تالاب بهشت معصومه

تالاب بهشت معصومه یک تالاب در شمال شهر قم در ایران است که در حاشیهٔ خاوری آزادراه قم به تهران و در نزدیکی محدودهٔ بهشت معصومه و البرز قم جای دارد. این تالاب را تنها تالاب دائمی استان قم می‌دانند که در همهٔ فصل‌ها آب دارد و از زیستگاه‌های پرندگان آبزی و مهاجر به‌شمار می‌رود.

 موقعیت 
تالاب بهشت معصومه در شمال شهر قم و در حدود ۲۰ کیلومتری جنوب تالاب حوض سلطان و در کنار آزادراه قم–تهران قرار دارد و مساحت آن حدود پنج هکتار برآورد شده‌است. آب این تالاب از مجموعه‌ای از چشمه‌های کویری و رواناب‌های فصلی تأمین می‌شود و همین مایهٔ پایداری آب آن در همهٔ فصل‌ها است.

 پرندگان و زیستگاه 
تالاب بهشت معصومه از زیستگاه‌ها و نقطه‌های پرنده‌نگری استان قم است و گونه‌های گوناگونی از پرندگان آبزی، کنارآبزی و مهاجر در آن دیده می‌شوند؛ از جمله انواع اردک، آبچلیک، کاکایی، حواصیل و پرندگان شکاری مانند عقاب دشتی و کرکس مصری. بر پایهٔ داده‌های پایگاه پرنده‌نگاری ای‌برد، تاکنون ۱۶۱ گونه پرنده در این تالاب ثبت شده‌است.

گزارش‌هایی از تغذیهٔ پرندگان شکاری در محل دفن زبالهٔ البرز در نزدیکی تالاب، به‌سبب کاهش کیفیت زیستگاه، نیز منتشر شده‌است.

 فهرست گونه‌های پرنده 
جدول زیر سیاههٔ گونه‌های پرندهٔ ثبت‌شده در تالاب بهشت معصومه را بر پایهٔ پایگاه پرنده‌نگاری ای‌برد نشان می‌دهد. این جدول مرتب‌شدنی است و نام فارسی، نام علمی و وضعیت حفاظتی هر گونه در فهرست سرخ آی‌یوسی‌ان در آن آمده‌است؛ داده‌های نام و وضعیت از ویکی‌داده گرفته شده‌است.
+ فهرست گونه‌های پرندهٔ ثبت‌شده در تالاب بهشت معصومه بر پایهٔ پایگاه ای‌برد تصویر نام نام علمی وضعیت در فهرست سرخ 105px|آبچلیک آوازخوان آبچلیک آوازخوان Actitis hypoleucos کمترین نگرانی 105px|آبچلیک پاسبز معمولی آبچلیک پاسبز معمولی Tringa nebularia کمترین نگرانی 105px|آبچلیک پاسرخ خالدار آبچلیک پاسرخ خالدار Tringa erythropus کمترین نگرانی 105px|آبچلیک پاسرخ معمولی آبچلیک پاسرخ معمولی Tringa totanus کمترین نگرانی 105px|آبچلیک تالابی آبچلیک تالابی Tringa stagnatilis کمترین نگرانی 105px|آبچلیک خالدار پاسبز آبچلیک خالدار پاسبز Tringa glareola کمترین نگرانی 105px|آبچلیک سبز آبچلیک سبز Tringa ochropus کمترین نگرانی 105px|آبچلیک نوک‌سربالا آبچلیک نوک‌سربالا Xenus cinereus کمترین نگرانی 105px|آنقوت آنقوت Tadorna ferruginea کمترین نگرانی 105px|اردک ارده‌ای اردک ارده‌ای Mareca strepera کمترین نگرانی 105px|اردک بلوطی اردک بلوطی Aythya nyroca نزدیک به تهدید 105px|اردک سرحنایی اردک سرحنایی Aythya ferina آسیب‌پذیر 105px|اردک سیاه‌کاکل اردک سیاه‌کاکل Aythya fuligula کمترین نگرانی 105px|اکراس سیاه اکراس سیاه Plegadis falcinellus کمترین نگرانی 105px|بادخورک معمولی بادخورک معمولی Apus apus کمترین نگرانی 105px|باقرقره شکم‌سیاه باقرقره شکم‌سیاه Pterocles orientalis کمترین نگرانی 105px|باقرقره گندمی باقرقره گندمی Pterocles coronatus کمترین نگرانی 105px|باکلان بزرگ باکلان بزرگ Phalacrocorax carbo کمترین نگرانی 105px|بلبل خرما بلبل خرما Pycnonotus leucotis کمترین نگرانی 105px|بوتیمار اوراسیایی بوتیمار اوراسیایی Botaurus stellaris کمترین نگرانی 105px|بوتیمار کوچک بوتیمار کوچک Botaurus minutus کمترین نگرانی 105px|پاشلک بزرگ پاشلک بزرگ Gallinago media نزدیک به تهدید 105px|پاشلک معمولی پاشلک معمولی Gallinago gallinago کمترین نگرانی 105px|پرستودریایی بال‌سفید پرستودریایی بال‌سفید Chlidonias leucopterus کمترین نگرانی 105px|پرستودریایی تیره پرستودریایی تیره Chlidonias hybrida کمترین نگرانی 105px|پرستودریایی خزری پرستودریایی خزری Hydroprogne caspia کمترین نگرانی 105px|پرستودریایی سیاه پرستودریایی سیاه Chlidonias niger کمترین نگرانی 105px|پرستودریایی کوچک پرستودریایی کوچک Sternula albifrons کمترین نگرانی 105px|پرستودریایی معمولی پرستودریایی معمولی Sterna hirundo کمترین نگرانی 105px|پرستوی خانگی پرستوی خانگی Hirundo rustica کمترین نگرانی 105px|پیپت تالابی پیپت تالابی Anthus spinoletta کمترین نگرانی 105px|پیپت چمنزار پیپت چمنزار Anthus pratensis کمترین نگرانی 105px|پیپت خاکی پیپت خاکی Anthus campestris کمترین نگرانی 105px|ترم‌تای ترم‌تای Falco columbarius کمترین نگرانی 105px|تلیله بلوطی تلیله بلوطی Calidris ferruginea آسیب‌پذیر 105px|تلیله دم‌سفید تلیله دم‌سفید Calidris temminckii کمترین نگرانی 105px|تلیله سفید تلیله سفید Calidris alba کمترین نگرانی 105px|تلیله شکم‌سیاه تلیله شکم‌سیاه Calidris alpina نزدیک به تهدید 105px|تلیله شکیل تلیله شکیل Calidris pugnax کمترین نگرانی 105px|تلیله کوچک تلیله کوچک Calidris minuta کمترین نگرانی 105px|تلیله نوک‌پهن تلیله نوک‌پهن Calidris falcinellus آسیب‌پذیر 105px|تنجه تنجه Tadorna tadorna کمترین نگرانی 105px|جغد کوچک جغد کوچک Athene noctua کمترین نگرانی 105px|چاخ‌لق اوراسیایی چاخ‌لق اوراسیایی Burhinus oedicnemus کمترین نگرانی 105px|چرخ‌ریسک تاب‌لانه اوراسیایی چرخ‌ریسک تاب‌لانه اوراسیایی Remiz pendulinus کمترین نگرانی 105px|چک اروپایی چک اروپایی Saxicola rubicola نامشخص 105px|چک بوته‌ای چک بوته‌ای Saxicola rubetra کمترین نگرانی 105px|چک سیبری چک سیبری Saxicola maurus نامشخص 105px|چکاوک آسمانی بزرگ چکاوک آسمانی بزرگ Alauda arvensis کمترین نگرانی 105px|چکاوک بیابانی چکاوک بیابانی Ammomanes deserti کمترین نگرانی 105px|چکاوک پنجه‌کوتاه بزرگ چکاوک پنجه‌کوتاه بزرگ Calandrella brachydactyla کمترین نگرانی 105px|چکاوک پنجه‌کوتاه تورانی چکاوک پنجه‌کوتاه تورانی Alaudala heinei کمترین نگرانی 105px|چکاوک کاکلی چکاوک کاکلی Galerida cristata کمترین نگرانی 105px|چکاوک گندمزار چکاوک گندمزار Melanocorypha calandra کمترین نگرانی 105px|چکچک ابلق چکچک ابلق Oenanthe pleschanka کمترین نگرانی 105px|چکچک بیابانی چکچک بیابانی Oenanthe deserti کمترین نگرانی 105px|چکچک پشت‌سفید چکچک پشت‌سفید Oenanthe finschii کمترین نگرانی 105px|چکچک دشتی چکچک دشتی Oenanthe isabellina کمترین نگرانی 105px|چکچک دم‌سرخ چکچک دم‌سرخ Oenanthe chrysopygia کمترین نگرانی 105px|چلچله بیابانی چلچله بیابانی Ptyonoprogne obsoleta کمترین نگرانی 105px|چلچله رودخانه‌ای چلچله رودخانه‌ای Riparia riparia کمترین نگرانی 105px|چنگر اوراسیایی چنگر اوراسیایی Fulica atra کمترین نگرانی 105px|چنگر نوک‌سرخ معمولی چنگر نوک‌سرخ معمولی Gallinula chloropus کمترین نگرانی 105px|چوب‌پای بال‌سیاه چوب‌پای بال‌سیاه Himantopus himantopus کمترین نگرانی 105px|حواصیل ارغوانی حواصیل ارغوانی Ardea purpurea کمترین نگرانی 105px|حواصیل خاکستری حواصیل خاکستری Ardea cinerea کمترین نگرانی 105px|حواصیل زرد حواصیل زرد Ardeola ralloides کمترین نگرانی 105px|حواصیل سفید بزرگ حواصیل سفید بزرگ Ardea alba کمترین نگرانی 105px|خروس‌کلی دم‌سفید خروس‌کلی دم‌سفید Vanellus leucurus کمترین نگرانی 105px|خروس‌کلی شمالی خروس‌کلی شمالی Vanellus vanellus نزدیک به تهدید 105px|خوتکای ابروسفید خوتکای ابروسفید Spatula querquedula کمترین نگرانی 105px|خوتکای جره خوتکای جره Anas crecca کمترین نگرانی 105px|دال سیاه دال سیاه Aegypius monachus نزدیک به تهدید 105px|درنای خاکستری درنای خاکستری Grus grus کمترین نگرانی 105px|دلیجه کوچک دلیجه کوچک Falco naumanni کمترین نگرانی 105px|دلیجه معمولی دلیجه معمولی Falco tinnunculus کمترین نگرانی 105px|دم‌جنبانک ابلق دم‌جنبانک ابلق Motacilla alba کمترین نگرانی 105px|دم‌جنبانک خاکستری دم‌جنبانک خاکستری Motacilla cinerea کمترین نگرانی 105px|دم‌جنبانک زرد غربی دم‌جنبانک زرد غربی Motacilla flava کمترین نگرانی 105px|دم‌جنبانک لیمویی دم‌جنبانک لیمویی Motacilla citreola کمترین نگرانی 105px|دم‌سرخ پشت‌بلوطی دم‌سرخ پشت‌بلوطی Phoenicurus erythronotus کمترین نگرانی 105px|زاغی اوراسیایی زاغی اوراسیایی Pica pica کمترین نگرانی 105px|زردپره سرسیاه زردپره سرسیاه Emberiza melanocephala کمترین نگرانی 105px|زردپره مزرعه زردپره مزرعه Emberiza calandra کمترین نگرانی 105px|زردپره نیزار زردپره نیزار Emberiza schoeniclus کمترین نگرانی 105px|زنبورخوار اروپایی زنبورخوار اروپایی Merops apiaster کمترین نگرانی 105px|زنبورخوار گلوخرمایی زنبورخوار گلوخرمایی Merops persicus کمترین نگرانی 105px|سار معمولی سار معمولی Sturnus vulgaris کمترین نگرانی 105px|سارگپه پابلند سارگپه پابلند Buteo rufinus کمترین نگرانی 105px|سارگپه معمولی سارگپه معمولی Buteo buteo کمترین نگرانی 105px|سبزقبای اروپایی سبزقبای اروپایی Coracias garrulus کمترین نگرانی 105px|سسک ابروسفید سسک ابروسفید Acrocephalus melanopogon کمترین نگرانی 105px|سسک بیدی سسک بیدی Phylloscopus trochilus کمترین نگرانی 105px|سسک پرسروصدا سسک پرسروصدا Acrocephalus stentoreus کمترین نگرانی 105px|سسک چیف‌چاف معمولی سسک چیف‌چاف معمولی Phylloscopus collybita کمترین نگرانی 105px|سسک درختی بزرگ سسک درختی بزرگ Hippolais languida کمترین نگرانی 105px|سسک نیزار بزرگ سسک نیزار بزرگ Acrocephalus arundinaceus کمترین نگرانی 105px|سسک نیزار معمولی سسک نیزار معمولی Acrocephalus scirpaceus کمترین نگرانی 105px|سلیم پاسیاه کوچک سلیم پاسیاه کوچک Anarhynchus alexandrinus کمترین نگرانی 105px|سلیم خاکستری سلیم خاکستری Pluvialis squatarola آسیب‌پذیر 105px|سلیم شنی بزرگ سلیم شنی بزرگ Anarhynchus leschenaultii کمترین نگرانی 105px|سلیم طوقی بزرگ سلیم طوقی بزرگ Charadrius hiaticula کمترین نگرانی 105px|سلیم طوقی کوچک سلیم طوقی کوچک Thinornis dubius کمترین نگرانی 105px|سنقر تالابی غربی سنقر تالابی غربی Circus aeruginosus کمترین نگرانی 105px|سنقر خاکستری سنقر خاکستری Circus cyaneus کمترین نگرانی 105px|سنقر سفید سنقر سفید Circus macrourus نزدیک به تهدید 105px|سنقر گندمزار سنقر گندمزار Circus pygargus کمترین نگرانی 105px|سنگ‌چشم تورانی سنگ‌چشم تورانی Lanius phoenicuroides کمترین نگرانی 105px|سنگ‌چشم خاکستری بزرگ سنگ‌چشم خاکستری بزرگ Lanius excubitor کمترین نگرانی 105px|سنگ‌چشم خاکستری کوچک سنگ‌چشم خاکستری کوچک Lanius minor کمترین نگرانی 105px|سهره جنگلی سهره جنگلی Fringilla coelebs کمترین نگرانی 105px|سهره سینه‌سرخ سهره سینه‌سرخ Linaria cannabina کمترین نگرانی 105px|سهره صورتی سهره صورتی Bucanetes githagineus کمترین نگرانی 105px|سینه‌سرخ اروپایی سینه‌سرخ اروپایی Erithacus rubecula کمترین نگرانی 105px|شبگرد اروپایی شبگرد اروپایی Caprimulgus europaeus کمترین نگرانی 105px|شبگرد مصری شبگرد مصری Caprimulgus aegyptius کمترین نگرانی 105px|شناگر گردن‌سرخ شناگر گردن‌سرخ Phalaropus lobatus کمترین نگرانی 105px|طرقه کوهی طرقه کوهی Monticola saxatilis کمترین نگرانی 105px|عقاب خال‌دار بزرگ عقاب خال‌دار بزرگ Clanga clanga آسیب‌پذیر 105px|عقاب دریایی دم‌سفید عقاب دریایی دم‌سفید Haliaeetus albicilla کمترین نگرانی 105px|عقاب شاهی عقاب شاهی Aquila heliaca آسیب‌پذیر 105px|عقاب صحرایی عقاب صحرایی Aquila nipalensis نامشخص 105px|عقاب طلایی عقاب طلایی Aquila chrysaetos کمترین نگرانی 105px|عقاب مارخور پنجه‌کوتاه عقاب مارخور پنجه‌کوتاه Circaetus gallicus کمترین نگرانی 105px|غاز خاکستری غاز خاکستری Anser anser کمترین نگرانی 105px|غراب معمولی غراب معمولی Corvus corax کمترین نگرانی 105px|فلامینگوی بزرگ فلامینگوی بزرگ Phoenicopterus roseus کمترین نگرانی 105px|فیلوش شمالی فیلوش شمالی Anas acuta کمترین نگرانی 105px|قار کوچک قار کوچک Egretta garzetta کمترین نگرانی 105px|قرقی اوراسیایی قرقی اوراسیایی Accipiter nisus کمترین نگرانی 105px|قمری خانگی قمری خانگی Spilopelia senegalensis کمترین نگرانی 105px|کاکایی پشت‌سیاه کوچک کاکایی پشت‌سیاه کوچک Larus fuscus کمترین نگرانی 105px|کاکایی خزری کاکایی خزری Larus cachinnans کمترین نگرانی 105px|کاکایی سرسیاه بزرگ کاکایی سرسیاه بزرگ Ichthyaetus ichthyaetus نامشخص 105px|کاکایی سرسیاه کوچک کاکایی سرسیاه کوچک Chroicocephalus ridibundus کمترین نگرانی 105px|کاکایی صورتی کاکایی صورتی Chroicocephalus genei نامشخص 105px|کبوتر چاهی کبوتر چاهی Columba livia کمترین نگرانی 105px|کرکس کوچک کرکس کوچک Neophron percnopterus نامشخص 105px|کشیم کوچک کشیم کوچک Tachybaptus ruficollis کمترین نگرانی 105px|کشیم گردن‌سیاه کشیم گردن‌سیاه Podiceps nigricollis کمترین نگرانی 105px|کلاغ ابلق کلاغ ابلق Corvus cornix نامشخص 105px|کلاغ سیاه کلاغ سیاه Corvus frugilegus کمترین نگرانی 105px|کورکور سیاه کورکور سیاه Milvus migrans کمترین نگرانی 105px|گاوچرانک غربی گاوچرانک غربی Ardea ibis کمترین نگرانی 105px|گلاریول بال‌سرخ گلاریول بال‌سرخ Glareola pratincola کمترین نگرانی 105px|گنجشک خانگی گنجشک خانگی Passer domesticus کمترین نگرانی 105px|گنجشک سینه‌سیاه گنجشک سینه‌سیاه Passer hispaniolensis کمترین نگرانی 105px|گنجشک کوهی گنجشک کوهی Petronia petronia کمترین نگرانی 105px|گیلار اوراسیایی گیلار اوراسیایی Mareca penelope کمترین نگرانی 105px|گیلانشاه ابروسفید اوراسیایی گیلانشاه ابروسفید اوراسیایی Numenius phaeopus کمترین نگرانی 105px|گیلانشاه دم‌سیاه گیلانشاه دم‌سیاه Limosa limosa نزدیک به تهدید 105px|لک‌لک سفید لک‌لک سفید Ciconia ciconia کمترین نگرانی 105px|لک‌لک سیاه لک‌لک سیاه Ciconia nigra کمترین نگرانی 105px|ماهی‌خورک معمولی ماهی‌خورک معمولی Alcedo atthis کمترین نگرانی 105px|مرغابی سرسبز مرغابی سرسبز Anas platyrhynchos کمترین نگرانی 105px|مینای معمولی مینای معمولی Acridotheres tristis کمترین نگرانی 105px|نوک‌پهن شمالی نوک‌پهن شمالی Spatula clypeata کمترین نگرانی 105px|نوک‌خنجری ابلق نوک‌خنجری ابلق Recurvirostra avosetta کمترین نگرانی 105px|هدهد هدهد Upupa epops کمترین نگرانی 105px|یاکریم اوراسیایی یاکریم اوراسیایی Streptopelia decaocto کمترین نگرانی 105px|یلوه آبی یلوه آبی Rallus aquaticus کمترین نگرانی

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 تالاب مره
 حوض سلطان
 فهرست تالاب‌های ایران

 پانویس 

 پیوند به بیرون 

رده:تالاب‌های ایران
رده:جغرافیای استان قم
رده:دریاچه‌های استان قم