دانشگاه سطح یک کشور

دانشگاه‌های سطح یک کشور، گروهی از دانشگاه‌های ایران هستند که بر پایهٔ سطح‌بندی رسمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در بالاترین سطح (سطح یک) آموزش عالی ایران قرار دارند. 
این دانشگاه‌ها به عنوان نهادهای سیاست‌گذار، پیشرو و مأموریت‌دار در زمینهٔ توسعهٔ علمی، پژوهشی و بین‌المللی کشور شناخته می‌شوند.

این سطح‌بندی با رتبه‌بندی سالانه دانشگاه‌ها تفاوت دارد و بر اساس شاخص‌های مأموریت‌محور وزارت علوم، شامل جایگاه دانشگاه‌های جامع، مادر و تراز اول کشور است.

 فهرست دانشگاه‌های سطح یک کشور 
بر پایهٔ مصوبهٔ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و صورت‌جلسهٔ چهل‌ویکمین اجلاس رؤسای دانشگاه‌های سطح یک کشور در سال ۱۴۰۳، فهرست این دانشگاه‌ها به شرح زیر است:

 دانشگاه تهران
 دانشگاه صنعتی شریف
 دانشگاه علم و صنعت ایران
 دانشگاه شهید بهشتی (دانشگاه ملی ایران)
 دانشگاه شهید چمران اهواز (دانشگاه جندی‌شاپور)
 دانشگاه فردوسی مشهد
 دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران)
 دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
 دانشگاه تربیت مدرس
 دانشگاه علامه طباطبایی
 دانشگاه شیراز
 دانشگاه صنعتی اصفهان
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تبریز
 دانشگاه شهید باهنر کرمان

 جایگاه و مأموریت 
دانشگاه‌های سطح یک کشور، به عنوان نهادهای مرجع سیاست‌گذاری آموزش عالی، وظیفهٔ تدوین راهبردهای علمی و همکاری در تصمیم‌سازی‌های کلان را بر عهده دارند. 
این دانشگاه‌ها از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مأموریت دارند تا در محورهای زیر فعالیت کنند:
 توسعهٔ همکاری‌های علمی و بین‌المللی؛ 
 ایفای نقش محوری در حل مسائل ملی و منطقه‌ای؛ 
 گسترش مرزهای دانش از طریق پژوهش‌های بنیادین و فناورانه؛ 
 الگوسازی برای سایر دانشگاه‌ها در حوزه‌های آموزشی، فرهنگی و مدیریتی.

 پیشینه 
سطح‌بندی دانشگاه‌های کشور در دههٔ ۱۳۹۰ توسط دفتر سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی آموزش عالی وزارت علوم آغاز شد. 
در نخستین سطح‌بندی رسمی، دانشگاه‌های بزرگ کشور در چهار سطح (۱ تا ۴) تقسیم شدند. 
سطح یک شامل دانشگاه‌های جامع با بیشترین گسترهٔ علمی، پژوهشی و بین‌المللی بود که از آن زمان تاکنون به عنوان دانشگاه‌های مرجع ملی شناخته می‌شوند.

 اجلاس رؤسای دانشگاه‌های سطح یک 
رؤسای این دانشگاه‌ها به صورت دوره‌ای در اجلاس‌هایی که با حضور وزیر علوم برگزار می‌شود، شرکت می‌کنند. 
این نشست‌ها با هدف تبادل نظر دربارهٔ سیاست‌های کلان آموزش عالی، پژوهش، فناوری و مسائل ملی برگزار می‌شود. 
چهل‌ویکمین اجلاس در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد و طی آن، دانشگاه شهید چمران اهواز نیز به جمع دانشگاه‌های سطح یک کشور پیوست.

 تفاوت سطح‌بندی و رتبه‌بندی 
در حالی که رتبه‌بندی دانشگاه‌ها بر پایهٔ شاخص‌های کمی مانند تولید علم، استنادها و شاخص‌های بین‌المللی (QS، ISC و...) انجام می‌شود، 
سطح‌بندی دانشگاه‌ها بر اساس مأموریت، تنوع رشته‌ها، ساختار علمی و نقش ملی آن‌ها تعیین می‌گردد و جنبهٔ اداری و سیاستی دارد.

 جستارهای وابسته 
 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (ایران)
 آموزش عالی در ایران
 دانشگاه‌های ایران
 دانشگاه کردستان
 سطح‌بندی دانشگاه‌ها در ایران
 دانشگاه شهید چمران اهواز

 منابع 

رده:دانشگاه‌های ایران
رده:آموزش عالی در ایران
رده:وزارت علوم، تحقیقات و فناوری