پرونده افغانستان (کتاب)

«پروندهٔ افغانستان» (عربی: الملف الأفغانی)، کتابی است از ترکی الفیصل که در نمایشگاه بین‌المللی کتاب ریاض در اکتبر ۲۰۲۱ رونمایی شد. نسخهٔ عربی کتاب شامل ۳۵۰ صفحه است و هم‌زمان با نسخهٔ انگلیسی آن منتشر گردید.

این کتاب گزارشی تاریخی جامع از پرتنش‌ترین دوره در تاریخ افغانستان ارائه می‌کند و به رابطهٔ مستقیم «پروندهٔ افغانستان» با پادشاهی سعودی پرداخته است؛ گزارشی مبتنی بر تجربهٔ زیسته و فعالیت عملی بیش از بیست سال.

انتشار کتاب هم‌زمان شد با تحولات اخیر افغانستان، یعنی خروج آمریکا و بازگشت طالبان به قدرت. اهمیت اثر همچنین از جایگاه نویسنده ناشی می‌شود؛ کسی که در فاصلهٔ پایانی سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۱ ریاست سازمان اطلاعات عربستان سعودی را بر عهده داشت.

 خلاصه 
کتاب پرونده افغانستان حاوی واقعیت‌هایی درباره اشغال افغانستان از سوی شوروی و واکنش افغان‌ها در سال‌های ۱۹۷۹–۱۹۸۰ است. سپس در فصل‌های بعدی، رویدادها به‌صورت پیوسته دنبال شده‌اند: خروج مجاهدین، انتقال اسلحه، جنگ نخست، و حمایت پادشاهی عربستان سعودی از مبارزان افغان علیه اتحاد شوروی. همچنین به نقش انجمن‌های خیریه، داوطلبان، دارالأنصار و «مکتب الخدمات» اشاره شده است. نویسنده روند جنگ، عقب‌نشینی شوروی، و سپس صلح بین مجاهدین و شوروی را بررسی می‌کند.

کتاب توضیح داده چگونه در ادامه، جنبش طالبان تحت نفوذ اسامه بن لادن قرار گرفت؛ کسی که بنیان‌گذار و رهبر پیشین القاعده بود ـ سازمانی جهادی مسلح که در افغانستان در سال ۱۹۸۸ تأسیس شد. ترکی الفیصل در اثر خود تأکید داشته که این جنبش چه میزان ناکامی و سرخوردگی برای مردم افغانستان و نیز برای پادشاهی عربستان به‌بار آورد.

فیصل نگارش کتاب را زمانی آغاز کرد که سفیر عربستان سعودی در لندن بود. کتاب دربرگیرندهٔ پانزده فصل است. فصل نخست به «اشغال شوروی و پاسخ افغان‌ها در دههٔ هشتاد» اختصاص دارد. در فصل‌های بعدی، موضوعاتی چون تلاش‌های استقلال، ظهور مجاهدین، خطوط تدارکاتی اسلحه، سال‌های نخست جنگ، فعالیت انجمن‌های خیریه و داوطلبان، تغییر مسیر جنگ، عقب‌نشینی شوروی، بحران کویت، سقوط نجیب‌الله، بازگشت داوطلبان به کشورهایشان، ظهور طالبان و پیوند آن با اسامه بن لادن مطرح شده است. کتاب در نهایت با فصلی به پایان می‌رسد که عنوان آن «پیامدهای فاجعه» است.

 پیوندهای خارجی 

 منابع 

رده:کتاب‌های سیاسی
رده:کتاب‌های درباره افغانستان