هفتهٔ ملی سواد رسانه‌ای

هفتهٔ ملی سواد رسانه‌ای (به انگلیسی: National Media Literacy Week) رویدادی سالانه در برخی کشورهاست که با هدف ترویج سواد رسانه‌ای، ارتقای مهارت‌های تحلیل و ارزیابی پیام‌های رسانه‌ای، و تشویق به استفادهٔ مسئولانه و خلاقانه از رسانه‌ها برگزار می‌شود. این هفته معمولاً با همکاری نهادهای آموزشی، کتابخانه‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد، رسانه‌ها و نهادهای بین‌المللی برگزار شده و شامل کارگاه‌ها، کمپین‌های آگاهی‌بخشی، مسابقات و برنامه‌های آموزشی برای گروه‌های سنی مختلف است.

 پیشینه 
ایدهٔ برگزاری هفتهٔ ویژهٔ سواد رسانه‌ای در دههٔ ۲۰۰۰ میلادی در کشورهای مختلف شکل گرفت. در کانادا، «هفتهٔ ملی سواد رسانه‌ای» از سال ۲۰۰۶ به ابتکار سازمان MediaSmarts و انجمن کتابخانه‌های کانادا آغاز شد. در ایالات متحده، «هفتهٔ ملی سواد رسانه‌ای» با حمایت سازمان‌های غیردولتی و آموزشی مانند National Association for Media Literacy Education (NAMLE) برگزار می‌شود. در سال ۲۰۲۱، مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصمیم گرفت «هفتهٔ جهانی سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی» (Global MIL Week) را به‌طور رسمی گرامی بدارد که هر سال از ۲۴ تا ۳۱ اکتبر برگزار می‌شود.

 اهداف 
 ارتقای توانایی شهروندان در تحلیل انتقادی پیام‌های رسانه‌ای و اطلاعاتی
 آموزش مهارت‌های جست‌وجو، ارزیابی و استفادهٔ اخلاقی از اطلاعات
 مقابله با اطلاعات نادرست و اخبار جعلی
 تشویق به تولید محتوای مسئولانه و خلاقانه
 افزایش آگاهی دربارهٔ حقوق دیجیتال و حریم خصوصی

 فعالیت‌ها 
در طول این هفته، فعالیت‌های متنوعی برگزار می‌شود، از جمله:
 کارگاه‌های آموزشی برای دانش‌آموزان، معلمان و والدین
 کمپین‌های رسانه‌ای در شبکه‌های اجتماعی
 مسابقات تولید محتوای چندرسانه‌ای
 نشست‌های تخصصی و وبینارها با حضور کارشناسان
 نمایشگاه‌ها و برنامه‌های فرهنگی مرتبط با رسانه و اطلاعات

 نمونه‌های ملی 

 کانادا 
برنامهٔ ملی با هماهنگی MediaSmarts و کتابخانه‌ها، مدارس و رسانه‌ها، با تمرکز بر موضوعات سالانه مانند «تفکر انتقادی در عصر دیجیتال» یا «مقابله با اخبار جعلی» برگزار می‌شود.

 ایالات متحده 
برگزارکنندهٔ اصلی NAMLE است و هر سال موضوعی خاص را محور برنامه‌ها قرار می‌دهد. فعالیت‌ها شامل وبینارها، منابع آموزشی رایگان و کمپین‌های آنلاین است.

 استرالیا 
برنامه‌های مشابه با همکاری کتابخانه‌ها، مدارس و سازمان‌های رسانه‌ای، با تمرکز بر آموزش مهارت‌های دیجیتال و سواد خبری.

 ایران 
در ایران، هفتهٔ ملی سواد رسانه‌ای به‌عنوان یک رویداد رسمی و ثبت‌شده در تقویم ملی وجود ندارد. هرچند برخی نهادهای آموزشی، دانشگاه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد به‌صورت پراکنده کارگاه‌ها یا همایش‌هایی با موضوع سواد رسانه‌ای برگزار می‌کنند، اما این فعالیت‌ها ذیل یک چارچوب ملی هماهنگ و با عنوان «هفتهٔ ملی» سازمان‌دهی نشده‌اند.

 اهمیت 
با گسترش رسانه‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی، نیاز به ارتقای سواد رسانه‌ای بیش از پیش احساس می‌شود. هفتهٔ ملی یا جهانی سواد رسانه‌ای فرصتی برای جلب توجه عمومی، تبادل تجربه‌ها و تقویت همکاری بین نهادهای آموزشی، رسانه‌ای و مدنی است.

 جستارهای وابسته 
 سواد رسانه‌ای
 اطلاعات نادرست
 اخبار جعلی
 آموزش رسانه‌ای

 پانویس 

 منابع برای مطالعهٔ بیشتر 
 
 
 
 

 پیوند به بیرون 
 صفحهٔ رسمی هفتهٔ جهانی سواد رسانه‌ای در یونسکو
 صفحهٔ رسمی هفتهٔ ملی سواد رسانه‌ای در ایالات متحده
 صفحهٔ رسمی هفتهٔ ملی سواد رسانه‌ای در کانادا

رده:رسانه
رده:مطالعات رسانه