باغ‌شمال

بندانگشتی|«عمارت قدیم» باغشمال تبریز، دورهٔ قاجار.
بندانگشتی|کلاه‌فرنگی باغ‌شمال
بندانگشتی|نقشه محلات تبریز -از جمله باغ‌شمال- در دوران مشروطه، سال ۱۹۰۸
باغْ‌شُمال یا باغ شازده (به زبان ترکی آذربایجانی: شازدا باغی) یا عشرت‌آباد یکی از باغ‌ها و کوی‌های تاریخی و معروف شهر تبریز است که در جنوب خاوری این شهر است. این باغ به‌دستور یعقوب آق‌قویونلو ساخته شده و در دوران صفوی و قاجار شاهزادگان میهمانی‌های خود را در آن برگزار می‌کردند. عباس میرزا و دیگر شاهزادگان قاجار در زمان شاهزادگی خود با ساختن ساختمان‌ها و کاخ‌های گوناگون در محوطهٔ باغ‌شمال بیشترین رونق و آبادانی را به آن بخشیدند به گونه‌ای که این باغ پس از عباس میرزا به «باغ شاهزاده» مشهور شد. در سال ۱۳۰۸ خورشیدی باغ‌شمال به تملک شهرداری درآمد و سرانجام برای گذشت زمان و فرسودگی و عدم رسیدگی ویران شد، همچنین ورزشگاه تختی نیز در بخشی از این باغ بزرگ و تاریخی ساخته شد.

بندانگشتی|راست|سردر مجموعه تاریخی فرهنگی پارک باغشمال
فرهاد میرزا در این رابطه می‌نویسد:

اجزا و بناهای این مجموعه از این قرار بوده اند:
 باغ بزرگ
 باغ بادام
 باغ گلستان
 باغ فرهاد و شیرین
 گلزار
 عمارت قدیم (عمارت نایب‌السلطنه یا حرمخانه)
 عمارت جدید
 کلاه‌فرنگی
 عمارت اعتضادیهمحل زندگی محمدعلی میرزا اعتضادالسلطنه (محمدعلی شاه بعدی) و برادرش در زمان ولایت عهدی پدرشان مظفرالدین میرزا (مظفرالدین شاه بعدی)
 سردرسردرْ در ضلعِ شمالیِ مجموعه قرار داشته است.

این عمارت در سال ۱۴۰۵ خورشیدی توسط شهرداری تبریز بازسازی و بازگشایی شد.

 یادداشت 

 پانویس 

 منابع 
 
 بانی مسعود، امیر، «بازسازی نقشهٔ باغ‌شمال تبریز بر اساس اسناد و مدارک تاریخ دورهٔ قاجار»، هنرهای زیبا، ۱۳۸۶، شمارهٔ ۲۹

رده:محله‌های تبریز
رده:نقاط دیدنی تخریب‌شده در تبریز