ضرغام‌السلطنه

ابراهیم خان ضرغام السلطنه (زاده ۱۲۷۲ قمری، ایذه– درگذشته ۱۳۳۷ قمری، فرادنبه) سیاستمدار ایرانی و از روسای مشروطه خواه ایل بختیاری بود، که در تصرف اصفهان توسط مشروطه خواهان، فرماندهی آنان را به عهده داشت و پس از فتح اصفهان، حاکم آنجا شد. وی فرزند رضاقلی خان ایل بیگی بود. او در شمار بزرگان سلسله صوفیه خاکساریه و در طریقت به «حب‌علی شاه» مشهور است.ضرغام السلطنه بختیاری، فاتح اصفهان و قهرمان مشروطه، خسروشاکری بروجنی، انتشارات آزاد مهر

 استبداد صغیر، فتح اصفهان 
ضرغام السلطنه در سال۱۲۷۲ قمری در جوار امامزاده سلطان ابراهیم به دنیا آمد. او در اوایل سال ۱۳۲۷ قمری بعد از قیام مردم اصفهان علیه حکومت اقبال‌الدوله کاشی، حاکم مستبد محمدعلی شاه و تقاضای کمک آیت‌الله حاج آقانورالله نجفی اصفهانی و آقانجفی اصفهانی، از ایل بختیاری برای پیوستن به مجاهدین شهری، پس از مذاکره و تهیه جیره و مواجب سربازان بختیاری از سوی روحانیون اصفهان، ضرغام السلطنه با هفت هزار نفر به باغ ابریشم آمد و همراه با یکصد و ده تن از بختیاری‌ها و با شعار «علی ولی‌الله» حرکت کرده، وارد اصفهان شد.روزنامه جهاد اکبر، سال دوم، شماره چهارم(۱۹ محرم ۱۳۲۷)، ص۱–۵
پیوستن آن‌ها به مجاهدین اصفهانی، باعث فتح اصفهان شد و اقبال‌الدوله، حاکم اصفهان به کنسولگری روسیه پناهنده شد. ضرغام‌السلطنه اولین رئیس بختیاری بود که وارد اصفهان شد. بعد از فتح اصفهان، صمصام السلطنه با ۵۰۰ سوار وارد اصفهان شد.موسی نجفی، اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت حاج آقانورالله اصفهانی، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، صفحهٔ ۴۱

 حرکت به سمت تهران 

وی به هنگام حرکت اردوی بختیاری به تهران، در اصفهان ماند تا ضمن سروسامان دادن به اوضاع، نیروهایی تازه‌نفس برای پشتیبانی اردوی اعزامی به تهران جمع‌آوری و سازماندهی کند. اما وقتی خبر کشته شدن برادرش را شنید، با قوای خود با عجله وارد تهران شد. می‌گویند وقتی محمدعلی شاه شنید که ضرغام با گروهی از سواران بختیاری وارد تهران می‌شود، در همان روز در سفارت روسیه در زرگنده متحصن می‌شود.محمد ابراهیم باستانی پاریزی، تلاش آزادی، ۱۳۸۳، صفحه۱۶۲، نشر علم
نامه وی به روزنامه مجلس در خصوص هدف و انگیزه خود از فتح اصفهان و دلایل مخالفت خود با بعضی سران مشروطه (به‌ویژه علی‌قلی‌خان سردار اسعد) و پناه بردن به حرم شاه عبدالعظیم به شرح زیر است:
روزنامه مجلس، سال سوم، ش ۹۷، ۲۵ ربیع‌الاول ۱۳۲۸

 مبارزه با سلطه گران 
وی به خاطر نفرت از انگلیسی‌ها با علیقلی خان سردار اسعد اختلاف داشته است به همین دلیل سردار اسعد تلاش نمود تا ضرغام‌السلطنه را برای همیشه از محیط سیاست خارج و برکنار نماید و خود زمام امور را در دست گیرد.اوژن بختیاری، تاریخ بختیاری، ۱۳۴۵، صفحهٔ ۲۱۴ اختلاف بین سردار اسعد و ضرغام‌السلطنه و سایر مجاهدین و سرداران روز به روز بیشتر می‌شد تا عاقبت او از سیاست منزوی گردید.اوژن بختیاری، تاریخ بختیاری، ۱۳۴۵، صفحهٔ ۲۲۶
با به توپ بسته شدن مجلس وی طی نامه‌ای به نام ملت ایران به محمدعلی شاه وی را تهدید به مرگ در برابر مجلس شورای ملی می‌کند.

ضرغام‌السلطنه که به جد پایبند به اصول مشروطیت بود تلاش زیادی کرد تا از انحراف مشروطیت پیشگیری نماید. در راستای این هدف روزی به پارک اتابک محل اقامت ستارخان می‌رود و با وی و تعدادی از مجاهدین دربارهٔ اوضاع پیش آمده گفتگو می‌کند و می‌گوید:اسماعیل امیری خیزی، قیام آذربایجان و ستارخان، ۱۳۳۹، صفحهٔ ۵۳۶

 تلاش برای حفظ مشروطیت 
وی به همراه ستارخان، باقرخان و عبدالحسین سردار محیی (معز الدین) تشکیل انجمنی با نام هیئت اتحادیه احرار می‌دهند تا بتوانند برای استقرار اصول مشروطیت هماهنگ تلاش کنند.
متن پیمان به شرح ذیل است:
ابراهیم صفایی، ۱۳۶۳، رهبران مشروطه، تهران، انتشارات جاویدان

 درگذشت 
ضرغام السلطنه در سال ۱۳۳۷ قمری درگذشت و در فرادنبه واقع در شهرستان بروجن دراستان چهارمحال و بختیاری به خاک سپرده شد.کریم نیکزاد امیرحسینی، ۱۳۵۴، شناخت سرزمین بختیاری، اصفهان، انتشارات نشاط

 جستارهای وابسته 
 آرامگاه ضرغام‌السطنه

 منابع 

 

 پیوند به بیرون 
 بانک اطلاعات نشریات کشور

رده:افراد انقلاب مشروطه
رده:خاندان بختیار
رده:درگذشتگان ۱۳۳۷ (قمری)
رده:رهبران انقلاب مشروطیت
رده:زادگان ۱۲۷۲ (قمری)
رده:اهالی بروجن
رده:حاکمان اصفهان
رده:مردم بختیاری
رده:نظامیان اهل ایران