محله قصردشت

محله قصرِدشت یا قصرالدشت یکی از قدیمی‌ترین محله‌های شیراز است که در شمال غربی این شهر قرار دارد. این محله تا حدود سی سال پیش خارج از محدودهٔ شهر شیراز محسوب می‌شد و با گسترش شهر به بخشی از بافت شهری تبدیل شده است.

باغات قصردشت در چند سال اخیر با بی‌توجهی مسئولان و شهرداری شیراز رو به کاهش بوده و با تفکیک اراضی، بخش بزرگی از آنها به منطقه مسکونی تبدیل شده است.

 ریشه‌شناسی 
علت نام‌گذاری این محله هنوز به‌قطع مشخص نیست، زیرا نه قصری در آن وجود دارد و نه دشتی که این نام را توجیه کند. اما بر اساس گفتهٔ بزرگان و فرهیختگان محل، مانند محمود شعبانی (صاحب کتاب مجموعه اشعار هزارباغ) و علیرضا شاپور شهبازی (باستان‌شناس ایرانی)، نام باستانی این منطقه «هزارباغ» بوده است. عمارت‌های موجود در برخی باغ‌های این محل، از جمله باغ نوابی، به‌سبب معماری‌شان به قصر تشبیه می‌شده‌اند.

در گذشته این محله به «مسجد بردی» نیز شهرت داشته که ریشهٔ آن وجود یک مسجد سنگی متعلق به قرن ششم هجری در محله است؛ کتیبه‌های سنگی این مسجد هنوز در مسجد رئیس احمدی قصردشت محفوظ است. اهالی قدیم شیراز این محله را «شربت‌خانهٔ شیراز» نیز می‌نامیده‌اند که اشاره‌ای به باغ‌های میوهٔ فراوان آن دارد.

 تاریخچه 
در دوران زندیه قصردشت روستایی کوچک در خارج از شهر شیراز بود و یکی از ییلاق‌های این شهر به‌شمار می‌رفت. با گسترش جمعیت و توسعهٔ شهری در دهه‌های اخیر، این محله به بخشی از بافت شهری شیراز تبدیل شده است. در طی سی سال گذشته مساحت باغ‌های این منطقه از حدود ۵۰۰ هزار هکتار به حدود ۳ هزار هکتار کاهش یافته است.

بندانگشتی|چپ|سند مصالحه قاجاری در خصوص پرداخت عایدات محصول بهاره و پاییزه جعفرآباد بزرگ در محله قصرالدشت، مورخ ۱۳۰۵ قمری (۱۸۸۸ میلادی)

 کوچه‌باغ‌های قصردشت 
باغ‌های قصردشت وسعتی حدود ۱۳۰۰ هکتار دارند. از محصولات کشاورزی شناخته‌شدهٔ این منطقه می‌توان به انار و خرمالو اشاره کرد که از بهترین میوه‌های باغات شیراز شمرده می‌شوند. باغ‌های برجستهٔ محله شامل باغ نوابی و باغ ناصری هستند.

 جاذبه‌های فرهنگی و مذهبی 
در این محله حَرَم امامزاده‌ای به نام شاهزاده محمد قرار دارد که بنا به روایت، فرزند امام موسی کاظم است و از پربازدیدترین جاذبه‌های محله به‌شمار می‌رود. همچنین یک مسجد سنگی قرن ششم هجری در محله وجود دارد که کتیبه‌های آن در مسجد رئیس احمدی نگهداری می‌شود.

 بزرگراه‌ها، بلوارها و خیابان‌ها 
 بزرگراه کوهسار
 بلوار ایمان (همت)
 بلوار میرزای شیرازی شرقی (قصردشت)
 بلوار قدوسی غربی
 بلوار شاهد
 بلوار مهر
 خیابان صاحب‌الامر (روستای قصردشت)
 خیابان قصردشت
 خیابان گلخون
 خیابان دانش‌آموز
 خیابان شهید رادفر (بیمارستان دنا)
 خیابان عظیم
 خیابان شهید رمضانی (قبرستان قصردشت)

 خیابان قصردشت 
خیابانی است طولانی که از مرکز شهر آغاز شده و تا شمال غربی امتداد دارد. از چهارراه ۱۵ خرداد (پارامونت سابق) در مرکز آغاز می‌شود و به چهارراه قصردشت در غرب شهر ختم می‌شود. این خیابان در طول مسیر خود از محله‌های بسیاری می‌گذرد و خیابان‌های فرعی زیادی از آن منشعب می‌شوند.

محلات و خیابان‌های فرعی منشعب از خیابان قصردشت:
 سینما سعدی
 خیابان برق
 خیابان باغشاه (فلسطین)
 ملاصدرا
 چوگیاه
 خیابان عفیف‌آباد
 آسیاب قوامی
 خیابان ولی‌عصر
 بلوار مطهری شمالی (زرگری)
 ابیوردی

 ایستگاه متروی قصردشت 
محله قصردشت دارای یک ایستگاه مترو با نام ایستگاه قصردشت است که در چهارراه قصردشت و ابتدای خیابان گلخون قرار دارد.
thumb|

 جستارهای وابسته 

 شیراز
 متروی شیراز
 منطقه ۶ شهرداری شیراز
 شاهزاده محمد (شیراز)

 منابع 

قصردشت
رده:مناطق مسکونی در استان فارس