پونه‌سای زنجانی

پونه‌سای زنجانی یا پونه‌سای وتتشتین ، نام یک گونه از سردهٔ پونه‌سا و خانوادهٔ نعناعیان است.
 این گیاه یک گونهٔ علفی، یک‌ساله و بسیار معطر است که در ردیف گیاهان بومی انحصاری (Endemic) ایران قرار دارد.

 تاریخچه و نام‌گذاری 
این گونه گیاهی نخستین بار در سال ۱۸۸۹ میلادی توسط گیاه‌شناس اتریشی، هاینریش برون (Heinr.Braun) شناسایی، توصیف و نام‌گذاری شد. صفت گونه‌ای آن (wettsteinii) به افتخار گیاه‌شناس معروف اتریشی، ریچارد وت‌اشتاین (Richard Wettstein) انتخاب شده است. کارل هاینتز رشینگر نیز در کتاب Flora Iranica (صفحه ۲۱۲) این گونه را مورد بررسی قرار داده و گونهٔ Nepeta kurdica را مترادف آن معرفی کرده است.

 توزیع جغرافیایی 
پونه‌سای وتتشتین یک گیاه بومی انحصاری ایران است و در هیچ منطقه دیگری از جهان به صورت خودرو نمی‌روید. زیستگاه اصلی و طبیعی این گونه شامل مناطق کوهستانی و معتدل شمال غربی ایران (به‌ویژه در ارتفاعات صخره‌ای و دامنه‌های سنگلاخی استان‌های آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی) است.

 ویژگی‌ها 
این گیاه به عنوان یک گونهٔ یک‌ساله، دارای ساقه‌های چهارگوش ظریف، ایستاده و پوشیده از کرک است . برگ‌های آن تخم‌مرغی دندانه‌دار بوده و حاوی اسانس‌های معطر گیاهی با عطر تند پونه‌سایی است. گل‌آذین‌های متراکم آن چرخه مانند بوده و گل‌هایی لوله‌ای شکل به رنگ‌های صورتی تا بنفش ملایم تولید می‌کنند.

 منابع 

رده:پونه‌سا
رده:گیاهان بومی ایران