کردی سنجابی

کردی سِنجابی یا سِنجاوی یکی از گویش‌های زبان کردی است که به عنوان یکی از گویش‌های کردی جنوبی دسته‌بندی شده و در میان ایل سِنجابی تکلم می‌شود.کبودی، فرحناز. ۱۳۹۰. بررسی ساختار فعل در گویش کردی کرمانشاهی، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه رازی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، بهار ۱۳۹۰، استاد راهنما: عامر قیطوری و خسرو غلامعلی‌زاده؛ بازدید در ۳۰ بهمن ۱۳۹۰.دانشنامۀ ایران‌زمین: کرمانشاهی، نوشتۀ آتوسا رستم‌بیک تفرشی؛ بازدید در ۳۰ بهمن ۱۳۹۰.حوزۀ هنری سازمان تبلیغات اسلامی کرمانشاه: آشنایی با فرهنگ و نژاد استان کرمانشاه؛ بازدید در ۳۰ بهمن ۱۳۹۰.

 حوزهٔ رواج 
کردی سنجابی در میان مردم سِنجابی رواج دارد و در منطقهٔ سنجابی در استان کرمانشاه تکلم می‌شود. این منطقه دو دهستان سنجابی و هفت‌آشیان در شهرستان کرمانشاه را در بر می‌گیرد و مرکز آن شهرهای کرمانشاه و کوزران است.ذوالفقاری، اردشیر، تاریخ زبان‌های ایرانی و جغرافیای گویش‌ها و لهجه‌های کرمانشاه، کرمانشاه: موسسه فرهنگی هنری و سینمایی کوثر، ۱۳۹۴.هفته‌نامۀ شهر من: زبان‌ها و گویش‌های مردم استان کرمانشاه، هفته‌نامۀ شهر من، شمارۀ ۵۱، ۲۰ شهریور ۱۳۹۷؛ بازدید در ۳۰ بهمن ۱۳۹۰.

یاسنت لویی رابینو کنسول انگلستان در کرمانشاه در گزارشی که از شهر کرمانشاه در اوایل قرن بیستم ارائه داده، می‌نویسد:

گویش کردی سنجابی قرابت بسیار زیادی با گویش کردی زنگنه‌ای دارد که در میان بخش‌هایی از ایل زنگنه و به ویژه در هرسم رایج است. این بدین دلیل است که بدنهٔ اصلی ایل سنجابی در گذشته بخشی از ایل زنگنه بوده و در قرن نوزدهم از این ایل جدا شده و با به هم پیوستن چند طایفهٔ دیگر ایلی جدید به نام ایل سنجابی را به ریاست حسن‌خان بختیار سنجابی تشکیل داده‌است. علاوه بر این کردی سنجابی با لکی شباهت بسیار بالایی دارد و در بسیاری از ویژگی‌ها مشابه است. همچنین این گویش شباهت بسیار بالایی را با کردی کلهری دارد.م‍رادی، م‍ح‍م‍درئ‍وف، گنجینه گویش‌های ایرانی (استان کرمانشاه): گویش‌های کلهری، گورانی...، با همکاری آکو جلیلیان، ویراستار یلدا شکوهی، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۴.

 ویژگی‌های دستوری 
کردی سنجابی همانند زنگنه‌ای پیشوند /مه/ را در مورد افعال استمراری در خود حفظ کرده و از این نظر به کردی گورانی، کردی باجلانی، کردی هورامی، و کردی لکی شباهت دارد. اما بر خلاف کردی لکی و کردی هورامی ویژگی ارگاتیو را دارا نیست و از این حیث به کردی کلهری شباهت دارد. در رابطه با ویژگی‌های آوایی و ابدال‌ها نیز این گویش، بیشترین شباهت را با کردی کلهری دارد. همچنین در رابطه با واحدهای زبرزنجیری کردی سنجابی شباهت بسیار بالایی با کردی کلهری دارد.م‍رادی، م‍ح‍م‍درئ‍وف، گنجینه گویش‌های ایرانی (استان کرمانشاه): گویش‌های کلهری، گورانی...، با همکاری آکو جلیلیان، ویراستار یلدا شکوهی، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۴.ذوالفقاری، اردشیر، تاریخ زبان‌های ایرانی و جغرافیای گویش‌ها و لهجه‌های کرمانشاه، کرمانشاه: موسسه فرهنگی هنری و سینمایی کوثر، ۱۳۹۴.

 جستارهای وابسته 
 ایل زنگنه
 ایل سنجابی
 کردی زنگنه‌ای

 منابع 

رده:ایل زنگنه
رده:ایل سنجابی
رده:زبان کردی
رده:زبان مردم شهر کرمانشاه
رده:لهجه‌های زبان کردی
رده:لهجه‌های گویش جنوبی کردی