پیش‌نویس:افرای ایرانی

افرای ایرانی (نام علمی Acer iranicum) نام یک گونه از سرده افرا است. جنگل‌های هیرکانی ایران زیستگاه طبیعی این گونه محسوب می‌شوند. طبق برآورد فهرست سرخ آی‌یوسی‌ان در سال ۲۰۲۱ وضعیت حفاظت این گونه در بحران انقراض است و فقط بین ۱۰ تا ۱۵ عدد از این گونه مانده و جمعیت آن رو به کاهش است.

 ارزیابی 
ارزیابی این گونه توسط گروهی از محققان گیاهشناس در ۸ دسامبر ۲۰۲۰ انجام شد.

 زیستگاه 
افرای ایرانی به صورت پراکنده در از ارتفاع ۹۵۰ تا ۱۱۵۰ متر از سطح دریا بر دامنه‌های رو به شمال جنگل‌های هیرکانی ایران یافت می‌شود. در خاک‌های نیمه عمیق تا عمیق قهوه‌ای می‌روید.

گلدهی این درخت بین ماه‌های اسفند و اردیبهشت است و میوه آن در ماه شهریور می‌رسد.

گونه‌های مرتبط شامل، راش شرقی، ممرز و اوری می‌شود.

 ویژگی‌ها 
برگ‌ها چرمی و ضخیم، حاشیه پنجه های برگ صاف یا مواج، نوک پنجه‌ها به سه پنجه فرعی کوچک تقسیم شده، دو پنجه کناری خیلی کوچک یا دندانه‌ای، برگ‌های شاخه‌های زایا و انتهایی درخت سه پنجه‌ای، گل آذین دیهیمی آویزان با دم گل‌آذین و دم‌گل‌های خیلی بلند، میوه با بال‌هایی که در انتها یکدیگر را به صورت ضربدر قطع می‌کنند، پوست تنه صاف، سفید مایل به خاکستری و بدون شیار و همچنین داشتن دوره بذرآوری فراوان 2 تا 3 ساله.

این گونه شبیه به گونه افرای خزری است.

 تهدیدات 
زیستگاه بسیار محدود این گونه(حدود ۴ کیلومتر مربع) در خارج از مناطق حفاظت شده قرار دارد. بنابراین افرای ایرانی در مقابل تغییر اقلیم، چرای دام و قطع درختان به شدت آسیب‌پذیر است.

 اقدامات حفاظتی 
تاکنون هیچ اقدام حفاظتی برای این گونه انجام نشده. هیچ نمونه‌ای از آن در هیچ باغ گیاه‌شناسی وجود ندارد.

 پیوند به بیرون 

صفحه افرای ایرانی در فهرست سرخ آی‌یوسی‌ان

نقشه پراکندگی افرای ایرانی

مقاله‌ای درباره افرای ایرانی

مقاله‌ای درباره افرای ایرانی