Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አዎ, እኛም ቀጣይነት ዝቅተኛ ትዕዛዝ ብዛት ያላቸው ሁሉ አቀፍ ትዕዛዞች ይጠይቃሉ. አንተ በጣም ትንሽ መጠን ውስጥ ግን ላለማምረት እየፈለጉ ከሆነ, እኛ በእኛ ድረገጽ ይመልከቱ እንመክራለን
አዎ, እኛም ትንተና / Conformance መካከል የምስክር ጨምሮ አብዛኞቹ ሰነድ ማቅረብ ይችላሉ; ኢንሹራንስ; ምንጭ, እና ያስፈልጋል ቦታ ሌላ ወደ ውጪ ሰነዶች.
ናሙናዎችን ለማግኘት ግንባር ጊዜ ከ 7 ቀናት ነው. የጅምላ ምርት ለማግኘት ግንባር ጊዜ ተቀማጭ ክፍያ ከተቀበሉ በኋላ ከ20-30 ቀናት ነው. (1) እኛ የእርስዎ ተቀማጭ ተቀብለዋል ጊዜ ግንባር ጊዜያት ውጤታማ ይሆናሉ, እና (2) እኛ ምርቶች የመጨረሻ ሞገስ. የእኛን አመራር ጊዜ ከእርስዎ ገደብ ጋር መሥራት የማይችሉ ከሆነ, ከእርስዎ ሽያጭ ጋር መስፈርቶች ላይ ሂድ እባክህ. በሁሉም ሁኔታዎች ውስጥ እኛ የእርስዎን ፍላጎቶች ለማስተናገድ ይሞክራል. አብዛኛውን ጊዜ እኛ እንዲህ ማድረግ ይችላሉ.
እኛ ዋስትና የእኛን ቁሳቁሶች እና ተፈጠርን. የኛ ቁርጠኝነት የእኛን ምርቶች ጋር እርካታ ነው. ዋስትና ወይም አይደለም, እሱን ለመፍታት እና የሁሉንም እርካታ ሁሉንም የደንበኛ ችግሮች ለመፍታት የእኛ ኩባንያ ባህል ነው
አዎ, እኛም ሁልጊዜ ከፍተኛ ጥራት ወደ ውጪ ጥቅል ይጠቀሙ. በተጨማሪም አደገኛ ሸቀጦች ልዩ አደጋ ማሸግ እና የሙቀት ሚስጥራዊነት ንጥሎች ተረጋግጧል ቀዝቃዛ ማከማቻ shippers ይጠቀማሉ. ልዩ ማሸጊያዎች እና መደበኛ ያልሆነ ማሸግ መስፈርቶች ተጨማሪ ክፍያ ሊያክሉ ይችላሉ.
የ መላኪያ ወጪ እርስዎ እቃዎችን ለማግኘት መምረጥ መንገድ ላይ የሚወሰን ነው. Express በመደበኛነት በጣም ፈጣኑ ግን ደግሞ በጣም ውድ የሆነ መንገድ ነው. seafreight በ ትልቅ መጠን የተሻለ መፍትሄ ነው. እኛ መጠን, ክብደት እና መንገድ በዝርዝር ማወቅ ከሆነ በእርግጠኝነት የጭነት መጠኖች እኛ አንተ ብቻ መስጠት ይችላሉ. ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት እባክዎ ያነጋግሩን.
ብዕለት 08/12/2018 ብኣጋጣሚ ምኽንያት ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ኢትዮጵያውያን ተቐማጦ መቐለ(ክልል ትግራይ) ንዝኽርን ልዕሊና ሕጊ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘተኮረ ሓሳባዊ ምኽሪ ንህዝቢ ትግራይን መራሕቲ ክልል ትግራይን ዘተኮረ ኣቅራቦት ከም ኤርትራዊ ሊበራል ዴሞክራት ኣብቲ ዝወዓለ ሰለማዊ ሰልፍን ዘለኒ ኣመለኻኽትና ክገልጽ ፈቲነ።።
እዚ ሰለማዊ ሰልፊ ዝተኻየደሉ እዋን ኣብ ኢትዮጵያ ኣንጸላልዩ ዝርከብ ሓደገኛ ዝመስል ፖለቲላዊ ምዕባለታት ንህዝቢ ትግራይ ኣዝዩ ጸላዊ ስለዝኾነ ከም ኤርትራዊ ሊበራላዊ ዴሞክራት መጠን ንህዝቢ ትግራይ ይጠቕሙ እዮም ዝበልክዎም ሓሳባት ብመልክዕ ሰሚናር ብመንገዲ facebook ኣቕሪበ። ነዚ ድማ እንሆ ኣብዚ ጠቢቑ ዝርከብ ትሕዝቶ ክትከታተሉ ብኽብሪ ይዕድም።
ዓለም-ለኸ ኪኢላታት ማይ፣ንክልተ መዓልታት ዘካየድዎ ኣኼባ ዛዚሞም። እንተኾነ ግድብ ህዳሴ ኢትዮዽያ ዘስዕቦ ፅልዋ ዝምልከት ስምምዕነት ዝገልፅ ሪፖርት ወግዓዊ ኣይኮነን።
”ሰባት እቲ ሪፖርት ኣብ ውሽጢ ሓፂር እዋን ክግለፅ‘ዩ ይብሉ ነይሮም። ግን ኣይመስልን።እቲ ሪፖርት ድልዊ እንተነይሩ ዘጠራጥር‘ዩ ዝመስል። እንተዝዳለው‘ውን ቅድሚ ወግዓዊ ምኻኑ ናብ‘ቶም መንግስታት‘ዩ ዝቀርብ“ ባሃላይ‘ዩ ዳቪሰን።
እቲ ትፅቢት ዝተገበረሉ ሪፖርት ወግዓዊ ዝኾነሉ፣ብከመይ ኣገባብን መዓስን ዝብሉ ሕቶታት ንፁራት ኣይኮኑን ዝበለ ጋዜጠኛ ዳቪሰን፣እቲ ልዝብ ብዘይምርድዳእ ዝተዛዘመ ይመስል ይብል።
የኢትዮዽያ አንደኛ ሊግ የማጠቃለያ ውድድር ሁለተኛ ቀን ጨዋታዎች ዛሬ ሲቀጥሉ መቂ ከተማ እና ሀምበሪቾ ወደ ግማሽ ፍፃሜ ማለፋቸውን ከወዲሁ ያረጋገጡበትን ድል አስመዝግበዋል፡፡
በሁሉም ረገድ ከየካ ተሽለው የቀረቡት መቂ ከተማዎች ጨዋታው በጀመረ 14ኛው ደቂቃ ላይ ተመስገን ባሬሳ ግብ ጠባቂውን በማለፍ ግሩም ጎል አስቆጥሮ መቂን ቀዳሚ ማድረግ ቻለ። የካዎች በኳስ ቁጥጥሩ ብልጫ ተወሰዶባቸው ሳለ እየብ ተሾመ በሰራው አደገኛ ጥፋት በቀይ ካርድ መውጣቱ በየካዎች ላይ የበለጠ ጫና እንዲበዛባቸው አድርጓል። የአንድ ተጨዋች መጉደልን በመጠቀምም መቂዎች ተጨማሪ ጎል ማስቆጠር የሚችሉበትን አጋጣሚ በኄኖክ ሙሉጌታ እና በኤርምያስ ታደሰ አማካኝነት ቢያገኙም ሳይጠቀሙበት ቀርተው የመጀመርያው አጋማሽ በመቂ 1-0 መሪነት እረፍት ተጠናቋል፡፡
ከእረፍት መልስ በተመሳሳይ ሁኔታ የካዎች ተዳክመው ሲቀርቡ ከእረፍት በየካ ክፍለከተማ በኩል የሚጠቀሰው የጎል ሙከራ ፋአድ ተመስገን ካደረገው ውጭ ይህ ነው ተብሎ የሚጠቀስ የጎል ሙከራ ማድረግ አልቻሉም። በአንፃሩ መቂዎች በርከት ያለ የጎል ሙከራ ቢያደርጉም ተጨማሪ ጎል ሳይታከልበት ጨዋታው በመቂ ከተማ 1-0 አሸናፊነት ተጠናቋል። ውጤቱን ተከትሎም መቂ በ4 ነጥቦች ወደ ግማሽ ፍፃሜ መግባቱን ከወዲሁ አረጋግጧል። በተቃራኒው የካ ክፍለ ከተማ ወደ ግማሽ ፍጻሜው ለማለፍ በመጨረሻው ጨዋታ መቂ ከተማ ቡታጅራ ከተማን ከ1 የጎል ልዩነት በላይ እንዲያሸነፍ ይጠብቃል፡፡
የውድድሩ ፈጣን ጎል ከማዕዘን የተሻገረልትን ኳስ በ1ኛው ደቂቃ ላይ ዳንኤል አያሌው በማስቆጠር ደሴ ከተማን መሪ ማድረግ ቢችልም ወደ ጨዋታው በሂደት የተመለሱት ሀምበሪቾዎች በፍፁም የበላይነት ከእረፍት በፊት ድንቅነህ ከበደ እና ቢኒያም ጌታቸው ባስቆጠሯቸው ሁለት ግሩም ጎል አማካኝነት ሀምበሪቾን መሪ መሆን ችለዋል። በጉልበት እና ፍጥነት ጠንካራ የነበሩትን የሀምበሪቾዎች እንቅስቃሴ ደሴዎች ፈፅሞ መቋቋም ተስኗቸው የመጀመርያው አጋማሽ በሀምበሪቾ 2-1 መሪነት ተጠናቋል።
በሁለተኛው አጋማሽ ሀምበሪቾዎች ልዩ ሆነው የቀረቡ ሲሆን ድንቅነህ ከበደ እና ቢንያም ጌታቸው ለራሳቸው ሁለተኛ ለቡድኑ 3ኛ እና 4ኛ ጎል አስቆጥረዋል። ጨዋታው በሀምበሪቾ የበላይነት ቀጥሎ በዕለቱ ጥሩ ሲቀሳቀስ የነበረው ያሬድ አማረ የግብ ጠባቂውን ከግብ ክልሉ መውጣት ተመልክቶ ቺፕ በማድረግ በስታድየሙ የነበረውን ተመልካች ያስጨበጨበ ግሩም ጎል በማስቆጠር የሀምበሪቾን ጎል ወደ አምስት ማድረስ ችሏል፡፡ ጨዋታው ወደ መጠናቀቂያው ላይ ሀብቶም ገብሬ ሁለተኛ ጎል ቢያስቆጥርም ደሴ ከተማ ከሽንፈት መታደግ አልቻለም ። ጨዋታውም በሀንበሪቾ 5-2 አሸናፊነት ተጠናቋል ። ውጤቱን ተከትሎ ሀንበሪቾ ወደ ግማሽ ፍፃሜው ማለፉን አረጋግጧል።
ከእንግሊዝኛ ውጭ ሌላ ቋንቋ የሚናገሩ ከሆነ ነፃ ቋንቋ ድጋፍ አገልግሎቶች ይገኛሉ ፡፡ እባክዎን ድህረ ገፃችንን ይጎብኙ ወይም በ ይደውሉልን 1-903-884-661
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ከባለድርሻ አካላት ጋር በሁለት ረቂቅ መመሪያዎች ላይ ውይይት አደረገ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ ፣ ጥር 18፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በምርጫ ወቅት የኮቪድ 19 ሥርጭትን ለመቀነስና በምርጫ ሂደት ላይ ሰላምና ፀጥታን የሚያስከብሩ የፀጥታ አስከባሪ አካላት የአሠራር ሥርዓት እና የሥነ-ምግባር ድንጋጌዎች ላይ መክሯል።
የመጀመሪያው የውይይት መድረክ ባሳለፍነው ሳምንት ጥር 14 ቀን 2013 ዓ.ም ከጤና ባለሞያዎች፣ ከፓለቲካ ፓርቲዎችና ከፀጥታ አካላት ጋር የተደረገ ሲሆን፤ ቀጣዩና በዛሬው ዕለት ጥር 18 ቀን 2013 ዓ.ም የተደረገው ውይይት ደግሞ ከሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶችና ከባለድርሻ አካላት ጋር ተደርጎ ውሏል።
የቦርዱ ዋና ሰብሳቢ ብርቱካን ሚደቅሳ መመሪያዎቹ በምርጫ ወቅት ከቦታ ቦታ መዘዋወር ስለሚኖር የኮቪድ 19 ሥርጭትን መቀነስ ለማስቻል፣ ከሁሉም ወገን ምን ይጠበቃል የሚለውንና ይህም ሲሆን የመራጩንና የፖለቲካ ፓርቲዎችን በነፃነት የመንቀሳቀስ መብት ላይ ጫና በማያሳድር እንዲሁም የአስፈጻሚ አካላትንና የታዛቢዎችን መብት ባከበረ መልኩ እንዲሆን ታስቦ የተዘጋጀ እንደሆነ አብራርተዋል።
ከውይይቱ ተሳታፊዎች የሚገኙ ግብዓቶችን አስፈላጊነት የገለጹት ብርቱካን ከላይ የተጠቀሱትን ሁለት መመሪያዎች ለማዘጋጀት የተሣተፉትን የሀገር ውስጥና የውጭ ባለሞያዎችንም አመስግነዋል።
የመጀመሪያውን ቀን ውይይት የመሩት የቦርዱ ምክትል ሰብሳቢ የሆኑት ውብሸት አየለ ሲሆኑ፤ የሁለተኛውንና በዛሬው ዕለት የተደረገውን ውይይት ደግሞ የቦርዱ አመራር የሆኑት ብዙወርቅ ከተተ መርተውታል።
በሁለቱም ቀን ውይይቶች ላይ የቦርዱ የሕግ ክፍል ባልደረባ በሆኑት ወንጌል አባተ አማካኝነት መመሪያዎቹ ላይ ሰፊ ማብራሪያ ተሰጥቶበት መድረኩ ለተሳታፊዎች ክፍት የተደረገ ሲሆን፤ ከመድረኩም ሁለቱም መመሪያዎች ላይ ሀሳብ አስተያየት ተሰጥቶበታል።
ለመጀመሪያው ቀን ውይይት ከመድረኩ ለተሰጡት አስተያየቶች በሕግ ባለሞያው ወንጌል አባተ፣ የምርጫ ቦርድ የኮቪድ 19 አስተባባሪ በሆኑት ዶ/ር ኢማን አብዱልሀኪምና በቦርዱ ዋና ሰብሳቢ ብርቱካን ሚደቅሳ አማካኝነት ማብራሪያ ተሰጥቶባቸዋል።
በሁለቱም ቀን ውይይቶች በተደረገው ሁለተኛ ዙር ምክክር፤ በቦርዱ ማቋቋሚያ ዐዋጆ ቁጥር 1133/2011 አንቀጽ 7 ንዑስ አንቀጽ 11 እና አንቀጽ 8 ንዑስ አንቀጽ 1 እንዲሁም የኢትዮጵያ የምርጫ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ እና የምርጫ ሥነ-ምገባር ዐዋጅ ቁጥር 1162/2011 አንቀጽ 163 ንዑስ አንቀጽ 2 በተሰጠው ሥልጣን መሠረት በወጣው የምርጫ ፀጥታ አስከባሪ አካላት የአሠራር ሥርዓት እና የሥነ-ምግባር መመሪያ ላይ በሕግ-ባለሞያው ሰለሞን ግርማ አማካኝነት ሠፊ ገለጻ የተሰጠበት ሲሆን፤ ገለጻውን ተከትሎ ከመድረኩ ሀሳብ አስተያየት ተሰጥቶበታል።
በመድረኩ መመለስ የሚችሉትን አስተያየቶች በሰለሞን ግርማ አማካኝነት መልስ ተሰጥቶባቸውና ግብዓት ተሰብስቦ ፕሮግራሞቹ መጠናቀቃቸውን ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ያገኘነው መረጃ ያመላክታል።
በዋሽንግተን ዲሲ አካባቢ በተለይም ቨርጂንያ ውስጥ በሚገኘው ሬገን አውሮፕላን ጣቢያ ውስጥ ባሉ ልዩ ልዩ ኩባንያዎች ተቀጥተው የሚገኙ ሠራተኞች በትናንቱ ዕለት እዚያው አውሮፕላን ጣቢያው በሚገኝ አዳራሽ አንድ ታላቅ ስብሰባ አድርገው ነበር። ስብሰባው በሥራ ቦታ ሊኖር ይገባል ባሉት የመብትና የነፃነት ጥቄን ዙሪያ ያጠነጠነ ነበር።
ወደ ማምሻው ላይ በአይሮፕላን ጣቢያው አካባቢ ግርግር ይታይ ነበር። ሁሉም እዚያ ቦታ የካኪ ኮትና የቡሽ ባርኔጣ ስለደፉ ማን ምን እንደሆነ ለማወቅና ለመለየት ያስቸግራል።
ሦስት አራት ሰዎች ከወታደር መኪና ላይ ዘለው ወርደው ታጅበው ወደ እንግዳ ማረፊያው ክፍል ዘልቀው ይገባሉ። ከጥቂት ደቂቃ በፊት መኪናው ኬላውን ሲያቋርጥ ሚስተር ስሚዝ የሚባል መታወቂያ ወረቀት አንድ ወታደር አገላብጦ አይቶ መልሶላቸዋል።
ከእንግሊዝ አገር ከአንዱ የአየር ኃይል አይሮፕላን ጣቢያ ማምሻውን ተነስቶ ሌሊቱን በፈረንሣይ አገር ላይ በሮ ማልታ የምትባለው ደሴት ላይ ያረፈው የጦር አይሮፕላን ሚሰተር ስሚዝን ይዞአል።
ባሕር ላይ ማረፍ በምትችለው አይሮፕላን ከንፈው አራቱም ካይሮ በተከታዩ ቀን ይገባሉ።ከካይሮ ወደ ሱዳን ከሱዳን ወደ ጎጃም ወደ ኦሜድላ ሜዳ ከዚያም ዘልቀው ቀስ እያሉ ወደ መሓል አገር ይደርሳሉ።
መንገድ ላይ ብዙ ነገር ያጋጥማቸዋል። …ይህንና ይህን የመሰሉ ማስረጃዎችን ሰብስቦ እዚህ የሚተርክልን ጀርመን አገር በቅርቡ ታትሞ የወጣው የዶክተር ልጅ አስፋ ወሰን አሥራተ መጽሓፍ ነው።
ሚስተር ስሚዝ የአጼ ኃይለ ሥላሴ የሽፋን ስም መሆኑን- መቼም ይህን ስሚዝ የሚባለው ነገር ያመጡት እነቸርችርል መሆን አለባቸው- አንባቢው የሚረዳው ቢያንስ አንድ መቶ ሰማንያ ገጽ ከአገላበጠ በሁዋላ ነው።
ልጅ አስፋ ወስን „የመጨረሻው የአፍሪካ ንጉሠ ነገሥት „ ብለው ሰይመው ያወጡት መጽሓፍ የንጉሠ-ነገሥቱን እርምጃ በተለይ ከእነ መንግሥቱና ከእነ ገርማሜ ነዋይ የመንግሥት ግልበጣ ሙከራ በሁዋላ ሥርዓቱን ለማሻሻል ምንም ዓይነት የለውጥ እርምጃ በአለመውሰዳቸው እሳቸውን ይተቻቸዋል።
ግን ደግሞ እንደ እሳቸው እንደ አጼ ኃይለ ሥላሴ “በፎርቱና” -በአልታሰቡ ግሩም ዕድሎች የታደሉ መሪ በአገራችን በቅለው እነዳልነበሩ-አለጥርጥር ንጉሡ ዕድለኛ ነበሩ- ከሕይወት ታሪካቸው በደንብ ማንበብ ይቻላል።
ፎርቱና! ትቀርባቸዋለች። ይህቺም ዕድል ትወዳቸዋለች። ይህቺም ዕድል ትሸሻቸዋለች።… ከጥይት በተአምር አምልጠዋል። ወሃ ሊበላቸው ሲል ሌሎቹ ነፍሳቸውን ሰውተውላቸው እሳቸው ተረፈዋል። ዘጠኝ ወይም አሥር የሚደርሱ ወንድሞቻቸው/ እህቶቻቸው ሲሞቱ እሳቸው ብቻቸውን ተርፈው ዙፋኑን ጨብጠዋል።
በስደት ላይ ገንዘብ አጥተው ንብረታቸውንና የምግብ ማቅረቢያ ሳህናቸውንና ሹካቸውን ሳይቀር ለመሸጥ ተገደዋል። መቸገራቸውን ያየ አንድ ኩባንያ „ …ፊልም በአንድ መቶ ሺህ ዶላር እንዲጫወቱም „ ጠይቆአቸዋል።
ይህቺ ለጥቂት አመታት የተደበቀችባቸው ፎርቱና -እሳቸው ይህን የሰማይ መላዕክት የምድር ሠራዊት በአላወቀበትና በአልገመተበት ሰዓት ብለው ይተረጉሙታል- እንደገና ብቅ ብላ ፈልጋ ትክሳቸዋለች።
የሁለተኛ ዓለም ጦርነት በአፍሪካ ሌላ መልክ ይይዛል ። ረስቶአቸው የነበረው ጎበዙ ዊኒስተን ቸርችርልም ያኔ -ይህ የአውሮፓ ሊበርቲና የጸረ- አምባገነኖች አርቺቴክት- የአጼ ኃይለሥላሴን ሚና መምጣቱን ይረዳል።
ከዚያ በፊት በስንት ተአምር አልጋ ወራሽ እንደሆኑና ሌሎችን “ተቀናቃኞቻቸውን” በፖለቲካ ጥበብና ብልሃት ከጨዋታ ውጭ እንደ አደረጉ መጽሓፉን ማገላበጥ ይጠቅማል።
አጼ ኃይለ ሥላሴ ግን „… አባቴ እግራቸው ላይ ወድቀው ሥልጣኑን ለአልጋ ወራሹ ይስጡ ቢሉአቸው እምቢ…አሉ“ የሚለውንም ሁኔታ ልጅ አስፋ ወሰን አንሰተዋል። በዚህ ጥያቄ ላይም በርካታ ባይባል አንዳንድ ሰዎች ጽፈዋል።
በአርግጥ ፓርላማውን አሻሽለውና ሥልጣኑን አሳልፈው ሰጥተው ( በ1924 እ.አ.እ. የተመሰረተ በአፍሪካ የመጀመሪያው ፓርላማ ነው) ከእሱ ጋር ሳንሱርን አንስተው የፕሬስ ነጻነትን ንጉሡ አብረው ቢያውጁልን ኑሮ ያቺ አገር „:..ኮሚኒዝም ማርክሲዝም… ደርግና ሶሻሊዝም …የጠበንጃ ትግልና…መገንጠል…. ነጻ አወጪ ወይም ….የላብ አደሩ አምባገነን መንግሥት…“ ከሚባለው / ከሚባሉት ቅዠቶች አምልጣ አሁን ያለችበት ሁኔታ ውስጥ በአልገባችም ነበር።
ምን ይደረጋል- እንደ ገና ፎርቱና ንጉሡን ትክዳለች። ወይስ „…ደርግ የሚባለው ፍጡር የሚሽከረክርበት አድማና አላማ ሌላ ዕድል ያመጣልኛል… „ ብለው ንጉሱ አስበው ይሆን? …ወይስ እንደ ሚባለው ዕድሜ ተጫጭኖአቸው ደክመው ?
ግን ጊዜው የእሳቸው አልነበረም።ይመስላል እንጂ ጊዜው አሁንም ድሮም የተማሪዎችም የወታደሮችም አልነበረም። እንዲያው ሙከራ ተደረገ እንጂ ጊዜው የሶሻሊዝምና የኮሚኒቶቹም አልነበረም።
ለምን ግን መሣፍንቱና መኳንንቱ ተሰብስቦ መላ- አንድ ሁለት ሦስት አራት አማረጮች… ብሎ እንዳልመታ? ለመረዳት ያስቸግራል። “ታማኝነትና …ባዶ ነበር” የሚሉ አረፍተ ነገሮች ገጹ ላይ ተወርውረዋል። ማለት የሚቻለው ሁሉም ተያይዞ ቦታውን ለአዲስ ተወናዋኒያኖች አስረክቦ ተሰናብቶአል። ማነው አዲሱ ተወናዋይ?
መጽሓፉን የታሪክ ምሁሩ „…መጪው ትውልድ የንጉሡን ሥራ ከአሁኑ (ትውልድ) በተሻለ ዓይን አይቶ ፍርዱን ይሰጣል።“ ብለው ትረካቸውን በዚህቺ አረፍተ ነገር ይዘጋሉ።
ማለት የሚቻለው ነገር ንጉሠ -ነገሥቱ ይህቺን አገር እኛን ጭምር ከብዙ መንጋጋዎች አውጥተውናል። ትምህርት ሰጥተውን “ከጨለማ ኑሮ”…ከፋሽሽትና ከቅኝ ገዢዎች ቀንበር አላቀውናል።.. ከሥልጣኔና ከዘመናዊ ሕይወት ጋር በትንሹም ከግለሰብ ከዜጋ ነጻነትና ፍርድና ፍትሕ ጋርም አለ ጥርጥር በደንብ አስተዋዉቀውናል። ነጻ-ሓሳብ እና የሕግ በላይነት የምንለውም ከዚያ ዘመን የመጣ አመለካከት ነው።
ያምሆኖ ሊበራል ጭንቅላትና ሪፓብሊካን ዲሞክራቶች በዚያች ምድር በገፍ መወለድ ሲገባቸው በእነሱ ፋንታ “ቶታሊቴሪያን አስተሳሰብ ያላቸው አምባገነን ሥርዓት” የሚሉ ወታደሮቸም ነጻ አውጪ ተማሪዎችም ብቅ ብለው ሜዳውን መያዙ በጣም ያሳዝናል።
ታሪክ ጸሓፊው ልጅ አስፋ ወስን አሥራተ” መጪው ትውልድለየት ያለ ፍርድ ይሰጥ ይሆናል…” ብለው ለመድገም ትረካቸውን ዘግተዋል። ጸሓፊው ሞናርኪስት ሳይሆኑ ሪፓብሊካን መሆናቸውን በተዘዋዋሪ ገልጸዋል። ወይስ ?
መጽሓፉ በእንግሊዘኛ ና በአማርኛ እንደሚተረጎም ጸሓፊው ለደቸ ቬለ ሰሞኑን በሰጡት ቃለ መጠይቅ ላይ አንስተዋል። መልካም ነው። በተለይም ሰፋ ያለው ወጣቱ ትውልድ አንብቦት ከትውልድ ሀገሩ የቅርብ ጊዜ ታሪክ ጋር በሚያመዛዝን አእምሮ ቢተዋወቅና፣ ቢነጋገርበት ደግ ነው። ብዙ የአውሬ መንጋጋ አድፍጦና አሰፍስፎ ሊቦጫጭቀን በዝግጅት ላይ የሚገኝበት ዘመን ነው። በየት እንደሚመጡብን መገመት እንጂ ምኑም አይታወቅም። በፎርቱና- በዕድል ላይ ብቻ የተገነባ ፖለቲካ መጨረሻው አያምርም።
ዛሬ በየካቲት 23፣ የቅዱስ ጊዮርጊስ ቀን 1888 ዓ.ም. ከጠዋቱ በኢትዮጵያ ሰዓት አቆጣጠር በአሥራ አንድ ሰዓት ላይ የአድዋ ጦርነት ሲጀመር 118 ዓመት ይሆነዋል።*1
ዜናው ተናፍሶ ወሬው ዓለምን አዳርሶ ጥቁሩንም ነጩንም ቀዩንም ፍጡር ከዚያም ራቅ ብለው የሚኖሩትንም ቢጫውንም ሕዝብ ያኔ ከነበሩት ከእነጌቶቻቸው ያስደነገጠው አንድ ነገር ቢኖር አደዋ ነው። *2
በቁመናው ከሰጎን ይበልጣል። በጥንካሬው የዱር አራዊቶችን ያስፈራራል። በፍጥነቱ በምድር ላይ ማንም አይደርስበትም። አስፈላጊም ከሆነ እንደ መንኮራኩር አጓርቶ መሬቱን በሁለት የእግር ጥፍሮቹ ደብድቦ አንዴ ከተነሳ ጠፈርን በክንፉ ሸፍኖ በአንዴ ውቅያኖሱን አቋርጦ ሌላም አህጉርም በቀላሉ ይገባል ።
አሉ ከሚባሉት ከአንደኛው የላባ ዘር ውስጥ ቢቆጠርም እንደ ሰጎኑ ይህን ፍጡር ከወፍ ወይም ከዶሮ ወይም ደግሞ ትልቅ ክንፍ ከአለው ከዱር አሞራ ዘር መድቦ እሱን መቁጠር ያዳግታል።
በተፈጥሮው እሱን የሚያክልና የሚወዳደር በላባ ውበቱና በግርማ ሞገሱ በደማቃ የተለያዩ ቀለሞቹ ቅንብር -ተፈጥሮ በለገሰው ገጽታው ማንም ወፍ አይስተካከለውም። ቢደመሩም አይደርሱበትም።
ይህ „ፎንቅስ“ የተባለውን ልዩ ስም ይዞ እዚህና እዚያ ታይቶ በተለያዩ አካባቢ የሚገኙትን ተመልካቾቹን ከተፍ ሲል በውበቱ አስደንግጦ አፍ የሚያስከፍተው ትልቁ አሞራ የጥንታዊ ዘመን ደራሲ ላክታንዝ የተባለው ጸሓፊ[i] – ሌሎቹም ስለ እሱ በዘመናቸው ጽፈዋል- እንደ እሱ ግን ተገርሞ በግሩም ቃላቶቹ አሳምሮ የጻፈ ሰው የለም።
„…እንደ እብነ፥በረድ የነጣ ነው“ ይለናል። „… ቢሆንም እነደ ግሩም አዕዋፋት ገጽታ በተለያዩ ቀለማት በሚያብረቀርቁ አንዴ ቀይ አንዴ አረንጓዴ አንዴ ቢጫ አልፎ አልፎም ቀጭን ሰማያዊና ጥቁር ላባዎች ሰውነቱ ተሸፍኖአል። አፍንጫው እንደ ውድ ዕንቁ ከንጹህ የሚያምር ቀንድ የተሰራ ይመስላል። ሁለቱ እንደ ፈርጥ የሚያማምሩ ክብ ዓይኖቹ እሳት የሚተፉ ናቸው።አናቱ ላይ እንደ አክሊል የተቀመጠው ቀይ ቁንጮው እንደ ጸሓይ ከሩቁ ጨረር ይፈነጥቃል። ይህ ልዩና ትልቁ አሞራ እንደ ሌሎቹ ወፎች ጥራጥሬ ፈልጎ አይለቅምም። ወይም ደግሞ የወደቀ ሥጋ አይመገብም።
የሕይወት ምግቡ የጸሓይ ብርሃንና ጸሓይ የምትፈነጥቀውን ሞቃት ጨረር ነው።….ይህን የመሰለ ታይቶና ተሰምቶ የማይታወቀው በልዩ የላባ ቀለማት ያሸበረቀው አሞራ የመጣውና የተወለደው፣የቃጠሎ እሰት ደኑን ከአልበላው የውሃ ጥፋት ግሩም መናፈሻ ገነቱን ከአልመታውና ከአላጠፋው ከኢትዮጵያ ምድር ነው። የትውልድ አገሩም ደስ የሚለው የኢትዮጵያ መዝናኛ ሜዳና ሸለቆ ተራራና ዱር ነው።“
ስለዚህ አሞራ ለመጀመሪያ ጊዜ የተሰማው በጥንታዊ የግሪኮች የአተራረክ ዘመን ነው። እኔ ግን ለመጀመሪያ ጊዜ የሰማሁትና ያወኩት ግሪክ አገርን ስጎበኝ ሳይሆን ጥንታዊዋን የንግድ ከተማ ባህር ላይ ደስ በሚል አርችቴክቶች የተሰራቺውን ቬኒስያን ለሁለተኛ ጊዜ ወርጄ እዚያ በሰነበትኩበት ቀናት ነው።
በመጀመሪያው ጉብኝቴ የማርቆስ ቤተክርስቲያን እና ከተማይቱ የያዘቺውን ደስ የሚሉ የባህር ዳር መናፈሻ ቦታዎችን- የጀልባ ሽርሽሩ አይነሳ –በተለይ የቅዱስ ማርቆስ ታሪክና ከዚያም በላይ የጣሊያን ሠዓሊዎች የሠሩትን ድንቅ ሥራ እየተዘዋወርኩ(ልቤን ማርከው ነበር) እነሱን ሳደንቅና ስመለከት የቆይታ ጊዜዬን በእነሱ ላይ አጥፍቼ ሌሎቹን ቦታዎች ሳላዳርስ ተመልሼ ነበር።
በሁለተኛው ጉብኝቴ በቂ ጊዜ አግኝቼ ወይዘሮ ማሪያ ካላስ በወጣትነት ዘመኑዋ ትጫወትበት የነበረውን የኦፔራ አዳራሽ – ድምጹዋ ግሩም ነው- እሱን ለመመልከት የተሰጠኝን በእጄ ላይ የሚገኘውን አጃቢ ቴፕ ገና በሩ ላይ ስከፍት በእንግሊዘኛ እና በጀርመንኛ ቋንቋ ስለ ኢትዮጵያው ወፍ ስለ ግሩሙ አሞራ ስለ ፎንቅስ – ሕንጻው አዳራሹ በእሱ ነው የተሰየመው – አንዴ በጆሮዬ ቀስ እያለ ሰውዬው ሲተርክልኝ ተገርሜ ቆሜ ስለ እሱ ከአዳመጥኩኝ ወዲህ ነው። ትዝ ይለኛል- ዞር ብዬ አጠገቤ የነበሩትን ሰዎች ሳይ -አንድ ዓይነት ነገር ነው ለካስ የምናዳምጠው- ጭንቅላታቸውን ሲነቀንቁ ስለ ምን እንደሆን ገብቶኛል።
በሁዋላ እሱንንና ሌሎቹን ከኢትዮጵያ ጋር የሚገናኙ ታሪኮችንና አፈ-ታሪኮች ንግርትና ድርሰቶችን ከግሪክና ከሮማውያን ጽሑፎች ከአረብ ጸሓፊዎች መሰብሰብ ጀመርኩኝ።
„…በተከታታይ ለአምስት መቶ አመታት ኢትዮጵያ ውስጥ ከኖረ በሁዋላ ይህ አሞራ እንደ ንጉሣቸው የሚመለከቱትንና የሚያዩትን የተለያዩ የአገሪቱን አዕዋፋትን አስከትሎና በእነሱ ታጅቦ ወደ ግብጽ አገር „ ደራሲው ላክታንዝ ቀጥሎ እንደጻፈው“ …ዘልቆ ሒሊዮፖሊስ የሚባለው ከተማ ይገባል። አመጣጡ ከዚህቺ ዓለም ተሰናብቶ ለማለፍ ነው።“
„…መልካም ሽታ ያለው እጣን እና ከርቤ ተነስንሶለት የወይራ እንጨት እና ጥሩ ማአዛ ያላቸው ቅጠሎች ተጎዝጉዞለት „ እዚያ የአደባባይ አልጋ ላይ ተጋድሞ በቀጠሎው የግብጽ ጸሓይ ጨረር በእሱ ተለኩሶ ነዶ ጋይቶ መልካሙ ጢስ ወደ ላይ እየተና አመዱ እዚያው ጠረኑን እየለቀቀ ነፍሱ ወደ ላይ እንድታርግ ፈልጎ ነው ይባላል።
ከተቃጠለው ላባው፣ሥጋውና አጥንቱ ከወደቀው አመዱ ውስጥ ግን -የታሪኩ ተአምር ይህ ነው– ነፍሱ ሳትሆን ወደ ላይ የወጣችው „…አዲስ እሱን የመሰለ አሞራ… „ ወይም ደግሞ እንደ ገና የዱሮው ታድሶና ተመልሶ ወጣት ሁኖ በእሳት ተፈትኖ „ተወልዶ“ ከዚያ አመድ ተራግፎ ብቅ ብሎ ወጥቶአል። ብቸኛ ስለሆነ እንደሌሎቹ ፍጡሮች የሚወለደውና የመጸነሰው ወይም የሚፈለፈለው ከወንድና ከሴት ጸታ አይደለም። እሱ የተወለደውና የሚወለደው ሁል ጊዜ በየአምስት መቶ አመቱ ከእሳትና በእሳት ነው።
„…እንዴት ያለህ የተባረክ አሞራ ነህ። ሞትን አትፈራም። አንተው እራስህ የእራስህ ፈጣሪ የእራስህ አዋላጅ የእራስህ ሞግዚት የእራስህ ጠባቂ ነህ…“ ብሎ ደራሲው ላክታንዝ ተደንቆ ይህን የመሰለ ቃላት ለእሱ መርጦ በዘመኑ በጻፈው ጽሑፉ ላይ አስቀምጦለታል።
ይህን የመሰለ ግሩም ታሪክ ያለው የኢትዮጵያ አሞራ „ሞቶ በእሳት ተፈትኖ ከወደቀበት አመድ በየአምስት መቶ አመቱ በመነሳቱ“ ከክርስቶስ ትንሣኤ ጋር አብዛኛዎቹ ጸሓፊዎች አያያይዘውታል።
ፎንቅስ የሚባለው አሞራ ይኑር አይኑር -ይህ አያጠያይቅም ግልጽ ነው። የሚያጠያይቀው አንድ ጊዜ አርባ ሰባት አመት ከክርስቶስ ልደት በሁዋላ በዚህች ምድር ላይ ታየ የተባለው ፎንቅስ አሞራ ዕውነተኛው ነው ወይስ አይደለም? የሚለው ጥያቄ ነው።
በዚያን ዘመን ታየ የተባለው አሞራ አምስት መቶ አመት ሳይሞላው ተቃጥሎ ከአመዱ በወጣ በግማሹ ላይ ማለት ከሁለት መቶ ሃምሣ አመት በሁዋላ ብቅ ያለ ወጣት አሞራ ነበር ይባላል።
እንደዚሁ ለማወቅ የሚያስቸግረው ነገር የሮማው ሊቃነ ጳጳስ ክሌመንስ ሰባተኛው ለኣይርላንዱ ተቃዋሚዎች ከቤተ- ክርስቲያኑዋ ተገንጥለው „በአፈነገጡት“ በእንግሊዞች ላይ እንዲነሱ ለማበረታቻ ላኩ የተባለው ባለወርቅማው የፎንቅስ ላባ ዕውነተኛ ታሪክ ይሁን አይሁን:-ስለ እሱም ምንም የሚታወቅ ነገር የለም።
ኢትዮጵያ ግን ቢያንስ በየአምስት መቶ አመቱ በተከታታይ አደጋና መከራ ላይ ይህች አገር ወድቃ ትንሣኤዋን ሁሌ – በታሪኩዋ ላይ እንደታየው ከአመድ ወጥታ ብቅ ብላ እንደገና ታድሳ እንደተቋቋመች እናውቃለን።
ከአምስት መቶ አመት በፊት ከተካሄደባት የግራኝ መሓመድ ወረራ በስንት ብልሃት አምልጣለች።ይህ አንደኛው ነው። ከዚያ በፊት ከአምስት መቶ አመት በፊት የተካሄደው የዮዲት ጉዲት ሥራና ጥፋት እንደዚሁ ተርፋለች። ይህኛውም ሁለተኛው ነው። የኢትዮጵያ ግዛት ከፋርስ እሰከ ሕንድ ውቅያኖስ ከግብጽ እሰከ ደቡብ አፍሪካ የተስፋፋበት የአጼ ካሌብ ዘመን ሦስተኛው ነው። እሱም የውጭ ወረራን ከመከላከል የመጣ ነው።
አሁን ያለንበት አንዱ አንደኛውን የማይሰማበትና ሌላውን ጨርሶ የማያደምጥበት ዘመን ሌላው የፈተና ጊዜ ነው። ይህ ከሆነ ቢያንስ አርባ ሃምሣ ዓመት አይሆነውም? ከዚያ በፊት ማይጨውና አድዋ አሉ። በየአምስት መቶ አመት…
ዓለም እንዴት እንደተፈጠረችና ጠፈር -ዩኒቨርስ እንዴት መስመሩዋን ይዛ ሳትጋጭ እንደምትንቀሳቀስ የሕይወት እስትንፋስ- ነፍሳችን ምን እንደሆነች? ብዙዎቹ ነገሮች ከዕውቀታችን በላይና ውጭ ስለሆኑ ይህ ነው ይህ ነው ብለን አሁን መናገር አንችልም።
የሚደጋገመው የሰው ልጅ ሆነ የእህል ዘር…ግን መሬት ላይ ይወድቃል። ይበሰብሳል።እንደገናም ይበቅላል። ተመልሶም ይነሳል።ይህ ደግሞ አዲስ አይደለም። ዱሮም እንደዚህ ነበር። አሁንም ወደፊትም እንደዚሁ ይቀጥላል።
„የትንሣኤ“ ምልክት የሆነውን ፎንቅስን ታሪክ ዛሬ ያነሳነው ኢትዮጵያን ዘለዓላማዊ ከሚያደርጉአት ነገሮች ውስጥ አንዱ የሆነውን ንግርት፣እሱን ዛሬ ለማስታወስ ነው እንጂ ዕውነተኛው የትንሣኤ[ii] ቀን ፋሲካ ነው። ይህንንም ያንንም የኢትዮጵያ ስምና ታሪክ ደግሞ ማንም ሰው ይደክማል እንጂ አይፍቀውም።ሊፍቀውም ቢሞክር አይችልም።
በጸሎት ሥነ-ስርዓት ነበር ያ መቅደስ ለመጨረሻ ጊዜ የተዘጋው።በርካታ ጋዜጠኞችም ታሪኩን አጅበውታል። ብዙዎቹ ደንግጠው አስተያታቸውን ሰጥተውበታል። አቴስቶቹ ምንም ነገር እንዳልሆነ በአጠገቡ አልፈዋል።
ከመዘጋቱ በፊት ቀሳውስቶቹ የእሁድ ጥዋት ተሰብሰበው እንደተለመደው የቅዳሴ ሥነ-ሥርዓት አካሂደዋል። ምዕመናን ሥጋ ወደሙ ለመጨረሻ ጊዜ ተቀብለዋል። መዝሙር ሁሉም አብረው ዘምረዋል።
ከዚያ በሁዋላ ተራ በተራ እና አንድ በአንድ ቀስ እያሉ የቤተ ክርሰተያኑን መስቀሎች ሥዕሎች መጽሓፍትና ውድ የስጦታ ዕቃዎች ዋንጫና የቄሶች ልብሶች ካባና የሻማ መስቀመጫዎችን እየተሸከሙ አውጥተው መኪና ላይ እየዘመሩ ጭነው ወደ ቤታቸው በሩን ዘግተው ተመልሰዋል።
ጸሎት ለእነሱ መንፈስን ማደስ ሳይሆን ግዳጅ ይመስላቸዋል።መጽሓፍ መድገም ስብከት መስማት የእግዚአብሔርን ቃል ማዳመጥ ንስሓ መግባት እነዚህ ሁሉ -በእነሱ ዓይን -ጊዜው ያለፈበትና ከዘመኑ ዕውቀትና ሥልጣኔ ጋርም አብሮ የማይሄዱ ነገሮች ናቸው ባይ ናቸው።
ይህ ሁሉ አመለካከት ደግሞ በመጨረሻው ለቤተ ክርስቲያን እንደወላጆቻቸውና እንደ አያት ቅድመ አያቶቻቸው በተራቸው ይህን ከትውልድ ወደ ትውልድ ማስተላለፍ የሚገባቸውን ኃላፊነት „እምቢ … ግብርም ለቤተ-ክርስቲያን አንከፍልም „ እነሱን ወደሚለው ውሳኔም ወስዶአቸዋል።
„ቤተ-ክርስቲያኑን የምናስተዳድርበት ገንዘብ ቢኖረን „አስተዳዳሪው ቄሱ እንዳሉት „…ይህኛውን ባልዘጋነውና ቢያንስ በአሉትና ከቀሩት ሰዎች ጋር አብረን ተሰብስበን አንድላይ በየሳምንቱ እያስቀደስን በቆየን ነበር….“ ብለዋል።
ከአሜሪካን አገር የመጡ አገር ጎብኚዎችና የሉተር ወንጌላዊት ቤተ-ክርስቲያን ተከታዮች ጀርመን አገር ሲመጡና የጀርመንን ምዕምናን ሲመለከቱ „….ለመሆኑ እምነቱ የት ደረሰ ?“ብለው ሁሌ ያገኙትን ሰው እዚህ ይጠይቃሉ።
በእርግጥ የቀድሞው የምሥራቅ ጀርመን ኮሚኒስት መንግሥት ሃይማኖትንና ቤተ ክርስቲያንን አጥላልቶ ብዙዎቹን ተከታዮች አዳክሞ ቤተ ክርስቲያኑዋን በጉልበቱና በፕሮፓጋንዳው ኦና ለማድረግ ብዙ ጥረት አድርጎአል።
አሁን ግን ሰውን ሁሉ ግራ እያጋባ የመጣው በሰሜን ጀርመን ትላልቅ ከተማዎች እንደ በረሊንና እንደ ሓምቡርግ እንዲሁም በዝቅተኛው ሳክሶኒያ ማለት በአብዛኛው ወንጌላዊት ቤተክርስቲያን አማኞች መካከል እንደ ኮሚኒስቶቹ እዚህ መንግሥት ጫናውን በማያሳይበት አገር የምዕመናኑ ቁጥር ቀንሶ ቤተክርስቲያን እስከ መዝጋት ድረስ ያደረሰው ጉዳይ ምን እንደሆነ እሱን ለመረዳት ብዙ ሰው ግራ ተጋብቶታል።
ካቶሊኮች ኃይለኛ ሥርዓትና የጠበቀ እምነት እንዳላቸው ይነገርላቸው። ወላጆችም ባህሉን ሥነሥርዓቱን ወጉን ትውፈቱን የመጽሓፍ ቅዱስ ጥናቱንና ሳምንታዊ ትምህርቱን ለልጆቻቸው ተቆጣጥረውና ጠብቀው ለእነሱ እንደተላለፈው እነሱም ማስተላለፉን-እዚህ እንደሚባለው- ይችሉበታል።
እኔ እራሴ የዛሬ ሃያ አምስት አመት በፊት ለዕረፍት ወደ ዝቅተኛው ሳክሶንያ ክፍለ-አገር ከጓደኞቼ ጋር በወረድኩበት ጊዜ ራት የት ልንበላ እንችላላለን? ብለን ጠይቀን የተሰጠን አድራሻ በር ላይ ስንደርሰ ተደናግጬ ያለሁበትንና የደረስንበትን ቦታና ቤት ቀና ብዬ አይቼ ዓይኔን ማመን ፈጽሞ አቅቶኝ ነበር።
ፈልገን እራት ለመብላት የደረስንበት ቤት አንድ ጥንታዊ ትልቅ ቤተክርስቲያን ነው። በሩን ከፍተን ስንገባ ለስላሳ ሙዚቃ ይሰማል። መቅደሱ ላይ ዱሮ ቄሱ የሚቀድስበትና ሥጋው ወደሙ ሰዎች የሚቀበሉበት ቦታ ወይም ሠርገኞች ቀለበት ተለዋውጠው የፈቃደኛነት ቃለቸውን የሚሰጡበት ሥፍራ ቢራውና ሌሎች መጠጦች የሚቀዱበት „ባንኮኒ“ ነው።
አሰላፊ ሠራተኛ ሴቶች ከግራና ከቀኝ ቱር ቱር እያሉ መጠጡንና ምግቡን ዱሮ አግዳሚ ወንበር በነበረበት አሁን ጠረጴዛና ወንበር ይዘው ሲጋራቸውን እያጤሱ ለሚጠብቁ ሰዎች ያቀርባሉ።
ምግባችንን አዘን ቢራችንን እና ወይናችንን ጠጥተን ማዕድቤቱ ለመሆኑ የትነው ብዬ ጠየኩ። እሱም ከመቅደሱ ጀርባ እንደሆነ ተነገረኝ። መጸዳጃ ቤቱም -ለወንድና ለሴት ዱሮም ቢሆን የነበረበት ቦታ እዚያው ቤተ-ክርስቲያኑ ምድር ቤት ውስጥ እንዳለ ተነገረኝ።
አሁን ጊዜው ተቀይሮ የቀድሞ ቤተክርስቲያኖች የወጣቶች ዳንኪራ መራገጫ፣ የልብስና የመጽሓፍት ወይም ሸቀጣሸቀጥ መሸጫ ቤቶች ሁነዋል። አንዳንዴም የሙዚቃ መደገሻ ቤቶችእና የሥዕል ኤግዚቪዥን መድረኮችም ሁነው ያገለግላሉ።
አንዳንዶቹ ተሸጠው የግሪክና የራሸያ የሶሪያና የግብጽ ኦርቶዶክሶች ፣የፖላንድ ካቶሊኮች፣ አሁን ደግሞ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ተከታዮችም ገንዘብ ከአላቸው የሚገዙት ሁነዋል። ይህ ብዙዎቹ ከሆነ አይቀር ሲጠየቁ የሚመኙት ነው።
„አል- ኑር“ የሚባል አንድ በሕግ የተመዘገበ የእስላም ሃይማኖት ተከታዮች ማህበር ይህን ሕንጻ ገዝቶ ወደ መስጊድ ለመቀየር ሓሳቡን ግልጽ ከአደረገ ወዲህ ኃይለኛ ክርክር ተነስቶ ደጋፊውንም ተቃዋሚውንም አነጋግሮ „…ለምን ይህ ይሆናል? ….ለምን መሆን የለበትም?“ ወደሚለው ጥያቄ ሻጮቹንም አማኞቹንም ሰውንም ሁሉ ወደዚያ ወስዶአቸዋል።
„…እንዴት መስቀልን በግማሽ ጨረቃ እንለውጣለን? እነዴትስ ዓናችን እያየ ወደዚያ ይለወጣል?“ አንዳዶቹ ሲሉ „…ከዳንኪራና ከመሸታ ቤት መስጊድ ቢሆን ይሻላል።“ የሚል መልስም ከአንዳንዶቹ እንደዚህ ሲባል ተሰምቶአል።
„…ዘመናዊሥልጣኔና አጉል የሃይማኖት ንቀት ይህን አምጥቶ ሜዳውን ለሞስሊሞቹ አመቻችቶ ሰጠ „ ብለው ሌሎቹ አማረው ተናግረዋል። „በምንም ዓይነት መሽጥ የለበትም።ሁለቱ ሃይማኖቶች ካቶሊክና ኢቫንጀሊስቶቹ አንድ ላይ ቆመው ይህን ነገር ማገድ አለባቸው። „ ብለው አንድንድ ቀሳውስቶች ተነስተዋል።
„…እስላሞቹ እነሱን የሚያሰባስብና አንድ የሚያደርጋቸው ጠንካራ ሃይመኖት አላቸው። እኛን ምዕራቦቹን ግን ምን የሚያሰባስበን ነገር አለ? ዋናው ጥያቄ „ አንዱ እንዳለው „እሱ ነው ብሎ“ ከእኔ ተሰናብቶአል።
የሞኤንኮ ኩባንያ ለታላቁ ሕዳሴ ግድብ ግንባታ ህዝባዊ ተሳትፎ አስተባባሪ ብ/ም/ቤ/ጽ/ቤት የ 8100A የአጭር መልዕክት አሸናፊ የቶዮታ ሃላክስ ተሽከርካሪ ለባለ ዕድለኛው አስረከበ June 26, 2020
...ሰላማዊ ሰልፉ ከተካሄደ ከአስር ቀናት በኋላ ጥቅምት 20/2010 ዓ.ም (በ28/10/2017) ከኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ከሚቴ አፈትልኮ የወጣ ሰነድ የተቃውሞ ሰልፉ አስተባባሪዎች...
የኮቪድ-19ን ለመከላከል የሚውለው የመጀመሪያ ዙር ክትባት በነገው እለት፣ 28/6/2013 ወደ ኢትዮጵያ እንደሚገባ የጤና ሚኒስቴር አስታውቋል።ክትባቱ ኮቫክስ ከተሰኘው አለም አቀፍ ጥምረት የተገኘ ሲሆን መጠኑም 2.2 ሚሊዮን ዶዝ እንደሆነም ከጤና ሚኒስቴርና ከኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲቲዩት የተገኘው መረጃ ያስረዳል። [...]
የቢቢሲው ዘጋቢ ግርማይ ገብሩ በቅርቡ በትግራይ ክልል ዋና ከተማ መቀለ ውስጥ በቁጥጥር ስር ከዋሉት የመገናኛ ብዙኃን ሠራተኞች መካከል ሲሆን ስለተፈጠረው ነገር በአንደበቱ እንዲህ ሲል ያስረዳል።በቁጥጥር ስር የዋልኩት በልደቴ ዕለት ምሽት ላይ ነበር። [...]
ፖፕ ፍራንሲስ ታሪካዊ ነው በተባለው የኢራቅ ጉዟቸው ዛሬ ሁለተኛ ቀን ሆኗቸዋል። በሁለተኛ ቀን ጉብኝታቸውም የሺአ ኢስላም ከፍተኛ መሪዎች ጋር እንደሚወያዩ ተገልጿል። [...]
ኣለህ እንዴ? ........ እኔ ደግሞ የውሸቱ ድራማ ምርጫችሁ በተቃረበ መጠን፣ ካሁን ኣሁን የኣባይ ግድቡ "የውጫሌ ውል" ያጋልጠናል ብለህ፣ በመንጰርጰር ከነ ተበሻቀጠው ቡታንቲህ:)) የስርቆቱን የልመና ገንዘብ ከጫትህ ጋር በኮባ ቅጠል ጠቅልለህ በኬንያ ድንበር ያፈተለክ መስሎኝ ነበር እኮ።
ኣንተየ እውነት ነው እንዴ? ያ ሳልባጅ ነጋዴ የነበረው ገብረኣናንያ ታላቅ ወንድምህ፣ የህንጻ ባለቤት ሆኗል ሲባል የሰማሁት? የኦሮሞ ልጆች እያቀንቀኑበት ነው የሚል ወሬም ኣለና፣ እባክህን "እዩኝ እዩኝ" ኣትበል በለው። ያ ታጋይ ነበርኩ ባዩ ኣባትህም የኣላሙዲ ቅጥርኛ ነው ሲባል እንጂ ቁም ነገር ሰራ የሚል ጠፍቷል፣ እህቶችህስ እሺ ግዜው መጥፎ እየሆነ መጣ እንጂ፣ በየመንም በኩል ቢሆን ውልቅ ይላሉ ብልሀኝ ነበር፣ ትንንሾቹ ወንድሞችህስ በኣግባቡ እየተማሩ ነወይ? የናንተ ነገር እኮ ጉድ ነው፣ እናታችሁ መቀሌ ቡናም መግዣ የላት፣ በንስራ ውሃ ተወንዝም ለማምጣት ደክማልች መሰለኝ።
እውነትም "የናት ሆድ ዥንጉርጉር!" መባሉ፣ ያ ከኣርበኞቹ የዴ.ም.ህ.ት. ታጋዮች ጋር የተሰልፈው በኩር ልጇ ባይኖርማ፣ ተስፋዋን ቆርጣ ጨርቋን ጥላ እርቃንዋን በከነበች ነበር።
እንዴት ሰንብተዋል? "ውሻና እድሜ ... " ሳይNebelbalጠሩት ከተፍ ነው። " ነገሩ፣ "UNFORTUNATELY DJIBOUTI IS NOT...." ኣሉና እንቅልፍ ጭልጥ ኣርጎት ኣይደለ። እኔን እኔን፤ ወይስ እቺ ከቆራጦቹ የኤሬ ልጆች ቤት እያጥወለወለች የምትነክሮት፣ የደም ኣባዜ ይምትባል ነገር ትሆን? ኣራምባና ቆቦ የምትኣዘባርቆት።
ከርሶ ነገር ግራ የሚጋባኝስ፣ የከንፈራሙ መንግስቱ ሎሌ ነበሩ ከማለቴ ጋር፣ የወያኔ ጭሎ መሆንንም ለምን መረጡ ነው፤ ግዜ ለወጣልት ጌታ ማጎብደድ ብቻም ኣይመስልም፤ የኩሩ ኣማራ ጠባይም ኣያንጸባርቁም! .....
ደግነቱ፡ ወዲህ ወዲያ እያሉ ለኣመታት ቢዘላብዱም፣ ያለ ምንም ጥርጣሬ፣ ተወዳዳሪ በማይገኝለት ህዛባዊ ግንባር፣ ቆሌና ቀልቦ እንደ ተገፈፈ (ቅናት ወይስ ፍራቻ?)፣ ገና ስሙ ሲነሳም በመደንገጥ፣ መሬት ተከፍታ እንድ ትውጦት በመመኘት የሚርበደበዱ ስለ መሆኖ፣ ጽሑፎችዎ በተደጋጋሚ ኣጋልጠዎታል።
ስንቴ ሲያማርሩ ኣንብበናል፣ ኣንዴም ግን የኤርትራ ህዝብ፣ መንግስት ይሁን የነጽነት ታጋዮች፣ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ፣ ይህን ይህን በደል ፈጽመውል የሚል ክስ ስምተንብዎ ኣናውቅም፣ በኣንጻሩ ግን የኢትዮጵያ መንግስቶች በተከታታይ፣ ....... ባልቀጥል ይሻላል።
ኤርትራን ኣፍቅሮ ኣርበኞችዋንና ጀግኖቹን ልጆችዋ መጥላት ከንቱ ድካም ነው፣ በተለይ ሁለት ጠጉር ካበቀሉ፣ ሶስተኛ እግርም ክስፈልገ በኋላ፣ መከባበር ኣይሻልም ይላሉ?
ግሪክ ወደ ሜዴቴሪኒያን ባሕር የተዘረጋ አንድ ትንሽ አገር ነው። ከምሥራቅ ወደ ትንሽ እስያ፤ ከምዕራብ ወደ ኢጣሊያ አገር ከሁለቱም ወገን ርቀቱ ትክክል ነው። ግሪክ በሰሜን ወገን ከመቄዶንያ ይዋሰናል። ግሪክ ኣብዛኛው በባሕር የታጠረ ነው።
በደቡብና በምሥራቅ ወገን አያሌ ደሴቶች አሉ። ከእነርሱም በአያሌዎቹ መንደሮችና ከተሞች ተሠርተውባቸዋል። አንዱ አንቲፖሮስ ይባላል። በእዚህም ስፍራ ያለው ታላቅ ያጌጠ ዋሻ የታወቀ ስመ ጥሩ ነው። እኩሌቶቹም የግሪክ ደሴቶች ከባሕር ወደ ውጪ እየተወረወሩ የወጡ ይመስላሉ። እኩሌቶቹም ከጥንት ጀምረው ይታዩ የነበሩት ያሉበት አይታወቅም ጠፍተዋል። ይህ እንግዳ ነገር እንዲህ እንዲሆን ያደረገው ከባሕር በታች የተነሳው እሳተ ገሞራ ነው።
በደቡብ ግሪክ ወገን ባሉት ደሴቶች አየሩ በአሜሪካ እንዳለው እንደ ቨርጂኒያ ግዛት አየር ቀላል ነው። በዚህ አገር ብዙ አይነት ፍሬ ሁሉ ሞልቶዋል። በሰሜን በኩል ደግሞ አየሩ ቅዝቃዜ ያለበት ነው።
በየጠረፉ የመርከብ መቋሚያዎች ወደቦች ይገኛሉ። ብዙዎቹ የአገሩ ሰዎችም መርከበኞች ናቸው። በደኑም ፓይን (ጥድ) የተባለው ጠንካራ ዛፍ ይገኛል። በላይኛው አውራጃ ኦክ የተባለው ዛፍ ይገኛል። ወደታች ባለው ክፍልም ቸስትነትና ዋልነት የሚባሉት ዕንጨቶች ይገኛሉ።
በዚህ ስፍራ የሚገኘው ዋናው ነገር ደረቅ ፍራፍሬ፣ ዘቢብ፣ ጥጥ፣ ሐር ጠጉር፣ ሩዝ፣ ትንባሆና በቆሎ ነው። የእጅ ሥራ ጥቂት ነው። በቤት የተለመደ ሥራ እንደ ጥጥ እንደ ጠጉር እንደ ሐር የመሰለ ነገር ነው። ቀለም ማግባት ወይም መቀባት በጣም የተለመደ ከሆነ ብዙ ጊዜው ሆነው።
ከዛፎች ፍሬ ዋነኛው ወይራ ሲሆን በብዛት ይተከላል። ወይን፣ በኽረ? ሎሚ፣ በለስ፣ አልሞንድ (ለውዝ)፣ ተምር፣ ሴትሮን፣ ፓሜግራኔት (ሮማን)፣ ኩሬንትም ይበቅላሉ።
[እዚ ክፋላት’ዚ ብፍላይ ነቶም ንወያነ ጸግዒ ገሮም ንፖለቲካዊ መስርሕ ኤርትራ ሓላሊኾም ዘለዉ መራሕቲ ተቓውሞ ጥራይ ይምልከት። ጎኒ-ጎኒ እቲ ዝገብርዎ ናይ ተቓውሞ ንጥፈታት፡ ንግዝኣታዊ ሓድነት ኤርትራን ጥምረትን ስኒትን ህዝቢ ኤርትራን ከይተንከፉ ኣብ ኤርትራ ዝሓሸ ፖለቲካዊ ኩነታት ንምፍጣር ዝጽዕሩ ዘለዉ ሃገራውያን ባእታታትን ውድባትን ዝትንክፍ ኣይኮነን። ምቕዋም መሰል ናይ ኩሉ እዩ። ሓላፍነታዊ ተቓውሞ ምህናጽ ድማ ኣማራጺ ዘይብሉ ጽምዶ ኣዩ]።
ኣባላት ህ.ግ. ነበር ንሕመን ንኽሰስን ኢና። ስለምንታይ ንህግድፍ ወሊድኩም ንበሃል። ገለ ሰብ ጽቡቕ ድሌት ድማ፡ “ዘንጊዕኩም፡ስለምንታይ ጸሪኹም ኣስመራ ዘይኣተኹም፡ ስለምታይ ድሕሪ ናጽነት ከጓንፍ ንዝኽእል ሓርጎጽጎጻትን ብደሆታትን ኣቐዲምኩም ክትርእይዎ ዘይከኣልኩም” ይብሉና።
መቸም እቲ ሕቶታት ብዙሕ እዩ። እንሓንሳብ እውን ኣሰልካዪ ይኸውን። ግን ደሓን ይእቶ፡ መንእሰይ ዮኤል ሊኖ ኣብ ሓንቲ ካብ ቪድዮታቱ ንተጋዳላይ ተከላኺሉ ኣሎ። ንመልእኽቲ ናይታ ብወናም ድምጻዊ ዓንዲት ዑቕባይ ዝተደርፈት “እንቛዕ ተጋደለ” እትብል ሓዳስ ደርፊ ንምድጋፍን ብኣኣ ኣቢሉ ድማ ነቲ ሞሳኡ ክረክብ ዘይከኣለ ተጋዳላይ ኤርትራን ንምክልኻል እዩ ዝመስለኒ ነቲ ሓተታ ዝደርጎሖ። ካብታ ናይ ዮኤል ቪድዮ ከም ዝተረዳእክዎ፡ ንሱ ሓደ-ሓደ ሰባት ግቡኦም ኣክንዲ ዝገብሩ ነቲ ግቡኡ ዝፈጸመን ልዕሊ ሰቡ ዘይረብሐን ተጋዳላይ ክውንጅሉን ከካፍኡን ስለዝተዓዘበ ነታ መልእኽቲ ከመሓላልፍ ዝተገደደ ኮይኑ ይስመዓኒ።
ብዝኾነ፥ ስለምንታይ ኪነው ናጽነት ዘየማዕደኹም ኢሉ ንዝሓተተና በብዓቕምና ክንምልሶ ጸኒሕና። ገሊኦም ተጋደልቲ ህግ-ነበር፡ እንተ ንግዘያዊ ረብሓ ይኹን ወይ እሉኽ ጽልኢ ጸኒሕዎም ኮይኑ፡ ጽውጽዋያት ሰኒዖም ንገድሊ ኤርትራ ዘካፍእን ዘነውርን ዛንታታት ጽሒፎምን ተዛሪቦምን እዮም። ምስ ግዜ ደኣ ጠቓምነቶም ሃሲሱስ ሎሚ ኣበይ ከምዘለዉ እዝጊ ዋንኦም። ገሊኦም ድማ ንህግን ገድልን ኣይትቕረቡለይ ክብሉ ይስምዑ።
እቲ ሓቂ ግን ኣብ መንጎ’ዞም ክልተ ጫፋት ኣዩ ዘሎ። ገድሊ ኤርትራ ብዙሕ ዓመታት ዝወሰደን፡ ውረድ ደይብ ዝነበሮን ብፍጻመታትን መድረኻትን ዝተጸፍጸፈን ህዝባዊ ሰውራ እዩ ነይሩ። ከም ክሉ ህዝባዊ ሰውራ ድማ ኣሉታውን እወታውን መዳያት ነይርዎ። ውድዓዊ ገምጋም እንተገርናሉን ኣብ ግዚኡ ኣእቲና ክንምርምሮ ምስ እንፍትንን፡ እቲ እወታዊ መዳያቱ ኣዝዩ ዝበረኸ ኮይኑ ንረኽቦ። ከምኡ ስለዝኾነ ከኣ እዩ ኣብ ኣዝዩ ጽንኩር ዓለማውን ዞባውን ኩነታት ዝተዓወተ።
ከም ሰውራን ተጋዳላይን ዝብሉ ቓላት ክንጥቐም ከለና ነቲ ናጽነት ዘጨበጠ ወገን ናይ ህዝባዊ ግንባር ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብዛዕባ እቲ ኹሉ-መዳያዊ ምንቅስቓስ ወይ ህዝባዊ ምርብራብን ዕላምኡን ኢና ንዛረብ ዘለና። ብፍላይ ተጋዳላይ ኣብ ንብለሉ ግዜ፡ ተጋዳላይ ህዝባዊ ሰራዊት ጥራይ ዘይኮነ፡ እንኮላይ ንተጋዳላይ ሰራዊት ሓርነት እውን ንዝክሮ ኣለና ማለት እዩ።
ልክዕ እዩ፡ ሓደ ካብቲ ርኡይ ድኽመታት ህግ (ኩነታት ዝገደዶ ይኹን ወይ ፖለቲካዊ ድሌት ብዘይምንባሩ) ንመጻኢት ኤርትራ ብፍላይ ድማ ንኣመቓራሓ ስልጣን ዝምልከት ግዜ ብዘፍቅዶ መጠን ክፉት ፖለቲካዊ ክትዓት ዘይምትብብዑ እዩ። ኩሉ ሓይሊ እቲ ውድብ፡ እንኮላይ ህዝባውያን ማሕበራት፡ ዕላምኡ ነቲ ኲናት ኣብ ምዕዋት ዘተኮረ ነይሩ። ዝኾነ ፖለቲካዊ ዕንቅፋት ምስ ዘጋጥም “ጽባሕ ነርክበሉ፡ ነታ ናጽነት ጥራይ ንርከብ” ይበሃል ነይሩ። ማለት፡ መጻኢ ወለዶ ወይ እቲ ናጽነት ከርክብ ዝበቕዐ ህዝብን ተጋዳላይን ክጽገሙሉ ይኽእሉ ዝብል ተረድኦ ነይሩ። ንናጽነት ክርእዩ ከምዝኽእሉ ግምት ዝነበሮም ኣዝዮም ውሑዳት እዮም ነይሮም ክኾኑ ዝኽእሉ። ተጋዳላይን ሲቪልን ነቲ ኣብ ጉዕዞ ዘጋጥሞ ዝነበረ ኣበራት “ምእንቲ ሞጎጎ ትሕለፍ ኣንጭዋ” ብምባል ኣብ ዕላምኡ ነኺሱ ይረጋረግ ነበረ። እታ ጽባሕ ነርክበላ ትበሃል ዝነበረት ናጽነት ግዚኣ ሓልያ ደበኽ ምስ በለት ግን እቲ ዝረኣናዮ ኮይኑ። ስለ’ዚ፥ ብዛዕባ ተቓውሞ ዘለኒ ስክፍታን ስግኣትን ሕሉፍ ተመክሮ ስለዘለዎ እዩ።
እዚ ኹሉ ንምንታይ ኣድለየ ትብሉ ትኾኑ። ነቲ መእተዊ ኣጸቢቐ ክምድምዶን ገለ ሰቲ ሰው ከብለሉ ዝደለኹሉ ምኽንያት ናብቲ ኣዋናዊ ሕቶ ንምእታው እዩ። ሎሚ ንደምበ ተቓውሞ ክትነቕፍ ምስ እትጅምር፡ ጸላዕላዕ ዝብሎ ሰብ ብዙሕ ኣዩ። እዝን-እዝን ጉድለት ኣሎ፡ ከመይ ኢሉ እዩ እዚ ፕሮግራም’ዚ ኣብ ኤርትራ ከስርሕ ይኽእል—ወዘተ ኢልካ ምስ እትሓትት፡ “ኢሰያስ ጥራይ ይኺደልና ክነርክበሉ ኢና” ይብሉኻ። “እዋእ ንዑ’ባ ኣቱም ሰባት፡ እዚ ‘ክነርክበሉ ኢና’ ዝብል ምኽኒት’ኮ ቅድሚ ሕጂ ዝወለዶ ሰበብ ንፈልጦ ኢና” ኢልካ ክተዛኻኽሮም ትፍትን። ግን ውሑዳት እዮም እቶም እዝኒ ክህቡኻ ዝፍትኑ። ስለ’ዚ እየ ኣዛ “ስለምታይ” ትብል ሕቶ ክትለዓል ኣለዋ ዝብል።
ክሳብ ሕጂ ክረአ ዝጸንሐ ንጥፈታት ንስምዒት ዘረሳስንን ንጉድለታት ህግድፍ ዝምገብን እምበር ንፍታሕ ዝጥምትን ብናይ ገዛእ ርእሱ ደም ደው ዝብልን ኣይነበረ። ኣብ ኤርትራ ናይ ፍትሒ ይኹን ፖለቲካዊ ጸገም (ምቕያድ ቅዋማዊ መስርሕ) ንሱ ዘኸተሎ ግጉይ ፖሊሲታት ናይ መንግስቲ ከምዘሎ ገለጻን ምድግጋምን ዘድልዮ ኣይኮነን። ንዓመታት ክንደጋግሞ ጸኒሕና። እቲ ከይድፈርን ከይድህሰስን ምክልኻል ክግበረሉ ዝጸንሐ እቲ ንፖለቲካዊ ደምበ ተቓውሞ ዝምልከት ነቐፈታዊ ገምጋማት እዩ።
መቸም ተመክሮ መምህር እዩ። እዚ ግን ክመሃር ድሉው ዝኾነ ሰብ ምስ ዝህሉ እዩ። ኣብ ተቓውሞ ኤርትራ ክረአ ዝጸንሐ ጸገም ብምውልዋልን ምጽብባቕ ገጽን ክዕረ ዝኽእል ኣይኮነን። ምኽንያቱ ጸገሙ ሰጥሓዊ ዘይኮነስ መሰረታዊ ናይ ኣተሓሳስባ ጸገም እዩ። ክሳብ ሕጂ ዝጸንሐ መደብ፡ ኣብ ኤርትራ መሰረታውን ነባርን ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምምጻእ ዘይኮነስ፡ ናብ ዕልዋ መንግስቲ ወይ ምቕያር መንግስቲ ጥራይ ዘተኮረ፡ ኪኖኡ ስድሪ ከኸይድ ዘይክእል ኣተሓሳስባ ዝዝውሮ ምንቅስቓስ እዩ ጸኒሑ።
እዚ ኣተሓሳስባ እዚ፡ ምምዕርራይን ምውሳብን ናይ ዝመሳሰሉ ፖለቲካዊ ፕሮግራማት ከይረአ ዓንቒጹ። ምኽንያቱ፡ እቲ ቱክረት ሓባራውን ኣካታትን ለውጢ ኣብ ምምጻእ ዘይኮነስ ካብቲ ዝመጽእ ለውጢ ብኸመይ ትረብሕ ኣብ ዝብል ሕቶ ዘድሃበ እዩ ጸኒሑ። በዚ ምኽንያት ድማ ዝበዝሕ ንጥፈታት ውድባት ነቲ ዘለወን ዓቕሚ ኣብ ምዕቃብን ልዕሊ ጽፍሒ ማይ ጸምበለል ከብለን ዝኽእል ህላወ (relevance) ከረጋግጻን ክማወታን ጸኒሐን። ዝበዝሓ ውድባት ኣብ ዘየለ ወናብርን ስልጣንን ክዋጠጣ ክትርኢ ዘሕፍር እዩ። ካብኡ ዝኸፍአ ድማ እቲ ንወያነ ዝያዳ እሙናት ኮይነን መታን ከረኣያ ንመሓዙተንን መጋድልተንን ዝገብርኦ ናይ ምር’ሓቕብ ምጽ’ባእን እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ከእምና ስለዘይከኣላ፡ ብህዝቢ ኤርትራ ተደጊፈን ስልጣን ክሕዛ ዘለወን ትጽቢት ቐደም በኒኑ እዩ። በዚ ምኽንያት ድማ ዕቱብ ህዝባዊ ስራሕን ርእሰ-ገምጋምን ርእሰ-ምስትኽኻልን ክገብራ ዝደፋፍአን ነገር የለን። ኣዚ ድማ ሓደ ጠንቂ ናይ’ቲ ጋም-ማን ኮይኑ ጸኒሑ። ንሎሚ ጠንቒ ናይ’ዚ ቐያዲ ዝኾነ ኣተሓሳስባ ካብ ዝኾኑ ሓደ ኣቲ ኣጀማምራ እዩ ዝብል እምነት ስለዘለኒ ንዕኡ ክትንክፍ እየ። ብዝኾነ ግን፡ ህዝባዊ ሱታፈ ዘይብሉን ንምምዕባልን ምቕያርን ክፉት ዘይኮነን ምንቅስቓስ ዝኸዶ የብሉን። ኣዚ ባህሪ’ዚ ተተሓሒዙ ምስአን ዝተወልደ እዩ። እቲ ኣጀማምራ ጽቡቕ ኣይነበረን።
እቲ ሕመረት ናይ’ዚ ናይ ሎሚ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ እንብሎ ሓይሊ፡ ብመጋቢት1999; መንግስቲ ወያነ ሳልሳይ ወራር ክገብር ክዳሎ እንከሎ ብተብተብ ኣብ ካርቱም ተጋቢኡ “ኪዳን ኤርትራውያን ሃገራውያን ሓይልታት” ዝስመ ውድብ ፈጠሩ። እተን ወሰንቲ ኣባላት ናይ’ቲ ሽዑ ዝተመስረተ ኪዳን ውላዳት (progenies) ተሓኤ እየን። ካብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ጀሚሩ፡ ከም መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣብ መንጎ ጀብሃን ሻዕብያን ዝነበረ ግርጭት፡ ኣብ ተቓውሞ ዝነበራ እየን። ቅድሚ ናጽነት ኣንጻር ህግ ድሕሪ ናጽነት ድማ ኣንጻር እቲ ህግ ዝመስረቶ ግዝያዊ መንግስቲ ኤርትራ ዝተፈላለየ ስትራተጅታት ዘካተተ ቃልሲ ዘካይዳ ዝነበራ ሓይልታት እየን።
ስለ’ዚ፡ መቐጸልታ ናይ’ቲ ኣረጊት ግርጭት እየን ነይረን እምበር እቲ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ዝተፈጥረ ሓድሽ ክውንነት ዝፈጠረን ኣይነበራን። ብሓጺሩ፡ ባህርያዊ ውጽኢት ናይ’ቲ ሓድሽ ክውንነት ስለዘይነበራ፡ ነቲ ድሕሪ ናጽነት ብፍላይ ድማ ድሕሪ 2001 ዝተፈጥረ ናይ ቅዋም ወይ ናይ ደሞክራሲ ቅልውላው ንምምላስ ባህሪ ይኹን፡ ትሕዝቶ፡ ልምዲ ኣይነበረንን። ኣተሓሳስበአን ኣብ በለጽን ኣብ “ሕጂ ተረኽበን” ዝተሰረተ ነቲ ኣብ ብረታዊ ተጋድሎና ዝተረኽበ ዘሕዝን ታሪኽ ከም ድሕረባይተአን ገይረን እየን ተበጊሰን። ብሓጺሩ፡ ንህግ ዓሊኻ ተሓኤ ዳግም ካብ ምዉታን ንምትሳእ እዩ ዝመስል እቲ ቀንዲ ደራኺ ምኽንያት ናይ’ቲ ተበግሶ። በዚ ምኽንያት ከኣ ውላዳት ናይ’ቲ ሓድሽ ክውንነት ስለዘይነበራ፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዝተፈጥረ ሓድሽ ፖለቲካዊ ብደሆ ንምምላስ ዝተዋደዳ ስነኣእምሮኣዊ፡ ፖለቲካዊ፡ ባህላዊ ይኹን ውድባዊ ኣበጋግሳ ኣይነበረንን።
ከምዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ፡ እቶም ሰለስት ቀዳሞት ገዲፍካ እቶም ዝተረፉ 7 ፍንጫላት ተ.ሓ.ኤ ዝነበሩን ኣብ ዝተፈላለየ ግዝያት ክራኸቡን ክፈላለዩን ዝጸንሑን ክሳብ ደማዊ ምርጻም ዝበጽሕ ዝምድና ዝነበሮምን እዮም።እቶም ቀዳሞት ኣርባዕተ ኣካላት ድማ ብሄራውን ሃይማኖታውን ጠባይ ዝነበሮም እዮም። ምቕልቃሎም ምስ ኲናት ኢትዮ-ኤርትራን ዝምድና ኤርትራን ሱዳንን ዝተኣሳሰር እዩ። ኣብዚ ምትእኽኻብ’ዚ ዘየርከበ ግን ኣብዚ ግዜ’ዚ ብሄራዊ ሕቶ ኣልዒሉ ዝተመስረተ ደሞክራስያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ እውን ጽንሕ ኢሉ ናብቲ ደምበ ተጸንበረ።
ሓደ ምንቅስቃስ ብዝኾነ ምኽንያት ክፍጠር ይኽእል እዩ። ይብገስ፡ ታተ ይብል፡ ይዓቢ፡ ይመውት። ነባሪ ውድብ ወይ ሰልፊ ዝበሃል የለን። እተን ኣብ ደሞክራስያውያን ሃገራት ዝነሓነሓ ሰልፍታት እውን ግዝያዊ ሞት የጋጥመን እዩ። ተሳዒረን ካብ ስልጣን ይባረራ እሞ ከምብሓድሽ ሂወት ዘሪአን በሎኽ ይብላ። ንጡፍ ተሳትፎ ኣባላተንን ንቁሕ ውሽጣዊ ርእሰ-ሕዳሰን ክጽገናን ክመሓየሻን የኽእለን።
ኣነ እውን ስለምንታይ እተን ፈለምቲ ውድባት ኩሉ-ጎናዊ ምሉእነት ዘይነበረን ኣይኮንኩን ዝብል ዘለኹ። ግን ብውሑዱ፥ ምንቅስቃሳት ወይ ውድባት ክዓብዩ ኣንተኾይኖም፡ ካብቶም ዝምስርትዎም ውልቀሰባት ናጻ ህላወ ክህልዎም ይግባእ። እቶም መራሕቲ ከም ናይ ውልቆም ንብረት ዝውንንዎም ክኾኑ ኣይግባእን። ከምኡ ኣውን ምንቅስቃሳት ወይ ውድባት ንሓድሽ ርኢቶታታን ኣተሓሳስባን ገምጋምን ክፉታትን ኣተባባዕትን፥ ውልቃውን ጉጅለኣውን ተበግሶታትን ፈጠራዊ ኣሰራርሓን ዝኹስኩሳን እንተዘይኮይነን ክዕረያን ክበልሓን ክዓኳን ኣይክእላን። ብሓጺሩ፡ ሓድሽ ደም ዝፈትዋን ሱታፈ ኣባላተንን ህዝብን ዘተባብዓን ኣንተኮይነን ትራይ እየን ትሕዝቶአን ይኹን መኣዝነን ከስተኻኽላ ዝኽእላ። ምስ ግዜ ዝተዓጻጸፋን ንእዋናዊ ብደሆታት ክገጥማ ድሉዋት ክኾናን ይሕግዘን። እዚ ድማ ንዕቤተን ወሳኒ እዩ።
ሓቂ ኣዩ፡ እዚ ናይ ሎሚ ደምበ ተቓውሞ፡ በተን ፈለምቲ ውድባት ክልካዕ ኣይክእልን። ብዙሓት ድሒሮም ዝተጸንበርዎ ኣለዉዎ። ቅኑዕ ገምጋም ክትህብ እውን ዘጸግም እዩ። ይኹን እምበር፡ ንእዋናዊ [ፖለቲካዊ ብደሆታት ኤርትራ ክገጥም ዝኽእል ተቓውሞ ዛጊት የለን። ደምበ ተቓውሞ፡ ብዙሓት ሃገራውያን ባእታታትን ምትእኽኻባትን ‘ኳ እንተለዎ፡ ንኤርትራ ብወገንን ሃይማኖትን ከናቑትዋ ብቅሉዕ ዝዛረቡን ዝሰርሑን ስለዝዕብልልዎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ነዞም ሃገራውያን ጉጅለታት ይኹኑን ባእታታት ኣነጺሩ ፈልዩ ክርእዮም ኣይከኣለን ዘሎ። ነብሶም ክፈልዩን ንህልዊ ብደሆታት ኤርትራ ዝምልስ ሓይሊ ከቑሙ ክጽዕሩን እዋኑ እዩ።
ሓደ ኣብ መተከላት ሸሪዓ ዝሰርሕን ሓደ ኣብ ዕልማናዊ መተከላት ዝተመርኮሰን፡ ሓደ ብሄራዊ ረብሓ ዘቕድምን ሓደ ሃገራዊ ኣጀንዳ ሒዙ ዝጓዓዝን ብፕሮግራም ደረጃ ዘራኽቦም የለን። እቲ ዘራኽቦም ኩሎም ንውድቀት ህግድፍ ዝሰርሑ ምዃኖም እዩ። እዚ ከኣ ፍታሕ ኣይኮነን። ዕድል ገርና ከምዚ ዘለዉዎ ኮይኖም ኣብ መሬት ኤርትራ የለዉን እምበር፡ በዚ ዘለዉዎ ኣብ ኤርትራ ከምቲ ቀደም ውድባት ኤርትራ ዝገብርኦ ዝነበራ ግዝኣታት ሒዞምን ኣብ ሕዛእታት ዝቋጸጹን ዝቛጸዩን ነይሮም እንተዝኾኑ፡ ኤርትራ እንታይ ምመሰለት? እዚ ከም ንማለቱ ዝመጽእ ሕቶ ዘይኮነስ፡ ክኸውን ከምዝኽእል ሓሲብና፡ ነዞም መራሕቲ ተቓውሞ ኤርትራ ኣካይደኦም ክዕርዩ ጸቕጢ ክንገብረሎም ኣለና። ኢሰያስ ምስ ወደቐ ነርክበሉ ኣይጠቕምን እዩ። ዝሰርሕ መጎጎ ስለዘየለ ድማ ፋሕ እንተበለ ዘይ ሓድሽ እዩ ዝመጽእ። ምእንቲ እዚ ዘይሰርሕ መጎጎ ኢልና ነታ ኣብ ቤትና ኣራጢጣ ዘላ ኣንጭዋ ክንንሕፍ የብልናን። ንኹሉኹም ነቐፈታውን ኣተባባዕን መልእኽታት እትህቡኒ ኣሓትን ኣሕዋትን የመስግን።
ካፍ ከ2017-2022 የስራ አስፈፃሚ አባል ሆነው እንዲያገለግሉ አባላትን በጠቅላላ ጉባኤው የሚመርጥ ሲሆን ዛሬ በዕጩነት የቀረቡትን ሰዎችን ይፋ አድርጓል፡፡ የኢትዮጵያ እግርኳስ ፕሬዝደንት የሆኑት ጁነይዲ ባሻ በዝርዝሩ ውስጥ መካተት ችለዋል፡፡
ፕሬዝደንት ጁይነዲ በመካከለኛው ምስራቅ ዞን ሱዳናዊውን መግዲ ሸምሰዲንን ተክተው የስራ አስፈፃሚ አባል ለመሆን ይወዳደራሉ፡፡ የጁነዲ ተፎካካሪ የሆኑት እራሳቸው መግዲ ሸምሰዲን፣ የዩጋንዳው ሞሰስ ማጎጎ እና የጅቡቲው ሱሌማን ሃሰን ዋቢሪ ናቸው፡፡
ለካፍ ፕሬዝደንትነት ምርጫ ኢሳ ሃያቱን የሚፎካከሩት የማዳጋስካሩ አህመድ ሆነዋል፡፡ አህመድ ለ28 ዓመታት የካፍ ፕሬዝደንት ሆነው የቆዩትን ሃያቱን በልጠው ማሸነፋቸው ቢያጠራጥርም ለውድድሩ ዝግጁ ሆነዋል፡፡
ኢትዮጵያ በካፍ የነበራት ተፅዕኖ ክቡር አቶ ይድነቃቸው ተሰማ ካለፉ በኃላ እጅጉን በጣም እንደመቀነሱ አተ ቶጁነይዲ በስራ አስፈፃሚው ኮሚቴ የመካተት እድል ካገኙ ለኢትዮጵያ እግርኳስ መልካም ዜና ይሆናል፡፡
Ethiopia Zare (ዓርብ የካቲት 7 ቀን 2000 ዓ.ም. February 15,2008)፦ ከፍተኛ ቁጥር ያለውን በዝቅተኛ የኑሮ ደረጃ ላይ ያለውን የአዲስ አበባን ነዋሪን ገቢ ባላገናዘበ መልኩ የአንበሣ አውቶቡስ ከ25 እስከ 50 ሣንቲም የታሪፍ ጭማሪ በማድረጉ የከተማው ነዋሪ በከፍተኛ ሁኔታ መማረሩ ተደመጠ።
ከዚህም ሌላ በአዲስ አበባ ከተማና አካባቢዋ በከፍተኛ ሁኔታ የመጓጓዣ እጥረት የተከሰተ ሲሆን፣ በተለይ በሥራ መግቢያና መውጫ ሰዓቶች ላይ የከተማው ነዋሪ ታክሲና አውቶቡስ ለመሣፈር ከ30 - 60 ደቂቃዎች መጋፋትና መራወጥ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የተለመደ እየሆነ መጥቷል።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የኢህአዴግ መንግሥት የነዳጅ ዋጋን በየጊዜው እያሻቀበ እንዲሄድ በማድረጉ የተነሳ በመላው ሀገሪቱ የኑሮው ውድነት ከዕለት ዕለት እየጨመረ መምጣቱ ይታወቃል። በቅርቡም 30 በመቶ የነዳጅ ዋጋ መጨመሩን መዘገባችን አይዘነጋም።
በዚህ ጉዳይ ላይ አስተያየት እንዲሰጡን ያነጋገርናቸው አንድ የኢኮኖሚ ባለሙያ "የነዳጅ ዋጋ መጨመርን አስከትሎ የትራንስፖርት ዋጋ ይንራል። በዚህም ሰበብ ከእህል ነጋዴው አንስቶ እያንዳንዱን ለዕለት ተዕለት ኑሮ የሚስፈልግ ጥቃቅን ቁሳቆሶችና ምርቶችን ለገበያ የሚያቀርበው ነጋዴ በሙሉ ቢያንስ በሣንቲም ደረጃ ዋጋ ይጨምራል። በእያንዳንዱ ቁሳቁስ፣ እህል፣ ትራንስፓርት፣ ... ላይ የተጨማመሩት ሣንቲሞች በወር ውስጥ ሲሰሉ ዳጎስ ይሉና ኅብረተሰቡን ለችግርና ለኑሮ ውድነት ይዳርጉታል። ምክንያቱም መጀመሪያውኑ አብዛኛው የኅብረተሰባችን ክፍል ከድኅነት ወለል በታች ነውና። እንኳን የተጨመሩትን አይደለም፤ ቀድሞውንም ኑሮው አቅቶት ችግር ላይ ነበርና።" ብለዋል።
አክለውም "ባለፈው ጊዜ የተደረገው የደሞዝ ጭማሪም ቢሆን እንኳን ለአሁኑ በወቅቱም ለኅብረተሰቡ የኑሮ ውድነትን ሊቀርፍለት ቀርቶ ሊያስታግስለት እንኳን እንዳልቻለ ለመረዳት ብዙ መመራመር አያስፈልገንም።" ሲሉ አስተያየታቸውን አክለዋል።
የነዳጅ ውድነትን ተከትሎ የሚመጣውን የኑሮ ውድነት ለመቅረፍ ምን መደረግ አለበት ይላሉ? ብለን ላቀረብንላቸው ጥያቄም ሲመልሱ "መንግሥት እንደቀድሞው በተለይም በደርግ ጊዜ እንደነበረው ነዳጅን መደጎም አለበት። የዓለም የነዳጅ ዋጋ ማሻቀብ እንዳለ ሆኖ፤ በተለይ በሀገራችን በየጊዜው የነዳጅ ዋጋ እያሻቀበ የመጣው መንግሥት በነዳጅ ላይ ያደርገው የነበረው ድጎማ በማንሳቱ ነው። ስለዚህ መንግሥት ነዳጅን በመደጎም ዋጋውን ዝቅ ማድረግ ይገባዋል። ያም ካልሆነ ባለበት እንዲቆም በተወሰነ ደረጃም ቢሆን ሊደጉመው ይገባል።" ሲሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል።
1 2019 የከፍተኛ እና አዲስ ቴክኖሎጂ ድርጅት የምስክር ወረቀት የክልል ግብር አስተዳደር የፉጂያን ግብር ቢሮ እና የፉጂያን የሳይንስና ቴክኖሎጂ መምሪያ መምሪያ
3 2017 የፉጂያን የሳይንስና ቴክኖሎጂ የምስክር ወረቀት አነስተኛ ግዙፍ መሪ ድርጅት የፉጂያን የክልል ሳይንስና ቴክኖሎጂ መምሪያ ， የፉጂያን ልማትና ማሻሻያ ኮሚሽን ji የፉጂያን ኢኮኖሚና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ኮሚሽን እና የፉጂያን የክልል የገንዘብ መምሪያ
ቤት እና የቅርብ ጊዜ አርእስቶች ገንዘብ ፣ ኢኮኖሚ እና ፋይናንስ ምግብ እና እርሻ. ዘላቂ ልማት ፣ የአየር ብክለት እና አደጋዎች ፡፡ የቆሻሻ አያያዝ. ኢኮኖሚ እና ፋይናንስ, ዘላቂነት, ዕድገት, ግኝት, ኢኮሎጂካል ታክሶች
የአሁኑ ኢኮኖሚ እና ዘላቂ ልማት ቀጣይነት ያለው ነው? (በየትኛውም ዋጋ), የኢኮኖሚ እድገት, የዋጋ ግሽበት ... የአሁኑን ኢኮኖሚ ከከባቢ አከባቢ እና ዘላቂ ልማት ጋር ለማስታረቅ.
የቁስ መበላሸት ፣ የኢንዱስትሪ እንቅስቃሴን የቀነሰ ፣ እርምጃዎችን የጣሰ - የመሬት መንቀጥቀጥ ከደረሰ ከሶስት ቀናት በኋላ የሞተችውን እና የኑክሌር አደጋን የምትፈራው ጃፓን ፣ ኢኮኖሚዋ ሽባ ናት።
የጃፓኑ መንግስት ቃል አቀባይ ዩኪዮ ኤዳኖ “የመሬት መንቀጥቀጡ በበርካታ ዘርፎች ውስጥ ባሉ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴዎች ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ያሳድራል ተብሎ ይጠበቃል” ሲሉ አስጠንቅቀዋል ፡፡ የ 8,9 መጠኑ የመሬት መንቀጥቀጥ እና ተከትሎም የተከሰተው ሱናሚ የሦስተኛው ኢኮኖሚ አጠቃላይ የሀገር ውስጥ ምርት (ጂዲፒ) 8% የሚሆነውን የቶሆኩ ክልል (ሰሜን ምስራቅ) የፓስፊክ ዳርቻን አጥፍቷል ፡፡ የዓለም. የቶኪዮ ሜጋሎፖሊስን ያካተተ እና ከጠቅላላው የሀገር ውስጥ ምርት (40%) ድርሻ የሚይዘው በደቡብ በኩል ያለው የካንቶ ክልል እንዲሁ አንዳንድ ጊዜ በሚያስደንቅ ሁኔታ የኮስሞ ኦይል ኩባንያ አንድ የነዳጅ ማጣሪያ በከፊል በተቃጠለበት በኢቺሃራ ላይም ተጽዕኖ አሳድሯል ፡፡
ኢኮኖሚውን ለመደገፍ እና ገበያዎችዎን ለማረጋጋት የጃፓን ባንክ ሰኞ ፣ መጋቢት 14 ፣ 15 ትሪሊዮን yen (000 ቢሊዮን ዩሮ) በአደጋ በተጎዱ አካባቢዎች ላሉት አሥራ ሦስት ባንኮች በሶስት ግዙፍ የገንዘብ መርጃዎች መጠን ከፍሏል ፡፡ . ይህ ቢሆንም ፣ ኢኮኖሚያዊ ሁኔታው ​​በጣም አሳሳቢ ነው ፡፡
ለአደጋ ተጋላጭነት ባለሞያ በዓለም አቀፍ ደረጃ በትናንትናው እለት በኤጄር ወርልድ ጋዜጣ በታተመው የመጀመሪያ ግምት መሠረት የመድን ዋስትናው የመድን ዋጋ 34,6 ቢሊዮን ዶላር (25 ቢሊዮን ዩሮ) ሊደርስ ይችላል ፡፡
የአሜሪካ ኩባንያ በ 14,5 እና በ 34,6 ቢሊዮን ዶላር መካከል በመድን ሽፋን የተሸፈነው የግል ንብረት ጉዳትን ይገመግማል ፣ ነገር ግን በመሬት ላይ ያሉ በርካታ ምልከታዎች አሁንም አለመገኘታቸውን ጠቁመዋል ፣ ይህም በኋላ ላይ እነዚህን ግምቶች ለማጣራት ያስችለዋል ፡፡ .
ከ 25 እስከ 30% ብሄራዊ የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት የሚያቀርበው የጃፓናዊው የኑክሌር ኢንዱስትሪ በ ofሩሺማ የኃይል ማመንጫ ጣቢያ (ሰሜን ምስራቅ) በተከሰቱት ሶስት ፍንዳታዎች ምክንያት በተከሰተው የመሬት መንቀጥቀጥ ምክንያት ከተስተጓጎለ በታሪክ ውስጥ እጅግ አስከፊ ቀውስ እያጋጠመው ነው ፡፡
በጠቅላላው በጃፓን ከሚገኙት አምሳ የኑክሌር ኃይል ማመንጫዎች ውስጥ አሥራ አንድ የሚሆኑት ተዘግተው የተገኙ ሲሆን ፣ የኢንዱስትሪ ሚኒስትሩ ሀብቶችን ለማዳን ሲሉ ፍጆታቸውን "ወደ በጣም ዝቅተኛ" እንዲቀንሱ የኢንዱስትሪ ሚኒስትሩ ጥሪ አቅርበዋል ፡፡ . ባለሥልጣኖቹ “ጥቁር” እንዳይከሰት የታለመ እና የማሽከርከር የኃይል መቆራረጥን እንደሚያካሂዱ አክለዋል ፡፡
ብዙ ኩባንያዎች ፋብሪካዎቻቸውን ቢያንስ ሰኞ ሰኞ በመላ አገሪቱ እንደሚቆሙ አስታውቀዋል ፡፡ ዋናዎቹ የመኪና አምራቾች - ቶዮታ ፣ ኒኖን ፣ Honda ፣ ሚትሱቢሺ ሞተርስ እና ሱዙኪ - በተለይም የመሬት መንቀጥቀጥ በተጎዱ አካባቢዎች ውስጥ ባሉ ፋብሪካዎች ውስጥ ሁሉም ምርታቸውን ማገታቸውን አስታውቀዋል ፡፡ እነዚህ ኩባንያዎች በትክክለኛው ጊዜ የሚሰሩ ሲሆን በአቅራቢው በኩል ያለው አቅርቦት ረብሻ የመሰብሰቡ ተክል እንዳይሠራ ሊያግደው ይችላል ፡፡
በእስያ-ፓስፊክ ክልል ውስጥ ያሉ የአክሲዮን ገበያዎች ሰኞ ዕለት በተለይም የቶኪዮ የአክሲዮን ልውውጥ እኩለ ቀን ከእረፍት በኋላ ከ 6% በላይ ወደቀ ፡፡ አርብ ዕለት ርዕደ መሬቱ ከተከሰተበት ጊዜ አንስቶ የኑክሌር ኃይል ማመንጫ መሣሪያዎችን መዝጋት እና ጉዳት የደረሰበት የጃፓናውያን ኤሌክትሪክ ኩባንያ ቶኪዮ ኤሌክትሪክ ኃይል (ቲፔኮ) ድርሻ 23,57% አጣ። የጃፓኖች የመኪና ቡድን በተጨማሪም የዓለም መሪ አምራች የሆነው የቶሮንቶ እንቅስቃሴ ከ 10,43% ወደ 3 yen (220 ዩሮ) ዝቅ ብሏል ፡፡ ከተወዳዳሪዎቹ ኒኖን በ 28,45% ወደ 10,77 yen (712) ዝቅ ብሏል ፡፡ ፣ 6,3 ዩሮ) እና Honda 7,70% በ 255 yen (2,25 ዩሮ)።
የነዳጅ ዋጋዎች በኤስያ በኤሌክትሮኒክስ ንግድ ላይም ሰኞ ዕለት እየቀነሱ ነበር ፣ ገበያው በአጭር ጊዜ ውስጥ ከጃፓን የመፈለግ ፍላጎት መቀነስ አሳስቧል ፡፡ በኤፕሪል ለማድረስ አንድ በርሜል ቀላል ጣፋጭ ድፍድ ዘይት 1,28 ዶላር ወደ 99,88 ዶላር ወርዷል ፡፡ ለኤፕሪል ማቅረቢያ የሰሜን ባሕር ዝርያ ከ 1,39 ዶላር ወደ 112,45 ዶላር ወርዷል ፡፡
GDP ሊጎዳበት የሚችልበት ብቸኛው ጉዳይ በኢኮኖሚው ውስጥ ወደ እውነተኛ ማሽቆልቆል የሚመራ (በፋብሪካዎች መዘጋት ፣ መጓጓዣ የለም ...) በትክክል በጃፓን ውስጥ እየተከሰተ ካለው ነገር ጋር ነው ፡፡
እውነታው ግን ለተቃጠለው መኪና የጠቅላላ የሀገር ውስጥ ምርት (ሲዲፒ) በመልሶ ግንባታው “ይሻሻላል” ... እኛ ስንጨርስ ፣ በጥሩ ሁኔታ እና መልሶ ማቋቋም በተጠናቀቅንበት ጊዜ ፣ ​​እኛ ከእንደዚያው ጋር በሚመሳሰል የሀብት ደረጃ እንጨርሳለን ፡፡ ከአደጋው በፊት ... የሞቱትን እና የተጎዱትን (አካላዊ እና ሥነ ምግባራዊ) ላለመጥቀስ ...
ps: በጃፓን ውስጥ ኤሌክትሪክ ከዚህ የበለጠ በኑክሌር የተሠራ ነበር ብዬ አስባለሁ ... አጠቃላዩ ፍጆታ ከፈረንሣይ ከ 2 እስከ 3 እጥፍ የሚበልጥ መሆን አለበት። ደህና እንዲሁ መደበኛ ነው 130 ሚሊዮን አሉን ፣ ስለዚህ በእጥፍ ይጨምሩን!
በፀሃይ ሙቀት እና በፎቶቫልታይክ ላይ ኢን ofስት የማድረግ የበለጠ ወይም ያነሰ ሀሳብ ነበረኝ .. በጥቂት ቀናት ውስጥ sony ወይም toyota አክሲዮኖችን እገዛለሁ…
ፓሬስ (ሮይተርስ) - በጃፓን ያለው የኑክሌር ቀውስ የፀጥታ ፍላጎትን ከፍ ለማድረግ እና በውጭ ያሉ የፈረንሳይ ኢንዱስትሪ ፕሮጄክቶችን እንዲዘገይ ሊያደርግ እንደሚችል ሮይተርስ በገለፁት ተንታኞች ፡፡
የዓለም የኑክሌር ኃይል ማመንጫዎች ዋና ተዋናይ የሆኑት EDF ከሰዓት በኋላ በፓሪስ የአክሲዮን ልውውጥ ላይ 5% ያህል ወድቀዋል ፡፡. የዓለም ግማሽ የኑክሌር ኃይል ማመንጫዎች አምራች የሆነው የዓለም ንግድ የመጀመሪያ አጋማሽ መጨረሻ ላይ በአክሲዮኖች ዝርዝር ውስጥ እንዲመዘገብ የተደረገው የአቫቫ የኢንቨስትመንት ሰርቲፊኬት 8 በመቶ ያህል ጠፋ ፡፡
የኒውክሌር ዓለም በዚህ ሳምንት መጨረሻ ተለውጧል (ምናልባትም ተጠናቅቋል) ፡፡ ቢያንስ በጃፓን ያለው የኑክሌር አደጋ ለአውሮፓ ኦፕሬተሮች ከፍተኛ የኢንቬስትሜንት (ደህንነት) ወጪዎች እና ምናልባትም ቀደምት መዘጋቶችን ያስከትላል ፡፡ የኬፕለር ተንታኞች በማስታወሻ ላይ እንዳሉት የኃይል ማመንጫዎች ፡፡
የሶሺዬት ጀነራል ተንታኞች በበኩላቸው “ባለሃብቶች ከምንም በላይ በፈረንሣይ ፣ በእንግሊዝ እና በፖላንድ አዳዲስ የኒውክሌር አቅም መጎልበትን የሚያካትት የኢ.ዲ.ዲ. ስትራቴጂ ትክክለኛነት ላይ ጥያቄ ሊያነሱ ይችላሉ ፡፡
የሕዝብ ኤሌክትሪክ ባለሙያው እ.ኤ.አ. ከ 2013 ጀምሮ የመጀመሪያውን ጣሊያን በኢራቫ ያዳበረው አራት አዳዲስ ትውልድ የኢህአዳግ ተተኪዎችን ለመገንባት አቅ plansል ፡፡ እ.አ.አ. በ 2018 ለመጀመሪያ ጊዜ ተልእኮ በዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ አራት ኢህአፓዎችን እያነጣጠረ ይገኛል ፡፡
ጋዜጣዊ መግለጫው በየካቲት ወር እንደዘገበው ኢ.ፌ.ዲ.ግ ለፖላንድ ኩባንያው ኢኒ ለጨረታው ግዥ አካል የኑክሌር ኃይል ማመንጫ ጣቢያ ለመገንባት ሀሳብ ያቀርባል ፡፡
ዴስሌኮ እንዲህ ጽፏል የጃፓን መልሶ ማገገም አስርት ዓመታት ስለሚወስድ ማክሮ አደጋዎችን ይወስዳል ፣ ምክንያቱም ጃፓኖች ያረጁ ስለሆኑ ማro የጥፋቱን መጠን አይቀንሱም !! !!!
ይህ ትንሽ ደሴት በዓለም ላይ በመሬት መናወጥ እና አውሎ ነፋስ በመጠቃት የኃይል ምንጭ ከሌለ በዓለም 40 ኛ ትልቁ ኢኮኖሚ ለ 2 ዓመታት መቆየቱ ያለምክንያት አይደለም ፡፡ አያምኑም ፡፡
እናያለን ፣ ጃፓኖች ጠንክረው የሚሰሩ እና አስደናቂ ናቸው ግን የአደጋው መጠኑ ሚሊኒየም ኃይል 9 ነው ፣ የቀድሞው ለእነሱ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት መጨረሻ ጋር ሲነፃፀር ነው !!
7 ሰዓቶች. የቶኪዮ የአክሲዮን ልውውጥ ኒኪኪ መረጃ ጠቋሚ 10,55% ተሰብስቧል ማክሰኞ መዘጋት ባለሀብቶች የመሬት መንቀጥቀጡ ከተከሰተ በኋላ የኑክሌር ቀውስ እየተባባሰ ሲሄድ ባለሀብቶች ደንግጠዋል ፡፡
በኦሮሚያ ክልል ሰሞኑን ጥቃት ከተፈጸመባቸው አንዱ ሻሸመኔ፣ዝዋይ ዶዶላ፣ባሌ ከጥቃት የተረፉ ጥላችሁ ውጡ ቄሮ ይመጣል የሚል ማስፈራሪያ በክልሉ አንዳንድ ልዩ ኃይል አባላት ጭምር በመተላለፉ ዜጎች በጭንቀት እና ፍርሃት ውስጥ ሲሆኑ ሽሽት የጀመሩም አሉ።
ያሳዘናቸው ህግ እና ሥርዓት ማስከበር የነበረባቸው አንዳንድ አመራሮች እና የልዩ ኃይል አባላት የቄሮ መግለጫ ወጥቷል በሚል ጉዳት እንዳይዳርስባችሁ ለቃችሁ ውጡ እየተባሉ መሔጃ ማጣታቸውን ጠቁመዋል።
የበጎ አድራጎትና ሲቪክ ማኅበራት ዐዋጅ ለሥራቸው እንቅፋት ሆኖ መቆየቱን የገለፁ የሰብዓዊ መብት ድርጅቶች ተወካዮች ዐዋጁን ለማሻሻል በተያዘው ጥረት ላይ ተስፋቸውን ጥለዋል።
በጋምቢያ ባለፈው ታህሳስ አንድ፣ 2016 በተካሄደው ፕሬዚደንታዊ ምርጫ ያሸነፉት አዳማ ባሮዎ ከትናንት በስቲያ ወደ ሃገራቸው ተመለሱ። ያለፉት ሁለት ወራት ገደማን በጎረቤት ሴኔጋል መዲና ዳካር የቆዩትና ከጥቂት ቀናት በፊት በዚያው ቃለ መሃላ የፈፀሙት ባሮውም ከብዙ መጠበቅ በኋላ ከሕዝባቸው ጋር መቀላቀል በመቻላቸው መደሰታቸውን በትዊተር ገልጸዋል።
ባሮው በተመድ የምዕራብ አፍሪቃ እና የሳህል አካባቢ ሃገራት ልዩ ተጠሪ መሀመድ ኢብን ቻምባስ ታጅበው መዲናይቱ ባንጁል አየር ማረፊያ ሲገቡ ሕዝቡ ደማቅ አቀባበበል ነበር ያደረገላቸው። ሃገሪቱን ላለፉት 22 ዓመታት የመሩት እና በምርጫ ቢሸነፉም ስልጣን ለመልቀቅ አሻፈረን ብለው የቆዩት የቀድሞው የጋምቢያ ፕሬዚደንት ያህያ ጃሜ በምዕራብ አፍሪቃ መንግሥታት የኤኮኖሚ ማህበረሰብ «ኤኮዋስ» ግፊት ባለፈው የሳምንት መጨረሻ ወደ ኢኳቶርያል ጊኒ በተሰደዱበት ድርጊት በሃገሪቱ ተፈጥሮ የነበረው ውዝግብ ሊያበቃ ችሏል።
አዳማ ባሮው ያህያ ጃሜህ ጋምቢያን እንደለቀቁ ወዲያው ወደ ባንጁል ያልተመለሱበት ጥያቄ ብዙዎችን ሲያነጋግር ሰንብቷል። ጊዜው ረጅም እንዳልነበረ የገለጹት የአዲሱ ፕሬዚደንት ቃል አቀባይ ሃሊፋ ሳላህ ባሮው ከመመለሳቸው በፊት ከ«ኤኮዋስ» ተወካዮች ጋር የበሚመለሱበት ሂደት ላይ መወያየት እንደነበረባቸው አስረድተዋል። በሴኔጋል የሚገኘው የጀርመናውያኑ የኮንራድ አድናወር የፖለቲካ ጥናት ተቋም ባልደረባ ቶማስ ፎልክ ውይይቱ በተለይ በጋምቢያ የፀጥታ ጥበቃ ጉዳይ ላይ ያተኮረ እንደነበረ ገልጸዋል።
እስከጥቂት ጊዜ በፊት ድረስ የጋምቢያ የጦር ኃይል አባላትን እና የያጅያ ጃሜህን ደጋፊዎች በጠቅላላ የፕሬዚደንታዊው ምርጫ አሸናፊ አዳማ ባሮው መሆናቸውን የማሳመን ስራ መካሄድ ነበረበት። ይህ ቀላል አልነበረም። ባሮው ጃሜህን 50,000 የመራጭ ድምፅ በመብለጥ ነበር ሳይታሰብ ያሸነፉት። ጃሜህ ሃገሪቱን ለቀው እንደወጡ ቀደም ሲል ደም መፋሰስ እንዳይኖር በመስጋት ወደጎረቤት ሃገር ጌደው የነበሩ ጋምቢያውያን ወዲያውኑ መመለስ ጀምረዋል።
በአዳማ ባሮው ዘመነ ስልጣን በጋምቢያ እና በሴኔጋል መካከል የተሻሻለ ግንኙነት እንደሚፈጠር የኮንራድ አድናወር የፖለቲካ ጥናት ተቋም ባልደረባ ቶማስ ፎልክ ይገምታሉ።
« እንደሚታወቀው፣ በጋምቢያ ግዙፍ የሰብዓዊ መብት ጥሰት የታየበት አምባገነናዊ አገዛዝ አሁን አብቅቷል፣ ይኸው የሃገሪቱ ሁኔታ ከየሁለቱ የጋምቢያ ዜጎች አንዱ ሃገሩን እየለቀቀ እንዲወጣ አድርጓል። በጋምቢያ አንፃር ጎረቤት ሴኔጋል በምዕራብ አፍሪቃ መረጋጋት የሰፈነባት ሃገር ናት። የተረጋጋ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት በማጠናከር ላይ ያለች በአርአያነት የምትጠቀስ ሃገር ናት። »
የቀድሞው ፕሬዚደንት ያህያ ጃሜህ እና የሴኔጋል አቻቸው ማኪ ሳል ግንኙነት ችግር አላጣውም ነበር። በተለይ በሴኔጋል እጎአ ከ1980 ዓም ወዲህ በካዛሞንስ አካባቢ የቀጠለው ውዝግብ ለጋምቢያ እና ለሴኔጋል ግንኙነት መሻከር ምክንያት ሆኖ ቆይቷል። በዚሁ አካባቢ የሚንቀሳቀሱት ዓማፅያን ለግዛቱ ነፃነት በመታገል ላይ ይገኛሉ። ያካባቢውን ሁኔታ የሚከታተሉ ብዙ ታዛቢዎች የቀድሞው የጋምቢያ ፕሬዚደንት ጃሜህም እነዚህን የሴኔጋል ዓማፅያንን የጦር መሳሪያ ያስታጥቁ ነበር ሲሉ ይወቅሳሉ፣ ይሁን እንጂ፣ ይህ ወቀሳቸው በማስረጃ መረጋገጡን የኮንራድ አድናወር የፖለቲካ ተቋም ባልደረባ ቶማስ ፎልክ ተጠራጥረውታል።
የፕሬዚደንት አዳማ ባሮው ቃል አቀባይ ሃሊፋ ሳላህ ከጋምቢያ ጋር ለሚዋሰነው የካዛሞንስ አካባቢ ውዝግብ በቀድሞው የጋምቢያ ፕሬዚደንት ጃሜህ ዘመነ ስልጣን ሊጠናከር መቻሉን ቢያረጋግጡም፣ የጃሜህ ጣልቃ መግባታ አለመግባት ችግሩን ለማብቃት የሚደረግ ማንኛውንም ሙከራ እንደማያሰናክል ገልጸዋል።
« የካዛሞንስን ውዝግብ ለማብቃት ሀቀኛ ጥረት ቢደረግ ኖር፣ ጃሜህ በዚሁ መፍትሔ የማፈላለግ ጥረት ላይ ተፅዕኖ ማሳረፍ ፈለጉ አልፈለጉ፣ ችግሩ እስከዛሬ መፍትሔ ማግኘት በቻለ ነበር። »
የካዛሞንስ አካባቢ ዋነኛ የሴኔጋል እህል አምራች አካባቢ ቢሆንም፣ ያካባቢው ሕዝብ ልማቱን በተመለከተ ከማዕከላዩ መንግሥት ተገቢውን ትኩረት አላገኘም በሚል ያጅያ ጃሜህ ረድተዋቸዋል የሚባሉት ዓማፅያን ግዛቱ የራሱን ነፃ መንግሥት እንዲያቋቋም ዛሬም ትግላቸውን ቀጥለዋል። በሌላ በኩል ደግሞ ንዑሷ ሃገር ጋምቢያም ከትልቋ ጎረቤቷ ሴኔጋል በእድገትዋ ሂደት ላይ ጫና እንዳረፈባት በቅሬታ ትገልጻለች። ይሁንና፣ የ«ኤኮዋስ» ኮሚሽን ሊቀ መንበር ማርሴል አላ ሱዛ ሴኔጋል ጋምቢያ እንደምትለው፣ ያን ያህል ተፅዕኖ ታሳርፋለች ብለው አያምኑም።
በጋምቢያ ከፕሬዚደንታዊው ምርጫ በኋላ የተፈጠረውን ውዝግብ በማብቃቱ ጥረት ላይ ትልቋ ጎረቤት ሴኔጋል ከፍተኛ ድርሻ ነበራት። ሽንፈታቸውን ተቀብለው የነበሩት እና የኋላ ኋላ ምርጫው ተጭበርብሮዋል በሚል ስልጣን ለመልቀቅ ፈቃደኛ ባልሆኑበት ጊዜ አዳማ ባሮው የሄዱትም ወደ ሴኔጋል ነበር፣ የ«ኤኮዋስ» ጦርም ድንበር ተሻግሮ ጋምቢያ በገባበት ጊዜ እርግጥ ነው የሴኔጋል ወታደሮች ወሳኝ ሚና ተጫውተዋል። በወቅቱ ወደ 2,500 የሚጠጉ የ«ኤኮዋስ » ጦር ፣ ብዙዎቹም የሴኔጋል ወታደሮች የሃገሪቱን ፀጥታ ለማስጠበቅ አሁን ጋምቢያ ውስጥ ይገኛሉ። ይህ ግን «ኤኮዋስ» አባል ሃገራት በደረሱት የጋራ ስምምነት መሰረት ነው የሆነው። ምን ያህል ጊዜ በዚያ እንደሚቆi ግልጽ አይደለም፣ ፕሬዚደንት አዳማ ባሮው ግን ወታደሮቹ ለሚቀጥሉት ስድስት ወራት እንዲቆዩ ጠይቀዋል።
እንደ ሀሊፋ ሳላህ አስተያየት፣ የጋምቢያ እና የሴኔጋል ግንኙነት አዳጋች በነበረበት በያህያ ጃሜህ ዘመነ ስልጣንም ወቅት፣ አንድ ዓይነት ባህል ያላቸው የሁለቱ ሃገሮች ሕዝቦች ራሳቸውን እንደ አንድ ሕዝብ ነው የሚያዩት።
“ይህም በዴሞክራሲያዊው መንገድ በተመረጡት አዲሱ ፕሬዚደንት አዳማ ባሮው መንግሥት እና በሴኔጋል መካከል ግንኙነቱ ከበፊቱ ከነበረው በተለየ ሁኔታ በሚሻሻልበት ድርጊት ላይ አዎንታዊ ተፅዕኖ ሊያሳርፍ እንደሚችል ጀርመናዊው የኮንራድ አድናወር የፖለቲካ ጥናት ተቋም ባልደረባ ቶማስ ፎልክ አስረድተዋል። ይሁን እንጂ፣ ይላሉ ፎልክ፣ ከዚያ በፊት ፕሬዚደንት ባሮው በሃገራቸው ማስተካከል ያለባቸው ብዙ ስራ ይጠብቃቸዋል።
« ጊዜው የጋምቢያን አንድነት እንደገና የማረጋጋጥ ወቅት ነው። ከዚህ በተጨማሪም፣ ለጋምቢያ የተሳካ አዲስ ዘመን መፍጠር የሚያስችለውን ሁኔታ ሂደት ማነቃቃት ነው። »
ወደ ሃገራቸው የተመለሱት ፕሬዚደንት አዳማ ባሮው አንዳችም ሳይዘገዩ ወደ ስራ እንደሚገቡ ያስታወቁ ሲሆን፣ የሃገሪቱ ኤኮኖሚ መልሶ ግንባታ ትልቁን ትኩረታቸውን እንደሚያገን ገልጸዋል።
Previous Post: በእውቀቱ ስዩም ፕሮፌሰር ሃይሌ ላሬቦን ሲቃወም ተዛለፈ፤ በድርጊቱ የተቆጡ እሱንም ዘልፈውታል- ‘በጨዋ ደንብ ለሚወያይ ሰው ቤቴ ክፍት ነው’ ብሏል
ባገራችን ፣በብሄረሰቦች ስያሜ ዙርያ በየጊዜው የሚያገረሽ ውዝግብ መነሻው ሁለት ነገር ነው:: የመጀመርያው አላዋቂነት ሲሆን ሁለተኛው ክፋት ነው:: ለምሳሌ የኦሮሞ ብሄረሰብ...
ጠ/ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አሕመድ በቀጣዩ ሳምንት ይፋ እንደሚያደርጉት የሚጠበቀው የካብኔ ሹም ሽር አዳዲስ አወቃቀሮች የሚታዩበት እንደሚሆን ምንጮች ለአሜሪካ ድምፅ ገልፀዋል፡፡
በሕግ እውቅና የሚያገኙና ጥበቃ የሚደረግላቸው መብቶች የገንዘብ ዋጋ(Pecuniary Value) ያላቸው ሆኖው ከአንድ ወደ ሌላ ሰው ሊተላለፉ የሚችሉና በገንዘብ ዋጋ ሊተመኑ የማይችሉ ተብለው በሰፊው በሁለት ሊከፈሉ ይችላሉ። በገንዘብ ዋጋ ሊተመኑ የማይችሉ መብቶች በተለያዩ የሰብአዊ መብቶችን በሚመለከት በሚወጡ ድንጋጌዎች ውስጥ የተካተቱትን የሲቪልና የፓለቲካ መብቶች የመሳሰሉትን ሊያጠቃልሉ የሚችሉ ሲሆን ፤ የገንዘብ ዋጋ ያላቸው መብቶች የምንላቸው ደግሞ ግዴታዎች በሚመለከቱ ሕጎች (Law of obligation) እና በንብረት ሕግ ጥበቃ የሚደረግላቸው መብቶች የሚያጠቃልሉ ናቸው።
በግዴታዎች ሕግ ስር የሚካተቱት መብቶች ሊጠየቁ የሚችሉት ከተወሰኑ ተለይተው ከሚታወቁ ሰዎች በመሆኑ ግላዊ ባህሪ ያላቸው መብቶች (rights in personam) በሚል የሚታወቁ ሲሆን ፤ በንብረት ሕግ ስር የሚሸፈኑት እንደ የባሌቤትነት መብት፣ የይዞታ መብት፣ የአለባ መብት የመሳሰሉት ደግሞ ከሁሉም ሰዎች ልንጠይቃቸው የሚችሉ መብቶች በመሆናቸው ግዙፍ መብቶች (rights in rem) በመባል ይታወቃል።
በገንዘብ ሊተመኑ የሚችሉ የአንድ ሰው መብቶችና ግዴታዎች ተጠቃልለው አንድነት ሲፈጥሩ ፓትሪሞኒ (Patrimony) የሚል ስያሜ ይሰጣቸዋል። ፓትሪሞኒ ራሱን የቻለ ሓሳብ (Notion) እንደመሆኑ አንድ ሰው የግድ የንብረት ባለቤት ወይ ንብረት ያለው መሆን አለበት ማለት አይደለም። መብቱ ከዜሮ በታች በወረደበትና ግዴታ ብቻ በተሸከመበት ጊዜም ቢሆን ፓትሪሞኒ እንዳለው ይቆጠራል።
ፓትሪሞኒ ራሱን የቻለ ፅንስ ሓሳብ (Notion) እንደመሆኑ መጠን የዚህ ባለቤት የሆነ ሰው በህይወት እስካለ ድረስ ምንም የሚያመጣው ለውጥ የለም። በሌላ አነጋገር ለፓትሪሞኒ መኖር ንብረት ይኑሮው ኣይኑሮው ግምት ወስጥ ሳይገባ የግለሰቡ በህይወት መኖር ብቻ በቂ ያደርገዋል።
1)እያንዳንዱ ፓትሪሞኒ የዚህ መብት ባለቤት ከሆነው የተፈጥሮ ሰው ወይም የሕግ ሰውነት ያለው ሰው ተለይቶ የማይታይ መሆኑን፣ ይህ የሆነበት ዋና ምክንያት ዳግም ስለ ፓትሪሞኒ ስናወሳ በተጨባጭ ስለመብቶችና ግዴታዎች አብሮ መነሳቱ ስለማይቀር ነው። መብትና ግዴታ ሊኖረው የሚችል ደግሞ ሰው ብቻ በመሆኑ ነው።
2)እያንዳንዱ የተፈጥሮ ሰው ከተወለደበት ጊዜ ጀምሮ ፤ የሕግ ሰው ደግሞ የሕግ ሰውነት ካገኘበት ጊዜ ጀምሮ የመብትና ግዴታ ባለቤት በመሆኑ ይዘቱ ወይም መጠኑ ቁጥር ሳይገባ ፓትሪሞኒ ኣለው ይባላል። ያም ሆኖ ግን የመጨረሻ ድሃ በመሆኑ ምንም ዓይነት ንብረት የሌለው ቢሆንም አንኳ ሁሉ ጊዜ ባለፓትሪሞኒ ነው። ምክንያቱም ለወደፊቱ ንብረት ሊያፈራ ይችላል ተብሎ ስለሚገመት ነው።
3)አንድ ሰው ምንም እንኳ ሃብታም ቢሆንም የሚኖረው ፓትሪሞኒ አንድ ብቻ ነው። ይህ የሆነበት ምክንያት ንብረትና ፓርትሪሞኒ ሁለቱ የተለያዩ ነገሮች በመሆናቸው ነው። ሁሉም መብቶችና ግዴታዎች አንድ ፓትሪሞኒ የሚፈጥሩ /የሚመሰርቱ/ መሆናቸው ለባለገንዘቦች እና (creditors) ለወራሾች ወዘተ ጥቅም ጥበቃ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ይኖረዋል ተብሎ ይገመታል። አንድ ሰው አንድ ፓትሪሞኒ ብቻ አለው የሚለውን መርህ እንዳለ ሆኖ እንደ ልዩ ሁኔታ ተደርጎ የሚወሰደው ግን አንድ ሰው ሲሞት ንብረቱን ወራሾች ስለሚከፋፈሉት በዚህ ምክንያት ከአንድ በላይ ፓትሪሞኒ እንዲፈጠር ምክንያት ይሆናል።
4)የአንድ ሰው መብቶችና ግዴታዎች ያ ሰው በህይወት እስካለ ድረስ የሚኖሩና እሱ ሲሞት ግን ኣብረውት የሚጠፉ ናቸው። ምክንያቱም ሰው ያለ ፓትሪሞኒ ፓትሪሞኒ ደግሞ ያለ ሰው ህልውና የሌላቸው በመሆኑ ነው።
- በተለያዩ መንገዶች ከአንድ ወደ ሌላ ሰው ሊተላለፍ የሚችል ወይም የማይችል መሆንና አቤቱታ ሊቀርብበት የሚችል ወይም የማይችል መብት መሆን። እዚህ ላይ ሊነሳ የሚችለው ጥያቄ ቢኖር የደመወዝ 2/3 እና የጥሮታ አበል ላይ አቤቱታ /ክስ/ሊቀርብባቸው ይችላልን? የማይቻል ከሆነስ በፓትሪሞኒ ሊካተቱ አይችሉም ማለት ነውን? የሚል ሲሆን ፓትሪሞኒ ወደ ሌላ ሊተላለፍ የሚችል ነው የሚል መርህ እንዳለ ሆኖ ስለ 2/3 ደመወዝ እና የጥሮታ አበል በልዩ ሁነታ መታየት ያለበት ነው።
ግላዊ ባህሪ ያለው መብት (Right in personam) የሚባለው ከግዴታዎች ጋር የተያያዘ መብት ሲሆን በሁለት ወገኖች መካከል የሚኖር የመብትና ግዴታ ግንኙነት የሚገልፅ ነው። ለምሳሌ በተዋዋይ ወገኖች ያለን ግንኙነት መጥቀስ ይቻላል። ባለ ዕዳ የሆነ ወገን ለባለገንዘቡ ሲል የመስጠት፣ የማድረግ እና ያለማድረግ ግዴታ ያለበት ሲሆን ባለገንዘቡ ወይም ባለመብቱ ደግሞ በባለዕዳው ላይ ያሉት ግዴታዎች ተፈፃሚ እንዲሆኑለት ለማድረግ ክስ የማቅረብ ወይም በሌላ መንገድ የመጠየቅ መብት ይኖሯል።
ግዙፍ መብት (right in rem) የምንለው ደግሞ ከንብረት ሕግ ጋር የተቆራኘ ሆኖ የዚህ ባለመብት የሆነ ሰው ሌሎች ሰዎች ጣልቃ ሳይገቡበት ሕግ በሚፈቀደው መሰረት የባለሃብትነት ወይም ሌላ መብቱን ፍፁም (absolute) በሆነ ሁነታ ተግባራዊ የሚያደርግበት፣ ሌሎች ሰዎች በመብቱ ላይ ጣልቃ የገቡበት እንደሆነም ሕጋዊ የሆነ መንገድ ተከትሎ የማስተካከል ወይም ችግሩ የማስወገድ መብት አለው። ሌሎች ሰዎች የሚጠበቅባቸው ነገር ቢኖር ያለማድረግ ግዴታ መፈፀም ነው።
በአጠቃላይ ሲታይ ፓትሪሞኒ ማለት አንድ የተፈጥሮ ወይም የሕግ ሰውነት ያለው ሰው በገንዘብ ሊተመኑ የሚችሉና በመርህ ደረጃም ወደ ሌላ ሰው ሊተላለፉ የሚችሉትን መብቶችና ግዴታዎች ኣጠቃልሎ የያዘ መሆኑን፣ ፓትሪሞኒ ሊኖረው የሚችል ሰው ብቻ መሆኑን፣ አንድ ሰው አንድ ፓትሪሞኒ ብቻ ያለው መሆኑን፣ ሰው ሲሞት ወይም የሕግ ሰውነት የተሰጠው ድርጅት ሲፈርስ የነበረው ፓትሪሞኒም አብሮ የሚያከትም መሆኑን፣ በፓትሪሞኒ ሊካተቱ የሚችሉ ደግሞ ግላዊ ባህሪ ያላቸውና ግዙፍ የሆኑ መብቶች እንደሆኑ እና የገንዘብ ዋጋ የሌላቸውና ወደ ሌላ ሊተላለፉ የማይችሉ መብቶች ግን የፓትሪሞኒ አካል እንዳልሆኑ፤ ግላዊ ባህርይ ባለውና ግዙፍ በሆነ መብት መካከል ያለ ልዩነትም፤ ግላዊ ባህርይ ያለው መብት በግለሰቦች መካከል የሚኖር ግንኙነት የሚገልፅ ሲሆን ግዙፍ መብት ግን ከባለመብቱ በሰተቀር በዓለም ውስጥ ያሉትን ሰዎች በሙሉ ባለግዴታዎች እንዲሆኑ ያደረገ ነው።
ሰሞኑን የወያኔ (ኢሕአዴግ) መከላከያ ተቋም ወታደሮችን ለመቅጠር ማስታወቂያ አውጥቶ ተመለከትኹ፡፡ ከመመዘኛ መሥፈርቶቹ አንዱ ‹‹የኢፌዴሪን ሕገ መንግሥት የሚቀበሉ›› ይላል፡፡ ወዲያው ወደ አእምሮዬ የመጣው ሃሳብ ኢትዮጵያ ‹ሕገ መንግሥት› አላት ወይ? የሚለው ጥያቄ ነው፡፡ መሥፈርቱ እንግዳ ሆኖ አይደለም፡፡ በተገኘው አጋጣሚ ሁሉ የዚህን መዘዘኛ ሰነድ ምንነት መናገር ተገቢ መሆኑን ስለማምን እንጂ በወያኔ አገዛዝ ውስጥ ኢትዮጵያ የአገር መከላከያ ሠራዊት እንደሌላት በጽኑ የማምን መሆኔን ከዚህ ቀደም ባቀረብኳቸው አስተያየቶች ገልጬአለሁ፡፡
የጋራ ታሪክ÷ እሤቶች÷ባህልና ትውፊትን መሠረት አድርጎ በተዘጋጀ፣ የዛሬውን ፍላጎቱን፣ የወደፊት ምኞቱን የያዘ፣ ሕዝብ ባፀደቀው፣ ተግባራዊነቱ በተረጋገጠ እና እንደ አስፈላጊነቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ በሚሻሻል ሕገ መንግሥታዊ ዴሞክራሲ የሚመሩ አገሮች ዜጎች ሕገመንግሥታቸውን መቀበል ብቻ ሳይሆን ታማኝነታቸውንም ጭምር ይገልጹለታል፡፡ ይሁን እንጂ የዜጎችን ሉዐላዊነት ወይም የአገር ባለቤትነት ያልተቀበለ፣ ዘረኝነትን፣ ጥላቻንና መለያየትን ተቋማዊ ያደረገ የወያኔ ሰነድ በየትኛውም መመዘኛ ርእሰ ሕግጋት (ሕገ መንግሥት) የሚለው ስያሜ ሊሰጠው አይችልም፡፡ በኢትዮጵያ መንበረ መንግሥት ላይ በጉልበት የተቀመጡ የወያኔ ባለሥልጣናት ይህን ሰነድ አንዱ ለሌላው ሲያስረክብ ታዝባችኋል? በዚህ ረገድ የመጨረሻውን ድራማ የተወኑት ኃይለማርያምና ዐቢይ ናቸው፡፡ ያሳፍራል÷ ያሸማቅቃል፡፡ በእውነት የመጨረሻው ያድርግልን፡፡
ወያኔ ትግሬና የእጁ ፍጥረቶች የሆኑት ሦስቱ ሎሌዎች በኢትዮጵያ ፖለቲካ ተከሥተው ኢትዮጵያንና ሕዝቧን ከማዋረዳቸው በፊት በዘመናት ሂደት በጋራ ታሪክ፣ በጋራ ባህል፣ በጋራ ትውፊት፣ በአብዛኛው የአብርሃማዊ እምነቶች (ይሁዲነት፣ ክርስትና እና እስልምና) ተከታዮች በጋራ የሚኖሩባት፣ በታወቀ የጋራ መልክዐ ምድር የኖሩና የሚኖሩባት፣ በሰላሙ ጊዜ በጋብቻ÷ በንግድ ወዘተ. በችግር ጊዜ በጦርነት÷ በረሃብ/በችጋር÷በፍልሰት ወዘተ. መስተጋብር ፈጥረውና አንድ ብሔራዊ ሥነ ልቦና አዳብረው፣ አኩሪና ከሌለች ኅብረተሰብ የሚለያቸው ሰፊ ማኅበራዊ ጥሪት አካብተው የኖሩባት/የሚኖሩባት ኢትዮጵያ የምትባል አገርና ኢትዮጵያዊ የሚባል ሕዝብ እንደሌለ ቈጥሮ፤ ክልል የሚባል የመለያየት አጥር አበጅቶና ‹ዘጠኝ አገሮችን› በጐሣና ቋንቋ ከፋፍሎ የፈጠረ ሰነድ፣ ማነስና መኮሰስ የፈለጉ የጐሠኞች ፈቃድ መፈጸሚያ ተራ የመንደር ውል እንጂ በጥንት ሥልጣኔ ተካፋይ የነበረ፣ በዓለም ታሪክ ውስጥ በተለይም በጥቁር ሕዝብ ዘንድ እንደ ፈርጥ የሚያበሩ ሁለት ታላላቅ ድሎች – ፀረ ቅኝ ገዥነት በዓድዋ፣ ፀረ ፋሺስትነት በማይጨው – ያስመዘገበ እና አሁንም በአፍሪቃም ሆነ በተቀረው ዓለም ተገቢውን ሥፍራ እንዲኖረው የሚፈልግ ታላቅ ሕዝብ ሕገ መንግሥት ሊሆን አይችልም፡፡ በጭራሽ!!!
ላለፉት 27 ዓመታት በወያኔ ትግሬ፣ ከዛም ወዲህ ባለው ዓመት ተመንፈቅ የቀረበ ጊዜ በአዲሶቹ ተረኛ ወያኔዎች (ኦሕዴድ/ኦነግ) በሁለንተናዊ መልኩ አገራችን ለተደቀነባት የህልውና ፈተና ከመሠረታዊው ምክንያቶቹ አንዱና ዋናው ወያኔና ኦነግ የተከሉት የይስሙላ ‹ሕገ መንግሥት› መሆኑ የዐደባባይ ምሥጢር ነው፡፡ ከመግቢያው አንቀጽ እስከ መዝጊያው በዘረኝነት/በጐሣ አስተሳሰብ የተበከለው ይህ ሰነድ ሦስቱን የመንግሥት ዘርፎች (ሕግ አውጭ፣ ሕግ አስፈጻሚ እና ሕግ ተርጓሚ) ጨምሮ የአገራችን የአስተዳደር ግዛቶች እስከ ታችኛው የቀበሌ አስተዳደር፣ የአገር መከላከያ÷የአገርና የሕዝብ ደኅንነት÷የፖሊስ ተቋማት፣ የ‹ፖለቲካ ማኅበራት›፣ የሲቪል ሰርቪስ (በብቃትና በችሎታ /merit based/ የተመሠረት ሳይሆን ለቅጥር ዋናው መሥፈርት የጐሣ ማንነት ሆኗል)፣ የብዙኃን መገናኛ ተቋማት ፣ የሙያና የሕዝብ ማኅበራት (ለአብነት ያህል የሠራተኞች÷የመምህራን፤ የሴቶች÷የወጣቶች) የንግድ ተቋማት (ባንኮችና ሌሎች የፋይናንስ ተቋማት)፣ ሌሎች አደረጃጀቶች በሙሉ በዘረኝነት አመለካከት እንዲቃኙና እንዲሠሩ ያደረገ ነው፡፡ ዛሬ ባገራችን አጥንት/ጕልጥምት ወይም ደም የማይቈጠርበት የኑሮ መስክ ያለ አይመስለኝም፡፡ ዛሬ በውይይትና ክርክር ሽፋን መድረክ ያገኙ ባለጊዜዎች ሺህ ዓመት ወደኋላ እየጎተቱን የሰው ልጅ የተፈጥሮ ባሕርይው ወይም ገንዘቡ ይመስል በ21ኛው መቶ ክ/ዘመን ለጐሣ/ነገድ ማንነት ካልሰገዳችሁ በማለት አንሰው ሊያሳንሱን÷ ቀልለው ሊያቀልሉን ይጥራሉ፡፡ የሰውን ልጅ ኅሊናና አእምሮ ሰልበው በስስ ስሜቱ እየተጫወቱ ለሥልጣንና ንዋይ ፍትወታቸው በመንጋነት መሣሪያ ለማድረግ እንጂ የጐሣ/ነገድ ከረጢት ውስጥ ካልገባህ ብሎ ማስገደዱን ምን አመጣው? በራሱ ማሰብ ያቆመ ዘረኛ መንጋ ኹላ!!! ሰውነታቸውን የጣሉ ድውያን ከኛ ጋር አብራችሁ ዕበዱ ሲሉን ማበድ አለብን እንዴ? ናይጄርያዊ፣ ጋናዊ፣ አሜሪካዊ፣ ፈረንሳዊ፣ ጃፓናዊ፣ ቻይናዊ፣ ኢራናዊ፣ ኦማናዊ ማንነት እንዳለ ሁሉ ኢትዮጵያዊ ማንነት ትናንትም ዛሬም አለ፡፡ ለወደፊቱም ይኖራል፡፡ ብሔራዊ ማንነት ካገር ህልውና ጋር የተዛመደ ነው፡፡ ኢትዮጵያዊ ዜግነት ማለት ነው፡፡ ዜግነት ደግሞ ባጭሩ አገላለጽ የአገር ባለቤትነት ማለት ነው፡፡ መቼም ልማድ ክፉ ነውና ዛሬ ሳር ቅጠሉ መደበኛም ሆኑ ኢመደበኛ ብዙኃን መገናኛዎችን ጨምሮ ‹ብሔር ብሔረሰቦች ሕዝቦች› የሚል እንቶ ፈንቶ ከአፉ የማይለይ ሆኗል፡፡ ወያኔ የረጨው መርዝ ውጤት፡፡ ምሁራን ነን የሚሉትም የዚህ ልማድ ሰለባ ሆነዋል፡፡ በስታሊን ከተለከፉትና ያለ ዓውዱ ኢትዮጵያ ላይ ለመጫን ካሰቡት የ‹ያ ትውልድ› ዐወቅን ባዮች ጀምሮ ሆን ብሎ ለፖለቲካ ዓላማው ማስፈጸሚያ መሣሪያ ካደረገው ወያኔ (የአሁኑን አገዛዝ ጨምሮ) እና በመንጋነት እስከሚከተለው የአሁኑ ትውልድ ድረስ በዚህ የድንቁርና አስተሳሰብ አገር እየታመሰች ትገኛለች፡፡ ኢትዮጵያዊ ‹ብሔርተኝነት› አለ ወይ የሚል የሰነፎች ጥያቄም ባልሰማን ነበር፡፡ ብሔርተኝነት ምንድነው? ለነዚህ ዓይነት ግለሰቦች ‹ብሔር› ማለት ጐሣ/ነገድ ስለሆነ፣ ብሔራዊ ማንነት የሆነውን ኢትዮጵያዊነት በዘረኛ አስተሳሰብ ከጐሣ/ነገድ ጋር ሊያዛምዱት ይፈልጋሉ፡፡ ተጣሞ ያደገን ዛፍ ማቃናት አስቸጋሪ ነው፡፡ ኅብረተሰቡ ውስጥ ፅንሰ ሃሳቡ ሳይኖር ስያሜው ከየት ይመጣል? ባዕድ ነገር ያለቦታው መደንቀር ካልሆነ፡፡ ዘረኞች የሠለጠኑበት ዘመን ስለሆነ ለነሱ እንደ አዲስ ግኝት ነው የሚያዩት፡፡ ምስኪኖች!?
በየትኛውም የመንግሥት ተግባር ለመሠማራት ይህንን የወያኔ ሰነድ መቀበል እንደ መሥፈርት ማስቀመጥ ማለት ዘረኝነትን/ጐሠኝነትን መቀበል በመሆኑ፣ ይህ አጥፊ ሰነድ በኢትዮጵያ ምድር እስካለ ድረስ ኢትዮጵያ የግዛት ሉዐላዊነቷንና ዳር ድንበሯን፣ የዜጎቿን ደኅንነትና ሰላማዊ ሕይወት ባጠቃላይ ብሔራዊ ጥቅሟን የሚያስከብር የአገር መከላከያ፣ የአገርና የሕዝብን ደኅንነት የሚጠብቅና የሚያስጠብቅ የፖሊስ ኃይል ሊኖራት አይችልም፡፡
በተለያዩ አስተያየቶቼ ደጋግሜ እንደገለጽኩት ይህንን የወያኔ ሰነድ የመቀበል የሞራል ግዴታ የለብኝም፡፡ ሰነዱ ባብዛኛው ሕዝብ ተቀባይነት (legitimacy) አለማግኘቱ ብቻ ሳይሆን የዘረኝነት/የመንደርተኝነትን አስተሳሰብ ሕጋዊ ቅርፅ የሰጠ ነው፡፡ ሆኖም ኃይል ለጊዜው ከአገዛዙ ጋር ስለሆነ መሥፈርቱን በጉልበት ሊያስፈጽመው ይችላል፡፡ የኢትዮጵያውያን ትግል መሆን ያለበት ግን ተደራጅቶ የወያኔን ሰነድ በአዲስ ርእሰ ሕግጋት መቀየርና ሁሉም ኢትዮጵያዊ በእኩልነት የሚታይበትን ሥርዓት መፍጠር ነው፡፡ የዚያን ጊዜ በሥጋት የምናየው ሳይሆን አለኝታ የሚሆነን፣ የምናፍርበት ሳይሆን የምናከብረው ኢትዮጵያዊ ቁመና ያለው የአገር መከላከያ፣ የደኅንነትና የፖሊስ ኃይል ይኖረናል፡፡
ደ/ረ አቢይ አህመድ ለአንድ ፖለቲከኛ ከሚያስፈልገውም በላይ የንግግር ችሎታ እንዳላቸው እያየን ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪም እውቀት የመቃረም ከሀሳቦች ጋር በግልም ሆነ በአደባባይ ለመፋተግ የመድፈር ፍላጎታቸው ግልጽ ነው፡፡ በአነዚህ ፍለጎቶቻቸው እና ከጠቅላ ሚኒስቴርነት ስራቸው በተጨማሪ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በትርፍ ጊዜ መምህርነትን / Visiting Professor/ ቢያክሉ ለአገር መምራት ስራቸውም፤ ለቀጣይ ትውልድም፤ ለቀጣይ ሕይወታቸውም ይጠቅማል ባይ ነኝ፡፡
ይሄን ሀሳብ መጀመሪያ የሚቀርብበት ተግዳሮት ጠ/ሚው ካላቸው የስራ ብዛት አንጻር በዩኒቨርሲቲ ማስተማርን ማከል ስራ መደራረብ አይሆንም ወይ የመሪነት ስራቸው አይበደልም ወይ የሚል ጠንካራ መከራከሪያ ሊነሳ ይችላል፡፡ ለዚህም ነው ቋሚ ፕሮፌሰር ከመሆን የቪዚቲንግ ፕሮፌሰርነት ለስራ ባሕሪያቸው የሚመቸው፡፡ በዓለም ላይ በርካታ የመንግስት ባለስልጣናት እና የትላልቅ ኮርፖሬሽን መሪዎች የቪዚቲንግ ፕሮፉሰርነትን የሚመርጡበት ዋነኛ ምክንያትም በስራ ለተጨናነቀው ውሎአቸው ስለሚመች ነው፡፡ ለምሳሌ የኢራን ውጭጉዳይ ሚኒስቴር የሆኑት ሙሀመድ ጃቫድ ዛሪፍ የተጨበጨበላቸው የውጭ ጉዳው ፕሮፌሰር ናቸው፡፡
ደ/ር አብይ ከፈለጉ በዓመት አንድ ሴሚስተር ብቻ ያውም ተማሪዎቹ አዛው የጠቅላይ ሚኒስቴር ቢሮ እየመጡ ሌክቸር እንዲወስዱ ማድረግ ይችላሉ ይህን አይነት አሬንጅመንት ስራ ለማቅለልም ሆነ ለፕሮቶኮል ወይንም በሰበብ አስባቡ ከሚያኮርፈው የዩኒቭርሲቲ ተማሪ ዞር ብሎ ለማስተማርም ይመቻል፡፡
ከዚህ በተጨማሪ የ/ር አቢይ የተማሪዎችን ጽሁፍ ለማረምም በደ/ር አብይ ተሰጠው ሌክቸር ላይ ከክፍል በኋላ ውይይት ለማድረግ የሚያግዜ አንድ ሁለት የዶክትሬት ተማሪዎች መቅጠር በጣም ስራ ያቀላል፡፡
ሌላው ስራ ማቅለየያ መንገድ ደ/ር አብይ ከአገር ውስጥም ሆነ ከውጭ የፈለጉትን ፕሮፌሰር በመጋበዝ ተከታታይ ሌክቸር ለክፍላቸው እንዲሰጡ ማድረግ ይችላሉ፡፡ እንደ አገር መሪነታቸውም የእሳቸውን የሌክቸር ግብዣ በበርካታ ምሁራን ዘንድ ተቀባይነት ይኖረዋል፡፡ በክፍሉ ውስጥም እሳቸው በዋነኛነት የፕሮፌሰሩን ሀሳብ በመሞገትም ሆነ በማብራራት ከተማሪዎቹ የሚነሳውንም ጥያቄ እና ሙግት በመካፈል በሴሚናር መልክ ክፍሉን በመምራት የሌክቸር ስራvውንም ሊያቀሉት ይችላሉ፡፡ ለምሳሌ ፕሮፌሰር ባሕሩ ዘውዴ፤ ፕሮፌሰር ያዕቆብ አርሳኖ እና ሌሎችንም ምሁራንን በዚህ መልኩ በመጋበዝ ክፍላቸውን ተወዳጅም ጠንካራም ማድረግ ይችላሉ።
ማስተማር ለጠሚው መጀመሪያ የሚጠቅማቸው ዋነኛ ስራቸው ከሚፈጥርባቸው ማህበራዊ እና የሀሳብ አጥር buble ውጪ እንዲንቀሳቀሱ ለተለያዩ ሀሳቦች፣ትችቶች ክርክሮች ፖለቲከኛ ብቻ ላልሆኑም ሰዎች እንዲጋፈጡ ያደርጋቸዋል። ሀሳቦች ለሀሳብ ብቻ ብለው በሚፋጩበት የዩኒቨርስቲ ክፍሎች ውስ ደ/ር አቢይ ከካቢኔአቸው ወይንም ከአማካሪዎቻቸው ከሚቀርብላቸው ሀሳብ ላይ ተጨማሪ እና አጋዥ የመፍትሄ ሀሳቦች፣ ተረኮች፣ተጨማሪ መፍትሄ ለማግኘት ጥያቄ መቅረጫ Problematization መድረክ ያገኛሉ።
ይሄ ግን በሚገባው ተግባራዊ እና እውን የሚሆነው ደ/ር አብይ ለክፍላቸው ተማሪም ሆነ ፕሮፌሰር ሲመርጡ ካድሬ ብቻ፣ የሚስማማቸውን ብቻ እንደማይመርጡ ታሳቢ በማድረግ ነው። ያለበለዚያ የደ/ር አቢይ ክፍል ሲቪል ሰርቪስ part 2 ከመሆን አይድንም።
ሁለተኛ ደ/ር የዩኒቨርሲቲ አስተማሪ መሆን በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ ጉዳይ የተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ያሉአቸውን ሀሳቦች በደንብ እንዲያብራሩ በዘርፍ ዘርፉ እንዲያስቀምጡ የራሳቸው የሆኑ ቀኖናወችም እንዲነድፉ ሀሳቦቻቸውን እና ምርምሮቻቸውንም በጠንካራ መልኩ እንዲፅፉ ሰፊ እድል ይሰጣቸዋል። ይሄ ደግሞ በቀጥታ በስልጣን ከሚኖራቸው ተፅእኖ ባሻገር በሀሳብም ተፅእኖ እንዲኖራቸው ያደርጋል። በሃሳብ ተፅእኖ መፍጠር መቻል ደግሞ ከስልጣን ዘመናቸው በኋላም (ቢያንስ ቃል እንደገቡት ከ2 ተርም በላይ አይቆዩም በማለት ) በሃሳብም በአገሪቷ ፖለቲካ እና መዋቅር ላይ ተፅኖ እንዲኖራቸው ያስችላቸዋል።
ሶስተኛ በዮኒቨርስቲ ማስተማር በአገሪቷ የቀጣይ ትውልድ በተለያየ ዘርፍ መሪ የሚሆኑትን ወጣቶች በግል ለማወቅ ለመቅረፅ ለመኮትኮት ይረዳቸዋል። ይሄ ደግሞ በሃሳብ ከሚኖራቸው ተፅእኖ ባሻገር ሰፊ የግል ኔትወርክ እነወዲኖራቸው ያስችላቸዋል። ለምሳሌ ከሚቀጥለው አመት ጀምረው ማስተማር ቢጀምሩ ከዚህ በኋላ 11 አመት መስልጣን ላይ ቢቆዩ በአንድ አመት ውስጥ ደግሞ 30 ተማሪዎች ይኖሩአቸዋል ብንል የሚያቋርጠው ትምህርት የሚያቋርጠው ምናምን ተጨማምሮ ስለወጣናቸው ሲያበቃ 300 ምናምን ተማሪዎች ይኖራቸዋል። ይሄ ቀላል ተፅእኖ አይደለም። በዚህ መንገድም በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የሚተኳቸውን ወይንም ሊተኳቸው ብቁ የሆኑ ሰዎችንም ያፈሩበታል።
ከአሁኑ ዩኒቨርሲቲ የማስተማር ስራ የመጀመር አራተኛው ጥቅም ከስልጣን ባሻገር ያላቸውን ሕይወት ከአሁኑ እንዲቀርፁ / Exit Strategy/ ስለሚሆናቸው ነው። በትርፍ ጊዜ 10 ዓመት በላይ የማስተማር ልምድ ከአገር መሪነት ጋር ሲታከልበት በ52 ዓመታቸው በየትኛውም የዓለም ክፍል በሚገኝ ዪኒቨርሲቲ ተፈላጊ እና የበቁ ዓለም አቀፍ መምህር መሆን ይችላሉ። አይ ሙሉ ለሙሉ መምህር መሆን አልፈልግ ካሉ ደግሞ የ10+ ዓመት የትርፍ ጊዜ ፕሮፌሰርነት ከአገር መሪነት ያውም ኢትዮጵያን የመሰለ ውጥንቅጣም አገር የመምራት ልምዳቸው ጋር ከክራይስስ ግሩፕ እስከ ጉግል ላለ ለየትኛውም የዓለም አቀፍ የፖለቲካ እና የንግድ ተቋም ዳይሬክተር ፣ትረስቲ፣ ቦርድ ዳይሬክተር ለመሆን የሚያበቃ የልምድ እና ቲየሪ ማደሰበሪያ መድረክ ይሆናቸዋል።
በእግድ ላይ ካሉት የቀድሞ የጽ/ቤት ሓላፊዎች መካከል ሒሳብ ሹሙና ተቆጣጣሪው ቀርበው ኦዲት እንዲያስደርጉ በደብሩና በሀገረ ስብከቱ በወጣ ማስታወቂያ ተደጋጋሚ ጥሪ...