بدرالدین مسعود خورشیدی

بدرالدین مسعود اول خورشیدی ششمین حاکم دودمان اتابکان لر کوچک، و نوه شجاع‌الدین خورشید بنیان‌گذار این سلسله است.

او پس از آنکه برادرش حسام‌الدین خلیل در طی جنگی با لشکر خلیفه عباسی کشته شد به تخت نشست؛ و برای انتقام خون برادرش، از متحدان منگوقاآن و هولاکوخان مغول شد و آنان در براندازی خلافت عباسی یاری کرد. از آن پس حکومت اتابکان لر کوچک در زیرمجموعه قلمرو ایلخانیان ایران رسمیت یافت.

 به حکومت رسیدن 
حسام الدین خلیل، پنجمین اتابک لر کوچک در نبرد با حاکمان ترکمن ایوایی کشته شد و پس از او، برادرش بدرالدین مسعود به تخت نشست. ابن فوطی مورّخ سده ۸ ه.ق و کتابدار رصدخانه مراغه دربارهٔ مرگ حسام‌الدین خلیل در کتاب الحوادث الجامعه و ذیل عنوان «ذکر قتل خلیل بن بدر کرد» می‌نویسد:شمار بسیاری از مغولان و جز ایشان با او (بر علیه خلیفه عباسی) خروج کردند و آهنگ لِحف نمودند. و اموال جماعتی از رعایای سلیمان‌شاه را تاراج کردند و قلعه وهار را محاصره نمودند. این قلعه نیز از آن سلیمان‌شاه بود. سلیمان‌شاه با گروهی از جنگجویان خود به نبرد او رفت. از هنگام نیمروز تا عصر جدال و آویز بود. از یاران خلیل و مغولان که با او همراه بودند هزار و ششصد سوار و پیاده کشته شدند. خلیل منهزم شد. یکی از یاران سلیمان‌شاه او را بگرفت. خلیل وعده اش داد که اگر او را نکشد مال فراوانش خواهد داد. پس اسیرش کرد. گروهی از ترکمانان از یاران سلیمان‌شاه بر او گذشتند. خلیل بسیاری از یارانشان را کشته بود. اینان او را کشتند و سرش را نزد سلیمان‌شاه فرستادند. سلیمان‌شاه فرمود تا سر را بر دروازه خانقین بیاویزند و آویختند.

— ابن فوطی، کتاب الحوادث الجامعه، صفحه ۱۵۵ 

 اتحاد با مغولان و انتقام مرگ برادر 
بدرالدین مسعود برای گرفتن انتقام برادر خود با منگوقاآن متحد شد و هولاکوخان را در فتح بغداد یاری کرد. حمدلله مستوفی در تاریخ گزیده می‌نویسد: «بدرالدین اعضای خانوادهٔ سلیمان‌شاه را به لرستان کوچک برد و با احترام و رعایت بسیار از آنها نگهداری کرد. بعدها پس از اینکه اوضاع آرام شد و بغداد دوباره وضع عادی خود را از سر گرفت، به آنها اختیار داد که اگر تمایل دارند به بغداد بازگردند یا اینکه می‌توانند با خویشان وی ازدواج کرده و در لر کوچک بمانند. گروهی از اعضای خانوادهٔ سلیمان‌شاه خاک لرستان را ترک کردند و گروهی دیگر در آنجا اقامت گزیدند و به ازدواج پسران و خویشان اتابک درآمدند و نسلشان زیاد شد.»حمدالله مستوفی، تاریخ گزیده

 جانشینی 
در سال ۶۵۸ ه.ق بدرالدین مسعود از دنیا رفت و دو تن از فرزندانش به نام جلال الدین بدر و ناصرالدین عمر نامزد جانشینی او شدند. اما از یک سوی دیگر برادرزاده اش، تاج‌الدین شاه (پسر حسام‌الدین خلیل) نیز ادعای سلطنت داشت.

دایرةالمعارف بزرگ اسلامی دربارهٔ جانشینی بدرالدین مسعود به نقل از منتخب‌التواریخ معین‌الدین نطنزی می‌نویسد: «در این وقت میان دو تن از فرزندان بدرالدین مسعود از یک طرف، و تاج‌الدین شاه، پسر حسام‌الدین خلیل از سوی دیگر بر سر حکومت نزاع درگرفت، اما اباقاخان مغول، پسران بدرالدین را هلاک کرد و تاج‌الدین حکومت لر کوچک را به دست گرفت. بااین همه، تاج‌الدین سر به نافرمانی برداشت تا در ۶۷۷ قمری به دستور ایلخان وقت کشته شد.»

پس از کشته شدن تاج‌الدین شاه، دو پسر دیگر بدرالدین مسعود به نام های فلک‌الدین حسن و عزّالدین حسین یکم به طور همزمان از طرف ایلخانان مغول به فرمانروایی لرستان کوچک منصوب شدند.

 منابع 

رده:اتابکان لرستان