قاچاق ایران به لبنان

قاچاق ایران به لبنان، به انتقال غیرقانونی پول و سلاح به لبنان توسط ایران اشاره دارد. این فعالیت قاچاق، بخش اصلی حمایت نظامی و مالی ایران از حزب‌الله را تشکیل می‌دهد و با استراتژی گسترده‌تر ایران برای گسترش نفوذ خود در منطقه همسو است. پس از سقوط رژیم اسد و آتش‌بس بین حزب‌الله و اسرائیل، ایران با چالش‌های فزاینده‌ای در تأمین سلاح و پول برای لبنان روبرو شد. در نتیجه، تهران تلاش‌های قاچاق خود را از طریق خطوط هوایی ایران و سایر مسیرهای مخفی تشدید کرد.
بندانگشتی|آیتالله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، در کنار سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان

 حمایت مالی ایران از حزب‌الله 

ایران حامی اصلی مالی و نظامی حزب‌الله است و سلاح‌های پیشرفته و بودجه قابل توجهی را برای عملیات سیاسی و نظامی این گروه در لبنان و منطقه فراهم می‌کند. در طول سال‌ها، ایران مخفیانه مبالغ هنگفتی پول و اسلحه به حزب‌الله منتقل کرده است، با هدف تقویت توانایی‌ها و نفوذ آن. گزارش‌های استراتژیک نشان می‌دهد که تهران به دنبال افزایش توانایی حزب‌الله برای مقابله با دشمنان منطقه‌ای خود، به ویژه اسرائیل، است. حزب‌الله به عنوان مهم‌ترین متحد ایران در خاورمیانه عمل می‌کند و به عنوان یک حلقه ارتباطی حیاتی بین تهران و جنوب لبنان، جایی که این گروه مستقر است، عمل می‌کند.

 قاچاق اسلحه 
بندانگشتی|فرودگاه بین‌المللی بیروت-رفیق حریری
قاچاق سلاح از ایران به لبنان یکی از برجسته‌ترین فعالیت‌هایی است که از طریق شبکه‌های مختلف انجام می‌شود. سلاح‌های قاچاق شده به حزب‌الله شامل موشک‌های پیشرفته، پهپادها، سلاح‌های سنگین و فناوری‌های نظامی پیچیده‌ای است که در عملیات نظامی علیه اسرائیل مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ایران از روش‌های قاچاق متعددی برای تسهیل این عملیات، از جمله انتقال سلاح از طریق بنادر و فرودگاه‌های لبنان، استفاده می‌کند. گفته می‌شود فرودگاه بین‌المللی رفیق حریری بیروت یکی از نقاط کلیدی قاچاق اسلحه است. نیروی قدس، واحدی از سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نیروی نظامی اصلی اجراکننده این عملیات است. این نیرو با شبکه‌های تجاری و امنیتی در لبنان هماهنگی می‌کند تا تحویل مخفیانه و ایمن سلاح به حزب‌الله را تضمین کند. سپاه پاسداران همچنین بر امور لجستیکی نظارت دارد و حمل و نقل ایمن سلاح از طریق زمین و دریا را تضمین می‌کند.

این سلاح‌ها در درجه اول برای افزایش قابلیت‌های نظامی حزب‌الله در رویارویی با اسرائیل و سایر دشمنان به کار می‌روند.

 قاچاق پول 
ایران همچنین مقادیر قابل توجهی پول را برای حمایت از حزب‌الله قاچاق می‌کند. کمک‌های مالی ایران از طریق سه کانال اصلی به حزب‌الله می‌رسد. روش اول از طریق نیروی قدس است که در آن نفت و پول از طریق زمینی و هوایی به سوریه منتقل می‌شود و سپس نفت به شرکت‌های وابسته به حزب‌الله فروخته می‌شود و میلیون‌ها دلار درآمد ایجاد می‌کند. روش دوم شامل سفرهای هوایی است که در آن درآمد حاصل از فروش نفت ایران تحت پوشش دیپلماتیک به سفارت ایران در بیروت منتقل شده و متعاقباً به حزب‌الله تحویل داده می‌شود. روش سوم از طریق پروژه‌های اقتصادی تحت حمایت ایران است که توسط حزب‌الله ترویج می‌شود، مانند واردات گاز به سوریه و تأسیس شرکت‌های خصوصی که در بخش‌های مختلف در سراسر سوریه، لبنان، یمن و ترکیه فعالیت می‌کنند.

 قاچاق در طول آتش‌بس اسرائیل و لبنان 
بندانگشتی|هواپیمای ماهان ایر
در ژانویه ۲۰۲۵، اسرائیل شکایتی را به کمیته نظارت بر آتش‌بس بین لبنان و اسرائیل، که شامل نمایندگانی از اسرائیل، لبنان، آمریکا، فرانسه و سازمان ملل متحد است، ارائه کرد و دیپلمات‌های ایرانی و دیگران را به حمل چمدان‌های پر از میلیون‌ها دلار پول نقد از تهران و استانبول به بیروت متهم کرد. به گفته «وال استریت ژورنال»، ایران پس از کاهش نفوذ خود در سوریه پس از فروپاشی رژیم بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴، به طور فزاینده‌ای به فرودگاه بیروت متکی شده است.

این تحول پس از اعلام ممنوعیت ورود ایرانیان به خاک سوریه در ژانویه ۲۰۲۵ رخ داد.

در ۸ ژانویه، یک هواپیمای «ماهان ایر» ایرانی در فرودگاه بیروت مورد بازرسی کامل قرار گرفت، جایی که یک دیپلمات ایرانی از رعایت دستورالعمل‌های امنیتی لبنان برای بازرسی دو چمدان خود که تهران بعداً ادعا کرد حاوی اسناد رسمی و بودجه عملیاتی سفارتش بوده است، خودداری کرد.

پس از اختلال در مسیرهای زمینی مورد استفاده برای انتقال موشک‌ها و سایر تسلیحات ایرانی به حزب‌الله از طریق سوریه، ایران تلاش کرد فرودگاه بیروت را به یک مرکز تحویل جدید تبدیل کند و توافق آتش‌بس بین لبنان و اسرائیل را نقض کند.

در ۳ ژانویه ۲۰۲۵، پس از دریافت اطلاعاتی مبنی بر احتمال فرود یک هواپیمای ایرانی «ماهان ایر» در فرودگاه بیروت که حامل محموله‌های پول برای حزب‌الله بود، نیروهای امنیتی فرودگاه از خروج این محموله از فرودگاه جلوگیری کردند. مقامات لبنانی به همتایان ایرانی خود اطلاع دادند که اگر هواپیما فرود بیاید و مشخص شود که حامل پول است، این وجوه به عنوان دارایی‌های مشکوک توسط دولت لبنان مصادره خواهد شد. اسرائیل همچنین شهروندان ترکیه را به مشارکت در انتقال پول نقد از طریق هوا از استانبول به بیروت متهم کرد.

در ۱ مارس ۲۰۲۵، منابع ادعا می‌کنند که مقامات لبنانی تلاشی برای قاچاق بیش از ۲٫۵ میلیون دلار پول نقد از ایران به لبنان از طریق ترکیه، که ظاهراً برای حزب‌الله ارسال شده بود، را خنثی کردند. به دلیل محدودیت‌های فرود پروازهای غیرنظامی ایران در فرودگاه بیروت و افزایش نظارت بر پروازهای عراق، قاچاقچیان از مسیر غیرمستقیم از طریق فرودگاه صبیحه گوکچن استانبول استفاده کردند.

یک شهروند لبنانی، که با نام ام‌اچ شناخته می‌شود، با پرواز هواپیمایی پگاسوس از ترکیه وارد لبنان شد و این پول را در یک چمدان حمل می‌کرد. او در بازجویی ادعا کرد که با یک مرد ایرانی در منطقه آزاد گمرکی استانبول آشنا شده، چمدان را دریافت کرده و به تنهایی به لبنان بازگشته است. وجوه مصادره شده و این حادثه به عنوان بخشی از تلاش‌های حزب‌الله برای تطبیق تدارکات مالی خود با شرایط امنیتی تشدید شده منطقه‌ای تلقی می‌شود.

در ۱۷ مارس ۲۰۲۵، وزارت امور خارجه ایالات متحده اعلام کرد که برای اطلاعاتی که بتواند شبکه‌های مالی حزب‌الله را مختل کند، تا سقف ۱۰ میلیون دلار پاداش می‌دهد. به گفته آنها، این شبکه‌ها از فعالیت‌های غیرقانونی، از جمله هواپیماهای تجاری و غیرنظامی، برای قاچاق پول نقد از ایران استفاده می‌کنند. این پاداش افرادی را هدف قرار می‌دهد که از کارمندان فرودگاه، مأموران گمرک یا مقامات هوانوردی درگیر در این شبکه‌ها اطلاع دارند. هدف این ابتکار، محدود کردن توانایی حزب‌الله برای وارد کردن پول به لبنان، به ویژه از طریق فرودگاه بیروت و سایر بنادر، در زمانی است که این سازمان به دلیل شکست‌های اخیر و از دست دادن رهبران کلیدی با چالش‌های مالی قابل توجهی روبرو است. ایالات متحده همچنین از دولت جدید لبنان در تلاش‌هایش برای جلوگیری از بازسازی حزب‌الله حمایت می‌کند.

 جستارهای وابسته 

 تأمین مالی حزب‌الله
 روابط ایران و لبنان

 منابع 

رده:ایران
رده:حزب‌الله لبنان
رده:قاچاق
رده:مداخله حزب‌الله در جنگ داخلی سوریه