توانیر

شرکت مادرتخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) شرکتی زیرمجموعهٔ وزارت نیروی ایران است که مسؤولیت «توسعهٔ تأسیسات تولید، انتقال و عمده‌فروشی برق» را در این کشور برعهده دارد. در حال حاضر محمد اله داد مدیریت عامل این مجموعه را برعهده دارد.حائری-آرش کردی-مدیرعامل جدید-توانیر-شد علی آقاکوچکی.

 تاریخچه 
توسعهٔ سریع صنعت برق در ایران فکر ایجاد وزارتخانه‌ای برای تأمین آب و برق موردنیاز کشور را ایجاد کرد و برهمین‌اساس در ۲۲ اسفند ۱۳۴۲ «وزارت آب و برق» تأسیس شد. در تیرماه ۱۳۴۴ قانون توسعهٔ مؤسسات برق غیردولتی به تصویب مجلس شورای ملی و مجلس سنا (مجلسِینِ وقت) رسید. همین‌طور، براساس مادهٔ ۲ قانون سازمان برق ایران، در سال ۱۳۴۶ به وزارت آب و برق اجازه داده شد تا کشور را از نظر تأمین برق بدون الزام به پیروی از تقسیمات کشوری به مناطقی تقسیم و به‌تدریج نسبت به تأسیس شرکت‌های برقِ منطقه‌ای اقدام کند.

در سال ۱۳۴۸ نیز شرکت توانیر با مسؤولیت توسعهٔ تأسیسات تولید، انتقال و عمده‌فروشی برق تشکیل شد.

در ۲۸ بهمن ۱۳۵۳، با محول‌کردن برنامه‌ریزی جامع و هماهنگ‌کردن فعالیت انرژی در سطح کشور به وزارت آب و برق، این وزارت به وزارت نیرو تغییرنام یافت و در همان سال و سال بعد، تغییراتی در اساسنامهٔ «شرکت توانیر» ایجاد شد. پس از انقلاب ایران (۱۳۵۷) و با شرایط جدیدی که در صنعت برق از نظر کیفی و کمّی ایجاد شد، مسئلهٔ تغییرات در ساختار صنعت برق اهمیت ویژه‌ای یافت و سرانجام «شرکت توانیر» در مهرماه سال ۱۳۷۴ به «سازمان مدیریت تولید و انتقال نیروی برق ایران (توانیر)» تبدیل و وظایف و مأموریت‌های معاونت امور برقِ وزارت نیرو به این سازمان محول و پست مدیرعامل این سازمان به معاونت امور برق داده شد.

بالاخره در جلسهٔ مورخ ۲۷ آذر سال ۱۳۸۱ هیئت وزیران، بنا به پیشنهاد وزارت نیرو و تأیید سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت امور اقتصادی و دارایی، در ساختار شرکت توانیر تغییراتی ایجاد و اساسنامهٔ آن به نام شرکت مادر تخصصی مدیریت تولید، انتقال و توزیع نیروی برق ایران (توانیر) به تصویب رسید.

شرکت‌های زیر مجموعه توانیر شامل ۱۶ شرکت برق منطقه‌ای و ۳۹ شرکت توزیع برق هستند.
بندانگشتی|شرکت‌های منطقه ای برق ایران و قلمرو آنها

 شرکت‌های زیرمجموعه 
 شرکت‌های برق منطقه ای 
 شرکت برق منطقه‌ای آذربایجان
 شرکت برق منطقه‌ای اصفهان
 شرکت برق منطقه‌ای باختر
 شرکت برق منطقه‌ای تهران
 شرکت برق منطقه‌ای خراسان
 شرکت برق منطقه‌ای خوزستان
 شرکت برق منطقه‌ای زنجان
 شرکت برق منطقه‌ای سمنان
 شرکت برق منطقه‌ای سیستان و بلوچستان
 شرکت برق منطقه‌ای غرب
 شرکت برق منطقه‌ای فارس
 شرکت برق منطقه‌ای کرمان
 شرکت برق منطقه‌ای گیلان
 شرکت برق منطقه‌ای مازندران
 شرکت برق منطقه‌ای هرمزگان
 شرکت برق منطقه‌ای یزد

 شرکت‌های توزیع نیروی برق 

شرکت های توزیع نیروی برق استان ها زیرمجموعه شرکت سرمایه گذاری صنایع برق و آب صبا می باشند و این شرکت سهامدار آنها می باشد، شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس سهامدار ۵۰ درصد از سهام شرکت سرمایه گذاری صنایع برق و آب صبا و شرکت ساتکاب سهامدار ۵۰ درصد از سهام مابقی این شرکت است در واقع تمامی شرکت های زیر زیرمجموعه شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس و شرکت ساتکاب می باشند در زیر درصد سهام شرکت سرمایه گذاری صنایع برق و آب صبا در هر یک از این شرکت ها ذکر شده

 شرکت توزیع نیروی برق استان آذربایجان غربی(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان آذربایجان شرقی(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان تهران(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ(۵۹٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان(۴۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان اصفهان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان البرز(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان خراسان رضوی(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان خراسان جنوبی(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان خراسان شمالی(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق شهرستان مشهد(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان سمنان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان بوشهر(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان فارس(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان سیستان و بلوچستان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان قم(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان قزوین(۴۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان کرمانشاه(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان کردستان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان گلستان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان کهگیلویه و بویر احمد(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان لرستان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان گیلان(۵۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان چهارمحال و بختیاری(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان مرکزی(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان مازندران(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان خوزستان(۵۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق شهر اهواز(۵۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان ایلام(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان همدان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان هرمزگان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان یزد(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی شمال استان کرمان(۶۰٪ از سهام)
 شرکت توزیع نیروی برق استان اردبیل(۶۰٪ از سهام)

 مدیریت شبکه برق ایران 
 سازمان توسعه برق ایران
 سازمان انرژیهای نو ایران (سانا)
 سازمان بهره‌وری انرژی ایران (سابا)
 مدیریت پروژه‌های نیروگاهی ایران (مپنا)
 توسعه صنایع نیروگاهی ایران

 برخی مدیران سابق 
 محمد احمدیان
 محمد بهزاد
 همایون حائری
 محمد حسن متولی زاده

 پیوند به بیرون 
 شرکت مادرتخصصی توانیر
 سازمان انرژی‌های نو ایران
 سازمان بهره‌وری انرژی ایران 

 منابع 

 اساسنامهٔ شرکت تولید و انتقال نیروی برق ایران (توانیر)

http://www.farsnews.ir/printable.php?nn=13940122000840

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۴۸ در ایران
رده:شرکت‌های برقی ایران
رده:شرکت‌های مادر تخصصی ایران