رآکتور هسته‌ای اوسیراک

اوسیراک معروف به تموز (در گویش فرانسوی: osiraq و در گویش عراقی: تموز۱) نخستین و تنها رآکتور هسته‌ای عراق بود که در زمان حکومت صدام حسین در ۱۸ کیلومتری جنوب شرقی بغداد ساخته شد. زمان شروع ساخت این نیروگاه ۱۹۷۷ و هزینه ساخت آن از جانب عربستان سعودی پرداخت شد. عراق پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را در ۱۹۸۶ امضا کرد. به دلیل خودداری اسرائیل از امضای این موافقتنامه، عراق همواره نسبت به برنامه اتمی اسرائیل بیمناک بود. با این وجود صدام حسین بارها اعلام کرده بود که عراق نخستین کشور عربی خواهد بود که می‌تواند از بمب اتمی علیه دشمنان خود استفاده کند.

 ساخت نیروگاه 
در سالهای پایانی دهه ۱۹۷۰ (میلادی) فرانسه تصمیم گرفت به درخواست عراق مبنی بر راه‌اندازی برنامه اتمی این کشور پاسخ مثبت دهد. بر پایه توافق اولیه قرار شد که فرانسه یک نیروگاه ۷۰ مگاواتی به همراه آموزش به ۶۰۰ مهندس و کارمند عراق را متقبل شود و در عوض دستمزدی ۲۶۰ میلیون دلاری را از عراق دریافت نماید. عراق همچنین همزمان اقدام به رایزنی با ایتالیا و برزیل برای خرید اورانیوم غنی‌شده و تری‌اکسید اورانیم (برای تامین سوخت نیروگاه) نمود. عراق و فرانسه در سپتامبر ۱۹۸۰ اعلام کردند آن میزان از اورانیوم که برای ساخت یک بمب اتمی کافی باشد به عراق فروخته شده‌است. این مقدار ۱۶۵ پوند اعلام شده بود.

 انهدام نیروگاه 
thumb|200px|مسیر پرواز جنگنده‌های اسرائیلی و مسیر بازگشت آنان در عملیات اپرا

پس از این که نیروی هوایی ایران در ۲۹ سپتامبر ۱۹۸۰ (۸ مهر ۱۳۵۹) آسیب‌های غیرقابل جبرانی به این نیروگاه وارد آورد و کارشناسان فرانسوی آن را ترک نمودند، در سال ۱۹۸۱ بر اثر حملهٔ نیروی هوایی اسرائیل به‌طور کامل نابود شد. در جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ آمریکا بازمانده‌های آن را نیز نابود کرد. ارتش ایالات متحده آمریکا در جنگ خلیج فارس پس از تصرف عراق ویرانه‌های این نیروگاه را نیز برچید و از عراق خارج کرد. اسرائیل بر این باور بود که عراق می‌خواهد از راکتور فوق و پسمانده سوخت آن که حاوی مقادیر کافی پلوتونیم بود را برای تولید سلاح‌های اتمی استفاده کند. پس از انهدام این نیروگاه، عربستان دوباره تمایل خود را برای سرمایه‌گذاری برای بازسازی این نیروگاه اعلام کرد. در حقیقت عراق تلاش داشت از این نیروگاه برگ برنده‌ای برای خود مهیا کند، ولی واقعیت این آمریکا بود که با بهانه نابودی این نیروگاه با لشکرکشی به عراق در ژانویه ۱۹۹۱ به اهداف خود دست یافت.

 اقدامات تلافی جویانه عراق 
حداقل ۵ حمله علیه تاسیسات اتمی بوشهر متعلق به ایران از جانب رژیم بعث انجام شد. همه این حملات در خلال جنگ ایران و عراق انجام شدند. این حملات نتوانست خسارات سنگینی به نیروگاه وارد کنند.

 جستارهای وابسته 
 عملیات اوسیراک
 عملیات اپرا

 پانویس 

 منابع 
 Iraq and Weapons of Mass Destruction دانشگاه جورج واشینگتن
 
 انتشار آرشیو صدام؛ دریچه ای به تاریکخانه یک ذهن بی‌بی‌سی فارسی

رده:روابط فرانسه و عراق
رده:عراق
رده:عملیات‌های سیاسی عربستان سعودی در جنگ ایران و عراق
رده:فناوری هسته‌ای
رده:نبردهای اسرائیل
رده:نبردهای عراق
رده:درگیری اسرائیل و اعراب
رده:نیروی هوایی اسرائیل
رده:استان بغداد
رده:انرژی در عراق
رده:بغداد
رده:زیرساخت‌های انرژی در عراق
رده:زیرساخت‌های نیروی الکتریکی در عراق
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در بغداد
رده:شرکت‌های انرژی عراق
رده:نیروگاه‌ها در عراق
رده:نیروی برق در عراق