پیش‌نویس:مولوی عبادالله عبادی

"مولوی عبادالله عبادی" (۱۳۳۰–۱۴۰۴ خورشیدی) عالم دینی، فعال اجتماعی و از چهره‌های مذهبی و جهادی افغانستان بود. او در ولایت جوزجان و شماری از مناطق شمال افغانستان در زمینه‌های دینی، آموزشی، اجتماعی و جهادی فعالیت داشت.

 زندگی و تحصیلات 
مولوی عبادالله عبادی، فرزند "حاجی محمدالله"، در سال ۱۳۳۰ خورشیدی در قریهٔ "علیلی وطنی"، از مربوطات ولسوالی خانقاه ولایت جوزجان، در یک خانوادهٔ دهقان و متدین زاده شد.

او از سال ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۰ خورشیدی در زادگاه خود نزد عالمان دینی محل به فراگیری علوم دینی پرداخت. سپس تا سال ۱۳۴۳ خورشیدی دورهٔ ابتدایی مکتب را در مکتب ابتدایی قریهٔ اوگم‌پرک به پایان رساند.

پس از پایان دورهٔ ابتدایی، وارد مدرسهٔ دینی قریهٔ "سرخ"، مربوط ولسوالی خانقاه، شد و به تحصیل علوم اسلامی پرداخت. او به مدت هشت سال، تا سال ۱۳۵۱ خورشیدی، نزد "قاری احمد" به تحصیل پرداخت. سپس در مدرسهٔ قریهٔ طغای‌خواجه در ولسوالی سانچارک نزد "مولوی محمد صدیق" به تحصیل علوم دینی ادامه داد. در سال ۱۳۵۶ خورشیدی نیز در مدرسهٔ قریهٔ اوقاف ولسوالی سانچارک نزد "مولوی عبدالحی" به تحصیلات خود ادامه داد.

پس از آن، در ولسوالی علی‌آباد ولایت کندز نزد "مولوی شيخ اکرام‌الدین"، از دانش‌آموختگان دارالعلوم دیوبند هند، به تحصیل علوم دینی پرداخت.[۱]

 فعالیت‌های جهادی 
بر اساس شرح‌حال منتشرشده دربارهٔ مولوی عبادالله عبادی، او در جریان جنگ شوروی در افغانستان در فعالیت‌های جهادی مشارکت داشت. فعالیت‌های مسلحانهٔ او در اوایل سال ۱۳۵۹ خورشیدی در ولسوالی اندراب آغاز شد.

در اواخر سال ۱۳۵۹ خورشیدی به پاکستان رفت و بر اساس همان منبع، از سوی رهبری حزب اسلامی به‌عنوان مسئول مناطق بلخ، جوزجان و فاریاب تعیین شد. پس از بازگشت به افغانستان، فعالیت‌های جهادی خود را در ولایت سمنگان ادامه داد و سپس در ولسوالی شولگرهٔ ولایت بلخ یک مرکز فرماندهی ایجاد کرد.

فعالیت‌های او در ادامه به شماری از مناطق شمال افغانستان، از جمله شولگره، کوه البرز، زارع، سانچارک و درزاب گسترش یافت. همچنین در ولسوالی‌های آقچه، خانقاه، فیض‌آباد، مینگجک، قرقین، خماب، چهاربولک و چمتال نیز در ایجاد و گسترش جبهه‌های جهادی نقش داشت.

در سال ۱۳۶۳ خورشیدی، در پی حملات نیروهای شوروی و نیروهای حکومت وقت به مواضع مجاهدین در منطقهٔ کوه البرز، نیروهای تحت رهبری او عقب‌نشینی تاکتیکی کردند و در ولسوالی شولگره موضع گرفتند. در سال ۱۳۶۴ خورشیدی نیز مرکز فعالیت‌های جهادی او به ولسوالی کوهستانات ولایت سرپل انتقال یافت.[۱]

 فعالیت‌های دینی و آموزشی 
پس از خروج نیروهای شوروی از افغانستان، مولوی عبادالله عبادی به فعالیت‌های دینی و اجتماعی خود ادامه داد. بر اساس شرح‌حال منتشرشده، او در مناطق مختلف شمال افغانستان، از جمله آقچه، خانقاه، مینگجک، فیض‌آباد، مردیان، قرقین و خماب، در زمینهٔ فعالیت‌های دینی و آموزشی حضور داشت.

او در ایجاد و فعال‌سازی مدارس و مکاتب اسلامی در شماری از این مناطق نقش داشت و به فعالیت‌های آموزشی و خدمت به جامعه ادامه داد.[۱]

 فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی 
مولوی عبادالله عبادی در فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی نیز مشارکت داشت. بر اساس اطلاعات موجود، او در سال ۱۳۸۵ خورشیدی از ولایت جوزجان برای عضویت در "ولسی جرگهٔ افغانستان" نامزد شد.

همچنین نام او در فهرست اعضای اجرایی یک جرگهٔ سیاسی و اجتماعی افغانستان (جرگه امن منطقوی) در کنار شماری از شخصیت‌های سیاسی و مذهبی کشور آمده است.[۲]

 سفرهای خارجی 
مولوی عبادالله عبادی در طول زندگی خود به کشورهای مختلف سفر کرد. بر اساس اطلاعات خانوادگی، این سفرها با اهداف گوناگون از جمله انجام مناسک حج و زیارت، سفرهای رسمی، دعوت‌های دینی، فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی و سفرهای سیاحتی انجام شده بود.

از جمله کشورهای مورد سفر او می‌توان به ایران، پاکستان، ترکیه، ترکمنستان، ازبکستان، قزاقستان، عربستان سعودی، امارات متحدهٔ عربی و هند اشاره کرد.

 درگذشت 
مولوی عبادالله عبادی در روز ‘’‘۲ میزان ۱۴۰۴ خورشیدی’’’، پس از یک دوره بیماری، درگذشت.[۱]

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 شرح‌حال مولوی عبادالله عبادی در روزنامهٔ شهادت