Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
‹‹…ፀጥ በማለትና በደህንነት መካከል ያለውን ቅራኔ ለማስታረቅና ለማመቻመች የሚደረገው ጥረት አዲስ ዓይነት የስነግጥም ዘይቤ ፈጥሯል፤ ይህ ስመ ጥሩውና ‹ሰምና ወርቅ› የሚባለው ዘይቤ ነው…›› ለፖኦትሪ ፐርነሰስ (በዕውቀቱ ስዩም) – ኢትዮቻናል
በጫት ላይ ኤክሳይዝ ታክስ የሚጥል ረቂቅ አዋጅ ወጣ፤ ለአገር ውስጥ ገበያ በሚቀርበው ጫት ላይ በኪ.ግ 5 ብር ቀረጥ ያስከፍላል – አዲስ አድማስ እና ሪፖርተር (እሁድ) ኮሎምቢያ ጫት ገበያውን እያነቃቃ ነው – Fortune
‹‹…ሥርዓቱ ሊሸከማቸው የማይገባ የመንግሥት ሌቦች መኖራቸው ‹‹በአርዕስተ ዜና›› መልክ በጠቅላይ ሚኒስትሩ ከተነገረ ወዲህ ግን፣ ‹‹ዜና በዝርዝር›› ለመስማት እስካሁን ድረስ ብንጠብቅ፣ ብንጠብቅ፣ ምንም የተሰማ ነገር የለም፡፡ አሁንም ሕዝቡ ‹‹ዜና በዝርዝሩን›› ለመስማት በጉጉት እየተጠባበቀ ነው፡፡….››
የትላንቱን ባንረሳም ስለነገ ብለን፤ ዛሬ ላይ የወደፊቱ መንገዳችንን እንዴት የተቃና ማድረግ እንደምንችል ማሰብ መጀመር አለብን። “ቀና የሚያስብ ቀና ይገጥመዋል” እንደሚባለው፤ ቀና አስተሳሰብ...
2012 ዓ.ም. በብዙ መልኩ በመልካም ትዝታዎች የምንዘክረው ዓመት አልነበረም። የኮቪድ-19 ወረርሽኝ የሃገራችንን እና የመላው ዓለም ህዝብን የመኖር ተስፋ ያጨለመ የአኗኗርና የግንኙነት መርሃችንን...
የዓለም ስጋት የሆነው የኮቪድ 19 ወረርሽኝ ያልነካው ዘርፍ የለም። ከማኅበራዊ እስከ ኤኮኖሚያዊ፣ ከፖለቲካዊ እስከ ሃይማኖታዊ ጉዳዮችን ቀድሞ ከተጠበቀው አካሄድ ውጪ፣ ከተለመደው ባፈነገጠ...
በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ “ገነትን ያጠጡ ዘንድ ከኤደን ይወጣሉ” ከተባለላቸው ወንዞች ውስጥ አንዱ ዓባይ ነው። ግሪካዊውን ሊቅ ሄሮዶቱስን ጨምሮ ስለ ኢትዮጵያ እና ስለወንዟ...
በትላንትና ውስጥ መጥፎ ነገሮች ብቻ የሉም። ነገሮች ሁሉ አልጋ በአልጋ በሆኑበት ምቹ አጋጣሚዎች የሞሉትም አይደለም። ቅልቅል ነው። ሕይወት፡- ከተድላውም ከሀዘኑም፤ ከበጎውም ከመጥፎውም፤...
በአጭር ጊዜ ውስጥ የዓለምን ተለምዷዊ አካሄድ ባልተጠበቀ መንገድ ያስጓዘው ኮቪድ-19 (ኮሮና ቫይረስ) የሐገራችንም ስጋት መሆን ከጀመረ ሳምንታት ተቆጥረዋል። ትላንት በሩቁ ስንመለከተው የነበረው...
የሰው ልጅ ውልደት ሰው የመሆን ጉዞው የመጀመሪያ ምዕራፍ ነው። ከውልደቱ በፊት ባለው ጊዜ የነበረው ሰው የመሆን ጉዞ በውልጀት ቢጠናቀቅም ወደ ሌላ የሰውነት...
ከጥቂት ዓመታት ወዲህ ዓድዋን የሚዘክሩ መርሃ ግብሮች በመበራከት ላይ ናቸው። የካቲት ፳፫ እንደ አዘቦት ወይም ከስራ እንደሚያሳርፍ ተራ ቀን የመቆጠሩ የወል ስህተት...
ወዳጅነት (Friendship) የተሰኘው ጽንሰ ሀሳብ በርካታ ቁጥር ያላቸው የፍልስፍና ምሁራን፣ የስነልቦና ባለሙያዎች፣ የሐይማኖት ሰዎች እና የማኅበረሰብ አጥኚዎች ብዙ የተባለለት ነው። ቁርጥ ያለ...
የ፪ኛው መቋጫ የ፫ኛው መጀመሪያ የጊዜ ቀመር ታዛ መጽሔት ፪ኛ ዓመቷን እንዳገባደደች አመልክቷል። ስፖንሰር ካደረጉን ተቋማት፣ በቋሚነት ሲከታተሉን ከነበሩ አንባቢዎቻችን፣ የጥናት እና ምርምር...
አሮጌውን ሸኝተን አዲሱን ዓመት ለመቀበል ቀናቶች ቀርተውናል:: እኛም ሁለተኛ ዓመታችንን ጨርሰን ወደ ሦስተኛው ለመሸጋገር የመጨረሻ ደግሳችንን እነሆ ይዘን ብቅ ብለናል:: በባለፉት አመታት...
ሰላምና ጤና ለናንተ ይሁን:: እነሆ ታዛ እጃችሁ ገባች:: የጥበብ ባህላችን እንዲያድግ፣ ዘመናዊ አስተሳሰብ እንዲበለጽግ ሃሳቦች ይንሸራሸሩባት ዘንድ የተመቻቸችው ታዛ መጽሔት አንደኛ ዓመት...
የታዛ መጽሔት ለሃያ ሁለተኛ ጊዜ ገበያ ላይ ውላለች። በዚህ ዕትም እንደተለመደው የተለያዩ ባህላዊና ሥነ-ጥበባዊ ጉዳዮችን ጀባ ብለናል:: በመጽሔት ይዘታችን ላይ የአንባቢዎቻችን አስተያየቶችና...
‹‹ኦሮማይ›› በተሰገኘ መጽሐፍ ሰበብ ለመጥፋት የበቃው በዓሉ ግርማ፤ አጠፋፉ የተለያዩ ሰዎችን ተጠያቂ እንደሚያደርግ ግምታዊ አስተያት ሲሰጥ ቆይቷል:: ዛሬም እውነታው የት እንዳለ ያልታወቀው...
የሀገራችን ፖለቲካ ባህል ኋላ ቀርና ጠባብ (parochial) ሆኖ ቆይቷል፡፡ አላዳብነውም፡፡ አልተነጋገርንበትም፡፡ ታዛ መፅሄት ገና ከመጀመሪያ ዕትምዋ ጀምሮ በፖለቲካ ባህላችን ዙሪያ የሃሳብ ልውውጥ...
ጊዜያችንን ጠብቀን ወደ እናንተ ለመድረስ ያደረግነው ጥረት ተሳክቶ የመጋቢትን ወር ዕትም እነሆ በእንዲህ መልኩ ይዘን መጥተናል:: በእስከዛሬው የአንድ ዓመት ከመንፈቅ ጉዟችን ብርታታችንንም...
በማንም ሊገታ የማይችል ተፈጥሯዊ ህግ ሞት ነው። ማናችንም ብንሆን በዚች ዓለም የምንኖረው እስከተፈቀደልን ዕድሜ ድረስ ነው። የልደታችንን መቼነት፣ የትነት እና እንዴትነት እንደማናውቅ...
ራይሞንድ ጆናስ “The Battle of Adwa” በሚለው የመጽሐፉ መግቢያ ላይ እንዲህ ብሎ ጽፏል፡፡ “የአድዋ ድል በተፈጥሮ ነጮች አሸናፊዎች፣ ጥቁሮች ደግሞ ተሸናፊዎች የሚለውን...
እነሆ እንደተለመደው ያስተምራሉ፣ ያዝናናሉ፣ ያሳውቃሉ የምንላቸውን ጉዳዮች ይዘን ብቅ ብለናል:: ታሪክ፣ ባህል፣ ኪነ ጥበብና ቅርስ ዋነኛ ትኩረቷን ያደረገችው መጽሔታችን፤ ሌሎች የፍልስፍናና ማህበራዊ...
ሽልማት ያተጋል። ቀደም ባሉት ዘመናት ለሽልማት ሳይሆን ለጥበብ ዕድገትና ለስሜታቸው ሲሉ ዕውቀታቸውን ጊዜያቸውንና ገንዘባቸውን ጭምር የሰዉ የጥበብ ሰዎች በርካታ ናቸው። እነ አውላቸው...
ኣብቲ ኣብ ዋና ከተማ ኣይቨሪኮስት አቢጃን ዝርከብ ዕዳጋ ዘጋጠመ ባርዕ ክሳብ ሕጂ ዝሞተ ሰብ ከምዘየለ እንተተገልጸ እቲ ባርዕ ካብ ትማሊ ሰንበት ምሸት ክሳብ ሎሚ ሶኑይ ንግሆ ቀጺሉ ምውዓሉ ኣጃንስ ፍራንስ ፕረስ ዝተባህለ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ገሊጹ።
ካብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ኣፍሪቃ ተበጊሶም ብሊብያ ኣቋሪጾም ናብ ኣውሮጳ ዝጉዓዙ ዝነበሩ ስደተኛታት፡ ጉዕዞኦም ብሓለዋ ባሕሪ ሊብያ ተዓናቒፉ ኣብ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ከተማ ትሪፖሊ ክጸንሑ ዝተገደዱ፡ ኣብ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት እታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ኣጸጋሚ ምኳኑ ይገልጹ።
ኣብ ዋና ከተማ ሊብያ ትሪፖሊ ዝርከብ ጣሪቕ ኣል ሰካ ዝተባህለ መዳጎኒ ማእከል ኣስታት ሓደ ሽሕ ስደተኛታት አለው፡ ኣብዚ መዳጎኒ ማእከል ዘለው ስደተኛታት ከም መደቀሲ ዝአመሰለ መሰረታዊ ማህበራዊ ኣገልግሎት ከምዘይረኽቡ ይግለጽ።
እዚ ስደተኛታት ብወለንትኦም ናብ ሃገሮም ዝምለስሉ ፕሮግራም ስደተኛታት ብነፋሪት ናብ ሃገሮም ክምለሱ የፍቕድ እንተኾነ ገለ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ክምለሱ ኣይደልዩን።
“ኣብዚ ቦታ ክልተ ወርሒ ጌረ አለኹ። ኣነ ሕቡራት ሃገራት ዕድል ሂቡኒ ናብ ካልእ ሃገር ክጣየስ እየ ዝደልይ። ናብ ሃገረይ ክምለስ ኣይደልይን ምክንያቱ ኣብ ሃገረይ ቀጻሊ ግጭትን ኩናትን አሎ፡ ኣብኡ ክነብር ኣይደልይን። ኩሎም ስድራይ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ኣብ ሱዳን እዮም ዘለው።”
ሕብረት ኣውሮጳን ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ምስ ሰበ ስልጣን ሊብያ ብምትሕብባር ነቶም ስደተኛታት ሓገዝ የበርኽቱ አለው፡ እንተኾነ ሰበ ስልጣን ሊብያ እቶም ስደተኛታት ተዓቑቦምሉ ዘለው መዳጎኒ ማእከላት ንቁጽሪ ሒዞሞ ዘለው ስደተኛታት ክሕዙ ኣይኽእሉን እዮም ይብሉ።
ሓላፊ ሓደ መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ዝኾነ ሁስኒ ኣቡ ኣያና ብወገኑ ”ገለ ካብቲ ኣብዚ ቦታ ዘጋጥም ጸገም እዞም ስደተኛታት ኤምባሲ ሃገራቶም ምሳና ክዘራረቡ ፍቓደኛ ምስ ዘይኾኑ መግቢ ናይ ምሕሳም ተቓውሞ ይገብሩ። ኣብ ገለ እዋን እዞም ኤምባሲታት ድሕሪ ነዊሕ እዋን እዮም መልሲ ዝህቡ ስለዚ እዚ ሓደ ካብቲ ዘጋጥመና ጸገም እዩ። ኣብዚ ሕጂ እዋን ናይ ኣገልግሎት ሕክምና ጸገም የብልናን ምክንያቱ ገለ ሓካይምን ኣምቡላንስን አለና” ይብል።
ኣብ መንጎ ሃገራት ሕብረት ኣውሮጳን ሃገራት ኣፍሪቃን ዋሕዚ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት ንምግታእን ኣብ ስደተኛታት ዝበጽሕ ዓመጽ ንምጉዳልን ዝብል ስምምዕ እንተተበጽሓ ክሳብ ሕጂ ዝተዓወተ ኣይመስልን ክብል ሕቡራት ሃገራት ዝሓለፈ ሰሙን ምፍላጡ ይዝከር።
ይህችን አጭር ጽሑፍ ለመጻፍ የተነሳሳሁት ሙሃዘ ጥበባት ዳንኤል ክብረት ‹‹ከዲሞክራሲ በፊት ፍትህ›› በሚል ርዕስ ያደረገውን ግሩም ንግግር ካዳመጥኩ በኋላ ነው፡፡ ዳንኤል በትክክል እንዳስቀመጠው የጦቢያ አንገብጋቢ ችግር የዲሞክራሲ እጦት ሳይሆን የጦቢያ የፍትሕ እመቤት (lady justice) በብሔር በሽታ መታወር ነው፡፡ ዳንኤል ለመናገር ያልፈለገው ወይም ደግሞ የፈራው ግን የፍትሕ እመቤታችንን ያሳወራት የየትኛው ብሔር በሽታ መሆኑን ነው፡፡ ቢፈራም ደግሞ አይፈረድበትም፡፡ ራሱን ዳኛ አድርጎ ልጁን ቀማኛ ያደረገው ማነው? የኦነጉ ጌታቸው አሰፋ (ብርሃኑ ፀጋየ) ዐቃቤ ሕግ በሆነበት አገር አቤት የሚባለው ለማን ነው?
የዳንኤል ሐሳብ ምንም የማይነቀስለት እንከን የለሽ እውነታ ነው፡፡ ችግሩ ግን ወቅቱን የጠበቀ እውነታ አለመሆኑ (ኢወቅታዊ እውነታ መሆኑ) ነው፡፡ ማናቸውም ነገር እሴት የሚኖረው በተገቢው መቸት (መቸና የት) ላይ ሲመቸት ብቻ ነው፡፡ ጥድ አለቦታው ብሳና ይሆናል፡፡ የዳንኤል ሐሳብ ላገራችን ችግር ዘላቅ መፍትሔ ቢጠቁምም፣ አንድ ሐሙስ ለቀራት አገራችን ግን ነፍስ አድን አይደለም፡፡
አንበስና ሌንጮ የሚባሉ ሁለት ሰወች አሉ እንበል፡፡ ሌንጮ መቸም የማላገኘው ምቹ አጋጣሚ ተፈጠረለኝ ብሎ አንበስንና የአንበስን ዘር ማንዘሮች በሜንጫ በመቆራረጥ፣ የተረፉትን ጥቂቶቹን ደግሞ በሞጋሳና በጉዲፈቻ የሱ የራሱ በማድረግ የአንበስን ቴሳ (ድራሽ) ለማጥፋት ቆርጦ ተነሳ እንበል፡፡ በዚህ ወሳኝ ሰዓት ላይ አንበስ መጨነቅ ያለበት ራሱንና ወገኖቹን ከጥፋት ስለማዳን ብቻና ብቻ ነው፡፡ ቀጥሎ መጨነቅ ያለበት ደግሞ ለሌንጮ የተፈጠረለት ምቹ የጥፋት አጋጣሚ ዳግመኛ እንዳይፈጠር ስለሚያረጋግጥበት መንገድ ነው፡፡ ከዚህ እፎይታ በኋላ ነው አንበስ ስለ ፍትሕና ርትዕ በተረጋጋ መንፈስ እያሰበ ሌንጮንም እንዲያሰብ ለማድረግ የሚሞክረው፡፡
እኔን፣ የእኔን ዘርና የእኔ ደጋፊ የምትላቸውን አልኦሮሞ (ኦሮሞ ያልሆኑ፣ non-oromo) ጦቢያዊ ወገኖቸን ለማጥፋት የሚያነሳሳህስ ምን፣ ማንና ለምንድን ነው? ባዕድ የሚያነሳሳህ ከሆነ፣ የሚያነሳሳህ እኔን ጠልቶ እንጅ አንተን ወዶህ ይመስልሃል ወይ?
የእኔን ዘር ስታጠፋ የራስን ዘር እያጠፋህ አይደለም ወይ? እኔ አንበስ አንተ ሌንጮ ከመባላችንና በተለያዩ ልሳኖች አፋችንን ከመክፈታችን በስተቀር ምን ይለየናል? የባዕድ አገር ሰው ይቅርና የራሳችን አገር ሰው በመመልከት ብቻ እኔን አማራ አንተን ኦሮሞ ማለት ይችላል ውይ? እንደ ሠርገኛ ጤፍ ቅይጥ ቀይጥይጥ የሆነው የጦቢያ ሕዝብ በወንፊት ቢነፋ ተንጓሎ የሚቀር አለ ወይ?
ኦሮሞነት የስም እንጅ የደም እንዳልሆነ አታውቅም ወይ? ጉበና፣ ጉዲሳ፣ ባልቻ፣ አጋ የተባለ ሁሉ በደሙ ኦሮሞ ነው ያለህ ማነው? ኦሮሞነት ከኔ ወዲያ ላሳር የሚለው ወለጌ፣ የኦሮሞነት ምንጭ ነኝ ከሚለው ከቦረኔ ይልቅ በአካልም በባህልም ይበልጥ የሚመሳሰለው ከጎጃሜ ጋር አይደለም ወይ?
የውሸት ትርክትህ ውነት የመሰለህ ስለደጋገምከው አይደለም ወይ? ይህ የውሸት ትርክት ያዋጣኻል ወይ? ዓሣ እጎረጉራለሁ ሲሉ ዘንዶ ማውጣት፣ የቆጡን አወርዳለሁ ሲሉ የብብትን መጣል እንዳለ አታውቅም ወይ?
ኤርትራዊ ፀራማራ በተረከተልህ (narrate) የገዳ ትርክት (narration) እየታበይክ፣ የገዳ ውጤት የሆነውን በጭፍጨፋ የመስፋፋትህን ታሪክ ለምን ትክዳለህ? ከሃያ በላይ ነገዶችን በሜንጫ በመቆራረጥ ድምጥማጣቸውን አጥፍተህ፣ ኤርትራዊ ፀራማራ የጻፈልህን ልብወለድ እንደ ቁርዓን እየቀራህ ሚኒሊክ ቆረጠኝ፣ ፈለጠኝ እያልክ ዝንታለም ማላዘን ምፅትነቱ አይታይህም ወይ?
አጼ ሚኒሊክ አንተ እንደምትላቸው ቆራጭና ፈላጭ ከነበሩ፣ በተስፋፋህበት ሁሉ (ባሌ፣ ሐረርጌ፣ አሩሲ፣ ወለጋ) እርጋ ከማለት ይልቅ ድምጥማጥህን አያጠፉህም ነበር ወይ? ኦሮሚፋ፣ ኦሮሙማ እያልክ ለመታበይ የበቃኸው አንተ በሌሎች ላይ ያደረከውን እሳቸው ባንተ ላይ ባለማድረጋቸው አይደለም ወይ? የፈለጉትን ለማድረግ ሁሉ በጃቸው በደጃቸው አልነበረም ወይ?
የኔ አብናቶቸ (አባቶችና እናቶች) በሠሩት ቤት፣ እኔን መጤ አንተን ቤተኛ ስትል አታፍርም ወይ? የኔ ቤት ከፈረሰ ያንተ ቤት ያውሬ መውለጃ እንደሚሆን አታውቅም ወይ? አንተ ቤት ሜንጫ ካለ እኔ ቤት ነፍጥ እንደሚኖር አትገምትም ወይ? እድሜ ልኩን የአስመራ መንገድ ጠራጊ የነበረው ኦነግ፣ የቁርጥ ቀን ሲመጣ የሚያዋጣህ ይመስልሃል ወይ?
የመቶ ዓመታቱን ያለፈ ጉዳይ ሆድ ይፍጀው ብለን የወደፊቱን ብንመለከት አይሻልም ወይ? ያለፈውን ብንመለከትስ የምንመለከተው ለመማማር እንጅ ለመበቃቀል ነው ወይ? ባድዋ፣ በካራማራ፣ በናቅፋና በባድመ አብረን ተዋግተን አብረን ሙተን የለም ወይ?
እየየም ሲደላ ስለሆነ የመኖር ያለመኖር ጥያቄ ከፊቱ ለፊቱ ለተደቀነበት የአማራ ሕዝብ የፍትሕ ጥያቄ የቅንጦት ጥያቄ ነው፡፡ ለምሳሌ ያህል አሕግ (የአሜርቃ ሕቡር ግዛቶች፣ USA) ባንጻራዊ ደረጃ ፍትሕ የሰፈነባት አገር ናት፡፡ ይህ ፍትሕ የሰፈነው ግን እልፍ አእላፍ ፈጅሬ አሜሪቃውያን (native americans) ያለ ርህራሄ ተጨፍጭፈው ዘር ማንዘራቸው ከሞላ ጎደል ሙሉ በሙሉ ከጠፋና የተረፉት ጥቂቶች ደግሞ በግዴታ ግድፈቻ (በግዴታ ጉዲፈቻ በማድረግ፣ forced adoption) ማንነታቸውን እንዲለውጡ፣ ወይም ደግሞ የመጠጥና የእጽ ሰለባ እንዲሆኑ ከተደረገ በኋላ ነው፡፡
በተመሳሳይ ሁኔታ የአማራው ሕዝብ ከኦነግ ሜንጫ ራሱን በራሱ ታድጎ ቀጣይነቱን ካላረጋገጠ በስተቀር፣ ዳንኤል የሚመኘውን ፍትህ፣ ርተዕና፣ ዲሞክራሲ ሊያጣጥሙ የሚችሉት ኦሮሙሜወች ብቻ ናቸው፡፡ ያማራ ብሔርተኛ ድርጅቶች ሊደገፉ የሚገባቸውም አማራውን ከኦነግ ጅብ ለመከላከል የግድ ስለሚያስፈልጉ ነው፡፡ ስግብግቡ የኦነግ ጅብ አብንን መደገፍን አማራጭ የሌለው ምርጫ አድርጎታል፡፡
ስለዚህም ዳንኤል በእኩል ዓይን ቢመለከታቸውም፣ ሳይወድ በግድ በቅርብ ጊዜ ያቆጠቆጠው ያማራ ብሔርተኝነትና አሠርት ዓመታትን ያስቆጠረው የኦሮሞ ብሔርተኝነት ዱባና ቅል ናቸው፡፡ ዐብይ አህመድን የኦሮሞ ብሔርተኝነት ቅንጣት ሳያሳስበው ያማራ ብሔርተኝነት እንቅልፍ የነሳው ሁለቱ ብሔርተኝነቶች እየቅል መሆናቸውን በደንብ ስለሚያውቅ ነው፡፡ ያማራ ብሔርተኝነት ዓላማ አልኦሮሞ ጦቢያውያንን ከኦነግ ጽንፈኞች በመታደግ የጦቢያን ቀጣይነት ማረጋገጥ ሲሆን፣ የኦሮሞ ብሔርተኝነት ዓላማ ግን በጦቢያ ፍርስራሽ ላይ የኦሮሞን አጼጌ (empire) መመሥረት ነው፡፡
ጠላት ምንግዜም ጠላት ስለሆነ፣ አስቀድሞ መወገድ ያለበት የጠላት አሾክሿኪ ነው፡፡ ከፀራማራ ኦነጋውያን ጋር የሚደረገው የሞት ሽረት ትግል ስኬታማ ሊሆን የሚችለው ደግሞ አማራ የለም የሚለውን ግንቦት ሰባትን ካማሮች መኻል በመመንጠር ነው፡፡ ባሁኑ ጊዜ ከኦነጋውያን ይልቅ አማራውን ይበልጥ የሚጨፈጭፉትና የሚያስጨፈጭፉት ይህ መሠሪ ድርጅት በአዴፓ (ብአዴን) አመራር ውስጥ የሰገሰጋቸው ፀራማሮች ናቸው፡፡
የኦሮሞ ነፃነት ሸማቂዎች ምዕራብ ዞን ቃል አቀባይ ጉማባስ ኤቢሳ በምዕራብ ወለጋ ገንጂ ወረዳ ባለፈው ሳምንት የግሬት ኮሚሽን በኢትዮጵያ ሁለት አገልጋዮችና አንድ ወጣትን አልገደልንም አሉ።
ከደምቢዶሎ ዩኒቨርሲቲ ውጭ ታገቱ የተባሉ ተማሪዎችንም እኛ አላገትናቸውም፤ መንግሥት ስማችን ለማጥፋት ሰው እንዳገትን ሰው እንደገደልንና ዝርፊያ እንደፈፀምን መግለጫ ያወጣል ሲሉ ገልፀዋል። ቃል አቀባዩ ምን ይህል ታጣቂ እንዳላቸውና ማን እንደሚደግፋቸው ለመግለፅ ፈቃደኛ አልሆኑም።
የቀድሞው የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ፕሬዚዳንት የዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳን ህይወት የሚተርከው ..የነጋሶ መንገድ.. የተሰኘ አዲስ መሐፍ ሰሞኑን ገበያ ላይ ዋለ፡፡ በኢህአዴግ ለ10 ዓመት መታላለቸው እንዳስቆጫቸው በመሐፉ የተናገሩት ዶ/ር ነጋሶ፤ ..ኢህአዴግ ሶሻሊዝምን ጠረጴዛ ሥር የከተትነው በ84 ዓ.ም ነው፤ የምንመራው በነጭ ካፒታሊዝም ነው.. ማለቱ ዱብ ዕዳ ሆኖባቸው እንደነበር ገልዋል - ከፓርቲው የወጡበት ዋናው ምክንያትም ይሄው እንደሆነ በመጠቆም፡፡
በጋዜጠኛ ዳንኤል ተፈራ ተፎ ለንባብ የበቃው መሐፍ፤ የዶ/ር ነጋሶን የህይወት ታሪክ ከትውልዳቸው ጀምሮ የሚተርክ ሲሆን ከደምቢዶሎ እስከ አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የተማሪዎች እንቅስቃሴ፤ ከጀርመን የስደት የፖለቲካ ትግል እስከ ኢህአዴግ አባልነትና ርዕሰ ብሄርነት እንዲሁም የተቃዋሚ ፓርቲ አመራር ድረስ የወጡትንና የወረዱትን የፖለቲካ መንገድ ያስቃኛል፡፡
የቀድሞው ፕሬዚዳንት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ታሪካቸውን በተናገሩበት በዚህ መሐፍ፤ እሣቸው ለርዕሰ ብሔርነት ¬tW ወደ ስልጣን ከመውጣታቸው በፊት ወ/ሮ ገነት ዘውዴ ለርዕሰ ብሔርነት ተጠቁመው እንደነበርና ..የኢትዮጵያ ህዝብ ሴት ርዕሰ ብሔር ለመምረጥ ዝግጁነት የለውም.. በሚል ሃሳቡ ውድቅ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ ነጋሶ ወደ አንድነት እንዴት እንደገቡ፤ ስለ 97ቱ ምርጫና የ ..ቅንጅት.. ፓርቲ ውድቀት እና ሌሎች በርካታ ፖለቲካዊ ጉዳዮችን በመጽሐፉ አብራርተዋል፡፡ ነጋሶ ስለአብዮታዊ ዲሞክራሲና ኒዮሊበራሊዝምም ተናግረዋል፡፡ ጋዜጠኛ ዳንኤል ተፈራ መሐፉን ለማዘጋጀት ሦስት ወር የፈጀ ቃለምልልስ ከዶ/ር ነጋሶ ጋር ያደረገ መሆኑን ጠቁሞ ነጋሶ ታሪካቸውን በልግስና ስለነገሩት ምስጋናውን በመግቢያው ላይ አስፍሯል፡፡ ..የነጋሶ መንገድ.. በ50 ብር ለገበያ ቀርቧል፡፡ አንባቢያን ስለመሃፉ ይዘት ግንዛቤ ይጨብጡ ዘንድ አለፍ አለፍ ብለን በገ 5 ላይ አውጥተነዋል፡፡
ሃገራት ኣፍሪቃ ብድልየተን ነንባዕለን ዝገማገማሉ መድርክ ዘውፀኦ ንኢትዮዽያ ዝምልከት ሪፖርት፣ዝላዓለ ቆላሕታ ከምዝህብሉ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ገሊፆም።ዛጊድ ሰላሳን ሓደን ሃገራት ኣብ‘ቲ መድረኽ ተሓቊፈን‘ለዋ ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።
ፍሬደሪክ ሄግል (ነሐሴ 27, 1770 – ህዳር 14, 1831) ስቱትጋርትይኖር የነበር የጀርመን ፈላስፋ ነው። ሄገሊያኒዝም የተሰኘውን የፍልስፍና ፈር የቀደደው ይሄ ሰው ጀርመን ሃሳባዊነት የተሰኘውን የፍልስፍና ክፍልም ከፍቷል። ሄግል በራሱ ስራ ብቻ ሳይሆን ሌሎችን ፈላስፋወች በተጽኖው ስር በማስገባት ይታወቃል፣ ከኒህ ውስጥ የርሱን አቋም የሚደግፉ ጆን ፖል ሳትራ፣ ካርል ማርክስዋና ተጠቃሽ ሲሆኑ፣ እርሱን የሚቃወሙት ደግሞ ሶረን ኬርከጋርድ፣ [[[አርተር ሾፐናውር]]፣ ኒሺ ይጠቀሳሉ።
የሄግል መጽሐፎች ለማንበብ አስቸጋሪ እና በአንድ ጊዜ ብዙ ሃሳቦችን የሚዳስሱ ነበሩ። ሄግል ስለታሪክ፣ ፖለቲካ፣ ሃይማኖት፣ ኪነት፣ አምክንዮ እና ሜታፊዝክስ ጽፏል።
ፍልሰተኞቹ የሜዲትራንያንን ባህር በጀልባ በማቋረጥ ወደ አውሮፓ ለመጓዝ ዝግጅት ላይ የነበሩ ሲሆን በፈቃደኝነት ላይ በተመሰረተ ወደ ሃገራቸው መልሷቸዋል፡፡ የሜዲትራኒያንን ባህር በሟቋረጥ አውሮፓ ለመድረስ ሙከራ ለማድረግ ይጠባበቁ የነበሩ ሲሆኑ በሊቢያ የመጠለያ ጣቢያዎች የማስቀመጥና በቂ ማቆያ ስፍራ ባለመኖሩ በተለይም በበጋ ወቅት አስቸጋሪ መሆኑን ሮይተርስ ገልጿል፡፡
ምክትል ፕረዚደንት ሱዳን ሓሳቦ መሓመድ ዓብደራሕማን ነዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ መንግስቲ ሱዳን ንድሌት ህዝቢ ከምዘይጠልም ብምጥቃስ፣ ምስ እስራኤል ዝምድና ናብ ንቡር ናይ ምምላስ መደብ ከምዘየሎ ኣረዲኡ።
ኣብቲ ሃገራዊ ዕርቂ ዘይሳተፋ ዓበይቲ ፖለቲካውያን ሰለፍታት ሱዳን’ውን፣ ምስቲ መንግስቲ ካብ ዘየሰማምዐን ነጥብታት ሓደ ጉዳይ እቲ ምስ እስራኤል ክህሉ ዝድለ ዝምድና ምዃኑ’የን ክገልጻ ጸኒሐን።
ይኹን’ምበር ድሕሪ’ዚ ሃገራት ዓረብ ኣብ ጉዳይ ኢራን ወሲደንኦ ብዘለዋ ዲፕሎማስያዊ መርገጺ፣ እስራኤል ከም ስልታዊ መሻርኽታ ኣብ ጉዳይ ኢራን ከምእትጥምተን ተንተንቲ ፖለቲካ ማእከላይ ምብራቕ የረድኡ።
ድሕሪ’ዚ ብስዑዲ ዓረብ ዝተወስደ ተበግሶ፣ ሱዳን’ውን ምስታ ብእስራኤል ከም ቀዳመይቲ ተጻባኢት እትግለጽ ኢራን ዝምድና ምብታኻ፣ መንግስቲ እስራኤል ኣብ ጉዳይ ሱዳን ዝጸንሖ ስልታዊ ኣጠማምታ ቀይሩ ክኸውን ከምዝክእል ይንገር።
ዐማራው ከ1972 እስከ 2008 ዓም ባሉት ዓመታት በዘረኛው የትግሬ ወያኔ በጠላትነት ተፈርጆ ከፍተኛ የሆነ የዘር ጥፋትና የዘር ማጽዳት ወንጀል የተፈጸመበት መሆኑን ሞረሽ ወገኔ የዐማራ ድርጅት ባለፉት አራት ዓመታት ተከታታይ መግለጫዎችን ማውጣቱ ይታወሳል። በዚህም መሠረት በአጠቃላይ በወያኔ የዘር አገዛዝ ከ5 ሚሊዮን በላይ ዐማሮች ከምድረ-ገጽ እንዲጠፉ ተደርጓል። በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ፣ ከዐማራው የጸዱ አካባቢዎችን ለመፍጠርና ዐማራውን አሰቃይቶ፣ አደህይቶና ከሰው በታች አድርጎ ተዋራጅ ለማድረግ ሀብት ንበረታቸውን በመንጠቅ ተባረዋል። አያሌዎች ለእስርና ለእንግልት ተዳርገዋል። በብዙ መቶ ሺዎች የሚቆጠሩ እንዲሰደዱ ተደርጓል። (ፎቶዎቹንና ዘገባውን ለማንበብ እዚህ ላይ ይጫኑ)
ናይቶም ናይ ምስሪ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያን ሰማዕትነት ንሕይወትን ብሕይወትን እዩ፡ እዚ ኸኣ እቲ ጥልቂ መቓርብ እምነት ምዃኑ ኣብ ምስሪ ናይ ሰበኻ ሚንያ ቆጵጣዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ቦጥሮስ ፋሒም ኣዋድ ሓና ገሊጾም
ኣብ ምስሪ ዞባ ሳማሉት፥ ኣብ ዝኽሪ ሓምሻይ ዓመት 21 ቆጵጣውያን ሰማእታት ሊቢያ፡ ነዞም ሰማእታት እምነት እትወከፍ ዝተሓንጸት ቤተ ክርስቲያን ዕለት 14 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ከምእተባረኸትን፡ እቲ መዓልቲ ዝኽሪ ምስራውያን ምእመናን ኣብ ዝዀነ ይኹን ጽንኵር እዋን ኵሉ ኣብ እምነቶም ጸኒዖም እምነቶም ክምስክሩን ጽኑዓት ኣብ እምነት ንኽዀኑ ዘበራትዕ ምዃኑ ኣብ ምስሪ ናይ ሰበኽ ምንያ ቆጵጣዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ቦትሮስ ፋሒም ኣዋድ ሓና ከምዝገለጹ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ጃዳ ኣኵይሊኖ ኣፍሊጠን።
ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ዕለት 15 ለካቲት ኣቶም ኣብ ሊቢያ በቲ ገዛእ ርእሱ እስላማዊ መንግስቲ ቢሉ ዝሰመየ ጉጅለ ኣሸበርቲ መኽረርቲ ሃማኖት ምስልምና ኣብ ልዕሊ 21 ቆጵጣውያን ክርስቲያን ዝፈጸሞ መቕተልቲ ዘርእይ ናይ ምስማዐ ርእየት መልእኽቲ ኣብ ዝዘርጋሓሉ እዋን፡ ቅዱስ ኣቦና ናይ ስኮትላንድ ፕሮተስታንት ቤተ ክርስቲያን ልኡካን ተቐቢሎም ኣብ ዘዘራረብሉ እዋን፡ ዝተሰምዖን ጥልቂ ሓዘን ገሊጾም፡ እቶም ቆጵጣውያን ክርስቲያን ኣብታ ናይ ደም ሰማዕትነት ዝተቐብሉላ እዋን ኢየሱስ ደግፈኒ እትብል ቃል ብልቦም ከምዝደገሙ ርግጸይና እየ፡ ክርስቲያን ብምዃኖም ዝተቐትሉ እያቶም፡ ደሞም ናይ ንዝተፈላለያ ኣቢያተ ክርስቲያን ሓድነት ኣብ ደም ሰማዕታት ዝብል እዩ ከምዝበሉ ዘዘኻኸረ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣስዒቡ፥
ናይቶም ናይ ምስሪ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስቲያን ሰማዕትነት ንሕይወትን ብሕይወትን እዩ፡ እዚ ኸኣ እቲ ጥልቂ መቓርብ እምነት ምዃኑ ኣብ ምስሪ ናይ ሰበኻ ሚንያ ቆጵጣዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ቦጥሮስ ፋሒም ኣዋድ ሓና ገሊጾም፡ ሰማዕትነት ዝከኣል ብሓይልን ጸጋን ጐይታ ጥራሕ እዩ ከምዝበሉ ኣፍሊጡ።
ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ናይ ደም ሰማዕትነት ዕለታዊ ሕይወት እዩ፡ ምእንቲ’ዚ እዩ ኸኣ ናይቲ ከባቢ ማሕበረ ክርስቲያን ብሓባር ዝጓዓዝን ዝደጋገፍን ዝቀራረብን፡ ስለምንታይ ኣብ ስቓይን ስደትን መከራን ክርስቲያንን፡ ኵሉ ሰብኣዊ ፍጥረት ስለ ስለ ዝቐራረብ፡ ብዙሕ እዋን መከራን ስቓይን ንጥልቂ ውህደት ዝድርኽ እዩ፡ እታ ነቶም ሰማዕታት እተወከፈት ቤተ ክርስቲያን 21 ሰማዕታት ብዙሕ እዋን ኣብቲ ኣቢያተ ክርስቲያንን ማሕበረ ክርስቲያንን ንዝተፈላለየ ሓደጋ ኣብ ዝቃልዓሉ ዞባ ሚንያ ብምዃኑ፡ ዓቢይን ጥልቅን ትርጉም ዘለዎ እዩ፡ ንማሕበረ ክርስቲያን ጽንዓትን ናይ ሰላምን ሰላማዊ ማሕበራዊ ናብራ ዘተባብዕን እዩ ከምዝበሉን፡ እታ ቤተ ክርስቲያን ንኽትህነጽ ፍቓድ ዝሃበ እቲ ብርእሰ ብሔር ኣል ሲሲ ዝምራሕ መንግስቲ ምዃኑ እውን ዘኪሮም እታ ቤተ ክርስቲያን ሰማእታት ትእምርቲ ዘለዓለማዊ ዝኽሪ ንናይ እምነት ሰማዕታት እያ ከምዝበሉ ሲር ናይ ዜና ኣገልግሎት ኣፍሊጡ።
እቶም ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ኣብ ሊቢያ ዝተቐትሉ ሰማእታት እምነት፡ ክቕተሉ እንከለዉ ዘቃልሕዎ ቃል፡ ኢየሱስ ክርስቶስ ጐይታ ዝብል ቃል እዩ ዝነበረ፡ ሰማዕትነቶም ናይ ሓድሽ ሕይወትን ንማሕበረሰብ ክርስቲያን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብፍላይ ኣብ ምስሪ ዘርኢ ተስፋ እዩ። ናይ ምስሪ ቆጵጣዊት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ብፁዕ ወቅዱስ ተዋድሮስ ኣብ 2015 ዓ.ም. ነቶም 21 ቆጵጣውያን ሰማእታት እምነት ስሞም ኣብ ናይታ ቤተ ክርስቲያን መጽሓፈ ስንክሳር ክንበር ከምዝገበሩን፡ እውን ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ኣድሪያና ማሶቲ የዘኻኽራ።
ህወሓት በኢትዮጵያ ላይ የዘረጋው የአፓርታይድ ስርዓት እና በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት ከአመሰራረታቸው ጀምሮ ፍፁም ተመሳሳይ ናቸው። በሁለቱም ሀገራት የአፓርታይድ ስርኣት የመሰረቱት የፖለቲካ ቡድኖች “የሰቆቃ ልጆች” ናቸው። እነዚህ የሰቆቃ ልጆች ከዚህ ቀደም በህዝባቸው ላይ የተፈፀመን አሰቃቂ ጭፍጨፋ መነሻ በማድረግ ሌሎችን በብሔር፥ ቋንቋ፥ ጎሳ፥ … በመከፋፈል የራሳቸውን የስልጣን የበላይነት እና የኢኮኖሚ ብዝበዛ ለማስቀጠል ጥረት የሚያደርጉ ናቸው። የአፓርታይድ ስርዓት በደቡብ አፍሪካ እና በኢትዮጵያ ከአመሰራረት እስከ አወዳደቅ ያላቸውን ተመሳሳይነት አንዳንድ ማሳያዎችን በመጥቀስ እንመለከታለን።
በሁለቱም ሀገራት አፓርታይድን የመሰረቱት የፖለቲካ ቡድኖች በመጀመሪያ ሽምቅ ተዋጊ አማፂያን ነበሩ። የደቡብ አፍሪካ ነጮች 500ሺህ ጦር አስከትሎ ከመጣው የእንግሊዝ ጦር ጋር የሽምቅ ውጊያ ሲያካሂዱ የትግራይ አማፂያን ደግሞ ተመሳሳይ ቁጥር ካለው የደርግ ሰራዊት ጋር ተዋግተዋል። የእንግሊዝ እና የደርግ መንግስት ስለ አማፂያኑ የነበራቸው አቋምና አመለካከት ተመሳሳይ ነበር። እንግሊዞች የደቡብ አፍሪካ ነጭ አማፂያንን “ኋላቀር ሽፍቶች” ሲሏቸው ደርግ ደግሞ “ገንጣይ ወንበዴዎች” ይላቸው ነበር። ከዚህ በተጨማሪ ሁለቱም መንግስታት እያንዳንዳቸው ግማሽ ሚሊዮን ወታደር በማሰማራት ነገሩን ሁሉ በጦርነት ለመፍታት እቅድ ነበራቸው።
በዚህ መሰረት የእንግሊዝ ጦር በአማፂያኑ ላይ በከፈተው ሁለት ተከታታይ ዘመቻ አሳፋሪ ሽንፈት ደረሰበት። በተመሳሳይ የደርግ መንግስት በኤርትራና በትግራይ ባካሄዳቸው ሁለተኛ እና ሦስተኛ አብዮታዊ ዘመቻዎች ያልተጠበቀ ሽንፈት ደረሰበት። የእንግሊዝ ጦር እ.አ.አ. ከ1899 – 1901 ዓ.ም ባሉት አመታት 27 ሺህ ከሚሆኑ የደቡብ አፍሪካ ሽምቅ ተቃጊዎች ባደረገው ጦርነት 22ሺህ የሚሆኑ ወታደሮቹ ተገድለውበታል። ተመሳሳይ ቁጥር ያላቸው የትግራይና ኤርትራ አማፂያን እ.ኢ.አ ከ1979 – 1981 ዓ.ም በተካሄደው ጦርነት 22ሺህ የሚሆኑ የደርግ ወታደሮች ተገድለዋል። የእንግሊዝና ደርግ መንግስት የደረሰባቸውን ያልተጠበቀ ሽንፈት ተከትሎ አማፂያኑ በሚንቀሳቀሱበት አከባቢ ላይ አሰቃቂ የሆነ እርምጃ ወስደዋል።
22ሺህ ወታደሮች የተገደሉበት የእንግሊዝ ጦር ሽምቅ ተዋጊዎቹን ለመደምሰስ በደቡብ አፍሪካ ነጭ ሰፋሪዎች ላይ “መሬቱን በእሳት መለብለብ” (Scorched-earth) የሚል ፖሊሲ አማፂያኑ በሚንቀሳቀሱባቸው አከባቢዎች ያሉትን መኖሪያ ቤቶች በእሳት አወደመ። ይህን ተከትሎ ሕፃናት፣ እናቶችና አዛውንቶችን በማጎሪያ ካምፕ ውስጥ አስገብቶ አጎራቸው። በእነዚህ የማጎሪያ ካምፖች ውስጥ ብዙ ሺህ ህፃናትና እናቶች በርሃብና በሽታ አለቁ። በተመሳሳይ፣ 22ሺህ ወታደሮች የተገደሉበት ደርግ መንግስት “ዓሳውን ለማጥፋት ባህሩን ማድረቅ” በሚል ሃውዜን ላይ በፈፀመው የአየር ድብደባ በአንድ ቀን ብቻ 1800 ንፁሃን ዜጎችን ተገድለዋል።
የእንግሊዝ ጦር የደቡብ አፍሪካ ነጮችን በወታደራዊ ጉልበትና የበላይነት ለመቆጣጠር መሞከሩ ከ22ሺህ በላይ ወታደሮቹን ለሞት ዳርጓል። በተመሳሳይ የደርግ መንግስት የትግራይና ኤርትራ አማፂያንን በወታደራዊ ጉልበትና የበላይነት ብቻ ለመቆጣጠር በመሞከሩ ከ22ሺህ በላይ ወታደሮቹን ለሞት ዳርጓል። የደቡብ አፍሪካ አማፂያን ሕዝቡ ውስጥ ተሸሽገው በእንግሊዝ ጦር ላይ አስከፉ ጥቃት በመፈፀማቸው “መሬቱን በእሳት መለብለብ” በሚለው መርህ የሰላማዊ ዜጎች መኖሪያ ሰፈር በእሳት እንዲቃጠል ምክንያት ሆነዋል። የህወሓት ታጣቂዎች ሕዝቡ ውስጥ ተሸሽገው ድርግ ላይ አስከፊ ጥቃት በመፈፀማቸው “ዓሳውን ለማጥፋት ባህሩን ማድረቅ” በሚል መርህ የአከባቢው ሕዝብ በቦንብ እንዲደበደብ ምክንያት ሆነዋል።
የደቡብ አፍሪካ አማፂያን እ.አ.አ. ከ1899 – 1901 ዓ.ም ባሉት አመታት በእንግሊዝ ወታደሮች ላይ የፈፀሙት ጭፍጨፋ በተመሳሳይ ወቅት እንግሊዞች ከገደሉት ብዙ እጥፍ ይበልጣል። በተመሳሳይ የትግራይና ኤርትራ አማፂያን እ.ኢ.አ ከ1979 – 1981 ዓ.ም ባሉት አመታት የጨፈጨፉት የወታደር ብዛት የደርግ መንግስት በአከባቢው ከገደላቸው ሰዎች ብዛት ብዙ እጥፍ ይበልጣል። ስለዚህ የእንግሊዝም ሆነ የደርግ መንግስት አማፂያኑ በሚንቀሳቀሱባቸው አከባቢዎቸች በሚኖረው ሕዝብ ላይ ጭፍጨፋ ከመፈፀማቸው በፊት በወታደሮቻቸው ላይ አስከፊ ጭፍጨፋ ተፈፅሞባቸዋል። ይህን መነሻ በማድረግ የእንግሊዝና ደርግ መንግስት በሰላማዊ ዜጎች ላይ አስከፊ ጭፍጨፋ ፈፅመዋል። ነገር ግን፣ የእንግሊዝና ደርግ ወታደሮች አስከፊ ጭፍጨፋ ሲፈፅሙ በሰላማዊ ዜጎች ውስጥ ተሸሽገው የነበሩት አማፂያን “አስጨፍጫፊ” እንደነበሩ ሊሰመርበት ይገባል። ምክንያቱም አማፂያኑ በሕዝቡ ውስጥ ተደብቀው በፈፀሙት ጥቃት እያንዳንዳቸው 22ሺህ ወታደር ባይገደልባቸው ኖሮ የእንግሊዝም ሆነ የደርግ መንግስት በሰላማዊ ዜጎች ላይ ጅምላ ጭፍጨፋ የሚፈፅሙበት ምክንያት የለም።
በአጠቃላይ የደቡብ አፍሪካ ነጭ አማፂያን ሆኑ ህወሓቶች የሚወክሉት ሕዝብ መጨፍጨፉን በፀፀትና ቁጭት ያነሳሉ። የሟቾችን ቁጥር ያለቅጥ ያጋንናሉ። ዘወትር የአዞ አንባ ያነባሉ። ይሁን እንጂ፣ በህዝቡ ላይ ጭፍጨፋ ሲፈፀም እነሱ አስጨፍጫፊ እንደነበሩ አያወሱም፣ አይናገሩም። ሌላው ቀርቶ ለሰከንድ እንኳን ማሰብ ሆነ ማስታወስ አይሹም። ከዚያ በተጨማሪ፣ ከተጨፈጨፈው ወታደር ያልተናነሰ ቁጥር ያላቸው ወታደሮች መግደላቸውን በኩራት ይናገራሉ። እነዚህ ወታደሮች እንደ ማንኛውም ሰው ሰብዓዊ ፍጡር መሆናቸውን ማሰብ ሆነ ማስታወስ አይሹም።
ሰዎችን በመጨፍጨፍና በማስጨፍጨፍ ወደ ስልጣን የመጣ የፖለቲካ ቡድን ሀገርና ሕዝብን ለማስተዳደር የሚያስችል የሞራል ልዕልና የለውም። እንዲህ ያለ የፖለቲካ ቡድን ስልጣኑን የያዘው የመጣበትን ማህብረሰብ በማስጨፍጨፍ፣ ሌሎችን በጭካኔ በመጨፍጨፍ ስለሆነ ሀገርና ሕዝብን ለማስተዳደር የሚያስችል የሞራል ልዕልና የለውም። ይህ ቡድን የመጣበትን ማህብረሰብ የስልጣን መወጣጫ ያደርገዋል። ሌላውን ማህብረሰብ ደግሞ በጠላትነት ፈርጆ ከቀድሞ የባሰ በደልና ጭቆና ይፈፅማል። በደቡብ አፍሪካ የነበረውና አሁን በኢትዮጵያ ያለው የአፓርታይድ ስርዓት ለዚህ ጥሩ ማሳያ ነው።
በመሰረቱ “አፓርታይድ” (Apartheid) የሚለው ቃል “መለየት” (Separatedness) ወይም “መለያየት” (the state of being apart) ማለት ነው። ዜጎች የሚከፋፈሉት በዘር ሆነ በብሔር በመካከላቸው የሚኖረውን ልዩነት አይቀይረውም ወይም መለያየቱን አያስቀረውም። ስለዚህ፣ “አፓርታይድ” ማለት የአንድ ሀገር ዜጎችን በዘር/ብሔር በመለየትና በመለያየት የሚያስተዳድር ፖለቲካዊ ስርዓት ነው።
በእርግጥ የእንግሊዝ ጦር ከነጮች እኩል በደቡብ አፍሪካ በጥቁሮች ላይ አስከፊ ጭፍጨፋ ፈፅሟል። ከነጮች የሚበልጡ የደቡብ አፍሪካ ጥቁሮች በማጎሪያ ካምፕ ውስጥ በርሃብና በበሽታ አልቀዋል። ነገር ግን፣ ደቡብ አፍሪካ እስከ 1948 (እ.አ.አ.) ድረስ በእንግሊዝ ቅኝ አገዛዝ ስርዓት ስር በነበረችበት ወቅት ጥቁሮች እና ነጮች በጋራ ታግለዋል። በተመሳሳይ የደርግ መንግስት በአማራ፥ ኦሮሞ፥ ሲዳማ፥ ጉራጌ፥… ወዘተ ብሔር ተወላጆች ላይ አስከፊ ጭፍጨፋ ፈፅሟል። በተለይ ደርግ በቀይ-ሽብር ዘመቻ የጨፈጨፋቸው የሌላ ብሔር ተወጆች ቁጥር በትግራይ ከገደላቸው ብዙ እጥፍ ይበልጣል። ነገር ግን፣ የደርግ መንግስትን ከስልጣን ለማስወገድ በተደረገው ትግልም የሌሎች ብሔር ተወላጆች ከትግራይ ተወላጆች ጋር አብረው ታግለዋል።
ደቡብ አፍሪካ ከእንግሊዞች ቅኝ አገዛዝ ነፃ ስትወጣ ብሔራዊ ፓርቲ (National Party) ስልጣኑን በመረከብ የአፓርታይድ ስርዓት መሰረተ። ከዚያ በመቀጠል የደቡብ አፍሪካ ጥቁሮችን በብሔር፥ ጎሳ እና ቋንቋ በአስር (10) ራስ-ገዝ ክልሎች ከፋፈላቸው። እ.አ.አ. በ1950 ዓ.ም በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት ያወጣው የሕዝብ ምዝገባ አዋጅ (Population Registration Act) የሀገሪቱን ዜጎች “ነጭ፥ ጥቁር፥ “ከለርድ” (colored) እና ህንዳዊያን” በማለት ለአራት ይከፍላቸዋል። ይህን የማድረጉ ዓላማ ጥቁሮች የጋራ የፖለቲካ አቋም እንዳይዙና የተደራጀ የፖለቲካ እንቅስቃሴ እንዳይኖር ለማድረግ ነው። በዚህ መልኩ የተመሰረተው የደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ እንግሊዞች ከነጮች እኩል ሲበድሏቸው እና ሲገድሏቸው የነበሩትን ጥቁሮች መግደልና መጨቆን ጀመረ።
በተመሳሳይ ህወሓት/ኢህአዴግ ደርግን አስወግዶ ስልጣን እንደተቆጣጠረ ሀገሪቱን በብሔር፥ ጎሳ እና ቋንቋ ለዘጠኝ (9) ራስ-ገዝ ክልሎች እና ሁለት የከተማ መስተዳደሮች ከፋፈለ። የኢፊዲሪ ሕገ መንግስት በአንቀፅ 39(5) የሀገሪቱን ዜጎች በቋንቋ፥ ባህል፥ ልማድና ስነ ልቦናን መሰረት በብሔር፥ ብሔረሰብ፥ ሕዝብ ይከፋፍላቸዋል። ይህን የማድረጉ ዓላማ አብላጫ ድምፅ ያላቸው ሕዝቦች የጋራ የፖለቲካ አቋም እንዳይዙና የተደራጀ የፖለቲካ እንቅስቃሴ እንዳይኖር ለማድረግ ነው። በዚህ መልኩ የተመሰረተው የህወሓት አፓርታይድ የደርግ መንግስት ከትግራይ ተወላጆች እኩል ሲበድሏቸው እና ሲገድሏቸው የነበሩትን የሌላ ብሔር ተወላጆች መግደልና መጨቆን ጀመረ።
በደቡብ አፍሪካና ኢትዮጵያ የነበረው የአፓርታይድ ሰርዓት የወደቀበት ሂደት ልክ እንደ አመሰራረቱ ሁሉ ተመሳሳይ ነው። በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት የፖለቲካ መሪዎችን፣ ጋዜጠኞችን፣ የመብት ተሟጋቾችን፣ የሃይማኖትና የሲቭል ማህበራት መሪዎችን ለእስራት፥ ስደት፥ ሞትና እንግልት በዳረገ ቁጥር ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞ እየተስፋፋ ሄዷል። በተመሳሳይ የህወሓት አፓርታይድ የዜጎች መብትና ነፃነት፣ እንዲሁም ፍትሃዊ ተጠቃሚነት እንዲረጋገጥ ጥረት ያደረጉ ወገኖች በሙሉ ለእስር፥ ስደት፥ ሞትና እንግልት ተዳርገዋል። ነገር ግን፣ ለእኩልነትና ፍትህ የሚደረገውን ትግል በኃይል ለማፈንና ለማዳፈን ጥረት ባደረገ ቁጥር ሕዝባዊ ንቅናቄው እየተስፋፋ ሄዷል።
የአፓርታይድ ስርዓት የትግሉን መሪዎች ለማጥፋት የሚደረገው ጥረት ብዙ ታጋዮችን እየፈጠረ ሄዶ በመጨረሻ ህዝብ ራሱ የትግሉ መሪ ይሆናል። ይህ ደግሞ በሁለቱም ሀገራት በተግባር ተረጋግጧል። ህዝቡ የትግሉ ባለቤት ሆኖ በአመፅና ተቃውሞ ሀገሪቱን መናጥ ሲጀምር የአፓርታይድ ስርዓት መፍረክረክ ይጀምራል። እ.አ.አ. ከ1984 ዓ.ም ጀምሮ የደቡብ አፍሪካ ጥቁሮች በመካከላቸው ያለውን ልዩነት ወደጎን በመተው የመብትና ነፃነት ጥያቄያቸውን በጋራ መጠየቅ ሲጀምሩ የአፓርታይድ መንግስት የወሰደው እርምጃ አሁን በሀገራችን ለሚስተዋለው የፖለቲካ ቀውስና አለመረጋጋት መንስዔን፣ እንዲሁም በሁለቱ ስርዓቶች መካከል ያለውን ተመሳሳይነት በግልፅ ይጠቁማል።
እ.አ.አ. በ1984 ዓ.ም በደቡብ አፍሪካ ከፍተኛ አመፅና ተቃውሞ ተቀሰቀሰ። ልክ ከ2008 ዓ.ም ጀምሮ በተለያዩ የሀገራችን አከባቢዎች እንደታየው እ.አ.አ. በ1984 ዓ.ም በደቡብ አፍሪካ አመፅና ተቃውሞ ተቀስቅሶ ነበር። በሁለቱም አጋጣሚዎች የመንግስት እርምጃ አንድና ተመሳሳይ ነበር። የሕዝቡን የመብትና ነፃነት ጥያቄ በኃይል ለማዳፈን ያለማቋረጥ ጥረት ተደርጓል። በዚህ ምክንያት፣ የሕዝቡ ተቃውሞ ወደ ሁከትና ብጥብጥ እያመራ ሄደ። ይህን ተከትሎ በደቡብ አፍሪካ የአፓርታይድ መሪ የነበሩት “Pieter Willem Botha” ልክ እንደ ጠ/ሚ ኃይለማሪያም ደሳለኝ ጥልቅ ተሃድሶ በማድረግ ለሕዝቡ ጥያቄ ምላሽ ለመስጠት ጥረት እንደሚያደርጉ በተደጋጋሚ ቃል ገቡ።
ይሁን እንጂ, የሁለቱም ሀገራት መንግስታት ስር ነቀል ተሃድሶ ማምጣት ተሳናቸው። ከዚያ ይልቅ፣ የሕዝቡን የመብትና ነፃነት ጥያቄ በኃይል ለማፈን ጥረት ማድረግ ቀጠሉ። ሆኖም ግን፣ የሁለቱም መንግስታት እርምጃ የሕዝቡን ቁጣና ተቃውሞን ይበልጥ እንዲባባስ አደረገው። በዚህ ምክንያት፣ እ.አ.አ. በ1986 በደቡብ አፍሪካ ፣ በ2009 ዓ.ም ደግሞ በኢትዮጲያ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ታወጀ። ይህን ተከትሎ የመከላከያና ድህንነት ኃላፊዎች በሕቡዕ ሦስተኛው ኃይል (The third Force) የሚባል ፀረ-ለውጥ የሆነ የሽብር ቡድን አቋቋሙ።
“ሦስተኛው ኃይል” የተሰኘው ህቡዕ ቡድን ከክልል ሚሊሺያዎች እና ልዩ ፖሊስ ኃይል የተወጣጣ ሲሆን በደቡብ አፍሪካ ጦር ሰራዊት ስልጠና እና የትጥቅ ድጋፍ እየተደረገለት የፀረ-አፓርታይድ ትግሉን ለማጨናገፍ የሚንቀሳቀስ ነው። ይህ ቡድን በተለይ “KwaZulu Natal” በሚባለው ክልል በዜጎች ላይ የፈፀመው ግድያና ማፈናቀል ከባለፈው አመት ጀምሮ የሶማሊ ክልል ልዩ ኃይል በምስራቅ ኦሮሚያ ከፈፀመው አንድና ተመሳሳይ ነው። በ1990ዎቹ መጨረሻ ላይ በተለያዩ የደቡብ አፍሪካ ጎሳዎችና ብሔሮች መካከል የእርስ-በእርስ ግጭት ለመፍጠር የተደረገው ጥረት ዛሬ ላይ በአማራ፣ ኦሮሚያ፣ ሶማሊ፣ ደቡብ፣ ጋምቤላ፣ ቤኒሻንጉል-ጉሙዝ እና አፋር ክልሎች ከሚታዩት ግጭቶችና አለመረጋጋቶች ጋር አንድና ተመሳሳይ ነው።
ከላይ በተገለፀው መሰረት፣ የደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ ስርዓት በተለያዩ ብሔሮችና ጎሳዎች መካከል ግጭትና ሁከት በመፍጠር የነጮች የበላይነትና ተጠቃሚነትን ለማስቀጠል ካደረገው ጥረትና ካስከተለው ውጤት ዛሬ ሀገራችን ኢትዮጲያ ያለችበትን ሁኔታ በግልፅ ይጠቁማል። በደቡብ አፍሪካ በተለይ እ.አ.አ. ከ1986 ዓ.ም ጀምሮ በተለያዩ የጥቁር ጎሳዎችና ብሔሮች መካከል የእርስ በእርስ ግጭት ለመፍጠር በሕቡዕ የተሰራው ስራ እ.አ.አ. ከ1990 – 1994 ዓ.ም ባሉት አራት አመታት ውስጥ ፍሬ አፍርቷል። በመጨረሻዎቹ አራት አመታት ውስጥ ብቻ በብሔርና ጎሳ ግጭት 14,000 የደቡብ አፍሪካ ዜጎች ለሞት ተዳርገዋል። የአፓርታይድ ስርዓት ከ1990 – 1994 ዓ.ም ባሉት የመጨረሻ አራት አመታት ባስነሳው የብሔር ግጭትና ብጥብጥ የተገደሉት ጥቁሮች ከ1948 ዓ.ም ጀምሮ ባሉት አራት አስርት አመታት ከገደላቸው ሰዎች ብዙ እጥፍ ይበልጣል።
ኢትዮጵያ በታሪኳ እስካሁን ድረስ ብቸኛ ሆነውን የአፍሪካ ዋንጫ ያሸነፈችው ከዛሬ 58 ዓመታት በፊት (ጥር 13 ቀን 1954 ዓ.ም) ነበር፡፡ ዋንጫውን ያገኘችውም ራሷ ባስተናገደችው በሶስተኛው የአፍሪካ ዋንጫ የፍፃሜ ጨዋታ ግብጽን 4 ለ 2 በማሸነፍ ነው፡፡
ጥር 6 ቀን 1954 ዓ.ም ውድድሩ ሲጀመር የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በሉቺያኖ ቫሳሎ (2)፣ በግርማ ዘለቀና በመንግስቱ ወርቁ ግቦች ቱኒዝያን 4 ለ 2 በማሸነፍ ለፍጻሜ አለፈ፡፡ በሌላኛው ምድብ ደግሞ ጥር 10 ቀን 1954 ዓ.ም ግብጽ ኡጋንዳን 2 ለ 1 በማሸነፍ በፍጻሜው የኢትዮጵያ ተፋላሚ መሆኗን አረጋገጠች፡፡
ጥር 13 ቀን 1954 ዓ.ም የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ስቴድዬም (የአሁኑ አዲ አበባ ስቴዲዬም) በተመልካቾች ተሞልቶ ጨዋታው ተጀመረ፡፡ የወቅቱ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ቋሚ ተሰላፊዎች ጊላ-ሚካኤል ተስፋማርያም (1)፣ አስመላሽ በርኸ (2)፣ ክፍሎም አርዓያ (3)፣ በርኸ ጎይቶም (4)፣ አዋድ መሐመድ (5)፣ ተስፋዬ ገብረመድኅን (6)፣ ግርማ ዘለቀ (7)፣ መንግሥቱ ወርቁ (8)፣ ሉቺያኖ ቫሳሎ (9/አምበል)፣ ኢታሎ ቫሳሎ (10) እና ጌታቸው ወልዴ (11) ሲሆኑ ተጠባባቂዎች ደግሞ ተኽለ ኪዳነ (በግርማ ዘለቀ ተቀይሮ ገብቷል)፣ ጌታቸው መኩሪያ፣ እስማኤል ጊሪሌ፣ ብርሃኔ አስፋው፣ ኃይሌ ተስፋ ጋብር እና ነፀረ ወልደሥላሴ ነበሩ።
ጨዋታው በተጀመረ በ35ኛው ደቂቃ ግብጽ በአብደልፋታህ በደዊ ግብ መምራት ጀመረች፡፡ ግርማ ዘለቀን ቀይሮ የገባው ተኽለ ኪዳነ በ74ኛው ደቂቃ ኢትዮጵያን አቻ የምታደርግ ግብ አስቆጥሮ ደጋፊውን አስፈነጠዘው፡፡ ይሁን እንጂ ከሰከንዶች በኋላ ግብጽ በአብደልፋታህ በደዊ አማካኝነት ሌላ ግብ አስቆጥራ በድጋሚ መሪ መሆን ቻለችና የኢትዮጵያ ደጋፊዎች ደስታው ወደ ውጥረት ተቀየረ፡፡ አምበሉ ሉቺያኖ ቫሳሎ በ85ኛው ደቂቃ ወሳኝ ግብ አስቆጥሮ የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ስታዲዬምን ዝምታ ነፍስ ዘራበት፡፡ መደበኛው የጨዋታ ክፍለ ጊዜ 2 ለ 2 በሆነ አቻ ውጤት በመጠናቀቁ ጨዋታው ወደ ተጨማሪ ሰዓት አመራ፡፡
በ101ኛው ደቂቃ ላይ ኢታሎ ቫሳሎ ለኢትዮጵያ ሦስተኛ ግብ አስቆጠረ፡፡ ጨዋታው ሊጠናቀቅ ሦስት ደቂቃዎች ሲቀሩት (በ117ኛው ደቂቃ) መንግሥቱ ወርቁ አራተኛውንና የመጨረሻውን ግብ ሲያስቆጥር በስቴድየም ውስጥ የነበረው ተመልካች በደስታ ዘለለ! ጮኸ! ጨዋታውም 4 ለ 2 በሆነ ውጤት በኢትዮጵያ አሸናፊነት ተጠናቀቀ፡፡ ኢትዮጵያም የሦስተኛው የአፍሪካ ዋንጫ ባለድል ሆነች!
የዋንጫ ባለቤት መሆን የቻለው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ዋና አሰልጣኝ ‹‹የኢትዮጵያ ዘመናዊ የስፖርት አባት›› የሚባሉት ታላቁ የእግር ኳስ ሰው ክቡር አቶ ይድነቃቸው ተሰማ ሲሆኑ ረዳት አሰልጣኞቹ ደግሞ አቶ ፀሐየ ባሕረ እና አቶ አዳሙ ዓለሙ ነበሩ፡፡ ጥላሁን እሸቴ ደግሞ የቡድኑ ወጌሻ/ሐኪም ሆነው አገልግለዋል፡፡
የውድድሩ ከፍተኛ/ኮከብ ግብ አስቆጣሪዎችም የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን አምበሉ ሉቺያኖ ቫሳሎ እና የግብፁ አብደልፋታህ በደዊ ሲሆኑ እያንዳንዳቸው ሦስት ግቦችን አስቆጥረዋል፡፡ የውድደሩ ኮከብ ተጨዋች ሆኖ የተመረጠው ደግሞ ዝነኛው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ተጨዋቹ መንግሥቱ ወርቁ ነበር፡፡
ተጨማሪ 16 ሰዎች በኮሮና ቫይረስ መያዛቸው ተረጋገጠ! ተጨማሪ 1 ሰዉም በበሽታው ህይወቱ ማለፉ ተገልጿል። ባለፉት 24 ሰዓታት ውስጥ በተደረገው 2 383 የላብራቶሪ ምርመራ አስራ ስድስት (16) ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል፡፡
ከዚህ ቀደም በተባበሩት አረብ ኤምሬቶች እና በቻይና ኩባንያዎች የሚገነቡ ሁለት ግዙፍ የመኖሪያ መንደሮች ይፉ መደረጋቸው ይታወሳል። ከዚህ ጎን ለጎንም የመኖሪያ መንደር ግንባታዎቹ ላይ የሀገር ውስጥ ባለሀብቶች እየተሳፉ ይገኛሉ። ይህን አፋር
የኮቪድ 19 ፖለቲካ ሽንቁር ውስጥ ያስገባቸው የዓለም ጤና ድርጅትና ዋና ዳይሬክተር 15 April 2020 ብሩክ አብዱ በቻይና ሁቤ ግዛት ለመጀመርያ ጊዜ የተገኘው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ (ኮቪድ 19)
26 09 2015የመስቀል በዓል ስናከብር ልናጤነው የሚገባን ዐቢይ ቁም ነገር አይሁድ ክርስቶስ የተሰቀለበትን መስቀል ቆሻሻ ማጠራቀሚያ ቦታ በመቅበር እንዲረሳ ለማድረግ ቢሞክሩም በንግሥት
ፍርድ ቤቱም የተጠርጣሪዎቹን የተጠረጠሩበት ድርጊት በማስረጃ መረጋገጡን ፖሊስ እንዲያሰረዳ በጠየቀው መሰረት ፖሊስ ጌቱ ግርማ መኖሪያ ቤት ውስጥ በሰኔ 16 የመስቀል አደባባዩ የቦምብ
የኮሮና ቫይረስ በቻይና ከመከሰቱ በፊት በአሜሪካ በቫይረሱ ተጠቅተው የሞቱ መኖራቸው ተረጋገጠ። ይህንን ያረጋገጡት የአሜሪካ የበሽታ ቁጥጥር ማዕከል (cdc) ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ሮበርት
እስከ ዛሬ ባለው መረጃ በቻይና በሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች የሚማሩ ኢትዮጵያውያን ተማሪዎች ከቫይረሱ ጋር በተያያዘ ምንም ዓይነት ችግር እንዳልገጠማቸው ኤምባሲውን ጠቅሶ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ፅህፈት ቤት አስታውቋል። በተለይም የኮሮ�
(በጣም ጠቃሚ መረጃ) በቻይና ሰዎች የሰጧቸው ዋና ዋና ጠቃሚ ምክሮች - #1 ሁለት አይነት ጫማ ይኑርዎት። አንዱ ከቤት ውጪ የሚጠቀሙበት ሲሆን ሌላኛው ቤት ውስጥ የሚጠቀሙበት ይሆናል። ከቤት ውጪ የሚጠቀሙበትን በፍጹም ወደ ቤት ውስጥ
በጣም ጠቃሚ መረጃ በቻይና ሰዎች የሰጧቸው ዋና ዋና ጠቃሚ ምክሮች - #1 ሁለት አይነት ጫማ ይኑርዎት። አንዱ ከቤት ውጪ የሚጠቀሙበት ሲሆን ሌላኛው ቤት ውስጥ የሚጠቀሙበት ይሆናል። ከቤት ውጪ የሚጠቀሙበትን በፍጹም ወደ ቤት ውስጥ
የአገሪቱ ከፍተኛ ችግር እየሆነ ያለውን የውጭ ምንዛሪ እጥረት ለማርገብ መንግሥት ከሚወስዳቸው ዕርምጃዎች በተጨማሪ፣ ባለሀብቶችም በዱባይና በቻይና ያከማቹትን እንዲመልሱ ጠቅላይ ሚኒስትር
ላሊበላ በኢትዮጵያ፣ በአማራ ክልል በቀድሞው የወሎ ክፍለ ሃገር የምትገኝ ከተማ ነች። በ12 04 ሰ 39 04 ምዕ ላይ የምትገኘው የላሊበላ ከተማ ከባህር ጠለል በላይ 2 500 ሜትር ከፍታ ያላት ስትሆን የህዝቡም ብዛት ወደ 11 152 ነው። 1 ላሊበላ ኢትዮጵያ ውስጥ
ቾንግጪንግ በቻይና ውስጥ ቾንግጪንግ ቾንግጪንግ (ቻይንኛ፦ ) የቻይና ነጻ መዲናነት ወይም ከተማ ነው። ይህ ማለት በክፍላገር ውስጥ አይቆጠርም፣ በቀጥታ እንደ ራሱ ክፍላገር ይገዛል። እንዲያውም በመዲናነቱ ውስጥ አንዳንድ ከተሞች አሉ
የ2019-20 ኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ከባድ እና አጣዳፊ የመተንፈሻ አካላት በሽታ አምጪ በሆነው sars-cov-2 ቫይረስ ምክንያት የተከሰተ የኮሮናቫይረስ በሽታ (ኮቪድ-19) ወረርሽኝ ነው። ወረርሽኙ ለመጀመርያ ጊዜ የተገኘው በቻይና ዉሃን ሁቤ ውስጥ
አዲስ አበባ፣ የካቲት 16፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ) በቻይና ሁቤይ ግዛት በሚገኙ 24 ዩኒቨርሲቲዎች ትምህርታቸውን በመከታተል ላይ የሚገኙ 311 ኢትዮጵያውያን እስካሁን በኮሮና ቫይረስ እንዳልተጠቁ ተገለፀ። በኢትዮጵያ የቻይና ኤምባሲ ባወጣው መረጃ
ቲቤት ራስ-ገዥ ክልል በቻይና ውስጥ ቲቤት (ቲቤትኛ፦ བོད་ /ጶዕ/) በደቡብ-ምዕራብ ቻይና የሚገኝ ታላቅ ታሪካዊ አውራጃ ነው። በዚሁ ዕጅግ ተራራማ አውራጃ የሚኖረው ሕዝብ ቲቤታውያን በብዛት የቲቤትኛ ተናጋሪዎችና የቡዲስም ተከታዮች ናቸው
ዝሓለፈ ሰሙን ሚኒስተር ዜና ሱዳን ኣሕመድ ቢላል ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቲ ዋዕላ ኣካል መበል 47 ኣኼባ ሚኒስተራት ማሕበር ሃገራት ዓረብ ከምዝኾነ ድሕሪ ምጥቃስ፣ ሱዳን ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ግብረሽበራ ዝለዓለ ተመኩሮ ስለዘለዋ እቲ ዋዕላ ኣብ ከተማ ካርቱም ክኸውን ከምዝተወሰነ ገሊጹ።
ንሱ ብተወሳኺ፣ ቀንዲ ዛዕባ እቲ ዋዕላ ኣብ ‘ሃይማኖት እስልምና ኣብ ሰላምን ክብሪ ወድሰብን ዝተመርኮሰ እዩ’ ዝብል ዛዕባ ኣተኲሩ፣ ማዕከናት ዜና ሃገራት ዓረብ ኣብ ምምካት ግብረሽበራ ዝሕዞኦ ስትራተጂ ከመይ ክኸውን ከምዝግባእ ክዝቲ ምዃኑ ሓቢሩ።
እቲ ሚኒስተር ዜና፣ ሱዳን ናብ ሽበራውያን ጉጅለታት ዝጽምበሩ መንእሰያት ዝወሓደ ቁጽሪ እትውንን ሃገር’ያ ኢሉ። ዝሓለፈ ዓመት ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ሱዳን፣ ሰብዓ መንእሰያት ናብ’ቶም ኣብ ሶርያን ሊብያን ዝንቀሳቐሱ ጉጅለታት ዳዒሽ ከምዝተጸምበሩ ምግላጹ ይዝከር።
ግብጻውያን ሞያውያን፣ ኣብዚ ኣብ ከተማ ካርቱም ክካየድ ተወጢኑ ዘሎ ዋዕላ ከምዘይሳተፉ ኣፍሊጦም ኣለዉ። መንግስቲ ሱዳን ጋዜጣታት ኣብ ምህጋር፣ ጋዜጠኛታት ኣብ ምእሳር፣ ብዓቢኡ ከኣ ደሞክራስያዊ ኣተሓሳስባ ከምዘይሰፍን እንዳገበረ፣ ኣብ ተራ ማዕከናት ዜና ሃገራት ዓረብ ርእይቶ ክህልዎ ኣይግባእን፣ ክብሉ ገሊጾም።
ኢትዮጵያ ከታህሳስ 03-13 ድረስ በሩዋንዳ አስተናጋጅነት የሚከናወነው የምስራቅ አፍሪካ ከ17 ዓመት በታች ውድድር ላይ ተሳታፊ ናት። ውድድሩ ከክፍለ አህጉር ውድድርነት ባለፈ በዕድሜ መደቡ በሞሮኮ ለሚዘጋጀው አፍሪካ ዋንጫ ለመካፈልም እንደማጣሪያነት ያገለግላል። ከዩጋንዳ ፣ ኬኒያ እና ደቡብ ሱዳን ጋር የተመደበው የኢትዮጵያ ከ17 ዓመት በታች ብሔራዊ ቡድንም በአሰልጣኝ እንድሪያስ ብርሀኑ እየተመራ ልምምዱን ሲያካሂድ ቆይቷል። ይህን የዝግጅት ጊዜን የተመለከተው መግለጫም ዛሬ በፌዴሬሽኑ ፅህፈት ቤት በአቶ ዳንኤል እና በአሰልጣኝ እንድሪያስ አማካይነት ተሰጥቷል።
በመግለጫው በከባድ የምርጫ እና የዝግጅት ጊዜ ውስጥ ባለፉት ጊዜያት የተለያዩ ክለቦች ፣ አካዳሚዎች ፣ ፕሮጀክቶች እንዲሁም አዲስ አበባ እና በክልሎች ለሚገኙ የማዘውተሪያ ስፍራዎች ውጤት ለሆኑ ታዳጊዎች ትክክለኛውን ዕድሜ ከግምት ውስጥ ባስገባ መልኩ ዕድሉን በመስጠት ምርጫው ተከናውኗል። ለምርጫው ከሰባት መቶ እስከ ስምንት መቶ የሚሆኑ ታዳጊዎች ቢመጡም ከኮቪድ 19 እና ከሜዳ እጦት ጋር በተያያዘ የማጥራት ስራው ከባድ እንደናበር አሰልጣኝ እንድሪያስ ገልፀዋል።
ከምርጫውም በኋላ በዕድሜ እና በህክምና ምርመራዎች የተወሰኑ ተጫዋቾች ከምርጫ ውጪ በመሆናቸው የመጨረሻው የቡድን ስብስብ ላይ ለመድራስ ሁለተኛ እና ሦስተኛ ዕቅድ ማውጣትም አስፈልጎ ነበር። በቀን ሁለት ጊዜ ይሰጥ በነበረው ልምምድም ታዳጊዎቹ በኮቪድ 19 ምክንያት በነፃነት ከቤት ወጥተው ለመስራት ፍቃድ ያጡ የነበረ መሆኑ እንደተግዳሮት ተጠቅሷል።
የብሔራዊ ቡድኑ አባላት የኮቪድ ምርመራ ያደረጉ ቢሆንም በተመሳሳይ ምርመራ ያከናወነ ቡድን ማግኘት አዳጋች በመሆኑ ከመከላከያ ቡድን ጋር ብቻ የወዳጅነት ጨዋታ ያደረጉ መሆኑን የገለፁት አሰልጣኙ ከውድድሩ መልስ ቡድኑ ልምድ አካብቶ እንዲመጣ እና እንደከዚህ ቀደሙ ከመበተን ይልቅ ቀጣይ ስራዎች ተስርተው የሚያድግ ቡድን እንዲሆን ከበላዮቻቸው ጋር ለመስራት እንደሚጥሩ ገልፀዋል።
ኮንትራት የፈረምኩት ጥቅምት 23 ነበር። ከዚያ በኋላ ነው ወደ ምርጫ የገባነው። ታዳጊዎቹን በአንድ ቦታ መሰብሰብ የማይቻል ስለነበር በሰዓት ከፋፍለን በቡድን በመለያየት ከ15 እስከ 20 ተጫዋቾች በማድረግ ከለሊት 10:30 ጀምረን በመነሳት ከጤና ቢሮዎች መግቢያ ሰዓት ጋርም በመናበብ ነው ምርጫውን ያከናወንነው። እስከ ምሽት 12 ሰዓት ድረስም የሚያቆይ ምርጫ ነበር። የመጨረሻውን ምርጫ በአዲስ አበባ ስታዲየም እና በካፍ የልህቀት ማኅከል አድርገናል።
ከመጡት ተጫዋቾች ብዛት አንፃር እና ከኮቪድ ምርመራም አንፃር ምርጫው እጅም ጊዜ ወስዷል። በቀን ሁለት ጊዜ የመጨረሻ ልምምድ የነበረን ወደ 20 ለሚጠጉ ቀናት ነበር። ይህን ማድረግ በተጫዋቾች ያልተለመደ ጫና መሆኑ ሊከብዳቸው ቢችልም የተሻለ ዝግጅት ማድረግ ስለነበረብን በዚህ መንገድ ሄደናል።
ምንም ዓይነት ልምድ የሌላቸው ታዳጊዎች ናቸው። በመሆኑም የተቻለንን ያህል ተፎካካሪ ሆነን ለመምጣት ነው የምናስበው። በዚህ ቡድን ላይ ተመስርቶ ቀጣዩ የዕድሜ ዕርከን ላይ ለመስራት ግን አመራሮቻችም ሊያግዙን ይገባል።
ሦስት ግብ ጠባቂዎች እና አስራ ሰባት የሜዳ ተጫዋቾች ተመርጠዋል። ከጉዳት እና ከሌሎች ነገሮች ጋር በተያያዘ ችግር እንዳይገጥመን በአመዛኙ ብዙ ቦታዎች ላይ መጫወት የሚሉ ተጫዋቾችን ለመያዥ ሞክረናል።
በእንግሊዝኛ የፊደሉ ስም አጠራር /ኢ/ ሲሆን፣ ይህ ታላቅ የአናባቢ መፈራረቅን ያንጸባርቃል። ባብዛኛው ቋንቋዎች ግን በተለመደው የአናባቢ «ኤ» ን ድምጽ ኃይል ይወክላል።
የ«E» መነሻ ከቅድመ-ሴማዊ ጽሕፈት «ሄ» እንደ ሆነ ይታስባል። በዚህ ጽሕፈት ፊደሉ የሚደሰት ሰው ስዕል መስለ። ለዚህም ተመሳሳይ የግብጽ ሀይሮግሊፍ ነበር። ቅርጹ ከዚያ በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ተለማ።
በፊንቄ ጽሕፈት የፊደሉ ድምጽ እንደ ተናባቢ («ህ») ሲሆን በግሪክ አልፋቤት ግን ይህ ምልክት የአናባቢ ድምጽ «ኧ» ለማመልከት ተጠቀመ። አሁን በዘመናዊ ግሪክ ይህ ፊደል (Ε ε) «ኧፕሲሎን» (ከ«ኧ ፕሲሎን» ወይም «ቀላል ኧ») ይባላል።
LB በቅፅል ስሙ በተሻለ የሚታወቅ አንድ የእግር ኳስ ኮከብ ሙሉ ታሪክ ያቀርባል; 'ትንሹ ጉጉት '. የእኛ የ Marco Verratti የልጅነት ታሪክ እና ተጨባጭ ታሪኮች ከእውነቷ የልጅነት ጊዜ ጀምሮ የሚደንቁ ክስተቶችን ሙሉ ታሪክ ያመጣልዎታል. ትንታኔው ስለ ዝናቸው, ስለ ግንኙነት ህይወት, ስለ ቤተሰብ ሕይወት እና ስለ እሱ ብዙ ያልታወቁ እውነታዎች ያካትታል.
ማርኮ ቬራቲ በኖቬምበር 5 ቀን 1992 በፔስካራ ተወለደ ፣ ጣሊያን. የተወለደው ከእናቱ ሊዲያ ክሪሞኔስ (የቤት ሰራተኛ) እና ከአባቱ ፋብሪዚዮ ቬራቲ (አናጺ እና የቀድሞው አማተር እግር ኳስ ተጫዋች) ነው ፡፡
ትንሹ ከወላጆቹ እና ከእናቷ አያት ጋር በጣም ያደገች ስለሆነ እሷም በጣም ስለምትወደው እርሷን ይንከባከባል ፡፡ ለእግር ኳስ መጀመሩ በአባቱ እና በታላቅ ወንድሙ ተነሳስተው እነሱ ራሳቸው በዚህ ውስጥ ስኬታማ ለመሆን ያልቻሉት ወደ ሥራ እንዲገፋፉት ነው ፡፡
ወደ ፔስካራ ከመዛወሩ በፊት ከ 2001 ወደ 2006 ተጫዋ. የእሱ ፈጣን የማስተማር ችሎታዎች, የእርምጃ ምጣኔ, የእምነቱ እና የኳስ ቁጥጥር በእውነቱ የጎለበተ. በሴሊ ዲ ሊግ ውስጥ ትንሽ እግር ኳስ ተጫዋች ነበር. እውነተኛው እምነቱ በአንድ ሰው, በጣኦቱ ምክንያት ነበር.
በማርኮ ቃላት…“በዚያን ጊዜ ገና ከፔስካራ የመጀመሪያ ቡድን ጋር ስልጠና መውሰድ ጀመርኩ ፡፡ ስልቴ እና ስልቴ በከፍተኛ ደረጃ ሲዳብር ደነገጥኩ ፡፡ የእኔ የጣዖት ተደጋጋሚ ቪዲዮዎችን በተከታታይ ስመለከት ይህ ተከስቷል ፣ ዴልፒኦ ለጁቨትስ ተጫውቷል. የእግር ኳስ ተጫዋች እውነተኛ ሥራ እየሆነ እንደነበረ ተገነዘብኩ. ከዚህ በፊት ለጨዋታ እያደረግሁ ነበር. "
የመጭ ምክንያት, ዴልፒኦ የእሱ ጀግና እና ጁቬ ደግሞ የልጅነት ክለቡ ነበር ፡፡ ከላይ ያለው የልጅነት ፎቶው ሁሉንም ያሳያል ፡፡ ለጣዖቱ ያለው ፍቅር መረጋጋት እና መረጋጋት ወደ ማርኮ ቬራቲ ብሩህ ስብዕና ተላል transmittedል ፡፡
ማርኮ ቀጥሏል…“ያ ቀን (እ.ኤ.አ. ሐምሌ 2012) ለፔስካራ እጫወት ነበር ፡፡ ህልሜ ስለሆነ ወደ ጁቬንቱስ እሄዳለሁ ብዬ አሰብኩ ፡፡ በተጨማሪም ፣ ቀደም ሲል አንድ ጓደኛዬ ማርኮ እዚያ ፈረመ የሚል ጋዜጣ አሳየኝ! እኔ እንኳን ጮኽኩ: - ግን ምንም የማላውቅ እንዴት ሆኖ ይፋ ይሆናል? ”
ሁለቱ የ Inter, Juve እና AC Milan ልክ እንደ ሻርኮች ከክብሩ በኋላ ገቡ. ማኮሩ ክለቡን ወደ ሴሪያ ቢ. PSGበኳታር ስፖርት ኢንቨስትመንቶች የተደገፈ ወደ ጨረታው ገባ ፣ አንድ አሸናፊ ብቻ ነበር ፡፡ የ 19 ዓመቱ ማርኮ ባየ ጊዜ አላመነታም PSG የፈረንሳይኛ ቋንቋ መናገር ባይችሉም እንኳን ቅድም ይቀር. እንዲያውም ሁሉም የወረቀት ሥራዎች በሳምንት ውስጥ ይደረጉ ነበር.
ከሴሪ ቢ እስከ ፒ.ኤስ.ጂ ቡድን ኤ-ዝርዝር ውስጥ ማርኮ ቬራቲ ፈታኝ ይወዳል ማለት ተገቢ ነው ፡፡ ይህ የእርሱ ተአምር ነበር ፡፡ ዛሬ ፣ ከተማው በዘመዶቻቸው ቤተሰቦች ውስጥ እንኳን የስኬቱን ብቃቶች ለመያዝ ይሞክራል ፡፡ የእሱ ዓይነት ጫማውን ይለብሱ ወይም ሸሚዙን ይለብሱ ፡፡
የእግር ኳስ ተጫዋቾችን በገንዘባቸው ከሚከተሉት እና ከሚጋቡት በርካታ የእግር ኳስ ዋግዎች በተለየ ፣ ቆንጆዋ ጣሊያናዊው ፍቅረኛዋ ኪስ ወደ ሚሊዮን ዩሮ እስኪያድግ ድረስ አልጠበቀችም ፡፡ ከቀኖቹ አንደኛው ተጋድሎዋ ልክ እዚያው ተገኝታለች ፡፡
ሎራ እና የወንድ ጓደኛዋ ማርኮ ልጆች በመሆናቸው እርስ በርሳቸው ተለያይተዋል. ከእነሱ ጋር መጠናናት ጀመሩ እድሜ የ 16. ሁለቱ የወፍ ዝርያዎች ያደጉት በአንድ አካባቢ ነበር, ለጥቂት ተዘግቶባቸው.
ማርች 12, 2014, Marco እና ለወጣትነቱ ያለው ፍቅር የመጀመሪያ ልጃቸው ታማሶን በደስታ ተቀብሎታል. እሱ በተጻፈበት ጊዜ እሱ ብቻ 3 ነው. ማርኮ እና ሎራ ሁሉ የቶማሶ ጓደኛውን ይወዳሉ.
ማርኮ እና ላውራ በፈረንሳይ ቤታቸው ብዙ ጣሊያናዊ ልምዶቻቸውን አሁንም ያሳያሉ ፡፡ በማርኮ ቃላት ፣…“የሴት ጓደኛዬ የፈረንሳይ ምርቶችን ገዝታ በጣሊያንኛ መንገድ ትጠቀማቸዋለች ፡፡ በእውነቱ ፣ እኛ ከሁለቱም ማእድ ቤቶች ውስጥ ትንሽ እንመገባለን-ጥሩ ጣፋጭ ፣ ጥሩ አይብ ፡፡ በፓሪስ ውስጥ ብዙ የጣሊያን ምግብ ቤቶች አሉ ፣ እኛ ለምርጫ ተበላሸን ”፡፡
የሙሽራዋ ሁኔታ ቢኖርም ላውራ በፈረንሳይ ትምህርቷን መቀጠሏን በጣም አስፈላጊ አደረገው ፡፡ በክብር ተመርቃለች ፡፡ ለፈረንሳይኛ ትምህርቶ classes ፈረንሳይኛ በመናገር እንኳን ጥሩ ነች ፡፡
ማርኮ የመጣው በመካከለኛ የኑሮ ደረጃ የሚገኝ የጣሊያን ቤተሰብ ነው. የእግር ኳስ ኢንቨስትመንትን ካሳለፈ በኋላ የቤተሰብ ሁኔታው ​​የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ተለውጧል.
ከወንድሙ በተለየ መልኩ, ማርሲ እንደ አባቱ ፋትሪሲዮ ቬራታ በመልክ ፊዚካዊ መልክ ይመለከታቸዋል. Fabrizio የአትሌቲክስ አጨዋወት ሆኖ ያገለገለ ሲሆን ከሥራ ማጣት የተነሳ በ 30s ጡረታ ወጣ. በወቅቱ በሴሪ ዲ ደረጃ ላይ በነበረው ቺቲ ውስጥ የሙያ መስክ ሥራውን አቁሟል.
በእግር ኳስ ስኬታማ ከመሆን በኋላ ፋብሪዚዮ ቬራቲ ወደ አናጢነት ገባ ፡፡ ልጁ ማርኮ የአናጢነት ሥራውን በሚሊዮኖች ዩሮ አግዞታል ፡፡ በሚጽፍበት ጊዜ እንደነበረ ፋብሪዚዮ አሁን በመቶዎች የሚቆጠሩ ሠራተኞች ያሉት በርካታ የአናጢነት ፋብሪካዎች አሉት ፡፡ እሱ ውስጥ ውስጥ የተለመዱ የቤት ዕቃዎች ዓይነቶች መሪዎች አንዱ ነው ጣሊያን.
ሌድያ, ወንድ ልጇን ማርኮንና የሴት ጓደኛዋን ሎራ (በአሥራዎቹ ዕድሜ ላይ የሚገኙ) ወደ ፓሪስ ተከተለ PSG ተጠርቷል. ፈረንሳይ ውስጥ እንዲኖሩ በመርዳት ረገድ ትልቅ ሚና ተጫውታለች.
ከ PSG መሰጠት በፊት ሊድያ ክሩሞኒስ ልጅዋ በተለይም ጁዉያንን ለመምረጥ ያልቻለችው ለምን እንደሆነ ተገነዘበች. ንዳተ PSG የዝውውር ዜና ፣ say ለማለት ደወለችለት ፡፡ “ፓሪስ ከቤቷ 20 ኪ.ሜ ርቀት ላይ አይደለችም” ብዬ አሰብኩ ፡፡ ማርኮ ቬራቲ ከፔሲካ ውስጥ በ 2008 ን ለቆ ወደ ሌላ ከፍተኛ ክበባት ለቆ መውጣት አስቸጋሪ ሆኖ አግኝቷት ነበር.
ል son ለመጀመሪያ ጊዜ ለፒኤስጂ ሲጫወት ካየች በኋላ ተጨናንቃለች ፡፡ በእሷ ቃላት….“ትናንት ማታ ልቤ በደስታ ሞላኝ ፡፡ ማርኮን በዚያ ተፈጥሮአዊነት ሜዳ ውስጥ ማየቴ በኩራት ተሞላኝ ስለ, መምንም እንኳን ሁሉንም ነገር ፣ እሱ ቀላሉ ሰው ሆኖ ቆይቷል ፡፡ ” የማርኮ ቬራቲ እናት ሊዲያ Cremonese።
ልክ እንደ አባቱ ፣ ስቴፋኖ እንዲሁ ከአባቱ በበለጠ ያለጊዜው በተጠናቀቀው የእግር ኳስ ሥራው ውስጥ መሻሻል አልቻለም ፡፡ በአሁኑ ጊዜ እስታፋኖ ቬራቲ በትንሽ ወንድሙ ገንዘብ ምስጋና ይግባውና ወደ ትልቅ የግብርና ንግድ ሥራ ገብቷል ፡፡
የህይወት ፍቅር ላውራ, ለእራስ ቅፅል አንጎሉ ከእሱ በስተጀርባ እንደሆነ ይነገራል “ጉፌቶ” እሱም ጣሊያንኛ. ይህ ማለት 'ትንሹ ጉጉት' ማለት ነው። ” በእንግሊዝኛ ይህ ቬራቲ በኩራት የሚሸከም ቅጽል ስም ነው።
ላውራ አንዳንድ የጉጉት አይኖች እንዳሉኝ ገልጻ እኔን መጥራት ጀመረች 'ጉፌቶ ' እና እኔ ወድጄዋለሁ በፈረንሳይ ውስጥ እ.ኤ.አ. ጣሊያን፣ ግን በውጭ አገርም ብዙ ጊዜ ‹ትንሹ ጉጉት› እላለሁ ፡፡ ለእኔ ደስታ ነው ” ይላል የኪሱ አማካይ ፡፡
እንደ እግር ኳስ ተጫዋች ማርኮ ቬራቲ ምናልባትም በእጆቹ ላይ በጣም ብዙ ንቅሳቶች አሉት ፡፡ ከብዙ የኮከብ እግር ኳስ ተጫዋቾች በተቃራኒ ማርኮ የቀለሙን ንድፍ ንቅሳት ይመርጣል ፡፡ ከዚህ በታች እንደሚታየው በጣም ያልተለመደ ንቅሳት ያለው አንድ የእግር ኳስ ተጫዋች ነው።
ከዛሬ 353 ዓመታት በፊት በተወለዱ በ78 ዓመታቸው መስከረም 15 ቀን 1659 ዓ.ም ከዚህ ዓለም ያለፉት ታሪካዊቷን ጎንደር ከተማን የቆረቆሯት የዐፄ ዘውድ በሀገረ ሆላንድ ተገኝቷል። ዘውዱ በኢትዮጵያ አቆጣጠር የተሰራበትን ዘመን ፲፮፻፳፮ [1626] ዓመተ ምሕረት በመጥቀስ ዘውዱ የማን እንደሆነ ሲገልጽ «በዐፄ ፋሲል ዘመነ መንግሥት» የሚል በኢትዮጵያ ፊደል ታጽፎበታል።
ዐፄ ፋሲል እንደሌሎች የኢትዮጵያ ነገሥታት ሁሉ የተማሩ መራሄ መንግሥት ነበሩ። በወጣትነታቸው በጣና ሐይቅ ላይ ባሉ ታላላቅ ገዳማት ውስጥ መንፈሳዊና የአገር አስተዳደር ትምህርታቸውን ተከታትለው አጠናቀዋል። በቆይታቸውም ስለመንግሥት አወቃቀር፣ ስለፍርድ አሰጣጥና ስለሕዝብ አስተዳደር በሚገባ አጥርተው ተምረዋል።
ታላቁ የግዕዝ ሊቅ አለቃ ደስታ ተክለ ወልደ ባዘጋጁት መዝገበ ቃላት ገጽ 285 ላይ ዐፄ ፋሲል የመሰረቱትን ጎንደር ከተማ ፍቺ ሲተረጉሙ ቃሉ ግዕዝ መሆኑን ይናገሩ ና «ጉንደ ሀገር» ማለት ዋና የአገር፣ የሀገር ራስ፣ ያገር ግንድ፣ ያገር ቀንድ፣ የበጌምድር ራስ፣ መናገሻ፣ መዲና፣ ከተማ መሆኑን አስተድተዋል።
ኢትዮጵያ ዛሬ ላይ የወደቀችው ከሀያ ባንክ በላይ ከሚዘርፍ ገዳይ ቡድን ጋር አብሮ ለመስራት በሬ አርዶ ሲታረቅ በሚውል የአፓርታይድ አገዛዝ ላይ ነው። የአገዛዙ ዋና አለማ የኢትዮጵያ አሻራዎችን፣ ታሪካዊ ቦታዎችንና ቅርሳ ቅርሶችን ሁሉ አጥፍቶና ደምስሶ በኦነጋውያን ዝባዝንኬ መተካት ነው። ለዚህ ነውረኛ አገዛዝ ማንኛውንም የኢትዮጽያን ቅርስ ጠብቆ ብሎ አሳልፎ መስጠት እንዲያጠፋውና እንዲያወድመው ማመቻቸት ነው።
ስለዚህ በውጭ አገር የሚገኙ የኢትዮጵያ ቅርሶች፣ አሻራዎችና ማንኛውም የቆዩ የታሪክ ምልክቶቻችን ለኢትዮጵያ፣ ለታሪኳና ለሕዝቧ የሚቆረቆር እውነተኛ ኢትዮጵያዊ መንግሥት እስኪመጣ ድረስ በያሉበት አገር ቢቆዩ ይሻላል። የኢትዮጵያን ታሪካዊ ቦታዎችንና ቅርሳቅርሶችን እያደነ ማጥፋቱን ለኦሮሞ የመቆሙ ምልክት አድርጎ ለያዘው ኦነጋዊ አገዛዝ ለታሪክና ለትውልድ ልናወርሳቸው የሚገቡ እንደ ዐፄ ፋሲል ዘውድ አይነት ብርቅዬ ቅርሳችንን ታሪክና ሃይማኖትን ሲያጠፋ ለሚውል አገዛዝ ድምጥማጣቸውን እንዲያጠፋው ጠብቅ ብለን ልንሰጠው ከቶ አይገባም።
የፕላቶ አካዳሚ (ግሪክኛ፦ አካዴሚያ፣ ሄካዴሚያ) በአቴና፣ ግሪክ አገር በፕላቶ የተመሠረተ ጥንታዊ የከፍተኛ ትምህርት ቤት ተቋም ነበር። ከ395 እስከ 94 ዓክልበ. እና እንደገና ከ402-521 ዓም ቆየ።
ቦታው በአቴና ከተማ በቅዱስ የወይራ ደን አጠገብ ነበረ። ግሪካዊ ፈላስፎች በፕላቶ መኖሪያ ይሰብስቡ ጀመር። እንደ ዘመናዊ ትምህርት ቤት አስተማሪና ተማሮች ተለይተው ሳይሆን፣ ከፍተኛ እና ታቸኛ አባላት ነበሩ። ሴቶች አባላትም ነበሩ። ትምህርቱ በጥያቄና መልስ ይካሄድ ነበር።
በተቋሙ ውስጥ ከተማሩት ጥናቶች መካከል በተለይ ፍልስፍና፣ ሥነ ቁጥር፣ ሥነ ፈለክ ነበሩ። በመግቢያ ላይ «ከጂዎሜትሪ ተመራማሪዎች በቀር ማንም አይግባ» የሚል መፈክር እንደ ተለጠፈ ተብሏል።
አሪስጣጣሊስ ከ375 እስከ 355 ዓክልበ. በዚያ አባል ነበረ፣ ከዚያ የራሱን ትምህርት ቤት ፔሪፓቶስን በሊሲየም ጀመረ። ፕላቶ በ355 አክልበ. አረፈና እስከ 274 ዓክልበ. ድረስ የነበሩት አስተዳዳሪዎች ከፕላቶ ፍልስፍና በላይ ምንም ይፋዊ ርዕዮተ አለም አላስተማሩም።
በ274 ዓክልበ. አርቄሲላዎስ ዋና አስተዳዳሪ ሆነና ተቋሙ ያስተማረው ርዕዮተ አለም «ትምህርታዊ ተጠራጣሪነት» ሆነ። በዚህ ፍልስፍና ዘንድ፣ ፍፁም እውነትን ማወቅ አይቻልም።
አዲስ የፕላቶ አካዳሚ በ402 ዓ.ም. ተመሰረተ። ርዕዮተ አለሙ የፕሎቲኖስ (197-262 ዓም የኖረ) ትምህርት አሁን «አዲስ ፕላቶኒስት» የተባለው ፍልስፍና ነበር። ይህ የፕሎቲኖስ ፍልስፍና ዘዴ ወደፊት ለማንኛውም ሃይማኖት ፈላስፎች መሠረታዊ ሆነ፤ ማለትም ለአረመኔነት (ቅሬታ)፣ ለኖስቲሲስም፣ ለክርስትናም፣ ለእስልምናም ሁሉ፣ «አዲስ ፕላቶኒስም» የፍልስፍና ትምህርት መሠረት ሆነ። ነገር ግን ትምህርት ቤቱ እራሱ የአረመኔነት ቅሬታ ስለ ነበር፣ የቢዛንታይን ንጉሰ ነገሥት ዩስጢኒያኖስ በ521 ዓም. ተቋሙ እንዲዘጋ አዘዙ።
ድሕሪ ምንጣቅ ቤተክርስትያን ሓደ ካብቲ ኣብ ሰማይ ዝኸዉን ነገር፣ መርዓ እቲ ሓላል ገንሸል እዩ። እዚ መርዓ እዚ፣ ኣዝዩ ዘመናዊንን ንብዙሕ ዓመታት ጽፋ ዝተገብረሉን፣ ደስ ዝብል ኪዳን ቤተክርስትያን እዩ። ጎይታ የሱስን ሃዋርያን ብዛዕባ እዚ መርዓዚ ብንጹር ሚህሮምን ጽሒፎምን ኣለዉ፣ ማቴ22፣1-5። ብዛዕባ እቲ እግዚኣብሄር ዝገብሮ ዓብይ መርዓ ፣2ቆረ11፣1-3፣ ቤተክርስትያን ንጎይታ ከም ድንግል ተሓጽያ ምህላዋን፣ ኣብዚ ግዜ እዚ ከም እትምርዖ፣ ኤፌ5፣22-33፣ ጎይታ የሱስ ንመርዓቱ ኣብቲ መርዓ ብዘይ መንቅብ ክትርክብ ይከናከናን ይሕልዋን ምህላዉ ... ዝምህሩና ክፍሊ ምጽሓፍ ቅዱሳና እዮም። እቲ ቤተክርስትያን ሕጂ ኣብ ምድሪ ከላ እትገብሮ ዘላ ኩሉ ምድላዋት፣ ርእስኻ ምሕላዉን ምንጻህን፣ ምቅዳስ፣ ብዘይመንቅብ ንክትርከብ ብጸጋ ምግዳል፣ ... ካልእን ነዚ መርዓ እዚ መርዓ እዚ ብቕዕቲ ኮይና ንክትርከብ እዩ።
’’… ካብቲ ዝፋን እዉን፣ ኣቱም እትፍርህዎ ናኣሽቱን ዓበይትን፣ ኩሉኹም ባሮቱ። ንኣምላክ ወድሰዎ ዝብል ድምጺ ወጸ። ከም ድምጺ ብዙሕ ሰብን ከም ዳሃይ ብዙሕ ማያትን ብርቱዕ ነጎዳታትን ዝበለ ኸኣ እቲ ኩሉ ዝኽእል እግዚኣብሄር ኣምላኽና ነጊሱ ኢዩ እሞ ሃለልውያ፣ መርዓ እቲ ገንሸል በጺሑ መርዓቱ እውን ተዳልያ ኢያ እሞ፣ ንተሓጎስ ባህ ድማ ይበለና፣ ንኡኡውን ክብሪ ንሃቦ፣ ክብል ኮሎ ሰማዕኩ። ብን ዝበለ ጻዕድእ ሻሽን ጽሩይ ክዳንን ክትክደን ክኣ ተዋህባ። እቲ ሻሽ እቲ ድማ ጽድቂ እቶም ቅድሳት ኢዩ። ንሱ ድማ እቶም ናብ ድራር መርዓ እቲ ገንሸል ታዓዲሞም ዝመጹ ብጻኣን እዮም ጽሓፍ በለኒ። ንሱ እውን እዚ እቲ ናይ ሓቂ ካል ኣምላኽ ኢዩ በለኒ። ራእ 19.5-9
መርዓ ማለት ሓደ ምካን ። ምውህሃድ፣ ምስምማዕ፣ ሓደ ኣካል ምካን፣ ብሓደ ምንባር ማለት ኢዩ። ኣብዚ መንፈስዊ መርዓ ናይቲ ገንሸል ድማ እቲ ገንሸልን እታ መርዓትን ማለት ቤተክርስትያንን ሓደ ዝኮንሉ። ብሓደ ዝወሃሃድሉን ዝነብርሉን መድረክ ኢዩ። ድሕሪ መርዓ ምፍልላይ ዝብሃል ነገር የለን፣ ጎይትስ ምሳና ንሕና ድማ ምስ ጎይታ ንዘልኣለም ክይተፈላለና ክንነብ ኢና። እዚ እቲ ዝዓበየን መወዳድርቲ ዘይርከቦን ተስፋ ክርስትና ኢዩ።
ድሕር ዚ ንሕና ብህይወት ጸኒሕና ዘሎና ንምቕባል ጐይታ ኣብ ኣየር ምሳታቶም ሐቢርና ብደበና ኽንለዓል ኢና፡ ከምኡውን ንሓዋሩ ምስ ጐይታ ኽንነብር ኢና። 1ተሰ 4.17 ይብል። ኣዝዮ ባህ ዘብልን ዘህንጥን ተስፋ ኢዩ። ተስፋና ምስ ጎይታ ንሓዋሩ ብኣካል እንዳርኣናዮ፣ እንዳፍቀርናዮ እናክበርናዮ ምሱኡ ሓደ ኣካል ኮይና ክንርብርን ክንምርዖን ኢና። መርዓ ድማ ብሓደ ንምንባር ወይ ሓደ ንምካን ዝግበር ስርዓት ኮይኑ፣ ሕጽኖት ድማ ጽኑዕ መስረት ናይ ብሓደ ንምንባር ወይ መርዓ ኢዩ። እዚ ናይ ሕጽኖት ግዜ እምባኣር መኣስ ክጅምር ኢዩ ብዘየገድስ እንተ ነውሑ ሸውዓተ ዓመት ክጸንሕ ኢዩ። ሕጽኖት መኣስ ይጅምር ዝብል፣ ማዓስ ንንጠቅ ዝብል ሕቶ ስለ ዝምልሶ፣ እቲ ንውሓት ግዜኡ ጸቢብ ፍልልያት ክህሉ ይክእል ኢዩ፣ እንተ ነዊሑ ግን ሸውዓተ ዓመት ክወስድ ኢዩ።እዚ ማለት ምድርን እቶም ኣብ ምድሪ ዝነብሩን ብመዓት እቲ መከራ ህይወቶም ክተሕለሉ ከላ፣ እቶም መዝገቦም ኣብ ሰማይ ብምግባሮም ኣብ ምንጣቅ ዕድል ዝረኸቡ ግና ነፍሶም ብሕጽኖት ክትጽንንዕ እያ።
የ13ኛ ሳምንት የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ዛሬ ፍፃሜውን ሲያገኝ አዲስ አበባ ላይ ኢትዮጵያ ቡና ከወልቂጤ ከተማ ጋር ያገናኘው ጨዋታ 1-1 በሆነ ውጤት ፍፃሜውን አግንቷል።
ባለሜዳዎቹ ከባለፈው ሳምንት አሰላለፋቸው የአንድ ተጫዋች ላይ ለውጥ በማድረግ አቤል ከበደን ወደ ቋሚ አሰላለፍ ሲመልስ ወልቂጤ ከተማዎች በበኩላቸው የሶስት ተጫዋቾች ለውጥ በማድረግ ኤፍሬም ዘካርያስ፣ አዳነ ግርማ እና አህመድ ሁሴን ወደ በቋሚ አሰላለፍ ይዘው ወደ ሜዳ ገብተዋል።
ኢትዮጵያ ቡና ከወራጅ ቀጠናው የሚላቀቅበት በጥሩ መነቃቃት ወልቂጤ ከተማ ደግሞ ከተከታታይ አራተኛ ያለመሸነፍ ጨዋታውን ለማስቀጠል ተጠባቂ እንዲሆን ያደረገው ይህ ጨዋታ በመጀመሪያዎቹ 10ደቂቃዎች ኢትዮጵያ ቡናዎች በተለመደው አጨዋወታቸው ከራሳቸው የግብ ክልል ጀምሮ ኳስ መስርቶ በመውጣት ተቆጣጥሮ ለመጫወት ጥረት ሲያደርጉ፣ ክትፎዎቹ በበኩላቸው ወደ ኋላ አፈግፍገው ለመጨወት ሞክረዋል። ጥቃት በመሰንዘር ረገድ ቀዳሚ የነበሩት ወልቂጤ ከተማዎች 3ኛው ደቂቃ ላይ ሳዲቅ ሴቾ በራሱ ጥረት አግኝቶ የሞከረውን ኳስ የቡና ተከላካዮች ተደርበው አውጥተውታል። ከሶስት ደቂቃ በኋላ አሥራት ቱንጆ ከቀኝ መስመር ያሻገረለትን ኳስ ፍቅረየሱስ ተ/ብርሃን ሳይደርስበት ቀርቶ ያመለጠው ኳስ በኢትዮጵያ ቡና በኩል በጣም የምታስቆጭ አጋጣሚ ነበረች። ቀስ በቀስ ወደ ወደ ጨዋታ መስመር የገቡት እንግዳዎቹ መሪ የሆኑበትን ግብ አግንተዋል። 11ኛው ደቂቃ ላይ ሳዲቅ ሴቾ በግሩም ሁኔታ ያቀበለውን ኳስ አህመድ ሁሴን በተረጋጋ ሁኔታ ወደግብነት ቀይሮታል። ከግቡ መቆጠር በኋላ ለቀጣዮቹ 5ደቂቃዎች ወልቂጤ ከተማዎች ጫናን ፈጥረው መጫወት ችለዋል።
የተወሰደባቸውን ብልጫ ወደ ራሳቸው መልሰው ማስገባት የቻሉት ቡናማዎቹ 18ኛው ደቂቃ ላይ ታፈሰ ሰለሞን ላይ የተሰራውን ጥፋት ተከትሎ የተገኘውን ቅጣት ምት ፈቱዲን ጀማል መቶት በተከላካዮች ተደርባ የወጣችበት ጥሩ የምትባል አጋጣሚ ስትሆን ከሁለት ደቂቃዎች በኋላ ኤፍሬም ዘካርያስ ከማዕዘን ምት ያሻገረውን ኳስ አህመድ ሁሴን በግንባሩ ገጭቶ ለጥቂት ወደ ውጭ የወጣችበት በወልቂጤ በኩል ለግብ የተቃረበች ሙከራ ነበች። በጨዋታ ሂደት እንግዳዎቹ በአንድ ለአንድ አጨዋወት በመጫወት የኢትዮጵያ ቡናን ተጫዋቾች ኳስ እንዳይቀባበሉ ከማድረጋቸው በተጨማሪ ወደኋላ በማፈግፈግ የመልሶ ማጥቃት አጨዋወትን ሲተገብሩ በአንፃሩ ባለሜዳዎቹ ፍፁም የበላይነትን ወስደው መጫወት ችለዋል። 28ኛው ደቂቃ ላይ ፈቱዲን ጀማል በግምት ከ25ሜ ርቀት መትቶ የግቡ ብረት ለትማ የተመለሰችው ምናልባትም ኢትዮጵያ ቡናን አቻ ልታደርግ የምትችል ነበረች። ብልጫቸውን በሚገባ በመጠቀም ባለሜዳዎቹ 30ኛው ደቂቃ ላይ ሚኪያስ መኮንን ያሻገረለትን ኳስ ተጠቅሞ ፍቅረየሱስ ተክለብርሃን በግሩም ሁኔታ አስቆጥሮ ባለሜዳዎቹን አቻ ማድረግ ችሏል።
ከግብ በኋላ ኢትዮጵያ ቡና ሙሉ ለሙሉ የወልቂጤ ከተማ የሜዳ ክልል ላይ በመጫወት ጫና መፍጠር ቢችልም አጋጣሚዎችን ከመፍጠር ወደኋላ ያላሉት ክትፎዎቹ በድጋሚ መሪ የሚያደርጋቸውን ኳስ ሳይጠቀሙበት ቀርተዋል። ከመሀል ሜዳ በረጅሙ የተሻገረለትን ኳስ አህመድ ሁሴን ከግብ ጠባቂው በረከት አማረ ጋር ተገናኝቶ በድንቅ ሁኔታ አድኖበታል። በዚሁ የመጀመሪያው አጋማሽ 1-1 በሆነ አቻ ውጤት ተጠናቋል።
ሁለተኛው አጋማሽ ላይ ኢትዮጵያ ቡና ኳስን ተቆጣጥረው ለመጫወት አስበው ቢገቡም በተለይ ተጋጣሚያቸው ጫና በመፍጠር ምክንያት እንደልብ ኳሱን እንዳይጫወቱ አድርገዋቸዋል። 54ኛው ደቂቃ ላይ ጫላ ተሺታ ከርቀት አክርሮ የመታው ኳስ ለጥቂት በግቡ አናት ላይ ወጥታበታለች። ደቂቃዎች እየገፉ በሄዱ ቁጥር በሁለቱም ቡድኖች በኩል የሚቆራረጡ ኳሶች ሲስተዋልባቸው ነበር። በእንግዳዎቹ በኩል 65ኛው ደቂቃ አስራት ቱንጆ ከማዕዘን ያሻሻገረውን ኳስ አህመድ ሁሴን በግንባር ገጭቶት ወደውጭ ስትወጣ። ከሁለት ደቂቃ በኋላ መልስ የሰጡት ባለሜዳዎቹ ሚኪያስ መኮንን በግሩም ሁኔታ ያቀበለውን ኳስ አቤል ከበደ መቶት ለጥቂት ወደ ውጭ ወጥቷል።
ወልቂጤ ከተማዎች ወደኋላ አፈግፍገው በመልሶ ማጥቃት በመጫወት 70ኛው ደቂቃ ላይ ፈቱዲን ጀማል ከርቀት አክርሮ የመታው ኳስ ለጥቂት በግቡ ቋሚ ወደ ውጭ የወጣችበት ጥቃት ለማስተናገድ ተገደዋል። ከዚህ በኋላ ጫና የፈጠሩት ክትፎዎቹ 79ኛው ደቂቃ ላይ አህመድ ሁሴን ለጫላ ተሺታ የሰጠውን ኳስ ጫላ ወደግብ ሞክሮት በረከት አማረ በቀላሉ ሲይዝበት ከፍቅረየሱስ ተ/ብርሃን ያሻገረለትን ኳስ ሚኪያስ መኮንን በመቀስ ምት ሞክሮት ይድነቃቸው ኪዳኔ በቀላሉ የያዘበት በቡናማዎቹ በኩል የሚጠቀስ ሙከራ ነበር። ጨዋታው ተጨማሪ ግብ ሳይቆጠርበት 1-1 በሆነ አቻ ውጤት ተጠናቋል።ኢትዮጵያ ቡና ወደ ድል ለመመለስ የተቸገረ ሲሆን በ14 ነጥብ 14ኛ ደረጃ ላይ ይገኛል። በተከታታይ ጨዋታዎች ሽንፈት ያላስተናገዱት ወልቂጤ ከተማ በ18 ነጥብ 8ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል።
የደም ማነስ የሚከሰተው የቀይ ደም ሕዋስ ወይም የኢሞግሎቢን ማነስ ወይም መዛባት ነው፡፡ ኢሞግሎቢን በብረትትና በፕሮቲን የሚሰራ ሲሆን በዋነኛነት ኦክስጅነን ከሳንባችን ተቀብሎ ወደ ተለያየ የሰውነታችን ክፍል ያደርሳል፡፡ በአጠቃላይ የደም ማነስ ዋነኛ ምክንያት በደማችን ውስጥ ብረት የተባለው ማዕድን ማነስ ነው፡፡ ወይም በደማችን ውስጥ ያለው ብረት ሰውነታችን መምጥ ሳይችል ሲቀር የሚከሰት ነው፡፡ የደም ማነስ በሁለት የሚከፈል ሲሆን ጊዜያዊና ዘላቂ ይባላሉ፡፡
ቲጁና ትልቅ, ዘመናዊ እና በቀለም የተዋበች ከተማ ናት. በዩናይትድ ስቴትስ ድንበር አቅራቢያ ከሳን ዲዬጎ በስተደቡብ ጫፍ ላይ የሚገኘው የሜክሲኮን ቀለም ለመደሰት, አንዳንድ የምግብ ምግቦችን ለመመገብ ሲሉ ድንበር አቋርጠው ለመሄድ የሚፈልጉትን የዱር አሳዛኝ ተወዳጅ ቦታ ያደርገዋል. ወደ ኋላ ከመሄዳቸው በፊት ትንሽ ገበያ ይሂዱ. ይሁን እንጂ ተጨማሪ ጊዜ ለመውሰድ የሚፈልጉ ሁሉ ቲጁና ከዋናው የቱሪስት መስክ ባሻገር የሚያቀርቡት ብዙ ነገሮች እንዳሉት ይገነዘባሉ. በቲጁዋና እና በእሱ ዙሪያ ለመደሰት የምንወዳቸው አንዳንድ እንቅስቃሴዎች እዚህ አሉ.
የአካባቢው ነዋሪዎች "ላ ሪቱ" ተብለው የሚታወቁበት Revolution Revolution የቱጁናን ዋና ጎብኚዎች እየጎተቱ ሲሆን በአሜሪካ የድንበር ማቋረጫ ርቀት ላይ ይገኛል. ተጓዳኙን የቱሪስት መስህብ ለማድረግ ከፈለጉ ትልቅ ድብደባ ይግዙ እና ፎቶዎ በያዘው የዙብብራ ነጠብጣብ ላይ በያዘው አህያ ይያዙት, ይህ ቦታ ነው.
ነገር ግን ከዚያ በኋላ በዚህ እድሜ ክልል ውስጥ ሊያገኙዋቸው የሚችሉትን አንዳንድ ሱቆች, ምግብ ቤቶች እና ጋለሪዎችን ማግኘት ይችላሉ. ርካሽ መድሐኒት የሚሸጡ ቲሸርቶች, የፖስታ ካርዶች, እና የአደገኛ መድኃኒት መደብሮች ብቻ አይደሉም. ከሀገሪቱ ውስጥም ሁሉ የብር ጌጣጌጦችን, ጥራት ያላቸውን የእጅ ስራዎች እና ሁሉንም የቅንጦት እቃዎች የሚሸጡ የሱቅ ሱቆች ያገኛሉ.
ከዘመናዊ የግብይት ልምድ በተጨማሪ, ባህላዊ የሜክሲኮ ገበያ መጎብኘት ይችላሉ. በቲጁዋ ዙሪያ ጥቂት ጥቂቶች ቢኖሩም መርካቶዳ ሂዳሎ በአብዛኛው ማዕከላዊ ነው. እዚህ ውስጥ የፈጠራ የታፈራ ፍሬ, በአካባቢው የተዘጋጁ ተክሎችን, እና ከደቡብ እና ማእከላዊ ሜክሲኮ ብዙ ዕቃዎችን ያገኛሉ. በምግብ አቁሙ ላይ መክሰስ, አንዳንድ ባህላዊ የሜክሲኮ ከረሜላዎችን ለመለየት እና ለዕውቀት የሚሆን ጊዜ ለማሳለፍ ይችላሉ.
በታይዋና ባህል ማዕከል በየትኛውም ግዙፍ ስፔል ሕንፃ ታውቀዋለህ. በውስጡም "ላ ቦላ" የሚል ቅጽል ስም ያለው ሲሆን, ኳሱ የ IMAX ቲያትር ቤት ይኖረዋል. የባሕል ውስብስብ የቲያትር እና የኩቢክ ቅርጽ ያለው ኤግዚቢሽን ሲሆን እንዲሁም በቅርብ አጠገብ የሚገኘው ሙሴ ደ ላስ ካሊፎርስ የክልሉን ታሪክ ያካተተ ቋሚ ኤግዚብሽን አለው, ከጥንት ጀምሮ እስከ ዛሬ ድረስ, ገጽታዎች. በባህሩ ማእከላት አመታዊ በዓመት ውስጥ በርካታ ባህላዊ ዝግጅቶች አሉ, ስለዚህ በጉብኝቱ ወቅት ምን እንዳለ ለማየት ለመፈተሽ ሊፈትሹ ይገባል.
አንዳንዶች የስነ-ጥበብ ዘዴ ብለው ይጠሩታል, ብዙዎቹ አስደንጋጭ የእንስሳት ጥቃት ይባላሉ. የእንሰሳት ተጋድሎ ለሁሉም ሰው የሚሆን አይደለም, እና እንደ ጭካኔ እና ኢሰብአዊ ድርጊት እንደ እገዳዎች ጥሪዎች አድርገዋል. ይህ ወግ በ 16 ኛው መቶ ዘመን ከስፔን የመጡ ሲሆን ብዙም ሳይቆይ በሜክሲኮ ውስጥ በተለይም በሰሜናዊው የአገሪቱ ክፍል ተወዳጅነት አገኘ. የባጃ ካሊፎርኒያ ግዛት ይህን እንቅስቃሴ እንዳይካፈሉ ዕርምጃዎችን ወስደዋል, ነገር ግን እስከዚያ ድረስ ይህን ባህላዊ ትዕይንት ለማየት (የጊዜ ቀኖቹ የተቆጠሩት) ለማየት ከፈለጉ በፎቶ ፕሪምአውዴአሉ ዲ ቲጁዋና ውስጥ በሚታወቀው ፕሪስታ ባቫቫ እንግሊዝ በአብዛኛው ከግንቦት እስከ መስከረም ባሉት ጊዜያት በባህር ይጣላል.
በተጨማሪም ከ 20,000 በላይ ታካሚዎችን ለማስተናገድ የሚችል እሳትን ለመመልከት ብቻ ነው, ይህም በዓለም ላይ በሦስተኛ ደረጃ በስፋት የሚወዳደሩበት እና በ 1960 ከተመዘገበው የፔስትካልክስታንቴክሊን ምሳሌዎች ነው. በተጨማሪም በውቅያኖስ ውስጥ እና በመካከል የዩናይትድ ስቴትስ የድንበር ግድግዳ.
በቅርብ ዓመታት ውስጥ ቲጁአና ምግብ ተመላጭ መድረሻ ሆኗል. ምንም እንኳን አሁንም በጣም አስፈላጊ በሆኑ መንገዶች እና የገበያ ምግብ ቢደሰቱም, ከተለመዱም ሆነ ከዘመኑ ጋር ለመምረጥ ብዙ አማራጮች አሉ.
ብዙዎች ቄሳር ሳሌን በሴጃን በሴፕቱ ሴሳር ካርዲኒ የተሠሩ ሲሆን የሴስዩስ ሬስቶራንት ባር ከብዙ ሌሎች የሜክሲካ እና ሌሎች ዓለም አቀፍ ልዩ ልዩ ምግቦች ጋር ለመደሰት የሚውሉ ናቸው. ወይም ደግሞ የባጃ-ሜክ ምግብን የሚያስተናግዱ አዳዲስ, አዳዲስ የፈጠራ ምግብ ቤቶች ውስጥ በቱካንያን እና በእስያ የሚገኙትን የባጃ ካሊፎርኒያ ቅመሞችን እና ቅመማ ቅመሞች በቲጁጋናን ፈጣን የምግብ ማሳያ መጎብኘት ይችላሉ. የቻይናን ሚጎኤል አንጀር ግሮሮሮ ምግብ ቤት ኤል ኮሊጌዮን በአቬቨና አሪፖኩኒዮን ፈልጉ. ወይም ደግሞ ቤጂል ፕላስሲንያ የቤጃ ካሊፎርኒያ ምግቦችን (ምሳ) በዞን ሮዮ, በቲጁና የንግድ ሥራ ዲዛይነር ውስጥ ይመርጣል.
ለጊዜያዊ የመመገቢያ ጊዜ, ቴሌፎኒካ ጋስትሮ ፓርክን ለመጎብኘት ቅደም ተከተል አለው. ይህ የምግብ መሸጫ መጠቀጫ ፓርክ ሲሆን አንዳንድ የአከባቢ ስነ-ጥበባ ቢራዎችን እና የተዝናና ምግብን ለመምሰል ይችላሉ.
ፕላዛ ሳንታ ሳሌሲያ በቱጂና ከሚገኙት ጥንታዊ ካሬዎች አንዱ ሲሆን በ Calle Primera እና Avenida Revolución ላይ ይገኛል. የቲጁዋ ከተማን የሚወክለው ዘመናዊ የአርማ ቅርጽ ያለው እና በሜክሲኮ እና በዩናይትድ ስቴትስ መካከል የነበረውን ግንኙነት የሚያመለክት ሲሆን ከቅጽደቱ በስተጀርባ ከሚገኙት ባህላዊ ምሰሶዎች ጋር ይቃረናል. በዚህ አካባቢ ዙሪያውን መዞር ለሜክሲኮ ባሕላዊ ስሜት እና ቲጂና እንዴት ወደኋላ ተመልሶ ሊሆን ይችላል. የሙዚቃ ቅዱስ ጠባቂ ቅዱስ ቅዱስ ሴሲሊያ ይህ ስሞታ ስሙን ይይዛል. እዚህ በተደጋጋሚ ኮንሰርቶች እና የዳንስ ዝግጅቶች እየተደረጉ ይገኛሉ. ዕድለኛ ከሆንክ, ጥቂት ማራኪዎች (ማራኪዎች) ያጋጥሙሃል ወይም ለሜክሲኮ folk dance á á á ‰ á እርስዎ ያጋጥምዎታል .
ቲጃዋ የራሱ ባህር ዳርቻዎች አሉት, ነገር ግን አንድ ቀን የፀሐይና አሸዋ ለመዝናናት ከፈለጉ ወደ ግማሽ ሰዓት ያህል ወደ የባህር ጠረፍ ትንሽ ወደሆነችው ወደ ሮሳሮቶቢ የባሕር ወሽመጥ መሄድ ጠቃሚ ነው. ይህ ለሽርሽር ምሽግ ቦታ አይደለም, ነገር ግን በባህር ውስጥ ምግብ ቤቶች, ናሙና ማራባቶች ወይም ማይክላዳዎች , እና በውሃ ላይ በመጫወት አስደሳች ጊዜ ማሳለፍ ይችላሉ.
የሜክሲኮ የወይኒ አካባቢ ከቲጁዋ ብዙም በቅርብ የለም, እናም ጊዜ ካለዎ, ወደ ቫሌ ደ ጊጋላፔ ውስጥ የተወሰኑ የወይኑ ቦታዎችን ለመመልከት በእውነቱ ዋጋ ይይዛል. በአካባቢው ከ 150 በላይ የሸርቾች ማምረቻዎች ከ 90 በመቶ በላይ የሜክሲኮን ወይን ያመርታሉ. በአለም ላይ በፍጥነት ከሚያድጉ የቪስክ ክልሎች አንዱ ነው. ቆንጆዎቹን አስገራሚ ገጽታዎች በማድነቅ ቀን, እና ትኩስ የባህር ምግቦች እና ታኮስ ላይ መመገብ.
ምሩቓት፡ ብዓውድታት ስነ-ሂወት፡ ስነቐመም፡ ስነ-ፍልጠት ኮምፕዩተር፡ ትግባረ ኮምፕዩተር፡ ስነ-ምድሪ፡ ስነ-ፍልጠት ቤተመጻሕፍትን ሓበሬታን፡ ስነ-ፍልጠት መዛግብትን ስነዳን፡ ስነ-ፍልጠት ባሕሪን ሃብቲ ዓሳን፡ ምሕደራ ሃብቲ ዓሳ፡ ስነሕሳብ፡ ፊዚክስን ስታስቲክስን ትምህርቶም ዝዛዘሙ’ዮም።
ዲን ናይ’ቲ ኮሌጅ ፕሮፌሰር ገብራይ ኣስገዶም ኣብ ዘስመዖ ቃል፡ ሓደ ካብ ዕላማታት ጽላት ትምህርቲ ኤርትራ፡ ርእሰ-ምርኰሳ ዝሰረቱ ፍልጠትን ክእለትን ዝዓጠቐ ዜጋ ምፍራይ ከምዝኾነ፣ ነዚ ንምትግባር ድማ ኣብ ኮሌጃት ሃገርና ገዚፍ ወፍሪ ይግበር ከምዘሎ ብምጥቃስ፡ ምሩቓት – ጠለባት ሕብረተሰቦም ኣብ ምምላእ እጃሞም ከበርክቱ ኣዘኻኺሩ።
ፕሮፌሰር ገብራይ ኣስገዶም ብተወሳኺ፡ ኮሌጅ ስነ-ፍልጠት ማይነፍሒ ምስ ዝተፈላለያ ሚኒስትሪታትን ትካላትን ሽርክነት ብምምስራት ኣብ ርእሲ ዘካይዶም ሰፋሕቲ ናይ ምርምር ስርሓት፡ ስርዓተ ትምህርቲ ምስ መደባት ምዕባለን ልምዓትን ንኽሳነ ብዙሕ ጻዕርታት ከምዘካይድ ብዝርዝር ሓቢሩ።
ኮሌጅ ስነ-ፍልጠት ማይ-ነፍሒ፡ መንግስቲ ኤርትራ ናይ ትምህርቲ ዕድላት ንምዕባይን ንምስፋሕን ብዝሓንጸጾ መደብ መሰረት፡ ኣብ 2004 ኣብ ትሕቲ ጽላል ኢንስትዩት ቴክኖሎጂ ኤርትራ ስርሑ ዝጀመረ ኮይኑ፡ ካብ 2008 ኣትሒዙ 3,335 ተመሃሮ ኣመሪቑ ኣሎ።
FDFVይድረስ ለጎንደር ሕዝብ ቁጥር 10 የዘረኛው ወያኔ ውድቀት፤ የመጨረሻው መጀመሪያ እየታየ ነው! በዓለም ዙሪያ የተከሰቱ አምባ ገነኖች የሕዝብን መብት በመሳሪያ ኃይል አፍኖ እና እረግጦ እስከ ዘለዓለም የስልጣን እድሚያቸውን ለማራዝም በሕዝብ ላይ የመከራ ዶፍ ያወርዳሉ:: ቢሆንም፤ ግን መብቱ የተረገጠና ማንነቱ የተካደ ሕዝብ ሲመረው፤ አያሌ አምባ ገነኖችን ከስልጣናቸው አሽቀንጥሮ ሲጥል ስለማየታችን በርካታ አብነቶችን መጥቀስ እንችላለን።
አዲስ አበባ፣ የካቲት 7፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) አዲስ አበባ ቴክኒክና ሙያ ትምህርትና ስልጠና ኤጀንሲ በተለያዩ ዘርፎች ያሰለጠናቸውን 6ሺህ 891 ተማሪዎች አስመረቀ ።
በምረቃ ስነ-ስርዓቱ ላይ በምክትል ከንቲባ ማዕረግ የመንግስት አገልግሎት ሰጪ ተቋማት አስተባባሪ አቶ ጃንጥራር አባይና የአዲስ አበባ ከተማ ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ወይዘሮ ዘርፈሽዋል ንጉሴ ተገኝተዋል።
የአዲስ አበባ ቴክኒክና ሙያ ትምህርትና ስልጠና ኤጀንሲ ዋና ዳይሬክተር አቶ ንጋቱ ዳኛቸው በዚሁ ወቅት እንዳሉት፣ ”ዘርፉ አገራችን ለተያያዘችው ግስጋሴና አገር በቀል በሆነው የኢኮኖሚ ሪፎርም ውስጥ ትልቅ ሚና አለው”።
”ወጣትነት ማለት ሁሉን ለማድረግ የሚቻልበት ጊዜ በመሆኑ በተሰጣችሁ ጊዜ በዘርፉ የሚጠበቀውን ውጤት ለማምጣት መስራት ይገባችኋል” በማለት ከዚህ ቀደም ”በጠቅላይ ሚኒስትሩ ”ስለወጣቶች አቅም የተባለውን ለተመራቂዎች ማጋራታቸውን ከአዲስ አበባ ፕሬስ ሴክሬተርያት ያገኘነው መረጃ ያመለክታል።
በምክትል ከንቲባ ማዕረግ የመንግስት አገልግሎት ሰጪ ተቋማት አስተባባሪ አቶ ጃንጥራር አባይ በበኩላቸው ዘርፉ አገሪቷ ከድህነት ለመውጣት በምታደርገው ጥረት ውስጥ ድርሻው የላቀ እንደሆነ አንስተዋል።
ውልደቷም እድገቷ አዲስ አበባ ነው፤ የትወና ፍቅሩ እና ብቃቱ ከክበባት አልፎ ወደ የማለዳ ኮከቦች ውድድር አምጥቶታል። የመጀመርያው የማለዳ ኮከቦች ከተወዳደሩት እስከ መጨረሻው ከተጓዙ አንዷ ናት አዮ፤ ሁለተኛ በመውጣት አጠናቃለች። ከዛም በመቀጠል የማለዳ ኮከቦች ተዋንያን የተወኑበት አጭር ተከታታይ ድራማ እዛው ቲቪ ላይ የተለለፈ ድራማ ፅፋለች፤ በመቀጠል በርካታ አድናቂዎችን ያተረፈችበት ዘመን ድራማ ላይ ሶፍያን ገፀ ባህሪ መተወን ጀመረች። ሼማንደፈር የተሰኘ ፊልም ደሞ ዳይሬክት አድርጋለች አዮ ግርማ።
በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳር ቁጥራቸው ቀላል የማይባል ኣማራና ጉራጌ ደቡብ ከስራ ታግደዋል። | Amhara Fano Movement Support Site - የአማራ ፋኖ ደጋፊዎች ድህረ ገጽ
በኦዴፓው አቶ ጥላሁን ፈቃዱ ስራ አስፈፃሚነትና በህወሀቱ አቶ ግዳይ ስራ አስኪያጅነት በሚመራው የቦሌ ክፍለ ከተማና በስሩ በሚገኙ ወረዳዎች የአዴፓ ተወካዬች ከስራ ውጭ ሆነዋል።
ከዚህ በተጫማሪ በየወረዳው በደምብ ማስከበር ጽ/ቤት ሲመሩ የነበሩ የአዴፓ አመራሮች (በአብዛኛው የኮማንደርነት ማዕረግ ያላቸው )ሀላፊዎች በልዩ ልዩ ዘዴ እንዲገለሉ ተደርጓል ።
ከ1928 ዓ.ም. ጀምሮ ፐሽቶ ከዳሪ ፋርስኛ ጋራ ከአፍጋኒስታን ሁለት ይፋዊ መደበኛ ቋንቋ አንድ ነው። ከአፍጋኒስታን ኗሪዎች በ35 ከመቶ ወይም 22 ሚሊዮን ገደማ ሰዎች እንደሚናገር ይገመታል።
ፐሽቶ ከአረብኛና ከቱርክኛ አያሌው ቃሎች ተበድሮዋል። በእስጅንደር ዘመን (ክ.በ. 330) ግሪኮች ይህን አገር ደረሱና አንዳንድ ሊቃውንት ከጥንታዊ ግሪክ ደግሞ የወረዱ ቃላት አሉ ብለው ይገመታሉ። በፓኪስታን ደግሞ ፐሽቶ የሚናገሩ 11-14 ከመቶ ወይም 13 ሚሊዮን ሰዎች ፐሽቶ እንደሚችሉ ይታመናል። በጠቅላላ 40-50 ሚሊዮን ያሕል ፐሽቶ ተናጋሪዎች አሉ።
ፐሽቶ እንደ አማርኛ ግሡ በዕረፍተ ነገሩ መጨረሻ የሚሳክበት ቋንቋ ነው። ቅጽል ከስሙ ይቀድማል። ስምና ቅጽል የተባይና የአንስታይ ጾታዎች፥ ነጠላና ብዙ ቁጥር፥ ሳቢና ተሳቢ አይነቶች አሉዋቸው። መስተጻምር የለም።
እስልምና ከተነሣ ጀምሮ ፐሽቶ የሚጻፍበት በአረብኛ ጽሕፈት አይነት ሆኗል. አንዳንድ ልዩ ድምጾች ስልላሉት ግን ተጨማሪ ምልክቶች ይኖራሉ። ፊደሉን በሙሉ ለመመልከት ወዲኅ ይሂዱ።
ብመሰረት ናይ 7 ለካቲት 2014 መድረኽ ምምኽኻር ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ ሓደ ዝሰመረ ናይ ፖለቲካዊ ሓይልታት ጽላል ንምቛም ብዝተበጽሐ ስምምዕ መሰረት ኣቦ መንበራት ንምስንዳእ ሓድነታዊ ጉባኤ ሓላፍነት ከም ዝወሰዱ ዝዝከር ኢዩ። በዚ መስረት ከኣ ድሕሪ እዚ ስምምዕ እዚ ኣቦ መንበራት ኣብ ቀዳማይ ኣኼብኦም ብዛዕባ ከመይነት ሓደነታዊ ጉባኤ ብጽፉፍ ቅድመ ምድላዋት ክካይድ ከምዘለዎ ተላዚቦም። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ክዳለው ዘለዎም ሰነዳት ብምዝርዛር ከመይ ኣብ መንጎኦም መቐላ ዕዮ ገይሮም ቀዳምነት ረቅቕቲ ንድፍታት ተዳልዮም ብመንገዲ ሰክርታርያ ናብ ዝስዕብ ኣኼባ ኣቦ መንብራት ይቐርቡ ትልሚ ተታሒዙ ከስራሓሉ ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ’ዩ።
በዚ መስረት ካልኣይ ኣኼባ ኣቦ መንበራት ዝተሳናድኡ ረቀቒቲ ሰነዳት እዚኣቶምን ካልኦት ድሒሮም ዝማዕበሉ ጉዳያትን ኣብ ጸብጻብ ብምእታው ካብ 10-20 ሰነ 2014 ኣብ ዘሎ ግዝያት ተኸታታሊ ኣኼባታት ብምክያድ ኣብዞም ዝስዕቡ ጉዳያት ዕቱብ ልዝባት ገይሮም።
ናይቲ ዝቀውም ጽላል ዝኾኑ መስረታዊ ሰነዳት እዚኣቶም ኢዩ ብደረጃ ናይ ኣቦ መንበራት ዕሙቕ ዝበለ ክታዓት ብምክያድ ዝማሓየሽ ብምምሕያሽ፡ ኣብ ክሊ ሓደ ሰነድ ክካተቱ ዝኽእሉ ዝተፋላለዩ ሰነዳት ከኣ ኣብ ሓደ ክካተቱን ክማዓራረዩን ብምግባር፡ ኣብ ሓደ ሓባራዊ ግንዛቤ ዘይተበጽሓሎም ነጥብታት ከኣ ግዜ ሂብካ ንቅድሚት ብዕምቆት ክዝተየሎም ክማሓላለፉ ብምርኣይ ናብ ናይ ሓባር ምርድዳእ ኢዩ ዝተበጽሐ።
እዞም ሰነዳት እዚኣቶም ብመሰረት ናይ ቀዳማይ ኣኼባ ሓባራዊ ምርድዳእ ዳግም ተጻፊፎም ናብ መላእ ኣባላት ውድባት ናይ’ዚ ዝቐውም ጽላል ንምይይጥ ክወርዱን ናይ መጨረሻ መልክዖም ዝሕዝሉ መድርኽ ክሳጋገርን ኢዩ እዚ ኣኼባ’ዚ ዳግም ዘረጋገጸ። በዚ መሰረት ነዞም ካብ ውድባት ስዒቦም ዝመጹ ርይእቶታት ንምትእንጋድ ቅድሚ ምግባእ ሓድነታዊ ጉባኤ ሳልሳይ ኣኼባ ኣቦ መንበራት ኣሳናዳእቲ ሓድነታዊ ጉባኤ ክካየድን ኩሎም ሰነዳት ተጻፊፎም ናብ ጉባኤ ክሳጋገሩን’ዩ ናብ ሓባራዊ ምርድዳእ ዝበጽሐ።
ኣብ ኣኼባ ኣቦ መንበራት ከም ዛዕባታት ክራኣዩ ግድን ዝገበረ ወድዕነት እቲ ድሕሩ ዝማዕበለ ኩነታት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራን ካልኦት ጉዳያትን ብዝምልከት’ዩ ኔይሩ። ንግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዘጋጠሞ ውሽጣዊ ቅልውላውን ምፍንጫልን ኣሉታዊ ኣሰራቱ ኣብኡ ጥራሕ ተሓጺሩ ዝተርፍ ዘይኮንስ ብሓፈሻ ንመላእ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ብፍላይ ከኣ ኣብ ጉዕዞ ምቛም ዘሎ ጽላል ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ ብኣሉታ ዝጸሉ መቐጸልታ ናይ ሕሉፍን ህልውን ተመኩሮታትና ሓደ መርኣያ ምዃኑ’ዩ ኣቦ መንበራት ኣሰናዳእቲ ሓድነታዊ ጉባኤ ዝተገንዘቡ።
እዚ ዘጋጠመ ናይ ምፍንጫል ተርእዮ’ዚ ኣብ’ዚ ሕጂ በጽሕዎ ዘሎ ደረጃ ንኽይበጽሕ ንምልዛቦምን ናብ ፍታሕ ክበጽሑን ብስክርታሪያ ኣቦ መንበራት ዝተገብረ ጻዕርታት ኣቦ መንበራት ብጽሞና ድሕሪ ምስማዕን ምምስጋንን ኣብ ሕቶ ውክልና ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዝተኸስተ ፍልልይን ምስሕሓብን ዕቱብ ምይይጥ ኣካይዱ።ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ተሃዋሲ ኩነታት ኣቦ መንበራት ከፍርዶም ዝኽእል ሕጋዊ ሰነዳት ኣብ ዘይተቐርጸሉ ህሞት እቲ ዝሐሸ መማረጺ ገይሮም ዝወሰድዎ ንስኻ ቅኑዕ ንሳኻ ዘይቅኑዕ ኢሎም ፍርዲ ምሃብ ዘይኮነስ እቲ ጉዳይ ንቕድሚት ብዝሐሸ መንገዲ ዝውገነሉ ዕድል ብዝህብ ኣገባብ ብጥንቓቐ ክታሓዝ ብምርኣይ ንግዚኡ ክልቲኡ ሽነኻት ካብ’ቲ ዝኸይድ ዘሎ መስርሕ ግልል ኢሎም ክጸንሑ ርእዮም። ነቶም ዝኸዱ መስርሓትን ዝብጽሑ ስምምዓትን ከኣ ኣብቲ ኣብ ጉዕዞ ኣብ ዘሎ ጽላል ክስዕቡ ዝጸንሑ ኣካላት ከም ምዃኖም መጠን ኣኼባ ኣቦ መንበራት ዝበጽሕዎ ምርድዳኣት ብዝጥዕም መንገዲ ከስዕቦዎም ምዃኖም ኣረጋጊጾም።
ኣኼባ ኣቦ መንበራት ኣብ ህልዊ ኩነታት ሃገርና ኣመልኪቶም ኣብ ዝተማያየጥሉ ህሞት ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ኤርትራ ብዝላዓለ ጽፍሒ ሃይማኖታዊ መራሕታ ኣርባዕተ ናይ መላእ ኤርትራ ሊቃነ ጳጳሳት፡ ሃገርና ኣንጻላልዎ ዘሎ ናይ ብርስትን ምብትታንን ሓደጋ ብኣግኡ ንምዕጻፉ ክካኣል ምእንቲ፡ ንዝምልከቶም ሰበ ስልጣናትን ህዝብን ብትብዓትን ጅግንነትን ሃይማኖታዊ እምነቶም መሰረት ገይሮም ዘመሓላለፍዎ መልእኽቲ ግዜ ዘይህብ ህጹጽ እዋናዊ ተባራዒ ታሪኻዊ ጻዋዒት ብምዃኑ፡ ኣቦ መንበራት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ልዑል መጎሶም ገሊጾም። ኩሎም ካልኦት ኣመንቲ ዝተፋላለዩ ሃይማኖታትን መላእ ህዝቢ ኤርትራን ስራዊትን ከኣ፡ ኣሰሮም ተኽቲሎም ሃገር ንምድሓን ነዚ ቅዱስ ተግባር እዚ ብምድጋፍ ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስዱ ጸዊዖም።
ኣኼባ ኣቦ መንበራት ነቶም ኣብ ገለገለ ዝተፋላለዩ መራኽቢ ብዙሓን (ዌብ ሳይትስ) ነዚ ኣኼባዚ ኣመልኪቶም ብዓረበኛ ክወጹ ዝጸንሑ ሓበሬታታት ነንሕድሕዱ ዝዋቓዕን ገሊኡ መሰረት ዘይብሉ ጥራሕ ዘይኮነስ ገሊኡ’ውን ኮነ ኢልካ ነቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቅታት ንምጥምዛዝን ንምጽላምን ዝተሃቀነ ብምዃኑ ንሓድነታዊ ቃልሲ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ቃልስታቱን ዘየገልግል እዩ ኢሉ ኣትርሩ ነጺግዎ። ኣብ ክንዲ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣፍራሲ ተግባራት ምድሃብ ኣብ ምሕያል ደምበ ተቓውሞ ኤርትራን ምዕዛዝ ሓድነቱን ኣወንታዊ ተርኦም ክጻወቱ’ውን ጸዊዑ።
ኣኼባ ኣቦ መንበራት ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ህዝብን መንግስቲን ኢትዮጵያ ኣኼባና ኣብ ፈጻሚኡ ንምብጻሕ ዝገበሩልና ኩሉ ሽነኻዊ ምድግጋፍ ልዑል ምስጋንኦም ኣቕርቦም። ኣብ መደምደምታ ኣኼባ ኣቦ መንበራት ንዝቕጽሉ ስርሓት ንምምሕዳር መምርሒታት /ተውጂሃት/ ብምሃብ ዕማማቱ ዛዚሙ።
7 ግንቦት’ውን ናይ ስትራተጂ ለውጢ ከታኣታቱ እንተኾይኑ ውሳነኡ ትጽቢት ይግበረሉ። ክልላዊ መንግስቲን ትግራይን ገዛኢ ፓርቲ ህወሓትን’ከ ንተቓወምቲ’ዶ ፍሉይ ጻውዒት ከቕርቡ ይግባእ? በትረ ስልጣን ንክልተ ካብ ሞንጎ መስረቲ ተሓህት/ህወሓት ዝነበሩ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀን ግደይ ዘረኣጽዮንን፣ ከምኡውን ሓላፊ ቢሮ ርክብ ህዝቢን መንግስቲን ክልል ትግራይ ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ኣዘራሪብዎም’ሎ።
ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም ‘ንሕገ መንግስቲ ዘኽብሩን ብሰላማዊ ኣገባብ ክሰርሑ ዝንቀሳቀሱን እንተኾይኖም ሓቢርና ክንሰርሕ ንኽእል ኢና’ ክብሉ ከለው ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀን ኣቶ ግደይ ዘረኣጽዮንን ግና ‘ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ህወሓትን ማዕረ ቀ/ሚ ኣብዪ ኣሕመድ ይንቀሳቀሱ የለውን’ ኢሎም።
ከታኅሣሥ 6 እስከ 8/ 2012 ዓ.ም ለሦስት ቀናት ከመላው ዓለም የተውጣጡ ስደተኞችና 750 ልዑካን ቡድን አባላትን ጨምሮ ወደ 3ሺሕ ሰዎች ጀኔቫ ውስጥ በዓለም ላይ ስላሉ ስደተኞች ለመምከር፣ ሐሳብ ለመለዋወጥ እና የገንዘብና የዓይነት እና የስልት የእርዳታ ቃሎችን ለማሰባሰብ ተቀምጠው መክረዋል።
ይህ Global Refugee Forum ወይም "ዓለምአቀፍ የስደተኞች ጉባኤ” የተዘጋጀው ዓምና በታኅሣሥ ወር 2011 ዓ.ም በተካሄደው የተባበሩት መንግሥታት ዓመታዊ ጉባኤ ላይ የፀደቀውን global refugee compact ሰነድን ተከትሎ የተዘጋጀ ነው።
በዚህ ጉባኤም ላይ በጦርነትና በተለያየ ምክኒያት አገራቸው ለቀው በመጠለያ ጣቢያ የሚገኙና ጥገኝነት ጠይቀው በመጠባበቅ ላይ ያሉ ዜጎች ባሉበት ተምረውና ሰርተው ሕይወታቸውን መቀየር የሚችሉበት ሁኔታ ውይይት ተደርጎበታል።