امنیت پیش فرض

امنیت پیش‌فرض (به انگلیسی: Security by default) در امنیت سایبری و مهندسی نرم‌افزار به این معنی است که تنظیمات پیش‌فرض یک نرم‌افزار، سخت‌افزار یا سیستم به‌گونه‌ای پیکربندی شده است که امن‌ترین حالت ممکن را برای کاربر فراهم کند. این رویکرد تضمین می‌کند که کاربر بدون نیاز به تغییر دادن تنظیمات دستی یا داشتن دانش تخصصی، در برابر تهدیدات رایج محافظت می‌شود. در واقع، در این حالت امنیت به عنوان وضعیت پایه و اولیه سیستم در نظر گرفته می‌شود.

این مفهوم ارتباط نزدیکی با امنیت بر پایه طراحی دارد، اما تمرکز آن بیشتر بر روی پیکربندی‌ها، تنظیمات اولیه و تجربه کاربری پس از نصب است. در سیستم‌هایی که از این اصل پیروی نمی‌کنند، کاربران مجبورند برای امن‌سازی سیستم خود، ویژگی‌های ناامن را به‌طور دستی غیرفعال کنند یا تنظیمات پیچیده‌ای را تغییر دهند که این امر احتمال خطای انسانی را به‌شدت افزایش می‌دهد.

 اصول و ویژگی‌های اصلی 
امنیت پیش‌فرض بر چند اصل اساسی برای کاهش مخاطرات و حملات سایبری استوار است:

 غیرفعال بودن ویژگی‌های غیرضروری: تمامی خدمات، پورت‌ها و ویژگی‌هایی که برای کارکرد اصلی سیستم حیاتی نیستند، در ابتدا باید غیرفعال باشند. کاربران تنها در صورت نیاز واقعی می‌توانند آن‌ها را فعال کنند.
 عدم استفاده از گذرواژه‌های پیش‌فرض همگانی: سیستم‌ها نباید با یک گذرواژه مشترک و کارخانه‌ای (مانند admin یا 1234) عرضه شوند. در عوض، سیستم باید کاربر را در اولین راه‌اندازی مجبور به تعیین یک رمز عبور قوی کند یا برای هر دستگاه یک رمز منحصربه‌فرد روی بدنه آن چاپ شده باشد.
 دسترسی‌های محدود شده: حساب‌های کاربری پیش‌فرض نباید دارای بالاترین سطح دسترسی (مانند Root یا Administrator) باشند، مگر اینکه فرآیند خاصی به آن نیاز داشته باشد و کاربر از خطرات آن آگاه شود.

 تفاوت با امنیت بر پایه طراحی 
اگرچه این دو مفهوم اغلب به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما تمایز فنی مهمی بین آن‌ها وجود دارد. امنیت بر پایه طراحی (Secure by Design) به معماری، کدنویسی و ساختار زیرین سیستم مربوط می‌شود؛ یعنی سیستم از پایه به‌گونه‌ای مهندسی شده که فاقد آسیب‌پذیری ساختاری باشد.

در مقابل، امنیت پیش‌فرض (Security by Default) به نحوه ارائه محصول و وضعیت تنظیمات آن برای کاربر نهایی مربوط می‌شود. یک محصول ممکن است از نظر معماری کاملاً امن طراحی شده باشد، اما اگر تنظیمات اولیه کارخانه‌ای آن به گونه‌ای باشد که پورت‌های خطرناک را باز بگذارد، اصل امنیت پیش‌فرض را نقض کرده است. بنابراین، امنیت پیش‌فرض در واقع مکملِ امنیت بر پایه طراحی است تا اطمینان حاصل شود که امنیتِ طراحی‌شده، در عمل نیز برای کاربر فعال است.

 اهمیت و چالش‌ها 
با افزایش روزافزون دستگاه‌های اینترنت اشیاء (IoT) و سیستم‌های هوشمند، اهمیت امنیت پیش‌فرض دوچندان شده است. بسیاری از حملات بزرگ باج‌افزاری و شبکه‌های بات‌نت (Botnet) از طریق سوءاستفاده از دستگاه‌هایی رخ می‌دهند که کاربران هرگز تنظیمات اولیه یا گذرواژه‌های کارخانه‌ای آن‌ها را تغییر نداده‌اند. آژانس‌های امنیت سایبری معتبر دنیا، مانند CISA در آمریکا، اکنون شرکت‌های فناوری را ملزم می‌کنند که مسئولیت امنیت را به دوش کاربر نهایی نیندازند و محصولات خود را با امنیت پیش‌فرض عرضه کنند.

بزرگ‌ترین چالش در پیاده‌سازی این رویکرد، ایجاد تعادل میان امنیت و «قابلیت استفاده» (Usability) است. گاهی اوقات، بالا بودن سطح امنیت پیش‌فرض باعث می‌شود که راه‌اندازی اولیه دستگاه برای کاربران عادی کمی پیچیده، محدودکننده یا زمان‌بر به نظر برسد؛ با این حال، مزایای کاهش ریسک‌های امنیتی و سرمایه‌گذاری در بلندمدت بسیار بیشتر از این چالش‌های اولیه است.

 منابع 
رده:امنیت اینترنت
رده:کیفیت نرم‌افزار