سوئومن موتوری‌تهداس

سوئومن موتوری‌تهداس (به فنلاندی: Suomen Moottoritehdas Oy) یک شرکت صنایع فلزی فنلاندی بود که در سال ۱۹۲۰ تأسیس شد و در شهر واسا فعالیت می‌کرد. این شرکت موتورهای درون‌سوز قایق (sisämoottori) و موتورهای زمینی با نام تجاری المپیا تولید می‌کرد.Wickström ja Olympia - vaasalaiset kilpakumppanit, Tekniikka & Talous 7.10.2015 Kaksi vaasalaista moottorivalmistajaa hallitsi Suomen venemoottorimarkkinoita puoli vuosisataa, Kauppalehti 2.9.2018 |trans-title=دو موتور‌ساز اهل واسا به مدت نیم قرن بر بازار موتور قایق فنلاند مسلط بودند

بنیان‌گذاران این شرکت شامل مدیرعامل «ادوین سوندولم»، طراح «آدولف اندرسون» و برادرش «آروید اندرسون» (مسئول تولید) بودند که پیش از آن در کارخانه موتور‌سازی ویکستروم (Wickström) در واسا کار می‌کردند. موتورهای تولیدی این کارخانه به افتخار بازی‌های المپیک تابستانی ۱۹۲۰ آنتورپ که در سال تأسیس شرکت برگزار می‌شد، «المپیا» نام‌گذاری شدند.

در دهه ۱۹۲۰، این شرکت بر روی توسعه محصول سرمایه‌گذاری کرد و موتورهای آن از نظر فنی نسبت به رقبای دیگر پیشرفته‌تر محسوب می‌شدند. در سال ۱۹۲۷، سبد محصولات شرکت شامل ۷ نوع موتور بود که تا سال ۱۹۳۴ به ۱۹ نوع افزایش یافت. در سال ۱۹۳۰، موتور سری F توسعه یافت که مجهز به هر دو سیستم استارت برقی و مگنتو بود. در همان زمان، موتورهای این شرکت دارای کارتر، پوسته کلاچ و محفظه محافظ چرخ لنگر ریخته‌گری شده از آلیاژهای سبک بودند. در دهه ۱۹۳۰، این شرکت یک موتور دو سیلندر از نوع موتور تخت (PA) با قدرت ۲۱ اسب بخار برای پمپ‌های آتش‌نشانی طراحی کرد. از موتور PA به عنوان موتور قایق نیز استفاده می‌شد و در سال ۱۹۳۲، شرکت یک سیستم انتقال قدرت «اینبورد-اوت‌بورد» (I/O drive) برای اتصال موتور به پروانه قایق توسعه داد. در سال ۱۹۳۵، کارخانه یک سیستم پروانه با قابلیت چرخش ۳۶۰ درجه و قابلیت بالا و پایین رفتن برای نیروی دریایی فنلاند تولید کرد. در سال ۱۹۳۳، یک موتور شش سیلندر (Olympia 6AT) برای کامیون‌های سیسو طراحی شد، اما این موتور غیرقابل اعتماد از آب درآمد.

در سال‌های جنگ، به دلیل توقف واردات قطعات یدکی از خارج، این شرکت به تولید گلوله و قطعات یدکی برای برندهای مختلف خودرو روی آورد. پس از جنگ، در چارچوب غرامت‌های جنگی، محصولاتی نظیر ماشین بخار و دو موتور ثابت ۲۵ اسب بخاری برای کشتی تحقیقاتی ضد‌مغناطیسی «زارجا» (Zarja) ساخته شد. در این موتورهای خاص، فقط بوش سیلندر و سرسیلندر از چدن ساخته شده و پوسته بیرونی موتور از جنس برنج بود. در اواخر دهه ۱۹۵۰، شرکت از موتورهای سوپاپ تخت به موتورهای سوپاپ رو با مصرف سوخت کمتر تغییر مسیر داد. در اوایل دهه ۱۹۶۰، تولید نسخه‌های دیزل از موتورهای نفتی آغاز شد.

در دهه ۱۹۵۰، با برق‌رسانی به مناطق روستایی و گسترش استفاده از تراکتور، تقاضا برای موتورهای زمینی کاهش یافت و سهم موتورهای قایق در تولید افزایش یافت. در اواخر دهه ۱۹۵۰، موتورهای «مرکزی» (Inboard) تولید این کارخانه با رقابت شدید موتورهای آویز (Outboard) خارجی روبرو شدند؛ همزمان قایق‌های سنتی چوبی جای خود را به قایق‌های فایبرگلاس دادند. در تولید موتورهای مرکزی، این شرکت دیگر توان رقابت قیمتی با سازندگان خارجی، به ویژه یانمار ژاپن و ولوو پنتا سوئد را نداشت.

در سال ۱۹۶۸، خانواده بنیان‌گذار شرکت را به «آکه هود» فروختند. تولید موتور در نتیجه بحران نفتی ۱۹۷۳ متوقف شد، اما کارخانه تا سال ۱۹۸۹ با انجام کارهای پیمانکاری، تولید قطعات یدکی موتور و تجهیزات قایق به فعالیت خود ادامه داد. در مجموع، بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۷۶، تعداد ۱۸٬۲۲۰ دستگاه موتور المپیا تولید شد. امروزه در محل سابق کارخانه در شهر واسا، مجتمع «المپیاکورتلی» (محله المپیا) قرار دارد و خیابانی نیز به نام «المپیاکاتو» نام‌گذاری شده است.

 منابع 

 برای مطالعه بیشتر 
 Rauno Grönbacka: Marakatteja ja kissanpäitä: داستان کارخانه‌های موتور‌سازی واسا. واسا ۲۰۱۴. 

 پیوند به بیرون 
 نشریات کوچک شرکت Suomen Moottoritehdas Oy در مجموعه‌های دیجیتال کتابخانه ملی

رده:تاریخ واسا
رده:شرکت‌های صنایع فلزی سابق فنلاند
رده:تولیدکنندگان موتور
رده:شرکت‌های مستقر در واسا