قراقولاغ

قره قلاق - قراقولوق(قراقولاق) طایفه ای اصالتا" فارس هستند که در مقطعی از تاریخ به عنوان یکی از مراتب برجسته درتقسیمات اجتماعی دوره تیموریان شناخته شده. آنان افرادی باسواد ، قوی، شجاع و جنگجو بوده‌اند. اکنون با عنوان (قره قلاق) شناخته می‌شوند. درکتاب تاریخ رشیدی اثر میرزا حیدر دوغلات از فردی به نام قراقولاق میرزا و چهار تن از برادران وی نام برده که از فرماندهان و سرداران بلندپایه نظامی عصر خود بوده‌اند. و در جایی از کتاب مذکور آمده قراقولاق میرزا، برادرش میرزاعلی و پنج تن دیگر، این هفت سردار در قله قاف میدان شجاعت، دیو هفت سر بودند که ممکن است به همین طایفه اشاره داشته.

طایفه قره قلاق اصالتا" و به لحاظ انسانشناسی ریختی (فیزیک بدن و چهره - شکل و فاصله چشم ها) فارس و فارس زبان بوده اند ، دکتر سکندر امان اللهی بهاورند، استاد انسانشناسی دانشگاه هاروارد و دانشگاه شیراز نیز بر همین موضوع تاکید و نظر دارند.لکن از زمان تیمور به دلیل شجاعت و جنگ آوری ، به عنوان سران نظامی به لشکر تیمور الحاق و پس از تیمور مجددا" به موطن خود ، فارس مراجعت کرده اند. هر چند بخشی از طایفه در مناطق دیگر اسکان یافته اند. از طرفی هم زبان ترکی آنها به دلیل مجاورت و همزیستی با قبال ترک زبان بوده . 

نادرشاه افشار در جنگ با اشرف افغان در دشت آهوچر زرقان(سال 1107 شمسی) ، از جنگ آوران و چریکهای قره قلاق و تعدادی از طوایف باسری کمک گرفته .

در منابع مختلف طایفه قره قلاق در هر مقطعی زیر مجموعه یک ایل بوده . دکتر علیرضا صالحی در کتاب "ترکان خراسان" زیر مجموعه ایل باسری برشمرده. مظفر قهرمانی در کتاب " از باورد خراسان تا ابیورد فارس" زیر مجموعه ابیوردی(بلوردی) بر شمرده . در برخی سنگ قبرهای قدیمی طایفه قره قلاق زیر مجموعه ایل نفر نگاشته شده و . . . 

این طایفه خود از پنج تیره تشکیل شده است.(آتاجامحمودلو-آل بیگلو-آیدینلو-سَکَنه- سیفی) 

و به نقل قول کهنسالان طایفه اجداد تیره " آتاجامحمودلو" به نامهای "حاتم و فرزندش هادی" ، به مدت شصت سال کلانتر طایفه علی میرزایی، ایل باصری بوده اند. 

در قرن پیش هم طایفه قره قلاق به همراه طایفه بادکی چندین مهاجرت رفت و برگشت به چهار محال و بختیاری و خوزستان داشته اند . از بستگان این دو طایفه هنوز کسانی در منطقه بختیاری هستند . سنگ قبر های با قدمت بیش از یکصد سال نیز در منطقه کوهرنگ مشاهده شده. 

"گرهارد کورتوم" محقق آلمانی در مقاله ای تحت عنوان (پیدایش سکونت گاه در فارس- 1353 ش) اشاره می کند که اولین ساکنین دشت رامجرد مرودشت نفر و بادکی بوده اند که در آن زمان طایفه قره قلاق و بادکی زیر مجموعه ایل نفر محسوب می شده .

اکنون در شیراز، مرودشت و رامجرد ، فیروزآباد ، سروستان، فیروزآباد، داراب و . . . ساکن می‌باشند.
دکتر عزت‌الله نوذری در کتاب «تاریخ اجتماعی ایران از آغاز تا مشروطیت» صفحه ۹۳ آورده‌است در تشکیلات تیمور گورکانی: «گارد ملی از افرادی به نام یساغل و قراچریک یا قراقولوق تشکیل یافته بود».

رده:تیموریان