اعتراضات زنان هرات ۲۰۲۶

اعتراضات زنان هرات مجموعه‌ای از اعتراضات مردمی بود که در ۹ ژوئن ۲۰۲۶ (۱۹ خرداد ۱۴۰۵) در شهر هرات، افغانستان، در واکنش به بازداشت زنان به اتهام نقض مقررات پوشش اجباری طالبان برگزار شد. این اعتراضات از معدود تجمعات علنی علیه سیاست‌های طالبان پس از بازگشت این گروه به قدرت در سال ۲۰۲۱ به‌شمار می‌رود و با حضور هم‌زمان زنان و مردان همراه بود.

 پیش‌زمینه 
 ۵ ژوئن ۲۰۲۶ 
ادارهٔ امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ولایت هرات اعلام کرد که زنانی که در اماکن عمومی بدون پوشاندن کامل صورت یا با آرایش ظاهر شوند، بازداشت خواهند شد. بر اساس این اعلام، اجرای این دستور از ۷ ژوئن آغاز می‌شد.

 ۶ ژوئن 
طالبان عملیات گسترده‌ای را برای اجرای مقررات پوشش در نقاط مختلف شهر هرات آغاز کرد. به گفتهٔ شاهدان، بیش از ۲۰ زن تنها در منطقهٔ نخودبریزی بازداشت شدند و شماری دیگر نیز از مراکز خرید و خیابان‌های شهر به بازداشتگاه منتقل شدند. شاهدان همچنین گزارش کردند که بسیاری از بازداشت‌شدگان با وجود داشتن پوشش کامل، از جمله چادر، بازداشت شده بودند.

 ۷ ژوئن 
بندانگشتی|زنی در هرات با برقع؛ طالبان پوشاندن کامل صورت را پوشش مطلوب برای زنان می‌داند.
در پی آغاز این عملیات، حضور زنان در خیابان‌ها و بازارهای هرات به‌طور چشمگیری کاهش یافت و شماری از کسبه از افت شدید فروش خبر دادند. همچنین گزارش شد که طی دو روز نخست این عملیات، حدود ۸۰ تا ۱۰۰ زن بازداشت شده‌اند و دامنهٔ بازداشت‌ها به منطقهٔ جبرئیل نیز گسترش یافته است.

مجموعهٔ این رویدادها موجب افزایش نارضایتی عمومی شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری تجمعات اعتراضی در هرات گردید.

 برگزاری اعتراضات 
اعتراضات در منطقه جبرئیل هرات آغاز شد و ده‌ها تا بیش از یکصد نفر در آن شرکت کردند. معترضان شعارهایی از جمله «کار، آموزش، آزادی» و «عدالت» سر دادند و خواستار پایان بازداشت زنان و کاهش محدودیت‌های اجتماعی شدند. حضور مردان در کنار زنان از ویژگی‌های قابل توجه این تجمع بود.

 سرکوب 
نیروهای امنیتی طالبان برای متفرق کردن معترضان از تیراندازی، ضرب‌وشتم و بازداشت استفاده کردند. بر اساس گزارش شاهدان و نهادهای حقوق بشری، در جریان سرکوب اعتراضات دست‌کم یک کودک کشته و چندین نفر زخمی شدند و شمار نامشخصی از معترضان بازداشت شدند. برخی منابع تعداد کشته‌شدگان را دو نفر گزارش کرده‌اند، در حالی که طالبان وقوع تلفات و بازداشت زنان به دلیل پوشش را تأیید نکرد.

 واکنش‌ها 
دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (UNAMA) و سازمان‌های حقوق بشری از جمله دیده‌بان حقوق بشر، استفاده از زور علیه معترضان و بازداشت‌های خودسرانه را محکوم کردند و خواستار آزادی بازداشت‌شدگان و احترام به حقوق بنیادین زنان شدند.

 اهمیت 
اعتراضات هرات به دلیل مشارکت هم‌زمان زنان و مردان و اعتراض مستقیم به سیاست‌های محدودکننده طالبان، یکی از مهم‌ترین تجمعات اعتراضی در افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ محسوب می‌شود و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی و میان نهادهای حقوق بشری داشت.

 منابع 

رده:اعتراضات در افغانستان
رده:حجاب اسلامی
رده:حقوق بشر در افغانستان
رده:زنان در افغانستان