پونه‌سای سبزپوشانی

پونه‌سای سبزپوشانی یا پونه‌سای کم‌گل نام یک گونه از سردهٔ پونه‌سا و خانوادهٔ نعناعیان است. این گیاه یک گونهٔ نیمه‌بوته‌ای، پایا و به‌شدت معطر است که در ردیف گیاهان بومی انحصاری (Endemic) ایران قرار دارد.

 تاریخچه و نام‌گذاری 
این گونه گیاهی نخستین بار در سال ۱۸۴۸ میلادی توسط گیاه‌شناس سرشناس بریتانیایی، جورج بنتهام (Benth.) در جلد دوازدهم کتاب مرجع Prodr. توصیف و ثبت علمی شد. صفت گونه‌ای آن یعنی depauperata در اصطلاحات گیاه‌شناسی به معنای «کم‌گل» یا «فقیر» است که به ساختار خلوت گل‌آذین آن اشاره دارد. نام فارسی «سبزپوشانی» نیز به محل جمع‌آوری نمونه‌های اولیه آن در کوه سبزپوشان استان فارس اشاره دارد.

 توزیع جغرافیایی 
پونه‌سای سبزپوشانی یک گیاه بومی انحصاری ایران است و در هیچ منطقهٔ دیگری از جهان به صورت خودرو نمی‌روید. زیستگاه طبیعی این گونه شامل مناطق مرتفع، کوهپایه‌های صخره‌ای و دامنه‌های سنگلاخی زیست‌بوم‌های معتدل ایران (به‌ویژه در استان‌های فارس، اصفهان و لرستان) است.

 ویژگی‌ها و خواص 
این گیاه دارای ساقه‌های چهارگوش متراکم است که در قاعده چوبی می‌شوند. برگ‌های آن کوچک و پوشیده از کرک بوده و گل‌آذین‌های آن بسیار خلوت و کم‌گل هستند. در طب سنتی ایران، اندام‌های هوایی این گیاه به دلیل داشتن اسانس غنی از ترکیبات اسپاچولنول و بتا-کاریوفیلن، به عنوان یک عامل ضدالتهاب و تسکین‌دهندهٔ قوی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 منابع 

رده:پونه‌سا
رده:گیاهان بومی ایران