ماخ پیر خراسانی

ماخ یا شاج پیشگفتار شاهنامه به پیرایش دکتر خالقی مطلق یا ساححماسه ملی ایران، تئودور نلدکه، مؤسسه انتشارات نگاه، صفحه 57 پسر خراسان یا خراسانی، (سده چهارم هجری) از اهالی هرات، و یکی از چهار تن زرتشتی بود که با کمک یکدیگر شاه‌نامه‌ای منثور را با استفاده از داستان‌های کهن ایران گردآوردی کردند. هر چند نامِ این شخص در منابعِ قدیمی شاج، تاج و شماخ نیز گفته شده، اما به عقیدهٔ ذبیح‌الله صفا، ماخ نامِ درست این شخص بوده است.حماسه‌سرایی در ایران، صص ۷۹ و ۸۰ شاه‌نامه‌ای که ماخ و دیگران گردآوری کردند، به شاه‌نامهٔ ابومنصوری معروف است و به دستورِ امیر ابومنصور محمد بن عبدالرزاق، فرمان‌روای آن‌زمانِ طوس نوشته شد.فردوسی و شعر او، صص ۴۸ و ۴۹

امیر ابومنصور، به پیشکار خود، ابومنصور مَعمری دستور داد تا از دهقانان و فرزانگانِ آن زمان کسانی را بیاورد تا داستانِ شاهانِ گذشته ایران، از کیومرث تا یزدگرد سوم را در کتابی بنویسند.همان

بعدها این کتاب، منبعِ اصلیِ فردوسی برای به نظم در آوردنِ شاه‌نامه شد. فردوسی از ماخ در شاه‌نامه و در ابتدای داستانِ پادشاهی هرمز سوم پسر انوشیروان نام می‌برد:حماسه‌سرایی در ایران، ص ۷۸

 
 
 

 پانویس 

 منابع 
 مینوی، مجتبی. فردوسی و شعر او. تهران: انتشارات معین ۱۳۸۵. 
 صفا، ذبیح‌الله. حماسه سرایی در ایران. چاپ هفتم، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر ۱۳۸۴. 
 نولدکه، تئودور. حماسهٔ ملّیِ ایران. مترجم: بزرگ علوی. تهران: مؤسسهٔ انتشارات نگاه، ۱۳۸۴. 

رده:اهالی هرات 
رده:شاهنامه‌شناسی
رده:پی‌ریزان شاهنامه ابومنصوری
فهرست شخصیت‌های شاهنامه