رضا مؤیدالسلطنه

رضا مؤیدالسلطنه دیپلمات، دولتمرد و اولین حقوقدان (دکترای حقوق از پاریس) خاطراات و خطرات ، تألیف :مهدی قلی هدایت (مخبرالسلطنه)، انتشارات زوار، ۱۳۶۳ عصر قاجار بود.

پدرش میرزا حسین گرانمایه (حسین بن عبدالله سرابی) نویسنده کتاب سفرنامه فر‌خ‌خان امین‌الدوله (مخزن الوقایع) از اعضای وزارت امور خارجه بود.مؤیدالسلطنه در شوال ۱۲۶۱ قمری در اردبیلاخاطرات و خطرات ، مهدیقلی هدایت (مخبرالسلطنه)،انتشارات زوار، چاپ ۱۳۶۳، صفحه ۴۹ 
متولد شد. تحصیلات مقدماتی را در تهران طی کرد و سپس دکتری حقوق را از پاریس گرفت. در سال ۱۳۰۳ ه‍.ق به عنوان نخستین سفیر ایران در آلمان به برلین رفت. اقامت او در آلمان تا سال ۱۳۱۷ ه‍.ق به درازا کشید. در ۲۶ محرم ۱۳۲۶ ه‍.ق (اسفند ۱۲۸۶ ه‍.خ) در کابینهٔ حسینقلی خان نظام‌السلطنهٔ مافی وزیر عدلیه شد.

مهدی‌قلی هدایت در صفحه ۴۹ کتاب خاطرات و خطرات می نویسند:

محمود احتشام‌السلطنه می‌نویسد: «مؤیدالسلطنه (میرزا رضاخان گرانمایه) ... از مأموریت‌های ممتد خود در خارج یک سلسله داستان حفظ کرده که بیشتر مصداق "جهاندیده بسیار گوید دروغ" دارد. از قبیل مشاجره با پرنس بیسمارک و مذاکرات با سلطان عبدالحمید و واقعهٔ سرنگون شدن قطار راه‌آهن در روی پل در یکی از رودخانه‌های انگلیس در مأموریت اعلان سلطنت مظفرالدین شاه به دربار پادشاه انگلیس که مؤیدالسلطنه مدعی است تمام سرنشینان و مسافرین قطار در رودخانه غرق شدند، جز او که مدت‌ها در آب مانده و خفه نشد و قصهٔ معاشقاتی که در ایام جوانی داشته. این افسانه‌ها را آنقدر تکرار کرده که فی‌الحقیقه حفظ نموده است. لیکن هیچ یک از آن واقعات چنانکه او نقل می‌کند صحیح به نظر نمی‌رسد... در هر صورت مؤیدالسلطنه اگر احتمالاً کارهای داخلی داشته است که بعضی را قابل انتقاد می‌دانند، در امورات دولتی و مأموریت‌هایی که در داخل و خارج عهده‌دار بود کار بد و خلاف و خیانتی از او ندیده و نشنیده‌ام.»خاطرات احتشام السلطنه به کوشش سید محمدمهدی موسوی، انتشارات زوار، ۱۳۶۶، صفحات ۴۰۷-۴۰۸

مؤیدالسلطنه داماد میرزا علی‌نقی‌خان حکیم‌الممالک بود. او از ازدواج اول صاحب سه پسر به نامهای ابوالحسن خان (تحصیل کرده آلمان و رییس مدرسه نظام)، صادق خان (معلم احمد شاه قاجار)، محسن خان (استاد فارسی مدرسه عالی ایران و آلمان) و گوهر ملک خانم (همسر محمد میرزا کاشف‌السلطنه) شد. همسر دوم او یک کنتس آلمانی بود که از او نیز دو پسر به نامهای امیرفریدون و امیرفرخ داشت.ره‌آورد (نشریه دوستداران فرهنگ فارسی)، شماره ۲۲–۲۳، ص۲۸۷.

تاریخ نگاری
در کتاب رجال وزارت خارجه تالیف میرزامهدی خان ممتحن الدوله شقاقی و میرزا هاشم خان به شرح خدمات و نشان های اعطایی به میرزا‌رضاخان (گرانمایه) موید السلطنه اشاره شده است.رجال وزارت خارجه در عصر ناصری و مظفری، تالیف :میرزامهدی خان ممتحن الدوله شقاقی و میرزا هاشم خان، انتشارات اساطیر، صفحه ۱۶۷-۱۶۸ ،چاپ اول ، ۱۳۶۵ 
سال ۱۲۷۸ قمری: نشان درجه پنجم شیرو خورشید و آتاشگی سفارت پاریس.
سال ۱۲۸۱ ق : نیابت دوم سفارت اسلامبول و نشان درجه پنجم لژیون دنور فرانسه، نشان درجه چهارم شیرو خورشید و نشان مجیدی عثمانی.
 سال ۱۲۸۳ ق: مراجعت به طهران و عودت به اسلامبول.
 سال ۱۲۸۵ ق: باش ترجمانی سفارت اسلامبول.
سال ۱۲۸۸ ق: مراجعت به طهران و آجودانی صدارت عظمی و ریاست کابینه وزارت خارجه.
 سال ۱۲۹۰ ق: التزام رکاب اعلیحضرت شاه شهید در سفر اول فرنگستان با منصب آجودانی، نشان درجه سیم (سوم) سنت‌آنای روس و کورن پروس و درجه پنجم لژیون دنور فرانسه و نشان درجه سیم لئوپلد بلژیک و نشان اول و دویم (دوم) کورن ایطالیا (ایتالیا) و دویم (دوم) سن‌موریس ایطالیاو نشان درجه دوم فرانسواژرف اطریش (اتریش) و نشان درجه دوم مجیدی عثمانی و نشان حمایل سرتیپی سیم (سوم) .
سال ۱۲۹۰ ق: نشان و حمایل سرتیپی دوم در سفر دوم شاه شهید به فرنگستان.
 سال ۱۲۹۷ ق: نیابت اول سفارت پطرزبورغ (پترزبورگ).
 سال ۱۳۰۰ ق: نشان درجه دویم (دوم) استانیسلاو روس و نشان درجه دویم(دوم) کورن دپرئس.
سال ۱۳۰۲ ق: وزیر مختاری برلن (برلین) و منصب سرتیپی اول و نشان درجه اول شیر و خورشید با حمایل سبز و نشان درجه اول مجیدی با حمایل.
 سال ۱۳۰۳ ق: نشان درجه اول کورن‌دپروس و الریکت‌ساکس و فردیگ ورتامبرگ و سرین‌فرلودن‌بادن و لویت پول باویر و نشان مخصوص آکادمی فرانسه، تمثال شاه شهید و منصب امیرتومانی.
 سال ۱۳۰۶ ق: سردوشی الماس.
 سال ۱۳۰۸ ق: سفارت فوق العاده برای اعلان تاجگذاری اعلیحضرت مرحوم مظفرالدین‌شاه به دربارهای آلمان و اطریش(اتریش) و ایطالیا (ایتالیا) و دربار پاپ و نشان درجه اول ژرژ با حمایل آن و نشان البریکت ساکس و نشان باویرماکوملین و نشان تاج ورتامبرگ و نشان سرین فرلودن باد‌ن‌باد و نشان لئوپلد اطریش(اتریش) و نشان سن‌موریس و لازاد ایطالیا(ایتالیا) و نشان پاپ‌پی نهم، در مراجعت به تهران ریاست کابینه سلطنتی و جبه شمسه مرصع.
 سال ۱۳۱۵ ق: سفارت فوق العاده برای اعلان تاجگذاری محمدعلی‌شاه به دربارهای عثمانی و یونان و صرب و رومانی و نشان مکلل به الماس عثمانی و نشان سن‌سووری یونان و نشان صربی و نشان رومانی.
 سال ۱۳۲۵ ق: وزارت عدلیه و منصب امیرتومانی با نشان مرصع تاجدار و حمایل آبی.
 سال ۱۳۲۷ ق: حالیه جزو منتظرین خدوات دولت هستند.
 منابع 

رده:قاجاریان
رده:اهالی اردبیل
رده:افراد ایرانی آذری‌تبار
رده:افراد انقلاب مشروطه
رده:سیاستمداران اهل ایران
رده:سیاستمداران اهل ایران در دوره قاجار
رده:انقلابیون آذری‌تبار اهل ایران
رده:سیاستمداران آذری‌تبار اهل ایران
رده:ملی‌گرایان اهل ایران
رده:ملی‌گرایی ایرانی
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران