مرکز منطقه (فنلاند)

مرکز منطقه () به شهر مرکزی یک استان (maakunta) یا منطقه گفته می‌شود. معمولاً حوزه نفوذ مرکز منطقه، کل منطقه پیرامون آن است. الزامات و شرایط مرکز منطقه از نظر جغرافیایی تعریف شده است. همچنین مراکز بخش‌های ملی (valtakunnanosakeskus) به عنوان مرکز منطقه خود نیز عمل می‌کنند. در فنلاند، هر منطقه دارای یک مرکز منطقه است (به استثنای کومن‌لاکسو که دارای دو مرکز است).

مراکز منطقه‌ای، مراکز خدماتی و مقاصد اشتغال و رفت‌وآمد کاری برای مناطق اطراف خود هستند. در مراکز منطقه‌ای فنلاند معمولاً امکاناتی نظیر بیمارستان مرکزی و مدیریت شورای منطقه‌ای مستقر است.
بندانگشتی|چپ|200px|در نظریه مکان مرکزی، سکونتگاه‌ها یک سلسله‌مراتب را تشکیل می‌دهند که در آن یک سکونتگاه بزرگ همواره به عنوان مرکز شش سکونتگاه کوچک‌تر از خود عمل می‌کند.

 تاریخچه پژوهش‌ها در فنلاند 
در سیاست منطقه‌ای فنلاند، پژوهش و برنامه‌ریزی مرتبط با مراکز منطقه‌ای و در کنار آن‌ها مراکز بخش‌های ملی را می‌توان از نظر تاریخی به‌ویژه به مرحله موسوم به «دولت رفاه غیرمتمرکز» مرتبط دانست؛ دورانی که ایده سیستم مرکزیِ سلسله‌مراتبی با مراکز در سطوح مختلف، بر اساس نظریه مکان مرکزی که توسط جغرافیدان آلمانی والتر کریستالر تدوین شده بود، مورد تأکید قرار گرفت. یکی از چهره‌های تأثیرگذار کلیدی در این مرحله از توسعه سیاست منطقه‌ای در تحقیقات منطقه‌ای فنلاند، مائوری پالومکی (Mauri Palomäki)، جغرافی‌دان اقتصادی و رئیس دانشگاه واسا بود که در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ تحقیقات زیادی دربارهٔ شبکه مرکزی فنلاند انجام داد.

در دهه ۱۹۹۰، این رویکرد در سیاست منطقه‌ای جای خود را به دولت رقابتیِ غیرمتمرکزتری داد که بر تمرکزگراییِ کمتری تأکید داشت و در آن بر استقلال و ابتکار عمل منطقه‌ای تأکید شدMoisio & Vasanen 2008: 24, 26-28 و مناطق شهری (ناحیه‌ها) و شبکه‌های شهری متشکل از آن‌ها، نسبت به سطح مناطق (استان‌ها)، مرکزیت بیشتری یافتند. از دهه ۱۹۹۰، این موارد توسط محققانی از جمله جغرافیدان اجتماعی و رئیس دانشگاه یوئنسو، پرتو وارتیائینن (Perttu Vartiainen) مورد مطالعه قرار گرفت.

در دهه ۲۰۰۰، با پررنگ شدن جنبه‌های بین‌المللی، مرحله جدید سیاست منطقه‌ای «دولت کلان‌شهری» نامیده شد. در این مرحله، تمرکز توسعه منطقه‌ای در سطح ملی تنها بر چند منطقه مادرشهر و احتمالاً «کریدورهای توسعه» بین آن‌ها استوار گردید؛ بنابراین، به جای تعداد زیادی از مراکز منطقه‌ای و ملی یا شبکه‌ای از شهرهای ناحیه‌ای که در گذشته وجود داشتند، در فنلاند نیز تنها چند یا حتی یک کلان‌شهر بزرگ به همراه کریدورهای توسعه‌ایِ آن وجود خواهد داشت.Moisio & Vasanen 2008: 24, 28–29.

 مراکز منطقه‌ای فنلاند 
بندانگشتی|چپ|337px|مراکز منطقه‌ای در فنلاند، شهرهای مرکزیِ منطقه‌های فنلاند هستند.
 الند: ماریهامن
 کارلیای جنوبی: لاپن‌رانتا
 اوستروبوتنیای جنوبی: سینه‌یوکی
 ساوونیای جنوبی: میکلی
 کاینو: کایانی
 تاواستیای اصلی (کانتا-هامه): همن‌لینا
 اوستروبوتنیای مرکزی: کوکولا
 فنلاند مرکزی: یووسکوله
 کومن‌لاکسو: کوتکا و کوولا
 لاپلند: رووانیمی
 پیرکانما: تامپره
 اوستروبوتنیا: واسا
 کارلیای شمالی: یوئنسو
 اوستروبوتنیای شمالی: اولو
 ساوونیای شمالی: کوئوپیو
 پی‌ینه تاواستیا (پی‌یات-هامه): لاهتی
 ساتاکونتا: پری
 اوسیما: هلسینکی
 فنلاند اصلی: تورکو

 منابع 

رده:منطقه‌های فنلاند