تجارت قطران

بندانگشتی|قایق حمل قطران در رود اولویوکی در سال ۱۹۱۰.
تجارت قطران () در فنلاند، به ویژه از قرن هفدهم به بعد، یک صنعت و کسب‌وکار بسیار سودآور بود. فعالیت‌های کشتی‌سازی در اروپای غربی رونق گرفته بود و کشتی‌های چوبی به قطران و قیر نیاز داشتند. پادشاهی سوئد یک سازمان تجاری به نام «شرکت قطران» (Tervakomppania) تأسیس کردHalila, Aimo, Talouselämä. Teoksessa: Weilin + Göös: Suomen historia, osa 3, s. 161 که تحت نظارت آن، مناصب بازرسان قطران و قیر ایجاد شد. به لطف این تجارت متمرکز، صادرات نیز رونق گرفت.

مراکز تجارت قطران در فنلاند، شهرهای ویبوری، تورکو و شهرهای ساحلی منطقه اوستروبوتنیا بودند. در قرن هفدهم، قطران به وفور در فنلاند اصلی، اوسیما، اوستروبوتنیا و منطقه دریاچه‌های فنلاند تولید (سوزانده) می‌شد. تولید قطران در منطقه دریاچه‌های فنلاند در قرن هجدهم به دلیل از دست دادن مهم‌ترین بندر تجاری یعنی ویبورگ و همچنین مسیرهای ارتباطی ضعیف، تقریباً به‌طور کامل متوقف شد. اوستروبوتنیا در قرن هجدهم به عنوان منطقه اصلی تولید باقی ماند. در قرن نوزدهم، منطقه کاینو به عنوان منطقه اصلی تولید قطران ظهور کرد؛ این امر تا حدی به دلیل مسیرهای ارتباطیِ رود اولویوکی و تا حدی به این دلیل بود که منطقه کاینو مستعد سرمازدگی بود و فقرای آنجا با تولید قطران راحت‌تر می‌توانستند امرار معاش کنند. در آغاز قرن بیستم، علاوه بر شرق کاینو، مقداری قطران نیز در جنوب شرقی اوستروبوتنیا تولید می‌شد.

در قرن هفدهم، به جز یک وقفه کوتاه، تجارت قطران تا سال ۱۷۱۲ در انحصار سوئد بود. پس از جنگ بزرگ شمالی و اشغال فنلاند توسط روسیه در دوران خشم بزرگ (۱۷۰۰–۱۷۲۱)، تجارت قطران کاملاً دگرگون شد. در پیمان صلح نیستاد (Uusikaupunki) در سال ۱۷۲۱، ویبورگ به روسیه واگذار شد. پس از جنگ کلاه‌ها (۱۷۴۱–۱۷۴۳) میان سوئد و روسیه و پایان خشم کوچک با پیمان صلح تورکو در سال ۱۷۴۳، انتقال قطران به هامینا به دلیل مسیرهای حمل‌ونقلِ غیراقتصادی انجام نشد. در نتیجه، تولید قطران در فنلاند متوقف گردید. با این حال، با تقاضای بین‌المللیِ ناشی از جنگ‌های ابرقدرت‌ها در سال‌های ۱۷۷۰–۱۷۸۰، تولید قطران دوباره شروع به شکوفایی کرد. صادرات قطران پس از اواسط قرن نوزدهم به اوج خود رسید؛ به طوری که به عنوان مثال در سال ۱۸۶۳، میزان صادرات ۲۲۷٬۰۰۰ بشکه بود. در اواخر قرن نوزدهم با کاهش ساخت کشتی‌های چوبی، تجارت قطران شروع به افول کرد. در اولو، احتمالاً آخرین قایق حمل قطران در سال ۱۹۲۷ از رودخانه به سمت پایین حرکت کرد.

در اولو، تجارت قطران تحت سلطه «بورژواهای قطران» (tervaporvarit) بود. قایقرانانِ قطران، قطرانِ منطقه کاینو را به انبار قطران (Tervahovi) واقع در دهانه رود اولویوکی می‌آوردند. در حوزه آبریز رود ایی‌یوکی، بشکه‌های قطران تا اوایل قرن بیستم به عنوان بارِ توازن بر روی قایق‌های الواری (pelkkalautta) که از تنه‌های بزرگ درخت کاج ساخته شده بودند، حمل می‌شدند، زیرا این رودخانه برای قایق‌های قطران با بار سنگین بسیار کم‌عمق بود. زمان حرکت این قایق‌های الواری در زمان سیلاب‌های بهاری، بلافاصله پس از آب شدن یخ‌ها بود. با رسیدن به دهانه رود ای‌یوکی، قطران و همچنین تنه‌های درختِ این قایق‌ها فروخته می‌شدند.

 جستارهای وابسته 
 قطران
 کوره قطران (Tervahauta)
 اولویوکی

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 ویژگی‌های تجارت قطران شهر اولو در دوران مرکانتیلیسم (بخش اول)، مقاله آرنه کارنا در ضمیمه هفتگی روزنامه هلسینگین سانومات، تاریخ ۲۰٫۰۴٫۱۹۳۰ (آرشیو دیجیتال کتابخانه ملی فنلاند)
 ویژگی‌های تجارت قطران شهر اولو در دوران مرکانتیلیسم (بخش دوم)، مقاله آرنه کارنا در ضمیمه هفتگی روزنامه هلسینگین سانومات، تاریخ ۰۴٫۰۵٫۱۹۳۰ (آرشیو دیجیتال کتابخانه ملی فنلاند)

رده:تاریخ اقتصاد فنلاند
رده:تجارت