پیش‌نویس:پویش سرویس

در شبکه‌های رایانه‌ای، یک پویش سرویس (به انگلیسی: service scan) خدمات شبکه (سرویس‌های) در دسترس را با تلاش برای آغاز نشست‌های متعدد با برنامه‌های کاربردی مختلف در هر دستگاهِ موجود در یک گروه هدف از دستگاه‌ها، شناسایی می‌کند. این کار با ارسال بسته‌های آغازین نشست (Session initiation packets) برای برنامه‌های مختلف به پورت‌های باز در تمام دستگاه‌های مشخص‌شده در گروه هدف انجام می‌شود. این پویش در طیف گسترده‌ای از پروتکل‌های تی‌سی‌پی (TCP)، یو‌دی‌پی (UDP) (و سایر پروتکل‌های لایه انتقال در صورت نیاز، مانند اس‌سی‌تی‌پی (SCTP)) انجام می‌شود. یک پویشگر سرویس، هر دستگاهی را که پیدا می‌کند به همراه سرویس‌هایی که روی درگاه‌ها (پورت‌ها) اسکن‌شده می‌یابد، شناسایی می‌کند.

بیشتر سرویس‌های شبکه مبتنی بر کاربر به گونه‌ای طراحی شده‌اند که توسط کاربران پیدا شوند. به عنوان مثال، یک وب‌سرویس ممکن است روی پورت ۸۰ TCP در یک دستگاه در دسترس قرار گیرد. پورت TCP/80 پورت استاندارد برای اچ‌تی‌تی‌پی (HTTP) است و کاربران می‌توانند با هدایت مرورگرهای وب خود به آن دستگاه، به محتوای آن سرور وب، یعنی وبگاه، دسترسی پیدا کنند و صفحه اصلی وبگاه را مشاهده نمایند. با این حال، ممکن است یک سرویس وب روی پورت متفاوتی باز شود که در آن محتوای متفاوتی به اشتراک گذاشته شود. این کار ممکن است تلاشی برای پنهان کردن برخی محتواها از کاربران عادی و ارائه آن تنها به کاربرانی باشد که می‌دانند چگونه به وب‌سرویس روی آن پورت غیراستاندارد دسترسی پیدا کنند. یک پویش پورت (Port scan) می‌تواند باز بودن یک پورت روی دستگاه را تشخیص دهد، اما ممکن است نتواند تعیین کند که چه سرویسی روی آن پورت ارائه می‌شود. اما یک پویش سرویس روی آن دستگاه قادر خواهد بود هم باز بودن پورت و هم اینکه آن یک سرویس وب است را تعیین کند.

پویشگرهای سرویس می‌توانند برای هدف قرار دادن یک دستگاه واحد تنظیم شوند، اما اغلب برای هدف قرار دادن تعداد زیادی از دستگاه‌ها پیکربندی می‌شوند. برای مثال، یک پویشگر سرویس ممکن است برای اسکن یک زیرشبکه (Subnet) پیکربندی شود. همچنین، یک پویشگر سرویس می‌تواند برای اسکن پورت‌های استاندارد، شناخته‌شده و یا بلااستفاده پیکربندی شود و تلاش خواهد کرد تا نشست‌هایی را با بسیاری از سرویس‌های شناخته‌شده برای هر پورت آغاز کند. این کار با یک جاروب پورت (Port sweep) که تنها پورت‌های باز را شناسایی می‌کند متفاوت است؛ در جاروب پورت، فرض بر این است که پورت با سرویس پیش‌فرضِ همان پورت مرتبط است. تفاوت در این است که یک پویش پورت و یک جاروب پورت تشخیص می‌دهند که یک دستگاه دارای یک پورت باز است و فرض می‌کنند که این پورت با سرویسی که معمولاً به آن پورت اختصاص دارد مرتبط است. با این حال، یک پویشگر سرویس بررسی و تأیید می‌کند که آیا سرویس واقعاً با آن پورت مرتبط است یا خیر، و یا تلاش می‌کند تا برنامه‌ای که در واقعیت روی آن دستگاه به آن پورت متصل است را پیدا کرده و گزارش دهد.

پرسنل امنیت اطلاعات ممکن است برای کاهش خطرات اقدام به انجام پویش‌های سرویس کنند. برای نمونه، یک پویشگر سرویس ممکن است به گونه‌ای پیکربندی شود که تنها به دنبال سرورهای مایکروسافت اس‌کیوال سرور روی پورت‌های TCP از ۱ تا ۵۰,۰۰0 در تمام دستگاه‌های یک شبکه خصوصی سازمانی بگردد. اگر پویشگر سرویس تنها سرویس MSSQL را در حال اجرا روی سرورهای شناخته‌شده و مجاز در پورت TCP/1433 (پورت اختصاص‌یافته) پیدا کند، در این صورت آن‌ها می‌توانند تا حد معقولی مطمئن شوند که هیچ سرور SQL غیرمجازی در شبکه‌شان وجود ندارد. ابزارهایی مانند ان‌مپ (Nmap) و نسوس (Nessus) ممکن است برای این منظور استفاده شوند.

از سوی دیگر، یک مهاجم شبکه ممکن است از نوع خاصی از پویشگر سرویس که با نام پویشگر آسیب‌پذیری (Vulnerability scanner) شناخته می‌شود، برای یافتن دستگاه‌هایی که وصله (پچ) نشده‌اند استفاده کند تا یک آسیب‌پذیری شناخته‌شده را بیابد. همچنین، یک مهاجم ممکن است از یک پویشگر سرویس برای یافتن پورت‌های مدیریتی باز مانند تلنت روی TCP/21 و اس‌اس‌اچ (SSH) روی TCP/22 استفاده کند. به محض اینکه یک مهاجم این پورت‌ها را پیدا کند، ممکن است با حدس زدن نام‌های کاربری و گذرواژه‌ها تلاش کند تا به آن دستگاه‌ها دسترسی پیدا کند.

 جستارهای وابسته 
 شمارش شبکه
 پویش پورت

 منابع 

:رده:امنیت شبکه‌های رایانه‌ای