گویش کردکویی

گویش کردکویی یا طبری کردکوییThe dictionary edited by Naṣri Ašrafi (1381 Š./2002) contains vocabulary from the dialects of ʿAbbāsābād, Āmol, Bābol, Behšahr, Katul, Kord-kuy, Nowšahr, Sāri, Qāʾem-šahr, Tonokābon, etc. (in part compared with Pahlavi)., (Prods Oktor Skjærvø), “IRAN vi. IRANIAN LANGUAGES AND SCRIPTS (2) Documentation” Encyclopædia Iranica, online edition (به مازندرانی: کاردمَلی) که در دو شهرستان کردکوی و بندرگز استان گلستان گویش می‌شود. واژه‌نامه بزرگ تبری، لهجه‌های مختلف زبان مازندرانی را مورد بررسی قرار داده که موجب شناسایی دوازده لهجه مختلف و تفکیک آنها شده که لهجه منطقه کردکوی شامل هزارجریب شرقی، شاه‌کوه زیارت، بالاجاده، رادکان، گز شرقی، گز غربی، مجن، دیباج، چهاردانگه تا گلوگاه می‌باشد.

 محدوده جغرافیایی 
300px|بندانگشتی|نقشهٔ زبانی استان گلستان
گویش کردکویی[https://iranicaonline.org/articles/iran-vi2-documentation = The dictionary edited by Naṣri Ašrafi (1381 Š./2002) contains vocabulary from the dialects of ʿAbbāsābād, Āmol, Bābol, Behšahr, Katul, Kord-kuy, Nowšahr, Sāri, Qāʾem-šahr, Tonokābon, etc. (in part compared with Pahlavi) در شهرستان کردکوی و بندرگز شامل هزار جریب شرقی، شاه کوه زیارت، بالاجاده، رادکان، گز شرقی وغربی، مجن، دیباج، چهاردانگه تا گلوگاه می‌باشد.واژه‌نامه بزرگ تبری، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 31

 دستور زبان 
 ضمیر 
در گویش کردکویی ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.واژه‌نامه بزرگ تبری (گویش کردکویی)، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 260
 ضمیر ۱ مفرد ۲ مفرد ۳ مفرد ۱ جمع ۲ جمع ۳ جمع فاعلی، شهرستان کردکوی men te ve emâ šemâ vešun مفعولی، شهرستان کردکوی mere tere vere emâre šemâre vešunre ملکی، شهرستان کردکوی me te/tene ve/vene ame šeme vešune

 شناسه 
در زبان فارسی دو دسته شناسه داریم: گذشته و حال. اما در گویش کردکویی سه دسته شناسه داریم: گذشته، حال ساده و حال التزامی.واژه‌نامه بزرگ تبری (گویش کردکویی)، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 261 (نمونه زیر بر اساس گویش کردکوی تنظیم شده است)

۱. گذشته:
 بن ماضی ساده: -baut = گفت
 بن ماضی استمراری: -got = می‌گفت
 گذشته ۱ مفرد ۲ مفرد ۳ مفرد ۱ جمع ۲ جمع ۳ جمع شناسه embe i e embi eni ene شناسه (پس از واکه) mbe i e mbi ni ne

۲. حال ساده:
 بن مضارع اخباری: -go = می‌گوید

 حال ساده ۱ مفرد ۲ مفرد ۳ مفرد ۱ جمع ۲ جمع ۳ جمع شناسه eme eni ene emi enni enne شناسه (پس از واکه) me ni ne mi nni nne

۳. حال التزامی:
 بن مضارع التزامی: -baur = بگو

 حال التزامی ۱ مفرد ۲ مفرد ۳ مفرد ۱ جمع ۲ جمع ۳ جمع شناسه em i e im in en شناسه (پس از واکه) m i e im in n

 صرف فعل 
در جدول زیر فعل گفتن (bauten) براساس گویش کردکوی در زمان‌های مختلف صرف می‌شود.واژه‌نامه بزرگ تبری (گویش کردکویی)، گروه پدید آورندگان به سرپرستی: جهانگیر نصراشرفی و حسین صمدی، سال 1377، جلد اول، ص 261

 زمان/شخص ۱ مفرد ۲ مفرد ۳ مفرد ۱ جمع ۲ جمع ۳ جمع گذشته ساده bauteme bauti baute bautemi bauteni bautene گذشته کامل baute-bime baute-bi baute-bie baute-bimi baute-bini baute-bine گذشته التزامی baute-bum baute-bui baute-bu baute-buim baute-buin baute-bun گذشته التزامی کامل baute-bi-bum baute-bi-bui baute-bi-bu baute-bi-buim baute-bi-buin baute-bi-bun گذشته استمراری goteme goti gote gotemi goteni gotene گذشته در حال انجام davime-goteme davi-goti davie-gote davimi-gotemi davini-goteni davine-gotene حال ساده/آینده gombe goni gone gombi gonni gonne حال در حال انجام dareme-gombe dari-goni dare-gone daremi-gombi dareni-gonni darene-gonne حال التزامی baurem bauri baure baurim baurin bauren آینده xâmbe baurem xâni bauri xâne baure xâmbi baurim xânni baurin xânne bauren

 جستارهای وابسته 

 مردم طبری
 زبان مازندرانی
 گویش کتولی
 گویش زیارتی
 طبری گرگانی
 استان گلستان
 استان مازندران
 شهرستان کردکوی
 کردکوی

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:زبان مازندرانی
رده:زبان‌های ایران
رده:زبان‌های ایرانی شمال غربی
رده:زبان‌های کاسپین