Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የዓድዋ ድል ለብዙ የአፍሪካና የካረቢያን እንዲሁም የአሜሪካ ጥቁር ህዝቦች በጫንቃቸው ላይ የተጫነባቸውን ከባድ የባረነት ቀንበር ለማላቀቅ የወኔ ስንቅ ሆናቸው ትግላቸውን ሲያቀጣጥሉ፤ ለዚህ ድል ግንባ ቀደም ሚና የተጫወተችውን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤ/ንን ድርሻ በማሰብ ሳይወዱ በግድ እንዲቀበሉት የተገደዱትን የአውሮፓውያኑን እምነት ጭምር ከነሱ በማስወገድ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ እምነት ተከታይ መሆናቸውን ለመግለጽ በአፍሪካና በአሜሪካ ብዙ አብያተ ከርስቲያናት አብሲኒያ ቤ/ን፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤ/ን በሚል ስያሜ ቤተ እምነታቸውን በመሰይም ለኢትዮጵያና ለቤተ ክርስቲያኒቷ ያላቸውን ክብርና አጋረነት ጭምር ገልጸዋል፤ በዚህ በደቡብ አፍሪካ ያሉ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክሰ እምነት ተከታዮች የኃላ ዘመን የእምነት ነጻነት ተጋድሎ ታሪክ ውሉ የሚመዘዘው ከዚሁ ከዓድዋ አንጸባራቂ ድል ነው። አሜሪካዊው የማኅበረሰብ ሳይንስ ጥናት (Sociology) ፕሮፌስር የሆኑት ዶናልድ ሌቪን ስለ ዓድዋ ድል በጻፉት የጥናት ወረቀታቸው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ከዓድዋ ድል በኃላ በመላው በጥቁር ዓለምና በደቡብ አፍሪካ ከፍ ብላ የታየችበትን የታሪክ እውነት እንዲህ አስቀምጠውታል፤
በአፓርታይድ የዘረኛ መንግስት ህሊናቸው ክፉኛ የቆሰሉ ደቡብ አፍሪካውያን በተለይም ደግሞ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤ/ን ስር ያሉ የእድሜ ባለጸጎችን ለማነጋገር እንደሞከርኩት ለዘመናት ሲናፍቁት የነበረውን ወደ እናት ቤተ ክርስቲያናቸው ወደ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤ/ን ጋር ግንኙነት ለመፍጠር የከፈሉት ዋጋ እጅግ ከባድ ነው፤ በዚህ ትግል ውስጥ ብዙ ደቡብ አፍሪካውያን አባቶችና እናቶች የህይወት መስዋእትነት ጭምር ከፍለዋል፤ የእነዚህን አባቶች መራር ትግልና መስዋእትነት በዚህ አጭር ጹሁፍ ለመግለጽ የሚሞከር አይደለም፤ በሌላ ተመሳሳይ ጹሁፍ ልመለስበት እችል ይሆናል፤ በተለይም ደግሞ ከወጣትነታቸው ጀምረው እስካሁን እስከ እርጅናቸው እድሜያቸው በዚህ በደቡብ አፍሪካ በሚገኘው በደቡብና በምእራብ አፍሪካ ሀገር ስብከት የጆሀንስበርግ ጽርሐ ጽዮን መድኃኒዓለም ካቴድራል ውስጥ በማገልገል ላይ የሚገኙት ቄስ ደሊዛ ቫሊዛ የቀደሙ አባቶቻቸው ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤ/ን ጋር ለመገናኝት የከፈሉትን መስዋእትነትና እልህ አስጨራሽ ታሪክ ሲተርኩ መስማት ልብን በሃዘን፣ በቁጭት፣ በእልህ ስሜት የሚንጥ እንዲሁም ልዩ የሆነ የሀገር ፍቅርንና ክብርን የሚያጭር ነው፤ ምናልባት እግዚአብሔር ቢፈቅድ የኚህን ደቡብ አፍሪካዊ ካህን የታሪክ ምስክርነትና ለኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነታቸው ሲሉ በተለያየ ጊዜ በህይወታቸው ጭምር የተጋረጠባቸውን የሞት አደጋ ያለፉበትን አስደናቂ የእምነት ተጋድሎ በሌላ ጽሁፈ ለማቅረብ እሞክራለሁ።
የዓድዋ ድል የመላው ጥቁር ህዝብ ብቻ ሳይሆን የመላው ነጻነት አፍቃሪ ህዝብ ድል ነው፤ ለዚህ ለሰው ልጆች ነጻነት ለተከፈለ ዋጋ ትልቅ ድርሻ ያላት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ከርስቲይን ደግማ ደጋግማ መነሳትና መመስገን ይገባታል፤ የማኅበረ ቅዱሳን የምርምርና የጥናት ማእከልም ይሄን ታሪካዊ ቀን በዚህ መልኩ ለመዘክር መፍቀዱ ይበል የሚያሰኝና ወደ ፊትም በብሔራዊ ደረጃ ጭምር ተጠናክሮ መቀጠል የሚችልበትን ቅድመ ሁኔታ ማመቻቸት እንዳለበት ለማሳሰብ እወዳለሁ። በዘላለማዊ ፍቅሩ ለወደደን ለዘመናት ከተጫነን የሰይጣን የሞትና የሲኦል የባርነት ቀንበር ነጻ ላወጣን ለጌታችንና ለመድኃኒታችን ለኢየሱስ ክርስቶስ ክብር ምስጋና ይሁንለት! ሀገራችንን በነጻነት፣ በሰላምና በአንድነት ይጠብቅልን!
ሰበስልጣን መዳጎኒ ማእከል ስደተኛታት ከተማ ታጁራ ሊብያ ጠለብ ኣብቲ ቦታ ዘለው ብኣማኢት ዝቑጸሩ ስደተኛታት ንምምላእ ሕጽረት ቐረብ ከምዘሎ ትማሊ ረቡዕ ገሊጾም።ከተማ ታጁራ ኣብ መንጎ ብሕቡራት ሃገራት ዝድገፍ መንግስቲ’ታ ሃገርን ኮማንደር ምብራቓዊ ሊብያ ከሊፋ ሃፍተር ኹናት ዝካየደሉ ቦታ ተዳወብ ከተማ’ያ።
በመጪው አርብ 110 የሚሆኑ ቋሚ ሰራተኞቹን በይፋ ሊያሰናብት መዘጋጀቱም ታውቋል። ጣቢያው በሕወሃቱ ሊቀመንበር ዶክተር ደብረጺዮን ገብረሚካኤል ቦርድ ሰብሳቢነት ሲመራ መቆየቱ ይታወሳል።
የኢ ኤን ኤን ከስርጭት መውጣት ምክንያት የመንግስት መስሪያቤቶች መረጃ ለጣቢያው መስጠት በማቆማቸው መሆኑ ይነገራል። ለጣቢያው ስፖንሰር የሆኑት ኢትዮ ቴሌኮም እና ንግድ ባንክ በድንገት ውላቸውን ማቋረጣቸው የጣቢያውን ገቢ ማሳጣቱንም የኢ ኤን ኤን ምንጮቻችን ለዋዜማ ጠቁመዋል።
ጣቢያው ከዳሽን ባንክ በብድር ሊያገኝ የነበረው 500 ሚሊየን ብር ብድር በብሔራዊ ባንክ ትዕዛዝ እንዲሰረዝ መደረጉም ነው የተገለጸው። ኢ ኤን ኤን በሃገሪቱ ህዝባዊ ተቃውሞ በተፋፋመበት ወቅት ሁከት አባባሽና “ብሄር ከብሄር ለማጋጨት የሚቀሰቅስ” ዘገባ በማቅረብ ከፍተኛ ተቃውሞ ቀርቦበት ነበር።
ለዘገባው ሀሰተኛ ምስል መጠቀሙና ዘገባው የተላለፈበት ሰዓት ተዳምረው ጣቢያው “ስውር ተልዕኮ አለው” የሚል ውንጀላም ሲቀርብበት ቆይቷል። ከሕወሃት አመራሮች ጋር የቀረበ ግንኙነት ያለውና በዶክተር ደብረጺዮን ቦርድ አመራርነት ሲተዳደር የነበረው ኢ ኤን ኤን መቀመጫውን አዲስ አበባ አድርጎ ወቅታዊ ጉዳዮችንና የመዝናኛ ይዘት ያላቸውን ፕሮግራሞች ሲያቀርብ ነበር።
ምንጭ ኢሳት ዋዜማን ጠቅሶ ይህንን ቢልም ከድርጅቱ በይፋ የተሰጠ መረጃ ግን የለም። ሚዲያው አሁን በመደረግ ላይ ያለውን ለውጥ ትኩረት ሰጥቶ እንደማይዘግብ፣ እንዲሁም ባለፈው ቅዳሜ የደረሰውን የቦንብ አደጋና ከአራት ሚሊዮን በላይ ህዝብ ተሳትፎበታል የተባለውን ህዝብባዊ የድጋፍ ሰልፍ አስመልክቶ ሽፋን አለመስጠቱ አነጋጋሪ ሆኖ ነበር። በዚሁ ጉዳይ ደሮ፣ ቀደም ሲል በወጣው የብሮድካስት አዋጅ መሰረት ማብራሪያ እንዲሰጥም በደብዳቤ መጠየቁ ይታወሳል።
በቀዳሚነት ቁጥራቸው ወደ አርባ ሽህ የሚጠጋ ዶክተሮች እና ነርሶች ይከተባሉ፣ ከዚያም እስከመጪው መጋቢት በሚኖረው ጊዜ ውስጥ ሦስት ነጥብ ሰባት ሚሊዮን የህክምና ሰራተኞችን ለመክተብ ዕቅድ ተይዟል፤ በማስከተል ደግሞ ዕድሜያቸውን ስድሳ አምስት ዓመት የሞላቸው ሠላሳ ስድስት ሚሊዮን ዜጎች ይከተባሉ።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ደቡብ አፍሪካ በዩናይትድ ስቴትሱ የመድሃኒት ኩባኒያ በጆንሰን ኤንድ ጆንሰን የተሰራው ቁጥሩ ወደ ሰማኒያ ሽህ የሚጠጋ ክትባት ትናንት በጆሃንስበርግ ከተማ ተቀብላለች።
የደቡብ አፍሪካ መንግሥት በሚቀጥለው ሳምንት ክትባቶቹን ለጤና ሰራተኞች በመስጠት ክትትል እንደሚያደርግ አስታውቋል። የሀገሪቱ ፕሬዚዳንት ሲሪል ራማፎሳ እኔም ክትባቱን እወስዳለሁ ማለታቸው ተጠቅሷል። በቀጣዮቹ ሳምንታት ውስጥ በአጠቃላይ አምስት መቶ ሽህ ክትባቶች እንደሚላክላት ነው የተገለጸው።
ቀደም ብላ ደቡብ አፍሪካ በአስትራ ዜኔካ እና ኦክስፈርድ ዩኒቨርስቲ የተሰራውን የኮቪድ ክትባት ገዝታ እንደነበር ሲታወስ በሀገርዋ የተከሰተው የተለየ የኮሮናቫይረስ ዓይነት እምብዛም የማይከላከል ነው የሚል ጥናት ከወጣ በኋላ ክትባቱን ጥቅም ላይ ላለመዋል ወስናለች።
የዛሬው የሰሜን አታላንቲክ ቃል ኪዳን ሀገሮች ድርጅት ጉባዔ ከዩናይትድ ስቴትስ ፐሬዚዳንት ዶናልድ ትረምፕ ጋር በፍጥጫ ተጀምሯል። ከኔቶ አባላት ትልቋና ሀብታሟ ጀርማን የሩስያ "ምርኮኛ" ሆናለች ሲሉ ነጥለው ነቅፈዋታል።
ከኔቶ ዋና ፀኃፊ ጀንሰ ስቶለተንበርግ ጋር በቁርስ በተገናኙበት ወቅት ጋዝፕሮም የተባለው የሩስያ የኤነርጂ ኩባንያ 2 የጋዝ መታላለፍያ ቱቦዎችን በባህርዋ በኩል እንዲገነባ ፈቃዳለች በማለት ትረምፕ ጀርመንን ነቅፈዋል።
ጀርመን በቢልዮኖች ዶላር የሚቆጠር ገንዛብ ለሩስያ እያከፈላች ነው። ኤኔርጂዋን ከምተከላከልዋት ሃገሯ ከማታስገባ ጀርምን ጋር እንዴ አብራችሁ ትሆናላችሁ ብለዋል።
የጀርማን ቻንስለር አንጌላ መርከል በበኩላቸው ያደግኩት በምሥራቅ ጀርመን እንደመሆኑ መጠን በሶቭየት ሕብረት ቁጥጥር ሥር መኖር ማለት ምን እንዳሆነ ጠንቅቄ አውቃለሁ። ይሁንና ከሩስያ ጋር የምናደርገው የኤነርጂ ግብይት የ21 ኛው ምዕተ ዓመትዋን በርሊን የሞስኮ ተገዢ አያደርጋትም የሚል ምላሽ ሰጥተዋል።
በያሬድ ሃይለማሪያም የሰው ልጅ ህይወት በጥያቄ የተሞላ ነው። ጥያቄዎች የሰው ልጅ አዕምሮ ብስለት ማሳያዎችም ናቸው። አካባቢያችንን መቃኘት ከጀመርንበት የጨቅላ እድሜ ጀምሮ ከአለም ጋር ያለን ትውውቅ በጥያቄዎች ላይ የተመሰረተ ነው። አዕምሯችን ያለማቋረጥ ጥያቄዎችን ያፈልቃል፤ ምላሽ ይሻል። ምላሾቹን ለማግኘት በተጋነው መጠን ደግሞ የእውቀት መነሻ ይሆነናል። የአዕምሮ ብስለታችንም ይጨምራል። አዕምሯችን ሲሰንፍ ጥያቄ ማፍለቁን ያቆማል። ጥያቄ ማፍለቅ ያቆመ አዕምሮ … Continue reading ጥያቄ ቢከመር መልስ አይሆንም፤ እኛ እና ጥያቄዎቻችንን →
ከአዲስ አበባ ተወስደው ጦላይ ወታደራዊ ማሰልጠኛ የሚገኙ የአዲስ አበባ ወጣቶች በሳምንቱ መጨረሻ እንደሚለቀቁ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር ብርጋዲየር ጄኔራል ደግፌ በዲ ለቢቢሲ ገለፁ። ወጣቶቹ የተያዙት "በጎዳና ላይ ንብረት ሲያወድሙና ሁከት ሲፈጥሩ ነው" ያሉት ኮሚሽነሩ መጀመሪያ ከተያዙት ተጣርቶ አሁን በማሰልጠኛ ያሉት 1174 እንደሆኑ ገልፀዋል። እሳቸው እንደሚሉት የፈፀሙት ተግባር በህግ የሚያስጠይቃቸው ቢሆንም መታነፅ እንዳለባቸው በማመን ለዚህም … Continue reading የአዲስ አበባ ወጣቶች በሳምንቱ መጨረሻ እንደሚለቀቁ አዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን አስታወቀ (BBC) →
ይድረስ፦ - ለአቶ ታከለ ኡማ (የአዲስ አበባ ምክትል ከንቲባ) - ለአቶ ታዬ ደንደአ (የፌዴራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ) ክቡራን፣ በመጀመሪያ ውድ የሥራ ጊዜያችሁን ሰውታችሁ ልታነቡኝ ጊዜ ከወሰዳችሁ በጣም አመሰግናለሁ። ጊዜያችሁን ለመሻማት የወሰንኩት ምናልባት በሥራ መጨናነቅ ያላስተዋላችሁት ሐቅ ካለ በማመላከት የዜግነት ግዴታዬን ለመወጣት ተመኝቼ መሆኑን እንድትረዱልኝ እፈልጋለሁ። በርካታ የአዲስ አበባ ወጣቶች በገፍ እና በግፍ … Continue reading በአዲስ አበባ ወጣቶች ላይ የተወሰደውን ኢ-ፍትሃዊ እርምጃ ማስቆም ቢሳናችሁ ተቃውሟችሁን በቃላት በመግለጽ አጋርነታችሁን አሳዩን! (በፍቃዱ ሃይሉ) →
ለአቶ ታዬ ደንደኣ -የፌደራል ጠቅላይ አቃቤ ህግ የኮሚዩኒኬሽን ጉዳዩች ዳይሬክተር አዲስ አበባ ውድ ታዬ፣ የከበረ ሰላምታዬ ይድረስህ! እንደምን አለህ? በእርግጥ ይህን ደብዳቤ በይፋ ከመፃፍ ይልቅ በግል ላናግርህ እንደምችል አውቃለሁ። ነገር ግን ይህን ለማድረግ ውስጤ አልፈቀደም። ምክንያቱም በማዕከላዊ እና ሦስተኛ እስር ቤቶች ውስጥ ብዙ ብዙ ነገሮችን ተጫውተናል። በእውነቱ ከአንተ ጋር መታሰር ትምህርት ቤት እንደ መግባት ነው። … Continue reading ይድረሰ ለአቶ ታዬ ደንደኣ፡- “እንዴት የሰው ልጅ ሰብዓዊ ክብሩ ወደሚገፈፍበት ጦላይ ይላካል?” →
ZhongShan መሪን ወረቀት 12 ቮ DC የታጠመ ገመድ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪን ወረቀት 12 ቮ DC የታጠመ ገመድ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪን ወረቀት 12 ቮ DC የታጠመ ገመድ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የፌደራል መንግስት የሚባለው አካል ዝምታን መርጦ ጣናን አረም ሲያጠፋው የኦሮሚያ ክልል ያሳየው የድጋፍ ተነሳሽነት እጅግ ሊደነቅ ይገባል። ጣና ኢትዮጵያዊነት መሆኑኑን፣ መለያችን መሆኑንን፣ ተቀብሎ ድጋፍ ለማድረገ መነሳት ብቻ በራሱ ከበቂ በላይ ነው። አሁን በዚህ ዘመን!!
ጣና የአባይ መነሻ ነዉ። አባይ የኢትዮጵያ አንድነት ተምሳሌት ነዉ። ጣና የአባይ ምንጭ ነው ጉደር፥ አንገር፥ ዲዴሳ፥ ዳቡስ፥ በለስ፥ ዠማ እና የመሳስሉት ወንዞች ከኦሮሚያ፥ አማራ እና ቤንሻንጉል ጉምዝ ክልሎች በመነሳት ውደ አባይ በመፍሰስ አንድ እጅግ ሀያል የሆነ፥ በዓለም ረዥሙን ወንዝ ይፈጥራሉ። አባይን! የኦሮሞ እና የአማራ ህዝብ በደም ጋብቻ እንደተሳስሩ ሁሉ! ኦሮሞና ጉምዝ ኦሮሞ እና ትግሬ፥ ጉራጌ ውዘተ በደም በጋብቻ በአንድነት እንደትሳስሩት ሁሉ! ልክ የኢትዮጵያ ብሄር ብሄረሰቦች በአንድነት ቆመዉ ኢትዮጵያን እንደመስርቱ ሁሉ…
ዛሬ ጣና ችግር ላይ ነዉ። እምቦጭ ወሮታል። ጣና ከሌለ የአንድነታችን ምሳሌ የሆነው ታላቁ ወንዛችን አባይ ሊኖር አይችልም። የሀገራችን አንድነት እና የጥንካሬያችን ተምሳሌት የሆነዉ ታላቁ ወንዛችን አባይ እንዳይጠፋ ትናንት ሀገራችን ስትወረር በአንድነንት እንደቆምን ሁሉ ዛሬም በችግር ጊዜ በአንድነት መቆም ግድ ይለናል። በመሆኑም ክ200 በላይ የሚሆኑ የኦሮሚያ ክልል በጎ ፈቃደኛ ወጣቶች “Xaanaan Keenya! ጣና የኛ ነዉ” እያሉ ጣናን ለመታደግ እየተደረገ ያለዉን ርብርብ ላይ ለመሳተፍ ወደ ባህር ዳር ጉዞ ጀምረዋል
በጣም የሚያሳዝነዉ ——– ሰዎች የኦሮሞ ልጆች ወደ ጣና የሄዱት የአማራ ልጆች አብረዉ ሰልፍ እንዲወጡና እንዲያምጹ ለማባበል ነዉ እያሉ ይገኛሉ፡፡ እኛ እኮ ብለናል እኒህ ሰዎች ለኢትዮጵያ አይሆኑም ብለናል፡፡ ጣናን የአማራ ወይም የጠላት ንብረት አድርገዉ እንደሚያዩት ከዚህ በላይ ማሳያ የለም፡፡ ያሳዝናል
ከሲኖዶሳዊው የቤተ ክርስቲያን አሠራርና የውሳኔ አሰጣጥ አንጻር፣ ቅዱስ ፓትርያርኩ የማኅበረ ቅዱሳን የቴሌቪዥን ፕሮግራም እንዲታገድ በራሳቸው ደብዳቤ መጻፋቸው ትክክል አይደለም፤ በውላችን...
ስለ ሰው ልጅ ጤና ስናስብ ወይም ስናነሳ የሰውን ልጅ ጤና ሰለሚያቃዉሱት በሽታዎችና ድንገተኛ አደጋዎች በአንፃራዊነተ ማንሳታችን ወይም ማሰባችን አይቀሬ ነዉ ፡፡
እነዚህም በሽታዎች ተላላፊና ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች ሲሆኑ ከነዚህም ቀደምቶች ከሆኑት ተላላፊ በሽታች መካከል አንዱ የወባ በሽታ ነው፡፡ ይህ በሽታ ሞቃታማ የአየር ጸባይ ባላቸው የአለም አገሮች አገራችንን ጨምሮ ዓመቱን በሙሉ በቋሚነት (endemic) አንዳዴም በወረርሽኝ መልከ (epidemic) እየተከሰተ ብዙ የሰዉ ልጆችን በማመም ለስቃይና ለህልፈት የሚዳርግ በሽታ ነው፡
ይህ በሽታ በአሰተላላፊ ትንኞች አሰተላላፊነት ብቻ በቀላሉ ከበሽተኛ ሰዉ ወደ ጤናማ ሰዉ የሚተላለፍ በሽታ ሲሆን ለበሽታው መዛመትና በወረርሽኝ መልከ መከሰት ዋናዉን ሚና የሚጫወቱት እነዚህ ትንኞች ናቸው፡፡ እነዚህ ትንኞች በብዛት ከተራቡና በአካባቢዉ የበሽታ አምጭ ህዋስ በደማቸዉ ዉሰጥ ያሉ የተወሰነ ሰዎች ካሉ በሽታዉ በቀላሉ በወረርሽኝ መልከ ይከሰትና ብዙ ሰው ሊታመም ሊሰቃይ ለሞትም ሊዳረማ ይችላል፡፡
እነዚህ ትንኞች በአንድ አካባቢ ለመኖርና ለመራባት እንዲችሉ ሞቃታማ የአየር ፀባይና ያቅረ ንጹህ ዉሃ ሊኖር ይገባል ፡፡ ይህ ምቹ ሁኔታም በአብዛኛው የሚፈጠረው በተለይ በሀገራችን የክረምት ወቅት ሲገባና ሲወጣ ከመጋቢት እስከ ሰኔ ወራቶችና ከመስከረም እስከ ህዳር ወሮች ባሉት ጊዚያቶች ለትንኞች መራባት ምቹ ወቅቶች ሰለሆኑ በአብዛኞዉ በእነዚህ ወቅትች ነው በሽታዉ በወረርሽኝ መልከ የሚከሰተዉ፡፡
በሀገራችን በእነዚህ ወቅቶች በተለያዩ ዓመታት ወረርሽኙ ተከስቷል ፡፡በተለይ 1990/1991 ዓ/ም በሀገራችን የተለያዩ ከልሎች በተለይ በአማራ ክልል በተለያዩ ወረዳዎችና ቀበሌዎች ተከስቶ የነበረዉ ወረርሽኝ ግን በጣም የከፋ ሰለነበር ብዙ ዜጎችን ለህመም ለሰቃይና ለህልፈት ዳርጓል፡፡
ይህኔ ነዉ ፀረ ወባ ማህበር የአሁኑ ጤና ልማትና ፀረ ወባ ማህበር የተመሰረተዉ ፡፡ይህ ማህበር የተመሰረተዉ ማህበሩ ከተመሰረተበት ጌዜ ጀምሮ እሰከዚህ ዓመት ድረስ የማህበሩ ዳይሬከተር በመሆን የሚያገለማሉት የአተ አበረ ምህረቴ ባለቤት አነሳሽነትና በራሳቸዉ በአቶ አበረ ምህረቴ ተነሳሽነት ሌሎች ጓደኞቻችዉን አነሳሰተዉ በበጎ ፈቃደኝነት ተሰብስበዉ በጋራ በመወያየት ማህበር መስርተው ማህበሩንም ፀረ ወባ ማህበር ብለዉ ሰይመዉ ህጋዊ ፈቃድ አውጥተው አመራር አባላትንም መርጠው በዳይሬከተርነት አቶ አበረ ምህረቴን ሰይመዉ የሰራ ዕቅድ አውጥተው በመንቀሳቀስ ከየግል ኪሳቸው ገንዘብ አዋጥተው ከሌሎች ለምነው ባሰባሰቡት ገንዘብ የወባ በሽታን የሚፈዉሰን መድሃኒት ገዝተው መኪና ተከራይተው ወረርሽኙ ወደ ከፋባቸው ወረዳዎች በመሄድ ከመንግሰት የጤና ባለሙያዎች ጋር በመቀናጀት ወደ በሽተኞች ቤት ለቤት በመንቅሳቅሰ መድሃኒቱን ለበሽተኞች በማደል ብዙ በሽተኞች እንዲፈወሱ አድርገዋል።
ማህበሩ ይህን የበጎ አድራጎት ሰራ ለወገን ደራሽ ወገን ነው በሚል መርህ እየተንቀሳቀሰ የማህበሩንም መዋቅር እሰከ ቀበሌ ድረሰ በመዘርጋት ሰራዉን ሲሰራ ከቆየ በኃላ ወረርሽኙ ጋብ ካለ በኃላና ከተቋቋመበት አላማዉ ጎን ለጎን በሌሎች ማህበራዊ የጤና ችግሮች ላይ ለምሳሌ ኤች አይ ቪ ኤድሰ በመከላከል የንጹህ የመጠጥ ዉሃ አቅርቦትን ወላጆቻቸዉን በተለያየ ምከንያት ያጡ ህጻናትንና ወጣቶችን እየረዳ ማሰተማርን የአካባቢ የአየር ንብረት ጥበቃን የአካባቢ ጽዳትንና የግል ንጽህናን በመጠበቅ ተላላፊ በሽታዎችን መከላከል መቻልን በተመለከተም የተለያዩ ሰራዎችን ሰርቷል በመሰራተም ላይም ይገኛል፡፡
ይህ ማህበር መንግስታዊ ያልሆነ አገር በቀል ግብረ ስናይ ድርጅት ሲሆን በበጎ ፈቃደኛ አባላቱ አስተዋጽዖና የተለያዩ ዓለም አቀፍ ግብረ ስናይ ድርጅቶች በሚያደርጉለት ድጋፍ እየተንቀሳቀሰ ብዙ ማህበራዊ ችግሮችን በመፍታት ላይ የሚገኝ ማህበር ነው።
ይህ ማህበር በተለይ በተለያዩ የጤና ችግሮች ወላጆቻቸውን ያጡና ከፍተኛ የኢኮኖሚ ችግር የገጠማቸውን ሴት ተማሪዎችን ከከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤቶች ከሚማሩ ተማሪዎች አወዳድሮ ድሀና ጎበዝ የሆኑ ሴት ተማሪዎችን በመመልመል በደ/ማርቆስ ከተማ ራሱ ባስገነባዉ ህንፃ በአዳሪ ተማሪነት ሁሉንም ወጭዎች ችሎ እየረዳ በማስተማር በተጨማሪም ከወላጆቻቸዉ ጋር ያሉ ድሀ ተማሪዎችን የገንዘብ ድጋፍ እያደረገ የሚያስተምራቸዉ ተማሪዎች ብዙ ናቸዉ፡፡ማህበሩ ባደረገላቸው ድጋፍ ትምህርታቸዉን አስከ ዩንቨርሲቲ ድረስ ተምረው በዶክትሬት በመሀንዲስነት በሌሎችም የጤና ዘርፎችና በተለያዩ ሙያዎች ተመርቀው ወገናቸዉን ሀገራቸውን እራሳቸውን በማገልገልና በመርዳት ላይ የሚገኙ ብዙ ወጣቶች ናቸው ፡፡
በተጨማሪም ህብረተሰቡ ራሱን ከተለያዩ ተላላፊ በሽታዎች እንዲጠብቀ የበሽታውን መተላለፊያ መንገዶችና የመከላከያ ዘዴዎችን በተለያዩ ማስ ሚዲያዎች ህትመትና ገጽ ለገጽም ህብረተሰቡን ግንዛቤ በማስጨበጥ ያደረገወና በማድረግ ላይ ያለው አስተዋጽዖ ከፍተኛ ሲሆን በንጹህ የመጠጥ ውሃ እጦት ምከንያት የሚከሰቱ አና የሚተላለፉ ዉህ ወለድ በሽታዎችን ለመከላከል እንዲቻል ጥልቀ የመጠጥ ዉህ ጉድጓዶችን በማስቆፈር ህብረተሰቡ ንጹህ የመጠጥ ውህ እንዲያገኝ በማድረግና በተለይ በገጠር ኗሪ እናቶች የመጠጥ ዉህ ለማግኘት በእግራቸው እስከ አንድ ስዓት ድረስ እንስራ ተሽክመው እየተጓዙ የሚገጥማቸውን ድካም ለማቃለል በየአካባቢያቸዉ ተሰባስበዉ በሚኖሩበት አካባቢ ጥልቀ የውህ ጉድጓድ በማስቆፈር በቀርብ ርቀት ከመኖሪያ ቤታቸው አካባቢ የመጠጥ ውህ እንዲያገኙ ያደረገና እያደረገ ያለው አስተዋጽዖ ከፍተኛ ነው ፡፡
እንዲሁም ደማም በክረምት ወቀት አንዳንድ ወንዞች በጎርፍ አማካኝነት ሲሞሉና በእነዚህ ወንዞች አካበቢ የሚኖሩ ህዝቦች ወንዞችን ተሻግረዉ ገበያ ሄደው ውለው ሲመለሱ ተማሪዎች ወንዞችን ተሻገረው ት/ቤት ሂደው ሲመለሱ ከብቶች ወንዞችን ተሻግረው ለግጦሽ ሂደው ሲመለሱ ስዎች ወንዞችን ተሻማረው ፍርድ ቤት ዉለው ለቀሶ ደርስዉ ሲመለሱ ወንዞች ሞልተዉ ሲያገ፫ቸው እቤታቸው ሳይመለሱ የሚያድሩና ዉሀው ሲጎድል የሚመለሱ በውሀዉ ሙላትም የሚወሰድም የሚሞቱም ብዙ ሰዎችና እንስሳት ስለነበሩ ይህንን ችግር ማህበሩ በመረዳት ይህንን ችግር በሚያደርሱ በተለያዩ ወንዞች ላይ ስዉና እንስሳ የሚያሻግሩ የብረት ድልድዮች በመስራት ከላይ ከተገለጹት ችግሮች ህብረተስቡ እንዲገላገል ማድረጉ ሌላው የማህበሩ አስተዋጽዖ ነው፡፡
ስለዚህ በ 1990 ዓ/ም በወርሃ ነህሴ የተመሰረተው ፀረ ወባ የዛሬው ጤና ልማትና ፀረ ወባ ማህበር “ለወገን ደራሽ ወገን ነው” “በጋራ ለዉጥ እናምጣ” “የኛን ችግር ለመፍታት ከ እኛው እንጀምር ” በሚሉ መርሆች አማካኝነት ከላይ የተዘረዘሩትን ዋና ዋና ማህበራዊ ችግሮች ያቃለለ በማቃለል ላይ የሚገኝ ማህበር ስለሆነ ይህንን የማህበሩ አላማ ተረድተን በበጎ ፈቃደኝነት ማንኛችንም ኢትዮጽያውያን ለማህበሩ ድጋፍ ልናደርግለት ይገባል፡፡
እኔም ማህበሩ ከመመስረቱ ጀምሮ ከላይ የተዘረዘሩትን ተግባሮች ከመጀመሪያዉ እስከ መጨረሻዉ በሁሉም ክንዋኔዎች በበጎ ፈቃደኝነት በአባልነት ስላለሁበት ”ማን ያዉራ የነበረ ማን ያርዳ የቀበረ” ስለሆነ ይህንን የማህበሩን ታሪክ በአጭሩ ለመጻፍ ሞክሬያለሁ፡፡
ZhongShan የፓናል ብርሃን 54W የ LED ፓኔሌ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የፓናል ብርሃን 54W የ LED ፓኔሌ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የፓናል ብርሃን 54W የ LED ፓኔሌ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ሚኒስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ብዛዕባ እቶም ኣብ ኢትዮጵያ ዑቅባ ዝሓተቱ ክልተ ኣብረርቲ ብቢቢሲ ተሓቲቱ፣ “ጎሓፍ”ዩ” ክብል ሓሶት ምዃኑ ንዝሃቦ ምላሽ እናጠቐሱ’ዮም፣ ደገፍቲ ህግደፍ እቲ ሓበሬታ ቅኑዕ ከምዘይኮነ ዝማጎቱ ዘለዉ።
እዚ ከይኣክል’ውን መርበባት ሓበሬታ ህግደፍ፣ ኣሶሸትድ ፕረስ ብዛዕባ’ቶም ኣብ ኢትዮጵያ ምስ ነፋሪቶም ዑቕባ ዝሓተቱ ክልተ ኤርትራውያን ኣብረርቲ ዘቕረቦ ዜና ሓሶት ምዃኑ ተኣሚኑ ክብላ የጋውሓ ኣለዋ።
እንተኾነ መብራህቱ ተስፋማርያምን ኣፈወርቂ ፍስሃየን ዝተባህሉ ክልተ ኤርትራውያን ኣብረርቲ፣ ናይ ልምምድ ነፋሪት ሒዞም ብሮቡዕ 26 ጥቅምቲ፣ ኣብ ኢትዮጵያ፣ ከተማ መቐለ ብምዕላብ ዑቕባ ከምዝሓተቱ ሬድዮ ኤረና ከተረጋግጽ ክኢላ’ያ።
ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ዘሎ ሕሱም ኩነታት ምልኪን ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት፣ ሓካይም፣ ጋዜጠኛታት፣ ኣብረርቲ (ነፈርቲ ፓይሎት)፣ ደያኑ፣ ክኢላታት ሕጊ፣ መማህራንን ሰብ ካልእ ሞያን ዝርከብዎም ኤርትራውያን ብብዝሒ ይስደዱ ምህላዎም ዝከሓድ ኣይኮነን።
እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራን ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ደገፍቱን፣ ነዚ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ገዛ ኣትዩ ዘሎ ዋሕዚ ናብ ስደት ሓንሳእ ክኽሕድዎ ካልእ እዋን ከኣ ብውዲት ማእከል ስለያ ኣመሪካ (CIA) ዝተደፋፍኡ’ዮም እናበሉ ክገልጹ ይስምዑ’ዮም።
የፈረንሳይ ማህበራዊ ዲሞክራሲያዊ ሞዴልን በተሻለ ለማሸማቀቅ የአሜሪካ ኢኮኖሚ ስኬታማነት በማስመሰል ፣ የነጠላ አስተሳሰብ ተከታዮች አሜሪካ ስኬታማነታቸውን በካርድ ቤት አናት ላይ መገንባቷን አልገነዘቡም ፡፡ ለመሰብሰብ.
የዩናይትድ ስቴትስ የፌዴራሉ ምርመራ ቢሮ የምርጫ ዘመቻቸው ከሩሲያ ጋር “አለው” የተባለውን ግንኙነት ምርመራ እንዲያቋርጥ ሰፊና ተደጋጋሚ ጥረቶች በፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በኩል ተካሂደውበታል ሲሉ የቀድሞው የኤፍቢአይ ዳይሬክተር ጄምስ ኮሜ ተናግረዋል።
ዊሊያም ማኪንሊ (እንግሊዝኛ: William McKinley) የአሜሪካ ሃያ አምስተኛ ፕሬዝዳንት ነበሩ። ፕረዝዳንቱ ሥልጣን ላይ የወጡት እ.አ.አ. በ1897 ሲሆን በስልጣን ዘመናቸው ምክትል ፕሬዝዳንት ሁነው የተሾሙት ጋሬት ሆባርት እና ቴዎዶር ሮዝቬልት ናቸው። ፕሬዝዳንቱ የሪፐብሊካን ፓርቲ አባል የነበሩ ሲሆን ከሥልጣን የወረዱት እ.አ.አ. በ1901 ነበር።
ጤፍ በአብዛኛው ለእንጀራ አገልግሎት ይውላል፡፡ በመካከለኛው ኢትዮጵያ የሚመረት ነጭ ጤፍ በሌሎች ቦታዎች ከሚመረተው በጥራቱ የተሸለ ነው ተብሎ ስለሚታመን በከፍተኛ ዋጋ ይሸጣል፡፡ ስለዚህ ይህ የምርምር ስራ ያተኮረው ነጭ ቀለም ያላቸውን ሶስት የተለያዩ የጤፍ ዝርያዎቸን (ዕፀብ፣ ማኛ እና ቁንጮ) በአምስት የተለያዩ የመካከለኛውና ሰሜን ምዕራብ ኢትዮጵያ አካባቢዎች በመዝራት በእንጀራ ጥራት መስፈረቶች መሰረት በማወዳደር ያለቸውን የጥራት ልዩነታቸውን ለማወቅ እና ጥራታቸውን ከዝርያዎቹ የፍሬ እና ዱቄት ቀለም ጥራት እንዲሁም ከተመረቱበት አካባቢ የአፈርን የአየር ፀባይ ጋር ያለቸውን ዝምድና ለማጥናት ነው፡፡ በዚህ ጥናት በእንጀራ መጋገርና መብላት ጥልቅ ዕውቀት ያላቸውን 21 ሰዎችን በማስገምገም የተሰራ ስራ ነው፡፡ እነዘህ 21 የእንጀራ ጥራት ገምጋሚዎች በእንጀራ የላይ ገፅታ ቀለም የጀርባ ገፅታ ቀለም፣ የዓይን አደራደር፣ የመጠቅለል/ልስላሴ ባሀሪ እና አጠቃላይ የእንጀራ ጥረታ ላይ ሲሳተፉ ከእነዚህ ውስጥ 11 ተመርጠው የጥፍጥና ጥናት ላይ ተሳትፈዋል፡፡ የልዩነት ትንተና ስሌቱ እንደሚያሳየው የእንጀራ ጥፍጥና ጤፍ በተመረተበት አካባቢ ብቻ ካሳየው ልዩነት ውጭ ሌሎች የእንጀራ ጥራት መስፈርቶች በሙሉ በዝርያ በተመረቱበት አካባቢ እና ዝርያዎች ከበቀሉበት አካባቢ ባላቸው መስተጋብር ከፍተኛ (P < 0.05 to P < 0.001) ልነቶች እንዳላቸው ያሳያል፡፡ የእንጀራ ጥራት ማለትም የላይ ገፅታ ቀለም፣ የጀርባ ገፅታ ቀለም፣ የዓይን አደራደር፣ የመጠቅለል፣ የጥፍጥና እና አጠቃላይ የእንጀራ ጥራት ልዩነት የመጣበትን የትንተና ልየታ ውጤት ስናይ ደግሞ፤ በበቀሉበት ቦታ ምክንያት የመጣው ልዩነት የ52.4በመቶ፣ 38.7በመቶ፣ 62.5በመቶ፣ 87.6በመቶ፣ 69.0በመቶ፣ እና 80.8በመቶ እንዲሁም ዝርያዎች ከተመረቱበት ቦታ ጋር ባለቸው መስተጋብር የ40.9በመቶ፣ 53.0በመቶ፣ 26.0በመቶ፣ 12.0በመቶ፣ 28.6በመቶ፣ እና 18.6በመቶ በተከታታይ ለልዩነታቸው ምክንያት ሲሆን በዝርያዎቹ ምክንያት የመጣው የጥራት ልዩነት ደግሞ (6.6በመቶ፣ 8.3በመቶ፣ 11.6በመቶ፣ 0.3በመቶ፣ 2.4በመቶ እና 0.6በመቶ ቅደም ተከተል) ዝቅተኛ ነበር ፡፡ የእንጀራ ጥራት ጤፍ ከሚበቅልበት የአፈር ዓይነት (መረሬ/ዋልካ)፣ ኮምጣጣነት፣ የንጥረ-ነገር ቅይይር ብቃት፣ ካልሽዬም፣ ፖታሽየም፣ ማግኒዥየም መጠን ጋር እንዲሁም ከጤፍ ቀለም ፍካት/ብሩህነት/ (brightnes) እና የተመረተበት ከባህር ጠለል በላይ ካለው ከፍታ መጨመር አወንታዊ/ቀጥተኛ የሆነ ግነኙነት አለው፡፡ የአፈር ውስጥ የናይተሮጅን እና የሳልፈር መጠን አሉታዊ/ተቃራኒ የሆነ ትርጉማዊ ግንኙነት እንዳላቸው ውጤቱ አሳይቷል፡፡ የዝናብ መጠን መጨመር የእንጀራ ጥራትን የመቀነስና ጤፍ የተመረተበት ቦታ ከባህር ወለል እየጨመረ ሲሄድ የእንጀራ ዓይንና ልስላሴ መጨመር ተስተውሏል፡፡ በአጠቃላይ የእንጀራ ጥራት ከዝርያ ይልቅ በሚመረቱበት አካባቢ የአፈርና የአየር ፀባይ እንዲሁም ዝርያዎች ጤፉ ከሚመረትበት ከባቢያዊ ሁኔታ ጋር ያላቸው መስተጋብር ይበልጥ ተፅዕኖ ይፈጥራሉ፡፡ ይህ ጥናት ሲደመደም መረሬ/ዋልካ አፈር የሆነና ከኮምጣጣነት ወደ አልካላይንነት የሚያደላ፣ በቤዝ ካታዮን/ብረተ-አስተኔ የበለፀገ ከሆነ የእንጀራ ጥራቱ እንደሚጨምር እና በቀይ አፈር ላይ በአንሰተኛ የአፈር በቤዝ ካታዮን/ብረተ-አስተኔ የተመረተ ጥራቱ እንደሚቀንስ አመላክቷል፡፡ ከአሁን በፊት ሰሜን ምዕራብ አማራ የተመረተ ጤፍ በእንጀራ ጥራቱ ከመካከለኛው የኢትዮጵያ ክፍል ከሚመረተው ያንሳል የሚለው አሰተሳሰብ በመረሬ/አፈር የተመረቱትን የጤፍ ዝርያዎችን አወዳድረን ስናይ ልዩነት አላቸው የሚል ድመዳሜ ላይ አያስደርስም፡፡ የበለጠ ግልፅና አስተማማኝ ውጤት ይኖር ዘንድ የአፈር ንጥረ-ነገር ማዳበሪያዎች ለጤፍ እንጀራ ጥራት ያለላቸውን ተፅዕኖ የሚዳሰስበት ጥናት በተለያዩ ስነ-ምህዳሮችና አፈር ዓይነቶች መሞከር ተገቢ ነው፡፡
በንግግሮችህ ውስጥ ብዙ ጊዜ የምታነሳውና በሚገባ ያልተብራራ ግን አስፈላጊ መስሎ የሚታኝ አንድ ነጥብ ነበር . . )የሰው ልጅ የተፈጠረበት ግብና ዓለማ( የሚለውን ብዙ ትደጋግም ነበር። የተፈጠረው እግዚአብሔርን ለማመምለክ ዓላማ መሆኑንም አንዴ መጥቀስህን አስታውሳለሁ . . ይህ እኔንም ሆነ የማውቃቸውን ብዙ ሰዎች የሚያሳስበን ጥያቄ ነው . . እኔ በዚህ ዓለም ላይ የተገኘሁት ለምንድነው? ይህ ሁሉ ጭንቀትና ሲቃይስ ለምንድነው? በሰው ልጆች መካከል እርስ በርስ የሚካሄደውና በሰውና በፍጥረተ ዓለም መካከል የሚታየው ፍጥጫስ ለምንድነው? . . እነዚህ ሁሉ በጣም አሳሳቢ ጥያቄዎች አይደሉምን?
ራሽድ፦ በእርግጥ ናቸው። ለዚህ መነሻው የምዕራቡ ዓለም ሰው እሴታዊና ባህላዊ እነጻና አስተሳሰቡ ይመስለኛል። ትግልና ፍጥጫ የምዕራቡ ዓለም ቁሳዊ ባሕል ከታነጸባቸው የመሰረት ድንጋዮች አንዱ ሲሆን፣ዘመናዊው የምዕራባውያን ባህል በፍርስራሻቸው ላይ ከቆመው ከጥንታዊዎቹ የሮማንና የግሪክ ባሕል የተወረሰ ነው። )የትግልና የፍጥቻ አይቀሬነት( በሁለቱ ሥልጣኔዎች ዘንድ ከመሰረታዊ እሳቤዎች አንዱ የነበረ ሲሆን፣በአማልክት መካከል ፍጥጫ፣በሰውና በአምላክ መካከል ፍጥጫ፣በሰው ልጅና በተፈጥሮ መካከል ፍጥጫ፣በበጎና እኩይ ኃይሎች መካከል ፍጥጫ፣ከሁሉም ጋር ፍጥጫና ትግል ነው። የዘመናዊው የምዕራቡ ዓለም ቁሳዊ ሥልጣኔ ዓይነተኛ መገለጫና ውጤት የሆነው መንፈሰ ባዶነትም ሌላው ነው።
ራሽድ፦ ትክክለኛ እምነት ባለው አንድ ሙስሊም ዘንድ ጉዳዩ እንዲህ በግራ መጋባትና በብኩንነት የጨፈገገ አይደለም። ማንኛውም ሙስሊም በእስላማዊ ሃይማኖቱ አማካይነት ከየት እንደመጣ፣መጨረሻው ምን እንደሆነ፣የሚኖርባት ይህችን ዓለም ምንነት፣የሕይወት ዓላማ ምን እንደሆነ፣የሰው ልጅ የሕይወት ተልእኮ ምን እንደሆነ ያውቃል።
ራሽድ፦ ሙስሊም ሰው ከዩኒቨርስና በውስጡ ካሉት ጋር በመጣጣም ሁኔታ ላይ መሆኑ ይሰማዋል። ፍጥረተ ዓለሙ በመላ ለአላህ ተገዥ በመሆንና እርሱን በማወደስ ረገድ ቅኑን የአላህ ተገዥ ይጋራል። አምልኮውና ውዳሴው ግን በሰው ልጆች ዓለም እንዳለው በምርጫና በተወሰነ የአፈጻጸም መንገድ፣ወይም እኛ በማናውቀው ተፈጥሯዊ መንገድ ሊሆን ይችላል . . በዩኒቨርስ ውስጥ ያለው ሁሉ እርሱን የሚያጠራና የሚያወድሰው መሆኑ ቁርኣን ውስጥ ማጥራት {ተስቢሕ} በሚል ቃል ከሰላሳ ጊዜ በላይ ተደጋግሟል። በሌላ አገላለጽም ብዙ ጊዜ ተጠቀሷል። በዚህ መልኩ ነው ንቁው ሙስሊም አላህን ﷻ በማጥራትና በማወደስ የሚያዜመው ዩኒቨርሳል ዝማሬ ቡድን አባል መሆኑን የሚገነዘበው። እናም ከፍጥረተ ዓለም ጋር በሚጣጣምና በሚናበብ ሁኔታ ላይ እንጂ በግጭትና በፍጥጫ ሁኔታ ውስጥ አይደለም።
ለተፈጥሮ ያለው ስሜትና ዝንባሌ የመላመድ የመጣጣምና የወዳጅነት እንጂ ጥላቻና የመራራቅ ስሜት አይደለም። በዩኒቨርስ ውስጥ ያለው ሁሉ ለሰው ልጆች አገልግሎት የተገራ መሆኑን ቁርኣን ያረጋግጣል። ይህ (መግራት) በሚለው አገላለጽ ቁርኣን ውስጥ ከሃያ ጊዜ በላይ ተደጋግሞ የተጠቀሰ ሲሆን በሌሎች አገላለጾችም ብዙ ጊዜ ተደጋግሟል።
ራሽድ፦ የሰው ልጅ ልቦናው እንዲረጋጋ፣የአእምሮ ሰላም አግኝቶ በደስታና በእርካታ ለመኖር ምን ይፈልጋል? የሚለውን ስንመለከት . . የሚያስፈልጉት ነገሮች በአምስት ቃላት የሚወከሉ ሆነው እናገኛለን። እነሱም፦ መስለም፣ ተገዥነት፣ታዛዥነት፣ፍጹምነት እና እርጋታ ናቸው። ይህ በተግባር እውን የሚሆነው የሰው ልጅ መላውን ዩኒቨርስ በሚያካትተው የአላህ ﷻ አምልኮት (ዕባዳ) ጥላ ስር ሲጠለል ነው። እነዚህ አምስት ቃላትም የእስላም ትርጉም መሆናቸውን እናስተውላለን።
ራሽድ፦ የሰው ልጅ ከተፈጥሮ ጋር ያለውን ትስስር ከሚመለከተው ከዚህ እሳቤ ዋነኛ ውጤቶች አንዱ፦ ከገዛ ራሱና በዙሪያው ካሉት ጋር የሚኖረውና የሚሰማው ውስጣዊ ስሜትና የአንድነትን መርሕ በተግባር መኖሩን በአማኙ ላይ ማንጸባረቁ ነው። ይህም ከስሜት አንድነት ወደ ቅንጅትና ስነምግባር አንድነት የሚደረገውን ሽግግር ቀላል ያደርግለታል። በሕይወቱ ውስጥ ሁሉንም የሰብአዊነት ገጽታዎች፣መንፈሳዊውን፣ሕሊናዊውንና አካላዊውን ጎኖች ሁሉ ግምት ውስጥ የሚያስገባ ሚዘናዊነት እንዲኖር ያደርጋል።
{ለናንተም በሰማያት ያለውንና በምድርም ያለውን በመላ ከርሱ ሲኾን የገራላችሁ ነው፤በዚህ ለሚያስተነትኑ ሕዝቦች ታምራት አለበት።}]አልጃሢያ፡ 13]በማለት አላህ ﷻ በምድር ያለውን ሁሉ የገራልን መሆኑን የሚያውቀው ሙስሊም፣ አላህ ﷻ ለኛ ከፈጠረና ለአገልግሎታችን የተገራ ካደረገው በኋላ ከተፈጥሮ ጋር ምንም ግንኙነትም ሆነ ትስስር እንዳኖረን እንደማያደርግም ያውቃል! ስለዚህም የሰው ልጅ አላህ ከገራለት ተፈጥሮ ጋር የሚኖረውን ግንኙነት ማብራራት አይቀሬ ይሆናል። ነገሩ እንዲያ ከሆነ ደግሞ በሰው ልጅና በነዚህ ፍጥረታት መካከል ያለውን ግንኙነት የሚገዛበትን ዕውቀት ማስተላለፉም አይቀሬ ነው። አላህ ﷻ እንዲህ ብሏልና ፦
{ጌታችሁ ያ ሰማያትንና ምድርን በስድስት ቀኖች ውስጥ የፈጠረ አላህ ነው፤ከዚያም በዐርሹ (በዙፋኑ) ላይ ተደላደለ፤።}[አልአዕራፍ፡54]በተጨማሪም እንዲህ ብሏል፦
ይህም የሰው ልጅ በዚህ ዓለም ላይ ያለ መመሪያ ያለ ትእዛዝና እገዳ እንዲሁ ያሻውን እንዲሰራ ነጻ የተለቀቀ አይምሰለው ማለት ነው። ነገሩ እንደዚህ ከሆነ ዘንዳም ሙስሊሙ በምድሪቱ ላይ ዩኒቨርሳልና ሸሪዓዊ ፍትሕን ማረጋገጥ የሚያስችለውን ዕውቀት መማርና ሃይማኖቱን ማስተንተን ይኖርበታል።
እስላም ከዚህ መነሻ በመንደርደር የተሟላ የሕይወት መመሪያ ያቀርባል። ሙስሊሙ ከፈጣሪ ጌታው ጋር ያለውን ግንኙነት፣በመንፈሳዊ አምልኮታዊ ጎኑም ሆነ ጋብቻን፣ፍችን፣ሽያጭና ግብይትን፣ምግብና መጠጡን፣ እንቅልፉን፣አለባበሱን፣ቤት መግባትና መውጣትን፣ግላዊ ንጽሕናው እንኳ ሳይቀር የሚመለከቱ ስነምግባሮችን . . ያደራጃል። በተጨማሪም ከሕብረተሰቡ ጋር ያለውን ግንኙነት፣ከመንግስቱ ጋር ያለውን ግንኙነት፣ከሌሎች ማሕበረሰቦች ጋር ያለውን ግንኙነት፣ሁሉንም የተለያዩ መሰረታዊ የሕይወት ፈርጆች ሕጋዊውን፣ኢኮኖሚያዊውን፣ ፖለቲካዊውን፣ባህላዊውንና ማሕበራዊውን ባካተተ መልኩ ሁሉ አቀፍ እንዲሆን ያደርጋል . . እስላም ከዚህ የሚንደረደረው የተሟላ ወጥና ሁሉ አቀፍ ሥርዓት ለማነጽ ነው።
እስላም የሙስሊሙን ስሜትና ዝንባሌውን እንደሚመራ ሁሉ፣ሕግጋትን ይደነግግለታል። የፍትሕና የርትእ ሚዛን ያቆምለታል። ምድርን እንዲያለማና እንዲገነባት፣የተፈጥሮን አድማሳትና ራስን የመፈተሽ የማያቋርጥ ጥረትና አሰሳ እንዲያደርግ ያዘዋል . . ይህ ሁሉ የሚንደረደረው ከአላህ ﷻ በሚኖረው ግንኙነትና ለርሱ በሚደረገው አምልኮና ተገዥነት ማእቀፍ ውስጥ ነው። እነዚህ የተለመዱ የእለታዊ ኑሮ እንቅስቃሴዎች ከአላህ ሕግና መመሪያ ጋር የተሳሰሩ በሚሆኑበት ጊዜ፣ወደ ዕባዳ (አምልኮተ አላህ) ይለወጣሉ።
ማይክል፦ ያነሳኸው ነጥብ ግን ወደ ማክረርና ወደ አጥባቂነት ማዘንበል እንዳይሆን የሚል ስጋት ያሳደስርብኛል። ግልጽ ለመሆን ሃይማኖት ሁሉንም የሕይወት ፈርጆች የሚቆጣጠር እንዳይሆን ስጋት አለኝ።
ራሽድ፦ ሁሉም ነገር በውስጡ ያሉትን አቀናጅቶና አደራጅቶ የሚመራበት ሥርዓት ያለው ሲሆን፣በውስጡ የታቀፉት ሁሉ የየራሳቸው ሚና እና ፋይዳ አላቸው። እነዚህን ሁሉ እርስ በርስ በማስተሳሰርና በተሟላ መልኩ በማቀናጀት ነው የሥርዓቱ ፋይዳ በተግባር የሚታውና ሁለንተናዊ ዓላማው የሚረጋገጠው። ይህም አላህﷻ በቀጣዩ ቁርኣናዊ አንቀጽ ውስጥ ሚዛን ብሎ የሰየመው ነው፦
{ሰማይንም አጓናት፤ትክክለኛነትንም ደነገገ። በሚዛን (ስትመዝን) እንዳትበድሉ። መመዘንንም በትክክል መዝኑ፤ተመዛኙንም አታጓድሉ።}[አልረሕማን፡7-9]ሚዛን በሁሉም ነገር ውስጥ መንጸባረቅ ያለበት ፍትሕ ማለት ነው። ይህ ዩኒቨርስ በሚዛን በእቅድና በልክ ላይ የቆመ እንደሆነ ሁሉ አጠቃላዩና ዝርዝሩ ሥርዓትም በዚሁ ላይ ይቆማል። ከዚህ ዩኒቨርስ ፈጣሪ የተላለፈው ይህ ሃይማኖትም እንዲሁ በሚዛንና በፍትሕ መሰረት ላይ የቆመ ነው።
ሚዘናዊነትና የመብቶች እርስ በርስ አለመገፋፋት የእስላም አጠቃላይ መገለጫ ሲሆን፣የሰው ልጅ በራሱና ከሌሎች ጋር በሚኖረው በይነሰባዊ ግንኙነት ውስጥም በፍትሐዊነት በመካከለኛነትና በለዘብተኝነት የሚገለጽ ነው . .
የሰው ልጅ ስለራሱ ባለው እሳቤና በሚሰጠው ብያኔ ላይ የሚኖረው ሚዘናዊነትና መካከለኛነት ብዙውን ጊዜ ስለ ሌሎች በሚኖረው እሳቤና በሚሰጠው ብያኔ ላይም አሻራውን ያሳርፋል። ቀጣዮቹ አንቀጾችም ይህንኑ ሚዘናዊነትና መካከለኛነት ያመለክታሉ። አላህ ﷻ እንዲህ ብሏል፦
{ከነርሱም ውስጥ፦ ጌታችን ሆይ! በምድረ ዓለም ደግን ነገር (ጸጋን)፣በመጨረሻይቱም አገር ደግን ነገር (ገነትን)፣ስጠን፤የእሳትንም ቅጣት ጠብቀን የሚሉ ሰዎች አልሉ፤}[አልበቀራህ፡201 ]
{አላህም በሰጠህ ሀብት የመጨረሻይቱን አገር ፈልግ፤ከቅርቢቱም ዓለም ፋንታህን አትርሳ፤አላህም ወደ አንተ መልካምን እንዳደረገ ሁሉ አንተም መልካምን አድርግ፤በምድርም ውስጥ ማጥፋትን አትፈልግ፤አላህ አጥፊዎችን አይወድምና፣(አሉት)።}[አልቀሶስ፡77]
ራሽድ፦ በተጨማሪም ሌላ እንቅልፍ የሚነሳኝ ጉዳይ አለ። የሰው ልጅ የወንድሙን ደም በማፍሰስ ደም መጣጭ ሆኗል። ሞራላዊ ስነምግባሩ ክፉኛ አሽቆልሏል። እግዚአብሔር የሰጠውን አቅምና ኃይል ለብልጽግና ለሰላም ለልማትና ለተደላደለ ሕይወት . . ከማዋል ይልቅ ለጥፋትና ለውድመት እየተገለገለበት ነው። እስላም ይህን ችግር እንዴት ይመለከታል?
ራሽድ፦ ይህችን ዓለም የሰው ልጅ በገዛ ራሱ የመቀጣጫ አገር አድርጎ አዘጋጅቷታል። ይህም የሰው ልጅ እንዴት እንደሚሰራና የንኡሳን ክፍሎቹን አሰራር የሚመለከት ዕውቀት የሌለውን ማሽን ለማሠራት በከንቱ በመሞከሩ የመጣ ጣጣ ነው። የዚህን ሰብአዊ ማሽን ምስጢሮች የሚያውቀው የሠራውና የፈጠረው ብቻ ሲሆን፣ስለ ተፈጥሮውና ስለ ባሕርይውም ከርሱ በስተቀር የሚያውቅ የለም። በቅንጅትና በተጣጣመ ሁኔታ እንዴት እንደሚሠራ የሚያውቀውም እርሱ ብቻ ነው። አሁን የሰው ልጅ ይህን ጅልነት ከመፈጸም ራሱን ከገታና ማሽኑን የሰራው ፈጣሪ የደነገገውን ሕግና መመሩያ ለመከተል ከወሰነ፣እስካሁን ያበላሸውን ዳግም የማስተካከል ተስፋ ይኖረዋል። ካልሆነ ግን አሁን ካለበት መከራና ሰቆቃ፣ውድመትና ጥፋት፣ዋይታና ኡኡታ. . የሚገላግለው መፍትሔ አይኖርም።
ራሽድ፦ ይህ በጣም ግልጽ ነው። በግለሰብ ደረጃም ሆነ በሕብረተሰብ ደረጃ፣በዱንያም ሆነ በኣኽራ፣ያለበት ኃላፊነት ግዴታ የሚሰማው ካልሆነ በስተቀር የሰውን ልጅ በዚህች ዓለም ላይ ከሚፈጽመው እብሪት ሊገታው የሚችል ነገር የለም። አንድ ግለሰብ በዚህ ዓለም ላይ በሚሠራው ነገር ለምን ብሎ የሚጠይቀውና የሚቀጣው የበላይ ኃይል የለም ብሎ ያሻውን የሚሰራ ከሆነ፣ለጥፋቱና ለእብሪቱ ገደብም ሆነ ልጓም አይኖረውም። ይህ ግለሰብን በሚመለከት ትክክል ከሆነ፣ቤተሰብን ሕብረተሰብን ሕዝብንና መላውን የምድር ነዋሪ በተመለከተም እውነት ነው። እናም ለሁላችን የቀረበ ፈተና ነው ማለት ነው። ለፈጠረንና ለሚገዛን አምላካችን ያለን ተገዥነትና ተመሪነት የሚሞከርበት መፈተኛችን ነው።
እኔና አንተም፣የአላህ ﷻ በምድሪቱ ላይ ያመቻቸላቸው ሁሉም ይህን ፈተና በጋራ እንጋፈጣለን። ሁላችንም በአእምሯችን፣በሰብእናችን፣በኃላፊነት ስሜታችንና በታማኝነታችን ተፈታኞች ነን። እናም እያንዳንዳችን ለእውነተኛው ገዥ አምላኩ በእውነት ታማኝ ነኝ ወይስ ከሓዲ ነኝ? የሚለውን መወሰን ይኖርብናል።
እኔ በበኩሌ የታዛዥነትና የታማኝነት መንገድ ለመከተል ወስኛለሁ። በአላህ ﷻ ትእዛዝ ላይ ካመጸውና ከርሱ ተገዥነት ከወጣ ሰው ትእዛዝና ተገዥነትም ወጥቻለሁ . . የመዳኛው ጥግም ይኸ ነው።
ዶክተር አበባ ፈቃደ የአእምሮ ስነልቦና /Neuropsychology/ ምሁር ናት። በአሜሪካን ሃገር የተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች እና ኮሌጆች በመምህርነት እና ተመራማሪነት እንዲሁም በአማራ ህዝብ ፖለቲካዊ እና ሰብአዊ መብቶች ጥበቃ ላይ ፊታውራሪ ሆና የምትታገል ነች። ዶክተር አበባን ለየት የሚያደርጋት ነገር ‘እኔ አማራ ነኝ’ ብላ ስለ አማራ ህዝብ እና ማንነት ፊት ለፊት በመናገር እና ሰዎችን በማስተማር እንዲሁም ገዥው ስርዓትን በመቃወም ነው። ዶክተር አበባ በተለያዩ ሚዲያዎች ቃለመጠይቆችን ያካሄደች ሲሆን ለዛሬው ‘አማራ ማነው’ በሚል ርእስ ያደረገችውን ረዘም ያለ ገለጻ በአጭር በአጭሩ እንዳስሳለን!
መንፈሳዊነት ሲባል ሃይማኖት ማለት አይደለም። ሰዎች የተለያየ ሃይማኖት ሊከተሉ ይችላሉ። ነገር ግን እዚህ ጋር መንፈሳዊነት ሲባል የአማራ ህዝብ ባህሪውን፤ ማንነቱን፤ ታሪኩን እና ባህሉን የሚገልጽበት ጥልቅ ስሜቱ ማለት ነው። አማራ አኗኗሩ እንስሳዊ ባህሪይ ሳይሆን ከእኔ በላይ የፈጣሪ ሃይል አለ ብሎ የሚያምን ፤ ከሰው ልጅ በላይ የረቀቀ ነገር አለ ብሎ የሚያስብ እና የሰው ልጅ ሁሉ ረቂቅ እና በህገ ልቦና የሚተዳደር እንጂ በደመነፍስ የሚመራ አይደለም ብሎ የሚያስብ ፈሪሃ ፈጣሪ ያለበት ህዝብ ነው። አማራ በህገ ልቦናው ያደረውን ረቂቅ መንፈሱን ራሱን የመተርጎሚያ እንዲሁም ከሌላው ማህበረሰብ ጋር መልካም ግንኙነት የሚያደርግበት ድልድይ አድርጎ ነው የሚወስደው። ይህንን መንፈሳዊነቱን ለሃገር ግንባታ፤ ለመንግስት አወቃቀር እና ለተለያዩ ማህበረሰባዊ ተግባራት ይጠቀምበታል። አምሃራ- አም(ነጻ) እንዲሁም ሃራ(ህዝብ) የተባለውም ነጻ አስተሳሰብ፤ በምድር ላይ ከፈጣሪ በታች ሌላ ሃይል የሌለ እና ነጻነት መጎናጸፍ ተፈጥሮአዊ እና መንፈሳዊ ባህሪ ነው ብሎ የሚያስብ ነው።
ምንም እንኳ ሌላው ማህበረሰብም የራሱ የሆነ ማህበራዊ መገለጫ ቢኖረውም አማራ የራሱ የግል ማህተም ተደርጎ የሚገለጽበት ነገር ቢኖር ሲበዛ ማህበራዊ ፍጡር መሆኑ ነው። አማራ በጋርዮሽ አብሮ መኖርን ባህሉ ያደረገ ህዝብ ነው። አማራ ከአምላኩ ጋር ያለው ግንኙነት ብቻ ሳይሆን አማራ ከአማራው፤ አማራው ከሌላው ህዝብ እንዲሁም አማራ ከአለም ህዝብ ጋር ያለው ግንኙነት ከግለሰባዊ ይልቅ ማህበራዊ መስተጋብሮ ያይላል። ከጎሳዊነት ይልቅ ጋርዮሽን ወይንም የአብሮነት መስተጋብርን ቅድሚያ ይሰጣል። አብሮነት ለአማራ ተፈጥሯዊ ፍላጎት/human need/ ተደርጎ የሚወሰድ መለያ ባህሪው ነው። አማራ ከራሱ ይልቅ ወደ ውጭ የሚመለከት፤ ሁሉን አቀፍ፤ አድማሱ ሰፊ የሆነ የመተዳደሪያ እሴቶች ስላሉት ራሱ እንኳ ቢጎዳ ሌሎች እንዳይጎዱ በሚል ይሉኝታን፤ ውለታን፤ ህገ-አክብሮትን የሚያስቀድም ብሄር ነው። አማራ ማንነቱን የሚተረጉመው በብቸኝነቱ ሳይሆን ከሌላ ጋር አብሮ በመኖር ላይ በመመስረት ነው።
ይሉኝታው የሚመነጨው ከመንፈሳዊነቱ ላይ ሲሆን ከራሱ ይልቅ ለሌሎች ቅድሚያ በመስጠት ይገለጻል። ሌላው ምን ይለኛል፤ ሌላው ምን ያስባል ፤ሌላው ምን ይሰማዋል ብሎ የሚጨነቅ ህዝብ ነው። ይህንን ባደርግ፤ ይህንን ብናገር፤ ይህንን ብሰጥ እና በዚህ ብኖር ሌሎች ምን ይሉ ይሆን ብሎ ከራሱ ደህንነት፤ ጥቅም እና ስሜት ይልቅ ስለሌሎች የሚጨነቅ ነው። በዚህም የተነሳ ሌሎችን ማህበረሰቦችን የሚጠሉ/xenophobic/ ያሉ ሲሆን አማራ በተቃራኒው ደግሞ ሌሎችን የሚወድ /xenophilia/ ማህበራዊ ፍጡር ነው። ይህ በጋራ አብሮ የመኖር ዝንባሌው ከሌሎች ማህበረሰቦች ጋር ባለው ፖለቲካዊ፤ ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ግንኙነቱ ላይ የስኬትም የውድቀትም መንስኤ ሲሆን ይታያል።
ነገር ግን ማህበራዊነቱ ጊዜ፤ ቦታ እና ሁኔታን ጠብቆ ካልሆነ ከጥቅሙ ይልቅ ጉዳቱ ያመዝናል። ይሉኝታንና ውለታን የሚገነዘብ ዘመናዊ ማህበረሰብ ከተገነባ እኒህ እሴቶች አማራ ነጻ ህዝብ፤ በራሱ የሚተማመን እና ታላቅ ህዝብ እንዲሆን ያደርጉታል። ሌሎች ይህንን መልካም ባህሪውን ደግሞ የሚበዘብዙት ከሆነ ጉዳቱም ያን ያክል ነው። እናም ማህበራዊነቱ ለውደቀቱም ለስኬቱም ምክንያት ሊሆን የሚችል በሁለት በኩል የተሳለ ስለት ስለሆነ ልዩ ጥንቃቄን ይሻል።
ጀግንነት ወይንም አርበኝነት የአማራ ልዩ ጥልቅ ባህሪው ነው። ይህ ባህሪው ዝም ብሎ ለማስመሰል የተፈጠረ ወይንም ዛሬ የተፈበረከ ሳይሆን ዘመናትን ተሻግሮ ከትውልድ ወደ ትውልድ የሚተላለፍ ስነልቦናዊ ስሪቱ እና ጥንካሬው ነው። በክርክር፤ ሙግት ፤ እንካስላንቲያ እና እንቆቅልሽ አይነት ሰነቃላዊ ትውፊቶች ላይ የሚንጸባረቁ ገጸ ባህሪያት እና አባባሎች ላይ የጀግንነት ምሳሌዎች በብዛት የሚቀርቡት ጀግንነት የአማራ ህዝብ ስነልቦናዊ ስሪት በመሆኑ ነው። አማራ ልበ ሙሉ ነው። በራሱ የሚተማመን እና ሰውን የሚያምን ነው። ይህ ደግሞ ከውስጥ በሚወጣ ጀግንነት እና ፍጹም አርበኝነት የሚገለጽ ሲሆን ‘እኔ ነጻ ህዝብ ነኝ ማንም አያዝዘኝም’ ብሎ እንዲያስብ የሚያደርገው መልካም እሴቱ ነው። ጀብደኝነቱን መግለጹ፤ የራሱ በሆኑ ሃብቶች መመካቱ ፤ ለሚያምንበት እና ለጋራ ለሆነ ነገር ራሱን አሳልፎ መስዋእት የሚያደርግ መሆኑ የአርበኝነት እና አልበገር ባይነት ስነልቦናው መገለጫዎች ናቸው።
ዝግጅት ክፍሉ- ይህንን ጽሁፍ ያተምነው ከላይ የተጠቀሰው ምንጭ ተጠቅሶልን በተላከልን መሰረት ነው። ” ስለሌሎቹ ማን ይንገረን? ስንል ጠይቀናል። ቀጣዩን የ”አማራ ማን ነው” ጽሁፍ ሲላክልን እናትማለን። መጨረሻችን ውርዶ ዝር ውስጥ መቀርቀሩ ግን አሳዛኝ ጉዳይ ነው!!
ለዚህ ፍርድ መነሻ የሆነው ከሳሽ ሰኔ 25 ቀን 2010 አሻሽለው ያቀረቡት የክስ አቤቱታ ሲሆን ይዘቱም ከሳሽና 1ኛ ተከሳሽ እያንዳንዳቸዉ 50/100 የሆነ ድርሻ በመያዝ ዋናው ሥራው በዌብሳይት አማካኝነት የጨረታ መረጃዎች የሚሰጠዉን 2ኛ ተከሳሽ ማህበር ቢም አይቲ ሶሉሽን ኃ/የተ/የግ/ማ የመሰረቱ መሆኑን፤በማህበሩ መመስረቻ ደንብ እንዲሁም ህደር 13 ቀን 2001 ዓ/ም እና ታህሳስ 10 ቀን 2001 ዓ/ም በተደረገዉ የባለአክሲዮኖች ስብሰባ ከሳሽ እና 1ኛ ተከሳሽ ማህበሩን በጣምራ ሥራ አስኪያጅነት ለመምራት በሙሉ ድምጽ የወሰኑ መሆኑን በዚህም መሰረት የማህበሩን የባንክ ሂሳብ መክፈት ማንቀሳቀስ፤መዝጋት እንዲሁም የማህበሩን ንብረት አስይዞ የመበደር ስልጣን የከሳሽ እና የ1ኛ ተከሳሽ የጋራ ስልጣን መሆኑን ስራቸዉንም በጋራ ሲሰሩ የቆዩ መሆኑን፡፡ ነገር ግን ከመስከረም 2009 ዓ.ን ጀምሮ በከሳሽ እና በ1ኛ ተከሳሽ መካከል በተፈጠረ አለመግባባት ከሳሽ በ2ኛ ተከሳሽ ማህበር ዉስጥ ያላቸዉን ተሳትፎ ያቆሙ መሆኑን 1ኛ ተከሳሽ አለመግባባቱ ከተከሰተ ጀምሮ ማስጠንቀቂ በመስጠት እና በማስፈራራት ተጽእኖ ሲያሳድሩባቸዉ የነበረ መሆኑን፤1ኛ ተከሳሽ 2ኛ ተከሳሽ ማህበር አግልግሎት በመስጠት የሚገኘዉን የአገልግሎት ክፍያ በቼክ እየሰበሰቡ በማህበሩ ስም ወደተከፈተ የባንክ የሂሰብ /Account/ ገቢ ማድረግ ሲገባቸዉ ከአሰራር ውጪ በጥሬ ገንዘብ እየተቀበሉ በካዝና ሲያስቀምጡ የቆዩ መሆኑን ከዚህም በላይ ያለከሳሽ ፈቃድ በጣምራ ሊንቀሳቀሱ የሚገባውን ገንዘብ ያለከሳሽ እውቅና 1ኛ ተከሳሽ አላግባብ በሚልዮን የሚቆጠር ገንዘብ ያባከኑ ከመሆኑም በላይ ከሳሽ ሊከፈላቸዉ የሚገባዉን የወር ደሞዝ እና የትርፍ ድርሻ ለመከፈል ፈቃደኛ ሊሆኑ ያልቻሉ መሆኑን፤1ኛ ተከሳሽ ከመደበኛው የማህበሩ ሂሳብ አሰራር ውጪ የማህበሩን ገንዘብ ሲያንቀሳቅሱ የነበረ መሆኑን በዚህም ምክንያት የማህበሩ ሂሳብ በገለልተኛ የሂሳብ ባለሙያ እንዲመረመር ጠይቀዉ 1ኛ ተከሳሽ ፈቃደኛ ሳይሆኑ የቀሩ መሆኑን እንዲሁም 1ኛ ተከሳሽ ከሳሽ የማህበሩን ዌብሳይት እንዳይጠቀሙ ፓስዋርድና ዩዘር ኔም የቀየሩ መሆኑን ገልጸዉ 1ኛ ተከሳሽ ከማህበሩ ሥራ አስኪያጅነት ተሽረው ከማህበሩ ባለአክሲዮኖች ውጪ የሆነ ገለልተኛ ስራ አስኪያጅ እንዲሾም እንዲወሰንላቸዉ፤1ኛ ተከሳሽ የማህበሩን ዌብሳይት ዩዘር ኔምና ፓስዋርድ መቀየራቸው ተገቢ አይደም ተብሎ እንዲወሰንላቸዉ፣ የ2ኛ ተከሳሽ ማህበር ገቢ በቼክ እየተሰበሰበ በባንክ መቀመጥ ሲገባው በጥሬ ገንዘብ እየተሰበሰበ በቀጥታ ወጪ መደረጉ ተገቢ አይደለም ተብሎ እንዲወሰንላቸዉ፣ያለ ከሳሽ ተሳትፎ በተናጠል በ1ኛ ተከሳሽ አማካኝነት የተፈፀሙ ክፍያዎች በሙሉ ሕገወጥ ናቸው ተብሎ እንዲወሰንላቸዉ፣ከመስከረም 2009 ጀምሮ ያለዉ የማህበሩ ሂሳብ በገለልተኛ ባለሙያ እንዲመረመር እንዲወሰንላቸዉ፤1ኛ ተከሳሽ በተናጠል የኢተዮጵያ ንግድ ባንክ፣ህብረት ባንክ እና ከወጋገን ባንክ ገንዘብ ማውጣት ተገቢ ያልሆነ ተግባር ነው ተብሎ እንዲወሰንላቸዉ እንዲሁም ከሳሽ በ1ኛ ተከሳሽ ጥፋት ምክንያት በማህበሩ ላይም ሆነ በከሳሽ ላይ የደረሰዉን ጉዳት፤ያልተከፈላቸዉውን ደሞዝ እንዲሁም ያልተከፈላቸውን የትርፍ ደርሻ አስመልክቶ ክስ የማቅረብ መብታቸዉ እንዲጠበቅላቸዉ እንዲሁም በዚህ ክስ ምክንያት የደረሰባቸዉን ወጪና ኪሳራ ተከሳሾች እንዲተኩ እንዲወሰንላቸዉ ዳኝነት ጠይቋል፡፡
ከሳሽ ክሱን ያስረዱልኛል ያላቸውን የሰነድ ማስጃዎች አቅርቧል የሰዉ ምስከሮች ቆጥሯል፡፡ ተከሳሾች የከሳሽ ክስ ከነ አባሪዎቹ ደርሷቸዉ ጥር 20 ቀን 2011 ዓ/ም በተጻፈ የመከላከያ መልሳቸዉን ያቀረቡ ሲሆን ባቀረቡት መከላከያ መልስም የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ እና የፍሬ ነገር መልስ ሰጥቷል፡፡ ተከሳሾች ያቀረቡትን የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ በተመለከተ ፍርድ ቤቱ በመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያዉ ላይ ግራ ቀኙን ከከራከረ በኃላ ሐምሌ 15 ቀን 2011 ዓ/ም በዋለዉ ችሎት ውድቅ ያደረጋቸዉ በመሆኑ እና ዝርዝሩም ከመዝቡ ሰፍሮ የሚገኝ ስለሆነ ከዚህ ማሰፈር ሳያስፈልግ ታልፏል፡፡
ተከሳሾች በፍሬ ነገሩ ላይ በሰጡት መልስ 1ኛ ተከሳሽ በከሳሽ ላይ ዛቻና ማስፈራራት ያልፈጸሙ መሆኑን ከሳሽ ስራቸዉን የለቀቁት በገዛ ፈቃዳቸዉ መሆኑን ከከሳሽ ጋር አለመግባባት የተፈጠረበት ምክንያት ከሳሽ ሰኔ 16 ቀን 2008 ዓ/ም ግብርን ለመሰወር ያቀረቡትን ሀሳብ ባለመቀበላቸዉ መሆኑን ከሳሽ ከሰኔ 20-26 2008 ዓ/ም ባለው ግዜ የማህበሩን ድህረገጽ ኮድ ቀይረው 1ኛ ተከሳሽ እንዳይከፍተው እና እንዳይቆጣጠረው ያደረጉ መሆኑን እንዲሁም 1ኛ ተከሳሽ ከደንበኞቹ የኢሜል መልዕክት እንዳይደርሰው ጠልፎ በማስቀረት ህገወጥ ድርጊቶችን የፈጸሙ መሆኑን ከሳሽ አስከ 2009 ዓ/ም ሲያስተዳድረው ከነበረው 2ኛ ተከሳሽ ማህበር ጋር ተመሳሳይ ስራ የሚሰራ ቢቲኤ ቴክኖሎጂ የተባለ ድርጅት አቋቁሞ የጥቅም ግጭት የፈጠረ መሆኑን ከሳሽ እና 1ኛ ተከሳሽ ማናቸዉንም ስራ በእንደነት ለማከናወን ተስማምቷል በማለት ከሳሽ የገለጹት ሀሰት መሆኑን ህዳር 13 ቀን 2001 ዓ/ም የተደረገው የባለአክሲዮኖች ስብሰባ አላማ ስራ አስኪያጆችን ለመሰየም ብቻ ሲሆን ይህ ማለት ደግሞ ሁለቱም ስራ አስኪያጆች በየራሳቸው የስራ ድርሻ እንዲወጡ መሆኑን፣ከሳሽ እና 1ኛ ተከሳሽ በጋራ የሚያከናውኑትን ስራ በተመለከተ ታህሳስ 10 ቀን 2001 ዓ/ም በተጻፈ ቃለ ጉባዔ ላይ በገልጽ የሰፈረ መሆኑን 1ኛ ተከሳሽ የ2ኛ ተከሳሽን የዕለት ተዕለት ተግባር በቅንነት ከማከናውን በስተቀር የማህበሩን ገንዘብ ብቻውን ያላንቀሳቀሰ መሆኑን 1ኛ ተከሳሽ ህግን ተላልፎ ያከናወነው ሕገወጥ ተግባር የሌለ መሆኑን ከስራ አስኪያጅነት ለመሻር የሚያበቃ ጥፋት ያልፈጸመ መሆኑን ከሳሽ ማህበሩ ከተመሰረተ ጊዜ ጀምሮ እስከ 2006 ዓ/ም ድርስ በየዓመቱ የትርፍ ክፍፍል እየወሰደ የነበረ መሆኑን ከሳሽ በተደጋጋሚ ስበሰባ ተጠርተዉ ሳይመጡ የቀሩ መሆኑን የማህበሩ የአገልግሎት ክፍያ በቼክም ሆነ በጥሬ ገንዘብ ሲሰበሰብ የነበረ መሆኑን የተሰበሰበዉንም ገንዘብ 1ኛ ተከሳሽ ለማህበሩ ስራ ሲያውል የነበረ መሆኑን ከባንክ ገንዘብ ወጪ የተደረገዉ ከሳሽም ራሳቸው ፈርመው በነበሩት ሲፒዮች መሆኑን እንዲሁም ማህበሩ ኦዲት ሊደረግ የሚገባዉ ከተቋቋመበት ጊዜ ጀምሮ እንጂ ከ2009 ዓ/ም ጀምሮ መሆን የሌለበት መሆኑን ፍርድ ቤቱ በሚመድበው ሰብሳቢ አማካኝነት ባለአክሲዮኖቹ ሥራአስኪያጅ አንዲመርጡ የቀረበው ጥያቄም የሕግ መሠረት የሌለዉ ስለሆነ ውድቅ ሊደረግ የሚገባዉ መሆኑን ከሳሽ ወደፊት ክስ ለማቅርብ እንዲፈቀድላቸዉ የጠየቁትም ከሥነሥርዓት ውጭ ስለሆነ ውድቅ ሊደረግ የሚገባዉ መሆኑን በመግለጽ የመከላከያ መልሳቸዉን አቅርቧል፡፡
ፍርድ ቤቱም ጥቅምት 5/2012 ዓ.ም ክስ የሰማ ሲሆን በዚህም መሰረት ከሣሽ ባቀረቡት ክርክር ከሳሽ እና 1ኛ ተከሳሽ የማህበሩን መመስረቻ ጽሁፍ በማሻሻል የጋራ ስራ አስኪያጅ ሆነዉ እንዲሰሩ የተወሰነ መሆኑን 1ኛ ተከሳሽ ከሳሽ ስራ እንዲያቆም በማድረግ የማበሩን ስራ ለብቻዉ እየሰራ መሆኑን የማህበሩ ሂሳብም በከሳሽ እና 1ኛ ተከሳሽ በጋራ እንዲንቃሳቀስ በቃለ ጉባኤ የተወሰነ መሆኑን ገንዘብ ወጪ ሲደረግበት የነበረዉ ሲፒዮ ላይ ያረፈዉ ፊርማ የከሳሽ አለመሆኑን ይህ ክስ በቀረበበት ጊዜ በማህበሩ ሂሳብ ላይ የሚገኘዉ ገንዘብ ብር 552,979(አምስት ሀምሳ ሁለት ሺህ ዘጠኝ መቶ ሰባ ዘጠኝ ) ብቻ መሆኑን ይሁን እንጂ በማህበሩ ሂሳብ ላይ ብር 3.4 ሚሊዮን መገኘት የነበረበት መሆኑን ከ2009 ዓ/ም ጅመሮ የማህበሩ ትርፍ ክፍፍል ተፈጸሞ የማያውቅ መሆኑን የከሳሽ ደመዉዝም ተከፍሎ የማያውቅ መሆኑን ከሳሽ እና 1ኛ ተከሳሽ የስራ አስኪያጅነቱን ስራ ተግባብተዉ መስራት የማይችሉ መሆኑን በዚህም ምክንያት የማህበሩ ስራ አስኪያጅ ከውጭ ሊሰየም የሚገባዉ መሆኑን የማህበሩ ሂሳብ ከ2009 ዓ/ም ጀምሮ በገለልተኛ የሂሳብ ባለሙያ ያልተሰራ መሆኑን የተሰራዉም በማህበሩ የሂሳብ ሰራተኛ መሆኑን ከሳሽ ስራ ካቆመ በኃላ የማህበሩ ገንዘብ በሲፒዮ ወጪ ሲደረግ የነበረ መሆኑን በዚህ ሲፒዮ ላይ ያረፈዉ ፊርማ የከሳሽ አለመሆኑን ገልጸዉ ያቀረቡትን ክስ አጠናክረዉ ክርክራቸዉን ሲያቀርቡ ተከሳሾች በበኩላቸዉ ከሳሽ ስራ ያቆሙት ከ2ኛ ተከሳሽ ማህበር ጋር ተመሳሳይ ስራ የሚሰራ ቢቲኤን የተባለ ድርጅት ስለቋቋሙ መሆኑን የ2ኛ ተከሳሽን ደንበኞችም አዲስ ወደ አቋቋሙት ማህበር ወስደዉ ስራ የሰሩ መሆኑን ከሳሽ ገንዘብ ወጪ የተደረገባቸዉን ሲፒዮች ፈርመዉ የነበረ መሆኑን ሲፒዮም አገልግሎቱ ለመንግስት ክፍያ መፈጸሚያ መንግድ መሆኑን ከሳሽ ከመስከረም 2009 ዓ/ም ጀምሮ ስራ ላይ ያልነበሩ በመሆኑ ደመዉዝ ሊከፈላቸዉ የማይገባ መሆኑን ከከሳሽ ጋር አብረዉ የማህበሩን ስራ መስራት የማይችሉ መሆኑን ከማህበሩ አባላት ወጪ የሆነ ሰዉ የማህበሩን ጥቅም የሚያስከብር እስከሆነ ድረስ በስራ አሰኪያጅነት ቢሾም ተቃውሞ የሌላቸዉ መሆኑን ለማህበሩ የውጭ ኦዲተር ተሰይሞ የማያውቅ መሆኑን የማህበሩ ሂሳብ ይጠራ ከተባለ መጣራት ያለበት ከ2001 ዓ/ም ጀምሮ መሆኑን የተፈጸሙት ክፍያዎች አግባብነት ያላቸዉ በመሆኑ ህግ ወጥ ሊባሉ የማይገባ መሆኑን ከሳሽ እስከ 2009 ዓ/ም ድረስ ማህበሩን ለብቻቸዉ ሲመሩ የነበረ ስለሆነ 1ኛ ተከሳሽ ከ2009 ዓ/ም ጀምሮ ማህበሩን ለብቻቸዉ መምራታቸዉ ህገ ወጥ ሊባል የሚችልበት ህጋዊ ምክንያት የሌለ መሆኑን ማህበሩ ግልጽ የሆነ የሂሳብ መመሪያ የሌለዉ መሆኑን ገንዘብ ወጪ የተደረገዉ በሲፒዮ ላይ ያለዉ ፊርማ የከሳሽ ፊርማ መሆኑ ተረጋግጦ መሆኑን ከሳሽ በሲፒዮ ላይ ያረፈዉ ፊርማ የተጨበረበረ ነዉ በሚል ያቀረቡት ክስ የሌለ መሆኑን ይህም የሚያሳየዉ በሲፒዮ ላይ ያረፈዉ ፊርማ የከሳሽ ስለመሆኑ መሆኑን ከሳሽ ማህበሩ ጠቅላላ የሰበሰበዉ ገንዘብ በሂሳብ ላይ መታየት አለበት ያሉት አግባብነት የሌለዉ መሆኑን ማህበሩ ገቢ ብቻ ሳይሆን ወጪም የሚያወጣ መሆኑንበመግለጽ የመከላከያ መልሳቸዉን አጠናክረው ተከራክረዋል፡፡
1ኛዉን ነጥብ በተመለከተ ኃ/የተ/ግ/ማህበር በአንድ ወይም ብዙ ሥራ አስኪያጆች ሊተዳደር አንደሚችል እንዲሁም ሥራ አስኪያጅ ከማህበሩ አባላት ወይም ከማኅበረተኞች ውጭ ሊምረጥ እንደሚችሉ የንግድ ሕጉ አንቀጽ 525 እና 526 ይደነግጋል፡፡በዚሁ ድንጋጌ አግባብ 1ኛ ተከሳሽ የ2ኛ ተከሳሽ ማህበር ጣምራ ስራ አስኪያጅ ሆነዉ የተሰየሙ መሆኑን ማህበሩ ህዳር 13 ቀን 2001 ዓ/ም የያዘዉ ቃለ ጉባኤ ያስረዳል፡፡ይህ ቃለ ጉባኤም የማህበሩ መመስረቻ ጽሁፍ አካል እንደሆነ በቃለ ጉባኤዉ ላይ ተመልክቷል፡፡ይህ ከሆነ ደግሞ 1ኛ ተከሳሽ በማህበሩ መመሰረቻ ጽሁፍ የጣምራ ስራ አስኪያጅ ሆነዉ የተሾሙ መሆኑን መገንዘብ የሚቻል ሲሆን በማህበሩ የመመስረቻ ጽሁፍ የተሾመ ሥራ አስኪያጅ ከሥራ አስኪያጅ ስልጣኑ ሊሻር የሚችለዉ በንግድ ህጉ 527(1) እና 536(2) መሰረት ከማህበሩ ባለአክሲዮኖች መካከል በሶስተኛ አራተኛ ድምጽ ባላቸዉ ባለአክሲዮኖች ስር አስኪያጁ እንዲሻር ድጋፍ ሲያገኝ እንደሆነ ተመልክቷል፡፡ ይህ ድንጋጌም ተፈጻሚነት ያለዉ የማህበሩን ሥራ አስኪያጅ በጠቅላላ ጉባኤ ለመሻር በቀረበ ጊዜ ሲሆን በሌላ በኩል እንድ ስራ አስኪያጅ በማህበሩ መመስረቻ ጽሁፍ የተሾመ ቢሆንም ስራ አስኪያጁ ከስልጣኑ እንዲነሳ ሊያደረጉ የሚችሉ ጥፋቶች እስካሉ የማህበሩ አባላት ስራ አስኪያጁ በፍርድ ቤት ዉሳኔ እንዲሻር መጠየቅ እንደሚቻሉ በንግድ ህጉ አንቀጽ 527(5) ተመልክቷል፡፡ በዚህ ድንጋጌ መሰረት የማህበር አባል የሚገባ ምክንያት(good cause) እስካለ ድረስ ስራ አስኪያጁ እንዲሻር ክስ ሊያቅርብ እንደሚችል ተመልክቷል፡፡ ተጠቃሹ ደንጋጌ የሚገባ ምክንያት (good cause) ምን ምን እንደሆነ በዝርዝር የሚያስቀምጠዉ ነገር የለም በንግዱ ህጉ አንቀጽ 528(1) የሃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር ስራ አስኪያጅ የማህበሩን ዓላማ ወሰን ሳያልፍ በማናቸዉም ሁኔታዎች ሁሉ በማህበሩ ስም ለመስራት ስልጣን ያለዉ መሆኑ የተመለከተ ሲሆን የአንድ ማህበር ዓለማ እና ግብ የሚታወቀዉ ከማህበሩ መመሰረቻ ጽሁፍ እና መተዳደሪያ ደንብ ነዉ፡፡ በመሆኑም ስራ አስኪያጅ የማህበሩን ዓላማ ለማሳካት የማህበሩን መመስረቻ ጽሁፍ፤መተዳደሪያ ደንብ እንዲሁም ህግን መሰረት አድርጎ የመስራት ግዴታ እና ሃላፊነት አለበት፡፡ከእነዚህ ማዕቆፎች ወጭ በስራ አስኪያጅ የተፈጸመ ተግባርም የማህበሩን ዓላማ ለማሳካት ተድርጎ የማይወሰድ ጥፋት መሆኑን መገንዘብ ይቻላል፡፡
ከሳሽ 1ኛ ተከሳሽ ከጣምራ ስራ አስኪያጅነቱ ሊሻር ይገባል በማለት በዋንኝነት የሚከራክሩት የማህበሩን ሂሳብ ለብቻዉ አንቀሳቅሷል የትርፍ ክፍፍል እንዳይፈጸም አድርጓል፤በማህበሩ ሂሳብ ላይ መገኘነት የነበረበት የገንዘብ መጠን እንዳይገኝ አድርጓል የማህበሩ ዌበሳይት ዩዘር ኔምን ቀይሯል እንዲሁም የማህበሩን ገንዘብ ለግል ጥቅማቸዉ አውለዋል በማለት ሲሆን 1ኛ ተከሳሽ ከሳሽ ከጋራ ስራ አስኪያጅነት ስራዉ ሳይሻር ከሳሽ ወደ ቢሮቸዉ እንዳይገቡ የ2ኛ ተከሳሽ ማህበርን ቁልፍ እና የማህበሩን ዌብሳይት ፓስዋርድ መቀየራቸዉ የተመሰከረ መሆኑ ሲታይ ከሳሽ የማበሩን ሰነዶች መመለከት በንግድ ህጉ አንቀጽ 537 የተጠበቀለት መብት ሆኖ እያለ 1ኛ ተከሳሽ ይህን በመተላላፍ ክልከላ ማድረጋቸዉ፤የማህበሩ መመሰረቻ ጽሁፍ እና መተዳደሪያ ደንብ በሚደነግገዉ መሰረት በየአመቱ እንደ ስራ አስኪያጅነታቸዉ እና በተግባር ማህበሩን ከ2009 ዓ/ም እንደመምራቸዉ የትርፍ ክፍፍል እንዲደርግ ያለማድረጋቸዉ፤ሰብሰባ እንዲጣራ ከሳሽ ጠይቀዉ 1ኛ ተከሳሽ ምላሽ አለመስጠታቸዉ መመስከሩ ሲታይ እንዲሁም የማህበሩ የሂሳብ ሪፖርት በ2009 እና በ2010 ዓ/ም ካሽ ከሁለት ሚሊዮን ብር በላይ ያለዉ መሆኑን የሚያሳይ መሆኑን ነገር ግን በተግባር በማህበሩ የባንክ ሂሳብ ዉስጥ የሚገኘዉ አራት መቶ አርባ ሺህ ብቻ መሆኑ የተመሰከረ ከመሆኑ አንጻር 1ኛ ተከሳሽ በንግድ ህጉ አንቀጽ 528 መሰረት እንዲሁም በማህበሩ መመስረቻ እና መተዳደሪያ ደንብ መሰረት ለማህበሩ ጥቅም እየሰራ አለመሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡ሲጠቃለልም በከሳሽ በኩል የቀረቡት ማስረጃዎች 1ኛ ተከሳሽ ከስራ አስኪያጅነት ስልጣን ሊያሰነሳቸዉ የሚችል በቂ ምክንያት መኖሩን፤የማህበሩን መተዳደሪያ ደንብ፤መመሰረቻ ጽሁፍ እና የንግድ ህጉን በመተላላፍ ጥፋት የፈጸሙ መሆኑን በአግባቡ ያስረዱ ሲሆን በ1ኛ ተከሳሽ በኩል የቀረቡት ማስረጃዎች 1ኛ ተከሳሽ የፈጸሙትን ጥፋቶች የሚያስተባብሉ አይደሉም፡፡ ስለሆነም 1ኛ ከ2ኛ ተከሳሽ ማህበር የጋራ ስራ አስኪያጅነት እንዲሻር ተወስኗል፡፡ ይሁን እንጂ የማህበር ሥራ አስኪያጆች እንደ ማህበሩ ወኪል የሚቆጠሩ መሆኑን የንግድ ህጉ አንቀጽ 33 የሚደነግግ በመሆኑ፤የንግድ ህጉ ከአንድ በላይ የሆኑ ሥራ አስኪያጆች ማህበሩን የሚመሩ እና የተሰጣቸዉም ስልጣን በጋራ አንድ አይነት ጉዳይ ለመከናወን እንዲችሉ ከሆነ የአንዱ ሥራ አስኪያጅ ከሥራ አሰኪያጅነት መሻር ያላዉን ዉጤት የማያሰቀምጥ ስለሆነ በንግድ ህጉ አንቀጽ 1 በተደነገገዉ መሰረት የፍ/ህ/ቁ 2231ን መጠቀም አሰፈላጊ ነዉ፡፡ከዚህ አንጻር ከሳሽ እና 1ኛ ተከሳሽ የማህበሩን የባንክ ሂሳብ በጋራ ለመከፈት፤ለማንቀሳቀስ፤ለመዘጋት የማህበሩን ንብረት በዋስትና ለማሲያዝ ከባንክም ሆነ ከድርጅት ገንዘብ በብድር ለመውሰድ በጣምራ እንዲሰሩ የተሰየሙ መሆኑን ማህበሩ ታህሳስ 10 ቀን 2001 ዓ/ም እና ህዳር 13 ቀን 2001 ዓ/ም ከያዘዉ ቃለ ጉባኤ መረዳት የሚቻል ሲሆን በፍ/ሕ/ቁ 2231(1) ድግሞ ከአንድ በላይ የሆኑ ተወካዮች ተመሳሳይ ጉዳይ በጋራ እንዲያከናውኑ ስልጣን ተሰጥቷቸዉ እያለ አንደኛዉ የተሰጠዉን ስልጣን መከናወን እንዳይችል ከተደረገ ለሌላኛዉም ወኪል የተሰጠዉ ስልጣን ቀሪ እንዲሆን የተመለከተ ስለሆነ 1ኛ ተከሳሽ ከጣምራ ሥራ አስኪያጅነቱ በመሻሩ ከሳሽ ከ1ኛ ተከሳሽ ጋር በጣምራ የተሰጠዉን ስልጣን ለብቻዉ ለማከናወን አያስችለዉም፡፡
2ኛ ነጥብ በተመለከተ ምንም እንኳን ተከሳሾች ባቀረቡት የመከላከያ መልስ ከ2ኛ ተከሳሽ ማህበር አባላት ወጭ ገለልተኛ ስራ አሰኪያጅ የሚሾመበት የህግ መሰረት የለም በማለት መልሳቸዉን ያቀረቡ ቢሆንም ፍርድ ቤቱ ክስ በሰማ ዕለት ለማህበሩ ጥቅም የሚሰራ እስከሆነ ድረስ ከማህበሩ አባላት ውጭ የሆነ ስራ አስኪያጅ ቢሾም የማይቀወሙ መሆኑን ለችሎቱ አስረድቷል፡፡ይህ ከሆነ ደግሞ ሃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበርን ከማህበሩ አባላት ወጭ የሆኑ ሰዎች በስራ አስኪያጅነት ሊመሩት እንደሚችሉ በንግድ ህጉ አንቀጽ 525(1) የተመለከተ በመሆኑ እንዲሁም የማህበሩ አባልት በንግድ ህጉ አንቀጽ 526 የተጠበቀላቸዉን መብት በአከበረ መልኩ የማህበሩ አባላት ስበሰባ ፍርድ ቤቱ በሚመድበዉ ባለሙያ ጥሪ ተድርጎ ለ2ኛ ተከሳሽ ማህብር ገለልተኛ ስራ አስኪያጅ ሊሾም ይገባል ተብሎ ተወሰኗል፡፡
3ኛዉን ነጥብ በተመለከተ የ2ኛ ተከሳሽ ማህበር በገለልተኛ ኦዲተር ኦዲት ተድርጎ የማያውቅ መሆኑን ግራ ቀኙ አልተካካዱም ተከሳሾችም የማህበሩ ሂሳብ በገለልተኛ ኦዲተር ሊመረመር አይገባም በሚል ያቀረቡት ክርክር የለም ተከሳሾች ያቀረቡት ክርክር ቢኖር የ2ኛ ተከሳሽ ማህበር ሂሳብ መመርመር ያለበት ማህበሩ ከተመሰረተበት ከ2001 ዓ/ም ጀምሮ ሊሆን ይገባል በማለት ነዉ ይሁን እንጂ ከሳሽ የማህበሩ ሂሳብ እንዲመረመር ዳኝነት የጠየቁት የጋራ ስራ አስኪያጅነት ስራቸዉን ካቆሙበት ከመስከረም 2009 ዓ/ም ጀምሮ በመሆኑ እንዲሁም ተከሳሾች የማህበሩ ሂሳብ ከ2001 ዓ/ም ጀምሮ እንዲመረመርላቸዉ ያቀረቡት የተከሳሽ ከሳሽነት ክስ የሌለ በመሆኑ የ2ኛ ተከሳሽ ማህበር ሂሳብ ከመስከረም 2009 ዓ/ም ጀምሮ በገለልተኛ የሂሳብ ባለሙያ ኦዲት እንዲደረግ ተወስኗል፡፡
4ኛዉን ነጥብ በተመለከተ ከሳሽ ከ2009 ዓ/ም ጀምሮ በ2ኛ ተከሳሽ ማህበር ወጪ የተደረገ ገንዘብ እና የተፈጸሙ ክፍያዎች ህገ ወጥ ሊባሉ ይገባል በማለት ከሳሽ ክርክር ያቀረቡ ሲሆን ተከሳሾች በበኩላቸዉ የተፈጸሙት ክፍያዎችም ሆነ ወጪ የተደረገዉ ገንዘብ ለመንግስት ከፍያ የዋለ መሆኑን ገንዘቡም ወጪ ተድርጎ ክፍያ የተፈጸመዉ ከሳሽ በፈረመዉ ሲፒዮ መሆኑን በመግለጽ ክርክር አቅርቧል፡፡
በተከሳሾች በኩል የቀረቡት ምስክሮች ከማህበሩ ሂሳብ ላይ ወጪ ተድርጎ ክፍያ ሲፈጸም የነበረዉ በከሳሽ ተፈርመዉ የተቀመጡ ሲፒዮችን በመጠቀም መሆኑን ከሳሽ በሌለ ጊዜ ሲፒዮ ፈርሞ ትቶ የሚሄድ መሆኑን 1ኛ ተከሳሽ በሌለ ጊዜ ሲፒዮ ፈርሞ ትቶ የሚሄድ መሆኑን ከሳሽ የስራ አስኪያጅነት ስራቸዉን ካቆሙ በኃላ የማህበሩ ቢሮ መጥተዉ ሲፒዮ እና ቼኮች የፈረሙ መሆኑን በነዚህ ቼኮች እና ሲፒዮች ገንዘብ ወጪ ተደርጎ የደመዉዝ፤የቫት፤የተርፍ ገብር፤የጡርታ፤ዊዝሆልዲንግ እንዲሁም የኪራይ ክፍያ የተፈጸመ መሆኑን ያስረዱ ሲሆን በከሳሽ በኩል የቀረቡት 1ኛ ምስክር ሲፒዮችንም ሆነ ቼኮቹን ከሳሽ ያልፈረመ መሆኑን የነገራቸዉ መሆኑን ገልጸዉ መመስከራቸዉ ሲታይ ምስክሯ ገንዘብ ወጪ የተደረገባቸዉን ሲፒዮች ከሳሽ ይፈረሙ አይፈርሙ የማያውቁ መሆኑን የሚያስረዳ ከመሆኑም በላይ ገንዘቡ ለምን ጥቅም እንደዋለ አላውቅም ማለታቸዉ 1ኛ ተከሳሽ ገንዘቡን ለግል ጥቅሙ ያዋለ መሆኑን አያስረዳም፡፡ከዚህም በላይ ከሳሽ በሲፒዮዎቹ ላይ ያረፉት ፊርማዎች የእኔ አይደለም ከሚሉ በቀር አግባብነት ባለዉ አካል ፊርማዉ እንዲመረመርላቸዉ አልጠየቁም፡፡ ይህ ሁሉ ሲታይ 1ኛ ተከሳሽ ከከሳሽ ጋር ታህሳስ 10 ቀን 2001 ዓ/ም እና ህዳር 13 ቀን 2001 ዓ/ም በተያዘዉ ቃለ ጉባኤ መሰረት በጋራ የ2ኛ ተከሳሽን ሂሳብ ለማንቀሳቀስ የተጣለባቸዉን ግዴታ ጥሷል ሊያስብል አይችልም ይልቁንም ወጪዎች እና ክፍያዎች የተፈጸሙት ከሳሽ በፈረሙት ሲፒዮች እና ቼኮች መሆኑ ሲታይ 1ኛ ተከሳሽ በዚህ ረግድ ጥፋት ያልፈጸሙ መሆኑን መረዳት የሚቻል ከመሆኑም በላይ ከሳሽ በደፈናዉ ከ2009 ዓ/ም ጀምሮ የተደረጉ ወጪዎች እና ክፍያዎች ህገ ወጥ ይባልልኝ ከሚሉ በቀር ሀገ ወጥ ሊባሉ የሚችሉት ክፍያዎች ምን ምን እንደሆኑ እንዲሁም ህገ ወጥ የሚባልበትን ህገዊ ምክንያት ያላስረዱ ስለሆነ ከሳሽ በዚህ ረገድ የጠየቁትን ዳኝነት ፍርድ ቤቱ ውድቅ አድርጓል፡፡
5ኛዉን ነጥብ በተመከተ ከሳሽ ባቀረቡት ክርክር የማህበሩ የአገልግሎት ክፍያ በቼክ እየተሰበሰባ በቀጥታ ወደ ማህበሩ ሂሳብ ገቢ ከተደረገ በኃላ ነዉ ከማህበሩ ሂሳብ ላይ ገንዘብ ወጪ የሚደረገዉ በመሆኑም 1ኛ ተከሳሽ የማህበሩን የአገልግሎት ክፍያ ቀጥታ በካሽ እየሰበሰቡ ወጪ አድርጓል ይህም አግባብነት የለዉም ሊባል ይገባል በማለት ክርክር ያቀረቡ ቢሆንም ከሳሽ ይህን ፍሬ ነገር በማስረጃ ያላረጋገጡ ሲሆን ተከሳሾች በበኩላቸዉ ከ2006 ዓ/ም በፊትም ሆነ በኃላ ማህበሩ የሰበሰበዉ የአግልግሎት ክፍያ ቀጥታ ወደ ባንክ ሳይገባ ለተለያዩ ወጪዎች ይውል የነበረ መሆኑን የሂሳብ አወጣጥን በተመለከተ ማህበሩ መመሪያ የሌለዉ መሆኑን እንዲሁም ወጪዎች ስራ አስኪጆቹ በፈለጊት መንግድ ወጪ ሲያደርጉ የነበረ መሆኑን ይህም የማህበሩ የተለመደ አሰራር መሆኑን የቀረቡት ምስክሮች አስርድቷል፡፡ ማህበሩ የሂሳብ አያያዘን በተመለከተ መመሪያ የሌለዉ በሆነበት ሁኔታ 1ኛ ተከሳሽ የማህበሩን የአገልግሎት ክፍያ በካሽ ሰብስቦ ቀጥታ ወጪ ማድረጉ ተገቢ አይደለም የሚባልበት ህጋዊ ምክንያት ስለሌለ ፍርድ ቤቱ በዚህ ረገድም ከሳሽ ያቀረቡትን ክርክር ውድቅ አድርጎታል፡፡
1ኛ) ተከሳሽ ከ2ኛ ከሳሽ ማህበር የጣምራ ሥራ አስኪያጅነት ሊሻር ይገባል ተብሏል፡፡ በመሆኑም ከማህበሩ አባላት ወጪ የሆነ ገለልተኛ ባለሙያ ለ2ኛ ተከሳሽ ማህበር በስራ አስኪያጅነት እንዲሾም ታዟል፡፡
2ኛ) የምድቡ ሬጄስተራር ጽ/ቤት ከዳኛ ረዳቶች መካከል የንግድ ህግ ገንዘቤ ያለዉን የ2ኛ ተከሳሽ ማህበር አባላትን ሰብሰባ ጠርቶ ስራ አስኪያጅ የሚያስመርጥ የዳኛ ረዳት እንዲመድብ ታዟል፡፡
3ኛ) የ2ኛ ተከሳሽ ማህበር ሂሳብ ከ2009 ዓ/ም ጀምሮ በገለልተኛ ኦዲተር ኦደት እንዲደረግ ስለተወሰነ የምድቡ ሬጅስተራር ጽ/ቤት ገለልተኛ ኦዲትር አንዲመብ ታዟል፡፡
More in this category: « የኮ/መ/ቁ 170468 - እነ ቢም አይቲ ሶሉሽን ኃ/የተ/የግ/ማ እና አቶ በረከት ታደገኝ	የኮ/መ/ቁ 179280 - እነ ዶ/ር ጌተሁን ይትባረክ እና እነ ዶ/ር አከዛ ጠዓመ »
11 August በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 5 ቀን ማለት ነው።
7 December በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ኅዳር 28 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ኅዳር 27 ቀን ላይ ነው።
ኢትዮጵያ በአፍሪካ ትልቁ የሆነውን የኃይል ማመንጫ ግድብ በአባይ ወንዝ ላይ እንደምትሠራ ከገለፀች ወዲህ ግብፃዊያኑ ወደአዲስ አበባ ሲሄዱ በአጭር ጊዜ ውስጥ ሁለተኛቸው መሆኑ ነው፡፡ በቅርቡ ወደኢትዮጵያ ተጉዞ የነበረው የግብፅ የሕዝባዊ ዲፕሎማሲ ልዑካን ቡድን ሰፋ ያሉ ውይይቶችን አድርጎ ተመልሷል፡፡
Next ማእገር፡ ገዲም ተጋዳላይ ተስፋይ ገብረሂወት (ሓርበል) መራሒ ታንኪ ሓንቲ ካብተን ኣብ ወደባዊት ከተማ ባጽዕ ኣብ ሓወልቲ ቆይመን ዘለዋ ታንክታት – ERi-TV
የእሥር ቤቱ ጠባቂ ከእንቅልፉ ሲነቃ በሮቹ ሁሉ ተከፍተው አየ፥እስረኞቹ ያመለጡ ስለመሰለውም ራሱን ለማጥፋት ሰይፉን መዘዘ።በዚህን ጊዜ ቅዱስ ጳው ሎስ ድምፁን ከፍ አድርጐ “በሰውነትህ ልዩ ክፉ አትሥራ፥በገዛ እጅህ ታርደህ አትሙት፥ማንም ያመለጠ እስረኛ የለም፥ሁላችንም ከዚህ ነን፤”አለው።የገረፈውን ያሰቃየውን እና ያሠረውን ወታደር ከሞት አዳነው።“ለማንም በክፉ ፈንታ ክፉ አትመልሱ፥በሰው ሁሉ ፊት መልካም የሆነውን አስቡ፤”ብሎ በቃል ያስተማ ረውን በተግባር አሳየ
ታላቁ ሐዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ፡-የልድያን ቤተሰቦች ካጠመቀ በኋላ ወደ ጸሎት ስፍራ ሲጓዙ፥ጋኔን የሚያዘፍናት (የሚያንዘፈዝፋት) አንዲት ብላቴና ተከ ተለቻቸው።ይህች ብላቴና እየጠነቆለች ለጌቶቿ ብዙ ገንዘብ ታስገባ ነበር።ከጀር ባቸው ሆና፡-“እሊህ ሰዎች የልዑል እግዚአብሔር ሰዎች ናቸው፥ድኅነት የምታገኙ በትን ነገር ያስተምሯችኋል፤”እያለች ትጮኽ ነበር።አያሌ ቀናትም በመጮዃ ቅዱስ ጳውሎስን አሳዘነችው፥አተጋችው።ወደ ኋላም ዘወር ብሎ መንፈሱን፡- “ከርሷ ትወጣ ዘንድ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ስም አዝሃለሁ ፤”አለው፥ያን ጊዜም ተለይቷት ወጥቶ ሄደ።በተሰጠው ጸጋና ሥልጣን ሴቲቱን ከአጋንንት ቍራኝነት አላቀ ቃት።
ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ፡-በሠራው በጎ ምግባር አልተመሰገነበትም።ጌቶቿ የተመለከቱት የገረዲቱን መፈወስ ሳይሆን የትርፋቸውን መቋረጥ ነው።የተደረገው ተአምራትም አበሳጫቸው እንጂ አላስደሰታቸውም።በመሆኑም ቅዱስ ጳውሎስን እና ሲላስን፡-በአደባባይ እየጐተቱ ወደ ሹማምንቱ ወሰዱአ ቸው።የሐሰት ክስ ፈብርከው፡-“እሊህ ሰዎች አገራችንን እያሸበሩብን ነው፥የሮም ሰዎች ስንሆን ልንሠራው የማይገባንን ሥርዓት እያስተማሩን ነው፤”እያሉ ከሰሱ አቸው።ሕዝቡና መኳንንቱም የክሱን ይዘት ሳይመረምሩ የቅዱሳኑን ልብስ ገፍ ፈው አብዝተው በበትር ደበደቡአቸው።መላልሰው በጭካኔ ከደበደቡአቸው በኋላ አሥረው ለእሥር ቤት ጠባቂው አሳልፈው ሰጡአቸው።የእሥር ቤት ጠባ ቂውም አጽንቶ እንዲጠብቃቸው ስላስጠነቀቁት ሰው በላ ወንበዴዎች ከታሠሩ በት ከምድር ቤቱ፥እግሮቻቸውን በእግር ብረት አሥሮ፥እንዳይንቀሳቀሱም ከግ ንድ ጋር ጠርቆ አሠራቸው።
መንፈቀ ሌሊት ሲሆን ቅዱስ ጳውሎስና ሲላስ እንደታሠሩ፥በደም እንደተ ነከሩ የተለመደውን ጸሎታቸውን አደረሱ፥እስከ ቍስላቸው በዝማሬ እግዚአብሔ ርን አመሰገኑ።ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ፡-“ነገር ግን መከራ ትዕግሥትን እንዲያ ደርግ፥ትዕግሥትም ፈተናን፥ፈተናም ተስፋን እንዲያደርግ እያወቅን በመከራ ችን ደግሞ እንመካለን፤”ያለው እንዲህ በተግባር አሳይቶ ነው።ሮሜ፡፭፥፫።እርሱ እንደ እኛ የቃል ሳይሆን የተግባር መምህር ነው።ይህ ሁሉ ሲሆን እሥረኞቹ ሁሉ በመገረም ያደምጧቸው ነበር።ያን ጊዜ በጸሎታቸውና በመዝሙራቸው ኃይል የወኅኒ ቤቱ መሠረት እስኪናውጥ ድረስ ምድር ተንቀጠቀጠች።ወዲያውም የወ ኅኒ ቤቱ በር ወለል ብሎ ተከፈተ፤ሰንሰለቶቹ ከእጆቻቸው፥የእግር ብረቶቹ ከእግ ሮቻቸው እየወለቁ ወደቁ።
የእሥር ቤቱ ጠባቂ ከእንቅልፉ ሲነቃ በሮቹ ሁሉ ተከፍተው አየ፥እስረኞቹ ያመለጡ ስለመሰለውም ራሱን ለማጥፋት ሰይፉን መዘዘ።በዚህን ጊዜ ቅዱስ ጳው ሎስ ድምፁን ከፍ አድርጐ “በሰውነትህ ልዩ ክፉ አትሥራ፥በገዛ እጅህ ታርደህ አትሙት፥ማንም ያመለጠ እስረኛ የለም፥ሁላችንም ከዚህ ነን፤”አለው።የገረፈውን ያሰቃየውን እና ያሠረውን ወታደር ከሞት አዳነው።“ለማንም በክፉ ፈንታ ክፉ አትመልሱ፥በሰው ሁሉ ፊት መልካም የሆነውን አስቡ፤”ብሎ በቃል ያስተማ ረውን በተግባር አሳየ።ሮሜ፡፲፪፥፲፯።የወኅኒ ቤት ጠባቂው፡-መብራት አብርቶ እየ ተንቀጠቀጠ ወደ ውስጥ ከገባ በኋላ ከእግራቸው በታች ወድቆ ሰገደላቸው።ወደ ውጭ አውጥቶም “ጌቶቼ እድን ዘንድ ምን ላድርግ፤” አላቸው።እነርሱ የጸጋ ጌቶች፥ኢየሱስ ክርስቶስ ደግሞ የባህርይ ጌታ ነውና።እርሱ የጌቶች ጌታ የተባለው ለዚህ ነው።ራእ፡፲፱፥፲፮።
ቅዱስ ጳውሎስ እና ሲላስ ጠባቂውን፡-“በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ እመን አን ተም ቤተሰቦችህም ትድናላችሁ፤”አሉት።ወንጌልን፡-ለእርሱም ለቤተሰቦቹም አስ ተማሩአቸው።ያን ጊዜ በሌሊት ወስዶ ቍስላቸውን ጠረገላቸው፥ደማችውንም አጠበላቸው።እርሱና ቤተሰቡም አምነው ተጠመቁ።ሰፊ ማዕድም አቀረበላ ቸው፥በሆነው ነገር እርሱም ቤተሰቦቹም እጅግ ተደሰቱ።በማግስቱም ጳውሎ ስን እና ሲላስን ፍቱአቸው የሚል መልእክት መጣ።(የሐዋ፡፲፮፥፲፮-፵)። =በዘመናችንም ንጹሐኑ ቅዱስ ጳውሎስና ሲላስ የታሠሩበት ሰንሰለቶችና የእግር ብረቶች አሉ።እነ ቅዱስ ጳውሎስ “አሸባሪዎች” ተብለው እንደተገረፉና እን ደታሠሩ፥ዛሬም ብዙ ንጹሐን “አሸባሪዎች” የሚል ታፔላ እየተለጠፈባቸው ተገር ፈዋል፥ታሥረዋል።ወንድና ሴት ሳይለይ የእጅ የእግር ጥፍሮቻቸው በጉጠት እየ ተነቀለ ተሰቃይተዋል።ሲሰሙት እንኳን እንዴት ይዘገንናል።ለመሆኑ ከእስር የተ ረፈ ማነው? እንደምንሰማውና እንደምናየው እየታሠሩ እየተሰቃዩ ያሉት ፖለቲ ከኞቹ ብቻ አይደሉም።
ከገበሬ እስከ ምሁር፥ከዲያቆን እስከ መነኵሴ ወዘተ . . . መብቱን ነጻነቱን የጠየቀ ሁሉ በየእስር ቤቱ እየታጐረ ነው።እነዚህም እየደረሰባ ቸው ያለውን ስቃይ በችሎት ፊት ሱራያቸውን አውልቀው እስከ ማሳየት ደርሰ ዋል።ወንድ ልጅ ካልባሰበት በስተቀር ቀበቶውን ፈትቶ፥ሱሪውን አውልቆ ኀፍረተ ሥጋውን በአደባባይ አያሳይም።
በእኛ ዘመን በእኛ ኃጢአት፥በአሣሪዎችም ክፋት ዓለምን ንቀው፥ኃጢአትን ተጸይፈው በረሀ የወደቁ የዋልድባ መናንያንም ከሥቅየቱ አላመለጡም።እንደነ ቅዱስ ጳውሎስ “አሸባሪዎች”ተብለው ከጨለማ ቤት ተወርውረዋል፥በበትር ተደ ብድበዋል።ለመሆኑ ወንጀላቸው ምንድነው? “ገዳማችን የስኳር ፋብሪካ መሆን አይገባውም፤” ማለታቸው ወንጀል ነው? “የመናንያኑን ስፍራ ከተማ አታድርጉ ብን፥እኛ ወደዚህ የመጣነው እኮ የከተማውን ኃጢአት ሸሽተን ነው፤”ማለታ ቸው ወንጀል ነው? እንደ ያዕቆብ፡-“ይህ ስፍራ እንዴት ያስፈራ፤ይህ ስፍራ የእግ ዚአብሔር ቤት ነው እንጂ ሌላ አይደለም፥ይህም የሰማይ ደጅ ነው።”ማለታ ቸው ወንጀል ነው?ዘፍ፡፳፰፥፲፯።እነዚህ አባቶች ሕጉን ተከትለው እስከ ብጹዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ፥እስለ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስቴር መለስ ዜናዊ ሄደው ነበር።ነገር ግን ሰሚ አላገኙም።ቤተ ክህነቱም ቤተ መንግሥቱም አልሰማቸ ውም።
መንግሥት የተመለከተው እንደ ጠንቋይዋ ጌቶች የሚያግበሰብሰውን ትርፍ ብቻ ነው።ለዚህም ነው እነዚያ እነ ቅዱስ ጳውሎስን አስረው እንዳሰቃዩአቸው፥እነዚህ ደግሞ የዋልድባን መነኮሳት አስረው የሚያሰቃዩአቸው።ሰው አልታፈ ረም፥እግዚአብሔርም አልተፈራም፥ቤተ ክህነቱም በዝምታ ተውጦአል።ለመሆኑ መጮኽ የነበረበት ማነው? የቤተ ክህነት ሹም የተሆነው ቤተ ክርስቲያንን ለመ ጠበቅ፥ለቤተ ክርስቲያን ለመጮኽ እንደሆነ እንዴት ይረሳል? ካልሆነልን ሹመ ቱን ትተን፥መስቀሉን አስረክበን ወታደር መሆን ነው።የታሠሩትስ መከራውን ችለው፥ሥቃዩን ታግሠው ለሀገራቸውም ለቤተ ክርስቲያናቸውም መሥዋእትነት እየከፈሉ ነው።አንድ ቀን እግዚአብሔር የታሠሩበትን ሰንሰለት ይፈታላቸዋል፥ከእግር ብረት ያላቅቃቸዋል፥መዝጊያውን ይከፍትላቸዋል፥ያሠሩአቸውን እና ያሠቃዩ አቸውን ያንበረክክላቸዋል።የእኛ የለዘብተኞቹ ሰውንም እግዚአብሔርንም ማስ ደሰት ያቃተን መጨረሻችን ምን ይሆን? ለመሆኑ እውነቱን እውነት፥ሐሰቱን ሐሰት ማለት ፖለቲካ ይሆን?
ክርስትና የሚለው ቃል “XPIETIAVOS” ኽርስቲያኖስ ከሚለው የግሪክ ቃል የተገኘ ሲሆን ትርጉሙም የክርስቶስ መሆን ማለት ነው፡፡ ክርስትና ሰዎች በፍቅረ እግዚአብሔር ተስበው፤ ፈጣሪያቸውን አውቀው፤ እረፍትን ሽተው፤ በህጉና በትእዛዙ ፀንተው፤ ለመኖር ሲሉ ከዓለም ፈቃድ ተለይተው የሚኖሩበት ህይወት ነው፡፡ ይህንንም ኢየሱስ ይወደው የነበረው ደቀመዝሙር ዮሐንስ “ዓለምን ወይም በዓለም ያሉትን አትውደዱ በዓለም ያለው ሁሉ እርሱም የስጋ ምኞትና የዓይን አምሮት ስለገንዘብም መመካት ከዓለም ስለሆነ እንጂ ከአባት ስላልሆነ÷ ማንም ዓለምን ቢወድ የአባት ፍቅር በእርሱ ውስጥ የለም፡፡
ዓለሙም ምኞቱም ያልፋሉ የእግዚያብሔርን ፈቃድ የሚያደርግ ግን ለዘለዐለም ይኖራል” (1ዮሐ 2፡16) በማለት ክርስቲያን ለመሆን በመጀመሪያ ዓለምን መካድ እንዳለብን ያስተምረናል፡፡ በክርስትና ወድቆ (ተረግሞ) የነበረው የሰው ዘር እንደ ተነሳ (እንደ ተፈታ)፤ የታመመው እንደ ተፈወሰ፤ የረከሰው እንደ ተቀደሰ፤ የሞተው እንደተነሳ፤የተሰበረው እንደተጠገነ፤ የሳተው እንደ ተመለሰ ይታመናል፡፡
የክርስትና መስራቹ ራሱ መድኃኔዓለም ክርስቶስ ነው፡፡ “በዚህችም ዓለት ላይ ቤተክርስቲያኔን እሰራለሁ፡፡ የገሀነም ደጆችም አይችሏት” (ማቴ 16፡18) በማለት ቤተክርስቲያን ሳይሆን ቤተክርስቲያኔን የራሱ እንደሆነች በህያው ቃሉ አረጋግጦልናል፡፡
ክርስቲያኖች ክርስቲያን ከመባላቸው አስቀድሞ ምዕመናን (መዝ 100፡7) ፤ ደቀመዛሙርት (ኢሳ 8፡16) ፤ ወንድሞች (ማቴ 8፡10) የመሳሰሉት በመባል ይጠሩ ነበር፤ ነገር ግን ደቀመዛሙርቱ ክርስቲያን ተብለው ለመጀመሪያ ጊዜ የተሰየሙት በአንጾኪያ በማርቆስ እናት በማርያም ቤት እንደነበር ቅዱስ መጽሀፍ ይነግረናል፡፡ (የሐዋ 11፡26)
በምድራችን በሺዎች የሚቆጠሩ ሃይማኖቶች ይገኛሉ፡፡ የሃይማኖታቸውን መስራች ስናጠና ግን ሰዎች ሆነው እናገኛለን፡፡ ትምህርታቸው ዛሬም በተከታዮቻቸው ይኑር እንጂ እነርሱ ግን በህይወት የሉም፤ የክርስትና ዋና መስራች ግን ትናንት የነበረ ዛሬም ያለ ወደፊትም ዓለምን አሳልፎ የሚኖር ዐልፋና ዖሜጋ ዘዓአለማዊ በመሆኑ ዛሬም ስራውን አላቆመም ማለት ነው፡፡ ክርስቲያናዊ ህይወት ለመኖር ክርስቲያኖች የሚከተለውን መተግበር እንዳለብን የህይወት ምንጭ የሆነው መጽሀፍ ቅዱስ ያስተምረናል፡፡
መቼም ዓለም አንድ መንደር በሆነችበት ዘመን ስለ እግዚያብሔር ያልሰማ አለ ብሎ ለመናገር ያስቸግራል፡፡ ይሁን እንጂ ከዕውቀት ብዛት እግዚአብሄርን የካዱ (እግዚአብሔር የለም) ያሉ በርካታ ሰዎች በምድራችን መኖራቸው ግልጽ ነው፡፡ ይህም ስንፍና እንጂ እውቀት እንዳልሆነ ልበ አምላከ ቅዱስ ዳዊት ይነግረናል፡፡ “ይበል አብድ በልቡ አልቦ እግዚአብሔር” ሰነፍ በልቡ እግዚአብሔር የለም ይላል (መዝ 13፡1)፡፡ ፍልስፍና ማለት ጥበብን ማፍቀር ማለት እንጂ እግዚአብሄርን አለማወቅ ወይም መካድ ማለት አይደለም፡፡ አንድ ልጅ አባቱን አላውቅህም አባቴ አይደለህም ስላለው አባቱ አልወለደውም ማለት አይደለም እንዳውም ልጁ ሲጠራ አባቱን የካደ ልጅ ተብሎ ይጠራል፡፡
በምድራችን ትርጉም ያለው ሕይወት ማለት ምን አልባት የሚመስለን ሀብት፤ ንብረት፤ ስልጣን ፤ ጥሩ መልበስ፤ ጥሩ መመገብ ፤ ጥሩ ቤት መኖር ሊመስል ይችላል፡፡ ነገር ግን ትርጉም ያው ህይወት መኖር የሚቻለው እግዚአብሄርን ሲያውቅ ነው፡፡ በዚህ ዘኪዎስ ጥሩ ምሳሌ ይሆናል፡፡ ዘኪዎስ ጌታውን ሳያውቅ የኖረበት ዘመን ትርጉም አልባ ህይወት ነበር አምላኩን ሲያውቅ ግን “ጌታ ሆይ ካለኝ ሁሉ እኩሌታውን ለድሆች እሰጣለሁ ማንንም በሃሰት ከስሼ እንደሆንሁ አራት እጥፍ እመልሳለሁ አለው” (ሉቃ 19 ፤9) በማለት አዲሱ ክርስቲያናዊ ህይወት ምን እንደሚመስል ነግሮናል፡፡
ሰዎች እግዚአብሄሔርን ሲያውቁ ዘማዊ የነበረው ድንግል፤ ዘረኛና ወገንተኛ የነበረው ሁሉን በክርስቶስ አንድ አድርጎ የሚያይ ፍትሃዊ፤ አሳዳጅ የነበረው ስለ ክርስቶስ ተሳደጅ፤ ክፉ የነበረው ደግ፤ ዘፋኝ የነበረው ዘማሪ፤ ነፍሰ ገዳይ የነበረው የሰውን ህይወት የሚያድን ወዘተ ይሆናል፡፡ለዚህ ቅዱስ ጳውሎስ ጥሩ አስረጅ ይሆናል፡፡
ብዙዎች ክርስቲያን ተብለው ይጠራሉ ጥቂቶች ብቻ በእምነት ውስጥ በጥበብ ይኖራሉ፡፡ “ዕምነት ተስፋ ስለምናደርገው ነገር የሚያስረግጥ የማናየውንም ነገር የሚያስረዳ ነውና” (ዕብ11፡1) የሰው ልጅ በሃይማኖት ካልኖረ ለምኞቱ ገደብ የለውም፡፡ ያለኝ ይበቃኛል አይልም፡፡ አመንዝራ ሲያይ በፍትወት ስሜት ይቃጠላል፣ የወይን ጠጅ በብርሌ ባማረ መልኩ ባየ ጊዜ መጠጥ ያምረዋል ለዚህ እኮ ጥበበኛው ጠቢቡ ሰለሞን “ከተማን ከመግዛት ራስን መግዛት ይበልጣል ያለው”
እግዚአብሔር ከእኔ ይልቅ ስለ እኔ ያስባል ብሎ ማመን ነው፡፡የእግዚአብሔርን ፈቃድ የሚያደርግ ለዘለዓለም ይኖራል፡፡(የሐ2፡17) የጌታችንም ፈቃድ ሁሉ የእግዚአብሔር እንደሆነ ሲያስተምር “አባት ሆይ ብትፈቅድ ይህችን ጽዋ ከእኔ ውሰድ ነገር ግን የእኔ ፍቃድ አይሁን የአንተ እንጂ”(ሉቃ22፡42) ምክንያቱም ሀዋርያው እንደተናገረው ”ስለ በጎ ፈቃድ መፈለግንም ማድረግንም በእናንተ የሚሰራ እግዚአብሔር ነውና” እንዲል (ፊሊ1፡13)
ጌታችን አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚህች ዓለም ሶስት ዓመት ከሶስት ወራት በአገልግሎት ሲቆይ በርካታ ትምህርቶችን ከማስተማሩም በላይ በሕይወቱ አብነት ለመሆን መልካም ሥራ ካደረገ በኋላ ከመዝ ግበሩ እናንተም እንዲሁ አድርጉ(ዮሐ13፡14)(ምንም እንኳን መልካምነት የባህርይው ቢሆንም) በማለት ክርስቲያኖች በሕይወት ዘመናቸው ክርስቶስን መምሰል እንዳለባቸው መጽሀፍ ይስተምረናል፡፡ሐዋሪያው ቅዱስ ጳውሎስም ይህንን ቃል ”እኔ ክርስቶስን እንደምመስል እኔን ምሰሉ”(1ኛቆሮ 11፡1) በማለት ያረጋግጥልናል፡፡በመሆኑም የመንፈስን ፍሬ በማድረግ የስጋን ሥራ በመተው አምላካችንን መምሰል ይገባናል ማለት ነው፡፡(ገላ 5፡18)ይህንን በማድረግ ቅዱሳን ቅድስናን ገንዘብ አድርገዋል፡፡“እግዚአብሔር መምሰል ግን ለአሁኑ እና ለሚመጣው ተስፋ ስላለው ለነገር ሁሉ ይጠቅማል”(2ጢሞ 4፡8)
በክርስትና መጀመሩያውም መጨረሻውም ፍቅር ነው፡፡ ምክንያቱም “ፍቅር የሌለው እግዚአብሔርን አያውቅም፡፡እግዚአብሔር ፍቅር ነውና” (1ዮሐ 4፡8) በመሆኑም ያለ ፍቅር ክርስትና የለም፡፡ቢኖር እንኳን ቅ/ጳውሎስ እንደተናገረው ከንቱ ነው “ሁሉ ቢኖረኝ ፍቅር ግን ከሌለኝ ከንቱ ነኝ”(1ቆሮ 13፡1)
የጠፋውን በግ ፍልጋ ራሱን ባዶ ያደረገው ክርስቶስ (ፊሊ 2፡8) ድሉ በመስቀል ስለ ተጠናቀቀ ክርስቲያኖች በሕይወት ዘመናቸው ከመስቀሉ ተካፋይ መሆን አለባቸው፡፡ ለዚህም ከመስቀሉ ስር የተሰጠችንን እናት ቅድስት ድንግል ማርያምን መውሰድ፤ የተቆረሰውን ቅዱስ ስጋ መብላት፤ የፈሰሰውን ክቡር ደም መጠጣት ይኖርብናል ማለት ነው፡፡ (ዮሐ 19፡27፤ ዮሐ 6፤56) ይህ ሁሉ ሲሆን ለዘለዓለም በሕይወት እንኖራለን ማለት ነው፡፡
ኣብ ሊብያ ካብ ዘሎ ሕማቕ ኩነታት ተመሊሶም፣ ኣብ ኒጀር ኣብ ግዝያዊ መዕቆቢ ዝጸንሑ 18 ኤርትራውያን ናብ ሉክሰምቡርግ ከምዝተጣየሱ ሚኒስይትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ሉክሰምቡርግ ነቶም፣ ካብ ሊብያ ተመሊሶም ኣብ ኒጀር ዝጸንሑ፣ 18 ኤርታውያን ዝርከብዎም 48 ስደተኛታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ከተጣይሶም ዝወሰነት፣ ልኡኽ መንግስቲ እታ ሃገር ናብቲ ግዝያዊ መጽንሒ ድሕሪ ዘካየዶ ዑደት’ዩ።
ከኮሮና ቫይረስ ስርጭት ጋር በተያያዘ ሽያጩ በከፍተኛ ሁኔታ የቀነሰበት የአለማችን 2ኛው ግዙፍ የቢራ አምራች ኩባንያ ሄኒከን ወጪውን ለመቀነስ ሲል በተለያዩ የአለም አገራት ውስጥ ከሚገኙ ሰራተኞቹ 10 በመቶ ያህሉን ወይም 8 ሺ የሚደርሱ ሰራተኞቹን ከስራ ሊያሰናብት ማቀዱን አስታውቋል፡፡ በፈረንጆች አመት 2019፣ 2.2 ቢሊዮን ፓውንድ ትርፍ ያስመዘገበው ሄኒከን፣ በ2020 ግን ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ አጠቃላይ ሽያጩ በ17 በመቶ በመቀነስ ትርፉ ከአምናው በ204 ሚሊዮን ፓውንድ መቀነሱን ያስታወሰው ዘገባው፣ ኩባንያው ሰራተኞቹን መቀነስን ጨምሮ የተለያዩ የወጪ ቀነሳ እርምጃዎችን በመውሰድ በ3 አመታት ጊዜ ውስጥ 2 ቢሊዮን ፓውንድ ለማዳን ማቀዱን አመልክቷል፡፡
Tigrayoline የሚባለው የህወሓቶች ድህረገፅ የካቲት 07/2010 ዓ.ም ላይ ኢትዮጱያ መንግስት የዜጎቹን ሰላምና ደህንነት ለማስከበር ለቀጣይ ሦስት አመታት የሚቆይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ማወጅ እንዳለበት የሚል ፅሁፍ አውጥቶ ስመለከት በዕለቱ የለየለት እብደት መስሎኝ ነበር። ምክንያቱም ከየካቲት 05 – 7/2010 ዓ.ም ባሉት ቀናት ውስጥ እነ በቀለ ግርባ እና እስክንድር ነጋ የመሳሰሉት የፖለቲካ እስረኞች በመፈታታቸው ሕዝቡ አደባባይ ወጥቶ ደስታውን … Continue reading በደቡብ ክልል ሁከትና ብጥብጥ ያስነሳው ህወሓት መሆኑን “Tigrayoline” አረጋገጠ →
በአስቸኳይ ግዜ አዋጁ በማዕከላዊ እስር ቤት ከታሰርኩበት ዕለት፣ የካቲት29/2010 ዓ.ም ጀምሮ ባሉት የመጀመሪያ ሶስት ሳምንታት ከእስር ቶሎ የመፈታት ተስፋ አልነበረኝም፡፡ ከዚያ ይልቅ ከ6 ወር እስከ 5 አመት የሚደርስ እስራት በራሴ ላይ ፈርጄ፣ በቶሎ የመፈታት ጉጉቴን ከውስጤ አውጥቼ፣ ማዕከላዊ ከሚገኘው ቤተ-መፅሃፍት መፅሃፍ በመዋስ ማንበቤን ተያይዤው ነበር፡፡ ዶ/ር አብይ ጠ/ሚኒስትር ሆኖ መመረጡን ተከትሎ ሁሉ ነገር ተቀያየረ፡፡ በመጀመሪያ … Continue reading ለቤቱ ባዳ፣ ለውጪ እንግዳ! →
የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ዝርዝር መመሪያ ለሕዝብ ይፋ በተደረገበት መድረክ ላይ የነበሩትን ተሰብሳቢዎች ተመልከቷቸው? ከመከላከያ ሚኒስትሩና በጣት ከሚቆጠሩ ባለስልጣናት በስተቀር ሁሉም የፌደራል ፖሊስ እና የመከላከያ ሰራዊት ሬንጀር (የደንብ ልብስ) የለበሱ ናቸው። የስብሰባው ድባብ በአጠቃላይ በዜጎች ላይ ፍርሃትና ሽብር የሚፈጥር ነው። በእርግጥ የሕዝብን ሰላምና ደህንነት የሚያስከብሩ ፖሊሶች እና ሀገርን ከውጪ ወራሪ የሚከላከሉ ወታደሮች በዜጎች ላይ ፍርሃትና ሽብር … Continue reading ​የኢትዮጲያ ሕዝብ በህወሓት/ኢህአዴግ ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ማወጅ አለበት! →
ባለፈው ሳምንት የሚኒስትሮች ምክር ቤት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ደንግጓል። መከላከያ ሚኒስትሩ እንደተናገሩት ከሆነ በህገ መንግስቱ የተጠበቁ የተለያዩ የግለሰብና የወል መብቶች ይታገዳሉ፤ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚመራ አዋጁን የሚያስፍጽም ኮማንድ ፖስት ይቋቋማል፤ አዋጁ ተፈጻሚ የሚሆነው በመላ ሀገሪቱ ነው ተብሏል። በዚህች አጭር ጽሁፍ ህገ መንግስቱን መሰረት አድርጌ ሁለት ነገሮችን ማሳየት እፈልጋለሁ። በመጀመሪያ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ድንጋጌው ህገ መንግስቱን የሚጥስ … Continue reading ​የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ድንጋጌው ህገወጥነትና የፓርላማው ሀላፊነት (ከ”anonymous”) →
የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ መነሳቱን አስመልክቶ ከህብር ራድዮ አዘጋጅ ሀብታሙ አሰፋ ጋር ያደረኩትን ቃለ-ምልልስ ቀጥሎ ያለውን ማያያዣ በመጫን ማዳመጥ ትችላላችሁ፡፡ "​የታፈነ ህዝብ ያምፃል"
ላለፉት አስር ወራት በሀገሪቱ ላይ ተጥሎ የነበረው የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ በዛሬው ዕለት ተነስቷል። በእርግጥ መንግስት አዋጁ የተቀመጠለትን ዓላማ እንዳሳካ ገልጿል። ይሄን የተለመደ ፕሮፓጋንዳ ወደ ጎን በመተው የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ በተጨባጭ ያመጣው ለውጥ ከወደፊቱ የሀገሪቱ ፖለቲካዊ ሁኔታ አንፃር እንዴት ይታያል? በዚህ ፅሁፍ ከአስቸኳይ ግዜ አዋጁ መነሳት ጋር ተያይዞ ያሉትን አንዳንድ ሁኔታዎች በአጭሩ እንዳስሳለን። መነሻ ይሆነን ዘንድ … Continue reading የቀንድ-አውጣ ኑሮ፡ የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ወጣ፣ የፀረ-ሽብር ሕጉ መጣ! →
የቀድሞ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባል አቶ ግርማ ሰይፉ ዛሬ ወደ አንድ አቃቢ-ሕግ ቢሮ ሄዶ የታዘበውን ነገር በፌስቡክ ገፁ ላይ አስነብቦናል። በእርግጥ አቶ ግርማ ወደ ተጠቀሰው ቢሮ የሄደው የእነ ኤሊያስ ገብሩ እና ዳኒኤል ሺበሺ ጉዳይን ከምን እንደደረሰ ጠይቆ ለማጣራት ነበር። ነገር ግን፣ ጉዳዩ የሚመለከታቸው የሥራ ኃላፊ የሰጡት ምላሽ ግን እጅግ በጣም የሚያስገርም ከመሆኑም በላይ የአምባገነን … Continue reading ሀገር የሚፈርሰው በዜጎች ነፃነት ሳይሆን በአምባገነኖች ፍርሃት ነው! →