پیش‌نویس:Criticism of the IPCC Fourth Assessment Report

نقد گزارش ارزیابی چهارم هیئت بین‌الدول تغییرات اقلیم به مجموعه‌ای از انتقادها، بحث‌ها و مناقشات دربارهٔ گزارش ارزیابی چهارم هیئت بین‌الدول تغییرات اقلیم (AR4) اشاره دارد. این گزارش که با مشارکت شمار زیادی از دانشمندان و نمایندگان دولت‌ها تهیه شد، پس از انتشار به‌دلیل برخی خطاهای علمی، نحوهٔ استفاده از منابع، و شیوهٔ صورت‌بندی بعضی نتیجه‌گیری‌ها موضوع بحث عمومی و علمی قرار گرفت. در پی آشکار شدن برخی اشکالات، درخواست‌هایی برای بازنگری در فرایند تدوین و بازبینی گزارش مطرح شد.

 پیش‌زمینه 
هیئت بین‌الدول تغییرات اقلیم (IPCC) نهادی بین‌المللی برای ارزیابی دانش علمی مرتبط با تغییر اقلیم است. گزارش ارزیابی چهارم این نهاد در سال ۲۰۰۷ منتشر شد و در سه کارگروه اصلی، به جنبه‌های علمی، پیامدها و راهکارهای مقابله با تغییر اقلیم پرداخت. با این حال، پس از انتشار، برخی منتقدان به دقت بعضی بخش‌ها و حدود اتکای آن به برخی منابع که فرایند داوری همتا را طی نکرده بودند (منابع خاکستری)، اعتراض کردند.

 مسائل محتوایی 
برخی ناظران بر این باور بودند که یافته‌های علمی، پیامدهایی شدیدتر از آنچه در گزارش آمده بود را نشان می‌دادند. در مقابل، گروهی دیگر استدلال می‌کردند که برخی نتیجه‌گیری‌ها به اندازهٔ کافی با منابع علمی معتبر پشتیبانی نشده‌اند. مارتین پری، از مسئولان ارشد IPCC، اذعان کرد که خطای مربوط به یخچال‌های هیمالیا باعث ایجاد موجی از انتقادها شد که گاهی از ابعاد واقعی خطا فراتر رفت.

 یخ دریای قطب شمال 
یکی از محورهای انتقاد، سرعت کاهش یخ دریای قطب شمال بود. بر پایهٔ پژوهشی از سوی مرکز ملی پژوهش‌های جوی (NCAR)، یخ دریایی قطب شمال سریع‌تر از پیش‌بینی مدل‌های اقلیمی استفاده شده در گزارش IPCC در حال کاهش بود. این نشان می‌داد که مدل‌های IPCC ممکن است در تخمین سرعت ذوب یخ‌ها خوش‌بینانه عمل کرده باشند و پس‌روی یخ‌ها حدود ۳۰ سال جلوتر از بدترین سناریوهای گزارش رخ دهد.

 پویایی یخچال‌ها 
انتقاد دیگر به این مربوط می‌شد که برآوردهای گزارش، اثرات «پویایی ذوب یخسارها» را در افزایش سطح دریا به‌طور کامل لحاظ نکرده بودند. این موضوع به‌ویژه دربارهٔ یخسارهای گرینلند و جنوبگان مطرح بود. منتقدان معتقد بودند حذف این واکنش‌های دینامیکی باعث شده تا حد بالای افزایش سطح دریا در آینده، کمتر از میزان واقعی تخمین زده شود.

 دیدگاه جیمز هانسن و مایکل اوپنهایمر 
جیمز هانسن، اقلیم‌شناس مشهور، از IPCC به‌دلیل نحوهٔ توصیف افزایش سطح دریا انتقاد کرد. او معتقد بود ارائه ارقام مشخص بدون در نظر گرفتن تغییرات سریع در جریان یخ، باعث کوچک‌نمایی خطر برای افکار عمومی می‌شود. همچنین مایکل اوپنهایمر نیز اشاره کرد که گزارش می‌توانست سهم ذوب یخسارها را با شفافیت بیشتری توضیح دهد تا سیاست‌گذاران درک بهتری از خطرات احتمالی داشته باشند.

 خطای یخچال‌های هیمالیا 
مهم‌ترین خطای تایید شده در گزارش، ادعای ناپدید شدن یخچال‌های هیمالیا تا سال ۲۰۳۵ بود. IPCC در سال ۲۰۱۰ رسماً پذیرفت که این تاریخ اشتباه بوده و ناشی از عدم رعایت رویه‌های دقیق بازبینی در گزارش کارگروه دوم بوده است. این اتفاق منجر به اصلاح فرآیندهای علمی در گزارش‌های بعدی (مانند گزارش پنجم و ششم) شد.

 جستارهای وابسته 
 گزارش ارزیابی چهارم هیئت بین‌الدول تغییرات اقلیم
 هیئت بین‌الدول تغییرات اقلیم
 گرمایش جهانی

 منابع 

:رده:هیئت بین‌الدول تغییرات اقلیم
:رده:تغییر اقلیم
:رده:انتقادها