فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور

فهرست آثار ملی شهرستان نیشابور شامل ۶۶ اثر ملی در شهرستان نیشابور است که تا ۱۳۹۷ به ثبت رسیده‌اند که سهم این شهرستان در سطح استان خراسان رضوی که بالغ بر ۱۴۰۷ اثر تاریخی ثبت شده دارد معمول است.

محوطه آلب ارسلان مربوط به دوره‌های ساسانی و سلجوقی نخستین اثر ملی در این شهرستان است که با شمارهٔ ثبتی ۲۱۶ در تاریخ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است.

امامزاده محمد محروق مربوط به دوره‌های تیموری و صفوی نخستین بنای ثبت‌شده در شهرستان نیشابور است که با شمارهٔ ثبتی ۳۰۲ در تاریخ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است. و پس از آن مسجد جامع نیشابور مربوط به دورهٔ تیموری دومین بنای ثبت‌شده در این شهرستان است که با شمارهٔ ثبتی ۳۱۷ در تاریخ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است.

آرامگاه عطار نیشابوری مربوط به دورهٔ تیموری و آرامگاه خیام مربوط به پهلوی اول شاخص‌ترین آثار ثبت‌شده در شهرستان نیشابور هستند که به‌ترتیب با شمارهٔ ثبتی ۱۱۷۳ و ۱۱۷۵ در تاریخ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته‌اند.

شادیاخ یا شادی کاخ (یکی از محله‌های اصلی شهر کهن نیشابور) مربوط به سدهٔ ۴ تا ۷ قمری از شاخص‌ترین محوطه‌های باستانی ثبت‌شده در این شهرستان است که با شمارهٔ ثبتی ۱۲۳۰ در تاریخ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است.

آرامگاه ابوعثمان سعید مغربی مربوط به پهلوی دوم نیز شاخص‌ترین آرامگاه جوامع اهل سنت در شهرستان نیشابور است که با شمارهٔ ثبتی ۴۰۳۳ در تاریخ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است.

همچنین کاروانسرای شاه‌عباسی مربوط به دورهٔ صفوی شاخص‌ترین کاروانسرای ثبت‌شده در این شهرستان است که با شمارهٔ ثبتی ۱۲۳۰ در تاریخ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است.

 آثار ثبت‌شده 
+ردیفنام اثرنگارهدیرینگیموقعیتشمارهٔ ثبتتاریخ ثبتمنبعبناها۱امامزاده محمد محروقدورهٔ تیموری - دورهٔ صفویشهر نیشابور - مجاور آرامگاه خیام۳۰۲۲مسجد جامع نیشابوردورهٔ تیموریشهر نیشابور - حاشیهٔ خیابان امام خمینی۳۱۷۳آرامگاه عطار نیشابوریدورهٔ تیموریشهر نیشابور - خیابان عرفان۱۱۷۳۴آرامگاه خیامپهلوی اولشهر نیشابور۱۱۷۵۵کاروانسرای شاه‌عباسیدورهٔ صفویشهر نیشابور - خیابان امام خمینی۱۲۳۰۶گنبد آجری مهرآباددورهٔ ایلخانی۳ کیلومتری جنوب شهر نیشابور، روبروی روستای شهمیر۱۵۴۹۷گنبد کوچک مهرآباددورهٔ ایلخانی۳ کیلومتری جنوب شهر نیشابور، روبروی روستای شهمیر۱۸۰۴۸آب‌انبار و بازار نودورهٔ قاجارشهر نیشابور - خیابان امام خمینی، بازار نیشابور۱۸۱۴۹گنبد کلیدرسدهٔ ۸ قمریروستای کلیدر۲۳۷۸۱۰حمام مرمردورهٔ صفویشهر نیشابور - خیابان امام خمینی، ابتدای بازار سرپوشیده۳۹۶۰۱۱آرامگاه ابوعثمان سعید مغربیپهلوی دومشهر نیشابور - ۱۰۰ متری حاشیهٔ بلوار جمهوری اسلامی۴۰۳۳۱۲عمارت و باغ امین اسلامیپهلوی دومشهر نیشابور - خیابان امام، روبروی باغ ملی نیشابور۴۸۰۹۱۳حمام قدیمی چکنهاواخر دورهٔ قاجار - دورهٔ پهلویروستای چکنه۴۸۱۰۱۴حمام قدیمی بازاردورهٔ صفویشهر نیشابور - بین خیابان‌های فردوسی جنوبی و خیابان امام خمینی۵۱۴۴۱۵دبیرستان عمر خیامپهلوی اولشرق شهر نیشابور - حاشیهٔ میدان خیام۵۹۰۲۱۶خانه صدیقیاواخر دورهٔ قاجار - اوایل دورهٔ پهلویشهر نیشابور - خیابان فردوسی شمالی، کوچهٔ قاضی، فردوسی ۷۶۳۷۶۱۷بازار تاریخی نیشابوردوره‌های صفویه، زندیه و قاجاریهشهر نیشابور - خیابان امام خمینی۶۷۳۹۱۸سرای زهدیدورهٔ صفویشهر نیشابور - راسته بازار۶۷۴۰۱۹مدرسه گلشندورهٔ تیموریشهر نیشابور - خیابان امام خمینی۶۷۴۲۲۰آرامگاه کمال‌الملکدورهٔ پهلوی۲ کیلومتری جنوب شهر نیشابور - جوار آرامگاه عطار نیشابوری۸۷۴۴۲۱آرامگاه فضل بن شاذاندورهٔ تیموری - دورهٔ صفویشهر نیشابور - شرق میدان بهشت فضل۸۹۵۶۲۲سنگ یادبود اولیه آرامگاه خیامپهلوی اولشهر نیشابور - میدان خیام۹۲۷۰۲۳ستون‌های یادبود خیامپهلوی اولشهر نیشابور - ابتدای بلوار ورودی خیام۱۱۱۳۲۲۴خانه وکیلیاوایل دورهٔ پهلویشهر نیشابور - چهارراه انقلاب، ضلع شرقی خیابان فردوس۱۱۹۳۸۲۵قلعه لک‌لک آشیاندورهٔ قاجارروستای لک‌لک آشیان۱۲۰۶۲۲۶امامزاده عبداللهدورهٔ قاجارروستای دربهشت۱۲۸۷۵۲۷حمام گلشندورهٔ صفویشهر نیشابور - جنب میدان محلوج فروشان۱۳۱۶۱۲۸حمام حاج مهدیدورهٔ قاجارشهر نیشابور - خیابان امام، ابتدای کوچهٔ حاج مهدی۱۳۱۶۲۲۹ستون‌های باغ ملی نیشابوردورهٔ معاصرشهر نیشابور - خیابان امام خمینی، جبههٔ شمالی باغ ملی۱۳۳۶۴۳۰خانه محمد امیریپهلوی اولشهر نیشابور - خیابان امام خمینی، روبروی باغ ملی۱۴۰۰۳۳۱خانه قریشیاوایل دورهٔ پهلویشهر نیشابور - خیابان امام خمینی، خیابان منوچهری جنوبی، مجاور باغ آستان قدس۱۴۸۹۰۳۲یخدان دولت‌آباددورهٔ قاجارروستای معموری (مازول)۱۵۲۴۰۳۳خانه عیدیانیپهلوی اولشهر نیشابور - خیابان امام خمینی ۱۰، پلاک ۱۵۴۱۵۲۵۵۳۴خانه مجتهدیاواخر دورهٔ قاجار ـ دورهٔ پهلویشهر نیشابور - خیابان امام خمینی، خیابان خاتم النبیین، خاتم‌النبیین ۱۲۰۴۸۱۳۵سرای ارباب‌زادهدورهٔ قاجارشهر نیشابور - خیابان امام، بازار سرپوش، سرای ارباب زاده۲۳۹۱۳۳۶حیاط مزاردورهٔ قاجارشهر نیشابور - خیابان امام خمینی، حاشیهٔ خیابان فیاض بخش جنوبی (کال منوچهری جنوبی)۲۶۲۶۴۳۷امامزاده سید مجیدسدهٔ ۷ قمری۴ کیلومتری غرب روستای قزل‌قلعه۲۶۲۷۲۳۸امامزاده سیدآباددورهٔ صفویروستای سیدآباد۲۶۲۷۳۳۹سردر تکیه ابوالفضلیپهلوی اولشهر نیشابور - خیابان امام خمینی ۱۲، کوچهٔ تکیه ابوالفضلی۲۶۲۷۵۴۰حمام کابلیدورهٔ قاجارروستای کابلی۲۸۱۱۱تپه محوطه‌ها۴۱تپه آلب ارسلاندورهٔ ساسانی - دورهٔ سلجوقی۲ کیلومتری شمال‌شرقی خیام۲۱۶۴۲تپه سلطان میداندوران‌های تاریخی پس از اسلامروستای سلطان میدان۱۵۴۵۴۳شهر کهن نیشابوردوران‌های تاریخی پس از اسلامحاشیهٔ جنوبی شهر نیشابور۲۸۶۹۴۴تپه قلعه کهنه حاجی‌آبادسده‌های میانهٔ اسلامیروستای حاجی‌آباد۶۷۳۷۴۵تپه گورستان و سردابه ماروسکدورهٔ قاجارروستای ماروسک۶۷۴۱۴۶تپه‌های کارجیدوران‌های تاریخی پس از اسلامروستای کارجی۶۷۴۳۴۷تپه چکنه قلعه چهار گوشلیسدهٔ ۴ تا ۸ قروستای چهارگوشلی۷۶۰۹۴۸شادیاخسدهٔ ۴ تا ۷ ق۳ کیلومتری جنوب شهر نیشابور۱۰۹۱۰۴۹تپه طلاییدوران‌های تاریخی پس از اسلامبخش سرولایت، روستای زرنده۱۰۹۱۱۵۰تپه قلعه رضیسدهٔ ۴ تا ۸ قروستای عبدالله گیو۱۰۹۱۲۵۱تپه حسن چوپانسدهٔ ۵ تا ۹ قروستای کلاته شاهین۱۱۰۴۰۵۲تپه قلعه کهنه کلیدرسدهٔ ۷ تا ۸ قروستای کلیدر۱۱۰۶۳۵۳محوطه آلب ارسلان طرب‌آباددوران‌های تاریخی پس از اسلام۳۰۰ متری جنوب روستای طرب‌آباد۱۳۴۲۹۵۴تپه دیوانخانه چکنه علیاسدهٔ ۶ تا ۸ قروستای چکنه علیا۱۴۳۶۳۵۵تپه میان ده طالبیسدهٔ ۵ تا ۸ قبخش سرولایت - دهستان برزنون، ۳ کیلومتری شمال روستای میان ده طالبی۱۵۸۸۸۵۶محوطه سلطان‌آباددوران‌های تاریخی پس از اسلام۵۰۰ متری شمال غرب روستای سلطان‌آباد۱۷۳۷۵۵۷تپه باستانی حیدرآباددوران‌های تاریخی پس از اسلامروستای حیدرآباد۱۷۳۷۶۵۸محوطه روح‌آباددوره سلجوقیان - دوره تیموریانروستای روح‌آباد۱۷۴۱۷۵۹محوطه عین‌آباددوران‌های تاریخی پس از اسلامدهستان درب قاضی - ۲۰۰ متری غرب و جنوب غربی روستای عین‌آباد۱۷۴۲۴۶۰تپه رحیم‌آبادسدهٔ ۴ تا ۷ قروستای رحیم‌آباد۱۹۱۲۶۶۱تپه جیرانسدهٔ ۴ تا ۶ قروستای جیران۱۹۱۹۶۶۲محوطه فوشنجاندوران‌های تاریخی پس از اسلامروستای فوشنجان۲۴۳۸۳۶۳تپه صومعهسدهٔ ۴ تا ۶ قدهستان مازول۲۸۱۱۲۶۴تپه اوشار قبرستاندورهٔ ایلخانی - دورهٔ تیموری۲۸۱۱۳۶۵محوطه باستانی شهرک فیروزههزاره اول و دوم پیش از میلادشهر نیشابور۲۹۲۸۱۶۶محوطه قهوه‌خانه سنگیسده‌های اولیه و میانی اسلامیروستای برزنون۳۰۲۸۳

 یادداشت‌ها 

 منابع 

نیشابور
*بناهای تاریخی شهرستان نیشابور