Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
‹‹በ2009 ዓ.ም. የተሃድሶ እንቅስቃሴያችን ይበልጥ ጥልቀት እንዲኖረውና የሥርዓቱ አደጋ የሆነውን ያለውድድር የመጠቀም እንዲሁም የሙስና ዝንባሌና ተግባር ለመቆጣጠር በጥልቀት የመታደስ ንቅናቄ ታውጆ መጠነ ሰፊ እንቅስቃሴ የተደረገበት ዓመት ነበር፡፡ በሙስና ተግባር ላይ የተሰማሩ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎችና ተባባሪዎቻቸውን በሕግ እንዲጠየቁ ለማድረግ የተጀመረው ሥራም በ2010 ዓ.ም. በጥናት ላይ ተመሥርቶ ተጠናክሮ የሚቀጥል ይሆናል፤›› በማለትም መንግሥት ችግሮችን እንደተቆጣጠረ አመልክተዋል፡፡
ምክር ቤቱም የፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓታችንን በጠንካራ መሠረት ላይ እንዲገነባ የሚያስችሉ አዋጆችንና ፖሊሲዎችን ያፀድቃል ተብሎ እንደሚገመትም አስታውቀዋል፡፡ ከእነዚህ ውስጥም ባለፈው ዓመት የምርጫ ሥርዓቱን በተመለከተ ሊደረግ የታሰበው ማሻሻያም ውይይት ሲካሄድበት መቆየቱንና ዘንድሮ ለምክር ቤት ቀርቦ በ2012 ዓ.ም. ለሚደረገው አጠቃላይ ምርጫ እንዲደርስ እንደሚደረግም ገልጸዋል፡፡
መንግሥት የፖለቲካ ምኅዳሩ እንዲሰፋ ለማድረግ በተጀመረው ውይይትና ድርድር ሁሉም ያገባኛል የሚሉ በሕጋዊ መንገድ የሚንቀሳቀሱ የፖለቲካ ፓርቲዎች እንዲሳተፉ ሁሌም በሩን ክፍት አድርጎ እንደሚሠራ የጠቀሱት ፕሬዚዳንቱ፣ በዓመቱ የሚዲያ ሪፎርም ሥራ እንደሚከናወንም አስታውቀዋል፡፡
ዶ/ር ሙላቱ በኦሮሚያና በሶማሌ ክልሎች መካከል ስለተፈጠረው ግጭት ሲናገሩም፣ ‹‹ከ2009 ዓ.ም. መጀመርያ ጀምሮ የተለያዩ ጥገኛ አስተሳሰቦች የወለዷቸው የፀረ ሰላም ኃይሎችም የተጠቀሙበት አለመረጋጋት በአገራችን ተፈጥሮ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መታወጁ ይታወሳል፡፡ የአገራችን ሰላምና ፀጥታ ወደ ተረጋጋ ሁኔታ በመመለሱም አዋጁ እንዲነሳ ተደርጓል፡፡ ለግጭቶች ምክንያት የሆኑ ያልተፈቱ የድንበር ማካለል ጉዳዮችን ከሞላ ጎደል በሁሉም አካባቢ ለመፍታት የተቻለ ቢሆንም፣ አሁንም በኦሮሚያና በሶማሌ አካባቢ ቅሪት ያልተስተካከሉ አፍራሽ አመለካከቶች የወለዷቸው ግጭቶች ተከስተው የሰው ሕይወት በአሰቃቂ ሁኔታ ያለፈበትና ንብረቶች የወደሙበት ሁኔታ መኖሩ ይታወቃል፡፡ ይህ ሁኔታ በፍፁም መወገዝ ያለበትና መንግሥት ፀጥታውን ከማስከበር ባሻገር አጥፊዎችን ወደ ሕግ ለማቅረብ ሳይታክት እየሠራ ይገኛል፤›› ብለዋል፡፡
በዶ/ር ሙላቱ ንግግር ከፍተኛ ሐዘን እንደተሰማቸው የተናገሩት አቶ ልደቱ፣ ‹‹ፕሬዚዳንቱ ከዚያ ሥጋት ውጪ ነን፣ የተፈጠረው ችግርም በፀረ ሰላም ኃይሎች የተፈጠረ ነው ብለው ችግሩን ውጫዊ በማድረግ ውስጣዊ እንዳልሆነ አድርገው ነው ያቀረቡት፡፡ በፕሬዚዳንቱ ንግግር በጣም ነው ያዘንኩት፡፡ አሁን ኢትዮጵያ ውስጥ ዋናው ቁልፍ ጥያቄ የሰላም ጉዳይ ነው፡፡ ከሰላም በላይ አሁን አሳሳቢ ነገር የለም፡፡ ብር ዲቫሉዌት የተደረገው የውጭ ምንዛሪ እጥረት ስለተፈጠረ ነው፡፡ ይኼ ከኢኮኖሚ ጋር ብቻ የተያያዘ አይደለም፡፡ ሰላም በመጥፋቱ ኢንቨስት የሚያደርጉ ሰዎች በሙሉ ልብ መሥራት አልቻሉም፡፡ ቱሪስቶችም በሙሉ ልብ መጥተው መጎብኘት አልቻሉም፡፡ ፕሬዚዳንቱ ለዚህ ብዙም ትኩረት አልሰጡም፤›› ብለዋል፡፡
‹‹ይህ የሚያሳይህ ሥርዓቱ አሁንም ያን ችግር ተሻግሬዋለሁ ብሎ ተገቢ ያልሆነ በራስ መተማመን እንደፈጠረና በተለመደው መንገድ ለመቀጠል እየፈለገ እንደሆነ ነው፡፡ ሥርዓቱ ለውጥ ለማድረግ ዝግጁ አይደለም፤›› ያሉት አቶ ልደቱ፣ ቆም ብሎ ራስን መርምሮ ተጨባጭ የሆነ ለውጥ ለማድረግ ከዚህ በላይ አስጊ ሁኔታ በዚህ አገር መታየት እንደሌለበት ያሳስባሉ፡፡ ‹‹ከዚህ በላይ ምን እንደሚጠበቅ አይገባኝም፡፡ ኢሕአዴግ ሥልጣን ከያዘና ሕገ መንግሥቱ ከጸደቀ ጀምሮ ብሔርና ቋንቋን መሠረት ያደረገው የፌዴራል አደረጃጀት ምን ያህል አደገኛ እንደሆነ ስንገልጽ ነው የኖርነው፡፡ ግን በተግባር የታየ ነገር ስላልነበር እንደ አጉል ሥጋት ነበር ሲታይ የነበረው፡፡ አሁን ግን በኅብረተሰቡ ውስጥ ያሉት ግንኙነቶች ጤናማ ከመሆን ይልቅ ወደ መናቆርና ጥላቻ እያመሩ መሆኑን እያየን ነው፡፡ ስለዚህ ሥርዓቱ ችግር ውስጥ እንደሆነ በአፍ ከምንናገረው በላይ ሁኔታዎቹ በተግባር እያሳዩ ነው፤›› ብለዋል፡፡
‹‹ብዙ ጊዜ ባለሥልጣናቱ ችግሩ ያለው የፌዴራል ሥርዓቱ ላይ አይደለም፣ አፈጻጸሙ ላይ ነው ይላሉ፡፡ እኔ እስከሚገባኝ ድረስ አንድ ፖሊሲ በአግባቡ ሊፈጸም የማይችል ከሆነ ዞሮ ዞሮ ችግሩ የፖሊሲ ነው፡፡ ፖሊሲ አፈጻጸምን ግንዛቤ ውስጥ ሊከት ይገባል፡፡ ሁለቱን ነጣጥሎ ማየት የሚቻል አይመስለኝም፤›› ሲሉም አክለዋል፡፡
በጥልቅ ተሃድሶ አማካይነት የተለያዩ እንቅስቃሴዎችን ለማድረግ ኢሕአዴግና መንግሥት ቃል በገቡት መሠረት ይህንኑ ለመፈጸም የተለያዩ ሥራዎችን ያከናወኑ ቢሆንም፣ ብዙዎች ለውጡን በተጨባጭ ማየት እንደተሳናቸው ይናገራሉ፡፡ አቶ ልደቱም ሆኑ አቶ ሙሉጌታ በዚህ ሐሳብ ይስማማሉ፡፡ ‹‹የተገባው ቃል ከልብ አልነበረም፡፡ የነበረውን ውጥረት ለማርገብ እንደ አንድ ቴክኒክ ነው መንግሥት የተጠቀመበት፤›› ያሉት አቶ ልደቱ፣ ‹‹የለውጥ እጦትም ይመስለኛል ችግሮቹንከጊዜ ወደ ጊዜ እያባባሰ ወደ ቀውስ ሊከተን የቻለው፡፡ ጊዜውን የጠበቀ ወቅታዊ ለውጥ ተደርጎ ቢሆን ኖሮ ግጭት ብዙም ቦታ አያገኝም ነበር፡፡ መንግሥትበአፈጻጸም ብቻ ሳይሆን በፖሊሲ ደረጃ የፌዴራል ሥርዓቱ ምን ችግር አለበት ብሎ በድፍረት ራሱን መገምገም አለበት፡፡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ጨምሮለችግሩ ወታደራዊ መፍትሔ ነው እንጂ የተሰጠው ተጨባጭ የሆነ የፖለቲካ መፍትሔ ሲሰጠው አላየንም፤›› ሲሉም አብራርተዋል፡፡
አቶ ሙሉጌታ ነገሮች አሁን ያላቸው ገጽታ እጅግ አሳሳቢ ቢሆንም፣ መንግሥት ለችግሮቹ እየሰጠ ያለው ትኩረትና ዘላቂ የሆነ መፍትሔ ከችግሮቹ ጋር የሚመጣጠን እንዳልሆነ ይተቻሉ፡፡ ለችግሮቹ ዘላቂ መፍትሔ መስጠት መጀመር ያለበት ሕገ መንግሥቱን ሙሉ በሙሉ ተግባር ላይ በመዋል መሆን እንዳለበትም ያሰምሩበታል፡፡ ‹‹ሕገ መንግሥቱን በተግባር ላይ ብናውለው ኖሮ ምናልባትም ከሚመጥነን በላይ ነው፡፡ ሕገ መንግሥቱ የማያሠራ ሆኖ አይደለም፡፡ በፓርቲና በአገር መካከል መኖር የሚገባው ልዩነት ስለሌለ የፖለቲካ ባሕላችን ሕገ መንግሥቱን የሚሸከም አልሆነም፡፡ ክልሎችን የሚያስተዳድሩ ፓርቲዎች ነፃነታቸው ተጠብቆ ከፌዴራሉ መንግሥት ጋር መደራደር የሚችሉበት ሕይወት የላቸውም ወይም ኖሯቸው አያውቅም፡፡ አሁን ማዕከሉ እየተዳከመ ሲመጣ ክልሎች ፌዴራሊዝሙን በቁም ነገር መውሰድ ጀመሩ፡፡ ነገር ግን ክልሎች ፌዴራሊዝሙ ላይ ተመሥርተው ውሳኔ መውሰድ የጀመሩት ኃላፊነት በተሞላበት ሁኔታ አይደለም፡፡ የጋራ አመራሩና አንድነቱ ተዘንግቶ ትኩረቱ ሁሉ ልዩነቱ ላይ ሆኗል፣›› በማለትም ክልሎች ራሳቸው የችግሩ አካል የመሆን አዝማሚያ እንደታየባቸው አመልክተዋል፡፡
ለአቶ ሙሉጌታ ከሁሉም በላይ አሳሳቢው ጉዳይ የኢሕአዴግ የአመራር ብቃት እየወረደ መምጣት ነው፡፡ ‹‹ኢሕአዴግ ራሱ ለውጥ የሚያስፈልገው ችግር እንዳለ አምኗል፡፡ ለዚህም ነው ጥልቅ ተሃድሶ የሚል ሐሳብ ያመጣው፡፡ ከችግሩ ለመውጣት መጀመርያ ለውጥ እንዲያደርግ ለኢሕአዴግ ዕድል መስጠት አለብን ብዬ ተከራክሬ አውቃለሁ፡፡ ከአንድ ዓመት በኋላ ኢሕአዴግ ራሱ ቃል የገባውን እንኳን ለውጥ አላመጣም፡፡ ከአሁን በኋላም ለውጥ ያመጣል ብዬ አላስብም፡፡ በአንድ በኩል ቀውሱ እያየለ ነው፡፡ በሌላ በኩል የኢሕአዴግ የአመራር ችሎታ እየቀነሰ ነው፤›› ሲሉም አስረድተዋል፡፡
የመነጠል ትግልና አምባገነንነት የሚጠቃቀሙ መሆናቸው ደግሞ ሌላው ጉዳይ ነው፡፡ ከመነጠል ዴሞክራሲንም፣ ሰላምንም፣ ዕድገትንም መጨበጥ አስቸጋሪ በሆነበት በዛሬው ጊዜ እውነታ፣ ሕዝብን...
መላቶፕ የተለያዩ ሊንኮችን ወደ Social Media(ፊስብክ፤ትዊተር ወ.ዘ.ተ) ሼር በማድረግ ተከፋይ የሚሆኑበት ድረገፅ ነው። ገንዘብ የሚከፈሎት ሼር ያደረጓቸው ሊንኮች ባገኙት የ Click ብዛት ነው።
በመላቶፕ የምዝገባ ሂደት ላይ የሚሰጡት መረጃ የእውነት፣ ትክክለኛ እና ሙሉ መሆን አለበት። መላቶፕ የመገልገያ አካውንቶን በከፊልም ሆነ ሙሉ ለሙሉ የመሰረዝ ወይም አገልግሎቱን የማቋረጥ ሙሉ መብት ያለው ሲሆን ይህም የሚሆነው አጠራጣሪ አጠቃቀሞች ሲስተዎሉ ነው።
የምዝገባ ሂደቱን ሲያጠናቅቁ የይለፍ ቃል እና የመዝገብ መለያ ይኖርዎታል። የይለፍ ቃልዎን እንዲሁም አካውንትዎ ጋር ተያያዥ የሆኑ መረጃዎች ሚስጥራዊነት መጠበቅ የእርስዎ ሀላፊነት ነው። የይለፍ ቃልዎ Encrypt ሆኖ ስለሚቀመጥ ለመረጃ ጠለፋ አይጋለጡም። በተጨማሪም በይለፍ ቃልዎና አካውንትዎ ለሚካሄዱ ማናቸውም ተግባራት ሀላፊነት እንደሚወስዱ ይስማማሉ። እንዲሁም የይለፍ ቃልዎና የመለያ ስምዎ ያለእርስዎ ፍቃድ በሌላ አካል ጥቅም ላይ ከዋለ ወይም ሌላ የደህንነት ጥሰትም ካጋጠምዎ ለመላቶፕ ማሳወቅ ይኖርብወታል። ሆኖም መላቶፕ ለሚደርስብዎት ምንም አይነት ጉዳት ሀላፊነት አይወስድም። መላቶፕ የአካውንት ሽያጭን እና ለሌላ ሰው አካውንት አሳልፎ መስጠትን ይከለክላል።
ምንም አይነት የ Bot እና የውሸት እንቅስቃሴ በአካውንትዎ ላይ ካስተዋልን አካውንትዎን የምንዘጋው ይሆናል። በተጨማሪም ማንኛውንም አይነት ማስመሰሎች እና አውቶማቲክ ክሊኮችን ማመንጨት፣ አውቶማቲክ ማጭበርበሪያወችን መጠቀም ፣ ማወናበድ እና አደገኛ መንገዶችን መጠቀም አካውንትዎን ያሳግዳል።
ከፍተኛ Bounce rate(ከ 65% በለይ) የአጠራጣሪ እንቅስቃሴዎች ማሳያ በመሆኑ በመላቶፕ ላይ አይፈቀድም። አካውንትዎም በከፍተኛ Bounce rate ምክንያት ሊዘጋ ይችላል።
በጊዜያዊነት የታገዱ አካውንትዎች በድጋሜ ለማስከፈት በአንድ ሳምንት ጊዜ ውስጥ ይግባኝ መጠየቅ ይችላሉ። ከአንድ ሳምንት ቡሀላ ግን አካውንቱ በቋሚነት የሚዘጋ ሲሆን ከዚያ በኋላ የሚመጡ ጥያቄዎች አይስተናገዱም።
በስምምነቱ ላይ የተጠቀሱት ደንቦች በሚጣሱበት ጊዜ መላቶፕ አካውንትዎን ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል የመዝጋት ወይም አገልግሎቱን የመከልከል መብቱ የተጠበቀ ነዉ። ይህም የሚሆነው በማንኛውም ጊዜና ያለምንም ቅድመ ማሳወቂያ ነዉ። በአካውንትዎ ውስጥ ያለው ገንዘብም ተይዞ ይቆያል።
በመላቶፕ ለሚደረግልዎ የገቢ ክፍያ የሚያስፈልጉ መርጃዎችን ለማሳወቅ ተስማምተዋል። ክፍያውን የመፈፀም ስልጣን ያለው መላቶፕ ብቻ ነው። ሁሉም የተጠቀሱት ክፍያዎች በኢትዮጵያ ብር ናቸው።
ሕማም ኢንፍሉዌንዛ ንገለ ሰባት ኣመና ክብርትዖም ዝኽእል ብምዃኑ፡ ክሳብ ምቝሳል ሳንቡእ ናብ ዝበጽሕ ዝበኣሰ ኵነታት ከሰጋግሮም ይኽእል። ስለዚ ክታበት ናይ ኢንፍሉዌንዛ ክወስዱ ተመራጺ ይኸውን።
ኣባላት ስድራ-ቤት ይኹኑ ብጾት ናይ’ቶም ኣካላቶም ኣዝዩ ዝተዳኸመ ስርዓተ-ምክልኻል-ሕማማት ዘለዎ ሰባት፡ ነዞም ተነቀፍቲ ዝዀኑ ብጾቶም ኣንጻር ሕማም ኢንፍሉዌንዛ ከኽትብዎም ይግባእ።
ክታበት ሓንሳብ ምስወሰድኩም፡ ኣካላትኩም ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣብ’ታ ዓመት እቲኣ ዝኽሰት ዓይነት ናይ’ቲ ቫይረስ ኢንፍሉዌንዛ ተጻዋርነት ከማዕብል እዩ። ኣካላትኩም ኣብ ልዕሊ እዚ ሕማም እዚ ዝረኽቦ ውሕስነት ንሓደ ዓመት ኣጸንሕ ጥራይ ስለዝዀነ፡ ዓመታዊ ሓድሽ ክታበት ክትወስዱ ከድልየኩም እዩ። እቲ ዝወሃበኩም ክታበት፡ ካብ’ቲ ኣብ’ታ ዓመት እቲኣ ዝኽሰት ዓይነት ቫይረስ ጥራይ ንኽከላኸለልኩም ተባሂሉ ብፍላይ ዝማዕበለ እዩ።
እዚ ክታበት ብመልክዕ መርፍእ እዩ ዝወሃበኩም። ከም ልሙድ ድማ ኣብ ላዕለዋይ ክፋል ኢድ እዩ ዝውጋእ። ትሕቲ ሰለስተ ዓመት-ዝዕድሚኦም ህጻናት ከኣ ከም ልሙድ ኣብ ሰለፎም ተወጊኦም ይወስድዎ። ዕድሚኦም ኣብ ሞንጎ ክልተን ዓሰርተ-ሸሞንተን ንዝዀነ ህጻናት፡ እዚ ክታበት እዚ ብመልክዕ ናብ ኣፍንጫኦም ዝንፋሕ ፊፍታ ኪወሃቦም ዝከኣል እዩ።
ነዚ ክታበት እዚ ድሕሪ ምውሳድኩም፡ እታ መርፍእ ዝተወግአት ክፋል ቈርበትኩም ቁሩብ ክትቅይሕን ክትሓብጥን ዝከኣል እዩ። ቁሩብ ክትልምልም እውን ተኽእሎ ኣሎ። ረስኒ፡ ቃንዛ ርእስን ቃንዛ ጭዋዳን ክስምዓኩም ዝከኣል እዩ። ንህጻናት ምእባይ ሸውሃትን ቀልቀልን ከጋጥሞም ዝከኣል እዩ። ዝዀነ ይኹን ከም’ዚ ዝኣመሰለ ጐድናዊ ሳዕቤን ናይ’ዚ ክታበት እዚ፡ ከም ንቡር፡ ንሒደት መዓልትታት ጥራይ ዝጸንሕ እዩ።
ነፍሰ-ጾራት ምዃንክን ብቫይረስ ኢንፍሉዌንዛ ዝያዳ ተጠቃዕቲ ንኽትኰና ዝቐስብ ረቛሒ እዩ። ስለዚ ነፍሰ-ጾራት ነዚ ክታበት እዚ ንኺወስዳኦ ኢና ንመክር። እዚ ክታበት እዚ ነቲ ዘይተወልደ ዕሸልክን እውን ውሕስነት ዝፈጥረሉ እዩ።
ነዚ ክታበት እዚ፡ ድሕሪ መበል 16 ሰሙን ዕድመ ናይ ጥንስኽን፤ ብኻልእ ምኽንያት ነዚ ክታበት እዚ ንኽትወስዳ ሞያዊ ምኽሪ ምስዝወሃበክን ድማ ቅድሚኡ እንተወሰድክናኦ ተመራጺ ይኸውን።
ኢንፍሉወንሳ እንተ ሒዙካ ብኸቢድ ንኽትሓምም ኣብ ሓደጋ ንዘለኻ ሰብ፡ ኣብ ቬስተርቦተን ክታበት ጸረ ኢንፍሉኤንሳ ካብ ክፍሊት ብናጻ እዩ። ንኻልኦት ሰባት 250 ክሮነር ይኽፈሎ እዩ።
ረስንን ስምዒት ጽልኣትን ክሳብ ዘለኩም፡ ካብ ገዛ ኣይትውጽኡ። ክትስዕሉን ከተሀንጥሱን እንከለኹም ንኣፍኩም ብዅርናዕ ኢድኩም ሸፍንዎ፤ ተኽእሎ ምልባዕ ናይ’ቲ ሕማም ንምጕዳል ድማ ኣእዳውኩም ተሓጸቡ።
ካብ’ዞም ናይ ግድን ክታበት ኪወስዱ ኣለዎም ተባሂሎም ዝተጠቕሱ ዓይነት ሰባት ኴንኩም ብሕማም ኢንፍሉዌንዛ ምስእትጥቅዑ፡ ሓፈሻዊ ሓኪም ንዝዀነ ዶክተርኩም ክትውከሱ ይግባእ።
ኣብ መስርሕ ሕክምናዊ ክንክንኩምን ፍወሳኹምን ብንጥፈት ንኽትዋስኡ፡ ነቲ ብሰራሕተኛታት ትካል ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ዝወሃበኩም ሓበሬታ ብዝግባእ ክትርድእዎ ኣገዳሲ እዩ። ዝዀነ ይኹን ዘይርድኣኩም ነገር ምስዝህሉ፡ ብዛዕባኡ ሕተቱ ኢኹም። ብቛንቋ ሽወደን ክትዛረቡ ዘይትኽእሉ እንተዄንኩም፡ ዝርርባዊ ተርጓሚ ክሕግዘኩም ይኽእል እዩ።
በ1960ዎቹ አጋማሽ በ“ጥናት ክበብ” ስም በየመንደሩ ለውይይት መሰባሰብ ፋሽን በነበረበት በዚያን ዘመን፣ ታላላቅ አገራዊና ወቅታዊ አጀንዳዎችን በግራ-ዘመም አስተምህሮ በማጥናት የፖለቲካ “ፊደላትን” ሀሁ… ብሎ መቁጠር የጀመረው ያሬድ ጥበቡ፣ ከአቻዎቹ ጋር “አብዮት” የተሰኘ ፀረ ዘውድ ምስጢራዊ ቡድን ከመመሥረት ያገደው አልነበረም፡፡
ግና፣ ለውጥ በብሶት ክምችት እንጂ በቀጠሮ አይመጣምና እነያሬድ በ‹ዳስ-ካፒታል› ሲራቀቁ፣ በስታሊን ከራቫት ሲወዘገቡ፣ በማኦ ሰላምታ ሲነታረኩ፣ በሆችሚኒ ስም ሲፈላሰፉ፣ በስያሜያቸው ሲጠበቡ … የየካቲቱ አብዮት “ደረስንባቸው ሳይታጠቁ” ሆነና፣ ንጉሣዊው ሥርዓት ወድቆ ተማሪዎቹ ባነበቧቸው መጻሕፍት የማይተነተን አዲስ መደብ የፈጠረው ወታደራዊው አስተዳደር ሥልጣኑን በመዳፉ አዋለው፡፡
ይኽንን ተከትሎ ነው ያሬድ ጥበቡ ብረት-ነካሹን ኢሕአፓ ካዋለዱ የያ ትውልድ ልጆች አንዱ ይሆን ዘንድ ታሪክ ያጨችው፡፡ ውሎ-አድሮም ቤተ-መንግሥት ከገባው ጋ ብቻ ሳይሆን በተራማጆች መካከልም የልዩነቱ ክረት ጠርዝ በመርገጡ፣ የፍርድ-ደጆች ተዘግተው ፍትሕ በቀለም-ሽብር ሥር ለመውደቅ ተገደደች፡፡ በውጤቱም የፖለቲካ ሥልጣንን የጨበጠው ኀይል ሲያሸንፍ፤ ተቀናቃኙ ተቸንፎ ፊቱን ሙሉ ለሙሉ በገጠሩ ሽምቅ ውጊያ ላይ አዞረ፡፡ ያሬድም ተወልዶ ያደገበትን ውቤ-በረሃ ተሰናብቶ አሲምባ-በረሃን ቤቱ አደረገ፡፡
ከአሲምባ እስከ ጠለምት በዘለቀው ጉዞው በኢሕአፓ መስመር ፍፁማዊነት ቅንጣት ጥርጣሬ ባይኖረውም፣ በአመራር አባላቱ “.. ግዴለሽት፣ ጭካኔ፣ ዘገምተኝነት… ተከፍተናል” ያሉ መሰሎቹን በማሰባሰብ ኢሕዴንን መሥርቶ ለድፍን አምስት ዓመት ታግሎ ስለማታገሉም የሰሜን ተራሮች በሕያው ምሥክርነት ይቆጠሩለታል፡፡
(በነገራችን ላይ፣ ያሬድ ጥበቡን ጉምቱ ፖለቲከኛና ጥልቅ አሰላሳይ ብቻ ብሎ ማለፍ ቤተ-መቅደስን በጫማ የመርገጥ ያህል ድፍረት ይመስለኛል፡፡ ስለምን ቢሉ? የሥነ-ጽሑፍ አውሊያ ከሰፈረባቸው ተለማኝ ‹አማልዕክት› ተረታ የሚመደብ ባለቱባ ብዕረኛ ነውና)
የሆነ ሆኖ፣ ደራሲው በዚህ “ወጥቼ አልወጣሁም” ሲል በሰየመው መድብል ያቋደሰን አበርክቶ፡- የብሔር ፖለቲካን መርገምትና በረከት፣ የአገዛዙን ድክመትና ጥንካሬ፣ ሴራና ሽወዳ፣ የማኅበረሰብንና የሠራዊቱን ሥነ-ልቦና፣ የታሪክ ሙግትን … የመሳሰሉ ግዙፍ ጉዳዮችን በመተንተን ብቻ የተገደበ አይደለም፡፡ ይልቁንም ዛሬ ኢትዮጵያችንን እየናጡና እያፈረሱ ስላሉ ሥርዓት-ወለድ ክስተቶች ከዓመታት በፊት ሰሚ-አልባ እንደነበሩት የኦሪት ነብያት ድምፁን ከፍ አድርጎ የጮኸባቸው መሆኑን ከመጽሐፉ ስንረዳ የነብይነት ፀጋ ተቀብቶ ይሆን እንዴ? ስንል ለመጠርጠር እንገደዳለን፡፡
ትርክቴን በማሳያ ለማጠናከር፤ በኢሕአዴግ ወገብ ላይ እንደዘንዶ የተጠመጠመው የሕወሓት የበላይነት በጊዜ ካልተገታ የነለማ መገርሳን ዓይነት ኦሕዴድ በመፍጠር ራሱኑ መቃብር ሊከተው እንደሚችል በ1989 ዓ.ም. ካስነበበን ትንቢተ-ያሬድ የሚከተለውን እጠቅሳለሁ፡-
“. ሕወሓት በረዥም ዓመታት ባዳበረው ድርጅታዊ ልምድ ምክንያትና ባለውም ድርጅታዊ ጥንካሬ የተነሳ ኢሕአዴግ ውስጥ የፖሊሲ ሐሳብ፣ የታክቲክና ስትራቴጂ ወዘተ. ሰነዶች አቅራቢ ነው፡፡ ሌሎቹ የሚከራከሩበትን አጀንዳ የሚያስይዝና መረጃ የሚያቀርብ የሕወሓት ፖሊት ቢሮ በመሆኑ የሌሎቹ ድርጅቶች ተወካዮች ከቀረበላቸው ረቂቅ ሰነድ ውጪ የመወሰን አቅማቸው የተሰለበ ይመስለኛል፡፡ ሆኖም ግን ይህ ያልተመጣጠነ ሒደት በቀጠለ ቁጥር በውስጡ ሌሎች ብሔርተኞች ጥያቄ ማንሳት የሚጀምሩበት ሒደት ጀርሙን በውስጡ እንዳቀፈ ነው የሚጓዘው፡፡ በተለይ በአቶ መለስ የሚታየው የተንኳሽነትና የበላይነት እንዲሁም የማፌዝና የማሳነስ ወዘተ. ግለሰባዊ ባሕርይዎች ውለው አድረው እንቢተኛ የሆኑ ግለሰቦችን መፍጠሩ የማይቀር ይመስለኛል፡፡ ይህም የግለሰቦች ኩርፊያ በድርጅታዊና ብሔረሰባዊ ጥያቄ ወዘተ. መልክ የመከሰት አቅጣጫ ሊያስከትል ይችላል፡፡ ይህ እንግዲህ ቅዥት ሆኖ ሊቀር ይችላል፤ ወይም ሊከሰት ይችላል፡፡ ለሁሉም ጊዜ አለን፡፡”
በተጨማሪነት የኢሕአዴግ ሥራ አስፈጻሚ አባላት በታኅሣሥ 2010 ዓ.ም. ያካሄዱትን 18 ቀናት የፈጀ ግምገማ መጠናቀቅ ተከትሎ ሊቀ-መናብርቱ በጋራ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ደብረጽዮን ገ/ሚካኤል አንዳንድ የትግራይ ተወላጆች ሥርዓቱን ተገን አድርገው በሕገ-ወጥነት መበልፀጋቸውን በጣም ዘግይቶ ያመነውን ሐቅ፣ ያሬድ ጥበቡ ያኔ ገና ሕወሓቶች እንዲህ እንደዛሬው የነጋበት ጅብ ከመሆናቸው በፊት “… በየሚኒስቴር መሥሪያ ቤት፣ በየኮሚሽኑ፣ በየባለሥልጣኑ መሥሪያ ቤት የትግሬ እጥረት እስከሚፈጠር ድረስ ቢሮክራሲውን ሲሞሉ ሌላውስ ሁለተኛ ወይም ዐሥራ ሁለተኛ ደረጃ ዜግነት ይጠመዋል ብለው እንዴት ሊያስቡ ቻሉ?…” በሚል ኀይለ-ቃል የድርጅቱን ዐይን ያወጣ ስግብግብነት ወደፊት መጥፊያው ሊሆን እንደሚችል ከዓመታት በፊተት በጻፈው ጽሑፍ ማስረዳቱንም ከዚህው ድርሳን እንረዳለን፡፡
ያሬድ ጥበቡ “እነሆ በረከት” ባለን ጥራዝ የተካተቱት መጣጥፎች ከትምህርት ቤትና ከንባብ በተገበየ ዕውቀት ብቻ የተዋቀሩ አይደሉም፡፡ አብዛኛው ዘመኑን በሰዋበት የፖለቲካ ባሕር ወለል ድረስ ሰምጦ፣ አንድም ሕልሙን ለማሳካት፣ ሁለትም በሕይወት ለመትረፍ ካደረገው ግብግብ ጭምር ባገኘው ግንዛቤ የተቀመረ በመሆኑ ለመጽሐፉ ቅቡልነት ከፍተኛ አስተዋጽዖ አለው፡፡ እናም የ66ቱን አብዮት መንፈስ፣ የኢሕአፓ-ኢሕአዴንን እንዲሁም የኢሕአዴግን አመጣጥና የአስተዳደር ዘይቤ ሥረ-ምክንያት ለመመርመር፤ ጎን ለጎንም ወቅታዊውን የሕወሓት የጥንጣን ጉዞ እና የወልቃይት የማንነት ጥያቄ ለመረዳት ከሚጠቅሙን ወሳኝ ድርሳናት መካከል አንዱ ስለሆነ ሁላችንም ልናነበው ይገባል ስል እመክራለሁ፡፡
Previous Post: የትግራይ ክልል መገናኛ ብዙሀን ኤጀንሲ የአማርኛና የኦሮምኛ የቴሌቭዥን ስርጭት በቅርቡ ይጀምራል፤ሕወሐት በጠ/ሚ አብይ አመራር መግባባት አልቻለም
የትግራይን ክልል የሚመራውና እስከቅርብ ጊዜ በሀገሪቱ የፖለቲካ አመራር የፈላጭ ቆራጭነት ሚና የነበረው ሕወሐት በጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ አመራር ላይ ሁለት...
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-1 ኤልኢስት ግድግዳው ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-1 ኤልኢስት ግድግዳው ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-1 ኤልኢስት ግድግዳው ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-1 ኤልኢስት ግድግዳው ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የኡጋንዳ ኮሙዩኒኬሽን ዋና ዳይሬክተር አይሪን ሴዋንካምቦ የቴሌኮሙኒኬሽን ኩባንያዎች የማኅበራዊ ሚዲያዎችን እና ማንኛውንም የመልዕክት መላላኪያ አማራጮች አገልግሎት መስጠት እንዲያቆርጡ ትላንት ትእዛዝ ሰጥተዋል፡፡
እገዳው የተላለፈው ኡጋንዳ ከምታካሂደው ምርጫ በፊት የፌስቡክ ተጠቃሚዎች በቅድመ ምርጫ ያሉ የክርክር ሐሣቦች ለመንግስት ወገነተኝነት ያላቸው እና አወዛጋቢ የሆኑ መረጃዎችን በማውጣታቸው አካውንቶቹ ሊሰረዙ መቻሉ ታውቋል፡፡
በረጅሙ የሰው ልጆች ታሪክ አስገራሚና አስደናቂ እድገቶች የተመዘገቡትን ያህል አሳዛኝና አስፈሪ ውድመቶችንም አስመዝግቧል። የሰው ተፈጥሮ በተቃርኖ የተሞላ ነውና ከዚህ አዙሪት መውጣት አይቻልም። ዓለማችን እራስዋ የተቃርኖ ውጤት ናት። ስለሆነም የሰው ልጅእንደ ዘመኑና ንቃተ ኅሊናው እድገት ወንጀልን የሚከላከል ህግ ያወጣል። ወንጀል ተፈፅሞ ሲገኝ ደግሞ አጥፊውን ላይ የእርምት እርምጃ ለመውሰድ ያወጣውን ህግ ይጠቀማል። በዚህ አሁን ባለንበት ክ/ዘመን በሰው ልጅ ላይ ለሚፈፀሙ ወንጀሎች እንደወንጀሉ ክብደትተመጣጣኝ የእርምት እርምጃ ይወስዳል። በአሁኑ ጊዜ በዓለማችን የመጀመሪያውን ደረጃ የያዘው ጄኖሣይድ ነው። ክሱም የሚታየው በዓለም አቀፍ ፍርድ ቤት ነው። እንደአለመታደል አገራችን ኢትዮጵያ ይሄው ወንጀል በተደጋጋሚ ተፈፅሞባታል። በገዢዎች ቢካድም መዝገብ ይዞትቁጭ ብሏል። ወንጀለኞችን ለፍርድ ለማቅረብ አቅም በመጥፋቱ ወንጀሉ አሁንም አልቆመም። እስክንድር ነጋ ይሄው የጄኖሳይድ አደጋ ተጋርጦብናል ብሎ ከተናገረና ለሚመለከተው አካል በይፋ ማመልከቻውን ካስገባ በኋላ እንኳን ለመስማት የሚዘገንን ወንጀል ጄኖሣይድተፈፅሟል። የመንግሥት ድርጊቱን መካድ ደግሞ መጪውን ጊዜ በሁለት መንገድ እጅግ አስጊ ያደርገዋል። አንደኛ፦ በመንግስት ትብብር የተደረገ ሊሆን ይችላል ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ የመንግስት ዝምታ ወንጀል ፈፃሚዎችን ያበረታታል የሚለው ነው። የሆነው ሆኖ መንግስትዜጎቹን ከእንደዚህ አይነት ውጤቱ አስከፊ ከሆነ ድርጊት እንዲከላከል አጥብቀን እናስገነዝባለን። የተፈፀመውንም ወንጀል ህግ ፊት ለማቅረብ የሚደረገውንም ጥረት እናግዛለን።
በዚህ ጉዳይ የመንግስት ፍላጎት ይታወቃል እንዳለፈው ዘመኑ ሁሉንም ነገር አደፋፍኖ ለማለፍ ነው። በተጨማሪ በዚህና መሰል ድርጊት በጠ/ሚር ዐቢይ አህመድ የሚሰጡ መልሶች እጅግ አሣሣቢ ናቸው። ‘ለዲሞክራሲና ለወደፊቷ የበለፀገች ኢትዮጲያ የተከፈለ መሥዋዕትነትየሚሉትን’ ለማለት ነው። የቡራዩውን ጭፍጨፋና እርሱን ተከትሎ በተነሳው የተቃውሞ ሰልፍ የተፈፀመውን የመንግስት ‘ነውረኛ’ እርምጃ ያስረዱበት መንገድ ፍፁም ስህተት ብቻ ሳይሆን የውስጣቸውን እምነት ያጋልጣል። የመጨረሻ ‘ውጤቱ’ ለውጤቱ ማማር የተወሰደውንእርምጃ ትክክለኛነት ይመሰክራል? በእንግሊዘኛው( The end justifies the means) የሚለውን ማለት ነው። ጠ/ሚሩን ለመደገፍ ሰልፍ ወጥተው (ቢያንስ ሀሣባችን ከጠ/ሚሩ ሀሣብ ጋር አንድ ነው ብለው ወጥተው) በራሱ ወታደሮች ካስገደለና በማጎሪያ ከአሰቃየ በኋላ ነው እንዲህየሚለው። ዘላለማዊው ቃል እንደሚለው ‘አንድ ሰው በምን እንደሚያምን ማወቅ ከፈለግህ የሚሰራውን ተመልከት ነው። እርሱ የሚሰራው ሌላ የሚያወራው ሌላ። እምነት በስራ ይገለፃል። ( The end justifies the means) ይሄ አስተሣሰብ፤ በሰው ልጅ ታሪክ፤ በተደጋጋሚ ተሞክሯል።ኮሚኒስት አገሮች በሙሉ ሞክረውታል፣ የአምባገነኖች ተወዳጅ መንገድ ነው። በጠቅላላው ለሰው ልጅ ፀር ነው። እኛ ወደፊት ለምንገነባው ብልፅግና ዛሬ አንተ ሙትልን አይባልም። ማንም በማንም ህይወት ላይ ስልጣን የለውም ከሰጪው በስተቀር።
አገራችን አሁን ያለችበት ደረጃ እንዴት ደረሰች?… ብዙ የተባለበት ነው። እኔም እንደማንኛውም ኢትዮጵያዊ እጅግ ያሣስበኛል። ስለሆነም የተሰማኝን እንደዚህ በታች እንደገባኝ እገልፀዋለሁ። ምክኒያቱ በአጭሩ- በተለያየ ጊዜ የሚያጋጥመንን ችግር በተመሣሣይ ዘዴእየደጋገምን ለመፍታት ስለምንሞክር ነው። መላውን ዓለም ሲንጥ የኖረው የሶሺያሊዝም አስተሣሰብ ለአለፉት 46 ዓመታት አገራችንን አላላውስ ብሎ ጠፍንጎ እንደያዛት ይታወቃል። እንደፕሮፓጋንዳው ሳይሆን መሬት ላይ ያለው እውነት ይኸው ነው። በተለያየ ጊዜ መሪዎች ስልጣንይይዛሉ። የየራሣቸው ‘ርዕዮተ ዓለም’ ይቀርፃሉ (ይርባም አይርባም) ያንን የሚያስፈፅም ‘ካድሬዎች’ ይኖራቸዋል። ኘሮፌሰር መስፍን ‘ሎሌዎች’ ብለው ይጠሯቸዋል። ተስማሚው ስም ይሄው ነበር ግን ‘ካድሬ’ ብዙ ሰው የሚያውቀው ቃል ስለሆነ በሱው እንጠቀም። ከዚያ በኋላመመሪያ ‘ከላይ ይፈሣል/ይወርዳል፣ ካድሬ ተቀብሎ እንደስልጣን እርከኑ ወደታች ያወርደዋል። የመጨረሻ ቡራኬውም ሆነ እርግማኑ የሚወርድበት የኔ ብጤ ህዝቡ ነው። መቃወም ሌላው ቀርቶ ጥያቄ መጠየቅ ፀረ- የሚል ስም አሰጥቶ ለከፋ ነገር ያደርሣል። የችግሮች ሁሉ መፍቻ፦ፀረ-አብዮት፣ ፀረ-ሕዝብ፣ ፀረ-ሰላም፣ ፀረ-ህገ መንግሥት ወዘተ… ብሎ ተቃዋሚን ማጥፋት ነው። ከደርግ አንስቶ እስካሁን ድረስ አገር የሚመራው በዚሁ ዘዴ ነው። ከፍተኛው ካድሬ የማእከላዊ ፓርቲ አባል ይሆናል። የተቀረው በየደረጃው ስልጣን ይይዛል። ፓርቲውን እስከታዘዘድረስ ስልጣኑ ለቦታው የማይገሰስ ነው። የካድሬ ችግሩ ከእውቀት የፀዳ መሆኑ ነው። የተማሩ አሉበት እንዳትሉ፤ የካደሩ እለት ሁሉም ትምህርት አክትሟል። የአንድ አምባገነን አገልጋይ ከመሆንና ትክክለኛው አካሄድ የመሪው ብቻ እንደሆነ ከመተረክ አያልፉም። ርእዮተ ዓለሙምከውጭ የተገለበጠ፣ ትርጉም ላይ የጠፋ፣ መያዣ መጨበጫ የሌለው፣ ውጥንቅጡ የወጣ፣ ለምሁራን እጅግ ፈተና የሆነ (ቲዎሪውን ለመፈተን የፈለጉትን) ነው የሚሆነው። ውስጡ ግን ጠላት ብሎ የፈረጀውን እንዴት እንደሚያጠፋ የሚገልጥ ሰነድ ነው። ደርግ ህዝቡን ጠቅላላበመውረስ ቋሚ ንብረት አልባ ሁሉንም ድሃ አድርጎ በእያንዳንዱ ህዝብ ህይወትና ንብረት ላይ እያዘዘ ወደማይቀረው ሄደ። ቀጣዩ ኢህአዴግ ደግሞ የደርግን የድሃ ማድረግ ፖሊሲ እንደያዘ በተጨማሪ አማራና ኦርቶዶክስን ኢላማ ያደረገ ፖሊሲ ያዘ። አከርካሪያቸውን መትተነዋል አሉ።በነገራችን ላይ ይሄ ዓረፍተ ነገር በእኩል ደረጃ ትክክልም ስህተትም ነው። ወደኋላ እመለስበታለሁ። አሁን ደግሞ በዚያኛው ላይ ተጨማሪ፤ አማራ እንዳበቃለት በማመን ኦርቶዶክስ አልባ አገር ለማድረግ እየተሰራ ነው። የብልፅግናውን ሰነድ ማየት ነው። ከደርግ ጀምሮ የተሰራተቀጣጣይ ልማት የትም አይታይም። አንዱ የሰራውን ተከታዩ ያጠፋውና/በጅምር ይተወውና ሌላ የራሱን ይጀምራል። በብድርና በዕርዳታ የመጣ ገንዘብ በዚህ መልኩ ይጠፋል። ካድሬ ያጠፋል ህዝብ ይከፍላል። አገር ይቆረቁዛል። ጊዜው እየረዘመ ሲመጣ ‘የከሸፈ’ የሚባለው ጎራተቀላቅሎ ታሪክ መሆን ይመጣል። ጠብመንጃ የያዙ ‘ፓርቲዎች’ ጠብመንጃዎቻቸውን በህዝብ ተነጥቀው (ጠመንጃው) ሁለተኛ እጃቸው እንዳይገባ በህግ ታግደው፤ የመንግሥትን ንብረት ለ’ፓርቲ’ ስራ ማዋል በህግ ተከልክሎ፤ በአጠቃላይ ሁሉም ሰው ከህግ ስር እኩል መሆኑተረጋግጦ መደንገግ አለበት። የመጨረሻው ስልጣን የህዝብ መሆኑን በማረጋገጥ ማደራጀት ካልቻልን ዕጣ ፈንታችን ይሄው ነው የሚሆነው። እድገታችንን በተመለከተ ያሉብንን ችግሮች ሣይንሳዊ በሆነ መንገ ፍልስፍናንና እንዲሁም ቴከኖሎጂን በመጠቀም በቀላሉ መፍታት ይቻላል። አሁን ያሰብንበት እንዳንደርስ ከፊትለፊት የተጋረጡብን፣ ሁሉንም ነገር በማዕከላዊነት ሥም ጠፍንገው የያዙ፣ ከላይ ሲያይዋቸው በእምነት የተለያዩ የሚመስሉ በግብር አንድ ዓይነት ቡድኖች ናቸው። ለራሴ እንዲመቸኝ ሁሉንም ስማቸውን ሲወለዱ በወጣላቸው ስምነው የምጠራቸው። ስራቸውንም በገባኝ መጠን እገልፀዋለሁ። ልሳሳት እችላለሁ፣ ግን አይመስለኝም።
እነኝህ ቡድኖች እንወክለዋለን የሚሉት ጎሣ እንዳላቸው ይታወቃል/ የሚጠቀሙበት ክፍለ ህዝብ በደንብ ይገልፀዋል። ስለሆነም የምገልፀው ስለየቡድኑ ብቻ ይሆናል። በየጎሣው የከፋፈሉት የኢትዮጵያ ህዝብ ስለየቡድኖቹ ቢጠየቅ በአንድ ድምፅ የሚለውን ግን በእርግጠኝነትየሚለውን መናገር እችላለሁ። የትግራዩ አባት እንዳሉት ‘የተሰበሰቡበት በአንድ … ነበር’ ነው የሚሉት። ምክኒያቱም እነኝህ ቡድኖች ያተረፉለት ነገር ቢኖር ከሰላምና ብልፅግና በስተቀር ሁሉንም አይነት አፍራሽ ነገር ነው። እንደምናየው ነው። የህዝብ ጥያቄ ሌላ፣ የለም ጥያቄህ ይሄአይደለም ጥያቄህ መሆን ያለበት እንደዚህ ነው የሚሉ እነርሱ። የፕሮፓጋንዳው መጠቀሚያው በእጃቸው ስለሆነ ያልተጠየቀ ጥያቄ ተጠይቋል ማለት ቀላል ነው። እውነተኛውን ጥያቄ በተመለከተ ብዙ ጊዜ ጥያቄዎቹ በተወካይ ይቀርባሉ፤ ያ በውክልና የተላከው ተወካይ/ዮች ‘ፀረ-ህዝብ’ ይባልና ደብዛው ይጠፋል። ላለፉት 46 ዓመታት ታሪካችን ተመሣሣይ ነው። የሚቀያየሩት ስልጣን ላይ ሰዎችና ተከታዮቻቸው እንዲሁም የሚጠቀሙበት ቃላት ብቻ ነው። ስለሆነም ሁሉም ቡድን የሚራኮተው ስልጣኑን በማንኛውም መንገድ ለመቆናጠጥ ብቻና ብቻ ነውማለት ይቻላል/ነውም።
ህወአት ለዚህ ፊትአውራሪው ነው። ራሱን ያደራጀው ታሪክ አዋቂ የሆኑትን የትግራይ አዛውንት/ መሳፍንት ‘አድሀሪ’ የሚል ስም እየለጠፈ በመፍጀት ነበር። ከዚያ ቀጥሎ ጠቅላላ ህዝቡ ‘እስኪገብር’ ፍዳውን አስቆጥሮ ነው። የጭካኔው ለከት ማጣት ብዙ የተባለበት ነው።ትግራይ ውስጥ ያልገቡበት ጓዳ የለም። አማራ ፍፁም ጠላታችን ስለሆነ ዘላለማዊ እረፍት መንሳት አለብን ብለው የተማማሉ ናቸው። ኤርትራ ከ’አማራ’ አገዛዝ ተላቅቆ ያ አካባቢ የትግራይ መር ግዛት እንዲሆን ይጥራል። ለዚህም ለ’ትግራይ’ ከታገሉት የሚልቅ ታጋዮቹን ለ’ኤርትራ’ ነፃነት ገብሯል። ይሄ መሥዋዕትነት በሻዕቢያና ደጋፊዎቹ እውቅና ቢነፈገውም። ስለትግራይ መበደል ብዙ ቢሉም ሚዛን የሚደፋው ይሄኛው ነው። ለዚህም ስኬት የአማራውን መሬት ሁሉ በመንጠቅና አማራውን ከፋፍሎ በማዳከም/ማህበራዊ እረፍት በመከልከል ያቀደበትለመድረስ ይታገላል። ዓላማው የህዳሴ ግድብን፣ የራስ ደጀንን ተራራ ያካተተ ኤርትራን ጨምሮ አገር መመስረት ነበር። አሁን ያሰቡት ሁሉ ተበላሽቶ እዚያው የፈረደበት ህዝብ መሀከል ገብተዋል። አሁን የፌደራል መንግስቱን ስልጣን የያዙት ትብብር/ይሁኝታ ተጨምሮበትየሚፈፅሙትን እያቀዱ ነው። ካለተጨማሪ መስዋዕትነት ህግ ማስከበር የሚቻል/የሚፈለግ አይመስልም። ሁኔታው ትግራይ ለብቻው ገለል ካለ ለእኛ ይቀላል ይመስላል። የደርግም ስህተት ይኸው ነበር ይሄኛው የተማመነው አማራው አያሳልፈውም ብሎ ነው። የአማራው ቡድን ግንሁኔታው አላመች ብሎት ካልሆነ ምኞቱ ይኼው ነው።
ብአዴን፦ይሄ ቡድን በህወአት ፍቅር የወደቁ የሌላ ቡድን አባላት የመሰረቱት ቡድን ነው። በህወአት ተፅፎ የተሰጣቸውን ፀረ-አማራ ሰነድ መመሪያቸው ያደረጉ፣ እስከትግል መጨረሻ ህብረ ብሔር የነበሩ፣ አማራ ጨቋኝ ነው ብለው የሚያምኑና ይህንንም መተዳደሪያ ደንባቸው ላይያሰፈሩ ናቸው። ከክልሉ ውጭ ያለ አማራ ነፍጠኛ ነው ብለው የሚያምኑ፤ በክልሉ ውስጥ የሚኖረውን ደግሞ ትዕምክተኛ ብለው የፈረጁ ናቸው። በሽግግሩ ዘመን ከመጀመሪያው የመንግስት ሰራተኞች በክልላቸው ይስሩ ተብለው ሁሉም ወደየክልላቸው ሲገቡ፣ ክልል አለኝ ብሎየሄደውን አማራ የመንግስት ሠራተኛ በሙሉ አልቀበልም ብሎ ከነቤተሰቦቻቸው የበተነ። በሰዐቱ ለምን አልተቀበላችኋቸውም ተብለው ሲጠየቁ ‘ዲሞክራት አማራ’ አላገኘንም ብለው ያላገጡ። ገና በጠዋቱ ይህንን ነፍጠኛ በሉት ብለው ለፍጅቱ ቡራኬ የሰጡ (በድርጅቱ ሊ/ርየተነገረና እስከአሁን ሰዐት ማሥተባበያ
ያልተነገረበት) ይህንንም ለማስፈፀም 27 ዓመታት ሙሉ ከህወአት ጎንለጎን ቆመው አማራውን በሁሉም መልኩ ያዳከሙና እስከመጨረሻው ሰዐት ድረስ የተፋለሙ ናቸው። የባህር ዳሩን ሰልፍ ያስታውሷል። የህወአት የአማርኛው ክፍል በትክክል ይገልፃቸዋል። የትዕዛዝ ነገር ካልሆነአሁንም ልባቸው መቀሌ ነው። አሁንም አማራ ከሚለው ጋር ነው ፀባችን የሚሉ ናቸው። የድንበርና የርስት ጥያቄዎችን አማራውን በሚጎዳ ሁኔታ እየወሰኑ በርካታ ቦታ ያሣጡት። ከ’ለውጡ’ በኋላ እንኳን አመራር ሆነው ለአማራ መቆርቆር ያሣዩትን ላይ እርምጃ የሚወስዱ።ከአገሪቱ የጎሣ አወቃቀር በተለየ ከፍተኛ አመራሮቹ በደፈናው የሌላ ጎሣ አባላት የሆኑ (ብዙዎቹ የህወአት አባላት)። ለአለፉት 27ዓመታት የክልሉን በጀት ለትግራይ ክልል ሲያሸክሙ የከረሙ። አሁንም ይህንን አድልኦ የማይታገሉ። በአጠቃላይ በአገሪቱ የፖለቲካ ህይወት አማራውአያገባውም ብለው የሚያምኑ ናቸው። የአማራ ህዝብ ለምን ተሸክሞ እንደያዛቸው አይታወቅም።የህወአትን የአማራውን አከርካሪ እንዳይነሳ አድርገን መተነዋል ትርክት እንደገና እናንሳ ። ከላይ እንደገለፅኩት ይኼ አባባል እኩል እውነትም ስህተትም ነው። አማራው በሃይለኛውመመታቱ ትክክል ነው። ስህተቱ የተመታበት ቦታ ላይ ነው። አከርካሪውን ቢሆን ኖሮ እነእርሱም እስካሁን አራት ኪሎ ነበሩ። ሲደበድቡት የኖሩት ጭንቅል ጭንቅላቱን ነበር ፤ ሁለቱን እጆቹንና እግሮቹን ጠፍንጎ ይዞ ያስደበድበው የነበረው ይኸው ጉደኛ ብአዴን ነበር። ሁለቱምከእውቀት ነፃ ስለሆኑ ጭንቅላቱ አከርካሪ መስሎአቸው ነው። እንግዲህ ሰው ጭንቅላቱ ላይ በተደጋጋሚ ሲመታ የሚሆነው ወይ በአደጋው ይሞታል፤ ካልሞተ ደግሞ ዱላው እየበዛበት ሲሄድ ራሱን መሳት ይጀምራል። በማስከተል ሚዛኑን ይስትና ይወድቃል አንዳንዴ የሞተየሚመስልበት ጊዜ አለ። በአማራውና በእነኝህ ቡድኖች መሀከል የተፎጠረው ይኸው ነው። ሞቷል ብለው ምርኮ ለመሰብሰብ ቢከቡት/ የኮሎኔል ደመቀ ዘውዱን ጉዳይ ያስታውሷል መቐለ የከተታቸውን ውርደት አቅምሷቸዋል። የአማራው ቡድን ግን በለውጥ ሰበብ አሁንምእዚያው አለ። ህዝቡ ራሱን ከዚህ ቡድን ካላራቀ መጨረሻው ቅርብ ነው።
አዲስ አበባ ፣ ጥቅምት 22 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በመጥፋት ስጋት ላይ የነበረው የአቢጃታ ሐይቅ በክረምቱ ዝናብ ወደ ቀድሞ ይዞታው መመለሱን የአብጃታ ሻላ ሐይቆች ብሔራዊ ፓርክ አስታወቋል።
ከኦሮሚያ የመስህብ ስፍራዎች አንዱ የሆነው የአቢጃታ ሐይቅ ትናንት በባለድርሻ አካላት የተጎበኘ ሲሆን ጉብኝቱ የኮሮና ቫይረስ መከሰቱን ተከትሎ በክልሉ ተዳክሞ የቆየውን የቱሪዝም ዘርፍ ለማነቃቃት ዓላማ ያደረገ መሆኑ ተነግሯል ።
የብሔራዊ ፓርኩ ሃላፊ አቶ ባንኪ ቡዳሞ 192 ካሬ ኪሎ ሜትር የነበረው የሐይቁ ስፋት በሰው ሰራሽ ምክንያት በመድረቁ ወደ 54 ካሬ ኪሎ ሜትር ወርዶ የነበረ ሲሆን ከፋብሪካ የሚለቀቅ ሶዳ አሽ የተሰኘ ኬሚካል በሐይቁ ላይ ባደረሰው ጉዳት አዕዋፋትና አሳዎች ጠፍተው እንደነበር አስታውሰዋል ።
ባለፈው ክረምት በነበረው ዝናብ በስፍራው ላይ ውሀ በመሙላቱ የሐይቁ ይዞታ ወደ 132 ካሬ ኪሎ ሜትር መመለሱን የተናገሩት ሃላፊው በሐይቁ ስፍራ ጠፍተው የነበሩ ስደተኛ ወፎችና የዱር እንስሳትም መመለሳቸውን ገልጸዋል ።
ምንድን: አንድ የድምፅ ህብረት በሰሜን ቨርጂኒያ ውስጥ አዲስ ብዙ ቋንቋ ተናጋሪ ቤተክርስቲያን ነው ፡፡ በ 2020 የእኛን የማስጀመሪያ ቡድን እና መሠረተ ልማት እንገነባለን ፡፡ ወርሃዊ የአምልኮ አገልግሎቶች በ 2021 መጀመሪያ ላይ ይጀመራሉ!
ለምን: ንግድዎ ከማህበረሰቡ 80% ምርትዎን መድረስ እንደማይችል ቢያውቅ ምን ያደርጉ ነበር? በሰባት ማእዘናት ዒላማችን ሰፈር 80-90% የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት ልጆች ቤት ውስጥ እንግሊዝኛ አይናገሩ.
ማን: መሪዎች - የእኛ አመራር የ OVF ብዝሃነትን ያንፀባርቃል ፡፡ ቡድኑ እንግሊዝኛ ፣ ፈረንሳይኛ ፣ ፋርሲ ፣ አማርኛ ፣ አረብኛ ፣ ስፓኒሽ ፣ Punንጃቢ ፣ ኡይሁር ፣ ቻይንኛ እና ኡርዱኛ ይናገራል ፡፡
ሐዋርያው ጳውሎስ በሜድትራንያን አካባቢ አብያተ ክርስቲያናትን ሲዘራ እርሱ የታላቁን ተልእኮ ራዕይ በሚጋሩ ግለሰቦች እና አብያተ ክርስቲያናት የገንዘብ ድጋፍ ላይ የተመሠረተ ነበር-“የሁሉም ብሔር ደቀ መዛሙርት እንዲሆኑ” (የሰዎች ቡድን) ፡፡
ይህንን ራዕይ ለማሳካት ገንዘብዎን ፣ ጥበብዎን እና ጸሎቶችዎን እንዲያበረክቱ ከእኛ ጋር እንዲተባበሩ እንጋብዝዎታለን። ወርሃዊ ደጋፊ መሆንን ፣ ወይም ለጋስ የአንድ ጊዜ ስጦታ ለማድረግ ያስባሉ?
አንድ ድምፅ ህብረት በአሌክሳንድሪያ ፕሬስቢቴሪያን ቤተክርስቲያን እና በፖቶማክ ፐፕራይተርስ ቁጥጥር ስር በአሜሪካ የሚገኘው የፕሪስባይቴሪያን ቤተክርስቲያን ተልእኮ ቤተክርስቲያን ነው ፡፡ እኛ በቨርጂኒያ ግዛት ውስጥ የተካተትን እና በአይ.ኤር.ኤስ እንደ 501c3 ለትርፍ ያልተቋቋመ ድርጅት እውቅና የተሰጠን ነን ፡፡ ለበለጠ መረጃ አግኙን.
ብባይቶ ፈደረሽን ኢትዮጵያ ዝተመስረት ግዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ቀንዲ ፈጻሚ ስራሕ ኾይኖም ዝተመዘዙ ዶ/ር ሙሉ ነጋ ድሕሪ’ቲ ፈደራል መንግስቲ ዘካይዶ ዘሎ ወታሃደራዊ ወፍሪ እቲ ክልል ዝምርሓሉ ቻርተር ተዳልዩ’ሎ ክብሉ ተዛሪቦም።
ቤት ምኽሪ ሚኒስተራት ኸአ ነዚ መሰረት ጌሩ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተመስረት ግዝያዊ ምምሕዳር ኣመልኪቱ ተግባራዊ ዝኸውን ስሪት ኣጽዲቑ : ንዶ/ር ሙሉ ነጋ ካሕሳይ ናይቲ ግዝያዊ ምምሕዳር ቀንዲ ፈጻሚ ስራሕ ጌሩ መዚዝዎም።
ዶ/ር ሙሉ ነጋ ቀንዲ ፈጻሚ ስራሕ ‘ቲ ብቤት ምኽሪ ሚኒስተራት ዝተመስረት ጊዝያዊ ምምሕዳር ክልል ትግራይ: ህውሓት ኣብቲ ጊዝያዊ ምምሕዳር ክሳተፍ ኣይተፈቀደሉ: እቶም ኣብ ስልጣን ምምሕዳር ዘለው’ውን በቲ ባይቶ ፈደረሽን ዘይሕጋዊ ዝበሎ ምርጫ’ቲ ክልል ዝተመረጹ’ዮም ኢሎም ኣለው።
አቦይ ስብሃት ነጋን ጨምሮ ዘጠኝ የሕወሓት አመራሮች ዛሬ በህግ ወደሚዳኙበት ስፍራ ደርሰዋል ሲል መከላከያ ሠራዊት በፌስቡክ ገጹ አስታውቋል፡፡ ሁሉም ተጠርጣሪዎች በፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን የወንጀል ምርመራ ቢሮ ማረፊያ ገብተዋል፡፡
የሕወሓት ቡድን “መሪና ስምሪት ሠጪው” አቶ ስብሃት ነጋ /አቦይ ስብሃት/ ሠው ሊደርስበት በማይችልበት የተከዜ በረሃ የዝንጀሮ ገደል በሚባል ቦታ መያዛቸው በትናንትናው ዕለት ታህሣሥ 30 ቀን 2013 ዓ.ም መገለጹ ይታወቃል፡፡
እጅግ አስቸጋሪ እንደሆነ በተገለጸው ስፍራ በሌላ ሰው እገዛ መግባታቸው የገለጸው ሠራዊቱ ከተደበቀበት በረሃ በቁጥጥር ስር አውሎ ተሸክሞ ማውጣቱን ይፋ አድርጓል፡፡
አቦይ ስብሃትን ጨምሮ ሌ/ኮ አፀዱ ሪች ፣ ኮ/ል ክንፈ ታደሠ ፣ኮ/ል የማነ ካሕሳይ ፣ አቶ አስገደ ገ/ክርስቶስ ፣ አቶ አምደማርያም ተሠማ ፣ ኮማንደር በረሄ ግርማ በቁጥጥር ስር መዋላቸውንና የሜ/ጀነራል ሀየሎም አርአያ ባለቤት የነበረችው ወ/ሮ አልጋነሽ መለስ ከገደል ላይ ወድቃ መሞቷ መረጋገጡን የሠራዊቱ ኃይል ሰምሪት መምሪያ ኃላፊ ብ/ጄኔራል ተስፋዬ አያሌው መናገራቸው ይታወሳል።
እኔ የምለው…ዘንድሮ የበዓል መዳረሻ ሰሞን ትንሽ ቀዝቀዝ አለ ልበል! ለነገሩ አይገርምም። ውስጣችን ሰላም ሳይሆን፣ ውስጣችን ብዙ ስጋቶች ባሉበት፣ የግድ “አሀ ገዳዎ” እንበል ብንልም ሙሾ እንጂ ዘፈን አይሆንማ!
ስሙኝማ…እንግዲህ ጨዋታም አይደል…የበዓል ወጪን አስመልክቶ ሲፈጠሩ የነበሩ መለስተኛ የባልና ሚስት ፍልሚያዎች… አሁን፣ አሁን ‘ጊዜው አለፈባቸው’ እንዴ! ወይስ “ለማን ደስ ይበለው!” በሚል በየቤቱ ‘ሳይለንት’ ፍልሚያዎች እየተካሄዱ ነው! ለነገሩ በዓልን አስታከው አይምጡ እንጂ ዘንድሮ እኮ በትንሽ፣ በትልቁ መፋለም እየተለመደ መጥቷል፡፡
እግረ መንገድ የሆነ ነገር ትዝ አለኝ…ይሄ የኳሳችን ነገር እንዴት ሆነ?! ጨዋታ ካለፈ በኋላ ግጥሚያው እንዴት እንደነበረ፣ ማን ማንን እንዳሸነፈ ሳይሆን … “ጨዋታው በሰላም ተጠናቋል?” ሆኗል፤ ጥያቄው። የምር ከዚህ የባሰ ሽንፈት የለም እኮ! “ጨዋታው በሰላም ተጠናቋል” የሚለው የጨዋታው ዘገባ ዋናው ሀረግ ሲሆን ነገሮች ምን ያህል ፈር እየለቀቁ እንደሄዱ ማሳያ ነው፡፡ በተመልካቾች መሀል ከስንት አንዴ ረብሻ በፊትም ነበር፡፡ ከአንዳንድ ጨዋታዎች በፊት ስጋቶች የሚያንዣቡበት ጊዜ ነበር፡፡
ስሙኝማ... የኳስ ነገር ካነሳን አይቀር፣ አንድ ጊዜ በቅዱስ ጊዮርጊስና መቻል መሀል ይደረግ ከነበረ ወሳኝ ግጥሚያ በፊት በነበረው ሳምንት ከተማው ላይ አንዣቦ የነበረው ስጋት ልክ የሙሶሎኒ ዘሮች ለሦስተኛ ዙር የመጡ ይመስል እንደነበር ትዝ ይለናል። የጄኔራሎቹ ሁሉ መወያያ ሆኖ ነበር፡፡ ያኔ ኳሱም የተቃውሞ መግለጫ ስለነበር ካምቦሎጆውም “ሆድ ያባውን ኳስ ያወጣዋል” አይነት ነበር፡፡ አንደ ዘንድሮው የዘር፣ የትውልድ ስፍራ፣ አፍ መፍቻ ቋንቋ … ምናምን ነገር አልነበረም፡፡
እዛ ማዶ የጦሩ ደጋፊ “ይናዳል ገደሉ፣” ሲል እዚህ ማዶ “እኛው ነን፣ እኛው ነን” ይባል ነበር። ግን ኳሱ የምር ኳስ ነበር፡፡ ተጫዋቾቹም እንደ ዘንድሮ በየወሩ መለስተኛ ፋብሪካ እንኳን ማግኘት የሚያዳግተው ደሞዝ እየተከፈላቸው ሳይሆን ኳሱ ሲያልቅ ቤታቸው የሚሄዱበት የአውቶብስ ፍራንክ የሚያጡበት ነበር። የዘንድሮ ኳሳችን ‘ትራጄዲ’ እኮ ነው፡፡ አለ አይደል… ገንዘቡ ይፈሳል … ‘የኳስ ደጋፊ ነኝ’ የሚለውም ይፈሳፈሳል፡፡
ብዙ ጊዜ ሜዳ ላይ በዳኝነት ውሳኔዎችና በመሳሰሉ በሚፈጠሩ ክስተቶች፣ በተመልካች መሀል ብጥብጥ ሊፈጠር ይችላል፡፡ ካምቦሎጆ ውስጥ ወይም በአካባቢው ለጥቂት ጊዜ ትርምስ ይሆንና ነገሩ በዛው ያበቃል፡፡ እንደውም ብዙዎቹ የጸጥታ አባላት ጣልቃ ገብነት ሳያስፈልግ ሁሉም በዚህ በኩል፣ በዚያ በኩል ወደ ቤቱ ሮጦ በዛው ያልቃሉ። በወሩ ወይም በሁለት ወሩ እነኛው ቡድኖች ደግመው ሲገናኙ ፍጹም ሰላማዊ ጨዋታ ይካሄዳል፣ ይኸው ነው ሂሳቡ! እንደ ዘንድሮ በቀደም “እንዲህ አድርጋችሁንማ ከተውናችሁ ሞተናላ!” አይነት ነገር የለም፡፡ ሌላው የኳሳችን ትልቅ ‘ትራጄዲ’ ብጥብጦች ዋናው ሰበባቸው ኳስ አለመሆኑ ነው፡፡ ይኸው ነው ዘንድሮው ሂሳቡ!
እናማ…በዚህ በፍቅርና በሰላም በዓል ሰሞን የኳስ ሜዳዎቻችን ሰላም ይመለስልን እንላለን። ችግሩ ሁሉንም የሚመለከት ስለሆነ፣ ሁሉም ለዘላቂ መፍትሄ ይሥራ እንላለን፡፡ ገና ለገና ፊፋዎች ያኮርፋሉ፣ ይቆጣሉ እየተባለ የአገር ሰላም በኳስ የተነሳ ሲታመስ ዝም ብሎ ማየቱ በምንም መለኪያ ልክ አይሆንም፡፡ ቡድኖች “ለደህንነታችን ስለምንሰጋ እንትን ከተማ ሄደን አንጫወትም” አይነት ነገር ሲበዛ ዝም ብሎ ስለ ስፖርት የሰላም መሳሪያነት እየደሰኮሩ መቀጠል ይቻላል እንዴ!
ኳስ ሜዳዎቻችን የፍቅርና የሰላም ስፍራዎች የሚሆኑበትን ጊዜ ያፍጥንልን፡፡ አለበለዛ ከዚች መከራ ከማያጣት አገር ደህንነትና ከዚህ መከራ ከማያጣው ህዝብ ሰላም የሚበልጥ ምንም ነገር ሊኖር አይችልም…ኳስም ቢሆን፡፡
አሁን ግን በጣም የሚያስጠላ ደረጃ ላይ ደርሷል። በሻይ ማንኪያ ገቢ የማያስገባ ስፖርት፤ በቡልዶዘር መአት ብር እየተዛቀበት፣ ለምንድነው በህዝብ መሀል መቃቃርን የሚፈጥሩ ነገሮች ሲበዙ፣ ፈጣን እርምጃ መውሰድ ያልተቻለው እንላለን፡፡
ስሙኝማ… እንግዲህ የበዓል ሰሞንም አይደል፡፡ የሴት ልጅ የምግብ አሠራር ባለሙያነት የሚለካው ዶሮ መሥራት ትችላለች፣ አትሠራም በሚል ነው፡፡ ዶሮ መሥራት ካልቻለች ለፕሬሚየር ሊግ አትመጥንም ማለት ነው፡፡ አሥራ ሁለቱን ብልት ሳታዛንፍ መለያየት አለባት፡፡ (በነገራችን ላይ…አሁንም የዶሮ ብልት አሥራ ሁለት ነው… አይደል! አይ…የሚቆረሱና ሊቆረሱ ስለት እየተሳለላቸው ያሉ ነገሮች ስለበዙብን ነው፡፡ ፈረሰኛ “የእኔ ስጋ የዶሮዋን አንድ አራተኛ ስለሆነ..” ምናምን አይነት የ‘ሰልፍ ዲተርሚኔሽን’ ጥያቄ አንስቶ ወይም ሊያነሳ አስቦ ከሆነ ማን ያውቃል! እናላችሁ… እዚሀ አገር ምንም ነገር ቢሠራ መደነቅ ትተናል፡፡)
እናላችሁ… የዶሮን ነገር ካነሳን አይቀር … አንዲት ሴት ከአንድ ዶሮ አሥራ ሶስት ብልት ስለማውጣቷ ሰምተን ነበር፡፡ “አይ የእኛ ገልቱ” ተብሎ ተሳቀባት አሉ፡፡ አሀ… ‘ሊበራሊዝምን’ በመሰላት መልክ ብትተረጉመው መብቷ አይደል እንዴ! ቂ…ቁ…ቂ… (እንደ ዘንድሮ ቢሆን “የኮፒራይት ቢሮ የት ነው?” ብዬ እጠይቅ ነበር፡፡
የምር ግን…እንግዲህ ጨዋታም አይደል…እንደ ዘንድሮ ‘ፖለቲካ የሚመስሉ’ ነገሮቻችን፣ እነኚህ አሥራ ሁለት የዶሮ ብልቶች መናገር ቢችሉና ‘የልምድ ልውውጥ’ ቢያደርጉ፣ ሊከተሉት የሚችሉትን ፖለቲካ ስታስቡት…አለ አይደል…ተጨማሪ ራስ ምታት ባይሆኑ ነው! መላላጫው “እኔን ለብቻዬ አንድ ሳህን ላይ የማታስቀምጡኝ፣ እነ አጭሬ ከእኔ በምን በልጠው ነው!” ቢል አስቸጋሪ ይሆናል፡፡
ደግሞላችሁ…እንግዲህ ፈረሰኛው የሆነ አባወራ አይነት ነገር አይደል…ያገባኛል የሚል ‘አክቲቪስት’ ነገር…“ፈረሰኛው ትንሽ ሞላ ያለ ስለሆነ ፍትሀዊ የሥጋ ክፍፍል እንዲኖር ለአንድ ሰው ብቻ መሰጠቱ ቀርቶ ለሶስት ሰዎች ይከፋፈል” የሚል ‘ካምፔይን’ ነገር ሊጀምር ይችላል፡፡ አንድ ጊዜ ሆነ ብለው የነገሩን ነው። የሆነ ስታንድ አፕ ኮሜዲ የሚመስል ነው፡፡ እሱና እሷ በሆነ ነገር ሳይጋቡ ይቀራሉ፡፡ እና እሷ ምን አለች አሉ… “ዋ ዲቪ እንዳልሞላ!” ይቺ እንኳን ‘ፌክ ኒውስ’ ትመስላለች፡፡
ስሙኛማ… በቀደም ‘ጩኸቱን የተነጠቀው’ና ጭርታ የበዛበት የ‘ድሮው ቦሌ’ አካባቢ እያለፍን ሳለ፣ ግፋ ቢል ከሀያና ሀያ ሁለት የማትበልጥ ልጅ ፊት ለፊት ትመጣለች፡፡ ከመሀላችን አንዱ “እዩዋት” ይላል። አለባባሷ አሪፍ ሱሪ፣ አሪፍ ጫማ፣ አሪፍ ጃኬት ምናምን ይሆንና፣ ሆድ አካባቢ ነገርዬው ለየት ይላል፡፡
ልብስ ያልሸፈነው ስፍራ ቢያንስ አስራ አምስት ምናምን ሴንቲሜትር ሊሆን ምንም አይቀረው፡፡ የሚገርመው ነገር. ..አይደለም ወንዶች ወጣት ሴቶች ሁሉ ዘወር እያሉ ያዩዋት ነበር፡፡ እዛ አካባቢ ባለው የሰውነቷ ክፍል “እንዲች ብለሽ ጨርቅ የሚባል ነገር ታስነኪኝና ወይ እኔ ወይ አንቺ!” የተባለች ነው የሚመስለው፡፡
በነገራችን ላይ አንድ ሰሞን እምብርት እንቁልልጭ በዝቶ ነበር፡፡ ምን ግርም ይልሀል አትሉኝም… እንደዛ ‘ፌመስ’ ሆና የነበረችው እምብርት፣ ለአቅመ ፕሮፋይል ፒክቸርነት አለመብቃቷ!
አፍሪካ በጋዜጦች የተሰኘው ፕሮግራማችን ስለ አፍሪካ ከተፃፉት፣ የተወሰኑትን ጨምቆ ያቀርባል። ባለፉት ሁለት ዓመታት ውስጥ ለተካሄዱት ተቃውሞዎች መንስዔ የወጣቶች ሥራ አጥነት ነበር ሲሉ የማስታወቅያ ሚኒስትር ነገሪ ሌንጮ ገለፁ፣ በደርግ አገዛዝ ወቅት የጦርነት ወንጀል በመፈፀም የተከሰሰ እሸቱ አለሙ በሄግ ኒዘርላንድስ ለፍርድ ቀረበ፣ ዩናይትድ ስቴትስ ለአፍሪካው ፀረ አሸባሪነት ሃይል $60 ሚልዮን ዶላር ለመስጠት ቃል ገባች የሚሉትን ርዕሶች ነው በዛሬው ቅንብራችን የምንመለከተው።
የኬንያ መንግስት በዳዳብና ካኩማ የስደተኞች መጠለያ ጣቢያ የሚገኘውን መስሪያ ቤት መዝጋቱን በጣቢያው የሚኖሩ ስደተኞች ተናገሩ። ስደተኞቹ እንደሚሉት የጣቢያው አስተዳደር የሆነዉ የኬንያ የስደተኞች ጉዳይ ቢሮ ቅርንጫፍ ከባለፈዉ ሳምንት መጨረሻ አንስቶ ሙሉ በሙሉ አገልግሎት መስጠት አቁሟል። የተባበሩት መንግስታት የስደተኞች ድርጅት (UNHCR) ሰኞ እለት ባወጣው መግለጫ የኬንያ መንግስት ዉሳኔዉን እንዲያጤን ጠይቋል። የኬንያ መንግስት እስካሁን በጉዳዩ ላይ የሰጠው መግለጫ የለም።
ከባለፈዉ ሳምንት መጨረሻ አንስቶ በካኩማ እና ዳዳብ የሚገኙ የኬንያ የስደተኞች ጉዳይ ቢሮዎች ዝግ መሆናቸዉን በሁለቱ ጣቢያዎች የሚኖሩ ስደተኞች ለአሜርካ ድምጽ ተናገረዋል። እንደ ስደተኞቹ የጣቢያውአስተዳደር፣ የስደተኞችን የምዝገባና የሰፈራ መረሃ ግብር የሚያስፈጽመዉን ቢሮ በመዘጋቱ፤ በተለይ አዲስ ተመዝጋቢ ስደተኞች በመቸገር ላይ መሆናቸዉን ይናገራሉ።
በቱርካና ግዛት በሚገኘዉ የካኩማ የስደተኞች ሰፈር የኬንያ ስደተኞች ጉዳይ ቢሮ ቅርንጫፍ የኦሮሚኛ ቋንቋ አስተርጉሚ የሆነዉ ሁሴን እንደሚለዉ፣ በባለፈዉ ሳምንት መጨረሻ ናይሮቢ ከሚገኘዉ ዋና መሥርያ ቤት ወደ ቅርንጫፍ ቢሮዉ ሥራ እንዲናቆም ትዕዛዝ በመተላለፉ ቅርንጫፍ ቢሮዉ ዝግ መሆኑን ይናገራል።
"የኬንያ ስደተኞች ቢሮ ሥራ በማቆሙ ዛሬ ስራ የለም፣ ወደ ሥራ የምንመለስ ከሆንን እንነግራቹኃለን ስለዚህ ወደ ቢሮ እንዳትመጡ የሚል ነገር ነዉ የነገሩን እና አሁን እነሱ የሚሉንን ነገር ነዉ እየጠበቅን ያለነዉ። ነገር ግን ስደተኞች አሁንም በመምጣት ላይ ናቸዉ በተለይ ከሱዳን፣ እንደዉም አሁን በስደተኞች የቅበላ ማዕከል ዉስጥ በጣም ብዙ ስደተኛ ነዉ ያለዉ፣ ሌላ ደግሞ ከድምበር የሚመጡ ስደተኞችም አሉ ለእነኚህ ሁሉ የቢሮዉ ሥራ በመቆሙ ጉዳያቸዉ መፈጸም አልተቻለም።" ብለዋል።
የኬንያ የስደተኞች ጉዳይ ቢሮ በዚህ በ2016 መጀመርያ አዲስ ተመዝጋቢ ስደተኞችን መዝግቦ የተገን ጠያቂነት መብት ዉሳኔ ለስደተኞች የመስጠትሥራን ከ(UNHCR) የተረከበ ሲሆን ከዚህም በተጨማሪ፣ የጣቢያ አስተዳደር ሥራ፣ የሰላምና መረጋጋት ሥራንም በስደተኞች ሰፈር ዉስጥ የማስፈጸም ኃላፍነት ያለዉ የመንግስት አካል ነዉ።
በሁለቱ ትላልቅ ጣቢያዎች ዉስጥ የሚኖሩት ስደተኞች ወደ ተለያዩት የኬንያ ግዛቶች ለመንቀሳቀስ ፍቃድ የሚሰጣቸዉም ይህ የኬንያ የስደተኞች ጉዳይ ቢሮ ሲሆን፣ በተለይ ለትምህርትና ለህክምና ወደ ናይሮቢ እንዲሁም ወደ ሌሎች የኬንያ ከተሞች የሚጓዙ ሰዎች በዚህ የተነሳ እየተቸገሩ እንዳሉ ይናገራሉ።
መንግስቱ ጭምዴሳ በዳዳብ የስደተኞች ሰፈር የሚኖር ኢትዮጵያዊ ስደተኛ ነዉ፣ መንግስቱ በናይሮቢ የኬንያታ ዩኒቨርስቲ የሶሻል ወርክ ተማሪ ሲሆን፣ወደ ናይሮቢ ሄዶ ትምርቱን ለመቀጠል ሲል የጉዞ ፍቃድ ለማግኘት ወደ ቅርንጫፍ ቢሮዉ ቢመላለስም ጉዳዬን የሚፈጽምልኝ ሰዉ ማግኘት አልቻልኩም ሲል ይናገራል።
"እኔ እራሴ አሁን ተማሪ ነኝ ወደ ናይሮቢ ሄጄ መማር ነዉ የምፈልገዉ፣ ኬንያታ ዩኒቨርስቲ ነዉ የምማረዉ፣ ያዉ ሙቭመንት ፓሥ (የጉዞ ፍቃድ ወረቀት) ከ DRA (የኬንያ ስደተኞች ጉዳይ ቢሮ) ስለማገኝ፣ ባለፈዉ ዓርብ እኔ እራሴ ሄጄ ነበር እዛ፣ ብዙ ጊዜ ቆየን መጨርሻ ላይ ስንጠይቃቸዉ (DRA Officially) መንግስት ኦፊሳቸዉን ዘግተዋል ከናይሮቢ ጀምሮ እስከዚህ፣ ስለዚህ እኛ ለእናንተ ወረቀት መስጠት አንችልም አሉን ተመለስን፣ ማለት እንግዲህ እኔ አሁን አጓጉል ላይ ነኝ ማለት ነዉ ትምህርቴን መከታተል አልቸልኩም ትምህርት ተከፍቷል። ስለዚህ ያለ ወረቀቱ ከዚህ ወደ ናይሮቢ ይቅርና ከዳዳብ ራሱ ወጣ ብለህ መንቀሳቀስ አትችልም ማለት ነዉ።" ብሏል።
የኬንያ መንግስት ዉሳኔን በማስመልከት ዋና መቀመጫዉን በስዊዘርላንድ ጄኔቭ ያረገዉ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የስደተኞች ጉዳይ (UNHCR) ትላንት መግለጫ ያወጣ ሲሆን፣ በመግለጫዉም የኬንያ መንግስት ዉሳኔዉን እንደገና እንዲያጤነው ተማጽነዋል። የድርጅቱ ቃል አቀባይ የሆኑት ኤድሪያን ኤድዋርድስ “ኬንያ ለሩብ መቶ ዓመት ለብዙ ተገን ፈላጊዎች ከለላ በመሆን በተለይ በአፍሪካ ቀንድ ጉልህ ሚና ትጫዉታለች" በማለት ተናግረዋል። አቶ ኤድዋርድስ አክለዉም ለጉዳዩ እልባት ለመስጠትም ድርጅታቸዉ ከኬንያ መንግስት ጋር እንደሚሰራም አሳዉቀዋል። በሁለቱ ጣቢያዎች የሚኖሩ ስደተኞች ዉሳኔዉን በማስመልከት ህይወታቸዉ ስጋት ላይ መሆኑን ሲናገሩ በተለይ ከትዉልድ ሃገራቸዉ እስራትንና ጦርነትን በመሸሽ በስደተኞች ጣቢያው ተጠልለዉ ላሉት ይህ አስደንጋጭ ዉሳኔ ነዉ ይላሉ።
የኬንያ መንግስት በበኩሉ በሃገሪቱ ላይ የተፈጸሙት የሽብር ተግባራት የተጠነሰሱት በስደተኞች ሰፈር ነዉ በማለት የብሄራዊ ደህንነት ፈተና እንዳለበት ያስረዳል። የኬንያ የሀገር ውስጥ ጉዳዮች ሚኒስትር ካራንጃ ኪቢቾ ከሶስት ዓመታት በፊት በዌስት ጌት የገበያ ማእከል የደረሰዉ የሽብር ጥቃት በዳዳብ የስደተኞች ሰፈር የተወጠነ መሆኑ የመረጃና የደህንነት ቢሮዋችን በቂመረጃ አለዉ፣ ስለዚህ ምንም እንኳን ጣቢያውን መዝጋት የብዙ ሰዎችን ሕይወት ቢቆም፤ በቅድምያ ለሃገራችን ዜጎች ተጠያቂነት ስላለብን ከዚህ ዉሳኔ ደርሰናል በማለት ‘The Independent’ ለተባለ ጋዜጣ ተናግረዋል። ኬንያ ከ600 ሺህ በላይ ስደተኞችን በማስተናገድ በአፍሪካ ሁለተኛ ሃገር ናት።
ሶማሊያ ላለፉት ሁለት አስርት ዓመታት በጦርነት ስትታመስና ዜጎቿ ሲሰደዱ ቆይታለች። በእርስ በርስ ጦርነቱ ሳቢያ ለነፍሳቸው በመስጋት ቤተሰቦቻቸውን ይዘው ወደ ጎረቤት ኬንያና ኢትዮጵያ እንዲሁም ወደ ሌሎች ሀገሮች ከተሰደዱት በተጨማሪም፤ ከአምስት አመታት በፊት የተከሰተውን ድርቅና ረሃብ ሽሽት ወደ ኬንያ የገቡት ሶማሊያዊያን እጅግ ብዙ ናቸው።
በወቅቱ ኬንያ ከ600ሽህ በላይ ሶማሊያዊያን ስድተኞችን አስጠልላ ነበር። የኬንያ መንግስት በወቅቱ ለሶማሊያዊያን የሰጠውን ጥገኝነትና ዋስትና የተባበሩት መንግስታት የስደተኞች ድርጅት UNHCRን ጨምሮ ሌሎችም ያወደሱትና አብረው የሰሩበት ጉዳይ ነበር።
የኬንያ መንግስት በተደጋጋሚ በመላ ሃገሪቱ እየደረሱ ያሉ የሽብር ጥቃቶች፤ የስደተኞች ጣቢያዎችን አማክለው፤ ወደ ሌሎች የሀገሪቱ ክፍሎች እየተስፋፉ ያሉ ሴራዎች እንደሆነ በመጥቀስ፤ የስደተኞች ጣቢያዎቹ የሽብርተኞች መናኸሪያ ሆኑብን በማለት፤ ስደተኞች በፈቃድ እንዲመለሱ ሲያሳስብ ቆይቷል።
በኬንያ የቀድሞ የሶማሊያ አምባሳደር ሞሀመድ አሊ ኑር ስደተኞችን በፈቃዳቸው ካልሆነ በስተቀስ ሸሽተው ወደመጡባቸው አካባቢዎች መመለስ፤ የዓለም አቀፍ ድንጋጌዎችን ይጻረራል። “በኛ በሶማልያውያንና በኬንያ መንግስት መካከል የUN በስደተኞች ላይ የተቀመጠውን ስምምነት እንጋራለን። ስምምነቱም ስደተኛን ወደ መጣበት ያለፍላጎቱ ላለመመለስ ነው። እንደማምነው ኬንያም የገባችውን ቃል ትጠብቃለች የሚል እምነት አለኝ።” ብለዋል።
“በኬንያ የሱማሌ አምባሳደር ሆኜ ባገለገልኩበት ወቅት የስደተኞች መጠለያ ቦታዎችን በተደጋጋሚ ጎብኝቻለሁ። በመጠለያ የሚገኙትን ሱማልያውያን ስደተኞች ለጊዜው እንጂ ነዋሪነታቸው እስከመጨረሻው በመጠለያ ለመኖር አይፈልጉም። ብዙዎቹ ወደትውልድ ሃገራቸው መመለስ ይፈልጋሉ ለዚህም ወደ 10,000 የሚጠጉ ሱማልያውያን ወደ ሃገራቸው መመለሳቸው እንደ ምሳሌ መጥቀስ እንችላለን። ሃገርን የሚጠላ ማንም የለም፤ የተሻለውም በሃገር መኖር ነው።
በሰው ሃገር መኖር ምቾትን አይሰጥም። በኬንያ ቦታ ሆኜ ራሴን ሳየው ለብዙ ስደተኞች ጊዜያዊ መኖሪያ በመሆን ትልቅ ሸክምን ለአመታት ስታስተናግድ ቆይታለች። አሁን ከግማሽ ሚልየን በላይ የሚሆኑ ስደተኞች በኬንያ የስደተኞች ካምፕ ከሃያ አመታት በላይ በመኖር ላይ ይገኛሉ።” አምባሳደር ሞሀመድ አሊ ኑር በቀጣይነት ያነሳሁት ጥያቄ የኬንያ መንግስት በተደጋጋሚ የሚደርሱባቸው የሽብር ጥቃቶች በስደተኞች ሰፈሮች በኩል የተሻገሩ ናቸው በሚሉ ስጋቶች ናቸው “ሃገሪቱን በሽብር ከሚያናውጡት አሸባሪዎች ጋር በመጠለያ የሚኖሩት ስደተኞች በፍፁም መተባበር የላቸውም።
በመጠለያ የሚገኙትን ስደተኞች ከነዚህ ሽብርተኞች ጋር አብሮ መፈረጅም ትክክል አይመስለኝም። እነዚህ አሽባሪዎች የሁላችንም ጠላቶች ናቸው፤ እንሱንም ለመፋለም በጋራ እንሰራለን።” በመቶ ሽዎች የሚቆጠሩ ሶማሊያዊያን ስደተኞች ወደ ሃገራቸው ለመመለስ የሚያሳስቧቸው ጉዳዮች መካከል፤ መሬታቸውና ቤታቸውን ጥለው ከወጡ በለተይ ከአስር እስከ ሃያ ዓመታት የሆኗቸው፤ ንብረት አልባ መሆናቸው ነው።
አምባሳደሩ የሶማሊያ መንግስት የያዘውን ጥረት ሲያስረዱ “ ከሃያ አመት በፊት ወደሌላ ሃገር የተሰደዱት ሱማሊያውያን በሱማሌ የነበራቸው መሬትና መኖሪያ ቤታቸው ተወስዶ ሊሆን ይችላል። ነገር ግን የሱማሌ መንግስት ንብረታቸውን በተተኪ መልሶ ለመስጠት ዝግጁ ነው።” ብለዋል።
የጸጥታና ደህንነት ጥናት ባለሙያዎች ለረጂም ጊዜ ከሶማሊያ ወጥትተው የቆዩ ስደተኞች ወደ ቀያቸው ሲመለሱ፤ የመሬት፣ ውሃና ግጦሽ አጠቃቀምና ይዞታ ግጭቶችን ሊያጭሩና፤ የሀገሪቱን ጸጥታ ሊያደፈርሱ ይችላሉ በሚል ያላቸውን ስጋት ይገልጻሉ።
የስደተኞች ጉዳይ ቢሮዎች ዝግ መሆናቸዉን የያዘ ሙሉ ዘገባዉን ገልሞ ዳዊት ከናይሮቢ አድርሶናል። በተጨማሪም ሔኖች ሰማእግዜር ከየቀድሞው የሶማልያ አምባሳደር ጋር ያደረገውን ቃለ-ምልልስ የያዘውን ዝርዝር ለማዳመጥ የድምጽ ፋይሉን ይጫኑ።
ምዕራብ ወለጋ የምንለው አካባቢ ነባር ስም “ቢዛሞ” ይባል እንደነበርና፣ በኋላም በኦሮሞዎች በተሰጠው ስም ቄለም ተብሎ እንደሚጠራ፤ የታሪክ ምሁራኑ ይናገራሉ፡፡ የኢትዮጵያ ስታቲስቲክስ መስሪያ ቤት እ.ኤ.አ በ2007 ባወጣው መረጃ መሰረት፣ የምዕራብ ወለጋ የሕዝብ ብዛት 1,350,415 ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 671,538ዎቹ ወንዶች፤ 678,877ዎቹ ደግሞ ሴቶች ናቸው፡፡ 96% የሚሆነው የምዕራብ ወለጋ ሕዝብ ኦሮሞ ሲሆን፣ 1.45% የማኦ ጎሳዎች፣ 1.2 % የአማራ ብሄር ተወላጆች እና፣ 0.63 % የሚሆኑት ደግሞ የሌላ ብሄር ተወላጆች ናቸው፡፡ የሃይማኖት ስብጥራቸውም ሲታይ፣ 59.55 % ፕሮቴስታንት፣ 20.19 % ኦርቶዶክስ፣ 19.66 % እስልምና ናቸው፡፡
ምዕራብ ወለጋ ዞኖች ውስጥ ባቦ ጋምቤላ፣ ቤጊ፣ ቦጂ ቾኮርሳ፣ ቦጂ ዲርማጂ፣ ጊምቢ፣ ጉሊሶ ከተማ፣ ጃርሶ፣ ቆንዳላ፣ ላሎ አሳቢ፣ ማና ሲቡ፣ ኖሌ ካባ፣ ሳዮ ኖሌ፣ ሀሩ፣ ሆማ፣ ዩብዶ፣ ነጆ፣ አይራ፣ ገንጂ፣ ኪልቱ ካራ የተባሉ ወረዳዎች የሚገኙ ሲሆን፣ ደምቢ ዶሎ፣ ጊምቢ የተባሉ ከተሞችም አሉት፡፡
የኢትዮጵያ ስታቲስቲክስ መስሪያ ቤት እ.ኤ.አ በ2007 ባወጣው መረጃ መሰረት፣ የምስራቅ ወለጋ የሕዝብ ብዛት 1,213,503 ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ 606,379ዎቹ ወንዶች፤ 607,124ዎቹ ደግሞ ሴቶች ናቸው፡፡ 87.74% የሚሆነው የምስራቅ ወለጋ ሕዝብ ኦሮሞ ሲሆን፣ 10.89 % የአማራ ብሄር ተወላጆች እና፣ 1.37 % የሚሆኑት ደግሞ የሌላ ብሄር ተወላጆች ናቸው፡፡ የሃይማኖት ስብጥራቸውም ሲታይ፣ 48.42 % ፕሮቴስታንት፣ 37.04 % ኦርቶዶክስ፣ 12.09 % እስልምና ናቸው፡፡
ከምስራቅ ወለጋ ዞኖች ውስጥ ጂማ ሆሮ፣ ማና ሃሬና፣ ሲናና ዲንሾ፣ ዋሊሶና ጎሮ፣ ዋና ቦናያ፣ ያያ ጉለሌና፣ ሙላና ሱሉልታ፣ ሃዋ ውለሌ፣ የተባሉ ወረዳዎች የሚገኙ ሲሆን፣ ነቀምት ትልቋ ከተማ ነች፡፡
‹‹ኦነግ ስንት መልክ አለው?›› በሚል ከቃሊት የግል ማስታወሻው ቆንጥሮ የጻፈ ያዕቆብ ሻገላ የተባለ ሰው፣ ‹‹የቃሊቲ ቋንቋ የወለጋ ኦሮምኛ እና በጥቂቱ የአምቦ ኦሮምኛ ሆኗል ቢባል እውነታውን ይገልጻል። ይህንንም ዞን ሦስት እና ዞን ሁለት በታሰርኩባቸው ጊዜያቶች ያረጋገጥኩት ሃቅ ነው። ይህን በተመለከተ በኦነግ ምክንያት ከታሰሩ ግለሰቦች እንደተረዳሁት፣ እዚህ እስር ቤት ብቻ ሳይሆን፣ ኬኒያ ስልጠና ላይ በነበሩ ጊዜ የነበረው ከዚህ የተለየ አልነበረም። ኬኒያ ወታደራዊ ስልጠና ወሰዶ የተመለሰ የኦነግ አባል የነበረ ጓደኛዬ እንዳጫወተኝ፣ ኬንያ በሰለጠንበት ጊዜ በሥልጠናው የነበሩ በብዛት የወለጋ ኦሮሞና በተወሰነ ደረጃ ደግሞ የአምቦ ኦሮሞዎች ሲሆኑ፣ በጣት የሚቆጠሩ ደግሞ ከሸዋ እና ቦረና ኦሮሞዎች እንደነበሩ አውግቶኛል” ሲል ፅፏል፡፡ ይህ ማስታወሻ በገሃድ ያለውን እውነታ በትክክል ያስቀመጠ መሆኑን ብዙዎች ይስማማሉ፡፡
ኦነግ አሁን ባለው ሁኔታ አምስት ቦታ ተከፋፍሎ ይገኛል፡፡ ይኸውም፣ በዳውድ ኢብሳ የሚመራው -ኦነግ ሸኔ፣ በገላሳ ዲልቦ የሚመራው-የሽግግር አካል ኦነግ፣ ብርጋዴር ጀነራል ኃይሉ ጎንፋ የሚመራው የኦነግ ክፋይ (በሌላ ስም) ፣ በጀነራል ከማል ገልቹ የሚመራው የኦነግ ክፋይ( በሌላ ስም) ፣ በሌንጮ ለታ የሚመራው የኦነግ ክፋይ (በሌላ ስም) ናቸው፡፡ ከእነዚህ መካከል፣ ትክክል ሆነም አልሆነም፣ የዳውድ ኢብሳ፣ የገላሳ ዲልቦ፣ የሌንጮ ለታ በዋናነት የወለጋ ተወላጆች የሚሳተፉባቸው እንቅስቃሴዎች እንደሆኑ ይታመናል፡፡ በአንፃሩ፣ በከማል ገልቹ የሚመራው ክፍያ የአርሲዎች ድጋፍ እንዳለው ይወራለታል፡፡ በአንዳንዶች ግምት፣ የእነ ዳውድ ኦነግ ከክፍፍሉ በፊት ከነበረው የኦነግ ኃይል (ደጋፊዎቹን ጨምሮ) 90 ከመቶውን፣ ቀሪዎቹ 10 በመቶውን ብቻ የያዙ ናቸው፡፡ በዚህ ስሌት፣ ኦነግ ከውጭ የሚገመተውን ያህል አልተከፋፈለም፤ ዋናው ኃይል በእነ ዳውድ ዙሪያ እንደተሰባሰበ ነው፡፡
በጥቅሉ፣ ካሉት የኦነግ ክፋዮች መካከል ትልቁ ነው ተብሎ የሚታመነው በዳውድ ኢብሳ የሚመራው ኦነግ መሆኑ ብዙም አያከራክርም፡፡ ወደ ሀገር ውስጥ ሲገባ የተደረገለት ግዙፍ አቀባበል ይህን የብዙዎች ግምት የሚያረጋግጥ ሆኗል፡፡ ገዢ ፓርቲ የሆነው የእነ ዐቢይ አህመድ ኦህዴድ/ ኦዴፓም፣ የእነ ዳውድ ኦነግ በህዝብ ዘንድ ያለው ተቀባይነት ከፍተኛ መሆኑን በተቀበለ መንፈስ አስመራ ድረስ ሄዶ አነጋግሮታል፤ የሰላም ስምምነት የተፈራረሙትም እዚያው አስመራ ውስጥ በተደረገ ትልቅ ስነ ሥርዓት ነው፡፡ አሁን እየታየ እንዳለውም፣ ከኦነግ ክፋዮች መካከል የኦህዴድ/አዴፓን ስልጣን እየተግደራደረ የሚገኘው ይኸው በዳውድ ኢብሳ የሚመራው ኦነግ ሆኗል፡፡ ይህም ለብዙዎች ትክክለኛው የኦነግ መገለጫ ሆኖ እንዲታያቸው ተጨማሪ ምክንያት ሆኗቸዋል፡፡
በኦነግና በኦህዴድ/ ኦዴፓ መካከል ያለውን ግንኙነት ከኦህዴድ ምስረታ አንስቶ የተበላሸ ሆኗል፡፡ በኦነግ እይታ፣ የኦህዴድ ምስረታ ህወሓት በኦሮሞ ፖለቲካ ውስጥ እጅን ለማስገባት የፈጠረው አሻንጉሊት ድርጅት ነው፡፡ ኦህዴድ በበኩሉ፣ ለምስረታው እንደ ምክንያት የሚያነሳው ኦነግ ኦሮሚያን ከኢትዮጵያ ለመነጠል የሚያደርገውን እንቅስቃሴ በመቃወም መሆኑን ከመጀመሪው አንስቶ ተናግሯል፡፡ በሌላ አነጋገር፣ ኦህዴድ በህወሓት ጥላ ስር ቢቋቋምምና የፖለቲካ ተቀባይነቱም ውስን የነበረ ቢሆንም፣ ከኦነግ ጋር መሰረታዊ የሆነ የፖለቲካ ልዩነት አለው ማለት ነው፡፡ ይህ ልዩነት ሁለቱ ድርጅቶች በሁለት ጎራ ተሰልፈው ለሦስት አስርት ዓመታት እንዲፋለሙ ምክንያት ሆኗል፡፡ በዚህ ሂደት አንዱ በሌላው ላይ ያስከተለው ቁስል በቀላሉ የሚሽር ሊሆን አልቻለም፡፡
በዚህም መሰረት፣ የእነ ዳውድ ኦነግ በኦሮሚያ ክልል ከወረዳ ጀምሮ ያሉ አመራሮችን በመግደልና በማፈን፣ ከታች ያለውን የመንግስት መዋቅር የማዳከም ስራ ለ6 ወራት ሲያከናውን ቆይቷል በማለት ኦህዴድ/ ኦዴፓ መግለጫ ለማውጣት ብዙም ጊዜ አልወሰደበትም፡፡ ከዚያ ጊዜ አንስቶ፣ መወነጃጀሉና አለመተማመኑ እየሰፋ በመሄድም ላይ ይገኛል፡፡
የኦህዴድ/ ኦዴፓ መሪዎች እንደሚሉት፣ ኦነግ በሶስት አካባቢዎች የማሰልጠኛ ካምፖችን በመክፈት ወታደሮችን እያሰለጠነ ነው። የኦሮሞ ወጣቶችን በብዛት ወደየካምፖቹ እያስገባ እንደሆነም ይነገራል። ከየመንደሩ ህጻናት ወታደሮችን ጭምር (እድሜያቸው ከ18 ዓመታት በታች የሆኑ) እንደሚመለምል የሚያሳዩ መረጃዎች ወጥተዋል። በዚህ ሁኔታ፣ ከ1ሺህ የማይበልጥ ታጣቂ ይዞ የገባው የእነ ዳውድ ኦነግ፣ የሰራዊቱን ቁጥር በ10ሺዎች ለማሳደግ ተግቶ እየሰራ ይገኛል። አደጋው የታየው ኦህዴድ/ ኦዴፓም፣ ሂደቱን ከወዲሁ ለመግታት ወታደራዊ ዘመቻ ጀምሯል፡፡
በዚህ ድባብ በገላሳ ዲልቦ የሚመራው ኦነግ መግባቱ ለዳውድ ኢብሳ ጥሩ ምልክት አልሆነም። አቶ ገላሳ ዲልቦ መንግስታዊ ለሆነው አዲስ ዘመን ጋዜጣ በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ ‘’ለውጡ የኦሮሞ ህዝብ የተዋደቀለት በመሆኑ ልንከባከበው ይገባል፣ ልንቀሳቀስ የሚገባውም በሰላማዊ መንገድ ብቻ ነው’’ ማለታቸው ለእነ ዳውድ የተላለፈ መልዕክት መሆኑን ብዙዎች ገምተዋል፡፡ የገላሳ ዲልቦ ኦነግ የዳውድን ኦነግ ምን ያህል በፖለቲካ እንደሚፎካከረው ግልፅ አይደለም፡፡ ሆኖም፣ እንዳንዳዶቹ ግምት እነ ገለሳ በምስራቅ ወለጋ በተወሰነ ደረጃም ቢሆን የፖለቲካ አማራጭ ሆነው ሊወጡ የሚችሉበት ሁኔታ አለ፡፡
የኦነግ እንቅስቃሴ በስፋት የሚታየው በምዕራብ ኦሮሚያ አካባቢዎች ነው፡፡ በዚህም ሳቢያ በቀጠናው የሚደረጉ መንግስታዊ እርምጃዎችን በሚመለከት በተደጋጋሚ መንግስትን ይወቅሳል፣ የማስጠንቀቂያ መግለጫዎችም ይሰጣል፡፡ ኦነግ ወደ ሰላማዊ መድረኩ ከተመለሰ ጊዜ አንስቶ በአካባቢው ያለው ሁኔታ መረጋጋት ተስኖት ለወራት ከቆየ በኋላ፣ ከህዳር አጋማሽ ጀምሮ እየተባባሰ በመሄድ ላይ ይገኛል፡፡
በኅዳር ወር አጋማሽ በምዕራብ ወለጋ ማንነታቸው በውል ያልታወቀ፣ በደፈናው ግን የኦነግ ናቸው ተብለው የሚታመኑ ታጣቂዎች በፈጸሙት ጥቃት፣ የፖሊስ አባላትን ጨምሮ የበርካታ ሰዎች ሕይወት አልፏል። ከዚህ ቀደም ብሎም፣ በምዕራብ ወለጋ ማኅበረሰብ ዘንድ ታዋቂ የሆኑ አቶ ስሜ የተባሉ ባለሀብት ተገድለዋል፡፡ ይኼንን ተከትሎ ክልሉን የሚያስተዳድረው ኦህዴድ/ ኦዴፓ አስቸኳይ የማዕከላዊ ኮሚቴ ስብሰባ አካሂዶ ባወጣው መግለጫ፣ በአካባቢው የኦነግ ታጣቂ ኃይሎች እንቅስቃሴ መኖሩንና፣ ይህም የኦነግ ታጣቂ ኃይል ትጥቅ ፈትቶ በካምፕ እንዲቀመጥ ከተደረሰው ስምምነት ውጭ ነው ብሏል፡፡
ኦነግ በበኩሉ ባወጣው መግለጫ፣ በምዕራብ ኦሮሚያ በኩል እየደረሰ ያለው ጥቃት በታጣቂ ኃይሎች መሆኑን፣ በአካባቢው በሚገኙት ኦሮሞዎች ላይ እየተካሄደ ያለው የግድያ ዘመቻ አሳሳቢ ደረጃ ላይ መድረሱን፣ እስካሁን ግን የችግር ምንጭ ናቸው የተባሉትን ለሕግ በማቅረብ ችግሩን ለመፍታት ኦህዴድ/ ኦዴፓ በቂ ዕርምጃ አልወሰደም በማለት ወንጅላ ሰንዝሯል። ይህም በመሆኑ፣ “ባለን ራስን የመከላከል መብት ተጠቅመን፣ እንደ ብሔር እየተፈጸመብን ያለውን ግድያና ማንኛውንም ችግር መከላከል የሕዝባችን መብትና ግዴታ መሆኑን እናሳስበለን” በማለት ደምድሟል፡፡
የሀገሪቱ የመከላከያ ሠራዊቱ ከጥቅምት 17 ቀን 2011 ዓ.ም. ጀምሮ በምዕራብና በምሥራቅ ወለጋ አካባቢዎች መሰማራት ጀምሮ የነበረ ሲሆን፣ ሠራዊቱ ወደ አካባቢው እንደሚሰማራ ቀደም ሲል መረጃ የነበራቸው ወጣቶች የተቃውሞ ሠልፎችን አድርገዋል፡፡ እነዚህ ወጣቶች የመከላከያ ሠራዊቱ በአካባቢያቸው እንዳይሰማራ መንገዶችን በመዝጋታቸው፣ ወታደሩ መንገዶችን በኃይል ለማስከፈት በመሞከሩ በጦር መሣሪያ የታጀበ ግጭት አጋጥሞታል፡፡ ከመካከላቸው የታጠቁ ወጣቶች ለኃይል ዕርምጃው የአፀፋ ምላሽ እየሰጡ በማፈግፈግ አንዳንዶቹ ወደ ማኅበረሰቡ ውስጥ፣ የተቀሩት ደግሞ ወደ ጫካ ገብተዋል።
ከዚህ በመቀጠል፣ የመከላከያ ሠራዊት አባላት የአካባቢውን አመራሮችንና ሽማግሌዎችን በማስተባበር ትጥቅ ለማስፈታት ቤት ለቤት በመዞር ጥረት ቢያደርጉም፣ መሽገው የሚንቀሳቀሱ ታጣቂ ቡድኖች መንገድ በመዝጋትና ድንገተኛ ጥቃቶችን በመሰንዘር ፋታ ነስተዋቸዋል፡፡ በዚህ ሂደት፣ አይራ ጉሊሶ በሚባል አካባቢ መንገድ በመዝጋት የሠራዊቱን እንቅስቃሴ ለመገደብ በሞከሩ ታጣቂዎች ላይ በተወሰደ የኃይል ዕርምጃ ሁለት ሰዎች ሲሞቱ፤ በደምቢዶሎ አካባቢ ደግሞ፣ በመንግሥት የፀጥታ አስከባሪዎች ላይ በተሰነዘረ የቦምብ ጥቃት በሦስት ወታደሮች ላይ ከፍተኛ የአካል ጉዳት ደርሷል።
ነገሮች በዚህ መልክ እየተባባሱ ሄደው፣ ገዢው ፓርቲ ኦህዴድ/ ኦዴፓ በቀጣይነት ባወጣው መግለጫ፣ በኦሮሚያ በሚንቀሳቀሱ የታጠቁ ኃይሎች ላይ ማንኛውም ዓይነት ዕርምጃ እንዲወሰድ መወሰኑን ተናግሯል፡፡ ቃላቱንም ከረር በማድረግ፣ “በሰላማዊ መንገድ ትልግ ለማድረግ የገቡትን ቃል አፍርሰውና ለኦሮሞ ሕዝብ የሚያደርጉትን ትግል ክደው፣ (ለሕወኃት) መጠቀሚያ የሆኑ የኦሮሞ ድርጅቶች አሉ” ብሏል፡፡ በመግለጫውም፣ በፈንጂ ሕይወታቸውን ያጡ ሰዎች መኖራቸውን፣ ሴቶች መደፈራቸውን፣ ንብረት እንደወደመና የሕዝቡ የመንቀሳቀስ መብት እንደተገደበ አትቷል፡፡ የኦህዴድ/ ኦዴፓ አመራሮችና የኦሮሚያ ፖሊስ አባላትም በአሰቃቂ ሁኔታ ሕይወታቸው ማለፉን ገልጿል፡፡
ከዚህ በመቀጠል፣ የእነ ዳውድ ኢብሳ ድርጅት በሰጠው ምላሽ፣ ‹‹ከፍተኛ የሆነ የመንግሥት ሠራዊት በሰላሌ፣ በባሌ፣ በጉጂና በወለጋ ተገቢ ያልሆነ እንቅስቃሴ ማካሄድ ጀምሯል፤ ሠራዊታችን ጥቃት አይፈጽምም፣ ራሱን ግን እንዲከላከል ትዕዛዝ ተሰጥቶታል›› ብሏል፡፡ ከዚህ በኋላ፣ ሁለቱ ድርጅቶች ወደ አልታወጀ ጦርነት ውስጥ ገብተው ይገኛሉ፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳል፣ የእነ ዳውድ ስራ አስፈፃሚና አባልና የፖለቲካ ኃላፊ የሆኑት አቶ ጋሹ ለሜሳ በቀጣይነት በሰጡት አስተያየት፣ ‹‹አስመራ ላይ በተደረገው ስምምነት ብዙ ነገሮች ነበሩ፤ ለኦሮሞ ነጻነት ግንባር የሚሟሉ ማለት ነው። አንድ፣ በሰላማዊ መንገድ ለአገሪቱ የሚስማማውን የፖለቲካ ሂደት ማካሄድ ነው። ሁለተኛው ደግሞ፣ በ1992 (እአአ) ከአገር ስንወጣ የተዘረፉ የኦነግ ንብረቶች ባግባቡ እንዲመለሱ፤ የ”ኦሮሞ ሪሊፍ አሶሴሽን” የሚባል ሰብአዊ ድርጅት ተመዝግቦ በሥራ ላይ እንዲሰማራ ነበር የተስማማነው። እነዚህ ሁኔታዎች እስካሁን ድረስ አልተሟሉም። ጉለሌ ያለ ቢሮ ብቻ ከፊሉ ተመልሷል፤ ሌላው አልተመለሰም›› ካሉ በኋላ፣ ‹‹በሰላማዊ መንገድ ትጥቅ እንፍታ ነው የተባለው፣ በመንግሥት በኩል ተመልሶ አላስፈላጊ ጦርነት የመቀስቀስ ሁኔታ ይታያል፤ በየከተማው በየገጠሩ ማስፈራራት፣ ጦር ማስፈር ይታያል›› ብለዋል።
በኦነግ ታጣቂዎችና በጸጥታ ኃይሎች መካከል ውጊያ ስለመኖሩ ተጠይቀው በሰጡት ምላሽም፣ “እኛ የሰማነው (ውጊያ መኖሩን) ከሚዲያ ነው፡፡ በእኛ በኩል የተኩስ ልውውጥ የተደረገበት ቦታ የለም። የእኛ ሠረዊት አላግባብ የተኩስ ልውውጥ የሚያደርግበት ቦታ አይደለም ያለው። ነገር ግን፣ አሁንም በምዕራብ ኦሮሚያ የተለያዩ አካባቢዎች ኦነግ የሚንቀሳቀስ ሠራዊት አለው፤ የታጠቀ የኦነግ ኃይል ምዕራብ ኦሮሚያ ላይ አለ፡፡ ምዕራብ ኦሮሚያ ላይ በጣም ትኩረት ተደረገበት እንጂ፣ የታጠቀ የኦነግ ሠራዊት ያለው ምዕራብ ኦሮሚያ ብቻ አይደለም ። በደቡብም አለ፣ በመሐልም አለ፣ በምሥራቅም አለ። በሁሉም የኦሮሚያ ቦታዎች እየተንቀሳቀሰ ነው። ግን ዋንኛው ትኩረትና የፖለቲካ ውጥረት ያለው በምዕራቡ ላይ ነው፡፡ ሠራዊቱ አሁንም ልክ እንደ ሽምቅ ተዋጊ ሆኖ ነው ያለው፤ ያላግባብ ጦርነት፣ ውጊያና ግጭቶችን እየቀሰቀሰ አይደለም። ነጻ ባወጣቸው መሬት ላይ ሰፍሮ ነው ያለው። አስመራ ላይ በተስማማነው ውል፣ የሠራዊቱ የወደፊት ዕጣ ፈንታ እንዴት እንደሚሆን በሂደት ላይ ነው ያለው” ብላዋል፡፡ መሬቶቹን ከማን ነጻ እንዳወጧቸው ሲናገሩ፣ ‹‹ከወራሪ መንግሥት፤ ወይም ከወራሪ ሠራዊት ነው ነጻ ያወጣነው። እኛ ወይም ደግሞ የኦሮሞ ሕዝብ ጠላት ብለን ከምንፈርጃቸው ከወያኔ ወራሪዎች ነጻ አውጥቶ ነው በአካባቢው አሁን ሰፍሮበት ያለው›› ብላዋል።
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የማሽን ዓይነት-የአሸዋ ማስያዣ ዋስትና-የማይመለከታቸው ኢንዱስትሪዎች-የሕንፃ ቁሳቁስ ሱቆች ፣ የማምረቻ ፋብሪካ ፣ የማሽነሪ ጥገና ሱቆች ፣ የቤት አጠቃቀም ፣ የችርቻሮ ፣ የማተሚያ ሱቆች ፣ የኃይል እና የማዕድን በኋላ-ሽያጭ የሚሰጡት አገልግሎት-የቪዲዮ ቴክኒካዊ ድጋፍ የማሸጊያ እና የመላኪያ ሽያጭ ክፍሎች ነጠላ ንጥል ነጠላ የጥቅል መጠን 20X30X10 ሴ.ሜ ነጠላ ጠቅላላ ክብደት 1.000 ኪግ መሪ ጊዜ ብዛት (ቁርጥራጭ) 1 - 50> 50 እስ. ጊዜ (ቀናት) 15 እስከ ለ ...
ወሃቢ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ አለም ሎሚ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣብዚ ዝዛዘም ዘሎ ዓመት ሓያል ዲፕሎማሲያዊ ዓወታት ተረኺቦም ኣለው ብምባል ከም ኣብነት ዝጠቀስዎ ድማ ተስፋ ተቆሪጽዎ ዝነበረ ከይዲ ሰላም ነፍሲ ዘሪኡ ተዓዊቱ’ዩ ክብሉ ኣብሪሆም ኣለው።
“ጉዳይ ኤርትራ ዓለም ዝዘንግዖ ጉዳይ ብብዙሓት ተንተንቲ ኣብ መደርደሪ ዝተቐመጠ ፋይል ተባሂሉ ዝነበረ እቲ ፋይል መዓልቦ ረኺቡ ኣብ 2010 ዓ.ም ምስ ኤርትራ ዝነበረ ጉዳይ ዶብ ብመሰረት ስምምዕ ኣልጀርስን ኮሚሽን ዶብን ውሳነ መሰረት ክፍታሕ ክልቲኣን ሃገራት ኣብ ምርድዳእ ምብጽሓን ካብ ዲፕሎማሲያዊ ርክብ ክልቲኣን ሃገርት ሰጊሩ ንጂኦ-ፖለቲካ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከም ኣህጉር’ውን ንኣፍሪቃ ዘለዎ ኣሰላልፋ ዝልውጥ ዓወት ዲፕሎማሲ ተጌይሩ ክቀርብ ይክእል’ዩ”ኢሎም።
MK-677 (በመባልም ይታወቃል ኑትራቦል እና Ibutamoren) በሰውነት ውስጥ የእድገት ሆርሞን እና የ IGF-1 ደረጃን ከፍ የሚያደርግ የእድገት ሆርሞን ምስጢራዊ ቋንቋ ነው ፡፡ ጥቅጥቅ ያሉ የጅምላ ትርፍዎችን መጠበቅ ይችላሉ ፣ የስብ ዕዳ፣ የደም ቧንቧ መሻሻል ፣ ፈጣን ማገገም እና ጥንካሬ መጨመር። ጤናማ ያልሆነ የሰውነት መጠን እና የምግብ ፍላጎት ስለሚጨምር ማደግ ለሚፈልጉ ሁሉ MK-677 ተስማሚ ነው ፡፡ ይህ SARM ለወንዶችም ለሴቶችም ደህና ነው ፡፡ ኑትራቦል የፕሮሆርሞንን ዑደት ተከትሎ ለድህረ-ዑደት ዑደት ሕክምና አስደናቂ ተጨማሪ ነገር ነው ፡፡
ለአስርተ ዓመታት የእድገት ሆርሞን ማሟያ በሰውነት ማጎልመሻዎች የጡንቻን ሙላትን መጨመር ፣ የተሻሻለ ማገገም እና የተሻሻለ የስብ መጥፋት የመሳሰሉ ልዩ ጥቅሞች አሉት ፡፡ የወጣትነት መልክን ወደ ቆዳ መመለስም ጠቃሚ ነው ፡፡ ምንም እንኳን የመስመር ላይ የጤና እና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ዓለም ሰፊ የጂኤች ማሟያዎችን ቢያቀርብም ፣ ወደ አስገራሚ ኃይለኞች የሚቀርብ ምንም ነገር የለም የ MK-677 ውጤቶች.
Ibutamoren (MK-677) በ 8-20 ሳምንታት ዑደቶች ውስጥ ለወንዶች እና ከ6-8 ሳምንታት በሴቶች በተሻለ ጥቅም ላይ የዋለ ቢሆንም ይህ እንደየግለሰብ ምርጫዎች እና እንደ ዑደት ፍላጎቶች ሊለያይ ይችላል ፡፡ ይህ ያለ ዕረፍት ሊወሰድ ይችላል እና ብዙ ተጠቃሚዎች ይህንን ምርት ላልተወሰነ ጊዜ ይወስዳሉ።
ከስድስት እስከ ስምንት ሳምንቶች ዑደት ውስጥ በየቀኑ 5-15mg ፣ በተለይም የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ከመደረጉ በፊት እና ከምግብ በኋላ ከ30-40 ደቂቃዎች ፡፡
የ MK-677 ግማሽ ህይወት 24 ሰዓት ነው ስለሆነም በቀን አንድ ጊዜ ሊወሰድ ይችላል ፡፡ ሆኖም ከ4-6 ሰአታት መካከል ከፍ ያለ ሲሆን በአንዳንዶቹ የተከፋፈሉ መጠኖችን ይሰጣል ፡፡
MK-677 ከስምንት እስከ አስራ ሁለት ሳምንታት ባለው ዑደት ውስጥ ከኦስትሪን ፣ ኤስ -4 እና ከካርዲን ጋር በተሻለ ሁኔታ የተስተካከለ ነው ፡፡ በ LGD-4033 አማካኝነት ለጡንቻዎች ብዛት ሊከማች ይችላል ፡፡ ለክብደት ማጣት በአንዳሪን እና በ GW-501516 ሊደረድር ይችላል ፡፡ ጽናትን ለማሻሻል ከ GW-501516 ጋር ሊከማች ይችላል ፡፡ አፈፃፀሙን ወደ ሙሉ ለሙሉ የተለየ ደረጃ ለማሳደግ ይህ SARM የሁለቱም የመቁረጥ እንዲሁም የጅምላ ዑደቶች አካል ሊሆን ይችላል ፡፡
የሕክምና እና ሳይንሳዊ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት ኑትራቦል በአመጋገብ ምክንያት የሚመጣውን የጡንቻን ብዛት ለመቋቋም በጣም ውጤታማ ነው ፡፡ ይህ በዋነኝነት የሚከናወነው እንደ ኢንሱሊን የመሰለ የእድገት መጠን -1 እና የእድገት ሆርሞን መጠንን በመጨመር ነው ፡፡
የ MK-677 ተጠቃሚዎች የጡንቻን ብዛት እና ጥንካሬ ይጨምራሉ ብለው መጠበቅ ይችላሉ ፡፡ ብዙ ተጠቃሚዎች ኤም.-677 ን በሚጠቀሙበት ጊዜ ከባድ የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎችን የመያዝ አቅማቸው ከቀነሰ የመልሶ ማገገሚያ ጊዜዎች ጋር በከፍተኛ ሁኔታ መጨመሩን ሪፖርት አድርገዋል ፡፡ ብዙ ቁጥር ያላቸው የኑትራቦል ተጠቃሚዎችም ከሚንገላቱ ጉዳቶች እና ከተሻለ ጥራት ያለው እንቅልፍ አስደናቂ እፎይታ እንዳገኙ ገልጸዋል ፡፡ Ibutamoren ን በመጠቀም 5-10 ኪ.ግ ንፁህ ፣ ዘንበል ያለ የጡንቻ ብዛት ያገኛሉ ብለው መጠበቅ ይችላሉ ፡፡
የኢትዮ ጅቡቲ የምድር ባቡር ፕሮጀክት ሁለቱ ሀገራት ተያይዘው ለማደግ ያላቸውን ፍላጎት እንደሚያሳይ ጠ/ሚኒስትር ኃይለማሪያም ደሳለኝ ለኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን ተናግረዋል፡፡
በጋራ መኖሪያ ቤት እጣው ወርሃዊ ደመወዛቸው እስከ 3 ሺህ 500 የሆነና አምስት ዓመት የሚደርስ አገልግሎት ያላቸው የመንግስት ሰራተኞች ተጠቃሚ ይሆናሉ ተብሏል።
ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ፣ በተቃዋሚ የፖለቲካ አመራርነት ለረዥም ጊዜ የቆዩና በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የተፈጥሮ ሳይንስ ምሁር ናቸው፡፡ በአሁኑ ጊዜም የኢትዮጵያ ሶሻል ዴሞክራቲክ ፓርቲ ሊቀ መንበርና የመድረክም ምክትል ሰብሳቢ ናቸው፡፡ ፕሮፌሰሩ የዚህ ሳምንት የኢትዮጲስ እንግዳ ናቸው፡፡
ፕ/ር በየነ፡- በውይይቱ የፖለቲካ ድርጅቶች እንዲሰባሰቡ የተቀመጠው አቅጣጫ መደገፍ ያለበት ነው፡፡ እንዲህ አይነቱ ሙከራ ሳይደረግ ቀርቶ አይደለም፤ በተደጋጋሚ ተሞክሯል፤ ምናልባት አሁን ተሰባሰቡ፣ ተዋሀዱ የሚለውን አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ደጋግመው ስለሚገፋፉ የረባ ፓርቲ ይወጣው እንደሆነ በሂደት የምናየው ነው፡፡ ባለፉት 27 ዓመታት ስንለፋበት የቆየነው ጉዳይ ነው፡፡ መሰባሰብ ከባድ ነገር ነው፡፡ ግንባር፣ ውህደት ማለቱ ቀላል ነው፡፡ ጅማሮው ጥሩ ነው፤ በእኔ ልምድ ግን ሄዶ፣ ሄዶ ፈብረክ ማለት አለ፡፡ ፓርቲዎች ሊዋሀዱ ሲፈልጉ፣ አንደኛውን ሌላኛውን በበላይነት ሊውጥ ነው የሚል የሚሉ ስጋቶች እንዳሉ አውቃለሁ ፡፡
ፕ/ር በየነ፡- ችግራችን የምርጫ ቦርድ ብቻ አይደለም፡፡ እስከ ታችኛው ድምጽ መስጫ ድረስ ያለው የምርጫ ስርዓት፣ በኢህአዴግ ካድሬዎች የተሞላ ነው፡፡ አሁን ያለነው ደግሞ ኢህአዴግ ባልከሰመበት ወቅት ነው፡፡ በእርግጥ፣ አመራሩ አንዳንድ ለውጥ እያደረገ ባለበት ሁኔታ ላይ ነው ያለው፡፡በሚቀጥለውም ምርጫ ቢሆን፣ ኢህአዴግ በአሸናፊነት ወጥቶ መገኘቱ ለካድሬዎቹ ከፍተኛ ጥቅም ይኖረዋል፤ ብዙ ስልጣን አላቸው፡፡ በዚህ እሳቤ ኢህአዴግ ምርጫውን አሸንፎ እንዲወጣ ይፈልጋሉ፣ ከዛም እንደሚጠቀሙ ስለሚያውቁ ያስቸግራሉ፡፡ ስለዚህ፣ ከላይ ያለው የመንግስት አካል በጎ አሳብ ብቻ በቂ አይደለም፤ ታች ድረስ መሰራት አለበት፡፡
የመንግስት ሥራ ከፖለቲካ ፓርቲ ጋር ባልተያያዘ መልኩ እንዲከናወን ነው የምንፈልገው፡፡ ለዚህ ተግባራዊነት ለመደራደር ጥረት እያደረግን ነው ያለነው፡፡ የድርድሩ ጥረት ምን ያህል ተሳክቶልን ነጻ፣ ተአማኒና ፍትሀዊ ምርጫ ሊካሄድ ይችላል? የሚለውን ገና አላየንም፡፡ ይሄንን እውን ለማድረግ መልካም ምኞት እንዳለ እናያለን፡፡ መሬት ላይ ወርዶ የሚቀጥለው ምርጫ ስኬት ይሆናል ወይ? የሚለውን ለመተንበይ ያስቸግራል፡፡ ሂደት ላይ ነው ያለነው፡፡ እርግጠኛ መሆን አይቻልም፡፡
ፕ/ር በየነ፡- የፖለቲካ ፓርቲዎች ጥንካሬ የሚለካው በምረጡኝ ቅስቀሳ ተንቀሳቅሰው፣ ደጋፊ አሰባስበው፣ ወደ ምርጫ ሄደው በሚያስመዘግቡት ውጤት ነው፡፡ ከምርጫ በፊት፣ አንድ ፓርቲ በሰፊው ወደ ሕዝብ ገብቷል ወይ? ለማለት የሚቻለው ለምሳሌ፣ የት የት አካባቢ ጽ/ቤት ከፍቶ፣ በየቦታው ኮሚቴዎች አስመርጦ እየተንቀሳቀሰ ነው? የሚለው አንዱ መለኪያ ነው፡፡ ያ ደግሞ ከገንዘብ አቅም ጋር የሚገናኝ ነው፡፡ እስካሁን ድረስ በነበረው የፖለቲካ ምህዳር ዝግነት ማንኛውንም ፓርቲ እንደልቡ መንቀሳቀስ ስላልቻለ መለየት አስቸጋሪ ነው፡፡ ጠንካራና ደካማ ፓርቲ ብሎ ለመፈረጅ ከባድ ነው፡፡ እኛ የምንለው፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች በነጻነት የሚንቀሳቀሱበት ሁኔታ መፈጠሩን መጀመሪያ እንይና፣ ከዛ በኋላ ስለድክመትና ጥንካሬ ብናወራ ነው የሚሻለው፡፡
ፕ/ር በየነ፡- ብዙ ለውጦችን ከላይ ከላይ እያየን ነው፡፡ የኢህአዴግ ባለስልጣናት ተቀይረዋል፤ ከዚህ ጋር በተገናኙ ብዙ ውይይቶች ይካሄዳሉ፤ አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ብዙ ቦታዎች እየተዘዋወሩ ተስፋ የሚያለመልሙ ንግግሮች ያደርጋሉ፤ እስረኞችን መፍታት፣ አስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ማንሳት፣ የተለያዩ ሕጎችን ለማስተካከል ኮሚቴዎች አቋቁሞ መንቀሳቀስ፣ እነዚህ እነዚህ ሁሉ ተስፋ ሰጪ ምልክቶች ናቸው፡፡ ግን፣ ሰው በሚመኘውና በሚፈልገው ደረጃ የደረስንበት ጊዜ ላይ አይደለም ያለነው፡፡
ሌላው የባለስልጣኖችን ለውጥ የምናየው በማዕከሉ ላይ ነው፡፡ ወደ ታች ስንወርድ ግን የኢህአዴግ መዋቅር እንዳለ ነው ያለው፡፡ አንድ ወረዳ ውስጥ ችግር የፈጠረው ወደ ሌላ ወረዳ ይቀየራል፤ የስራው ዓይነት ቀየር ተደርጎ ይሾማል፡፡ ክልል ውስጥ ስንቱን ሕዝብ ሲያስለቅስ የኖረው ይነሳና እዚህ አዲስ አበባ መጥቶ ይሾማል፤ አንዳንዶቹን በቴሌቪዥን ብቅ ሲሉ እናያቸዋለን፡፡ ተገልጋዩ ሕዝብ ያለው ታች ነው፡፡ አብዛኛውን የኢትዮጵያ ሕዝብ ባላገሩ ነው፤ በገጠር ያለው የኢህአዴግ መዋቅር አልተነካም፡፡ ትርጉም ያለው ለውጥ እንዲኖር በገጠሩም ለውጥ መኖር አለበት፡፡
በአገሪቷ የምንፈልገው ዓይነት መረጋጋት ኖሮ፣ ሕዝባችን በሰላም ከቤቱ ወጥቶ እየገባ አይደለም፡፡ በአንዳንድ አካባቢ የመንግስት አስተዳደር መዋቅር ፈርሶ ሌሎች ናቸው እንደፈለጉ የሚያዙት፤ እንደፈለጉ መንገድ ላይ መኪና አስቁመው “ገንዘብ አምጣ” ይባላል፤ ድብልቅልቅ ዓይነት ነገር ነው ያለው፡፡ ከላይ ከላይ ተስፋዎች አሉ፤ እላይ ስልጣን ላይ ያሉ ሰዎች የተንኮል አካሄድ አላይባቸውም፤ “ያ ባለስልጣን እንዲህ አደረገ፣ የተንኮል ስራ ሰራ፣ የጭካኔ ተግባር ፈጸመ” የሚል ነገር የለም፡፡ ነገር ግን፣ የኢትዮጵያ ነገር ውስብስብ ነው፡፡ ግጭቱም፣ መፈናቀሉም፣ ሞቱም ከታች አለ፡፡ አፍ ሞልተን አገራችን በምንፈልገው የተረጋጋ የለውጥ ጎዳና ላይ ሙሉ ለሙሉ ገብታለች ለማለት ያስቸግራል፡፡
ፕ/ር በየነ፡- በሕግ የበላይነት ማዕቀፍ በምትተዳደር ሀገር ውስጥ ማንኛቸውም ተጠርጣሪ ህግ ፊት መቅረብ አለበት፡፡ ይሄ የአንድ የሰለጠነና በሕግ የሚተዳደር አገር አካሄድ ነው፡፡ እነዚህ ሰዎች በቂ ጥርጣሬ ቢኖር ነው የሚያዙት፡፡ ‹‹ጭስ ባለበት እሳት አይጠፋም›› እንደሚባለው፣ ትንሽ ጥርጣሬ አለ፡፡ “መርምረን፣ አጣርተን ነጻ ከሆነ እንለቀዋለን” የሚል ጤነኛና ሕጋዊ አካሄድ ያለ ይመስለኛል፡፡
በዚህ ሂደት ሚዲያው በመረጃ ስም የሚያቀርባቸውን ነገሮች እናያለን፡፡ የዚህን አግባብነት የሕግ ሰዎች መፈተሽ አለባቸው፤ እኔ ስጋት አለኝ ፡፡ መረጃ ካላቸው ለፍርድ ቤቱ ማቅረብ ቢችሉ ጥሩ ነው፡፡ “አሁን እየተቀየርኩ ነው” የሚለው ኢህአዴግ ብቻ ሳይሆን፣ ቀድሞም የነበረውም፣ “መረጃ ነው” የተባለው ነገር ቀደም ብሎ ለሕዝቡ ይፋ ይደረግና፣ ከዛ በኋላ “ሰዎቹን ከሰናል” የሚሉት ነገር አለ፡፡ ይሄ ከየት የመጣ አሰራር እንደሆነ አይገባኝም፡፡ አንድ ሰው ሊጠረጠር ይችላል፣ ግን እስከሚፈረድበት ጊዜ ድረስ ነጻ ነው፡፡ ይሄ የፍትህ ስርዓት መርህ ነው፡፡ ልትጠረጠር ትችላለህ፣ ግን እስከሚፈረድብህ ድረስ ነጻ ነህ፤ ይሄ መከበር አለበት፡፡ ዳኞች በሚዲያ የተዘገበው ነገር ተጽዕኖ ያደርግባቸዋል፡፡ የሰውን ልጅ ሕግ ብቻ ነው ሊዳኘው የሚገባው፡፡
በአንድ ብሄር ላይ ነው ያነጣጠረው የሚባለው፣ በብዛት ኃላፊነቱን የያዙት ሰዎች የሚናገሩት ቋንቋ ተመሳሳይ ስለነበርና የተያዙትም እነሱ ስለሆኑ ይመስለኛል ይሄ ትርጉም እንዲሰጠው ያደረገው፡፡ በስፋት ስልጣን ላይ የነሩት እነሱ ከነበሩ ምን ይደረግ? በኃላፊነት ላይ ያልነበረው አይጠየቀም፡፡ “እኛ ላይ ብቻ ጥቃት ተፈጸመ” ከማለት ይልቅ፣ ሌሎችም አሉ ብለው ካመኑ፣ “እነ እከሌ አሉ” ብሎ መጠቆም ነው ያለባቸው፡፡ ስለዚህ ይሄንን በትክክለኛው ማዕቀፍ ውስጥ ማየቱ ነው የሚሻለው፡፡ ከስሜታዊነት ውጭ ማለት ነው፡፡
በእኔ አመለካከት፣ ከኢህአዴግ አመራሮች የኦሮሞም፣ የአማራም፣ የደቡብም “ከደሙ ነጻ ነኝ” የሚል አንድም የለም፡፡ ሁሉም ተነክረውበታል፡፡ አንዱን ከአንዱ ማበላለጥ የሚለው ነገር ጨርሶ አይዋጥልኝም፡፡ ስለዚህ፣ እንደ ጲላጦስ እጅን ታጥቦ “እነ እከሌ ነጻ ናችሁ፣ እነ እከሌ ወንጀለኛ ናችሁ” የሚለው ነገር አያስኬድም፡፡ ሕዝብ ያውቃቸዋል፡፡
ከአራቱ የኢህአዴግ ፓርቲዎች ውስጥ ሶስቱ ነጻ ነን ለማለት አይችሉም፡፡ በየክልሉ ሲያሰቃዩ፣ ሲያፈናቅሉ፣ ከክልሌ ውጣ የሚል ትዛዝ ሲሰጡ የነበሩ አይደሉም እንዴ? መጠየቅ ያለባቸው የየክልሉ የኢህአዴግ መሪዎች አሉ፡፡ በተለይ የኢህአዴግ የክልል አመራር የነበሩት አብዛኛዎቹ ሊፈተሹ የሚገባቸው ናቸው፡፡ ስማቸው በሕዝብ ይጠራል፤ ለምንድን ነው የሕዝብ ጥቆማ የማይሰማው?
ፕ/ር በየነ፡- እኔ እንግዲህ የሕገ-መንግስቱን ይዘት እስከማውቀው ድረስ፣ የክልሉ መንግስት ሕገ-መንግስቱን የማስከበር ግዴታ አለበት፡፡ የፌደራል መንግስት፣ “ክሱ የፌደራል ጉዳይ ስለሆነ፣ ይሄንን እንዲህ አድርጉ” የማለት ስልጣን አለው፡፡ ከዛ አልፎ ግን፣ “በከለከላችሁ ጦር ይዤ ገብቼ እከሌን አስገድጄ እይዛለሁ” የሚል አሰራር ግን የለም፡፡ ጉዳዩ እዚህ ደረጃ ሲደርስ፣ በፌደራል መንግስቱና በክልሉ መንግስት መካከል ድርድር ይካሄዳል ብዬ ነው የማስበው፡፡ በክልሉና በፌደራል መካከል የሰከነ ውይይት መደረግ አለበት፡፡
ፕ/ር በየነ፡- እኔ የሰላማዊ ፖለቲከኛ አራማጅ ነኝ፡፡ አላማዬን በጉልበት የማስከበር አጀንዳ ይዤ አላውቅም፤ ወደፊትም የማልይዝ ሰው ነኝ፡፡ የጠራኸው ድርጅት ወደ አገር ቤት ገብቶ በይፋ እንቅስቃሴውን እንዲያደርግ የጋበዘው መንግስት ነው፡፡ ረጅም መንገድም ተሂዶ እንደተጋበዘም አይተናል፡፡ ይሄ ነገር እንዴት ተቀይሮ ወደ ግጭት እንደወሰዳቸው አይገባኝም፡፡
ኦዴፓ የሚባል አንድ የኢህአዴግ ድርጅት እኮ የራሱ ሰራዊት የለውም፣ ጉዳዩ ከፌደራል መንግስት ጋር ነው የሚሆነው፡፡ ጉዳዩ የኦነግና የኦዴፓ ተደርጎ የሚታይ አይደለም፡፡ የክልሉም ጉዳይ ሳይሆን የፌደራል ጉዳይ ነው፡፡ ምህዳሩ ክፍት ነው፣ “ገብታችሁ በሰላማዊ መንገድ ተንቀሳቀሱ” የተባለው፡፡ የመጀመሪያው ጥያቄ፣ ምንድን ነው እንዲመለስላቸው የሚፈልጉት? የሚለውን ቁጭ ብሎ መነጋገር ያስፈልጋል፡፡ ምንድን ነው? የሚለውን አውቆ፣ በዛው በፖለቲካው አግባብ መልስ የሚሰጥበት፤ የሰጥቶ መቀበል ድርድር የሚጠይቅ ጉዳይ ነው፤ ለሰላምና መረጋጋቱ ሲባል ማለት ነው፡፡ ወደ ጉልበት ከተሄደ ሕዝቡ ይጎዳል፡፡ ለምን እንደሚጋጩና እንደሚታኮሱ ያልገባው ሕዝብ ይጎዳል፡፡ “ዓላማ አለኝ” የሚለው ሁሉ የሕዝብን ጥቅምና ሰላም አስቀድሞ መገኘት አለበት፡፡
ፕ/ር በየነ፡- ፍኖተ ካርታ የተባለውን በዝርዝር ለማየት ዕድል የተሰጠኝ ሰው አይደለሁም፡፡ የኋላ ታሪኬን መለስ ብዬ ሳይ፣ የደርግ ስርዓት ወድቆ ከኢህአዴግ ጋር በሽግግሩ መንግስት አብረን ስንሰራ፣ እኔ በትምህርት ሚኒስቴር ምክትል ሚኒስቴርነት “የትምህርቱን ስርዓት መልሶ ለማቋቋም” በሚል ለሁለት ዓመት ለሚጠጋ ጊዜ ሰርቻለሁ፡፡ በጦርነቱ ምክንያት የተደመሰሱትን ትምህርት ቤቶች መልሶ ማቋቋም፣ የትምህርት ስርዓቱንም ማሻሻል የሚል ኃላፊነት ነበር የተሰጠኝ፡፡ ከሞላ ጎደል፣ መልሶ ማቋቋሙንና ግንባታውን በሁሉም ክልል ለማስተካከል ተችሏል ፡፡ ትምህርት ቤት በሌላቸው የዘላኑ አካባቢም አዳሪ ትምህርት ቤት የማቋቋም ስራ ተሰርቷል፡፡
በሌላም በኩል፣ “የትምህርቱን ስርዓት እንደገና ማቀናጀት፤ የትምህርት ሥርዓቱን እንደገና መፈተሽ” የሚለውን ኃላፊነት ተሰጥቶኝ፣ ባለሙያዎቹን በማስተባበር ለመስራት የሞከርኩ ሰው ነኝ፡፡ ነገር ግን፣ ወደ መሀሉ ገደማ ኢህአዴግ ጣልቃ ገባና፣ ‹‹የትምህርት ሥርዓቱን መገምገም በራሱ በትምህርት ሚኒስቴር ሊሰራ አይችልም፣ እኛ ነን የምንገመግመው›› ብለው፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ቢሮ ከእኛ ነጥቆ ወሰደው፤ ለስድስት ወር ያህል የሰራነውን ስራ ነጠቁን፡፡ እኔ ያኔም በሽግግር መንግስቱ ውስጥ የነበርኩት በተቃዋሚነትም ነበር፡፡ በወቅቱ ጥምር መንግስት ነው የነበረው፡፡ “በበየነ እጅ አንተወውም” በሚል ስጋት ነው መሰለኝ የወሰዱት፡፡ ዶክተር ታደሰ ከበደ የሚባሉ ነበሩ፣ በጠቅላይ ሚኒስትር ቢሮ የማህበራዊ ዘርፍ ሚኒስቴር ነበሩ፤ ትእዛዙ የመጣው ከሳቸው ነበር፡፡
አሁን ደግሞ ፍኖተ ካርታ ብለው አስጠናን ማለት ጀመሩ፡፡ እዚህ ላይ ደግሞ የኔ የትዝብት ነጥብ፣ ይሄንን እያሉ ባሉበት ሁኔታ፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት መምህራን ጋር ንግግር ያደረጉ ቀን፣ ከሶስት ሺ በላይ ተወካይ መምህራኖች በተገኙበት ስብሰባ ላይ እኔም የመጠራት እድል አጋጥሞኝ ነበር፡፡ መምህራኑ በድርጅታዊ መዋቅር የመጡ ሆነው ነው ያገኘኋቸው፡፡ ሁሉም “ድርጅቴ በላከኝ መሰረት” እያለ ተጽፎ የተሰጠውን ነበር ሲያነብ የነበረው፡፡ ሁሉም ብሶት ነው ያቀረበው፤ በዚህ በዚህ መልኩ ይሻሻል የሚል አሳብ አልነበረም፡፡
ሻይ እረፍት ላይ ጠቅላይ ሚኒስትሩ እኔን ወደ ጎን አስጠርተው አነጋገሩኝ፡፡ ትምህርት ሚኒስትሩም፣ ምክትሎቹም ነበሩ፣ በእነሱ ፊት ‹‹ይሄንን እናንተ የጀመራችሁትን ፍኖተ ካርታ እነ ዶክተር በየነ ማየት አለባቸው፤ ያኔ ትምህርት ሚኒስቴር ለነበሩት ሁሉ ስጧቸውና የነሱን ግብአት መጨመር አለባችሁ›› አሉ፡፡ ነገር ግን አላሳተፉኝም፡፡ አንድ ቀን ሚኒስተር ዲኤታው ደውሎ አናገረኝ፣ የምንወያይበት ቦታና ቀን መቼ ነው ብዬ እየጠበኩ እያለሁ፤ መጨረሻ ላይ የትምህርት ፍኖተ ካርታውን ተነጋግረው ተጠናቀቀ የሚል በቴሌቪዥን ሰማሁ፡፡ ለምን ማግለል እንደሚፈልጉ አላውቅም፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ “እነ በየነ አይተው መተቸት አለባቸው” ካሉ በኋላም፣ አላሳትፍ ማለታቸው በጣም ገርሞኛል፡፡ እንደትዝብት ነጥብ አድርጌ ትቼዋለሁ፡፡ ስለዚህ፣ በጥልቀት ለማየትና አስተያየትም ለመስጠት እድሉ አልተሰጠኝም፡፡ እድሉ ቢኖረኝ ጥራት ላይ ነው ላነሳ የምፈልገው፡፡
ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት እንደ አሸን ፈልተዋል፡፡ እንደ ኢትዮጲያ ላለ ደሀ ሀገር ከአርባ በላይ ዩኒቨርስቲዎች ናቸው ያሉት፡፡ የከፍተኛ ትምህርት መሰረታዊ ነገሩ ጥራት ነው፡፡ ዝም ብሎ ቁጥር አይደለም፡፡ በቴክኒክና ሙያ አካባቢ ልታበዛው ትችላለህ፡፡ ከፍተኛ ትምህርት ግን ጥራት ነው፡፡ ምርምር የሚደረግበት ተቋም ላይ ዜጎችን የማብቃት ስራ ነው የሚሰራው፡፡ አሁን እንደማየው፣ ከፍተኛ ትምህርትን እንደ ስራ ፈጠራ ነው እያዩት ያሉት፡፡ በያንዳንዱ ዞን፣ አንዳንዱ ጋር በወረዳም ይከፈታል፡፡ የግድ በእያንዳንዱ መንደር በስሙ የሚጠራ ዩኒቨርስቲ ሊኖረው አይገባም፡፡ መስፈርቱን ሳያሟላ መከፈት የለበትም፡፡ ዩኒቨርስቲዎች የብሄርና የማንነት ስሜት አንዲይዙ ያደረገው ይሄ ይመስለኛል፡፡ በየዩኒቨርስቲው የሚታየው ግጭት ምንጭ ይህ ስሜት ነው፡፡ ‹‹የኔ ዩኒቨርስቲ ነው፤ መጣህብኝ›› የሚል ነገር አለ፤ በዛ ዩኒቨርስቲ የአካባቢው ተወላጆች ናቸው ከላይ እስከታች ያሉት፡፡ ይሄንን አርቆ ማየት ያስፈልግ ነበር፡፡