گویش تنگسیری

گویش تنگسیری یا گویش تنگستانی گویشی فارسی جنوبیDialect: Tangestani (Southern Persian), Glottolog, Glottolog از خانواده زبان‌های ایرانی جنوب غربی است که عمدتاً مردم شهرستان تنگستان در استان بوشهر بدان گفتگو می‌کنند. این گویش به همراه گویش دشتی، دشتستانی، جمی و بوشهری دسته‌بندی می‌شود و نواده‌ای از فارسی میانه (فارسی قرون‌وسطایی) است که تأثیراتی از فارسی معیار گرفته است.

 ریشه‌شناسی 

گویش تنگسیری به همراه گویش دشتی، دشتستانی، جمی و بوشهری به عنوان گروه‌گویش‌های بوشهری دسته‌بندی می‌شود که از نظر تبارشناسی گویشی جنوبی از فارسی با تأثیراتی از فارسی استاندارد محسوب می‌شود که ریشه‌ی ساختار آن‌ها به گونه‌های مختلف فارسی میانه (پهلوی ساسانی) بازمی‌گردد.Dialect: Tangestani (Southern Persian), Glottolog, Glottolog
گویشوران این گویش‌ها تا حد زیادی می‌توانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

 ویژگی‌های دستوری 
بُلخیر گونه‌ای از گویش تنگسیری است که در ناحیۀ تنگستان و دلوار رواج دارد. در این گویش بنِ ماضی معمولاً با افزودن /-i/ یا /-d/ به بنِ مضارع ساخته می‌شود که به عنوان بازمانده‌ای از فارسی میانه یا همان پهلوی ساسانی توصیف شده است. از نظر دستوری، توافق شخص و عدد فعل با نهاد مانند فارسی معیار است. جایگاه فعل معمولاً در پایان جمله است و در مواردی ممکن است پیش از پایان جمله بیاید. همچنین وجود ساختار ارگاتیو (split-ergativity) در نهادِ فعل‌های گذشتۀ متعدی، که از میراث زبان فارسی میانه شمرده می‌شود، از ویژگی‌های برجستۀ این گویش است.
به طور کلی در گویش تنگسیری حرف آرامی مثل «ب» در میانه بعضی از کلمات حذف شده و جایش را به حرف تند «او» می‌دهد:

ابر= اَوّر

سبزی= سُوزی

تبر= تُوار

کبوتر= کُنتَر

کبک= کوگ

انبر= اَمبُر

 نمونه واژه‌های تنگسیری 
+ واژگان گویش تنگسیری و برابر پارسی استاندارد فارسی تنگسیری/تنگستانی فارسی رسمی/معیار کا کجا اَور ابر زیمی زمین تیفو طوفان گاسلیت نفت ظلال سایه‌گستر کاتخ آب‌گوشت طیاره هواپیما زورد نخ لعلین دمپایی کک سرفه دومن پایین سِهَک-سِمَک بو یا مزهٔ بدِ گوشت‌های مختلف (مانند ماهی)

جستارهای وابسته
 مردم پارسی
 جوامع پارسی‌زبان
 لهجه آبادانی
 علیرضا تنگسیری

 منابع 

 فرهنگ ادب و گویش تنگسیری، حسین زنده‌بودی

رده:استان بوشهر
رده:شهرستان تنگستان
رده:گویش‌های زبان فارسی