عباس جوانمرد

عبّاس جوانمرد ( – ) بازیگر و کارگردان تئاتر اهل ایران بود. پرآوازه‌ترین بازی او در نقش پهلوان اکبر در نمایشِ پهلوان اکبر می‌میرد (۱۳۴۴) بوده است. 

 سرگذشت 
عباس جوانمرد تحصیل در رشتهٔ بازیگری را در سال ۱۳۳۲ در «هنرستان هنرپیشگی» در تهران آغاز نمود و سپس در سال ۱۳۳۴ دورهٔ کارگردانی و بازیگری را زیر نظر پروفسور دیویدسون در دانشگاه تهران گذراند و در همان سال گروه هنر ملی را با تنی چند از همفکران خود، در خانهٔ شاهین سرکیسیان بنیان نهاد. در سال ۱۳۳۷ دوره‌های آموزش گویندگی و کارگردانی را در سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران تشکیل داد و در سال ۱۳۳۹ سازمان تئاترهای تلویزیونی را در قالب شش گروه تئاتری به سرپرستی عزت‌الله انتظامی، علی نصیریان، جعفر والی، موحد دیلمقانی، رکن‌الدین خسروی و خودش پی‌ریزی نمود. نخستین تله‌تئاتر پخش شده از تلویزیون ملی ایران، مارگریت نوشته آرمان سالاکرو برگردان شاهین سرکیسیان به کارگردانی عباس جوانمرد بود.
thumb|page=36|گفتگویی با جوانمرد در مجلّهٔ تماشا، زمستانِ ۱۳۵۰
عباس جوانمرد در زمینه تئاتر و نمایش، پژوهش‌هایی دارد که در برگیرنده ریشه‌یابی تئاتر اروپا و ایران است. این پژوهش‌ها به‌همراه رسانه‌های فارسی‌زبان، در دانشنامه‌ها، جنبش‌های هنری و ایران‌شناسی سرتاسر جهان به ثبت رسیده و بازتاب داشته‌اند.

او در جوانی قهرمان شنا واترپلو بود و سرپرستی تیم تهران را نیز بر عهده داشت.

بندانگشتی|از راست به چپ مصطفی عزیزی، اصغر فرهادی و عباس جوانمرد تورنتو (۲۰۱۹)

عباس جوانمرد در ۷ مهر ۱۳۹۹ در سن ۹۲ سالگی در تورنتو، کانادا درگذشت.

 گزیدهٔ کارنامه هنری 
 کارگردانی تئاتر 
 افعی طلایی (علی نصیریان) (۱۳۳۵)
 بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۵)
 بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۶) در فستیوال تئاتر ملل در پاریس
 بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۹) در فستیوال تئاتر ملل در پاریس
 قصه‌ی ماه پنهان (بهرام بیضایی) (۱۳۴۳) در فستیوال تئاتر ملل سارا برنارد پاریس
 غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۴۴) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس
 آلونک (کوروش سلحشور) (۱۳۴۴) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس و نیز همان سال در فستیوال تئاتر ملل پاریس
 پهلوان اکبر می‌میرد (بهرام بیضایی) (۱۳۴۵) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس و نیز در همان سال در جشنواره‌های تئاترهای ایرانی در تهران
 سگی در خرمن جا (نصرت‌ الله نویدی) (۱۳۴۹) در تماشاخانه سنگلج تهران
 تامارزوها (نصرت‌الله نویدی) (۱۳۵۱) در تماشاخانه سنگلج تهران
 قصهٔ ماه پنهان (بهرام بیضایی) (۱۳۵۲) در فستیوال تئاتر جهان سوم در شیراز
 غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۵۲) در فستیوال تئاتر جهان سوم در شیراز
 آنکه می‌گوید آری، آنکه می‌گوید نه (برتولت برشت)
 تانیکو (کمپارورنچیکو یوجنیو) (۱۳۶۸) در تورنتو کانادا
 غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۶۹) در تورنتو کانادا
 شهر آفتاب مهتاب (علی حاتمی)
 قصهٔ طلسم حریر و ماهیگیر (علی حاتمی)
 مارگریت (آرمان سالاکرو)
 همهٔ پسران من (آرتور میلر)
 موش‌ها و آدم‌ها (جان استاین‌بک)

 تلویزیون 
 سال نام سمت کارگردان توضیحات۱۳۷۲ از پا نیفتاده بازیگر فرامرز باصری۱۳۵۶ مستنطقفرهنگ سریال‌های تلویزیونی ایران از آغاز تا امروز؛ ماهنامه سینمایی «فیلم»، شماره ۲۴۵، ۱۵ آذر ۱۳۷۸، صفحهٔ ۱۲۳ کارگردان عباس جوانمردشاپور قریب نمایش داده نشد.۱۳۵۴ شوهر آهو خانم کارگردان عباس جوانمرد بر اساس رمانی از «علی‌محمد افغانی»۱۳۵۳ پهلوان سرگردان کارگردان عباس جوانمرد بر اساس داستانی از «میگل د سروانتس»۱۳۵۲ تله‌فیلم «در اندوه تولدی دیگر» کارگردان عباس جوانمرد نمایش داده نشد.۱۳۵۲ تله‌فیلم «کنار آتش دوست» کارگردان عباس جوانمرد نمایش داده نشد.۱۳۵۲ تله‌فیلم «روزی خدا» کارگردان عباس جوانمرد نمایش داده نشد.۱۳۴۷ تله‌تئاتر «محاق» (پردهٔ یکُمِ مرگ در پاییز) کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «اکبر رادی»۱۳۴۷ تله‌تئاتر «مسافران» (پردهٔ دوّمِ مرگ در پاییز) کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «اکبر رادی»۱۳۴۷ تله‌تئاتر «مرگ در پائیز» (پردهٔ سوّمِ مرگ در پاییز) کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «اکبر رادی»۱۳۴۶ تله‌تئاتر «تیرک شکسته» کارگردان عباس جوانمرد ۱۳۴۶ تله‌تئاتر «کدامیک از دو» کارگردان عباس جوانمرد ۱۳۴۵ تله‌تئاتر «ناقالدی» کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «بهزاد فراهانی»۱۳۴۴ تله‌تئاتر «معرکه» کارگردان عباس جوانمرد ۱۳۳۸ تله‌تئاتر «رسم زمانه عوض شده» کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «جمال میرصادقی»۱۳۳۷ تله‌تئاتر «موش‌ها و آدم‌ها» کارگردان عباس جوانمرد نویسنده: «جان استاین‌بک»

 کتاب‌ها 
برخی از آثار بچاپ رسیدهٔ او به شرح زیر است:
 پیدایی، تجربه‌ها و کارهای گروه هنر ملی
 تکلمه‌ای بر تعزیه و نمایش ملی
 تئاتر، هویت و نمایش ملی
 غبار منی، پدرخوانده
 نقدی به یک نقد
 شهر طلایی

 جوایز و افتخارات 
 ۱۳۸۰ - لوح افتخار از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تجلیل و بزرگداشت چهار دهه خدمات هنری
 ۱۳۸۱ - لوح سپاس و برگزاری بزرگداشت توسط «مجمع نمایندگان تئاتر سوره»
 ۱۳۸۲ - نشان افتخار و برگزاری بزرگداشت از طرف خانه هنرمندان
 ۱۳۸۵ - نشان افتخار و برگزاری بزرگداشت از طرف خانه تئاتر

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 
 

رده:اهالی تهران
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایران
رده:بازیگران مرد اهل تهران
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایران
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران
رده:خاندان بیضایی
رده:درگذشتگان ۱۳۹۹
رده:زادگان ۱۳۰۷
رده:کارگردانان تئاتر اهل ایران
رده:کارگردانان تلویزیونی اهل ایران
رده:کارگردانان فیلم اهل ایران
رده:گروه هنر ملی
رده:ویکی‌سازی رباتیک