وضعیت سفید

وضعیت سفید یک مجموعه تلویزیونی به کارگردانی حمید نعمت‌الله نویسندگی هادی مقدم‌دوست، حمید نعمت‌الله و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی است که از ۳ مهر تا ۱ آذر ۱۳۹۰ از شبکه سه سیما پخش شده است. وضعیت سفید از سریال‌های موفق و پرمخاطب‌ در زمان خود بوده است که در کنار سریال‌هایی چون نابرده رنج به عنوان یکی از موفق‌ترین سریال‌های دهه ۹۰ از آن یاد می‌شود.

 خلاصهٔ داستان 
به هنگام شروع موشک باران تهران از زمستان ۱۳۶۶ اعضای خانواده‌ای پرجمعیت که تقریباً همه با هم قهر هستند و اختلاف دارند، برای دوری از حملات دشمن، ساکن باغ مادرشان (رابعه مدنی) در روستایی واقع در حومه تهران می‌شوند. روستایی که مدرسه اصلی آن تبدیل به محل اسکان بخشی از اهالی جنگ‌زده شده است. استقرار این خانواده در باغ و هم‌جواریِ آن‌ها با مردم روستا که در اوج همدلی به‌سر می‌برند، حوادث گوناگونی را برای خانواده رقم می‌زند که باعث درک آن‌ها از مشکلات یک‌دیگر و ریشه‌های بی‌اهمیت اختلافات‌شان می‌شود. آن‌ها در طی این ماجراها درمی‌یابند که استعداد کمک و یاری به یک‌دیگر را دارند و… اما هستهٔ مرکزی و نقش اول داستان نوجوانی به نام امیرمحمد (یونس غزالی) است که اتفاقات جالبی برای وی می‌افتد و داستان‌های گوناگونی که بقیهٔ اعضای خانواده با یک‌دیگر دارند به صورت موازی قصه را پیش می‌برد.

 خانوادهٔ گلکار 

 ویژگی های داستان 
حمید نعمت‌الله پس از ساخت «بی‌پولی» به سراغ کارگردانی مجموعهٔ تلویزیونی «وضعیت سفید» رفت. در این سریال قرار بود مهین شهابی یکی از نقش‌ها را بر عهده بگیرد؛ با این وجود پس از گذشت سه هفته از شروع فیلمبرداری، بیماری او عود می‌کند و تیم تولید مجبور می‌شود دوباره همان پلان‌ها را با شهین تسلیمی ضبط کند.

از ویژگی‌های این سریال وجود عناصر خاطره انگیز دوران جنگ در زندگی مردم بود که هنرمندانه به صورت کاملاً طبیعی و نوستالژیک درآورده شده بود. در زمینه موسیقی متن، قسمت‌های مختلف مجموعه وضعیت سفید حاوی تصنیف‌ها و بازسازی‌های مختلف از قطعات مشهور موسیقی ایرانی است. در بخش صدابرداری و تدوین مجموعه هم نسبت به اضافه کردن برنامه‌های مطرح تلویزیونی و رادیویی دهه شصت هم اقدام شده است و توانسته فضای صوتی و تصویری سریال را تا حد خوبی به فضای سالهای دهه شصت نزدیک کند.

در زمینه صحنه‌پردازی، می‌توان به وجود انواع مختلف حیوانات در پسزمینه سکانس‌های مختلف سریال اشاره کرد. وجود حیوانات مختلف در پسزمینه صحنه‌ها، بدون آنکه علت یا نقش محوری‌ای داشته باشند در جای‌جای سریال مشاهده می‌شود.

 بازیگران 
بازیگراننقش‌ها عرفان ابراهیمی رضا مونا احمدی شیرین افسانه بایگان محترم ابوالفضل پورعرب بیژن شهین تسلیمی احترام رویا جاویدنیا سهیلا افسانه چهره آزاد سیما سپهر حیدری نژاد شهاب شکرالله حسینی سرایدار مدرسه سیما خضرآبادی شهناز حمیرا ریاضی مهناز امیرحسین رستمی فراز شیرین زنگنه مادر شهاب اسماعیل سلطانیان بهرام علی سلیمانی بهزاد فرهاد شریفی همایون شهنوش شهباززاده همدم خانم ناز شادمان پوری عروس ناصر شهریاری ناصر عباس غزالی بهروز یونس غزالی امیر امیر کاظمی شهروز سارا کریمی ساناز لیندا کیانی منیره سهیلا گلستانی منیژه امیر مقاره عابد شهرام عزت‌الله مهرآوران هوشنگ پوراندخت مهیمن افتخار رابعه مدنی مامان بزرگ پریسا محمدی الهه اکبر مددی مهر مدیر مدرسه حمید نعمت‌الله معلم اصغر نقی‌زاده عباس آقا سید جواد هاشمی احمد سارا همتی مینا بامداد نعمت‌الله پسر پیشگو

 بازخورد 
جواد طوسی دربارهٔ سریال وضعیت سفید می‌گوید: «ویژگی بارزی که این مجموعه دارد تلاشی است که فیلمنامه‌نویسان و کارگردان این مجموعه در جهت متفاوت بودن کار خود نشان داده‌اند. آن هم نه به منزله این که این تلاش به یک زبان متظاهرانه تبدیل شود. به هر حال برخی از فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی برای مخاطب کلیشه‌ای شده‌اند با این پیش‌فرض فیلمنامه‌نویسان تلاش کرده‌اند اندکی از ذائقه مخاطب را تغییر دهند و البته تا حدود بسیاری هم موفق بوده‌اند؛ چون در فرم و روایت نوآوری خلاقانه‌ای داشته‌اند. خودم که بعضی از قسمت‌های این مجموعه را دیدم یاد فیلم‌های نئورالیزم سینمای ایتالیا افتادم. بعضی از جاها سعی شده ریتم و میزانسن به یک موقعیت غیرعادی تبدیل شود ولی این به یک دافعه تبدیل نمی‌شود چون در ادامه ما به یک ریتم و ضرباآهنگ متعادل می‌رسیم که خود به یک عامل زیباشناسانه تبدیل شده است. مشخص است که سازندگان از ابتدا به این ریتم و میزانسن فکر کرده‌اند به همین خاطر هم هست که نتیجه کار ارتباط خوبی با تماشاگر داشته است.»

سعید قطبی‌زاده دیگر منتقد سینمایی می‌گوید: «وضعیت سفید واقعاً ارزش توجهی بیش از اینها دارد. به نظرم این سریال از بهترین کارهای حمید نعمت‌الله است. چون در اینجا مسلط بر موضوع است. فکر می‌کنم یکی از دلایلش این باشد که او متعلق به نسلی است که در دهه شصت با انواع و اقسام محرومیت‌ها زندگی کرده و خیلی خوب همه آنها را در ذهنش حفظ کرده است. هر کدام از ما بخشی از این خاطرات را حفظ کرده‌ایم اما ارزش کار او به این است که او در این اثر این نشانه‌ها را دوباره احیا می‌کند. به عبارت دیگر کار بزرگ او این است که این «نشانه‌ها» و «خاطرات» را در قالب یک قصه جذاب ارائه می‌کند و برای انجام این مهم از روشی استفاده کرده که نه براساس الگوهای موفق و جواب پس داده قبلی است و نه شبیه فیلم‌هایی است که خودش پیش‌تر ساخته. به نظرم کاری که حمید نعمت‌الله کرده نزدیک کردن دنیای امروز به دنیای دهه شصت، با بازآفرینی خلاقانه است. یک جاهایی احساس می‌کنم که او زندگی و تجربه خودش را ساخته و آدم‌هایی که به عنوان شخصیت‌های مکمل می‌بینیم در واقع اقوام و دوستانش بوده‌اند.»

 نامزدی‌ها و جوایز 
 عنوان رده نامزد(ها) نتیجه منبعدومین جشنواره تلویزیونی جام جم (۱۳۹۱)بهترین کارگردانیحمید نعمت‌اللهبهترین اثرمحمدرضا شفیعی بهترین بازیگر نقش اول مردیونس غزالی بهترین بازیگر نقش اول زنافسانه بایگانبهترین تدوینخشایار موحدیان و سودابه سعیدنیابهترین تصویربرداریمحمد وزیری و علیرضا رنجبران بهترین طراحی صحنهمحمدرضا شجاعی بهترین گریماعظم بیات بهترین جلوه‌های ویژهسیدحسن ایزدی بهترین صدابرداریفرشته احمدی و دهنوی 

 منابع 

 
موسیقی سریال «وضعیت سفید» با ۸۰ نوازنده اوکراینی ساخته می‌شود
از سوم مهر ماه، شبکه سه هر روز «وضعیت سفید» دارد

 پیوند به بیرون 

 
 وبگاه رسمی سریال

رده:فیلم‌ها به کارگردانی حمید نعمت‌الله
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۳۹۰
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی پایان‌یافته در ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی درام ایرانی
رده:مجموعه‌های تلویزیونی شبکه سه ایران