تأویل

تأویل آیات قرآن یعنی معنای حقیقی و تحقق عینی آیات و مرتبه ای است در فهم متون و پدیدارهای قدسی و به‌طور خاص قرآن. در قرآن کلمه تأویل در موضوعات مختلفی پیرامون همین معنا به کار رفته‌ است. از نظر لغوی به معنای بازگشتن است یعنی آن چیزی که معنای آیه به آن بازمی‌گردد یعنی بازگشتن به معنای حقیقی. در بعضی از دیدگاه‌ها تأویل همان تفسیر آیات است و در سایر دیدگاه‌ها تفاوت‌هایی بین این دو ذکر می‌شود. کلمه تأویل با کلمه اول هم ریشه است.معنای تأویلتأویل در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی http://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/4149

کاربردهای تأویل در قرآن:
 آیه ۵۳ سوره اعراف: «روزی که تأویل آیات قرآن فرارسد کسانی که روز قیامت را فراموش کرده بودند خواهند گفت یقیناً فرستادگان پروردگارمان حق را آوردند».هَلْ یَنْظُرُونَ إِلَّا تَأْوِیلَهُ یَوْمَ یَأْتِی تَأْوِیلُهُ یَقُولُ الَّذِینَ نَسُوهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاءَتْ رُسلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ…(الاعراف/۵۳)
 آیه ۳۹ سوره یونس: «آنان آنچه که احاطه به علم آن ندارند را تکذیب می‌کنند و تأویل آن را نمی‌دانند».بلْ کَذَّبُوا بِمَا لَمْ یُحِیطُوا بِعِلْمِهِ وَلَمَّا یَأْتِهِمْ تَأْوِیلُهُ…(یونس/۳۹)
 تأویل رؤیا و به حقیقت پیوستن آن به اذن خدا ذکر شده‌ است.
 در سوره کهف خضر دست به کارهایی می‌زند که برای موسی سؤال برانگیز است و بعد از اینکه خضر علت کارهای خود را برای موسی بیان می‌کند به او می‌گوید که آن تأویل کارهایی بود که وی بر آن صبر نداشته‌است.سوره کهف آیه ۷۸
 آیه ۷ سوره آل عمران: «لا یَعلم تأویله الّا الله و راسخون فی عِلم یَقولون آمنا به کُل مِن عند ربّنا» یعنی «تأویل را به جز خدا کسی نمی‌داند و راسخون در علم می‌گویند به آن ایمان آوردیم کل آن از طرف خداست». در تفسیر این آیه بسته به اینکه پس از الّا الله جمله را پایان یافته فرض کنیم یا نه، عده ای از مفسرین گفتند که تأویل قرآن را فقط خدا می‌داند و عده ای گفتند که راسخون در علم نیز تأویل قرآن را می‌دانند.

 منابع 

 
رده:الهیات اسماعیلی
رده:تشیع
رده:تفسیر قرآن
رده:عرفان اسلامی
رده:قرآن
رده:مفاهیم اسلام