امامزاده چرنداب

امامزادهٔ چرنداب (حلیمه خاتون) واقع در مسجد خانم امامزادهٔ چرنداب یکی از امامزاده‌های شهر تبریز است که در محلهٔ قدیمی چرنداب واقع شده‌است. در این امامزاده ۳ قبر وجود دارد که یکی منسوب به «حلیمه خاتون» (خواهر علی بن موسی الرضا) است و ۲ قبر دیگر نیز به کنیزان حلیمه خاتون نسبت داده می‌شوند.آثار باستانی آذربایجان (آثار و ابنیهٔ تاریخی شهرستان تبریز)، ص ۱۱۵

حسن رشدیه در سال ۱۲۴۸ خورشیدی (۱۸ سالگی) به عنوان پیشنماز مسجد امامزادهٔ چرنداب انتخاب شده بود.دانشنامهٔ جهان اسلام همچنین تا اوایل سدهٔ ۱۴ خورشیدی، امامزادهٔ چرنداب شاهد حضور زائران بسیاری، به خصوص در روزهای دوشنبه و پنجشنبه بوده و روضه‌خوانی و شمع‌فروشی در آن صورت می‌پذیرفته‌است.

 نسب امامزاده 
بندانگشتی|سردر ورودی امامزادهٔ چرنداب
منابع مختلف، نسب‌های مختلفی را دربارهٔ امامزادهٔ چرنداب ذکر کرده‌اند:مرکز دائرةالعارف بزرگ اسلامی
 خواهر علی بن موسی الرضا: حشری تبریزی، تابلو توضیحات امامزاده و باور مردمروضهٔ اطهار، ص ۸۵خبرگزاری فارس
 دختر علی بن موسی الرضا: اسرار تبریزیمنظر الاولیاء، ص ۶۷
 سه تن از نوادگان علی النقی به نام‌های «حلیمه»، «سلیمه» و «رحیمه»: تابلو توضیحات امامزاده
 خواجه امام: عبدالعلی کارنگآثار باستانی آذربایجان (آثار و ابنیهٔ تاریخی شهرستان تبریز)، صص ۱۱۷ و ۱۲۰-۱۱۹
 مسلمان غیرمنسوب به اهل بیت: واعظ چرندابیشماری از زیارتگاه‌های استان آذربایجان شرقی، ص ۳۶مزارات متبرکهٔ دارالسلطنهٔ تبریز، ص ۹۴

 نقل قول‌ها 
محمدجواد مشکور در کتاب «تاریخ تبریز تا پایان قرن نهم»:

سید محمدرضا طباطبایی تبریزی در کتاب «تاریخ اولاد الاطهار»:پایگاه جامع امامزادگان و بقاع متبرکهٔ ایران اسلامی

حشری تبریزی در کتاب «روضهٔ اطهار»:

 ویژگی‌های بنا 
در گذشته در ضلع جنوبی امامزادهٔ چرنداب، گورستان قدیمی کوچکی وجود داشته که حیاط آن محسوب می‌شده‌است. سقف و در و پنجره‌های امامزاده نیز چوبی بوده‌اند که در اثر آتش‌سوزی از بین رفته و با فلز جایگزین شده‌اند. همچنین برروی قبر حلیمه خاتون صندوق چوبی قرار داشته که بر اثر روشن کردن شمع توسط زائران و آتش‌سوزی از بین رفته و بعدها صندوق‌های آلومینیومی-شیشه‌ای برروی قبور قرار داده شده‌اند.

قبر نزدیک به ضلع جنوبی امامزاده (قبله)، منسوب به حلیمه خاتون است و ۲ قبر دیگر نیز در پشت سر آن قرار گرفته‌اند. البته هیچ کدام از قبور کتیبه ندارند.

دو مسجد یکی به مساحت ۲۲۰ متر مربع در ضلع غربی و دیگری به مساحت ۷۰ متر مربع در ضلع جنوبی مجموعهٔ امامزاده قرار گرفته‌اند.فرهنگ جامع امامزادگان و بقاع متبرکهٔ آذربایجان شرقی، جلد ۱، ص ۹۹

 پانویس 

 منابع 
 
 
 اسرار تبریزی، محمدکاظم، منظر الاولیاء (در مزارات تبریز و حومه)، تهران، ۱۳۸۸ خورشیدی.
 الوانساز خویی، محمد، فرهنگ جامع امامزادگان و بقاع متبرکهٔ آذربایجان شرقی، تبریز، ۱۳۹۲ خورشیدی.
 بهرنگی، صمد و بهروز دهقانی، «مزارات متبرکهٔ دارالسلطنهٔ تبریز»، صمد بهرنگی و ماهی‌سیاه دانا، به کوشش سیروس طاهباز، تهران، ۱۳۸۰ خورشیدی.
 
 حشری تبریزی، محمدامین، روضهٔ اطهار، به کوشش عزیز دولت‌آبادی، تبریز، ۱۳۷۱ خورشیدی.
 شماری از زیارتگاه‌های استان آذربایجان شرقی، به کوشش حسن حبیبی، تهران، ۱۳۸۹ خورشیدی.
 طباطبایی تبریزی، سید محمدرضا، تاریخ اولاد الاطهار، به کوشش محمد الوانساز خویی، تهران: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، ۱۳۸۹ خورشیدی.
 غفوری، عاطفه، حلیمه خاتون، امام زاده، مرکز دائرةالعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۸ خورشیدی.
 کارنگ، عبدالعلی، آثار باستانی آذربایجان (آثار و ابنیهٔ تاریخی شهرستان تبریز)، تبریز، ۱۳۵۱ خورشیدی.

 جستارهای وابسته 
 فهرست امامزاده‌های تبریز
 چرنداب

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان تبریز
رده:چرنداب
رده:مسجدهای تبریز