سرای نو (کرمانشاه)

سرای نو مربوط به دوره قاجار است و در کرمانشاه، بازار کرمانشاه واقع شده است.
این مجموعه توسط سید حبیب ملک مشهور به ملک التجار در بازار کرمانشاه احداث شد. حجره های سرای نو با مالکیت ملک التجار برای گسترش تجارت در این شهر مهم غرب کشور به معروف ترین کسبه و بنگاه های تجاری شهر همچون خاندان ساعی و بانک شاهی اجاره داده شد.

 ویژگی‌های معماری 
سرای نو از دو صحن و یک دالان تشکیل شده‌است. دالان سرا بر امتداد محور شرقی-غربی قرار گرفته‌است. علاوه بر یک صحن اصلی، یک صحن و حیاط زاویه‌ای در گوشهٔ جنوب شرقی سرا قرار دارد. ورودی‌های اصلی در گوشهٔ جنوب غربی و میانهٔ جبههٔ شرقی صحن قرار دارند. حجره‌ها به‌صورت متقارن در پیرامون صحن قرار گرفته‌اند. ساختمان بانک شاهنشاهی در وسط صحن اصلی قرار گرفته‌است.

جبههٔ شمالی سرا از نظر فرم و مصالح وضعیت متفاوتی دارد. در این جبهه حجمی شکسته و متقارن تا میانهٔ صحن پیش آمده‌است. از نظر مصالح نیز نوع آجر، شیروانی بام و سنگ ازارهٔ بنا با قسمت‌‌های دیگر سرا متفاوت است. برخی این بخش از سرا را بنایی مستقل قلمداد کرده‌اند که احتمالاً در اواخر دورهٔ قاجاریه یا اوایل پهلوی اول به سبک فرنگی در شمال صحن اصلی ساخته شده و به سرای نو افزوده شده‌است.

اتصال سرای نو با راسته بازار از طریق یک راهرو یا دالان کوتاه برقرار می‌شود. شکل زمین سرا کاملاً منظم است. سرای نو بعد از احداث راسته بازار ساخته شده و این امر از کیفیت حجره‌های راسته و شیوهٔ اتصال سرا به راسته مشخص است.برومند سرخابی، هدایت‌الله. در جستجوی هویت شهری کرمانشاه. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری، ۱۳۸۸؛ ص ۲۰۸.

 ساختمان بانک شاهنشاهی 

چپ|بندانگشتی|ساختمان بانک شاهی کرمانشاه
ساختمان بانک شاهنشاهی در وسط صحن اصلی سرای نو قرار دارد. بانک شاهی کرمانشاه در سال ۱۹۰۲ میلادی (۱۲۸۱ خورشیدی و ۱۳۲۰ قمری) به عنوان شعبهٔ بانک شاهنشاهی ایران در کرمانشاه با مدیریت یاسنت لویی رابینو افتتاح شده‌است.عادلفر، باقرعلی و نادی، زهرا. ۱۳۹۴. بانک شاهی کرمانشاه و تأثیر عملکرد آن بر جامعه و اقتصاد منطقه، در مجلۀ علمی-پژوهشی پژوهش‌های تاریخی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، سال پنجاه و یکم، دورۀ جدید، سال هفتم، شمارۀ چهارم (پیاپی ۲۸)، ۱۳۹۴، صص ۱۱۶-۱۰۳؛ بازدید در ۲۱ دی ۱۳۹۸.

 جستارهای وابسته 
 بازار کرمانشاه
 فهرست آثار ملی ایران
 سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

 منابع 

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان کرمانشاه
رده:بازارهای تاریخی شهرستان کرمانشاه
رده:سرای‌های تاریخی شهرستان کرمانشاه