Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በእርግጥ አፓርታይድ ጨቋኝ ስርዓት ነው። አንደ ማንኛውም ጨቋኝ ስርዓት የብዙሃንን መብትና ነፃነት አያከብርም። አፓርታይድ ግን የብዙሃንን መብትና ነፃነት አለማክበሩ እንዳለ ሆኖ የአንድን ማህብረሰብ የበላይነትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የተዘረጋ ስርዓት ነው። በከፍል ስምንት እንደተገለፀው፣ “እኩልነት” (equality) የሰው ልጆች ተፈጥሯዊ ባህሪ ሲሆን “ፍርሃት” (fear) ደግሞ የጨቋኞች መርህና መመሪያ ነው። የአፓርታይድ ስርዓት ግን ከፍርሃት በተጨማሪ ሌላ አንድ መርህና መመሪያ አለው። እሱም፣ “ውርደት” (humiliation) ይባላል።
የሁሉም መብትና ነፃነት እስካልተከበረ ድርስ ዜጎች የእኩልነት ጥያቄን ከማንሳት ወደኋላ አይሉም። ጨቋኞችም የመብትና ነፃነት ጥየቄ ባነሳው የሕብረተሰብ ክፍል ላይ የኃይል እርምጃ በመውሰድ ጥያቄው ዳግም እንዳይነሳ ለማድረግ ጥረት ያደርጋሉ። ይሁን እንጂ፣ እነሱ ከሚፈጥሩት ሽብርና ፍርሃት ይልቅ ተፈጥሯዊ ባህሪን ማጣት ይበልጥ ያስፈራል። በጉልበት ለማዳፈን ጥረት በተደረገ ቁጥር ሕዝባዊ ንቅናቄው በስፋትና ዓይነት እየጨመረ ይሄዳል። ስለዚህ፣ አንድ አከባቢ በኃይል ያዳፈኑት የሕዝብ ንቅናቄ በሌላ ግዜ እና/ወይም ቦታ ተመልሶ ብቅ ይላል። ጨቋኞችም ከቀድሞ የበለጠ ፍርሃትና ሽብር በመፍጠር ጥያቄውን በኃይል ለማዳፈን ይሞክራሉ … እንዲህ እያለ የእኩልነት ጥያቄ ከቀን ወደ ቀን አድማሱን እያሰፋ ሲሄድ የጨቋኙ ስርዓት እድሜው እያጠረ ይሄዳል።
በኢትዮጲያ ያለው የብሔር አፓርታይድ እና በደቡብ አፍሪካ የነበረው የዘር አፓርታይድ በተመሣሣይ ለተቃውሞ አደባባይ የወጡ ዜጎችን ይገድላሉ፣ እስር ቤቶች ከመደበኛ አቅማቸው በላይ በእስረኞች ይሞላሉ። ለምሳሌ፣ የደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ እ.አ.አ. በ1960 ዓ.ም የ”Sharpeville Massacre” እና በ1976 ዓ.ም ደግሞ በ¨Soweto Uprising” በተቃውሞ አደባባይ የወጡ ጥቁር ደቡብ አፍሪካዊያንን ገድሏል። በተመሣሣይ፣ የኢህአዴግ መንግስት የ1997ቱን ምርጫ ተከትሎ፣ እንዲሁም ባለፈው የ2008 ዓ.ም እና በ2009 ዓ.ም መጀመሪያ ላይ ተመሳሳይ ግድያ ፈፅሟል።
በአፓርታይድ ዘመን አንዳንድ የደቡብ አፍሪካ እስር ቤቶች ከመደበኛ የመቀበል አቅማቸው 200% የሚሆኑ እስረኞች ይታጎሩባቸው ነበር። ለምሳሌ በቃሊቲ እስር ቤት ለ20 እስረኞች በተሰራ ክፍል ውስጥ እስከ 200 ሰዎች እንደሚታሰሩ አንዳንድ ዘገባዎች ይጠቁማሉ። እ.አ.አ. በ2000 ዓ.ም ከ100000 ኢትዮጲያዊ 85 እስረኞች የነበሩ ሲሆን ከአስር አመት በኋላ 124 እስረኞች አድጓል። “World Prison Brief” ባቀረበው ሪፖርት በኢትዮጲያ የእስረኞች ብዛት የጨመረበት ፍጠነት ከታች ካለው ምስል ላይ መመልከት ይቻላል።
ከዚህ በተጨማሪ፣ የሕዝቡ አመፅና ተቃውሞ እየጠነከረ ሲሄድ የአፓርታይድ ስርዓት ከተመሰረተ ከ23 ዓመታት በኋላ እ.አ.አ. በ1985 ዓ.ም በደቡብ አፍሪካ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ታውጇል። በተመሣሣይ፣ በኢትዮጲያ አመፅና ተቃውሞ እየተስፋፋ በመሄዱ የብሄር አፓርታይድ ከተመሰረተ ከ26 ዓመታት በኋላ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ታውጇል። እነዚህ ሁሉ በድልና ጭቆናዎች በሌላ ጨቋኝ ስርዓት ሊፈፀሙ የሚችሉ ናቸው። በአጠቃላይ ጨቋኞች ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ የወጡ ዜጎችን እየገደሉና እያሰሩ በብዙሃኑን የሕብረተሰብ ክፍል ላይ በፍርሃት ያርዳሉ። አመፅና ተቃውሞ እየተባባሰ ሲሄድ ደግሞ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ በማወጅ የመብትና ነፃነት ጥያቄን በወታደር ጉልበት ለማፈን ጥረት ያደርጋሉ።
የኢትዮጲያና የደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ ስርዓቶች እንደ ጨቋኝ ስርዓት በመግደልና በማስር፣ አንዲሁም በአስቸኳይ ግዜ አዋጅ በማስፈራራት ተመሳሳይ መርህና መመሪያ እንዳላቸው ያሳያል። ነገር ግን፣ ከጨቋኝ ስርዓቶች በተለየ እንደ አፓርታይድ ስርዓት የሚፈፅሙት የተለየ በደልና ጭቆና አለ። ጨቋኝ ስርዓት የፖለቲካ መሪዎችን፣ ጋዜጠኞችን፣ የመብት ተሟጋቾችን፣ እንዲሁም ለተቃውሞ አደባባይ የወጡ ወጣቶች በማሰርና በመግደል ብዙሃኑን የሕብረተሰብ ክፍል ያስፈራራል። የአፓርታይድ ስርዓት ግን እነዚህን የፖለቲካ ልሂቃንን ለሞት፥ ለእስርና ስደት ከመዳረግ ባለፈ ሰብዓዊ ክብራቸውን ገፍፎ ያዋርዳቸዋል።
ጉዳዩን በዝርዝር ለመረዳት እንዲያግዙን ሁለት ዘገባዎችን በማጣቀሻነት እንመልከት። በመጀመሪያ “Untold_Stories” የተባለው ድረ-ገፅ በኢትዮጲያ ስላለው የፖለቲካ እስረኞች አያያዝ ያቀረበውን ዘገባ እንመልከት፡-
በመቀጠል ደግሞ የደቡብ አፍሪካ የታሪክ ድረ-ገጽ እና “Independent” የተባለው ሚዲያ በአፓርታይድ ስርዓት ዘመን ስለነበረው የፖለቲካ እስረኞች አያያዝ ካቀረቡት ዘገባ ውስጥ የሚከተለውን እንመልከት፡-
ከላይ እንደተጠቀሰው፣ በዛሬዋ ኢትዮጲያ እና በአፓርታይድ ዘመን በነበረችው ደቡብ አፍሪካ የፖለቲካ እስረኞች አያያዝ ፍፁም ተመሳሳይ ነው። በኢትዮጲያ የፌዴራል እስረኞችን አያያዝ ሁኔታ የሚደነግገው አዋጅ – “Regulation No. 138/ 2007: Treatment of Federal Prisoners” በሕገ-መንግስቱ የተደነገጉትን ሰብዓዊ መብቶች በምንም አግባብ ሊጣሱ የማይገቡ መሆናቸው እየታወቀ “unless restricted by the penalties imposed on them” የሚትለዋን ሐረግ በማስገባት በፖለቲካ አስረኞች ላይ አሰቃቂ በደልና ጭቆና ይፈፅማል። በዋናነት እንደ ማዕከላዊ ባሉ እስር ቤቶች የሚካሄደው የስቃይ ምርመራ ዓይነት ለመስማት እንኳን ይዘገንናል። በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት በጥቁሮች ላይ ተመሳሳይ በደልና ጭቆና ይፈፅም ነበር።
ከላይ እንደተጠቀሰው፣ የደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ ስርዓት የፖለቲካ መሪዎችን ለመቅጣትና ለማዋረድ የተቀረፀ እንደነበረ ተጠቅሷል። በተመሳሳይ፣ በኢትዮጲያ ያለው የእስረኞች አያያዝን የሚደነግገው አዋጅ ሕገ-መንግስቱን በሚጥስና የፖለቲካ አስረኞችን ሰብዓዊ ክብር (human dignity) ለመግፈፍ በሚያመች መልኩ ፀድቆ ተግባር ላይ ውሏል። በኢትዮጲያ ያለው እና በደቡብ አፍሪካ የነበረው የፖለቲካ እስረኞችን ሰብዓዊ ክብር የሚጥስ ስርዓት የዘረጋበት ዋና ምክንያት በሌሎች ላይ የሚደርሰው ሞትን፥ እስራትንና ስደትን ሳይፈሩ በድፍረት የሚጋፈጡትን የመብትና ነፃነት ታጋዮች ለማዋረድ (humiliate) ነው።
አዎ…ለፍርሃት ያልተሸነፉ ጥቂቶችን ሰብዓዊ ክብራቸውን በመንካት ውርደት እንዲሰማቸው ለማድረግ ነው። መሪዎቹን በማዋረድ ብዙሃኑን የፍርሃትና ውርደት ማቅ ለማልበስ ነው። አብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል መብቱና ነፃነቱ እየተጣሰ እያየ፣ ማንም ምንም ሊያደርግልኝ አይችልም በሚል ተስፋ መቁረጥ ውስጥ እንዲገባ፣ በዚህም ለአንድ ዘር/ብሔር የበላይነት ፍፁም ተገዢ እንዲሆን ለማድረግ ነው። የአፓርታይድ ስርዓት ሕዝብን በፍርሃት ቆፈን፣ የፖለቲካ መሪዎችን በውርደት ማቅ ውስጥ ለመክተት የሚጥርበትን ምክንያት ሎሬት ዋሌ ሶይንካ (Wole Soyinka) “የአይሁዶች አፓርታይድ” በፍልስጤማዊያን ላይ እያደረሰ ካለው ሽንፈትና ውርደት አንፃር እንዲህ ሲል ገልፆታል፡-
የሚዛን-ቴፒ ዩኒቨርሲቲ የተከታታይ እና የርቀት ትምህርት ዳይሬክቶሬት በ2011 ዓ.ም የትምህርት ዘመን በክረምቱ መርሀግብር በ23 የሁለተኛ ዲግሪ እና 14 የመጀመሪያ ዲግሪ ፕሮግራሞች በሳይንስ እና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒሰቴር መስፈርት መሰረት የትምህርት ፈላጊዎችን አወዳድሮ በመቀበል ለማስተማር ዝግጄቱን ከማጠናቀቅም ባለፈ ፤ የትምህርት ፈላጊዎችን ከሰኔ 5/2011 ዓ.ም እስከ 20/10/2011 ዓ.ም የሚዘልቅ የምዝገባ ፕሮገራም አውጥቷል፡፡ በመሆኑም በዚህ መረሀ ግብር መማር የሚፈልግ ግለሰብ በዩኒቨርሲቲው ወና ግቢ የሬጅስትራር ቢሮ የሚካሄድ ይሆናል ፡፡ ዳይሬክቶሬቱ ያዘጋጃቸው የትምህርት መስኮች እንደሚከተለው ተዘርዝረዋል፡፡
እታ ሃገር፣ ነዚ ብደረጃ ዓለም ኣስግኡ ዘሎ ለበዳ ኮረና ቫይረስን ናይ ውሸባ እዋናትን ዕሽሽ ብምባል፣ መዓልታዊ ኢትይጵያውያን ዝጸዓና ክልተ ነፈርቲ ናብ ኣዲስ ኣበባ ክትልእኽ ምጽንሓ’ዩ እቲ ምንጪ ዘመልክት።
እቲ ዝበኣሰ ድማ እቶም ዝስጎጉ ዘለዉ ኢትዮጵያውያን፣ መርመራ ኮሮና ቫይረስ ዘይተአብረሎም ምስ ምዃኑ ነቲ ኩነታት ከምዘጋድድ’ውን እቲ በዓልቲ ስልጣን ሕቡራት ሃገራት ነቒፋ።
እቶም ካብ ስዑዲ ዝምለሱ ዘለዉ ኢትዮጵያውያን ነናብ ገዝኦም ቅድሚ ምፍናዎም፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ህንጻታት ዩኒቨርሲቲ ንክልተ ቅነ ይውሸቡ ከምዘለው’ዩ ብወገን ኢትዮጵያ ዝግለጽ።
ዝሓለፈ ሰሉስ እውን ብተመሳሳሊ 16 ሰላማውያን ሰባት ክቖስሉ እንከለዉ፣ 11 ኣባላት ኣል ሑቲ ከምዝተቐትሉ ኣብታ ከተማ ተዋፊሮም ዘለዉ ኣባላት ሕክምና ሓቢሮም።
ከተማ ጣይዝ ኣብ ትሕቲ ብስዑድያ ተደጊፉ ዘሎ መንግስቲ የመን እኳ እንተላ፣ ዝበዝሐ ከባቢታት’ታ ከተማ ግና ብኣል ሑቲ ተታሒዙ ዝለዘሎ ንሰለስተ ዓመታት ዓውዲ ኲናት ኮይና’ያ ጸኒሓ።
ናብ ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ዘዋስን ምዕራባዊ ከባቢታት’ታ ከተማ ኣብ ዝተኻየደ ደብዳብ ነፈርቲ እውን ብውሑዱ 22 ኣባላት ኣል ሑቲ ከምዝተቐትሉ ወተሃደራውያን ምንጭታት ይገልጹ።
ኣል ሑቲ ብወገኑ ብሰሉስን ረቡዕን ኣብ ዝተኻየደ ኲናት፣ ኣብ ልዕሊ ዕሱባት’ዮም ዝበሎም ብስዑዲ ዝድገፉ ሰራዊት መንግስቲ የመን ከቢድ ጉድኣት ከምዘውረደ ሓቢሩ።
ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ኣብ የመን ደብዳብ ካብ ዝጅምር ሰብኣዊ ቅልውላው’ታ ሃገር ኣብ ኣተሓሳሳቢ ጉዳይ ኣውዲቑዎ ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ። ፕረዚደንት ፈረንሳ ኢማኑኤል ማክሮን ብዕለት 24 ታሕሳስ ምስ ንጉስ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዘካየዶ ናይ ቴሌፎን ዘተ፣ ስዑዲ ኣብ ልዕሊ የመን ኣዊጃቶ ዘላ እገዳ ነፈርቲ ከተልዕሎ ጸዊዑ’ዩ።
ከወልዋሎ ጋር ልምምድ ጀምሮ ይፈርማል ተብሎ ሲጠበቅ የነበረው ፀጋአብ ዮሴፍ ሳይፈርም ቀርቷል። ከቀናት በፊት ወደ ዓዲግራት አምርቶ ከወልዋሎ ጋር ልምምድ በመጀመር በጥቂት ቀናት ውስጥ ይፈርማል ተብሎ ሲጠበቅ የነበረው አማካዩ ፀጋአብዝርዝር
ከወልዋሎ ጋር ልምምድ የጀመረው ፀጋአብ ዮሴፍ ወደ ክለቡ ለማምራት ተቃርቧል። በውድድር ዓመቱ መጀመርያ ወደ ሲዳማ ቡና ፈርሞ ለሳምንታት ከቡድኑ ጋር ቆይታ ካደረገ በኋላ ባልታወቀ ምክንያት ከቡድኑ ጋር የተለያየው ይህ ተጫዋችዝርዝር
በጥር ዝውውር መስኮት በርካታ ተጫዋቾች ያስፈረሙት ወልዋሎዎች ከፍቃዱ ደነቀ፣ ካርሎስ ዳምጠው እና ምስጋናው ወልደዮሐንስ ጋር ለመለያየት በቃል ደረጃ ተስማምተዋል። በቀጣይ ቀናትም ሒደቱ ሙሉ ለሙሉ ይጠናቀቃል ተብሎ ይጠበቃል። ባለፈው የክረምት ዝውውርዝርዝር
በኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 16ኛው ሳምንት ወልዋሎ ከሰበታ ከተማ ጋር በሜዳው 2-2 አቻ በተለያየበት ጨዋታ በተፈፀመ የስፖርታዊ ጨዋነት ጥሰት ቅጣት ተላልፎበታል፡፡ የዲሲፕሊን ኮሚቴው በጨዋታው የወልዋሎ ደጋፊዎች የተጋጣሚ ቡድን ተጫዋች የሆነው ፍፁምዝርዝር
የአማካይ ስፍራ ተጫዋቹ አክሊሉ ዋለልኝ ወልዋሎን በይፋ ተቀላቀለ፡፡ ከሀዋሳ ከተማ ታዳጊ ቡድን ከተገኘ በኋላ በዋናው ቡድን በመጫወት የክለብ ህይወትን የጀመረው ይህ አማካይ ከሀዋሳ ከተማ በመቀጠል በኢትዮጵያ ቡና እና ጅማ አባዝርዝር
ቢጫ ለባሾቹ በሰሜኑ የሀገራችን ክፍል ባጋጠመው አስቸጋሪ የአየር ሁኔታ ምክንያት ወደ ከተማቸው ማምራት አልቻሉም። ከምስራቅ አፍሪካ አጎራባች ሀገራት በተነሳው የምድረ በዳ አውሎ ንፋስ ምክንያት ላለፉት ቀናት ሰሜናዊ የኢትዮጵያ ክፍል ከባቢዝርዝር
ሶዶ ላይ የተደረገው የወላይታ ድቻ እና ወልዋሎ ጨዋታ ያለ ጎል ከተጠናቀቀ በኋላ የሁለቱ ቡድኖች አሰልጣኞች አስተያየታቸውን ሰጥተዋል። “ጨዋታ ላይ ጥሩ መንቀሳቀስ ብቻ ውጤት አያስገኝም” ደለለኝ ደቻሳ (ወላይታ ድቻ) ጨዋታ ላይዝርዝር
ከዛሬ የ17ኛ ሳምንት የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ጨዋታዎች መካከል ወላይታ ሶዶ ላይ የተደረገው የወላይታ ድቻ እና የወልዋሎ ዓዲግራት ዩኒቨርሲቲ ጨዋታ ያለምንም ግብ ተጠናቋል። ወላይታ ድቻ በ16ኛው ሳምንት በሲዳማ ቡና ከተሸነፈበት አሰላለፍዝርዝር
የጦና ንቦች በሜዳቸው ቢጫ ለባሾቹን የሚያስተናግዱበት ጨዋታን እንደሚከተለው ዳሰነዋል። ከደካማው ጉዞ ወጥተው ተከታታይ ጨዋታዎች በማሸነፍ ደረጃቸውን ያሻሻሉት የጦና ንቦች በተከታታይ ጨዋታዎች ነጥብ ጥለው ከደረጃቸው ላለመውረድ ከዚህ ጨዋታ ሦስት ነጥብ ይዞዝርዝር
ላለፉት ቀናት ከወልዋሎ ጋር ልምምድ እያደረገ የቆየው ተከላካዩ አክሊሉ አየነው ዛሬ ፊርማውን አኑሯል። ከዚ ቀደም ለዋናው ብሄራዊ ቡድን ጨምሮ ለኢትዮጵያ ቡናና ደደቢት መጫወት የቻለው ይህ ተከላካይ በጉዳት እና አቋም መውረድዝርዝር
ቅዳሜ አዲሰስ አበባ ስታድየም ላይ ሀዋሳ ከነማን ያስተናገደው ኢትዮጵያ ቡና 1-1 በሆነ አቻ ውጤት ተለያይቷል፡፡ ሀዋሳ ከነማዎች ታፈሰ ተስፋዬ ገና በ5ኛው ደቂቃ ባስቆጠረው ግብ እስከ 85ኛው ደቂቃ ድረስ 1-0 መምራት ቢችሉም አቢኮዬ ሻኪሩ በሀዋሳ ከነማ የግብ ክልል ውስጥ በተሰራበት ፋት የተሰጠውን የፍፁም ቅጣት ምት ቢንያም አሰፋ ወደግብነት ቀይሮ ኢትዮጵያ ቡና ነጥብ ተጋርቶ እንዲወጣ አድርጓል፡፡
ቅዳሜ በተካሄደው ቀጣይ ጨዋታ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በውጤት አልባ ጉዞው ገፍቶበታል፡፡ በ11፡30 አዳማ ከነማን ያስተናገደው ባንክ አብዱልከሪም ሃሰን ባስቆጠረው ግሩም ግብ 1-0 ሲመራ ቆይቶ ጨዋታው ሊጠናቀቅ 1 ደቂቃ ሲቀረው ቢንየም አየለ ባስቆጠረው ግብ 1-1 በሆነ አቻ ውጤት ተለያይቷል፡፡
እሁድ 5 ጨዋታዎች የተካሄዱ ሲሆን በ9 ሰአት ሲጠበቅ የነበረው የሲዳማ ቡና እና የወላይታ ድቸ ፍልሚያ በይርጋለሙ ክለብ 2-0 አሸናፊነት ተጠናቋል፡፡ የሲዳማን ሁለት የድል ግቦች ኬንያዊው ኤሪክ ሙራንዳ ከመረብ አሳርፏል፡፡ ሲዳማ ድሉን ተከትሎ መሪነቱን ሲያጠናክር ወላይታ ድቻ ከ4 ተከታታይ ድሎች በኋላ ሽንፈት አስተናግዷል፡፡
አዲስ አበባ ስታድየም ላይ ወለድያ ከነማን ያስተናገደው መከላከያa 2-0 በማሸነፍ 2ኛ ደረጃን ከመብራት ኃይል ተረክቧል፡፡ የጦሩን የድል ግቦች ያስቆጠሩት ተስፋዬ በቀለ እና መሃመድ ናስር በፍፁም ቅጣት ምት ነው፡፡
ትላንት በተመሳሳይ 9፡00 በተደረጉ ሌሎች ጨዋታዎች አሰላ ላይ ሙገር ሲሚንቶ ደደቢትን አስተናግዶ በጌድዮን አካፓ እና ኤፍሬም ቀሬ ግቦች 2-1 በሆነ ውጤት ሲረታ ጎንደር ላይ ዳሽን ቢራ አርባምንጭ ከነማን በየተሻ ግዛው ግብ 1-0 አሸንፎ ደረጃውን አሻሽሏል፡፡
ብዙዎች በጉጉት የጠበቁት የዚህ ሳምንት የመጨረሻ ጨዋታ 11፡30 አዲስ አበባ ሰታድየም ላይ ተካሂዶ ቅዱስ ጊዮርጊስ መብራት ኃይልን 1-0 በማሸነፍ 3ኛ ደረጃን ከወላይታ ድቻ ተረክቧል፡፡ የቅዱስ ጊዮርጊስን የማሸነፍያ ግብ አዳነ ግርማ በፍፁም ቅጣት ምት አስቆጥሯል፡፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ ከደካማ አጀማመር በኋላ ወደ ቀድሞ አሸናፊነት በመመለስ ከመረው ጋር ያለውን ልዩነት ወደ ሁለት ሲያጠብ በውድድር ዘመኑ ሽንፈት ሳያስተናግድ የቆየው መብራት ኃይል የመጀመርያ ሽንፈቱን አስተናግዷል፡፡
ፕሪሚየር ሊጉን ሲዳማ ቡና በ17 ነጥብ ሲመራ መካላከያ በ16 ፤ አንድ ተስተካካይ ጨዋታ የሚቀረው ቅዱስ ጊዮርጊስ በ15 ይከተላሉ፡፡ የከፍተኛ ግብ አግቢነቱን ሰንጠረዥ ቢንያም አሰፋ በ7 ግብ ሲመራ ሳሚ ሳኑሚ በ6 ይከተላል፡፡
ዲታ ዶናልድ ትራፕን ሰነተር ክፍለ-ግዝአት ቴክሳስ ቴድ ክሩዝ ንውጽኢት’ቲ ትማሊ ኣብ ሰለስተ ክፍለ-ግዝኣታት ዝተካየደ መባእታዊ ምርጫ ንፕረዝደንት ኣሜሪካ ብማዕረ ዝተማቐሉ ኽኾኑ ከለው ካብ ወገን ዲሞክራት ድማ ሰነተር ክፍለ-ግዝኣት ቨርሞንት በርኒ ሳንደርስ ኣብ ክልተ ክፍለ-ግዝኣታት ተዓዊቶም።
​ብተመሳሳሊ ካብ ዲሞክራትስ ሰነተር በርኒ ሳንደርስ ኣብ ክፍለ-ግዝኣታት ኣይደሆን ዩታን ድምጺ 57 ወከልቲ ብምርኻብ ዝተዓወቱ ኽኮኑ ከለው ጸሓፊት ወጻኢ ጉዳያት ነበር ሂላሪ ክሊንተን ድማ ድምጺ 51 ወከልቲ ብምርኻብ ኣብ ክፍለ-ግዝኣት ኣሪዞና ተዓዊተን። ሽሕ’ዃ ኣብ ክልተ ክፍለ-ግዝኣታት ይተዓወቱ በርኒ ሳንደርስ ንሂላሪ ክሊንተን ከርክቡ ገና ብዙሕ ይተርፎም ‘ዩ ።
መውዓሊ ህጻናት፡ ቀዳማይን ማእከላይን ደርጃ ኣብያት ትምህርቲ ክፉታት እዮም። ወለድን ተመሃሮን ሰዓታት ምኽፋት ቤት ትምህርቲ ከመይ ከምዝኾነ ካብቲ ቤት ትምህርቲ ሓበሬታ ክወሃቦም እዩ። ቆልዑ እቲ ዝግብኦም ትምህርቲ ምእንቲ ክረኸቡ ናብ ቤት ትምህርቲ ክመጹ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ንናይ ውላድካ ቤት ትምህርቲ ጥራሕ ዘገግልግል መመርሒ ክህሉ ይኽእል እዩ።
ኩሉ ድንኳናት ውሳነ ሕድገት ዝተገበርለን ጥራሕ እየን ክፉታት ዝኾና፡ እንተዘይኮይነ ካልኦት ኩለን ዕጹዋት ይኾና። ዓማዊል ካብቲ ኣፍደገ ድንኳን መጺኦም ንብረት ክውሰዱ ከምዝኽእሉ ምግባር ግን ፍቑድ እዩ።
ናይ ሃይማኖትን ናይ ሂወት እምነት ኣርኣእያ ኣባይቲ ክፍቱታት እዮም። ምእካብ ንኣምልኾን ጸሎትን ግና ኣይፍቀድን እዩ። እንተኾነ ግና ንስነ ስርዓት ቀብርን ሓመድ ኣዳም ንምልባስን ክሳብ 50 ሰባት ክእከቡ ይኽእሉ እዮም። ስርዓተ ምፍናው (ሓዘን) ድሕሪ ቀብሪ ግና ኣይፍቀድን እዩ።
በጻሕቲ ክመጹኻ ፍቑድ እዩ፡ ግና ካብ 10 ሰባት ንላዕሊ ኣብ ግላዊ መንበሪ ገዛ ምእካብ ፍቑድ ኣይኮነን። ከምኡ’ውን ኩሎም ሓደ ሜትሮ ርሕቅት ዝሕልውሉ እኹል ቦታ ክህሉ ኣለዎ። እዚ ሓደ ሜትሮ ርሕቅት መምርሒ ኣብ ደምበ ገዛኻ ይኹን ኣብ መናፈሻታትን / hager og parker ውን የገልግል እዩ።
ኣብ ስነ ስርዓት ቀብሪን ሓመድ ኣዳም ምልባስን ካብ 50 ሰባት ዘይበዝሑ ኣብቲ ቦታ ክርከቡ ይኽእሉ እዮም። ኩሎም እቶም ብሓንሳብ ዘይነብሩ ዘበሉ ናይ ሓደ ሜትሮ ርሕቀት ክሕልዉ ኣለዎም።
ኣብ ሓደ እዋን ካብ 10 ሰባት ንላዕሊ ኣብ ሓደ ቦታ ብሓንሳብ ምእካብ ክልኩል እዩ። እዚ ምኽሪ እዚ ብሕታዊ ምትእኽኻብን ምብጽጻሕን ምውጋድ እዩ። ኩሎም ሰባት ካብ ነንሓድሕዶም ግዴታ እንተወሓደ ሓደ ሜትሮ ክረሓሓቑ ኣለዎም።
ንበይንኻ ወይ ምስቶም ምሳኻ ዝነብሩ ብእግርኻ ክትናፈስ/ቱር ክትገብር ትኽእል። እንተድኣ ግዴታ ኮይኑ ናብ ድንኳን ኬድካ ክትሽምት ትኽእል ኢኻ፣ እቲ ዝብለጽ ግና ካልኦት እንተ ዝገዝኡልካ እዩ።
ብመንገዲ መርበብ ሓበሬታ ማለት (ብኖሽክ ወይ ኢንግሊሽ) መርመራ ንኽትገብር ቆጸራ ክትሕዝ እንተደሊኻ ባንክኢደ (BankID) ወይ ሚንኢደ (MinID) የድልየካ እዩ።
እንተድኣ ተሌፎን ዘይተደዊሉካ ኣብ helsenorge.no ብምእታው (BankID ወይ MinID የድልየካ እዩ) ወይ ናብ ኮሮና ቴሌፎን ብምድዋል ውጽኢት መርመራኻ ክትፈልጥ ትኽእል ኢኻ።
እቶም ልሙዳት ጎድናዊ ሳዕቤናት ፈኮስቲ ኮይኖም ድሕሪ ቁሩብ መዓልታት ዝጠፍኡ እዮም። ክታበት ንኽትክተብ ተራኻ ምስ ኣኸለ፡ ንኡስ ምምሕዳር (ቢደል ትነብረሉ) ቆጸራ ንምሓዝ ክውከሱኻ እዮም። ኣብቲ መኽተቢ ቦታ ብዘይ ቆጸራ ክትመጽእ ኣይፍቀድን እዩ።
እንተድኣ ብኮሮና ተለኺፍካ ኣብ መወዳእታ እዋን ምስመን ተራኺባካ ከምዝነበርካ ግዴታ ክንፈልጥ ኣሎና። እዚ ድማ ካልኦት ብዙሓት ሰባት ንኸይልበዱ ንምክልኻል እዩ።
ንሕና ንኹሎም ረኺብካዮም ዝነበርካን ኣብ ጥቕኦም ቀሪብካ ዝነበርካን ክነዛራርቦም ኢና። ንዓኣቶም መን ለቢድዎም ክኸውን ከምዝኽእል ኣይንሕብሮምን ኢና። እቶም ነዛራርቦም ሰባት ካብቲ ምስቲ ዝሓመመ ሰብ ተራኺቦምላ ዝነበሩ መዓልቲ ኣትሒዞም ን 10 መዓልትታት ክውሸቡ ኣለዎም። ንሳቶም ግዴታ ኮሮና መርመራ ክገብሩ ኣለዎም።
ሓበሬታታት ኮሮና ብቕልል ዝበለ ኣገባብ ኣብዚ ተገሊጹ ይርከብ። እንተ ከም ድርኺታዊ ጽሑፍ ንእተካይዶም ዝርርባት ወይ እውን ብዝዕባ ኮሮና፡ ለብዒ፡ ምክልኻል ለብዒ፡ ክታበትን ስነ-ልቦናዊ ጥዕናን ዝያዳ ንክትምሃረሉ ተጠቐመሎም ኢኻ።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ ለዲፕሎማቶችና አምባሳደሮች ጠንከር ያለ ማስጠንቀቂያ አዘል ምክር ሰጥተዋል፡፡ የሐገራቸውንም ጥቅም በታማኝነት እንዲያስጠብቁና ለዜጎች ደህንነት ቅድሚያ በመስጠት እንዲሰሩ አሳስበዋል፡፡
ኣባላት ጸጥታ ሱዳን፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ምሽራፍ ናይ ወጻኢ ባጤራ ተዋፊሮም ንዝበልዎም ክልተ ኤርትራውያን ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ካርቱም ሓቢሮም።
እቶም ኣብ ዘይሕጋዊ ምሽራፍ ናይ ወጻኢ ባጤራ ተዋፊሮም ጸኒሖም ተባሂሎም ብጥርጣረ ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ዘለዉ ስዒድ ነባይን ዓዚዝን ብዝብል ስም ዝፍለጡ ክልተ ኤርትራውያን ምስ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ካርቱም ጥቡቕ ቅርበት ዝነበሮም ምዃኑ’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ሱዳን ትሪቡን ኣቕሪብዎ ብዘሎ ሓበሬታ’ውን ኣባላት ጸጥታን ስለያን ሱዳን፣ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ብጸሊም ዕዳጋ ከሽርፉ ጸኒሖም ንዝበልዎም ልዕሊ 10 ዝኾኑ ሰባት ብሰምበት 24 ለካቲት ኣብ ቀይዲ ከምዘእተዉ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
መብዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራ ኣብ ከቢድ መዋጥር ዝርከብ መንግስቲ ሱዳን ኣቐዲሙ’ውን ናብ ኤርትራ ዝገሹ ሱዳናውያን በጻሕቲ ሃገራት፣ ሒዞሞ ዝኸዱ ናይ ዶላርን ኤሮን ገንዘብ ካብ ሓደ ሽሕ ከይሓልፍ ዝኽልክል ኣዋጅ ከምዘውጽአ ኣይርሳዕን።
ብዘይካ’ዚ’ውን ዘይሕጋውያን ነጋዶ፣ ነዳድን ካልእ ሃለኽቲ ነገራትን ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ካብ ሱዳን ናብ ኤርትራ እናእተዉ ንቁጠባ ሱዳን ይሃስዩ ኣለዉ ክብል መንግስቲ ሱዳን የማርር ምህላዉ ይፍለጥ።
ኣብ ሱዳን ኣብዚ እዋን’ዚ ሓደ ዶላር ኣብ ባንክን ሕጋዊ ናይ ሸርፊ ትካላትን 4.4 ፓውንድ ሱዳን ክሽረፍ እንከሎ፣ ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ግና ንሓደ ዶላር ካብ 7.7 ክሳብ 10 ፓውንድ ሱዳን ይሽረፍ ምህላዉ ጸብጻባት እታ ሃገር የመልክቱ።
መንግስቲ ሱዳን፣ ብዙሕ ክፋል ናይ ወጻኢ ሸርፊ እታ ሃገር ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ናብ ኤርትራ ይግዕዝ ኣሎ ዝብል ስግኣት ከምዘለዎ በብእዋኑ ብሬድዮ ኤረና ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
እቲ ብ ከተማ ትሪፖሊ ዝርከብ ቤት ፍርዲ፣ ንሰበ ስልጣን ሙዓመር ቀዛፊ ብኣካል ኣብ ዝተረኽብሉ ብይን ክህብ እንከሎ፣ ኣብ ትሕቲ ተቓወምቲ ኣብ እትመሓደር ከተማ ዚንታን ዝርከብ ወዱ ንሙዓመር ቐዛፊ ግና ፍርዱ ብናይ ቪድዮ ኮንፈረንስ’ዩ ተዋሂብዎ።
ነታ ከተማ ተቖጻጺሮም ዘለዉ ተቓወምቲ፣ ንወዲ ቐዛፊ ናብቲ ኣብ ትሪፑሊ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ከሰጋግርዎ ዘይደለይሉ ምኽንያት፣ ኣብቲ መንግስቲ እምነት ከምዘይብሎምን እቲ ክሱስ ከይድም ካብ ምስጋእን ምዃኑ’ዮም ዝሕብሩ።
ኣንጻር ሙዓመር ቐዛፊ ህዝባዊ ናዕቢ ኣብ ዝተወልዓሉ እዋን፣ ነቡኡ ክትክእ ትጽቢት ዝንበረሉ ዝነበረ ሰይፍ ኣል ኢስላም ሓያሎ ካብቶም ተቓወምቲ ብምቕታልን ብናይ ኵናት ገበንን ተኸሲሱ’ዩ ናብ ፍርዲ ቀርቡ።
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 15 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ባለሃብቶች በሃገሪቷ የተለያዩ አካባቢዎች ለተፈናቀሉ እና ዕርዳታ ለሚሹ ወገኖች እያደረጉት ያለውን ድጋፍ እንዲያጠናክሩ የብሔራዊ አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ጠየቀ።
የብሔራዊ አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ኮሚሽነር አቶ ምትኩ ካሳ ባለሃብቶች ምግብና ምግብ ነክ ያልሆኑ ድጋፎችን በማቅረብ ማኅበራዊ ኃላፊነታቸውን እንዲወጡ ጠይቀዋል።
መተከል በተከሰተው መፈናቀል በመጠለያ ጣቢያ ለሚገኙት ተፈናቃዮች ድጋፍ በማድረግ አቶ በላይነህ ክንዴ፥ አቶ ወርቁ አይተነው እና ሌሎች ባለሃብቶች የበኩላቸውን አስተዋፅኦ እያደረጉ መሆኑን ጠቅሰው፣ ይህ ተጠናክሮ እንዲቀጥል ጠይቀዋል፡፡
የእርዳታ ማዕቀፉ ምግብ እና ምግብ ነክ ያልሆኑ አቅርቦቶችን በመያዙ ባለሃብቶች የሚያደርጉት ድጋፍ መንግሥት ሲያቀርብ የነበረውን መተካት እንደሚያስችል ገልጸዋል።
ሰብዓዊ ድጋፍ ማድረግ ሕይወት ማቆያ ነው ያሉት ኮሚሽነር ምትኩ፤ ዜጎችን መልሶ ለማቋቋምና ወደ መደበኛ ሕይወታቸው ለመመለስ ሁሉም የድርሻውን እንዲወጣ መጠየቃቸውን ኢዜአ ዘግቧል።
ቀ.ም.ኢ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ኣደራሽ ሚለኑም ናይ ሰላም ሽልማት ብምቅባሉ ኣብ ዝገበሮ ናይ ደስደስ ጽምብል ኣጋጣሚ ብምግባር “ኩሉ ግዜ ምስ ክቡር ሓወይ ፕረሲዳንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብ እንራኸበሉ ዝገልጸለይ ቀጻሊ ትምኒቱ እንተሎ ኣብ ጎደናታት ትግራወይቲ ከተማ መቀለ ብሰላም ክዛወር ከም ዝምነ ኢዩ ዝዛረበኒ ክብል ገሊጹ”።
ኢሰያስ ከምቲ ዶ.ኣብይ ኣሕመድ ተዛሪቡኒ ዝበሎ ገሊጹሉ ክኸውን ንሓቅነቱ ዘረጋግጽ ነጻ ዝኾነ ምንጪ ሓበረታ የለን። ዲክተተር ኢሰያስ ኣብ መድረኽ ወጺኡ ሓቂ ክሳብ ዘይገለጸን ከምኡውን ንዶ. ኣብይ ኣሕመድ ምሉእ ውክልና ክሳብ ዝሃበን ግን እቲ ነገር ከብቲ ቀ.ም.ኢ ዝበሎ ከይኮነ ኣይተርፍን ኢዩ።
ትግራይ ብሓፈሻ ከተማ መቀለ ድማ ብፍላይ ብተኸታተልቲ ገዛእቲ ኢትዮጽያ ጥሜት ሕማም ስእነት ትምህርቲ ኮታ ኩሉ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ተሓሪምዋ ንምዝካሩ ዘስካሕክሕ ሓሳረ-መከራ ኣሕሊፋ ኢያ። ናይ ኢትዮጽያ ተኸታተልቲ ገዛእቲ ንትግራይ ብሓጺንን ሓውን ክሕዙ ምርኣዮም ህዝቢ ትግራይ ንጨቖንቲ ገዛእቲ ዘስግእ ፍትሕን ሰላምን ዝምነ ህዝቢ ምዃኑ ዘመላኽት ድሙቅ ምስክርነት ኢዩ። ህዝቢ ትግራይ ከምዚ ምዃኑ እምበኣር ንትምክሕተኛታት ገዛእትን ጭቆናን ግፍዕን ክነጸግ ውሁብ ኢዩ። እቲምንታይሲ ሳዕበን ጭቆናን ዘይፍትሓዊ ምሕደራ መለኽትን እንታይ ምዃኑ ካብ ማንም ንላዕሊ ስለዝፈልጥን ግዳይ ናቱ ስለዝኾነን ኢዩ። ስለዝኾነ ስርዓተ ምሕደራ መለኽትን ፖሊሲታቶምን ምስ ታሪኽን መጻኢ ባህግታትን ህዝቢ ትግራይ እናተራጸመ ክኸይድ ስነ-መጎታዊ ሓቂ ኢዩ። ብሓቂ ኸኣ ፖሊሲታት መለኽትን ባጊ ሰላምን ፍትሕን ኣህዛብ ዘራኽብ የብሎምን።
ንከተማ መቀለ ብዝምልከት ብርክት ዝበሉ መለኽቲ ክዛረቡ ተሰሚዖም ኢዮም። ሓደ ካብኦም ኮ. መንግስቱ ሃይለማርያም ኢዩ። ኮ. መንግስቱ ከተማ መቀለ ካብቲ ኣረመናዊ ምሕደርኡ ብሓርበኛታት ደቃ ነጻ ኣብ ዝወጸትሉ “መቀለ ብዘይካቲ ቆርቆሮ ገዛውታን ክልተ ሰለስተ ጠሓንቲ መካይን እንታይ ኣለዋ” ብማለት ናይ ስዕረቱ መለሳ ኮይኑ ዝተሰመዖ ትምክሕታዊ መግለጺ ሂቡ ንወትሩ ተፋኒዩ ኣብቂዑ። መቀለ ቆርቆሮ ገዛውትን ጠሓንቲ መኻይን ጥራይ ሒዛ ክተርፍ ዝገበረ ግን ባዕሉ ኮ. መንግስቱ ሃይለማርያምን ቅድሚኡ ዝነበሩ ገዛእቲ ስርዓታት ኢትዮጽያን ኢዮም። እቲ ሓቂ እምበኣር ቃልሲ ህዝቢ ትግራይ ንሕቆ ስርዓት ኮ.መንግስቱ ሃይለማርያ ኣብ ምስባር ኣብ ኢትዮጽያ ዓቢ ግደ ስለዝነበሮ ኢዩ።
ዲክተተር ኢሰያስ ኣብ ከተማ መቀለ ብሰላም ክዛወር ኢዩ ትምኒተይ ክብል እንከሎውን ሎሚ ኣብ መቀለ ብፍላይ ኣብ ትግራይ ድማ ብሓፈሻ ሰላም ስለዘየለ ንመጻኢ ሰላም ክሰፍን እሞ ሽዑ ኣብ ጎደናታት እታ ከተማ ክዛወር ይምነ ማለቱ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኢዩ። ውልቀ መላኺ ኣብ ባዕሉ ዘይውንኖ ሰላም ኣብ ካልእ ክምነዮ ከሎ እቲ ነገር ብግልባጡ ይምነ ምህላዉውን ንጹር ክኸውን ዝግቦኦ ሓቂ ኢዩ።
ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ካብ ዝጀመረሉ ንነጀው ብሸነኽ ዲተተር ኢሰያስን ቀ.ም.ኢ። ዶክተር ኣብየ ኣሕመድን ንሉኡላውነት ኤርትራ ዝግህስ መደረታት ተተቃባቢሎም ክስንዝሩ ተሰሚዖም ኢዮም። ተጋሩ ግን እቲ ሰላም ናይ ህዝቢ ሰላም ክኸውን ኣለዎ ክብሉን ክንዮዚ ውን ም/ኣመሓዳሪ ክልል ትግራይ ዶ. ደብረጸን ገብረሚካኤል ኣብ መፋርቅ 2018 ኣብ ጽምብል ምኽፋት መስመር ዶብ ዛላንበሳ ኣብ ቅድሚ ዶ. ኣብይ ኣሕመድን ዲክተተር ኢሰያስን ” ህዝቢ ትግራይ ምእንቲ ነጻነት ህዝብን መሬትን ኤርትራ መስዋእቲ ከፊሉ ኢዩ ሕጅውን ንፋስ ብዝመጸ መጺኡ ዘዘው ዘዘው ዘየብሎን ህያው መርገጺና ኢዩ” ክብል ዝሃቦ ታሪኻዊ መግለጺ ብቅራቡ ተጋሩ ኣብ ምግሃስ ልኡላውነት ኤርትራ ዕቃበታት ከምዘለዎ ዘመልክት ኢዩ። ብርግጽ ድማ ተጋሩ ንግፍዕን ጭቆናን መለኽቲ ኣብ ባዕሎም ነጺጎም ኣብ ካልእ ህዝቢ ክሰፍን ቅቡል ክኸውን ትም ኢሎም ብርኣይ እስትራተጂካዊ ጌጋ ካብ ምግጋይ ድሒኖም ንመግለጺ መራሒኦም ዶ. ደብረጽን ብተግባር ከሰንይዎ ትጽቢት ይግበረሎም።
ትምቢት ዲክተተር ኢሰያስ እምበኣር ብነጻነት ኤርትራ ዝኣመነ ናይ ህዝቢ ትግራይ ምሕደራ ክርኢ ዘይምድላዩ ጥራይ ኢዩ። ኣህዛብ ክልቲአን ሃገራት እናተበላልዑ ንሱ መሸኲዒ ጋግ ዝረኽበሉ እኩይ ሕልምታቱ ኢዩ ገሊጹ። ህዝቢ ኤርትራን ትግራይን ብፍላይ ህዝቢ ኢትዮጽያ ድማ ብሓፈሻ ነቲ ናይ ሰላሳ ዓመት ኲናት ናይ ህልቂትን ናይ ትማሊ ጋኒናዊ መንፈስ ዲክተተር ብሰንኪ ዝኣጎዶ ውግእ ዝሰዓበ ክሳራን ረሲዖም ዳግም ዓፍራ ካብ ምርጋጽ ኣጸቢቆም ክጥንቀቁ ይግቦኦም።
ካብ ትንቢት ኢሰያስ ዝበርህ ነገር እንተሃሊዩ እምበኣር ኣብ ቅድሚ እኩይ መደባቱን ውዲታቱን ደው ዝብሉ ተጋሩን ህያው ምሕደሮኦምን ከይህልዉ ሃረር ዝብል ናይ ክልቲኦም ህዝብታት ምዕባሌ ቀደም ዝራሕገጦ ናይ ዘይደቀሰ ባእታ ኮንቱ ሕልሚ ደኣ ምበር ካልእ ኣይኮነን። ሎሚ ንኹሉ ኣካይዳን ትምቢታትን መላኺ ኢሰያስን ከማምቁኒ ይኽእሉ ኢዮም ዝብሎም ተረፍ መረፍ ትምክሕተኛታt ገዛእትን የስግኣና ኢዩ ዝብልዎ እቲ ውሁድ ኣዝጊቡ ብህድኣት ኣብ ተጠንቀቅ ዝርከብ ህዝቢ ትግራይን ኣመራርሕኡን ከይኮነ ኣይተትፍን ኢዩ። ስለዚ ተጋሩ ብፍላይ ኢትዮጽያውያን ከኣ ብሓፈሻ ናይ ሰላምን ዕቤትን ምዕባሌን ረብሓኹም ምስ ናይ ህዝቢ ኤርትራን ሰላምን ዕቤትን ምዕባሌን ረብሓ ዝተኣሳሰረ ምዃኑ ብምፍላጥ ዳግም እትራተጂካዊ ጌጋ ከይትፍጽሙ ትሕተቱ ኣሎኹም።
ባለፈው ግንቦት ግንቦት ፣ የማክኬይ ፋውንዴሽን ቦርድ ለ ‹ፋይበር› አርቲስቶች ፣ የመፅሀፍ አርቲስቶች እና ለማህበረሰቡ ተሳታፊ የሆኑ የኪነ-ጥበብ አርቲስቶች ጓደኞችን ለማካተት በሚቀጥሉት በማኪኬቪንግ አርቲስት ፍሪፕሺፕ መርሃግብር ሶስት አዳዲስ አጋሮች እንዲጨምሩ አፀደቀ ፡፡
እነዚህ አዳዲስ ጓደኞቻቸው በሚኒሶታ ለሚኖሩ እና ለሚሰሩ ለበርካታ አዋላጅ አርቲስቶች አስፈላጊ የሥነ-ጥበባት እና የሙያዊ ዕውቅና እና የልማት ዕድሎችን ይሰጣሉ እንዲሁም ለአርቲስቶች የሙያ መንገዶችን እና ቅፅሎቻቸውን ወደ እርሻዎቻቸው እና መስክዎቻቸውን ለማምጣት የኪነ-ጥበቡን የሙከራ መንገዶችን ያጠናክራሉ ፡፡ እነዚህ አዳዲስ ጓደኞቻቸው እንዲሁም በሚኒሶታ ጥበባት ሥነ-ምህዳራዊ ሥነ-ምህዳራዊ እና በሂደትና በጨርቃ ጨርቅ ፣ በማህበረሰብ አባላት በተለዋዋጭ ተሳትፎ እና በመጽሐፎች እና በሕትመት ውጤቶች በኩል የሚገለጹትን የሚኒሶታ የሥነ-ጥበባት ሥነ-ምህዳሩን ቀጣይ እድገትን ያንፀባርቃሉ።
የጨርቃ ጨርቅና የፋይበር የጥበብ ቁሳቁሶች እና ሂደቶች በታሪክ ዘመናት ሁሉ ውስጥ ለሚገኙ ባህሎች የፈጠራ መግለጫ አገላለፅ ባህላዊ የፈጠራ መገለጫዎች ሲሆኑ ፣ በሚኒሶታ ውስጥ ላሉት ዘመናዊ አርቲስቶች ደፋር መካከለኛ ሆነው ይቀጥላሉ ፡፡ የ የጨርቃጨርቅ ማዕከል። ለ ‹MKKnight Fellowships› ለፋይበር አርቲስቶች አዲሱ የአስተዳደራዊ አጋር ይሆናል ፡፡ የጨርቃጨርቅ ማእከል የተቋቋመው እ.ኤ.አ. በ 1994 የተገነባው የጨርቃጨርቅ ማእከል በሚኒሶታ ውስጥ ከ 30 በላይ የእጅ ሙያተኞች መኖሪያ ነው ፡፡ የጨርቃጨርቅ ማእከል በየዓመቱ በሚኒሶታ ለሚኖሩ እና ለሚሠሩ ለአዋቂዎች የፋክስ አርቲስቶች ባልተገደበ ገንዘብ እያንዳንዳቸው ከ 25,000 $ ዶላር ሁለት ጓደኞችን ያስተናግዳል ፡፡ ከገንዘብ ሽልማት በተጨማሪ የፋይበር አርትስ ባልደረባዎች በማእከሉ ፣ በብሔራዊ ፋይበር ሥነ-ጥበባት ኮንፈረሶች እና በሌሎች ዝግጅቶች ፣ በስቱዲዮ ጉብኝቶች ፣ ትችቶች እና በሕዝብ ፋይበር ጥበባት ውስጥ በሀገር ውስጥ ካሉ ታዋቂ ተተካዎች እና ፈዋሾች ጋር በኤግዚቢሽኑ ውስጥ ይሳተፋሉ ፡፡ በተጨማሪም የጨርቃጨርቅ ማዕከል የሠራተኞች ሙያዊ እና አውታረመረቦች ፣ የችርቻሮ ሱቆች ፣ የዘመናዊ ጥበብ ላብራቶሪ እና ከ 3000 በላይ መጽሃፎችን እና ወቅታዊ ጽሑፎችን ቤተ-መጽሐፍት ያገኛሉ ፡፡
“የመክኮሌይ አርቲስት ፌይስፖስቶች በሚኒሶታ ለሚገኙ አናሳ ባለሞያ አርቲስቶች የማይታወቁ የገንዘብ ሽልማቶችን እና የጥበብ እና የባለሙያ ዕድሎችን በማቅረብ የዳሰሳ ጥናት አጋጣሚን ፣ ኢኮኖሚያዊ መረጋጋትን እና የኪነ-ጥበብ ምርታማነትን ያሳድጋሉ” ብለዋል ፡፡ -ARLETA LITTLE, ARTS PROGRAM OFFICER እና የወቅቱ የአርቲስቶች ማህበራት ዲሬክተሮች
የ 2019 መፅሀፍ የአርቲስት ሽልማት አሸናፊ ጃዲ ዊሊያምስ የእሷን ውስብስብ የመተኮር ችሎታዎች አንድ ክፍል ያሳያል ፡፡ ፎቶ ክሬዲት: - የሚኒሶታ ማእከል ለመፅሀፍ ጥበባት።
እንደ ተረካ ዘገባዎች ፣ መጻሕፍት በተለያዩ ክፍለ-ዘመን-ዘመን ቴክኒኮች ተፈጥረዋል ፣ አንዳንድ ጊዜ ታሪክን ሲያጣጥፉ ፣ የተገኙ ውጤቶችን ሲያከብሩ ፣ እንዲሁም የጋራ እና የግል እውቀትን በሚጋሩበት ጊዜ የተለያዩ ብዝሃ-ነክ እና የተለያዩ የመገናኛ ቅጾችን በመውሰድ የተፈጠሩ ናቸው ፡፡ የ የሜኔሶታ መፅሀፍት ማዕከል ጥበብ (ኤም.ኤስ.ሲ) ለመጽሐፍ አርቲስቶች አዲስ የመስተዳድር አጋር አጋር ይሆናል። ኤም.ኤስ.ኤ ሥነ ጽሑፍ ፣ ጫኝ ወይም አፈፃፀም ሊያሳዩ የሚችሉ የስነጽሁፍ ቁሳቁሶችን ፣ ፅንሰ-ሀሳባዊ ይዘቶችን ፣ እና የቅርፃቅርፅ አካላትን (ኤሌክትሮኒክስ ቁሳቁሶችን) የሚያጠቃልሉ የአካባቢያዊ ደረጃ አገልግሎት ድርጅት ነው ፡፡ ኤም.ኤን.ኤ.ኤ በየዓመቱ በሚኒሶታ ለሚኖሩ እና ለሚሰሩ ለአዋቂዎች እንክብካቤ መጽሐፍ አርቲስቶች ሁለት ያልተገደበ $ 25,000 ጓደኞችን ያካሂዳል ፡፡ ከገንዘብ ሽልማቱ በተጨማሪ ፣ የመጽሐፉ አርቲስቶች የሙያ ልማት ልምዶቻቸውን ዲዛይን ያደርጋሉ እንዲሁም በብሔራዊ ኮንፈረንስ ፣ በስቱዲዮ ጉብኝቶች እና በሕዝባዊ ውይይቶች የ MCBA አመታዊ የህትመት እና የጥበብ መጽሐፍ ትርኢት አካል በመሆን ይሳተፋሉ ፡፡ ከተባባሪ ቡድን አባላት ጋር ጓደኞች በ MCBA መሣሪያዎች እና መገልገያዎች አማካኝነት የግል ትምህርት እና የቴክኒክ ድጋፍ ይቀበላሉ።
ማህበራዊ ልምምድ ባህልን የሚያብራሩ እና ማህበራዊ ለውጥን የሚያስከትሉ ልምዶችን ለመፍጠር ሰዎችን በአንድ ቦታ ላይ በቀጥታ የሚያሳትፉ የጥበብ ቅርጾችን ያጠቃልላል ፡፡ ክኒንቢሪ ሃውስ ቲያትር ፡፡ ለማክኬቪንግ ፍሬንድሺፕ ለህብረተሰቡ የተሳተፉ ልምምድ አርቲስቶች አዲሱ የአስተዳደር አጋር ይሆናል ፡፡ ክኒንቢሪ ሃውስ ቲያትር በ 1992 በፒኒስቢሪ የተባበሩት መንግስታት ማህበረሰብ ጃንጥላ ስር ከሚቋቋሙ የማቋቋሚያ ቤቶች አንዱ ነው ፡፡ ቲያትሩ የተጀመረው ከማህበረሰቡ ጋር በመተባበር ሥነጥበብን ለመፍጠር የማቋቋሚያ ቤት ባህልን መሠረት በማድረግ እንደ ሙያዊ ሥነ-ጥበብ ተቋም ነው ፡፡ ክኒንቢሪ ሃውስ ቲያትር በየዓመቱ በሚኒሶታ ውስጥ ለሚኖሩ እና ለማህበረሰቡ ለማህበረሰቡ በማህበረሰብ ውስጥ ለሚሳተፉ እና ለሥራ ለሚሠሩ ለማያከብሩ ቤተሰቦች ባልተገደበ ገንዘብ እያንዳንዳቸው 25,000 ዶላር ወጪዎችን ያካሂዳል ፡፡ ከገንዘብ ሽልማቱ በተጨማሪ በማህበረሰብ የተሰማሩ ልምምድ ባልደረባዎች የቲያትር ሃብቱን እና ኔትዎርኮችን በማጥበብ ለሙያዊ እና ለፕሮጄክት ልማት የግለሰባዊ የምክክር ድጋፍ ይቀበላሉ እንዲሁም ከታዋቂ ብሔራዊ ማህበራዊ ባለሙያዎች ጋር በሕዝብ ውይይቶች ይሳተፋሉ ፡፡ ለአዳዲስ ኘሮጀክቶች ጅማሬም የገንዘብ ድጋፍ ያገኛሉ ፡፡
የመኪን ማታ የአርቲስት ፋሲሊሶች የሚኒሶታ ውስጥ ለማይታወቁ አርቲስቶች የማይታወቁ የገንዘብ ሽልማቶችን እና የጥበብ እና የባለሙያ ዕድሎችን በማቅረብ የኪነ-ጥበባት የምርምር ዕድልን ፣ ኢኮኖሚያዊ መረጋጋትን ፣ እና የአርቲስቶች ምርታማነት ይጨምራሉ ፡፡ በሚኒሶታ ውስጥ ልዩ እና የተለያዩ የኪነ-ጥበባት ልምዶችን በማደጎም አሁን የኪክሊየር ፋውንዴሽን በአሁኑ ጊዜ ከ 12 ዲሲፕሊን የተወሰኑ የሥነጥበብ አጋሮች ጋር አብሮ ይሠራል ፡፡ የበለጠ ለመረዳት ፣ የ McKnight Artist Fellowships ን ይጎብኙ። መነሻ ገጽ.
በስዊዘርላንድ ውስጥ ያለ ማንኛውም ሰው የህክምና እንክብካቤ የማግኘት መብት አለው፡፡ ለማንኛውም አይነት የበሽታ ምልክት በጥገኝነት መጠየቂያ ማእከሉ ውስጥ ወደሚገኘው ሜዲክ-ኸልፕ በቅድሚያ ይሂዱ፡፡
ስዊዘርላንድ ውስጥ የጤና ባለሞያው በህመም ወይም በአደጋ ግዜ በመጀመሪያ የሚያገኙት አካል ነው፡፡ ህክምና ያደርጉሎታል እንዲሁም እንደ አስፈላጊነቱ ወደ ሆስፒታል ወይም ወደ ሌላ ልዩ ባለሙያ ይልኮታል፡፡
አጠቃላይ ባለሙያው በሽተኛውን እና ከዚህ ቀደም የነበረውን የህክምና ታሪክ ካወቀ የተሻለ ህክምና ሊሰጣቸው ይችላል፡፡ ስለዚህ ሁልግዜም ወደ አጠቃላይ ባለሙያው መጀመሪያ ይሂዱ፡፡
ለጥገኝነት ጥያቄ አቅርባችሁ ከሆነ (ኤን ፐርሚት)፣ የከለላ ፍላጎት(ኤስ) ወይም ጊዜያዊ ፈቃድ አግኝተው ከሆነ(ኤፍ) የግዛቱ ባለስልጣን የጤና ዋስትና ፖሊሲውን ይፈፅምቦታል፡፡ የነዋሪነት ፈቃድ ካልዎ(ቢ ወይም ሲ ፐርሚት) ለራስዎ የኢንሹራንስ ወጪ መሸፈን ሀላፊነት የሚወስዱት ራስዎ ኖት፡፡ ኢንሹራንስ የግድ ሊኖርዎ ይገባል፡፡
ዶክተሮች እና ሁሉም የህክምና ባለሙያዎች ለሙያዊ ሚስጥር መጠበቅ ተጠያቂ ናቸው፡፡ እንደታካሚነትዎ ስለ እርሶ ምንም አይነት መረጃ ለሶስተኛ ወገን እንዲያሳልፉ አይፈቀድላቸውም፡፡ ለዚህ የእርሶን ፈቃደኝነት ማግኘት አለባቸው፡፡
ZhongShan የ LED ትዕዛዝ 42W የባለ ሰቀላ ብርሃንን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ትዕዛዝ 42W የባለ ሰቀላ ብርሃንን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ትዕዛዝ 42W የባለ ሰቀላ ብርሃንን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የተፈጥሮ ይዞታቸው ተበላሽቶ የነበረ የትግራይ አካባቢዎች መልሰው እንዲያገግሙ በተከናወኑ ተግባራት፤ የአካባቢ ተፈጥሮ ክብካቤ ላይ የሚሠሩ የተለያዩ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች እንዲቋቋሙ ባደረጉት አስተዋፅኦ ስማቸው ይነሳል። ለአርሶ አደሮች እና በዝቅተኛ የኑሮ ደረጃ ለሚገኘው የኅብረተሰብ ክፍል ባሳዩት ቀረቤታ ብዙዎች እናታችን ይሏቸዋል።
ሱዛን በርኔል ኤድዋርድስ እንግሊዛዊቷ የአካባቢ ተፈጥሮ ተቆርቋሪ እና የሀገር በቀል እዉቀቶች አድናቂ የነበሩት ሱ ኤድዋርድስ ሙሉ መጠሪያ ነው። በቅርበት የሚያዉቋቸው እንደሚናገሩት ግን እሳቸው ትዳር መስርተው ወልደው ከብደው ከ40 ዓመታት በላይ በኖሩባት ኢትዮጵያ፤ ስማቸው ኢትዮጵያዊ ይዘት እንዲኖረው ስለሚሹ ሶስና ኤድዋርድስ መባልን ይመርጡ ነበር። እንግሊዛዊቷ ወይዘሮ ወደኢትዮጵያ በሄዱበት በ19 60ዎቹ መባቻ ገደማ አንስተው በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በባዮሎጂ መምህርነት ሲያገለግሉ ቆይተዋል። በዚህ አጋጣሚም እንደእሳቸው ሁሉ ለአካባቢ ተፈጥሮ ልዩ ትኩረት የሚሰጡ እና ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያበረከቱት ባለቤታቸው ጋር መተዋወቃቸውን ለመረዳት ችለናል። በባዮሎጂ የትምህርት ክፍል በማስተማር ላይ ሳሉ በቀጣይ የሠሯቸውን የዘላቂ ልማት መካነ ጥናት የፕሮግራም ኃላፊ አቶ ግዛው ገብረ ማርያም መለስ ብለው እንዲህ ይዘረዝራሉ፤
«በባዮሎጂ ዲፓርትመን እያስተማሩ እያሉ በ1976ዓ,ም ወደ አስመራ ዩኒቨርሲቲ ከአዲሱ የትዳር አጋራቸው ጋር ዶ/ር ተወልደ ብርሃን ገብረ እግዚአብሔር ጋር በመሄድ አስመራ ዩኒቨርሲቲ ላይ የመጀመሪያው ሥራቸው የነበረው የማሪን ባዮሎጂ ዲፓርትመንትን ማቋቋም ነበር። ይሄም ተሳክቶላቸዋል። ከዚያ በመቀጠል በኢትዮጵያ ትልቁ ፈር ቀዳጅ የሆነው ሥራ የሠሩት የኢትዮጵያን የዕፅዋት ብዝሃ ሕይወት በመመዝገብ፣ በማጥናት እና አከታትሎም የዚያን የጥናት ዉጤት ዋና አርታኢ በመሆን ሠርተዋል።»
በ1983ዓ,ም ከተካሄደው የመንግሥት ለውጥ በኋላ ከባለቤታቸው ጋር ወደ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ መምህርነታቸው የተመለሱት ወ/ሮ ሱዛን ኤድዋርድስ፤ በ1989ዓ,ም ከመኖሪያ ቤታቸው አንዷን ክፍል ለቢሮነት በመጠቀም ዘላቂ ልማት መካነ ጥናትን ከባለቤታቸው ከዶክተር ተወልደ ብርሃን ገብረ እግዚአብሔር ጋር አቋቋሙ። እንደተረዳነው ይህ ድርጅት አሁን 21ኛ ዓመቱን አገባዷል። ዘላቂ ልማት መካነ ጥናትን ያቋቋሙበትን መነሻ የድርጅቱ የፕሮግራም ኃላፊ አቶ ግዛው ሲገልፁ፤
«ዘላቂ ልማት መካነ ጥናትን ለማቋቋም ያነሳሳቸው አንዱም በተፈጥሮ የተቸራቸው የተፈጥሮ አፍቃሪ እና ለማኅበረሰብ ለውጥ እጅግ በጣም የተጉ ለአካባቢ ጥበቃ በጣም የተጉ፤ ሰው በመሆናቸው፤ በተለይ ኢትዮጵያ ከርሃብ እና ከኋላ ቀርነት እንድትላቀቅ የአካባቢ ጥበቃ ላይ የተንተራሰ ምርት እና ምርታማነት እንዲጨምር ትልቁ መሠራት ያለበት ብለው እሳቸው የሚያምኑት በአነስተኛ ደረጃ የሚያመርቱትን የኢትዮጵያ አርሶ አደሮች አቅም ማጎልበት ነው። ከአርሶ አደሮች ጋራ በቅርበት መሥራትን መረጡ የአርሶ አደሩ እውቀት ከዘመናዊ እውቀት ጋራ ተቀናጅቶ ሀገራችን በዘላቂነት ከምግብ ልመና ራሷን ትችላለች የሚለው እምነት እንዲሰርጽ ነው እንግዲህ ሲታገሉ የነበረው ማለት ነው።»
«የተጀመረው ከሰሜኑ የሀገራችን ክፍል የትግራይ ፕሮጀክት በሚል ነበር። ምክንያቱም የ17ቱን ዓመት የተካሄደውን በጣም ከፍተኛ በአካባቢ እና በሰው ሕይወት ላይ ከፍተኛ ውድመትን ያስከተለውን ጦርነት ተከትሎ፤ እንደሚታወቀው አካባቢው የተራቆተ፤ አፈሩ ለምነቱን ያጣ፣ ኅብረተሰቡ ምግብ ፍለጋ ከተራቆተው አካባቢ ለቆ ለመሄድ የሚገደድበት ወቅት ስለነበር የአካባቢዉም ማኅበረሰብን በተመረጡ አካባቢዎች በማወያየት አካባቢዉ በመጀመሪያ መልሶ እንዲያገግም የተሸረሸረው አፈር እንዲያገግም እና አርሶ አደሮች ማምረት እንዲችሉ የአርሶ አደሮቹም እውቀት እንዲካከት ከፍተኛ ጥረት በማድረግ ነው ሀ ብለው የእርሻውን ሥራ ከአርሶ አደሮቹ ጋር መደገፉ ላይ ያነጣጠረ ሥራ መሥራት የጀመሩት ማለት ነው። »
ይህ የትግራይ ፕሮጀክት ስነምህዳርን የጠበቀ የአስተራረስ ስልትን መሠረት ያደረገ እንደሆነ እና ይህም የአርሶ አደሩን ነባር እውቀት አካቶ አርሶ አደሩም አምኖበት ተቀብሎት ሥራ ላይ የዋለ እንደሆነም አቶ ግዛው ያስረዳሉ። ዓላማውም በዚሁ ተፈጥሯዊ ስልት ምርት እንዲጨምር እና የአካባቢ ጥበቃውንም ማበረታታት ነው። ይህ ስልት በኢትዮጵያ ብቻ ሳይወሰን በአፍሪቃ ደረጃም እንዲስፋፋ መደረጉንም እንዲሁ።
«ማኅበረሰቡ የራሱን የአካባቢ ሕግ አውጥቶ የወደመውን አካባቢ መልሶ እንዲያቋቁም መደገፍ አብሮ መሥራት የሚለውን ከክልሉ የግብርና እና የተፈጥሮ ሃብት ጥበቃ ቢሮ ጋር በመሆን ነው የተጀመረው እና ቀስ እያለ ይኼ ፕሮግራም በዚህ ሃያ ዓመት ጉዞ ውስጥ ከፍተኛ እውቅናን በማግኘቱ በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን ሌሎች የአፍሪቃ አገሮችም ተመሳሳይ ድርጅቶች የሚያከናዉኗቸው ይሄ የተፈጥሮ የእርሻ ዘዴን የማበረታታቱ ጉዳይ ተቀባይነት በማግኘቱ የኢትዮጵያዉን ምዕራፍ የሚመራው ዘላቂ ልማት በተለይም የወ/ሮ ሱ እና የዶክተር ተወልደ ብርሃን ገብረ እግዚአብሔር አስተዋፅኦ በጣም ከፍተኛውን ድርሻ የሚወስድ ስለሆነ ከሌሎች የአፍሪቃ አገሮች ጋራ ልምዱ ተቀናጅቶ በአፍሪቃ ደረጃ «ኤኮሎጂካል ኦርጋኒክ አግሪካልቸር አኒሺየቲቭ ፎር አፍሪካ» በአፍሪቃ የመሪዎች ጉባኤ ላይ ቀርቦ እንደ አውሮጳዉያን አቆጣጠር በዲሴምበር 2011 ተቀባይነት እንዲኖረው ተደርጎ የጸደቀ ነው።»
ይህም የ20 ዓመታት የትግል ዉጤታቸው እንደሆነ ነው ለማስረዳት የሞከሩት። የክብር ኢትዮጵያዊ ዜግነት ያላቸው ትውልደ እንግሊዛዊቷ ወ/ሮ ሱዛን ኤድዋርድስ በኤኮኖሚ፣ ማኅበራዊ እና አካባቢያዊ ጉዳዮች በኢትዮጵያ ዘላቂ ልማት እንዲመጣ ሳይታክቱ የሠሩ የአካባቢ ጥበቃ አቀንቃኝ እንደነበሩ በቅርበት የሚያዉቋቸው ይናገሩላቸዋል። በሥራ አጋጣሚ ከሚያዉቋቸው አንዱ በተለይ የአካባቢ ተፈጥሮ ላይ አተኩሮ ይሠራ የነበረው ጋዜጠኛ አርጋዉ አሽኔ በግሉ ስለብዝሀ ሕይወት ምንነት በዝርዝር እንዲያዉቅ መንገድ ከከፈቱለት ምሁራን አንዷ ናቸው ይላቸዋል።
«ቢያንስ ለ10 እና 11 ዓመታት በአካባቢ ጥበቃ ሥራ ውስጥ ያደርጉት የነበረውን አስተዋጽኦ በቅርብ መታዘብ ችያለሁ። እኔ ራሴም ከእሳቸው አንዳንድ ነገሮችን ለመማር ዕድል ያገኘሁበት ጊዜ ነበር። በተለይ ወደ አካባቢ ጥበቃ እንቅስቃሴ ዉስጥ በገባሁበት የመጀመሪያው ጊዜያት ላይ ይህንን የተለያይነት ወይም የባዮዳይቨርሲቲ ጉዳይ ፈፅሞ ብዙም የማላውቀው ርዕሰ ጉዳይ በነበረበት ጊዜ የመጀመሪያውን ስልጠና እንዲሁም ለሌሎች ሰዎች አይፈቀድም ነበር በጊዜው ለክልል እና ለፌደራል መንግሥት የተወሰኑ የተመረጡ ሠራተኞች የሚሰጥ ስልጠና ነበር እና ለአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን ደብዳቤ ጽፈውልኝ ሄጄ በዚህ ስልጠና እንድካፈል እና ነገሩ እንዲገባኝ በማድረግ በመጀመሪያ በዚህ ነው የምንተዋወቀው።»
እሳቸው በተገኙባቸው በሀገር ዉስጥም ሆነ ከሀገር ዉጭ በተለያዩ ስብሰባዎች የመሳተፍ አጋጣሚው እንደነበረው የሚናገረው ጋዜጠኛ አርጋው ወይዘሮዋ ከታችኛው የኅብረተሰብ ክፍል፤ በገጠርም ከአርሶ አደሮች ጋር ዝቅ ብለው እና ተቀራርበው መሥራት ይወዱ እንደነበረም አስታውሷል። በእነዚህ ሥራዎቻቸውም ጥሩ ዉጤት ተገኝቷል ባይ ነው።
«ለምሳሌ የጤፍ ተለያይነትን ወይም የጤፍ ባዮዳይቨርሲቲ አይነቶችን ለመለየት እና ለማስተዋወቅ በተደረገው ጥረት ውስጥ በጣም ቁልፍ ሚና የነበራቸው ሴት ናቸው። በደብረዘይት ያለ የጤፍ ምርምር ተቋም ውስጥ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ይካፈሉ የነበሩ ሰው ናቸው። ከዚያ ዉጭ በሰሜን ኢትዮጵያ በትግራይ አካባቢ አሁን የክልሉ መንግሥት እጅግ እንደ ትልቅ ስኬት አድርጎ የሚያነሳውን የተራቆተ አካባቢን መልሶ የማልማት ሥራ በተሠራበት ወቅትም ቀላል የማይባል አስተዋፅኦ አድርገዋል። ከዚህ በፊት በረሃማ የነበሩ ድንጋያማ የነበሩ እጽዋት በቅለውባቸው ዉኃ ምንጭ ፈልቆባቸው ለምለም አካባቢ እንዲሆኑ ሲደረግ በአጭር ጊዜዉ ዉስጥ በዓይናችን ያየንበትንም እንቅስቃሴ ዉስጥ ቀዳሚ ተሳታፊም ነበሩ። ይህንንም አውቃለሁ ከዚያ ዉጪ ወጣቶችን ወደአካባቢ ጥበቃ ሥራ እንዲገቡ ለማድረግ በጣም ብዙ ብዙ ጥረቶችንም አድርገዋል። ይህንንም አይቻለሁ።»
እንደጋዜጠኛ አርጋዉ ሁሉ በርካቶች የአካባቢ ተፈጥሮን በሚመለከት ከእሳቸው የማያልቅ ዕውቀት ለመቅሰም ችለዋል። ከእሳቸው ጋር የጀመሩትን የአካባቢ ተፈጥሮ ክብካቤ እንቅስቃሴ አሳድገው በየግል በዚሁ ተግባር ላይ የተሠማሩ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችንም ያቋቋሙም አሉ። ለአካባቢ ተፈጥሮ ጥበቃ በሙያው ረገድ ከሚያደርጉት አስተዋፅኦ እና ድጋፍ በተጨማሪ በግል አኗኗራቸውም ይህንኑ ያንፀባርቁ እንደነበርም አርጋው ያስታዉሳል፤
«አንደኛው ነገራቸው የሚበሉት የሚጠጡት የሚጠቀሙባቸው ቅሳቁሶች በሙሉ ከሚያምኑበት ከአካባቢ ጋር የተስማማ ወይም ከእንደዚህ አይነት ነገሮች ጋር የተስማማ እንዲሆን ነው ለምሳሌ ወደሥራ ሲመጡ ዕቃዎቻቸውን የሚይዙበት ቦርሳ፤ በየስብሰባዎቹ ላይ ለምሳሌ ብዙ ጊዜ እንደውም ከፍተኛ ተቃዉሞ ያቀርቡ የነበሩት በፕላስቲክ የታሸገ ውኃ መቅረቡ፤ ሌሎች ሌሎች ነገሮችም አያስደስቷቸውም ነበር አንዳንዶቹንም ነገሮች አይጠቀሙም ነበር። ምግብ ላይም እንደዚሁ ናቸው በጣም ተፈጥሯዊ በሆነ መንገድ ተመርቶ የመጣ ምግብ ነው መመገብ ያለብን የሚል አቋም ነበራቸው። ይህንን አቋም በሀሳብ ብቻ ሳይሆን በተግባርም ያሳዩ ነበረ።»
ይህንን የወይዘሮ ሶስና ኤድዋርድስን ለአካባቢ ተፈጥሮ የሚደረግ ልዩ ጥንቃቄ የሥራ ባልደረባቸው አቶ ግዛው ገብረ ማርያምም በሚገባ አስተውለውታል። የወይዘሮ ሶስና ሰብዕና ለሰዎች በመራራት ብቻ የተወሰነ ሳይሆን ለፍጥረታት ሁሉ የተረፈ እንደሆነም ምሳሌ ጠቅሰው ያብራራሉ።
የዘላቂ ልማት መካነ ጥናት መሥራች እና ዳይሬክተር ሆነው ያገለገሉት ወይዘሮ ሱዛን ኤድዋርድስ የበርካታ ሽልማቶችም ባለቤት ለመሆን በቅተዋል። በዋናነት ከሚጠቀሱት መካከልም፤ በያዝነው ዓመት መስከረም ወር መቀመጫዉን እዚህ ጀርመን ሀገር ካደረገው ኢንተርናሽናል ፌደሬሽን ኦፍ ኦርጋኒክ አግሪካልቸራል ሙቭመንት፤ በተፈጥሮ ግብርና ላበረከቱት አስተዋጽኦ ከባለቤታቸው ጋር ዋን ዎርልድ የተሰኘ የሕይወት ዘመን ሽልማት አግኝተዋል፤ ለዘላቂ ልማት ላበረከቱት አስተዋፅኦም እንዲሁ በ2004ዓ,ም ከስዊድን ሀገር የጉተምበርግን ሽልማት ተቀብለዋል፤ በ1999ዓ,ም ደግሞ በኢትዮጵያ አረንጓዴ ልማት ላበረከቱት የዓመቱ የአረንጓዴ ልማት ጀግና ተብለው ሽልማት ተቀብለዋል።
በላሊበላ ስኮትላንዳዊቷ ወይዘሮ ነግሰዋል። ሱዛን ኤይቸሰን ይባላሉ። የቀድሞዋ የኤኮኖሚክስ መምህርት ከትውልድ አገራቸው ስኮትላንድ ወደ ላሊበላ ዘልቀው ለወጣቶች ሥልጠና ይሰጣሉ፤ ታዳጊዎችም...
Amharic: ማስታወሻ: የሚናገሩት ቋንቋ ኣማርኛ ከሆነ የትርጉም እርዳታ ድርጅቶች፣ በነጻ ሊያግዝዎት ተዘጋጀተዋል፡ ወደ ሚከተለው ቁጥር ይደውሉ 1-602-382-8500
የቁጥር ልኬቶችን ወይንም ዝግብትን ወይንም ዝግብታትን (data) የሚያሰባስብ፣ የሚፈርጅ፣ የሚተነትንና ፍቺ የሚሰጥ እንዲሁም ይብዛም ይነስም የተለያዩና የማይገናኙ በጥቅል የተሰባሰቡ ነገሮች ላይ የሥነሒሳብ ይሆንታ ባሕረሓሳብን በመጠቀም ስርዓትንና ጠባዕየደንብን የሚያወጣ የጥበብ ዘርፍ (ሰገል) ነው። ባለሙያው ሊቀዝግብት (statistician) ይባላል። [1]
እነዚያን ያመኑትንና መልካሞችንም የሠሩትን ለነርሱ ከሥሮቻቸው ወንዞች የሚፈሱባቸው ገነቶች ያሏቸው መኾኑን አብስራቸው፡፡ ከርሷ ከፍሬ (ዓይነት) ሲሳይን በተመገቡ ቁጥር (ፍሬዎችዋ ስለሚመሳሰሉ) «ይህ ያ ከአሁን በፊት የተገመብነው ነው» ይላሉ፡፡ እርሱንም ተመሳሳይ ኾኖ ተሰጡት፡፡ ለነሱም በውስጧ ንጹህ የተደረጉ ሚስቶች አሏቸው፡፡ እነሱም በውስጧ ዘውታሪዎች ናቸው፡፡
አላህ ማንኛውንም ነገር ትንኝንም ኾነ (በትንሽነት ወይም በትልቅነት) ከበላይዋ የኾነንም ምሳሌ ለማድረግ አያፍርም፡፡ እነዚያ ያመኑትማ፤ እርሱ (ምሳሌው) ከጌታቸው (የተገኘ) እውነት መኾኑን ያውቃሉ፡፡ እነዚያም የካዱትማ «አላህ በዚህ ምንን ምሳሌ ሻ» ይላሉ፡፡ በርሱ (በምሳሌው) ብዙዎችን ያሳስታል በርሱም ብዙዎችን ያቀናል፡፡ በርሱም አመፀኞችን እንጅ ሌላን አያሳስትም፡፡
እነዚያ የአላህን ቃል ኪዳን ከአጠበቀባቸው በኋላ የሚያፈርሱ እንዲቀጠልም በርሱ ያዘዘውን ነገር የሚቆርጡ በምድርም ላይ የሚያበላሹ እነዚያ እነርሱ ከሳሪዎቹ ናቸው፡፡
ሙታን የነበራችሁ ስትኾኑ ሕያው ያደረጋችሁ ከዚያም የሚገድላችሁ ከዚያም ሕያው የሚያደርጋችሁ ሲኾን ከዚያም ወደርሱ የምትመለሱ ስትኾኑ በአላህ እንዴት ትክዳለችሁ!
እቲ ኮሚሽን ነዚ ዘፍለጠ፣ ብዛዕባ እቲ ብመንገዲ ሱዳን ዝፍጸም ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ደው ዝብለሉ ሜላታት ንምዳይ ኣብ ዝዓለመ ርክብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ኢብራሂም ጋንዶርን ጸሓፊት ጉዳያት ወጻኢ ኮሚሽን ኤውሮጳ ፈደሪካ ሞገሪኒን’ዩ።
ኣብቲ ኣብ ቤልጁም ከተማ ብራስለስ፣ ብሮቡዕ 17 ለካቲት ዝተኻየደ ርክብ ሰበ ስልጣን ሱዳንን ኮሚሽን ኤውሮጳን፣ ሱዳን ኣብ ሕዳር 2015 ኣብ ማልታ ኣብ ዝተኻየደ ኣህጉራዊ ዋዕላ ስደተኛታት ንዝተሓንጸጸ መደባት ንምትግባር ቅርብቲ ምህላዋ ኢብራሂም ጋንዶር ኣረጋጊጹ።
ከም ኣካል ናይዚ’ውን ነታ ዜጋታታ ብመንገዲ ሱዳንን ሊብያን ኣቢሎም ብብዝሒ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝስደዱ ዘለዉ ኤርትራ 200 ሚልዮን ኤውሮ ልምዓታዊ ሓገዝ ምብርካቱ ይዝከር።
አደጋው የደረሰው ከአስመራ ወደ ከረን ሲጓዝ የነበረ የህዝብ ማመላለሻ መኪና በመገልበጡ ምክንያት ሲሆን 80 ሜትር ጥልቀት ወዳለው ገደል በመግባቱ መሆኑ ተነግሯል፡፡
Changzhou ሄሊኮፕተር ማሽኖች ኮ. ፣ Ltd. እ.ኤ.አ. በ 2005 የተቋቋመ ሲሆን በሽያጭ ፈጠራ እና በአገልግሎት ላይ የተመሠረተ ኩባንያው የሽቦ ማቀነባበሪያ መሳሪያዎችን በማምረት የሽቦ እና የኬብል ማቀነባበሪያ መሳሪያዎችን በማምረት ረገድ ልዩ ባለሙያ ነው ፡፡ እንደ ባለሙያ ኩባንያ ብዙ ቁጥር ያላቸው የባለሙያ እና የቴክኒክ ሰራተኞች ፣ ጠንካራ የሽያጭ አገልግሎት እና የመጀመሪያ ደረጃ የማሽን ቴክኖሎጂ ፣ ምርቶቹ በኤሌክትሮኒክስ ኢንዱስትሪ ፣ በመኪና ኢንዱስትሪ ፣ በካቢኔ ኢንዱስትሪ ፣ በኃይል ኢንዱስትሪ እና በአየር አየር ኢንዱስትሪ ውስጥ በሰፊው ጥቅም ላይ ውለዋል።
የቼዙ ሔክታር ማሽነሪ Co ፣ ltd የማሽን ክፍሎችን ከ taiwan እና ጃፓን ያስገባል ፣ እንዲሁም ከአውሮፓ እና የተባበሩት መንግስታት ኩባንያዎች የላቀ ቴክኖሎጂን በማጣመር እርስዎን የሚስብ ጥራት ፣ ከፍተኛ ብቃት ፣ ታማኝነት እና ቅንነት እንዲኖራችሁ ያደርግዎታል። ልማት!
የእኛ ዋና ምርቶች የተካተተው የሽቦ ገመድ ገመድ ማሽን ፣ ሙሉ አውቶማቲክ መቁረጥ እና መቆራረጥ የወንጀል ማሽን ፣ የመክፈል ተከታታይ ፣ የቱቦ መቁረጫ ማሽን ፣ የሳንባ ምዝበራ ማጠናቀሪያ ማሽን ፣ የወንጀል ማጫዎቻ ማሽን ፣ የፔኪንግ ማሽን ተከታታይ ፣ የሽቦ መሰንጠቂያ ማሽን ፣ የሽቦ ማንሻ ማሽን ፣ የመዳብ ብሩሽ ማሽን እና ሌሎች የኤሌክትሮኒክስ መሳሪያዎችን ማቀነባበሪያ ልዩ ሽቦ
የክለቡ ቦርድ ክለቡን ውጤታማ ማድረግ አልቻሉም በሚል አሰልጣኞቹንና የክለቡን ተጨዋቾች ካነጋገረ በኋላ ነው አሰልጣኝ አንዋር ያሲንን ለማሰናበት የወሰነው ተብሏል። ቡድኑ በጊዜያዊነት የቴክኒክ ክፍሉን ሲመሩ የነበሩት ጉልላት ፍርዴ እና ተስፋዬ ዘርጋው እንደሚመሩት ሲታወቅ፡፡ ክለቡን ወደ ፕሪሚየር ሊግ የማሳደግ ሀላፊነትም ጭምር እንደሚጠበቅባቸው ሀትሪክ ስፖርት ያገኘቸው መረጃ ያመላክታል።
በጣም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ (ምናልባትም ፓርላማውን ለብቻው የተቆጣጠረው አውራው ፓርቲ፤ አዲስ መንግስት ከመሰረተ በኋላ ሳይሆን አይቀርም!) ለወትሮ ያልተለመዱ ደፈር ደፈር ያሉ መግለጫዎችና መረጃዎች መሰማት ጀምረዋል (ከተሳሳትኩ ግለ ሂስ አደርጋለሁ!) እኒህ መግለጫዎችና መረጃዎች ደግሞ ከምዕራባውያን መንግስታት ወይም ከዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ተቋማት አሊያም “ፅንፈኛ ወይም ለዘብተኛ” በሚል በቅርቡ ከተፈረጁት የግል ፕሬሶች የወጡ እንዳይመስላችሁ፡፡ (እነሱማ ማን ሰጥቷቸው?!)
ባይገርማችሁ የመረጃዎቹ ምንጭ ራሱ መንግስት… ራሱ ኢህአዴግ ነው፡፡ (የማይታመን ክስተት ቢሆንም እውነት ነው!) በነገራችን ላይ መንግስት በተለምዶ “የህዝብ መገናኛ ብዙሃን” እየተባሉ የሚጠሩትን፣ እነ ኢቢሲን … አዲስ ዘመንን … ሄራልድን … ወዘተ… በልሳንነት በመፈረጅ “አዝማሪ ሚዲያ አያስፈልገንም” ማለቱን የሰሙ አንዳንድ ወገኖች፤“የት አገር ነው ያለነው?” ሲሉ ግራ በመጋባት መጠየቃቸውን ሰምቻለሁ፡፡(አይፈረድባቸውም እኮ! ያልተለመደ ነዋ!) የሆኖ ሆኖ ግን ---- ያለነው እዛችው የድሮዋ ጦቢያ ውስጥ ነው፡፡ ይልቅስ ጥያቄው እንደ ዘመኑ አራዶች፤ “በሰላም ነው?” የሚል ቢሆን ይመረጣል፡፡ (ኢህአዴግን እኮ ነው!) የእኔ ጥያቄ ደግሞ ኢህአዴግ አሁን በጀመረው መስመር ጸንቶ ይቀጥላል ወይስ መሃል ላይ ‹‹የጥንቱ ትዝ አለኝ›› በማቀንቀን ወደ ድሮው እጥፍ ይላል?... ዋናው ነገር ይሄ ይመስለኛል! እንግዲህ ራሱ መንግስት፣ ራሱ ኢህአዴግ ----- ደጋግሞ ሲናገር (መናገር ብቻ ሳይሆን ሲምል ሲገዘት) እንደሰማነው ከሆነ፣ እጥፍ ወይም ሸርተት ካለ አደጋው ከባድ ነው፡፡ የራሱን ህልውና ዋጋ ያስከፍለዋል (ምን ለማለት ፈልጌ ነው---አውራው ፓርቲ አካባቢ ለውጦች አይቻለሁ!) በእርግጥ ማንም በቀድሞው ጥርጣሬው መቀጠል መብቱ ነው! (ጠርጥር አለ አበሻ!)
እስቲ ደፈር ያሉ መረጃዎች ከመሰሉኝ ውስጥ አንዱን ላጋራችሁ፡፡ ባለፈው ረቡዕ ለንባብ የበቃውን የአማርኛ ሪፖርተር ጋዜጣን አይታችሁልኛል? የመክፈቻ ዜናውን ስታነቡት በቃ ፤አዲስ የጸረ ሙስና ዘመቻ የተጀመረ እኮ ነው የሚመስለው፡፡ እናላችሁ ---- “ፍትህን በብሄር ግንኙነት የሚሸጡና ለወሲብ ድርድር የሚያቀርቡ ሙያተኞች እንዳሉ ተነገረ” ይላል፡፡ (የፀረ ሙስና ኮሚሽን ዘንድሮ “ወንድ” ወጣው----ባዮች እንደሚበዙ አልጠራጠርም!) ጋዜጣው ይቀጥልና፤ “ከፖሊስና ከማረሚያ ቤት በበለጠ ፍርድ ቤት ለሙስና የተጋለጠ መሆኑ ተጠቆመ” በማለት፣ የፀረ-ሙስና ኮሚሽን ኮሚሽነር አቶ አሊ ሱሌይማንን ጠቅሶ በስፋት ዘግቧል፡፡
እውነቱን ልንገራችሁ አይደል---እኔ ‹‹ነፍስ ካወቅሁኝ››፣ የሙስና ችግር በዚህን ያህል ግልጽነትና ድፍረት ሲነገር ሰምቼ አላውቅም፡፡ (ደሞ እኮ የጥናት ውጤት ነው!) ባለፈው ሳምንት ደግሞ አዲስ አድማስ ጋዜጣ ከብሮድካስት ባለስልጣን ምክትል ዳይሬክተር ጋር ባደረገችው ቃለ ምልልስ፤መንግስት “አዝማሪ ሚዲያ አያስፈልገንም” ማለቱን ለመጀመሪያ ጊዜ በግላጭ ሰማሁላችሁ፡፡ (ይሄኔ እኮ #እቺ ሰው ተሸወደች;! የሚሉ ከኢህአዴግም ከተቃራኒው ጎራም ተደርድረው ያዩኝ ይሆናል!)
ለማንኛውም እኛ ወጋችንን እንቀጥል፡፡ በነገራችን ላይ ---- ኢህአዴግ ጨርሶ ከማይታማባቸው ጉዳዮች አንዱ፣ በራሱ ላይ ርህራሄ የለሽ ሂስ ከማድረግ ወደ ኋላ አለማለቱ ነው፡፡ በፓርቲና በድርጅት ብቻም ሳይሆን በግለሰብ ደረጃ በኢህአዴግ አባላትና ሹማምንት ዘንድም መደበኛ የሂስ ድግስ እንዳለ ይታወቃል - ጸጉረ ልውጥ የማይጋበዝበት፡፡ በተለይ ደግሞ ሂሱን ያደረገው አገራዊ ምርጫ በአስተማማኝ ውጤት ባሸነፈ (በ2 ዲጂት ወይም ከዚያ በላይ ማለት ነው!) ማግስት ከሆነ ኢህአዴግ በራሱ ላይ ሲጨክን አይጣል ነው፡፡ “ከንቱ ነኝ፣የማልረባ፣ደግሜ መመረጥ የማይገባኝ፣የህዝብ አደራ የምበላ፣ለዚህ ጨዋ ህዝብ የማልመጥን!; ------ ማለት ብቻ እኮ ነው የሚቀረው፡፡ የትችት ውርጅብኝ በራሱ ላይ ያወርዳል፡፡ (ያኔ ደግሞ እኛ ብለነው ብለነው በርዶልናል!)
ይሄ ደግሞ ዛሬ የተጀመረ ሳይሆን ከጥንትም ፓርቲው የሚታወቅበት መለያው ነው፡፡ የቀድሞው ጠ/ሚኒስትር (መሬት ይቅለላቸውና!) የህውኃት ክፍፍል ሰሞን (የ“እንፍሽፍሹ” ጊዜ ነው የሚባለው!) ድርጅቱ “በስብሷል፤ከአናቱ ታሟል” ----.ወዘተ ኧረ ምን ያልተባለው አለ?! ብቻ ኢህአዴግና የመሰረቱት ግንባሮቹ----ሂስና ትችት የሚችል ትከሻ ነው ያላቸው፡፡ (የኒዮሊበራሎች ሲሆን ግን ያንገሸግሻቸዋል!)
እናላችሁ … ኢህአዴግ በራሱ ላይ የሰላ ሂስ ማድረግ በርግጥም የከረመበት ባህሉ ነው ቢባል ሃሰት አይደለም፡፡ ኢህአዴግን የሚተቹ ቀኝ አክራሪዎች ግን #ምን ዋጋ አለው?; ሲሉ፣ ኢህአዴግ በራሱ ላይ የሚያደርገውን ሂስ ያጥላሉታል፡፡ እንዴት ሲባሉ? #ወንጀሉንም ይሁን ኃጢያቱን በፓርቲ ተደራጅቶ በጋራ የመሸከም ባህል በማጎልበቱ፣ በግለሰብ ሹማምንቶቹ ላይ የከረረና የመረረ እርምጃ አይወስድም … ቢበዛ አማካሪ ያደርጋቸዋል እንጂ” … ሲሉ ያስረዳሉ፡፡ ኢህአዴግ በራሱ ላይ የመረረ ሂስ ከማድረግ የማይመለሰውን ያህል በግለሰብ ደረጃ አባላቱን ለህዝብ አሳልፎ ከመስጠት (ከማሳጣት) የመጠበቅ ወይም የመከላከል ልማድ እንዳለውም ነው ተቺዎቹ የሚያስረዱት፡፡ (ተማምለዋል እንዴ?) ለዚህም ነው ከዓመት ዓመት በመልካም አስተዳደር ትርጉም ያለው ለውጥ ወይም መሻሻል የማይታየው ሲሉ ይደመድማሉ፤ የአውራው ፓርቲ ተቺዎች፡፡ ይህንን ትችት በተመለከተ ራሱ ኢህአዴግ ምን ምላሽ ይሰጥ ይሆን? (መቼም እንደ ድሮው የፀረ-ልማት ሃይሎች መሰረተ- ቢስ አሉባልታ ነው እንደማይል ተስፋ እናደርጋለን!!) በእርግጥ ተስፋችን የመነጨው ነገሩ፤ “መቶ በመቶ” እውነት ይሆናል በሚል ሳይሆን ኢህአዴግ ለተቺዎቹ ያለው አመለካከት እንደተለወጠ በማመን ነው (የቀድሞ አመለካከቱማ አልጠቀመውም!)
እኔ የምለው ግን----በአዲሱ የኢህአዴግ መንግስት፣ አዳዲስ የሚኒስቴር መ/ቤቶችና የጠ/ሚኒስትሩ አማካሪዎች ለምን እንዲህ በዙ? (ወይስ ዓይኔ ነው?) ሰሞኑን ደግሞ ተጨማሪ አራት አዳዲስ ኮርፖሬሽኖች እንዲቋቋሙ መታዘዙን ሰማሁ! (አገሪቱ እንደ አዲስ ፈርሳ ነው እንዴ የምትገነባው?!) አንዳንድ ጭፍን የኢህአዴግ ደጋፊዎች ወይም ፍሬሽ ካድሬዎች እንዲህ ዓይነቱን ጥያቄ ስታነሱ፤“1ሺ የሚኒስቴር መ/ቤት ቢቋቋም አንተ ደግሞ ምንህ ተነካ?” የሚሉት ፈሊጥ አላቸው (“እየመጣሽ ተኚ” ማለት ይሄኔ ነው!) የምናወራው እኮ የጋራ ቤታችን ስለሆነችው ስለ ጦቢያ መስሎኝ! እናም… እነሱን ችላ በሏቸውና የአገራችሁን ጉዳይ እስከ ጥግ ድረስ ጠይቁ፤ ነዝንኑ፤ ተሟገቱ፡፡ (ጠ/ሚኒስትር መለስ ዳያስፖራዎችን ያንበረከኳቸው፤“እናንተ አማራጭ የላችሁም፤ ያላችሁ አንድ አገር ብቻ ነው” በሚል አንጀት የሚበላ ንግግር እንደነበር አይረሳኝም!)
እናላችሁ … የሚኒስቴር መ/ቤቶች ያለቅጥ መብዛት፣ የኮርፖሬሽኖች መበራከት፣የመንግስት ኢኮኖሚው ውስጥ ዘሎ መግባት (የዘበኛነት ሚና ይጫወት አልወጣንም!) የጠ/ሚኒስትሩ አማካሪዎች መብዛት-----ተገቢ ነው? ትክክለኛ ጥናት ተደርጎበታል? ወይስ ድንገተኛ (ግብታዊ እርምጃ ነው?) ----- ብለን ከመጠየቅ ፈፅሞ ወደ ኋላ ማለት የለብንም፡፡ አያችሁ … ብዙዎቹ የአገራችን ውድቀቶች ወይም ድቀቶች መንስኤያቸው ቀድሞ ካለመጠየቅ (ያለተጠያቂነት እንዳሻው ከመወሰንና ከመተግበር) የመጡ ናቸው፡፡ መንግስትም በሉት ኢህአዴግ አግዙኝ ያሉት እኮ በእነዚህ በእነዚህ ጉዳዮች ላይ ነው፡፡ (መሪውማ በእጃቸው ነው!) ሌላው ቢቀር---- ያለ ጥናትና ያለ እቅድ በነሲብ እየገነቡ የማፍረስ አካሄድ በሁለት ሳይሆን በብዙ ዲጂት መቀነስ ይኖርበታል (“ጠዋት ያደናቀፈህ ድንጋይ---” ይባል የለ!) ስለዚህ እንደ ተማሪ ያልገባንን ነገር ሁሉ እንጠይቃለን፡፡ አሁን ለምሳሌ በኢህአዴግ የ25 ዓመታት የሥልጣን ዘመን ውስጥ አንድ የአገር ውስጥ ቪኦኤ እንኳን እንዴት መፍጠር አልቻልንም? (በደርግም ቪኦኤ፤በኢህአዴግም ቪኦኤ?) የሬዲዮ ወይም የጋዜጣ ፈቃድ ጥያቄ አላነሳሁም፡፡ ቆይ ዜጎች ተበደልን ብለው ሲያስቡ ለምንድነው በደላቸውን ለአገራቸው ኢቢሲ ከመንገር ይልቅ ለቪኦኤ መንገር የቀለላቸው? (መልሱን ያገኘ ለጦቢያ ከፊል ችግር መፍትሄ እንዳገኘ ይቁጠረው!) እናላችሁ … ግልፅ ያልሆኑልንን አሰራሮች መንግስትን እስኪሰለቸው ድረስ (ስንጠራው አቤት ይላል ወይስ እንደለመደው ጭጭ?!) መጠየቃችንን እንቀጥላለን፡፡ (ጥያቄ አያስፈርጅም ብለን እኮ ነው!) እናም ---- መጠየቃችንን ምንጊዜም አናቆምም፡፡ ሁሌም መልስ መስጠት ደግሞ የመንግስት ፋንታ ነው፡፡ (የመረጥነው መልስ ሊሰጠን መስሎኝ!?)
በነገራችን ላይ ሚዲያዎች በተለይ የመንግስቶቹ ግምኛ እየተወቀሱ ያሉት በአድርባይነትና ከልሳንነት ባልዘለለ ሚናቸው እንደሆነ ከሰሞኑ የወጡ ጥናቶችና የመንግስት መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ በመልካም አስተዳደርና በዲሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ ላይ የረባ ሥራ አልሰሩም በሚልም ተተችተዋል፡፡ (ህዝባዊ ወገንተኝነት በአንድ ጀንበር ይፈጠራል እንዴ?!)
ባለፉት ጥቂት ዓመታት የግል ኤፍኤም ሬዲዮ ጣቢያ የተሰጣቸው ጣቢያዎችም ቢሆኑ ሙዚቃና ስፖርት ላይ በማተኮር ለመልካም አስተዳደር ችግሮች ቦታ አልሰጡም በሚል ነቀፋ ተሰንዝሮባቸዋል፡፡ (አንዳንዶቹ፤ “ኢህአዴግ ለምን ቀድሞ አልነገረንም?” ብለዋል!) ኢህአዴግ ደግሞ ይሄ ከመንግስት የሚነገራቸው ወይም የሚቸራቸው ሳይሆን “ህገ መንግስታዊ መብታቸው” እንደሆነ ማወቅ አለባቸው … ባይ ነው፡፡ (ለነገሩ አሁንም እኮ ጊዜው አልፈረደም!)
በእርግጥ የኢህአዴግን የአመለካከት ለውጥ አሁንም በጥርጣሬ የሚመለከቱ ብዙዎች ናቸው፡፡ (አንደበቱን አላመኑትም!) የሆኖ ሆኖ ግን “አዝማሪ ሚዲያ አያስፈልገንም” ብሏል፤በአደባባይ! (የሚፈልግበት ቀን ይመጣ ይሆን እንዴ?) እኔ የምለው --- በአገራቸው ጉዳይ በፍርሃትም ይሁን በአድርባይነት ዝምታን የመረጡ ምሁራንስ? ተሳትፎአቸው አይፈለግም እንዴ? (ሁሉንም አባል አድርጓቸዋል እንዳትሉኝና እንዳልስቅ!?) እሱንም ቢሆን እንጠይቅና ትክክለኛ መልሱን ከራሱ ከመንግስት አንደበት እናገኘዋለን፡፡ እናም መንግሥትን ስንጠራው --- አቤት ይለናል፤ወይስ እንደለመደው ጭጭ!? (ሳንጣላው ጭጭ?!)
አንዳንድ ጊዜ ለሰዎች ከዛ በፊት ሰምተውት የማያውቁትን አዲስ ሃሳብ ታካፍሏቸዋላችሁ። ከዛም ይህ ሃሳብ ስለራሳቸው ወይንም ስለሌሎች ምናልባትም ስለ እግዚአብሔር ያላቸውን አስተሳሰብ ሙሉ በሙሉ ሲቀይር ታያላችሁ። ሰዎች ለመጀመሪያ ጊዜ ገብቷቸው ስታዩ በጣም የሚያስደስት ነገር ነው። በሕይወታቸው ውስጥ ፍሬውን ማየት አጅግ የሚያረካ ነገር ነው። ይሁን እንጂ ብዙ ጊዜ ደግሞ አይመጣም። ብዙውን ጊዜ ለሰዎች የላቀ የመረዳት ምክር ሳይሆን የሚያስፈልጋቸው የሚያውቁትን ነገር መተግበር የሚችሉበትን ብልሃት መስጠት ነው።
ታዲያ እንዴት ነው “በፍጹም ልብህ በእግዚአብሔር ታመን፥ በራስህም ማስተዋል አትደገፍ” (ምሳሌ 3፡5) ከሚለው ትዕዛዝ “እኔ ግን ፈራሁ በአንተም ታመንሁ። በእግዚአብሔር ቃሉን አመሰግናለሁ በእግዚአብሔር ታመንሁ፥ አልፈራም ሰው ምን ያደርገኛል? (መዝሙር 56፡3-4) ወደሚለው የግል እምነት የምንሻገረው? በሌላ አነጋገር እንዴት ነው የአዕምሮን እውቀት ወደ ልባችን ልናወርደው የምንችለው? አምስት መንገዶች ይኸውላችሁ፡-
ትክክለኛዎቹ የእግዚአብሔር ተስፋዎች ህመምን ፣ ፍርኃትን እና ሃዘንን አያስወግዱም። እርግጥ ነው ወንጌል ከዚህ ከተበላሸ ዓለም እፎይታን ይሰጠናል (ሮሜ 8) ነገር ግን መከራ በእግዚአብሔር አላማ ውስጥ አንድ ክፍል ሆኖ እንጂ ከዛ ውጪ ሳይሆን ይገኛል (ሮሜ 5፡3-5)። ብዙውን ጊዜ የእግዚአብሔርን ተስፋዎች ካሉብን ጉዳቶች ሁሉ በአንድ ጊዜ እንዲገላግለን አይነት ልንጠቀማቸው እንሞክራለን። ይሄ አካሄዳችንም አልሰራ ሲል እራሳችንን የእግዚአብሔር መልካምነት አይገባኝም እያልን እንወቅሳለን ወይንም እግዚአብሔርን መልካም አይደለም እያልን እንወቅሳለን አሊያም ሁለታችንንም እንወቅሳለን።
ይሁን እንጂ ጳውሎስ በ ሮሜ 5 እና 1 ተሰሎንቄ 4 በግልጽ ሲናገር የእግዚአብሄር ተስፋዎች ከህመም አይጋርዱንም ነገር ግን ያድኑናል። ወንጌል ህመማችንን በተስፋ ይነካውና ልንቆጣጠረው የምንችል አላማ ያለው ያደርገዋል እንጂ አያጠፋውም።
በእግዚአብሔር ቃል ውስጥ ባልኖርን ቁጥር ልንተገብረው የማንችል ይመስለናል። ይህ እውነት በጣም ቀላል ለማሰብ የማይከብድ ይመስለናል ነገር ግን እንደ ብዙ ፍላጎቶቻችን (ምግብ ፣ እንቅልፍ ፣ መዝናናት) መንፈሳዊ ፍላጎታችንም በሚገጥሙን ችግሮች በቀላሉ ሊቃወስ ይችላል። በሚገጥሙን መከራዎች መሀል “እግዚአብሔር የዚህን ጊዜ ወዴት አለ?” ብለን ለመጠየቅ እንቃጣለን። ነገር ግን መጠየቅ ያለብን ጥያቄ “አምልኮዬ ወዴት አለ?” ብለን ነው። ለእግዚአብሔር ነገር ፍላጎታችን ሞቶ የእግዚአብሔር መገኘት ማይሰማን ከሆነ ልንደነቅ አይገባንም። በየጊዜው መጽሐፍ ቅዱስን ማንበብ እና አምልኮ ልክ እንደ እንቅልፍ ፣ እንቅስቃሴ እና ምግብ ወሳኝ ነገር ናቸው (ማቴዎስ 4፡4)
በሚገጥሙን መከራዎች መሀል “እግዚአብሔር የዚህን ጊዜ ወዴት አለ?” ብለን ለመጠየቅ እንቃጣለን። ነገር ግን መጠየቅ ያለብን ጥያቄ “አምልኮዬ ወዴት አለ?” ብለን ነው። ለእግዚአብሔር ነገር ፍላጎታችን ሞቶ የእግዚአብሔር መገኘት ማይሰማን ከሆነ ልንደነቅ አይገባንም። በየጊዜው መጽሐፍ ቅዱስን ማንበብ እና አምልኮ ልክ እንደ እንቅልፍ ፣ እንቅስቃሴ እና ምግብ ወሳኝ ነገር ናቸው (ማቴዎስ 4፡4)
3. አንድ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅስ ወስዳችሁ በቃላችሁ ለመሸምደድ እና ለማሰላሰል ሞክሩ። ከዚያ ክፍል ልታወጡ የምትችሉትን ያህል ነገር ያገኛችሁ ሲመስላችሁ ወደሌላ ጥቅስ ደግሞ ተሻገሩ
የቃል ጥናት ጥቅስ ወሳኝ ነገር ነው። በዚህ ዘመን የተረሳ ድንቅ ጥበብ ነው። ከአጠቃላይ የእግዚአብሔር እውነቶች ይልቅ እንድ ወይንም ከዚያ በላይ የሆኑ ልከኛ የእግዚአብሔር ተስፋዎችን ማወቅ አስፈላጊ ነው። የእግዚአብሔርን እውነት በቅፅበት ለመተግበር አቅም ሲኖረን ስሜቶቻችንን ወደ ዓለም ከማጠፍ ይልቅ ከመስቀሉ ቅርፅ ጋር እንድናስማማ ይረዳናል።
ሙዚቃ ስሜቶቻንን ለመቆጣጠር የሚረዳን የሚያስደንቅ ነገር ነው። በ2013 በተደረገ ጥናት ተመራማሪዎች እንደገለፁት ሙዚቃ ልንሰማ ስንጀምር የምንጠቀመው የአንጎላችን ክፍል ለሥነ አመክንዮ የምንጠቀምበትን ተመሳሳይ ክፍል እንደሆነ ነው። ይሄ ግን ማለት ልቅ የሆኑ ነገሮችን ስንሰማ እንድንፈጽማቸው ያስገድደናል ማለት አይደለም። ለምንሰማቸው ሙዚቃዎች ባሪያዎች አይደለንም። ይሁን እንጂ ልባችንን ከምንሰማው ነገሮቸ ጋር ደግሞ በቅርበት እንዲጣጣሙ ሊያደርግን እና ተቀባይነት ያላቸው ሊያስመስላቸው ይችላል።
ተቃራኒውም እውነታ አለው። የመጽሐፍ ቅዱስን እውነት የሚያጠናክሩ መዝሙሮችን የምንሰማ እና አብረን መዘመር የምንችል ከሆነ በአስቸጋሪ ጊዜያት ጠንካራ እንድንሆን እራሳችንን ልናገኝ እንችላለን የእግዚአብሔርም ተስፋዎች ለተሰበረው ልባችን ጠቃሚ መስለው እንዲሰሙን ያደርጋል። ለዚህም ሊሆን ይችላል የመጽሐፍ ቅዱሳችን ትልቁ መጽሐፍ (መዝሙረ ዳዊት) የመዝሙር መጽሐፍ የሆነው። እግዚአብሔር አንጎላችሁ እንዴት እንደሚሰራ ለማወቅ ምንም አይነት መሳሪያ መጠቀም አያስፈልገውም።
የመጽሐፍ ቅዱስን እውነት የሚያጠናክሩ መዝሙሮችን የምንሰማ እና አብረን መዘመር የምንችል ከሆነ በአስቸጋሪ ጊዜያት ጠንካራ እንድንሆን እራሳችንን ልናገኝ እንችላለን የእግዚአብሔርም ተስፋዎች ለተሰበረው ልባችን ጠቃሚ መስለው እንዲሰሙን ያደርጋል። ለዚህም ሊሆን ይችላል የመጽሐፍ ቅዱሳችን ትልቁ መጽሐፍ (መዝሙረ ዳዊት) የመዝሙር መጽሐፍ የሆነው።
ሲ. ኤስ. ሉዊስ አንድ ጊዜ እንዳለው እንደ ክርስቲያን ስለራሳችን ትንሽ ነገር እንድናስብ ሳይሆን ስለራሳችን ትንሽ ብቻ እንድናስብ ነው የተጠራነው። ክርስቶስ ተመሳሳይ ነገር በ ማቴዎስ 20 ላይ ይናገራል። ከራሳችን በላይ ሌሎችን ስናስቀድም ከተያዝንበት የእራስ ሃዘኔታ (Self Pity) አረንቋ ወጥተን በዚህ መከራ ውስጥ ለብቻችንን እንዳልሆንን ማየት እንችላለን። ደግሞም ሌሎችን በእግዚአብሔር ተስፋዎች ከፍ ልናደርግ ስንጥር እራሳችንን ተደላድለን ስንቆም እናገኘዋለን። ስለዚህ በአላማ ስናገለግል ካገለገልናቸው ሰዎች ይልቅ ለእራሳችን ታላቅ አገልግሎት ሆኖ እናገኘዋለን።
የእግዚአብሔርን የጸጋ ተስፋዎች እና መፅናናቶች በ ተጎዳ ፣ ፍርኃት በያዘው ቁጡ ላባችን ላይ ተግባራዊ ማድረግ ብዙ ክርስቲያኖች ወደ ሥራ ሊገቡበት የሚገባ ጉዳይ ነው። ምንም እነዚህ 5 ምክሮች በአንድ ሌሊት ከፅኑ ሀዘን ወደ መረጋጋት ላይቀይሯችሁ ቢችሉም የእግዚአብሔርን ተስፋ እና የጥበቃውን ቅርበት ግን እንዲሰማችሁ ሊረዷችሁ ይችላሉ።
ሁሉም እውነተኛ ክርስቲያኖች በምድር ሳሉ በሥጋቸው ውስጥ ቀሪ ኃጢያት እንዳለባቸው ማወቅ እረፍት የሚሰጥ ደግሞም ልብ የሚሰብር ጉዳይ ነው።ታላቁ ሐዋርያ ሲጽፍ ...
በ9ኛው ክፍለ ዘመን የሰራተኛው መደብ የቀን የስራ ሰዓትን ስምንት ሰዓት ለማድረግ ትግል ያደርጉ ነበር። ለዚህም ምክንያት የሆናቸው በቀን አስር ብሎም አስራ-ስ...
ኣብ ኤርትራ፣ ዋሕዲ መሰረታውያን መግብታት ኣመና ጎሊሕሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ዕለቱ ዝወደቐን ብቕዓቱ ዘየተኣማምንን ዘይቲ ብብዝሒ ኣብ ዱኳናት ይሽየጥ ምህላዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
እዚ ካብቲ ኣብ ዕዳጋ ዝጸንሐ ብመጠኑ ብዝሓሰረ ዝሽየጥ ዘሎ ዘይቲ፣ ኣብ ምብራቓዊ ኤርትራ ዝተዋፈሩ ኣዘዝቲ ሰራዊት ብኮንትሮባንድ ካብ ሱዳን ዘእተውዎ ዘይቲ’ዩ እናበለ ህዝቢ የውሪ ምህላዉ’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
ከም ሽኮር፣ ዘይትን ጸባን ዝኣመሰለ መሰረታውያን መንግብታት ከም ድላይካ ኣብ ዕዳጋታት ክርከብ ኣብ ዘክእለሉ ደረጃ ካብ ዝበጽሕ ኣስታት ሽዱሽተ ዓመቱ ከምዘቑጸረ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ መንግስቲ ዕዳጋ ንምርግጋእ ብዝብል ዘተኣታተዎ ናይ ድኳን ሕድሪ ወርሓዊ መቝነን’ውን ነቲ ጸገም ከጋድድ እንተዘይኮይኑ ፍታሕ ከምጽእ ኣይተራእየን።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የብፁዕ አቡነ ሰላማ (የባሌ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ የነበሩት) በ1983 ዓም ስለ ኢትዮጵያ የተናገሩት ትንቢት በዘማሪ ይልማ ኃይሉ (ቪድዮ)
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: በውጪ ሀገር የሚኖሩ የዝምተኞች እና የዳር ተመልካች ኢትዮጵያውያን መብዛት አገርን ዋጋ እያስከፈለ ነው።ሁኔታው የፅንፍ ኃይሎች በተሳሳተ መንገዳቸው እንዲቀጥሉ 'ዕድል' ሰጥቷቸዋል።
>> የኢትዮጵያ ኤምባሲ ማኅበረሰብም ሆነ የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር ለውጪ መንግሥታት በውጪ ሀገር ሆነው የፅንፍ ፖለቲካ የሚያራምዱ ኃይሎች እኩይ ተግባር ማጋለጥ አለበት።
እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር ከ1992 እስከ 1995 ዓም የቦስንያ ጦርነት ተብሎ የሚታወቀው የመካከለኛው አውሮፓ እልቂት ከ25 ሺህ እስከ 30 ሺህ ንፁሃን ሕይወት ተቀጥፎበታል።እልቂቱ የታጀበበት አንዱ አሳዛኝ ክስተት ደግሞ ከፍተኛ የሐሰት ፕሮፓጋንዳ ቀድሞ እየተነዛ እውነቱን ለመሸፈን የተደረገው አሳዛኝ ጥረት ነው።
በኢትዮጵያ በኦሮሞ ስም የሚነግዱ የፅንፈኛ ኃይሎች በአሁኑ ጊዜ እየፈፀሙ ያለው ወንጀልም በአውሮፓ ከተፈፀመው ወንጀል ጋር ተመሳሳይ ነው።ይሄውም በውጪ የሚኖሩ በኦሮሞ ስም የፅንፍ ኃይሎች በሚያደርጉት ቅስቀሳ ሳቢያ በሀገር ውስጥ የንፁሃን መገደል ምክንያት መሆናቸውን ለመሸፈን በማኅበራዊ ሚድያ እና በሰልፍ ቀድመው በመጮህ እውነታውን ለመሸፈን መሞከር አሁን የያዙት አንዱ ስልት ነው።
የፅንፍ ኃይሉ አሁን በኦሮምያ ባለው የስልጣን ተዋረድ ውስጥም ተሸሽጎ የፅንፍ ኃይሉ በንፁሃን ላይ ያደረሰውን የግድያ እና የንብረት ማውደም ተግባር ለመሽፋፈን የተደረገው ጥረት በግልጥ ታይቷል።ይህንንም ክፍተት በመጠቀም በውጪ ያለው የፅንፍ ኃይል በኢትዮጵያ ያለውን ነባራዊ ሁኔታ በመሸፈን የኦሮሞ ማኅበረሰብን እንደ ማኅበረሰብ ለማጥቃት የሚደረግ ተግባር እንዳለ በማስመሰል በሰልፍ፣የተለያዩ ፅሁፎችን በውጪ ሀገር ለሚገኙ ጋዜጦች እና ድረ ገፆች በመፃፍ እና ለፓርላማ አባላት በቀጥታ ትውተር በመፃፍ ሁሉ የተሳሳተ መረጃ እንዲደርስ ለማድረግ ጥረት አድርገዋል።
ይህ በእንዲህ እያለ በውጪ የሚኖሩ በከፍተኛ የሙያ እና የአቅም ደረጃ ላይ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን የዳር ተመልካች መሆናቸው እና ዝምታቸው በኦሮሞ ስም ለሚነግዱ የፅንፍ ኃይሎች በተሳሳተ መንገዳቸው እንዲቀጥሉ 'ዕድል' ሰጥቷቸዋል።በእርግጥ የፅንፍ ኃይሎችን የተሳሳተ ትርክት እና የሐሰት ዜናዎች ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ለማጋለጥ ከሰላማዊ ሰልፍ እስከ የተለያዩ ጋዜጦች ላይ በመፃፍ ለኢትዮጵያ ድምፅ የሆኑ መኖራቸው ይታወቃል።ሆኖም ግን በውጭ ሀገሮች ከሚኖረው ከፍተኛ አቅም ያለው ኢትዮጵያዊ አንፃር የዝምተኞች እና ዳር ተመልካቾች መብዛት ኢትዮጵያን ዋጋ እያስከፈላት ነው።
የፅንፍ ኃይሎች በኢትዮጵያ ላለው የንፁሃን እልቂት ተጠያቂ እና ምክንያት መሆናቸውን በመሸፈን ያደረጉት መጮህ የአሜሪካን ምክር ቤት አባላትን እስከ ማሳሳት ደርሷል።በእርግጥ የአሜሪካ ምክር ቤት እውነተኛው መረጃ ሳይገባው ቀርቶ ነው ለማለት አይቻልም።የምክር ቤት አባላቱ ከ200 በላይ የሚሆኑ ንፁሃን በግፍ የተገደሉበት አንዱ መነሻ በአሜሪካ ጭምር የሚኖሩ የፅንፍ ኃይሎች ቅስቀሳ መሆኑን ያውቃሉ።ሆኖም ግን ስለ ንፁሃኑ መገደል አንዳች አልተነፈሱም።ይህ ሁኔታም በራሱ የምክር ቤት አባላቱ የሌላ የአሜሪካ የውጪ ፖሊሲ ማስፈፀምያነት የሰሞኑን የኢትዮጵያ ሁኔታ ለመጠቀም የሞከሩ ይመስላል።የምክር ቤቱ አባላት የኢትዮጵያን የአንድነት ጉዳይ ከዲሞክራሲ እና ከሰብዓዊ መብት መርሆዎች አንፃር ብቻ እየተነተኑ ለማቅረብ ከሞከሩ በራሱ አደጋ ነው።
ይህ በእንዲህ እያለ ግን በመጨረሻ መሰመር ያለበት ጉዳይ በውጪ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን እና ትውልደ ኢትዮጵያውያን በኢትዮጵያ ያለውን ነባራዊ ሁኔታ ለውጪ መንግሥታት የማስረዳት ታሪካዊ ኃላፊነት ከምንግዜውም በላይ በእነርሱ ላይ መውደቁን ሊረዱት ይገባል።ለእዚህም ያስተማረቻቸውን ሀገር ሳይመሰክሩላት በዝምታ ድባብ የሚኖሩ የዳር ተመልካች ኢትዮጵያውያን የታሪክ ተወቃሽ እንዳይሆኑ ከምንጊዜውም በላይ ኃላፊነታቸውን ለመወጣት መነሳት ይገባቸዋል።በእዚህም መሰረት የፅንፍ ኃይሎችን ተግባር እና በውጪ በሀገር ቤት በንፁሃን ላይ የእልቂት ተግባር እንዲፈፀም የሚቀሰቅሱትን ሁሉ ከተግባራቸው እንዲታቀቡ እውነታውን በእየሃገራቱ ለሚገኙ የቴሌቭዥን ጣቢያዎች፣የድረ ገፅ እና የህትመት ጋዜጦች፣የፓርላማ አባላት እና ፖሊሲ አውጪዎች ሁሉ የማስረዳቱን ኃላፊነት መወጣት አለባቸው።ከእዚህ በተጨማሪ የማኅበራዊ ድረ-ገፆቻቸውን በመጠቀም ለቀሪው ዓለም እውነታውን ለማሳወቅ መድከም ይገባቸዋል።
ከእዚህ በታች እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር ነሐሴ 21/2020 ዓም የአሜሪካ ምክር ቤት አባላት በኢትዮጵያ በፅንፍ ኃይሎች የሚፈፀመውን የጥፋት ተግባር ባላገናዘበ መልኩ በኢትዮጵያ ባለው የውስጥ ጉዳይ የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር በስልሳ ቀናት ሪፖርት እንዲያቀርብ የጠየቁበት ደብዳቤ ነው።የብዙ ኢትዮጵያውያን ዝምታ እና የዳር ተመልካችነት እንዲህ ኢትዮጵያን እንደሚያስጠቃ መረዳት ይገባል።
በሚኒያፖሊስና በቅዱስ ጳውሎስ ውስጥ ምርጥ የሆነው ፒሳ ምንድን ነው? በቢኒፖሊስና በሴንት ፖል ውስጥ በየትኛውም የላቀ ፒዛን ለማግኘት (ወይም ሥራ ከሚበዛበት ከጥቂት ጊዜ በኋላ መጠጥ ጋር) ቢጣጣሙ, ቅኝት, እሴቱ, ወይም ሌላ ነገር ቢፈልጉ ይሻለኛል. መንታ ከተማዎች.
የደኒየም ከተሞች የ Gourmet ፒዛ. ፒዝ ሉሴ በማኒያፖሊስ, ዩፒፖን, ሚኒያፖሊስ, ሴዌይስ, ሴንት ፖል, እንዲሁም በዳሊን ከተማዎች ውስጥ ለሚጓዙት በዱሉል ውስጥ ይገኛል. ከፍተኛ ጥራት ያላቸው ምግቦች በአዳዲስ ፈጠራዎች የተሠሩ ቢሆንም ያልተለመዱ የፒዛዎች ናቸው. በሆምፔስት ምግብ ቤቶችዎ ውስጥ ይግቡ ወይም መቀበያ ሲሰጣቸው ቢያንስ እስከ 2 pm ክፍት ነው. የእነሱ ተወዳጅነት እና አሪፍ አመለካከት ማለት በሬስቶራንቱ ውስጥ የመላኪያ እና የማጣቀሻ አገልግሎት ረጅም ጊዜ የሚጠብቁበት ጊዜ ሊያጋጥምዎት ይችላል. በጥድፊያ ካልተጫዎት ግሩም ፒዛ.
በዳኪታይተስ ልብ ውስጥ ሜሳ ፒክ ከ 40 በላይ የፒዛ ዓይነቶች ይሸጣል, አንዷ ነዳፊ, አንዳንድ በልብ ወለድ, አንዳንድ ምግቦች ከሌሎች ምግቦች ጋር ይሸጣሉ. የእነሱን ማሞሮሮ እና ዱካ ፒዛ, የሜክሲኮያን ተነሳሽ ፒሳዎችን እና የቬጂቴሪያን ፒዛዎቻቸውን ይሞክሩ. ከሜሳ ፒዛ ጋር የነበረው ስምምነት ሁሉ ሁሉንም ፒሳዎቻቸውን በቅደም ተከተል መሸጥ ነው. በአንድ ሁለት ደቂቃ ውስጥ ለመጓዝ ዝግጁ ሆነው ሲቆዩ, የኮሌጁን ሕዝብ በጣም ደስ ያሰኛሉ. ከመጠን በላይ የቢራ የፒዛ መመኪያዎችን ይዘጋሉ. ግዙፍ የ 20 ኢንች ፒሳዎች በጣም መጥፎ አይደሉም.
በደቡብ ሚኔአፖሊስ የሚገኘው ፓርክዌይ ፒዛ የኒኒዮፒ ፒዛ ወይም የቺካጎ ጥልቅ ውስጠኛ አትክልት አታውቅ, "ሚኒፖሊስ ስቲክ ፒሳ" እንደሚለው ይናገራሉ. ይህም ማለት በአካባቢ ዱሚ, በእጅ እጅ የተሠራ ጨው, በእጅ እና በተለመደው ሰገራ እና በሸበቱ አናት ላይ ካለው አይብ ጋር ማለት ነው. ምናሌው እንደ ምርጥ የፒዛ ምግብ ቤቶች አይነት ሰፊ ወይም እንደልብ አይደለም, ነገር ግን እነሱ በጣም የሚታወቁ ፒሳዎችን በጣም ጥሩ ናቸው. ፈንጠዝያ እና እንጉዳይ ሲፈልጉ ፍፁም አይሆንም.
የጃፓን ቅጥ ፒዛ ማለት ቀጭን, የሚያዳልጥ ጥፍሮ እና ከፍተኛ ባህላዊ ቅመማ ቅመም ማለት ነው. ቲማቲም እና ሞዞሬላ አይብ ጥራት ያላቸው ሲሆን ከመጠን በላይ ጣዕም ያላቸው ደግሞ የጣሊያንን ቅደም ተከተል ያሟላሉ. የኒውፒስ ፒዛ በከፍተኛ ሙቀቱ ለከፍተኛ ደረቅ እና ከፍተኛ ሙቀት በከፍተኛ ፍጥነት ይዘጋል. በደንብ ሲቲስቶች ውስጥ አምስት Punch Pizhos ምግብ ቤቶች አሉ, ስለዚህ በሚኒያፖሊስ ወይም ቅዱስ ጳውሎስ ውስጥ ካለ በጣም ምቹ የሆነ, ምናልባትም እነርሱን ካላረፉ ጀምሮ ጠቃሚ ነው. ነገር ግን የፒዛን ጽንሰ-ሐሳብ እንደ ማታ ምግቦች ምግብን በመቀየር, ሁሉም በ 10 ፒ.ኤም. በጣም ይጠጋሉ. ምናልባትም ምግብ ማብሰያዎቹ እንዲህ ዓይነቱን ጥሩ ፒዛ ለማዘጋጀት ቂጣው ያስፈልጋቸዋል?
በሀይዌይ ጎን ላይ ቆርጠዋል, ነገር ግን በፈለጉት መልኩ ለመልካም እና ለመልካም እና ለመልካም አሻንጉሊቶቸን ያደረጉትን, Fat Lorenzo የተባለ ጌጣጌጣ, ፓስታ, እና ለመብላት, ለመውሰድ ወይንም ለመሰጠት አስፈሪ ሁካታ. ከቻልክ ውሰድ, ምክንያቱም ከዚህ በኋላ አስደናቂ የሆኑ የጌልቶን ልምምድ ልታደርግ ትችላለህ. በምናሌው ላይ ሁለት ዓይነት ፒዛዎች አሉ, ስለ Fat and Slim's, ስለዚህ ሁለቱንም ካልፈለጉ, እራስዎን ፈጥረው የራስዎን መገንባት ይጠበቅብዎታል.
የፒዛ ቧንቧን በሚመርጡበት ጊዜ አንድ እንግዳ ሊሠራበት ይችል ይሆናል. ጋላክሲ ፒዛዎች አስደሳች የሆኑ ጥራጆችን ያካተተ ፓዞዎችን ከቫዶካ እና ከጤፍ, ከእምብርት ፒዛ (የተለያዩ ዓይነት መደበኛ እንጉዳዮችን) እና ፒኒዎችን (ሚኒስቴላ) ያካተተ ምግቦችን ያካትታል. ፒሳዎች ጥሩ ናቸው, ነገር ግን ለኤሌክትሪክ ኃይል ማጓጓዣ መኪናዎች ለማድረስ የበለጠ መድረሻ ነው, እና የመላኪያ አሽከርካሪዎች እንደ ታላቅ ጀብደኛ ሆነው ይለብሳሉ.
ዘመን በዘመን ላይ በተሻገረ ቁጥር ቴክኖሎጂው እልፍ እየሆነ መጓዝን ልማድ አድርጐታል፡ የኢንዱስትሪ አብዮት (Industrial revolution) መከሰትን ተከትሎ በሒደት እየዘመነ ያለው ቴክኖሎጂ ዓለምን ወደ ትንሽ መንደርነት ለመለወጥ አብቅቶታል፡ከዘመን ወደ ዘመን የሰው ልጅ በሚኖረው ሰንሰለታዊ ቅብብሎሽ ውስጥ ጥቂቶች በሚኖራቸው ሚና 7 ቢሊዮንን ያስከነዳው የአለም ህዝብ ሕይወቱን ቀላልና ብሩህ ለማድረግ ችሏል፡፡ ጥቂቶች ተደስተው ብዙሐን በሚሳቀቁባት ዓለም፣ የዚያኑ ያህል ጥቂቶች ለብዙዎቻችን ብርሃንና ተስፋ መሆናቸውም የሕይወታችንን ጉራማይሌነት ያመለክታል፡፡ ማህበራዊ ሚዲያዎችም (Social medias) የሰው ልጆችን ህይወት ቀላልና ሳቢነትን የተላበሰ በማድረግ በኩል የድርሻቸውን በመወጣት ላይ ይገኛሉ፡፡
ከአራቱም ማዕዘናት የሚፈሱ መረጃዎችን በእኩልነት መቃመስ እንችል ዘንድ በረከታቸውን አቋድሰውናል፡፡ ከቀደምቱ የጋዜጣ ህትመት እስከ ዘመነኛው ማህበራዊ ሚዲያዎች ድረስ በዘለቀው የመረጃ ቴክኖሎጂ ርቀትም የየዘመናት ጥዕምናዎች ከጊዜ ወደ ጊዜ መበልፀጋቸውን ማሳያ ተደርገው ይወሰዳሉ፡፡ ከዘመን አመጣሽ ትሩፋቶች መሐከልም ማህበራዊ ድህረ - ገጾች አስደናቂ ማሳያ ናቸው፡፡
ቴክኖሎጂው ከባለገመድ ወደ ዲጂታል ቴክኖሎጂ መዝለቁን ተከትሎ ይበልጥ እየተስፋፋና ተወዳጅ ለመሆን የቻለው የኢንተርኔት አብዮት ነው፡፡ የዚህን አብዮት መፈንዳት ተከትሎ ቀስ በቀስ እየተፈለገ የመጣው የማህበራዊ ድህረ - ገጾች ጥቅምና ድርሻ አሌ ልንለው የማንችለው አስተዋጽኦ እያበረከተልን ስለመምጣቱ ብዙ ተብሏል፡፡ የማህበራዊ ሚዲያው (የማህበራዊ ድረ - ገጽ) ለአጠቃቀም ምቹ፤ ቀላል ወጪን የሚጠይቅ መሆኑ፤ ፈጣንና በአንድ ጊዜ ብዙ ምርጫዎችን የሚሰጠን በመሆኑ ተመራጭ የእለት ተዕለት የእንቅስቃሴያችን መሰረት ለመሆን ችሏል፡ ታድያ የማህበራዊ ድህረ- ገጾች መስፋፋታቸው ከሚያስገኛቸው ጥቅሞች በሻገር እየታዩ ያሉ ጣጣዎችንም መመተሩ ፋይዳ ሳይኖረው አይቀርም፡በተለይም የማህበራዊ ድረ - ገጾች በሀገራችን ካለው አነስተኛ ተደራሽነት አንጻር ብቻም ሳይሆን ባለን መጠን ያህል ያስተዋልናቸውን የጀርባ ገጾች መጥቀሱና የጐንዮሽ ጉዳቶቻቸው (side effects) ላይ ሀሳብ ማዋጣቱ የተሻለ ሆኖ አግኝቼዋለሁ፡፡ ጥቅሙ ዓለም ዓቀፋዊ (Universal) እንደመሆኑ መጠን አንዳንድ የጋራ እውነቶቻችንንም ከገጾቹ ጀርባ አሰምርባቸዋለሁ፡፡ ለዚህ ጽሑፍ ግብዓት የሚሆኑ ማጣቀሻዎችን ሳፈላልግ ያገኘሁት መረጃ በመላው ዓለም እንደ ትዊተር (twitter) እና ፌስ ቡክ (face book) ያሉ ማህበራዊ ድረ ገጾችን የሚጠቀሙ ከ1.1 ቢሊዮን በላይ ሰዎች መኖራቸውን ያትታል፡፡ ይህ የቁጥር ዕድገት አሁን ካለበት ደረጃ በፍጥነት የማደግና የመሻሻሉ ሁኔታም ይበልጥ እንደሚጨምር ይገመታል፡፡ አዲሱ የኢትዮ - ቴሌኮም ባወጣው መረጃ፣ በአሁኑ ጊዜ በሀገራችን 500.000 የኢንተርኔት ተጠቃሚዎች እንዳሉ ይጠቅሳል፡፡ በእርግጥ ሰማንያ ሚሊዮን ህዝብ ላላት ሀገር ከላይ ተጠቀሰው ቁጥር ፌዝ ቢመስልም አንድ ቀን ተስፋችን እውን እንደሚሆን አምናለሁ፡፡ ከማህበራዊ ድህረ - ገጾች ጀርባችንን የምናነበውም በእነዚህ ጥቂት ጅማሮዎቻችን ታጅበን ነው፡፡
“የ12 ዓመቷ ታዳጊ በትምህርት ቤት መምህሯ አማካይነት የተሰጣት የቤት ስራ ከብዷታል፡፡ በእርሷ አቅም እንደማትወጣው የተረዳቸውን የቤት ስራ ወላጅ እናቷ ኒውተን (Newton) ትረዳት ዘንድ አስባ ከመኝታ ክፍሏ እናቷ ወዳለችበት ክፍል አመራች፡፡ እናቷ ግን በማህበራዊ ድረ - ገጾች ምልልስ ተመስጣ ስለነበር ልታስተውላትና ልትረዳት አልቻለችም፡፡ በሁኔታው የተበሳጨው ታዳጊ መኝታ ክፍሏ ገብቷ ለእናቷ የቤት ስራዋን ትረዳት ዘንድ መልዕክት (e-mail) ላከችላት፡፡ እናት አሁንም መልዕክቷን አንብባ እናታዊ ግዴታዋን ልትወጣ አልቻለችም፡፡ ምክንያቱም በቀን ለበርካታ ሰዓታት የምትጠቀመው የማህበራዊ ድረ ገጽ ሱሰኝነት የልጇን ጥያቄ ትመልስ ዘንድ እድል አልሰጣትም፡፡ ይላል ሲ.ኤን.ኤን በአፕሪል 23/2009 የማህበራዊ ድረ - ገጾችን ሱሰኝነት አመስልክቶ ባተተው ዘገባው፡፡
ቀደም ባሉት አመታት የሰው ልጅ እርስ በእርስ ግንኙነቱን (social interaction) ከምንም ነገር በላይ ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ እንደነበር የጋራ ግንዛቤ አለ፡፡ ይህ የማህበራዊ ግንኙነት ቀስ በቀስ እየሸረሸረና ሰዎች ወደ ግለኝነት (individualism) እየተሳቡ ስለመምጣታቸውም ይነገራል፡፡ በስልጣኔ ከፍ ወዳለው ማማ በዘለቁት ሀገራት እንደ ትልቅ ችግር እየታየ ያለው የግለኝነት መስፋፋትም መንግስታትን ጭምር ማሳሰቡ አልቀረም፡፡ በዚህ መሰሉ ችግር ውስጥ የሚገኙ ዜጐቻቸውም የብቸኝነቱ መንገድ አልገፋ ሲላቸው ራሳቸውን እስከማጥፋት የሚደርሱ እርምጃዎችን እንዲወስዱ ጭምር እያስገደዳቸው ስለመሆኑ የተለያዩ ጥናቶች ያመለክታሉ፡፡ ለዚህ መሰሉ የብቸኝነት ችግር እንደ መንስኤ ከሚታዩት ጠንቆች መሀከልም በማህበራዊ ገጾች ሱስ መጠመድ (Internet Addiction) ተጠቃሽ ነው፡፡ ሰዎች በማህበራዊ ድረ ገጾች አማካይነት በሚኖራቸው ግንኙነት ማህበራዊ ትስስራቸውን ያቀናጁና ያጠበቁ ቢመስላቸውም የሰው ልጅ በአካል ተገናኝቶ እንደሚኖረው ማህበራዊ ትስስሮች አይነት እውነተኛ ባለመሆኑ እውነተኛ ያልሆነ (artificial) ስሜትን ይፈጥራል፡፡ ይህ ስሜት አልባ ግንኙነትም ከጊዜ ወደ ጊዜ እየዳበረ ሲመጣ ትርፍና ጉዳቱን ለማመጣጠንም ያስቸግራል፡፡ በማህበራዊ ግንኙነቱ ውስጥ ማህበራዊ ድህረ ገጾችን ብቻ መምረጡም ራስን ከእውነተኛው ዓለም መለየትን ወይም መገንጠል (social alienation) ጭምር ያስከትላል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ሰዎች በየዕለቱ በዚህ መሰሉ የግንኙነት ሱስ ሲጠመዱ ለስራ፤ ለትምህርት፤ ለማህበራዊ ግንኙነትና ለሌሎች አስፈላጊ ሰውኛ ግብአቶች ተገቢውን ጊዜ መስጠት ያቅታቸዋል፡በጀርመን በ700 ጀርመናውያን የኢንተርኔት ተጠቃሚዎች ላይ በተካሄደው ጥናት፤ እያንዳንዱ የኢንተርኔት ተጠቃሚ በየሳምንቱ ለ35 ሰዓት ጊዜውን ማህበራዊ ድረ ገጾች ላይ እንደሚያጠፋ ተረጋግጧል፡፡
ከቀጥታውና ሰውኛው የማህበራዊ መስተጋብሮች አንጻር ሰዎች ለኢንተርኔት ግንኙነቶች (Online socialization) ቅድሚያ መስጠታቸው በጤናቸው፤ በምርታማነታቸውና ሌሎች መደበኛ ጠባዮቻቸው ላይ ጭምር ችግሮችን አስከትሏል፡፡ ይህን ዓለማቀፋዊ ችግር ወደ ሀገርኛው አውድ (context) ስንሰበውም የሚሰጠን ተጨባጭ ስዕል አለ፡፡ በተለያዩ አጋጣሚዎች በእነዚህ ድረ - ገጾች ለመጠቀም ዕድልን ባገኙቱ ዘመነኞች ዘንድም የሚነሱ ቅሬታዎች አሉ፡፡ በተለይም እነዚህ አይነት ግንኙነቶች ካላቸው ሱስ የማስያዝ ባህሪ አንጻር ብዙዎቻችን ሥራችንን መከወን ሲያቅተን ይስተዋላል፡፡ የስራ ጊዜያችንን በአግባቡ እንዳንጠቀም እክሎችን በራሳችን ላይ በመጋበዛችንም ስንቶቻችን በአለቆቻችን ወቀሳ ደርሶብናል፡፡ አንድ የቅርብ ወዳጄ በዚህ ዙሪያ በነበረን ወዳጃዊ ጨዋታ አንዳንድ ቀን እስከ ግማሽ ቀን ለሚሆን ጊዜ በፌስ ቡክ ላይ ብቻ ሊያሳልፍ እንደሚችል አጫውቶኛል፡፡ በአንዳንድ መንግስታዊም ሆነ መንግስታዊ ባልሆኑ ተቋማት ይህ መሰሉ የማህበራዊ ድረ - ገጾች ሱሰኝነት በመጠንከሩና ስራ በመስተጓጐሉ ምክንያት የጊዜ ገደብ ለማውጣት የተገደዱ አለፍ ሲልም እነዚህን መሰል አገልግሎቶች ሰራተኞቻቸው እንዳያገኙ እስከማገድ ድረስ የዘለቁ ተቋማት እንዳሉም ይነገራል፡፡ ሱስን የመጠጥና የሲጋራ ብቻ ያደረገው ማን ነው፡፡
ይህ መሰሉ የሰዎች የዕለት ተዕለት ግንኙነት ሌላው ጐጂ ጐን ዕውቀት አልባ መስተጋብርን (interaction) ማዳበሩ ስለመሆኑ ባለሙያዎች ይስማሙበታል፡፡ በእርግጥ ቴክኖሎጂው ንባብን ለማበረታት ቀላል የማይባል ሚና እንዳለው እሙን ነው፡፡ ከዚህ አንጻር በርካታ ታላላቅ አብያተ - መጻሕፍት የመጻሕፍት ክምችቶቻቸውን ወደ ዲጂታል (digital) መጽሐፍት እየለወጡ ይገኛሉ፡፡ ድረ - ገጾቹ ውይይትን ቢያበረታቱም ውይይቶቹ ግን በዕውቀት ላይ የተመሰረቱ አይደሉም፡ሰዎች በተለዋወጡአቸው ቁም ነገሮች ዙሪያ በቂ ንባብን እንዲያደርጉ ከማገዝ ይልቅ በግምትና በልምድ የተገኙ ተመክሮዎችን ብቻ ያዘወትሩ ዘንድ ያስገድዳሉ የሚሉ አልጠፉም፡፡ አብዛኛውን ጊዜያቸውን በድረ - ገጾቹ ላይ ለማጥፋት ስለሚገደዱ ለንባብ የሚሆን በቂ ጊዜ አይኖራቸውም፡ በእኛ ሀገር በኤፍ ኤም ሬድዮኖቻችን ላይ በሚነሱ ውይይቶች ዙሪያ በሁሉም ርዕሶች ላይ ማብራሪያ እንደሚሰጡቱ ደፋሮች እንደማለት ሊሆን ይችላል፡፡ በአንድ አጋጣሚ የተዋወቅኋቸው የአንድ መንግስታዊ ያልሆነ ድርጅት ባለቤትና ስራ አስኪያጅ በመስሪያ ቤታቸው በሚገኝ ቤተ-መጻሕፍት ሊነበቡ የሚገባቸው መጻሕፍት ቢኖሩም በማህበራዊ ድረ - ገጾች ምክንያት ሰራተኞቻቸው አንብበዋቸው እንደማያውቁና በዚህም ብዙውን ጊዜ ከሰራተኞቻቸው ጋር እንደሚጋጩ አጫውተውኛል፡፡
እነዚህና ሌሎች ተጠቃሽ የማህበራዊ ድረ - ገጾችን የሚመለከቱ ትዝብቶቻችንን ዛሬ ላይ ሆነን ለማረም ደፈር ማለት ያስፈልገናል፡፡ እንደ ቀልድ አሁን የምንተዋቸው ህፀጾች ምነው በእንቁላሉ ጊዜ…እንዳለው ታዳጊ ከመሆን ያድነናል፡፡ ሌሎቻችሁም ሐሳብ አዋጡና በአዲስ አድማስ ላይ እንወያይ፡፡