گویش شمال فارس

گویش شمال فارس که گاه آباده‌ای و اقلیدی نیز نامیده می‌شود، از گویش‌های زبان فارسی است که در شمال استان فارس، یعنی شهرستان‌های اقلید، آباده، خرم‌بید، بوانات و سرچهان در استان فارس و شهرستان ابرکوه در استان یزد رایج است.

 فعل‌ها 
بعضی افعال به جای آنکه شکل امروزی آن که در تهران رایج است، از شکل قدیمیتر آن همانند فارسی رایج در جنوب کشور استفاده می‌شود.شهریاری، ایاز، قدمت آباده، واژه‌های اصیل آباده، انتشارات اندیشه آور، ۱۳۸۳ (شابک: ۹۶۴۸۶۸۲۰۰۳). برای نمونه:
گویش معیارلهجه شمال فارسنوشتار فونتیکگرفتنبگیرماِسِدنبسونم/esedæn//besunæm/بلند شدنبلند می‌شوموَخیزیدَنوَمی خیزم، وَرمی خیزم/væxizidæn//væmixizæm/,/værmixizæm/تکان خوردنتکان بخورملولیدنبلولم/lʉlidæn//belʉlæm/گذاشتنبگذارمهِشتنبِلَّم/ɦeʃtæn//bellæm/

 صرف فعل 
گویش اقلیدی از نظر صرفی و نحوی تفاوت چندانی با فارسی معیار ندارد. برای نمونه:

ماضی ساده رفتنضمیرفعلنوشتار فونتیکضمیرفعلنوشتار فونتیکمَـرفتم/mæ ræftæm/مارفتیم/mä ræftim/تورفتی/to ræfti/شُموُرفتیک/ʃɞmɔ ræftɪk/اورَف/u: ræf/اونارفتن/unä ræftæn/

مضارع اخباری اِسِدَنضمیرفعلنوشتار فونتیکضمیرفعلنوشتار فونتیکمَـمی سونُم/mæ misʉnɔm/مامی سونیم/mä misʉnim/تومی سونی/to misʉni:/شُموُمی سونیک/ʃɞmɔ misʉnɪk/اومی سونه/u: misʉne:/اونامی سونَن/unä misʉnæn/

 حروف اضافه 
در حروف اضافه این لهجه نیز تفاوت‌هایی با سایر لهجه‌ها وجود دارد. به‌طور مثال «که» به صورت «خُو» (/xo/) و حرف اضافه «با» به صورت «خود» (/xɔd̪/) گفته می‌شود.

 منابع 

رده:گویش‌های زبان فارسی
سرحدی