مهدی موش

مهدی خان یا مهدی موش (درگذشت: ۱۳۰۵ هجری قمری) برابر با ۱۲۶۶ شمسی از مستخدمان دربار ناصری و از اعضای صندوقخانه و فراشخانه شاهی بوده‌است. وی سپس به یکی از متمولین و ثروتمندان بزرگ تهران تبدیل شد و آثار عام‌المنفعه‌ای نیز از خود به یادگار نهاد.

گذر مهدی موش یا بازارچه مهدی موش در بافت کهن شهر تهران قدیم، که محله‌ای نیز به نام محله بازارچه مهدی موش در اطرافش قرار گرفته و زادگاه برخی از مشاهیر ایران همچون علی‌اکبر سیاسی به‌شمار می‌رود، به خاطر وی به این نام خوانده شده‌است. نام این محله بعدا به خیابان مهدیخانی و امروزه به خیابان فروزش تغییر نام داده است .

 زندگی‌نامه 
مهدی موش در دوران کودکی نزد آقامحمدحسن، صندوقدار شاه بود. وی اندک‌اندک از طریق معامله و داد و ستد با افراد و به قول مهدی بامداد «به‌واسطهٔ مرابحات و معاملات با مردم»، به سود بسیار دست یافت و مرد ثروتمند و متمولی شد. ثروت بسیار و کار و بار خوب وی، باعث شد که به مردم پول قرض بدهد و به همین دلیل در اواخر خدمتش در دربار ناصرالدین شاه قاجار، به فراشخانه شاهی پیوست تا بتواند مطالبات خویش را از آن‌ها وصول کند.

مهدی موش در اواخر عمر، به دین و مذهب روی آورد و در این دوران وی در تهران مسجدی ساخت که به نام خود او، مسجد مهدی موش خوانده می‌شد. وی عمری طولانی داشت و در سال ۱۳۰۵ هجری قمری، پس از رفتن به عتبات عالیات و بازگشت از آن‌جا، در تهران درگذشت.

ناصرالدین شاه پس از شنیدن خبر مرگ او، حکم کرد که خانهٔ وی واقع در اواخر خیابان شاهپور (وحدت اسلامی کنونی) را مُهر و موم کنند و از ثروت و دارایی مهدی موش، به‌ویژه از پول‌های نقد وی، بهرهٔ بسیار برد.

 وجه تسمیه 
در مورد این‌که چرا این فرد با لقب «موش» معروف شده، دو دلیل مطرح شده‌است. دلیل نخست اینکه گفته می‌شود وی قیافه‌ای شبیه به موش داشته و دارای اندامی بسیار ریز و کوچک و صدایی بسیار زیر و نازک بوده‌ است و به همین سبب، از کودکی با عنوان مهدی موش خوانده می‌شده‌ است.

دوم اینکه چون مهدی خان به طلا و پول علاقه و اشتیاق بسیاری داشته و ثروت بسیاری اندوخته بوده‌ است، به این نام معروف شده و صفت موش گرفته‌است. چرا که در بین عوام مشهور است که موش جانوری است که به طلا علاقه زیاد دارد و هرجا که ببیند و بیابد، برای خود جمع‌آوری می‌کند. از این روی مهدی خان به موش تشبیه شده‌ است.

 منبع 
 

رده:درگذشتگان ۱۳۰۵ (قمری)
رده:قاجاریان