دی به مهر

دی به مهر به روز پانزدهم ماه در گاه‌شماری ایران باستان گفته می‌شود. در گاه‌شماری ایران باستان غیر از روز اول هر ماه که هرمزد روز نامیده می‌شود سه روز دیگر به نام اهورامزدا است که به صورت دی آمده و برای باز شناختن هر یک از این سه روز به نام روز بعد الحاق شده و دی به آذر (روز هشتم)، دی به مهر (روز پانزدهم) و دی به دین (روز بیست و سوم) گفته می‌شود. دی یکی از نام‌های اهورامزداست و در اوستا به صورت دَثوش یا دَدوش یا دَذوه صفت و به معنی آفریننده آمده‌است.

روز هشتم، پانزدهم و بیست و سوم ماه دی برای آنکه نام این روزها با نام ماه یکی شده، اعیاد دانسته می‌شد. روز پانزدهم دی ماه را دیبگان می‌گفتند و از خمیر یا از گِل شخصی را به صورت هیکل انسان می‌ساختند و در راهرو و دالان خانه قرار می‌دادند.اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی، ص ۴۷۲

 ترتیب نام روز به اوستایی نام رایج معنی ۱ اهورامزداههرمزدنام خداوند۲وُهومَنَهبهمنمنش نیک۳آشه‌وَهیشتَه اردیبهشتبهترین راستی۴خششرهَ‌وَئیریَهشهریورشهریاری والا۵سپنتا آرمیتیسپندارمذ اندیشه هماهنگ ۶هَئوروَتاتخردادکمال ایزدی۷اَمرتاتامردادبی‌مرگی و نامیرایی۸آفریدگاردی به آذرآفریدگار۹آتَرآذرآتش۱۰آپُوُآبانآب۱۱خَورخشِیُتَهخورآفتاب و خورشید۱۲ماهماهماه۱۳تیشنریهتیرستارهٔ تیر و ایزد باران۱۴گوایزد گوشجهان، هستی و زندگی۱۵آفریدگاردی به مهرآفریدگار۱۶میثرهمهرنگهداشتن پیمان ۱۷سرَوشَهسروش وخش ایزدی (الهام و وحی)۱۸رشنورَشندادگری۱۹فروَشی‌هافروردینفروهر و روان رفتگان۲۰وِرثرغَنَهبهرامپیروزی۲۱رامَنرام رامش و آشتی (صلح)۲۲واتَهبادباد۲۳آفریدگاردی به دینآفریدگار۲۴دینادینوجدان بینش درونی ۲۵اَشیاردخوشبختی دارائی۲۶اَرشتاتاشتادراستی۲۷اَسمَنآسمانآسمان۲۸زَمزامیادزمین۲۹مَنثره سپنتهمهراسپندگفتار نیک۳۰اَنغَرا رَرُچاهانیران یا انارام روشنایی بی‌پایان گاه‌شماری و جشن‌های ایران باستان، ص ۸۱ تا ۸۵

 
 پانویس 

 جستارهای وابسته 
 گاه‌شماری اوستایی نو
 جشن‌های ایران باستان

 منابع 
 
 

رده:گاه‌شماری در ایران باستان