حسنعلی دفتری

حسنعلی دفتری (زادهٔ ۱۲۸۹ – درگذشتهٔ ۳۰ دی ۱۳۶۵) موسیقی‌دان و نوازندهٔ سه‌تار، اهل ایران بود.

 زندگی 
حسنعلی دفتری در سال ۱۲۸۹ در تهران متولد شد. پدرش «نورالله دفتری» از علاقه‌مندان موسیقی ایرانی بود و به منظور آشنایی فرزندانش با موسیقی ایرانی، نوازنده‌ای با نام «شاه جانی» را برای آموزش موسیقی به آنان برگزید. شاه جانی که ساز تار را بسیار خوب می‌نواخت، آموزش فرزندان نورالله دفتری را آغاز کرد. در آن زمان حسن‌علی کودک خردسالی بود که در گوشهٔ کلاس موسیقی می‌نشست و با علاقه گوش می‌کرد و ایرادهای خواهران بزرگ‌تر خود را تذکر می‌داد و با دهان، آهنگ درست قطعه‌ها را می‌نواخت. اما اصرار او به آموختن ساز از سوی پدر با مخالفت روبرو شد و به همین دلیل، حسن‌علی را در سن ۸ سالگی برای ادامهٔ تحصیل به اروپا فرستاد. او پس از چند سال به ایران بازگشت. در این هنگام، پدر که همچنان علاقهٔ فرزندش به موسیقی را شاهد بود، یک ساز ویلن مرغوب به او هدیه داد. حسن‌علی دفتری ۱۲ سال با این ساز تمرین کرد. او ابتدا نزد «باقرخان اسماعیل‌زاده» و پس از آن نزد رکن‌الدین مختاری در تهران و کرمانشاه، به تکمیل آموخته‌های موسیقی خود پرداخت. وی پس از ورود به دانشکدهٔ افسری، ابتدا نزد «یغما» و پس از آن نزد حسین هنگ‌آفرین فراگیری موسیقی را ادامه داد. در این هنگام به مدت ۵ سال نزد ابوالحسن صبا آموخته‌های خویش را تکمیل کرد. او مدتی با یک مأموریت کاری، به کردستان و کرمانشاه سفر کرد و در این سفر ساز ویلن او به سرقت رفت. وی پس از این اتفاق تصمیم به ترک نواختن ویلن گرفت و نواختن سه‌تار را آغاز کرد.

او در سال ۱۳۴۵ از فعالت‌های دولتی فراغت پیدا کرد و همکاری خود را با رادیو تلویزیون ملی ایران آغاز کرد. از وی تکنوازیهای متعددی در رادیو تلویزیون، از جمله در برنامهٔ تکنوازان و برنامهٔ گلها ضبط شده‌است.

 درگذشت 
حسن‌علی دفتری، ۳۰ دی ۱۳۶۵ به دلیل سکتهٔ مغزی درگذشت. پیکر او در امام‌زاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.

 آثار هنری 
از جمله آثاری که از حسن‌علی دفتری اجرا و به ضبط رسیده‌است، به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:
+آلبوم‌هانام آلبومسبکدستگاهتوضیحمنبعصدسال سه‌تار۲تکنوازیسه‌گاهاین آلبوم شامل شانزده قطعه از نوازندگان معاصر استبرنامه‌های رادیویینام برنامهشمارهدستگاههم‌نوازانمنبعبرنامه تکنوازان۱۴۳ابوعطا علی‌اصغر بهاری، جهانگیر ملک۱۸۷شوشتریعلی اصغر بهاری، جهانگیر ملک، منصور نریمان، مجید نجاحی، محمد موسوی۱۹۹دشتی علی‌اصغر بهاری، جهانگیر ملک، منصور نریمان۲۰۱سه‌گاه۲۰۹شور با آهنگسازی: علی اکبر شهنازی و هم‌نوازی: منصور نریمان، علی اصغر بهاری، جهانگیر ملک۲۲۹بداهه‌نوازیهمایون خرم، مجید نجاحی، فریدون حافظی، جهانگیر ملک۲۳۵سه‌گاههمایون خرم، مجید نجاحی، فریدون حافظی۲۵۰سه‌گاهمنصور صارمی، محمد موسوی، فریدون حافظی۲۶۵بیات ترکمنصور صارمی، محمد موسوی، ابراهیم سرخوش، جهانگیر ملک۲۷۴بیات ترکفریدون حافظی، سیاوش زندگانی، محمد موسوی۲۷۸بیات ترکفریدون حافظی، رضا ورزنده، منصور نریمان، جهانگیر ملک۲۸۲چهارگاهفریدون حافظی، رضا ورزنده، محمد موسوی، جهانگیر ملک، منصور نریمان۳۰۲همایونفریدون حافظی، محمد موسوی، امیرناصر افتتاح۳۰۶چهارگاه۳۱۸بداهه‌نوازی۳۲۶سه‌گاه۳۳۲دشتی۳۳۵شور۳۴۲بیات اصفهانفریدون حافظی، محمد موسوی، جهانگیر ملک، مجید نجاحی۳۴۵همایون۳۵۳شورفریدون حافظی، محمد موسوی، جهانگیر ملک۳۵۶ماهور۳۵۹سه‌گاه۳۶۵ماهور۳۷۷سه‌گاهفریدون حافظی، محمد موسوی، منصور نریمان، رضا ورزنده۳۸۱ابوعطافریدون حافظی، محمد موسوی، منصور نریمان، رضا ورزنده، امیرناصر افتتاح۴۱۴شورفریدون حافظی، محمد موسوی، منصور نریمان۴۱۸ماهورفریدون حافظی، جهانگیر ملک، منصور نریمان، علی‌اصغر بهاری۴۲۸بیات اصفهانعلی‌اصغر بهاری، جهانگیر ملک، منصور نریمان۴۳۰دشتی۴۳۳چهارگاهفریدون حافظی، محمد موسوی، منصور نریمان، جهانگیر ملک۴۳۹شورجهانگیر ملک، محمد موسوی، رضا ورزنده، ابراهیم سرخوش۴۴۳چهارگاهفریدون حافظی، محمد موسوی، منصور نریمان، جهانگیر ملک۴۴۶بیات اصفهان۴۶۴شورعلی اصغر بهاری، ابراهیم سرخوش، منصور نریمان، جهانگیر ملک۵۱۸سه‌گاهفریدون حافظی، جهانگیر ملک، کامران داروغه۵۲۳بیات اصفهان۵۳۸دشتیمنصور صارمی، محمد موسوی، جهانگیر ملک۵۴۴ابوعطامنصور نریمان، محمد موسوی، جهانگیر ملک۵۴۸افشاری۶۲۵بیات ترکاصغر فرهمند، محمد موسوی۶۳۸شوراصغر فرهمند، محمد موسوی، ابراهیم سرخوش۶۶۳ماهورفریدون حافظی، محمد موسوی، امیرناصر افتتاح۶۷۱بیات ترکفریدون حافظی، امیرناصر افتتاح۶۷۴سه‌گاهکامران داروغه، منصور نریمان، جهانگیر ملک
 منابع 

رده:اهالی تهران
رده:درگذشتگان ۱۳۶۵
رده:زادگان ۱۲۸۹
رده:موسیقی‌دانان اهل ایران
رده:موسیقی‌دانان موسیقی سنتی ایرانی
رده:نوازندگان سه‌تار اهل ایران
رده:نوازندگان ویولن اهل ایران