با تهدید با اسلحه‌های ژ۳ و کلت معترضان را می‌ربودند. گازهای اشک‌آور شیمیایی در مناطق مختلف از جمله جلال آل احمد و چهارراه میلاد زده شد و مأمورین با تیغ موکت، کاتر، رگبار، پهپاد، مسلسل و کاتر به کشتار معترضین دست زده بودند.

به گفته شاهد عینی در بلوار هنرستان بعد از آغاز تیراندازی بسیاری از جمعیت پرانده شدند و بعضی به بیمارستان قلب «جوادالائمه» و برخی دیگر به پارکینگ خانه‌ها پناه بردند. بیمارستان رضوی و درمانگاه‌های خصوصی نیز شاهد آزار و اذیت مجروحین و جنایات جنگی مأمورین بود.
 پیامدها 
به گفته آمار رسمی جمهوری اسلامی ایران شمار کشته‌ها ۴۰۰ تن تخمین زده شده است، اما منابع غیررسمی مرگ هزاران تن را تخمین می‌زنند.

از روز ۲۰ دی‌ماه جو امنیتی سنگینی بر شهر با ایست بازرسی‌ها در مناطق مختلق و پاترول موتورسیکلت مأموران و ایجاد رعب وحشت حاکم شد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا با انتشار تصاویری از تجمعات در تروث سوشال نوشت: «بیش از یک میلیون نفر در این شهر تجمع کرده‌اند و دومین شهر بزرگ ایران تحت کنترل معترضان است.» به گفته او: «نیروهای حکومتی این شهر را ترک کرده‌اند.»

در ۲۹ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ در پی کشتار دی‌ماه، مراسم چهلم معترضان در آرامستان بهشت‌رضا برگزار شد. خاک ده‌ها تن از سنگ‌قبر برخوردار نبودند.

عباس عراقچی، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در برنامه‌ای به نام «ماجرای جنگ ۲» گفته بود که جمهوری اسلامی آمادگی وقوع اعتراضات گسترده نبود و همان‌طور که دونالد ترامپ چندی پیش اشاره کرده بود، مشهد به مدت «۵ ساعت سقوط» کرده بوده است.

 جستارهای وابسته 
 کشتار بازار رشت
 کشتار ۱۴۰۴ فردیس
 کشتار ۱۴۰۴ تهران
 کشتار ۱۴۰۴ اصفهان و نجف‌آباد
 کشتار ۱۴۰۴ ملکشاهی
 کشتار دی ۱۴۰۴ ایران

 منابع 

== پیوند به بیرون ==

 قسمت سوم مستند قتل‌عام ایران اثر ایران اینترنشنال؛ مشهد، نجف‌آباد، اصفهان
 «سقوط؟ روایت‌هایی از اعتراضات مشهد در روزهای ۱۸ و ۱۹دی»؛ گزارش شاهدان عینی به ایران‌وایر

رده:اعتراضات ۱۴۰۴ ایران
رده:اعتراضات ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:خیزش ۱۴۰۴ ایران
رده:ریاست‌جمهوری مسعود پزشکیان
رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:نقض حقوق بشر در ایران
رده:وحشی‌گری پلیس در ایران