ایران در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶

بندانگشتی|ایران دو بازی نخست خود را در ورزشگاه سوفای انجام داد؛ گران‌ترین ورزشگاه جهان در این دوره که مورد توجه رسانه‌های ورزشی ایران نیز قرار گرفت.
تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ در گروه G این رقابت‌ها با تیم‌های بلژیک، مصر و نیوزیلند هم گروه شد.
حضور ایران در این رقابت با چالشهایی روبرو بود. فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران پس از آنکه به رئیسش ویزای آمریکا داده نشد، تهدید به تحریم قرعه‌کشی دسامبر ۲۰۲۵ کرد و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران باعث شد مقام‌های ایرانی خواستار حذف ایالات متحده از میزبانی شوند. این تیم سپس کمپ اصلی خود را از آریزونا به تیخوانا، مکزیک منتقل کرد، ده روز پیش از مسابقه افتتاحیه، ویزای آمریکا دریافت کرد و چند روز پیش از شروع مسابقه‌ها، تخصیص بلیط ویژه هوادارانش لغو شد؛ اگرچه ایرانیان خارج توانستند وارد ورزشگاه‌ها شوند. مفسران استدلال کرده‌اند که مسائل سیاسی پیرامون این مسابقه‌ها، پیام "فوتبال جهان را متحد می‌کند" فیفا را تضعیف می‌کند.

 در جام جهانی 
 نتایج و جدول 
گروه G
تیمبازیبردتساویباختگل‌زدهگل‌خوردهتفاضل‌گلامتیاز۳۱۲۰۶۲۴+۵۳۱۲۰۵۳۲+۵۳۰۳۰۳۳۰۳۳۰۱۲۴۱۰۶-۱

 بازی‌ها 

 بازی ها 

 ایران مقابل نیوزیلند 
در آستانه دیدار احتمالی تیم ملی فوتبال ایران در رقابت‌های جام جهانی ۲۰۲۶، دو هوادار نیوزیلندی که برای حمایت از تیم ملی کشورشان به ایالات متحده سفر کرده بودند، در حاشیه تماشای مسابقه میان آمریکا و پاراگوئه حال‌وهوایی پرهیجان و شوخ‌طبعانه به خود گرفتند. آن‌ها در میان جمعیت حاضر در ورزشگاه، با لحنی کری‌خوانانه درباره رویارویی آینده با ایران صحبت می‌کردند. یکی از آن دو، با اعتمادبه‌نفس و حالتی طنزآمیز، فهرستی از بازیکنان تیمش را نام برد که به‌زعم او می‌توانستند در آن مسابقه گلزنی کنند؛ فهرستی که به شکلی غیرمعمول شامل بازیکنانی از تمام خطوط زمین بود: از مهاجم و هافبک گرفته تا مدافع و حتی دروازه‌بان. 

دیدار تیم‌های ملی فوتبال ایران و نیوزیلند در چارچوب جام جهانی ۲۰۲۶ در لس‌آنجلس با تساوی ۲–۲ به پایان رسید. در این مسابقه، ابتدا نیوزیلند پیش افتاد اما ایران با گل‌های مهدی طارمی در نیمه اول و محمد محبی در نیمه دوم بازی را به تساوی کشاند. گل دوم ایران با ضربه سر محبی در دقایق پایانی نیمه دوم به ثمر رسید و بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی داشت. این دیدار علاوه بر نتیجه ورزشی، با حواشی سیاسی و اجتماعی گسترده‌ای همراه بود. در اطراف ورزشگاه و داخل سکوها، بخشی از تماشاگران با گرایش‌های مختلف سیاسی حضور داشتند گروهی با پرچم‌های شیر و خورشید و گروهی با پرچم جمهوری اسلامی ایران، که این موضوع فضای دوگانه‌ای در ورزشگاه ایجاد کرد. همچنین در هنگام پخش سرود ملی، بخشی از تماشاگران آن را هو کردند و گروهی دیگر به تشویق پرداختند. از دیگر حواشی مسابقه، شادی گل محمد محبی پس از گلزنی بود که به شکل حرکت شبیه‌سازی شلیک تعبیر شد و واکنش‌های مختلفی را در شبکه‌های اجتماعی به دنبال داشت.

 ایران مقابل بلژیک 
مسابقه تیم‌های ملی فوتبال ایران و بلژیک در چارچوب دومین دیدار گروهی جام جهانی برگزار شد و در نهایت با نتیجه تساوی بدون گل به پایان رسید. قبل از بازی امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی ایران، از محدودیت‌های سفر و تأثیر آن بر روند آماده‌سازی تیم انتقاد کرد. به گفته او، محدودیت‌های اعمال‌شده برای جابه‌جایی تیم ایران موجب کاهش زمان تمرین و آماده‌سازی بازیکنان شده بود. قلعه‌نویی اعلام کرد که تیم ایران پیش از دیدار با بلژیک کمتر از ۱۶ ساعت برای آماده‌سازی فرصت داشت و به همین دلیل تنها بخشی از برنامه‌های تمرینی خود را اجرا کرد. او همچنین شرایط آماده‌سازی این مسابقه را دشوارتر از دیدار نخست برابر نیوزیلند دانست؛ مسابقه‌ای که پیش از آن تیم ملی حدود ۲۴ ساعت فرصت تمرین در اختیار داشت. سرمربی تیم ملی ایران مشکلات مربوط به بازیابی توان جسمانی بازیکنان، محدودیت زمانی و تأثیر پروازهای مکرر را از عوامل مؤثر بر روند آماده‌سازی تیم عنوان کرد. به گفته او، کادر فنی به دلیل کمبود زمان بیشتر بر جنبه‌های روحی، انگیزشی و تحلیل فنی حریف تمرکز داشت.

تیم ملی ایران با ترکیب اولیه شامل علیرضا بیرانوند، صالح حردانی، محمدحسین کنعانی‌زادگان، شجاع خلیل‌زاده، علی نعمتی، سعید عزت‌اللهی، احسان حاج‌صفی، رامین رضاییان، سامان قدوس، محمد محبی و مهدی طارمی وارد زمین شد. در دقایق ابتدایی مسابقه، برخورد روملو لوکاکو با علیرضا بیرانوند منجر به دریافت کارت زرد برای مهاجم تیم ملی بلژیک شد. این صحنه یادآور مصدومیت بیرانوند در یکی از دوره‌های پیشین جام جهانی بود، با این تفاوت که این‌بار او توانست بدون مشکل جدی به بازی ادامه دهد. در جریان مسابقه، ایران روی یک حرکت تمرین‌شده در ضربه ایستگاهی توسط مهدی طارمی به گل رسید، اما این گل پس از بررسی VAR به دلیل قرار داشتن طارمی در موقعیت آفساید مردود اعلام شد. در ادامه مسابقه نیز هر دو تیم موقعیت‌هایی برای گلزنی داشتند، اما دروازه‌بانان دو تیم با واکنش‌های مؤثر مانع از باز شدن دروازه‌ها شدند. در طول مسابقه، علیرضا بیرانوند در دروازه ایران و تیبو کورتوا در دروازه بلژیک عملکرد قابل توجهی داشتند و چندین موقعیت خطرناک را مهار کردند. در پایان این دیدار، علیرضا بیرانوند به‌عنوان بهترین بازیکن زمین انتخاب شد.

 ایران مقابل مصر - بازی افتخار 
این مسابقه در شهر سیاتل ایالات متحده و در ورزشگاه لومن فیلد برگزار می‌شود و از سوی کمیته محلی برگزاری مسابقات به‌عنوان بخشی از رویدادهای فرهنگی مرتبط با جشن‌های «پراید» معرفی شده است. این نام‌گذاری پیش از قرعه‌کشی جام جهانی انجام شده بود و پس از مشخص شدن گروه‌بندی رقابت‌ها، دیدار ایران و مصر در گروه G قرار گرفت. در ایران، روابط همجنس‌گرایانه طبق قوانین کشور جرم محسوب می‌شود و می‌تواند مجازات‌های سنگین در پی داشته باشد، در حالی که در مصر نیز روابط همجنس‌گرایانه به‌طور رسمی به رسمیت شناخته نمی‌شوند و در عمل از طریق قوانین اخلاقی و امنیتی با آن برخورد می‌شود. این برنامه‌ها از سوی برگزارکنندگان محلی و مستقل از فیفا طراحی شده‌اند و هدف اعلام‌شده آن‌ها ترویج تنوع و حقوق جامع همجنس‌گرایی در شهر میزبان است. این موضوع با واکنش‌هایی از سوی فدراسیون‌های فوتبال ایران و مصر همراه شد و هر دو طرف نسبت به برگزاری رویدادهای هم‌زمان با این مسابقه اعتراض کرده‌اند، هرچند برگزارکنندگان تأکید کرده‌اند که مسابقه طبق برنامه رسمی برگزار خواهد شد.

در ادامه این اختلاف‌نظرها، فدراسیون‌های فوتبال ایران و مصر خواستار جلوگیری از نمایش نمادهای مرتبط با جامعه همجنسگرایان در ورزشگاه شدند. مقام‌های دو فدراسیون با استناد به سیاست‌ها و مواضع رسمی کشورهای خود نسبت به همجنس‌گرایی، مخالفت خود را با نمایش پرچم‌های رنگین‌کمان و سایر نمادهای مرتبط ابراز کردند. مهدی تاجنیز از این وضعیت انتقاد کرد و فدراسیون فوتبال مصر حمایت از همجنس‌گرایی در جریان مسابقه را نپذیرفت.

با وجود این اعتراض‌ها، فیفا اعلام کرد که بر اساس مقررات ورزشگاه‌ها و سیاست‌های این نهاد، همراه داشتن پرچم‌های رنگین‌کمان و دیگر نمادهای هویتی برای تماشاگران مجاز است. فیفا همچنین جام جهانی ۲۰۲۶ را رویدادی فراگیر توصیف کرد که از حضور افراد با پیشینه‌ها، گرایش‌ها و هویت‌های گوناگون استقبال می‌کند. هم‌زمان، مسئولان محلی شهر سیاتل از نمایش نمادهای مرتبط با جامعه همجنسگرایان به‌عنوان بخشی از فرهنگ تنوع و پذیرش در این شهر حمایت کردند. برخی از سیاستمداران و فعالان محلی نیز برگزاری مسابقه میان کشورهایی با رویکردهای متفاوت نسبت به حقوق این جامعه را فرصتی برای جلب توجه جهانی به موضوع حقوق اقلیت‌های جنسی و جنسیتی دانستند.

 استفاده از هواداران نیابتی برای حمایت از تیم ملی 
در آستانه جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، در برخی رسانه‌های فارسی‌زبان و شبکه‌های اجتماعی به کاهش علاقه بخشی از شهروندان داخل و خارج ایران نسبت به تیم ملی فوتبال ایران اشاره شده است. در همین دوره، موضوع استفاده جمهوری اسلامی ایران از «هواداران نیابتی» برای حمایت از تیم ملی فوتبال ایران نیز مطرح شد. این موضوع پس از حضور تعدادی هوادار مکزیکی با پرچم جمهوری اسلامی ایران در ورزشگاه لس‌آنجلس مورد توجه قرار گرفت. برخی از این افراد شناختی از بازیکنان تیم ملی ایران نداشتند و حضور آنان به‌عنوان نمونه‌ای از «هواداران نیابتی» توصیف شد.

 حواشی‌ 
جنجال میزبانی تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ به اختلافات و مسائل سیاسی مرتبط با محل استقرار این تیم در جریان مسابقات اشاره دارد. بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، مقام‌های ایالات متحده با استقرار بلندمدت تیم ملی ایران در خاک آمریکا موافقت نکردند و در نتیجه، پس از رایزنی میان فدراسیون بین‌المللی فوتبال و فدراسیون فوتبال ایران، محل استقرار این تیم از آریزونا به تیخوانا در مکزیک منتقل شد. در این گزارش، نگرانی‌های امنیتی، محدودیت‌های روادید و روابط سیاسی میان ایران و ایالات متحده از عوامل مؤثر در این تصمیم عنوان شده بود. در پی این موضوع، کلودیا شینباوم، رئیس‌جمهور مکزیک، اعلام کرد که کشورش آمادگی میزبانی از تیم ملی ایران را دارد و امکانات لازم، از جمله کمپ تمرینی در تیخوانا، را در اختیار این تیم قرار خواهد داد. همچنین برخی رسانه‌ها، از جمله روزنامه ال پائیس، این تصمیم را در چارچوب تنش‌های سیاسی میان ایران و ایالات متحده تحلیل کردند. با وجود تغییر محل استقرار تیم، برنامه مسابقات تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ بدون تغییر باقی ماند و این تیم دیدارهای مرحله گروهی خود را در لس‌آنجلس و سیاتل برگزار کرد. به محض ورود تیم ایران به پایگاه تمرینی خود در تیخوانا، بازیکنان به افتخار قربانیان حمله به مدرسه میناب، که در آن یک موشک آمریکایی به یک مدرسه ابتدایی دخترانه در میناب، ایران اصابت کرد، سنجاق سینه‌هایی با شماره "168" به یقه خود زدند. منتقدان استدلال کرده‌اند که شرایط سیاسی پیرامون این مسابقات، پیام «فوتبال جهان را متحد می‌کند» فیفا را تضعیف کرده است.

هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره محدودیت در صدور روادید برای اعضای کاروان تیم ملی ایران منتشر شد. بر اساس این گزارش‌ها، روادید برخی بازیکنان و اعضای کادر فنی به‌صورت محدود صادر شد و تعدادی از اعضای کادر فنی و اجرایی نیز موفق به دریافت روادید ایالات متحده نشدند. این موضوع به‌عنوان یکی از چالش‌های اجرایی مرتبط با حضور تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ مطرح شد.

در آستانه مسابقات، روزنامه دیلی میل در گزارشی به نقل از یک خانواده بریتانیایی مدعی شد که یکی از بازیکنان تیم ملی ایران در جریان اردوی آماده‌سازی این تیم در آنتالیا رفتار نامناسبی با یک دختر ۱۴ ساله داشته است. نام بازیکن مورد اشاره در این گزارش منتشر نشد. بر اساس گزارش دیلی میل، خانواده مذکور موضوع را با مدیریت هتل و مسئولان تیم در میان گذاشتند و بازیکن مورد اشاره نیز این ادعا را رد کرد. هم‌زمان، برخی رسانه‌ها انتشار ویدئویی از خروج کاروان تیم ملی ایران از محل اقامت خود در آنتالیا و گزارش‌های غیررسمی درباره حواشی اردو را با این موضوع مرتبط دانستند. با این حال، تا زمان انتشار گزارش، هیچ شکایت رسمی، نتیجه تحقیقات یا اعلام نظر از سوی مراجع قضایی و انتظامی ترکیه درباره این ادعا منتشر نشده بود و مسئولان تیم ملی ایران نیز موضع رسمی در این خصوص اعلام نکرده بودند.

 کشف جسد نزدیک محل تمرین تیم ملی ایران در تیخوانا همزمان با جام جهانی ۲۰۲۶ 
در ۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، در پارکینگ یک مرکز خرید نزدیک ورزشگاه «کالینته» در تیخوانا مکزیک، جسدی در حال تجزیه داخل صندوق عقب یک خودروی تویوتا با پلاک کالیفرنیا کشف شد. این خودرو روبه‌روی محل تمرین تیم ملی فوتبال ایران در جریان جام جهانی ۲۰۲۶ پارک شده بود. به گفته دادستانی تیخوانا، جسد درون کیسه‌ای سیاه قرار داشت و آثار خشونت روی آن دیده می‌شد. پلیس پس از بررسی خودرو و حضور کارشناسان پزشکی قانونی، جسد را برای تحقیقات بیشتر منتقل کرد. هویت فرد و علت مرگ هنوز اعلام نشده است. تیخوانا که در مرز آمریکا قرار دارد، از شهرهای با نرخ بالای جرائم خشونت‌آمیز محسوب می‌شود و این حادثه در شرایطی رخ داد که تیم ملی ایران در این شهر تحت تدابیر امنیتی ویژه در حال تمرین برای مسابقات بود.

 محدودیت‌های نمادهای سیاسی در جام جهانی ۲۰۲۶ 
در ۲۰ مه ۲۰۲۶، فیفا اعلام کرد که در چارچوب مقررات مربوط به منع استفاده از نمادهای سیاسی، ورود پرچم شیر و خورشید به ورزشگاه‌های جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ مجاز نخواهد بود. این تصمیم بخشی از سیاست‌های کلی فیفا در زمینه جلوگیری از نمایش نمادهای سیاسی در رویدادهای رسمی عنوان شد. پیش از این نیز گزارش شده بود که فدراسیون فوتبال ایران برای تضمین مشارکت در رقابت‌ها، مجموعه‌ای از شرایط و درخواست‌ها از جمله تأکید بر استفاده از پرچم رسمی جمهوری اسلامی ایران را به فیفا ارائه کرده است. همچنین در گزارش‌هایی به تصمیم‌های دوره‌های پیشین، از جمله جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ قطر اشاره شده که طی آن، استفاده از برخی نمادهای مرتبط با دوره پیش از انقلاب ایران، از جمله پرچم شیر و خورشید، در ورزشگاه‌ها محدود یا ممنوع شده بود.

در ادامه این تحولات، در ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، رضا پهلوی در یک پیام ویدیویی منتشرشده در شبکه اجتماعی ایکس درباره رقابت‌های جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ اظهارنظر کرد. او در این پیام با اشاره به علاقه خود به فوتبال، بیان کرد که به گفته او «فوتبال توسط حکومت به ابزاری سیاسی علیه مردم ایران تبدیل شده است» و از هواداران خواست پرچم پرچم شیر و خورشید را در ورزشگاه‌ها و تجمعات فوتبالی به نمایش بگذارند. وی همچنین در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد که «تیم ملی واقعی ایران، مردم ایران هستند». هم‌زمان، برخی گزارش‌ها از اعمال محدودیت‌های بیشتر از سوی فیفا بر نمایش پرچم شیر و خورشید در ورزشگاه‌های میزبان جام جهانی ۲۰۲۶ حکایت داشت. همچنین ادعا شد که گروه‌هایی از ایرانیان خارج از کشور، به‌ویژه در ایالات متحده، در واکنش به این محدودیت‌ها اقداماتی برای اعتراض و یافتن روش‌هایی جهت نمایش این نماد در جریان مسابقات انجام داده‌اند.

 واکنش ایرانیان به تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ 

 ایرانیان داخل کشور 
در آستانه جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، مجموعه‌ای از گزارش‌ها و پیام‌های منتشرشده از داخل ایران نشان می‌داد که بخشی از شهروندان نگاه متفاوتی نسبت به این رویداد دارند. در این روایت‌ها که در رسانه‌های فارسی‌زبان و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد، برخی افراد در داخل کشور اعلام کردند که دیگر مانند گذشته تمایلی به دنبال کردن مسابقات تیم ملی فوتبال ایران ندارند و این تغییر نگاه را به شرایط سیاسی، اقتصادی و فضای اجتماعی کشور نسبت می‌دهند. در برخی از این پیام‌ها، جام جهانی نه صرفاً یک رویداد ورزشی، بلکه فرصتی برای «دادخواهی» و بیان اعتراضات اجتماعی توصیف شده است. در همین چارچوب، شماری از شهروندان داخل کشور در پیام‌های خود تأکید کردند که به‌دلیل تجربه‌ها و خاطرات ناشی از اعتراضات دی ماه در سال ۲۰۲۵، نگاه منفی‌تری نسبت به تیم ملی پیدا کرده‌اند و در برخی موارد حتی از کاهش علاقه یا فاصله گرفتن عاطفی از آن سخن گفته‌اند. در این روایت‌ها، پیگیری مسابقات تیم ملی برای این افراد دیگر مانند گذشته اهمیت ندارد و این موضوع با فضای کلی جامعه و تجربه‌های سیاسی و اجتماعی سال‌های اخیر پیوند خورده است.

هم‌زمان با این دیدگاه‌ها، بحث‌هایی نیز درباره استفاده از نمادهای اعتراضی در جریان مسابقات مطرح شده است. بخشی از این پیشنهادها شامل استفاده از پوشش‌های خاص، تصاویر یادبود کشته شدگان اعتراضات، یا اقدامات نمادین در هنگام پخش سرود ملی عنوان شده است. موضوع استفاده از پرچم شیر و خورشید نیز در این میان به‌عنوان یکی از محورهای بحث مطرح شده، هرچند طبق مقررات اعلام‌شده از سوی نهادهای بین‌المللی ورزشی، محدودیت‌هایی برای ورود برخی نمادهای سیاسی به ورزشگاه‌ها وجود دارد؛ محدودیت‌هایی که در دوره‌های گذشته جام جهانی نیز مورد بحث و مناقشه قرار گرفته بود.

 ایرانیان در خارج کشور 
در میان جامعه ایرانیان مقیم خارج از کشور، به‌ویژه در ایالات متحده، بحث‌هایی درباره نحوه مواجهه با تیم ملی فوتبال ایران در رقابت‌های بین‌المللی مطرح شده است. برخی از ایرانیان آمریکایی اعلام کرده‌اند که به دلیل پیوند نمادها و هویت رسمی تیم ملی با جمهوری اسلامی ایران، در حمایت از این تیم مردد بوده یا از حمایت مستقیم از آن خودداری می‌کنند. این گروه، موضوع تیم ملی را در ارتباط با زمینه‌های سیاسی و هویتی کشور مورد توجه قرار می‌دهند. در مقابل، گروهی دیگر از ایرانیان مقیم خارج بر این باورند که تیم ملی فوتبال ایران باید از مسائل سیاسی تفکیک شود و آن را نماینده بازیکنان و مردم ایران دانست، نه صرفاً حکومت. این دیدگاه بر حمایت از بازیکنان در عرصه رقابت‌های بین‌المللی، مستقل از ملاحظات سیاسی، تأکید دارد. همچنین در برخی گزارش‌ها به فضای سیاسی پیرامون حضور تیم ملی ایران در ایالات متحده و حساسیت‌های مرتبط با آن در جریان برگزاری مسابقات اشاره شده است. این گزارش‌ها نشان می‌دهند که دیدگاه ایرانیان خارج از کشور نسبت به تیم ملی یکسان نبوده و طیفی از مواضع و تفسیرهای متفاوت در این زمینه وجود دارد.

 منابع 

رده:جام جهانی فوتبال
رده:جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶