ججوخان

ججوخان (درگذشت ۱۲۹۰ خورشیدی / ۱۹۱۱ میلادی) یکی از سرداران محلی خراسان در دورهٔ قاجار بود که در درگز علیه نفوذ و حضور نیروهای روسیه تزاری مقاومت کرد.

 تبار 
دربارهٔ تبار قومی ججوخان گزارش‌های متفاوتی وجود دارد:
 برخی دیگر او را ترک افشار و اهل روستای حصار لطف‌آباد معرفی کرده‌اند.ایالات و طوایف درگز، سیدعلی میرنیا، ص۱۵۶شهرداری لطف‌آباد – اطلاعات تاریخی
 برخی منابع او را از کردهای کرمانج خراسان دانسته‌اند.تاریخ کردهای خراسان

به دلیل وجود این اختلاف، منابع تاریخی ججوخان را گاه «سردار کرد» و گاه «سردار ترک» نامیده‌اند.

 زندگی و مبارزات 
ججوخان در نوجوانی پدرش را از دست داد. در آن زمان روسیه و بریتانیا در سیاست‌های ایران نقش جدی داشتند. او به تدریج به رهبری بخشی از مردم منطقه رسید و در جریان انقلاب مشروطیت نیز نقش فعالی ایفا کرد.

ججوخان علیه نیروهای روسیه تزاری در شمال خراسان قیام کرد، بارها به پاسگاه‌ها و پایگاه‌های آنان شبیخون زد و اسلحه و آذوقه را میان مردم تقسیم نمود. او به دلیل حمایت از محرومان و مبارزه با ظلم، در میان مردم محبوبیت زیادی داشت.

پس از بمباران حرم امام رضا توسط نیروهای روس، فشارها برای دستگیری ججوخان افزایش یافت. او مدتی به اسارت درآمد اما توانست بگریزد و مبارزه را ادامه دهد. در نهایت در بهمن ۱۲۹۰ خورشیدی (۱۹۱۱ میلادی) در کوه‌های اطراف قوچان به دست نیروهای روس کشته شد.کتاب آبی – گزارش وقایع سال ۱۹۱۱، ص۱۱۱

 بازتاب 
ججوخان در میان مردم خراسان – چه ترک‌های افشار و چه کردهای کرمانج – به شجاعت و ایستادگی شهرت یافته است. در منابع فارسی و روسی از او با لقب «نادرشاه دوم» یا «روح نادرشاه» یاد شده است.خاوران گوهر ناشناخته ایران، ابوالفضل قاسمی، ص۳۹۸

 مرگ 
بر اساس برخی روایت‌ها، پس از کشته شدن ججوخان، سر او توسط روس‌ها به مسکو فرستاده شد.وقایع خاور ایران، سیدعلی میرنیا، ص۲۰۳

 میراث 
ججوخان به عنوان شخصیتی محلی و مقاوم در برابر نفوذ بیگانگان شناخته می‌شود. دربارهٔ او در میان ترک‌های خراسانی و کردهای خراسان اشعاری سروده شده است. در منابع محلی درگز از او به عنوان سردار افشار یاد شده است.

 منابع 

 ایالات و طوایف درگز، سیدعلی میرنیا، ص۱۵۶
 خاوران گوهر ناشناخته ایران، ابوالفضل قاسمی، ص۳۹۸
 کتاب آبی، گزارش وقایع سال ۱۹۱۱، ص۱۱۱
 اترک‌نامه، رمضان‌علی شاکری، ص۱۱۳
 وقایع خاور ایران، سیدعلی میرنیا، ص۲۰۳
 هفته‌نامه تعطیلات نو، مهرماه ۱۳۹۰، شماره ۴۷، ص۱۵

 برای مطالعهٔ بیشتر 
 آهنگ حاج قربان سلیمانی قدیمی‌ترین آهنگ مربوط به ججوخان فرزند الله وردی بیگ آپارات

 پیوند به بیرون 
 پایگاه خبری شهرستان درگز 

رده:افراد در جنگ‌های ایران و روسیه
رده:انقلاب مشروطه
رده:اهالی درگز
رده:تاریخ خراسان