فهرست پستانداران افغانستان

thumb|300px|چپ| میمون دنیای قدیم
thumb|300px|چپ|میمون دنیای جدید که حدود ۴۰میلون سال را در بر دارد

ساختمان جفرافیایی افغانستان پیچیده می‌باشد. این پیچیدگی باعث تشکیل اقلیم نامتناظر گردیده‌است. در اقلیم‌ها وارتفاعات مختلف پستانداران مختلف حیات بسر می‌برند. افغانستان دارای چندین پستاندار بومی می‌باشد. طبق تحقیقات خوشحال حبیبیخوشحال حبیبی در مورد پستانداران افغانستان وزارت زراعت دفتر جنگلات و علفچرها جانورشناس ادارهٔ جنگلات و مراتع دفتر UNHCR سازمان ملل در افغانستان ۱۲۸ گونه پستاندار وجود دارد؛ که ۰ نوع منتقدانه در معرض خطر هستند، ۴ نوع آن منقرض (شیر، ببر، یوزپلنگ و آهوختن)، ۱۲ نوع آسیب‌پذیر هستند، و ۵، نزدیک به تهدید است. که از جمله پلنگ برفی آهو مارخور و گوسفند مارکوپولو است. در سال ۲۰۰۷ به‌تعداد ۲۱۰ رأس گوسفند مارگوپولو در پامیر بزرگ و ۱۹۱ رأس در درهٔ واخجیر باقی مانده‌است. درین دو دره ۴۰۰ آهوی ماکوپولو ۱۱۲ بز کوهی سیبریایی، ۴۴۳ موش خرما دم‌دراز ۲۰ خرگوش، ۵ قاقم و دو راسو و نیکا افغانی وجود داشت.

 عمر حیوانات در افغانستان 
دانشمندان عمر حیوانات را ۶۶۵ میلیون سال پیش یا پس از انفجار کامبرین می‌دانند. زیادهٔ حیوانات حدود ۵۴۰ میلیون سال پیش به دنیا آمد. بعضی حیوانات مانند تراز (Trace fossil) بیشتر از یک میلیارد سال زندگی داشته‌است. حیوانات را از جهت پیدایش بدو گروه تقسیم نموده‌است. حیوانات دنیای قدیم و حیوانات دنیا جدید. عمر حیوانات قدیم از ۷۰ میلیون سال تا ۴۰ میلیون سال تخمین گردیده‌است؛ یعنی با از بین رفتن داینسورها حیوانات قدیم به وجود آمد. عمر حیوانات جدید از ۴۰ میلیون سال به این‌طرف می‌باشد. در افغانستان حیوانات قدیم و جدید وجود دارد. در مجموع تمامی پستانداران افغانستان از ۸ راسته (Order) می‌باشند.

 گونه‌های پستانداران افغانستان 

شمارهنام علمی راستهتعدار گونه(Species) نام فارسی راستهتشریحات ۱ Insectivora ۷حشرات ۲ Chiroptera ۳۴خفاشان ۳ Primates ۱ میمون ۴ Carnivora ۲۹ گوشتخواران ۵ Perissodactyla ۱ سم داران ۶ Artiodactyla ۹ شنگلداران ۷ Lagomorpha ۴ خرگوش‌ها ۸ Rodentia۳۵ موش‌ها 

 علامات اختصاری وضیعت زیست حیات وحش در افغانستان 
جدول زیر وضیعت حفاظت حیوانات افغانستان را برجسته ساخته که در کدام وضیعت قرار دارد محقق اداره IUCN

علامتوضیعت شرح وضیعت زیستEX منقرض آخرین فرد مرده‌است. EW منقرض شده در حیات وحش در اسارت نگهداری می‌شود یا به عنوان یک جمعیت کوچک در خارج از محدوده قبلی خود زیست می‌نماید.CR آستانه انقراض این گونه در معرض خطر انقراض قریب الوقوع در بین گیاهان خودرویا حیوانات (وحشی) قرار دارند. EN در معرض خطر گونه در معرض خطر انقراض بسیار بالا در بین گیاهان خودرویا حیوانات (وحشی) قرار دارند.VU آسیب‌پذیر انواع که در معرض خطر انقراض مواجه‌است.NT نزدیک به تهدید گونه‌های که در معیارها ی فوق قرار ندارد بلکه به احتمال زیاد برای انجام این کار در آینده قرار خواهد داشت. LC کمترین نگرانی در شرایط نگرانی شدید قرار ندارد.DD اطلاعات کم اطلاعات ناکافی و ارزیابی از خطرات به این گونه وجود دارد.LR/CD خطر کمتر حفاظت وابسته انواع که در برنامه‌های محیط زیست جا داده نشده ممکن است به رده خطر بالاتر نقل مکان کند بالخصوص در صورتی که برنامه قطع شد.LR/NTخطر کمتر نزدیک به تهدید گونه که نزدیک به عنوان آسیب‌پذیر طبقه‌بندی شده‌است، در برنامه‌های حفاظت از محیط زیست نیست.LR/LC خطر کمتر حداقل نگرانی گونه هستند که بدون خطرات شناسایی وجود دارد.

 فهرست پستانداران افغانستان 
شمارهنام فارسی نام علمی نام انگلیسی الگو زیر طبقه:Theria. داخل صنف:Eutheria راسته: Primates زیرفامیل: Cercopithecidae یا ببون
. میمون دنیای قدیم. ۰ببون Rhesus Macaque Macaca mulatta 100px|چپجوندگان . راسته:Rodentia. خانواده: Sciuridae در. ۱ سنجاب پرنده Hylopetes baberi Afghan Flying Squirrel 100px|چپ ۲ سنجاب سرخ پرنده Petaurista petaurista Red Giant Flying Squirrel 100px|چپ راسته:Rodentia. زیر خانواده:Callosciurinae ۳ سنجاب بلوچی Funambulus pennantii Northern Palm Squirrel 100px|چپ راسته:Rodentia. زیر خانواده:Xerinae ۴سنجاب ناخن دراز Spermophilopsis leptodactylus Long-clawed Ground Squirrel 100px|چپ ۵مار موت Marmota caudataLong-tailed Marmot 100px|چپ ۶ سنجاب زمینی Spermophilus fulvus Yellow Ground Squirrel 100px|چپ راسته:Rodentia. خانواده:Gliridae «dormice» ۷ سنجاب جنگلی Dryomys nitedula Forest dormouse 100px|چپ راسته:Rodentia. خانواده: Dipodidae (jerboas) زیر خانواده:Allactaginae ۸ دوپای کوچک Allactaga elater LR/lc SmallFive-toed Jerboa 100px|چپ ۹ موش دوپا پنج انگشتی بزرگ Allactaga euphratica LR/nt Euphrates Jerboa نزدیک به فوتونمبر۸ ۱۰ موش دو پا بلوچی Allactaga hotsoni LR/lc Hotson's Jerboa - راسته:Rodentia. خانواده: Dipodidae (jerboas) زیر خانواده: Cardiocraniinae ۱۱ گونه موش دوپا Salpingotus thomasi DD Thomas's Pygmy Jerboa تحقیق نشده ۱۲ پامسواکی بزرگ Jaculus blanfordi LR/lcBlanford's Jerboa راسته:Rodentia. خانواده: Calomyscidae ۱۳ موش دوپا بلوچی Calomyscus baluchi LR/lc Baluchi Mouse-like Hamster 100px|چپ ۱۴هامستر دم دراز مسجد Calomyscus mystax LR/ntAfghan Mouse-like Hamster 100px|چپ راسته:Rodentia. خانواده: Cricetidae ۱۵هامستر مهاجر Cricetulus migratorius LR/ntGray Dwarf Hamster 100px|چپ۱۶ ول نقرایی Alticola argentatus LR/lc Silver Mountain Vole ۱۷ول افغانی Blanfordimys afghanus LR/lcAfghan Vole 100px|چپ۱۸ ول بوچارین Blanfordimys bucharicus LR/ntBucharian Vole 100px|چپ۱۹ ول حفار افغانی Ellobius fuscocapillus LR/lc Southern Mole Vole 100px|چپ ۲۰ ول سرو Microtus juldaschi LR/lc Juniper Vole 100px|چپ ۲۱ ول تیانشان Microtus kirgisorum LR/lc Tien Shan Vole ۲۲ ول خراسانی Microtus transcaspicus LR/lc Transcaspian Vole راسته:جونده گان. خانواده: Muridae (mice, rats, voles, gerbils, hamsters, etc.) تیره: موش‌سانان. زیرخانواده:Gerbillinae جربیلیان
جِربیل نام گروهی از جوندگان کوچک است که در زیرخانوادهٔ جربیلیان از خانوادهٔ موش‌سانان قرار می‌گیرند. برخی از جربیل‌ها را بنام موش صحراحی یا جرد می‌نامند. ۲۳ جربیل سبزه یا موش صحراحی سبزه Gerbillus aquilus LR/lc Swarthy Gerbil 100px|چپ ۲۴ جربیل بلوچستان Gerbillus nanus LC Balochistan gerbil 100px|چپ ۲۵ جرد ناخن زرد Meriones crassus LC Sundevall's Jird 100px|چپ ۲۶ جرد لیبی Meriones libycus LC
 Libyan Jird 100px|چپ ۲۷ جرد بزرگ Meriones meridianus LR/lc Mid-day Jird 100px|چپ ۲۸ جرد فارسی Meriones persicus LR/lc Persian Jird 100px|چپ ۲۹ جرد زاردنی Meriones zarudnyi EN Zarudny's Jird ۳۰ جربیل بزرگ Rhombomys opimus LR/lc
 Great Gerbil 100px|چپ ۳۱ جربیل هندی Tatera indica LR/lc Indian Gerbil 100px|چپ ۳۲ موش کشتزار جهانی Apodemus wardi LR/lc Ward's Field Mouse 100px|چپ۳۳ موش صحراسیاه Millardia gleadowi LR/lc Sand-colored Soft-furred Rat 100px|چپ ۳۴ موش و رامین Nesokia indica LC Short-tailed Bandicoot Rat 100px|چپ ۳۵ موش صحرا تنزومی Rattus tanezumi LR/lc Tanezumi Rat ۳۶ موش ترکستانی Rattus turkestanicus LR/lc Turkestan Rat 100px|چپ راسته:Lagomorpha (lagomorphs)خرگوش سانان
خانواده: Ochotonidae خرگوش بی‌دم. در. ۳۷ خرگوش بی‌دم Ochotona macrotis LR/lc Large-eared Pika 100px|چپ ۳۸خرگوش بی‌دم افغان Ochotona rufescens LR/lc Afghan Pika 100px|چپ ۳۹ خرگوش بی‌دم سرخ ترکستانی Ochotona rutila LR/lc Turkestan Red Pika 100px|چپ راسته:Lagomorpha (lagomorphs)خرگوش سانان
تیره: خرگوشیان لپوریدا در. ۴۰خرگوش صحرائی Lepus capensis LR/lc Cape hare 100px|چپ راسته:Erinaceomorpha (hedgehogs and gymnures)
. خانواده: Erinaceidae در. ۴۱ خار پشت گوش بلند Hemiechinus auritus LR/lcLong-eared Hedgehog ۴۲خارپشت راجستانی (جوجه تیغی) Hemiechinus hypomelas LR/lc Brandt's Hedgehog راسته: حشره‌خوارسانان (حشره‌خوار‌ها و موشان کور)
. خانواده: Soricidae (shrews) در. ۴۳ حشره خوار دندان سفید گیملینCrocidura gmelini LR/lc Gmelin's White-toothed Shrew ۴۴ حشره خوار کشمیریCrocidura pullata LR/lc Taiga Shrew 100px|چپ ۴۵حشره خوار دندان سفید Crocidura suaveolens LR/lc Lesser White-toothed Shrew 100px|چپ ۴۶ حشره خوار زاوردنی یا بلوچی Crocidura zarudnyi LR/lc Zarudny's Shrew ۴۷حشره خوار کوچک Suncus etruscus LC Etruscan Shrew 100px|چپ ۴۸ حشره خوار خانگی Suncus murinus LR/lc Asian House Shrew 100px|چپ ۴۹ حشره خوار Sorex minutus LR/lc Eurasian Pygmy Shrew راسته:Chiroptera. خانواده: Vespertilionidae
زیر خانواده: Myotinae در. خفاشان(شب پرک چرمی)افغانستان ۵۰خفاش گوش‌کوچک Myotis blythii LR/lc Lesser Mouse-eared Bat ۵۱ خفاش خون‌آشام Myotis emarginatus VU Geoffroy's Bat 100px|چپ ۵۲خفاش هادجسون Myotis formosus Hodgson's Bat 100px|چپ ۵۳ خفاش فرادر Myotis frater LR/nt Fraternal Myotis ۵۴ خفاش کشمیری Myotis longipes VU Kashmir Cave Bat 100px|چپ ۵۵ خفاش گوش موش دیوار Myotis muricola Wall-roosting Mouse-eared Bat 100px|چپ ۵۶ خفاش سبیل دار Myotis mystacinus Whiskered bat 100px|چپ۵۷خفاش گوش پهن Barbastella leucomelas Asian Barbastelle - ۵۸ خفاش زرد (Eptesicus bottae Botta's Serotine - ۵۹خفاش نصواری بزرگ گوبی Eptesicus gobiensis Gobi Big Brown Bat 100px|چپ۶۰خفاش سندی Eptesicus nasutus Sind Bat ۶۱خفاش سروتین Eptesicus serotinus Serotine bat 100px|چپ ۶۲خفاش دورنگ (ساوی) Hypsugo savii Savi's Pipistrelle ۶۳ خفاش جنگلی Nyctalus leisleri Lesser Noctule 100px|چپ۶۴ خفاش کوهی Nyctalus montanus LR/nt Mountain Noctule -۶۵خفاش گوش پیکانی Otonycteris hemprichii LR/lc Desert Long-eared Bat 100px|چپ۶۶خفاش پیپی سترلیا هندی Pipistrellus coromandra Indian Pipistrelle -۶۷ خفاش همالیائی Pipistrellus javanicus LR/lc Java Pipistrelle -۶۸ خفاش بال‌سفید Pipistrellus kuhlii LC Kuhl's Pipistrelle 100px|چپ ۶۹خفاش لب کوتاه Pipistrellus pipistrellus LC Common Pipistrelle 100px|چپ۷۰ خفاش پپستریل کوچک Pipistrellus tenuis LR/lc Least Pipistrelle - ۷۱ خفاش گوش‌بلند Plecotus austriacus LR/lc Grey long-eared bat 100px|چپ ۷۲خفاش بزرگ آسیایی Scotophilus heathi LR/lc Greater Asiatic Yellow Bat - ۷۳ خفاش برفکی Vespertilio murinus LR/lc Parti-coloured bat 100px|چپ ۷۴ خفاش بال‌بلند Miniopterus schreibersii LC Schreiber's Long-fingered Bat 100px|چپ ۷۵ خفاش دم موش کوچک Rhinopoma hardwickei LC Lesser Mouse-tailed Bat - ۷۶ خفاش دم موش مسکت Rhinopoma muscatellum LR/lc Small Mouse-tailed Bat 100px|چپ ۷۷ خفاش دم‌آزاد اروپایی Tadarida teniotis LR/lc European Free-tailed Bat 100px|چپ ۷۸ خفاش بال‌بزرگ Megaderma lyra LR/lc - 100px|چپ۷۹ خفاش نعل اسبی Rhinolophus blasii NT Blasius's Horseshoe Bat - ۸۰ خفاش نعل اسبی بخارایی Rhinolophus bocharicus LR/lc Bokhara Horseshoe Bat 100px|چپ۸۱ خفاش نعل اسبی بزرگ Rhinolophus ferrumequinum LR/nt Greater Horseshoe Bat 100px|چپ ۸۲ خفاش نعل اسبی کوچک Rhinolophus hipposideros LC Lesser horseshoe bat 100px|چپ۸۳ خفاش نعل اسبی بلیث Rhinolophus lepidus LR/lc Blyth's Horseshoe Bat - ۸۴ خفاش نعل اسبی مهلی Rhinolophus mehelyi VU Mehely's Horseshoe Bat 100px|چپ ۸۵ خفاش بینی برگه‌ای سه دندانه Asellia tridens LC Trident Leaf-nosed Bat - ۸۶ خفاش بینی برگه مدور Hipposideros fulvus LR/lc Fulvus Roundleaf Bat 100px|چپشنگلداران گیاه خوار راسته: Artiodactyla. خانواده: Suidae pigs زیر خانواده:Suinae در. ۸۷خوک Sus scrofa LR/lc Boar 100px|چپگیاه خوران راسته: Artiodactyla. زیر خانواده:Moschidae در.۸۸آهوختن Moschus chrysogaster LR/nt Himalayan Musk Deer 100px|چپ راسته: Artiodactyla. خانواده: Cervidae deer زیر خانواده:Cervinae در.۸۹آهو سرخ آسیای مرکزی Cervus affinis LR/lc Central Asian Red Deer 100px|چپ۹۰گوزن باختری Cervus elaphus bactrianus Linnaeus 100px|چپ راسته: Artiodactyla. خانواده: Bovidae (cattle, antelope, sheep, goats))زیر خانواده:Antilopinae در.۹۱ آهوی کوهی Gazella bennettii LC Chinkara 100px|چپ۹۲غزال Gazella subgutturosa VU Goitered Gazelle 100px|چپ راسته: Artiodactyla. زیر خانواده: Caprinae در.۹۳ بز وحشی Capra aegagrus VU Wild Goat 100px|چپ۹۴بز مارخور Capra falconeri EN Markhor 100px|چپ۹۵آهو رنگ Capra sibrica LR/lc Siberian Ibex 100px|چپ۹۶گورال پامیری Nemorhaedus goral LR/nt - 100px|چپ۹۷آهو مارکوپولو Ovis ammon VU Argali 100px|چپ۹۸گوسفند وحشی Ovis orientalis VU Mouflon 100px|چپ سم داران راسته: Perissodactyla. خانواده:Equidae در.۹۹گوره خر آسیائی Equus hemionusOnager 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora به انگلیسی carnivorans. زیر راسته:Feliformia خانواده:Felidae (پشک) در. ۱۰۰ تازی پلنگ (Acinonyx jubatus) Cheetah 100px|چپ ۱۰۱ قره قل Caracal caracal Caracal 100px|چپ ۱۰۲ پشک جنگلی یا سمونچه Felis chausJungle Cat 100px|چپ۱۰۳ پشک دشتی Felis margarita Sand Cat 100px|چپ ۱۰۴ پشک وحشی Felis silvestrisWildcat 100px|چپ۱۰۵پشک کوهی Felis manul NT Pallas's Cat 100px|چپ ۱۰۶ سیاه گوش Lynx lynx NT Eurasian Lynx 100px|چپ ۱۰۷پشی پلنگ Prionailurus bengalensisLeopard Cat 100px|چپ ۱۰۸شیر Panthera leo Lion 100px|چپ ۱۰۹پلنگ Panthera pardus Leopard 100px|چپ ۱۱۰ ببر Panthera tigris Tiger 100px|چپ ۱۱۱ پلنگ برفی Panthera uncia or Uncia uncia Snow Leopard 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Feliformia خانواده:Viverridae (دله, موش خرما, etc.) در.۱۱۲ دله Paguma larvata Masked Palm Civet 100px|چپ ۱۱۳ موش خرماخورد Viverricula indica Small Indian Civet 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Feliformia خانواده:Herpestidaeنام انگلیسی (mongooses) (موش خرمایان) ۱۱۴ موش خرما هندی Herpestes edwardsii LR/lc Indian Gray Mongoose 100px|چپ۱۱۵ موش خرما کوچک اسیائی Herpestes javanicus Small Asian Mongoose 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Feliformia خانواده:Hyaenidae انگلیسی(hyaenas) (کفتار) ۱۱۶ کفتار Hyaena hyaena Striped Hyena 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته: Caniformia خانواده:Canidae انگلیسی(dogs, foxes) (روباه سگ) ۱۱۷ روباه خاکی Vulpes cana Blanford's Fox 100px|چپ۱۱۸روباه قرسک Vulpes corsac Corsac Fox 100px|چپ ۱۱۹ روباه دشتی Vulpes rueppelli Rueppell's Fox 100px|چپ ۱۲۰روبا سرخ Vulpes vulpesRed Fox 100px|چپ۱۲۱ شغال طلائی Canis aureus Golden Jackal 100px|چپ ۱۲۲گرگ خاکستری Canis lupus Gray Wolf 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Caniformia خانواده:Ursidae (bears) (خرس)۱۲۳خرس نصواری Ursus arctos Brown Bear 100px|چپ۱۲۴خرس سیاه Ursus thibetanus Asiatic Black Bear 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora زیر راسته:Caniformia خانواده:Mustelidae انگلیسی(mustelids) ()۱۲۵موش تازی یا قاقم Mustela erminea Stoat 100px|چپ۱۲۶راسو کوچک Mustela nivalis Least Weasel 100px|چپ۱۲۷ موش پلنگ Vormela peregusna led Polecat 100px|چپ۱۲۸دله خفک Martes foina Beech Marten 100px|چپ۱۲۹سمور Mellivora capensis Ratel 100px|چپ۱۳۰ سگ آبی (Lutra lutraEuropean Otter100px|چپ۱۳۱گور کاو Meles meles European badger100px|چپ

 پانویس 

 منابع 
 ویکی پیدا انگیسی لست حیوانات افغانستان.
 مشاهده گاو زنبور گوشت خوار افغانی. محقق جان ام ریگن در وبگاه حیات وحش شمال شرق

 فهرست پستاتداران ایران در وبگاه سایت تخصصی حیات وحش ایران

 معلومات در مورد حیات وحش وبگاه کویرها وبیابان‌های ایران

رده:جانوران افغانستان
رده:پستانداران افغانستان
رده:منابع طبیعی افغانستان