هماهنگی فعل با فاعل در زبان فرانسه

هماهنگی فعل با نهاد یا تطابق فعل با فاعل یکی از قواعد اساسی دستور زبان فرانسوی است که بر اساس آن، شکل فعل باید با نهاد جمله از نظر شخص و شمار هماهنگ شود. در زبان فرانسه، فعل‌ها بر پایهٔ سه شخص دستوری (اول شخص، دوم شخص و سوم شخص) و دو شمار (مفرد و جمع) صرف می‌شوند.

این هماهنگی نقش مهمی در ساخت جمله‌های درست دارد و در همهٔ زمان‌های فعلی، از زمان حال تا زمان‌های مرکب و ساختارهای شرطی و التزامی، دیده می‌شود.

نمونه‌ها:

 «Je parle français.» (من فرانسوی صحبت می‌کنم.)
 «Tu parles français.» (تو فرانسوی صحبت می‌کنی.)
 «Il parle français.» (او فرانسوی صحبت می‌کند.)
 «Nous parlons français.» (ما فرانسوی صحبت می‌کنیم.)
 «Vous parlez français.» (شما فرانسوی صحبت می‌کنید.)
 «Ils parlent français.» (آن‌ها فرانسوی صحبت می‌کنند.)

در این مثال‌ها، ریشهٔ فعل «parler» ثابت است، اما پایان آن با توجه به نهاد تغییر می‌کند.

 هماهنگی فعل با نهاد مفرد و جمع 

در زبان فرانسه، فعل باید از نظر شمار با نهاد خود هماهنگ باشد. اگر نهاد مفرد باشد، فعل نیز به شکل مفرد صرف می‌شود و اگر نهاد جمع باشد، فعل باید شکل جمع داشته باشد.

نمونه‌ها:

 «Le garçon joue dans le jardin.» (پسر در باغ بازی می‌کند.)
 «Les garçons jouent dans le jardin.» (پسرها در باغ بازی می‌کنند.)
 «La femme travaille à Paris.» (زن در پاریس کار می‌کند.)
 «Les femmes travaillent à Paris.» (زنان در پاریس کار می‌کنند.)

در نوشتار، تفاوت میان شکل مفرد و جمع بسیاری از فعل‌ها دیده می‌شود، اگرچه در گفتار روزمره برخی از این تفاوت‌ها ممکن است شنیده نشوند.

نمونه:

 «Il aime la musique.» (او موسیقی را دوست دارد.)
 «Ils aiment la musique.» (آن‌ها موسیقی را دوست دارند.)

در این مثال، تفاوت میان «aime» و «aiment» بیشتر در نوشتار مشخص است.

 هماهنگی فعل با نهادهای چندگانه 

هنگامی که یک جمله دارای چند نهاد باشد، فعل معمولاً به صورت جمع صرف می‌شود. این قاعده حتی زمانی که یکی از نهادها مفرد باشد نیز اجرا می‌شود.

نمونه‌ها:

 «Paul et Marie arrivent demain.» (پل و ماری فردا می‌رسند.)
 «Le professeur et les étudiants travaillent ensemble.» (استاد و دانشجویان با هم کار می‌کنند.)
 «Mon frère et ma sœur habitent à Lyon.» (برادرم و خواهرم در لیون زندگی می‌کنند.)

اگر نهادها با واژه‌هایی مانند «ou» به معنی «یا» به هم پیوند داده شوند، نوع هماهنگی می‌تواند به معنای جمله بستگی داشته باشد.

نمونه:

 «Paul ou Marie viendra demain.» (پل یا ماری فردا خواهد آمد.)
 «Paul ou Marie viendront demain.» (پل یا ماری خواهند آمد.)

در جملهٔ نخست، گوینده یکی از دو نفر را در نظر دارد، اما در جملهٔ دوم امکان حضور هر دو نفر بیشتر برداشت می‌شود.

 هماهنگی فعل با ضمیرهای شخصی 

ضمیرهای شخصی در زبان فرانسه مستقیماً شکل صرف فعل را تعیین می‌کنند. هر ضمیر دارای الگوی مشخصی برای صرف فعل است.

نمونه با فعل «être»:

 «Je suis étudiant.» (من دانشجو هستم.)
 «Tu es étudiant.» (تو دانشجو هستی.)
 «Il est étudiant.» (او دانشجو است.)
 «Nous sommes étudiants.» (ما دانشجو هستیم.)
 «Vous êtes étudiants.» (شما دانشجو هستید.)
 «Ils sont étudiants.» (آن‌ها دانشجو هستند.)

نمونه با فعل «avoir»:

 «J’ai un livre.» (من یک کتاب دارم.)
 «Tu as un livre.» (تو یک کتاب داری.)
 «Elle a un livre.» (او یک کتاب دارد.)
 «Nous avons des livres.» (ما کتاب‌هایی داریم.)
 «Ils ont des livres.» (آن‌ها کتاب‌هایی دارند.)

 موارد خاص هماهنگی فعل با نهاد 

برخی ساختارهای دستوری در زبان فرانسه باعث ایجاد دشواری در تشخیص نهاد می‌شوند. در جمله‌هایی که نهاد پس از فعل می‌آید یا جمله‌های مجهول و پرسشی، تشخیص رابطهٔ فعل و نهاد اهمیت بیشتری دارد.

نمونه:

 «Arrive le train.» (قطار می‌رسد.)
 «Arrivent les trains.» (قطارها می‌رسند.)

در اینجا فعل پیش از نهاد آمده است، اما همچنان با آن هماهنگ می‌شود.

در جمله‌های پرسشی نیز همین قانون وجود دارد:

 «Vient-il demain ?» (آیا او فردا می‌آید؟)
 «Viennent-ils demain ?» (آیا آن‌ها فردا می‌آیند؟)

 هماهنگی فعل با نهادهای غیرشخصی 

برخی جمله‌ها در زبان فرانسه دارای نهاد غیرشخصی هستند. در این حالت، فعل معمولاً به صورت سوم شخص مفرد استفاده می‌شود.

نمونه‌ها:

 «Il pleut.» (باران می‌بارد.)
 «Il faut travailler.» (باید کار کرد.)
 «Il semble que tout va bien.» (به نظر می‌رسد همه چیز خوب است.)

در این ساختار، «il» همیشه به یک شخص یا شیء مشخص اشاره نمی‌کند، بلکه بخشی از ساختار دستوری جمله است.

 اهمیت هماهنگی فعل در زبان معیار فرانسه 

هماهنگی فعل با نهاد یکی از نشانه‌های اصلی نوشتار درست در زبان فرانسه معیار است. این قانون در متون رسمی، ادبی، علمی و آموزشی اهمیت زیادی دارد.

نمونه‌های نوشتاری:

 «Les enfants jouent dans le parc.»
 «La société développe de nouvelles méthodes.»
 «Les chercheurs étudient les changements climatiques.»

اشتباه در هماهنگی فعل می‌تواند باعث نادرست شدن جمله شود.

نمونهٔ نادرست:

 «Les enfants joue dans le parc.»

نمونهٔ درست:

 «Les enfants jouent dans le parc.»

 دشواری‌های یادگیری هماهنگی فعل 

برای زبان‌آموزان، هماهنگی فعل با نهاد یکی از بخش‌های مهم یادگیری زبان فرانسه است، زیرا بسیاری از پایان‌های فعلی در گفتار تلفظ نمی‌شوند و تنها در نوشتار دیده می‌شوند.

نمونه:

 «Il parle.»
 «Ils parlent.»

هر دو شکل تقریباً یکسان تلفظ می‌شوند، اما از نظر نوشتاری و دستوری متفاوت هستند.

 منابع 

 آکادمی فرانسه، منابع مربوط به قواعد و نگارش زبان فرانسه.
 فرهنگستان زبان فرانسه، دستورها و توصیه‌های زبانی.
 Grevisse, Maurice. Le Bon Usage. انتشارات دوکلو.
 Bescherelle. La grammaire pour tous. انتشارات هاتیه.
 مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه، پژوهش‌های مربوط به زبان‌شناسی فرانسه.

رده:دستور زبان فرانسوی