بیست و یکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر

بیست و یکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در بهمن ۱۳۸۱ در تهران و با برگزاری بزرگداشت‌های داریوش مهرجویی، منوچهر طیاب، مهرداد فخیمی، حمیده خیرآبادی و سعید پورصمیمی برگزار شد. افتتاحیه آن در سالن میلاد نمایشگاه بین‌المللی تهران و اختتامیه آن در تالار وحدت برگزار شد.

در این دوره، شکل سیمرغ بلورین پس از ۱۳ سال تغییر کرد بدین گونه که حجم شیشه سیمرغ بلورین بیشتر شد و گوشه‌های آن به صورت نیم دایره درآمد. البته این تغییر برای یک سال بود.مروری بر تغییرات «سیمرغ» جشنواره‌ فجر ایسنا همچنین سیمرغ بلورین بازیگر نقش مکمل زن و بازیگر نقش مکمل مرد حذف و پیش‌فروش بلیت‌ها مکانیزه شد و سیمرغ فیلم‌برداری، چهره‌پردازی، صدابرداری، صداگذاری و تدوین حذف شد و یک جایزه با عنوان «بهترین دستاورد هنری» جایگزین جوایز حذف شده شد. ضمن اینکه سه جایزه از این دوره به رقابتها اضافه شد: یکی مسابقه فیلمهای اول و سیمرغ بلورین این مسابقه که پس از ۵ سال به رقابت بازگشت با این تفاوت که دیگر جایزه بهترین فیلم دوم اهدا نمیشود، دومی سیمرغ بلورین بهترین اثر هنر و تجربه و سومی سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران مخصوص مسابقه بین‌الملل بود. 

دبیر این دوره از جشنواره محمدمهدی عسگرپور و اعضای هیئت داوران شامل گلاب آدینه، محمد بزرگ‌نیا، کامبوزیا پرتوی، محمدرضا جعفری جلوه، رسول صدرعاملی، مهرداد فرید و مهرداد فخیمی بودند.

 برگزیدگان 
 مسابقه سینمای ایران (سودای سیمرغ) 
در ۱۹ بهمن ۱۳۸۱ اسامی نامزدهانامزدهای دريافت جوايز مسابقه سينماي ايران بيست و يكمين جشنواره بين‌المللی فيلم فجر خبرگزاری ایسنا و ۲۲ بهمن برندگان بخش سودای سیمرغ به شرح زیر اعلام شدبرگزيدگان بيست‌ويكمين جشنواره‌ بين‌المللی فيلم فجر خبرگزاری ایسنا:
{| class=wikitable
|-
! style="background:#E6E6FA; width:50%" | بهترین فیلم
! style="background:#E6E6FA; width:50%" | بهترین کارگردانی
|-
| valign="top" |
 دیوانه‌ای از قفس پرید محمدرضا تخت‌کشیان
 اینجا چراغی روشن است رضا میرکریمی
 فرش باد علیرضا شجاع‌نوری
 نفس عمیق امیر سمواتی†
 واکنش پنجم محمد نیک بین
| valign="top" |
 رضا میرکریمی اینجا چراغی روشن است
 کمال تبریزی گاهی به آسمان نگاه کن
 پرویز شهبازی نفس عمیق
 اصغر فرهادی – رقص در غبار
 احمدرضا معتمدی دیوانه‌ای از قفس پرید
|-
! style="background:#E6E6FA" | بهترین بازیگر نقش اول مرد
! style="background:#E6E6FA" | بهترین بازیگر نقش اول زن
|-
| valign="top" |
 حبیب رضایی اینجا چراغی روشن است
 احمد آقالو† گاهی به آسمان نگاه کن
 پرویز پرستویی دیوانه‌ای از قفس پرید
 هوشنگ حریرچیان† گاهی به آسمان نگاه کن
 رضا کیانیان گاهی به آسمان نگاه کن
 جمشید هاشم‌پور واکنش پنجم
 حسین یاری نغمه
| valign="top" |
 نیکی کریمی – دیوانه‌ای از قفس پرید در نقش یلدا واکنش پنجم در نقش فرشته
 هانیه توسلی – شب‌های روشن در نقش
 میترا حجار – صورتی در نقش
 فریبا کامران فرش باد
 گوهر خیراندیش واکنش پنجم
 مریم پالیزبان – نفس عمیق در نقش
|-
! style="background:#E6E6FA" | بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
! style="background:#E6E6FA" | بهترین بازیگر نقش مکمل زن
|-
| valign="top" |
 به کسی اعطا نشد| valign="top" |
 به کسی اعطا نشد
|-
! style="background:#E6E6FA" | بهترین فیلمنامه
! style="background:#E6E6FA" | بهترین دستاورد فنی و هنری
|-
| valign="top" |
 پرویز شهبازی نفس عمیق
 فرهاد توحیدی گاهی به آسمان نگاه کن
 فریدون جیرانی صورتی
 منصور ابراهیمی و مجتبی راعی صنوبر
 رضا میرکریمی اینجا چراغی روشن است
| valign="top" |
 فیلمبرداری، «اینجا چراغی روشن است» (حمید خضوعی ابیانه)
 موسیقی متن، «دیوانه‌ای از قفس پرید» (مجید انتظامی)
 فیلمبرداری، «کولی» (محمد احمدی)
 فیلمبرداری، «فرش باد» (حسن پویا)
 طراحی صحنه و لباس، «دیوانه‌ای از قفس پرید» (ایرج رامین‌فر)
 موسیقی متن، «رقص در غبار» (حمیدرضا صدری)
 چهره‌پردازی، «گاهی به آسمان نگاه کن» (علی عابدینی)
 فیلمبرداری، «رقص در غبار» (حسن کریمی)
 طراحی صحنه و لباس، «صنوبر» (بهزاد کزازی)
 طراحی جلوه‌های ویژه میدانی، «عشق فیلم» (امیررضا معتمدی)
|-
! style="background:#E6E6FA" | بهترین صداگذاری
! style="background:#E6E6FA" | بهترین صدابرداری
|-
| valign="top" |
 به کسی اعطا نشد| valign="top" |
 به کسی اعطا نشد
|-
! style="background:#E6E6FA" | بهترین فیلم از نگاه تماشاگران
! style="background:#E6E6FA" | بهترین اثر هنر و تجربه
|-
| valign="top" |
 فرش باد علیرضا شجاع‌نوری
| valign="top" |
 نامه‌های باد علیرضا امینی
 شب‌های روشن فرزاد مؤتمن
 فرش باد کمال تبریزی
 کولی علی شاه‌حاتمی
 نفس عمیق پرویز شهبازی
|-
! style="background:#E6E6FA" | بهترین فیلم کوتاه
! style="background:#E6E6FA" | بهترین فیلم مستند
|-
| valign="top" |
 به طعم خاک شهرام شاه‌حسینی
 برکه مهدی جعفری
 خاک خوب علی زمانی عصمتی
 خواجه غلطان ولی مهرداد گودرزپور
 سایه‌های روشن مهدی پریزاد
| valign="top" |
 کشتی نوح سودابه باباگپ (سیمرغ بلورین)
 جان مرجان سید مانی میرصادقی (دیپلم افتخار)
|-
! style="background:#E6E6FA" | بهترین فیلم اول
|-
| valign="top" |
 کاگومان هوشنگ نوراللهی
 خورشید مصر کارگاه فیلم و گراف راش و نادر یغمائیان
 نامه‌های باد علیرضا امینی
|}

 جوایز و نامزدی‌ها 

+فیلم‌های با چند نامزدی نامزدی‌ها فیلم۶دیوانه‌ای از قفس پریدگاهی به آسمان نگاه کن۵اینجا چراغی روشن استنفس عمیق۴فرش بادواکنش پنجم۳رقص در غبار۲شب‌های روشنصورتیصنوبرکولینامه‌های باد

+فیلم‌های با چند جایزه (سودای سیمرغ) جایزه‌ها فیلم۳دیوانه‌ای از قفس پریداینجا چراغی روشن است

 مسابقه بین‌الملل (جشنواره جهانی) 
 سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران: کی-۱۹: ویدومیکر اثر کاترین بیگلو
 سیمرغ بلورین بهترین فیلم: پسر اثر ژان پیر داردن و لوک داردن
 جایزه ویژه هیئت داوران: رقص در غبار (اصغر فرهادی)
 سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی: الکسی مرادف برای بادبادک سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه: آکی کوریسماکی برای مرد بدون گذشته سیمرغ بلورین بهترین بازیگر: الیویه گورمه برای پسر 
 سیمرغ بلورین بهترین دستاورد هنری: برتران تاورنیه برای مجوز عبور''

 بزرگداشت‌ها 
جایزه ویژه یک عمر فعالیت هنریگزارشی از مراسم گشايش بيست‌ويكمين جشنواره‌ فيلم فجر /۱/ بهرام بيضايی: نگران آينده‌‌ی سينما هستم/ ناصر تقوايی: نگران گذشته‌ی سينما هستم خبرگزاری ایسناگزارش مراسم افتتاحيه جشنواره فيلم فجر (۲)/ عزت‌الله انتظامی: از خانه‌های ما كلوزآپ بگيريد فكر بيكاری اين هنرمندان كه به اميد اشاعه فرهنگ می‌آيند را بكنيد خبرگزاری ایسنابیست و یکمین جشنواره فیلم فجر و بزرگداشت پیشکسوتان سایت تلوبیون بزرگداشت داریوش مهرجویی†، «کارگردان و فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده» (لوح تقدیر)
 بزرگداشت منوچهر طیاب†، «مستندساز» (لوح تقدیر)
 بزرگداشت مهرداد فخیمی†، «فیلمبردار» (لوح تقدیر)
 بزرگداشت حمیده خیرآبادی†، «بازیگر» (لوح تقدیر)
 بزرگداشت سعید پورصمیمی، «بازیگر» (لوح تقدیر)

 جستارهای وابسته 
 هفتمین دوره جشن حافظ
 هفتاد و پنجمین دوره جوایز اسکار
 شصتمین مراسم گلدن گلوب

 منابع 

 http://www.sourehcinema.com/Festival/AwardsOfFestival.aspx?FestId=138102140000
 https://web.archive.org/web/20081024013719/http://www.fajrfestival.ir/english/fajr/asp/awards.asp?f_number=21
 http://www.sourehcinema.com/Festival/AwardSubject.aspx?FestId=138102140000
 بیست و یکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در وبگاه ایران‌آکتور
 نگارخانه افتتاحیه بیست و یکمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در سایت خبرگزاری ایسنا

رده:ایران در ۱۳۸۱
۲۱