نسخه خطی تری‌نیسینگهه

بندانگشتی|تری‌نیسینگهه یانترا
تری‌نیسینگهه (به تایلندی: ตรีนิสิงเห، به معنای تحت‌اللفظی «سه شیر») یک نسخه خطی مهم تایلندی در حوزه علوم غیبی است. این اثر جزو گروه پنج نسخه خطی اصلی لوب فونگ («پاک‌کننده پودر») به‌شمار می‌رود. نسخه خطی تری‌نیسینگهه اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا دانش بنیادی لازم برای درک نمودارها و محاسبات عددی در سیستم یانترا را ارائه می‌دهد و همچنین به توضیح منشأ برخی اعداد و نمادهایی که در یانترا ظاهر می‌شوند می‌پردازد.

نسخه خطی تری‌نیسینگهه شامل پنج بخش اصلی است: ادای احترام به استادان، نگارش آتتاراثاسامونکون (مجموعه دوازده عدد مبارک)، منشأ این نظام عددی، روش‌های ضرب و تقسیم اعداد مبارک، و دستورالعمل‌های استفاده از پودرهای تری‌نیسینگهه و یانتراهای مرتبط با آن.

در مقایسه با سایر نسخه‌های خطی لوب فونگ، نسخه‌های اصلی ترینیسینگه نسبتاً نادر هستند. در کتابخانه ملی تایلند، تنها نه نسخه خطی شناسایی شده است که چهار مورد از آنها نمایانگر سنت‌های متنی متمایز هستند و بنابراین چهار نسخه را تشکیل می‌دهند.

 نقش 
نسخه خطی تری‌نیسینگهه، که از دیرباز در تاریخ تایلند شناخته شده، همواره نقشی فراتر از یک متن صرف داشته است. این اثر نه تنها به‌عنوان یک سند تاریخی، بلکه به‌عنوان مخزنی گسترده از دانش‌های باستانی مورد احترام بوده و تأثیر عمیقی بر فرهنگ و جامعه تایلند گذاشته است. در این نسخه می‌توان ردپای علوم متنوعی را یافت: از مباحث پیچیده ریاضی و محاسبات نجومی گرفته تا اصول ستاره‌شناسی، روش‌های درمانی در پزشکی سنتی و آموزه‌های استراتژیک و نظامی که حکایت از درک عمیق مردمان آن زمان از جهان پیرامونشان دارد. ارزش این نسخه نه تنها در محتوای علمی آن، بلکه در نقش آموزشی و فرهنگی آن برای نسل‌های مختلف تایلند است، چرا که به‌عنوان پلی میان دانش باستانی و تجربه‌های عملی، همواره منبعی الهام‌بخش برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به تاریخ و علوم سنتی باقی مانده است.

در ریاضیات باستانی، این نسخه خطی به کاربرد مقادیر ثابت در ساخت یانتراهای عددی اشاره دارد و روش‌های تقسیم را شبیه محاسبات بر پایه اعداد توضیح می‌دهد. در نجوم پایه، اعدادی که نماینده اجرام آسمانی و نیروهای مربوط به آن‌ها هستند مشخص شده‌اند. جداول یانتراهای تری‌نیسینگهه نیز از نمودارهای طالع‌بینی بر اساس حرکت خورشید در طول دایره البروج توسعه یافته‌اند.

در حوزه علوم غیبی، این نسخه خطی با نگارش یانتراها، وردهای جادویی و ساخت طلسم‌های محافظتی مرتبط است. نمونه‌هایی از کاربرد عملی آن شامل ساخت خانه، نصب معابد روح‌ها و حتی ادغام با نسخه‌های خطی پزشکی سنتی برای انجام روش‌های درمانی است.

در میان عموم مردم، این نسخه خطی بیشتر به شکل یانترا تری‌نیسینگهه شناخته می‌شود. این یانترا به صورت دو مربع هم‌پوشان دیده می‌شود که به یک شبکه ۱۲ خانه‌ای تقسیم شده است. هر خانه شامل یک عدد است و چهار خانه مرکزی همگی عدد ۵ را در خود دارند. شکل رایج و منتشر شده این یانترا امروزه استاندارد شده است، اما در گذشته می‌توانست به صورت‌های مختلفی رسم شود.

 منابع 

رده:علوم خفیه
رده:فرهنگ در تایلند