Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እንደሚታወቀው፣ የግልገል ጊቤ 3 የሃይል ማመንጫ ግድብ ግንባታ እስከ ዛሬ የተጓተተው በአካባቢ ጥበቃ ቡድኖች ተፅእኖ ነው። ከአውሮፓና ከአፍሪካ ልማት ባንክ ብድር እንዲከለከል ባካሄዱት አለማቀፍ ዘመቻ፣ የግድቡ ግንባታ ለአመታት ተጓቷል። “ግድቡ፣ ነባር አኗኗርንና የአካባቢ ገፅታን ይቀይራል” በሚል ግንባታውን የሚቃወሙት የአካባቢ ጥበቃ ቡድኖች፣ አካባቢያችንን ከመንካትና ግንባታ ከማካሄድ ታቅበን፣ ነባር የድህነት አኗኗራችን ታቅፈን እንድንኖር ነው የሚፈልጉት። ጠ/ሚ መለስ ዜናዊ፣ “የአካባቢ ጥበቃ” ቡድኖችን፣ “የድህነት ጠበቃ” በማለት የሰየሟቸው ወደው አይደለም። እና እነዚህ የአካባቢ ጥበቃ ቡድኖች እንዲደሰቱ ብለን፣ እስካሁን በነፋስ ተርባይን ስም የባከነው 10 ቢሊዮን ብር አንሶ፣ በ“አይሻ ፕሮጀክት” እንደገና 15 ቢሊዮን ብር በከንቱ ማባከን አለብን? እነሱ ጣዖት ናቸው እንዴ የምንገብርላቸው? ይታያችሁ--ኢትዮጵያውያን የሕዳሴ ግድብን በመደገፍ ባለፉት አራት አመታት ለቦንድ ግዢ ያበረከቱት ሃብት ሁሉ፣ ለነፋስ ቢበተንና በከንቱ ቢጠፋ አስቡት። ግን እሱ ይሻል ነበር። 7 ቢሊዮን ብር ገደማ ብቻ ነዋ። ኧረ፣ የድሃ አገር ሃብትን በከንቱ ማባከን ይብቃ።
የእስካሁኑ ብክነትም እንዲሁ መረሳት አለበት ማለቴ አይደለም። የጊዜ ጉዳይ እንጂ፣ በዚህ ከፍተኛ ብክነት ውስጥ የተሳተፉ ሃላፊዎች ተጠያቂ መሆናቸው የማይቀር ነው። ከእንግዲህ ግን፣ በእቅድ ደረጃ ላይ ያሉትን ፕሮጀክቶች ጨምሮ፣ ተጨማሪ ብክነት መፈፀም በጭራሽ ይቅር የማይባል ትልቅ ጥፋት ይሆናል። ኢትዮጵያ፣ በድህነት የሚሰቃዩና ከድህነት ለመውጣት የሚፍጨረጨሩ ሚሊዮኖች የሚኖሩባት፣ ገና በቋፍ ላይ ያለች አገር ናት። “ድህነት ዋና ጠላታችን ነው፤ የአገሪቱን ህልውና የሚያጠፋ ነው” በማለት ጠቅላይ ሚኒስትሩ የተናገሩት ከምር አይደለም እንዴ? “ኢትዮጵያ በድህነት ለብዙ ዘመናት ዘልቃለች” የሚል መከራከሪያ እንደማያዋጣ ሲገልፁ፤ ሰዎች ከድህነት ጋር ተኮራምተው የሚቀመጡበት ዘመን እንዳበቃና በዛሬው ዘመን ድህነት የፀናባቸው አገራት ይበታተናሉ፣ ይጠፋፋሉ ብለው ነበር። ኢትዮጵያ ውስጥ ስለ ድህነት ስናወራ፤ በላያችን ላይ እሳት እየወረደብን እንደሆነ መቁጠር እንደሚኖርብንም ጭምር ነው የተናገሩት። ታዲያ በዚሁ እሳት ስር ያለ ድሃ አገር ውስጥ፣ የ10 ቢሊዮን ብሮች ሃብትን በከንቱ ማባከን፣ በራስ ላይ እንደመፍረድ አይቆጠርም?
የስኳር ኮርፖሬሽን በየአመቱ በአማካይ 10 ቢሊዮን ብር እንዲሁም በፓርላማ የቢሊዮን ብሮች በጀት እየተመደበላቸው ለአመታት የተጓተቱ የስኳር ፕሮጀክቶችንም መመልከት ይቻላል። የተንዳሆ ፕሮጀክትን ጨምሮ አንዳንዶቹ ለአስር አመታት የተጓተቱ መሆናቸው ሲታሰብ፣ ለወለድ ክፍያ ብቻ የቢሊዮን ብሮች ብክነት እንደሚያስከትል ግልፅ ነው። ይህም ብቻ አይደለም። የተንዳሆ ስኳር ፋብሪካ በጊዜው ባለመጠናቀቁ በአንድ አመት ብቻ የመቶ ሚሊዮን ብር ስኳር አገዳ በከንቱ እንዲቃጠል ተደርጓል። ከዚያ ወዲህ የአምናንና የዘንድሮንም አስቡት። በዚያ ላይ፣ የፌደራል ኦዲተር መስሪያ ቤት ባደረገው ምርመራ፣ በበርካታ ቢሊዮን ብሮች ተገዝተው የሚመጡ የግንባታ እቃዎች ለምን አገልግሎት እንደዋሉ ማወቅ እንደማይቻል ገልጿል። በሌላ አነጋገር፣ ለሙስና የተመቸ ሜዳ ሆኗል። በሃብት ብክነት ላይ ሙስና ይጨመርበታል ማለት ነው።
ይህን ትችት አንብቦ ከተጨባጭ መረጃዎች ጋር እያመሳከረ ከመመዘን ይልቅ፣ “ኢህአዴግ ተሰደበብኝ”፣ “መንግስት ተነካብኝ” ብሎ የአካኪ ዘራፍ ፉከራ ለማዥጎድጎድ የሚነሳ ጭፍን ደጋፊ እንደሚኖር አያጠራጥርም። “መረጃ ገደል ይግባ፤ ኢህአዴግ የሚነግረኝን ብቻ ነው የማዳምጠው” የሚል ከሆነ ምን ይደረጋል? ምናልባት ራሱ ኢህአዴግ፣ “የዲሞክራሲ ግንባታ በኢትዮጵያ” እንዲሁም “የኢንዱስትሪ ልማት ስትራቴጂ” በሚል ያሳተማቸውን መፃህፍት ገለጥ ገለጥ አድርጎ ለማንበብ ቢሞክርስ? እነዚሁ መፃህፍት ውስጥ፣ ስለ ሃብት ብክነትና ስለ ሙስና የተፃፉ ነገሮች አሉ።
ነገሩ እንዲህ ነው። መንግስት የቢዝነስ ስራ ውስጥ ሲገባ፣ የሃብት ብክነት እንደሚፈጠር ራሱ ኢህአዴግ አይክደውም። ደርግ የአገሪቱን ኢኮኖሚ ያንኮታኮተው በምን ምክንያት ሆነና? ኢኮኖሚውን በሙሉ ካልተቆጣጠርኩ ብሎ የቢዝነስ ስራ ውስጥ በመግባቱና ኮርፖሬሽኖችን በማቋቋሙ ነው። ኢህአዴግ፣ የሃብት ብክነትን መከላከልና ኢኮኖሚን ማሳደግ የሚቻለው በግል ኢንቨስትመንት እንደሆነ በማተት ባሳተማቸው መፃህፍት፣ “የግል ኢንቨስትመንት የኢኮኖሚ እድገት ዋና ሞተር ነው” ሲል ይገልፃል። ይህም ብቻ አይደለም። መንግስት የቢዝነስ ስራ ውስጥ ሲገባ፣ ከሃብት ብክነት በተጨማሪ ሙስና እንደሚስፋፋ የሚተነትኑ እነዚሁ የኢህአዴግ መፃህፍት፣ “ሙስና መንግስታዊ ስርዓቱን የሚያጠፋ አደጋ ነው” በማለት አሳሳቢነቱን ይዘረዝራሉ።
ጭፍን ደጋፊዎች ይህንን ሲያነቡ ምን እንደሚሉ እንጃ። ያነበቡት ነገር በተግባር ምን እንደሚመስል የሚያሳይ ተጨባጭ መረጃ ሲቀርብላቸውስ? ኢህአዴግ በፅሁፍ የገለፃቸው ጥፋቶችና አደጋዎች ናቸው በተግባር የተከሰቱት። መንግስት ባለፉት አስር አመታት በቢዝነስ ስራዎች ላይ ለመንሰራፋት ያደረጋቸው ዘመቻዎች፣ የአስር ቢሊዮን ብሮች ሃብትን ለብክነት ከመዳረግ አልፎ የሙስና አደጋን እንዳባባሰ ታይቷል።
ምን ለማለት ፈልጌ ነው? በቃ፣ በእውነታ ላይ የተመሰረተ እንጂ ጭፍን ደጋፊነት አያዋጣም። ነገርዬው፣ የህልውና ጉዳይ ነዋ። በዚያው ልክ፣ በእውነታ ላይ የተመሰረተ ተቃዋሚነት እንጂ ጭፍን ተቃዋሚነትም አያዋጣም። “እገሌ ወረዳ፣ እንቶኔ ዞን መንገድ አልተገነባም” እያለ ቀኑን ሙሉ ኢህዴግን ሲያማርር የዋለ ጭፍን ተቃዋሚ፣ አመሻሽ ላይ “የመንገድ ግንባታ ተመረቀ” የሚል ዜና ሲሰማ “ለቁጥጥርና ለአገዛዝ እንዲመቸው መንገድ ይገነባል፤ ቅኝ ገዢዎችም ዋና ስራቸው መንገድ መገንባት ነበር” ብሎ ያንቋሽሻል - የስካር ውዥንብር በሚመስል ስሜት።
ግን ምን ዋጋ አለው? ጭፍን ድጋፍና ጭፍን ተቃውሞ፣ ማንንም አይጠቅምም - ተያይዞ ለመጥፋት ካልሆነ በቀር። ደግሞስ፣ ከእውነታ ጋር ፀብ ገጥሞ ምን ትርፍ ይገኛል? የተገነባው መንገድ፣ በጭፍን ተቃውሞ ምክንያት፣ ምንነቱ ተቀይሮ ዘንዶ ወይም እባብ አይሆንም። በ10 ቢሊዮን ብሮች የሚቆጠረው የሃብት ብክነትና አስፈሪው የሙስና ደመናስ? በጭፍን ድጋፍና በጭብጨባ ብዛት አገሩ ቢጥለቀለቅ እንኳ፣ እስከዛሬ የተፈፀመው ሙስና ጨርሶ እንዳልተፈፀመ ተደርጎ ሊቆጠር አይችልም፤ እስከ ዛሬ የባከነው ሃብትም ተመልሶ አይመጣም።
ይልቅስ፣ በጭፍን የድጋፍ ስሜት መነዳት ማለት፣ የብክነትና የሙስና ጥፋቶች ይበልጥ እንዲባባሱ መንገድ እንደመጥረግ ነው የሚቆጠረው። መዘዙ ደግሞ ብዙ ከመሆኑ የተነሳም፣ “ለአገሪቱ የሕልውና አደጋ ነው” ቢባልም ማጋነን አይደለም። የሃብት ብክነትና ሙስና ሲባባስ፣ ከዚሁ ጋር አብረው የሚመጡ የጥፋት አጀቦች በርካታ ናቸውና።
ባለፉት አስር አመታት እንዳየነው፣ በአገሪቱ ኢኮኖሚ ውስጥ የመንግስት ቁጥጥርና ድርሻ እያበጠ የሃብት ብክነት ሲስፋፋ፣ በተቃራኒው የዜጎች የኢኮኖሚ አቅም እየደከመ፣ የግል ኢንቨስትመንት እየጠበበ ይመጣል። የስራ እድል ይቀንሳል። አንድ በሉ። በተለይ በተለይ፣ ዩኒቨርስቲና የቴክኒክ ተቋማት ውስጥ የተማሩ ወጣት ተመራቂዎች፣ የስራ እድል ማግኘት ሲያቅታቸው፣ አደጋው ቀላል አይደለም።
ሁለተኛ፣ መንግስት የሃብት ብክነቱን ለመሸፈን፣ ቅጥ ወደሌለው የገንዘብ ሕትመት እየገባ፣ ኢኮኖሚውንና የዜጎችን ኑሮ ማናጋቱ የማይቀር ነው። ከአዲሱ ሚሌኒየም ወዲህ የተከሰቱ ከፍተኛ የዋጋ ንረቶችን ማስታወስ ትችላላችሁ። በተለይ በ2003 ዓ.ም በስድስት ወራት ውስጥ በርካታ ቢሊዮን ብሮች ታትመው ስለመጡ፣ በአገሪቱ ውስጥ የሚንቀሳቀሰው የብር መጠን በ50% እንደጨመረ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለፓርላማ ባቀረቡት ሪፖርት ገልፀዋል - የዋጋ ንረቱ የተፈጠረው በመንግስት ምክንያት እንደሆነ በማመን።
በእርግጥ፣ መንግስት አብዛኛውን ጊዜ ጥፋቱን እንዲህ በግልፅ አያምንም። የዋጋ ንረት በተከሰተ ቁጥር፣ ጥፋቱን በቢዝነስ ሰዎች ላይ በማላከክ ነው የፕሮፓጋንዳ ዘመቻ የሚያጧጥፈው። ደግሞም ይሳካለታል። ቢዝነስን እንደ ቅዱስ ስራ የማይቆጥርና የማያከብር ኋላቀር ባህል ውስጥ፣ አብዛኛው ሰው የመንግስት ፕሮፓጋንዳ በመደገፍና የቢዝነስ ሰዎችን በማውገዝ፣ የመንግስት ቁጥጥር እንዲስፋፋ ይጎተጉታል። አሳዛኙ ነገር፣ በሽታን ለመፈወስ ያንኑን በሽታ ደጋግሞ መጨመር መፍትሄ አይሆንም። ውጤቱም፣ ያው... የባሰ የምርት እጥረት፣ የገበያ ግርግርና የኢኮኖሚ ምስቅልቅል ነው። “የእድገት ዋና ሞተር” የተባለውን የግል ቢዝነስ ከስር ከስሩ እንደመናድ ቁጠሩት - ወደ ሶሻሊዝም ቅኝት የሚንፏቀቅ የቅይጥ ኢኮኖሚ ቀውስ በማለት ልንሰይመው እንችላለን። ይህም ብቻ አይደለም።
የሃብት ብክነትና ሙስና፣ የስራ እጦትና የኑሮ ውድነት ሲደማመሩ (በሌላ አነጋገር በሶሻሊዝም ቅኝት የአገር ኢኮኖሚ ሲቃወስ)፤ ምስቅልቅሉን የሚያባብሱ ሌሎች ሁለት የኋላቀርነት ቅኝቶች እየጎሉ ይመጣሉ። የኋላቀር ባህል አንዱ መለያ ባህርይ፣ ሰዎችን በትውልድ ሃረግ የሚፈርጅና የግል ማንነትን የሚያዋርድ የብሔረተኝነት ወይም የጎሰኝነት ቅኝት ነው። ነባር ቅኝት ቢሆንም፣ የቅኝት ጩኸት እየጨመረና እየበረከተ የሚመጣው መቼ እንደሆነ አስተውሉ። ሌላኛው የኋላቀር ባህል መለያ ባህርይ፣ የሰውን አእምሮና ሕልውና የሚያዋርድ የጭፍን እምነት ቅኝት ነው - የሃይማኖት አክራሪነት። የዚህኛው ነባር ቅኝት ጩኸት የሚጨምረውና የሚበረክተውስ መቼ ነው?
ባለፉት ስድስት አመታት የዋጋ ንረት የተባባሰባቸው ጊዜያትን መለስ ብላችሁ አስታውሱ። የቢዝነስ ጥላቻን ከሚያባብስ የሶሻሊዝም ሽታ በተጨማሪ፣ የየአካባቢውና የአየሩ ጠረን ሁሉ ይቀየራል፤ በዘረኝነት እና በጭፍን እምነት የታወደ ይመስላችኋል። በሶሻሊዝም ቅኝት የቢዝነስ ሰዎችን ከሚያወግዝ መዝሙር ጋር፣ የቀንና የማታው ዜማ ሁሉ፣ በዘረኝነትና በጭፍን እምነት ቅኝት ይታፈናል። በደርዘን የሚቆጠሩ የአፍሪካና የአረብ አገራት፣ መውጪያ መግቢያ ወደሚያሳጣ ትርምስና እልቂት እየገቡ ያሉት በእነዚሁ ሦስት የጥፋት ቅኝቶች ሳቢያ ነው።
ይሄ... እኛ ላይ ሊደርስ የማይችል የሩቅ ማዕበል ወይም ብልጭ ብሎ የሚጠፋ ጊዜያዊ ሽውታ እንዳይመስላችሁ። ሌሎቹ አገራትም እንደዚህ ነበር የሚያስቡት - እስኪገቡበት ድረስ። ነገርዬው፣ የሩቅ ማዕበል ሳይሆን፣ እኛው ላይ እያንዣበበ የሚገኝ የእሳት ማዕበል ነው። በሰሞነኛ ግርግር የሚረግብ ጊዜያዊ ሽውታ ሳይሆን፣ ማብቂያው የማይታወቅ ትርምስ ነው።
በአጭሩ፣ ነገርዬው የመኖርና ያለመኖር ጥያቄ ነው። ይህን በመገንዘብ፣ (1) ለእውነታ፣ ለአእምሮና ለሃሳብ ነፃነት ክብር የሚሰጥ ትክክለኛ የሳይንስ አስተሳሰብ እንዲዳብር፤ (2) ለብልፅግና፣ ለምርታማነትና ለንብረት ባለቤትነት ክብር የሚሰጥ ተገቢ የነፃ ገበያ ስርዓት እንዲስፋፋ፤ እንዲሁም (3) ለሕይወት እርካታ፣ በግል ብቃት አርአያ ለሚሆኑን ጀግኖች እና ለግል ማንነት ክብር የሚሰጥ ቅዱስ የስልጣኔ ባህል እንዲሰፍን መጣጣር የእያንዳንዱ ሰው ሃላፊነት ነው። ማንም ቅን ሰው ሊያደርገው የሚገባ ነው - ምሁራንና ተማሪዎች፣ የቢዝነስ ሰዎችና ሰራተኞች፣ አርቲስቶችና አትሌቶች ... ፖለቲከኞችና ፓርቲዎች።
ተቃዋሚ ወይም ደጋፊ የመሆን ጉዳይ አይደለም። ነገሩ ለሁላችንም የህልውና ጉዳይ ነውና። ነገር ግን፣ ስልጣን የያዘው ፓርቲና ባለስልጣናቱ፣ ከሌሎቻችን የከበደ ሃላፊነት አለባቸው። ለሚፈፅሙት ጥፋትም፣ ተጠያቂነታቸው የዚያኑ ያህል ከባድ ነው። እናም፣ ኢህአዴግ የአገሬውን እና በአለም ዙሪያ ያለውን ሁኔታ በማገናዘብ፣ ወደ ተሻለ አቅጣጫ ለመገስገስ መትጋት እንዲሁም ካንዣበበው አደጋ ለማምለጥ መፍጠን ይኖርበታል። የጥፋት ጎዳናን ለማስወገድ እጅጉን መጠንቀቅ ይገባዋል። ለምሳሌ፣ በ10 ቢሊዮን ብሮች ከሚቆጠር የሃብት ብክነትና ከተመሳሳይ የጥፋት ጨዋታዎች እርም ብሎ መራቅ ይኖርበታል። አለበለዚያ፣ ራሱንም፣ አገሪቱንም ለከባድ አደጋ ያጋልጣል።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ሰበር - እምነትን ከእምነት ጋር ማጋጨቱ ቀጥሏል፣በዝቋላ ደብረ ከዋክብት አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም ውስጥ 'የእሬቻ' በዓል እንደሚከበር ኢቢሲ መግለጡ ቁጣ ቀስቅሷል።
ሰበር - እምነትን ከእምነት ጋር ማጋጨቱ ቀጥሏል፣በዝቋላ ደብረ ከዋክብት አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም ውስጥ 'የእሬቻ' በዓል እንደሚከበር ኢቢሲ መግለጡ ቁጣ ቀስቅሷል።
ባለፈው መስከረም 15/2007 ዓም በኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን (በቀድሞ ስሙ ኢቲቪ) በአማርኛ እና በኦሮምኛ እንደተለቀቀው ዜና ከሆነ ''በመጪው መጋቢት ወር መጨረሻ ላይ የእሬቻ በዓል በዝቋላ ደብረ ከዋክብት አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም ውስጥ ይከበራል ''ይላል።ዝቋላ ደብረ ከዋክብት አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከተከበሩት እና ከታፈሩት ገዳማት ውስጥ አንዱ ነው።ገዳሙ ፃድቁ አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ በመንፈስ ቅዱስ መሪነት ከግብፅ ወደ ኢትዮጵያ መጥተው ለኢትዮጵያ እና ለመላው የሰው ዘር የፀለዩበት ቅዱስ ስፍራ ነው።
ይህንን ከ800 ዓመታት በላይ ፀንቶ የኖረ ገዳም ''እሬቻ'' እንዲከበርበት የተደረገበት ዋና ምክንያት እምነትን ከእምነት ለማጋጨት በስርዓቱ የተሸረበ ተንኮል ነው የሚሉ ብዙዎች ናቸው።ከእዚህ ቀደም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን መሰረተ እምነትን የጣሱ ተግባራት ሲፈፀሙ እና ሙስና የሚፈፅሙ የስርዓቱ አጎብዳጆች (በቤተ ክህነቱ ዙርያ 'የጨለማው ቡድን አባላት' በመባል የሚታወቁቱ) የቤተ ክርስቲያኒቱን ንብረት እና ገንዘብ መተዳደርያቸው ሲያደርጉት አንዳች እርምጃ ሳይወሰድባቸው አመታት መቆጠራቸው ይታወሳል።
በቅርቡም በርዕሰ አድባራት እንጦጦ መንበረ ፀሐይ ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን ሙዚየም የወርቅ መስቀልን ጨምሮ ሌሎች በቅርስነት የተመዘገቡ ንብረቶች መጥፋታቸው ይታወሳል።ከእዚሁ ጋር ተያይዞ የደብሩ አስተዳዳሪ ቀደም ብለው ሰራተኞችን ሰብስበው ''በሙዚየሙ የሚገኙ ቅርሶች ተሸጠው ለአባይ ቦንድ መግዣ ይዋሉ'' የሚል ሃሳብ አቅርበው በደብሩ አገልጋዮች እና ሰራተኞች ''ታሪክ አጥፍተን ታሪክ አንሰራም'' የሚል ምላሽ እንደሰጧቸው የገለፀው የሪፖርተር ጋዜጣ ባለፈው ሮብ የካቲት11/2007 ዓም በዘገባው ''የቤተ ክርስቲያኗ ካህናት፣ ሠራተኞችና የአካባቢው ነዋሪዎች የደብሩን አስተዳዳሪና ሌሎች ኃላፊዎች ተባብረው ወርቆቹን ማጥፋታቸውን፣ በቤተ ክርስቲያኗ ሠራተኞች ላይ በደልና ብልሹ አሠራር እንዲደርስ ማድረጋቸውን በመግለጽ ተቃውሟቸውን በፊርማ በተደገፈ አቤቱታ ለሚመለከታቸው ሁሉ መላካቸውን'' ይገልጣል።
የዝቋላ ደብረ ከዋክብት አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም ላይ የእሬቻ በዓል እንዲከበርበት መገለፁን የዘገበው የማኅበረ ቅዱሳንድረ-ገፅ በበኩሉ ጉዳዩን አስመልክተው አቡነ ማትያስ ለኦሮምያ ፕሬዝዳንት አቶ ሙክታር ከድር ደብዳቤ መፃፋቸውን ይገልጣል።
የዝቋላ አቡ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም በ1168 ዓ.ም.ታላቁ ጻድቅ አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ በዚህ ዓለም በሕይወተ ሥጋ በነበሩበት ጊዜ ከግብጽ ወደ ኢትዮጵያ መጥተው ቅዱሳት በሆኑ እግሮቻቸው በመርገጥና በመባረክ በተራራው አናት ላይ በሚገኘው ውብና ማራኪ በሆነው ባሕር ውስጥ ለ1ዐዐ ዓመታት በመጸለይ ከዘለዓለማዊው አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ የማይታበል ሕያው ቃል ኪዳን የተቀበሉበት በ14ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ከዚህ ዓለም በሞት ከተለዩ በኋላ ጽላታቸው የተቀረጸበት ቤተክርስቲያናቸው የታነጸበት በክቡር ስማቸው ገዳም የተመሠረተበት አምላከ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ብርሃነ ረድኤቱን በየጊዜው የሚገልጥበት በሀገራችን ኢትዮጵያ አሉ ከሚባሉት ጥንታዊና ታሪካዊ ገዳማት አንዱ ነው፡፡
የደብረ ዝቋላ ገዳም ከተመሠረተ ከላይ ለመግለጽ እንደሞከርነው የ835 ዓመት እድሜን ያስቆጠረ ታላቅ ገዳም ነው፡፡ የመጀመሪያው መሥራች በውስጡ ልዩ ልዩ ጸዋትወ መከራዎችን በመቀበል ገድላቸውን የፈጸሙበት ታላቁ ጻድቅ አቡ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ሲሆኑ እርሣቸው በ14ዐዐ ዓመት ውስጥ በነበረውና በኢትዮጵያው ንጉሥ በአጼ ዳዊት ልጅ በሕዝበናኝ (እንድርያስ) ዘመነ መንግሥት ካረፉ በኋላ ንጉሡ ሕዝበናኝ (ሁለተኛ ስሙ እንድርያስ) በዚህ አምሳለ ደብረ ታቦር በተሰኘ፣ አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ለእኛ ለኢትዮጵያውያን የማይታበል ሕያው ቃል ኪዳን ከልዑል እግዚአብሔር በተቀበሉበት ተራራ ላይ በስማቸው ጽላት በማስቀረፅ ቤተክርስቲያን በማነጽ ገዳም እንዲመሠረት ካደረጉ በኋላ በሺህ የሚቆጠሩ መናንያን መነኮሳት በውስጡ ለዓለም ሰላም ለሕዝበ ክርስቲያን ይቅርታና ምሕረትን ከእግዚአብሔር እየለመኑ ትሩፋን እየሠሩ መንፈሳዊ አገልግሎትን እያገለገሉ እስከ ግራኝ ወረራ ድረስ ገዳሙን በማስፋፋት ቆይተዋል፡፡
ኋላም ግራኝ መሐመድ የኢትዮጵያን ገዳማትና አድባራት ባቃጠለና ባጠፋ ጊዜ ይህም ገዳም በግራኝ ወረራ መነኮሳቱ ተጨፍጭፈው አልቀዋል፣ ቤተክርስቲያኑም ተቃጥሏል፣ ገዳሙም ፈርሷል፡፡ ይሁን እንጂ ገዳሙ ዘወትር መንፈስ ቅዱስ የማይለየው እውነተኛ የቅዱሳን ቦታ በመሆኑ ሥራውን ባህታውያን ሳይለዩት እስከ ንጉሥ ማህለ ሥላሴ ዘመነ መንግሥት ድረስ ለብዙ ዓመታት ያህል ጠፍ (ባዶ መሬት) ሆኖ ቆይቷል፡፡
በኋላም የንጉሥ ወሰን ሰገድ ልጅ የሆኑት ንጉሥ ሣህለ ሥላሴ የታላቁ ጻድቅ የአቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ መካነ ገድል የሆነውን የዝቋላን ገዳም እንደገና አሳድሰው እንደ ቀድሞው የመንፈሳውያንና የመናንያን መነኮሳት መሰብሰቢያ አድርገው አቋቁመውታል፡፡ ከዚያም በኋላ አጼ ምኒልክ ለገዳሙ መናንያን መነኮሳት መተዳደሪያ ሰፊ ርስት ጉልት ከመስጠታቸውም በላይ የመንፈሳዊ መተዳደሪያ ሕግና ሥርዓቱንም በወቅቱ ከነበሩት መንፈሳውያን አባቶች ጋር ሆነው በመወሰን ያወጡት ሕግ የሚሻሻለው በቅዱስ ሲኖዶስ ተሻሽሎ እነሆ እስከ አሁን ያለው የአቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ቤተክርስቲያንም አጼ ምኒልክ ያሠሩት ነው፡፡ ይህ ብቻም ሳይሆን አጼ ምኒልክ ለደብረ ዝቋላ ገዳም ብዙ መጻሕፍትና ንዋየ ቅድሳትን የሰጡ ሲሆን አስከ አሁንም በቅርስነት ተጠብቀው ይገኛሉ፡፡
የዝቋላ አቡ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም በታላቅ ተራራ ላይ የተመሠረተ ውብና ማራኪ የሆነ ምን ጊዜም ጸጋ እግዚአብሔር የማይለየውና ንጹህ ጤናማ አየር ያለው በአጠቃላይ ተፈጥሮ ያደለው እውነተኛ መካነ ቅዱሳን ነው፡፡ ወደዚህ ታላቅ ገዳም ለመድረስ ከአዲስ አበባ እስከ ዝቋላ ተራራ 82 ኪ.ሜ. ርዝመት ያለው ሲሆን የተራራው ርዝመት በመኪና መንገድ 9 ኪ.ሜ. ነው፡፡ በእግር ተራራው ብቻ ከ2 ሰዓት ተኩል እስከ 3 ሰዓት ያስኬዳል፡፡ ይሁን እንጂ የዝቋላ ተራራ ዙሪያውን በደን የተሸፈነ በመሆኑ ተራራውን ለመውጣት ጉዞ ሲጀምሩ ውብና ማራኪ የሆነው የደን መዓዛ፣ የመንፈስ ቅዱስ ጸጋ፣ የቅዱሳን ረድኤት ልብን እየመሰጠ ያለምንም ድካም ከተራራው አናት ላይ ያደርሳል፡፡
ከዚያም ታላቁ ጻድቅ አቡነ ገብረ መንፈስ ቀዱስ ለዓለም ሰላም ለኢተዮጵያ ምሕረትን በመለመን )/1ዐዐ ዓመት ሙሉ በውስጡ የጸለዩበትን ባህር ዙሪያውን ጥቅጥቅ ባለ የተፈጥሮ ደንና የባሕር ዛፍ አጣና በሚያካክል ቀጤማ ተከቦ ሲታይ ሰማያዊ ገነትን የሚያስታውስ ምድራዊ ገነት እውነተኛ የጽድቅ ቦታ ለመንፈሳውያን መኖሪያ የተፈጠረ መሆኑንና ታላቅነቱን ያስመሰክራል፡፡ በዚህም የሐይቅ ጸበል ብዙ ሕሙማን ከልዩ ልዩ ደዌያቸው ይፈወሱበታል፡፡
የዚህ ሐይቅ አቀማመጥ ከተራራው አናት ላይ እንደ ገበታ ወይም ሣህን በጎድጓዳ ቦታ ላይ ያለ ሆኖ ዙሪያው በደንና በቀጤማ የተከበበ ነው፡፡ እጅግ በጣም የሚያስደንቀው ይህ ባህር ባልታሰበ ጊዜ እንደ አምፖል ያለ ብርሃን በግምት ርዝመቱ ከ2 እስከ 3 ሜትር የሚደርስ በባህሩ መካከል ሲበራ ማየት በዝቋላ አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳም ለሚኖሩ መነኮሳት የተለመደ ነው፡፡
የብርሃኑም ዓይነት ነጭ ሲሆን ይህ ከላይ የጠቀስነው ዓይነት ብርሃን በመካከሉ የሚቆም ሲሆን በቀጤማው ዙሪያ ደግሞ እንደ አምፖል ዓይነት ብርሃን ባህሩን ከቦት ለብዙ ሰዓት ይቆያል አንዳንድ ቀንም ሙሉ ሌሊቱን ሲያበራ የሚያድርበት ጊዜ አለ፤ ይህን ስንል ለአንባብያን ማመን ያስቸግር ይሆናል፡፡ ነገር ግን የሚጠራጠር ሁሉ በዝቋላ ገዳም ለጥቂት ቀን ከተቀመጠና እግዚአብሔር ከፈቀደለት አይቶ ማመን ይችላል፡፡
ከዚህ በላይ የአቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስን አስደናቂ ተአምርና የገዳሙን ይዘት በመጠኑ አቅርበናል፡፡ በዝቋላ አቡ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገደም በየዋሻውና በየጫካው ወድቀው ለዓለም ሰላምን ለሕዝበ ክርስቲያን ይቅርታና ምሕረትን ከልዑል እግዚአብሔር እየለመኑ የሚኖሩ ባህታውያን ያሉበት በብዙ የሚቆጠሩ አረጋውያን አባቶችና እናቶች እንዲሁም አቅመ ደካሞች የሚጦሩበት አምላከ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ብርሃነ ረድኤቱን ሁል ጊዜ የሚገልጥበት ታላቅ ገዳም ስለሆነ ምዕመናን በዚህ ቅዱስ ቦታ በመገኘት የቅዱሳንን በረከት በመቀበል የታላቁ ጻድቅ የአቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ የቃል ኪዳናቸው ተካፋይ ትሆኑ ዘንድ እያመላከትን ጽሁፋችንን በዚሁ እናጠቃልላለን፡፡
የክለቡ ተጨዋች የነበረው የአንዷለም ንጉሴ የ3 ወር ደመወዝ ባለመክፈሉ በዲሲፕሊን ኮሚቴ የተወሰነበት ውሳኔ በይግባኝ ኮሚቴም የጸናበት ወላይታ ድቻ ውሳኔውን ተግባራዊ ባለማድረጉ ካለፈው አርብ ጀምሮ መታገዱ ታውቋል፡፡
ድምጺ ኣሰና ነቲ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ኣብ ትሕቲ ዝብል ዓምዲ ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ኩሉ መዳያዊ ኩነታት ሃገርና ንምግምጋም ዝጀመረቶ ሓባራዊ ዘተ ንቐዳም 21 ግንቦት ‘ውን ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ከተካይዶ ምዃና ንተቐማጦ ዋሺንግተን ዲሲን ከባቢኣን ትሕብር።
ድምጺ ኣሰና ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ተመክሮ ሃገርና ኣብ ኩሉ መዳያት ንምግምጋም፡ ‘ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ’ ብዝብል ኣርእስቲ ንዝጀመረቶ ፍሉይ መደብ ሓባራዊ ዘተ ብምቕጻል፡ ጽባሕ ቀዳም 14 ግንቦት፡ ኣብ ኣትላንታ፡ ‘ናጽነት ሃይማኖት’ ኣብ ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት እንታይ ይመስል ከምዝነበረ ክትድህስስ እያ።
ኣብ ናይ 27 ሚያዝያ ዜና ኣሰና ስርዓት ህግደፍ ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 00 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ ዘይተሓጎሰ ስርዓት ህግደፍ፡ ንሰለስተ ላዕለዎት መንፈሳውያን መራሕቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ከምዝኣሰሩዎም ሓቢርናኩም ኔርና። ኣስማቶም ከኣ ከምዚ ዝስዕብ እዩ።
ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ (ኣስመራ) ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝሃለቑ ኤርትርውያን ጸሎት ፍትሓት ድሕሪ ምግባሩ 3 ካብ ላዕለዎት መንፈሳውያን መራሕቱ ብህግደፍ ከምዝተኣስሩ ተሓቢሩ።
ብ21 ሚያዝያ፡ ማለት ሓሙስ ጽግቦ፡ ኩለን ኣብ ኣስመራ ዝርከባ ናይ ካቶሊክ ኣብያተ ክርስትያናት፡ ነቶም ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ብጅምላ ዝሃለቑ ኣስታት 400 ንጹሃት ኤርትራውያን ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምግባረን፡ በዚ
ኣብዚ ዝሓለፈ ቅንያት ህግደፍ ናይ መንእሰያት ኣኼባ ኣብ ኖርወይ ክገብሩ ከምዝቐነዩ ብመራኸቢ ብዙሓን ተቓሊሑ። እዚ ኩነት’ዚ ነቶም ገርሀኛታት ”ለካ ህግደፍስ ኣብ ኤውሮጳ ገና ብርክት ዚበሉ ደገፍቲ ኣለዉዎም” ከምዝብሉ ጌሩዎም ኪኸውን ይኽእል ኢዩ። እቲ ሓቂ ግን ከምኡ ኣይኮነን።
ኣብ እስራኤል ዝርከቡ መንእሰያት ምስ ኣሰና ኣብ ዝገበሩዎ ሓባራዊ ዘተ፡ መዓታት መንእሰያት ኤርትራ ከብቅዕ፡ ስርዓት ህግደፍ ካብ ስልጣን ተኣልዩ ሓዱሽ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክትከል ከምዘዎ ገሊጾም።
ኣብ እስራኤል ዝነብሩ ተመሃሮ ዩኒቨርሲቲ፡ መማህራን፡ ተጋደልቲ ነበርን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎትን ዝርከቡዎም ኤርትራውያን መንእሰያት፡ ብቐዳም 23 ሚያዝያ ምስ ድምጺ ኣሰና ኣብ ዝገበሩዎ ሓባራዊ ዘተ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ከም እሱር፡ ኣብ ስደት ከኣ ከም ጅሆ እናተታሕዘ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ዋላ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ከይተረፈ ተሰሚዑ ዘይፈልጥ ስቅያትን ግፍዕን ዘሕልፍ ዘሎ መንእሰይ ኤርትራ፡ መዓታቱ ኣብቂዑ፡ ከም ንቡር ጸዋሪ ስድራቤትን ሕብረተሰቡን ክኸውን መታን ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ካብ ስልጣን ተጸሪጉ ኣብ ኤርትራ ሓዱሽ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክትከል ከምዘለዎ ብዘየወላውን ገሊጾም።
ካብ ሊብያ ናብ ዓዲ ጥልያን ክሰግሩ ቅድሚ ሰሙን ዝተበገሱ ዳርጋ ኩሎም ኤርትራውያን ምዃኖም ዝንገረሎም 335 ስደተኛታት ደሃይ ኣጥፊኦም ከምዘለዉ ገለ ቤተሰቦም ምስኣቶም ዝርከቡ ኤርትራውያን ምስናይ ከቢድ ጭንቀትን ስግኣትን ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ነቶም ኣብ ሃገረ ግብጺ ሓደጋ ኣንጸላሊዎም፡ ናብ ኤርትራ ክምለሱ እውን ዝገደደ ከምዝጽበዮም ፈሊጦም ናብ ኢትዮጵያ ክምለሱ ዝጠለቡ ዜጋታትና ንምሕጋዝ ኩሉኹም ኤርትራውያን ካብ ኩሉ ኩርናዓት ዓለም ሓገዝ ከምዝገበርኩም ይፍለጥ።
ኣሰና፡ መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ምኽንያት ብምግባር፡ እዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ድሕረ- ናጽነት እንታይ ይመስል ከምዝነበረ በብዓውዱ ብሓባራዊ ዘተ ንምድህሳስ መደብ ኣውጺኣ ኣላ።
እቲ ሞቱን ህይወቱን ምስ ፕረዚደንት ሊብያ ሙዓመር ቃዛፊ ዘተኣሳሰረ ገበነኛ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ነቲ ን42 ዓመታት ኣብ ኮረሻ ስልጣን ተወጢሑ ዝነበረ፣ ሎሚ ግን ብህዝባዊ ማዕበል ህዝቢ ሊብያ ዝግረፍ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ንምድሓን 200 ካብቶም ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ሓለዋ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ንምዃን ኣብ ሳሕል ዝተዓለሙ ፍሉያት ኮማንዶ ናብ ሊብያ ሰዲዱ ‘ሎ።
አብዚ ለንቅነ አብ ከባቢናን ማእከላይ ምብራቕን ተላዒሉ ዘሎ ህዝባዊ ማዕበል አብ መንጎ ምልካዊ ስርዓታትን በቶም ንዘመናት ብፖለቲካዊ ጸቒጢ መበገሲኡ ሰብኣዊ መሰሎም ዝተኽልኡ ነጻ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ አብ ገዛእ ሃገሮም ዝተሓርሙ፡ ብልሽውና፡ ስርዓተ ሕጊ አልቦነት፡ ሽቕለት አልቦነት፡ ማእሰርትን መግረፍትን ዘበገሶ ህዝባዊ ባርዕ ንለውጥን ዲሞክራስን ጥምጥም ይካየድ አሎ። ድሮ ድማ ህዝብታት ቱኒዝያን ምስርን ተዓዊቶምሉ አለው።
ኣብ ጉዕዞ ደሞክራሲያዊ ቃልሲ ኤርትራዉያን ዓመተ 2010 ብዙሓት ወሰንቲ መቐይሮታትን ሓደሽቲ ክስተታት ብምንጽብራቕ ሓድሽ ምዕራፍ ኣመዝጊባ ዝተዛዘመት ታሪኻዊት ዓመት እያ ኔራ፡
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ ናብ ቐጠር ምስ ከደ ክሳብ ሎሚ 11 ለካቲት ናብ ኤርትራ ከምዘይተመልሰ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
መራሒ ስርዓት ህግደፍ ‘ፕረዚደንት’ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ብ27 ጥሪ ናብ ቐጠር ምስ ከደ ክሳብ ሎሚ 11 ለካቲት ናብ ኤርትራ ከምዘይተመልሰ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም። ኣሰና ‘ውን ነቲ ኩነታት ኣረጋጊጻቶ ኣላ።
ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ ጽሑፋት ኣሰና ካብ ኢንተርነት ብምሕታም ናብ ካልኦት ሰባት ኣመሓላሊፍኩም ብዝብል ምኽንያት፡ ንኽልተ ተማሃሮ ካልኣይ ደረጃ ኣብ ካልኣይ መደበር ፖሊስ ኣስመራ ኣሲሩዎም ከምዘሎ እሙናት ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ከም ዝተኸታተልካዮ ነቶም ኣብ ሃገረ ግብጺ ተዋጢሮም ዓለም ክንዲ ዑንቂ ጸቢባቶም ንዘለው ኤርትራውያን ንምሕጋዝ ዝተገብረ ገንዘብ ናይ ምውጻእ ዕማም ብዓወት ተዛዚሙ ኢልና ኣበሲርናካ ኔርና።
ውልቀመላኺ መራሒ ስርዓት ህግደፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ነቲ ኣብ ቱኒዝያን ግብጽን ዝካየድ ዘሎ ህዝባዊ ተቓውሞታት ፈጺሙ ከይቃላሕ ንሚኒስትሪ ዜና ተሪር ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ።
ስርዓት ህግደፍ፡ መብዛሕትኦም ስድራቤት ስዉኣት ንዝኾኑ 57 ገባሮ ማዕረባ ኣምሳያ ካብ ስርዓቱ ዘመለጡ ደቆምን ደቂ ደቆምን 50 ሽሕ ናቕፋ ክኸፍሉ የገድዶም ከምዘሎ ተፈሊጡ።
እቲ ዒብ ዘይብሉ ነውራም ስርዓት ህግደፍ፡ መብዛሕትኦም ድርብ ደቆም ንዝተሰውኡዎም 57 ገባሮ ማዕረባ ኣምሳያ ‘ቶም ካብ ስርዓቱ ዘመለጡ ደቆምን ደቂ ደቆምን 50 ሽሕ ናቕፋ ክኸፍሉ የገድዶም ከምዘሎ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ንገለ እዋናት ኣዋዲቑዎ ዝጸንሐ 50 ሽሕ ናቕፋ ‘መቕጻዕቲ’ ካብ ኤርትራ ናብ ስደት ዘምለጡ ዜጋታት ብምቕጻል፡ ንወለዲ የሸገርን ይኣስርን ከምዘሎ ካብ ንኡስ ዞባ ሰገነይቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣገንዚቡ።
…..ጌና ዒሺል … ሒንጢት እየ ኔረ እዋኑ እዋን ልክዕ ከምዚ እዋን እዩ ኔሩ፡ መንእሰያት ክስደዱ ብቢዚሒ ካብ ከባቢ ገዛውትና ኪሃሱ እንከለዉ ከም ወግወግታ ዳኣሉ እንበር ቅሩብሲ ቲዝ ይብለኒ አዩ…. ሲለ ምንታይን ናበይን ከምዘበሉ ግን ወላ ይስቆረኒ ኣይነበረን፡፡
ማዕርግ ድምር ውጺኢትን ሞያዊ ብቕዓትን ተሞክሮን እሩም ስነ-ምግባራዊ ባህርያትን ንዘልዎም ኣብነታውያን ሰባት ስለ ዘስታህል ወይ ስለ ዝግባእ: እቶም በዚ ስነ-ስርዓትን ሞያን ዝተኾስኮሱ ሰብ ወትሃደራዊ ማዕርግ ድማ: ምሉእ ዘይጉዱል ተሰማዕነት በቶም ኣብ ትሕቲ ትእዛዛቶምን ምምሕዳራቶምን ዝነጥፉ ሰባት ጽልዋ ክህልዎም ንቡር ኢዩ::
ካልእ ጋሻ መደብ ቄሐ-ጽልሚ ሰለሞን ሃይለ`ዩ። ቅድሚ ሎሚ ክልተ ካሴታት ብምውጻእ እናዓምበበ ዝኸይድ ዘሎ ኣርቲስት`ዩ። “ዝርይርይ” ትብል ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘውጽኣ ሓዳስ ንጽል ዜማ ዝያዳ ተፈታዊት ኮይና ትርከብ።
ኣብ 1975 ጅግና ስውእ ሲዒድ ሑሴን ካብ እስሪ-ቤት ስርዓት ሃይለስላሴ ድሕሪ 12 ዓመታት ብ ስሪሒት ሰንበል ኣብ ዝፍለጥ ኡሱራት ናይ ምውጻእ ዝተገብረ ናይ ጀብሃ ስሪሒት ኣብ ዝወጸሉ ግዜ ኣብ ሜዳ ብዙሕ ምቅይያራት እዩ ጸኒሑዎ ፥ አቲኣ ምስ ብጾቱ ኣብ ፈለማ ሱሳታት ዝተኸላ ሃገራዊት ውድብ ጀብሃ ዘይኮነት እቲኣ ብ ስነ-ሓሳብ ማርክስ ዝሰኸረት ሓድሽ ስነ-ሓሳብን ምዕራባዊ ባህልን ዝተኸደነት ብ ክፍልታትን ሰልፍታትን ዝተመቓቀለት ብ ሰልፊ-ዕዮ ዝተዓብለለት ናይ ሓሳብ ፍልልይ ዘይጻወሩ መራሕቲ ዝዓሰሉዋ ጀብሃ እያ ጸንሓቶ ፥
እቲኦም ቀደም ዝፈልጦም ዘነበረ ናይ 60ታት ብጾቱ ውን ገሊኦም ተሰዊኦም ገሊኦም ውን ነቲ ሰልፊ ተቃዊሞም ተባሂሎም ኣብ እስሪ ቤት ሰልፊ- ዕዮ ብቅያዳ-ኣልዓማ ዝተዳጎኑ ነይሮም ፥ እዚ ኣካይዳ ጀብሃ ደስ ዘይበሎም ስዒድን ብጾቱን ኣብ ውሽጢ'ቲ ውድብ ጎስጋስ ብ ምግባር ናብ ናይ ቀደም ሃገራዊ መስመራ ክትምለስ ብዙሕ እዮም ጽዕሮም፣ ግን ኣብ ዘይሰምዓካ ደብሪ ኣይትማህለል ከምዚተባህለ እቲኣ ክትስማዕ እምበር ክትሰምዕ እዝኒ ዘይተዓደለት ሰልፊ-ዕዮ ነቲኦም ኣካይዳኣ ክቃወሙ ንዝጀመሩ ስዒድን ብጾቱን ክትሃድን እያ ተበግሳ ፤ ድሕሪ ነዊሕ ጎስጋስ ኣብ ውሽጢቲ ውድብ ኮይኖም ንኣካይዳ ሰልፊ-ዕዮ ምቅዋም ወይ ለውጢ ምምጻእ ክሰርሕ ከምዘይክእል ዚተገንዘቡ ስዒድን ብጾቱን ካብ ጀብሃ ተፈልዮም ቦታ ብምቅያር ን ጀብሃ ናብ ሃገራዊ መስመራ ክመልሱዋ እዮም መሪጾም ፥ ከም ውጺእቱ ድማ ናብ የመን ኣምሪሖም ፥ ካብ የመን ንደንካልያ ጉዕዞኦም ብምጅማር ሓደ ንኣምኖ እና ዚበሉዎ ግለ-ስብ ኣብ ደንካልያ ክቅበሎም ምስቲ ሰብ ተማኸሩ ፣
ስዒድን ብጾቱን ናብቲ ቦታ ከይበጸሑ እቲኣ በቲ ናይ " ናይ መአረምታ ምንቅስቃስ" ድቃስ ስእና ዝነበረት ሰልፊ-ዕዮ ነቲ ግለ-ሰብ ብ ገንዘብን ናይ ሓላፍነት መብጻዓ ዓይኑ ብምድፋን ነቲኦም ብጻይና እሎም ዝኣመኑዎ ብጾቱ ክምዝጠልሞም ገበሩዎ፥ ናብቲ ቦታ ምስ መጹ ከኣ እቲ ዝኣመኑዎ ብጻይና እሎም ልቦም ዝሃቡዎ ሰብ ብግዝያዊ ረብሓ ሰሲዑ ጸላኢ ተቀይሩ ኢዩ ጸኒሑዎም፥ ኣብቲ ዚቀረበሎም መግቢ ዘደቅስ መድሃኒት ብምግባር ጥልመቱ ጀመረ፥ ስዒድን ብጾቱን በቲ ዝተዋህቦም መድሃኒት ሃለዋቶም ምስ ኣጥፈኡ ኣብቲ ደቂሶምሉ ዘለዉ ቦታ ወጋሕታ ብ ዕለት 22/5/1978 ኣብ ደንካልያ ኣብ ዓበ ዝባሃል ቦታ ኣብ ልዕሊኦም ኣረመናዊ ናይ ምርሻን ጃምላዊ ቕትለት ፈጺሞም፥፥
እወ ነቲኦም ጀጋኑ ፊት-ንፊት ኣብ ሜዳ ክገጥሙዎም ከምዘይክእሉ ኣጸቢቆም ይፈልጡ ስለዚነበሩ ነዚ ናይ ድኹማት መንገዲ መሪጾም ፥ እቲኣ ዕለት እቲኣ ግን ሰልፊ- ዕዮ ህላወኦም ኣብ ሜዳ ብኢዶም ፈሪሞም ዘብቀዑላ ዕለት እያ ነይራ ፥ እቲኣ ኣብ ከበሳን መታሕትን ኣብቲ ግዜቲ ስም ዝነበራ ጀብሃ ብ ህዝቢ "ፎ" ዝተባሃለትላ ዕለት ፥ እቲኦም ዝተቀትሉ ጀጋኑ ስዉኣት ብሙሉኦም ደቂ ሳሆ ብምንባሮም ብፍላይ ከኣ ካብ ሕብረተ-ሰብ ሳሆ ንጀብሃ ዓቢ ተነጽሎ እያ ገጢሙዋ ብዙሕ ኣይጸንሐትን ከኣ ጠቅሊላ ሜዳ ብምግዳፍ ተበታትና ናብ ሱዳን ኣትያ፥፥
ይህ ፊልም በኢንተርኔት በዳባባይ እንዲታይ በመሆኑ፣ ውድ አቶ ተክሂር ተፈራ ኪዳኔን ከልብ እናመሰግናለን። ይህ በዚህ መልክ መታየቱን የማይፈቅዱ ከሆነ ግን እንዳስተወቁን ከዚህ እንቆጠባለን። ከአክብሮት ሰላምታ ጋር።
ሚኒስትሪ ስደተኛታትን ዑቅባን ብዲጂታላዊ መስርሕ ናይ መመልከታ መስርዕ አታአትትዩ ይርከብ፡፡ ከምኡ ስለዝኾነ ነቶም አብ ታሕቲ ዘለዉ ናይመመልከታ ትግባረታት ንምትግባር ናብ ዝምልከቶ አካል ቤት ጽህፈት ዞባዊ አገልግሎት ናይ ግድን ብአካል ምምጻእ አድላዪ አይኮነን ፡፡
እቲ ብባሕረኛታት ኢጣልያ ዝተረኽበ ሬሳ፣ ብዓርብን ቀዳምን ስደተኛታት ጽዒናን ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ካብ ዝተበገሱ ስደተኛታት ዝጠሓሉ ክኸውን ከምዝኽእል ግምታት ይወሃቦ ኣሎ።
90 ስደተኛታት ዝጸዓነት ጃልባ ካብ ሊብያ ተብጊሳ ኣብ ማእከል ባሕሪ ድሕሪ ምጥሓላ፣ እቶም 39 ብሓገዝ ሓይሊ ባሕሪ ክድሕኑ እንከለዉ፣ ሃለዋት ናይቶም ዝተረፉ ግና ከምዘይተፈልጠ፣ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ብቀዳም 14 ሰነ ሓቢሩ’ዩ።
ዋሕዚ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ብማእከላይ ባሕሪ ኣዝዩ ገኒንሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ተደጋጋሚ እዋን ናይ ምጥሓል ሓደጋ የጋጥም እኳ እንተሎ፣ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ብዘካይዶ ዘሎ ስርሒት ህይወት ኣሽሓት ሰባት ክድሕን ክኢሉ ኣሎ።
ይኹን’ምበር ኢጣልያ፣ እቲ ኣብ ባሕሪ ህወይት ስደተኛታት ናይ ምድሓን ስርሒት፣ ከቢድ ወጻኢታት ይሓታ ብምህላዉ ህጹጽ ሓገዝ ሕብረት ኤውሮጳ እንተዘይረኺባ ከተቛርጾ ከምእትኽእል’ያ ትጠቕስ።
(ኢሳት ዲሲ–ግንቦት 18/2011)ሳዑዲ አረቢያ ወደ ሀገሯ ለስራ ለሚገቡ ኢትዮጵያውያን የሰጠችውን ቪዛ መሰረዟን አስታወቀች። የሳዑዲ አረቢያ የስራና ሰራተኞች ሚኒስቴር እንዳስታወቀው ቪዛው የተሰረዘው ከኢትዮጵያ ሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ...
(ኢሳት ዲሲ–ግንቦት 20/2011)ግንቦት 20 ከትግራይ ክልል በቀር በሌሎች የኢትዮጵያ አካባቢዎች አለመከበሩ ታወቀ። ከ28 ዓመት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ በዓሉ ሳይከበር መቅረቱን የተለያዩ የዜና አውታሮች ዘግበዋል። በትግራይ...
አቀባዊ ወፍጮ ሠንጠረዥ ክብደት 20-150T የሚመለከታቸው መሣሪያ ቋሚ ወፍጮ የማዕድን ስለማንፈልግ ቀዋሚ ወፍጮ ሲሚንቶ ቀዋሚ ወፍጮ ብረት ስለማንፈልግ ቀዋሚ ወፍጮ ኒኬል ስለማንፈልግ ወፍጮ ጥሬ
አቀባዊ ወፍጮ የሮክ አቀንቃኝ ክንድ ክብደት 10-25T የሚመለከታቸው መሣሪያዎች ቋሚ ወፍጮ የማዕድን ስለማንፈልግ ቀዋሚ ወፍጮ ሲሚንቶ ቀዋሚ ወፍጮ ብረት ስለማንፈልግ ቀዋሚ ወፍጮ ኒኬል ስለማንፈልግ ወፍጮ ጥሬ ቀዋሚ ወፍጮዎች እና ከሰል ቋሚ
Calathea - በቤት ውስጥ አንድ ተክል እንዴት መትከል እና ማደግ እንደሚቻል። በቤት ውስጥ ስላለው ጤናማ እንክብካቤ። በጣም ጥሩው የሙቀት መጠን ፣ እርጥበት ፣ የውሃ ማጠጣት (calathea) ድግግሞሽ።
️እዚህ ምድር ላይ ሲኖር የሠው ልጅ ሙሉ የሚሆነው የኔ የሚለው ሰው ሲኖረው ነው💘ፍቅር - Anonymouse sent a photo in channel ፍቅር እና ሳቅ™
ጥሬ የድንጋይ ከሰል ኖራ ድንጋይ ወይም ፈጣን ኖራ ትራንስፖርት እና መፍጨት የሚሆን ብናኝ ስብስብ P ower P lant Desulfurizer እሳት ከሰል አመድ አቧራ ስብስብ መብረር ሊባባስ
የእንሰሳት / የእድገት ልዩነት መበስበስ የስሜት ቁስለት ኢንፌክሽን / መፍጨት ኒውክላስያ እና / ወይም ስነ-ሁኔታ የሌለው የተለያየ ትርጉም እያንዳንዱ የምርመራ መስክ በሚታየው መረጃ እና በሚቀርበው ዓላማ መሠረት በተለያዩ ደረጃዎች ተለይቶ �
12 00 05 31 916 -- 00 05 35 791 የመጀመሪያው ነገር እንሆናለን ዛሬ ለመማር የድንጋይ መፍጨት ነው 13 00 05 38 499 -- 00 05 40 208 - እኔ ሊኖረኝ ይችላል? አይ ኡቤላስ 14 00 05 40 249 -- 00 05 44 375 እኔ በእርግጥ ማሳሰብ ይኖርብኛል? ትንሽ ሳላችሁ ወደ ሙቀቱ ውስጥ ወድቀሽ ነበር
ለክረምቱ የሜሎን ማማ የምግብ አዘገጃጀት መመሪያዎች ፡፡ የማብሰያ ቴክኖሎጂን በተመለከተ አንዳንድ ምክሮች። የሎሚ ምግብ ከሎሚ ፣ ዝንጅብል ፣ ፖም እና ሙዝ ጋር። ጀርም ከሎሚ የተቀቀለ እንዲሁም በቀስታ ማብሰያ ውስጥ የተሰራ።
አዋጅ ቁጥር ፮፻፸፰/፪ሺ፪ ዘላቂ የሆነ የማዕድን ሃብት ልማት ለማምጣት የወጣ አዋጅ በኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ሕገ መንግሥት የተፈጥሮ ሀብት ባለቤትነት የመንግሥትና
ከገድላት አንደበት-ke gedilat andebet Addis Ababa Ethiopia 99K likes ከኢ/ኦ/ተዋሕዶ ቤ/ክ ገድላት ላይ የተገኙ የቅዱሳን አባቶቻችን እና የቅዱሳት እናቶቻችን ገድላቸው በየቀኑ ይነገርበታል!
የድንጋይ ወፍጮ የስኳር ወፍጮ ከግማሽ ምዕተ ዓመት በላይ ቡና መፍጨት ለቡና መሸጫ ሱቆችና እና ካፌዎች የተሠሩ tks የቶፐር የቡና መፍጫዎች ከ 1954 ጀምሮ በተካበተ ልምድ መሰረት የተፈበረኩ ናቸው ፡፡ 14 12 2018 የቶፐር ቡና መቁያ ማሽኖች tkm - sx የተባ�
እነዚህ በሰፊው እምቢ ብረት ያለውን ኢንዱስትሪዎች ውስጥ ከፍተኛ ሙቀት አቧራ የማስወገድ አጠቃቀም ተግባራዊ ሲሆን ቆርቆሮሽንም ናቸው incineration ተን ኃይል ትውልድ ሙቀት-ለመቋቋም ቁሳቁሶች ሬንጅ በመዓት የድንጋይ ከሰል ሲሚንቶ coke ዘይት
የካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን የእርዳታ ድርጅት (CRS) ከተለያዩ የትግራይ ከተማዎች እና ገጠራማ አካባቢዎች ተፈናቅለው በመቀሌ ለተጠለሉ አንዲሁም በከተማዋ እና በዙሪያዋ ለሚኖሩ ሰባ ሺህ ሰዎች የዕለት ደራሽ ድጋፍ አድርገዋል። በድጋፉም ለእያንዳንዱ ሰው 15 ኪ.ግ. የስንዴ ዱቄት፣ ግማሽ ኪ.ግ. ቦሎቄ እና ግማሽ ሊትር ዘይት ለአንድ ወር ተመድቦ በአንድ ጊዜ የሁለት ወር ራሽን ታድሏል። ድጋፉ የተደረገው በካቶሊክ እርዳታ ድርጅት (CRS) ሲሆን እንዲሁም በአሜሪካ እርዳታ ድርጅት (USAID JEOP) በኩል ከአሜሪካ በተገኘ ድጋፍ መሆኑንታውቋል።
በአዲግራት ሀገረስብከት ከጥር 4 እስከ 6 2013 ዓ.ም. ጉብኝት አድርገው የተመለሱት የካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ልዑካን እንደገለጹት በመላው ትግራይ የሚገኙትን የጦርነት ተጎጂዎች በአፋጣኝ ለመድረስ እንዲቻል ከትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ጋር ሰፊ ውይይት አድርገዋል። በውይይቱም ከክልሉ ጊዜያዊ አስተዳደር ክቡር ዶ/ር ሙሉ ነጋ የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር፣ ክቡር አቶ አብርሃ ደስታ ጊዜያዊ ምክትል አስተዳደር እና ክቡር አቶ አበበ ገብረሕይወት የተገኙ ሲሆን በካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን የጳጳሳት ጉባኤ በኩል ክቡር ዶ/ር አባ ተሾመ ፍቅሬ ጠቅላይ ጸሐፊ፣ ክቡር አቶ በቀለ ሞገስ የማሕበራዊ ልማት ዳይሬክተር፣ የካቶሊክ እርዳታ ድርጅተከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች እንዲሁም ከአዲግራት ሀገረስብከት ክቡር አባ አብርሃ ሐጎስ የአዲግራት ካቶሊካዊ ሰበካ ዳይሬክተር፣ ክቡር አባ ወልደማርያም የመቀሌ ቅርንጫፍ ጽ/ቤት ኃላፊ እና ሲስተር መድኅን ተስፋዬ የፍቅር ሥራ እህቶች የፕሮጀክት አስተባባሪ ተገኝተዋል።
በተከታታይ ባደረጓቸው ሁለት ስብሰባዎችም በቀጣይ በመላው ትግራይ የሚገኙ ተጎጂዎችን በአፋጣኝ መድረስ በሚቻልባቸው ሁኔታዎች ዙሪያ በዝርዝር በመወያየት ለዚሁ ዓላማ ፈጣን ምላሽ የሚሰጥ የጋራ ግብረሃይል አቋቁመዋል።
የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር በበኩሉ የክልሉን ሰላም እና መረጋጋት ከማስጠበቅ ጎን ለጎን መሰረተ ልማቶችን በመጠገን በአፋጣኝ ወደ ሥራ ለማስገባት በሙሉ ኃይሉ እየሠራ መሆኑን አሳውቋል። የካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ተወካዮችም ለምግብ እና ለመድኃኒት ድጋፍ የሚሆኑ ግብይቶችን ለመፈጸም እና ከቦታ ቦታ በአፋጣኝ ለማጓጓዝ እንዲቻል የባንክ አገልግሎት ማነቆ እንዳይሆን እና የገንዘብ ዝውውርም ለጊዜውም ቢሆን በልዩ ሁኔታ መስተናገድ የሚችሉባቸውን ሁኔታዎች ጊዜያዊ አስተዳደሩ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመነጋገር እንዲያመቻቸ አሳስበዋል።
ዋዜማ ራዲዮ -The Life and Times of Menelik II በሚል ርዕስ እንደ አውሮፓዊያን አቆጣጠር በ1961 ተጀምሮ በ1975 የተጠናቀቀውና በአሜሪካዊው ሀሮልድ ጂ ማርከስ ተጽፎ የነበረው መጽሐፍ በዚህ ሳምንት መግቢያ ላይ ወደ አማርኛ ተመልሶ ለአንባቢዎች ቀርቧል፡፡
ስድስት መቶ ገጾችን ሊሞላ ጥቂት የቀረው ይህ ባለ ወፍራም ጥራዝ መጽሐፍ ወደ አማርኛ የተመለሰው“የዐጼ ምኒልክ የሕይወት ታሪክ እና የሥልጣን ዘመን” በሚል ርዕስ በአቶ ቢኒያም ዓለማየሁ አማካኝነት ነው፡፡
የእንግዝኛ ደራሲው ዶክተር ሀሮልድ ጂ ማርከስ የተወለዱት እንደ ጎርጎሳዊያኑ አቆጣጠር በ1936 በአሜሪካ ማሳቹሴትስ ሲኾን የሞቱት በ66 ዓመታቸው የዛሬ አስራ አራት ዓመት ገደማ ከልብ ሕመም ጋር በተያያዘ ነው፡፡ የፒኤች ዲ ዲግሪያቸውን ያገኙት እንደ አውሮፓዊያን አቆጣጠር በ1964 ከቦስተን ዩኒቨርስቲ ሲኾን ከዚያ ጥቂት ቀደም ብሎ ለዲግሪያቸው ማሟያ ጥናት ለማድረግ ወደ ኢትዮጵያ ከመጡ ወዲህ በኢትዮጵያ ታሪክ ላይ ልዩ ፍላጎት እንዳደረባቸው ይናገራሉ፡፡ የመመረቂያ ወረቀታቸውን የሠሩትም በኢትዮጵያና በእንግሊዝ ዲፖሎማሲያዊ ግንኙነት ላይ ነው፡፡
በኢትዮጰያ ዙርያ የሚያጠነጥኑ በርካታ የጥናት ጽሑፎችን ያቀረቡትም ከዚህ ጊዜ ወዲህ እንደኾነ ይነገራል፡፡ዶክተር ሀሮልድ የንጉሥ ምንሊክን ታሪክ በስፋት ከመጻፋቸው ባሻገር የአጼ ኃይለሥላሴን የሥልጣንና ዘመንና ግለ ታሪክ HaileSellasie፡ The formative Years፡ 1892-1936 በሚል ርዕስ እ.አ.አ በ1987 በመጽሐፍ መልክ አቅርበዋል፡፡
በሚቺጋን ስቴት ዩኒቨርስቲ የታሪክና የአፍሪካ ጥናት ፕሮፌሰር የነበሩት ዶክተር ሀሮልድ የዘመናዊት ኢትዮጵያንና የአፍሪካ ቀንድን ታሪክ በስፋት በማጥናትና መጽሐፍ በማሳተምም ይታወቃሉ፡፡ በአካባቢው ጉዳዮች ዙርያም እውቅ ጋዜጠኞችም ኾኑ የምዕራብ መንግሥታት እርሳቸውን የማማከር ዝንባሌ እንደነበራቸውም ይወሳል፡፡ ይበልጥ የሚታወቁትም The Politics of Empire: Ethiopia, Great Britain and The United States በሚለው መጽሐፋቸው ነው፡፡
ዶክተር ሀሮልድ በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዩኒቨርስቲ (የአሁኑ አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ)፣ በካርቱም ዩኒቨርስቲ፣ በኦሳካ ዩኒቨርስቲና በሀዋርድ ዩኒቨርስቲዎች ለተወሰኑ ጊዜያትም ቢኾን ታሪክን አስተምረዋል፡፡ ረዥም የመምህርነት ዘመናቸውን ያሳለፉት ግን በሚቺጋን ዩኒቨርስቲ ነው፡፡ በዚያ ለ35 ዓመታት የታሪክ ፕሮፌሰር ኾነው አገልግለዋል፡፡
አሁን ወደ አማርኛ የተመለሰው የአጼ ምኒሊክ የሕይወት ታሪክና እና የሥልጣን ዘመን የአማርኛ ቅጂ በ200 ብር ዋጋ እየተሸጠ ይገኛል፡፡ ኾኖም መጽሐፉ የትኛው የአገር ቤት ማተሚያ ቤት ዉስጥ እንደታተመ የሚገልጽ ጽሑፍ በሽፋኑ ላይ አልሰፈረበትም፡፡ ይህም የኾነው ምናልባት ከአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ጋር በተያያዘ አታሚዎች ካልተጠበቀ ተጠያቂነት ራሳቸውን ለመጠበቅ ከሚያደርጉት ሙከራ ጋር የተያያዘ እንደኾነ ይገመታል፡፡
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ፖለቲካዊ ይዘት ያላቸውና አገራዊ አጀንዳን የሚተነትኑ መጽሐፍት በሚያሳትሙ፣ በሚያከፋፍሉና አዙረው በሚሸጡ ዜጎች ላይ ወከባው እየበረታ መምጣቱ ይታወሳል፡፡
ሃገርና ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ንህላዌኣ ዝደናደን ጽንኩር ኩነታት ኣብ ዘላትሉ እዋን፣ ካብ – ይኣክል ናብ ይከኣል – ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ፣ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ካብ ኩሉ ክፍለ ሃገራት ኣሜሪካን ካናዳን ዝተሳተፈኦ ፣ ካብ 8 – 9 ለካቲት 2020 ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ዕዉት ዋዕላ ኣካይደና።
ኣብዚ ዋዕላዚ ፣ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ነብስና ወዲብና ኣብ ሓርነታዊ ቃልሲ ህዝብና ልዑል ተራ ክንጻወት ወሲና። ነዚ ውሳኔ እዚ ኣብ ግብሪ ንምውዓል፣ ብወለንተአን ኣወሃሃድቲ ክኾና ፍቓደኛታት ዝኽና ሸሞንተ ደቂ ኣንስትዮ፣ ነቲ ናይ ነብሰ ውደባ መስርሕ ክጅምርኦ ተወሲኑ። ተሳተፍቲ ዋዕላ ነናብ ቦታና ተመሊስና፣ ናይ ከባቢና ደቂ ኣንስትዮ ክንጥርነፍን፣ ጥርናፈና ከነሐይልን፣ ወከልትና ክንመርጽን፣ ናይ ከተማታትና ወከልቲ ብምልኣኽ ናይ ኩለን ከተማታት ወከልቲ ዘሳተፈ ናይ ሰሜን ኣሜሪካ ጥርናፈ ክንፈጥር ወሲና።
10. ሞያውያን ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን በብሞያኦም ተራኺቦም፣ ኣብ ግዚ ውድቀት ህግደፍ ሃገርና ንምህናጽ ዝገብርዎ ምድላዋትን ተበግሶታትን ንድግፍን ነተባብዕን።
11. ምልካዊ ጉጅለ ህዝቢ ክኸፋፍል ዝጥቀሙሉ ሜላታትን ሽርሕታትን ክንነቕሓሉን፣ ኣብ ክንዲ ተመቓቒልና መፍቶቱ ንኸውን፣ ነቲ ሰራም ከፋፋሊን መቓቓሊን ስልትታቱን ሽርሕታቱን ብስሙር ድምጺ ክንነጽጎን ክነፍሽሎን ንጽውዕ።
ባለፉት አስር ዓመታት በአገሪቱ ከፍተኛ የኢኮኖሚ ዕድገት ቢመዘገብም ከሌሎች ጥያቄዎች በተጨማሪ ፍትሃዊ የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት አለመስፈን የፖለቲካ አለመረጋጋት ፈጥሯል፡፡ የፖለቲካው አለመረጋጋት በኢኮኖሚው ላይ የፈጠረው ተፅዕኖ ምን ያህል ነው? ዘላቂ ጉዳቱ በምን ይገለጻል? እንዴት ከዚህ ውስብስብ ችግር መውጣት ይቻላል? መንግስት የፖሊሲ ማሻሻያ ለማድረግ ዝግጁ ነው? በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የኢኮኖሚክስ መምህርና የኢኮኖሚ ጉዳዮች ተንታኝ የሆኑት ዶ/ር ቆስጠንጢኖስ በርሄ፤ በፖለቲካው አለመረጋጋትና ኢኮኖሚያዊ ተጽዕኖው ዙሪያ ከአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ጋር ተከታዩን ቃለ ምልልስ አድርገዋል፡፡
ለአለመረጋጋቱ ዋነኛ መንስኤው ኢኮኖሚ ነው፡፡ የኢኮኖሚ ችግሩ ባለመረጋጋቱ ላይ ተፅዕኖ አሳድሯል፡፡ በልማታዊ መንግስት ስርአት ውስጥ ሃገርን ለማሣደግ ሦስት ምሰሶዎች ናቸው ያሉት፡፡ አንዱ መንግስት ነው፡፡ መንግስት ፖሊሲ፣ስትራቴጂና መዋዕለ ንዋይ በማዘጋጀትና ዋስትና በመስጠት የራሱን ሚና ይጫወታል። የሃገሪቱን እቅድም ያወጣል፡፡ መዋዕለ ንዋይ በማመንጨት እርሻና ኢንዱስትሪን በማስፋፋት፣ ከየኮሌጁ የሚወጡትን የሰው ሃይል በመቅጠር ደግሞ የግል ዘርፉ የራሱን ሚና ይጫወታል። ሦስተኛው የአካዳሚክ ማህበረሰቡ ነው፡፡ በሃገራችን የተጀመረው የዩኒቨርሲቲ መስፋፋትን ተከትሎ፣ የሚሠሩ ምርምሮች፣ የተለያየ ሃሣብ በማቅረብ ሃገሪቱን ማሳደግ የሚል የፖሊሲ ሀሳብ በማመንጨት፣ለመንግስት ፖሊሲና ስትራቴጂ ግብአት ያቀርባሉ፡፡
በኢኮኖሚ፣ በፖለቲካ፣ በህግና በማህበራዊ ጉዳዮች ላይ አካዳሚክሱ ሰፋፊ የጥናት ውጤቶችን በማቅረብ፣ ለፖሊሲና ህግ አውጪዎች ማቅረብ አለባቸው። በትክክለኛው የልማታዊ መንግስት አስተሳሰብ የሚመሩ መንግስታት እነዚህን ሦስት ነገሮች ነው በዋናነት የሚጠቀሙት፡፡ ለምሣሌ ቻይናን ብንመለከት፣ ስልጣን ላይ ያለው የኮሚኒስት ፓርቲ ሆኖ፣ በየጊዜው የሚቀርቡለትን ማሻሻያዎች እየተቀበለ፣ ራሱን እያደሰ ይሰራል። በዚህም ምክንያት ዛሬ በዓለም የታወቁ ኩባንያዎች መሰባሰቢያቸውን ቻይና እያደረጉ ነው፡፡ የአሜሪካኖቹ ታዋቂ ኩባንያዎች አፕል፣ ማይክሮሶፍት የመሳሰሉት እስከ አንድ ትሪሊዮን ዶላር ሃብት ቻይና ውስጥ ነው እያንቀሳቀሱ ያሉት። ስለዚህ የፖሊሲ ፍተሻና ለውጥ እንደውም በየዓመቱ ነው መካሄድ ያለበት፡፡ ወደዚህ አቅጣጫ የምንሄድበትን መንገድ ማመቻቸት ያስፈልጋል። ለምሳሌ የውጭ ኢንቨስትመንት ወደ ሃገር ቤት ይመጣል ይባላል፡፡ በተቃራኒው ደግሞ ኢንቨስተሮች ሲወጡ እናያለን፡፡ ለምሣሌ በእርሻ ላይ የተሠማሩ የውጭ ኢንቨስተሮች በሙሉ ለቀው መውጣታቸው ተሰምቷል፡፡ ለምንድን ነው እነዚህ ኢንቨስተሮች እየወጡ ያሉት? ችግሩ የቱ ጋ ነው ያለው? እነዚህ ጉዳዮች በየጊዜው በሚደረግ የፖሊሲ ፍተሻ ምላሽ ማግኘት አለባቸው፡፡ ለምሳሌ በየዓመቱ ከግማሽ ሚሊዮን በላይ ወጣቶች ከዩኒቨርሲቲ እየወጡ ነው። ይህ ሃይል የት ነው የሚገባው? ለዚህ ሃይል ምን የተመቻቸ ነገር አለ? እነዚህ ሁሉ በፖሊሲ ፍተሻ መልስ የሚሹ ናቸው፡፡
አሁን ያለውን ያለመረጋጋት ያመጣው አንደኛው ጉዳይ በርከት ያሉ የተማሩ ወጣቶች ስራ አጥ መሆናቸው ነው፡፡ እነዚህን ስራ ያጡ ወጣቶች፣ በየትኛውም አጀንዳ ጠልፎ የአመፅ አካል ማድረግ ቀላል ነው፡፡ በኢትዮጵያ አንድ ጎሣ ሌላኛውን ሊያጠፋ የተነሣበት ጊዜ በታሪክ የለም፡፡ አሁን ግን እንዲህ ያለው ነገር እየተለመደና እየተስፋፋ ነው፡፡ ስለዚህ በትኩረት ሊታሰብበትና መፍትሄ ሊበጅለት የሚገባው ጉዳይ ነው፡፡ አሁን ያሉት ጥያቄዎች ዋነኛ ምክንያት አድጓል የምንለው ኢኮኖሚ ህዝብ ጋር አለመድረስ ነው፡፡
በሽግግሩ ጊዜ አንድ የኢኮኖሚክ ሲምፖዚየም ተካሂዶ ነበር፡፡ የሲምፖዚየሙ አላማ ደግሞ የኢትዮጵያን የኢኮኖሚ ፖሊሲ ለማውጣት ነበር፡፡ በዚያን ጊዜ ወደ አራት መቶ ያህል ኢትዮጵያውያን የዘርፉ ባለሙያዎች ተጋብዘው ነበር፡፡ የአፄ ኃይለስላሴ ዘመነ መንግስት የባንክ ሃላፊዎችን ጨምሮ በርካታ የሃገሪቱ ምሁራን ተሳትፈውበታል። መድረኩን እኔ ነበርኩ ያስተባበርኩት። ያን ጊዜ የወጣው የገበያ መር ኢኮኖሚ ፖሊሲ ትክክለኛ ፖሊሲ ነበር፡፡ እሱን ፖሊሲ ነበር መተግበር የነበረብን። እዚያ ፖሊሲ ውስጥ ለምሳሌ የፋይናንስ ስርአቱ አሁን እየተተገበረ ባለው መንገድ መሆን እንደሌለበት ይጠቁማል፡፡
የገበያ መር ኢኮኖሚ ሲባል፣ አንድ ገበያ የሚያስፈልጉትን ነገሮች በሙሉ ማደራጀት ይጠይቃል። ሰዎች አክሲዮን የሚሸጡበትና የሚገዙበት፣ ለግል የቢዝነስ ፈጣሪዎች ብድር የሚመቻችበት፣ ብድሩን ተጠቅመው አዳብረው የሚመልሱበት አካሄድ መከተል ያስፈልግ ነበር። አሁን እነዚህ ሁሉ በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ውስጥ አልተተገበሩም፡፡ ለምሣሌ ባንኮችን ብንመለከት፣ ጅቡቲ ምንም ኤክስፖርት የምታደርገው ነገር ሳይኖራት ከኢትዮጵያ የወደብ ኪራይ በመቀበል ብቻ 8 ያህል የውጭ ባንኮችን አስገብታለች፡፡ ኬንያ፣ ታንዛኒያ፣ ኡጋንዳ ተመሳሳይ ነገር ነው ያደረጉት። ታዲያ እኛ ከማን ነው የምንለየው? ከዚህ አንፃር ጥሩ የኢኮኖሚ ፖሊሲ አልተገበርንም፡፡ በሁለተኛ ደረጃ የኢኮኖሚ ፖሊሲ በመመርያ ደረጃ ነው መውጣት ያለበት እንጂ በህዝብ ተወካዮች በተደነገገ ህግ አይደለም፡፡
አንዴ አብዮታዊ ዲሞክራሲ ስንል፣ እሱ አልሠራ ሲል ደግሞ ልማታዊ ዲሞክራሲያዊ መንግስት እያልን ነው የመጣነው፡፡ በዚህ መልኩ ሃገሪቱ ላይ ሙከራ እየተሰራ ነው ዛሬ ያለንበት ደረጃ ላይ የደረስነው፡፡ ረብሻና ብጥብጥ ውስጥ የገባነው ለዚህ ነው፡፡ አቶ ሃይለማርያም ስልጣን ሲለቁ፣ በኢትዮጵያ ታሪክ ለሁለተኛ ጊዜ መሰለኝ፤ ከፀሃፊ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተወልድ በኋላ። አቶ ሃይለማርያም በተደላደለ የፖለቲካ ሁኔታና በአንድ ፓርቲ በምትመራ ሃገር ላይ “ስልጣን እለቃለሁ” ሲሉ ትርጉሙ ስራ መስራት አቅቷቸዋል ማለት ነው። የህዝቡን ጥያቄ መመለስ ስላልተቻለ ነው ስልጣን የለቀቁት። የኢትዮጵያ ህዝብ 17 አመት ሙሉ ደርግን ችሎ ኖሯል፡፡ በአሁኑ መንግስት የተሠራው ልማት ደግሞ ምናልባትም በኢትዮጵያ ታሪክ ከፍተኛው ነው። 5ሺህ ኪ.ሜ የባቡር መስመር፣ 70 ሺህ ኪ.ሜ መንገድ፣ የኢንዱስትሪ ፓርኮች፣ ግድቦች፣ የንፋስ ሃይል ማመንጫ የመሣሠሉ ወደ ኢንዱስትሪ ሽግግር ሊወስዱን የሚችሉ ስራዎችን የሠራ መንግስት ነው። ነገር ግን ህዝቡ የት ነው ያለው? ምን ደረጃ ላይ ነው? የሚለውን ዞሮ ማየት አልቻለም፡፡
በልማት በኩል ከፍተኛ ውጤት ተገኝቷል፤ ኢኮኖሚውም በየዓመቱ 11 በመቶ እድገት እያስመዘገበ መሆኑን ዓለም አቀፍ ሪፖርቶች ይጠቁማሉ፡፡ ይህ ኢኮኖሚያዊ እድገትና የህዝቡ ኢኮኖሚያዊ ችግሮች እንዴት ነው የሚታረቁት? በሌላ በኩል ህዝባዊ ተቃውሞና የንብረት ውድመት በኢኮኖሚው ላይ የሚፈጥረው ተጽዕኖ እንዴት ይገለጻል?
አሁንም ተቃውሞዎቹ በኢኮኖሚው ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ ነው እየፈጠሩ ያሉት፡፡ ኢንቨስተሮች ስራቸውን መስራት ያልቻሉበት ጊዜ ላይ ደርሰናል። የፖለቲካ ችግር ያለባቸው ክልሎች ደግሞ ሰፊ የማምረቻ መሣሪያ የሚንቀሳቀሱባቸው፣ መሠረታዊ ጥሬ እቃዎች ያሉባቸው አካባቢዎች ናቸው፡፡ የኢንዱስትሪ ማዕከላት፣ የውሃና መብራት ምንጮች በስፋት ያሉት በእነዚህ አካባቢዎች ነው፡፡ በእነዚህ አካባቢዎች ኢንቨስተሮች መስራት የማይችሉ ከሆነ ምርት ማመንጨት አይቻልም፡፡ እየሆነ ያለውም ይኸው ነው፡፡ በሌላ በኩል፤ የውጪ ምንዛሬ እጥረቱ አለ፡፡ ፋብሪካዎች በጥሬ እቃና መለዋወጫ እጦት እየቆሙ ነው ያሉት፡፡ የገንዘብ አስተዳደሩ ከፍተኛ ችግር እንዳለበት መንግስት መገንዘብ አለበት። እኔ የሚያሳዝነኝ ነገር በዚህ ጉዳይ ላይ ውይይት አለመደረጉ ነው፡፡ ህዝባዊ ውይይት የለም፡፡ በሚዲያ እንዲሁም በዩኒቨርሲቲዎች ሰፊ ውይይት ሊካሄድበት ይገባል። ይሄ በአገራችን ገና አልተጀመረም፡፡ በአንፃሩ እነ ኒውዮርክ ታይምስ፣ ፎሬይን ፖሊሲ ማጋዚን የመሳሰሉት “የኢትዮጵያ የብሔር ፌደራሊዝም አልሠራም፤ ሃገሪቱ ልትፈራርስ ነው” እያሉ የውይይት አጀንዳ ሲያደርጉት፣ እኛ ጋ ውይይቱ የለም፡፡
እነ ኢንተርናሽናል ክራይሲስ ግሩፕ ትልቅ የቲንክ ታንክ ስብስብ ያላቸው ቡድኖች ናቸው፡፡ የኛን ጉዳይ እነሡ ናቸው የሚተነትኑት፡፡ ይህ ለምን ሆነ? እዚያ ደረጃስ ለምን ደረሰ? ኢትዮጵያ እኮ የአንድ ፓርቲ ብቻ ሳትሆን የ105 ሚሊዮን ህዝብ እንዲሁም የብዙ ምሁራንና ልሂቃን ሃገር ነች፡፡
የአሜሪካ የንግድ ውድድሮችን ይመራ የነበረው’ኮ ኢትዮጵያዊ ነው - በኦባማ ዘመን። በአፍሪካ ልማት ባንክ የአሜሪካ ተወካይ ኢትዮጵያዊት ነበረች፡፡ በከፍተኛ የአመራር ደረጃ ላይ ተቀምጠው የአሜሪካን ግዙፍ ባንኮች የሚመሩ ኢትዮጵያውያን አሉ፡፡ ኢትዮጵያ አሁን አምስት የተባበሩት መንግስታት ምክትል ዋና ፀሃፊዎች አሏት፡፡ እነዚህ ሰዎች ደግሞ በራሳቸው ጥረትና ባላቸው እውቀት እዚያ የደረሱ እንጂ በሹመት የሄዱ አይደሉም። እነዚህ ሰዎች ወደ አገራቸው መጥተው የሚሰሩበትን ዕድል ማመቻቸት አለብን። በሃገር ውስጥም ብዙ ችሎታ ያላቸው ሰዎች አሉ። እነዚህንም ሰዎች ማሰራትና ማሳተፍ ያስፈልጋል። መንግስት በዚህ ጉዳይ ላይ ጠንከር ያለ አቋም በመውሰድ ሃገሪቱ ወደፊት የምትገሰግስበትን ሁኔታ መፍጠር አለበት፡፡
ይህቺ ታሪካዊ ሃገር እንዳትፈራርስ፣ ተጠናክራ እንድትቀጥል ከፍተኛ ጥረት መደረግ ያለበት ይመስለኛል፡፡ ለምሣሌ በሶማሌ ክልል ነዳጅ ተገኝቷል። ክልሉ ከኦሮሚያ ጋር ያለውን ችግር እንደ ሰበብ አድርጎ፣ አንቀፅ ጠቅሶ፣ ልገንጠል ቢል ምን ሊኮን ነው? ይሄ በጥልቀት መታሰብ አለበት፡፡ የውጭ ሚዲያዎች ይሄን ስጋት ነው የሚጽፉት፡፡ ለምሣሌ የሰብአዊ መብት ድርጅቶች ማለትም እነ ሂውማን ራይትስዎች፣ አምነስቲ ኢንተርናሽናል የመሳሰሉት አዲስ አበባ መጥተው ቢሮ ቢከፍቱ፣ መንግስት ሆን ብሎ የሰው መብት አይጥስም፣ የፖለቲካ እስረኞችን አያሰቃይም ነበር። በእኔ እምነት፤ የፖለቲካ ምህዳሩ ብቻ ሣይሆን የማህበራዊ መድረኩ ሰፋ ብሎ በነፃነት ሃሳቦች ሊንሸራሸሩ ይገባል፡፡
መንግስት ከህዝቡ ጋር ቀጥተኛ ውይይት ማድረግ አለበት እንጂ የወረዳ አስተዳደር ብቻ መግለጫ መስጠት የለበትም፡፡ የሙስና ተጠያቂነት መጠናከር አለበት። ለምሣሌ በስኳር ኮርፖሬሽን 77 ቢሊዮን ብር ጠፋ ተባለ፤ ግን የተጠየቀ ሰው አላየንም፡፡ በእንዲህ ያሉ ጉዳዮች መንግስት ብዙ ሥራዎች ይጠብቁታል፡፡
እንኳን ለቀናት ስራ ማቆም ይቅርና ለአንድ ቀን ማቆም ከፍተኛና የተወሳሰበ ችግር ነው የሚፈጥረው። ትልቁ ችግር ወጣቱ “ለካ ይሄን ማድረግ እችላለሁ” በሚል ሁኔታውን ተለማምዶ፣ ለወደፊቱ ትንንሽ ሽፍታዎች ሊፈጠሩ ይችላሉ። በሁለተኛ ደረጃ ብዙ የኢኮኖሚው አንቀሳቃሾች በፍርሃት ስራቸውን እንዲያቆሙ ያደርጋል። ለምሳሌ ከሰሞኑ የነዳጅ አመላላሽ ተሸከርካሪዎች እንዳይንቀሳቀሱ በመባሉ ፈርተው መኪናቸውን ያቆሙ ባለንብረቶች እንዳሉ አውቃለሁ። ምክንያቱም ከተቃጠለባቸው ኢንሹራንስም የሚከፍላቸው አይመስለኝም፡፡ ስለዚህ አድማዎች የሚፈጥሩት አንዱ ችግር፣ ስጋትና ፍርሃት ነው። በሶስተኛ ደረጃ ከውጭ የሚመጡ እቃዎች በተስተጓጎሉ ቁጥር የገቢው እና የአቅርቦት ስሪት ይበላሻል፡፡ ይሄን ለማስተካከል ጊዜ ይፈጃል፡፡ በሌላ በኩል “መንግስት የለም” የሚል አመለካከትም እንዲፈጠርና መተማመን እንዲጠፋ ያደርጋል፡፡ ይሄም ችግሩን ዘላቂ ሊያደርገው ይችላል፡፡
ጉዳቱ ለትውልድ የሚቀር ነው የሚሆነው። ይሄ በሌላው የአፍሪካ ሃገርም የምናየው ነው፡፡ በፀረ ቅኝ አገዛዝ ፅንፈኝነት፣ እነ ናይጄሪያ አሁንም ድረስ እየታመሱ ነው ያሉት፡፡ ናይጄሪያ በተባበሩት መንግስታት ሃላፊነት ሰርቻለሁ፡፡ በስምንት ወታደር ታጅቤ ነበር ቢሮ የምሄደው፡፡ በደቡብ አፍሪካ፣የፀረ አፓርታይድ በነበረው አስተሳሰብ ዛሬም ጥቃቶች ይፈፀማሉ፡፡ የባህል የአመለካከት ለውጥ ያመጣል። ሰው ተስማምቶ የማይሠራበት ሁኔታ ይፈጠራል። መጀመሪያ ላይ ብዙ ኢንቨስተሮች ወደ ኢትዮጵያ ጎርፈው የመጡት እኮ ሠላም አለ፤ ህዝቡ ጨዋ፣ ሃይማኖተኛ ነው በሚል ነበር፡፡ አሁን ግን ወጣቱ ንብረት እያነደደ መሆኑን ሲመለከቱ ይደነግጣሉ። ይህን ስርአት ማስያዝ ካልተቻለ ወጣቱ ድርጊቱን እየተለማመደው ይሄዳል፡፡ ስለዚህ ነባሩ ባህላችን እንዳይበላሽ፣ ከፍተኛ ውይይት ማድረግ ያስፈልጋል።
አንዱ የምንዛሪ መጨመር ነው፡፡ ብሄራዊ ባንክ ለምን የብር የመግዛት አቅምን እንደቀነሰ ማንም እስካሁን አልገባውም፡፡ በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ በሃገሪቱ የውጭ ምንዛሪ እጥረት ነው፡፡ የውጭ ምንዛሪ እጥረቱን ያመጣው ደግሞ ሃገሪቱ ሰፋፊ የልማት ፕሮጀክት መዘርጋቷና ለእነዚህ የምታሟላው ግብአት በውጭ ምንዛሪ የሚገዙ መሆናቸው ነው። በሶስተኛ ደረጃ ደግሞ የውጭ ካፒታል አለመኖሩ ነው፡፡ የውጭ ባንኮችና የፋይናንስ ኩባንያዎች ወደ ሃገር ውስጥ ካልገቡ ችግሩ ይቀጥላል፡፡
ይህ የ “2” ጥቅምት እ.ኤ.አ. በ ‹2019› የጥበብ ሥነ ጥበብ ክበብ ውስጥ በማድሪድ ውስጥ ፣ የዓለም የፕሬስ ዴል ሶል ኪ.ሜ XXXX ምሳሌያዊ ጅምር ከተጀመረ በኋላ ፣ የተጀመረው እ.ኤ.አ. .
በአንዳንድ የምስሎች እና የቪድዮ ቅኝቶች የተሞሉ የተወሰኑ የ 200 ሰዎች ተገኝነት ፊት ለፊት ጣልቃ በሚገቡ የተለያዩ ፓነሎች ውስጥ በበርካታ ተናጋሪዎች ተገኝቷል ፡፡
የኑክሌር የጦር መሣሪያ እቀባ ስምምነት በሚፈራረሙበት ጊዜ ተወካዮች በፓርላማ ደረጃ በስፔን ውስጥ በፓርላማ ደረጃ የተከናወነው የግንዛቤ ማስጨበጫ ሥራ - ቲና በፔድሮ አርሮjo የተሰራ።
እንዲሁም በማዘጋጃ ቤት ደረጃ በካርሎስ ዴል ፖዞ እና በአንቶኒዮ ፔሬዝ በሞቪሚንትቶ ሶሻል ዴል ካዛር (ጓዳላጃራ-እስፔን) በተወሰዱ ማበረታቻዎች TPAN ን ለመደገፍ የ ‹ጥሪ ለከተሞች› ዘመቻ ሁኔታ ፡፡
ፔድሮ አርሮጆ (ጎልድማን ሽልማት) በሀብቱ ምክንያት ማህበራዊ ማህበራዊ ሁኔታን አፅን emphasizedት ሲሰጥ የፔትስ ራኢዬሽን ስፔን እና ኒኮላስ የወደፊት እሁድ አርብ በቅርብ በተካሄደው የዓለም የአየር ንብረት ቀውስ ላይ ሪፖርት በማድረጉ ለተግባር እንዲጋብዙ ተጋብዘዋል ፡፡ ጨካኝ ያልሆነው በዚህ የአየር ንብረት ሁኔታ መንግስታት ላይ ጫና የማድረግ መንገድ ነው ፡፡
ካርሎስ ኡማና (አይኤንኤን ፣ ኖብል የሰላም ሽልማት) የኑክሌር አደጋን ወቅታዊ ሁኔታ በማብራራት ከኮስታ ሪካ በተደረገ ቪዲዮ በኩል ጣልቃ በመግባት በ ‹122› የተፈረመ እና በ 79 የተፈረመ እና በ 32 የፀደቀ ፣ በ ‹XXXX› የተፈረመ እና በ 18 የፀደቀ ፡፡ ቀኑ በተባበሩት መንግስታት ውስጥ ወደ ኃይል ለመግባት ተጨማሪ ማረጋገጫዎች ይጎድላሉ XNUMX ብቻ።
መድልዎ አልባነት ካርመን ማሎሎን በዊልኤል ፒኤፍ-ስፔን እና በማሪያ ገላን (ሰላሙ ላይ የሚራመዱ ሴቶች) ድጋፉን ገልፀው በተለያዩ ሀገራት ውስጥ ያሉትን የሴቶች ሁኔታ ጎላ አድርጎ ገልጻል እንዲሁም ሴቶችን የእናቶች ምድር ተንከባካቢ አድርጎታል ፡፡
አመጽ- ፊሊፕ ሜል (የዓለም የሰብዓዊ ጥናቶች ማዕከል) አመጽ በሚኖርበት ጊዜ አመጽ አልባ ስልታዊነት ሊኖር እንደሚችል ፣ እና ሥነምግባርን ፣ መሳሪያዎቹን ፣ ጥቅሞቹን እና የአተገባበሩን ጥልቀት ማጎልበት በግላዊም ሆነ በማኅበራዊ ሁኔታ ተመሳሳይ እና ተገቢ መልስ ለመስጠት እንደሚያስች አረጋግጣለሁ ፡፡
ሁለገብነት-ቪዲዮ የ Federico Mayor Zaragoza የተባበሩት መንግስታት እንደገና የመሠረቱን ጭብጥ የሚያጠናክር የመጋቢት (March of Peace Foundation) ባህል ነው ፡፡
ቆንስሎ ፌርኔndez (COPEHU) ፣ እና ፊሊፕ ሜል (ኖቪሌንሺያ ኦብዘርቫቶሪ) በተለያዩ መስኮች አውደ ጥናቶች በማካሄድ ልምዶቻቸው ላይ አስተያየት ሰጡ (ዩኒቨርሲቲዎች ፣ የህዝብ ቤተመጽሐፍቶች ፣ ወዘተ) ፡፡
በጣም ቴክኒካዊ ክፍል ውስጥ ፣ ካርሎስ ካርሎስ ለዜጎች ተሳትፎ የኮምፒተር ማመልከቻ አቀረበ አንቶንዮ ጉንዳን በኔትወርኩ ውስጥ መጋቢት ማሰራጨት የሚደግፍበት የተለያዩ መንገዶች።
ፍራንቸር፣ አርታኢ (ኤዲቶሪያ ሳር) በዚያው ቀን በጥቅምት 2 እ.ኤ.አ. በጥቅምት ወር በቢንቤኦ ውስጥ ለአሳታሚው ስለ ነፃ ጉልበተኝነት ግንዛቤ ለማሳደግ ነፃ የምስል መጽሐፎችን ለ ‹500› ወጣቶች በማሰራጨት ላይ እንደወሰደ ዘግቧል ፡፡
በመጨረሻም, ራፋኤል ዴ ላ ሩቢያ (ኤምሲጂቪቭ) የ ‹2 World› መጋቢት አስተባባሪ ፣ መሰረታዊ መርሆውን እና አጠቃላይ አካሄዱን ፣ ከመሠረት ቡድን ደረጃ የሚመጡት በርካታ እርምጃዎች እንዴት እንደሚገለፁ ፣ እንዲሁም አሠራሩ አብራርቷል ፡፡
ምንም እንኳን በእያንዳንዱ አህጉር (በአርክቲክ ፣ አንታርክቲካ እና “በጀልባ በሜድትራንያን በኩል የጀልባ ጉዞን” ጨምሮ) ወደ እያንዳንዱ አህጉራት የሚወስዱትን መስመሮች ዝርዝር ለመዘርዘር ጊዜ ባይፈቅድም ፡፡
እንደ መዝጊያ ፣ ኢዛቤል ቡኖ፣ ከሲ.ሲ. ኒዩዙዝ ዴ አሬናስ (ማድሪድ) እና ካሮላይና Egüez፣ ከትንሹ የእግር አሻራዎች (ጣሊያን) ፣ የኦርኬስትራ መስራች ከሆነችው ከቱሪን (ጣሊያን) ኦርኬስትራ ወደ ኦርኬስትራ በማስተላለፍ የኦርኬስትራ / ኦርኬስትራ / የመድረክ ሂደት ላይ አስተያየት ሰጥታለች ፡፡
ዝግጅቱን በሚያምር ኮንሰርት አጠናቅቄያለሁ ጋላክቲክ ሙዚቃ በ ተተርጉሟል ሰማያዊ ባህር y ኢያሱ አርያስ፤ ፊት ለፊት ፣ ማድሪድ የፔኖራሚክ እይታ እስከ ጥቅምት 2 ቀን ድረስ ማለቂያ ላይ የተተካበት ማሳያ ሲሆን ፣ ከፕላኔቷ የተለያዩ ክፍሎች የመጡ ምስሎች እና ሰላምታዎች አሁንም በመጋቢት ላይ እየተከበረ ነበር ፡፡
የመሃል ተከላካዩ ወደ ተወለደባት የመካከለኛው ምስራቅ ሃገር ያመራው ከስዊድኑ ኦስተርሰንድስ ጋር የነበረው ውል ከተጠናቀቀ በኃላ ነው፡፡ ዋሊድ በሳውዲ አረቢያ መዲና ሪያድ ከኢትዮጵያዊ እናት እና ኤርትራዊ አባት ነው የተወለደው፡፡
ዋሊድ በህዳር ወር ከኦስተርሰንድስ ጋር የተሳካ ቆይታ ቢያደርግም ውሉ ሳይታደስ ከስዊድኑ ክለብ ጋር ተለያይቷል፡፡ በ2015/16 የውድድር ዘመን ከሳውዲ ፕሮፌሽናል ሊግ የወረደው ናጅራን ዳግም ወደ ታላቁ የሃገሪሩ ሊግ ለመመለስ በማለም ተጫዋቾችን ሲያስፈርም ቆይቷል፡፡ ክለቡ ዋሊድን ያስፈረመው የተከላካይ መስመሩ በማጠናከር ወደ ሳውዲ ፕሮፌሽናል ሊግ ለማደግ የሚያደርገው ጥረት እውን ለማድረግ እንደሆነ ተነግሯል፡፡ ዋሊድ በዝውውሩ መሳካት ደስተኛ መሆኑን ለሶከር ኢትዮጵያ አዲሱ ክለቡን ከተቀላቀለ በኃላ ገልጿል፡፡
ናጅራን በሳውዲ አንደኛ ዲቪዚዮን በደረጃ ሰንጠረዡ ከመሪው አል ፋያ ክለብ በስምንት ነጥቦች ርቆ በ30 ነጥብ አምስተኛ ነው፡፡ ሶስት ክለቦች ወደ ዋናው ሊግ የሚያድጉ በመሆኑ ክለቡ አሁንም ዳግም ወደ ሊጉ የመመለስ ተስፋ አለው፡፡ ናጅራን ምስረታው በ1981 ያደረገ ሲሆን በ2000 አጋማሽ ወደ ሊጉ ማደግ ችሎ ለ10 ዓመታት በሊጉ ቆይታ ማድረግ ችሏል፡፡
ይህ ውሳኔ ሊተላለፍ የቻለው ባለፈው ነሃሴ 30 2012 ዓ.ም የፌዴሬሽን ምክር ቤት አድርጎት በነበረው አስቸኳይ ጉባዔ በትግራይ ክልል የሚካሄደው ምርጫ እንዳልተደረገ፣ እንዳልተፈጸመ እና እንደማይጸና ውሳኔ ማስተላለፉን ተከትሎ ነው።
ውሳኔውን የሚከታተል የህገ መንግስት ጉዳዮች እና የማንነት ጉዳዮች አጣሪ ቋሚ ኮሚቴ ጉዳዩን ሲከታተል ቆይቶ ውሳኔው ባለመፈጸሙ ባዛሬው ዕለት ባደረገው መደበኛ ስብሰባ ነው ይህንን ወሳኔ ሊያሳልፍ ያቻለው።
የመጀመሪያው የትግራይ ክልል ያካሄደውን ኢ-ህገ መንስታዊ ምርጫ ተከትሎ ከተመሰረቱ የትግራይ ክልል ምክር ቤትና ከፍተኛ የህግ አስፈጻሚ አካል ጋር የፌዴራል መንግስት ምንም አይነት ግንኙነት እንደማያደርግ ወስኗል።
ሁለተኛው የፌደራል መንግስት የትግራይ ህዝብን የልማትና መሰረታዊ አገልግሎቶች ፍላጎት ማዕከል በማድረግ የከተማ እና የቀበሌ አስተዳደርን ጨምሮ በክልሉ ከሚገኙ ህጋዊ ተቋማት ብቻ የስራ ግንኙነት ያደርጋል።
ሶስተኛ የውሳኔውን አፈጻጸም በፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዔ እና ጉዳዩ በሚመለከታቸው ቋሚ ኮሚቴ ክትትል መደረግ እንዳለበት ውሳኔ ተላልፏል። (ሰለሞን ጸጋዬ፤ ኢቢሲ)
ህወሃት የፌዴራል መንግስቱ ሕገ መንግስቱን እንደጣሰ ገልጾ በፌደራል ደረጃ ምርጫን በማሸነፍ በሚያዙ ኃላፊነቶችና ውክልና የነበራቸው የህወሃት አመራሮችና የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት ኃላፊነታቸውን በመተው ወደ ድርጅታችሁ ህወሓት ጽ/ቤት ሪፖርት እንዲያደርጉ ነው ውሳኔ ያስተላለፈው።
በዚህም መሰረት የጠቅላይ ሚኒስትሩን ልዩ አማካሪ አርከበ ዕቁባይ (ዶ/ር)፣ የሕዳሴው ግድብ ሕዝባዊ ተሳትፊ ማስተባበሪያ ምክር ቤት ጽ/ቤት ዋና ዳይሬክተር ሮማን ገ/ሥላሴ ፣ የሰላም ሚኒስትር ዴኤታ አልማዝ መኮንን ፣ የትራንስፖርት ሚኒስትር ዴኤታ ሙሉ ገ/እግዚአብሔር ፣ ዓባይ ወልዱን እና አዲስ ዓለም ባሌማን ጨምሮ 13 አመራሮች ለህወሃት ጽ/ቤት ሪፖርት እንዲያደርጉ ተጠይቀዋል። ከዚህ በተጨማሪም የህወሃት አባል የሆኑ 27 የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላትም ጥሪ ተላልፎላቸዋል።
በዚህ ጉዳይ ላይ አል ዐይን አስተያየት የጠየቃቸው የታላቁ ሕዳሴ ግድብ ሕዝባዊ ተሳትፎ ማስተባበሪያ ምክር ቤት ጽ/ቤት ዋና ዳይሬክተር ሮማን ገ/ሥላሴ ጉዳዩን እንዳልሰሙት ተናግረዋል። ህወሃት ይህንኑ ውሳኔ በይፋዊ የፌስቡክ ገጹ ላይ ሪፖርት እንዲያደርጉ ከጠቀሳቸው አመራሮች መካከል ወ/ሮ ሮማን ገ/ስላሴ አምስተኛ ተራ ቁጥር ላይ የጠቀሳቸው እርሳቸው ግን ጥሪውን እንዳላዩትና እንዳላነበቡት ተናግረዋል።
በመጨረሻም “እኔ የምሰራው ሕዳሴው ግድብ ላይ ነው፣ግድቡ ደግሞ የሁሉም ብሔር ፣ የሁሉም ሕዝብ ሀብት ነው” ሲሉ ለአል ዐይን ምላሽ ሰጥተዋል። ጥሪውን በተመለከተ አስተያየት እንዲሰጡን የጠየቅናቸው ወ/ሮ ሮማን ምላሽ ከመስጠት ተቆጥበዋል።
ትናንትና በሁለቱ ምክር ቤቶች መክፈቻ ላይ የተገኙት ብቸኛዋ የትግራይ ሕዝብ ተወካይ ወ/ሮ ያየሽ ተስፋሁነኝም ህወሃት ከአባልነታቸው ተነስተው ሪፖርት እንዲያደርጉ ከጻፈላቸው የፓርቲው አባላት መካከል ቢሆኑም የህዝብ ድምፅ በማክበር ወደ ስብሰባው መምጣታቸውን ለኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ተናግረዋል።
“የተለያየ ፓርቲ ወክለን ወደ ሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ብንገባም ምክር ቤት ስንገባ ግን የኢትዮጵያ ሕዝብ ወኪል ነን” ያሉት ወ/ሮ ያየሽ አንድ የምክር ቤት አባል ከአባልነቱ የሚነሳው የወከለው ህዝብ አይወክሉኝም ሲል አሊያም የስራ ዘመን ሲያበቃ መሆኑን ገልጸዋል። ዓለም አቀፍ በሆነው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት ምርጫ እንዲራዘም መደረጉ የሕግ ልዕልና የታየበት መሆኑን ተናግረው በመክፈቻው ስብሰባ መገኘታቸው ትክክለኛ እና የሚጠበቅ ስለመሆኑ ገልጸዋል።
ጥሪ የተደረገው ለምክር ቤት አባላት መሆኑን ነው የማውቀው ያሉት ወ/ሮ አልማዝ ትናንትና እስከምሽት ሥራ ላይ እንደነበሩና ስለእርሳቸውም ሆነ ስለሌሎች አመራሮች የሰሙት እንደሌለ ለአል ዐይን ተናግረዋል። (አል ዐይን አማርኛ)
በትግራይ ክልል ላይ አተኩረው ከሚዘግቡና መረጃ ከሚያሰራጩ የማህበራዊ ገጾች መካከል አንዱ የሆነው ግዕዝ ሚዲያ እንዳስታወቀው 63 የትግራይ ልዩ ሃይል ሃላፊዎች...
ወሃቢ ቃል ኣፍሪኮም ሌተናል ኮማንደር ኣንቶኒ ፍላቭዮ ኣብቲ ቦታ ዝነበሩ ዕጡቓት ከምዝኾኑ ብግልጺ ርኢና ኢና ኢሎም ኣለው። እቲ መጥቓዕቲ ምስ መንግስቲ ሶማል ብምትሕብባር ዝተኻየደ ምኳኑን ዕላምኡ’ውን ሶማል ኣብ ግዝኣታ ዘለው ስግኣታት ንኸተወግድ ንምሕጋዝ ኣብ ዓለም ስግኣት ንዝኾኑ ዕርድታት ንምድምሳስ’ዩ ኢሎም።
የሃገር ሽማግሌዎች የሕወኃት ቡድን ከጅምሩ ልዩነቶች በሰላም እንዲፈቱ ምንም አይነት ፍላጎት አልነበረውም - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ፣ ጥቅምት 30፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) የሃገር ሽማግሌዎች በሕወኃት ውስጥ ያለው ቡድን ልዩነቶች በውይይትና በሰላም እንዲፈቱ ፍላጎት አልነበረውም አሉ፡፡
በወቅቱ ፓትሪያርኩን ጨምሮ ትላልቅ የኃይማኖት አባቶች፣ ኡጋሶች፣ አሚሮችና አባገዳዎችን እንዲሁም ታዋቂ ግለሰቦችን ያከተተ ቡድን ወደ ስፍራው ለሽምግልና ተጉዞ እንደነበር አስታወሰዋል።
”አሁን ጊዜው አልፏል፤ ከረፈደ ነው የመጣችሁት” በማለት ለሃይማኖት አባቶችና ሽማግሌዎች ክብር በማሳጣት እንደመለሷቸው ሊቀ ሕሩያን ማስታወሳቸውን ኢዜአ ዘግቧል።
ከመጋቢት 19/07/2010 ዓ/ም ጀምሮ ለኣራት ተከታታይ ቀናት ሲካሄድ የቆየና፣ ከመላ የትግራይ ኣከባቢዎች የተወከሉና ከመላው የኢትዮጵያ ብሄሮች ብሄረ ሰቦችና ህዝቦች የተሳተፉበት ህዝባዊ ኮንፈረንስ በድል ተጠናቀዋል፡፡
የትግራይ ህዝብ እንደ ሌሎች የኢትዮጵያ ብሄሮች ፣ ብሄረ ሰቦችና ህዝቦች ሁሉ በፀረ ህዝብ ፣ በፀረ ዴሞክራሲና በፀረ ልማት ስርዓቶች ለዓፈናና ድህነት ተጋልጦ ረጅም የመከራ ዘመን ያሳለፈ ህዝብ ነው፡፡ ከዚህ ብሄራዊ ጭቆናና መደባዊ ብዝበዛ የተነሳም ብሄራዊ ማነነቱ ተነፍጎ፣ ሰብአዊና ዴሞክራስያዊ መብቱ ተከልክሎ በከፋ ድህነትና ኋላቀርነት ሲማቅቅ የነበረ ህዝብ ነው ፡፡ የዓፈናና የጭቆና ስርዓቱን ከጫንቃው አሽቀንጥሮ ለመጣል በተለያየ ወቅት ሲያካሂደው የቆየው እንቅስቃሴ በተደራጀ አኩኋን ወደ ትጥቅ ትግል ተሸጋግሮ ለዴሞክራሲና ዴሞክራስያዊ አንድነት በከፍተኛ ፅናትና ብርታት ታግሏል ፡፡
ከመላ የኢትዮጵያ ህዝቦችና ዴሞክራስያውያን ኃይሎች ጋር በመሆን የትጥቅ ትግሉን አስተባብሮ ህዝባዊ አላማን ታጥቆ ፣ብቁ የአመራር አቅምና ፅናት በመፍጠር የድህነት ሆነኛ ዘብ ለነበረው ፋሽሽታዊ የደርግ ስርዓትና መሰል የትምክህትና ጠባብ ሃይሎች ዳግም ላይመለሱ ግብአተ መሬታቸው እንዲፈፀም አድርጓል፡፡ ወደርየለሽ የትግል ፅናት በማንገብና ለማመኑ የሚያዳግት ከፍተኛ መስዋእትነት በመክፈልም ድል ተቀዳጅተዋል ፡፡ በአገራችን ዴሞክራሲያዊ ስርአት እንዲመሰረትም የራሱን ድርሻ ተወጥቷል ፡፡ የኢትዮጵያ ህዝቦች በመሪ ድርጅታቸው ኢህአዴግ እየተመሩ ባስመዘገቡት ከፍተኛ ድል የትግራይ ህዝብም ከሌሎች ወንድም ህዝቦች እኩልነቱን ተረጋግጦ መድሎና ሌሎች የጭቆና ቀምበር ተወግዶለት ሁሉም ፖለቲካዊ ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጥቅም የሚያረጋግጥለት ዴሞክራሲያዊ ስርአት ተመስርተዋል ፡፡
በውጤቱም ትናንት የድህነትና የኋላቀርነት ተምሳሌት ተደርጋ ትታይ የነበረች አገርና ክልል ከሌሎች ብሄሮች ብሄረሰቦችና ህዝቦች ጋር በመሆን ባደረገው ትግልና እንቅስቃሴ ዛሬ የፈጣንና ቀጣይነት ያለው ልማት ፣ የዴሞክራሲ ስርአት ግንባታና የዘላቂ ሰላም ተምሳሌት ሃገርና ክልል እየገነባ ይገኛል፡፡
ይሁን እንጂ በመሪ ድርጅታችን የተጀመረው የልማት፣ የዴሞክራሲ ስርአት ግንባታና ዘላቂ ሰላም የመገንባት ጉዳይ በታለመለት አኩኋንና ፍጥነት እንዳይራመድ ተግዳሮቶች አጋጥመውታል ፡፡ ድርጅታችነ ህወሓትም በኣሁኑ ወቅት ያጋጠሙት ፈተናዎች በሚገባ በመገምገምና በመተንተን እንዲሁም የመፍትሄ ኣቅጣጫዎችና መንገዶች በሚገባ ኣንጥሮ ዛሬም እንደ ትናንቱ ውስጡን በሚገባ በማየት እንሆ ወደ ተሃድሶ መድረክ ገብቶ ይገኛል፡፡የተሃድሶ እንቅስቃሴውም በውስጠ ድርጅት ብቻ ታጥሮ መቅረት የለበትም በማለት የተሃድሶ ንቅናቄው ወደ መላው የትግራይ ህዝብና የኢትዮጵያ ብሄሮች ብሄረሰቦችና ህዝቦች እያሸጋገረ ይገኛል፡፡
ህዝባዊ ትግላችን በየትግል ምእራፉ በርካታ እንቅፋቶች እየተሻገረና ያጋጠሙት ፈተናዎች በብቃት እየመከተ በድል ጎደና እየተረማመደ እዚህ ደርሰዋል፡፡የሚያጋጥሙን ፈተናዎች ከቀላል እስከ በእጅጉ የተቆላለፈና የተሳሰረ የውስጥና የውጭ እንቅፋታች ያጣመረ ችግር እንደነበረ ይታወቃል፡፡ኣሁንም ኣለ፡፡ ድርጅታችን እንዲህ ኣይነቱ የተቆላለፉ ችግሮች ሲያጋጥም፣ ለውጭ ሃይሎች ክሴታ እያቀረበና እጅ እየነሳ ለመፍታት የሞከረበት ኣካሄድ ኣልነበረም፡፡የትግራይ ህዝብ በጭቆና የደሀየና በሁሉም ዓይነት መለክያ የተሰቃየ ህዝብ እንደነበር ድርጅታችን ጠንቅቆ ያውቃል፡፡ሆኖም የሁሉም ችግሮች መፍትሄ ራሱ የተጨቆነውና ድሃው ህዝብ መሆኑን ድርጅታችን ለኣንድም ቀን ቢሆን ዘንግቶ ኣያውቅም ፡፡ ከህዝቡ የተገኘውን ተካፍሎ፣የህዝቡ ቁራሽ እንጀራና ቆሎ ተካፍሎ ከህዝቡ ጋር በመሆን ሁሉም የህዝብ ችግሮችና መሰናክሎች በድል ተሻግሮ ለዚህ መድረክ ደርሰዋል፡፡
የህዝብ ወገንተኛ ያልሆኑ ሃይሎች ችግር ሲያጋጥማቸው ሊፈታልን ይችላል ወደሚሉት ጌታ ሲሯሯጡ ይስተዋላል፡፡ህዝብ ችግር ፈጣሪ እንጂ ችግር ፈቺ ነው ሊያስብል የሚያስችል ተፈጥሮም ዓላማም እንደ ሌላቸው የትግራይ ህዝብም ይሁን የኢትዮጵያ ህዝብ የሚያውቀውና የሚረዳው ነው፡፡የድርጅታችን ጌታና ወሳኝ ሃይል ግን ህዝብና ህዝብ ብቻ ነው፡፡ችግርና እንቅፋት ሲያጋጥም መፍትሄ ለማግኘት ቅድምያ ሰጥቶ የሚሄደው ወደ ህዝቡ ነው፡፡ ለህዝብ በሚገባ በማስረዳትና መፍትሄዎችን በማስቀመጥ የህዝብ ምክርና ሃሳብ ኣዳምጦ፣ በህዝብ ተሳትፎና ወሳኝነት ተንቀሳቅሶ ችግርን በድል እየነሳ የመጣ ድርጅት ነው፡፡
ይህ ኣሁን “ኮንፈረንሳችን ለሰላም፣ ለልማትና ዲሞክራሲ” በሚል መሪ ቃል ታጅቦ ለ4 ቀናት ሲካሄድ የቆየው ህዝባዊ ኮንፈረንስ ከላይ ላስቀመጥነው መሰረታዊ እውነታ በሚገባ ሁኔታ የሚያሳይና ድርጅታችን በህዝቡ ያለው የፀና እምነት በግልፅ የሚያረጋግጥ ነው፡፡እኛ ከ2000 በላይ ከመላ የትግራይ ኣከባቢ ህዝባችን ወክለን የመጣንና፣ በተለያዩ የሃገሪቱ ክፍሎች የምንኖር ቁጥራችን 100 የሚደርስ የትግራይ ተወላጆች እንዲሁም ከሁሉም የሃገራችን ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች ወክለን የተሳተፍን ከ400 ተሳታፊዎች፣ የሃይማኖት መሪዎችና ሌሎች ተጋባዥ እንግዶቸ ይብዙሃንና ሙያ ማህበራት ተወካዮች ጨምሮ ከ2500 በላይ ተካፋዮች የተሳተፍንበት ኮንፈረንስ ነው፡፡በኣሁኑ ወቅት እያጋጠመን ያለው ችግር መነሻው በሚገባ ተረድተን፣ መፍትሄዎቹ በጥልቀተ በመለየት ከመላ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች ያለንን ዲሞክራስያዊ ኣንድነት ኣጠናክረን የምንወጣበት ልዩና ታሪካዊ ኮንፈረንሰ ኣካሂደናል፡፡
ይህ በክልል ይሁን በሃገር ደረጃ ኣጋጥሞ ያለውን ችግር ስር ነቀል በሆነ መንገድ ለመፍታት የሚችል ኣብነታዊ የሆነ ድርጅት በማጠናከር ለተልእኮው ብቁ የሆነ የመንግስት መዋቅር በመፍጠር እና የህዝብ ሁሉን ኣቀፍ ተሳትፎና ተጠቃሚነት ወደ ላቀ ደረጃ በማሸጋገር እንደሆነ መላው የትግራይ ህዝብና ወንድም ህዝቦች በሚገባ የምናምንበትና በውል የምንረዳው እውነታ ነው፡፡ስለዚህም ከመጋቢት 19 እስከ 22/07/2010 ዓ/ም ለኣራት ቀናት ሲካሄድ የቆየው ኮንፈረንሳችን የተወያየንባቸው ርእሰ ጉዳዮችና የተደረሱ ድምዳሜዎች እንደሚከተለው ቀርበዋል፡፡
ያካሄድነው ኮንፈረንስ ትኩረት ያደረገባቸው ቁልፍ ኣጀንዳዎች የመሪ ድርጅታችን ህወሓት/ኢህኣዴግ ግምገማ መሰረት ያደረገ የሃገራችን ወቅታዊ ሁኔታ፣ የውስጠ ድርጅት ሁኔታና የትራንስፎርሜሽን ኣጀንዳዎች ኣፈፃፀም፣ የትግራይ ህዝብ ኣስተዋፅኦ፣ የዲሞክራሲ ስርኣት ግንባታ፣ ልማትና መልካም ኣስተዳደርና ቀጣይ ኣቅጣጫዎች የሚሉ ኣራት መሰረታዊ ኣጀንዳዎች ላይ ሰፊ ግምገማና ውይይት በማድረግ፣ በኣንድ ወይ ተመሳሳይ ኣስተሳሰብና ድምዳሜ ደርሰናል፡፡በመሆኑም እንደህዝብ የሚደርሰን ኣስተዋፅኦ ለማንጠናክር የሚያስችል ባለ 15 ነጥብ የያዘ የኣቐም መግለጫ እንደሚከተለው ቀርበዋል፡፡
1. የትግራይ ህዝብ ጥሪን ኣክብረው ከሁሉም የሃገራችን ኣቅጣጫዎች እዚሁ ኮንፈረንስ ለመሳተፍ የመጡ የሁሉም ብ/ብ/ህዝቦች ተወካዮች በዚሁ ኮንፈረንስ ለነበራቸው የላቀ ተሳትፎና ላበረከቱት ገንቢ ሃሳብ ፣ ለትግራይ ህዝብ ይጠቅማሉ ብለው ያነስዋቸው ጥያቄዎችና ኣስተያየቶች ከልብ ለማመስገን እንወዳለን፡፡ ከሁሉም የኢ/ብ/ብ/ህዝቦች የተወከሉ ተሳታፊዎች ከሰጡት ገንቢ ሃሳብ በመነሳት የሃገራችን ህዝቦች ህይወት እና ልማት በጋራ መተጋገዝ እና መረዳዳት የተመሰረተ እንደሆነ እና መስራት እንደሚገባም ኣረጋግጠዋል፡፡ ለቀጣይም ቢሆን ሃገራዊ ጥቅማችን እና ኣንድነታችን ኣጠናክረን እንደምንቀጥል እያረጋገጥን ዴሞክራስያዊ አንድነታችን ለማጨናገፍ ላይ ታች የሚሉ ፀረ ህዝብ ሃይሎች በጋራ እንደምንታገላቸው ቃል እንገባለን፡፡
2. የትግራይ ህዝብና መሪ ድርጅታችን ህወሓት ያካሄዱት እልህ ኣስጨራሽ ትግልና ከፍተኛ መስዋእትነት ኣዲሲትዋ ፌደራላዊት ዴሞክራስያዊት ኢትዮያ በመገንባት የተጫወቱት ኣስተዋፅኦ መተክያ የለውም፡፡እኛ የዚህ ኮንፈረንስ ተሳታፊዎች የህን የሁሉም የሃገራችን ብ/ብ/ህዝቦች ተወካዮችና የትግራይ ህዝብና ህወሓት ይህንን ኣዲስ ስርዓት በመገንባት የነበራቸው ኣስተዋፅኦ ታሪክ የማይረሳው የኢትዮያ ህዝብ ቀዋሚ ሃወልት መሆኑ ሊሰመርበት ይገባል፡፡ የትግራይ ህዝብ ኣሁንም ከሌሎች የሃገራችን ህዝቦች በመሆን ዋስትና ያለው ሰላም ፣ ፈጣንና ፍትሃዊ ልማት፣ የዴሞክራሲ ስርኣት ግንባታና መልካም አስተዳደር በማረጋገጥ የሃገራችን ህዳሴ እውን ለማድረግ በሚደረገው ርብርብ ፅኑ የአብዮታዊ ዴሞክራሲ መከታ ሆኖ እንደሚቀጥል አንጠራጠርም፡፡
3. ባለፉት 27 ዓመታት በሃገር ደረጃ የተመዘገቡ የሰላምና የዴሞክራሲ ድሎች የሁሉም ብ/ብ/ህዝቦች ጥቅም ያረጋገጡ ናቸው፡፡ ይሁን እንጂ እነዚህ በከፍተኛ መስዋእትነትና ትግል ያገኘነው ሰላም የሚበጠብጡና፣ ፌደራላዊ ስርአታችን ለአደጋ የሚጋልጥ ሁኔታዎች ገጥሞናል፡፡ እኛ የዚህ ኮንፈረንስ ተሳታፊዎች ለነዛ ሰላማችን የሚነሱን አካላት በሚገባ እየተቃወምንና በፅናት እንደምንታገላቸው እያረጋገጥን ዋስትና ያለው ሰላማችን ወደ ቦታው ለመመለስ በሚደረገው ርብርብ ከኛ የሚጠበቅ ሁሉን አቀፍ ትግል ለማካሄድ መዘጋጀታችን ቃል እንገባለን፡፡
4. የሃገራችን ብ/ብ/ህዝቦች ለብዙ መዋእል እና ትውልድ በደም፣ በታሪክ፣ በባህል፣ በእምነት፣ በፖለቲካ፣ በኢኮኖሚና ማህበራዊ ሰንሰለት የተጣመርንና የተሳሰርን ነን፡፡በደስታም ይሁን በኣስቸጋሪ ግዜና ሁኔታ በፍቅርና መተጋገዝ የተገነባ አንድነታችን ቀደም ሲሉ የነበሩ አፋኝና ግፈኛ ስርአቶች ሊበጣጥሱት አልቻሉም፡፡ በዚሁ ወቅትም አንድነታችንና አብሮነታችን ሕገ መንግስታዊ መሰረት ይዞ በእኩልነት ፣ መከባበር፣ በጋራ ፍላጎቶቻችንና ጥቅም ተንተርሶ የታነፀ አንድነታችን በበለጠ ለማጠናከርና ያለን ብቸኛ አማራጭ ኣብሮ መልማት ወይ አብሮ መጥፋት እንደሆነ በማመን ሰላማችን የሚያደፈርስ ማናቸውም ተንኮልና መሰሪ ተግባርና ሴራ በጣጥሰን ፌደራላዊ ዴሞክራስያዊ ስርአታችን በአንድነት ለመጠበቅ ቃል እንገባለን፡፡
5. የትግራይ ህዝብና የህወሓት የበላይነት አለ በሚል በውስጥም በውጭ ማህበራዊ ሚድያዎችና ድህረገፆች ፣ በሌሎች ፅንፈኛ ዲያስፖራ በመረጨት ያለውና የነበረው የጥላሸት ወሬ፡ የተሳሳተ ነጭ ውሸት እንደሆነ በኢህአዴግ ባደረገው ግምገማ የተረጋገጠ ነው፡፡ እኛ የዚሁ ኮንፈረንስ ተሳታፊ የሁሉም ብ/ብ/ህዝቦች ተወካዮችም በተመሳሳይ መልኩ በዓይናችን አይተን ያረጋገጥነው ስለሆነ የኢህአዴግ ውሳኔና ግምገማ ትክክል እንደሆነ ደግመን እናረጋግጣለን፡፡ የዚሁ አጀንዳ መነሻና መዳረሻ የዚሁ እንቆቁልሽ ባለቤቶች አንድነታችን የማይፈልጉ የጥፋት ሃይሎች የፈጠሩት፣ በዚሁ የጥፋት አጀንዳዎቻቸው የእርስበእርስ መጠፋፋት እንዲኖር ሆን ብለው ያሴሩት ሴራ እንደሆነ ግልፅ ሆነዋል፡፡ ይህ እንቆቁልሽ በማናፈስና በማስፋት የተጠመዱ አካላት ዋነኛ ዓላማቸው ለትግራይ ህዝብና መሪ ድርጅቱ ህወሓት ነጥሎ በመምታት ፣ በህዝቦች መካከል ክፍተት በመፍጠር ህዝቡና መሪ ድርጅቱ ከኢትዮጵያ ህዝቦች ለይቶ ፣ ለዚሁ አዲስ ተስፋ ለፈጠረ ህዝብና ሃገር በከፍተኛ ደረጃ የማፈራረስ አደጋ እንዲያጋጥመው ያለመ ነው፡፡ ስለዚህም ሁሉም የኢህአዴግ እህትና አጋር ድርጅቶችና፣ ፍትሃዊና ዴሞክራስያዊ ፌደራላዊ ስርአታችን ለማንኛውም ብሄር በተለየ መልኩ የሚያዳላና የተለየ ጥቅም እንደማይፈቅድና በዚህ ዙርያ የሚነሳ መሰረት የለሽ አጀንዳ መሆኑን ተረድተው እንዲመክቱትና ፣ የትግራይ ህዝብና ህወሓት የበላይነትና ያልተገባ ጥቅም ያገኛሉ የሚል የጠላት አጀንዳ መሆኑን በመገንዘብ መላ የሃገራችን ህዝቦች በፅናት እንደምንታገለው ልናረጋግጥ እንወዳለን፡፡
6. በልማት ተሳትፎና ተጠቃሚነት የሚታዩ ችግሮች ዋነኛ ምንጭ ኋላቀርነትና ድህነታችን መሆኑ አጥብቀን የምንረዳውና የምናምንበት ነው፡፡ ይህ ኋላቀርነታችንና ድህነታችን ምንጭ የሆነ ጠላታችን ዛሬም እንደትናንቱ በልማታዊና ዴሞክራስያዊ መስመራችን በፈጠረልን ፀጋዎች ተጠቅመን ፣እስከአሁን ያረጋገጥነው የህዳሴ ሂደት በማስጠበቅና የቀሩንን በማማላት ለአንዴና ለመጨረሻ ድል በማድረግ፣ በወጣት ልጆቻችን ያለው የማብቃትና የተጠቃሚነት ጉድለት በወሳኝ መልኩ የወላጆችና የህዝብ ተሳትፎ አስፈላጊ በመሆኑ ተረድተን የበኩላችን ኣስተዋፅኦ እንዲኖረን ፣በሴት እህቶቻችን የሚደርስ ማናቸውም ጥቃት ለመከለከልና በዚሁም የትራንስፎርሜሽን ዕቅዶቻችን በብቃት ለማሳካት እንደሚገባን ኣምነን፣ በገጠር የክረምት ምርታማነትን የሚጨምሩ የአቅርቦትና ቴክኖሎጂዎች በመልካም ፍላጎቶቻችን ኣሟልተን መጠቀም ፣በከተማም ዕድገት ተኮር በሆነ ጥቃቅንና አነስተኛ ተቛማት ስራዎቻችን በተደራጀ የህዝብ ንቅናቄ መሰረታዊ ለውጥ ለማምጣት በሚደረገው ትግል የመሪነት አስተዋፅኦኣችን ለማበርከት ቃል እንገባለን፡፡
7. በፌደራላዊ ስርአታችን ፣ ሕገመንግስታችን በተለይም ከአብራካችን የተፈጠረና የመጨረሻው የፌደራላዊ ዴሞክራስያዊ ስርአታችን መከታና አለኝታ የሆነውን የሃገራችን የፀጥታ/መከላከያ ሓይል ህዝባዊነቱ በተመለከተ እኛ ብቻ ሳንሆን መላ የዓለም ህዝብ የመሰከረለት ሆኖ ሳለ በትምክህትና ጠባብ ሃይሎች እየደረሰ ያለው የስም ማጉደፍ ዘመቻና ጥቃት መሰረታዊ ዓለማው ፣ ስርአት ለማፍረስ ዓልሞ የሚደረግ እንቅስቃሴ መሆኑን ድምዳሜ ላይ ደርሰናል፡፡ በመከላከያ ሃይላችን የሚካሄድ ማናቸውም የስም ማጥፋት ዘመቻና ኣሉቧልታ እንቃወማለን፡፡ በዚሁ መሰሪ ተግባር ለተሳተፉት ሁሉ ያለምንም ድርድር አጥብቀን እንቃወማለን፡፡
8. የዜጎች መብት ከዜጎች ግዴታ ነጥሎ የሚታይ ኣይደለም፡፡የዜጎች መብት የሚከበር የሌሎች መብት እስካልነካና እስካልጣሰ ነው፡፡ዴሞክራሲና አመፅ አብረው አይሄዱም፡፡ አንዱ የሌላኛው ፀር ነውና፡፡ህዝብና መንግስትም ይህንን ዓይነት ተግባር በምንም ዓይነት መልኩ ለድርድር የሚያቀርቡት አይደለም፡፡የዜጎች ሂወት እንዳይጠፋ፣የዜጎችና የመንግስት ንብረት እንዳይወድም አስፈላጊው ትግልና መስዋእትነት በመክፈል ለመጠበቅ ያለንን ዝግጁነት ከፍተኛ መሆኑን እንገልፃለን፡፡ይህ ስለሆነም መንግሰት ሰላማችንን ለማስጠበቅ አልሞ ያወጀው የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ያለንን ድጋፍ እየገለፅን ለተግባራዊነቱ እንደምንረባረብ ቃል እንገባለን፡፡
9. ሕገ መንግስታችን ለማንኛውም ዜጋ በመረጠው የሃገሩን አከባቢ ሂዶ በማናቸውም ህጋዊ የስራ ዘርፍ እንደሚሳተፉና በህይወትም ሆነ በንብረቱ በማናቸወም ሃይል ጉዳት እንዳይደርስበት ዋስትና ማግኘቱ ይታወቃል፣መንግስትም ይህን ህገመንግስታዊ መብት የሚጥስ አካል ይሁን ግለሰብ ወይም የተደራጀ ሃይል ህጋዊና አስተዳደራዊ እርምት ሊያደርግለት እና ያለምንም ድርደረ በፍጥነት አስፈላጊውን ሁሉ እንዲወሰድ ጥርያችን እናቀርባለን፡፡
10. በሃገር ደረጃ ኢህአዴግና መንግስት፣በክልል ደረጃ ደግሞ ብሄራዊ ድርጅቶችና ብሄራዊ ክልላዊ መንግስታት ለህዝቦች ጥያቄ በሚችሉት ዓቅም ሊፈቱ፣የወጣቶቻችን ችግር የቤተሰብ፣የመላው ህዝብና የተተኪው ትወልድ ችግር መሆኑ በመገንዘብ የተለየ ትኩረት እንዲሰጡት ጥርያችንን እያቀረብን፣ ቃል መግባት በሚመለከትም ሊተገበር የሚችልና የህዝብ ጥያቄ በሚገባ የሚመለስ ለይቶ ቃል መግባት የማይቻል ኮሆነም ከህዝብ ጋር በግልፅ በመመካከር እንደማይቻል መግባባት እንዲደረግለት፣አጉል ተስፋ መስጠት ህዝብ በድርጅትና መንግስት ላይ ያለው እምነት የሚያሳጣ አካሄድ መዘጋት እንዳለበት ለድርጅቶቻችንና መንግስታችን ማሳሰብ እንፈልጋለን፡፡
11. የተሃድሶ እንቅስቃስያችን በፍጥነት ጨርሰን በመውጣት ወደ ተግባር መግባት አለብን ፡፡በዚህ የተግባር እንቅስቃሴ ህዝብ ባለቤት ሁኖ በሚገባ የድርሻው እንዲወጣ ሁሉም በየደረጃው ተጠቃሚ እንዲሆን እንሰራለን፡፡ስለዚህ በድርጅት መሪነትና በመንግስት አስፈፃሚነት የተቀናጀ ሁሉአቀፍ የህዝብ ተሳታፊነት በሰላም፣ልማት፣ ዴሞክራሲና መልካም አስተዳደር መሰረታዊ ለውጥ ለማምጣት በሚደረግ ርብርብ ከኛ የሚጠበቅ ሁሉ እንደምንፈፅም ቃል አንገባለን፡
12. በፀረ-ዴሞክራሲ፣መልካምአስተዳደርና ፍትህ እጦት ፣በኪራይ ሰብሳቢነትና ሙስና ላይ የሚደረግ ትግል በድርጅት የውስጥ ዝግ መድረክ ታጥሮ የሚካሄድ መሆን የለበትም ፡፡በድርጅት አጥር የሚወሰን ከሆነ ውጤት አይኖረውም፡፡የግልፅነትና ተጠያቂነት መርህ የሚረጋገጥ ፣ህዝብ ባለቤት አድርጎ የሚያሳትፍ አመለካከትና መምርያ በመያዝ እንዲካሄድና ተግባር ላይ እንዲውል ጥርያችን እናቀርባለን፡፡ህዝብም ለተጀመረው የተሃደሶ እንቅስቃሴ ለማሳካት ትግሉ እንዲያበረታና ከሁሉም ኋላቀርነት ነፃ በመሆን የመስመሩ ጥራት ለማረጋገጥ ከሱ የሚጠበቅበት ሁሉ እንደሚያደርግና የዚህ ኮንፈረንስ ተሳታፊዎችም የበኩላችን የመሪነት ድርሻችን ለመወጣት ዝግጁ መሆናችንን እናረጋግጠለን፡፡
13. በኢህአዴግ እሀት ድርጅትና አጋር ድርጅቶች ማናቸውም መጠራጠር በማያዳግም ሁኔታ ተፈቶ የድርጅቶቹ አንድነት፣ህብረት ተረጋግጦ የጋራ ብቁ መሪነት የሚረጋገጥበት ሁኔታ ከልተፈጠረ ጉዳቱ የህዝቦች አንድነት በመፈታተና ጉዳት እንደሚያደርስ በተግባር እየታየ ስላለ ሁሉም ድርጅቶች አንድነታቸው በፍጥነት እንዲያረጋግጡ ጥርያችን እናቀርባለን፡፡በዚህ በኩል የሚታይ ችግር የአመራር አንጂ የህዝብ እንዳልሆነ ልናሰምርበት እንፈልጋለን፡፡በዚህ በኩል ሁሉም እህት ድርጅቶች በመርህ የተመሰረተ ዴሞክራስያዊ አንድነታቸው እንዲያጠናክሩ እንደ ህዝብ ተደራጅተን በምናረገው ትግል የድርሻችን እንደምንወጣ ቃል እንገበለን፡፡
14. ብሄር ላይ ያነጣጠረ ጥቃት በማናቸውም መንገድ ተቀባይነት የሌለው የኢትዮጵያ ብሄሮችና ብሄረሰበች የአንድነታቸውና ወንድምነታቸው ፀር ነው፡፡ይህ እኩይ ተግባር ለማንኛውም ብሄር የማይወክል የትምክህተኞችና ጠባቦች ተንኮል መሆኑ አንጠራጠርም፡፡ከዚህ ተነስተን አንድነታችንና አጋርነታችን ለማጠልሽት ላይ ታች ለሚሉ አካላት አንድ ሁነን ለመታገል ቃል እንገባለን፡፡
15. ይህ ዓይነቱ የሰላም፣የልማትና ዴሞክራሲ ህዝባዊ ኮንፈረንስ ብሄር ብሄረሰበች እርሰበርሳችንን የበለጠ እንድንተዋወቅና በችግሮቻችንና ድሎቻችን ላይ አብረን እንድንመካከር በዚህም አንድነታችን ለማጠናከር ሰፊ እድል የሚፈጥር በመሆኑ የህ በህወሓትና የትግራይ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት የተጀመረ አብነታዊ ተግባር አድናቆታችንና ድጋፋችን እየገለፅን እንዲህ ያለ መድረክ የህዝቦች አንድነትና ተሳትፎ ለማጠናከር ጠቀሜታው ከፍ ያለ መሆኑ ተገንዝበን ተመሳሳይ መድረኮች በፌደራልና በሁሉም ክልላዊ መንግስታት እንዲካሄድ ጥርያችን እናቀርባለን፡፡
ሪፖርተር - በከባድ የሙስና ወንጀል ተከሰው ከአራት ዓመታት በላይ ሲከራከሩ የከረሙት እነ አቶ መላኩ ፈንታ፣ ዓቃቤ ሕግ ክስ ካቀረበባቸው ሦስት መዝገቦች ውስጥ...
በዚያን ጊዜ ነው በአስራ ዘጠኝ ሚሊዮን ብር የተሰራው ታላቁ የኢሠፓ የጉባኤ አዳራሽ ተመርቆ የተከፈተው፡፡ ከጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ፊት ለፊት ያለው የ“ትግላችን” ሀውልትም በዚህ በዓል ወቅት ነው የተመረቀው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ለበዓሉ የታጨችው አዲስ አበባ በደማቅ መብራቶችና በልዩ ልዩ መፈክሮች ተጥለቅልቃ ነበር፡፡ እንግዶች በሚንቀሳቀሱባቸው ዋና ዋና ጎዳናዎች ላይ ያሉ አሮጌ ቤቶች በግንብ አጥርና በትላልቅ የጨርቅ ሽፋኖች እንዲከለሉ ተደርገዋል Continue reading →
ከጥቂት ወራት በፊት ዶ/ር አብይ አሕመድ በጠ/ሚኒስትርነት ተሹመው የመጀመሪያውን የመሪነት ንግግራቸውን ሲያደርጉ፣ የብዙ ኢትዮጵያውያንን ልብ ማርከዋል ቀልብም ስበዋል። ይህ ስሜት እስከዛሬም ይበልጥ እየጋለ እንደሚሄድም ብዙዎች ይናገራሉ።
የገቢዎች ሚኒስቴር በ2013 በጀት ዓመት የመጀመሪያው ስድስት ወራት ለመሰብሰብ ካቀደው 146.9 ቢሊየን ብር 149.2 ቢሊየን ብር በመሰብሰብ የዕቅዱን 102 በመቶ ማሳካት መቻሉን የገቢዎች ሚኒስቴር ሚኒስትር አቶ ላቀ አያሌው ጥር 24 ቀን 2013 ዓ.ም ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ አስታውቀዋል፡፡
አፈፃፀሙ ከባለፋው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነፃፀር የ21.6 ቢሊየን ብር ወይም የ17 በመቶ እድገት ማሳየቱንና የተሰበሰበው ገቢ ከገቢ አርዕስቶች አንፃር ሲታይ ከሀገር ውሥጥ ገቢ 93.3 ቢሊየን ፣ከወጭ ንግድ ቀረጥና ታክስ 55.7 ቢሊየን እና ከብሔራዊ ሎተሪ አስተዳደር የተጣራ ትርፍ 130 ሚሊየን ብር መሆኑን አስረድተዋል፡፡
በዕቅዱ ላይ በዝግጂት ምዕራፍ አመራሮችና ሰራተኞች ተግባብተውና የጋራ አቋም ይዘው መስራት መቻላቸው፣ጠንካራ የሆነ የድጋፍና ክትትል ስራዎች መሰራታቸው፣በቴክኖሎጂ የተደገፍ የአሰራር ስርዓቶች ተግባራዊ መደረግ መጀመራቸው፣ከቅ/ፅ/ቤቶች ጋር በየሳምንቱ ጠንካራ የግምገማና የልምድ ልውውጥ እንዲሁም ለስራ እንቅፋት የሆኑ ችግሮች ከስር ከስር እየተፈቱ መሄዳቸው እና በየደረጃው ያሉ አመራርና ሰራተኞች ስራቸውን በአግባቡ መከወን መቻላቸው የተያዘው እቅድ ሊሳካ እንዳስቻለ በመግለጫቸው አንስተዋል፡፡
ሚኒስትሩ በመግለጫቸው አክለው ማህበራዊ ሀላፊነትን ከመወጣት አንፃርም ባለፉት ስድስት ወራት በሚኒስቴር መ/ቤቱና በተጠሪ ተቋማት የሚሰሩ አመራርና ሰራተኞች ከደሞዛቸው ከ800ሺ ብር በላይ በማዋጣት 209 ተማሪዎችን በቋሚነት እየረዱ እንደሚገኙና ለገበታ ለሀገር ፕሮጀክትም ከ58.3 ሚሊየን ብር በላይ ከደሞዛቸው እየተቆረጠ ገቢ እየተደረገ እንደሆነ እንዲሁም በተለያዩ የሀገራችን ክፍሎች በሰው ሰራሽና በተፈጥሮ አደጋ ጉዳት ለደረሰባቸው ወገኖች ከ442.7 ሚሊየን ብር በላይ ድጋፍ እንደተደረገ አንስተዋል፡፡ለእቅዱ ስኬት በየደረጃው ሀላፊነታቸውን በአግባቡ ለተወጡ አመራሮችና ሰራተኞች እንዲሁም ባለድርሻ አካላት ምስጋናቸውን አቅርበዋል፡፡
ተመራማሪዎቹ ከ2009 በኤች1 ኤን1 በተባለ የጉንፋን ቫይረስ ከተያዙ ሰዎች ትንፋሽ በወሰዱት ናሙና ላይ ባደረጉት ጥናት ቫይረሱ በእርጥበት የማይቀንስ መሆኑን አረጋግጠዋል።
በተጨማሪም ከህሙማኑ በወሰዱት ናሙና ላይ ባደረጉት ጥናት ቫይረሱ ከእርጥበት ይልቅ በቫይረሱ የተበከሉ ሰዎች ሲስሉና ሲያስነጥሱ በሚወጡ ፈሳሾች ሊቀነስ መቻሉ ነው በጥናቱ ያረጋገጡት።
በዚሁ ጥናት በአራት የእረጥበት ደረጃዎች የቫይረሱ መጠን ለመቀነስ ተመራመሪዎች ባደረጉት ሙከራ በሁሉም ደረጃዎች የቫይረሱ መጠን መቀነስ ያለመቻሉ ነው የተገለጸው።