۱و۴-دی‌اکسان در محصولات بهداشتی نوزاد و مادر

۱و۴-دی‌اکسان () یک ترکیب آلی و مایعی بی‌رنگ و بی‌بو است که به‌طور ناخواسته در فرایند ساخت برخی مواد اولیه مانند سدیم لورث سولفات (SLES) و دیگر مواد شوینده اتیوکسیله تولید می‌شود. این ماده یک آلاینده ثانویه است و در لیست مواد احتمالاً سرطان‌زا برای انسان قرار دارد.

 حضور در محصولات بهداشتی 
دی‌اکسان معمولاً در ترکیبات شوینده، شامپو کودک، صابون مایع، کرم شست‌وشو و فوم بهداشتی بانوان یافت می‌شود، نه به‌عنوان ماده اصلی بلکه به‌عنوان ناخالصی فرآیند. این آلودگی معمولاً در نتیجه واکنش اتیوکسیلاسیون در تولید شوینده‌ها رخ می‌دهد.

 اثرات بر سلامت نوزاد و مادر 
نوزادان، کودکان و زنان باردار به دلیل عملکرد ناقص سیستم‌های سم‌زدایی بدن، در برابر این ترکیب حساس‌ترند. تحقیقات نشان داده‌اند که تماس مکرر با دی‌اکسان می‌تواند موجب:

 تحریک پوست و چشم در نوزادان شود
 افزایش خطر سرطان کبد و کلیه در مواجهه طولانی‌مدت حیوانی
 نگرانی‌هایی درباره عبور از جفت و تأثیر بر جنین در دوران بارداری ایجاد کند

 محدودیت‌های قانونی و استانداردها 

 سازمان جهانی بهداشت (WHO) و آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا (EPA) دی‌اکسان را به‌عنوان «احتمالاً سرطان‌زا برای انسان» طبقه‌بندی کرده‌اند.
 در اتحادیه اروپا و کانادا، محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تری برای میزان دی‌اکسان باقی‌مانده در محصولات وجود دارد.
 در ایران، محصولات بهداشتی دارای مجوز سازمان غذا و دارو باید فاقد ناخالصی‌های خطرناک از جمله دی‌اکسان باشند.

 انتخاب آگاهانه توسط مصرف‌کنندگان 
برای مادران باردار، شیرده و خانواده‌هایی با نوزاد، انتخاب محصولات با فرمولاسیون **فاقد دی‌اکسان** بسیار حیاتی است. محصولاتی که:

 از مواد اتیوکسیله مانند SLES استفاده نمی‌کنند
 فرآیند تولید پاک‌تری دارند
 دارای تاییدیه‌های بین‌المللی یا داخلی ایمنی هستند

... گزینه‌های ایمن‌تری محسوب می‌شوند.

 جایگزین‌های ایمن 
بسیاری از برندهای مراقبت کودک امروزه به‌طور کامل از ترکیبات مشکوک به آلودگی دی‌اکسان پرهیز می‌کنند. استفاده از شوینده‌های پایه گیاهی، بدون سولفات و فاقد ترکیبات PEG، انتخاب‌هایی ایمن‌تر برای پوست حساس کودک و دوران بارداری است.

 منابع