اسرافیل شیرچی

اسرافیل شیرچی از چهره‌های برجسته هنر خوشنویسی ایران است. وی زادهء آذرماه ۱۳۴۱ در شهر بابل، فارغ‌التحصیل دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران، و استاد برجسته انجمن خوشنویسان ایران است. نوآوری در طراحی و فرم‌بندی از مهم‌ترین ویژگی آثار این هنرمند تراز اول است. او از پیشتازان شکسته نستعلیق است و سبک‌ کادربندی‌اش سال‌هاست او را در صدر فهرست هنرمندان برتر این حوزه قرار داده است. شمار بسیاری از آثار این هنرمند خوشنویس در قالب مجموعه‌ها کتاب‌های نفیس، پوسترها و. کارت پستال‌های نفیس، کاست ویدئویی، پژوهش، و گفت و گوهای گوناگون در زمینه هنر منتشر گردیده است و موزه‌‌های سرشناسی در اقصی نقاط گیتی به نمایش آثارش پرداخته‌اند.

 زندگی‌نامه 
اسرافیل شیرچی در روستای خراسان‌محله بابل دیده به جهان گشوده و از هفت سالگی هنر خوش‌نویسی را آغاز کرده است. او در ۱۵ سالگی به گروه نقاشان آزاد بابل پیوست و زیر نظر نقاشان نام‌آوری همچون احمد نصراللهی شیوهٔ نقاشی دریافتگرا را در پی گرفت. او همزمان در بابل و تهران زیر نظر استادانی همچون غلامحسین امیرخانی مشق خوشنویسی را به طور جدی در پیش گرفت و تا درجه استادی ادامه داد. به گفتهٔ اسرافیل شیرچی، به دلیل پیوند نزدیک دنیای خوشنویسی به ادبیات، دلبستگی‌اش به خط بیشتر شده است و او در پی وجد عارفانه‌ای که تکرار خوانش اشعار درمی‌یافته، آنها را چندین بار سیاه‌مشق نموده و همین سبب می‌گردیده بتواند تسلطش بر فرم‌بندی نوشتار را کمال بخشد. او در سال ۱۳۶۱ وارد رشته نقاشی در پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد و زیر نظر استادان نام‌آوری چون محمد حسین حلیمی و رویین پاکباز به آموختن ترکیب و توازن و نوآوری در خط روی آورد. در این دوران، او هم‌زمان در کلاس‌های انجمن خوشنویسان ایران هم شرکت می‌نمود و از سال ۱۳۶۴ با ارتقای درجه، در جایگاه استاد، به تدریس خوشنویسی در این انجمن پرداخت. او نگاهی آکادمیک به آموزش خوشنویسی دارد و شیوهٔ تدریسش متمرکز بر درک عمیق از شعر و رقص قلم با تکیه بر مبانی هنرهای تجسمی برای خلق منحنی‌های فرمیک و هارمونیک با واژگان است. از استادان نامی‌ای که در دیگر شاخه‌های هنری بر شکل‌گیری شخصیت هنری اسرافیل شیرچی نقش داشته‌اند می‌تواند به فریدون مشیری در شعر و محمود فرشچیان در نگارگری نام برد. چهره‌های سرشناسی دیگری همچون محمدرضا شجریان، شهرام ناظریان، جلیل شهناز، حسن کسایی، و کامبیز درم‌بخش نیز حلقه هنرمندان نزدیک این شخصیت برجسته را تشکیل داده‌اند و باعث گردیده‌اند که درک او از هنر ژرف، موسیقایی و گسترده باشد.

 فعالیت‌ها 
 نمایشگاه‌ها 
اسرافیل شیرچی نمایشگاه‌های بسیاری را برپا داشته است و از این حیث، یکی از پرکارترین هنرمندان ایران برشمرده می شود. او بیش از بیست نمایشگاه انفرادی و شصت نمایشگاه گروهی در ایران برپا نموده و نمایشگاه‌هایی انفرادی در دانشگاه‌های سرشناسی همچون کلمبیا، هاروارد، پلی تکنیک لوزان، پنسیلوانیا، بوستون، و واشنگتن برگزار کرده است. افزون بر این، مراکز استراتژیکی همچون پارلمان لوکزامبورگ و پارلمان اروپا در سالهای ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ میزبان آثار او بوده‌اند. همچنین سفارت‌خانه‌های گوناگونی همچون سفارت کره جنوبی در تهران به دفعات میزبان آثار او بوده‌اند و میهمانان سرشناسی اعم از پادشاه موناکو و وزرای خارجه امارات و قطر و سفرای کشورهای گوناگون از نمایشگاه‌هایش دیدن نموده‌اند. آمریکا (واشنگتن، نیویورک، بوستون، نیوجرسی، کالیفرنیا)، کانادا، چین (پکن و شانگهای)، کویت، امارات (دبی و شارجه)، قطر، لبنان، سوئیس (لوزان، زوریخ، مونترو)، پاکستان، ترکمنستان، اوکراین، آلمان، هندوستان، سوئد، فرانسه (پاریس، تئول، سورمر)، موناکو، بلژیک و ترکیه نیز دیگر میزبانان نمایشگاه‌های این استاد نام‌آور هنر خوشنویسی بوده‌اند. در تهران، عمده نمایشگاه‌های این هنرمند در کاخ سعدآباد تهران، فرهنگسران نیاوران، خانه فرهنگ و هنر گویا، و موزه رضا عباسی و با استقبال سرآمدان هنر، ادبیات، و حضور گسترده‌ روزنامه‌نگاران، وزرا، سفرای کشورهای گوناگون، مجموعه‌داران، و فعالان سیاسی و اقتصادی برگزار گردیده است. در سطح شهرستان نیز موزه‌های سرشناسی همچون خانه هنرمندان اصفهان، موزه بابل، موزه صنعتی کرمان، نگارخانه آبی بابل، گالری کویر رفسنجان، نگارخانه برگ، گالری سبز، و ... آثار او را برای دوستداران به نمایش گذاشته‌اند. 

نمایشگاه‌های هنری اسرافیل شیرچی عموما با اجرای موسیقی همراه است چون بر این باور است که اگر خط موزون است، حتماً موسیقی در آن خط رعایت شده‌است. این خوشنویس سرشناس با دستگاه‌های آواز ایرانی آشناست و به گفتهٔ خودش، آوای خوش پدر و مادرش الهام‌بخش او در همنوازی قلم و آوازند.

 کتاب‌ها 
شیرچی تاکنون بیش از ۲۰ کتاب تألیف کرده‌است و نقش بی بدیلی در گسترش کتابهای کمک آموزشی به ویژه در زمینه شکسته نستعلیق داشته است. از مهم‌ترین آثار اسرافیل شیرچی می‌توان به ۱. سیمای رستم در شاهنامه (انتشارات دانشگاه تهران)، ۲. شهریار شهر غزل (آلبوم آذربایجان)، ۳. شرح مجموعهٔ گل (آلبوم آذربایجان)، ۴. حلقهٔ عشق (انتشارات گویا)، ۵. باران عشق (انتشارات گویا)، ۶. خط عشق، ۷. گلبانگ حافظ (انتشارات گویا)، ۸. تماشاگه راز (انتشارات گویا)، ۹. تاب شکسته (انتشارات فرهنگسرای یساولی)، ۱۰. آواز شقایق (انتشارات گویا)، ۱۱. گلعذاران مولوی (انتشارات گویا)، ۱۲. اسرار ازل (خیام)، ۱۳. حلقه شوق (انتشارات گویا)، ۱۴. مطرب عشق (انتشارات گویا)، ۱۵. سلطان سریر صبح‌خیزان (انتشارات گویا)، و... اشاره کرد. 

 برنامه‌های زنده 
شیرچی از پیشگامان آموزش خوشنویسی در تلویزیون ملی با عنوان «خط عشق» بوده است که طی چهل برنامه ۶۰ دقیقه‌ای به آموزش هنر خوشنویس و به ویژه شکسته نستعلیق پرداخته است. این برنامه موفق چندین بار در شبکه‌های گوناگون تلویزیونی ایران بازپخش گردیده و با استقبالی مثال‌زدنی در اهالی هنر همراه بوده است. او همچنین بارها میهمان برنامه‌های زنده تلویزیونی و رادیوی بوده است و شیوایی کلامش او را به چهره‌ای محبوب و تاثیرگذار بر دیگر اهالی هنر بدل کرده است.

 جشنواره‌ها 
علی‌رغم گزیده‌کاری ژرف‌اندیشانه‌اش، خدمات گسترده او در سطح ملی و منطقه‌ای او را به چهره‌ای ممتاز تبدیل کرده است.این چهره شاخص سابقه داوری جشنواره‌های متعددی از جمله بینال شارجه را در کارنامه دارد. همچنین او برای مدت ده سال در جایگاه دبیر هنری چهره‌های ماندگار و برای مدت پنج سال دبیر هنری جشنواره شمسه بوده است. همچنین او دبیری بسیاری از یادواره‌ها و بزرگداشت‌ها را بر عهده داشته است و از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های هنر خوشنویسی مدرن ایرانی برشمرده می‌شود. 

 پانویس 

بن‌مایه‌ها
 
 

پیوند به بیرون
 

رده:اهالی بابل (مازندران)
رده:زادگان ۱۳۴۱
رده:دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران