قتیل لاهوری

محمد حسن خان قتیل لاهوری (زاده ۱۱۷۰ق، درگذشته ۱۲۳۳ق) مشهور به میرزا قتیل و قتیل لاهوری به خاطر اشعار عرفانی زیبا در ایران و شبه قاره هند شهرت دارد.آرشیو کتاب قتیل در شعرهای خود زادگاهش را دهلی و یا شاه‌جهان‌آباد خوانده است: 

و همچنین:

غلام همدانی مصحفی در کتاب خود «عقد ثریا»‌ (۱۱۹۹ق)، نام هندی قتیل را «دیوالی سنگهه» نگاشته و او را از قومِ کهتری (به انگلیسی: Khatri) بهنداری (به انگلیسی: Bhandari) پتالئی دانسته است . قتیل نخست هندو بوده و بعدآً به اسلام گرویده است.آرشیو کتاب بنا به همین سند نیز نامه نواب نظام الملک بهادر سپه سالار غازی الدهجان دربارهٔ میرزا قتیل شاعر به صاحب زاده خود نوشته، آمده است و در آن به موسی و طور سینا و ارتباط حروف بین این دو کلمه و چند بیت از اشعار وی اشاره شده‌است..

شیخ آغا بزرگ طهرانی در ذیل عنوانِ «دیوان قتیل لاهوری» در الذریعة می‌فرماید:«و هو المیرزا محمد حسین بن درگاهی مل من هنود کایته. نزل مع أبیه فیض آباد ، و اسلم هو وعمره ثمانیة عشر سنة علی ید المیرزا محمد باقر الشهید ، واعتنق التشیع وتخلص قتیل، ثم نزل لکهنو وتوفی ۱۲۴۰ »رحیق مختوم برگردان:«و او میرزا محمد حسین ابن درگاهی، از اهل کایته هندی است. او به همراه پدرش به فیض‌آباد آمد و اسلام را در هجده سالگی در پیشگاه میرزا محمد باقر شهید پذیرفت. او به تشیع گروید و قتیل تخلص کرد. سپس به لکهنؤ رفت و در ۱۲۴۰ [قمری] درگذشت.»

 آثار 
آثار قتیل همه به زبان فارسی است و عبارتند از:

 ديـوان قتيل
 مثنوي صبح بهار
 مظهر العجائب
 درياي لطافت
 چهار شربت
 شجرة الامانی: به سال ۱۲۰۶ قمری به خواهش دوست مؤلفش سید امان‌علی نوشته شده است. این کتاب توسط محمدسلیم مظهر و مرتضی چرمگی عمرانی تصحیح شده است.
 نهر الفصاحت 
 هفت تماشا:‌ به خواهش آقا محمد صادق خان فراهانی و آقا ابوالحسن خان قزوینی، در آداب و رسوم هندوان و مسلمانان ساکن شبه قاره هند است.

 نمونه شعر 
مشهورترین غزل عارفانه قتیل لاهوری که دستمایه قوالان هند نیز بوده بدین شرح است:

 پانویس 

رده:شاعران اهل هند
رده:عارفان اهل هند