انقلاب ملی ایرانیان

انقلاب ملی ایران یا انقلاب شیروخورشید، اصطلاحی است که برخی تحلیلگران برای توصیف خیزشی انقلابی به صورت سراسری در ایران به‌کار می‌برند و برخی ایران را در آستانه وقوع آن می‌دانند. این فرایند با خیزش ۱۴۰۴ ایران آغاز شد و از آرمان‌هایی همچون استقلال سیاسی، آزادی‌های مدنی، پایان نظام ولایت فقیه و ایجاد حکومتی مردم‌سالار و سکولار حمایت می‌کند و می‌توان آن را بازتابِ خواست ملیِ بخش‌هایی از جامعه ایران دانست که علیه استبداد مذهبی–سیاسی قیام کرده‌اند.

 خیزش ۱۴۰۴ 
در ۷ دی ماه ۱۴۰۴ موجی تازه از اعتراضات در ایران آغاز شد که به سرعت در همهٔ ۳۱ استان کشور گسترش یافت. این اعتراضات ابتدا به دلیل بحران اقتصادی عمیق، سقوط ارزش ریال، افزایش بهای غذا و فشار معیشتی به‌وجود آمد و سپس به شعارهای سیاسی علیه نظام جمهوری اسلامی، از جمله خواست پایان حکومت مذهبی، آزادی‌های مدنی و عبور از جمهوری اسلامی تبدیل شد.

در این خیزش جدید، بازاریان و تاجران بازار بزرگ تهران در اعتراض به مشکلات اقتصادی و سقوط شدید ارزش پول ملی پیشگام شدند و سپس دانشجویان، جوانان و دیگر گروه‌ها، در پی فراخوان رضا پهلوی بین ۱۸–۲۱ دی ماه، به شکل گسترده‌تری به خیابان‌ها آمدند.

برخی تحلیل‌ها معتقدند که این موج، بزرگ‌ترین جنبش اعتراضی از سال ۲۰۲۲ و خیزش ۱۴۰۱ ایران تاکنون است و صدای انتقاد از حکومت را در سراسر کشور به‌طور برجسته‌ای بازتاب داده است.

مقاله تحلیلی رسانه هیل در گزارشی تحت عنوان «ارتش ایران ممکن است از رژیم جدا شود» آمده، ایران امروز، به نقطه‌ای نزدیک شده که از زمان انقلاب ۵۷ بی‌سابقه است. سقوط شدید ارزش ریال، کمبودهای گسترده آب و برق، فلج‌شدن اقتصاد روزمره و انسداد کامل اصلاحات سیاسی، جامعه را به مرحله‌ای رسانده که ترس دیگر ابزار کارآمدی برای حکومت نیست. اعتراضات گذشته ممکن بود سرنگونی به همراه نداشته‌اند، اما دستاورد تعیین‌کننده فرسایش قدرت در نظام و افزایش همگرایی در مردم را داشته‌اند.

 نمادها و حمایت‌های بین‌المللی 
بندانگشتی|شبکه اجتماعی ایکس پس از درخواست کاربران ایرانی پرچم شیر و خورشید ایران را با پرچم جمهوری اسلامی در قسمت ایموجی‌هایش جایگزین کرد.
در موج جدید، رضا پهلوی به عنوان مرکز توجه شعارها و چهره‌ای سکولار و دموکراسی‌خواه، مردم را به ادامه اعتراضات، اعتصاب و اشغال مراکز شهری دعوت کرده است، هرچند نقش این شخصیت‌ها در داخل ایران محدودتر است.

در سطح بین‌المللی نیز دولت‌های غربی و سازمان‌های حقوق بشری بارها سرکوب معترضان توسط حکومت ایران را محکوم کرده‌اند و خواستار احترام به آزادی‌های اساسی مردم شده‌اند.

در بحبوحهٔ اعتراضات گستردهٔ ضدحکومتی در ایران، پلتفرم اکس (توییتر سابق) پرچم رسمی جمهوری اسلامی را با پرچم پیش از انقلابِ «شیر و خورشید» جایگزین کرده است. این نماد که قرن‌ها در دوران پادشاهی استفاده می‌شد، خورشیدِ ریشه‌دار در سنت‌های باستانی ایران و شیرِ نماد قدرت و حاکمیت را دربر می‌گیرد این تغییر نمادین همزمان با تشدید سرکوب‌ها و تنش‌های سیاسی، بازگشت نمادهای تاریخی به فضای عمومی و مجازی را برجسته کرده است.

 منابع 

رده:انقلاب‌ها در ایران
رده:خیزش ۱۴۰۴ ایران