فیلم‌شناسی اصغر فرهادی

بندانگشتی|فرهادی در جشنواره جهانی فیلم فجر ۲۰۱۶

اصغر فرهادی (زادهٔ ۱۳۵۱) کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تهیه‌کننده فیلم ایرانی است. وی از پرافتخارترین فیلم‌سازهای سینمای ایران به‌شمار می‌رود و دو بار موفق به کسب جایزه اسکار بهترین فیلم بین‌المللی شده است. فرهادی از سال ۱۳۸۰، با بیش از دو دهه حضور حرفه‌ای در سینما، ده فیلم کارگردانی کرده و در نوشتن فیلم‌نامهٔ سیزده اثر نقش داشته است.

فرهادی فعالیت‌های هنری خود را خیلی زود و از سن ۱۳ سالگی در انجمن سینمای جوانان اصفهان آغاز کرد. او پس از ساخت چند فیلم کوتاه، در سال ۱۳۷۵ فیلم‌نامهٔ مجموعهٔ تلویزیونی ماه مهربان را برای بهروز بقایی نوشت. پس از آن، فرهادی نگارش فیلم‌نامهٔ سریال روزگار جوانی (۱۳۷۷) و نویسندگی، کارگردانی و تهیه‌کنندگی سریال داستان یک شهر (۱۳۷۸) را عهده‌دار شد و فعالیت حرفه‌ای وی در سینما با نوشتن فیلم‌نامهٔ ارتفاع پست (۱۳۸۰) به‌همراه ابراهیم حاتمی‌کیا آغاز گردید. رقص در غبار (۱۳۸۱) نخستین تجربه فرهادی در مقام کارگردان سینما است که در بیست و یکمین جشنواره فیلم فجر برندهٔ جایزه ویژه هیئت داوران شد. دومین فیلم او، شهر زیبا (۱۳۸۲) نخستین‌بار در بیست و دومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و در ۱۱ رشته از جمله بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه نامزد دریافت سیمرغ بلورین شد. فرهادی در این دو فیلم به زندگی طبقه‌های محروم و حاشیه‌نشین پرداخت و کشمکش فردی و اجتماعی میان دو طبقه متوسط و فرودست را به تصویر کشید. او با کارگردانی چهارشنبه‌سوری (۱۳۸۴) که شروع دوره‌ای تازه در سینمای فرهادی و تغییر مسیر وی از نمایش زندگی طبقات پایین جامعه به‌سمت بحران‌های طبقه متوسط بود، موفق به کسب سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی و جوایزی از جشنواره فیلم کرالا و جشنواره بین‌المللی فیلم شیکاگو شد. او در سال ۱۳۸۶ فیلم‌نامه‌های کنعان به کارگردانی مانی حقیقی و دایره‌زنگی به کارگردانی پریسا بخت‌آور را نوشت. فیلم بعدی او، درباره الی (۱۳۸۷) که فرهادی در آن از سبک رئالیسم پیروی کرد، آغاز سومین موج نو سینمای ایران را رقم زد. این فیلم مورد استقبال قرار گرفت و خرس‌نقره‌ای بهترین کارگردان از جشنواره بین‌المللی فیلم برلین و جایزهٔ بهترین فیلم داستانی از جشنواره فیلم ترایبکا را دریافت کرد. دیوید بوردول، منتقد و نظریه‌پرداز سینما این فیلم را «یک شاهکار و بهترین فیلم سال جهان تا به حال» خواند.

فرهادی در سال ۱۳۸۹ فیلم جدایی نادر از سیمین را نویسندگی، تهیه‌کنندگی و کارگردانی کرد که لیلا حاتمی و پیمان معادی در آن بازی کردند. این فیلم در سراسر جهان مورد تحسین قرار گرفت و خرس طلایی از جشنواره فیلم برلین را برای فرهادی به ارمغان آورد. راجر ایبرت، منتقد سینما، این فیلم را به عنوان بهترین فیلم سال ۲۰۱۱ معرفی کرد و همه‌چیز آن را درست، به‌جا و خوب پرداخته‌شده دانست. سعید عقیقی این فیلم را وداعی غمگنانه و شایسته با دههٔ ۱۳۸۰ توصیف کرد. جدایی توانست در سال ۲۰۱۲ برندهٔ جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شود و در این رشته، همچنین جوایز سزار و گلدن گلوب را نیز به‌دست‌آورد. فیلم بعدی فرهادی، گذشته (۲۰۱۳) در پاریس و به زبان فرانسوی ساخته شد و برای اولین بار در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۳ اکران شد. فروشنده (۱۳۹۴) دومین همکاری شهاب حسینی و چهارمین همکاری مشترک فرهادی با ترانه علیدوستی به‌شمار می‌آید که نخستین بار در جشنواره فیلم کن ۲۰۱۶ به نمایش درآمد و برنده جایزه بهترین فیلم‌نامه و جایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره کن شد. این فیلم جایزهٔ اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را کسب کرد که دومین جایزه اسکار فرهادی و سینمای ایران است. فرهادی سپس فیلم همه می‌دانند (۲۰۱۸) که حاصل همکاری‌اش با فوکس فیچرز است را با بازی پنه‌لوپه کروز و خاویر باردم کارگردانی کرد. این فیلم در ۸ رشتهٔ جوایز گویا از جمله بهترین کارگردانی و بهترین فیلم‌نامه نامزد دریافت جایزه شد. قهرمان (۱۴۰۰) نهمین فیلم فرهادی است که در جشنواره فیلم کن ۲۰۲۱ به نمایش درآمد و موفق به کسب جایزه بزرگ به صورت مشترک با کوپه شماره ۶ شد. او داستان‌های موازی (۲۰۲۶) را در فرانسه با بازی ایزابل هوپر، ویرژینی افیرا، ونسان کسل، پیر نینی و آدام بسا ساخت که در جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶ به نمایش درآمد و با واکنش دوگانه‌ای از سوی منتقدان مواجه شد.

در سال ۲۰۱۲، مجلهٔ تایم اصغر فرهادی را یکی از ۱۰۰ شخصیت تأثیرگذار سال انتخاب کرد و مجلهٔ فارین پالیسی او را در فهرست ۱۰۰ متفکر برتر جهان قرار داد. وزارت فرهنگ فرانسه در سال ۲۰۱۴ نشان افسر هنر و ادبیات را به وی اهدا کرد. فرهادی همچنین در سال ۲۰۲۴ موفق به دریافت جایزهٔ ویکتور از جشنواره بین‌المللی فیلم بلگراد شد؛ این جایزه هرسال به یکی از تأثیرگذارترین هنرمندان معاصر جهان اهدا می‌شود.

 فیلم 
 سال عنوان کارگردان نویسنده تهیه‌کننده توضیحات ۱۳۸۰ ارتفاع پست ۱۳۸۱رقص در غبار ۱۳۸۲شهر زیبا ۱۳۸۴چهارشنبه‌سوری ۱۳۸۶ کنعان دایره‌زنگی ۱۳۸۷ محاکمه در خیابان درباره الی ۱۳۸۹جدایی نادر از سیمین ۱۳۹۱گذشته فیلم فرانسوی ۱۳۹۴ فروشنده ۱۳۹۷ همه می‌دانند فیلم اسپانیایی ۱۴۰۰ قهرمان ۱۴۰۵داستان‌های موازی فیلم فرانسوی

 تلویزیون 
 سال عنوان کارگردان نویسنده تهیه‌کننده توضیحات ۱۳۷۵خانه شماره پنجنویسنده آیتممثل زندگینویسنده آیتمماه مهربان۱۳۷۷ روزگار جوانی پزشکان چشم‌به‌راه مجتمع مسکونی فرخ و فرج۱۳۷۸ داستان یک شهر۱۳۸۰یادداشت‌های کودکیچراغ جادوقسمت: «جابه‌جایی»۱۳۸۱پشت کنکوری‌ها۱۳۸۴شهری که دوستش داریمطراح فیلمنامه۱۳۸۸عید امسال

 مستند 
 سال عنوان کارگردان توضیحات ۱۳۹۰ همسفران درباره الی حمیدرضا قربانیمریم نراقیپشت‌صحنهٔ درباره الی ۱۳۹۳ از ایران، یک جدایی آزاده موسویکوروش عطائیمستندی با موضوع کسب اسکار توسط جدایی نادر از سیمین ۱۳۹۷ درباره فروشنده وحید صداقتتهمینه منزویپشت‌صحنهٔ فروشنده از شکل‌گیری ایده و فیلمنامه تا آخرین مراحل ساخت فیلم ۱۳۹۸صحنه‌هایی از یک جداییوحید صداقتتهمینه منزوی۱۴۰۲ اتاق ۹۹۹ لوبنا پلیوست

 بازخورد 
 منتقدان 
 سال فیلم راتن تومیتوز متاکریتیک ۲۰۰۳ رقص در غبار ۲۰۰۴ شهر زیبا ۹۲٪ (۱۲ نقد) ۲۰۰۶ چهارشنبه‌سوری ۱۰۰٪ (۴۵ نقد) ۸۴٪ (۱۸ نقد) ۲۰۰۹ درباره الی ۹۹٪ (۷۲ نقد) ۸۷٪ (۲۹ نقد) ۲۰۱۱ جدایی نادر از سیمین ۹۹٪ (۱۷۷ نقد) ۹۵٪ (۴۱ نقد) ۲۰۱۳ گذشته ۹۲٪ (۱۵۶ نقد) ۸۵٪ (۴۱ نقد) ۲۰۱۶ فروشنده ۹۶٪ (۱۹۶ نقد) ۸۵٪ (۳۶ نقد) ۲۰۱۸ همه می‌دانند ۷۸٪ (۱۸۰ نقد) ۶۸٪ (۳۸ نقد) ۲۰۲۱ قهرمان ۹۷٪ (۱۸۷ نقد) ۸۲٪ (۳۹ نقد)

 گیشه 
 سال فیلم فروش کل ایران جهانی ۲۰۰۳ رقص در غبار ۲۵٬۵۶۸٬۲۰۰ تومان ۲۰۰۴ شهر زیبا ۸۸٬۸۸۴٬۴۵۰ تومان ۲۰۰۶ چهارشنبه‌سوری ۵۶۵٬۳۰۶٬۷۰۰ تومان ۱۱۹٬۸۸۱ دلار ۲۰۰۹ درباره الی ۱٬۵۲۸٬۵۱۹٬۵۰۰ تومان ۸۷۹٬۴۲۲ دلار ۲۰۱۱ جدایی نادر از سیمین ۲٬۹۱۸٬۲۲۱٬۴۸۰ تومان ۲۲٬۹۲۶٬۰۷۶ دلار ۲۰۱۳ گذشته ۱٬۵۱۰٬۱۱۳٬۴۲۰ تومان ۱۲٬۶۷۳٬۴۶۲ دلار ۲۰۱۶ فروشنده ۱۵٬۷۱۴٬۹۱۹٬۶۴۴ تومان ۶٬۹۵۳٬۶۰۴ دلار ۲۰۱۸ همه می‌دانند ۱۹٬۷۳۰٬۸۱۸ دلار ۲۰۲۱ قهرمان ۱۲٬۰۳۵٬۲۹۴٬۲۵۰ تومان ۲٬۹۱۶٬۹۳۲ دلار

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 

فرهادی
رده:فیلم‌شناسی‌های ایرانی