یاکو ایکولا

یاکو اوسکاری (ی. او) ایکولا () با نام مستعار نویسندگی واسان یاکو (Vaasan Jaakkoo) (زادهٔ ۱۴ اوت ۱۸۸۷ در آلاهرمه − درگذشتهٔ ۱۰ مارس ۱۹۵۱ در واسا در فنلاند)، روزنامه‌نگار و سردبیر روزنامه واسا، نماینده مجلس از حزب ائتلاف ملی (Kokoomus) و نویسنده‌ای فنلاندی بود که بیشتر به خاطر ستون‌ها و یادداشت‌هایش در روزنامه واسا که به گویش اوستروبوتنیای جنوبی نوشته می‌شدند، شناخته شد.

 زندگی‌نامه 
والدین ایکولا، اِسایاس ایکولا (پلیس روستایی) و بریتا لوویسا اولین بودند. او در روستای فیلپولا در آلاهرمه به عنوان کوچک‌ترین فرزند یک خانواده پنج‌فرزندی به دنیا آمد، اما خانواده ایکولا زمانی که او ۷ ساله بود به واسا نقل مکان کردند. ایکولا در سال ۱۹۰۹ از مدرسه متوسطه واسا دیپلم گرفت و در سال ۱۹۱۵ با مدرک کارشناسی فلسفه فارغ‌التحصیل شد. او همچنین مترجم قسم‌خورده زبان‌های فنلاندی، سوئدی، روسی و آلمانی بود. ایکولا در سال ۱۹۱۴ با کمک‌هزینه تحصیلی به مدت نه ماه در روسیه تحصیل کرده بود و سه تابستان دیگر نیز با هزینه شخصی برای ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای خود به عنوان روزنامه‌نگار به این کشور سفر کرد.

ایکولا ابتدا در هلسینکی به عنوان معلم جانشین در دبیرستان نرمال هلسینکی مشغول به کار شد و همزمان به عنوان کارآموز تحریریه در روزنامه اوسی سومتار (Uusi Suometar) فعالیت می‌کرد. با این حال، پس از آنکه در سال ۱۹۱۵ سمت دستیار مترجم را در فرمانداری واسا به دست آورد، به زودی از هلسینکی به واسا نقل مکان کرد. پس از یک سال فعالیت در این سمت، ایکولا در سال‌های ۱۹۱۶–۱۹۱۸ به همراه همسرش به عنوان معلم در کیریستین‌استاد (Kristiinankaupunki) کار کرد. ایکولا در جنگ داخلی فنلاند در جبهه سفیدها شرکت نمود.

ایکولا در سال ۱۹۱۸ به استخدام روزنامه واسا درآمد و در سال ۱۹۲۴ به سردبیری آن رسید و تا سال ۱۹۴۱ در این سمت باقی ماند. ایکولا همچنین شروع به مشارکت در سیاست کرد و در اوایل دهه ۱۹۳۰ به شدت از فعالیت‌های جنبش لاپوا حمایت می‌کرد. ایکولا و همچنین سردبیر روزنامه ایلکا (Ilkka) که آن نیز در واسا منتشر می‌شد، یعنی آرتوری لینونن، بارها در ستون‌های روزنامه‌هایشان با یکدیگر درگیری‌های لفظی تندی داشتند. ایکولا همچنین از حامیان پرشور جنبش ملی‌گرایی فنلاندی (Fennomania) و از مخالفان قانون ممنوعیت الکل بود.

ایکولا نماینده حزب ائتلاف ملی از حوزه انتخابی جنوبی استان واسا در دوره‌های ۱۹۲۷–۱۹۳۰ و ۱۹۳۹–۱۹۴۵ بود. او که عضو کمیسیون امور خارجه مجلس بود، با تصویب پیمان صلح مسکو که به جنگ زمستان پایان داد، مخالفت کرد. ایکولا در انتخابات ریاست‌جمهوری سال‌های ۱۹۳۱، ۱۹۳۷، ۱۹۴۰ و ۱۹۴۳ به عنوان گزینشگر رئیس‌جمهور حضور داشت. او در حزب ائتلاف ملی به جناح راست حزب تعلق داشت. وی همچنین عضو شورای شهر واسا و از اعضای هیئت مدیره اتحادیه روزنامه‌نگاران فنلاند و انجمن استانی اوستروبوتنیای جنوبی بود.

همسر اول ایکولا از سال ۱۹۱۵ آینو ماریا پالونن (درگذشته ۱۹۲۴) و همسر دوم او از سال ۱۹۲۷ تونه پرنو بود.

 فعالیت ادبی 
ایکولا نخستین ستون خودمانی (; ) خود را در ژوئن ۱۹۱۹ منتشر کرد و در مجموع حدود بیست مجموعه یادداشت و همچنین کتاب ضرب‌المثل‌های اوستروبوتنیای جنوبی (Eteläpohjalaisia sananparsia) را در سال ۱۹۲۰ به چاپ رساند. ایکولا ستون‌های خود را تحت عناوین مختلفی می‌نوشت. ستون‌های Oottako kuullu (آیا شنیده‌اید) در میان خوانندگان بسیار محبوب بودند، اما ایکولا همچنین یادداشت‌هایی با موضوعات سیاسی تحت عناوین Jaakkoo selittää (یاکو توضیح می‌دهد) و Jaakon kirjeitä eduskunnasta (نامه‌های یاکو از مجلس) و همچنین سفرنامه‌هایی با عنوان Jaakko lähti Amerikkaan (یاکو به آمریکا رفت) می‌نوشت.

نوشته‌های «واسان یاکو» تا حد زیادی ستون‌های گویشیِ معمولی هستند که داستان‌ها و فضاهای آن‌ها عمدتاً ریشه در دوران کودکی نویسنده در آلاهرمه دارد. در بهترین حالت، این متون مملو از طنز مردمی جوشان هستند، مانند داستان مردی که برای معاوضه اسب می‌رود و تحت تأثیر الکل چندین معامله اسب انجام می‌دهد و پس از بازگشت به خانه متوجه می‌شود که در نهایت همان اسبی را که صبح با آن برای معامله رفته بود، با خود بازگردانده است، البته با کیفی خالی‌تر. علاوه بر این، واسان یاکو در برخی از نوشته‌های خود دربارهٔ سیاست روز نیز اظهار نظر می‌کرد.

 آثار 

 Eteläpohjalaisia sananparsia. (۱۹۲۰)
 Oottako kuullu: sen tuhannen prätinöötä Pohjanmaalta، مجموعه یادداشت. (۱۹۲۱)
 Puukkoo, puntari ja pannunjalaka: lisää prätinöötä Pohjanmaalta، مجموعه یادداشت. (۱۹۲۱)
 Laakerinlehtiä ja lipistikkuja، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. گومروس (۱۹۲۳)
 Petsamhon valaskaloja onkimhan، سفرنامه. گومروس (۱۹۲۴)
 Jaakkoo lähti Parishi. Kuvaus Pariisin olympialaiskisoista v. 1924. گومروس (۱۹۲۵)
 Sekaherelmiä، داستان‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۲۵)
 Tupenrapinoota، داستان‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۲۶)
 Eruskunta-äijiä reisun päällä: muistoja eruskuntamiesten Unkarin-matkalta v. 1928. گومروس (۱۹۲۸)
 Rakkauren tähren vai...، داستان‌های گویشی جدید اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۲۸)
 Kaks hunskelia، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۳۲)
 Rakkauren-faskistit، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۳۳)
 Kaikkien Vihtorien yliveto. (۱۹۳۶)
 Valiojutut I osa. WSOY (۱۹۳۸)
 Akka ku ampiaanen، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. WSOY (۱۹۴۰)
 Hellurei، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. WSOY (۱۹۴۳)
 Meirän kukkoo، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۴۵)
 Rakas Takkupää، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۴۶)
 Prässylttyä، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۴۷)
 Valiojutut III osa، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. (۱۹۴۸)
 Vaasan Jaakkoo rapakon takana 1947–48: matkakirja Etelä-Pohjanmaan murteella. WSOY (۱۹۴۹)
 Sinsallaa، یادداشت‌های گویشی اوستروبوتنیای جنوبی. WSOY (۱۹۵۰)
 Valiojutut II osa. WSOY (۱۹۵۲)
 Oottako kuullu: pakinoita parahimmasta päästä. (۱۹۸۷)

 جستارهای وابسته 
 بنای یادبود واسان یاکو

 منابع 

 
 

 پانویس 

 پیوند به بیرون 

 Koski, Riitta: ی. او. ایکولا یا همان واسان یاکو. VaasanJaakkoo.fi.
 نام‌های مستعار سرشناسان در زندگی شخصی: واسان یاکو، Suomen Kuvalehti، ۲۱ فوریه ۱۹۳۱، شماره ۸، ص. ۱۷، آرشیو دیجیتالی کتابخانه ملی

رده:اعضای شورای شهر واسا
رده:افراد حاضر در جنگ داخلی فنلاند (طرف سفیدها)
رده:افراد مؤثر بر جنبش لاپوا
رده:حوزه انتخاباتی جنوبی استان واسا
رده:خودمانی‌نویسان
رده:درگذشتگان ۱۹۵۱ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۸۷ (میلادی)
رده:سردبیران اهل فنلاند
رده:سیاستمداران حزب ائتلاف ملی فنلاند
رده:مترجمان اهل فنلاند
رده:نمایندگان مجلس فنلاند
رده:نویسندگان اهل فنلاند