Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ደራሲ ዶ/ር ሀዲስ ዓለማየሁ (ሃዲስ ኣለማየሁ) ከአባታቸው ከቄስ ዓለማየሁ ሰለሞን እና ከእናታቸው ከወይዘሮ ደስታ ዓለሙ በደብረ ማርቆስ አውራጃ በጎዛመን ወረዳ በእንጾር ኪዳነ ምኅረት ቀበሌ በጥቅምት ፯ ቀን 1902 ዓ.ም. ተወለዱ። ገና በጨቅላ እድሜያቸው በቤተ ክርስቲያን የሚሰጠውን ትምህርት በቤተሰባቸው አጠገብና ባባታቸው አገር ደብረኤልያስ ሄደው የግእዝ ትምሕርት ቤት ቅኔ ተቀኝተዋል። የቤተክርስቲያን ስርዐታትንና መንፈሳዊ ትምህርትን በጎጃም ገዳማት በደብረ ኤልያስ፣ በደብረ ወርቅና በዲማ ከቀሰሙ በኋላ ወደ በ፲፱፻፲፰ ዓ.ም. አዲስ አበባ በመሄድ በስዊድን ሚሽነሪ ትምህርት ቤት በኋላም በራስ ተፈሪ መኮንን ትምህርት ቤት ትምህርታቸውን ተከታተሉ። ለትንሽ ጊዜ በአስተማሪነት ሥራ ተሰማርተው እንዳገለገሉ የፋሽስት ጣሊያን ወረራ ተከሰተ።
የኢጣልያ ወረራ ሲከሰት ከልዑል ራስ ዕምሩ ኃይለ ሥላሴ ጦር ጋር በምዕራብ ኢትዮጵያ በአርበኝነት ሲዋጉ ቆይተው በመያዛቸው ጣሊያን ከልዑል ራስ ዕምሩ ጋር በግዞት ለሰባት ዓመታት በፖንዞ ደሴትና በሊፓሪ ደሴት ታስረው ቆይተዋል።
ከዚያም የተባባሪ ኃያላት ወታደሮች በ1935 ዓ.ም. ሲያስመልጧቸው በተመለሱበት ጊዜ በትምህርታቸው እንደገና በኦክስፎርድ ከገፉ በኋላ በተለያዩ የመንግስት ተቋማት በተለይም በትምህርት ሚኒስቴር ለረጅም ጊዜ አገልግለዋል።
ሀዲስ ዓለማየሁ በርካታ የስነጽሑፍ ሥራዋችን አበርክተዋል። ከነዚህም ውስጥ ታላቅ አድናቆትንና እውቅናን ያተረፈው ሥራቸው ፍቅር እስከ መቃብር (1958) በሁለት የተለያዩ መደቦች ውስጥ የሚገኙ የሁለት ሰዎች የፍቅር ታሪክ ላይ ሲያተኩር፤ በጊዜው የነበረውን ወግና ልማድ ይገልጻል። እንዲሁም በ1970 ወንጀለኛው ዳኛ በ 1980 ደግሞ ስለ ማህበራዊ ጉዳዮችና ስለ ጣሊያን ውርስ የሚዳስሰውን የልም እዣት የተሰኙትን ልብ ወለድ ታሪኮች ለንባብ አቅርባዋል።
ሀዲስ ዓለማየሁ በኢትዮጵያ የስነ ጽሑፍ ዕድገት ከፍተኛ አስተዋጽዖ በማበርከታቸው ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የዶክቶርነት ማዕረግ ተሰጥቷቸዋል። ደራሲው በኅዳር 26 ቀን 1996 ዓ.ም. በ94 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት ተለይተዋል።
እቲ ናይ ግዜ ገደብ ዘሎዎ መንበሪ ፍቓድካ ኣገልግሎቱ ክውድእ ከሎ ንምንውሑ ከተመልክት ተኽእሎ ኣሎካ። ጌና ዕቝባ የድልየካ ኣሎ እንተ ኾይኑ ዝተናውሓ መንበሪ ፍቓድ ክወሃበካ ይኽእል እዩ። ኣብ ሓደ ሓደ ኵነት ኣብ ሽወደን ንኽትጸንሕ ካልኦት ምኽንያታ እንተ ኣሎዉኻ ኾይኖም እውን መንበሪ ፍቓድ ክወሃበካ ይኽእል እዩ።
ናይ ግድን እቲ ናይ ግዜ ገደብ ዘሎዎ መንበሪ ፍቓድካ ቅድሚ ምውዳቑ ንምንውሑ ከተመልክት ኣሎካ። እንተ ቐልጠፈ ቅድሚ ክልተ ወርሒ እቲ መንበሪ ፍቓድ ቅድሚ ምውዳቑ ንምንውሑ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
መንበሪ ፍቕድ ንምንዋሕ ኣብ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መርበብ ሓበሬታ ከተመልክት ኣለካ። ኣብ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መርበብ ሓበሬታ መንበሪ ፍቓድ ንምንዋሕ ንኸተመልክት፡ ሓደ ውልቃዊ ኮድ የድልየካ እዩ። መንበሪ ፍቓድካ ቅድሚ ኣገልግሎቱ ምውድኡ ክልተ ወርሒ ኣቐዲሙ ካብ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ኣብ ዝመጻካ ደብዳቤ እቲ ኮድ ክወሃበካ እዩ።
እቲ ናይ ቀደም መንበሪ ፍቓድካ ቅድሚ ኣገልግሎቱ ምውድኡ ንሓድሽ መንበሪ ፍቓድ እንተ ዘይኣመልኪትካ፡ ውሳነ እንዳ ተጸባኻ ክትሰርሕ ኣይፍቀደካን እዩ። ከምኡ'ውን ሓደ ሓደ ረብሓታት ክትከስሮም ተኽእሎ ኣሎ፡ ንኣብነት ክፍሊት መትከሊ እግሪ፡ ቍጠባዊ ሓገዝ ትምህርቲ ወይ ክፍሊት ዕረፍቲ ወለዲ።
ብደረጃ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ትምሃር እንተ ኾንካን ዕድሜኻ ኣብ መንጎ 17ን 24ን እንተ ኾይኑን፡ ትምህርትኻ ንኽትውድእ ኣብ ሓደ ሓደ ኵነታት ዝነውሓ ናይ ግዜ ገደብ ዘለዎ መንበሪ ፍቓድ ክወሃበካ ተኽእሎ ኣሎ።
እዚ ንዓኻ ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ፡ ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ወይ ምስኡ ዝዳረግ ትምህርቲ ንኣብነት ኣብ ህዝባዊ ቤት ትምህርቲ ወይ ኮሙናላዊ ቤት ትምህርቲ ኣባጽሕ (ኮምቩክስ) ትምሃር ይምልከት።
ብደረጃ ናይ ካልኣይ ደርጃ ቤት ትምህርቲ ንምምሃር ንዝወሃበካ መንበሪ ፍቓድ ምእንቲ ክትዕቅቦ፡ ናይ ግድን ኣብ ትምህርትካ ብንጡፍ ከም ዝተሳተፍካ ብቐጻሊ ከተርኢ ኣሎካ። ናይዚ ጸብጻብ ተቕርበሉ ግዜ ምስ ኣኸለ፡ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን ምሳኻ ርክብ ክገብሩ እዮም።
ብደረጃ ናይ ካልኣይ ደርጃ ትምህርትኻ ምስ ወዳእካ፡ ነብስኻ ንምኽኣል ዘኽእለኻ እኹል ገንዘብ ከተእቱ እንተ ኽኢልካ፡ ንቐዋሚ መንበሪ ፍቓድ ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ብዛዕባ መንበሪ ፍቓድ ንትምህርቲ ብደረጃ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ኣብ ናይ ብዓል መዚ ኢሚግረሽን መርበብ ሓበሬታ ብዝያዳ ኣንብብ። እቲ ሓበሬታ ብሽወደንኛን እንግሊዝኛን ጥራይ እዩ ዘሎ።
ወሃቢ-ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ፣ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ‘ዮም ነዚ ገሊፆም።እቲ ኢድ ምእታው ኣብ ምንታይ ምዃኑ ግን ካብ ምግላጽ ተቖጢቦም።እንተኾነ ኤርትራ ቅድሚ ሎሚ ኣብ ሶማልያን የመን ከይተረፈ ዕንቅፋት ከምዝኾነት ይፍለጥ‘ዩ ኢሎም።
ነዚ ክሲ‘ዚ መልሲ መንግስቲ ኤርትራ ኣይተረኸበን።ቅድሚ ኣስታት ክልተ ሰሙን ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ መንግስቲ ኤርትራ ግና፣መስርሕ ሰላም ዘሳልጣ ሃገራት ረብሓ ዘለወን‘የን፣ጉዳይ ደቡብ ሱዳን ንደቡብ ሱዳናውያን ይገደፍ፣እቲ ክሲ ሕሱር ፀወታ‘ዩ ክብል መልሲ ሂቡ‘ሉ ነይሩ።
አዴፓ በ2011 ዓ/ም መጀመርያ ወራት ባደረገው ስብሰባ አንድ ድክመቱን አመነ። ከሌሎች በባሰ ብአዴን/አዴፓ ስለ ክልሉ ሕዝብ የረባ መረጃ አይደርሰውም። ትህነግ/ሕወሓት በጎንደር፣ ኦነግ በወሎና በሸዋ የአማራን ሕዝብ ሲያምስ አዴፓ/ብአዴን መረጃ አልነበረውም። ቀድሞ መተንበይ፣ መተንተን፣ መከላከል የሚችልበት መረጃና የመረጃ ስርዓት አልነበረውም። ሌሎቹ አልፈው ሲያጠቁ አዴፓ ግን የአማራ ሕዝብ ላይ ጥቃት ከተፈፀመ በኋላ በሚዲያ ነበር የሚሰማው። ያም ሆኖ የሚረባ እዝ ስላልነበር መፍትሔ ለማምጣትም ሲከብድ ታይቷል። አዴፓ ይህን ድክመቱን አምኖ፣ ከሌሎች ክልሎች እጅግ ያነሰም ቢሆን መረጃ የሚሰበስቡለት ሰዎች መኖር እንዳለባቸው አመነ። ይህን ለመስራት ዋነኛው ሰው ኮ/ል አለበል አማረ እንደሚሆን አምኖ የቤት ስራ ሰጠው።
ኮ/ል አለበል ይህን ስራ ከውኗል። ሰራተኞቹን አሰልጥኗል። ተመርቀው ወደ ስራ ሊገቡ አንድ ወር ሲቀራቸው የሰኔ 15ቱ ክስተት አደናቀፈ። እነ ኮ/ል አለበል ይሰሩት የነበረው ስራ ከዚህና ከዚህ ጋር የተያያዘ ብቻ ነበር። ይህኛውን ስራ እየከወኑም ቢሆን ግን ላይ ታች ይሉ ነበር። በዚህ ወቅትም ወደ ከሚሴና ሸዋ እየሄዱ ጥቃት ሲከላከሉ ቆይተዋል። ሰኔ 15/2011 ዓ/ም ችግር ሲፈጠርም እነ ኮ/ል አለበል ከዚሁ አካባቢ እንዲመለሱ ተደርገው፣ መግለጫ እንዲሰጡ ተደርገው ነው የታሰሩት።
እነ ኮ/ል አለበል ስራ የአማራን ሕዝብ ከጥቃት ለመከላከል ነበር የሰሩት። ሆኖም ከሰኔ 16 ጀምሮ ለእስር ተዳርገዋል። እነ ኮ/ል አለበል የክልሉን ሕዝብ ከጥቃት ለመከላከል ያሰለጠኗቸው የመረጃ ሰራተኞች (በርካታ ሚሊዮን ብር ፈስሶ) እንዲበተኑ ተደርጓል። በእስር ላይ የሚገኙም አሉ። እነዚህ ሰራተኞች ስልጠና ወስደው ገና ስራ እንኳን ባልገቡበት “አሳምነው ያሰለጠናቸው ናቸው” ተብለው ለእስር ተዳርገዋል። በመረሰቱ እነዚህ ሰልጣኞች ስራ አልጀመሩም። እነዚህን ልጆች ያሰጠኗቸው ሰዎች ከሰኔ 15 በኋላም የሌሎች ክልሎችን መረጃ ሰራተኞች አሰልጥነዋል።
(ይህን ጉዳይ የምፅፈው የፌደራል መንግስቱም፣ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶችም ሌሎችም የሚያውቁት በመሆኑ ነው። እንዲያውም ተለጥጦ እነዚህ ሕዝብ ላይ የሚፈፀምን ጥቃት የሚከላከሉ ሰልጣኞች ለሌላ አላማ እንደሚሰለጥኑ ተደርጎ ሪፖርት ሲፃፍ ከርሟል። በአንፃሩ ሕዝብ መረጃ ላይኖረው ይችላል በሚል ነው።)
እነ ኮ/ል አለበል ለዚህ ስራ ወደ ክልል ከመጡ ጀምሮ ደስተኛ ያልሆኑ አመራሮች እንደነበሩ ይታወቃል። ሰኔ 15ን እንደ አጋጣሚ ተጠቅመው እነ ኮ/ል አለበል አማረንና የተወሰኑ ሰልጣኞችን አስረው ሌሎቹን በትነዋቸዋል። ሰልጣኞቹ ከፖለቲካ ነፃ ሆነው ከተለያዩ አካላት የተውጣጡ የነበሩ ሲሆኑ አንዳንድ የአዴፓ ሰዎች ይህን ለሕዝብና ለሕዝብ ብቻ ይሰራል ተብሎ የተገመተ ኃይል የፈለጉት አይመስሉም። በሰኔ 15 ሰበብ የታሰሩት አንዳንድ ሰልጣኞች ሲፈቱ ሌሎቹ በእስር ላይ ናቸው። የአማራ ሕዝብ ጥቃት ላይ ሆኖም ቀሪዎቹ እንዲበተኑ ሆኗል።
እነ ኮ/ል አለበል ከታሰሩ ጀምሮ ማስረጃ አልመጣባቸውም። እንዲያውም ከሰኔ 15 ግድያ በተአምር የተረፉ ሰዎች ናቸው። “ከተፈቱ ይለይልናል” የሚል የአማራውን ብርታት የማይፈልግም እንዳለ እየሰማን ነው።
እነ ኮ/ል አለበል ላይ የምትቀርበው አንድ ነገር “ችግር እንደሚከሰት እያወቁ ሪፖርት አላደረጉም” የሚል ነው። ይህ እነሱን ሆን ብሎ በእስር ላይ ለማቆየት የመጣች ምክንያት እንጅ ችግር እንደነበር ይታወቅ ነበር። አይደለም የአዴፓ ከፍተኛ አመራር ይቅርና ከተማው ውስጥ ብዙ ሰው የሚያውቀው ችግር ነበር። አዴፓ ከሁለት ጊዜ በላይ ስብሰባ ተቀምጦ ጉዳዩን ለማርገብ ሞክሯል። “ፋኖ ይውደም” ተብሎበታል የተባለው ስብሰባ አንደኛው ነበር። ሰኔ ወር መጀመርያ አቶ ምግባሩ ከበደ መወያያ ፅሁፍ አቅርቦ የተወያዩበት ሌላኛው ነበር። እነ አለበል “ሪፖርት አያደርጉም” የተባለውም ከእውነት የራቀ ነው። የድርጅቱ ከፍተኛ አመራሮች ችግር መኖሩን አውቀው ምክክር እንዲደረግበት ጥረት ያደረጉበትን ሁሉ ማስታወስ ተገቢ ነው። በዚህ ጉዳይ እነ ዮሃንስ ቧ ያለው፣ መላኩ አለበል፣ ላቀ አያሌው ጉዳዩን የማያውቁት ሆነው አይደለም። ለአዴፓ አንድነት ሲባል ለአማራ ሕዝብ ዘብ የቆሙና መቆም የሚችሉት በእስር እንዲማቅቁ ሊፈረድባቸው አይገባም!
እነ ኮ/ል አለበል አማረ “ሪፖርት አላደረጉም የሚባለውን ማሞኛ ለሟች ቤተሰቦች ጭምር ለማስያዝ የተሞከረበት አካሄድ የሚያሳዝን ነው። አንድ ሰሞን የአዴፓ አመራሮች ራሱን ኮ/ል አለበልን ሽምግልና ልከው እንደነበር ሊያስታውሱት ይገባል።
ዋናው ነገር እነ አለበል አማረ የታሰሩት ከሰኔ 15 ጋር ግንኙነት ኖሯቸው አይደለም። ሰኔ 15 እንደሚከሰት የአዴፓ አመራር ጠፍቶት አይደለም። ከአዴፓ ጋር ግንኙነት የሌላቸው አካላትም ሽምግልና ለመላክ ጥረት ማድረጋቸው ሁሉ እናውቃለን። የአዴፓ አመራር ልዩነት እንደነበር ያውቅ ነበር። እነ ኮ/ል አለበልና ጄ/ል ተፈራ ማሞን በእስር ለማቆየት የሚፈልገው አመራር አማራ አንገቱን ቀና አድርጎ እንዳይሄድ የሚፈልግ ካልሆነ ሌላ ሊባል አይችልም።
አንዳንድ መረጃዎችን ይዘን ዝም የምንለው በክልሉ ላይ ያለው ችግር ከእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ እንዳይሆንና ከዕለት ዕለት ይሻሻላል በሚል እንጅ ንፁሃንን ሲታፈኑ ዝም ልንል አይደለም።
የአዴፓም ሆነ የአማራው ሕዝብ ችግር የሚፈታው ሰኔ 15 የተፈጠረው ክስተት በገለለልተኛ አካል ተመርምሮ ሕዝብ እውነታውን ሲያውቅ ነው። ሆኖም የዚህን ክስተት ጉዳይ ምርምራ ይዞታል። ይህ ምርመራ እውነታውን ያወጣል ይሆናል የሚል ግምት የነበራቸው ሰዎች ነበሩ። በንፁሃን ላይ የሚደረው አፈና ግን በምርመራው ላይ ሌላ ጥላ የሚያጠላ እየሆነ ነው።
እነ ኮ/ል አለበል ለአማራ ሕዝብ መከታ የሚሆን ተቋም እንዳይመሰርቱ እንቅፋት ሲሆን የነበረና አጋጣሚውን ያገኘ አካል “ምርመራቸው በፌደራል መንግስቱ መታየት አለበት” እስከማለት ደርሷል። በፍርድ ቤት ጣልቃ እየገባ፣ ዳኞችንና ሌሎችንም እያዋከበ ይህን አላማውን ለማስፈፀም ጥረት እያደረገ ነው። እነዚህ አካላት ከዚህ ፀረ አማራ ተግባራቸው ካልተቆጠቡ የአማራው ፖለቲካ ሳንካ ሊገጥመው እንደሚችል መገመት አይከብድም!
ሕዝብ ግን ማወቅ አለበት። እነ ኮ/ል አለበል አማረ ወንጀል ሰርተዋል ከተባለ ያ ወንጀላቸው አማራን ከጥቃት ለመከላከል መጣራቸው ብቻ ነው! ይህን ደግሞ የሰሩት አዴፓ አምኖበት፣ በጀትም በጅቶላቸው ነው።
እነ ኮ/ል አለበል ከእስር መፈታት ብቻ አይደለም የሚገባቸው። ወደ ቦታቸው ተመልሰው የጀመሩትን ስራቸውን መከወን አማራውን ከጥቃት መከላከል ይገባቸዋል። ከየትም ስራቸውን ጥለውና ቤተሰብ በትነው ለአማራ ሕዝብ ደሕንነት ሲባል ስልጠና የወሰዱ አካላትም ከመሳደድና ከእስር ወጥተው ሕዝባቸው ሊያገለግሉ ይገባል። በስልጠናው ወቅት አንዳንድ ችግሮች እንደነበሩ ይታወቃል። ይህ ችግር ደግሞ የእነ አለበል አይደለም። የአዴፓ አመራር ነው። ይህን አስፈላጊ ከሆነ ሌላ ቀን የምንመለስበት ይሆናል። ሆኖም በስልጠናው ወቅት ችግር ነበር ከተባለም የሚስተካከለው ነገር ተስተካክሎ እነ አለበል ስራቸውን መቀጠል እንጅ ሰበብ እየተፈለገ በእስር ሊማቅቁ አይገባም!
አዲስ አበባ ፦ የኦሮሚያ ብሮድካስቲንግ ኔትዎርክ ለኦሮሞ ትግል ከጅማሬው መሰረት ሆኖ ዛሬ ለተገኘው ውጤት የራሱን ድርሻ ያበረከተ የሚዲያ ተቋም መሆኑን ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ አስታወቁ ። ተቋሙ በ360 ሚሊዮን ብር ወጪ ተንቀሳቃሽ ዘመናዊ ስቱዲዮ፣ ሶስት የኤፍ ኤም ስቱዲዮና የአፍሪካ ቀንድ ሁለተኛ ቻናሉን አስመረቀ ።
ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ በምረቃው ሥነሥርዓት ላይ ተገኝተው ባስተላለፉት የእንኳን ደስ አላችሁ መልዕክታቸው፣ ኦቢኤን ለኦሮሞ ትግል ከጅማሬው መሰረት ሆኖ ዛሬ ለተገኘው ውጤት የራሱን ድርሻ ያበረከተ ነው ። በኦሮሞ ስም የተቋቋሙ አብዛኞቹ የሚዲያ ተቋማት ከኦቢኤን ሃሳብ የመነጩና የተገነቡ መሆናቸውን አስታወቁ።
በመጀመሪያ ደረጃ የሬዲዮና የቴሌቪዥን ሃሳብን ከተከበሩ አባዱላ ገመዳ ጋር ቁጭ ብለን ስንወያይ የኦሮሞ ህዝብ የራሱ ሬዲዮና ቴሌቪዥን እንዲኖረን አይደለም ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ከዛ ይልቅ የኦሮሞ ቋንቋ ማደግና መጎልበት አለበት፣ የአሮሞ ባህል ከኦሮሞ ሕዝብ አልፎ እንደ ሀገር መታወቅና መለመድ አለበት ብለን ነበር ብለዋል ።
የኦሮሞ ህዝብ የራሱ ባህል ፣ ወግና ስርዓት በመገንባት አሁን ካለበት ችግርና ጭቆና መውጣት የሚችለው ኦሮሞን አንድ ማድረግ እንደሚያስፈልግ ፣ለዚህ ተግባር አስፈላጊውና ዋነኛው መሳሪያ ደግሞ ሚዲያ ነው ብለን በማመናችን ነበርም ሲሉ ተናግረዋል ፡፡
በኦሮሚያ ውስጥ ትልቅ ሃሳብ ከግብ ሊደርስ እንደሚችል በማመን ወደ ስራ ሲገባ ከውስጥም ከውጭም ጫናዎች ነበሩ፡፤ ይህ ያስፈልጋል ወይ፣ ለዚህ ወጪ ማውጣት ተገቢ ነው ወይ እስከማለት ተደርሷል ነበር ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ፣ የሽቦ አንቴናዎችን በመትከል፣ ካሜራ በመለመን ስራው እንደተጀመረ ጠቁመዋል ፡፡
ዛሬም ቢሆን የኦሮሞ ህዝብ የረጅም ጊዜ ጥያቄዎቹን መልሶ በኢኮኖሚው ጎልብቶ፣ በፖለቲካው ጎልብቶ ማንነቱ ለዓለም ህዝብ ማስተዋወቅ የሚችለው ስናወራ ብቻ ሳይሆን ለትውልድ ሊሻገር የሚችል ስራ መስራት ሲቻል ብቻ እንደሆነ አመልክተዋል ፡፡
ዛሬ ላይ ኦሮሚያ ብሮድካስቲንግ ኔትወርከ ከሀገር አልፎ በምስራቅ አፍሪካ ደረጃ የምስራቅ አፍሪካን ጉዳይ የሚናገር፤ ትልቅ ተልዕኮ ያለው፣ ቁጥራቸው ስምንት መቶ የሆኑ ነገር ግን ልባቸው ስምንት ሺህ የሆኑ ጀግኖችን በውስጡ የያዘና ሀሳቡን ከግብ ለማድረስ አንዳችም ነገር እንደማያቆመው በተጨባጭ መሬት ላይ ማሳየት የቻለ የሚዲያ ተቋም ነውም ብለዋል፡፡
ከዛሬ 14 ዓመት በፊት የኦሮሞ ህዝብ የራሱ ሚዲያ እንዲኖረው ፤ በሀገር ውስጥ ማሰራጨት እንዲችል መሰረት ሆኖ ትግሉን ያስጀመረው የክልሉ መንግስት ለኦሮሞ ህዝብ በማሳየትና ለሌሎችም ዋልታ የሆነ ሚዲያ ነው፡፡
ሃሳባችን ትልቅ ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ ፣ ሀሳባችን በምስራቅ አፍሪካ ላይ ብቻ ተገድቦ የሚቀር አይደለም፡፤ በመላው አፍሪካ ሀሳባችን ፣ ባህላችንና ወጋችንን ማስፋፋት አለባቸው ብለዋል
“ዛሬም ቢሆን የኦሮሞ ህዝብ የረጅም ጊዜ ጥያቄዎቹን መልሶ በኢኮኖሚው ጎልብቶ፣ በፖለቲካው ጎልብቶ ማንነቱ ለዓለም ህዝብ ማስተዋወቅ የሚችለው ስናወራ ብቻ ሳይሆን ለትውልድ ሊሻገር የሚችል ስራ መስራት ሲቻል ብቻ እንደሆነ አመልክተዋል ፡፡”
በሕይወትህ ምንም አይነት የአእምሮ እውቀት ብልህነት ቢኖርህም በስሜት ብልህነትና ብቃት እስክትበስል ድረስ 80 በመቶውን የስኬት ምንጭ እንዳጣህ አትዘንጋ፡፡ የብዙ ስኬቶቻችን ምንጭ መነሻው ከጤናማ ስሜት ነው፡፡ የብዙ ውድቀታችን ምክንያትም ቢሆን መንስኤው ስሜትን በተገቢው ቦታ፣ መንገድና መጠን አለመግለጥ ነው፡፡ ይህንን ምስጢር በሚገባ ለማወቅ መጽሐፉ የግድ ነው፡፡
ለአፍሪካዊ ችግሮች አፍሪካዊ መፍትሄ ያሻል በሚል ፅንሰ ሀሳብ የህዳሴ ግድብ የሶስትዮሽ ውይይት በአፍሪካ ህብረት አደራዳሪነት እንዲታይ እየተደረገ መሆኑ ይታወቃል፡፡
ኢትዮጵያ፣ ግብጽ እና ሱዳን ትናንት ባካሄዱት ውይይት በሰባት ቀናት ውስጥ ድርድሩን በማካሄድ በቀጣይ የድርድሩ አካሄዶች እና የጊዜ ሰሌዳ ላይ ስምምነት መድረስ፣ ልዩነት ባሏቸው ጉዳዮች ዙሪያ ልዩነትን ለማጥበብ እና ውጤቱንም ለውጭ ጉዳይ እና የውሃ ጉዳይ ሚኒስትሮች ቀጣይ ስብሰባ ለማቅረብ መግባባት ላይ መድረሳቸው ተገልጿል።
ባሳለፍነው ወር መስከረም 4 ቀን 2013 ዓ.ም ድርድሩ ይቀጥላል ተብሎ ታቅዶ የነበረ ቢሆንም በተለያዩ ምክንያቶች ላለፉት ስድስት ሳምንታት ተቋርጦ መቆየቱ አይዘነጋም።
የወቅቱ የአፍሪካ ህብረት ሊቀመንበርና የደቡብ አፍሪካው ፕሬዚዳንት ሲሪል ራማፎሳ ከሶስቱ ሃገራት መሪዎች ጋር ተወያይተው ድርድሩ እንደገና እንዲቀጥል በተስማሙት መሰረት ነው የሶስትዮሽ ድርድሩ ካቆመበት የቀጠለው፡፡
በአፍሪካ ህብረት ድጋፍ በሚደረገው የሶስትዮሽ ውይይት ሰላማዊ እና ትብብራዊ መፍትሄ ለመስጠት በሶስቱ ሀገራት መሪዎች ዘንድ ጠንካራ ፖለቲካዊ ቁርጠኝነት እና ተነሻሽነት እንዳለው ተነስቷል፡፡
የኢትዮጵያን የአየር ሃይል ብቃት እኛ ከምናውቀው በላይ እነሱ ጠንቅቀው ያውቁታል፤ ስለወደዱን ወይም አቋማችንን ስለተቀበሉ ሳይሆን ሁኔታዎች ወዴት ሊሄዱ እንደሚችሉ...
ለመመለስ ብቁ ለመሆን, ንጥልዎ ጥቅም ላይ መዋል የለበትም እና እርስዎ በተመዘገቡበት ተመሳሳይ ሁኔታ ውስጥ ጥቅም ላይ መዋል የለባቸውም. በዋናው ማሸጊያው ውስጥ መሆን አለበት.
አንዴ ተመላሽዎ ከተቀበለ እና ከተመረመረ በኋላ የተመለሰውን እቃዎ እንደተቀበልን የሚገልጽ ኢሜይል እንልክልዎታለን. ተመላሽ ገንዘብዎን ስለመቀበል ወይም ውድቅ እንዲሆንልዎት እንገልፅልዎታለን.
እቃዎችን የምንተካው ጉድለት ካለባቸው ወይም ከተጎዱ ብቻ ነው ፡፡ ለተመሳሳይ እቃ መለዋወጥ ከፈለጉ በ sales@anxt.co.uk ኢሜል ይላኩልን እና እቃዎን ወደ-አክስክስ ፣ 96 ኢክኒልድ ጎዳና ፣ ቢርሚንጋም ፣ ቢ 18 6 አር ዩናይትድ ኪንግደም ይላኩ ፡፡
እቃው በተገዙበት እና በቀጥታ ወደእርስዎ እንዲላክ ከተደረገ, ለምላሽ እሴቱ የስጦታ ክሬዲት ይደርሰዎታል. የተመለሰው ንጥል ከተቀበለ በኋላ የስጦታ የምስክር ወረቀት ለእርስዎ ይላክልዎታል.
እቃው ሲገዛ እንደ ስጦታ ምልክት ካልተደረገበት ወይም የስጦታ ሰጪው በኋላ ላይ ለእርስዎ ለመስጠት ትእዛዝን ከተቀየረ ተመላሹን ለስጦታው ሰጪው እንልክልዎታለን እናም ስለ መመለሻዎም ያውቃሉ።
ንጥልዎን ለመመለስ ለራስዎ የማጓጓዣ ወጪዎች ክፍያ የመክፈል ሃላፊነት አለብዎት. የማጓጓዣ ወጪዎች ተመላሽ አይሆኑም. ተመላሽ ገንዘብ ከተቀበሉ, የመመለስ ክፍያ ዋጋ ከእርሶ ተመላሽ ላይ ይቀነሳል.
ዛጎል ዜና – የበረራ ቁጥር 8808 የሆነውና 255 ሰዎችንና ረዳቶችን ያሳፈረው የኢትዮጵያ አየር መንገድ በቴክኒክ ችግር ሳቢያ በድንገት ደህሊ ማረፉን የዘገበው ዘ- ኢኮኖሚክ ታይም ነው። እንደ ዘገባው አውሮፕላኑ ከሙባንቢ ወደ ካታማንዱ ይጓዝ የነበረ ሲሆን በድንገት ለማረፍ የተገደደው ባጋጠመው መጠንኛ የተባለ ችግር ሳቢያ ነው።
አውሮፐላኑ በሰላም አርፏል። የገጠመውም ችግር የለም ሲል ዘገባው አስታውቋል። የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሰዓት በማክበር ከዓለም አስራ አንደኛ ደረጃ ማግኘቱ አይዘነጋም።
የጠፋሁት “ሰው የመሆን ዓላማዬን” ለማሳካት ነው ትላለች ሰው መሆን፣ሰው ለመውደድ መሰራት ማለት ነው ራሴን በማንኛውም ሙያ እንደሚያገለግል ሰው፣ የማሰብ ነጻነት...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች ሁኔታ አዲስ የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ ቻይና የምርት ስም hst የሞዴል ቁጥር 50 መጠን 1000/660 * 1120 ፍጥነት 50-180RPM ማሸጊያ እና የመላኪያ የማሸጊያ ዝርዝሮች የፕሎውድ ፖርት ኒንግቦ ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ የቻይና የምርት ስም HST አቅርቦት ችሎታ-20 በወር የማሸጊያ እና የመላኪያ ማሸጊያ ዝርዝሮች ስብስብ / ስብስቦች ዝርዝሮች የእንጨት ወደብ ኒንግቦ ወይም የሻንጋይ መሪ ጊዜ -7 የሥራ ቀናት ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የትውልድ ቦታ-የቻይና የምርት ስም-ሆድዊን የሞዴል ቁጥር-HST-80T VOltage: 380V ወይም 220V የመመገቢያ ክብደት: 50kg አቅርቦት ችሎታ: 100 ስብስብ / ስብስቦች በየወሩ የማሸጊያ እና የመላኪያ ማሸጊያ ዝርዝሮች የእንጨት ፖርት ኒንግቦ ...
February 16, 2020 የዓለም ዓቀፍ ትብብር ለኢትዮጵያውያን መብት (ግሎባል አልያንስ) የአቋም መግለጫ። የዜጎችና የሃይማኖት ነፃነት ያለምንም ጣልቃ-ገብነት ይከበር!! ዓለም ዓቀፍ ትብብር ለኢትዮጵያውያን መብት (ግሎባል አልያንስ) ለረዥም ጊዜያት የኢትዮጵያውያን መብት ሳይሽራረፍ እንዲከበር ብዙ አስተዎፅዖ ሲያደርግ መቆየቱ የሚታወቅ ነው። በተለይ ለውጥ መጥቷል በተባለበት ጊዜ ሳይቀር አለበቂ ማስረጃ በየእስርቤቱ ተወርውረው፣ ፍርድ ቤት ሳይቀርቡና […]
ስደተኞችን ከመስጠም አድኖ ባለፈው ሳምንት የኢጣልያዋ ደሴት ላምፔዱዛ አቅራቢያ መልህቁን የጣለው «ኦፕን አርምስ» የተባለው የስፓኝ የእርዳታ ድርጅት መርከብ ጉዳይ ማወዛገቡ ቀጥሏል።ምንም እንኳን 6 የአውሮጳ ሃገራት ስደተኞቹን ለመቀበል ፈቃደኝነታቸውን ቢያሳውቁም ከመርከቡ በቅርብ ርቀት ላይ የምትገኘው ኢጣልያ ግን ዛሬም እንደጨከነችባቸው ነው።ስፓኝ ለመርከቧ ማረፊያ ሁለት አማራጭ ወደቦችን ብትፈቅድም ባለቤቶቿ በርቀታቸው ምክንያት አልተስማሙም።በዚህ መሀል […]
መቼም የምርጫ ነገር ሲነሳ በኢትዮጵያ ታሪክ የጎላ ቀለም ያለው ምርጫ 97 ነው:: ምክንያቱም ከዚያ በፊት የነበሩት ምርጫዎች በኢህአዲግም ሆነ በደርግ መንግስት የነበሩት የይስሙላ ምርጫዎች ነበሩ:: ምርጫ 97ም ቢሆን የዲሞክራሲ ጭላንጭል የታየበት በአዲስ አበባ እስከ ምርጫው እለት ሲሆን በክልሎች ግን ምርጫው አንድ ወር እስኪቀረው ነበር በክልሎች ገዝው ኢህአዲግ ቀሪውን አንድ ወር አፈናውን እናወከባውን አጠናክሮ ከመቀጠሉም በላይ አልፎ አልፎ ጠንካራ ተፎካካሪዎች ባሉበት ክልል ግድያም ይፈፅም ነበር:: (ሙሉውን ለማንበብ እዚህ ላይ ይጫኑ)
ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ደብዳብ ነፈርቲ ኣብ ሰሜናዊ የመን ንሆስፒታል ብምድብዳበን እንተወሓደ ሽዱሽተ ሰባት ተቐቲሎም።ካልኦት 20 ሰባት እውን ቆሲሎም ኣለው፤እቲ ቁፅሪ ክውስኽ ከምዝኽእልን ሰበስልጣን ሓቢሮም።
ብኻሊእ ዜና ሳዓዳ ኣብ ዝተብሃለ ከባቢ ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ሓደ ቤት ትምህርቲ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ብዝተፈፀመ ደብዳብ ነፈርቲ 10 ሰባት ተቐቲሎም ካብ 8 ክሳብ 15 ዓመት ዝዕድሚኦም ካልኦት 28 ሰባት ድማ ከምዝቖሰሉ ዶብ ኣልቦ ሓካይም ኣፍሊጡ’ሎ።
ኣብ ውሽጢ የመን ይካየድ ናይ ዘሎ ውግእን ወታደራ ስርሒትን ቀንዲ ተጠቃዕቲ ህፃውንቲ ዝርከቡዎም ስቪላት ምዃኖም ብሓዘን ምግላፆም ወሃቢ ቃሎ ባን ኪ-ሙን ኣብ ዘውፅእዎ መግለፂ ሓቢሮም።ህፁፅ ምርመራ ክካየድ እውን ፀዊዖም ኣለው።
ከ1ሚ. በላይ ህዝብ ተኝቶ መታከም በሚያስፈልገው የአዕምሮ ህመም ይሰቃያል በአዕምሮ ህሙማን ህክምና ማዕከል ያሉት አልጋዎች ከ700 አይበልጡም በርካታ ሰዎች የአዕምሮ ጤና ችግር እንደገጠማቸው የሚጠቁሙ ምልክቶች ቢታይባቸውም ታማሚነታቸውን አምነው ለመቀበልና ለችግራቸው መፍትሄ ለመፈለግ ፈቃደኞች እንዳልሆኑ የህክምና ባለሙያዎች ይናገራሉ፡፡ አዕምሮ በተለያዩ ምክንያቶች ለጉዳት ሊዳረግና የተለመደ ተግባሩን መወጣት ሊሳነው ይችላል፡፡ ለአዕምሮ መታወክ መንስኤ ሊሆኑ ከሚችሉ ጉዳዮች መካከል ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ቀውስ፣ ስነ ልቦናዊ ውጥረቶች፣ ስደት፣ ጦርነት፣ ተገዶ መደፈር፣ አደንዛዥ እፆች፣ የመኪና አደጋ፣ ኢንፌክሽን አምጪ በሽታዎችን አለመቆጣጠር፣ በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ውስጥ ተማሪዎችን የሚያማክሩ የስነ ልቦና ባለሙያዎች አለመኖር… ተጠቃሽ ናቸው፡፡ በቅርቡ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጤና ሳይንስ ኮሌጅ፣ በአዳማ ከተማ “Media and Mental Illness” በሚል ርዕስ ወርክሾፕ አዘጋጅቶ የነበረ ሲሆን በወቅቱ የቀረቡ ጥናታዊ ፅሁፎች እንደሚያመለክቱት፤ የአዕምሮ ጤና ችግር ለበርካታ ኢትዮጵያውያን ስቃይና ሞት ምክንያት እየሆነ መጥቷል፡፡ በወርክሾፑ ላይ ጥናታቸውን ካቀረቡት ባለሙያዎች አንዱ የሆኑት በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የጥቁር አንበሳ ሆስፒታል የአዕምሮ ሀኪምና በዩኒቨርሲቲው የአዕምሮ ህክምና ክፍል መምህር፣ ዶ/ር መስፍን አርአያን፣ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ መታሰቢያ ካሳዬ፤ በአዕምሮ ጤና ችግር ዙርያ አነጋግራቸዋለች፡፡
የአዕምሮ ጤና ችግርን በሶስት ከፍለን ልናየው እንችላለን፡፡ ቀላል፣ መካከለኛና ከባድ ወይም በፈረንጅኛው ሳይኮሲስ የሚባለው ማለት ነው፡፡ ችግሮቹ እንደየሁኔታው የህክምና እርዳታ ሊደረግላቸው ይችላል፡፡ ቀላል የአዕምሮ ጤና ችግር የምንለው በተለያዩ ምክንያቶች አዕምሮአችን ሲወጣጠርና ሲጨነቅ የሚከሰት ሲሆን ይህ ችግር በከተማም ሆነ በገጠር ይስተዋላል፡፡ በዕለት ተዕለት ህይወታችን በሚገጥሙን ነገሮች ስንጨናነቅ ሊከሰት የሚችል ችግርም ነው፡፡ ይህ ችግር ያለባቸው ሰዎች ራሳቸውን በሚገባ ስለሚያውቁ ወደ ሀኪም ሔደው የህክምና እርዳታ ለመጠየቅ የሚችሉ ናቸው፡፡ መካከለኛ የአዕምሮ ጤና ችግር የምንለው ደግሞ የስሜት መዋዠቅ ይታይባቸዋል፡፡ አንድ ወቅት ድብርት ውስጥ ይገባሉ፤ ሌላ ጊዜ ደግሞ በተቃራኒው ይሆናሉ፡፡ እነዚህ በሁለት አይነት የአዕምሮ ጤና ችግር ውስጥ ያሉ ሰዎች፤ በአንድ አገር እስከ 20 በመቶ ሊደርሱ ይችላሉ፡፡ በአንዳንድ አገሮች ቁጥራቸው ከ25-40 በመቶ ሊደርስም ይችላል፡፡
ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ሥነልቦናዊ ውጥረቶች፣ ተገዶ መደፈርና አደንዛዥ እፆችን መጠቀም ዋንኞቹ ብለን ልንጠራቸው እንችላለን፡፡ እነዚህ ነገሮች የአዕምሮ ጤና ችግር ሊያባብሱ ይችላሉ፡፡ ከዚህ በተረፈ ሰዎች የአዕምሮ ጤና ችግር በገጠማቸው ጊዜ ወደ ህክምና ተቋማት ሄዶ እርዳታ ማግኘት አለመፈለጋቸው በቀላሉ ሊድን የሚችለውን ችግር ውስብስብና አደገኛ ሊያደርገው ይችላል፡፡ አብዛኛው የአዕምሮ በሽተኛ በየቤቱና በየፀበሉ ታስሮ ነው ያለው፡፡ ጥቂቱ ደግሞ በየመንገዱና በየጎዳናው እየዞረ ነው፡፡ እነዚህ ወደ ህክምና ተቋማት ሄደው እርዳታ ማግኘት ቢችሉ ችግሩን ለማቃለል ይቻላል ብዬ አምናለሁ፡፡
ኣብ መጀመርያ ሰሙን ወርሒ ሕዳር ናይ ዝሓለፈ ዓመት፡ ኣብ ክልል ትግራይ ብጃንዳ ወያነ ዝተወስደ ሰፊሕን ኣዳህላሊን መጥቃዕቲ፡ ወተሃደራዊ ግጭትን ምእላይ ናይቲ ጃንዳን ኣስዒቡ ኣሎ። እዚ ኩነታት እዚ ኣመቱ ኣብ ኢትዮጵያ እንታይ ክኸውን ይኽእል? ጽልዋኡ ብደረጃ ዞባና ብፍላይ ከኣ ኣብ መስርሕ ሰላምን ዝምድናን ኤርትራን ኢትዮጵያን ከመይ ይግምገም?
= ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ዕረያ ወይ ጽገና ተበግሶ ምስ ተወስደ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ፡ ምስ ኤርትራ ጽቡቕ ዝምድና ምምስራት፡ ‘ፍቕሪ፡ ሰላም፡ ምትሕግጋዝ’ ዝብል ምርጫ ምውሳዱ፡ ከም መቐይሮ ዝሕሰብ እዩ። ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ምስተኣወጀ ዝነበረ ህዝባዊ ስምዒት ኩልና ንዝክሮ እዩ። ሰላም ኮይኑ፡ ቀሲንና ክንነብር ኢና፡ ኣብ ልምዓት ከምዝን ከምቲን ክንገብር ኢና ዝብል ተስፋ ፈጢሩ። ኣመት ናይዚ ሃዋህው’ዚ፡ ጸወታታት ጃንዳ ወያነ ኣብ ኢትዮጵያ ከምዘብቀዐ ዘረጋግጽ እዩ ነይሩ። Read more
በ13ኛው ሳምንት የመጨረሻ የጨዋታ ቀን ድሬዳዋ ከተማ እና ሀዋሳ ከተማ ያለ ጎል ጨዋታቸውን ፈፅመዋል። አዲሱ የድሬዳዋ አሰልጣኝ ዘማርያም ወልደጊዮርጊስ ቡድኑ በጅማ ቆይታው በፋሲል ካስተናገደው ስብስብ ምንያምር ጴጥሮስን በያሬድ ዘውድነህ እንዲሁምዝርዝር
የረፋዱ ጨዋታ በሀዲያ ሆሳዕና 1-0 አሸናፊነት ከተጠናቀቀ በኋላ የሁለቱ ቡድኖች አሰልጣኞች ተከታዩን አስተያየት ለሱፐር ስፖርት ሰጥተዋል። አሰልጣኝ አሸናፊ በቀለ – ሀዲያ ሆሳዕና ስለውጤቱ ብናሸንፍም አጠቃላይ በጨዋታው የኘበረው እንቅስቃሴ በተመልካቹም በእኔምዝርዝር
በቤትኪንግ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 13ኛ ሳምንት ሁለተኛ ቀን የረፋድ ጨዋታ ሆሳዕና እና አባጅፋር ያደረጉት ጨዋታ በመጨረሻ ደቂቃ በተቆጠረ ጎል በሆራዕና አሸናፊነት ተጠናቋል። በጉዳት፣ ቅጣት እና ኮንትራት ጉዳዮች ስብስባቸው የሳሳው አሰልጣኝዝርዝር
አቡበከር ናስር የዓመቱን ሦስተኛ ሐት ትሪክ በሰራበት ጨዋታ ኢትዮጵያ ቡና በ13ኛው ሳምንት መክፈቻ አዳማ ከተማን 4-1 አሸንፏል ። ራሳቸውን ከኃላፊነት ማንሳታቸውን የተናገሩት አሰልጣኝ አስቻለው በቅዱስ ጊዮርጊስ ከተሸነፈው ስብስብ ሦስት ለውጦችንዝርዝር
በሁሉም የሀገራችን ግዛቶች ውስጥ በወያኔ ቅልብ ጦር የጭካኔ እርምጃ ሕይወታቸውን ያጡና አሁንም ድረስ እያጡ ያሉ ወገኖቻችን ነፍሳቸውን ፈጣሪ ተቀብሎ ከፃድቃን አጠገብ እንዲያስቀምጥልን መልካም ፈቃዱ ይሁንልን፤ በየማጎሪያ ቤቶች የሚገኙ ወገኖቻችንንም ጽናቱን ይስጥልን፡፡ የመከራችንን ደብዳቤም እንዲቀድልን ሁላችን ተግተን እንጸልይ፡፡ በዘር፣ በጎሣና በሃይማኖት ሳንከፋፈል በአንድ ላይ ጸንተን ከቆምን የወያኔ ዕድሜ ከአንድ ደቂቃም ያጠረ ነው፡፡ ነገር ግን አንድ እንዳንሆን ወያኔ የሚጥልብን ደንቃራ ቀስፎ ስለያዘን ይህን ሁኔታ በእስካሁኑ አካሄድ መቀየር አልቻልንም፡፡ ስለዚህ በመከባበር መደማመጥ እንደሚኖርብን እንረዳ፡፡ መጪው ጊዜ ብዙ ደም የማይፈስበትና በተቻለ መጠን በትንሽ መስዋዕትነት ታላቅ ሀገራዊ የነፃነት ድል የምንቀዳጅበት የትግል ዘመን እንዲሆንልን እመኛለሁ፡፡
በቅድሚያ እንደምን ሰነበታችሁ፡፡ እኔ መሰንበት ከተባለ ደህና ሰንብቻለሁ፡፡ የሀገራችን ወቅታዊ ጉዳይ ከምንጊዜውም በላይ እየተንተከተከ ያለ ይመስላል፡፡ እነወያኔዎችም ሰይጣን ይሁን እግዚአብሔር የፈቀደላቸውን ሀገርንና ሕዝብን እንደእባብ የመቀጥቀጥ ሥራ አጠናክረው ቀጥለዋል፡፡ ዛሬ ደግሞ በአዲስ አበባ ታክሲዎች ሥራ አቁመው ሠራተኛውና ጥቃቅኑ ነጋዴ ከማለዳው ጀምሮ እየተቸገረ ነው፤ በእግሩም እየኳተነ ይታያል፡፡ የደኅንነትና የትግሬዎች ታክሲዎች ግን እየሠሩ እንደሆነ በግልጽ ይታያል፡፡ ከሕንጻውና ከንግዱ በተጓዳኝ አብዛኛው የትራንስፖርት መስክ በትግሬዎች በመያዙ ይህ ዐድማ ብዙም ፋይዳ ያለው አይመስልም፡፡ እነሱ ያልያዙትና ያልተቆጣጠሩት ነገር የለም – ዕድሩም፣ ዕቁቡም፣ ሰንበቴውም፣ መረዳጃ ማኅበሩም፣ ምኑም ምናምኑም በነሱው ቁጥጥር ሥር ነው – የጽዳትና ጥበቃ ኃላፊውንና የቆሻሻ ገንዳ ጠባቂውን ሣይቀር ብትመለከት ከአሥር ዘጠኙ ትግሬ ነው፡፡ አሥርን ካነሳሁ አይቀር ከአሥር ሕንፃ ዘጠኙ፣ ከአሥር ሠርግ ዘጠኙ፣ ከአሥር አውቶሞቢሎች ዘጠኙ፣ ከአሥር ሱቆች ዘጠኙ፣ ከአሥር ሱፐርማርኬቶች ዘጠኙ፣ ከአሥር ኢንቬስተሮች ዘጠኙ፣ ከአሥር ኮንዶሚኒዮሞች ዘጠኙ፣ ከአሥር የመንግሥትና የመያድ ባለሥልጣናት ዘጠኙ፣ ከአሥር … ዘጠኙ ሀብት ንብረቱ የወያኔ ትግሬዎች ሀብትና ንብረት ነው – ሰዎቹም እነሱው ናቸው፡፡ በመያድ ለመቀጠር ትግሬ መሆን አለብህ፤ በመንግሥት ለመቀጠር ትግሬ መሆን አለብህ፡፡ በደርግ ዘመን “ምርጥ ምርጡ ለሕጻናት” የሚል (የውሸት) መፈክር በየግድግዳው ይጻፍ እንደነበር አስታውሳለሁ፤ ዛሬ ደግሞ “ምርጥ ምርጡ ለትግሬ ወያኔ “ የሚል በህቡዕ የሚሠራጭ (የእውነት) መፈክር ሀገር ምድሩን ሞልቶት አለ – ዘይገርም ሻሸመኔ ትብስ ኮፈሌ ማለት አሁን ነበር፡፡ ፡ ኢትዮጵያ ከአሥሩ ዘጠኟ — አይ … ዘጠኝ ብቻ? … ከአሥሩ ዘጠኝ ነጥብ ዘጠኟ የወያny ጥገት ላም ናት፡፡ ሌላው በድርቅ እያለቀ ነው፡፡ ወያኔ እየተንደላቀቀና እየተምነሸነሸ ሌloch በጠኔ እየተንጠራወዙ ናቸው – ዕድል ቀንቷቸው ከተገደሉት ውጪ ማለተይ ነው፡፡ ቧይ! ፈጁን እኮ!
በአዲስ አበባ በረንዳ አዳሪውና እሥር ቤቱን የሞላው ማን ነው? ዐማራውና ሌላው ነው፡፡ … በየዝጉብኝ ዊስኪና ቮድካ ሲጨልጥ፣ ጮማ ሲቆርጥ የሚያመሽና የሚያረው ማን ነው? በየጥሩ ት/ቤቶች የሚማሩ ልጆች የነማን ናቸው? በጫት ገረባ ሰክረው በየበረንዳው እጅብ ብለው የሚውሉና የሚያድሩተ ልጆችስ የነማን ናቸው? አሁን ማን ነው እየኖረ ያለው? ማንስ ነው እያጣጣረ ሞትን በመናፈቅ ላይ የሚገኘው? የሀገሪቱን ሀብትና ንብረት በግል ተቆጣጥረው እየተዘማነኑባት ያሉት ወያኔዎች ብቻ ናቸው፡፡ አዲስ አበባንና ዐይ ዐይን ቦታዎቿን ካለ ገልማጭና ቆንጣጭ የተቆጣጠሩት ትግሬዎች ናቸው – ብልጣብልጥ ወያኔ ትግሬዎች፡፡ ጉራጌ ከማርካቶ ተፈናቅላ ትግሬ ተቆጣጥሮታል፡፡ ሌሎችነን በግብርና በኪራይ ፈነቃቅለው ለስደትና ለራስን ማጥፋት ክፍት የሥራ ቦታ አጋልጠው እነሱ የሁሉም አዛዥ ናዛዥ ሆነዋል – ይህን የሰው ልጅ ቅለት እያየሁ ከምኖር በበኩሌና ማን ከለከለህ እንዳትሉኝ እንጂ ሞቴን ብመርጥ ይሻለኛል፡፡ በወያኔ ትግሬዎች ምክንያት የሰው ልጅ ኅሊናዊና ሰብዓዊ ዕድገት እንዳለ ጥያቄ ውስጥ እንደገባ ይሰማኛል፡፡ “እነዚህ ‹ሰዎች› በርግጥም ሰዎች ይሆኑ እንዴ?” እያልኩ ብዙ ጊዜ እጨነቃለሁ፡፡ በአጥንትና ደም አነፍናፊነታቸው ከእንስሳትም በታች ይወርዳሉ፡፡
ሲያልቅ አያምር ይባላል፡፡ የኛ ይሁን የነሱ ማለቂያ የደረሰ ይመስላል፡፡ በዚህ መልክ የምንጓዝበት ዘመን ማክተሚያው የተቃረበ ለመሆኑ ብዙ ምልክቶች እየታዩ ነው፡፡ አንድ ቄስና አንድ ሼህ ያንጀት ጓደኛሞች ነበሩ አሉ፡፡ ሼሁ “መምሩዋ ለመሆኑ እስቲ በነቢ ይሁንብዎና ሃቂቃውን ይንገሩኝ – ከእስላምና ከዐማራ(ከክርስቲያን ማለታቸው ነው) ማንኛቸው ይጠድቃሉ?” ብለው ቄሱን ይጠይቃሉ አሉ ዱሮ በደጉ ዘመን፡፡ መምሩም መለሱና “ኧረ በእግዝትነይቱ እንዴት ያለ ጥያቄ ጠየቁኝ ሸኽዬ – መቼስ ከሁለት አንድኛቸው እንታናቸውን ሳይበሉ አይቀሩም!” ብለው መለሱ አሉ፡፡ የዚህን ወግ ጭብጣዊ መልእክት ወደወያኔ አምጡልኝ፡፡ እንጂ ከጽድቅና ኩነኔ አኳያ ብንነጋገር እኔ በበኩሌ ተቋማዊ መዳን እንደሌለ ወይም ቢያንስ ሊኖር እንደማይገባ ማመን ከጀመርኩ ቆይቻለሁ፡፡ የመዳን መንገድ አንዲት ብቻ ስለመሆንዋ ደግሞ ብዙም አላውቅም፡፡ መዳኛውን አንድዬ ብቻ ያውቃል – “ሁሉም የየራሱን ሲያደንቅ እሰማለሁ፣ የኔም ለኔ ዕንቁ ናት እኮራባታለሁ.…” የምትል የቆየች የንዋይ ደበበ ዘፈን አሁን በጆሮየ ውልብ አለችብኝ – በዚህ አጋጣሚ ነፍስ ይማር ንዋይ ደበበና ኃይሌ ገ/ሥላሤና ሠራዊት ፍቅሬና መስፍን በዙና ሙሉጌታ አሥራተ ካሣና ገነት ዘውዴና … ኦ! የክፉ ቀን ምርጥ ምርጥ ዜጎቻችንን ዘርዝሬ አልጨርሳቸውም – አንድዬ ግን የሚሣነው ነገር የለምና እርሱ ይጨርስልኝ፡፡ ወደገደለው ልሂድ እባካችሁ፡፡ ቀልድና መጠጥ ቤት ያጠፋል፡፡
ሰሞኑን ወደ ትግራይ ሄጄ ነበር – ከምር፡፡ ትግራይ ውስጥ ወንድ ልጀ ያለ አይመስልም፡፡ ሁሉም ተነቅሎ ለማያዳግም አጠቃላይ ክተታዊ የወረራ ዘመቻ ወደተቀረችዋ ኢትዮጵያ የተበገሰ ይመስላል፡፡ በተለይ በገጠር ቤቶች – ብዙዎቹ የድንጋይ ቤቶች – ተንሻፈው ተንጋደውና ፈርሰው ካለሰው ብቻቸውን ይታያሉ፡፡ አንዳንዶች ተዘግተዋል፤ አንዳንዶች ክፉኛ ፈራርሰዋል፡፡ ብዙዎቹ የገጠር ከተሞች የተወረሩ ይመስላሉ፤ የሚገርመው ግን ያን ሁሉ በረሃና የድንጋይ ጫካ እያቆራረጠ በየርሻውና በየፈፋው ብቅ እያለ የሚታይ ንጹሕ የመጠጥ ውኃ ቧምቧ አለ፤ ኦ! ትግራይ ታስቀናለች፤ ልጆቿ ክሰዋታል፡፡ ሥልኩ፣ ውኃው፣ መንገዱ፣ ት/ቤቱ፣… ሁሉም ከሞላ ጎደል ተሟልቶ ይታያል – እንደሚባለው አይደለም፤ በተንጣለለው ገደላማ ኹዳድ እንደዘንዶ ተጋድሞ የሚታየውን ወፍራም የውኃ ቧምቧ ስታዩ “ምነው ይህን መሰል ነገር በጎጃምና በጎንደር ገጠሮች ማየት በቻልኩ?” ሳትሉ አትቀሩም እንደኔ በ“ዐማራነት ልክፍት ከተነደፋችሁ”፤ ወይ ወያኔ ለካንስ ይህን ያህል ቀንድ ማነው ዐይን አውጣዎች ኖረዋል? ችግሩ ግን እነዚያ የገጠር ሥፍራዎች ሰው አይኖርባቸውም – ትግሬ ያለውስ አዲስ አበባ ላይ ነው ወንድሞቼ፡፡ ቅናት አይደለም – ከሆነም በመንፈስ ቀናሁ ልበላችሁ፡፡ እንዲህ የሚያኮራ ውድብ ቢኖረኝ ብዬ ከመዓንጣየ – ካንጀተቴ – ቀናሁ፡፡ በፈርሳሙ ብአዴንም ኮራሁ፤ ኧረ በዐማራው በረከት ስምዖንም አምርሬ ቀናሁ! በስድብ ባቦነነኝ በአረምነው መኮንንም ቀናሁ፡፡ በዐማራው አካባቢም ስላለፍኩ ብአዴን ስላልሠራቸው የልማት ንድፎች ክፉኛ ኮራሁ፡፡ ቀንደኛው ድርጅታችን ባልሠራልን ነገር ካልኮራን በምን እንኩራ? ብቻ በየገጠሩ ያሉ ብዙ ትግሬዎች ተለቃቅመው “ሪፓብሊኳ”ን በመተው ወደምድረ ገነት ወደ “ኢትዮጵያ” ሄደዋል፡፡ ከሞላ ጎደል ሕይወት ያላት የምትመስለው መቀሌ ማለትም መቐለ እንጂ ሌሎቹ ኦና ናቸው፡፡ ምሥጢሩ ታዲያ ወዲህ ነው፡፡…
ዛሬ ለዚህች ማስታወሻ መጻፍ ምክንያት የሆነኝ ነገር አለ፡፡ በመጣሁበት መኪና ውስጥ ሰዎች ሲያወሩ የሰማሁት ነው፡፡ በዚህ ሁኔታ ሕወሓት ያመጣባትን ዳፋ ትግራይ ከፍላ ለመጨረሽ በሺዎች የሚቆጠሩ ዓመታትም አይበቋትም፡፡ ወያኔ ትግራይን በሰው ደም፣ በሰው አጥንት፣ በሰው ላብና ወዝ፣ በሰው ሀብት፣ በሀገር ንብረትና ወደር በሌለው ግፍ አጨቅይቷት -እንደ እግዚአብሐየር ፈቃድ – ኢንሻአላህ – በጣም በቅርቡ መሰናበቱ ስለማይቀር ወዮ ለትግራይና ሕዝቧ!!! ለማንም ፈርቼ በማላውቀው ሁኔታ ፈራሁላት፡፡ ትዕቢትና ዕብሪት ጥፋትንና ውርደትን ቀድማ ትመጣለችና እነኚህ የዲያብሎስ ሽንቶች ሒሣባቸውን የሚያወራርዱበት ዘመን በፍጥነት ሲመጣ ይታየኛል፡፡ የኛ መጥፎ ሥራ እነሱን እንዳመጣብን ሁሉ የነሱ ግፍና በደል ደግሞ እነሱ ቀርተው ትግራይ ልትሸከመው የማትችለውን የመከራ ዶፍ እንደሚያመጣ የእግዜሩን ትተን ታሪክን ብቻ በማጣቀስ መረዳት ይቻላል፡፡ መተት ይረክሳል፤ ደንቃራ ይከሽፋል፡፡ የላላ ይጠብቃል፤ የጠበቀ ይላላል፡፡ የተራቡ አልቅቶችና መዥገሮች ወፍረውና አብጠው ይፈነዳሉ፡፡ ከብቶችም ያኔ ነፃ ይወጣሉ፡፡ የመዥገሮችና የአልቅቶች ዘመን ሲገባደድ የከብቶችና የደገኛ እንስሳት ዘመን ይብታል፡፡ ያኔን ለማየት ዕድሜና ጤና ብቻ ይስጠን፡፡
ታዲያ ሰው የሚያስፈልገን አሁን ነው፤ ትልቅ ሽማግሌ ትግሬ፣ ትልቅ ሽማግሌ ዐማራ፣ ትልቅ ሽማግሌ ኦሮሞ የሚያስፈልገን አሁንና አሁን ብቻ ነው፡፡ ከደፈረሰ በኋላ ማቄን ጨርቄን ቢሉ ዋጋ ዘይብሉ ከምዝብሃል ኢዩ ሀወይ፡፡ ሦርያንና “ታላቋን” ሶማሊያ ያዬ በእሳት አይጫወትም፡፡ እርግጥ ነው ከተራበ ለጠገበ አዝናለሁ እንዲባል የነዚህ መሬት የጠበበቻቸው ዐይነ ሥውራን ትግሬ ገዢዎቻችን አይተውት ቀርቶ አስበውት የማያውቁት እርዚቅ ውስጥ በታሪካዊ ጠላቶቻችን ሁልአቀፍ ዕርዳታ ታግዘው ሲነከሩበት ጊዜ ቀን የማይገለበጥ መስሏቸው ከሰማይ በታች የማይሠሩት የበደል ዓይነት ጠፋ – በአንድ በኩል እነሱም ያሳዝኑኛል ታዲያ፡፡ ሰው በእርኩስ መንፈስ ካልተሞላ በስተቀር መቼም እነሱ የሚሠሩትን ዘግናኝ ነገር በሰውኛ ተፈጥሮ መሥራት የሚሞከር አይመስለኝም፡፡ ለይቶላቸው ዐበዱ እኮ! ምድራዊ ንዋይና ሥልጣን እስከዚህ ያሳብዳል? እንዴ፣ እንደዚያ እንደፈረንሣዩ አንድ ንጉሥ ‘after me the deluge’ (እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል …) እንዳለው ይሉኝታና ሀፍረት በጭራሽ አጥተው የለየላቸው ጅቦችና ዓሣሞች ሆኑ እኮ፡፡ እኔ እምለው ከዚህኛው ወገን ባይገኝ ወይም ለመስማት ፈቃደኛ ባይኑ ከነሱ በኩል “ኧረ ይ ነገር አያዛልቅም!” ብሎ የሚመክራቸው ሃይ ባይ ምራቅ የዋጠ ሰው እንዴት ይጥፋ? ለነገሩ በምን ጆሮ ይሰማሉና! ጆሯቸው በበቀልና በጥላቻ እንዲሁም በሀብት አራራ ያበደ ፍላታቸውን እንጂ ሌላ ነገር መች ያዳምጥና? …
እንዲህ ሲሉ ሰማሁ አብሬያቸው የመጣሁት ሰዎች፡፡ በ2004 ዓ.ም አካባቢ አዲስ አበባ ውስጥ አንድ አካባቢ ጥቂት ሰዎች የጨረቃ ቤት ይሠራሉ፡፡ ጥቂት ጊዜ ቆይቶ ግን ቀበሌና ክፍለ ከተማው መጥተው ያፈርሱባቸዋል፡፡ ከነዚያ ከፈረሰባቸው ሰዎች ውስጥ ብዙዎቹ ትግሬዎች ነበሩ፡፡ እነዚያ ትግሬዎች ወደ ክፍለ ከተማ ይሄዱና አብዚሎ ቅብዚሎ ይላሉ፡፡ የቀሪዎቹ (ባጋጣሚ ሆኖ ዐማሮች ናቸው) ጩኸት የቁራ ጩኸት ሆኖ ሲቀር እነዚያኞቹ – የመጀመሪያ ደረጃ ዜጎቹ “አይዟችሁ፡፡ …” የለም ይህን ነገር በትግርኛ ልበለው – “አጆሃትኩም አህዋትና! ወዲተጋሩ ኮይንኹምስ ዝትንክፈኩም የለን፡፡ ውፅዔት ቃልሲኩም ስለዝሆነ ንኣሃትኩም ዝከውን ነገር በቅልጡፍ ተመኻኺርና ገለ ነገር ክንግብረልኩምኢና ቃል ንኣቱ… ብትዕግስቲ ክትፀብዩና ይግብኣኩም ድማ … ንኣሃትኩም ዘይኮነ ነገር …” አሉና እነዚያን ዐማሮች አመናጭቀው ካባረሩ በኋላ – እንዲህ ጭምልቅል ያለ ነገር ስናገርና ስጽፍ ተገድጄ የወረድኩት መውረድ እእየታየኝ ራሴን በራሴ እንዴት እንደምጸየፈው አትጠይቁኝ – ለትግሬዎቹ ሌላ መንገድ ፈለጉና አሁን እነዚያ ትግሬዎች ቢጠሯቸው የደነቆሩ ሚሊዮነሮች ሆነዋል – “ሀ” ራስህን አድን ለጫማው በኋላ ይታሰብበታል እንደተባለው ማስታወቂያ ነው ነገሩ፡፡ ከጨረቃ ቤት ባዶ ሕይወት ወደሚሊዮነርነት፡፡ እንደትግሬ ወያኔ ያለ ደደብና ደንቆሮ ቀትረ ቀላል ቡድን በዓለም ታይቶም ሆነ ተሰምቶ አያውቅም፡፡ በነገራችን ላይ እነዚያ ዐማሮችም ከተፈረደባቸው የዘር ማጽዳትና ጭፍጨፋ ማምለጣቸውና ጨረቃ ቤት በማጣት ብቻ መታለፋቸው ትልቅ ነገር ነው፡፡ ዓለመኛ ዳቦ ቅቤ ቀቡኝ ይላል እንዲሉ ሆኖ እነዚያ ምስኪኖች አዲስ አበባ ላይ በመገኘታቸው እንጂ ሌላ ቦታ ቢሆን ጠገባችሁ ተብለው ይረሸኑ ነበር፡፡ እየሆነ ያለው ነገር ሁሉ እኮ እኮ ደም አፍልቶና አንተክትኮ ወደ ጋዝነት የሚለውጥ ነው፡፡
እነፕሮፌሰር መስፍን ግን እንዳይቆጡኝ እፈራለሁ፡፡ እርሳቸው አንዲት አፓርትማ ውስጥ ተወሽቀው የኛን የተራ ዜጎችን እንግልትና የትግሬዎችን የዱባ ጥጋብ ማየት ስላልቻሉ በፍርደ ገምድል ብይናቸው እነሱም እንደኛው አልተጠቀሙም ይላሉ፡፡ ማለቴ እኛ በትግሬ አገዛዝ እንዳልተጠቀምን ሁሉ እነሱም አልተጠቀሙም ባይ ናቸው፡፡ ሰው መቼም መስማትና ማየት የሚፈልገውን ብቻ እሰማለሁና አያለሁ ብሎ ከቆረጠ ከዚህ ዓይነቱ ሞገደኛና ሸውራራ አመለካከቱ ፈጣሪ ነፃ እንዲያወጣውና እውነቱን እንዲያመላክተው ከመጸለይ በስተቀር ምን ማድግ ይቻላል? ሆ! ትግሬ አልተጠቀመም? ድራማዊ አስቂኝ ዐረፍተ ነገር፡፡
የባዳ ልጆች ጉድ ሠርተውናል፡፡ የተሰባበርነው ሁሉ እንዴትና መቼሰ እንደሚጠገን ሳስበው ይጨንቀኛል፡፡ ኢትዮጵያ የሌሎቹም ያልሆነች ያህል ሌሎች እንዲህ ባይተዋር ሆነው ስታዩ ኢትዮጵያ የምትባል ሀገር እንደጪስ በንና ጠፋች ወይ ትላላችሁ፡፡ በርግጥም ኢትዮጵያ አሁን የለችም፡፡ ሌላው ሁሉ የትግሬ አሽከርና ገረድ ሆኖ ትግሬዎች የጠገቡ ጌቶች ሆነዋል፡፡ ጥጋብን የማያውቅ ሰው ደግሞ አይግጠምህ፡፡ የተሸናፊ አሸናፊ አይግጠምህ፡፡ ከአፍ እስካፍንጫው ማሰብ የማይችል “አሸናፊ ጀግና” አይግጠምህ፡፡ ብሃጺሩ ቀን አይጉደልብህ፡፡ ምን ዓይነት ጉዶች ናቸው በል? መጥኔ ለጤናማ ትግሬዎች! ሀፍረቱን እንዴት ይችሉት ይሆን? የ16 ዓመት ታዳጊ ከትግራይ ገጠር አዲስ አበባ መጥቶ በሣምንት ውስጥ ሚሊዮነር ሲሆን የሚታዘብ ጤናማ ትግሬ በሀፍረት እንደሚሸማቀቅ መቼም ግልጽ ነው፡፡ አይ… እኔ እንኳንስ በግማሽ ብቻ ትግሬ ሆንኩ! ሙሉ በሙሉ ብሆን ኖሮ ነገን በማሰብ ከአሁኑ ነበር አንገቴን ደፍቼ በሰቀቀን የምሞተው፡፡ ውይ ወያኔዎች ሲያሳፍሩ! ሱቅ እንደገባ ሕጻን ዓይነት ሁሉንም ለራሳቸው አፍሰው ሌላውን ባዶ ሲያስቀሩ ስታዩ እነዚህ ሰዎች ምን እንደነካቸው በማሰብ ታዝኑላቸዋላችሁ፡፡ ደግሞም እምብርት የሚባል ነገር አልፈጠረባቸውም፡፡ እንዴ – አንድ ሰው እኮ በልቶ ይጠግባል፤ ጠጥቶ ይረካል፡፡ ሲያመነዥኩና ሲጋቱ መዋል የጤንነት ምልክት አይደለም፡፡ ለከት የሚባል ነገር አለ፡፡ የሁሉም ነገር ዳር ድንበር አለው፡፡ ለፍቅርም ለጥላቻም ወሰን አለው፡፡
መጨረሻቸው ሦስት ክንድ ለሆነው ቦታ እነሱ 50 እና 60 ቦታ ይዘው አይረኩም፡፡ ከአንድ እንጀራ የማያልፍ ሆድ ይዘው በሚሊዮኖችና በቢሊዮን የሚገመት ገንዘብ በደቂቃዎች ውስጥ ሲያገለባብጡ በዚህም አይረኩም፡፡ ከምን ተፈጠሩ? ገድለው የማይረኩ፣ በልተውና ጠጥተው የማይረኩ፣ አሥረውና ደብድበው የማይረኩ፣ በሕይወት ያለን ገድለውም ስለማይረኩ ዐፅምን ሣይቀር ከመቃብር አውጥተው የሚቀጠቅጡና በዚያም ዕርካታን የማያገኙ፣ ህግን መሬት ላይ ጥለው በመደፍጠጥ መጫወቻ እስሚያደርጓት ድረስ ቢዘልቁም በዚያም የማይረኩ፣ ዐማራን ጨፍጭፈው የማይረኩ፣ ቂምን ከ40 ዓመታት በላይ በልባቸው ቋጥረው በመያዝ እየታደሰ በሚሄድ በቀልና ጥላቻ ሀገርንና ሕዝብን በታትነው የማይረኩ፣ድንበርንና መሬትን ለባዕዳን ሸጠው በሚያገኙት ሥፍር ቁጥር የሌለው ገንዘብ የማይጠግቡ፣ ዓለምን በማታለል ወደር ያልተገኘላቸው እነዚህን የሲዖል ትሎች ፈጣሪ ከየት ላከብን? ለመሆኑ እነዚህን መሰል የእሳት ጅራፎች በሺህ ወይ በሁለት ሺህ ዓመታት ስንቴ ይሆን ወደ አንድ ሕዝብ ለቅጣት የሚላኩት? ይህ ዓይነቱስ ቅጣት አመክሮ የለውምን?
እነፕሮፍ አንዴ ስሙኝማ – ለታሪክ ምሥክርነት ትሆኑ ዘንድ መከላከያን፣ ደኅንነትን፣ ውጭ ጉዳይን፣ ፖሊስን፣ ጉምሩክን፣አየር መንገድን፣ አየር ኃይልን፣ ሚኒስቴር መሥሪያ ቤችን፣ ንግድ ቤቶችን፣የከተማ ቦታዎችን፣ ሕንፃዎችን፣ የትምህርት ተቋማትን፣የንግድ ማዕከላትን፣ ሀገራዊ ፕሮጀክቶችን፣…. ለጥቂት ጊዜ ጎብኙ፡፡ ከዚያ እውነትም ለአካለ ዘረፋ የደረሰ ወጣት ወያኔ ትግራይ ውስጥ እንደሌለ ያኔ ትረዳላችሁ፡፡ መጥኔ ለወደፊቷ ትግራይ! ኹልና ጥዑይ ውልቀሰባት ተጋሩ ህጅ እዩ ብዙህ ማሰብ ዜድልየና፡፡ እዚዮም አሻታት ንኣዲና ከምዘሃሰቡ መሲሎምሲ ከመይ ገይሮም ከምዝቀተልዋ ህጅ እዩ ምህሳብን ምጭናቅን፡፡ ጊዜ ካለፈ በኋላ የፈሰሰ አይታፈስምና በነዚህ ወራዳ የባንዳ ልጆች ምክንያት ትግራይ መከራና ስቃይ ስትዝቅ ይታየኛል – አሁን ትግራይ ያለች የመሰለችው በባንዳዎቹ ልች ጥንካሬ ሣይን በፈጣ ቸርነት ብቻ ነው – ነገር ግን ይህ ትዕይንት እንዳለ እስከመጨረሻው አይቀጥልም – ሁልጊዜ ፋሲካ ደግሞ ኖሮ አያውቅም፡፡ ፈጣሪ ክፉዎቹም ደጋጎቹም ሁሉም ልጆቹ ስለሆኑ ለክፉዎቹም ለደጋጎቹም እኩል ዕድልን እንደሚሰጥ መረዳት ይገባል፡፡
እኔ ግን በኅሊና ሠሌዳየ አሁን የሚታየኝ ክፉ ነገር ሲፈጸም ከማየቴ በፊት አሁኑኑ ብሞት ሞትኩ አልልም – በርግጥም ዐረፍኩ እንጂ፡፡ ሰው ሰውነቱን ለምን ይነጠቃል? ሰው በመግደልና በማሰር፣ በመዋሸትና በመቅጠፍ፣ በመዝረፍና ሁከትን በመፍጠር እንዴት ይደሰታል? አንድ ጭቅላ ሕጻን ዐማራ የሚል ወያኔያዊ ታርጋ ስለለጠፉበት ብቻ ካለምርጫው በተወለደበት ዘውግ ምክንያት ከነሕይወቱ በበደኖ ገደል የሚለቀቀው ገዳዩና አስገዳዩ ስንት ሺህ ዓመት ሊኖሩ ነው? ወደኅሊናችን እንመለስና ራሳችንን እንመርምር – አሁኑኑ!!
በሌላ አቅጣጫ ጅሎችና ነሁላሎች ኢትዮጵያውያን በሌለች ሀገር ሲጨቃጩ መስማት የሚገርም ነው፡፡ ጠላት ባቆመላቸው የጡት ቁራጭ ሀውልት፣ በፈጠራ ተደርሶ ዘወትር በሚነበነብ ስብከት ፣ በጠላት ሠርጎ ገቦች መሠሪ ውትወታ፣ በሆድ አዳሪዎች የኅሊናቢሶች ሸርና ተንኮል… የጋራ ትግሎች እየመከኑ የተናጠል ትግሎችም እየተውተበተቡ እህት ነፃነት ከአድማስ ባሻገር ቆማ በምናብ ስትታይ መታዘብ ኢትዮጵያዊ ሆኖ መፈጠርን እስከወዲያኛው ያስረግማል፡፡ ሥልጣን በሬኮማንዴ ውጪ ሀገር ይሄድ ይመስል መቶና ሁለት መቶ ድርጅት በውጪ ሀገራት መመሥረቱ ደግሞ ጥቅም እንደሌለው ከታወቀ ቆይቷል፡፡ በዚህ የተበላ ዕቁብ የሚጃጃሉ ወገኖች ቁጥርም ቀላል አይደለም፡ አየ ኢትዮጵያ! የዕንቆቅልሽ ሀገር፡፡
በወህኒ ቤቱ ለታሳሪዎች የሚቀርበው የመጠጥ ውሃ ንጽህናው ያልተጠበቀ በመሆኑም ብዛት ያላቸው እስረኞች ለኩላሊት ህመም እንደሚዳረጉ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ውብሸት ወደዝዋይ ከመውረዱ በፊት የኩላሊት ህመም እንደማያውቀው የሚናገሩ የቅርብ ሰዎቹም ህመሙን ከወህኒ ቤቱ ማግኘቱን ይገልጻሉ፡፡
በዝዋይ ወህኒ ቤት ለእስረኞች የመጀመሪያ የህክምና እርዳታ ለመስጠት የተቋቋመ ክሊኒክ ቢኖርም የክሊኒኩ ሰራተኞች ለሁሉም አይነት በሽታዎች ፓራሲታሞል የሚያዙ በመሆናቸው ለጋዜጠኛው የኩላሊት ህመምም ፓራሲታሞል ማዘዛቸው ታውቋል፡፡
ውብሸት ከዚህ በፊት በአዲስ አበባ የተሻለ ህክምና እንዲያገኝ በክሊኒኩ ሪፈር ተጽፎለት የነበረ ቢሆንም የወህኒ ቤቱ ኃላፊዎች መኪና የለንም በማለት ለወራት ለስቃይ ዳርገውታል፡፡ውብሸት በመጨረሻ ወደ አዲስ አበባ ቂሊንጦና ቃሊቲ ወህኒ ቤቶች ቢያመራም ወህኒ ቤቶቹ ህክምናውን ሳያገኝ ወደ ዝዋይ እንዲመለስ አድርገውታል፡፡
የቀድሞው የአንድነት ፓርቲ ከፍተኛ አመራሮች በዝዋይ የሚገኙትን ጋዜጠኞች ተመስገን ደሳለኝንና ውብሸት ታዬን ለመጎብኘት ወደስፍራው ባመሩበት ወቅት የፓርቲው አመራሮች ተመስገንን ለመጠየቅ ባይፈቀድላቸውም ውብሸትን ማግኘታቸው ታውቋል፡፡
ውብሸት ለቀድሞዎቹ የአንድነት አመራሮች ‹‹በኩላሊት ህመም እየተሰቃየሁ ቢሆንም ህክምና እንዳላገኝ ተደርጊያለሁ›› ማለቱን የፓርቲው የህዝብ ግኑኝነት የነበረው አቶ አስራት አብርሃም በማህበራዊ ድረ ገጹ አስፍሯል፡፡
ዶር ማይገነት ሽፈራው ስለ ሰላም የሰበኩ ያስተማሩና የጻፉ ቀንዲል ኢትዮጵያዊ ነበሩ። ድህነትና በሽታ፣ ርሐብና ስደት፣ አምባገነንትና ጦርነት እያለ የኢትዮጵያ ሴቶች መብት መከበር፣ የሰብአዊ መብት መረጋገጥ፣ ዲሞክራሲና ሰላምን ማስፈን አይቻልም በሚል እምነታቸው በጽናት ታግለው ያታገሉ የዘመናችን ጣይቱ ነበሩ። የፖለቲካ እስረኞች እንዲፈቱ፣ የመናገር የመጻፍ የመሰብሰብ የመደራጀትና በሰላማዊ መንገድ ተቃውሞን የማሰማት መሠረታዊ መብቶች እውን እንዲሆኑ እንዲሁም ለኢትዮጵያ ሕዝብ ሰብአዊ መብት መከበር፣ ለሃገራችን ሰላም፣የሃገራችን የፖለቲካ ችግር በዲሞክራሲ፣ በመቻቻልና በሰከነ ውይይት እንዲፈታ፣ ደከመኝ ሰለቸኝ ሳይሉ እድሜያቸውን ሙሉ ታግለው ያታገሉ እናት፣ እህትና ወገን ነበሩ።
ዶር ማይገነት ሽፈራው (Ethiopian Women for peace and development (EWPD) ) እ.ኤ.አ. በ 1991 ዓም ከመሥራቾቹ አንዷ በመሆን ለ21 ዓመታት ያገለገሉ ሲሆን በ2012 ዓለምአቀፍ የኢትዮጵያ ሴቶች ጉባኤ ባደረገውም ተከታታይ ስብሰባ የኢትዮጵያ ሴቶች የመብት ማዕከልን (Center for Rights of Ethiopian Women (CREW) ) ሲመሠረት ሀሳቡን ከመጠንሰስ ጀምሮ በምሥረታው ላይ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ካደረጉትና ከመሥራቾቹ አንዷ ናቸው። ከተመሠረተም በኋላ በተደጋጋሚ በመመረጥ ድርጅቱን በብቃት የመሩ የመሪነት ችሎታቸውን በተግባር ያስመሰከሩ ናቸው።
ይህ አዲስ የተወለደው የሴቶች ማዕከል የተነሳበት ዓላማና የሚታገልላቸው ጥያቄዎች የኢትዮጵያ ሴቶች የሰላምና የልማት ድርጅት (EWPD) ለ21 ዓመታት ሲታገሉላቸው ከነበሩት ዓላማዎች ጋር አንድ በመሆናቸው ተመሳሳይ ድርጅት ለየብቻ ሆኖ ኃይልና ጉልበትን ከመከፋፈል በአንድ ላይ ሆኖ ያለውን ጉልበትን አሰባስቦ ጠንክሮ ለውጤት በመሥራት የተሻለና ጠንካራ የሴቶች ድርጅት በመሆን ለኢትዮጵያ ሴቶች በዓለም አቀፍ ደረጃ ለማህበራዊ ፍትህ፣ ለሰብአዊ መብት መከበር፣ ለዲሞክራሲ መብት መስፈን እየታገሉ የሴቶችን በራስ የመተማመን አቅም ለማጎልበት እጅ ለእጅ ተያይዞ መሥራት የወቅቱ ቁልፍ መፍትሔ መሆኑን በማመን ለ21 ዓመት በጽናት የቆዬውን የኢትዮጵያ ሴቶች የሰላምና የልማት ድርጅት የሠራቸውን ሕዝባዊ ሥራዎችንና ያካበተውን የትግል ልምድ ይዞ ኢትዮጵያ ሀገራችን የሰብአዊ መብት የሚከበርባት፣ የሕግ የበላይነት የሚያብባት፣ ሰላም የሰፈነባትና የሴቶች ስብእናቸው የሚከበርባት አገር እንድትሆን በጋራ ቆሞ ለመሥራት ከኢትዮጵያ ሴቶች የመብት ማዕከል ጋር አንድ በመሆን ሲዋሃድ ዶር ማይገነት ሽፈራው ውህደቱን እውን እንዲሆን ወሳኝ ሚና ተጫውታዋል::
ዶር ማይገነት ሽፈራው የኢትዮጵያ ሴቶች ጠንካራ ተቋም እንዲኖራቸውና በሃገራቸው የፖለቲካ፣የኤኮኖሚና የማህበራዊ ጉዳዮች ላይ ቀጥተኛ ተሳትፎ እንዲኖራቸው በነበራቸው ከፍተኛ አላማና ምኞት ንቃተ ህሊናቸውን ለማሳደግ የመጀመሪያው እርምጃ ሴቶች ወደ ትምህርት ቤት እንዲሄዱ እንዲማሩ የሚያበረታቱና የሚያስተምሩ ኃላፊነት የሚሰማቸው አብነታቸው ብዙዎችን የሚያነሳሳ ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ ሴቶችን ለመሪነት ማብቃት ለነገ የማይባል ግዴታችንና ኃላፊነታችን ነው ብለው የሚያምኑ ለዚህም ሳያሰልሱ ያስተማሩ ምርጥ መምህር ነበሩ።
የኢትዮጵያ ሴቶች የመብት ማእዕከል (CREW) መሪውን በማጣቱ የተሰማውን ከፍተኛ ኃዘን እየገለጸ ዶር ማይገነት በተውሉንን መልካም ሥራዎቻቸውንና በጎ ሀሳባቸው እየተጽናናን የደከሙበትንና የታገሉለትን አላማና አርማ ቀጣዩ ትውልድ በማንሳት የነገይቱ ኢትዮጵያ የሃገራችን የፖለቲካ ችግር በዲሞክራሲና በሰከን ውይይት ተፈትቶ የሴቶች መብት የሚሰፍንባት፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ ሰብአዊ መብት የሚከበርበት፣ የመልካም አስተዳደር መሠረት የሚጥልበት እንደሚሆን ጥርጥር አይኖረንም።
“ዞሮ ዞሮ ከቤት ኖሮ ኖሮ ከመሬት” የማይቀርበት የህይወት ጉዞ ነውና ለዶር ማይገነት የሰላም እረፍትን እንዲሆንላቸው እየጸለይን፤ እንዲሁም ለባለቤታቸው፣ ለልጆቻቸው፣ ለቤተሰቦቻቸውና ለመላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ብርታትና መጽናናትን እንመኛለን።
ፋሽስት ጣሊያን 1888ዓ.ም. አድዋ ላይ ድባቅ መትተው ድል በመምታት የደረሰበትን ታላቅ ውርደትና ሽንፈት ለመበቀል አርባ ዓመታት ሙሉ ሲዘጋጅ ስንቅና ትጥቅ ሲያደራጅ ቆይቶ በ1928 ዓ.ም. ላይ ከታንክ (ብረት ለበስ ተሸከርካሪ) እስከ የጦር አውሮፕላን (በረርት) ድረስ በገፍ የታጠቀ ዘመናዊ የጦር ኃይል በማሰለፍ ጥቅም ላይ እንዳይውል የተከለከለ አደገኛ የመርዝ ጭስን ጨምሮ በስፋት በመጠቀም ድል አግኝቶ ኢትዮጵያን ለመውረር ቢችልም እናት አባቶቻችን ከፍተኛ መሥዋዕትነት ከፍለው በወቅቱ የተፈጠረው ዓለማቀፋዊ ሁኔታም ረድቶ ከአምስት ዓመታት በኋላ በ1933ዓ.ም. ከዚህ ወረራ ነጻነታችንን ልንቀዳጅ ችለናል፡፡
ብዙ ጊዜ በብዙኃን መገናኛዎች ስለ አምስት ዓመቱ የጣሊያን ወረራና በአርበኞቻችን ተጋድሎ ነጻነታችን ስለመመለሱ ሲነገር “ነጻነት ከተመለሰ በኋላ፣ ከነጻነት በኋላ” የሚለው አገላለጽ ብዙዎችን ሰዎች በቅኝ ግዛት እንደነበርንና ነጻ የወጣነውም ከቅኝ ግዛት እንደሆነ እንዲያስቡ ሲያደርጋቸው ይስተዋላል፡፡
ለሀገራችን ታሪክ በቂ ዕውቀት ግንዛቤ የሌለው ሰው እንዲህ ቢያስብ ብዙ የሚደንቅ ባልሆነ፡፡ ተምረናል በቂ ግንዛቤ አለን በሚሉ ሰዎች ዘንድ እንዲህ ዓይነት ግንዛቤ መያዙ ነው እንጅ አስገራሚው ነገር፡፡
ዘንድሮ ትዕዛዘዝ ተሰጥቷቸው በሚመስል ሁኔታ (እንደዛ ካልሆነ በስተቀር ነገሩ የሁሉም ቋንቋ ሊሆን እንደማይችል ስለገመትኩ ነው) የወያኔ አባል መሆናቸው በግልጽ የሚታወቁና እንዲሁም የምንጠረጥራቸው ሰዎች ይሄንን ዓመት በተለያየ አጋጣሚና በተለያየ መድረክ አጋጥሞኝ እንደሰማኋቸው ኢትዮጵያ በጣሊያን ቅኝ ተገዝታ እንደነበር በሰፊው ማውራት ይዘዋል፡፡ እንደኔ ሁሉ ሌሎቻቹህንም እንዳጋጠማቹህ እገምታለሁ፡፡
ይሄንን አነጋገር በተመለከተ ከዚህ ሁኔታ በፊት የማስታውሰው ነገር ቢኖር ቆይቷል ከዓመታት በፊት ነው ምን ሆነ መሰላቹህ ከነጋሪተ ወግ (ከሬዲዮ) ጣቢያዎች የአየር ሰዓት ተከራይተው ዝግጅቶቻቸውን ከሚያቀርቡ ዝግጅቶች ስድስት ሻል ሻል ነቃ ነቃ ያሉ ሰዎች ሆነው በሚያዘጋጁትና በሚያቀርቡት ስሙን በማልጠቅሰው ከእሑድ በስተቀር በሁሉም የሳምንቱ ቀናት ዝግጅቶቻቸውን በትጋት በሚያቀርቡ ተወዳጅ ዝግጅት ላይ ያለ ሰው ነው ይህ ሰው ፒ.ኤች.ዲውን (ሊቀ ጥብናውን) እየሠራ ነበር አሁን ይያዝ አይያዝ እንጃ አላወኩም፡፡ ይህ ሰው ነው በአንድ የዓርብ ዝግጅቱ ላይ ከአንድ እንግዳው ጋራ በአምስት ዓመቱ የጣሊያን ወረራ ወቅት ስለነበረው የስፖርት (የፍን፤ ሲነበብ ን ትጠብቃለች) እንቅስቃሴ ሲያወሩ የቅዱስ ጊዮርጊስ ቡድን ከጣሊያን ቡድን ጋር ተጫውተው ፍትሐዊ ባልሆነ መንገድ ስለመሸነፋቸው በሚያወሩበት ጊዜ ይሄው ሰው ምን ይላል መሰላቹህ “…ለነገሩ በቅኝ ግዛት ስር ሆነህ እነሱን ማሸነፍ ከባድ ነው!” የምትል ቃል ይናገራል፡፡
እኔ በወቅቱ ይህ አነጋገሩ ምን እንዳለ በሚገባ ሳያጤነው ካፍ አምልጦት ተሳስቶ የተናገረው ቃል መስሎኝ ለሌላ ጊዜ ከአቅሉ ጋር ሆኖ እንዲያወራ ለማሳሰብ ፈልጌ ወዲያው በስቱዲዮ (በመከወኛ ክፍል) ስልክ እሱን ለማግኘት በተደጋጋሚ ብደውልም ላገኘው ሳልችል ቀረሁ፡፡
በብዙኃን መገናኛዎቻችን በጣም ከባባድ ስሕተቶች እንደሚፈጸሙ በተለይም የአየር ሰዓት ተከራይተው በሚሠሩት ሳይሆን “የመንግሥት” ጋዜጠኞች የሚባሉት በሚያዘጋጇቸው ዝግጅቶች ሆን ተብሎ የወያኔን ፖለቲካዊ (እምነተ አሥተዳደራዊ) ጥቅም ለማስጠበቅ ሲባል በስፋት እንደሚፈጸም ሁሉም የሚያውቀው ጉዳይ ነው፡፡ አውቀው ስለሚያጠፉም እንዲታረሙ መሞከር ከንቱ መድከም ነው ብዙ ሞክሬ ስላየሁት ነው፡፡ “ታዲያ እነኝህን ለምን እርማት እንዲወስዱ ለማሳሰብ ፈለክ?” ብትሉኝ ምክንያቴ እነዚህኞቹ እንደ “የመንግሥት” ጋዜጠኞች ለአገዛዙ ጥቅም ሲባል እንዲያብሉ፣ እንዲቀጥፉ፣ እንዲያጠፉ፣ ሐሰቱን እውነት እውነቱን ሐሰት፣ የሌለውን ያለ ያልነበረውን የነበረ አድርገው እንዲያወሩ እንደማይገደዱ የራሳቸውን ነጻ ሐሳብ ብቻ አስተናግደው እንደሚወጡ ስለሚያወሩ “ይሄ ከሆነ” በሚል ነው፡፡
እናም ያንን ቀን የዕለቱ ዝግጅታቸው አልቆ እንደወጡ ለዚህ ሰው በግል ስልኩ ደወልኩለት፡፡ ከዚህ ቀደምም በሚያቀርቧቸው ዝግጅቶች ላይ አንዳንድ ነገሮች ሲኖሩ እየደወልኩ አንዳንድ እርማቶችንና አስተያየቶችን ስለምነግራቸው የሆነ ነገር ልነግረው ፈልጌ እንደደወልኩ ገባው መሰለኝ ደጋግሜ ብደውልም ሊያነሣልኝ ሳይችል ቀረ፡፡
ለባልደረባው ደወልኩ፡፡ ከሱ ጋር አወራን፡፡ ለካ ይህ ሰው ያንን ቃል የተናገረው ተሳስቶ ካፉ አምልጦት ሳይሆን አምኖበት የተናገረው ነገር ኖሯል፡፡ ባልደረባው ምን ይለኛል “አዎ አምሳሉ ልክ ነህ ነገር ግን ሀገራችን በቅኝ አገዛዝ ሁኔታ አላለፈችም ማለት ይቻላል?” ሲል መለሶ ጠየቀኝ፡፡ እኔም በፍጹም በፍጹም እንዳላለፈች ፋሽስት ጣሊያን የጭካኔ ድርጊትና ግፍ ፈጸመ ማለት ቅኝ ግዛት ገዛ ማለት እንዳልሆነ፣ የቅኝ ግዛትንና የወረራን ልዩነት፣ የአምስት ዓመቱ ወረራ ወረራ የተባለበትና ቅኝ ግዛት ያልተባለባቸውን ምክንያቶች እየጠቀስኩ አወራንና ተማመንን፡፡ ይሄንኑ ጉዳይም ለባልደረባው እንዲነግረውና እንዲታረም እንዲያደርገውም አደራ ብየው ተለያየን፡፡ ነገር ግን ቀልቤ ሊያርፍልኝ ስላልቻለ እኔው እራሴ ልነግረው በማሰብ ያንን ሰሞን ስልኩን ብቀጠቅጥም ሊያነሣልኝ ሳይችል ቀረ፡፡
አሁን ደግሞ ከስንት ዓመታት በኋላ በዚህ ዓመት ጥቅምት 2008ዓ.ም. ላይ ሌላኛው ባልደረባቸው በአንድ የመጽሐፍ መገምገሚያ መድረክ ላይ “ባይተዋሩ ንጉሥ” በሚል ርእስ የተተረጎመውን የዐፄ ኃይለሥላሴ ወጥ ቤት ሠራተኛና ኃላፊ የነበረ ኸርበርት ፎክ የተባለ አውሮፓዊ መጽሐፍ እንዲሔስ (እንዲሔስ ማለት እንኳን ይከብዳል) የመወያያ ሐሳብ እንዲያቀርብና እኛም ተወያዮችም የየራሳችንን ዕይታ እንድናወራ በተደረገበት መድረክ ላይ ያለ አንዳች መሸማቀቅ ኢትዮጵያ ቅኝ እንደተገዛች አድርጎ አውርቶ ቁጭ አይልም መሰላቹህ!
ቦግ አለብኝ በጣም ተበሳጨሁ እንደምንም ዕድሉ እስኪሰጠኝ ድረስ ታግሸ ቆየሁ፡፡ ዕድሉ ሲሰጠኝ የተሻለ የንባብ ልምድና በሳል ዕይታ ያለው ይመስለኝ እንደነበር፣ ይሄ ሳይሆን በመቅረቱና ይሄንን የተሳሳተ አባባል በመናገሩ ማዘኔን ገልጨ ሀገራችን በፍጹም በፍጹም ቅኝ እንዳልተገዛችና የነበረው ነገር ከወረራ ሁኔታ አልፎ ወደ ቅኝ ግዛት ደረጃ እንዳልተሸጋገረ የመሸጋገር አቅምም እንዳልነበረው ቅኝ ተገዝተናል ሊባል ይችል የነበረው አንድ ሁለት ሦስት ብየ በመጥቀስ እነኝህ ነጥቦች ተሟልተው ቢሆን እንደነበር ጠቅሸ መሳሳቱን ተናገርኩ፡፡
እሱም ምላሽ እንዲሰጥ ዕድሉ ሲሰጠው መሳሳቱን እንደተገነዘበ ገልጾ ስሕተቱ የተፈጠረውም በዚህ ጉዳይ ላይ ጥልቅ ግንዛቤ ስላልነበረው እንደሆነ ተናገረ፡፡ እኔ መስሎኝ የተበረው እዚህ ድምዳሜ ላይ የደረሰው የራሱ ጠንካራ የመከራከሪያ ሐሳቦች ቢኖሩት ነውና እንሟገታለን ብየ ጠብቄ ይሄ ሳይሆን በመቅረቱና ይሄንን በሚያህል ብሔራዊ ጉዳይ ላይ የሀገርንና የሕዝቧን ክብር ሊያዋርድ በሚችል መልኩ ያልሆነ ነገር በግምት ለመናገር በመድፈሩ ይባስኑ አናደደኝ፡፡
አሁን ይንን ጉዳይ እንድጽፍበት ያስገደደኝም ከሱ በኋላ በአዋጅ “በሉ” እንደተባሉ ሁሉ ሲጠየቁ ምን እንደሚመልሱ የማያውቁ ይሄንን ሐሳብ የሚያንጸባርቁ ግለሰቦች በተለያየ ቦታ በገፍ ስላጋጠሙኝና ጉዳዩ አሳሳቢ በመሆኑ ነው፡፡
ሀገሪቱ የራሷ የሆነው መንግሥታዊ አስተዳደር ተወግዶ ጠፍቶ ፈርሶ ተደምስሶ ሀገሪቱ ሙሉ ለሙሉ ቅኝ ለመግዛት በመጣው ኃይል አገዛዝ ወይም አሥተዳደር ቁጥጥር ስር የነበረች ብትሆን ኖሮ፡፡
ወራሪው ኃይል ያለ ከልካይ የሀገሪቱን የከርሰ ምድርና የገጸ ምድር ሀብት እንደፈለገ ማጋዝ መበዝበዝ የሚችልበትን ሁኔታ ፈጥሮ ቢሆን ኖሮ፡፡ የሚሉት ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡
እነኝህ ጉዳዮች ቢፈጸሙ ኖሮ በርግጥም ሀገሪቱ በቅኝ ግዛት ስር ነበረች ማለች ይቻል ነበር፡፡ ማንም እንደሚያውቀው ሁሉ እነኝህ ሁኔታዎች ተፈጻሚ አልሆኑም አልተደረጉም፡፡ ስላልተፈጸሙም ነው ዓለም ሀገራችን ኢትዮጵያን “በቅኝ ያልተገዛች ብቸኛዋ ነጻ አፍሪካዊት ሀገር” ሲል ዕውቅና ሰጥቶ የሽዎች ዓመታት የነጻነት ታሪክ ያላት ሀገር በመሆኗ የምትታወቀው፡፡
ከአፍሪካ ብቸኛዋ ስል መጥራቴ ብዙዎች በስሕተት እንደሚሉት ላይቤሪያ ነጻ ሀገር ስላልሆነች ነው፡፡ ሀገሪቱን የመሠረቷት ከሰሜን አሜሪካና ከካሪቢያን ሀገራት ከባርነት የተመለሱና ከእነሱ ቢወለዱም በኋላ በአሜሪካ በወጣው ሕግ መሠረት ልጆቻቸው ባሪያ ሳይሆኑ ነጻ ናቸው የተባሉት ልጆቻቸው በቅኝ ገዥነት ነው እንደ እ.ኤ.አ. በ1822ዓ.ም. የመሠረቷት፡፡ ሀገሪቱ በአሜሪካ መንግሥት ጥበቃና ቁጥጥር ስር ነበረች፡፡ ይሄ በመሆኑ አውሮፓውያን ላይቤሪያን የአሜሪካ ይዞታ እንደሆነች በመቀበላቸው በቅኝ በመዳፋቸው እንዳትወድቅ አድርጓታል፡፡ በ1847 ከባርነት ነጻ ከሆኑ ጥቁር ቅኝ ገዥዎች ነጻ ወጣች ተብሎ ነጻነቷ ቢታወጅም እስከ 1980 እ.ኤ.አ. ድረስ ከእነዚህ አናሳ ከባርነት ነጻ ከሆኑ ጥቁር ቅኝ ገዥዎች ቁጥጥር ስር ነጻ አልሆነችም ነበር፡፡ በመሆኑም ላይቤሪያ እንደነጻነቷን ጠብቃ የኖረች ሀገር መቁጠር አይቻልም ማለት ነው፡፡
እናም ከላይ የተጠቀሱት ነጥቦች ባልተፈጸሙበት ሁኔታ ነገራችን በቅኝ ተገዝታለች ማለት በጣም ስሕተት ነው፡፡ እያንዳንዳቸውን ነጥቦች ዕንይ ካልን እርግጥ ነው አዎ የሀገሪቱ መንግሥት በመቀመጫው አዲስ አበባ ላይ አልበረም፡፡ መሪዋና ሌሎች ባለሥልጣናት ለአቤቱታ ወደ አውሮፓ ቢሔዱም በወረራው ምክንያት የሀገሪቱ መንግሥት መቀመጫውን ከአዲስ አበባ ወደ ጎሬ አዛወረ እንጅ አልፈረሰም አልጠፋም፡፡
ወደ ሁለተኛው ነጥብ ስንሻገር እርግጥ ነው ሠራዊቱ ፈርሶ ነበር፡፡ ይሁን እንጅ ሠራዊቱ በመፍረሱ ምክንያት መደበኛ ጦርነት ማድረግ ባይችልም በየቦታው በጎበዝ አለቃው እየተመራ ኢመደበኛ ውጊያ በማድረግ ለወራሪው ኃይል ይበልጥ አስቸጋሪና አደገኛ ሆኖ የወጣበት ከዚህም የተነሣ ወራሪው በከተሞች ብቻ ለመወሰን የተገደደበት ገጠሩና ሰፊው የሀገራችን ክፍል ግን በአርበኞች ቁጥጥር ስር የነበረበት ሁኔታ ተፈጠረ እንጅ ፋሽስት መላ ሀገሪቱን በቁጥጥሩ ስር እንዲያደርግ አላስቻለው፡፡
ሦስተኛው ነጥብ፡- ፋሽስት ጣሊያን በነበረው ቆይታ ሕዝቡን ሴት ከወንድ ሕፃን ሽማግሌ ሳይል በጅምላና በገፍ ያለምንም ክፍያ በግዳጅ ሥራዎች ላይ ለማሠራት (ለመግዛት) የሚችልበትን ሁኔታና አቅም መፍጠር አልቻለም ነበር፡፡ አንዳንድ ሥራዎችን በሚያሠራበት ጊዜም በደሞዝና በክፍያ ያሠራ ነበር እንጅ በባርነት እንደተያዘ ሕዝብ የኢትዮጵያን ሕዝብ በብላሽ ያለ ክፍያ አስገድዶ እንዲሠራ አላደረገም ነበር፡፡ ሕዝቡም ለዚህ ዝግጁ አልነበረም፡፡ እንኳንና ሕዝቡ አሜን ብሎ ሊገዛለት ቀርቶ ወዶ ገብቶልኛል ብሎ የሚያስባቸው እንኳን በውስጥ አርበኝነት ቁም ስቅሉን ስላሳዩት ሕዝቡ አሜን ብሎ የሚገዛለት አለመሆኑን በመረዳቱና ተስፋ በመቁረጡ ግራዚያኒ ለጌታው ሞሶሎኒ “ከኢትዮጵያዊያን ጭምር ካልሆነም ያለኢትዮጵያዊያን ኢትዮጵያ ያንተ ትሆናለች!” ብሎ እስከመናገር ደርሶ እንደነበር ይታወቃል፡፡
በአራተኛነት ላነሣነው ነጥብ፡- ወራሪው ኃይል በነበረው ቆይታ ያለ ከልካይ የሀገሪቱን የከርሰ ምድርና የገጸ ምድር ሀብት እንደፈለገ ማጋዝ መበዝበዝ አልቻለም ነበር፡፡ በእርግጥ ይሄንን ለማድረግ በማሰብ ወራሪው ኃይል ወደ ወደብ የሚያመሩ አውራ መንገዶችን ከሀገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች በመነሣት የነበረውን በማሻሻልና ተጨማሪ አዳዲስ መስመሮችንም በብዙ አሳርና መከራ ገንብቶ ነበር፡፡ ይሁንና የቆይታው ጊዜ አጭር ስለነበር መንገዶቹን አጠናቆ ገንብቶ የሀገራችንን አንጡራ ሀብት ወደ ሀገሩ በማጋዝ ላሰበው ዓላማ ማዋል ሳይችል ቀርቷል፡፡
እንኳንና የሀገሪቱን የገጸምድርና የከርሰ ምድር ሀብት ሊቦጠቡጥ ቀርቶ ለቀለቡ ስንዴ ለማምረቻነት ያሰባቸውን ወገራን (የሰሜን ጎንደር ክፍል) እና ባሌን እንኳን አርበኞቹ በሚያደርሱበት አደጋ መጠቀም ስላልቻለ ተባሮ እስከወጣበት ጊዜ ድረስ ቀለቡን እንኳን የሚያመጣው ከሀገሩና ቅኝ ከያዛቸው ሌሎች ሀገሮች ነበር፡፡ እንግዲህ ወራሪው ኃይል እንኳንና ቅኝ ሊገዛ ቀርቶ ወረራውን እንኳን እራሱ በብቃት መፈጸም ያልቻለበት በአርበኞች ተቀፍድዶ የተያዘበት ሁኔታ ነበር እንጅ የነበረው ጭራሽ ቅኝ ግዛት ሊባል በሚችል ደረጃ ምንም ነገር መፈጸም የቻለበት ሁኔታ አልነበረም፡፡
በእርግጥ ወራሪው ኃይል በቆይታው ጊዜ በርካታ ዘግናኝና አረመኔያዊ ግፎችን ፈጽሟል፣ ለደኅንነቱ በመሥጋት ለጸጥታ ጥበቃ ሲል ብቻም ሳይሆን ባለበት የዘር ጥላቻ ምክንያትም ጭምር ልክ በቅኝ ግዛት ስር እንደነበሩ ሕዝቦች ሁሉ ሐበሾች የገዛ ሀገራቸው ሆኖ ሳለ አምስቱንም ዓመት ወራሪው ኃይል ባለባቸውና በገነባቸው ከተሞች መግባት አይፈቀድላቸውም ነበረ፡፡ ከዚህ ውጭ ግን ፋሽስት ጣሊያን ቆይታውን ከወረራ ወደ ቅኝ ግዛት መለወጥ የቻለ ስላልነበረና እነኝህ ሁኔታዎች ሳይፈጸሙ “ቅኝ ግዛት ነው የነበረው” ብሎ ማለት ስለማይቻል ሀገራችን በፍጹም በፍጹም ተወራ ነበር እንጅ ቅኝ አልተገዛችም ነበረ፡፡
እናም ዓላማው ምን እንደሆነ በደንብ ግልጽ ባይሆንልኝም ሀገራችን ቅኝ ግዛት ተገዝታ እንደነበር በዘመቻ እያወሩ ያሉ ሰዎች ሲያጋጥሟቹህ እነኝህ ነጥቦችን ዓለማቀፋዊ መስፈርቶችን በማንሣት ሀገራችን በጭራሽ ቅኝ እንዳልተገዛች በማረጋገጥ እንድታሳፍሩ ማስገንዘብ እወዳለሁ፡፡ ስለ የነጻነት በዓል ስንናገር ወይም ነጻ ስለመውጣታችን ስንናገር አያይዘን ነጻ የወጣነው ከወረራ መሆኑን መግለጽ አስፈላጊ ነው፡፡ እንዲህ ማድረጋችን ምንም ወይም ብዙ የማያውቁ ወገኖችን ከመሳሳት ወይም ከመደናገር እንታደጋለን፡፡
”ጉድ ሳይሰማ መስከረም አይጠባም” ይላል ደጉ ኢትዮጵያዊ። አሁን አሁን መጪውን የመከራ ዘመን ለመቀበል እራሳቸውን ያዘጋጁ፣መካሪ ሽማግሌ ያጡ እና ጥጋብ የሚሰሩትን ያሳጣቸው በእሳት ሲጫወቱ ማየት የተለመደ ሆኗል።
ዜናውን ፋና እንዳለው ብቻ ላቅርበው እና ሰልፈኞቹ መንግስትን ጎረቤቶቻችንን ይግደልልን ማለታቸውን አንብባችሁ ፍረዱ።በመጀመርያ ደረጃ በሰቲት ሁመራ፣በታች አርማጮ የአማራ ተወላጅ ነን ትግርኛ ብንናገርም ባህላችን፣ለቅሷችን፣ ሁሉ በአማራ ባህል ነው።በሚል በሰላማዊ እና በሰለጠነ መልክ ለመጠየቅ አዲስ አበባ ድረስ ተወካይ የላከው የሁመራ ሕዝብ ተወካዮቹ ታፈኑበት።እንግዲህ ይህንን በሰላማዊ መንገድ ለተጠየቀ ጥያቄ ነው ሰልፍ ተወጥቶ እንደ ፋና አገላለፅ ሰልፈኞቹ እንዲህ ብለዋል ይለናል-
‘‘ህዝቡ እነዚህን አካላት እስካሁን በትዕግስት ጠብቋቸዋል ያሉት ነዋሪዎቹ፥ ከአሁን በኋላ ግን መንግስት አስፈላጊውን ህጋዊ እርምጃ እንዲወስደባቸው ጠይቀዋል።’‘
ለጥያቄው ምላሽ የሕወሃቱ የምስራቅ ትግራይ አስተዳዳሪ አቶ ኢሳያስ በምላሹ እንዲህ አሉ ይላል ፋና :- ”የህዝቡን ጥያቄ ለማክበርም በእነዚህ አካላት ላይ ህጋዊ እርምጃ እንወስዳለን”
በቀይ ሽብር ዘመን እርምጃ ወስደናል ማለት ገድለናል ማለቱ መሆኑን ማንም ያውቀዋል።በፋና ዘገባም ሕዝብ ”እርምጃ ይወሰድ” አለ ማለት ”ይገደሉልን” ማለቱ ሲሆን ”እርምጃ እንወስዳለን” አሉ ሲል ደግሞ ”እንገላለን” ማለት መሆኑ ነው።እነማንን ሲባል ጎረቤቶቻቸውን እና ቀደምት ነዋሪዎችን።ምክንያት ባህላችን ይከበር በግድ ከመሬታችን ተገፋን ስላሉ።
ይህ አይነቱ የለየለት መንግስታዊ ፋሺዝም በኢትዮጵያ ላይ ነቅሎ ሰላም ይመጣል ማለት ዘበት ነው።በኦሮምያ በመቶ የሚቆጠሩ በጥይት እረግፈው እና የአስር እና አስራሁለት ዓመት ወጣቶች አደባባይ ወጥተው ድምፅ አሰሙ ብሎ ጥይት በተርከፈከፈባቸው እና መድረክ አዲስ አበባ ላይ ሰልፍ ለመጥራት ጠይቆ በተከለከለ ማግስት ሁመራ ላይ የሕወሃትን ሰንደቅ አላማ የያዙ ሰልፈኞች ጎረቤቶቻችንን ግዴልልን ብለው መንግስትን ጠየቁ መንግስትም እሺ እንገላለን አለ።የሚል ዜና የሚገኘው ፋና ድረ-ገፅ ላይ ብቻ ነው።ሰልፈኞችም ባይሰልፉ ቢቀር መልካም ነበር።ሽማግሌዎች (ሽማግሌ ካለ) ተሰብስበው ቢነጋገሩ እና መላ ቢዘይዱም ጥሩ ነበር።ነበር ለማለት ነው እንጂ ለህወሓት ከሁሉ በላይ የሆነ ስለመሰለው ፋሽሽታዊ ልብሱን በደንብ እያጠለቀ ነው።ለነገሩ ከቁንጮ እስከ እግር ድረስ በአንድ አካባቢ ሰው የምትመራ አገር በፋሽሽት መሪዎች እጅ ብትወድቅ አይገርምም።
የእስከአሁኑ ጉዞአችሁ በየትኛውም አጋጣሚ ከኢትዮጵያ ብሔርተኞች የሚመጣውን ማንኛውንም ምክር በጥሞና እንደምትሰሙ አያሳይም፡፡ ምክር ስንሰጣችሁ ፤ ምክሩን ከሰማችሁም በኋላ ከምክሩ የሚጠቅመውን እና የሚጎዳውን ሃሳብ ለመለየት አንደምትጥሩ፤ ይጠቅማል እና ይጎዳል ብላችሁ የለያችሁትን ሃሳብም መልሳችሁ ከኢትዮጵያ ብሔርተኞቸ ጋር እንደምትወያይዩበት የሚያሳይ ምንም መረጃ የለም፡፡
ይልቁንም ያለው መረጃ የሚያሳየው ከቀን ወደቀን የኢትጵያ ብሔርተኞችን ድምጽ ከየትኛውም ድምጽ እንደምትጸየፉ ነው፡፡ የኢትዮጵያን መንበር ከተቆነጣጣችሁበት ቀን ጀምሮ እኛ የኢትዮጵያ ብሔርተኞች ስልጣን መያዛችሁ ካልቀረ ኢትዮጵያን እና ሆነ የአፍሪካ ቀንድን ከእናንተ ቀድመን እንደማቅናታችን፤ ያለንን ልምድ እና እውቀት ለማካፈል አልታከትንም፡፡
በእኛ እና በእናንት መካከል ያለው የፖለቲካ ልዩነት እኛ ለአገራችን ለባንዲራችን፤ ለሉአላዊነታችን፤ ለአንድነታችን እና ለዳርድንበራችን ክብር ካለብን ተጠያቂነት ስለማይበልጥብን ከእናንተ ጋር ያለንን ልዩነት ሁሉ ችላ ብለን አብረናችሁ ልንሰራ ፈቃደኛነታችን ሁሌም ከመግለጽ ተቆጥበን አናውቅም፡፡
ይህን ትናንት ያደረግነውም ሆነ ዛሬም የምናደርገው አሽከር መሆን ስለምንመርጥ፤ አንገታችንን አይደለም በኩራት በእብሪት ቀና አድርጎ የሚስኬድ አከርካሪ ስለሌለን አይደለም፡፡ ለኢትዮጵያ ሲሆን የምንሳሳው ምንም ነገር ስለሌለን እንደሆነ እናንተም ጠላቶቻችንም ያውቃሉ፡፡ የሚኒሊክን ክቡር እና ምርጥ መንበር ስትቆናጠጡ የሽንፈት ቁስላችን ደሙ ሳይደርቅ ነበር ከሱዳን ፤ ኤርትራ እና የተለያዩ ፀረ ኢትዮጵያ አገራት ጋር የያዛችሁት ግኑኝነት እንደማያዛልቅ ማስጠንቀቂያ የሰጠነው፡፡
አያያዛችሁ ኢትዮጵያን ለመሰለ በሺ ዓመታት የሚቆጠር የተገለፀ፤ የብሔራዊ ደሕንነት ፍላጎት፤ ጥቅም፤ እውቀት እና ልምድ ላላት አገር የማይመትን የማይጠቅም እና የማያዛልቅ እንደሆነ ከላይ ከታች የጮኅነው፡፡ በአዲስ መልክ ቆራርሳችሁ የቀረፃችሁት የኢትዮጵያ ዳር ድንበር ምንኛ ቢያሳዝነን የእናንተ ስልጣን እነደተጠበቀ፤ ከነሽንፈታችን ፤አንገታችን ደፍተን የእናንተን የበላይነት ሳንቀናነቅ፤ አዲሱን የኢትዮጵያን ዳር ድንበር ለመጠበቅ እንድተፈቅዱልን ከማንም ቀድመን ወደ ምድብ ዘባችን እንድትመልሱን ማመልከቻ ያስገባነው እኛ እንደሆንን የተመዘገበ ማስረጃ በአደባባይ አለ፡፡
ከዚህ ይልቅ የሰጣችሁን መልስ እስርቤት እና መበታተን እና መባረር ነበር፡፡ አብሮ አደጋችሁ ሻቢያ ቀን ጠብቆ ጦርነት ሲያውጅ የተማመነው አንድ ነገር ነበር፡፡ እኛ ዳር ቆመን እንደምና፡፡ የተወረረው ትግራይ ነው እንጂ ኢትዮጵያ አይደለም ብለን ጥግ የምንቆም የመሰለውን ሁሉ በሚያሳፍር መልኩ ትዳራችን በትነን ለዳርድንበራችን እንደገና መጣን፡፡
ከውጊያው በኋላ ለኢትዮጵያ ብሔርተኞች ውለታ የሰጣችሁት ምላሽ ምን ያህል አሳፋሪ እንደነበር እንደገና ማንሳት አያስፈልግም፡፡ ጥሎብን ኢትዮጵያን የምንወዳት ለምትከፍለን ውለታ አይደለም፡፡ ተረግመን ይሁን ተባርከን ለዳርድንበር የምንሰለፈው የደሞዙን መጠን አይተን አይደለም፡፡ ለኢትዮጵያ ያለን ታማኝነት ከምን እነደሚመነጭ ፤ የአገር ነገር እንዲህ ለምን እንደሚያንዘረዝረን አይደለም ለእናንተ ለእኛ ለእራሳችን በቂ እና አሳማኝ ምክንያት የለንም፡፡
በዚህ አላበቃችሁም፡፡ ከዘውድ ዘመን ጀምሮ ከአገሪቷ ጥጋ ጥግ በቆላ ሆነ በደጋ ይሄ ነው የሚባል የጡረታ መብትም ሆነ ለልጅ እንኳን የማይወረስ ደሞዝ እየተሰጠው አገሩን ሲያገለገል የነበረውን አገር ወዳድ መምር ሆነ፤ መሃንዲስ፤ ሹፌር ሆነ ተራ የቢሮ ፀሀፊ አንድ በአንድ አፈናቀላችሁት፡፡ ሲቪል ሰርቪሱን አገሩን በሚወደው ሳይሆን በሆዳሙ እና በ መንደሬ ብሔርተኛው አጨቃችሁት፡፡
ለነገሩ ይሄ አሰራራችሁ የመነጨው ኢትዮጵያን ከአንድ አገርነት ወደ ትናንሽ ብሔሮች፤ ህዝብ፤ ጎበዞች፤ ጋጦች ምናምን ስብስብ ካዘቀጣት ህገመንግስት እንጂ በድንገት ከሰማይ አልወረደም፡፡ ኢትዮጵያን እንዲህ ከፋፍሎ ማስቀመጥ እና ዜጎችን እርስ በእርስ ማጣለት ለኢትዮጵያ ዘላቂነት እነደማይከጅል ከመጀመሪያው አሳሰብን፡፡ እሱ ባይታያችሁ ለገዛ ስልጣናችሁ ዘላቂነት እንደማያዋጣ መከርን፡፡ መልሳችሁ አሁንም ብስለት የታየበት ሳሆን አሳፋሪ ነበር፡፡
እናንተ አዲስ አበባ ስትገቡ ዳዴ ይሉ የነበሩ ልጆችን እናንተን የሚጠቅም መስሏችሁ በተገቢው የኢትዮጵያዊነት ሲቪክ ሃሳብ ሳሆን በትንንሽ መንደሬነት ኮትኩታችሁ አሳደጋችኋቸው፡፡ ይሄው የዘራችሁት ለምልሞ መጣ፡፡ በኮተኮታችሁት ጠባብነት ከምድር ከሰማይ የዘረፋችሁትን እንኳን በሰላም የማትበሉበት ቀን ከተፍ አለ፡፡
እኛ የኢትዮጵያ ብሔርተኞች አሁንም አገሪቷ ላይ የተጋረጠውን አደጋ እንደቀልድ አናየውም፡፡ አሁንም ከእናንተ ጋር ካለን ቅራኔ ይልቅ ለአገራችን ያለን ፍቅር እና ታማኝነት ሺ ቢሊዮን እጥፍ ይንተገተጋል፡፡ ይህ ትንታግ ኃይል ዛሬም በመቅጽፈት ኢትዮጵያን ከማንኛውም አደጋ ለመታደግ ዝግጁ ነው፡፡
ይህን አገልግሎታችን ለማቅረብ ስልጣናችሁን አንጠይቅም፡፡ ከእናንተ ጋርም ሆነ ለእናንተ ለማገልገል ከዘረፋችሁትም ሆነ ነገ ከምትዘርፉት 5 ሳንቲም አንጠይቅም፡፡ አገልግሎታችን ነፃ ነው ማለት ፍላጎት የለንም ማለት ግን አይደለም፡፡ ፍላጎታችን በአንድ ቃል ሊጠቃለል ይችላል፡፡ ከባንዲራው ጋር ታረቁ፡፡ በቃ!!
ከኢትዮጵያ ባንዲራ ጋር በያዛችሁት ውሸታም የባንዲራ ቀን መሰል ቀልድ ሳይሆ እውነተኛ ተሃድሶ መልክ ስትታረቁ የእኛን አካል ብቻ ሳይሆን ነብሳችን ታገኙታላችሁ፡፡ ከባንዲራው ጋር መታረቃችሁን በቲቪ አውጃችሁ ሳይሆን በተግባር መታየት ይጀምራል፡፡ ቢያንስ በእነዚህ በሚከተሉት ርእሰ ጉዳዮች ላይ ከእኛ ጋር በተገቢው መልኩ በይፋ መነጋገር እና መግባባት ትጀምራላችሁ፡፡
ከሱዳን እና ኤርትራ ጋር በዳር ደንበራችን ላይ የምታደርጉትን ሽንሸና አሁኑኑ ታቆማላችሁ፡፡ የሄደው ሄዷል የቀረውን እንዴት እናርግ የሚባልም ከሆነ የትኛውን ለዛሬ የትኛውን ለነገ እነደምናሳድር እንነጋገር፡፡
ብሔር ብሔረሰቦች በቋንቋቸው መናገራቸው፤ ተገቢ መጠን ያለው ቋንቋ የፌደራል ቋንቋ መሆኑ፤ ብሄሮች የፈለጉትን ልብስ መልበሳቸው፤ በፈለጋቸው ቀን እና ስፍራ መጨፈራቸው፤ ማጓራታቸው ፤ መዝለላቸው እናም ሌላም ሌላም ባህላቸው የሚያዛቸውን ነገር ማድረጋቸው ከፍቶን አያውቅም፡፡ የእናንተን ዘመን ልዩ የሚያደርገው አስራ ሁለት የማይሞሉትም ሆነ በአስር ሚሊዮን የሚቆጠሩት አገር የመሆን ምኞት ከነ መዋቅሩ፤ ባዲራው፤ ሰራዊቱ አስረክቦ ጥግ ቆሞ ማየቱ ላይ ነው፡፡
ይህን ውሸታም እና እርባና ትዕቢት በህገመንግስት ፤ በክልሎች አወቃቀር፤ በትምህርት ፖሊሲ፤ በበጀት ሁሉ አጅባችሁ ያሳደጋችሁት እናንተ እንጂ እኛ አይደለንም፡፡ አሁንም የምታሳዩት እርምጃ ለጥያቄው በተገቢው መንገድ ፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ መልሶችን መስጠት ሳይሆን እሳቱን የበለጠ በሚያፋፍም ጭፍን ግድያ ብቻ ነው፡፡
ከላይ ባቀረብናቸው ጉዳዮች ከእኛ ጋር ለመነጋገር ፈቃደኞች ሁኑ እንጂ አገሪቷን በጦርነትም፤ በጭፍጨፋም፤ በንግድም ፤ በጋብቻም በጭንገረድም በገበያም በጠላም፤ በጠጅም ያቀናናት እና የሰፋናት እኛው ነን እና ማን ላይ የትጋር እንዴት ምን አይነት እርምጃ እንደምትወስዱ እንደ አባይ ከረዘመው ታሪካችን እናጫውታችኋለን፡፡
እነደገና ይህን ምክር ሌላው ቢቀር የዘረፋችሁትን በሰላም የምትበሉበት እና በመቀጠልም የምትዘርፉት አገር እንዲኖራችሁ ስትሉ እንኳን አድምጡት፡፡ ውድ የአገር ልጅ ጥልሽ እንዳለው
የዛሬ 79 አመት ባህር አቋርጦ ድንበር ተሻግሮ የመጣው የጣሊያን ፋሽስት ሠራዊት በአዲስ አበባ ነዋሪ ወገኖቻችን ላይ ከፈጸመው ዘግናኝ የጭፍጨፋ እርምጃ የማይተናነስ እልቂት፣ ዛሬም በኦሮሞ ወገናችን ላይ በአገር በቀል የህወሃት አልሞ ተኳሽ የአጋዚ ጦር ሠራዊት እየተፈጸመ ይገኛል።
የካቲት 12 ቀን 1929፣ በሮዶልፎ ግራዚያኒ ትዕዛዝ የአዲስ አበባን ነዋሪ ሕዝብ በደም ጎርፍ ባጥለቀለቀው ዘግናኝ ጭፍጨፋ ህጻናት፣ ጎልማሶች ፣ ሽማግሌዎች፣ አሮጊቶች፤ ነፍሰጡሮች፣ ለጋ ወጣቶች፣ በአጭሩ ኢትዮጵያዊ የሆኑ ሁሉ ዘራቸው ፣ ሃይማኖታቸውና ጾታቸው ሳይለይ በጅምላ በመታረዳቸው፣ ደማቸው በስድስት ኪሎ አደባባይ እንደ ወራጅ ወንዝ መፍሰሱን፣ ታሪክ ጊዜ በማያደበዝዘው ብዕሩ መዝግቦት ይገኛል። የግራዚያኒ ጦር በወገኖቻችን ላይ ያንን አሰቃቂ እልቂት የፈጸመው ለነጻነታቸው ቀናይ የሆኑት ሞገስ አስግዶምና አብረሃ ደቦጭን የመሳሰሉ ጀግኖች ኢትዮጵያኖች፣ የጣሊያንን ቅኝ አገዛዝ በመቃወም በጠላት ላይ የፈጸሙትን ጥቃት ለመበቀልና በጠመንጃ ሃይል የአገሪቱን ህዝቦች በባርነት ቀንበር ሥር አውሎ ሃብትና ንብረት ለመዝረፍ በማለም ነበር።
ከጊዜ ወደ ጊዜ ግልጽ እየሆነ የመጣው በፋሽስት ጣሊያንና ለጠባብ የቡድንና የግል ጥቅም የመንግሥትን ሥልጣን የሙጥኝ ባለው ህወሃት መካከል ያለው ልዩነት አንዱ ባዕድ ወራሪ ሌላኛው አገር በቀል ከመሆን ያለፈ አይደለም። ጣሊያን የኢትዮጵያን ማዕከላዊ ሥልጣን የፈለገው ለአገሩ ኢንዱስትሪ የሚሆን ጥሬ የተፈጥሮ ሃብት ፍለጋ ሲሆን፣ ህወሃት ደግሞ የአገሪቱን ለም መሬት በርካሽ ዋጋ ለባዕድ በመቸብቸብ ጭምር ባለሥልጣናቱና የጥቅም ተጋሪዎቹ ሃብት እንዲያካብቱ ከማድረግ የዘለለ ራዕይ ኖሮት እንዳልሆነ በበርካታ ተግባሮቹ አስመስክሯል።
ወያኔ አጋዚ የሚባል ልዩ ጦር አሰልጥኖና አስታጥቆ ከህዝብ የሚነሳን ተቃውሞና እሮሮ ለመጨፍለቅ የሚወሰደው ጭካኔ የተሞላበት እርምጃ፣ መነሻው ለዘረፋ መሣሪያ አድርጎ የሚጠቀምበትን በትረ ስልጣን ለመከላከል እንደሆነ በተደጋጋሚ ገልጿል። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በኦሮሚያ አካባቢ የተጀመረውን ህዝባዊ ተቃውሞ በሃይል ለመጨፍለቅ የህወሃት ልዩ ቅልብ ጦር በህዝባችን ላይ እየወሰደ ያለው ጭፍጨፋ የፋሺስት ግራዚያን ጦር አዲስ አበባ ከተማ ነዋሪ ህዝብ ላይ የዛሬ 79 አመት ከፈጸመው የሚለየው በሟቹች ቁጥር እና በገዳዮቹ ማንነት ብቻ ነው። የአጋዚን ጦር አሰልጥኖና አስታጥቆ በገዛ ወገኑ ላይ ፣ እንደባዕድ ሠራዊት፣ ጭካኔ የተሞላበት ጭፍጨፋ እንዲፈጽም ያሰማራው ህወሃትም ሆነ ከአለቆቹ የተሰጠውን ትዕዛዝ በፍጹም ታማኝነት ተቀብሎ በገዛ ወገኖቹ ላይ ታሪክ ይቅር የማይል ወንጀል በመፈጸም ላይ የሚገኘው ይህ ሠራዊት፣ ላለፉት 25 አመታት ያልአግባብ ያፈሰሰው ደምና የቀጠፈው ወገኖቻችን ህይወት ቁጥር ለመቁጠር እያዳገተ መጥቷል።
በተለያዩ ጊዜዎች በኦጋዴን፤ በጋምቤላ፤ በቤኔሻንጉል፤ በአፋር፤ በአማራና ደቡብ አካባቢዎች ከደረሰው የግድያ ፍጅት በተጨማሪ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በኦሮሚያ አካባቢ የተነሳውን ህዝባዊ ተቃውሞ ለመደፍጠጥ የአጋዚ ጦር ከአለቆቹ በተሰጠው ትዕዛዝ የጨፈጨፋቸው ዜጎች ቁጥር ከ300 በላይ ደርሷል:: ቁጥሩ ከዚህ በእጥፍ የሚበልጥ ቁስለኛና ከ8 ሺህ በላይ እስረኞችም እንዳሉ ገለልተኛ የሆኑ የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች እየተናገሩ ነው። በአልሞ ተኳሾች ህይወታቸው ከተቀጠፉት መሃል ዕድሜያቸው ገና 8ና 9 አመት የልበለጣቸው ታዳጊዎች፤ አሮጊቶችና እርጉዝ ሴቶች ይገኛሉ። ባለፈው ሳምንት መጨረሻ በአምቦ ከተማ በደረሰው ጥቃት የ9 አመት ታዳጊ ህጻንን ግንባር አነጣጥሮ የመታው የአጋዚ ጦር፣ ወንድሟን ከወደቀበት ለማንሳት ጎንበስ ያለቺውን እህቱን በሌላ ጥይት በመምታት ቤተሰቦቿንና የከተማውን ህዝብ የመረረ ሃዘን ውስጥ ጥሏል፤ ተመሳሳይ ግድያ በአሰላ ከተማ ውስጥ በምትኖር የ8 ዓመት ታዳጊ ላይም ተደግሟል።
በሴቶችና በህጻናት ላይ ጥይት የሚያስተኩስ የአውሬነት ባህሪ ከየትኛው ባህላችን የመጣ ነው? ይህንን አሰቃቂ ድርጊት የተመለከተ ወይም የሰማ ሰው እንዴት አድርጎ ነው ሠራዊቱንና አዛዦቹን ከአብራኩ የተገኘ የአገሩ ዜጋ አድርጎ ማሰብ የሚችለው? የዚህ አይነት አሰቃ ድርጊት ዛሬ የጀመረ ሳይሆን በድህረ ምርጫ 97 በአዲስ አበባና በሌሎችም የአገሪቱ ክፍሎች ውስጥም ተፈጽሟል። በመለስ ዜናዊ ትዕዛዝ በወቅቱ ከተማዋን ወሮ የነበረው የአጋዚ ጦር ያገኘውን ሁሉ በጥይትና በቆመጥ ሲያዋክብ፣ ሠይድ የተባለ የ10 አመት ልጅ የጨርቅ ኳሱን ከመሬት አንስቶ ለመሮጥ ሲንደረደር አናቱን በጥይት ተመቶ እስከወዲያኛው አሸልቦአል። በስተርጅናቸው ይጦሩኛል ብለው መርካቶ ውስጥ ሽንኩርት በመቸረቸር ሁለት ልጆቻቸውን ተቸግረው ያሳደጉ የእነ ፍቃዱ እናት በአጋዚ ጥይት ሁለቱንም በአንድ ጀንበር ተነጥቀዋል:: ምንም ጥፋት እንዳላጠፋ እየመሰከሩ ባላቸውን ከእስር ለመታደግ የሞከሩ የልጆች እናት ወ/ሮ እቴነሽ ሴት ልጆቻቸው ፊት በጥይት ተገድለው ቤተሰብ የተገደሉበትን ጥይት ዋጋ ከፍሎ አስከሬን አንዲወስድ ተደርጓል። የ14 አመቱ ነብዩ አለማየሁም ባንክ ልትዘርፍ ነበር ተብሎ በግፍ ተገድሏል። ያ እሮሮ ያ ጩኸት ወያኔ ሥልጣን ላይ እስካለ ብቻ ሳይሆን እስከ ወዲያኛውም ከህሊናችን አይጠፋም። ታሪክ ራሱን ይደግማል እንዲሉ የድህረ ምርጫ 97 አይነቱ ጭፍጨፋ አሁንም የኦሮሚያ ከተሞችንንና መንደሮችን እያዳረሰ ነው። “እናቴን ለምን ገደላችሁብኝ” ያለ ወጣት ደምቢዶሎ ውስጥ በጠራራ ጸሃይ ህዝብ ፊት ተረሽኗል፤ ምንም አይነት መሣሪያ ያልታጠቁ እናትና ልጅ በአንድ ቀን በአንድ ጀንበር በግፈኞች ጥይት ለህልፈት በቅተዋል፤ በደኖ ውስጥ ፍሮምሳ አብዲ የተባለ የ10 አመት ታዳጊና ወላጅ እናቱም እንዲሁ። ምስራቅ ሃራርጌ ውስጥ ደረታቸው ላይ በተተኮሰ ጥይት ህይወታቸውን ያጡት የ60 አመቷ አዛውንት አዴ ጁሃራ ሙሳንና የሌሎች ሰለባዎችን ፎቶግራፍ በማህበራዊ ድህረ ገጽ የተመለከትን ሁሉ ልባችን በሃዘን ተወግቶአል ፤ በቁጭትም በግኗል። በመቻራ፤ በነገሌ፤ በነቀምት፤ በኮፈሌ፤ በመንዲ፤ በሆሮ ጉዱሩ፡ በቦቆጂ፤ በአሰላ፤ በሮቤ፤ በጎባ፤ በመቱ ወዘተ በየቀኑ እየፈሰሰ ባለው ደም ምክንያት ተመሳሳይ ለቅሶ ተመሳሳይ ዋይታ የአገራችንን ምድር እያናወጠ ነው። ይህ አረሜኔያዊ ጭፍጨፋ የዕለት ተዕለት በሆነበት ሰሞን ባለፈው ሰኞ ለአሜሪካ ድምጽ ሬዲዮ የኦሮሚኛ ፕሮግራም ቃለመጠይቅ የሰጠው ጌታቸው ረዳ፡ በገዛ ወገኑ ላይ እንዲህ አይነት ዘግናኝ እርምጃ እየወሰደ ያለውን የአጋዚ ጦር “በመልካም ሥነምግባር የታነጸና ህዝባዊ ወገናዊነቱን ያረጋገጠ” በማለት ሲያሞካሸው ተሰምቷል። ከሶስት አራት ቀን ቆይታ ቦኋላ ደግሞ ሃይለማሪያም ደሳለኝ በኦሮሚያ ያለው እንቅስቃሴ “የመንግሥትን ሥልጣን በሃይል ለመንጠቅ የሚደረግ እንቅስቃሴ ስለሆነ የማያዳግም እርምጃ ይወሰዳል” ሲል በቴለቪዢን መስኮት ብቅ ብሎ ዝቷል። ታዳጊ ህጻናትንና እርጉዝ ሴቶችን ግንባር አልሞ የሚመታ ሃይል ከማሰማራትና ህዝብ ከማስጨፍጨፍ የበለጠ ምን አይነት የማይዳግም እርምጃ ለመውሰድ ህወሃት እንደተዘጋጀ ሃይለማሪያም ደሳለኝ እራሱ የሚያውቅ አይመስለንም። ህዝባዊ ተቃውሞ በሚካሄድባቸው ቦታዎች ታንክና መትሬየስ እየተተራመሰ እየተመለከትን የማያዳግም እርምጃ የሚሉን እንደ ባህሪ አባታቸው ፋሽስት ጣሊያን የመርዝ ጭስ ከአየር የሚለቅ አይሮፕላን ለማሰማራት ፈልገው ይሆን ? ወቅቱ ፈቀደም አልፈቀደ ወያኔ ሥልጣኑን ለመከላከል ይጠቅማል ብሎ እስካመነ ድረስ የማይወስደው የጭካኔ እርምጃ ይኖራል ብሎ ማሰብ ቢያዳግትም፣ እንደ ሁለተኛው የአለም ጦርነት የመርዝ ጭስ በመጠቀም ሥልጣን ላይ ተደላድሎ መቀመጥ እንደማይቻል የመረዳት አቅም ያለው ወያኔ ውስጥ አለ ብሎ መዘናጋት አያስፈልግም።
በህዝብና በአገር ሃብት ጠንካራ ሠራዊት ገንብቶ ህዝብ እየገደለ፤ እያፈናቀለና እያሰደደ እስከወዲያኛው ሥልጣን መቆጣጠር የቻለ መንግሥት በታሪክ አይታወቅም። የወያኔም መንግስት የመጀመሪያው ሊሆን አይችልም:: የግራዚያኒ ቁራጭ የዛሬው ጥቁር ፋሽስት ወያኔ እራሱን የተለየ ጠንካራ አድርጎ የሚቆጥረው የአለም አምባገነኖችን ታሪክ ብቻ ሳይሆን የአገራችንን የቀደምቶቹን አወዳደቅ ታሪክ እንኳ መለስ ብሎ ለመመልከት ባለመቻሉ ነው። በጠመንጃ ሃይል በአንድ ወቅት በአንድ ቦታ የሚነሳውን ወይም የተነሳውን ተቃውሞ ማዳከም ወይም መቆጣጠር ይቻል ይሆናል። አፍኖና ነጻነት ገፎ ሥልጣን ላይ ተደላድሎ ለረጅም ጊዜ መኖር ግን በፍጹም እንደማይቻል ወያኔ እራሱ ካካሄደው የጸረ ደርግ ትግል መማር ነበረበት:: ባለመማሩም የራሱን የወደፊት ዕጣ ከቀድሞው የዩጎዝላቪያ ፕሬዝደንት ስሎባዳን ሚሎሶቪችና የአይቬርኮስቱ ሎሬንት ባግቦ ተርታ እያሰለፈ ነው:: ሁለቱም በየአገራቸው ባደራጁትና በሚመሩት ሠራዊት ተማምነው በአገርና በህዝብ ላይ ለፈጸሙት ወንጀል በመጨረሻቸው አፍንጫቸውን ተሰንገው አለም አቀፍ ፍርድ ቤት ተወረውረዋል:: የአገር መከላኪያ ጦር ዋና አላማና ተግባር የአገርን አንድነትና ሉአላዊነት ከባዕድ ወረራ መከላከል ነው። ወያኔ እየገዛት ባለችው አገራችን ግን እየሆነ ያለው በሠላም አስከባሪነት ሥም ለወያኔ መሪዎችና የጦር ጀነራሎች በውጪ ምንዛሪ ገቢ የሚያስገኝ ድንበር ዘለል ግዳጅ ተግባር ላይ መሠማራት ወይም የገዛ ወገንን መግደልና ማሠር ሆኗል:: ይህ አካሄድ በአስቸኳይ መቆም አለበት:: የወያኔን የሥልጣን ዕድሜ ለማራዘም ሲባል የሚሰጠውን ትዕዛዝ ተቀብሎ ህዝብ መጨፍጨፍ፤ ማቁሰልና ማሰር የፍርድ ቀን ሲመጣ “ታዝዤ ነው” በሚል ከተጠያቂነት ነጻ የማያደርግ ወንጀል መሆኑን ሁሉም ሊያውቅ ይገባል:: አሁን በኦሮሚያ ውስጥ እየተካሄደ ባለው ተቃውሞ ህዝብ በመፍጀት ለወያኔ ግዳይ ጥሎ የመሸለም አባዜ የተጠናወታቸው አዛዦች ካሉ ቆም ብለው
አርበኞች ግንቦት 7 በኦሮሚያ ህዝብ ላይ እየተፈጸመ ያለውን ጭፍጨፋ ለማስቆም ሁላችንም ሆ ብለን መነሳት፤ አምርረን በመታገል ይህን እጅግ ጨካኝ ዘረኛ ስርአት በማስወገድ ወንጀለኞቹን ለህግ ማቅረብ መቻል ይኖርብናል ብሎ ያምናል:: አባቶቻችን በፋሽስት ጣሊያን ጦር የተሰነዘረብንን ወረራና ጥቃት ለማክሸፍ ሆ ብለው በህብረት እንደዘመቱት ሁሉ፣ ይህ የኛ ትውልድም አገራችንንና ህዝባችንን ለከፋ መከራ የዳረገውን የወያኔ አገዛዝ ከላያችን አሽቀንጥሮ ለመጣል በህብረት መነሳትና መዝመት ያለብን ግዜው አሁን ነው።
በወያኔ ከፋፍለህ ግዛው ፖሊሲ ምክንያት በፍርሃትና በጥርጣሬ መተያየታችን የአገዛዙን ጡንቻ አፈርጥሞታል። አንዱ ሲጠቃ ሌላው ዝም ማለቱን ከቀጠለ ሁላችንም በየተራ ተደቁሰን በባርነት ቀንበር ሥር ስንማቅቅ እንኖራለን። ይህ እንዳይሆን የፈለገ ሁሉ ዛሬውኑ በኦሮሚያ እየተቀጣጠለ ያለውን የነጻነት ትግል ይቀላቀል። ከአሁን ጀምሮ አንዱ ሲደማ የሌላው ከዳር ሆኖ ተመልካችነት ማብቃት ይኖርበታል። አርበኞች ግንቦት 7 የወያኔን ጭፍጨፋ ለማስቆምና አገራችን ውስጥ ሠላም ፍትህና እኩልነት እንዲሰፍን የሚያካሂደውን ትግል ከጫፍ እስከ ጫፍ ያለው ኢትዮጵያውያን ሁሉ እንዲቀላቀሉት የትግል ጥሪውን በድጋሚ አጠናክሮ ያቀርባል።
ኩሉ ዘቅረብካዮ ተኸታታሊት ኢያ ብጣዕሚ ጹቡቅ ኢዩ ነሩ ጊን ነቶም ደረስቲ ስለ ዘይንፈልጥም ኢቶም ቀንዲ ፈጠርቲ ስለዝኾኑ ኢንተ ተኻኢሉ ኣብ ድመጽእ መደባትካ ከቶሕግሰና ተስፋ ንገብር
ቶፖ ከመይ ቀኒኻ ሎሚ ምስ ዮናታን (ዱላ) ዝገበርካዮ ቃለ መሕተት ኩሉሙሉ ዝተዋጸኤላ ፕሮግራም እያ ብ video,lighting,sound ብጣዕሚ ይበል የቀኔልና ምስ እዚ ናእዳ ኽኣ ነቀፈታ ክህሉ ንዕብየትካን ንጽፈት ምርኢት ንዓማዊልካ ዝጠቅም ኮይኑ ስለዝስማዓኒ ብወገነይ ከምዚ እዩ ማለተይ ኩሉ ኣብ ህዝቢ ዝቀርብ ብሓላፍነትካ ንዓኻ ብቁዕ ኮይኑ ዝተሰማዓካ ጽቡቅ ኣለኹ ኢልካ ንምርኢት ትዕድሞም ሰባት ብናይ ስነ ፍልጠቶም ማለት ሒዘሞ ዝቀርቡ ተምኩሮኦምን ተፈላጥነቶምን ሞያ ምስ ህዝቢ ንኽላለዩ ኣብ ትገብሮ ጻዕሪ ብዙሕ ክትጥንቀቀሎም ዘሎካ ነገራት ኣሎ እዚ ኽኣ ንጽባቀ ፕሮግራማትካ ብባህልን ብመነባብሮን ብቋንቋን ብኣከዳድናን ኮታ ብኹሉ ነገራት ምዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሱ ዘይከዱ ዘበሉ ኣለሊኻ ቅድሚ ናብ ህዝቢ ምቅራብ ብኣግኡ ምኣዝኑ ኣትሒዝካ ከተቅርቦ ይምረጽ ንምሳሌ እዛ ናይ ዮናታን ኩሉ ነገራ ጽቡቅ ከሎ ኣብ ሓንቲ ነገር ግን ትዕዝብቲ ኣትሪፈ ብወገነይ ናይ ውልቀይ ሓሳብ እዩ ብወገንካ ኸ ኣስተብሂልካሉ"ዶ ኔርካ ማለተይ ኣብ interview ጌርካዮ ትመጽእ ክዳን ፍሉጥ እዩ እዚኣ ግን ኣይ ቱታ ኾይና ናይ ቱታ መልክዕ ሒዛ ኣይ ናይ ባህሊ ኾይና ናይ ቢሄራት ዘይትውክል ንተመልከቲ ግን እዚኣ ክዳን ለይቲ (pyjamas) ኾይና እቲ ዝገደደ ኽኣ ሕብሪ ኣርት ዲዛይን ምስቲ ሕብሪ ንጓል እምበር ንወዲ ከምዘይምልከቶ ከምዝኾነ ንዝኾነ ሰብ ኣብ ደገ ዝነብር ህዝብና ሓቲትካ ትረኽቦ መልሲ እዩ እዚ ኽኣ ካሎኦት ትዕዝብቶም ከምዘካፍሉኻ ዘይሳሓት እዩ ስለዚ እዚ ወዲ ኸምዚ ውን ኣብ ግምት ይእትዎ ኣይትሓዘልይ ቶፖ ሰላም ቅነ ኣጆኻ በርትዕ ብጣዕሚ ጽቡቅ እዩ ዘሎ ፕሮግራማትካ
ኣምርር ኣቢለ ክዛረብ በጃካ በጃኻ ቶፖ ን ቶማስ ኣልኣዛር ኣምጸኣልካ ፕሊስ ። እስከ ከምዚ ከማይ ቶማስ ትብሉ ኢድኩም ሓፍ ኣብሉ ድምጽና መታን ክስማዕ ላይክ ግበሩለይ እቶም ን ቶሚ ትደልዩ
በአዲስ አበባ ስታዲየም በሚገኘው መሠብሠቢያ አዳራሽ አርቢትሮቹና ኮሚሽነሮቹ በተሠበሠቡበት መድረክ ፕሬዝዳንቱ አቶ ኢሳያስ ጅራና የሊግ ኮሚቴው ሰብሳቢ መቶ አለቃ ፈቃደ ማሞ ተገኝተው ማስገንዘቢያና ማሳሰቢያ ሰጥተዋል፡፡ በዝግ የተካሄደው ስብሰባ ሲከፈት በጎ ውሳኔዎችን ወስኖና ተስማምቶ ጨርሷል፡፡
በ2ኛ ዙር 120 ጨዋታዎች ላይ የዳኞች ኮታ ወይም ማዳረስ አይኖርም የብሄራዊ ዳኞች ኮሚቴ አሁን ወደ ጥራትና ጨዋታውን ማን በሰላም ያጠናቅቀዋል ብለን ያመንባቸውን ዳኞች የትኛው ኮሚሽነር ነው ጨዋታውንና አርቢትሮቹን ገምግሞ ተገቢ ሪፖርት የሚያቀርበው ብለን ምደባ ስለምናደርግ ተደጋጋሚ ፊቶችን ልናይ እንችላለን ሲሉ ብቸኛ መመዘኛ ብቃት ብቻ መሆኑን አስገንዝበዋል፡፡ ጊዜው ወሳኝ በመሆኑ የተሻሉትን ለመምረጥ እንሞክራለን በዚህ በኩል ቅሬታዎችን አንቀበልም በማለት አስረድተዋል፡፡