سلی

سلیمان واثقی (زادهٔ ۵ بهمن ۱۳۲۴) با نام هنری سُلی، خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرای ایرانی مقیم تورنتو است. او همچنین در طول فعالیت هنری خود برای بسیاری از خوانندگان پاپ ایران، آهنگ‌‌های موفق و مشهوری چون «ما به هم نمی‌رسیم» برای گوگوش، «گرگ و بره» برای شهرام شب‌پره، «شب زخمی» برای ابی و «اینو از تو یاد گرفتم» برای لیلا فروهر ساخته‌است. او در سال ۱۳۵۶ در سازمان ملی شیر و خورشید به‌عنوان رئیس قسمت سمعی و بصری سازمان انتخاب شد، اما با وقوع انقلاب ۱۳۵۷ از این سمت برکنار شد.

وی در سال ۱۳۴۹، ترانهٔ «حمدی فیل» را با شعر و ملودی افغانی و با تنظیم منصور ایران‌نژاد بر روی صفحهٔ ۴۵دور منتشر کرد که با موفقیت بسیاری همراه شد و سپس توسط شوی «میخک نقره‌ای» با اجرای فریدون فرخزاد در کنار دیگر خوانندگان مطرحی چون مرتضی، نلی، شهره و… به مردم معرفی شد. وی پس از وقفهٔ طولانی مدت در فعالیت‌ خود، در سال ۱۳۶۵ به فلورانس مهاجرت کرد و پس از مدتی اقامت، مقصدش را به تورنتو تغییر داد.

 زندگی 
سلیمان واثقی در ۵ بهمن ۱۳۲۴ در خانواده‌ای مذهبی-عرفانی در محلهٔ راه‌آهن تهران متولد شد. در دانشگاه تهران در رشته علوم اجتماعی تحصیل کرد و در سال ۱۳۴۹ در همین رشته دانش‌آموخته شد.

سلی خواندن را با قرآن‌خوانی آغاز کرد و پس از شرکت در برنامه‌های موسیقی و تئاتر دانشگاه در دورهٔ دانشجویی، به صحنهٔ موسیقی وارد شد.

وی خوانندگی حرفه‌ای را با حضور در اردوهای دانشجویی در اواخر دهه ۴۰ شروع کرد. در همان سال‌ها شاهرخ نادری، تهیه‌کنندهٔ برنامه رادیویی صبح جمعه با رادیو، صدای او را پسندید و او را با اسفندیار منفردزاده در ارکستر دانشجویان آشنا کرد. او در سال ۱۳۵۰، دو ترانهٔ «حمدی فیل» و «در اومدی ز خونه» را اجرا و بر روی صفحهٔ ۴۵دور ضبط کرد که پس از انتشار این صفحه شهرت یافت.واشینگتن پریزم ، بازدید: دسامبر ۲۰۰۸.

سلی در اپرای فتح بابل به رهبری ارکستر اسفندیار منفردزاده در نقش کاهن بزرگ اجرا داشت. اجرای ترانهٔ «حمدی فیل» در دوران دانشجویی در کاخ جوانان باعث شهرت او شد. ترانهٔ «در اومدی ز خونه» اثر دوم او بود که آن‌ها را در برنامه فریدون فرخزاد (میخک نقره‌ای) اجرا کرد.

وی پس از آن در گروه کر اپرای تالار رودکی استخدام شد و تحصیلات علمی موسیقی را آنجا آغاز کرد و ادامه داد. سلفژ (نت‌خوانی) را نیز آموخت و ۸ سال تعلیم آواز کلاسیک دید.

سلی طی سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۷، با اجرای حدود پانزده تک ترانه پیش از پیش مشهور شد و پس از مهاجرت به ایتالیا در سال ۱۳۶۴، آلبوم «آب» را با همکاری کامران خاشع تهیه کرد.

 پس از انقلاب و مهاجرت 
سلی در سال ۱۳۵۵ با گیتی امامی ازدواج کرد و در سال ۱۳۶۵ به ایتالیا مهاجرت کرد. در اواخر سال ۱۳۶۶، به‌همراه خانواده به کانادا مهاجرت کرد و در همان سال، نشریهٔ «سایبان» را به‌همراهی دوستانش در تورنتو تأسیس کردند که حدود ۴ سال دوام داشت.

وی در سال‌های ۱۳۶۷ - ۱۳۷۷، سازهای سنتی مانند تنبور، طبلا و دف را آموزش دید و در سال ۱۳۶۷، اولین آلبوم خود با نام «آب» را بر پایهٔ سروده‌های حافظ، مولانا و سهراب سپهری (با تنظیم کامران خاشع) را در فلورانس ضبط کرد که همزمان در آمریکا و کانادا منتشر شد.

سلی از اوایل دههٔ ۱۳۷۰، دوباره به سکوت طولانی خود بازگشت. به‌طوری‌که عملاً کار موسیقی را رها کرد تا اینکه در سال ۱۳۷۷، آلبوم «چرخ» را با همکاری جمشید باستانی در کانادا اجرا و منتشر کرد. سلی در سال ۱۳۸۱ به «گروه لیان» پیوست و فعالیتش را در زمینهٔ موسیقی کلاسیک ایرانی ادامه داد. آلبوم‌های «آب»، «واقعه»، «چرخ»، «رنگین کمان» و «خاک حیران» از آثار او در این دوره است.

از آنجا که فعالیت موسیقایی سلی در دهه ۱۳۸۰ به ساخت آهنگ روی اشعار کلاسیک عرفانی خلاصه شده‌بود، وی پس از حدود ۲۰ سال فعالیت در خارج از کشور، در سال ۱۳۸۵ به ایران سفر کرد و سعی داشت موسیقی تازهٔ خود را در داخل ایران با مجوز وزارت ارشاد ایران منتشر کند که به نتیجه نرسید.رادیو فردا، بازدید: دسامبر ۲۰۰۸

در سال ۱۳۹۰ سلی به‌همراه دریا دادور و ارکستر سمفونیک بلژیک در برنامه‌ای با تنظیم پرواز همای در لندن به روی صحنه رفت.بی‌بی‌سی

سلی به‌عنوان هنرمندی از جوامع قومی کانادا، مورد تشویق دیوید اونلی فرماندار ایالت انتاریو کانادا قرار گرفت و لوح تقدیر و نشان دریافت کرد.

 آلبوم‌ها 

 حمدی فیل 

 اولین مجموعهٔ گردآوری شده از آثار پیش از انقلاب سلی که در سال ۱۳۸۴ (۲۰۰۵) توسط شرکت ترانه بازنشر شد.

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌‌کنندهسال انتشارزندگی دوبارهمحمد شمسمستم (غم کهنه)سلیمنوچهر چشم‌آذرخورشید هفت آسمونمسعود هوشمندپرویز اتابکیواروژان۱۳۵۱حمدی فیلمحلی افغانیمحلی افغانیمنصور ایران‌نژاد۱۳۵۰اشارت‌های دلمحمد مالمیرپرویز اتابکیواروژان۱۳۵۱صدفمسعود هوشمندپرویز اتابکیواروژانحال که دیوانه شدممحلی افغانیجلیل زلانداریک آرکانت۱۳۵۶الحمدالله حافظسلیاریک آرکانت۱۳۵۴آفتاب چیهمحمد مالمیرپرویز اتابکیواروژان۱۳۵۱خدا می‌داند (به‌همراهی ابی و نلی)شمس مشرقیسلیاریک آرکانت ۱۳۵۶

 نگار 

 دومین مجموعهٔ گردآوری شده از آثار پیش از انقلاب سلی که در سال ۱۳۸۴ (۲۰۰۵) توسط شرکت ترانه بازنشر شد.

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهسال انتشارنگارمحلی افغانیمحلی افغانیکوروش یغمایی۱۳۵۳بهت نگفتممحمد مالمیرپرویز اتابکیواروژان۱۳۵۱شادیمحمود اختیارلقمان ادهمیاریک آرکانت۱۳۵۶گل سیبمحلی افغانیسلیاریک آرکانت۱۳۵۶ستارهمنصور تهرانیسیاوش قمیشیاریک آرکانت۱۳۵۶بانوی شهر آوازاردلان سرفرازسلیاریک آرکانت۱۳۵۵نسیم یارحافظسلیاریک آرکانت ۱۳۵۶در ستایش آمدنعباس صفاریپرویز اتابکیبیژن قادری۱۳۵۴در اومدی ز خونهسلیمنصور ایران‌نژادمنصور ایران‌نژاد۱۳۵۰تصویر یک فصل (به‌همراهی نلی)علی کامرانیپرویز اتابکیناصر چشم‌آذر۱۳۵۶

 واقعه (۱۹۷۸/۱۳۵۷) 

 اولین آلبوم مستقل سلی که با تنظیم کامران خاشع ضبط و منتشر شد.

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهدل منرهی معیریسلیکامران خاشعمرا دیوانه کردیمحلی افغانیخدایا چه کنمکلیم همدانیآزارم مدهمحلی افغانیناسازگاریمحلی افغانیواقعهمولانا

 آب (۱۹۸۷/۱۳۶۶) 
 دومین آلبوم مستقل سلی پس از انقلاب که در فلورانس، ایتالیا ضبط شد.

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهمست و دیوانهمولویسلیکامران خاشعسزاواررودکی و مولویسلیکامران خاشعواحه‌ای در لحظه (پشت هیچستان)سهراب سپهریسلیکامران خاشعچل سال پیش رفتحافظسلیکامران خاشعبشنو از نیمولویسلیکامران خاشعآبسهراب سپهریسلیکامران خاشعمحرابسهراب سپهریسلیکامران خاشع

 تک‌آهنگ‌ها 
نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهکاشکی (بگو خجالت نداره)سلیپرویز اتابکیمحمد اوشالدیوار شکستهسلیسلیاریک آرکانت شرقیسلیسلیاریک آرکانتدعاسعدیسلیمنوچهر چشم‌آذرسمنو (باهمراهی عارف، بتی، نلی، نسرین و فرامرز پارسی)تورج نگهبانناصر چشم‌آذرناصر چشم‌آذرای انسان (باهمراهی عارف، بتی، نلی، نسرین و فرامرز پارسی)تورج نگهبانناصر چشم‌آذرناصر چشم‌آذرحاجی فیروز (باهمراهی عارف و فرامرز پارسی)بیژن سمندرناصر چشم آذرناصر چشم آذر

 آهنگسازی برای دیگران 
خوانندهنام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کننده ابیشب زخمیمنصور تهرانیسلیاریک ارکانتابی (با سلی و نلی)خدا می‌داندشمس مشرقیسلیاریک ارکانتشهرام شب‌پرهگرگ و برهشهرام شب‌پرهسلیاریک آرکانتلیلا فروهراینو از تو یاد گرفتممسعود فردمنشسلیاریک ارکانتگوگوشما به هم نمی‌رسیممسعود فردمنشسلیاریک ارکانتستارپیلهکوروش انگالیسلیمنوچهر چشم‌آذرشاهرخهمهٔ عشقکوروش انگالیسلیکاظم عالمیمارتیکدردانهزویا زاکاریانسلیآرتور گریگوریان

 منابع 
بر پایهٔ داده‌هایی از:
 عصر نو: بزرگداشت سلی باشکوه برگزار شد. جمعه ۸ آذر ۱۳۸۷–۲۸ نوامبر ۲۰۰۸. بازدید: دسامبر ۲۰۰۸.
 تاج‌دولتی، محمد، «از موسیقی مذهبی به موسیقی مدرن رسیده‌ام»، گفت‌وگو با سلیمان واثقی، «سلی»، خواننده پاپ سابق و موزیسین امروز. تاریخ انتشار: ۶ آذر ۱۳۸۷، در: رادیو زمانه، بازدید: دسامبر ۲۰۰۸.
 گروه لیان درباره سلی (انگلیسی)
 دیدار با سلی

 پیوند به بیرون 

 شنیدن آهنگ «بگو خجالت نداره» از سلی

رده:افراد زنده
رده:اهالی تهران
رده:خوانندگان پاپ اهل ایران
رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:تنظیم‌کنندگان موسیقی اهل ایران
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در کانادا
رده:زادگان ۱۳۲۴
رده:زادگان ۱۹۴۶ (میلادی)