یورش و دستگیری مقامات عراقی به اتهام فساد

در ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶، خبرگزاری دولتی عراق گزارش داد که چندین مقام سیاسی عراقی طی یورشی گسترده در اوایل روز، به اتهام فساد دستگیر شدند. نیروهای امنیتی عراق در یورش‌های گسترده در سراسر بغداد، به‌عنوان بخشی از یک عملیات بی‌سابقه ضد فساد با نام رسمی عملیات سپیده‌دم (‌عربی: ) که به دستور علی الزیدی، نخست‌وزیر جدید این کشور، انجام شد، ده‌ها سیاستمدار، قانون‌گذار و مقام برجسته را دستگیر کردند.

گفته شده است که این دستگیری‌ها بر اساس بیانیه‌ای از عدنان الجمیلی، معاون سابق وزیر نفت که ماه گذشته دستگیر شد، صورت گرفته است و «شامل اعضای پارلمان می‌شود که مصونیت قضایی آنها لغو شده است.»

 پیش‌زمینه 
حدود یک ماه پیش از این عملیات، مقامات امنیتی عراق، عدنان الجمیلی، معاون وزیر نفت در امور پالایش را دستگیر کردند، اقدامی که نشان‌دهنده موضع تهاجمی نخست‌وزیر علی الزیدی، در قبال فساد است.

یک مقام امنیتی گفت که این دستگیری توسط یک نیروی ویژه و تیمی از کمیسیون فدرال صداقت در استان صلاح‌الدین، در شمال بغداد، انجام شده است.

مصطفی سند، وزیر ارتباطات عراق، دستگیری را در صفحه فیسبوک خود تأیید کرد و آقای الجمیلی را «نهنگ» وزارت نفت توصیف کرد و او را به تأمین مالی احزاب سیاسی متهم کرد. آقای سند ادعا کرد که آقای الجمیلی «بودجه» را از پالایشگاه‌های بیجی، دورا، میسان و شعیبه «جذب» کرده است.

این مقام امنیتی گفت: «تحقیقات در حال انجام است و احتمالاً منجر به دستگیری‌های بیشتری خواهد شد. وی افزود که مقامات در حال بررسی میلیاردها دلار رشوه و اختلاس در قراردادهای عمدتاً پالایشگاهی بوده‌اند».

او گفت: «او تنها نیست، او ارتباطات خوبی دارد و شبکه‌های حمایتی ایجاد کرده که به برخی از سیاستمداران ارشد و احزاب سیاسی خدمت می‌کنند.» او افزود که برخی از کارمندان نیز دستگیر شده‌اند و برخی دیگر هنوز فراری هستند.

پس از آن، الزیدی در جلسه‌ای با رسانه‌های محلی ادعا کرد که آقای الجمیلی سعی کرده است از طریق پیشنهاد رشوه‌ای که توسط یک واسطه ارائه شده بود، آزادی خود را تضمین کند. این پیشنهاد اندکی پس از دستگیری ارائه شد و در ازای لغو پرونده، پیشنهاد پرداخت ۲۰۰ میلیون دلار را مطرح کرد.

گفته می‌شود اعترافات عدنان الجمیلی پس از دستگیری، منجر به عملیات اخیر نیروهای امنیتی عراق و بازداشت‌های گسترده مقامات ارشد سیاسی و پارلمانی شده است.

 عملیات 
به گفتهٔ منابع امنیتی عراق، نیروهای امنیتی این کشور، از جمله واحدهایی از سرویس ویژه مبارزه با تروریسم، به خانه‌هایی در منطقه به شدت محافظت‌شده سبز و چندین محله دیگر یورش بردند.

به گزارش خبرگزاری واع، خبرگزاری دولتی و رسمی عراق، نیروهای امنیتی عراق بامداد یکشنبه تمامی ورودی‌های منطقه به‌شدت حفاظت‌شده سبز در بغداد را مسدود کردند و به داخل این منطقه که نهادهای اصلی دولتی و سفارتخانه‌های خارجی در آن قرار دارد، یورش برده و عملیات تجسسی خود را انجام دادند.

یک گزارش آژانس امنیتی که به دست خبرگزاری آسوشیتدپرس رسیده است، حاکی از آن است که هفت نفر دستگیر شده‌اند که در میان آنها پنج نماینده مجلس نیز حضور دارند. برخی از دستگیرشدگان از جناح سیاسی محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر سابق عراق، بوده‌اند. 

خبرگزاری دولتی عراق، اعلام کرد ۴۷ نفر از جمله علی معارج، معاون وزیر نفت در امور توزیع، بازداشت شده‌اند.

یکی از اعضای جناح سنی پارلمان عراق به الجزیره گفت که مثنی السامرایی، رهبر ائتلاف العظم، به همراه مدیر دفترش نیز در میان بازداشت‌شدگان بودند.

آسوشیتدپرس گزارش داد که برخی از اعضای ائتلاف بازسازی و توسعه پارلمان که عمدتاً شیعه هستند نیز در این حملات هدف قرار گرفته‌اند.

خبرگزاری دولتی عراق گفت که مصونیت پارلمانی نمایندگان دستگیر شده پیش از بازداشت لغو شده است. یک منبع پارلمانی به الجزیره گفت که این کار با تأیید رئیس پارلمان، هیبت الحلبوسی، انجام شده است. طبق قانون عراق، رئیس پارلمان اختیار دارد در زمانی که پارلمان در مرخصی قانونگذاری است، چنین اقداماتی را انجام دهد.

مقامات این ماه حدود ۸۶ میلیون دلار پول نقد را توقیف کرده‌اند که گفته می‌شود بخشی از پرونده فساد علیه الجمیلی بوده است.

 واکنش‌ها 
کمیسیون فدرال صداقت عراق اعلام کرد که «اقدامات قاطعی را برای اجرای احکام بازداشت قضایی صادر شده علیه تعدادی از افراد متهم به اختلاس بودجه عمومی» آغاز کرده است.

این کمیسیون گفت: «تمام اقدامات انجام شده با دقت، کاملاً مطابق با قانون و تحت اختیار آن انجام می‌شود.»

فعالان مبارزه با فساد شکایت کرده‌اند که ساختار سیاسی عراق بر پایه فساد بنا شده است و احزاب و سیاستمداران از شبکه‌های حمایتی و قدرت خود برای غارت منابع دولتی استفاده می‌کنند.

نوری مالکی، نخست‌وزیر سابق عراق و رئیس فراکسیون پارلمانی دولت قانون، در پیامی به الزیدی و قضات در صفحه شبکه اجتماعی X نوشت: «ما به شما به‌خاطر آغاز عملیات تعقیب کسانی که ثروت مردم عراق را هدر داده‌اند، تبریک می‌گوییم. ما حمایت کامل خود را از شما و تلاش‌هایتان برای اجرای عدالت و پاسخگو کردن هر کسی که به اعتماد عمومی خیانت کرده است، مجدداً اعلام می‌کنیم. این مأموریت را تا پایان به انجام برسانید. این گامی است که مدت‌ها مردم عراق به آن امیدوار بودند.»

 جستارهای وابسته 

 خشونت فرقه‌ای در عراق
 سرایا اولیاء دم

 منابع 

رده:سیاست در عراق
رده:فساد در عراق
رده:دولت عراق