ملاغلامرضا آرانی

ملاغلامرضا آرانی (۱۱۹۲–۱۲۶۵ ق، ۱۱۵۷–۱۲۲۸ خ) نویسنده و عالم سده ۱۳ خورشیدی است.

 زندگی 
ملاغلامرضا آرانی در نیمه ذیقعده ۱۱۹۲ (۱۴ آذر ۱۱۵۷) در شهر آران و بیدگل به دنیا آمد. پدرش ملا محمدعلی آرانی فرزند ملا محمدجعفر فرزند ملا نورالوری فرزند ملا ابوالحسن فرزند ملا محمدتقی آرانی و وی از نوادگان ملا ابوالحسن خطیب بحرینی است. وی در زادگاهش درگذشت ولی پیکرش به نجف اشرف منتقل و در قبرستان وادی‌السلام به خاک سپرده شد.

ملا ابوالحسن آرانی از این سلسله، نخستین عالمی بود که در دوره صفویان و پس از استقرار شیخ علی کرکی معروف به محقق کرکی به دعوت شاه طهماسب از جبل عامل لبنان به اصفهان پایتخت ایران آمد. این خانواده با فضیلت و دانش، در مناطق مرکزی ایران به ویژه منطقه کاشان به ارشاد و تبلیغ پرداختند.

وی در زادگاهش نزد ملاعلی آرانی شاگردی کرد و سپس به نجف عزیمت کرد و نزد سید علی طباطبایی (صاحب ریاض) و پسرش سید محمد مجاهد بر دانش خود افزود. در بازگشت به ایران از محضر ملا احمد نراقی و میرزای قمی بهره برد.

وی پس از بازگشت به‌طور ثابت در خانه خود در آران و بیدگل بود. ملاغلامرضا آرانی از بدو تولد تا وفات را در منزل ساده پدرش گذراند و در پوشاک نهایت سادگی را رعایت می‌نمود و نسبت به اهل بیت مهربانی و علاقه خاصی داشت. میرزا احمد عاملی آرانی(ره ، مرکز آموزش عالی امام خمینی (ره کاشان

ملا محمدحسن داعی آرانی تاریخ درگذشت وی را سال ۱۲۶۴ قمری می‌داند و در ماده تاریخ زیر که در پایان قصیده ای که در وصف ملاغلامرضا سروده، آورده‌است:دیوان القصاید، ملا محمدحسن داعی آرانی، ص ۲۰۵
 که آفتابی شد بر انوارها به حساب ابجد عدد ۱۲۶۴ می‌شود.

 استادان 
برخی از استادان و فقیهانی که به وی اجازه اجتهاد و نقل روایت داده‌اند، عبارتند از:
 ملا علی آرانی (۱۱۷۷ – ۱۲۴۴ ق)، صفحهٔ ۵۵
 ملا محمدعلی آرانی (قرن ۱۱–۱۲ ق)رساله هلالیه، فصل ۷، صفحهٔ ۱۸۰
 میرزا ابوالحسن کاشانی (قرن ۱۳)لباب الالقاب، صفحه ۱۱۳ و تراجم الرجال، جلد ۱، صفحهٔ ۴۳
 ملا احمد نراقی (۱۱۸۵–۱۲۴۵ ق)گلشن ابرار، جلد ۵، صفحهٔ ۱۸۴
 سید علی طباطبایی (صاحب ریاض) (۱۱۶۱–۱۲۳۱ ق)گلشن ابرار، جلد ۳، صفحهٔ ۱۲۶
 سید محمد طباطبایی (۱۱۸۰–۱۲۴۲ ق)گلشن ابرار، جلد ۱، صفحهٔ ۳۱۱
 ملا علی نوری مازندرانی (۱۲۴۶ ق)روضات الجنات، جلد ۴، صفحهٔ ۴
 سید محمدباقر شفتی (رشتی) (۱۱۷۵–۱۲۶۰ ق)روضات الجنات، جلد ۲، صفحه ۹۹ و گلشن ابرار، جلد ۱، صفحهٔ ۳۴
 میرزای قمی (۱۱۵۱–۱۲۳۱ ق)گلشن ابرار، جلد ۱، صفحهٔ ۳۰۵
 ملا محمدجعفر شریعتمداری استرآبادی (۱۱۹۶–۱۲۶۳ ق)روضات الجنات، جلد ۲، صفحه ۲۰۷ و تراجم الرجال، جلد ۳، صفحه ۱۵۳ و اعیان الشیعه، جلد ۴، صفحهٔ ۸۴

 آثار 
از او بیش از ۶۰ اثر خطی به صورت کتاب، رساله به زبان فارسی و عربی بجا مانده‌است که مهمترین آنها عبارتند از:

 جامع الشتات و قالع الشبهات
 عواید الایام و قوائد الانام
 کنوز الجواهر و معادن الزواهر
 حجه البالغه (۵ جلد)
 الجامع النافع
 اجوبه المسایل
 جوامع الکلم و منابع الحکم
 شرح روضه البهیه (حاشیه بر کتاب حدود و دیات)
 الطرائف الظرایف و الغوالی العوالی
 قلائد اللآلی
 الدررالمنثورة و الجواهرالمبروره
 مجموعه سؤال و جواب
 تنبیه الطالبین
 شرح شافیه
 بدایع الذرایع و ذرایع البدایع
 کلمات تامات
 رساله‌های نباتیه، نقلیه، چلبانیه، حلیسبانیه، سبحله
 تذکره قری الثلاث
 حاوی الشوارد و منهل الوارد
 اشعار عربی
 نکت البالغه
 ترجمه مصباح الشریعه
 فلک الجاریه
 رساله العنوانات و مجمل التفصیلات
 ملتقطات
 شرح بر زیارت جامعه
 رساله هلالیه، در شرح حال امامزاده محمد هلال بن علی

 منابع 
 
 
 

 پانویس 

رده:روحانیان شیعه دوازده‌امامی
رده:اهالی آران و بیدگل
رده:روحانیان شیعه سده ۱۳ (قمری)
رده:عالمان شیعه
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
رده:خاک‌سپاری‌ها در قبرستان وادی‌السلام