ابن وهبان

ابن وهبان از شخصیت‌های نظامی و مشاوره‌ای دوران خلافت عباسی بود که در ارتباط با مرداویج، فرمانده ایرانی و مؤسس حکومت زیاریان در طبرستان و گرگان، نقش داشت. وی مشاور و دریافت‌کنندهٔ نامه‌های سیاسی و نظامی مرداویج بود که در آن‌ها قصد بازگرداندن حکومت ساسانیان و فتح بغداد و تیسفون ذکر شده است.

 پیشینه 
ابن وهبان در سده چهارم هجری در خراسان زاده شد و در دوره‌ای که خلافت عباسی با چالش‌های داخلی و خارجی روبه‌رو بود، به خدمت این حکومت درآمد. وی به عنوان یک شخصیت نظامی و دیپلمات، رابط میان نیروهای ایرانی و خلافت عباسی محسوب می‌شد.

 فعالیت‌ها 
مهم‌ترین فعالیت تاریخی ابن وهبان مربوط به مکاتبات او با مرداویج است. مرداویج، فرمانده ایرانی که در ابتدا به خلافت عباسی اعلام اطاعت کرده بود، در نامه‌ای به ابن وهبان از قصد خود برای فتح بغداد و احیای سلطنت ساسانیان خبر داد. این نامه، نشان‌دهندهٔ اهداف سیاسی مرداویج و همچنین جایگاه مشاوره‌ای ابن وهبان در تصمیمات وی بود.

پس از قتل مرداویج به دست سربازان ترک به دلیل اختلافات داخلی، ابن وهبان همچنان به عنوان شخصیت معتبر در میان سرداران باقی ماند و نقش او در انتقال قدرت به برادر مرداویج، وشمگیر، اهمیت داشت.

 میراث 
ابن وهبان به عنوان شاهد و رابط تحولات سیاسی دوره مرداویج شناخته می‌شود و نامه‌های او منبع مهمی برای بررسی تمایلات احیای حکومت ساسانیان و سیاست‌های نظامی ایرانیان در برابر خلافت عباسی است.

 منابع 
 ابن اثیر، جمال‌الدین، الکامل فی التاریخ، بیروت: دارالفکر، چاپ دوم، ج ۵، ص ۳۱۲-۳۱۵. 
رده:خلافت عباسی