پیش‌نویس:ایل قنوات (قنواتی)

ایل قنوات ، یکی از زیر شاخه های قوم بزرگ فارس هست ، که از عمده جمعیت های جنوب شرق خوزستان را تشکیل میدهد ، محل سکونت دیرینه این ایل شهر بهبهان واقع در استان خوزستان بوده است که به مرور زمان و به دلایل مختلفی به شهرستان های بندر ماهشهر ، امیدیه ، هندیجان ، جایزان ، چم خلف ، کوت عبدالله ، قنوات قم ، کویت و امارات متحده و سایر نقاط اطراف مهاجرت کردند ، مردم این ایل به دلیل مهارت در ایجاد قنات که یک مهارت ایرانی و پارسی کهن میباشد به این نام خانوادگی مشهور شدند ، قنواتی ها به گفته محققان از تمدن ایلام تا به حال در خوزستان سکونت دارند و از ایرانیان بومی و اصیل به حساب می آیند . 

از بزرگان ایل میتوان ملا یوسف قنواتی را نام برد که زحمات و دلاوری بسیاری به جهت حفظ مرز های ایران در مقابل تجزیه طلبان کرد ، وی همراه با گروهی از تفنگداران قنوات و پشتیبانی نیرو های دولت وقت به مقابله با تجزیه طلبان که هدف آنها تجزیه خوزستان بود پرداخت ، تجزیه طلبان گروهی تحت عنوان کمیته قیام سعادت داشتند که شامل نیروهای تحت هدایت شیخ خزعل و متحدانش که توسط انگلستان پشتیبانی میشد بودند ، که در نهایت ملایوسف و سربازان وطن بر تجزیه طلبان پیروز شدند و ملایوسف از طرف دولت وقت لقب شجاع السلطان و حکومت هندیجان بزرگ را دریافت کرد . 

از سیاستمداران این ایل علاوه بر بزرگان قنوات منطقه آقای لطف الله زارعی قنواتی نماینده دو دوره مجلس شورای اسلامی و مدیرکل بازرگانی سازمان صدا و سیما بوده است . 

از جمله آثار باستانی ملی ایران که ساخت ایل قنوات میباشد ، قنات های تنگه گرمز و تل قنواتی و ... واقع در بهبهان میباشند. 

شغل و مهارت قنواتی ها : از گذشته مردم قنواتی در علم حفر قنات ، معماری و کشاورزی مهارت داشته اند و امروزه قنواتی ها عمدتا در مشاغل مهندسی به ویژه در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی فعال هستند و در مشاغلی مثل پزشکی و کشاورزی و معماری همچنان فعالیت میکنند . 

محققان و بزرگان طبق مستندات و شواهد تاریخی ریشه ایل قنوات را تمدن ایلام که از چند هزار سال قبل در این سرزمین سکونت داشته اند میدانند . 

ریشه اسم گذاری : قنوات جمع قنات است و قنات به معنای کاریزمیباشد ، علم حفر قنات از قدیم در اختیار ایرانیان بوده و به واسطه آن بسیاری از مناطق کم آب را آبرسانی و بحران های کم آبی و خشکسالی را مدیریت کردند ، کلمه قنواتی یعنی مربوط به قنات ، یعنی گروهی که به قنات ها ارتباط دارند و ریشه این نام گذاری ، از مهارت قنواتی ها در ایجاد قنات به‌وجود آمده است . 

قنواتی های کوت عبدالله : عده ای به دلیل پیوند عمیق و دوستی نزدیک میان قنواتی ها با عرب های خوزستان و زندگی کردن جمعی از مردم قنواتی در کوت عبدالله با مردم عزیز قبیله آل مذحج ، به اشتباه ریشه مردم قنواتی را مشترک با قبیله محترم آل مذحج میدانند ، اما در اصل این پیوند عمیق و دوستی میان دو طایفه هست که یکدیگر رو بسیار به هم دیگر نزدیک کرده است ، در اصل زمانی که حکومت ایران به دست اعراب همسایه ی ایران افتاد ، عده ای از مردم قنوات به دلیل مهارت و علوم مهندسی ای که داشتند به عنوان اسیر به سرزمین های عربی همسایه برده شدند و در آنجا مشغول به کار بودند و پس از گذشت چندین سال با فراهم شدن شرایط به وطن خود یعنی ایران بازگشتند و تحت الحمایت قبیله آل مذحج درآمدند ، از اینجا بود که این دوستی و پیوند عمیق میان دو طایفه شکل گرفت و برخی به اشتباه ریشه این دو طایفه که مثل برادر میمانند را مشترک میدانند ، البته که برادری ای که امروز در میان دو طایفه هست به اندازه پیوند خانوادگی مستحکم است ، به نحوی که میبینیم حتی ریشه ها و تاریخ دو طایفه را به هم گره زده است . 

درگیری در بهبهان : درگیری میان قنواتی ها و بهبهانی ها رخدادی است که چندین روایت درمورد آن وجود دارد ، برخی منشا آن را تفرقه افکنی های حکومت وقت میدانند و برخی منشا آن را اختلاف نظر دو طایفه در مقابل زندیه میدانند اما آنچه طبق مستندات و شواهد فعلی وجود دارد تنها برادری و اتحاد و پیوند دو طایفه با یکدیگر است . 

 منابع 

کنعانی هندیجانی، عبدالحمید. تاریخ و جغرافیای سرزمینی کهن با تمدنی دیرینه از ارجان تا قبان. شیراز:انتشارات نوید شیراز، ۱۳۸۱.شابک۹-۰۶۷-۳۵۸-۹۶۴. 

:رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر

کیان فر،جمشید. مزدک نامه جلد ششم. تهران:انتشارات پروین استخری،۱۳۹۳.شابک۹۷۸۹۶۴۰۴۹۶۳۵۰.

قیصری،عیسی.مثل های ماهشهری.تهران:انتشارات دبیر،۱۳۸۹.شابک۷-۷۶-۲۶۲۱-۹۶۴-۹۷۸. 

مقاله تاریخچه قنوات بهبهان . 

لطف الله زارعی قنواتی در مجلس .