عمارت مهربان

عمارت مهربان 

مجموعه تاریخی "عمارت مهربان"، تشکیل شده از سه بنای به هم پیوسته شامل خانه مسکونی (ثبت شده به نام عمارت مهربان)، تجارتخانه (ثبت شده به نام خانه مهربان) و اسطبل بوده که از تمامی طبقات به هم ارتباط داشته اند. بعدها هر قسمت مستقل و جدا گردید. این مجموعه توسط میرزا غلامحسین گلشن بزرگ تاجر سرشناس و معتبر بوشهری احداث گردید.

این بنای بزرگ و ارزشمند، مربوط به دوره قاجار، با قدمتی حدود 180 سال، واقع در محله قدیمی بهبهانی، همجوار با دریا و بندر تجاری-تاریخی بوشهر، واقع در دماغه شمالی (معروف به باسیدون) می باشد که در سال 1371  با شماره 2210 در فهرست آثار ملی ثبت گردید. ساختمانی با چنین موقعیت، خانه مسکونی خانواده حاج علی اکبر مهربان، از تجار بنام و رییس اتاق بازرگانی بوشهر بود و در سال 1367 به اداره میراث فرهنگی بوشهر واگذار گردید. 

 ویژگی‌ها 
بخش مسکونی عمارت مهربان، دارای یک حیاط مرکزی است که اتاق ها در اطراف آن قرار گرفته اند. حیاط از چهار سو شامل پله های اصلی و سه پله فرعی جهت تردد به طبقه اول است.   

ساختمان در سه طبقه ساخته شده است. در طبقه همکف آب ‌انبار، انبار زغال و هیزم، حمامک، حوضخانه، چاه آب، توالت، مطبخ، نان پزی و استراحتگاه خدمه تعبیه شده است. طبقات اول و دوم ؛ محل سکونت و پذیرایی از مهمان بوده است. طبقه اول، چهار اتاق پنج دری دارد و کنار هر اتاق اصلی یک اتاق کوچک ساخته شده است. طبقه دوم، با تعداد کمتری اتاق، شامل سه اتاق پنج دری، چهار ایوان سر پوشیده و دو ایوان روباز که اهالی عمارت در شب های گرم تابستان جهت خواب از آن استفاده می کردند ، بنا شده است. ساختمان دارای شناشیری چوبی در سه ضلع طبقه دوم به شکل U انگلیسی است.

مصالح استفاده شده در این بنا به واسطه مراودات تجاری بین المللی بوشهر و واردات از کشورهای دیگر، بسیار مرغوب و با کیفیت بوده است. به عنوان مثال : تمامی درب ها و پنجره ها از چوب ساج هندی (سای) ، شیشه های رنگی هلال ها، کتیبه ها و درب های ارسی از  بلژیک ، قبه های روی درب ها، هوک ها و دستگیره ها برنجی از هند، نرده های چدنی، حفاظ ها از میلگرد بلژیکی با کیفیت و سقف ها از چندل افریقایی استفاده شده است. اسکلت بنا با سنگ های مرجانی بوشهری که از سنگ درار (محله هایی در سنگی،  بهمنی، سرتل و نظیر آن) استخراج می شده  بنا نهاده شده است . 

ورودی این مجموعه به صورت دالان (راهرو سر پوشیده) است. با توجه به فاصله نزدیک آن تا دریا ، به راحتی نسیم خنک دریا در آن می پیجد و درآن دوران که وسایل خنک کننده نبود ، گروهی از مردم در ظهرهای گرم تابستانی به آن جا پناه می بردند و در سایه خنک دالان می خوابیدند. 

تجارتخانه مهربان که جزیی از مجموعه عمارت تاریخی مهربان بوده است و در ضلع شمالی مجموعه قرار داشته است، در جهت شمال و در مجاورت خیابان دارای طاق (معروف به طاق مهربان) بوده (مشابه طاق عمارت طاهری-عمارت امیریه) که متاسفانه در حدود سال 1333 به منظور تعریض خیابان تخریب گردید.  بندانگشتی|عمارت مهربان در محله بهبهانی‌
 فهرست آثار ملی ایران
 سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

 منابع 

 دکتر: رازی، عبدالله، (ازسلسلهٔ ماد تا انقراض سلسلهٔ قاجاریه) چاپ ششم، چاپخانهٔ: اقبال، انتشار سال ۱۳۶۳.
 حاتم، محمد، بن غریب، «تاریخ عرب الهولة»، چاپ سوم، قاهره (مصر): دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی به (عربی).
 صدیق، محمد، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس»، چاپ دوم،: مطبعة المعارف، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).

 پیوند به بیرون 

رده:آثار دوره قاجاریان در شهرستان بوشهر
رده:عمارت‌های تاریخی شهرستان بوشهر
رده:مختصات نیازمند به بازبینی