Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አዲስ ዓመት ፣ አዲስ ጣቢያ - ከዚህ በፊት ያልተገለጠልን ድር ጣቢያ ይኸውልዎት - የዲዛይን ስኳድ ብሔር. ለ “STEAM Night” ፕሮጀክት ብዙ ማበረታቻዎችን ማግኘት ይችላሉ ፡፡ እነሱ ቪዲዮዎችን ፣ የዲዛይን ፈተናዎችን እና ጨዋታዎችን ያቀርባሉ ፡፡ እንቅስቃሴዎች እንደ ኤሌክትሪክ ፣ ድምፅ / ሙዚቃ ፣ ስፖርቶች / ጨዋታዎች እና አረንጓዴ አረንጓዴ ያሉ የሳይንስ ርዕሶችን ይሸፍናሉ ፡፡ ብዙ የሚከናወኑ ነገሮች ቀላል ናቸው እና በእጅዎ ካለዎት አቅርቦቶች ጋር ሊከናወኑ ይችላሉ ፡፡
ሁለተኛው የጋራ ባለሃብትነት ግንኙነት ልዩ የጋራ ባለሃብትነት ሲሆን የዚህ መብት መሰረት (subject matter) የጋራ ግንብ፤ አጥር፡ አፓርትማ ወ.ዘ.ተ. ሊሆን ይችላል፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ.1209(1)) ሰዎች በዚህ ዙርያ የሚኖራቸውን መብት በማስመልከት የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት አንቀጽ 40(7) ማንኛወም ኢትዮጵያዊ በጉልበቱ ወይም ለሚያደርገው ቋሚ ንብረት ወይም ለሚያደርገው ቋሚ መሻሻል ሙሉ መብት አለው፡፡ . . ." በማለት ሁለት በአዋሳኝ የሚገናኙ ሰዎች በጋራ መሬታቸው ለሚገነቡት ግንብ፡ አጥር ወይም አፓርትማ የጋራ ባለቤትነት መብት እንዳላቸው በማረጋገጥ ይህን መብታቸውን የመሸጥ የመለወጥ የማውረስና የመሬቱ ተጠቃሚነት ሲቋረጥ ንብረቱን የማንሳት ባለቤትነቱን የማዛወር ወይም የካሳ ክፍያ የመጠየቅ መብት እንዳላቸው ህገ-መንስታዊ እውቅና የተሰጠው የንብረት መብት ነው፡፡ ልዩ የጋራ ባለሃብትነት ከንብረት ህግ አኳያ ሲታይ መብቱም ሆነ ግዴታው የሚመነጨው የጋራ ግንብ፣ አጥር፣ ኮሪደር (በረንዳ) ወ.ዘ.ተ. በሚጠቀሙ አጐራባች ባለሃብቶች መካከል ከሚደረግ ውል ወይም የህግ ግምት ነው፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1259 ፤ 1281 እና 1282) ከዚህ ውልና የህግ ግምት የንብረት ህግ ሊመነጩ የሚችሉ የልዩ የጋራ ባለሃብቶች መብቶችና ግዴታዎች ያሉ ሲሆን መብቶችን በቅድሚ ስንመለከት ፡-
የጋራ ግንብ (common wall) ፣ አጥር፣ መውጪያና መግብያ (ኮሪደር) የሚኖራቸው ሰዎች ከተጋሪው ጋር አብሮ ለመስራትና ለመገልገል የመደራደርና አብሮ ሰርቶ አብሮ የጋራ ንብረት በሆነው ነገር የጋራ የባለቤትነት መብት እንዲኖራቸው ማድረግ ይችላሉ፡፡ አንደኛው ወገን ይሁንታ ካልሰጠ ለማስገደድ ባይቻልም ሌሎቹ ተጐራባቶች የጋራ የሆነው ግንብ፣ አጥር፣ ኮሪደር ብቻቸውን ሆነው በጋራ መሬቱ ላይ የመገንባትና የንብረቱ ባለቤት የመሆን መብት አላቸው፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1278 እና 1279(2))
ተገንብቶ የቆየ የጋራ ግንብ በከፊል ወይም በሙሉ በሚፈርስበት ግዜ አንደኛው ተጋሪ ሌላኛውን እንስራው ብሎ መጠየቅ ያለበት ቢሆንም ሌላው ተጋሪ ይሁንታን ካልሰጠ አንደኛው ወገን እንደገና ሊገነባውና የባለቤትነት መብቱ ለብቻው እንዲሆን በማድረግ ያለውን የጋራ ነው የሚል የህግ ግምት እንዲቀር ያደርጋል፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1200 እና 1201፣ 1279) እዚህ ላይ ሊነሳ የሚችለው ጥያቄ ብቸኛ ባለቤት የሚሆነው በራሱ መሬት ላይ ሲገነባው ነው ወይስ በእንቢተኛው ተጋሪ መሬት ላይም ሲገነባ ብቸኛ ባለቤት መሆን ይችላል? የሚል ነው:: ህጉ ለዚህ በፍ/ብ/ሀ/ቁ 1279(2) ላይ የሚሰጠው ግልፅ መልስ ስላለ ብዙ የሚከራክር አይደለም ፡፡
በጋራ የሚገለገሉበት ህንፃ በጋራ መሬት ላይ ያረፈ ነው ተብሎ የመገመትና የጋራ ሃብታቸው እንደሆነ ተደርጎ የመገመት መብት አላቸው፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1200(1) 1281፤)
የጋራ ባለሃብቶቹ ማህበር (syndicate) የማቋቋም፣ አስተዳዳሪ የመምረጥ፣ በሐራጅ እንዲሸጥ የመጠየቅና በማህበር ሰብሰባዎች ላይ ድምፅ የመስጠትና በውሳኔው ካልተስማሙ ይግባይ ብለው ወደ መደበኛ ፍርድ ቤት የመሄድ መብት አላቸው፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1293፣1295፣ 1298፣ 1303፣ 1304፣ 1305)
ልዩ የጋራ ሃብቱን ለማደስ ወይም እንደገና ለመገንባት የወጣውን ወጪ ከሌሎቹ የጋራ ባለሃብቶቹ በውል ወይም ከውል ውጭ በክስ የመጠየቅ መብት አላቸው፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1306፣ 1308 እና 1297)
የልዩ የጋራ ባለሃብቶች መብትና ግዴታ የሚወሰነው ውል በፅሑፍ የማድረግ ግዴታ አላቸው፡፡ ይህን ፎርም ተከትለው ስምምነቱን ካልፈፀሙ ግን ህጋዊ ውጤት አይኖረውም ወይም ዋጋ አልባ (void) ነው፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1283)
ውሉ ንብረቱ በሚገኝበት(situs) የውል መዝጋቢ (notary) ወይም የፍርድ መዝገብ (court registry) መቀመጥና ወራሾች፣ የወደፊት ገዢዎች፣ ወኪሎች፣ የግብር ባለስልጣንና ዋስትና የተሰጣቸው ባለሀብቶች (secured creditors) እንዲያዩት በሚችል አኳኃን መቀመጥ አለበት፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1284)
መብትን ማስከበር እንዳለ ሁሉ ግዴታዎችን የመሸከም ግዴታ ስለሚኖርባቸው ልዩ የጋራ ሃብቱን እንዳለ ጠብቆ የማቆየት፣ የማደስ እና የማስተዳደር ግዴታ አላቸው፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1292)
ልዩ የጋራ ባለሃብትነት መብት መሰረቱ የባለሃብቶቹ ውል ሲሆን ይህ ሰምምነት እንደሁሉም ህግ ፊት ዋጋ ያላቸው ተግባራት በአንድ ወቅት ተወልዶ ተጋሪዎች በመብታቸው ሲሰሩበት ከቆዩ በኃላ ቀሪ የሚሆኑባቸው ሁኔታዎችም አሉ፡፡ ከነዚህም ጥቂቶችን ወስደን ያየን እንደሆነ፡-
§የጋራ ባለሃብቱ የነበረውን የባለቤትነት መብት (ownership right) በሽያጭ ወደ ሌላ ሰው ሲያስተላለፍ መብቱ ወደ ገዢው የሚተላለፍ ቢሆንም ከሻጭ አኳያ ሲታይ ግን በሽያጭ ውሉ አማካይነት በጋራ ንብረቱ ላይ የነበረውን መብት ስለሚያጣ መብቱ ቀሪ ይሆናል ፡፡
§ልዩ የጋራ ሃብቱ ያረፈበት መሬት ለህዝብ ጥቅም ተብሎ ሲለቀቅ የጋራ ባለሃብቶቹ መብት በመሬቱ ላይ ባሰፈሩት ግንባታ ላይ ስለሚመሰረት በሚለቁበት ግዜ የመልቀቂያ ካሳ የማግኘት ህገ-መንግስታዊ መብታቸው እንደተጠበቀ ሆኖ በንብረቱ የነበራቸው የጋራ ባለሃብትነት መብት ግን ቀሪ ይሆናል፡፡
§መልሶ እስካልተገነባ ድረስ በጋራ ሃብቱ ላይ ጠቅላላ (total destruction) በሚያጋጥምበት ግዜ ለውሉ መመስረት ምክንያት የሆነው ንብረት ስለማይኖርና በሌለ ንብረት ላይ የጋራ ባለቤትነት መብት ሊመሰረት ስለማይችል የንብረት መብታቸው ቀሪ ይሆናል፡፡
ስለዚህ የጋራ የባለሃብትነት መብት መሰረት ግዙፍነት ያላቸው የሚንቀሳቀሱ ወይም የማይንቀሳቀሱ ንብረቶች እና ግዙፍነት የሌላቸው ንብረቶች ናቸው፡፡ የመብቱ ዓይነት ተራ የጋራ ባለሃብትነት መብት ይሁን ልዩ የጋራ ባለሃብትነት መብት መሰረታቸው አሁን ባለው የፍ/ብሄር ፍትህ ስርዓት ዓይን ሲታይ በኢ.ፌ.ዲ.ሪ. ህገ-መንግስት አንቀጽ 40(1) (7)፣ 31 እና 89(1) ላይ የተደነገጉት ህገ-መንግስታዊ መርሆች መሆን ይኖርባቸዋል፡፡ ይህ ማለት ግን ህገ-መንግስቱ ከመውጣቱ በፊት የነበረውን የፍ/ብሄር ህግ እነዚህን የህገ-መንግስቱን መርሆች መሰረት አድርገን መተርጎምና በስራ ላይ ማዋል የለብንም ማለት እንዳልሆነ ግልፅ ሊሆን ይገባል ፡፡ ከፍ ብለን እንዳየነው በፍ/ ብሄር ህጉም ቢሆን እምብዛም ከህገ-መንግስታዊ መርሁ ባልተቃረነ ወይም ባልራቀ መልኩ የንብረት መብት ጥበቃ ተደርጐላቸው የምናገኛቸው በርካታ የጋራ የባለሃብትነት መብቶችና ግዴታዎች አሉ፡፡ ይህ የሚያሳየው የፍ/ብሄር ህጉ እነዚህ መብቶችና ግዴታዎች የሚተዳደሩበት ስርዓትና በመጨረሻም ቀሪ የሚሆኑበት ሁኔታ ያካተተ አስከሆነ ድረስና ህገ-መንግስቱን መሰረት በማድረግ የወጣ አዲስ የንብረት ህግ እስኪኖረን ድርስ ያለውን ህግ ከህገ-መንግስቱ ጋር አጣጥመን በስራ ላይ ማዋል ያለብን መሆኑ ነው ፡፡ የጋራ ባለሀብትነት መብት የንብረት መብት እንደመሆኑ መጠን የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት ከወጣ በኋላ በሌሎች የንብረት ነክ ህጎችም ተካቶ የምናገኘው መብት መሆኑን ከፍ ብለን ካየናቸው አዋጆች መረዳት የሚቻል ቢሆንም ካለንበት ህገ መንግስታዊ ስርዓት ጋር የተጣጣመና የተሟላ የንብረት ህግ የሚኖረን ግን የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት መርሆችን መሰረት ያደረገ አዲስና ወጥ የሆነ የንብረት ህግ ሲታወጅ ነው፡
መሃመድ አብዱላዚዝን ወደ ኢትዮጵያ ከተመለሰ በኋላም በቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል የጽኑ ህሙማን ማሳረፊያ የሚቆይ ሲሆን፥ የቤት ውስጥ እንክብካቤ የሚያገኝበት ሁኔታም እንደሚመቻችለት ታውቋል።
ጋዜጠኛ አበበ ገላው በ ኖርዌይ ዋና ከተማ በሚገኘው ዝነኛው ''ፍሪደም ፎረም'' አዳራሽ ንግግር አድርጎ ነበር:: ''ፍሪደም ፎረም'' በ አለም ላይ እጅግ ዝነኛ እና ለ ሰው ልጅ መብት ለ ዲሞክራሲ እራሳቸውን የሰጡ ሰዎች ንግ ግር የሚያደርጉበት መድረክ ነው። ፍሪደም ፎረም በድረ ገፁ ላይ ስለ አበበ የስራ ልምድ በጥቂቱ ከገለፀው ውስጥ:-
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ''የማኅበረ ቅዱሳን ዐውደ ርእይ የታገደው በመንግስት ነው ወደሚል ድምዳሜ ደርሰናል'' የማኅበረ ቅዱሳን ዋና ፀሐፊ መግለጫ እና ከጋዜጠኞች ለተነሱ ጥያቄዎች የሰጡት ምላሽ (ቪድዮ)
''የማኅበረ ቅዱሳን ዐውደ ርእይ የታገደው በመንግስት ነው ወደሚል ድምዳሜ ደርሰናል'' የማኅበረ ቅዱሳን ዋና ፀሐፊ መግለጫ እና ከጋዜጠኞች ለተነሱ ጥያቄዎች የሰጡት ምላሽ (ቪድዮ)
የአንድ ድርጅት LED flood floodlights 96W 192W መስመራዊ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ LED flood floodlights 96W 192W መስመራዊ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan LED flood floodlights 96W 192W መስመራዊ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED flood floodlights 96W 192W መስመራዊ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED flood floodlights 96W 192W መስመራዊ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
14 ሮቤል ድማ በቲ ስርናይ ዝዐጽደሉ ወርሓት ከይዱ ኣብ መሮር ምልዖ ረኸበ፡ ናብ ኣዲኡ ልያ ኣምጽኦ። ሽዑ ራሄል ንልያ፥ ካብዚ ምልዖ ወድኺ ዀታ ሀብኒ፡ በለታ።
15 ንሳ ኸኣ፡ ሰብኣየይ ዝወሰድክለይዶ ንእሽቶ ነገር እዩ፧ ምልዖ ወደይ እንዶ ድማ ክትወስዲ፧ በለታ። ራሄል ከኣ፡ እሞ ኣብ ክንዲ ምልዖ ወድኺ እዛ ለይቲ እዚኣ ምሳኺ ይደቅስ፡ በለት።
16 ምሸት ያእቆብ ካብ መሮር ኪአቱ ኸሎ ድማ፡ ልያ ኽትቅበሎ ወጺኣ፡ ብምልዖ ወደይ ዐዲገካ እየ እሞ፡ ናባይ ኢኻ እትአቱ፡ በለቶ፡ በታ ለይቲ እቲኣ ኸኣ ምስኣ ደቀሰ።
30 ኣነ ኸይመጻእኩ ሒደት ነበራኻ፡ ሕጂ ግና ኣነ ኣብ ዝኸድክዎ ዅሉ እግዚኣብሄር ባሪኹካ እዩ እሞ፡ ኣዝየን በዝሓ። ሕጂ ኸኣ ንቤተይ ደኣ ምኣዝ ከምህዝ እየ፧ በሎ።
32 ሎሚ ብዅለን መጓሴኻ ኽሐልፍ እየ፡ ካብኡ ኸኣ ኵለን ጸነጺትን ዓምቦሬታትን ኵለን ጸለምትን ኣባጊዕ፡ ካብ ኣጣል ድማ ቡረቴታትን ጸነጺትን ዘበላ ኽፈሊ እየ እሞ ዓስበይ ይኹና።
33 ድሕሪ ሎሚ ድማ ብዛዕባ ዓስበይ ምስ እትመጽእ፡ ሽዑ ቕንዕናይ ኣብ ቅድሜኻ ኺምስክረለይ እዩ። ጸነጺትን ቡረቴታትን ዘይኰና ኣጣል፡ ጸለምቲ ዘይኰና ኣባጊዕ ከኣ ኣባይ እንተ ተረኽባ፡ ስሩቓት እየን፡ በለ።
35 በታ መዓልቲ እቲኣ እቶም ዑፌታትን ቡረቴታትን ወጣጡ፡ ኵለን ቡረቴታትን ጸነጺትን ኣጣል፡ ገለ ጻዕዳ ዘለወን ኵለን፡ ካብ ኣባጊዕ ድማ ኵለን ጸለምቲ ፈልዩ፡ ኣብ ኢድ ደቁ ሀቦም።
38 ነቲ ዕሮርባይ ዝገበሮ ኣባትር ድማ ኣብቲ እተን መጓሴታት መጺኤን ዚሰትያሉ ዛራ ማይ ዘሎ ጋብላታት፡ ኣብ ቅድሚ እተን መጓሰ ገበሮ እሞ፡ ኪሰትያ ምስ መጻ፡ ይትለዋ ነበራ።
40 ሽዑ ያእቆብ ነተን ዕያውቲ ፈልዩ፡ ገጽ እተን መጓሰ ናብተን ዑፌታትን ኵለን ጸለምትን ኣብ መጓሰ ላባን ገበረ፡ ንመጓሴኡ ኸኣ ምስ መጓሰ ላባን ኣይሐወሰንን፡ ንበይነን ደኣ ገበረን።
41 ኰነ ድማ፡ በቲ እተን ጽዓኛታት ኣባጊዕ ዚትለዋሉ ዘበለ ጊዜ ኣብ ጥቓ እቲ ኣባትር ምእንቲ ኺትለዋስ፡ ያእቆብ ነቲ ኣባትር ኣብቲ ጋብላታት ኣብ ቅድሚ እተን መጓሰ የንብሮ ነበረ።
በተለይ በአፍሪካ ሥልጣን በምርጫ ወይም በጡጫ እንጂ በምኞትና ፍላጎት እንደማይገኝ አምናለሁ፤ ቢሆንም በምናብ ደረጃ “ይህ ነገር ቢኖረኝ፤ ያ ነገር ቢሣካልኝ” ማለት የተለመደ ነውና እኔም የኢትዮጵያ መሪ ሆኜ ለአንድ ሣምንት ብሾም ቀጣዮቹን ተግባራት አከናውን ነበር፡፡ ዕድሜሽ ከ50 እና 60 በላይ የሆንሽ ሁሉ በይ እንደፈረደብሽ ተቃጠይ፡፡ በነገራችን ላይ በኢትዮጵያ ታሪክ አጭሩ የንግሥና ጊዜ የንጉሥ አዙር ግማሽ ቀን ነበር፡፡ ሥልጣኑ በአጭር የተቀጨውም የንጉሡን ሹመት ተከትሎ በተፈጠረው ደስታና ፈንጠዝያ አዲሱ ንጉሥ በመንጋው ተረጋግጦ በመሞቱ ነው አሉ፡፡ ያሳዝናል፡፡ እንደዛሬ የብረት አጥር የሚሆን የሪፓብሊካን ጋርድ ያኔ አልነበረም (አሉ) – አሉ ነው መቼም፡፡
በመጀመሪያው ቀን – ይህን አዳዲ ማርያምን መሣም፣ አዲስ ዓለም ማርያምን መሳለም፣ የዝቋላ አቦ ክበረ በዓልን መሣተፍ፣ አክሱም ጽዮንን በአካል ተገኝቶ ማክበር … እንኳን ያላስቻለንን ድውይ የጎሣ ፖለቲካ በቲራ ዘርዬ የቀድሞውን የአስተዳደር ዘይቤ እመልስ ነበር፡፡ በየትም ሀገር እንደሌለ የሚነገርለትንና በቋንቋና በነገድ ዜጎችን እየከፋፈለ እርስ በርስ የሚያባላውን ህገ አራዊት ማነው ህገ መንግሥት ውድቅ አድርጌ ለህዝብ አመቺ በሚሆን አዲስ ህገ መንግሥት እተካለሁ፡፡ ያ ህገ መንግሥት ሃይማኖትን ከሃይማኖት፣ ነገድን ከነገድ የማያበላልጥና ሁሉንም በአንዲት ሀገር ዜግነትና በሰው ልጅነት እኩል የሚያስተናግድ ይሆናል፡፡ ሽል ምንጠራ እስከወዲያኛው ይወገዳል፡፡ መሬትን ጨምሮ ሁሉም የኢትዮጵያ ሀብትና ንብረት የሁሉም ዜጎች ንብረት ይሆናል፡፡ያኔ ወልቃይትና ራያ ከከምባታና ማጂ ወይም ከቦንጋና ጎሬ የተለዬ ዋጋ አይኖራቸውም፡፡
ኢትዮጵያን በሚከተሉት ጠቅላይ ግዛቶች መድቤ አስተዳዳሪዎችንም ከፊት ለፊታቸው በተቀመጠው መሠረት እሾማለሁ ወይም በነፃነት በሚንቀሳቀስ ፓርላማ ፊት አቅርቤ ህግ በሚያዘው መሠረት አሾማለሁ፡፡ ህጎችን ዐዋጆች በግለሰብ አምባገነኖች እንዳይረገጡም አደርጋለሁ፡፡
እነዚህ ሹሞች ስማቸው “አጋጣሚ” ሆኖ አንዳንድ ነገር ቢጠቁምም የምርጫውን ሂደት የሚወስነው ግን ትምህርታቸው፣ ችሎታቸውና የቀደመ የሥራ አፈጻጸም ብቃታቸው ነው፡፡
በመቀጠል የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ አንድ እርሱም ንጹሕ አረንጓዴ ቢጫ ቀይ እንጂ 30 እና 40 እንደማይሆን በዐዋጅ አጸድቃለሁ፡፡ የተዋረደችዋን የቀድሞዋን የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ በክብር እንድትውለበለብ አደርጋለሁ፡፡ ማንም እየተነሣ ክብሯን እንዳያጎድፍ ጥብቅ ቁጥጥር ይደረጋል፡፡ የጠፋው ብሔራዊ ስሜት፣ የደበዘዘው ፍቅራችን፣ የጠወለገው ግብረ ገብነታችን፣ የተሰወረው አስተዋይታን፣ የወደቀው ሀገራዊ ክብራችን፣ ባፍጢሙ የተደፋው ርህራሄያችን … እንዲመለስ ሌት ከቀን እሠራለሁ፡፡
በሌላ በኩል ዜጎች በሃሳብ አንድነትና በአቋም ተመሳሳይነት እንጂ በጎሣና በቋንቋ ወይም በሃይማኖትና በመሳሰለው ነገር የፖለቲካ ፓርቲም ሆነ ምንም ዓይነት ድርጅት እንዳይመሠርቱ በህግ አግዳለሁ፡፡ ሰው እንደውሻ ደምና አጥንት እያነፈነፈ መሰባሰቡ የሚያስከትለውን አስከፊ ጉዳት ከሀገራችን የ30 ዓመታት አስቀያሚ ታሪክ ኅብረተሰቡ እንዲማር መድረኮችን አመቻቻለሁ፤ ጎሠኝነትንና ዘረኝነትን እንዲጸየፉት አጥብቄ እሠራለሁ፡፡ ሩዋንዳ የጨፍጫፊ ሁቱዎችን ጭካኔ የተሞላበት የዘር ፍጅት ለማሳየት እንዳደረገችው የወያኔን የግፍ ታሪክ በሙዚየም አስቀምጬ ትውልድ እንዲማርበት አደርጋለሁ፡፡
ዘመናዊ የግብርናና የኢንዱስትሪ ቴክሎጂ ትምህርትን በማስፋፋት ሀገራችን በምግብና በቴክኖሎጂ ግብኣቶች ራሷን ከመቻል አልፋ ለውጭ ገበያ እንድትተርፍ አደርጋለሁ፡፡ ለፖለቲካና ለወሬ እንዲሁም እርስ በርስ ለሚደረግ የሥልጣን ሽኩቻና ሥልጣንን ለማስጠበቅ ሲባል አላግባብ የሚባክነውን በቢሊዮኖች የሚገመት የውጭ ምንዛሪና የሀገር ውስጥ ገንዘብ እንዲሁም ጊዜ፣ ጉልበትና ዕውቀት ወደ ጠቃሚ ምርት በመለወጥ ርሀብና ርዛት ከሀገር እንዲጠፉ፣ ሙስናና ብልሹ አሠራር ታሪክ ሆኖ እንዲመዘገብ፣ በውጤቱም ሀገር በሁሉም ዘርፍ እንድትበለጽና ከድህነት ተምሣሌትነት ወደ ሀብታምት ተለውጣ ስደት ከኢትዮያ መሆኑ ቀርቶ ወደ ኢትዮጵያ እንዲሆን የዜጎችን አስተሳሰብ ከመለወጥ ጅሬ በርትቼ እሠራለሁ፡፡ ውይ … ከምነዜው የሣምንቱ የሥልጣን ጊዜ አለቀብኝ በል … ተተኪየ ግን አደራህን የሠራሁትን ሁሉ በዜሮ እንዳታባዛው፡፡ ጃዋር ሞሀመድና “ፕሮፌሰር” ሕዝቅኤል ጉዳንሣ እንደማትሆኑ መቼም ተስፋ አደርጋለሁ፡፡ እስኪ ወደ ጦርነቱ ወሬ ጎራ ልበልና ደግሞ ምን አዲስ ሰበር ዜና እንዳለ ልቃኝ … ቸር ያሰማኝ፡፡
~ እንደ እነዚህ ሦስት የሸዋ ኦሮሞ የቱለማ ልጆች የኢትዮጵያ እና የኢትዮጵያውያን ባለውለታ የሆኑ ግለሰቦችን በቀላሉ አይገኙም። እንደነዚህ ዓይነቱ የወርቅ እንቁላል ጣዮች በታሪክ አጋጣሚ የሚገኙት ከስንት ጊዜ አንደዜ ነውና ብንንከባከባቸው፣ ብንጠነቀቅላቸው ባይ ነኝ። እነሱ ባይኖሩ ኖሮ ብዙ ነገሮች እንደተሰወሩ ይቀሩ እንደነበር ማሰብ አለብን። እናም ባናስደነብራቸው መልካም ነው። ትንሽ ጠቅ፣ ወጋ ወጋ፣ ኮርኮር በማድረግ እንዲተነፍሱ ማድረግ፣ ከዚያም እየኮረኮሩ የሆዳቸውን ምስጢር እንዲዘረግፉ ማድረግ እንጂ ማስደንበሩ የምስጢር ሰንዱቁን ማስቆለፍ፣ ከሥራ ውጪ አድርጎ ሁሉን ነገር ዝግ ማድረግ ይመጣልና ባንጫናቸው መልካም ነው ባይ ነኝ።
… በተለይ ሽሜ የእኔ ፎልፏላ፣ የእኔ ቦጅቧጃ ነው። በሆዱ ምንም ማስቀመጥ የማይችል። በምስጢር የነገርከውን በገሃድ የሚዘራልህ። በጨለማ የተወራውን በብርሃን የሚገልጥልህ። ከመጋረጃ ጀርባ ያለውን ገልጦ የሚያሳይህ፣ ምስኪን… ቦጅቧጃ… ገራገር… ነገር መቋጠርም ሆነ ሸር መሸርሸር የማይሆንለት። የጠቅላዩ አፍ። እንደልቡ። ባለውለታችንም ነው ባይ ነኝ።
… ሽሜ ማለት የብልጽግናን የልሳን ጸሎት የተረጎመልን። አቅጣጫውንም ያሳያን። በቢልየን ብር የማይገኝን ምስጢር በነፃ፣ በብላሽም የሰጠን። ኮንቪንስም ኮንፊዩዝድም አድርጎ ነገር ግን የሃገሪቱን የፖለቲካ አቅጣጫ የቀየረልን። የቁማርን ጥቅም የገለጠልን። ብአዴንን ያነቃ። ከጥልቅ እንቅልፉም የቀሰቀሰ። ዐማራን አንድ ያደረገ። ኢትዮጵያውያንን ያነቃ፣ ያበቃም ነው ሽሜ ማለት። ከሽሜ በላይ ለኢትዮጵያ ውለታ የዋለ እኔ አላውቅም።
… ጀባዱ ሽሜ ያ ሌንጨኮ። አማስ ዋኤ ዐቢዪ ወጂን መሪአተን አደባባዪቲ በዪቲ ንገረን። ዝም አትበል ሽሜ። ዝም አትበል። ዝም ስትል ሁሉ ነገር ይዘጋጋል። ጨለማ ነው ነው የሚሆነው። አንተ ትክክለኛው የሸዋ ቱለማ ኦሮማይዝድ የተደረግክ ኢትዮጵያዊ ነህ። ንገረን ሽሜ። አቢቹ በአደባባይ መናገር የሚያፍረውንና የሚፈራውን አንተ የእኔ ቦጅባጃ ንገረን። ኢንሶዳቲን ያ ሌንጨ ኬኛ። ኑርልን አቦ።
… ኦቦ ታዬንም ብዙ አንወርፈው። ተወደደም ተጠላም ከራሴ ከሚላቸው ወነጎች ጋርም ብቻውን የተተጋተገ የቱለማ ኦሮሞ ነው። ጃዋርንና ካምፑን የተተጋተገም ጀግና ነው። ችግሩ ሲያልቅ አያምር ሆኖ ከድል በኋላ ሸሸ፣ አፈገፈገ እንጂ በታዬ ላይ ብዙ አፍ ለመክፈት አልደፍርም። ታዬ ችግሩ በአንድ ጊዜ ኦነግም ኦፒዲኦም መሆን የሚያምረው መሆኑ ነው።
… ኦቦ ታዬ የአጎቱን ልጅ ሁለት ሚልየን ብር ይዘህ ወደ ቤት ጥፋ ብሎ ሰጥቶ፣ የጎረቤት ልጅ የፓርቲ ብር ሰረቀኝ ብሎ ወከባ የሚፈጥር የድሮ አራዳ ቢጤ ነው እያሉ ደዘ ዎች የሚያሙት ሰው ነው። በጫካ ላለው ኦነግ 23 ባንክ እንዲዘርፍ አድርጎ በከተማ ላለው ኦነግ ሁለት ሚልየን የፓርቲ ብር በሻንጣ ይዞ የሚያከፋፍል የተራበ ካድሬ ነም እያሉ ያሙታል። ታዬ ብዙ የተጎዳ ሰው ነው። ለዓመታት ቂሊንጦ የከረመ ነው። እናም ብዙም አትቀየሙት ደግሞም ፊትም አትስጡት። ኦቦ ታዬን እንደ ጋዜጠኛ ቤቲ አታሽቆጥቁጡት። እንደ ኦቦ ጃዌ ጀዋር ኢግኖር ግጩት።
… ዐማሮች ታዬን አትመልሱለት። ልክ እንደጃዋር ኢግኖር ግጩት። አዲስ ገቢ ካድሬ ስለሆነ ብዙም ቦታ አትስጡት። እዚያው የፓርቲ ስብሰባ ላይ ብአዴኖች በሚገባው ቋንቋ ያነጋግሩት። ግን እሱም ባለ ውለታችን መሆኑን አትርሱት። ይናገር። ሆድ ያባውን ብቅል አይደል የሚያወጣው። ይትፋው ዝም በሉት። አታጀግኑት። እኔ የምመክረው ታዬንም አዲሱንም ችላ ብለን ሽሜን ብቻ ነው ማድነቅ። ሽሜን ብቻ ነው መንከባከብ። ሽሜን ነው ተናግሮ እንዲናገር ማስደረግ። ሌላውን እርሱት። ግን ኦቦ ታዬም ይመሰገናል።
… ኦቦ አዲሱ አረጋንም አትጋተቱት። ኦቦ አዲሱ መስሎ አዳሪ ነው። ዘመኑን መስሎ አዳሪ ነው። የሸዋ ኦሮሞም ስለሆነ በአሩሲና በወለጋ ኦሮሞዎች እንዳይዋጥ ይፈራል። ይደነግጣል። በዘመነ ህወሓት የህወሓት አሸርጋጅ፣ መኝታ አንጣፊ የነበረ ምስኪን ነው። የዳንኤል ብርሃኔ አድናቂ፣ የአሉላ ሰሎሞን ናፋቂ የነበረ ምስኪን ሰው ነው። የጃዋር ዘመን ሲመጣ ከጃዋር በላይ ጃዋርን ለመውደድ የሚላላጥ። እሁድ የተስፋዬ ገብረአብ ነቃፊ፣ ሰኞ በማግስቱ የተስፋዬ ገብረ አብ አድናቂ። ግራ የገባው ወንድማችን ነው። በዚህ ላይ ነፍጠኛ ነው እያሉ የዚያው ሰፈር ልጆች ያንገበግቡታል። እናም ኦጎኖቼ ብዙ አታስከፉት።
… ሦስቱም ግን ካወቅንበት ፈጣሪ የሰጠንና የእነሱን የጓዳ ምስጢሮች ወደ አደባባይ እያመጡ ያለ ድካም የብልጽግናን፣ የበዻዺናን ዕቅድና መዳረሻ ግብ የሚጠቁሙ ኮምፓሶቻችን ናቸው። እናም ብዙም አታዋክቧቸው።
ይህ ልቦናንና ነፍስያን ከኃጢአቶች፣ ከአላህ ትእዛዛት ጥሰቶችና በአላህ ከማጋራት ቅሪቶች ማጥራትና ማጽዳት ነው። ይህም በእውነተኛ ተውበት፣ልብን ከሽርክና ከጥርጣሬ፣ከምቀኝነት፣ከክፋት፣ከእምነት ማጉደልና ከኩራት ቆሻሻዎች በማጽዳት የሚፈጸም ነው። የማጽዳቱ ተግባር ለአላህ ልቦናን ፍጹም በማድረግ፣በጎ በጎውን በመውደድ፣በትዕግስት፣በመተናነስ፣በትህትና፣በእውነተኛነትና የአላህﷻ ፊት በማሰብ ብቻ እንጂ እውን መሆን አይችልም።
ሐደሥ (በገላ ላይ ተከስቶ ጦሃራ ቅድመ ሁኔታ የተደረገባቸውን እንደ ሶላትና ጠዋፍ የመሳሰሉ ዕባዳዎችን ማከናውን የሚያግድ ክስተት) ማስወገድ ማለት ለሶላት፣ቁርኣን ለመቅራት፣ለጠዋፍ፣ለአላህ ውዳሴና ለመሳሰሉት ገላን መታጠብ፣ውዱእማና ተየሙም ማድረግ ነው፡፡
ባሪያውን ከጌታው ጋር የሚያስተሳስር፣አገልጋዩ ለጌታው ያለውን ታዛዥነት፣ፍቅር፣ተገዥነትና መተናነስ የሚገልጽበት ግንኙነት የሆነው ሶላት፣የአላህን ተውሒድ ያንጸባርቃል። ለዚህም ነው ከሁለቱ ሸሃዳ ቀጥሎ ታላቁ የእስላም ማእዘን፣የሃይማኖት ዐምድና የእርግጠኝነት ብርሃን የሆነው። በሶላት መንፈስ ይረካል፤ልቦና ይጠራል፤ልብ ይረጋጋል። ሶላት ከመጥፎ ሥራዎች የሚከለክል ሲሆን፣ለኃጠአቶችም መታበስ ምክንያት ነው። ሶላት ተለይተው በተቀመጠ አፈጻጸም በተወሰነ ወቅት የሚከናወን ሲሆን፣በተክቢር (አል'ሏሁ አክበር) ተጀምሮ በተስሊም (አስ'ሰላሙ ዐለይኩም) የሚያበቃ ዕባዳ ነው፡፡
ሶላትን የተወና ግዴታነቱን የካደ ሰው አላህንና መልክተኛውን የካደ፣ቁርኣንን ያስተባበለ ሰው ነው። ይህ ደግሞ ከኢማን መሠረት ጋር የሚጻረር ነው። ግዴታነቱን የሚያውቅና በስንፍና የሚተወው ሰው ግን ራሱን ለከባድ ማስጠንቀቂያና ለብርቱ አደጋ አጋልጧል። ነቢዩﷺ እንዲህ ብለዋል ፦
ሌሎች ደግሞ እንዲህ ብለዋል፦ ሶላትን መተው ኩፍር ነው፤ሆኖም ከሃይማኖት የሚያስወጣ ከባዱ ኩፍር አይደለም። ለሁሉም ግን ወይ ከሃይማኖቱ ጎራ የሚያስወጣ ኩፍር ነው፣ወይም ከከባዳ ኃጢአቶችና ከአደገኛ ጥፋቶች አንዱ ነው።
‹‹ከመጽሐፉ ወደ አንተ የተወረደውን አንብብ፤ሶላትንም ደንቡን ጠብቀህ ስገድ፤ሶላት ከመጥፎና ከሚጠላ ነገር ሁሉ ትከለክላለችና፤አላህንም ማውሳት ከሁሉ ነገር በላጭ ነው፤አላህም የምትሠሩትን ሁሉ ያውቃል።››
የአላህን መልክተኛ ﷺ ከሥራ በላጩ የቱ ነው? ብዬ ጠየቅኋቸውና ፦ ‹‹ሶላትን በወቅቱ መስገድ ነው›› አሉ። ከዚያስ? አልኳቸው።‹‹ለወላጆች ደግ መሆን ነው›› አሉ። ከዚያስ? አልኳቸው። ‹‹በአላህ መንገድ መታገል (ጅሃድ) ነው›› አሉ።
‹‹አዘውትሮ ተጠባብቆ የሰገደ ሰው፣በትንሣኤ ቀን ብርሃን አስረጅና መድህን ይሆነዋል። አዘውትሮ ተጠባብቆ ያልሰገደው ሰው ግን፣ብርሃን አስረጅም ሆነ መድህን አይኖረውም። በትንሣኤ ቀን ከቃሩን፣ከፈርዖን፣ከሃማንና ከኡበይ ብን ኸለፍ ጋር ይሆናል።››
ከአላህ መልክተኛ ﷺ ዘንድ አድር ነበር፤ ውዱእ ማድረጊያ ውሃና የሚፈልጉትን አቀረብኩላቸውና ፦ ‹‹የምትፈልገውን ጠይቅ›› አሉኝ። ጀነት ውስጥ ከርስዎ ጋር መሆንን እጠይቃለሁ፣አልኳቸው። ከርሱ ሌላስ? አሉኝ። እርሱውኑ ነው፣አልኳቸው። ‹‹እንግዲያውስ ሱጁድን በማብዛት በራስህ ላይ አግዘኝ፡›› አሉ።
ሶላት በኃያሉ አላህ ﷻ እና በደካማው ባሪያ መካከል የሚገኝ፣ደካማውን በኃያሉ ጌታ ኃይል የሚያጠነክር፣የርሱን ውዳሴ የሚያበዛ፣ልብን ከርሱ ጋር የሚያስተሳስር፣የመገናኛ መስመር ነው። የሶላት ዋነኛ ዓለማዎችም እነዚሁ ናቸው። አላህﷻ እንዲህ ብሏል ፦
ቃሉ መጥራትና መፋፋትን የሚያመለክት ሲሆን፣የአላህን ተውሒድ የሚያረጋግጥ አገልጋይ ነፍስ ስትጠራና ልቦናው ሲጸዳ ሀብትና ንብረቱን የዘካ ግዴታን ለሚገባቸው በመክፈል እንዲያጸዳና እንዲያጠራ ያደርገዋል። ዘካ ድሆችና አጦች በሀብታሞች ሀብት ውስጥ ያላቸው የግዴታ ድርሻ ሲሆን፣የአላህን ውዴታ የሚያስገኝና ነፍስን የሚያጠራ ለችግረኞች የሚከፈል በጎ አድራጎት ነው።
ዘካ እስላም ውስጥ ከፍተኛ ግምት የሚሰጠውና ትልቅ ቦታ የሚይዝ እስላማዊ ግዴታ ነው። ከድንጋጌው በስተጀርባ ያለው ጥበብም አስፈላጊነቱን በጉልህ የሚያመለክት ነው። ጥበቡንና ፍልስፍናውን አስተውሎ ያስተነተነ ሰው የዚህን ታላቅ ማእዘን አስፈላጊነትና ፋይዳውን በቀላሉ ይገነዘባል። ከፋይዳዎቹ መካከል የሚከተሉትን እናገኛለን ፦
5 - እስላማዊውን ሕብረተሰብ እንደ አንድ ቤተሰብ በማድረግ፣ሀብታሙ ለደሃው፣አቅም ያለው አቅም ለሌለው ወገኑ እንዲያስብና የጋራ ተራድኦ እንዲኖር ሁኔታዎችን ያመቻቻል።
ዘካ ግዴታ መሆኑን የሚደነግጉ ግልጽ የሆኑ አያሌ ማስረጃዎች በክታብና በሱንና ውስጥ ቀርበዋል። እስላም ከተመሰረተባቸው ጽኑ መሰረቶች አንዱ መሆኑን ነቢዩ ﷺ አብራርተዋል። ለዚህም ነው የዚህ ሃይማኖት ሦስተኛው ማእዘን የሆነው። አላህﷻ እንዲህ ብሏል ፦
‹‹እስላም ከአላህ በስተቀር ሌላ አምላክ አለመኖሩንና ሙሐመድ የርሱ መልእክተኛ መሆናቸውን መመስከር፣ሶላትን ደንቡን ጠብቆ መስገድ፣ዘካን መስጠት፣ረመዳንን መጾምና አቅም ካለህ የሐጅ ሥርዓተ ጸሎት መፈጸም ነው፡፡››
አላህ ﷻ የጾምን ግዴታ ደንግጎ፣የእስላም አንዱ ማእዘን አድርጎታል። ጾም አላህን ለመገዛት ዓለማ ከጎሕ መቅደድ እስከ ጸሐይ መጥለቅ ድረስ ጾምን ከሚያፈርሱ ነገሮች ታቅቦ መዋል ነው። አላህﷻ እንዲህ ብሏል ፦
በአላህ አገልጋይ ልብ ውስጥ ኢማንና የአላህ ተውሒድ ስር ሰደው ሲጸኑ፣አላህ ግዴታ ያደረገበትን ሁሉ ለመተግበር አነሳሽ ምክንያት ይሆኑታል። አላህﷻ እንዲህ ብሏል ፦
1 - ጾም በባሪያውና በፈጣሪ መካከል የሚገኝና በሙእምኑ ሕሊና ውስጥ በሚገኝ የአላህን ተቆጣጣሪነት የመገንዘብ እውነተኛ ስሜት የሚገለጽ ምስጢር ነው። ጾም በጾመኛውና በአላህ መካከል ብቻ የተወሰነ ዕባዳ በሆኑ ለታይታና ለጉራ የተጋለጠ አይደለም። የአላህን ተጠባባቂነትና ተቆጣጣሪነት የመገንዘብ ስሜትን በአማኙ ውስጥ የሚያንጽ ሲሆን፣ይህም ብዙዎች የሚጓጉለት ታላቅ ግብና ክቡር የሆነ ዓለማ ነው።
2 - ሕዝቡን (ኡማውን) ሥርዓትና አንድነትን፣ፍቅር፣ፍትሕና እኩልነትን ልማዱ እንዲያደርግ ያሰለጥናል። በምእመናን ልቦና ውስጥ የመተሳሰብ የመተዛዘንና የደግነት ባሕርያት የሚያንጽ ሲሆን፣ሕብረተሰቡንም ከእኩይና ጎጂ ነገሮች ይጠብቃል።
‹‹ጾም (ከእሳት የሚከላከል) ጋሻ ነው። መጥፎና አልባሌ አይናገር፤ጅል አይናገር አይሥራ፤ሌላ ሰው ቢጣላው ወይም ቢዘልፈው፣ሁለት ጊዜ እኔ ጾመኛ ነኝ ይበልም፡፡ ነፍሴ በእጁ በሆነችው (አላህ) እምላለሁ፣የጾመኛው የአፍ ጠረን ለውጥ አላህ ዘንድ ከሚስክ ሽቶ የበለጠ መዓዝ አለው፡፡ ምግቡንና መጠጡን፣ሥጋዊ ፍላጎቱንም ለእኔ ብሎ ነው የሚተወው፡፡ ጾም ለእኔ ነውና እኔ ነኝ ምንዳውን የምሰጠው፤አንድ ሐሰና (መልካም ሥራ ምንዳው) አስር እጥፍ ነው፡፡››
የአላህ ተውሒድ በሐጅ ሥርዓተ ጸሎት ውስጥ ይንጸባረቃል። ሐጅ አንድ የአላህ አገልጋይ ተውሒድን ከሚጨምርባቸውና በኢማን ሙላት ከሚዋብባቸው ዕባዳዎች አንዱ ነው። ሐጅ ላይ ሐጅ አድራጊው ገና ሥርዓተ ዕባዳውን ‹‹ለብበይከ አልሏሁምመ ለብበይከ፣ላ ሸሪከ ለከ ለብበይከ›› ብሎ ሲጀምር ተውሒድን ያውጃል። በሁሉም የሐጅ ክንውኖች ላይም ተውሒድን ያንጸባርቃል። ተውሒድን አውጆና ለተውሒድ ፍጹም ሆኖ ልክ እናቱ እንደወለደችው ቀን ከኃጢአት ንጹሕ ሆኖ ሐጁን ያጠናቅቃል። ሐጅ የተለየ የዕባዳ ክንውን ሲሆን፣ከአላህﷻ በተላለፈውና ረሱልﷺ በፈጸሙት መሰረት ለመፈጸም በተወሰነ ወቅት ወደ መካ የተከበረው መስጊድ መሄድ ነው፡፡ ሐጅ አላህﷻ በባሮቹ ላይ የደነገገው፣በክታብና በሱንና አንቀጾች፣በሙስሊሞች የጋራ አቋም የተረጋገጠ እስላማዊ ግዴታ (ፈርድ) ነው።
ነቢዩﷺ እንዲህ ብለዋል ፦ ‹‹በከዕባ ዙሪያ መዞር፣በሶፋና መርዋ መካከል መመላለስ፣ጠጠሮችን መወርወር የተደረገው፣የአላህንﷻ ወስዳሴ (ዝክር)ሕያው ለማድረግ ብቻ ነው።›› (በአሕመድ የተዘገበ)
‹‹እስላም ከርሱ በፊት የነበረውን የሚያፈርስ መሆኑን፣ህጅራም (ስደት) ከርሱ በፊት የነበረውን የሚያፈርስ መሆኑንና ሐጅም ከርሱ በፊት የነበረው የሚያፈርስ መሆኑን አታውቀውም . . ››
2 - ሐጅ አድራጊው የአላህንﷻ ትእዛዝ ለመተግበር ብሎ ነው ከቤተሰቡና ከልጆቹ ተለይቶ፣የተሰፉ ልብሶችን አውልቆ በመጓዝ የጌታውን ተውሒድ የሚያውጀው። ይህም የተገዥነትና የታዛዥነት ሁሉ ቁንጮ ነው ።
4 - ሐጅ በሰዎች መካከል ለሚኖር የእኩልነትና የፍትሕ መርሕ ተግባራዊ መገለጫ ነው። ይህም ሰዎች በየትኛው የዓለማዊ ሕይወት ጉዳዮች በመካከላቸው አንዳች ልዩነት በማይታይበት ሁኔታ በምድረ ዐረፋ በአንድነት መገኘታቸው ነው። በዚህ ትእይንት ላይ ብቸኛው መበላለጫ ለአላህ ያለቸው ፍራቻ (ተቅዋ) እና የተውሒዳቸው ጥራት ብቻ ነው።
5 - ሐጅ የመተዋወቅና የመረዳዳት መርህ እውን የሚሆንበት ሲሆን፣ከተለያዩ ዓለማት የመጡ የተለያዩ ባህሎችና ቋንቋዎች ባሏቸው ሙስሊሞች መካከል ትውውቅ፣ምክክርና፣የሀሳብ ልውውጥ የሚፈጸምበት አጋጣሚ ነው። ይህ ለኡማው እድገትና ምጥቀት፣ለመሪነት ቦታውም የሚኖረው አስተዋጽኦ እጅግ የላቀ ነው።
6 - ሐጅ ለተውሒድና ለፍጹምነት (እኽላስ) ይጠራል። ይህም በሐጅ አድራጊው ሙሉ ቀሪ ሕይወት ላይ የሚንጸባርቅ ሲሆን፣ሕይወቱን በአላህ ተውሒድና ወደ አላህ ጥሪ በማድረግ ይሞላል።
የተውሒድና የኢማን አሻራ በሙእምን ልብና በግላዊ ስነምግባሩ ውስጥ እንደተንጸባረቀው ሁሉ፣ከሰዎች ጋር በሚኖረው ማህበራዊ ግኝኙነት ውስጥም ይንጸባረቃል። ነቢዩﷺ እንዲህ ብለዋል ፦
የአላህﷻ ተቆጣጣሪነት ሁሌም ከአእምሮው ጓዳ የማይጠፋው የተውሒድ ሰው፣በተለያዩ የሕይወቱ ገጽታዎችና የኑሮ መስኮች ላይ ለሰው ልጆች ያለው እዝነትና ርህራሄ የበዛ ይሆናል።
በባሌ ዞን መዳ ወላቡ ወረዳ 340 ኩንታል ስኳር ተያዘ በባሌ ዞን መዳ ወላቡ ወረዳ በሕገ ወጥ መልኩ ሊወጣ የነበረ 340 ኩንታል ስኳር መያዙን የዞኑ ፖሊስ መምሪያ አስታወቀ፡፡
ስኳሩ በህብረተሰቡ ጥቆማና በጸጥታ ኃይሎች ክትትል የተያዘው ከወረዳው ወደ ጉጂ ዞን ሲጓጓዝ መሆኑን በመምሪያው የኮሙኒኬሽን ጉዳይ ዲቪዥን ባለሙያ ኮማንደር ናስር ኡመር ዛሬ ለኢዜአ ገልጸዋል።
ኮድ 3 የሠሌዳ ቁጥር 79665 አዲስ አበባና ኮድ 3 የሠሌዳ ቁጥር 24685 ኢትዮጵያ በሆኑ የጭነት ተሽከርካሪዎች ስኳሩን ሲያጓጉዙ በቁጥጥር ሥር መዋላቸውንም ተናግረዋል።
የመንግስት ከፍተኛ የስራ ሃላፊዎች የስነ ምግባር ደምብ እየተዘጋጀ ነው። የመንግስት ከፍተኛ ባለስልጣናት ከሃላፊነታቸው እና ከመወሰን ስልጣናቸው ጋር የሚጋጭ ነገር ሲያጋጥማቸው የጥቅም...
ZhongShan እየመራ ያለ ብልጭታ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong እየመራ ያለ ብልጭታ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ እየመራ ያለ ብልጭታ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ምምሕዳር ትራምፕ፣ ብዛዕባ’ዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ክልቲኦም ወገናት፣ ክሳብ 12 ሕዳር ኣብ ዘሎ ግዜ መሰጋገሪ መንግስቲ ከቑሙ እንተዘይክኢሎም፣ ኣመሪካ እገዳ ከተንብር ምዃና ኣጠንቒቑ።
ኣመሪካ ነዚ መጠንቀቕታ ተውጽእ ዘላ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ዝመርሖ፣ ቤት ምኽሪ መራሕቲ ሃገራት ኢጋድ፣ ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ዝተጋብኣሉ ዕለት’ዩ።
እንተኾነ፣ ንኣስታት 20 ዓመታት ካብ ዞባዊ ይኹን ኣህጉራዊ ጉዳያት ቦኺሩ ዝርከብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ኣብዚ ኣብ ጁባ ዝተኻየደ ኣኼባ መራሕቲ ሃገራት ኢጋድ’ውን ኣይተሳተፈን።
ኣብ 2011 ከም ሃገር ዝቖመት ደቡብ ሱዳን፣ ኣብዘን ዝሓለፋ 8 ዓመታት፣ ብዝተወልዐ ግጭት፣ ልዕሊ 300 ሽሕ ሰባት ከምዝሃለቑን፣ ሚልዮናት ድማ ካብ መናብርኦም ከምዝተመዛበሉን ይጥቀስ።
ካብ 2015 ኣትሒዙ ዝተኻየደ ሓያሎ ናይ ሰላምን ስምምዕ ዘተ፣ ፍረ ከይተረኽቦ ክቕጽል ድሕሪ ምጽናሕ፣ ፕረዚደንት ሱዳን ነበር ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ቅድሚ ካብ ስልጣን ምእላዉ ዝወሰዶ ሃድሽ ተበግሶ፣ ዝሓሸ ኣንፈት ሂቡ ይርከብ።
ከረጅም ጊዜ በፊት ትላልቅ የመጋዘን መደብሮች በሕንድ ውስጥ ፈጽሞ ባዕድ አስተሳሰብ ነበራቸው - ግን ግን አሁን አይኖርም. ትልልቅ ባዝራክ በመላው አገሪቱ ውስጥ ሱቆች ለማቋቋም አንድ የመደብር ሱቅ ነው. በ 2001 መጨረሻ አካባቢ በካካካታ (እና ከዚያም በንጋሎሬ እና በሀይድራባድ) ከተከፈተበት ጀምሮ ትልቁ ቤዛራ ወደ ከተማዎችና ከተማዎች በከፍተኛ ሁኔታ ተላልፏል. እ.ኤ.አ በ 2011 ትልቁ ባዝዛክ ህንድ ውስጥ 200 ኛ መደብሩን ከፍቷል.
እነዚህ ባለብዙ-ደረጃ የግብይት ሜካካቶች ከምግብ እስከ ፍሪድ ድረስ, እና የማብሰያ ዕቃዎችን ወደ ልብሶች ይለውጣሉ. ይሁን እንጂ ትልቁ ባዝዛር የእርስዎ ተራ የመደብር ሱቅ አይደለም. መካከለኛውን የህንድ ሸቀጦችን ለመሳብ በተለይ የተነደፈ ነው.
ትልቁ ባዝራ በ «Is sasta aur aurcha kahin nahi!» የሚል መፈክር ነበር . ("ከዚህ ምንም ዋጋ አይኑር ወይም ይሻላል!"), በአማካይ ህንዳውያን ላይ ህዝቡን ለመከተል እና ለሽርሽር ለመሸጥ በማሰብ እራሱን ዒላማ ያደርጋል.
በታላቁ ባዝጋር ውስጥ ምንም ዓይነት ሥርዓታማ ያልሆኑ ትዕዛዞች አልነበሩም. ይልቁንም ሱቆች በአንድ ላይ ተጣብቀው አንድ የገበያ አካባቢን ለመመስረት ተዘርግተዋል. ሱፐርና ዶይ, ናይ ሎ ("Old Older, New Take") የመሳሰሉት ማስተዋወቂያዎች ሱፐርማርቶች ሱቆች ውስጥ ጎርፍ እንዲጥሉ ምክንያት ሆኗል, አንዳንድ መደብሮች በጣም የተጨናነቁበት ደረጃ ላይ ደርሰዋል.
እ.ኤ.አ በ 2011 ትልቁ ቢዝሃር በድርጅቱ 10 ኛ አመት እራሱን አረጋጋ. ቅናሾችን ከልክ በላይ ስለጨነቅ እና የ ሰንሰለቱ የመድገም መፈክር በ " ኖይ ኢንስ Ka ባዝዛር " (ኒው ሕንዳ ባዝጋር) ላይ በመተንተን ተተክቷል. ትልቁ ባዝዛር በጣም ርካሽ ከሆኑ ሸቀጦችን እና ዋጋዎችን ለመሸሽ ፈልጓል. ሱቁ እኤአ ከህመታዊ እድገትና ማህበራዊ ለውጥ ጋር በመስማማት እኩዮቹንና ሕብረተሰቡን ይበልጥ የሚያውቁ የህንድ ሸቀጦችን ለመሳብ ይፈልጋል.
በትልልቅ ባዝዛን ቅናሾች በእርግጠኝነት አልተፈጸሙም አቧራማ አቧራማ ነው! ረቡዕዎች " Hafte ka sabse sasta din " ናቸው, የሳምንቱ በጣም ርካሽ ቀን, እና ከምግብ እስከ ፋሽ ባሉት ሁሉም ነገሮች ላይ ማስተዋወቂያዎች አሉ. በብዙ ቀናት ማህሃ ባቻ (ሜጋ ሳቪንግ ) እና ሴስሳሳ ቲን ዳን ማስተዋወቂያዎች አሁንም በእረፍት በዓላት እና በዓላት ላይ ይሠራሉ.
በቀን በሳምንቱ ቀን በቢንዛዛር ላይ ትርፍ እና አስደሳች የንግድ ልምምድ ማድረግ ይቻላል. ይሁን እንጂ በሽያጭ, በበዓላት, በምሽቶች ወይም እሁድ ቀናት የተለየ ልምድን እንጠብቃለን. እንዲህ ባሉ አጋጣሚዎች በቼኪው ውስጥ ለማገልገል ብቻ አንድ ሰዓት ያህል መጠበቅ ነበረብኝ. ሁሉንም የፈለግሁትን እቃዎች ስለመውጣት ይረሳኝ, በአንድ ላይ ወጥቼ በመውጣቴ ደስ ብሎኛል!
ያልታመሙ ምርቶች ጥራት ዝቅተኛ እና ደንበኞችን ለመሳብ ዝቅተኛ ዋጋዎች ሊኖራቸው እንደሚችል ልብ ይበሉ. በተጨማሪም ሙሉ ዋጋው ብዙውን ጊዜ በሽያጭ ዕቃዎች ላይ እንደተጣለ ተረድቻለሁ; ስለዚህ ቅናሾችን በአግባቡ እንደተመዘገበ ለማረጋገጥ ደረሰኝዎን ያረጋግጡ. አንዳንድ ቅናሾች ልክ መጀመሪያ እንደነበሩ ማራኪ ስለሌለ የሽያጭ ዕቃዎችን በሌላ ቦታ ያወዳድሩ. በተጨማሪም, ከተጠናቀቁበት ቀን አቅራቢያ የሚሸጡ ቅናሽ ዓይነቶችን ይወቁ.
ኣብ ኡጋንዳ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ግጥማት ሴካፋ፣ ዓወታት ክሰልጣ ዝቐነየ ሃገራዊት ጋንታ ኩዕሶ እግሪ ኤርትራ፣ ጽባሕ 19 ታሕሳስ ምስ ኣአንጋዲት ሃገር ናይ ዋንጫ ግጥም ከተካይድ’ያ።
ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ፣ ድሕሪ 20 ዓመታት ምስ ኢትዮጵያ ተሰሮዑላ ዝነበረ ግጥም፣ ኣፍቀርቲ ኩዕሶ እግሪ ብሃንቀውታ ዝጽበይዎ ዝነበሩ እኳ እንተኾነ፣ ኢትዮጵያ ካብቲ ዞባዊ ግጥም ድሕሪ ምስሓባ፣ እቲ ጉጅለ ዳግመ ምድልዳል ብምክያድ ምስ ብሩንዲ ጅቡቲን ሶማልን ከምእትራኸብ ኮይኑ።
ሃገራዊ ጋንታ ኤርትራ ዛጊት ኣብ ዘካየደቶ ኣርባዕተ ግጥማት ምስ ብሩንዲ ማዕረ፣ ንጅቡቲ 3 ብ 0 ምስ ሶማል ድማ ማዕረ ድሕሪ ምፍልላያ፣ ብ1ት ታሕሳስ ድማን ኬንያ 4 ብ1 ኣፋንያታ።
በትዳርህ፣ በቤትህ ውስጥ ለሚፈጠሩት፣ ለሚኾኑት አንኳር እውነቶች ኹሉ ኃላፊነት ውሰድ። ለልጆችህ ደስታ ለሚስትህ እርካታ ለፍቅራችሁም መስመር ኃላፊነቱን መውሰድ ተለማመድ።
ይኼን ለማድረግ ግን መጀመሪያ አንተ የራስህን ሕይወት በሙሉ ኃላፊነት መምራት ተለማመድ። አንተ ያልኖርከውንና የማትኖረውን ስርዓት ሌሎች እንዲተገብሩት ማድረግ ልትሸከመው ያልፈቀድከውን ቀንበር መጫን ነውና።
ሲቀጥል ኃላፊነት ስትወስድ ተጠያቂነትም አለና በሥርህ ላሉት ሁሉ ይከተሉት ይጠብቁትም ዘንድ ስርዓት ልትሠራላቸው ይገባል። ልቅነትና ገደብ የለሽነት ሚስትህንም ኾነ ልጆችህን ምግባረ ብልሹ ቢያደረጋቸው እንጂ የፍቅር መግለጫ አይኾንም። ስለዚህ ለምግባራቸው አጥር ቅጥር ሠርተህ ወደ ትልቅነት ከፍታ ልታመጣቸው ይገባል።
በተለይ በስነስርዓት ሕይወትህን መምራትና በሕይወትህ ውስጥ ላሉ ጥንካሬዎችህም ኾነ ድካሞችህ ኃላፊነትን መውሰድ ሳታገባ በፊት ተለማመድ። አልያማ እንኳንም ዘንቦብሽ እንዲያውም ጤዛነሽ ይኾናል። ድሮም ሰበበኛነትና ከሳሽነት የሕይወትህ አካል ከነበሩ ትዳርህን በኃላፊነት ላለማስተዳደር የፍቅር ሕይወትህን በዋነኛነት ላለመምራት ምክንያት ማብዛትህ የማይቀር ነው።
ወንድሜ ትዳርህ ሙሉ ለሙሉ ያንተ እና ያንተ ኃላፊት ነው። ኃላፊነትህ ተግባራዊ ይኾን ዘንድ ግን በቤትህ ቁልፍ ሚና የምትጫወተው ሚስትህ እርሷም የአባቷ ልጅ የኾነችው ናት። ቁንጅና፣ ደምግባት፣ የትምሕርት ደረጃ፣ የገቢ መጠን ወንድሜ ምንም ቦታ የላቸውም። ይልቅስ እጮኛህ የአባቷ ልጅ መኾኗን ብቻ እርግጠኛ ኹን።
በትምሕርትም ኾነ በሥራህ ከኹለት በአንዱ ወይም በሁለቱም ብቻ እንደዝንባሌህ ራስህን ለውጠህ(አሻሽለህ) ቤትህን(ትዳርህን) ለመሥራት ተፋጠን።ብትችል ከአንድ የበለጠ ሙያ ባለቤት ኹን።
በእውቀት(በሙያ)፣ በስነ በምግባር እና በአካል ብቃት ራስህን በማሻሻል ግዴታህን ተወጣ። አንተ ኹለገብ ኾነህ ስትልቅ(ስታድግ) ትዳርህም ያድጋልና። ልብ አድርግ ግን! ጥረትህ ጤናማ፣ ማደግህም ሌሎችን ወደ ታች የሚጥል ሳይኾን የሚያነሳቸው ይኹን እንጂ።
በእልፍኝህም..በውጭ እንዳለው እንደሚኾነውም ኹሉ በቤትህም እንዲኹ ይኾን ዘንድ ስርዓት ማበጀት ለኾነውም ነገርም ኃላፊነቱን መውሰድ ይልመድብህ። ልብ አድርግ የኔ ጀግና! አንተ ከደረስክበት የስነስርዓት፣ የስነምግባርና የሞራል ብቃት አንፃር በቤትህ ለሚስትህና ለልጆችህ የሚኖሩበትን፣ የሚመሩበትን እና የሚከተሉትን መቅረጽ፣ ማሳወቅ ተፈጻሚነቱንም ማረጋገጥ ያን ኃላፊነት ነው።
በጭራሽ “ሚስቴ ከእኔ ትሻላለች” እያልክ ቤቱን ማስተዳደር ቅጥ ማስያዙንም ለእርሷ አትተው። አስተውል! የኃላፊነት ስልጣን የሚሠጠው ሰው ሥራውን በኃላፊነት በአመክንዮ እንጂ በስሜታዊነት የማይሠራ ከተጠያቂነትም የማይሸሽ ነው።
ያንተ ተፈጥሮ በአመክንዮ የሚወስን የእርሷ ደግሞ ስሜቶቿን የሚያገናዝብ ነው። ይኽ ታዲያ በደቂቃዎች፣ በሰዓታቶች፣ በቀናት ከሚለዋወጠው ስሜቷ ጋር ውሳኔዋም መለዋወጡ ነው። ይኽን ከተረዳህ አንተ ኃላፊነትህን የመወጣት፣ የመምራትና የማስተዳደር አቅሙ ቢያጥርህም ተፈጥርዓዊው መሠረት አለህና እርሱ ላይ ትገነባዋለህ(ከሌሎች በመማር) እንጂ የቤትህን መሪ ለእርሷ አትሰጥም።
ቤትህን በኃላፊነት የሚያስተዳድረው ከኹለት አንዳችሁ አይደላችሁም። የትምሕርት ደረጃ፣ የገቢ መጠን፣ የተክለ ሰውነት አቋም፣ ውበት፣የቤተሰብ ኃብት ሌላም በሌላም የበለጠው ታይቶ ሳይኾን ቤትህን ማስተዳደር ያንተና ያንተ ብቻ ነው።
ሚስትህ አብዛኛውን ጊዜ (ለሁልጊዜ የተጠጋ “አብኛውን ጊዜ” ነው) ከተፈጥሮ፣ ከባሕልና ከኃይማኖት የተነሳ በወሲብ ጉዳይ ላይ ጭምት ናት። እመነኝ ግልጽ የምትባለው ሴት ራሷ ጭምት ናት። ግልጽ ነች ብለህ ግን አንደበቷን ብትሰማና እርሱንም ብታምን የምታጎድለው ብዙ ነገር አለ።
ጥር 28/2012 (ኢዜአ) በአለም አቀፍ ደረጃ የሴት ልጅ ግርዛትን ለመከላከል በየአመቱ 1.4 በሊዮን ዶላር ወጪ እንደሚደረግ የአለም የጤና ድርጅት አስታወቀ፡፡
የአለም የጤና ድርጅት እንደአስታወቀው ጎጂ ልማዳዊ ድርጊት የሆነው የሴት ልጅ ግርዛት ለከባድ የጤና እክል፣ ለስነ ልቦና ጉዳት ከመዳረጉ በተጨማሪ ለከፍተኛ ኢኮኖሚያዊ ቀውስ ያጋልጣል፡፡
ድርጅቱ አለም አቀፍ የሴት ልጅ ግርዛት ዜሮ ቶለራንስ ቀንን ባከበረበት ወቅት ባወጣው ሪፖርት የሴት ልጅ ግርዛት በጤና ላይ የሚያስከትለውን ጉዳት ለመከላከል በየአመቱ 1.4 በሊዮን ዶላር በአለም አቀፍ ደረጃ ወጪ ይሆናል፡፡
በሪፖርቱ መሰረት አገራት በጎጂ ልማዳዊ ድርጊቱ ምክንያት የሚከሰተውን የጤና እክል ለመከላከል ለህክምና የሚያወጡት ገንዘብ ከአጠቃለይ አገራዊ ወጪያቸው 10 በመቶውን ይሸፍናል፡፡
በዚህ ድረጊት በአለም ላይ 200 ሚሊዮን የሚጠጉ ልጃገረዶች መገረዛቸውን የገለጸው የአለም የጤና ድርጅት፣ ከሚገረዙት አብዛኛዎቹ አስራ አምስትና ከዛ በታች የእድሜ ክልል ወስጥ እንደሚገኙ አስታውቋል፡፡
ግርዛቱ በሚፈጸምበት ወቅት በሚፈሳቸው ደም በሚፈጠሩ ኢንፌክሽኖች በወሲባዊ ግንኙነት ወቅትና በእርግዝና ጊዜ ለከፍተኛ ህመም ይጋለጣሉ፣ እንዲሁም ለክፉኛ የስነ ልቦና ቀውስ ሰለባ እንደሚሆኑም መረጃው አሳይቷል፡፡
በመጀመሪያ አል-ወሰጢያ የሚለው ቃል የሚወክለውን ፅንሰ-ሀሳብ ከማብራረታችን በፊት ትንሽ ትርጉማዊ መንደርደሪያ ለማድረግ እንሞክር። አል-ወሰጢያ መካከለኛው መንገድ፣ ሚዛናዊ አካሄድ፣ ወርቃማ አማካይ (golden average) የሚሉት ቃላት የሚያስተላልፉትን ትርጉም ያስተላልፋል።
ወሰጢያ አስተሳሰብ ነው፤ ወሰጢያ አካሄድ ነው፤ ወሰጢያ ተግባራዊነት ያለው የህይወት ዘይቤ ነው። ወሰጢያ የኢስላም ሰማያዊ መልእክት መሬት ላይ ሊፈጥር የሚፈልገውን በተለያዩ ዘርፎች ሊገለፅ የሚችል የህይወት ዘይቤ ከየትኛውም ፅንፈኛ መገለጫ ነፃ የሚያደርገና መሀከለኛነትንና ሚዛናዊነትን የሚያላብስ ጥልቅ ፅንሰ-ሀሳብ ነው።
አል-ወሰጢያ የዚህ ኡማ ምልክቱ ነው። ከሌሎች ነቢያት አስተምህሮቶች ኢስላም ተለይቶ የሚታወቅበት ልዩ ባህሪው ነው። ታላቁ ዓሊም ሸይኽ ኢብኑ ተይሚያህ ይህን ጉዳይ እንዲህ ይገልጹታል፡-
“አላህ ረሡልን (ሰ.ዐ.ወ) ከሌሎቹ ነቢያት የተለየ ያደረገባቸው ብዙ ነገሮች አሉ። የተለየና የላቀ ሃይማኖታው ሥርዓትና አስተምህሮት መስጠት፣ የሁሉንም የህይወት ዘርፍ ያካተተ ምሉዕ መመሪያ ማጎናጸፍ፣ በተከታዮቻቸው ላይም የሰውን ልጅ የመምራትን ታላቅ ኃላፊነት መጣል የሚጠቀሱት ናቸው ።…. የሳቸውን ኡማ ሚዛናዊ፣ መካከለኛ፣ ፍትሃዊና ምርጥ አድርጎታል። ተከታዮቻቸው የእምነተታቸው መሰረት በሆነው በአላህ አንድነት (ተውሂድ)፣ በአላህ ስሞችና በባህሪያቱ፣ በመልዕክተኞቹና በመፃህፍቱ እንዲሁም በሌሎች ዲናዊ ድንጋጌዎች ላይ መካከለኛውን አቋም እንዲይዙ አድርጓል።”
ወሰጢያ የእስልምና ልዩ መገለጫ ቢሆንም ይህ መገለጫ በተጨባጭ በተገቢው መልኩና ክንውኑ ሲተገበር አናስተውልም። ከፊሎች ግትርነትን የተላበሰና ጽንፈኝነትን መሰረት ያደረገን መንገድን ሲመርጡ ይስተዋላል። ሌሎች ቁንፅል የሆነ አካሄድን ሲመርጡ ይታያል። እንዲሁም አንዳንድ ጊዜ ስያሜው ሽፋን በማድረግ ፅንሰ ሀሳቡ የማይወክለው ስህተት ሲሰራ፣ ሀቁ በሐሰት ሲሸፈን ያጋጥማል። ለግል ፍላጎትና ለተራ ምድራዊ ጥቅም ይህን መንገድ ሽፋን አድርጎ የሚጠቀምም አይጠፋም። ስለዚህ የዚህ ጽሁፍ ዓላማም ይህን ልዩና ድንቅ ኢስላማዊ ፅንሰ-ሀሳብ ማብራራትና እንድምታዎቹን ማመላከት ይሆናል።
“እንደዚሁም (እንደመራናችሁ) በሰዎች ላይ መስካሪዎች ልትሆኑና መልክተኛውም በናንተ ላይ መስካሪ ይሆን ዘንድ ምርጥ (መካከለኛ) ሕዝቦች አደረግናችሁ።” (አል-በቀራ 2፤143)።
ወሰጢያ ማንኛውም ሰው ኢስላማዊውን አስተምህሮ በጠራና ብስለት ባለው መንገድ እንዲተገብር የሚያስችል ድንቅ ፅንሰ-ሀሳብ ነው። እንዲሁም ወሰጢያ የጠራውን የኢስላማዊ አስተምህሮ ምንጭ መሰረት በማድረግ ተከታዮቹ በሰዎች መካከል ፍትህን እንዲያሰፍኑ፣ መልካምነትን እንዲያስፋፉ፣ የአላህን አንድነት መሰረት በማድረግ ምድርን ለሰው ልጅ መኖሪያነት ለማሳመር እንዲጥሩና፣ በሠዎች መካከል ወንድማማችነትን ሰብዓዊነትን ለማበልፀግ ይቆሙ ዘንድ መሰረታዊ መርሆዎችን ያስቀምጣል። ቁርአን
“እንደዚሁም (እንደመራናችሁ) በሰዎች ላይ መስካሪዎች ልትሆኑና መልክተኛውም በናንተ ላይ መስካሪ ይሆን ዘንድ ምርጥ (መካከለኛ) ሕዝቦች አደረግናችሁ።” ይላል። (አል-በቀራ 2፣143)
ወሰጢያ ማለት ተግባራዊ ክንዋኔን ሚዛናዊውና መሃከለኛነት መሰረት ባደረገ መልኩ መፈፀም ማለት ነው። ለዚህም ሦስት ሰዎች የረሡልን ስራዎች-ኢባዳዎች ከባለቤቶቻቸው ጠይቀው ኢባዳዎቹን አሳንሰው ተመልክተው በተለያዩ የአምልኮ ተግባራት ራሳቸውን ከልክ በላይ ለማሳተፍ መወሰናቸውን በመስማት ረሡል (ሰ.ዐ.ወ) የሚከተለውን ምላሽ ሰጥተዋል፡-
“እኔማ በአላህ ይሁንብኝ! ከሁላችሁም እጅግ በጣም የበለጥኩ አላህ ፈሪ እና ጥንቁቅ ነኝ። ቢሆንም ግን እጾማለሁ፤ አፈጥራለሁ፤ እሰግዳለሁ፤ እተኛለሁ፤ ሚስትም እገባለሁ። ከኔ ሱና ያፈነገጠ የኔ (እውነተኛ) ተከታይ አይደለም።” (ሙስነድ አህመድ)።
“መካከለኛውን መንገድ አደራችሁን! ከፍ ያለውም ዝቅ፤ ዝቅ ያለውም ከፍ ይልበታል (ለጠንካራውም ለደካማውም-ለሁሉም አማካኝ ነው)” ብለዋል። በሌላ ዘገባ ደግሞ፡-
“አላህ በጣም ከሚወዳቸው ነገሮች መካከል በብርታት ወቅት መካከለኛ መሆንን፤ መበቀል እየቻሉ ይቅርታ ማለትን፤ ባለሥልጣን ሲሆኑ ሩህሩህ መሆንን ነው። አንድ ሠው በዱንያ ሩህሩህ ከሆነ፣ አላህ በዕለተ-ቂያማ ይራራለታል” ብለዋል (ኢብኑ አቢ ሸይባና ኢብኑ ሲሪይን)።
ረሡል (ሰ.ዐ.ወ) መካከለኛውን መንገድ ሙስሊሞች የሙጥኝ እንዲሉ አደራ ብለዋል። ከጽንፈኝነት፣ ጠርዘኝነትና፣ ድንበር ከማለፍ እንዲርቁም መክረዋል። ረሡል ይህን አስመልክተው በተናገሩት መልዕክታቸውም፡-
በአሁኑ ዘመን ያሉ የኢስላም ሊቃውንትም ህዝበ-ሙስሊሙ ወሰጢያን እንዲኖርና እንዲተገብር ጥሪ አድርገዋል። የኢስላም የዘመኑ ሊቅ የሆኑት ሸይኽ ዩሡፍ አል-ቀርዷዊና ዶ/ር ሙሐመድ ዐማራ “ወሰጥያን” ሲገልፁት፡- “ወሰጥያ ማለት በሁሉም ነገር ሚዛናዊ መሆን ነው” ይላሉ።
የፊዚላል አል-ቁርአን ፀሐፊና አዘጋጅ ሰይድ ቁጥብ ደግሞ የሙስሊሙ ኡማ ወሰጢያን በመተግበር ለሰው ልጅ አርአያ መሆን እንዳለበት ያመላክታሉ። በእምነት፣ በአመለካከት፣ በርዕዮተ-ዓለም፣ የህይወት ስርኣትን በመዘርጋትና ውጫዊና የእርስ በርስ ግንኙነቶች በመመስረት ሁሉ ሚዛናዊነትና መሃከለኛነትን እንዲይዝ የታዘዘ ኡማ ነው ይላሉ (ፊ ዚላል አል-ቁረኣን ቅ 1፣199-200)። ሸይኽ አቡበክር አል-ጀዛኢሪይና ሸይኽ ኢብራሂም ሰዕዲይ ደግሞ፣ ይህ ኡማ ሚዛናዊ /ፍትሃዊ/ ነው ይላሉ (አይሰሩ አት-ተፋሲር)። የመካከለኛው መንገድ ተቃራኒ የሆነው ጽንፈኝነት በኢስላማዊው አስተምህሮ ቦታ የሌለውና በሸሪዓው በጽኑ የተወገዘ ተግባር ነው።
የዕውቀት ምንጮች መስተጋብር፡- ይህም ማለት ከሰማይ የወረደውን ወሕይ (ራዕይ)ንና ሰብአዊ መሰረት ያለውን አዕምሮኣዊ እውቀትን (አቅል) በአንድ ላይና በተጣጣመ መልኩ መጠቀምን (harmony between revelation and reason/ ተውሂድ መሷዲር አል-ማዕሪፋ) ያመላክታል። ማለትም “ወህይ” የሸሪዓው የህግጋት ምንጭ ሲሆን፣ አዕምሮ ደግሞ ይህን “ወህይ” በመገንዘብና በመረዳት እንዲሁም የተጨባጩ ዓለም እውቀት ምንጭ በመሆን መስተጋብር ያደርጋሉ። ይህ የወሰጢያ መገለጫ የሃይማኖቱ ሸሪዓዊ እውቀቶችንና ሰብአዊ የእውቀትን አድማሶች አጣምሮና አስማምቶ የመጠቀም ስርአትን ያመላክታል። የወህይን ዉጤት ከትክክለኛ ምንጩ መወሰዱን በማረጋገጥና የአእምሮ ውጤትን ደግሞ ትክክለኛነት በማረጋገጥ ላይ ይመሰረታል።
የውስጣዊና የውጫዊ ገፅታዎች ተጣምሮነት፡- የወሰጢያ መንገድ በእስልምና ህግጋት ለሚጠቃለሉ ስራዎች መንፈሳዊና ውስጣዊ ገጽታዎችና (ባጢን) ስራዎቹ ላላቸው ውጫዊ መገለጫዎችም (ዟሂር) ትኩረት ይሰጣል (አተላዙም በይነ ዟሂር ወልባጢን)። አንድ ስራ ከልብ በሚመነጩ መንፈሳዊ ግፊቶችና በአካል በሚገለፁ እንቅስሲዎች መስተጋብር ምሉዕ ሊሆን እንደሚችል ይጠቁማል። (ዒሷም በሺር፣ አል-ሒዋር መፍሁሙሁ ወዶሩራቱሁ ወአንዋኡሁ፣ 15)
መቀበልና መፍጠር (ኢቲባዕ ፊዲን ወልኢብቲዳዕ ፊኡሙር አድ-ዱንያ) ፡- የሃይማኖቱ መገለጫ የሆኑ ጥርት ያሉ እንደ ፆም፣ ሰላት፣ ሀጅ ያሉ የአምልኮ ተግባራትና የሃይማኖት ክፍሎች ላይ ያለ ምንም ሰብኣዊ ጣልቃ ገብነት ተቀብሎ መተግበርን (ኢቲባዕን) መሰረት ሲያደርግ የህይወት መገለጫ በሆኑት ዘርፎች (ኡሙር አድ-ዱንያ) ደግሞ መመራመርን አዳዲስ ፈጠራዎች ማስገኘትን (ኢብቲዳዕ) መሰረት ያደርጋል።
ኢስላማዊ መረጃን በተገቢው ከምንጩ መውሰድና ብሩህ አዕምሮን መጠቀም (ሲሃታል ነቅል ወሶራሃታል አቅል)፡- ኢስላማዊ መረጃዎችን ከመተንተንና መረዳት አኳያ ሁለት ኢስላማዊ የትምህርት ተቋማት (መድረሳ) ይስተዋላሉ። አንደኛው ተቋም መረጃዎችን ከምንጩ በጥንቃቄና በጥሬው ወስዶ የሚጠቀም ሲሆን (መድረሳ አል-አሰር)፣ ሌላኛው ደግሞ መረጃዎችን መሰረት በማድረግ በራሳቸው አተያየት የሚተነትኑ (መድረሳ አል-ራዕይ) ናቸው። አል-ወሰጢያ የነዚህን ሁለት ኢስላማዊ የትምህርት ተቋማትን ሸሪዓዊ አመለካከታቸውን አጣምሮ በሚዛናዊነት ያራምዳል።
ምድራዊ ልማትና መንፈሳዊ ምጥቀት ማጣመር፡- ይህ ማለት በቁሳዊና በመንፈሳዊ ጉዳዮች በኩል ሚዛናዊ መሆንን የሚገልፅ ነው። ዱንያ (የምድሪቱ ዓለም) ዘላለማዊውን የአኺራን ህይወት ለማሳመር የስራ ተጨባጭ እንደሆነች ይሰብካል። ምድራዊ ልማትና መንፈሳዊ ምጥቀት በዚህች ዓለም ውስጥ በአንድ ላይ ተግባራዊ መሆን እደሚችሉና እንደሚገባቸው ያውጃል።
የዓላማ መሰረታዊነትና የማስፈፀሚያ መንገዶች መለያየት፡- የሸሪዓው ዓላማ እስከተጠበቀ ድረስ የማሳኪያው ዘዴዎች እንደጊዜውና እንደቦታው የተለያዩ ሊሆኑ እንደሚችሉ ግምት ውስጥ ያስገባል (አሰባት ፊልአህዳፍ ወል ሙሩና ፊልወሳኢል)።
በቅርስ (ቱራስ) ላይ ሚዛናዊ አቋም መያዝ፡- የቀደምት ሙስሊም ምሁራን የእውቀት ውጤቶችን (ቱራስ) ሙሉ በሙሉ በመቀበልና ሙሉ በሙሉ በመቃወም ማካከል ሚዛናዊነትን ያማከለ አቋምን መሰረት ያደርጋል።
ምሉዕ ሰብዕና ግንባታ፡- የሠው ልጅ አዕምሮኣዊ፣ መንፈሳዊና አካላዊ ገፅታ ያለው ፍጡር ነው። በመሆኑም ለሰው ልጅ እድገት በእነዚህ መካከል ሚዛናዊነት የጠበቅ እነጻ /ግንባታ/ መኖር እንዳለበት ያምናል። ምሉዕ ስብእና የእነኢህ ገፅታዎች በጥምር መዳበርና መስተካከል እንደሆነ አፅንኦት ይሰጣል።
መልካምን ነገርን ባማረ ሁኔታና በሚገባ መልኩ ማቅረብ፡- ስንት መልካም ነገሮችን በማስተላለፊያ /በማቅረቢያ/ ስልታቸው አለማማር ማስተላለፍ የሚገባቸውን ጠቃሚ መልዕክት በቅጡ ሳያስተላልፉ እንዲሁ ቀርተዋል። ሌሎች ደግሞ ሰንካላና እርባና-ቢስ ጉዳይ ይዘው፣ በአቀራረባቸው ማማርና መስተካከል ምክንያት ስንቶችን አታለዋል፤ አማለዋል። ስለሆነም መካከለኛው አቋም ሀቅን ባማረ ሁኔታና ለዘመኑ ሰው በሚገባ መልኩ ማስተላለፍን ይቀበላል።
ትምህርታዊ ምክር /እነጻ/ እና ህጋዊ እርምጃን ያጣመረ፡- የጎበጠውን ለማረቅና የተጣመመውን ስርዓት ለማስያዝ ሀይማኖታዊ እነጻ (ተህዚብ) እና ህጋዊ የማረም እርምጃን (ተእዲብ) በአግባቡ ይጠቀማል። በዚሁ ጉዳይ ላይ ማወርዲ እንደሚሉት ዱንያ በስድስት ነገር ትክክለኛ መንገድን ይዛ ትሄዳለች፣ ከነዚህም መካከል “ሠዎች የሚከተሉት ዲን መኖርና ስርዓትና ህግ አስከባሪ መሪ መገኘት” ተጠቃሽ ናቸው። (አደብ አድ-ዱንያ ወድ-ዲን ሊልማወርዲይ፣ 67-68)
ሴቶችን ከባህል ማነቆና ከዘመናዊ ለቅነት ሚዛንዊ በሆነ መልኩ ነፃ ማውጣት፡- የሴቶችን ጉዳይ ሁለት ጽንፈኛ አመለካከት ያላቸው ወገኖች ይጔተቱታል። አንደኛው ጽንፈኛ ወገን ሴቶችን ከተፈጥሯዊ መልካም ስነ-ምግባር ተራቁተው እርቃናቸውን እንዲቀሩ የሚሻ ሲሆን ሌላው ጽንፈኛ ወገን ደግሞ ከሸሪዓው ጋር የማይስማማ በሆነው በአጉል ባህል አስገድዶ ሊያስራቸው የሚፈልገው ነው። ወሰጢያ ግን ሴትና ወንድ ከሸሪዓው ጋር በሚስማማ መልኩ ሚዛናዊነትን በተላበሰ መንገድ መጓዝ እንዳለባቸው ያምናል።
ዐቂዳ (እምነት)፡- ይህ ነጥብ ቁርአንን ሱናን እንዲሁም የሰለፎችን መንገድ መሰረት ያደረገ የእምነት አስተምህሮት ነው። በተቃራኒውም ቴክኒካዊ ከሆኑ ሙያዊ የቋንቋ ብያኔዎች ምጉትና ክርክር በመራቅ ኢማን በነፍስ ላይ ያለውን ጉልህ ሚና በተገቢው መንገድ ተጽዕኖ እንዲኖረው ትኩረት ማድረግ። ከአላህ ጋር ያለንን ግንኙነት ለማጠናከር ዐቂዳዊ መረጃዎችን በቀጥታ ከምንጫቸው መውሰድ እንዳለብን ሁሉ አዕምሯዊ ጥረትን መጠቀም የሚፈቅድ መንገድ ነው።
የአምልኮ ተግባራት፡- ሀይማኖታዊ ስርዓቶችና ክንውኖች የዱንያ ህይወትን /ኑሮን/ ለማሸነፍና ያማረ ህይወትንም ለመኖር ብሎም መሬትን ለማበልጸግ ለሚደረገው ጥረት እንቅፋት አይደሉም። እንዲያውም ኢስላማዊ የሀይማኖት ስርዓቶች ለስራና ለምርታማነት ምቹና ገር ከመሆናቸውም ባሻገር አበራታች ናቸው።
ተሃድሶና ኢጅቲሃድ፡- መሰረታዊውን የእስልምናን አስተምህሮ መነሻ በማድረግ ለዘመኑ ጉዳዮችና ለጊዜው ጥያቄዎች መልስ መስጠትና በተለያዩ የህይወት ዘርፎችና ሐይማኖታዊ ክንውኖች ተሀድሶ ማድረግ ነው።
በፊቂህ ጉዳዮች፡- ወሰጢያ ጽንፈኛ የመዝሀብ አካሄድን (ተዐሱብን) አይቀበልም። በአንፃሩ ማስረጃን መሰረት በማድረግ የተወሰነ የአዋቂዎች አቋምን መያዝን (መዝሃብን መከተልን) ግን አይቃወምም። ወሰጢያ ኢጅቲሃድን፣ ኢትባዕንና ተቅሊድን ሚዛናዊና ተደጋጋፊ በሆኑ መልክ የሚራምድ የአስተሳሰብ ዘይቤ ነው።
በፈትዋ ዘርፍ፡- ወሰጢያ መሰረታዊና ጥቅል (ኩልይ) እና ዝርዝር (ጁዝኢይ)፣ የሸሪዓውን ዋና ዓላማ (መቃሲድ)ና ቅርንጫፍ (ፍሩዕ) ጉዳዬችን፣ የሸሪዓውን ቀዳሚ ማስረጃዎች (ቁርአንና ሱና)ና ግለሰባዊ ምሁራዊ አስተያየቶችን (ረዒ) ሁሉ የሚያቀናጅና እነዚህን ነገሮችም ግምት ውስጥ አስገብቶ ፈትዋ እንዲሰጥ የሚጋብዝ ነው። በፈትዋ ጽንፈኝነትንና የግል አቋምን ማንጸባረቅ የዚህ መንገድ አቋሙ አይደለም። በአጠቃላይ ሽይኸ ዐብደሏህ ኢብኑ በያህ እንደሚሉት፣ ፈትዋ አራት ነገሮችን መሰረት አድርጎ ይከናወናል። እነሡም፡-
በልዩነት (ኺላፍ) ጉዳዮች:- ልዩነት ሁለት አይነት ሲሆን፣ የመጀመሪያው መሰረታዊና አጠቃላይ (ኡሱል ወል-ኩሊያት) በሆኑ ዐቂዳዊና ሸሪዓዊ ጉዳዬች ላይ ሲሆን ይህ አይነቱ ኺላፍ በኢስላም የተወገዘ ነው። ሌላው ኺላፍ ደግሞ መሰረታዊ ባልሆነው (ፉሩዕ) ጉዳዮች የሸሪዓውነ ማስረጃ መሰረት ባደረገ መልኩ የሚኖረው ልዩነት ነው። ይህን መሰረት አድርገው የሚከሰቱ ልዩነቶች ተቀባይነት ያላቸው ናቸው። በዚህ አይነቱ ሁኔታ የውይይት ተገቢ ስልቶችን በመጠቀም ልዩነትን ማስወገድ ወይም ማጥበብ ይቻላል።
ከሌሎች ጋር በሚኖር ግንኙነት:- ይህ መንገድ ሙስሊም ካልሆኑ ወገኖች ጋር በሚኖር ግንኙነት ውይይትን መሰረታዊ ድልድይ ያደርጋል። ሙስሊም ያልሆኑ ወገኖች ሀይማኖታዊ ስርዓታቸውን የመከወን ነጻነትን አይነፍግም። ስለሆነም በጋራ ተባብሮ መኖርን እንጂ ሀይማኖታዊ ልዩነትን የጥላቻ መሳሪያ ማድረግን አይቀበልም። ከዚህ ይልቅ በአንድ ሀገር ላይ አብሮ መኖር መቀራረብንና የጋራ ሀገራዊ ጥቅምን ለማሳካት ባንድነት መስራት ትልቅ መፍትሄ ነው ብሎ ያምናል ።
በሃይማኖታዊ ድንጋጌዎች (አህካም):- ይህም መሰረታዊ ህጎችን (ኡሱል) ከፍተኛ ቦታ መስጠትና ቅርንጫፎችን (ፉሩእ) ደግሞ በማቅለልና በማግራራትን (ተይሲር) የሚመለከት ነው። ኢስላምን የሚወክለው ወሰጢያ ሃይማኖቱ የቆመባቸውን መሰረታዊ ቁም ነገሮችን በማላቅና ተገቢውን ትኩረት በመስጠት ያምናል። ቀደም ባሉት ሀይማኖቶች ላይ የተከሰተው እንዳይከሰት፣ መሰረታዊ የሸሪዓውን ህጎች ሰርጎ-ገብ አጥፊ እጆች እንደፈለጉ እንዳይጠመዙዟቸው ከፍተኛ ጥበቃ ያደርጋል። ጎን ለጎንም የነኚህን መሰረታዊ ሸሪዓ ህጎች መሰረታዊ ትርጓሜያቸውንና የሚያስተላልፉትን መልዕክት ለማዛባት የሚደረግ ሙከራንም ይከላከላል። ወሰጢያ ለመሰረታዊ የሸሪዓ ህጎች ጥበቃ እንደሚያደርግ ሁሉ፣ ለቅርንጫፍ ሸሪዓዊ ጉዳዮችም የተግራራ መንገድን ይከተላል። ይህን የሚያደርገው ችግርን ለመከላከል፣ ጭንቅና መከራን ለማስወገድ ነው። ይህ ደግሞ የረሡል (ሰ.ዐ.ወ) የማይቀየር መሰረታዊ አቋም ነው። ረሡል (ሰ.ዐ.ወ)
ኢስላምና ሌሎች ስልጣኔዎች፡- ወሰጢያ በዓለም ላይ ካሉ ሌሎች ስልጣኔዎች ጋር መነጠል ወይም ጥግ መያዝን ሳይሆን ሰጥቶ መቀበልን፤ ባዶ ኩራት የሌለበት በራስ መተማመንን፤ መዋረድን የማያስተናግድ መቻቻልን ይቀበላል፣ ያበረታታል እንደ መርህም ይወስዳል። ሙስሊሞች ራሳቸውን ችለው የሚቆሙና የራሳቸው መለያ ባህሪይ ያላቸው ህዝቦች ናቸው። ረሡልም እንዲህ ገልፀዋቸዋል፡-
አል-ወሰጢያ መገለጫና ትርጔሜ የሌለው ምናባዊ ትረካ አይደለም። አዕምሮን ለማርካት ብቻ የሚውል አካዳሚያዊ ዕውቀትም ብቻ አይደለም። ወሰጢያ ሁለገብ የሆነ የአስተሳሰብ ስርዓትና የህይወትን መንገድ ነው። ግለሰብንና ማህበረሰብን እንደሚመለከት ሁሉ ሀገራዊ ጉዳዮችንም በሚዛናዊ እይታው ይዳስሳል።
ይህ መንገድ በማንኛውም ጊዜና ቦታ ሙስሊሞች በተለያዩ የህይወት ዘርፎች ሊከውኑትና ሊያራምዱት የሚገባውን ኢስላማዊ አስተምህሮት የሚያመላክትና የሚመራ ዕሳቤም ነው። ወሰጢያ ሙስሊሞች በዳዕዋ እንቅስቃሴ፣ በዕውቀት፣ በባህል፣ በሳይንስና ቴክኖሎጂ፣ በልማት፣ በፖለቲካ፣ በኢኮኖሚ፣ ወዘተ… ሁለገብ እንቅስቃሴ ሊኖራቸው የሚገባውን ኢስላማዊ የአስተሳሰብና የአኗኗር ዘይቤ የሚገልፅ ፅንሰ ሀሳብና የህይወት መንገድ ነው።
ውድብ ናፃነት ትግራይ ተባሂሉ ዝተሰየመ እዚ ውድብ: ኣብ ዝሓለፈ ቀዳምን ሰንበትን ኣብ ከተማ መቐለ መስራቲ ጉባኤ ብምክያድ ፕሮግራምን ሕገ ደንብን እቲ ውድብ ብምፅዳቕ መራሕቱ እውን መሪፁ::
ብመሰረት እዚ ኣይተ ግርማይ በርሀ ኣቦ መንበር: ኣይተ ኣለምሰገድ ኣረጋይ ምክትል ኣቦ መንበር ኣይተ መሓሪ ዮሃንስ ድማ ሓላፊ ጉዳያት ፖለቲካ ብምኻን ተመሪፆም ኣለዉ::
ብርሃን አንድ ቁስን ሲመታ የቁሱ አተሞች የተውሰነውን ብርሃን ውጠው የተቀረውን መልሰው በተለያየ አቅጣጫ ወደውጭ ይረጫሉ። ይህ ጉዳይ የብርሃን ነጸብራቅ ይሰኛል። ሆኖም ግን ገጽታቸው ልስልስ የሆኑ አካላት (ለምሳሌ መስታወት) በሚያስነሱት የሞገድ መጠላለፍ ምክንያት አብዛኛው ጨረራ እርስ በርሱ ይጣፋል። በዚህ መጠፋፋት ወቅት ጸንቶ የሚቀረው ብርሃኑ በአረፈበት ማዕዘን ትክክል ያለው የሞገድ ስብስብ ብቻ ነው። በሌላ አባባል፣ የአንድ ገጽታ ቀጤ ነክ ቢሰጠን፣ አራፊ የብርሃን ጨረር ከዚህ ቀጤ ነክ አንጻር ያለው ማዕዘን ነጸብራቁ ከቀጤ ነኩ ጋር ካለው ማዕዘን ጋር እኩል ነው። ለዚህ ምክንያቱ የሞገድ ጥልልፍ ነው፡፡
ከዚህ በተጨማሪ ብርሃን በየብርሃን ስብረት አማካይነት ሊንጸባረቅ ይችላል። ይህ የሚሆነው አንድ የብርሃን ጨረር አንድን ቁስ ለማምለጥ ያለው ፍጥነት በቂ ሆኖ ሳይገኝ ሲቀር ነው። ጨረሩ የቁሱን ድንበር ከተወሰነ ማዕዘን በላይ በሆነ አቅጣጫ ሲመታ በጣም ከመሰበሩ የተነሳ ተመልሶ ወደ ቁሱ ይንጸባረቃል። ይህም አጠቃላይ ውስጣዊ ነጸብራቅ እሚባለው ነው። የአልማዝ ፈርጦች መጭለቅለቅ ከዚህ የተነሳ ነው።
ብርሃን በዘፈቀደ ሲንጸባረቅ ተበተነ(ዲስፐርሽን)ይባላል። ማለት አቅጣጫ የሌለው መፍካትን ለማሳየት ነው። የሰማይ ሰማያዊ ቀለም ከዚህ የብርሃን መበተን ይመነጫል። የደመናና ወተት ነጭነት እንዲሁ ብርሃን በውሃና በካልሲየም ስልተበተነ ነው።
ለዚህ ፍርድ መነሻ የሆነዉ ከሳሽ ታህሳስ 11 ቀን 2011 ዓ/ም በተጻፈ ያቀረቡት የክስ አቤተታ ሲሆን ይዘቱም ከሳሽ Sunland international Hotel የሚለዉን ቃልና ምስል በንግድ ምልከትነት ያስመዘገቡ መሆኑን ከ25/1/2009 ዓ/ም እስከ 25/1/2016 ዓ/ም ድርስ የሚቆይ የአዕምሮዊ ንብረት ጥበቃ የተሰጣቸዉ መሆኑን ይሁን እንጂ ተከሳሽ ያለ እርሳቸዉ ፈቃድ እና እውቅና ያስመዘገቡትን የንግድ ምልክት እየተጠቀሙበት የሚገኙ መሆኑን ገልጸዉ ተከሳሽ ይህን ድርጊታቸዉን እንዲያቁሙ እንዲወሰንላቸዉ ዳኝነት ጠይቋል፡፡
ከሳሽ ያቀረቡት የክስ አቤቱታ ከነ አባሪዎቹ ለተከሳሽ ድርሶ ተከሳሽ ጥር 3 ቀን 2011 ዓ/ም በተጻፈ የመከላከያ መልሳቸዉን ያቀረቡ ሲሆን ባቀረቡት የመከላከያ መልስም የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ እና የፍርሬ ነገር መልስ ሰጥቷል፡፡
ተከሳሽ ያቀረባቸዉ የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያዎች ላይ ግራ ቀኙን ካከራከረ በኃላ ፍርደ ቤቱ የካቲት 6 ቀን 2011 ዓ/ም በዋለዉ ችሎት የቀረቡትን የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያዎች መርምሮ ውድቅ ያደረጋቸዉ በመሆኑ ከዚህ ማስፈር ሳያስፈልግ ታልፏል፡፡
ተከሳሽ በፍሬ ነገሩ ላይ በሰጡት መልስ ተከሳሽ የሚጠቀመዉ የንግድ ስም Sun land international Hotel የሚል ሳይሆን Sun land Hotel የሚል መሆኑን international የሚለዉ ቃልም በተከሳሽ የንግድ ስም ዉስጥ የሌለ መሆኑን በጋዜጣ ላይ የወጣዉ የከሳሽ የንግድ ምልክት በኢታሊክስ አጻጻፍ Sun land የሚል መሆኑን ነገር ግን የተከሳሽ የንግድ ስም በካፒታል ሌተር SUN LAND HOTEL የሚል በመሆኑ ከከሳሽ የንግድ ምልክት ጋር ተቀራራቢ እንጂ ተመሳሳይ ነዉ ሊባል የማይችል መሆኑን በጋዜጣ የወጣዉ የከሳሽ የንግድ ምልክት ምስል እና ከሳሽ ከክሱ ጋር አያይዞ በማስጃነት ያቀረበዉ ምስል ተመሳሳይነት የሌላቸዉ መሆኑን ከሳሽ የንግድ ምልክቱን በስማቸዉ ያስመዘገቡ ስለመሆኑ የምስክር ወረቀት ያላቀረቡ መሆኑን ከሳሽ የንግድ ምልከቱን የምስክር ወረቀት ባላቀረቡበት ሁኔታ የንግድ ምልከቱ በሶስተኛ ወገኖች ላይ ተፈጻሚነት የሌለዉ መሆኑን ተከሳሽ suland hotel የሚለዉን የንግድ ስም ስልጣን ባለዉ በንግድ እና ኢንዱስትሪ ጽ/ቤት ያስመዘገቡ መሆኑንአዕምሮዊ ንብረት የንግድ ምልክትን ምዘገባ የሚያካሂድ መሆኑን ንግድ እና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር ደግሞ የንግድ ስም ለመመዘገብ ስልጣን የተሰጠዉ መሆኑን በዚህም ምክንያት አንዱ በአንዱ ላይ የበላይ ሊሆን የሚችልበት አግባብ የሌለ መሆኑንአንዱ በሌላኛዉ ላይ የበላይነት አለዉ የሚባል ከሆነምመብቱን ቀድሞ ያገኘዉ ማን ነዉ የሚለዉ ነጥብ መተያት ያለበት መሆኑን ተከሳሽ የንግድ ስም የምስር ወረቀትያገኘዉ በ10/5/2009 ዓ/ም መሆኑን ከሳሽ በዚህ ጊዜ የንግድ ምልዕክቱንበጋዜጣ ማስታወቂያ አሳውጆ ተቃዋሚ የሚቀርብ ከሆነ ሲጠባበቅ የነበረ መሆኑን የምስከር ወረቀት ሊያገኝ የሚችለዉም ከዚህ ጊዜ በኃላ መሆኑን ከሳሽ የንግድ ምልክት አስመዝገቢያለሁ በማለት የሚከራከሩ ቢሆንም በንግድ ስሙ የከፈተዉ ሆቴል ወይም የሚንቀሳቅሰዉ ንግድ የሌለ መሆኑን በአንጻሩ ደግሞ ተከሳሽ ባስመዘገበዉ የንግድ ስም በስራ ላይ የሚገኝ መሆኑን ተከሳሽ በንግድ ስሙ እንዳይጠቀም የሚከለከል ከሆነ ያገኘዉን መልካም ስም የሚያጣ መሆኑንበመገለጽ የመከላከያ መልሳቸዉን አቅርቧል፡፡
ፍርድ ቤቱ መጋቢት 13 ቀን 2011 ዓ/ም በዋለዉ ችሎት ክስ የሰማ ሲሆን በዚህም መሰረት ከሳሽ ባቀረቡት ክርክር ተከሳሽ የሚጠቀመዉ የንግድ ምልዕክት ከሳሽ ጋር ተመሳሳይ መሆኑን ከሳሽም ሆነ ተከሳሽ የሚሰጡት አገልግሎት ተመሳሳይ መሆኑን የእዕምሮዊ ንብረት ጥበቃ ጽ/ቤት በሰጠዉ ማስረጃ ተከሳሽ የሚጠቀምበት የንግድ ምልክት የከሳሽ መሆኑን ያረጋገጠ መሆኑን፤ sun land hotel የሚለዉ ቃል እና የከሳሽ የንግድ ምልክት በተከሳሽ ሆቴል ላይ በተሰጠቀለዉ ቦርድ ላይ ያለ መሆኑን የንግድ ምልክት የምስክር ወረቀትም የተሰጣቸዉ መሆኑን ተከሳሽ የንግድ ምልዕክቱን የተጠቀሙት ያለፈቃዳቸዉ መሆኑን የንግድ ሚኒስቴር sun land hotel የሚል የንግድ ስም ለተከሳሽ መስጠቱ ህገወጥ መሆኑን በእዕምሮ ፈጣራ ዉጤት የተያዘን ስም በንግድ ስምንነት ለተከሳሽ መስጠቱ አግባብነት የሌለዉ መሆኑንተከሳሽ የቀደምነትነት መብት የሌላቸዉ መሆኑንየቅድምትንት መብት ያለዉ ከሳሽ መሆኑን ተከሳሽ የተጠቀመዉ የንግድ ምልዕክቱ ላይ ያለዉን ስም እና መስሉን ጭምር መሆኑን በመግለጽ ክርክራቸዉን ያቀረቡ ሲሆን ተከሳሽ በበኩላቸዉ ባቀረቡት ክርክር የንግድ ምልዕክት ያስመዘገበ ሰዉ በመብቱ መስራት የሚችለዉ የምስክር ወረቀቱ በእጁ በገባ ጊዜ መሆኑን እዕምሮዊ ንብረት በተቀመጠ የምስክር ወረቀት መብት ሊቋቋም የማይችል መሆኑን የንግድ ምልክቱን በጋዜጣ ሊወጣ የሚገባ መሆኑን ክሱም መታየት ያለበት ከዚህ አንጻር መሆኑንገልጸዉ የመከላካያ መልሳቸዉን አጠናክረዉ ተከራክሯል፡፡
የግራ ቀኙ ጠቅላላ ክርክር ከላይ የተመለከተዉን ሲመስል ፍርድ ቤቱም ተከሳሽ በከሳሽ የንግድ ምልክት መብት ላይ ጥሰት ፈጽሟል ወይስ አልፈጸሙም የሚለዉን ነጥብ እንደሚከተለዉ መርምሮታል፡፡
ከሳሽ የሚከራከረዉ ተከሳሽ የከሳሽን የንግድ ምልክት ስለተጠቀም እና ተከሳሽ የሚጠቀመዉ የንግድ ምልክት ህብረተሰቡን ከሳሽ ከሚሰጠዉ አገልግሎት ጋር በተያያዘ መሳከርን የሚያስከትል ስለሆነ ተከሳሽ የንግድ ምልክቱን እንዳይጠቀም ሊወሰንልን ይገባል በማለት ነዉ፡፡
ከከሳሽ ክርክር አንጻር ምላሽ ሊያገኝ የሚገባዉ ጉዳይ ተከሳሽ የሚጠቀመዉ የንግድ ምልክት ከሳሽ በአዋጅ ቁጥር 501/2000 ያገኘዉን የብቸኝነት መብት(exclusive right) የሚጠስ ነዉ ወይስ አይደለም የሚለዉ ሲሆን ይህ መልስ ከመስጠታችን በፊት የንግድ ስምን እና የንግድ ምልከት አገልግሎታቸዉ/ጥቅማቸዉ ምን እንደሆነ መለየቱ ተገቢ ነዉ፡፡
ከዚህ አንጻር በአዋጅ ቁጥር 501/98 አንቀጽ 2(12) እንደተመለከተዉ የንግድ ምልክት ማለት የአንድን ሰዉ ዕቃዎች ወይም አገለግሎቶቸ ከሌሎች ሰዎች ዕቃዎች ወይም አገልግሎቶች ለመለየት የሚያስችል የሚታይ ምስል እንደሆነ የተመለከተ ሲሆን የንግድ ምልክቱም ቃላቶችን፤ዲዛይኖችን፤ ፊደሎችን፤ቁጥሮችን፤ቀለሞችን ወይም ዕቃዎችን ወይም የመያዣቸዉን ቅርጾችወይም የነዚህን ቅንጅቶች ሊይዝ እንደሚችል ተመልክቷል፡፡
በሌላ በኩል በአዋጅ ቁጥር 980/2008 ዓ/ም አንቀጽ 2(10) እንደተደነገገዉ የንግድ ስም ማለት አንድ ነጋዴ ለንግድ ስራዉ የሚጠቀምበት እና በህብረተሰቡ ዘንድበግልጽ የሚታወቅበት ስም ነዉ በሚል ተደንግጓል፡፡ ማንኛዉም ነጋዴ የንግድ ስሙን በግለጽ በሚታይ ቦታ መለጠፍ እንዳለበትም በአዋጅ ቁጥር 813/2006 ዓ/ም አንቀጽ 18(1) ተድንግጓል፡፡
ከላይ ከተጠቀሱት ድንጋጌዎች መረዳት የሚቻለዉ የንግድ ምልክት የሚያገለግለዉ የአንድን ድርጅት ዕቃዎች ወይም አገልግሎቶች ከሌሎች ተመሳሳይ አገልግሎት ሰጪዎች ከሚሰጡት አገልግሎት/ከሚያቀርቡት ዕቃዎች ለመለየት ሲሆን የንግድ ስም ደግሞ አምራቹ ወይም አገልግሎት ሰጪዉ አገልግሎቱን ወይም ዕቃዎቹን ለህበረተሰቡ የሚያቀርብበት ስም መሆኑን እንዲሁም ነጋዴው በንግድ ቦታዉ የንግድ ስሙን በሚታይ ቦታ መለጠፍ በህግ ግዴታ የተጣለበት መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡
የከሳሽ የንግድ ምልክት በምዝገባ ቁጥር LTM/4386/2009 E.C የተመዘገበ መሆኑን፤ከሳሽምከ25/1/2009 ዓ/ም አስከ 25/1/2016 ዓ/ም ድረስ ለንግድ ምልክቱ ጥበቃ የተሰጠዉ መሆኑን የንግድ ምልከቱም ለሆቴል አገልግሎት በዓለም አቀፍ ምድብ 43 የተመዘገበ መሆኑን የኢትዮጵያ አእምሮዊ ንብረት ጽ/ቤት ሚያዚያ 15 ቀን 2011 ዓም ለፍርድ ቤቱ የላከዉ ማስረጃ ያስረዳል፡፡ ይህም የንግድ ምልክት የምስክር ወረቀት በአዋጅ ቁጥር አንቀጽ 501/98 አንቀጽ 15 መሰረት የተሰጠ መሆኑን እንዲሁም በአዋጁ አንቀጽ 4 መሰረት ከሳሽ በማስረጃነት ላቀረበዉ የንግድ ምልክት ባለቤት መሆኑን መገንዘብ ይቻላል፡፡
የንግድ ምልከቱ የተመዘገበለት ሰዉ የንግድ ምልከቱን ከተመዘገበበት ዕቃ ወይም አገልግሎት ጋር አያይዞ የመጠቀም ወይም ሌላ ሰዉ እንዲጠቀምበት የመፈቀድ መብት የሚኖረዉ ስለመሆኑ በአዋጅ ቁጥር 501/98 አንቀጽ 26(1) ስር ተመልክቷል፡፡
ከዚህም በተጨማሪ የንግድ ምልከት ባለቤት የሆነ ሰዉ ሌሎች ሰዎች የንግድ ምልክቱን ወይም ህዝብን ሊያሳስት የሚችል ማናቸዉንም የንግድ ምልከቱን የሚመስል መለያ የንግድ ምልክቱ ከተመዘገበባቸዉ ዕቃዎች ወይም አገልግሎቶች ጋር በተያያዘ ወይም ህዝብን ሊያሳስት በሚችል አኳን ከሌሎች ሰዎች ዕቃዎች ወይም አገልግሎቶች ጋር በተያያዘ እንዳይጠቀሙ፤የንግድ ምልከቱን ወይንም የንግድ ምልክቱን የሚመስል መለያ ያለ በቂ ምክንያቶች ጥቅሙን በሚጎዳ አኳን እንዳይጠቀሙ እንዲሁም ሌሎች መሰል ድርጊቶች እንዳይፈጸሙ ለማገድ የሚችል ስለመሆኑ የአዋጁ አንቀጽ 26(2)(ሀ)(ለ)(ሐ) የሚደነግግ ሲሆን አንድ አይነት መለያ ለአንድ አይነት ዕቃዎች ወይም አገልግሎቶች ሲውል የመሳከር ሁኔታ እንዳለ ግምት መውስድ የሚቻል ስለመሆኑ በአዋጁ አንቀጽ 26(3) ስር ተመልክቷል፡፡
ተከሳሽ የሚጠቀመዉየንግድ ምልክት ከከሳሽ የንግድ ምልክት ጋር ተመሳሳይ መሆኑን ፤ተከሳሽ የተሰማራበት የስራ ዝርፍም የሆቴል አገልግሎት መሆኑን እንዲሁም ተከሳሽ በንግድ ምልክትነት ያስመዘገበዉን ስም እና መስል በሆቴሉ ላይ ሰቅሎ ሲጠቀም የነበረ መሆኑን በከሳሽ በኩል የቀረቡት ምስክሮች አስረድቷል እንዲሁም ከሳሽ Sunland international Hotel የሚለዉን ቃል በንግድ ምልክትነት ለሆቴል አገልግሎት ያስመዘገቡ መሆኑን የአዕምሮዊ ንብረት ለፖሊስ በቀን 25/12/2009 ዓ/ም የሰጠዉ ማስረጃ ያስረዳል፡፡ ከዚህ አንጻር አማካኝ (average) የሆነ ተጠቃሚን ብንወስድ ተከሳሽ SunlandHotel የሚለዉን ቃል ከሳሽ በንግድ ምልክትነት ካስመዘገቡት መስል ጋር በሆቴሉ ላይ መጠቀሙ ተጠቃሚዉን ሊያሳስት የሚችል መሆኑን መረዳት የሚችል ከመሆኑም በላይ ተከሳሽ የሚጠቀመዉ የንግድ ምልክትም ሆነ ስም በአዋጅ ቁጥር 501/98 አንቀጽ 26(3) መሰረት የመሳከር ሁኔታ እንዳለ ግምት ሊያስወስድ የሚችል ነዉ፡፡
ከዚህም በተጨማሪ ተከሳሽ የሚጠቀሙበትን የንግድ ስም ያስመዘገቡት በቀን 10/5/2009 ዓ/ም መሆኑን በማስረጃነት ያቀረቡት የምስክር ወረቀት የሚያስረዳ ሲሆን ከሳሽ በበኩላቸዉ የንግድ ምልክቱን ያስመዘገቡት በ25/1/2009 ዓ/ም መሆኑን የእዕምሮዊ ንብረት ጽ/ቤት የሰጠዉ ማስረጃ ያስረዳል፡፡ከዚህም መረዳት የሚቻለዉ በከሳሽ የንግድ ምልክት እና የንግድ ስም መካከል ግጭት መኖሩን ነዉ፡፡ይሁን እንጂበንግድ ምልከት እና የንግድ ስም መካከል ግጭት በተፈጠረ ጊዜ እንዴት እንደሚፈተ ህጋችን ያስቀመጠዉ የህግ ማዕቀፍ የለም፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ ሰዎች ድርጊቶችን በቀን ልቦና እንዲፈጽሙ የሚጠበቅ ሲሆን ከሳሽ ለክርክሩ መነሻ የሆነዉን የንግድ ምልክት ያስመዘገቡት በቀን 21/1/2009 ዓ/ም መሆኑ እና የንግድ ምልክቱን የሚቃወም ካለም እንዲቀርብ በጋዜጣ ጥሪ የተደረገ መሆኑ ሲታይ በሌላ በኩል ተከሳሽ የንግድ ስሙን ያስመዘገቡት እና የምስክር ወረቀት የተሰጣቸዉ ጥር 10 ቀን 2009 ዓ/ም መሆኑ ሲታይ ምንም እንኳን በአዋጅ ቁጥር 980/2008 አንቀጽ 17(1) የንግድ ስም በመዝገብ መግባት የንግድ ስሙን ለመጠቀም መብት የሚሰጥ ተቀዳሚ ማስረጃ መሆኑን የሚደነግግ ቢሆንም ተከሳሽ የንግድ ስሙን በማስመዘገብ ከቅን ልቦና ውጪ ሊጠቀሙት አይችሉም ቀን ልቦና አላቸዉ ሊባልም አይችልም፡፡በመሆኑም ከሳሽ Sunland international Hotel የሚለዉን ቃል ከሚሰጡት የሆቴል አገልግሎት ጋር በተያያዘ ለመጠቀም የቀዳሚነት መብት አላቸዉ ተብሏል፡፡
ሲጠቃለልም ተከሳሽ የሚጠቀመዉ የንግድ ምልክት ከከሳሽ የንግድ ምልክት ጋር ተመሳሳይ መሆኑ በማስረጃ የተረጋገጠ በመሆኑ፤ተከሳሽ የሚጠቀመዉ የንግድ ምልክት/ስም አማካይ የሆነ ተጠቃሚን ሊያሳስት የሚችል በመሆኑ፤ከሳሽ እና ተከሳሽ ከሚሰጡት አገልግሎት አንጻር ተከሳሽ የሚጠቀመዉ የንግድ ምልክት ህብረተሰቡን የሚያሳክር በመሆኑ፤ከሳሽ የንግድ ምልክታቸዉን ያስመዘገቡት ለሆቴል አገልግሎት በመሆኑ ከዚህ አገልግሎት ጋር በተያያዘም የንግድ ምልክቱን ቃልም ሆነ መስል መጠቀም የብቸኝነት መብት ያላቸዉበመሆኑ ተከሳሽ ይህ ዉሳኔ ከተሰጠበት ቀን ጀምሮ የከሳሽን የንግድ ምልክት እንዳይጠቀሙ ተወስኗል፡፡
ተከሳሽ በከሳሽ የንግድ ምልክት ላይ ጥሰት የፈጸሙ ስለሆነ የከሳሽን የንግድ ምልከት እንዳይጠቀሙ የሰቀሉትንም የከሳሽ የንግድ ምልክት ከሆቴላቸዉ ላይ እንዲያነሱ ተወስኗል፡፡
More in this category: « የኮ/መ/ቁ 179485 - ወ/ሪት እቴነሽ ፀጋዬ ወልዴ እና አቶ ሳሙኤል መንግስቴ	የኮ/መ/ቁ 181609 - ጎስፕላ ትሬዲንግ ኃ. የተ.የግል.ማህብር እና አቶ ፍቃዱ ተስፋሁን »
የ 4 ኤል ዋንጫ R በሬኖል 4 ኤል ተሳፍረው በሞሮኮ በረሃ ውስጥ ላሉት ተማሪዎች የተያዘ የጀብድ ወረራ ነው ፡፡ ጀብድ ፍለጋ ላይ ያሉ ወጣቶች የስፖርት ተግዳሮትን ፣ የአከባቢን ለውጥ እና የአብሮነትን አንድነት በማጣመር ልዩ ተሞክሮ ይኖራሉ ፡፡
የ 4 ል የዋንጫ the ዓላማ በመሆኑ አብሮነት እንዲሁ በሞሮኮ ውስጥ በጣም ለተቸገሩ ሕፃናት የትምህርት እና የስፖርት አቅርቦቶችን ማድረስ ነው ፡፡ ባለፉት ዓመታት ይህ የምግብ አሰራር የ 4 ኤል ዋንጫን ™ በአውሮፓ ውስጥ የተማሪ ስፖርቶችን እና ሰብአዊ ክስተቶችን መሪ አድርጎታል!
ሰዎች በሃኪም ያልታዘዙ መድሃኒቶችንና ንጽህናቸው ያልተጠበቁ መርፌዎችን እንዳይጠቀሙ ለማድረግ የሚያስችሉ ሁኔታዎች ላይ በበቂ ሁኔታ እንዳልተሰራም ጥናቱ አመላክቷል ተብሏል።
በዚህም የብሉምበረግ ዩንቨርሲቲ የጤና ፖሊሲ ትምህርት ክፍል ተመራማሪዎች በ1ሺህ ተጠኝዎች ላይ በአደረጉት ጥናት ከተጠኝዎቹ መካከል 29 በመቶ ያህሉ ህጋዊ መርፌ የመውጋት አገልግሎት የሚሰጡ ማዕከላትን የሚጠቀሙ ሲሆን፥ 39 በመቶ ያህሉ ተጠኝዎች ደግሞ ህጋዊ ከሆኑ ተቋማት መርፈዎችን የሚወስዱ መሆኑን ነው ጥናቱ ያረጋገጠው።
ከዚህም ሌላ ተጠኚዎቹ በሀኪም ያልታዘዙ መድሃኒቶችን የሚጠቀሙ መሆኑን በብሉምበረግ ዩንቨርሲቲ የጤና ፖሊሲ ትምህርት ክፍል የጤና ፖሊሲ አስተዳደር ባልደረባና የጥናቱ ጸሀፊ ኢማ ማክጂንቲ ተናግረዋል።
ንጽህናቸው ያልተጠበቀ መርፌዎቸንና በሃኪም ያልታዘዙ መድሃኒቶችን በመጠቀም ረገድ የታየው ክፍተት እድሜ፣ ዘር፣ ፆታና የፖለቲካ ዝንባሌ ልዩነቶች ያልገደቡት መሆኑን ነው ተመራማሪዎች የገለጹት።
ሰዎች በሃኪም ያልታዘዙ መድሃኒቶችንና ንጽህናቸው ያልተጠበቁ መርፌዎችን እንዳይጠቀሙ ለማድረግ የተቀናጀና የተደራጀ ሰፊ የህዝብ ንቅናቄ ስራ መሰራት ያለበት መሆኑነም ነው ጥናቱ የሚያስረዳው።
በዛሬው እለት ምህረት የተደረገላቸው ኢትዮጵያውያን በተለያዩ ወንጀሎች ተከሰው ከ1 እሰከ 10 ዓመት ተፈርዶባቸው በጅቡቲ ማረሚያ ቤት የነበሩ መሆናቸውን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ጽህፈት ቤት አስታውቋል።
ፕሬዚዳንቱ ምህረቱን ያደረጉት የኢፌዲሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ በቅርቡ በጅቡቲ ጉብኝት ማድረጋቸውን ተከትሎ እና የረማዳን በዓል ምክንያት በማድረግ መሆኑም ተገልጿል።
በጅቡቲ የሚገኘው የኢፌዲሪ ኤምባሲ በይቅርታ የተፈቱትን ኢትዮጵያዊያንን ተቀብሎ እያስተናገዳቸው ሲሆን፥ አስፈላጊው የጉዞ ሰነድ ተዘገጅቶላቸው በሚቀጥሉት ቀናት ውስጥ ወደ ሀገራቸው እንደሚመለሱም ተገልጿል።
Previous Postበራያ ቆቦ ወረዳ በትሕነግ ላለፉት በርካታ ዓመታት እንዳይሰራ ክልከላ ሲደርግበት የቆዬው ከቆቢ ከተማ እስከ መሀጎ የሚወስደው መንገድ ሲጠናቀቅ ለማህበረሱ የተሻለ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ግል…
Next Postበሻሸመኔ ከተማ ራሱን ሬንጀርስ ቡድን ብሎ የሚጠራ 35 አባላት ያሉት የማፊያ ቡድን በቁጥጥር ስር ዋለ።የሻሸመኔ ከተማ ሰላምና ጸጥታ ቢሮ ለኢትዮ ኤፍ ኤም እንዳስታወቀው በሞተር የታገዘ ከባድ…
ግርማይ ገብሩ ሎሚ ንጎሆ ኣብ ከተማ መቐለ በኣል ጥምቀት ኣብ ዝተኸበረሉ ጐልጎል ሰውሒ ንጉስ ተረኺቡ ኣብ እንታይነት እቲ ባዓል ኣመልኪቱ ንመንፈሳዊ መምህር ሓቲቱ ዘሰናደኦ እንግዶት ልኢኹ’ሎ::
መጋቢ ምስጢር ያሬድ መብራህቱ “መጽሓፍ ቅዱስ እየሱስ ክርስቶስ ብኢድ ዮሃንስ ኣብ ሩባ ዮርዳኖስ ከም ዝተጠመቐ ይገልጽ:: ትርጉሙ ድማ ዳግመ ውልደት ማለት እዩ:: ኣብ ውሽጢ ጸልማትን ሓጥያትን ዝነበርና ክርስቶስ ዳግም ወሊዱና:: ጥምቀት ድማ ሓንቲ እያ ኣይትቕየርን፤ ኮይኑ ግና ጥምቀት እየሱስ ክርስቶስ ከይርሳዕ ምስክርነት ብምሃብ ዓመታዊ ንዝክሮ ኣለና ማለት እዩ” ይብሉ::
ኣከባብርኡ ድማ ኣብ ድሮ ጥምቀት ኣድባራት ከካብ ዘለውዎ ብለባስያን፣ ብመዘምራንን ህዝበ ክርስትያንን ታዓጂቦም ከም ወዮ ክርስቶስ ናብ ዮሃንስ ዝኸደሉ ናብ ሓደ መጥምቐ ባሕሪ ይእከቡ፤ ኣውኡ ድማ ይሓድሩ::
ኣብ ዕለተ ጥምቀት ስርዓተ ጸሎትን ምስጋናን ተሰሚዑ ዝተባረኸ ማይ ተነጺጉ ረፋድ ምስኮነ ኣድባራት ብዘይካ ታቦተ ሚኪኤል ነናብ መረበቶም ይምለሱ:: ታቦተ ሚካኤል ክልተ ለይቲ ሓዲሩ ኣብ ጽባሕ ጥምቀት (ኣብ ቃና ዘገሊላ) እዩ ዝምለስ::
ቃና ዘገሊላ ማለት እየሱስ ቃና እብ ዝተባሃለ ስፍራ ኣምላኽ ስለዝኾነ ብሓይሉን ስልጣኑን ማይ መሊኦም ዝነበሩ ኣጋንእ ናብ ወይኒ ዝቐየረሉ ተኣምራት ዝገልፅ ዓብዪ ባዓል እዩ ብምባል የረድኡ መጋቢ ምስጢር ያሬድ::
ስሳን ክልተን ዓመት ዝዕድሚኡ ጂኦርጅ ቦለይ፣ናብ ላይቤርያ ዝጥረዝ ዘሎ ድሕሪ ቅድሚ 4 ዓመት ዝፀደቀን ንትሕቲ ዕድመ ዝኸተበ ወገን ክሕተት ኣለዎ ዝብል ሕጊ’ዩ።ኣብ‘ዚ ተግባር‘ዚ ዝተዋፈረ ዝኾነ ወፃእተኛ ካብ ኣሜሪካ ክጥረዝ ኣለዎ ይብል እቲ ሕጊ።
ሰበ-ስልጣን ኣሜሪካ፣ዩ-ስ መዕቆቢ ስደተኛታትን ብሰላም ዝነብሩላን ሃገር‘ያ።እንተኾነ ገፋዕቲ ኣብ ጥቃ እቶም ፈሪሖም ሃዲሞም ዝመፁ ሰባት ክነብሩ ኣይግባእን በሉ።
ስርዓት ህግደፍ፡ መብዛሕትኦም ስድራቤት ስዉኣት ንዝኾኑ 57 ገባሮ ማዕረባ ኣምሳያ ካብ ስርዓቱ ዘመለጡ ደቆምን ደቂ ደቆምን 50 ሽሕ ናቕፋ ክኸፍሉ የገድዶም ከምዘሎ ተፈሊጡ። – Assenna.com
አሰልጣኝ ውበቱ አባተ አሰልጣኝ ኢንስትራክተር አብርሃም መብራቱን ተክተው የልባቸው ፍላጎት የሆነውን የሀገራቸውን ብሔራዊ ቡድን አሰልጣኝነት ከተረከቡበት ጊዜ ጀምሮ ከዚህ በፊት ባልታየ መልኩ 3 የወዳጅነት ጨዋታ የማግኘት እድል አግኝተዋል፡፡ ከዛምቢያ ብሔራዊ ቡድን ጋር 2 ጊዜ ትላንት ደሞ ከሱዳን አቻቸው ጋር 1 የወዳጅነት ጨዋታ ካደረጉ በኋላ የፊታችን አርብና ከ4 ቀናት በኋላ ማክሰኞ ለሚደረገው የደርሶ መልስ ጨዋታ የፊታችን ሰኞ ወደ ስፍራው ያቀናሉ፡፡
ባልተለመደ መልኩ ፌዴሬሽኑ ተደጋጋሚ ጊዜ ሲተችበት የነበረው የወዳጅነት ጨወታ እጥረት በአሰልጣኝ ውበቱ አባተ ጊዜ የተለወጠ ሲሆን ሶስት የወዳጅነት ጨዋታዎችን የማድረግ እድል አግኝቷል፡፡ የዛምቢያ ሁለት ጨዋታ በአሰልጣኝ አብርሃም መብራቱ የኃላፊነት ጊዜ ከተሰናባቹ የቡድኑ ማናጀር እንዳለየሱስ አባተ ከተሞከረ በኋላ በኮቪድ 19 መከሰት ቢቋረጥም በቅርብ ጊዜ ውስጥ የፌዴሬሽኑ ፕሬዚዳንት አቶ ኢሳያስ ጅራና የዛምቢያው አሰልጣኝ ሚቾ ተነጋግረው ከተስማሙ በኋላ ተግባራዊ ተደርጓል፡፡ ከሁለቱ ጨዋታዎች በላይ ወሳኝ የነበረውና አሰልጣኝ ውበቱ አባተ በትክክለኛ ግጥሚያ 70 እና 80 በመቶ ዋናውን ቡድን የሚለዩበትን የወዳጅነት ጨዋታ እድል የተገኘው በኢንስትራክተር አብርሃም መብራቱ አማካይነት ነው፡፡ አሰልጣኝ ውበቱ ለአሰልጣኝ አብርሃም ባቀረቡት ጥያቄ መሠረት አሰልጣኝ አብርሃም ከካሜሩን፣ ከደቡብ ሱዳንና ከሱዳን መሀል ምርጫ አቅርበው አሰልጣኝ ውበቱ ሱዳንን መምረጣቸው ታውቋል፡፡ ይህም የሁለቱ ባለሙያዎችን መቀባበልና የአሰልጣኝ አብርሃም መብራቱ ተባባሪነትን የሚያሳይ ተደርጎ ተወስዷል፡፡
አሰልጣኙ ከጨዋታው አንድ ሳምንት አስቀድሞ ከአሰልጣኞች ቡድን አባላት ጋር በፌዴሬሽኑ ጽ/ቤት በሰጡት መግለጫ “ማጣሪያው ላይ ተፎካካሪ ለመሆንና በቀጣዩ የካሜሩን የአፍሪካ ዋንጫ ላይ ለመካፈል ካሰብን ኒጀር ላይ ነጥብ ይዘን መመለስ የግድ አለብን” ሲሉ ተናግረዋል፡፡ አሰልጣኙ ስለ ስብስባቸው እንደተናገሩት “የኛ ሀገር እግር ኳስ እንደነ ፈረንሣይ እንግሊዝ ስፔን መነሻ የምናደርግበት መሠረት የለውም በቆየታዬ ግን ይህን ለመለወጥ የሚያስችል ጭላንጭል ማሳየት እፈልጋሁ” በማለት ህልማቸውን አስረድተዋል፡፡ ከዛምቢያ ጋር ከተደረገው 2 የወዳጅነት ጨዋታዎች በኋላ ስለታየው የእርምት እርምጃ የተጠየቁት አሰልጣኝ ውበቱ “ከሁለት የወዳጅነት ጨዋታ አንፃር ያየነውን ክፍተት ሙሉ በሙሉ መቅረፍ አይቻልም፤ ወሳኝ የሆነውን ስህተት ለማረም ግን ሞክረናል” ሲሉ ተናግረዋል፡፡
በተጨዋቾቻቸው ላይ ስላዩት ለውጥ የተጠየቁት አሰልጣኙ “ተጨዋቾቼ ለውጥ ቢኖራቸውም ከ7 ወራት በፊት ወደነበረበት አቋም አሁንም አልተመለሱም” ሲሉ ፍርሃት አዘል አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡ ዋሊያዎቹ ከትላንቱ የወዳጅነት ጨዋታ በኋላ ከያዟቸው 26 ተጨዋቾች ሶስቱን በመቀነስና ሆቴል እንዲቀመጡ በማድረግ 23 ተጨዋቾችን በመያዝ ወደ ግጥሚያው ስፍራ ያቀናሉ፡፡ ፌዴሬሽኑ ከተለመደው 18 ተጨዋቾች ምናልባት በኮቪድ 19 ምርመራ ተጨወቾች ቢቀነሱ መተካካት እንዲቻል ወደ ስፈራው የሚጓዘው ቡድን አባላት 23 ተጨዋቾች እንዲሆኑ ማድረጉን ያመሰገኑት አሰልጣኝ ውበቱ አባተ በአስገዳጅ ችግር ምክንያት ወደ ኒጀር የሚደረገው በረራ በመቀየሩ ፌዴሬሽኑ ወደ 400 ሺ ብር ተጨማሪ ውጪ እንደሚያወጣ ተናግረዋል፡፡
የብሔራዊ ቡድኑ አባላት አዳዲስ ህጎችን ለማወቅና ከዳኝነት አንፃር ምን ማድረግ እንደሚገባቸው ተሞክሯቸውን እንዲያጋሩ ኢንተርናሽናል አርቢትር በአምላክ ተሰማና ኢንተርናሽናል አርቢትር ሊዲያ ታፈሰን በመጋበዝ ስልጠና እንዲሰጥ አድርገዋል፡፡
አሰልጣኙ ውበቱ አባተ “በዝግጅታችን ጥሩ ለውጦችን እያየን ነው ሱራፌል ዳኛቸው የጉልበት፣ሙጅብ ቃሲም የታፋ ጡንቻ፣ አቡበከር ናስር የጡንቻ መሳሳብ እንዲሁም አማኑኤል ዮሀንስ የብሽሽት ጉዳት ደርሶባቸው ነበር አማኑኤልና አቡበከር አገግመው ቡድኑን ሲቀላቀሉ የሱራፌል ቀላል ጉዳት ቢሆንም እሱና ሙጅብ ግን እስካሁን ቡድኑን ተቀላቅለው ልምምድ አልሰሩም” በማለት ተናግረዋል፡፡ አሰልጣኙ 7 ወር የት እንደነበሩ የማይታወቁ ተጨዋቾችን ይህን ማድረግ አለባችሁ ማለት ይከብዳል ያም ሆኖ ከተጋጣሚያችን የዛምቢያ ብሔራዊ ቡድን ተጨዋቾች አንፃር ገና መሆናቸውን ተረድተናል” በማለት አስረድተዋል፡፡
የብሔራዊ ቡድኑ የግብ ጠባቂዎች አሰልጣኝ ደሳለኝ ገ/ጊዮርጊስ በበኩላቸው “ወደ 6 የሚጠጉ ግብ ጠባቂዎች ከምንተስኖት አሎ ውጪ ሁሉም ኪሎ ጨምረው ነው የመጡት፤ ጉዳት ሳያስተግዱ ወደ አቋማቸው እንዲመለሱ ቀለል ያለ ልምምዶችን ስናሰራቸው ነበር፤ ከዛምቢያ ጨዋታ በኋላ ጠንከር ያለ ልምምድ አሠርተናቸዋል፤ ግብ ጠባቂዎቹ እለት እለት እየተሻሻሉ ነው የታዩ ክፍተቶች ላይ በርትተን አሰርተናቸዋል” ሲሉ ተናግረዋል፡፡ ከሁሉም ግብ ጠባቂዎች ጋር ጥሩ ግንኙነት ነበርዎት ወይ? የተጋጩት ግብ ጠባቂስ የለም ወይ? የተባሉት አሰልጣኝ ደሳለኝ “ምንም አይነት ችግር አልነበረም መረጃው ልክ አይደለም ወደ ብሔራዊ ቡድኑ የመጣሁት ያለኝን እውቀትና ልምድ ለማጋራት ነው፤ በረኞቹም ስልጠናው ተመኝቷቸው በደንብ ሰርተዋል የማውቀው ይህን ነው” ሲሉ ማስተባበያ ሰጥተዋል፡፡
ከአርቡ ወሳኝ ጨዋታ በፊት ፊት ባወጣው የጥቅምት ወር የሀገሪት ብሔራዊ ቡድኖች የደረጃ ሰንጠረዥ ኒጀር ኢትዮጵያን በ34 ደረጃ ትበልጣታለች፡፡ ኒጀሮች በደረጃው 112ኛ ደረጃን ሲይዙ ኢትዮጵያ 146ኛ ደረጃ ላይ ትገኛለች፡፡ ፈረንሣይኛ ኦፊሺያል ቋንቋዋ የሆነው ኒጀር 22 ሚሊዮን 442.31 ህዝብ ሲኖራት የፊፋ አባል የሆነችው 1964 ዓ.ም ነው፡፡ የወቅቱ የብሔራዊ ቡድን አሰልጣኝ ጂን ሚሼል ካቫሊ ለዚህ ጨዋታ ዝግጁ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ከእስካሁኑ የምድብ 11 ጨዋታ ማዳጋስካር በ6 ነጥብ ስትመራ ኢትዮጵያ አይቬሪኮስትና ኒጀር በእኩል 3 ነጥብ በግብ ክፍያ ተበላልጠው ከ2-4 ያለውን ስፍራ ይዘዋል፡፡
የትራምፕ አስተዳደር ለደቡብ ሱዳን ዜጎች በጊዚያዊ መልክ በዩናይትድ ስቴትስ የመቆየት ፈቃዳቸው እንዲራዘም ወስኗል። ለሱዳን ተወላጆች የሚሰጠው ፈቃድ ግን በመጪው አመት ያበቃል።
የዩናይትድ ስቴትስ የሀገር ውስጥ ደህንነት ሚኒስቴር በሱዳን ያለው ሁኔታ በመጠኑ ስለተሻሻለ ለዛች ሀገር ዜጎች ጊዚያዊ መጠለያ መስጠት አስፈላጊ አይደለም ሲል ትላንት አስታውቋል። የዩናይትድ ስቴትስ መንግሥት በሰላም ወደ ሃገራቸው ለመመለስ ለማይችሉት ወይም ሀገራቸው ልትረዳቸው ለማትችለው ዜጎች በጊዚያዊ መልክ የመኖርያ ፈቃድ እንዲያገኙ ያደርጋል።
ኣዲስ ኣበባ ፣ 16 ለካቲት፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ኣብ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንዘድሊዮም ሓገዝ ንምግባር ኣብዚ ሕዚ እዋን ልዕሊ 75 ዓለም ለኸ ትካላት ሰብኣዊ ሓገዝ እናተንቀሳቐሱ ከምዝኾኑ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ኣፍሊጡ።
ኣብ መግለፂኦም ድማ ኣብዚ ሰሙን ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ትግራይ፣ ውጥጥ ዶብ ኢትዮ – ሱዳን፣ ሃገራዊ ፖለቲካዊን ኢኮኖሚያዊን ጉዳያት ከምኡ እውን ኣብ ስራሕቲ ዜጋ ተኮር ዲፕሎማሲ ኣመልኪቶም መብርሂ ሂቦም፡፡
ስለዝኾነ ድማ ኣብ ክልል ትግራይ ሰብኣዊ ሓገዝ ንዘድሊዮም ወገናት ብቕልጡፍ ንምብፃሕ ኣብ 36 ወረዳታት እቲ ክልል ኣብ ዝተጣየሻ 92 ጣቢያታት መከፋፈሊ ርዳእታ ኣቢሉ እናተኸፈፈለ ከምዝኾነ ገሊፆም፡፡
ብኻሊእ መዳይ ምክትል ቀዳማይ ሚኒስትርን ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢን ኣይተ ደመቀ መኮንን ኣብ ቱርኪ ከተማ ኣንካራን ኣብ ህንዲ ከተማ ኒውደልሂን ብዝገበሩዎ ዑደት፥ ኢትዮጵያ ምስተን ሃገራት ዘለዋ ክልተኣዊ ምትሕብባር ንምድንፋዕ ዕዉት ልዝብ ምግባሮም ኣብሪሆም፡፡
ኢትዮጵያ ምስ ክልቲአን ሃገራት ዘለዋ ጥቡቕ ምትእስሳር ንግዲን ኢንቨስትመንትን ብዝበለፀ ንምዕባይን ብሓባር ንምስራሕን ዘኽእል ምርድዳእ ከምዝተገበረ እቶም ኣቐባሊ ቃል ገሊፆም፡፡
ሚኒስትር ጉዳያ ወፃኢ ኣይተ ደመቀ መኮንን ምስ ቻይና መዘነኦም ብስልኪ ከምዝተዛተዩ ዝገለፁ ኣምባሳደር ዲና፥ ኣብ እዋን ዘተኦም ድማ ጉዳይ ትግራይ ከምቲ መራኸብቲ ሓፋሽ ምዕራባውያን ዘጋውሑዎ ከምዘይኮነን መንግስቲ ኣድላዪ ሰብኣዊ ሓገዝ እናቕረበ ምዃኑን ምግላፆም ተዛሪቦም፡፡
ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣብ ዜጋ ተኮር ኣዲፕሎማሲ ድሂቦም ኣብ ዝሃቡዎ መብርሂ ድማ ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፕውያን ካብ 8 ክሳብ 22 ለካቲት 2021 ካብ ጅዳን ሪያድን 699 ኢትዮጵያውያን ናብ ሃገሮም ክምለሱ ከምዝተገበረ ኣፍሊጦም፡፡