ریال دیجیتال

ریال دیجیتال پول دیجیتال بانک مرکزی ایران است که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منتشر می‌شود. 
ریال دیجیتال مکمل اسکناس و پول الکترونیکی در ایران است و با حفظ برابری یک به یک با ریال ایران، به‌منظور ارتقای نظام پرداخت کشور طراحی شده‌است. این پول قابلیت رهگیری، برنامه‌پذیری و تسویهٔ آنی را دارد و هدف آن کاهش وابستگی به اسکناس و افزایش شفافیت مالی است.

 تاریخچه 
 مراحل ابتدایی 
در اوایل پاییز ۱۴۰۰ مقامات بانک مرکزی از طراحی پول دیجیتال ملی خبر دادند. زیرساخت‌ها و دستورالعمل‌های اولیه در همان سال تدوین شد و در شهریور ۱۴۰۱ مرحلهٔ آزمایشی آغاز گردید. 

 پیش‌نمایش (Pre-pilot) 
تا اسفند ۱۴۰۱، بانک‌های ملی، ملت و تجارت در فاز پیش‌نمایش این پروژه مشارکت داشتند.

 فاز پایلوت عمومی 
در تیر ۱۴۰۳، بانک مرکزی اجرای پایلوت عمومی را در جزیره کیش آغاز کرد و گردشگران و مشتریان توانستند پرداخت‌های خرد و روزمره را با کیف‌پول‌های ریال دیجیتال انجام دهند.

 بانک‌ها و کیف‌پول‌های مشارکت‌کننده 
تا شهریور ۱۴۰۴، ۱۳ بانک و اپلیکیشن در پروژهٔ ریال دیجیتال فعال هستند:

 بانک ملی ایران – بله 
 بانک ملت – سکه 
 بانک کشاورزی – باران 
 بانک تجارت – پات لایف 
 بانک آینده – آبانک 
 بانک پارسیان – پارس‌ریال 
 بانک رفاه کارگران – فرا‌رفاه 
 بانک پاسارگاد – پی‌پاد 
 بانک سپه – بیت 
 بانک شهر – اسمارتیس‌پی 
 بانک سامان – موبایلت 
 بانک دی – دی‌جت 
 پست بانک ایران – کیف‌پول ریال دیجیتال 

 چارچوب حقوقی و نظارتی 
ریال دیجیتال توسط بانک مرکزی و زیر نظر شورای پول و اعتبار صادر و تنظیم می‌شود. این پول از منظر حقوقی معادل ریال فیزیکی است و قوانین مبارزه با پول‌شویی (AML) و احراز هویت (KYC) دربارهٔ آن اعمال می‌شود.

 کاربردها و مزایا 
هدف‌های اصلی طراحی ریال دیجیتال عبارت‌اند از: 
 تسهیل پرداخت‌های خرد و روزمره 
 ارائهٔ خدمات مالی برنامه‌پذیر 
 کاهش استفاده از اسکناس و افزایش شفافیت مالی 
 تقویت تاب‌آوری اقتصادی در شرایط تحریم 

 انتقادها 
برخی کارشناسان معتقدند ریال دیجیتال بیش از آنکه نوآوری باشد، تکرار همان پول الکترونیکی موجود در کارت‌های بانکی است. همچنین، قابل‌ردیابی بودن کامل تراکنش‌ها از سوی بانک مرکزی در تضاد با اصل ناشناس‌بودن رمزارزهایی چون بیت‌کوین قلمداد می‌شود.

 جستارهای وابسته 
 پول دیجیتال بانک مرکزی
 ریال ایران
 رمزارزها در ایران
 یوان دیجیتال
 روبل دیجیتال
 رمز ارز
 پول الکترونیکی

 پیوند به بیرون 
 صفحه رسمی بانک مرکزی دربارهٔ ریال دیجیتال

 منابع 

رده:پول‌های جایگزین
رده:پول‌های دیجیتال
رده:رمزارزها