کشتار ۱۴۰۴ آبدانان

کشتار ۱۴۰۴ آبدانان، به کشتاری اشاره دارد که در جریان خیزش ۱۴۰۴ در شهرستان آبدانان که در مرکز شهرستان، یعنی شهر آبدانان، مورموری و سرآب‌باغ واقع در استان ایلام اتفاق افتاد.

 پیش‌زمینه 

خیزش ۱۴۰۴ ایران موج گسترده‌ای از اعتصابات و اعتراضات سراسری علیه نظام جمهوری اسلامی ایران بود که از ۷ دی ۱۴۰۴ در تهران آغاز شد. اعتراضات به دلیل وخامت شدید شرایط اقتصادی، افزایش فقر، تورم، نرخ ارز، بی‌ثباتی بازار و سقوط ارزش ریال از بازار بزرگ تهران و مراکز تجاری پیرامون آن آغاز شد و در ادامه به سراسر کشور گسترش یافت. در پی فراخوان رضا پهلوی، در ۱۸ و ۱۹ دی، اعتراضات با حضور میلیونی معترضان در بیش از ۴۰۰ شهرستان در ۳۱ استان برگزار شد که این رویداد را به بزرگ‌ترین خیزش علیه حکومت در ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ تبدیل کرد.

روز جمعه ۱۲ دی ۱۴۰۴ «امید ناصری»، شهروند ۳۷ ساله اهل آبدانان از توابع ایلام توسط نیروهای امنیتی بدون ارائه حکم قضایی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. شامگاه پنجشنبه ۱۱ دی ۱۴۰۴ چهار نوجوان زیر ۱۸ سال به نام‌های «فردین حاتمی»، «رضا خسروی»، «محمدجواد زارعی» و «ابوالفضل زارعی» اهل «مورموری» از توابع آبدانان در استان ایلام، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.

روز شانزدهم دی ماه ۱۴۰۴، تصاویری از حضور گسترده معترضان مخالف جمهوری اسلامی در شهر آبدانان در استان ایلام در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی خبرساز شد. بسیاری از تحلیل‌گران این تصاویر را با توجه به جمعیت شهر آبدانان بسیار بزرگ و قابل توجه ارزیابی کردند.

 اعتراضات 
به گزارش تابناک، از حدود ساعت ۱۷ بعدازظهر، جمعیتی حدود ۳۰۰ نفر در میدان ولی‌عصر این شهر تجمع کرده و به سمت میدان بسیج حرکت کردند. در طول مسیر، شمار معترضان به حدود ۲۰۰۰ نفر افزایش یافته، و پس از متفرق شدن عمده تجمع، گروهی متشکل از حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر، مسیر خود را به سمت دیگر میدان‌ها از جمله میدان ولی‌عصر و میدان امام علی تغییر داده و «اقدام به تخریب اموال عمومی» کردند.

گروه «اغتشاشگر» با جدا شدن از معترضان اصلی، به سمت این فروشگاه‌ها حرکت کرده و در جریان این درگیری‌ها، به چراغ‌ها و تابلوهای راهنمایی خسارت وارد آمد، چندین سطل زباله به آتش کشیده شد و فروشگاه افق کوروش واقع در خیابان امام خمینی نیز هدف حریق و تخریب قرار گرفت. تا این لحظه نیروهای امنیتی برای متفرق کردن اغتشاشگران، از گاز اشک‌آور استفاده کردند. شانزدهم دی، دو هزار نفر از مردم آبدانان، در شهری ۳۱هزارنفره، به خیابان آمدند که این راهپیمایی از میدان ولیعصر، میدان امام علی تا بسیج ادامه داشت. این اعتراضات بازتاب گسترده‌ای در فضای مجازی داشت.

در تصاویر منتشر شده توسط بی‌بی‌سی فارسی، کلانتری ۱۱ آبدانان دیده می‌شود که نیروهای انتظامی روی پشت‌بام آن ایستاده و به معترضان در خیابان دست تکان می‌دهند. همچنین معترضان کیسه‌های برنج را به نشانه اعتراض پاره و برنج، حبوبات و… را در خیابان‌ها می‌ریختند. مکان این رویداد مقابل فروشگاه افق کوروش آبدانان است. برخی این شهر را، «اولین شهر آزاد شده در ایران» می‌خواندند.

در هفدهم دی، برق شهر و اینترنت توسط جمهوری اسلامی قطع شد. همزمان با شروع موج جدید اعتراضات مردمی در شامگاه دوشنبه ۲۷ بهمن‌ماه، شهر آبدانان با قطعی گسترده اینترنت و اختلال شدید در خطوط تلفن همراه و ثابت مواجه شد.

 پیامد 
شامگاه دوشنبه ۲۷ بهمن و روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن جمعیت قابل توجهی در مراسم چهلم جان‌باختگان در آستانه چهلم علیرضا صیدی، از کشته شدگان خیزش، حضور یافتند، و معترضان افزون بر سوگواری بار دیگر بر اعتراضات و مطالبات خود تأکید کردند.

هم‌زمان با اعتراضها، اینترنت و آنتن‌دهی تلفن همراه در آبدانان به‌طور کامل قطع شد، نیروهای سرکوب برای متفرق کردن معترضان وارد عمل شده و به‌سوی مردم تیراندازی کرده‌اند. همچنین برای مدیریت و تشدید سرکوب، فرمانده هنگ مرزی به‌همراه دو فرمانده نظامی دیگر به آبدانان اعزام شدند.

به گزارش شبکه حقوق بشر کردستان ده نفر از بازداشت‌شدگان اعتراضات مردمی در شهرهای آبدانان و دهلران که به بازداشتگاه موقت شهر ایلام منتقل شده‌اند از روز شنبه ۱۷ دی ماه در اعتراض به ادامه بازداشت خود دست به اعتصاب غذا زده‌اند. هشت تن از این معترضات به نام‌های اشکان احمدی، سامان مرادی وندان، مجتبی محمدولی، سامان قاسمی، میلاد انصاری، پویا محمودنژاد، رامین سلمانی، سجاد جمالی از معترضان بازداشت شده آبدانان هستند.

همزمان با اظهارات جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهوری آمریکا، دربارهٔ مشروط شدن آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده جمهوری اسلامی ایران به خرید غلات از آمریکا، بسیاری از این پیام‌ها، یکی از نمادین‌ترین صحنه‌های اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ را یادآوری می‌کنند؛ زمانی که در آبدانان، مردم کیسه‌های برنج توزیع‌شده از سوی نهادهای حکومتی را به هوا پرتاب کردند و یخچال حاوی گوشت و مرغ فروشگاه سپاه را هم آتش زدند.

 منابع 

رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:اعتراضات ۱۴۰۴ ایران
رده:اعتراضات ۲۰۲۶ (میلادی)
رده:خیزش ۱۴۰۴ ایران