میرزا محمدتقی دبیرالدوله

میرزا محمدتقی دبیرالدوله فرزند میرزا مصطفی ملقب به وکیل لشکر و جد او میر مصطفی بن الحسین الحسینی تفرشی بود که در سال ۱۳۱۶ قمری درگذشت.

حاج میرزا محمدتقی دبیرالدوله وزیر دارالشورای کبری دولتیکتات خاطرات احتشام السلطنه - صفحه 55 ناصرالدین شاه قاجار بود. او همچنین معاون وزارت جنگ در دوره قاجار را بر عهده داشت. اجداد وی از علماء و مجتهدان بودند و سلسله نسب آنها به سجاد امام چهارم شیعیان می‌رسد. میرزا محمدتقی دبیرالدوله در جوانی به تحصیل حسابداری و دفترداری و مقدمات علوم ادبی و عربی پرداخت. وی خطوط نستعلیق و شکسته را خوش می‌نوشت. دبیرالدوله به منصب لشکر نویسی و معاون وزارت جنگ دوره قاجار و همچنین وزیرلشکرکتاب مشروطه‌سازان -محمد علی صفری زرافشان - 1991 میلادی - صفحه 236 در وزیران کابینهٔ اول میرزا نصرالله‌خان مشیرالدوله رسید.

حاج دبیرالدوله پس از بازنشسته شدن به کربلا نقل مکان کرد و در سال ۱۲۸۷ قمری طی مراسمی کلیدداری حرم حسین بن علی که مقام مهمی بود را بر عهده گرفت. او باقی عمر خود را در کنار حرم سپری کرد.

بندانگشتی|مراسم اهدای کلید مقبره امام حسین به حاج دبیرالدوله ۱۲۸۷

پس از مرگ نیز در صحن حرم به خاک سپرده شد.سیمین رجالی -کتاب سمفونی یک زندگی -صفحه16
بندانگشتی
حاج دبیرالدوله دارای موقوفات فراوانی در منطقه فراهان اراک بود.‏‫درخواست ارائه وقف‌نامه مرحوم حاج‌ دبیرالدوله به اداره‌اوقاف اراک جهت ثبت رقبات موقوفه نامبرده. ‬
- 

 مسئولیت‌های کاری 
 منصب لشکر نویس باشی را از پدر خود میرزا مصطفی وکیل لشکر به ارث برد.روزنامه شرافت، نمره سی و هفتم، سال 1314 قمری، صفحه 517
 در دوره ناصرالدین شاه قاجار یکی از اعضای دارالشورای کبری دولتی بود.روزنامه شرافت، نمره سی و هفتم، سال 1314 قمری، صفحه 516
 در دوره کامران میرزا پسر فتحعلی‌شاه قاجار به منصب وکیل لشکر رسید.سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران. معاونت کتابخانه ملی-درخواست افزایش مواجب وکیل‌لشکر - ]
 در کابینه وزیر افخم در سال ۱۲۸۵ معاون وزارت جنگ از طرف کامران میرزا پسر فتحعلی‌شاه قاجار به مجلس ملی معرفی شد.
 در کابینه میرزا نصرالله‌خان مشیرالدوله به منصب وزیرلشکر رسید.

 همسر و فرزندان 
فرزند ارشد دبیرالدوله، سیدمصطفی دبیرالدوله (رجالی) بود که پس از او به مقام لشکر نویسی رسید. همسر دبیرالدوله دوم، شرف‌السلطنه دختر ناصرالدین‌شاه بود از او صاحب دو پسر و چهار دختر شد. پسران آنها احمد رجالی و محمد رجالی نام داشتند.

زینب خانم بانو قدسیه دختر دیگر محمدتقی دبیرالدوله بود.مهستی ابوذر جمهری - القاب زنان در عصر قاجار-با تکیه بر اسناد آرشیو ملی شماره 6 - صفحه 43 ردیف 32 - 

همسر دوم حاج میرزا محمدتقی دبیرالدوله نصرت خانم مزین‌الدوله دختر شاهزاده قاجارسلطان حسین میرزا بودشجره نامه خانواده مسعود انصاری، کتابخانه دانشگاه هاروارد که در ۱۹ ذیقعده ۱۳۵۳ قمری درگذشت.سید صادق حسینی اشکوری - سنگهای گویا مطالعهای تطبیقی بر سنگ قبرهای معاصر ردیف 219 - از این ازدواج پنج فرزند زاده شدند. ربابه‌خانم تزئین‌السلطنهسازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران - صورت جهیزیه ربابه خانم - که همسر حاج سید عبدالعلی سیدالمحققین بود، شرافت‌الدوله همسر علیرضا رجالی جلاء الملک (مادر سیمین رجالی روان‌شناس و نویسنده ایرانی-آمریکایی و نخستین استاد زن دانشگاه ملی ایران)، عفت‌السلطنه همسر یمین افشار، محمود خان فخامت‌الدوله رجالی، و صدر اقدس همسر اسماعیل حکیمی رکن‌الملک (برادر ابراهیم حکیمی) بود.شجره نامه خانواده مسعود انصاری، کتابخانه دانشگاه هاروارد

 تبارنامه 
حاج میرزا محمدتقی دبیرالدوله بن میرمصطفی وکیل لشکر تفرشی بن حسن الحسینی تفرشی بن میر مصطفی الحسینی تفرشی بن میرمحمدحسین الحسینی تفرشی بن سید فضل‌الله الحسینی تفرشی بن حبیب‌الله الحسینی تفرشی و .. مطابق نوشته کتاب سمفونی زندگی نوشته سیمین رجالی شجره ایشان به امام سجاد می‌رسد.

 برادران 
میرزامهدی خان الحسینی تفرشی بدایع نگار متخلص به لاهوتی که در ۱۲۷۹ قمری درگذشت.کتاب شرح حال رجال ایران صفحه 273 ایشان نایب وزارت امورخارجه نیز بود.کتاب زندگی‌نامه حاج میرزا آقاسی صفحه 253

میرزاحسن خان مستشار لشگر ملقب به رفیع الدوله پسر مصطفی خان وکیل لشکر

 منابع 

 

رده:اهالی فراهان
رده:شهرستان فراهان