Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሰኞ ዕለት በርካታ የታክሲ ሾፌሮች የስራ ማቆም አድማ አድርገው ነበር፡፡ አንዳንዶች ‹‹አድማውን ስፖንሰር ያደረገው መንግስት ነው!›› ሲሉ ተደምጧል፡፡ መንግስት በበኩሉ በሆዱ የዚህ አድማ የክብር ስፖንሰሮች ‹‹የሻቢያ ነጭ ለባሽ ሀይሎች ናቸው!›› ሳይል አይቀርም፡፡ እኔም የመንግስት ልጅ እንደመሆኔ መጠን ይህንን ጠርጥሬያለሁ፡፡ በአድማው ዕለት በርካቶች ከሰራ እና ከትምህርት ገበታቸው የመቅረታቸውን ያኽል፤ በአንጻሩ ደግሞ ሌሎች በርካቶች በስራ ላይ ተሰማርተው ነበር፡፡ እነዚህኞቹ በየቀበሌው ቀበሌ ቀበሌ የሚጫወቱ ወጣቶች እና ሴቶች ሲሆኑ በየመንደሩ የቆሙትን ታክሲዎች ታርጋ እየመዘገቡ እና ‹‹ወዮልህ!›› እያሉ ‹‹ያስቦኩበት›› ጣታቸውን ስትራፖ ይዟቸው ውለዋል አሉ! የታክሲ ሾፌሮች አድማ ባደረጉበት እለት የተወሰኑ ታክሲዎች ደግሞ ስራ ላይ ተሰማርተው እንደ ‹ንብ› ሲሰሩ እንደዋሉም ታይቷል፡፡ እደግመዋለሁ ‹እንደ ንብ!› በነገራችን ላይ ከዚህ ከታክሲ ጋር ተያይዞ ከተባሉ ነገሮች በሙሉ ሳልወድ በግዴ ያሳቀችኝ በአንድ ጋዜጣ ላይ የወጣች አንድ ፅሁፍ ናት፡፡ ምን ትላለች መሰልዎ ‹የታክሲ ስምሪቱ ነገር ከቂጥ ቆርጦ ፊት ላይ የመለጠፍ አይነት ነው!› ሰዉ እንዴት ተናጋሪ ሆኗል ጎበዝ! የሆነ ሆነ አሁን የታክሲ ስምሪቱ አለም የለምም በማይባል ሁኔታ ላይ ይገኛል፡፡ ምንም እንኳ ከኛም የበላለጡ የመንግስታችን አድናቂዎች፣ ‹‹የታክሲ ስምሪቱ ለእያንዳንዱ ነዋሪ ሰርቪስ የመመደብ ያኽል ነው!›› ሲሉ ቢያሞካሹትም፤ ዘይት ስኳር እና ሌሎችን ያጠፋ የመንግስት እጅ ታክሲዎችንም እንዳያጠፋ እንሰጋለን እሉ ይገኛሉ፡፡
ኧረ ወዳጄ የስኳርን ነገር ሰምተዋል? ሰሞኑን አንድ ወዳጄ በአንድ ሻይ መጠጫ ቤት ውስጥ ሻይ አዝዞ መጣለት፡፡ ስኳር ሲጨምር የሻይ ቤቱ ባለቤት በርቀት እየተከታተሉት ነበር፡፡ አንድ ማንኪያ አደረገ፣ ዝም አሉት ሁለተኛ ጨመረ፣ አናታቸውን እያሻሹ ፀጥ አሉት ሶስተኛ ማንኪያ ሲሰነዝር ተደብቀው ሲከታተሉበት ከነበረው ጥግ ወደ ወዳጃችን ተንደርድረው እየመጡ ‹‹ሶስተኛ ማንኪያ ልትጨምር? ምነው የኔ ልጅ ጡር አትፈራም ግፍ አይሆንብኽም በዚህ ጊዜ ለአንድ ብርጭቆ ሻይ ሶስት ማንኪያ? ስለመዳኒያለም በቃ! ስለ መዳኒያለም በቃ!›› ብለው ቢማጠኑት ጊዜ ወዳጃችን ሊጨምር ያሰበውን ሶስተኛ ማንኪያ ስኳር እየመለሰ ‹‹ስኳር የወደድኩት እኔ ምስኪኑን ሳይሆን ያስወደዱትን ስለመዳኒያለም ‹‹በቃ!›› ቢሏቸው አግዞት ነበር!›› ሲል አስተያየት ሰጥቶ ለርሳቸው ሲል ያለወትሮው በሁለት ማንኪያ ስኳር ሻይ ጠጣ፡፡ ይህ ወዳጄ አለቅጥ ሲያጋንን ምን አንዳለን ያውቃሉ ክፉ ቀን ሲወጣ አንዷን ማንኪያ አሟላለሁ!
የምር ግን ወዳጄ በተለይ የስኳርና የዘይት ወረፋን ማየት በእውኑ በጣም እያሳቀቀኝ ነው፡፡ ምን አሳቀቀህ ይበሉኝማ… ይህንን ሰልፍ እነ ሻቢያ ቴሌቪዥን ያዩት እንደሆነ መልካም ገፅታችን እንዴት እንደሚያበላሹብን ሳስብ በእውኑ ጭንቅ ነው የሚለኝ፡፡ ወይ ደግሞ ለመልካም ገፅታችን ሲባል ሰዉ ልክ ሲሰለፍ ሸራ ማልበስ ወይ ደግሞ በቆርቆሮ አጥር ከለል ማድረግ! ጥሩ መላ ይመስለኛል፡፡ ካልሆነ ካልሆነ ግን ተሰላፊው ወረፋ እስኪደርሰው ድረስ ‹‹የህዳሴው ግድብ የግንቦት ሃያ ፍሬ ነው!›› የሚል መፈክር ይዞ እንዲቆም ቢደረግ ከወቅቱ ሁኔታ ጋር ተያይዞ የዘይት እና ስኳር ወረፋ ሳይሆን ሰላማዊ ሰልፍ ስለሚመስል ለመልካም ገፅታችን ትልቅ አተዋፅኦ ይኖረዋል እላለሁ!! (አሳቢነቴን አያደንቁም ወዳጄ!)
አዲስ አበባ፣ ጥር 19/2013 ( ኢዜአ) የኢትዮጵያና ሱዳንን የድንበር ጉዳይ መፍታት የሚቻለው ሁለቱ አገሮች ባቋቋሟቸው መዋቅሮች ብቻ መሆኑን የኢትዮጵያና የሱዳን የጋራ ድንበር ኮሚሽን አባል አቶ ውሂብ ሙሉነህ ገለጹ።
በተለያዩ ጊዜያት በሁለቱ አገራት መካከል የሚፈጠሩ አለመግባባቶችን ለመፍታት እ.አ.አ በ1972 የሀሳብ ልውውጥ ስምምነት ተፈራርመው ድንበራቸውን እንደገና ለማካለል መስማማታቸውን ነው አቶ ውሂብ ያስረዱት።
በስምምነቱ መሰረት ሁለቱ አገራት የሚቀበሉት የመፍትሔ ሀሳብ ላይ እስኪደርሱ ድረስ የድንበር ነባራዊ ሁኔታው ባለበት ተከብሮ እንዲቆይ መስማማታቸውን አመልክተዋል።
እ.አ.አ በ2002 ኢትዮጵያና ሱዳን የጋራ ድንበር ኮሚሽን፣ የጋራ ድንበር ቴክኒክ ኮሚቴ እና የጋራ ልዩ ኮሚቴ አቋቁመው ለድንበሩ ጉዳይ መፍትሔ ለመስጠት ሲሰሩ መቆየታቸውን አመልክተዋል።
የጋራ ልዩ ኮሚቴው በሀሳብ ልውውጥ ስምምነቱ አማካኝነት የመፍትሔ ሀሳብ ላይ እንዲደርሱ የሚያስችሉ ስብሰባዎችን አድርጎ የመጨረሻ ሪፖርት ባላቀረበበት ሁኔታ ሱዳን ሃይል ተጠቅማ የኢትዮጵያ መሬት መያዟን ነው አቶ ውሂብ የገለጹት።
ሱዳን ይህንን ማድረጓ እ.አ.አ በ1972 የሀሳብ ልውውጥ መሰረት አማካኝነት ነባራዊ ሁኔታውን የማስቀጠል ስምምነት መጣሷንና ለፈረመችው ስምምነት ተገዢ አለመሆኗን ተናግረዋል።
በዓለም አቀፍ ደረጃ የድንበር ጉዳዮች እልባት ያገኙት በውይይት እንደሆነና ሱዳንም ይሄን ተገንዝባ ጉዳዩን በንግግር ለመፍታት ራሷን ማዘጋጀት እንደሚገባት ገልጸዋል።
የኢትዮጵያና ሱዳን ከፍተኛ የፖለቲካ ኮሚቴ ጉዳዩን በሚመለከት በታህሳስ 13 እና 14 ቀን 2013 ዓ.ም በካርቱም የተወያዩ ሲሆን፤ቀጣይ ስብሰባውን በአዲስ አበባ ለማድረግ ስምምነት ላይ መደረሱ ይታወሳል።
ታላቁ የሕዳሴ ግድብ ኢትዮጵያውያን ለዘመናት ሲመኙት የኖረ፣ የትውልድን ሕልም እውን ያደረገ፣ በዘመናዊ ታሪካችን ውስጥ ሊጠቀስ የሚችል የዚህ ትውልድ ሥራ ነው፡፡ ‹ዓባይን መገደብ› ታላቅ ሐሳብ፣ ታላቅም ውሳኔ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ከአካባቢው ሀገራት ጋር የምታደርገውን ውይይት ቋንቋውን የቀየረ፣ የግዮን ምንጩ ከኢትዮጵያ ተራሮች መሆኑን ከብራና አውርዶ መሬት ላይ የጻፈ ነው፡፡
ስለ ሕዳሴው ግድብ የሚሠሩት ማስታወቂያዎች ግን ፈጽሞ ግድቡን የማይመጥኑ፣ እንኳን ለዓባይ ግድብ ለኛ ቤት አጥርም የማይሆኑ፣ በውስጣቸው ምንም ዓይነት ሀገራዊ ርእይና ፍልስፍና የሌለባቸው፤ ከጠላና እንጀራ የማያልፉ ናቸው፡፡ እንዴው ግድቡ አፍ ስለሌለው እንጂ በስም ማጥፋትና በክብረ ነክ ወንጀል ይከስ ነበር፡፡ የታሪክ ባለሞያዎች፣ የፖለቲካ ጠበብት፣ የኪነ ጥበብ ልሂቃን፣ የእምነትና የባሕል ምሁራን፣ የሥነ ቃል አጥኒዎች፣ የሐሳብ መሪዎችና የሕዳሴ ኮከቦች መነጋገሪያ፣ መከራከሪያ፣ ሐሳብ ማራቀቂያ፣ ትውልድ መቅረጫ፣ ትውልድ ማነሣሻ፣ መሆን የነበረበት የሕዳሴው ግድብ የቀልደኞች ማቧለቻ ሲሆን እንደማየት ያለ የክፍለ ዘመኑ ርግማን የለም፡፡
እኔ እንዲያውም እነዚህ ግድቡን የማይመጥኑ ማስታወቂያዎች በግብጽ ነው እንዴ ስፖንሰር የሚደረጉት? እላለሁ፡፡ ግድቡኮ የግንባታ ሂደት ጉዳይ ነው፡፡ መንግሥት ከአንድ ኮንትራክተር ጋር ተነጋግሮ የሚያጠናቅቀው፡፡ ዋናው ጉዳይ አስተሳሰቡ ነው፡፡ ለምን እንገነባዋለን? የምን ማሳያ ነው? ዓባይን እንገድባለን ስንል ምን ማለታችን ነው? ዓባይ በኢትዮጵያ እምነት፣ ታሪክ፣ ፖለቲካ፣ ኢኮኖሚና ባሕል ውስጥ ምን ቦታ ነበረው? አሁን ወደየትኛው ቦታ እየወሰድነው ነው? ዓባይን የመገደብ ሂደትና ስኬት የአዲሲቷ ኢትዮጵያ መፍጠሪያ መስፈንጠሪያ እንዲሆን ምን እንድርግ? እነዚህን ነው መተንተን፣ እነዚህን ነው መሥራት፣ እነዚህን ነው የሕዝብ ገንዘቦች ማድረግ፣ በእነዚህ ላይ ነው መግባባት ያለብን፡፡ ግድቡ መሠራት ያለበት በዜጎች ላይ ቀልደን ሳይሆን ዜጎችን በብቃት አሳምነን ነው፡፡
ግድቡ ያልቃል፡፡ ወንዙም ይቀጥላል፡፡ የሚቀረው ታሪክና ሐሳቡ ነው፡፡ አሜሪካውያን በአሪዞናና በኔቫዳ መካከል የሚገኘውን የሁቨር ግድብን የሠሩት(እኤአ ከ1931-36) በችግር ወቅት ነው፡፡ ገንዘባቸው፣ ጉልበታቸውንና ዕውቀታቸው ሠውተው ነው የሠሩት፡፡ በመቶዎች የሚቆጠሩ ገንቢዎች ሕይወታቸው ከፍለውለታል፡፡ አያሌ አሜሪካውያን ዛሬ ግድቡን ለመጎብኘት ሲሄዱ ከግድቡ በላይ ስለ ግድቡ አሠራር የሚያሳየውን ሙዝየም መጎብኘት ነው የሚያስደስታቸው፡፡ ለምን ተገነባ? የዚያን ዘመን መሪዎችና ሕዝብ ምን ነበር ዓላማቸው? እንዴት ነበር የገነቡት? እነማን ምን ዓይነት መሥዋዕትነት ከፈሉ? ግድቡን ሲገደቡ አሜሪካን የት ማድረስ ነበር ሕልማቸው? ይህን ነው ሙዝየሙ የሚተርከው፡፡ የተሠው ዜጎችን፣ የቀን ራሽን እየተሰጣቸው የገነቡ አሜሪካውያንን፣ በአነስተኛ ክፍያ ለሀገራቸው የሠሩ ባለሞያዎችን ያሳያል ሙዝየሙ፡፡
ሁቨር ግድብ ለአሜሪካውያን ግድብ ብቻ አይደለም፡፡ የአልሸነፍ ባይነት መገለጫ፣ ሀገርን ከግል ጥቅምና ከጊዜያዊ ችግር በላይ አድርጎ ማሰቢያ፣ ብንወድቅ እንነሣለን፤ ‹ኢኮኖሚያችን ለጊዜው ቢወድቅም፣ እኛ ሕዝቦች ግን አልወደቅንም› የሚለውን የአሜሪካውያንን የዚያ ዘመን ፍልስፍና ማረጋገጫ ነው፡፡ ጽናታቸውንና የሀገር ፍቅራቸውን ማሳያ ነው፡፡ አስጎብኝዎቹ እንደሚሉትም ‹እንደ ሕዝብ አንወድቅም› የሚለውን ፍልስፍናቸው ማስመስከሪያ ነው፡፡
የሕዳሴው ግድብ ግን ‹የዚህ መሥሪያ ቤት ሠራተኞች ጎበኙት› ከሚለው ዜና በዘለለ ‹ስለምኑ› የማይወራለት፣ ፍልስፍናው የማይተነተንለት፣ ከግድቡ በላይ፣ ከአሸዋው፣ ከሲሚንቶውና ከብረቱ በላይ፤ ከጠጠሩና ከድንጋዩ ባሻገር ግድቡ ምንድን ነው? የሚለውን መግፍኤ ሐሳብ የሚናገርለት ያጣ ምስኪን ግድብ ነው፡፡ ልጆቻችን ነገ ግድቡን አይደለም የሚጎበኙት፡፡ እንዴት ተሠራ፣ ለምን ታሰበ፣ አባቶቻችን ምን ለውጥ ነበር ሊያመጡ ያሰቡት? የነበሩትን ተግዳሮቶች እንዴት አለፏቸው? የግድቡ መሠራትስ ምን የአስተሳሰብ፣ የአሠራር፣ የኢኮኖሚ፣ የባሕል፣ የዲፕሎማሲና የሀገር ገጽታ ለውጥ አመጣ? የሚለውን መመርመር ነው የሚፈልጉት፡፡ ከግድቡ ጀርባ የነበረውን የኢትዮጵያውያን ፍልስፍናና መንፈስ ነው የሚሹት፡፡
ጭራሽ ሰሞኑን የምናያቸው ማስታወቂያዎች ደግሞ የግድቡን ሐሳብ አውርደው አውርደው ገንቦ ጠላና የብረት ምጣድ ጥብስ ላይ የሚጥሉ ሆኑ፡፡ ከዚህ በፊት ከጉንጭ የተረፈ ዳቦ በመብላት፣ በጎልማሶች ትምህርት ላይ በማሾፍ የተሠራውን ማስታወቂያ ስንታገሠው አሁን ደግሞ ‹ሕዳሴው ወርዶ ወርዶ› የጠላና የጥብስ መጨዋቻ ሆነ፡፡ ፀጉሯ እንኳን ወርዶ ወርዶ ‹ይጠቀለላል እንደ ሰርዶ› ነበር የተባለው፡፡ እንዴው ከዚህ የተሻለ ከፍ ያለ ሐሳብና የመንገሪያ መንገድ አጥተን ነው የግድቡን ሐሳብ በጋን ጠላና በብረት ምጣድ ጥብስ የምናሰቃየው?
አሁን የሦስት ብር የስልክ ሎተሪን ለመግለጥ ‹መቼ ነው መብላት የሚጀመረው?›› ብሎ መጠየቅ ያስፈልጋል? መብላት ከተጀመረ ቆየ አይደለም እንዴ? መብላቱ አስቸግሮ አይደል እንዴ ፀረ ሙስና የሚባል መሥሪያ ቤት የተቋቋመው? አሁንኮ ሰው መብላትንና መበላትን ለምዶት ‹ምናለ በልተው እንኳን ቢሠሩ› እያለነው፡፡›› የዐጸደ ሕጻናት አማርኛ ማስተማሪያ ይመስል ‹‹ጋን በጠጠር ይደገፋል›› የሚለውን አባባል ለማሳየት ጠላ የሞላ ጋን ማሳየት ያስፈልጋል? ግድቡ አሳዘነኝ፡፡ ‹እብድ የያዘው መልክ አይበረክትም› ማለት ይኼ ነው፡፡
ልጅቱ የሐር ነዶ የመሰለ ፀጉር ነው ነበራት አሉ፡፡ አልፈለገችውም፡፡ ፀጉር ቤት ገባችና ‹‹ቁረጭኝ›› አለቻት ፀጉር ሠሪዋን፡፡ ከከፈለቻት እርሷ ምን ተዳይዋ ልትመደምዳት ተነሣች፡፡ እዚያ ፀጉር ቤት ልትሠራ ገብታ የነበረች እናት ብትመክራትም ወጣቷ እምቢ አለች፡፡ ሴትዮዋም ‹‹ ይህን የመሰለ ፀጉር ማን እንዲህ ባለ ጭንቅላት ላይ ብቀል ብሎታል› አለች አሉ፡፡
ሲሆን ‹በባሕል ትክክል ለመሆን› በዚህ ከፊሉ ሕዝብ በሚጾምበት ጊዜ የጥብስ ማስታወቂያ ባይኖር ጥሩ ነበር( የግድ መጠበስ ካለበት ወይም ጥብሱ በስፖንሰር የመጣ ካልሆነ)፡፡ ደግሞስ ከመቼ ወዲህ ነው ለገንቦ ጠላ የሚጋደሉ ጠጪዎች ሀገራዊ ለውጥ አምጥተው የሚያውቁት? ‹ዶሮ ብታልም ጥሬዋን› ሆኖ ካልሆነ በቀር፡፡ የሦስት ብር ሎተሪ ለማስቆረጥ በገንቦ ጠላ መጣላት አመልን በቴሌቭዥን መግለጥ ካልሆነ ምን ሊሆን ነው፡፡
ወይ ግድቡን ‹የሕዳሴ ግድብ› ብለን መጥራታችንን እናቁም፤ ወይ ማስታወቂያዎቻችን ግድቡን የሚመጥኑ ይሁኑ፡፡ ያን የመሰለ ታላቅ ሐሳብና የትውልድ ሥራ በገንቦ ጠላ፣ በብረት ምጣድ ጥብስ፣ በጉንጭ ሙሉ ዳቦ መቀለጃ አታድርጉት፡፡
ስላም ዲያቆን ዳኒ, እየተናደድኩም እየሳኩም ነው ያነበብኩት ዕይታህን.(ግብፆች ይሆን ማስታወቂያውን እስፖንሰር ያዳረጉት?) አባይን ለመገደብ የአገሬ እዝብ እንዴት ሆኖ ገንዘቡን እነደሚሰጥ እግዚሃብሔር ያውቀዋል
በነገራችን ላይ ኢትዮጵያ ውስጥ የማስታወቅያ ሰዎቻችን ምን ያህል የማስታወቅያ እውቀት አላቸው ብለን ብንጠይቅ መልሱን ከስራቸው ማየት ነው።በሃገራችን የመገናኛ ብዙሃንን ቦታ ለመቆጣጠር የሚያስፈልጉ ዋና ዋና መስፈርቶች ድፍረት፣አድር ባይነት፣አዙሮ አለማሰብ፣እንደ ሱፐር ማን ራስን በየቦታው መክተት ፣በየጊዜው ኢንተርቪው አድራጊ ወይም ተደራጊ መሆን፣ትንሽ ማወቅ ብዙ ማውራት ብቻ መተው ይሻላል
የማስታውቅያ ስራ ህዝብ አእምሮ ውስጥ አንድን ጉዳይ ተክሎ መሄድ ነው አላማው እንደየ ማስታወቅያው አይነት ደግሞ አስተዋዋቂውም የማስታወቂያው አስተሳሰብም የተለያየ መሆን አለበት ለነገሩ የሃገራችን አስተዋዋቂዎች እኮ ሊቆች ናቸው እግዚአብሄር ይመስገንና አላውቅም የሚለውን ቃል አያውቁትም አንድ ነገር ብዬ ልጨርስ ራሳቸው በሰሩት ፊልም ላይ እኮ ሰው ሳይቀይሩ ፮ ማስታወቂያ የሚሰሩ ናቸው ስለዚህ የአባይ ጉዳይ ለነሱ ከከረሜላ ማስታወቅያ የተለየ ነገር የለውም ለነሱ ዋናው ቁምነገር ካሜራው ፊት እንደባለ ውቃቢ አጔርቶ መመለስ ነው።ወደፊት የማያስብ ጭንቅላት ሳይዙ እንዴት አድርገው ወደፊት የሚቆይ ማስታውቅያ ይስሩ።
ዳኒ ያነሳሀው ጉዳይ ግን ጥብሱ በጾም ባይሆን ከሚለው አመክንዮህ ውጭ ሌላው ዝርዝር ትችት አላሳመነኝም፡፡ማስታወቂያው ተደራሽ የሚያደርገው ከተማ ቀመስ የምንለውን ምሁር ብቻ አይደለም፡፡ከመሀይማናን ከህጻናት ጀምሮ ያለውን ተመልካች ነው፡፡ገጠሬውም አይረሳ፡፡ስለዚህ በተማረ ከተሜ ዐይን ብቻ አንየው፡፡
መቼ ነው መበላት የሚጀመረው የሚለው ቃል የአመታት ጉጉታችን መገለጫ ነው፣ለጋኑ የሚደርገው የመደገፍ ተጋድሎም ሀገርን ተባብሮ የማቆም ምሳሌ ነው፣ጠጠሩ የጥረታችን(ማስታወቂያው እድሜና መሃይምናንን ታሳቢ ያደርጋልና ለምሁራን ላይጥም ይችላል)፣ቆፍጣናው ገበሬና ጎዳዳዋ እመቤት ፅዋውን መቅመሳቸው ደግሞ ተስፋው የሚጨበጥ መሆኑን የሚያሳይ ይመስለኛል፡፡ካላለባበስነው በስተቀር ጠላ በገጠሩ አርሶ አደር የስካር ምንጭ ሳይሆን የዘወትር የጥም መቁረጫና የወገብ መደገፊያ መሆኑ ግልጽ ነው፡፡በተለይ በእኔና በዳኒ ሀገር በጎጃም ጠላ የስካር መጠጥ ሳይሆን በጥራት ተዘጋጅቶ የኃይል ምንጭ ነው፡፡ባጭሩ ከነፍልፍሎ 8100 ቀጥሎ ይሄኛው ማስታወቂያው ለእኔ ተመችቶኛል፡፡
ይህ የከተሜና የገጠሬ ዕይታ ጉዳይ ሳይሆን ሐሳብን በትክክል ያለመግለጽ ጉዳይ ነው፡፡ በተጨማሪም ማስታወቂያ ውስብስብ ቅኔ መሆን የለበትም፡፡ ለ“መሃይማን”ም ሆነ ለ“ምሁራን”! የነፍልፍሉም ማስታወቂያ ቢሆን ሳቢነት የለውም፡፡
ያልተማረ ለማናገር ደፋር ነው የሚከፋበትን አያውቅምና፡፡ እኔም በማስታወቂያው ተገርሚያለሁ ስለ አባይ ለማውራት እርቦት የሚጓመጅ ሰው ነው ማየት ያለብን ወይስ ሃገራዊ አንድነትን የሚገነባ፣ ስሜትን ወደ ልማት የሚያሸፍት፣ የዚህ ትውልድ በመሆን ለመጪው የሚዘከርታሪክን ማስተላለፍ፡፡ ጐበዝ እነ አፃ ቴውድሮስን፣ ሚኒሊክን የምንዘክረው በዛን ጊዜ በነበሩ ታሪክ ፀሐፊዎች በፃፋት፣ በገጠሙት ግጥምና በሰሩት ታሪክ ነው፡፡ እናንተ ባለማስታወቂያዎች ይኽ ትውልድ ሲያልፍ የሚቀረው ታሪክ ጠላና ጥብስ የሚጐማጅ ትውልድ ሆኖ እንዳይቀር አደራ፡፡ መንግስትም ቢሆን ኃላፊነቱንይወጣ፡፡
ጦም ባይሆን ኖሮ ‹‹አንጀቴን ቅብ አጠጣኸው›› እልህ ነበር፡፡ስለዚህ ‹‹አንጀቴን አራስከው›› እላለሁ! ዓይንን በጨው ማጠብ ለመድረክ በሚጋብዝብት ዘመን እና አገር ውስጥ ን እና መታገስ ነው፡፡ ደግነቱ ቴሌቪዥን ሥሩት ሰዎችአብረው ሪሞት ኮንትሮል መፈብረካቸው ያስመሰግናቸዋል፡፡ የቲቪ ሪሞት አንደ ኢትዮጵያ ሚያገለግልበት ሌላ አገር ያለ አይመስለኝም፡፡ ሞዛዞቹ ሲመጡ ጥርቅም ለማድረግ ይመቸናላ! ስላካፈልከን ሃሳብ እድሜ ከጤና ያድልልን፡፡
ታማኞች ሆዳቸው ካልጎደለ አይናከሱም። ሰለዝህ ሆዳቸውን ሞልቶ ፡ ሰው የሚመስሉ ውሾች ማትረፍ ይቻላል። ዋናው ነገር፡ አስበልጦ የሚከፍል ካገኙ ሊናከሱ ይችላሉና፡ በዓይነቁራኛ መጠበቅ ነው።
በመጀመሪያ ሰማይን ያለ ምሰሶ ምድርን ያለካስማ በጥበቡ ላቆመ÷ ለእኛ ልጆቹ ኃጢያት ስርየት በቀራንዮ አደባባይ የደም ዋጋ ለከፈለ÷ ጥንተ ጠላታችንን ላሸነፈልን÷ ጠባቂ መልዓክትን ላኖረልን÷ ዕልፍ ዓዕላፋት ቅዱሳንና ሰማዕታትን አርአያና ምሳሌ ላዘጋጀልንና የቅድስና ዋጋቸውን አምነን በስማቸው ውሃ በመስጠት እኛም ዋጋቸውን እንድናገኝ ለፈቀደልን÷ የመዳናችን ምክንያት የሆነች ንጽህይተ ንጹሃን እመቤታችንን ቅድስት ድንግል ማርያምን በቅዱስ ዮሐንስ በኩል ለዓለም ሁሉ እናት አድርጎ ለሰጠን÷ መዳናችን በእሱና ከእሱ በኩል ለሆነው ÷ ዘመንን (ሰዓታትን)ለፈጠረው አልፋና ዖሜጋ አምላክ በፈጠረው ሰዓታት ሁሉ ያለማቋረጥ በቅድስና የተቀደሰ ምስጋና ይድረሰው። አሜን።
ሰላም ላንተ ይሁን ዲያቆን ዳንኤል ክብረት። እግዚአብሄር ከፈተና ይሰውርህ ያጽናህ። (መቼም ኃጥዕ ቢመርቅ ምን ዋጋ አለው እንጂ ብዙ ብዙ በመረቅኩህስ ነበር። ብቻ እሱ ፈቃዱ ሆኖ ዛሬም ነገም እያፀና ይመርቅህ። አሜን።)
ዲያቆን ያለኝን ጥያቄ በዚህ አደባባይ (blog) ላይ አልጠይቅህም። ምክንያቱም አደባባዩ ላይ ከቀረቡ አስተማሪና ገንቢ ሃሳቦች ጋር ምንም ግኑኝነት የሌላቸው ነገርግን የራሴን ህይወት እንዳርምና ከአስመሳይ መንፈሳይነት እንዴት ልላቀቅ እንደምችል÷ እንዲሁም መንፈሳዊና ግብረገባዊ ጥያቄዎች ሲኖሩኝ እየጠየቅሁህ አምላክ ጊዜና ቦታ በፈቀደልህ ወቅት ትመልስልኝ ዘንድ መልካም ፈቃድህ ቢሆንና እሺ ብትለኝ addism_eng@yahoo.com ላይ "ሰላም ነህ አዲስ?" ብለህ ከአደባባዩ ጀርባ ብታገኘኝ... በጣም ደስ ይለኛል። ልቦናህን እሱ በፈቃዱ ያራራልኝና!!!
የማስታወቂያውን ነገር ተወው ፡ግን ይሄ ምስኪን ህዝብ ከሚበላው የሚዘለው የበለጠበት ፡እውነት በዜና እንደምናየው ደስ ብሎት ነው ደሞዙን የሚያዋጣው ? ምነው እነ የዘመኑ የሀገር ቤቱ አልበቃ ብሎአቸው በውጭ አገር ካስቀመጡት ትንሽ ቢያዋጡና ይህን ደሞዙ ሳይነካ ቢኖርበት
እግዚአብሔር አንተን፣ የዘመናችን ዕንቁ መምህራችንን ያቆይልን፣ ግን ዳኒ ስለግድቡ አስፈላጊነትና ሀገራዊ አንድምታ ምን አለበት ትንሽም ቢሆን ቀደም ብለህ ጽፈህ ቢሆን የበለጠ ሙሉ ሆን ነበርእግዚአብሔር አንተን፣ የዘመናችን ዕንቁ መምህራችንን ያቆይልን፣ ግን ዳኒ ስለግድቡ አስፈላጊነትና ሀገራዊ አንድምታ ምን አለበት ትንሽም ቢሆን ቀደም ብለህ ጽፈህ ቢሆን የበለጠ ሙሉ ሆን ነበር
ዳኒ ከዚህ ቀደም እንዳልከው ይመስለኛል:: የሚመጥን ነገር ለመሥራት መጀመሪያ ስለምን እያወራን እንደሆነ መገንዘብ አለብን:: እነርሱን እንተዋቸውና ይህ ግድብ ምንድን ነው ለእኛ? የኃይል ማመንጫ ብቻ? ኧረ ይሄ ነገር ከዚያም ያለፈ ልዩ ትእምርታችን ነው:: ይህ ሕዝብ ተዋሕዶ የኖረ ከደሟደም፣ ከሥጋዋ ሥጋንና ከነፍሷ ነፍስ ነስተን:: ያቃተን መተቃቀቡ ነው:: አንዳችን አንዳችንን መጠበቁ ማክበር መከባበሩ የመስጠት የመቀበል ባሕሉ:: ለዚህ ደግሞ እየገነባነው ያለውን ዓይነት በርካታ ግንባታዎች የሚያስፈልጉን ይመስለኛል::
የግድቡን ሥራ ዓይነት በርካታ የጋራ ቅርሶች ያስፈልጉናል:: በአንድነት የምንዘምርላቸው፣ የምንፈክርላቸው፣በስማቸው የምንምልባቸው፣ የጋራ ጀግኖች ያስፈልጉናል:: በብሉይ ታሪካችን ብቻ ሳይሆን ሁሌም የምንኮራባቸውና ኪዳናችንን የሚያድሱ በየዘመናቱ የሚገነቡ አዳዲስ መገለጫዎች አዳዲስ ታሪኮች ሊኖሩን ይገባል:: የሕዳሴው ግድብ ያ ነው::
አሁን የተያያዝነው ታሪካዊ የቅርስ ግንባታ ነው:: ቅርስ ከዘመን ርቀቱ ከታሪካ ዊፋይዳው ቀድሞካበረከተውና ከሚያዘክረው ትናንት የተነሳ ቅርስ ሆኖ ይጎበኛል፣ ይጠበቃል፣ ይወደዳል፣ ይከበራል:: አሁን የምንገነባው ቅርስ ግን ከዚህ ይለያል:: እየተገነባ የሚቀረስና የሚጎበኝ የቅርስ ግንባታ::
ራእያችንን እየገነባንነው:: የእርቅ የአንድነት የመተባበርና የሰላማችን ሐውልት እየቆመነው:: በወንዝ በጎጥ በጎሳ እየተከፋፈለ በጠላትነት ይተያይ ይጋደል ይጣላ ደም ይቃባ ደም ይመልስ የነበረ ሕዝብ ግንባታ ላይ ነው:: ይህን ሕዝብ በልዩነት ውስጥ ባለው አንድነት ተውቦ በሕብረት ቆሞ ሲዘምር ማየት እንዴት ያምራል::
የሌሎችን ሳይሆን የራሳችንን ደም የገበርንበት የጋራ ሐውልት ካለን ይህ የመጀመሪያችን ይመስለኛል:: ጊዜችንን ገንዘባችንን ዕውቀታችንን የተጠቀመ ያስተባበረን እንዲህ ያለ ሐውልት ኖሮን ያውቅ ይሆን? ይህ ሐውልት የትናንት ድላችን አይደለም:: የሰማእታትም አይደለም:: የሙታንም የገዳዮችም አይደለም:: የሕዳሴያችን ሐውልት ነው:: ያለፈውንም ያለውንም የሚመጣውንም ሕዝብ የሚያስተሳስረው ሐውልት:: ያለፈውን ቁጭቱን የተወጣንበት ያለውን ያዋሀድንበት የሚመጣውን ያማማልንበት ድንቅ ምልክት:: ሕዝባችን እንቆቅልሹን የሚፈታበት፣ ሰምና ወርቁን የሚያስማማበትና በተዓቅቦ የሚዋሐድበት ሐውል ተስምዕ /የምስክር ሐውልት/ ነው::
አሁን ይህን ቅርስ ግንባታ ላይነን! ጽንሱ ሳይጨነግፍ ሕልሙም ሳይመክን እንደ ጀመርን ከጨረስነው ኢትዮጵያችን በሦስት የተገመደ ፈትል ትሆናለች:: አትበጠስምም:: ብሔር ብሔረሰቦች፣ ሕዝቦችና ኢትዮጵያ በሚቀያየረው ሥርዓተ መንግሥት ውስጥ ተዋሕደውና ተጠባብቀው ይነጉዳሉ አይናናቁም አይነጣጠሉም፣ አይበጣጠሱም፣ አይገዳደሉም፣ . . . ይልቁንም እንደ አካል ብልቶች አንዳችን ያለሌላችን ከንቱ መሆናችንን ተረድተን ዚአከ ለዚአየ እየተባባልን እንተጋገዛለን:: ይህ ነው ትልቅ የነበርንበት ጥበብ ትልቅም የሚያደርገንም የስኬት ጎዳና::
በሀገራችን ታሪክ ሳይጠናቀቅ በብዙ ሕዝብ የተጎበኘ ቅርስ ካለ የሕዳሴው ግድብ ግንባታ ቀዳሚው ሳይሆን ይቀራል? ከዚህ የሚልቅ የእርቅና የመተሳሰብ ሐውልት የትአለ? ከዚህ ቀደም እየገደልን ስንፎክር ከገነባናቸውና ሞተውብን ስናዝን ካቆምናቸው ሐውልቶች በላይ የሚናገር የሚዘምር የሚደምቅ ግንባታ ላይ ነን:: አሁን እያነባን ሳይሆን እንደ ሀገራችን ገበሬ እየዘመርን የምንገነባው የጋራ ርእይ አለን:: ርእይ ይገነባል:: ርእይ ርእይን ይወልዳል:: የርእይ ግንባታ አይጠናቀቅም:: “ይህንን ጨርሰን ሌላ እንገነባለን” ግንባታው ይቀጥል:: በአንድነት እየፈተሉ የሚገምዱን በተአቅቦ የሚያዋሕዱን ብዙ ግንባታዎች ያስፈልጉናል:: መንገዱም፣ ባቡሩም፣ ሕንጻውም፣ ልማቱም ሁሉ ሃገር የሚገመድበት የሀር ፈትል ነው::
የሀገራችን ልማትና ግንባታ ሁሌም አንድነት አብሮነት መተባበርና መዋሐድ፥ መፈቃቀድን፣ መተማመንን፣ መግባባትና መወያየትን ይጠይቃሉ:: ካለዚያ ውኃ በወንፊት እንደመያዝ ነፋስንም እንደመጎሰም ያለ ከንቱ ድካም ነው:: በዚህ መሠረት ላይ የሚገነባ አንድነት ከፉከራው ከሽለላውና ከቀረርቶው በላይ ያዋሕደናል:: በመፈክር የሚመጣ አንድነት ቢኖር ኖሮ ዛሬም ስለአንድነት መዋሐድና መተቃቀብ ባላወራን ነበር:: መንግሥትና መገናኛ ብዙኃን እገዛ አድራጊዎች እንጂ የተዋሕዶአችን ዋናመሠረት ሊሆኑ አይችሉም:: በማኅበራዊ መስተጋብር በምናደርገው ግንኙነት እየሰጠን የምንቀበላቸው ገንዘብ ያደረግናቸው ማንነቶች አሉ:: እነዚህናቸው መሠረቶቹ:: ከአመጋገባችን፣ ከአለባበሳችን፣ ከቋንቋችን፣ ከባሕላችን፣ ከእምነታችን የምንወራረሳቸው ያለመጠፋፋት በመጠባበቅ እንድንኖር የሚያግዙን የመሠረተ ኢትዮጵያዊነት ባሕርያችንን አምኖ መቀበልና መጠበቅ ይኖርብናል:: የሕዳሴውን ግድብ የመሠሉ ብዙ መተሳሰሪያ ውሎችም ያስፈልጉናል::
ዛሬ ክትፎን የጉራጌ ብቻ የሚለው፥ በሃገር ልብስ መሽቀርቀርን የዚህና የዚያ አካባቢ ብቻ የሚያደርገው ማንነው? ይህንን ግን መንግሥት አልለገሰንም:: ሕዝብ ነው ፈጣሪው:: አሁንም ሕዝብ ለሕዝብ የምንቀባበላቸው የምንመጋገባቸው በርካታ እሴቶች አሉን:: ተዋሕደን የምንተቃቀብ ከሆነ ብቻ:: ያለነው ይህን ስኬት መፍጠር ከቻልን የመከባበር ዕጣናችን የሚያውዳቸው፣ የጋራ ልማት ሽቱአችን የሚጠራቸው ብዙ ሕዝቦች አሉና:: በመጠባበቅ እንዋሐድ!!!
ዲ. ዳኒ እግዚአብሔር ይስጥህ የውስጤን ነው የገለፅክልን እየቀረቡ ያሉት ማስታወቂያዎች የህዳሴ ግድቡንም ግድቡን የሚገድበውን ህዝብም ፈፅሞ አይወክልም ምክንያቱም ኑሮ የኑሮ ውድነትን ተቋቁሞ ከአቅሙ በላይ ገንዘቡን አውጥቶ የህዳሴውን ግድብ የሚገድበውን ህዝብ ላይ ችግሩ ላይ፣አኗኗሩ ላይ፣ ባህሉ ላይ፣ የት/ት አሰጣጥ ላይ እና እና የመሳሰሉት ላይ እየቀለዱ ማስታወቅያ መስራት በጣም የሚያሳዝን ነው። ከዚህ በተጨማሪ ሁሌ የምሰማው የማስታወቅያቸው መጨረሻ<< አንዴ ጀምረናል እንጨርሰዋለን>> የሚለው አባባል ማስፈራሪያ ነው፣ ማስጠንቀቂያ ነው፣ ዛቻ ነው፣ ወኔ አነሳሽ ነው ወይስ ምንድን ነው? ምንም ልገባኝ ያልቻለ አባባል ነው። ወኔ አነሳሽ ነው እንዳል አቀራረባቸው ማስፈራሪያ ነው የሚመስለው ማስፈራሪያ ነው እንዳልል የሚቀርበው በኢትዮጵያ ቋንቋ ነው ብቻ ምንም የማይገባ ነው ምን ይባላል ማስታወቂያ የሚሰሩት ላይ እግዚአብሔር ማስተዋልን እና ማገናዘብን ይስጣቸው። ሌላው የማስታወቂያን በተመለከተ ከላይ አንድ አንባቢ የወሊድ መቆጣጠሪያ ማውታወቂያ ሰዓት ቢቀየር የሚል አስተያየት ሰጥቶ አንቢያለው እኔ የምለው 30 ጊዜ <> እያሉ የሚጨቀጭቁን የህዝብ ብዛት ይህን ያክል ስጋት ውስጥ ከቶናል እንዴ በዚህ ሚዲያ የህዝብ ብዛት ሃይላችን ነው ብሎ እየቀረበ በዚሁ ሚዲያ ሌላ የሚምታታ ነገር ብቻ .....
ዲ. ዳኒ የውስጣችን ስለተናገርክልን በጣም ነው የምናመሰግንህ። አምላክ ከዚህ በላይ የምተሰራበት ረጅም እድሜ ከጤና ጋር ይስጥህ፤ የያዝከውን አካሄድ አይቀይርብህ ማስተዋሉን ከጥበብ አቆራኝቶ ይስጥህ።
ለህዳሴው ግድብ የማይመጥን ማስታወቂያ መሰራቱ ሁሉንም የከነከነ ነገር እንደሆነ አስተያየት ከሰጡ ሰዎች ማየት ችለናል። በዚህ ምስኪን ህዝብ ላይ በዓይኑ በጆሮው መቀለዳቸው ሊበቃ የሚገባ ጉዳይ ነው። ማስታወቂያው ለህዳሴው ግድብ ብቻ ሳይሆን ለህዝቡም የማይመጠ ነው ዲሽን የሰሩት ይመስገኑ እንጂ አማራጭ ባይኖር ችግር ነበር። ደግሞ ዲሽ ገጣሚዎች አሳብ ገብቶዋቸዋል አሉ ሊሰሩ ሲሄዱ ዕቃቸውን ደብቀው ነው የሚሄዱት፣ ጣራ ላይ ሆነው ፖሊስ ካዩ ዘለው ነው የሚወርዱት እየተሳቀቁ ነው የሚሰሩት የሚል ነገር facebook ላይ አንብቤ ነበር እውነት ከሆነ የምንሰራው ነገር ግራ ገብቶናል ማለት ነው።
ሌላው ነገር ደግሞ የህዳሴው ግድብ ጉዳይ የሁላችን ጉዳይ ሆኖ ሳለ ግድቡን ለመገደብ ተብሎ እየተሰበሰበ ያለው ገንዘብ አሰባሰብ ምንም ሊገባኝ አልቻለም ህዝቡ በግል አቅሙ ይፍቀድ አይፍቀድ ሳይታወቅ በጅምላ ስበሰባ ላይ 2 ሰዎች ደግፈው ተናገሩ ተብሎ ሁሉም ሰው ላይ ይፀድቃል የግል ጉዳይ ሁኔታ አይገናዘብም ደግሞም አንድ ዙር ያልተሳተፈ እያለ ሁለተኛ እና ሶስተኛ ዙር እንዲሳተፍ ይደረጋል። ይህን ስል ተሳትፎውን እየተቃወምኩ አይደለም አንድ አይነት አሰራር መኖር አለበት የሚለውን ለማጠየቅ እና የህዝቡን ችግር ቀርቦ መጠየቅ አለበት ለማለት ነው። ለህዳሴው ግድብ የሚወጣ የቦንድ ሽያጭ ቁጣባ እንመሆኑ ማንም ሰው ገንዘቡን በመቆጠብ የህዳሴውን ግድብ መገደብ የሚጠላ ሰው ይኖራል ብዬ አላስብም አቅም የማነስ ጉዳይ የኑሮ ውድነት ጉዳይ አስጨንቆት ይመስለኛል ቅሬታው ደሞዙን ስንቱ ጋር ይበታትነው ቀለብ፣ የቤት ኪራይ፣ የቤት ቁጠባ፣የአባይ፣ ታክስ፣ በእያንዳንዱ የሚገዘው እቃ ላይ ቫት፣ ትራንስፖርት፣ በረከት የሌለው የስልክ ካርድ፣ የት/ቤት ክፍያ ወዘተ ምኑ ቅጡ ችግር ማውራት ይሆንብኛል እንጂ ተዘርዝሮ አያልቅም። አሁን አሁን ሳስበው የደሞዛችን ግማሽ ፐርሰንት የሚወስደው ታክስ እና ከእያንዳንዱ የምንጠቀምበት ነገር ላይ የሚቆረጠው ቫት ነው። በጣም የሚከብድ ነግር ነው ከአንድ ሰራተኛ የደሞዙ አንድ ሶስተኛ በላይ መቆረጥ የለበትም የሚለው ህግ እንዴት ነው የሚታየው? ከዚህ ተጨማሪ ደግሞ የቤት ኪራይ ራሱ የአንድ ሰው ደሞዝ ሆናል በደባል የምኖራው ኑሮ መቼ ነው የሚያበቃው መቼ ነው ራሳችንን ችለን የምንኖረው????
ወዲህ የሚያያዝ ለገጽ (አርዕስት)፦ ክፍለ-ዊኪ፦ ሁሉ መጣጥፎች ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት Module Module talk Gadget Gadget talk Gadget definition Gadget definition talk (ሁሉ ከዚህ በቀር)
የአሁኑ በህወሓት የጀመረው የኢህአደግ አባል ፓርቲዎች እና አጋራቻቸው አስመሳይ የለውጥ (መታደስ ) ግምገማ ገና ከጅምሩ የህወሓት ኢህአደግ ግምገማ ውጤቱ ውሀ ቢወገጥ አምቡጭ ብዬው ነበር ። አሁን ስመለከተውም ትክክል ነበር ። መቸ እኔ ብቻ የተናገሩት እጅግ ቡዙ ኢትዮጱያውያን የአሁኑ የተሀድሶ ግምገማቸው ካለፉት የተሀድሶ ግምገማቸው የተለዬ ውጤት አያመጡም ብለው የተነበዩ እጅግ ቡዙ ወገኖች ናቸው ።
ይህን አረዳድ ልንይዝ የቻልንበት ምክንያት የኢህአደግ ቡዱን ስርአቱ የሆው 27 አመቱ ሊያስቆጥር ነው ። ይህ ቡዱን በተጠቀሱት አመታት እጅግ ብዙ የውሼት ለውጥ አመጣለሁ እያለ ከመምጣቱ በላይ ያልሰራው ሰራሁ ፣በመሬት በውሼት ክምር እና ዳታ ለሀዝብ እያደነዘዘው አመምጣቱ በላይ ራሱ የፈጠራቸው የመድረክ ምርጥ ስያሜዎችና ሞፎኮሮች ለመላው ህዝባችን በተለይ ለወጣት አርሶ አደሮች ሙሁራኖች ማታለል ፣ የውሼት ናዳ በመሬት የማይታይ የህልም እንጀራ ለማጉረስ ቢሞክርም ፣ በአንጻሩ ወደ ውድቀት እያሽቆለቆለ ከምምራቱም አልፎ ፣ ለማሽቆልቆሉ ከነመዋቅሩ የህዝብ አንጡራ ሀብት የመዘበረውና ያካበተው ሀብት ለመጠበቅ የስልጣኑ እድሜ ለማራዘም ፣በቡዙ የተወሳሰበ ሴራ በመደራጀት ወይ በመቃናጀት የዘር የሀይማኖት ከዚህም አልፎ ቢሄር ተኮርና የድንበር ( ወሰን) ግጭት ሆን ብለው በመቀጣጠል ፣ ህዝባችን ወዳጅና ጠላቶቹ አውቆ ለመሰረታዊ የስርአት ለውጥ እና ለጨቋኞቹ በአንድነት ተጠናክሮ እንዳይቋወማቸው ታሳቢ በማድረግ ያደኸዩት ህዝባችን በመከፋፈል እርሱ በእርሱ እንዲተላለቅ በማድረግ እኖሆ በህዝባችን መተላለቅ ተጠልለው የአፋኝ ስርአታቸው እድሜ እያራዘሙ ይገኛሉ ።
በሌላላ በኩል ባገር ውስጥ ፣በውጭ ሀገር የሚገኙ ፓለቲካ ፓርቲዎች ፣ስቢክ ማህበራት ፣ ሙሁራን ግለሰዎች የኢህአደግ በቢሄር ተኮር ግጭት ፣ከፋፍለህ ግዛ የስልጣን እድሜ ማራዘሙ መቋጫ እንዱያገኝ በአንድነት አንድ ወጥ ሆነው ወደ ህዝብ እምብርቲ ገብተው ህዝባችን በኢህአደግ ሴራ ምክንያት እርሱ በእርሱ መተላለቁ አቁሞ ተፋቅሮ እንደ ድሮው አብሮ በመኖር የመደብ ጠላቶቻቸው አውቆው እንደ አንድ ሰው ቆሞው እንቢ ለከፋፍለህ ግዛና ዘረኛ ስርአት ብሎው ለመብታቸው እንዲጣበቁና እንዲታገሉ ከመምራት ይልቅ አብዛኞቹ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ተባብረው በአንደነት አለመታገላቸው በአንድ ማእቀፍ ሲመደቡ ። በሌላ በኩል ጥቂት ፓርቲዎችና ግለሰዎች በኢህአደግ የውሼት ፕሮፕጋንዳ እየተነዲ በስሜት ለኢህአደግ ሰረኛ ተግባር የሚያጠናክሩ ጥቂት ፓርቲዎች እና የውጭ ሚዲያዎች ፣እንዲሁም ጥቂት የማህበራዊ ሚዲያ ጸሀፊዎች በተለይ ደግሞ የትግራይ ህዝብና የህወሓት መሪዎች ሳይለዩ የትግራይ ህዝብና ህወሓት ልዩነት የአንድ ሳንቲም ሁለትገጽ ነው በማለት በሁሉም ነገር እጁ የሌለ እና ምንም ተጠቃሚነት የሌላቸው የትግራይ ህዝብ እንደ ህዝብ በጅምላ በጠላትነት የሌላው ቢሄር ህዝብ በሙሉ ወደ ትግራይ ህዝብ ና የግል ሀብቱ ጧቱን በመቀሰር የዘር ግድያ ፣እልቂት ፣ የሀብት ወረራ እንዲያካይድ አድርገዋል እያደረጉም ይገኛሉ ።
አጅጉን የመገርመው ግን የትግራይ ህዝብ ወናው ኢትዮጱያ የምትባል ሀገር መሰረት ከመሆኑም በላይ ለኢትዮጱያ አንድነት የቆመ ከህወሓት በጸረ ደርግ ትግል እስከ መጨረሻ ተፋልሞ ወደ ስልጣን ከያዙ በኃላ ኢህአደግ ስለከዳው የትግራይ ህዝብ ለህወሓት ኢህአደግ መሪዎች ከ1984 ዓ /ም ወዲህ ግንኝነት አለነበራቸውንም ። ሆድና ጀርባ እያለ ግን ተዳክሞ ስለቆዬ ዝምታ መርጦ ነረዋል ። የትግራይ ህዝብ የህወሓት መሪዎች በደለንሀል ከደተንሀል ቢሉዋቸውም አልረኩም ። ታድያ አሁን ለትግራይ ህዝብ በጠላትነት የሚፈሩጁ ከዬት የመጡ ናቸው ?
ይህ ሀላፍነት የጎደለው ወንጀል የኢህአደግ ባለስልጣናት የስልጣን እድሜያቸው ለመራዘም ታሳቢ በማድረግ በህዝቦች መካከል ለፈጠሩት ግጭት የማይተናነስ ወንጀል እየፈጸሙ ይገኛሉ ።
እጅጉን የሚገርመው ደግሞ እኒህ ወገኖች ተቃዋሚ ሆነን ኢህአደግ አስወግደን ዲምክራሲያዊት ኢትየጱያ ንመሰርታለን የሚሉ ሰዎች ናቸው ። ግን የትግል የኢትየጱያ መሰረት የሆነው የትግራይ ህዝብ ካጠፉ ለመሆኑ ከዚያ በኃላ ኢትዮጱያ የምትባል አገር ትኖራለችን ? በበኩሌ ግን ህዝብ አስተባብረውና አዳራጅተው ቢቃወሙና ቢታገሉ ልደግፋቸው ካልሆነ በስተቀር ፍጹም ተቃውሞ የለኝም ። ነገር ግን ቢሄር ከቢሄር ዘር ከዘር ፣ሀይማኖት ከሀይማኖት እያጋጩ ካስተላለቁ እና አገር ከተከፋፈለች፣ የስርአት ለውጡ በየተኛው ህዝብና አገር ነው ስርአቱ የሚመሰርቱት ?
በጎንደርና በጎጃም በወልድያ በሌሎች አካባቢዎች በትገራይ ህዘብ ያነጣጠረ ቢሄር ተኮር እልቂት የህወሓትና የባአዴን መሪዎች በራሳቸው ባአመኑበት ለስልጣናችን እድሜ ለመራዘም ስንል ራሳችን ነው የፈጠርነው ብለው ተገደው የተናገሩት ተጠያቂ ራሳቸው ፈራጆች ራሳቸው ስለሆኑ ነው እንጅ ለፍርድ መቅረብ ነበረባቸው ። ይህ ወንጀል ግን ለወደፊቱ ይህ ትውልድ ታሪኩ መቆፈሩ አይቀሬ ነው ።
ሌላ ግን ጥግ ጥግ ሆነው በውጭ ተጠግተው ወደ ህዝቡ በኦሮሞና በሱማል ፣በጎንደር ፣በጎጃም ፣በወሎ አማራ እና ትግሬ እያሉ የዘረኝነትና የቢሄር ግጭት የእሳት ሰደድ እያቃጣጠሉ በህዝቦች መካከል ትርምስ የሚፈጥሩ ወንጀልም ይህ ተውልድ መጠዬቁ አይቀሬ ነው ።
4 በሙሱ በሽርክናና በቡዱን የሀገር ሀብት የመዘበሩ ፣ በውሼት ልማት ለ100 ሚሊዮን ህዝብ ያታለሉ ፣ በቂም በቀል ዜጎች የጎዱ ፣ በዘመድ አዝማድ በኔት ወርክ ተዘርግተው ሰልጣን በሞኖፓል ተቆጣጥረው አገርማጥፋታቸው ተመልክተናል ።
5 የህወሐት ግምገማ ብዙ ከፍተኛ አመራር በህዝብ ሀብት ስርቅ ፣በመልካም ኣስተዳደር እጦት ህዝባችንእንደጎዱ ፣ ወሸታሞች በመሆናቸው ፣ ሌላሌላም ስህተቶች እንደፈጸሙ ተናዝዘዋ ። ያሁሉ ወንጀል የፈጸሙ ግን ከስልጣን አወረድናቸው ፣አሻጋሽገናል ብለው ተናግረው ነበር። በአንጻሩ ግን ሀገር በመጉዳታቸው ከስልጣን ወረዱ ፣ተቀጡ ያሉዋቸው በሙሉ ከነበሩበት የበለጠ የሚመነዘሩበት እና ለስርቅ ሙቹ በሆነ ቦታ ተመድበዋ የህወሓት መሪዎች ግምገማ ወጤት ባዶና አስመሳይ ተሀድሶ ነው ። ያልኩበትም ከገለስኩት ሀሳብ በመንደርደር ነው።
በሌላ በኩል የበአዴን ፓርት ግምገማም የባሰውን ያሁሉ የዘረኝነትን በመቀስቀስ ህዝብ እርስ በእርሱ ሆን ብሎ ያስጨረሰ የድሀ የትግራ ወገኖቹ (ዜጎቹ ) ሀብት ያወደሙና እንዲወድም አድርገው ። ወንጀል የፈጸሙ መሪዎች በተጨመሪም የህዝብ ሀብት የወረረ ያስወረረ ፣ በሀገራችን አማራ ቅማንት ፣ትግራይ አማራ ፣ ጉሙዝ እያለ በመከፋፈል የዘረኝነት ግጭት እንዲፈጠር ያደረገ ራሱም ያመነበት እያለ በመሸፋፈን ተሸላልመው ወጡ ።
በኦሆዴድና በዴሄደን ገምገማም ከጠቅላይ ምኒስቴር ሀይለማርያም ጀምረው የደቡብ ህዝቦች ልክ እንደ ህወሓት መሪዎች የሞት የቃል ኑዛዜ ቢያደርጉም ፣ የኦሮሞው ኦዴድ በነለማ መገርሳ አፈቀላጤነት ቢናዘዙ ውጤታቸው ልክ እንደ ህወሓት እና በአዴን አስመሳይ ግምገማቸው ነው ያሰሙን ። በአጠቃለይ የኢህአደግ አባል ፓርቲዎች አስመሳይ የተሀድሶ ለውጥ እንደ ሱናሚ የንፋስ መእበል በኖ የጠፋና በ100 ሚሊዬን ህዝባችን ቀልዶና አጭበርብሮ ያለፈ ነው ።
ዋናው የኢህአደግ የውሼት ተሀድሶና ግለሂስ ያመጣልን ትልቁ ለወጥ በመጀመሪያ የዚህ ጽሁፍ እንደመንደርደሪያ ጠቅሼው ያለፍኩ ነጥብ ቢኖር ፣ ይህ ተሀድሶ ኢህኣደግ 27 አመት ሙሉ በበረሀ ወታደር እየመራን እንደቆዬ እዳለ ሆኖ ።አሁን ግን አይኑ ያፈጠጠ ወታደራዊ ደርግ የተካ ስርአት ሆኖ ነው የተገኜው ። የሚያመሳስላቸው ደግሞ ሁለቱም ዜጎች ሰላማዊ ሰልፊ የማድረግ የመሰብሰብ ፣ በፖለቲካ ፓርት በማህበራት የመደራጀት መብት ከልክለዋል ። ባገርውስጥና በውጭ ሀገር የሚገኙ ሀቀኛ ተቃዋሚ ፓለቲካ ፓርቲውች ፣ ስቢክ ማህበራት ለሚያደርጉት እንቅስቃሴ አጨልመውታል ።ሁሉም አይነት ሚዲያዎች የህትመት ወጤቶች ዘግተዋል ።ያለፍርድቤት ትእዛዝ ዜጎች እንዲታሰሩ ፣ ቤታቸው እንዲቦረቦር አውጀዋል ፣በቡዱን ሆነህ መሄድ እንቅስቃሴ እንዳይኖር አውጀዋል ።በመሆኑ ከደርግ ጋር አነድ ወጥ አቋም ይዘው የወጡ ወይ ያመጡልን ለውጥ መሆኑ ነው ።
ትልቁ ለውጥ ያየነው ደግሞ 27 አመት ሙሉ በኢህአደግ አባል ፓርቲዎች በፓርላማ ፣በጉባኤአቸው የሚደረጉ ወሳኔዎች ተቃውሞ ፣ድምጽ ተአቅቦ አይተን ሰምተን አናውቅም። ተቃውሞ ያሳዬ ከተገኜ ከሁለም ነገር ይገሉሉታል በስራውና በኑሮው አደጋ ያደርሱበታል ።
አሁን የተገኜው አዲሰ ግኝት ግን። ለሁሉ ነገር ለተባለቹ ቃል የስ የሚል የነበረ ካድሬና ፓርላማ አባል ከኢህአደግ አባል ፓርቲ አመላካከት በማፈንገጥ በአንድ ወሳኝ ውሳኔ ላይ 88 ተቃውሞ ፣7 ድምጽ ተአቅቦ መታየቱ እና የራሱ አቋም ይዞ መውጣቱ ኢህአደግ ምንኛ ወስጡ ተፍረክርኮ እዳለ የሚያሳይ ነው ።በተጨማሪም ለኢህአደግ በስልጣኑ ላይ ቀይ ካርድ እንዳዬ ያመለክተዋል ።ለህዝብም መልካም ተስፋ ይህ ሰልጣል ። ከላይ የዘረዘርኩት ነጥብ ካልኩ ስመለከተው ግን ለአህአደግ እና አባል ፓርቲዎች እንዲሁ ለአጋር ፓርቲዎች እምጠይቃቸው አለና ይመሉሱልኝ?
1 ህሓት ኢህአደግ ደርግ ፋሽሽታዊ ስርአቱ ካወጀ በኃላ በአጭር ጊዜ ተደራጅተው በደርግ ስርአት ውስጥ ሰላማዊ ትግል ማካዬድ አይቻልም ብለው በመሏው ሀገራችን ደፈጣ ተዋጊ ግንባሮች እንደ ፋብሪካ ተፈብርከው በደርዘን የሚቆጠሩ ተፈጥረው 17 አመት ሙሉ ታግለው ደርግን አንኮትኩተው ጥለው መምጣታቸው ራሳቸውም በነሱ ማእቀፍ ተጉዘው ለዚሁ ስርአታቸው እየመሩ እንዳሉ መሆናቸው ይገባቸው ይሆን ?
ደርግን ከደፈጣ ውግያ ተነስቶ አስወግዶ ስልጣኑ ከተቆጣጠረ በኃላ ለይምሰል ሁሉም ተቃዋሚ ፓርቲዎች የተሳተፉበት የሽግግር መንግስት እመሰርታለሁ ብሎ ሲያበቃ ፣ነገር ግን ለስልጣኑ ያሰጉኛል ያላቸው ከቂም በቀል እና ከስጋት የመነጨ በወቅቱ የነበሩ ትላልቅ ፓርቲዎች እንደጠላት በመቁጠር ጦርነት በመክፈቱ እጅግ ቡዙ ፓርቲዎች ወደ ደፈጣ ውግያ ተሰማሩ ። ቆየት ብለውም እነ ደድሚሒት ከፋኝ ወጡ ፣ከ1997 በኃላም የኣርቦኞች ፣ጉንበት ሰባት የጋንቤላ የጉሙዝ እያሉ ወጡ ። በዝህች አገር ኢህአደግ ከተፈጠረ ጀምሮ አስከ አሁን 27 አመት ሙሉ ጦርነት ሞት እስራት አመጽ፣ ስደት አልተለያት አደረጋት ።
3 አሁን ደግሞ ልክ እንደደርግ ሁሉም አይነት ዲሞክራሲያዊ መብቶችና ጥያቄዎች ማንሳት መደረጀት በሰላም የመታገል መብት ፍጹም ተዘግተዋል ።ኢህአደግ አሁንስ ከደርግና ከራሱ ተሞክሮ ቀስሞ አይማርም ?
ታድያ 6 ወር ሙሉ በሀገራችን የተፈጸሙ ወንጀሎች ከጠቅላይ ምኒስቴር እስከ ቀበሌ የተሰገሰው የኢህአደግ ባለስልጣናት እና ከነሱ በዘመድ በጥቅሚ ተሳስረን የሀገር ሀብት ወረናል ብለውናል ነገር ግን ባዶ ዲስኩር እንጅ ሌቦች ሲመቱ አላዬንም ይልቁንስ ተጠናክረው ወጥተዋል
ዶክተር መረራ የሚመሩት የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረንስ ፓርቲ መንግስትን እከሳለሁ ማለቱን ተከትሎ የትኛው ፍርድ ቤት? የሚል ጥያቄ እየተደመጠ ነው። እንኳን በህልውና...
በማንኛውም አይነት የመጋረጃ፣የቤትና የቢሮ ዕቃ ፍላጎትዎ ሰፊ የምርጫ አቅርቦት ያለው ድርጅታችን አብሪኮ የመጋረጃና የቤት ዕቃዎች ንግድ በሐገራችን በዚሁ የንግድ ዘርፍ ከሚገኙት ታላላቅ ድርጅቶች አንዱ ነው፡፡ በዘመናዊም ሆነ 'በክላሲክ' ዲዛይኖች እንደፍላጎትዎ የመረጡትን ከየቅርንጫፎቻችን ያገኛሉ፡፡ አብሪኮ የመጋረጃና የቤት ዕቃዎች ንግድ በኢንዱስትሪው ውስጥ ላለው ከፍተኛ ተቀባይነት ተግቶ የሚሰራ ሲሆን እስካሁንም ድርጅታችን ባሳየው ግሩም የአቅርቦት ጥራት፣ ፈጣን እድገት እንዲሁም በደንበኞቹ እርካታ ታላቅ ደስታ ይሰማዋል፡፡
በቅርቡ በዊንጌት አደባባይ ፊትለፊት የገነባውን 'ሾውሩም' ጨምሮ በመዲናችን በአዲስ አበባ ውስጥ ባሉት አራት ቅርንጫፎቻችን ቤትዎንም ሆነ መስሪያ ቤትዎን ሊያስውቡባቸው የሚችሉ ልዩ ልዩ ምርቶችን ከጥራት፣ ጥንካሬ እና ውበት ጋር ለዕርስዎ አቅርበናል፡፡
የአብሪኮ የጥራት ማጎልበቻ ግልጽ እና ሁሉን አቀፍ የሆነ አመለካከት እና ተግባር በመላው ሃገሪቱ 'አለም አቀፍ ደረጃ ያላቸው' የሚለውን ስም የተከልንበት ነው፡፡ በአለም ላይ ካሉ ምርጥ አቅራቢዎች ጋር ባለን የስራ ቅርበት እና ውይይት ሁልጊዜም የምናቀርባቸው ምርቶች ጥራታቸው እንዲጎልበት ሳንታክት እንሰራለን፡፡ ምርቶቻችን በሙሉ ደምበኞቻችን ጋር ከመድረሳቸው በፊት ረጅም ጊዜ ማገልገል መቻላቸውን፣ አይነ ግቡ ሰለመሆናቸው፣ምቾትን ያቀፉ እና ባጠቃላይ ለደምበኞቻችን ተገቢ የሆኑ ምርቶች መሆናቸውን ጥልቀት ያለው እና ሰፊ ምርመራ ይደረግባቸዋል፡፡
አዲስ አበባ፣ ጥር 14፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በሐረሪ ክልል ፈቃድ ሳይኖራቸውና ግብር ሳይከፍሉ ሲነግዱ የተገኙ 720 የንግድ ሱቆች መታሸጋቸውን የክልሉ ገቢዎች ቢሮ ገለጸ። የቢሮው...
ዶ/ር ስህን ተፈራ የሴታዊት የጾታ እኩልነት ንቅናቄ መስራች እና አስተባባሪ ናት፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ ከሕግ አኳያ ሰላለው የሴቶች መብት እንቀሰቃሴ ለውጥ፣ ሴቶችን ወደ አመራረ ለማመጣት መሰራት ሰላለባቸው ስራዎች እና ሰለ ኢትዮጵያዊ ፌሚኒዝም(እንስታዊነት)ሃሳቧን ለአሜሪካ ደምጽ አጋርታለች፡፡
[ February 26, 2021 ] አምነስቲ፤ «በአክሱም በኤርትራ ወታደሮች የተፈጸመው የጅምላ ግድያ በሰብአዊ ፍጡር ላይ የተፈጸመ ወንጀል ሊሆን ይችላል» Amharic
ውጭ ሀገር ወይም ከሀገር ውስጥ አዲስ አበባ ለሚገኙ ወዳጅ ዘመድ አስቤዛ እና አላቂ እቃዎችን ሶደሬ ስቶር ላይ እዘዙ። በአንድ ቀን ውስጥ እቃውን እናደርሳለን። በቅርብ ግዜ ውስጥ ለክልል ከተሞች አገልግሎት መስጠት እንጀምራለን።
ሶደሬስቶር SodereStore.com የሚሰራው በክሬዲት ካርድ መክፈል ለሚችሉ ነው። በውጭ ሀገር እና በኢትዮጵያ ለምትኖሩ፣ ክሬዲት ካርድ ለሌላቹ በብር ከፍላቹ ተጠቀሙ።
ብር ያስገባቹበትን ማረጋገጫ ደረሰኝ ፎቶ አንስታቹ በስልክ ወይም ኢሜል ላኩልን | ጥያቄ ካላቹ በቫይበር፣ ቴሌግራም፣ ዋትስአፕ፣ ኢሞ ቀጥታ ስልክ ደውሉ ወይም መልክት ላኩ 0953988777 (አዲስ አበባ ) +1 310 570 9291 (አሜሪካ)
በውጭ ሀገር የምትኖሩ ገንዘብ ወደ ኢትዮጵያ በመላክ የሶደሬ ባንክ አካውንት በማስገባት ወይም ኢትዮጵያ የሚኖር ሰው እንዲያስገባ በማድረግ፣ በኢትዮጵያ የምትኖሩ ከሆነ ደግሞ ገንዘቡን የሶደሬ ባንክ አካውንት ውስጥ በማስገባት ወይም ሶደሬ ቢሮ በመሄድ መክፈል ትችላላቹ። ደረሰኝ በኢሜል እንልካለን።
Please login to activate the registration form / በመጀመሪያ ወደ መለያዎ ይግቡ። ይሄን ሳይጨርሱ የሚቀጥሉት የሚሞሉት ቀፆች አይሰሩም
ከንግዱ ወይም መስራቤት ጋር ምንም አይነት ግንኙነት ባይኖርዎትም, በአከባቢዎ የሚያውቋቸውን ማንኛቸውንም ንግድና መስራበት በመመዝገብ ይተባበሩን. ግባችን ለአካባቢያዊ ንግዶችና መስራቤቶች በድህረገፅ በቀላሉ እንዲገኙ ማድረግ ነው.
በአካባቢዎ የሚያውቋቸውን ወይም የራስዎን የንግድ ድርጅቶች መመዝገብና ድረ-ገጽ መክፈት በጣም ቀላል ነው. እባክዎ ይህን ቀላል ሂደት ይከተሉ. እርዳታ ከፈለጉ ይሄን የመልክት መጠየቂያ በመጠቀም ይንገሩን - contact us
እቲ ብ1998 ዝጀመረ፣ እሞ ድማ ዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቐዘፈ ናይ ዶብ ውግእ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ጠንቂ-ውጽኢታቱ ብክልቲኡ ሸነኻት ሰፍ ዘይብል ህልቂት ህይወት ሰራዊት ጥራይ ዘይኰነስ፣ ማእለያ ዘይብሉ ናይ ኣህዛብ ምፍንቓልን ናይ ናብራ ሓፍ-ዞቕን አኽቲሉ’ዩ። እዚ ኣዕናዊ ኲናት’ዚ፣ ከምቲ ክለተ ሃንደስቱ ስርዓታት ከይሓፈሩ ዝጠቐስዎ፣ ብሰንኪ ዶብ ዘይኰነስ ፣ ብሰነኪ ብኣነነት ዝተላዕጠጡ ክልተ መሪሕነታትን ንሶም ዘናዓዓብዎ ናይ ኵናት ዓዘቕትን፣ ምንባሩ ዘካትዕ ኣይኰነን። ኣብ ሓጺር እዋን ተራእዩ ዝቕጽል ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ድራማ ከአ፣ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ እንሆ ሎሚ ነቲ ናይ ኣሽሓት ህይወትን ማእለየ ዘይብሉ ናይ ህዝቢ ናይ ናብራ ምፍንቓልን፣ ”ኣይከሰርናን “ ክብሎ እንከሎ ዘስደምም’ዶ ኣይኰነን ?
ነዚ ሽግር`ዚ ዘላቒ ፍታሕ ንምርካብ ተባሂሉ ድማ ብ2002 ብብይን ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ስምምዕ ኣልጀርስን ዚፍለጥ መራሕቲ ክልትኤን ሃገራት ዝፈረሙሉ ናይ መወዳእታን ቀያድን ውሳኔ ተዋሂቡ። ዝተፈረመ ብይን ፍርዲ ክሳብ ሕጂ ን16 ዓመት ኣብ ባይታ ከይተተግበረ ምጽንሑ ንናይ ክልቲኡ ኣህዛብ ኣብ ናይ “ኣይሰላም ኣይውግእ ሃዋሁው”፣ ማለት አብ ኵነታት ቀጻሊ ድኻነትን ራዕድን አሳጢሑዎም ጸኒሑን አሎን’ዩ ።
እዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ሓጺር እዋን ዚተራእየን ዚቕጽል ዘሎን ዲፕሎማስያዊ ርክባት ወይ ናይ ሰላምን ኣንፈት፡ ንሕና ከም ደለይቲ ፍትሒ መጠን፣ ንነዊሕ ዓመታት ክንቃለሰሉ ዝጸናሕና ስለ ዝዀነ፣ ናይ ሰላም ሃዋህው ከንጸላሉ ድሌትና ምዃኑ ዘካትዕ ኣይኰነን ። ይኹን እምበር እዚ ብናህሪ ተጀሚሩ ዝቕጽል ዘሎ ብጨብጨባን ጉያን ዝተመዅለየ ስቱር ርክባት ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ጉዳዩ ተዓዛቢ ጥራሕ ገይርዎ አሎ። ብጕርሕን ሽርሕን ከአ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ጕዳዩን ጕዳይ ሃገሩን ከይካታትል መሰሉ ተሓሪሙ ይርከብ ። ጉዳይ ልዕላውነት ኤርትራን መጻኢ ዕድል ህዝባን ከም ውልቀ-ዋኒን ውልቀ-መላኺ ተወሲዱ፣ እንሆ ድማ ጉጅለ ኢሳያስ ክውስኖ ላዕልን ታሕትን ክብለሉ ይርአ’ሎ። ስለዚ ብፍላይ መንእሰይ ወለዶ እዚ ጕጅለ ህግደፍ ወይ መራሒኡ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ህዝቢ ኤርትራ ባርኾቱ ዘይሃቦም ምዃኑ ብንቕሓት አለሊኻ ሃገርካን ህዝብኻን ንምድሓን ምጕያይ ከድልየካ’ዩ። ኢሰያስ አብ ልዕለ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎዎ ንዕቀት ከብቅዕ አለዎ። ብሓቂ’ውን ከም ደቂ-ዛግራ ፋሕ ኢልና ምህላውና፣ ዛጊት ቦዱ ንመናውሒ ዕምሪ ስልጣን ውልቀ-መላኺ ኰና ምህላውና ዝተረዳእናዮ ኣይንመስልን።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ለውጢ ብልክዕ ብቐዳምነት ንህዝቢ ኢትዮጵያ ይምልከት። ዝካየድ ዘሎ ለውጢ ግን ብሃንደበት ዝተጋህደ ከምዘይኰነ ርዱእ ይመስለና። ህዝቢ ኢትዮጵያ፣ ብህዝባዊ ናዕቢ ንዓመታት መስዋእቲ እናኸፈለ ኣብዚ ደረጃ ብምብጻሕ ፣ ሓይሊ ምቊጽጻር ናይቲ ዝነበረ መሪሕነት በቲኹ ናይ ለውጢ ምቅይያር ኣርእዩ። ዶክ. ኣብዪ ኣሕመድ ድሌት ህዝቢ ኣጽኒዑ፣ ትርግታ ህዝቢ ብዝስሕብ፣ ንህዝቢ ይቅሬታ ብምሕታት፣ ኣብ ውሽጥን ደገን ዝነበሩ እሱራት ብምፍታሕ ናይ መቐይሮ ጐደና ሒዝዎ ይርከብ ።
ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣብ ገዛእ ጉዳዩ ተዓዛቢ ኮይኑ፣ ህዝቢ ካብ መሰርሕ ሰላም ሃገሩ ተዋሲኑ፣ ካብ ዝዀነ ሓበሬታ ተነጺሉ ኣብ ጸልማት ተደፊኑ ይርከብ። ኣብ ዲሞክራስያዊ መስርሕ ንሰላምን ፍትሕን ዝዋሳእ፣ እቲ ብቐዳምነት ክገብሮ ዘለዎ ሰላም ምስ ነብሱ ምፍጣር እዩ። ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ግን ምስ ህዝቡ ምትዕራቕሲ ይትረፎ፣ ምስ ነብሱ ክተዓረቕ’ኳ ድፍረት ኣይወነነን። በዚ ምኽንያት ድማ እዩ ብውሽጡ ስለዘይነጽሀ ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ይቕሬታ ክሓቶ ዘይከኣለ።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንፍትሒ፣ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ዝዀነ ህዝቢ ኤርትራ፣ ማለት ምስ ውድባቱን፣ ሲቪካውያን ማሕበራቱን፣ ኣብ ዓበይትን አገደስትን ዝዀኑ መድረኻውያን ሃገራዊ ጉዲያት ተሰማሚዑ፣ ህዝቢ ማእከሉ ዝገበረ፣ ኣብ ሓባራዊ አሰራርሓን ኣመራርሓን ምርኩስ ብምግባር ይጠርነፍ ዝብል ራኢይ ምስፋሕ ቀንዱ ዕሊማኡ ገይሩ ዚነጥፍ ውደባ ኢዩ። ኩለ ዓቕሚታትን ክእለትን ትሕዝቶን ህዝቢ ኤርትራ ዝወሃሃደሉ፣ እቲ በብናቱ ፋሕ ኢሉ ብጫሌዳታት ዝኸይድ ዘሎ ፍኑው ዘይተማእከለ ጉዕዞ ተአሪሙ፣ አብ ክሊ ዚሰመረ ኤርትራዊ ሃገራዊ መስርሕ ተጠርኒፉ ከድምዕ ከምዝኽእል ንኣምን። ፍልልያት ናይ አተሐሳስባታት ክህሉ ቅቡልን ውሁብን ኰይኑ፣ ግን ከአ አብ ክቢ ጠረጴዛ ብዘይ ሕብእብእ- ሽፍንፍን አብ ግልጺ መድረኽ ቀሪቡ፣ ንኹለ ቅቡል ብዝዀነ ናይ ሐባር ተርድኦን ፍታሕን ሒዙ መዓልቦ ክረክብ ይኣምን።
ኣብ መንጎና ይንኣስ ይዕበ ዝተፈላለየ ዘይምቅድዳዋት ክህሉ ይኽእል ኢዩ። ግን እዚ ዘለናዮ መድረኽ ብአዝዮም ወሰንትን ዓበይትን ጕዳያት ተጻዒኑ ስለ ዘሎ፣ ክህልዉና ንዝኽእሉ ነናይ ባዕልና ኣጀንዳታት ዘጋማድሕ ከምዘይኰነ ክርድኣና ይግባእ። ኣብ ደምበ ተቓውሞ ሎሚ ንሓቢረካ ምስራሕ ዕጥይጥይ ዝብል መካይድቲ ናይ ለውጢ ዕላማ ዘለዎም ተቓለስቲ ክኽውን ኣይክእልን ኢዩ። ኣብ ጉጅለታትን ኰንካ ምዝራብ፡ ኣየድምዐን፣ ኣይመድረኹን ከኣ ኢዩ።
ስለዚ ዘለና ሃገራዊ ዓቕሚታትናን ጉልበትናን፣ ብኹሉ መዳይ ሸነኻቱ ጸንቂቕና ብምውህሃድ፣ ብብልሃትን ምስትውዓልን ጠርኒፍና ከነዋፍሮ ምስ ዘይንበቅዕ ነቲ ቅድሜና ዘሎ ሃገራዊ ብድሆታት ክንሰግሮ ኢና ማለት ዘይከአል ኢዩ። ቅድም ቀዳድም ከአ ንሕሉፍ አሉታዊ ይኹን አወንታዊ ተመኩሮታትና ብህድአት መዚንና፣ አብ አተሐሳስባና መሰረታዊ ለውጢ ከነተአታቱ ምርጫ ዘይኮነስ ግዴታ’ውን ኢዩ። ብሕሉፍ አሉታታት ንቕየድን ንእሰርን፣ አብ ናይ ሕድሕድ ፍርህታትን ምጥርጣርን ዓንኬል ንሕጸርን እንተ ድአ ኰንና ግና፣ ግደፍ ናይ መጻኢ ወለዶታትና ተስፋ ዘለዋ ሃገር ምህናጽ’ስ ይትረፍ፣ አጕዶ ክንሰርሕ’ውን አይክንበቅዕን ኢና።
ጉዳይ ሃገርናን ህዝብናን አብዚ እዋን’ዚ ዓለም ለኻዊ አቓልቦ እንዳረኸበ ይኸይድ ምህላዉ ንጹር ኢዩ። ይኹን’ምበር ኩሉና ኤርትራውያን ከም ሐንቲ ስድራ ቤት ኰንና ዋናታት ጉዳይና እንኾነሉን፣ ነጻ ፖለቲካዊ ውሳኔና ጨቢጥና፣ አብ ትሕቲ ምቁጽጻርና እነእትወሉ፣ አገባብን መንገዲን ምስ እንስሕት፣ ፈቲና ጸሊእና ካብ ትሕቲ ምቁጽጻርና ወጻኢ ኰይኑ፣ ንድሌትናን ረብሐታትናን ዘየገልግል ኮይኑ፣ ካልኦት ሐይልታት ንረብሐታቶምን ጠቕሚታቶምን ብዝሰማማዕ መንገዲ ቐይሶም፣ ውሳኔታቶም አብ ልዕሌና ክጽዕንዎ ዝኽእልሉ ዕድላት ከም ዘሎ፣ ሕጂ ብአግኡ ንህዝብናን ፖለቲካዊ ተዋሳእቱን ከየተንባህና ክንሐልፍ አይንደልን።
ጽሑፍ ትግርኛ፡ ብዙሓት ከም መወከሲ ከገልግሉ ዝኽእሉ ጽሑፋት‘ኳ እንተ ኣለዉዎ፡ ጸሓፍቲ ትግርኛ ግን፡ ድንግርግር ዝበሉ ጽሑፋት ካብ ምጽሓፍ ገና ሓራ ክወጹ ኣይከኣሉን ዘለው። ነዚ ጸገም‘ዚ ካብ ሱሩ ንምምሓው፡ ውሁድን ትካላዊ ኣስራርሓን ዘድልዮ ምዃኑ ርዱእ እዩ።
ቅ.ጽ.እ. ንብዙሓት ኣካታዕቲ ኣገባባት ኣጸሓሕፋ ትግርኛ ኣዀምሲዑ፡ ንንጻረ ዝሓሹ ዝበሃሉ ኣገባባት ይእምምን ብግብሪ ንኽስራሓሎምን ድማ ከም መወከሲ ከገልግልን እዩ። እዚ ቅዲ ጽሑፍ እዚ፡ እቲ መራሒ ሓሳብ ኣብ ኣነዳድቓ ቃላት፡ ናብ ሱር ቃል ተመሊስካ ረባሕታታቱ ምፍታሽ እቲ ዝሓሸ ኣገባብ ምዃኑ የስምረሉ። ንኣብነት፡ ‘ጎያዪ‘ ወይስ ‘ጐያዪ‘? ንዝብል ሕቶ ንምምላስ፡ ናብ ረባሕታ እቲ ቃል ምስ እንኸይድ => ‘ኣጓያይ‘ ዝብል ረባሕታ ቃል ስለ ዘለና፡ እቲ ቅኑዕ ‘ጐያዪ‘ ኰይኑ ንረኽቦ። ብኸምዚ ኣገባብ፡ ቅ.ጽ.እ. ኣብ ዓመቝቲ ትንተናታት ከይኣተወ፡ ሓጸርትን ንምርድኦም ቀልልትን ዝዀኑ ነጥብታትን ኣብነታትን ብምጥቃም፡ ነዚ ዝስዕብ ሓሳብ ኣቕሪቡ ኣሎ። ውዱእን በቃ ዘበለን ዘይምዃኑ ብምእማን፡ ኣብ ቀጻሊ ዝውሰኽ ክውሰኾን ክምሓየሽ ዝግበኦ ክመሓየሽን ተኽእሎ ምህላዉ ድማ የረጋግጽ።
የእሳት እና ድንገተኛ አደጋ ሕክምና አገልግሎቶች ዲፓርትመንት አምቡላንስ (Fire and Emergency Medical Services Department) ስለተጠቀሙ እናመሰግኖታለን። ህክምና ባደረጉልዎ የድንገተኛ አደጋ ሰራተኞቻችን እና ከ 2,000 በላይ ዩዲሲ እሳት እና ድንገተኛ አደጋ ሕክምና አገልግሎቶች ፈንታ፣ እባክዎ እርስዎ ከበሽታዎ ወይንም ከጉዳትዎ በፍጥነት እንዲያገግሙ ያለንን ምኞች ይቀበሉን። ዲፓርትመንታችን ስለ ደንበኞች አገልግሎት፣ የአምቡላንስ ክ
የደም ግፊት ምርመራ በማንኛውም የእሳት አደጋ ማገገሚያ ጣብያ ሊሰጥ ይችላል። ይህ ፕሮግራም በዲሲ እሳትና ድንገተኛ አደጋ ሕክምና አገልግሎቶች (F&EMS) ተንቀሳቃሽ መኪና አማካኝነት ነው የሚሰጠው። የደም ግፊት ምርመራ ቅጂ ከምክር ጋር ይሰጣል። ይህንን አገልግሎት የማቅረብ አላማ የዲስትሪክት ኮሎምቢያ ነዋሪዎች ደህንነት መጠበቅ ነው። ለተጨማሪ መረጃ በ (202) 673-3331 ይደውሉ።
ፈነወ ትግርኛ ብናይ`ዚ መዓልቲ ዓበይቲ ዜና ይጅምር ። ካብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝረኽቦም ቃለ-መጠይቓትን ሰሙናዊ መደባትን ድማ የስዕብ ። ሰሙናዊ መደባት ዓርቢ፡ ቂሔ-ጽልሚ / ፍሉይ መደብ/ ሕቶን መልስን
ሓድሽ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ የመን መሓመድ ሸኽ ዓብዱል ጀሊል ምስ ሚኒስተር ሃብቲ ዓሳ የመን ዓዋድ ኣል ሶኮርቲ ትማሊ ሰሉስ 12 ነሓሰ ተራኺቡ ኣብ ዝተዘራረበሉ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን የመንን ዘሎ ጉዳያት ባህላዊ ምግፋፍ ዓሳን ምትሓዝ የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳ ብኤርትራን ዘተኮረ ዝርርብ ከምዘካየዱ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
ኤርትራ ኣስታት 1200 ኪሎሜተር ገማግም ቀይሕ ባሕሪ እትውንን ሃገር እኳ እንተኾነት፣ ቀይሕ ባሕሪ ካብ ዘዋስነን ሃገራት እታ ኣብ ጽላት ሃብቲ ዓሳ ዝደኸመት ሃገር’ያ።
Amharic በ ሴፕብቴምበር 15 ማታ 6:30pm በ ሚዝጋጀው የሀልመን ሲቲ ኣክባቢ ካውንስል ምስረታ እና ምክክር በሚደረግበት የኮሚኒቲ ስብስባ ላይ እንዲገኙልን በትህትና እንጠይቃለን። በዚህም ዝግጅት ላይ የርስዎን በጎ ተሳትፎ እና ግብኣት እንፈልጋለን። እንደ አስፈላጊነቱ የትርጉም ኣገልግሎትም በ ኣማረኛ ቋንቋ ተዘጋጀቱዋል። አድራሻ: ሪነር ኣቬኑ ቸርች Rainier Ave Church, lower level -5900 S Juneau Street
ቪኦኤ በየዕለቱ ከምሽቱ 3 ሰዓት በኢትዮጵያ አቆጣጠር ጀምሮ በአማርኛ፣ በአጭር ሞገድ 22፣ 25 እና 31 ሜትር ባንድ የ60 ደቂቃ ሥርጭቱ ዜና፣ አበይት ዜናዎች ትንታኔና ሌሎችም ወቅታዊ መረጃዎችን የያዙ ፕሮግራሞች ያስተላልፋል። ሐሙስ፡- ባሕልና ማኅበረሰብ፣ ሕይወት በቀበሌ፣ የተፈጥሮ አካባቢ፣ ሣይንስና ሕይወት
በሰዓት 100 ማይል የመብረር አቅም ያላትና “ቴራፉጂያ ትራንዚሽን” የሚል ስያሜ የተሰጣት የአለማችን የመጀመሪያዋ በራሪ መኪና፣ ከአሜሪካ ፌዴራል አቪየሽን ባለስልጣን ለበረራ ብቁ እንደሆነች የሚያረጋግጥ የብቃት እውቅና የምስክር ወረቀት ማግኘቷንና በቀጣዩ አመት መብረር ትጀምራለች ተብሎ እንደሚጠበቅ ዴይሊ ሜይል ዘግቧል፡፡
ለአየር ላይ በረራ ብቻ የምትውለውና እስከ 10 ሺህ ጫማ ከፍታ መብረር የምትችለው “ቴራፉጂያ ትራንዚሽን” በአሁኑ ወቅት ለአብራሪዎችና የበረራ ትምህርት ቤቶች ብቻ መፈቀዷን የጠቆመው ዘገባው፣ በመጪው አመት ደግሞ በየብስም ላይ ለመንቀሳቀስ የሚያስችላትን የብቃት ማረጋገጫ በማግኘት፣ በብዛት ተመርታ በገበያ ላይ ትውላለች ተብሎ እንደሚጠበቅም አመልክቷል፡፡
27 ጫማ የሚረዝም ታጣፊ ክንፍ ያላትና ክብደቷ 1ሺህ 300 ፓውንድ ያህል ይደርሳል የተባለው “ቴራፉጂያ ትራንዚሽን”፤ ሁለት ወንበሮች ያሏት ሲሆን መኪናዋ ከ3 አመታት በፊት የመሸጫ ዋጋዋ 400 ሺህ ዶላር ይሆናል ተብሎ እንደነበርም አስታውሷል። ይህቺ ቻይና ሰራሽ መኪና የበረራ ፈቃድ ለማግኘት ለ80 ቀናት ያህል የሙከራ በረራ አድርጋለች ተብሏል፡፡
አሽከርካሪዎች፤መኪናዋን ከበራሪነት ወደ ተሽከርካሪነት ለመቀየር የሚፈጅባቸው ጊዜ ከአንድ ደቂቃ ያነሰ ነው መባሉን የጠቆመው ዘገባው፤ ከአነስተኛ የአውሮፕላን ማረፊያዎች ወይም ሰፋፊ መንገዶች ላይ መነሳትና ማረፍ እንደምትችልም አክሎ ገልጧል፡፡
More in this category: « አለማቀፉ አጠቃላይ ብድር 281 ትሪሊዮን ዶላር ደርሷል ተባለ	ጃፓናውያን በስራ፣ ደቡብ አፍሪካውያን በእንቅልፍ ብዙ ጊዜ ያሳልፋሉ »
የኢትዮጵያ የፅንስና የማህፀን ሐኪሞች ማበህር ከተቋቋመ እነሆ የ29ኛውን አመት አመታዊ ጉባኤ እ.ኤ.አ ከ Feb 14-17 በኢትዮጵያ አቆጣጠር ከየካቲት 7-10 አካሄዶአል፡፡ ጉባኤው የተካሄደው በአዲስ አበባ ነው፡፡የኢትዮጵያ የጽንስና ማህጸን ሐኪሞች ማህበር
ኦርጋናይዜሽን ፎር ኢኮኖሚክ ኮኦፕሬሽን የተባለው ተቋም፣ በ33 የአለማችን አገራት የሚኖሩ ዕድሜያቸው ከ15 እስከ 64 አመት የሚገኙ ሰዎች፣ ጊዜያቸውን እንዴት እንደሚጠቀሙ ለማወቅ በሰራው ጥናት፤ ጃፓናውያን በስራ፣ ደቡብ አፍሪካውያን ደግሞ በእንቅልፍ
https://youtu.be/VUboFMARdW8?t=330 "--የማይካድራውን ዘግናኝ ድርጊት ስሰማ ግን ለራሴም መፍራት ጀመርኩ፡፡ ምናልባት ህወሓት በመቀሌ አቅራቢያ የሚሸነፍ ከሆነ፣ የመጨረሻ ዕድሉን ከሌሎች የሀገሪቱ አካባቢዎች ወደ መቀሌ መጥተው የሚኖሩትን ዜጎች ሰብስቦና መትረየስ ደቅኖ፣ መከላከያ ከትግራይ
የሚከተለው ትርክት የአረቦች ተረት ነው። ከዕለታት አንድ ቀን፣ አንድ ንጉስ፣ ሶስት በእስር ላይ ያሉ ፈላስፎቻቸውን አስጠርተው፤ “መልካም ሃሳብ ያለው ፈላስፋ ሽልማቱ መፈታት ነው፤ እስኪ ተአምር ነው የምትሉትን ሃሳብ ንገሩኝ፤
ሞአ አንበሳ ዘእምነገደ ይሁዳ: አንድም የገዳ ኦሮሞ ልዩ ኃይል በትግራይ አልሞተም እስከአሁን ድረስ የትላንቱ ተዋህዶ የዛሬው ተከፋፍሎ እርስ በእራሱ ሲጫረስ ም...
''የሱዳን ልዑክ የኢትዮጵያን ጎሳ እና ቋንቋን መሰረት ያደረገ ፌደራሊዝም አደነቀ። ሌሎች የአፍሪካ አገሮችም ሊከተሉት ይገባል'' አለ። ይላል የሱዳኑ ጋዜጣ ''ሱዳን ትሪቡን'' ህዳር 23፣2008 ዓም ያወጣው ፅሁፍ።የእዚህ አይነቱ በኢትዮጵያ ላይ የማፌዝ ሂደት ምላሽ ያስፈልገዋል።
ሰበር ዜና - ግብፅ እና ሱዳን እርስ በርስ የመደጋገፍ ወታደራዊ ውል ዛሬ ተፈራረሙ።የአፍሪካ ቀንድን እና ቀይባሕርን ለመጠበቅ ኢትዮጵያ እና ኤርትራ ግንኙነታቸውን ወደ የጋራ ወታደራዊ፣ምጣኔ ሃብታዊ እና የውጪ ፖሊሲ ውል ማሳደግ ይገባቸዋል።
የግብፅ ወታደራዊ የጦር ቺፍ ኦፍ ስታፍ ሞሃመድ ፋሪድ እና የግብፁ አቻቸው መሐመድ ኦትማን አል-ሁሴን በሱዳን ዋና ከተማ ካርቱም ከስምምነቱ በኃላ ሲጨባበጡ (Photo-AFP) ግብፅ እና ሱዳን ወታደራዊ የትብብር ስምምነት ...
በውጪ ሀገር የሚኖሩ የዝምተኞች እና የዳር ተመልካች ኢትዮጵያውያን መብዛት አገርን ዋጋ እያስከፈለ ነው።ሁኔታው የፅንፍ ኃይሎች በተሳሳተ መንገዳቸው እንዲቀጥሉ 'ዕድል' ሰጥቷቸዋል።
>> በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን እውነታውን ለሚኖሩበት ሀገሮች ሚድያዎች በመግለጥ እና በመፃፍ ከምን ጊዜውም በላይ ሊተጉ ይገባል። >> የኢትዮጵያ ኤምባሲ ማኅበረሰብም ሆነ የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር ለውጪ ...
ከዛሬ አሥር ዓመት በፊት በሣሉ ብዕረኛ ተፈሪ መኮንን “ግጥም ሞቷል” ሲል በሪፖርተር ጋዜጣ ላይ መርዶ በማርዳት ቁጣዬ የበረታ እንደነበር አስታውሳለሁ። ከፀሐፊው ጋር የስልክ ሙግት መግጠሜም አልቀረም፡፡ ውሎ ሲያድር ግን የጥበቡን ሰማይ ሳይ ከዋክብት እየነጠፉ፣ ውበት እየጨለመ ሲመጣ ልቤ ደረቴን በስጋት መደብደብ ጀምራ ነበር፡፡ ያ ሥጋትም ስለግጥም ይበልጥ ማሰብ፣ ከዚያም አለፍ ሲል እያነበቡ ሃሳብ ወደማቅረብ የገፋኝ ይመስለኛል እንደተፈራው፡፡ የግጥሙ ሰፈር ልክ የሌላቸው ገለባዎች መፈንጫም መሆኑ አልቀረም፡፡ ነፍስ የሌላቸው ገለባዎች እንደፈርጥ የሚንቦገቦጉትን የብዕር ውበቶች እንዳያንቁ ብዙዎቻችን ሠግተናል። አዝነን አንገታችንንም ደፍተናል፡፡ ግና አሁን አሁን ሰማዩን ሳየው ተስፋ ያረገዘ፣ ውበት ያነገተ ይመስላል፤ ብዙ ገላባዎች ቢኖሩም ፍሬ ያላቸው ወጣት ገጣሚያን መጋረጃውን ገልጠው ብቅ ብቅ እያሉ ነው፡፡
ወጣትነት ሙሉነት የሚጠበቅበት ዕድሜ አይደለም፡፡ ወደ ሙሉነት የመድረሻ ጉዞ ፍንጭ እንጂ፡፡ የቀደሙትና ብርቱ የሚባሉት ገጣሚያንም መንገድ ከዚህ የተለየ አልነበረም፡፡ አሁን የዘመናችን ወጣት ገጣሚያን መንገድ ጥሩ ተስፋ እየሰጠ ነው፡፡ በጣት የሚቆጠሩ ቢሆኑም ለጥበቡ ውበት፣ መሥመር እያበጁ፣ ሕይወት እያፈሩ መምጣታቸው አይቀሬ ነውና ልብ የሚሞላ ጉጉት ፈጥሯል፡፡ እውነት ለመናገር የቀደመው ዘመን አፍርቷል ከምንላቸው ገጣሚያን የማያንሱ ገጣሚያን ቁጥርም እየፈጠርን ይመስለኛል፡፡ አሁን የሚያስፈልገን የንባብ ባህል ይበልጥ እንዲጨምር በማድረግ እምቡጦቹ አብበውና አፍርተው፣ ጐደሎዎቻችንን እንዲሞሉ ማስቻል ነው፡፡ በቅርብ ጊዜ የታተሙ የግጥም መጻሕፍትን ሳይ የተሰማኝ ስሜት ያ ነው፡፡ ተስፋ ያንለጠለጠለ በሣቅ የታጀበ፡፡ ዛሬ ያየነው ተስፋ ነገ በውበት የደመቁ ዓመታት እንደሚወልዱልን አያጠራጥርም፡፡
ቀደም ሲል በዮሐንስ ሞላ መጽሐፍ ላይ የደመቀ ተስፋ እንዳየሁ ሁሉ የወሎው ገጣሚ መንግስቱ ዘገየም ደስ በሚል ልብና ኃይል ተገልጦ አይቼዋለሁ፡፡ ጋዜጠኛ በረከት በላይነህም “የመንፈስ ከፍታ” በሚለው ጥራዙ የፋርስ ግጥሞችን መርጦ በመተርጐምና የራሱን ግጥሞች በማቅረብ የጥበብ ሆዳችንን ረሃብ ለማስታገስ የሚችል አበርክቶት አኑረዋል፡፡ ደስ ይላል፡፡ የበረከት ግጥሞችን በጥልቀት የመገምገምና የመተንተኑን ሥራ ላቆየውና ለጊዜው ቀልቤን የኮረኮሩትን ግጥሞች ልዳስስ መርጫለሁ፡፡ “የፈሪዎቹ ጥግ” ስሜቴን ከዳሳሱት፣ ሃሳቤን ከነጠቁት ግጥሞቹ አንዱ ነው፡፡ እንዲህ ይነበባል:- በማያውቀው ስንዝር ዕድሜው እንዳይለካ፤ ባልቀመሰው እርሾ ነገው እንዳይቦካ፤ ይፈራል የሰው ልጅ፤ ይሰጋል የሰው ልጅ አይጨብጥ አይነካ፡፡ አይገርምም! መሸጥ አያሰጋው፣ መግዛት እየፈራ፣ “አለመወሰኑን” ትርፍ ብሎ ጠራ፡፡ እኔ የምለው! ቀኝ ግራ ኋላ፣ ፊት - እስካልተከለለ፤ በጥግ - የለሽ ነገር መሃል መስፈር አለ? ይህ ምስኪን ወገኔ! ላበጀው ጥያቄ እስካልተፈተሸ፤ ቅዠት አቅፎ ያድራል - ሕልሙን እየሸሸ፡፡ ገጣሚው በረከት ተናግሮታል ብዬ የማደምቀው ሃሳብ፣ ሰው ነገር የሚያይበት ተጨባጭ ራዕይ፣ የሚጓዝበትን መንገድ የሚያስተውልበት አይን አጥቶ፣ በሰከረ ዓይን የሚዋዥቅ ሆኗል የሚለውን ይመስላል፡፡ ሁሉ አማረሽ በመሆኑ ወደፊት ፈቅ የሚልበትን ምርጫ እንደ ጨርቅ አውልቆ ጥሏል።
መላ ቅጡ በጠፋ ስካር ውስጥ ተዘፍቆ ትክክለኛ አድራሻውን የሚያሳየውን ሕልሙን ወደ ኋላ ዘንግቷል ነው የሚለው፡፡ ሕልም የሌለውና ሕልሙን የሸሸ ሰው መድረሻው የት እንደሚሆን ሊሰብከን አልሞከረም፡፡ የወደደ ሰው ወደ መጽሐፍ ቅዱሱ ዮሴፍ፣ ወዲህ ቀረብ ሲል ደግሞ ወደ ማርቲን ሉተር ኪንግ ተጠግቶ “ሕልም አለኝ” የምትለውን ሃሳብ መፈልፈል አለበት፡፡ ለዚያም መሰለኝ “ይህ ምስኪን” ብሎ ለሕልም አልባው ሰው ከንፈር የመጠጠለት! “ሸማኔ ሲፎርሽ” ለኔ ከተመቹኝ ግጥሞች አንዱ ነው፡፡ “ታታሪው” ሸማኔ! ከመመሳሰል ውስጥ ውበትን ቀምሮ፤ “ጥበብ” ያለብስናል ካንድ ቀለም ነክሮ፡፡ ለባሾች አይደለን? እንተያያለን፤ እንተያያለን፤ ኤዲያ!! ጥለቱ ጋ ስንደርስ እንለያያለን፡፡ መቼም አይታክተን! እንወርዳለን ቆላ፤ እንወጣለን ደጋ፤ ጥለት አመሳሳይ ሸማኔ ፍለጋ እዚህ ግጥም ውስጥ ዋነኛው ተዋናይ ሸማኔ ነው፡፡ በእማሬያዊ ፍቺው ምናልባት ሸማኔው ብዙ ሲሆን፤ በብዙ ሊተነተን ይቻላል፡፡
በርግጥም ስለግጥም የፃፉ ምሁራን እንደሚሉት ግጥም ራቁቱን የተሰጣ ባይሆን ይመረጣል፡፡ ለአንባቢው አዲስ ቃና፣ ፍልፍል ውበት ቢያበቅል ደስ ይላል፡፡ እንደግጥሙ ሆኖልን ጥለት ውበት በመሆኑ ሸማኔ ፍለጋ ላይ ታች ካልን ይገርማል፡፡ ደስ የማይለው ግን ለማመሳሰል መሆኑ ነው፡፡ ከመመሳሰል መለያየት ሳይሻል አይቀርም፡፡ እንኳን ጥበብ ሰው ራሱ ቢመሳሰል ሕይወት ትሠለቻለች፤ ተስፋ ትርቃለች። ቀለምም አያምርም፡፡ ዜማም ይጠነዛል፡፡ በረከት ያለው የትኛው መመሳሰል እንደሆነ ስላላወቅን የየራሳችንን መጠርጠር እንጂ የየልባችንን መደምደሚያ ቀዳዳ የለንም፡፡ ቢሆንም እንዲህ ወዲያ ወዲህ መባዘንም ጥሩ ነው፡፡ መመርመር ክፋት የለውም፡፡ የበረከት “የመንፈስ ከፍታ” የፋርሶቹን ግጥሞችም ይዟል፡፡ ለዛሬ ላስቃኛችሁ የወደድኩት ግን የራሱን የበረከትን ስለሆነ አልነካውም እንጂ እጅግ ያደነቅሁለት ምርጥ ግጥሞችን አስሶ መተርጐሙ ነው፡፡ አሁን ግን ወደ በረከት “ልዩነት” ተመልሼ በመሄድ ጥቂት እላለሁ፡፡
ብዙዎች አንደበቱ ባይጥም፤ ለጆሮ ባይመች ትምህርት አሰጣጡ “ኤዲያ” የጋን ውስጥ መብራት በማለት አድመው ካዳራሹ ወጡ፡፡ ጥቂቶች የመምህሩ ዕውቀት፤ “የጋን ውስጥ መብራት” መሆኑን ያመኑ፤ አምነው የተግባቡ አዳራሹን ትተው “ወደ ጋኑ” ገቡ፡፡ እዚህ ግጥም ውስጥ አንድ መምህር ጐልቶ ይታያል፤ ማስረዳት የማይችል፤ ለሌሎች ዕውቀቱን ማካፈል ያልታደለ፡፡ ቅላፄው ለጆሮ የማይጥም። በዚህ ምክንያት የክፍሉ ተማሪዎች ለሁለት ተከፍለዋል፡፡ አንዱ ወገን እዚህ ሰውዬ ዘንድ ተቀምጦ ጊዜ ከማቃጠል አዳራሹን ለቅቆ መሄድ ይሻላል በሚል መምህሩን ንቆ ትቶት ወጥቷል፡፡ ሌላኛው ወገን ደግሞ መምህሩ ቀሽም በመሆኑ ተስማምቷል፤ ሃሳቡን ለሌሎች ማካፈል የማይችል የጋን ውስጥ መብራት በሚለው ተግባብቷል፤ ስለዚህም በተመሳሳይ አዳራሹን ትተው ወጥተዋል። ግን የውስጡን እሣትና ብርሃን ፍለጋ ጋኑን መፈልፈል ይዘዋል፡፡ የጋኑን መብራት ያነቀው ምንድነው የሚል ፍለጋ ይመስላል፡፡
ተስፋ የቆረጠና ተስፋውን ያልጣለ ወገን ለየቅል ቆመዋል፡፡ መምህሩ የተደበቀ ሕይወት፣ መንገድ ያጣ ውበት ቋጥሯል። ግን መንገድ የለውም፤ ጋን ውስጥ ገብቶ ከጋን ውስጥ እሣቱን ማውጣት ይቻል ይሆን…ቢሆንም የበረከት ከፊል ገፀ ባህርያት ወደ ጋኑ ገብተዋል። አዳራሹ ውስጥ መምህሩ ሻማ መሆን ካልቻለ መምህሩ ውስጥ ያለውን ሻማ ፍለጋ መዳከር ሊጀምሩ ይሆን? ማን ያውቃል? “ኑሮና ጣዕም” ሌላው የበረከት በረከት ነው፡፡ ሙያዬን ታውቃለህ፤ ማጀቴን ታያለህ፤ “እንጀራሽ እንክርዳድ፣ ገበታሽ ጣዕም - አልባ” ለምን ትለኛለህ በል ዝም ብለህ ብላ ቸርቻሪ መንግስታት፣ ሰነፍ ገበሬዎች፤ በዝባዥ ነጋዴዎች፣ በበዙባት ዓለም፤ ጠንካራ ጥርስ እንጂ ቀማሽ ምላስ የለም ሕይወትን አትመራመር፣ አታጣጥም…ዓለም በስግብግቦች ተሞልታለች፡፡
ቀልብ ያለው የለም፤ የሰው ጆሮ ሣንቲም ሲያቃጭል ከመደንበር ያለፈ ማጣጣም አቅቶታል ስለዚህ አቃቂር ለማውጣት አትሞክር! ይልቅ እዚህ ውበት ስትፈለፍል፤ ቃና ስታጣጥም ከሩጫው እንዳትቀር ዓለም ውበቷን ጥላለች፡፡ ሰውየው ብቻህን አትበድ…!ሁሉም ነገር ተናካሽ ጥርስ እንጂ አጣጣሚ ምላስ አጥፍቷል፡፡ ሰውየው አትጃጃል ባይ ትመስላለች፡፡ ጠቅለል ሲል በረከት፤ በቃላቱ ሃይል አያስደነግጥም፤ በዜማ ሽባነት ግራ አያገባም፡፡ ቀለል አድርጐ ስንኝ መቋጠር ይችላል፡፡ ግጥም ቀዳሚ ተግባሩ ደስታ መፈንጠቅ ነው - የሚለውን የበርካታ ምሁራን ሃሳብ ይዞ የሚቀጥል ይመስላል። ወደፊት ደግሞ የተሻለ ችቦ ከመንገዱ ሲንቦገቦግ ይታየኛል፡፡ ተስፋው ሩቅ፣ ዕድሜው ለጋ ነው….የወጣትነቱ እፍታ ጥሩ ነው፡፡ የፋርስ ግጥሞቹ ምርጫና ስልት ደግሞ ልዩ ነው፡፡
የጀግና ሰው መልኩ ሁለት ብቻ ነው፤ አንድ ፊት መስዋዕት በአንድ ፊት ድሉ ነው፤ የሁሉም ማሰሪያ ማተቡ ብቻ ነው፡፡ (“የአሲምባ ፍቅር” ገፅ 140) ካህሳይ አብርሃ ወይም በበረሀ ስሙ አማኑኤል ተብሎ ይጠራል፡፡ መስከረም 27ቀን 1968 ዓም የኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ሰራዊትን ለመቀላቀል ወደ ትግል ወጣ፡፡ ሰኔ 27ቀን 1968 ዓም ወልዲያ ለተልዕኮ የወጣ የሠራዊቱ ቡድን ወደ አሲምባ በተመለሠበት ዕለት በተፈጠረ የጦርነት አጋጣሚ ከይመር ንጉሴ ጋር ተገናኘ፡፡
በ1970 በኤርትራ አድርጎ ሱዳን በመግባት ከሠራዊቱ ተለየ፡፡ ኑሮውም በአሜሪካ ሆነ፡፡ የደርግ አገዛዝ ሲገረሰስ ይመር ንጉሴን ለማግኘት እንዲሁም የመጀመሪያ የሴት ፍቅረኛው የተሠዋችበትን ቦታ ለማየት ወደ ኢትዮጵያ መጣ። በሰራዊቱ ውስጥ ስላሳለፈው የትግል ህይወት የሚተርክ “የአሲምባ ፍቅር” የተሰኘ መፅሀፍ ባለፈው ቅዳሜ የቀድሞ የኢህአፓ አባላትና ሌሎች እንግዶች በተገኙበት አስመርቋል፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ኤልሳቤት እቁባይ በአሜሪካ ከሚኖረውና በፋርማሲ ባለሙያነት ከተሰማራው ካህሳይ አብርሃ ጋር ስለ መፅሀፉ እና የትግል ህይወቱ አነጋግራዋለች፡፡
በየትኛው ስም ልጠቀም---- አማኑኤል በሚለው ወይስ በበረሀ ስምህ ካህሳይ? በፈለግሽው መጠቀም ትችያለሽ፡፡ ወደ አሲምባ የገባህበትን የመጀመሪያዎቹን ቀናት እንዴት ታስታውሳቸዋለህ? ስሜቱን ልገልፀው አልችልም፡፡ ለመብት ከሚታገል ድርጅት ጋር መቀላቀል ደስታ ፈጥሮብኝ ነበር፡፡ ኑሮው ውጣ ውረድ ያለበት መሆኑ አልከበደህም? ረሀቡ፣ ጥማቱ እና ውጣ ውረዱ ያለ መሆኑን ገምቼ ስለገባሁበት እንቅፋት አልሆነብኝም፡፡ የታጠቁትን መሳሪያ ሳይ ደግሞ በጣም ደስ አለኝ። እዛ ያሉትን ጓዶች ሳያቸው የበለጠ ተደሰትኩ፡፡ በጣም አዋቂ ሰዎች ነበሩ፡፡ ከሁሉም የኢትዮጵያ አካባቢ የመጡ፡፡ የኢህአፓ አባል የሆንከው ቆይተህ ነው፡፡ ለረጅም ጊዜ የኢትዮጵያ ህዝቦች አብዮታዊ ሠራዊት (ኢህአሠ) አባል ነበርክ፡፡ ስለፓርቲው ምን ያህል እውቀት ነበረህ? ፓርቲው የበላይ አካል እንደሆነ አውቃለሁ፡፡ የፓርቲ አባል ባልሆንም የሚደረጉትን ነገሮች በሙሉ አውቅ ነበር፡፡
ለምሳሌ የፓርቲው አባሎች ስብሰባ ሲያደርጉ ለፀጥታ ጉዳይና ለደህንነት በሚል መሪዎች ይነግሩናል፡፡ ስለዚህ ኮሚሳሩ “እገሌ እገሌን ይዘን እንሄዳለን” ካለኝ የፓርቲ ስብሰባ እንዳለ እናውቃለን ማለት ነው፡፡ የሆነ መመሪያ በሚወጣበት ጊዜ በመጀመሪያ የፓርቲ አባሎች ይወያዩበታል፤ ከዛ ወደ ሠራዊቱ ይመጣል፡፡ የፓርቲ አባል ስሆን በህይወት እቆያለሁ የሚል ሀሳብ አልነበረኝም፡፡ በማንኛውም ወቅት ግዳጄን ስወጣ ህይወቴ ሊያልፍ እንደሚችል ነበር የማምነው፡፡ እስቲ ይመር ንጉሴ ከተባለው የገበሬ ሚሊሻ ጋር የተገናኛችሁበትን አስገራሚ ገጠመኝና ከዛ በኋላ የሆነውን ነገር ንገረኝ … ወሎ ግዳጅ ወጥተን ጉራወርቄ በምትባል ቦታ እየሄድን የሁካታ ድምፅ ሰማን፡፡ የገበሬ ታጣቂ ሚሊሽያዎች ከኋላችን እየተከተሉን ነበር፡፡ አጠገባችን ሲደርሱ ተኩስ ከፈቱ፡፡ አንዳንድ ጓዶች ጥይት ጨርሰዋል፡፡ አንዱ በመጥረቢያ ተመትቶ ወድቋል፤ ሌላው በጩቤ ተወግቷል፡፡
ሁኔታዎች ከቁጥጥራችን ውጪ ሆነዋል፡፡ በዚህ መሀል ያነጣጠርኩበትን ገበሬ ያለምንም ጥቅም እንደምገድለው እርግጠኛ ነበርኩ። በዚያ ሁኔታ ውስጥ ነፍስ ማጥፋት ዋጋ እንደሌለው ተሰማኝ፡፡ በመተኮስና ባለመተኮስ መሀል ሳመነታ ገበሬው ሰፈረብኝ፣ ተያያዝን ወደቅን፡፡ “ጥይት አልጨረስክም፤ ለምን ተኩሰህ አልገደልከኝም” ሲለኝ “እንኳን አልገደልኩህ” አልኩት፡፡ ምን መለሰልህ? በጣም ገርሞት “ምን ማለትህ ነው” አለኝ፡፡ “አንተ ምናልባት የምታስተዳድራቸው ብዙ ሰዎች ሊኖሩ ይችላሉ፣ እኔ የለኝም፡፡ ብትገድለኝ አንድ ብቻዬን ነኝ” ስለው በተኛሁበት በያዘው ገመድ እጆቼን ማሰሩን ተወው፡፡ የሞቱትን ጓዶቻችንን ከቀበርን በኋላ፣ ጠመንጃውን አውርዶ ወደ ሰማይ እየተኮሰ ወደእኔ መጣ፡፡ “ይህን ሰው አላስይዝም፤ መሄድ ወደሚፈልግበት እሸኘዋለሁ” ብሎ ወደቤቱ ወሰደኝ፡፡ ከዛስ? የመጀመሪያው ሌሊት እንቅልፍ የሚባል በአይኔ አልዞረም፡፡
ምክንያቱም ጠዋት ምን ሊፈጠር እንደሚችል እርግጠኛ አይደለሁም፡፡ ይገድለኛል? ያስረኛል? አሳልፎ ይሰጠኛል የማውቀው ነገር የለም። ስለዚህ ጠዋት ማምለጥ የምችልበትን ሁኔታ እያሰላሰልኩ ነበር፡፡ ነገር ግን ወዲያው እሱ እኔን ይዞ ሲመጣ ፈጥኖ ደራሽ መጥቶ “ይመር ንጉሴ” እየተባለ ሲጠራ ሰምቻለሁ፡፡ እሱ ግን “ምንም አትሆንም አሳልፌ አልሰጥህም፤ ወደዚህ የሚመጡና የምንታኮስ ከሆነ ወደ ደኑ ማምለጥ ትችላለህ፡፡ እኔ በህይወት ካለሁ መጥቼ እፈልግሀለሁ” ሲለኝ እሱን ከማመን ውጪ ምንም ምርጫ እንደሌለኝ አወቅሁኝ፡፡ በዚህ ወቅት ምን ተሰማህ? እኔና ይመር በህይወት ተቀያይረናል፡፡ እሱን እኔ አልገደልኩትም፤ እሱም በተራው የእኔን ህይወት አትርፏል፡፡ ከዛ ወደ ሚስቱ ዘመዶች አገር ወስዶኝ ተመልሼ አሲምባ ገባሁ፡፡ አሲምባን ስናስብ የሚመጣብን የጦርነት ታሪክ ነው፡፡ መፅሀፍህ “የአሲምባ ፍቅር” ይላል፡፡
እስቲ ስለ አሲምባ እና ፍቅር ግንኙነት ንገረኝ? አሲምባ የኢህአሰ የመጀመሪያው ቤዝ ነው። አሲምባ ላይ ብዙ ነገሮች ተካሂደዋል፡፡ ሰዎች ተገድለውበታል፡፡ ግን እኔ የማየው ከዛ በላይ ነው። ምክንያቱም የጓዶች ፍቅርና መተሳሰብ … ከብዙ የተለያዩ የኢትዮጵያ ክፍሎች የተውጣጡ ግን የአንድ ቤተሰብ ያህል የሚተሳሰቡና የሚዋደዱ ነበሩ። ሠራዊቱ ከህዝቡ ጋር ህዝቡም ከሠራዊቱ ጋር ያለውን ፍቅር ያሳያል፡፡ ህዝቡ ባይፈቅድ ኖሮ እዛ መኖር አንችልም ነበር፡፡ ሌላው የአገሩ ፍቅር ነው። ጋራው፣ ሸንተረሩ፣ ወንዙ ይናፍቃል፡፡ ትግራይ፣ ወሎ፣ በጌምድር ሁሉም የሚናፈቅ ፍቅር አላቸው፡፡ የመጀመሪያ የሴት ፍቅረኛዬ እና ጓዴ የድላይ ፍቅር አለ፡፡ አንተ የፍቅር ጓደኝነት በጀመርክበት ጊዜ ፓርቲው ያንን ይፈቅድ ነበር? አይፈቅድም እንደዚህ ዓይነት ግንኙነት ተፈጽሞ ቢገኝ እርምጃው ምንድነው? በህገ ደንቡ መሠረት መባረር ነው፡፡ ግን ፍቅረኞች ነበርን እንጂ ወሲብ አልፈፀምንም፡፡ ስለ ኃይማኖት አቋምህ ስትጠየቅ የተሰማህ ስሜት ምን ነበር? ኃይማኖት ከሌለኝ ኮምኒስት አይደለህም የምባል ወይም የሚመልሱኝ መስሎኝ ስጋት ገብቶኝ ነበር ግን እውነቱን ነግሬያቸዋለሁ፡፡ እስቲ ስለ በረሀ ምግቦች ንገረኝ? ምን ነበር የምትበሉት? ቁርስ የሚባል ነገር የለም፡፡ ለምሳ ለእራትም የሚባል ራሸን የለም፡፡ ያገኘነውን ነው የምንበላው።
ዳቦም ይሁን ቂጣ ወይም እንጀራ ህዝብ የሰጠሽን ትበያለሽ፤ ህዝብ ካልሰጠሽ ደግሞ የተገኘውን ነው የምትበይው፡፡ በለስም ቢሆን … ካልተገኘ ደግሞ ውሀ ጠጥተሽ ታድሪያለሽ፡፡ ውሀም የማይገኝበት ጊዜ አለ። ያንንም መቻል ነው፡፡ አንድ ጊዜ ወደ አርባያ በለሳ ስንሄድ ውሀ በጣም ጠማን፡፡ አንድ ወንዝ አገኘን፤ ውሀው በጣም ቆሻሻ ነበር፤ ግን ትንሽ መጐንጨት ነበረብን፡፡ በነጠላ ትሎቹን እያጠለልን ትንሽ ተንሽ ቀምሰን ሄደናል፡፡ ሽንት የሚጠጡም ነበሩ፡፡ በመፅሃፍህ ውስጥ ፀጋዬ ገብረመድህን (ደብተራው) “ቅማል መቅመል ይወዳል” ብለሀል፡፡ እስቲ ስለሱ ንገረኝ…. በየጊዜው ገላ መታጠብ እና ልብስ ማጠብ አይቻልም፡፡ አኗኗራችን የትግል ነው፤ ከቦታ ቦታ ነው የምንሄደው፡፡ ጊዜ ስናገኝ እንቀማመል ነበር። በተለይ ደብተራው መቅመል ይወዳል፡፡ ልጆች ስለነበርን በቅማል ስንሰቃይ በጣም ይጨንቀው ነበር፡፡ ቅማላችንን አራግፎ ሲሰደን በጣም ነበር የሚደሰተው። እኛ ደግሞ እሱን እንቀምለው ነበር። አንድ ጊዜ በኤርትራ በኩል የመጣ መድሃኒት ነበር፤ ዱቄት ነው፡፡ በውሀ በጥብጠን ልብሳችንን እንነክረዋለን፤ ከዛ እናሰጣዋለን፤ ቅማሎች ይራገፋሉ። አንዳንዴ ለፀጉራችንም እንጠቀምበት ነበር፡፡
ግን በጣም አደገኛ ነው፤ አንዳንዶች ራሳቸውን ይስቱ ነበር፡፡ ምክንያቱም መጠኑን አናውቀውም ነበር፡፡ ሰራዊቱ የሴቶች አያያዝ ላይ እንዴት ነበር? በእኩልነት ላይ የተመሰረተ ነበር፡፡ የሴቶች ጭቆና ድርብርብ መሆኑን ያምን ነበር፡፡ የመደብ እና የፆታ ችግር እንዳለ ያምናል፡፡ ከመጀመሪያ ፍቅረኛህ ከድላይ ጋር እቃ እንድታመጣ አብራችሁ ሄዳችሁ ነበር፡፡ እስቲ ስለሱ ደግሞ … ጓዶች ሱሪህን አውልቀህ ስጣት አሉኝ፡፡ ያኔ የሚቀልዱ ነበር የመሰለኝ፡፡ “ቶሎ በል ጊዜ ስለሌለ ቶሎ አውልቀህ ስጣት” ስባል ነው ያመንኩት፡፡ ትንሽ ዞር ብዬ ነጠላዬን አገለደምኩና ሱሪዬን አውልቄ ሰጠኋት፡፡ ያኔ ሱሪዋ ቆሽሾ ይሆናል ብዬ ነበር ያሰብኩት፡፡ ወደ ማታ ደግሞ “ይዘሀት ወደ ነበለት ትገባለህ፤ የምትፈልገውን እቃ ይዛ ትመለሳለች” ሲሉኝ ለድርጅቱ ስራ አብሪያት እንደምሄድ ነበር የጠረጠርኩት፡፡ እሷን ስጠይቃት ግን ሞዴስ ላመጣ ነው አለችኝ፡፡ ምን እንደሆነ ስጠይቃት ብትነግረኝም አልገባኝም፡፡
በመንገድ ላይ ስኮረኩራት ስኮረኩራት ነው ምን እንደሆነ የነገረችኝ፡፡ ፍቅረኛህ ድላይ በተደጋጋሚ ውሳኔህን እንድታሳውቃት ታስጠነቅቅህ ነበር፡፡ ሰራዊቱን ትተህ ወደ ሱዳን ለመውጣት ስታስብ ለመንገር ባትችል እንኳን ለምን መልዕክት አልላክባትም? ሱዳን ሆኜ ተስፋይ ኢዲዩ ደብዳቤ ላድርስልህ ቢለኝም የምልከው በነሱ ከሆነ ያነቡታል፤ ስለዚህ የግል ሚስጥር የሚባል ነገር የለም፤ ለዚህ ነው ደብዳቤውን ያልላኩት፡፡ አሲምባ የሠራዊቱ ፍርድ ቤት ነበር፡፡ አንተም ተከሰህ ለፍርድ ቀርበህ እንደነበር በመፅሃፉ ገልፀሃል። የፍርድ ቤቱ ውሳኔ ፍትሀዊ ነው የሚል አዝማሚያ በፅሁፍህ ላይ ይንፀባረቃል፡፡ እውነት ፍትሀዊ ነበር ትላለህ? ለኔ በጣም ፍትሃዊ ነው፡፡ እኔ ከስሼም ተከስሼም ስለማላውቅ አማካሪ ያስፈልገዋል ተባልኩ፡፡ በዚህ ምክንያት ነው ሰላማዊት ጠበቃዬ የሆነችው፡፡ መከሰሴን ተገቢ ነው ባልልም ውሳኔው ግን ጥሩ ነበር። ፀሎተ ህዝቅያስ በፍርድ ቤት ውሳኔ ነው የተገደለው? መፅሐፍህ ላይ “ፀሎተን ደጀኔ ገደለው፣ ደጀኔን ዳዊት ገደለው፣ ደብተራው ወደ ላይ እየተኮሰ መጣ” ብለህ ነው የገለፅከው፡፡ ምንድን ነበር የሆነው? ያየሁትን ብቻ ነው የምናገረው፡፡ ፀሎተ ገና ሳይሞት ነው የደረስኩት፤ ደጀኔ ሞቶ ነበር፡፡ ይሄ የፍርድ ቤት ውሳኔ አይደለም፡፡
በዛን ጊዜ ማንኛውም የአመራር አባል ለደህንነቱ ሲባል የሚሄድበትን ይነግረናል፡፡ ጠዋት ደብተራው መጣና “ደጀኔና ፀሎተ ወደ ወንዝ ለመታጠብ ሄደዋል፤ ጥበቃ እንዲደረግላቸው” ሲለኝ የተባለው ተደረገ፡፡ በተለይ ፀሎተ የአመራር አባል ስለሆነ ጥበቃው ጠንከር ይላል፡፡ ከዛ ደብተራው ትንሽ ቆይቶ ተመለሰና “እኔና ዳዊት ይህ ቦታ ስለጠበበን ፊትለፊት ካለው ጋራ ቤት እናያለን፤ ስለዚህ ጥበቃ ይደረግ” አለ፤ ያንን አደረግን። ወድያው የሁለት አውቶማቲክ መሳሪያ ተኩስ ሰማን፡፡ መጀመሪያ እኔ ወደ ወንዙ ስደርስ ደብተራው ወጥቶ ሽጉጥ ወደሰማይ ይተኩሳል፡፡ እርዳታ ፈልጐ ይመስለኛል፡፡ እኔ ከደብተራው በስተቀር ሁሉም የተገደሉ ነበር የመሰለኝ ፡፡ ደብተራውን ምን ተፈጠረ ብዬ ስጠይቀው “ደጀኔ ፀሎተን ገደለው፤ እኛ ደግሞ ደጀኔን ገደልነው” አለኝ፡፡ ደጀኔ ሞቷል፤ ፀሎተ አልሞተም ነበር፡፡ ዳዊት ጭንቅላቱን ይዞ ሲያለቅስ ነበር፡፡ ፀሎተን ወደ ጥላ ወሰድነው፤ ከዛም ብዙ ሳይቆይ ሞተ፡፡ የዕበዮ፤ የኢህአሰ ሰራዊት ውቅሮ ላይ ባደረገው ውጊያ ነው የተገደለው፡፡ ከሱ ጋር ያለውን ተያያዥ ታሪክ ንገረኝ… የዕበዮ የውቅሮ ልጅ ነው፡፡
ስለዚህ ውቅሮ በሚደረገው ውጊያ እንዳይገባ ተወስኖ አይሆንም ብሎ ተከራክሮ ነበር ወደ ውጊያው የገባው፡፡ በውጊያው ከተሰዋ በኋላ በህይወት የተረፍነው እሱን ስንቀብር ሌሎቹ ጓዶች “አንገቱ ይቆረጥና ይቀበር፤ ምክንያቱም ደርግ የእሱ አስከሬን መሆኑን ከለየ መንገድ ላይ ያወጣዋል” ሲሉኝ “አይኔ እያየ አንገቱን አይቆረጥም” ብዬ ሳይቆረጥ ተቀበረ፡፡ እኔ ሠራዊቱን ትቼ ሱዳን ከገባሁ በኋላ ደርግ በማግስቱ አስከሬኑን ስለለየው ውቅሮ ከተማ መንገድ ላይ አስከሬኑን በመዘርጋቱ፣ እናቱም ያንን አይታ የአዕምሮ ህመምተኛ እንደሆነች ሰማሁ፡፡ ዛሬ ላይ ሳስበው ተቆርጦ ቢሆን ኖሮ እናቱ ትድን ነበር እላለሁ፡፡ ያን ጊዜ ግን የምወደውን ሰው አንገት ቆርጦ ለመውሰድ ህሊናዬ አልፈቀደልኝም፡፡ በበጌ ምድር፣ በባሕር ዳር በየከተማው የነበረውን የኢህአፓ እንቅስቃሴ በቅርበት ታውቁ ነበር? በረሃ በወጡት የፓርቲው ተወካዮች በኩል የምንሰማው መረጃ እንጂ ሌላ እውቀት የለም፡፡ ከጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ጋር ስትገናኙ እንዴት ነበር? የተገናኘው በ1968 ዓ.ም ነው፡፡ ከራዛ ጦርነት በኋላ የተገኘውን መሳሪያ ለመውሰድ ኤርትራ ውስጥ መነኩሲቶ የምትባል ቦታ ሄድን፡፡ አቶ መለስን አይተነው፤ ስለሱ ሰምተንም አናውቅም ነበር፡፡ እሱ የሆነ መልዕክት ይዞ የመጣ ይመስለኛል፡፡ ለሊቱን በመደዳ ተኝተን አሳለፍን፡፡ በቆይታችን ስለነበረን ልዩነቶች ተነጋግረናል፡፡ የሀሳብ ልዩነት ላይ መስማማት ስላልቻልን “ብሬይን ወሽድ ስለሆናችሁ እናንተን ማሳመን አይቻልም” አለን፡፡
ቃሉን ለመጀመሪያ ጊዜ ስለሰማሁት ፃፍኩትና ወደ ቦታችን ስንመለስ፣ መለስ ያለንን ነገርኳቸውና ምን ማለት እንደሆነ አስረዱኝ፡፡ ከህወሓት እና ከኢህአፓ ህዝቡ የቱን እንደሚመርጥ ሪፈረንደም አድርጋችሁ ነበር፡፡ እስቲ ምንድነው የሆነው? በወቅቱ የአንድ መንደር ህዝብ አስተዳዳሪው የቱ እንደሚሆን ይመርጥ ነበር፡፡ ከሁለቱ ድርጅቶች በየቱ መተዳደር ትፈልጋላችሁ ይባልና ውሳኔው ተግባራዊ ይደረጋል፡፡ ወያኔ ካለ እኛ እንለቃለን፤ ኢህአፓ ካሉ እነሱ ይለቃሉ፡፡ ህዝቡ ተወካዩን እንዲመርጥ እናደርጋለን፡፡ ታድያ ሁኔታዎች ለምን ተበላሹ? በሁለቱ ድርጅቶች መካከል የተፈጠረው ነገር በኔ ደረጃ የሚገለፅ አይደለም፤ እኔ ተራ ታጋይ ነበርኩ፡፡ ከበለሳው ቡድን በኋላ ኢህዴን/ብአዴን ከሆኑት ማንን ታውቃለህ? ያኔ አብረውን ከነበሩ ሰዎች እንደሰማሁት አርባፀጓር ላይ አቶ በረከት ስምኦን አጠገቤ እንደነበሩ ነግረውኛል፡፡ ግን አንተዋወቅም፡፡ አቶ በረከትም ከቤጌምድር ጋንታ መጥቶ ነበር፡፡ ከደብተራው ጋር ከነበራችሁ ፍቅር የተነሳ ስትለያዩ ማስታወሻ ስጠኝ ብለኸው ለማስታወሻነት መሳሪያችሁን ተለዋውጣችኋል፡፡ የደብተራው ማስታወሻ መሳሪያ የት ገባች? ከደብተራው ጋር ለየት ያለ ፍቅር ነበረን፡፡ በኔ ላይ ጥሩ እምነት ነበረው፡፡
ስለ አማኑኤል ጥሩ እንጂ መጥፎ ነገር አትንገሩኝ ይል እንደነበር አሁን በህይወት ያሉ አመራሮች ይነግሩኛል፡፡ ስንለያይ ብረት ተለዋወጥን፡፡ ወደ ሱዳን ስሄድ በኤርትራ በኩል ስለሆነ ለኤርትራ ድርጅት አስረከብኳት፡፡ ሳስረክባት እውነቴን ነው እሱንም ያስረከብኩት ነው የመሰለኝ፡፡ ኢህአፓ እና ኢህአሠ የተቆራኙ ወይም የሚናበቡ አይመስሉም፡፡ ወታደራዊ ግዳጆቹ የተበጣጠሱ ናቸው፡፡ ስለዚህ ጉዳይ ምን ትላለህ? እኔ በማውቀው ደረጃ ያንቺን ጥያቄ መመለስ ይከብደኛል፡፡ እኛ ዛሬ እዚህ ትሄዳላችሁ ስንባል እንሄዳለን፤ ውጊያ ታካሂዳላችሁ ሲባል እንፈፅማለን። ፓርቲው ሠራዊቱን ያዛል፤ ሠራዊቱ ይፈፅማል፤ በየክፍሉ የፓርቲ ወኪሎች አሉ፡፡ በሠራዊቱ ውስጥ የነበረው የተማሩና ያልተማሩ አባላትን ልዩነት ንገረኝ? እኛ የታዘዝነውን እንፈፅማለን፡፡
አንዳንድ የተማሩት እኛን “የአመራር ቡችሎች” እና “ክሊኮች” ይሉናል፡፡ እኛ ስለፓርቲው ጠልቀን አናውቅም፤ እነሱ ስለፓርቲው ድክመትና መፈረካከስ ያውቃሉ፤ በዚህ መሀል መናበብ የለም፡፡ ያኔ እነሱ ተስፋ መቁረጥ ውስጥ ናቸው፤ እኛ ደግሞ ለምን የታዘዙትን አይፈፅሙም እንላለን፡፡ እኛ ስላልተማርን ንቀውን ሳይሆን ውስጣችን የተለያየ ነገር ስለነበር ነው፤ በአቅምም እንድናድግ ጥረት ይደረግ ነበር፡፡ ለምሳሌ ጓድ ሽፈራው “The military Tactic of the Vietnamese Revolution” የሚል መፅሐፍ አስነብቦናል፡፡ ኢህአፓ/ኢህአሠ ለምን ፈረሰ? ብዙ ብቃት ያላቸው ለመስዋእትነት ዝግጁ የሆነ ሠራዊት ነበረው፡፡ ድርጅቱ ለምን ፈረሰ በኔ አቅም አይመለስም፡፡ ልዩነቶች እንደነበሩ እንሰማ ነበር፡፡ እኛ በይፋ የተነገረን በ1970 ቢሆንም ችግሩ ከ1968 ጀምሮ የነበረ ነው፡፡ ብርሃነመስቀል ከድርጅቱ ወጥቷል ይባል ነበር፡፡ ያንን የፓርቲ አባሎች ያውቃሉ፡፡
እኛ ግን በሀሜት ደረጃ እንጂ በይፋ አልተነገረንም፡፡ ድርጅቱ እየተከፋፈለ አንጃ ተብለው ታስረው የተገደሉ አሉ። በጣም የምንወዳቸውና የምናከብራቸው መዝሙር፣ በሽር፣ ታሪኩ የተባሉ እና ሌሎችም ተገደሉ፡፡ ብዙ ጓዶች በዚህ ላይ ቅሬታ ነበራቸው፡፡ ከኤርትራና ከወያኔ ጋር የነበረን ግንኙነት መሻከር ተደማምረው ይመስለኛል ለመፍረስ የበቃው፡፡ “የአሲምባ ፍቅር” … ይቅርታ ጠይቀን አስቆምናቸውና “እዚህ አካባቢ የሚኖር ሰው ብጠይቃችሁ ታውቃላችሁ?” አልናቸው፡፡ አንደኛው ሰውዬ “መሃመድ እባላለሁ፤ እዚሁ አካባቢ ነው ሀገሬ ፣እዚህ ወጣ ብሎ ይሄንን ጋራ ተሻግራችሁ ነው፡፡ ማንን ፈልጋችሁ ነው? ስሙን ታውቃላችሁ?” አሉን፡፡ “ይመር ንጉሴ የሚባል ሰው” አልኳቸው “ይመር ንጉሴ? ወይ ወንድሜን!” ብለው ጭንቅላታቸውን ይዘው ማልቀስ ጀመሩ፡፡ ልቤ ስንጥቅ አለ፡፡
የሆነውን መጠየቅ አስፈላጊ አልነበረም፤ አውቄዋለሁ፡፡ እውነቱን መቀበል ግን አልፈለግኩም፡፡ ለመናገር መዘጋጀቴን ሳላውቀው ከአፌ ምነው? የሚል ቃል ሲወጣ በጆሮዎቼ ተሰማኝ። “ይመር ንጉሴ እኮ ሞቷል!” አሉ፡፡ “እንዴት ሆኖ?” “በቃ እንዴት እንደሆነ አላወቅንም፤” የወያኔ ታጋዳዮችና በርካታ መሪዎች አውቅ ነበር፤ ብዙዎቹን በአካል ሌሎቹን ደግሞ በዝናና በወሬ ደረጃ ስማቸውን ሰምቻለሁ፣መለስን ግን ያየሁትም ሆነ ስሙን የሰማሁት ለመጀመሪያ ጊዜ ነው፡፡ መለስ የለበሰው የዘማቾች ካኪ ዩኒፎርም ሲሆን አንድ ቦርሳ ሙሉ መፅሃፍ ይዟል፡፡ ሰውነቱ ጠንካራ፣ ከመካከለኛ ሰው ትንሽ አጠር ያለ ቁመት ያለው፣ ክብ ፊትና ንቁ ዓይኖች ያለው ሰው ነው፡፡ መለስ ጨዋታና ቀልድ የሚያውቅ፣ ሃለኛ ተከራካሪ፣ በውይይት ጊዜ ፊቱን ቅጭም የሚያደርግና የሚመሰጥ እንደሆነ በዛን ቀን ቆይታችን አስተውያለሁ፡፡…የምንከራከረው እኔና አስመሮም ከአንድ ወገን፣ መለስ ደግሞ ብቻውን ስለነበር ውይታችን አድካሚ ሳይሆንበት አልቀረም። እርሱ ግን እንዲህ በቀላሉ ደክሞት የሚተው ሰው አልነበረምና እኛን ለማሳመን ብዙ ደከመ።
በመጨረሻም ከሀሳቡ መደጋገም በቀር አዲስ ነገር እያለቀብን ሲመጣ፣ “ብሬይን ወሸድ(brain washed) ስለሆናችሁ፣ እናንተን ማሳመን አይቻልም” አለ፡፡ ጸጋዬ ደብተራውን በጣም ስለምወደው “አሁን ጎንደር ከሄድኩ ላንገናኝ እንችላለንና አንተን ማስታወሻ የሚሆነኝ አንድ ነገር ስጠኝ” አልኩት፡፡ እሱም ሳቅ አለና ትንሽ ካሰበ በኋላ “እንካ ጠመንጃዬን ልቀይርህና ማስታወሻ ይሆንልሃል” ብሎ ሰጠኝ፡፡ የእርሱን ወስጄ የእኔን ሰጠሁትና ተቃቅፈን ተሳሳምን፡፡ ሁለቱም የክላሽን ኮቭ ጠመንጃዎች ነበሩ፤ምንም ልዩነት የላቸውም፡፡ ቢያንስ አንዳንዴ ጠመንጃዬን ሳይ ግን እሱን ያስታውሰኛል ብዬ በጣም ደስ አለኝ፡፡
… በጣም ግራ ገባኝ “ከሴት አስተማሪዎች የምትቀበይው ወይም ደግሞ የምታመጪው ምን እቃ ነው?” ብዬ እንደገና ስጠይቃት ሳቀች፡፡ “አንተ አታውቀውም፣ የሴት እቃ ነው፣ አማኑኤል” አለችና እንደገና አከታትላ “አማኑኤል እኔ እኮ አሞኛል፡፡ ቀኑን በሙሉ ያንተን ልብስ ለብሼ እንደዋልኩ ታውቅ የለ፡፡ የእኔ ሱሪ ተበላሽቶ ስለነበር ለማጠብ ነበር የአንተን ለብሼ ወደ ወንዝ የወረድኩት” ብትለኝም ችግሯን በትክክል አልተረዳሁትም፡፡ “ታዲያ ምንድን ነው የምናመጣው?” “እቃው ሞዴስ ይባላል” አለችኝ፡፡ “ሞዴስ ምንድነው?” “ሞዴስ ሴቶች ብቻ የሚጠቀሙበት የሴት እቃ ነው፡፡ ወንዶች ብዙም አታውቁትም” አለችና ለአፍታ ያህል ስታስብ ቆየች፡፡ “ወንዶች እኮ እንደዚህ ዓይነት ነገር ስለማታውቁ ታድላችኋል” በድምጿ ውስጥ ሐዘን ተሰማኝ፤ ችግሩ ወይም ሕመሟ ቀላል እንደሆነ ተረዳሁ፡፡ ግን ምን እንዳመማት በትክክል አልተረዳሁም፡፡ “ሞዴስ” የሚለውን ቃል ስሰማ ለመጀመሪያ ጊዜ ነበር፡፡ አሁን ግን የሴት እቃ ከመሆኑ ሌላ ያሽልሻል ማለት ነው?” አልኳት፡፡ (በካህሳይ አብርሃ ብስራት ተፅፎ ባለፈው ቅዳሜ ከተመረቀው “የአሲምባ ፍቅር” መፅሃፍ የተቀነጨበ)
(1. የእንግሊዝኛ ቋንቋ 2. ኮምፒዩተር 3. ኢንተርኔት … ናቸው ስጦታዎቹ። መፃህፍት እንደልብ ለማንበብና ስኬትን ለመቀዳጀት) እውቀት የዶ/ር ቤን ካርሰን ታሪክ ምስክር ነው። በህፃንነቱ “ደደብ ነኝ” ይል ነበር - ትምህርት ጨርሶ የማይገባው። ከድህነት ጋር በምትታገል እናቱ ግፊት መፅሃፍ ማንበብ ጀመረ። በአንጎል ቀዶ ህክምና በቀዳሚነት የሚጠቀስ ሃኪም ለመሆን በቃ። በ2016 ለአሜሪካ ፕሬዚዳንትነት ይወዳደራል ተብሎ ይጠበቃል። “ተአምር” መስራት የሚቻልበት ዘመን ላይ ደርሰናል። ከሃያ አመታት በፊት በፍፁም የማይሞከሩ ነገሮች፣ ዛሬ በቀላሉ በመዳፋችን ውስጥ ልናስገባቸው እንችላለን። እስቲ አስቡት። በዚህ ሳምንት ብቻ፣ ከሁለት ሺ በላይ በእንግሊዝኛ የተፃፉ አዳዲስ የልብወለድ ድርሰቶች በኢንተርኔት አግኝቼ ኮምፒዩተሬ ውስጥ አስቀምጫለሁ - በ2012 እና በ2013 የታተሙ ተወዳጅ (bestseller) መፃህፍት ናቸው። በመቶ እና በሺ የሚቆጠሩ አዳዲስ መፃህፍት ማግኘት ይቅርና፣ ሦስት አራት አዳዲስ መፃህፍት ማግኘት ምን ያህል ብርቅ እንደነበር አታስታውሱም? ለነገሩ፣ ለብዙ ሰዎች ዛሬም ድረስ ብርቅ ነው።
የልብወለድ ድርሰቶችን ለጊዜው እንርሳቸው። ከአንደኛ ክፍል ጀምሮ እስከ ሃይስኩል፣ የሂሳብም ሆነ የተፈጥሮ ሳይንስ መማሪያ መፃህፍት፣ ከዩኒቨርስቲ የ‘ፍሬሽማን’ ትምህርት እስከ ማስተርስ ዲግሪ ድረስ፣ ከኤሌክትሪክ ምህንድስና እስከ ሕክምና፣ ከቢዝነስ ማኔጅመንት እስከ አለማቀፍ ዲፕሎማሲ… በመላው አለም እጅግ የሚፈለግ ውድ መፅሃፍ በየአይነቱ “በገፍ” ቢቀርብልን ብላችሁ አስቡ። ባለፉት ምዕተ አመታት የተፃፉ ዘመን የማይሽራቸው የሳይንስ መፃህፍትን ከፈለጋችሁ… ሞልቷል። አዳዲስ የዘመናችን ምርጥ የሳይንስ፣ የቴክኖሎጂና የመማሪያ መፃህፍትም እንደልብ ነው። እድሜ ለኢንተርኔት! በሺ ከሚቆጠሩት የትምህርት መፃህፍት መካከል፣ ለሙከራ ያህል ሁለት መቶ የሚሆኑትን ሰሞኑን ኮምፒዩተሬ ላይ ጭኛቸዋለሁ። አንዳንዶቹን ገለጥ ገለጥ አድርጌ አይቻቸዋለሁ። ባለፈው አመት ወይም ባለፉት ስድስት ወራት የታተሙ አዳዲስ የትምህርት መፃህፍትን እንዲህ እንደልብ ማግኘት “ተአምር” አይደለም? በቢዝነስ ጉዳዮች ዙሪያ እንደ ፎርብስ እና ዘ ኢኮኖሚስት የመሳሰሉ መፅሄቶች ሞልተዋል። የቴክኖሎጂና የሳይንስ ዘገባዎችን ወይም የጥናት ውጤቶችን ለመከታተልም፣ እንደ ፖፑላር ሜካኒክስ፣ ኔቸር፣ ዋየርድ፣ ናሽናል ጂኦግራፊ የመሳሰሉ መፅሄቶች አሉ። አዳዲስ የሰሞኑ እትሞቻቸውን በኢንተርኔት ወደ ኮምፒዩተሬ ገልብጬ አየት አየት እያደረግኳቸው ነው።
ስልጡን የፖለቲካ ባህል በቀጥታ ለማየት የሚፈልግ ካለም ምንም አይቸገርም። የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ወይም ቃል አቀባያቸው ለጋዜጠኞች የሚሰጡትን መግለጫ በቀጥታ መከታተል ይችላል። በአሜሪካ፣ የኮንግረስና የሴኔት ምክር ቤት ውስጥ የሚካሄዱ ክርክሮችን፣ በዚያው ሴኮንድ በቀጥታ ሲሰራጩ መመልከትስ? ከአራቱ የሲ-ስፓን ቻናሎች መካከል እያማረጡ መመልከት ነው። የምክር ቤት አባላት፣ የአክብሮት ስነምግባርን ሳይጥሱ፣ የመንግስት ሚኒስትሮችንና ከፍተኛ ባለስልጣናትን ወጥረው ሲያፋጥጡ ይታያሉ። የሳይንስና የቴክኖሎጂ ሰዎች እድሜ ይስጣቸውና፣ እንደየዝንባሌያችን እያማረጥን ያሻንን ያህል ማንበብና መከታተል የምንችልበት ዘመን ላይ ደርሰናል። ሙሉ ትኩረታችንን የሚጠይቅ ትምህርታዊ መፅሃፍ ማንበብ፣… ምን ያህል እንደሚመስጥና እንደሚያስደስት ታውቁት ይሆናል። ግን በየመሃሉ አረፍ ብሎ መንፈስን ማደስ ያስፈልግ የለ? ለምሳሌ፣ ቀለል ያለ፣ ልብ አንጠልጣይ የልብወለድ ድርሰት ማንበብ፣ ጥሩ የመዝናኛ ዘዴ ነው። ምን ጠፍቶ! አምናና ዘንድሮ በአሜሪካ የታተሙ አዳዲስ የልብወለድ መፃህፍት ሰሞኑን “በገፍ” አግኝቻለሁ።