استودان گبرها

استودان گبرها یا استخوان‌دان گبرها، در شهر ری و دامنه شمالی کوه بی‌بی شهربانو قرار دارد. در این محل زرتشتیان اجساد مردگان خویش را طعمه حیوانات می‌ساخته‌اند زیرا اعتقاد داشتند دفن مرده در خاک، یا انداختن آن در آب رودخانه یا سوزاندن در آتش حرام است، چون عناصر چهارگانه (آب، باد، آتش و خاک) را مقدس و آلودن آن را ناروا می‌دانستند. سپس استخوان‌های بازمانده را در استودان قرار می‌دادند که از سنگ یا آهک یا گل می‌ساختند. قدمت دخمه شهرری ظاهراً به زمان ساسانیان و شاید پیش از آن برسد.

 پیشینه 
استودان گبرها یکی از یادگارهای آیین تدفین زرتشتیان در شهرری است و در دامنهٔ شمالی کوه بی‌بی شهربانو جای گرفته است. واژهٔ استودان به معنای جای نگهداری استخوان است و در فرهنگ زرتشتی به سازه‌ای گفته می‌شود که استخوان‌های درگذشتگان را در آن نگه می‌داشتند. بر پایهٔ باورهای زرتشتی، آلودن عناصر چهارگانهٔ آب، باد، آتش و خاک ناروا شمرده می‌شد و از این رو پیکر مردگان را در برابر پرندگان و جانوران وا می‌نهادند و سپس استخوان‌های بازمانده را در استودان که از سنگ و گچ ساخته می‌شد جای می‌دادند. قدمت استودان شهرری به روزگار ساسانیان و شاید پیش از آن بازمی‌گردد، هرچند دربارهٔ تاریخ دقیق ساخت آن آگاهی روشنی در دست نیست.

 منابع 

رده:بناهای تاریخی استان تهران
رده:بناهای تاریخی شهرستان ری
رده:تاریخ ری
رده:جاذبه‌های گردشگری تهران
رده:گورستان‌های تهران