پونه‌سای دندانه‌شفاف

پونه‌سای دندانه‌شفاف ، نام یک گونه از سردهٔ پونه‌سا و خانوادهٔ نعناعیان است. این گیاه یک گونهٔ علفی، یک‌ساله و به‌شدت معطر است که از گیاهان بومی انحصاری منطقهٔ زاگرس در ایران به شمار می‌رود.

 تاریخچه و نام‌گذاری 
این گونه گیاهی برای اولین بار توسط گیاه‌شناس برجستهٔ سوئیسی، پیر ادموند بوآسیه (Boiss.) توصیف و نام‌گذاری شد. بوآسیه مشخصات علمی این گیاه را در سال ۱۸۷۹ میلادی در جلد چهارم کتاب مرجع خود به نام Flora Orientalis (صفحه ۶۶۵) به صورت رسمی منتشر کرد. صفت گونه‌ای آن (hymenodonta) ترکیبی از واژه‌های یونانی به معنای «دارای دندانه‌های غشایی و شفاف» است که به ساختار لبه‌های کاسهٔ گل آن اشاره دارد.

 توزیع جغرافیایی 
پونه‌سای دندانه‌شفاف یک گیاه بومی انحصاری (Endemic) ایران است و نمونه‌های اولیهٔ آن از مناطق غربی کشور جمع‌آوری شده‌اند. زیستگاه طبیعی و اصلی این گونه شامل مناطق مرتفع، خاک‌های زهکشی‌شده و دامنه‌های کوهستانی رشته‌کوه زاگرس (به‌ویژه نواحی غرب و جنوب غربی ایران) در زیست‌بوم‌های معتدل است.

 ویژگی‌ها 
این گیاه به عنوان یک گونهٔ یک‌ساله، دارای ساقه‌های چهارگوش ظریف و برگ‌های سبز خاکستری با کرک‌های غده‌ای فراوان است [۲.۲.۳]. گل‌آذین‌های آن به صورت سنبله‌های متراکم ظاهر می‌شوند و گل‌های لوله‌ای کوچک به رنگ‌های آبی یاسمنی تا بنفش روشن تولید می‌کنند [۲.۲.۳]. اندام‌های هوایی گیاه اسانس غنی و معطری دارند که عطر تند پونه‌سایی ویژه‌ای را در کوهستان آزاد می‌کند.

 مترادف‌ها 
در بازنگری‌های آرایه‌شناختی قرن نوزدهم، این گیاه یک بار توسط گیاه‌شناس آلمانی اوتو کونتزه منتقل شد و نام زیر مترادف سینومیک برای آن ثبت گردید:
 Glechoma hymenodonta (Boiss.) Kuntze (1891)

 منابع 

رده:پونه‌سا
رده:گیاهان بومی ایران