پیرمرد چشم ما بود

«پیرمرد چشم ما بود» عنوان یکی از مشهورترین مقالات جلال آل احمد است که در رثای نیما یوشیج نوشته شد و در دی‌ماه ۱۳۴۰ در مجلهٔ آرش به چاپ رسید. صاحبنظران این مقاله را از مقالات تأثیرگذار و مهم در تاریخ معاصر ایران می‌دانند.

 نگارش و انتشار 

سیروس طاهباز، مدیرِ مجله آرش، دو سال پس از مرگ نیما یعنی در آذرماه ۱۳۴۰ از آل‌احمد می‌خواهد در شماره ویژهٔ مجله برای نیما یوشیج، خاطره‌ای از نیما بنویسد. آل‌احمد استقبال می‌کند و می‌گوید «آخر او چشم ما بود. بله، پیرمرد چشم ما بود.» و سپس مقاله‌ای با همین عنوان می‌نویسد. به‌گفتهٔ طاهباز، آن شمارهٔ مجله، بیش از همه، عالیه جهانگیر، همسرِ نیما را خوشحال کرد و در همان دوران بود که او از جلال آل‌احمد و سیمین دانشور خواست ترتیبی برای انتشار آثارِ بازمانده نیما بدهند.

بخش‌های کوتاهی از رسالۀ پیرمرد چشم ما بود بعدها در کتاب‌های درسی مدارس ایران چاپ شد که باعث گردید برای بسیاری از جوانان اثری آشنا باشد. همچنین مجموعه نوشته‌های جلال آل احمد دربارۀ نیما یوشیج، پس از مرگ او گردآوری شد و در قالب کتاب دیگری به نام نیما چشم جلال بود به چاپ رسید.

 نقد و نظر 
امید طبیب‌زاده این مقاله را از تأثیرگذارترین و زیباترین سوگ‌نامه‌های معاصر فارسی می‌داند که در آن آل احمد با صداقت کامل از احساسات خود راجع به نیما سخن می‌گوید و «هر آن عاطفه‌ای را که نسبت به او دارد بر قلم جاری می‌کند.»

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 

رده:آثار ۱۳۴۰
رده:آثار جلال آل احمد
رده:آثار درباره نیما یوشیج
رده:مرثیه‌ها