سیروس همتی

سیروس همتی (زادهٔ ۱۳ مرداد ۱۳۵۱) بازیگر، کارگردان، معلم، نمایش‌نامه‌نویس، نویسنده، گوینده و طراح صحنه ایرانی است. او در جوادیه تهران زاده شده، اما اصالت او مربوط به روستای اجیرآباد است. اجیرآباد یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سرآب واقع شده‌است. 

بازی او در فیلم سینمایی مارمولک به کارگردانی کمال تبریزی و سریال خداحافظ بچه به کارگردانی منوچهر هادی او را بیش از پیش مورد توجه و علاقه هنردوستان قرارداد.
طرح فیلمنامه طبقه حساس به کارگردانی کمال تبریزی و قدم خیر به کارگردانی مسعود فرخنده نوشته او است
سیروس همتی برنده بهترین بازیگر جشنواره آمی کورتی ایتالیا در دوره پنجم و بهترین نویسنده فیلمنامه‌های پایانه و بختک رها از جشنواره فیلم هند کلکته و احمدآباد است
اولین جایزه بین‌المللی او در جشنواره هنگ کنگ بخاطر بازی در فیلم شلنگ به کارگردانی منصور فروزش است.
فیلمنامه سینمایی کن-پامنار به کارگردانی اشکان درویشی نوشته اوست که جایزه بهترین فیلم از جشنواره بین‌المللی پاتریکی روسیه را از آن خود کرد
او در فیلم سینمایی آیانه به کارگردالی کریم رجبی که موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم داستان واقعی از فستیوال جهانی فیلم در کن شد، نقش محوری ایفا کرده است.
در مِی ۲۰۲۵ او بخاطر بازی در فیلم دوشنبه‌ها جایزه بهترین بازیگری جشنواره بین المللی فیلم میلان ایتالیا را از آن خود کرد.
اغلب داستان‌ها و نمایشنامه‌های او به چاپ چندم رسیده است.
او دو مرتبه در جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در دو بخش صحنه ای و خیابانی جایزه بهترین بازیگر را از آن خود کرده است.
بخاطر بازی در نمایش کلنل کاندید بهترین بازیگر جشن بازیگر شده است
این بازیگر و کارگردان تئاتر سال‌ها پیش در «خاک سرخ» ابراهیم حاتمی کیا و «آشپزباشی» محمدرضا هنرمند، نقش کوچکی ایفا کرد و تجربه بازی در چند تله‌فیلم و فیلم سینمایی را داشت.

 فیلم‌شناسی 
 فیلمهای کوتاه و بلند و هنر و تجربه 
+سالنام فیلمکارگردان۱۴۰۳ویلای موروثینیما هاشمیجان گیرسیروس همتی۱۴۰۲بختک رها (کوتاه)(نویسنده)میثم عباسی۱۶۹میثم لطفعلیآیانهکریم رجبی۱۴۰۱پایانه (کوتاه)سیروس همتیدوشنبه‌ها (کوتاه)سیروس همتیو باز همفرشته محمدیکجا شد (مستند)حمید طاهری۱۴۰۰خلوت (قاپی)سیروس همتیفیلم ۲۷ برجسامان مرادحسینیپاکولنوید اسماعیلیعلفزارکاظم دانشییک شهر تنهاییمجتبی سعید زادهستاره بی آسمانفرشید مشایخکن پامناراشکان درویشینوه چوپان دروغگوآتش زمزم۱۳۹۹زمین خاکی (سبزدشت پایین)میرحامد میرعظیمیظهر جمعهیاسین رضوانیطبقه یک و نیمنوید اسماعیلیازدواج به سبک کرونایوسف قربانیگناهابوالفضل عزیزی۱۳۹۸زن‌ها فرشته‌اند ۲آرش معیریانانفرادیمسعود اطیابیقدم خیر (طرح فیلمنامه)مسعود فرخندهپاگردسوسن سلامت و بهزاد علویدخترک آبرنگیسیامک کاشف آذرخشت بهشتمجید اسماعیلی۱۳۹۷ضربه فنیغلامرضا رمضانیدشمن زنکریم امینی۱۳۹۶قدم خیر (طرح فیلمنامه)مسعود فرخندهشاید عشق نبودسعید ابراهیمی فر۱۳۹۴صله سحرفرزین مهدی پورکارگر ساده نیازمندیممنوچهر هادی۱۳۹۳فرار از اردوغلامرضا رمضانیته خطمنوچهر هادیشیلنگ (کوتاه)منصور فروزشچتر عاشقیحسین تبریزی۱۳۹۲طبقه هساث (طرح فیلمنامه)کمال تبریزیخان هشتماصغر هاشمینان شبهادی رحیمیدوندهاصغر هاشمی۱۳۹۱آخرین روز سالمنوچهر هادی۱۳۹۰جیب‌بر خیابان جنوبیسیاوش اسعدیرقص روی یخمجید اسماعیلیخدا جیرجیرک‌ها را دوست داردمجید اسماعیلی۱۳۸۹سیزده پنجاه و نهسامان سالورسکوت شکستهحمید اصغریدیگریمهدی رحمانی۱۳۸۸دیگریمهدی رحمانینزدیک‌تر بیامجید اسماعیلی۱۳۸۶کتاب قرمزمزدک میرعابدینی۱۳۸۵پابرهنه در بهشتبهرام توکلی۱۳۸۴پابرهنه در بهشتبهرام توکلیماه جبینروح‌الله حجازی۱۳۸۳یک تکه نانکمال تبریزی۱۳۸۲مارمولککمال تبریزیمزرعه پدریرسول ملاقلی پور

 آثار نمایشی تلویزیونی 
+سالنام سریالکارگردان۱۳۸۱خاک سرخابراهیم حاتمی‌کیا۱۳۸۸آشپزباشیمحمدرضا هنرمند۱۳۸۹پرانتز بازکیومرث پوراحمد۱۳۹۱خداحافظ بچهمنوچهر هادی۱۳۹۲ماتادورفرهاد نجفی۱۳۹۳خوب، بد، زشتمنوچهر هادی۱۳۹۵راپورت‌های محرمانه آقای خاصداریوش ربیعی۱۳۹۷دلدادگان
(پاهای بی‌قرار)منوچهر هادی۱۴۰۰صبح آخرین روزحسین تبریزی۱۴۰۰یول اوزونومیردولت موسوی۱۴۰۱دورهمیمهران مدیریخندوانه (مسابقه قاتی بازی)رامبد جواناتوبان خاطرهسید علی موسویانشهبازحمیدرضا لوافی۱۴۰۲باغ شادونهفروزان زاهدبیگیآسانسور (در انتظار پخش)کیک شکلاتیکریم رجبی۱۴۰۳روزی روزگاری برادرمحمدرضا آهنج۱۴۰۳مهیار عیارسید جمال سیدحاتمی۱۴۰۴یزدانمنوچهر هادی

 مهمان 
+سالنام برنامهشبکه۱۴۰۳سدرهشبکه پنج۱۴۰۱جمع شب‌نشینی ایرانیشبکه جام جمبه خانه برمیگردیمشبکه پنجنیم قرن حفاظتشبکه دونشان ارادتشبکه دو۱۴۰۰شما و سحرشبکه سحر۱۳۹۹به خانه برمیگردیمشبکه پنج۱۳۹۸چراغانیشبکه سهچهلچراغشبکه سهشب تئاترشبکه چهار۱۳۹۷کتاب بازشبکه نسیمرادیو شبشبکه شما

 آثار نمایش خانگی و اینترنتی 
+ سالنام سریالکارگردان۱۴۰۳دیو و ماه‌پیشونی ۲حسین قناعتمافیا، پدر خوانده، شام ایرانیسعید ابوطالب۱۴۰۲نیسان آبی ۲مسعود اطیابیرئالیتی شو ضدسعید ابوطالبلف شو (مهمان)کاخ بلند (داستان‌های خسرو و شیرین)به کوشش حسین حداد۱۴۰۰برنامه رسانه کمال شهر من (مهمان)نیسان آبیمنوچهر هادینارگیلسید ابراهیم عامریان،حمزه صالحیآهوی من مارالمهرداد غفارزاده۱۴۰۰–۱۳۹۹شب‌های مافیاسعید ابوطالب۱۳۹۹یک طنز کرونایی از سیروس همتیسیروس همتیتاک شو شومینه (مهمان)امیر غفارمنشفریدا (روایتهای عاشورایی)حامد جوادزاده۱۳۹۸آقای مجری: من قناد هستمفرزاد فره وشی۹۵–۱۳۹۴آسپرینفرهاد نجفی

 تئاتر 
+نام تئاترکارگردانسالکامومحسن هشیار۱۳۷۰خروسک پریشانداود کیانیان۱۳۷۲بازی تابلوی آخرنصرالله قادری۱۳۷۳یه خونه یه چلچهحمید متکلم۱۳۷۴برف سبزآتیلا پسیانی۱۳۷۵ساز سحر آمیزستاره پسیانیآقای وندالبهرام عظیم پور۱۳۷۸بسه دیگه خفه شوآتیلا پسیانی۱۳۸۲عید پاکحسن باستانی۱۳۸۵قربانیسیروس همتی۱۳۸۶مسافران مروسید جواد هاشمی۱۳۸۷رویاهای خلیج فارسامیر دژاکام۱۳۸۸اسب‌های پشت پنجرهروح‌الله جعفریشرق غزلمهدی مکاریدزد آبهادی مرزبان۱۳۸۹خانمچه و مهتابیهادی مرزبان۱۳۸۹روز سربازحسن باستانی۱۳۹۰بلوط‌های تلخشهرام کرمیتماشاچی محکوم به اعدامروح‌الله جعفری۱۳۸۹و این خونه چه خبره؟رهام مخدومی۱۳۹۰سوگنامهٔ صبحگلقطب‌الدین صادقیه دو چشمسیروس همتی۱۳۸۸بهرام چوبینه۱۳۸۸اسب‌های پشت پنجره۱۳۸۸مجلس برادرکشیسیروس همتی۱۳۸۹مومیاهادی مرزبان۱۳۹۰حریمآرش دادگر۱۳۹۰فولاد هرگز زنگ نمی‌زندعلی یعقوب زاده۱۳۹۰مومیا۱۳۹۰تماشاچی محکوم به اعدام۱۳۹۰روشانفریدون جیرانی۱۳۹۱معمای مطربان پریشانکوروش زارعی۱۳۹۲پوتین‌های عمو باباشهرام کرمی۱۳۹۲مردگان بی کفن و دفنمنوچهر هادی۱۳۹۴مظلوم پنجمرضا صابری۱۳۹۴خفیه گاه۱۳۹۴ریحانهسیروس همتی۱۳۹۵خروس می‌خواندشهرام کرمی۱۳۹۵کلنلخیرالله تقیانی پور۱۳۹۶مزا مزاسیروس همتی۱۳۹۷سلولمحسن زرآبادی پور۱۳۹۷چشم به راه میرغضبحسین کیانی۱۳۹۸مردی در آینهعلی سلیمانی۱۳۹۸خورشید کاروانمهدی متوسلی۱۳۹۸بوقلمونخیرالله تقیانی پور۱۳۹۸تردستسیروس همتی۱۳۹۸دیوار نورسامان قلیچ خانی۱۳۹۹استاد و مهتابسحر صفرپور۱۴۰۰بازی ازدواجآساره هداوند۱۴۰۰شهادت پیوتر اوههغلامرضا عربی۱۴۰۱خانه خرابمحمدرضا پورحکیمی۱۴۰۱درهم پیچیدگیسپنتا پزشکی۱۴۰۱فیش آبادسیروس همتی۱۴۰۱ و ۱۳۹۶زیرزمینی‌هاحامد وکیلی۱۴۰۲نمایشنامه خوانی میان پردهنیما هاشمی۱۴۰۲و او جان من استحمیدرضا افسری۱۴۰۳

 کارگردانی و نویسندگی و سایر 
+نام تئاترمکانسالماجرای نیمه شب (شون اوکیسی)تهران (تئاترشهر)۱۳۸۲اسبتئاتر شهر (تالار چهارسو)۱۳۸۳پیکر (مشترک با گروه پاپتی‌ها)تهران (تالار اسوه)۱۳۸۴هفتاد و پنج هزار (بزرگداشت چخوف)تئاترشهر (تالار اصلی)۱۳۸۴محال هم ممکن استتالار کوچک و خانه نمایش۱۳۸۴ و ۱۳۹۵قربانیتهران۱۳۸۶ما سه نفر بودیمتهران (تالار اسوه)۱۳۸۷نیلوفرتالار اسوه۱۳۸۷ه دو چشمتهران۱۳۸۸مجلس برادرکشیتهران۱۳۸۹روشان (مدیر تولید)تئاتر شهر۱۳۹۱نقاشی (نویسنده)کارگاه نمایش باران۱۳۹۲مرز (نویسنده و کارگردان)تئاتر شهر۱۳۹۲حکایت دختری که خاتون مغربی را دید (نویسنده)سالن فرهنگ۱۳۹۳هفت هشتم (نویسنده)خانه نمایش۱۳۹۴آن که گفت نه، آن که گفت آری (نویسنده)تالار اندیشه۱۳۹۴صبح بخیرتئاتر شهر۱۳۹۴سال کبیسه عیسیمشایخی۱۳۹۴پچپچه‌های پشت خط نبرد (مشاور هنری)مولوی۱۳۹۵ریحانه (نویسنده و کارگردان و طراح نور)پردیس تئاتر تهران و حوزه هنری۱۳۹۵یک شاخه گل سرخ (نویسنده)خانه مشق و تماشاخانه بازیگاه۱۳۹۵بر پهنه چشمان مغربی ات (نویسنده)تماشاخانه ماه۱۳۹۶ و ۱۳۹۵جاثلیق (نویسنده)تالار مولوی۱۳۹۵قربانی (نویسنده)سه نقطه۱۳۹۵صبح بخیر (نویسنده)تئاتر شهر۱۳۹۵ و ۱۳۹۴فولاد هرگز زنگ نمی‌زند (نویسنده)تماشاخانه بازیگاه و پلاتو اجرا۱۳۹۵ و ۱۳۹۴بر پهنه دریا (مشاور کارگردان و طراح صحنه)ارسباران و سنگلج۱۳۹۵گوهرتماشاخانه مهر۱۳۹۶رویای آمریکایی (مشاور کارگردان)تالار سوره۱۳۹۶مزا مزاایرانشهر۱۳۹۷نیلوفرتماشاخانه ایران تماشا۱۳۹۸تردستتماشاخانه سرو۱۳۹۸نمایشنامه خوانی مزا مزا (نویسنده و مشاور کارگردان)مجموعه خانه هنر آبان۱۳۹۹یک شاخه گل سرخ (نویسنده)کرج، پلاتو حیاتی مهر۱۴۰۰فیش آباد (نویسنده)تهران، پردیس تئاتر شهرزاد و پلاتو اجرا۱۴۰۱ و ۱۳۹۶

 آثار مکتوب 
 طرح، فیلمنامه و نمایشنامه و کتاب 
 یزله: کتاب یزله بیش از هر چیز وامدار مدل خاص شیوه روایت سیروس همتی است. زبان و موقعیت‌هایی طنز آمیز که در پس خود بسیار تلخ و عبرت آموز و محل تأمل جدی است. طنز در روایت داستانی همتی موضوعی نه جاری در کلمات و ساختار روایت که جاری در موقعیتی است که داستان در آن رخ می‌دهد. همتی تلخی‌ها و سیاهی‌های پیرامونش را با لبخندی البته تلخ بازگو می‌کند و همین مسئله مخاطب را هم از منظر شیرینی روایت و هم از منظر مواجهه با پاره ای از واقعیت‌های پیرامونش به سوی خود می‌خواند. کتاب یزله را می‌توانید به دو صورت متنی و صوتی دریافت کنید و لذت ببرید.
 ننه کاراته: این مجموعه شامل هشت داستان کوتاه از اوست که همگی دارای تمی اجتماعی و خانوادگی است.
بهره‌مندی هوشمندانه او از طنز در روایت است که داستان‌های او را بسیار قابل اعتنا کرده است. او طنز را نه در کلام که در موقعیت‌های داستانی خود جاری می‌کند و توانایی او در خلق چنین موقعیت‌هایی است که توانسته داستان‌های او را از یکنواختی و معمولی بودن خارج کرده و مخاطب را برای مطالعه با خود همراه کند.
داستان‌های کوتاه همتی در مجموعه «ننه کاراته» به شدت تصویری و قابل لمس هستند. شیوه حاکم بر روایت این داستان‌ها به شکلی است که مخاطب می‌تواند با وضوح بالا بخش‌های قابل توجهی از داستان را پیش چشم‌های خود مشاهده کرده و خود را به عنوان یکی از عناصر صحنه آن رویداد در معرض قضاوت دربارهٔ آنها قرار دهد. کتاب ننه کاراته را می‌توانید به دو صورت متنی و صوتی دریافت کنید.
 سه سه: کتاب «سه، سه» عنوان مجموعه شش نمایشنامه، سه نمایشنامه کوتاه و سه نمایشنامه بلند، از سیروس همتی نمایشنامه‌نویس، بازیگر و کارگردان تئاتر است.
مجموعه نمایشنامه‌های او در «سه، سه» با نمایشنامه درمان شروع می‌شود که همتی از آن به‌عنوان کوتاه‌ترین نمایشنامه به زبان فارسی نیز یاد می‌کند.
در این نمایشنامه او در مقام مجادله یک کودک و مرد در دستشویی بیمارستان سعی در بیان نکته‌های اجتماعی در باب زندگی سالم کرده است.
در نمایشنامه دوم که با عنوان مهندس و با تقدیم به نصرالله قادری، توحید معصومی و توحید حسین قلی‌پور تألیف شده است، شخصیتی خیالی که تنها صدایی از او روایت شده، سعی دارد تا از محبوب خود پاسخ این سؤال را به دست آورد که شوهر نوعروس، باغبان جوان، گرگ و دزد کدام‌یک لایق نفرین شدن هستند. وی در قالب استعاره‌ای که در هر یک از این افراد ساخته است؛ به طرح پاسخ‌هایی می‌پردازد.
نمایشنامه سوم با عنوان «راه»، داستانی در حوزه دفاع مقدس را روایت می‌کند که همتی سه پایان را برای آن متصور شده و انتخاب هر یکی از آنها را به عهده گروه اجرایی و نیز مخاطب خود قرار داده است.
نمایشنامه چهارم کتاب با عنوان «صبح‌به‌خیر» نمایشی است با موضوع کشمکش یک سرباز و فرمانده‌اش و غریبه‌ای که در نقطه صفر مرزی با آنها برخورد کرده و برایشان ایجاد مزاحمت می‌کند. در این اثر همتی به شیوایی، تصویری نو و بدیع از مرگ ارائه می‌دهد.
 الهه: سیروس همتی در نمایشنامه الهه مجموعه‌ای از نمایشنامه‌های خود را برای مخاطبانش گردآوری کرده است که بیشتر از دغدغه فرم و شیوه روایت و حتی دیده‌شدن روی صحنه، دغدغه روایت و بیان را می‌توان در آنها دید. نمایشنامه‌هایی برخاسته از آن هنرمند متعهد که تلاش دارد روایتی بکر و تازه و در حد بضاعت نویسنده‌اش از باورها و آئین‌های ایرانیان را به نمایش بکشاند.
در همین مجموعه و در قالب نمایشنامه‌ای با عنوان «یک شاخه گل سرخ» نیز مضمون عاشورا به شکلی زیبا روایت شده است.
نمایشنامه «فولاد زنگ نمی‌زند» از این مجموعه نیز روایتی است مدرن از مواجهه دختری جوان با برخی از ناهنجاری‌های اجتماعی پیرامونش که همتی در بیان آن بیش از آنکه دغدغه فرم داشته باشد؛ به چیستی و چگونگی مفهوم روایت عنایت داشته است و از این زاویه توانسته داستانی قابل‌تأمل و خواندنی و پرجاذبه توأم با کشمکش‌ها و دیالوگ‌های روایی مناسب را در متنش بنشاند.
اما شاید زیباترین روایت داستانی در این مجموعه را بتوان در نمایشنامه «محال هم ممکن است» جست که در آن نویسنده با تمسک به داستانی کمتر شنیده شده از ماجرای بخشیدن ذوالجناح به جوانی تا آن را کابین همسر نصرانی‌اش کند، نمایشنامه‌ای خلق شده که بیش از هر موضوعی نمایش‌دهنده کیفیتی ناب از رفتار خاندان
علی بن ابی طالب با مردمان زمانه خویش است.
 آینه: فیلمنامهٔ آینه به قلم سیروس همتی فیلمنامه‌ای است کوتاه که در قالب داستانی حادثه‌ای و جنایی - پلیسی نوشته شده است. داستان با حضور دو بازپرس ادارهٔ آگاهی در محل وقوع یک جنایت در ساختمانی مشهور به «آینه» شروع می‌شود. در خانهٔ زنی تنها که ظاهراً معلم اخلاق بسیاری از اهالی محل و شهر وقوع داستان نیز هست، قتلی رخ داده است. جوانی از پنجره خانه به پایین پرت شده. در نگاه اول به نظر می‌رسد که این اتفاق به‌خاطر یک حادثه در آن خانه رخ داده، اما بازپرس شکاک و نکته‌سنج این داستان رفته‌رفته گره از این ماجرا باز می‌کند و قاتل خودش را نشان می‌دهد.
 طرح فیلمنامه طبقه هساث: طبقه هساث عنوان فیلمی است که به کارگردانی کمال تبریزی در سال ۱۳۹۲ و با نویسندگی پیمان قاسم‌خانی ساخته شده است. طرح فیلمنامه این فیلم از سیروس همتی است.
 یک طنز کرونایی از سیروس همتی: سیروس همتی، رفتارهای ما در ایام کرونا را با زبان طنز بیان کرده است.
 گل سر: «گل‌سر» یک فیلم‌نامه کوتاه عاشقانه است. این فیلم‌نامه اثری است متشرک به قلم سیروس همتی و لیلا نوری که با اقتباسی آزاد از زندگی و آثار پروین اعتصامی تألیف شده است.
 طرح فیلمنامه قدم خیر: «قدم خیر» توسط سیروس همتی نوشته شده و آقای مسعود فرخنده آن را ساخته است. قدم خیر در جشنواره بین‌المللی اصفهان هم صاحب رتبه و جوایز متعددی شد.
 هفت کوتوله و تمساح: کتاب «هفت کوتوله و تمساح» شامل مجموعه هشت نمایشنامه کوتاه از سیروس همتی، بازیگر، نویسنده و کارگردان تئاتر است. این کتاب نمایشنامه‌های خود را در قالبی تازه و کمتر مورد استفاده در ایران روایت کرده است که به قول نویسنده نیاز ذاتی امروز جامعه ایرانی است.
 نمایشنامه ایست! تردست: نمایشنامه «تردست» روایتی است از حضور یک تردست در جبهه. این نمایشنامه کوتاه بیش از هر چیز بر پایه موقعیت خاص خود که حضور شخصی با چنین ویژگی‌هایی در جبهه است به پیشواز مخاطب خود می‌رود و در ادامه داستان حضور او در جبهه با بعثی‌هاست که اتفاقات عجیبی را خلق می‌کند.
نمایشنامه «ایست!» نیز حاصل یک موقعیت تراژیک ویژه و کوتاه است. موتور سیکلتی در منطقه خط ویژ در خیابان روی زمین‌می‌خورد و پلیس موتور و راکبش را بازداشت می‌کند. در ادامه و در بررسی مدارک موتور مشخص می‌شود که موتور متعلق به پدر راکب است و در جبهه یکبار با خمپاره سوخته است و پلیس نیز که همرزم پدر است به صورت اتفاقی با پسرش روبرو شده است.
 نمایشنامه محال هم ممکن است: اثر سیروس همتی که با طراحی و ایده‌پردازی و کارگردانی ایشان در سال ۱۳۸۴ به نمایش درآمد.
 مجموعه نمایشنامه ریحانه: این نمایشنامه برگرفته از سه نمایشنامه «ریحانه»، «کاش می‌شد سرنوشت از سر نوشت» و «قره نی» است که از نمایشنامه اول برای شبکه استانی قم تله تئاتر تهیه شده اما دو نمایشنامه بعدی هنوز اجرا نشده‌اند. مهم‌ترین ویژگی‌های این نمایشنامه‌ها امروزی کردن قصه‌های دینی و توجه به شرایط روز است. به‌طور مثال عشق دختر چینی که برگرفته از نسخه تعزیه گوشه است و داستان ریحانه برگرفته از قضیه فدک است.
 نیلوفر: این کتاب در قالب نمایشنامه نوشته شده است. نمایشنامه نیلوفر با موقعیت خوب نمایشی که به وجود آورده و با پرسوناژهای زنده و قابل باوری که خلق کرده، توانسته کنش‌زایی و حس‌آمیزی خاصی را به درونمایه نمایشنامه منتقل کند. سیروس همتی بی‌آنکه صحنه را شلوغ کند یا چیز اضافی ارایه دهد، خیلی مختصر و موجز آنچه خواسته بیان کرده و نشان داده است. طرح یا پیرنگ نمایشنامه نیز روابط علت و معلولی موقعیت و چگونگی ارتباط بین افراد حاضر در داستان را به خوبی نشان می‌دهد و مخاطب می‌تواند برای هر کدام از آنها مابه‌ازاها و قرینه‌های بیرونی واقعی بیابد. اما نکته قابل توجه در نمایشنامه همتی این است که دیالوگ‌ها صرفاً در چارچوب موضوع اصلی نمایشنامه بیان نمی‌شوند و بسته نمی‌مانند تا صرفاً به‌طور مستقیم بیانگر درونمایه نمایشنامه باشند، بلکه حواشی دیگری را هم به موضوع اصلی مرتبط می‌کنند و اتفاق‌های دیگری را هم رقم می‌زنند. به خاطر همین هم واقعی جلوه می‌کنند و بیانگر وجوه مختلف پرسوناژها هستند.
 آب بر آتش: کتاب آب بر آتش، نمایشنامه‌ای عروسکی نوشتهٔ سیروس همتی است. در کتاب آب بر آتش، روایت به آتش افکندن ابراهیم، به دستور فرعون را از زبان یک قورباغه روایت می‌کند. سیروس همتی برای نوشتن نمایشنامهٔ آب بر آتش از حدیثی از جعفر صادق الهام گرفته است: «چون ابراهیم را در آتش انداختند، قورباغه آب بر آتش ریخت.»
 مجلس برادرکشی: کتاب پیش رو علاوه بر نمایشنامهٔ مجلس برادرکشی دربردارنده دو نمایشنامه دیگر به نام‌های « «ح» دو چشم» و «مرز» است. در نمایشنامهٔ مجلس برادرکشی داستان قتل ایرج – یکی از مظلوم‌ترین پهلوانان شاهنامه و پسر فریدون – به دست برادرانش، سلم و تور، روایت می‌شود.
 مُزا مُزا: این نمایشنامه کوتاه نقدی است بر رفتار درون حاکمیت با اهالی تئاتر که در آن تماشاگران و هنرمندان فعال در عرصه نمایش به دلیل علاقه و فعالیت در این عرصه و فراتر از آن روشنگری با آن در جایگاه اتهام و بازجویی قرار می‌گیرند که این اتفاق با بیان طنز و روایت طنازانه نویسنده ارائه می‌شود.
 بچه‌های مسجد: کتاب پیش رو دربردارندهٔ چندین نمایشنامه با محتوای دینی و مذهبی و متناسب با فضا و امکانات مسجد، جهت استفادهٔ گروه‌های نمایشی مذهبی با هدف ارتقای اجراهای مسجدی است.
 پناه بر رؤیا: در این کتاب شما داستان‌هایی را مطالعه می‌کنید که موضوعی کم‌نظیر و روایتی خاص دارند؛ از سیر و سیاحت در عالم رؤیا گرفته تا قصه گویی ملک الموت که هر کدام زوایه دید جدیدی در دنیای داستان‌نویسی محسوب می‌شوند و یادآور دورانی است که خلق داستان‌های کوتاه بر نوشتن رمان ارجحیت داشت.

کتاب پناه بر رؤیا در حقیقت حاصل یکی از کارگاه‌های نویسندگی برگزار شده توسط کتاب نیستان است که به سرپرستی سیروس همتی اجرا شد و شاید مهم‌ترین تأثیر برگزاری کارگاه‌های این چنینی خلق اندیشه‌هایی نوین و کشف استعدادها و زاویه‌های دید جدید باشد تا شما را با داستان‌ها و موضوعاتی جدید آشنا کند. به همین دلیل است که درونمایه اصلی این کتاب تخیلی و جسورانه است و داستان‌ها از زبان شخصیت‌هایی روایت شده‌اند که تا کنون کمتر کسی به آن‌ها پرداخته است.
 کوچه: مجموعه داستان‌های جذاب و خواندنی از سیروس همتی است.
 عین، شین، قاف: عین، شین، قاف، نمایشنامه‌ای است نوشته سیروس همتی که برای نخستین بار در سال ۱۳۸۸ به مناسبت برگزاری ششمین همایش مراسم مربوط به عاشورا اجرا شد.
 حکایت دختری که خاتون مغربی را دید: کتابی مشتمل بر دو نمایشنامه مجزا که یکی با نام «این روبان سیاه که بر قاب دنیاست» نوشته سیدمحمد مساوات و «حکایت دختری که خاتون مغربی را دید» نوشته سیروس همتی، دو نمایشنامه با رویکرد مذهبی است.
 در قاب ماه و قربانی: این کتاب نیز دو نمایشنامه را در برمی‌گیرد. یکی به نام «در قاب ماه» نوشته حمیدرضا آذرنگ و «قربانی» نوشته سیروس همتی است که به مناسبت برگزاری پنجمین همایش مراسم عاشورایی منتشر شده است.
 یک شاخه گل سرخ: مجموعه نمایشنامه «یک شاخه گل سرخ» شامل نمایشنامه‌های «یک شاخه گل سرخ»، «جاثلیق» و «جناب آقای هالو» است. نمایشنامه «یک شاخه گل سرخ» روایتی از واقعه عاشورا در زمان حال است. نمایشنامه جاثلیق به موضوع مناظره علی بن موسی الرضا با جاثلیق (دانشمند نصرانی) می‌پردازد و آقای هالو نمایشنامه ای با محوریت مهدویت است.
 نمایشنامه فیش آباد: نمایشنامه ای است که در آن مسئله حقوق‌های نجومی برخی مدیران را به چالش می‌کشد. نوشته سیروس همتی است. این نمایشنامه در پردیس تئاتر شهرزاد روی صحنه رفته است که سیروس همتی، خود نیز در آن نقش خودش (سیروس همتی) را بازی می‌کند.
 فیلمنامه پای برتر
 فیلمنامه بیشه

 جوایز 

 بهترین بازیگر مرد پنجمین جشنواره بین‌المللی آمی کورتی ایتالیا برای بازی در فیلم ستاره بی آسمان
 برنده جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم پاتریکی روسیه برای فیلم کن پامنار (نویسنده)
او به همراه محمد سرمستانی و سروش حیدری برنده سیمرغ بلورین شد
 کاندید بهترین فیلم در جشنواره سلام هندوستان برای فیلم کن پامنار (نویسنده)
 انتخاب به عنوان بهترین فیلم جشنواره فیلم آمریکا برای فیلم دخترک آبرنگی (مشاور انتخاب بازیگر فیلم)
 برنده بهترین فیلمنامه در جشنواره پرواز برای فیلمنامه گل سر
 برنده تندیس و دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد جشنواره پنجم ملی تئاتر ماه برای نمایش روز سرباز
 تقدیر ویژه هنرمندان ششمین جشنواره بین‌المللی آمریکای لاتین برای نمایش روز سرباز (کلمبیا ۲۰۱۱)
 کاندید بهترین بازیگر تئاتر سال برای نمایش کلنل
 دریافت تندیس بهترین بازیگر مرد در اولین جشنواره فیلم چهل چراغ برای فیلم رقص روی یخ
 برنده یازدهمین جشنواره ملی آیینی-سنتی برای نمایش مجلس برادرکشی
 کاندید بهترین بازیگر مرد سومین جشنواره فیلم فرهنگ هنگ کنگ
 برگزیده شدن نمایش بوقلمون در جشنواره فجر ۱۳۹۳ (بازیگر)
 برنده بهترین بازیگر مرد جشنواره تئاتر فجر ۱۳۹۳
 نکوداشت مقام سیروس همتی در خانه فرهنگ آیه ۱۳۹۶
 برگزیده شدن فیلم قدم خیر در جشنواره بین‌المللی اصفهان (طرح فیلمنامه)
 برنده جوایز متعدد برای نویسندگی و کارگردانی نمایش محال هم ممکن است
 تقدیر کانون ملی منتقدان تئاتر برای نمایشنامه محال هم ممکن است
 برگزیده سوم در پنجمین دوره آثار برتر ادبیات نمایشی برای نمایشنامه نیلوفر
 تقدیر برای نمایش قربانی در جشنواره تئاتر جاده ابریشم (آلمان ۲۰۰۸)
 تقدیر ویژه مسابقه نمایشنامه نویسی مشاهیر اسلام
 تقدیر بهترین ایده و طرح از هجدمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر
 جوایز نویسندگی، کارگردانی، طراحی صحنه در دوره‌های مختلف جشنواره سراسری تئاتر عاشورایی و همچنین جشنواره‌های دفاع مقدس
 کاندیدای بهترین بازیگری مرد از سی و دومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر
 کاندید بهترین متن (صبح بخیر) در جشنواره بین‌المللی فجر، بخش مهمان، سال ۱۳۹۴
 دریافت جایزه نقدی برای نمایش نامه (گوهر) از جشنواره بین‌المللی رضوی، سال ۱۳۹۵
 دریافت جایزه کارگردانی و طراحی صحنه برای نمایش «ببخشید خط روی خط افتاده» از جشنواره تئاتر بانوان؛ ۱۳۷۷
 دریافت جایزه کارگردانی برای نمایش «محرمانه» از جشنواره تئاتر استانی تهران؛ ۱۳۷۹
 دریافت جایزه نویسندگی و کارگردانی برای نمایشنامه «برگ ریزان» از هشتمین یادواره سراسری تئاتر دفاع مقدس؛ ۱۳۸۰
 دریافت جایزه بهترین بازی و طرح برای نمایش «یک اتفاق عجیب» از هجدهمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر؛ ۱۳۸۰
 دریافت جایزه ویژه برای نمایشنامه‌خوانی «اسب» از همایش عاشورائیان؛ ۱۳۸۳
 دریافت لوح تقدیر برای نمایشنامه «اسب» از بخش نمایشنامه‌خوانی اولین همایش عاشورایی؛ ۱۳۸۳
 دریافت جایزه بهترین کتاب دفاع مقدس برای نمایشنامه چاپ شده «برگ ریزان»؛ ۱۳۸۴
 کاندیدای بهترین نمایشنامه برای نمایشنامه «محال هم ممکن است» از سوی کانون ملی منتقدان تئاتر مرکز هنرهای نمایشی؛ ۱۳۸۴
 دریافت جایزه کارگردانی برای نمایش «مسافران» از سومین همایش عاشورایی؛ ۱۳۸۵
 دریافت جایزه اول طراحی صحنه، نویسندگی و کارگردانی برای نمایش «محال هم ممکن است» از دومین همایش سراسری تئاتر عاشورائیان
 دریافت جایزه اول کارگردانی و جایزه دوم متن نمایشنامه‌نویسی برای نمایش «قربانی» برگزیده جشنواره تئاتر عاشورایی؛ ۱۳۸۶
 دریافت جایزه دوم متن نمایشنامه برای نمایش «حکایت دختری که خاتون مغربی را دید» از هفتمین جشنواره بین‌المللی رضوی؛ ۱۳۸۸
 کاندیدای بهترین طراحی صحنه برای نمایش «حکایت دختری که خاتون مغربی را دید» از هفتمین جشنواره بین‌المللی رضوی؛ ۱۳۸۹
 نویسنده برگزیده برای نمایش «مجلس برادر کشی» از سیزدهمین جشنواره بین‌المللی آیینی سنتی
 دریافت مقام طراح برگزیده برای نمایش «حکایت دختری که خاتون مغربی را دید» از جشنواره رضوی دوره هفتم؛ ۱۳۸۹
 پرکارترین بازیگر جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر؛ ۱۳۸۹
 بهترین بازیگر نمایش «روز سرباز» از جشنواره بین‌المللی تئاتر ماه؛ ۱۳۸۹
 » جایزه سوم کانون نمایشنامه نویسان دوره پنجم به خاطر نگارش نمایشنامه «نیلوفر»؛ اسفند ۱۳۹۰
 جایزه اول نویسندگی برای نمایشنامه «فولاد هرگز زنگ نمی‌زند»؛ اولین دوره نمایشنامه خوانی بین‌المللی؛ جشنواره حوزه هنری؛ ۱۳۹۰
 کاندیدای بهترین بازیگر مرد از سی و دومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر (بخش مسابقه مرور)؛ ۱۳۹۲

 پانویس 

 پیوند به بیرون 
 

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایران
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:زادگان ۱۳۵۱
رده:کارگردانان تئاتر اهل ایران