امامزاده شاه جمال

امامزاده شاه‌جمال (امامزاده جمال‌الدین) بقعه‌ای تاریخی در حدود چهار کیلومتری جنوب باختری شهر قم، در ابتدای ورودی جادهٔ اراک به قم، است. این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۳۳۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. به سبب دیرینگی این امامزاده، شماری از خاندان‌های ساکن پیرامون آن نام خانوادگی خود را از آن برگرفته‌اند؛ برای نمونه طایفهٔ «شاه‌جمالی» که بیشترین پراکندگی آن در دستجرد خلجستان است، نام خود را از همین امامزاده گرفته‌است.

 شخص مدفون 
مدفون این بقعه را امامزاده‌ای به نام محمد جمال‌الدین، از نوادگان امامان شیعه، دانسته‌اند؛ اما نسب دقیق او روشن نیست و منابع در این باره اختلاف دارند. بنا بر کتاب انوار المشعشعین او «محمد جمال بن جعفر بن حسین بن علی بن محمد دیباج» و از نوادگان امام صادق است؛ ناصرالشریعه نیز او را از اولاد موسی بن جعفر شمرده است. در برابر، عباس فیض این نسب را نپذیرفته و مدفون را «سید ابوالمعالی محمد جمال‌الدین»، نقیب سادات قم و آوه در سدهٔ هشتم هجری، دانسته و یادآور شده که لقب «جمال‌الدین» از القاب سده‌های میانه است و در سده‌های نخستین کاربرد نداشته‌است.

 معماری 
بر فراز بقعه گنبدی عرقچینی و کوتاه از آجر و خشت بوده که در میانهٔ آن گنبدچه‌ای شلجمی (شلغمی‌شکل) جای داشته و سراپا با کاشی‌های گرهی الوان آراسته شده و بر آن نام جلالهٔ «الله» و نام‌های «محمد» و «علی» به خط بنایی با کاشی رنگین نوشته شده‌است. درون بقعه ضریحی زیبا از نقره و طلا بر مزار قرار دارد و مجموعه دارای صحنی مشجر، ایوان‌ها و حجره‌هایی است. در سال ۱۳۶۸ از سوی ادارهٔ اوقاف و امور خیریهٔ قم تعمیرات اساسی در آن انجام شد که شامل توسعهٔ صحن، ساخت حجره‌ها و حسینیه، درها و پنجره‌های آهنی و نصب ضریح بود.

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 امامزاده شاه احمد قاسم
 امامزاده علی بن جعفر
 موسی مبرقع
 آثار ملی ایران
 سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

 منابع 

رده:امامزاده‌های تاریخی شهرستان قم
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در قم
رده:آرامگاه‌ها در ایران
رده:ساختمان‌های مذهبی دارای گنبد