Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ትውልድና እድገቱ አዲስ አበባ ልዩ ስሙ ጣልያን ሰፈር በሚባል ሲሆን በመናገሻ ገነት ጽጌ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተክርስትያን ታዳጊ ክፍል ውስጥ ውድቅት ብርሃን የተሰኘ ትያትር ይሰራ ነበር። ከዚያም ዶ/ር ተስፋዬ አበበ ጋር ቴያትር ተምሯል። ከዝያም ፍቅርን ፈርሁ እና ያልተሰበረ የተሰኙ ፊልሞችን ለህዝብ ኣቅርቧል። ባሁን ሰዓት ከመድረክ በስተጀርባ የሚል ትያትር በሐገር ፍቅር ቴያትር ቤት እየሰራ ይገኛል።
በኤርምያስም አፍ የተናገረው የእግዚአብሔር ቃል ይፈጸም ዘንድ በፋርስ ንጉሥ በቂሮስ በመጀመሪያው ዓመት እግዚአብሔር የፋርስን ንጉሥ የቂሮስን መንፈስ አስነሣ፤ እርሱም በመንግሥቱ ሁሉ አዋጅ አስነገረ፥ ደግሞም በጽሕፈት አድርጎ እንዲህ አለ።
የፋርስ ንጉሥ ቂሮስ እንዲህ ይላል። የሰማይ አምላክ እግዚአብሔር የምድርን መንግሥታት ሁሉ ሰጥቶኛል፤ በይሁዳም ባለችው በኢየሩሳሌም ቤት እሠራለት ዘንድ አዝዞኛል፤
ከሕዝቡ ሁሉ በእንናተ ዘንድ ማንም ቢሆን አምላኩ ከእርሱ ጋር ይሁን፥ እርሱም በይሁዳ ወዳለችው ወደ ኢየሩሳሌም ይውጣ፥ በኢየሩሳሌምም ለሚኖረው አምላክ፥ ለእስራኤል አምላክ ለእግዚአብሔር ቤት ይሥራ፤
በሚኖርበትም ስፍራ ሁሉ ለቀረው ሰው የአገሩ ሰዎች በብርና በወርቅ በዕቃም በእንስሳም ይርዱት፤ ይህም በኢየሩሳሌም ላለው ለእግዚአብሔር ቤት በፈቃዳቸው ከሚያቀርቡት ሌላ ይሁን።
የይሁዳና የብንያም የአባቶች ቤቶች አለቆችም፥ ካህናቱም፥ ሌዋውያኑም፥ በኢየሩሳሌም ያለውን የእግዚአብሔርን ቤት ለመሥራት ይወጡ ዘንድ እግዚአብሔር መንፈሳቸውን ያነሣሣው ሁሉ ተነሡ።
ጎንደር አፄ ፋሲለደስ ስታዲየም ላይ የተደረገው እና ኢንተርናሽናል አርቢትር ሊዲያ ታፈሰ በጥሩ ሁኔታ በመራችው ጨዋታ ሁለቱም ቡድኖች ሳይሸናነፉ በአቻ ውጤት ተጠናቋል። በደረጃው አናት ላይ የሚገኙት ሁለቱ ቡድኖች ቢሸናነፉ ኖሮ የሊጉ ደረጃ ላይ ለውጥ ማምጣት የሚችል በመሆኑ በጉጉት ሲጠበቅ ነበር።
እጅግ ባማረ እና ደማቅ የደጋፊዎች ዝማሬ በታየበት ጨዋታ ባለሜዳዎቹ ተጋጣሚያቸውን ተጭነው ለመጫወት ፈረሰኞቹ ደግሞ ጥንቃቄን መሰረት አድርገው ሲጫወቱ ተስተውሏል። በጨዋታው ግብ በማስቆጠሩ ረገድ አፄዎቹ ቀዳሚ ነበሩ።
ጨዋታው በተጀመረ 10ኛው ደቂቃ ላይ የፋሲል ከተማው ኢዙ አዙካ ያስቆጠራት ግብ ፋሲል ከነማን መሪ ማድረግ ችላ ነበር። ከግቡ መቆጠር በኋላ ፋሲል ከነማዎች ተጨማሪ ግብ ለማግኘት የቅዱስ ጊዮርጊስን የተከላካይ ክፍል ሲፈትኑ ተስተውሏል። ሆኖም ግን ግብ ማስቆጠር ሳይችሉ እንግዳዎቹ ግብ ማስቆጠር ችለዋል።
37ኛው ደቂቃ ላይ የቅዱስ ጊዮርጊሱ አቤል ያለው ከፍፁም ቅጣት ምት ሳጥን ውጪ የመታውን ኳስ የፋሲል ከነማው ግብ ጠባቂ ሚካኤል ሳማኬ ቢያወጣውም በቅርብ ርቀት ላይ ይገኝ የነበረው ጋዲሳ መብራቴ በቀላሉ አስቆጥሮት ቡድኑን አቻ ማደረግ ችሏል።
ከዚህች ግብ መቆጠር 2ደቂቃ በኋላ 39ኛው ደቂቃ ላይ የፈረሰኞቹ ሀይደር ሸረፋ ከጌታነህ ከበደ ተቀብሎ የመታውን ኳስ ግብ ጠባቂው ሚካኤል ሳማኬ በግሩም ሁኔታ አውጥቶበታል።
የመጀመሪያው አጋማሽ ሊጠናቀቅ 2ደቂቃዎች ሲቀረው 43ኛው ደቂቃ ላይ ሱራፌል ዳኛቸው ላይ የተሰራውን ጥፋት ተከትሎ የተገኘውን ቅጣት ምት እራሱ ሱራፌል ዳኛቸው መቶት በግቡ አናት ላይ ወጥቶበታል። በዚህም ተጨማሪ ግብ ሳይስተናገድበት የመጀመሪያው አጋማሽ ተጠናቋል።
በሁለተኛው አጋማሽ አሜ መሐመድን አስወጥተው ሳላዲን ሰዒድን ያስገበት ፈረሰኞቹ ተጭነው ለመጫወት ጥረት ሲያደርጉ ተስተውለዋል። በሜዳው ምቹ አለመሆን ምክንያት ተደጋጋሚ ኳሶች ሲበላሹ ማስተዋል ተችሏል። ባለሜዳዎቹ ፋሲል ከነማዎች በሙጂብ ቃሲም እንዲሁም ድንቅ ብቃቱን ሲያሳይ በዋለው ሱራፌል ዳኛቸው አማካኝነት በርካታ ኳሶችን ቢሞክሩም ወደ ግብነት መቀየር አልቻሉም።
74ኛው ደቂቃ ላይ ጌታነህ ከበደ ከቅጣት ምት ያሻገረውን ኳስ የአፄዎቹ ተከላካዮች በትክከል ማውጣት ተስኗቸው የቀድሞው የፋሲል ከነማ ተጫዋች አቤል ያለው ጋር የደረሰችውን ኳስ በግሩም ሁኔታ አስቆጥሮ እንግዳዎቹን ቀዳሚ ማድረግ ችሎ ነበር።
ጨዋታው በዚሁ ውጤት ሊጠናቀቅ ነው ተብሎ ሲጠበቅ 84ኛው ደቂቃ ላይ የቅዱስ ጊዮርጊሱ ሄኖክ አዱኛ ሱራፌል ዳኛቸው ላይ የሰራውን ጥፋት ተከትሎ የተገኘውን ፍፁም ቅጣት ምት የውድድሩ ኮከብ ግብ አስቆጣሪ ሙጂብ ቃሲም ወደ ግብነት ቀይሮት ቡድኑን ከሽንፈት ታድጓል። ይህ ግብም ለሙጂብ ቃሲም በውድድር አመቱ ያስቆጠራቸውን የግብ ብዛት ወደ 14አድርሷል።
ኤርትራ ውስጥ ከ1993 ዓ.ም. ጀምሮ ደብዛቸው የጠፋ ሰዎች ምን እንደሆኑ ወይም የሚገኙበትን ሁኔታ መንግሥቷ እንዲያሳውቅ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ባለሙያዎች ጠየቁ።
ኣብ ሱዳን ከምዝተወልደን ስድራቤቱ ተጋደልቲ ከምዝኾኑን ዝገልጽ ወዲ 31 ዓመት ተመስገን፡ ኣብ ማትሪክ ብምትራፉ ብኣብኡ ከምሕማቕ ቆልዓ ይርኣይ ኸምዝነበረን፡ ካብኡ ተበጊሱ ካልእ መሃዛይ ራእይ ኸናዲ ከምዝጀመረን ይገልጽ።
ዘሐበሻ፣ አስተያየቴን ከለጠፋችሁ በኋላ አነሳችሁ። እባካችሁ መልሱት። እንደ ግለሰብ በአገሬ ጉዳይ ያገባኛል ብዬ ጊዜ ወስጄ የጻፍኩት ስለሆነ ሌላው ሰው ያንብበው። ከሥርዓት የወጣ አንዳች ቃል አልተጠቀምኩም፤ ዘሐበሻ አሳቦችን ማስተናገድ ዓላማው መስሎኛል። እንደ ኢሕአዴግ የማትፈልጉትን አስተያየት የምታስወግዱ ከሆነማ ምኑን ተለያችሁ? በተረፈ እናንተም ይህን ርካሽ ወሬ ቁም ነገር አርጋችሁ ያተማችሁት ሰዎች ገጻችሁን እንዲመለከቱላችሁ አይደል?
ሀሙስ ማምሻውን የአፍሪካ እግርኳስ ኮንፌድሬሽን (ካፍ) የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ በአፍሪካ ዋንጫ፣ ቻምፒየንስ ሊግ እና ኮንፌድሬሽን ዋንጫ ላይ የተወሰዱ ለውጦችን በድህረ-ገፁ ይፋ አድርጓል፡፡ ውሳኔ የተሰጠባቸው አዲሶቹ አሰራሮች
የአፍሪካ ዋንጫ በየሁለት ዓመቱ በ24 ሃገራት መካከል ይካሄዳል፡፡ ውድድሩም የሚካሄድበት ወቅት ከጥር/የካቲት ወደ ሰኔ/ሃምሌ ከ2019 የአፍሪካ ዋንጫ ጀምሮ ይዟራል፡፡ አፍሪካ ዋንጫውም በአህጉሪቱ ውስጥ ይስተናገዳል ተካፋይም ሃገሮች የአፍሪካ ሃገራት ብቻ ይሆናሉ፡፡
ለአሁኑ በቀድሞ አሰራር እንዲቀጥል ሆኖ ከቀጣዩ አመት በኋላ ግን የክለብ ውድድሮቹ በነሃሴ ወር ጀምሮ በግንቦት ይጠናቀቃል፡፡ በቀድሞው እና አሁን ላይ አሰራር ላይ በሚገኘው ፎርማት መጋቢት ጀምሮ ህዳር ይጠናቀቃል፡፡ ውሳኔው ይህንን ያስቀራል፡፡
ለዳኞች የሚሰጠው ክፍያ እንዲጨምር ተወስኗል፡፡ የእድሜ ማጭበርበርን ለመግታት ሳይንሳዊ እና የህክምና መፍትሄ እንዲበጅለት በቆራጥነት ገልጿል፡፡ እንዲሁም በድንገት የሚፈጠሩ ተጫዋቾች ህልፈተ ህይወትን ለመረዳት ጥናት እንዲደረግ ኮሚቴው ወስኗል፡፡ በድንገት ህይወታቸውን እያጡ ያሉት በቅርብ ግዜያት በተለይ አፍሪካዊያን ተጫዋቾች ናቸው፡፡
ከነዚህ ውሳኔውች ሌላ ካፍ እንዳስታወቀው ከሆነ ዛምቢያ የ23 ዓመት በታች የአፍሪካ ዋንጫ ከማዘጋጀት እሯሷን አግልላለች፡፡ ከ23 ዓመት በታች ዋንጫው በ2020 የጃፓኗ መዲና ቶኪዮ ለምታስታናግደው ኦሎምፒክ አፍሪካን ወክለው የሚሳተፉ ሃገራትን የሚለይ ውድድር ነው፡፡ ዛምቢያ በ2017 መጀመሪያ ከ20 ዓመት በታች የአፍሪካ ዋንጫ በታሳካ ሁኔታ ማስተናገዷ የሚታወስ ነው፡፡
የቻን 2018 እና የ2019 የአፍሪካ ዋንጫ አዘጋጆች የሆኑት ኬንያ እና ካሜሮን በመስረም እና ነሃሴ ወር ዝጅግታቸው የደረበት ደረጃ እንደሚፈተሽ ካፍ ገልጿል፡፡ የተሳታፊ ሃገራት ቁጥር ከ16 ወደ 24 ማደጉን ተከትሎ ካሜሩን የማስተናገድ አቅሟ የተዳከመ መስሏል፡፡ ከራባቱ የካፍ ሲምፖዚየም በፊትም ሞሮኮ የ2019 የአፍሪካ ዋንጫ የማስተናገድ ፍላጎት እንዳላት ተነግሯል፡፡ አሁን ላይ ደግሞ ከሞሮኮ ሌላ ግብፅም ጥያቄ እንዳቀረበች የሚወጡት መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ ግብፅ ከወዲሁ 2018 የአፍሪካ የባህር ዳርቻ ላይ እግርኳስ ዋንጫን እንድታስተናግድ እድሉ ተሰጥቷታል፡፡
የሱዳን እግርኳስ ማህበር ቅጣት በፊፋ መነሳቱን ተከትሎ በቻምፒየንስ ሊግ እና ኮንፌድሬሽን ዋንጫ የተሳተፉትን ሶስት የሱዳን ክለቦች ከውድድር ከማገድ ይልቅ ካፍ ያልተካሄደው የመጨረሻ ጨዋታቸው (ኤል ሜሪክ ከ ኤትዋል ደ ሳህል እና አል ሂላል ከፎሬቫያሪዮ ደ ቤይራ በቻምፒየንስ ሊጉ ፤ አል ሂላል አባያድ ከ ዜስኮ ዩናይትድ በኮንፌድሬሽን ዋንጫ) በሽንፈት የተጠናቀቀ ሆኖ ተመዝግቧል፡፡ ይህንን ተከትሎ ኤል ሜሪክ እና አል ሂላል ከምድብ ሲሰናበቱ አል ሂላል ኦባያድ ዜስኮ ዩናይትድን ተከትሎ ወደ ኮንፌድሬሽን ዋንጫው የሩብ ፍፃሜ አልፏል፡፡ ኦባያድን ተክቶ ወደ ሩብ ፍፃሜ ማለፍ ችሎ የነበረው የአንጎላው ክለብ ሬክሬቲቮ ዴስፖርቲቮ ሊቦሎ ከምድብ ተሰናብቷል፡፡ ውሳኔውን ተከትሎ አል ሂላል ኦባያድ በሩብ ፍፃሜው ከሃያሉ የዲ.ሪ. ኮንጎ ክለብ ቲፒ ማዜምቤ ጋር ይፋለማል፡፡
ሽዑ ኣቦኦም እስራኤል፥ እዚ እንተ ደኣ ዀይኑስ፡ ከምዚ ግበሩ፡ ካብ ፍረ እዛ ምድሪ ጸጽቡቑ ኣብ ዓያብትኹም ውሰዱ፡ ነቲ ሰብኣይ ዚኸውን ገጽ በረኸት፡ ሒደት ቀመም፡ ሒደት መዓር፡ ሽቱን ከርበን ካዕካዕን ለውዝን ተማልኡሉ።
ነቲ ሓደ ሓውኩምን ንብንያምን ምሳኻትኩም ምእንቲ ኺሰዶም፡ እቲ ዅሉ ዚኽእል ኣምላኽ ኣብ ቅድሚ እቲ ሰብኣይ ምሕረት ይሀብኩም። ኣነ ውሉድ እንተ ሰኣንኩ፡ ውሉድ እስኣን፡ በሎም።
ዮሴፍ ከኣ ንብንያም ምሳታቶም ምስ ረአዮ፡ ንኣዛዝ ቤቱ፥ እዞም ሰባት እዚኣቶም ቀትሪ ምሳይ ኪምስሑ እዮም እሞ፡ ነዞም ሰባት ናብ ቤተይ ኣእትዎም፡ ሕሩድ ሐሪድካውን ኣዳሉ፡ በሎ።
እቶም ሰባት ድማ፡ ናብ ቤት ዮሴፍ ስለ ዘእተዎም፡ ፈርሁ፡ ብዛዕባ እቲ በታ ቐዳመይቲ ጊዜ ኣብ ዓያብትና እተመልሰ ገንዘብ እዩ ንኣና ናብዚ ዘእተወና፡ ጐይዩ ሓደጋ ኺወድቀና እሞ፡ ባሮት ክንከውን፡ ንኣናን ነእዱግናን ኪወስድ እዩ፡ ከኣ በሉ።
ኰነ ኸኣ፡ ኣብ መሕደሪ ምስ በጻሕና፡ ዓያብትና ኸፈትና፡ እንሆ ኸኣ፡ ገንዘብ ነፍሲ ወከፍ ከም ሚዛኑ ኣብ ኣፍ ዐዓይበቱ ነበረ፡ ኣብ ኢድና ኸኣ መሊስናዮ ኣሎና።
ንሱ ድማ፡ ኣጆኹም ኣይትፍርሁ። ኣብ ዓያብትኹም መዝገብ ዝሀበኩም ኣምላኽኩምን ኣምላኽ ኣቦኹም እዩ፡ ገንዘብኩምሲ ኣትዩኒ እዩ፡ በለ። ንስምኦን ከኣ ናባታቶም ኣውጽኦ።
ዓይኑ ቛሕ ኣቢሉ ንብንያም ሓዉ ወዲ ኣዲኡ ርእዩ ድማ፥ እዝስ እቲ ብዛዕባኡ እተዛረብኩምኒ ንእሽቶ ሓውኩም ድዩ፧ በለ። ወደይ፡ እግዚኣብሄር ሞገስ ይሀብካ፡ ከኣ በሎ።
ሽዑ ንእኡ ንበይኑ፡ ንኣታቶም ድማ ንበይኖም፡ ነቶም ምስኡ ዚበልዑ ግብጻውያን ከኣ ንበይኖም ኣቕረቡሎም። ንግብጻውያን ምስ እብራውያን እንጌራ ምብላዕ ነውሪ እዩ እሞ፡ ስለዚ ግብጻውያን ምስኦም ኪበልዑ ኣይኽእሉን እዮም።
ኦሮሞ ከኩሽ ህዝቦች ሁሉ አብላጫና በሰፊ መልክዓ ምድራዊ ይዞታ ላይ ተስፋፍቶ የሚኖር ሕዝብ ነው። እንደ ስፋቱና ትልቅነቱ መጠን ደግሞ ኦሮሞ የተለያዩ ጎሣዎች አሉት። እነርሱም ቱለማ :መጫ :ጉጂ :ቦረና :ገብራ :አርሲ :ኢቱ :ሁምበና: ራያ: የጁ: ከረዩ ሊበን-ወዘተ በመባል ይታወቃሉ። ከነዚህ ዉስጥ የቱለማ ጎሣ አንደኛው ነው። የቱለማ ኦሮሞ በኢትዮጽያ እምብርት ሰፊ የሆነ አካባቢና እንዲሁም ከጥንት[ከክርስቶስ ልደት በፊት ከ4000 B.C] ጀምሮ የኩሽ ህዝቦች እንደ አንድ ቋንቋ(ኩሽ)ተናጋሪ ህዝብ ሲኖሩበት በነበረ ሥፍራ ላይ እንደ ኦሮሞነቱ ብሎም እንደ ኩሽነቱ ተንሰራፍቶና ሰፍሮ የነበረና ዛሬም በመኖር ላይ ያለ የኦሮሞ አብይ ጎሳ ነው። ከአንዳንድ የኦሮሞ ትዉፊቶች መረዳት እንደሚቻለው ይህ የኦሮሞ ጎሣ በመሃል ኦሮሚያ የሰፈረና ከጊዜ በኋላ ግን ከዚሁ ማዕከል በመነሣት በሁሉም አቅጣጫዎች ለተሰራጩ ኦሮሞዎች ዋና ግንድና መሠረት እንደ ነበሩ ይገለጻል። ለምሳሌ የመጫና ቱለማን የትውልድ ቦታን እንደ አንድ አባት ልጆች በመውሰድ በአሁኑ ጊዜ መናገሻ ወይም ከኮሎቦ የሚገኘው የአጌዱ ጋራ ላይ እንደነበረና በኋላ እንደ ተራራቁ የኦሮሞ አዛውንቶች ይገልጻሉ።
የተለያዩ የታሪክ ፀሐፍት በተለያዩ ጊዜያት በመራጃ በማስደገፍ እንዳረጋገጡት ዛሬ የቱለማ ኦሮሞ(የሸዋ ኦሮሞ)ና የሸዋ አምሃራ የሚኖርበት አካባቢ ቀድሞም የኦሮሞ እምብርትና የጥንት የገዳ አስተዳደር የተጀመረበት ከመሆኑም በላይ ኦሮሞ እንደ አንድ ሕዝብ ከሌሎች የኩሽ ወገኖቹ በመገንጠል ራሱን ችሎ የወጣበት አካባቢም እንደሆነ የረጅም ዘመን ታሪካቸውን በመጥቀስ ያወሳሉ። በመኻከለኛው ክፍለ ዘመን የኦሮሞ ከፊሉ ሕዝብ በክርስቲያኑ መንግሥት ተገፍቶ ከኖረበት የሰሜን ሸዋ ክልል ማዕከሉ ወደ ደቡብ ከመገፋቱ በፊት የቱለማ ኦሮሞ ይዞታ የአባ ሙዳ (ቃሉ) የኦሮሞ ሐይማኖትና ፖለቲካ ማዕከል ሆኖ ሲያገለግል እንደቆየና ዋና ዋና የሙዳ ሥፍራዎችም በዚሁ ሸዋ ዉስጥ እንደነበር ይነገራል። ነገር ግን የግዥ መደብ ታሪክ ጸሐፊዎች በ16ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የተካሄደው ተሐድሶና የኦሮሞ ህዝብን እንቅስቃሴ እንደ መጤና እንግዳ በመቁጠር [የኦሮሞ] ፍልሰት ወይም ወረራ ሲሉ ሲዘግቡ ቆይተዋል ነገር ግን የነበረው እንቅስቃሴ የገዥ መደብ ጸሐፊዎች ስደት ይበሉት እንጂ በዘመኑ የነበረው ሕዝቡ ወደነባር ቀኤው የመመለስ ሂደት መሆኑ ሊታወቅ ይገባል።
የቱለማ ኦሮሞ ይዞታ የዳበረና ለሰውና እንስሳትም ተስማሚ በመሆኑ የኦሮሞ ጎሣዎችም ሆኑ ሌሎች ወገኖች በተለያዩ ጊዜያት ቀደምት መኖሪያ ሥፍራቸውን በመተው ወደዚህ ክልል ሲንቀሳቀሱ እንደነበር ታሪክ ያስገነዝባል። ከጊዜ ወደ ጊዜ ከሚካሄዱት ፍልሰት የተነሣ የቱለማ ኦሮሞ አጎራባች ሕዝቦችና እንዲሁም ከሩቅ ቦታዎች ፈልሰው የመጡት በዚሁ ጎሣ ይዞታዎች ላይ ሲሰፍሩ እንደነበረም እሙን ነው። ስለዚህ ይህ የ”ሸዋ” ስያሜ አመጣጥ ከእነዚህ የተለያዩ ወገኖች የተገኘ ስያሜ እንደሆነ ይነገራል። ሆኖም ግን ሸዋ የሚለው ስም በማንና መቼ እንደ ተሰየመ የተለያዩ መላምቶች(ሃሣቦች) መኖራቸው አልቀረም።
ካሉት ሃሣቦች ውስጥ አንደኛው ከደቡብ አረቢያ ወገን በመሃከለኛው ዘመን (ከ10ኛው እስከ 14ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ባለው ጊዜ ውስጥ) ፈልሰው ከመጡ ህዝቦች ጋር የተያያዘ ነው። የታሪክ ሰነዶች እንደሚያብራሩት ለመጀመሪያ ጊዜ በቱለማ ምድርና መሃበረሰብ ውስጥ የሠፈሩ የውጭ ሰዎች ከመሃከለኛው ምሥራቅ የመጡ አረቦች እንደሆኑ ይነገራል። እነርሱም ለንግድ ሥራና የ እስልምና ሃይማኖትን ለማስፋፋት የመጡ ነጋዴዎች በተለይም አረበ-ገባ እና ወረሼ የተባሉ ወገኖች እንደሆኑ ይነገራል። ከዚህም በመነሳት ወረ ሼ ከሚለው ስም “ሸዬ” የሚለው ስም በጊዜ ብዛት “ሸዋ” ወደሚለው ስያሜ እንደተቀየረና ለዚህም ለማስረጃም ያህል የአያሌ አካባቢ ስሞች ወደ ዓረቦችና አይሁዶች ስምና ቃል እየተቀየረ እንደነበረ ይታወቃሉ። ከነዚህም መኻከል ወደ ሰሜን ሸዋ (ቱለማ) ያሉትን አያሌ የመንደር ስሞች መጥቀስ ይቻላል። ለምሳሌ ያህል ዳንያ ; ኢፋት (ይፋት) ; ኤፌሶን ; ኤፍራታ ; ማመዶች; ወረሼክ ; ማክሱማይት : ደብረሲና :ማፉድ: አንፆኪያና የመሳሰሉትን መጥቀስ ይበቃል። በይበልጥ ግን ከቱለማ ኦሮሞ አካባቢዎች ሸዋ ወዳ ተባለው ስያሜ (ስም) የተቀየሩት በይፋት አካባቢ የሚገኙ ውስን የ ዓረብ ሰፈሪ መንደሮች እንደሆኑ ተጠቅሷል። ይህም ከዓረቦች ስያሜና ሰፈራ ጋር የተያያዘ መሆኑ ይነገራል።
ከጊዜ በኋላ የሸዋ ነገሥታት ነን ብለው ራሳቸውን በመሠየም በተለይም እንደነ ስብስቴ ነጋሢና ተከታታይ ተወላጆቹ በሐይል የወረሱትና የግላቸው ያደረጉት አካባቢዎችን ሁሉ ቀደም ሲል የከረዩ ; ጂሌ ; አርጡማ ; ቆሪ ; ፉርሴ ; ሊበን ኦሮሞዎች ጥንት ሐገርና እርስት መሆኑ ይታወቃል። እነዚህ ወገኖች የኦሮሞን ይዞታ በኋይል በመቆጣጠር ጠንካራ ኋይልና የሀብት ይዞታ ፈጥረው የሕዝቡን እምነትና (ሃይማኖት) ባህል በማስተው በዘዴና በሐይል ከራሳቸው በመቀላቀል በተለይም እንደነ መንዝ (የላሎና ማማ ምድር : ግቼ ; ቂያ: ሞላሌ: ዱሙጋ: ባሶና ወራናን) የመሳሰሉ ሰፊ መሬት ቀደምት የሸዋ መሪዎች እነ ስብስቴ ነጋሤ :ሣህለ ሥላሴና እንደነ ኋይለ መለኮት እንዲሁም ምኒሊክ 2ኛ ያሉ በአውሮፓ መሳርያ በመታገዝ በተከታታይ ኦሮሞን ከአባት ሀገሩ በመንቀል ሀገር ማቅናት በሚል ስም ዘርፈውታል። ከዚህም በመነሳት በተለይም ከአፄ ምኒሊክ 2ኛ መስፋፋት ጋር ተያይዞ ቱለማ የሚለው ስም “ሸዋ” በሚለው እየተተካ መምጣቱን የተለያዩ ፀሐፍት ይመሰክራሉ። የሸዋ ስም መስፋፋት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የመጣና ከሰሜን ምሥራቅ የቱለማ ሀገር ተነሥቶ እስከ ደቡብና ደቡብ ምዕራብ እስከ መኻከለኛ የመጫ ኦሮሞ ይዞታን ጨምሮ ይጠራበት እንደነበረ ይታወቀል።
ሌላው ሸዋንና ስያሜውን አስመልክቶ ያለው ሠነድ የአለቃ ወልድ ክፍሌን የአማርኛ መዝገበ ቃላት ጠቅሶ ደስታ ተ/ወልድ የፃፈው ነው። እርሱም እንደሚከተለው ገልፆት ነበር።
“ሺዋ /ሺሕዋ/ የሴት ስም የግሼ ባላባት : የወሎ ባላባት የሴት ልጅ ምስ ብዙ ልጆች ስለወለደች አባቷ ልጄ ሽኋዋ አሏት። በዚህ ምክኒያት የልጆቿ ሀገር ሸዋ ተብሎ ተጠራ ይባላል። ሸዋ ከግሼ ጀምሮ ወንጭት በመለስ እስከ አዋሽ ነው።”
የሸዋ ግዛት ከጊዜ በኋላ ግሼን መጨመሩ (የስሙ ከዚያ ሀገር ጋር መተሳሰር ሲገልጽ) ይህ ስም ከዚያ ሀገር ግንኙነት ሊኖረው ይችላል ወደሚለው እንድምታ ያደርሰናል። ሆኖም ግን ይህንን የሚያረጋግጥ አጥጋቢ መረጃ አልተገኘም።
እንግዲህ ከተለያዩ ምንጮች ከቀረቡ ገለጻዎች በመነሳት ለቃሉ ምንጭነት የትኛዉ ትክክለኛ እንደሆነ ማነጻጸር ተገቢ ይሆናል። ከዚህ ውጭም ቱለማ የሚለው ስም ሸዋ ከሚለው ስም ቀደምትነት እንዳለው መገንዘብ አያዳግትም። ይህን ጉዳይ አስመልክቶ ወደፊት ጥልቅ ጥናት መደረግ አለበት: ሆኖም ግን ወደ እውነት የተቃረበ ነው ወይም ሚዛን ደፍቷል ሊባል የሚችለው ከዓረብ ሀገር ከመጡ ሰፋሪዎች ጋር ተያይዞ የቀረበው ጭብጥ ነው። ከዚህም በመነሣት ይህ ሸዋ የተባለው ስም ከትንሽ ቦታ ተነሥቶ በመስፋፋት ወደ ሌሎች አካባቢዎችም ያደገና መነሻው የቱለማ ኦሮሞ ጥንተ ሀገር መሆኑን እንረዳለን። ቢሆንም ቅሉ ስሙ (ሸዋ የሚለው) የኦሮሞ ቃልም ሆነ ፍቺ የሌለውና የሰፋሪ ሐይሎች ስም መሆኑ ሊታወቅ ይገባል።
‹የኦሮሞ ጥያቄ› ምንድ ነው?” የሚለው ጥያቄ ቀላል የሚመስል ነገር ግን ከባድ ጥያቄ ነው፤ ተደጋግሞ ሲነሳም ይደመጣል። በዚህ ሳምንት ይህንኑ ጥያቄ በመያዝ ከደርዘን የበለጡ የኦሮሞ ሕዝብ ማኅበረ-ፖለቲካዊ ጥያቄዎችን የሚያነሱ ወይም ለመልሶቻቸው የሚሟገቱ ሰዎችን አነጋግሬያለሁ።
“‹የኦሮሞ ጥያቄ› ምንድ ነው?” የሚለው ጥያቄ ቀላል የሚመስል ነገር ግን ከባድ ጥያቄ ነው፤ ተደጋግሞ ሲነሳም ይደመጣል። በዚህ ሳምንት ይህንኑ ጥያቄ በመያዝ ከደርዘን የበለጡ የኦሮሞ ሕዝብ ማኅበረ-ፖለቲካዊ ጥያቄዎችን የሚያነሱ ወይም ለመልሶቻቸው የሚሟገቱ ሰዎችን አነጋግሬያለሁ። በዚሁ መሠረት ከዚህ በታች ጨምቄ የማቀርባቸው ጥያቄዎች ያነጋገርኳቸው ሰዎች “የኦሮሞ ጥያቄ” እነዚህ ናቸው በሚል በተደጋጋሚ ከነገሩኝ መካከል አራቱ ዋነኞቹ ናቸው። ለእያንዳንዱ ጥያቄ የማስቀምጠው ማብራሪያም በተጠያቂዎቹ የተሰጡኝን ማብራሪያዎች ለዚህ ጽሑፍ በተመቸ መልኩ አሳጥሬው ነው። የጽሑፉ ዓላማ በፖለቲካ ተዋስዖው ውስጥ የሚነሱትን ጥያቄዎች እና ውይይቶች ሊያግዝ የሚችል ፍሬ ሐሳብ ለማበርከት ነው።
ብዙዎቹ የጥያቄዬ መላሾች እያንዳንዱ ጥያቄ ያለ ጥቅል ዐውዱ ትርጉም እንደማይሰጥ ይናገራሉ። የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት (ኦሮሚያ) እና የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ መንግሥት (ኢትዮጵያ) መካከል ያለው ግንኙነት ታሪካዊ ጉዞን በጥቂቱ ምሥል የሚሰጥ ዐውድ ለጥያቄዎቹ ግልጽነት የግድ አስፈላጊ ነው። የአንድ አስተያየት ሰጪ ገለጻ የሁሉንም ሐሳብ ይጠቀልለዋል። የኦሮሞ ጥያቄ የሚመነጨው አንድም ከአገረ መንግሥቱ የቅቡልነት ደረጃ፣ አንድም ደግሞ ከዴሞክራሲያዊነት ደረጃ ነው። የአገረ መንግሥቱ ቅቡልነት ቀውስ የሚመነጨው “አገሩ እኛን የሚወክል እሴት፣ ትዕምርት እና ትርክት የለውም” ከሚል ሲሆን፣ ‘የዚህ መልሱ ዴሞክራሲያዊ አይደለም’ ይላሉ። የፌዴራላዊ መዋቅሩ የተፈጠረውም ይህንን የቅቡልነት ችግር ለመቅረፍ ሲባል ነበር። የዴሞክራሲያዊነት ቀውሱ የሚመነጨው ደግሞ የተለወጠው መዋቅር የታለመለትን ግብ እንዲመታ ለማድረግ ሲባል ነው። እንደ አስተያየት ሰጪው የአገረ መንግሥቱ ቅቡልነት ቀውስ ሲጎለብት ሉዓላዊ አገር መመሥረት እንደ ጥያቄና የመፍትሔ ሐሳብ እየጎላ ይቀርባል። የኢትዮጵያ አገረ መንግሥት የቅቡልነት ቀውስ እየቀነሰ ሲመጣ ደግሞ የዴሞክራሲያዊነት ጥያቄ ይጎላል።
ጥያቄዎቹ በዴሞክራሲ እና በአገረ መንግሥቱ መሠረታውያን ላይ ወዲያ እና ወዲህ ከማለታቸውም ባሻገር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተለወጡ መምጣታቸውንም አስተያየት ሰጪዎቹ ይናገራሉ። በ1950ዎቹ የተነሱ ጥያቄዎች እና ዛሬ ያሉት አንድ አይደሉም፤ ለዚህም ነው ጥያቄዎቹን ደጋግሞ ማንሳት እና መለየት የሚያስፈልገው።
በዚህ መሠረት የኦሮሞ ዛሬያዊ ጥያቄዎች ከታች የተዘረዘሩት ናቸው። በዝርዝሩ ውስጥ ቀድመው የመጡት መልስ በሰጡኝ ሰዎች ባነሷቸው ጥያቄዎች ድግግሞሽ ልክ ነው። የጥያቄዎቹ መነሻ ታሪካዊ እና ወቅታዊ ዐውዶች አንድ ዓይነት በመሆናቸው አራቱን ጥያቄዎች እርስ በርስ የሚያመሳስሏቸው ነገሮች ሊኖሩ ይችላሉ። ገለጻው እና ማደራጀቱ የእኔ ቢሆንም፣ ሐሳቡ ግን የኦሮሞ ሕዝብ ጥቅም ተሟጋቾቹ ነው።
የኦሮሞ ጥያቄዎች በአብዛኛው የሚመነጩት በምሥለ ኢትዮጵያ ውስጥ የኦሮሞ ሕዝብ ራሱን አያገኝም ከሚል ይመነጫሉ። የኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ትርክቶችም ይሁኑ ትዕምርታዊ መገለጫዎች ኦሮሞን ወይ ይገድፋሉ አልያም በአሉታዊ መንገድ ይገልጻሉ። እነዚህ ትርክቶች ከታሪክ መጽሐፍት ገጾች እስከ ትምህርት ስርዓቱ፣ ከቤተ መንግሥት እስከ ቀበሌ፣ ከሰንደቅ ዓላማ እስከ አደባባይ ሐውልቶች ድረስ ይዘልቃሉ። ትርክቶቹ እና ትዕምርቶቹ የኦሮሞን ገጽታ አካታች እና በአግባቡ ገላጭ ተደርገው መስተካከላቸው ወይም መካተታቸው ለብዙዎቹ የኦሮሞ ሕዝብ ጥያቄዎች መልስ ይሰጣል።
የትርክት እና ትዕምርት ጥያቄው ቀድሞ የነበሩትን ታሪካዊ ትርክቶች መከለስ እና የኦሮሞ ሕዝብ ትውፊታዊ እሴቶችንና ትዕምርታዊ መገለጫዎችን ማካተት ላይ ብቻ ላይ እንደማይወሰን ተሟጋቾቹ ይናገራሉ። የኦሮሞ ታጋዮች እነዚህን ጥያቄዎች ይዘው ትግል ማድረግ ከጀመሩ ወዲህ በርካታ ሰብኣዊ እና ሥነ ልቦናዊ መስዋዕትነቶች ተከፍለዋል፣ በርካታ ጀግኖችም ተፈጥረዋል። እነዚህ ትግሎች፣ መስዋዕትነቶች እና ጀግኖች በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ዕውቅና ማግኘት አለባቸው።
የቋንቋ ጥያቄ በኦሮሞ ሕዝብ ጥቅም ተሟጋቾች ዘንድ እንደ እኩል አድራጊ (equalizer) ነው የሚቆጠረው። ኦሮምኛን የፌዴራል መንግሥቱ አንድ የሥራ ቋንቋ ማድረግ ከባሕል ጋር ተያይዘው የሚመጡትን ጥያቄዎችንም የመመለስ አቅም አለው። ብዙዎቹ የኢትዮጵያ ከተሞች መግባቢያ ቋንቋቸው አማርኛ ነው። ይህም የተለመደው የከተሞች መሥፋፋት በሚከሰትበት ጊዜ በዙሪያው ያሉ ባሕላዊ ልማዶች እና ወጎች በከተሜው ልማድ ይዋጣሉ። በኦሮሚያ ደግሞ ከተሞቹ ዙሪያ ያሉት የኦሮምኛ ተናጋሪ ገበሬዎች በመሆናቸው ቋንቋውም ባሕሉም አብሮ የመዋጥ አደጋ ይጋረጥበታል። ኦሮምኛ የፌዴራሉ የሥራ ቋንቋ መሆኑ ከተሞችን ሁለት ቋንቋ ተናጋሪ (Bi-lingual) በማድረግ ችግሮቹን በመጠኑ ይቀንሳል።
የቋንቋ ጉዳይ የኢኮኖሚ ጥያቄን ይመልሳል ብለው ተሟጋቾቹ ያምናሉ። የፌዴራል ተቋማት እና የግል ዘርፉ የተሠማራባቸው ከተሞች የመግባቢያ ቋንቋ አማርኛ መሆኑ ኦሮምኛ ተናጋሪዎች በነዚህ ቦታዎች የኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት ለማግኘት አማርኛ ተናጋሪ መሆን አለባቸው። ይህ ተግዳሮት ኦሮምኛ የሥራ ቋንቋ ቢሆን የሚቀረፍ ነው።
የኦሮሞ ሕዝብ የገዛ አገሩ ባለቤት አይደለም፤ መጀመሪያ ይህንን ማረጋገጥ አለበት የሚለው ጥያቄ አንዱ ነው። አሁን ባለው ሁኔታ የኢትዮጵያ አገረ መንግሥት የኦሮሚያ አገረ መንግሥትን ዕጣ ፈንታ ይወስናል እንጂ፣ ኦሮሚያ (እንደ አንድ ክልላዊ መንግሥት) የሥልጣን ባለቤት ሆና የኢትዮጵያን ዕጣ ፈንታ በሚገባት መጠን እየወሰነች አይደለም። የፌዴራል መዋቅሩ የተፈጠረው አባል መንግሥታቱ (ኦሮሚያን ጨምሮ) የኢትዮጵያን መንግሥት አካሔድ እንዲወስኑ ቢሆንም እየሆነ ያለው ተቃራኒው ነው የሚል ነው።
ይህ በፖለቲካ ኢትዮጵያ ኦሮሚያን ቅኝ ገዝታለች ከሚል ትርክት የሚመጣ ሲሆን፥ ምላሹም ነጻ መውጣት፣ ወይም ሉዓላዊ አገር መመሥረት ነው የሚለው ነው። ይህ የሉዓላዊነት ጥያቄ የኦሮሞ ሕዝብ ያሉትን በአገር በቀል ስርዓት የመተዳደር ጥያቄ ጀምሮ፣ የመሬት ባለቤትነትን የመሳሰሉ የኢኮኖሚ ጥያቄዎች፣ ባሕልን የማሳደግ ጥያቄ፣ የአዲስ አበባ ባለቤትነት ጥያቄ እና የመሳሰሉትን መልስ ያስገኙለታል ተብሎ ይታመናል። በዚህ ረገድ የኦሮሞ ሕዝብ ኦሮሚያ ሉዓላዊ አገር ብትሆን የሚያገኘውን ነጻነት እና ጥቅም በፌዴራል መዋቅርም ይሁን በሌላ መንገድ ከኢትዮጵያ ማግኘት አለበት የሚል ጥያቄ ነው።
የኦሮሞ ሕዝብ ጥንትም ሆነ ዛሬ የሚያስቀድመው ጥያቄ የሰላም ጥያቄ ነው። ‘ነጋ’ ማለት ‘ሰላም’ ማለት ሲሆን፥ የማኅበራዊ ሕይወቱም አስኳል የሆነ ቃል ነው። ከዕለታዊ ሠላምታ ጀምሮ እስከ አረጋውያን ምርቃት ድረስ የሚጠይቀው እና የሚመኘው ሰላም ነው። ሰላምታው በግል ደኅንነት ጀምሮ እስከ ሀብት ንብረትና አካባቢ የሚዘልቅ ነው። ሃይማኖታዊ ትውፊቶቹ ውስጥም የሚንፀባረቁት የሰላም ጥያቄዎቹ ናቸው። ነገር ግን ይህ የኦሮሞ ሕዝብ የሰላም ጥያቄው በፖለቲከኞች በቅጡ ግንዛቤ አላገኘም፤ ስለሆነም የሚፈልገውን ሰላም ማግኘት አልቻለም።
በሌላ በኩል ለመብት ተሟጋቾቹ ፍትሕ ሰላም ለማምጣት ወሳኝ የኦሮሞ ጥያቄ ነው። የኦሮሞ ሕዝብ በአስተዳደራዊ በደሎች ምክንያት መድልዖ ሲፈፀምበት የነበረ እንደመሆኑ እነዚያ መድልዖዎች እና በደሎች ፍትሕ ካላገኙ በስተቀር የሚመኘውን ሰላም አያገኝም።
ይህንን ጥያቄ ያቀረብኩላቸው የኦሮሞ ሕዝብ ጥቅም ተከራካሪዎች የተናገሯቸው ብዙ ቢሆኑም በኔ አረዳድ ሲጨመቁ ከላይ የተዘረዘሩት አራቱ ዋና ጥያቄዎች ሆነው ይወጣሉ። ከነዚህ በተጨማሪ ‘የሁሉም ኢትዮጵያውያን ጥያቄዎች ናቸው’ ብለው የሚያነሷቸው የነጻነት፣ የዴሞክራሲ፣ የፍትሕ፣ የኢኮኖሚ እና ሌሎችም ጥያቄዎች አሉ። በተለይ የኦሮሞ ሕዝብ ብቻ ብለው የነገሩኝን ለመለየት ሞክሬያለሁ። በተጨማሪም ጥያቄዎቹ መልስ ማግኘት ይችላሉ በሚለው ላይ ሰፊ ልዩነት አላቸው፤ ነገር ግን በኢትዮጵያ ማዕቀፍ ውስጥ እና ከኢትዮጵያ በመነጠል በሚል በሁለት ሊከፈሉ ይችላሉ። ብዙዎቹ መልሶች የኦሮሞ ጥያቄዎች በኢትዮጵያ ማዕቀፍ ይመለሳሉ በሚል የተሰጡኝ ናቸው።
• የአርቲስት ዳዲ ገላን የአርት ስራዎች ሙሉ በሙሉ በሚባል መልኩ ፀረ ነፍጠኛ እና የነፍጠኛው ስርአት መስራች እና ቁንጮ በነበረው አጤ ሚንሊክ ላይ ያነጣጠሩ ናቸው።፡ይህ አይነት ስራ ደግሞ በአብይ ለመታሰርም ለመገደል ከበቂ በላይ ምክንያት ነው
• አርቲስት ዳዲ ገላን የተገደለው አንድ ሆቴል በምረቅ ላይ ሳለ መድረክ ላይ እየተጫወተ እያለ በተተኮሰበት ጥይት ነው። ይህ ግድያ የተቀነባበረ ግድያ መሆኑን አመላካች ነው።
• ከሁሉም በላይ የአርቲስት ዳdhi ገዳይ በገንዘብ ተገዝቶ እና ተልኮ ስለመሆኑ የዳdhi አባትን ንግግር ማስታወሱ በቂ ይመስለኛል። አባቱ እንደተናገሩት ዳdhiም ሆነ እሳቸው ገዳይ ከተባለው ሰው ጋር ምንም አይነት ግጭት እና ጥላቻ እንደሌላቸው ገልፀዋል። በገንዘብ ተገዝቶ ሊሆን እንደሚችልም ተንግረው ነበር።
እዝህ ጋር አስምሬበት ማለፍ የምፈልገው ለአብይ አህመድ ሰውን መግደል እና ማስገደል የሚቸግረውም ያሚያሳስበው አይደለም። ይልቁኑ መደበኛ ተግባሩ ነው። ወደ ኋላ ዞር ብለን ታሪኩን ስናይ አብይ ሰዎችን መግደል እና ማስገደል የጀመረው ገና የ17/18 አመት ወጣት እንደነበር ነው። 1992 በአጋሮ እና በበሻሻ ብዙ ሰዎችን አስገድሏል። ቀጥሎም ወደ ወለጋ በማምራት ብዙ ኦሮሞዎችን ኦነግ ናቸው በማለት ገድሏል አስገድሏል። በ2004/2005 በበሻሻ ውስጥ በቤተክርስቲያን ላይ ደባ በማድባት ቤተክሪስቲያን እንዲቃጠል አድርጎ የብዙ ሰዎች ህይወት እንዲጠፋ አስደርጓል። በአጠቃላይ ለአብይ ሰዎችን መግደል እና ማስገደል ያደገበት መደበኛ ተግባሩ ነው።
“ሻሸመኔ ተክለኃይማኖት የኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን ሙሉ ግቢዉን በልመጡ ባንዲራ ግጥግጥ አድርጎ ሞልቶታል፤ይህን ሚና የሚጫወተዉ በአሁን ሰዓት የተሾመዉ የቀድሞዉ የወያኔ ዘመን የፀጥታ ዘርፍ ኃላፊ የነበረዉ ስንታየሁ የሚባል ሰዉ ሲሆን በወያኔ ዘመን ብዙ ቄሮ ያስፈጀ ሰዉ ነዉ፥አሁንም ብዙ የጦርነት አጫሪነት ሥራዎችን ጀምሯል፤ሻሸመኔ ላይ በጀዋር አቀባበል ቀንም በደኅንነቶች በተሰቀለዉ ሰዉ ላይ የእርሱ እጅም አለበት፡በዕለቱ የተቃጠለችዋንም መኪና የያዘዉ ይኸዉ አሁን የፀጥታ ዘርፍ ኃላፊ ተደርጎ የተሾመዉ የቀድሞዉ የፀጥታ ዘርፍ ኃላፊ የነበረዉ አቶ ስንታየሁ ነዉ”።
Contents መግቢያ ኑዛዜን ለመቃወም የተቀመጠ ጊዜ ገደብ የወራሽነት ጥያቄ ለማቅረብ የተቀመጠ ጊዜ ገደብ የክፍፍል ጥያቄ በይርጋ የማይታገድ ስለመሆኑ መደምደሚያ
ማንኛውም ሰው አንድ የፍርድ ውሰኔ ሊያገኝ የሚገባ ጉዳይ ያለው እንደሆነ ጉዳዩን ለማየት በሕግ ሥልጣን ለተሰጠው አካል ሊያቀርብ ሚችልበት የጊዜ ገደብ በልዩ ልዩ የሕግ ድንጋጌዎች ላይ ተመልክቶ ይገኛል፡፡ ይህን መሰል የጊዜ ገደብ በሕግ አጠራር ይርጋ ተብሎ የሚጠራ ሲሆን ትርጓሜውም በሕግ በተቀመጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ ባለመብት የሆነ ወገን መብቱን ለመጠየቅ ተገቢውን ትጋት ማድረግና የመብት ጥያቄውን ማቅረብ ያለበት ሲሆን ይሄን ሳያደርግ ቢቀር ግን መብቱ በይርጋ (በጊዜ ገደብ) ቀሪ የሚሆን ይሆናል የሚል ነው፡፡
የይርጋ ዘመናቸው ያለፈባቸው ጉዳዮች ለፍርድ ቤት በሚቀርቡበት ወቅት ተከራካሪ ወገን የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ የማቅረብ መብት ያለው መሆኑ በሥነ-ሥርዓት ሕጎቻችን ላይ ተመልክቶ ያለ ሲሆን በዚህም ጊዜ ፍርድ ቤቶች የታቃውሞውን አቀራረብ ግራ ቀኙ ከሚያቀርቡት የመከራከሪያ ነጥቦችና የይርጋ ጥያቄው ከቀረበበት የሕግ ክፍል አንጻር መርምረው የቀረበው ጥያቄ የጊዜ ገደብ ያለፈው ከሆነ መዝገቡን በይርጋ ታግዷል በማለት በብይን ዘግተው አቤቱታ አቅርቢውን ሊያሰናብቱ ይችላሉ፡፡
የውርስ ጉዳይን በተመለከተ ሟች ከሞተ አንስቶ ወርሾች የወራሽነት ጥያቄያቸውን የሚያቀርቡበት፤ ኑዛዜ ሚቃወም ወገን ያለ እንደሆነ ኑዛዜውን ሚቃወምበት፤የውርስ ሀብት ክፍፍል ጠያቂ ጥያቄውን የሚያቀርብበት የጊዜ ገደብ በፍ/ብሔር ህጋችን እና የፌ/ጠ/ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በሰጣቸው አስገዳጅ የሕግ ትርጓሜዎች ላይ በሰፊው የተመለከተ በመሆኑ በዚህ ጽሑፍ እነዚህ ነጥቦችን ለመዳሰስ እሞክራለሁ፡፡
ኑዛዜ ፈራሽ ነው የሚል ክስ የሚቀርብበትን የጊዜ ገደብ በተመለከተ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 973 እና 974 ላይ ተደንግጎ ይገኛል፡፡ በቁጥር 973 ላይ የተመለከተው ተፈጻሚ ሚሆነው ኑዛዜ ፈራሽ ነው የሚለውን ክስ ኑዛዜው ሲነገር በነበሩ ሰዎች የቀረበ እንደሆነ ነው፡፡ ይህም ማለት በፍ/ብ/ሕ/ቁ 973/1/ ላይ እንደተገለጸው “ኑዛዜ ሲነበብ የነበሩ ወይም የተወከሉ ሰዎች ኑዛዜው አይጸናም ወይም አንዱ በኑዛዜው የተነገረው ቃል አይጸናም በማለት ክስ ለማቅረብ ያላቸውን ሀሳብ መግለጫ ወይም ስለ ክፍያው በሂሳብ አጣሪው የቀረበውን የድልድል አመዳደብ ሀሳብ ለመቃወም ኑዛዜው ከተነበበት አንስቶ በሚቆጠር የአስራ አምስት ቀን ጊዜ አላቸው”፡፡
በሌላ መልኩ ደግሞ ኑዛዜው ሲነበብ ያልነበሩ ሰዎች መቃወሚያቸውን መቼ ሊቀርቡ ይችላሉ ለሚለው በፍ/ሕ/ቁ 974/1/ እና 2 ላይ የተገለጸ ሲሆን በዚህም መሰረት “ በኑዛዜ ንባብ ሥነ-ሥርዓት ላልነበሩ ወይም በኑዛዜው ንባብ ሥነ-ሥርዓት በወኪልነት ላልሰሙ ሰዎች እንዲሁም ኑዛዜው በሌሉበት የተነበበ እንደሆነ ከዚህ በላይ የተገለጸው የጊዜ ገደብ ለመቁጠር መነሻ የሚሆነው ሥለ ክፍያው ድልድልና አመዳደብ ሀሳቡን ከተነገራቸው ቀን አንስቶ ነው”፡፡
በፍ/በ/ህ/ቁ 973/2/ ላይ በተገለጸው መሰረት ኑዛዜ ከፈሰሰበት ጊዜ ከአምስት ዓመት በኋላ ወይም ኑዛዜ የሌለ እንደሆነ ሟች ከሞተ ከአምስት ዓመት በኋላ ስለ ኑዛዜው መጽናትና ስለክፍያው አመዳደብ አጣሪው ያቀረበውን የድልድል ሀሳብ በማናቸውም አስተያየት ቢሆን መቃወሚያ ሊቀርብበት አይችልም፡፡
ከዚህ በላይ ከተገለጹት የሕግ ድንጋጌዎች ጋር በተያያዘ የፌ/ጠ/ፍ/ቤት በሰ/መ/ቁ 82585 በቅጽ 15 ላይ አስገዳጅ የሕግ ትርጓሜ የሰጠ ሲሆን በትርጓሜውም “በፍ/ብ/ሕ/ቁ 973 እና 974 ድንጋጌዎች አቤቱታ አቅርቢው ኑዛዜ ሲነበብ የነበረ ወይም የተወከለ የመሆን አለመሆን መስፈርት መሰረት በማድረግ ይርጋው መቁጠር የሚጀምርበትን ጊዜ እና ፍጹም የሆነ የይርጋ ጊዜ በቁጥር 974/2/ ከመደንገጋቸው በስተቀር ሁለቱም ድንጋጌዎች ኑዛዜው ፈራሽ ነው የሚል ክስ የሚቀርብበትን ስርዓት የሚደነግጉ በመሆቸው ተያያዥነት አላቸው በማለት ኑዛዜ መኖሩን ማወቅ እና የኑዛዜውን ሙሉ ይዘት ማወቅ የተለያዩ ጉዳዮች ናቸው ሲል በፍ/ብ/ህ/ቁ 973/1/ የተመለከተው የ15 ቀን ጊዜ ገደብ የክስ ማቅረቢያ ጊዜ ሳይሆን የመግለጫ ማቅረቢያ ጊዜ ነው፡፡ በመሆኑም ስለ ኑዛዜ መኖር እንጂ ስለድልድሉ የማያውቅ ወራሽ መግለጫ የማቅረብ ግዴታ ስለማይኖርበት ጊዜው መቁጠር የሚጀምረው በኑዛዜው የተደረገውን ድልድል ካወቁበት ቀን ጀምሮ ነው” በማለት ውሳኔ ሰጥቷል፡፡
በሟች የተደረገ ኑዛዜ ከውርስ የነቀለኝ በመሆኑ ሊፍርስ ይገባል በማለት ኑዛዜው ሲነበብ በነበረ አመልካች የሚቀርብ የክስ አቤቱታ ሊቀርብ ሚገባው በፍ/ብ/ሕ/ቁ 973 መሰረት በተገለጠው የጊዜ ገደብ ነው ወይስ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1123 በተገለጸው ጊዜ ውስጥ ነው? የሚለው አከራካሪ ጉዳይ በመሆኑ የፌ/ጠ/ፍ/ቤት በሰ/መ/ቁ 152134 በቅጽ 23 ላይ አስገዳጅ የሕግ ትርጓሜ ሰጥቷል፡፡ በውሳኔውም መሰረት በፍ/ብ/ሕ/ቁ 973 ስለ ኑዛዜ መነበብ እንዲሁም ኑዛዜ ሲነበብ የነበሩ ሰዎች ኑዛዜው እንዲፈርስ አቤቱታ የሚያቀርቡበትን ሥርዓትና ጊዜውን በሚመለከት የሚደነግግ ነው፡፡ ይህ ድንጋጌ ኑዛዜው ከውርስ ነቅሎኛል /ነቅሎናል/ በማለት ኑዛዜው እንዲፈርስ የሚቀርብን ወይም የቀረበ አቤቱታን የሚመለከት አይይለም፡፡ በመሆኑም ኑዛዜው ከውርስ የመንቀል ውጤት ያለው በመሆኑ እንዲፈርስ በሚል የሚቀርብ የዳኝነት ጥያቄ ሊታይ የሚገባው በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1123 መሰረት ነውእንጂ በአንቀጽ 973 መሰረት አይደለም በማለት አስገዳጅ የሕግ ትርጓሜ ሰጥቷል፡፡ ስለዚህ ከዚህ በላይ በተጠቀሰው የሕግ ትርጓሜ መሰረት ኑዛዜ ሲነበብ የነበረ አመልካች ኑዛዜው ከውርስ ነቅሎኛል በማለት የሚያቀርበው የክስ አቤቱታ ሊቀርብ ሚገባው በፍ/ህ/ቁ 973 መሰረት ሳይሆን በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1123 መሰረት በተቀመጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ ነው የሚል መደምደሚያ ላይ መድረስ ይቻላል፡፡
በአጠቃላይ አንድ ኑዛዜ ፈራሽ ነው በሚል ስለሚቀርብ መግለጫ እና እንዲሁም መግለጫው እና ክሱ ሊቀርብ ስለሚገባው የጊዜ ገደብ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 973 እና 974 ተደንግጎ ይገኛል፡፡ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 973 ተፈጻሚነት የሚኖረው ኑዛዜ ሲነበብ በነበሩ ወይም በተወከሉ ሰዎች ጉዳይ ሲሆን በአንቀጽ 974 ድንጋጌ ደግሞ ተፈጻሚነቱ በኑዛዜ ሥነ-ሥርዓት ባልነበሩ ወይም ባልተወከሉ ሰዎች ጉዳይ ነው፡፡ ኑዛዜ ሲነበብ የነበረ አመልካች ኑዛዜው ከውርስ ነቅሎኛል በማለት የሚያቀርበው የክስ አቤቱታ ሊቀርብ ሚገባው በፍ/ህ/ቁ 973 መሰረት ሳይሆን በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1123 መሰረት ነው፡፡
የወራሽነት ጥያቄን ለማቅረብ የተቀመጠ የጊዜ ገደብ የሚመለከቱ የሕግ ድንጋጌዎች በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1000 ላይ የተመለከተ ሲሆን ወደዚህ ነጥብ ከመግባቴ በፊት ወራሽነት ጥያቄ ማለት ምን ማለት ነው የሚለውን እደሚከተለው ለመዳሰስ እሞክራለሁ÷
በፍ/ብ/ሕ/ቁ 996(1) ላይ በተገለጸው መሰረት ወራሽ የሆነ ሰው የሟቹ ወራሽ መሆኑንና ከውርሱ ላይ የሚያገኘውን ድርሻ የሚያመለክት የወራሽነት የምስክር ወረቀት እንዲሰጠው ለፍርድ ቤት ጥያቄ ማቅረብ ይቻላል በማለት የተገለጸ ሲሆን ይህ ማለት ፍ/ቤቱ የወራሽነት ምስክር እንዲሰጠው ወራሹ ሲፈልግ የሚጠይቀው እንጂ ሟችን ለመውረስ የግድ ከፍ/ቤቱ የወራሽነት ማስረጃ ማምጣት እንዳለበት የሚያስገድድ አይደለም፡፡ ሆኖም ግን በተግባር እንደሚስተዋለው ስመ ንብረቱ ለማዛወር እና ከሌሎች የሟች መብቶች ለመጠቀምና ለመስራት በፍ/ቤቱ የተረጋገጠ የወራሽነት የምስክር ወረቀት መጠየቁ የተለመደ አሰራር ሆኗል፡፡
ከዚህ በላይ የተጠቀሰውን መሰረት በማድረግ አንድ ሰው ዋጋ ያለው የወራሽነት ማስረጃ ሳይኖረው ውርሱን ወይም ከውርሱ አንዱን ክፍል በእጁ ያደረገ እንደሆነ እውነተኛው ወራሽ ወራሽነቱን እንዲታወቅለትና የተወሰዱበት የውርስ ንብረቶች እንዲመለሱለት በዚህ ሰው ላይ የወራሽነት ጥያቄ ክስ ሊያቀብበት ይችላል በማለት በፍ/ብ/ሕ/ቁ 999 ላይ ተደንግጓል፡፡ ስለዚህ ይህን መሰል የክስ አቤቱታ አቤቱታ መቼ ሊቀርብ ይገናል ለሚለው የፍ/ብ/ሕ/ቁ 1000/1/ ላይ የጊዜ ገደብ ተቀምጧል፡፡
በዚሁ መሰረት ከሳሽ መብቱንና የውርሱን ንብረት በተከሳሽ መያዛቸውን ካወቅ ሶስት ዓመት ካለፈ በኋላ ስለ ወራሽነት ጥያቄ የሚቀርበው ክስ ተቀባይነት ሊያገኝ አይችልም፡፡ በሌላ መልኩ በአንቀጽ 1000(2) ላይ እንደተገለጸው “ሟቹ ከሞተበት ወይም ከሳሹ በመብቱ ለመስራት ከቻለበት ቀን አንስቶ አስራ አምስት አመት ካለፈ በኋላ ከዘር የወረደ ርስት ካልሆነ በቀር የውርስ ጥያቄ ክስ በማናቸውም አስተያየት ቢሆን ተቀባይነት አያገኝም የሚለው ተደንግጎ ይገኛል፡፡
ከዚህ በላይ በአንቀጽ 1000(1) እና (2) ላይ የተመለከቱት የጊዜ ገደቦች ከሌሎች የውርስ ሕግ ድንጋጌዎች በተለይም 1ኛ) አንድ ወራሽ የሟች ኑዛዜ ተጠቃሚ መሆን የሚችለው ኑዛዜ በእጁ እንደሚገኝ ለውርስ አጣሪው አቅርቦ ውርስ አጣሪው ኑዛዜውን በሚነበብበት ሰዓት ራሱ ወይም ወኪሉ ካልነበረ ወራሹ ኑዛዜው ከፈሰሰበት ቀን አንስቶ በአስራ አምስት አመታት ውስጥ መቃወሚያ ካላቀረበ ከዚያ በኋላ ሊቀርብ እንደማይችል በፍ/ሕ/ቁ 974(2) የተመለከተው በፍ/ሕ/ቁ 1000(1) ካለው የጊዜ ገደብ ጋር እንዴት ተጣጥሞ ተግባራዊ ይሆናሉ ከሚለው ጋር ጥያቄ የሚያስነሳ ሲሆን በሌላ መልኩ በፍ/ሕ/ቁ 1000(1) እና (2) አተረጓጎምና አፈጻጸም እንዴት መሆን አለበት በሚል አልፎ አልፎ ጥያቄ ሲያስነሳ ይስተዋላል፡፡ ስለዚህ በእነዚህ የሕግ ማዕቀፎች ላይ የተጠቀሱት የጊዜ ገደቦች በተመለከተ መከተል የሚገባንን የሕግ ትርጓሜ እንደሚከተው ለማብራራት ተሞክሯል÷ የፍ/ብ/ሕ/ቁ 974/2/ ተፈጻሚ የሚሆነው የሟች ውርስ የሚያጣራ ፤በሕግ በኑዛዜ ወይም በፍርድ ቤት የተሾመ የውርስ አጣሪ ፤ሟች አድርጎታል የተባለው ኑዛዜ አግኝቶ የኑዛዜውን ፎርምን የኑዛዜውን ዋጋ መኖር ፤የሟች ያለኑዛዜ ወራሾች ወይም አራት አካለመጠን ያደረሱ ሰዎች ባሉበት በፍ/ብ/ሕ/ቁ 968 በተመረመረበት ሁኔታ ነው፡፡ ሆኖም ግን ኑዛዜ ያለ መሆኑን ለውርስ አጣሪው ሳያሳውቅ ቀጥታ የኑዛዜ ወራሽ መሆኑ እንዲታወቅለት ለፍ/ቤት አመልክቶ የወራሽነት የምስክር ወረቀት በመውሰድ የሟች ንብረት በእጁ ያደረገ ሰው ወይም በሀሰት የሟች ያለኑዛዜ ወራሽ ነኝ ብሎ የሟችን ንብረት ከወሰደው ሰው ለማስመለስ አግባብ የሆነው የይርጋ ገደብ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 968 የተጠቀሰው ሳይሆን በፍብ/ሕ/ቁ 1000/1/ የተመለከተው ተፈጻሚነት ሊኖረው ይገባል፡፡
በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1000/1/ እና 1000/2/ አስመልክቶ የተለያዩ አተረጓገሞች የሚስተዋሉ ሲሆን ለዚህ ጽሁፍ የፌ/ጠ/ፍ/ቤት በሰ/መ/ቁ 30158 ፤26422 እና 34011 በቅጽ 7/6/6/ እንዲሁም በቅጽ 11 በሰ/መ/ቁ 52407 የሰጠውን አስገዳጅ የሕግ ትርጓሜ ለመዳሰስ ሞክሬያለው፡፡ በዚሁ አግባብ በፍ/ሕ/ቁ 1000/2/ ላይ ሟች ከሞተ አስራ አምስት አመት በላይ ወይም ተከሳሹ በመብቱ ሊሰራበት ከቻለበት ቀን አንስቶ አስራ አምስት ዓመት ውስጥ ክስ ካልቀረበ አስራ አምስት ዓመት ካለፈው በኋላ ክስ ሊያቀርብ የሚቻለው ከዘር የወረደ ርስት በሆነ ንብረት ላይ ነው፡፡
ርስት የሚለው ቃል በፍ/ሕ/ቁ 1130 እና ስለ ንብረቶች በሚናገረው የፍ/ብሔር የህጉ ክፍል መሬት የሚያመለክት መሆኑን መገንዘብ ይቻላል፡፡ በኢትዮጲያ ቋንቋዎች ጥናትና ምርምር ማዕከል የተዘጋጀው የአማርኛ መዝገበ ቃላት ርዕስት የሚለው መሬትን የሚመለከት መሆኑን ጠቅሶ ትርጓሜ ሰጥቷል፡፡ በዚሁ አግባብ ከዘር የወረደ ርዕስት የሚለው ቤትን አያጠቃልልም የሚል መደምደሚያ ላይ መድረስ ይቻላል፡፡ በርዕስት የሚተላለፍ መሬት ብቻ ማለት ሰለሆነ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1000/2/ መሰረት ለተወላጆች የሚተላለፍ መሬት ብቻ ነው የሚል መደምደሚያ ላይ መድረስ ይቻላል፡፡
በኢፌድሪ ህገ መንግስት መሰረት መሬት የመንግስትና የህዝብ ሀብት በመሆኑ ከዘር የወረደ ርዕስት ካልሆነ በስተቀር በማለት በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1000/2/ ላይ የተገለጸው የተሻረ እና ተፈጻሚነት የሌለው ነው በማለት አስገዳጅ ውሳኔ ተሰጥቷል፡፡
የፍ/ብ/ሕ/ቁ 1000/1/ አፈጻጸምን በተመለከተ የፌ/ጠ/ፍ/ቤት በሰ/መ/ቁ 32407 በቅጽ 11 ላይ ትርጓሜ የሰጠ ሲሆን በዚህም መሰረት በወራሾች መካከል የሚነሳ የውርስ ንብረት ክርክር በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1000/1/ በተደነገገው አግባብ በሶስት አመት ጊዜ ውስጥ መቅረብ ያለበት ሲሆን ወራሽ በሆነ እና ወራሽ ባልሆነ ተከራካሪ ወገን መካከል የሚቀርበው የውርስ ንብረት ይገባኛል ጥያቄ በፍ/ብ/ህ/ቁ 1677 እና 1845 መሰረት በአስር አመት ጊዜ ውስጥ ካልቀረበ መብቱ በይርጋ የሚታገድ ይሆናል፡፡
ወራሾች ተለይተው የውርስ ሀብቱ ድርሻ ታውቆ ግን ክፍፍል ሳይደረግ የቆየ የውርስ ሀብት ያለ እንደሆነ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1062 በተገለጸው መሰረት እያንዳንዱ የጋራ ወራሾች ውርሱን እንከፋፈል በማለት በማንኛውም ጊዜ ለመጠየቅ የሚችሉ በመሆኑ የክፍፍል ጥያቄ በይርጋ የማይታገድ ይሆናል፡፡
በአጠቃላይ አንድ ሰው ከዚህ አለም በሞት የተለየ እንደሆነ የውርስ ጉዳዩን በተመለከተ ወራሽ የሆነ ወገን ኑዛዜን ሚቃወምበት፤የወራሽነት ጥያቄ ሚያቀርብበትና ክፍፍል የሚጠይቅባቸው የጊዜ ገደቦች ከዚህ በላይ በተገለጸው አግባብ ተፈጻሚ ሚሆኑ ሲሆን ባለመብት የሆነ ወገን ጥያቄውን በህጉ በተመለከተው የጊዜ ገደብ ውስጥ ያላቀረበ እንደሆነ ውጤቱ መብቱን እስከማጣት የሚደረስ ይሆናል፡፡
ጦማሪው ከሐረማያ ዩኒቨርሲቲ ሕግ ትምህርት ቤት በ2007 ዓ.ም በሕግ ትምህርት ዘርፍ በመጀመሪያ ዲግሪ የተመረቀ ሲሆን በአሁኑ ወቅት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሕግ ትምህርት ቤት ከUS Department of Sate ጋር በመተባባር በሚሰራው Widening Access to Justice through Clinical legal Education in Addis Ababa and its Environs Project ውስጥ በሲኒየር የሕግ ባለሙያነት በማገልገል ላይ ይገኛል፡፡ ጸሐፊውን mulukenseid29@gmail.com ወይም +251917324914 ማግኘት ይችላሉ፡፡
በሰሞኑን የማእተብ ‘’አዉልቂ ተባልኩ’’ መነሻነት የተፈጠረው ጩኸትና ግርግር በእውነት ግሩም ነው፡፡ ዝም ልበል ቢሉም ዝም አያሰኝም!! የአንዳንዶቹ በቅንነት ለቤተ ክርስቲያን ክብር በማሰብ ነገር ግን የሚዲያ ኤድቶሪያል ፖሊሲ ጉዳይን ካለመረዳት ፣ አንዳንዶቹ ደግሞ እያወቁ ነገር ግን የዩቱዩብና የፌስ ቡክ ገጻቸው ተመልካች ያገኝ ዘንድ በነገሩ ላይ እንቅልፍ አጥተው ሰነበቱ፡፡
በመጀመሪያ ከ10 አመት በላይ በሙያው እንደመቆየቴ የማውቀውን ላካፍል፡፡ ሁሉም በሚባል ደረጃ ሚዲያዎች የራሳቸው ኤዲቶሪያል ፖሊሲና የአለባበስ መመሪያ አላቸው ፡፡ እነዛ ፖሊሲና መመሪያዎች ማን ላይ ይጠነክራሉ? ማን ስልጣን ሲይዝስ ይከብዳሉ፣ ይቀላሉ ሌላ ጥያቄ ኹኖ ሁሉም ባለሙያ ሲገባ ግን ተቋሙ ያሳውቃል ወይም ባለሙያው ይጠይቃል/መጠየቅ አለበት/፡፡ ስለዚህ በቆይታው ተስማምቶና ፈቅዶ የሚያደርገው እንጅ ድንገተኛ ውሳኔ አይደለም/ከሆነም በህግ የሚያስጠይቅ ነው/፡፡ በነገራችን ላይ ኢትዮጵያ ቴሌቪዠን ፖሊሲም ሆነ አለባበስ መመሪያ የሃይማኖት ምልክቶችን ይከለክላል፡፡
በቅርብ አለቆች በራስ መተማመን ችግር ስልጣንን ከመውደድ የተነሳ ማእተባችሁ እንዳይታይ ስንባል ስንደብቅ የነበርንበት ጊዜ ነበር፡፡ በኋላ የማእተብን ዋጋ መረዳት ሲመጣ ግን ለምን ብለን ጠይቀናል፡፡ ምክንያቱም ሙስሊም ጓደኞቻችን ሂጃብ ሲያደርጉ አይከለከሉም ነበርና፡፡
እርግጥ ነው፤ አለቆች ከሌላው ቤተ እምነቶች ይልቅ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት ላይ ይበረታሉ፡፡ ለምን ቢሉ ጠያቂ አካል ስሌለለ…ስለሆነም ‘’አናወልቅም ክህደት ነው’’ ባልን ጊዜ ተቀብለውን ማእተባችንን እየታየ ሰርተናል፡፡ በተለይ ከቅርብ አመታት ወዲህ ደሞ ይሄ ችግር ሲሆን አላየሁም ፡፡
በአጭሩ ለመግለጽ ኢቢኤስም ኾነ ሌላ ሚዲያ ያለውን ፖሊሲና መመሪያ አሳውቆ እስከቀጠረ ድረስ ጥፋቱ የእኛ እንጅ የጣቢያው ነው የሚል አቋም የለኝም፡፡ ይህ ግን ጣቢያው በግልጽ አሳውቆ ከቀጠረ ብቻ ነው፡፡
ዋናው ጉዳዬ ግን እኛ ኦርቶዶክሳዊያን የሚዲያ ባለሙያዎች እና የኪነ ጥበብ ባለሙያዎች በእርግጥ ከሚታየው ማእተብ ውጭ ቤተ ክርስተያንን አሳልፈን አልሰጠንም ወይ? ቤተ ክርስቲያን አፍ አውጥታ ብትጠይቀንስ ለእነዚህ ጥያቄዎች መልስ አለን ወይ ? ልጆቼ ታረዱ፣ ተሰደዱ ብላ ስትጮኽ በየኤድቶሪያል ስብሰባው ዜናው አይሰራም ሲባል አብረን ወይም ከሌላ እምንት ተከታዮች ቀድመን የድጋፍ እጅ የምናወጣ እኛ አይደለንም ?
ብሔራችን ከሃይማኖት በልጦብን ብሶቷን መናገር አክራሪ ያሰብለኛል ብለን ጆሯችንን የምንይዘው እኛ አይደለንም? ከሃይማኖት ስልጣን በልጦብን አያዳሉም ለመባል ኦርቶዶክስን የምንጨቁናት ራሳችን አይደለንም? በተከበሩ በዓላቶቿ ሙዚቃ መራጭ እና ጨፋሪ እኛ አይደለንም ?እቅድ አስገቡ ስንባል እሷን የማይመጥኑ ፕሮግራሞችን በእሷው እለት ምንሰራው እኛ አይደለንም ? ከአለባበስ ጀምሮ ከአስተምህሮ በተጻራሪ መንገድ ቆመን ተመልካች ‘’ደስ’’ ይለው ዘንድ ሰውነታችንን አጋልጠን ስክሪን ላይ ተለጥፈን ምንውል እኛ አይደለንም ?
የኪነ ጥበብ ባለሙያዎችስ በእውነት የቱን ስክሪፕት ከቅድስት ቤተ ክረስተን አስተምህሮ ጋር ይጋጫል ብላችሁ መልሳችሁ ይሆን ? የቱ ድርጊትስ አላደርግም ተቃውማችሁ ይሆን? ራሳችንን እንጠይቅ፡፡
ቤተ ክርስቲያንን ሊቀብሯት እረፍት ሲያጡ አውቀንም ኾነ ሳናውቅ ሚዲያን ያህል መሳሪያ ይዘን የአጥፊዎች ተባባሪ ሁነናልና ዛሬ ማእተቤ ብሎ የመናገር ድፍረት አለን ብዬ አላስብም፡፡ ወይም ይህን ሁሉ ተገደን እያደረግን ከሆነ በአፋችን ከምንጮኽለት ሃይማኖታችን በላይ የበለጠብን አለ ማለት ነው፡፡
እሱን ፈጣሪ ይወቀው!! ነገር ግን ሃይማኖት ፖለቲካ አይደለም ሕዝብን ለመያዝ ሲባል የራሳችንን ድክመት አንድ አካል ላይ ለጥፈን ከደሙ ንጹህ ነኝ ማለት አይቻልም!! ባይሆን ስላለፈው ንስሐ ግብተን ለሚመጣው ለእውነት እንኑር!
ቅድስት ቤተ ክርስቲያንም በየሚዲያው ያሉ ባለሙያዎችን መሰብሰብና ማስተማር አለባት፡፡ ኦርቶዶክሳዊነት በአለባበስ በአነጋገርም በአጠቃላይ በሚታይ ሕይወቱም ነውና ወንጌልን ሚሰብከው፡፡
ስለሆነም ሃይማኖታችንን በእምነት ተቀብለን ብቻ ሳይሆን አውቀነውም እንኖር ዘንድ ባለቤትነቱን ወስዳ መስመር ማስያዝ፣ ትክክል የሆነ እና ያልሆነውን እንዲለዩ በሃይማኖታዊ አስተምህሮ እንዲታነጹ ማድረግ አለባት፡፡
ከዳር ኾኖ እሳት ማራገብ ሳይሆን እኛም እንደባለሙያ የራሳችን ሕይወት ላይ እንስራ ለቅድስት ቤተ ክርስቲያንም በያለንበት ሚዲያ እና በሌሎችም ሙያዎች አምባሳደር እንሁን!!! እሷ ለእኛ ስታስፈልገን የምንጠጋት ብቻ ሳትሆን እሷም በየሰከንዱ እንደምትፈልገን አንርሳ!! ታዲያ ይህ ኹሉ ግን በቤተ ክርስቲያን ላይ በማወቅም ኾነ ባለማወቅ ዘመቱባትን ሚዲያዎች ንጹሕነት አያሳይም!! የልብ ልብ የሰጠናቸው እኛ ነንና ከውስጣችን እንጀምር ለማለት እንጅ!!
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: በኩዌት የሰሞኑ የኢትዮጵያውያን ችግር ከሳውዲው በተለየ አይን እንየው።ከሰሞኑ ክስተት ጋር በተያያዘ ምን ይደረግ?
በኩዌት አንዲት አትዮጵያዊት የአሰሪዋን ልጅ ገድላለች በሚል በኢትዮጵያውያን ላይ አንዳንድ ችግሮች እየተፈጠሩ መሆኑ እየተሰማ ነው።ሟች ኩዌታዊት ደግሞ የዩንቨርስቲ ተማሪ መሆኗ እና በተለይ የኩዌት የስፖርት ሚኒስትር ልጅ መሆኗ ሁኔታውን አክርሮታል።
የኩዌት ጉዳይ ከሳውዲው በተለየ መልክ መታየት ያለበት ይመስለኛል። ኩዌት ከኢትዮጵያ ጋር ያላት ግንኙነት እንደ ሕዝብ ጠንከር ያለ ነው።ረጅም ግንኙነት ብቻ ሳይሆን በተለይ በደርግ ዘመን በኢራቅ ወረራ ሳብያ ኢትዮጵያ ከኩዌት መቆሟ በኩዌታውያን ዘንድ ከፍ ያለ ዋጋ ተሰጥቶታል። ለእዚህም ነው ኩዌት ከ ኢራቅ እጅ እንደወጣች ልዑካንን ልካ ኢትዮጵያን ማመስገን ብቻ ሳይሆን ለቦሌ አየር ማረፍያ ተርሚናል ማስፋፍያ ከሰላሳ ሚልዮን ዶላር በላይ ያፀደቀችው በደርግ ዘመነ መንግስት ነው።ፕሮጀክቱ ደርግ ከወደቀ በኃላም እንዲከናወን ቃሏን ጠብቃለች።ኩዌት ኢትዮጵያን የምታይበት የተሻለ አይን አላት።አሁን በኩዌት ከሰማንያ ሺ በላይ ኢትዮጵያውያን እንዳሉ ይነገራል።
1/ ኩዌት የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን በመጀመርያ ሕይወቷ ላለፈው የኩዌት ወጣት ማዘናቸውን መግለፅ አለባቸው።ይህ ተገቢ ነገር ነው።ወጣቷ የዩንቨርስቲ ተማሪ ሕይወቷ አልፎ ስለሷ ማዘናቸውን ሳይገልፁ ስለበደል ቢወራ የሚሰሙ ኩዌታውያን አይኖሩም።እንደሚባለው ከሆነ ኢትዮጵያውያን ይባረሩ የሚል ሰልፍም በተውሰኑ ሰዎች ተዘጋጅቶ ነበር። ይህ የወጣቷ መሞት የፈጠረው የቁጣ ስሜት ነው።ለምን ተቆጡ? ማለት አይቻልም።በመሆኑም ኢትዮጵያውያን በኮሚኒቲያቸው አማካይነት ከፍተኛ የሀገሪቱን አካላት በማግኘት በሁኔታው ማዘናቸውን መግለፅ እና ገድላለች ለተባለቸው ወጣት ጠበቃ ማቆም ብሎም ነገሩ የሚድያ ሽፋን እንዲያገኝ ማድረግ ተገቢ ነው።በተለይ ኢትዮጵያውያን በሞተችው ልጅ ማዘናቸውን በሚድያ እንዲገለፅ እና ህዝቡ እንዲያውቅ ማድረግ አለባቸው።
2/ የመንግሥታት ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ዞሮ ዞሮ የወሳኝነት ሚና ስለሚኖረው መንግስት ከፍተኛ ልዑክ ልኮ ኢትዮጵያውያን በግድያው ማዘናቸውን መግለፅ እና በቀሩት ኢትዮጵያውያን ላይ የሚደርሰው ከስራ መፈናቀል እንዲቆም እንዲደረግ ባልታወቁ ኩዌታውያን ተገላለች የተባለችው ኢትዮጵያዊት ጉዳይ እንዲጣራ ቢጠይቅ እና ወደሀገራቸው መመለስ የሚፈልጉ ኢትዮጵያውያንን መመለስ መጀመር አለበት ብዬ አስባለሁ።
ከእዚህ በተለየ ግን እንደ ሳውዲ አረብያ በማኅበራዊ ድረ-ገፆች ቸኩለን የኩዌትን ሕዝብ ወደመውቀሱ ባንሄድ ለእዚህ ጊዜው ገና ነው ብዬ አስባለሁ።ኩዌት ኢትዮጵያውያንን ታከብራለች።በእያንዳንዱ ጉዳዮች ላይ እንደ ሕዝብ እሰጥ አገባ መቀያየር እንደ ሀገርም የኢትዮጵያን ወዳጆችን ማጣት ነው። ከእዚህ ደግም ተጠቃሚ የለም።እንደዘለቄታ ግን በአረብ ሃገራት ያሉ ኢትዮጵያውያን ከሚጠቀሙት የምጎዱበት መንገድ እስከ በዛ ድረስ ያለቻቸውን እየያዙ ወደሃገራችው የሚገቡበት መንገድ መፈለግ ይገባል። በታወቀ የፖለቲካ ችግር ምክንያት መግባት የማይችሉት ደግሞ ወደሶስተኛ ሀገር እንዲገቡ የሚመቻችበትን ሁኔታ መፈለግ ሌላው መንገድ ይሆናል።እስኪ ስለ ኩዌት የበለጠ ግንዛቤ ይላችሁ ደግሞ አክሉበት።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ከስልሳ ሺህ ሕዝብ በላይ የሚይዘው አዲሱ የአዲስ አበባ ስታድዮም (የአደይ አበባ ስታድዮም) የመጀመርያው ምዕራፍ ሥራ 98% ተጠናቀቀ።ሁለተኛው ምዕራፍ በቅርቡ ይጀመራል።(ቪድዮ)
በታላቅ ወንድሜ አማካኝነት ነበር የመጀመሪያ ትውውቄ ! የብርሃኑ ገበየሁ የነፍስ አድናቂ ነው! “ሃንድአውቱ” ከእጁ ፣ ስሙም ከአፉ የማይጠፋ አድናቂው! (እዚህ ላይ ስለወንድሜ ትንሽ ማለት ተገቢ ነው…እድሉ ስለተሰጠኝ አመሰግናለሁ) ታላቅ ወንድሜ የመጀመሪያ ድግሪውን የሰራው በቋንቋና ሥነ ጽሁፍ …ሁለተኛ ድግሪውንም የሰራው በቋንቋና ሥነ ጽሁፍ…እና ሶስተኛ ድግሪውንም እየሰራ ያለው በቋንቋና ሥነ ጽሁፍ ! ገና ከህፃንነት ዕድሜ ጀምሮ የማንበብ ፍቅርን አንብብ ሳይል ያሳደረብኝ እሱ ነው ! Continue reading →
ብፈለማ ደቒ ሃገር ኩሉኩም ከመይ ኣለኩም። መበገሲ ጽሑፈይ ኣብ መስከረም ዶት ነት ዝበሃል መርበብ ሓበሬታ ብ”ኣፍን ግብርን መራሕቲ ኪዳን ክቕላዕ መን እሰይ ኤርትራ ተሰራዕ” ዝብል ኣርእስቲ እዩ። መብዛሕትኡ እኳ ዝሰማምዓሉ ነጥቢ እንተሃለወ ኣብ’ቲ ዘይተሰማማዕኩሉ ነጥቢ ወስ ከብል እሞ ናብ ሓናጺ ዝኮነ ልዝብ ምእንቲ ክንኣቱ።
ናይ ባይቶ ኣመሪካ (ሰነት) ኮሚተ ወጻኢ ዝምድናታት ጸብጻብ፡ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብኣመሪካን መንግስቲ ሲሪላንካን ከም ‘ግብረሽበራዊ ውድብ’ ዝጥቀስ ‘ታሚል ታይገርስ’ ቀጥታዊ ወተሃደርዊ ሓገዝ ይገብር ከምዝነበረ ከምዘቃለዐ ኤሽያን ትሪቡን ዝተህለ መርበብ ሓበሬታ ይገልጽ።
ብመንግስቲ ኤርትራ ተኣሲሮም ንልዕሊ ክልተ ዓመት ብዘይፍርዲ ክሳቐዩ ዝጸንሑ ሰለስተ ሓለፍቲ ማሕበር ሰራሕተኛታት ኤርትራ፡ ኣቶ ተወልደ ገብረመድህን፡ ምናሰ ዓንደጼን ከምኡ ‘ውን ሃብቶም ወልደሚካኤል ከምዝተፈትሑ ካብ መርበብ ሓበሬታ IUF ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ናይ ሎሚ 31 ሓምለ መጋብኣያኡ፡ 26 ሽሕ ወተሃደራትን ፖሊስን ዝሓቍፍ ሓባራዊ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ልኡኽ ዓቃብ ሰላም ናብ ዳርፉር ክለኣኽ ብምሉእ ድምጺ ወሲኑ።
ይህ Wallet በተመለከተ የግብይት ወደ ጽንሰ-ሐሳብ ከ ንድፍ ጥቅሉ, የእርስዎ ንጥል አቋም ወይም ውድቀት በሚያደርግ ንድፍ ጥራት ነው. እናንተ በተግባር በእርስዎ ሐሳብ የሚያሸጋግር እርስዎን መርዳት አንድ የፈጠራ ንድፍ ቡድን ያስፈልጋቸዋል.
በአፈፃፀም ረገድ መንገዱን እየመራን ነው, አማራጭ እና ፈጠራ. ቅድመ-የሽያጭ እውቀት ጀምሮ ግዢ ምክር አማካኝነት አገልግሎት-ሽያጮች በኋላ, ቡድናችን ብጁ ምርቶች ማሸጊያ የሚሆን ሙሉ አገልግሎት ይሰጣል.
ሥራ ምንም ይሁን ምን ዓይነት, የንግድ ካርዶችን መለዋወጥ ሂደት አስፈላጊ ነው. የ ሰላምም የንግድ ካርድ ባለቤት ንጹሕ የንግድ ካርድ አውጣ ጊዜ, በሌላ ወገን በፀጥታ በልብህ ውስጥ አስረግጦ አድርጓል. ስለዚህ, አንድ ጥሩ የንግድ ካርድ መያዣውን የንግድ ካርዶች የሚሆን ምርጥ መድረሻ ነው. ከዚያም እኔ በርካታ የጋራ የንግድ ካርድ መያዣውን ቁሳቁሶች ማስተዋወቅ ይሆናል. ...
የግል መረጃ ሲያደርጋት ማሳያ ተሸካሚ ሆኖ, የንግድ ሰዎች, አንድ ሺክ የንግድ ካርድ ጠቃሚ የንግድ በር ለመክፈት የመጀመሪያው እርምጃ ሊሆን ይችላል. እና አንድ ወፍራም የኪስ ቦርሳ ወይም ኪስ አንድ የንግድ ካርድ የማያወጣው ማን ከሆነ, በዚህ ጊዜ ያልበሰሉ-የሚመጥን ወይም ስሜት, አንተ የሚዛመድ አንድ የንግድ ካርድ መያዣውን ያስፈልጋቸዋል. "በየ ...
ለመጨረሻ ጊዜ እኔ wallets መካከል ምደባ አስተዋውቋል. wallets መካከል ብዙ የተለያዩ አይነቶች ጋር የሚያጋጥሙ, እኛም ሃላፊዎቹ ለእኛ ያለውን Wallet እንዴት መምረጥ አለበት? እኔም ሁሉም ሰው ይመራል በዚህ ጊዜ እኛ Wallet ውስጥ በጣም ብዙ wallets ምርጫ ለፊት መምረጥ ያለብን እንዴት ለማየት: 1. አንድ ጥሩ Wallet የተፈጥሮ ቆዳ የተሠራ መሆን አለበት, ቢሆን ይህ ተራ cowhide ነው,...
Wallets, በእንግሊዘኛ Wallet, ገንዘብ ለመያዝ ጥቅም ላይ ናቸው, ብዙ ሰዎች ደግሞ መታወቂያ ካርድ ወይም የመንጃ ፈቃድ ማስቀመጥ. ዘመናዊ ሰዎች የወረቀት ገንዘብ ይጠቀሙ. የሚለው ቃል Wallet የወረቀት ገንዘብ የያዘ አንድ ጠፍጣፋ ፓኬት ማለት. የ Wallet አይነት: የጡት Wallet (ደረት የኪስ ቦርሳ, ረጅም የኪስ ቦርሳ, በንድፈ የጡት ቦርሳ ምንም ችግር ነው ተብሎ) ይህ ማዕዘን ጠባብ Wallet አንድ መደበኛ ዘይቤ ነው, ገንዘብ ...
አዋጭ የገንዘብ ቁጠባ እና ብድር ኃላፊነቱ የተወሰነ መሰረታዊ የኅብረት ሥራ ማህበር ከአባላት መደበኛ እና የፍላጎት ቁጠባ ከአባላት ያሰባሰበውን ገንዘብ በኅብረት ሥራ ማህበሩ ጠቅላላ ጉባኤ/በተወካይ አባላት በየጊዜው በሚሰጥ ውሳኔና በመተዳደርያ ደንብና በብድር መመሪያው በተቀመጠው መሠረት ለአባላት ብድር በመስጠት አባላት በፍላጎታቸው በሚመርጡዋቸው የተለያየ የሥራ መስክ በመሰማራት የገቢ ምንጫቸውን እንዲያሰፉና ኑሮአቸው እንዲሻሻል በማድረግ ከፍተኛ ሚና እየተጫወተ ይገኛል:: በመሆኑም ለአባላቱ የመደበኛ ብድር፣ የቤት (ግዥ፣ እድሳትና ግንባታ) ብድር፣ ለቤት መኪና ግዢ ብድር እና ለንግድ መኪና ግዢ ብድር ይሰጣል። በችሎታው ለኅብረት ሥራ ማህበሩ አስተዋጽኦ ማድረግ፤
የክርክር ጭብጥ፥ ዋና መቀመጫውን በዋሽንግተን ዲሲ ያደረገ ዓለም አቀፍ ታዋቂ የጥና ተቋም በያዝነው ሳምንት ይፋ ያደረገው የአገሮች የምጣኔ ሃብት ነጻነት ሰንጠረዥ የኢትዮጵያ ይዞታ።
የክርክሩ ተሳታፊዎች፥ ዶ/ር ተሾመ አዱኛ በሲቪል ሰርቪስ ኮሌጅ የምጣኔ ሃብት ትምህርት መምህር እና ዶ/ር አክሎግ ቢራራ የቀድሞ የዓለም ባንክ የምጣኔ ሃብት ባለሞያ ናቸው።
ZhongShan የፓርትል ብርሃን 12W እጅግ በጣም ቀጭ ያለ የፓነል ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የፓርትል ብርሃን 12W እጅግ በጣም ቀጭ ያለ የፓነል ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የፓርትል ብርሃን 12W እጅግ በጣም ቀጭ ያለ የፓነል ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ተጫራቾች ህጋዊ የታደሰ ንግድ ፈቃድ ያላቸዉ ፣ የተጨማሪ እሴት ታክስ ተመዝጋቢ የሆኑ፣ የግብር ከፋይ መለያ ቁጥር /ቲን/ ሰርተፍኬት እና ታክስ ክሊራንስ ማቅረብ ይኖርባቸዋል፡፡
ተጫራቾች ዝርዝር መረጃ የያዘዉን የዳታ ሴንተር ሴትአኘ እና ኔትወርክ ግንባታ ጨረታ ሰነድ ግንቦት 26 ቀን 2011 ዓ.ም ጀምሮ እስከ ሐምሌ 1 ቀን 2011 ዓ.ም ድረስ ዘወትር በሥራ ሰዓት ከጠዋቱ 2፡00 – 6፡00 እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ከ7፡30 -10፡30 ድረስ ሕዳሴ ቴሌኮም አ.ማ ዋናዉ መ/ቤት ደብረ ዘይት መንገድ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ጠመንጃ ያዥ ቅርንጫፍ ፊት ለፊት ከበእምነት ምግብ ቤት ገባ ብሎ በሚገኘው ቤተሳይዳ ሕንጻ 3ኛ ፎቅ ቢሮ ቁጥር 306 በመቅረብ ለእያንዳንዱ የማይመለስ ብር 100.00 /አንድ መቶ ብር/ በመክፈል ሰነዱን መግዛት ይችላሉ፡፡
ተጫራቾች ለዳታ ሴንተር ሴትአኘ እና ኔትወርክ ግንባታ ጨረታ ብር 100,000.00 (አንድ መቶ ሽህ ብር) የጨረታ ማስከበሪያ ዋስትና የባንክ ክፍያ ማስያዣ /C.P.O/ ለሕዳሴ ቴሌኮም አ.ማ በሚል ማቅረብ ይኖርባቸዋል፡፡
የጨረታ ሰነድ ማስገቢያ ቀን ሐምሌ 2 ቀን 2011 ዓ.ም እስከ ከጠዋቱ 4፡00 ድረስ ቢሮ ቁጥር 306 ሲሆን፣ ተጫራቾች ሰነዳቸዉ ከዚህ በሚከተለዉ መልኩ ማቅረብ አለባቸዉ፡-
በዋናውና በቅጂው መካከል ልዩነት ቢፈጠር ዋናው ተቀባይነት ይኖረዋል፡፡ ተጫራቾች የሚያቀርቡት የጨረታ ሰነድ ላይ ስርዝ ድልዝ መኖር የለበትም፡፡ የተሰረዘ ሰነድ በፊርማ መረጋገጥ ይኖርበታል፡፡
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በህግ ከተቋቋመባቸው ዋና ዋና ተግባራት አንዱ የፖለቲካ ፓርቲዎች ድጋፍ፥ ቁጥጥር እና ክትትል ነው። በመሆኑም በምርጫ እና የፖለቲካ ፓርቲዎች አዋጅ ቁጥር 1162/2011 መሰረት ፓርቲዎች የተለያዩ መስፈርቶችን ማሟላታቸውን ክትትል ሲያደርግ ቆይቷል።
በዚህም መሰረት ቀደም ብሎ መስፈርት አሟልተው ምዝገባቸው የተጠናቀቀ እና በሂደት ላይ ያሉ ፓርቲዎች ዝርዝርን ማሳወቁ ይታወሳል። ቦርዱ ከዚህ ቀደም ውሳኔ ያልሰጠባቸው እንዲሁም የተጠየቁትን ማብራሪያዎች ያቀረቡ ፓርቲዎችን አስመልክቶ የሚከተሉትን ውሳኔዎች አስተላልፏል።
1. ቦርዱ ህዝባዊ ወያነ ሐርነት ትግራይ (ሕወሃት) የአመጻ ተግባር ላይ ተሰማርቷል ወይ የሚለውን ሁኔታ ለማጣራት በፓርቲው የተሰጡ መግለጫዎችን እና በይፋ የሚታወቁ ጥሬ ሃቆችን በማቅረብ ፓርቲው ኃይልን መሠረት ያደረገ የአመጻ ተግባር ላይ መሣተፉን አረጋግጧል። በተጨማሪም ፓርቲው መልስ የመስጠት እድል እንዲኖረው በማሰብ በፓርቲው እና በቦርዱ መካከል አገናኝ በመሆን ይሰሩ የነበሩትን የፓርቲውን የአዲስ አበባ ቢሮ የቀድሞ ተወካይ ለማነጋገር ጥረት ያደረገ ሲሆን ተወካዮም ፓርቲውን መወከል እንደማይችሉ ገልጸዋል። በመሆኑም፦
ሀ. በአዋጅ 1162/2011 አንቀጽ 98/1//4/ መሠረት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የፓርቲውን ህጋዊ ሰውነት ሰርዞታል። በዚሁ አዋጅ አንቀጽ 99 መሠረት የፓርቲው ኃላፊዎች በፓርቲው ስም መንቀሳቀስ እንደማይችሉም ውሳኔ አስተላልፏል።
ለ. የኢ.ፌ.ዴ.ሪ ጠቅላይ አቃቤ ህግ በፓርቲው እና በፓርቲው አመራሮች ላይ በሚያደርገው ምርመራ የሚገኙ በህወሐት ሥም የተመዘገቡ ተንቀሳቃሽና የማይንቀሳቀስ ንብረቶችን በተመለከተ ያገኘውን ዝርዝር መረጃ እንዲልክ ቦርዱ ጥያቄ አቅርቧል።
ሐ. የፓርቲው ንብረት በአዋጅ 1162/2011 አንቀጽ 99/2/ መሠረት ንብረቱ ተጣርቶ ዕዳ ካለበት ለዕዳው መሸፈኛ እንዲውል፤ ይሁንና እዳውን ሸፍኖ የሚተርፍ ንብረት ከተገኘ ቀሪው ገንዘብና ንብረት በዚሁ አዋጅ አንቀጽ 99/3/ መሠረት ለሥነ ዜጋና መራጮች ትምህርት እንዲውል ቦርዱ ወስኗል። (ምንጭ የምርጫ ቦርድ ፌስቡክ)
በቅርቡ ከአንድ የትግራይ ተወላጅ ጓደኛዬ ጋር (አባቱን ወያኔ የገደለበት) ሰፋ ያለ ጫወታ ስንጫወት የትግራይ ህዝብና ወያኔ አንድ አይደሉም አለኝ። አይ ናቸው አልኩት። በጋለ የሃሳብ ንትርክ መካከል እንዲህ ብየ ጠየኩት። 45 ዓመት ሲቀልድበት የኖረን አንድ ድርጅት ያልተቃወመ ህዝብ እንዴት ነው ወያኔ አፍቃሪ አይደለም የምትለው ስለው። ኦ አሁን ራሴን አሳመምከኝ። ሰሞኑን ሃገር ቤት ደውዬ ነበርና ስንጫወት አንድ ወያኔ ይሻለናል አሁን ከሚደረገው ነገር ቢለኝ እንዴ እንዴት እንዲህ ትላለህ ስለው “ያው የዘረፉትን ዘርፈው የቀረውን በልተን እንድናደር ይበቃ ነበር አሁን ጭራዙን ጾም አዳሪዎች ሆንን” በማለት መለሰልኝና የለሆሳስ ወሬውን ጉልበቱ እንደራደው ሰው ጨርሶ አወራኝና አትሰማኝም ጮክ ብለህ ተናገር እያልኩ በዚያው ተቋረጠ። ሌላ ጥሪ መቶበት ይሆናል። አይ ጊዜ! ጊዜ ወልጋዳ ነው። እስቲ የሰሜኑን ጦር ወያኔ በሸር ከውስጥና ከውጭ ካጠቃው በህዋላ ያለውን ጉዳይ ከዓይን እማኞች እኔ ራሴ ያሰባሰብኩትን ላጫውታችሁ እና መንግስትን ወረፍ አርጌ ሃሳቤን አጠቃልላለሁ።
የአይን ምስክር – በብዙ መቶ የምንቆጠር የበታችንና የበላይ መኮንኖች በእግር ጉዞ እንደ ቀንድ ከብት እየተገፋን እንጓዛለን። በዚህ መካከል ተቀመጡ ተባለና በረድፍ በረድፍ ሆነን ተቀመጥን። ድንገት ሳናስበው አንድ የወያኔ ታጣቂ ከተቀመጥነው መካከል አንተ ውጣ። አንቺ ውጪ እያለ እያስወጣ ከተቀመጥነው ፊት ለፊት አስቆማቸው። እነዚህ አማራ ይመስላሉ በማለት በሩምታ ተኩስ ሁሉንም ገደሏቸው። ይህን ያጫወተኝ አንድ ሻለቃ ነው፡፤ አሁን ስራው ላይ ተመልሶአል። ከዚያ እኛም ይህ አይቀርልንም በማለት 15 የምንሆን አመለጥን ይላል ሻለቃው። ገበሬዎች አይተውን ኑረው ሄደው ይናገሩ እና በዚህም በዚያም ከበው ተከፋፍለን ስንሄድ ስለነበር ከፊታችን የቀደሙትን በመያዝ 7 ቱን ረሸኗቸው፡ ገበሬው የእኛን ቡድን ስላላዪ ያመላከቷቸው እነርሱን ብቻ በመሆኑ እኛ ተፍጨርጭረን ለመትረፍ በቃን በማለት በሲቃ አጫውቶኛል። በእኔ እምነት የትግራይ ህዝብና ወያኔ አንድ ናቸው። ዝም ብሎ ለፓለቲካ ፍጆታ አይደሉም የሚባለው። ይህ አባባል በተግባር ያልተመሰከረ የቀበሌ ጡርንባ ነው። ይህ ሲባል ቅን አስተዋይ፤ ሃገራቸውን የሚወድ፤ ለእምነታቸው የሚያድሩ፤ የትግራይ ተወላጆች የሉም ማለት አይደለም። በ 45 ዓመቱ የገደልና የከተማ ትግል ውስጥ ከሞት የተረፉትንና ከወያኔ ቁራሽ ተካፍይ የሆኑትን ጨምሮ ይህ ድርጅት ከተፈጠረ በህዋላ የተወለድት ሁሉ ጭራሽ ብሄራዊ ወይም አለም አቀፋዊ እይታ የላቸውም። ለዚህ ነው ዛሬ በትግራይ በሴራ የተደበደበውን ጦር እንደ ጠላት የሚቆጥሩት። ወያኔ ያጠፋውና የሚያበላሸው ሁሉ ለአፍቃሪ ወያኔዎችና ስለ ትግራይ ብቻ ለሚያስቡ ጠባቦች ጥፋት አይደለም። አጭዶ፤ ት/ቤት ሰርቶ/አንበጣ አባሮ፤ ተጋብቶና ተዛምዶ ለዘመናት የኖረውን የሰሜን ጦር ከውስጥና ከውጭ ወያኔ ሲያጠቃው፤ ሰዎች በዘራቸው እየተለዪ ሲረሸኑ ለምን ብሎ የጠየቀ የለም። ባጭሩ ምድሪቱ በወያኔ የክፋት ፓለቲካ የተበከለች ናት። 45 ዓመት ስለ ትግራይና ለትግራይ እያለ ከበሮ ይዞ ይዘል የነበረ ድርጅት ከሥሩ ሲመነገል እንዴት ነው የትግራይ ህዝብ በወር ብቻ ረሃብተኛ የሚሆነው? የታለ የምግብ ዋስትናው እቅድና ፕላን? አሁን በመቀሌና በዙሪያዋ የወታደሩን እንቅስቃሴ ለወያኔ ትራፊ ታጣቂዎች እየጠቆሙ የሚያስገድሏቸው እነማን ናቸው? መንግሥትስ እከሌን ከገደል አወጣን እያሉ ወሬ ከመንዛት ሞቱ፤ ተደመሰሱ ያልናቸው ሳናስበው ተኩስ ከፍተው ይህን ያህል ወታደሮች ገደሉብን ለማለት እንዴት ይሳነዋል? የዚህ ሁሉ ሴራና ገመና ዋንኛ ተዋናዪች መሳሪያ አስረክበናል ያሉ፤ የሚሊሻ፤ የፌዴራልና የክልል የጸጥታ ሃይል መለዪ የለበሱ የወያኔ ተባባሪዎች ለመሆናቸው ምስክር አያሻም። በመቀሌ ከተማና በዙሪያዋ በመሳሪያ የታገዘ ግድያ፤ ዝርፊያ፤ ሴት መድፈር፤ ማፈን የሚያካሄድት የወታደር ልብስ ለብሰው ድምጽ በማያሰማ መሳሪያ እየታገዙ ነው። ይህ ደግሞ ለወያኔ ይኸው እኛ ከሌለን ህግና ሰላም ፈረሰ ለማለት አማራውን በሌሎቹ ክልል እንዲጨፈጨፍ በማቀድ ከሚያካሂድት እቅድ ጋር ይያያዛል። በወገኑ ደም የሚነግደው ወያኔ በዶ/ር አብይ መንግስት ሁሌ መቆላመጡ ግራ ያጋባኛል። የገደለ፤ ሃገር ያፈረሰ፤ በዘርና በጎሳ ሃገር ቆራርጦ እኔን ብቻ እዩኝ ያለ ድርጅት መደምሰስ አለበት። እጅ ስጡ፤ በሰላም ኑሩ የሚለው ጥሪ ሁሉ ለወያኔ የፍርሃት ምልክት እንጂ ሌላ መስሎ አይታየውም። በየጊዜው ይህን ገደልን፤ ያን ያዝን እዚህ ጋ ተደመሰሱ የሚባለው ነገር ሁሉ ለይደር ቢቆይ መልካም ነው። የተያዘም፤ የሞተም፤ የፈረጠጠም፤ በውጭ ሃገር ሆነው አይዞህ የሚሉትም፤ ከሱዳን ጎን ተሰልፈው ወረራ የሚያደርጉትን ሁሉ ለይቶ በመያዝና በማወቅ በመረጃ ሁሉንም አፈር ካለበሱ በህዋላ ነው ኦሮማይ ማለት እንጂ እንዲህ የነጠብጣብ ወሬ ማናፈስ ወያኔ የራሱን የስለላ መረብ ለመቀጠል ይረዳዋል እንጂ ግፍ ለደረሰበት የወገን ጦር የሚጠቅም ፋይዳ የለውም። ሙያ በልብ ነው ይሉ የለ አበው።
በመጨረሻም ምንም ይሁን ምንም አንድ ህዝብ ሰላምን የሚሻው ራሱ ሲሻና ሲፈልግ እንጂ በሌላ ሃይል ተገዶ ወይም ተገፍቶ እንዳልሆነ ታሪክ ያስተምረናል። ጠበንጃ ማንገትን እንደ ቁም ነገር የሚቆጥር ትውልድ፤ ወንድምና እህቱን በዘርና በቋንቋ መዝኖ አንገት የሚቀላ ፍጡር ስለ ሰላም ያስባል ብሎ ማመን ጅልነት ነው። የመጽሃፉ አር ዕስት ተረሳኝ እንጂ አንድ የቀድሞ ሰው የጻፉት ያ መጽሃፍ ስለ ሃበሻው የፓለቲካ ፍትጊያ ይተነትናል። በመዝጊያው እንዲህ የሚለው ቃል ትዝ ይለኛል “ሲገድሉም ሲገዳደሉም ኖሩ” ይላል። ለዛ ነው ውጭ ሃገር ላይ ቁጭ ብለው በስማ በለው ፓለቲካ በዘሩና በቋንቋው ሰክሮ ሰው እንዲጫረስ የውሸት ፕሮፓጋንዳ ሲነዙ የሚውሉት። ያሰለቻል። ሰው እንዴት እድሜ ልኩን ያዘው ጥለፈው ሲል ይኖራል? አባካችሁ እናንተ መንግስት ነን የምትሉ ከማይክሮፎንና ከሚዲያ መስኮቶች ራቁ፤ ሞቱ፤ ተያዙ፤ ተገደሉ፤ ተደመሰሱ አትበሉን። ስራችሁን ስሩና ከእናንተም የሞተውን፤ ወያኔ በዚያች ሰአት ያደረሰውን የንበረት ውድመትና የሰው ህይወት ጥፋት ከተረፉት ሰዎች በመረዳት፤ ሌሎች መረጃዎችንም በማከል በመጽሃፍ መልክ ብታወጡት የተሻለ ይሆናል። ሌላው ሁሉ ነገር በማሰሮ ውስጥ አስገቡትና እዚያው ይብላላ። የፈጠራም ሆነ እውነት ነክ ወሬ ስልችቶናል። የህዝባችንን እንባ አስቁሙ። ያ ነው ጀግንነት። በቃኝ!
“ኢትዮጵያ ሆይ…” የሚል ርዕስ የተሰጠው የክፍሉ አዲስ መጽሐፍ ፖለቲካን ከታሪክ ጋር ቀይጦ “የትውልድ እና የሀገርን ውጣ ውረድ” ይዳስሳል፡፡ መጽሐፉ ተከታይ ቅጽ
የሚኖረው ሲሆን አሁን ለገበያ የበቃው የመጀመሪያው ቅጽ “በትግሉ ዘመን በተነሱ ጥያቄዎችና ለዛሬዋ ኢትዮጵያ ምን አንድምታ እንዳላቸው የሚያሳይ” መሆኑን ደራሲው በ’መግቢያ’ው ላይ አስቀምጧል፡፡
ከኢህአፓ መስራቾች አንዱ የነበረው ክፍሉ ከባለ416 ገጽ መጽሐፉ ውስጥ አብዛኛውን የሰጠው ለደርግ ዘመነ መንግስት ነው፡፡ በአስራ ሁለት ምዕራፎች በተከፋፋፈለው መጽሐፉ ስለ “ደርግና የወታደሩ የውስጥ ትግል” በሁለት ወቅቶች ከፋፍሎ ያስነብባል፡፡ የደርግን የውስጥ ልዩነት እና ደርግ ከሰራተኞች ጋር ስለነበረው ቁርቋሶ በሁለት ምዕራፎች ይተነትናል፡፡
በመኢሶን ይዘወር እንደነበር ስለሚነገርለት “የሕዝብ ድርጅት ጉዳይ ጽህፈት ቤት”ም በሁለት ምዕራፎች ውስጥ ዳሰሳ ያቀርባል፡፡ የግራ ፖለቲካ አንገብጋቢ አጀንዳዎች ከነበሩት ውስጥ “መሬት” እና “የሴቶች ጥያቄን” በመጽሐፉ ውስጥ አጽንኦት ሰጥቶ በስፋት አንስቷል፡፡ ለሁለቱም ጉዳዮች ሙሉ ምዕራፍ መድቦ በወታደራዊው አገዛዝ ጊዜ የነበረውን እውነታ ቃኝቷል፡፡
ለለውጥ መንስኤ ስለነበረው የአጼ ኃይለ ስላሴ አስተዳዳር ሁኔታም እንደዚሁ በሁለት ምዕራፎች ውስጥ የነካካቸው ጭብጦች አሉ፡፡ ወደ ኋለኛው ታሪክ ተመልሶ የአክሱም እና የምኒልክን ጊዜ ከኢትዮጵያነት ጋር ያላቸውን መቆራኘት በጨረፍታ ሊፈትሽ ይሞክራል፡፡በአብዛኛዎቹ የመጽሐፉ ክፍሎች እዚህም እዚያም የሚያነሳው ግን በተከታታይ ቅጾች ብዙ ስለተረከለት የኢህአፓ ጉዳይ ነው፡፡
ደራሲው በኢህአፓ ውስጥ የነበረው ከፍተኛ ሚና ፣ ከለጋነቱ ጀምሮ መሳተፍ የጀመረበት “የለውጥ እንቅስቃሴ” እና አብረውት ከታገሉት መካከል የብዙዎቹ በህይወት አለመኖር ታሪኩን የመተረክ ኃላፊነት እንዳሸከመው በመጽሐፉ “መቅድም” ይገልጻል፡፡
“ከ1966 ዓ.ም ጀምሮ የተካሄደው ትግልም ሆነ የኢህአፓ ታሪክ ዛሬ እንደ አዲስ ሆኖ በመውጣቱ የብዙ ሰውን ቀልብ ከመሳቡም በላይ መነጋጋሪያ ሆኗል” ሲል በመቅድሙ መክፈቻ ላይ ጽፏል፡፡ “የ ‘ያ ትውልድ’ መድብሎችን ከደረስኩ ጊዜ ጀምሮ ባላሰብኩትና ባልጠበቅሁት ሁኔታ ከበድ ያለ ኃላፊነት ትከሻዬ ላይ ወደቀ” በማለት ከጸሀፊነቱ ጀርባ ያለውን ምክንያት ያስረዳል፡፡
አራት መጽሐፍትን አንባቢያን ዘንድ ያደረሰው ክፍሉ ሌላ መጽሐፍ ለመጻፍ በመዘጋጀት ላይ እያለ “ሁኔታዎች ሲቀያየሩ” እቅዱን በይደር አቆይቶ እዚህኛው መጽሐፍ ላይ እንዲያተኩር መገደዱን ይገልጻል፡፡ “የአብዮታዊው ትውልድ ታዋቂ መሪዎች” ሲል የሚጠራቸው ጓዶቹ በህይወት ቆይተው ገድላቸውን ባለመጻፋቸው “የቀጣፊዎች የብዕር ሰለባ” መሆናቸውን በቁጭት የሚያስታውሰው ክፍሉ ታሪክ የማስተካከሉ ግዳጅ የወደቀው በእርሱ መሳይ ከሞት እና ከእስር የተረፉ “ቋሚዎች” ላይ እንደሆነ ያብራራል፡፡
የ”ያ ትውልድ” ተከታታይ መጽሐፍት ለንባብ ከበቁ በኋላ የተለያዩ መጽሐፍት እና መረጃዎች መውጣታቸውን የሚናገረው ክፍሉ እነርሱን እና ሌሎች ማጣቀሻዎችን በመጠቀም “ኢትዮጵያ ሆይ…”ን መጻፉን ይገልጻል፡፡ ተገኙ ከተባሉ መረጃዎች መካከል የኢህአፓ መስራች የነበረው ብርሃነ መስቀል ረዳ ያዘጋጀው ሰነድ ይገኝበታል፡፡
“ብርሃነ መስቀል ሰፊ ጽሁፍ አዘጋጅቶ ለደርግ እንደሰጠ ከብዙ ዓመታት በፊት በመወራቱ፣ ሰነዱ መኖሩ ይታወቅ ነበር” የሚለው ክፍሉ ሰነዱን ሰው እንደላከለትና እጁ እንደገባ ይገልጻል፡፡ “ሰነዱን አነበብኩት፡፡ የተነሱ ብዙ ጉዳዮች አስደመሙኝ” ሲል ሌሎች ጓዶቹ በህይወት ኑረው ‘ምነው ባነበቡት’ ብሎ መመኘቱን ይተርካል፡፡
የብርሃነ መስቀልን ጨምሮ በሌሎች አዳዲስ መረጃዎች ላይ የተመረኮዘው መጽሐፉ ከዚህ በፊት ያልተዳሰሱ ጉዳዮችን መዳሰሱን፣ በልዩነት ለቀረቡ መረጃዎች ምላሽ መስጠቱን እና በሌሎቹ መጽሐፍቱ ማንነታቸውን የደበቀላቸውን ግለሰቦች ይፋ ማውጣቱን ይናገራል፡፡ ከዚህ በፊት ያልታተሙ ፎቶዎችም የመጽሐፉ አካል ናቸው፡፡
“የአጻጻፍ ስልቱን በተመለከተ ታሪክ፣ ግምገማ፣ ትንተና… ወዘተ ላይ ብቻ የተመሰረተ በማድረግ ፈንታ ተሞክሮዎችን፣ ልምዶችን እና ገጠመኞችን በማካተት ሰብዓዊ ገጽታ በማላበስ የአንባቢያንን ቀልብ ለመሳብ ሞክሬያለሁ” ይላል ክፍሉ፡፡
ስለ ትግሉ የግል አስተያያቱን እና ግምገማውን በመጽሐፉ ውስጥ ያካተተው ክፍሉ “ያ ትውልድ” በዘመነኛው ትውልድ እንዴት አንደሚታይ እና እርሱ እንዴት እንደሚመለከተው እንዲህ ጽፏል፡፡
“የዛሬው ትውልድ፣ ከእሱ በፊት የነበርነውን ‘እኛን ችግር አውርሰውን ሄዱ’ ቢል ሊገርምን አይችልም” የሚለው ክፍሉ “እኛ ጊዜአችንን እየጨረስን ነው፡፡ ለመጪው ትውልድ ልናወርሳቸው የምንችላቸው ጥቂት ነገሮች ቀርተውናል፡፡ ታሪካችንና የመንፈስ ጽናታችንን!” ሲል አሁን ላለው ትውልድ ከ “ያ ትውልድ” ሊቀስም የሚችለውን ትምህርት ያስቀምጣል፡፡
ደቡብ ሱዳን ውስጥ በሚቋቋመው የሽግግር መንግሥት የፕሬዚዳንት ሳልቫ ኪር ማያርዲትና የዶ/ር ሪያክ ማቻር ጦር የሚዋኻዱበትን ሁኔታ የሚያቅድ ስብሰባ ዛሬ አዲስ አበባ ላይ ተከፍቷል፡፡
በፀጥታ መዋቅሮች ላይ መስማማት ለሽግግር መንግሥቱ መሣካት ቁልፍ ጉዳይ መሆኑን የምሥራቅ አፍሪካ ሃገሮች የጋራ ልማት ባለሥልጣን /ኢጋድ/ ዋነኛ አደራዳሪ አምባሣደር ስዩም መስፍን ተናግረዋል፡፡
ወገኖቹ ስብሰባ የተቀመጡት በመንግሥቱ ተጠባባቂ ዋነኛ ተደራዳሪና የማስታወቂያ ሚኒስትር ማይክል ማኩየይ ሉየዝ እና በተቃዋሚዎቹ ዋነኛ ተደራዳሪ ታባን ዴንግ ጋይ የቡድኖች መሪነት ነው፡፡
ስብሰባው እየተካሄደ ያለው ባለፈው ነኀሴ መጨረሻ ላይ የተፈረመውን የሰላም ስምምነት ለመተግበር እንጂ ድርድር እንደገና ለመክፈት አለመሆኑን የኢጋዱ ዋና አደራዳሪ አምባሣደር ስዩም አሳስበዋል፡፡
እቶም ኣብ ፊት ንፊት ቤት-ጽሕፈት ሕቡራት መንግስታት ተቃውሞ ሰልፊ ዝገብሩ ኣባላት ማሕበረሰብ ኦሮሞ ዝተፈላለዩ ጭርሖታት ብምሓዝ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኦሮሞ ዘውርዶ ዘሎ ዝበሉዎ ግፍዕን ማእሰርትን ደው ይብል ክብሉ ሓቲቶም ኣለው።
እዚ ከምዚ'ኢሉ ኸሎ ዋላ'ኻ ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ምምሕዳር ክልል ኦሮምያ ሒዙ ዘሎ ኦህዴው- ናይ ኦሮሞ ህዝቢ ዴምክራስያዊ ውድብ ነቲ ንዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ ህውከት ወሊዑ ዝነበረ ማስተር ፕላን ከተማ አዲስ ኣበባን ከባቢኣን ደው ከምዘበሎ እንተገለጸ'ካ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ተቃውሞ ግን ቀጺሉ ምህላው ጸብጻባት ካብ ዝተፈላለየ ቦታታት እቲ ክልል ሓቢሮም።
የባለቤትነት ስም ጥሩ አቀራረብ አለው. ኔዘርላንድስ ኃላፊው የራሱ የሆኑ ኩባንያዎችን ለማሻሻል ይጥራል. ውይይቱ የኃይል አጠቃቀምን, የምርት ውጤታማነትን እና ባለድርሻ አካላት ተሳትፎን ሊያካትት ይችላል. የጋራ ባለቤቶች ዋጋ በመጨመር አዎንታዊ ማህበራዊና አካባቢያዊ ውጤቶችን ይፈጥራል.
የባለቤትነት ዓለም አቀፋዊ ስትራቴጂዎች ጠንካራ መሠረት ካላቸው ኩባንያዎች በመፈለግ አሥር ዓመት ገደማ ይጠቀማል. በማህበራዊ, አካባቢያዊና አስተዳደራዊ አደጋዎች እና እድሎች ሙሉ በሙሉ በጅምላ ዋጋ እና ምርጫ ላይ ተከቧል.
የባለቤትነት ስልት እንደ McKnight ያለ ተቋማዊ ተተኪዎች ተፈታታኝነታቸውን የሚያንፀባርቅ ነው. በየወሩ እና በየሶስት ወሩ አፈጻጸምን መገምገም እና እውነተኛ ዘለቄታዊ ዕይታዎችን መቀበል አለብን. የ McKnight ዘላቂነት ፖርትፎሊዮ በአካባቢ ላይ የተቀናጀ የአትክልት ስትራቴጂዎች ስለ ፍሬ ማምረት አስፈላጊ የሆኑ ጠቃሚ ውይይቶችን ያመጣል.
ኣብ መበል 24 ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተሳተፈ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ፣ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክሕንጸጽ እቲ ሕብረት ጸቕጢ ክገብር ጸዊዑ - Radio Erena
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝተኻየደ መበል 24 ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ብመንገዲ ኣምባሳደር ኣርኣያ ደስታ ዝተሳተፈት ኤርትራ፣ ምሕንጻጽ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክትግበር ከምዝጸወዐት ዘ ሪፖርተር ካብታ ከተማ ሓቢሩ።
መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ብመንገዲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ሕብረት ኣፍሪቃ ቀዋሚ ኣምባሳደሩ ዝኾነ ኣቶ ኣርኣያ ደስታ ኣቢሉ ናብ ተጋባእቲ ኣብ ዘቕረቦ ጻውዒት፣ ብመሰረት እቲ ብኮሚሽን ዶብ ዝተዋህበ ውሳኔ፣ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክሕንጸጽን ሰራዊት ኢትዮጵያ ድማ ካብቲ ሉኣላዊ መሬት ኤርትራ ምዃኑ ዝተረጋገጸ ክፋላት ክስሕብን ሕብረት ኣፍሪቃ ጸቕጢ ክገብር’ዩ ጸዊዑ።
ኣብቲ ኣብ መዛዘሚ ዋዕላ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተኻየደ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዝምልከት ዕጹው ኣኼባ፣ ኢትዮጵያ ብመንገዲ ምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣምባሳደር ኣምባሳደር ብርሃነ ገብረክርስቶስ ኣቢላ ኣብ ዝሃበቶ ምላሽ፣ ቅድሚ ዶባት ምሕንጻጹ ክልቲኤን ሃገራት ናብ ዘተ ክቐርባ ኣለወ ከምዝበለት’ውን ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ኣብ ናይ ሎሚ ሕታማ ኣስፊራቶ ኣላ።
ኣምባሳደር ብርሃነ ብተወሳኺ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ክሳብ ኣስመራ ብምኻድ ንዘተ ቅሩብ ምዃኑ ኣቐዲሙ ምጥቓሱ ብምዝክኻር፣ ኤርትራ ግና ንዘተ ቅርብቲ ከምዘይኮነትን ብኣንጻሩ ሰላም እዚ ዞባ ትዘርግ ምህላዋን ወቒሱ።
ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ዝወሰዶ መርገጽን ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ኣብ ልዕሊ’ቲ መንግስቲ ዘንበሮ ክልተ ግዜ እገዳን’ውን መርኣያ ናይዚ ምዃኑ እቲ ኣምባሳደር ኣስሚርሉ።
ዘዋሪ ስልጣን ኣቦ መንበርነት ሕብረት ኣፍሪቃ ዝተረከበ ወዲ 90 ዓመት ፕረዚደንት ዚምባብዌ ሮበርት ሙጋበ ድማ ንዘተን ክትዕን ወኪላት መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ድሕሪ ምስማዕ፣ ክልቲኤን ሃገራት ናይ ወጻእተኛታት ምትእትታው ከይገበራ ጉዳየን ባዕላተን ብዘተ ክፈትሓ ዝብል ሓሳብ ከምዝደገፈ’ውን ዘ ሪፖርተር ጠቒሱ ኣሎ።
መንግስት ከእኛ ጋር ለመታረቅ የሚሻ ከሆነ ከህዝቡ ተወካዮችና የሀገር ሽማግሌዎች ጋር በግልፅ ተነጋግሮ፣ ለፀቡ መነሻ የሆኑ ስህተቶች መለየትና ስለወደፊቱ መመካከር ያስፈልገዋል። ሆኖም ግን፣ ከ10 ቀን በፊት በዚሁ ጋዜጣ ላይ በወጣው ዜና መሰረት ፣ ከኦሮሚያ ክልል የተወጣጡ የማህብረሰብ መሪዎችና የሀገር ሽማግሌዎች አዲስ አበባ ድረስ መጥተው ከቀድሞው የክልሉ ፕረዘዳንት እና የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤ
የደም ልገሳዎች በመላው አገሪቱ በሚገኙ የደም ልገሳ ጣቢያ ውስጥ ፎቶግራፍ ተነስቷል በዚህ ቅጽ ፎቶዎን በማህበራዊ አውታረመረቦቻችን ላይ ይለጥፉ ፣ ፎቶውን ከቅጹ ላይ ያያይዙት እና እሱን በማሳተም ደስተኞች ነን ፡፡
የደም ለጋሾች ድርጅት የቦርድ አባል የሆኑት ኡዲ ቡርግ - በዮክ ኪppር ዋዜማ ፣ 27/9/2020 በቴል ሃሾመር በሚገኘው ኤምዲኤ የደም አገልግሎት ማዕከል ተበረከተ ፡፡
ዮአቭ ባር-ዜቭ እና ኡዲ ቡርግ ፣ የድርጅቱ የቦርድ አክሲዮን ሊቀመንበር እና አባል ፣ በ ‹Yom Kippur ›2020 ዋዜማ አንድ ላይ ለገሱ ፡፡ ያደጉት በተወዳጅ እንስሳ ነው ፡፡
የደም ለጋሾች ማህበር ሊቀመንበር ዮአቭ ባር ዜቭ - በኢዮ ኪppር ዋዜማ ፣ 27/9/2020 በቴል ሃሾመር በሚገኘው ኤምዲኤ የደም አገልግሎት ማዕከል ተበረከተ ፡፡
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ስለድንግል ብሎ ኢትዮጵያን ይጎብኛት፣ ድሮስ ካምላክ በቀር ይች ሀገር ማን አላት (ቆየት ካሉ መዝሙራት፣ ቪድዮ)
በ Gaming-fans.com እዚህ ወደ ኳድ አሬስ መመሪያ እንኳን በደህና መጡ። የዚህ መመሪያ ዓላማ Star Wars Galaxy of Heroes ተጫዋቾች የተሻሉ ውጤቶችን ለማግኘት የስኬድን አሬና ጨዋታቸውን እንዲያሻሽሉ መርዳት ነው። ክሪስታሎች አሁንም በ SWGoH ውስጥ በጣም ዋጋ ያለው የገንዘብ ምንዛሬ ከሆኑ በመሆናቸው ጠንካራ ዕለታዊ የ Squad Arena ደረጃን ማግኘት በጣም አስፈላጊ ነው። ይህ መረጃ በ ‹ጋላክሲ ጀግኖች› ላይ ካሉ ወቅታዊ METAs ጋር የሚዛመዱትን ለመከታተል ከዚህ በታች ስላሉት ቡድኖቹ ስለሚኖሩት ቡድን የበለጠ ለማወቅ ከዚህ በታች ያሉትን አገናኞች እንዲከልሱ እናበረታታዎታለን ፡፡ እንደ ሁሌም ፣ ጥያቄዎች ወይም ግብረመልሶች ካሉዎት ሁልግዜ ሁሉንም ነገር ለመናገር Star Wars Galaxy of Heroes ን በ Tweet እኛን @GamingFansDFN ን አይርሱ።
የውሃ ንጥረ ነገር ፈሳሽ ፣ መረጃ ሰጭ እና ምናባዊ ግለሰብን ያመለክታል። የውሃ ኤለመንት ቀለበት በባንዱ ውስጥ ሞገድ ፣ ዶልፊን እና የውሃ ጠብታ ንድፎችን ያሳያል ፡፡ ቀለበቱ በሰንፔር ሰማያዊ ኢሜል በእጅ ተጠናቅቋል ፡፡
ዝርዝሮች: የእመቤት ኤልቨን የውሃ ባንድ ከባንዱ ፊትለፊት 8.5 ሚ.ሜ ፣ ከባንዱ ጀርባ 3.9 ሚ.ሜ እና በሰፋው 2 ሚሜ ውፍረት ይለካል ፡፡ ክብደቱ በግምት 4.4 ግራም በ 10 ኪ.ሜ ወርቅ ፣ 5 ግራም በ 14 ኪ.ሜ ወርቅ ፡፡ ክብደቱ በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
24 "አይዝጌ ብረት የካርብ ሰንሰለት - $ 89.00 ዶላር 24 "ሚትሪል ገመድ ሰንሰለት ($ 15) - $ 89.00 ዶላር 20 "ስተርሊንግ ሲልቨር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 89.00 ዶላር
የቢልቦ ባጊንስ እና በኋላም የፍሮዶ ባጊንስ መኖሪያ የሆነው የባግ ኢንደ እጅግ በጣም ጥሩ ገጽታ ውብ አረንጓዴ በር ነበር ፡፡ በበሩ የላይኛው ቀኝ ጥግ ላይ የተገኘው ሯጭ በጋንዳልፍ የተሠራው ሚስጥራዊ ምልክት ነው in ሆቢት. ሯጩ የቶሪን ድዋርቨን ድግስ ይህ የዝርፊያቸው እና የሀብታቸው አዳኝ ቤት መሆኑን አስጠነቀቀ ፡፡ ምልክቱ የ "F" እና "R" runes ትርጉሞችን በማጣመር የ “Dwarvish bindrune” ነው። አብረው ሩጫዎቹ እንደሚያመለክቱት የቤቱ ነዋሪ ለሀብት ፣ ለሀብት እና ለጀብድ ጉዞ ፍለጋ ላይ እንደሆነ እና ለመጓዝ ፈቃደኛ መሆኑን ያሳያል ፡፡ ወይም ጋንዳልፍ እንደገለጸው-
ዝርዝሮች: ሻንጣ ማለቂያ በር የአንገት ጌጥ በብር ብር ይመጣል እና በሀብታም አረንጓዴ ኢሜል እጅ ይጠናቀቃል። የእያንዲንደ የበሩን ጉብ ጉብ ጉብ ጉብ ያለ distin ናስ finish አጠናቆ ሇመስጠት በ 24 ኪ.ሜ ወርቅ ተ goldርጓሌ ፡፡ በሩ 25.5 ሚሜ ቁመት ፣ 21.1 ሚ.ሜ ስፋት እና 2.3 ሚ.ሜ ውፍረት አለው ፡፡ የተንጠለጠለው ክብደት በግምት 6.4 ግራም ነው ፡፡ የበሩ ጀርባ በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በስትሪንግ ቴክስቸር የተለጠፈ እና የታተመ ነው ፡፡
ሰንሰለት አማራጮች 24 "አይዝጌ ብረት ከርብ ሰንሰለት ፣ 24" ረዥም ሚትሪል (ቲታኒየም) ገመድ ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 15.00) ወይም 20 "ረዥም ብር ብር 1.2 ሚሜ የሳጥን ሰንሰለት ($ 25.00)። ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
እኔ በጣም ጥቂት የ LOTR / Hobbit እቃዎች አሉኝ እና ይህ እንደ ሌሎቹ በሚያምር ሁኔታ የተቀረጸ ነው ፡፡ በሩ ይከበባል ፣ አረንጓዴው ያሸበረቀ የእንጨት በር እና የወርቅ ጉብታ እና የጋንዳልፍ ትንሽ ምልክት እጅግ በጣም በጥሩ ሁኔታ የተካተቱ ናቸው ፡፡ በታላቅ ጥበባት የተሰራ አስደሳች አንጠልጣይ ..
ኮንሶ፣ በደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦች እና ሕዝቦች ክልል በሰገን ሕዝቦች ዞን ውስጥ የምትገኝ ወረዳ ናት፡፡ ቀደም ሲል ግን ልዩ ወረዳ ነበረች፡፡ ኮንሶ አስተዳደር እርከን ብቻ ብቻ አይደለችም፤ብሔረሰብም ጭምር እንጂ! የሰገን ሕዝቦች ዞን ደግሞ በፊት የኮንሶ፣ የደራሼ፣ የአማሮ እና የቡርጂ ልዮ ወረዳዎች የነበሩትን በማጠቃለል የተመሠረተ ነው፡፡
በደቡብ ክልል ሕገ-መንግሥት መሠረት ልዩ ወረዳ ከዞን ጋር አቻ ሥልጣን አለው፡፡ ተጠሪነቱም ቀጥታ ለክልሉ ነው፡፡ ልዩ ወረዳ፣ ብዙ ጊዜ በአንድ ብሔር ብቻ ስለሚመሠረት የአንድ ብሔር ብቻ አባላት ያሉበት የወረዳ ምክር ቤት ይኖረዋል፡፡ የራሱ የልዩ ወረዳው የሥራ ቋንቋ እንዲኖረው መወሰን ይችላል፡፡ በዞን ደረጃ የሚኖሩትን መንግሥታዊ መዋቅሮችን በወረዳው በማቋቋም በርካታ የብሔረሰቡ ተወላጆች የሥራ ዕድል እንዲኖራቸው ያስችላል፡፡
መደበኛ ዞኖች ሕግ አውጪ የላቸውም፡፡ የዞን ሥራ አስፈጻሚዎችም የሚሾሙት በቀጥታ በክልሉ ሥራ አስፈጻሚ በመሆኑ የክልል ውክልና እንጂ በምርጫ የተገኘ ሥልጣን አይደለም፡፡ ወረዳዎችም ቢሆኑ ለአስተዳደር ቅልጥፍና፣ ድጋፍና ክትትል ሲባል በተጨማሪነት ለዞን ተጠሪነት ያለባቸው ቢሆንም ይህ ሁኔታ የመነጨው የክልሉ አስፈጻሚ አካላት በሚሰጠው ውክልና ላይ ተመሥርቶ እንጂ ሕገ-መንግሥታዊ መነሻ የለውም፡፡ ለዚያም ነው የወረዳ አስተዳዳሪዎችና ከንቲባዎች በዞን አስተዳዳሪዎች የማይሾሙትም ሆነ የማይወርዱት፡፡
በልዩ ዞኖች ግን የብሔረሰብ ምክር ቤት ስላላቸው፣ የዳኝነት መዋቅርና ሹመት በክልል ደረጃ ቢከናወንም እንኳን ከዞኑ የሚጠቆሙትና የሚሾሙት ዳኞች ላይ አስተያየት የመስጠት መብት አላቸው፡፡
የኮንሶ ብሔረሰብ፣ የዞንነት ጥያቄ በማንሳት ተቃውሞ ከጀመረ አንድ ዓመት አለፈው፡፡ ከተቃውሞው ጋር በተያያዘ ቀላል የማይባል የሰው ሕይወት ጠፍቷል፡፡ የክልሉ የኮሚኒኬሽን ጽሕፈት ቤት ሓላፊ ለአሜሪካ ድምጽ ሬዲዮ በቅርቡ በተናገሩት መረጃ እንኳን ከ1500 ቤቶች በላይ ተቃጥለዋል፡፡ ከአንዳንድ መገናኛ ብዙኃን እንደሚሰማው የዞንነት ጥያቄው ካልተሳካ ወደ ኦሮሚያ ክልል የመካለል ጥያቄንም በአማራጭነት ሕዝቡ እያነሳ ነው፡፡
ይህ ጽሑፍ ዞን የሚመሠረትበትን ሕጋዊ አሠራር ይፈትሻል፡፡ የራስን ዕድል በራስ ከመወሰን መብት ጋር የሚኖረውን ግንኙት በማየት የኮንሶ ብሔረሰብ ጥያቄ ከክልሉ እና ከፌደራሉ ሕገ-መንግሥት እንዲሁም ከሌሎች አግባብነት ካላቸው ሕጎች አንጻር ዳሰሳ ያደርጋል፡፡ እግረ-መንገዱንም አንድ ወረዳ ወይንም ሌላ አስተዳደረዊ መዋቅር ከአንድ ክልል ወደ ሌላ ክልል መጠቃለል የሚችልበትን ሕገ መንግሥታዊ ሁኔታም ካለ ምጥን ፍተሻ ያደርጋል፡፡
የኮንሶን የዞን ምሥረታ ጥያቄን በአግባቡ ለመረዳት በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉት ዞኖች ጋር፣ በ1999 ዓ.ም. የተደረገውን የሕዝብና ቤት ቆጠራን መሠረት በማድረግ እናነጻጽራለን፡፡ በዚህ የሕዝብና ቤት ቆጠራ ውጤት መሠረት የኮንሶ ልዩ ወረዳ ወደ 235 ሺህ የሚጠጋ ሕዝብ ነበረው፡፡ የዛሬ አስር ዓመት የነበረው የወረዳው ሕዝብ ብዛት ማለት ነው፡፡ ከወረዳው ውጭም የሚኖሩትን ጨምሮ፣ የኮንሶ ብሔረሰብ ብዛት ከ250 ሺህ በላይ ነው፡፡ ዞን ለመመሥረት በአንድ አካባቢ መኖርን ስለሚጠይቅ፣ ለዞን ምሥረታ ጥያቄው ተገቢው ቁጥር መኖር ቅድመ-ሁኔታ ነው ማለት ይቻላል፡፡
የኮንሶ ወረዳ ሕዝብ፣ ከሀረሪ ክልል ሕዝብ ይበልጣል፡፡ የዛሬ አስር ዓመት የክልሉ ሕዝብ ብዛት፣ ገና 200 ሺህ እንኳን አልሞላም ነበር፡፡ የኮንሶ ወረዳ በሕዝብ ብዛት፣ ከትግራይ ክልል የመቀሌ ልዩ ዞንን፣ ከአፋር ክልል የዞን ሦስት እና አምስትን፣ ከአማራ እና ከኦሮሚያ ክልሎች ከዞኖች ጋር አቻ ከሆኑት የባሕር ዳር፣ የደሴ፣ የጎንደር፣ የአዳማ እና የጅማ ከተሞችን፣ ከቤኒሻንጉል-ጉሙዝ፣ የካማሼ ዞንን፣ የጋምቤላ የሁሉንም ዞኖችን፣ እንዲሁም ከራሱ ከደቡብ ክልል ደግሞ የሸካ ዞንን በሕዝብ ብዛት ይበልጣል፡፡ የጋምቤላ ክልል ከኮንሶ ሕዝብ ወደ 80 ሺህ በሚጠጋ ቁጥር ብቻ ነው የሚበልጠው፡፡
የኢፌዴሪ ሕገ-መንግሥት አንቀጽ 89(1)፣ መንግሥት በዴሞክራሲያዊ መርሆች ላይ በመመሥረት ሕዝቡ በሁሉም ደረጃዎች ራሱን በራሱ የሚያስተዳደርበትን ሁኔታ ማመቻቸት ያለበትን ስለመሆኑ የፖለቲካዊ ፖሊሲው በጥቅሉ አስቀምጦታል ፡፡ ማንኛውም የብሔርነት፣ የብሔረሰብነት ወይንም ደግሞ የሕዝብነት ዕውቅና ያገኘ ማኅበረሰብ ራሱን በራሱ የማስተዳደር መብቱን ተግባራዊ የሚያደርግበትን አስተዳደራዊ መዋቅር የመመሥረት ገደብ የሌለው ሕገ-መንግሥታዊ መብት እንዳለው የፌደራሉም የክልሎችም ሕገ መንግሥት አንቀጽ 39 (3) ላይ ተደንግጓል፡፡
ራስን የማስተዳደር ሙሉ መብት በክልል ላይ ብቻ የተንጠለጠለ አይደለም፡፡ ይህ መብት ውጤታማ እንዲሆን ያልተማከለ አስተዳደር ተግባራዊ መሆን አለበት፡፡ ያልተማከለ አስተዳደርን እንደ አንድ ፕሮግራም ብናየው ብዙ የሚያካትታቸው ነጥቦች አሉት፡፡ ከሚያካትታቸው ነጥቦች ውስጥ በባሕርያቸው የአካባቢው መንግሥት ሥልጣንና ሥራ የሆኑትን ለአካባቢው መተው፣ እንዲሁም ባሕርያቸው አካባቢያዊ ባይሆኑም እንኳን እነሱ ቢፈጽሟቸው የሚሻል ከሆነም ለአካባቢው መንግሥት መተው አለባቸው፡፡
የአካባቢ መንግሥታት (Local Government) የራሳቸውን ጉዳይ በራሳቸው የመጨረስ፣ ፖሊሲ የመንደፍ፣ ለፖሊሲያቸው የሕግ ማዕቀፍ የመስጠት የመጨረሻ የሥልጣን ባልተቤት መሆን ያሻቸዋል፡፡
አካባቢያዊ መንግሥታት፣ አስተዳደራዊ ተቋሞችን የማቋቋምና ለሥራ ምቹ በሚሆን መንገድ በነጻነት የማዋቀርና የሰው ሃይል የመቅጠርም የማባረርም ሥልጣንን ይይዛል፡፡ ስለሆነም አካባቢያዊ መንግሥታት ፖለቲካዊ፣ የገቢና ወጭ፣ እንዲሁም አስተዳደራዊ ሥልጣንን ያካትታል ማለት ነው፡፡ ይህ አሠራር የማእከላዊ መንግሥት ድጋፍና ቁጥጥር እንዲሁም በይነመንግሥታዊ ትብብርንም አያስቀርም፡፡
ፖለቲካዊ ራስ ገዝነት ባልተማከለ አስተዳደርም ይሁን ራስን በራስ በሚያስተዳድሩ ብሔሮች ዘንድ ቁልፍ የሆነ ጉዳይ ነው፡፡ ማእከላዊም ይሁን የክልል መንግሥታት ባሰኛቸው ጊዜ የሚያፈርሷቸው ሲመቻቸው ደግሞ የሚያቋቁሟቸው ልዩ ዞኖች፣ ወረዳዎች፣ ቀበሌዎች ሊኖሩ አይገባም፡፡ ቀጣይ መሆን አለባቸው፡፡ በመኖርና በመፍረስ በስጋት እየወላወሉ የሚኖሩ ተቋማት ሊሆኑ አይገባቸውም፡፡ ወይንም ደግሞ እንዴት እንደሚቋቋሙም ይሁን እንደሚፈርሱ ግልጽ ሕግ፣ሁሉም የተስማሙበት ኖሮ በዚያው መሠረት መፈጸም አለበት፡፡ የኮንሶ ነገርም፣ በአንድ ወቅት ልዩ ዞን የነበረች ሲሆን አሁን ግን መደበኛ ወረዳ ብቻ በመሆን በሰገን ሕዝቦች ሥር ትገኛለች፡፡