Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሲጠቀለልም ተከሳሽ ማህበር ህዳር 3 ቀን 2009 ዓ/ም የማህበሩን ካፒታል በማሳድግ፤ የማህበሩን ኦዲት ሪፖርት በማጽደቅ እንዲሁም የማህበሩን ዳሬክተር አንዲሻሩና በምትካቸዉ ሌላ ዳሬክተር በመሾም ዉሳኔዎች ያስተላለፈዉ በንግድ ህጉ ስለ ጠቅላላ ጉባኤ አጠራር የተመለከቱትን ድንጋጌዎች የማህበሩን መተዳዳሪያ ደንብ ሳያከብር በመሆኑ፤ዉሳኔዎቹ የተላላፉት ዉሳኔዎቹን ለማስተላላፍ የሚያስፈልገዉ ምላዓት ጉባኤ እና የሚያሰፈልገዉ ድምጽ ሳይሟል በመሆኑ እንዲሁም የሰብሰባ ጥሪ ለማድረግ ስልጣን የተሰጠዉ አካል ጥሪ ሳያድርግ የተላላፉ ዉሳኔዎች በመሆናቸዉ ፍርድ ቤቱ ተከሳሽ ማህበር ህዳር 3 ቀን 2009 ዓ/ም በአካደዉ ስበሰባ ያስላለፋቸዉ ዉሳኔዎች እና የተያዘዉ ቃለ ጉባኤ በንግድ ህጉ አንቀጽ 416(5) መሰረት ተሸሯል፡፡
ተከሳሽ የማህበሩን ካፒታል በማሳድግ፤vየማህበሩን ኦዲት ሪፖርት በማጽደቅ እንዲሁም የማህበሩን ዳሬክተር አንዲሻሩና በምትካቸዉ ሌላ ዳሬክተር በመሾም ህዳር 3 ቀን 2009 ዓ/ም ያስተላላፋቸዉ ዉሳኔዎች እና ቃለ ጉባኤዉ እንዲሻር ተወሰኗል፡፡
More in this category: « የኮ/መ/ቁ 178843 - ብሩክ ሳህሉ እና ኤርዝ ዋርክ ጂኦቴክ ኃ/የተ/የግል/ማህበር	የኮ/መ/ቁ 170468 - እነ ቢም አይቲ ሶሉሽን ኃ/የተ/የግ/ማ እና አቶ በረከት ታደገኝ »
እንደ ኢትዮጵያው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ቴዎዶርስ ኣድሃኖም ገለጻ የግንቦት ሰባት ዋና ሰው ኣቶ ኣንዳርጋቸው ጽጌ በመንግስት ፍቃድ ላፕ ቶፕና ሌሎች የሚፈልጉት ቁሳቁሶች ገብተውላቸው መጽሃፍ በመጻፍ ላይ በመሆናቸውና እንደውም ወደ ማገባደዱ ደርስዋል:: ኣንድ ከፍተኛ የመንግስት ባለ ስልጣን እስረኛውን ኣቶ ኣንዳርጋቸውን በተመለከተ መግለጫ ሲሰጥ ዶክተር ቴዎድሮስ የመጀመሪያው ናቸው ::
ዶክተር ቴዎድሮስ ኣቶ ኣንዳርጋቸው በመኪና ተደርገው በቻይና መንግስት ትብብር የተሰራውን ያዳማ ናዝሬትን መንገድ እንደጎበኙና በዚህም እንደተደነቁ ይፋ ኣድርገዋል:: ወደፊትም የተለያዩ ቦታዎችን ሊጎበኙ እንደሚችሉና በጥሩ ኣያያዝም ላይ እንዳሉ ሳይጠቅሱ ኣላለፉም::
ዶክተሩ ኣቶ ኣንዳርጋቸው መጽሃፍ በመጻፍ ላይ ናቸው ቢሉም ስለ መጽሃፉ ይዝትና በምን ጉዳይ ላይ እንደሚጽፉ ከመግለጥ ተቆጥበዋል የፍርድ ሂደታቸውንም በተመለከተ ሲያስረዱ "ይሄ የህግ ጉዳይ ነው ህጉ ኣቶ ኣንዳርጋቸውንን በሁለት ጥፋት ከሶ በሌሉበት ውሳኔ ኣስተላፎባቸዋል ይ ህን ውሳኔ ተገኝተው ይግባኝ ባለማለታቸውና ባለመከላከላቸው በተገኙበት በሰላማዊ መንገድ ሆነ በሃይል ከተያዙ መጀመሪያ የተወሰነባቸው ህግ እንደሚጸና ህጉ ያዛል" ብለዋል::
ZhongShan ግንባር ​​ቀለም LWW-6 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong ግንባር ​​ቀለም LWW-6 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ ግንባር ​​ቀለም LWW-6 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
“የኢትዮጵያ መንግስት በሙስናና የሰብኣዊ መብቶች ጥሰት ስም የጀመረው እንቅስቃሴ ኣቅጣጫውን ስቶ የትግራይ ህዝብ ለማንበርከክ የሚደረግ ጥረት ስለሆነ አንቀበለውም።
በፊንላንድ ሰሜናዊ ላፕላንድ ክልል ውስጥ ተወዳጅነት እየጨመረ በመሄዱ እና በሀገሪቱ ትልቁ የአየር መንገድ (ፊንላንየር) በሚቀርቡ ማራኪ የሄልሲንኪ ማረፊያ መርሃ ግብር አማካኝነት በየትኛውም ወቅት ላይ የሀገሪቱ ዋና ከተማ አየር መንገድ ለመዝጋት ዝግጁ ነው. ከሄልሲንኪ ዕቅዳዊ ደሴቶች ጋር ወደ ከተማው ማራኪ አቅራቢያዎች, የገበያ ካሬዎች እና ካፌዎች ለመቃኘት የበለጡ ናቸው, በፊንላንድ ዋና ከተማ ውስጥ የሚደረጉ ዋና ዋና ነገሮች ናቸው .
በ 1700 ዎቹ በ 6 ደሴቶች የተገነባው ሱዶንሊን አናንጅ እስከ ዛሬ ድረስ በሄልሲንኪ ታዋቂና ተወዳጅ መስህቦች አንዱ ነው. ደሴቱ ወደ 800 ገደማ ነዋሪዎች መኖሪያ ሲሆናት የተለያዩ ሙዚየሞች, ሱቆች, ካፌዎች እና ምግብ ቤቶች መደሰት ይችላሉ. ይህን የሄልሲንኪን መስህብ ለማግኘት ወደ ከሄልሲንኪ የገበያ አደባባይ የሚወስድ ጀልባ ውሰድ. የሱሚንሊን ምሽግ አንዱ የፊንላንድ የዩኔስኮ ዓለም ቅርስ አካባቢ ነው .
የሄልሲንኪ የውኃ ፍጆታ የገበያ ማእከላዊት ትኩስ የተከተለውን የአካባቢውን ምርት ወደ ደሴቲንግ እና የሰልሞን የበዓላት ግብዣዎች ያካተተ በርካታ ቀለማት ያላቸው ድንኳኖች አሉት. አውሮፕላኖች ከገበያው አደባባይ ወጥተው በአቅራቢያ ባሉ የከተማዋ ደሴቶች ላይ ታጥረዋል, ታሪካዊው Old Market Hall አዳራሽ ለመብላት ወይም ለቡና የሚሆን ጥሩ ቦታ ነው - ለግብረ-ሾርባዎች, ለሽያጭ የቡዙን ሳንድዊች እና የሱዳን ደረት ጣፋጭ ምግቦች ቢፈልጉ, የእርስዎ ነገር.
የሱዊሳሪያ - ሄልሲንኪ የሙዚየም ደሴት - በከተማ ውስጥ ከሚገኙ ትላልቅ መስህቦች አንዱ ነው. በ Seurasaari የሚገኘው የአየር ላይ ሙዚየም ከ 1700 እስከ 1900 ባሉት ዓመታት የፊንላንዳዊያን ልማዶችንና ሕንፃዎችን ያሳየ ሲሆን በበጋ ወቅት ለቤተሰቦቹ ጎብኝዎች አውደ ጥናቶችን እና ዝግጅቶችን ያቀርባል. በበዓለ-አመት እንደ የገና , የበዓላት እና የእሳት ቀን ምሽት የሳኡዋሪሳ አመታዊ ቦታ ነው.
ወይንም አነስ ባለ ጥልቀት ለመመርመር ወደ ሎን - ቀደምት የዱር ወታደራዊ አምሳያ በአዲሱ ደሴት ላይ ለመልወጦች. ሊን በአሁኑ ጊዜ አንድ ምግብ ቤት እና ካፌ እንዲሁም አንድ ሳና ምግብ ቤት ያገለግላል.
የሄልሲንኪ ካቴድራል እና የኡፕስኪንስኪ ኦርቶዶክስ ካቴድራል ከከተማው የገበያ አደባባይ (ከከተማው የገበያ አዳራሽ) ወጣ ብሎ (ለጎብኚዎች በየቀኑ የሚከፈቱ ናቸው), ሁለት ተጨማሪ አማራጮችን ፈልጎ በማግኘት ረገድ ጥቂት ተጨማሪ መመርያዎች አግኝተዋል. በከተማው ማዕከላዊ የባቡር ጣቢያው አቅራቢያ የካሙፒ ቤተክርስቲያን ወይም "የፀጥታ ት / ቤት" ያቀርባል - በእንደዚህ ዓይነት የፊንራሊን ከተማ መሃከል ላይ ጸጥ ለማሰኘት የቆረጠ የእንጨት ምሰሶ አዘጋጅቷል.
ፋሲሊን ለመዋኘት በጣም በጣም ቀዝቃዛ እንደሆነ ብዙዎች ያምናሉ. ነገር ግን ሞቃታማው የበጋ ወቅት, ሄልሲንኪ ከ 310 በላይ ደሴቶችን እና 100 ኪሎሜትር ርዝመት ያለውን የባህር ዳርቻ ያቀርባል. ሄልሲንኪ ጎብኚዎች እና የአካባቢው ሰዎች መዋኛዎችን ይወዷቸዋል.
ላልሆኑ ሰዎች ለመጥራት የማይቻል ቢሆንም ለመጎብኘት የሚገርም በጣም ጥሩ ነው; በሄልሲንኪ ውስጥ በቶሆልላሂቲ ቤይ. በቶሎሎላቲ የባህር ዳርቻ አካባቢ የሚገኘው መናፈሻ በቀጥታ ሄልሲንኪ ይጀምራል, እናም ለሄልሲንኪ ነዋሪዎች እንኳን በጣም ተወዳጅ መዳረሻ ነው! ፀጥ ያለ እና ዘና ያለ ከሰዓት በኋላ ቲዶሎሂቲ ቤይ በተጨማሪ በቀለማት በተተከለው ዊንተር ገነት, የስፖርት ሙዚየም እና በፊንላንድ ብሔራዊ ኦፔራ, በኦሎምፒክ ስታዲየም, በፊንላንድ ሆል እና በሊንኑላሉ ወረዳዎች ላይ ጎብኚዎች ጎብኚዎችን ያቀርባል.
ሌላው የሄልሲንኪ አካባቢ የሚያውቀው ሌላው የሂቴኒማ የባህር ዳርቻ (አጭር "ሀተቱ") ነው. ለእርስዎ ጣዕም በጣም የተጨናነቀ ከሆነ ሌላውን የባህር ዳርቻ ይጎብኙ Seurasaari.
በሊንኪንኪ (Linnanmäki Amusement Park) በሄልሲንኪ ውስጥ ልጆች ላላቸው ቤተሰቦች በጣም ተወዳጅ የሆነ መስህብ ሲሆን በበጋው ወቅት (ከግንቦት እስከ መስከረም መጨረሻ ድረስ) የሚደመደሙትን "የካርቫሎቭ ኦፍ ሬስቶራንት" ("የካርቫሎቭ ኦቭ ላውስስ") ያቀርባል. ከተቻለ ከልጆችዎ ጋር የብርሃን ካርታውን መገናኘቱን ያረጋግጡ. በየካቲት ወር ልዩ የክረምት ክስተት አለ.
ከሄልሲንኪ ከሚታወቁት በጣም ተወዳጅ ቦታዎች አንዱ በሄልሲንኪ ውስጥ የሚገኘው ማዕከላዊ የባቡር ጣቢያ ነው. በ 1919 ተከፈተ እናም በመግቢያው መግቢያ አራት ጎጆዎች አሉት. በዛሬው ጊዜ የሄልሲንኪ ማእከላዊ የባቡር ጣቢያ በጣም ታዋቂ ከሆኑ የፊንላንዳውያን የሥነ ጥበብ ሥራዎች አንዱ ነው. ብሄራዊ እና አለም አቀፋዊ የባቡር አገልግሎት እዚህ ይገኛል. ከአዲሱ የበረዶ ፓርክ (ስኪንግ) ጋር በባቡር ጣቢያው ከሽርሽር እና ከቀጥታ ስርጭት መዝናኛ (ከኖቬምበር እስከ መጋቢት) ባለው የክረምት ወቅት በጣም ጥሩ ነው!
ADDIS OR 2nd ASMARA? ኢትዮጵያ በኤርትራዊያን ቅኝ ግዛት ስር መውደቋን ይሄን ሪፖርት አንብበህ ካልተረዳህ እቤትህ መጥተው የፊጥኝ አስረው ሚስትህንና ልጆችህን ሲደፍርሩልህ ይገባሃል - Mereja Forum
ADDIS OR 2nd ASMARA? ኢትዮጵያ በኤርትራዊያን ቅኝ ግዛት ስር መውደቋን ይሄን ሪፖርት አንብበህ ካልተረዳህ እቤትህ መጥተው የፊጥኝ አስረው ሚስትህንና ልጆችህን ሲደፍርሩልህ ይገባሃል
3 - THE REPORTER: ኢትዮጵያ በኤርትራዊያን ቅኝ ግዛት ስር መውደቋ ይሄን ሪፖርት አንብበህ ካልተረዳህ እቤትህ ድርስ መጥተው አንተን የፊጥኝ አስረው ሚስትህንና ልጆችህን ሲደፍርሩልህ የዛን ግዜ ይገባሃል:: ዘገባው የሪፖርተር ነው::
እድሜ ለፋሽስቱ አብይ የሀገሪቷን ሉዓላዊነት አስደፍሮ የሻቢያ መጫወቻ አደረጋት :: ገና ምን አይተህ ለአብይ እና ለኢሳያስ ሲያጩበጭብ የነበረ እንከፍ ሁላ ደም እምባ ያለቅሳል
በሦስት ወራት 156 ኤርትራውያን በወንጀል ተጠርጥረው ታስረዋል በአዲስ አበባ ከተማ በተለያዩ ክፍላተ ከተሞች ለዝቅተኛው የኅብረተሰብ ክፍል መንግሥት ገንብቶ ባስተላለፋቸው የጋራ የኮንዶሚኒየም መኖሪያ ቤቶች ውስጥ የሚኖሩ አንዳንድ ተከራይ ኤርትራውያን ስደተኞች፣ የኅብረተሰቡን ሰላም በመንሳትና ተከራዮችን በማፈናቀል ከነዋሪዎች ቅሬታ ቀረበባቸው።
ሪፖርተር በአያት፣ በባልደራስ፣ በጎተራና በጎፋ መብራት ኃይል ኮንዶሚኒየም በመገኘት ስለሚባለው ነገር ለማጣራት ጥረት አድርጓል።ምንም እንኳ በአያትና በባልደራስ አካባቢ በሚገኙ የካና ፈረስ ቤት ኮንዶሚኒየሞች በቅርቡ ከትግራይ ክልል ሕግ ማስከበር ጋር ተያይዞ በክልሉ አዲሀሩሽና ሽመልባ ከተባሉ የስደተኞች መጠለያ ካምፖች ለቀው የመጡትን ጨምሮ በርካታ የኤርትራ ስደተኞች ተከራይተው እንደሚኖሩና ችግሩ አልፎ አልፎ ቢኖርም፣ የከፋ እንዳልሆነ ከነዋሪዎቹ ለማወቅ ተችሏል፡፡
ይሁን እንጂ በጎተራና በጎፋ መብራት ኮንዶሚኒየሞች የሚኖሩ የኤርትራውያን ስደተኞች ላይ የተባለው ችግር ስለመኖሩ፣ ከነዋሪዎች አንደበት ማረጋገጥ ተችሏል።በጎተራ ኮንዶሚኒየም ግቢ ውስጥ የጀበና ቡና የምትሸጥ ትዕግሥት መኩሪያ (ለደኅንነቷ ሲባል ስሟ የተቀየረ) ስለጉዳዩ ስትናገር፣ አብዛኛውን ጊዜ ኤርትራውያኑ ስደተኞች በቡድን ይንቀሳቀሳሉ ትላለች፡፡ ቀን ቤት ተኝተው የሚውሉ በመሆናቸው ነዋሪዎች ቀን ሠርተው በምሽት በሚተኙበት ጊዜ፣ ስደተኞቹ ሌሊት በመጮህ የግቢውን ሰላም እንደሚነሱት አስረድታለች፡፡
ከዚህ ባለፈ ሰዎች ባሉበት ሥፍራ መንግሥት ሲጋራ እንዳይጨስ ሕግ ያወጣ ቢሆንም፣ ስደተኞቹ በዛ ብለው ተቀምጠው ስለሚያጨሱ ልጆችና ሕፃናት እንደፈለጉ መንቀሳቀስ አይችሉም በማለት ገልጻለች፡፡የጋራ መኖሪያ ቤቱ አስተዳደር ኮሚቴ አባል የሆኑና ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ አንድ ግለሰብ ስለጉዳዩ ሲያብራሩ፣ በጎተራ ኮንዶሚኒየም ካሉ 2,457 የጋራ መኖሪያ ቤቶች ውስጥ ሩብ የሚሆነው በኤርትራውያን ስደተኞች በኪራይ ተይዟል፡፡
ከውጭ አገር በሚላክ ዶላር ሕይወታቸውን የሚመሩት ኤርትራውያን ያለ ምንም ድርድር ከአከራይ እንዲከፍሉ የተጠየቁትን በመክፈል በቡድን እስከ ሰባት አንዳንዴም ከዚያም በላይ ስለሚኖሩ፣ ኢትዮጵያዊ ሠርቶ አደር የተከራየውን ቤት ባልተገባ ጭማሪ ምክንያት ሳይፈልግ በግድ ከሚኖርበት ቤትና አካባቢ ለቆ እንዲወጣ እየተደረገ ነው ሲሉ ተናግረዋል፡፡
በስደተኛ መታወቂያ የሚከራዩት ኤርትራውያን በተለይም በቅርቡ መንግሥት ከኤርትራ ጋር ዕርቅ አወረድኩ ካለ ጀምሮ የቤት ፈላጊዎቹ ቁጥር በየቀኑ እየጨመረ እንደሆነ፣ ቢያንስ አምስት ኤርትራዊያን ስደተኞቹ በየቀኑ ለመከራየት ወደ ግቢው እንደሚመጡ አክለው አስረድተዋል፡፡
ለነዋሪዎቹ የኤርትራዊያን ስደተኞች ቁጥር መብዛት ችግር እንዳልሆነ የጠቆሙት የኮሚቴው አባል፣ አሳሳቢ ሆኗል ያሉት የሌሊት ጭፈራቸውና ሰላም ከመንሳት ጋር ተያይዞ ለአንድ ኮንዶሚኒየም ቤት ባልተገባ የኪራይ ዋጋ እስከ 27,000 ብር በመክፈል፣ በሰላም ይኖሩ የነበሩ ዜጎችን ማፈናቀላቸው እንደሆነ ገልጸዋል።
የጎተራ ኮንዶሚኒየም መኖሪያ ሳይት የነዋሪዎች ጉባዔ ስለጉዳዩ ለመነጋገር ቢፈልግም፣ በኮቪድ-19 ምክንያት መሰብሰብ እንዳልቻለና በቅርቡ በሚያደርገው ስብሰባ እንድ አቋም ላይ እንደሚደርስ አክለው ገልጸዋል፡፡ከዚህ በፊት ከጎረቤት አገር ሶማሊያ የመጡ ስደተኞች ተመሳሳይ ዓይነት ችግር በነዋሪው ላይ ሲያደርሱ እንደነበር፣ በመጨረሻ ግን ጉባዔው ተወያይቶ ላለማከራየት ወስኖ እንደነበር አስታውሰዋል፡፡
‹‹አሁን ኤርትራውያንን አናከራይም እንዳንል መንግሥት መደመር ብሎ በሩን ከፍቶታል፣ ስናከራይ ደግሞ ሌላ ችግር ይመጣል፡፡ ሕዝቡ ተረበሽን እያለ ይጮሃል፡፡ በመሆኑም ችግሩን መንግሥት ካልፈታው ነዋሪው ራሱ ሊፈታው ይገባል፤›› ብለዋል።
ችግሩ ሰፋ ያለበትና ከአጠቃላይ 5,400 የጋራ መኖሪያ ቤቶች በትንሹ 50 በመቶ የሚሆኑትን የኤርትራ ስደተኞች እንደሚኖሩበት፣ ለበርካታ ሰዎች መፈናቀልና ሌሊቱና ቀኑ የተደበላለቀበት ዓይነት ኑሮ የሚኖርበት አካባቢ እንደሆነ የተነገረለት ደግሞ የጎፋ መብራት ኃይል ኮንዶሚኒየም ነው።
ሪፖርተር በቦታው ተገኝቶ ከነዋሪዎችና ከመኖሪያ ቤቶቹ አስተዳዳር እንዳሳሰበው መረጃ፣ በስደተኛ ካርድ የሚኖሩ ኤርትራውያን በሺዎች ይቆጠራሉ፡፡ ብዙዎቹ ከቀን ይልቅ ሌሊት መንቀሳቀስ እንደሚያበዙ አንድ በዕድሜ ገፋ ያሉ ነዋሪ ተናግረዋል።
ከዚህ ባለፈ አከራዮች ኤርትራውያኑን ያለ ምንም ይሉኝታ በተጋነነ ዋጋ በአንድ ቤት እስከ 30,000 ብር ድረስ በወር እንደሚያከራዩ፣ ተከራዮቹም ያለ ቅድመ ሁኔታ ስለሚከፍሉ በተመጣጣኝ ዋጋ ይኖሩ የነበሩ ኢትዮጵያውያን ሳይፈልጉ እየተፈናቀሉ እንደሆነ አንድ ስማቸው ለደኅንነታቸው ሲባል እንዳይጠቀስ የፈለጉ የጋራ መኖሪያ ቤት የኮሚቴ አባል ገልጸዋል፡፡
በጎፋ መብራት ኮንዶሚኒየም ግቢ በርካታ ኤርትራውያን የያዙ ‹‹አባ ሻውል›› እና ‹‹እንደ ሃራ›› ተብለው የተሰየሙ ሠፈሮች፣ በተለይም ከብሎክ 19 እስከ 39 ያሉት የኤርትራ ስደተኞች ዋነኛ መንደር መሆናቸውን ተናግረዋል።‹‹የነዋሪዎች አቤቱታ በዝቶብናል፤›› ያሉት የኮሚቴው አባል፣ ‹‹መንግሥት ከውጭ የሚያገኘው ዶላር ይቀርብኛል በሚል ብቻ ጉዳዩን በዝምታ ሊያልፈው አይገባም፤›› ብለዋል፡፡
በጎፋ ኮንዶሚኒየም በርከት ላሉ ዓመታት ተከራይቶ እየኖረ ያለ አንድ ኤርትራዊ ስለጉዳዩ ለሪፖርተር ሲናገር፣ ችግሩ በተደጋጋሚ እንደሚነሳና አከራዮች ከማከራየታቸው በፊት በግቢው ውስጥ መደረግ ስላለባቸው ጥንቃቄዎች አስጠንቅቀው ማስገባት አለባቸው ብሏል፡፡ ‹‹እዚያ ማዶ ሆነው በባንክ የሚላከውን ገንዘብ ከመሰብሰብ፣ ግቢው የጋራ በመሆኑ እየመጡ ነገሮችን መከታተል አለባቸው፤›› በማለት ያስረዳል፡፡
የአዲስ አበባ ከተማ ፖሊስ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ ኮማንደር ፋሲካ ፋንታ ስለጉዳይ ሪፖርተር ጠይቋቸው በሰጡት ምላሽ፣ ባለፉት ሦስት ወራት በተለይም መንግሥት በትግራይ ክልል የሕግ ማስከበር ዘመቻ ከጀመረ ወዲህ በርካታ ኤርትራውያን ወደ አዲስ አበባ ገብተዋል ብለዋል፡፡ ከገቡ በኋላም እርስ በርሳቸውና ከአካባቢው ነዋሪዎች ጋር በመጣላት በተደጋጋሚ ለፖሊስ አቤቱታ እንደሚቀርብ ተናግረዋል፡፡
በተጨማሪም በሦስት ወራት ብቻ በቡድን ፀብ፣ በስርቆት፣ ደንብ በመተላለፍና ከአካባቢው ነዋሪዎች ጋር ባለመግባባት ፖሊስ 156 ኤርትራውያንን በቁጥጥር ሥር ማዋሉን ገልጸዋል፡፡ አንዳንዶቹን ለጥቂት ቀናት አስሮ በማስተማር በዋስትና እንደተለቀቁ፣ ሌሎች ደግሞ በወንጀል ተከሰው ጉዳያቸው በፍርድ ቤት እየታየ እንደሆነ ኮማንደር ፋሲካ አስረድተዋል፡፡
ከትግርኛ ውጪ ሌላ ቋንቋ የማይችሉ አንዳሉ በመረዳት ፖሊስ ከ800 በላይ ብሮሸሮችን በየቦታው በመለጠፍ፣ እንዲሁም ኮሚቴ በማቋቋም የመስተማር ሥራ በማከናወን ላይ ስለሆነ ችግሩ የመቀነስ አዝማሚያ ማሳየቱን ገልጸዋል፡፡
መታወቂያ የሌላቸው እንዳሉ የተነገረ ሲሆን ፖሊስ ሲያገኛቸው ወደ ስደተኞች ኤጀንሲ የማስገባት ሥራም እንደተከናወነ ኮማንደሩ ተናግረዋል፡፡ይሁን አንጂ ፖሊስ ኤርትራውያኑ ወንጀል እንዳይፈጽሙ መጠበቅ፣ ፈጽመው ሲገኙ በማስተማርና በመቅጣት ዕርምጃ የመውሰድ ሥራው እንደሚቀጥል አክለው ገልጸዋል፡፡ቤቶቹን ከተፈለገው አገልግሎት ውጪ በተለይም ወደ እንግዳ ማረፊያነት በመለወጥ ስለሚያከራዩ የኮንዶሚኒየም ባለቤቶችን በተመለከተ፣ ለአዲስ አበባ ቤቶች አስተዳደር በመደወል ለማጣራት የተደረገው ጥረት ሳይሳካ ቀርቷል፡፡
በቅርቡ በትግራይ ክልል ሕፃፅና ሽመልባ በተባሉ የስደተኞች መጠለያ ጣቢያ የነበሩ 20,000 የሚጠጉ ኤርትራውያን ስደተኞች፣ መንግሥት ከጥቅምት 24 ቀን 2013 ዓ.ም. ጀምሮ ሲያከናውን በነበረው የሕግ ማስከበር ዘመቻ ምክንያት ሙሉ ለሙሉ የመጠለያ ጣቢያዎቹን ለቀው እንደወጡ መገለጹ ይታወሳል፡፡
Re: ADDIS OR 2nd ASMARA? ኢትዮጵያ በኤርትራዊያን ቅኝ ግዛት ስር መውደቋን ይሄን ሪፖርት አንብበህ ካልተረዳህ እቤትህ መጥተው የፊጥኝ አስረው ሚስትህንና ልጆችህን ሲደፍርሩልህ ይ
አዲስ አበባ የኤርትራዊያን በቢሊዬን ዶላር የሚቆጠር ሃብት እና ንብረት የሰለቀጠች ከትማ ናት... የተሰለቀጠው ገንዘብ ግን ወያኔዎች ኪስ እንደገባ እናቃለን ከነዚህ ሌቦች ውስጥ የሪፖርተርን ባለቤት ያ ቆሻሻ አጋሜ ወያኔውን አንድ በሉልኝ
ናይ ብሓቂ ኣድኒቀካ ምኽናቱ ሙብዛሕትኦም ስነ-ጥበባዋውያን ሃገርና እንድሕር ምስ ኣፍካሪቶም ተባኢሶም ናብ መስተ ሽጋራ ኢዮም ዝጎዩ እዚ ከኣ ንሕብረተሰብና ጸላዊ ዩ .
ብሰንኪ እዚ ጋዜጠኛ ተስፋልደት ረሃጽ ሰብ በሊዑ ንስኹም ኣክንዲ ዓገብ ምባልኩም ምትሕባባርኩም ሳብክራይበይ ሲሒበያ ኣለኹ ። ናይ ሰብ ረሃጽ ዝበልዕ ሰራቂ እኳ ኣይብርሃኒ ።
በጣም ምክንያቱ የኤሌክትሪክ አሞሌ በሚሠራበት ጊዜ ከ 200 ℃ የአከባቢ ማሞቂያ ማምረት ይችላል ፡፡ እንደነዚህ ያሉት ከፍተኛ ሙቀቶች በባርኩ ወለል ላይ ወደ ካርቦንዜሽን ሊያመሩ ይችላሉ ፡፡ ጥቅጥቅ ባለው ዎርት ውስጥ በሚሆንበት ጊዜ ዎርት በእርግጠኝነት የቢራ ጣዕምን የሚነካ የቻር መዓዛን የሚያመነጭ የኤሌክትሪክ አሞሌ ሞቃት ወለልን ይከተላል
ካርቦንዳይዜሽን ለማጽዳት ቀላል አይደለም ፣ እንዲታጠብ 5% የተቀቀለ ሶዳ እንጠቁማለን ፡፡ ስለሆነም የእንፋሎት ወይም የሙቀት ዘይት ማሞቂያ ስርዓትን ለመምከር የበለጠ ፈቃደኞች እንሆናለን። በእንፋሎት 143 temperature የሙቀት መጠንን ያገኛል ፣ ግፊት 3bar ብቻ አለው ፣ በጣም ሀሳብ ያለው የማሞቂያ ዘዴ።
በተጨማሪም ጠመቃ የኤሌክትሪክ ማሞቂያ በአጠቃላይ እንዲመክር አንመክርም ማለት በኤሌክትሪክ ማሞቂያ ውስጥ የቢራ ጠመቃ መሣሪያ አናወጣም ማለት አይደለም ፡፡ በእርግጥ እሱ በአንዳንድ አካባቢዎች ተስማሚ አማራጭ ነው ፡፡
14 ኪ ቢጫ ወርቅ / 24 "ወርቅ የታሸገ የከርቤ ሰንሰለት - $ 1,249.00 ዶላር 14 ኪ ቢጫ ወርቅ / 18 "14 ኪ የወርቅ ገመድ ሰንሰለት ($ 175) - $ 1,249.00 ዶላር 14 ካይት ነጭ ወርቅ / 24 "አይዝጌ ብረት የከርቤ ሰንሰለት - $ 1,249.00 ዶላር 14 ኪ ነጭ ወርቅ / 18 "14 ካይት ነጭ የወርቅ ገመድ ሰንሰለት ($ 175) - $ 1,249.00 ዶላር
በኖርስ አፈታሪክ ውስጥ መዶሻው የኖርዝ ነጎድጓድ አምላክ የሆነው ቶር ነበር። ሽማግሌው ፉታርክ በእቅዱ ላይ ሮጦ ከቀኝ ወደ ግራ የቶርን መዶሻ ስም MJOLNIR ፣ (mo-yol-nir) አነበበ ፡፡ መጆልኒር በተለምዶ “የሚያደፈርስ” ማለት እንደሆነ ይታሰባል። የቶርን መዶሻ መልበስ የጥንካሬ እና የቁርጠኝነት መግለጫ ነው።
ዝርዝሮች: የቶር ሀመር ማንጠልጠያ የዋስትናውን ጨምሮ 34.4 ሚሜ ርዝመት ፣ 22.8 ሚ.ሜ ወርድ በሩጫዎች ፣ 18.9 ሚ.ሜ ስፋት በፖምሜል እና 5.8 ሚ.ሜ ወርድ እጀታው በጣም ጠባብ ነው ፡፡ የዋስትና መጠኑ 5.4 ሚሜ ከላይ እስከ ታች ይለካል ፡፡ መዶሻው በግምት 8.8 ግራም ይመዝናል ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ ክብደትን ለመቀነስ በትንሹ የተቀረጸ ሲሆን በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
ሰንሰለት አማራጮች: 24 "ረዥም ወርቅ የተለበጠ ወይም ከማይዝግ ብረት የተሰራ የጠርዝ ሰንሰለት ፣ 18" ረዥም 14 ካራት ቢጫ የወርቅ ገመድ ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 175.00) ፣ ወይም 18 "ረዥም ባለ 14 ካ.ሜ ነጭ የወርቅ ገመድ ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 175.00)። ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
በንስር እግርኳስ አካዳሚ ዙሪያ ከመስራቹ ጌታባለው ዘሪሁን ጋር ያደረግነውን አጭር ቆይታ እንዲህ አቅርበንላችኋል። ስለኢትዮጵያ እግር ኳስ ችግሮች እና መፍትሄ በምናወራበት ወቅት በአብዛኛው ህብረተሰብ ዘንድ እንደመፍትሄ ሃሳብ የሚሰነዘረው ታዳጊዎች ላይ የመስራትዝርዝር
የቀድሞው የኢትዮጵያ ቡና ተጫዋች ዴቪድ በሻህ በአሁኑ ወቅት የእግር ኳስ አማካሪ እና ወኪል ሆኖ እየሰራ ይገኛል። በZoom ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ስለሥራው እና በተለይም ስለ ትውልደ ኢትዮጵያን ተጫዋቾች ተወያይቷል። በኮልኝ ከተማዝርዝር
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ከሦስት ቀን ቆይታ በኋላ ከዛምቢያ አቻው ጋር ያደረገውን ሁለተኛ የወዳጅነት ጨዋታ 3-1 በሆነ ውጤት ተሽንፏል። የቡድኑ ዋና አሰልጣኝ ውበቱ አባተም ከጨዋታው በኋላ ተከታዮቹን አስተያየቶች ሰጥተዋል። አጠቃላይ ስለጨዋታውዝርዝር
አሰልጣኝ ውበቱ አባተ ከዛሬው የብሔራዊ በድኑ የወዳጅነት ጨዋታ መገባደድ በኋላ በZoom አስተያየቶቻቸውን ሰጥተዋል። የኮቪድ 19 ወረርሺኝ ከተከሰተ በኋላ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ለመጀመሪያ ጊዜ ዛሬ ጨዋታውን አድርጓል። ቡድኑ ከዛምቢያ ጋር ባደረገውዝርዝር
የህክምና ጉዳዮችን ከእግር ኳስ ጋር በማቆራኘት በምንመለከትበት በዚህ አምድ የዚህ ሳምተት መሰናዶ የአዕምሮ ጤና ምንነት፣ ጠቀሜታ እንደዚሁም ከእግር ኳስ ጋር ያለውን ግንኙነት እንዳስሳለን። የዓለም አቀፍ የጤና ተቋም (WHO) ጤንነትን በአራትዝርዝር
ታላቁ ባለቅኔ፣ ጸሐፌ-ተውኔት፣ አርበኛ፣ የመዝሙርና የታሪክ ጸሐፊው ዮፍታሔ ንጉሴ፣ ከ70 አመታት በኋላ አጽሙ ካረፈበት ከባለወልድ ቤተክርስትያን ተነስቶ ወደ ትውልድ ቦታው ጎጃም እየተጓዘ ነው፡፡ ዮፍታሔ ኢትዮጵያ የጥበብ ሊቆችዋን ስትጠራ አንድ… ብላ መጀመሪያ ላይ ከምታስቀምጣቸው ከዋክብቶችዋ አንዱ ነው፡፡ ዋና ከተማዋ በስሙ ትልቅ ሐውልት መገንባት ሲገባት ጭራሽ የዮፍታሔን አጽም ሸኘችው፡፡ እውነት ለመናገር እጅግ ያበሽቃል! ለመሆኑ ባሕል ሚኒስቴርስ ስራው ምንድን ነው? ግን ይህ ብርቅ ኢትዮጵያዊ ጀግና ማን ነው?
ባለቅኔውና ሃያሲው ዮሐንስ አድማሱ ሰኔ 25 ቀን 1961 ዓ.ም ላይ መነን ተብሎ ይታወቅ በነበረው መጽሔት፣ “ተወርዋሪ ኰከብ” የሚል ረጅም ግጥም ፅፏል። ግጥሙን የፃፈው ደግሞ ለዮፍታሔ ንጉሴ ነው። አንዴ ብልጭ ብሎ በሚጠፋው ተወርዋሪ ኰከብ /Shooting Star/ ጋር አመሳስሎት ነው የገለፀው። በትውልድ ውስጥ እንደ ዮፍታሔ አይነት ሰው ብርሃን ሆኖ ወዲያው መጥፋቱን ያስነብበናል።
እያለ በቅኔና በውበት የደማመቀ የግጥም ለዛ ለዮፍታሔ ንጉሴ አውርዶለታል። ዮሐንስ አድማሱ እንዲህ ስሜቱ የተነካለት ዮፍታሔ ንጉሴ በኢትዮጵያ የኪነ-ጥበባት ዓለም ውስጥ ደማቅ አሻራ አሳርፈው ካለፉ ባለውለተኞች አንዱ ስለሆነ ነው። እናም ዛሬ ከዮፍታሔ ንጉሴ መንፈስና ተግባራት ጋር አብረን እንቆያለን።
የዮፍታሔ የአባቱ ስም ቄስ ገበዝ ንጉሴ ወልደየሱስ ሲባል፤ እናቱ ደግሞ ወ/ሮ ማዘንጊያ ወልደሔር ተድላ ይባላሉ። ሁለቱም ባልና ሚስቶች ጐጃም ውስጥ ካሉ ባለጠጋ ቤተሰቦች የተወለዱ እንደነበር ታሪካቸው ያወሳል። በትዳራቸውም ምክንያት ሁለት ወንዶችና ሦስት ሴቶችን ወልደዋል። የበኩር ልጃቸው ሴት ነች። ስሟም ትበርህ ንጉሴ ይባላል። ጡት ያስጣላት ዮፍታሔ ንጉሴ ነው። አስቀጣይ ሞሲት ንጉሴ፣ አራተኛዋ ጠጅቱ ንጉሴ፣ መቁረጫው ደግሞ አያሌው ንጉሴ ይባላል።
ዮፍታሔ የተወለደው ጐጃም ውስጥ ደብረኤልያስ ተብሎ በሚታወቀው አካባቢ በ1887 ዓ.ም እንደነበር ሐምሌ 9 ቀን 1939 ዓ.ም የታተመው “ሰንደቅ አላማችን” የተሰኘው ጋዜጣ ያስታውሳል። ስሙንም “ዮፍታሔ” ያሉት በደብረኤልያስ የታወቁ የቅኔና የመጽሐፍ ትርጓሜ መምህር የኔታ ገብረስላሴ እንደሆኑ ታሪኩ ያወሳል። ዮፍታሔ የተወለደባት መንደር ደብረኤልያስ ውስጥ “አመደ ጉባ” ትባላላች።
ትምህርት የጀመረው መምህር አደላ፤ ንጉሴ ዘንድ ነው። ፊደልን፣ ንባብን፣ መዝሙረ ዳዊትን ከተማረ በኋላ የዜማ ትምህርት ቀጠለ። ከዚያም ጾመ ድጓ፣ ምዕራፍን ቀጥሎም ድጓ፣ ከዚያም ቅኔ ቤት ገባ። በወቅቱ በጣም ወጣት ነበር። ትምህርቱን ሲጨርስ መምህር ሆኖ ተመረቀ። በሙያውም ለአምስት ዓመታት ካገለገለ በኋላ የሽማግሌዎችን ሹመት “ቀኝ ጌታ” ተባለ።
ዮፍታሔ እንዴት ወደ አዲስ አበባ መጣ? የሚል ጥያቄ መነሳቱ አይቀርም። እርሱ የመጣበት ምክንያት ሁለት ነገሮች በዋቢነት ይጠቀሳሉ። አንደኛው ንጉስ ሚካኤል ዘንድ መልዕክት ለማድረስ እንደነበር ይወሳል። ንጉስ ሚካኤለ በ1907 ዓ.ም ግንቦት 23 ቀን “ዘ ስልጣኑ ፅሁፍ ዲበ መትከፍቱ ሚካኤል ንጉስ ፅዮን” ተብለው በወሎ፣ በትግራይ፣ በጐጃም ነገሡ። የንጉስ ሚካኤል እናት የትውልድ ሐረግ ደብረኤልያስ ልዩ ስሙ ደልዳል የሚባል ቦታ ስለበር ይሄን ታሪክ ይዞ ዮፍታሔ ወደ ወሎ ሄደ። ዮፍታሔ የሄደው የደብረኤልያስ ሰዎች ኰሚቴ አቋቁመው መልዕክተኞችን ሲልኩ አንዱ በመሆን ተመርጦ ነው። እርሱ ደግሞ የተመረጠው ተናጋሪ (ሪፖርት አቅራቢ) ሆኖ ነው። አልበርት ጀራልድ የተባለው የኢትዮጵያን ሥነ-ፅሁፍ የተመራመረው ፀሐፊ እ.ኤ.አ በ1968 ዓ.ም Amharic Creative Literature በሚል ርዕስ ፅፎታል።
እነ ዮፍታሔ ወደ ንጉስ ሚካኤል ዘንድ ሲሄዱ ቀለብ አልቆባቸው ተቸግረው ነበር። ገንዘብ ማግኛም የሚሆናቸውን ዘዴ ፈጥረው ነበር። ጠንቋይ ሆኑ፣ መፃፍ ገላጭ በመሆን በየአካባቢው ሲደርሱ ሰው “አዋቂዎች” ናቸው እያለ ገንዘብ እየለገሳቸው ቆይተዋል።
ከዚህ ሁሉ በኋላም ደሴ ደርሰው ከንጉስ ሚካኤል ዘንድ መልዕክቱን አቀረቡ። ንጉስ ሚካኤልም ለደብረ ኤልያስ ታቦት መጐናፀፊያ ልዩ ልዩ ንዋየ ቅዱሳትንና መቶ ብር ለገሱ።
ከዚህ በኋላ የዮፍታሔ ህይወት መቀየር ይጀምራል። በ1908 ዓ.ም ወደ ራስ ኃይሉ (የጐጃም ገዢ) ዘንድ ማለትም ደብረማርቆስ ሄዶ ስራ ለመቀጠር ችሎታውን አሳየ። በችሎታውና ባለው የቀለም እውቀት ተደንቆ ተቀጠረ።
ዮፍታሔ ንጉሴ ወደ አዲስ አበባም የመጣበት ምክንያትም ተፈጠረ። ይህም አባቱ ቄሰ ገበዝ ንጉሴ ሲሞቱ እናቱ ወ/ሮ ማዘንጊያ ገና አንዲት ፍሬ ነበሩ። ሥጋወ ደሙ ተቀብለው ነበር የተጋቡት። መመንኰስ ነበረባቸው። ግን አልመነኩሱም። እንደውም አፈረሱ ተባለ። ዮፍታሔም የህዝቡን አሽሙርና አግቦ መቋቋም ተስኖት ወደ አዲስ አበባ ኰበለለ ይባላል። ሌሎች ደግሞ ወደ አዲስ አበባ የመጣው የተሻለ ኑሮ ፍለጋ ነው ብለው የፃፉም አሉ።
ግንቦት ወር 1910 ዓ.ም ዮፍታሔ ንጉሴ አዲስ አበባ መጣ። በቤተ-ክህነት ትምህርት እጅግ በሳል የተባለ አዋቂ በመሆኑ ስራ ለመያዝ ምንም አልተቸገረም። አቦ ደብር ውስጥ ስራ አገኘ። አዲስ አበባ አንድ የጐጃም ሊቅ አገኘች እየተባለ ተወራ። ወዲያው ዝነኛ ሆነ። ቤት ተሰጠው – ያውም ከብላታ መርሴሃዘን ወልደቂርቆስ አዋሳኝ ላይ። ከዚህ ሌላ መተዳደሪያ የሚሆነው አርሲ ውስጥ አንድ ጋሻ መሬት ተሰጠው። ንግስት ዘውዲቱም በ1910 ዓ.ም ካባ ሸልመውታል።
በ1911 ዓ.ም በየካቲት ወር ባየር የሚባል የፈረንሣይ ኩባንያ የወርቅና የብር ማዕድን ለመፈለግ ሲዘጋጅ ስራውን ለመጀመር ካሰለጠናቸው ውስጥ ዮፍታሔና መርሰኤሃዘን (ብላታ) ተመረጡ። የወር ደመወዙም ሰባት ብር ነበር። ከዚያም በሊጋባ ወዳጆ ስር በሊጋባ ጽ/ቤት በ1911 ዓ.ም የጽህፈት ሥራ አገኘ። ደመወዙም በወር 10 ብር ነበር።
ከዚህ ቀጥሎ ደግሞ አንድ አዲስ ነገር መጣ። ነሐሴ 29 ቀን 1916 ዓ.ም ልዑል አልጋ ወራሽ ተፈሪ መኰንን አውሮፓን ጐበኙ። ከአውሮፓ ሲመለሱ ትምህርት ቤቶችን ለመክፈት ወሰኑ። በዳግማዊ ምኒልክ ትምህርት ቤት ተጨማሪ መምህራን ሲቀጠሩ እሱና መላኩ በጐሰው በወር 30 ብር ተመደበላቸው። በ1918 ዓ.ም ዮፍታሔና መላኩ በጐሰው በዳግማዊ ምኒልክ ትምህርት ቤት በአማርኛ መምህርነት ስራ ጀመሩ።
ባለቅኔውና ሐያሲው ምሁር ዮሐንስ አድማሱ፣ መነን መጽሔት ላይ እንደፃፈው ዮፍታሔ ብዙ ዘፈኖችን እራሱ አውጥቶ ነበር። ሙናዬ ሙናዬ፣ የኛማ ሙሽራ፣ አንተ ባላጐዛ ወዘተ የሚሰኙ መዝሙሮችን ደርሷል።
በቴአትር ፀሐፊነትና አዘጋጅነትም የተዋጣለት ሆነ። አፋጀሽኝ የተሰኘችው ቴአትሩና ሌሎችም ስመ ገናና እያደረጉት መጡ። ታላቁ ደራሲ ሃዲስ አለማየሁ በአንድ ወቅት ሲናገሩ “አንድ ጊዜ ጃንሆይ በጣም ከመደሰታቸው የተነሳ ከልዑል አልጋ ወራሽ አንገት ወርቅ አውልቀው ለዮፍታሔ አንገት አጥልቀውለታል” ብለዋል። “የሆድ አምላኩ ቅጣት” የተሰኘው ቴአትር ሲታይ 300 ብር ጉርሻ እና ቴአትሩን ላቀረቡት ተማሪዎች የወርቅና የብር ሰዓት ተሰጥቷቸዋል።
በኢትዮጵያ ውስጥ ቴአትር በማስፋፋትና በማሳደግ ግንባር ቀደም ሆኖ የሚጠቀሰው ዮፍታሔ፣ በ1919 ዓ.ም ሐምሌ 14 ቀን ከብላታ በቀለ ጋር ሆኖ በፈረንጅ አንተማመን የሚል ኀሳብ ያለው ቴአትር ሰርቶ ከብዙ ሳንሱር በኋላ ታይቶለታል።
ቴአትሮቹ ብዙ የመገለጫ ገፅታዎች አሏቸው። አንዳንዶቹን ኀሳቦች የሚወስደው ከመጽሐፍ ቅዱስ ነው። ለዚህም ምስክር የተሰኘው ቴአትሩ ይጠቀሳል። ከዚህ ሌላ ቴአትሮችን ከመዝሙር እና ከህብረ ዝማሬ ጋር ቀላቅሎም የማቅረብ ጥበብ አስፋፍቷል። ከነባራዊው እውነታም እየተነሳ የሚፅፋቸው ቴአትሮች ፖለቲካዊ ጉነጣ ያካሂድባቸው ነበር። ለምሳሌ በ1921 ዓ.ም የፃፈው ቴአትር ኢትዮጵያ ወደኋላ እየቀረች ነው በማለት ምስክር በተሰኘው ቴአትሩ አሳይቷል።
በኢትዮጵያ ውስጥ ቴአትር በደንብ ተዘጋጅቶ የታየው በ1923 ዓ.ም ጃንሆይ ሲነግሱ ነው። “ጥቅም ያለበት ጨዋታ” የሚለው ይሄው ቴአትሩ በሃይማኖትና በምግባር መካከል ጋብቻ ፈጥሮ የፃፈው እንደሆነ ኤኔሪኰ ቹሪሊ የተባለ የጣሊያን ተመራማሪ ፅፏል።
በ1924 ዓ.ም ሐምሌ 11 ቀን ደግሞ ልዕልት ዘነበወርቅ ከባለቤታቸው ከደጃዝማች ኃይለስላሴ ጉግሣ ጋር ሲመለሱ “ያማረ ምላሽ” የተባለ ቴአትር አሳየ። “የኛማ ሙሽራ” የተባለ እጅግ የደመቀ ዘፈንም አቅርቧል።
በዚሁ ዓመት ለጃንሆይ ልደት “የሆድ አምላኩ ቅጣት” ቴአትር አሳይቷል። የቴአትሩ ሁለት መሪ ገፀ-ባህርያት “በጐ ሰው” እና “ሆድ አምላኩ” ናቸው። በጐ ሰው በንጉሠ ነገስቱ ተመስሎ፣ “ሆድ አምላኩ” በልዑል ራስ ኃይሉ ተመስሎ ነበር የቀረበው።
ንግድ ሚኒስቴር ውስጥ ይሰሩ የነበሩት መሐሪ ካሣ የተባሉ ጓደኛው ስለ ዮፍታሔ ሲመሰክሩ ማስታወሻ ደብተርና እስክሪብቶ ከእጁ አይጠፋም ብለዋል። ዮፍታሔ በ1925 ዓ.ም የቅዱስ ጊዮርጊስ ትምህርት ቤት ዳይሬክተር ሆኖ ተሾመ።
ይህ ፀሐፌ-ተውኔት በ1925 ዓ.ም ህዳር 11 ቀን በኦሮምኛ ቋንቋ “ዳዲ ቱራ” የሚል ቴአትር ፅፏል። ቴአትሩ በኦሮሞ ባህል ላይ የሚያተኩር ነው። ሐምሌ 16 ቀን 1926 ዓ.ም ደግሞ “የህዝብ ፀፀት የእመት በልዩ ጉዳት” የተባለ ቴአትር በዳግማዊ ምኒልክ ትምህርት ቤት አሳየ። ቴአትሩ በሽታ ያለባቸው ሀብታሞች ህመማቸው በሌላ ሰው ላይ ሆን ብለው ሲያሰራጩት የሚያሳይ ነው። ይህን የቴአትር ፅሁፍ ግን እስካሁን አግኝቼው አላነበብኩትም። የት እንዳለም ላገኘው አልቻልኩም።
ዮፍታሔ ንጉሴ ስለ ጀግኖች ኢትዮጵያዊያንም አርበኝነትና ተጋድሎ በመፃፍ የሚታወቅ ባለቅኔ ነው። ከንጉስ ኃይለስላሴና ቤተሰቦቻቸው በተጨማሪ ለታላላቅ ኢትዮጵያውያን ተቀኝቷል። ለምሳሌ ህዳር 26 ቀን 1927 ዓ.ም ወልወል ላይ በተደረገው ጦርነት ፊታውራሪ አለማየሁ መሞታቸውን ሲሰማ የሚከተለውን ቅኔ አቅርቧል።
ዮሐንስ አድማሱ ሲገልፅ ጐበዝ ደራሲ ነብይ ነው ይላል። የሚመጣውን ነገር አሻግሮ ማየት የሚችል። ዮፍታሔም ልክ እንደ ደራሲ ተመስገን ገብሬ አይነት ነብይ ነበር። ምክንያቱም ጣሊያን ኢትዮጵያን እንደምትወር ቀደም ሲል ከታያቸው ጠቢባን መካከል አንዱ እርሱ ነው። የጠላትን መምጣት በሚከተለው መልኩ ቀደም ብሎ ጽፎታል።
የዮፍታሔ ንጉሴን ነብይነት ከመሰከሩት ታላላቅ ኢትዮጵያውያን መካከል ንጉስ ኃይለስላሴ እና ፀሐፌ ትዕዛዝ ወልደጊዮርጊስ ይገኙበታል። ፋሽስቶች ኢትዮጵያን ሲወሩ ከንጉስ ኃይለስላሴ ጋር በመሆን ወደ እንግሊዝ የተጓዙት ፀሐፌ ትዕዛዝ ወልደጊዮርጊስ ሰኔ 16 ቀን 1929 ዓ.ም ለዮፍታሔ ንጉሴ የሚከተለውን ደብዳቤ ፅፈውለታል።
“ወንድሜ ሆይ፤ ምስጢራዊ ንግግርህና ፅህፈትህ ዛሬ አደባባይ ወጣ። መስጢር የለውም። ጊዜ ይገልጠዋል። ይኸውልህ ሁላችንንም የድካማችንን ፍሬ እግዚአብሔር እንዲህ አደረገው” ብለውታል።
ዮፍታሔ ንጉሴ በዘመኑ ልክ እንደ ደራሲ ተመስገን ገብሬ ሁሉ ንግግር አዋቂ ነበር። በ1927 ዓ.ም የሀገር ፍቅር ማኅበር ሲመሰረት በበጅሮንድ ተ/ሐዋርያት እና በሌሎችም አሳሳቢነት ስለ ኢትዮጵያ ፍቅርና አንድነት ንግግር እንዲያደርጉ “ዲስኩረኞች” ተመረጡ። እነዚህም፤ ዮፍታሔ ንጉሴ፣ ተመስገን ገብሬ፣ ወልደጊዮርጊስ ወልደዮሐንስ፣ ደምስ ወ/አማኑኤል፣ መላኩ በጐሰው፣ አስፋው አንዳርጌ፣ መርስኤ ሀዘን ወ/ቂርቆስ፣ አበበ ገመዳ፣ መንገሻ ከፈለ፣ ኃይለገብርኤል ነገሮ ነበሩ። እነዚህ ሰዎች የኢጣሊያ ወረራ ከመምጣቱ በፊት ህዝቡ ነቅቶ ሀገሩ ኢትዮጵያን እንዲጠብቅ ያስተማሩ የታሪክ ባለውለተኞች ናቸው። ዮፍታሔም ከነርሱ መካከል አንዱ ነው።
ይህ የኪነ-ጥበብ ሰው፣ ኢትዮጵያን በጀግኖቿ ተመሳሌነት በአንድነት ለማስተሳሰር ሲል እጅግ ውብ የሆነ ግጥምም ፅፏል። ይህ ግጥም ርዕሱ “አጥንቱን ልልቀመው” የሚል ነው።
የሀገር ፍቅር ስሜትን በኢትዮጵያዊያን ደም ውስጥ በማስረግ ከሚታወቁት የኢትዮጵያ ጠቢባን መካከል አንዱ የሆነው ዮፍታሔ ንጉሴ በ1928 ዓ.ም ጐበዝ አየን የምትሰኝ መጽሐፍ አሳትሟል። በዚህች መፅሐፍ ውስጥ፤ ሰው ለሀገሩ፣ ለነፃነቱ፣ ለክብሩ ቢሞት እንደሞተ አይቆጠርም ይላል።
ፋሽስት ኢጣሊያ ኢትዮጵያን ስትወር በመጀመሪያ ያደረገችው ለሀገርና ለወገን ተቆርቋሪ የሆኑ እንደ ዮፍታሔ ንጉሴ ያሉትን ሰዎች ማጥፋት ነበር። ቤት ለቤት እየዞሩም አሰሳቸውን ቀጠሉ። ሐምሌ 10 ቀን 1928 ዮፍታሔን ፍለጋ ቤቱ መጡ። ቤቱን በርብረው በርካታ ሠነዶቹን ወሰዱበት። እሱ ግን በአጋጣሚ አልነበረም። በብሽቀት ጐረቤቱን አለቃ መርሻን ገድለው ሄዱ።
ዮፍታሔ በወቅቱ ያስቸገሩት ለጣሊያን ያደሩ ባንዳዎች ነበሩ። “እኔ የምሸሸው ከኢጣሊያኖች ሳይሆን ከእኛው ዜጐች ነው” በማለት በወቅቱ ዮፍታሔ ተናግሯል። በዚህም የተነሳ ራሱን ቀያይሮ በማይታወቅበት ሁኔታ ከተማው ውስጥ ይዘዋወር ነበር።
ጢሙን አሳድጐ፣ የቄስ ልብስ ለብሶ፣ ጢሙም ገረጃጅፎ አድጐ ከተደበቀበት ወጥቶ ሲሄድ በፍፁም አይታወቅም ነበር። ብላታ መርሴሃዘን መንገድ ላይ አግኝተውት አላወቁትም ነበር። እሱ ግን ዮፍታሔ ነኝ ብሎ ነገራቸው።
አንድ ቀን ደግሞ የቄስ ልብስ ለብሶና ጠምጥሞ፣ መስቀል እያሳለመ፣ ማንነቱ ሳይታወቅበት አዲስ አበባን ለቅቆ በአቃቂ በኩል ወደ አዋሽ ሄደ። አመለጠ። አዋሽም ደጃች ባልቻን አገኘ። አብረው ሆነው ጣሊያንን ወጉ። ባንዳው ግን አስቸገራቸው።
በኋላ ወደ ጎሬ መጓዝ ጀመረ። ጉዞው አደጋ ያለው መሆኑን ሲያውቅ የባህታዊ ልብስ ለብሶ አንዲት ቤተ ክርስቲያን ተጠግቶ መቃብር ቤት ውስጥ ማደር ጀመረ። በኋላም ማስወራት ጀመረ። “አዋቂ ነው፤ ጥንቆላውም መሬት ጠብ አይልም፤ የተናገረው ሁሉ እውነት ነው” ተባለለት። እናም ጆቴ የተባለው እዚያ አካባቢ የነበረውን የኢጣሊያን የጦር አዛዥን “ነብይ” ሆኖለት ጠነቆለለት። “ጆቴ፤ በኢትዮጵያ ላይ ትነግሳለህ፤ ይቀናሃል” አለው። ጆቶም እጅግ ደስ ብሎት ለዮፍታሔ የሚፈልገውን ሁሉ እንዲደረግለት አደረገ። ዮፍታሔ ደግሞ ዋናው አላማው ወደ ጐሬ መሄድና የትግል ስልቱን መቀየር ነበር። እናም ጐሬ ደርሶ ለመምጣት ፈቃድ አግኝቶ አመለጠ። ከዚያም ሱዳን ገባ።
ካርቱም ከገባ በኋላ በርካታ ተግባራትን ማከናወን ጀመረ። በተለይ ደግሞ ልዩ ልዩ ድርሰቶችን እየፃፈ ወደ ለንደን ይልካል። እዚያም የነበሩት ጃንሆይ፣ ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወ/ስላሴ እና ፀሐፌ ትዕዛዝ ወልደጊዮርጊስ ያነቡለት ነበር። እንደውም በአንድ ወቅት ጃንሆይ የሚከተለውን ደብዳቤ ወደ ዮፍታሔ ፃፉ።
ዮፍታሔ ንጉሴ የልቦለድ ድርሰት እንደፃፈ ቢናገርም፤ እስከ ዛሬ ድረስ የት እንዳለ አይታወቅም። ካርቱም ላይ “አፋጀሽኝ” የተሰኘውን ድንቅዬ ቴአትሩን ፅፏል። ቴአትሩ ኢትዮጵያ እንዴት በጠላት እጅ እንደወደቀችና እንዴትስ እንዳዳነች ከአንዲት የታመመች ሴት ጋር አመሳስሎ ፅፎታል። በመታመሟ እና በመዳኗ መካከል ያለውን ድርጊት በማሳየት የጊዜውን የፖለቲካ ሁኔታ የሚገልፅ ቴአትር ነው።
ከዚህ ሌላ “ደብረጽዮን” የተባለ መጽሐፍ ፅፎ ነበር። ግን የት እንዳለ አይታወቅም። “ዐመተ ምህረት” የሚለው መጽሐፉም ፀሐፌ ትዕዛዝ ወ/ጊዮርጊስ ዘንድ ተቀምጦ ነበር ይባላል። እሱም አልተገኘም። ስደተኞች ተስፋ እንዳይቆርጡም “በለስ ለመለመች” እና “ጐሀ ፅባህ” የተባሉ መዝሙሮች ደርሷል።
ዮፍታሔ አደገኛ ሰላይ ሆኖ ለሀገሩ ኢትዮጵያ አገልግሏል። ከሱዳን ወደ ኢትዮጵያ ራሱን በልዩ ልዩ መልክ እየቀየረ በመምጣት ከአርበኞች ጋር ተገናኝቶ እና የሚፈልገውን መልዕክት አድርሶና ተቀብሎ ወደ ሱዳን ይመለስ ነበር። ለጃንሆይም መልዕክት ያስተላልፍ ነበር።
ይሄ ሁሉ መከራ አልፎ የጣሊያኖች ግብዐተ መሬት ይፈፀም ጀመር። አርበኞች ድል በድል ሆኑ። የጣሊያኖች ምሰሶ ሲናድ የተሰደደው የኢትዮጵያ መንግስት ተመልሶ መምጣት ጀመረ። ጃንሆይ ከእንግሊዝ ወደ ካርቱም ከዚያም ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ ዮፍታሔ የጉዞ ማስታወሻ ፀሐፊ ሆኖ አብሮ መጣ።
በዚህም ጉዞ ወቅት “ደሙን ያፈሰሰ” እና “ተጣማጅ አርበኛ” የተሰኙ የሰንደቅ ዓላማ መዝሙሮች ደረሰ። ኢትዮጵያ ከመጡ በኋላ በድል ማግስት “አፋጀሽኝ” ቴአትሩን አሳየ። በዚያን ጊዜ ተዋናዮቹ 30 ነበሩ። 10 አረንጓዴ፣ 10 ቢጫ፣ 10 ቀይ ልብስ ለብሰው መስከረም 3 ቀን 1934 ዓ.ም አሳዩ። ቴአትሩ የኢትዮጵያ የነፃነት መንፈስ መገለጫ ሆኖ ናኘ።
ለሀገሩ ይህን ሁሉ መስዋዕትነት የከፈለው ዮፍታሔ ከነፃነት በኋላ ስራ እንኳን ሳያገኝ ከአንድ ዓመት በላይ ቁጭ አለ። ባንዳዎች እንኳን ሳይቀሩ ስራ ተሰጥቷቸው ነበር። ያ ሁሉ ተስፋው ከንቱ ሆነ። ሀዘን ገባው። እውቀቴ ችሎታዬ አንሶ ነው? ብሎም አሰበ። አገልግሎቴስ አጥጋቢ አልነበረም ማለት ነው? ይል ጀመር። የባንዳዎችን ሹመት ሲያይ የሚከተለውን ገጠመ።
ከዚህ በኋላ ሥነ-ጥበብ ሚኒስቴር ውስጥ ስራ ተሰጠው፤ በወር ከ150 ብር ደመወዝ ጋር። ግን አልሰራም አለ። ሐምሌ 16 ቀን 1934 ዓ.ም “እያዩ ማዘን” የተባለ ቴአትር ፃፈ። ቴአትሩ ደግሞ ከፍተኛ ብስጭቱን የገለፀበት ነበር።
ይህን ቴአትር የተገነዘቡት አፄ ኃይለስላሴ ውሣኔ ሰጡ። ወዲያው ጥቅምት 18 ቀን 1935 ዓ.ም ዮፍታሔ ንጉሴ የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት ምክትል ፕሬዝዳንት አድርገው ሾሙት። ከዚህ በኋላም “ዕርበተ ፀሐይ” የተሰኘውን ቴአትሩን ፅፏል። ቴአትሩ የልዕልት ፀሐይ ኃይለስላሴን ሞት ምክንያት በማድረግ የተፃፈ ነው።
ዮፍታሔ ንጉሴ ሦስት ትዳሮችን በየጊዜው መስርቷል። ወ/ሮ ጥሩነሽ ደባን፣ ወ/ሮ ሙሉወርቅ ጠናን እና የመጀመሪያዋ የሴት ጋዜጠኛ የነበሩትን ደራሲ ሮማንወርቅ ካሳሁንን አግብቷል። ትዳር የቀያየረ ባለቅኔ ነበር።
ዮፍታሔ በኢትዮጵያ ኪነ-ጥበብ ዓለም ውስጥ አጭር የሆነ ጊዜ ቢቆይም፤ አብርቶ ያለፈው ብርሃን እጅግ ደማቅ ነበር። በርካታ ጉዳዮች ላይ ፅፏል። ለምሳሌ “ከማይጨው እስከ ደብረማርቆስ” የተሰኘ የታሪክ መጽሐፍ አበርክቶልናል። “ጐበዝ አየን”፣ “አመተ ምህረት”፣ “ደብረ ጽዮን”፣ የተሰኙ አራት መፃህፍትን አሳትሟል። በቴአትር ዘርፉ ደግሞ 17 ቴአትሮችን ፅፎ እና አዘጋጅቶ እንዲሁም አሳይቶ አልፏል። ከ20 የሚበልጡ መዝሙሮችን ደርሷል። የኢትዮጵያ ህዝብ መዝሙር ደራሲም ነበር። በቅኔ፣ በዜማ፣ በመድረክ ንግግር ወዘተ ከፍተኛ ተሰጥኦውን አሳይቷል። አያሌ ደብዳቤዎችና የጉዞ ማስታወሻዎችን ፅፏል። እነዚህ ቀሪ ስራዎቹ ዛሬም ስለ እሱ ይመሰክራሉ።
ይህ ታላቅ ኢትዮጵያዊ ሰኔ 30 ቀን 1939 ዓ.ም ድንገት አሞት ሐኪም ቤት ሄዶ መርፌ ተወግቶ ተመልሷል። ህመሙ ከባድ ስላልነበር ከስራው አልቀረም። ማታም ከጓደኛው ከአቶ መሐሪ ካሣ ቤት ደህና ሲጫወት አምሽቶ ወደ ቤቱ ገብቶ ተኝቷል። ሆኖም ጧት ሰራተኛው ቁርስ ሰርታ ብትጠብቀው አልመጣም። ታላቁ የኪነ-ጥበብ ሰው ሰኔ 30 ቀን 1939 ዓ.ም በ52 ዓመቱ እስከወዲያኛው ተሰናብቶናል። አንዳንዶች የተመረዘ ነገር ተሰጥቶት ነው የሞተው ይላሉ። ሌሎች ደግሞ የከሰል ጭስ አፍኖት በማለት ይገልፃሉ። ሞቱ ግን ምስጢር ነው!
ይህን የዮፍታሔን ታሪክ ለመፃፍ ያገለገሉኝ ሰነዶች፤ ዮሐንስ አድማሱ፣ ፕ/ር ሪቻርድ ፓንክረስት የፃፏቸው መፅሀፍት፣ ሙሉጌታ ስዩም 1964 ዓ.ም የፃፈው ታሪክ፣ ዶ/ር አምሳሉ አክሊሉ 1976 ዓ.ም ያዘጋጁት፣ ተስፋዬ ገሠሠ የፃፈው የቴአትር ታሪክና ራሱ ዮፍታሔ የፃፋቸው ታሪኮች ናቸው።
‹‹የአላህ ሕግ የሆነው እስላም በዙሪያችን ስላለው ተፈጥሮ ግልጽ ሆኖ እናገኘዋለን። ተራሮች፣ባሕሮች፣ፕላኔቶችና ከዋክብት በአላህ ትእዛዝ ብቻ ይሄዳሉ፤በጉዞአቸውም በርሱ ብቻ ይመራሉ። ሁሉም ለፈጣሪያቸው ትእዛዝ ተገዥዎች ናቸው። በዚህ ዩኒቨርስ ውስጥ ያለችው እያንዳንዷ አቶም ግኡዝ አካላትን ጨምሮ እንደዚሁ የግድ ለርሱ ታዛዦችና ተገዥዎች ናቸው። የሰው ልጅ ግን አላህ የመምረጥ ነጻነት የሰጠው በመሆኑ ከዚህ አጠቃላይ ሕግ ለየት ይላል። እናም ለአላህ ትእዛዛት የመገዛት ወይም የራሱን ሕግ ለገዛ ራሱ ደንግጎ በመረጠው እምነቱ መሰረት የመጓዝ ምርጫ አለው። የሚያሳዝነው ግን በአብዛኛው ሁኔታ ሁለተኛውን መንገድ የመረጠ መሆኑ ነው።››
ንኣባላት ሰራዊት ኣእማን ብምስንዳው ኣጥቒዕኩም ብዝብል ክሲ: ካብ ወርሒ ሚያዝያ 2016 ኣትሒዞም: ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዓላ: ዓዲ ኣቤቶን ማይ ስርዋን ተኣሲሮም ዝጸንሑ: ልዕሊ 20 ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን መንእሰያት ኣባሻውል ትማሊ ሰኑይ 14 ጥቅምቲ ተፈቲሖም::
ተገፊፎም፣ ኣብ ከባቢ ኣቑርደት፣ ኩርመናዕ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ክተዓለሙ መንእሰያት፣ ብሰንበት 03 ሚያዝያ 2016፣ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ፣ብመንገዲ ኣስመራ ናብ ከባቢ ዓሰብ እናምርሑ እንከለዉ፣ ካብ መካይን እናዘለሉ ክሃድሙ ኣብ ዝፈተንሉ፣ ብዝተኸፍተ ተዅሱ ቁጽሮም ዘይተፈልጡ ሓያሎ መንእሰያት ግዳያት ሞትን መቑሰልትን ከምዝኾኑ ሬድዮ ኤረና ኣብ እዋኑ ከምዘቃለሐት ይፍለጥ።
ህዝቢ ከባቢ ማይ ኣባሻውል ድማ፣ ነቶም ነተን መካይን ብምዕጋትን፣ ነቶም ዝሃድሙ ዝነበሩ ተዓላሞ ኣብ ምትሕብባርን ተዋፊሩ ብዝብልን ናብ ሰራዊት እምኒ ብምድርባይ መጥቃዕቲ ፈጺሙን ብዝብል፣ ሓያሎ ነበርቲ ከባቢ ኣባሻውል ተኣሲሮም።
ኣብ ናይ ጽዕነት መካይን ተጨቓጪቖም ብመንገዲ ኣስመራ ናብ ዓሰብ ዘምርሑ ዝነበሩ ተዓላሞ፣ ካብ ከባቢ ማይ ተመናይ ኣትሒዞም እናዘለሉ ክሃድሙ ከምዝጀመሩን፣ ካብ ባር ትብለጽ ክሳብ ማይ ኣባሻውል ኣብ ዘሎ ከባቢታት ከኣ እቲ ህድማ ብብዝሒ ምንባሩን ዘሊሎም ክሃዱም ካብ ዝፈተኑ ክልተ መንእሰያት ብመኪና ተረጊጾም ህወይቶም ከምዝሓለፈ’ውን ኣይርሳዕን።
በጉብኝቱም ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዐቢይ አህመድ ከሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሀምዶክ ጋር ተገናኝተው በሁለትዮሽና በሌሎች ቀጠናዊ ጉዳዮች ላይ ተወያይተዋል።
“ኢትዮጵያ እና ሱዳን አንድ ህዝብ፤ አንድ ቤተሰብ ነን” ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዐቢይ፥ ከህዳሴ ግድብ እና ከድንበር ጋር ተያይዘው የሚነሱ ጉዳዮች ተከታታይነት ባላቸው ውይይቶች የሚፈቱ ናቸው ብለዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዐቢይ ውይይቱን አስመልክቶ በፌስቡክ ገፃቸው ባወጡት መረጃም፥ “ዛሬ በካርቱም ባደረግነው ውይይት ኢትዮጵያ ከሱዳን ጋር ያላትን አጋርነት ለጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሀምዶክ በድጋሚ አረጋግጨላቸዋለሁ” ብለዋል።
“የሁለትዮሽ ትሥሥራችንን ለማጠናከር ያሉንን ሰፊ አማራጮች በምንፈትሽበት በዚህ ወቅት፣ ለኢኮኖሚያዊ ትብብር፣ የጋራ እድገት እና ቀጣናዊ መረጋጋት ያለን ቁርጠኝነት ይቀጥላል” ሲሉም ገልፀዋል።
የሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሀምዶክም በውይይቱ ላይ፥ ኢትዮጵያና ሱዳን ዘመናትን የተሻገረ ወዳጅነት እንዳላቸው በመጥቀስ፤ ግንኙነቱ ወደ ተሻለ ደረጃ ከፍ እንዲል እንደሚሰሩ ተናግረዋል።
በአንድ ክስተት ከሁለት በላይ በሆኑ ሦስተኛ ወገኖች ላይ ጉዳት መድረሱ በመድን ሰጪና ተቀባይ መካከል በተደረገ የመድን ዉል መሰረት የመድን ሰጪዉ ግዴታ የኃላፊነት መጠን በመድን ዉሉ ላይ ከተመለከተዉ መብለጥ የሌለበት ስለመሆኑ
ዶ/ር ደብረጽየን ካብ መንግስታት ኢትዮጵያ: ኤርትራን ክልል ኣምሓራን ብተወሳኺ ኣፍሪቃዊ ብዘይኾነ አካል ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ክልል ትግራይ መጥቓዕቲ ይፍጸም ኣሎ ኢሎም።
እዚ ኣብዚ ጸብጻብ ብሰብ ኣልቦ ነፈርቲ ዓረብ ኢማራት መጥቓዕቲ ተኻይዱ ዝብል ብካልእ ነጻ አካል ክረጋገጽ ከምዘይከአለን ከምኡ'ውን ኤርትራ ኣብቲ ኹናት ትኻፈል ኣላ ንዝብል ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ነቲ ክሲ ምንጻጎም ይዝከር።
የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ የዘንንሮ የውድድር ዘመን መሰረዙንና ይህን ተከትሎም በአፍሪካ መድረክ ኢትዮጵያን የሚወክል የለም በመባሉ ፋሲል ከነማ የይገባኛል አቤቱታ ለካፍ አቀርባለሁ ብሏል፡፡
የ2012 የውድድር ዘመን በኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት በቅርቡ በተደረገ ውይይት ፕሪምየር ሊጉን ጨምሮ ሁሉም ውድድር መሰረዙ ይታወሳል፡፡ በውሳኔው እንደተገለፀው ኢትዮጵያን በቀጣዩ ዓመት በካፍ ቻምፒዮስ ሊግ እና ኮንፌድሬሽን ዋንጫ ላይ አትወከልም በመባሉ ሊጉን በ17 ሳምንታት የጨዋታ መርሀ ግብር በ30 ነጥቦች መቐለን በአንድ ነጥብ በልጦ በደረጃ ሰንጠረዡ አናት ላይ የተቀመጠው ፋሲል ከነማ በቻምፒየንስ ሊጉ መሳተፍ አለብኝ አልያም ጉዳዩን ወደ ካፍ እወስደዋለሁ ሲል በይፋዊ የፌስቡክ ገፅ ላይ አስፍሯል፡፡ ሶከር ኢትዮጵያም ባገኘችው መረጃ ክለቡ የሊግ ኩባንያው ምላሽ እንዲሰጠው ጥያቄ ያቀረበ ሲሆን ይህ ካልሆነ ለአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሸን ቅሬታዬን አሰማለሁ ብሏል፡፡
ኣብ ኣስመራ ኤርትራ በዓል መስቀል ብኽብ ዝበለ ድምቀት ተኸቢሩ ዝበለ ሪፖርተር ብርሃነ በርሀ፡ ሓዳሽ ፈጻሚት ጉዳይ ኢምባሲ ኣመሪካ ናታሊ ብራውን ትርከቦም ዲፕሎማሰኛታትን በጻሕቲ ሃገርን ተረኺቦም ኔሮም ይብል።
ኣብ ዓድግራት ኢትዮጵያ`ውን መስቀል ከምዝተኸብረ ዝገለጸ ወኪልና ግርማይ ገብሩ፡ ምስ ሓንቲ ነቲ በዓል ዝገልጽ ባህላዊ ኣልባሳት ተኸዲና ሕጊ ትራፊክ ኣብ ምኽባር ተዋፊራ ዝነበረት ሰበይቲ ኣዕሊልዋ`ሎ።
የመመዝገቢያ ቦታ በድርጅቱ ጽ/ቤት አድራሻ ቦሌ በአትላስ በኩል ከደሳለኝ ሆቴል በግምት 200ሜትር ወረድ ብሎ ፖሽ ላውንድሪ የመመዝገቢያ ቀን ከጥር 16-20/2013 ዓ.ም ከጠዋቱ 2፡00 ሰዓት እስከ 7፡30 ሰዓት ድረስ ብቻ፡፡
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በግንቦት 08/2011 ዓ.ም የክርስትያን ወንድሞች በመባል ከሚታወቀው መንፈሳዊ ማኅበር አባላት ጋር በቫቲካን በተገናኙበት ወቅት እንደ ገለጹት በዓለም ዙሪያ የሚገኙት የክርስትያን ወንድሞች ትምህርት ቤቶች ማኅበረሰቡ ችላ ያላቸውን ወገኖች በርኅራኄ ተቀብለው በትምህርት ቤቶቻቸው ውስጥ ትምህርት እንዲያገኙ እና “የትንሣኤ ባሕል” በማስተዋወቅ አዲስ የሕይወት ተስፋ ይፈነጥቁ ዘንድ ጥሪ ማቅረባቸው ተገልጹዋል።
በክርስቲያን ወንድሞች ማኅበር የሚተዳደሩ ትምህርት ቤቶች የላሳል ትምህርት ቤቶች በመባል የሚታወቁ ሲሆን ይህ መጠሪያ ስም የተሰጣቸው የዛሬ 300 አመት ገደማ ይህንን የክርስቲያን ወንድሞች ማኅበር በመባል የሚታወቀውን ማኅበር በመሰረተው በቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል በመባል በሚታወቀው ፈረንሳዊ የማኅበሩ መስራች ስም እንደ ሆነም ተገልጹዋል። ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል እ.አ.አ በ1680 ዓ.ም የክርስትያን ወንድሞች መንፈሳዊ ማኅበር በመመስረት ደረጃውን የጠበቀ የትምህርት መስጫ ተቋም በመገንባት ጥራት ያለው ትምህርት በተለይም ለድሃው ማህበረሰብ ክፍል ልጆች ይሰጡ ዘንድ ይህንን መንፈሳዊ ማኅበር ማቋቋማቸው ይታወሳል።
የዚህ የክርስትያን ወንድምቾ መንፈስዊ ማኅበር አባላት የመስራቻቸውን 300ኛ የሙት አመት በዘከሩበት ወቅት በማግስቱ ከርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ጋር በነበራቸው ቆይታ ቅዱስነታቸው እንደ ገለጹት ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል ያደነቁ ሲሆን “በወቅቱ በትምህርት ዘርፍ አዲስ የትምህርት አሰጣጥ ሥርዓት የፈጠረ ቅዱስ በመሆኑ” ምስጋና ይገባዋል ብለዋል። ቅዱስነታቸው ጨምረው እንደ ገለጹት ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል በወቅቱ የፈጠረው አዲስ የመማር የማስተማር ስረዓት የመምሕር ፅንሰ-ሀሳብን ጨምሮ አሁንም ድረስ ይህ ቅዱስ የሚወደስበት አዳዲስ የማስተማር ዘዴዎችን ጥሎ ማለፉን ጨምረው ገልጸዋል።
“ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል የፈጠረው የትምህርት ቤት ጽንሰ-ሐሳብ ድሆችን ጨምሮ ትምህርት ለሁሉም ማኅበርሰብ ተደራሽ መሆን አለበት፣ እያንዳንዱ ማኅበርሰብ ትምህርት የማግኘት መብት አለው” የሚል አመለካከት እንደ ነበረው በንግግራቸው ወቅት ያስታወሱት ቅዱስነታቸው በወቅቱ ይህንን አመለካከቱን ከግብ ለማድረስ ይቻለው ዘንድ “ይህንን ተግባር ቤተክርስትያን ብቻዋን መወጣት እንደ ማትችል በመገንዘቡ የተነሳ ምዕመናኑን በዚህ የመማር የማስተማር ተግባር ውስጥ ቀጥተኛ በሆነ መልኩ ተሳታፊ እንዲሆኑ በማድረግ በጊዜው የነበረውን ማኅበራዊ የሐሳብ ግጭት ለመፍታት ችሉዋል” ብለዋል።
እ.አ.አ በ17ኛው ክፍለ ዘመን በፈረንሳይ አገር ትምህርት ይሰጥ የነበረው በካህናት አማካይነት እንደ ነበረ የሚታወስ ሲሆን በወቅቱ ምዕመናን በመማር ማስተማር ሂደት ውስጥ ማካተት በወቅቱ እንደ አዲስ አብዮት ተደርጎ ይቆጠር የነበረ ሲሆን በወቅቱ የክርስትያን ወንድሞች ማኅበርን በማቋቋም በተለይም የድሃ ልጆችን ትምህርት ማስተማር ይችሉ ዘንድ መንገድ መክፈቱን ገልጸዋል።
ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል መምህራንን በተመለከተ የነበረውን አመለካከት በተመለከተ የገለጹት ቅዱስነታቸው “ትምህርት በጣም ወሳኝ የሆነ እውነታ በመሆኑ የተነሳ የማስተማር አገልግሎት የሚሰጡ መምሕራን በቂ የሆነ ቅድመ ዝግጅት ያስፈልጋቸዋል” የሚል ከፍተኛ እምነት እንደ ነበረው ቅዱስነታቸው ጨምረው ገለጸዋል።
በጊዜው በቂ እና ጥራት ያለው ትምህርት ለመስጠት የሚያስችል መዋቅር እና አስፈላጊ ቁሳቁሶች ባለመኖራቸው የተነሳ ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል የማስተማር አገልግሎት እንደ አንድ የሥራ ዘርፍ ሳይሆን እንደ አንድ ተልዕኮ እንዲቆጠር የራሱን ከፍተኛ የሆነ አስተዋጾ አድርጎ ማለፉን የገለጹት ቅዱስነታቸው በዚህም የተነሳ ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል በተፈጥሮ የማስተማር ክህሎት ያላቸውን ሰዎች በመሰብሰብ የመምሕር ሙያ የተከበረ ሙያ እንደ ሆነ አሳይቶ ያለፈ ቅዱስ እንደ ሆነ ቅዱስነታቸው ጨምረው ገልጸዋል።
ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል “የተራቀቀ እውነታ ላይ የተመሰረት የመማር/ማስተማር ዘዴ” የቀየሰ ቅዱስ እንደ ነበረ በንግግራቸው ወቅት የጠቀሱት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ይህንን አዲስ የመማር/የማስተማር ዘዴ ገቢራዊ በማድረግ በዘመኑ ፈር ቀዳጅ የነበረ ቅዱስ እንደ ነበር ጨምረው ገልጸዋል። በጊዜው በፈረንሳይ በስፋት ይነገር የነበረው ቋንቋ የላቲን ቋንቋ እንደ ነበረ የሚታወስ ሲሆን ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል ግን ተማሪዎች በአፍ መፍቻ ቋንቋቸው በፈረንሳይኛ እንድማሩ በማድረግ ተማሪዎችን እንደ የትምህርት አቀባበል ችሎታቸው በቡድን በቡድን በመከፋፈል እንደ የደረጃቸው አስፈላጊውን እውቀት እንዲቀስሙ የራሱን ጥረት አድርጎ ማለፉን ቅዱስነታቸው ጨምረው የገለጹ ሲሆን ቅዱስ ዮሐንስ ባቲስታ ዲ ላ ሳል በቂ የሆኑ መምሕራንን ለማፍራት በማሰብ ሴሚናሮችን በመስጠት መምህራንን ያሰለጥን እንደ ነበረ፣ በተጨማሪም ጎልማሶች እሁድ እሁድ የትምህርት አገልግሎት እንዲያገኙ ሁኔታዎችን አመቻችቶ የነበረ ቅዱስ ነው።
የለገደንቢ የወርቅ ማዕድን አደረሰ የተባለውን የአካባቢ ብክለትና የአስከተለውን ጥፋት በመቃወም ለሰልፍ በወጣ ሕዝብና በፀጥታ ኃይሎች መካከል በተፈጠረ ግጭት በአዶላ ከተማ ከትናንት እስከ ዛሬ አምስት ሰዎች መገደላቸውንና ሰባት መቁሰላቸውን ምንጮች ለቪኦኤ አስታወቁ፡፡
ዛሬ በከተማዋ መሃል የመከላከያ ሰራዊት መስፈሩንና ምንም ዓይነት እንቅስቃሴ እንደሌለም ተነገረ፡፡ በአካባቢው በአጋዋዩ ወረዳ አይዲማ ከተማም ሕዝብ ለተመሳሳይ ተቃውሞ ወጥቶ እንደሰነበተ፣ የሚድሮክ ኩባንያ እንዲወጣ እየጠየቀ መሆኑ ታውቋል፡፡
ኢዛ (ሰኞ ኅዳር ፯ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. November 16, 2020)፦ በምዕራብ ወለጋ ዞን የኦሮሚያ ልዩ ኃይል በወሰደው እርምጃ 36 የኦነግ ሸኔ ታጣቂዎች ሲገደሉ፤ 169ኙ ታጣቂዎችን መማረካቸው ተገለጸ።
የኦሮሚያ ብልጽግና ፓርቲ በዚህ ጉዳይ ላይ ያሰፈረው መረጃ፤ “በምዕራብ ወለጋ ዞን የኦሮሚያ ልዩ ኃይል በወሰደው ሕግን የማስከበር እርምጃ፤ የጁንታው ተላላኪ ሸኔ ታጣቂዎች ሲደመሰሱ፤ 169 ተማርኳል። ለጁንታው ተላላኪዎች ድጋፍ በመስጠት የተጠረጠሩ 96 ሰዎችም ተይዘው ጉዳያቸው እየተመረመረ ነው” ብሏል። (ኢዛ)
ZhongShan LED project 16W ክብ መጋዝን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED project 16W ክብ መጋዝን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED project 16W ክብ መጋዝን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የሰላም አስከባሪ ሃይል በማሰማራትና ታዳጊ በመሆኗ የአቅም ማነስን ተገን አድርጎ የደቡብ ሱዳንን የተቆጣጠረው ኢህአዴግ የደቡብ ሱዳንን የርስ በርስ ግጭት አስመልክቶ ግልጽ አቋም አልያዘም። የውጪ ጉዳይ ሚኒስትር ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም የደቡብ ሱዳንን ፕሬዚዳንት አግኝተው መወያየታቸውና ችግሩን በውይይት ለመቅረፍ ተስፋ ሰጪ ምላሽ እንዳገኙ ብቻ ነው የተገለጸው። ማንነታቸውን በዝርዝር መግለጽ ባይቻልም በንግድና በተለያዩ ተቋማት የሚሰሩ ኢትዮጵያዊያን ጁባ እንደሚኖሩ ይታዋቃል። የጀርመን ድምጽ የሚከተለውን ዘገባ አቅርቧል።
የሰሜን ሱዳን የፖለቲካ ተጽእኖና ፤ የዐረብ ባህል ጫና አንገሽግሾት 22 ዓመታት መሪር ትግል ያካሄደው የደቡብ ሱዳን ህዝብ፤ ነጻነት ባወጀ በ 2 ዓመት ከመንፈቅ ገደማ ወደ አስከፊ የእርስ በርስ ውጊያ እንዳያመራ አሥግቷል። ባለፈው እሁድ በመዲናይቱ
በጁባ ያገረሸው ውጊያ ፣ የ 500 ያህል ሰዎችን ሕይወት ቀጥፎ ፤ 34,000 ሰዎች፤ በተባበሩት መንግሥታት ጣቢያዎች መጠለያ እንዲሻ አስገድዷል ። የሥልጣን መቀናቀን ነው የተባለለት ውዝግብ ፣ በጎሣ ልዩነት ተካሮ ባፋጣኝ ወደሌሎች አካባቢዎች መዛመቱ የሚታወስ ነው። ጉዳዩ ያሳሰባቸው የምሥራቅ አፍሪቃ በይነ መንግሥታት ሚንስትሮች ፤ የአፍሪቃ ኅብረትና የተባበሩት መንግሥታት ተወካዮች ጁባ ውስጥ ከሀገሪቱ ፕሬዚዳንት ሳልባ ኪር ጋር በዛሬው ዕለት እንደሚወያዩ ይጠበቃል። ስለደቡብ ሱዳን ወቅታዊ ይዞታ ፣ በፀጥታ ጉዳይ ተቋም፤ (ISS)የምሥራቅ አፍሪቃ ፖለቲካ ጉዳዮች ተንታኝ በማነጋገር የተጠናቀረው ዘገባ የሚከተለው ነው።
ፕሬዚዳንት ሳልቫ ኪር ባለፈው ዓመት በሐምሌ ወር ምክትላቸውን ሪኤክ ማቻርን ከስልጣን ካሰናበቱ ወዲህ ቁርሾው አይሎ፣ የሥልጣን ሽኩቻው ባለፈው እሁድ መፈንዳቱ የሚታወስ ነው። የጎሣ ልዩነትን ብቻ መሠረት ባደረገ በዚያ የተኩስ ልውውጥም ሆነ የኃይል እርምጃ፤ ብዙ ሰዎች ያላበሳቸው የጥይት ራት የሆኑበት ድርጊት የተባበሩትን መንግሥታት የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ኀላፊ ናቪ ፒላይን እጅግ እንዳሳዘነ ተመልክቷል። ራሳቸው የተ መ ድ ዋና ጸሐፊ ባን ኪ ሙን፤ በበኩላቸው ፣ ውዝግቡ ባስቸኳይ በፖለቲካ ውይይት መላ እንዲፈለግለት ነው ያስገነዘቡት።
አንዳንድ የ ምሥራቅ አፍሪቃ በይነ መንግሥታት (IGAD) አባል ሃገራት ውዝግቡን በቀላል ሊፈታ እንደሚችል በተስፋ ይሁን ዲፕሎማሲያዊ ፈሊጥ አድርገው ያን ያህል የሚያሳስብ እንዳልሆን መግለጫ ቢሰጡም፤ ተጨባጩ ይዞታ የሚያረጋጋ ሆኖ አልተገኘም። አንዳንድ መንግሥታት ዜጎቻቸውን ለማስወጣት አኤሮፕላኖች ን በመላክ ላይ ናቸው። አሶኬ ሙከርጂ የተባሉት ህንዳዊ የተባበሩት መንግሥታት ልዑክ፤ 3 ህንዳውያን ሰላም አስከባሪዎች፤ ሆን ተብሎ የጥይት ዓላማዎች መሆናቸውን ተናግረዋል። ዩጋንዳ ዜጎቼን ለመጠበቅ ነው በሚል ሰበብና ከጁባ መንግሥትም ጥሪ ቀርቦልኝ ነው በማለት ፤ በዛሬው ዕለት በደቡብ ሱዳን መዲና ጦር ሠራዊት አሠማርታለች። ትናንት ብርቱ ማስጠንቀቂያ ያሰሙት የዩናይትድ እስቴትሱ ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ፣ 45 ወታደሮቻቸው እንዲሠማሩ አድርገዋል። የዚህ ያልተጠበቀ መስሎ የቆየው ውዝግብ ፍንዳታ ዋና መንስዔው ምን ይሆን? ዋና ጽ/ቤቱ በፕሪቶሪያ ፤ ደቡብ አፍሪቃ በሚገኘው የፀጥታ ጉዳይ ተቋም ፣ የምሥራቅ አፍሪቃ የፖለቲካ ጉዳዮች ተንታኝ አንድርውስ አታ አሳሞዋ–
«ጉዳዩን ሰፋ አድርገን ካየነው፣ በፕሬዚዳንቱ ክብር ዘብ የተፈጠረ ምሥቅልቅል፤ የአገሪቱን የፖለቲካ ክፍፍል አሥፍቶታል። የጎሣ ልዩነትም እንዲጎን ነው ያደረገው። ቀስ በቀስምየጎሳ ልዩነትን በማባባስ፣ በፖለቲካው አመራር ለረጅም ጊዜ የቆየውን ክፍፍል በጦር ሠራዊቱና በብሔረሰቦችም ዘንድ ጥርጣሬውን ያባብሰዋል። ይህ ደግሞ፣ አገሪቱ ነጻነት ከማወጇ በፊት አንስቶ ብዙዎች ሲፈሩት የነበረውን ውዝግብ እውን ሊያደርገው በቅቷል።»
ደቡብ ሱዳን እ ጎ አ ከ 1983-2005 ባካሄደችው የ 22 ዓመታት መሪር የትጥቅ ትግል ከ 2 ሚሊዮን በላይ ተወላጆቿን እንዳጣች ነው ታሪኳ የሚያስረዳው። ስለሆነም ሰፊ መስዋእትነት የከፈለ ህዝብ አሁን እርስ በርስ እንዳይፋጅ ያሠጋበት አደጋ ስለመኖሩ በሚነገርበት ወቅት ውዝግቡ በቀላል እንደሚፈታ መገመት ይቻላል?
«ሳልቫ ኪርንና ሪኤክ ማቻርን ወደ ጠረጴዛ ዙሪያ ውይይት ማምጣቱ ከሞላ ጎደል ቀላል ሊሆን ይችላል። ይህ ግን ሁለቱን የፖለቲካ መሪዎች ወይም ተቀናቃኞች የሚመለከት ነው። ግን ፤ ጉዳዩ የዲንካና የኑኤር መቀናቀን መሆኑ ሊዘነጋ አይገባም። በፖለቲካው መስክ በከፍተኛ አመራር ላይ ባሉት ቅራኔውን እንደምንም ማርገብ ቢቻል እንኳ በሀገሪቱ በመላ ሲብላላ የቆየው ችግር እንደምናስበው በቀላሉ ሊወገድ የሚችል አይደለም።»
የደቡብ ሱዳንን ውዝግብ፣ የካርቱምን መንግሥት በጥሞና ነው የሚመለከተው። በአንድ በኩል ከደቡብ ሱዳን መንግሥት ጋር የሚወያዩባቸው አንዳንድ ዐበይት የጋራ ጉዳዮች በአንጥልጥል እንዲቀሩ አይሻም። በሌላ በኩል የካርቱም መንግሥት ለአፈንጋጩ ሪኤክ ማቻር ሊያደላም ሆነ ሊደግፍ እንደሚችል የሚናገሩ አሉ። በደቡብ ሱዳን የተፈጠረው ውዝግብ እንዲወገድ ተጽእኖ በማድረግም ሆነ በመሸምገል መፍትኄ ሊያፈላልጉ የሚችሉ አገሮች ን መጥቀስ ያቻላል?
«የአካባቢው አገሮች፤ ዩጋናዳ ኬንያና ኢትዮጵያ ጁባን በሰፊው ማግባባት የሚችሉ ናቸው። ጎረቤቶች ስለሆኑ ብጻቻ አይደለም። ሰሙኑን ሳያገልሉ፣ በጦርነቱ ወቅት የተጫውቱት ሚና እጅግ ከፍ ያለ ነው። ደቡብ ሱዳን ለአነዚህ አገሮች ዐቢይ ከበሬታ ነው ያላት። ብዙዎች ደቡብ ሱዳናውያን፤ ኬንያን በአስተናጋጅነቷ ብቻ ሳይሆን ፤ ብዙ የሚያቀራርቧቸው ጉዳዮች እንዳሉም ይሰማቸዋል። ያም ሆነ ይህ «ኢጋድ» በመሪነት መላ ቢሻ በጣም ጥሩ ነው፤ ይሁንና ዩጋንዳን የመሳሰሉ አገሮችም ለደቡብ ሱዳን መልሶ ሰላም ለማስገኘት በከፍተኛ ደረጃ ተሰሚነት ያላቸው መሆኑ ሊዘነጋ አይገባም።»
በደቡብ ሱዳን የፕሬዚዳንት ሳልቫ ኪርን መንግሥት ለመገልበጥ እሁድ ማታ ለሰኞ አጥቢያ ሙከራ ተደርጎ መክሸፉ ተሰማ፡፡ ፕሬዚዳንቱ ሙከራው መክሸፉንና መንግሥት ሁሉንም ነገር በቁጥጥር ሥር ማዋሉን በመግለጽ ለደቡብ ሱዳን ሕዝብ መግለጫ ሰጡ፡፡ በዋንኛው ጎሣ ዲንቃ እና ኑዌር ጎሣ መካከል የተከሰተው ፍጥጫ እስካሁን የለየለት መስመር አልያዘም፡፡
ከወራቶች በፊት የደቡብ ሱዳን ነጻ አውጪ ንቅናቄ (ኤስ.ፒ.ኤል.ኤም.) ዋና ጸሐፊ የሆኑት ፓጋን አሙን የአመራር ብክነትና ሌሎች ችግሮች አሉባቸው በሚል እንዲገመገሙ ፕሬዚዳንቱ የመርማሪ ኮሚሽን አቋቁመው ነበር፡፡ ኮሚሽኑ ዋና ጸሐፊው የአመራር ጉድለት የታየባቸው በመሆኑ ከሥልጣን እንዲነሱ የውሳኔ ሐሳብ ሰጥቷል በሚል ፕሬዚዳንት ሳልቫ ኪር ዋና ጸሐፊውን ጨምሮ የአገሪቱን ምክትል ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሬይክ ማቻር ከሥልጣናቸው ባለፈው ሐምሌ ወር አስወግደው ነበር፡፡ ከዚሁ ጋር ተያይዞም ኪር ካቢኔያቸውን በሙሉ ከሥልጣን በማባረር አዲስ የካቢኔ ሲያዋቅሩ ቆይተዋል፡፡
ሁኔታው በተከሰተበት ወቅት ብዙሃን በሆኑት የሳልቫ ኪር ዲንቃ ጎሣ እና ቀጣዩ አብላጫ ቁጥር ባላቸው የኑዌር ጎሣዎች መካከል ያለውን የኃይል ፍጥጫ በግልጽ የሚያሳይ መሆኑ ተነግሮ ነበር፡፡ ከዚሁ ጋር በተያያዘም ፕሬዚዳንቱ አምባገነናዊ አካሄድ እየተከተሉ መሆናቸው እና ሁኔታው ወደ ከፍተኛ ደረጃ መድረሱ የማይቀር መሆኑ ሲተነበይ ቆይቷል፡፡
ለንዶን ለሚታተመው አሻራቅ አል-አውሳት ቃለምልልስ የሰጡት ዋና ጸሐፊ አሙም የኤስ.ፒ.ኤል.ኤም. ካውንስል ስብሰባ ላይ እንዳይገኙ ፕሬዚዳንቱ እንዳስከለከሏቸው ይናገራሉ፡፡ አሙም ሲቀጥሉም “የፖሊት ቢሮ አባል እንደመሆኔ ልከለከል አይገባኝም” በማለት በአሁኑ ጊዜ አገራቸው ወደ ሥርዓት አልበኝነት እየተጓዘች መሆኗን ተናግረዋል፡፡ ሳልቫ ኪርንም ኤስ.ፒ.ኤል.ኤም. ከተቋቋመበት ዓላማ ውጪ ድርጅቱንና አገሪቷን እየመሯት እንደሆነ በመናገር አማሯቸዋል፡፡ በአገራቸው ላይ ሥርዓት አልበኝነት እየሰፈነ መሆኑን በመግለጽ የንቅናቄው ዋና መሥራች የነበሩት ጆንግ ጋራንግ ከሞቱ ወዲህ አመራሩን የተቆጣጠሩት ሳልቫ ኪር ወደ አምባገነናዊ አገዛዝ እያመሩ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡
በ2015 ለሚካሄደው ምርጫ ራሳቸውን እጩ ተወዳዳሪ አድርገው ለማቅረብ እያዘጋጁ የነበሩት ምክትል ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሬይክ ማቻር በሳልቫ ኪር ከሥልጣን መባረራቸው በቀላሉ የሚያቆም ሳይሆን ወደከፋ የፖለቲካ ፍጥጫ ብሎም የጎሣ ግጭት እንደሚቀየር በአጽዕኖት ይታመናል፡፡ በጦሩ ውስጥ ይኸው የዘር ልዩነት መኖሩና በዲንቃ እና ኑዌር መካከል ያለው ጥላቻ አላስፈላጊ መጋጨት ፈጥሮ ችግሩ እንዳይሰፋ ቢታሰብም ይኸው ልዩነት አገርሽቶ ለመፈንቅለ መንግሥት ሙከራ እንደበቃ ይታመናል፡፡ ከኑዌር ጎሣ የሆኑት ማቻር ከሥልጣን በተወገዱበት ወቅት አገራቸው ወደ “አንድ ሰው የበላይነት” እያመራች መሆኗን ተናግረው ነበር፡፡
በሳልቫ ኪር አመራር የተማረሩት ሌላዋ የጆን ጋራንግ ባለቤት ርብቃ ጋራንግ ናቸው፡፡ ባለፈው ሳምንት ለራዲዮ በሰጡት ቃለምልልስ ሲናገሩ “ይህችን አገር በተገቢው ሁኔታ እየመራናት አይደለም፤ ከዚህ ይልቅ ቀውሶችን ለማስተካከል ስንሞክር ነው የቆየነው፡፡ ባለቤቴ ከሞተ ወዲህ ምንም ደስተኛ አይደለሁም፤ ሳልቫ ኪር ለምን ደስተኛ እንዳልሆንኩ ጠይቆኝ አያውቅም፡፡ ኑሮን ለማሸነፍና ልጆቼን ለማሳደግ ጁባ ላይ የዶ/ር ጆን ጋራንግ ት/ቤት ከፍቻለሁ፡፡ በመንግሥት አመራር ላይ የሚገኙ ሚኒስትሮች ሥራቸውን ለማከናወን ምንም ዓይነት ግብዓት የላቸውም፤ የኤስ.ፒ.ኤል.ኤም. አመራር በደቡብ ሱዳን ውስጥ እያደረገ ያለው በነጻነት ትግሉ ወቅት (ለሞትንበት) ዓላማ አይደለም” ብለዋል፡፡
ሰኞ ዕለት ባልተለመደ መልኩ ሙሉ የወታደራዊ አለባበስ ተከትለው ንግግር ያደረጉት ሳልቫ ኪር መፈንቅለ መንግሥት መሞከሩን ካመኑ በኋላ “መንግሥት በጁባ ያለውን የደኅንነት ሁኔታ በቁጥጥሩ ሥር አድርጓል” ብለዋል፡፡ የከተማዋ አየርመንገድ እንዲሁም የቴሌቪዥን አገልግሎት ለበርካታ ሰዓታት ተቋርጦ እንደነበር ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ሁኔታው ጋብ እንዳለ በባለሥልጣኖቻቸው ታጅበው ወደ ቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ያሉት የጦሩ ዋና አዛዥና የፓርቲው ዋና ሊቀመንበር ሳልቫ ኪር “መፈንቅለ መንግሥት ሙከራ” መደረጉንና የቀድሞ ምክትል ፕሬዚዳንት ዶ/ር ማቻር ደጋፊ የሆኑ ወታደሮች ድርጊቱን መፈጸማቸውን በመግለጽ መንግሥታቸውና ጦሩ ሁኔታውን በቁጥጥር ሥር ማድረጉን ተናግረዋል፡፡ በመቀጠልም “ይህ ዓይነቱ ድርጊት አዲስ በተወለደችው አገራችን እንዲቀጥል ፈጽሞ አልፈቅድም፤ አልታገስም፡፡ ይህንን የወንጀል ተግባር በጥብቅ አወግዘዋለሁ” በማለት ድርጊቱን የፈጸሙትን ሁሉ ለፍርድ እንደሚቀርቧቸው ቃል ገብተዋል፡፡ ከሰኞ ጀምሮም ከጸሐይ ግባት እስከ ማለዳ ድረስ የሰዓት እላፊ አውጀዋል፡፡
በቅርቡ ወደ ሥልጣን የመጡትና ሰሞኑን በአሜሪካ ጉብኝት ላይ የነበሩት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የተወሰኑ ወታደሮች በዋና ከተማዋ የሚገኝ የጦር መሣሪያ ማከማቻ ላይ ጥቃት መሰንዘራቸውንና በአሁኑ ወቅት የተወሰኑ ፖለቲከኞች በቁጥር ሥር መዋላቸውን ለአሶሺየትድ ፕሬስ ተናግረዋል፡፡
በአሁኑ ወቅት ዶ/ር ማቻር በቁጥጥር ሥር ውለዋል እየተባለ የሚነገር ቢሆንም እስካሁን ያሉበት ቦታ አልታወቀም፡፡ ቃል አቀባያቸው ግን በቁጥጥር ሥር እንዳልዋሉና በሰላም እንደሚገኙ መናገራቸውን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ ወደ ደቡብ ሱዳን ጁባ በመደወል የተለያዩ ምንጮችን ለማነጋገር የሞከረ ሲሆን የኃይል ሚዛኑ ወዴት እንዳጋደለ በተጣራ ሁኔታ ለማወቅ እንደማይቻል ተረድቷል፡፡ ፍጥጫውና በጎሣ መካከል ያለው ውጥረት እንደቀጠለ ለመረዳትም ችሏል፡፡
ደቡብ ሱዳንን ነጻ ለማውጣት ሲታገልና በመሥራቹ ኮ/ል ዶ/ር ጆን ጋራንግ ይመራ የነበረውን የነጻ አውጪ ግንባር የቀድሞው ኢትዮጵያ ፕሬዚዳንት መንግሥቱ ኃይለማርያምና አገዛዛቸው ይደግፍ እንደነበር ይታወሳል፡፡ በአንጻሩም እስላማዊው የሰሜን ሱዳን አገዛዝ ለሻዕቢና ለወያኔ የማያቋርጥ ዕገዛ በማድረግ ወደሥልጣን እንዲመጡ ትልቅ ሚና መጫወቱ ይታወቃል፡፡ ደቡብ ሱዳን ነጻ ከወጣች በኋላ ህወሃት/ኢህአዴግ “አዲስ አገር ለመገንባት” በሚል የደቡብ ሱዳንን ቴሌኮሙኒኬሽን፣ ደኅንነት፣ ፖሊስ፣ ኢኮኖሚ፣ ወዘተ በለመደው የተለያየ መረብ መቆጣጠሩን መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡
ይህ ዜና እሰከተጠናቀረበት ጊዜ ድረስ ሰኞ የተካሄደውን መፈንቅለ መንግሥት ሙከራ አስመልክቶ በደቡብ ሱዳን ውስጥ ካለው “ረዘም ያለ እጅ” አኳያ ህወሃት/ኢህአዴግ ምንም አልተነፈሰም፡፡ በሌላ በኩል ይህ የመፈንቀለ መንግሥት ሙከራ ከመደረጉ አንድ ቀን በፊት በአሜሪካ በጉብኝት ላይ ይገኙ የነበሩት የደቡብ ሱዳንን ውጭ ሚ/ር ዶ/ር ባርናባ ማሪያል ቤንጃሚን ዋሺንግተን ዲሲ በማግኘት በአስቸኳይ የውስጥ ችግራቸውን በሰላማዊ መንገድ ካልፈቱ አደጋ እንደሚያጋጥማቸው፣ ችግሩ ከ21 በላይ ጎሣ ያለባት አገር ሊያምሳት እንደሚችል፣ የነጻነት ትግሉ ሲጀመርና ሲጠናቀቅ ዓላማው አምባገነናዊ ሥርዓት ለመፍጠር ባለመሆኑ ስህተታቸውን እንዲያርሙ አቶ ኦባንግ ሜቶ መክረው ነበር፡፡ ለአዲሲቷ ኢትዮጵያ የጋራ ንቅናቄ ዋና ዳይሬክተር አቶ ኦባንግ ሜቶ ከውጭ ጉዳይ ሚ/ሩ ጋር ስላደረጉት ውይይት የሰጡትን ዝርዝር ማብራሪያ እናቀርባለን፡፡
አምባሰል በደቡብ ወሎ ዞን የሚገኝ ወረዳ ሲሆን ስሙ በዚህ ወረዳ ውስጥ ከሚገኝ አምባ ስም ይመነጫል። አምባሰል ወረዳ፣ በደቡብ ምዕራብ የባሽሎ ወንዝ ከጠንታ ወረዳ ሲለየው፣ በደቡብ የባሽሎ ገባሪ የሆነው ወላኖ ወንዝ ከኩታበር፣ እንዲሁ የ ሚሌ ወንዝ ደግሞ በስተ ደቡብ ምስራቅ ከተሁለደረ ወረዳ ይለየዋል። 44% የሚሆነው የወረዳው ክፍል ተራራማ፣ 36% ወጣ ገባ፣ 12% ገደላማ ሲሆን 7.5% ብቻ ለጥ ያለ ሜዳ ነው። ስለሆነም በዚህ ወረዳ አራት አይነት የአየር ንብረቶች ይገኛሉ፦ ውርጭ፣ ደጋ፣ ወይና ደጋ እና ቆላ፣ እያንዳንዳቸው .47%፣ 29.53%፣ 49.64%፣ 20.36% ይይዛሉ። የዚህ ወረዳ ታላቁ ከተማ ውጫሌ ሲሆን በአካባቢው በሚገኝ የተፈጥሮ ከሰል ክምችት ይታወቃል። የኢጣሊያ ወራሪ ሃይል ይህን የከሰል ክምችት አገር እስከለቀቀበት ዘመን ድረስ ይጠቀም ነበር[1]።
የዓፄ ይኩኖ አምላክ እናት ከሰገረት እንደመጣች ሲነገር፣ አባቱ ደግሞ ከዚህ ቦታ እንደመነጨ ይጠቀሳል። በዚህ ምክንያት ይመስላል፣ የዚህ አምባ ባለስልጣኖች ጃንጥራር በሚል ልዩ ማዕረግ ከጥንት ጀምሮ እስከ ንጉሳዊው ስርዓት ፍጻሜ አካባቢውን ያስተዳድሩ ነበር ( ከቅርብ ምሳሌ እቴጌ መነን የጃንጥራር አስፋው ልጅ ነበሩ)። የይኩኖ አምላክ የልጅልጅ የሆኑት ዓፄ ጅን አሰገድ ተገዳዳሪ የነገሥታት ወንድ ልጆችን በዚህ ወረዳ በሚገኘው አምባ ግሸን ላይ ማሳሰር እንደጀመሩ ታሪክ ጸሐፊው ዋሊስ ባጅ ይጠቅሳል። እኒህ የሚታሰሩት ሰዎች ቤተ እስራኤል ወይንም በቀላሉ እስራኤላውያን ይባሉ ነበር። ስለሆነም ከአምባ ግሸን አጠገብ የሚገኘው ተራራ አምባ እስራኤል ወይንም አምባ ሰል መባል ጀመረ[2] ።
በ1682 ዓ.ም. የታተመው የቪቼንዞ ኮሮኔሊ ካርታ አምባ ሰልን በአምኅራ ግዛት የሚገኝ ተራራ እና የንጉሳዊ ቤተሰቦች መያዣ እንደሆነ ያሳያል[3]። ቆይቶ፣ የጣሊያን ወራሪዎች ከመምጣታቸው በፊት አምባሰል ከተራራ ስምነት ባሻገር የአስተዳደር ክፍል ስም በመሆን ከዋና ከተማው ማርየ ስላሴ ይተዳደር ነበር። በጣሊያን ወረራ ጊዜ የአምባሰል ዋና ከተማ ጎልቦ ሆነ፣ ለዚህም ምክንያቱ ለአዲስ አበባ - መቀሌ መንገድ ጎልቦ ስለሚቀርብ ነበር። ጣሊያኖች ሲባረሩ ዋና ከተማው ውጫሌ ተብሎ በወረዳነቱ ጸና። ቀጥሎ የአውርጃ ስርዓት ሲተገበር አምባሰል፣ ተሁለደረ እና ወረ ባቦ አንድ ላይ ሆነው የአምባሰል አውራጃን መሰረቱ። የአውራጃው ዋና ከተማ ሐይቅ ነበር። የደርግ ስርዓት በአውራጃነቱ ካስቀጠለው በኋላ የዞን ስርዓትን ሲተገብር አውራጃውን ወደ መሰረቱት ወረዳዎች በመክፍል አምባሰል በወረዳነቱ ጸና[4]። ወረዳው በአሁኑ ወቅት 23 ቀበሌዎችን አቅፎ ይገኛል። ይሄው ከበፊት ከነበረው 34 ጭቃዎች ዝቅ ያለ ነው።
ደኢህዴ ስብሰባውን ቋጨ – የኢትዮጵያን አንድነት አጠናክሮ በማሰቀጠል ረገድ ያለ ልዩነት አቋም ያዘ፣ ህግና ስርዓት ለማስከበር ቁርጥ አቋም ያዘ – ZAGGOLE – ዛጎል
የደቡብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ (ደኢህዴን) ማዕከላዊ ኮሚቴ ልዩ ስብሰባ ተጠናቀቀ ፡፡ ማዕከላዊ ኮሚቴው ባለፉት 10 ቀናት በሀገራዊና ክልላዊ ወቅታዊ የፖለቲካና የጸጥታ ሁኔታዎች እንዲሁም አዳዲስ ክልል ሆኖ የመደራጀት ጥያቄዎች ላይ ሲያካሄድ የነበረውን ስብስባው ማጠናቀቁን አስታውቋል፡፡ፓርቲው የኢትዮጵያዊ አንድነት አጠናክሮ የማስቀጠል፣ የተጀመሩ የለውጥ እንቅስቃሴዎችንና ውጤታቸው ተጠናክረው እንዲቀጥሉ እንዲሁም የሚያጋጥሙ ተግዳሮቶችን በጽናትና በመርህ ላይ ቆሞ በመታገል ለላቀ ስኬት እንዲበቃ ሙሉ በሙሉ ተስማምቷል።
ማእከላዊ ኮሚቴው ኢትዮጵያ አሁን ያለችበትን ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጉዳዮች ላይ በጥልቀት ተወያይቶ የተጀመረው ሀገራዊ ለውጥ ተጠናክሮ በሚቀጥልበት ሁኔታ ላይ መክሮ አቋም ወስዷል፡፡
የደኢህዴን ማእከላዊ ኮሚቴ የኢትዮጵያዊ አንድነት አጠናክሮ የማስቀጠል፣ የተጀመሩ የለውጥ እንቅስቃሴዎችንና ውጤታቸው ተጠናክረው እንዲሁም የሚያጋጥሙ ተግዳሮቶችን በጽናትና በመርህ ላይ ቆሞ በመታገል ለላቀ ስኬት እንዲበቃ ማእከላዊ ኮሚቴው በሙሉ መግባባብት ላይ በመድረስ ለቀጣይ ተልእኮም በቁርጠኝነት መዘጋጀቱን አረጋግጧል፡፡
የትግራይ ክልል እና ምርጫ ቦርድ ፍጥጫ:: የመንግስት ቀጣዩ እርምጃ ምን ይሆናል? – ቃለምልልስ ከ ዶ/ር አረጋዊ በርሄ፤ ክንፈ ገብረዮሃንስ እና ዳንኤል ብርሃኔ ጋር
የብረታብረት ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን ከሚያስተዳድራቸው አነዱ የሆነው የቢሾፍቱ አውቶሞቲቭ ኢንዱስትሪ ሀገራችን ከግብርና መር ኢኮናሚ ወደ ኢንዱስትሪ መርኢኮኖሚ ለመሸጋገር ለምታደረገው ጥረት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እያበረከተ መሆኑ ተገለፀ፡፡ ከ42 በመቶ በላይየሚሆኑት ሰራተኞች ደግሞ ሴቶች መሆናቸውን ከተቀሙ መረዳት ተችሏል፡፡
በ1976 ዓ.ም የጦር መሣሪያ በማደስ ነው ስራውን የጀመረው የዛሬው ግዙፉ ኢንዱስትሪ የብረታብረት ኢንጂነሪንግ ኮርፕሬሽን የቢሾፍቱ አውቶሞቲብ ኢንዱስትሪ፡፡ ኢንዱስትሪው በ2002 ዓ.ም የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር ታላቁ መሪ መለስ ዜናዊ እንዲጎበኙት ከተደረገ በኋላ ባገኘው ትኩረትና ባሳየው መነቃቃት አደረጃጀቱንና የሰው ሀይሉን በማሳደግ የጦርመሣሪያ ተሸከርካሪ ብቻ ከማምረት ባሻገር ገበያ ተኮር ተሽከርካሪዎችን ማምረት መጀመሩን ከስፍራው ያገኘነው መረጃ ያመለክታል፡፡የኢንዱስትሪው ተቀዳሚው ዓላማ ሀገሪቱን ከግብርና መር ኢኮኖሚ ወደ ኢንዱስትሪ መር ኢኮኖሚ ለመሸጋገር በሚደረገው ጥረት ትልቅ ግብዓት የሚሆን የቴክኖሎጂ ሽግግር ማዕከል ሆኖ የድርሻውን መወጣት ነው፡፡በመሆኑም ከሀገሪቱ ከተለያዩ ክፍሎች ከቴክኒክና ሙያ ትምህርትና ስልጠና ተቋማት በመካከለኛ ደረጃ የሰለጠኑ ወጣቶችን ቀጥሮና በአውት ሶርስ በጥቃቅንና አነስተኛ ዘርፍ ለተደራጁ ወጣቶች ድጋፍ በማድረግና ስራውን በመስጠት የእውቀት ሽግግር እያካሄደ ይገኛል ፡፡ሻበል ሲሳይ አክለውም ኢንዱስትሪው የተለያዩ የጦርና የትራንስፓርት አገልግሎት የሚሰጡ ተሸከርካሪዎችን በማደስ ፤በመገጣጠምና በመምራት በሀገሪቱ ኢኮኖሚ ላይ የማይናቅ አስዋጽኦ እያበረከተ ነው ሲሉ ተናግረዋል ፡፡
ኤርትራ ውስጥ ከሐምሌ ወር አጋማሽ አንስቶ በተከታታይ እየጣለ ያለው ከባድ ዝናብ ባስከተለው ጎርፍና መጥለቅለቅ በደቡብ ክልል በፆረና ወረዳ በሚገኙ ስምንት ጣቢያዎች 78 ቤቶች ሲፈርሱ 50 ሄክታር እርሻ እንደወደመ በርካታ የቤት እንስሳትም እንደሞቱ ተዘግቧል።
“21ኛ ክፍለ ጦር የተሰጠውን ተልዕኮ በስኬት እየተወጣ ወደ መቀሌ በመገስገስ ላይ ነው” – የክፍለ ጦሩ አዛዥ ኮለኔል መኳንንት ሲሳይ – News.et Everything Ethiopia
ኮሎኔሉ ትናንት በአካባቢው ለሚገኘው የጋዜጠኖች ቡድን እንዳስታወቁት፣ 21ኛ ክፍለ ጦር የአሸባሪው ትህነግ ታጣቂዎች የተመኩባቸውን ሦስት ወሳኝ ምሽጎች ደረማምሶ፤ ከባድ መሣሪያዎችን አውድሞ እግር በእግር እየተከተለ በጁንታው ሃይል ላይ ከፍተኛ ሰብኣዊና ቁሳዊ ኪሳራ አድርሷል፡፡
የጁንታው ታጣቂዎች የ21ኛው ክፍለ ጦርን የጀግንነት ገድል የሚያውቁ በመሆኑ እፊቱ ቆመው አይዋጉም ያሉት ኮሎኔሉ፣ ጁንታው በአሁኑ ወቅት ከእጁ እየወጡ ለመከላከያ ሠራዊቱ እጃቸውን የሚሰጡ ታጣቂዎች ቁጥር ዕለት ተዕለት እየጨመረ በመምጣቱ የታጣቂዎቹን የተሸናፊነት ሥነ ልቦና ለማበረታታት ሲል 21ኛው ክፍለጦር ላይ ጉዳት አድርሻለሁ እያለ በማስወራት ላይ ነው ብለዋል፡፡
ጁንታው በበርተክላይ፣ ቶኦ እና በአዲቀይህ መውጫ የሚመካባቸው ምሽጎቹ በ21ኛው ክፍለጦር ከተደረማመሱ በኋላ የሀሰት ፕሮፓጋንዳ በመንዛት የተበታተኑ ታጣቂዎቹን ለማሰባሰብ እየሞከረ መሆኑን ጠቁመው፣ ያሸነፈና ያጠቃ ሃይል ወደ ፊት እንጂ ወደ ኋላ አይሸሽም ብለዋል። ወደ ኋላ እየሮጠ አጥቅቻለሁ ማለቱ የተለመደ የውሸት ባህሪው ማሳያ እንደሆነም አመልክተዋል፡፡
ጁንታው የያዘው ፕሮፓጋንዳ የትህነግ ታጣቂዎች 21ኛው ክፍለ ጦር ከተደመሰሰ እጃቸውን ከመስጠት ይልቅ የመዋጋት ሥነ ልቦና ገንብተው ወደ ውጊያ በሙሉ ልብ ይመለሳሉ ከሚል ቀቢፀ-ተስፋ መሆኑን ገልፀዋል።
21ኛው ክፍለ ጦር በድል ላይ ድል እየተቀዳጀ፤ ወኔውና ሞራሉ እየጨመረ ወደፊት በመገስገስ ላይ ነው ያሉት ኮሎኔል መኳንንት፣ ክፍለጦሩ ወደፊትም የሚሰጡትን ግዳጆች በድል ለመወጣት በሙሉ አቋምና ዝግጅት ላይ እንደሚገኝ አስታውቀዋል፡፡
ከጁንታው መለያ ባህሪዎች ውስጥ አንዱና ዋንኛው ውሸት ነው ያሉት ምክትል አዛዡ፣ የዚህ ኦፕሬሽን አላማም ይህንን ውሸታም፣ ስግብግብና ዘራፊ ቡድን ይዞ ለፍርድ ማቅረብ ነው ብለዋል፡፡
በ21ኛው ክፍለ ጦር የሦስተኛ ብርጌድ አዛዥ ኮሎኔል ተክሉ ሁሪሳ በበኩላቸው፣ ክፍለጦሩ የጁንታው ታጣቂዎች ተራራማ ቦታዎች ላይ ምሽግ በመቆፈር እንደታንክና ሌሎች ከባድ መሣሪያዎችን በምሽግ ውስጥ አሰልፈው የወገንን እንቅስቃሴ ለመቆጣጠር ቢሞክሩም በጀርባ በመግባት ከፍተኛ ጉዳት በማድረስ ምሽጎችን ማስለቀቁን አስታውቀዋል፡፡
ቡድኑ ሽንፈቱን ተከናንቦ ወደ ኋላ እየሮጠ እያለ ከአላማጣ አውደ ወጊያ ጀምሮ 21ኛው ክፍለ ጦርን ደምስሰናል የሚል ነጭ ውሸት እያወራ እንደነበር አስታውሰው፣ 21ኛው ክፍለ ጦር ከሙሉ ሃይሉና ዝግጁነቱ አሁንም ቀጣይ ድሎችን ለማስመዝገብ ወደፊት እየገሰገሰ መሆኑን አመልክተዋል፡፡
በሃገራችን ሩብ ምዕተ-ዓመት ያስቆጠረውን የህወሃት የበላይነት ያስወገደውን ለውጥ ተከትሎ የአማራ ክልል አዳዲስ ፈተናዎች እንደተጋረጡበት ባለፈው ሳምንት ባስነበብኩት ፅሁፍ ለመዳሰስ ሞክሬያለሁ፡፡እነዚህ ፈተናዎች በህወሃት የበላይነት ዘመን ለአማራ ህዝብ ላይ ተጋርጠው በነበሩት ፈተናዎች ላይ የተደረቡ መሆናቸው ፈተናውን ድርብርብ እና ውስብስብ ያደርገዋል፡፡ የመጣው ለውጥ የአማራን ህዝብ የቆዩ ፈተናዎች በማቃለል ረገድ ያመጣው ተጨባጭ ነገር አለ ብሎ ለመናገር አያስደፍርም፡፡በአማራ ህዝብ ላይ የተቃጣው ጥቃት ኢትዮጵያን ለማጥፋት የተወረወረው ፋላፃ አካል ነው፡፡ በአማራ ክልል ላይ የፈተና ዶፍ የሚያወርዱ አካላት ኢትዮጵያን እና አፈጣጠሯን የማይወዱ የፖለቲካ ሃይሎች ናቸው፡፡ ይህን የደደረ ፈተና ለማቃለል ደግሞ የፈተናውን ክብደት የሚመጥን ንቁ፣ ቆራጥ፣ ጥንቁቅ እና የተሰጠ አመራር ያስፈልጋል፡፡ ሆኖም አማራ ክልልን የሚመሩ አመራሮች ወቅቱ የሚጠይቀውን የአመራር አቋም ይዘው ስለመገኘታቸው አፍ ሞልቶ የሚያስወራ ምልክት ያለ አይመስልም፡፡
የአማራ ክልል አስተዳዳሪዎች በህዝባቸው ልብ የሚጣልባቸው እንዳይሆኑ ያደረገ በርካታ ምክንያት አለ፡፡ የመጀመሪያው የጥራዝ ነጠቁ የተማሪዎች እንቅስቃሴ ትግል የአማራን ህዝብ በጨቋኝት የፈረጀበት ደመ-ነፍሳዊ አካሄድ የወለደው አማራውን የኢትዮጵያ ፖለቲካ መርገም ሁሉ ምንጭ አድርጎ የማየቱ ትንተና ያመጣው ነገር ነው፡፡ ይህ አማራውን ጨቋኝ አድርጎ የማየቱ ነገር ህወሃት የተባለው የባሰበት ጥራዝ ነጠቅ ደደቢት ከመሸገበት፣ አዲስ አበባ እስከ ገባበት፣ ከዛም ፈላጭ ቆራጭ ሆኖ ግማሽ ምዕተ አመት ስልጣን ላይ በተወዘተበት ዘመን ተጠናክሮ ቀጥሏል፡፡ ህወሃት ጌታ ሆኖ ኢትዮጵያን ሲያሾር በኖረበት ዘመን ካሰማራቸው ሶስት የእህት አምስት የአጋር ድርጅት ሎሌዎች መሃል አንዱ የአማራ ክልልን የሚያስተዳደርው ብአዴን ነበር፡፡
ሁሉም የአባል/አጋር ፓርቲ ሎሌዎች በአሳዛኝ ራስን የማከራየት ጎስቋላ ህይወት ውስጥ የነበሩ ቢሆኑም የብአዴንን ለየት የሚያደርገው በራሱ ህዝብ ላይ የተቃጣውን ጦርነት ሊያጋፍር የወጣ ሎሌ መሆኑ ነው፡፡ ይህ ቡድን ከሎሌነቱ የባሰ ሌላ ፈተና ነበረበት፡፡ ይኽውም “እንደ ወጣበት ህዝብ ትምክህተኛ አለመሆኑን” ለጌታ ህወሃት የማስመስከር የማያልቅ ስራ ነበር፡፡ ይህን ለማስመከር ደግሞ ህወሃት በአማራ ህዝብ ላይ የሚያወርደውን ሁለንተናዊ መከራ ዝቅ ሲል ባላየ ማለፍ ከፍ ሲል ደግሞ ከህወሃት ጋር ተደርቦ የራስን ህዝብ ልብስ አስወልቆ በእሾህ ለበቅ መለብለብ ያስፈልግ ነበር፡፡ይህን በማድረግ የብዴን ሹማንነት “አማራ በመሆናቸው ምክንያት ከዘር የወረሱትን የትምክህተኝነት ሃጢያት” የማራገፋቸውን ለጌታ ህወሃት ያስመሰክሩ ነበር፡፡ ይህ ከሩብ ምዕተ-ዓመት በላይ ከብአዴን ሹማምንት ጋር አብሮ የኖረ አባዜ እንዲህ በቀላሉ ትቷቸው ሊሄድ አይችልምና ዛሬም ለህዝባቸው ለመቆም ወገባቸውን ሳይዘው አልቀረም፡፡
ይህ ድክመት ከብአዴን ሹማንምንት ያለፈ ታሪክ ብቻ የሚቀዳ አይደለም፡፡ ይልቅስ ከላይ ከፍ ብሎ እንደተቀመጠው ከነጥቆ በረሩ የኢትዮጵያ ተማሪዎች እንቅስቃሴ ዘመን ጀምሮ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ንፋስ ውስጥ አማራውን ጨቋኝ አድርጎ የመሳሉ ነገር ዛሬ ድረስ ተሻግሮ ክልሉን የሚመሩ ባለስልጣናት ለህዝባቸው እንዳይሰሩ ቀላል የማይባል ተፅዕኖ ሳያስከትል አልቀረም፡፡ ይህም ማለት የአማራ ክልልን የሚመሩ ባለስልጣናት ለህዝባቸው የመቆርቆር ነገር ካሳዩ “የቆየ ትምክህታቸውን ሊመልሱ፣ የቀድሞውን ስርዓት ሊያመጡ” የሚል ዜማ ይከተላቸዋል፡፡ ይህ ነገር የአማራ ክልል አመራሮች ከሌላው በተለየ “ጭምት” እንዲሆኑ ሳያደርግ አልቀረም፡፡ ይህን ነገር ለመስበር ደግሞ የክልሉ አመራሮች በህወሃት ዘመን በከፍተኛ የስነልቦና ስልበት ውስጥ የቆዩ በመሆናቸው ዛሬ ብድግ ብለው በራሱ የሚተማመን፣ የሚቆምለት መርህ ያለው፣ የፖለቲካ ተደራዳሪነትን ካርዶችን አሰላስሎ ሰብስቦ አጀንዳ አስቀማጭ ሊሆኑ አይችሉም-በጥብቅ ሰንሰለት ታስሮ የኖረ ምርኮኛ ሰንሰለቱ ቢፈታለትም ቶሎ እጁን ማዘዝ እንደማይችል ሁሉ!
ይህ ልማድ ግን ለአማራ ህዝብ ደህንነትም ሆነ ለኢትዮጵያ ህልውና ሲባል ነገ ዛሬ ሳይባል መወገድ ያለበት ልማድ ነው፡፡ አማራ ክልልን የሚመሩ መሪዎች “ጭምትነታቸውን” ማቆም አለባቸው፡፡ በክልሉ ላይ የተደቀነው ፈተና በትናንቱ የፖለቲካ ልማድ የሚወጡት አይደለም፤ ለአፍታም የሚያስተኛ አይደለምና ወገብ ጠበቅ አድርጎ መስራት ያስፈልጋል፡፡ እዚህ ላይ “የሚሰራው ስራ ምንድን ነው?” የሚል ተገቢ ጥያቄ ሊነሳ ይችላል፡፡ የሚሰራው በርካታ ስራ ቢሆንም እኔ የታየኝን ላስቀምጥ፡፡
ለውጥ መጣ ከተባለ ወዲህ በተለይ ወያኔ እንኳን ወደመረሻው አካባቢ ረስቶት የነበረውን የአማራን ህዝብ የማብጠልጠል ነገር በተለይ በኦሮሞ ፖለቲከኞች ዘንድ በግልፅ በአደባባይ እየተቀነቀነ ይገኛል፡፡ ይህ የአማራን ህዝብ የማብጠልጠያው መግቢያ በር “ነፍጠኛ” የሚለው አማራው ሊያፍርበት የማይችለው፣ ይልቅስ የሚኮራበት ስም ነው፡፡ ሆኖም ዋናው ጉዳይ ያለው አማራው “ነፍጠኛ” ለሚለው ስም የሚሰጠው ትርጉም ላይ አይደለም፡፡ዋናው ጉዳይ ያለው ሌሎች ለዚህ ስም የሚሰጡት ትርጉም ላይ ነው፡፡ የመከፋፈል ካህኑ መለስ ዜናዊ “ነፍጠኛ” የሚለውን ቃል አማራው ከሚያውቀው በተለየ ሁኔታ ለካድሬዎቹ ሲያሰለጥን ኖሯል፡፡አማራውን ከኢትዮጵያ እኩል የሚጠሉ አክራሪ የኦሮሞ ብሄርተኞችም ሆኑ የሌላ ዘውግ ፖለቲከኞች “ነፍጠኛ” ለሚለው ስም ያላቸው ትርጓሜ ከመለስ ዜናዊ ጥራዝ ነጠቅ ካድሬዎች የተለየ አይደለም፡፡
በነዚህ አካላት ትርጉም “ነፍጠኛ” ማለት ቅኝ ገዥ፣የሰው ባህል ጨፍላቂ፣ የሰው መሬት ቀማኛ፣በኢትዮጵያ ብሄረሰቦች ላይ የዘር ማጥፋት ያደረገ ጨካኝ ማለት ነው፡፡ በዚህ እሳቤ መሰረት አሁን በህይወት ያሉ፣ የዚህ ነፍጠኛ የተባለው “ጭራቅ” ልጆች ደግሞ አሁን ላይ የአባቶቻቸውን ሃጢያት ደሞዝ ማግኘት አለባቸው የሚል የማይናወጥ አቋም አለ፡፡ ይህ እሳቤ ነው በኢትዮጵያ ዳርቻ ላሉ አማሮች በህይወት የመኖር ስጋት፣ ይህ እሳቤ ነው አማራ ክልልን በየአጋጣሚው የማሳቀል ምክንያት፣ ይህ እይታ ነው ጊዜ እና ቦታ ሳያስመርጥ ከባስልጣን እስከ መደዴ የፖለቲካ ንግግር ማሳመሪያው አማራን ማንጓጠጥ አድርጎ እንዲታሰብ ያደረገው፡፡ ችግሩ አማራውን በማንጓጠጥ የሚቆም ቢሆን ኖሮ በአመዛኙ የአማራ ህዝብ ካለው ጠንካራ የስነልቦና ውቅር አንፃር አሳሳቢ አይሆንም ነበር፡፡ ዋናው ችግር ይህ እሳቤ ወደ ተግባር ተቀይሮ እጅ እና እግር፣ ጥፍር እና ጥርስ አውጥቶ አማራውን እና የአማራ የተባለን ነገር ሁሉ ሊውጥ መንደርደሩ ነው፡፡ይህ አደጋ በቀጥተኛ ቋንቋ ሲገለፅ ከክልሉ ውጭ የሚኖረው አማራ በተለይ በከፍተኛ የእልቂት ስጋት ውስጥ መገኘቱ ነው፡፡
ይህን ችግር ለማቃለል ክልሉን ከሚመሩት መኳንንት የቀረበ ሰው የለም፡፡ ችግሩን ለማቃለል በክልሉ ሹማንት ሊደረግ የሚገባው ቀዳሚው ነገር ከክልሉ ውጭ ለሚኖረው አማራ ሃላፊነት ያለባቸው መሆኑን መረዳት ነው፡፡ ይህን ከተረዱ በኋላ በመጀመሪያ ከእራሳቸው ፓርቲ ጓዶች የሚመጣውን እልቂት የሚጠራ የአደባባይ ንግግር በአንክሮ ተመልክቶ በጠንካራ ወገብ መፋለም ነው፡፡ ይህ ማለት አንድ ሁለት ቀን ተደርጎ የሚረሳ የሁለት ካድሬዎች የፌስ ቡክ ንትርክ ማለት አይደለም፡፡ ከዛ ያለፈ ነገር ያስፈልጋል፡፡ ባለቤት ካልናቁ አጥር አይነቀነቅምና “በአንድ ፓርቲ ጥላስር ያለ አጋር ተዝናንትቶ በአደባባይ የምመራውን ህዝብ የሚወርፈው እኔን እንዴት ቢያየኝ ነው?” ብሎ ማሰብ ያስፈልጋል፤ በግማሽ አይን መታየት ጥሩ ነገር አለመሆኑን ለራስ መንገር ያስፈልጋል፣መከባበር የሌለበት የሽንፈት ህብረት ወንዝ እንደማያሸግር አምኖ ለዚሁ መስራት ያስፈልጋል፡፡ ይህን ገቢራዊ ለማድረግ በፓርቲ ስብሰባዎች፣ በፖለቲካዊ ግንኙነቶች ወቅት አጥንት ለብሶ መቆምን ይጠይቃል፡፡
የቤትን እርግጫ አደብ ካስያዙ በኋላ የሚቀጥለው ከወጭ የሚመጣውን ውረፋ መቋቋም ነው፡፡ ከውጭ የሚመጣው ውረፋ ከዘውግ ብሄርተኞች የሚሰነዘር የአማራውን ህዝብ ህይወት እጅግ ለከፋ አደጋ የሚያጋልጥ፣ የማምለክ መብቱን የሚጥስ በአጠቃላይ አማራነትን የሞት ምልክት የሚያደርግ እጅግ አደገኛ ነገር እየሆነ መጥቷል፡፡ ይህን ነገር ዝም ብሎ ማየት የአማራ ህዝብ ፍትህን ከእጁ እንዲያገኝ መገፋፋት፣ ሃገራችንንም ወደ አላስፈላጊ ትርምስ መክተት ነው፡፡ ቤኒሻንጉል ላይ የአማራ ህፃናት ሳይቀሩ በቀስት ሲሰነጠቁ ክልሉን የሚመራው አመራር ችላ በማለቱ የሆነው ነገር የሚታወቅ ነው፡፡ያን መሰል ድርጊት አሁንም እንዳይደገም መፍትሄውን ማምጣት የሚችለው መራሩ ነው፡፡ መፍትሔ ማምጣት ማለት ደግሞ ህፃን ልጅን እንኳን የማያሳምን “እየተከታተልን ነው፣ ጎጅ ባህል ስለሆነ ነው፣እልባት ለመስጠት አቅጣጫ ተቀምጧል” የሚል አሰልች ፕሮፖጋንዳ መደርደር አይደለም፡፡ የአማራ ህዝብ በሚገደልበት ክልል ሁሉ ክልሉን የሚመሩ ባለስልጣናት ችልታ ወይ እገዛ አብሮ አለ፡፡ ይህ ቅድም ከላይ የተነሳው መለስ ዜናዊ በካድሬዎቹ ውስጥ አስርጎት የሄደው ስልጠና ውጤት ነው፡፡ ስለዚህ አማራው በሚታረድበት ጥጋጥግ ያሉ አመራሮች ሁሉ ሃላፊነታቸውን ባለመወጣታቸው የሚጠየቁበትን መንገድ ጠንከር ብሎ መጠየቅ የአማራ መኳንንት ፋንታ ነው፡፡ በየሚያስተዳድሩት ክልል አማሮች ሲታረዱ፣ ቤታቸው ሲቃጠል፣ እምነት ቦታቸው ዶግ አመድ ሲሆን ዝም የሚሉ በብልፅግና ፓርቲ ስር ያሉ አመራሮች አማራ የክልልን ከሚመሩ ጓዶቻቸው ይልቅ ለነጃዋር የሚቀርብ ስነ-ልቦና ያላቸው እንደማይጠፉ ግልፅ ነው፡፡ እነዚህን አመራሮች ተከታትሎ መገዳደር የአማራ መኳንንት ስራ ነው፡፡ በአጠቃላይ የአማራ ህዝብ ስቃይ ነፍጠኛ የሚለውን ስም እና ተከትሎት የሚመጣውን እሳቤ ተንተርሶ የሚመጣ ነውና ይህን የነቀፌታ እሳቤ በአደባባይ ማፀባረቅ ቀለል ተብሎ የሚነገር መሆኑን ማስቆም ግድ ነው፡፡ ሌሎች ብሄረሰቦች ሊባሉ የማይፈልጉትን ስም ማስወገድ የቻሉት ወከልናችሁ የሚሏቸው ልጆቻቸው ተግተው ስለሰሩ ነው፡፡ “ለሌሎች ህዝቦች የሚደረገው ጥንቃቄ ለእኔ ህዝብ የማይደረገው እኔ ምን ቢጎድለኝ ነው?” ብሎ ማሰብ ከባድ ነገር አይደለም!
የዘውግ ፖለቲከኞች የአማራን ክልልን በውስጡ ያሉ ብሄረሰቦችን መብት ካለማክበር እስከ ዘር ማጥፋት ወንጀል መፈፀም ድረስ በደረሰ የበሬ ወለደ ክስ እንደሚያብጠለጥሉ የሚታወቅ ነው፡፡ የክልሉ መንግስት ለዚህ ዘመቻ ምንም የሚመልሰው ነገር ስለሌለ የሃሰት ክሱ የብቸኛ እውነትነትን ማማ ተቆናጦ ቁጭ ብሏል፡፡ ዛሬ አብዛኛው የኢትዮጵያ ህዝብ የሚያውቀው የቅማንት ህዝብ በህገመግስቱ በተደነገገው መሰረት ብሄረሰብ የሚያስብለው የተለየ ቋንቋ ሳይናገር፣ አማርኛ እየተናገረ የልዩ ብሄረሰብ አስተዳደር የተሰጠው ብቸኛ ህዝብ መሆኑን ሳይሆን ጥያቄው ታፍኖ በአማራ ልዩ ሃይል የዘር ማጥፋት እየተደረገበት እንደሆነ ነው፡፡ ይህን የሚያራግበውን ሚዲያ በህግ ተጠያቂ ማድረግ ቀርቶ የተለያዩ ሚዲያዎችን ተጠቅሞ የአማራ ክልል ለቅማነት ህዝብ ያደረገውን እላፊ መብት የማክበር ፈለግ የማስተዋወቅ ስራ እንኳን መስራት አልተቻለም፡፡ ስለዚህ ሃሰቱ እውነት አክሎ በአማራ ህዝብ ጠላቶች የፕሮፖጋንዳ ከበሮ ይመታበታል፡፡