لزبین چپ‌استیک

لزبین چپ‌استیک (به انگلیسی: Chapstick lesbian) یا لزبین بالم لب، یک اصطلاح عامیانه در زبان انگلیسی است که به یکی از خرده‌فرهنگ‌ها و هویت‌های درون جامعهٔ لزبین‌ها اشاره دارد. این اصطلاح زنانی را توصیف می‌کند که ویژگی‌ها و بیان جنسیتی نسبتاً خنثی و میانه‌رویی دارند و از دوگانگی سنتی و مرسومِ بوچ و فم (مردانه-زنانه) پیروی نمی‌کنند. عبارت «چپ‌استیک» (نام یک برند معروف بالم لب) نشان‌دهندهٔ رویکرد عمل‌گرایانه، ساده و کاربردی این زنان به ظاهر و پوشش خود است.

 ریشه‌شناسی و خاستگاه 
اصطلاح لزبین چپ‌استیک در سال ۱۹۹۷ میلادی توسط الن دی‌جنرس، کمدین و مجری مشهور آمریکایی، در قسمت مشهورِ سریال تلویزیونی الن (با عنوان «قسمت توله‌سگ») به شهرت جهانی رسید و وارد فرهنگ عامه شد. در این قسمت تاریخی که دی‌جنرس گرایش جنسی خود را به طور عمومی آشکار کرد، شخصیت او در پاسخ به این سؤال که آیا او یک «لزبین رژلبی» (Lipstick lesbian) است، به شوخی پاسخ داد که او بیشتر یک «لزبین چپ‌استیک» (بالم لب) است.

این اصطلاح در واقع به عنوان یک بازی زبانی و در تقابل با عبارت شناخته‌شده‌ترِ لزبین رژلبی ساخته شده است. در حالی که «رژ لب» نمادی از آرایش و زنانگیِ کلاسیک است، «بالم لب» (چپ‌استیک) نمادی از مراقبت پایه‌ای، سادگی و پرهیز از آرایش‌های غلیظ تلقی می‌شود.

 ویژگی‌ها و بیان جنسیتی 
برخلاف لزبین رژلبی که ویژگی‌ها و صفات کاملاً زنانه (مانند استفاده از آرایش، پوشیدن لباس‌های ظریف، دامن و کفش‌های پاشنه‌بلند) را می‌پذیرد و بازتولید می‌کند، یک لزبین چپ‌استیک زنی است که اگرچه ممکن است خود را تا حدودی زنانه هویت‌یابی کند، اما معیارهای زیبایی‌شناختی و پوششیِ «رژلبی» را برآورده نمی‌کند. 

در ادبیات کوئیر، این واژه اغلب به عنوان مترادفی برای اصطلاحاتی چون «سافت‌بوچ» (Soft-butch) یا افراد آندروژن (دوجنسیتی ظاهری) به کار می‌رود. از جمله ویژگی‌های بارز زنانی که با این هویت شناخته می‌شوند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
 تمایل به پوشیدن لباس‌های غیررسمی، راحت و اسپرت (مانند تی‌شرت، شلوار جین و پیراهن‌های چهارخانه).
 عدم علاقه به استفاده از لوازم آرایشی یا استفادهٔ بسیار محدود از آن‌ها.
 داشتن رویکردی ورزشی و پرتحرک به زندگی روزمره و علاقه به فعالیت‌های فیزیکی.
 استفاده از مدل موهای کوتاه یا ساده که نیاز به رسیدگی مداوم ندارند.

 جایگاه در مطالعات دانشگاهی و جامعه‌شناسی 
این اصطلاح به مرور زمان از یک شوخی در فرهنگ عامه فراتر رفت و توسط محافل دانشگاهی و پژوهشگران حوزهٔ مطالعات زنان و جنسیت پذیرفته شد. در نشریات علمی، این واژه برای شناسایی و تحلیلِ یک زیرگروه اجتماعی از لزبین‌ها استفاده می‌شود که ویژگی‌های ظاهری مبهم و سیال آن‌ها، ابزاری مهم برای بررسی و به چالش کشیدنِ مرزهای انعطاف‌پذیرِ هویت جنسیتی است.

محققان استدلال می‌کنند که ظهور هویت‌هایی مانند «چپ‌استیک»، نشان‌دهندهٔ نیاز جامعهٔ اقلیت‌های جنسی به فراتر رفتن از دوگانه‌های محدودکننده است. برای دهه‌ها، جامعهٔ لزبین‌ها تحت سلطهٔ الگوی دوتایی «بوچ و فم» قرار داشت، اما هویت چپ‌استیک فضایی را برای زنانی فراهم کرد که نه می‌خواستند نقش‌های سنتی مردانه (بوچ) را ایفا کنند و نه تمایلی به پذیرش هنجارهای سنتی زنانه (فم) داشتند. 

برای نمونه، در یک مطالعهٔ روان‌شناختی و جامعه‌شناختی پیرامون تنوع گرایش‌ها، جریان چپ‌استیک به عنوان یک شکل هویتی ثانویه و تثبیت‌شده در درون فرهنگ کوئیر تعریف شده است که به افراد کمک می‌کند تا پیچیدگی‌های خودشناسی و تعلقِ گروهی را با آزادی بیشتری مدیریت کنند.

 جستارهای وابسته 
 بوچ و فم 
 لزبین رژلبی
 تام‌بوی
 نقش جنسیتی

 منابع 

رده:اصطلاحات ال‌جی‌بی‌تی
رده:فرهنگ لزبین‌ها
رده:هویت‌های جنسیتی