صفت اشاره‌ای در زبان فرانسه

صفت اشاره‌ای یا صفت تعیین‌کنندهٔ اشاره‌ای در زبان فرانسه یکی از انواع صفت‌ها است که برای اشاره به شخص، شیء، مکان یا مفهوم مشخصی به کار می‌رود. این صفت معمولاً پیش از اسم قرار می‌گیرد و با آن از نظر جنسیت و شمار هماهنگ می‌شود.

صفت‌های اشاره‌ای در زبان فرانسه عبارت‌اند از:

 «ce» برای اسم‌های مذکر مفرد که با صامت آغاز می‌شوند.
 «cet» برای اسم‌های مذکر مفرد که با واکه یا «h» بی‌صدا آغاز می‌شوند.
 «cette» برای اسم‌های مؤنث مفرد.
 «ces» برای اسم‌های جمع، چه مذکر و چه مؤنث.

این صفت‌ها برای نشان دادن نزدیکی یا دوری یک چیز نسبت به گوینده یا شنونده استفاده می‌شوند.

نمونه‌ها:

 «Ce livre est intéressant.» (این کتاب جالب است.)
 «Cet homme est mon professeur.» (این مرد استاد من است.)
 «Cette maison est grande.» (این خانه بزرگ است.)
 «Ces enfants jouent dehors.» (این کودکان بیرون بازی می‌کنند.)

 کاربرد ce در زبان فرانسه 

«Ce» رایج‌ترین شکل صفت اشاره‌ای برای اسم‌های مذکر مفرد است که با یک صامت آغاز می‌شوند. این واژه برای اشاره به یک فرد یا شیء مشخص به کار می‌رود.

نمونه‌ها:

 «Ce garçon est mon frère.» (این پسر برادر من است.)
 «Ce film est très connu.» (این فیلم بسیار شناخته‌شده است.)
 «Ce problème est difficile.» (این مشکل دشوار است.)

در این مثال‌ها، اسم‌های «garçon»، «film» و «problème» همگی مذکر و مفرد هستند و با «ce» همراه شده‌اند.

 کاربرد cet در زبان فرانسه 

«Cet» شکل ویژه‌ای از صفت اشاره‌ای مذکر مفرد است که پیش از اسم‌هایی قرار می‌گیرد که با واکه یا «h» بی‌صدا آغاز می‌شوند. استفاده از این شکل برای جلوگیری از برخورد دو صدای واکه‌ای در گفتار است.

نمونه‌ها:

 «Cet homme est intelligent.» (این مرد باهوش است.)
 «Cet étudiant apprend le français.» (این دانشجو فرانسوی یاد می‌گیرد.)
 «Cet arbre est ancien.» (این درخت قدیمی است.)
 «Cet hôtel est confortable.» (این هتل راحت است.)

در جملهٔ «Cet étudiant apprend le français»، استفاده از «cet» به دلیل آغاز واژهٔ «étudiant» با واکه انجام شده است.

 کاربرد cette در زبان فرانسه 

«Cette» برای اسم‌های مؤنث مفرد استفاده می‌شود و نشان‌دهندهٔ یک شخص، شیء یا مفهوم مؤنث است.

نمونه‌ها:

 «Cette femme travaille à Paris.» (این زن در پاریس کار می‌کند.)
 «Cette voiture est rapide.» (این خودرو سریع است.)
 «Cette idée est intéressante.» (این ایده جالب است.)
 «Cette histoire est célèbre.» (این داستان مشهور است.)

در زبان فرانسه، جنسیت دستوری اسم تعیین می‌کند که از «ce»، «cet» یا «cette» استفاده شود.

 کاربرد ces در زبان فرانسه 

«Ces» برای همهٔ اسم‌های جمع استفاده می‌شود و تفاوتی میان مذکر و مؤنث ندارد.

نمونه‌ها:

 «Ces livres sont utiles.» (این کتاب‌ها مفید هستند.)
 «Ces femmes sont françaises.» (این زنان فرانسوی هستند.)
 «Ces enfants aiment le chocolat.» (این کودکان شکلات دوست دارند.)
 «Ces maisons sont anciennes.» (این خانه‌ها قدیمی هستند.)

در همهٔ این مثال‌ها، اسم پس از «ces» جمع است و صفت اشاره‌ای نیز به شکل جمع باقی می‌ماند.

 تفاوت صفت اشاره‌ای و ضمیر اشاره‌ای 

در زبان فرانسه باید میان صفت اشاره‌ای و ضمیر اشاره‌ای تفاوت گذاشت. صفت اشاره‌ای همیشه همراه یک اسم می‌آید، اما ضمیر اشاره‌ای جایگزین اسم می‌شود.

نمونه‌های صفت اشاره‌ای:

 «Cette table est propre.» (این میز تمیز است.)
 «Ces chaussures sont nouvelles.» (این کفش‌ها جدید هستند.)

نمونه‌های ضمیر اشاره‌ای:

 «Celui-ci est mon livre.» (این یکی کتاب من است.)
 «Celle-là est ma voiture.» (آن یکی خودروی من است.)
 «Ceux-ci sont mes amis.» (این‌ها دوستان من هستند.)

در جمله‌های نخست، واژه‌های اشاره‌ای همراه اسم آمده‌اند، اما در جمله‌های دوم خودِ اسم حذف شده است.

 کاربرد ce ... -ci و ce ... -là 

برای بیان دقیق‌تر نزدیکی یا دوری، زبان فرانسه می‌تواند از ترکیب‌های «-ci» و «-là» استفاده کند. این ساختارها معمولاً پس از اسم یا عبارت اشاره‌ای قرار می‌گیرند.

نمونه‌ها:

 «Cette voiture-ci est plus rapide.» (این خودرو سریع‌تر است.)
 «Cette maison-là est ancienne.» (آن خانه قدیمی است.)
 «Ces livres-ci sont nouveaux.» (این کتاب‌ها جدید هستند.)
 «Ces étudiants-là travaillent beaucoup.» (آن دانشجویان زیاد کار می‌کنند.)

«-ci» معمولاً برای چیزی نزدیک‌تر و «-là» برای چیزی دورتر استفاده می‌شود.

 جایگاه صفت اشاره‌ای در دستور زبان فرانسه 

صفت اشاره‌ای بخشی از نظام تعیین‌کننده‌ها در زبان فرانسه است و پیش از اسم قرار می‌گیرد. این صفت مانند دیگر تعیین‌کننده‌ها نقش مشخص کردن اسم را دارد.

نمونه‌ها:

 «Je lis ce journal chaque matin.» (من هر صبح این روزنامه را می‌خوانم.)
 «Nous visitons cette ville demain.» (ما فردا از این شهر بازدید می‌کنیم.)
 «Ils regardent ces images.» (آن‌ها این تصاویر را نگاه می‌کنند.)

در نوشتار رسمی، استفادهٔ درست از صفت‌های اشاره‌ای برای حفظ هماهنگی دستوری اهمیت دارد.

 دشواری‌های یادگیری صفت اشاره‌ای 

برای زبان‌آموزان، یکی از دشواری‌های اصلی تشخیص جنسیت اسم‌ها در زبان فرانسه است، زیرا انتخاب صفت اشاره‌ای به مذکر یا مؤنث بودن اسم وابسته است.

نمونه:

 «Ce livre est intéressant.»
 «Cette page est intéressante.»

در مثال نخست، «livre» مذکر است و در مثال دوم، «page» مؤنث است؛ بنابراین شکل صفت اشاره‌ای تغییر کرده است.

نمونه‌های دیگر:

 «Cet exercice est facile.»
 «Cette question est facile.»
 «Ces exercices sont faciles.»
 «Ces questions sont faciles.»

 منابع 

 آکادمی فرانسه، منابع مربوط به دستور و نگارش زبان فرانسه.
 فرهنگستان زبان فرانسه، قواعد کاربردی زبان فرانسه.
 Grevisse, Maurice. Le Bon Usage. انتشارات دوکلو.
 Bescherelle. La grammaire pour tous. انتشارات هاتیه.
 مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه، پژوهش‌های زبان‌شناسی مربوط به زبان فرانسه.

رده:دستور زبان فرانسوی