صحیفی جوهری

صحیفی جوهری شیرازی (درگذشت ۱۰۲۲ ه‍. ق) مشهور به جوهری و صحیفی ذوالقدر، شاعر و خوشنویس اواخر سده دهم و اوایل یازدهم است.

صحیفی شعر فارسی و ترکی را خوب می‌سرود و اشعارش بیشتر در مدح ائمه بوده است. او از کتیبه‌نویسان زبردست دوره صفوی است که در تذهیب، صحافی و وصالی نیز سررشته داشت.بیانی، مهدی ص ۳۲۷

وی که از بازماندگان صوفی خلیل ذوالقدر و از بزرگان این طایفه بود، در اسیر از توابع شیراز به دنیا آمد و در اصفهان رشد کرد و به شهرت رسید و بیشتر در اصفهان می‌زیست.بیانی، مهدی ص ۳۲۷

گفته‌اند در کتابخانه ساختن یکتا بودبیانی، مهدی ص ۳۲۷ و کتابخانه بسیار خوبی در سه‌تنان مسجد جامع اصفهان ترتیب داد. از آنجایی که خط ثلث را خوب می‌نوشت و کتیبه‌نگاری توانا بود، بیشتر کتیبه‌های مساجد و سنگ‌های قبر به خط او بود.وب‌گاه آفتاب

صادقی کتابدار در مجمع‌الخواص درباره او نوشته است: «وی از مردم شیراز و شخصی مصاحب و هم زبان است. آنقدر شاعروضع و بلندپرواز است که شاعری بسیار دلیر باید تا از وضع وی نترسیده در معرض سؤال و جواب او برآید. اغلب بزرگ‌زادگان احمق را پیدا کرده برای آنان بالبدیهه قصیده‌های بی‌معنی می‌گفت و جایزه می‌گرفت. در آن موقع بسیار بی‌قید و لوند بود ولی اکنون تائب و پرهیزکار شده است.»لغت نامه دهخدا به نقل از ترجمهٔ مجمع الخواص ص ۲۱۸

صحیفی عمر طولانی داشته و گفته‌اند که بیش از هشتاد سالوب‌گاه آفتاب یا در حدود نود سالقدسی، منوچهر ص ۳۵–۳۸ عمر کرد. تقی‌الدین کاشانی، (۹۴۶–۱۰۱۶ ه‍. ق) از مشاهیر بزرگ ادبی عصر صفوی، در سال ۹۸۷ در اصفهان او را ملاقات کرده است.بیانی، مهدی ص ۳۲۷ به هر حال معاصرینش او را به همدلی و همزبانی و شوخ‌طبعی و شکفتگی خاطر ستوده‌اند و در هشتاد سالگی مردی بزله‌گو و رند و هم‌فطرت و هم‌خوی جوانان معرفی کرده‌اند.قدسی، منوچهر ص ۳۵–۳۸ او هنوز زنده بود که فرزندش اسیری شیرازی از شاعران پارسی‌گوی هند درگذشت.وب‌گاه آفتاب آرامگاه او گفته‌اند در سه‌تنان در نزدیکی مسجد جامع اصفهان بوده است.قدسی، منوچهر ص ۳۵–۳۸

 آثار 
 دیوان اشعار
از آثار خوشنویسی وی این موارد را می‌توان اشاره کرد:بیانی، مهدی ص ۳۲۷قدسی، منوچهر ص ۳۵–۳۸فضایلی ص ۳۴۸ و ۳۴۷
 کتیبه‌ای در مدخل ایوان شمالی مسجد جامع اصفهان به صورت گچ‌بری، به قلم سه‌دانگ کتیبه ثلث عالی و نستلعیق متوسط، با رقم: «السلطان شاه عباس الصفوی… وفق بتعمیر هذا البعقه… رقم صحیفی… ۹۹۶»
 کتیبه در مسجد جامع اصفهان که بر دو لنگه چپ و راست در شمالی مسجد در جنب آرامگاه مجلسی به خط ثلث برجسته که از آثار خوب اوست با رقم: «رقم صحیفی الجوهری»
 کتیبهٔ سردر مسجد جارچی اصفهان، به خط ثلث برجسته نقر شده بر سنگ که چنین رقم دارد: «تیمنا و تبرکا… سنه تسع عشر و الف، رقم صحیفی جوهری»
 کتیبه سردر مسجد کوچک جورجیر اصفهان، با: «رقم فقیر صحیفی جوهری فی سنه ثمان عشر و الف»
 کتیبه داخل آرامگاه شهشهان اصفهان، به خط ثلث و با رقم: «فی… سنه ثلاث عشر و الف من الهجره النبویه خط صحیفی الفارسی».
 کتیبه‌ای در آرامگاه امام‌زاده شاه‌زید در قسمت شرقی محله تروسکان اصفهان بر لنگه چپ در بنا که چنین رقم دارد: «رقم صحیفی جوهری»

 پانویس 

 منابع 
 قدسی، منوچهر. صحیفی شیرازی خوشنویس هنرمند عهد صفویه. هنر و مردم سال ۱۳۵۱ شماره ۱۱۴ ص ۳۵–۳۸
 بیانی، مهدی. احوال و آثار خوشنویسان. انتشارات علمی. چاپ دوم. تهران ۱۳۶۳ش
 
 
 فضایلی، حبیب‌الله. اطلس خط. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش

 پیوند به بیرون 
 قدسی، منوچهر. صحیفی شیرازی خوشنویس هنرمند عهد صفویه. هنر و مردم سال ۱۳۵۱ شماره ۱۱۴ ص ۳۵–۳۸

رده:خوشنویسان اهل شیراز
رده:شاعران اهل شیراز