موزه و گالری هنری بانک نگارا مالزی

موزه و گالری هنری بانک نگارا مالزی (به مالایی: Muzium dan Galeri Seni Bank Negara Malaysia) که به اختصار BNM MAG نامیده می‌شود، یک نهاد فرهنگی و آموزشی در کوالالامپور، مالزی است. این مجموعه توسط بانک مرکزی مالزی (بانک نگارا) تأسیس شده و مدیریت می‌شود. این موزه به حفظ و نمایش تاریخ اقتصادی، میراث سکه‌شناسی و هنرهای تجسمی منطقه جنوب شرق آسیا اختصاص دارد.

این موزه با بهره‌گیری از حدود ۶٬۹۰۰ متر مربع فضای نمایشگاهی، یکی از بزرگ‌ترین فضاهای فرهنگی در جهان به شمار می‌رود که توسط یک بانک مرکزی مدیریت می‌شود. این نهاد در مجتمع ساختمانی «ساسانا کیجانگ» (Sasana Kijang) واقع شده و شامل شش گالری دائمی در چهار طبقه است.

 تاریخچه 
پیش از افتتاح مجموعه کنونی، بانک مرکزی مالزی یک «موزه پول» کوچک‌تر را در داخل ساختمان اصلی مقر خود اداره می‌کرد که در سال ۱۹۸۸ بازگشایی شده بود. در سال ۲۰۰۶، بانک مرکزی برنامه‌ریزی برای ساخت یک فضای آموزشی عمومی و پیشرفته‌تر را آغاز کرد تا به عنوان مرکز تعالی دانش و یادگیری فعالیت کند. فرآیند برنامه‌ریزی و پیاده‌سازی عملیاتی این پروژه با همکاری موسسه «لورد کالچرال ریسورسز» (Lord Cultural Resources) و طراحی نمایشگاهی آن توسط شرکت «جازپر جیکوب» (Jasper Jacob Associates) در لندن انجام شد.

این موزه در سال ۲۰۱۱ به صورت رسمی به روی عموم گشوده شد و با گسترش چشمگیر رویکرد موزه‌داری خود، مفاهیمی چون هنرهای زیبا، حکمرانی سازمانی و اقتصاد کلان را در کنار مجموعه سکه‌شناسی سنتی ادغام کرد.

 معماری و طراحی 
این موزه در بال غربی مجتمع ساسانا کیجانگ قرار دارد؛ یک سازه مدرن شیشه‌ای و فولادی که توسط شرکت معماری مالزیایی «حجاز آرکیتکتس» (به رهبری معمار برجسته، حجاز کاستوری) طراحی شده است.

طراحی ساختاری و خارجی این بنا به شدت از نمادهای فرهنگی و تاریخ اقتصادی منطقه الهام گرفته است:

 صدف کاوری: در نقشه و جانمایی بنا، فرم کلی ساختمان از شکل بیضوی صدف‌های کاوری (در زبان مالایی: siput gerus) الهام گرفته شده است که به عنوان یکی از اولین اشکال پول اولیه در مجمع‌الجزایر مالای مورد استفاده قرار می‌گرفت.
 نمای سونگکت: نمای بیرونی ساختمان از سیستم هندسی پیشرفته‌ای تشکیل شده است. الگوهای هندسی حک‌شده بر روی شیشه‌های لمینت، مستقیماً از پارچه سنتی مالایی به نام سونگکت (Songket) الهام گرفته شده‌اند که نمادی از شفافیت، اتحاد استراتژیک و همکاری است.

 پلکان ناتیلوس 
یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های معماری داخلی این موزه، پلکان ناتیلوس (Nautilus Staircase) است. این پله مارپیچ مداوم که از جنس فولاد و بتن ساخته شده، از لابی طبقه همکف آغاز شده و به طور یکپارچه تا بالاترین طبقه گالری‌ها امتداد می‌یابد. شکل هندسی این سازه با الهام از صدف ناتیلوس طراحی شده و پایه و اساس لوگوی رسمی موزه را تشکیل می‌دهد که نمادی از مارپیچ بی‌پایان کنجکاوی و اشتیاق به دانش است.

 گالری‌های دائمی 
فضاهای نمایشگاهی موزه به شش گالری موضوعی دائمی تقسیم می‌شوند:

 گالری کودکان 
این گالری در طبقه همکف قرار دارد و بر آموزش سواد مالی اولیه به کودکان با تکیه بر سه مفهوم «پس‌انداز، خرج کردن و اشتراک‌گذاری» تمرکز دارد. بخش شاخص این گالری، تونل پول ۱ میلیون رینگیتی است؛ راهرویی با دیوارهای آکریلیک شفاف که بیش از یک میلیون رینگیت اسکناس و سکه در داخل دیوارهای آن جاسازی شده است. ابزارهای تعاملی مانند شبیه‌ساز دستگاه‌های خودپرداز و ایستگاه‌های آموزشی ضرب سکه نیز در این بخش تعبیه شده است.

 گالری بانک نگارا مالزی 
این گالری در طبقه اول واقع شده و به بررسی تاریخچه نهادی، وظایف قانونی و مسئولیت‌های بانک مرکزی مالزی از زمان تأسیس آن در ۲۶ ژانویه ۱۹۵۹ می‌پردازد. نمایشگاه‌های این گالری نقش بانک مرکزی را در حفظ ثبات پولی تبیین می‌کنند. یک شبیه‌ساز گاوصندوق تعاملی نیز در این بخش وجود دارد که بازدیدکنندگان در صورت پاسخ صحیح به پرسش‌های اقتصادی، شیشه‌های مات آن را شفاف کرده و نمایی از شمش‌های طلا و پول‌های ذخیره‌شده را مشاهده می‌کنند.

 گالری اقتصاد 
این گالری نیز در طبقه اول قرار دارد و روند گذار اقتصاد مالزی را از یک صادرکننده مواد اولیه در دوران پس از استعمار، به یک اقتصاد متنوع و فناوری‌محور متصل به شبکه‌های تجارت جهانی به تصویر می‌کشد. یک اینفوگرافیک دیواری بزرگ در این گالری، تاریخچه بحران‌های اقتصادی جهان را از سال ۱۵۸۸ میلادی تاکنون نشان می‌دهد.

 گالری بانکداری اسلامی 
این بخش به معرفی اصول و ساختار مالی منطبق بر شریعت اسلام اختصاص دارد. این گالری نشان می‌دهد که چگونه مفاهیم سنتی تجارت و دفاتر کل در خاورمیانه، به شبکه‌های معاصر مالی تبدیل شده‌اند. این بخش بر جایگاه معاصر مالزی به عنوان یکی از قطب‌های اصلی صنعت بانکداری اسلامی در جهان تمرکز دارد.

 گالری سکه‌شناسی 
این گالری در طبقه دوم قرار دارد و مجموعه گسترده ارزهای تاریخی بانک مرکزی را در خود جای داده است. آثار نمایش‌داده‌شده شامل مهره‌های تجاری اولیه، پول‌های حیوانی ساخته‌شده از قلع (مانند تمساح‌ها و فیل‌های قلعی) و پول‌های بلوکی سنتی است. این گالری همچنین سکه‌ها و اسکناس‌های ضرب‌شده در دوران سلطنت‌های مختلف مالای و دوره‌های استعماری پرتغال، هلند و بریتانیا را به نمایش می‌گذارد.

 گالری هنری 
گالری هنری در طبقه سوم، مجموعه هنری شرکتی بانک مرکزی را که از سال ۱۹۶۲ به صورت مستمر گردآوری شده، به نمایش می‌گذارد. تمرکز این مجموعه بر هنرهای تجسمی مدرن و معاصر مالزی و کشورهای حوزه آسه‌آان (ASEAN) است و آثاری از هنرمندان پیشگام مالزی مانند حسین اناس و یانگ مون سن در آن نگهداری می‌شود.

 امکانات و فعالیت‌ها 
موزه از روزهای سه‌شنبه تا یکشنبه، از ساعت ۱۰:۰۰ صبح تا ۵:۰۰ عصر به روی عموم باز است و بازدید از آن رایگان است. امکانات رفاهی طبقه همکف شامل کافه موزه، فروشگاه موزه (جهت فروش سکه‌های یادبود و کتاب‌های تخصصی سکه‌شناسی) و خدمات کمد امانات است.

 جستارهای وابسته 

 بانک مرکزی مالزی
 اقتصاد مالزی

 منابع 

 پیوندهای بیرونی 

 وبگاه رسمی موزه و گالری هنری بانک نگارا