بعد از پایان

بعد از پایان رمانی از فریبا وفی، نویسندهٔ ایرانی، است که در سال ۱۳۹۲ به‌دست نشر مرکز منتشر شد. این اثر تا سال ۱۳۹۶ به چاپ هشتم رسید. رمان با درون‌مایه‌هایی چون دغدغه‌های زنان، هویت و ادبیات مهاجرت نوشته شده و از خلال روایت‌های منقطع و خاطرات پراکنده پیش می‌رود.

 خلاصهٔ داستان 
راوی داستان، «رؤیا»، به خواهرزاده‌اش «آیسان» قول می‌دهد که مهمان او، «منظر»، را که از سوئد آمده به تبریز برساند. رؤیا و منظر با خودرو راهی تبریز می‌شوند و رؤیا در طول راه خاطرات کودکی و نوجوانی خود در این شهر—از جمله دوستی نزدیکش با نسرین—را به یاد می‌آورد. منظر نیز در مسیر از زندگی خود در سوئد و آشنایی‌اش با «اسد»، مردی تبریزی، می‌گوید. رمان با درهم‌تنیدن این خاطرات و روایت‌ها، سرنوشت چند زن را در پیوند با مسئلهٔ مهاجرت و جدایی دنبال می‌کند.

 درون‌مایه 
بعد از پایان به مسائل و دغدغه‌های اجتماعی و عاطفی زنان می‌پردازد و از این‌رو در زمرهٔ ادبیات زنانه جای می‌گیرد؛ افزون بر آن، مضمون مهاجرت و «کسانی که مانده‌اند در برابر کسانی که ناگزیر از رفتن‌اند» در آن حضور دارد.

 دریافت انتقادی 
ساختار روایی این رمان موضوع چند پژوهش دانشگاهی قرار گرفته است. تیمور مالمیر و چنور زاهدی در مقاله‌ای در فصلنامهٔ فنون ادبی (سال نهم، تابستان ۱۳۹۶) با تکیه بر روایت‌شناسی تودوروف، شگرد تکرار خاطره و درهم‌آمیزی زمان و روایت را از ویژگی‌های سبکی وفی دانسته‌اند. در پژوهشی دیگر در نشریهٔ زبان و ادب فارسی دانشگاه تبریز (۱۴۰۰) نیز این رمان همچون نمونه‌ای برای بررسی بازنمایی احساس و همدلی در روایت واقع‌گرا به کار رفته است.

 منابع 

رده:رمان‌های فارسی‌زبان
رده:رمان‌های ۱۳۹۲
رده:رمان‌های فمینیستی
رده:آثار فریبا وفی