فهرست نبردهای شاهنشاهی ساسانی

این مقاله فهرستی از جنگ‌ها و نبردهای شاهنشاهی ساسانی با دولت‌های همسایه می‌باشد.

 از ابتدا تا ۶۳۲ م 
سالنام نبردمکانشاهنشاه ساسانیمخالفانپادشاه دشمننتیجه۲۴ آوریل ۲۲۴ میلادینبرد هرمزگانمناطق تحت تسلط اشکانیاناردشیر بابکانشاهنشاهی اشکانیاردوان پنجمپیروزیمتن کارنامه اردشیر بابکان با حروف لاتین۲۴۳ میلادینبرد رأس‌العینمیان‌روداناردشیر بابکانامپراتوری رومگوردیان سومشکست۲۵۲ میلادیمحاصره نصیبین (۲۵۲)نصیبینشاپور یکمامپراتوری رومنامعلومپیروزیA Journey to Palmyra: Collected Essays to Remember Delbert R. Hillers "Sometime in the middle of the century, Shapur took possession of Armenia and invaded Roman Mesopotamia. Nisibis and Charrae fell into his hands"۲۵۲ میلادینبرد باربالیسوسمیان‌رودانشاپور یکمامپراتوری رومپیروزیThe Cambridge Ancient History: Volume 12, The Crisis of Empire, AD 193-337, "He captured several tomns and then destroyed a Roman army of 60000 men at Barbalissus (Balis) on the large bend of the Euphrates to the north."Maria Brosius, The Persians, (Routledge, 2006), 145.۲۵۶ میلادیمحاصره دورا اروپوس (۲۵۶)سوریهشاپور یکمامپراتوری رومپیروزیEncyclopaedia Iranica "The siege of Dura Europos. The Sasanian siege of Dura Europos in 256 brought an end to the town’s existence and immobilized Šāpūr’s army for several months. The determined resistance put up by the inhabitants forced the assailants to adopt various siege tactics, which eventually resulted in conquest of the city"۳۲۵ مجنگ شاپور دوم با اعرابمیان‌رودان، عربستانشاپور دوماعرابقروة ابن مخلبپیروزی۴۲۱–۴۲۲ مجنگ ایران و روم (۴۲۱–۴۲۲)نور شیراکانبهرام گوربیزانستئودوسیوس دوموضع موجود قبل از جنگDictionary of Wars "In some minor battles in mesopotamia, Bahram's forces suffered defeat, and the king agreed to peace terms in which Christianity was tolerated throughout the Persian Empire. In turn, the Romans agreed to tolerate Zoroastrianism, the religion of Persia."۴۴۰ مجنگ ایران و روم (۴۴۰)خاور نزدیکیزدگرد دومبیزانستئودئوس دومپیروزی۵۰۶–۵۰۲ مجنگ آناستازیمیان‌رودان، آناتولیقباد یکمبیزانسآناستاسیوس یکمپیروزی۵۲۶ – ۵۳۲ مجنگ ایبریمیان‌رودان، قفقازقباد یکمبیزانس، آکسوم، غسانیانژوستین یکمپیروزیa history of the jews in babylonia v. later sasanian times " Kavad’s last campaign was hardly decisive. Given the troubles he had had to overcome at home and on other frontiers, however, he had achieved a signal victory simply by holding his own. "۵۶۱–۵۴۱ مجنگ لازستانگرجستانخسرو انوشیروانبیزانس، لازستانژوستینین یکمپیروزیThe Persian Empire: A Historical Encyclopedia (2 volumes): A Historical... "When the war finally ended, the Persian Sasanians had triumphed, forcing the Byzantine emperor to pay 400 pounds of gold annually."۵۵۷ منبرد بخارابخارا، سغدخسرو انوشیروانهپتالیاننامشخصپیروزی۵۷۱-۵۶۹ میلادی تهاجم ترکان به شاهنشاهی ساسانی (۵۶۹-۵۷۱)خراسان، فرارود، تخارستانخسرو انوشیرواننخستین خاقانات ترکایستمی خانپیروزیSTUDIA IRANICA. CAHIER 46, THREE NEGLECTED SOURCES OF SASANIAN HISTORY, IN THE REIGN OF KHUSRAW ANUSHIRVAN, Michael Richard JACKSON BONNER, ASSOCIATION POUR L'AVANCEMENT DES ÉTUDES IRANIENNES PARIS 2011 p.106۵۷۶-۵۷۰ میلادیلشکرکشی خسرو انوشیروان به خزرهاقفقاز،دربندخسرو انوشیروانخزرها، نخستین خاقانات ترک(رهبر ناشناس خزر)، ایستمی خانپیروزیآرتور کریستن سن. ایران در زمان ساسانیان. ترجمه رشید یاسمی. ص. ۲۶۶.۵۷۰–۵۷۸ میلادینبرد ایران و اتیوپییمن، دریای سرخخسرو انوشیروانامپراتوری آکسوم، بیزانسمسروق بن عبرههپیروزی۵۷۲–۵۹۱ مجنگ ایران و روم (۵۹۱–۵۷۲)میان‌رودان، ارمنستانهرمز چهارمبیزانسشکست۵۸۸–۶۸۹ ماولین نبرد ایران و ترکانخراسان بزرگ، فرارودهرمز چهارمخاقانات غربی ترک، هپتالیانساوه شاهپیروزیرضا، عنایت الله. ایران و ترکان در روزگار ساسانیان. ص ۹۲ تا ۱۰۵۵۸۹–۵۹۱جنگ داخلی ساسانیانمناطق تحت تسلط ساسانیانخسروپرویزساسانیان شورشیبهرام چوبینپیروزی خسروپرویز۶۱۹ مدومین نبرد ایران و ترکانآسیای میانهخسروپرویزخاقانات غربی ترک، هپتالیانتون جبغو خانپیروزیhttp://en.wikipedia.org/wiki/Second_Perso-Turkic_War۶۰۲ تا ۶۲۸ منبرد ۲۵ ساله ایران و رومسومین جنگ ایران و ترکانقفقاز، میان‌رودان، آناتولی، مصرخسروپرویزبیزانس، تانگ، خاقانات ترک، خزرها شکست ۶۲۸–۶۳۲ مجنگ داخلی ساسانیان (۶۲۸–۶۳۲)ایرانشهریزدگرد سومانجمن پارسیگ، انجمن نیمروزانجمن پهلویپیروزی

 نبردها با اعراب، از ۶۳۳ م تا سقوط 
سالنام نبردمکانشاهنشاه ساسانیمخالفانپادشاه دشمننتیجهآوریل ۶۳۳ م / محتملا ۶۲۹ منبرد زنجیرکویتیزدگرد سومخلافت راشدینابوبکرشکستپیرنیا، ص ۳۵۸ و ۳۵۹ژانویه ۶۳۴نبرد فراضمیان‌رودانیزدگرد سومخلافت راشدینابوبکرشکستMichael G. Morony, Iraq After the Muslim Conquest, (Gorgias Press, 2005), 225.نبرد پلبابلیزدگرد سومخلافت راشدینعمرپیروزینوامبر ۶۳۶ میلادینبرد قادسیهمیان‌رودانیزدگرد سومخلافت راشدینعمرشکست۶۴۲ منبرد نهاونددر نزدیکی هگمتانهیزدگرد سومخلافت راشدینعمرشکستDictionary of Islamic Architecture By Anderew Petersen pg.120سقوط ساسانیانA Short History of Syriac Literature By William Wright. pg 44

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 فهرست شورش‌ها و جنگ‌های داخلی دوران ساسانی
 گاه‌شمار ساسانیان
 شاهنشاهی ساسانی
 تاریخ ساسانیان

 یادداشت 
 الف. ^ اعراب، طی ۶۸ نبرد و در ۲۱ سال ایران را تسخیر کردند. اما در اینجا به مهمترین نبردها اشاره شده‌است.

 پانویس 

 منابع 
 CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org

 پیوند به بیرون 

 Cataphracts and Siegecraft - Roman, Parthian and Sasanid military organisation.
 
 
 

رده:تاریخ نظامی شاهنشاهی ساسانی
رده:جنگ‌های ایران باستان
رده:جنگ‌های ایران
رده:جنگ‌های شاهنشاهی ساسانی
رده:شاهنشاهی ساسانی
رده:فهرست‌های شاهنشاهی ساسانی
رده:فهرست‌های مربوط به تاریخ ایران
رده:فهرست‌های نظامی ایران