فهرست استیضاح وزیران در حکومت جمهوری اسلامی ایران

استیضاح وزیران در حکومت جمهوری اسلامی ایران بنابر اصل ۸۹ قانون اساسی، از جمله اختیاراتی است که به مجلس شورای اسلامی اعطا شده‌است تا در مواردی که صلاح می‌دانند، اقدام به استیضاح و در صورت لزوم، عزل وزرای کابینه بنمایند. بنابر ماده ۲۶ آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی، رؤسای جمهور وقت ایران در خصوص حضور یا عدم حضور در جلسات استیضاح وزرای کابینه‌شان، مختارند. 

 مشارکت رئیس دولت در جلسه استیضاح 
در ادوار ده‌گانه مجلس شورای اسلامی، از بین ۳۳ استیضاح صورت گرفته، تنها ۸ جلسه استیضاح با حضور روسای دولت وقت برگزار شده و ۲۵ جلسه استیضاح بدون حضور رئیس‌جمهور برگزار شده است. در مجموع ۱۱ مورد استیضاح به برکناری وزرا انجامیده و ۲۲ مورد دیگر با رأی اعتماد مجدد نمایندگان به وزرا روبرو شده است. تا به امروز، از بین رؤسای هیئت دولت‌های جمهوری اسلامی ایران، میرحسین موسوی، سید محمد خاتمی و حسن روحانی، در جلسات استیضاح هیچ یک از وزرای کابینه خود شرکت نکرده‌اند و مرحوم اکبر هاشمی رفسنجانی نیز تنها در جلسه استیضاح یکی از وزرای کابینه‌اش حاضر شد ولی محمود احمدی‌نژاد در اغلب جلسات استیضاح وزرای دولت‌های نهم و دهم، حاضر بود. سید ابراهیم رئیسی نیز در تمامی جلسات استیضاح وزرای کابینه خود در دولت سیزدهم حاضر بوده است.

 رکوردها 
در بین ادوار مختلف مجلس شورای اسلامی، مجلس دهم با انجام ۶ استیضاح و مجلس‌های ششم، هشتم و نهم نیز هرکدام با انجام ۴ استیضاح، رکورددار انجام استیضاح تاکنون هستند. در میان دولت‌های دوازده‌گانه جمهوری اسلامی ایران، دولت دوم روحانی با مواجه‌شدن با ۵ استیضاح از جانب مجلس دهم، رکورددار محسوب می‌شوند. از میان وزرای استیضاح‌شده، علی کردان با ۱۸۸ رای منفی، دومین وزیری است که بیشترین رای منفی را در جلسات استیضاح گرفته‌است؛ رتبه نخست در این جدول به عبدالرضا شیخ‌الاسلامی تعلق دارد که با ۱۹۲ رای منفی نمایندگان مجلس نهم، از سمتش عزل شد.

 موارد خاص 
یک مورد (استیضاح محمد عباسی، وزیر ورزش در مجلس نهم) پیش از رای‌گیری نهایی در صحن علنی مجلس، منتفی شد و یک مورد (استیضاح مسعود میرکاظمی، وزیر بازرگانی دولت نهم که مصادف با مجلس هفتم بود) به دلیل پایان عمر مجلس خواهان استیضاح، برگزار نشد.

 فهرست 
 دولتر نام وزیر وزارتخانه مربوطه آغاز وزارت تاریخ استیضاح رئیس دولت رأی اعتماد سوم(۱/۱)محمدشهاب گنابادیمسکن و شهرسازی۱۹ شهریور ۱۳۵۹۱۳ آبان ۱۳۶۱موسوی (غایب) (۲/۲)علی‌اکبر ناطق نوریوزارت کشور۲۴ آذر ۱۳۶۰۱۷ آبان ۱۳۶۲موسوی (غایب) چهارم(۳/۱)بهزاد نبویصنایع سنگین۱۰ خرداد ۱۳۶۱۲۹ مرداد ۱۳۶۸موسوی (غایب) پنجم(۴/۱)ایرج فاضلبهداشت، درمان و آموزش پزشکی۷ شهریور ۱۳۶۸۲۳ دی ۱۳۶۹رفسنجانی (غایب)(۵/۲)محمدعلی نجفیآموزش و پرورش۷ شهریور ۱۳۶۸۴ اردیبهشت ۱۳۷۰رفسنجانی (غایب)(۶/۳)محمد سعیدی‌کیاراه و ترابری۷ شهریور ۱۳۶۸۱۱ اسفند ۱۳۷۱رفسنجانی (غایب) ششم(۷/۱)حسین محلوجیمعادن و فلزات۷ شهریور ۱۳۶۸۲۳ آذر ۱۳۷۳رفسنجانی (حاضر) هفتم(۸/۱)عبدالله نوریکشور۲۹ مرداد ۱۳۷۶۳۱ خرداد ۱۳۷۷خاتمی (غایب)(۹/۲)سید عطاءالله مهاجرانیفرهنگ و ارشاد اسلامی۲۹ مرداد ۱۳۷۶۱۱ اردیبهشت ۱۳۷۸خاتمی (غایب) هشتم(۱۰/۱)علی عبدالعلی‌زادهمسکن و شهرسازی۲۹ مرداد ۱۳۷۶۱۲ خرداد ۱۳۸۱خاتمی (غایب)(۱۱/۲)مسعود پزشکیانبهداشت، درمان و آموزش پزشکی۳۱ مرداد ۱۳۸۰۲۷ خرداد ۱۳۸۲خاتمی (غایب)(۱۲/۳)مرتضی حاجیآموزش و پرورش۳۱ مرداد ۱۳۸۰۹ شهریور ۱۳۸۲خاتمی (غایب)(۱۳/۴)سید احمد معتمدیارتباطات و فناوری اطلاعات۲۵ دی ۱۳۷۹۱۴ آبان ۱۳۸۲خاتمی (غایب)(۱۴/۵)احمد خرمراه و ترابری۳۱ مرداد ۱۳۸۰۱۲ مهر ۱۳۸۳خاتمی (غایب) نهم(۱۵/۱)محمدرضا اسکندریجهاد کشاورزی۲ شهریور ۱۳۸۴۳۰ شهریور ۱۳۸۵احمدی‌نژاد (حاضر)(۱۶/۲)محمود فرشیدیآموزش و پرورش۱۸ آبان ۱۳۸۴۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۶احمدی‌نژاد (حاضر)(۱۷/۳)علی کردانکشور۱۵ مرداد ۱۳۸۷۱۴ آبان ۱۳۸۷احمدی‌نژاد (غایب) دهم(۱۸/۱)حمید بهبهانی (غایب)راه و ترابری۱۵ مرداد ۱۳۸۷۱۲ بهمن ۱۳۸۹احمدی‌نژاد (غایب)(۱۹/۲)مجید نامجونیرو۲۴ آبان ۱۳۸۸۱۵ اسفند ۱۳۸۹احمدی‌نژاد (حاضر)(۲۰/۳)سید شمس‌الدین حسینیامور اقتصادی و دارایی۱۵ مرداد ۱۳۸۷۱۰ آبان ۱۳۹۰احمدی‌نژاد (حاضر)(۲۱/۴)عبدالرضا شیخ‌الاسلامیکار و امور اجتماعی۱۲ مرداد ۱۳۹۰۱۵ بهمن ۱۳۹۱احمدی‌نژاد (حاضر) یازدهم(۲۲/۱)رضا فرجی‌داناعلوم، تحقیقات و فناوری۵ آبان ۱۳۹۲۲۹ مرداد ۱۳۹۳روحانی (غایب)(۲۳/۲)علی‌اصغر فانیآموزش و پرورش۵ آبان ۱۳۹۲۳ تیر ۱۳۹۴روحانی (غایب) (۲۴/۳)عباس آخوندیراه و شهرسازی۲۴ مرداد ۱۳۹۲۱۴ مهر ۱۳۹۴روحانی (غایب) (۲۵/۴)عباس آخوندیراه و شهرسازی۲۴ مرداد ۱۳۹۲۱ اسفند ۱۳۹۵روحانی (غایب) دوازدهم(۲۶/۱)عباس آخوندیراه و شهرسازی۲۴ مرداد ۱۳۹۲۲۲ اسفند ۱۳۹۶روحانی (غایب) (۲۷/۲)علی ربیعیتعاون، کار و رفاه اجتماعی۲۴ مرداد ۱۳۹۲۲۲ اسفند ۱۳۹۶روحانی (غایب) (۲۸/۳)محمود حجتیجهاد کشاورزی۲۴ مرداد ۱۳۹۲۲۳ اسفند ۱۳۹۶روحانی (غایب) (۲۹/۴)علی ربیعیتعاون، کار و رفاه اجتماعی۲۴ مرداد ۱۳۹۲۱۷ مرداد ۱۳۹۷روحانی (غایب) (۳۰/۵)مسعود کرباسیانامور اقتصادی و دارایی۲۹ مرداد ۱۳۹۶۴ شهریور ۱۳۹۷روحانی (غایب) سیزدهم(۳۱/۱)سید رضا فاطمی‌امینصنعت، معدن و تجارت۳ شهریور ۱۴۰۰۱۰ آبان ۱۴۰۱رئیسی (حاضر)(۳۲/۲)سید رضا فاطمی‌امینصنعت، معدن و تجارت۳ شهریور ۱۴۰۰۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲رئیسی (حاضر)چهاردهم(۳۳/۱)عبدالناصر همتیامور اقتصادی و دارایی۳۱ مرداد ۱۴۰۳۱۲ اسفند ۱۴۰۳پزشکیان (حاضر)

 منابع 

 تاریخچه حضور روسای جمهور در استیضاح خبرگزاری فرارو
 همه استیضاح‌های پس از انقلاب/فرجی دانا چندمین وزیر است که با استیضاح از کابینه رفت ؟ خبرگزاری انتخاب
 همه استیضاح‌های ۳۳ سال اخیر /کدام وزیر بیشترین رای منفی را از مجلس گرفت؟ خبرآنلاین

رده:فهرست‌های مرتبط با سیاست ایران
رده:فهرست‌های وزیران ایران
رده:مجلس شورای اسلامی
رده:وزیران استیضاح‌شده در دولت‌های جمهوری اسلامی