وزن سیاسی

وزن سیاسی یا شاخص PW یک شاخص بنیادی برای ارزیابی وضعیت سیاسی کشورها است که مرکب از متغییرهای متعدد ژئوپلتیکی، عوامل روانی، وضعیت اقتصادی و سیاسی یک کشور است. در واقع این متغییرها همان متغییرهایی می‌باشند که یک دولت-کشور از آن متغییرها ایجاد شده‌است که در قالب کمیت‌هایی عددی خودنمایی می‌کنند. شاخص وزن سیاسی با کمیتی کردن یک نهاد کیفی نظیر دولت، سعی می‌کند روند تغییرات، دگرگونی‌های سیاسی، جمعیتی و اقتصادی را در یک کشور شرح داده و بر همین اساس رفتارهای یک دولت را در نسبت با هر واقعه‌ای پیش بینی نماید. شاخص وزن سیاسی اولین بار توسط میثم آرائی درونکلا تعریف و به کار برده شده‌است و در موسسه بین‌المللی مطالعات دریای خزر توسعه یافته و مورد استفاده قرار می‌گیرد.
بندانگشتی

باید توجه داشت که وزن سیاسی کشورها اصولاً نمی‌تواند ملاک مناسبی برای مقایسه میان کشورها به حساب آید. بر خلاف وزن سیاسی، می‌توان از وزن حاکمیتی برای مقایسه توانایی کشورها با یکدیگر استفاده نمود.

 تاریخچه 
یکی از مهمترین و اساسی‌ترین ضعف‌های علوم سیاسی و به تبع آن تحلیل‌های سیاسی آن است که توانایی پایینی در جمع‌بندی و نگاه چند بُعدی به یک موضوع دارند؛ لذا باید ساختار تحلیل را به گونه‌ای منطقی و دقیق کرد که در عین آنکه واقع بینانه هستند، چند بُعدی نیز باشند. چاره کار نیز می‌تواند استفاده از تحلیل‌های منطقی در غالب کمیت‌های عددی یا ریاضیات باشد. بدین منظور از شاخص‌هایی به نام وزن سیاسی و وزن حاکمیتی استفاده می‌نماییم که گویای وضعیت و جایگاه کشورها در زمینه‌های سیاسی، اقتصادی، جمعیتی و جغرافیایی است. وزن سیاسی امکان مقایسه کشورها، تحلیل وقایع کشورها، تحلیل یک وضعیت یا واقعه بر وزن آنها و جایگاه سیاسی کشور را بر اساس کمیت‌های نامتقارن امکان‌پذیر می‌نماید که در حالت عادی نمی‌توان به راحتی آن کمیت‌ها را مقایسه نموده و در کنار یکدیگر قرار داد.

پیش از این در جغرافیای سیاسی شاخص‌هایی نظیر قدرت ملّی تعریف گردیده‌اند که اساس تحلیل و کار آن رگرسیون‌ها با وزن سیاسی کاملاً متفاوت است. در شاخص وزن سیاسی مجموع متغییرها به دو دسته متغییرهای اعتباری (حاکمیتی) و متغییرهای فیزیکی (جمعیت و سرزمین) تقسیم می‌شوند.

 فرمول یا رگرسیون وزن سیاسی 
وزن سیاسی یک کشور از رابطه ذیل بدست می‌آید.

یا

که در آن:

PW=political weight= وزن سیاسی

LPC= سرانه سرزمین به ازای هر نفر

GW= شاخص توانایی حکومت یا وزن حاکمیتی

B= Budget per capita= شاخص سرانه بودجه هزینه شده توسط دولت برای یک نفر به طور میانگین

Cp=Concentration of power= شاخص میزان تمرکز قدرت

 شاخص پایداری حاکمیت 
L= Land= مساحت دولت-کشور (شامل خشکی ها+آبهای سرزمینی و می‌تواند شامل کل مساحت فلات قاره نیز بشود)
P= Population= جمعیت

 جدول شاخص وزن سیاسی و وزن حاکمیتی کشورها 
در جدول ذیل وزن سیاسی و حاکمیتی کشورها در سال ۲۰۱۶ و ۲۰۱۵ میلادی مورد اشاره قرار گرفته‌است.
کشوروزن سیاسی (۲۰۱۶)وزن سیاسی (۲۰۱۵)وزن حاکمیتی (۲۰۱۶)وزن حاکمیتی (۲۰۱۵)انگلیس۲۳۱٫۰۳۲۴۸٫۶۸۷۶۲٫۰۳۶۶٫۳۶ایالات متحده آمریکا۱۸۵۸٫۲۶۱۹۶۴٫۳۶۱٫۲۵۶۴٫۴۹سوئیس۳۰۱٫۸۳۳۲۶٫۱۶۱٫۲۵۶۵٫۵۴بلژیک۱۵۹٫۸۷۱۶۷٫۹۸۵۹٫۵۵۶۲٫۱۷ونزوئلا۱۵۳۴٫۷۴۱۲۴۳٫۷۴۵۲٫۷۸۴۲٫۲۱استرالیا۱۵۳۰۹٫۲۱۱۶۶۶۷۴۸٫۳۸۵۱٫۹۳دانمارک۳۴۱٫۲۴۳۶۱٫۸۲۴۵٫۲۳۴۷٫۷۸آلمان۳۲۸٫۹۴۳۶۱٫۸۲۴۵٫۲۳۴۷٫۷۸ایرلند۵۹۳٫۱۳۶۱۵٫۸۴۳۹٫۷۷۴۱٫۰۸ایتالیا۱۹۳٫۲۷۲۰۰٫۶۵۳۸٫۳۵۳۹٫۸۱اسرائیل۹۴٫۲۹۱۰۰٫۳۴۳۷٫۱۹۳۸٫۹۵اروگوئه۱۸۲۳٫۹۷۱۹۹۷٫۱۶۳۵٫۶۴۳۸٫۸۸ژاپن۱۰۶٫۶۶۱۰۷٫۷۲۳۵٫۶۴۳۶٫۰۷آرژانتین۲۱۲۲٫۴۸۲۴۰۵٫۹۶۳۳٫۴۷۳۷٫۵۶هلند۷۷٫۳۸۷٫۳۶۳۱٫۵۹۳۵٫۵۹امارات۲۵۵٫۳۵۲۹۱٫۱۷۴۲۸٫۳۳۱٫۸۸عربستان۱۸۱۷٫۴۵۲۰۳۵٫۹۴۲۷٫۱۸۸٫۸قبرس۲۱۳٫۶۷۲۲۵٫۰۶۲۷٫۱۶۲۸٫۳۴برزیل۱۰۶۵٫۹۸۱۱۷۷٫۷۱۲۶٫۲۳۲۸٫۷۴یونان۳۱۲٫۹۳۳۳۰٫۲۲۵٫۸۹۲۷٫۴۱ترکیه۲۵۴٫۳۵۲۷۱٫۸۱۲۵٫۸۵۲۷٫۲۹پرو۹۴۹٫۲۳۱۰۲۴٫۳۶۲۳٫۴۶۲۵لهستان۱۸۴٫۴۵۱۹۴٫۸۵۲۲٫۷۶۲۴٫۰۶رومانی۲۷۳٫۰۲۲۸۵٫۹۵۲۲٫۱۸۲۳٫۴استونی۷۴۸٫۷۶۷۵۲٫۹۹۲۱٫۶۱۲۱٫۷۸مکزیک۳۲۵٫۳۶۳۶۸٫۸۵۲۱٫۲۱۲۳٫۷۵جمهوری چک۱۵۶٫۹۱۵۹٫۲۶۲۰٫۹۸۲۱٫۲۹کره جنوبی۴۰٫۸۴۴۲٫۷۶۲۰٫۵۸۲۱٫۴۶چین۱۳۹٫۸۲۱۴۹٫۶۴۲۰٫۱۴۲۱٫۴۵اسلواکی۱۸۰٫۶۳۱۸۷٫۸۹۱۹٫۹۹۲۰٫۷۹ایران۴۰۶٫۸۸۴۲۱٫۸۱۱۹٫۷۳۲۰٫۲۴لتونی۶۳۴٫۹۳۶۴۲٫۳۷۱۹٫۲۱۱۹٫۵۹لیتوانی۴۳۷٫۹۶۴۴۲٫۶۳۱۹٫۱۱۱۹٫۵بلغارستان۲۹۵٫۳۷۳۰۱٫۰۳۱۸٫۸۸۱۹٫۳۸مالزی۱۹۰٫۱۵۲۰۵٫۳۲۱۷٫۶۷۱۸٫۸۲آفریقای جنوبی۳۷۱٫۴۹۴۱۳٫۰۳۱۶٫۷۲۱۸٫۴۳الجزایر۸۵۵٫۵۱۱۰۷٫۵۳۱۴٫۵۱۶٫۷۷روسیه۱۴۸۳٫۸۸۱۶۴۰٫۵۸۱۲٫۷۲۱۴٫۰۳قزاقستان۱۷۹۸٫۹۹۲۲۶۶٫۱۱۱۱٫۷۸۱۴٫۶۵گرجستان۱۹۱٫۷۹۲۰۳٫۸۷۱۰٫۹۴۱۱٫۶۹هند۲۶٫۷۲۲۷٫۹۲۱۰٫۷۸۱۱٫۱۳جمهوری آذربایجان۹۲٫۵۲۱۲۵٫۲۵۱۰٫۵۴۱۴٫۱ترکمنستان۹۳۰٫۰۴۱۰۶۷٫۷۱۱۰٫۳۶۱۱٫۷۵ازبکستان۱۴۹٫۹۸۱۶۱٫۰۳۱۰٫۱۲۱۰٫۷۲ارمنستان۹۹٫۲۴۱۰۲٫۸۱۱۰٫۰۹۱۰٫۴۲اوکراین۱۳۴٫۴۲۱۴۳٫۹۲۹٫۹۳۱۰٫۶۸پاکستان۴۱٫۳۱۴۲٫۷۸۹٫۰۳۹٫۱۶قرقیزستان۲۶۵٫۲۲۲۸۴٫۰۶۸۸٫۴۳تاجیکستان۱۱۰٫۵۱۱۳۰٫۱۹۶٫۶۹۷٫۷۱تونس۹۱٫۰۴۸۸٫۲۶٫۳۳۶٫۰۶نیجریه۲۳٫۶۳۳۰٫۲۳۴٫۷۸۵٫۹۶مصر۴۶٫۹۴۳۹٫۹۸۴٫۳۳۳٫۶۲
 پانویس 
Political Weight

 منابع 

رده:واژگان روابط بین‌الملل
رده:اصطلاح‌شناسی جهانی‌سازی