پل آق‌تکه‌خان

پل آق‌تکه‌خان یا پل آق تکه خان یا پل ریلی آق‌تکه‌خان (به انگلیسی: ) پلی راه‌آهنی در شهرستان آق‌قلا از توابع استان گلستان ایران است. این پل بر روی رودخانهٔ گرگان‌رود و در حاشیهٔ غربی شهر آق‌قلا نزدیک روستای آق‌تکه‌خان بنا شده و بخشی از خط راه‌آهن گرگان–اینچه‌برون است. این خط ایران را از مرز ریلی اینچه‌برون به ترکمنستان و شبکهٔ ریلی آسیای میانه پیوند می‌دهد و پل آق‌تکه‌خان یکی از گلوگاه‌های راهبردی آن است. این پل در سال ۹۲ با به همراه راه آهن گرگان اینچه برون افتتاح شد. بامداد ۱۸ تیر ۱۴۰۵، این پل هدف حملهٔ موشکی ایالات متحده آمریکا قرار گرفت.

 موقعیت جغرافیایی 
بندانگشتی|گرگان‌رود؛ رودخانه‌ای که پل آق‌تکه‌خان بر روی آن ساخته شده است.
پل آق‌تکه‌خان در بخش مرکزی شهرستان آق‌قلا و بر روی گرگان‌رود جای دارد و نام خود را از روستای آق‌تکه‌خان، از توابع دهستان گرگان‌بوی، گرفته است. این پل را نباید با پل تاریخی آق‌قلا اشتباه گرفت؛ پل تاریخی آق‌قلا سازه‌ای کهن بر روی همین رودخانه است، اما پل آق‌تکه‌خان سازه‌ای امروزی و بخشی از مسیر راه‌آهن گرگان–اینچه‌برون است.

 اهمیت راهبردی 
پل آق‌تکه‌خان بر روی خط راه‌آهنی جای دارد که از گرگان تا مرز اینچه‌برون کشیده شده و ایران را به راه‌آهن ترکمنستان و از آن راه به قزاقستان و شبکهٔ ریلی روسیه متصل می‌کند. این مسیر بخشی از کریدور شمال–جنوب و نیز شاخه‌ای از طرح ابتکار کمربند و راه چین است و کالاهای ترانزیتی را از آسیای میانه به ایران و از آنجا به بازارهای دیگر می‌رساند.

اهمیت این مسیر پس از محدودیت‌های اعمال‌شده بر بنادر جنوبی ایران آشکارتر شد؛ به گفتهٔ رسانه‌ها، در سال گذشته دست‌کم ۶۵ قطار باری از چین به ایران وارد شده بود و با پدید آمدن تنگناها در بنادر جنوبی، شمار قطارهای عبوری از این مسیر رشدی چشمگیر یافت. روسیه نیز از اواخر سال ۱۴۰۴ ارسال بخشی از کالاهای خود به ایران را از همین مسیر ریلی آغاز کرده بود. با این حال، برخی کارشناسان یادآور شده‌اند که راه‌آهن شمالی و بنادر شمالی کشور جایگزین کامل بنادر جنوبی نیستند و نقششان بیشتر تکمیل‌کنندهٔ شبکهٔ حمل‌ونقل کشور است.

 حملهٔ آمریکا 
بندانگشتی|خسارت واردشده به دهانهٔ پل آق‌تکه‌خان در پی حملهٔ موشکی آمریکا، تیر ۱۴۰۵
بامداد پنجشنبه ۱۸ تیر ۱۴۰۵، نیروهای ایالات متحده آمریکا پل آق‌تکه‌خان را با موشک کروز هدف قرار دادند. بنا بر گزارش‌ها، هفت پرتابه به پل و مسیر ریلی گرگان–اینچه‌برون اصابت کرد و به آن آسیب رساند. روابط عمومی سپاه نینوای استان گلستان با تأیید این حمله اعلام کرد که «دشمن آمریکایی با موشک کروز نقاطی از پل آق‌تکه‌خان واقع در شهرستان آق‌قلا را هدف قرار داد» و افزود این حمله تلفات جانی در پی نداشته است.

به باور تحلیل‌گران، این حمله پیامی به ایران بود مبنی بر اینکه با محدود شدن مسیرهای دریایی، مسیرهای زمینی و ریلی جایگزین نیز از دسترس امن بیرون خواهند ماند. فاصلهٔ زیاد این پل از خلیج فارس، حمله را به یکی از دوردست‌ترین حمله‌های آمریکا در خاک ایران بدل کرد.

 بازتاب و بازسازی 
یک روز پس از حمله، عبدالعلی کیان‌مهر، معاون اقتصادی استاندار گلستان، از آغاز بازسازی پل خبر داد و گفت که تلاش می‌شود این مسیر در «کوتاه‌ترین زمان» به مدار بهره‌برداری بازگردد. او همچنین افزود که به دلیل وجود ذخیرهٔ کافی کالاهای اساسی و پیش‌بینی مسیرهای جایگزین، این رویداد بر تأمین نیازهای مردم استان اثری نخواهد گذاشت.

 جستارهای وابسته 
 راه‌گذر بین‌المللی شمال–جنوب
 اینچه‌برون
 گرگان‌رود

 منابع 

رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۹۲ در ایران
رده:پل‌های ایران
رده:پل‌های راه‌آهن
رده:شهرستان آق‌قلا
رده:روابط ایران و ایالات متحده آمریکا