پلکان شرقی کاخ آپادانا

کاخ آپادانا در شمال و شرق دارای دو مجموعه پلکان است. پلکان‌های شرقی این کاخ که از دو پلکان - یکی رو به شمال و یکی رو به جنوب - تشکیل شده‌اند، نقوش حجاری‌شده‌ای را در دیوار کنارهٔ خود دارند. پلکان رو به شمال نقش‌هایی از فرماندهان عالی‌رتبهٔ نظامی مادی و پارسی دارد در حالی که گل‌های نیلوفر آبی را در دست دارند، حجاری شده است. در جلوی فرماندهان نظامی افراد گارد جاویدان در حال ادای احترام دیده می‌شوند. در ردیف فوقانی همین دیواره، نقش افرادی در حالی که هدایایی به همراه دارند و به کاخ نزدیک می‌شوند، دیده می‌شود.
بر دیوارهٔ پلکان رو به جنوب تصاویری از نمایندگان کشورهای مختلف به همراه هدایایی که در دست دارند دیده می‌شود. هر بخش از این حجاری اختصاص به یکی از ملل دارد.

کاخ آپادانا تخت جمشید شامل دو پلکان شمالی و شرقی می‌باشد.
پلکان شرقی شامل دو ایوان شمالی و جنوبی است که بر دیوار آن‌ها نقش نگاره‌ها و کتیبه‌هایی حکاکی شده که بدین صورت است:

 ایوان جنوبی 
 کتیبه‌های دیوار جنوبی 

دیوار جنوبی پلکان شرقی شامل چهار کتیبه است:
 سنگ‌نبشته یکم پارسی باستان
 سنگ‌نبشته دوم پارسی باستان
 سنگ‌نبشته ایلامی باستان
 سنگ‌نبشته بابلی

 سنگ‌نبشته یکم پارسی باستان 

250پیکسل|وسط|بندانگشتی|سنگ‌نبشته یکم پارسی باستان
سنگ‌نوشته یکم پارسی باستان پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید یکی از چهار کتیبه پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید است. این کتیبه به میخی پارسی باستان می‌باشد. تعداد سطور این سنگ نبشته ۲۴ سطر است. موضوع سنگ نبشته که به دستور داریوش بزرگ ساخته شده است، ستایش اهورامزدا، توصیف سرزمین پارس و آرزوی پایندگی از اهرامزدا می‌باشد.فصل:دوم - کتاب:ترجمه کتیبه‌های هخامنشی - نویسنده:ضیایی، محسن - ناشر:فاتحان راه دانش مرودشت - شهر:مرودشت - سال:۱۳۸۷ - شابک:978-964-8613-60-5

 سنگ‌نبشته دوم پارسی باستان 

250پیکسل|وسط|بندانگشتی|سنگ‌نبشته دوم پارسی باستان
سنگ‌نوشته دوم پارسی باستان پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید یکی از چهار کتیبه پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید است. این کتیبه به میخی پارسی باستان می‌باشد. تعداد سطور این سنگ نبشته ۲۴ سطر است. موضوع سنک نبشته که به دستور داریوش بزرگ ساخته شده است، معرفی داریوش بزرگ، معرفی سرزمین‌های خراجگزار و اندرزگویی به فرمانروایان می‌باشد.فصل:دوم - کتاب:ترجمه کتیبه‌های هخامنشی - نویسنده:ضیایی، محسن - ناشر:فاتحان راه دانش مرودشت - شهر:مرودشت - سال:۱۳۸۷ - شابک:978-964-8613-60-5

 سنگ‌نبشته ایلامی باستان 

250پیکسل|وسط|بندانگشتی|سنگ‌نبشته ایلامی باستان
سنگ‌نوشته ایلامی پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید یکی از چهار کتیبه پی‌بنای دیوار جنوبی تخت جمشید است. این کتیبه به خط عیلامی می‌باشد. تعداد سطور این سنگ نبشته ۲۴ سطر است. موضوع سنگ نبشته که به دستور داریوش بزرگ ساخته شده است، ستایش اهورامزدا، ساخت تخت جمشید و آرزوی پایندگی برای پارسه (تخت جمشید) می‌باشد.فصل:دوم - کتاب:ترجمه کتیبه‌های هخامنشی - نویسنده:ضیایی، محسن - ناشر:فاتحان راه دانش مرودشت - شهر:مرودشت - سال:۱۳۸۷ - شابک:978-964-8613-60-5

 سنگ‌نبشته بابلی 
 سنگ نگاره جنوبی 

بندانگشتی|وسط|350px|۱- مادی‌ها ۲- ایلامی‌ها ۳- پارت‌ها ۴- سغدی‌ها ۵- مصری‌ها ۶- باختری‌ها ۷- اهالی سیستان ۸- اهالی ارمنستان ۹- بابلی‌ها ۱۰- اهالی کلیکیه ۱۱- سکاهای کلاه‌تیزخود ۱۲- ایونی‌ها ۱۳- اهالی سمرقند ۱۴- فنیقی‌ها ۱۵- اهالی کاپادوکیه ۱۶- اهالی لیدی ۱۷- اراخوزی‌ها ۱۸- هندی‌ها ۱۹- اهالی مقدونیه ۲۰- اعراب ۲۱- آشوری‌ها ۲۲- لیبی‌ها ۲۳- اهالی حبشه

در سنگ نگاره جنوبی تمامی ملل شاهنشاهی هخامنشی هدایایی برای شاه می‌آورند، نمایش داده شده‌اند. هر ملت بر اساس لباس و هدایا قابل تشخیص است.A. Shapur Shahbazi pp. 117-127
شمارهملیتهدیهنگارهشمارهملیتهدیهنگاره۱مادهاصنایع دستی100پیکسل۱۳پارت‌هاپارچه، اسب85پیکسل۲ایلامی‌هاشیر ماده و دو توله‌اش85پیکسل۱۴گنداره‌ای‌هاظروف، گاو85پیکسل۳ارمنی‌هااسب، شراب85پیکسل۱۵باختریششتر دو کوهان، لبنیات85پیکسل۴فنیقی‌هاجام، پیاله، دستنبد زرین، ارابه۱۶اسگارتایی‌هااسب، لباس85پیکسل۵بابلی‌هاگاو کوهان‌دار، پارچه‌های زینتی85پیکسل۱۷سغدی‌هاگوسفند، شراب، پارچه85پیکسل۶لیدیه‌ای‌هاظرف‌های زرین، ارابه و اسب85پیکسل۱۸هندی‌هاقاطر، عطر، نیزه زرین، ادویه85پیکسل۷رخجی‌هاظروف، گوزن100پیکسل۱۹تراکیان و مقدونیانسپر، نیزه، شمشیر۸آشوری‌هاقوچ، جواهرات، پارچه85پیکسل۲۰عرب‌هاشتر، خنجر، پارچه85پیکسل۹کاپادوکیهاسب، لباس۲۱زرنگگاومیش، قالی85پیکسل۱۰مصری‌هاگاو، پارچه، مروارید۲۲لیبی‌هابز، ارابه، نیزه۱۱سکاهازیورآلات، اسب، کمان85پیکسل۲۳حبشی‌ها (اتیوپیایی‌ها)شمشیر، عاج فیل، زرافه85پیکسل۱۲ایونیانپارچه، ظروف سیمین، کلاف، پشم85پیکسل

 ایوان شمالی 

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 تخت جمشید

 پیوند به بیرون 
 نقشه کاخ آپادانای تخت جمشید در ویکی‌مپیا

 منابع 
 
 شناسنامه و بروشور راهنمای عتیقه‌های موجود در موزه متروپولیتن نیویورک (زبان انگلیسی)

 پانویس 

رده:اشیای ایران باستان در موزه‌های خارج از کشور
رده:باستان‌شناسی ایران
رده:بناهای تاریخی استان فارس
رده:تخت جمشید
رده:جاذبه‌های گردشگری استان فارس
رده:سنگ‌نگاره‌های تاریخی ایران
رده:فهرست آثار تمدنی ایرانشهری بیرون از ایران
رده:کاخ‌های تاریخی شهرستان مرودشت
رده:کاخ‌های تخت جمشید
کاخ آپادانای تخت‌جمشید
رده:معماری ایرانی