آزمون تجمیع دستور زبان فرانسه

آزمون تجمیع دستور زبان یا Agrégation de grammaire یکی از آزمون‌های رقابتی آموزش عالی در فرانسه است که برای جذب استادان زبان فرانسه، دستور زبان، ادبیات فرانسه و زبان‌های کلاسیک در نظام آموزشی این کشور برگزار می‌شود. این آزمون بخشی از نظام آزمون‌های تجمیع فرانسه است و از دشوارترین آزمون‌های تخصصی در حوزهٔ علوم انسانی به‌شمار می‌رود.

هدف اصلی این آزمون ارزیابی توانایی داوطلبان در تحلیل دقیق زبان، دستور زبان، زبان‌شناسی، واج‌شناسی، صرف زبان، نحو و بررسی متون ادبی است. داوطلبانی که موفق به دریافت رتبهٔ قبولی می‌شوند، معمولاً امکان تدریس در مدارس عالی، دانشگاه‌ها یا مؤسسات آموزشی فرانسه را پیدا می‌کنند.

آزمون تجمیع دستور زبان بیشتر بر زبان فرانسه تمرکز دارد، اما بخش‌هایی از آن به زبان‌های کلاسیک مانند لاتین و یونانی باستان نیز مربوط می‌شود.

نمونه‌های موضوعاتی که ممکن است در آزمون بررسی شوند:
تحلیل جملهٔ فرانسوی:
«Les enfants jouent dans le jardin.»
(کودکان در باغ بازی می‌کنند)
بررسی ساختار نحوی:
«Il faut que tu viennes demain.»
(لازم است که فردا بیایی)
تحلیل صرفی:
«Nous avons terminé notre travail.»
(ما کار خود را تمام کرده‌ایم)

 تاریخچهٔ آزمون تجمیع دستور زبان 
آزمون تجمیع در فرانسه در سدهٔ نوزدهم ایجاد شد و هدف آن انتخاب بهترین استادان برای آموزش متوسطه و عالی بود. آزمون تجمیع دستور زبان نیز به عنوان یکی از شاخه‌های تخصصی این نظام شکل گرفت.

در طول تاریخ، این آزمون تغییرات زیادی داشته است. در ابتدا تمرکز اصلی آن بر دانش زبان‌های کلاسیک، ترجمه و تحلیل متون بود، اما بعدها بررسی زبان‌شناسی جدید و نظریه‌های دستوری نیز به آن افزوده شد.

در سنت آموزشی فرانسه، دستور زبان جایگاه مهمی داشته است. برای مثال، تحلیل جمله‌ای مانند:

«La jeune fille lit un livre intéressant.»

نیازمند بررسی عناصر زیر است:
 «La jeune fille» به عنوان نهاد.
 «lit» به عنوان فعل.
 «un livre intéressant» به عنوان گروه اسمی.

این نوع تحلیل دقیق، یکی از مهارت‌های اصلی مورد سنجش در آزمون است.

 ساختار کلی آزمون 
آزمون تجمیع دستور زبان معمولاً شامل دو مرحلهٔ اصلی است:
 آزمون کتبی.
 آزمون شفاهی.

در مرحلهٔ کتبی، داوطلب باید توانایی تحلیل متون و مسائل زبانی را نشان دهد. این بخش معمولاً شامل موضوعاتی مانند دستور تاریخی زبان فرانسه، ترجمه، تحلیل ادبی و زبان‌شناسی است.

نمونهٔ تحلیل دستوری:

جمله:

«Les lettres que Marie a écrites sont longues.»

داوطلب باید توضیح دهد که:
 «que» ضمیر موصولی است.
 «a écrites» زمان مرکب است.
 اسم مفعول «écrites» با مفعول پیشین هماهنگ شده است.

در مرحلهٔ شفاهی، داوطلب باید یک درس یا تحلیل علمی ارائه دهد و توانایی توضیح مفاهیم پیچیده را نشان دهد.

 محتوای علمی آزمون 
محتوای آزمون تجمیع دستور زبان گسترده است و چند حوزهٔ اصلی را در بر می‌گیرد.

 دستور زبان فرانسه 
در این بخش، داوطلب باید ساختارهای دستوری زبان فرانسه را تحلیل کند.

موضوعات شامل:
 گروه اسمی.
 گروه فعلی.
 جمله‌های مرکب.
 هماهنگی فعل و نهاد.
 توافق اسم مفعول.

نمونه:

«Les étudiants qui travaillent réussissent.»

تحلیل:
 «Les étudiants» نهاد اصلی است.
 «qui travaillent» جملهٔ وابستهٔ موصولی است.
 «réussissent» فعل اصلی است.

 زبان‌شناسی 
در این بخش، مفاهیم زبان‌شناختی مانند تغییرات تاریخی زبان، ساختار واژه‌ها و تحول زبان بررسی می‌شود.

نمونه:

واژهٔ فرانسوی:

«cheval»

جمع آن:

«chevaux»

داوطلب باید تغییرات تاریخی و صرفی این واژه را توضیح دهد.

 زبان‌های کلاسیک 
یکی از ویژگی‌های مهم آزمون تجمیع دستور زبان، توجه به زبان‌های کلاسیک است.

برای نمونه:

لاتین:

«Amor vincit omnia.»

(عشق بر همه چیز پیروز می‌شود)

داوطلب باید ساختار دستوری جملهٔ لاتین را تحلیل کند.

 آزمون کتبی 
مرحلهٔ کتبی آزمون نیازمند دانش گسترده و توانایی تحلیل علمی است. داوطلبان باید بتوانند متون پیچیده را بررسی و تفسیر کنند.

نمونهٔ متن فرانسوی:

«Quand il arriva, tout le monde était déjà parti.»

تحلیل:
 «Quand il arriva» جملهٔ وابستهٔ زمانی است.
 «était parti» زمان گذشتهٔ کامل است.
 «tout le monde» نهاد جمله است.

بخش‌های رایج آزمون کتبی شامل:
 دستور زبان.
 ترجمه.
 تحلیل متون.
 زبان‌شناسی تاریخی.

 آزمون شفاهی 
در مرحلهٔ شفاهی، داوطلب باید یک ارائهٔ علمی انجام دهد. این مرحله توانایی آموزش، سازمان‌دهی مطالب و توضیح مفاهیم دشوار را بررسی می‌کند.

برای مثال، موضوع شفاهی ممکن است بررسی یک ساختار دستوری باشد:

«Si j’avais su, je serais venu.»

تحلیل:
 «Si j’avais su» جملهٔ شرطی است.
 «je serais venu» نتیجهٔ شرط را بیان می‌کند.

داوطلب باید بتواند تفاوت میان ساختارهای مختلف را توضیح دهد.

نمونه:

«Il faut travailler.»

و:

«Il faut que tu travailles.»

در جملهٔ نخست، مصدر استفاده شده است، اما در جملهٔ دوم جملهٔ پیرو با حالت التزامی آمده است.

 جایگاه آزمون در آموزش فرانسه 
آزمون تجمیع دستور زبان نقش مهمی در سنت دانشگاهی فرانسه دارد. این آزمون نشان‌دهندهٔ سطح بالای دانش زبانی و توانایی آموزش زبان فرانسه است.

استادانی که از این مسیر وارد آموزش می‌شوند معمولاً در زمینه‌های زیر فعالیت می‌کنند:
 آموزش دستور زبان.
 آموزش ادبیات فرانسه.
 پژوهش زبان‌شناسی.
 تربیت دبیران زبان.

در نظام آموزشی فرانسه، توانایی تحلیل دقیق جمله اهمیت زیادی دارد.

نمونه:

«Les connaissances qu’il a acquises sont importantes.»

تحلیل:
 «connaissances» اسم جمع است.
 «a acquises» دارای توافق اسم مفعول است.
 «qu’» نقش مفعول مستقیم دارد.

 تفاوت آزمون تجمیع دستور زبان و آزمون‌های دیگر زبان فرانسه 
آزمون تجمیع دستور زبان با دیگر آزمون‌های آموزش زبان فرانسه تفاوت دارد، زیرا تنها بر مهارت ارتباطی تمرکز نمی‌کند، بلکه دانش نظری و تاریخی زبان را نیز ارزیابی می‌کند.

برای نمونه، در حالی که یک آزمون عمومی زبان ممکن است توانایی جمله‌سازی را بررسی کند، آزمون تجمیع دستور زبان از داوطلب می‌خواهد ساختار جمله را تحلیل کند.

نمونه:

جملهٔ ساده:

«Je lis un livre.»

تحلیل در سطح تجمیع:
 «Je» ضمیر شخصی است.
 «lis» فعل صرف‌شده است.
 «un livre» گروه اسمی مفعولی است.

 دشواری آزمون تجمیع دستور زبان 
این آزمون به دلیل گستردگی منابع و سطح بالای تحلیل، یکی از آزمون‌های دشوار علوم انسانی در فرانسه محسوب می‌شود.

داوطلب باید بر موضوعات مختلف مسلط باشد:
 دستور سنتی.
 زبان‌شناسی جدید.
 تاریخ زبان فرانسه.
 ادبیات کلاسیک.
 زبان‌های باستانی.

نمونهٔ تحلیل:

«Les œuvres que nous avons étudiées montrent une grande diversité.»

داوطلب باید رابطهٔ میان فعل، اسم مفعول، ضمیر موصولی و ساختار جمله را توضیح دهد.

 منابع 
 https://www.devenirenseignant.gouv.fr/enseigner-dans-les-classes-preparatoires-au-college-ou-au-lycee-et-dans-les-etablissements-de-142
 وزارت آموزش ملی فرانسه، اطلاعات رسمی دربارهٔ آزمون‌های رقابتی آموزشی.
 آکادمی فرانسه، منابع مربوط به دستور و کاربرد زبان فرانسه.
 Grevisse, Maurice. Le Bon Usage. انتشارات دوکلو.
 Bescherelle. La grammaire pour tous. انتشارات هاتیه.
 مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه، پژوهش‌های زبان‌شناسی و تاریخی زبان فرانسه.
 پایگاه برخط مرکز ملی منابع متنی و واژگانی فرانسه برای بررسی واژه‌ها و ساختارهای زبانی.
 پایگاه رسمی وزارت آموزش ملی فرانسه برای اطلاعات مربوط به آزمون‌های آموزشی و شرایط شرکت در آن‌ها.
رده:دستور زبان فرانسوی