فهرست رؤسای مجلس شورای ملی

فهرست رؤسای مجلس شورای ملی، فهرستی از افرادی است که در جریان جنبش مشروطه و بر پایه اولین قانون اساسی ایران در ۸ دی ۱۲۸۵ خورشیدی به سمت ریاست مجلس شورای ملی برگزیده شده‌اند. اولین رئیس مجلس شورای ملی مرتضی‌قلی صنیع‌الدوله و آخرین آن‌ها جواد سعید بود. در برخی موارد این پست به صورت متوالی در اختیار یک فرد قرار گرفته‌است؛ برای مثال حسین دادگر سه دوره متوالی (دوره هفتم، دوره هشتم و دوره نهم) برای این سمت انتخاب شد.

مطابق ماده ۲۵ قانون انتخابات مجلس شورای ملی، شیوهٔ رای‌گیری در این انتخابات به صورت رأی‌گیری مخفی بود.

تا پیش از ریاست رضا حکمت در دوره پانزدهم (۱۳۲۶ خورشیدی)، مدت زمان هر دوره، دو سال بود که پس از آن به چهار سال ارتقاء یافت و در نتیجه زمان ریاست بر مجلس شورای ملی برای هر منتخب مردمی، دو برابر گشت.

شاکله مجلس شورای ملی از ابتدای شکل‌گیری تا سال ۱۳۲۸ (دوره پانزدهم) به صورت تک‌مجلسی بود اما پس از آن به شکل مجلس نمایندگان درآمد. محل برگزاری جلسات مجلس شورای ملی در عمارت بهارستان که در گذشته با نام ساختمان مجلس شورای ملی شناخته می‌شد، قرار داشت.

آخرین دوره مجلس شورای ملی مربوط به دوره بیست و چهارم و به ریاست جواد سعید بود که تا اوائل انقلاب ۱۳۵۷ ایران ادامه پیدا کرد و در نهایت منجر به انحلال آن و ایجاد شورای انقلاب اسلامی گشت. این شورا پیش از تأسیس مجلس شورای اسلامی نهاد قانون‌گذار در ایران به‌شمار می‌آمد که ریاست آن در ابتدا بر عهده مرتضی مطهری بود و پس از درگذشت او سید محمود طالقانی جای او را گرفت و با درگذشت وی، ابوالحسن بنی‌صدر به ریاست آن رسید. سرانجام با انحلال این شورا، مجلس شورای اسلامی در ۷ خرداد ۱۳۵۹ افتتاح گردید.

از زمان صدور فرمان مشروطیت در سال ۱۲۸۵ خورشیدی تا انقلاب ۱۳۵۷ ایران، در مجموع ۲۴ دوره مجلس شورای ملی تشکیل شد که البته در میان برخی از این دوره‌ها ایام فترت پیش می‌آمد و ایران بدون مجلس می‌ماند. در مجموع، این مجلس در دوره ۷۲ ساله خود، توسط هفده نفر ریاست شد.

 فهرست 
+راهنمادر زمان حکومت قاجاردر زمان حکومت پهلوی
+ردیفرئیس مجلسدوره‌هاآغاز دورهپایان دورهتعداد اعضاءرئیس حکومتنامحوزهٔ انتخابیهنگارهپیوند=پرونده:State Flag of Iran (1924).svg|30x30پیکسل دولت عِلّیه ایران (۱۲۸۵–۱۳۰۴) پیوند=پرونده:Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg|جایگزین=|21x21پیکسل۱مرتضی‌قلی صنیع‌الدولهتهرانپیوند=پرونده:Photo of Mortez Qholi Khan Hedayat (Sani-al-dowleh) the First Chairman of the First Majlis Shora Melli.jpg|وسط|130pxاول۱۴ مهر ۱۲۸۵۲ تیر ۱۲۸۷۱۵۶مظفرالدین‌شاه
محمدعلی‌شاه۲محمود علامیر (احتشام‌السلطنه)تهرانپیوند=پرونده:Mirza Mahmoud Khan.jpg|وسط|130px۳میرزا اسماعیل‌خان ممتازالدولهاراکپیوند=پرونده:Ismail mumtaz sm.jpg|وسط|130px۴صادق‌خان مستشارالدولهآذربایجانپیوند=پرونده:Mirza Sadeq Khan.jpg|وسط|130pxدوم۲۴ آبان ۱۲۸۸۲۶ آذر ۱۲۹۰۱۲۶احمدشاه۵میرزا اسماعیل‌خان ممتازالدولهآذربایجانپیوند=پرونده:Ismail mumtaz sm.jpg|وسط|130px۶محمدعلی‌خان ذکاءالملکتهرانپیوند=پرونده:Foroughi PM1314.jpg|وسط|130px۷حسین پیرنیا (مؤتمن‌الملک)تهرانپیوند=پرونده:Qajar Mirza Hossein Pirnia.jpg|وسط|130pxسوم۱۴ آذر ۱۲۹۳۲۳ آبان ۱۲۹۴۱۱۵ چهارم۱ تیر ۱۳۰۰۳۰ خرداد ۱۳۰۲۱۳۷پنجم۲۲ بهمن ۱۳۰۲۲۲ بهمن ۱۳۰۴۱۳۸۸میرزا حسن‌خان مستوفیتهرانپیوند=پرونده:Mostowfi.jpg|وسط|130pxپیوند=پرونده:State flag of Iran (1964–1980).svg|30x30پیکسل کشور شاهنشاهی ایران (۱۳۰۴–۱۳۵۷)۹سیدمحمد تدینبیرجندپیوند=پرونده:Mohammad Tadayyon.jpg|وسط|130px ششم۱۹ تیر ۱۳۰۵۲۲ مرداد ۱۳۰۷۱۳۲ رضاشاه۱۰حسین پیرنیاتهرانپیوند=پرونده:Qajar Mirza Hossein Pirnia.jpg|وسط|130px۱۱حسین دادگردوره هفتم و هشتم: بابل، آمل، نور و تنکابن

دوره نهم: تهرانپیوند=پرونده:Hossein Dadgar.jpg|وسط|130pxهفتم۱۴ مهر ۱۳۰۷۱ آبان ۱۳۰۹۱۳۶هشتم۲۴ آذر ۱۳۰۹۲۴ دی ۱۳۱۱۱۳۳نهم۲۴ اسفند ۱۳۱۱۲۴ فروردین ۱۳۱۴۱۳۵۱۲میرزا حسن‌خان اسفندیاریتهرانپیوند=پرونده:ESFANDIAARI.jpg|وسط|130pxدهم۱۵ خرداد ۱۳۱۴۲۲ خرداد ۱۳۱۶۱۳۷یازدهم۲۰ شهریور ۱۳۱۶۲۷ شهریور ۱۳۱۸۱۳۷دوازدهم۳ آبان ۱۳۱۸۹ آبان ۱۳۲۰۱۳۷رضاشاه
محمدرضاشاهسیزدهم۲۲ آبان ۱۳۲۰۱ آذر ۱۳۲۲۱۳۶محمدرضاشاه۱۳سید محمدصادق طباطباییتهرانپیوند=پرونده:Sadegh Tabatabaʾi.jpg|وسط|130px چهاردهم۶ اسفند ۱۳۲۲۲۱ اسفند ۱۳۲۴۱۳۵۱۴رضا حکمتشیرازپیوند=پرونده:Reza Hekmat.jpg|وسط|130pxپانزدهم۲۵ تیر ۱۳۲۶۶ مرداد ۱۳۲۸۱۳۷شانزدهم۲۰ بهمن ۱۳۲۸۲۹ بهمن ۱۳۳۰۱۳۸۱۵سید حسن امامیمهابادپیوند=پرونده:Hassan Emami.jpg|وسط|130pxهفدهم۳۰ تیر ۱۳۳۱https://www.irna.ir/news/83570986/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%A7-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AF۲۸ آبان ۱۳۳۲۱۳۱۱۶سیدابوالقاسم کاشانیتهرانپیوند=پرونده:Abolghasem Kashani.jpg|وسط|130px۱۷عبدالله معظمیخوانسار و گلپایگانپیوند=پرونده:Dr moazemi1.jpg|وسط|130px۱۸رضا حکمتشیرازپیوند=پرونده:Reza Hekmat.jpg|وسط|130pxهجدهم۲۷ اسفند ۱۳۳۲۲۶ فروردین ۱۳۳۵۱۳۵نوزدهم۱۰ خرداد ۱۳۳۵۱۹ خرداد ۱۳۳۹۱۳۵بیستم۲ اسفند ۱۳۳۹۱۹ اردیبهشت ۱۳۴۰۱۹۶۱۹عبدالله ریاضیتهرانپیوند=پرونده:Abdollah Riazi.jpg|وسط|130pxبیست و یکم۱۴ مهر ۱۳۴۲۱۳ مهر ۱۳۴۶۱۹۸بیست و دوم۱۴ مهر ۱۳۴۶۹ شهریور ۱۳۵۰۲۱۹بیست و سوم۱۰ شهریور ۱۳۵۰۱۶ شهریور ۱۳۵۴۲۶۸بیست و چهارم۱۷ شهریور ۱۳۵۴همزمان با انقلاب ۱۳۵۷۲۶۸۲۰جواد سعیدساریپیوند=پرونده:Javad saei.jpg|وسط|130px

 جستارهای وابسته 
 انتخابات در ایران
 همه‌پرسی در ایران
 مجلس سنای ایران

 یادداشت 

 پانویس 

 منابع 
 
 

 پیوند به بیرون 
 آشنایی با تاریخ مجالس قانونگذاری در ایران: دوره اول تا دوره شانزدهم (۱۳۲۸–۱۲۸۵) 

رده:رئیسان مجلس شورای ملی
رده:فهرست‌های نمایندگان مجلس شورای ملی