افرا، یا روز می‌گذرد

اَفرا، یا روز می‌گذرد نمایشنامه‌ای است از بهرام بیضایی که نخستین بار در زمستانِ ۱۳۸۶ به کارگردانیِ خودش در تالارِ وحدتِ تهران به نمایش درآمد.

 متن 
موادِّ این طرحِ سینمایی به دههٔ ۱۳۶۰ برمی‌گردد، و نامِ اوّلیه‌اش «طوبا» بوده، نه «افرا»، که پس از انتشارِ طوبا و معنای شبِ شهرنوش پارسی‌پور عوض شده.مصائب اجرای افرا به روایت بهرام بیضایی نمایشنامهٔ نهایی سالِ ۱۳۷۶ نوشته و سالِ ۱۳۸۱ به صورتِ کتاب به وسیلهٔ انتشاراتِ روشنگران و مطالعات زنان منتشر شد.“نمايشنامه‌ي افرا منتشر مي‌شود” /تئاتر- گفت‌وگو/ بهرام بيضايي : از تعارف‌ها و بازي‌هاي غير قابل فهم خسته‌ام

 نخستین نمایش 
بیضایی اَفرا را روزِ ۲۶ مردادِ ۱۳۸۱ در خانهٔ هنرمندانِ ایران برابرِ مستمعان خواند. اواخرِ شهریورِ ۱۳۸۶ خبرِ منتفی شدنِ نمایشِ سهراب‌کُشی و آمادگی برای نمایشِ اَفرا منتشر شد. تمرین‌ها به کارگردانیِ بیضایی در فرهنگ‌سرای نیاوران سرگرفت، هر روز از ۱۰ صبح تا ۷ بعد از ظهر. ولی در نیمه‌های آبان تمرین متوقّف شد؛ هم به خاطرِ نداشتنِ جا و هم به خاطرِ تأخیرِ تعمیراتِ تئاترِ شهر. سرانجام اجرای این نمایش در پاییز در تئاترِ شهر مقدور نشد، و از ۱۲ دی تا ۱۸ بهمن (مطابقِ اجازه و اعلامِ پیشین و نه تا تماشاکن هست) در تالارِ وحدت بر صحنه رفت. بیضایی این نمایش را «پیشکش به پیشگاهِ اکبر رادی» کرد که هفته‌ای پیش از شبِ افتتاح درگذشت.برنوشتِ اَفرا، صفحهٔ ۱.

موسیقیِ افرا کارِ محمّدرضا درویشی است؛ با آوازِ مامک خادم.

بیضایی تالارِ وحدت را برای این نمایش نامناسب می‌دانسته است.

 بازیگران 
 مژده شمسایی
 مرضیه برومند
 افشین هاشمی
 حسن پورشیرازی

 در نظرِ دیگران 
اَفرا مجموعه‌ای است از تک‌گویی‌های شخصیت‌ها، به طوری که محاکات و نقل را با هم دارد؛ چنان که، به یک معنا، «سابقه‌ای در نمایشنامه‌های ایرانی نداشته است.» عبّاس جوانمرد، که اَفرا به کارگردانیِ بیضایی را با نصرت کریمی و سیمین بهبهانی و حسینعلی طباطبایی به تماشا نشسته بود، در گفتگویی به سالِ ۱۳۹۴ چنین ازش یاد کرد: 
بهبهانی نیز پس از تماشای این نمایش مقاله‌ای ستایش‌آمیز به نامِ «بیضایی در التقای نور و کلام» نوشت. ولی فرهاد مهندس‌پور نمایشِ اَفرا را، بر خلافِ نمایشنامه‌اش، هیچ نپسندید و اشتیاقِ تماشاکنانش را کاذب و گمراهانه دانست. امّا، به نظرِ هوشنگ اعلم، این شیوهٔ نمایش «در جایی که گوشی برای شنیدن نیست و «گفتن» فعلی سخت تاوان است امری است ناگزیر.»

 ترجمهٔ انگلیسی 

 

 جستارهای وابسته 
 ناگهان

 پانویس 

 منابع 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 براتلو، زهره. ژانرشناسی تئاتر ایران: با نگاهی به ۷ نمایشنامه‌ی ایرانی از ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۶. تهران: نشر وزان. ۱۴۰۴.
 
 
 
 
 خدیش، پویا. زنان در نمایشنامه "افرا، یا روز می‌گذرد" بهرام بیضایی و نسبت آنها با جهان اجتماعی (۱۳۹۳)
 
 
 
 
 
 
 
 
 مهندس‌پور، فرهاد. راه رفتن در تاریکی. تهران: نشر نیماژ. ۱۴۰۴.
 
 
 
 

 پیوند به بیرون 

 
 

رده:تک‌گویی‌ها
رده:کتاب‌های ۱۳۸۱
رده:کتاب‌های انتشارات روشنگران و مطالعات زنان
رده:کتاب‌های زبان فارسی سده ۲۱ (میلادی)
رده:کتاب‌های فارسی سده ۱۵ (قمری)
رده:نمایشنامه‌های بهرام بیضایی
رده:نمایشنامه‌های واقع‌شده در ایران
رده:نمایش‌های ۱۳۸۶
رده:نمایش‌های بهرام بیضایی