خیزش مردم سیستان ۱۳۳۰

خیزش ۱۹ بهمن ۱۳۳۰ سیستان به مجموعه اعتراض‌های مردم سیستان به نحوه برگزاری انتخابات دوره شانزدهم مجلس شورای ملی و اعلام انتخاب امیرحسین خزیمه علم به نمایندگی این منطقه گفته می‌شود. این اعتراض‌ها در ۱۹ بهمن ۱۳۳۰ در زابل به درگیری و شکستن صندوق‌های رأی انجامید.
جایگزین=بریده‌ای از روزنامه اطلاعات، منتشرشده در ۲۰ بهمن ۱۳۳۰، درباره درگیری‌های انتخاباتی و ناآرامی‌های زابل در روز ۱۹ بهمن ۱۳۳۰. این گزارش با تیتر «اغتشاش و کشتار در زابل» از کشته‌شدن فرماندار زابل،|بندانگشتی|بریده‌ای از روزنامه اطلاعات، منتشرشده در ۲۰ بهمن ۱۳۳۰، درباره درگیری‌های انتخاباتی و ناآرامی‌های زابل در روز ۱۹ بهمن ۱۳۳۰. این گزارش با تیتر «اغتشاش و کشتار در زابل» از کشته‌شدن فرماندار زابل، رئیس انجمن نظارت، بازرس انتخاباتی و یکی از اعضای انجمن خبر می‌دهد و همچنین به اعلام حکومت نظامی در زابل اشاره می‌کند.

بخش‌هایی از مردم سیستان از نامزدی آیت‌الله میرزا ابراهیم شریفی حمایت می‌کردند و نتیجه اعلام‌شده انتخابات را ناشی از دخالت مقامات محلی و نفوذ خاندان خزیمه علم می‌دانستند. محمدرضاخان پردلی سرابندی نیز از چهره‌هایی معرفی شده است که در سازمان‌دهی یا رهبری اعتراض‌ها نقش داشت.

امیرحسین خزیمه علم، فرزند امیر معصوم‌خان حسام‌الدوله، از خاندان خزیمه علم بود؛ خاندانی که از دیرباز در قائنات و سیستان نفوذ سیاسی و ارضی داشت. مخالفان او نتیجه انتخابات را حاصل نفوذ این خاندان و مداخله مقامات محلی می‌دانستند.

انتخابات دوره شانزدهم مجلس از اواخر سال ۱۳۲۸ آغاز شد و روند آن در برخی حوزه‌ها تا سال ۱۳۳۰ ادامه یافت. هم‌زمانی این وقایع با روی کار آمدن دولت محمد مصدق، امیدهایی را برای کاهش مداخله مقامات محلی در انتخابات ایجاد کرده بود. اعتراض مردم سیستان به نتیجه انتخابات در نهایت به تجمع گسترده طوایف و گروه‌های مذهبی در ۱۹ بهمن ۱۳۳۰، شکستن صندوق‌های رأی و وقوع درگیری‌هایی انجامید که طی آن فرماندار و یکی از مقامات قضایی کشته شدند.

 جستارهای وابسته 
 خاندان خزیمه علم

 منابع 

 
 2. ناتمام نوشته یونس دهمرده و زینب محمدتقی‌نژاد

رده:تاریخ سیستان
رده:شورش‌ها در ایران