آندرانیک آساطوریان

آندرانیک آساطوریان (؛ زادهٔ - درگذشته )، آهنگساز، رهبر ارکستر و تنظیم‌کننده موسیقی پاپ ارمنی‌تبار ایرانی بود.

 زندگی 
آندرانیک آساطوریان در ۵ شهریور ۱۳۲۰ در همدان به دنیا آمد اما در شهر اهواز بزرگ شد و سپس به تهران نقل مکان نمود. او خودش می‌گوید:

وی در اوایل سال ۱۹۷۸ میلادی (۱۳۵۶) برای ادامه تحصیل به همراه خانواده به آمریکا مهاجرت نمود و در لس آنجلس، فعالیت هنری خود را ادامه داد. پس از وقوع انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ و روی کار آمدن جمهوری اسلامی، راه تبعید و مخالفت با حکومت وقت ایران را در پیش گرفت.

 فعالیت‌ها 
آندرانیک با سابقهٔ نیم قرن فعالیت هنری، خالق بسیاری از آثار جاودان و ماندگار موسیقی پاپ ایرانی است. او با بسیاری از خوانندگان مطرح پاپ ایران مانند ابی، داریوش، گوگوش، ستار، شاهرخ، معین، هایده، فرهاد و سیاوش قمیشی همکاری داشت.

از جمله آثار برجستهٔ وی در زمینهٔ آهنگسازی می‌توان به ترانهٔ «جادو» (با شعر لیلا کسری و صدای هایده)، «خانهٔ سرخ» (با شعر ایرج جنتی عطایی و صدای ابی) و «نفس» (با شعر شهیار قنبری و صدای گوگوش و داریوش) اشاره کرد. همچنین از آثار شاخص وی در زمینهٔ تنظیم، می‌توان تنظیم قطعهٔ «کعبه» با صدای معین، «حکایت» با صدای سیاوش قمیشی و «برف» با صدای فرهاد را نام برد.

آندرانیک، تعداد اندکی از آثارش را نیز خودش اجرا کرده‌است، یکی از این آثار، ترانهٔ «مادرم» نام دارد که در سال‌های آغازین دههٔ ۱۹۸۰ در آمریکا اجرا و منتشر شده‌است. آندرانیک از سال ۱۹۹۹، با سازمان مجاهدین خلق در فرانسه به همکاری پرداخت.

 پیوستن به مجاهدین 
از سال‌های میانی دههٔ ۱۹۹۰، آندرانیک از فعالیت در فضای موسیقی پاپ ایرانی در لس‌آنجلس تا حدی فاصله گرفت و در زمینه آهنگسازی و تنظیم، با سازمان مجاهدین خلق در فرانسه همکاری کرد.
نام او در فهرست تنظیم‌کنندگان ارکستر در کنسرت‌های مرضیه دیده می‌شود؛ برنامه‌هایی که به نفع سازمان مجاهدین خلق ایران در اروپا و آمریکا به روی صحنه رفت. همکاری آندرانیک با مجاهدین کمی بعد رسماً از سوی این سازمان اعلام شد.

آندرانیک از اواسط دههٔ ۷۰، به همکاری با سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت پرداخت و در سال ۱۳۷۷ به عضویت شورا درآمد. وی در برنامه‌های گوناگون این سازمان شرکت می‌جست و با خوانندگان مجاهدین همکاری نزدیکی را آغاز کرد. این موضوع در لس‌آنجلس باعث شد تا شماری از دوستان و همکاران آندرانیک از او فاصله بگیرند. او اما در تصمیم خود مصمم بود و تا همین اواخر سفرهای سالیانه خود به پاریس را برای پروژه‌های این سازمان انجام می‌داد.

او در آخرین پیام خود برای مجاهدین که در روز ۲۱ بهمن ۱۳۹۳ از بیمارستان فرستاد، نوشت:

 آندرانیک و موسیقی پاپ در ایران 
در ادامهٔ موسیقی سنتی و به موازات موسیقی قدیمی در ایران که از محبوبیت فراوانی نزد مردم برخوردار بود، فرم دیگری از موسیقی پاپ ایرانی در دههٔ ۱۳۳۰ شکل گرفت. این موسیقی بسیار تحت تأثیر فضای موسیقی پاپ غربی بود و سازهای ایرانی هم در ارکسترهای آن به‌کار نمی‌رفت. در این کارها اگر شعر پارسی را از ترانه برمی‌داشتیم به راحتی می‌توانستیم یک شعر انگلیسی روی آن بگذاریم و کسی هم متوجه نمی‌شد کار ایرانی است و در ایران ساخته شده‌است.

این سبک در دهه ۱۳۵۰ به پشتوانه موج تازه‌ای از آهنگسازان و ترانه‌سرایان جوان دگرگون شد. شاید بتوانیم واروژان را اولین آهنگ‌ساز و تنظیم‌کننده و نخستین پیشکسوت سبک جدید در این دوران بشناسیم. بعد از واروژان آندرانیک، منوچهر چشم‌آذر و بابک افشار فعالیت‌های گسترده‌ای در این زمینه انجام دادند و آندرانیک آساطوریان در همین دوران با تنظیم ترانهٔ «نمیاد»، برگ جدیدی در صفحه موسیقی جدید در ایران باز کرد.

این ترانه که با شعر آرش سزاوار، آهنگ حسن شماعی‌زاده و صدای گوگوش توسط آندرانیک آساطوریان اجرا شد فصل تازه‌ای را در موسیقی پاپ در ایران گشود.

 درگذشت 
آندرانیک آساطوریان پس از یک دوره مبارزه با سرطان ریه سرانجام در روز یکشنبه تاریخ ۲۲ فوریهٔ ۲۰۱۵، (۳ اسفند ۱۳۹۳)، در سن ۷۳ سالگی در بیمارستانی در لس‌آنجلس درگذشت.

در ۱۰ اسفند ۱۳۹۳، نیز مراسمی در کلیسا و آرامستان فارست لاون لس آنجلس، کالیفرنیا به همین مناسبت برگزار گردید.

 آلبوم استودیویی 

 ترانه‌شناسی 

 در برخی از جلد آلبوم‌ها از نام آندو که مخفف آندرانیک است، استفاده شده است.

 آهنگسازی 
 خوانندهترانهترانه‌سراآهنگتنظیمابیسادگی مرا ببخشاردلان سرفرازآندرانیکمنو ببخشخورشید بی‌حجابشهیار قنبریخانه سرخایرج جنتی عطاییگل سرخجهان بینیمهیار کاظم‌زادهداریوشجشن دلتنگیایرج جنتی عطایییاس پرپرهما میرافشارپرسهایرج جنتی عطاییحریق دریاشهیار قنبریشهرام شب‌پرهگرفتارشهرام شب‌پرهویگنحضرت آدملیلا کسریصدای گریهاردلان سرفرازبی وفابیژن سمندرعشق‌های قدیمویگن و هایدههمخونهاردلان سرفرازهایدهاسیر تولیلا کسریافسانه هستیهما میرافشارآشتیدستای تولیلا کسریجادوپریشونسوگندواست می‌مردممهستیعاشقهما میرافشارگوگوشنیمهٔ گمشدهٔ مناردلان سرفرازنفسشهیار قنبریبیا داره دیر میشهایرج جنتی عطاییریشهحمیراعشق منی توبیژن سمندرخالی و تنهاهما میرافشارستاریک‌شبهاردلان سرفرازهوای عشقشهیار قنبریخورشید خانومامیر فرخ‌تجلیعارفنازکشهیار قنبریباغ اسیرهمایون هوشیارنژادمرد قبیلهلیلا کسریفرزینهم‌زبونایرج رزمجوآزردهمرتضییارانلیلیبپا یادت نرهبیژن سمندرمعینبانوهما میر افشارفرامرز آصفگل‌فروشیغما گلروییهلنجاده سبزاردلان سرفرازکولیشهیار قنبریاقیانوس خالیایرج جنتی عطاییخونه عشقمهین آبادانیاوج پروازیک بوسهسامانترکم نکنبیژن سمندربیژن مرتضویعشق و تنفرتندیسمنوچهر سخاییدختروهما میرافشارشهرام صولتیخداحافظیلیلا کسریشهرهیخ بادایرج جنتی عطاییفتانهچه کنمبیژن سمندرشب یلدا

 تنظیم 
 خوانندهترانهترانه‌سراآهنگسازتنظیمابیبدرقهمنصور تهرانیسیاوش قمیشیآندرانیکابیرحم کنشهیار قنبریفرید زلاندآندرانیکابیتو کی هستیایرج جنتی عطاییبابک بیاتآندرانیکابیخورشید بی‌حجابشهیار قنبریآندرانیکآندرانیکابیزبانم را نمی‌فهمیناهید ناظمیسیاوش قمیشیآندرانیکابینوازشسروش دادخواهشادمهر عقیلیآندرانیکابیغریبههدیهفرید زلاندآندرانیکابیقاصدهدیهفرید زلاندآندرانیکویگنمهتابناصر رستگارنژادویگنآندرانیکویگنگل سرخایرج جنتی عطاییپرویز مقصدیآندرانیکویگنگلی به جمالتناصر رستگارنژادویگنآندرانیکویگندو کبوترپرویز وکیلیعطاالله خرمآندرانیکویگنپروازویگنآندرانیکویگندل غافلهدیهفرید زلاندآندرانیکویگنزنپرویز وکیلیسورنآندرانیکویگن و هایدههمخونهاردلان سرفرازآندرانیکآندرانیکحمیرااینه دنیالیلا کسری
(هدیه)فرید زلاندآندرانیکحمیراچوبکاریهما میرافشارکاظم رزازانآندرانیکستاروارثاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکستارسفرنامهاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکستارصدای توناناز پیرنیافرید زلاندآندرانیکستارساقیمهین آبادانیپرویز قَدَرخانیآندرانیکشاهرخآوازه‌خوننوشین کرمانشاهیشاهرخآندرانیکشاهرخکاکلیامیر فرخ تجلیشاهرخآندرانیکشاهرخقصّهامیر فرخ تجلیشاهرخآندرانیکشاهرخیاس افغانامیر فرخ تجلیشاهرخآندرانیکشاهرخبچه‌ها خداحافظاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکشاهرخپاییزمحمدرضا فتاحیمنوچهر طاهرزادهآندرانیکشاهرخترانه‌بارانسیامک آقاییشاهرخآندرانیکشاهرخفکر راحتفریبرز حاجی نبیفریبرز حاجی نبیآندرانیکشاهرخنگو نگوفریبرز حاجی نبیفریبرز حاجی نبیآندرانیکشاهرخنازنینیغما گلروییفریبرز حاجی نبیآندرانیکشاهرخقصه‌های منمنوچهر طاهرزادهآندرانیکمرتضیبچه خوزستانمحلیجمشیدآندرانیکمرتضیهیمههدیهمرتضیآندرانیکمرتضیغریقاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکمرتضیدل به تو بستمبیژن سمندرمرتضیآندرانیکمرتضینارفیقهدیهمحمد حیدریآندرانیکگوگوشمرهماردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکگوگوشپرستشاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکگوگوششکایتاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکگوگوشنمیادآرش سزاوارحسن شماعی‌زادهآندرانیکداریوششقایقاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکداریوشسرگردون (تمرینی)ایرج جنتی عطاییسیاوش قمیشیآندرانیکداریوشگل بارون‌زدهایرج جنتی عطاییسیاوش قمیشیآندرانیکداریوشهم غصهایرج جنتی عطاییبابک بیاتآندرانیکداریوشسرود آفرینشتورج نگهبانمحمد زمانیآندرانیکداریوشتندباد حادثهتورج نگهبانمنوچهر طاهرزادهآندرانیکداریوشتکیه بر بادهدیه (لیلا کسری)فرید زلاندآندرانیکداریوشپند حافظحافظفرید زلاندآندرانیکداریوشگره کوراردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکداریوشحادثهاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکداریوشطاقتاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکداریوشآشفته‌بازاراردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکداریوشموجاردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکسیاوش قمیشیغرقابهٔ دردسعید دبیریسیاوش قمیشیآندرانیکسیاوش قمیشیپرنده‌های قفسیمسعود فردمنشسیاوش قمیشیآندرانیکسیاوش قمیشیحکایتمسعود فردمنشسیاوش قمیشیآندرانیکسیاوش قمیشیشکایتمسعود فردمنشسیاوش قمیشیآندرانیکسیاوش قمیشیفصل پاییزیبیژن سعیدیسیاوش قمیشیآندرانیکسیاوش قمیشیچه دردیستپاکسیما زکی‌پورسیاوش قمیشیآندرانیکسیاوش قمیشیقصه گل و تگرگایرج جنتی عطاییسیاوش قمیشیآندرانیکحسن شماعی‌زادهبرای من که عاشقممسعود امینیحسن شماعی‌زادهآندرانیکحسن شماعی‌زادهمن چرا عاشقمهدیهحسن شماعی‌زادهآندرانیکحسن شماعی‌زادهیه فرصت دیگه بدهبیژن سمندرحسن شماعی‌زادهآندرانیکحسن شماعی‌زادهای وطناردلان سرفرازحسن شماعی‌زادهآندرانیکحسن شماعی‌زادهاز دست رفتهاردلان سرفراز، مسعود حاضریحسن شماعی‌زادهآندرانیکحسن شماعی‌زادهمن چرا عاشقمهدیهحسن شماعی‌زادهآندرانیکحسن شماعی‌زادهرازایزد آبادیحسن شماعی‌زادهآندرانیکحسن شماعی‌زادهنوعروس ماهی‌هامسعود آذریحسن شماعی‌زادهآندرانیکحسن شماعی‌زادهرفتنتمسعود آذریحسن شماعی‌زادهآندرانیکهایدهقصه منلیلا کسری (هدیه)فرید زلاندآندرانیکهایدهای زندگی سلاملیلا کسری (هدیه)حسن شماعی‌زادهآندرانیکهایدهنشانه (تمنای وصال)شیخ بهائی، بهمن فرسیمحمد حیدریآندرانیکهایدهروزای روشناردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکهایدهای پادشه خوبانحافظفرید زلاندآندرانیکفرهادوقتی بچه بودماسماعیل خوییفرهادآندرانیکفرهادبرفنیما یوشیجفرهادآندرانیکفرهادخواب در بیداریخوآن رامون خیمنسفرهادآندرانیکفرهادگاندیمهاتما گاندیفرهادآندرانیکعارفمجنونهدیهفرید زلاندآندرانیکعارفحالا باز دوباره منفریدون علیخانیحسن شماعی‌زادهآندرانیکعارفسهمم از تو
(اوج)منصور تهرانیحسن شماعی‌زادهآندرانیکعارفای دل، ای دلهدیهجلیل زلاندآندرانیکعارفقاصدکسعید دبیریسیاوش قمیشیآندرانیکعارفباغ بارون‌زدهاردلان سرفرازسیاوش قمیشیآندرانیکعارفعشقمنصور تهرانیسیاوش قمیشیآندرانیکعارفقصه گل و تگرگایرج جنتی عطاییسیاوش قمیشیآندرانیکعارفای رسیده از راهمنصور تهرانیسیاوش قمیشیآندرانیکعارفبترس از منایرج جنتی عطاییفرید زلاندآندرانیکمعیننمازهدیهمعینآندرانیکمعینعشق مناردلان سرفرازفرید زلاندآندرانیکمعینکعبهمسعود امینیمعینآندرانیکمعینوقتی سرت رو شونمهمسعود امینیمعینآندرانیکمعیندعای شبجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیآندرانیکمعینکفتر کاکل به سررضا شمساناصر تبریزیآندرانیکمعینبه تو می‌اندیشمفریدون مشیریمعینآندرانیکمعینصفای اشکهما میرافشارمعینآندرانیکشهرام شب‌پرهیار شیرین سخنمژاکلینژاکلینآندرانیکشهرام شب‌پرهلیلاهمایون هوشیارنژادشهرام شب‌پرهآندرانیکشهرام شب‌پرهمگه نههمایون هوشیارنژادشهرام شب‌پرهآندرانیکشهرام شب‌پرهفتنههمایون هوشیارنژادشهرام شب‌پرهآندرانیکشهرام شب‌پرهلجبازجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیآندرانیکمهرداد آسمانیهنوزم توشهیار قنبریسیاوش قمیشیآندرانیکشهرام صولتیبیا ببینمتمسعود فردمنشفرید زلاندآندرانیکهاتفسادههما میرافشارفرید زلاندآندرانیکضیاقایقرانسیاوش قمیشیآندرانیکشهرهیخ بادایرج جنتی عطاییآندرانیکآندرانیکشهرهاشک منمسعود هوشمندپرویز مقصدیآندرانیکشهرهتو که نیستیآرش سزاوارآرش سزاوارآندرانیکبیژن مرتضویگمایرج جنتی عطاییفرید زلاندآندرانیکبیژن مرتضویچشم انتظارباباطاهرجلیل زلاندآندرانیکعماد رامهنگامعماد رامآندرانیکعماد رامسربدارانعماد رامآندرانیکعماد رامطلایه‌دارانعماد رامآندرانیکرکسانا چگینیهوای باغمنصور تهرانیسیاوش قمیشیآندرانیکفرزیننگو دیرههمایون هوشیارنژادفرزینآندرانیکمارتیکطلوع از مغربزویا زاکاریانمارتیکآندرانیکمارتیکغرقابهٔ دردسعید دبیریسیاوش قمیشیآندرانیکشهرام کاشانینگاه توشهرام کاشانیفریدون علیخانیآندرانیکگیتیعشق تازهآذر صراف‌پوربهمن پیک‌آزادیآندرانیکلیلا فروهربهارهما میرافشارمحمد حیدریآندرانیک

 جستارهای وابسته 
 فهرست آهنگسازان ارمنی
 گل بارون زده

 منابع 

 

رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:اعضای شورای ملی مقاومت ایران
رده:افراد ایرانی ارمنی‌تبار
رده:اهالی ارمنی‌تبار همدان
رده:اهالی همدان
رده:ایرانیان مقیم لس آنجلس
رده:تنظیم‌کنندگان موسیقی اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۹۳
رده:درگذشتگان ۲۰۱۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۲۰
رده:زادگان ۱۹۴۱ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان مرد اهل ایران
رده:نوازندگان پیانو اهل ایران
رده:نوازندگان کیبورد اهل ایران
رده:هنرمندان ارمنی‌تبار