بهلول (مجله)

بهلول نخستین نشریهٔ طنزی بود که در ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ منتشر شد. انتشار این نشریه در سال ۱۳۵۷ آغاز و تا سال ۱۳۶۰ مجموعاً ۹۰ شماره از آن منتشر شد.
بندانگشتی|روی جلد یکی از شماره‌های مجله بهلول|300x300پیکسل
نشریه بهلول که رویه خود را فکاهی، سیاسی-انتقادی اعلام کرده بود، از نشریات موفق پیش از کودتای ۱۳۳۲ بود. این نشریه در سال‌های پس از کودتا دیگر منتشر نشد ولی شمارهٔ نخست آن پس از انقلاب در روز سه‌شنبه ۲۹ اسفند ۱۳۵۷، در ۲۸ صفحه، به قیمت ۵ تومان و با روی جلد و پشت جلد رنگی تحت عنوان: «دوره جدید، سال بیست و نهم» انتشار یافت.

سید احمد سکاکی صاحب امتیاز و مدیر مسئول و سید ابراهیم سکاکی سردبیر آن بود. این مجله از شماره ۲ زیر نظر شورای نویسندگان اداره می‌شد.

مجله بهلول، به عنوان آغازگر حرکت مجدد مطبوعات طنز پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران به‌شمار می‌آید که بخشی از مطالب و تصاویر آن، تداوم بخش حرکات هزل پیش از خود است. عمده‌ترین مطالب بهلول شامل کاریکاتور، عکس، نثرهای کوتاه، صفحهٔ جوک، گزارش طنز از مجلس (تماشاخانه پارلمان)، فرهنگ بهلول، داستان کوتاه (با امضای عوضعلی خان)، جدول و شعر بود.

طنزپردازانی مثل محمد حاجی حسینی، محمد خرمشاهی، قدرت اله عسگری، محمد اوزی، ناصر داروگر کرمانی، ایرج شمس (با امضای ایرج آنتن) با بهلول همکاری مستمر داشتند. از حاجی حسینی اشعار ضربی در این نشریه چاپ می‌شد که طرفداران خاص خود را داشت. در زمینهٔ کاریکاتور، احمد عبداللهی نیا، جواد علیزاده، بیژن دلزنده، بهمن عبدی و داروین میثاقی با آن نشریه همکاری داشتند.

مجله بهلول، از نظر سیاسی به جناح فکری خاص وابستگی نداشت و سعی می‌کرد موضعی انتقادی-ارشادی در برخورد با مسائل روز داشته باشد. هرچند بخش قابل توجهی از آثار و کاریکاتورهای آن به دودمان پهلوی می‌پرداخت، با این حال، این مجله برای تداوم کار با مشکلاتی مواجه شد. پس از چاپ شمارهٔ ۱۷ در یکشنبه ۳۱ تیر ۱۳۵۸ توقیف شد و شماره ۱۸ را پس از یک وقفه پنج هفته‌ای، در ۴ شهریور همان سال چاپ کرد.

انتشار این نشریه از تابستان ۱۳۶۰ به بعد کاملاً متوقف شد. آخرین شمارهٔ این مجله (شماره ۹۰) در ۲۸ صفحه، در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ به چاپ رسید و بعد از آن توقیف شد.

 پیشینه 

بهلول پیش از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ هم منتشر می‌شد و به همین دلیل وقتی که این مجله در آخرین روز سال ۱۳۵۷ منتشر شد، روی جلدش نوشت: «دوره جدید، سال ۲۹.»

ابوالقاسم صادقی، طنزنویس ایرانی در این باره می‌گوید:

 دوره انتشار 
این نشریه مجموعاً در ۹۰ شماره منتشر شد. انتشار این نشریه از سال ۱۳۵۷ شروع شد و تا سال ۱۳۶۰ ادامه داشت.

 ویژگی‌ها 
حالتی عصبی و پرخاشگرانه که در اوایل انقلاب ۱۳۵۷ در ایران غلبه داشت، عموماً بر فضای اغلب نشریات آن دوران نیز حاکم بود و این نشریه نیز از این قاعده مستثنی نبود و محتوای آن تحت‌تأثیر شرایط سال اول پس از انقلاب ۱۳۵۷ و مخاصمات آن دوران است.

 جستارهای وابسته 
 روزنامه‌نگاری در ایران
 فهرست رسانه‌های توقیف‌شده پس از انقلاب ۱۳۵۷

 منابع 

رده:مجله‌های ایران
رده:مجله‌های طنز
رده:مجله‌های کاریکاتور در ایران