Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ለምን ተጠሩ፡- ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተጠራው ለሰርግ ነው። ሊቃውንቱ ተባብረው እንደገለጹት ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ “ ወኮነ ሰብአ ከማነ ዘእንበለ ኃጢአት ባሕቲታ፤ ከኃጢአት ብቻ በቀር እንደኛ ሰው ሆነ” (ውዳሴ ማርያም ዘሐሙስ) ተብሎ እንደተነገረ በተዋሐደው ሥጋ ወደ ሰርግ ቤት ተጠራ። እርሱም በሰርጉ ቤት በመገኘት ጋብቻቸውን ይባርክ ዘንድ ጥሪውን አክብሮ ከደቀ መዛሙርቱና ከእናቱ ጋር ሄደ።
ጌታችን መድኃኒታችን ለሰርግ ሲጠራ ደቀ መዛሙርቱን አስከትሎ ሄደ። ይህም በማኅበራዊ ሕይወት እርሱ እንደተሳተፈ ደቀ መዛሙርቱም መሳተፍ እንዳለባቸው ሲያስረዳ ነው። ይህ ብቻም ሳይሆን በዚህ በሰርግ ቤት ተገኝቶ ለባለ ሰርጉ ያደረገው ተአምር፣ ዛሬም በእርሱ እግር የተተኩትና ለክርስቶስ እንደራሴ ሆነው ምእመናንን ከክርስቶስ የሚያገናኙ መምህራን በሰርግ ቤትም ተገኝተው ሐዋርያዊ ተልእኳቸውን ማከናወን እንዳለባቸው ያስረዳል።
አንዱን ከሌላው ሳይነጣጥሉ መጥራትን፡- ከላይም እንደተገለጸው ባለ ሰርጉ መምህሩን ሲጠራ ደቀ መዛሙርቱን፣ እና እናቱን አብሮ ጠራ። ዛሬም በኀዘን በደስታችን ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ጠርተን እናቱን ድንግል ማርያምንና እርሱ ያከበራቸው ቅዱሳንን መጥራት እዳለብን ያስተምረናል። እንዲሁ ሰርጋችንን አዘጋጅተን መምህራንን ስንጠራ ደቀ መዛሙርቱንም መጥራት እንዳለብን፣ እናት አባትን ጠርተን ልጆችንም መጥራት እንዳለብንም ያስተምረናል።
ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ግብዣ እንኳን አዘጋጅተን ሰዎችን ስንጠራ ማንን መጥራት ማንን ደግሞ መጥራት እንደሌለብን ሲያስተምር እንዲህ በማለት ተናግሯል። “በበዓል ምሳ ወይም ራት በምታደርግበት ጊዜ ወዳጆችህንና ወንድሞችህን፣ ዘመዶችህንና ጎረቤቶችህን፣ ባለጸጎች ባልንጀሮችህንም አትጥራ፤ እነርሱም ይጠሩሃልና፤ ብድርም ይሆንብሃልና። ነገር ግን በበዓል ምሳ በምታደርግበት ጊዜ ድሆችንና ጦም አዳሪዎችን፤ ዕውሮችን፣ እጅና እግርም የሌላቸውን ጥራ። አንተም ብፁዕ ትሆናለህ የሚከፍሉህ የላቸውምና፤ ነገር ግን ጻድቃን በሚነሡበት ጊዜ ዋጋህን ታገኛለህ” (ሉቃ.፲፬፥፲፪-፲፬) እንዲል። ይህ ቃል የጌታችንና የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ትምህርት ነው። ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለምሳ ግብዣ ከተጠሩት አንዱን ሰው በዚህ መልኩ አስተምሮታል። ለጊዜው ለሰውየው የተሰጠው ይህ ትምህርት ሰዎች እስከ ዘለዓለሙ ድረስ ሲማሩበት ይኖራል።
ተጠርቶ አለመቅረትን፡- ጌታችን መድኃኒታችን አስወድዶ አስፈቅዶ የሚገዛ አምላክ ነው። ስለዚህ ለድኅነታችን ሁሉ እኛ ፈቃደኛ ሁነን በፍጹም እምነት ልንጠራው ይገባል። ሲጠሩም ጥሪን አክብሮ መሄድ እንዳለብን እንማራለን። ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ተጠርቶ አልቀረም። ዛሬም ድሀም ይጥራን ሀብታምም ይጥራን “ሳትጠራ አትሂድ፤ ተጠርተህም አትቅር” እንዲሉ አበው ጥሪን አክብሮ መሄድ እንዳለብን ያስረዳናል።
በመጽሐፈ ሲራክ “ለባለጸጋውና ለከበርቴው ለድሃውም ክብራቸው እግዚአብሔርን መፍራት ነው። ድሃውን ስለ ድህነቱ ይንቁት ዘንድ አይገባም፤ ኃጢአተኛውንም ሰው ስለ ባለጸግነቱ ያከብሩት ዘንድ አይገባም” (ሲራ.፲፥፳፪-፳፫) ተብሎ እንደ ተጻፈ ማንም ሰው የደስታዬ ተካፋይ ሁኑልኝ ብሎ ሲጠራን ድሃና ሀብታም ሳንለይ ጥሪውን አክብረን መሄድ ይኖርብናል። ከጌታችንና ከመድኃኒታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ የምንማረውም ይህን ነው። ምክንያቱም ማኅበራዊ ሕይወትን ሊባርክ በድሃ ቤትም በሀብታም ቤትም፣ በሰርግም በኀዘንም ተገኝቶ መስተናገድ ባለበት አግባብ ተስተናግዷል።
የባለ ጉዳዩን ችግር መረዳትን፡- እኛን የጠራ አካል አስቦና አክብሮ ሲጠራን በወቅቱ የሚኖረውን ችግር መረዳት ያስፈልጋል። በክብር ተጠርተው ከሄዱ በኋላ በሆነ ባልሆነው የሚያኮርፉ፣ መስተንግዶው ሳያልቅ አቋርጠው ወደ ቤታቸው የሚመለሱ ሰዎች ይስተዋላሉ። በአስተናጋጆች ላይ የሚቆጡ፤ ቦታ አልተመቸኝም የሚሉ፣ ቅድሚያ አልተሰጠኝም ወዘተ የሚሉ አሉ። ነገር ግን ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በቃና ዘገሊላ በሰርግ ቤት ተገኝቶ ካደረገው ተአምር የምንረዳው አስቀድሞ የጠሪውን ጉድለት ማወቅና ለመሙላት ፈቃደኛ መሆን የምንችለውንም ሁሉ ማድረግ እንዳለበን ነው።
በመጽሐፈ ሲራክ “በደስታህ ጊዜ አትታጣ፤ በጎ ድርሻህም አያምልጥህ” (ሲራ.፲፬፥፲፬) ተብሎ እንደተጻፈ ከላይም እንደተገለጸው አስቀድሞ ጥሪን አክብሮ መገኘት ከተገኙ በኋላም የድርሻን መወጣት ያስፈልጋል። ማለትም ከደስታው መካፈል በተጠራንበት ወቅት የሚጎድል ነገር ቢኖር ደግሞ የጎደለውን ነገር በአግባቡ ተረድቶ ለመሙላት መዘጋጀት ያስፈልጋል።
ችግሩን መሙላትን፡- ጌታችንና መድኃኒታችን ሁሉ ይቻለዋልና የባለ ሰርጉን ጉድለት ሞላለት። እንደ ሰው ወደ ሰርግ ቤት ተጠርቶ መብላቱ፣ መጠጣቱ እጅግ የሚያስደንቅ ነው። ደግሞ በተገኘበት ቤት የጎደለውን መሙላት መቻል ደግሞ እጅግ የሚደንቅ ነው። ዛሬ እኛ ምንም እንኳን “ ለሚያምን ሁሉ ይቻላል” (ማር.፱፥፳፫) ተብሎ በቅዱስ ወንጌል ቢነገርም ውኃውን ወደ ወይን ጠጅ መለወጥ ላይቻለን ይችላል። ምክንያቱም ተአምር እንደ እምነታችን መጠንና እንደተሰጠን ጸጋ መጠን ስለሆነ ነው። ነግር ግን ቢያንስ አስቀድመን ችግሩን መረዳት፣ ከዚያም የምንችለውን ሁሉ ማድረግ የክርስቶስን ፈለግ መከተል ነው። ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በአግባቡ የጠራውን ሰው የሚያስተናግድ እህልና ውኃ ሳይኖርህ ለምን ጠራህ ብሎ ጥሎት አልሄደም። በእርግጥ ይህ ሰዓት ለባለሰርጉም ለአሳላፊዎችም እጅግ የሚያስደነግጥና የሚያሸብር ሰዓት ነበር። ግን ጭንቀታቸውን የተረዳች ድንግል ማርያም ወደ ልጇ አመለከተች፤ የሁሉን ችግር የሚሞላ፣ ሁሉን የሚያደርግ አምላክም የሰዎችን ችግር ተደርቶ የጎደለውን ሞላላቸው።
በአጠቃላይ “በገሊላ ክፍል በቃና ሰርግ ኾነ ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ሰርግ ቤት ተጠራ፤ ከደቀ መዛሙርቱም ጋር ሄደ” በማለት ሊቁ ቅዱስ ያሬድ የገለጸው በቅዱስ ወንጌልም የተጻፈው ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከሰማየ ሰማያት ወርዶ ከድንግል ማርያም ተወልዶ በአጭር ቁመት በጠባብ ደረት ተወስኖ ወደዚህ ዓለም በመጣበት ወራት በቃል ያስተማረው፣ በተግባር የፈጸመው እኛም በሕይወታችን እንድንኖረው የሠራልን ሥርዓት ነው። በማኅበራዊ ሕይወታችን እንድንገለገልበት ከሠራልን ሥርዐት ባለፈ ነገረ ድኅነትን የምንረዳበት ትምህርቱም ነው።
ስለዚህ ባለ ሰርጉ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ከእናቱ ጋር እንደጠራ እርሱም ጥሪውን አክብሮ ከእናቱና ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ወደ ሰርግ ቤት እንደሄደ ሁሉ እኛም በኀዘን በደስታችን ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱ ክርስቶስን ስንጠራ እናቱና ደቀ መዛሙርቱ እርሱ ያከበራቸው ቅዱሳንም የማይቀሩ መሆናቸውን፣ በማኅበራዊ ሕይወታችን መምህርን ከደቀ መዝሙር እናትን ከልጅ እየለዩ መጥራት አግባብ እንዳልሆነ እንማርበታለን። ጌታችን ከእናቱና ከደቀ መዛሙርቱ ጋር በመጠራቱና በመሄዱ የሰርጉን ቤት ጐደሎ እንደሞላ ሁሉ የእኛንም ዝግጅት የሚያከናውነው “እናንተን የተቀበለ እኔን ተቀበለ” (ማቴ.፲፥፵) በማለት በቅዱስ ወንጌል እንደተናገረው መምህራንን ከደቀ መዛሙርቱ ጋር መጥራት እንዳለብን ያስረዳናል። በዚህም የጎደለንን ሁሉ እንደሚሞላልን ልናምን ይገባናል። በዶኪማስ ቤት ተገኝቶ የጎደለውን የሞላ አምላካችን በእኛም ሕይወት ሁል ጊዜ እየተገኘ የጎደለንን እንዲሞላልን የእርሱ አባታዊ ቸርነት፣ የእናታችን የቅድስት ድንግል ማርያም አማላጅነት የቅዱሳኑ ተራዳኢነት አይለየን አሜን።
ድንበር አልባ ሃኪሞች የተባለው የህክምና ግብረ ሰናይ ድርጅት በምሥራቅ ዲሞክራሲያዊ ኮንጎ ሪፖብሊክ በምትገኝ አንዲት ከተማ የሚያካሂደውን የኢቦላ በሽታ ሥርጭት መከላከል እንቅስቃሴ እና ሌሎችንም አገልግሎቶች ማቆሙን አስታወቀ።
ድንበር አልባ ሃኪሞች የተባለው የህክምና ግብረ ሰናይ ድርጅት ከዚህ ውሳኔ የደረሰው ቢያካቶ ከተማ ባሉት በርካታ የጤና ጣቢያዎች የታጠቁ የመንግሥት ወታደሮች በመስፈራቸው ምክንያት መሆኑን ገልጾ ከምንክተለው ከወገንተኝነት ነጻነት መርኃችን የሚጋጭ በመሆኑ ነው ብሏል።
የኤምኤስኤፍ የአጣዳፊ ሁኔታዎች ፕሮግራሞች ምክትል ሃላፊ ሲናገሩ ከጥቂት ሳምንታት በፊት ታጣቂዎች ባደረሱት ጥቃት ሦስት የፀረ ኢቦላ ሰራተኞች መገደላቸውንና ብዛት ያላቸው መቁሰላቸውን ገልጸው ያን ተከትሎ መንግሱ ወታደሮችን መላኩን ገልጸዋል
ጸጥታ ማስከበር አስፈላጊ መሆኑ እናምንበታለን ያሉት የድንበር የለሽ ሃኪሞች ባላሥልጣንዋ ሆኖም ሲቪሎች ወታደሮችን በመፍራት ወደጤና ጣቢያ ከመሄድ ይቆጠባሉ ሲሉ አስረድተዋል።
መብራቱን አጥፍቼዉ አልጋዬ ላይ የወጣሁት በግዜ ነዉ። አለወትሮዬ እንቅልፍ የሚባል ነገር በአይኔ አልዞር ብሎኝ ከጨለማዉ ጋር ፊት ለፊት ተፋጥጠናል። የነፋስ ሸዉታ እንኳን የማይሰማበት ደረቅ ሌሊት ነዉ። ጨላማዉ አይን ይበሳል። እቤቱ ዉስጥ ያለዉ ሰዉ ሁሉ ተኝቷል። ቀኑን በሠላም ላዋለኝ አምላክ ምስጋና ሰጥቼ ሌሊቱንም አደራ ብዬዉ ፀሎቴን ጨረስኩ። ያ ምቀኛ እንቅልፍ ግን አሁንም እንደከዳኝ ነዉ። ትንሿ አልጋዬ ላይ ግራ ቀኝ እያልኩ ተገለባበጥኩ። እንቅልፍ ተጎትቶ የሚመጣ ይመስል አሁንም አሁንም ላይ ታች እያልኩ አልጋዉ ላይ እራሴን ጎተትኩት . . . እንኳን እንቅልፍ ሊወስደኝ ጭራሽ አይኖቼ መርገብገባቸዉን ያቆሙ ይመስል ቀጥ ብለዉ ቀሩ። ከተጋደምኩበት ብድግ ብዬ መብራቱን አበራሁና ለመንገድ ከያዝኳቸዉ ሁለት መጻህፍት አንዱን አዉጥቼ ማንበብ ጀመርኩ። እኔ ላንብበዉ ወይ መጽሀፉ ያንብበኝ አላዉቅም። ጧት ስነሳ ግን “The Architecture of Democracy” የሚል መጽሐፍ ደረቴ ላይ ተለጥፎ ነበር። ሰዐቴን ሳየዉ ከሌሊቱ ስምንት ሰዐት ተኩል ይላል። ከአልጋዬ ላይ ዘልዬ ወረድኩና ሰዉነቴን ታጥቤ ልብሴን ከለበስኩ በኋላ መኪናዉ ዉስጥ ገብቼ “I’m ready” አልኩ። የመኪናችን መብራት ጨለማዉን እየገላለጠዉ የአስመራ ከረንን መንገድ ተያያዝነዉ። መኪናዉ ዉስጥ ከገባሁ በኋላ እንደገና አፌን የከፈትኩት ባሬንቱ ደርሰን ቁርስ ሳዝ ነዉ። ባሬንቱ በግዜ መድረሳችን ደስ ቢለኝም የቀረን መንገድ ርዝመት ታየኝና ቁርስ መብላቴን ትቼ . . . በሰዐት ይህን ያክል ብንጓዝ እያልኩ ዋናዉ ጉዳያችን ቦታ የምንደርስበትን ሰዐት ማስላት ጀመርኩ። የስሌቱ ዉጤት ከሦስት ሰዐት ሲበልጥብኝ ተናደድኩ። ቀሪዉ መንገድ ገና ሳልጀምረዉ ሰለቸኝ። በተፈጥሮዬ መንገድና መኃላ ሲረዝም አልወድም።
ተሰነይ ስንደርስ መኪናዉ ዉስጥ የነበረዉ ሰዉ ሁሉ ቡና ካልጠጣሁ አለ። መኪናችንን አቁመን በቁማችን ቡናችንን ፉት አድርገን መንገዳችንን ተያያዝነዉ። እሁድ ጥቅምት 7 ቀን 2008 ዓም አርበኞች ግንቦት ሰባትን የፈጠሩት ሁለት ድርጅቶች ከተዋሃዱ በኋላ ለሁለተኛ ግዜ የሰለጠኑ ታጋይ አርበኞች የሚመረቁበት ቀን ነበር። ከዚህ ቀደም እንደዚህ አይነቱን የምርቃት ዜና የምሰማዉ በኢሳት ሬዲዮና ቴሌቭዥን ብቻ ስለነበር እቦታዉ ደርሼ የምረቃዉን ስነስርዐት ለማየት የነበረኝ ጉጉት እጅግ በጣም ከፍተኛ ነበር። የምሳ ሰዐት ከመድረሱ በፊት በቀኝ በኩል ዋናዉን መንገድ ለቅቀን ዉስጥ ዉስጡን ወደ ምርቃቱ ቦታ የሚወስደዉን ኮረኮንች መንገድ ተያያዝነዉ።
ግቢዉ ዉስጥ ያለዉ ጥድፊያና ግርግር አንድ ትልቅ ዝግጅት መኖሩን በግልጽ ይናገራል። የተለያየ ወታደራዊ ዩኒፎርም የለበሱና መሳሪያ የተሸከሙ አርበኞች ግቢዉን ሞልተዉታል። ያነገቱትን ጠመንጃ ስመለከት ቆራጥነታቸዉ ታየኝ። በቀጭኑ ተጎንጉኖ ማጅራታቸዉ ላይ የወደቀዉን ፀጉራቸዉን ሳይ ቴዎድሮስና ዮሐንስ ትዝ አሉኝ። ፈገግታ በፈገግታ የሆነዉን ፊታቸዉን ስመለከት ደግሞ የእናት አገሬ ኢትዮጵያ ትንሳኤ ደጃፍ ላይ መሆኑ ታየኝና የኔም ፊት እንደነሱ በፈገግታ ተሞላ። ተራ በተራ እየመጡ “ጋሼ አፍሬም” እንደኳን ደህና መጣህ ብለዉ ሲጠመጠሙብኝ በአንዱ ትከሻዬ ፍቅራቸዉ በሌላዉ ጀግንነታቸዉ ዘልቆ ሰዉነቴ ዉስጥ ገባ። ጥንካሬያቸዉ በጅማቴ ፍቅራቸዉ በደም ስሬ ዘለቀ። እኔነቴ ሲታደስና በአገሬ ላይ ያለኝ ተስፋ ሲለመልም ተሰማኝና ደስ አለኝ። አዎ ደስ አለኝ . . . እየመጣ የሚሄድ ግዜያዊ ደስታ ሳይሆን የዉስጥ አካላቴን የዳሰሰ ዘላቂ የመንፈስ ደስታ ተሰማኝ። በጣም ደስ የሚልና በአሁኖቹ ቋንቋ “የሚመች” ቀን ነበር። የዕለቱን ዝግጅት ለማየት መቸኮሌን ያወቁት እግሮቼ የምረቃዉ በዐል ወደሚከበርበት ዳስ- ፍትህ፤ ነጻነትና እኩልነት የናፈቀዉ ልቤ ደግሞ ወደ ወደፊቷ ኢትዮጵያ ይዘዉኝ ጭልጥ አሉ፡ . . . ለካስ የወደፊቷ ኢትዮጵያ ሩቅ አይደለችም።
“ማነዉ ሚለየዉ . . .ሚለየዉ፤ ይህም ትዉልድ ፍም እሳት ነዉ” የሚለዉን የናቲ ማን እና ጃኪ ጎሲ ዘፈን በርቀት ሲሰማ በቀኑና በዘፈኑ መግጠም ተገረምኩ። “እዉነትም ይህ ትዉልድ ፍም እሳት ነዉ” እያልኩ በለሆሳስ ለራሴ እየነገርኩት ዳሱ ዉስጥ ገብቼ ቁጭ አልኩ። እርግጠኛ ነኝ ይህንን ጽሁፍ የሚያነብ ሰዉ ዳሱ ዉስጥ የነበረዉን ፍጹም ኢትዮጵያዊ የሆነ የጀግንነት፤ የቆራጥነት፤ የእልህና የመተማመን ልዩ ስሜት መረዳት የሚችለዉ እኔ በዚህ ባልተባ ብዕሬ ስገልጸዉ ሳይሆን እንዳዉ በደፈናዉ ዳሱ እራሱ ኢትዮጵያዊ ነበር ብዬ ባልፈዉ ነዉ።
አገራችን ኢትዮጵያ ከራሱ ምቾትና የተደላደለ ኑሮ ይልቅ የወገኖቹ መብትና ነጻነት የሚያንገበግበዉና እራሱን ለፍትህ፤ ለአንድነትና ለነጻነት ለመሰዋት ዝግጁ የሆነ የየዘመኑ ምርጥ ትዉልድ አላት። ይህንን የኛን ዘመን ምርጥ ትዉልድ ነዉ አርቲስት ጃሉድ “ይህም ትዉልድ ፍም እሳት ነዉ” ብሎ በጣፋጭ ዜማዉ ያወደሰዉ። እኔ ጥርጥርም የለኝ ይህ ትዉልድ አንድና ሁለት ብቻ ሳይሆን ለቁጥር የሚታክቱ ብዙ ፍም እሳቶች አሉት። ችግሩ የእሳት ነገር አዚህ ቤት ነደዳ እዚያም ቤት ነደደ ስራዉ ማቃጠል ነዉና አንዱን እሳት ከሌላዉ እሳት መለየት አስቸጋሪ ነዉ። እኔም ችግሬ እዚህ ላይ ነዉ። ፊት ለፊቴ ላይ ቁጭ ብለዉ ስለማያቸዉ ፍም እሳቶች (ጀግኖች) ላወራችሁ እየፈለኩ ምርጫዉ አዋጅ ሆነብኝ. . . የራሱ ጉዳይ ብዬ አንዱን ጀግና መረጥኩ። ይህንን ዛሬ የምተርክላችሁን ጀግና ስመርጥ ግን እንዳዉ በደፈና አልነበረም። ጉዳይ አለኝ . . . . ጉዳዩ አንዲህ ነዉ።
በዕለቱ በተመራቂ አርበኞች ተዘጋጅተዉ ከቀሩቡት የተለያዩ የኪነት ስራዎች ዉስጥ አንዱ የድራማ ዝግጅት ነበር። ሦስት የተለያዩ ድራማዎች መታየታቸዉ ትዝ ይለኛል። ዳሱ ዉስጥ የተሰበሰበዉን በብዙ መቶዎች የሚቆጠር ሰዉ ስሜት የኮረኮረዉና የእያንዳንዱን ሰዉ የልብ ትርታ ሰቅዞ የያዘዉ ግን በእዉነተኛ ታሪክ ላይ ተመስርቶ የተከወነዉ የመጨረሻዉ ድራማ ነበር። ድራማዉ ኢትዮጵያ ዉስጥ በተለይ ሰሜን ኢትዮጵያ ዉስጥ የአርበኞች ግንቦት 7 አባላት ናችሁ እየተባለ በየቀኑ በህወሃት የደህንነት ሠራተኞች እጃቸዉ እየታሰረ በየወንዙና በየፈፋዉ በግፍ እየተገደሉ ስለሚጣሉ ኢትዮጵያዉያን የሚተርክ ድራማ ነበር።
ድራማዉ “ኮሜዲ” የሚባል ክፍል የለዉም። ተጀምሮ እስኪያልቅ “ትራጄዲ” ብቻ ነዉ። ያሳዝናል፤ ያስቆጣል፤ ያስቆጫል፤ያንገበግባል፤ አንጀት ያቆስላል፤ ልብ ያነድዳል . . . ወይ ነዶ ያሰኛል ። እኔማ እንኳን ትራጄዲ አይቼ በተፈጥሮዬ ሆደ ቡቡ ነኝና በደል ስመለከት ማዘን ልማዴ ሆኖ አምባዬ መፍሰስ የጀመረዉ ገና ድራማዉ ሲጀምር ነበር። በተለይ አናታቸዉ እየተደበደበ የሚቀበሩበትን ጉድጓድ በግድ እንዲቆፍሩ የተደረጉትን ሁለት ወጣት ወገኖቼን ሳይ ሆዴ ባባ፤ አንጀቴም ቆሰለ። ልቤ ዉሰጥ የነደደዉ እሳት ትንታጉ እየተንቦገቦገ ወጥቶ የዉጭ ሰዉነቴን ጭምር ለበለበዉ። ለወትሮዉ ነገር ማመዛዘን የሚቀድመዉ አዕምሮዬ በቀል በቀል አሰኘዉ። የነደደዉ ልቤም ለበቀል አደባ። ጉድጓዱ ተቆፍሮ ካለቀ በኋላ የደህንነት ሠራተኛዉ AK ጠመንጃዉን አንደኛዉ ወጣት አገጭ ላይ ቀስሮ በአፈሙዙ አንገቱን ቀና እንዲያደርግ እያስገደደዉ . . . “አየኸዉ የምትገባበትን ጉድጓድ” እያለ ወጣቱ ወገኔ ላይ ሲሳልቅበት ሰማሁና በሀይወቴ ለመጀመሪያ ግዜ ኢትዮጵያዊነቴን ጠላሁት። አጠገቡ የቆመዉና በቁሙ ሞቱን የሚጠባበቀዉ ሌላዉ ወጣት ወገኔ ደግሞ . . . ግደለኝ . . . ግደለኝ. . . ግደለኝ እንጂ! . . . ምን ትጠብቃለህ እያለ የጓደኛዉን ሞት በአይኑ ከሚያይ የራሱን ሞት የሚለምነዉን ቆራጥ ኢትዮጵያዊ ድምጽ ስሰማ ደግሞ 360 ዲግሪ ተገለበጥኩና ከደቂቃዎች በፊት የጠላሁትን ኢትዮጵያዊነት መልሼ ወድድ አደረኩት። የወያኔዉ ጨካኝ ነብሰ ገዳይ ፉከራና ቆራጡ ኢትዮጵያዊ ያደረጉት የቃላት ምልልስ እምባዬን ጎትቶ አመጣዉና ፊቴ እምባ በእምባ ሆነ። ያ ከግማሽ ሰዐት በፊት ሲጨፈርበትና ሲደነስበት የነበረዉ ዳስ ሰዉ የሌለበት ባዶ ቤት ይመስል ጭጭ አለ። እኔ ኤፍሬም ሰዉ አልገድልም፤ በእኔ እጅ የሰዉ ህይወት ይጠፋል ብዬ አስቤም አልሜም አላዉቅም። ያንን የህወሃት ቅጥረኛ በዚያች ሰዐት ባገኘዉ ኖሮ ግን ለመበቀል ሳይሆን ለሰዉ ልጅ ህይወት ክብር ስል እገድለዉ ነበር።
ድራማዉ እንዳለቀ ወደ ዉጭ ወጣሁና ድቅድቅ ጨለማ ዉስጥ ብቻዬን ቁጭ አልኩ። ሀሳብ. . . የትናንት ሀሳብ፤ የዛሬ ሃሳብ፤ የነገ ሀሳብ፤ የከረመ ሀሳብና ሁሉም ሀሳብ አንድ ላይ ተሰባስበዉ ወረሩኝ። ግራ ሲገባኝና መላቅጡ ሲጠፋኝ ግዜ ትንፋሼን ዋጥ አደረኩና አንቺ እማማ ብዬ አገሬን ተጣራሁ . . . አሁንም አሁንም ደግሜ ተጣራሁ። ህመሟ ብርቱ ነበርና አልሰማችኝም። አይዞሽ ይህ ቀን ያልፍና አንቺም ከህመምሽ እኔም ከማያባራዉ የሀሳብ በሽታ ድነን አዲስ ታሪክ እንጽፋለን ብዬ ከአገሬ ጋር ቃል ኪዳን ገባሁና ከተቀመጥኩበት ተነስቼ ዳሱ ዉስጥ ከነበሩት አርበኞች ጋር ተቀላቀልኩ። እለቱን ሲያስጨፍረን የዋለዉ አደራ ባንድ “ነይ ደኑን ጥሰሺ” የሚለዉን ቆየት ያለ የመሀሙድ አህመድ ዘፈን ሲጫወት ልጅነቴ ትዝ አለኝና ከፍም እሳቶች ጋር መደነስ ጀመርኩ።
ጭልጋን ይዞ፤ጋይንትን ይዞ፤ የጎበዞቹን ጎራ ጃናሞራን ይዞ፤ ደምቢያን ይዞ፤ ወልቃይት ጠገዴን ይዞ፤ ላይ አርማጭሆንና ታች አርማጭሆን ይዞ ወዘተ . . .ድፍን ጎንደር የጀግኖች አገር ነዉ። አዎ! ወልቃይት ጠገዴ ከጀግናም የጀግና አገር ነዉ።ወልቃይት ጠገዴ ጎንደሬ አይደለህም ተብሎ ከተነገረዉ ከሃያ አራት አመታት በኋላ ዛሬም ህልዉናዉን ለወያኔ ፋሺስቶች አላስረክብም ብሎ ጎንደሬነቱን ለማረጋገጥ ሽንጡን ገትሮ የሚዋጋ የጀግኖች አገር ነዉ። ጎንደር የአፄ ቴዎድሮስ፤ የእቴጌ ምንትዋብ፤ የፊትአዉራሪ ገብርዬ፤ የአየለ አባ ጓዴና የጄኔራል ነጋ ተገኝ አገር ናት። ጎንደር ኢትዮጵያ ከሌለች እኛ የለንም ብለዉ ሙሉ ህይወታቸዉን ለትግል የሰጡ እነ ታማኝ በየነንና እነ አርቲስት ሻምበል በላይነህን ያበቀለች አገር ናት። ወላድ በድባብ ትሂድ. . . የጎንደር ማህፀን ዛሬም አልነጠፈም።
ዛሬ ይዤላችሁ የመጣሁት ጀግና ተወልዶ ያደገዉ አማራ ክልል ጭልጋ ወረዳ ልዩ ስሟ ጫኮ በምትባል ቦታ ነዉ። የገበሬ ልጅ ነዉ፤ እሱም ምኞቱ ገበሬ መሆን ነዉ። የሚኖረዉ መተማ ከተማ ዉስጥ ነዉ። ስሙ መሠረት ሙሌ ይባላል። ፈገግታ የማይለየዉ ፊቱ የዋህነቱንና ገራገርነቱን አፍ አዉጥቶ ይናገራል። ሲናገር ረጋ ብሎ ነዉ። አተኩሮ ላየዉ ሰዉ አይነ አፋር ይመስላል፤ የቁርጥ ቀን ሲመጣ ግን እንደ መሠረት ሙሌ ደፋር ሰዉ የለም። አይኑ እፊቱ ላይ ቆሞ ከሚያናግረዉ ሰዉ አይን ጋር ሲጋጭ አንገቱን ይሰብራል። እቺ የሰዉ አይን የመሸሽ በሽታ ደግሞ አበሾች ስንባል የሁላችንም በሽታ ናት። ጠይም ፊቱ ላይ እንደ ችቦ የተተከሉት የመሠረት ሙሌ አይኖች የሰዉን ዉስጥ ዘልቀዉ የሚያዩ ይመስላሉ። ሰዉነቱ ደንዳና ቁመቱ መካከለኛ ነዉ። ልቡ ግን ትልቅ ነዉ። አዎ መሠረት ሙሌ ልቡ ትልቅ ነዉ።
ዕለቱ ሰኞ ነዉ – ሰኞ ሚያዝያ 26 ቀን 2007 ዓም። የህወሃት የደህንነት ሰዎች አንድ ኮሎኔልና ሌሎች አራት ሰዎች ተገድለዋል በሚል ድፍን መተማን እያመሷት ነዉ። እያንዳንዱ የመተማ ነዋሪ በግድያዉ የተሳተፈ ይመስል በአጠገባቸዉ ያለፈዉን ሁሉ ወንድ፤ ሴት፤ ወጣትና ሽማግሌ ሳይለዩ ሁሉንም እያስቆሙ አጥንት ዉስጥ ዘልቆ የሚገባ ስድብ ይሰድባሉ፤ ይደበድባሉ ያስራሉ። በሠላም አዉለኝ ብሎ በጧት የተነሳዉ መሠረት ሙሌ የእህል ወፍጮዉን አስነስቶ የዕለት ስራዉን ለመጀመር ጉድ ጉድ ማለት ጀምሯል። ሴቶች እህላቸዉን ያስመዝናሉ። ሸክም የተራገፈለት አህያ ያናፋል። ነጋዴዉ፤ ደላላዉ፤ ገበሬዉና ሸማቹ ዋጋ ቀንስ ዋጋ ጨምር እያሉ ይንጫጫሉ። መተማ መደበኛ ስራዋ ላይ ናት።
“ቁም . . . እጅ ወደ ላይ . . . እንዳትነቃነቅ” የሚል ድምጽ የደራዉን የመተማ ገበያ በአንድ ግዜ ጭጭ አሰኘዉ። መሳሪያ ያነገቡ ፖሊሶችና ሲቪል የለበሱ የደህንነት ሰራተኞች ከመኪና እየዘለሉ ወርደዉ መሠረትን የፊጥኝ አስረዉ መኪናዉ ላይ ወረወሩት። ምነዉ? ምን አጠፋሁ . . . ዬት ነዉ የምትወስዱኝ? አለ መሠረት በሁኔታዉ እጅግ በጣም ተደናግጦ። አንድ አጠገቡ የነበረዉ የህወሃት ነብሰ ገዳይ . . . ዝም በል ብሎ በጥፊ አጮለዉና ለአርበኞች ግንቦት 7 የመለመልካቸዉን ሰዎች አድራሻና ስም ዝርዝር ካላመጣህ ዕድሜህ ከአንድ ጀምበር አያልፍም አለዉ።
መኪናዉ ዉስጥ ከተቀመጡት ሁለት ሰዎች አንደኛዉ አንሂድ ብሎ በእጁ ምልክት ሲያሳይ መሬት ላይ የነበሩት ፖሊሶች እየዘለሉ መኪናዉ ላይ ወጡና መሠረትንና ሌሎች ሦስት እስረኞችን የያዘችዉ ቶዮታ ሂሉክስ መኪና ፍጥነት እየጨመረች የመተማ ሁመራን መንገድ ተያያዘቸዉ። በሚቀጥለዉ ቀን ጧት ሲነጋጋ ሁመራ ደረሱና አራቱ እስረኞች እጃቸዉ እንደታሰረ ፖሊስ ጣቢያ እንዲቆዩ ተደረገ። ከምሽቱ ሦስት ሰዐት ሲሆን መሠረትና ጓደኞቹ እጅ ለእጅ እንደተሳሰሩ ጉዞ ወደ ተከዜ ወንዝ ሆነ። የዚህች ከንቱ አለም የመጨረሻ ጉዟቸዉ ነበር።
ዶማና አካፋ ያዙ እንጂ . . . ደግሞም ፈጠን በሉ ግዜ የለንም. . . አለ የነብሰ ገዳዮቹ አለቃ። ከሁመራ ፖሊስ ጣቢያ ወደ ተከዜ ወንዝ የሚያደርገዉ ጉዞ በህይወቱ የመጨረሻዉ ጉዞ እንደሆነ የተረዳዉ መሠረት . . . አንተዬ ልትገድሉን ነዉ እንዴ ብሎ ጠየቀ። ፊት ለፊቱ የነበረዉ ፖሊስ ከተቀመጠበት ዘልሎ ተነሳና . . .ዝም በል . . . አንተ የሴት ልጅ . . . ምን አስቸኮለህ ይልቅ የተጠየከዉን ጥያቄ መልስ አለዉና የያዘዉን የእጅ መከርቸሚያ ካቴና ፊቱ ላይ ወረወረበት። ካቴናዉ ሳይሆን ከዚያ ባለጌ አፍ የወጡት ቃላት ጅማቶቹ ድረስ ዘልቀዉ ገብተዉ መንፈሱን ጎዱትና መሠረት ለመጀመሪያ ግዜ ተስፋ ቆረጦ . . . ምንም የምሰጥህ መልስ የለኝም አለና አንገቱን ደፋ። . . . አንቺ ወላዲት አምላክ ምነዉ . . . ምን አደረኩሽ ብሎ ቀና ሲል እሱንና ሦስት ጓደኞቹን ለመዋጥ አፋቸዉን ከፍተዉ የሚጠባበቁትን አራት ጉድጓዶች ተመለከተ። አይኔ እያየ እዚህ ወስጥ አልገባም ብሎ ንግግሩን ሳይጨርስ ተከታታይ የጥይት ድምጽ ሰማ። ዞር ሲል ፖሊሶች አብረዉት ከታሰሩት ሦስት እስረኞች ዉስጥ አንዱን በእግራቸዉ እየገፉ የተቆፈረዉ ጉድጓድ ዉስጥ ሲጨምሩት አየ። ደቂቃዎች የቀሩት የሱ የራሱ ህይወት ሳይሆን በህወሃት ነብሰ ገዳዮች በግፍ የተገደለዉ የጓደኛዉ ህይወት አንገበገበዉ። አዘነ – በአይኑም በሆደም አነባ። “አይኔ እያየ እዚህ ወስጥ አልገባም” ብሎ የተናገረዉ የራሱ ድምጽ ጆሮዉ ላይ አቃጨለበት። መሠረት ሞት ፈርቶ አያዉቅም፤ ግን ህይወቱ የህይወትን ክቡርነት በማይረዱ ባለጌዎች እጅ እንድታልፍ አልፈለገም። ያ የንጹሃን ኢትዮጵያዉያንን ሰዉነት ማፍረስ የለመደዉ የህወሃት ጠመንጃ ወደሱ ከመዞሩ በፊት አንድ ነገር ማድረግ አለብኝ ብሎ ወሰነ። እጁ ከጓደኛዉ ጋር የታሰረበትን ገመድ በጥርሱ በጣጠሰዉና ከቀለሁ እንደተላቀቀ ጥይት ተወርዉሮ እግሬ አዉጭኝ ብሎ ጫካ ዉስጥ ዘልሎ ገባ። የህወሃት ነብሰ ገዳዮች የጥይት ናዳ ለቀቁበት፤ እሱ ግን ጫካ ጫካዉን ይዞ ወደማያዉቀዉ ቦታ ሩጫዉን ተያያዘዉ።
መሠረት- ቆራጥነቱና የልቡ ትልቅነት ጉልበት እየሆኑት ነዉ እንጂ ያ የሚጠላዉ የህወሃት ጥይት አካሉን በሳስቶ ወንፊት አድርጎታል። ሰዉነቱ ቁስል በቁስል ሆኗል። ከራሱ ሰዉነት እንደ ጎርፍ የሚፈስሰዉ ደም ጠልፎ የሚጥለዉ እስኪመስለዉ ድረስ አካሉ ደምቷል። ሩጫዉን ግን አላቆመም። ደም እንዳይፈሰዉ ጥይት የበሳዉን ቦታ ሁሉ በሁለት እጆቹ ሸፈነ። እንደኛዉ ቁስል ጋብ ሲልለት እጁን ከሱ ላይ እያነሳ ሌላዉን ቁስል ሸፈነ። ደሙ መፍሰሱን ግን አላቆመም። መሠረትም ሩጫዉን አላቆመም። መሠረት ሙሌ ህይወቱን ለማዳን ወደ ፊት የህወሃት ነብሰ ገዳዮች ደግሞ ወንጀላቸዉን ለመደበቅ ወደኋላ በተለያየ አቅጣጫ ሩጫቸዉን ተያያዙት። ሁለቱም አግሬ አዉጭኝ አሉ።
መሠረት ሞትን እየሸሸ መሆኑን ነዉ እንጂ ከሞት ለመራቁ ምንም ዋስትና አልነበረዉም። ደግሞም መሮጡን ብቻ ነዉ እንጂ ወዴት እንደሚሮጥ አያዉቅም ነበር። ከኋላዉ የሚከተለዉ ማንም ሰዉ እንደሌለ ቢረዳም ከፊት ለፊቱ ህይወቱን የሚታደግለት ሰዉ እስኪያገኝ ድረስ ሩጫዉን ቀጠለ። ጧት ጎህ ከመቅደዱ በፊት “ጠጠዉ በል” የሚል ድምጽ ሲሰማ ያ ሁሉ ሩጫዉ መልሶ ሞት ዉስጥ የከተተዉ መሰለዉና ደነገጠ። ሩጫዉን እንዳይቀጥል ቁም ያሉት ሰዎች ከበዉታል። እሺ ብሎ እንዳይቆም ሞትን አልቀበልም ያለዉ ልቡ አሁንም እንደደነደነ ነዉ። ትንፋሹን ሰበሰበና. . . ማናችሁ እናንተ ብሎ ያቆሙትን ሰዎች ጥያቄ ጠይቆ መልሱን ሳይሰማ ተዝልፍለፎ መሬቱ ላይ በግንባሩ ተደፋ።
የኤርትራ ድንበር ጠባቂ ወታደሮች መሠረትን አንድ ወር ሙሉ በህክምና ሲንከባከቡት ቆዩና እሱ እራሱ በጠየቃቸዉ መሠረት ሃሬና ወስደዉ ለአርበኞች ግንቦት 7 አስረከቡት። መሠረት ሙሌ ጥቅምት 7 ቀን ከተመረቁት አርበኞች ዉስጥ አንዱ ነዉ። ለዚህ ጀግና ያቀረብኩለት የመጨረሻ ጥያቄ . . . ሊገድሉህ የነበሩትን የህወሃት ሰዎች አሁን ብታገኛቸዉ ምን ታደርጋቸዋለህ የሚል ጥያቄ ነበር። ነጻ አወጣቸዋለኋ! አለኝና ጭፈራዉ ዉስጥ ዘልሎ ገባ። አርግጠኛ ነኝ መሠረት ሙሌ አንድ ቀን ሁላችንንም ሸገር ላይ ያስጨፍረናል። ቸር ይግጠመን።
እባካችሁን የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት መምሪያ መጽሐፎቻችንን ተመልከቷቸው፡፡ በዚህ ምድብ ውስጥ በአጠቃላይ 53 በልዩ ልዩ እርእሶች ላይ የተጻፉ መጻሕፍት የተካተቱ ሲሆን፣ 52ቱ በአማርኛ፣ 5ቱ በኦሮምኛ እንዲሁም 1ዱ በእንግሊዘኛ ቋንቋ የተዘጋጁ ናቸው፡፡
የሐዋርያት ሥራ፡- ጠላት በሆነ ዓለም ውስጥ በድፍረት መመስከር – የወንጌል አርበኞች መመሪያ በዶ/ር ሐዊ ብራንት – ACTS: Courageous Witness in a Hostile World by Dr. Howard Brandt
ምክትል የሕግ ሚኒስትርና የኢትዮጵያ ልዑካን አባል አቶ አምባዬ ተወልደማርያም በኢትዮጵያ መንግሥትና ሕዝብ ስም የተባበሩት መንግሥታትን ቻርተር ሳንፍራንሲስኮ ላይ እ.ኤ.አ. ሰኔ 26፣ 1945 ዓ.ም. በመፈረም ኢትዮጵያ የድርጅቱን አባልነት:መብትና ግዴታዎቹን መቀብሏን ሲያረጋግጡ UN (Photo courtesy: /McCreary)
ባለፈው ስኞ (መጋቢት 25, 2013) የተባበሩት መንግሥታት ዋና ጸሐፊ ባንኪ ሙን ኢትዮጵያዊውን ዶር ተገኝወርቅ ጌጡን የድርጅቱ አንደር ሴክሬታሪ ጄኔራል (Undersecretary General for General Assembly and Conference Management) አድርገው ሲሾሙ፤ ሀገራችን በዓለም አቀፍ ሲሰተምና ግንኙነቶች ውስጥ አንድ የራሷ ታሪክ ምዕራፍ ላይ ማኅተሟን ማሳረፍ ችላለች።
በእርስዎ ትዕዛዝ ጋር ምንም ዓይነት ችግሮች አሉ ከሆነ እኛም ችግር ሊፈቱ ይችላሉ 1), የንግድ አስተዳዳሪ መላላኪያ ስርዓት ወይም ኢሜይል በኩል በተቻለ ፍጥነት ያነጋግሩን; እኛም 1 የስራ ቀን ውስጥ መልስ ይሆናል (ህዝባዊ በዓላት ነፃ).
አንድ ጨረታ የማሸነፍ 2 የስራ ቀናት ውስጥ ኢሜይል ምላሽ ካልደረስዎ 3), አይፈለጌ መልዕክት ማጣሪያዎች አንዳንድ ቦክ የእኛን ኢሜይሎች የታወቀ ቆይተዋል ይመልከቱ.
2) ሁሉም በሚመለስበት, ጉድለት ምርቶች ወይም ሌላ ቢሆን, በእኛ ቅድሚያ ፈቃድ መሆን አለበት. ወደ ተመልሶ ንጥል የመላኪያ በፊት ተቀባይነት እና መመለስ አድራሻ ለማግኘት እባክዎ ያነጋግሩን.
ወቅታዊ 6.Creative, እኛ R & አዲስ ፋሽን እና በደንበኛው ጥያቄ መሠረት ዲ አዳዲስ ምርቶች ትኩረት, ስለዚህ ሁልጊዜ የቅርብ ጊዜው እና ፋሽን ምርቶች አላቸው.
ቀለም ክፈፍ ሰማያዊ። ክፈፍ ጥቁር። ፍሬም አረንጓዴ። ፍሬም ብርቱካናማ። ፍሬም ሐምራዊ ሁሉም ጥቁር ፍሬም ቀይ። ምስር ብር ፍሬም ነጭ። ሌንስ ብርቱካናማ። ፍሬም ቢጫ።
ቻይና / ክፈፍ ሰማያዊ የሩሲያ ፌዴሬሽን / ክፈፍ ሰማያዊ ቻይና / ክፈፍ ጥቁር የሩሲያ ፌዴሬሽን / የክፈፍ ጥቁር ቻይና / ክፈፍ አረንጓዴ የሩሲያ ፌዴሬሽን / የክፈፍ አረንጓዴ ቻይና / ክፈፍ ብርቱካናማ የሩሲያ ፌዴሬሽን / የክፈፍ ብርቱካናማ ቻይና / ፍሬም ሮዝ የሩሲያ ፌዴሬሽን / የክፈፍ ሮዝ ቻይና / ሁሉም ጥቁር የሩሲያ ፌዴሬሽን / ሁሉም ጥቁር ቻይና / ክፈፍ ቀይ የሩሲያ ፌዴሬሽን / ክፈፍ ቀይ ቻይና / ሌንስ ብር የሩሲያ ፌዴሬሽን / ክሬዲት ብር ቻይና / ክፈፍ ነጭ የሩሲያ ፌዴሬሽን / ክፈፍ ዋይት ቻይና / ሌንስ ብርቱካናማ የሩሲያ ፌዴሬሽን / ሌንስ ኦሬንጅ ቻይና / ክፈፍ ቢጫ የሩሲያ ፌዴሬሽን / ክፈፍ ቢጫ
ለማዕቀፉ TPU ን በመጠቀም ክፈፉ እጅግ ጥሩ ተለዋዋጭ አፈፃፀም አለው ፣ ስለሆነም በመስታወቱ ወለል ላይ ባለው መስታወት ሲታይ በአይን ላይ ጉዳት አያስከትልም ፡፡
በበረዶው የፀሐይ ብርሃን ምክንያት ጠንካራ እና ቀዝቃዛ ነፋስ ዓይኖችን ቀሰቀሰ ፡፡ “ኮፖዝዝ” የተባለው የምርት ስም ምርጥ ምርጫዎ ሆኖ ሳለ የደህንነት ባለሙያ የበረዶ ሸርተቴ መነፅሮችን እንዲመርጡ እንመክርዎታለን። ኮፖዝዝ የበረዶ መንሸራተቻ መነፅሮች ይበልጥ ተስማሚ ፊት እና ነፋሱን ይከላከላሉ ፡፡ ሌንሱ ከውጭ ከሚመጡ ፀረ-ጭጋግ ሌንሶች የተሠራ ሲሆን ሽፋኖቹም የተጠናከሩ እና ጭረት በሚቋቋም የወለል ተጽዕኖ እና የመጥረግ ችሎታዎች የታከሙ ናቸው ፡፡ 100% UV, በጣም ጥሩ የአይን መከላከያ ተጫውቷል
ይሄን ጽሁፍ ቀደም ሲል ለጥፌዉ ነበር። ምን ያክሉ ሰዉ አንቦ ግንዛቤ ወስዶበት እንደነበር ግን አላዉቅም። ብቻ ጽሁፉ የአማራ ፖለቲካ ሊገባበት የሚችለዉን ቅርቃር ቀድሞ የተነበየ ነበር። ነገር ግን ሰሚ በመጥፋቱ ፣ እነሆ ዛሬ ቅርቃር ዉስጥ ገብተናል።
ለሁሉም ይሄ ጽሁፍ፣ ገና በአየር ላይ ቢቆይ ሂወት እንደሚኖረዉ ስላመንኩ፣ ጓደኞቸ እንደገና በጥሞና ታነቡት ዘንድ፣ የተወሰኑ ነጥቦችን ጨማምሬ እንደገና ለመለጠፍ ወደድኩ። አንቡት።
በአገራችን የፖለቲካ ድርጅቶች ታሪክ ዉስጥ፣ የደርግ፣ ኢህአፖና መኢሶን ነገር መቸም አይረሳም። ሶስቱም የርስበርስ መጠፋፋት ጥሩ ተምሳሌቶች ናቸዉ። በወቅቱ አብዮቱን ለማስቀጠል ከደርግ ይልቅ፣ ኢህአፓና መኢሶን የተሻለ እድል እንደነበራቸዉ ይነገራል። ነገር ግን በተለይም መኢሶንና ኢህአፓ፣ ተባብሮ ከመስራት ይልቅ፣ መደማመጥ እንኳን የማይችሉ ድርጅቶች ሆነዉ አረፉት። ይህ አለመደማመጥም ከከፋ ጫፍ አድርሶ፣ሁለቱ ድርጅቶች እርስ በርስ ለመጠፋፋት ከመሞከራቸዉም በላይ፣ አንዱ ወገን ከደርግ ወግኖ ( በዚህ በኩል መኢሶን ነዉ የሚታማዉ ) ሌላዉን ለማጥፋትና ማስጠፋት ተንቀሳቀሱ።
ደረግ የሁለቱን ድርጅቶች አለመግባባት በሚገባ ተጠቀመባት። መጀመሪያ ላይ ሁለቱንም ድርጅቶች እንደ ስጋት ይመለከታቸዉ የነበረ ቢሆንም፣ ሁለቱ ሲጋጩለት ደግሞ፣ አንዱን እንደመሳሪያ በመጠቀም ሌላኛዉን(ኢህአፓን ) ለማጥፋት/ ለማዳከም እድሉን ተጠቀመበት። አያ ደረግ ይህን አጋጣሚ በመጠቀም ኢህአፓን እንዳይሆኑ አደረገዉ። መጨረሻ ለይ ደግሞ መኢሶንንም እንዳይሆኑ አድርጎ በላዉ። ከዚህ በሁዋላ፣ እድሜ ለመኢሶንና ኢህአፓ እንጅ ፣ ደርግ ለጊዜዉ በአገሪቱ ብቸኛዉና ሁነኛ ተቀናቃኝ አልባዉ ሀይል ሁኖ መዉጣት ቻለ። ደርግ ኢህአፖና መኢሶን በሰሩት ስህተት ተጠቅሞ ፣ ስልጣኑን ያደላደለ፣ ለ17 አመታት አገራችንን ክፉኛ አበሳቆላት። ደርግን ለዚህ እንዲበቃ/ ያበቁት ኢህአፓና መኢሶን፣ ዛሬም ድረስ ለሰሩት ስህተት በታሪክ ይወቀሳሉ፣ ገናም ሲወቀሱ ይኖራሉ።
አሁን ላይ የአማራ ፓለቲካና ፖለቲከኞች፣ የመኢሶንንና የኢህአፓን ታሪክ እንዳይደግሙት እጅጉን እፈራለሁ። ዛሬ ሁሉም በአማራ ስም የተደራጁ ሀይሎች ከተቻለ ወደ አንድነት የሚመጡበት፣ ካልተቻለ ደግሞ ተቀራርበዉ ለጋራ ጉዳይ በጋራ የሚቆሙበት ወቅት እንጅ በትልቁም በቲንሹም ነገር መካሰስ የሚገቡበት ወቅት መሆን አልነበረበትም። ጊዜ ሲገኝ የሚፈታዉን ነገር ለጊዜ ሰጥቶ፣ አሁን ወሳኝ በሆኑ የአማራ ህዝብ ጥያቄወች ላይ ብቻ ማትኮር ይገባ ነበር።
አሁን ዛሬ እየታየ ያለዉ ሁኔታ፣ ትልቁ ቁምነገር ወሳኝ አማራዊ ጥያቄወች ላይ መሆኑ እየቀረ በደራሽና ወቅታዊ ፈተናወች/ ችግሮች መጠመድ ላይ ሁኗል። ይህ መሆኑም ባልከፋ ነበር። ችግሩን እያከፋዉ ያለዉ ነገር፣ የልዩነት እንቅስቃሴወቻችን ፣ ዉስጣዊ አንድነታችንን የሚጎዱ እየሆኑ መታየታቸዉ ነዉ። አሁን ትግሉ በመንግስትንና ህዉሀት ላይ ጫና ፈጥሮ የአማራን ወሳኝ ጥያቄወች (በተለይም የህገ መንግስት፣ ወሰንና ማንነት ጥያቄወች )እንዲመለሱ መስራት ላይ ሳይሆን፣ የራሳችንን የዉስጥ አቅም በሚያዳክም መልኩ መጓዝ ሁኗል። እጅግ ያሳዝናል። ብዙ ዋጋ የተከፈለበት አማራዊ ትግልና አንድነት ፣ በብቁና አቃፊ፣ አስተዋይና አርቆ ተላሚ መሪ መጥፋት ምክንያት፣ለጊዜዉም ቢሆን እንዲህ ተሽመድምዶ ማየት እጅግ ያናዳል።
አሁን ወቅቱ ነገርን መሸፋፈን አይፈቅድልንም። ከገባንበት ቅርቃር ለመዉጣት ቸኛዉ መፍትሄ ሀቅን መዳፈር መጀመር ነዉ። ለዚህም የመጀመሪያዉ ጉዳይ፣ በአሁን ጊዜ ፣ ከዋናዉ አጀንዳችን በሚያስወጣን ጉዳይ እየተጠመድን መሆኑን ማመን ነዉ ። ሁለመናችን፣ ማን መጣ፣ ማን ሄደ፣ ለምን ይመጣል፣ ማን ታሰረ፣ ማን ተፈታ… ወዘተ የሚል ነገር ዉስጥ እየገባን ነዉ።
እኛ መተማመን ያለብን፣ በምንገነባዉ ብሄርተኝነት እና በጥያቄወቻችን ትክክለኛነት ላይ እንጅ ማንም ሰለመጣና ሰለሄደ፣ ግለሰቦች በስህተትም ቢሆን ስለተፈቱና ስለታሰሩ መሆን አልነበረበትም። እዉነትን በጃችን ሰናስገባ፣ሁሉም ይገለጥ ነበር።
ሌላዉ ችግር፣ ለኛ ድክመት ሌሎችን ማሳበብያ ከማድረግ ዛሬም አልተላቀቅንም። የብሄርተኝነት ግንባታችን ዋነኛ የችግር ምንጮች ሌሎችን አድርጎ መዉሰድ ዛሬም አልቆመም። ይህ ትክክል አይደለም።፤ ዛሬም እደግመዋለሁ፣ የኛ ችግሮች ዋነኛ ምንጮች እኛዉ ነን!! ይሄን ሀቅ ከተቀበልንና ለመፍትሄ ከተዘገጀን ብቻ እናገግማለን። የኛ የብሄርተኝነት ግንባታ ጎምርቶ መዉጣት ያለበት በሌሎች ተፈትኖና አሸንፎ እንጅ አንዲሁ ያለ ፈተና መሆን የለበትም ብየ አምናለሁ። ተፈትኖ ያላሸነፈ ትግል ለጊዜዉ በለስ ቢቀናዉ እንኳን፣ ብዙ ሊጓዝ እንደማይችል ግልጽ መሆን አለበት።
ስለሆነም፣ የአማራ ብሄርተኝነት ሊፈትኑት በሚፈልጉ አካላት ሁሉ ተፈትኖ እና አሸንፎ መዉጣት ያለበት ስለመሆኑ ስምምነት ሊያዝበት ይገባል። በዚህ መልኩ ያልተገነባ ብሄርተኝነት ደግሞ የእምቦይ ካብ ከመሆን አይድንም። ወይ ባልጀመርነዉ እንጅ፣ ከጀመርነዉ ደግሞ፣ ብሄርተኝነታችን እንዲህ እንዲሆን አንፈልግም። ወደዚህ ደረጃ ለመድረስ ከፈለግን ደግሞ፣ መጠላላፍ ሳይሆን መደማመጥና አብሮ መስራት ያስፈልጋል። fb ተመቸኝ ተብሎ ፣ የሆነ ያልሆነ ነገር እየመዘዙ ሲቀባጥሩ ከመዋል መቆጠብን ይጠይቃል።
ስለሆነም፣ እዉነትም የአማራ ህዝብ አጀንዳወች፣ አጀንዳወቻችን ከሆኑ፣ አሁን እየገባንበት ካለዉ የርስበርስ መካሰስ ወጥተን ፣ በወሳኝ ጥያቄወች ላይ እናትኩር፣ የማያስማሙን ነገሮች ካሉ ቀን ሲገኝ እንፈታቸዋለን፣ አሁን ጊዜ የለም፣ እኛ ሳበዉ ጉተተዉ ስንባባል፣ እነ እንቶኔ አሻግረዉ እያዩንና እየሳቁብን፤ የራሳቸዉን ሽምጥ እየጋለቡ ነዉ።
የነገን ለነገ ትተን ለዛሬዉ በጋራ እንቁም፣ ዉስጣዊ አቅማችንን አናምክነዉ። ነገሮች እጅግ ፈጣን በሆነ ሁኔታ እየተቀያየሩ ነዉ። አማራዊ አንድነት ከመቸዉም ጊዜ በላይ አስፈላጊ የሆነበት ጊዜ ላይ ደርሰናል። እንዲህም ሁነን መገኘት አለብን፣ ያለ በለዝያ ዉሀ ሲወስድ እያሳሳቀ ነዉ!! ይባላል። እርስ በርስ ስንካሰስ እና ስንሰዳደብ የምንዉልበትን ጊዜ፣ አቅም፣ገንዘብና ችሎታ፣ መግባባትና መተባበር ስለምንችልበት ሁኔታ እንጠቀምበት።
አሁን ያለዉን የሁለታችሁን ወቅታዊ ሁኔታ ሰገመግመዉ፣ የመኢሶንንና ኢህአፓን ታሪክ፣ ቢያንስ በአማራ ክልል የምትደግሙት ይመስለኛል። ማን በመኢሶን? ማን በኢህአፓ ሊመሰል ይችላል? ፈልጉት። የኔ ወቅታዊዉ እዉነተኛ ስሜት ግን ይሄዉ ነዉ። ብቻ ሟርት ሆኖ ይቅር በሉኝ።
ለምን እንዲህ ምርር ብየ እናገራለሁ? ምክንያት አለኝ። ይሄዉም በሁለታችሁ መካከል ያለዉ ወቅታዊ ሁኔታ አልጣመኝም። በተለይም የሰኔ 15 ጉዳይ ሁለታችሁ እንደ አንድ አማራዊ ሀይል በአንድ ለመቆም ያስቻላችሁ ስለመሆኑ ሲበዛ እጠራጠራለሁ። በዚህ ወቅት ታሳሪና አሳሪ ሆኖ መገኘት፣ ነገ ነገሮች ወደየት ሊያመሩ እንደሚችሉ ፣ ለአንድ ፖለቲከኛ ነገሮችን ለመተንበይ ምርምር አያስፈልገዉም። ስለሆነም በጋራ ቁሙ፣ መተማመን ፍጠሩ፣ ችግር ካለ ሁለታችሁም ስትምሉበት ለትምሉበት ህዝብ ይፋ አድርጉት። ህዝባችን ችግሩን ይፈታዋል።
እንዲሁም”የአማራ አክቲቪስት”ነን ለምትሉ። ሚኪ አማራ እንኳን የለሁበትም ብሏል። ሌሎቻችሁስ? ናችሁን? “አይነጋም መስሏት…. አለች” ይባላል። እረፉ። ነገ ሁሉም ሲገለጥ ለምታፍሩበት ነገር ባትሳሳቱ ጥሩ ነዉ። የማያልፍ ጊዜና መከራ የለም። ያልፋል። ከቻላችሁ ስለ አማራዊ አንድነት ሰበኩ፣ ካልቻላችሁ ከfb ዉጡና የግል ስራችሁን ሰሩ። አንዳንዱ እኮ fb ላይ ካልጻፈ ሌላ የኑሮ መሰረት ያለዉ አይመስልም።
ለወጣቶቻችን:- ራሳችሁንና የአማራን ህዝብ ብቻ ሁኑ። የማንም እርባና የለሽ አጀንዳ ማራገፍያ ላለመሆን የቻላችሁትን ሁሉ ጣሩ። የልጅ ታላቅ ሁኑ። ዛሬ ላይ ሁናችሁ ነገን ተመልከቱ።
የሶማሌ ክልል ምክር ቤት ዛሬ ባካሄደው አራተኛው አስቸኳይ ጉባዔ የቢሮ ኃላፊዎችን ሹመትና ረቂቅ ዓዋጅ አፀደቀ። ምክር ቤቱ በክልሉ ምክትል ርዕሰ መስተዳድር...
ዝርዝሮች: የናልቲስ መጥረጊያው ጠንካራ ብር ያለው እና የላፔል ዘይቤ ፒን ነው ፡፡ የአበባው ርዝመት 22.7 ሚ.ሜ ፣ ወርድ 24.3 ሚ.ሜ እና በጣም ወፍራም በሆነው 1.6 ሚ.ሜ. የፒን ክብደቱ በግምት 4 ግራም ይመዝናል እና የፒን ጀርባው በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት - ስተርሊንግ ተለጥፎ ይታተማል ፡፡
ለማሳረጊያ ከምግብ በሁዋላ በዚያ በበጋ ወራት ወደ ማምሻው ላይ ከቡና ጋር የቀረበው ጣፋጩ ዲሰርት መንጋጋን ብቻ ሳይሆን ዓይንንም ከሩቁ ማርኮ ምራቅ የሚያስውጥ ነው። ማነው ኢትዮጵያ ዲሰርት የላትም? እሱንም አታውቅም የምለውን ጥያቄ አንዴ ያነሳው? ይህን ቢያይ እሱ ደንግጦ አፉን ይይዛል።
ከዓሣና ከጎድን ጥብስ ከዶሮ መረቅና ከቀይ ወጥ ከአልጫና ከአታክልት ከምስርና ከሽሮ ከክ ወጥና ከሽቡራ ዓሣ ከክትፎና ከቁርጥ ከአይብና ጎመን ከፍርፍርና… ከቅልጥም ከፍትፍትና – የአገራችን ምግብ ከቻይና ቀጥሎ በዓይነቱም በብዛቱም ሁለተኛ ነው ይባላል – የግሪክ አማልክቶች ታላቁ የመጀመሪያው ደራሲ ሆሜር እነደ ጻፈው ግሩም ምግብ ንጹህ አየር ደስ የሚል አስተናግዶ ሲያምራቸው ወደ ኢትዮጵያ ይወርዱ ነበር ይላል – ከእነዚህ ሁሉ ግሩም ጠረጴዛው ላይ ከተዘረጉት የባህል ምግቦችና የቀቃይ ጥበቦች በሁዋላ ለማሳረጊያ ከቡና ጋር የቀረብልን ዲሰርት ጣፋጩ የነጮች አይስ ክሬም አልነበረም።
ጠረጴዛው ላይ ከለተለያዩ አበባዎች ጋር የተለያዩ ፍራ ፍሬዎች መሶቡ ላይ በመልክ በመልካቸው ተቀምጠዋል። ብርቱካን ሎሚ ፓፓያ ማንጎ አናናስ መደሪን የወይን ዘለላ ሙዝ ፕላም ሸሪ ሮማንና …ከየት እንደመጣ አይታወቅም ትርንጎ ተዘርግተዋል። በፈላ ዘይት-ድስት ውስጥ የተጠበሱት ከዚያ ውስጥ ጥቂቶቹ ናቸው። ክብ የአናናስ ቀለበቶችና ለሁለት ከመሓከሉ የተሰነጠቁ ሙዞች የፈላው ዘይት ውስጥ ገብተው ቀለማቸውን ቀይረዋል። በሁዋላ የማር ወለላ ፈሶባቸዋል። ከርሸም ሲሉና ከሞቀው ማሩ ጋር አፍ ውስጥ ሲፈሱ ግሩም ናቸው።
አይስክሪም ለሚፈገልጉት በሞቀ እንጆሪና ቀይ የቡና ፍሬ የሚመስል ሸሪ በተገመሰ ሮማንና በመንደሪን በኮክና በጥቁር ወይን ፍራ ፍሬዎች አንድ ላይ (እነዚህ ሁሉ ኢትዮጵያ ይበቅላሉ) በጎድጓዳ ሳህኖች ተዘጋጅተውና አሸብርቀው ከላዩ ላይ ክሬም እንደ አክሊሊ ጣል ተደርጎ ቀርቦላቸዋል።
ስነሳ ከቤቴ ተቀይረው ይሆን? አርጅተው? ደክመው? ወይስ አስተሳሰቦቻቸውን ለውጠው? ምን ያህል ዕውቀት ሰበሰቡ? ምን ያደርጋሉ? ልጆችስ አሉአቸው? ተጋብተዋል? ተፋተዋል? ልክ አውሮፓ ያኔ ገብቼ አካባብዬን መጽሓፍቶችን ሰውን ሴቱን ታሪኩን ለማወቅ የጓጓሁትን ያህል አሁን በእስተእርጅና ስለ የቀድሞ ጓደኞቼ -ከአየሁዋአቸው ብዙ ዘመን ነውና ተቿኩዬአለሁ።
በተለይ ያን የተማሪዎች መሰባሰቢያ አዳራሽ/አዳራሶች ከሁሉም በ1974 ዓ.ም (እአአ) የተሰበሰብንበት ሂትለር ያኔ ያሰራው ምናልባት ወደ አንድ ሺህ የምንሆን ወጣት የአውሮፓ ተማሪዎች ከየትነውየመጡት ከሞስኮ እስከ ፓሪስ ከለንደን እሰከ ስቶክሆልም ከለንደን እሰከ ሮም አምስተርዳም ካርቱም የተሰበሰብንበት የኦሎምፒክ ስታዲዮም(የዓለም ዋንጫ ጨዋታ ሲተላለፍ አንዴ አይቼአለሁ) እሱን እንደገና በሚቀጥሉት ቀናት ለማየት በጣም ጓጉቼ ነበር።
ከዲዘርት በሁዋላ ነው የደፈረው ኮኟኩን ሌላው ውስኪውንና ጂንቶኒኩን አረቄውንና ኡዞውን የተቀሩት በዚያ ሙቀት የተቃጠሉት ደግሞ ወሃና ነጭ ወይናቸውን ከሲጋራቸው ጋር ይዘው ወደ ሳሎኑ ዘለቁ።
ከብት የሚረባበት ወተት ያለበት አገር – እኛ እኮ ቻይና ወይም ጃፓን አይደለንም- ጣፋጩን አይስክርም መሥራት (ማቀዝቀዣውና የስኳር መሥሪያው ሸንኮራ እስካለ ድረስ ማንም የሚሰራው ነው።
(ጣፋጭ ነገርን ከምግብ በሁዋላ- እንዲያው ታሪክን ለመጥቀስ- መቅመስን አውሮፓን ያስተማሩት ያስተዋወቁት ደግሞ -አያውቁትም ነበር ቱርኮች ናቸው። ስለዚህ የሰው ልጆች ሥራ ነው።)
ያን ረጅም ደረጃ -ከተማይቱዋን ስቃኝ ረፍዶ ስለነበር- በዚህ ዕድሜዬ ረስቼው ነው እንጅ – ይህን አሁን ሳየው ማድረግ አይገባኝም ነበር – አንዴ ሮጬ ቁና ቁና መተንፈስ የጀመርኩት ከምግብ በፊት ነው።
ከያዙት ሰታቴ ሳህን ላይ ይህን? ወይስ ይህን? ይውሰዱ ! ብለው ከማስተናገዳቸው በላይ ኮረዳዎቹ -አንዱዋ ነጭ ጠጉር አላት ሌላዋ ቀይ አንደኛዋ ጥቁርና አራተኛዋ በአለ ቡና ቀለም- በዕድሜአቸውም በቁንጅናቸውም በግልጽነታቸውም በአነጋገራቸው የቀድሞውን የወጣትነት ዘመኔን የሰባውን አመተ ምህርት የበርሊን ኑሮ እንዳለ አስታወሱኝ።
ገጽታቸውና ፊታቸው በየዩኒቨርስቲው የምግብና የሌክቸር አዳራሽ በየሰላማዊ ሠልፉና በየቲች ኢኑ በ የመናፈሻውና በየቡና ቤቱ በተማሪዎች መኖሪያ ቤትና እነሱ በነበራቸው ቢራ ቤቶቹ በየመንገዱና ሱቁ ያኔ የማውቃቸው አብረውኝ ያኔ የነበሩ ተማሪዎች መሰለኝ። ዛሬ እነሱ የት እንዳሉ? ምን እንደሚሰሩ ጓደኛዬን እጠይቃለሁ ነገሩን አሳደርኩኝ።
የጀርመኑን የቀዘቀዘ ነጭ ወይን ጠጅ „አመሰግናለሁ“ ብዬ በአልተረሳኝ ጀርመንኛዬ ከአንዱዋ ተቀብዬ አንድ ሁለት በረዶ እንዳይመታኝ ጣል አድርጌበት አምቦ ወሃ በላዩ ላይ ከልሼበት ወደ ውስጥ ጓደኞቼ ወደ ተቀመጡበት ሳሎን በሁለቱ ኮረዳዎች ታጅቤ እየተመራሁ ወደ ውስጥ ገባሁ።
በ1999 ዓ.ም. (እ.አ.አ) ስድሳኛውን አመቱን ያከበረው እኛ ሁላችንን እንደገና የጋበዘን ወዳጄ መሓል ቆሞ ሰውን በሙሉ ከተለያዩ ቦታ የመጡ ስለሆነ እገሌ ሙያው… እንደዚህ ነው። እገሌ ደግሞ…የተማረው ይህን ነው…. እያለ ያስተዋውቃል።
የደረስኩበት „…ይህ አሁን ሸብቶ ጨዋ ሰው መስሎ ዝም ብሎ መሓላችሁ ተቀምጦ የምታዩት ሰው በዘመኑ ቢያገኛችሁ ይሻጣችሁ ነበር። የፖለቲካ ዝንባሌው አትርሱት በዚያ በስድሳው መጨረሻና በሰባው አመተ ምህረት ሰው ሁሉ ጸረ-አሜሪካን በነበረበት ዘመን እሱ የአሜሪካንና የሆሊውድ የቴክስና የዘናጮች ወዳጅ ነበር። በሁዋላ ምናልባት ሶሻል ዲሞክራት እንኳን ብትሆኑ ይሻላል ይለን ነበር።“ እያለ የሚያስተዋውቀው ሰው ላይ ነው።
“ ካላቸራል ሪቮሉሽንን የሚያደንቁ ቴንግ ሲያዮ ፒንግን የማይወዱ በሁዋላ ደግሞ እሱ አሸናፊ ሁኖ ሴንትራል ኮሚቴውን ሲመራ ፊታቸውን አዙረው የማኦን ሚስት ዓይኑዋ አፈር ይብላ ያሉም ነበር…“ የሌሎቹን ስም ይጠራል።
ክፍሎቹን ጥንታዊ የግሪክና የሮማ ቅርጾች ሥዕሎችና መጽሃፍቶች ሞልተውታል። እኔን ትዝ የሚለኝ ከአእምሮዬ በርሊን ስደርስ ያልወጣው የዱሮ የተማሪዎች መኖሪያ ቤታችን ነበር።
እነደገና አንደኛዋን እሷ አጠገብ የተቀመጠቺውን ዘሎ እንግዳ አስተናጋጁ „…ያ ደግሞ „ በጣቱ እያሳየ „…የቀድሞውን የዘውድ አገዛዝ የኃይለ ሥላሴን መንግሥት አልጋውን የኢትዮጵያ መፍትሔ እሱ ነው እያለ ፊት ለፊት ይደግፍ ነበር…“ የሚለውን ሰው ጠቆመ። „የተማሪዎች ስብሰባም ስንሄድ ቆይ `ዋጋሽን` አንድ ቀን ታገኚአለሽ እያለ ይዝትብን ነበር…“ እያለ የጠረጴዛው ግራና ቀኝ የተቀመጡትን በስማቸው እየጠራ ሲያስተዋውቅ በመካከሉ አንድት ቁንጅናዋ በምንም ዓይነት ከዚህ ሁሉ ዘመን በሁዋላ ያልከዳት ሳቂታዋ ወይዘሮ…ሴት ልጅዋን አስከትላ ሳሎን ውስጥ ገብታ ጠቅላላ አተኩሮውን በሁለት ደቂቃ ስባ እሱዋ እራሱዋ እንግዳ ሳትሆን ቤተኛ ሆና ያ ጎደለ ይሄ ቀረ ማለት ጀመረች።
„እሱ አቶ…የማሪያምና የክርስቶስን ሥዕል ግድግዳው ላይ ሰቅሎ ሲጸልይ እነ እገሌ የማርክስና የሌኒን የስታሊንና የ…ፎቶዎች የቤት ግድግዳቸው ላይ ይሰቅሉ ነበር“ አለ።
አንድ ወጥት ወንድ ልጅ እግሩን አጣምሮ አባቱ አጠገብ ቁጭ ብሎ ይህን ሁሉ ጉድ በሚችለው አማርኛ ለመረዳት ይሞክራል። ከእሱ አጠገብ የግሪክ ሐውልቶች አሉ። ግድግዳው ላይ የንግሥት ሳባ ጉዞ ግሩም ተደርጎ ተስሎ ተሰቅሎአል።
እኛም ያኔ በእነሱ ዕድሜ በነበርንበት ዘመን- በስድሳውና በሳባው አመተ ምህርት „ያዙኝ ልቀቁኝ“ እንል ነበር። እነሱ ግን ረጋ ያሉ ናቸው።“ እያልኩ እራሴንም ትውልዴን እታዘባለሁ።
ለእነሱ -ለወጣቱ ትውልድ እንደዚህ ዓይነቱ ፖለቲካ ምናቸውም አይደለም። „ለመሆኑ ለዚህ አመለካከት ለመሞት ዝግጁ ነህ ወይ ? ተብለው ቢጠየቁ …ምን አልክ?“ ብለው የሚቀልዱ ናቸው።
ወደ ሰባው መጨረሻ ላይ ቀስ እያለ ብቅ ያለው ከሰማንያው ዓ.ም. ጀምሮ ደግሞ የተደራጁበትን ቤት እየጣሉ ወደ „ነጻ-አውጪዎቹ „ እየፈለሱ የገቡትን ሰዎች ሰውዬው እንደጀመረው በቦታው ላይ ነበሩ ማስተዋወቁን ቀጠለበት።
ለመሆኑ ከዚህ ሁሉ ድካም በሁዋላ… ምን አገኘን? ተባለ። ….ምን አተረፍን? ለመሆኑ ለአገራችን ምን ሰራን? የትስ ደረስን? የት ነው ቀልጠን የቀረነው? …ስንቱ ሞተ? ለምንስ ሞቱ?… እገሌ አሁን የት ነው ያለው? የሚሉ ጥያቄዎች ተነሱ።
አንድ ፈረንጅ ሲቀልድ „ኢትዮጵያ- ኤርትራ በመገንጠሉዋ- በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ውስጥ ሁለት ድምጽ ያላት አገር በአሁኑ ጊዜ እሱዋ ብቻ ናት“ ብሎ የቀለደብን ነገር ተነሳ። እነሱም ይህ በተባለላቸው ማግስት ማንም እንደሚያውቀው ጦር ተማዘው ተዋጉ። ይህ ደግሞ ሌላ እራሱን የቻለ አርእስት ሁኖ ተከፈተ። መቼም እንደ ኢትዮጵያኖች “ክርክር” የሚወድ ሕዝብ የለም። የቆየ ባህላችን ነው። ዱሮ ሥርዓት ነበረው። አሁን…
ነገ የመርከብ ሽርሽር እና የበርሊን አጥር ጉብኝት ዝነኛው የኦለምፒክ ስታዲዮም አዳራሽ… ፕሮግራም ስለአለን በጊዜ ብንተኛ ሲባል ሰው ሁሉ ተቃወመ። ከዚህ ሁሉ አመት በሁዋላ ወይኑ እየተቀዳ ማን ይተኛል!
ቀልዱ መጣ። ዘፈን ተዘፈነ። ግጥሙ ወረደ። የዱሮ ታሪክ ተነሳ።አለ ጣጣመንጣጣ የምንሄድባቸው ዳንስ ቤቶች የተማሪ ማህበር ጉባዔ በበርሊን ከተማ በትልቁ ስታዲዮም በዚያን ጊዜ በተለኮሰው የክፍፍሉ ዘመን የነበሩ ነገሮች ሁሉ ተጠቀሱ። የፌደረሼሽን መቋቋም የአውሮፓ ማህበር ለሁለት መሰነጠቅ የደርግ ደጋፊዎች መሰባሰብ…ወዘተ …ወዘተ… ታሪክ ቀጠለ።
ቁም ነገሩ እሱ ሳይሆን አንደኛዋ ዝም ብላ የምታዳምጠን ጓደኛችን እንዳለችው „…ቁም ነገሩ ወንድሞቼ ያለው፣ ያለፈው ታሪክ ላይ መነታረክ ሳይሆን ቁም ነገሩ ያለው እኛ የቀረነውና የተረፍነው ሰዎች እንደዚህ ተገናኝተን ስንጫወትና ያለፈውን ዘመን ግንዛቤአችን ውስጥ አስገብተን አንዳንዴ የሚያከራክር ቢሆንም መነጋገር አብረን መቻላችን ነው።….መነጋገር በመካከላችን እሰከ አለ ድረስ ደግሞ ኢትዮጵያ አለች ማለት እንችላለን። ዱሮ ተለያይቶ ተበታትኖ የነበረ ሰው አሁን እኛ እንደምናደርገው በየአለበት መነጋገር ከጀመረ ደግሞ ትልቅ ነገር ነው። ዘመኑ ተቀይሮአል።
ይህ ደግሞ ተቀራርቦ መነጋገሩ የአገሪቱ የኢትዮጵያ ተስፋ ነው።እንደዚህ ዓይነቱ ነገር መኖር ደግሞ አዲስ አመለካከትን በሰው ልጆች ዘንድ የሚፈጥረው ነው። በእኔ ግምት“ ቀጥላ እንዳለቺው“ የዕብደት ዘመን በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን በማንኛውም ትውልድ ያለ ነገር ነው።“
„ልንገራችሁ“ አለች አየር ስባ። „የሓዘን ዘመን አለ። የአእምሮ ቀውስ ዘመን አለ። የኢኮኖሚና የፖለቲካ ክሪዝም ዘመን አለ። ኢትዮጵያን በአለፉት አርባና ሃምሣ አመታት የመታት ቀውስ አውሮፓን አንዴ በሃያኛው ክፍለ -ዘመን ከመታው የአእምሮ ቀውስ ጋር የሚነጻጻር ነው። ከማድሪድ እሰከ ሞስኮ ከባልካን አስከ ፓሌርሞና ኦስሎ የተለያዩ አይዲኦሎጂዎች ተነስተው ይህቺን አህጉር አተራምሰዋታል።“
„…ዘለዓለማዊ አስተሳሰብ፣ጊዜ የማይሽረውና ጊዜ የማይቀይረው አመለካከት፣ የለም። እራሱ የሳይንስ ምርምር እንኳን ቢሆን ከተወሰነ አመት በሁዋላ የሚቀየር የሚለወጥ የሚሻሻል ነው። ከዚያም በላይ ሁላችንም ከተወሰነ ጊዜ በሁዋላ -ሕይወት ገደብ አላት- ከዚህቺ ዓለም ሁላችንም ተሰናብተን የምንሄድ ነን። የበርሊን ግንብ ይፈርሳል።ሶቪየት ሕብረት ይወድቃል።ኮሚኒስቶች ሥልጣን በሕዝብ ድጋፍ እንደወጡት በሕዝብ አመጽ አንድ ቀን ወድቀው ሥልጣኑን ያስረክባሉ ብሎ የገመተ ሰው አልነበረም።ግን እንደምናየው እነሱም ሄደዋል።…“ አለች።
የተሰበሰብንበት ምክንያት እላይ እንደተጠቀሰው ጓደኛችን ስድሳኛውን አመቱን ከእኛ ጋር ለማክበር ከስድስት ወር በፊት በ1999 ዓ.ም. (እአአ) በአደረገልን ጥሪ መሰረት ነው።ቀደም ብለው የደረሱት እንዳጫወቱኝ እነሱ ሲደርሱ ሽንኩርቱ ጅንጅብሉ ሥጋው ኳኳ እያለ ሰው ሁሉእ የተተረማመስ ሲከተፍ እነሱ ያዩትን ለአልነበረነው አጫውተዋል። ሰውዬው ፊውዳል ነው ብለው እሰከ መጠራጠር ድረስ እንደሄዱም ነግረውኛል።
ከአንድ ሳምንት በፊት ከፈረንጅ ጓደኞቹ ጋር በተመሳሳይ ድግስ አብሮ ከእነሱ ጋር አክብሮአል። የጥሪው ደብዳቤውና የስልክ ንግግሩ ማርኮኝ ነው የመጣሁት። ከዚያም በላይ ስንት አመት ያላየሁትን ጓደኞቼን ለማየት ነው።
ትምህርታዊ ቪድዮ ኮንፈራንስ፤ ኦክቶበር 13፤ 2017- ዶ/ር አሰፋ ምህረቱ - የጂኦግራፊ ሙሉ ፕሮፌሰር፤ ኤመረተስ ሚሺጋን ስቴት ዪኒቨርስቲ ኢትዮጵያ በሰላምና በዴሞክራሲ...
በኮሎራዶ እና በመላ አገሪቱ ያሉ ስደተኞች በተሰበረው የስደተኞች ስርዓታችን ሳቢያ ለዓመታት ፍርሃትን ፣ እርግጠኛ አለመሆንን እና ህመምን ተቋቁመዋል ፡፡ ደፋር ለውጥ አሁን ነው ፡፡ ከቢአዲን አስተዳደር እና ከኮንግረስ የሕግ አውጭነት እና የአስፈፃሚ እርምጃን በመጠየቅ ይህንን ለውጥ እውን ለማድረግ ሲአርሲ ከብሔራዊ አጋሮቻችን ጋር በፍትሃዊነት ኢሚግሬሽን ማሻሻያ ንቅናቄ (FIRM) እየሰራ ይገኛል ፡፡ መሪዎቻችን እንዲያልፍ ጥሪ እናቀርባለን የሚከተሉትን ጨምሮ የስደተኞችን መብቶች ለመጠበቅ እና ለማክበር አጠቃላይ ማሻሻያ
ሕጋዊ እውቅና ለማግኘት እና ወደ ዜግነት የሚወስድበትን መንገድ ለማግኘት በአሜሪካ ውስጥ ለ 11+ ሚሊዮን ሰዎች ትክክለኛ ሰነዶች ሳይኖሩባቸው ዕድሎች መሰጠት አለባቸው ፡፡ የትውልድ አጋርነቶች አሜሪካን ቤታቸውን ያደረጉትን ሰዎች ዘላቂ ህጋዊ ህጋዊ ፈቃድ እንዳያገኙ ሊያግዳቸው አይገባም ፡፡ ሁሉን አቀፍ የተገኘ የህጋዊነት መርሃግብር ፣ ለትግበራ ግልፅ እቅድ ያለው ፣ በአሁኑ ጊዜ በአሜሪካ ውስጥ ለሚገኙ ሰነድ አልባ ሰነዶች ሁሉ ሊገኝ ይገባል ፡፡
በፈቃደኝነት የመልቀቂያ ቅጾችን ለመፈረም የተገደዱ ብዛት ያላቸው ጥገኝነት ፈላጊዎችን ጨምሮ ቁጥራቸው ቀላል የማይባሉ ስደተኞች ወደ ጥለዋቸው ሀገሮች ወደ አደገኛ ሁኔታ ተላልፈዋል ፡፡ ይህ አሰራር ወዲያውኑ መታገድ አለበት – ለመጀመሪያዎቹ መቶ ቀናት ብቻ ሳይሆን በስደት ስርዓታችን ላይ የተደረጉ ማሻሻያዎች በዚህ ስርዓት ውስጥ ማንም ሰው የሕግ ውክልና ማግኘትን እና ፍትሃዊ ቀንን ጨምሮ መሰረታዊ መብቶቻቸው ሊነጠቁ እንደማይችሉ እስኪያረጋግጡ ድረስ ፡፡
በቁጥጥር ስር የዋሉ ከ 62,000+ በላይ ሰዎች በ 2004 እና በ 2018 መካከል በአውሮራ ጂኦኦ ማእከል ውስጥ ብቻ የሰብአዊ መብት ጥሰቶችን ሪፖርት አድርገዋል ፡፡ ዜና በዚህ የግዳጅ ጅጅና ስርአት እየተከናወኑ ባሉ የሴቶች ውድቀት - በጣም አስደንጋጭ የመሰረታዊ መብቶች መጣስ ፣ እና ከዩግኒክስ ታሪካችን ጋር ጥልቅ እና የማይረባ ትስስር ያለው ፡፡ በተጨማሪም ፣ በ ‹COVID-19› ወረርሽኝ መካከል ፣ የተትረፈረፈ እና ንፅህና የጎደለው ሁኔታ ገዳይ ነው ፡፡ እስር ቀደም ሲል በ 21 የበጀት ዓመት ለ 2020 ስደተኞች የሞት ፍርድን አረጋግጧል ፡፡ ከዚህ አደገኛ ፣ ኢ-ሰብአዊነት የጎደለው የትርጉም እስረኝነት ወጥተን በምትኩ እንደገና መገመት እና በሰብአዊ እሴቶች ዙሪያ ያተኮሩ አዳዲስ አማራጮችን መገንባት አለብን ፡፡
የኢሚግሬሽን እና ጉምሩክ ማስፈጸሚያ (አይ.ኤስ.ሲ) ከሁለት አስርት ዓመታት በታች ሆኖ የቆየ ሲሆን በዚያን ጊዜም ለሰብአዊ መብቶችና ለህግ ያለማወቅ እና ግልፅ ንቀት አሳይቷል ፡፡ ኤጀንሲው በመጋቢት ወር ሙሉ መቆለፊያ ወቅት የ COVID-19 ስርጭትን በማመቻቸት ወረራ አካሂዷል ፡፡ በፍርድ ቤት ትእዛዝ በተደነገገው የጊዜ ገደብ ቤተሰቦችን በእስር ለመልቀቅ ፈቃደኛ አልሆነም ፡፡ ቁልፍ ምስክሩን በማባረር የመጎሳቆል ክሶችን ከመጋለጥ ተቆጥቧል ፡፡ በእነዚህ የኃይል ጥሰቶች እና ተጠያቂ ለሆኑት ተጠያቂነት አጠቃላይ ምርመራ ያስፈልገናል ፡፡
በሕጋዊነት ያልተመዘገቡ ስደተኞች እና የቲ.ፒ.ኤስ. እና DACA ተቀባዮች በወረርሽኙ ሁሉ በግንባር ቀደምትነት ተገኝተዋል ፣ አስፈላጊ የእርሻ ፣ የጥበቃ እና የህክምና ስራዎችን በመስራት እና በሂደቱ ውስጥ ጤንነታቸውን አደጋ ላይ ጥለዋል ፡፡ የእነዚህን የማህበረሰብ አባላት የጉልበት ብዝበዛ እና ከዚያ ከኢኮኖሚ እፎይታ ማግለል ኢ-ፍትሃዊ ነው ፡፡ ከሁሉም በላይ ግን ሰነድ አልባ ሰዎች አስፈላጊ ሠራተኞች ብቻ ሳይሆኑ አስፈላጊ እና አስፈላጊ የቤተሰብ እና የማህበረሰብ አባላት ናቸው ፡፡ በዚህ ቀውስ ውስጥ ያለን ብቸኛው መንገድ እያንዳንዱ ሰው የሚፈልገውን የጤና እና የገንዘብ ድጋፍ እንዲያገኝ ማረጋገጥ ነው ፡፡ የስደት ሁኔታ ወደሱ ውስጥ መግባት የለበትም።
ኮንግረስ ድሪምአር እና የቲፒኤስ ባለቤቶችን ጨምሮ ቋሚ ሁኔታ ለሌላቸው ሰዎች ለዜግነት ለጋስ መንገድ የሚሰጥ ሕግ እስኪያወጣ ድረስ አስተዳደሩ ሰዎች ወደ መደበኛው ኢኮኖሚ እንዲገቡ የሚያስችላቸውን የጥቅም መርሃግብሮችን ማዘጋጀት ፣ ድንገተኛ ስደትን ሳይፈሩ ሕይወታቸውን ማቀድ እና ፣ በብዙ ሁኔታዎች ፣ ህጋዊ የስደት ሁኔታን ያግኙ። ይህ DACA ን መከላከል ፣ ከኤል ሳልቫዶር ፣ ከሄይቲ ፣ ከሆንዱራስ ፣ ከኔፓል ፣ ከኒካራጓ እና ከሱዳን ለሚመጡ ስደተኞች ቲፒኤስ መልሶ ማቋቋም እንዲሁም TPS ን ወደ ጓቲማላ ፣ ቬኔዝዌላ ፣ ሜክሲኮ እና ህንድ ማስፋፋት በእነዚህ ሀገሮች ላይ ከደረሰባቸው እና እየደረሰ ካለው ከፍተኛ ችግር አንፃር ያካትታል ፡፡ መከራ.
ይህ አስተዳደር ኢ-ፍትሃዊ በሆነ መንገድ ወደ ውጭ ወደ ተሰደዱ ግለሰቦች እዚህ ወደ ሠሯቸው ቤቶች እንዲመለሱ የሚያስችል አሰራር በመዘርጋት የቤተሰብ አንድነት መርሆዎችን እና ሁለተኛ ዕድሎችን የማክበር ዕድል አለው ፡፡ በእነዚህ ኢ-ፍትሃዊ መወገዶች ጉዳይ ላይ የቢዲን አስተዳደር ሰብአዊ ፍ / ቤትን እንደገና እንዲከፍት ወይም እንዲሰጥ ጥሪ እናቀርባለን ፡፡ DHS እና DOJ የሚመለሱት ማመልከቻዎች በፍጥነት እንዲዳኙ እና እንደገና እንዲከፈቱ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች በወቅቱ እንዲዳረጉ የተቀናጀ አሰራርን ማቋቋም አለባቸው እና ተጠቃሚዎች ወደ አካባቢያቸው ጉዳያቸውን ለመከታተል ወደ አሜሪካ ተመልሰው መመለስ ይችላሉ (ማለትም አልተያዙም) .
የድንበር ጠባቂዎች ወኪሎች ረብሻ እና አደገኛ ዘዴዎች በመሆናቸው በአሜሪካ-ሜክሲኮ ድንበር ላይ ያሉ ነዋሪዎች በምናባዊ የፖሊስ ግዛት ውስጥ ይኖራሉ ፡፡ ስደተኞችን እና የጠረፍ ማህበረሰቦችን አባላት በወንጀል የሚያስቀጣ እና የሚቀጣ ሁሉም የማስፈፀም ተግባር ማቆም አለበት ፡፡ በሜክሲኮ ውስጥ መቆየት ፖሊሲ ማለቅ አለበት ፣ ሁሉም የተለዩ ቤተሰቦች እንደገና መገናኘት አለባቸው ፣ የድንበር ማቋረጦችም በወሳኝነት መወሰን አለባቸው ፡፡
ዴንቨር ኮ - ሲአርሲ የዲኤችኤስን እና የትራምፕን የድንበር ግድግዳ ለመሸፈን ስለ ኮንግረንስል ስምምነት ተጨማሪ ዝርዝሮች ሲወጡ የሚከተለውን ምላሽ ሰጡ-ኒኮል መላኩ የሲአርሲ ስራ አስፈፃሚ በበኩላቸው “እኛ በጀርባቸው ጀርባ ላይ ስምምነት መደረሱን በመስማታችን በጣም እናዝናለን ፡፡ ስደተኞች እና በመላው አገሪቱ የሚሰሩ ቤተሰቦች ፡፡ የ […]
1 |Hebreus 6:1| ስለዚህ የክርስቶስን ነገር መጀመሪያ የሚናገረውን ቃል ትተን ወደ ፍጻሜ እንሂድ፤ መሠረትን ደግመን አንመሥርት፥ እርሱም ከሞተ ሥራ ንስሐና በእግዚአብሔር እምነት፥ ስለ ጥምቀቶችና እጆችንም ስለ መጫን ስለ ሙታንም ትንሣኤ ስለ ዘላለም ፍርድም ትምህርት ነው።
7 |Hebreus 6:7| ብዙ ጊዜ በእርስዋ ላይ የሚወርደውን ዝናብ የምትጠጣ መሬት፥ ለሚያርሱአትም ደግሞ የምትጠቅምን አትክልት የምታበቅል፥ ከእግዚአብሔር በረከትን ታገኛለችና፤
10 |Hebreus 6:10| እግዚአብሔር፥ ቅዱሳንን ስላገለገላችሁ እስከ አሁንም ስለምታገለግሉአቸው፥ ያደረጋችሁትን ሥራ ለስሙም ያሳያችሁትን ፍቅር ይረሳ ዘንድ ዓመፀኛ አይደለምና።
11 |Hebreus 6:11| በእምነትና በትዕግሥትም የተስፋውን ቃል የሚወርሱትን እንድትመስሉ እንጂ ዳተኞች እንዳትሆኑ፥ ተስፋ እስኪሞላ ድረስ እያንዳንዳችሁ ያን ትጋት እስከ መጨረሻ እንድታሳዩ እንመኛለን።
መልሰ-ግብሪ ስምዒት ክበሃል ከሎ ስምዒታትና ብነገራት ተለዓዒሉ እንህቦ መልሰ-ግብሪ እዩ። እዚ ኸኣ ብብረት/ጠበንጃ ክንገልጾ ንኽእል። ጠበንጃ ኣብ ውሽጣ ጠያይት ዝሓዘት እያ። እቲ ጠያይት ክትኰስ እንተዀኑ፡ ብመጀምርያ ጠያያት ዝሰነቐት ክትከውን ኣለዋ። ምስናቕ ጥራይ ግን ኣኻሊ ኣይኰነን። ብደገ ነታ “ቃታ” ዝጸቕጣ ክህሉ ኣለዎ። ቃታ ምስ ተጸቕጠ ከኣ፡ ጠበንጃ ይትኰስ። እቲ ምትኳስ ከኣ መልሰ-ግብሪ ናይታ “ቃታ” እዩ።
ስምዒታትና ኸኣ ከምኡ እዩ። ኣብ ውሽጥና ዝነቱግ ስምዒታት እንተዘይብልና፡ ብደገ ዝኸውን ነገራት ከለዓዕለና ኣይኽእልን እዩ። ኣብ ውሽጥና ዝነቱግ/ዝትኰስ ስምዒታት ሃልዩና፡ ብደገ ከም ቃታ ኰይኑ ዘለዓዕለና ክህሉ ኣለዎ። መልሰ-ግብሪ ስምዒት እምበኣር ኣብ ውሽጥና ዘሎ ስምዒት ዘለዓዕሎ ደጋዊ ነገር (ቃታ) ምስ ዝኽሰት፡ ንሕና ብምርዳእ ይኹን ብዘይ ምርዳእ እንህቦ ምላሽ እዩ።
ቃታ – ኩሉ ጊዜ ኣብ ከባቢና ዘሎ (ንፍለጦ ኣይንፍለጦ) ነገር እዩ። እዚ ኸኣ ዝዀነ ክኸውን ይኽእል፦ ሰብ፡ ጨና፡ ስእሊ፡ ድምጺ፡ መልክዕ፡ ሙዚቓ፡ ፊልም፡ ካልእን
ስምዒት – ብዛዕባ ዝስምዓና ንጹር ዝዀነ ምርዳእ ክህልወና ኣለዎ። ትኽክል ስም ከኣ ክንህቦ ኣለና። ብዙሕ ስምዒታት ክስምዓና ስለ ዝኽእል፡ በቲ ዝዓዘዘ፡ህይወትና ከኣ ጸላዊ ዝዀነ ስምዒት ክንጅምር ጽቡቕ እዩ።
ገለ ሰባት ኣብ ሕሉፍ፡ ኣብ ሓደ ኩነት ዝሰርሓሎም መልሰ-ግብሪ ስምዒት፡ ኩሉ ጊዜ ዝሰርሓሎም እናመሰሎም ተሸኺሎም ዝተርፉ ኣለዉ። ብግቡእ ዘይሰርሕ መልሰ-ግብሪ ስምዒት ምፍላጥ ኣገዳስነቱ ዕዙዝ’ዩ። ብዛዕባ መልሰ-ግብሪ ስምዒታትና ኣቃልቦና ምስ ዝህልወና፡ ከመይ ጌርና ክንልውጦ ከም ዘለና ክንሓስብ ዕድል ይህልወና።
ስምዒታትና ከመይ ጌርና ብዝሓሸ መገዲ ከም እንኣልዮም ኽስወጠና፡ ንምንታይ ከምኡ ክንገብር ደሊና፧ ዝብል ሕቶ ክንምልሶ ኣለና። ክንልውጦም እንደሊ “መልሰ-ግብሪ ስምዒት” ኣየኖት ምኻኖም ኣነጺርና ክንፈልጥ ኣለና። ነዚ ንምግባር፡ ንምልዋጦም ክሳዕ ክንደይ ቀሊል’ዩ፧ ንምታይ ክንልውጦም ደሊና፧ ንኸይንልውጦም ዕንቕፋት ዝዀነና እንታይ እዩ፧ ዘይምልዋጥና ዘስዕቦ ክሳራ እንታይ እዩ፧ ዝብል ሕቶታት ብዝተኻእለና መጠን ክንምልሶም ክንፍትን ኣለና።
“ተክኒካዊ ምልክት” ‘ውን ካልእ ስምዒታትና ከነመሓድርን ክንአልን ይሕግዘና። ነዚ ኸኣ “ምልክት ስምዒት” (labelling emotion) ክንብሎ’ውን ንእኽል። እዚ ማለት ንስምዒት ምዕዛብን ግቡእን ትኽኽል “ስም” ምሃብን። ንስምዒታትና “ስም” እንተዘይሂብናዮም፡ ክንኣልዮ ክንጽገም ኢና። ስለዚ ድማ ናይ ስምዒት መዝገበ ቃላትና (vocabulary) ከነህብትሞ ይግባእ
“ተኣፋፊ” ስምዒት ብዝተኻእለና ከነወግድ ምፍታን። ገለ ኩነታት ናብ ጫፍ ገምገም “ዞና” ይደፍኡና እዮም። ከም እኒ ጸቕጢ፡ እኹል ዘይምድቓስ፡ ንጥዕና ዝጎድእ መግብታት፡ እኩል ምንቕስቓስ ዘይምግባርን ካልእን ዝተኻእለና መገዲ ከነወግዶምን ክንኣልዮም ሓጋዚ እዩ።
ኣብ መጨረሻ 1ይ ደረጃ ከኣ፡ ካብ “ዞና” ዘውጹኡና ቃታታት (trigger)፡ ስምዒታትና፡ ከይሓሰብና መልሰ-ግብሪ ምሃብ፡ ዝብል ኣምራት ክንርድኦምን ከመይ ጌርና ክንቕይሮም ከም ዘለና ሓሳባት ክህልወና ኣለዎ።
ኣብ ካልኣይ ደረጃ፡ ስምዒታትና ንምእላይ ዝተፈላለዩ መገዲ ምጥቓም። ክጠቅሙና ዝኽእሉ ብዙሓት ናውቲ (tools) ክንረክብ ንኽእል ኢና። ኩሎም ግና ኣብ ኩሉ ሰብ ብሓደ መገዲ ዘይሰርሑም ምካኖም ክንፈልጥ ኣለና። ገለ ነገር ክልወጥ ክንደሊ ከለና ንጹር ዝዀነ ውጥንን ባዕላዊ ተበግሶ (proactive) ክንወስድ ኣለና።
ንስምዒት ዘለና መልሰ-ግብሪ ክልወጥ፡ ሓድሽ ክእለት ከነጥሪ ክንጽዕት ኣለና። ነዚ ንምግባር ከኣ ብናትና ተበግሶ ደኣ እምበር፡ ሓደ ነገር ንስምዒታትና ኣለዓዒሉ ክንልውጥ ክደፈፋእና የብሉን። እዚ ከኣ ባዕላዊ ተበግሶ (proactive) ምስ መልሰ-ግብሪ (reactive) ከነነጻጽሮ ንኽእል።
ባዕላዊ ተበግሶ ክንወስድ ከለና ኣብ ውሽጥና ዘሎ ዓቕምን ኣብ ከባቢና ዘሎ ጸጋታት ክነስተውዕለሉ ይሕግዘና። ሰብ ደሴት ስለ ዘይኰነ፡ በይኑ ነገራት ክልውጥ ኣይክእልን እዩ። ሓገዝ ከም ዘድልየና ክግንዘብ ኣለና።
ኣብዚ ደረጃ፡ ዝተመሃርናዮም ሓደስቲ መልሰ-ግብሪ ኣብ ደምና መታን ክሰርጹ ምድልዳል እዩ። እዚ ድማ ከይሓሰብና፡ ብኸምኡ እንጥቀመሎም ልምድታት መታን ክዀኑ፡ ብቀጻሊ ምልምማድ። እዚ ኸኣ ግዜን ጸዓትን ከም ዝሓትት ክንልፈጥ ጽቡቕ እዩ። ኣብ መገዲ ክንዕንቀፍን ክንወድቕን ስለ እንኽእል፡ ትዕግስቲ ክህልወና ኣለዎ።
ኩሉ ሰብ ኣብ መስርሕ ይርከብ። ብፍጹም ስምዒታቱ ክመልኽን ብግቡእ ከመሓድር ዝኽእል የልቦን። ኩልና ኣብ ቀጻሊ ዕቤት ንርከብ ምህልዋና ምፍላጥ የተባብዕ እዩ። ምስ ተመክሮ ከኣ፡ ተጸዋርነት ዞናና እናገፍሐን እናዓበየን ይኸይድ። ኣዋጣሪ ዝበሃል ኩነታት ከኣ ኣብ ምእላይ ዓቕምና እናወሰኸ ይኸይድ።
ትላንት በፌስቡክ ገፄ ላይ የትእምት (EFFORT) ድርጅቶች በመንግስት መወርስ እንዳለባቸው ለመጠቆም ሞክሬ ነበር። ለዚህ ያቀረብኳቸው ምክንያቶችና ማስረጃዎች እንዳሉ ሆነው እነዚህን ድርጅቶች መውረስና ወደ ግል እንዲዘዋወሩ ማድረግ ምን ፋይዳ አለው?፣ በሀገሪቱ ፖለቲካና ኢኮኖሚ ላይ ምን ዓይነት አሉታዊ ሆነ አዎንታዊ ተፅዕኖ ሊፈጥር ይችላል? እና ሌሎች ተያያዥ ጉዳዮችን በዝርዝር መመልከት ያስፈልጋል። በቅድሚያ ግን ስለ ትእምት (EFFORT) ድርጅቶች አጠቃላይ ባህሪ የተወሰነ ግንዛቤ ሊኖረን ይገባል። ለዚህ ደግሞ ከትእምት (EFFORT) ድርጅቶች የሞሶቦ ሲሚንቶ ፋብሪካን እንደ ማሳያ በመውሰድ እንመልከት።
በመቐለ ዩኒቨርሲቲ በቢዝነስ አመራር ሙያ (Business Administration) የሁለተኛ ድግሪ ትምህርት በምማርበት ወቅት “Operation Management” የሚባለውን ኮርስ ያስተማረኝ አንድ የውቅሮ ተወላጅ የሆነ መምህር ነው። ይህ ስሙን የማልጠቅሰው መምህር የሞሶቦ ሲሚንቶ የገበያ ስትራቴጂን እንደ ምሳሌ በመጥቀስ የተናገረው ነገር መቼም ከአዕምሮዬ አይጠፋም። ነገሩ እንዲህ ነው፤ የሞሶቦ ሲሚንቶ በመቐለ ከተማ የሚሸጥበት ዋጋ በአዲስ አበባ ከሚሸጥበት ዋጋ በሁለት ብር ይበልጣል። በዚህ መሰረት የሞሶቦ ሲሚንቶ መቐለ ላይ 300 ብር የሚሸጥ ከሆነ ከፋብሪካው 700 ኪ.ሜትር ርቀት ላይ በምትገኘው አዲስ አበባ ደግሞ 298 ብር ይሸጣል። ይህ “dumping” እንደሚባልና ሕገ-ወጥ ተግባር መሆኑን ስናገር መምህሩና የአከባቢው ተወላጅ የሆኑ ተማሪዎች በሙሉ ¨No” በማለት በአንድ ድምፅ ተቃወሙኝ። ቀጠልኩና “እሺ.. የመቐለ ከተማ ሲሚንቶ ተጠቃሚዎች ያለ አግባብ በድርጅቱ እየተበዘበዙ ነው” ስላቸው አሁንም በአንድ ተቃወሙኝ። በመጨረሻም መምህሩ ያነሳሁትን ጥያቄ ሆነ ሃሳብ በሚያጣጥል መልኩ “ይህ የሞሶቦ ሲሚንቶ የገበያ ስልት (Market Strategy) ነው” በማለት በተግሳፅ ተናገረኝ።
በመሰረቱ የሲሚንቶ ፋብሪካ ምርቱን የሚሸጥበት ገበያ ከ300 ከ.ሜትር በላይ የሚርቅ መሆን እንደሌለበት የዘርፉ ምሁራን ይገልፃሉ። ምክንያቱም ሲሚንቶ በባህሪው ከባድ (Bulky) ምርት ስለሆነ ከ300 ኪ.ሜ በላይ በትራንስፖርት አጓጉዞ መሸጥ ለከፍተኛ የትራንስፖርት ወጪ ይዳርጋል። ሞሶቦ ሲሚንቶ ግን ምርቱን በመኪና 700 ከ.ሜ ርቀት ላይ ወደምትገኘው አዲስ አበባ አምጥቶ መቐለ ላይ ከሚሸጥበት ዋጋ የሁለት ቅናሽ አድርጎ ይሸጣል። በዚህ መሰረት፣ አንደኛ፡- ሞሶቦ ሲሚንቶ ምርቱን አዲስ አበባ ድረስ ወስዶ የትራንስፖርት ወጪውን ሳይጨምር በሁለት ብር ቅናሽ መሸጡ በሕገ-ወጥ ተግባር እንደተሰማራ ያሳያል፣ ሁለተኛ፡- መቐለ ላይ ያለው የሞሶቦ ሲሚንቶ መሸጫ ዋጋ ከአዲስ አበባው የመሸጫ ዋጋ በሁለት ብር የሚበልጥ ከሆነ ድርጅቱ የከተማዋን ነዋሪዎች ያለአግባብ እየበዘበዘ መሆኑን ያሳያል።
ከላይ በተጠቀሰው መሰረት፣ ሞሶቦ ሲሚንቶ የሚከተለው የገበያ ስልት (Market Strategy) ከሕግም ሆነ ከቢዝነስ አንፃር ፍፁም የተሳሳተ ነው። ከሕግ አንፃር የሞሶቦ የገበያ ስልት ሌሎች የሰሚንቶ ፋብሪካዎችን ቀስ በቀስ ከገበያ በማስወጣት የምርቱን ገበያ በበላይነት ለመቆጣጠር ያለመ ነው። ከዚህ በተጨማሪ፣ በአከባቢው ማህብረሰብ ላይ ያልተገባ የዋጋ ጭማሪ በማድረግ ይበዘብዛል። እንዲህ ያለ የገበያ ስልት የድርጅቱን ተወዳዳሪነት ከማሳደግ ይልቅ ለኪሳራ ይዳርገዋል። ይሁን እንጂ ነባር የሲሚንቶ ፋብሪካዎች ከገበያ ከመውጣት ይልቅ ብዛት ያላቸው አዳዲስ ፋብሪካዎች ተከፈቱ። የሞሶቦ ሲሚንቶ ፋብሪካም በሚፈለገው ደረጃ ተወዳዳሪ ባይሆንም እንኳን በኪሳራ ምክንያት ከገበያ አልወጣም። ለምን?
አስታውሳለሁ… ደርባ ሲሚንቶ ወደ ገበያ በገባበት ወቅት በሀገራችን ከፍተኛ የሆነ የሲሚንቶ ምርት እጥረት ተከስቶ ነበር። በተመሳሳይ በመቐለ ከተማ ነዋሪዎች የሲሚንቶ ምርት ለመግዛት ለብዙ ቀናት ወረፋ የሚጠብቁበት ወቅት ነበር። በዚህ ወቅት ነው እንግዲህ ደርባ ሲሚንቶ ምርቱን በራሱ ትራንስፖርት ለመቐለ ከተማ ተጠቃሚዎች እንደሚያቀርብ ያስታወቀው። ይህን ተከትሎ አብዛኞቹ ሲሚንቶ ፈላጊዎች ከድርባ ሲሚንቶ ጋር የግዢ ስምምነት ማድረግ የጀመሩት። በዚህ ምክንያት በወረፋና በሰልፍ ሲንያንገላታቸው የነበረውን ሞሶቦ ሲሚንቶ ፋብሪካ ዞር ብሎ የሚያየው ጠፋ።
ሞሶቦ የትእምት (EFFORT) አባል ድርጅት እንደመሆኑ መጠን ዋና ስራ አስኪያጁ ከፍተኛ የህወሓት ባለስልጣን ነው። ይህ ባለስልጣን ለኢትዮጲያ ንግድ ባንክ መቐለ ቅርጫፍ ዋና ስራ አስኪያጅ ቀጭን ትዕዛዝ አስተላለፈ። ትዕዛዙም “በሞሶቦ ሲሚንቶ ላይ ፊታቸውን በማዞር ከደርባ ሲሚንቶ የግዢ ውል ለሚገቡ የመቐለ ከተማ ነዋሪዎች የባንክ ሲፒኦ (CPO) እንዳይሰጣቸው” የሚል ነበር። በዚህ መልኩ በህወሓት ከፍተኛ ባለስልጣናት ጣልቃ-ገብነት ምክንያት ሞሶቦ ሲሚንቶ የተሳሳተና ሕገ ወጥ የሆነ የገበያ ስልቱን ይዞ እንዲቀጥል ያደርጉታል።
1ኛ፡- የትእምት (EFFORT) ድርጅቶች የሀገሪቱን ኢኮኖሚ በበላይነት ለመቆጣጠር በሚከተሉት ስልት ምክንያት በተለያዩ የቢዝነስ ዘርፎች የሚያሳድሩትን አሉታዊ ተፅዕኖ ማስወገድ ይቻላል። በዘርፉ የሚታየውን የፖለቲካ ጣልቃ ገብነት ያስቀራል። በመሆኑም በዘርፉ አዳዲስ የቢዝነስ ተቋማት እንዲሰማሩ ያስችላል። እንዲሁም የሀገር ውስጥና የውጪ ኢንቨስትመንትን ለመሳብ ምቹ ሁኔታ ይፈጠራል።
2ኛ፡- ድርጅቶቹ ወደ ግል ሲዘዋወሩ በምርት ዋጋና ጥራት ተወዳዳሪ የሚያደርጋቸውን የገበያ ስልት ይቀይሳሉ። በመሆኑም ምርቶቻቸውን ለአከባቢው ማህብረሰብ በተመጣጣኝ ዋጋ ያቀርባሉ። ከዚህ በተጨማሪ፣ በገበያው ውስጥ ተወዳዳሪና ትርፋማ ስለሚሆኑ ለአከባቢው ማህብረሰብ ሆነ ለሀገሪቱ አሁን ካለው በተሻለ ሁኔታ ተጨማሪ የሥራ እድል ይፈጥራሉ።
3ኛ፡- የትእምት (EFFORT) ድርጅቶችን ወደ ግል በማዘዋወር መንግስት ገንዘብ ያገኛል። በዚህ መሰረት፣ በመሰረተ-ልማት ግንባታ አስተዋፅ ከማበርከቱ በተጨማሪ ፍትሃዊ የሃብት ክፍፍልን ከማረጋገጥ አንፃር የራሱ የሆነ ሚና ይኖረዋል።
ከላይ በተገለፀው መሰረት፣ መንግስት የትእምት (EFFORT) ድርጅቶችን በመውረስ ወደ ግል ባለሃብቶች ማዘዋወሩ የህወሓት ባለስልጣኖች እያገኙት ያለውን ያልተገባ ጥቅም ያስቀራል። እነዚህ ድርጅቶች ቢወረሱ የሚጎዱት የተወሰኑ የህወሓት አመራሮች እና አባላት ናቸው፡፡ ከዚያ በተረፈ ግን እንደ ክልል የትግራይ ሕዝብ ይጠቀማል፡፡ እንደ ሀገር ደግሞ ለኢትዮጲያ የተሻለ ነገር ይዞ ይመጣል። ሌላው ቢቀር የህወሓትን አድሏዊ ድጋፍ፥ ማጭበርበርና ኪራይ ሰብሳቢነት ያስቀራል፡፡ በአጠቃላይ “EFFORTን” መውረስ ከሀገሪቱ ኢንዱስትሪ ውስጥ ጥገኛ ተውሳክን እንደማስወገድ ነው፡፡ እነዚህ ድርጅቶች እስካሁን ባሉበት ሁኔታ በኢኮኖሚው ውስጥ ከጥገኛ ተውሳክ የተለየ ሚና የላቸውም፡፡
በመጨረሻም፣ አንዳንድ የትግራይ ልሂቃን “የትእምት (EFFORT) ድርጅቶች የሚወረሱት በእኛ መቃብር ላይ ነው” የሚል አቋም የሚያራምዱበትን በተመለከተ ቀደም ሲል የጠቀስኩትን መምህርና ተማሪዎች ማስታወስ ይበቃል። እንኳን የትግራይ ሕዝብን ጥቅምና ተጠቃሚነት የሚማሩትን ሆነ የሚያስተምሩትን ፅንሰ-ሃሳብ መገንዘብ የተሳናቸው ስለመሆናቸው ጥርጥር የለውም።
በኢትዮጵያ ከየትኛውም ጉዳይ በላይ መቅደም ያለበት አገርን ማረጋጋትና ሰላምን ማስፈን ነው ሲል አርበኞች ግንቦት ሰባት አስታወቀ። ሰላምና መረጋጋትን በኢትዮጵያ ዕውን ለማድረግ ከለውጥ ኃይሉ ጋር ባለው አቅም ሁሉ እንደሚሠራም የንቅናቄው መሪ አረጋገጡ።
“ነገሮችን በማጋነን ወይም አስደናቂ ፍጡሮችን በመፍጠር ወይም ደግሞ አስገራሚ ተረቶችን በማውሳት የተፈጥሮ እና የሕብረተሰብ ሁኔታ በምሳሌ የሚገለጽበት ዘዴ ሥነ- ተረት ይባላል።” ወረድ ብሎም ”…ሥነ-ተረት ከሚቀሰቅሳቸው ሥነ-ውበታዊ ስሜቶችና ከሚጠቀምበት ምናባዊ ፈጠራ አንጻር ንቁ ያልሆነ የእውነታ ስነ-ጥበባዊ አመለካከት ነው።”
ቴዎድሮስ ገብሬ ደግሞ “በይነ ዲሲፕሊናዊ የሥነ ጽሁፍ ንባብ” በሚለው መጽሐፉ ውስጥ የሥነ-ተረትን ትርጉም (mythology) በዚህ መልኩ ተመልክቶታል። ‹‹ሚት የሰው ልጅ የነገረ ፍጥረት እና የነገረ ሕላዊ እንቆቅልሾችን ለመመለስ የሞከረበት፣ እየተመሰቃቀለ ለሚያስቸግረው ዓለም ህልው ሥርዓት (cosmic order) ለማበጀት የባተለበት እምነታዊና ፍልስፍናዊ ጥበብ ነው።” በማለት።
ሥነ-ተረት ንቁ ባልሆነው የሰው ልጅ አመለካከት ውስጥ ተፈጥሮም ሆነ ስለሕብረተሰቡ ምንነት የተሰጠ ጥበባዊ ገለጻ ከሆነ በነቃው ህሊና ደግሞ ሲታይና ሲተነተን የሕይወት አንድምታው ምን ሊመስል ይችላል? ከተረትነት አልፎ ዛሬም ድረስ በሰው ልጆች ኑሮና ሕይወት ውስጥ የያዘው ቦታና ትርጉም እንዴት ይታያል? የሚለው ጥያቄ ይህንን ጽሑፍ ለማዘጋጀት ቆስቋሽ መንፈስ ሆኖኛል። በጣም በጥቂቱ የተመረጡትን ሥነ- ተረቶች እያነሳሁ ሕይወትና ኑሮን ከዛሬው ዘመን ሰው እውነታ ጋር እያስማማሁ የሚቀጥለውን ብያለሁ::
እንደጥንታዊው የግሪኮች ተረት ከሆነ በጥንት ጊዜ ይኖር የነበረው የሰው ልጅ አፈጣጠር አሁን ከሚታወቀው ሰው የተለየ ነበር። የዚያን ዘመኑ ሰው ያለው አራት እግር፣ ሁለት ጭንቅላት፣ ሁለት ፊት፣ አራት ዓይኖችና አራት እጆች የነበሩት ግዙፍ ሰው ነበር። በዚህም አፈጣጠሩ ሰው በመታበዩ የአማልክቱን መንደር ማሸበርና መበጥበጥ የዘወትር ስራው ሆነ።
በዚህ ዓይነቱ የሰው ድርጊት የተደናገጡት አማልክት ሰውን ይፈሩት ጀመር። አንድ ቀን ግን የአማልክቶች ሁሉ አምላክ የሆነው ዜሁስ ይህንን የሰው ልጅ ትዕቢት ልክ ለማስያዝ ስለፈለገ አማልክቱን በሙሉ ጠርቶ ታላቅ የምክክር ጉባዔ አደረገ። “ይህን መንደራችንን እየበጠበጠ ሰላምና ክብር የነሳንን ሰው ምን እናድርገው? ልኩን የምናሳየውስ በምን ጥበብ ነው? እስቲ መላምቱ?” ሲል ጉባዔውን ጠየቀ። ጥበበኛው የምክርና የዘዴ አምላክ የሆነው፣ ሚቲንከስ ከዜሁስ ፊት ቆሞ እንዲህ አለ፡-
“ሰው ለአማላክቱ የስጋት የፍርሃት ምንጭ እንዳይሆን ከፈለጋችሁ ተፈጥሮውን ከአራትነት ወደ ሁለትነት መሰንጠቅና መክፈል ነው። በዚህም ሙሉነቱንና አንድነቱን ያጣል፣ ግማሽ ይሆናል። በአራት እጁ መስራት አቁም በሁለት እጁ ብቻ ይሰራል። በአራት ዓይኑ ማየት አቁሞ በሁለት አይኑ ብቻ ይመለከታል። አስተሳሰቡም ራሱ ከሁለት በመከፈሉ ምክንያት ደካማ ይሆናል። ለሁለት ተከፍሎም አላርፍ ካለ እንደገና መሰንጠቅ ነው። አንድ ዓይን፣ አንድ እግር፣ ግማሽ ጭንቅላትና አንድ እግር ብቻ እንዲኖረው ማድረግ ነው። የሰውን ተፈጥሮ በዚህ መልኩ በከፋፈልነው ቁጥር ሰው ለአማልክቱ የስጋት ምንጭ መሆኑ ያበቃል። የእኛ ባሪያ ሆኖ ተንበርክኮ እየሰገደ በፍርሃት ይኖራል። የአማልክቱ መከበርና መፈራት ዋስትናው የሰው ተፈጥሮ መከፋፈልና መሰነጣጠቅ ብቻ ነው“ ይለዋል። ዜሁስ በሚቲንከስ ምክር ስለተደሰተ ምክሩን ለመፈጸም አላቅማማም። ወዲያውኑ ሰው ላይ ፈረደበት። ሰው ከአራትነት ወደ ሁለትነት አነሰ። ተከፈለ። በዚህ ፍርድ ሰው በማንነቱ ውስጥ አስተናግዶት የማያውቀውን የፍርሃት ስሜት ተማረ። ፍርሃት ለአማልክቱ እንዲንበረከክ አደረገው ይለናል ሥነ-ተረቱ።
አንድምታው (Implication) ምንድነው? ሰው አዳም ተብሎ በሚታወቅበት ስሙ በገነት ሳለ ጉልበታም ነበር። በፍጥረታት ሁሉ ላይ ሥልጣን ስለተሰጠውም የሚፈራና የሚከበር ነበር። አንድ ቀን በፈጣሪው ፈቃድ አንቀላፍቶ የማያውቀው አዳም እንዲያንቀላፋ ተደረገ። ለምን ይሆን እንዲያንቀላፋ የተወሰነበት? ከእንቅልፉ ሲነቃ ከአዳም ሙሉ አካል ተከፍላ የተሰራች የኑሮ ጓደኛውን ሴት አገኘ። ትኩር ብሎ ካያት በኋላ ይህቺ ከስጋዬ የተገኘች ሥጋ፣ ከአጥንቴ የተገኘት አጥንት ስለሆነች ሴት ትባል ብሎ ጠራት። ቆይቶ ደግሞ ሄዋን ሲል ክፋዩን ሰየማት።
ከዚህ በኋላ አዳም ደካማ ሆነ። ክፋዩን መከተል፣ እሷን መስማት፣ እሷን ማድንቅ ስራው ሆነ። አምላኩ የነገረውን ትእዛዝ እንኳን ማስታወስ ተሳነው። አዳም ሲከፈል ማስተዋሉን አጣ፣ የአካሉን ክፋይ ምክር ሰምቶ፣ አትብላ የተባለውን ፍሬ በልቶ፣ ከሞቀውና ካማረው መኖሪያው ከገነት ወደ ምድረ ፋይድ ተሰደደ።
አዳም ሙሉነቱ ሲከፈል ፈሪ ሆነ፣ እሱም በተራው መውለድ በሚሉት የሕይወት ህግ ስር ወድቆ እራሱን መከፋፈል ጀመረ። አቤልና ቃየል የሚባሉ ልጆች አካሉን ከፍሎ ወለደ። አንደኛው በሌላኛው ላይ ድንጋይ አነሳ። በአዳም መከፋፈል ሞት መልኩን ለአዳም ገለጠ። ለዘመናት ሲያለቅስ ኖረ። ደስታው፣ ነጻነቱ፣ ክብሩ ሁሉ ጠፋ። አዳም ከዚህ መዓት ያድነው ዘንድ በምድረ ፋይድ ተጥሎ ለአምላኩ ተንበረከከ። አዳም ማንነቱ ሁለት መሆን ከጀመረበት ጊዜ ጀምሮ ሕይወቱ በስቃይና ፍርሃት ብቻ ሆነ። የልጅ ልጆቹ ልክ እንደዚህ ሲከፋፈሉ በጎሳ፣ በነገድ፣ በቋንቋ፣ በሀገር፣ በሐይማኖት ተለያይተው መጠፋፋት የማንነታቸው መገለጫ ሆነ። ይኸው የሚቲንከስ ሴራ ዛሬም በእኛ ዘመን እውነት ሆኖ እያየነው ነው። የፖለቲካውን ስልጣን የጨበጡት የእኛ ምድር አማልክቶች በሚቲንከስ ጥበብ የሰው ልጅን ብዙ ቦታ እየከፋፈሉት በፍርሃትና በባርነት ሲገዙት እያየን ነው። አንድነት ኃይል ነው የሚሉት በአንደበታቸው ብቻ ነው። በልባቸው ውስጥ ያሸመቀው ድብቁ እውነት ግን “ልዩነት ኃይል ነው!” ይለናል። ሕዝቡን በከፋፈሉት ቁጥር እነሱ ይፈራሉ። ሥጋት የሚሆንባቸውን ሁሉ በፍርሃት ሰንሰለት አስረው በባርነት ቀንበር ይገዙታል። ማንም ሰው ወደ ስልጣናቸው መንበር እንዳይጠጋና ሰላም እንዳይነሳቸው አንድ የሆነውን የሰው ማንነት ሲከፋፍሉት ይታያሉ። የኢኮኖሚውንም ስልጣን የጨበጡት የምድራችን አማልክቶች ለሀብታቸው መብዛት ሲሉ ይህንኑ የሚቲንከስን ጥበብ ይሰሩበታል። በዚህም ክፍልፍሎሽ ቢሊዮኖች ድሃ ሆነው በፍርሃት በባርነት ስቃይ ውስጥ ወድቀው ይኖራሉ። ጥቂት ሃብታም የምድራችን አማልክቶች ደግሞ እየተዘመረላቸውና እየተሰገደላቸው በመንበረ ግዛታቸው ተፈርተው ይኖራሉ። ሰው በተከፋፈለ ቁጥር እያነሰ ይመጣል። ሰው ዛሬ በሙሉ አቅሙ አይደለም ያለው። በአራት ዓይኑ አያይም፣ በአራት እጁ አይሰራም፣ በአራት እግሩ አይሮጥም፣ በሚቲንከስ ሴራ ተሰነጣጥቆ ደካማ ሆኗል። ይህንኑ እውነት በሃይማኖት በኩል ብንመረምረውም ሰው እንደዚሁ አንድ አምላክ አለ እያለ ግን በብዙ ሺ የሐይማኖት ድርጅቶች ተከፋፍሎና እውነቱን ማየት ተስኖት በፍርሃት ተንበርክኮ ይታያል። የሰው ልጅ በዚህ ስነ-ተረት ውስጥ ያልነቃውን ምናቡን ቀስቅሶ ቢመረምረው የሕይወቱን አንድምታ በብዙ መልኩ እየተነተነ ሊረዳው ይችላል። የራሱንም የሕይወት ፍልስፍና ወይም እምነት ሊመሰርት ይችላል። ተረቱ ተረት ብቻ አይደለም፣ መራርም እውነት ነው።
አንድ ቀን ፕሪማቲዎስ የተባለ የአማልክት ወገን ነበር። እሳትን ከዜሁስ ጓዳ ውስጥ ሰርቆ ለሰው ልጅ ይሰጣል። ሰው እሳትን በወዳጅ በፕሪማቲዎስ በኩል ከማግኘቱ በፊት ኑሮው በጣም አስቸጋሪና ቀዝቃዛ ነበር። የሰው ኑሮ በምድር ላይ የሞቀውና የደመቀው በእሳት ምክንያት ነበር። ዜሁስ የሰው ልጅ ኑሮ በእሳት መገኘት ምክንያት መሞቁና መድመቁ ያስቆጣዋል። ተቆጥቶም ዝም አላለም፣ አንድ መላ ዘየደ። በዚያን ጊዜ በምድር ላይ የሚኖሩት ወንዶች ብቻ ነበሩ። ሴት ገና አልተፈጠረችም ነበር። ዜሁስ ፓንዶራን ሴት አድርጎ ከሰራት በኋላ ለሰው ልጅ የበቀል ዱላ ትሆነው ዘንድ አንድ ሳጥን አዘጋጅቶ ከነ ቁልፉ ይሰጣታል።
በዚያ ሳጥን ውስጥ ክፉ ነገሮች በሙሉ ሞት፣ ስቃይ፣ ሕመም፣ እርጅና፣. ድህነት ወዘተ. ታጭቀው ታሽገውባቸው ነበር። ዜሁስ ለፓንዶራ እንዲህ ይላታል፣ “አሁን ወደ ምድር እልክሻለሁ። እዚያ ስትደርሽ ባል ታገቢያለሽ። ይህንን ሳጥንም ከነቁልፉ ትሰጪዋለሽ። ግን ሳጥኑን በፍጹም እንዳትከፍቺው” ይላታል። ፓንዶራ የዜሁስን ትእዛዝ ተቀብላ ከነ ሳጥኑ ወደ ምድር ትወርዳለች። በፓንዶራ ውበት የተደነቀው ወንዱ አፒመትየስ በፍቅር ይንበረከክላታል። ወዲያውኑም ያገባታል። ከዜሁስ የተላከለትን ሳጥንም ከነቁልፉ ለአፒመንትየስ ትሰጠዋለች። ከዚያን ቀን ጀምሮ ግን ፓንዶራ ይህንን ሳጥን ትረሳዋለች። ከጋብቻው ቀን በኋላ ደግሞ ባሏ ፓንዶራን ይረሳታል። ትኩረቱ ሁሉ መሬት በማረስና በመቆፈር፣ የደረሰውን ፍሬ በመሰብሰብ፣ ወደ ቤቱ ሲመለስም እራቱን በልቶ በማንቀላፋት ብቻ ይሆናል።
ፓንዶራ ብቸኝነት ያሰቃያት ጀመረ። አንድ ቀን ግን ይህንን ብቸኝነት ለማሸነፍ ስትል የረሳቸውን ሳጥን አስታወሰች። እንዳትከፍተው የተሰጣትን ትእዛዝ ጥሳ ሳጥኑን ከፈተችው። እነዚያ ታፍነውና ታሽጎባቸው በሳጥኑ ውስጥ ይኖሩ የነበሩት የመከራና የስቃይ ዘሮች ከተከፈተው ሳጥን ውስጥ እየወጡ ቤቱንና ውጩንም ሞሉት። ምድር አይታ የማታውቀውን መከራና ስቃይ አስተናጋደች። ፓንዶራ መልሳ ሳጥኑን ዘጋችው። ተስፋ ብቻ ከሳጥኑ ውስጥ ሳይወጣ ቀረ። ፓንዶራ በሰራችው ስህተት አዝና ብትጸጸትም በሳጥኑ ውስጥ የቀረው ተስፋ ግን ያጽናናት ጀመር። ፓንዶራ በተስፋ ምክንያት ሕይወትን በዚች
ሰው ልክ እንደፓንዶራ ብቸኝነቱን ይፈራዋል። ተፈጥሮው ማህበራዊ ነው። ፓንዶራ በባሏ ስትረሳና ብቸኝነት ሲከባት የረሳችውን ሳጥን እንድታስታውስ ሆነች። ሰው ሲረሳና ብቻውን ሲሆን በተቃራኒው ረስቶ የነበረውን የነገር ሳጥን ከአእምሮው ጓዳ ውስጥ መፈለግ ይጀምራል። ከብቸኝነቱ ለመሸሽ የሚመርጠው መንገድ ይህንኑ ነው። ይህንን አደገኛ ሳጥን መክፈት ሲጀምር ከብቸኝነቱ ማምለጫ አድርጎ የመረጠው ተግባር ያልጠበቀውን መከራና ስቃይ በኑሮው ውስጥ ያመጣበታል።
በብዙዎቻችን የትዳር ጎጆ ውስጥ የተቀመጠ እና የተረሳ የፓንዶራ ሳጥን መኖሩን መርሳት የለብንም። በጋብቻው ግንኙነት ውስጥ የተረሳው አንደኛው ወገን ይህንኑ የተረሳውን ሳጥን ሲያስታውስ ይከፍተዋል። ከዚህ ሳጥን ውስጥ በሚወጣ መከራና ስቃይ የተነሳ የብዙ ሰው ትዳር ፈርሷል። በባሎቻቸው የተረሱ ብዙ ሚስቶች በከፈቱት የፓንዶራ ሳጥን ቂምና በቀልን ተምረዋል። የማያውቁትን ቅናት አውቀውታል። በዚህም ምክንያት የብዙ ሰው ትዳር ታሟል፣ ሞቷል።
በፓንዶራ ጎጆ ውስጥ ይህ ሳጥን እንዲቀመጥ ሴራውን የጠነሰሰው ዜሁስ ነው። ልክ እንደዚሁ በእያንዳንዳችን የትዳር ጎጆ ውስጥ ይህንን የተንኮል ሳጥን ያስቀመጡና ጊዜውን ጠብቆ እንዲፈነዳ የሚሰሩ ከእኛ ውጭ የሆኑ ጠላቶች እንዳሉን መርሳት የለብንም። አንደኛው ወገን ይህንን ሳጥን ረስቶት ቆይቶ ሊሆን ይችላል። ከዘመናት በፊት አንድ ሰው ስለትዳራችን አጋር መጥፎ ነገር ነገሮን እኛ ግን ረስተነው ቆይተን ይሆናል። ይህ ሁሉ ትዝ የሚለን ግን ብቻችንን ስንሆንና ስንረሳ ነው። ከተደበቀው የአእምሮ ጓዳችን ውስጥ እየቆፈርን የምናወጣው ልክ እንደፓንዶራ አንዱ በሌላው አካል ሲረሳ ነው። በጋብቻው ሂደት ውስጥ አንድ አካልና አንድ አምሳልነት እውን ሆኖ ማየት የተሳነን ለዚህ ነው።
የሰው ልጅ በሕልውና ውስጥ ብዙ ክፍት ቦታዎች አሉት። ክፍተቱን ካልሞላውና ከራሱ ጋር ካላዋሃደው ብቸኝነቱ የስቃይ ምንጭ ይሆንበታል። በሥጋውና በመንፈስ መካከል ያለውን ክፍት ቦታ በነቃውና ባልነቃው አእምሮ መካከል ያለውን ክፍት ቦታ፣ በወንድና በሴት፣ በባልና በሚስት፣ መካከል ያለውን ክፍት ቦታ በተዋህዶ መሙላት እና አንድ ማድረግ ካልቻለ ምንጊዜም ቢሆን የትም ቦታ ብንኖር የፓንዶራ ሳጥን በሁላችንም ሕይወትና ኑሮ ውስጥ ቦታ ይዞ ይኖራል። ከብቸኝነት ለማምለጥ ስንል ከዚሁ የክፋት ሳጥን ጋር ጓደኝነት እንጀምራለን። ብዙ ባሎች በሚስቶቻቸው በመረሳታቸው ምክንያት ልክ እንደፓንዶራ ሳጥን አልኮል መጠጣትን ጓደኝነት አድርገውታል። ውጤቱ ግን ሁለቱንም ነው የሚጎዳው። ፓንዶራ በከፈተችው ሳጥን ምክንያት ባሏ ኢፒመትየስ የማያውቀውን ሞትና፣ መከራ በምድር ላይ አይቷል። መረሳት መጥፎ ነው፣ ጉዳቱ በአንደኛው ወገን ላይ ብቻ አያበቃም። በባልና ሚስት መለያየት ምክንያት መከራው ለልጆችም ይተርፋል። ለአገርም ይደርሳል።
ሰውን የሚወድ፣ በግማሽ አካሉ የሰው ባህሪ፣ በግማሽ አካሉ ደግሞ የአምላክነት ባህሪይ ያለው ፕሪማቲዎስ የሚባል የአማልክትም የሰውም ወገን የሆነ ፍጡር ነበር። ዜሁስ እሳትን ከፈጠረ በኋላ ከሰው ደብቆና ከልክሎ ብቻውን ይጠቀምበት ነበር። የጎጆውን ጨለማ የሚያባርርበት፣ የኑሮውን ቆፈን የሚያሞቅበትን እሳት ዜሁስ ለሰው ከለከለው። ፕሪማቲዎስ በዜሁስ ነገር ስለተበሳጨ እሳትን ከዜሁስ ጓዳ ሰርቆ ለሰው ልጆች ይሰጣቸዋል። ሰው ባገኘው እሳት ምክንያት ኑሮውም ሕይወቱም አስተሳሰቡም ሳይቀር በፍጥነት ተለወጠ።
ዜሁስ ባየውና ፕሪማቲዎስ ባደረገው ነገር ተቆጣ። እናም በምስኪኑ ፕሪማቲዎስ ላይ ለዘላለም የሚፈጸም ቅጣት በጉበቱ ላይ ፈረደበት። በኦሎምፐስ ተራራ ላይ እንደ ቆዳ ተወጥሮ እንዲታሰር ካደረገ በኋላ ጉበቱን የሚበላ ባለመንቆራም አሞራ ላከበት። አሞራው በዚያ ሹል መንቆሩ የፕሪማቲዎስን ጉበት ይተፈትፈዋል። ሲያልቅ ጥሎት ይሄዳል። ጉበቱ መልሶ ሲሞላ እና ሲያድግ ደግሞ የጠፋው አሞራ በሮ ከች ይላል። የተለመደ ተግባሩን በፕሪማቲዎስ ቅጣተኛ ጉበት ላይ ይፈጽማል። ለፕሪማቲዎስ ይህ አይነቱ ቅጣት ለዘላለም እንዲፈጸምበት ተፈረደበት። አሞራው ትቶት ሲሄድ እና የተበላው ጉበቱ እንደገና መሙላት ሲጀምር ደስ ይለዋል። ይህንኑ አይቶ ጉበቱን ለመብላት አሞራው ወደ እሱ ሲመጣ ደግሞ ደስታው ጠፍቶ ስቃዩ ቦታውን ይይዛል። አሳዛኝ ፍጡር!
የማያቋርጥ ስቃይና ደስታ በሚያቋርጠው እድገታችን ወይም ለውጣችን ውስጥ ተደብቆ ይከተለናል የሚል ፍልስፍናዊ ትርጉም ይሰጠናል። ሰው በህይወቱ እና በኑሮ የፕሪማቲዎስን ጉበት ይመስላል። እሳት የስልጣኔ መሰረት ነው ይባላል። የሰው ልጅ በፈጠረው ስልጣኔ ውስጥ በኑሮና በሕይወቱ ውስጥ ለውጥ ቢፈጥርም ከለውጡ ጋር አብሮ የሚመጣው ደስታ ብቻ ሳይሆን ሀዘንም ጭምር ነው።
የሞላውና ያማረ የሚመስለው የኑሯችን ሞሰብ በዚያ ልንቆጣጠረው በማንችለው የአሞራው መንቆር ሲተፈተፍ በጣም ያመናል። ስቃይ ጓደኛችን ይሆናል። አሞራው ትቶን ሲሄድ እና የተበላው ጉበት መሙላት ሲጀምር ደግሞ ደስታ ጓደኛችን ይሆናል። ግን ብዙ አይዘልቅም። ያ መከረኛ አሞራ በኑሮ ሰንሰለት ተወጥረን ወደ ታሰርንበት የእንያዳንዳችን የሕይወት ጎጆ ውስጥ በርሮ ይመጣል። ይህን ጊዜ ደስታ ይጠፋል፣ ስቃይ ቦታውን ይይዛል። ዓለም ዘጠኝ ነች ሞልታ አታውቅም የሚለውን ብሒል የተማርነው ከዚህ የፕሪማቲዎስ ስቃይ ይመስለኛል።
አንቷን ቼሆብ “ሁላችንም የተገኘነው ከጎጎል ካፖርት ውስጥ ነው” ብሎ ነበር። እኔ ደግሞ እንዲህ እላለሁ፣ “ሁላችንም የምንኖረው ልክ እንደ ፕሪማቲዎስ ጉበት ነው።” አበቃሁ፣ በሌላ ጊዜ በሌላ ጉዳይ እስከምንገናኝ ደህና ቆዩ።
ፍሬደሪክ ዳግላስ (1818- 1895) ከባርያ እናትና ከነጭ አባት የተወለደና ራሱም ቢሆን በቦልቲሞር (ሜሪላንድ) የቤት አሽከር ሆኖ የቆየ ሰው ነበር። አንድ ማለዳ ጁላይ 4 ቀን 1852 ን ተንተርሶ (አንተርሶ) በሮቼስተር ከተማ (ኒውዮርክ) ንግግር እንዲያደርግ ጥሪ ይደርሰዋል። ደብዳቤው ሲደርሰው እንደ እብድ ከራሱ ጋር መነጋገር ያዘ። መቸም አንዳንድ ጊዜ እንዲህ ያለ ለማመን የሚከብድ አጋጣሚ ሲመጣብህ ናላህ ይበጠበጣል። ፍሬደሪክ ዳግላስም “በእርግጥ ይህ ደብዳቤ ለእኔ የተጻፈ ነው? የተቀባይ ስምና አድራሻ ስሕተት ተፈጽሞ ይሆን?” ሳይል አልቀረም። ዳግላስ በዚህ ዓይነት ሁኔታ ጭንቅላቱን ሲበጠብጥ ቆይቶ ትንሽ አረፍ አለ። ሲነቃ ይኸ ዕድል እንዳያመልጠው ፈለገ። ይልቁንም የሚናገርበት ርዕስ መጣለት። “ በመሰረቱ እኔን ባርያውን በዚህ በዓል ላይ እንድገኝ- ለዚያውም ተናጋሪ መሆኔን ሳስበው ይህ ሁሉ ግብዝ- የግብዝም ግብዝ ነው አለ። ይበልጥ ደግሞ ለተሰብሳቢው ስለጁላይ 4 (ነፃነት በዓል) እንድናገር እኔን ባርያውን መጋበዛቸው ሌላው ግብዝና ነው ” አለ። ለማንኛውም ንግግሩን አዘጋጀ። በዚያ ወቅት በሮቼስተር ከተማ ያደረገው ንግግር እስከ ዛሬ ድረስ ከዓለም ታላላቅ ዲስኩሮች አንዱ ለመሆን በቅቶአል። “ጁላይ 4 ቀን ለመሆኑ ለባርያው ምኑነው? What to the Slave is
ዛሬ ከብረት በከበደ ክንድ ኢትዮጵያን እየገዙአት የሚገኙት ጌቶች- አዳዲስ መሳፍንት- አዳዲስ መኳንንት፣ አዳዲስ ዲታዎች…የንግስ በዓል ከሳምንታት በኋላ ይከበራል። (በዩጐዝላቩ ጂላስ The New
, ወይም ከሮማውያን ዘመን አንስቶ Nouveau Riche ቀላል ድግስ አያውቁም። ስለዚህ ጉንበት 20 ቀን በታላቅና ታይቶ በማያውቅ ድምቀት ይከበር ዘንድ ዝግጅቱ እየተሟሟቀ ነው። አገር ያፈራው ትልልቁ የሐረር ሰንጋ፣ ወደል ወደል የሚያክለው የወለጋ ላታም በግ ወዘተ ተመርጦ ተመርጦ ይቀርባል። ሻምፓኙ፣ ውድ ውዱ አይሪሽ መጠጥ- ዊስኪ፣ ድራንቡዬ፣…የፈረንሳይ ኮኛኮች፣ ምርጥ ወይን ጠጆች..ያልፍላቸዋል። ምንም ማጋነን የለበትም። ጫካ ውስጥ በነበሩበት ጊዜ እንኳ ለድግስ ስንትናስንት ሚሊዮን ብር ሲያወጡ እንደነበረ ከጉያቸው የወጣው ጠንካራ ኢትዮጵያዊ…ገብረ መድኅን አርአያ ገልጦታል።
“ኑና ጉንበት 20ን አብረን እናክብር” ተብለው የተጠሩ ወይም እንጠራለን ብለው ቀኑን እንደወላድ እየቆጠሩ- የራቀባቸው ሰዎች የሉም አትሉም። እናንተም እንደኔ። ከውጭ የሚጋበዙ በርካታ ሰዎች ይኖራሉ። አዳራሾች-ሆቴሎች- በየደረጃው… ላይበቁ ነው። እሸሸ ገዳሜው፣ አስረሽ ምቺው ደግሞ የሚጠበቅ ነው። ስለገዢዎቻችን ሀብትና ንብረት ያልተባለ ነገር የለም። ይኸ ደግሞ የሞራሉን ቁልቁለት ምንኛ እንደ ተያያዙት ስም እየጠቀሰ መረጃ የሚሰጠንን ውስጥ አወቅ ኢየሩሳሌም አርአያን ማድነቅ እወድዳለሁ። በሽምግልናና ከእግዚአብሔር ጋር መታረቅ በሚገባቸው ዕድሜ የእኝኝ ብላ ባዝራዎች፣ አንድና ሁለት (በቀን) የማይበቃቸው የወንድ መለኮኖች አሉባቸው። ከዚህ ተራ ውስጥ ሁለት ሰዎችን ብቻ (በረከተ-መርገም ስምዖንና ስዬ አብርሃ) ነፃ ያወጣቸው ደግሞ ተስፋዬ ገብረ-አብ ነው። ስለሆነም ዳንኪራውና ስድ የሆነው በዓል የሚጠበቅ ነው። እኛም የኢትዮጵያ ጉስቁሎች የሌላ ሕዝብ በዓል በሥነ ሥርዓት መጠበቅ አለብን። የበዓሉን መንፈስ ማደፍረስ፣ ማደናቀፍና ማቃወስ በአሸባሪነትና በመሳሰለው አንቀጽ ያስቀጣል። አዎን ጉንበት 20 ቀን የድግሦች ድግሥ፣ አውራ በዓልና የድግሦችና የበዓሎች ሁሉ እናት ናት። ማን ያውቃል? ድሮ ጃንሆይ አጤ ኀይለ ሥላሴ ሐምሌ 16ን “የትዮጵያ የልደት ቀን” እንዳሉአት እነዚህ አዳዳሶቹ መሳፍንትም ጉንበት 20ን “እውነተኛው የኢትዮጵያ ናጽናት ቀን” ቢሉት አይደንቀኝም። ( ብቻ ማን ነበር- የአንዱ ሕይወት የሌላው መርዞ ነው- ያለው?)
በአገራችን የድግስ ነገር ሲነሳ ትንሽ የማስታውሳቸው ነገሮች አሉ። በአጤው ጊዜ ጃንሆይ የተወለዱበት (ሐምሌ16) እንዲሁም የነገሱበት (ጥቅምት 23) ይከበሩ ነበር። ለኢትዮጵያ ባሕልና ፖለቲካ እንግዶች የሆናችሁ ወጣቶች ምናልባት አታውቁት ይሆናል እንጂ በክብርም ቢሆን ቤተ መንግስት ስትጠሩ ግርግሩ ብዙ ስለሆነ ትንሽ ጨፈቃ ትቀምሳላችሁ። እንጀራው በእግር የተቦካ ነው ይባላል። ለማንኛውም “የንጉስ በረከት” አይናቅም ትባላላችሁ። (ይህንን የበለጠ ለማወቅ ፍቅር እስከ መቃብርን ያነብቡአል) ወደኋላ ጊዜ የሐምሌ 16 በዓል አከባበር ለአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ተሰጥቶ ነበር።