جاهای گردشگری استان سمنان

استان سمنان یکی از استان‌های ایران است که شمار زیادی جای دیدنی و جاذبهٔ گردشگری تاریخی، مذهبی و طبیعی در آن جای گرفته‌است. در این فهرست، مهم‌ترین جاهای دیدنی استان سمنان به تفکیک دسته‌بندی شده‌اند. برخی از این جاها هنوز مقالهٔ جداگانه در ویکی‌پدیا ندارند.

 بناها و یادمان‌های تاریخی 
قلعه‌ها، کاخ‌ها، کاروانسراها، خانه‌های تاریخی، حمام‌ها، آب‌انبارها و محوطه‌های باستانی، بخش بزرگی از میراث دیدنی استان سمنان را می‌سازند.

 قلعه‌ها و ارگ‌ها 
 ارگ علاء، مربوط به دوره قاجار.
 قلعه آبگرم، بقایای قلعه آبگرم مربوط به دوره ساسانیان.
 قلعه استاناوند ناروهه، قلعه استوناوند.
 قلعه دختر یا تپه دختر
 قلعه دولت‌آباد، مربوط به دوره صفوی - اوایل دوره قاجار.
 قلعه زرد شمس‌آباد
 قلعه سارو، ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:.
 قلعه سارو (جنوبی)
 قلعه سیاه تپه، بقایای قلعه سیاه تپه.
 قلعه شهرآباد (قلعه‌نو خرقان)
 قلعه منصور کوه، مربوط به اسماعیلیه‌است.
 قلعه مهرنگار دامغان
 قلعه مومن‌آباد، مربوط به دوره قاجار.
 قلعه پاده
 قلعه چشمه علی، مربوط به دوره قاجار.
 قلعه گرد کوه

 کاخ‌ها، عمارت‌ها و خانه‌های تاریخی 
 خانه ابراهیم خان، خانهٔ ابراهیم خان سالار افخم حاکم دودانگه.
 خانه رنجبران، مربوط به دوره قاجار.
 خانه سمنانی‌ها، با توجه به مصنوعات متعلق به خاندان میرمعصومی بوده‌است که طی سالهای اخیر توسط خانواده تبریزیان مورد بهره‌برداری قرار گرفته بود.
 خانه عطاردی
 خانه محمدیه، مربوط به دوره قاجار.
 خانه کیپور، یا عمارت خیل خان مربوط به دوره قاجار.
 خانه یغمایی
 خانه یغماییان، خانه یغمایی‌ها مربوط به دوره قاجار.
 عمارت ابراهیمی ۲، مربوط به دوره قاجار.
 عمارت و باغ امیر سمنان، مربوط به دوره قاجار.

 کاروان‌سراها، بازارها و حمام‌ها 
 بازار آرادان، مربوط به دوره قاجار.
 بازار دامغان، مربوط به دوره قاجار.
 بازار سمنان، بازاری سرپوشیده از دوره قاجار به طول حدود ۱۶۰۰ متر و از بازارهای تاریخی شاخص.
 بازار شاهرود
 بازار شیخ علاءالدوله، بازاری کهن منسوب به دوره زند و پیش از آن، معروف به بازار مرده‌ها.
 حمام امیریه، مربوط به دوره قاجار.
 حمام رودبار
 حمام قلعه کافر، بقایای حمام قلعه کافر.
 حمام قنات شور، بقایای حمام قنات شور.
 حمام ملاده
 حمام چهارسوق، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
 کاروانسرای الحاک، مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای بدشت، مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای دامغان، مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای دهنمک، کاروانسرای شاه عباسی مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای ده‌ملا، مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای سنگی آهوان
 کاروانسرای شاه‌عباسی (آهوان)، کاروانسرای شاه عباسی آهوان مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای شاه‌عباسی (ایوانکی)، کاروانسرای شاه عباسی ایوانکی مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای شاه‌عباسی (عباس‌آباد)، کاروانسرای شاه عباسی مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای عین‌الرشید، مربوط به دوره ایلخانی.
 کاروانسرای قصر بهرام، مجموعه قصر بهرام مربوط به دوره ساسانی می‌باشد و توسط شاه بهرام ساسانی یا بهرام گور ساخته شده‌است.
 کاروانسرای قوشه
 کاروانسرای لاسجرد، مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای میامی، مربوط به دوره صفوی.
 کاروانسرای میاندشت، مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار.
 گرمابه ناسار، حمام ناسار مربوط به دوره قاجار.
 گرمابه پهنه

 پل‌ها، آب‌انبارها و سازه‌های آبی 
 آب‌انبار آرادان، تاریخی مربوط به دوره قاجار.
 آب‌انبار بزرگ گرمسار، مربوط به دوره قاجار.
 آب‌انبار تدین، مربوط به دوره قاجار.
 آب‌انبار توکلی، مربوط به دوره پهلوی.
 آب‌انبار حاجی شیخ، مربوط به دوره پهلوی.
 آب‌انبار سرخه، آب‌انباری از دوره صفویه و نمونه‌ای از معماری ذخیره آب در محله بیرون دژ سرخه.
 آب‌انبار سنادره، مربوط به دوره پهلوی.
 آب‌انبار ناسار، مربوط به دوره قاجار.
 آب‌انبار چهارسوق، آب‌انبار چهار سوق مربوط به دوره قاجار.
 آب‌انبار کاروانسرای شاه عباسی
 آب‌انبار کاشفی، مربوط به دوره پهلوی.
 آسیاب طاووس، مربوط به دوره قاجار.
 آسیاب‌آبی شماره ۲ ایوانکی، آسیاب آبی شماره ۲ ایوانکی.
 یخچال بسطام، یا یخچال حاج محمد تقی سعیدی مربوط به دوره قاجار.
 یخچال دهنمک، مربوط به دوره قاجار.

 برج‌ها، مناره‌ها و گنبدها 
 برج آرامگاهی روستای چنداب
 برج مهماندوست
 برج و باروی بسطام
 برج و باروی قدیمی (دامغان)، مربوط به دوره قاجار.
 برج چهل دختران، برج آرامگاهی آجری از دوره سلجوقیان با وجه تسمیه‌ای افسانه‌ای.
 برج کاشانه بسطام
 مناره مسجد جامع سمنان، مربوط به دوره سلجوقیان قرن ۵ ه‍.ق.
 گنبد زنگوله

 محوطه‌ها و یادمان‌های باستانی 
 بنای تاریخی معدن نمک
 بنای چشمه علی (دامغان)، تاریخی چشمه علی مربوط به دورهٔ تیموری، صفوی و قاجاری.
 تپه استاد علی
 تپه امامزاده ذوالفقار گرمسار
 تپه دروازه
 تپه دلازیان، مربوط به دوران پارینه‌سنگی.
 تپه شیر آشیان
 تپه قلعه بدشت
 تپه محمودآباد اسدی گرمسار
 تپه چاله خندق شاهجوق
 تپه چشمه کبود
 تپه گورستان سر فولاد محله
 تپه‌حصار، جنوب شهر دامغان قرار گرفته‌است.
 تپه‌های دلازیان (چشمه شیخ)
 سنگ چخماق (بسطام)
 مجموعه تپه‌های میرک، دلازیان مربوط به دوران پارینه‌سنگی.
 مجموعه کارخانه و انبار پنبه، مربوط به دوره پهلوی.
 محوطه چشمه جانو

 دیگر بناهای تاریخی 
 بادگیر خانه رجبی، مربوط به دوره قاجار.
 جاده سنگ‌فرش سیاه‌کوه، مربوط به دوره صفوی.
 حوزه علمیه صادقیه، سال ۱۳۳۶ توسط محمد صالح حائری مازندرانی، تأسیس شد.
 دروازه ارگ (سمنان)
 سقاخانه رودبار
 سقاخانه کمرود
 سیاه تپه قلعه شوکت
 شیر قلعه، از آثار تاریخی.
 علاءالدوله سمنانی
 محراب سلجوقی، مربوط به دوره سلجوقیان.
 پارا (آب پخش کن)
 پایگاه فضایی شاهرود، مرکز فضایی شاهرود یک پایگاه فضایی نظامی تحت کنترل نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی واقع در جنوب شرقی شاهرود، که برای قرار….
 کافرقلعه (سنگسر)
 گورشاه، گورشاه مربوط به دوره ایلخانی.
 یخدان بیارجمند، مربوط به دوره قاجار.

 بناهای مذهبی و زیارتگاه‌ها 
مسجدها، امامزاده‌ها، آرامگاه‌ها و دیگر بناهای مذهبی، از مهم‌ترین مقصدهای زیارتی و گردشگری استان سمنان به‌شمار می‌روند.

 مسجدها 
 مسجد امام (سمنان)
 مسجد جامع بسطام
 مسجد جامع دامغان، بنایی آباد و دایر در شمال خاوری شهر دامغان.
 مسجد جامع دستجرد، مربوط به دوره صفوی.
 مسجد جامع زاوقان، مربوط به دوره ایلخانی.
 مسجد جامع سمنان، بنایی بسیار کهن و با ارزش است.
 مسجد جامع شاهرود، مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار.
 مسجد جامع صیدآباد، صید آباد مربوط به دوره ایلخانی - اوایل دوره صفوی.
 مسجد جامع فرومد
 مسجد جامع و حسینیه آرادان، مربوط به دوره قاجار.
 مسجد حاج شکرالله، مربوط به دوره ایلخانی.
 مسجد شیخ بسطامی
 مسجد شیخ علی‌اکبر
 مسجد پامنار (مهدی‌شهر)، بنایی باستانی در شهر مهدی‌شهر است.
 مسجد چهل‌ستون سمنان، مسجدجامع ومسجدچهل ستون مربوط به دوره صفوی - دوره زند.

 امام‌زاده‌ها و زیارتگاه‌ها 
 امامزاده ابراهیم زیارت سر، مربوط به دوره صفوی.
 امامزاده ابراهیم و اسماعیل، مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده ابوسعید
 امامزاده اسحاق (گرمسار)، امامزاه اسحاق.
 امامزاده اشرف (سمنان)، مربوط به دوره صفوی.
 امامزاده بی‌بی شهبانو، امامزاده بی بی شهبان.
 امامزاده جعفر (دامغان)، 'امامزاده جعفر.
 امامزاده خواجه خضر
 امامزاده خوشنام
 امامزاده ذوالفقار، امامزاده ذوالفقار مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده زکریا، مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده سید اسد، مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده سید تاج الدین پرور
 امامزاده سیدالمرسلین، امامزاده سید المرسلین مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده شاه نظر، مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده صیدآباد، مربوط به دوره ایلخانی و اوایل دوره صفوی.
 امامزاده علمدار، مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده علی اکبر گرمسار، مجموعه امامزاده علی اکبر مربوط به دوره ایلخانی - دوره قاجار.
 امامزاده علی بن جعفر (سمنان)، بنای امامزاده‌ای با معماری دوره صفوی و قاجار.
 امامزاده قاسم مهدیشهر، مربوط به دوره سلجوقیان - دوره ایلخانی.
 امامزاده محمد (دامغان)، مربوط به دوره تیموریان.
 امامزاده محمد دیباج (دامغان)
 امامزاده مدرک
 امامزاده میر مطهرین میر میکائیل
 امامزاده هاشم (سمنان)
 امامزاده چهل‌تن درجزین، مربوط به دوره قاجار.
 امامزاده یحیی بن موسی کاظم، امامزاده‌ای در دل بافت قدیم سمنان نزدیک تکیه پهنه.
 بقعه امامزاده سید زین‌الدین، بقعه امامزاده‌سیدزین الدین مربوط به دوره قاجار.
 بقعه امامزاده میرمحمد، میر محمد مربوط به دوره قاجار.
 بقعه امامزادگان شمس‌الدین و اسماعیل، شمس الدین واسماعیل مربوط به دوره قاجار.

 آرامگاه‌ها و خانقاه‌ها 
 آرامگاه ابن یمین، محل دفن شاعر نامی قرن هشتم، ابن یمین طغرایی است.
 آرامگاه ابوالحسن خرقانی، آرامگاه عارف نامدار سده پنجم در باغی ایرانی نزدیک شاهرود.
 آرامگاه امامزاده سید جلال، بقعه امامزاده سید جلال مربوط به دوره قاجار.
 آرامگاه امامزاده سید کاظم پرور، بقعه امامزاده سیدکاظم پرور مربوط به دوره قاجار.
 آرامگاه امامزاده شاه محمد زید، بقعه امامزاده شاه محمد زید مربوط به دوره زند.
 آرامگاه امامزاده شمس‌الدین، بقعه امامزاده شمس الدین.
 آرامگاه امامزاده عبدالرحمن، بقعه امامزاده عبدالرحمن مربوط به دوره قاجار.
 آرامگاه سید زین‌العابدین، بقعه سید زین العابدین.
 آرامگاه شاهرخ‌شاه، مقبره شاهرخ‌شاه افشار مربوط به دوره تیموریان.
 آرامگاه شیخ علاءالدوله سمنانی، خانقاه و آرامگاه عارف بزرگ دوره ایلخانی و نمونه‌ای از معماری قرن هشتم.
 آرامگاه شیخ عمادالدین
 آرامگاه علمدار، بقعه علمدار مربوط به دوره سلجوقیان.
 آرامگاه پیرعلمدار
 آرامگاه پیرنجم‌الدین، آرامگاهی از دوره سلجوقی-ایلخانی، منسوب به سرداری که در دفاع برابر مغولان کشته شد.
 آرامگاه پیغمبران، بقعه پیغمبران مربوط به دوره قاجار.
 آرامگاه چهل دختران (دامغان)، یا برج چهل‌دختر دامغان یا مقبره چهل دختران.
 خانقاه شیخ محمود، مربوط به دوره ایلخانی.

 حسینیه‌ها و تکیه‌ها 
 تکیه برنجی
 تکیه بیدآباد، مربوط به دوره قاجار.
 تکیه جیلان، مربوط به دوره قاجار.
 تکیه دولت بسطام، مربوط به دوره قاجار.
 تکیه زنجیری، ابتدا نام این تکیه محمدعلی افشار بوده که تاسیس آن به زمان صفوییه برمی گردد و بعد در زمان فتحعلی شاه قاجار به شکل فعلی در می‌آید.
 تکیه ناسار، مربوط به دوره قاجار.
 تکیه نجفی، مربوط به دوره قاجار.
 تکیه پهنه، مربوط به دوره قاجار.
 تکیه کهن دژ پایین، مربوط به دوره قاجار.

 دیگر اماکن مذهبی 
 آتشکده دروار
 تاریخانه
 گورستان تاریخی چنداب، قبرستان تاریخی چنداب.
 گورستان کشت دشت، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد.

 جاذبه‌های طبیعی 
کوه‌ها، غارها، آبشارها، چشمه‌ها، دریاچه‌ها و مناطق حفاظت‌شده، چهره‌ای دیدنی از طبیعت استان سمنان را به نمایش می‌گذارند.

 جنگل‌ها، پارک‌ها و مناطق حفاظت‌شده 
 منطقه گولر کن
 پارک ملی صیدوا، از پارک‌های ملی ایران است که قرار دارد.
 پارک ملی گلستان، یا بوستان ملی گلستان، منطقهٔ حفاظت‌شده‌ای در شرق استان گلستان و غرب استان خراسان شمالی است.
 پارک موزه، مربوط به هزاره اول قبل از میلاد.

 دیگر جاذبه‌های طبیعی 
 حبله‌رود، تنها رودی که کشاورزی گرمسار را آبیاری می‌کند و زیستگاه زردک قلمی است.
 دریاچه نمک، دریاچه‌ای فصلی و عمدتاً خشک در کویر مرکزی، مشترک میان سه استان.
 ذخیره‌گاه زیست‌کره توران، بزرگ‌ترین ذخیره‌گاه زیست‌کره ایران و از زیستگاه‌های مهم یوزپلنگ آسیایی.
 شاهدارکوه
 شاه‌وار
 غار دربند (مهدی‌شهر)
 نیزوا، کوه نیزوا نام یکی از قله‌های معروف کوه‌های البرز.
 چرینداس، رود کوچکی در مرز غربی هیرکانی بود که به دریای مازندران می‌ریخت.
 چشمه گل رودبار
 کال شور (خارتوران)، خارتوران بزرگ‌ترین رودخانه کویر مرکزی ایران است.
 کال شور (سبزوار)، سبزوار یکی از دو شاخهٔ اصلی کال شور خارتوران است که عمدتاً در استان خراسان رضوی در شرق ایران جریان دارد.
 کوه اژدها، کوهی با چین‌خوردگی رنگین و منحصربه‌فرد، از نادرترین پدیده‌های زمین‌شناسی ایران.
 کوه گوگرد، شمال شرقی پارک ملی کویر قرار گرفته‌است.
 کویر حاج علی‌قلی، کویر و نمکزاری پهناور در جنوب شرقی دامغان میان رشته‌کوه‌ها.

 موزه‌ها 
موزه‌های استان سمنان گنجینه‌ای از آثار تاریخی، مردم‌شناسی و هنری این خطه را در خود جای داده‌اند.

 موزه (گنجینه) شاهرود، موزه‌ای در بنایی از دوره قاجار در شمال شهر شاهرود.
 موزه عشایری ایل سنگسر
 موزه قلعه یاتری، موزه‌ای روستایی در بنایی پلکانی شبیه آب‌انبارهای قدیمی از دوره قاجار.

 جستارهای وابسته 
 استان سمنان
 گردشگری در ایران
 فهرست آثار ملی استان سمنان
 میراث جهانی یونسکو در ایران
 فهرست آثار ملی ایران

سمنان
رده:جاذبه‌های گردشگری استان سمنان
رده:گردشگری استان سمنان