دیر

thumb|صومعه در آگردا، اسپانیا (کاتولیک رومی)
thumb| در آلمان، متعلق به سنت مسیحی لوتری انجیلی

دِیر (به انگلیسی: ) جامعه‌ای دربسته از راهبان، راهبه‌ها، یا خواهران مذهبی است. ساکنان دیر را «دیرنشینان» می‌نامند. این واژه همچنین به ساختمانی اطلاق می‌شود که چنین جامعه‌ای در آن زندگی می‌کند و بیشتر در سنت‌های کاتولیک، لوتری و انگلیکن به کار می‌رود.

دیر در تاریخ مسیحیت نقشی مهم داشته و به‌ویژه در قرون وسطی راهی برای پیشرفت زنان فراهم می‌آورد. در دوران مدرن، این مفهوم دگرگونی‌هایی یافته‌است؛ بسیاری از خواهران مذهبی دیگر در دیرهای سنتی زندگی نمی‌کنند بلکه در جوامع کوچک‌تری به سر می‌برند.

از نظر فنی، صومعه جامعه‌ای منزوی از راهبان است، در حالی که دیر جامعه‌ای از طریقت‌های صدقه‌گیر است که ممکن است در شهر واقع باشد. در قرون وسطی، دیرها اغلب راهی برای پیشرفت زنان بود؛ زنان در دیرها آموزش می‌دیدند و می‌توانستند کتاب بنویسند و آثاری در زمینه باغبانی، موسیقی‌شناسی، دین و فلسفه منتشر کنند. رئیسه یک دیر اغلب در تصمیم‌گیری‌های دنیوی نیز دخیل بود و با سیاستمداران و بازرگانان در تماس بود.

 پیشینه 
طریقت‌های صدقه‌گیر در آغاز سده سیزدهم میلادی و همزمان با رشد شهرها پدیدار شدند. این طریقت‌ها به‌ویژه شامل دومینیکن‌ها، فرانسیسکن‌ها، کرملی‌ها و آگوستینیان می‌شوند. در حالی که راهبان بندیکتی و شاخه‌های گوناگون آن‌ها خود را وقف زمین‌های کشاورزی‌شان می‌کردند، راهبان صدقه‌گیر از همان آغاز در شهرها یا حومه آن‌ها، ترجیحاً در محله‌های فقیرنشین و پرجمعیت‌تر، مستقر شدند و ناگزیر بودند ساختمان‌های خود را با این شرایط نو سازگار کنند.

ماری کنی در مقاله‌ای در سال ۲۰۰۴ میلادی (۱۳۸۳ خورشیدی) یادآور شد که در پی «نوسازی و سازگاری با زندگی دینی» که شورای دوم واتیکان پیش انداخت، بسیاری از خواهران مذهبی دیگر در «دیر» های سنتی زندگی نمی‌کنند بلکه در جوامع کوچک‌تر یا حتی به‌تنهایی به سر می‌برند.Kenny, M. , Renewal in Religious Life, The Furrow, Volume 55, No. 7/8 (July-August 2004), p. 405

 جستارهای وابسته 

 رهبانیت مسیحی
 

 منابع 

 
 

 پیوند به بیرون 

 

رده:ساختمان‌های مسیحی
رده:انواع جوامع
رده:مقاله‌های دارای شرح مختصر
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان آلمانی
رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا که یادکرد آن از دانشنامه کاتولیک (۱۹۱۳) با منبع ویکی‌نبشته به‌کارگرفته‌اند
رده:مقاله‌های ویکی‌پدیا که از یک یادکرد از دانشنامه بریتانیکا ۱۹۱۱ با منبع ویکی‌نبشته به‌کارگرفته‌اند