کاریز کار

بندانگشتی|ساعت آبیِ باستانی؛ از کاریزِ زیبَد
کاریز کار یا کاریزگر به کسی گفته می‌شود که به کار کندن کاریز و قنات اشتغال داردمقنی و چاه کن هم به این فرد گفته می‌شود. کاریزگر یا مقنی حرفه‌ای است که امروزه دیگر جزو پیشه‌های منسوخ به حساب می‌آید.

 پیشینه این حرفه 
کاریزگری یا کاریز کاری یا مقنی‌گری شغلی است بسیار قدیمی که از ابتدای تمدن ایران وجود داشته‌است. تمدن ایران بر دو نوع یا دوپایه رودخانه ای و کاریزی شکل گرفته‌است در حاشیه کویرها شهرها در اطراف کاریز و جوی آب قنات به وجود آمده‌است. 

 کاریز و تقسیم آب 
شغل کاریزگر کندن قنات و نگهداری فیزیکی کانال و راهروهای آن است ولی تقسیم آب توسط میرآب صورت می‌گیرد.

بندانگشتی|فنجان یا ساعت آبی قنات زیبَد
از ابتدای اختراع قنات تقسیم آب بین سهامداران زیر نظر میرآب و با ساعت آبی یا فنجان انجام می‌شده‌است.

 سازه‌های مرتبط با قنات 
بندانگشتی|چپ|upright|یخچال
خانه فنجان یا گاه‌شمار و چار طاقی و همچنین آب‌انبار از سازه‌های جانبی قنات است.

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 

 ساعت آبی
 میرآب
 پنگان
 تاریخ ابزارهای زمان
 حق‌الشرب
 خراسان رضوی
 کاریز زیبد

 پانویس 

 منابع 
 گزارش سایت یونسکو از ثبت قنات ایران
 مجموعه مقالات کنفرانس ملی قنات ۱۳۸۲ گناباد: مقالهٔ قنات میراث فرهنگی و علمی ایرانیان - محمد عجم و نیز: گفتگوی روزنامه مردم سالاری با دکتر عجم (ویژه نامه ۴۴) در ۲۹/۱۱/۱۳۹۴
 THE PERSIAN EMPIRE
 گوبلو، هانری قنات فنی برای دستیابی به آب؛ ۱۳۷۱، ترجمه سروقد- پاپل یزدی، آستان قدس.
 قنات گناباد، رجبعلی لباف خانیکی - پاپل یزدی، انتشارات مرندیز.
 مجله دریای پارس کاریز کاریز گناباد
 خراسان؛ روزنامه صبح ایران، ۲۹ بهمن ۱۳۹۴ شماره ۱۹۱۹۶
 پژوهش و کار میدانی و مقاله دکتر محمد عجم در سمینار ملی قنات (گناباد ۱۳۸۳)تهیه شده‌است. 
 روزنامه مردم سالاری قنات و ساعت آبی (ویژه نامه 44) 29/11/1394 
 خراسان روزنامه صبح ایران، ۲۹ بهمن ۱۳۹۴ شماره ۱۹۱۹۶
 روزنامه فرهیختگان اول خرداد ۱۳۹۵ شماره ۱۹۴۹ برابر با ۲۱می ۲۰۱۶
 ساعت آبی چیست؟ روزنامه آفرینش تاریخ ۶ و ۸ تیر ۱۳۹۵ -شماره ۵۳۰۸ و 9 

 پیوند به بیرون 
 Paul Ward English. Qanats and Lifeworlds in Iranian Plateau Villages. University of Texas, Austin.
 دیدن کاریزهای ایران با گوگل 

رده:معماری ایرانی 
رده:آبیاری و زهکشی
رده:پیشه‌های منسوخ
رده:چاه‌های آب
رده:فناوری باستان
رده:منابع آب