کردی کرندی

thumb|262px|کردی کرندی

کرندی نام یکی از گویش‌های کردی جنوبی است که در شهرستان دالاهوشهر کرند در استان کرمانشاه رایج است. این گویش جزو معدود گویش‌های کردی جنوبی است که ارگاتیو می‌باشد.

 جغرافیا 
این گویش در شهر کرند غرب و روستای حریر استفاده می‌شود و با زبان گورانی نیز نزدیکی‌های دارد.مردم شهر کرند در گذشته به گورانی تکلم می کردند اما با مهاجرت مردم کلهر و جاف باباجانی طی دویست و پنجاه سال گذشته به کرند، موجب ایجاد گویشی ترکیبی ارگاتیو متشکل از کلمات جافی و کلهری شد که در دسته بندی زبان شناسی در دسته کردی جنوبی قرار می گیرد و می توان گفت نزدیک ترین گویش کردی جنوبی به گویش اردلانی از کردی مرکزی است. همچنین گویش های چاردولی دشت اسدآباد، کلیایی و بدره ای ایلام هم به گویش کرندی نزدیک است.

 ساختار 
گویش کرندی از محدود گویش های کُردی جنوبی است که در آن از کلمه (بۆ) بە معنای برای استفادە می شود و بە اصطلاح زبان شناسان، گویشورانِ گویشِ کرندی (بۆ زوان) هستند و در سایر گویش های کردی جنوبی، مردم بە علت استفادە از کلمە (ئەڕا) از سوی زبان شناسان (ئەڕا زوان) خواندە می شوند. در این نوع گویش کُردی جنوبی همانند گویش اردلانی در قبل از افعال ماضی استمراری و مضارع اخباری از پیشوند (ئه) استفادە می کنند. در گویش کرندی بر خلاف گویش کلهری و همانند اردلانی و جافی، حالت متعدی (گذر) و لازم (ناگذر) رعایت می شود و نحوه صرف افعال در گویش کرندی با گویش اردلانی خصوصاً در ماضی ساده کاملا یکسان است.
 کرندیاردلانیکلهریفارسیبۆبۆپه‌ی/ڕا برایکتاو دێرمکتێبم هه‌سکتاو دێرمکتاب دارمدایگ/داڵگدایکداڵگ/دایگ مادربێنەوەبێنەوبانەو برگردندئیوە ئێوەئۊیە/ئێوە شمائەکادئەکاتکەێدمی کندچەس؟چەس؟چوەس؟/چەس؟چیە؟بێرم/بەێرانمبێرم بارمبیارمدانیایهدانیاگ داناسباختهکەڵەشێرکەڵەشێر کەڵەشێر خروسوەگەل/وەللەتەکوەگەرد/ وەل باهەمە/مامەدحەمەمامەدمُحمدقسەمان کردقسەمان کرد قسیە/قسە کردیمنصحبت کردیمئەتوانین ئەتانین تۊیەنیمن می توانیمکەنێشک/دۊەتکەنیشک(Kenîşk)دۊیەت/کەنێشکدخترئەۊنمئەوینم دۊنممی بینمواران/وەشتباران واران بارانگەرەکده/توایگەرەکتە توای می خوای
 ئەخوادئەیخوات خوەێدمی خورهفرهفرهفرهخیلینازانمنازانمنیەزانمنمی دانمهەشەورچ/هرچورچخرسچووەوە چووگەوە چێیەو بازگشتکۊه/کەشکێف/کەژکۊیه/کەشکوهدێ/ئیترئیتردی/تر/ترەکدیگهئەچمئەچمچممی رومبێدوێتبوود/بێدباشهویتمان وەتمان وەتیمن گفتیم کاکه، کاکی کاکه کاکه آقا/داداش 

 منابع 

رده:گویش‌های جنوبی کردی
رده:زبان کردی
رده:لهجه‌های زبان کردی
رده:لهجه‌های گویش جنوبی کردی