نماز جمعه در ایران

250x250px|بندانگشتی|نماز جمعه‌ای در میدان نقش جهان، اصفهان؛ ۱۹ خرداد ۱۳۹۱|جایگزین=
نماز جمعه در ایران (همچنین با عنوان: نماز آدینه) نزد دو مذهب سنی و شیعه اهمیت دارد. خطبه‌های نماز جمعهٔ شیعیان ایران در تهران، قم و مشهد و اهل سنت در زاهدان، سنندج و ارومیه برجستگی ویژه دارند و در بیشتر مراکز شهرستان‌‌ها و بخش‌های ایران، ستادی برای برگزاری آن تشکیل شده که معمولاً مکان آن، همان مسجد جامع شهر است. این مسجدهای جامع در ایران، با نام «مسجد جمعه» نیز شناخته می‌شوند. ممکن است در نمازهای جمعهٔ شیعیان ایران، پیش از خطبه‌های امام، سخنرانی فراخوانده شود که معمولاً از مقام‌داران سیاسی هستند. بنا به دیدگاه حسن یوسفی اشکوری، از دوران صفویه در ایران امام جمعه وجود داشت. ولی نماز جمعه وجود نداشت. زیرا اکثر فقهای شیعه، برگزاری نماز جمعه را از شئونات حاکم معصوم و در دوران غیبت کبرا منتفی می‌دانند. اما حالا جمهوری اسلامی آن را به صورت دولتی در دولت تبدیل کرده است.

 پیشینه 
این نماز که جمع هفتگی مسلمانان یک شهر به‌شمار می‌رود، در تاریخ اسلامی ایران اهمیت داشته است. گه‌گاه محل سخنرانی بالاترین مقام کشور می‌شده و سخنگاه برنامه‌ها و سیاست‌های دولت بوده است. محمد خوارزمشاه در ۲۴ آوریل ۱۲۲۰ میلادی در خطبهٔ نماز جمعه در نیشابور بیان داشت که «کارِ این مغولان بلایی آسمانی است، هرکس چارهٔ خویش کند و برود یا تسلیم شود.»

از دورهٔ شاه اسماعیل یکم صفوی، اقامه نماز جمعه به‌تدریج در جامعهٔ شیعی‌مذهب ایران همچو یک سخنگاه رسمی گسترش یافت. روحانیان به‌ویژه محقق کرکی از تلاشگران در این حوزه نام برده شده‌اند که او نخستین نماز جمعهٔ رسمی و پذیرفته شده نزد اغلب فقها در مسجد جامع اصفهان را برپا کرد.

 پس از انقلاب 
پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، برگزاری نمازهای جمعه شکوفا شد و ستادها و نهادهایی موظّف به «باشکوه» کردن آن شدند. اهمیت این مراسم در سخنان هر دو رهبر جمهوری اسلامی ایران، بیان شده است. روز ۵ مرداد ۱۳۵۸/ ۲۷ ژوئیه ۱۹۷۹ را روزی می‌دانند که نخستین «نماز جمعهٔ رسمی تهران پس از برپایی جمهوری اسلامی» برگزار شد که امام آن محمود طالقانی و مکان آن دانشگاه تهران بود.http://www.imamatjome.com/Occasions/OccasionsList.aspx?Id=317

 نمازهای جمعه در ایران 
نمازهای جمعهٔ شیعه در ایران، تقریباً از ساعت ۱۰:۳۰ ظهر جمعه آغاز می‌شود.
250x250px|بندانگشتی|نماز جمعه ۲۸ فروردین ۱۳۹۵ تهران که احمد جنتی امام آن بود. در صف اول، مقام‌داران ایرانی دیده می‌شوند.|جایگزین=
 تهران 
تقریباً در ۳۷ جای استان تهران، نماز جمعه برگزار می‌شود: احمدآباد مستوفی، اسلام شهر، اندیشه، باغستان (تهران)، باقرشهر، کن (تهران)، بومهن، پاکدشت، پرند (تهران)، پیشوا، جوادآباد (ورامین)، چهاردانگه (اسلام‌شهر)، حسن‌آباد (تهران)، خاورشهر، خیرآباد (بهارستان)، دماوند، رباط کریم، رودهن، لواسان، آبسرد (تهران)، شهر ری، قدس، شهریار (تهران)، صباشهر، صفادشت، فشم، فیروزکوه، قرچک، شهر نو، قیام‌دشت، گلستان (بهارستان)، ملارد، نسیم‌شهر، نصیرشهر، واوان، وحیدیه، ورامینhttp://www.imamatjome.com/Aeme/AemesList.aspx?PId=8

 مشهد 
جایگزین=عکس از گنبد استیلی مصلی قدس محل برگزاری نماز جمعه در شهر قم (معماری ایرانی اسلامی)|بندانگشتی|250x250پیکسل|مصلی قدس محل برگزاری نماز جمعه در شهر قم

 قم 

 جستارهای وابسته 
 نماز جمعه تهران
 نماز جمعه قم
 امام جمعه
 نماز جمعه در ایران
 بمب‌گذاری نمازجمعه تهران ۱۳۶۳
 نماز جمعه ۲۶ تیر ۱۳۸۸ تهران

 منابع 

رده:اسلام در ایران
رده:روحانی‌گرایی در ایران
رده:مراسم‌ها در ایران