مهد علیا (لقب)

بندانگشتی|ملک‌جهان خانم، مادر ناصرالدین شاه قاجار، آخرین و معروف‌ترین مهد علیا بود.
مهد علیا لقبی بود که به مادرِ بزرگان، به زنان بسیار قدرتمند و صاحبان قدرت و شاهان در ایران می‌دادند. لقب مهد علیا در هر دوره فقط به یک شخص اعطا می‌شد. این لقب نخستین بار در دربار تیموریان برای گوهرشادبیگم استفاده شد و بعداً در دورهٔ صفویه برای مادران شاهان به کار رفت و بعد از آن برای مادر شاهان و ولیعهدها در ایران استفاده می‌شد. مادر ناصرالدین شاه، ملک‌جهان خانم آخرین کسی بود که از این لقب استفاده کرد. پس از او هیچ‌کس، مادر مظفرالدین شاه را به این نام نخواند، لقب مادر محمدعلی شاه نیز ام‌الخاقان بود و مادر احمد شاه لقبی نداشت. به جز اینان برخی زنان مانند، خانش بیگم صفوی و یکی از همسران بهاالله، فاطمه، لقب مهد علیا داشتند.

زنانی که این لقب رو داشتند
●گوهرشاد بیگم همسر شاهرخ.

●سلجوق شاه بیگم همسر اوزون حسن مادر سلطان خلیل و سلطان یعقوب.

●عالم شاه بیگم مادر شاه اسماعیل یکم

●تاجلو بیگم همسر شاه اسماعیل و مادر شاه تهماسب.

●سلطانم بیگم همسر شاه تهماسب مادر اسماعیل دوم و محمد خدابنده.

●مهین بانو خانم دختر شاه اسماعیل اول و خواهر شاه تهماسب.

●خانش بیگم بزرگترین دختر شاه اسماعیل اول و خواهر شاه تهماسب

●پریخان خانم دختر شاه تهماسب و خواهر شاه اسماعیل دوم و محمد خدابنده.

●خیرالنسا بیگم همسر محمد خدابنده و مادر شاه عباس بزرگ.

●زینب بیگم دختر شاه تهماسب خواهر شاه اسماعیل دوم و محمد خدابنده عمه شاه عباس بزرگ و شاه صفی.

●شاهزاده بیگم دختر عمو و همسر شاه عباس اول

●زبیده بیگم دختر شاه عباس بزرگ

●راضیه بیگم دختر شاه سلطان حسین همسر اصلی نادرشاه

●مهدعلیا خانم همسر صادق خان زند و مادر جعفر خان زند.

●جیران مادر آغامحمدخان و میرزا حسینقلی‌خان جهانسوز قاجار و مادربزرگ فتحعلی‌شاه

●آسیه خانم همسر میرزا حسینقلی‌خان جهانسوز قاجار و همسر آغامحمدخان و مادر فتحعلی شاه.

●آسیه خانم دولو دختر فتحعلی خان دولو قاجار و همسر فتحعلی شاه و مادر عباس میرزا و علی میرزا ظل السلطان .

●ننه خانم بارفروش همسر فتحعلی شاه. 

●گلین خانم همسر عباس میرزا و مادر محمد شاه.

●ملک جهان خانم همسر محمد شاه و مادر ناصرالدین شاه

 جستارهای وابسته 
 والده سلطان
 پادشاه بیگم
 ملکه مادر

 منابع 

رده:عنوان‌ها در ایران
رده:ملکه‌های مادر