Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
“የጋምቤላ እርሻ ባለሐብቶች የሕብረት ሥራ ማኅበር” ሊቀመንበር የሆኑት አቶ የማነ ሰይፉ ባለፈው ሳምንት ለቪኦኤ የትግራይ ዘጋቢ በሰጡት ቃል አንድ ሺህ የሚሆኑ በጋምቤላ ሰፋፊ እርሻ ላይ የተሰማሩ የትግራይ ተወላጆች በማንነታችን ብቻ በደል ደርሶብናል ብለዋል፡፡ ሊቀመንበሩ በግልጽ ባይናገሩትም ከኢሳያስ ባህረ መነሳት በኋላ ብድር ተቋርጦባቸዋል፣ ሄክታር 30 ብር ግብር ይከፍሉ የነበረው አሁን በቅጽበት ወደ 111 ብር ከፍ እንዲል ተደርጓል፤ የባንክ ብድር ወለድም ከ8.5 ወደ 12.5 ከፍ ተደርጎባቸዋል፡፡ ይህ ሁሉ የሆነው “በማንነታችን ሳቢያ /ትግሬ ስለሆን” እና እኛን አክስሮ ከጫወታ ውጪ ለማድረግ ነው በማለት ተናግረዋል፡፡
አቶ የማነ “በደል” ደረሰብን በማለት ገለጻ የሰጡበት መሬት ከ400 በላይ አኙዋኮች የተጨፈጨፉበትና በሺዎች የሚቆጠሩ ቀያቸውን ጥለው በግዳጅ የተፈናቀሉበትን ነው፡፡
በጋምቤላ “የሰፋፊ እርሻ መሬት” የምርመራ ሪፖርት ይፋ ከሆነ በኋላ አቶ የማነ ለፎርቹን በላኩት ኢሜይል ዘገባው “የማያስተማምን፣ ያልተረጋገጠ” በማለት በሪፖርቱ ማዘናቸውን ገልጸዋል፡፡ በመቀጠልም “ኮሚቴው ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚያሳስት ዘገባ ነው ያቀረበው” ብለዋል፡፡
“ሙስናን እዋጋለሁ” እያለ የሚፎክረው ህወሃት/ኢህአዴግ ይህ የአሁኑ “ዘመቻው” አዲስ አይደለም፡፡ የቅርቡን ብንጠቅስ ዛሬ ሦስት ዓመት አካባቢ “ዋናዎቹን ሌቦች ትቶ ሙስናን በስንጥር” መጀመሩን ጎልጉል ዘግቦ ነበር፡፡ በዚህ ወቅት በዋቢነት ያቀረብነው ጠቅላይ ኦዲተር 1.4 ቢሊዮን ብር ያልተወራረደ ሒሳብ አለ በማለት ባቀረበው ሪፖርት ላይ በመመርኮዝ ነበር፡፡ ከሦስት ዓመት በኋላም የሚታየው ነገር እየባሰ መሄዱን እንጂ መሻሻሉን አይደለም፡፡ አሁንም ለሰፋፊ እርሻዎቹ ሥር የሰደደ ችግር መፍትሔ ሆኖ የቀረበው “የፌዴራል መንግስት በውክልና ከክልሎች መሬት ተረክቦ” ማስተዳደሩን ማስቀረት ነው ተብሏል፡፡ በሌላ አነጋገር የህወሃት ሰዎች በፌዴራል ሥልጣን ላይ ሆነው በየክልሉ መሬት መቸብቸባቸውን ትተው በየክልሉ በሚኖሯቸው ወኪሎቻቸው ችብቸባውን ይቀጥሉ እንደማለት ነው፡፡
ድምፃዊ ቴዎድሮስ ካሳሁን (ቴዲ አፍሮ) ከሁለት ሳምንት እንግልት በኋላ ዛሬ ምሽት ከቦሌ አውሮፕላን ማረፍያ ተነስቶ ወደ ኦስሎ ኖርዌይ ጉዞውን ጀምሯል። ኢትዮጵያዊው የፖፕ እና ሬጌ ሚዚቃ አቀንቃኝ በአውሮፓ ከተሞች የሙዚቃ ዝግጅቱን ለማድረግ ከአዲስ አበባ ተነስቶ የነበረው በወሩ መጀመርያ ላይ ነበር። ባለፈው ሃሙስ ዲሴምበር 4፣ 2014 ቦሌ አለም ዓቀፍ አውሮፕላን ጣብያ እንደደረሰ የደህንነት አካላት እንዳገቱት እና ፓስፖርቱንም እንደቀሙበት በልዩ ልዩ የዜና ምንጮች መዘገቡ ይታወሳል። አርቲስቱ ለምን ወደ ውጭ እንዳይወጣ እንደታገደና ፓስፖርቱም ለምን እንደተቀማ እስካሁን በይፋ የተነገረ ነገር የለም። አንዳንድ የዜና ምንጮች ጉዳዩን ቀረጥ ካለመክፈል ክስ ጋር አያይዘው አቅርበውታል። ይህ መላ ምት ፍጹም ስህተት ነው። ምክንያቱም ድምጻዊው በጥቅምት 3 ቀን 2007 ዓ.ም. በኢትዮጵያ … [Read more...] about ከሁለት ሳምንት እንግልት በኋላ ቴዲ አፍሮ ወደ አውሮፓ በረረ
ብዙ ተብሏል። እኔም አንድ ነገር ልጨምርና ልገላገለው። “የጊዮርጊስን መገበሪያ የበላ ሲለፈልፍ ይኖራል” ነው የሚባለው? ተናግሮ ከሚያናግር ይሰውራችሁ! ውሀን ምን ነበር የሚያናግረው? ድንጋይ! የሰውም ድንጋይ እራስ አለ! ይቅርታ አንጀቴ አርሮ ነው! ሦስት መንግስታትን የማየት ዕድል አጋጥሞኛል። ተወልጄ፣ አድጌ፣ ተምሬ ለዩኒበርሲቲ የበቃኹት በንጉሠ ነገሥቱ ዘመነ መንግሥት ነበር። ዕውነቱን እንናገር ከተባለ፣ ንጉሡ ሲናገሩም ሆነ ሲራመዱ፣ የርዕሰ ብሔርነት ግርማ ሞገስ ነበራቸው። “በንጉሥ መገዛቱ ጊዜ ያለፈበት፣ ያረጀ ያፈጀ፣ ገበሬውን በገባርነት ጠፍንጎ የያዘ፣ አገሪቱ በዕድገት ወደፊት እንዳትራመድ ያገዳት፣ ኋላ ቀር የፊውዳል ሥርዓት ነውና ወደሶሻሊዝም እንለውጣት” የሚሉ ድምጾች ከተማረው ክፍል አካባቢ እያየሉ መጡና እኛንም እንደጎርፍ ይዘውን ነጎዱ። ተከተልናቸው። “መሬት ለአራሹ … [Read more...] about ድንቄም ጠቅላይ ሚኒስትር!
በቅርቡ በዋሽንግተን ዲሲ ከተማ በአቶ ኦባንግ ሜቶ በተጠራው ስብስባ ላይ የመገኘት እድል አጋጥሞኝ ነበር:: በስብሰባው ላይ ከተለያዩ የአለም ክፍሎችና ከአሜሪካ ግዛቶች የተሰባሰቡ በርካታ ኢትዮጵያውያን ተገኝተዋል:: የስብሰባው መሪ ሀሳብ “ስለ እያንዳንዳችን ከመናገር እያንዳንዳችን እንነጋገር” የሚል ድፍረትን፣ ግልፅነትን፣ መከባበርን፣ መነጋገር መቻልን ሃላፊነት በተሞላበት ስሜት ይቀርቡ በነበሩት አስተያየቶች የሚያረጋግጡ ከመሆናቸውም በላይ የተለየዩ የፖለቲካ አመለካከት፣ እምነት እንዲሁም የተለየዩ ብሄረሰቦች ዉሁድ ኢትዮጵያውያን በአንድ ጠረጴዛ ዙርያ ተቀምጠው ያነሱዋቸው የነበሩት ሃሳቦች በጥንታዊት ኢትዮጵያና በአዲሲቱ ኢትዮጵያ የፖለቲካ ገመድ ጉተታ ግራ ለተጋቡ ጥሩ አስተማሪ መድረክ ነበር:: ኢትዮጵያ የምትባል ጥንታዊት ሃገርን የሲኦል መገለጫ አድርገው ለሚስሉዋት የህወሃት … [Read more...] about የኦባንግ ጉዞና ለዲያስፖራው ፖለቲካ ያለው አስተዋጽኦ
የዐመጸኛ አፍ ጥልቅ ጉድጓድ ነው (መ. ምሳሌ ም. 22፣ ቁ. 14) ሰብአዊ መበቶችን በመጣስ፣ ግፍ በመፈጸምና አፈናን በማጠናከር እደሜ የሚሸምት የአገዛዝ ሥርዓት የእያንዳንዱን ሰው መንፈሳዊና አካላዉ ጥንካሬ የማዳከም፣ ቅስምን የመስበርና ፍርሃትን የማንገስ ከፍተኛ አቅም እንዳለው ሁሉ በብሶት የሚወለዱ፣ እምቢኝ ለግፈኞች፣ እምቢኝ ለአንባገነኖች፣ እምቢኝ ለነጻነቴ የሚሉ መንፈሰ ጠንካራ ጀግኖችንና ታጋዮችንም ይወልዳል:: የአለማችን ስመ ጥርና ዘመን የማይረሳቸው የነጻነት ታጋዮች እነ ማህተመ ጋንዲ፣ ማርቲን ሉተር ኪነግ፣ ማንዴላ፣ ኡንግ ሳን ሱ ኪ እና ሌሎችም ብዙዎች የፈለቁት በብሶት ከተሞላ፣ ጭቆና ካንገሸገሸውና በአፋኝ ሥርዓት ከታመቀ ማኅበረሰቡ ጉያ ነው:: አንድን ማኅበረሰብ በአፈሙዝ፣ በሕግና በገንዘብ ኃይል ጭፍሎቆና አፍኖ ማቆየት የሚቻለውም ለተወሰነ ጊዜ ብቻ መሆኑን … [Read more...] about ግፍና አፈና ዐመጽን ይወልዳሉ!
በእኅታችን በሐና ላላንጎ ላይ ያ አደጋ በደረሰ ጊዜ ይሄንን ከባድ ዜና በለጠፉ ዋና ዋና ድረ ገጾች ላይ አንድ አስተያየት ሰጥቸ ነበር “ሆን ተብሎ በሱስ ትብትብ እንዲተበተብ ከተደረገ የዚህ አገዛዝ ትውልድ ከዚህ የተለየ ምን ይጠበቃል? እንደ ማኅበረሰብ ወንድም እኅቶቻችንን እናም ልጆቻችንን ከዚህ የሱስ ማጥ ውስጥ ካልታደግን በስተቀር ገና ከዚህ የከፋ ብዙ ነገርም ያሰማናል ያሳየናል” የሚል፡፡ አንዳንዶቹ የአገዛዙ ደጋፊዎች አጋጣሚውን ሆን ብየ ለፖለቲካ ፍጆታ ለመጠቀም የፈለኩ መስሏቸው አስተያየቴ ትክክል እንዳልሆነ ሲናገሩ አንዳንዶችም በመሳደብ ከአስተያየቴ ስር ምላሽ ሰጥተው ነበር፡፡ እኔ ግን ስም ለማጥፋትም አጋጣሚውን ለመጠቀምም አልነበረም፡፡ ያልኩት ነገር ለመሆኑ መረጃው ስለነበረኝ እንጅ፡፡ ወያኔ ፍጹም በደነቆረ አመክንዮና በጠላትነት ሰብእና ትውልዱን ሆን ብሎ በሱስ ማጥ … [Read more...] about ሱስ ትውልድና ሀገር!
የምርጫ ወግ ምርጫ ደርሷል አይደል? ለዛ መሆን አለበት በአንድ በኩል ኤብጭ ‘ምርጫ ቦርድ ለምርጫ አስፈፃሚዎች ስልጠና ሰጠ … ኮሮጆ አሰራጨ’… ሌሎች መገናኛ ብዙሃን ደግሞ ‘ምናምን የሚባል ፓርቲ ሰልፍ ጠራ’ … ‘የነእከሌ ፓርቲ ትየንተ ህዝብ በፖሊስ ሃይል በሃል ተበተነ’ ….. ዱዱዱዳ…እንዲያም እንዲህም የሚሉ ወሬዎች መስማት ከመሰንበቻዉ የተለመደ ሆኗል፡፡ (ሙሉውን ለማንበብ እዚህ ላይ ይጫኑ) … [Read more...] about የኢትዮጵያን ዲሞክራሲ ለመዉለድ ስንት ዘመን ይፈጃል?
* የሳውዲ መንግስት "ህገ ወጦችን" የማጽዳቱ ዘመቻ ቀጥሏል * ስፍር ቁጥር የሌላቸው ዜጎች ከሞት ጋር ተፋጠው እየተሰደዱ ነው * የሳውዲ መንግስት ማስጠንቀቂያና እርምጃ . . . የሳውዲ መንግስት የመኖሪያ ፈቃድ የሌላቸውንና ህጉ በማይፈቅደው መንገድ የመኖሪያ ፈቃዳቸው ካለው ሙያ ውጭ የሚሰሩ የማናቸውንም ሀገር ዜጎች በመላ ሀገሪቱ ለማጽዳት የተደራጀ ዘመቻ ከተጀመረ ወር ደፍኗል። በየቀኑ በመንግስትና በግል መገናኛ ብዙሃን የሚለቀቁት የማስጠንቀቂያ መረጃዎች ከበድ ከበድ ያሉ ናቸው። ዛሬ ማለዳ "ህገ ወጦችን ጠራርገን እናስወጣለን" ያሉትን የሰራተኛ ሚኒስትር አድል ፈቂን ይዞ የወጣው አረብ ኒውስ ሚኒስትሩ ሃገራቸው ለህገ ወጥ ሰራተኞች ቦታ እንደሌላት በአጽንኦት መጠቆማቸውን ያስረዳል። የሰራተኛ ሚኒስትሩ በማከልም መንግስት ህገ ወጦችን እግር በእግር እየተከታተለ በመያዝ … [Read more...] about አስገራሚው ትዕይንት “በተስፋዋ” የአረብ ምድር በሳውዲ!
የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ (መድረክ) እሁድ ዕለት ያቀደውን ሰላማዊ ሠልፍ በ37 መፈክሮች በማጀብ አካሂዶዋል፡፡ አብዛኛዎቹ መፈክሮች ምርጫን፣ ምርጫ ቦርድን፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሁኔታን፣ የአገሪቱን የኢኮኖሚ ሁኔታ፣ የኑሮ ውድነት፣ የመሠረታዊ አገልግሎቶች መቆራረጥና መንግሥትን ከሃይማኖት ጣልቃ ገብነት እንዲወጣ የሚጠይቁ ነበር፡፡ ከመፈክሮቹ መካከልም "ዲሞክራሲያዊ ሥርዓት በነፃና ፍትሐዊ ምርጫ እንጂ በአስመሳይ ፕሮፖጋንዳ፣ በኃይልና በተፅዕኖ አይገነባም"፣ "የአገራችን ችግሮች በነፃና ፍትሐዊ ምርጫ በሚገለጽ የሕዝብ ውሳኔ እንጂ በኃይል ዕርምጃ አይፈቱም"፣ "ከምርጫ በፊት የምርጫ ውድድር ሜዳው የሚስተካከልበት ውይይትና ድርድር ይካሄድ"፣ ወዘተ የሚሉ መፈክሮች ተካተዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ሕዝቡ በ1ለ5 መረብ አፈናና ቁጥጥር ከሚካሄድ የምርጫ ድምፅ አሰጣጥ … [Read more...] about መድረክ የሰላማዊ ሰልፉን አካሄደ
እንዴት ሰነበታችሁሳ! ከስንት ጊዜ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ የኳስ ግጥሚያ ናፈቀኝማ! ስሙኝማ…ነገ ምናልባት የብሔራዊ ቡድናችንን ሜሲ እናገኝ ይሆናል…! (ልክ ኮለምበስ አሜሪካን አገኘ እንደተባለው ቂ…ቂ…ቂ…) እኔ የምለው…እስቲ ከጀመርነው አይቀር እነእንትና ደግሞ ቢሮ ቁጭ ብለው ‘ውሳኔ የሚያስተላልፉበት ጨዋታ’ ይዘጋጅልንማ! ልክ ነዋ…የቸገረንን የምናውቀው እኛ!…
አዲስ አበባን ጨምሮ በአገሪቱ ያሉ ሁሉም የክልል፣ የዞንና የወረዳ ከተሞች ማለት ይቻላል፣ ለመጠጥ ለአካባቢና ለግል ጤና አጠባበቅ የሚያውሉት በቂ የንፁህ ውሃ አቅርቦት የላቸውም፡፡ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ የአዲስ አበባ ከተማ የውሃ አቅርቦት 73 በመቶ እንደነበር የከተማዋ ውሃና ፍሳሽ አገልግሎት ባለሥልጣን…
ናውሩዝ የኢትዮጵያ ባሃኢዎችና የመላው ዓለም ባሃኢዎች የደሥታ ቀን ወይም ፊስት ነው፡፡ ባለፈው ማክሠኞ መጋቢት 12 ቀን 2004 ዓ.ም ናውሩዝ በመላው ኢትዮጵያና በመላው ዓለም ባሃኢዎች ዘንድ ከፍ ባለ ድምቀት ተከብሮ ውሎአል፡፡ በባሃኢ እምነት (Bahaai Faith) የዘመን አቆጣጠር (Calendar) በዓመት ውስጥ አሥራ…
ሴቶቻችን አንድ ሆነዋል:: ከአንድ ፋብሪካ ተሠርቶ የተገጠመላቸው እስኪመስል ድረስ ባለረጃጅም ፀጉር ሴቶች ከተማውን አጨናንቀውታል፡፡ በቀለሙ፣በቁመቱ እና በዓይነቱ ተመሳሳይ የሆነ ፀጉር በበርካታ ሴቶች አናት ላይ ተንዠርጎ ማየት የተለመደ ሆኗል፡፡ ሴቶቻችን ተፈጥሮ ከለገሰቻቸው እህቶቻቸው በገዙት ተቀጣይ የሰው ፀጉር ባለረጃጅም ፀጉር ሆነዋል፡፡ ከዓመታት…
አበሻ ለአበሻ እንኳን ውስጥ ለውስጥ ላይ ላዩንም አልተሳሰረም አብያተ ክርስቲያናት ግን ተሳስረዋል ! በላሊበላ የቤዛ ኩሉ ዕለት ጉድ ነው የሚታየው፡፡ ዲቪዲ ሻጩ፣ “የላሊበላ ታሪክ እዚህ አለች” የሚል መስቀል ሻጭ፣ “ቃሉን እዚች ላይ ታገኛላችሁ” የሚል የፀሎት መጽሔት አዟሪ፣ ምኑ ቅጡ፡፡ ፈረንጆቹ…
እንዴት ሰነበታችሁሳ! ይቺን ስሙኝማ… ሰወየው ሚስቱ ኃይለኛ ነች አሉ፡፡ እናላችሁ… እሷ አንዴ መናገር ከጀመረች ትንፍሽ አይላትም፡፡ ታዲያ… ብሶቱን ሲናገር ምን አለ መሰላችሁ… “እሷ አንዴ መናገር ከጀመረች ከንፈሮቼን ማላቀቅ የምችለው ሳዛጋ ብቻ ነው!” ልጄ… እንዴት ዕድለኛ እንደሆነ አላወቀ! እኛ እኮ “ማዛጋት…
በኬንያና በሶማሊያ ድንበር አካባቢዎች እየተካሄደ ያለው ወታደራዊ እንቅስቃሴ የተራድዖውን ሥራ በእጅጉ እየጎዳው መሆኑን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት አስታውቋል፡፡
ካለፈው በቀደመው ሣምንት ወደ ዳዳብ መጠለያ ሠፈሮች ሲጎርፍ የነበረው ስደተኛ ቁጥር እስከ ሦስት ሺህ አራት መቶ ይደርስ ነበር፡፡ ባለፈው ሣምንት የገባው ግን በአጠቃላይ አንድ መቶ ሰው ብቻ ነበር፡፡
ይህ ወታደራዊ እንቅስቃሴና የጦር ኃይሉ በአካባቢው መከማቸት ሰዉን በእጅጉ እንዳስደነገጠው ይሰማል፡፡ በዚያ ላይ ወደ አካባቢው በመግባት ላይ ያለውን ሰብዓዊ እርዳታ፣ የአቅርቦቱንም እንቅስቃሴ ገድቦታል፤ ጎድቶታል፡፡ ለዚህ የከፋ ረሃብ ተጋላጭ የሆኑ 3 ነጥብ 7 ሚሊየን ሶማሊያዊያን ግን አሁንም አፋጣኝ እርዳታ ሊደርሣቸው ይገባል፡፡
ከግጭቶቹ በተጨማሪ ስደተኛውን ከኬንያ እንቅስቃሴው የገደበው በአካባቢው እየጣለ ያለው ከባድ ዝናብ ጭምር መሆኑን የመንግሥታቱ ድርጅት የስደተኞች ጉዳይ ከፍተኛ ኮሚሽነር (UNHCR) አስታውቋል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ ቀስ በቀስ እየተበራከተ በሄደው ጠለፋ ምክንያት ኬንያ በአልሻባብ ላይ ጦርነት መክፈቷን የሶማሊያው ፕሬዚዳንት በመቃወማቸው የፓርላማው ምክትል አፈጉባዔ ፋራህ ሞአሊም ደስተኛ አለመሆናቸውን ተናግረዋል፡፡
* የኛዎቹ ሰዎች በነጌታቸው አስፋ እንዲያ ሲሰቃዩ፤ ንጹሀን ሰዎችን ለመወንጀል ሲባል ብቻ እነ “አኬልዳማ”ና ሌሎች በርካታ የውሸት ዶክመንተሪ ፊልሞች ተዘጋጅተው፤ ተከሳሾቹ ወደ ፍ/ቤት ከመቅረባቸው በፊት ለህዝብ ይፋ ሲሆን፤ ህወሀት የት ነበረች? ነው የአሁኖቹ ተረኞች ከወርቆቹ ዘር መሆኑ ነው? ብቻ በአጠቃላይ ህወሀት የፖለቲካ “ቅንጨራ” እንደገጠማት ፍንትው አድርጎ አሳይቶባታል!
ያ በክፉ ቀን የተፈጠረ ድርጅት፤ ዛሬ ደግሞ ከመቸውም ጊዜ የባሰ አስጠሊታ መግለጫ አወጣ መባሉን ሰማሁ፡፡ ወሬው ቀኑን ሙሉ ሲሰራጭ የዋለ ቢሆንም፤አስተማማኝነቱን ለማረጋገጥ በሚል DW ስጠባበቅ ዋልኩ፤ይሄ የዜና አውታርም፤ዶ/ር ደብረፂወን የሰጠውን መግለጫ በደንብ አስተላለፈው፡፡ እኔም ከዛሬው የሕወሀት መግለጫዋ፤የሚከተሉትን አንኳር አንኳር ነጥቦች ተገነዘብኩ፡-
2.በአሁኑ ወቅት ህግን በማስከበር ስም የሚካሄደው እንቅስቃሴ፤ በትግራይና በህዝቧ ላይ ጫና ለመፍጠርና ትግራይን ለማጥቃት ታስቦ ና ታቅዶ የሚካሄድ እንቅስቃሴ ነው ይላል፤
እኔ በበኩሌ፤ ከዛሬው የህወሀት መግለጫ የተገነዘብኩት መሰረታዊ ነገር ቢኖር፤ ህወሀት ተስፋ ቆርጣለች፡፡ ልብ በሉ ዛሬ ህወሀት ቢያንስ ከ3 ዋና ዋና እና ግዙፍ ኋይላት ጋር ነው የተላተመችው፡- እንደ አጠቃላይ ከኢትዮጵያ መንገህስትና ህዝብ ጋር፤ቀጥሎ ደግሞ በተለይም ደግሞ ከአማራ ህዝብ ጋር( ከበባና ማፈናቀል የምትለው ለአማራ መሆኗን ልብ ይሏል)፤ሌለው ደግሞ የውጭ ኋይል አለበት የተባለው መከረኛው የኤርትራ መንግስት መሆኑ ነው፡፡ ታድያ ጎበዝ! ተስፋ ያልቆረጠ ኋይል ካልሆነ በስተቀር ማን ነው ከነዚህ 3 ግዙፍ ኋይላት ጋር ለመላተም የሚወስነው? እውነትም ህወሀት ሲበዛ ተስፋ ቆርጣለች፡፡
የሕወሀት መግለጫ ፖለቲካና ህግ ተደባልቋል አይነት ክስም አለበት፡፡ፖለቲካና ህግ ምንና ምን ናቸው? የሚለውን ነገር ለጊዜው ልተወውና፤ እንዴት ነው የተደባለቁት? የሚለውን ነጥብ ግን መመልከት ይገባል፡፡ የህወሀት ሰዎች በካቴና ታስረው፤ ከነክብራቸው ፍ/ቤት መቅረባቸው፤ በገመድ እየተጎተቱ ሳይሆን በምታምር ቢጫ ሄሊኮፕተር ተጭነው ወደ ፍ/ቤት መቅረባቸው፤ እንዲሁም ያ ምስላቸው በቴሌቪዥን መታየቱ እንዲህ ያበሳጫል እንዴ? እንደዛ ከሆነ ፤የኛዎቹ ሰዎች በነጌታቸው አስፋ እንዲያ ሲሰቃዩ፤ ንጹሀን ሰዎችን ለመወንጀል ሲባል ብቻ እነ “አኬልዳማ”ና ሌሎች በርካታ የውሸት ዶክመንተሪ ፊልሞች ተዘጋጅተው፤ ተከሳሾቹ ወደ ፍ/ቤት ከመቅረባቸው በፊት ለህዝብ ይፋ ሲሆን፤ ህወሀት የት ነበረች? ነው ዛሬ የተደፈሩት ሰዎች የ”ወርቆቹ” ዘሮች ስለሆኑ ነው ይሄንን ያክል ጫጫታው?፡፡ ብቻ ዛሬ ህወሀት፤ ከመቸውም ጊዜ በላይ በቁሟ ሞታለች፤ መግለጫው ህወሀት፤ ከባድ ሆነ የፖለቲካ ብሰለት ችግርና የፖለቲካ “ቅንጨራ” እንደገጠማት ፍንተው አድርጎ አሳይቶባታል፡፡
ከዛሬው የህወሀት መግለጫ ሌላም አንድ ነገር የተገነዘብኩ መሰለኝ፡፡ ይሄውም፤በሌሎች ክልሎች ወንጀል የፈጸሙ አካላትም ይጠየቁ፤ ከሜቴክ ውጭ ያሉ ድርጅቶችም ይፈተሸ ብለን ነበር፤ነገር ግን እስካሁን ባለው ሁኔታ ዕርምጃው ትግራይ ላይ ብቻ አትኩሯል፤ ይህ ደግሞ ፖለቲካዊ ይዘት ስላለው ነው የሚል ነው፡፡ በሌሎች ክልሎች ወንጀል የሰራ ባለስልጣን ካለ ይጠየቅ የሚለው ተገቢ ነው፡፡ ሁሉም መሰ/ቤቶች ይፈተሸ የሚለውም እንዲሁ፤እኛም አጥብቀን የምንፈልገው ጉዳይ ነው፡፡ ነገር ግን ህወት 27 አመታት ሙሉ ሲያመሰቃቅለው የኖረውን አገርና ተቋም፤ባንዴ መፈተሸና ማጥራት የሚቻል አይመስለኝም፤ የተጠያቂ ሰዎች ሁኔታም እንዲሁ፡፡ ለዚህም ነው መንግስት ደረጃ አውጥቶ ነገሩን ሁሉ በወግ በወጉ እሄደበት ያለው፡፡ ምን አልባት ግዙፉ ወንጀልና፤ሰፊው ስርቆት በህወሀት ሰዎች ዙሪያ ስለሆነ፤ ከሚታሰሩት ወንበዴዎች መካከል ህወሀታዊያን በዝተው ይሆናል፡፡ ከዚያ ውጭ መንግስት፤ የአማራና ኦሮሞን ሌባና ጨካኝ እየተወ ፤በትግራይና በህሀወት ሰዎች ላይ ብቻ የሚያነጣጥርበት አንዳች ምክንያት የለውም፤ እስካሁን ያለው አካሂያዱም ይህንን አያሳይም፤እኔ በግሌ በተለይም ዶ/ር አብይ እንዲህ አይነቱን ወረደ አሰራር እንደማይከተል እተማመንበታለሁ፡፡
ለሁሉም ዛሬ ህወሀት ያወጣችው መግለጫ፤ተስፋ መቁረጧንና ፤አጥፍቶ ወደ መጥፋት ደረጃ ለመሸጋገር የወሰነች ለመሆኑ ምልክት አድርጌ ወስጀዋለሁ፡፡ አንዳንዴ የመጨረሻህ ሲደርስ እንዲህ ያደርግሀል፡፡ ስለሆነም፤ አሁን ከመንግሰትና ከኢትዮጵያ ህዝብ፤ በተለይም ከአማራ ህዝብ የሚጠበቀው አስቸኳይ ነገር፤ የህወሀትን ተስፋ መቁረጥና ተስፋ መቁረጡን ተከትሎ ሊከሰት ሚችለውን አደጋ ቀድሞ መገንዘብና፤ ለዚህ የሚመጥን የቅድመ መከላከል እርምጃ በህወሀት ላይ መውሰድ ነው፡፡ ካሁን በኋላ አንተን ሊያጠፋ የወሰነ የወንበዴ ኋይል መጣሁብህ እያለህ፤ ከወንድም /እህትህ ጋር በሆነ ባልሆነው ስትነታረክ የምትውል ነገር አይገቤ ካለህ/ካለሽ ይብለኝ ለራስህ/ለራስሽ፡፡
ስለሆነም፤በተቻለ መጠን ወደ ጦርነት የሚወስዱ ማናቸውንም መንገዶች ለማስቀረት መስራ አለብን፤ ከጦርነት ሁላችንም አንጠቀምም፡፡ ሆኖም ግን ከመቸውም ጊዜ በበለጠ፤ የተቀናጀ፤ የተጠናከረ፤ ከበድ ያለ የህወሀትን ወገብ የሚሰብር፤ሰላማዊ የትግል እርምጃዎችን መጀመር ያስፈልጋል፡፡ ይሄም ሲሆን፤ በተቻለ መጠን ትግላችን ህዝብን ሳይሆን፤ወንበዴ ህወሀትን ለይቶ እንዲያዳክም ለማድረግ እንሞክር፡፡ እነዚህን ሰላማዊ የትግል ስልቶች በቀጣይ እናቀርባለን፡፡እስከዛው ሁልህም በያለህበት ነገሮችን በንቃት ተከታተል፡፡
ብቻ! አሁን መጨረሻው ሳይደርስ አልቀረም፡፡ መጨረሻው ሲደርስ ደግሞ፤ብዙ ነገሮች ሊበላሹ ይችላሉ፡፡ ስለሆነም፤በዚህ በኩል ሊከሰቱ የሚችሉ አደጋዎችን ለመቀነስ፤ሁሉም በያለበት ነገሮችን በጥንቃቄ መከታተል አለበት፡፡ በተለይም ዋግ፤ ሰ/ወሎና ሰ/ጎንደር የመሳሰላችሁ ዞኖች፤እጅግ ከፍተኛ ጥንቃቄ ልታደርጉ ይገባል፤ ህወሀት በፖለቲካ ሰክራለች፤የሰከረ ሰው ደግሞ የሚያደርገውን አያውቅም፡፡ ብቻ ህወሀት ሳያጠፋን፤ እኛ ቀድመን ቢያንስ ከበትረ-መንግስቱ እንዲነቀል ብናደረግው ሳይሻል አይቀርም፡፡ እመኑኝ፤ ህወሀት በዝች ምድር ላይ እስካለ ድረስ፤ኢትዮጵያ እየፈረሰች የምታድር አገር ከመሆን አትድንም፤በተለይም አማራ ሰላማዊ እንቅልፍ ተኝቶ ማደር አይችልም፡፡ ስለሆነም፤ኢትዮጵያም እየፈረሰች እንዳታድር፤አማራም ሰላማዊ እንቅል ተኝቶ እንዲያድር የምትፈልጉ ሁሉ፤ ሕወሀትን እስከወዳኛው ለመሸነት ሙሉ አቅማችሁን አስተባብሩ፡፡
የሩስያው የኃይል ሚኒስትር አሌክሳንደር ኖቫክ ጉዳዩን አስመልክተው ሲናገሩ ግብፅ በጉዳዩ ላይ ዝርዝር ውይይት ለማድረግ ልዑክ እንደምትልክ እና እንደርሳቸው አገላለፅ ''----cooperation in peaceful nuclear projects to jointly construct new nuclear power plants'' ''ለሰላማዊ ተግባር የሚውል በጋራ የሚገነባ የኒኩለር ኃይል ጣብያ ግንባታ'' እንደሚሰራ እና በ 2025 እንደሚጠናቀቅ ገልፀዋል።ፕሬዝዳንት ፑቲን በበኩላቸው ግብፅ የተፈጥሮ ጋዝ ያላት ሀገር በመሆኗ በመጪው ሐምሌ ሞስኮ ላይ በሚደረገው የተፈጥሮ ጋዝ አምራቾች ጉባኤ ላይ የግብፁ ፕሬዝዳንት ወይንም ወኪላቸው እንዲገኙ ጋብዘዋቸዋል።
የግብፅ እና የሩስያ ወዳጅነት ታሪካዊ ፋይዳው በቀላሉ የሚታይ አይደለም።በአብድል ናስር ዘመን ግብፅ የ አስዋን ግድብን ባለቤትነት እንድታረጋግጥ ከፍተኛ ድጋፍ ያደረገችው የቀድሞዋ የሶቭየት ህብረት የአሁኗ ሩስያ መሆኗ አይዘነጋም።
ምዕራባውያን የኒኩለር ኃይል ባለቤትነት ጉዳይን በቀላሉ የሚመለከቱት ጉዳይ አይሆንም የሩስያ ሚናዋን እና የኃይል ሚዛኗን በመካከለኛው ምስራቅ ለማስጠበቅ ደግሞ ግብፅን መያዝ ብቸኛው አማራጭ መንገዷ ይሆናል።የአባይ ጉዳይ ከኢትዮጵያ ጋር በእጅጉ የምያነታርካት ግብፅ የምትቀርፀው የውጭ ፖሊሲ ከኢትዮጵያ ጋር በተቃራኒ መልክ መያዙ የማይቀር መሆኑ ሳይታለም የተፈታ ይሆናል።
ይህ ጉዳይ ምዕራባውያን ኢትዮጵያ ጠንካራ እና የህዝቡን ስሜት የሚያዳምጥ መንግስት እንዲኖር የመፈለጋቸውን ፋይዳ (ከጥቅማቸው አንፃር) ግለቱን ይጨምርባቸው ይሆናል ብሎ ማሰብም ሞኝነት አይደለም።ግብፅ ከአሜሪካ እጅ የምታፈተልክበት አይነተኛ አጋጣሚ ካለ ግብፅ ላይ ተፅኖ ለመፍጠር ብቸኛዋ ሀገር ኢትዮጵያት ትሆናለች ማለት ነው።ኢትዮጵያ ደግሞ አሁን ባለው መንግስቷ በሀገር ውስጥ በቂ ድጋፍ ካለማግኘቱ አንፃር የኢትዮጵያን አንድነት የጠበቀ ጠንካራ መንግስት የመመስረትን ሂደት ጊዜ የሚሰጠው ላይሆን ይችላል።እዚህ ላይ ግን ልብ ማለት የሚገባው ውጫዊ ተፅኖዎች ከውስጣዊው ወሳኝ ጉዳይ አንፃር ሲታይ የወሳኘነት ሳይሆን ከባድ ተፅኖ የመፍጠር አቅም ብቻ እንደሚኖራቸው ነው።በእርግጥ የሀገራችን ጉዳይ ወሳኞቹ እኛ አና እኛ ብቻ እንጂ ምዕራባውያን እንዳልሆኑ መዘንጋት የለብንም ።የግብፅን የሰሞኑን አካሂያድ ግን ልብ ያለ ልብ ሊለው ይገባል።
ለብዙ ዘመናት ከኢትዮጵያ ሰማይ ስር ሲስተጋባ የኖረውና ‹ለምለሟ ሀገሬ› የሚለው ዕድሜ ጠገብ ዜማ የልጆቻቸን የዛሬ እውነታ የእኛ ደግሞ ከጆሯችን ሁሌም ያለ ቅርብ ትዝታ ነው፡፡
እውነት ነው ሀገራችን ለምለም ነበረች- ዛሬ ግን አይደለችም፤ ምክንያቱም አባቶቻችን ያቆዩልንን እኛም በተራችን ለልጀቻችን አላቆየንም- እናም ልምላሜዋን እና አረንጓዴ ውበቷን ከትዝታ ብቻ አወዳጅተን አደራችንን በልተናል፡፡
ዜማዎቻችን ብቻ ሳይሆኑ ተረቶቻችንም ሀገራችን በደን የተሞላች እንደነበረች ይነግሩናል፡፡ በተረቶቻችን ውስጥ የምናገኛቸውን ብዙዎቹን እንስሳት ዛሬ በአካባቢያችን አናገኛቸውም፡፡
የዛፎች ጉዳይ ለእኛ የውበት ጉዳይ ብቻ አይደለም፡፡ የኅልውና ጉዳይ ነው፤ የእምነት ጉዳይ ነው፤ የባሕል ጉዳይ ነው፤ የኢኮኖሚ ጉዳይ ነው፤ ዛፍ ማለት እኛ ነን- እኛ ማለት ያለዛፍ ምንም ነን፡፡
ባለፉት ዐርባ ዓመታት ብቻ እያሠለሰ የሚመታን ድርቅ በምግብ እህል ራሳችንን ለመቻል የምናደርገውን ትግል ተፈታትኖታል፤ ወገኖቻችንንም ከክብር ማማ አውርዶ የተረጅነት ወለል ላይ አስቀምጦብናል፡፡
የዝናብ ወቅቶቻችን እየተዛቡ፣ ለጎረቤት ይተርፉ የነበሩት ወንዞቻችን እየጎደሉ፤ ምንጮቻችን እየነጠፉ፤ ወይና ደጋው በረሃ፣ ደጋው ቆላ እየሆነ የኅልውና አደጋ ጋርጦብናል፡፡ ያራሳችንን ኅልውና በራሳችን ጥርስ ግጠነው- የነበረውን አፍርሰን እንዲያ ያልነበርን መስለናል፡፡
ከተሞቻችን በአንድ በኩል በኢንዱስትሪዎችና በተሸከርካሪዎች ጢስ ይበከላሉ፤ በሌላ በኩል ደግሞ ዛፎቻቸውን ጨርሰው ከአንድ ፀሐይ ቢሆኑም የሦስት ፀሐይ ያህል በገረረ ንዳድ ተንቀልቅለው ኅያው በድኑን ያቃጥላሉ፡፡
እጃችንን በእጃችን እየበላን ጸጸት ቁጭታችን ብዙ ነው፡፡ ይህ ቁጭት እና መብሰክሰካችን የይቸላል ስሜታችንን አቀጣጥሎ ወደ አረንጓዴ ሰገነታችን በኃይል ካንደረደረን እሰየው፤ ቁጭት ብቻ ከሆነ ግን ዋይታችንን የማይቋጭ ያው ከንቱ ቁጭት ብቻ ነው፡፡
ሐዘናችን መሪር ሆኗል፡፡ ለነ ሀረማያ ያፈሰስነው እንባ ገና ከጉንጫችን ሳይደርቅ የሌሎች ሐይቅ ጅረቶቻችንም ኅልውና ጉዳይም ለሌላ ሐዘን እያጨን ነጋችንን ጽልም አርጎታል፡፡
በዚህም የተነሣ በዓሣ ሀብታችን ላይ ፈተና እየተደቀነ ነው፡፡ በሐይቆቻችን ላይ ሠፍረው ይኖሩ የነበሩት አዕዋፍ ሀገር ጥለው እየኮበለሉ በሐይቆች ውስጥ የሚኖሩ እንስሳትም ዘራቸው እየተመናመነ ነው፡፡
ሰርግ ሐዘናችን- ስግደት ሶላታችን- ልደት ሞታችን- አምልኮ ከበራችን ወግ እና ጨዋታችን እንኳን ከዛፍ- ደኖቻችን ጋር እጅጉን ተሰናስሏል፡፡ ሕይወታችን ከደኖቻችን ጋር የተያያዘ ነው፡፡
በሁሉም ኢትዮጵያዊ ልብ እና ትውስታ ውስጥ አረንጓዴ ደኖቻችን የደግነት፣ የፍቅር፣ የሠላም፣ የሕይወት እና የተስፋ ውካዮች ናቸው፡፡ በገጠሬው ሕይወትና በከተሜው ትዝታ ውስጥ የሚገኙት የዱር ፍሬዎች የባሕላችን አካላት ነበሩ፡፡
ሌላው ቀርቶ ባሕላዊ የሙዚቃ መሣሪያዎቻችን እንኳን የሚዘጋጁት ከደን ውጤቶቻችን ነው፡፡ በባሕላችን የአንድ ዋርካ መውደቅ የአንድ እንጨት መውደቅ ሳይሆን የአንድ ትልቅ ሰው፤ የአንድ ትልቅ ሽማግሌ መውደቅ ምልክት ነው፡፡
በሀገራችን ብዙ ወገኖቻችን ኑሯቸውን በደኖችና በደን ውጤቶች ላይ የተመሠረተ ነው፡፡ የደን ፍሬዎችን ለቅመው፣ የደን ቅጠሎችን ሰብስበው፣ የደን ውጤቶችን ቆርጠው፣ የደን ውጤቶችን ወደ ልዩ ልዩ ዕቃዎች ቀይረው፣ በመሸጥ ኑሯቸውን የመሠረቱ ናቸው፡፡
እነዚህን ሁሉ ስንመለከት ነው የዛፍ ጉዳይ ለእኛ የቅንጦት ጉዳይ የማይሆነው፡፡ ከዚህ በፊትም እንደምለው ይህች ሀገር ከአባቶቻችን የወረስናት ብቻ ሳትሆን ከልጆቻችንም የተዋስናት መሆኗንም ማሰብ ተገቢ ነው፡፡
እኛም በተራችን ለልጆቻችን ስናስረከባት ከነበረሃዋ፣ ከነንዳዷ፣ ከነድርቋ እና ከነደለሏ እንዳይሆን የቤት ሥራችንን እንሠራ ዘንድ ይገባናል፡፡ ከልጆቻችን ነፍስ ላይ የነጠቅነውን በምቹ ሀገር የመኖር የኅልውና መሠረት ሳንውል ሳናድር ከመመለስ እና ከመተካት የሞራል፣ የእምነት እና የሰብዓዊነት ጽኑ ጥያቄ ጋር የተፋጠጥንበት ወቅት ላይ ደርሰናል፡፡
ሰኞ ሐምሌ 22 ቀን በምናደርገው ብሔራዊ የችግኝ ተከላ ቀን 200 ሚሊዮን ችግኞችን በአንድ ቀን በመትከል የዓለምን ክብረ ወሰን እንሰብረዋለን፡፡ የያዝነው ክረምት ከማለፉ በፊትም አራት ቢሊዮን ችግኞችን ተክለን ግባችንን እንመታለን፡፡
ይህን ስኬት ለማምጣት የሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶችና የክልል አመራሮች፣ የሃይማኖት አባቶች፣ በችግኝ ማፍያ ጣቢያዎች የሚገኙ ሠራተኞች፣ የግብርና ባለሞያዎችና ምሁራን፣ የኪነ ጥበብ ባለሙያዎች፣ ኮሜዲያን፣ የሚዲያ ኃላፊዎችና ጋዜጠኞች፣ ነጋዴዎችና ታላላቅ ኮርፖሬሽኖች፣ ወጣቶችና ሕጻናት፣ አጓጓዦችና የጉልበት ሠራተኞች ላደረጉት ምትክ የማይገኝለት አስተዋጽኦ በራሴና በኢፌዲሪ መንግሥት ስም ላመሠግን እወዳለሁ፡፡
አራት ቢሊዮን ዛፍ በአንድ ክረምት መትከል ከቻልን አራቱን አስፈላጊ ሀገራዊ ዕሴቶችን፡- ሠላምን፣ ይቅርታን፣ ፍቅርንና አንድነትን መትከልና ማሳደግ አያቅተንም፤ በፍጹም፡፡
አንዳንድ ግዜ በጣም ግራ የሚያጋቡ ፖለቲካዊ ክስተቶች ይከሰታሉ። ፍፁም ያልተጠበቁ በመሆናቸው የተከሰቱበትን ምክንያትና የሚያስከትሉትን አሉታዊና አዎንታዊ ተፅዕኖ በቀላሉ መገመት አስቸጋሪ ይሆናል። እንዲህ ያሉ ፖለቲካዊ ክስተቶችን መንስዔና ውጤት ለመረዳት ዝርዝር መረጃዎችን ከማሰባሰብና በተጨማሪ ከመሰረታዊ የፖለቲካ መርህ አንፃር መመልከት ያስፈልጋል። ለምሳሌ ባለፉት ጥቂት ቀናት በደቡብ ክልል ዲላ፣ ሐዋሳ፥ ወልቂጤ፥… ወዘተ በመሳሰሉ ከተሞች ያልተጠበቀ ግጭትና አለመረጋጋት ተከስቷል።
አብዛኞቻችን ከእነዚህ ግጭቶች በስተጀርባ የማን እጅ እንዳለና ዓላማው ምን እንደሆነ ከግምትና ጥርጣሬ በዘለለ ተጨባጭ ማስረጃ የለንም። ምክንያቱም በዚህ መልኩ በሰውና ንብረት ላይ ጉዳት የሚያደርስ አካል ሥራና ዓላማውን በግልፅ አስቀምጦ አይንቀሳቀስም። በመሆኑም ግጭትና አለመረጋጋት እንዲቀሰቀስ የሚያደርግበት ሂደትና ዓላማ በግልፅ ለመረዳት ዝርዝር መረጃዎችን ከማሰባሰብ በተጨማሪ በመሰረታዊ የፖለቲካ መርህ ላይ የተመሰረተ ትንታኔ ያስፈልጋል።
በዚህ መሰረት ሰሞኑን በዲላ፥ ሐዋሳ፥ ወልቂጤና በመሳሰሉት የደቡብ ክልል ከተሞች ግጭትና አለመረጋጋት የተቀሰቀሰበት መሰረታዊ ምክንያት መረዳት ይቻላል። በመጀመሪያ ደረጃ በተጠቀሱት ከተሞች ግጭትና አለመረጋጋት የተቀሰቀሰው በዋናነት ቦምብ በማፈንዳት እና የብሔር ግጭት በመቀስቀስ ነው። ስለዚህ የግጭቱ መንስዔ ብቻ ሳይሆን ዓላማውም በዜጎች ላይ ሽብርና ፍርሃት መፍጠር ነው።
ታዲያ በዜጎች ላይ ሽብርና ፍርሃት የሚፈጥረው ምን ዓይነት የፖለቲካ ቡድን ነው? ይህን ጥያቄ ለመመለስ በፖለቲካ ሳይንስ ዘርፍ ግንባር ቀደም የሆነውን “Politics” የሚለውን የአርስቶትል መፅሃፍ ዋቢ እናድርግ። እንደ አርስቶትል አገላለፅ፣ የሽብርና ፍርሃትን መጀመር የሚወስነው ተራ ዜጋ (ordinary man) ሳይሆን የመንግስት ባለስልጣን ነው። በዜጎች ላይ ሽብርና ፍርሃት በመፍጠር ፖለቲካዊ ትርፍ የሚያገኙ በምን ዓይነት ሁኔታ ላይ ያሉ ባለስልጣናት ናቸው?
እንደ አርስቶትል አገላለፅ፣ ግጭትና ሁከት በመቀስቀስ በዜጎች ላይ ሽብርና ፍርሃት የሚፈጥሩ ባለስልጣናት፤ አንደኛ- ለረጅም አመታት የቆዩበትን ቦታ ላለመልቀቅ የሚታገሉ የስልጣንና የጥቅም ሱሰኞች፣ ሁለተኛ፡- በብዙሃኑ ዘንድ ተቀባይነት ያጣውን ሕገ-መንግስት ሕዝብን በማስፈራራት ለማስከበር የሚንቀሳቀሱ ባለስልጣናት ናቸው፡-
ጥቅምት ፳፭ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፶፭ኛ ቀን ነው። ከዚህ ቀን በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፫፻፲፩ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፫፻፲ ቀናት ይቀራሉ።
፲፰፻፹፪ ዓ.ም - ዳግማዊ ዐፄ ምኒልክ በ እንጦጦ “መንበረ ፀሐይ ቅድስት ማርያም” ቤተ ክርስቲያን ውስጥ በሊቀ ጳጳሱ በአቡነ ማቴዎስ እጅ ቅብዓ መንግሥት ተቀብተው የንጉሠ ነገሥት ዘውድ ጫኑ። [1]
፲፱፻ ዓ/ም - በነሐሴ ወር ፲፰፻፺፰ ዓ/ም ሥራውን የጀመረው በአዲስ አበባ እቴጌ ሆተል ተብሎ የተሠየመው የመጀመሪያው ሆቴል በዚህ ዕለት በአዲስ አበባ የነበሩ ዲፕሎማቶችና የውጭ አገር ዜጋዎች በተገኙበት በዳግማዊ ዓፄ ምኒልክ ተመርቆ ተከፈተ። የመጀመሪያው ሥራ አስኪያጅም ፍሬደሪክ ሐል ነበር። በኋላ ግን አቶ ዘለቃ አጋርደው ተሾሙ።[2]
ባለፈው ክፍል “ባርነትን ሳያውቁ ነፃነትን የሚናፍቁ ህዝቦች” በሚል ርዕስ ባቀረብኩት ፅሁፍ አብዛኞቹ የአፍሪካ ሀገራት አስተሳሰብ ባርነት (Conceptual Colonization) ስር እንዳሉ ለማሳየት ሞክሬያለሁ። የኢትዮጲያ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የጥናትና ምርምር ሥራና አሰራርን እንደመነሻ በመውሰድ በሀገሪቱ ያለውን የሥነ-ዕውቀት ቀውስ (Epistemological Crisis) ለማሳየት እሞክራለሁ። በዋናነት በማህበራዊ ሣይንስ ዘርፍ የከፍተኛ ት/ት ተቋማት መምህራንና ተመራማሪዎች፣ እንዲሁም የሁለተኛ ድግሪ ተማሪዎች የሚሰሯቸው ጥናታዊ ሥራዎች ከተደራሽነት፣ ስርፀት፣ እና ውጤታማነት (ችግር-ፈቺነት) አንፃር ያለባቸው ውስንነት እንዴት ከእንግሊዘኛ ቋንቋ ጋር በቀጥታ የተያያዘ እንደሆነ እንመለከታለን።
በኢትዮጲያ የከፍተኛ ት/ት ተቋማት ብዛት ወደ 33 አድጓል፣ የመምህራን እና ተማሪዎች ቁጥር በብዙ እጥፍ ጨምሯል። እየታየ ያለው አንፃራዊ የመሰረተ-ልማቶች ግንባታና መሻሻል ለብዙ የሀገሪቱ ዜጎች የከፍተኛ ትምህርት ዕድል እንዲያገኙ አስችሏቸዋል። የጥናት እና ምርምር ሥራ የተቋማቱ ዋና የሥራ ሂደት እንደመሆኑ በዘርፉ የሚሰሩ ሥራዎችን ብዛት፣ ዓይነትና ጥራት እንደሚያሳድገው እሙን ነው።
ለምሳሌ ከ1996 እስከ 2014 ድረስ ባለው ግዜ ውስጥ በኢትዮጲያዊያን ተሰርተው በታዋቂ ጆርናሎች የታተሙ ሥራዎች ብዛት 10,866 ነው። በተመሳሳይ ግዜ ውስጥ ደቡብ አፍሪካ 155ሺህ፣ ናይጄሪያ 51ሺህ፣ እንዲሁም ጐረቤታችን ኬኒያ 20ሺህ ሥራዎችን አሳትመዋል። ከዚህ አንፃር ሲታይ የኢትዮጲያ ድርሻ በጣም ዝቅተኛ ነው። ሆኖም ግን፣ በቅርብ ዓመታት ውስጥ የሀገሪቱ የከፍተኛ ትምህርት መስፋፋት ጋር ተያይዞ የታየው ለውጥ አመርቂ ሊባል የሚችል ነው። ለምሳሌ፦ ከ1996-2005 ድረስ 2766 ሥራዎች፣ በአማካይ 276.6 ሥራዎች ታትመዋል። ከ2006 – 2014 ባለው ግዜ ውስጥ ግን በድምሩ 8100 የታተሙ ሲሆን በአማካይ 900 ሥራዎች በአንድ አመት ታትመዋል።
ከላይ ለማሳየት እንደተሞከረው፣ በኢትዮጲያዊያን የሚሰሩ የጥናትና ምርምር ሥራዎች ብዛትና ዓይነት በፍጥነት እያደገ መሆኑንና ለጥናትና ምርምር ሥራዎች ትኩረት መሰጠቱን ያሳያል። ነገር ግን፣ በዘርፉ ዘላቂ የሆነ ለውጥና እድገት ሊመጣ የሚችለው ሥራዎቹ የላቀ ጥራትና ውጤታማነት ሲኖራቸው ነው። በመሆኑም፣ በሀገራችን የሚሰሩ የጥናትና ምርምር ሥራዎች፤ አዳዲስ ግኝቶችና ፈጠራዎች እና ሥራና አሰራርን የሚያሻሽሉ ዜዴዎች በማበርከት ለተለያዩ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና አከባቢያዊ ችግሮች ዘላቂ መፍትሄ መስጠት መቻል አለባቸው። በዚህም ተጠቃሚ ሊሆን የሚችለውን የሕብረተሰብ ክፍል በከፍተኛ ትምህርት ዕድል ተጠቃሚ ከሚሆነው በእጅጉ የላቀ ነው።
ነገር ግን፣ የሀገሪቱን ልማትና እድገት በማስቀጠሉ ረገድ የሚጠበቅባቸውን ሀገራዊ ፋይዳ እንዲወጡ በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የሚሰሩ ጥናትና ምርምሮች ‘ተግባር-ተኮር፣ ችግር-ፈቺ እና ተደራሽ ናቸው’ ብሎ ለማለት አያስደፍርም። የጥናትና ምርምር ሥራዎቻችን ትክክለኛውን መረጃ በመሰብሰብና ሞያዊ ትንታኔ በመስጠት የሚገኘው መረጃና ዕውቀት መሰረት በግለሰብ ሆነ በማህብረሰብ ደረጃ ላሉ ችግሮች መፍትሄ ማምጣት ካልቻልን፣ በእኛ እና በሌሎች ሕይወት ላይ እሴት መጨመር ከተሳነን፣ እንደ ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን አገላለፅ “መማራችን መሰልጠን ሳይሆን መሰይጠን ነው”።
የሀገሪቱ የከፍተኛ ትምህርት ፖሊሲ ሆነ የተቋማቱ ሥራና አሰራር በሀገራችን ካለው ነባራዊ እውነታ አንፃር ሳይሆን በምዕራባዊያንን እምነት፣ እሳቤና እሴት ላይ የተቃኘ ነው። በማህበራዊ ሣይንስ ዘርፍ የሚሰሩ ጥናቶች በሙሉ በ’አባሪነት’ የሚያይዙት ‘የመጠይቅ ቅፅ’ የችግሩ ዋና መገለጫ ነው።
የመጠይቅ ቅፅ (Questionnaires) የጥናትና ምርምር ሥራው በግብዓትነት የተጠቀመውን ሃሣብ፣ አስተያየት፣ መረጃ፣ አመለካከት፣…ወዘተ ለመሰብሰብ የሚውል ነው። በጥናቱ መፍትሄ ስለሚሰጠው ‘ማህብረሰባዊ ጉዳይ/ችግር’ መረጃ ለመሰብሰብ እንዲቻል የጥናቱ ተሣተፊዎች በሚናገሩት ’ቋንቋ’ ይተረጎማል። ለዚህ ሲባል፣ መጠይቆች በመጀመሪያ በእንግሊዘኛ ከተዘጋጁ በኋላ እንደ አከባቢው ወደ አማርኛ፣ ኦሮምኛ፣ ትግሪኛ ወይም ሌሎች የሀገራችን ቋንቋዎች ይተረጎማሉ። ይሁን እንጂ፣ በጥናቱ ተሳታፊዎች ከሚሞላው መጠይቅ በስተቀር ያለው የጥናታዊ ወረቀቱ ይዘት፦ የጥናቱ ንድፈ-ሃሳብ፣ አላማና ግቦቹ፣ የሥራ መረሃ-ግብሩ፣ የተሰበሰበው ጥናታዊ መረጃ ትንታኔና ውጤት፣ እንዲሁም ተመራማሪው በጥናቱ መሰረት የሚያቀርበው ማጠቃለያ እና የመፍትሄ/ውሳኔ ሃሣብ፣…ወዘተ ሁሉም በእንግሊዘኛ ቋንቋ ነው የሚቀርበው።
በሁሉም የሀገሪቱ የከፍተኛ ት/ት ተቋማት ውስጥ የተለመደና ተቀባይነት ያለው አሰራር፣ ይህ በሀገር ቤት ቋንቋ ጠይቆ – በባዕድ ሀገር ቋንቋ የሚመልስ አሰራር እንዴት ሆኖ ነው ውጤታማና ችግር-ፈቺ የሚሆነው? በአፋርኛ ሆነ ሶማሊኛ ወይም ሲዳሚኛ፣ ትግርኛ፣ ኦሮምኛ፣ አማርኛ፣ አገውኛ፣ ወይም ሌላ ቋንቋን ለመጠየቅ እንጂ ውጤት እና መፍትሄውን ለመንገር የማይጠቀም አሰራር ይዘን እንዴት ስርፅትና ተደራሽነትን ማሳደግ ይቻላል? በአጠቃላይ፣ በአፍ-መፍቻው ቋንቋው “ችግርህ ምንድነው? ሃሳብ፥ አስተያየትህ…?” ብሎ ጠይቆ፣ ምላሹን እንደ ግብዓት ተጠቅሞ ካጠናና ከመረመረ በኋላ ውጤቱን ህዝቡ ማንበብና መፃፍ በማይችለው ቋንቋ ፅፎና ጠርዞ በቤተ-መፅሃፍት እና በቢሮ መደርደሪያ ላይ የሚያከማች አሰራር በፍፁም ተግባር-ተኮር አይደለም፣ ችግር-ፈቺ ሊሆን አይችልም።
እ.አ.አ በ2007 ዓ.ም የህዝብና ቤት ቆጠራ መሰረት ከኢትዮጲያ ህዝብ ውስጥ ማንበብና መፃፍ የሚችለው 39%ቱ ብቻ ነው። ስለዚህ፣ 61%ቱ ህዝብ በአፍ-መፍቻ ቋንቋው እንኳን ከመስማትና መናገር አልፎ ማንበብና መፃፍ አይችልም። እንኳን የቀበሌ፣ የወረዳና የዞን ቢሮ ኃላፊዎች፣ …ከፍተኛ የክልልና የፌድራል ኋላፊዎች እንኳን በእንግሊዘኛ መግባባት በማይችሉባት ሀገር የጥናትና ምርምር ሥራዎቻችንን በዚህ ቋንቋ የምናዘጋጅበት ምክንያት ምንድነው?
‘በሥራዎቻችን ለአለም አቀፉ ማህብረሰብ ተጨማሪ ዕውቀት እናበረክታለን፣ ወይም በሥራዎቻችን ለእንግሊዘኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች ተደራሽ ለማድረግ ነው’ እንዳይባል እነሱ የጥናትና ምርምር ሥራዎች እጥረት የለባቸውም። ለምሳሌ እ.አ.አ. በ2014 ብቻ አሜሪካ 495,000፣ እንግሊዝ 141,000 የጥናትና ምርምር ሥራ ውጤቶችን በታወቁ ጆርናሎች ላይ አሳትመዋል። በተመሣሣይ አመት ኢትዮጲያ በ1,490 የጥናትና ምርምር ሥራዎችን በማሳተም ከአፍሪካ 7ኛ፣ ከአለም 75 ደረጃ ላይ ትገኛለች። ኢትዮጲያ በ19 ዓመታት (1996 – 2014) ውስጥ ያሳተመቻቸው የጥናትና ምርምር ሥራዎች (10,866) ደቡብ አፍሪካ በአንድ ዓመት ካሳተመቻቸው 16,000 ባጣም ያነሰ ነው።
በእንግሊዘኛ ቋንቋ በሚገባ ሃሳቡን መግለፅ የማይችል ተመራማሪ መጠየቅን በእንግሊዘኛ አዘጋጅቶ፣ ከእንግሊዘኛ ወደ ሀገርኛ ቋንቋ ተርጉሞ፣ በተሳታፊዎች የተሰጠውን ምላሽ ወደ እንግሊዘኛ ተርጉሞ፣ ውጤቱን አብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ሊናገርው፣ ሊያዳምጠው፣ ሊያነበው ሆነ ሊፅፈው በማይችለው ቋንቋ የሚቀርብበት ሥራና አሰራር… በቀጥታ መናገር፣ ማዳመጥ፣ ማንበብና መፃፍ እየተቻለ በትርጉም የሚናገር፣ የሚያዳምጥ፣ የሚያነብና የሚፅፍ… ይሄ ነው የደንቆሮዎች ጫጫታ፣ የስውሮች ግርግር፣ …::
ካብ 1821 ክሳብ 1885ግብጺ ሰፊሕ መሬት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ የእትያ ኔራ። ድሕሪ ውድቀት ናይ Sennar Sultanate, እቲ ብከፊሉ ኣብ ትሕቲ ጽልዋ ንግስነት ስናር ዝነበረ ህዝቢ ቀቢላ ቢን-ዓምር ኣብ ትሕቲ እንዳ al-Mirghanni ወዲቑን እታ ቀንዲ ርእሲ ከተማኡ ከሰላ ድማ ኣብ ትሕቲ ፍጹም ምምሕዳር ግብጺ ወደቐት።
ድሕሪኡ ዝሰዓበ ወራራት ግብጺ ሓባብን መሬት ማርያን ባብ 1830ታት ክወድቕ እንከሎ; መሬት ቦጎስን ሰንሒትን ድማ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ግብጺ ኣብ 1850ታት ወደቐ። ግብጺ ምስፍሕፋሕ ብምቕጻል ኣብ 1870ታት ክሳብ ከተማ ባጽዕ ብምስፍሕፋሕ ንምሉእ ሰምሃርን ምብራቓዊ ኣጻድፍ ኣከለጉዛይን ኣብ ትሕቶ ቁጽጽራ ኣእተወት። ኣብ ከበሳ ኤርትራ ቀጻሊ ወራራት እኮ እንተካየደት; ምስ ምምጻእ ሰራዊት ሃጸይ የውሃንስ ምስፍሕፋሕ ግብጻውያን ናብ መሬት ሓማሴንን ሰራየን ክዕገት ክኢሉ እዩ። ኣብ 1880ታት ድማ ግብጺ ብማህዲ ዘጋጠማ ፍጹም ስዕረት ካብ መሬት ኤርትራ ጠቕሊላ ክትወጽእ ተገዲዳ።
ቀንዲ ዕላማ ግብጺ ንምቁጽጻር መሬት ኤርትራ ድማ ካብ ሱዳን ብወደብ ባጽዕ ንግዳዊ ንጠፈታት ከተካይድ እዩ። ነዚ፡ክዉን፡ንምግባር ድማ መንገዲ ባቡር ካብ ከሰላ ክሳብ ባጽእ ዝዝርጋሕ መስመር መንገዲ ባቡር ምዝርጋሕ ውጥን ወጺኡ ኣብ ምትግባር ክበጋገስ ከሎ ብኢትዮጵያ ዘጋጠማ ሓያል ተቓውሞን ድሒሩ ድማ ኣብ ሱዳን ዘጋጠሞም ሓያል ተቓውሞ ማህዳውያን ንኤርትራ ገዲፎማ ክወጹ ተገዲዶም።
ጽልዋ ግብጺ ኣብ ኤርትራ ገና ዝቕጽል ዘሎ እዩ። ሕጂ’ውን እንተኾነ ግብጺ ምስ #ህግደፍ ብምትሕብባር ልክዕ ከምቲ ናይ 19 ክ/ዘ ኣብ መሬት ኤርትራ ዕቅቢ ጽልዋ ትገብር ኣላ። ክሳብ ከሰላ መሓውራ ብምስዳድ ድማ ኣብ መሬት ባርካ ህላዌኣ ኣረጋጊጻ ኣላ ክበሃል ይከኣል።
ኣብዚ ግዜዚ ኣብ ደንበ ተቓውሞ’ውን እንተኾነ ልክዕ ከምቲ ናይ 19 ክ/ዘ ዝመሳሰል ፖለቲካዊ ምቅድዳብን ምሕዝነት ኣብ ምፍጣርን ንርከብ። ንኣብነት ማሕበር ደቂ መታሕት(Eritrean Lowland League) ዝያዳ በቶም ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ግብጺ ዝነበሩ ደቂ ቦጎስ(ኣብ ኣውራጃ ሰንሒት ዝርከብ ብተዛረብቲ ቋንቋ ብሌን ዝተዓብለለ ሰሜናዊ ክፋል መሬት ሓልሓልን ቤጁክን) ፣ ሓባብ፣ ሳሕል፣ ሰምሃርን ባርካን ዝቖመ እዩ።
መርበብ ሓበሬታ ናይጀርያ ቡለቲን ኣቕሪብዎ ብዘሎ ዝርዝር መሰረት፣ ካብ ሃገራት ኣፍሪቃ ንዝነውሐ ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ መራሒ ፕረዚደንት ኢኳቶርያል ጊኒ ቴዶር ኦብያንግ ክኸውን እንከሎ፣ እቲ ፕረዚደንት ካብ 1979 ኣትሒዙ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ን37 ዓመታት ኣብ ስልጣን ይቕጽል ኣሎ።
ፕረዚደንት ኣንጎላ ሆሴ ኤድዋርዶ ዶ ሳንቶስ’ውን ብተመሳሳሊ ን37 ዓመታት ኣብ ስልጣን ብምንጽሑ፣ ካልኣይ ደረጃ ክሕዝ እንከሎ፣ ፕረዚደንት ዚምባብዌ ሮበርት ሙጋበ ብ36 ዓመታት ሳልሳይ፣ ፕረዚደንት ካሜሮን ፖል ቡያ ብ32 ዓመታት ራብዓይ ፕረዚደንት ኡጋንዳ ዩዌሪ ሙሴቬኒ ብ30 ዓመታት ከኣ ሓምሻይ ተሰሪዖም ኣለዉ።
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ካብ ዝርከቡ መራሕቲ፣ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ብ26 ዓመታት ኣብ ኣፍሪቃ ንዝነውሐ ዓመታት ካብ ዝጸንሑ መራሕቲ ተባሂሉ ሻድሻይ ደረጃ ክሕዝ እንከሎ፣ ፕረዚደንት ቻድ ኢድሪስ ደቢ ከኣ ብ25 ዓመታት ሻብዓይ ደረጃ ሒዙ ይርከብ።
ምስዞም መራሕቲ ኣብ ተመሳሳሊ ዓመታት ናብ ስልጣን ዝመጸ ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ’ውን ካብቲ ኤርትራ ረፈረንዱም ብምክያድ ብወግዒ ናጻን ሉኣላዊትን ሃገራት ዝኾነትሉ ዓመተ 1993 ዓመት ምሕረት ኣትሒዙ ን23 ዓመታት ኣብ ስልጣን ብምጽንሑ፣ ሻሙናይ ደረጃ ሒዙ ክሕዝ ክኢሉ።
ፕረዚደንት ጋምብያ ያሕያ ጃምዕ ከኣ ብ22 ዓመታት ታሽዓይ ደረጃ ብምሓዝ፣ ንልዕሊ 20 ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝጸንሑ መለኽቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝብል ክብረወሰን ተዋሂብዎም ኣሎ።
ምርጫ ክካየድ እንከሎ፣ ኣብታ መራሕተን ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ስልጣን ሓዅሮም ካብ ዘለዉ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝኾነት ኤርትራ ግና ምርጫ ተኻይዱ ይኹን ንኽካየድ ተሓሲቡ ኣይፈልጥን።
ደምበ መለኽቲ እናተባህለት ኣብ እትግለጽ ኣፍሪቃ፣ ውሑስ ናይ ስልጣን ምስግጋር ክትግበር ስለዘይርአ፣ ነቶም ን10ታት ዓመታት ኣብ ስልጣን ዝርከቡ መራሕቲ ንምእላው ወትሃደራዊ ዕልዋ ከም ንቡር መስርሕ’ዩ ዝውሰድ።
ኤርትራ’ውን፣ ደሞክራስያዊ ምስግጋር ስልጣን ንምትግባር ዝኾነ ውጥን ዘይብሉ ፕረዚደንት ይመርሓ ምስ ምህላዉ፣ ስልጣን ዝሰጋገረሉ እንኮ መንገዲ ዕልዋ ጥራይ ምዃኑ ሓያሎ ተንተንቲ ይጠቕሱ።
ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ብ41 ዓመታት ንዝነውሐ እዋን ኣብ ስልጣን ብምጽንሑ ክብረ ወሰን ሒዙ ዝነበረ ፕረዚደንት ሊብያ ሙዓመር ቐዛፊ፣ ብዘስካህክሕ ኣገባቢ ብህዝቢ ተጨፍጪፉ ኣብ 2011 ካብ ስልጣንን ካብ ገጻ እዛ ምድርን ጠቕሊሉ ከምዝተኣልየ ኣይርሳዕን።
ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በፊሊጶስ ቂሳርያ ለደቀመዛሙርቱ “ሰዎች የሰውን ልጅ ማን ይሉታል?” ብሎ ጠይቋቸው ነበር፡፡ እነርሱም “አንዳንዶች ከእናቱ ማኅፀን ጀምሮ ቅዱስ ነውና ኤርሚያስ ነው ይሉሃል፤ አንዳንዶቹ ድንቅ የሆነ ልደትህንና የምታጠምቀውን አዲስ ጥምቀት አይተው መጥምቁ ዮሐንስ ነው ይሉሀል፤ ሌሎች ደግሞ ለአባቶችህ ቤት ያለህን ቅናት አይተው ኤልያስ ነው ይሉሃል” እያሉ መልሰውለት ነበር፡፡
ጌታችንም መልሶ፡- “እናንተስ ማን ትሉኛላችሁ?” ብሎ ጠየቃቸው፡፡ የሐዋርያት አፈጉባዔ የሚሆን ሊቀ ሐዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስም “አንተክርስቶስ የሕያው እግዚአብሔር አብ የባሕርይ ልጅ ነህ” ብሎ መልሷል፡፡ ጌታም “የዮና ልጅ ስምዖን ሆይ በሰማይ ያለው አባቴ እንጂ ሥጋና ደም (ምድራዊ መምህር) ይህን አልገለጠልህምና ብፁዕ ነህ” ብሎታል፡፡
ከዚህ በኋላ ጌታችን በኢየሩሳሌም ካህናት ሊቀካህናት ጸሐፍት ፈሪሳውያን ስለሚያደርሱበት መከራ ስለሚሞተው ሞት ይነግራቸው ጀመር፡፡ ሰይጣንም አስቀድሞ በቀዳማይቱ ሔዋን እንዳደረገው አሁንም በስምዖን ጴጥሮስ አንደበት ወዳጅ መስሎ “አይሆንም አይደረግም” በማለት መከራከር ጀመረ፡፡ ጌታችን ግን ጴጥሮስን አድርጎ ሰይጣንን ይገስጸው ጀመር፡- “ጴጥሮስ ሆይ! የእኔ አመመጣጥ ለምን እንደሆነ አታስተውልምን? የዮና ልጅ ስምዖን ሆይ! በቤተልሔም ተወልጄ ከሴቶች ለሚወለዱ ሕፃናት ሁሉ ደስታ እንደሆንኩላቸው አሁንም የእኔን እዚያ መውረድ እየተጠባበቁ የሚገኙትን ቅዱሳን ወደ ገነት እመልስ ዘንድ ሲዖል መሄድ አለብኝ፡፡ ብዙዎች ነቢያትና ጻድቃን ይህን ሊያዩ ይመኛሉና፤ አብርሃም ቀኔን ያይ ዘንድ ይናፍቃልና፡፡ ስለዚህ አያቸው ዘንድ መውረድ አለብኝ፤ እጎበኛቸው ዘንድ ልሞት ልሰቀል ይገባኛል፡፡ በእውነት ሰይጣን ካልሆነ በቀር የእኔን መሰቀል የሚቃወም የነፍሳትም ነፃ መውጣት የማይናፍቅ ማን ነው? አንተ ጴጥሮስ! ይህን ሁሉ የምትለኝ ሰይጣን በአንተ ተመስሎ አንድም አንተው ራስህ ለእኔ ካለህ ፍቅር የተነሣ መሆኑን ብረዳም ጀሮህ ትንቢተ ነቢያትን ባይሰማ ይልቁንም ዓሣ ማጥመድን ብቻ ስለሚያውቅ ነውና ወግድ” አለው፡፡
ይህም በሆነ በሰባተኛው[ ስድስትም ስምንትም ይሉታል] ቀን ሦስቱን ደቀ መዛሙርት ማለትም ጴጥሮስ፣ ዮሐንስንና ያዕቆብን ይዞ ወደ ታቦር ተራራ ወጣ፡፡ ክርስቶስ ባይሞት እንዴት ያለ ክብር እንደሚቀርባቸው ያሳያቸው ዘንድ ምስክርም እንዲሆኑ እነዚህን ሦስቱ ደቀ መዛሙርት ይዞ ወጣ፡፡ በዚያም እንደ ዮርዳኖስ ወንዝ መድኃኔዓለም ክብረ መንግሥቱን፣ ብርሃነ መለኮቱን ገልጠላቸው፡፡ በየዓመቱ ነሐሴ 13 ቀን ቤተ ክርስቲያናችን ከምታከብራቸው ዘጠኙ ዐበይት የጌታ በዓላት አንዱ የሆነው በዓለ ደብረታቦር የዚህ ታሪክ መታሰቢያ ነው።
በዚህ ዕለት ሕፃናት ጅራፋቸውን ገምደው እያስጮኹ ይጨፍራሉ፡፡ ይኸውም ጅራፍ ሲጮህ እንደሚያስደነግጥ ሁሉ ከጌታ ጋር የነበሩት ሦስቱ ደቀ መዛሙርትም አብ በደመና ሆኖ ሲናገር መደንገጣቸውንና መውደቃቸውን የሚያስታውስ ነው፡፡
ታቦር ተራራ ከገሊላ ባሕር በምዕራራባዊ ደቡብ በኵል 10 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ፣ ከናዝሬት ከተማ በስተምሥራቅ፣ ከዮርዳኖስ ወንዝ በስተምዕራብ አቅጣጫ የሚገኝ ተራራ ነው፡፡ ተራራው ከባሕር ወለል በላይ 572 ከፍታ አለው፡፡ ብዙ ሰዎች ከላይ ወደታች ሲታይ ታቦር ተራራ ቅርጹ የተገለበጠ የሻይ ስኒ ይመስላል ይላሉ ፡፡
ይህ ተራራ ባርቅ ሲሳራን ድል አድርጎበታል /መሳ.4፡6/፡፡ ታሪኩም እንዲህ ነው፡፡ “የእስራኤል ልጆች በእግዚአብሔር ፊት እንደገና ክፉ ሥራ ሠሩ፡፡ እግዚአብሔርም በአሶር በነገሠው በከነዓን ንጉሥ በኢያቡስ እጅ አሳልፎ ሰጣቸው፤ የሠራዊቱም አለቃ በአሕዛብ አሪሶት የተመረጠው ሲሣራ ነበር፡፡… ዘጠኝ መቶ የብረት ሰረገሎች ነበሩትና የእስራኤልንም ልጆች ሃያ ዓመት ያስጨንቃቸው ነበር” /መሳ 4.1-3/፡፡
ሁሌም ቢሆን የሰውን በደል ዐይቶእንደወጣችሁ ግቡት፣ እንደገባችኋት ውጧት የማይልና “ከፈተናው ጋር መውጫውን ደግሞ ያደርግላችኋል” የተባለለት እግዚአብሔር ከዚህ ቀንበር የሚላቀቁበትን መላ ራሱ አመለከታቸው /1ቆሮ. 10-13/፡፡ እስራኤላውያን ወደ ፈጣሪያቸው በጮኹ ጊዜ የለፊዶት ሚስት የሆነችውንና እስራኤልን በነቢይነትና ዳኝነት ታገለግል የነበረችው ነቢይቱን ዲቦራን ተጠቅሞ የማሸነፊያ መላውን አመለከታቸው፡፡ ነቢይቱ ዲቦራ ትንቢት ከመናገር አልፋ የእስራኤልን ንጉሥ ባርቅ ከእኔ ጋር ወደ ጦርነቱ ውጪ ብሎ ባስጨነቃት ጊዜ በጦር አዝማችነትም ተሳተፈች፡፡
እግዚአብሔር በነቢይቱ በዲቦራ በኩል ለእስራኤል ንጉሥ “ሔደህ ወደ ታቦር ተራራ ውጡ” ብሎ አዞት ነበርና ንጉሡ ዐሥር ሺሕ ብረት ለበስ ያልሆነ እግረኛ ሠራዊት ይዞ ደብረ ታቦርን ተማምኖ በተራራው ላይ መሸገ፤ ጦርነቱም ሳይጀመር አለቀ፡፡ ምክንያቱም “እግዚአብሔርም ሲሣራን ሰረገሎቹንም ሁሉ ሠራዊቱንም ሁሉ ከባርቅ ፊት በሰይፍ ስለት አስደነገጣቸው፡፡ ሲሣራም ከሰረገላው ወርዶ በእግሩ ሸሸ” /መሳ. 4.15/፡፡ እስራኤል በእግዚአብሔር አጋዥነት በታቦር ተራራ ላይ የሃያ ዓመት የግፍና የሰቀቀን አገዛዝ ቀንበራቸውን ከትከሻቸው አሽቀንጥረው በምትኩ የድል ካባን ደረቡ፡፡ “በጦርነት ኃይለኞች ሆኑ የባዕድ ጭፍሮችንም አባረሩ” ተብሎም ጀግንነታቸው ተጻፈላቸው፡፡
የታቦር ተራራ ያኔ እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ ባለውለታቸው ነበር /ዕብ. 11.32-34/፡፡ ጌታም በልበ ሐዋርያት ያለ ሰይጣንን ድል ያደርግበታልና ማለትም በልባቸው ጥርጥርን እና ፍቅረ ሢመትን( የሥልጣን ፍቅር) ያሳደረ ዲያብሎስን ድል ነስቶላቸዋል፡፡ ከዚህም በመነሣት ነው “በዓለ ደብረታቦር የደቀመዛሙርት ተማሪዎች በዓል ነው” የሚባለው ፡፡
1. ጌታ “እሞታለሁ፤ እሰቀላለሁ” ባለው ጊዜ ጴጥሮስ “ልትሞት አይገባም፤ ይህ ላንተ አይገባም” ብሎ ተቃውሞት ነበርና በአብ ቃል “እርሱ ያላችሁን ስሙት፤ ይህ ለአንተ አይገባም አትበሉት፤ አትቃወሙት” ለማለት፡፡
2. ጌታ “እናንተስ ማን ትሉኛላችሁ?” ብሎ ደቀመዛሙርቱን በጠየቃቸው ጊዜ ጴጥሮስ “አንተ የሕያው የእግዚአብሔር ልጅ ነህ” ብሎት ነበርና አሁንም አብ “አዎ ልክ ነህ! እመለክበት ዘንድ ለተዋሕዶ የመረጥኩት የምወደው ልጄ ይህ ነው” ብሎ ለማረጋገጥ፡፡
3. ለፍቅሩ ስለሚሳሱ ነው፡፡ ይህም በዕብራይስጡ ኬፋ ፤ በግሪኩ ጴጥሮስ ፤ በግዕዙ ኰኲሕ (ዐለት) የተባለው የዮና ልጅ ስምዖን ጌታችን “እሞታለሁ” እያለ ሲናገር “አይሁንብህ” ማለቱ አስቀድመን እንደተናገርን “ለጌታ ካለው ፍጹም ፍቅር የተነሣ ነው” ይላል ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ፡፡ ዮሐንስም በወንጌል “የጌታ ወዳጅ” ተብሎ ተጽፏል፡፡ ያዕቆብ ደግሞ ጌታን በእጅጉ እንደሚወደው በኋላ ታውቋል፡፡ ይኸውም “እኔ የምጠጣውን ጽዋ ትጠጣላችሁ?” /ማቴ.20፡20/ ሲባሉ “አዎ” ብሎ መመለሱና በዚህም በሄሮድስ ዘአግሪጳ ሰማዕት ሆኖ መሞቱ ምስክር ነው፡፡
4. በይሁዳ ምክንያት ነው፡፡ “ኃጥእ ሰው የእግዚአብሔርን ክብር እንዳያይ ያርቁታል” እንዲል /ኢሳ 26:13/ እርሱን ጥሎ አሥራ አንዱን ወደ ተራራ ይዞ ቢወጣ ከምሥጢር ቢለየኝ በሞቱ ገባሁበት እንዳይል፡፡ ያም ባይሆን ስምንቱ ደቀ መዛሙርት ለምን ይከለከላሉ ቢሉ አልተከለከሉም በርዕሰ ደብር (በተራራው አናት) ለሦስቱ ደቀ መዛሙርት የተገለጸው ምስጢር በእግረ ደብር (በተራራው ግርጌ) ለነበሩት ስምንቱ ደቀ መዛሙርት ተገልጦላቸዋል፡፡ ይህም በደብረሲና ለሰባውሊቃናት የተገለጠ ምሥጢር በከተማ ለነበሩት ለኤልዳድና ሙዳድ እንደተገለጠ ማለት ነው /ዘኁ.11፡26/፡፡
1. በአንድ ወቅት ሙሴ እግዚአብሔርን ፡- “በአንተ ዘንድ ባለሟልነትን ማግኘቴ እውነት ከሆነስ ፊት ለፊት ተገልጸህልኝ ልይህና በአንተ ዘንድ ባለሟልነትን ማግኘቴን ልወቀው” ሲል ጠይቆት ነበር፡፡ እግዚአብሔርም “ጀርባዬን ታያለህ ፊቴን ግን አታይም” ብሎት ነበር /ዘጸ. 33.13፣23/፡፡ የዚህ ኃይለ ቃል ትርጓሜና ሐተታ በደብረ ታቦር ተፈጽሟል፡፡ እንዲህ ማለቱ “አምስት ሺሕ አምስት መቶ ዘመን ሲፈጸም ሰው ሆኜ ሥጋ ለብሼ ኋላ በደብረ ታቦር እስክገለጽልህ ድረስ አንተ በመቃብር ተወስነህ ትኖራለህ” ማለቱ ነበርና፡፡ ይህን ማለቱ እንደሆነ የታወቀው ግን በደብረ ታቦር ሙሴን ከብሔረ ሙታን በአካለ ነፍስ አምጥቶ ባቆመው ጊዜ ነበር፡፡
2. ልዑል እግዚአብሔር ነቢዩ ኤልያስን፡- “አንተ በኋለኛው ዘመን ምስክር ትሆነኛለህ” ብሎት ነበር፡፡ ይኸውም ኃይለ ቃል ኤልያስ ከብሔረ ሕያዋን መጥቶ “የእኔን የኤልያስን ጌታ ማን ኤልያስ ነው ይልሃል? እግዚአ ኤልያስ፤ አምላከ ኤልያስ ይበሉህ እንጂ” ሲል በደብረ ታቦር ተፈጸመ፡፡ ታያለህ የተባለው ሙሴም አየ፣ትመሰክራለህ የተባለው ኤልያስም መሰከረ፡፡
3. በፊልጶስ ቂሳርያ ጌታ ሐዋርያትን “ሰዎች የሰውን ልጅ ማን እንደሆነ ይሉታል?” ብሎ በጠየቃቸው ጥያቄ ሲመልሱ “ሙሴ ነው ይሉሃል ፤ እንዲሁም የኃይልሥራህን ተመልክተው ኤልያስ ነው ይሉሃል” ብለው ነበርና ሙሴን ከመቃብር ፤ ኤልያስን ከብሔረ ሕያዋን አምጥቶ እግዚአ ሙሴ ፤ አምላከ ሙሴ ፤ እግዚአኤልያስ ፤ አምላከ ኤልያስ መሆኑን ለማስመስከር፡፡
4. አይሁድ ፈሪሳውያን ጌታን እንደ ሕግ ተላላፊና የእግዚአብሔርን ክብር ለራሱ የሚወስድ አድርገው ያስቡት ስለነበረ /ዮሐ.9፡16፣ 10፡33/ ሕግን የሰጣቸው ሙሴንና ለሕገ እግዚአብሔር ቀናተኛ የነበረው ኤልያስን አምጥቶ ሕግ አፍራሽ አለመሆኑን የእግዚአብሔር ተቃዋሚም አለመሆኑን ለማስረገጥ፡፡
6. የሐዋርያቱን የወደፊት አገልግሎት ሲነግራቸው፡፡ ይኸውም ሙሴ እና ኤልያስ ለሕዝበ እስራኤል በጣም ታማኝ እንደነበሩ ሁሉ እነርሱም ለሚያገለግሉት ሕዝብ ታማኝ እረኞች እንዲሆኑ፡፡ ሆኖም ግን አገልግሎታቸው ከሙሴና ከኤልያስ ይልቅ ጠንከር እንደሚልም አሳይቶአቸዋል፡፡ ምክንያቱም ውጊያቸው እንደ ሙሴ ከፎርዖን እንደ ኤልያስም ከአክዓብ ጋር ሳይሆን ከክፋት መናፍስት ጋር ነውና፡፡
7. ጽድቃቸው ከእነዚህ ከሙሴና ከኤልያስ የበለጠ ሊሆን እንደሚገባ ለማሳየት /ማቴ.5፡20/፡፡ ምክንያቱም ሙሴ ሕዝበ እስራኤልን ቢመራ ምድረ ፍልሥጥኤምን ለማውረስ ነው፡፡ እነዚህ ግን ሕዝቡን መርተው የሚያስገቡት መንግሥተ ሰማያትን ነው፡፡ ኤልያስ ሰማያትን ቢለጉምም ከጊዜአዊ ዝናም ነው፡፡ እነዚህ ግን ለዘለዓለም መንግሥተ ሰማያትንም የመለጎም ሥልጣን አላቸውና፡፡
ከዚህ በኋላ ጴጥሮስ “ጌታ ሆይ በዚህ መሆን ለእኛ መልካም ነው” ሲል ተደምጧል፡፡ ይህም የተለያየ ትርጉም አለው፡፡ ቃል በቃል (Literaly)ስናየው ቅዱስጴጥሮስ ጌታ ሆይ በዚህ መኖር ለእኛ መልካም ነው ማለቱ “አንተ እያበላኸን እየፈወስከን፣ ሙሴ እነዚህ መከራ ያደርሱቡኛል ይገድሉኛል ያልካቸውን ጸሐፍትና ፈሪሳውያን እንዳይመጡ በደመና እየጋረደ፣ ቢመጡም አልያስ እሳት እያዘነመ እያባረራቸው በዚህ መኖር ለእኛ መልካም ነው” ማለቱ ሲሆን ምሥጢራዊው መልእክቱ ግን “የኢየሱስ ክርስቶስ የባሕርይ አምላክነት በሚታመንበት፣ ወልድ ዋሕድ በምትለው ሃይማኖት መኖር ለእኛ መልካም ነው፡፡ ሰይጣን ድል በተደረገባት በታቦር ተራራ ምሳሌም በምትሆን በወንጌል ሕይወት፣ አንድም በቤተ ክርስቲያን መኖር ለእኛ መልካም ነው” ማለቱ ነው፡፡
• ታቦር ተራራ የወንጌል ምሳሌ ነው። ፦ ተራራ ሲወጡት ያደክማል፣ ከወጡት በኋላ ግን ጭንጫውን፣ ግጫውን ሲያሳይ ደስ ያሰኛል፡፡ ወንጌልም ሲማሯት ትከብዳለች በኋላ ግን ጽድቅን እና ኃጢአትን ለይታ ስታሳውቅ ደስ ታሰኛለች፡፡
ሀ. በታቦር ተራራ ከብሉይ ኪዳን ነቢያት ኤልያስና ሙሴን፣ ከሐዲስ ኪዳን ሦስቱን ሐዋርያት እንደተገኙ በቤተክርስቲያን ብሉይ ከሐዲስ እንዲነገር ያጠይቃል፤ ሐዋርያት የሰበኩት ወንጌል አስቀድመው ነቢያት በምሳሌና በትንቢት የተናገሩት እንደሆነ ያስረዳል፡፡ “ነቢያት በቀየሱ ሐዋርያት ገሰገሱ” እንዲል ጳውሎስም“በሐዋርያት በነቢያት መሠረት ላይ ታንጻችኋል” ይላልና /ኤፌ 2፣20/፡፡
ለ. በታቦር ተራራ ከመዓስባን (ባለትዳር) ሙሴን ከደናግል ደግሞ ኤልያስ እንደተገኙ በቤተክርስቲያን በድንግልና የሚኖሩ መናንያን መነኮሳት፣ በሕግ በሥርዓትየሚኖሩ ባለትዳሮችም ይገኛሉና፡፡
4.በታቦር ተራራ ሞተው ከተቀበሩት መካከል ሙሴን በብሔረ ሕያዋን ካሉት ደግሞ ኤልያስን እንደመጡ መንግሥተ ሰማያትንም ሞተው የተቀበሩትም በብሔረ ሕያዋን ያሉትም በአንድነት ይወርሷታልና፡፡
በአጠቃላይ ታቦር ተራራ የክርስቶስ የባሕርይ አምላክነት የተመሠከረበት፣ የምሥጢረ ሥላሴ ትምህርት የተሰጠበት፤ ፈጣሪ ከቅዱሳን ሰዎቹ ጋር የተገኘበት፤ በልበ ሐዋርያት የነበረ ሰይጣን ድል የተደረገበት፤ የሐዋርያት በተለይም የሦስቱ ባለሟልነት የተገለጠበት፤ አሉባልታና ተራ ወሬ የከሸፈበት፤ የቅዱሳንን ክብርለሚያናንቁ ተራራም እንኳን “ቅዱስ” እንደሚባል የተማርንበት፤ የብሔረ ሕያዋን መኖር የተመሰከበረበት፤ የትንሣኤ ሙታን ዋስትና የተገለጠበት የክብር ሰገነት፣ የምሥጢር መቅደስ፣ ታላቅ ትምህርት ቤትም ጭምር ነው፡፡
ፈጣሪያችን እግዚአብሔር እስከ መጨረሻዋ ሕቅታ ድረስ በታቦር ተራራ በተመሰለች ቤተክርስቲያን በሃይማኖታችን ጸንተን የመንግሥተ ሰማያት ወራሾች የስሙ ቀዳሾች እንድንሆን የእግዚአብሔር ቸርነት የድንግል ማርያም አማላጅነት አይለየን፡፡
ደብረታቦር ወይም ቡሄ ጌታችን መድሃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ያዕቆብን : ዮሐንስና ጴጥሮስን ይዞ ደብረታቦር ተራራ ላይ ይዟቸው ከወጣ በኋላ አምላክነቱን ገልጾላቸዋል ። በበሉይ ኪዳን ዘመን ያረፉና ከተለዩ ብዙ ሺህ ዓመታት የተቆጠራቸው ሙሴና ኤልያስም መጥተው ሲያናግሩት ታይቷል ተሰምቷል:: ሞት የሰው መጨረሻ እንዳልሆነ ፤ ከሞትም በኋላ ሕይወት እንዳለ በስጋ ከተለዩ ብዙ ሺህ ዓመታት የተቆጠራቸውን ሙሴና ኤልያስን አናግሮ አሳይቷል::
ይህም በዓል በኢትዮጵያ ቤተ ክርስትያን በድምቀት ይከበራል :: የአብነት (የቆሎ) ትምህርት ቤቶች ውስጥ የተማሪ በዓል ስለሚባል የአብነት ተማሪዎች በሰፊው ያከብሩታል:: ዱቄት ለምነው ጠላ ጠምቀው ሕዝቡን ሲጋብዙ ይውላሉ:: በምዕመኑም ዘንድ ሙልሙል በመጋገገር : ጅራፍ በማጮህ : ችቦ በማብራት: ቡሄ የሚባል ስምም ተሰጥቶት ይከበራል::
ቡሄ ማላት መላጣ ወይም ገላጣ ማለት ነው:: ከሰኔ አጋማሽ ጀመሮ ያለው ዝናብና ጭጋግ እየቀለለ የብርሃኑ የመስከረም ዘመን የቀረበበት መሸጋገርያ ግዜ በመሆኑ ቡሄወይም ገላጣ ተብሏል:: ዶሮ ከጮሀ የለ ሌሊት ሁሄ ከዋለ የለ ክረምት እንዲሉ:: ሙልሙል የሚጋገርበት ሊጥ ወይም ቡሆ ጋር ተያይዞም ቡሄ መባሉን ሊቃውንት ያስተምራሉ::
ቡሄ ጌታችን በአስፈሪ ነጎድጓዳማ ድምጽ ብርሃነ መለኮቱን የገለጸበት በዓል በመሆኑ እሱን እንዲያስታውሱ ጅራፍ ይጮሃል:: ችቦ ይበራል:: ጅራፍ ሲጮህ ድምጽ አለው:: ሆን ተብሎ ድምጽ እንዲሰጥ ሆኖ ነው የሚገመደው:: ይሄ ድምጽ ጌታችን በደብረ ታቦር በተገለጸ ግዜ ያሰማውን ድምጽ እንዲያስታውስ ነው:: ማስደንገጡም ብርሃነ መለኮቱንና ድምሰ መንግስቱን በሰሙ ግዜ እነ ጴጥሮስ መደንገጣቸውን እንዲያስታውስ ነው:: ችቦውም እንደደሐይ ደምቆ የታየውን ብርሃነ መለኮቱን በሚታይ ምድራዊ ብርሃን (እሳት) ለማስታውሰ ነው::
ትውፊታችን እንደሚነገረን – ጌታችን በደብረ ታቦር ተራራ ብርሃነ መለኮቱን ሲገልጽ : በአካባቢው የነበሩ እረኞች ይሄን ተዓምር ለማየት ወደ ደብረ ታቦር ሄደው ነበር:: በሚስጥሩም ተገርመው እጅግ በመቆየታቸው ቤተሰቦቻቸው ዳቦ ይዘው ልጆቻቸውን ሊጠይቁ እንደሄዱና ያንንም ለማስታወስ ሙልሙል ባህል መሆኑን ትውፊታችን ይነግራናል::
ፉዙ ሚን-ታይ ማሽነሪ Co., Ltd. የተመሰረተው እ.ኤ.አ. ሚያዝያ 2005 ሲሆን በመጀመሪያ ከታይዋን ኩባንያ ጋር በቴክኒክ እና በመሳሪያ ጥቅማቸው አማካይነት በጋራ ፈጠራን የጀመርን ሲሆን ፈጠራው የቻይናን የእርሻ ምርቶች ለማስተካከል ተጀምሯል ፡፡ከ 2000 ካሬ ሜትር በላይ አውደ ጥናት አለ ፣ ማሽኑን በራሳችን ዲዛይን ማድረግ ፣ ማምረት ፣ መሰብሰብ እንችላለን ፡፡ በደርዘን የሚቆጠሩ የሜካኒካል መሐንዲስ ፣ የእንቁላል ማቀነባበሪያ ቴክኒክ መሐንዲስ በመሣሪያዎች ምርምር እና በቴክኖሎጂ ሂደት ላይ ያተኮሩ ፣ ከባልደረቦቻቸው እና ከእንቁላል ማቀነባበሪያ ኩባንያ ጋር ለረጅም ጊዜ ትብብር በመፍጠር ንድፈ-ሀሳብን ከልምምድ ጋር ለማጣመር ይረዳናል ፡፡ እ.ኤ.አ. ከ 2008 እስከ 2021 ድረስ የኤች.አይ.-የቴክኖሎጂ ኢንተርፕራይዝ ብቁነትን ከመንግስት አግኝተናል ፣ የምንሰራበትን ጊዜ ማራዘም እንደምንችል እምነት አለን ፡፡ በአሁኑ ጊዜ ሚንታይ በቻይና ገበያ ምርጥ የእንቁላል ማሸግ እና ደረጃ አሰጣጥ መፍትሄዎችን የሚያቀርብ ኢንዱስትሪ መሪ እና አዝማሚያ ያለው ተጫዋች ነው ፡፡ ብሔራዊ የዶሮ እርባታ እርሻ.የእንቁላል ማጠቢያ ተከታታዮች ፣ የእንቁላል ደረጃ አሰጣጥ እና ማሸጊያ ተከታታዮች ፣ የእንቁላል የፈላ መጠለያ ተከታታይ ፣ ፈሳሽ የእንቁላል ተከታታዮች የእኛ ዋና አራት ተከታታይ ምርቶች ናቸው ፡፡ እስከ ፌብሩዋሪ 2019 ድረስ በራሳችን ገለልተኛ ምርምር እና ልማት 75 የፈጠራ ባለቤትነት የቴክኖሎጅ መሠረት አለን ፣ ይህም ከሀገር ውስጥ እንድንቀድም ይረዳናል ፡፡
ባለፉት 14 ዓመታት የቻይና የመጀመሪያ ድርጭቶች እንቁላል ingል ማሽን ፣ የመጀመሪያ የዶሮ እንቁላል ingል ማሽን ፣ የመጀመሪያ የእንቁላል ማጽጃ ማሽን ፣ የመጀመሪያ የታሸገ የእንቁላል ምርት መስመር ወዘተ ከኩባንያችን ይጀምራል ፣ እኛ እናደርጋለን እና እናሻሽለዋለን ፣ በየአመቱ ለመፈፀም አዳዲስ ምርቶች አሉን ፡፡ የደንበኛ ጥያቄ። በደንበኞቻችን ድጋፍ እኛ እንረዳቸዋለን እና እስከዚያው ግን ማሽኖቻችንን እንድናሻሽል ይረዱናል ፡፡
ራስ-ሰር የእንቁላል ሰባሪ ማሽን, የተቀቀለ የእንቁላል ልጣጭ ማሽን, የእንቁላል ሰባሪ ማሽን አምራቾች, የእንቁላል ማሸጊያ ማሽን, የእንቁላል መደርደር እና ማሸጊያ ማሽን, የእንቁላል ፓከርን ማጥመድ,
ERi-TV: መልእኽቲ ዓቃቤ መንበር ፓትርያሪክ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኤርትራ – ኣብን ጴጥሮስ ብምኽንያት በዓል ልደት ፳፻፲፫ (2021) ዝተመሓላለፈ መልእኽቲ
“ከኢሕአዴግ ፈርጣማ መዳፍ የሚታደግ እንደሌላ እያወክ ድህረት ከየት አመጣኸው ?” እያሉ ብዙዎች ይጠይቃሉ። መልሱ ግን ቀላል ነው። የድፍረቴ ምንጭና ተስፋዬ ፣ በእስር ቤት ትቢያ ላይ ስጣል ለአፍታ እንኳን ያልተለየኝ ፣ በመከራ ሁሉ እግሮቼ እንዳይናወጡ ትልቁ ጽኑ አለት የሆነኝ እግዚአብሄር ነው። ለርሱ ክብር ምስጋና አምልኮ ይድረሰው።
የምወዳችሁ ልጆቼ ሩህና ኖላዊ፣ በሕጻንነት አይምሯችሁ ምህዋር ላይ ሲጉላሉ የነበሩ ጥያቄዎቻችሁን መመለስ ባለመቻሌ ፣ እኔን ለመጠየቅ በተመላለሳቹህባችሁ አመታት ለወደቃችሁ፣ ለተነሳችሁት፣ ለደማችሁት ፣ እንዲሁም በጣም በማስፈልጋችሁ ሰዓት ከሕይወታችሁ በግፍ በመጉደሌ በጣም አዝናለሁ።ይቅርታ ታደረጉልኝም ዘንድ እጠይቃለሁ። ምን አልባት አንድ ቀን ለምን ቤተሰባችን አሁን ባለፈበት ሁኔታ ማለፍ እንደተገደደ በዉል እንደምትረዱ፣ አሁን እንደ ቤተሰብ ካለፍንበት የአፈር ሰርጥ የምንጽናናበት ጊዜ እንደሚመጣ ተስፋ አደርጋለሁ። በዉል በማታወቁት አለም፣ ሰሙንና ገጽታዉን እንኳን በበዉል የማትለዩትን አባታችሁን ባልጠና እግራችሁ ተመላልሳችሁ ስለጠየቃችሁኝ፣ ሳልሰጣችሁ ስለሰጣችሁን በተትረፈረፈ ንጹህ ፍቅር በጣም አመሰግናቹሃለሁ።
አያሌዎች የኢትዮጵያ ሕዝብ የዲሞክራሲያው ስርዓት ባለቤት ይሆን ዘንድ በዋጋ የማይታመነውን ክብር ሕይወታቸውን እንኳን ሳይነፍጉ ሰጥተዋል። በኩራት በክብርና በሰላም የምትኖር ኢትዮጵያ ትፈጠር ዘንድ እኔም የበኩሌን ትንሿን አስተዋጾ ለማበርከት ባደረኩት ጥረትና በከፈልኩት ዋጋ በጣም ነው ደስታ የሚሰማኝ። እራሴን እንደተባረከ አድርጌ ነው የምቆጥረው።
“ከአጋም የተጠጋ ቁልቋል” እንዲሉ ቀደም ሲል በ”ነውጠኛው ቅንጅት” ወደ ሁለት አመት ገዳማ፣ አሁን ደግሞ በ”አሸባሪነት” ስድስት አመት ተኩል በድምሩ ከስምንት አመት በላይ የሕወሃት ወግ ማእረግ የምናይባቸውን አፍላ አመታት በግፍና በዉሸት በተደረቱ የአገዛዙ የአፈና ተግባራቶች ተነጥቀናል። ከአጠገብሽ ባልነበሩካብቸው በነዚህ ሁሉ አመታት ፣ በጽናት ከጎኔ ስለቆምሽው፣ የኔንም ሚማ ጭምር በመወጣት ልጆቻችን በማሳደግ ለከፈልሽው ዋጋ፣ ላደረግሽልኝ ትልቅ ድጋፍ ሁሉ ባለቤተ ሰላም አስቻለ ልባዊ ምስጋናዬ ይድረስሽ።
በገጠር በከተማባ በዉጭ ሀገር የምትገኙ ቤተሰቦቼ በሙሉ በተለይም ፍሬሕይወት እንዳለ፣ ሚኪያስ እንዳለ፣ ዜና ደሳለኝና ዳግም ደሳለኝ ለፍቅራችሁና ለጥያቂያችሁ በጣም አመሰግናለሁ።
በድንገት ከአጠገባችሁ ተነጥዪ ብታሰርም በመንፈስ አብራችሁኝ ለታሰራችሁ እኔንም ለማስፈታትና የታሰርኩበት አላማ ዳር ለማድረስ ስላደረጋችሁት ተጋድሎ የፓርቲዬ የቀድሞ አንድነት ለዲሞክራሲ ለፍትህ ፓርቲ (አንድነት) አመራርቾንም አባላትን ከፍ ያለ ምስጋናዬን አቀርባለሁ።
ሁልጊዜ ከእናንተ ጋር አብሬ ለመስራት በመቻሌ ደስ የሚለኝ በሰሜን አሜሪካ የቀድሞ አንድነት ፓርቲ የድጋፍ ሰጭ ኮሚቴዎች አባላት ሁሉ ላደረጋችሁት ትግልና ላደረጋችሁልኝ ድጋፍ ምስጋናዬን አቀርባለሁ።
ጠበቆቼ አቶ ደርበው ተመስገንና አቶ አበበ ጉታ ብዙዎች እንኳን ጥብቃን ሊቆሙልኝ ቀርቶ በሩቁ በሚሸሹን ሰዓት ፣ ሊደርስባችሁ የሚችለውን ሁሉ ሳትፈሩ የነጻ ያህል በሚቆጠር ክፍያ በከፍተኛ ፍርድ ቤት እስከ ሰበር ሰሚች ችሎት ድረስ አብራችሁን ስለተንከራተታችሁና ስላደረጋችሁት ጥረት እግዚአብሄር ዉለታችሁን ይክፈላችሁ።
በመላው አለም በተለይም በሰሜን አሜሪካ እስራኤልና አዉሮፓ የምትገኙ የኢትዮጵያ የዳያስፖራ አባላት በተለይም ትግሉ ለማገዝ ለአመታት ባለመታከት እየሰራችሁ ያላችሁ አክቲቪስቶች ፣ የአየር መለዋወጥና አስቸጋሪው የሕይወት ዉጣ ዉረድ፣ የአሁኑ ዘመን መርዝም ሳያዝላችሁ ከጎኔ ስለቆማችሁ እንዲሁም የታፈነውን የኢትዮጵያ ሕዝብ ጩኸት ከፍ አድርጋችሁ ለአለም በማሰማት ስለምታደረጉት አስተዋጾ የላቀ አክብሮትና ምስጋናዬን ላቀርብላችሁ እወዳለሁ።
በሀገርም በዉጭም የምትገኙ ጋዜጠኞች ፣ ብሎገሮች፣ ድረ-ገጾችና የመገናኛ ብዝሃን ተቋማት እዉነቱን ለሕዝብ ለማሳወቅ ስለሰራችሁ ስራ ሁሉ በጣም እያመሰገንኩ በተለይም ኢሳት ቴሌቭዥንና ዘሃበሻ ድህረ ገጽን እንዲሁም የዞን ዘጠኝ አባላትንና ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ እጅግ አድርጌ አመሰግናለሁ።
በአገርም ውስጥ ሆነ በዉጭ ሃገር የምትግኙ በተቃዉሞው ጎራ የተሰለፋችሁ ሃይሎች ሁሉ ያሉን የፕሮግራምና የ ስትራተጂ ልዩነቲች ሳይገድበን የዲሞራሲና የመበት መገፈፍ ጉዳይ የሁላችንም በመሆኑ በአንዱ ላይ የሚደረሰው በሁላችንም ላይ እንደደረሰ ይቆጠራል ብላችሁ ላሰማችሁት የይፋታ ጥሪ በጣም አመሰግናለሁ።
የአለም አቀፍ ማህበረሰብ አባላት “ Injustice anywhere is a threat to justice everywhere” ብላችሁ በኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ እየደረሰ ያለው አፈና እንዲቆም ስለምታደረጉት ጥረት እኔም እፈታ ዘንድ በራሳችሁ መንገድ ስላደረጋችሁት ጥረት አመሰግናለሁ።
በመጨረሻ ለዘመናት በተንሰራፋው የአገዛዙ ማነቆ ታንቆ የጭቆናንና የጭንቅን አመታትን እየገፉ የሚገኘው የኢትዮዮጵያ ሕዝብ፣ በዉል የሚገባው የግፍ ስቃይ በእኔና በቤተሰቤ ላይም ሲደርስ፣ ፍርድ ወደማያዛበው ፈጣሪ ችሎት አቤት በማለትና በልዩ ልዩ መንገዶች ድጋፉን በመግለጽ እንዲሁም ፍጹም የማይገባኝም ፍቅርና አክብሮት በመለገድ ለእነኤ ብቻ ሳይሆን ለቤተሰቦቺም ትልቅ ሞራልና ስንቅ ሆኗል። ለኢትዮጵያዉያን ወገኖቼ ሁሉ፣ ለመላው የኢትዮጵያ ህዝብ እራሴን ዝቅ አድርጌ ከልቤ የሚቀዳዉን ምስጋናና ፍቅር አቀርባለሁ።
እኔና ጥቂት ኢትዮጵያዉያን ከክፉ እስር መፈታታችን ለብዙዎች በተለይም ለቅርብ ቤተሰብ አባሎቻችን እፎይታን ቢሰጥም እዉነታኛዉና ዘላቂው እፎይታ የሚመጣው ግን ኢትዮጵያ ከዘመን ጠገቡ የአገዛዝ ቀንበር ተፈታ፣ ዴሞክራሲያዊነት ሀገር መሆን ስትችል ብቻ ነው። አንድ ህዝብም ሆን ሀገር በትክክል ታላቅ ነው የሚባለው በሰራው ድልድይ ወይንም መንገድ ሳይሆን የሉዓልዊ ስልጣን ባለቤት ሲሆን ነው። ይህ እስኪሆን ድረስ እጅ ለእጅ ተያይዘን የጸና ሰላማዊ ትግል ከማድረግ ዉጭ የቀረን አማራጭ የለም።
በዚህ ሂደት ፍጹም ከእኛ ልናርቀው የሚገባው ነገር ካለ የመጀመሪያው ዘረኝነት ነው። ለእኔ ሰውን በዘሩ ምክንያት ከመጥላት ብሎም ከማጥቃት በላይ ኢሰባአዊነት የለም። በምንም አይነት መንገድ ወደዚህ ደረጃ እንዳንወርድ ልንጠነቀቅ ይገባል። ይልቅስ ቀንበሩ የተጫነው ሁላችንም ላይ ነዉና እንደ አንድ ልብ መካሪ፣ እንደ አንድ ቃል ተናጋሪ ሆነን ልንታገል ይገባናል።
አንዳንድ ሰዎች የአማራን በማንነት መጠቃት በተመለከተ በምሰጠው አስተያየትና በወሰድኩት አቁዋም "ይልቃል በአንድ ወቅት አማራ የለም ብሎ ተናግሮ የነበረ ሰው እንዴት...
HomeAfaan OromooTVWow!! “በረራው አቢዮታዊ ዴሞክራሲ በሚባለው ሮቢላ ካልሆነ መከስከሳችን ነው” ትለናለች:: የምዕተ ዓመቱ ቀልደኛ እንዲሁም አቢዮተኛዋ ሴት
ሊስቦን የፖርቹጋል ዋና ከተማ ዋና ከተማ መሆኗ ምንም አያስገርምም, ምክንያቱም ለረጅም ጊዜ የ LGBT ባሕል, ስነ-ጥበብ, እና የተሻሻለ የህብረተሰብ ፖለቲካ ማዕከል ሆኗል. በአሁኑ ወቅት ሊባኖስ እየተካሄደ ያለው የአካል ጉዳተኝነት በቋሚነት በአውሮፓ ታርመዋል. ይህች ውብ ከተማ በአትላንቲክ አቅራቢያ በሚገኙ ሰባት ኮረብቶች ላይ የተገነባች ስለሆነ, ውቅያኖስ ነፋሻ በተለይም አሪፍ እና አስደሳች ያደርገዋል. ከባህር ጠረፍ አቅራቢያ ስለሚገኝ የአየር ሁኔታ በፍጥነት ሊለዋወጥ ቢችልም በተጓዙበት ጊዜ ለተለያዩ የሙቀት ደረጃዎችና የአየር ንብረት ባህሪያት ለመዘጋጀት እርግጠኛ ሁን! .
ጥቅምት 30 ቀን 2010 በአዲስ አበባ ኢንተርኮንቲኔንታል የሚደረገው የፌዴሬሽኑ ምርጫ ወሳኝ ምዕራፍ ላይ ደርሷል፡፡ እስካሁንም 4 ክልሎች በይፋ ለፕሬዝዳንትነት የወከሏቸውን ሰዎች ይፋ አድርገዋል፡፡ ደቡብ ክልል ከ1996 እስከ 2000 የፈዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት የነበሩት አሸብር ወልደጊዮርጊስ (ዶ/ር)፣ ኦሮሚያ ክልል የቀድሞው የቅዱስ ጊዮርጊስ፣ ኢትዮጵያ ቡና እና ብሔራዊ ቡድን ኮከብ አንተነህ ፈለቀ፣ አማራ ክልል ከ2000-2006 የፌዴሬሽኑ ምክትል ፕሬዝዳንት የነበሩት አቶ ተካ አስፋውን እንዲሁም ከድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር የወቅቱ የፌዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት አቶ ጁነይዲ ባሻ እስካሁን ለፕሬዝዳንትነት እንደሚወዳደሩ የታወቁ ሲሆኑ ከሐረረ የተወከሉት አምባሳደር ቶፊቅ አብዱላሂ (ዶ/ር) ለመወዳደር መወሰን አለመወናቸው በቀጣይ ጊዜያት ይታወቃል፡፡ ጋምቤላ፣ ቤኒሻንጉል፣ ኢትዮ ሶማሌ እና አፋር ለፕሬዝዳንትነት እጩዎችን እንደማይልኩ የታወቀ ሲሆን ትግራይ እና አዲስ አበባ በቀጣይ ተወካያቸውን እንደሚያሳውቁ ይጠበቃል፡፡
የኢትዮጵያ እግርኳስ ፌዴሬሽን ለፕሬዝዳንትነት እና ስራ አስፈፃሚነት የሚቀርቡ እጩዎች ለማቅረብ ያቀረበው የጊዜ ገደብ ዛሬ ቢጠናቀቅም እስከ ጥቅምት 20 ድረስ አራዝሞታል፡፡ በቀጣዮቹ ቀናትም ክልሎች በሚወክሏቸው ግለሰቦች ላይ ለውጥ ያደርጋሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡
በክረምቱ ለሁለተኛ ጊዜ ቡናን የተረከቡህ አሰልጣኝ ድራጋን ፖፓዲች በደረሰባቸው የጤና እክል ምክንያት ክለቡ የ18 ቀናት እረፍት መስጠቱ ይታወሳል፡፡ አሰልጣኙ በሀኪሞች በጤናቸው ላይ ጫና ከሚፈጥረው የማሰልጠን ስራ እንዲገለሉ መምከሩ የሚታወስ ሲሆን ሰኞ እለት በተሰጣቸው የህክምና ውጤት መሰረት ጤናቸው መሻሻል ቢያሳይም አሁንም ወደ ስራ ገበታቸው መመለስ እንደሌለባቸው ተነግሯቸዋል፡፡
አሰልጣኙ በህክምና ውጤቱ ተሰፋ የመቁረጥ ምልክት ያሳዩ ሲሆን ምናልባትም ጥቅምት 29 የመጨረሻው የህክምና ውጤት ሙሉ ለሙሉ ከአሰልጣኝነት በአሰልጣኝነት የመቀጠል እና ያለመቀጠል እጣ ፈንታቸውን ይወስናል ተብሏል፡፡
በኢትዮ ኤሌትሪክ እና በሀዋሳ ከተማ መካከል የተደረገውን ጨዋታ ውጤት ለማስለወጥ ሙከራ መደረጉን በመግለጽ የኢትዮዽያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ዲሲፒሊን ኮሚቴ ድርጊቱን ፈፅመዋል ባላቸው ተጨዋቾች ላይ እስከ ሁለት አመት የሚደርስ ቅጣት ሊጥል ተዘጋጅቷል፡፡ ሆኖም ሙከራው ከጨዋታው በፊት በመክሸፉ በጨዋታው ላይ የታየ የውጤት ማስለወጥ ድርጊት አለማግኘቱን በመግለጽ የሀዋሳ እና የኤሌትሪክ ጨዋታ ውጤት ማፅደቁን ሰምተናል።
በተያያዘ ዜና የፀረ ሙስና ኮሚሽን የጨዋታ ማጭበርበር ተፈፅሟል ተብሎ የቀረበለትን የሰነድ ማስረጃ እንዲሁም ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸውን አካላት በማነጋገር ያቀረበውን ሰነድ አቃቤ ህግ ተመልክቶ ጉዳዩ በህግ ያስከስሳል ወይስ አያስከስስም የሚለውን ዛሬ ውሳኔ መስጠቱ ተነግሯል። (ውሳኔውን እንደደረሰን እናቀርባለን)
የኢትዮዽያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ዲሲፕሊን ኮሚቴ አስቀድሞ ለፋሲል ከተማ በኋላ ለኢትዮዽያ ቡና የፈረመው አክሊሉ አያነው ለፋሲል ከተማ 600 ሺህ ብር እንዲከፍል መቀጣቱን ተከትሎ ያቀረበው የይግባኝ ጥያቄ የይግባኝ ሰሚ ኮሚቴ ውድቅ ማድረጉ ታውቋል። ይህን ተከትሎም አክሊሉ ፋሲል ከተማ ይቅርታ እንዲያደርገለት ጥያቄ ማቅረቡ ተሰምቷል፡፡
የከፍተኛ ሊጉ ክለብ ኢትዮጵያ መድን ናይጄርያዊው አጥቂ አዳም ሳሙኤልን አስፈርሟል፡፡ በሃገሩ ክለብ ኤኤሲሲ ሲጫወት የቆየው ሳሙኤል የአንድ አመት ኮንትራት የፈረመ ሲሆን ትላንት ቡድኑ ከጅማ አባ ቡና ጋር ባደረጉት ጨዋታ ላይ ተሰልፎ ተጫውቷል፡፡
ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ቡድኑን ማፍረሱን ተከትሎ የተለያዩ አካላት ክለቡ ውሳኔውን እንዲቀይር ያደረጉት ጥረት የተሳካ አይመስልም፡፡ በ2009 ከከፍተኛ ሊጉ ከወረዱ 6 ክለቦች መካከል የተሻለ ነጥብ ያስመዘገበው ነቀምት ከተማም ንግድ ባንክን እንደሚተካ ተነግሯል፡፡
የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ የ2010 የውድድር ዘመን ጥቅምት 25 እንደሚጀመር ቢገለፅም ሊራዘም እንደሚችል ተነግሯል፡፡ የደቡብ እግርኳስ ፌዴሬሽን ውድድሩ እንዲራዘም ያቀረበው ጥያቄ ተቀባይነት በማግኘቱ የካስቴል የከፍተኛ ሊግ ክለቦች ዋንጫን ከመስከረም 19-27 ለማድረግ እንደወሰነ ለሶከር ኢትዮጵያ አስታውቋል፡፡
ቅዱስ ጊዮርጊስ የሴቶች ቡድን ተጨማሪ 5 ተጫዋቾችን ማስፈረሙን አስታውቋል፡፡ የመከላከያዋ ፍቅርተ ብርሃኑ ፣ እንዲሁም የጥረቶቹ ወርቅነሽ መልሜላ ፣ ኪፊያ አብዱራህማን ፣ ፍቅርተ አስማማው እና ቤትሄም ሰማን ከልቡን በአንድ አመት ውል ክለቡን ተቀላቅለዋል፡፡
በአልባንያ ሱፐር ሊጋ 7ኛ ሳምንት ቢንያም በላይ የሚጫወትበት ስከንደርቡ ኬኤፍ ከሜዳው ውጪ ቱታ ዱረስን ገጥሞ 4-1 አሸንፏል፡፡ በጨዋታው ላይ ቢንያም በላይ በተጠባባቂ ወንበር ላይ የነበረ ሲሆን ተቀይሮ ሳይገባ ጨዋታው ተጠናቋል፡፡ ስከንደርቡ ጨዋታውን ማሸነፉን ተከትሎ ሉጉን በ19 ነጥቦች ከተታዩ ኩርሲ በ3 ነጥቦች ቀድሞ መምራቱን ቀጥሏል፡፡
በ2012 በፖርት ሰኢድ ስታድየም አል መስሪ ከ አልአህሊ ባደረጉት ጨዋታ በተከሰተው ብጥብጥ 72 የአል አህሊ ፣ 1 የአል መስሪ እና 1 የፀጥታ አስከባሪ መሞታቸው እና ከ500 ደጋፊዎች በላይ ጉዳት ማድረሱን ተከትሎ የግብፅ መንግስት በሁሉም የሃገሪቱ ስታድየሞች የሚደረጉ የክለብ ጨዋታዎች ያለ ተመልካች እንዲደረጉ ወስኖ እስካሁን ተግባራዊ እየተደረገ ይገኛል፡፡ የግብፅ ክለቦች እና ብሔራዊ ቡድኑ ጨዋታዎች ላይም የቁጥር ገደብ ማስቀመጡ ይታወሳል፡፡
በቅዳሜው የፍፃሜ የመጀመርያ ጨዋታ የአሌሳንድሪያው ቦርጅ አል አረብ ስታድየም ተመልካች የመያዝ አቅም ከ85ሺህ በላይ ሲሆን አል አህሊ ቢያንስ 70ሺህ ደጋፊዎቹ ስታድየም እንዲገቡ ጥያቄ ቢያቀርብም ከ50 ሺህ በላይ ተመልካች እንዳይገባ መንግስት አዟል፡፡
የቻን አስተናጋጅ ሀገር የነበረችው ኬንያ አስተናጋጅነቷ ተነጥቆ ለሞሮኮ ከተሰጠ በኋላ በውድድሩ ላይ ኬንያን ተክቶ የሚካፈለውን ቡድን ካፍ መምረጡ ታውቋል፡፡ ግብፅ በውድድሩ ላይ እንድትሳተፍ ካፍ ጥያቄ ቢያቀርብም ግብፅ ለውድድሩ ብላ የሀገሯን ሊግ እንደማታቋርጥ በመግለጧ በምትኩ አልጄርያ በውድድሩ ላይ እንደምትሳተፍ ተነግሯል፡፡
አነስተኛ መጠን ፖሊ የፀሐይ ኃይል ፓናሎች 40w50w65w80w አምራቾች እና አቅራቢዎች - ቻይና አነስተኛ መጠን ያላቸው ፖሊ ሶላር ፓናሎች 40w50w65w80w ፋብሪካ
ይህ አዲስ ዓይነት ፕላስቲክ ማሽን ነው ፣ ለፕላስቲክ መልሶ ጥቅም ላይ ለማዋል እና ለማጠቢያ መስመር ልዩ ነው ፣ የውሃውን ማሽን ፣ ማድረቂያ ማሽንን ከከፍተኛ ጭቅጭቅ ማጠብ ፊልሙ በኋላ ሊተካ ይችላል ፡፡ ቅንጣቶችን በሚሠሩበት ጊዜ እንዲሁ ኮምፓተር አያስፈልገውም ፡፡
Sunday February 72021 ጽማቕ ኣቦወንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብጻይ ማሕሙድ እስማዒል ሰንበት ለካቲት 7/2021 ምስ ኩሎም ጨነፍራት ሰምየን ኣመርካን ከነዳ ኣገዳስን እዋናውን ኣኼባ ኣካይዱ። ብጻይ ማሕሙድ እስማዒል ብመዳይ ወታሃደራዊ ጉዳይ ኣብዚ መራኸቢ ብዙሓት ንምስጢር ክንዕቅቦ ኢና ሰፊሕ መደባት ከምዘሎ ነዊሕ ዓሚቕ መግለጺ ሂቡ። ብመዳይ ፕሎቲካዊ ሑሉፍ ፍሽለትና ኣስፊሑ ክንማሃረሉ ገምጋም ብነዊሕ ኣጋላልጻ ገምጋም ንኣባላት ምስ […]
ክለሳ-ሓሳባውን ግብራውን ሓተታ ብፍስሃ ናይር መሪሕነት አብዚ ግዜዚ እቲ አገዳስን አድላይን አብ ኩሉ መዳያት ውዳቤ ናይ ሕይወትና ፣ ናይ ክሉ ሕይወትና ግላዊ ይኹን ማሕበራዊ፣ አብ ቁጠባውን፣ ፖሊቲካውን፣ ማሕበራውን፣ባህላውን ንስራሓትና ንምዕዋት አፍልጦን ትግባረን መሪሕነት አገዳሲ ኢዩ። አብዚ ዝሓለፈ 15 ዓመታት ሕዝቢ ብዛዕባ ጽንሰ- ሓሳብ መርሕነት እንታይ ምዃኑን፣ ከመይ ገርካ ድማ ጥዑያት መራሕቲ ትምህዝ፣ከም
Sunday February 72021 ጽማቕ ኣቦወንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብጻይ ማሕሙድ እስማዒል ሰንበት ለካቲት 7/2021 ምስ ኩሎም ጨነፍራት ሰምየን ኣመርካን ከነዳ ኣገዳስን እዋናውን ኣኼባ ኣካይዱ። ብጻይ ማሕሙድ እስማዒል
ክለሳ-ሓሳባውን ግብራውን ሓተታ ብፍስሃ ናይር መሪሕነት አብዚ ግዜዚ እቲ አገዳስን አድላይን አብ ኩሉ መዳያት ውዳቤ ናይ ሕይወትና ፣ ናይ ክሉ ሕይወትና ግላዊ ይኹን ማሕበራዊ፣ አብ ቁጠባውን፣ ፖሊቲካውን፣ ማሕበራውን፣ባህላውን ንስራሓትና ንምዕዋት አፍልጦን ትግባረን መሪሕነት አገዳሲ ኢዩ።
ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ምስሕሓብ ካብ 3 ናብ 4 ሕዳር 2020 ኣብ ዘውግሕ ናብ ጎንጺ ከም ዝማዕበለ ብማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ምስ ተሓበረ ኣዝዩ ኣሕዚኑና። ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ኣብ ትግራይ ዝተኻየደ ክልላዊ ምርጫ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ኣብ ሕድሕዶም፡ እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ከም ዘይፈልጦ ዝገልጽ ኣዋጃት ከውጽኡ እንከለዉ ስክፍታና መሊሱ […]
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ነዚ ተወሲዱ ዘሎ ተባዕ ስጉምቲ ኣመጒሱ፤ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ መዓልታት፡ ናይ ሽወደን ናይ ዜና ማዕከን ከም ዘመልከቶ፡ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኢሰያስ ኣፍወርቂ ብዝፈጸሞ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ክሲ ተመስሪቱሉ ኣሎ። ብመሰረት እቲ ናይ ዜና ማዕከን፡ ተመስሪቱ ዘሎ ክሲ ኣብ ከተማ ጎተንበርግ (Gothenberg) ሃገረ-ሽወደን እዩ። ዳገንስ ንሄተር (Dagens Nyheter) ዝተባህለ ዝዓበየ […]
ቤርከርርርት እ.ኤ.አ. በ 1991 ከተጀመረበት ጊዜ ጀምሮ ንግዶች በዓለም ዙሪያ በ 55,000 የካርድ ባለአደራዎች መረብ ውስጥ ገንዘብ እየገፉ ቆይተዋል ፡፡ ዘመናዊ የንግድ ሥራዎችን በመጠቀም የንግድ ሥራዎችን የገንዘብ ፍሰታቸውን እንዲያሻሽሉ እና የገንዘብ ወጪዎችን እንዲቀንሱ ለመርዳት የተቀየሰ ነው ፡፡ ባርባየርር ባህላዊ ገዳቢ ፅንሰ-ሀሳቡን ወስዶ በ 21 ኛው ክፍለዘመን ቴክኖሎጂ ቴክኖሎጂ ንግዶች ምርቶቻቸውን ወይም አገልግሎቶቻቸውን በመጠቀም የንግድ ልውውጥ የሚያደርጉበት የንግድ መድረክን ፈጥረዋል ፡፡
ባርትከርርድ በዘጠኝ ሀገራት ውስጥ ይሠራል እና በዓለም ዙሪያ 75 ቢሮዎች ያሉት ሲሆን አባላቱ እና ፍራሾቹ አዳዲስ የንግድ ሥራዎችን በአካባቢያዊ ፣ በብሔራዊ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ እንዲመሰርቱ ያደርጋል ፡፡ ቢዝከርክር እንዲሁ በንግድዎ እድገት ውስጥ ኢንቨስት ለማድረግ የሚያስችል ተጨማሪ የገንዘብ ምንጭ በመፍጠር ወለድ-ነክ ያልሆነ መስመር / ክሬዲት ይሰጣል።
የባርትከርክ የዘመናችን የማሽከርከር ኃይል በንግድ ፓውንድ በመባል የሚታወቀውን ዲጂታል ምንዛሬን በመጠቀም ምርቶቻዎን ወይም አገልግሎቶችዎን በተዘዋዋሪ ከማንኛውም የ Bartercard አውታረ መረብ ውስጥ ለማምጣት ገንዘብን መቆጠብ እና ወጪዎቻቸውን መቀነስ ይችላሉ ፡፡
የ Bartercard እንደ ፍራንቼዝዝ ፣ በክልልዎ ውስጥ አባላት የማግኘት ሃላፊነት አለብዎት ፣ ስለሆነም ምርቶቻቸውን ወይም አገልግሎቶቻቸውን ከጠቅላላው አውታረ መረብ ጋር ለመለዋወጥ የሚያግዙ ናቸው ፡፡ አይጨነቁ ፣ Bartercard Head Office የአባልዎን የክፍያ መጠየቂያ ፣ የሂሳብ መግለጫዎችን እና መጥፎ ዕዳዎችን ያስወግዳል ፡፡ ሁሉንም ጥያቄዎችዎን ፣ ስልጠናዎን እና አባላትዎን ሁሉ ከሚረዳዎት የፍራንች ማኒዥያችን ቀጥተኛ ግንኙነት ይኖርዎታል ፡፡
ፍራንቼስዝ የንግድ ባለቤቶችን በመገናኘትና ቤርከርርድ እንዴት እንደሚሠራ እና ባርካርት ለንግድቸው እድገት ቁልፍ መሣሪያ መሆኑን በመግለጽ ንግዶቻቸውን ያሳድጋሉ በ:
Bartercard የአንድ ሳምንት ጥልቀት ያለው ሥልጠና ፣ ወደ Barterversity መድረክችን መድረሻን እና የመስክ ስልጠናን የሚያካትት የድህረ ማከሚያ መርሃግብርን ጨምሮ አጠቃላይ የሆነ የድጋፍ መርሃግብር ይሰጣል በዓመት ውስጥ ከሁለት ጉባኤዎች ጋር በመሆን ኮንፈረንስ የማግኘት ዕድል ይኖራቸዋል ፡፡
ከዚህ በታች ያሉት ሥዕሎች franchisees በሽያጮቻቸው እና በአባሎቻቸው ብዛት መሠረት እንዲያገኙት የምንጠብቃቸው ናቸው ፡፡ ምንም እንኳን እነዚህ ለእውነተኛ ገቢዎችዎ ዋስትና ወይም ዋስትና ባይሆኑም በትጋትና በትጋት ግን እነዚህ ቁጥሮች ይሟላሉ ብለን እንጠብቃለን ፡፡
የሻተር ፍራንቼስ ዕድል ቡምንግ ገበያ ፣ ዝቅተኛ ኢንቬስትሜንት በእውነተኛ የደንበኛ ፍቅር ልዩ ምርት ነው ፡፡ Just Shutters Franchise ለየት ያለ ያቀርባል…
የማጫዎቻ አማራጮች ቤቶችን ፣ ኤን ኤን ኤስ ፣ የጤና እንክብካቤ ኩባንያዎችን እና የቤት እንክብካቤ አገልግሎቶችን የሚንከባከቡ እንክብካቤ ሰራተኞችን ይሰጣል ፡፡ ከእኛ ጋር ማድረግ ይችላሉ…
በግዢ ኃይልዎ ማሽቆልቆል ላይ የሚደረግ ውጊያ (እና እንደ አጋጣሚ ሆኖ የሃብት ሙቀት መጨመር እና መሟጠጥ ላይ) የኤሌክትሪክ ኃይልን ከመጠን በላይ የመብላት ፍልሚያንም ያካትታል ፡፡
ከሀገሪቱ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ጋር የተቆራኙ በመሆናቸው “መጭመቅ” የማይችሉ የኤሌክትሪክ ፍላጎቶች ቢኖሩም ፣ የበለጠ የሚጨመቁ እና እያንዳንዳችን ተዋንያን የምንሆንባቸው ሌሎች ፍላጎቶች አሉ ፣ ከእነዚህ የኃይል ፍላጎቶች ውስጥ አንዱ ነው የተደበቁ የኤሌክትሪክ ወጪዎች.
ለ) በመጥፎ ማስተካከያ ፣ በመበላሸቱ ወይም በመሳሪያው ጥገና ጉድለት ምክንያት የኤሌክትሪክ ኃይል ከመጠን በላይ መብላት (ቆሻሻ መቋቋም ፣ የቀዘቀዘ ማቀዝቀዣ ፣ ​​ወዘተ)
እነዚህን የተደበቁ ወጪዎች በአጠቃላይ ለፈረንሣይ መገመት በጣም ከባድ ነው ፣ ግን የተለያዩ ቁጥሮች እየተዘዋወሩ እና በመጠባበቂያ ላይ ያሉ መሳሪያዎች ፍጆታ በየአመቱ ከኑክሌር ሬአክተር ከሚመረተው የኤሌክትሪክ ኃይል ጋር ይዛመዳል! በሌላ አገላለጽ በጣም ትልቅ ኃይል ነው እናም የተደበቁ ወጪዎችን መቀነስ የኑክሌር አደጋን ለመቀነስ ነው ...
በካፍ 2017 ቻምፒየንስ ሊግ የአንደኛ ዙር ጨዋታዎች አርብ ምሽት ፕሪቶሪያ ላይ በተደረገ ጨዋታ ጀምሯል፡፡ የደቡብ አፍሪካው ማሜሎዲ ሰንዳውንስ የዩጋንዳው ኬሲሲኤን በጠባብ ውጤት በማሸነፍ የአምና ድሉን የማስጠበቅ ዘመቻውን ጀምሯል፡፡
ማሜሎዲ ሰንዳውንስ ኬሲሲሴን 2-1 በሆነ ውጤት የረታ ቢሆንም ኬሲሲኤ ከሜዳው ውጪ ያስቆጠረው ግብ ወሳኝ ሆናለች፡፡ በጨዋታው መጀመሪያ አከባቢ ብራዚሎቹ አከታትለው ያስቆጠሩት ሁለት ግቦች አጀማመራቸውን ቢያሳምርላቸውም በሂደት እየተቀዛቀዙ መምጣታቸው ተጨማሪ ግቦችን እንዳያገኙ አግዷቸዋል፡፡ ኮትዲቯራዊው ተከላካይ ባንጋሊ ሶማሆሮ በግንባር በመግጨት ሰንዳውንስ መሪ ሲያደርግ ከደቂቃዎች በኃላ ብራዚሊያዊው የመስመር ተከላካይ ሪካርዶ ናሽሜንቶ በፍፁም ቅጣት ምት ልዩነቱን ወደ ሁለት አስፍቷል፡፡ ካስትሮ ተጨማሪ ግብ አስቆጥሮ የነበረ ቢሆንም ፐርሲ ታኦ ከጨዋታ ውጪ አቋቋም ላይ ተገኝቷል በሚል የመሃል ዳኛው ግቧን ሽረዋል፡፡
በሁለተኛው አጋማሽም ብራዚሎች የካምላው ክለብ ላይ ጫና ፈጥረው መጫወታቸውን ቀጥለዋል፡፡ ነገር ግን በ69ኛው ደቂቃ ጂኦፍሪ ሴሬንኩማ ወሳኝ የሆነች ግብ በሰንዳውንስ መረብ ላይ አስቆጥሮ በመልሱ ጨዋታ ተስፋ እንዲሰንቅ አስችሏል፡፡
የቻምፒየንስ ሊጉ ጨዋታዎች ዛሬም በተለያዩ የአፍሪካ ከተሞች ቀጥለው ይደረጋሉ፡፡ አምስት ጨዋታዎች ዛሬ ሲደረጉ የሰሜን አፍሪካ ሃያሎቹ አል አሃሊ፣ ዩኤስኤም አልጀር፣ ዋይዳድ ካዛብላንካ እና ኤስፔራንስ በሜዳቸው ይጫወታሉ፡፡ የታንዛኒያው ያንግ አፍሪካንስ የዛምቢያውን ቻምፒዮን ዛናኮን የሚያስተናግድበት ጨዋታ ከፍተኛ ግምትን ማግኘት ችሏል፡፡
ሓፋሽ ይወደብ፡ ይንቃሕ፡ ንመሰሉ ይቃለስ፡ ብዝብል መሪሕ ህዝባዊ ቃልሲ ንምልዕዓል፡ ኣባላት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ ጨንፈር ኣዲስ ኣበባ፡ ብዕለት 24 ጥሪ 2016 ኣብ ቤት ጽሕፈት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድሪ ሰፊሕን ካብ ናይ ቅድሚ ሎሚ ብዕሙቕ ዝበለ ደረጃን ወርሓዊ ኣኼብኦም ኣካይዶም፡፡ እዚ ብሓላፊ ውደባ ግሃድኤ-ሕድሪ ጨንፈር ኣዲስ ኣበባ ብጻይ ፍስሃየ ሃይሉ፡ ብሓላፊ ውደባ ኣብ ኢትዮጵ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ብጻይ ተስፋሚካኤል ኣርኣያን ምኽትል ኣቦ ምንበር ግሃድኤ-ሕድሪ ብጻይ ጥዑምዝጊ ጠዓመን ተመሪሑ ዝተሰላሰለ ወርሓዊ ኣኼባ፡ ብፍላይ እኳ ብጻይ ፍስሃየ ሃይሉ ኣብ ዘቕረቦ መዛረቢ ዛዕባ ስለምንታይ ኢዩ ሓፋሽ ከም እቲ ቃልሲ ንናጽነት ኢሉ ተወዲቡ ዝተቃለሶ፡ ንክብሪ ሓርነቱ ንምቅላስ ግን ከምእቲ ዝድለ ዘይኮነ፡ ዋላ እንተተወደበ ከኣ መብዛሕትኡ ዝተወደበ ዓቕሚ ሰብና ናብ ትግባረ ቃልሲ ከይሰግር ማሓኑቖታት ኮይንዎ ዘሎ ዝተፈላለየ ምኽኒትን እንተታትን ብዝርዝር ድሕሪ ምብራህ፡ እዚ ኣብ መላእ ዓለም ክሳብ ሕጂ ተወዲቡ ዘሎ ዓቕሚ ሰብ’ውን እንተኾነ ናብ ሩኡይ ዝኾነ ኣበርክቶ ኣብ ቃልሲ ንኽሰጋገር ክንበላሓትን ኣገባብ ኣወዳድባና ጽፈት መለለይኡ ክኸውንን፡ ከም ናይ ኣብ እስራኤል ዘሎ ውዳቤና ኣብነት ብምውሳድ ተባዕ፡ ስጡምን ውፉይን ሓይሊ ውዳበ ክህልወና ምእንቲ ኣበርቲዕና ክንዓዪ ይግበኣና ኢዩ ኢሉ፡፡
ኣብ እቲ ዝቐጸለ ክፍለ ግዜ ገዲም ተቓላሳይ ንፍትሒ ብጻይ ተስፋሚካኤል ኣርኣያ ኣብ ዘስመዖ ንኣወዳድባ ዝምልከት መብርሂ፡ ገድሊ ንሓርነትና ከቢድን ምስላጥ ዝተሳእኖ ጉዑዞን፡ ካብ ክኸውን ጌርዎ ዘሎ ቀንዲ ምኽንያታት፡ ናይ ሃገርና ውድባት ሜላ ንኣወዳድባ ሓፋሽ ህዝቢ፡ ህዝባዊ ወጽዓ ማእከል ዝገበረ ኣብ ክንዲ ዝኸውን ኣብ ፍልልያተን ብምድሃብ ንቀንዲ ብዓል ቤት ናይ መትከል ጸላኢአን ዝኾነ ጨቋኒ ስርዓት ህግደፍ ረሲዐን ሕድ-ሕደን እስከ ትሓልፍያ ብምባል፡ ህዝቢ ክጉስጉሳ ከለዋ ነተን ሓርነት ከምጽኣ ዝወፈራ ከምአን ዝበላ ውድባት እንዳ ሸምጠጣን እንዳሓመያን ንሓፋሽ ክውድባ ህርድግ ስለ ዝብላ ኢዩ፡ ድሕሪ ምባል፡፡ ንሕና ግን ኣወዳድባና ካብ ምትህልላኽ ምስውድባት ዝረሓቐ፡ ንዘየርባሒ ወገናውነት ወይ ጸግዒ ዝፈንፈነ፡ ንኻልኦት ባእታታት ከቕሕሩ ወይ ከተሃላልኹ ዝኽእሉ ነጥብታት ዘየልዕል፡ ሃገራዊ ህዝባዊ ውዳበ ከነካይድ ከም ዝጸናሕና መጠን ብዝሓየለ መልክዑ ክንቅጽሎ ኣሎና ኢሉ፡፡
ምኽትል ኣቦመንብር ፈጻሚ ኣካል ግሃድኤ-ሕድሪ ብጻይ ጥዑምዝጊ ጠዓመ ብወገኑ፡ ንህሉው ኩነታት ህዝብና ኣብ ስደትን ውሽጢ ሃገርን፡ ጎድኒ ጎድኑ ከኣ ኩነታት ሃገራውያን ውድባትና፡ ንጥፈታት ውድብ ብፍላይ ከኣ ዝንኣድ ወፍርታት ሰራዊት ሕድሪ፡ ጽቡቕ ናይ ምቅርራብ መንፈስ ናብ ስራሕ ዝኣንፈተ ምዕባለ ልፍንታዊ ሓይሊ 6 ፖለቲካውያን ውድባት ሃገርና ብዝርዝር ድሕሪ ምግላጽ፡ ውዳበ ሓይሊ ኢዩ እሞ፡ ምጽላእ ንተግባራት ህግደፍን ብተናጸል ዝካየድ ቃልስን ናህሩ ዓቂቡ ርኡይ ዝኾነ ለውጢ ከመዝግብ ዘይሕሰብ ብምኳኑ፡ ውዳበ ከኣ ናብ ዓወት ከብጽሕ ዝኽእል ጥርናፈ ሓፋሽ ተቓላሳይ ምኳኑ ብምእማን፡ ንጹህ ውዳቤታት ብምዕባይን ብምስፋሕን ተልእኾ ናይ ቃልስና ከነተግብር ግድነት ኣብ ዝኾነሉ እዋን ኢና ዘለና ኢሉ፡፡
ናይ‘ቲ ብስም ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ(ዴምሓኩኤ) ብዕለት 1 መስከረም 2012 ዝወጸ ኣዋጅ ትሕዝቶ ኣዝዩ ኣስደምሙና። እዚ ኣስደማምን ኣነዋርን መርገጺ‘ዚ፡ ነቲ ኩሉ ኤርትራዊ ተቓውሞ ሃገራዊ ሓይልታት እንኮላይ ዴምሓኩኤ ዝፈረሙሉ ከም ጽኑዕ ሞቖምያታት ኩሉ ዝምእዘዘሉ ሃራዊ ቻርተር ዝጻረር‘ዩ። ኤርትራዊ ፖለትካውን በርጌሳውን ተቓውሞ ሓይልታት ጸረ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ መሳርዓቶም ንምጥርናፍ ሓያሎይ ስጉምቲታት ናብ ቅኑዕ መገዲ ምጉዓዝ ኣብ ዝጀመርሉ ወቅቲ፡ ኣብ ኣተሓሕዛ መርገጺ ዴምሓኩኤ ብፖለትካውን ሕጋውን መዳያት ብመንገዲ‘ቶም ኤርትራዊ ተቓውሞ ሓይልታት ዝተወከልሉ ክልቴኡ ሃገራዊ ጽላላት (ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶን) ስሙር ሃገራዊ መርገጺ ክውሰድ ይግባእ።
ላዕለዎት መሪሕነታዊ ኣካላት ክልቴኡ ሃገራዊ ጽላላት ኣብ ልዕሊ ዴምሓኩኤ ወሳኒ ፖለቲካውን ሕጋውን መርገጺ ምውሳድ ኣድላይነት ከምዘሎዎ እናረጋገጽና፡ ዝስዕብ መብርሂ ነቕርብ፦ ቀዳማይ፦
ኣዋጅ ዴምሓኩኤ ኣብ ዑምቐት ታሪኽን ዕላማታት ሃገራዊ ምንቅስቓስን ዝወግእ፣ ኣብ ትሕቲ ሓርበኛ ጀማሪ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ስዉእ ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ዘልዓሎ ሰንደቕ ዝተሰዉኡ ኣሻሓት ጀጋኑ ስዉኣት ዝራኽስ፣ ተቓውሞ ሓይልታት ኤርትራ መድረኻዊ ቀዳምነታት ኣብ ምስራዕ ብኵራት ፖለቲካዊ ብስለት ዝፈጥሮ ካልኣዊ ፍልልያት ንምእላይ ዕቱብነት ኣብ ዘርእይሉ ዘሎዎ ጊዜ ኣብ ልዕሊ ተቓውሞ ሓይልታት ኤርትራ መንቓዕቲ ዝፈጥርን ስለዝኾነ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ብትሪ ይኹንን።
ሳልሳይ፦ ንሃገራዊ ጅግና ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ምንሻውን፡ ብሽፍታ ምጥቕንን፡ ካብ‘ቲ ኢትዮጵያዊ መግዛእታዊ ስርዓታት ክሳብ መላእ መሬት ኤርትራ ሓራ ምውጻእ ኣብ ልዕሊ ሓምድ እድሪስ ዓዋተን ኩሉም ተጋደልትን ዘካይድዎ ዝነበርዎ ጸለመታት ዝፍለ ኣይኮነን።
ኣብዚ ከነረጋግጾ እንደልዮ ሓቂታት፡ ህዝቢ ኩናማ ኣካል ህዝቢ ኤርትራ ከም ምዃኑ መጠን ኣብ ሰውራ ኤርትራ ምስ‘ቶም ኣሕዋቱ ካልኦት ክፍልታት ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ክቡር መስዋእቲ ከፍሉ‘ዩ። ኣብ ሃገራዊ ተጋድሎ ዝተሰዉኡ ጀጋኑ ሓርበኛታት ህዝቢ ኩናማ ኣብ‘ዚ መግለጺ‘ዚ ብዝርዝር ምጥቃስ ዘይከኣል‘ኳ እንተኾነ፡ ከም
ኣነ ተኸንሺበ እየ፣ ብኸመይ ሓገዝ ክረክብ ይኽእል? ዝተኸንሸበት ኦፐሬሽን ክትገብር ትኽእል እያ ዝብል ዘረባ ሰሚዐ ኣለኹ። ኦፐሬሽን እንተ’ጌረ ወለደይ ክፈልጡ ኣለዎም ድዩ? ጓል፡ 17 ዓመታ።
ጽብቕ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ። እዚ ሓገዝ ካብ ungdomsmottagning፣ ክፍሊ ክንክን ደቂ ኣንስትዮ ወይ ማእከል ክንክን ጥዕና ክትረኽቢ ትኽእሊ። ተመሃሪት እንተ ኾንኪ ነርስ ናይ ቤት ትምህርቲ ክትዘራረቢ ትኽእሊ ኢኺ።
ልክዕ ኣለኺ፡ እንተ ኣድልዩን እንተደሊኽን ኦፐሬሽን ክትገብሪ ትኽእሊ ኢኺ። ኦፐሬሽን ንቓንዛ ዝገብር በሰላ ክኣልዮ ወይ ምሻንን ጽግያትን ምእንቲ ክቐልል ንብልዕቲ ክኸፍቶ ይኽእል። ኦፐሬሽን ጾታዊ ርክብ ምግባር ወይ ምድሳት ትጽገሚ እንተ ኾንኪ’ውን ክሕግዝ ይኽእል እዩ። ካልእ ዓይነት ኦፐሬሽን ንጕድበ ክሃንጾ ይኽእል። ሓገዝ ክትረኽቢ ከለኺ ዝያዳ ሓበሬታ ይወሃበኪ።
ምኽንሻብ ርሕሚ ግዝረት ተባሂሉ’ውን ይጽዋዕ እዩ። እዚ ማለት ገለ ሰብ ንክፋል ርሕሚ ሃስዩ ወይ ቖሪጺ ኣልጊሱ ማለት እዩ። ንሕማቕ ከም ዝስምዓኪ ዝገበር ምኽንሻብ ተቓሊዕኪ እንተኾንኪ ክትረኽብዮ ትኽእሊ ጽቡቕ ሓገዝ ኣሎ። መጠንቐቕታ: ተነቀፍቲ ስእልታት!
መንግስታት ንዜጋታተን ካብ ሊብያ ኣብ ዘውፅአሉ እዋን ነዞም ዘውፅእኦም ነፈርቲ ኾነ መራኽብ ዘይብሎም ሰደተኛታት ክሓስብኦም ላዕለዋይ ኮሚሽነር ጉዳይ ስደተኛታት ሕቡራት መንግስታት ኣንቶንዮ ጉተራስ ትማሊ ተማሕፂኖም'ዮም።