حزب اتحاد ترکمن‌صحرا

حزب اتحاد ترکمن‌صحرا (ترکمنی: تۆرکمنصحرا بیرلشیک پارتییاسئ) تشکیلاتی سیاسی مرتبط با ترکمن‌های ایران است.
 اعلام موجودیت 
این تشکل در سال ۲۰۲۶ اعلام موجودیت کرده است.

 دیدگاه‌ها 
این گروه بر ایجاد یک نظام دموکراتیک و فدرال با حفظ تمامیت ارضی ایران تأکید دارد.

 فدرالیسم در اندیشۀ سیاسی 
فدرالیسم در نظریه سیاسی به عنوان شکلی از سازمان سیاسی تعریف می‌شود که در آن قدرت بین سطح مرکزی و واحدهای منطقه‌ای تقسیم می‌شود و هر سطح دارای اختیارات مشخص در حوزه‌های مختلف است.https://plato.stanford.edu/entries/federalism/

در ادبیات تطبیقی، فدرالیسم به عنوان ابزاری برای مدیریت تنوع قومی، زبانی و مذهبی در جوامع چندقومیتی بررسی شده است.https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-handbook-of-constitutional-theory/federalism/A6280A7632F3BE0C04B2B9B583E56FF9

مطالعات نشان می‌دهند که نظام‌های فدرال می‌توانند با افزایش مشارکت محلی و توزیع قدرت، به ثبات سیاسی در جوامع متکثر کمک کنند.

 فدرالیسم در ترکمن‌صحرا 
در پژوهش‌های مرتبط با ترکمن‌های ایران، برخی نویسندگان به تجربه‌های پس از انقلاب ۱۹۷۹ اشاره کرده‌اند که در آن اشکال اولیه شوراهای محلی و خودگردانی اجتماعی شکل گرفت.https://books.google.com/books/about/For_Land_and_Culture.html?id=I6M60AEACAAJ

بر اساس مطالعات پیمان وهاب‌زاده، این دوره شامل تلاش‌هایی برای سازمان‌دهی شوراهای مردمی و مشارکت محلی در مناطق ترکمن‌نشین بوده است.

در برخی تحلیل‌های بین‌المللی درباره فدرالیسم در ایران، به گروه‌های قومی از جمله ترکمن‌ها به عنوان بخشی از بحث گسترده‌تر درباره قدرت‌سپاری منطقه‌ای و حقوق فرهنگی اشاره شده است.

این مطالعات فدرالیسم را به عنوان یکی از مدل‌های ممکن برای مدیریت تنوع قومی و فرهنگی در ایران مطرح می‌کنند، هرچند درباره پیامدهای سیاسی آن اختلاف نظر وجود دارد.https://rasanah-iiis.org/english/monitoring-and-translation/reports/federalism-for-iran-arguments-for-and-against/
 اساسنامۀ حزب 

حزب اتحاد ترکمن‌صحرا در تاریخ ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ (۱۶ مارس ۲۰۲۶) به‌طور رسمی اعلام موجودیت کرد. این حزب به‌وسیلهٔ جمعی از فعالان سیاسی ترکمن، متشکل از کنشگران داخل و خارج از کشور، بنیان‌گذاری شده است. شکل‌گیری این حزب را می‌توان در چارچوب تلاش‌های سازمان‌یافته برای نمایندگی مطالبات اتنیکی ترکمن‌های ایران ارزیابی کرد.

هدف اصلی حزب، پیگیری و تحقق حقوق فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مردم ترکمن‌صحرا است. در این راستا، این تشکل بر ضرورت استقرار نظامی مبتنی بر جمهوری دموکراتیک فدرال تأکید دارد و ایجاد ایالت ترکمن‌صحرا را به‌عنوان یکی از راهکارهای تحقق مشارکت مؤثرتر در ادارهٔ امور محلی مطرح می‌کند. همچنین، رسمی‌شدن زبان ترکمنی در کنار زبان مشترک کشور، از دیگر مطالبات محوری این حزب به‌شمار می‌رود که در راستای حفظ و تقویت هویت زبانی و فرهنگی ترکمن‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

از منظر حکمرانی محلی، حزب بر ادارهٔ منطقهٔ ترکمن‌صحرا توسط نیروهای بومی و آشنا به ویژگی‌های اجتماعی و فرهنگی آن تأکید دارد. در عین حال، این حزب پایبندی خود را به اصل تمامیت ارضی ایران تصریح کرده و رویکرد خود را در چارچوب یکپارچگی سرزمینی کشور تعریف می‌کند.

بر اساس مفاد اساسنامه، برای پیشبرد امور اداری شورا دبیرخانه‌ای تشکیل می‌شود و مسئول دبیرخانه در هر دوره از سوی هیئت اجرایی انتخاب می‌گردد. دبیرخانه مسئول تهیهٔ پروتکل، نگهداری آرشیو اسناد و سایر امور اداری حزب است. همچنین، کمیسیون امور مالی موظف است سالانه یک‌بار گزارش مالی را به هیئت نظارت ارائه کند.

این حزب فعالیت‌های خود را از طریق روش‌های مسالمت‌آمیز، قانونی و مدنی دنبال می‌کند. اساسنامهٔ حزب در ۱۹ ماده تنظیم شده و هرگونه تغییر در مفاد آن با تصویب قورولتای حزب انجام می‌شود.

حزب اتحاد ترکمن‌صحرا را می‌توان تلاشی در جهت نهادینه‌سازی مطالبات اتنیکی در قالبی سیاسی و مدنی دانست که با تأکید بر اصلاحات ساختاری، به‌دنبال ارتقای جایگاه اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ترکمن‌ها در ساختار کلان کشور است.

 پیوند به بیرون 
 https://con-dfr.org/

 منابع 

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر