شب ممکن

شب ممکن رمانی از محمدحسن شهسواری است که نخستین‌بار در سال ۱۳۸۸ به‌دست نشر چشمه منتشر شد.

 ساختار و درون‌مایه 
رمان از پنج بخش تشکیل شده که هر بخش راوی جداگانه‌ای دارد و روایتِ هر بخش، روایت بخش دیگر را نقض می‌کند؛ بخش‌ها با عناوینی چون «شب جغد»، «شب آغاز»، «شب واقعه»، «شب کوچک» و «شب شیان» نام‌گذاری شده‌اند. داستان حول سه شخصیت اصلی به نام‌های مازیار (ویراستاری ۳۴ ساله و نخستین راوی)، هاله و سمیرا می‌گردد. درون‌مایهٔ محوری کتاب عدم قطعیت است: پرهیز پیوسته از قطعیت و جابه‌جایی مکرر زاویهٔ دید، چنان‌که هر شخصیت روایت خود را از حقیقت بازمی‌گوید و خواننده هیچ‌گاه به یقین نمی‌رسد که کدام روایت درست است. شهسواری در آغاز کتاب به بیتی از حافظ اشاره کرده‌است: «فریب جهان قصهٔ روشن است / ببین تا چه زاید شب آبستن است».

 دریافت انتقادی 
نقد بی‌بی‌سی فارسی طراحی ساختاری بسیار دقیق رمان را ستوده و آن را در میان رمان‌های فارسی کم‌نظیر خوانده و نوشته‌است که «کم‌تر رمانی در زبان فارسی داریم که تا این حد دقیق طراحی شده باشد». این رمان نامزد بهترین رمان در دهمین دورهٔ جایزهٔ ادبی هوشنگ گلشیری بود؛ برندهٔ آن دوره رمان نگران نباش نوشتهٔ مهسا محب‌علی شد.

 منابع 

رده:رمان‌های فارسی‌زبان
رده:رمان‌های ۱۳۸۸
رده:آثار محمدحسن شهسواری