پلاک جانبازی

پلاک جانبازی نشانه‌ای است که به افرادی که در جریان دفاع از کشور یا عملیات نظامی دچار نقص عضو یا آسیب جسمی شده‌اند، اعطا می‌شود. این پلاک نمادی از فداکاری، ایثار و خدمت به کشور محسوب می‌شود و در ایران به رسمیت شناخته شده است.

 تاریخچه 
اعطای پلاک جانبازی در ایران پس از جنگ ایران و عراق (۱۳۵۹–۱۳۶۷) به طور رسمی توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران آغاز شد. پیش از آن، نشان‌ها و مدال‌های نظامی به مجروحین تعلق می‌گرفت، اما پلاک جانبازی به عنوان یک نشانه رسمی و همگانی برای جانبازان معرفی شد. هدف از این اقدام تقدیر از فداکاری جانبازان و حمایت قانونی، اجتماعی و پزشکی از آنان بود.

 قوانین و آیین‌نامه‌ها 
جانبازان تحت پوشش قانون حمایت از جانبازان و معلولان جنگی قرار دارند که توسط مجلس شورای اسلامی ایران تصویب شده است. این قوانین شامل: 
 حمایت‌های درمانی و پزشکی ویژه 
 ارائه تسهیلات بیمه و رفاهی 
 حقوق قانونی و اولویت در استخدام 
آیین‌نامه اجرایی بنیاد شهید و امور ایثارگران، نحوه اعطای پلاک، دسته‌بندی جانبازان و درصد آسیب‌ها را مشخص می‌کند.

 مزایا و حمایت‌ها 
دارنده پلاک جانبازی از مزایا و حمایت‌های گسترده بهره‌مند می‌شود که شامل موارد زیر است: 
 خدمات پزشکی و درمانی ویژه در مراکز تحت پوشش بنیاد شهید 
 اولویت در استخدام در دستگاه‌های دولتی و شرکت‌های تحت حمایت 
 تسهیلات رفاهی شامل وام‌های ویژه، بیمه عمر و درمان، تخفیف در هزینه‌های مسکن و حمل و نقل 
 حمایت اجتماعی و آموزشی برای خانواده جانباز، از جمله اولویت در ثبت‌نام فرزندان در مدارس و دانشگاه‌ها 

 انواع و جدول درصد جانبازی 
در ایران، پلاک‌های جانبازی بر اساس درصد نقص عضو دسته‌بندی می‌شوند. هر گروه دارای رنگ و طراحی متفاوت است تا شدت آسیب را نمایش دهد. 

 گروه جانبازی درصد نقص عضو رنگ پلاک توضیحات گروه اول ۷۰٪ و بالاتر طلایی آسیب شدید و محدودیت‌های گسترده جسمی؛ اغلب نیازمند مراقبت‌های پزشکی دائمی و حمایت کامل گروه دوم ۵۰٪ تا ۶۹٪ نقره‌ای آسیب متوسط تا شدید با محدودیت‌های قابل توجه در فعالیت‌های روزمره؛ نیاز به حمایت پزشکی و تسهیلات جزئی گروه سوم ۲۵٪ تا ۴۹٪ برنزی آسیب خفیف تا متوسط با محدودیت‌های جزئی؛ برخورداری از حمایت‌های محدود پزشکی و رفاهی

 فرآیند اعطا 
فرآیند دریافت پلاک جانبازی شامل مراحل زیر است: 
 ارائه مدارک پزشکی و سوابق خدمت نظامی به بنیاد شهید 
 ارزیابی درصد آسیب توسط کمیسیون پزشکی بنیاد 
 صدور پلاک و ثبت در پرونده رسمی جانباز 
 اطلاع‌رسانی رسمی به جانباز و خانواده او 

 پیوندهای مرتبط 
 جانباز 
 بنیاد شهید و امور ایثارگران 
 جنگ ایران و عراق 

 منابع 

 وب‌سایت رسمی بنیاد شهید و امور ایثارگران ایران: 
 قوانین و آیین‌نامه‌های حمایت از جانبازان و معلولان جنگی، مصوب مجلس شورای اسلامی ایران 
 کتاب: «ایثارگران و جانبازان ایران»، نشر دانشگاهی، ۱۳۹۵ 
 گزارش‌های خبری و مستندات بنیاد شهید، ۱۳۹۸–۱۴۰۰ 

 پیوند به بیرون 
 وب‌سایت رسمی بنیاد شهید و امور ایثارگران
 راهنمای واردات خودرو برای جانبازان و ایثارگران در سال ۱۴۰۴