Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ተምሃሮ ከም ፈጠርቲ ስራሕ ንርእሶም ክሓስቡን ክሪኡን እዞም ዓውደ መፅናዕትታት ስልጠና ይህቦም። ግለን ካሊስን RELATIVITY EDUCATION ናይ ዝተብሃለ ትካል ፕሬዝዳንት እዮም።
ንሶም " ብግዚያዊነት ወይ ብትርፊ ስዓት ክትቑፀር ስልኪ ክድወለልካ ምፅባይ ኣየድልየካን።ካብ ናይ ትርፊ ስዓት ኢኮኖሚ ናብ ምፍጣር ቀዋሚ ስራሕ ኢኮኖሚ ነሰጋግሮ ኢና ዘለና። ኩባኒያታት ዝውለዳሉ ወይ ምህዞታት ዝፍጠርሉ፣ትሕዝቶታት ካብ ነፃ ድምፅታት ናብ ዝዝርግሐሉ ኩነታት ኢና ንሰጋገር ዘለና" ይብሉ። እቲ ስግግር ብናይ ኢንቴርኔትን ናይ ቴክኖሎጂ ምልውዋጣትን እዩ ክውን ዝኸውን ዘሎ።
ኣብ RELATIVITY EDUCATION ዓለምለኸ ኣማኻሪ ስቲፈን ኦዞኢግቦ ብወገኖም " ብርእሰ-ተበግሶ ዝሰርሑ ብዙሓት መሃዝቲ ከምዘለው ኢና ንሪኢ ዘለና። ብተጠቀምቲ ዝስርሑ ብዙሓት ትሕዝቶታት ኣለው።ብወገን ተጠቀምቲ ክንርኢ ከለና ኣብ መላእ ኣፍሪካ ሞባይል ቴክኖሎጂታት ምስ ምዕባዩ እዞም ትሕዝቶታት እዚኦም ቅድም ኢሉ ካብ ዝነበረ ብዝተሓተ ዋጋ ክቐርቡ ይኽእሉ እዮም። እዚ ናይ ዲጂታዊ ሚዲያ ሓደሽቲ ናይ ምህዞ ወለዶታት ክፍጠሩ ኣኽኢሉዎም እዩ "ይብሉ።።
ኡጋንዳዊት ተዋሳኢት ኪሎፓትራ ብወገና "ኣነ ከም ፈጣሪት ስራሕ እየ ንዓርሰይ ዝርኢ።ኣነ ዝነበረኒ ሕፅረት ዝመሃዝኩዎ ወይ ዝሰራሕኹዎ ከመይ ገይረ እየ ክሸጦ ዝብል ኣይፈልጥን ነይረ።ሓደ ሓደ ግዜ እቶም ዕድላት ስለዘይትፈልጦም ወይ እቲ ስራሕ ስለዘይትረኽቦ ከመይ ከምእትሸጦ ኣይትፈልጥን ኢኻ" ትብል።
እዞም ሰልጠንቲ ኣብዚ ዝተምሃሩዎ ነገር ንመፃኢ ሙዩኦም ወይ ስርሖም የማዕበለሎም ጥራሕ ከይኮነስ ናይ ኣፍሪካ ናይ ፊልም ኢንዱስትሪ ብደረጃ ዓለም ክብ ከብሉ እውን እዮም።
ኦክ ኡኮጂ ናይጀሪያዊ ተዋሳኣይ እዩ። ንሱ: "ኣብዚ ዝረኸብሉዎ ከምዚ ዝበለ ተመኩሮ ኣብ ሃገረይ ክትግብሮን ናይ ኣተሓሳስባ ደረጃይ ዘስፍሐለይ እዩ።ባዕልና ኣብ ዙሪያ ዓለም ይፍፀሙ ምስ ዘለው ምህዞታት ክንወዳደርን ታሪኽና ብእንደልዮ ክነዘንትው ዕድል ዝህበናን እዩ" ይብል።
እቶም ተመረቕቲ ነቲ ፖርግራም ምስ ወድኡ ኢሎም ኣሰናዳእቲ እቲ ፕሮግራም ዝተፈላለዩ ዓይነታት ሚዲያ ብምጥቃም ምህዙኦም ተጠቒሞም ንቁጠባን ባህልን ሃገሮም ብኣወንታዊ መልክዑ ክፀልው እዮም ይብሉ።
ኢትዮጵያዊ ስትሆን በፈተና አትደናጋጥም። በድል አትኩራራም። ለፍቅር ፣ ለተግባቦት ፣ ለአብሮነት እና ሠላም ቅድሚያ ትሰጣላህ። ሠላምን አጥብቀህ ትፈልጋለህ ሲባል ጦርነትን ትፈራለህ ማለት አለመሆኑን በተግባርህ ማሳየት ደግሞ ከአበው የወረስከውና ፈልገህ የሆንከው ሳይሆን በቃ ማንነትህ ነው።
እየጠሉ ለ27 ዓመታት የመሯት ሀገር ዜጎች ቆዳ ላይ ፣ ሲጋራ እየተረኮሱ በቃጠሎው ይዝነኑ ነበር። በውሃ መጠጫ ላስቲክ ከነውሃው ብልት ላይ ሲያንጠለጥሉ ፤ የሴት ማህፀን ውስጥ ባዕድ ነገር እየጨመሩ ሲያመክኑ ከሌላ ኘላኔት የመጡ ከፋሽስት ጣሊያን የበለጡ ጨካኝ በመሆናቸው እፍረት ሳይሆን ኩራት ይሰማቸው ነበር።
ጭካኔ መስፈርት ኖሮት የሚያሸልም ቢሆን ኖሮ ፣ እነዚህ ግፈኞች የአንደኝነት ሜዳሊያን ይቀናጁ ነበር። አትከፋፍሉን ፣ ፍትህ ይስፈን ፣ የዚች ጥቁር አፈር ዜጎች እስከሆንን ድረስ እኩልነታችን ይረጋገጥ ፤ ያሉ ወገኖች የተለያየ ስያሜ ባላቸው የገመድ አስተሳሰር ዘዴዎች ቃላት መግለፅ ከሚቻለው በላይ ተሰቃይተዋል ።
ሲጋራ ገመድና የታሸገ ውሀ መያዣ በጨለማው ዘመን ለተሰቃዩ ኢትዮጵያዊያን የተለየ የሚያም ትውስታ አላቸው። ለእነሱ ብቻ አይደለም ። በጨለማ በገዛ ወገናቸው ክህደት የተፈፀመባቸው የሰሜን ዕዝ አባላትም ቁስላቸውና ህመማቸው ተመሣሣይ ነው።
ጀግናን የሚያፈራው የሴት ልጅ ማህፀን ውስጥ ባዕድ ነገር የጨመሩ ፤ እጅ እግራቸው በገመድ ታስሮ የተረሸኑ እና በድናቸው የአሞራ ሲሳይ የሆነው ፣ አስክሬናቸው ላይ ነዳጅ ተርከፍክፎ የተቃጠሉ የእምዬ ኢትዮጵያ ልጆች ግን አይን ላጠፋ አይን አላሉም ፡፡
እኛ ከእነሱ ጋር ሲንከራተቱ የተያዙ ልጆቻቸውን በአግባቡ ይዘን ወደሚያርፉበት ቦታ እንዲሸኙ ፣ የተጠሙት እንዲጠጡ ፣ የተራቡት እንዲመገቡ ፣ የደከሙት እንዲያርፉ አድርገናል። ምክንያቱም ፈሪሃ እግዝአብሔር ያለው ትልቅ የስነምግባር ባለቤት የሆነው የኢትዮጵያ ህዝብ ልጆች ነንና ፡፡
ገመድ ፣ ሲጋራና የታሸገ ውሀ መያዣ ላስቲክ አጠቃቀሙ በኛ እና በእነሱ በእጅጉ የተለያየ ነው። የትልቋ ኢትዮጵያ ትንሹ ማሳያ የሆነው የኢፌዴሪ መከላካያ ሠራዊታችን ገመድን የተጠቀመው ፣ ቁንጮ አመራሮችን ከየተደበቁበት ሸለቆ እየጎተተ ለማውጣት ነው ፡፡
ከክብር ማማ ወርደህ ፤ የገነባኸውን እውነት የሚመስል ስብዕና ንደህ ፤ ከበረሃ ለብሰህ የወጣኸውን ሸበጥ ዳግም ለብሰህ እንደ ቀድሞው ከበሮ እየደለክ ፣ ኮሎኔል ማራኪን እየዘፈንክ ሳይሆን ፣ ፍርሃትህ የፈጠረውን የልብ ምትህን እያደመጥክ ፤ እጅህ በሰንሰለት ታስሮ ወደ መዲናዋ ፍትህ የምትመለሰው ኢትዮጵያዊ ማንነትህ ሲሸረሸር ፤ ዘርፈህና ገፈህ ብዙ ያለህ ቢመስልህም ስብዕና ተራቁቶ ባዶህን ስትቀር ነው።
ኢትዮጵያዊም ሆነ ባዕድ በዚች ሀገር ላይ ግፍ ሠርቶ ቆይቶ የማያፍር ፣ አንገቱን የማያቀረቅር እንደሌለ ታሪክ ምስክር ነው። የሚገርመው እና የሚያሳዝነው ጠላቶቿ ሁሌም ከታሪክ አይማሩም።
እኔ ግን እላለሁ ። የዚች የሰው ዘር መገኛ ፣ የጥቁሮች የነፃነት ተምሳሌት ፣ የራስ ፊደል ቋንቋ ባለቤት ፣ የቀደምት ስልጣኔና ባለታሪክ ፣ የተፈጥሮ ፀጋን አብዝቶ የቸራት ምድር ፣ ፍቅር የገመደው – ህብር ያደመቀው እንዲሁም ጠንካራ አንድነቱ ያከበረው የሀገር እና የህዝብ ወታደር አመራርም ሆነ አባል መሆን ያኮራል።
አቶ ስዩም ፣ አቶ አስመላሽ እና አቶ አባይ ፀሐይ የእጅ ስጡና በፍትህ አደባባይ ተዳኙ ጥያቄን አሻፈረኝ ብለው ባስከተሏቸው ጀሌዎች የማያሸንፉትን ጦርነት መርጠዋል ፡፡ በምርጫቸውም ወድቀዋል ፡፡ ውጤቱም ያየነውንና የሰማነውን ዓይነት ሆኗል።
በአጠቃላይ ከዚህ ህዝብ በመወለድህ ፣ ጠላት ላንተ ባዘጋጀው ካራ የታሰረበትን ገመድ ትቆርጥበታለህ። በሲጋራው ፍም ሰውነትህን ቢጠብስም አንተ ሱሱን እንዲያስታግስበት ገዥተህ ትሰጠዋለህ ፡፡
ጀግና እንጂ ጨካኝ አትሆንም። ትታገሳለህ እንጂ አትፈራም። ጠላት በአሳነህ ቁጥር ትገዝፋለህ። በነካህ ቁጥር ድል አድርገህ ለአንዴ ብቻ ሳይሆን ለትውልድ የሚተርፍ ትምህርት ትሰጠዋለህ። ለዚህ ደግሞ በኛና በጁንታው የነበረው የገመድ ፣ ሲጋራና የታሸገ ውሃ አጠቃቀም ሁነኛ ማሳያ ነው።
El Paso Day Surgery የፌደራል ሲቪል መብቶችን መብት የሚያከብር ሲሆን ሰዎችን በዘር፡ በቆዳ ቀለም፣ በዘር ሃረግ፣ በእድሜ፣ በኣካል ጉዳት ወይም በጾታ ማንኛውንም ሰው ኣያገልም።
የትኛውንም የፓርቲው አካል የፍርድ ቤቱን ውሳኔ በይፋ በመጠባበቅ ላይ እንዲቆይ ትዕዛዝ እንዲሰጥ በተደረገው ትዕዛዝ ከሁሉም ወገኖች አንዱ የፍርድ ቤት ትዕዛዝ ይሰጣል.
የሌላ ሰው ሰው ወይም ንብረት ላይ የደረሰ ጉዳት ወይም ስህተት. በተሳሳተ መንገድ ላይ ያልተወሰነ ግለሰብ መብትን መጣስ ማለት ነው. በጣም የተለመደው የጥቃት እርምጃ በአንድ የመኪና አደጋ ለሚደርስ ጉዳት ነው.
በአንድ ግለሰብ (ባለጠሪ) ላይ የተመሰረተ እውነተኛ ወይም የግል ንብረት ለማስተዳደር ጥቅም ላይ የሚውል አንድ ሕጋዊ መሳሪያ ነው. ሶስተኛ አካል (ባለአደራ) ወይም ደጋፊው እምነትን ይቆጣጠራል.
በአሁኑ ወቅት እንቅስቃሴውን ወደ ዩኒቨርስቲዎች ለማስገባት ጥረት እየተደረገ ነው። እናም ሰሞኑን የትግራይ ስካውት ማህበር ከዩኒቨርሲቲ አስተዳደር ጋር በመሆን ባዘጋጁት ዓለም አቀፍ የስካውት አውደ ጥናት የመቐለ ዩኒቨርስቲ የስካውት ማህበር ተመስርቷል።
ኢትዮጵያ በአሁኑ ወቅት ወሳኝ የሆነ የለውጥ ሂደት መጀመሯን በርካታ የበጎ ፈቃድ ሰዎችን እንደምትፈልግ ታዋቂ ምሁራንና የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ፓ/ር መስፍን ወ/ማርያም አሳስበዋል፡፡
እያንዳንዱ ሀገር ወዳድ ዜጋም ለተጀመረው ለውጥ ድጋግ እንዲያደርግ ጠይቀዋል፡፡ ፕሮፌሰሩ ይህን መልዕክት ያስተላለፉት ለመብቶች ተሟጋቹና በግብረ ሰናይ ለሚታወቀው ለአቶ ኦባንግ ሜቶ አቀባበል በተዘጋጀ ሥነ ሥርዓት ላይ ሲሆን ኢትዮጵያዊያን ተያይዘው ወደ ገደል ከመውደቅና ወደ ተራራ ከመውጣት መምረጥ ያለባቸው ጊዜ እንደሆነ ጠቁመዋል፡፡
1ኛው ወደ እነሱ ያነጣጠረውን ችግር መልሶ ወደ ሕዝብ ዳይቨርት በማድረግ (በማስቀየስ) ከሕዝቡ ከራሱ ከጉያው ችግር፣ ቀውስ፣ አለመረጋጋት በመፍጠር በራሱ ችግር ጠምዶ በመያዝ ወደ አገዛዙ እንዳያፈጥ እንዳያነጣጥር ለማድረግ ሲሆን፡፡
2ኛው ደግሞ እንዲህ እያደረጉ ተፈናቃዩን ላጣ ለነጣ ድህነት በመዳረግ የተቀረውን ሕዝብ ደግሞ በመዋጮ ብዛት ሕዝብን በተለይ ባለሀብቱን እየዘረፉ ሕዝቡን አቅም ለማሳጣት ለማዳከም ነው ዓላማው፡፡ ማለቴን ታስታውሳላቹህ፡፡ ዛሬ ደግሞ ሦስተኛውን ዓላማ እነግራቹሃለሁ፡፡
በየትኛውም የሀገሪቱ ክፍል የሚደረግ ሕዝብን የማፈናቀሉና እርስበእርስ የማጋጨቱ ተንኮል፣ አሻጥር፣ ሴራ፣ ደባ የሚፈጸመው በኢሕአዴግ መዋቅር እንደሆነ ከተፈናቀሉና እንዲጋጩ ከተደረጉ ወገኖቻችን የሚወጡ መረጃዎች ያረጋግጣሉ፡፡ ይሄንን ነገር ያዙልኝ፡፡
በቀኝ ጆሯችን ሰምተን በግራ ጆሯችን እያፈሰስነው ካልሆነ በስተቀር ቢያንስ በአሁኑ ወቅት ይሄንን እውነት የማያውቅ ዜጋ ይኖራል ተብሎ አይታሰብም፡፡ ነገር ግን “ለምን?” ብላቹህ ታውቃላቹህ ወይ??? “ከዚህ ተግባር ጀርባ ያለው ዓላማ ምንድን ነው???” ብላቹህ ታውቃላቹህ ወይ???
ጉዳዩን ጠበብ አድርጌ በብአዴን ዙሪያ ላሳያቹህና ወደሌሎቹ አልፋለሁ፡፡ ብአዴን ሁልጊዜ አማራ በየትም ቦታ ሲጨፈጨፍና ሲፈናቀል ድምፁ የማይሰማውና ነገሩ ካለቀ በኋላ ሰነባብቶ “ለተፈናቀሉ ወገኖች ድጋፍና እርዳታ አድርጉ?” እያለ ብቅ የሚለው ለምን ይመስላቹሃል???
ብአዴን ድሮም ሆነ አሁን በታሪኩ ነገር ካለቀ ከተጠናቀቀ በኋላ ብቅ ይላል እንጅ ለወገን ደርሶ አያውቅም፡፡ ለወያኔ ፖለቲካዊ (እምነተ አስተዳደራዊ) ጥቅም ሲባል ለዓመታት ቅማንትና አማራ እያለ አንዴ “የቅማንት ኮሚቴ መቀሌ ጽ/ቤት ከፍተው የወያኔ ቅጥረኞች ሆነው እየተንቀሳቀሱ ነው!” ሲል ሌላ ጊዜ “ቅማንቶች ከወያኔ ጋር በመተባበር ምሽግና ሦስት የጦር ካምፕ ገንብተው በአሸባሪነት እየተንቀሳቀሱ ነው!” እያለ ሕዝብን ሲያሸብርና ሲያባላ ቆይቶ አሁን ወደ መጨረሻ በክልሉ የብዙኃን መገናኛ ወጥተው “በቅማንት መንደሮች የተገነባ ምሽግም ሆነ የጦር ካምፕ የለም፣ መቀሌ የተከፈተ የቅማንት ኮሚቴ ጽ/ቤትም የለም!” ብለው ለአራት ዓመታት ሲያኪያሒዱት የቆዩትን በጦር ሠራዊቱ የታገዘ የእርስበርስ ግጭት ምን እየተካሔደ እንዳለ ምንም የማያውቁ የበርካታ ንጹሐንንና የዋሐንን ነፍስ በልቶ አንድንም ሰው ተጠያቂ ሳያደርጉ ቋጭተውታል፡፡
ምክንያቱም ግጭቱ ሕዝብን ለማሸበር፣ እረፍት መረጋጋት ለመንሳትና ለማደህየት ወይም ለወያኔ ፖለቲካዊ ትርፍ ሲባል ሆን ተብሎ በአሻጥር የሚፈጸም ግጭት ነውና ተጀምሮ እስኪጨረስ ግጭቱን ያኪያሒዱ የነበሩ ከጦር ሠራዊቱም ሆነ ከኢሕአዴግ አካላት ተጠያቂ ስለማይሆኑ፡፡
ብአዴን በየጊዜው እየወጣ ከሠራዊቱም ሆነ ከአካባቢው የብአዴን አካላት ተጠያቂ የሆኑትን ለፍርድ እንደሚያቀርብ ይናገራል፡፡ ለዓመታት ያ ሁሉ እልቂት ተፈጽሞ ለአንድም ቀን ግን አንድንም ሰው ተጠያቂ አድርጎ አያውቅም፡፡ ይሄንንም የሚያደርገው ሠራዊቱንም ሆነ የአካባቢውን አመራሮች ተጠቅሞ በግጭቶቹ በሕዝብ ላይ ከሚያደርሱት አካላዊ ጉዳት ኪሳራ በተጨማሪ በሕዝብ ላይ የሥነልቡና ጥቃት በማድረስ ሕዝብን ማሳረር፣ ማቃጠል፣ ማበሳጨት፣ ማሳበድ ስለሚፈለግ ነው፡፡
እንደምታስታውሱት ባለፈው ሳምንት የብአዴን ባለሥልጣናት በቴሌቶኑ ዝግጅት ወቅት “ከዚህ በኋላ መፈናቀል አይኖርም!” ብለው ነበር፡፡ በአደባባይ ወጥቶ ከሚናገረው የሚቃረን ነገር በመፈጸም በአማራ ላይ የሥነልቡና ጨዋታ በመጫወት ወይም የሥነልቡና ጥቃት በመፈጸም አማራን ለማሳረር፣ ለማብገን፣ ተስፋ ለማስቆረጥ ብሎም ለማሳበድ በዕድሜ ዘመኑ ለቁጥር በሚያታክት ደረጃ ተደጋጋሚ ጥረት በማድረጉ የምናውቀው ቀንደኛው የአማራ ጠላት ነቀርሳው ብአዴን በባለሥልጣናቱ በኩል በቴሌቶኑ ዝግጅት ላይ ከላይ የጠቀስኩትን ነገር ሲናገር ምን ማለቱ እንደሆን ገብቶኝ ስለነበረ ያፎደፍድ የነበረውን ነፈዝ መንጋ “አትጃጃሉ የልቅስ ሌላ የወገን መፈናቀል ጠብቁ!” ብየ ነበር፡፡
ያልኩት አልቀረም ሳምንት እንኳ ሳይሞላ አማራ አዲስ የሚፈናቀልበት ግንባር ተፈጥሮ በምንጃር ሸንኮራና በመተሐራ ከተማ በወለጋም እየተገደለና እየተፈናቀለ ይገኛል፡፡ ፀረ አማራው የወያኔ ባሪያ ብአዴንም እንደ ልማዱ ድምፁን አጥፍቷል፡፡ ጥቃቱ ከተጠናቀቀ በኋላ አሁንም እንደልማዱ ይወጣና “በምንጃር ሸንኮራና በመተሐራ…. ለተፈናቀሉ ወገኖች ድጋፍ አድርጉ?” እያለ ቢዝነሱን ሲሠራ ታዩታላቹህ፡፡
ነገ ደግሞ ይሄው ደባ በሌላ ቦታ ሲደገም ይታያል፡፡ የሚፈልጉትን እስኪያገኙ ድረስ ይሄው ነገር እየተደጋገመ ይቀጥላል፡፡ እጅግ የሚገርመው ነገር ግጭቱን የሚቆሰቁሱትና የሚያቀጣጥሉት የአገዛዙ አካላት እንደሆኑ ከሰለባዎቹ ወገኖች እየሰማና እያየ በሚፈጸምበት አሻጥር ላይ በተገቢው ደረጃ ሕዝቡ አለመንቃቱ ነው፡፡
ይህ በየቦታው በስፋት የሚፈጸሙ ዜጎችን በኃይል የማፈናቀል፣ እያፈናቀሉ የመግደልና የመዝረፍ ግፍ ለ27 ዓመታት ሲፈጸም የቆየው በዋናነት በአማራ ላይ ቢሆንም ከሁለት ሦስት ዓመታት ወዲህ ግን በተለይም ለውጥ ካሉት የወያኔ ድራማ (ትውንተ ሁነት) ወዲህ ግን ለፖለቲካዊ (ለእምነተ አሥተዳደራዊ) ዓላማ በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎችና በተለያዩ ብሔረሰቦች ላይም እየተፈጸመ ይገኛል፡፡
ለውጥ የተባለው የወያኔ ድራማ ከተጀመረ በኋላ በኦሕዴድ፣ በደኢሕዴን፣ በብአዴን፣ በሕወሓት መዋቅሮች አቀናባሪነትና ፈጻሚነት በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች በተለያዩ ብሔረሰቦች ላይ እየተፈጸመ ያለው ይህ የማፈናቀልና የእርስበርስ ግጭት ዓላማ ሌላ ምንም ሳይሆን ሕዝቡ “ወያኔ ይማረን ከዚህስ የወያኔ አገዛዝ ይሻለናል!” እንዲል ለማድረግ ነው፡፡ ሦስተኛው ዓላማ ይሄው ነው፡፡ ሕዝቡ እንዲህ እስከሚል ድረስም “እዚህ ቦታ ያለው ችግር ተፈታ!” ሲባል እንደገና ሌላ ቦታ እየቀሰቀሱ የኦሕዴድ፣ የደኢሕዴን፣ የብአዴን፣ የሕወሓት ባጠቃላይ የኢሕአዴግ መዋቅር ሕዝቡን በእርስበርስ ግጭትና በማፈናቀል የማስመረር ተግባርን አጠናክረው ይቀጥሉበታል፡፡
ወያኔ የሌለ ለመምሰል ለጊዜው ዞር አለ እንጅ የትም አልሔደም፣ ምንም የሆነው ነገርም የለም!!! አልቆሰለም፣ አልተቆረጠም፣ አልተፈለጠም፣ አልተፈጀም፡፡ ተመልሶ ለመምጣትም ሕዝብን በየስፍራው እርስበርሱ በማጋጨትና በማፈናቀል የማስመረርና “ወያኔ ይሻለናል!” እንዲል የማድረግ ሥራ በደንብ በተጠናና በተቀናጀ፣ ተጠያቂም በሌለበት መልኩ በሀገሪቱ የተለያዩ ስፍራዎች አጠናክሮ እየሠራ ይገኛል፡፡
ምድረ ዘገምተኛና ነፈዝ ግን ወያኔን ወግተህ፣ አሳደህ፣ ፈጅተህ መቀሌ እንዲወተፍ እንዲወሸቅ ያደረክ ይመስል “ወያኔ ዳግም ላይነሣ ተንኮታኩቶ ወድቋል!” እያልክ በቁምህ በመቃዠት እራስህን ታጃጅላለህ፡፡ ሲያምርህ ይቀራል!!! እንዲህ ብለህ የምታምን በቁም ቅዠት ላይ ያለህ በድን ካለህ ተበልተሃል፡፡ ወያኔንም ፈጽሞ አታውቀውም!!! የወያኔን የሕይዎት ዘመን የሥልጣን ፍቅርን ወይም ወያኔ “ሥልጣን ወይም ሞት!” ባይ መሆኑን ወይም ሥልጣንን ፈጽሞ ለድርድር የማያቀርብ መሆኑን የማያውቅ ሰው ለኢትዮጵያ ፖለቲካ እንግዳና ፈጽሞ የማይገባውም ነውና አርፎ ቢቀመጥ ሕዝብን ከማስበላት ይታደጋል፡፡
ወያኔ ለውጥ ብሎ በሚያላግጥበት ድራማ በፌዴራሉ መንግሥት (በማዕከላዊ መንግሥት) እና በሠራዊቱ ሥልጣን የተባለን በሙሉ ኦሮሞ እንዲይዝ በማድረግ ቀደም ሲል ወያኔ የሆነ ነገር ኮሽ ባለ ቁጥር “ለጋላ ሰጥቸልህ ነው የምሔደው አርፈህ ብትቀመጥ ይሻልሀል!” እያለ ሲዝት የነበረውን ዛቻ ተግባራዊ ያደረገ በመምሰል ሕዝብ እንዲጨነቅ ለማድረግ ጥረት እያደረገ ነው የሚገኘው፡፡
ወያኔ ኦሕዴድን ወይም ኦዴፓን በቡራዩ በለገጣፎ በስሉልታ ባጠቃላይ በአዲስ አበባ ዙሪያ ዘር ለይቶ የማፈናቀል ሥራ እንዲሠራና በአዲስ አበባ ላይም የባለቤትነት ጥያቄ እንዲያነሣ ያደረገው ሕዝቡን በማስጨነቅ በማሸበር “ኧረ ከዚህስ ወያኔ ይሻለናል!” እንዲል ለማድረግ የሚያደርገው ጥረት ነው፡፡ ያ ባይሆን ኖሮ “ኦዴፓ በራሱ የሚመራና መንግሥት የመሆን ፍላጎት ቢኖረው ኖሮ ገና ተደላድሎ ሳይቀመጥ እነኝህ እያደረጋቸው ያሉትን ነገሮች በማድረግ በኢትዮጵያ ሕዝብ ለመጠላት ጥረት ያደርግ ነበር ወይ?” ብሎ መጠየቅ አስፈላጊ ነው፡፡
ወያኔ ሰዓረን ከላይ በማስቀመጥ የተቀረውን የሠራዊቱን ሥልጣንና የማዕከላዊ መንግሥትን ሥልጣን ጠቅልሎ ለኦሕዴድ ወይም ኦዴፓ ማስያዙን ብአዴንና ደኢሕዴን የማያውቁ ሆነው አይደለም ጭጭ ያሉት ወይም ፍትሐዊ የሥልጣን ክፍፍል በማዕከላዊ መንግሥትም ሆነ በሠራዊቱ እንዲደረግ ያላደረጉት፡፡ ነገር ግን እነሱም እንደ ኦሕዴድ ወይም ኦዴፓ ሁሉ “አድርጉ!” የተባሉትን ያደርጋሉ እንጅ በነጻነት የሚያስቡና የፈለጉትን የሚያደርጉ፣ “እንወክለዋለን!” ለሚሉትም ሕዝብ የሚያስቡ የሚቆረቆሩ አይደሉምና “ለምን እንዴት?” ብለው አልጠየቁም ሊጠይቁ የሚችሉበት ዕድልና ተፈጥሮም የላቸውም፡፡
ወያኔ ኦሕዴድን፣ ብአዴንን፣ ደኢሕዴንንና አጋር ፓርቲዎችን ዲዛይን አድርጎ (ተልሞ) ሲፈጥራቸው የሕሊና፣ የዜግነት ግዴታ፣ የሞራል (የቅስም) ጥያቄ እንዳያነሡ አድርጎ ሆዳቸውን ብቻ እያሰቡ እራሳቸውን መሥዋዕት አድርገው እስኪያጡ ድረስ እሱን በታማኝነት እንዲያገለግሉ አድርጎ ስለሆነ የፈጠራቸው ለሕዝብና ለሀገር ጥቅም ብለው “ለምን? እንዴት? መቸ? የት?” የሚል ጥያቄ ጭንቅላታቸው ፈጽሞ ማንሣት አይችልም!!!
እናም ፖለቲከኛ (እምነተ አሥተዳደራዊ) ነኝ፣ ምሁር ነኝ እያልክ ይሄንን ማስተዋል፣ መረዳት፣ መገንዘብ፣ ማወቅ ተስኖህ የምትጃጃል ምድረ ነፈዝና ዘገምተኛ ሁሉ እፍረትን (ሼምን) የምታውቁ ከሆነ እፈሩና አርፋቹህ ተቀመጡ??? እራሳቹህ ተጃጅላቹህ ሕዝባችንን አታጃጅሉ!!!
በፎቶው ላይ የምትመለከቱት ለአፍሪቃ አህጉር የመጀመሪያ የሆነውን መስጊድ ነው። ይህ መስጊድ የተሰራው በ641 ሲሆን የሚገኘውም በግብፅ መዲና ካይሮ ውስጥ ነው። መስጊዱ የሚጠራው በመስራቹ በ“አምር ኢብን ኣስ” ስም ነው። ይሁንና አምር እና ጓዶቹ መስጊዱን የሰሩት በአል-ፉስጣጥ እንጂ በካይሮ አልነበረም። ታዲያ መስጊዱን ወደ ካይሮ ማን ነው ያስገባው?… እስቲ የዛሬ ወጋችንን በአምር ታሪክ እንጀምርና ስለፉስጣጥም ትንሽ እናውራ። አምር ኢብን ኣስ የዐረቢያ ምድር ካበቀለቻቸው ታላላቅ ፖለቲከኞችና የጦር መሪዎች አንዱ ነው።
የተወለደው በመካ ከተማ ሲሆን ነቢዩ ሙሐመድን (ሰ.ዐ.ወ) ያፈራው የቁረይሽ ጎሳ አባል ነው። አምር የጉርስምና ዘመኑን እንደ ሌሎቹ የዐረቢያ ወጣቶች በግመል ግልቢያና በፈረስ ጉግስ አላሳለፈም። የርሱ ቀልብ ወደ ንግዱ ነበር ያተኮረችው። በመሆኑም በዘመኑ በገበያ ውስጥ ተፈላጊ የሆኑ ሸቀጦችን ለማምጣት ወደ የመንና ሻም (ሶሪያ) በብዛት ይመላለስ ነበር። ሀብቱ እየተስፋፋ ሲሄድ ደግሞ እስከ ፋርስ (ፐርሺያ)፣ መስር (ግብፅ)፣ አቢሲኒያ (ሐበሻ/ኢትዮጵያ) እና ኦማን ድረስ እየሄደ ሸቀጦችን ያመጣ ጀመር። በነዚህ ሀገራትም በርካታ የንግድ ሸሪኮችን ለመፍጠር ቻለ። በሸሪኮቹ በኩልም ከየሀገራቱ ገዥዎች ጋር በመተዋወቅ ልዩ ልዩ ገጸ-በረከቶችን ይወስድላቸው ነበር።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ነቢዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) በ610 ገደማ እስልምናን ማስተማር ጀመሩ። የዐረብ ጎሳዎች የድንቁርና ህይወታቸውን ትተው እንደ ጥንቱ ቅድመ-አያቶቻቸው እንደ ነቢዩ ኢብራሂምና እንደ ኢስማዒል ፈጣሪን ብቻ እንዲገዙ ሰበኩ። ጥቂት ሰዎች እምነቱን ተቀበሉ። አብዛኞቹ ግን “የአባቶቻችንን መንገድ ልታስተወን ነው እንዴ…?” በማለት በነቢዩ ላይ በጠላትነት ተነሱባቸው። በነቢዩ ያመኑትንም ያሰቃዩ ጀመር። ነቢዩ በተከታዮቻቸው ላይ የሚደርሰውን ጥቃት ሊከላከሉላቸው አልቻሉም። ስለዚህ ከተከታዮቻቸው መካከል የተወሰኑትን በሚስጢር ጠርተው ወደ ሐበሻ (ኢትዮጵያ) እንዲሰደዱ አዘዟቸው። በዚሁ መሰረት አንድ መቶ የሚሆኑ ሰዎች ወደ ሐበሻ ተሰደዱ።
የቁረይሽ ባላባቶች የነብዩ ተከታዮች ወደ ሐበሻ መሰደዳቸውን ሲሰሙ “እዚያ ሄደው ሳይደራጁ በቶሎ ልናስመልሳቸው ይገባል” በማለት አንድ የልዑካን ቡድን ወደ አክሱም ሰደዱ። ቡድኑ ሁለት አባላት የነበሩት ሲሆን እነርሱም አምር ቢን ኣስ እና አብዱላህ ቢን ረቢዓ ናቸው። ያ ቡድን በሚችለው መንገድ ሁሉ ተደራድሮ የሐበሻውን ንጉሥ አርማህን (አስሓማ) በማሳመን የነቢዩን ተከታዮች ወደ መካ እንዲያስመልስ ታዟል። ነገር ግን ወደ ሐበሻው ንጉሥ ቀርቦ ድርድሩን እንዲፈጽም ስልጣን የተሰጠው ለአምር ቢን ኣስ ነው (አብዱላህ ቢን ረቢዓ “አምር” መልዕክቱን በትክክል ማድረሱን እንዲታዘብ ብቻ የተላከ ነው የሚመስለው)።
አምር በንግድ ሰበብ ወደ ኢትዮጵያ በተመላለሰባቸው ዓመታት ከሐበሻው ንጉሥ ጋር ለመተዋወቅ ችሏል። ሆኖም አምር ለድርድሩ የተመረጠው በዚህ ብቻ ሳይሆን በዘመኑ ከነበሩት የመካ መኳንንት መካከል ተናግሮ በማሳመን ብቃቱ የተዋጣለት ሆኖ በመገኘቱም ጭምር ነው። ***** አምር ከንጉሡ ዘንድ ቀርቦ ባደረገው ድርድር ያሰበው አልተሳካለትም። ንጉሡ ስደተኞቹን ለማንም አሳልፎ እንደማይሰጥ እቅጩን ነግሮታል። ይሁንና አምር በዚህ ተበሳጭቶ ወደ አክሱም መምጣቱን አላቆመም። ከድርድሩ በኋላም ቢሆን ለሁለት ጊዜያት ወደ ሐበሻ መጥቷል። ታዲያ ለመጨረሻ ጊዜ ከንጉሡ ጋር በተገናኘበት ጊዜ ንጉሡ እንዲህ ሲል መከረው።
“አምር ሆይ! አንተን የመሰለ ሰው የነቢዩ ሙሐመድን ትምህርት አልቀበልም ሲል ይገርመኛል። እናንተ ዐረቦች ከማንኛውም ህዝብ ወደ ኋላ ቀርታችኋል፤ ሙሐመድ ያመጣው ዐረቢያን ከጭለማ የሚያወጣውን አዲስ ብስራት ነው። በእርሱ ያመነ ሰው በፈጣሪ ዘንድ ከሚያገኘው ምንዳ በተጨማሪ ይህችን ዓለም ይገዛል።”
ንጉሥ አርማህ አምርን እንዲህ ብሎ በሚመክርበት ጊዜ ለራሱም የነቢዩን እምነት ተቀብሏል። ይሁንና መላው የሐበሻ ህዝብ አዲሱን እምነት እንዲቀበል አዋጅ አልነገረም (አንዳንድ ጸሐፊያን “ንጉሥ አርማህ በነቢዩ ማመኑን በሚስጢር ይዞት ነበር” ይላሉ)። ***** አምር ከሐበሻው ንጉሥ ከተለየ በኋላ በቀጥታ ወደ መካ ነው ያመራው። እዚያም ታዋቂው ጀግና ኻሊድ ቢን ወሊድ (ረ.ዐ) ወደ መዲና ለመሰደድ ሲዘጋጅ አገኘውና ከርሱ ጋር መሄድ እንደሚፈልግ ነገረው። ኻሊድም ሀሳቡን በደስታ ተቀበለው። ሁለቱ ሰዎች መዲና በደረሱ ጊዜ ነብዩ ሁለቱንም ሸሃዳ አስያዟቸው። ይሁንና ነቢዩ እነዚህን የዐረቢያ ጎምቱዎች አላሳረፏቸውም። ኻሊድን በሰሜን በኩል በነቢዩ መንግሥት ላይ አደጋ የጋረጡትን ሮማዊያንን ለመዋጋት በሚዘምተው የዘይድ ቢን ሓሪሳ ቡድን ውስጥ ቀላቀሉት። አምር ቢን ኣስ ደግሞ ወደ ኡማንና ባህሬን ሄዶ የዲፕሎማሲ ስራ እንዲሰራ አደረጉት። አምር ወደ ኡማን (ኦማን) የተጓዘው እነ አቡበከር፣ ዑመር እና አቡ ኡበይዳን (ረ.ዐ) የመሳሰሉ ታላላቅ ሰዎች የተካተቱበትን ቡድን በመምራት ነው። ነቢዩ አምር የቡድኑ መሪ እንዲሆን ያደረጉት የዲፕሎማሲ ችሎታውን በሚገባ ያውቁት ስለነበረ ነው። አምርም የዲፕሎማሲ ስራውን በደንብ ከመፈጸሙም በላይ የኦማን ሰዎች ወደ እስልምና እንዲገቡ ለማድረግ ችሏል። ***** አምር ከነቢዩ ህልፈት በኋላም በአቡበከርና በዑመር ኺላፋዊ መንግሥት ውስጥ አገልግሏል። በጦር ግንባርም ሆነ በዲፕሎማሲ ስራ አንቱታን ያጎናጸፉትን ተግባራት ፈጽሟል። ከአምር ጋር የሁልጊዜ ተጠቃሽ ሆኖ የዘለቀው ግን ሮማዊያንን ከግብጽ በማባረር ወደ ኸሊፋዎቹ ግዛት የቀላቀለበት ዘመቻው ነው።
አምር የግብጽን ዘመቻ (the conquest of Egypt) ያመነጨው በራሱ ነው ይባላል። በመሆኑም ኸሊፋ ዑመር ቢን ኸጣብ ሐሳቡን ተቃውመውት ነበር። የዑመር ተቃውሞ ዘመቻውን በመጥላት ሳይሆን “በተለያዩ ግንባሮች የተበተኑትን ወታደሮቻችንን በቶሎ አሰባስበን በዘመቻው እንዲሳተፉ ለማድረግ አንችልም” ከሚል የመነጨ ነው። ይሁንና አምር በወቅቱ በነበሩት ወታደሮች ብቻ ዘመቻውን በመጀመር ተጨማሪ ጦርን መጠባበቁን ነው የመረጠው።
አምር በ639 ዓ.ል በአራት ሺህ ወታደሮች የሲናይ በረሃን አቋረጠ። ሮማዊያንን በድንገተኛ ጥቃት በማራወጥ “ቢልቢስ” እና “ባቢሎን” በሚባሉት ስፍራዎች አሸነፋቸው (ይህቺ የግብጿ “ባቢሎን” የኢራቋ “ባቢሎን” አምሳያ እንድትሆን በሮማዊያን የተፈጠረች ናት)። ከጥቂት ወራት በኋላ ደግሞ በጥንቷ የኦኑ ከተማ (በፈረንጆች አጠራር Heliopolis) አጠገብ አሸነፋቸው። ከአንድ አመት በኋላ 12,000 ወታደሮች ከሶሪያ ሲመጡለትም አምር የዘመኑ የአፍሪቃ ታላቅ ከተማ የነበረችውን እስክንድርያን (አሌክሳንደሪያ) ለመያዝ ዘመተ። ሮማዊያን በከተማዋ ከሰማኒያ ሺህ የሚበልጥ ጦር የነበራቸው ቢሆንም ከነርሱ በአምስት እጥፍ በሚያንሰው የአምር ቢን ኣስ ጦር ድል ተመቱ። ግብጽም ሙሉ በሙሉ የሙስሊሞቹ ኺላፋ አካል ሆነች።
ታዲያ አምር ግብፅን በአንድ ዓመት ውስጥ ለመያዝ የበቃው በጦር ሃይሉ ጥንካሬ ብቻ አልነበረም። በወቅቱ የግብጽ ክርስቲያኖች ከፍተኛ እርዳታ ስላደረጉለት ጭምር ነው ታላቁን ድል ለማጣጣም የበቃው። ክርስትያኖቹ አምርን የደገፉበት ምክንያት አለ።
ግብጻዊያን ክርስቲያኖች የሚያምኑበት የ“ተዋሕዶ” እምነት “ክርስቶስ የሁለት ባህሪ ባለቤት ነው” ከሚለው የሮማዊያን ክርስትና ይለያል። በዚህም ምክንያት ሮማዊያኑ የግብጽ ክርስቲያኖችን እንደ “መናፍቃን” ያዩዋቸው ነበር። ከቁስጥንጥንያ (የአሁኗ ኢስታንቡል) ተሹመው ግብጽን የሚገዙት እንደራሴዎችም የግብጽ ክርስትያኖች እምነታቸውን እንዲለውጡ ለማድረግ በልዩ ልዩ መንገዶች ይጨቁኗቸው ነበር። አንዳንዴም ፓትሪያኮቻቸውን እያሰሩ “እምነትህን ተው” እስከማለት ይደርሳሉ። አምር ቢን ኣስ ግብጽን ለመያዝ በሚዘምትበት ዘመን እንኳ የግብጽ ፓትሪያርክ የነበሩት “አቡነ ብንያም” (ቤንጃሚን) ከሀገር ተባረው ነበር። በመሆኑም ግብጻዊያኑ ከጭቆናው ለመገላገል ሲሉ አምር ቢን ኣስን በዘመቻው በእጅጉ ረድተዋል። (በነገራችን ላይ ከ5ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ጀምሮ ግብጽን ይገዟት የነበሩት ሮማዊያን መቀመጫውን በሮም ከተማ ያደረገው የታላቁ ኢምፓየር አካል አልነበሩም። የሮም ኢምፓየር በ395 “ምስራቅ” እና “ምዕራብ” ተብሎ ለሁለት ተከፍሏል። የሮማ ከተማ በ476 በጀርመን ጎሳዎች ስትወረር የምዕራቡ ኢምፓየር ህልውና አክትሟል። የምስራቁ ኢምፓየር ግን እስከ 1431 ድረስ ቆይቷል። ብዙዎች የምስራቁን ኢምፓየር የሚጠሩት “ቤዛንታይን” በሚል ስም ነው። ሆኖም ዐረቦችም ሆኑ የኢምፓየሩ ነዋሪዎች ግዛቱን “ሮም” እያሉ ስለሚጠሩት እኔም ይህንን ልማድ ተከትያለሁ)።
አምር ግብጽን በሚያስተዳድርበት ጊዜ በክርስትያኖቹ ላይ ይደርስ የነበረውን ጭቆና ሙሉ በሙሉ አስወግዷል። በህዝቡ ላይ በየምክንያቱ ይጣሉ የነበሩትን ልዩ ልዩ የታክስ ዓይነቶች በማስቀረት ሁሉም ዜጎች ዓመታዊውን “ዑሽር” (አስራት) እና “ዘካት” ብቻ እንዲከፍሉ አድርጓል። በመንግሥቱ ቢሮክራሲ ውስጥም ክርስትያኖቹን አሳትፏል። የቤተ-ክርስቲያኖች ይዞታ የሆኑ መሬቶችና ንብረቶች እንዲከበሩም አድርጓል። ***** አምር ቢን ኣስ ግብጽን ማስተዳደር በጀመረ በዓመቱ ነው “አል-ፉስጣጥ” የተባለችውን ከተማ የቆረቆረው። ስለ“አል-ፉስጣጥ” ምስረታና ስለሌሎች ጉዳዮች በሚቀጥለው ክፍል እናወጋለን። — አፈንዲ ሙተቂ
በኦሮሚያ ክልል በሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች የተመደቡ ተማሪዎች ግቢውን ለቀው እየወጡ እንደሆነ ታወቀ፡፡ በተለይ በሃሮማያ እና በመቱ ዩኒቨርሲቲዎች የተመደቡ ተማሪዎች እስከ ትላንት ድረስ ትምህርታቸውን ጥለው እየወጡ እንደሚገኙ ታውቋል፡፡ ተማሪዎቹ ከዚህ ቀደም የተለያዩ ጥያቄዎችን ሲያቀርቡ እንደነበር የተገለጸ ሲሆን፣ ሆኖም ካቀረቡት ጥያቄዎች ውስጥ አንድም ጥያቄ ባለመመለሱ ግቢውን ጥለው ለመውጣት እንደወሰኑ ተነግሯል፡፡
የሶማሌ ክልል ልዩ ጦር ወደ ኦሮሚያ ክልል እየገባ ጥቃት መፈጸሙን ተከትሎ በተለያዩ አካላት ተቃውሞ ሲቀርብበት እንደነበር ይታወቃል፡፡ ተቃውሞ ሲያቀርቡ ከነበሩ ወገኖች መካከል የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ይጠቀሳሉ፡፡ ተማሪዎቹ የሶማሌ ክልል ልዩ ኃይል በኦሮሚያ ክልል እየፈጸመ የሚገኘው ጥቃት እንዲቆም ካለመለከቱ በኋላ፣ ጥያቄአቸው ምላሽ እንደሚያገኝ ተነግሯቸው ነበር ተብሏል፡፡ ሆኖም ልዩ ኃይሉ ሰሞኑን በኦሮሚያ ክልል ከሰላሳ በላይ ሰዎችን መግደሉ ሌላ ተቃውሞ አስነስቷል፡፡
ይህ ጉዳይ ያስቆጣቸው ተማሪዎች ከሃሮማያ እና መቱ ዩኒቨርሲቲዎች በመውጣት ላይ እንደሚገኙ ከመረጃዎች ገለጻ ለመረዳት ተችሏል፡፡ በተለይ ከሃሮማያ ዩኒቨርሲቲ የወጡ ተማሪዎች ቁጥር አስደንጋጭ መሆኑም ነው የተሰማው፡፡ በዚህም የተነሳ በግቢው መደበኛው የመማር ማስተማር ሂደት መስተጓጎሉም ታውቋል፡፡ በግቢው ውስጥ የቀሩት ተማሪዎች አነሰተኛ መሆናቸውን የጠቆሙት መረጃዎች፣ ግቢው አለወትሮው ጭር ማለቱንም አክለዋል-መረጃዎቹ፡፡
ዋዜማ ራዲዮ-በህወሀት ዝግና ምስጢራዊ የማዕከላዊ ኮሚቴ ጉባዔ የደህንነት ሀላፊው አቶ ጌታቸው አሰፋና ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል አሸናፊ ሆነው ወጥተዋል። ትዕግስትና የመግባባት ችሎታ ለሚያንሳቸው ዶ/ር ደብረፅዮን ዝቅተኛ የካድሬነት ልምዳቸው ተደምሮበት በፓርቲው ውስጥ “ምንም አዲስ ነገር ሊያመጡ አይችሉም” ሲሉ ከወዲሁ ትችት የሚያቀርቡ አሉ። ለመሆኑ አዲሱ የህወሀት ሊቀመንበር ዶ/ር ደብረፅዮን ማን ናቸው? ከመጋረጃ ጀርባ ህወሀት ሰለተነጋገራቸውና ውሳኔ ስላሳለፈባቸው ሀገራዊ ጉዳዮች ለምን ሸሸገን? ቻላቸው ታደሰ የሚከተለውን ፅፏል ተጨማሪ የድምፅ ዘገባ ከግርጌ ያገኛሉ
አልበርት ኤንስታይን እንዲህ ይላል “ጥቂት ሠዎች ክሚኖሩበት ማህበራዊ አካባቢ ተፅእኖ ውጪ በተለየ መልኩ አስተያየታቸውን መግለፅ ይችላሉ። አብዛኛው ሠዎች ግን ይህን አስትያየት ማመንጨትም ሆነ መግለፅ አይችሉም።”
የመቀሌውን የህወሃት ግምገማ አስመልክቶ የተለያዩ ግምቶችንንና መላ ምቶችን ሠማን። ህወሃት በተለያዩ አንጃዎች ስለመሠንጠቁና አደጋም እንዳንጃበበት አዳመጥን። ቅናትን ያስቆጠረው ግምገማ “ፖለቲካዊ ለውጦችን” ሊያመጣ ይችላል በሚል ቀቢፀ-ተስፋ የአንጃውን ብዛትና የእያንዳንዱን አንጃ መሪ በሥም ዘከርን። እነ እከሌ የለውጥ ሃዋሪያቶች እነ እከሌ ደግሞ አክራሪ ፀረ-ለውጥ ናቸው ስንል ፈረጅን። በሃሣብና በምኞት ታንኳ ወራጅ ወንዝ ላይ እየቀዘፍንና ከአንዱ ድብ ወደ ሌላው እየተላተምን ከረምን። በአዜብና በአባይ ወልዱ መታገድና መውረድ ሣቢያ “የመለስ ራዕይ” ተብዬው ገደል ገባ ብለን ፈነጠዝን። አንዱም ግምት ልክ አልነበረም። የባለ ብሩህ ህሊና መላ ምትም /Inteligent Hypothesis/ አልሆነም።
በየአቅጣጫው እየተቀጣጠለ፣ በዓይነቱ፣ በመጠኑና በስፋቱ እየገዘፈ የመጣው ህዝባዊ ተቃውሞ እያየልና መቀልበስ ወደማይችልበት ደረጃ እያደገ በመምጣቱ፤ ይህም ነውጥ ለህወሃት የበላይነት በቻ ሣይሆን ለህልውናውም ፈተና እየሆነ መከሠቱ ነው። ይህን ህዝባዊ ተቃውሞ ለማፈን ብሎም ለመደምሠስ የሚቻልበትን መንገድና ዘዴ የስብሠባው ዋነኛ አካል ነበር። ህዝባዊ ተቃውሞውን የመቀልበሱ ሃሣብ ላይ ሳይሆን መቀልበሻው ዘዴ ላይ ልዩነትን ማስተዋል ይቻላል። ይህ ተፈጥሯዊ ነው። ተቃውሞውን በመጨፍለቁ ላይ የአተገባበር ልዩነት ቢኖርም በመሠረተ ሃሣቡ ላይ ግን ህወሃት ፍፁም አንድነት እንዳለው መሳቱ ግን ፖለቲካዊ የዋህነትም ነው። ከወጤቱ መረዳት እንደተቻለው፤ በግምገማ ስም ህወሃት የተጠራው ስብሰባ ያተኮረው ባለ ሁለት ፈርጅ ስሌት ይህን ይመስላል።
ሀ). ህወሃት “የትምክህትና የጠባብ ሃይሎች” የሚላቸው ሃይሎች ህዝባዊ መሠረታቸው እየሰፋ በመምጣቱ ሳቢያ የነርስን ጨኸት በመቀማት በተለይ “እህት ድርጅቶች” የሚላቸውን አኦህዴድና ብአዴንን የአኢትዮጵያዊነት አርማን በጊዜያዊነት በማሸከም ህዝቡን ከነዚህ “የትምክህትና የጠባብ ሃይሎች” ተፀዕኖ ማላቀቅ፤ ወይንም እነዚሁን የማደጎ ልጆቹን ከደህንነት መዋቅሩ ጋር በማቀናጀት የጎሣንስ የእርስ በእርስ ግጭት/ Inter-tribal conflicts/ በማቀጣጠል፤ ህዝቡ የማዕከላዊ ወይም የፌደራል መንግስትን ጣልቃ ገብነት እንዲጠይቅ በማድረግ ህዝባዊ ድጋፍን ማሠባሰብ የመጀመሪያው ስልት ሲሆን፤ ይህ ካልተሣካ ግን ወደ ሁለተኛው ስሌት ይሻገራል።
ለ). የህወሃት ትርክት እንደወትሮው የህዝባዊው እምቢተኝነት መንሰዔ “የትምክህትና የጠባብ ሃይሎች” ሤራ እንጂ ሕዝቡ የስርዐት ለውጥ ፈላጊነት አይደለም ብሎ እራሱንና አጃቢዎቹን ማሳመን ነው። ለዚህም ህወሃት ሊተገብር የተዘጋጀው የነዚህ “የትምክህትና የጠባብ ሃይሎች” ድርጅታዊ ሰንሠለትን መበጠስ፣ በነርሱም ሰበብ በህብረሰቡ ውስጥ ተራማጅና ከገዢው ህወሃት “አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ቅዠትና ዴሞክራሲያዊ ብሄረተኝነት” አመለካከት ውጪ ያሉን የሃገሪቱን ዜጎች በጅምላ የሃይል እርምጃ በመውሰድ ማሰር፣ ማሳደድና መግደልንና ተቃውሞውን በሃይል መጨፍለቅ ነው።
የህወሃት “ግምገማና ተሃድሶ” የማደናገሪያ ስያሜ የተሰጠው የህወሃት የሤራ መከሸኛ ስብሰባ ከላይ በቁጥር 1 ላይ የተገለፀውን ህዝባዊ ተቃውሞን የማምከኛ መርሃግብር ያሣየው የህወሃትን መሠንጠቅ ሣይሆን፤ መርሃግብሩን ተግባራዊ በማድረግ ላይ የተከሰቱን አናሣ ልዩነቶች ለማጋባትና ለዚህም አገልግሎት በሚወል አዲስ ድርጅታዊ አወቃቀርን መከለሱ ነበር። ለዚህም የተደረሰበት የመግባቢያ ሠነድ/memorandum of understanding/ የህወሃትን ድርጅታዊ ጥንካሬ ለመጠበቅና ጠላቶቹን “የትምክህትና የጠባብ ሃይሎች” ለመምታት ምስጢራዊ እርምጃዎችንና ሤራዎችን ለማቀነባበር፤ ህወሃትን የሚመሩትን ግለሰቦች ቤተሰባዊና ጎጣዊ ማድረጉን ያካትታል። ከቤተሰብና ጎጣዊ መረቡ ውጭ የሆኑትን የአዜብም\ና የአባይ ወልዱ መታገድና መወገድ አንዱ ነው። የጦስም ዶሮ ሆነዋል። የአሁኑ የህወሃት ቤተሰባዊና ጎጣዊ መረብ ፍፁም አድዋዊ (በአድዋ ተወላጆች የተሞላ) አድርጎታል። ለዚህም ማስረጃው ከዘጠኙ የህወሃት ፖሊት ቢሮ አባላት መካከል ስድስቱ ማለትም ደብረፅዮን፣ ፈትለወርቅ ገ/እግዚያብሄር፣ ጌታቸው አሰፋ(ደህንነት አለቃ)፣ አባይ ነብሶ፣ አብርሃም ተከስተና አዲሳዓለም ባሌማ ፪/፫ ድምፅ ያላችው የአድዋ ተወላጆች ሲሆኑ ቀሪዎቹ ሦስቱ ውስጥ ኬሪያ መሃመድ(ባሏ ከአድዋ)፣ ዓለም ገ/ዋህድ (ሚስቱ ከአድዋ የሆነች)ና ጌታቸው ረዳ(ዱርዬው ወያኔ) ተቆጣጥረውታል። ህወሃት በአድዋዎች መዳፍ እጅ ሙሉ በሙሉ ወድቋል። ከእንግዲህ የሚመሩትና የሚያሽከረክሩት አድዋዎች ሆነዋል። ህወሃት ወያኔ በኢትዮጵያውያን ላይ፤ አድዋዎች በትግራይ ህዝብ ላይ የበላይ ሆነዋል። ዛሬ ህወሃት የአድዋ – ህወሃት ነው። የአድዋም የበላይነት ማለት ፀረ- ኢትዮጵያና አኢትዮጵያዊ የሆኑ የባንዳ ቤተሰቦቻቸውን አርማ ያነገቡ ሹምባሾች ፈላጭ ቆራጭነት ማለትም ነው።
አንዳንድ ወገኖች የአዜብና የአባይ ወልዱ መወገድ “የመለስ ራዕይ” ግበዐተ-መሬት ነው ብለው ያምናሉ። “የመለስ ራዕይ” ማለት የኢትዮጵያ ህዝብን “በብሔር፡ጭቆና” ትርክት በማደንዘዝ ወደ ዘመነ መሣፍንት ጊዜ አስተሳሰብ በመመለስ ህዝቡን በማያባራ የእርስ በእርስ ግጭት ውስጥ//Inter-tribal conflicts/ በመክተት በሚፈጠረው የህዝብ በህዝብ መቃቃር፣ ቂም፣በቀልና መጠራጠር መካከል የትግራይን የበላይነት ማስጠበቅ ነው። ግዙፍ ስህተተ ነው። “የመለስ ራዕይ” ማለት የትግራይን የኢኮኖሚ፣የወታደራዊና የፖለቲካ የበላይነት በጅምላ፤ የአድዋ የበላይነት በነጠላ በኢትዮጵያዊያን ላይ መጫንና የባንዳ አባቶቻቸውን ያልተሳካ ህልም የመተግበር “ደደቢት ወለድ የሽፍታ ራዕይ”ነው። “የመለስ ራዕይ” የአፓርታይዳዊው የወያኔ ዘረኛ ስርዓት አርማና መሠረት ነው። መንግስት ያለ ፖለቲካዊ አይዲዮሎጂ ስለማይኖር ይህን “ራዕይ” በተሻለና ከጊዜው እሣቤ ጋር በሚጣጣም መልኩ መቅረፅ የሚችሉ በቁ ግለሰቦችን ህወሃት በሎሌዎች መሃል ባለመኖሩ ይህን “ራዕይ” እንደ እምነት መፅሃፍት ከመደጋገም ውጭ ምርጫም አይኖራቸውም።
ብርቱው የቀድሞ ስራ ባልደረባዬ አንጋፋው የራዲዮ ጋዜጠኛ ነጋሽ መሐመድ በሀገራችን ” አሉ ” ከሚባሉት የራዲዮ ጋዜጠኞች መካከል አንዱና ቀዳሚው ይመስለኛል። ባልሳሳት ጋዜጠኛ ነጋሽና ጋዜጠኛ አለምነህ ጎልተው የወጡትና የታወቁበት ወቅት በገልፍ ጦርነት ጊዜ ይመስለኛል። በባህረ ሰላጤው ጦርነት ወቅት የኢትዮጵያ ሬዲዮን ትኩስ መረጃዎች በጉጉት ይከታተል የነበረ ፣ የአረቦችን አንበሳ ምሳሌ የኢራቁ የቀድሞ ፕሬዚደ ንት ሳዳም ሁሴንን አስታውሶ ጋዜጠኛ አለምነህንና ጋዜጠኛ ነጋሽን ፣ ንግስት ሰልፉን አለማስታዎስ እንዴት ይቻላል ? ድምጸ መረዋዎች ባለተስገምጋሚ ድምጾች አይዘነጉም ፣ አይረሱም …
ጋዜጠኛ ነጋሽ መሐመድ በኢህአዴግ አዲስ የግዛት አመታት ድንበር ተሻግሮ የጀርመን ራዲዮ ባልደረባ ከሆነ በኋላም ይታወቃል። በተለይም በሳምንት አንድ ቀን በሚያዘ ጋጀው የማህደረ ዜና ዝግጅት ተወዳጅነቱ ከፍ ያለ ነው ። ነጋሽ በማህደረ ዜና ጥልቀት በተሞለበት መንገድ ዜና ትንታኔውን ከሽኖና አጣፍጦ ስለሚያቀርበው ጀርመን ራዲዮ የሚያደምጥ የነጋሽን ማህደረ ዜና ሊያመልጠው የሚፈልግ ያለ አይመስለኝም። እናም ብቃትና ጥራት ያለው ስራና አቀራረቡ ነጋሽን ከብዙው ጋር አስተዋውቆታል ማለት እችላለሁ። እኔ እስከማውቀው ጀርመን ራዲዮ የሚያውቅ ሰው ጋዜጠኛ ነጋሽን የማያውቅ አላጋጠመኝም ።
ጋዜጠኛ ነጋሽ መሐመድ ተግባቢ ፣ ተጫዋችና ሳቂታ ነው ። ማድመጥ ይወዳል ። አድምጦ ከገባው በላይ የመግ ለጽ ክህሎት አለው ። ነጋሽ የዋዛ መልካም ሰው አይምሰላችሁ:) ነጋሽ ከሙያው ውጭ ያለው ህይዎቱ ከቤተሰቡ ጋር የተቆራኘ መሆኑን አውቃለሁ ! ነጋሽ ጥሩ ሰብንዕና ያለው ፣ ሚስት ፣ ልጆቹንና ቤቱን ፣ ወዳጅ ዘመዶቹን አክባሪ አመለ ሸጋ ስለመሆኑ እመሰክራለሁ ! ነጋሽ ጸሐፊ ፣ ዜና አጠናቃሪ አዘጋጅ ጋዜጠኛ ብቻ አይደለም ። ባለ ተስገም ጋሚ ድምጽ ብቻም አይደለም ። ጋዜጠኛ ነጋሽን ልክ የዛሬ 7 ዓመት ቦን ጀርመን ላይ ባለችው ጎጆው ተገኝቸ ስንጨዋወት ከተመለከትኩት ፣ ከታዘብኩት እውነት በላይ ስለ ጋዜጠኛ ነጋሽ መልካም ሰብዕናና መልካምነት በቅርበት የሚያውቁት ሁሉ ይመሰክራሉ !
ሰሞኑን የጀርመን ራዲዮ የጉምቱውን ጋዜጠኛ የትዝታ ምስክርነት ተንቀሳቃሽ ምስል ይዞ ባሰራጨው መረጃ እንዲህ ይላል ” ነጋሽ መሐመድ በኢትዮጵያ ራዲዮ ሰዎችን በየዕለቱ አመሻሽ ላይ ያሰባስብ እንደነበር አጫውቶናል። በእርሶ አካባቢ ምን ይመስላል? #whereicomefrom ” ሲል የጋዜጠኛ ነጋሽን ትዝታ ያጋራናል ፣ ማድመጥ መልካም ነገር ነው ! ትዝታውን አድምጨ ለወዳጄ ምስጋናና ክብር ልሰጠው ወደድኩ ! እስኪ ብዙዎቻችሁ ስለወዳጃችን ስለ ጋዜጠኛ ነጋሽ መሐመድ የሚሰማችሁንና የምታውቁትን አጋሩኝ ?
ኢትዮጵያን ለማፍረስ ጠላቶቿ የማይሰብቁት ጦር፣የማይሸርቡት ተንኮል የለም።ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በብዙሃን የዜና መስመሮች ለማወቅ እንደቻልነው የጀርመን ሉተራን የእምነት ተቋም በጥናትና ምርምር ስም የተከበረውን ቅዱስ መጽሃፍ የፖለቲካ መሳሪያ በማድረግ ኢትዮጵያ የምትባለው ለዘመናት የታሪክና የእምነት ባለቤት የሆነችው አገር ቀጣዩ ትውልዷ እንኳንስ ታሪኳን ስሟንም እንዳያቅና እንዲረሳ ብሎም ፈራርሳ እንዳልነበረች እንድትሆን የማድረግ ሴራ በሚያራምደው በአገር በቀሉ የኦሮሞ ሕዝብ ነጻ አውጪ(ኦነግ) ነኝ በሚለው ቅጥረኛው ጸረ ኢትዮጵያ ድርጅት አባል በንቲ ኦጁሉ በተባለው ፓስተር በኩል መጽሃፍ ቅዱስን በመከለስ የጥፋት ዘመቻውን ይፋ አድርጓል።
የፈረንጆቹ የካቶሊክና የሉተራኑ የእምነት ተቋማት ኢትዮጵያን የማፈራረሱ ስራ ዛሬ ወይም ትናንትና የጀመሩት ሳይሆን ብዙ ዓመታትን አስቆጥሯል።ከአምስት መቶ ዓመታት በፊት ፖርቱጋሎች የኢትዮጵያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶን እምነት አጥፍተው በራሳቸው የካቶሊክ እምነት ለመተካትና አገሪቱን በመዳፋቸው ስር ለማስገባት ያደረጉት ሙከራ በብሩህ መሪዎቿና የቤተክስርስቲያኗ ካህናት ትግል ሊከሽፍ ችሏል።ከዚያም በዃላ በተከታታይ አገሪቱን ለመያዝ በሃይማኖት ዙሪያ አያሌ ሙከራዎች ብሎም ደም ያፋሰሱ ጦርነቶች ተካሂደዋል።የጣልያንን ወራሪ ጦር ታንኩን ጠበል እረጭቶ ባርኮ የላከው የካቶሊኩ ጳጳስ ነበር።ከዚሁ ኢትዮጵያን ከማፈራረሱ ጋር አንዷ ዒላማ የሆነችው ከአገር ወዳድ ጎን ለጎን እንደ አንድ ወታደራዊ ተቋም ለኢትዮጵያ አንድነትና ነጻነት የቆመችውና በጦር ሜዳ ላይ የዋለችው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ነበረች፤ አሁንም ነች።ቤተክርስቲያኗን ማፈራረስ አገሪቱን ለማፈራረስ የሚደረገውን ሙከራ ሁሉ ውጤታማ ያድርገዋል ብለው ስለሚገምቱ የግንባር ጦራቸውን የሚያሰልፉት በኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ላይ ነው።
የኢትዮጵያ አንድነትና የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ-ክርስቲያን የማይነጣጠሉ የአንድ ሳንቲም ሁለት ገጽ መሆናቸውን አይክዱም።የሁሉንም ጎሳ ተወላጅ በእምነት ሃረግ አስተሳስራና ሰብስባ፣ በዛፍ፣በወንዝ፣በቋጥኝና ተራራ.. ያምን የነበረውን ከጣኦት እምልኮ አላቃ፣በአንድ አምላክ ስም አጥምቃ፣የአንድ አገር ብሔራዊ ስሜትን ያጎናጸፈች፣ የሚግባባበትን ቋንቋ አዳብራ ያሰራጨች፣ያስተማረች፣ከትንሽነት ትልቅነትን የዘከረች፣ ፍጹም ኢትዮጵያዊ የሆነች የሃይማኖት ተቋም የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ነች።
ኢትዮጵያ ከፈረንጆቹ በፊት የአምላክን መኖር የተቀበለች፣በሕገ-ልቦና፣በብሉይ ኪዳን ሕገ-ኦሪትና በአዲስ ኪዳን የወንጌል ሕገ-ክርስቲያን እምነት ከፈጣሪ ጋር ተሳስራ የኖረች አገር ናት።ለኦሪታውያን የተሰጠውን ያምላክ ቃልኪዳንና ሕግጋት ለሰፈረበት ጽላት(ታቦት) (arc of the convenants)ማረፊያ፣ከክርስቶስም እልፈት በዃላ ግማደ መስቀሉ የተገለጠበትና ያረፈበት አገር በመሆኗ ልዩ ያደርጋታል።ቅናት ያደረባቸው ነጮች ያንኑ ያምላክ ስጦታ ለመንጠቅ ያላሰለሰ ሙከራ እንዳደረጉ አይካድም።ይህ ትልቅ የእምነት ትርጉምና በገንዘብ የማይተመን ዋጋ ያለው ቅርስ በአክሱም ገዳም ውስጥ መኖሩ ይወራል እንጂ በጣልያኖች ወይም በእንግሊዞች ተሰርቆ ላለመውጣቱ ወይም አሁን በስልጣን ላይ ያለው ያገሪቱን ቅርስና የታሪክ ንብረት መዝረፍና መሸጥ ልማዱ ያደረገው የወያኔ ቡድን ላለመሸጡ ማስረጃ የለም። አልፎ አልፎ ጽላቱ እንግሊዝ አገር ፣ሰኮትላንድ ውስጥ እንደሚገኝ የሚናፈሰው ወሬ ካለምንም ፍንጭ የሚነገር አይደለም። በአክሱም መኖሩንም በዓይኑ አይቶ ያረጋገጠ የለም።እንኳንስ በቅርበት የዘረፋ ቀጠና ውስጥ ባሉት የአክሱም፣የላሊበላ፣የግሸን ማርያም፣የሓይቅ እስጢፋኖስ፣የዋልድባ ገዳማት ቀርቶ በርቀት ባሉት የደብረሊባኖስ፣የተልባበ ማርያም፣የተንታ ሚካኤል ደብርና ገዳማት ውስጥ ያሉትም ቅርሶች ከወያኔ ዘረፋ አልዳኑም። በወያኔ ጊዜ አይደረግም አይባልም፤እንኳንስ ቅርስ አገርም የሚሸጥ ሸቀጥ ሆኗል።
ቅኝ አገዛዝ በተከታታይ ደረጃ እንዲሁም መልክ እያደገ የመጣ ሂደት ነው፤በመጀመሪያ አገር በማሰስና በፍለጋ ስም(Expedition/Exploration) ሰላይ ቀሳውስቱን በማሰማራትና በማስፈር እንዲሁም በንግድ ልውውጥ ለወረራ ማደላደል፣
ቀጣዩ በወታደር ሃይል በመውረር አገርን በቅኝ ግዛትነት መያዝ(Anexetion/colonization)ሙሉ በሙሉ በመቆጣጠር ሃብቱን መዝረፍ ብቻ ሳይሆን ያገሩን ሕዝብ እንደ ዕቃ እየቀጠቀጡ እንደ እንስሳ ለጉመውና በሰንሰለት አስረው፣ ባርያ አድርጎ መሸጥ መለወጥ።
አሁን ባለንበት ዘመን ደግሞ ኔዎ ሊበራል የፖለቲካ ፍልስፍና ግሎባላይዜሽን(Globilization) በሚል ፈሊጥ ነጋዴዎችን በማዝመት የአገርን የተፈጥሮ ሃብት መመዝበር፣ ለም መሬት እየያዙ ለአገሩ ሕዝብ ገበያ የምግብ ፍጆታ የማይውሉ ለውጭ አገር ገበያ የሚሆኑ የቅንጦት ምርቶችን አበባና ትምባሆ የመሳሰሉትን በማምረት መሬትና ጅረቶችን በኬሚካል መበከል።በአገሪቱ ሃብትና የሕዝብ ጉልበት የተቋቋሙ የምርት ተቋማትን በርካሽ ዋጋና በአገር ውስጥ የባንክ ብድር እየገዙ ኢንቨስትመንት (investment)በሚል ጭንብል በመቆጣጠር የምርት ውጤቶችን ለውጭ ገበያ በማቅረብ ገቢው እንደኮበለለ እንዲቀር ማድረግ። የአገር ነጻ ኤኮኖሚ እንዳያድግና ጥገኛ እንዲሆን መሰናክል መፍጠር፤ ለዚያም አገር በቀል ተባባሪዎችን ስልጣን ላይ በማስቀመጥ የእጅ ዙር አገዛዝ (Neo-colonialism) ሕጋዊነት እንዲኖረው ማድረግ የዘመኑ ስልት ሆኗል።ከዱሮው የሚለየው ወታደር ሳያዘምቱ፣ጥይት ሳይተኩሱ በባንዳዎች ፊርማ የጸደቀ ስምምነት መሆኑ ብቻ ነው። የሚመረቱ ጥቂት ምርቶች ቢኖሩ ገቢያቸው ለልማት ሳይሆን በሚቀሰቅሱት የጎሳ ግጭት ምክንያት እነሱ በሚያመርቱት የጦር መሳሪያ ግዥ ላይ እንዲውልና ይበልጥ ድህነትና ቀውስ እንዲከሰት ማድረግ ከመሰረታዊው የቅኝ ግዛት ወረራ ዓላማ የተለዬ አይደለም።
ሰላማዊና ረዳት መስለው በመግባት ውስጥ ውስጡን እየቦረቦሩ በእምነት የተሳሰረውን ሕዝብ ማለያየቱ ከጣልያኖች ወረራ በዃላ በተለይም ላለፉት ሃምሳ ዓመታት እያደገ የመጣ መሆኑን ታዝበናል። በአሜሪካኖች፣በጀርመኖች፣በስዊድኖች፣በእንግሊዞች የካቶሊክ፣የፕሮቴስታንት ልዩ ልዩ ሴክቶች እምነት ለበስ የስለላ ድርጅቶች ያደረሱት መከፋፈል ውጤቱ አሁን የምናዬው ሃቅ ነው።ድሃውን ሕዝብ በድህነቱ፣የከፋውን በብሶቱ፣ባለው ደካማ ጎን እየገቡ አገሪቱን ለማፈራረስ ካላቸው ዓላማ ጎን እንዲሰለፍ በመጀመሪያ የራሱ አገርና የማንነቱ መግለጫ የሆነውን፣አያት ቅድመ አያቶቹ አክብረው የያዙትን ሃይማኖት፣ባህልና ታሪክ እንዲጠላና እንዲርቅ ብሎም ለጥፋት ተባባሪ እንዲሆን አድርገውታል።የአንድ አገር ሕዝብ የሚተሳሰርባቸውን እሴቶቹን እየናዱና እየበጣጠሱ ማራራቅ ብሎም እርስ በርሱ እየተጋጬ ሃይሉ መንምኖ ለወረራ አመቺ ሆኖ የሚገኝበትን ስልት የመቀየሱ ተግባር በታሪክ የታዬ ተደጋጋሚ ድርጊት ነው።ሊግባባ የሚችልበትን ቋንቋ እንዳይናገር፣የጋራ ምልክትና የማንነቱ መግለጫ የሆነውን ሰንደቅ ዓላማ እንዳያውለበልብ፣የስነምርምርና ስነጽሁፍ ባለቤት የሚያደርገውን የራሱን ፊደል አጥፍቶ በባእዳኑ ፊደል እንዲተካና ጥገኛ እንዲሆን፣ በአጠቃላይ ታሪክ አልባ ማድረጉ አገር የማጥፋቱ ሂደት የመጀመሪያው ምዕራፍ ነው።
ለዚህ ደባ የማይመቸውንና አገሪቱን አሳልፎ ያልሰጠውን ሕዝብ በተለይም አማራውን ለማዳከም ሲሉ ከሃይማኖቱ ጋር ያለውን ትስስር በቅድሚያ መበጠስ እንዳለባቸው በማመን የእምነቱን ተከታይ ዃላቀርና አውሬ አስመስለው በመሳል ሌላው ወገኑ እንዲፈራውና እንዲጠላው ብሎም እንዲርቀው ያላቋረጠ ቅስቀሳና የተሳሳተ ስብከት ሲነዙ ኖረዋል።በአሁኑ ስርዓት የነጮቹ ሃይማኖት በተለይም የፕሮቴስታንቶቹ ካለምንም ቁጥጥር በፈለጉበት ቦታ የመስፋፋት እድልና ነጻነቱ የተጠበቀ ሆኗል።በቅርቡ በዚሁ በፈረንጆቹ ሃይማኖት ተኮትኩቶ ያደገው ጠ/ሚኒስትር ነኝ ባዩ ሃይለማርያም ደሳለኝ ለአሜሪካ ሚሲዮናውያን ከስድስት ሽህ በላይ የሚሆኑ የፕሮቴስታንት ተቋማት/የጸሎት ቤቶች እንዲመሰረቱ ፈቃድና ተስፋ ሰጥቷቸዋል።ይህ ትልቅ የወረራ ውል በቅድሚያ ተፈጻሚ የሚሆነው በፈረደበት የደቡብ ኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ ሲሆን ወደ ሌሎቹም ያገሪቱ ክፍሎች እንደ እባብ እየተሳበ የማይደርስበት ሁኔታ የለም።የደቡብም ሆነ ቀሪው የኢትዮጵያ ሕዝብ ለፈጣሪው እንግዳና ባዳ አይደለም፤በሚያምንበት መንገድ አምላኬ ነው ከሚለው ጋር ሲገናኝ የኖረ ሕዝብ ነው። አሁን የሚፈልገው ቢኖር የኑሮ ሸክሙን የሚያቃልልለት፣ሰብአዊና የዜግነት መብቱን የሚያስከብርለት፣ልጆቹ ለቁም ነገር የሚበቁበት፣ህክምናና ትምህርት የሚያገኝበት ፣ከእርሃብ የሚገላገልበት ዘመናዊ እርሻና የሚሰማራበት ልዩ ልዩ የስራ መስኮች እንዲፈጠሩለት፣ሌሎች አገሮች ከደረሱበት የዕድገት ደረጃ ለመድረስ የሚያበቃው ስርዓት እንዲሰፍን እንጂ ፈረንጆች ሰብስበው የሚያደነቁሩበት የጸሎት ቤት እንዲስፋፋበት አይደለም።
የፈረንጆቹ ዓላማ ደሃውን ሕዝብ ስትሞት የገነት ቤት ባለቤት ትሆናለህ በሚል ፈሊጥ በህይወት የያዘውን የመሬትና የተፈጥሮ ሃብት ባለቤትነት እንዲያጣ የማድረግ ብልሃት ነው።ይህንን ብልሃት ከደረሰባቸው በዃላ የተገነዘቡት አንዱ የነጻነት ታጋይ የሆኑት የደቡብ አፍሪካው ቄስ ዲስሞንት ቱቱ እንዲህ ሲሉ ገልጸውታል”ነጮቹ እኛን ከመከራ ለማዳንና ለመርዳት የመጡ መስለው ሰበኩን፤እኛም በቀና መንፈስ ተቀበልናቸው።ውስጥ ለውስጥ አለያይተው እርስ በርሳችን እንድንጋጭ፣በአንድነት እንዳንቆም አደረጉን። መጽሃፍ ቅዱስ ሰጥተውን ዓይናችንን ጨፍነንና ወደላይ አንጋጠን አምላክ! አምላክ! ስንል ከስር መሬታችንን ወሰዱት፤ የተፈጥሮ ሃብታችንን፣ማዕድናችንን መዝብረው ወደ አገራቸው አስኮበለሉት፤ ዓይናችንን ገልጠን ወደታች ስንመለከት የተረፈ ነገር የለም፤ከመጽሃፉ ቅዱሱ በቀር የያዝነው ነገር የለም፤ባዶአችንን አስቀሩን፤በአገራችን የበታችና ሁለተኛ ዜጋ፣የበይ ተመልካች አደረጉን።”በማለት የነጮቹን መሰሪ ስራ አጋልጠውታል።
ኢትዮጵያም በዘመነ ወያኔ የውጭ ባለሃብቶች መፈንጫ ሆናለች።የፈረንጆቹ የካቶሊክና የፕሮቴስታንቱ ሃይማኖት እንዲስፋፋ ሲደረግ አገር በቀሉ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሃይማኖት ግን እንዲከስም ፣ ተቋሙ ሃይማኖቱን በማያስከብሩ በካድሬ ጳጳሳት ተይዞ እድገቱ እንዲገታና አቅመቢስ እንዲሆን ተደርጓል። የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ከላይ እስከታች ቆብ በጫኑ የወያኔ ሹሞች ታግታለች።ምዕመናን የሚሰበሰቡባት ሳትሆን ገንዘብ የሚሰበሰብባት የንግድ ተቋም ሆናለች።ለሃይማኖታቸው የሚቆሙት አባቶች ፣ቀሳውስትና ዲያቆናት የጥቃት ሰለባዎች ሆነዋል። በጥቅምና በፍርሃት ታውረው ለወያኔ ስርዓት ቡራኬ ከሚሰጡት በስተቀር ፈሪሃ እግዚአብሔር ያደረባቸው በቤተክህነቷ አስተዳደር ቀርቶ በደጀ-ሰላም ዙሪያ እንዲውሉ አይፈቀድላቸውም።እጣ ፈንታቸው እስራትና ስደት ሆኗል።
ከኢትዮጵያ ባህልና ታሪክ ጋር ተሳስሮ የኖረውም የእስልምና ሃይማኖት ከዚሁ ደባ አላመለጠም።ለእምነት መብታቸው የተነሱትን አትዮጵያውያን ሙስሊሞችን ስርዓቱ በአክራሪነትና በሽብርተኛነት ፈርጆ፣ ሲገል፣ሲያቆስል ፣ሲያሳድድ፣የቀሩትንም በየእስር ቤቱ አጉሮ ሲያሰቃይ ኖሯል።አሁንም እያሰቃዬ ነው። በመረጧቸው መሪዎቻቸው ምትክ የራሱን ስልጣን አስከባሪ አድር ባዮች ተክቶ እርስ በርሳቸው እንዲጋጩ ሆነዋል።በአገር ወዳዶቹ ኢትዮጵያውያን ሙስሊሞች ጀርባ በስማቸው የሚነግዱና የሚንቀሳቀሱ የኦነግ አክራሪ ሙስሊሞችም እንደ ፕሮቴስታንቱ ፓስተር ኦጀሎ ተነስተው ከክርስቲያኑ ወገኖቻቸው ጋር አብረው እንዳይሰለፉ የሚያደርጉት ጥረት አገር ከማፈራረሱ ሴራ ጋር የተያያዘ ነው።
ኢትዮጵያ እራሷን ጠብቃ ሌሎቹም ያፍሪካ አገሮች ከቅኝ አገዛዝ መዳፍ እንዲወጡ ባደረገችው ያላሰለሰ ትግል የነጮቹ ወራሪ መንግሥታት ዋናዋ ጠላታቸው አድርገዋታል።ጥርሳቸውን ከነከሱባትና የበቀል ክንዳቸውንም ካነሱባት ውለው አድረዋል።
በቀጥታ ወረራ ሊሳካላቸው ያልቻለውን በተዘዋዋሪ አገር በቀል ባንዳዎችን ስልጣን ላይ በማውጣትና በማጠናከር ፍላጎታቸውን ለማሟላት ሁለገብ ዘመቻ ከፍተዋል፤ ከሚሰሩት የመበታተን ስራ አንዱ ይህ ሰሞኑን በኦነግ ቄስ ነኝ ባይ ግለሰብና በአለቆቹ በጀርመን ሉተራን ቄሶች ትእዛዝ ተከልሶ የወጣው መጽሓፍ ቅዱስ ነው።በዚህ መጽሓፍ ቅዱስ ውስጥ ለዘመናት በሁሉም ሲሰበክና ተቀባይነት ኖሮት የዘለቀው የኢትዮጵያንና የፈጣሪን ግንኙነት የሚያወሳውን የተደጋገመ ታሪክ አውጥቶ በሌላ ኩሽ በሚል ስም እንዲተካ ተደርጎ ቀርቧል።ከአርባ ስምንት ጊዜ በላይ የተጠቀሰው ስሟ በሌላ ተተክቶ እንዲጠራ ተደርጓል።ዘመቻው እንኳንስ በአገር ደረጃ በስምም ደረጃ እንዳትታወቅ የማድረግ የስነልቦና ጦርነት ነው።ኢትዮጵያን እንደ አገርና ለፈጣሪ ቅርበት ያለው ሕዝብ የሚኖርባት አገር እንደሆነች የክርስትና እምነት ብቻ ሳይሆን የሙስሊሙም፣የአይሁዱም፣የቡድሃውም እምነት ተከታዮች ከቅዱስ መጽሃፍቶቻቸው ውስጥ የሰፈረ ሃቅ መሆኑን የሚመሰክሩት ነው።የእነዚህ የተለያዩ እምነት ተከታዮች እምነታቸውንም በነጻነት የሚከተሉባት አገር ናት።ኢትዮጵያ የሚለውን ስም በኩሽ መለወጥ ማለት ኢትዮጵያ የሚለውን ስም የተቀበሉትን የእያንዳንዱን እምነት ከጥያቄ ውስጥ ማስገባትና ሁሉንም ቅዱስ መጽሃፍትን መከለስ ማለት ነው።
ኢትዮጵያ የክርስቲያን አገር ብቻም ሳትሆን የአይሁድ በተለይም የእስልምና እምነት ተከታዮች እምነታቸውን ያዳኑባት፣ ያስፋፉባትና ያሰራጩባት ብሎም በነብዩ ሞሃመድ የተመሰከረላት የክርስቲያን አገር በመሆኗ አትዮጵያዊው ሙስሊም የሚኮራባትና የሚጠብቃት አገሩ ናት።ከዚያም አልፎ ተርፎ በመጀመሪያው ሰዓት የነብዩ ሞሃመድ ተከታይ፣ቃል አቀባይና የሶላቱ አብሳሪ የነበረው የቢላል አገር ነች። እስላምና ክርስቲያኑ አገሩ በጠላት ስትወረር ሃይማኖትና ቋንቋ ሳይለየው እጅ ለእጅ ተያይዞ፣ትከሻ ለትከሻ ገጥሞ አብሮ እንደተዋጋውና ህይወቱን በጦር ሜዳ አሳልፎ እንደሰጠው ሁሉ በሰላም ጊዜ ሃይማኖቱ ሳያግደው ተጋብቶ ፣ወልዶ ከብዶ የኖረ ሕዝብ ነው። የክርስትና እምነት ሲጠቃ ፣የእምነቱ መጽሃፍ ሲበረዝ ፣ሙስሊሙ ለምን ብሎ ከሚጠቃው ወገኑ ጎን ይሰለፋል እንጂ አያገባኝም አይልም።።ነገም የራሱ የእምነት መጽሃፉ፣ቅዱስ ቁርአን ስለኢትዮጵያ በሚገልጸው የነብዩ ሙሃመድ የአደራ መልእክት የተነሳ ሊበረዝበትና ሊከለስበት የማይችልበት ዋስትና የለውም።በዚህ መልክ ኢትዮጵያን ለማፈራረስ የተመዘዘው ሳንጃ በራሱም ላይ የተመዘዘ ነው።ኢትዮጵያ ከሌለች ክርስቲያኑ ብቻ ሳይሆን እስላሙም፣ይሁዳውም፣ካቶሊኩም፣ፕሮቴስታንቱም፣አማኙም ፣አላማኙም አገረቢስ ይሆናል።ዛሬ በኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያኑና በእምነቱ ላይ የተመዘዘው የጥፋት አዋጅ ነገ በተራው የሌላው እምነት ተከታይ እጣ ፈንታ ይሆናል።ስልቱ ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያዊ የሆኑትን ሁሉ በየተራ የማጥፋት ስልት እንደሆነ መረዳት ይገባል።ኦነግ ከፍላጎቱ ውጭ የሆነውን የኦሮሞ ተወላጅ በተለይም የኦርቶዶክስ ሃይማኖት ተከታይ የሆነውን በጠላትነት ፈርጆ እንደሚያጠፋው ጥርጥር የለውም።ኦሮሞ ነው ብሎ አይምረውም።ምናልባት እምነቱን ክዶ ወደ ኦነግ የጥፋት ፖለቲካ ከቀየረ ይተርፍ ይሆናል።ያም መትረፍ ከተባለ ነው።
ከዚሁ ከኦነግ የጥፋት ዘመቻ ጋር የተያያዘው ሌላው በስልጣን ላይ ያለው አገር አጥፊው ቡድን የሚነዛው ዘመቻ ነው።ወያኔም አገር ለማፈራረሱ ዓላማው የመጀመሪያ የክተት አዋጅ ያወጀበት በዚሁ ኦነግ በተነሳበት የኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ላይ ነው።ይህ እምነት ፍጹም ኢትዮጵያዊ ፣በኢትዮጵያውያን የእምነት አባቶች ፍልስፍናና ስርዓት የዳበረ፣ ከሕዝቡ ታሪክ፣ባህልና ስነልቦና ጋር በማይላቀቅ ድርና ማግ የተወሳሰበ በመሆኑ የኢትዮጵያ ደጀን ሆኖ ስለሚቆጠር የጥፋቱ እርምጃ ያተኮረው በእምነቱ ላይ መሆኑን የወያኔ መሪዎች ሳይደብቁ በይፋ ገልጸውታል።ለአገሪቱ አንድነት የጀርባ አጥንት ነው ብለው የሚቆጥሩትንና የሚፈሩትን “የአማራውን ማህበረሰብና የኦርቶዶክሱን እምነት አከርካሪውን ሰብረነዋል” ሲሉ በአደባባይ ተመጻድቀዋል። የሌላ ሃይማኖት ተከታይ የሆነ አማራም መኖሩን ዘንግተውታል።በአማራው ክርስቲያን ላይ ጦር ሲመዘዝ አማራ የሆነው ሙስሊም ወይም ፕሮቴስታንት ወይም ካቶሊክ በሰላም ይኖራል ማለት አይደለም።ባማራነቱ የጥቃቱ ሰለባ ይሆናል። የዘነጉት ነገር ቢኖር እንወክለዋለን የሚሉት አብዛኛው የትግራይ ሕዝብ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ተከታይ መሆኑን ነው።እሱንስ አክርካሪቱን ሰብረውታል ?ወይስ ሊሰብሩት የቀን ቀጠሮ ይዘውለታል? የትግራይ ተወላጆችስ የተዋህዶ ኦርቶዶክስ ሃይማኖታቸው ሲነካ ለምን ዝም አሉ?ዘር ከእምነት ይልቃል ሆኖባቸው ይሆን?
መጽሃፍ ቅዱሱን በመከለስ ስም የተደረገውን ይህንን የነጮችና የተባባሪዎቻቸውን የጥፋት ዘመቻ ሁላችንም ልንቃወምና ልናወግዝ ይገባል።ይህ የፖለቲካ ድርጅት የፖሊሲ ጥያቄ ሳይሆን፣ የአገርና የሕዝብ ታሪክና ህልውና ጥያቄ ነው።ስለዚህ ለእውነትና ለኢትዮጵያ አንድነት የቆመ የፖለቲካ ድርጅት ሁሉ ሊያወግዘውና ሊቃወመው ይገባል።አገር ከሌለች ስለለውጥ የሚናገሩበትና ለስልጣን የሚታገሉበት ቦታ አይኖርም።
ለአገራቸው አንድነት ለእውነትና ለፍትሕ የቆሙ የሁሉም እምነት ተከታይ፣በተለይም የፕሮቴስታንት ተከታይ የሆነ ሊያወግዘውና ከዚህ አይነቱ መርዛማ ትምህርት እራሱን ሊያርቅ ይገባዋል። ይህ የኦነግ ቄስ ያቀረበው የክህደትና ክለሳ ስራ የፕሮቴስታንት ተከታዮችና በተለይም የኦሮሞ ልጆች ሊኮሩበትና ሊያከብሩት የሚገባ ሳይንሳዊ ግኝት አይደለም፤የአዋቂነት ውጤት ሳይሆን ስውር የነጮችን ገመድ በአንገት ላይ ጠምጥሞ መጓዝና እራስን ለባርነት አሳልፎ መስጠት ማለት ነው።ስለሆነም በኢትዮጵያዊነታቸው የሚያምኑ የኦሮሞ ተወላጆች በስማቸው የሚደረገውን አገርና እምነት የማጥፋት ሙከራ ሊታገሉት ይገባል።
ምንም እንኳን ኩሽ የሚለው ቃል ከእብራይስጥ ቋንቋ የጥቁር ሕዝብን ነገድ የሚያመለክት ቢሆንም ፣ያ ስያሜ ደግሞ ከሁሉም በፊት በስነልቦና፣በኦሪትና(ብሉይ ኪዳን) በአዲስ ኪዳን እምነት ከፈጣሪ ጋር የቆዬ ግንኙነት የነበረውን አገርና ሕዝብ አመላካች ነው።ለዚያ ደግሞ የስርዓትና የእምነት ባለቤት የሆነችው የጥቁር አገር ኢትዮጵያ ናት።መጽሃፍ ቅዱስ(ብሉይ ኪዳን) ከሂብሩ ወደ ግሪክ የተተረጎመው ከክርስቶስ ልደት በፊት በ3-1ኛው ምአተ ዓመት(BC)ሲሆን ሴፕቷጊንት(Septuagint) በሚል ሲሰየም የተጻፈውም በኮይን(Koine) በተባለው የግሪክ ቋንቋ ነው።መጽሐፍ ቅዱስ በተከታታይ በተለያዩ ጊዜያት በከፊል ወይም ሙሉ ለሙሉ በተለያዩ ተርጓሚዎች ተርጉሟል።አዲስ ኪዳን በመጀመሪያው ክፍለ-ዘመን ላይ ወደ ግሪክ የተተረጎመ ሲሆን ከዚያ በፊት ብሉይ ኪዳንን ግሪኮች ሲተረጉሙት ኩሽ የሚለውን የጥቁር የነገድ አጠራርና ስያሜ ለመግለጽ ኢትዮጵያ (የተቃጠለ ፊት ያለው ሕዝብ)ብለው ተርጉመውታል።ይህ የጥቁር ሕዝብ የሚኖበትም አገር በነገዱ ስም ኢትዮጵያ ተብሎ ለመጠራት በቃ።ይህም ስያሜ ላለፉት ብዙ ዘመናት ጸንቶ ለእኛ ትውልድ ተረፈ።ለወደፊቱ ትውልድ እንዲተርፍ ማድረግ የአሁኑ ትውልድ ድርሻ ነው።ይህንን አጠራር ፈረንጆቹም ተቀብለውት ኖረዋል።አሁን ኩሽ የሚለው ስያሜ ከቀረ ከሁለት ሽህ ዓመት በዃላ ተመልሶ ማምጣቱና መጽሐፍ ቅዱሱን መከለሱ ለእምነቱ ጥራት ታስቦ ሳይሆን በሚጠሏትና ለማፈራረስ በሚፈልጓት አገር ኢትዮጵያ በሚለው ስም ስለተተካ ብቻ ነው።ኩሽ የሚለው ቃል ኢትዮጵያ በሚለው ፈንታ በጀርመን ወይም በእንግሊዞች በሚለው ቢተካ ኖሮ ስህተት ነው ብለው ለማረም አይነሱም ነበር።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የካቶሊክ ቀሳውስቶች ኢትዮጵያን በማፈራረሱ የተረባረቡትን ወያኔንና ሻእብያን ለማስታረቅ ከላይ እታች እያሉ ነው።በወያኔ ጥያቄ፣በቫቲካን ትዕዛዝ የምስራቅ አፍሪካ የካቶሊክ ጳጳሳት ጉባኤ ማህበር የተባለው ድርጅት በሰላምና እርቅ ሰበብ በመካከላቸው ያለውን የጥቅም ቅራኔ አሶግደው ጸረ ኢትዮጵያ ዘመቻቸውን አጠናክረው እንዲቀጥሉበት፣ በአንድ ግንባር እንዲሰለፉ ለማድረግ በአሜሪካና እንግሊዞች የተደገፈውን ስልት ተግባራዊ ለማድረግ የሚስማሙበትን የእርቅ ሃሳብ ይዘው አሥመራና መቀሌ ገባ ወጣ በማለት ላይ ናቸው። እነዚህ ጳጳሳት ላለፉት ዓመታት ሁለቱም አምባገነንና ጸረ ኢትዮጵያ ሃይሎች በሚቆጣጠሩት መሬት የሚኖሩ በሽህ የሚቆጠሩ ንጹሃን ደም ሲፈስ፣በሚሊዬን የሚቆጠሩ ሲፈናቀሉና ሲሰደዱ፣በሽዎች የሚቆጠሩ በየእስር ቤቱ ሲሰቃዩና ሰብአዊ መብታቸው ሲደፈር፣ በአምላክ ምስል የተፈጠረው የሰው ልጅ በነዚሁ ጸረ ሃይማኖት በሆኑት ቡድኖች ለመከራ ሲጋለጥ ምንም ያልተሰማቸውና ለምን ይሆናል ብለው ያልጠየቁ የካቶሊክ ቀሳውስት ክብደት የሰጡትና የተጨነቁበት ጉዳይ ቢኖር የሁለቱ አምባ ገነን ቡድኖች መራራቅ ነው። ብዙ አትዮጵያውያን ደማቸውን ያፈሰሱበትና መስዋእት የሆኑበት የባድሜ ጦርነት ከመነሳቱ በፊት ያደረጉት የሰላም ጥረት አልነበረም።ይባስ ብለው የግጭቱ ሽፋን የሆነውን የባድሜን መሬት ለሻእብያ የእርቁ ገጸ-በረከት እንዲሆን ቀሳውስቱ ያቀረቡት አንዱ ሃሳብ መሆኑ ይፋ ሆኗል።አሁን ለዚህ እሩጫ ያነሳሳቸው ነገር በሁለቱም አምባ ገነኖች ላይ የተነሳው ሕዝባዊ ተቃውሞ ከቀጠለ ሁለቱ የነጮቹ ተወካይ ቡድኖች ከስልጣናቸው ሊወገዱ ስለሚችሉና በሕዝቡ መካከል የተከሉት የጥላቻና የልዩነት ግምብ ተደርምሶ ሕዝቡ የተቀማውን አንድነት አስመልሶ ኢትዮጵያ ሳትፈራርስ በአዲስ ስርዓት ፈረንጆቹ እንደልባቸው የማይፈነጩባት ጠንካራ አገር ሆና ትቀጥላለች፤ሌላውም የአፍሪካ አገር እንደ ቀድሞው የሷን ፈለግ ይከተላል የሚለው ስጋት ነው።
በአሁኑ ጊዜ የወያኔ ስርዓት ከመቼውም ጊዜ በበለጠ ቀውስ ውስጥ ተነክሮ ይገኛል። መሪዎቹ ቡድን ለይተው እርስ በራሳቸው እየተወነጃጀሉ የስልጣን ሽኩቻ ገጥመዋል።በዚህ ሽኩቻ አንዱ የበላይ ቢሆን ሌላው እንደማይተኛና ሁሉም የስርዓቱ ወንጀለኞች በመሆናቸው ንጹህ ሆኖ የሚተርፍ እንደማይኖር የታወቀ ነው።የቅደም ተከተል ጉዳይ እንደሆነ የሚያመላክቱ ፍንጮች እየታዩ ነው። ድርጅቱ ከተፈጠረበት ቀን ጀምሮ የነበሩና እስከ አሁን ድረስ በድርጅቱ ውስጥ ያሉት ሁሉም በሙስና የተጨማለቁ፣የግድያ ወንጀል የፈጸሙ፣በሕዝብ ላይ እልቂት (ጀኖሳይድ)ያከናወኑ፣የአገር ዳር ድንበር አሳልፈው የሰጡ፣ብሔራዊ ክህደት የፈጸሙ ናቸው።በየጊዜው መናቆራቸው በስልጣን ውጣ ውረድ ምክንያት እንጂ በዓላማ ልዩነት አይደለም። ከውስጣቸው ደፍሮ እንደ ጲላጦስ ከደሙ ንጹህ ነኝ የሚል አይገኝም።ለዚህ ቀውስ የዳረጋቸው የሕዝቡ አልገዛም ባይነት ነው።የሕዝቡ ጥያቄ እከሌ ወርዶ እከሌ ይሾም አይደለም፤የእነሱ መስማማት ወይም መጣላት የሕዝቡን ጥያቄ አይመልስም።የሚፈልገው ለውጥ እስካልመጣ ድረስ የሕዝቡ ትግል ይቀጥላል።
የነጮቹ መንግሥታት በሚፈልጉት መንገድ የወያኔ ስርዓት ማንሰራራት ካቃተው ሌላ አማራጭ መፍጠራቸው አይቀርም።ወያኔ ጠፍጥፎ በተቃዋሚ ስም በግምጃ ቤቱ ካስቀመጣቸው ውስጥ አንዳንዶቹን ወደ መድረኩ እንዲወጡ በማድረግ፣ከውጭም በተቃዋሚ ስም የነጮቹን ጥቅም የሚያስጠብቁ “ነጭ አምላኩ” የሆኑትን ቡድኖችና ምሁራን በማካተት የፓርላማ ወንበር እንዲያገኙ በማድረግ በስም የተለዬ መንግስት ለመመስረት ይፈልጉ ይሆናል።ለዚያም ከአንዳንዶቹ የድርጅት መሪዎች ጋር በድብቅ ውይይት ማካሄዳቸው ታውቋል።ያ ከሆነ ደግሞ በአዲስ ጉልበት አገራችን ስትታሽ ትኖራለች ማለት ነው። ይህም ካልሰራላቸው ትግራይንና ኤርትራን በማቀላቀል ከኢትዮጵያ ገንጥሎ ቀድሞ ያሰቡት የትግራይ ትግርኛ መንግሥት ማቋቋም ይሆናል። የሚፈልጉትም ሌላው በየፊናው ተበታትኖ በደካማ አቅሙ ሊቋቋም የማይችለው የእጅዙር አገዛዝ መረብ ውስጥ እንዲወድቅ ስለሆነ በዚህ መልኩ እንዲጠናቀቅ እንደሚያደርጉ ማሰቡና መዘጋጀቱ ብልህነት ነው።
ከዚህ ሁሉ ቀውስ ለመውጣት ያለው ብቸኛ አማራጭ አገር ወዳድ የሆነው ሃይል በየጎሳው መሰለፉን ትቶ፣ የፖለቲካ መስመር ልዩነቱን ወደ ጎን አስቀምጦ አገር በማዳኑ ላይ ሃይሉን በማስተባበር መታገል ብቻ ነው።የየጎሳው እኩልነት የሚረጋገጠውና የፖለቲካ ጥያቄው መልስ የሚያገኘው በራሱና በሕዝቡ ብቻ የሚተማመን በፍልስፍና እና በእውቀት ላይ የተመሰረተ መርሃ ግብር ያለው፣በሁለመናው የኢትዮጵያን ጥቅም የሚያስቀድም የፖለቲካ ድርጅት በሕዝቡ ምርጫ ስልጣኑን ሲረከብ ብቻ ነው።ለዚያ ደግሞ አንድ ብቻ ሳይሆን ከሶስት ያልበለጡ የፖለቲካ ፓርቲዎች መኖር አስፈላጊ ከመሆኑም በላይ የምርጫ ምህዳሩን ያሰፋዋል።እነዚህ ፓርቲዎች በመስመር ቢለያዩም በአገር ጥቅምና አንድነት ላይ ግን በአንድነት የሚቆሙ መሆን ይኖርባቸዋል። በውጭ አገር በርቀት ሳይሆን በአገር ውስጥ ሆነው የተበታተኑትን ሕዝባዊ ትግሎች ማያያዝና መምራት ይጠበቅባቸዋል።የፖለቲካ ድርጅቶቹም ሆኑ ለውጥ ናፋቂው ኢትዮጵያዊ አደገኛውን የጎሳ ፖለቲካ መዋጋት ለስርዓት ለውጡ መሰረት መሆኑን ተረድተው የሚገባውን ሁሉ ማድረግ ይኖርባቸዋል። አሁን በቡድን ተከፋፍሎ በተበታተነ የጭፍራ መልኩ የሚደረገው ትግል ለውድቀት እንጂ ለድል እንደማያበቃ ሊገነዘቡት ይገባል።
ዶር ደብረጽዮን ገብረ ሚኬኤል የህውሃት ሊቀመንበር ሆነው መመረጣቸው ታወቀ። የሄሮድስ መለስ ዜናዊ የሙት መንፈስ ህልመኛዋ ወ/ሮ አዜብ መስፍን እንዲሁም የቆዳ መልሱ ህልመኛ የአቦይ ስብሃትም የወንድም ልጅ ህልም እንዲህና እንዲህ ሆነ። አሞራው በረረ ቅሉ ተሠበረ።
ህጻናትን ገድሎ የሚፎከር አዲስ ተዋናይ? የወጣቶች የእርድ ሊኳንዳ ቤት የሚከፍት አዲስ ቢላዋ? ትውናው የኢትዮጵያ ሞት ወይንስ? ሰዎች ስለምን ወያኔ ሃርነት ትግራይ አጀንዳችን ሆነ ይላሉ። ስለምን አይሁን? አይሲሲ እኮ ሊቢያ ሳይሆን ኢትዮጵያ ላይ ከወያኔ ሃርነት ትግራይ ዘንድ ነው ያለው። እና እናማ የሥልጣን ዘመኑ በጎልቻ ልዋጭ በዚህ መልክ መጠናቀቁ ተሰማ።
በሊቢያ በስደት የሚንከራተቱ አፍሪካዊያን ችግር ሊቢያ ብቻ ላይ የሚያነጣጠር አይደለም ይልቁንም አለማቀፋዊ ተደማጭነት ያላቸዉ ሐገሮች አለማቀፋዊ የስደተኞች መብት ላይ ያላቸዉ አቋም በራሱ ሌላ ችግር ነዉ ለዚህ ትልቁን ሚና የሚወስዱት በተለይ ፈረንሳይና ጣሊያን ሲሆኑ እጅግ ብዙ አፍሪካዊያን ወደ ሐገራቸዉ ለመግባት ሲሉ በሳሃራ በረሃዋ መቃብር ሊቢያ ዉስጥ በከፍተኛ ሁኔታ እነደሚሰቃዩ ጠንቅቀዉ ያዉቃሉ ይህን ማወቅ እና ዝም ማለት በራሱ እንደ ሐገር ከአለም አቀፍ ህግ ጋር ትልቅ ወንጀል ነዉ ከሁለቱ ሐገሮች መናሕሪያ የሆነርችዉ አዉሮፓ በራሷ ለዚህ መልስ እራሷን የምትዘጋጅበት መድረክ እንዲጠር አለም አቀፋዊ ጫና በአፍሪካዊያን መጀመር አለበት።
ፈረንሳይ ይህንን ተጠያቂነት ቀድማ የተረዳችዉ ይመስላላ በአሁኑ ወቅት የተመድ አለም አቀፍ የሰብአዊ መብት ተሟጋቾችን ጉዳይ በሊቢያ ላይ ለመነጋገር የተባበሩት መንግስታት የጸጥታው ም / ቤት አስቸኳይ ስብሰባ እየጠየቀች ነው የፈረንሳይ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዣን-ኢፍስ ሌድሪን ፈረንሳይ የፍትህ ስርዓቱ በአግባቡና በፍጥነት በሊቢያ በኩል ካልተካሄደ በሊቢያ ላይ ማእቀብ እንዲደረግ ጥሪ አቅርባለች።
የፈረንሳዩ ሚኒስቴር አንድ ነገር ማብራራት አልቻሉም ለየትኛዉ የሊቢያ መንገስት ነዉ ማስጠንቀቂያ ወይም ማእቀብ እንዲደረግበት ጥሪ ያቀረቡት የትኛዉን እዉቅና የተሰጠዉን መንግስት ነዉ ጠረጴዛ ላይ አስቀምጠዉ የሚሞግቱት በትሪፖሊ ያለዉን ነዉ ወይስ በምስራቅ በኩል ሃፍታርን የተቆጣጠረዉን አንጃ የቱን ነዉ መንግስት ብለዉ ማእቀብ እንደሚደረግበት ያስፈራሩት ምን በወደቀች ሐገር (failed state? ) ላይ እንደምን ያለ ማእቀብ ነዉ ዉጤታማ የሚሆነዉ የሚለዉ መጠይቅ ፈረንሳይን አላጋጭ አስብሏታል።
ለምሳሌ ጣልያንን ልንወስድ እንችላለን በሊቢያ ለሚንቀሳቀሱ የሰዉ አዘዋዋሪ ወይም አሻጋሪዎች እላፊ ገንዘብ በመክፈል በመጡበት ጀልባ እንዲመለሱ ታደርጋለች ይህ ለአሻጋሪዎች ተጨማሪ የገቢ ምንጭ የሆነላቸዉ ሲሆን አሻጋሪዎቹ አፍሪካዊያን ስደተኞችን በማመላለስ ገቢያቸዉን እንዲያዳብሩ ሲያደርጋቸዉ በሌላ አንጻር እንዲህ አይነት እጅግ አደገኛ ስህተት የምትሰራዋ ጣሊያን በሊቢያ ለሚካሄደዉ ግፍ ሐላፊነት መዉሰድ ግዴታዋ እንዲሆን ያደርጋታል።
ባለፈው ሚያዝያ የተባበሩት መንግስታት የስደተኞች ኤጀንሲ ዓለምአቀፍ የስደተኞች ድርጅት (አይኦኤም) በሰሜን አፍሪካ ስደተኞችን ሊገድሉ የሚችሉበትን ምክንያት እና “የባሪያ ገበያ”ን በተመለከተ ሪፖርት አውጥቷል. ሪፖርቱ በአይ.ኦ.ኤም ተይዞ ወደ ትውልድ ሀገራቸዉ የተመለሱትን ስደተኞችን አስመልክቶ ነበር በሪፖርቱም መሰረታዊ ይዘት ከዚህ ሁሉ ደባ ጀርባ እነ ማን ሊኖሩ እንደሚችሉ ይሰነፍጣል።
ሐላፊነት በአንድ አካል ጫንቃ ላይ ለማስቀመጥ የተመቸችዉ ሊቢያ ዉስጥ የሚንቀሳቀስሱ የተለያዩ አማጺያንም ሆኑ ሌሎች ድርጅቶች ከዚህ ሁሉ ግፍ ጀርባ ከተጠያቂነት እንዳያመልጡ የግፉና የሰቀቀኑ መሪዎች ናቸዉ ለምሳሌ በሊቢያ በተለይም ባለፉት ሶስት የእርስ በርስ ጦርነቶች ወቅት የሐገሪቷን ብሄራዊ ደህንነት መፈራረስን በመንተራስ, በመቶዎች የሚቆጠሩ የሊቢያ ዜጎች ተጠልፈዉ ተሽጠዋል ለህገወጥ የጉልበት ብዝበዛ ለአካል ክፍል መበለት እና ልፍትወት ስጋ እንዲሁም ለከፍተኛ ስቃይም ተዳርገዋል።
እንደ አይ.ኦ.ኤም ሪፖርት ስደተኞችን በኒጀር በኩል ወደ ሊቢያ የሚያስገቡ አሻጋሪዎች ምንም ገንዘብ ከስደተኞቹ የማይቀበሉ ሲሆን ሊቢያ ከደረሱ ወዲህ ሐብታም የሊቢያ ገበሬዎች ለአንድ አፍሪካዊ 400 ዶላር እንደሚከፍላቸዉ ስደተኞቹም በዚያ በባርነት እንደሚቀሩ አጋልቷል ይህን ተገን ባድረገ መልኩ የሊቢያ ገበሬዎችም በዚህ የባሪያ ንግድ ዉስጥ ቀጥተኛ ተጠያቂዎች መሆናቸዉን አረጋግጧል
ሊቢያ መንግስት ተብሎ የተሰየመዉ አካል ደካማና እና ዝቅተኛ ማዕከላዊ ግዛት ሲሆን እንኳን ለስደተኞች ለራሱ ዜጎችም ደህንነትን ወይም መሠረታዊ አገልግሎቶችን ማቅረብ አልቻለም. የአፍሪካ ስደተኞች ቁጥር መጨመር በሊቢያ የሚገኙ የማቆያ ማእከሎች ማነስ እና ደረጃቸዉን አለመጠበቅእንዲሁም ኢሰብአዊነት እየጨመረ በመምጣቱ እንዲሁም በአብዛኛው በቋሚነት በተሰናከለ እና በተጠና የአውሮፓ ፖሊሲ ምክንያት ችግሮቹን መጋፈጥ የሚቻል አይደለም።
በተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ መብት ተሟጋች የሆኑት አዛዥ ዘይድ ራአድ አል-ሁሴን << ኢሰብአዊነት >> በማለት ያወገዙት አፍሪካዊያን ስደተኞችን ወደ ሊቢያ የመመለስ ፖሊሲ ከፍተኛ ፍጥጫ ይጠብቀዋል.
የጊኒ ፕሬዝዳንት አልፋ ኮሜ ደግሞ በአውሮፓ ፖሊሲ ላይ የሰጡት ትችት አለም ወደ አዉሮፓ ሐገሮች እንዲጠቁም ሐሳብ ጭረዋል አልፋ ኮሜ << ስደተኞች እጅግ በጣም መጥፎ በሆኑ ሁኔታዎች ውስጥ እየኖሩ ነው. >> የአዉሮፓ ሐገሮች በዚህ ጉዳይ ላይ አንዳች እንዲፈይዱ ጥሪ አቅርበዋል።
በደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ሀገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን በአቶ ገዛኸኝ ነብሮ እና በአቶ ቴዎድሮስ ተ/ሚካኤል አመካኝነት ለጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ የገንዘብ ስጦታ በተወካያቸው በኩል በዛሬው ዕለት አበረከቱ ።
በደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ኢትዮጵያውያንን በመወከል የተገኘው አቶ ነብዩ ባዘዘው፤ ለጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ የሚደረገው ስጦታ ቀጣይነት እንደሚኖረው በመግለጽ የ61,600 ብር ስጦታውን አበርክቷል ።
ሙኃዘ ጥበባት ዳንኤል ክብረት – ብዙ ጊዜ ጊንጥ የሚለውን ቃል ስሰማ ብዙም ትኩረት አልሰጠውም ነበር ዛሬ ግን ጊንጥ አሪፍ ነገር አስተማረኝ፡፡ ይህንን እንድል ያስገደደኝ የዛሬው ፅሁፌ መነሻ የሆነኝ አጭር ታሪክ ነው ታሪኩ እንዲህ ነው፡፡
አንድ ሽማግሌ ውሃ ውስጥ ሊሰምጥ ያለ ጊንጥ ያዩና ሊያድኑት ይፈልጋሉ፡፡ ከዚያም ጊንጡን ከውሃው ለማውጣት እጃቸውን ዘርግተው አነሱት በዚህ ጊዜ ጊንጡ ነደፋቸው:: እሳቸውም ደንግጠው ለቀቁት ጊንጡም ተመልሶ ወደውሃው ገባ፡፡
ይህንን የሽማግሌውን ትእይንት የሚመለከት አንድ ሰው ወደ ሽማግሌው ጠጋ ይልና ‹‹ይህ እኮ ክፉ ፍጥረት ነው! ጊንጥ እሱን ለማዳን ሲሉ እርሶ እየተጎዱ እኮ ነው›› አላቸው።
ሽማግሌውም እንዲህ ሲሉ መለሱ ‹‹የጊንጡ ተፈጥሮ መናደፍ ነው፡ የኔ ተፈጥሮ ደግሞ መርዳትና ማገዝ ነው፡ ስለዚህ ተፈጥሮዬ ክፉ አደለምና ጊንጡን ከመርዳት አላቋርጥም አረዳዴን ግን አስተካክላለሁ›› አሉና ጥቂት አሰብ አድርገው ተነስተው ከዛፉ ላይ አንድ ቅጠል ቀንጥሰው በቅጠሉ ጊንጡን ይዘው አወጡትና ህይወቱን አተረፉለት፡፡
እኛም እንዲህ ነን ሰውን ለመርዳት ስንሄድ ብዙ ጊንጦች ይነድፉናል፡ ደግ ልናደርግ ስንጓዝ ብዙ እንቅፋቶች ይመቱናል፡፡ ነገር ግን ጊንጡ እንዳይነድፈን እናደርጋለን እንጂ እንቅፋቱ እንዳይመታን እንጠነቀቃለን እንጂ እንዴት ደግ ማድረግ እናቆማለን ?
አንተም አንቺም ሁላችንም እዚህ ምድር ላይ ያለን ሰዎች በሙሉ ስንፈጠር ደግና መልካም ነን፡፡ ግን ሰውን ክፉ የሚያደርገው ተፈጥሮው ሳይሆን መጥፎ አጋጣሚ ነው፡፡
እስኪ የዛሬዋን አዲስ ቀናችንን እንዲህ ብንውላትስ ሰው ስንረዳ እንደጊንጥ በሚሆኑ ሰዎች ተሸንፈን መልካም ከማድረግ ከምንቆጠብ የምንረዳበትን መንገድ ለይተን ብናውቅስ፡፡
በነገራችን ላይ ለሰው በጎ ማድረግ ሲባል በገንዘብ ብቻ ይመስለናል አይደለም:: በየቤቱ ገንዘብ ኖሮት ሰው የናፈቀው ህሊና አለ:: ስለዚህ አንዳንዶች ፈገግታችንን አንዳንዶች እኛነታችንን አንዳንዶች መሰማትን ይፈልጋሉና በየደረስንበት ለመልካም ነገር ጊንጥ ፈርተን እምቢ እንዳንል፡፡
የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ ወንጀል ችሎት ጦማሪ ማህሌት ፋንታሁን “አክላቸው ወንድወሰን” በተባለ የፌስቡክ አድራሻ የዳኛ ስም ተጠቅሶ የተፃፈ የፍርድ ቤቱን ክብር የሚነካ ፅሁፍ አጋርተሻል በሚል ማስጠንቀቂያ ሰጥቷል።
አሚር በፌስቡክ የተፃፈ ፅሁፍ ስር አስተያየት እንደሚሰጥ፣ እንዲሁም እኔ (ጌታቸው ሺፈራው) የምፈልገውን የፍርድ ቤት ውሎ ብቻ ቆርጬ እንደምዘግብ ይህም ምን “ሸንቆጥ” ለማድረግ እንደተፈለገ ፍርድ ቤቱ እንደሚረዳው፣ ለሌላ ሰውም መረጃ እንደምልክ ፍርድ ቤቱ ገልፆአል። ፍርድ ቤቱ ለሌላ ሰው መረጃ ትልካለህ ሲል የጠቀሰው ማስረጃም ሆነ የሰው ስም የለም።
ጦማሪ ማህሌት ፋንታሁን በችሎት ቀርባ አጋርተሽዋል ስለተባለው ፅሁፍ የተጠየቀችው በጠዋቱ የፍርድ ቤት ጊዜ ሲሆን ለከሰዓት ተቀጥሮ ከአሁን ቀደም የምትፅፋቸው ፅሁፎች አጋራችው የተባለውን አይነት ይዘት እንደሌለው በመጥቀስ በተግሳፅ እንደታለፈች ፍርድ ቤቱ ገልፆአል።
ፌስቡክ ላይ የተፃፉ ፅሑፎችን ዳኞች እንደሚያነቡ የገለፀው ፍርድ ቤቱ ይህን የምናደርገው የፍርድ ቤቱን ክብር ለማስጠበቅ ነው ብሏል። ፍርድ ቤቱ “እንዲህ የምናደርገው እናንተን ሃራስ ለማደረግ አይደለም” ቢልም ለሌላ ሰው መረጃ መላክና መሰል ጉዳዮች ላይ ተላከለት የተባለ ሰው ስም፣ ምን እንደተላከ እና እንዴት እንደተላከ ሳይጠቅስ ማስጠንቀቂያ መሰል ምክር ሰጥቶ አልፏል።
ከአሁን ቀደም በዚሁ ችሎት መሃል ዳኛው “የተቀረፀ በሚመስል መልኩ ቃል በቃል እየተዘገበ ነው” እንዲሁም የግራ ዳኛው የተዛቡ ዜናዎች በፌስቡክ እየተላለፉ ነው በሚል ማስጠንቀቂያ መሰጠቱ የሚታወስ ነው።
ዳኛ ዘርዐይ ወትሮም ትዝብት የማያጣው የፌ/ከፍ/ፍ/ቤት ልደታ ምድብ አራተኛ ወንጀል ችሎት ዳኛ ሆነው ከመጡ ጀምሮ ሌላ የውዝግብ መንስዔ ሆነዋል። ታዳሚውን በጥርጣሬ ይሁን በጥላቻ በማያስታውቅ ሁኔታ የሚገረምሙት እኚህ ዳኛ ከመጡ ወዲህ ችሎቱ ቁጡ እና ለተከሳሽ ቀርቶ ለታዳሚ አስፈሪ ሆኗል። በሚገርም ሁኔታ እሳቸው ገጽታ ላይ የሚነበበው ቁጣ ሌሎቹ ዳኞች ላይ አይነበብም። የችሎቱ ዳኞች ባለፈው ግዜ (ጋዜጠኛ ጌታቸው ሽፈራውን ጨምሮ የአውሮጳ ኅብረትን ወክለው ችሎቱን የሚታዘቡ) ታዳሚዎችን በማስነሳት “እነማን ናችሁ? ለምንድን ነው የመጣችሁት?” ብለው ጠይቀዋል። ይህ በሕግ አግባብ ተገቢ ይሁን አይሁን የሕግ ባለሙያዎች አስተያየት የሚሰጡበት ነው። ችሎቱን ለሚታደሙት እና በራሳቸው ከደረሰባቸው ኢፍትሐዊነት በመነሳት የሰብኣዊ መብት ጥሰት አቤቱታዎችን አድምጦ ለሕዝብ ለማጋለጥ እና የፍርድ ቤት ውሎዎችን በመዘገብ፣ ችሎቱን አክብረው፣ የሕግ የበላይነት እና የችሎቱ ነጻነት ላይ ያላቸውን ሁሉ ጥርጣሬ ቀብረው፣ ለፍትሕ ስርዓቱ የግልጽነት ድባብ ለማላበስ የለት እንጀራ ሳያምራቸው በብዙ መስዋዕትነት ለሚከፍሉት ወዳጆቼ ምን ያህል አስደንጋጭ እና የማስፈራራት ስሜት እንዳለው አውቃለሁ። በመሆኑም በጣም አዝኛለሁ!
ችሎቱ በፖለቲካ አቋማቸው ምክንያት የተለያየ ሰበብ ተለጥፎባቸው የተከሰሱ ሰዎች የሚበዙበት እንደመሆኑ ብዙ ቅሬታዎች ይቀቡበታል። ለዚህ ደግሞ ችሎቱ ማድረግ የሚችለው ዝቅተኛው ነገር ቅሬታዎቹን ማድመጥ ነው። ከዚህ በፊት የነበሩት ዳኞች ቢያንስ ይህንን ሞክረው ነበር። ነገር ግን እኚህን ዳኛ ጨምሮ አዲሶቹ ከመጡ ጀምሮ ችሎቱ የተከሳሾችን ቅሬታ ማቅረብ እንደጠብ ማጫር ነው የሚመለከተው። ተከሳሾቹ በችሎቱ ላይ ጭላንጭል እምነት እንኳ እንዳይቀራቸው በተለይ ዳኛ ዘርዐይ በተግሳፅ እና ቁጣ ያሸማቅቋቸዋል። እኚህ ዳኛ በወልቃይት ጉዳይ ላይ ያላቸውን አቋም በጦማር ላይ የጻፉ በመሆኑ ብዙ ተከሳሾች በገለልተኝነት ጉዳያችንን ያያሉ ብለን አናምንም ብለው እንዲነሱ ጠይቀዋል። አቶ ዘርዐይ ግን ይበልጥ እልህ የተጋቡ ይመስላሉ።
ዛሬም የችሎት ታዳሚውን ማስደንገጣቸውን ቀጥለውበታል። ማሕሌትን አስነስተው አንድ ራሷ በጻፈችው እና ሌላ ደግሞ የሰው ‘ሼር’ ባደረገችው ጽሑፍ ሳቢያ ወቅሰዋታል። ነገሩን “የችሎቱን ክብር ከመጠበቅ” ጋር አያይዘው፣ “harass ለማድረግ አይደለም” ብለው ቢያቃልሉትም፤ የሚሰጠው ስሜት ግን የማሸማቀቅ ነው። ማሕሌት ‘ሼር’ ያደረገችው ጽሑፍ ላይ “ፍርድ ቤቱን የበቀል ቤት” በሚል የሚገልጸውን ሳታስተውል ማጋራቷን ገልጻለች። ነገር ግን ለብዙ ሰዎች የፍርድ ቤቱ ነጻነት እና ለሕግ የበላይነት ተገዢነት ሁሌም አጠራጣሪ ነው። ይህንን በሐሳብ መግለጽ ለምን የፍርድ ቤቱን ክብር መንካት እንደሚሆን አሁንም ለሕግ ባለሙያዎች አስተያየት እተወዋለሁ። በተጨማሪም፣ ዳኛ ዘርዐይ እነ ጋዜጠኛ ጌታቸውንም አስነስተው “የምትጽፉትን ነገር እናያለን” ብለዋቸዋል። አሚር የተባለ የመብት ተቆርቋሪንም እንዲሁ “የምትጽፋቸውን ‘ኮሜንቶች’ እናያለን” ብለውታል።
ከአንድ ዓመት በፊት፣ ብሌን መስፍን አስቸኳይ ግዜ አዋጁን አስታክኮ የታሰረች ግዜ፣ የጉለሌ አንደኛ ደረጃ ችሎት የፈቀደላትን በዋስ የመፈታት መብት፣ በዐቃቤ ሕግ ይግባኝ ባይነት፣ የከለከሏት ዳኛ ዘርዐይ ነበሩ። የዛን ዕለት ይህን ሁሉ ዓመት ሳውቃት የማላውቀውን፣ ማሒ ስታለቅስ አይቻታለሁ። የዳኛ ዘርዐይ ውሳኔ ነበር ያኔም ያስለቀሳት። አሁንም ተግሳፃቸው ተከትሏት ልደታ መጥቷል።
ሃሳብ መሸጥ የተሳናቸው ባህላዊ ጋዜጠኞች፣ መንግስት ነፃ ሚዲያን በማፈንና ፕሮፌሽናል ጋዜጠኞችን በማሰር እንዲያግዛቸው ባደባባይ ለመኑ (ማፈር ቀረ) - Mereja Forum
ናብ ጀርመን መጺእካ ናይ ዑቕባ መሰል፡ ምስኡ ዝተኣሳሰረ ድማ ናይ መንበሪ ፈቓድ ዘይብልካ እንተ ኮይኑ እሞ ምሕደራታት ንኽትወጽእ ምስ ዝሓቱኻ፡ ብቕጽበት ዓዲ ገዲፍካ ክትወጽእ ኣለካ። ብሓይሊ ኣመሓደርቲ ተገዲድካ እንተወጺእካ ግን፡ ንነዊሕ ግዜ ናብ ዞና ብሸንገን ጥርኑፋት ሃገራት ክትኣቱ ክልኩል ክትከውን ኢኻ። ክፍሊት መጉዓዝያ መምለሲኻ ባዕኻ ክትክእሎ ክትግደድ ኢኻ።
ኣብ ከምዚ ኩነት እቲ ዝሓሸ ምርጫ፡ ብወለንታኻ ምምላስ እዩ። ካብ 2015 ኣትሒዙ ካብ ግፍዕታትን፡ ፖለቲካዊ ሃደንን፡ ወይ ውን ካብ ድኽነት ከምልጡ 1.1 ሚልዮን ሰባት ናብ ጀርመን ኣትዮም እዮም። ብዙሓት ወጻእተኛታት ብወለንትኦም ናብ ዓዶም ክምለሱ ወሲኖም እዮም። 2016 ጥራይ ኣስታታት 54.000 ሰባት ተመሊሶም። ብዙሓት ዝተፈላለዩ ንዓድኻ ክትምለስ ኣብ እትደልየሉ ግዜ ቁጠባዊ ረድኤት ክህቡ ዝኽእሉ መፋነዊ መደባት ተዳልዮም ኣለዉ። ክትምለሱ ኣብ እትሓስቡሉ ግዜ – ወይ ውን ናይ ዑቕባ መሰል ንኽትረክብ ዕድል ዘይብሉ፡ ክምለስ ዝደሊ ሰብ ትፈልጡ እንተድኣ ኮንኩም ሓብርዎ – ብዛዕባ ብወለንታኻ ናይ ምምላስ ኣገባባትን፡ ናይ ረድኤት መዳያትን ካብ ንዝስዕብ መርበብ ሓበሬታ ተወከሱ።
ንሓበሬታኻ፡ ናብ ዓድኻ ክትምለስ እንተድኣ ደሊኻ፡ መንግስትኻ ክነጽገካን፡ ምቕባል ክኣብን ኣይክእልን እዩ፡፡ ብዓይኒ ዓለም ለኻዊ ሕጊ፡ መንግስትታት ዜጋታቶም ክቕበሉ ሓላፍነት ኣለዎም።
ኣብ ጀርመን ናይ ዞና ሓለፍቲን ኣመሓደርትን ጉዳያት ወጻእተኛታት እዮም ነቶም መንበሪ ፈቓድ ዘይብሎም ሰባት ናይ ምምላሶም ሓላፍነት ዘለዎም። ሃገራዊ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ብጥብቂ ምትሕብባር ምስ ሚኒስተሪ ወጻኢ ጉዳያት ብተወሳኺ ምስ ኩለን ዝመጻእኩምለን ዓድታት ተረዳዲኡ ንምምላስኩም ኣብ መስርሕ ይኣቱ።
መንግስቲ ጀርመን ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ኣብ ጀረምን ንዝነብሩ ሰባት ዝምልከት ጽንኩር መምርሕታት እናኣዳለወ ይርከብ፡፡ እዚ መምርሒታት ገና ሕጊ ኮይኑ ኣይጸደቐን ኣሎ። መዓስ ይጸድቁን ኣብ መስርሕ ይውዕሉን ኮምኡ ውን እንታይ ይመስሉን ምስ ነጸረ ክንሕብረኩም ኢና።
ደለልቲ ኮምኡ እናበሉ እዮም ዝመባጽዑልካ። እንተኾነ ግን፡ ዘድሕኑ ሰባት ኣብታ ትርከበላ ጃልባ ክህልዉ ኣይፍቀደሎምን እዩ። ወላ እንተለዉ እውን፡ ብግዚኡ ረኺቦም ንኸድሕኑኻ ዘሎ ዕድል ብጣዕሚ ጸቢብ እዩ - ብዝያዳ ድማ፡ ደላሎ መርከብኩም ብዘይ ሞቶር እንተገዲፎማ። እቲ ጉዕዞ ብጣዕሚ ሓደገኛ ይኸውን፡ ናይ ብዙሓት ሰባት ሂወት እውን ኣብኡ ይጠፍእ።
ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብ ገበናዊ ንግዲ እዩ። ዓማዊል ንምድላብን መኽሰብ ንምኽዕባትን ከኣ፡ ኣስጋገርቲ ሰባት ብዙሕ ሓሶታትን ናይ ሓሶት መብጽዓታትን ይጥቀሙ። ነቶም ቀንዲ ልሙዳትን ትርጉም ኣልቦ ብምዃኖም ከኣ መስሓቓትን ዝኾኑ ንስደተኛታት ብገበነኛታት ዝተነግርዎም ሓሶታት ኣኪብና ኣለና።
የንግድ ቢሮዎች ፣ ኢንዱስትሪዎች ፣ ማዕድናት ፣ የመንገድ መንገዶች ፣ ሥነ-ሕንጻዎች ፣ ወዘተ ጨምሮ CHZ በርካታ መተግበሪያዎችን እና አካባቢዎችን የሚያስተናግድ የተለያዩ የኤል.ዲ. መብራት አቅርቦቶች መፍትሄዎችን ያቀርባል ፡፡
ደንበኞች በጣም ተስማሚ የሆኑ ምርቶችን እንዲመርጡ እና አጠቃላይ ፍላጎታቸውን ከተረዱ በኋላ ተጓዳኝ ቴክኒካዊ ድጋፎችን እንዲያቀርቡ እናግዛቸዋለን ፡፡ ደንበኞች ለእኛ የተወሰኑ መሰረታዊ የምህንድስና መረጃዎችን ብቻ ሊያቀርቡን ይፈልጋሉ። (የመንገድ መብራትን እንደ ምሳሌ እንውሰድ ፣ ደንበኞች ሊያቀርቡዋቸው የሚፈልጓቸው መረጃዎች የመንገድ ስፋት ፣ የዋልታ ቁመት ፣ የዋልታ አቀማመጥ ፣ የዋልታ ክፍተትን ፣ አማካይ የማብራሪያ ፍላጎትን ፣ ወዘተ) ያጠቃልላል ፡፡ ከቀረበው መረጃ በመነሳት ዲዛይኖቻችን የዲያሊያክስን የማስመሰል ውጤት በመጠቀም ለደንበኞች በርካታ የዲዛይን አማራጮችን ያቅርቡ ፡፡
የሻንጋይ ቻይዜዝ መብራት ደረጃውን የጠበቀ ምርት ይለማመዳል እንዲሁም የኤልዲ መብራቶችን እጅግ በጣም ጥሩ ጥራት ለማረጋገጥ ፣ ለሁለቱም ወገኖች ጊዜ እና ወጪን ለመቆጠብ እና ለደንበኞች ከፍተኛ ጥቅሞችን ለማምጣት ጥብቅ የጥራት ቁጥጥር ያደርጋል ፡፡
CHZ የ “መሪ ቴክኖሎጂን እና የመሪ ጥራት” ደረጃን ያከበረ ሲሆን የጋራ አር& ዲ ማእከል ከፉዳን ዩኒቨርስቲ በኤሌክትሪክ መብራት ምንጮች ክፍል ፕሮፌሰር ከዶ / ር ቼን ዳሁዋ ጋር ፡፡ አዳዲስ ምርቶችን በተከታታይ እናዘጋጃለን እና የመብራት ስርዓቱን ብልህነት እንነዳለን ፡፡ የእኛ የምርት ፖርትፎሊዮ የቤት ውስጥ መብራትን ፣ የኢንዱስትሪ መብራቶችን ፣ የመስክ መብራቶችን ፣ የስፖርት መብራቶችን ፣ የጎዳና ላይ መብራቶችን እና የፀሐይ ብርሃንን ያካትታል ፡፡ እያንዳንዳችን መብራቶቻችን ከሌሎች እንዲበለጡ ለማድረግ ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን አካላት እና የላቀ የማምረቻ ቴክኒኮችን ለመጠቀም አጥብቀን እንጠይቃለን ፡፡
በቤትኪንግ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ሻምፒዮና ቅ/ጊዮርጊስ ሰበታ ከተማን የቡድኑ ካፒቴን ጌታነህ ከበደ ባስቆጠራቸው ሁለት ግቦች እና በሌሎቹ የቡድን አጋሮቹ አቤል ያለው እና ወደ ሜዳ ተቀይሮ በገባው ጋዲሳ መብራቴ ግቦች 4-2 በሆነ ውጤት አሸንፎ በመሪነት ላይ ተቀምጧል።
ቅዱስ ጊዮርጊስ ድል ባደረገበት የዛሬው ጨዋታ እና የቡድናቸውን አቋም አስመልክቶ ለክለቡ ሁለት ግቦችን ያስቆጠረው ጌታነህ ከበደ ከጨዋታው በኋላ ከሀትሪክ ስፖርት ድረ ገፅ ጋር ቆይታ አድርጓል።
“ጨዋታው ጥሩ ነበር። በመጀመሪያው አጋማሽ እነሱ ኳሱን ተቆጣጥረው ለመጫወት ሞክረዋል፤ እኛ ያሸነፍነው ይሄ ቡድን በጣም ጠንካራ እና በጥሩ አሰልጣኝ የሚመራም ነው። ከዛም ውጪ ወጣት እና ልምድ ያላቸው ተጨዋቾችም ተጣምረው የሚጫወቱበትም ክለብ ነውና ከእዚህ አኳያ በዛሬው ጨዋታ እነሱን በሰፊ ግብ ማሸነፋችን የኛን ጥንካሬ ያሳየም ሆኗል”።
“ቅዱስ ጊዮርጊስ ወደ ስኬታማነት እያመራ ባለበት ጨዋታ ለክለቤ የድል ግቦችን ማስቆጠር መቻሌ በጣም ነው ያስደሰተኝ። አንድ አጥቂም ግብ ማስቆጠር ከጀመረም የራስ መተማመን ብቃቱም በዛው ስለሚጨምር የእኔም እንደዛ ነው እየሆነ ያለውና ይሄ ግብ ማስቆጠሬ ወደፊትም የሚቀጥል ነው የሚሆነው”።
“ለቅ/ጊዮርጊስ የፍፁም ቅጣት ምቶችን በተደጋጋሚ እየመታው ያለሁት የቡድኑ አንደኛ መቺ ስለሆንኩ ነው። በእዚህም ጥሩ ብቃት እንዳለኝ አምናለው። በመሳት ደረጃ ደግሞ ከእዚህ በፊት ያጋጠመኝ አንዴ ለደደቢት በአፍሪካ ኮንፌዴሬሽን ካፕ ጨዋታ ከሱዳኑ አልአህሊ ሼንዲ ጋር ስንጫወት የሳትኩት እና ቅዱስ ጊዮርጊስ ሆኜ ደግሞ ከጉዳት አገግሜ እንደመጣው ከስዑል ሽረ ጋር ስንጫወት የሳትኩት ነው”።
“የልምምድ ሜዳው ላይ ከምንሰራው አኳያ ገና ወደ ምርጡ ብቃታችን አልመጣንም። ይቀረናልም። መቶ ፐርሰንት ወደ አቋማችን ስንመጣ ግን አስፈሪው ቡድናችን ይታያል”።
“እኔ ያየሁት ካርድ አሰልጣኜ ጠርቶ ሲመክረኝ ነው። አዲስ በወጣ ህግም ሊሆን ይችላል ካርዱን የተመለከትኩት። ከዛ በተረፈ የቡድናችን ብዙዎቹ ተጨዋቾች አንዳንዴ በእዚህ መልኩ ኳስ ከሚጫወት ቡድን ጋር ቻሌንጅ አድርገህ ካልተጫወትክ ልትቸገር ትችላለህ እና በኳስ በሚያጋጥም ሁኔታ ነው በእርግጥ የማያሰጥ ቢጫ ካርድም ቢኖር ተጨዋቾቻችን ሊመለከቱ የቻሉት”።
ስታጠቢ፣ በህይወትሽ ከምትሰሪያቸው ስራዎች በሙሉ በጣም ጠቃሚውንና ከፍተኛውን አስፈላጊ ሥራ እየሰራሽ ነው፡፡ ስታጥቢ፣ ለልጅሽ ምርጥ የሆነውን ተፈጥሮአዊ ምግብእየመገብሽ ነው፡፡ ስለዚህ ራስሽን ተንከባከቢ! በዚህ ልዩ ጊዜ መመገብ ያለብሽን የተመጣጠነ ምግብ በሙሉ መመገብሽን እርግጠኛ ሁኚ፡፡ልጅሽ በአካልም ሆነ በስሜት ድንቅ በሆነ ሁኔታ ህይወቱን መጀመሩን እርግጠኛ ለመሆን፤ በመጀመርዎቹ 1000 ቀናቶች ብዛት ያላቸው ምርጫዎችን መምረጥና ውሳኔዎችንመወሰን ይኖርብሻል፡፡ እነዚህ 1000 ቀናት ከእርግዝና እስከ ሁለት ዓመት እድሜ ያሉት ጊዜያት ናቸው፡፡ በዚህ ጊዜ ዋናዉና ትክክለኛ ውሣኔ ልጅሽን ለማጥባት መወሰንሽ ነው፡፡ይህን መፅሀፍ የምታነቢው እያጠባሽ ከሆነ፤ ማጥባት ለአንቺና ለልጅሽ የሚሰጣችሁን ጥቅሞች ተረድተሻል ማለት ነው፡፡ ስለዚህ ይህንን በልጅሽ ህይወት ውስጥ ልዩና አስደሣችየሆነውን ጊዜ በደስታ እያሣለፍሽ ነው ማለት ነው፡፡ይሁንና፣ ፤ማርገዝ ካቀድሽ ወይም እርጉዝ ከሆንሽና ስለማጥባት ተጨማሪ መረጃዎችን የምትፈልጊ ከሆነ ይህ የምታነቢው መፅሀፍ ትክክለኛው የመረጃ ምንጭሽ ነው፡፡ ጡትማጥባት ለልጅሽ በጣም ጠቃሚ ነው፡፡ የጡት ወተት ተፈጥሮ ያዘጋጀችለትን ንጥረ-ምግቦች ይሰጠዋል፡፡ ቀንም ሆነ ማታ በፈለገበት ጊዜ ሊጠባ ይችላል፡፡ አንቺም ለጡትሽ ወተትገንዘብ አትከፍይም፡፡ ያም ሆኖ የጡት ወተት ጥቅም ከምቾትና ከገንዘብ ያለፈ ነው፡፡ ጡት ማጥባትም ሆነ መጥባት ለአንቺና ለልጅሽ ጤና ከፍተኛ ጥቅም አለው፡፡ ልጅሽ ጡትመጥባት ካቆመም በኋላ ጥቅሙ ይቀጥላል፡፡
“የሀገሩን ሉዓላዊነትና ደኅንነት አሳልፎ የሚሰጥ ኢትዮጵያዊ የለም” ብለዋል ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በደቡብ ክልል የዳውሮና የደቡብ ኦሞ ዞን፣ እንዲሁም የኮንታ ልዩ ወረዳን ትናንት እና ከትናንት በስተያ በጎበኙበት ወቅት “የምንፈልገው ፍቅር፥ ሰላምና ብልፅግና እንጂ ማንንም መንካት አይደለም” ማለታቸውን የክልሉ መገናኛ ብዙኃን ዘግበዋል።
ምስጋና ለዓለማቱ ጌታ ለአላህ የተገባ ነው:: የአላህ ሰላም እና እዝነት የመልዕክተኞች ሁሉ መደምደሚያ በሆኑት ነብይ በሙሀመድ በቤተሰቦቻቸው እና በባልደረቦቻቸው ላይ ይሁን:: ኢስላም ማለት ከአላህ በቀር በሀቅ የሚመለክ አምላክ የለም ሙሀመድ (ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ) የአላህ መልዕክተኛ ናቸው::ብሎ በልቦና ማመን፣ በአንደበት መመስከር እና በተግባርም ማረጋገጥ ሲሆን፤ በስድስቱ የእምነት መሰረቶች ማመን እና አምስቱን የኢስላም መሰረቶች መተግበር፣ እንዲሁም ይሄንኑ ተግባር ባማረ መልኩ ማከናወን (ኢህሳንን) ያጠቃልላል::
ኢስላም፤ አላህ የነብያትንና የመልዕክተኞች (ሩስሎች) መደምደሚያ በሆኑት ሙሀመድ (ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም) ላይ ያወረደው የመልዕክቶቹ ሁሉ መቋጫ ነው:: አላህ ዘንድም ከኢስላም በቀር ተቀባይነት ያለው ሀይማኖት የለም:: ይህንን እውነተኛ ሀይማኖት አላህ ገር እና ቀላል፣ አዳጋችም ሆነ አስቸጋሪ ነገር የሌለበት አድርጎታል:: አማኞችን ከአቅም በላይ የሆነ ትዕዛዝ አላዘዛቸውም፣ የማይችሉትንም ግዴታ አላደረገባቸውም:: ኢስላም፤ መሰረቱ የአላህ አንድነት (ተውሂድ)፣ መነሻው ሀቅና እዝነት፣ መለያው እውነተኝነት፣ መሽከርከሪያ ዛቢያው ፍትህ ነው:: ኢስላም ሰዎችን ለመንፈሳዊ ህይወታቸውም ሆነ ለዓለማዊ ኑሮቸው ጠቃሚ ወደ ሆነ ነገር ሁሉ የሚመራ፣ በአንጻሩም ጎጂ ከሆነ ነገር ሁሉ የሚያስጠነቅቅ ሀይማኖት ነው::
ኢስላም፤ አላህ የሰው ልጆችን እምነት እና ባህሪ ያስተካከለበት፣ የዱንያን እና የአኼራ ህይወት ያሳመረበት፣ የተራራቁ አመለካከቶችን እና የተለያዩ ዝንባሌዎችን አንድ በማድረግ ከንቱ ከሆነ ጽልመት አጥርቶ ወደ እውነት የመራበት ሀይማኖት ነው:: አጠቃላይ ህግጋቱም ሆነ መልዕክቶቹ ፍጹም በሆነ መልኩ ተብራርተዋል:: ኢስላም ሀቅን እንጂ አልተናገረም ! በእውነት እና በፍትህ እንጂ አልፈረደም ! ትክክለኛ እምነትን እና ቀና የሆኑ ተግባራትን አስተምሮል፣ በእውነት ኢስላምን የሚኖር ሰው ግሩም ባህሪን እና የላቀ ስርዓትን ይላበሳል::
1_ የመጀመሪያ ዓላማው የሰው ልጆችን ከፈጣሪያቸው ጋር ማስተዋወቅ ሲሆን፤ ያማሩ ስሞቹ ወደር እንደሌላቸው፣ መልካም ባህርያቱ ምሳሌ እንደሌላቸው፣ በጥበብ የተሞሉ ስራዎቹንም ማንም እንደማይጋራው፣ እንዲሁም በፍፁም ቢጤ እንደሌለው አምልኮም ለእርሱ ብቻ እንደሚገባ ያስተምራል::
2_ የሰው ልጆች አላህ የደነገጋቸውን እና በዱንያም ሆነ በአኼራ ስኬታማ የሚያደርጋቸውን ትዕዛዛቱን በመፈፀም፣ ከከለከላቸውም ነገሮች በመቆጠብ፣ አጋር የሌለውን አላህን ብቻ እንዲያመልኩ ይጣራል::
3_ የሰው ልጆች ከሞት በኌላ የሚኖራቸውን ዕጣ ፈንታ፣ ከሞት በኌላ እስከ ሚቀሰቀሱ እና በትንሳኤ ቀን የሚያጋጥማቸውን ክስተት ያስተምራል:: አላህም ባሮቹን በመጪው አለም እንደሚተሳሰባቸው ይናገራል:: የመልካም ስራ ዋጋ መልካም፣ የክፉ ስራ ምንዳም ክፉ በመሆኑ እንደየስራቸው መጨረሻቸው ጀነት ወይም እሳት እንደሚሆን ያስገነዝባቸዋል::
በአላህ ጌትነት ማመን፦ አላህ የነገሮች ሁሉ ባለቤት፣ የፍጡራንን እንቅስቃሴዎች በሙሉ የሚያስተናብር በእነርሱም ላይ ሙሉ ስልጣን ያለው ፈጣሪ ጌታ እንደሆነ ማመን ነው::
2_ በመላዕክት ማመን፤ መላዕክት አላህ የፈጠራቸው ፍጡራኖች፣ ዘወትር እርሱን የሚገዙ፣ ለትዕዛዞቹም ተገዢ የሆኑ የተከበሩ ባሮቹ ናቸው:: አላህ የለያየ የስራ ድርሻ ሰጥቷቸዋል:: ከእነርሱ መካከል ጅብሪል የተባለው የወህይ (ከአላህ ወደ ነብያት የሚተላለፍ መልዕክት) ወኪል ሲሆን ከነብያትና ከሩሱሎች አላህ ወደሻው የወህይን መልዕክት ይዞ ይወርዳል:: ሚካል (ሚካኢል) የተባለው መልዐክ ደግሞ ለዝናብና ለተክሎች የተመደበ ነው:: ኢስራፊል በዓለም ጥፋትና በትንሳኤ ቀን በቀንድ ለመንፋት ተመድቧል:: እንዲሁም መለኩልመውት የተባለው መልዐክ በሞት ጊዜ ነፍስን ከስጋ ለመለየት ተመድቧል::
3_ በመፅሐፍት ማመን፤ አላህ በመልዕክተኞቹ ላይ እውነተኛ ፀጋን ቅን መመሪያንና ተሀድሶን ያዘሉ መፅሐፍትን አውርዷል:: ከነዚህም ውስጥ የሚከተሉትን እናውቃለን::
ታላቁ ቁርኣን፦ አላህ በመጨረሻው ነብይ በሙሐመድ (ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም) ላይ ያወረደው መፅሐፍ ሲሆን፤ እስከ ዕለተ-ትንሳኤ በፍጡራን ሁሉ ላይ ማስረጃ ሆኖ ስለሚኖር ከቁርኣን በፊት የነበሩ መፅሐፍትን በሙሉ አላህ በእርሱ ሽሯቸዋል:: የጥበቃውንም ዋስትና አላህ እራሱ ወስዷል::