محمدجلیل عندلیبی

محمدجلیل عندلیبی (زادهٔ ۳ اردیبهشت ۱۳۳۳ در سنندج) آهنگساز و نوازندهٔ سنتور اهل ایران است.

 زندگی هنری 
محمدجلیل عندلیبی، ۳ اردیبهشت سال ۱۳۳۳ در محلهٔ چهار باغ سنندج متولد شد. او در خانواده‌ای پرورش یافت که هم از طرف مادری، یعنی داییش «حکمت نوبری» که خوانندهٔ رادیو بود و هم از طرف پدری، ایرج عندلیبی که از خواننده‌های رادیو و تلویزیون بود، کمک و راهنمایی شد.

وی در ۱۲ سالگی به مدت ۳ سال خوانندهٔ فرهنگ و هنر سنندج به سرپرستی حسن کامکار بود و از ۱۵ سالگی نوازندگی سنتور را آغاز نمود. او پیش از عزیمت به تهران و آغاز تحصیلات دانشگاهی، در دبیرستان هدایت ارکستری تشکیل داد که در جشن‌ها به اجرای موسیقی می‌پرداختند. وی در سال ۱۳۵۲ به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران ره یافت و نزد هنرمندانی نظیر: نورعلی برومند، داریوش صفوت، احمد پژمان، علیرضا مشایخی، هرمز فرهت، شاهین فرهت، محمدتقی مسعودیه و مهدی برکشلی آموزش یافت.

عندلیبی در سال ۱۳۵۴ در دانشکدهٔ هنرهای زیبا علاوه بر ساز تخصصی سنتور و ساز الزامی پیانو، ساز دوم فاگوت را زیر نظر «پرژرف» بلغاری فرا گرفت که باعث شد عملاً به‌طور آکادمیک موسیقی کلاسیک غربی را تجربه نماید. در سال ۱۳۵۵ به دعوت داریوش صفوت، به مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی ایران پیوست و ضمن تدریس سنتور، گروه مشتاق یا مولانا را تشکیل داد. گروه مولانا ادامهٔ ارکستر فوق برنامه دانشگاه تهران بود. وی با خوانندگانی نظیر: حمیرا، شهرام ناظری و علیرضا افتخاری همکاری داشته‌است.

او کنسرت‌های متعددی در کشورهای مختلف با گروه مولانا به سرپرستی و آهنگسازی خویش اجرا نموده و به معرفی و شناسایی موسیقی ایرانی در کشورهای مختلف پرداخته‌است. وی دارای دو فرزند به نام‌های سالار و سانوا است. همسر سابق وی، مینو افتاده نیز نوازنده ویلن و کمانچه است. او بیش ۳۰ آلبوم موسیقی را آهنگسازی و منتشر نموده‌است.

عندلیبی در سال ۱۳۹۲ مدرک درجه یک هنری به وی اعطاء شد.

او اثر کردی و عرفانی «هی گل» را در سال ۱۳۶۵ با صدای بهروز توکلی، و «از دست عشق» عزیز شاهرخی، «دوری» حسینی شریفی، «صدای تازه» با صدای سالار عندلیبی منتشر کرده‌است. همچنین در زمینه موسیقی عرفانی کردستان «با قدسیان ۱-۲-۳»، پیام عزیزی و حسام لرنژاد و «با قدسیان ۴» با صدای جمیل خالدی، «تُنگ شکر» با صدای احمد کامیار و آلبوم موسیقی «صدای بی صدایی» با صدای رسول شریفی، از دیگر آثار اوست. وی برای حمیرا نیز قطعاتی ساخته که در دو آلبوم به نام‌های «عشق و عرفان» و «سرنوشت» منتشر شده‌است.

در سال ۱۳۵۶ عندلیبی برای اولین بار ساز عرفانی دف را به مجموعهٔ ارکستر ایرانی اضافه نمود. «از نوازندگی تا آهنگسازی»، نام کتاب آموزشی وی برای ساز «دف» است که بر اساس ذکرهای خانقاه کردستان نوشته شده‌است. در این کتاب برای اولین بار از دو حامل برای نت‌نویسی و همچنین کلید جدیدی مخصوص ساز دف استفاده شده‌است. او گردآوری و آوانویسی آهنگ‌های تکایای کردستان را آماده نموده که مربوط به رسالهٔ پایانی وی در دانشکده هنرهای زیبا است. جمشید عندلیبی نوازندهٔ نی برادر او است.

محمدجلیل عندلیبی، مرداد سال ۱۳۹۸ در اختتامیه نهمین جشنواره بین‌المللی دف نوای رحمت، مورد تجلیل قرار گرفت.

 آثار هنری 
از جمله آثار محمدجلیل عندلیبی به موارد زیر می‌توان اشاره نمود:

 ردیف نام ترانه و آلبوم(ها) خواننده توضیحات۱آلبوم موسیقی کیش مهرشهرام ناظری۲آلبوم موسیقی بنمای رخشهرام ناظری۳آلبوم موسیقی بی‌قرارشهرام ناظری۴ آلبوم موسیقی عشق و عرفان حمیرا۵آلبوم موسیقی سرنوشتحمیرا۶ آلبوم موسیقی سروستانرضوی سروستانی۷ کنسرت ۱۳۵۶ رضوی سروستانی ۸ گل افشانشاپور رحیمی۹ شکوفه‌های جاویدان شاپور رحیمی ۱۰ ای میهنعلیرضا افتخاری۱۱ غریبستان علیرضا افتخاری ۱۲امان از جداییعلیرضا افتخاری۱۳تازه به تازهعلیرضا افتخاری۱۴خداحافظعلیرضا افتخاری۱۵جاده ابریشمعلیرضا افتخاری۱۶گرفتارعلیرضا افتخاری۱۲ میهن سالار عقیلی ۱۳ قسم کامیا بهزاد ۱۴با قدسیان۱پیام عزیزی۱۵با قدسیان ۲حسام لرنژاد۱۶با قدسیان ۳پیام عزیزی - حسام لرنژاد۱۷با قدسیان ۴علی اسماعیلی۱۸تنگ شکر (ساز کن)احمد کامیار۱۹صبوحی زدگانرسول شریفی۲۰صدای تازهسالار عندلیبی

 آثار کردی 
 ردیف نام ترانه خواننده توضیحات۱ هی گل بهروز توکلی ۲ از دست عشق عزیز شاهرخ ۳ دوری حسین شریفی ۴ کیژی کوردعباس کمندی 

 کتابشناسی (در حال انتشار) 
 زود شناخت ریتم برای سازهای کوبه ای دف…
 کتاب آموزش سنتور
 آوانویسی آثار عرفانی کردستان
 مجموعه آثار مکتوب انتشار یافته

 پانویس 

 منابع 
 نوای فارس
 ایران آنلاین
 جام کوردی
 خبرگزاری پانا
 الف
 موسیقی ایرانیان
 خبرگزاری ایسنا
 خبرگزاری ایرنا
 خبرگزاری فارس
 صدا و سیمای کردستان
 ایرنا
 نوایاب

رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:افراد زنده
رده:اهالی سنندج
رده:دریافت‌کنندگان نشان فرهنگ و هنر
رده:زادگان ۱۳۳۳
رده:کردهای اهل ایران
رده:موسیقی‌دانان اهل سنندج
رده:نوازندگان سنتور اهل ایران