فهرست شهرهای جدید ایران

بندانگشتی|چپ|220px|نقشه پراکندگی شهرهای جدید (نوین شهرهای) ایران
شهر جدید (نوین شهر) شهری است که از ابتدا ساخت آن برنامه‌ریزی شده و معمولاً در زمین‌هایی ساخته شده که پیشتر بدون استفاده بودند. در ایران امروزی بیش از ۲۰ شهر جدید ساخته شده یا در حال ساخت می‌باشند که اکثراً اطراف کلان‌شهرها مانند تهران، مشهد، اصفهان، کرج، شیراز، تبریز، اهواز و اراک قرار گرفته‌اند. آمار نشان می‌دهد در پی جهش قیمت مسکن در کلانشهرها و افزایش امکانات در نوین شهرها، تقاضای سکونت در شهرهای جدید اطراف آنها به میزان دو برابر میانگین ۲۳ ساله افزایش یافته‌است. شرکت مادر تخصصی عمران شهرهای جدید مسئول ایجاد شهرهای جدید (نوین شهرها) در ایران است.

در حال حاضر ۱۷ شهر جدید دولتی با تخمین حدود ۴ میلیون جمعیت در ۴۰ هزار هکتار زمین دولتی (مطابق طرح‌های مصوب) در حال ایجاد هستند و در این شهرها ۸۰۰ هزار نفر سکنی گزیده‌اند و پیش‌بینی می‌شود جمعیت آن‌ها تا ۵ سال آینده به بیش از ۲٫۵ میلیون نفر برسد. ۱۳ شهر جدید دیگر نیز در حال ساخت یا در مرحله مطالعات هستند. هم‌اکنون پرند پرجمعیت‌ترین شهر جدید کشور است و پس از آن، شهرهای اندیشه ،صدرا، فولادشهر، سهند، بهارستان، پردیس، مهستان و گلبهار در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

 تاریخچه 
تجربه ساخت شهرهای جدید (نوین شهرها) در بسیاری از کشورها در قرن بیستم و بیست و یکم وجود دارد. برخی از این نوین شهرها شهرت جهانی دارند مانند آنکارا در ترکیه، واشینگتن در آمریکا، دهلی نو در هندوستان، کانبرا در استرالیا، ابوظبی در امارات، برازیلیا در برزیل و …
طرح احداث شهرهای جدید (نوین شهرها) در اسفند ۱۳۶۴ در دوران ریاست جمهوری آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و در دولت میرحسین موسوی به تصویب هیئت وزیران رسید و به منظور سیاست‌گذاری، مدیریت و راهبری جهت تحقق اهداف، شرکت مادر تخصصی عمران شهرهای جدید در خرداد سال ۱۳۶۸ تشکیل گردید. سپس شرکت‌های وابسته برای پیگیری طراحی، احداث و مدیریت هر شهر جدید تأسیس شد.
در دولت نهم در زمان ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد و وزارت محمد سعیدی کیا، با مطرح شدن مسکن مهر، بیشترین فعالیت این شرکت به این حوزه معطوف شد تا جایی که بسیاری از مطالعات و طرح‌های قبلی به منظور ایجاد مسکن مهر و شعار مسکن ارزان برای مستضعفین، کنار گذاشته شد و انبوه‌سازی که خود ارزش اصلی گردیده بود، کیفیت و هزینه را در حاشیه قرار داد. طبق اظهارات محمد سعیدی کیا به موجب این طرح می‌بایست یک میلیون و پانصد هزار واحد مسکونی برای قشر کم درآمد و ضعیف جامعه احداث شده و به مردم واگذار شود.http://dolat.ir/detail/176477http://www.asriran.com/fa/news/30531/یک-میلیون-و-۵۰۰-هزار-خانوار-فاقد-مسکن
در دولت یازدهم و در دورهٔ ریاست جمهوری حسن روحانی و وزارت عباس آخوندی، وزیر مخالفت‌های بسیاری با طرح مسکن مهر کرد، ولی با تمام مخالفت‌ها بیان کرد به تعهدات پیشین در مسکن مهر پایبند است. طرح اقدام ملی مسکن نیز در نوین شهرها در حال اجرا می‌باشد.http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13920801000561

 فهرست 
 شهرهای جدید نسل نخست 
 رتبه نام شهر شهر مادر استانجمعیت ۱۳۹۵جمعیت ۱۳۹۸ رتبه در استانبر اساس آمار سال ۱۳۹۵ تغییر۱ پرند تهران تهران ۹۷٬۴۶۴۱۵۹٬۳۵۰ ۱۳ ۲ اندیشه تهران تهران ۱۱۶٬۰۶۲۱۳۱٬۳۹۴ ۱۱ ۳ صدرا شیراز فارس ۹۱٬۸۶۳۱۲۲٬۲۲۶ ۶ ۴ فولادشهر اصفهان اصفهان ۸۸٬۴۲۶۱۲۱٬۳۲۲ ۶ ۵ پردیس تهران تهران ۷۳٬۳۶۳۱۱۴٬۲۴۹ ۱۶ ۶ بهارستان اصفهان اصفهان ۷۹٬۰۲۳۹۵٬۴۳۱ ۱۲ ۷سهند تبریز آذربایجان شرقی ۸۲٬۴۹۴۹۳٬۲۸۵ ۷ ۸ گلبهار مشهد خراسان رضوی ۳۶٬۸۷۷۵۳٬۵۰۴ ۱۳۹ مهستان کرج البرز ۴۲٬۱۴۷۴۹٬۴۱۷ ۱۰۱۰ عالی‌شهر بوشهر بوشهر ۲۳٬۱۷۸۳۱٬۰۷۴ ۸۱۱ مهاجران اراک مرکزی ۲۰٬۳۴۶۲۱٬۹۴۴ ۱۰۱۲ مجلسی اصفهان اصفهان ۹٬۳۶۳۱۱٬۰۲۸ ۲۳ ۱۳ بینالود مشهد خراسان رضوی ۵٬۶۳۵۶٬۰۶۳ ۵۰۱۴ شیرین‌شهر اهواز خوزستان ۳۹۵ ۴۴۵ —۱۵ علوی بندرعباس هرمزگان ۱۷۴۳۸۸ —۱۶ رامین اهواز خوزستان ۴۸ ۳۱۱ —۱۷ رامشار زابل سیستان و بلوچستان ۶۲ ۲۴۵ —

 شهرهای جدید نسل نوین 
عمده شهرهای جدید موجود در کشور عمدتاً بر پایه اقتصاد خدمات محلی و نیز در ارتباط با مناطق صنعتی مجاور شکل گرفته‌اند. با این حال به نظر می‌رسد همچنان پهنه‌های دیگر ایران، دارای استعداد فراوان در ایجاد شهرهای جدید با کارکردهای اقتصادی دیگری همچون کشاورزی، آموزشی و تحقیقاتی، فناوری‌های نو، بازرگانی، جهانگردی، گردشگری و … باشد، به گونه ای که امکان اسکان پایدار از یک سو و حفظ اراضی ارزشمند طبیعی با رعایت الزامات آمایش سرزمین از سویی دیگر فراهم شود. در این زمینه ایجاد شهرهای جدید کوچک، می‌تواند سبب مهار رشد فزاینده شهرک‌های قارچ گونه و نیز سکونتگاه‌های غیررسمی شود. این ایده نیازمند مکان‌یابی نسل دوم شهرهای جدید در کشور است.
 ردیف نام شهر شهر مادر استان۱ خوارزمی تهران سمنان۲ لتیان تهران تهران۳ ایوانکی تهران سمنان۴ شهریار تبریز آذربایجان شرقی۵ حورا همدان همدان ۶ امیرکبیر اراک مرکزی۷ زاگرس سنندج کردستان۸ تیس چابهار سیستان و بلوچستان۹ تابناک لامرد فارس۱۰ پارس عسلویه بوشهر۱۱ کوشک پارسیان هرمزگان۱۲ مکران جاسک هرمزگان

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 فهرست شهرهای جدید
 شرکت مادر تخصصی عمران شهرهای جدید

 منابع 

 
 
 
 

رده:جوامع طراحی‌شده