جاهای گردشگری استان مرکزی

استان مرکزی یکی از استان‌های ایران است که شمار زیادی جای دیدنی و جاذبهٔ گردشگری تاریخی، مذهبی و طبیعی در آن جای گرفته‌است. در این فهرست، مهم‌ترین جاهای دیدنی استان مرکزی به تفکیک دسته‌بندی شده‌اند. برخی از این جاها هنوز مقالهٔ جداگانه در ویکی‌پدیا ندارند.

 بناها و یادمان‌های تاریخی 
قلعه‌ها، کاخ‌ها، کاروانسراها، خانه‌های تاریخی، حمام‌ها، آب‌انبارها و محوطه‌های باستانی، بخش بزرگی از میراث دیدنی استان مرکزی را می‌سازند.

 قلعه‌ها و ارگ‌ها 
 ارگ حکومتی اراک، از بناهای تاریخی است که در سال ۱۲۳۱ هجری قمری ساخته شد.
 قلعه تخت‌کوه
 قلعه تپه میلاجرد
 قلعه جمشیدی
 قلعه حاج وکیل، مربوط به دوره قاجار.
 قلعه دختر (ساوه)، قیز قلعه ساوه قصر، عبادتگاه و دژ دفاعی به معنای قلعه دختر ساوه بر روی صخره بلندی مشرف به دشت ساوه بنا شده که از سه طرف شرق، غرب و جنوب….
 قلعه سالار محتشم
 قلعه نشست‌آباد، قلعه نشست آباد.

 کاخ‌ها، عمارت‌ها و خانه‌های تاریخی 
 خانه حاج‌حسین خاکباز محسنی، منزل حاج حسین خاکباز محسنی مربوط به دوره قاجار.
 خانه حسن‌پور، خانه حسن پور از بناهای قدیمی است که در مجموعه بافت قدیمی اراک و در اولین گذر سمت چپ بعد از چهارسوق بازار و در مقابل گذر مدرسه سپهداری….
 خانه سید روح‌الله خمینی (خمین)، زادگاه و خانه دوران کودکی روح‌الله خمینی، بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران.
 خانه عباسقلی خان میرپنج، خانه میرزا عباسقلی خان میرپنج ضیائی مربوط به دوره قاجار.
 خانه عبدالعظیم قریب، منزل استاد دکتر عبدالعظیم قریب مربوط به دوره قاجار.
 عمارت کشاورز صدر، مربوط به دوره قاجار.

 کاروان‌سراها، بازارها و حمام‌ها 
 بازار اراک، از نخستین بناهای شهر و مرکز استراتژیک سلطان‌آباد قاجاری که از چهار سو به دروازه‌های شهر می‌رسید.
 بازار ساوه، مجموعه تاریخی بازار ساوه مربوط به دوره صفوی.
 بازار نراق، مجموعه بازار نراق مربوط به دوره قاجار.
 حمام ارگ، از آثار باستانی و مربوط به دوره قاجار است.
 حمام الویر، مربوط به دوره قاجار.
 حمام لکان، مربوط به دوره قاجار است.
 حمام مصطفوی، مربوط به دوره پهلوی اول.
 حمام چهارسوق (اراک)، از حمام‌های قدیمی دوره قاجار است که در بازار اراک و در کنار چهارسوق بازار قرار دارد.
 حمام چهارفصل، حمامی از دوره قاجار مشهور به کاشی‌کاری‌های چهار فصل، اکنون موزه مردم‌شناسی اراک.
 کاروانسرای آوه، مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای باغ شیخ، مربوط به دوره زند.
 کاروانسرای خشکه رود، مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای دودهک

 پل‌ها، آب‌انبارها و سازه‌های آبی 
 آب‌انبار بلور، مربوط به دوره قاجار.
 آب‌انبار حاج میرزا حسین عاملی، مربوط به دوره زند.
 آب‌انبار سید اسحاق، مربوط به دوره تیموریان - دوره صفوی - دوره قاجار.
 آب‌انبار و حسینیه حاج مهدی، مربوط به دوره قاجار.
 بند شاه عباسی
 بند نیم‌ور، احداث آن منسوب به عهد ساسانیان.
 قنات ابراهیم‌آباد اراک
 پل دوآب (کزاز)، منطقه سوق الجیشی دوآب بنا شده و رابط مکان‌های باستانی و هم چنین در ناحیه شازند است.
 پل دودهک، مربوط به دوره صفوی.
 پل‌های یک چشمه و هشت چشمه سرخده، پلهای یک چشمه‌وهشت‌چشمه سرخده مربوط به دوره صفوی.
 یخچال نیم‌ور، بنا مربوط به دوره قاجار است و تنها یخچال باقیمانده در منطقه میان خمین و دلیجان است که هنوز پابرجا مانده‌است ولی امروزه کارکرد خود را….

 برج‌ها، مناره‌ها و گنبدها 
 برج شیشه اراک، از بناهای قدیمی و معروف بود که در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار و همزمان با ساخت شهر سلطان آباد ساخته شده بود.
 مناره مسجد جامع ساوه، جمعه مربوط به دوره سلجوقیان.
 مناره مسجد میدان
 میل میلونه
 کبوترخانه شهرجرد، کبوتر خانه شهرجرد مربوط به دوره پهلوی اول.
 گنبد چهارسوق، مربوط به دوره صفوی.

 محوطه‌ها و یادمان‌های باستانی 
 تپه آزاد مرزآباد
 تپه آق دره
 تپه اوغلان قلعه
 تپه باغ رسول
 تپه بالا مشهد زلف‌آباد، []تپه بالا مشهد ذلف آباد.
 تپه برج حبیب‌خان
 تپه ترک
 تپه توپراق
 تپه جلایر
 تپه جوخاص، مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد.
 تپه جوشقان
 تپه خرابه‌ها
 تپه خشتی گرگ انبان
 تپه خورآباد
 تپه خوشدون
 تپه دالستان
 تپه روستای نورآباد
 تپه زنبور خانه، قلعه شیر خان.
 تپه سیلان آقا جان
 تپه صفر
 تپه عباسلو، مربوط به هزاره ۴ و ۳ قبل از میلاد.
 تپه قلعه باش علیشار
 تپه قلعه بلندی
 تپه قلعه رباط آغاج
 تپه قلعه قلندرون
 تپه قلعه قنبر علی
 تپه قلعه نو ۱، مربوط به هزاره دوم و اول قبل از میلاد.
 تپه قلعه کوه امام ولی
 تپه لاگرفته
 تپه مالک‌آباد۳، تپه مالک آباد۳.
 تپه مس (سرسختی)
 تپه مشهد میقان
 تپه موت‌آباد ۲، تپه موت آباد ۲.
 تپه نورعین
 تپه هشتادقان
 تپه پائین مشهد زلف‌آباد
 تپه چینگران
 تپه کله دشت
 تپه کلوان
 تپه گبری الویر
 تپه گور دراز
 تپه گورستان چغاسیف‌الدین، تپه قبرستان چغا سیف الدین.
 سنگ نگاره‌های دره کنده‌ها
 سنگ نگاره‌های قارادره
 سنگ نگاره‌های کوه سیاه
 سنگ‌نگاره‌های رودباران، سنگ نگاره‌های رودباران.
 سنگ‌نگاره‌های قالهر، سنگ نگاره‌های قالهر.
 سنگ‌نگاره‌های قشلاق‌های جیریا، سنگ نگاره‌های قشلاق‌های جیریا.
 سنگ‌نگاره‌های قلعه داغ، سنگ نگاره‌های قلعه داغ.
 سنگ‌نگاره‌های یازیلی چای
 محوطه آوه
 محوطه انجیلاوند
 محوطه بل قلعه
 چهارطاقی بهاران، یا «چهار طاقی کبوران» مربوط به دوره قاجار.
 چهارطاقی کارچان، چهار طاقی کارچان مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی.

 دیگر بناهای تاریخی 
 آرامستان ارامنه شازند، گورستان ارامنه شازند مربوط به دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی.
 آرامستان ارامنه قورچی‌باشی، قبرستان ارامنه قورچی‌باشی مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی اول.
 آرامستان ارامنه لیلیان، قبرستان ارامنه لیلیان مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی.
 جاذبه‌های گردشگری اراک
 خندق تپه
 دالان حاجی ملک، مربوط به دوره زند.
 سالن فجر ساوه، از سالن‌های ورزشی سرپوشیده ایران است که در سال ۷۲ در شهر ساوه بنا شده‌ است.
 سد پانزده خرداد
 مدرسه آقا ضیاءالدین، از جمله بناهای قدیمی و سومین مدرسه این شهر محسوب می‌شود که بدست حاج حسن ملک‌التجار تبریزی در خلال سال‌های ۱۳۱۸ تا ۱۳۲۰ هجری قمری مورد….
 مدرسه سپهدار، نخستین مدرسه ساخته‌شده در اراک، هم‌زمان با بنیان بازار به دستور یوسف خان گرجی.
 پرورش گل در محلات، قطب پرورش گل و گیاهان زینتی ایران، مشهور به هلند ایران.

 بناهای مذهبی و زیارتگاه‌ها 
مسجدها، امامزاده‌ها، آرامگاه‌ها و دیگر بناهای مذهبی، از مهم‌ترین مقصدهای زیارتی و گردشگری استان مرکزی به‌شمار می‌روند.

 مسجدها 
 مسجد آقا ضیاءالدین، مسجد آقاضیاءالدین یکی از قدیمی‌ترین مساجد ساخته‌شده می‌باشد که بنای اولیه آن در سال ۱۲۳۱ هجری قمری، همزمان با تکمیل بنای اولیه قلعه….
 مسجد احمدآباد، مربوط به دوره پهلوی دوم.
 مسجد بازار ساوه، مربوط به دوره زندیه.
 مسجد جامع بیجگان، مربوط به دوره قاجار.
 مسجد جامع ساوه، از کهن‌ترین مساجد ایران با محرابی برجسته و میراث معماری چند دوره.
 مسجد جامع شش‌ناو، مسجدی با هسته اولیه از دوره سلجوقی در محله فم تفرش.
 مسجد جامع نیم‌ور، یا مسجد حاج عبدالمحمد نیموری که به مسجد جمعه نیز معروف است، از بناهای تاریخی شهر نیم‌ور است.
 مسجد جامع گرکان، مربوط به دوره قاجار.
 مسجد سرخ (ساوه)
 مسجد شبستان، مربوط به دوره قاجار.
 مسجد شیخ ابوالحسن
 مسجد مس سر، مربوط به دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی.
 مسجد وقف، مربوط به دوره قاجار.
 مسجد پایین، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
 مسجد چاله، مسجد چال مربوط به دوره قاجار.

 امام‌زاده‌ها و زیارتگاه‌ها 
 امامزاده احمد (تفرش)، معروف به شاهزاده احمد از نوادگان موسی کاظم است که آرامگاه وی.
 امامزاده بی‌بی زبیده خاتون، زبیده خاتون ‍‍ ‍ مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
 امامزاده بی‌بی شهربانو، امامزاده بی بی شهربان مربوط به دوره صفوی.
 امامزاده دیزآباد، مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده سلیمان راونج، مربوط به دوره قاجار -اوایل دوره پهلوی.
 امامزاده سهل بن علی، مربوط به دوره صفوی.
 امامزاده سید اسحاق (ساوه)، امامزاده سید اسحاق در شهر ساوه قرار دارد و در دوره سلجوقیان ساخته و دوره صفویه بازسازی شده.
 امامزاده سید هارون
 امامزاده شاه یحیی، مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی.
 امامزاده شاهزاده زینب خاتون، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
 امامزاده شاهزاده عبدالله و آمنه خاتون، مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده عبدالله اوجان، امامزاده عبدا… اوجان مربوط به دوره سلجوقیان.
 امامزاده هفتاد و دو تن
 امامزاده پنج‌تن (زرندیه)، امامزاده پنج تن مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی - دوره قاجار.
 امامزاده یونس، مربوط به قرن ۹ ه.ق.
 بقعه امامزاده عزیز، آرامگاه امامزاده عزیز از دورهٔ صفوی.
 بقعه شاهزاده محمد، مربوط به دوره صفوی.
 زیارتگاه چل دختران، مربوط به دوره صفوی.

 آرامگاه‌ها و خانقاه‌ها 
 آرامگاه آقا نورالدین عراقی، آرامگاه آقا نورالدین عراقی، از عالمان و مجتهدان نامدار اراک.
 آرامگاه استاد و شاگرد، آرامگاهی از دوره صفوی در ساوه نزدیک مسجد جامع.
 آرامگاه اشموئیل نبی، بقعه اشموئیل پیغمبر.
 آرامگاه امامزاده سید منصوربن موسی، بقعه امامزاده سید منصوربن موسی مربوط به دوره صفوی.
 آرامگاه امامزاده فضل بن سلیمان، بقعه امامزاده فضل بن سلیمان مربوط به دوره سلجوقیان.
 آرامگاه امامزاده قاسم (شاهوارق)، بقعه امامزاده قاسم مربوط به دوره صفوی.
 آرامگاه امامزاده مهدی، بقعه امامزاده مهدی مربوط به دوره صفوی.
 آرامگاه امامزاده نوح بن موسی بن جعفر، بقعه امامزاده نوح بن موسی جعفر مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
 آرامگاه خاندان آقا خان محلاتی، مقبره خاندان آقا خان محلاتی مربوط به دوره صفوی.
 آرامگاه خاندان دارابی، مربوط به دوره قاجار.
 آرامگاه زید بن قاسم، مربوط به دوره قاجار.
 آرامگاه ساریه، مربوط به دوره قاجار.
 آرامگاه سید بشیر، مقبره سید بشیر.
 آرامگاه شاه غریب، بقعه شاه قلندر مربوط به دوره صفوی.
 آرامگاه شاه قلندر، بقعه شاه قلندر مربوط به سدهٔ 8 ه‍.ق - دوره ایلخانی.
 آرامگاه شاهزاده احمد کوهین، مربوط به دوره صفوی.
 آرامگاه شاهزاده عبدالله ورقیه، مقبره شاهزاده عبدالله ورقیه مربوط به دوره سلجوقیان.
 آرامگاه شاهزاده یحیی، بقعه شاهزاده یحیی مربوط به دوره قاجار.
 آرامگاه شاهور، بقعه شاهور مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار - دوره پهلوی.
 آرامگاه محمد مسعود، مربوط به دوره صفوی - دوره پهلوی اول.
 آرامگاه پیر مرادآباد، بقعه پیرمرادآباد بقعه‌ای.

 آتشکده‌ها و یادمان‌های زرتشتی 
 آتشکده آتشکوه، چهارطاقی سنگی بازمانده از دوره ساسانی نزدیک نیم‌ور محلات.
 آتشکده فردقان، بقایای آتشکده فردقان مربوط به دوره ساسانیان.
 معبد خورهه

 کلیساها و کنیسه‌ها 
 کلیسا و درمانگاه تاریخی لیلیان، مربوط به دوره قاجار.
 کلیسای سرکیس مقدس (چاناقچی علیا)، کلیسایی است مرتبط به کلیسای حواری ارمنی، متعلق به سده هجدهم میلادی.
 کلیسای مسروپ مقدس، اراک، مربوط به دوره قاجار.

 حسینیه‌ها و تکیه‌ها 
 تکیه باغ شیخ، مربوط به دوره قاجار.
 تکیه زاغرم شهر تفرش، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
 تکیه سرپل، مربوط به دوره قاجار.

 گورستان‌های تاریخی 
 گورستان ارامنه شازند ۳، قبرستان ارامنه شازند ۳ مربوط به دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی.
 گورستان دارنو، مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی.
 گورستان دانیان
 گورستان رازین (سوسن نقین)، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد.
 گورستان رباط علیا، قبرستان رباط علیا مربوط به دوره ایلخانی.
 گورستان ساکی علیا، مربوط به دوره قاجار - دوره پهلوی.
 گورستان شانق، مربوط به دوره قاجار - اوایل دوره پهلوی.
 گورستان قدیمی واران، قبرستان قدیمی واران مربوط به دوره صفوی - دوره معاصر.
 گورستان قلعه محمد قلی، قبرستان قلعه محمد قلی.
 گورستان کله دشت، قبرستان کله دشت مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد به بعد.

 دیگر اماکن مذهبی 
 امامزادگان جعفر بین محمد و فضل بن محمد، امزادگان جعفر بین محمد و فضل بن محمد مربوط به دوره صفوی.
 شاهزاده حسین (ساوه)، مجموعه امامزاده شاهزاده حسین.

 جاذبه‌های طبیعی 
کوه‌ها، غارها، آبشارها، چشمه‌ها، دریاچه‌ها و مناطق حفاظت‌شده، چهره‌ای دیدنی از طبیعت استان مرکزی را به نمایش می‌گذارند.

 غارها 
 غار آزادخان
 غار امجک
 غار زاغه بزرگه
 غار سن ایک
 غار چال‌نخجیر، از غارهای آهکی زنده و کم‌نظیر جهان با سه طبقه و آذین‌بندی‌های بلورین.
 غار یکه چاه

 رودها، چشمه‌ها و آبگرم‌ها 
 رود قره‌چای، قره‌چای رودی است که از ارتفاعات و استان همدان سرچشمه گرفته و در مسیر خود به استان همدان وارد شده و در نهایت به دریاچه نمک می‌ریزد.
 رود لعل‌بار، رود لهل بار یا لعل‌بار یکی از زیرشاخه‌های اصلی قم‌رود است.
 چشمه چپقلی، چشمه‌ای در نزدیکی واقع.

 جنگل‌ها، پارک‌ها و مناطق حفاظت‌شده 
 منطقه تخت‌سادات، منطقه نمونه گردشگری در نزدیکی کرهرود اراک.
 منطقه سوسن نقین، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد به بعد.
 منطقه عبدالله‌آباد، منطقه عبدالله آباد.
 منطقه مزلقان
 منطقه مشکین تپه (تپه سنگی)
 منطقه پیک
 منطقه گزنگ صدرآباد، مربوط به هزاره ۵ قبل از میلاد تا دوره ساسانیان.
 پناهگاه زیرزمینی تهیق، مربوط به دوره ایلخانی.

 دیگر جاذبه‌های طبیعی 
 آب گرم محلات
 تالاب میقان، تالاب فصلی و کویری مهم برای زیستگاه پرندگان مهاجر و معدن سولفات سدیم.
 دریاچه ساوه، دریاچهٔ ساوه نام دریاچه‌ای در ایران باستان بوده که امروزه خشک شده‌است.
 سرچشمه محلات، چشمه پرآب طبیعی در دامنه هفتاد قله با بوستان چنار و دریاچه تفریحی.
 قم‌رود، رودخانهٔ قم‌رود، از کوهستان‌های بختیاری از غرب منطقه فریدن و جنوب الیگودرز سرچشمه می‌گیرد، از جنوب شرقی و بخشی از استان قم می‌گذرد.
 پیست اسکی شازند، تنها پیست اسکی استان در ارتفاعات برف‌گیر پاکل شازند.

 موزه‌ها 
موزه‌های استان مرکزی گنجینه‌ای از آثار تاریخی، مردم‌شناسی و هنری این خطه را در خود جای داده‌اند.

 موزه مفاخر استان مرکزی، از جمله موزه‌های است که در سال ۱۳۸۸ در منزل خاکباز افتتاح گردید.

 جستارهای وابسته 
 استان مرکزی
 گردشگری در ایران
 فهرست آثار ملی استان مرکزی
 میراث جهانی یونسکو در ایران
 فهرست آثار ملی ایران

مرکزی
رده:جاذبه‌های گردشگری استان مرکزی
رده:گردشگری استان مرکزی