رادیو معارف

رادیو معارف، یکی از شبکه‌های سراسری رادیویی در ایران است که در شهر قم فعالیت می کند.

 تاریخچه 
درست 20 سال پس از استقرار نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران یکی دیگر از دستاوردهای آن  در جوار حرم کریمه‌ی اهل بیت علیهم السلام و حوزه‌ی مبارکه‌ی قم به بار نشست.

در یاد روز میلاد حضرت فاطمه‌ی معصومه (سلام الله عليها) همزمان با 28 بهمن1377 با اشاره‌ی رهبر فرزانه انقلاب اسلامی و مراجع معظم تقليد، شبکه‌ی رادیویی معارف با حضور فرهیختگان حوزه‌‎های علمیه، دانشگاه‌ها و مسئولان استان قم و مدیران ارشد و اصحاب رسانه، به دست دکتر علی لاریجانی، رئیس وقت رسانه‌ی ملی، در قم آغاز به کار کرد تا با استفاده‌ی بهینه از ظرفیت‌های علمی حوزه‌ی علمیه‌ی قم، معارف دین را از این سرزمین به سراسر جهان برساند و تحقق بخش حديثِ شريف «فَیُفیضُ العِلم منه الی سایرِ البلاد» باشد.

رادیو سراسری معارف در نخستین سال فعالیت خود با ۸ ساعت پخش، پیام‌های معرفتی را از طریق امواج به خانه‌ها فرستاد و از سال ۱۳۸۲ پخش برنامه‌های رادیو معارف ۲۴ ساعته شد. در حال حاضر دکتر مسعود کاویانی از مدیران با سابقه‌ی‌ این شبکه، مدیر این رادیو می‌باشد.

 مأموريت راديو معارف 
مأموریت «شبکه رادیویی معارف»، تولید، تأمین و پخش برنامه‌های رادیویی به صورت 24 ساعته در تمام عرصه‌های علوم اسلامی-انسانی بر اساس آموزه‌های وحیانی و تعالیم پیشوایان معصوم (علیهم السلام) به منظور ارائه‌ی اسلام ناب محمدی (صلی الله علیه و آله وسلم) به عنوان «نظام جامع علمی و عملی» در تمام عرصه‌های زندگی فردی و اجتماعی  برای مخاطبان داخل و خارج از کشور با بهره گیری از توان حرفه‌ای  برنامه سازان رادیویی، استفاده ازبستر فرستنده‌های زمینی، ماهواره و اینترنت، با به‌کارگیری فن‌آوری هوش مصنوعی می‌باشد.

در راستای انجام این مأموریت رادیو معارف متعهد شده است خط و مشی و سیاست‌های کلان رسانه ملی را رعایت نموده و با تکیه بر ظرفیت‌های حوزه‌های علمیه، مسئولیت خود را به‌عنوان «صدای فضیلت و فطرت» به انجام رساند.

 هدف رادیو معارف 
هدف از افتتاح این رادیو ، حضور رسانه ای برای تبیین و ترویج پیام های دینی بر اساس آموزه های قرآن و اهل بیت علیهم السلام در سپهر رسانه ای کشور بود.طبیعی است برای رسیدن به این هدف لازم بود هم افزایی و هم گرایی با حوزه و دانشگاه ایجاد شود ، لذا با ارتباط سیستمی میان رادیو معارف و حوزه های علمیه و دانشگاه ها از توان و ظرفیت علمی و پژوهشی آن ها برای غنابخشی به برنامه ها استفاده کردیم.
 چرا رادیو معارف در قم استقرار یافت 
قم خاستگاه انقلاب و پایگاه تولید فکر و اندیشه دینی است .حضور پربرکت مراجع عظام تقلید ، وجود حوزه های دینی و مؤسسات پژوهشی ، قم را در جهان سرآمد کرده است.اکنون جهانیان به قم نگاه ویژه ای دارند .لازم بود در کنار این دریای عظیم معرفتی ، رسانه ای به ترویج و تبیین تولیدات دینی این مرکز می پرداخت.
تأسیس و استقرار رادیو معارف در قم خدمت به دین و انقلاب بود و اکنون این رسانه دینی از توان علمی حوزه های علمیه برای غنابخشی به برنامه های خود نهایت استفاده را می کند.

 گروه هاي برنامه ساز 

گروه اندیشه و فقه:

طراحی، تولید و تأمین برنامه با رویکرد تبیین، ترویج و نقد در حوزه‌های «کلام و اعتقادات»، «فقه و اصول»، «حقوق»، «اقتصاد»، «فلسفه»، «ادیان و مذاهب»، «رجال، تراجم و سیره مفاخر دینی»، «مبانی و گفتمان‌های انقلاب اسلامی»، «تحلیل تاریخ معاصر» و «دین پژوهی» از مأموریت های این گروه است. بر این مبنا عمده مباحث تخصصی و اندیشه‌ای از جمله دروس تخصصی حوزه، عقاید اسلامی، آموزش فلسفه و دین‌پژوهی در این گروه تولید و پخش می‌شود که طبعا کانون تعامل و توجه فرهیختگان حوزوی و دانشگاهی است. 

گروه انقلاب اسلامی و رویدادهای معارفی:

طراحی، تولید وتأمین برنامه با رویکرد اطلاع‌رسانی، تبیین، ترویج و نقد در حوزه‌های «تاریخ معاصر»، «ارزش‌های انقلاب اسلامی»، «مشارکت سیاسی»، «مقاومت و دفاع مقدس»، «مناسبت‌های سیاسی» و «رویدادهای معارفی» برای این گروه تعریف شده است. ضریب دادن و توجه دادن نخبگان به تحلیل و تبیین بیانات راهبردی امامین انقلاب، جهاد تبیین، پوشش مناسبت‌های سیاسی از جمله انتخابات، دهه‌ی فجر و سایر مناسبت‌ها از مأموریت‌های ویژه برای این گروه مشخص شده است. البته ماموریت‌های این گروه در دوره‌ی چابک‌سازی سال97 به گروه‌های جامعه و اندیشه واگذار شد. 

گروه جامعه و فرهنگ:

طراحی، تولید وتأمین برنامه با رویکرد اطلاع‌رسانی، تبیین، ترویج و نقد در حوزه‌های «اخلاق و سبک زندگی دینی»، «خانواده»، «فرهنگ و حقوق شهروندی»، «تربیت اسلامی»، «بهداشت و سلامت»، «ادبیات و شعر آئینی»، «فرهنگ» و «هنر دینی». 

گروه قرآن و اهل بیت علیهم السلام:

طراحی، تولید و تأمین برنامه با رویکرد تبیین و ترویج در حوزه‌های «تاریخ و سیره‌ی انبیاء عظام»، «تاریخ و سیره‌ی پیامبر اعظم و اهل بیت (علیهم السلام)»، «تاریخ خلفا»، «تاریخ، علوم و تفسیر قرآن کریم»، «تاریخ، معارف و علوم حدیث» و «بزرگداشت مناسبت‌های مذهبی».

رادیو فصلی محرم:

کانال رادیو محرم که همه ساله از ابتدا تا انتهای ماه محرم با مأموریت طراحی، تولید و تأمین برنامه‌های رادیویی با رویکرد ترویج شورو شعور حسینی و الگوی صحیح عزاداری، «مقتل‌خوانی و مرثیه‌سرایی» و تبلیغ و تبیین «پیام‌ها، درس‌ها و عبرت‌های عاشورایی» در قالب آواهای عاشورایی و کلام کوتاه رادیویی به روی انتن می رود از بخش های فوق العاده شبکه رادیویی محرم است.

 طرح‌ها 
 طرح ملی بوی سیب 
طرح ملی وبلاگ‌نویسی بوی سیب یکی از فعالیت‌های رادیو معارف می‌باشد. این طرح به صورت مسابقه وبلاگ‌نویسی هر ساله در ماه محرم و صفر برگزار می‌شود و تاکنون پنج دوره آن برگزار شده‌است.

بخش اصلی مسابقه:
 بهترین وبلاگ نوشتهٔ عاشورایی
 بهترین ریز نوشتهٔ عاشورایی
 بهترین وبلاگ عاشورایی

بخش جنبی مسابقه:
 پادکست
 گرافیک
 کتابخوانی
 بین‌الملل

 طرح بین‌المللی ملت امام حسین (ع) 
حسين عليه السلام، «چراغ هدايت »، «كشتي نجات» و «الگوي آزادي و آزادگي» است و هر ميزان كه گرد اين چراغ پرفروغ پرازدحام تر به همان ميزان، حيات معنوي جامعه پر قوت تر و در برابر طوفان سهمگين غرايز و دام هاي گسترده شيطان امن تر.

به گواه دوست و دشمن، عاشورا، يك روز نيست؛ فرهنگيست به گستره تاريخ كه در ايثار و نثار، عشق و ارادت، يكدلي و يكپارچگي تجلي يافته است و در نگاه رسانه ها،اين پديده، مجال هنرمنداني است كه براي ثبت و ضبط دلدادگي ها كه در اقيانوس آرام بر ساحل فرات اشك گرد آمده اند.

در اين برهه كه ويروس منحوس كرونا محدوديت هايي رابراي عزاداري ايجاد نموده است فضاهاي مجازي با گستره ملي و جهاني مي تواند ظرفيت بي بديل از جلوهاي ناب شور و شعور حسيني را در دلها ايجاد كند و در حقيقت فضاي مجازي حسينه اي مي شود به وسعت دلها ،

«راديو معارف »، مجالي را فراهم آورده است تا با دعوت از سوگواره هاي حسيني كه در سطح ملي برگزار مي شدند با هم افزايي و شناخت ظرفيت ها، نيازها، استعدادها و تبادل تجارب تلاشگران عرصه عاشورا و برانگیختن درک و باور مديران نسبت به اهميت تجميع ظرفيت ها و تلفيق سوگواره ها ستاد سوگواره هاي حسيني را تاسيس نمايند . اهداف اين دبير خانه را مي توان در موراد ذيل اشاره نمود :
۱. ادغام ظرفيت ها و جلوگيري از اتلاف بيت المال
۲. شبكه سازي و شناخت ظرفيت هاي ملي و بين المللي
۳. استفاده از ظرفيت رسانه ملي و به كار گيري شبكه هاي ماهواره اي هم سو با نظام اسلامي
۴. هم افزايي در كنار استفاده از تجربيات يك ديگر
۵. ايجاد وحدت در برند سوگواره ها در كنار فعاليت هر سوگواره
۶. پرهيز از كار تكراري و موازي كاري و تخصصي كردن هر بخش
۷. استفاده از ظرفيت برند سازي شعار "ملت امام حسين" عليه السلام
۸. توسعه حوزه مردمي سوگواره و ايجاد بستر مناسب براي هيئت ها
۹. ترسيم مدل تبليغات رسانه اي سوگواره ؛ استفاده از ظرفيت خبرگزاري هاي و راديو محرم در كنار راديو هاي ديگر
۱۰. فراهم اوردن امكان تجليل و بزرگداشت از فعالين فرهنگ محرمي و عاشورا

بر اساس اين اهداف سوگواره هاي زير در هم تلفيق شدند تا زير يك شعار كه برگرفته از صحبت هاي سردار دلها حاج قاسم سليماني است كه (ما ملت امام حسين عليه السلام هستيم) فعاليت كنند لذا اسم سوگواره شد «ملت امام حسين عليه السلام »كه نهاد هاي زير در آن فعاليت مي كنند .
۱. معاونت صداي جمهوري اسلامي ايران
۲. راديو معارف (اشكواره بوي سيب )
۳. دفتر تبليغات حوزه علميه قم (سوگواره اشراق)
۴. اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان سمنان (سوگواره مهر محرم)
۵. مركر توسعه فرهنگ و هنر در فضاي مجازي
۶. شبكه هاي جهاني ولايت (عربي و هوسا تحت اشراف حضرت ايت الله مكارم شيرازي )
۷. سازمان بسيج رسانه
۸. مسجد مقدس جمكران ( پويش نذر كتاب حسيني)
۹. حوزه هنري استان قم

لازم به ذكر است با توجه به تجربيات چندين سال سوگواره ها عنوان اين سوگواره در بخش هاي خواهد آمد يعني هر بخش به صورت تخصصي متكفل برگزاري چند حوزه موضوعي و ساختاري شدند كه عبارت است از :

محورهاي سوگواره
قسمت مردمی :
با تولید و انتشار محتوا با هشتک #ملت امام حسین در سوگواره شرکت کنید .
قسمت دوم حرفه ای :
بخش مهر محرم : رسانه های تصویری: عکس : تک عکس حرفه ای و مجموعه عکس و فیلم کوتاه ۳ دقیقه :( مستند کوتاه، داستانی کوتاه) و پویانمایی،موشن گرافیک و نماهنگ
بخش اشراق : رسانه های مکتوب: شعر، ، داستان ، فیلم نامه
بخش بوی سیب : صوتی و رادیویی: پادکست و نغمات آئینی، فیچر و آکاپلا و ایده های برتر رادیویی
بخش کنشگران فضای مجازی؛ فعالان شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها
بخش اشراق : طراحی و گرافیک : پوستر ، عکس نوشت ، اطلاع نگاشت
بخش سازمان بسیج رسانه : خادمین رسانه های حسینی: خبر، گزارش، مصاحبه
بخش بین الملل (مهر محرم و شبکه های جهانی ولایت ) عربی و انگلیسی و هوسا : در تمامی بخش ها

محورهاي موضوعي جشنواره عبارت است از :
آئین ها و نمادهای هیئات خانگی (هر خانه يك حسينيه)
• پرچم های محرم و سیاه پوش نمودن فضا
• نوحه سرایی کودکان، نوجوانان و مداحان و ...
• تعزیه خوانی و روایت هنری از قیام عاشورا
محرم و مسئولیت اجتماعی عزاداران حسینی در مواجهه با کرونا
• رعایت دستورالعمل های بهداشتی و حفظ سلامت فردی و اجتماعی توسط عزاداران حسینی
• هیئت ها و تکایای مذهبی ، کانونهای فرهنگی هنری مساجد
• هیئت ها و خیمه های مجازی

ایده های نو و خلاقانه عزاداری محرم در شرایط کرونایی

مقاومت و صبر عاشورایی
• دفاع مقدس - جانبازان - آزادگان و ايثار گران
• سردار دلها شهید حاج قاسم سلیمانی -جمهوري اسلامي حرم است ؛ ماملت امام حسينيم
• جبهه مقاومت در عراق ، سوریه، لبنان، یمن و ...

کمک مومنانه و همدلی حسینی
• رزمایش ملی مواسات (حب حسيني عامل مودت و كمك مومنانه)
• نذر ماسک ، نذر ارزاق و ...
• فعاليت هاي جهادي - خادمين حسيني

زیارت به نیابت - به تو از دور سلام

مهر اربعین - کمک های مومنانه و اقدامات بهداشتی موکب های حسینی

عاشورا معرفت و بصيرت
• نماز و عاشورا
• دشمن شناسي و عاشورا
• نقش تحريف در وقوع عاشورا
• درس هاي عاشورا براي نسل امروز
• درس هاي راهبردي زيارت عاشورا
• فضاي مجازي و امر به معروف و نهي از منكر

 منابع 

 سایت حوزه؛ معرفی مراکز فرهنگی / رادیو معارف - صدای فضیلت و فطرت

 پیوند به بیرون 
 سایت رادیو معارف
 سایت صدای فضیلت
 کانال ندای اسلام
 سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

معارف
معارف