Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
1.2 ከነሀሴ 14 ቀን 2008 ዓ.ም በፊት ተጀምሮ ከዚህ ቀን በኋላ በጉባኤ በመታየት ላይ ያለ ጉዳይ በቀድሞው የታክስ ስነ ስርዓት ሕጎች መሠረት ይዳኛል፡፡ በጉዳዩ ላይ የታክስ ውሳኔ ከዚህ ቀን በፊት ተሰጥቶ በውሳኔው ላይ ቅሬታ ቀርቦ በጉባኤ በመታየት ላይ ያለ ጉዳይ /pending cases/ በተጀመረበት ጉዳይ ይቀጥላል፡፡ ይሁን እንጅ የዚህ ድንጋጌ መሰረታዊ ነገር ቅሬታው ከነሀሴ 14 ቀን 2008 ዓ.ም በፊት ለጉባኤው መቅረብ ያለበት መሆኑ ነው፡፡ ከነሀሴ 14 ቀን 2008 ዓ.ም በፊት በኋላ እንደ አድስ የቀረበ ከሆነ ግን አዋጁ ወደኋላ ሄዶ ይሰራል ማለት ነው፡፡ የልዩ ሁኔታው ተፈፃሚነት እስከዚህ ድረስ ነው፡፡
1.3 ከነሀሴ 14 ቀን 2008 ዓ.ም በፊት በወቅቱ መቅረብ እየነበረበት የአቤቱታው እና የይግባኝ ማቅረቢያው ጊዜ ካለፈ የታክስ አስተዳደር አዋጁ ረጅም የአቤቱታ እና የይግባኝ ማቅረቢያ ጊዜ የሚሰጥ ቢሆንም ለይግባኝ ባዩ ጥቅም ሲባል አዋጁ ወደኋላ ተመልሶ አይሰራም፡፡ ይህም አዋጁ ቸልተኛ ቅሬታ አቅራቢዎችን /negligent complaints/ የማያበረታታ መሆኑን ያሳያል፡፡
በአጠቃላይ የታክስ አስተዳደር አዋጁን የተፈፃሚነት ወሰን ስንመለከተው በመርህ ደረጃ ወደኋላ ሄዶ የሚሰራ ሲሆን በልዩ ሁኔታ ግን ከወጣበት ጊዜ ጀምሮ የሚሰራ መሆኑን ከድንጋጌወቹ መረዳት ይቻላል፡፡ ሕጉ በዚህ ሁኔታ መውጣቱ የህጋዊነት መርህን ይቃረናል አይቃረንም የሚለውን እና ሌሎች ትችቶችን /critics/ ከታች በዝርዝር እንመለከተዋለን፡፡
በገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 979/08 አንቀጽ 102 መሠረት አዋጁ ከሀምሌ 1 ቀን 2008 ዓ.ም ጀምሮ በተገኘ ገቢ ላይ ተፈፃሚ ይሆናል፡፡ ይሁን አንጅ አዋጁ በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የወጣው ነሀሴ 12 ቀን 2008 ዓ.ም ነው፡፡ ይህም አዋጁ የወጣው ነሀሴ 12 ቀን 2008 ዓ.ም ሆኖ እያለ ከዚህ ጊዜ ጀምሮ ተፈፃሚ መሆን ሲገባው ወደ ኋላ በመሄድ ከሀምሌ 1 ቀን 2008 ዓ.ም ጀምሮ ተፈፃሚ እንደሚሆን ያሳያል፡፡ በዚህ ላይ የሚነሳውን ትችት/critics/ ከታች እንመለከተዋለን፡፡
ይህ በእንድህ እንዳለ የሚኒስትሮች የገቢ ግብር ደንብ ቁጥር 410/09 አንቀጽ 71 ደንቡ ከሀምሌ 1 ቀን 2008 ዓ.ም ጀምሮ በተገኘ ገቢ ላይ ተፈፃሚ እንደሚሆን ይደነግጋል፡፡ ይሁን እንጅ ደንቡ በሚኒስቴሮች ምክር ቤት የወጣው ነሀሴ 19 ቀን 2009 ዓ.ም ነው፡፡ ይህም ደንቡ ከወጣበት ጊዜ ጀምሮ ተፈፃሚ መሆን ሲገባው ወደ ኋላ በመሄድ ተፈፃሚ እንድሆን የተደነገገ መሆኑን በግልፅ ያሣያል፡፡
በጉምሩክ አዋጅ ቁጥር 859/06 አንቀጽ 1 እና 183 መሠረት አዋጁ 859/2006 ዓ.ም ተብሎ የሚጠራ ሲሆን አዋጁ በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የወጣው ግን ህዳር 30 ቀን 2007 ዓ.ም ነው፡፡ የአዋጁ ስያሜ መሰጠት ያለበት አዋጁ በወጣበት ዓመተ ምህረት መሆን ሲገባው አዋጁ ወደኋላ ሄዶ እንደሚሰራ በማስመሰል አዋጅ ቁጥር 859/06 ብሎ ስያሜ መስጠት ዓላማው ምን እንደሆነ ግልፅ አይደለም፡፡ አዋጁ ከ2006 ዓ.ም ጀምሮ ይሰራል የሚል ክርክር ለማንሳት ይሁን ወይም ከስያሜ ስህተት የመጣ ይሁን ግልፅ አይደለም፡፡ ይሁን እንጅ አዋጁ በወቅቱ ሲወጣ ምንም ዓላማ ይኑረው የአዋጁ ስያሜ እና የወጣበት ጊዜ መለያየቱ ከሕግ አወጣጥ መርህ ውጭ በቸልተኝነት የወጣ ሕግ መሆኑን ያሳያል፡፡
ከእነዚህ የመሸጋገሪያ ድንጋጌዎች በመነሳት አዋጁና ደንቡ ወደ ኋላ ሄዶ የሚሰራበት አግባብ ሕገ መንግሥታዊ ነው አይደለም የሚለውን እናያለን፡፡ የህጎቹን ሕገ መንግሥታዊነት በተመለከተ የሕግ ባለሙያዎች ሁለት አይነት ክርክር ያነሳሉ፡፡
አንደኛው የመከራከሪያ ሀሳብ እነዚህ ሕጎች ሕገ መንግሥቱን አይቃረኑም ከሚሉ ባለሙያዎች የሚነሳ ነው፡፡ የሚያነሱትም ምክንያት ሕገ መንግሥቱ የፍትሐብሔር ሕግ (የታክስና የጉምሩክ ሕግን ጨምሮ ) ወደኋላ ሄዶ አይሰራም በሚል በግልፅ አልከለከለም፡፡ ሕገ መንግሥቱ የከለከለው የወንጀል ሕግ ወደኋላ ሄዶ ተፈፃሚ የማይሆን መሆኑን ነው፡፡ የኢፌድሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 22 በግልፅ የሚደነግገው የወንጀል ሕግ ወደኋላ ሄዶ የማይሰራ መሆኑን ነው፡፡ የፍትሐብሔር ሕግ ወደኋላ ሄዶ አይሰራም በሚል እንደ ወንጀል ሕጉ አልከለከለም፡፡ ስለዚህ ዝምታው የፍትሐብሔር ሕግ ወደኋላ ሄዶ እንዲሰራ ሕገ መንግሥቱ ይፈቅዳል፤ ባይፈቅድ ኖሮ እንደ ወንጀል ሕጉ ይከለክል ነበር የሚል ክርክር ያነሳሉ፡፡ በዚህም ምክንያት የታክስና የጉምሩክ ሕጎች ወደኋላ ሄደው መስራታቸው ሕገ መንግሥቱን አይቃረንም በሚል ሀሳባቸውን ይደመድማሉ፡፡ ይህ የክርክር ሀሳብ የሚተችበት ምክንያት አለ፡፡ የትችቱ አንደኛው ምክንያትም ይህ የክርክር ሀሳብ የታክስና የጉምሩክ ሕጎችን የወንጀል ሕግ ይዘት ያላቸው ሕጎች መሆናቸውን ካለመገንዘብ የቀረበ በመሆኑ ነው፡፡ ይሄውም የታክስና የጉምሩክ ሕጎች የፍትሐብሔርና የወንጀል ሕግ ድምር ውጤት መሆናቸው ነው፡፡ እነዚህ ሕጎች የሚደነግጉት የፍትሐብሔር ተጠያቂነትን ብቻ ሳይሆን የወንጀል ተጠያቂነትን ጭምር ነው፡፡ የታክስ አስተዳደር አዋጅ ቁጥር 983/08 አንቀጽ 106-133 ስለ ታክስ ወንጀሎች እና ቅጣታቸው በዝርዝር ይደነግጋሉ፡፡ የጉምሩክ አዋጅ ቁጥር 859/06 አንቀጽ 166-174 ስለ ጉምሩክ ወንጀሎች እና ቅጣታቸው በዝርዝር ይደነግጋሉ፡፡ ይህ የሚያሳየው ሕገ መንግሥቱ የፍትሐብሔር ሕግ (ታክስና ጉምሩክ ሕግ) ወደኋላ ሄዶ አይሰራም በሚል እንደ ወንጀል ሕጉ ያልከለከለ በመሆኑ ሕገ መንግሥቱን አይቃረኑም የሚል ክርክር የምናነሳ ከሆነ እነዚህ ሕጎች በውስጣቸው የወንጀል ድንጋጌዎችንም ስለያዙ የወንጀል ጉዳዩም ወደኋላ ሄዶ ይሰራል የሚል ድምዳሜ ላይ የምንደርስ መሆኑን ነው፡፡ ይህ ደግሞ በግልፅ ሕገ መንግሥቱን ይቃረናል፡፡ ምክንያቱም ሕገ መንግሥቱ በግልፅ የወንጀል ሕግ ወደኋላ ተመልሶ አይሰራም በሚል ስለሚደነግግ ነው፡፡ ከላይ እንደገለፅኩት የታክስና የጉምሩክ ሕጎች የፍትሐብሔር፣ የወንጀልና የስነ ስርዓት ሕግም ጭምር ስለሆኑ ህጎቹ ወደኋላ ሄደው መስራታቸው ሕገ መንግሥቱን አይቃረንም የሚለው መከራከሪያ ውሀ የሚቋጥር አይደለም፡፡ ምክንያቱም በኢፌድሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 22(1) መሠረት የወንጀል ሕግ ወደኋላ ሄዶ አይሰራም ስለሚልና ይሄ ክልከላም ከወንጀሉ ጉዳይ ጋር ተያይዞ በአንድ ኮድ ለተደነገገው የፍትሐብሔር ሕግም ስለሚሰራ ነው፡፡ ለዚህም ምክንያቱ አንደኛ በታክስና በጉምሩክ ሕጎች ውስጥ የፍትሐ ብሄሩም ሆነ የወንጀል ጉዳዩ አብረው በአንድ ኮድ ነው የተቀመጡት ፤ ሁለተኛ የህዝብን ጥቅም /public interest/ የሚጠብቀው የወንጀል ሕግ ወደኋላ ሄዶ አይሰራም ከተባለ የግል ጥቅምን /private interest/ የሚጠብቀው በታክስና ጉምሩክ ሕጉ ውስጥ የተቀመጠው የፍትሐብሔር ሕግ ወደኋላ ሄዶ የሚሰራበት አመክንዮ /logic/ የለም፡፡
ሁለተኛው የክርክር ሀሳብ ደግሞ ከላይ የጠቀስናቸው የታክስና የጉምሩክ ሕጎች ሕገ መንግሥቱን ይቃረናሉ፤ሕገ መንግሰታዊ አይደሉም ከሚሉ ባለሙያዎች የሚቀርብ ነው፡፡ እኔም ይህንን ሀሳብ ከሚጋሩ ባለሙያዎች አንዱ ስሆን ከላይ የጠቀስናቸው ወደኋላ ሄደው ተፈፃሚ የሚሆኑ የታክስና የጉምሩክ ሕጎች ሕገ መንግሥቱን ያቃረናሉ፡፡ ምክንያቱም፡-
1ኛ. የሕገ መንግሥቱ መግቢያ እኛ የኢትዮጵያ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች "በሀገራችን ውስጥ ዘላቂ ሰላም፣ ዋስትና ያለው ድሞክራሲ ለማምጣት……..ወዘተ " ከዚህ ቀን ጀምሮ በተወካዮቻችን አማካኝነት ይህን ሕገ መንግሥት አውጥተናል ማለቱ በራሱ የህጋዊነት መርህን /principle of legality/ ያሳያል፡፡ ሕገ መንግሥቱ በመግቢያው ላይ ከዚህ ቀን ጀምሮ ሕገ መንግሥት አፀደቅን ይላል እንጅ ወደኋላ ሄዶ ይሰራል አይልም፡፡ እንዴውም ከዚህ በፊት የተዛባ ታሪካችንን / የኋላ ታሪካችንን/ ለማረም ከነሀሴ 15 ቀን 1987 ዓ.ም ጀምሮ ተፈፃሚ የሚሆን ሕገ መንግሥት ህዳር 29 ቀን 1987 ዓ.ም አፀደቅን ይላል እንጅ የኋላ ታሪካችንን ለማረም ሕገ መንግሥቱ ወደኋላ ሄዶ ይሰራል አይልም፡፡ የሕገ መንግሥቱ መግቢያ በቁጥር 1 እና 3 ላይ ሕገ መንግሥቱ ከፀደቀበት ጊዜ ጀምሮ ሳይሆን ከነሀሴ 15 ቀን 1987 ዓ.ም ጀምሮ ስራ ላይ የሚውል መሆኑን መደንገጉ ሕገ መንግሥቱ ወደ ፊት እንጅ ወደኋላ ሄዶ የማይሰራ መሆኑን ያሳያል፡፡ ይህም የሀገሪቱ ሕግ ቁንጮ የሆነው ሕገ መንግሥት ከወጣበት ቀን ጀምሮ የሚሰራ መሆኑን ያሳያል፡፡ የሕገ መንግሥቱ አውጭዎች ፍላጎትም /intention of the legislator/ ሕገ መንግሥቱ ከወጣበት ጊዜ ጀምሮ ወደፊት እንድሰራ ማድረግ መሆኑን ከመግቢያው መረዳት ይቻላል፡፡ የሕገ መንግሥቱ መግቢያ ሁለት አንድምታ /two ways of interpretation in one expression/ አለው፡፡
ሀ. ሕገ መንግሥቱ በራሱ ወደ ፊት እንጅ ወደኋላ ተመልሶ የማይሰራ መሆኑን ነው፡፡ ምክንያቱም የሕገ መንግሥቱ ባለቤትና አውጭዎች ከዚህ ቀን ጀምሮ ተፈፃሚ የሚሆን ሕግ አወጣን እንጅ ከመውጣቱ በፊት ለተፈፀሙ ድርጊቶች ወደኋላ ሄዶ ተፈፃሚ የሚሆን ሕግ አወጣን ብለው አላስቀመጡም፡፡
ለ. ሌሎች ከሕገ መንግሥቱ በታች ያሉ ሕጎችም የሕገ መንግሥቱን ፈለግ በመከተል ሕጉ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ተፈፃሚ እንደሚሆን ወይም /proactive/ በሆነ መንገድ መውጣት እንዳለበት የሚጠቁም ነው፡፡ ምክንያቱም የሀገሪቱ የበላይ ሕግ የሆነው ሕገ መንግሥት ከወጣሁበት ቀን ጀምሮ ተፈፃሚ እሆናለሁ ካለ ሌሎች ሕገ መንግሥቱን መሠረት አድርገው የሚወጡና ሕገ መንግሰቱን መጣስ /መቃረን/ የማይችሉ ሕጎችም በዚሁ መልክ መውጣት አለባቸው የሚል መልዕክት እያስተላለፈ ነው ማለት ነው፡፡ ሰለዚህ የታክና የጉምሩክ ሕጎች ወደኋላ ሄደው ተፈፃሚ እንድሆኑ በአዋጅና በደንብ መደንገጉ ሕገ መንገስቱን ይጥሳል ፤መጣስ ብቻ ሳይሆን ሕገ መንግሥቱ አታድርግ ያለውን ነገር ሕግ አውጭው አካል ያደረገ መሆኑን ያሳያል፡፡
2ኛ. ሕገ መንግሥቱ ከመግቢያው በተጨማሪ በአንቀጽ 22 (1) ላይ ማንኛውም የወንጀል ሕግ ተፈፃሚ የሚሆነው ከወጣበት ጊዜ ጀምሮ ነው በሚል ይደነግጋል፡፡ የወንጀል ሕግ ወደኋላ ተመልሶ አይሰራም በማለት በግልፅ ይደነግጋል፡፡ ሕጉ ከመውጣቱ በፊት ለተፈፀመው ድርጊት ወደኋላ ሄዶ አይሰራም በማለት በመግቢያው ላይ የተገለፀውን የህጋዊነት መርህ ይበልጥ ያጠናክረዋል፡፡ ከዚህ ድንጋጌ መረዳት የሚቻለው ሕግ ተፈፃሚ የሚሆነው ከወጣበት ቀን ጀምሮ መሆኑን ነው፡፡ ነገር ግን የወንጀል ሕጉ ወደኋላ ሄዶ መስራት ተጠርጣሪውን የሚጠቅመው ከሆነ ግን ሕጉ ወደኋላ ሄዶ ይሰራል፡፡ ይህ ድንጋጌ የሚያሳው የህጋዊነት መርህ ልዩ ሁኔታ /exception/ ያለው መሆኑን ነው፡፡ ይሄውም ልዩ ሁኔታው ተፈፃሚ የሚሆነው፡-
ወንጀል ብቻ መሆኑ ሳይሆን ወደኋላ ሄዶ መስራቱ ተከሳሹን የሚጠቅመው ከሆነ ብቻ ነው፡፡ ሆኖም የወንጀል ሕጉ ወደኋላ ሄዶ የሚሰራው ተከሳሹን ሲጠቅመው ብቻ እንጅ መንግስትን የሚጠቅመው ሆኖ ሲገኝ አይደለም፡፡ ሕገ መንግሥቱ በልዩ ሁኔታ ሕግ ወደኋላ ሄዶ ተፈፃሚ ይሆናል የሚለው በወንጀል ጉዳይ ላይ ተከሳሹን የሚጠቅም ሆኖ ሲገኝ ነው፡፡ ሕገ መንግሥቱ የፍትሐብሔር ሕግ ተከሳሹን የሚጠቅመው ቢሆን እንኳን ወደኋላ ሄዶ ይሰራል አላለም፡፡ ከሕገ መንግሥቱ መግቢያና ከአንቀጽ 22(1) መረዳት የሚቻለው ሕግ ወደ ፊት /proactively/ ተፈፃሚ መሆኑን ነው፡፡ ሆኖም የታክስና ጉምሩክ ሕጎች የፍትሐብሔርና ወንጀል ሕግ ድምር ውጤት በመሆናቸውና በአንድ ኮድ ስር ተደንግገው የሚገኙ ሕጎች በመሆናቸው ሕገ መንግሥቱ በግልፅ የወንጀል ሕግ ወደኋላ ሄዶ አይሰራም የሚለው ድንጋጌ ከወንጀሉ ጋር አብረው በአንድ ኮድ ለተሰነዱት የህጎቹ ፍትሐብሔራዊ ወይም አስተዳደራዊ ክፍል ሕግም ስለሚሰራ የታክስና የጉምሩክ ሕጎች ወደኋላ ሄደው ተፈፃሚ መሆናቸውና በዚሁ አግባብ በሕግ ደረጃ መውጣታቸው ሕገ መንግሥቱን ይጥሳሉ፡፡ ጉዳዩን ይበልጥ ኢ-ሕገ መንግሥታዊ የሚያደርገው ደግሞ የታክስና የጉምሩክ ሕጎች /የፍትሐብሔርና የወንጀል ሕጎች/ ወደኋላ ሄደው ተፈፃሚ እንዲሆኑ የተደነገጉት ለግለሰብ ጥቅም ሳይሆን ለመንግስት ጥቅም ሲባል መሆኑ ነው፡፡
ስለዚህ ሕገ መንግሥቱ በግልፅ የወንጀል ሕግ መንግስትን ሳይሆን ተከሳሹን የሚጠቅም ሆኖ ሲገኝ ብቻ በልዩ ሁኔታ ተፈፃሚ ይሆናል እያለ የታክስና የጉምሩክ ሕጎች /የፍትሐብሔርና የወንጀል ሕጎች/ ለመንግስት ጥቅም ሲባል ወደኋላ ሄደው መስራታቸው ሕገ መንግሥቱን የሚቃረን ነው፡፡
3ኛ. በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 79 የተደነገገውን የፍ/ቤቶችን የዳኝነት ነፃነት የሚጥስ በመሆኑ ሕገ መንግሥቱን ይቃረናል፡፡ በኢፌድሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 79 (1-3) መሠረት የዳኝነት ስልጣን ለፍ/ቤት የተሰጠ ሲሆን ከማናቸውም አካል ተፅዕኖ (ሕግ አውጭውንና አስፈፃሚውን ጨምሮ) ነፃ እንደሆነ ይደነግጋል፡፡ ከዚህ ድንጋጌ መረዳት የሚቻለው አንድ ፍ/ቤት የሰጠውን ውሳኔ ሕግ አውጭው ሕግ በማውጣት ሕግ አስፈፃሚው በማስፈፀም አቅሙ መሻር የማይችል መሆኑን ነው፡፡ የፍ/ቤት ውሳኔ የሚሻረው በሕግ የተቀመጠውን ስነ ስርዓት ተከትሎ በይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት ወይም በሰበር ሰሚ ፍ/ቤት ነው፡፡ በዚህ ጉዳይ ላይም የፌደራል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በቅፅ 15 በመዝገብ ቁጥር 85718 አንድ ፍ/ቤት ጉዳዩን ለማየት ስልጣን ሳይኖረው የሰጠው ውሳኔ ቢሆን እንኳን ውሳኔው በይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት እስካልተሻረ ድረስ አስገዳጅ፣ ተፈፃሚነት ያለው እንዲሁም ህጋዊ ውሳኔ ነው የሚል አስገዳጅ ውሳኔ ሰጥቷል፡፡ ይህም ሀሳብ በፍ/ብ/ስ/ስ/ህ/ቁ 212 ላይ በግልፅ ተደንግጎ ይገኛል፡፡ ስለዚህ የታክስና የጉምሩክ ሕጎች በፌደራል ነጋሪት ጋዜጣ ከወጡበት ቀን በፊት ወደኋላ ሄደው ተፈፃሚ እንዲሆኑ መደንገጉ ፍ/ቤቶች ሕጉ ከመውጣቱ በፊት በነበረው ሕግ መሠረት የሰጡትን ውሳኔ ሌላ ወደኋላ ሄዶ የሚሰራ ሕግ በማውጣት ሕግ አውጭው የፍ/ቤትን ውሳኔ እየሻረ ነው ማለት ነው፡፡ ይህ ደግሞ የፍ/ቤትን ውሳኔ በእጅ አዙር እንደመሻርና በዳኝነት ነፃነቱ ላይ ጣልቃ መግባት ነው፡፡ ለምሳሌ በቀድሞው የገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 286/94 እና ደንብ ቁጥር 78/94 አንቀጽ 15(3) መሠረት አንድ ድርጅት የካፒታል ንብረቶችን (አክሲኖችን) ሲያስተላልፍ የዋጋ ግሽበት ማስተካከያ /inflation adjustment/ ይደረግለት ነበር፤በአሁኑ የገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 979/08 አንቀጽ 59(7)(ለ) እና የገቢ ግብር ደንብ ቁጥር 410/08 አንቀጽ 56(1) መሠረት ግን ለአክሲዮን ሽያጭ የዋጋ ግሽበት ማስተካከያ አይደረግም ፤ማስተካከያ የሚደረገው ለምድብ "ሀ" (ለማይንቀሳቀስ ንብረት) ነው፡፡ ይሄ ሕግ ደግሞ በፌደራል ነጋሪት ጋዜጣ ከወጣበት ቀን በፊት ማለትም ከነሀሴ 19 ቀን 2009 ዓ.ም በፊት ወደ ኋላ ሄዶ ከሀምሌ 1 ቀን 2008 ዓ.ም ጀምሮ ተፈፃሚ ይሆናል፡፡ ስለዚህ ደንቡ ከመውጣቱ በፊት (እስከ ነሀሴ 19 ቀን 2009 ዓ.ም ድረስ) አንድ ጉዳዩ የቀረበለት ፍ/ቤት በቀድሞው ሕግ መሠረት ለአክሲዮን ሽያጭ የዋጋ ግሽበት ማስተካከያ ይደረጋል በማለት የሰጠውን ውሳኔ የአሁኑ ደንብ ወደ ኋላ ሄዶ ከሀምሌ 1 ቀን 2008 ዓ.ም ጀምሮ ተፈፃሚ ስለሚሆንና የዋጋ ግሽበት ማስተካከያ ለአክሲዮን ሽያጭ አይደረግም በሚል ስለሚደነግግ የፍ/ቤቱን ውሳኔ ደንቡ እየሻረው ነው ማለት ነው፡፡
4ኛ. ሌላው የሕጉ ስህተት ወደኋላ ሄዶ መስራትን እንደ መርህ /principle/ ማስቀመጡ ነው፡፡ በኢትዮጵያ ሕግ ተቀባይነት ባለው የሕግ አወጣጥ መርህ /commonly accepted legislative drafting principle/ መሠረት መርህ /principle/ መጀመሪያ ይገለፃል ከዚህ በኋላ ልዩ ሁኔታ ይቀመጣል፡፡ ከላይ ባነሳኋቸው የታክስና ጉምሩክ ሕጎች ላይ መርህ መሆን ያለበትና መጀመሪያ መቀመጥ ያለበት የሕጉ የወደፊት ተፈፃሚነት /proactive application/ ነበር፡፡ ነገር ግን እንደመርህ በመጀመሪያ የተቀመጠው የሕጉ ወደኋላ ሄዶ ተፈፃሚ መሆን ሲሆን እንደልዩ ሁኔታ የተቀመጠው ደግሞ የሕጉ የወደፊት ተፈፃሚነት /proactive application/ ነው፡፡ ለምሳሌ በታክስ አስተዳደር አዋጅ ቁጥር 983/08 አንቀጽ 137(1) መሠረት የሕጉ ወደኋላ ሄዶ ተፈፃሚ መሆን መርህ ነው፤መጀመሪያ ተቀምጧል፤ በአንቀጽ 139(1) መሠረት ደግሞ የሕጉ የወደፊት ተፈፃሚነት እንደ ልዩ ሁኔታ ነው የተቀመጠው፡፡ ይህ ከሕግ አወጣጥ መርህ ውጭ የሆነ ነገር ነው፡፡
በኢፌድሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 9 (1) መሠረት ሕገ መንግሥቱን የሚቃረን ሕግ ተፈፃሚነት የለውም፡፡ ሕገ መንግሥቱ ይህንን ቢያስቀምጥም አዋጁና ደንቡ ሕገ መንግሥቱን ስለሚቃረን አንፈፅምም፤አንገዛም ማለት አንችልም፡፡ ምክንያቱም በሕግ የበላይነት /rule of law/ መርህ መሠረት ማንኛውም ሰው ከሕግ በታች ስለሆነ ነው፡፡ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 62 መሠረት ለፌደሬሽን ምክር ቤት አቅርበን ሕጉ ኢ-ሕገ መንግሥታዊ /unconstitutional/ ነው የሚል ውሳኔ እስካልተሰጠ ድረስ ሕጉ ተፈፃሚነት ይኖረዋል፡፡ ይህንን ኢ-ሕገ መንግሥታዊ የሆነ ሕግ ሕገ መንግሥታዊ ለማድረግ ከሕግ ባለሙያወች፣ጠበቃወች እና ከፍ/ቤቶች ምን ይጠበቃል፡፡
ፍ/ቤት ----- በኢፌዲሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 84(2) መሠረት የታክስና ጉምሩክ ጉዳዮች ሲመጡለት ጉዳዮቹን በተለይም የተነሳው የሕግ ክርክር የሕገ መንግሥት ትርጉም ያስፈልገዋል አያስፈልገውም የሚለውን በጥንቃቄ በመመርመር የሕገ መንግሥት ትርጉም የሚያስፈልገውን ለሕገ መንገስት ጉዳዮች አጣሪ ጉባኤ መምራት፤
ጠበቃዎች ------ በኢፌዲሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 84(2) መሠረት የታክስና የጉምሩክ ጉዳዮችን የሚይዙ ጠበቆች የያዙትን ጉዳይ በተለይም የሚያነሱትን የሕግ ክርክር መነሻ በማድረግ የሕገ መንግሥት ትርጉም የሚያስፈልገውን ለሕገ መንገስት ጉዳዮች አጣሪ ጉባኤ ማመልከት፤
የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ------ ከላይ የጠቀስናቸውን የታክስና የጉምሩክ ሕጎች እንደገና ተመልክቶ ወደኋላ ሄዶ ይሰራል የሚለውን የህጎቹን ድንጋጌ በአዋጅ ማንሳት/ማሻሻል/ ይጠበቅበታል፡፡
የሕግ ባለሙያዎች ----- የታክስና የጉምሩክ ጉዳዮችን የምንከታተል የባለስልጣኑ ባለሙያዎች ሕገ መንግሥቱን የሚቃረኑ ሕጎችን በመለየት ለባለስልጣኑ የበላይ ሃላፊ በማቅረብ ጉዳዩ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ቀርቦ ሕጉ እንድሻሻል ማድረግ ይጠበቅብናል፡፡
2. ሚኒስቴሩም ሕገ መንግሥታዊ የሆኑ ሕጎች እንዲወጡ የበኩሉን አስተዋፅኦ ማድረግና የወጡት ሕጎች ኢ-ሕገ መንግሥታዊ ከሆኑም በፓርላማ እንዲታረሙ የማድረግ ግደታም ጭምር አለበት፡፡
በኢትዮጵያ ፌድራል መንግሥት እና በህወሓት መካከል የተቀሰቀሰው “ጦርነት የኢትዮጵያን ኤኮኖሚ፤ የተፈጥሮ ሐብቷን እና በየአመቱ ከአበዳሪዎች እና ለጋሾች የምታገኘውን በቢሊዮኖች የሚቆጠር ዶላር ለመቆጣጠር የሚደረግ ነው” በማለት በኦሬጎን ዩኚቨርሲቲ የአፕላይድ ኤኮኖሚክስ ረዳት ፕሮፌሰር ካሳሁን መለሠ በአሜሪካኑ ፎሬይን ፖሊሲ መጽሔት ላይ ጽፈዋል።
የኢትዮጵያን ወቅታዊ ጉዳይ የሚከታተሉ ተንታኞች እንደሚሉት ከኤኮኖሚያዊው ጉዳይ ይልቅ ፖለቲካዊ ልዩነቶች በርትተው የኢትዮጵያ የፌድራል መንግሥት እና ህወሓት የሚመራውን የትግራይ ክልል ወደ ጦርነት ገፍተዋቸዋል። በኦሬጎን ዩኒቨርሲቲ ረዳት ፕሮፌሰር የሆኑት ካሳሁን መለሠ እንደሚሉት ግን፦ ህወሓት የፌድራል መንግሥቱን ሲቆጣጠር በእጁ የነበሩ ኤኮኖሚያዊ ጥቅሞችን ማጣቱ ዋንኛ ገፊ ምክንያት ነው።
ረዳት ፕሮፌሰር ካሳሁን መለሠ በአሜሪካኑ ፎሬይን ፖሊሲ መጽሔት ላይ በኢትዮጵያ ፌድራል መንግሥት እና በህወሓት መካከል የተቀሰቀሰው “ጦርነት የኢትዮጵያን ኤኮኖሚ፤ የተፈጥሮ ሐብቷን እና በየአመቱ ከአበዳሪዎች እና ለጋሾች የምታገኘውን በቢሊዮኖች የሚቆጠር ዶላር ለመቆጣጠር የሚደረግ ነው” በማለት ጽፈዋል።
በዚሁ ሐተታ ይኸን ሐብት መቆጣጠር የሚችለው ዐቢይ ሥልጣን ከመያዛቸው በፊት ለሶስት አስርት አመታት ገደማ ህወሓት እንዳደረገው ሁሉ የፌድራል መንግሥቱን የሚመራው ወይም የፌድራል መንግሥቱን የሚቆጣጠር ነው ብለዋል።
“ባለፉት 27 አመታት የፌድራል መንግሥቱን ሥልጣን በዋንኛነት የተቆጣጠረው ኢሕአዴግ ቢሆንም ህወሓት ትልቅ ተጽዕኖ ነበረው።” የሚሉት ረዳት ፕሮፌሰር ካሳሁን መለሠ በዚህም ዋና ዋና የኤኮኖሚ አውታሮችን ተቆጣጥሮ ነበር ሲሉ ይናገራሉ። ለዚህም እንደ መሰቦ ስሚንቶ ፋብሪካ፣ እንደ መስፍን ኢንጂነሪንግ የመሳሰሉ የትግራይ የመልሶ ማቋቋም ኢንዶውመንት ፈንድ (ኤፈርት) ተቋማት በገበያው የነበራቸውን ሚና ይጠቅሳሉ።
የኢትዮጵያ ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ሕዳር 7 ቀን 2013 ዓ.ም. 34 የትግራይ የመልሶ ማቋቋም ኢንዶውመንት ፈንድ (ኤፈርት) ድርጅቶች የባንክ ሒሳብ እንዲታገድ መደረጉን አስታውቋል። ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ እንዳለው ድርጅቶቹ በተለያዩ ወንጀሎች ተጠርጥረው ምርመራ እየተደረገባቸው ይገኛል።
ከዚህ በተጨማሪ “ቀጥተኛ የውጭ ዕርዳታ የሚቀበለው የፌድራል መንግሥቱ ነው። ለምሳሌ በመለስ ዜናዊ የመጨረሻ ዓመታት ኢትዮጵያ ወደ 3.5 ቢሊዮን ዶላር በአመት በአማካኝ ትቀበል ነበር። ይኸ ደግሞ የመንግሥትን ግማሽ የሚሆን በጀት ነው። ይኸንን መቆጣጠር ማለት ወዴት ኢንቨስት እንደሚደረግ ለምን እንደምትጠቀም የሚወስነው የፌድራል መንግሥቱን የተቆጣጠረ ኃይል ነው።” ሲሉ የኤኮኖሚ ባለሙያው ካሳሁን መለሠ ያብራራሉ።
ጠቅላይ ምኒስትር ዐቢይ አሕመድ ሥልጣን ከመያዛቸው በፊትም ሆነ ሥልጣን ከያዙ በኋላ የአገሪቱ ምጣኔ ሐብት ብርቱ ችግር ውስጥ ነበር። የመንግሥት ባለሥልጣናት ደጋግመው እንዳሉት በዚህ ምክንያት ምጣኔ ሐብታዊ ማሻሻያ ማድረግ አስፈላጊ ነበር። በዚህ መሠረት የመንግሥት የልማት ድርጅቶች የተወሰነ ድርሻ እንዲሸጥ ተወሰነ። የተለያዩ ሕግጋት ማሻሻልን ጨምሮ የኢትዮጵያ ምጣኔ ሐብትን ከገባበት ቅርቃር ሊያወጡ ይችላሉ የተባሉ እርምጃዎች ተግባራዊ ሆኑ። አብዛኞቹ ኢሕአዴግ ከመፍረሱ በፊት ህወሓት ባለበት የተወሰኑ ናቸው። በእርግጥ ከዚያ በኋላ ኢትዮጵያ የመገበያያ ገንዘብ ቀይራለች።
እነዚህ ምጣኔ ሐብታዊ ማሻሻያዎች ወይም የብር ለውጡ አሁን ከተቀሰቀሰው ውጊያ ጋር ምን ያገናኘዋል? ህወሓት በኢትዮጵያ የፌድራል መንግሥት የነበረውን የበላይነት ማጣቱ ጥቅምት 24 ቀን 2013 ዓ.ም. ለተቀሰቀሰው ውጊያ ምን አይነት አስተዋፅዖ አበረከተ? በጉዳዩ ላይ በኦሬጎን ዩኚቨርሲቲ የአፕላይድ ኤኮኖሚክስ ረዳት ፕሮፌሰር ካሳሁን መለሠ ለዶይቼ ቬለ ማብራሪያ ሰጥተዋል።
ወደ አዲስ ዘመን እየተሸጋገርን ነው፡፡ በሁለት እግራቸው የቆሙ፣ በእግዜርም፣ በመንግስትም፣ በጥቅምና በዝምድና ተጽእኖ የማያሸበርኩ፤ ነፃ የፍትህና የዴሞክራሲ ተቋማትን በመገንባት ለሰላም፣ ለአንድነትና ለነፃነት በጋራ በመቆም፤ ዕድገትና ብልጽግና የናፈቃት፣ ስደትና መከራ ያደባያት አገራችን፣ በተሃድሶ ጉዞ ወደተሻለ ስርዓት እንድታመራ በትጋት መሥራት ይጠበቅብናል፡፡ ወደ ስልጣኔ ጎዳና!
ወዳጄ፡- ተሃድሶ የነብር ጭራ ነው፡፡ አጥብቀው ከያዙት ራሱን ለማዳን ሲል ወደፊት ይገሰግሳል፡፡ ከለቀቁት ግን ዞሮ ይናከሳል፡፡ ምርጫው የኛ ነው፡፡ ምርጫው ማሰብ ወይም አለማሰብ ነው! በትክክል ማሰብ ከቻልን አንቆምም!!
የሲስተም ተሃድሶ ለመፍጠር ግለሰባዊ የአስተሳሰብ ዓቅም ያስፈልጋል፡፡ በታሪክ ውስጥ ያየናቸው የተሃድሶ እንቅስቃሴዎች የተመሩት ታላላቅ አእምሮ ባላቸው ግለሰቦች ነው፡፡ የጀርመኑ ሪናይሳንስና የጣሊያኑ ሪፎርሜሽን ለምስክርነት ይቆማሉ፡፡ ፈረንሳይ ደግሞ ሁለቱንም የሆነችው በቮልቴር ነው፡፡ በኛም ሀገር በየትኛውም የፖለቲካ ማህበር ውስጥ የሚንቀሳቀሱም ሆኑ ነፃ ግለሰቦች፣ በግልም ሆነ በመንግሥት ስራ የተሰማሩ፣ በሀገርም ሆነ በውጭ አገር የሚኖሩ፣ ዓለም አቀፍ አመለካከት ያላቸው፣ ታላላቅ ሃሳብ የሚያመነጩ አገር ወዳድ ምሁራንን አግባብቶ ወደ “ኮክ ፒት” ማምጣት ከተቻለ አገራችን ወደ ምኞቷ ለመድረስ የምታደርገው ጉዞ ይፋጠናል፡፡ አለበለዚያ ችግሯ እየተደራረበ ዳገቱ ይፈትናታል፡፡ ተሃድሶው ጥርስና ጥፍር የሌለው አንበሳ ይሆናል፡፡ ሙሰኞች አይፈሩትም፡፡ ሙሰኝነት የተሃድሶ እንቅፋት ነው፡፡ ሙሰኝነት በህግ ካልተረታ ሪቮሉሽን አይቀሬ ነው!!
ወዳጄ፡- “የመካከለኛው ዘመን ቤተ እምነቶች አስተዳደራዊ ተቋማት ከጊዜው ጋር መራመድ ያቃታቸውና ሙሰኛ ስለነበሩ የተሃድሶ በትር ደርሶባቸዋል” ይላል፤#የተሃድሶ ታሪክ; የሚለው መጽሐፍ፡፡ በዘመኑ የነበሩ ብዙ የዕምነት መሪዎች ባለውሽሞች እስከመሆን ድረስ ህገ ደንብ ያላገዳቸው፣ በተለያየ መንገድ የራሳቸውን ጥቅም በማሳደድ ላይ ብቻ ያተኮሩ ነበሩ፡፡ በወቅቱ “ልጅህ ጋጠ-ወጥ ወይም ባለጌ መሆኑን የምታውቀው ቄስ ከሆነ ነው” እየተባለ የዘመኑ ካህናት በመጥፎ ተግባር ምሳሌነት ይጠቀሱ ነበር፡፡ ከመጥፎ ድርጊታቸው እንዲቆጠቡ ሲመከሩም ተቃዋሚዎቻቸውን በማግለል (ex-communicate በማድረግ) እና የጭካኔ እርምጃዎችን በመውሰድ ለመታረም አሻፈረኝ በማለታቸው የተሃድሶ ንቅናቄ ከመሃከላቸው ሊፈነዳ እንደቻለ ታላቁ ዊልዱራንት #የስልጣኔ ታሪክ” በሚለው መጽሐፉ ያሰፈረ ሲሆን በዘመኑ የነበሩት ሊቃውንት መነኮሳት ዕፀፆቹን በዓይን ምስክርነት አብራርተው ጽፈዋል፡፡ ከነዚህም ውስጥ ኤራስመስና ማኪያቪሌ ይጠቀሳሉ፡፡
የተሃድሶው የጠዋት ኮከብ (Morning star of the reform) በመባል የሚታወቀው ቄስ ጆን ዋይክሊፍ (1330-1384) የላቲኑን መጽሐፍ ቅዱስ ወደ እንግሊዝኛ የተረጐመ ሊቅና በኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ የቲዮሎጂ ፕሮፌሰር ነበር፡፡ ዋይክሊፍ በተፈጥሮ ህመም በ1384 ዓ.ም ህይወቱ ቢያልፍም የሱ ተከታይና የፕራግ ዩኒቨርሲቲ መምህር የነበረው፣ የቼክ ተወላጅ ቄስ ያን ሃስ በፀረ ተሃድሶ ባለሟሎች እ.ኤ.አ በ1415 ዓ.ም ተቃጥሎ እንዲሞት ሲፈረድበት፣ የሱም ዐፅም ከሰላሳ ዓመታት በኋላ ከተቀበረበት ወጥቶ አብሮ እንዲቃጠል ተደርጓል፡፡ ያን ሃስም እንደ ዋይክሊፍ ከተሃድሶ እንቅስቃሴው እንዲቆጠብ ሙሰኞቹ ሊያግባቡት ሲሞክሩ፤ “እየታመሙ ከመኖር በጤንነት መሞት; (It is better to die well than to live ill) ይሻላል በማለት መስዋዕትነትን ተቀብሏል፡፡
ሌላው የህዳሴ ፋና ወጊ ጂኖራሎ ሳቮናሮላ ነው፡፡ ጂኖራሎ የዶሚኒካን ተወላጅ ሲሆን በጣልያን በሚገኘው ፍሎረንስ ገዳም መነኩሴና አገልጋይ ነበር፡፡ እሱም እንደ ሌሎቹ ተሃድሷውያን ከሙሰኞቹ የቀረበለትን ማግባቢያ አሻፈረኝ በማለቱ ከታሰረና ብዙ ስቃይ ከደረሰበት በኋላ በተወለደ በአርባ አራት ዓመቱ እ.ኤ.አ በ1499 ዓ.ም በስቅላት እንዲሞት፣ አካሉም እንዲቃጠል ተፈርዶበታል፡፡ ጂኖራሎ ፍርዱን ሲሰማ “ለሃጢአቴ ለሞተልኝ ጌታ ክብር ምስኪን ነፍሴን መስጠቴ በእጅጉ ያስደስተኛል” በማለት ለፈጣሪው ያለውን ክብር አረጋግጧል፡፡
የህዳሴው ንቅናቄ ተስፋፍቶ ከብዙ ትግል፣ ውጣ ውረድና መስዋዕትነት በኋላ በአሸናፊነት የወጣው በዶክተር ማርቲን ሉተር ኪንግ ሲኒየር ዘመን ነው፡፡ ማርቲን ሉተር ኦክቶበር 31 ቀን 1517 ዓ.ም በጀርመን ሃገር፣ ሳክሶኒ ግዛት ውስጥ በሚገኘው የዊቲን በርግ ቤተ እምነት በር ላይ የለጠፋቸው ዘጠና አምስት ቲሰሶች (Disputation for clarification of the power of indulgences) ወይም #ከሃጢአት ነጽቷል ወይም ሃጢአቱ ተሰርዞለታል” እየተባለ በገንዘብ የሚሸጠው የምስክር ወረቀት የዋስትና መድህንነቱ ተዓማኒነት ባስነሳው ግብ ምክንያት በምዕመኑ ላይ የፈጠሩት አንደምታ የህዳሴው ንቅናቄ እመርታ ለመሆን በቅተዋል፡፡
ወዳጄ፡- የዚህ ጽሑፍ ዓላማ ሙሰኝነት በማህበራዊ ኑሮ፣ በፖለቲካም ሆነ አምልኮታዊ ጉዳዮች ላይ ያለውን አፍራሽ ገጽታ ለማስታወስ ብቻ ስለሆነ ሐይማኖታዊ ጉዳዮችን ወደ ጐን ትተን፣ ወደ ራሳችን ሃሳብ እንዞራለን፡፡
የዙረት ነገር ከተነሳ እግረ መንገዴን ድሮ የሰማኋትን ቀልድ ነግሬአችሁ፣ ወደ ጀመርነው የማርቲን ሉተር ማንነት እንመለሳለን፡፡ ሰውየው በዓይን ለሚያውቃቸው ጠና ያሉ ሰው አውሮፓና አሜሪካ እንደተማረ፣ በህንድና በካይሮ የሙያ ስልጠና እንደወሰደና አንዳንድ የህይወቱን ገጠመኞች ያጫውታቸዋል፡፡ እሳቸውም ደስ ብሏቸው ሲሰሙት ቆይተው፡-
ወደ ተሃድሶ ንቅናቄው ስንመለስ፣ መነኩሴው ስኮላር ማርቲን ሉተር ኪንግ ሲኒየር የተወለደው በ1483 ዓ.ም ጀርመን ውስጥ ሲሆን የቪተንበርግ ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰርና የቲዮሎጂ ዶክተር በመሆን አገልግሏል፡፡ ዶክተር ኪንግ በግሪክና በሂብሩ ቋንቋዎች የተፃፈውን መጽሐፍ ቅዱስ በመሳጭ አቀራረብ ወደ እንግሊዝኛ ተርጉሟል። መጽሐፉ እንደ ኪንግ ጀምስ ጥራዝ ከፍተኛ ተወዳጅነትን ስላተረፈ በሁለት ወር ጊዜ ውስጥ 5.000 ኮፒ፣ በአስራ ሁለት ዓመት ደግሞ 20.000 ኮፒ ተሸጧል፡፡
ማርቲን ሉተር እ.ኤ.አ በ1521 ዓ.ም መነኩሲቷን ካተሪና ፎንቦራን አግብቶ ስድስት ልጆች አፍርቷል፡፡ ለጋብቻው ምክንያት ስለነበሩ ሶስት ነገሮች ሲያብራራ፡- “በመጀመሪያ አባቴን ለማስደሰት፣ ቀጥሎ ደግሞ ለሙሰኞቹና ለሰይጣን ያለኝን ንቀት ለማሳየትና ለእምነቴ ስል ለደረሰብኝ መከራ ካሳ እንዲሆነኝ ነው” ብሏል፡፡
ወዳጄ፡- የኛም አገር የሙሰኝነት መስፋፋት ሊያስከትል የሚችለውን አደጋ ከወዲሁ ለመገመት ነቢይነትን አይሻም፡፡ የሙስና ኮሚሽን ከሰሞኑ በሰጠው ማብራሪያ፤ 180 የመንግስት ባለስልጣናት ሃብትና ንብረታችንን አናስመዘግብም፣ በማለታቸው ከህግ በላይ መሆናቸውን በመግለጽ፣ ክስ እንዲመሰረትባቸው ፋይሉን ወደ ዓቃቤ ህግ መ/ቤት ለመላክ እንደተዘጋጀ በሚዲያ ሰምተናል። ኢዜማ የተባለው የፖለቲካ ፓርቲም፤ በከተማችን ውስጥ ከፍተኛ የመሬት ወረራ እንዳለና ለጋራ መኖሪያነት የሚገነቡ ቤቶችም ህግና አግባብ በሌለው ስርዓት እንደሚደለደሉ በጥናት አረጋግጬ፣ አጥፊዎቹ በወንጀል እንዲጠየቁ ሰነዱን ለሚመለከተው የመንግስት አካል አቅርቤአለሁ ሲል አስታውቋል፡፡ በዚህም ሳቢያ የአዲሱ ዓመት ጥያቄ፡- የመንግስት መዋቅር ውስጥ ባሉ ግለሰቦችና ደላሎች እንደነዚህ ዓይነት ወንጀሎች ሲፈፀሙ ሃይ የሚላቸው ማን ነው? ሙስና የህዳሴ ጠር በመሆኑ ንቅናቄውን እንዳያኮላሽና ወደ ኋላ እንዳይመልሰን አያሰጋም ወይ? የሚል ነው፡፡ ፈጣን ምላሽም ይሻል፡፡
የምንኖረው በመንፈሳዊ ዓለም ውስጥ ነው። ምንም እንኳን በመንፈሳዊው ዓለም ውስጥ እየሆነ ያለውን ነገር በሙሉ ባናይም በሚታየው ዓለም ላይ ባላቸው ተጽዕኖ ግን እንዳሉ እናውቃለን። ከዚህም ጉዳይ ጋር በተያያዘ ዳግም ስንወለድ ስለሚሆነው መንፈሳዊ ውልደት ኢየሱስ ለኒቆዲሞስ ነግሮት ነበር። በዮሐንስ 3፡8 ላይ ሲናገር “ነፋስ ወደሚወደው ይነፍሳል፥ ድምፁንም ትሰማለህ፥ ነገር ግን ከወዴት እንደ መጣ ወዴትም እንዲሄድ አታውቅም፤ ከመንፈስ የተወለደ ሁሉ እንዲሁ ነው” አለ።
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ልጆቿ ሃይማኖታቸውን እንዲያጸኑ ታስተምራለችና በሃይማኖታችን ልንኖር ይገባል፤ ሃይማኖት የእግዚአብሔርን ህልውና ማወቅ ለእርሱ መታመን ነውና ምእመናን ሁሉ በሃይማኖት መጽናት አለብን፡፡ ይህም በሕይወታችን የሚመጣብንን መከራ እና ፈተና ሁሉ በትዕግሥት እንድናልፍ ይረዳናል። ቅዱስ ጳውሎስ አስቀድሞ ለቆላስይስ ምእመናንን ማስተማሩን በማስታወስ እኛ ክርስቲያኖች በቅድሚያ የተማርነውን ትምህርት አጽንተን በሃይማኖት እንድንቆይ ነግሮናልና።
ዓለም በአዘጋጀችው ማታለያ ቁስ (መደለያ) ሰዎችን ለማሳት ቀን ከሌሊት እየዳከረች ትገኛለች። ስለዚህ የመጀመሪያዋን እውነተኛዋን እምነት አጽንቶ ያልያዘ ሰው ፈጽሞ የክርስቶስን መንግሥት ተካፋይ እንዳልሆነ ቅዱስ ጳውሎስ ሲያስረዳ ‹‹የመጀመሪያ እምነታችንን እስከ መጨረሻው አጽንተን ብንጠብቅ የክርስቶስ ተካፋዮች ሆነናል›› ብሏል፡፡ በዚህም የመጀመሪያዋን እምነት አጽንተው ያልያዙትን ሁሉ ጌታችን በመጨረሻ ‹‹አላውቃችሁም›› እንደሚላቸው የታወቀ ነው። እግዚአብሔር እንዲህ ብሎ ተናግሯልና፤ ‹‹በሰማያት ያለውን የአባቴን ፈቃድ የሚያደርግ እንጂ ጌታ ሆይ ጌታ ሆይ የሚለኝ ሁሉ መንግሥተ ሰማያት የሚገባ አይደለም።›› (ዕብ. ፫፥፲፬፣ ማቴ. ፯፥፳፩-፳፫)
ቅዱስ ጳውሎስም ‹‹ቀኖቹ ክፍዎች ናቸውና›› ዘመኑን ዋጁ ብሎ እንዳስተማረን በእምነት ጉዳይ ላይ ቅንጣት ታህል ድርድር አያስፈልግም፤ ያለንበት ዘመን ክሕደት፣ ምንፍቅና የበዛበት እጅግ ክፉ ነው። ጥንቱንም የሰው ልጆችን ከእግዚአብሔር መለየት ሥራው የሆነው ጠላት ዲያብሎስ ዛሬም ሆነ ወደፊት ሠራዊቶቱን (አጋንንትን) በማሰማራት ምንፍቅናን እና ክሕደትን እያስፋፋ ሰዎች ጣዖትን እንዲያመልኩ እያደረገ ይገኛል። (ኤፌ. ፭፥፲፮)
ቅዱስ ጴጥሮስ ይህን አስመልክቶ ‹‹ራሳቸው የጥፋት ባሪያዎች ሆነው አርነት ትወጣላችሁ እያሉ ተስፋ ይሰጡዋቸዋል›› በማለት የዘመናችን የጥፋት ባሪያዎች መሆናቸውን እንዳስተማረን እነዚህ ለመንጋው የማይራሩ ጨካኝ ተኩላዎች እንደሚነሱ ቀድሞ ነግሮናል፡፡ እንዲሁም ብርሃነ ዓለም ቅዱስ ጳውሎስ ‹‹መልካም ጦርነት ትዋጋ ዘንድ ይህችን ትእዛዝ አደራ እሰጥሀለሁ፤ እምነትና በጎ ኅሊና ይኑርህ፡፡ አንዳንዶች ኅሊናቸውን ክደው ልክ መርከብ አለመሪ እንደሚጠፋ ሁሉ በእምነት ጉድለት ጠፍተዋልና›› ብሎ ለመንፈስ ቅዱስ ልጁ ለጢሞቴዎስ እንደነገረው እኛም ከጠፉት ጋር እንዳንጠፋና ከክርስቶስ መንግሥት የተለየን እንዳንሆን የተሰጠንን በሃይማኖት በመጽናት መወጣት ይኖርብናል።›› (፪ኛ ጴጥ. ፪፥፲፱፤ ፩ኛ ጢሞ. ፩፥፲፱)
በዚህ የምትኖር ነፍስ በሚገጥማት ፈተናዎችና መከራዎች ለበለጠ ትዕግሥት ትነሣሣለች እንጂ አትደክምም፡፡ ‹‹መከራ ብርቱውን ሰው ይበልጥ ብርቱ ያደርገዋል›› እንዲል፤ ይኸውም ልክ ኢዮብን ይበልጥ ጽኑዕ እንዳደረገው ነው፤ ዝናቡ ወረደ ማለትም እሳት ከሰማይ ወደቀች፤ በጎቹን ሁሉ አቃጠለች። ጎርፍም መጣ ማለትን አንዱ መልእክተኛ ተናግሮ ሳይጨርስ ሌሎች መልእክተኞችም አሁንም አሁንም እየመጡ የከብቶቹን፣ የግመሎቹን፣ የልጆቹን መጥፋት ነገሩት፤ እንዲሁም ‹‹እግዚአብሔርን ስደብና ሙት›› የሚለው የሚስቱ መራራ ቃል አስጨነቀው፤ ያ የኢዮብ እምነት አልላላምና ያ ጻድቅ ሰው አላጉረመረመምና፤ አልፎ ተርፎ ‹‹እግዚአብሔር ሰጠ እግዚአብሔር ነሳ፤ እግዚአብሔር እንደ ፈቀደ ሆነ›› ብሎ አመስግኗል። (ኢዮ. ፪፥፱፤ ኢዮ. ፩፥፳፩)
ለመከራዎቻችን ሁሉ አምላካችን እግዚአብሔር መፍትሔ የሚሰጥበት ጊዜ አለ፡፡ ከእኛ የሚጠበቀው መጸለይ፣ በሃይማኖትም መኖር ነው፡፡ ይህም በጎ ምግባር እንድንፈጽም ይረዳናል። ራስችን ለማጥፋት ከምንፈልገው በላይ እግዚአብሔር እሳቱን ያጠፋልን ዘንድ ይፈልጋል፤ ነገር ግን ንስሓችንን (መመለሳችን) እየጠበቀ ነው። መከራ ከዕረፍት እንደሚመጣ ሁሉ ከመከራም በኋላ ዕረፍትን መጠበቅ ግድ ነው፤ ስለዚህ መከራ ቋሚ አይደለም፤ ሰላም አለ ግን ከእኛ ዘወትር እግዚአብሔርን መለመን እና ማመስገን ይጠበቃል።
ሠለስቱ ደቂቅ ወደ እሳት ቢጣሉም ግን ሃይማኖታቸውን አልረሱም፤ ነበልባሉም አላስፈራራቸውም፤ በእልፍኝ ከተቀመጡ ሰዎች በላይ ሆነው በምንም ነገር ሳይፈሩ በነበልባሉ እሳት ተከበው ሳሉ ወደ ፈጣሪያቸው ይጸልዩ ነበር። ስለዚህ እሳቱ ለእነርሱ እንደ ግምብ እና አጥር ነበር፤ ነበልባሉም እንደመጎናጸፊያ ነበር። በተቃራኒው በነበልባሉ አቅራቢያ የነበሩት በእሳቱ ተቃጠሉ። ሆኖም የእነርሱ ሃይማኖት ከበረ፤ በዚህም ንጉሥ ናቡከደኖፆር መኳንንቱ፣ ሹማምቱ፣ አማካሪዎቹ እና የሀገሪቱ ሕዝቦች ሁሉ የእግዚአብሔርን ድንቅ ተአምር አይተው እንዲመለሱ ሆነ። ጠላት የፈለገውን ሴራዎቹን ቢያበዛባቸውም ልጆቹን ይበልጥ አበረታቸው፡፡ በዚህም በጆሮአቸው የሚሰሙት የጠላት ድምጽ፣ በዓይናቸው የሚያዩት አስፈሪው የነበልባል እቶን እሳት እንዳልነበረ ሆነ፤ በሃይማኖት እሳቱን እና ንጉሡን ገዙት። (ዳን. ፫፥፪)
ስለዚህ እኛም ኃጢአት ሠርተን እግዚአብሔርን ካላሳዘነው በቀር ሺህ ጊዜ ወደ እቶን እሳት ብንጣል እንኳን ምንም አይነካንም፡፡ ተስፋ አንቁረጥ! እግዚአብሔርን አሳዝነን እንደ ሆነ ግን እንቀጣለን፡፡ እነዚህ ታዳጊዎች ምንም ሳይበድሉ በእቶን ውስጥ ነበሩና እቶኑ በፍጹም አልጎዳቸውም፡፡ ነገር ግን አንድ ሰው ራሱን እስከ ጎዳ ድረስ የቦታው መልካም መሆን እርሱን መልካም አያደርገውም፡፡ ልክ እንደዚህም የቦታው መጥፎነትም በሁሉም ረገድ ራሱን ለሚያበረታ ሰው አይጎዳውም፤ ስለዚህ እኛም በሁሉም ረገድ ራሳችን እናበርታ። በነፍስ መሞት እንጂ በሥጋ መሞት ሃይማኖታችንን አያሳጣንምና፤
ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህን በማስመልከት ‹‹እንደ እባብ ልባሞች ሁኑ›› ብሎናል፡፡ እባብ ራሱን ለማዳን ሲል ዋናው አካሉን (ጭንቅላቱን) ለአደጋ እንደማያጋልጥ ሁሉ እኛም እንዲሁ እናድርግ፡፡ ሃይማኖታችን ለመጠበቅ ስንል ምድራዊ ሕይወታችን ወይም ሀብት ንብረታችንን ሁሉ እንኳን መስጠት ካለብን እንስጥ፡፡ ይህንንም በማድረጋችን በፍጹም አንዘን! እኛ ሃማኖታችንን ይዘን ወደ ወዲያኛው ዓለም ስንሄድ እግዚአብሔር ደግሞ ሁሉንም ነገር እጅግ ውብ አድርጎ ይሰጠናል፤ ከምድራዊ ሀብትና ንብረት ይልቅ በረከትን ይሰጠናል፡፡ ቅዱስ ኢዮብ ዕራቁቱን ሆኖ በዐመድ ላይ ከሞት የበለጠ አስከፊ ሕይወትን እንደመራ በመጽሐፍ ቅዱስ ተጽፏል፡፡ ነገር ግን ሃይማኖቱን ስላልተወ አምላክ አስቀድሞ ከሰጠው ሀብትና ጸጋ ሁሉ እጅግ አብዝቶ መልሶለታል፡፡ ከዚህ ሁሉ የሚበልጥ አክሊለ ትዕግሥትን አግኝቷል። (ማቴ. ፲፥፲፮)
ሃይማኖት ካለን ሀብት ባይኖረን ወይንም ኑሮአችን ቢከፋም በትዕግሥት መከራውንና ችግሩን አልፈን ሁሉንም ከቀድሞ ይልቅ ታላቅ በሆነ ክብር እናገኘዋለን። ስለዚህ ከልክ በላይ የሆነ ድሎትን ከእኛ በማስወገድ ወደ ራሳችን ልንመለስ ይገባል፡፡ በዚህም አሁን ካለው ቸነፈር እንጠበቃለን፡፡ እግዚአብሔርም ከቁጣው ወደ ምሕረት ይመለስልናል፡፡ በፈተናን ጸንተን በተስፋ እንድንኖር ፈጣሪያችን እግዚአብሔር ይርዳን፤ አሜን።
እቲ ኣብ ፖለቲካ ብዙሕ ተሞክሮ ዘይብሉን ኣብ ምሕደራ ባንክ ፊናንስ ዝነጥፍ ዝነበረ ኢማኑኤል ማክሮን፣ ኣብ ቁጠባ ፈረንሳ ሓድሽ ሜላ ክኽተል ይኽእል’ዩ ካብ ዝብል እምነት ፕረዚደንት ፈረንሳ ነበረ ፍራንስዋ ኦላንድ ኣብ 2014 ሚኒስተር ኢኮኖሚ ክኸውን ድሕሪ ምርቁሑ’ዩ ኣብ ፖለቲካ እታ ሃገር ንፈለማ እዋኑ ክዋሳእ ተራእዩ።
እቲ ጸጋማዊ ይኹን የማናዊ መርገጺ ከምዘይሓዘ ዝገልጽ ሓድሽ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን፣ ፊት ንፊት ምስኡ ንምግጣም ናብ ካልኣይ ዙርያ ምስ ዝሓለፈት፣ ሕሉፍ የማናዊ መርገጺ ንዘለዋ ፖለቲከኛ ማሪን ለፐን 65.9 ብ34.1 ናይ ህዝቢ ድምጺ ምስዓር’ዩ ፕረዚደንት ፈረንሳ ንምዃን በቒዑ ዘሎ።
ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ እስላም ሕሉፍ ጽልኢ ዘለዋ ማሪን ለ ፐን፣ ፕረዚደንት ፈረንሳ ኮይና እንተተዓዊት፣ ፈረንሳ ካብ ሕብረት ኤውሮጳ ንኽተውጽ ረፈረንዱም ክካየድ ከምኡ ድማ ንሓባራዊ ባጤራ ኤውሮ ሓዲጋ ናብ ናይ ቀደም ባጤራ ፈረንሳ ፍራንክ ክምለስ ዝብል እማመ’ያ ኣቐሪባ ኔራ።
መስርሕ ምርጫ ፈረንሳ ኣብ ክልተ ዙርዝያ ዝካየድ ኮይኑ፣ ኣብ ቀዳማይ ዙርያ ካብ ዝተሳተፉ 11 ሕጹያት ተወዳደርቲ እቶም ዝልዓለ ናይ ድምጺ ምርጫ ዝረኸቡ ክልተ ተወዳደርቲ ድማ፣ ካልኣይ ዙርያ ምርጫ የካይዱ።
ኣብዚ ናይ ትማሊ 7 ግንቦት ዝተኻየደ ካልኣይ ዙርያ ምርጫ ፈረንሳ፣ ናዕብን ዕግርግርን ከይጎሃሃርን ከምኡ ድና ሽበራዊ መጥቃዕቲ ከየጋጥም፣ 50 ሽሕ ፖሊስን 15 ፍሉያት ሓይልታት ጸጥታን ተዋፊሮም ኔሮም።
ዕለት 03 ጥቅቅምቲ 2013፡ 365 ኤርትራውያን፡ ኣብ ባሕሪ ላምፐዱሳ ኢጣልያ ብኣዝዩ ኣስካሕካሒ ኩነታት ኣብ ባሕሪ ብምጥሓል ሃሊቖም። እዛ ዕለት'ዚኣ መላእ ዓለም ዝሓዘነላ ዕለት ኢያ ነይራ። መንግስቲ ኢጣልያ፡ ነታ ዕለት ባንዴራ ኣብ ፍርቂ ዘንጊ ብምንብልባል ሃገራዊ ናይ ሓዘን መዓልቲ ኣዊጁ። ከምኡ'ውን ሓድነት ኣፍሪቃ፡ ነታ ዕለት ብተማሳሳሊ ኣገባብ ሓዘኑ ገሊጹ፡ ነታ መዓልቲ እውን ዓመታዊ ክትዝከር ኣዊጁ። ኣብ መላእ ዓለም ዘሎ ኤርትራዊ ሓዘኑ ብእኩብ ገሊጹ፡ ነቲ ናብዚ ኩነታት ክበጽሑ ዝደፋፍአ ግጉይ ፖሊሲን ምልካዊ ምሕደራን ኤርትራ ድማ ብዓውታ ኮኒኑ። ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዝርከብ ቤተሰብ ግዳያት፡ ከምቲ ንቡር ሕብረተሰብና ብወግዒ ሓዘኑ ክገልጽ ኣይተፈቕደሉን፡ መንግስቲ ኤርትራ ይኹን መራሒ መንግስቲ ኤርትራ ድማ ናይ ሓዘን መዓልቲ ኣይኣወጁን ንቤተሰብ ግዳያት ናይ ጽንዓት ይሃብኩም መልእኽቲ ኣይሃቡን። ብኣንጻሩ፡ መራኸቢ ብዙሓን ኤርትራ (ኤሪቲቪ)፡ "ዘይሕጋውያን ዜጋታት ቀርኒ ኣፍሪቃ" ብምባል ኢያ ኣባጭያትሎም። እቲ ኣማኢታት ሬሳታት ኤርትራውያን፡ ከም ንቡር ናብ ዓዱ ከይዱ ንቡር ሓመድ ድበ ክግበረሉ ስለዘይተኻእለ፡ ክሳብ ሕጂ ኣብ ግዝያዊ ጋህስታት ተኸዚኑ ይርከብ። እዚ ካልኣይ ሞት ኢዩ! እቲ ዘሕዝን፡ ብወከልቲ ስርዓተ-ምልኪ፡ ኣብዘን ድሒረን ዝሰዓባ ዝሓለፋ ዓመታት፡ ኣብዛ ዕለተ-ጥፍኣት ዝኾነት ዕለት፡ ናይ ጓይላን ፈንጠዝያን በዓላት ምውዳቦምን፡ ንዕኡ ዘዳምቑ ኤርትራውያን ስነ-ጥበባዊያን ድማ ምንባሮምን ኢዩ። ንምንታይ'ከ ኣብታ ዕለት መሪጾም? ካልእ ንሆይሆይታ ዝኸውን ዕለታት ስለዝሰኣኑ ድዩ!? መልሱ፡ ንኹሉ ንቡርን ክቡርን ባህሊ ኤርትራውያን ንዝፈልጥ ሰብ፡ ብሩህ ኢዩ። ኣብ ልዕሊ ዘይተቐብረ ሬሳ ኣሕዋትካ ምስዕሳዕ ጥራይ ኢዩ። ብመንግስታዊ ትካላቱ ተወዲቡ ክካየድ ከሎ ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ባህልናን ክሳብ ክንደይ ዝኣክል ንዕቀት ከምዘሎ ኢዩ ዘመልክት።
ኤርትራውያን ኣብ ባሕሪ ክጥሕሉ፡ እዚ ኣጋጣሚ'ዚ ፋልማዮም ኣይኮነን፡ ቅድሚኡ እውን ኣብ እዋን ኩናት ሊብያ፡ ረዳኢ ዘይብሎም 400 ኤርትራውያን ኣብ ገማግም ሊብያ ምጥሓሎም ዝዝከር ኢዩ። ሽዑ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ኣብ መላእ ዓለም ሓዘኑ ገሊጹ ኢዩ። መንግስቲ ኤርትራ ግን፡ ከም መንግስቲ፡ ደሃዩ ኣየስምዐን። መዓልታዊ ቁጽሮም ዘይፍለጥ ኤርትራውያን፡ ኣብ ዝሓለፋ 10 ዓመታት፡ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ከምዝጠሓሉ ጸብጻባት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ኣህጉራዊ ትካል ስደተኛታትን ይሕብሩ ኢዮም፡ እዚ ቁጽሪ'ዚ ተደማሚሩ ብኣሽሓት ክግመት ዝከኣል ኢዩ።
ቁሩብ ምልስ ኢልና ናብ ዓለማዊ ጸብጻብ Human Rights Watch 2017፡ ምስ እንምልከት፡ ንሓበሬታ UNHCR ተወኪሱ ዘስፈሮ ጸብጻብ ከምዚ ይብል፡- ክሳብ መወዳእታ 2015፡ ኣብ መላእ ዓለም ከም ስደተኛታት ዑቕባ ዝሓተቱ ኤርትራውያን ቁጽሮም 474,296 ከምዝነበረ እቲ ጸብጻብ የመልክት። እቲ ጸብጻብ ቀጺሉ፡ እዚ ቁጽሪ'ዚ 12 ካብ ሚእቲ (12%) ናይቲ ብወግዒ ዝፍለጥ 3.6 ሚልዮን ብዝሒ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኑ ብተወሳኺ ይሕብር። እዚ ጸብጻብ እዚ ኣብተን ካብ 2015 ክሳብ ሎሚ 2018 ዝሰዓባ ዓመታት ዝነበረ ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘጠቓለለ ኣይኮነን። ይኹንምበር፡ እቲ ዋሕዚ ስደት ኤርትራውያን ፈጺሙ ከምዘየቋረጸ ብግብሪ ንርእዮ ኣሎና። ኤርትራዊ ዋላ ምስ ኢትዮጵያ ሰላም ተረኺቡ ምስ ተባህለ እውን ናብ ስደት ምውሓዙ ጋና ኣየቋረጸን። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኣብዘን ዝሓለፋ 10-12 ዓመታት፡ ልዕሊ 500 ሽሕ ኤርትራዊ ካብ ሃገሩ ተሰዲዱ ኣሎ ኢልና ክንዛረብ ዘሰክፍ ኣይኮነን ማለት ኢዩ። እዚ ብዝሒ ኤርትራውያን እዚ፡ ናይቶም ኣብ ቤትጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተመዝገቡ ጥራይ ዝምልከት ክኸውን ከሎ፡ ናይቶም ከይተመዝገቡ ዝወጹ ቁጽሪ ኣይፍለጥን። ኣብ መንጎ'ዚ ኹሉ ጉዕዞ ስደት ድማ፡ ዶብ ኤርትራ ክትሰግር ከሎኻ ዘጋጥም ጀሚርካ፡ ክሳብ ዓዲ ሰላም ወይ ዑቕባ እትህበካ ሃገር ትበጽሕ፡ ህይወት ናይ ኣሽሓት ኤርትራውያን ከምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ብሓደጋታት ሃሊቑ ኢዩ። ኣብ ሃገርና ቀሲንና እንነብረሉ ኩነታት እንተዘይተፈጢሩ፡ እዚ ኩነታት'ዚን እቲ ህልቂትን ቀጻሊ ኢዩ ክኸውን።
መፍትሒ ናይዚ ኩሉ ህልቂት፡ ነቲ ኣብ ዓድና ዘሎ ስርዓተ ምልኪ ምእላይ ጥራይ ኢዩ። እዚ ዕዉት ዝኸውን ድማ፡ ተፈላሊኻ ዘይኮነስ፡ ከምቲ ኣቦና ሓርበኛ ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣን ናብ ካልኣይን ሓድነታዊን ጉባኤ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ፡ ኣብ 1987 ብቪድዮ ቀሪጾም ዝለኣኹዎ ናይ ቃል መልእኽቲ፡ ተሓባቢርካን ሓንቲ ኢድ ኵንካን ኢዩ። ኣቦና ሓርበኛ ሸኽ ኢብራሂም ሱልጣን ኣብ መልእኽቶም፡- "ደቀይ! ደቂ ዓደይ! ኣይትፈላለዩ! ሓንቲ ኢድ ኩኑ! ብሃይማኖት ብኣውራጃ ኣይትፈላለዩ!" ብምባል ኢዮም ብቋንቋ ትግረ ኣመሓላሊፎም። ነቲ ምኽሮም ናብ ተግባር እንትግብረሉ እዋን ሕጂ ኢዩ። ብቓንዛና እናቖዘምና ምጓዓዝ፡ መፍትሒ ኣይከውንን ኢዩ። እቲ ዝግበር ሕጂ ብህጹጽ ክግበር ኣለዎ፡ ኩልኻ ኤርትራዊ ነዚ ጽሑፈይ ተንብብ ዘሎኻ፡ ብፍላይ ከኣ መንእሰይ ኤርትራዊ። ሃገር ህዝባ እንተጠፊኡ፡ ህዝባ ዝባደመት ሃገር መፍቶ ባዕዳውያን ኢያ ትኸውን። ብዓይንኻ ድማ ትርእዮ ኣሎኻ። ኩልኻ ኤርትራዊ! ብፍላይ ከኣ ኣትን/ኣቱም ምስ ምልካዊ ስርዓት ተጸጊዕኩም ክትጓዓዙ ዝጸናሕኩም! እቲ ጋሪዱኩም ዝጸንሐ ዓለባ ሳሬት እነሆ ካብ ቅድሚ ዓይንኹም ተቐንጢጡ ኣሎ። እቲ ክሳብ ሕጂ መማሳመሲ ዝነበረ ኣስታት 20 ሽሕ መንእሰይና ዝበልዐ "ጉዳይ ዶብ"፡ ሕጂ ሰላም ኮይኑ ኢዩ፡ ጉዳይና ጉዳይ ዶብ ኣይነበረን፡ ተባሂሉ ይንገረኩም ኣሎ። እሞ ካብዚ ዝዓቢ ክድዓትን ተሓታትነትን ድኣ እንታይ ኣሎ? ኣብ ውሽጢ'ቲ ስርዓት ኮንኩም ወይ ምስ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ኮንኩም፡ ንፍትሒ አትሰርሑሉ እዋን እምበኣር ልዕሊ ኹሉ እዋን፡ ሎሚ ኢዩ።
ንሳቶም ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃብዎ ቃል፣ ካብ ዝተማረኹላ ዕለት ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ሸሞንተ ዓመታት ብዛዕባ ውሕስነት ህወይቶም ብስሩዕ ዝከታተል ኣካል ብዘይምህላው፣ ኣደዳ ሕማምን ጭንቐት ኮይኖም ምህላዎም’ውን ገሊጾም።
ምሩኻት ኵናት ጅቡቲ ንኽልቀቑ ቀጠርን ኣህጉራዊ ማሕበር ሰብን ሓያል ጻዕርታት ክገብረሎም እንከሎ፣ በንጻሩ እቶም ብገዛእ መንግስቶም’ውን ከይተረፈ ዝተጠልሙ ምሩዃት ኵናት ኤርትራ ግና ደሃዮም ዝግበር’ውን ከምዘየለ’ዮም ኣመልኪቶም።
ምሩኳት ኵናት ጅቡቲ ሒዙ ከምዘለዎ’ውን ካብ ምሕባር ሓንጊዱ ዝጸንሐ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ብዝገበረሉ ጸቕጢ፣ ነቶም ኣርባዕተ ብመንጎኝነት ቀጠር ከምዝፈነዎም ይዝከር።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ለኦስሎ፣ኖርዌይ የቤተ ክርስቲያን ጨረታ በተጨመሩት ጥቂት ቀናት ምዕመናን ተጠቅመው የቤተ ክርስቲያንን አቅም ማጠናከር እንዲቀጥሉ ተጠየቁ።
በኦስሎ፣ኖርዌይ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስት ተዋህዶ ቅዱስ ገብርኤል ወአቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን የህንፃ ጨረታ ምዕመናን በተራዘሙት ጥቂት ቀናት በመጠቀም የቤተ ክርስቲያንን አቅም እንዲያጠናክሩ ተጠየቁ።ይህንን የጠየቀው የቤተክርስያኒቱ የሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ጋር በጥምረት የሚሰራው የህንፃ ኮሚቴ ነው። ጨረታው የተራዘመበትን ምክንያት ኮሚቴው ማምሻውን በቫይበር ግሩፕ ለሚከታተሉት ምዕመናን በኢሜል ያስታወቀ ሲሆን የጎፈንዱ አካውንትም (የጎፈንዱን አካውንት ለመክፈት ይህንን ይጫኑ) እስከ ጨረታው መጀመርያ ቀን ድረስ እንደሚቆይ ለማወቅ ተችሏል። የህንፃ ኮሚቴው ማምሻውን የላከው ኢሜል ከእዚህ በታች የሚከተለው ነው።
ምስኪን እናቶችን እናስብ፣ ተስፋቸው የሚቀጠፍባቸውን ወላጆች እናስብ፣ በማያውቀው ሊጠፋ ለተዘጋጀው አዲስ ትውልድ እናስብ፣ ኢትዮጵያ መጥፋቷንም እናስብ፣ አገር አልባ እንዳንሆን እናስብ፣ የሚገስጽ፣ የሚያርቅ፣ ተው የሚሉ አባቶ እንደሌሉን እናስብ፣ በአምላክ ጥበበ የምንኖር ባዶዎች እንደሆን እናስብ፣ የሃይማኖት መሪዎሽም እንደሌሉን እናስብ፣ እንዳንከስም እናስብ…..የዘር ፖለቲካ የሰውነትን ልቡናና ቀልብ የሚበላ ቫይረስ ነውና ከዘር ከረጢት የምንወጣበትን መንገድ እኛው ራሳችን እንፈልግ። ሚዲያዎችም እኛን ጨምሮ በሰከነና በረጋ መንገድ እንስራ። ሲያልቅ አይምርምና ሁሉም በጥበብ ይሁን። ከዘላለም ሃዘን እናመልጥ ዘንድ እኛው ራሳችን እንትጋ!! ዛሬም ተማሪዎች ሞቱ!! ነገስ? ጉዞው ወዴት ነው? ካልሆነ ሁሉም በየክልላቸው ይማሩ!!
በአስደንጋጭ መረጃዎች ተወጥረናል። ከየ አቅጣጫው የሚሰማው ዜና ሁሉ እረፍት የሚነሳ ነው። መንግስትን የጠቀሙ የሚመስላቸው በተነፈሱ ቁጥር የሕዝብን ስሜት ያጎሻሉ። ራሱ የመንግስት የሚባለው ሚዲያም ቢሆን ሕዝብ የሚያውቀውን ጉዳይ እየሸመጠጠ በገዛ እጁ ታማኝነትን አጥቷል። ሰሚ አልባ ሆኗል።
ማህበራዊ ሚዲያዎችም በአብዛኛው የተራ አሉባልታ ፋብሪካና ተራ አተካራ የሚሰራጭባቸው ናቸው። አንዳንዶች ፈር ይዘው ቢሰሩም ሰሚው ለአተካራና ለተራ እንካ ሰላምታ ቅድሚያ የሰጠ ይመስላል። እናም በዚህ ሁሉ መሃል የሚወርደው የመረጃ ናዳ እንደ ሰደደ እሳት ሕዝብ ዘነድ እየደረሰ በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ ሆኖበታል። በሌላ አነጋገር በኢህአዴግ ቅጥ ያጣ አመራር ምሬት ተደራቢ ሆኖ ቁጣን ያነሳሳል።
ኢህአዴግ በሚዲያ የገጠመውን ፈተና ለመቋቋም ከኢንተርኔት አፈና ጀምሮ ጣቢያ እሰከማዘጋት ቢዘልቅም፣ ዞሮ ዞሮ ኢኮኖሚውንና ኢንቨስትመንቱን እየበላበት ጣጣው ባለ ሁለት ስለት ቢላዋ ሆኖበታል። እንዲህም ሆኖ በሁሉም ቦታ የሚደረገው ሁሉ ከምስልና ከቪዲዮ ጋር ተቆራኝቶ የአደባባይ ጉዳይ እየሆነበት አነገዳግዶታል።
ይህ ሁሉ ሆኖ ሳላ ወደ ቁርጥ የፖለቲካ መፍትሄ ከመግባት ይልቅ በየጊዜው ” እየተጠገነ” እስከ ምጽዓት የመግዛት ሃሳቡን ከማሳየት የዘለለ ነገር ሲያደርግ አልታየም። ” ጥልቅ ተሃድሶ ” ብሎ የመበስበስና የመሽተትን በሽታ ለማስወገድ ካለፈው ዓመት ጀምሮ ቢንጠራወዝም ውጤቱ ” እኔ ተጠግኜ ልግዛ” ከሚል እሳቤ ያለፈ ባለመሆኑ የፖለቲካውን ግለት ጨመረው እንጂ አላባረደውም።
ኢህአዴግ የራሱ ግብር ያስኮረፈውን ሁሉ እየነካካ አስቀየመ። በወጉ ሊያዝ የሚችልን ተቃውሞ በጥይት ማስተናገድ ጀምሮ ሃዘንን በሁሉም ቤት ረጨ። እናም ሆድ የባሳቸው፣ ሃዘን የገባቸው፣ አንጀታቸው በገባባቸው ሃዘን መጠን የተበጠሰባቸውን የህብረተሰብ ክፍሎች ራሱ በየቀኑ አራባ። በተከለው ድንኳን መጠን ቂም ተቋጠረበት። እና የዚህ የቂም ነዶ በየመድረኩ ይወዘወዝ ጀመር።
ብሄር፣ ጎሳና ስፍራ ሳይመርጥ ሁሉም ጋር እየተንደረደረ በመግባት ደም አፈሰሰ። ” እህቶቼ” የሚላቸው ድርጅቶችም የተዘረጋውን የ”ጋራ ሲስተም” አመከኑት። ከረከሩት። አንዳንዱን መዋቅር አነተቡት። አንዳንድ ስፍራዎች እንደታየው ” ዞሮ ዞሮ መግቢያው” እንደሚባለው ወደ ” ወገኖቻቸው” አደሉ። ይህ ቀድሞውንም የሚገመት ቢሆንም የአሁኑ በማይታሰብ ደረጃ አደባባይ ታየ። ይህን ጊዜ ቀደም ሲል ሹክሹክታ ደረጃውን ጨመረ።አንድ ብሄር ላይ አንደበትን ማላቀቅ፣ ቃላት ሳይመርጡ፣ ስም እየጠሩ ማሳጣት ድፍረት የማይጠይቅ ሆነ። እንደውም ኢህአዴግን ወደ እናት ስሙ ህወሃት መለሱት።
ስራዊቱም ፣ ፖሊሱም፣ መከላከያውም ሆን የኢኮኖሚውን ድርሻ ዳታና ስም እየተጠራ የአንድ ክልል እንደሆነ መረጃዎች ከቀድሞው ይልቅ በማህበራዊ ገጾች ናኙ። የማህበራዊ ገጾች የስርጭት ፍጥነት እንደ ብርሃን አይነት ነውና፣ በሚፈሰው የአድማ ጥሪ መጠን ማስተባበል ሳይቻል ቀረ። በሕዝብ ስም ቢማልም ሰሚ በመጥፋቱ ሁሉም ከላይ እነደተባለው ጣቱን ወደ ትግራይ በጅምላ መቀሰር ያዘ።
በተለይም ያለፉት ሁለት ዓመታት የተወሰዱ እርምጃዎች የአብሮነትን ስሜት አደረቁ። አብሮነት በደረቀ ቁጥር ህዝብን እንደ ጠላት መፈረጅ ቀላል ሆነ። ይህ በየእለቱ ቤንዚን ሲርከፈከፍበት የቆየ መሻከር መጨረሻ ላይ እመደቡ ላይ አረፈ።
መደቡ የጎሳ ፖለቲካ በመሆኑ አብሮነት በከስመ ቁጥር ብሄርተኛነት አበበ። ይህ ገና ከጅምሩ ” አይጠቅመንም” በሚል ማሳሰቢያ፣ ምክርና ማስጠንቀቂያ ሲቀርብበት የነበረው ቫይረስ ከወቅቱ ህጻናት ጋር ተጣብቶ አደገ። በስተመጨረሻ አሁን እነደታየው ሁለት ወንድማማች ክለቦች ኳስ መጫወት ተሳናቸው። አብረው ትምህርት ገበታ መቀመጥ አዲዮስ!! ገደል ገባ።
አዲግራት የኦሮሞና የአማራ ተወላጆች ተወግረውና ከፎቅ ተጥለው ሞቱ። ቆሰሉ። እንደ ጥንት ዘመን ተወገሩ። ቀጥሎ ደግሞ በሻምቡ ካምፓስ የትግራይ ልጆች ተወገሩ፣ ተፈነከቱ፣ ከፎቅ ተጣሉ። ጎንደር፣ ባህር ዳር፣ ወልደያ፣ አምቦ …. ተማሪዎች አመጹ። በሁሉም ዩኒቨርስቲዎች የትግራይ ተወላጆች በጅምላ ጠላት ተደረጉ።
ይህ ዜና አይደለም። ይህ ለወገን ሊተላለፍ የሚገባ መረጃ አይደልም። በ21ኛው ክፍለ ዘመን በጎሳ መባላት አንገት የሚያስደፋ፣ የሚያሳፍር፣ የሚቀፍ፣ የሚያም፣ መቆሚያው ዳሩ የማይታወቅ የምንግዜም ቅሌታችን ነውና።
ህወሃት እንደ ፓርቲ አርጅቷል። በአመለካከትም ደረጃ ቢሆን የሚከተለው ጊዜው ያለፈበት ፍልስፍና ነው። በዚህ ላይ ሁሉም ዜጋ በጥርጣሬ የሚያየውና እምነት የከዳው ድርጅት ከሆነ ቆይቷል። አቶ መለስ ዜናዊ አገራዊ ስሜት ያላቸውን፣ እሳቸውን የሚፈታተኑዋቸውን በሙሉ አስወገደው እንደ እቃ ቤት ድርጅቱን የብቻቸው አድርገውት ስለኖሩ ዛሬ የበቃ አመራርም የለውም።
ይህንን እውነት በአፍ ሳይሆን በእውነት ተቀብሎ ማስተካከል ውል ያለው ጉዳይ ሆኖ ሳለ፣ ችግር ሲፈጠር የትግራይ ህዝብን ሌላው ህዝብ ሊያጠፋው እንደሆነ በመስበክ ንጹሃን ውስጥ መደበቁ ያመጣው ጣጣ አገሪቱንም፣ መጪውንም ትውልድ፣ ሁሉም አብሮ የሚያመነዥግ ውፍጮ የመትከል ያህል ሆነ። ይህ ” ውርስ” እየተባለ የሚለፈለፍለት የዘር ፖለቲካ እንዳይበላን ምን ይሁን? የሚለውን ጉዳይ መዞ ማሰብና መደሃኒት መፈልጉ ላይ መረባረብ ካልተቻለ መጨረሻው የእድሜ ልክ ጸጸት ከመሆን አያልፍምና እንጠንቀቅ።
እድሜ ልክ ለመግዛት ማሰብ በራሱ ሌሎችን ያለማክበር በሽታና የዘር ፖለቲካን የሚያቀጣጥል ነዳጅ በመሆኑ ህወሃት ለሁሉም ዓይነት ለውጥ ራሱን እንዲያዘጋጅ ወዳጆቹ ሊያስገድዱት ግድ ይላል። ሌሎችም ቢሆኑ ልዩነታቸውን ለህዝብ ፍርድ አስቀምጠው የጋራ መድረክ በመፍጠር አገሪቱ ላይ እርቅ ሊሰፍን የሚችልበትን ሁኔታ ለማፋጠን አስገዳጅ ወደ መሆን የሚሸጋገሩበት መላ ሊፈልጉ ይገባል።
ሚዲያ አስፈላጊነቱና ህዝብን በማንቃት በኩል ያለው ሚና የገዘፈ መሆኑ በውል የታወቀ ስለሆነ ኢህአዴግም ሆነ ህወሃት ነጻ መሬት ካልያዘ፣ ተዋግቶ ድል ካልጨበጠ… ከምሉ እርቅን ከሚያሰልሉ እልኸኛ አስተሳሰቦች በመውጣት እገሌ ከገሌ ሳይባል ከሁሉም ወገኖች ጋር በመነጋገር ዘላቂ መፍትሄ ለመፈለግ ውዳጆቹ እጁን ሊጠመዝዙት ግድ ነው።
ወለጋ ዩኒቨርሲቲ ሻምቡ ካምፓስ ትናንት ታህሳስ 2/2010 ከምሽቱ 6:00 ሰዓት አካባቢ በወለጋ ዩኒቨርሲቲ ሻምቡ ካምፓስ በተሪዎች መካከል በተፈጠረ ግጭት የሁለት ተማሪዎች ህይወት እንዳለፈ መረጃ ደረሶናል። በዚህ ግጭት የተሳተፉ እና የሰው ህይወት በማጥፋት የተጠረጠሩ በርካታ ሰዎች በህግ ቁጥጥር ስር ውለዋል። በዚህ ግጭት ምክንያት ውድ ህይወታቸውን ላጡ ወንድሞቻችን የተሰማንን ልባዊ ሀዘን እየገለፅን ለዘመድ ወዳጆቻቸው መፅናናትን እምመኛለን። ዝርዝር መረጃ እንደደረሰን እናቀርባለን።
መታን ኣብ ማይ ክትበጽሕ፡ ናብ ማይ ዘብጽሕ ኣገባብ ወይ መገዲ ተኸተል። ኣብ ማይ ዘብጸሓካ ኢትዮጵያ ዘይኮነትስ ህዝብኻ እዩ። ከምዚ ዝዓይነቱ ግድይለሽ ኣዘራርባ ናብ ማይ ኣየብጽሕን።
ድሑር ፖሎቲካዊ ስልትታት መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ነቲ ህርፋንን ድልየትን ህዝብና ኣብ መዕርፎ ከብጽሖ ክምዘይከኣለ ልዕሊ ኩሉ ትፈልጦ ንስኻ ኢኻ ::ንነገራት ዘይመልክዖም ምትሓዝ : ንሰባት ምጽላምን ምቅታልን ጠቃሚ ነይሩ እንተዝኸውን ነቶም ኣብ መጨረሻ ዝተጓሕፉ ሰዓብቲ ኤስያስ ምጠቀመ ነይሩ ::
እዚ ሕጂ ኣብ ላዕሊ ዝጸሓፍካዮ ጠቀነ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ምዃኑ ማንም ናይ ክልቴና ብሂላት ዘንበበ ዝምስክሮ እዮ : ኣነ ኢትዮጵያ ጉዳይና ትፍተሓልና ዝበልኩሉ ግዜ የለን : ኣነ ኣብ ትሕቲ ከምዚ ዝኣመሰለ ድሑር መሪሕነት ዝፍታሕ ዶባዊ ጉዳይ የለን እየ ዝበልኩ : መርገጸይ ንጹር እዩ :: ቀልባዕባዕ ምባል ብህርይ ናይ ተበለጽቲ እዩ እሞ ሓደን ክፈትወለይ ሓደን ክምርቀለይ ዘይንጹር መስመር ሒዘ ዝጎዓዝ ሰብ ያኮንኩን ;:ኣይኮነን ባድመ እታ ሃገር ‘ውን ህልውናኣ ልሙስ እዩ :እዚ ድኣ እሞ ዓለም ብዓለማ ትፈልጦ ሓቂ ክንሱ ከመይ ገይሩ ይስወረካ ::
ሕራይ መሪሕነት ህግ ድሑር ንበሎ፣ መርሕነት መን እዩ እቲ ገስጋሲ? ኣድራሻ ሓብረኒ በጀኻ። ብዘይካ ሓርበኛ ወያናይ ማለተይ እዩ። እቲ ቅዉም ነገር፡ ዓዲ ፈኸራን ደሮናን የለናን። ናይ ላንጋላንጋስ ደሓን ንጎኒ ንግደፎ እሞ ኣብቲ ዘዛርብ ዘሎ ጉዳይ ነድህብ። ተባዕን ላንጋላንጋ ዘየፈላሊ ግዜ ስለዝኾነ እንድዩ ኣብዚ ዘለና።
“ማሕሙዳይ ንኹሉ ከተሕጉስ ኣይትፈትን መላኢካን ሸይጣንን ብሓባር ምእንጋድ ኣይከኣልን እዩ :ሓንቲ መዓልቲ ኣብ ጎልጎል ዘትርፍ መርገጽ እዩ : ንበዓል ነትሪክ ሽሩሩ ክተብል ሓቂ ኣይትርገጽ ::”
እቲ ቅኑዕ ጉዕዞ ሲ ተራእዩ እዮ :: ጀጋኑ ንናጽነት ከቛምቱን መእንተኣ ክ ውድቁን እንከለው ኣብ ልዕሊ ሓፋሾም እምነት ስለ ዝነበሮም እዩ ‘ምበር ኣብ ልዕሊ ቀንጻሊ ኣራዊታዊ ጉጅለ እምነት ስለዝነብሮም ኣይኮነን :: ኣነን ንስኻን ከኣ ደቂ ‘ዚ ውጽዕ ህዝቢ ኢና ::ሕሉፍ ንታሪኽ ገዲፍና ብውሑዱ ኣብ ምድሓን ሃገርነት ኤርትራ ናይ ሓባር ግደ ከነበርክት ምተገበአ:: ቅኑዕ ንቁሕን ኣርሒቁ ዝሓስብን መሪሕነት ይሃልወና ምባል ከመይ ገይሩ ከም ገበን ይቁጸር ?
ኢትዮጵያውያን ሎሚ ተጋድሎ ሓርነት ትግራይ ጥራይ ኣይኮኑን : ነቲ ጡርጡርን ዘይእሙንን ስርዓት ምስ ተዓዘቡ ምስ ምላእ ህዝቢ እትዮጵያ ኮይኖም ኣብ ምህናጽ ሃገሮም እዮም ኣድሂቦም :: ኣብ ‘ዚ ነቲ ናግራምን ኢዱ ዘይእርንብን ጉጅለ ዘዳኹሙላ – ኣሲሮም ዝሑዙላን ሓንቲ ዕድል ባድመ ስለዝኾነት ሒዞማ ይርከቡ :: ድኹምን ስርዓት ኣልቦን ጉጅለ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ክፍጽሞ ዝፈተኖ ገበናት ኩሉ ዓጊቶሞ (ዘይፈተኖ መገዲ የለን) ንሶም ስረሖም ይገብሩ ኣለው :: ሃገርና ድማ እንሆ ሓመድ ድፋጫኣ ትሰቲ ኣላ :: እሞ ጉዳይ ባድመ ብሓይሊ ይኹን ብሰላም ክፈትሖ ዘይከኣለ ጉጅለ ካብ ምልጋስ ንላዕሊ እንታይ ኣማራጺ ኣሎ
የዘንዶው ምልክት ቅደም ተከተል ቭላድ ኢምፓለር ፣ በተሻለ ድራኩላ በመባል የሚታወቀው የትእዛዙ አባል መሆንን የሚያመለክት ነው ተብሏል ፡፡ በሕይወት ዘመኑ ይህንን ምስል እንደ ሜዳሊያ እንደለበሰው ይታመናል ፡፡ ዘንዶው ትዕዛዝ በ 1408 በሃንጋሪው ንጉስ ሲጊምስድ መስቀልን ለመከላከል እና የክርስቲያን ጠላቶችን በተለይም የኦቶማን ቱርኮችን ለመዋጋት ነበር ፡፡
ድራኩላ ስሙን ከዘንዶው ቅደም ተከተል አገኘ ፣ ድራኩላ ማለት “የዘንዶው ልጅ” ማለት ነው ፡፡ የቭላድ አባት ቭላድ II በ 1431 ወደ ትዕዛዙ ሲገባ ድራኩልን የሚል ስም አግኝቷል ድራጎን ማለት ድራኩላ እራሱ በአምስት ዓመቱ ወደ ትዕዛዙ እንዲገባ ተደርጓል
ዝርዝሮች: የምልክት ቀለበት ጠንካራ ስሪል ብር እና ከ 17.7 ሚሊ ሜትር በላይ እስከ ታች ፣ 17.5 ሚ.ሜ ስፋት ባለው ዘንዶ ፊርማ እና ከባንዱ ጀርባ ደግሞ 4.5 ሚ.ሜ ስፋት አለው ፡፡ የዘንዶው ቀለበት ቅደም ተከተል በግምት 12.3 ግራም ይመዝናል ፡፡ ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ እንደ ተለምዷዊ የምልክት ቀለበቶች ሁሉ ምቾት እንዲጨምር ከፊርማው በስተጀርባ ያለው ቦታ በከፊል ተቀርጾ ተቀር hasል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
የመጠን አማራጮች: የዘንዶ ምልክት ቀለበት ቅደም ተከተል በአሜሪካ መጠን ከ 6 እስከ 20 ፣ በአጠቃላይ እና በግማሽ መጠኖች ይገኛል ፡፡ መጠኖች 13.5 እና ከዚያ በላይ ተጨማሪ $ 15.00 ናቸው።
የውይይት ቅንብሩ 1ኛ ከወ/ሮ ጽጌረዳ ሙሉጌታ ና ከዶ/ር አባድር ኢብራሂም መካከል ያደረግነውንና ፣ 2ኛ ከአቶ ነጋሲ በየነና ከአቶ ኦርቾ ኤራ ጋር ያደረግነውን ያካተተ ሲሆን ፡ በጉዳዩ ላይ የኢሕአዴግ ደጋፊዎችን አመለካከት ለማሳተፍ ቅንብሩ ከአቶ አሉላ ሰለሞን ጋር ያደርገነውን ውይይትም የያዘ ነው።
“በእንቅርት ላይ ጀሮ ደግፍ” እንዲሉ፣ በድረቅ የደቀቀው ህዝባችን፥ በኣሁኑ ወቅት ደግሞ በግጭቶች ሳብያ እያለቀ ነው። ሃገር ከባድ ቀውጥ ውስጥ ገብታለች። በእርስበርስ ግጭቶች ሳብያ ከድንበሩ ጀምሮ ማህሉ ድረስ ባለው ህዝባችን ላይ የሞትና የመቁሰል ኣደጋዎች እየደረሱ ናቸው። በገፍ መፈናቀልና ንብረት መውደም ኣብሮ እየተከተለ ነው። ግጭቱ ባልደረሰባቸው ኣከባቢዎች ጭንቅና ፍርሃት ኣይለዋል። ይህ እየተሰራጨ ያለው ክፉ ክስተት ማቆምያ ካልተበጀለት ሃገር-ኣልባ ሊያደርገን ይችላል። ቀውጡን የፈጠረው የህወሓት/ኢህኣዴግ ገዢ መደብ ለመሆኑ ኣጠያያቂ ኣይደለም። ይህ ሓላፊነት የማይሰማው ኣምባገነን ቡድን ገና ከጅምሩ የወጠናቸው ደንባራና ስግብግብ ፖሊሲዎች እንዲሁም ኣረመንያዊ የኣገዛዝ ዘይቤዎች ኣሁን ከምንገኝበት ኣረንቋ ውስጥ ከቶናል። ኣጠቃላይ ኣቅጣጫው መላው ህዝቡን እርስበርስ የሚያፋጅ፥ ሃገርን በጎጥ ጭምር የሚበታትን ለመሆኑ በኣራቱም መኣዝናት ከሚሰማው የድረሱልን ጩኸት መገንዘብ ኣያዳግትም።
ይህን ኣሳሳቢ ምጽኣት መቀልበስና ወደ ብሩህ ስኬት መለወጥ ኣይቻልምን? ምን ቢደረግና ማን ቢያደርገው ነው ሃገራችን ከዚህ ጥልቅ ቀውጥ ማውጣት፥ ህዝባችን ደግሞ ከወረደበት መከራ ማዳን የሚቻለው? እነዚህና ተጓዳኝ የሆኑ ጥያቄዎች ለማንም ኣርቆ-ኣሳቢ ዜጋ ሁሉ እንቅልፍ የነሱና መፍትሄ ለማግኘትም እያነጋገሩ ያሉ መሆናቸው ይታወቃል። በየኣቅጣጫው ጥረትም እየተደረገ ነው፣ ሆኖም ግን ጥረቱ ከኣደጋው ኣጥፊነትና ኣጣዳፊነት ኣንጻር ሲታይ እዚህ ግባ የሚባል ይዘት ስለሌለው ኣደጋው ከቁጥጥር ውጭ እንዳይሄድ በብዙ ሃገር-ወዳድ ዜጎች ዘንድ ስጋት ኣለ። ይህ እጅግ ኣሳሳቢ ስጋት የዚሁ ትውልድ ፈተና መሆኑ ነው። ወቅታዊና ተግባራዊ መልስም ይሻል።
በየሥፍራዉ ደም ለሚያቃባዉ ግጭት ሐገሪቱ ከ1983 ጀምሮ የምትከተለዉ በብሔር፤ በጎሳ ወይም በቋንቋ ላይ የተመሠረተ ፌደራዊ ሥርዓትን ተጠያቂ የሚያደርጉ አሉ።ሌሎች ግን...
ከፍተኛ የድግግሞሽ ማስተዋወቂያ ብሬኪንግ አውቶሞቲቭ የመዳብ ማሞቂያ መለዋወጫ ቧንቧዎች አንድ የመሣሪያዎች አምራች በአመክሮ ብሬክ ሂደት ውስጥ አውቶማቲክን ማግኘት ይፈልጋል ፡፡ ግባቸው የአውቶሞቲቭ የመዳብ ማሞቂያ መለዋወጫ ቧንቧዎችን ማነቃቃትን መቻል ነው ፡፡ ከፍላጎታቸው ጋር የሚስማማውን በጣም ጥሩውን የኢንደክሽን ማሞቂያ ምርቶችን ለመምረጥ በርካታ ሙከራዎችን አካሂደናል ፡፡ HLQ Q ተጨማሪ ያንብቡ
ምድቦች ቴክኖሎጂዎች መለያዎች ብሬኪንግ አውቶሞቢል መለወጫ, ብሬኪንግ የመዳብ ልውውጥ, የመዳብ ማሞቂያ ልውውጥ ቧንቧዎች, የማመከቢያ ጉንፋን, ግፊትን ብራዚንግ አውቶሞቲቭ, የመዳብ ብረት የመዳብ ልውውጥ, induction brazing ማሞቂያ ልውውጥ, መዳብ ማሞቂያ
እኔ ቅቤ ሳነጥር የክትፎ ቅቤ ነው የማነጥረው ኮሰረት፣ጥቁር አዝሞድ ፣ኮረሪማ ፣ነጭ ቅመም አረግበትና ቅቤውን እሳት ላይ ጥጄ ቀለጥ አረገውና ቅመሞቹ በደንብ እንዲዋሀዱ ለ3ቀን በደንብ ከድኝ እተወዋለሁ ከሶስት። ቀን በኻላ አነጥረዋለሁ ከተነጠረ በኻላ የማስቀምጥበትን እቃ በዋቶ(ች)በደንብ አጥነዋለሁ እቃው በደንብ መድረቅና በመታጠን አለበት.
ይቅርታ ያዳነ እናት ለቅቤ የምታጥኝው እንጨት(ዎች) ከየት ነው የምታመጭው ላለችኝ እኔ ሳውዲ ነው የምኖረው ኢትዬጵያ ለረፍት ስሄድ ካለቀብኝምየማውቀው ሰው ኢትዬጵያ ሲሄድ ኮሰረትና ዋች
አዲስ አበባ፣ የካቲት 16፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በአልጀሪያ የሚገኘው የኢትዮጵያ ኤምባሲ በአልጄሪያ በሚገኙ ኦራን እና ሙስታጋን በተባሉ የንግድ ከተሞች የንግድ ፣ የኢንቨስትመንት እና የቱሪዝም...
አዲስ አበባ፣ ጥር 18፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ) በመቐለ ከተማ የንግድ እንቅስቃሴ መጀመሩን የንግድ እና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር አስታወቀ፡፡ መንግስት በትግራይ ክልል የወሰደውን የህግ ማስከበር ዘመቻ ተከትሎ...
እናንተ ያመናችሁ ሆይ! አይሁዶችንና ክርስቲያኖችን ረዳቶች አድርጋችሁ አትያዙ፡፡ ከፊላቸው ለከፊሉ ረዳቶች ናቸው፡፡ ከእናንተም ውስጥ ረዳቶች የሚያደርጋቸው ሰው እርሱ ከነርሱ ነው፡፡ አላህ አመጸኞችን ሕዝቦች አያቀናም፡፡
እነዚያንም በልቦቻቸው ውስጥ (የንፍቅና) በሽታ ያለባቸውን ሰዎች «የጊዜ መለዋወጥ እንዳያገኘን እንፈራለን የሚሉ» ሲኾኑ በእነርሱ (ለመረዳት) ሲቻኮሉ ታያቸዋለህ፡፡ አላህም ድል መንሳትን ወይም ከእርሱ ዘንድ የኾነን ነገር (ማጋለጥን) ሊያመጣ በነፍሶቻቸው ውስጥ በደበቁትም ነገር ተጸጻቾች ሲሆኑ ተረጋገጠ፡፡
እነዚያም ያመኑት ሰዎች፡- «እነዚያ እነርሱ ከእናንተ ጋር ነን ብለው የጠነከረ መሐላቸውን በአላህ የማሉት እነዚህ ናቸውን» ይላሉ፡፡ ሥራዎቻቸው ተበላሹ፡፡ ከሳሪዎችም ኾኑ፡፡
እናንተ ያመናችሁ ሆይ! ከእናንተ ውስጥ ከሃይማኖቱ የሚመለስ ሰው አላህ (በእነርሱ ስፍራ) የሚወዳቸውንና የሚወዱትን፣ በምእመናን ላይ ትሑቶች፣ በከሓዲዎች ላይ ኀያላን የኾኑን በአላህ መንገድ የሚታገሉን የወቃሽን ወቀሳ የማይፈሩን ሕዝቦች በእርግጥ ያመጣል፡፡ ይኸ የአላህ ችሮታ ነው፤ ለሚሻው ሰው ይሰጠዋል፤ አላህም ችሮታው ሰፊ ዐዋቂ ነው፡፡
እናንተ ያመናችሁ ሆይ! ከእነዚያ ከበፊታችሁ መጽሐፍን ከተሰጡት እነዚያን ሃይማኖታችሁን ማላገጫና መጫወቻ አድርገው የያዙትን ከሓዲዎችንም ረዳቶች አድርጋችሁ አትያዙ፡፡ ምእምናንም እንደኾናችሁ አላህን ፍሩ፡፡
ኢዛ (ረቡዕ ኅዳር ፪ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. November 11, 2020)፦ ሕወሓት የኤርትራ መከላከያ ሠራዊትን መለዮ በአልመዳ ጨርቃ ጨርቅ ፋብሪካ በማምረትና ላደራጃቸው ታጣቂዎች በማልበስ፤ “ኤርትራ ወራናለች” በማለት ሕዝቡን እያደናገረ መኾኑን የመከላከያ ሠራዊት የኢንዶክትሪኔሽን ዋና ዳይሬክተር ሜጀር ጄኔራል መሐመድ ተሰማ ዛሬ አስታወቁ።
ጄኔራል መሐመድ ተሰማ አክለው እንደገለጹት ከኾነ፤ መከላከያ ሠራዊቱ ሑመራና አካባቢውን ሙሉ በሙሉ በቁጥጥሩ ሥር አውሏል። ከዚህም ሌላ በአሁኑ ሰዓት መከላከያ ሠራዊቱ ከሑመራ እስከ ሽራሮ ያለውን ቦታ በማጥቃት ላይ እንደሚገኝና የተለያዩ ቦታዎችንም በቁጥጥሩ ሥር እያዋለ እንደሚገኝ ገልጸዋል።
በእነዚህ ሠራዊቱ በቁጥጥር ሥር ባዋለቸው አካባቢዎች ላይ ለሚኖሩና ለተጎቹ ወገኖች ድጋፍ ማድረግ የሚፈልጉ ወገኖችና ድርጅቶች ጉዳዩ የሚመለከታቸውን የመንግሥታ አካላት በማነጋገር እርዳታና ድጋፍ ማድረግ እንደሚችሉ ሜ/ጄኔራል መሐመድ ተሰማ ጠቁመዋል። (ኢዛ)
አዲስ አበባ፣ ታህሳስ 25፣ 2010 (ኤፍ ቢ ሲ) የአራቱ የኢህአዴግ ብሔራዊ ድርጅቶች ሊቀመንበሮች በወቅታዊ ሀገራዊና ክልላዊ ጉዳዮች ላይ በጋራ ለመንግስት የመገናኛ ብዙሃን መግለጫ በመስጠት ላይ ይገኛሉ።
ጠቅላይ ሚኒስተር ኃይለማርያም ደሳለኝ: በአቃቢ ሕግ ጉዳያቸው ተይዞ በእስር የሚገኙ የተለያዩ ፖለቲከኞች የተሻለ ሃገራዊ መግባባት ለመፍጠርና የዲሞክራሲ ምህዳሩን ለማስፋት በማሰብ ክሳቸው ተቋርጦ እንዲለቀቁ ተወስነኗል::”
“በደርግ ዘመን በምርመራ ስም ልዩ የጭካኔ ተግባር ሲፈጸምበት የነበረውና በተለምዶ ማዕከላዊ በመባል የሚታወቀው የምርመራ ማእከል እንዲዘጋ ተደርጎ ሙዝየም እንዲሆን ተወስኗል።
ከመይ ትቕንዩ ተኸታተልቲ መርበብ ሓበሬታ ኢንተርነት ኣብ ዝሓለፈ 2ይ ክፋል ጽሑፈይ ብዛዕባ ባህልናን ሃይማኖትናን ተደፊሩ ዝብል ተዛሪበ ኔረ። ሕጂ’ውን ቃልስና ህዝባዊ ዝበሃል እኮ ናብ ጥንታዊ ባህልና ንመለስ ናብቲ ዝበዝሕ ህዝቢ ኤሪትራ ዝኣምነሉ ናይ ኣቦታትና ዝሓደጉልና ካብ ምህራም ከበሮን ሳዕሲዒትን ከም ዓጽሚ ዝሰረቐ ከልቢ ተሓጉብካ ምስዕሳዕ ጀሚርና ባህልና ኣይኮነን። ጥንታዊ ባህልና ቀጥ ኢልካ ሰቲ ክትመስል ፍትል ክትብል ከለኻ እዩ። ሕጂ ደኣ ሻዕቢያዊ ባህሊ እንዳ ኣተኣታተዉ እምበር ህዝቢ ኢትዮጵያ ብፍላይ ከኣ ህዝቢ ትግራይ ቀጥ ኣቢሉ ባህሉ ሓቑፉ ጸኒዑ ሒዙዋ እዩ ክምስገን ይግባእ። ባህልና እንበኣር ልክዕ ከም ናይ ህዝቢ ትግራይ እዩ። ለባም ህዝቢ ባህሉ ኣሕሊፉ ኣይህብን። ባህልኻ መግለጺ መነትካ እዩ። ሰብ ብጥቓኻ ክሓልፍ ከሎ ሰላም ከይበልካዮ ረጊጽካዮ ኣይሕለፍን ከመይ ትውዕሉ ምስ በልካዮ እግዚኣብሔር ይመስገን ይብል ስለዚ ምእንቲ ኣምላኽ ክሕጎስ ሰላምታ ተለዋወጡ። እዚ ነዞም ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዘለኹም ምናልባት ብጌጋ ከይትርድእዎ ኤሪትራዊ ንኤሪትራዊ ክትራኸቡ ከለኹም ማለተይ እዩ። ዲምክራሲ’ውን ባህልና እዩ። ኣቦታትና ባይቶ ተኣኪቦም ኣሬባ (ኣኼበኛ) ተዛረብ ደሓር ኣይነበርናን ከይትብሉ ይብሉ ኔሮም። ከምዚ ሎሚ መንግስቲ ኢሉዎ ኢሎም ንዝኾነ ኣዋጅ ርእይቶ ከይሃብሉ ኣይቅበሉን ኔሮም። መርዓ ዳስ ሰሪሕካ ወራድ መርዓ ሆ እንዳባሉ ናብ ዳስ ምስ ኣተዉ ዋሕስ ትኸል ክበሃል ጓሎምን ወዶምን ኣብ ቅድሚ ስድራ ቤቶም ብምስክርነት ክልተ ስድራ ሓዳር ክገብሩ ከለዉ ሓደ ካብቲ ምዕቡል ኣገባብ ጥንታዊ ባህልና እዩ። እንተ ዘይኮይኑ እዚ ፈትየካ ፈትየኪ ምስክር ዘይብሉ ምስ ጠነሰት ራሕሪሑዋ ክኸይድ ግጉይ እዩ ብፍላይ ነታ ጓል ኣንስተይቲ ብዙሕ ስለ ትብደል ንበይና ሓጎጽጎጽ እንዳበለት ዘዕበዮቶ ቆልዓ ደሓር ምስ ዓበዩ ወዲ ኣለኒ ጓል ኣላትኒ ከይትብልወን ናብ ጥንታዊ ባህልና ተመለሱ እየ ዝብል ዘለኹ። ኣብ መጨረሻ ከም ሓለይቲ መሲሎም ምስቶም ቀንዲ ተሓባበርትኹን ብልቦም ኣብ ጎድንኹም ደው ኢሎም ንለውጢ ዝቃለሱን ክምዕድኹምን ተመኩሮ ከቕስሙኹምን ዝደልዩ ወልቀ-ሰባት ተሓቢኦም ዘይናቶም ሕብሪ እንዳ ለኸዩ ብዘይ ወዓልዎ እንዳ ወንጀሉ ክፈላልኹም ክፍትኑ እዮም እሞ ተጠንቀቑ። ሎሚ እታ ሓንቲ ንተቃወማይ ስርዓት ኢሳያስ መርገጺ እግሪ ዘላቶ ኢትዮጵያ ጥራይ እያ’ሞ ከየታልልኹም ተጠንቀቑ፡ ነቲ ድኽመት ናትና ማለት ናይ ተቓወምቲ ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣይተጸግዕዎ በልዎም። ሎሚ እዚ ኩሉ ሰብ ክዋጋእን ክሕረድን ጥሪቱ ክበርስን ኣብ ፈቐዶ ኤውሮጳን ኣመሪካን ተሓቢኦም ጸኒሖም ሎሚ ተጣበቕቲ ንሰብኣዊ መሰል’ዶ ካብ ፖለቲካ ወጻኢ ኢና ክብሉ ጸኒሖም፡ ሕጂ ስልጣን ደልዮም ዝለበሙ ሓለይቲ ክመስሉ ብሽግር ህዝብና ዝዛረቡ ቡዙሓት እዮም እሞ ኣስተውዕሉሎም። መስተውዓልቲ ኩኑ ንዝኾነ ነገር ህድእ ኢልኩም ምዘንዎ። ኣብ ኣኼባ ብዙሕ ዝዛረብ ሰብ ፈላጥ እዩ ማለት ኣይኮነን። ዘረብኡ ቁምነገር ኣለዎ’ዶ? እዩ እቲ ኣገዳሲ፡ ልፍልፍ ውዒሉ ዘረብኡ ቁምነገር ዘይርከብበሉ ወይ ዘይብሉ እንተ ኮይኑ ግዜኹም ምስኡ ብከንቱ ኣይትቕተሉ። ገለ ዓበይቲ’ውን ዝፈልጠና የለን ኢሎም ገበታ ገበታ ዝሕስዉ ኣለዉ። ብፍላይ እዞም ትማሊ ትማሊ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ነታ ሃገር ከም ድላዩ ክገላብጣን ከም ድላዩ ንገባርን ገዳይም ተጋደልትን መራሕቲ ሃይማኖትን ለባማት ሽማግለታትን ብዘይ ፍትሒ ክኣስርን ክርሽንን ከሎ ጽቡቕ ኣለኻ ወዲ ኣፈወርቂ ዝብልዎ ዝነበሩ፡ ንዓኻትኩም’ውን ተመሃሮ ዩኒቭርሲቲ ከለኹም ይኹን ኣገልግሎት ከለኹም ብሓሶት ዘእስርኹምን ክትእሰሩ ከለኹም ተዓዘብቲ ዝነበሩ ብተፈጥሮ ድፍረትን ኣዛዊርካ ናይ ምሕሳብ ዘይተዓደሉ ሎሚ ሃገር ምስ ጸነተት ለባማት ክመስሉ ኢትዮጵያ መቃለሲ ቦታና ኣይኮነን እንተ በልኹም ኣበይ ድኣ ኬድና ክንቃለስ? በልዎም። ምኽንያቱ ንሳቶም ርእይቶ ከም ርእይቶ ዘይኾኑ ሒዞሞስ ነቲ ዝነበሮም ገበናት መሸፈኒ ዘቕርብዎ ዕንቅፋታት እዩ። ምኽንያቱ ገለ ንእሽቶ ቦታ ንኽወሃቡ ክብሉ ብሓሶት ሰባት ዘእሰሩን ገለ ከኣ ገበናት እንተፈጸመ ከይተዛረቡ ተዓዘብቲ ኮይኖም ዝጸንሑን እዮም። ይትረፍ’ዶ ብሓሶት ሰብ ኣእሲርካ ቦታ ናይ ስራሕ ተዋሂቡካ ምስ ሓደ ፋሽሽቲ ወይ ቀንጻሊ ወይ ሽፍታ እንዳ ሰራሕካ ነቲ ዝገብሮ ዘይምቁዋም ንባዕሉ ገበን ኮይኑ የሕትተካ እዩ። ነቲ ተግባር እንተ ዘይትድግፎ ምስኡ ሓቢርካ ኣይምሰራሕካን ግን ገለ ጉድለት ወይ ተልኡኾ ስለ ዘለዎም ከም ዝሃደሙ ተመሲሎም ሓድነት ህዝቢ ክብትኑ ናይ ኣውራጃ ሃይማኖት ሕማም ከለዓዕሉ ይረኣዩ ኣለዉ። ንኣብነት ምጥርናፍ ናይ ስድርን እንዳ መስፍን ሓጎስን ተዓዘቡ፡ እዚ ምጥርናፍ ናይ መንእሰያት ምስ ጀመረ እዚ ኣውራጃዊ እዩ ድቂ ኣከለጉዛይ በዚሖም ክብሉ ወንጂሎሞስ ናይ በይኖም ናይ ደቂ ሓማሴን ምጥርናፍ ጀሚሮም ጽቡቕ ጥራይ ኣድማዒ ይኹን። ኣብ ዝኾነ ዝግበር ኣኼባ ኣዕገርጊሮም ነታ ኣኼባ ረጊጾማ ወይ በቲኖማ ይወጹ። ገንዘብ ካበይ ይመጾም ሕተቱ መዓልቲ መዓልቲ ብነፋሪት ካብ ሃገር ናብ ሃገር ክዋናጨፉ ይረኣዩ ስለዚ ከምቲ የማነ ገብረሚካኤል (ባርያ) ዝበሎ ዓፍራ ከይትረግጹ መሲሉኩም እምኒ ተጠንቀቑ። እንዳበልኩ ለበዋይ ይዓጹ።
ይህ ድህረ ገፅ በዋናነት አገልግሎት ቀላል የንግድ ትስስር ለመፍጠር ሲሆን ህጋዊ እና ደንብን የተከተለ ነው። አገልግሎቱ በዋናነት አዲስ አበባን ማዕከል ያደረገ ቢሆንም ከአዲስ አበባ ወደ ክልል ከተሞች በተጨማሪም ከኢትዮጵያ ወደ ሌላው አለም አገራት ወይም ከሌላው አለም አገራት ወደ ኢትዮጵያ ፈጣንና ቀላል እንዲሁም አስተማማኝ የንግድ ስርዓት የሚፈጥር ነው። ግዮን ገበያ ፪፲፩፪ ዓ.ም =======
የኢትዮጵያ መንግስት ለዚህ የአስቸኳይ ጊዜ የጉዞ ማስጠንቀቂያ በሰጠው መልስ ፤ "የአስቸርኳይ ጊዜ ዐዋጁ የታለመለትን ግብ የመታና የሀገሪቱን ጸጥታም ወደ ተረጋጋ ሁኔታ መሆኑን አመልክቶ የጉዞ ማስጠንቀቂያው ግን ኢትዮጵያ ወደተረጋጋ ሁኔታና ወደ ሰላም መመለሷ ከማያስደስታቸው አንዳንድ የዩናይትድ ስቴትስ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ወገኖች የተሰጠ ነው" ብሎታል።
ጉዳይ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ፍታሕ ከይረኸበ ንነዊሕ ግዜ ተንጠልጢሉ ዝጸንሐን ኣብ መንጎ ክልቲኡ መንግስታት ምትፍናንን ተጻብኦን ኣስዒቡ ዝጸንሐ ጉዳይ ኢዩ። እንተኾነ ግን ሕጂ፣ ነቲ ሰፊኑ ዝጸንሐ ኩነታት “ኣይሰላም ኣይዉግእ” ወይ ድማ ከምቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዝበሎ “ሞት ዘይብሉ ውግእ“፡ ናይ ፍታሕ ጩራ ክቀላቐል ምጅማሩ ንኣህዛብ ክልቲኡ ሃገራት ብሓፈሻ ንህዝብና ድማ ብፍላይ ዓብይ ብስራት ሂብዎ ይርከብ። ህዝቢ ኤርትራ ደላዪ ሰላምን ሰናይ ጉርብትናን ምዃኑ ዘመስከረ ህዝቢ ብምዃኑ ነዚ ሕጂ ተኸሲቱ ዘሎ ተስፋታት ብዓቢ ሓጎስ ክቅበሎ ምዃኑ ንኣምን።
ፓርላማ ኢትዮጵያ፡ ብመሰረት ዉሳኔ መሪሕነት ኢህወዴግ፡ ስምምዕ ኣልጀርን ዉሳኔታት ኮምሺን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንኽትግበር ብዕሊ ከምዘጽደቆ ተሓቢሩ። ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶር. ኣብይ ኣሕመድ፣ ኢትዮጵያ ዉሳኔ ፓርላማ ንምትግባሩ ቅርብቲ ከም ዘላ ንመላእ ዓለም ገሊጹ። እዚ ኣውንታዊ ምዕባሌ‘ዚ ኣብ ምሉእ ዓለም ብኣውንታ ይቓላሕ ኣሎ።
በዚ ኣጋጣሚ‘ዚ፡ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ነዚ ቅኑዕን ተባዕን መርገጽ እና ኣመጒሰ፡ ንህዝቢ ኤርትራን ንሓው ህዝቢ ኢትዮጵያን ኣፍደገ ዘላቒ ሰላምን ቅሳነትን ሰናይ ጉርብትናን ከርሑው ትንሚትና ወሰን የብሉን። እዚ ተወሲዱ ዘሎ ልቦናዊ ተበግሶ፣ ኣብ ሰረት ልዑላዉነት ክልቲአን ሃገራት ዝቚመ ዝምድና፡ ናብ ንቡር ቦታኡ ተመሊሱ፡ ክልቲኡ ሓው ኣህዛብ ተኻባቢሩ ዝነብረሉን፡ ኣብ ዞናና ፍትሕን ሰላምን ራህዋን ዝርጋገጸሉን ጥዑይን ሃናጽን ዝኾነ ሓድሽ ጉዕዞ፡ ንጥቕምን ጸጋን ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ይኹን’ምበር ሓንቲ ኢድ በይና ኣይተጣቕዕን’ያ ከምዝበሃል፡ ጉዱን ተግባራቱን ተቓሊዑ ዘሎን ኣብ ሰንከልከል ዝርከብ ስርዓት ህግደፍ፡ እዚ ተበግሶ‘ዚ ብኸመይ ይቕበሉ ይኸውን ዝብል ሕቶ ኣብ ኣእምሮ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ይኹን ኢትዮጵያዊ ከምኡ‘ውን ካልኦት ጉዱሳት ወገናት ዝለዓል ዘሎ ጉዳይ ኢዩ። ስርዓት ህግደፍ ንጉዳይ ሰላምን ምርግጋእን ዋጋ ዘይህብ ስርዓት ከም ምዃኑ መጠን፣ ነዚ ቀሪቡ ዘሎ ጻዊዒት ብጎቦ ልቡ ካብ ምርኣይ ሓሊፉ፡ ብቕኑዕ መንፈስን ተቐራብነትን ክቕበሎ እዩ ዝብል እምንቶ ከነሕድር ኣዝዩ ዘጸግም ጉዳይ እዩ። እዚ ስርዓት‘ዚ ምስ ህዝቡ ከይተዓረቐ፡ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ብሰላም ክነብር ድልየት ኣለዎ ኢልካ ምሕሳብ ዘይካኣል ኢዩ። ብኣንጻሩ‘ኳ ደኣ፣ ሕቶ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሰላም እንተ ተዛዚሙ፣ ነቶም ብስም “ምእንቲ ምክልኻል ሃገር“ ኢሉ ብኣሽሓት ኣብ ዕስክርና ጸሚድዎም ዘሎ መንእሰያትን፣ ከምኡ‘ውን ሕገ-መንግስታዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ንኸይቀውም ብግጭት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣመኻኒዩ ንልዕሊ 20 ዓመት ዝኸውን ወንዚፍዎ ንዘሎ ኣምርን፣ ኣብ ቅድሚ ህዝብናን ሓፈሻዊ ርእይቶ ዓለምን ክቃላዕ ምዃኑ ስለ ዝፈልጥ፣ ዝተፈላለየ ምስምሳት እናፈጠረ ክኸይድ ኢዩ ዝብል ግምታት ከም ዘሎ ክንእምት ንፈቱ።
ኣብ ክሊ እዚ ኣብ ዞናና ዝንህር ዘሎ ኣገዳሲ ምዕባሌታትን፣ ብዞባዉን ኣህጉራውን ድፍኢታት ዝተሰነየ ማዕበል ካብ ዝቀላቐል ድሮ ዓመታት ኣቚጺሩ ኣሎ። ነዚ ንምግጣም፣ ተቓዉሞ ሓይልታት ኤርትራ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣሊና፡ ሰላምን ቅሳነትን ልምዓት ሃገርን ዘዉሕስ ዲሞክራስያዊ ለዉጢ ንምርግጋጽ ሓባራዊ ቃልስና ከነደንፍዕ ይግባእ። ህዝቢ ኤርትራ ውሽጣዊ ሰላምን ርግኣትን ከየረጋገጸ ኣብ ዞናና ሰላምን ቅሳነትን ክርከብ ኣዚዩ ኣጸገኣሚ ምዃኑ ብምርዳእ፣ ጉረባብቲ ኣህዛብን፣ ፍትሕን ሓርነት ዝድግፋ መንግስትታትን፣ ብህዝብና ንዝካየድ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ ክድግፍዎ ከተባብዕዎን ንጽውዕ።
በአውሮፖ የኢትዩጵያዊያን ስፖርትና ባህል ፌዴሬሽን የቦርድ አባላትና ስራአስፈፃሚ ጀርባ የመሸገው ማን ነው?ለምን? የንፁሃን ዜጎችስ ሚና ምን መሆን አለበት?[አጥናፉ ታዬ ከሮማ]
የኢትዩጵያዊን ስፖርትና ባህል ፌዴሬሽን በአውሮፖ ስረ-መነሻውና የመመስረቱ አብይ ዓላማ አንድአንዶች እንደሚገምቱት ለመዝናኛነት ብቻ ሳይሆን ከዚይ ልቆና ዘልቆ ህዝብን በማሰባሰብ ለብዙ ሺ ዓመታት ሲዘከር የኖረውን ነገር ግን ከጊዜ በኃላ በሃገር ውስጥ እንዲሁም በስደቱ ዓለም በከፍተኛ ሁኔታ እየደበዘዘ የመጣውንና የታሪካዊ ጠላቶች ትንኮሳ ያልተለየው ውብና ድንቅ ሃገራዊ ታሪካችን ፣ ባህልና የአብሮነት መስተጋብራችን ጠላቶቻችንን አንገት አስደፍቶ ዳግም እንዲያንሰራራ የሚያስችል ጠንካራ ትስስር በህዝብ ውስጥ ለማስረፅ ይህንኑ ተከትሎም ኢትዩጵያዊ ፅኑ ኃይልና በሃገሩ ክብርና ዝና የማይደራደር ብርቱ ዜጋ ተፈጥሮ ለማየት በየአቅጣጫው የሚደረገውን ህዝባዊ እልህና ቁጭት የወለደውን እልህ አስጨራሽ ትግል ለማገዝና አቅም የፈቀደውን ሃገራዊ አስተዋፅኦ ለማድረግ ጭምር ነበር ።
ኢስባፌ በአውሮፖ ከአፈጣጠሩ በመነሳት በቀላሉ መረዳት የሚቻለው በስብስቦቹም ሆነ በእንቅስቃሴው በምንም ዓይነት መንገድና በየትኛውም ዓይነት ሁኔታ ፖለቲካዊ አጀንዳ ሊኖረው የማይችል ፣ ከፖለቲካኞችና ከፖለቲካ ድርጅት ሎሌነት የፀዳ የህዝብና የህዝብ ብቻ ሃብት ሆኖ ፣ በግለሰቦች ልዩ ፍላጎት የሚሽከረከር ሳይሆን ተቋማዊ ቅርፅና ይዘት ያለው በህግና በስርዓት የሚመራ አስተማማኝ አካል ሆኖ መቆም እንደሚኖርበት ነው ።
ይሁን እንጂ በጁላይ 2017 ሮም ላይ የሚደረገው 15ኛው ስፖርትና ባህል ፌስቲቫል ከወትሮው በፍፁም በተለየ መንገድ ከፌዴሬሽን ፣ ከቦርድ አባላትና ከስራ አስፈፃሚው ሙሉ እውቅናና ይሁንታ ባፈነገጠ ሂደቱ በኢጣሊያ የወያኔ ኤምባሲ አቀነባባሪነት በትግራይ ልማት ማህበር የበላይ ጠባቂነትና በወያኔ ደጋፊዎችና ቀንደኛ ተባባሪ ግለሰቦች እየተመራ መሆኑ በተጨባጭ ሲረጋገጥ በምን መሰረት አጠቃላይ ሁኔታው በወያኔ ሊማረክ እንደቻለ ብዙዎች በቂ መረጃ ማግኘት አለመቻላቸው ወያኔ የሮም ዝግጅትን የጠለፈበትን መረብ ከቅርብ ርቀት የተረዳን በህዝብ ላይ የተሰነዘረው ጥቃት ውስጣችንን ሲጠዘጥዝን ከርሟል ፣ ጊዜው አልመሸምና የድራማውን ገፀባህሪያት ከነትውናቸው ለዝግጅቱ ዋና ባለቤት ለኢትዩጵያ ህዝብ ለማድረስ መጣር የዚህ መጣጥፍ መነሻም መድረሻም ዓላማ ነው ።
ዴንሃግ ሆላንድ / Den Haag Holand / 14ኛው ፌስቲቫል ጀምሮ በፌዴሬሽን አዘጋጅነት ከአዘጋጅ ከተማ ጋር በመቀናጀት እንዲከናውን በመደረጉ የሆላንዱን ዝግጅት ፌዴሬሽኑ ከኢትዩ ሆላንድ ጋር በመሆን እስከ ዝግጅቱ ፍፃሜ ድረስ ሂደቱን መርቶ አጠናቋል ።
ምንም እንኳን የዴንሃግ ዝግጅት በአፈፃፀሙ በርካታ ጉድለቶች የነበሩበት ከኦዲተር ምርመራ ውጭ ከ 60,000 እስከ 70,000 ኢሮ በተገመተ ኪሳራ ቢጠናቀቅም አብዛኛው ሂደት ከፌዴሬሽኑና ከቦርዱ አባላት ቅድመ ውሳኔ አንፃርና በደረሱበት የጋራ ስምምነት መሰረት አድርጎ የተከናወነ ነበር ማለት ይቻላል / በዴንሃግም የወያኔ እጅ አዙር ቁጥጥር ሙከራ ፣ የህዝብ ወገኖችን የማግለል ሴራ የነበረ መሆኑም ያስተውሏል /
የሮም 15ኛው የስፖርትና ባህል ፌስቲቫል ቅድመ ዝግጅትና ክንውኑን በተመለከት ፌዴሬሽኑ በዴንሃግ የጀመረውን አሰራር እንዲለውጥ በምን ምክንያት እንደተገደደ በይፋ በማይታወቅ ዱብዕዳ ፣ ከተወሰኑ ሰዎች በቀር ለአብላጫው አመራርና ለሁሉም የቦርድ አባላት እስካሁንም ያልተፈታ እንቆቅልሽ በሆነ መልኩ የዝግጅቱ ዋንኛ ተጠቃሽና ተዋናይ የወያኔ ኤምባሲ መሆኑን የሚገልፅ ደብዳቤ ፣ በራሪ ፅሁፍና የአባላት ቅፅ ተዘጋጅቶ በአደባባይ ሲበተን የፌዴሬሽን አመራሩ ዝምታና የመረጠ ሲሆን በሁኔታው ግራ የተጋቡ ክለቦች በተወካዬቻቸው አማካኝነት ያነሱት ጥያቄ እንዲድበሰበስ በመደረጉ በሃገር ውስጥ ነፃ ተቋማትን ደቁሶ የሚውጠው የወያኔ ረጅም እጅ በባህር ማዶም ኢትዬጵያዊ ተቋማትን ለመቆጣጠር በየኤምባሲዎቹ ሲያደርግ የቆየው ሙከራ የአውሮፖ ስፖርትና ባህል ፌስቲቫል ዝግጅትን መቆጣጠሩን ፣ ያለተቀናቃኝም ለድል መድረሱን በሮምም በአዲስ አበባም በፌሽታ ዘክሮ መዋሉን በተባባሪዎች አማካኝነት በይፋ መግለፁ የብዙዎች ቁጭት ሆኖ አልፏል ።
የኢትዬጵያዊያን ባህልና ስፖርት ፌዴሬሽን የሮማውን ዝግጅት በተገቢው መንገድ ለማቀናጀት አማካሪ ያስፈልገዋል ተብሎ በታቀደ ቅድመ ስሌት ይህንን መልካም አጋጣሚ የአሁኑ የወያኔ ኤምባሲ ተወካይነቱ የተረጋገጠው ቀድሞም በወያኔ ልዩ ፍቅርና ደጋፊነት የሚታወቀው ግለሰብ / አንድነት በቀለ ወይም ቀዬ/ ከተወሰኑ የፌዴሬሽኑ አመራሮች ዝምድና በመፍጠር በቆረጣ የዝግጅቱ አማካሪነት መሰየሙን ሂደቱ በስርዓትና በተገቢው መንገድ ተከናውኖ ቢሆን የሂደቱ አካል መሆን ለሚገባቸው ለስራአስፈፃሚ አባላቱ ጭምር ሹመቱን በራሱ አንደበት ነበር ያበሰረው ፣ ይህ ሁኔታ ሳይውል ሳያድር ሌሎች ግብር አበሮቹ ( የኤምባሲው ነባርና ታማኝ ሰራተኛ ልጅና የወያኔ አባልነቱን በይፋ የሚያረጋግጠው ሃብታሙ ሞቱማ እንዲሁም ዬናስ ሃጎስና …ወዘተ ) የዝግጅቱ ክንውን ውይይቶች እንዲሁም ከድንኳን ኪራይ አንስቶ ኢሳትና መሰል ወያኔ ያልሆኑ ድርጅቶችና ማህበራት ላይ መደረግ ስለሚገባው ማግለልና ተዛማጅ ሴራዎች ኤምባሲውን መገናኛ ቢሮአቸው በማድረግ የሚፈለገውን ሲያስወስኑና ከኤምባሲው ፍላጎት አንፃር የተወጠነ መመሪያ ሲቀበሉና ሲያወራርዱ ቆይተዋል ይህ ተግባር ለእነርሱ የተመቻቸው የዕለት ተዕለት ተግባራቸው ሲሆን በአንፃሩም በአደባባይ በግፍ ህዝብን የሚጨፈጨፍ ሽፍታ ቡድን ጉያ ማደራቸው የሚኮሩበት ተግባር አድርገው ከወያኔ ጋር ያላቸውን ህብረት በይፋ እያወጁ በዛው ጡንቻ የፌዴሬሽኑ አለቃ በመሆን እዚህ ደርሰዋል ።
ከዚህ ነጥብ የምንረዳው ፌዴሬሽኑ ለይስሙላ የተገተረ አካል ሲሆን ፌዴሬሽኑንም ሆነ ስራ አስኪያጁን ተክቶ የሮሙን ዝግጅት እየመራ ያለው በኢጣሊያ የወያኔ ኤምባሲና ለንዋይ የተገዙ የውያኔ ቅጥረኞች መሆናቸውን ነው / ከላይ ለተጠቀሱት ሁሉ ተጨባጭ ማስረጃዎች ያሉ መሆኑ ልብ ይሏል /
የኢትዬጵያዊያን ስፖርትና ባህል ፌስቲቫል በአውሮፖ ከፌዴሬሽኑ ፣ ከቦርድ አባላትና ከስራአስኪያጁ እምነትና ቁጥጥር ውጭ እየተካሄደ መሆኑና ሂደቱ ሙሉ ለሙሉ በወያኔ እጅ መግባቱን በማስረጃ በማስረዳት የማስተካከያ እርምጃ እንዲወሰድ ጥረት ለማድረግ የሞከሩ ወገኖች በድምፅ ፣ በምስልና በፅሁፍ የሚያቀርቧቸው አስረጂዎች ለንፁህ ህሊና ባለቤት ለሆነ ሁሉ የሮማው ስፖርትና ባህል ፌስቲቫል ወያኔ በሃገር ውስጥ ያጣውን ሃይሉን የሚያድስበት በባዕድ ሃገር አየኖሩ የዚህ ዝግጅት ደጋፊና አድማቂ የሚሆኑ ኢትዩጵያዊያን በበኩላቸው ይህ ተግባራቸው በእስር በሚገላቱ ወገኖቻቸው ላይ የሚውል የግርፍያና የማሰቃያ ግብዕት ማቅረብ ያህል እንደሚገመት ፣ እንዲሁም በጠራራ ፀሃይ ለሚጨፈጨፉ ግፉሃን ዜጎች የጥይት መግዣ ድጋፍ መለገስ መሆኑና በጥቅሉ በፈርጀ ብዙ የወያኔ ወንጀል ላይ ተባባሪ ለመሆን እንደሚያበቃ ፍንትው አድርጎ ያሳያል ።
የኢስባፌ በረቀቀ መንገድ በወያኔ ቁጥጥር ስር እንዲውል ያደረጉት የወያኔ በዲያስፖራ ተጋዳላዬች ( የኤምባሲው ሹሞች ፣ ትግራይ ልማት ማህበር ፣ የአባይ ቦንድ አስተባባሪ ፣ አንድነት በቀለ ፣ ዬናስ ሃጎስ ፣ ሃብታሙ ሞቱማ ….ወዘተ ) ከላይ ከተዘረዘሩት በተጨማሪ እውነታውን የሚያጠናክሩ የቅጥረኞቹ ተግባራት የሚከተሉት ናቸው ፦
1ኛ. የፌዴሬሽኑና የስራአስፈፃሚ / ስራ አስኪያጅ ተግባራትና ኃላፊነት በመቀማት ጠቅላላ ሂደቱን በመምራት ላይ ያለው አንድነት በቀለ ወደዚህ ስልጣን ለመውጣት በዴንሃግ Den Haag ደርሷል የተባለውን ከ60,000 እስከ 70,000 ሺ ኢሮ የተገመተ የሚሸፍን 200,000 ኢሮ ድጋፍ አግኝቻለው በሚል አንድ ሰበብ የፌዴሬሽኑን አመራሮች አማሎ ሲሆን ፣ የተጠቀሰው ገንዘብ የማን ልገሳ እንደሆነና ለምንስ ምክንያት እንደተለገሰ የግል ሚስጥሩ በማድረግ እስካአሁንም ማንም የማያውቀው ሚስጥር መሆኑ ፣ በርግጥ ልገሳው ካለ በፌዴሬሽኑ የሂሳብ ቋት bank account እንዲያስገባ ሲጠየቅ በድፍረት እራሱ እንጂ ስለገንዘቡ ማንም እንደማያገባው መግለፁ ፣ እስካአሁንም የሮም ዝግጅትን በሚመለከት በፌዴሬሽኑ የሂሳብ ቋት የገባ ቤሳቤስቲ ያለመኖሩ ፣ ግለሰቡ ለዝግጅቱ እያወጣው ነው የሚለው ገንዘብ በፌዴሬሽኑ ሂሳብ አያያዝ የማይታወቅ መሆኑ እንዚህ ሂደቶች እንቅስቃሴውን ከጀርባ የሚመራ አካል ስለመኖሩ አመላካች ሆነው መገኘታቸው ።
2ኛ. ግለሰቡና ግብርአበሮቹ የኤምባሲው ቅርብ ሰዎች መሆናቸውና ሃገር ቤት የሚኖር መሆኑ ፣ በተለያዩ የኤምባሲው ዝግጅቶች ግንባር ቀደም አጋፋሪዎች መሆናቸው ( በአባይ ቦንድ ሽያጭ ፣ በወያኔ ባንድራ ቀን ፣ በትግራይ ልማት ….ወዘተ ) ንቁ ተሳታፊዎችና አዘጋጆች መሆናቸው ለወያኔ ያላቸውን ታማኝነትና ወያኔ በውጭ ፖሊሲውና በስትራቴጅ ሰነዱ ዲያስፖራውንና በውጭ ያሉ ኢትዩጵያ ተቋማትና መቆጣጠር ብሎ ለተነሳበት ዓላማው አስፈፃሚዎች መሆናቸው በግልፅ መታየቱ ።
3ኛ. ቀደም ሲል የተጠቀሱ የአዘጋጁ የፅሁፍ ሰነዶች ፣ የዝግጅቱ ባለቤቶችና ተባባሪዎች ተርታ ኤምባሲው ፣ የትግራይ ልማት ማህበር ፣ የወያኔ የንግድ ተቋም ተገልፀው ለህብረተሰቡ በድፍረት መበተናቸው ።
4ኛ. በእነ አንድነት መሪ ተዋናይነት በአ.አ ሂልተን ሆቴል የተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ በአዲስ አበባ አካባቢ ፀጥታ ክፍል ኃላፊ ልዩ ትዕዛዝ የተዘገጀ መሆኑ በፌዴሬሽን ዙሪያ ባሉ ግለሰቦች ጭምር መታወቁ ።
እነዚህና በዚህ ፅሁፍ ያልተገለፁ ነገር ግን በበቂ ማስረጃ የተረጋገጡ ኩነቶች የሮም ኢትዩጵያዊያን ስፖርትና ባህል ፌስትቫልን ጨምሮ አጠቃላይ የፌዴሬሽን የህዝብ ንብረትነት ወያኔ እጅ ውስጥ መግባቱን ፣ አንድነት በቀለም በአውሮፖ የወያኔ ልዩ ቅጥረኛ ኃይል ሆኖ ሂደቱን እየመራ መሆኑን ያረጋግጣሉ ።
ዋናውና መሰረታዊ ጉዳይ የኢትዩጵያዊያን ስፖርትና ባህል ፌዴሬሽንን ለበርካታ ኢትዩጵያዊያን ስደት ፣ ግድያና ጭፍጨፋ ፣ እስርና እንግልት እንዲሁም ለሃገር ክህደትና ውድመት መተኪያ የሌለው የጋራ ጠላታችን ከሆነው ወያኔና ጀሌዎች ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ነፃ ማውጣት ነው ።
በዚህ ስዓት ስለፌዴሬሽኑና ስለ ስራአስኪያጁ ድክመትና ቀጣይ ሁኔታ መቆዘምና ማሰብ ይቻል እንደሆን እንጂ የቤታችንን በር ሰብሮ የገባውን ወንበዴ ይዘን ሳንቀጣ ፣ ከዚህ ወዲያም ወደ ቅጥራችን ዝር እንዳይል አይቀጡ ቅጣት ሳንቀጣው ወደ ቀላሉና ወደፊት መላ ወደምንፈጥርለት የውስጥ ገበናችን መንጠራራት አያስፈልግም ፣ ከዝግጅቱ በኃላ እንደርስበታለን ።
1ኛ . 15ኛው የሮም ዝግጅት የህዝብ አሸናፊነት ለማብሰር እንዲሁም ፌዴሬሽኑ በቀጣይ ታፍሮ ፣ ተከብሮና ህልውናው ተጠብቆ በህዝብ ንብረትነት እንዲቆም በዝግጅቱ / በስፖርትና ባህል ፌስቲቫል ላይ ባለመገኘት ሂደቱ በኪሳራ እንዲጠናቀቅ ሙሉ ተዕቅቦ / full boycott ማድረግ ፤
2ኛ. ለማን ትተን እንቀራለን የሚሉ ነገር ግን ብዙም የወያኔ እኩይ ተግባር ውስጣቸው የገባ የማይመስሉ የዋህ ወገኖቻችን በቦታው ላይ ተገኝተን እንቃወማለን በማለት ( ቀድመን ወስነናል …..ወዘተ ምክንያት የሚመዙ ) ፣ የሃገር ጠላትን ለማውገዝ ፣ ከወንድም እህቶቼ ገዳይ ጋር ማድ አልቋደስም ለማለት የየግል ፍላጎት ወሳኝ ነውና የመሄድ መብታቸውን መጋፋት ባይቻልም በቦታው የግብይት ፣ የትዕይነት ሂደቶች ላይ የተሳትፎ ማዕቀብ ማደረግ ፣ ሸራፊ ሳንቲም ወያኔ እጅ እንዳይገባ ማድረግ ፣ በስፍራው ላይ የተቃውሞ ትዕይንት በማሳየት አቋማቸውን መግለፅ ይጠበቅባቸዋል ።
3ኛ. የወያኔን የጠለፋ መርብ በመበጣጠስ ህዝባዊነት ያለው ስብስብ ተፈጥሮ ፌዴሬሽኑ እንዲጠናከር ፌዴሬሽነን ፣ ቦርድ አባላትንና ስራአስኪያጁኑ ያካተተ የምክክር መድረክ በቀጣይ ጊዜያት እንዲጀመራ ከወዲሁ ዝግጅት ማድረግ ።
ከላይ የተጠቀሱትን ተግባራት በትጋት በማከናወን የ ESFN ህዝባዊ ድል በአውሮፖ መድገመ ይቻላል ፣ የህዝብ አሸናፊነት አያጠራጥርምና ወያኔና ጀሌዎቹን ለማሳፈር እያንዳንዱ ዜጋ የሞራል ግዴታ እንዳለበት ተረድቶ የየድርሻውን ከተወጣ ባህር ማዶ እየተሻገረ ያለውን የህወሓት ሃገርና ህዝብ በተኛ አጀንዳ በቀላሉ ማምከን እንችላለን ።በባዕድ ሃገር የምንኖር ሁሉ ኢትዩጵያዊ ተቋማትን ከወያኔ ቀጥታም ሆነ የእጅ አዙር ቁጥጥር ነፃ እናውጣ ! ! !
ቅቅቅቅቅቅ.... አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ኢትዮጵያዊነት የሚለየው እንዲህ ነው እንዱ ላገሩ ሲሰራ ሌላው ባገሩ ሊቀዝን ያሰባል ልክ እንዳንተና እንደ ዶንኪው ጏደኛህ ..........ኪኪያችሁን እዚያው !!!!
.... ቦሌ አየርመንገድ ሲደርሱ በስፍራው የነበሩት ሻለቃ ደመቀ ባንጃው ይጨምራሉ በመቀጠልም ሻለቃ ደመቀ ባንጃው እና ኮሎኔል ተስፋዬ ወልደሥላሴ ለኮሎኔል መንግሥቱ...
በሱዳን በተቀሰቀሰው የጎሳ ግጭት 48 ሰዎች ተገደሉ፡፡ (አሻራ ጥር 9፣ 2013 ዓ.ም) ለ13 ዓመታት ያህል በተባበሩት መንግስታት ሰላም አስከባሪ ሀይል የነበረው የዳርፉር ግዛት ወደ ብጥ… – EthioExplorer.com
በሱዳን በተቀሰቀሰው የጎሳ ግጭት 48 ሰዎች ተገደሉ፡፡ (አሻራ ጥር 9፣ 2013 ዓ.ም) ለ13 ዓመታት ያህል በተባበሩት መንግስታት ሰላም አስከባሪ ሀይል የነበረው የዳርፉር ግዛት ወደ ብጥ…