نظام‌الدین موحد

نظام‌الدین موحد (۱۲۹۶–۱۳۸۵) مهندس، فعال سیاسی، دبیرکل حزب ایران و عضو هیئت رهبری جبهه ملی ایران بود. او در سال‌های پس از شهریور ۱۳۲۰ از فعالان انجمن‌های حرفه‌ای مهندسان و از بنیان‌گذاران حزب ایران به‌شمار می‌رفت. موحد در دورهٔ نهضت ملی شدن صنعت نفت با حزب ایران و روزنامه جبهه همکاری داشت و پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز مدتی در دولت موقت مسئولیت‌های اجرایی بر عهده گرفت.

 زندگی 

بندانگشتی|چپ|270px|مهندس موحد- مهندس احمد زیرک‌زاده

نظام‌الدین موحد در ۱۰ اسفند ۱۲۹۶ در محلهٔ عین‌الدوله تهران به دنیا آمد. پدرش، ابوطالب ملقب به بشیر همایون، در امور پست و تلگراف فعالیت داشت. موحد دیپلم خود را از مدرسهٔ علمیهٔ تهران گرفت و در سال ۱۳۲۰ در رشتهٔ مهندسی مکانیک از دانشکده فنی دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد.

او پس از پایان تحصیل به استخدام راه‌آهن دولتی ایران درآمد. در سال‌های پس از شهریور ۱۳۲۰ در فعالیت‌های صنفی مهندسان مشارکت داشت و از سازمان‌دهندگان اعتصاب مهندسان بود. همچنین در فعالیت‌های انتخاباتی مربوط به مهندس فریور حضور داشت و در تأسیس چند نهاد حرفه‌ای و مدنی، از جمله کانون مهندسین ایران، کانون کارشناسان رسمی دادگستری و حزب ایران، مشارکت کرد.

موحد در سال ۱۳۲۸ با بورس سازمان ملل متحد به بلژیک رفت و دوره‌ای تخصصی را در راه‌آهن دولتی آن کشور گذراند. پس از آن نیز در دوره‌های کارآموزی راه‌آهن فرانسه، انگلستان و آلمان شرکت کرد. در همین دوره، از سوی حزب ایران به‌عنوان خبرنگار روزنامه جبهه، ارگان رسمی حزب، جلسات رسیدگی به پرونده ایران در دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه را دنبال کرد.

او در سال ۱۳۳۲ به ایران بازگشت. پس از کودتای ۲۸ مرداد مدتی با محدودیت‌های شغلی روبه‌رو شد و در فعالیت‌های سیاسی مخالف حکومت پهلوی مشارکت داشت. در سال ۱۳۳۴ به استخدام بنگاه مستقل آبیاری درآمد و در اجرای طرح‌های آبیاری فعالیت کرد. با تأسیس وزارت آب و برق در سال ۱۳۴۰ به این وزارتخانه منتقل شد و تا سال ۱۳۵۴ در مسئولیت‌هایی از جمله مدیریت طرح‌ها و بررسی‌ها، برنامه‌ریزی پروژه‌های آبرسانی، سدسازی، توسعهٔ نیروگاه‌ها و برق‌رسانی روستایی فعالیت داشت. او در سال ۱۳۵۴ از خدمات دولتی کناره گرفت و به بخش خصوصی پیوست.

 فعالیت سیاسی 
موحد از اعضای قدیمی و سپس دبیرکل حزب ایران و از اعضای رهبری جبهه ملی ایران بود. در دورهٔ دولت شاپور بختیار، نام او به‌عنوان یکی از گزینه‌های وزارت نیرو مطرح شد، اما این مسئولیت را نپذیرفت. پس از انقلاب ۱۳۵۷، به دعوت دولت موقت به فعالیت دولتی بازگشت و مسئولیت‌هایی از جمله معاونت وزارت راه و ترابری و ریاست راه‌آهن دولتی ایران را بر عهده گرفت. پس از استعفای دولت موقت در سال ۱۳۵۸، از فعالیت دولتی کناره‌گیری کرد.

او در سال ۱۳۶۴ همراه با شماری از فعالان جبهه ملی، در تأسیس «جمعیت دفاع از آزادی و حاکمیت ملت ایران» مشارکت داشت. موحد در سال‌های بعد چند بار بازداشت شد و در تیر ۱۳۶۹ به سه سال زندان محکوم گردید. پس از آزادی در سال ۱۳۷۲، فعالیت خود را در حزب ایران و جبهه ملی ایران ادامه داد و از طریق بیانیه‌ها و نشریات حزبی دربارهٔ مسائل سیاسی و منافع ملی ایران موضع‌گیری می‌کرد. برخی منابع وابسته به جریان ملی‌گرا نوشته‌اند که نام او در اوایل دهه ۱۳۷۰ از سوی عفو بین‌الملل در ارتباط با وضعیت زندانیان سیاسی مطرح شده است. بااین‌حال، این ادعا نیازمند منبع مستقل و دقیق‌تری است. وی در سال ۱۳۸۵ در تهران درگذشت.

 منابع 
 رهاورد: مهندس نظام الدین موحد

رده:درگذشتگان ۱۳۸۵
رده:زادگان ۱۲۹۶
رده:ملی‌گرایی ایرانی
رده:اعضای جبهه ملی ایران
رده:اعضای حزب ایران
رده:زندانیان اهل ایران
رده:فعالان دموکراسی در ایران
رده:فعالان سیاسی اهل ایران