انجمن حمایت از حقوق کودکان

انجمن حمایت از حقوق کودکان، با مجوز شماره ۱۱۳۳۸ اداره کل شرکت‌ها، در راستای حمایت از حقوق کودکان به عنوان سازمانی مردم نهاد، مستقل، غیر سیاسی و غیرانتفاعی در سال ۱۳۷۳ آغاز به کار کرد.

هدف اصلی این انجمن «تبلیغ و ترویج اصول مندرج در پیمان‌نامه جهانی حقوق کودک» است. انجمن می‌کوشد تا در بهبود وضعیت عمومی زندگی کودکان ایران فعالانه شرکت کند و راه‌های رسیدن به حداقل زندگی مناسب برای همه کودکان ایران در رشد جسمی، ذهنی، عاطفی و اجتماعی را شناسایی و هموار کند.
این انجمن عضو شبکه یاری کودکان کار و خیابان نیز می‌باشد.

این انجمن در تلاش است تا با تکیه بر فعالیت‌های گروهی و داوطلبانه اعضای خود، در بهبود وضعیت زندگی کودکان، مشارکتی فعال داشته باشد. این انجمن با رعایت کامل قوانین جمهوری اسلامی ایران، در زمینه‌های مختلفی فعالیت می‌کند؛ زمینه‌هایی مرتبط با تحصیل، اطلاع‌رسانی، آموزش، مراقبت‌های بهداشتی، خدمات مشاوره‌ای برای خانواده‌ها و نیز یاری‌رسانی عملی به کودکانی که بر اثر بلایای طبیعی و اجتماعی و شرایط دشوار زندگی، آسیب دیده‌اند. مواردی مانند حمایت از کودکان کار، کودکان بی‌سرپناه، کودکان قربانی سیل یا جنگ و کودکانی که مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌اند، از جمله فعالیت‌های انجمن در راستای تحقق پیمان نامه جهانی حقوق کودک در ایران است.«معرفی »، وبگاه رسمی انجمن حمایت از حقوق کودکان«متن کامل پیمان نامه جهانی حقوق کودک »، وبگاه رسمی انجمن حمایت از حقوق کودکان

 بیانیه چشم‌انداز 
آرمان انجمن حمایت از حقوق کودکان، رسیدن به شرایطی است که هیچ کودکی در ایران، مورد تبعیض، خشونت و بهره‌کشی قرار نگیرد و زمینه تحصیل و رشد جسمی، ذهنی، معنوی، اخلاقی و اجتماعی همه کودکان فراهم شود.

 بیانیه مأموریت 
انجمن حمایت از حقوق کودکان باهدف بهبود وضعیت زندگی همه کودکان، به ترویج و تبلیغ پیمان‌نامه جهانی حقوق کودک می‌پردازد.

 فعالیت‌ها 
انجمن از بدو تأسیس تا کنون بر سه حوزه اصلی متمرکز بوده‌است: فعالیت‌های تقنینی، فرهنگی- اجتماعی و اجرایی.

 فعالیت‌های تقنینی 
بررسی قوانین مدنی مرتبط با کودکان و حقوق آنان، تلاش برای بازنگری و اصلاح قوانین موجود به سود کودکان و ارائه طرح‌هایی برای تصویب قوانین جدید به منظور حمایت از حقوق کودکان، فعالیت‌های تقنینی انجمن را تشکیل می‌دهند. برخی از دستاوردهای انجمن در این حوزه عبارتند از:
 طرح قانون کودکان و نوجوانان (در مورد کودک آزاری) مصوب ۱۳۸۱
 طرح اصلاح قانون حضانت
 کوشش در جهت حذف اعدام زیر ۱۸ سال

 فعالیت‌های فرهنگی- اجتماعی 
شامل اطلاع‌رسانی، افزایش آگاهی و آموزش حقوق کودکان به خانواده‌ها، نهادها و سازمان‌های اجتماعی که با کودکان در ارتباط هستند. همچنین تلاش برای کاهش و پیشگیری از بدرفتاری، آزار و هرنوع سوء استفاده، بی‌توجهی، بهره‌کشی، تبعیض و رفتاری که به سلامت جسمی و روانی کودکان آسیب می‌رساند. واحد آموزش و کمیته روابط عمومی انجمن در این راستا فعالیت می‌کنند.

 فعالیت‌های اجرایی 
تلاش برای به اجرا درآوردن قوانین حامی کودکان و فعالیت برای از میان برداشتن موانعی که اجرای صحیح این قوانین را مختل کرده‌است؛ برای نمونه می‌توان به قوانینی همچون ممنوعیت کار کودک، آموزش عمومی و رایگان اشاره کرد. واحدهای حقوقی، مددکاری، صدای یارا، خانه‌های کودک شوش و ناصرخسرو و همچنین پروژه‌های خراسان جنوبی و آذربایجان شرقی در این راستا فعالیت‌های گسترده‌ای را انجام می‌دهند.

 ساختار انجمن 
طبق اساسنامه، مجمع عمومی، هیئت مدیره و بازرسان، ارکان اصلی انجمن هستند. انجمن توسط هفت نفر اعضای هیئت مدیره و یک بازرس منتخب اعضا اداره می‌شود. هیئت مدیره هر دو سال یکبار توسط مجمع عمومی انتخاب می‌شوند.

تاریخچه حقوق کودکان
حمایت از کودکان و حقوق کودکان از مفاهیمی هستند که سابقهٔ چندانی در ادبیات حقوقی و اجتماعی ندارند. در گذشته، کودکان به‌عنوان بزرگسالانی کوچک‌انگاره تلقی می‌شدند و حمایت ویژه‌ای برای آنان در نظر گرفته نمی‌شد. از این رو، به‌کارگیری کودکان در مشاغل دشوار و طاقت‌فرسا، چنانکه در آثار چارلز دیکنز، نویسندهٔ شهیر انگلیسی، به تصویر کشیده شده، در جوامع به‌ویژه کشورهای صنعتی غربی رایج بود. این کودکان به دلیل ناتوانی در دفاع از حقوق خود در برابر کارفرمایان، با شرایط کاری سخت‌تر و ناعادلانه‌تری نسبت به بزرگسالان مواجه بودند و آسیب‌پذیری بالایی داشتند.

در اواسط سدهٔ نوزدهم میلادی، ایدهٔ اختصاص حمایت ویژه به کودکان برای نخستین بار در فرانسه شکل گرفت و زمینهٔ توسعهٔ تدریجی حقوق افراد زیر سن قانونی فراهم آمد. از سال ۱۸۴۱، نخستین قوانین حمایتی از کودکان در محیط کار به تصویب رسید و از سال ۱۸۸۱، قوانین فرانسه حق آموزش کودکان را نیز به رسمیت شناخت.

در آغاز سدهٔ بیستم میلادی، حمایت از کودکان جایگاه خود را در حوزه‌های پزشکی، اجتماعی و قضایی یافت. این رویه نخست در فرانسه آغاز و سپس به سراسر اروپا گسترش یافت.

از سال ۱۹۱۹، جامعهٔ ملل (که بعدها به سازمان ملل متحد تبدیل شد) به این مفهوم توجه کرد و کمیته‌ای برای حمایت از کودکان تشکیل داد. این سازمان در تاریخ ۱۶ سپتامبر ۱۹۲۴، اعلامیه حقوق کودک را که نخستین سند بین‌المللی در زمینهٔ حقوق کودکان به شمار می‌رود، به تصویب رساند. این اعلامیه در پنج بخش، حقوق ویژه‌ای برای کودکان و مسئولیت‌هایی برای بزرگسالان تعیین می‌کرد.

با وقوع جنگ جهانی دوم و پیامدهای ویرانگر آن، ضرورت حمایت از کودکان بیش از پیش آشکار شد. جنگ میلیون‌ها کودک را در وضعیتی اسفناک قرار داد. از این رو، در سال ۱۹۴۷، صندوقی در سازمان ملل متحد برای اقدام فوری در جهت کودکان تأسیس شد که بعدها به یونیسف (صندوق کودکان ملل متحد) تبدیل گردید و به عنوان یک سازمان بین‌المللی به فعالیت پرداخت.

یونیسف در ابتدا به‌طور خاص بر کمک به کودکان قربانی جنگ جهانی دوم، به‌ویژه در اروپا، متمرکز بود. اما در سال ۱۹۵۳، دامنهٔ مأموریت خود را به سطح بین‌المللی گسترش داد و فعالیت‌های خود را به کشورهای در حال توسعه نیز تسری بخشید. این سازمان سپس برنامه‌های متعددی را در زمینهٔ تحصیل، سلامت، تغذیه و دسترسی به آب آشامیدنی سالم به اجرا درآورد.

در ۱۰ دسامبر ۱۹۴۸، اعلامیه جهانی حقوق بشر به‌صراحت اعلام کرد که «مادران و کودکان حق دارند از مراقبت و یاری ویژه‌ای بهره‌مند شوند». در سال ۱۹۵۹، مجمع عمومی سازمان ملل متحد، اعلامیه حقوق کودک را که مشتمل بر ۱۰ اصل بود، به تصویب رساند. اگرچه این سند الزام‌آور نبود و توسط همهٔ کشورها امضا نشده بود، اما زمینه‌ساز تدوین پیمان‌نامهٔ جهانی حقوق کودک گردید.

پس از تصویب اعلامیهٔ حقوق کودک، سازمان ملل متحد خواستار تدوین یک منشور حقوق بشر با قابلیت اجرایی و الزام‌آور برای کشورها شد. به همین منظور، کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد برای نگارش چنین متنی تشکیل گردید. در دوران جنگ سرد و پس از مذاکراتی طولانی و دشوار، دو متن مکمل پیمان‌نامهٔ حقوق بشر توسط مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک به تصویب رسید:

· میثاق بین‌المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی که حقوقی از جمله حق تحصیل، حق بهداشت و درمان و حمایت در برابر استثمار اقتصادی را به رسمیت شناخت.
· میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی که بر حقوقی همچون داشتن نام و ملیت استوار است.

سال ۱۹۷۹ از سوی سازمان ملل متحد به عنوان سال جهانی کودک نام‌گذاری شد. در همین سال، به پیشنهاد لهستان، یک کارگروه کاری در درون کمیسیون حقوق بشر تشکیل شد که مسئولیت تدوین یک منشور بین‌المللی حقوق کودک را بر عهده گرفت.

پیمان‌نامه حقوق کودک در تاریخ ۲۰ نوامبر ۱۹۸۹ (مصادف با ۲۹ آبان ۱۳۶۸) به اتفاق آرا در مجمع عمومی سازمان ملل به تصویب رسید. این پیمان‌نامه شامل ۵۴ ماده است که حقوق اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مدنی کودکان را به تفصیل شرح می‌دهد. این سند در ۲ سپتامبر ۱۹۹۰، پس از آنکه ۲۰ کشور آن را تصویب کردند، به مرحلهٔ اجرایی وارد شد.

تا به امروز، پیمان‌نامهٔ حقوق کودک توسط ۱۹۰ کشور از ۱۹۲ کشور عضو سازمان ملل به تصویب رسیده است. برخی کشورها نیز این پیمان‌نامه را با قید شرط و تفسیرهای خاص پذیرفته‌اند. تنها دو کشور، ایالات متحده آمریکا و سومالی، این پیمان‌نامه را امضا کرده‌اند اما آن را تصویب نکرده‌اند. (پس از آن، سومالی در سال ۲۰۱۵ این پیمان‌نامه را تصویب کرد که در صورت نیاز به‌روزرسانی می‌شود).

امروزه، ایده و محتوای پیمان‌نامهٔ جهانی حقوق کودک در سراسر جهان پذیرفته شده است. با این حال، موانع عملی و چالش‌های فراوانی برای تحقق کامل مفاد این پیمان‌نامه وجود دارد و فاصلهٔ میان نظریه و عمل همچنان چشم‌گیر است. در جهانی که همچنان هر ۵ ثانیه یک کودک بر اثر گرسنگی جان خود را از دست می‌دهد، ضرورت پیوند نظریه با عمل بیش از پیش احساس می‌شود.

 جستارهای وابسته 
 حقوق کودکان
 حقوق کودکان در ایران
 پیمان‌نامه حقوق کودک
 کودکان کار

 پیوند به بیرون 

 پیمان‌نامهٔ حقوق کودکان بیست ساله می‌شود

 پانویس 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۴ (میلادی) در ایران
رده:حقوق کودکان
رده:سازمان‌های مردم‌نهاد رسمی ایران
رده:فعالان حقوق کودکان
رده:فعالان حقوق کودکان اهل ایران
رده:نهادهای حقوق کودکان