یورگن ساکسیلد

یورگن ساکسیلد (؛ زادهٔ ۶ ژوئن ۱۸۹۱ در کپنهاگ – درگذشتهٔ ۲۱ مارس ۱۹۷۵ در همان شهر) یک مهندس دانمارکی و از بنیان‌گذاران شرکت مهندسی کمپساکس (Kampsax) بود. او با مدیریت پروژه‌های عظیم زیرساختی بین‌المللی، نقش مهمی در ارتقای جایگاه مهندسی دانمارک در جهان ایفا کرد.

 پیشینه و تحصیلات 
یورگن ساکسیلد در کپنهاگ به دنیا آمد. پدرش «یورگن فردریک ساکسیلد» (۱۸۵۸–۱۹۴۵)، ستوان یکم نیروی دریایی و بعدها رئیس دپارتمان وزارت نیروی دریایی دانمارک بود و مادرش «اینگبورگ مارگرته لاسن» (۱۸۶۵–۱۹۳۵) نام داشت. 

او در سال ۱۹۰۹ از مدرسه هـ. آدلر (H. Adler) فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۹۱۰ مدرک فلسفه (cand. phil.) خود را دریافت کرد. سپس به تحصیل در رشتهٔ مهندسی روی آورد و در سال ۱۹۱۴ با مدرک مهندسی عمران (cand.polyt.) از مؤسسه پلی‌تکنیک دانمارک (دانشگاه فنی کنونی دانمارک) فارغ‌التحصیل شد.

 مسیر شغلی و تأسیس کمپساکس 
 در سال ۱۹۱۵، ساکسیلد در شرکت بتن‌آرمه «رنه دومولن» (René Dumoulin) در پاریس استخدام شد.
 در اوت ۱۹۱۷، او یک شرکت پیمانکاری مستقل تأسیس کرد که در نوامبر همان سال، با همکاری پر کامپمان و اوتو کیرولف، به شرکت کمپساکس (Kampmann, Kierulff & Saxild) تبدیل شد. در سال‌های نخست، این شرکت پروژه‌های بزرگ بتن‌آرمه و بندرسازی را در دانمارک، ایسلند، جزایر فارو و انگلستان با موفقیت به انجام رساند.
 در سال ۱۹۲۳، ساکسیلد با همراهی شرکایش شرکت «Saxild & Partners» را در لندن تأسیس کرد که در سال ۱۹۲۷ با یک شرکت دیگر ادغام شد و ساکسیلد مدیریت آن را نیز بر عهده داشت. این شرکت بین سال‌های ۱۹۳۷ تا ۱۹۴۰، پروژهٔ ساخت پل واترلو در لندن را اجرا کرد که بزرگ‌ترین پروژهٔ پل‌سازی آن دوران در لندن محسوب می‌شد و تحسین بسیاری را برانگیخت.
 در فاصله سال‌های ۱۹۲۷ تا ۱۹۳۲، کمپساکس قرارداد احداث ۱۰۰۰ کیلومتر راه‌آهن از استانبول به سمت شرق را به دست آورد. ساکسیلد مدیریت این پروژه را در ترکیه بر عهده گرفت و آن را با موفقیت کامل به پایان رساند.
 پس از جنگ جهانی دوم، او فعالیت‌های برون‌مرزی شرکت را در خاورمیانه بازسازی کرد که از جملهٔ آن‌ها می‌توان به ساخت پنج بندر در ترکیه و پروژه‌های جاده‌سازی در ایران (از جمله بخشی از جاده تهران به بغداد) اشاره کرد. او تا زمان بازنشستگی‌اش در سال ۱۹۷۰، مدیریت این فعالیت‌های بین‌المللی را بر عهده داشت.

 راه‌آهن سراسری ایران 
بندانگشتی|راه‌آهن سراسری ایران در طول جنگ جهانی دوم و به عنوان بخشی از دالان پارسی، نقش بی‌بدیلی در تأمین تجهیزات نظامی برای اتحاد جماهیر شوروی ایفا کرد.

در سال ۱۹۳۳، یورگن ساکسیلد از سوی رضاشاه، پادشاه وقت ایران، برای تکمیل راه‌آهن سراسری ایران استخدام شد. این خط آهن ۱۳۹۴ کیلومتری، خلیج فارس را از میان بیابان‌ها، فلات‌ها، باتلاق‌ها و رشته‌کوه‌های بدون مسیر و پل، به دریای خزر متصل می‌کرد. پیش از آن، حدود ۴۰۰ کیلومتر از این مسیر توسط مهندسان آلمانی و آمریکایی ساخته شده بود، اما دشوارترین بخش آن (حدود ۱۰۰۰ کیلومتر) باقی مانده بود.

شرط دولت ایران این بود که این پروژه، شامل تمام پل‌ها، تونل‌ها و سایر عملیات عمرانی، باید ظرف مدت شش سال به پایان برسد. ساکسیلد و تیمش با شرایط جوی بسیار سختی روبه‌رو بودند؛ دمای هوا در زمان کار در کوهستان‌ها به ۳۵ درجه زیر صفر و در بیابان‌ها به بالای ۵۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسید.

یکی از چالش‌های بزرگ این ساخت‌وساز، تأثیر اقتصاد کلان آن بر کشور ایران بود. در شلوغ‌ترین زمان ممکن، این پروژه ۵۵٬۰۰۰ نفر را در استخدام خود داشت. این گردش مالی عظیم منجر به کمبود شدید اسکناس‌های خرد شد که با توجه به دشوار شدن پرداخت دستمزد کارگران، تهدیدی جدی برای توقف پروژه به شمار می‌رفت.
بندانگشتی|محل اقامت یورگن ساکسیلد در ایران
با وجود تمام این موانع، این پروژه که بزرگ‌ترین کار مهندسی محول‌شده به یک شرکت دانمارکی تا آن زمان بود، در اوت ۱۹۳۸ (هشت ماه زودتر از موعد شش سالهٔ قرارداد) به اتمام رسید و تحویل داده شد. این دستاورد عظیم نیازمند جابجایی بیش از ۲۰ میلیون متر مکعب خاک و سنگ، ساخت ۲۵۱ پل بزرگ و ۴۰۰۰ پل کوچک، و حفر ۲۴۵ تونل به طول مجموعاً ۸۰ کیلومتر، در کنار عملیات گستردهٔ ریل‌گذاری بود.

 سایر فعالیت‌ها و سمت‌ها 
در پنج سال پایانی فعالیت حرفه‌ای، ساکسیلد ریاست هیئت‌مدیرهٔ تمامی شرکت‌های تابعهٔ گروه کمپساکس را بر عهده داشت. او همچنین از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۵۲ رئیس «انجمن مهندسان دانمارک» بود (و در سال ۱۹۷۰ عضو افتخاری آن شد). تلاش‌های او منجر به هم‌ترازی مدرک مهندسی عمران اسکاندیناوی با مدرک کارشناسی ارشد علوم (Master of Science) در سطح بین‌المللی شد. علاقهٔ او به دانشجویان مهندسی، منجر به ساخت خوابگاه دانشجویی کمپساکس (Kampsax Kollegiet) گردید.

وی همچنین رئیس انجمن همکاری‌های دانمارک (۱۹۴۴–۱۹۶۸)، رئیس کمیتهٔ ساکسیلد (برای کمک به وزارت دفاع در برنامه‌های ساخت‌وساز)، و عضو هیئت‌مدیرهٔ آکادمی علوم فنی (از ۱۹۴۱) بود. فعالیت‌های گستردهٔ او نقش بسزایی در ارتقای اعتبار و نام نیک دانمارک در سراسر جهان داشت.

 زندگی شخصی 
ساکسیلد دو بار ازدواج کرد. بار اول در ۱۲ آوریل ۱۹۱۸ با «گودرون هاسل» (زاده ۱۸۹۲ - درگذشته ۱۹۵۳) و پس از مرگ همسر اولش، بار دوم در ۱۲ فوریه ۱۹۵۸ با «بیرته دیرلوند» (زاده ۱۹۲۲ - درگذشته ۱۹۹۷) ازدواج کرد. او در ۲۱ مارس ۱۹۷۵ در کپنهاگ درگذشت و خاکسترش در گورستان گنتوفته (Gentofte) به خاک سپرده شد.

وی به پاس خدماتش نشان‌های افتخار متعددی از جمله نشان‌های مختلف سلسله‌مراتب «نشان دانبروگ» (Dannebrog) را دریافت کرد.

 جستارهای وابسته 
 راه‌آهن سراسری ایران
 کمپساکس

 منابع 

 پیوندهای بیرونی 
 خلاصه سخنرانی «ایران و راه‌آهن‌های آن» توسط یورگن ساکسیلد، ۸ ژانویه ۱۹۳۶ (به زبان دانمارکی)
 مدخل یورگن ساکسیلد در فرهنگ‌نامه زندگی‌نامه‌ای دانمارک

رده:اهالی کپنهاگ
رده:مهندسان اهل دانمارک
رده:کارآفرینان اهل دانمارک
رده:درگذشتگان ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۹۱ (میلادی)