مزگت

مَزگَت واژه‌ای ایرانی به معنی مسجد است و ریشهٔ آن به فارسی باستان بازمی‌گردد: مزکد از «مزداکده».

در زبان فارسی میانه به مسجد، مزگت یا مزگوت گفته می‌شود.

برخی از مسجدهای کهن شمال ایران با نام مزگت نامیده می‌شوند، از جمله: «ایسپیه مزگت» در گیلان، «دزگامزگت» در مازندران.

این واژه هم‌اکنون در زبان کردی با گویش مزگت و مزگوت به معنای مسجد به کار می‌رود. یک نمونه آن مزگت طوبی خانم است.

در انگلیسی Mosque و در ارمنی Maskit نیز ریشه در مزگت دارد.

معادل این واژه در آرامی هخامنشی، سریانی و مندائی مَسْگداء است و از آرامی وارد زبان عربی شده است."msgd" in Comprehensive Aramaic Lexicon. Hebrew Union College, Jewish Institute of Religion. Cincinnati, USA. Retrieved June 29, 2013. این واژه سپس به قرآن راه یافته است.

 نخستین ترجمه‌های قرآن 
به گزارش فرهنگنامه قرآنی، در بسیاری از نخستین ترجمه‌های قرآن به فارسی، این واژه به همان مزگت بازگشته است.

 در متون کهن 
در تفسیر سورآبادی، در تفسیر آیهٔ ۲۴ سورهٔ بقره، آمده است:

همچنین، در کتاب «قصص الأنبیاء» (عرائس المجالس) نیشابوری، در صفحهٔ ۳۵۴، آمده است:

 در ادبیات فارسی 

 
ناصر خسرو

 
قطران تبریزی

 مزگت در رامسر 
در روستاهای رامسر، این واژه هنوز به معنای مسجد به کار می‌رود. در جواهرده مسجدی قدیمی به نام مزگت وجود دارد. مسجد آدینه نیز که تاریخی و کهن است، به این نام خوانده شده‌است. گفته می‌شود پیش از اسلام، در این مکان نیایشگاه آناهیتا وجود داشته و پس از اسلام به مسجد تبدیل شده و به مزگت آدینه معروف شده است. 

گورهای بزرگ زرتشتیان در پیرامون آن، خود شاهدی بر این است که در گذشته و دوره‌های مختلف این مکان به عنوان معبد و آتشکده زرتشتی مورد توجه بوده است. 

در بخشی دیگر از جواهرده رامسر، که در کنار چکاد سماموس قرار دارد، مسجدی وجود داشت که مردمان آن را به عنوان مزگت مزگتا می‌خواندند و در توصیف آن آمده است: مسجد بزرگ و جامع.

 منابع 

 سجادی، سید محمد تقی، تاریخ و جغرافیای تاریخی رامسر، نشر معین، ۱۳۷۸
 لغتنامهٔ دهخدا
 فرهنگ نفیسی نوشتهٔ ناظم الاطباء

رده:زبان فارسی میانه
مزگت