سنگ‌نوشته داریوش بزرگ در آپادانا

سنگ‌نوشتهٔ سه زبان پارسی، ایلامی، بابلی کنده شده بر یک لوح زرین و یک لوح سیمین یافت شده در پایهٔ کاخ عمومی داریوش بزرگ مشهور به آپادانا:

 سنگ‌نوشته به زبان پارسی باستان 

 متن 
 داَریَ‌ووش: خشای‌ثی‌یَ: وَزْرَکَ: خَشای‌ثی‌ی: خَشای‌َثی‌َ نام
 خَشایَ‌ثی‌یَ: دَهیوونام: ویشتاسپَ هیهَ : پوثْرَ هخامنیشیَ
 : ثاتیَ داَریووش 
 : خَشایَ ثی یَ: ئیمَ: خَشَ ثْرَم: ت یَ: اَدَم: داری
 آمییَ: هَچا: سک ئی بیش: ت ی ئیی: پر
 سوگدم: امت: یاتا: آ : کوشا:
 هچا: هیدوو: امت: یاتا: آ : سپَ
 ردا: ت ی م ئیی: اورمزدا: فرابر
 هٔ: مثیشت: بگانام: مام: او
 رمزدا: پاتوو: اتام ئیی: ویثم

 ترجمه 
داریوش شاه، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورها، پسر ویشتاسپ، هخامنشی. داریوش شاه گوید: این است شهریاری که من دارم از سکاها که آنها آن طرف سغد هستند، از آنجا تا به حبشه از هند از آنجا تا به سارد که آن را اهورامزدا که بزرگترین خدایان است به من ارزانی فرمود. اهورامزدا مرا و خانوادهٔ شاهی مرا بپایاد!

 جستارهای وابسته 
 هخامنشیان
 خط میخی
 خط میخی پارسی باستان

 روشنگری 
این سنگ نوشته در چهار نسخه موجود است. این نسخه‌ها بر روی دو لوح طلایی، DPh G1–2 ، و دو لوح نقره‌ای، DPh S1–2، نصب شده‌اند. این درگاه ها: ۳۳ سانتی‌متر درازا، ۳۳ سانتی‌متر پهنا و ۱.۶ سانتی‌متر کُلُفتی دارند. این سنگ نوشته ها که به عنوان "اسناد بنیاد آپادانا" شناخته می‌شوند، در دو ظرف سنگی، یکی از جنس طلا و دیگری از جنس نقره، یافت شده‌اند که در شمال شرقی و جنوب شرقی آپادانا توسط فریدریش کرفتر در ۱۸ و ۲۰ سپتامبر ۱۹۳۳ پیدا شدند. این کاوش‌ها به عنوان بخشی از یک سفر اکتشافی توسط موسسه شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو به رهبری اریش فریدریش اشمیت انجام شد. سنگ نوشته‌ های دارای نوشته به دولت وقت پاریس واگذاری شدند. آنها در حال حاضر در موزه ملی ایران هستند. Schmitt 2009, S. 13; Schweiger 1998, S. II,29; Kuhrt 2007, S. 476; The University of Chicago Magazine 1936, 28.4, S. 23–25, 

نسخه فارسی باستان دارای ۱۰ سطر، نسخه عیلامی ۷ سطر و نسخه بابلی ۸ سطر است. این سنگ نوشته با سنگ نوشته DHa یکسان است. این سنگ نوشته به دیگر فرمان های شاهی بنیانگذار شناخته شده ( DSf ، DSz و DSaa ) می‌پیوندد. در برابر این نمونه ها، متن آپادانا به درخواست مختصری برای حفاظت از کاخ محدود شده است، بدون ذکر هیچ بنای خاصی. با این حال، او به طور خلاصه و چکیده گستره امپراتوری داریوش اول را توصیف می‌کند که به خوبی با عملکرد گفته شده برابری دارد. 

 منابع 

 

رده:خط میخی
رده:خط میخی پارسی باستان
رده:زبان فارسی باستان
رده:زبان‌ها