شب‌نشینی باشکوه

شب‌نشینی باشکوه نخستین مجموعه‌داستان غلامحسین ساعدی، نویسندهٔ معاصر ایرانی، است که در سال ۱۳۳۹ منتشر شد و دربردارندهٔ دوازده داستان کوتاه است. عنوان داستان‌ها عبارت‌اند از: شب‌نشینی باشکوه، چتر، مراسم معارفه، خواب‌های پدرم، حادثه به خاطر فرزندان، ظهر که شد، مفتش، دایرهٔ درگذشتگان، سرنوشت محتوم، استعفانامه، مسخرهٔ نوانخانه، و مجلس تودیع. چاپ‌های امروزی کتاب را انتشارات نگاه در ۱۲۶ صفحه منتشر کرده‌است.

 درون‌مایه و سبک 
درون‌مایهٔ محوری مجموعه، پوچی و یکنواختیِ زندگی کارمندی است؛ داستان‌ها پوچی نظام اداری، خودبزرگ‌بینی مقامات بالادست و چاپلوسی زیردستان را به نقد می‌کشند. بستر تاریخی داستان‌ها دههٔ نخست پس از کودتای ۲۸ مرداد است. ساعدی این کتاب را در جوانی و با الهام از نویسندگان روس نوشت، چنان‌که خواننده هنگام خواندن به یاد آثار چخوف می‌افتد.

 خلاصهٔ داستان عنوان‌بخش 
در داستان عنوان‌بخشِ «شب‌نشینی باشکوه»، در مراسم تجلیل از ۲۴ کارمندِ تازه‌بازنشسته معلوم می‌شود که تنها دو تن در مراسم حاضرند و بقیه یا درگذشته‌اند یا دچار اختلال حواس شده‌اند. در ادامه آشکار می‌شود که یکی از دو حاضر نیز مبتلا به اختلال روانی است و دیگری با شرح خاطره‌ای از دوران کارمندی، پوچی زندگی خود را بازمی‌گوید.

 دریافت انتقادی 
منتقدان شب‌نشینی باشکوه را از مجموعه‌های خوب داستان کوتاه ایرانی دانسته‌اند، اما کاستی‌هایی نیز برشمرده‌اند؛ از جمله آنکه برخی داستان‌ها از موقعیت آغازین خود فراتر نمی‌روند و مجموعه به پای بهترین آثار ساعدی نمی‌رسد.

 منابع 

رده:ادبیات فارسی
رده:رمان‌های فارسی‌زبان
رده:مجموعه‌های داستان کوتاه غلامحسین ساعدی
رده:کتاب‌های ۱۳۳۹