Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኢሕአዴግን አስፈላጊ የሚያደርገው ሌላም ምክንያት አለ፡፡ ኢሕአዴግ በድኅረ ደርግ ኢትዮጵያ የማኅበራዊ አዕምሮ ሙሽት ላይ ርዕዮተ ዓለማዊ አሻራውን አሳርፏል፡፡ የአገሪቱን ፖለቲካዊና አስተዳደራዊ መልክዓ ምድር ቀይሯል፡፡ የብሔረሰብ መብትን አነሰም በዛ የተመረኮዘ የአስተዳደር ይዞታ አሸናሸንን፣ የፓርቲ አደረጃጀትንና የሥልጣን አያያዝን ያመጣ ሕገ መንግሥት ተክሏል፡፡ የ21ኛው ክፍለ ዘመን የአገሪቱ የልማት ግስጋሴ ጀማሪም ሆኗል፡፡ ኢሕአዴግ በሥልጣን ዘመኑ ውስጥ ተቃውሞና ድጋፍ እንዳፈራ ሁሉ፣ ሕገ መንግሥቱም ደጋፊና ተቃዋሚ አፍርቷል፡፡ እንዲያውም የሕገ መንግሥቱን መዝለቅ የህልውናቸው ዋስትና አድርገው የሚያዩትንና ‹‹ሕገ መንግሥቱ ሊያሠራ ይችላል፣ ተግባራዊ የሚያደርገው ታጣ እንጂ›› የሚሉትን የኢሕአዴግ ደጋፊዎችና ተቃዋሚዎች አንድ ላይ ወስደን፣ ‹‹ለሰላማችን ጠንቅ የሆነው ሕገ መንግሥቱ ነው›› ከሚሉት የተቃዋሚ ክንፎች ጋር ስናነፃፅር እነዚህኞቹ በቁጥር የሚያንሱ ናቸው፡፡ ወይም የሚያንሱ ይመስላሉ፡፡ ይህ ሁኔታ በራሱ ኢሕአዴግንና ሕገ መንግሥቱን በኢትዮጵያ ዴሞክራሲ ግንባታ ውስጥ ወደ ጎን የማይባሉ አስፈላጊ ሰበዞች ያደርጋቸዋል፡፡ በተጨማሪም የኢሕአዴግና የተቃዋሚዎቹ ዴሞክራሲን ተጋግዞ የመገንባት ዕድል ዕውን የመሆን ተስፋ የሚኖው “የሽግግር መንግሥት ይቋቋም›› በሚል ጥያቄ በኩል ሳይሆን፣ ያለውን ሕገ መንግሥት የጋራ መገናኛ በማድረግ በኩል እንደሆነም የሚያሳይ ነው፡፡ እናም በሽግግር መንግሥት ጥያቄ አማካይነት ካለው ሕገ መንግሥት ለማምለጥ መሞከር ለተከፋፈለ የፖለቲካ ንጠት በር መክፈት ነው፡፡
ኢሕዴግንና ሕገ መንግሥቱን አስፈላጊ የሚያደርጋቸው ሌላም ሰበዝ አለ፡፡ ኢሕአዴግ በሥልጣን አወጣጡና ‹‹በአዲስ›› አገዛዝ ግንባታው የራሱን ሠራዊትና የፀጥታ ኃይል ከእነ ርዕዮተ ዓለሙ በዋናነት የተጠቀመ መሆኑ፣ አውታረ አገዛዙን ገለልተኛ እነፃ ገና የጎደለው መንታ ተፈጥሮ (ከውስጥ ባሻ/በጨነቀ ጊዜ አድራጊ ፈጣሪ ለመሆን የሚያስችል ኢሕአዴጋዊ ቡጥ፣ ከውጭ ደግሞ ‹‹የዴሞክራሲ›› ቅርፊት) እንዲኖረው አድርጓል፡፡ የዴሞክራሲ መብቶችን ተግባራዊ ሕይወት ከሲታ እንዲሆን ያደረገው፣ የኢሕአዴግንም በሥልጣን ላይ መቆየት በሕዝብ ድምፅ ብቻ የማይወሰን እንዲሆን ያደረገው ይኸው የቡጥና የቅርፊት አለመጣጣም (የቡጡ ቅርፊቱን ለመጫን መቻሉ) ነው፡፡ የኢሕአዴግ ፓርቲ በምርጫ ድምፅ ቢሸነፍና ሽንፈቱን ተቀብሎ ከሥልጣን ለመውረድ የተስማማበት ሁኔታ ቢከሰት እንኳ፣ ከአገዛዙ የሥልጣን ኃይል ውስጥ ዘራፍ ብሎ ወታደራዊ ግልበጣ የማድረግ ምናልባት ሁሉ ሊያጋጥም ይችላል፡፡ በአጭሩ በአገሪቱ የፖለቲካ ጉዞ ውስጥ የኢሕአዴግ ሰበዝ (ፋክተር) ለበጎም ለክፉም ውጤት መዋል ይችላል፣ እንዳያያዛችን፡፡
ሰላማዊ ዕድል እስካለ ድረስ የሚፈለገው ቡጡ ቅርፊቱን እየመሰለ እንዲመጣ መልካዊውን “ዴሞክራሲ” ወደ ሥጋነት የሚቀይር ግንባታ እንዲካሄድ ነው፡፡ ለዚህ ተግባር የዴሞክራት ተቃዋሚዎችን ያህል የኢሕአዴግ ዴሞክራቶች ሚና አስፈላጊ ነው፡፡ በምርጫ ጨዋታ ዴሞክራሲን የማደላደል ቀዳዳ ኢሕአዴግ አይሰጥም የሚል መከራከሪያ አይረታም፡፡ ከዚህ በፊት በ1997 ዓ.ም. ቀዳዳው ተገኝቶ ገና ምርጫ ከመካሄዱ በፊት በተቃዋሚ በኩል የታየው ጅልና ጀብደኛ አቅራሪነት ሳይጀመር አበላሽቶታል፡፡ አሁንም ኢሕአዴግ በአስደንጋጭ ቅዋሜ ተገፍቶ ዴሞክራሲን አጠልቃለሁ እያለ ነው፡፡ ደጋፊም ተቃዋሚም እዚህ የማጥለቅ ሒደት ላይ አፍጧል፡፡ በዚህ ‹‹ዴሞክራሲን በማጥለቅ›› ሒደት ውስጥ ተቃዋሚዎች ብልህ ፖለተከኛነትን አውቀውበት ከኢሕአዴግ ያነሰ ግን ጉልህ የሕዝብ ድምፅ ቢያገኙ እንኳ ትልቅ ድል ነው፡፡ ምክንያቱም የድምፁ ውጤት ፋይዳ ለዴሞክራሲ ናፋቂዎች ዴሞክራሲን ሥጋና መልክ፣ እንዲሁም የሕዝብ ባህል አድርጎ በመገንባት ረገድ ተግባብቶ ለመሥራት ጥሩ ዕድል በማስገኘቱ እንጂ በቡድኖች የሥልጣን ትርፍና ኪሳራ አይደለም፡፡ ተቃዋሚዎች ኢሕአዴግን በድምፅ ቢበልጡ እንኳ ከጠቀስነው የዴሞክራሲ ጥንቁቅ (የትግግዝ) ግንባታ የራቀ ስኬት አይኖርም፡፡ የድምፅ ብልጫው የሚያመጣው አዲስ ዕድል ቢኖር የፖለቲካ እርቅ እንቅስቃሴን የበለጠ ሰሚ እንዲያገኝ ማድረጉ ነው፡፡ በድምፅ አሸንፎም የፖለቲካ እርቅ አቀንቃኝ መሆን ለምንድነው? ኢሕአዴግን ለማቄል? ወይስ ለፅድቅ ነው? ይህ ያልተገለጠላቸው ይኖሩ ይሆናል፡፡ መልሱ ቀላል ነው፡፡ ኢሕአዴግን ማታለልም አይደለም፣ የፃድቅ ቸርነትም አይደለም፣ የዴሞክራሲን ዕድል ላለማስቀጨትና ደም አፋሳሽ የእሳት መንገድን ለማምለጥ የሚያስፈልግ ክፍያ ነው፡፡
ዴሞክራሲን ብዙዎች እንሻለን፡፡ በፌዴራላዊ ሥርዓት መፍትሔነትም (በአወቃቀር ላይ ከፍላጎት በቀር) አጠቃላይ ስምምነት አለ፡፡ ኢሕአዴግ አሻራውን ባሳረፈበት የዛሬዋ ኢትዮጵያ ውስጥ የሁሉም ጅምር አለ፡፡ ይህ እስከሆነ ድረስ ዋናው የትግል ተግባር የተጀመረውን፣ ድምሩን ከሕዝብ ፍላጎትና ከአዋጭነቱ ጋር አገናዝቦ ማቃናትና ሙሉ ማድረግ ነው፡፡
ትግሉና የተግባሩ ክንዋኔ ግን ኢሕአዴግን በመለመንና በማባበል ብቻ የሚገፋ አይደለም፡፡ ኢሕአዴግ ዛሬም የደግሞ ጥልቀ ተሃድሶው ከ2008 ዓ.ም. ክረምት ተነስቶ ታኅሳስና ጥር 2010 ዓ.ም. ውስጥም ከገባ በኋላ የዴሞክራሲን መሠረት በአግባቡ የማንጠፍ ፍላጎት ያለው መሆኑ፣ ጥያቄ ምልክት ውስጥ እንደወደቀ ነው፡፡
የኢሕአዴግ አያያዝንና ተግባሮች እንደሚያሳዩት አሁንም ኢሕአዴግን በጉልህ ትግል ማሯሯጥ ግድ እንደሆነ እንረዳለን፡፡ ራሱን ዴሞክራሲን አጠልቃለሁ፣ የፓርላማ ውክልና አሻሽላለሁ፣ እስረኛ እፈታለሁ፣ ሥራ አጥነትና በደልን አቀልላለሁ የማለት ደፋ ቀናው የመጣው ከትግል ግፊትም ነው፡፡ የትግል ግፊቱ ደግሞ የፓርቲ ለፓርቲ ጭምር ነው፡፡ ከሕዝብ ትግል አኳያ በውድመት የቀለመ አመፅ ተስፋን እንዳመጣ ሁሉ የማነቆ መጥበቅን (አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ወዘተ) አስከትሏል፡፡ የትግል መንገድን በቅጡ መቃኘትና መለወጥ ማለትም የትግል አቅምን የሚያጠናክር፣ ገዥውን ቡድን ወደ አዎንታዊ መደፋፈር የሚስብ፣ በገዥው ፓርቲ ውስጥ የዴሞክራሲ ዝንባሌ እንዲፋፋ የሚያግዝ፣ በምርጫ የመሸነፍና ከሥልጣን ወርዶ የመወዳደርን አስፈሪነት የሚገፍ የትግል ዘዴ ላይ መሰማራት እጅግ አስፈላጊ ነው፡፡
በዚህ ጎዳና ውስጥ በነፃ መደራጀትን በየፈርጁ ማጎልበት የሐሳብና የንግግር ነፃነትንና የሰላማዊ ሠልፍ መብቶችን ከመተናነቂያነት ይልቅ፣ የሚብሱ ጥያቄዎችን ጠንቀኛ ጥፋቶችንና መፍትሔዎችን አጉልቶ ለማሳየት የመገልገል አርቆ አስተዋይነት ያመጣል፡፡ ከዚህ ሌላ የፓርቲዎች ተፎካካሪነት መዳበር የምርጫ ውጤት ከሚያስገኘው መሸናነፍ በበለጠም ጤናማ የምርጫ ዘመቻን መለማመድ፣ እንዲሁም ከሸፍጥና ከኃይል ተግባር የፀዳ የምርጫ አስፈጻሚነትንና ታዛቢነትን ለማካሄድ መብቃት ዴሞክራሲን ሥር ማስያዝ መሆኑን አውቆ ማሳወቅና ወደ ተግባር መቀየር በራሱ ለዴሞክራሲ ድል ነው፡፡ ይህ ድል ዕውን መሆንና መፅናት የሚችለው ግን በፓርቲዎችና በሕዝብ ውስጥ በተለይም በወጣቱ ዘንድ ኩርፊያን፣ ጥላቻን፣ መፈራራትንና ግትርነትን የማሸነፍ መሠረታዊ ድልን ተቆናጦ እስከመጣ ድረስ ብቻ ነው፡፡ አለበለዚያ ጥረታችን ሁሉ የእምቧይ ካብ ይሆናል፡፡
በእርስ በርስ የሕዝብ ግንኙነት ውስጥ የገባንና የተጠራቀመን መርዝ የሚነቅለው ይህ ትልቅ የእርቅ ሥራ፣ መንግሥትን ደጅ የማያስጠናና አዋጅን የማያስጠብቅ በራስ ቁርጠኝነት ብቻ ተፋፍሞ ለንቀትም ለእብሪትም የማይመች ትልቅ የኅብረት ጉልበትን የሚያቀዳጅ ሒደት ሲሆን ነው፡፡ ጥላቻንና መፈራራትን ከእነ ዝባዝንኬዎቻቸው መበጣጠስ በሌላ ገጽታው ሰንሰለት እየበጣጠሱ ነፃ መውጣት ነው፡፡ ሰንሰለትን ለመበጣጠስ መቻልም በራሱ ራስንና ኅብረተሰቡን ለዴሞክራሲ ማሟሸት ነው፡፡
ከውልቂጤ ዩኒቨርሲቲ በቴያትር ጥበብ የተመረቀው ሠዓሊ አወቀ ለሥዕል ጥበብ ባለው ልዩ ፍቅር የሠራቸውን የተለያዩ ሥዕሎች ያቀረበ ሲሆን ይህ ኤግዚቪሽንም የመጀመሪያው እንደሆነ ገልጿል።
በሥነሥርዓቱ ላይ የተገኙት እንግዶች በተለይም አንጋፋው ከያኒ ደበበ እሸቱ፣ የአዲስ አበባ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ኃላፊ አቶ ነቢዩ ባዬና ሠዓሊ በቀለ መኮንን የባለሙያው ሥራዎች ያስደመሟቸው መሆናቸውን ገልጸው ወጣቱን ሠዓሊ ይበልጥ ለማበረታታት በየፊናቸው የሚቻላቸውን ድጋፍ ለማድረግ ቃል ገብተዋል።
ሠዓሊ አወቀ በዚሁ ጊዜ ባደረገው ንግግር ለኤግዚቪሽኑ መሳካት ድጋፍ ያደረጉለትን ግለሰቦችና ተቋማት አመስግኗል። በዕለቱም በሠዓሊው ሥራዎች ከተዳሰሱ ታዋቂ ከያኒያን መካከል የባለቅኔዎቹ የጸጋዬ ገ/መድኅን፣ የገ/ክርስቶስ ደስታና የሙሉጌታ ተስፋዬ ግጥሞች ተነበዋል።
ሴራው በተንኮል፣ በክፋት፣ በጭካኔና በወንጀል ላይ ያጠነጠነው «ውሳኔ ቁጥር 2» ፊልም ጥር 13/2011 ዓ.ም በኢትዮጵያ ብሔራዊ ቴአትር ቤት ለምረቃ በቅቷል:: ሦስት ልጆቿን በትወና ያሳተፈችው ገነት ንጋቱ ፊልሙን ስታዘጋጀው፤ ዘላለም ይታገሱ ደግሞ በደራሲነት፣ በተዋናይነት እና በዳይሬክተርነት ተሳትፏል:: ከስድስት መቶ ሺ ብር በላይ ወጪ የሆነበት ይህ ፊልም፤ አንድ ሰዓት ከሰላሳ ዘጠኝ ደቂቃ ፈጅቷል::
ካለፈው ገና ጀምሮ በሁሉም ቴአትር ቤቶች መታየት ቢጀምርም፤ በፊልሙ ስራ ላይ የተሳተፉትን ለማመስገን መርሃግብሩ መዘጋጀቱን የፊልሙ አዘጋጅ ገነት ንጋቱ ተናግራለች:: አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ሆና ፊልሙን ስታዘጋጅ ከጎኗ ሳይለዩ ያበረታቷትን፣ በተለያየ መልኩ ድጋፍ ያደረጉላትንና የተባበሯትን ሁሉ በመድረኩ ከልብ አመስግናለች::
በርካታ የፊልም አፍቃሪዎች፣ ታዋቂ የፊልምና የቴአትር ባለሞያዎች እንዲሁም ጉዳዩ የሚመለከታቸው የመንግሰት ባለስልጣናት በተገኙበት በዚህ መርሃግብር ላይ ለፊልሙ አስተዋጽኦ ላደረጉ የምስጋና ምስክር ወረቀትና ሽልማቶች ተበርክተዋል::
ኢትዮጵያዊነት – የዜጎች መብት ማስከበሪያ ጉባኤ ጥር 14 ቀን 2011 ዓ.ም አዲስ አበባ ውስጥ በአዘማን ሆቴል ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጥቷል። በዚሁም ወቅት የድርጅቱን መቋቋም አስፈላጊ ካደረጉት ምክንያቶች ዋናው የኢትዮጵያዊነት መሸርሸር መሆኑን አቶ ተስፋሚካኤል መኮንን የድርጅቱ የፕሬስ ኃላፊ አስታውቀዋል። ድርጅቱ እስካሁን በአሜሪካ ሲንቀሳቀስ መቆየቱን፣ በኢትዮጵያዊነት እሴቶች ላይ ጥናትና ምርምሮችን፣ አውደ ጥናቶችንና ጉባኤዎችን ማዘጋጀቱን፣ ኢትዮጵያውያንን በኢትዮጵያዊነት አስተሳሰብ ዙሪ ሲያሰባስብና ከሌሎች መሰል የሲቪክ ድርጅቶች ጋር በመተባበር ሲሠራ መቆየቱን፣ በአሁኑ ወቅት ደግሞ በሃገራችን እየተካሄደ ባለው ለውጥ በመበረታታት የድርጅቱ መሪዎች ወደኢትዮጵያ መምጣታቸውን ሊቀመንበሩ ዶ/ር እርቁ ይመር አስታውቀዋል።
በሃገር ውስጥ ቆይታቸውም ከተለያዩ መንግስታዊና ህዝባዊ ተቋማት ጋር ለመመካከርና የድርጅቱን ዓላማና ተግባራት ለማስተዋወቅ መቻላቸውን፣ ወደክልሎችም በመንቀሳቀስ ላይ መሆናቸውን፣ እንዲሁም ድርጅቱ በሃገር ውስጥ የሚንቀሳቀስበትን ህጋዊ መሠረት በመፍጠር ላይ መሆናቸውን ዶ/ር እርቁ ጨምረው ተናግረዋል።
የአመራር አባላቱ ከጋዜጠኞች ለቀረቡላቸው ጥያቄዎችም ተጨማሪ ማብራሪያ የሰጡ ሲሆን፣ በዚህም ከብሔር ተኮር ድርጅቶችና ከከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ጋር ለመስራት ማቀዳቸውን፣ እስካሁን ባደረጉት ውይይትም በዜጎች የመብት ጥያቄና ኢትዮጵያዊነትን በማራመድ ላይ ከበርካታ ወገኖች ድጋፍ ማግኘታቸውን አስረድተዋል።
«ቴያትር ቤቶቻችን የጥበብ ምንጮቻቸው ነጥፈውባቸዋል፤ አዳዲስ ቴያትርና የትወና ጥበብን ማፍለቅ ተስኗቸዋል» እየተባሉ በሚወቀሱበት በአሁኑ ወቅት የሚወጣ አዲስ ቴያትር ያጓጓል:: ቴያትር አንዱ የማህበረሰባዊ ሂስ መድረክ ነው:: ከማዝናናት፣ ከማስተማርና ከማሳወቅ ባለፈ በማህበራዊ መስተጋብር ውስጥ ያሉ ህጸጾች እንዲታረሙ አይነተኛ ምክንያት ይሆናል:: ይህ በመሆኑም ቴያትር ቤቶች ሚናቸውን አውቀው ተልኳቸውን በአግባቡ ይፈጽሙ ዘንድ ሊወተወቱ ይገባል:: ከመድረክ የራቁ ይጠሩ፣ አዳዲሶችም ይፍለቁ ነው የጥበብ ቤተሰብ ጥሪ:: ሰሞኑን በኢትዮጵያ ብሔራዊ ቴያትር መድረክ መታየት የተጀመረው ቴያትርም ጥበቡ ለናፈቀው አፍቃሪ ታላቅ የምሥራች እንደሆነ አያጠራጥርም::
አዎ! በተውፊቅ አል ሃኪም ተደርሶ፣ በዓለማየሁ ገ/ሕይወት የተተረጎመውና በአርቲስት ተክሌ ደስታ የተዘጋጀው “መንታ መንገድ” ቴያትር እሁድ ጥር 5 ቀን 2011 ዓ.ም በኢትዮጵያ ብሔራዊ ቴአትር መድረክ ለዕይታ በቅቷል::
አንጋፋና ታዋቂ ተዋንያን ተስፋዬ ገ/ሃና፣ ሺመልስ አበራ ጆሮ፣ እታፈራሁ መብራቱ፣ ሚካኤል ታምሬ፣ ዳንኤል ተገኝ፣ ካሌብ ዋለልኝ፣ ሕንፀተ ታደሰና ሌሎችም ተውነውታል።
ቴያትሩ የህግ የበላይነትን ዋና ርዕሰ ጉዳዩ አድርጎ የተነሳ ሲሆን ሃገራችን ላለችበት ሁኔታ ወቅታዊ ምላሽ ተደርጎ ሊታይ እንደሚችልም ይታመናል:: ቴያትሩ ከሁለት ዓመታት በፊት ተዘጋጅቶ ለተመልካች ከመቅረቡ በፊት መከልከሉና አዘጋጁም ተገዶ ከሃገር እንዲወጣ መደረጉ ይታወሳል::
በቴያትሩ የመክፈቻ ዕለት የጥበብ አፍቃሪዎችና ቤተሰቦች የተገኙ ሲሆን በዝግጅቱ ለተሳተፉ ባለሙያዎችም የአበባ ስጦታ ተበርክቶላቸዋል:: ቴያትሩ ዘወትር እሑድ ከ8 ሰዓት ጀምሮ ለሕዝብ እንደሚቀርብም ቴያትር ቤቱ ገልጿል::
ድምጻዊያን ግርማ ነጋሽ እና ባህታ ገብረሕይወት እንዲሁም ወጣቱ የፒያኖ ተጫዋች ሳሙኤል ይርጋ ዘወትር አርብ ምሽት የጥበብ አፍቃሪዎችን በሆቴሉ አዳራሽ እንደሚያዝናኑ ታውቋል:: ዛሬም ድረስ ዘመን ተሻጋሪ ሥራዎችን ሲያቀርቡ እንደነበር የሚነገርላቸው ግርማ እና ባህታ፤ በተለይ በ1960ዎቹ ያቀርቧቸው የነበሩ ተወዳጅ ሥራዎቻቸው በሙዚቃ አፍቃሪዎቻቸው ዘንድ አይዘነጉም:: እነዚሁኑ ሥራዎቻቸውን በዘመናዊ መሳሪያ ታግዘው እንደሚያቀርቡም ነው የተነገረው::
በተለያዩ አገራት ጭምር በመጓዝ የሙዚቃ ቅንብር ስራዎቹን በማቅረብ የሚታወቀው ሳሙኤል ይርጋም ተወዳጅ ሥራዎቹን እንደሚያቀርብ ታውቋል:: ዘካርያስ ጌታቸው በጊታር፣ ፍሬው መንግስቱ በቤዝ፣ ዮናስ ይማም በድራም፣ ጃን ኮንስታንቲኒስኮ በጊታር ምሽቱን እንደሚያደምቁት የዝግጅት ክፍሉ ገልጿል::
ሰኞ ጥር 6፣ 2011 ዓ.ም በእምዬ ምኒልክ ወዳጆች ማህበር አዘጋጅነት ታላላቅ የኪነ ጥበብ ሰዎች በተገኙበት የዳግማዊ ንጉስ ቴዎድሮስ ሁለት መቶኛ ዓመት ማንነታቸውን በሚያስታውስ ዝግጅት በኢትዮጵያ ሆቴል ታስቦ ውሏል፡፡
በዕለቱ ረዳት ፕሮፌሰር አበባው አያሌው የአጼ ቴዎድሮስን ህይወት ታሪክና ውጣ ውረድ፣ ትውልዳቸውን፣ ዕድገታቸውንና ባህሪያቸውን አስመልክቶ ለታዳሚው ንግግር አድርገዋል። የሙዚቃ ተመራማሪው ሰርፀ ፍሬስብሐት በበኩሉ፤ ከቋራ እስከ መቅደላ የአጼ ቴዎድሮስ ስም በኪ ነጥበብ ሥራዎች የገነነበትን ምክንያት በሰፊው አብራርቷል፡፡
ዶ/ር ዘሪሁን ሙላትም፤ የአጼ ቴዎድሮስን ጀግንነት፣ ጠንካራነትና፣ ዘመናዊት ኢትዮጵያን ለመፍጠር የተከተሉትን ስልትና አሟሟታቸውን በተመለከተ ሰፊ ማብራሪያ ሰጥተዋል።
በዕለቱም ታዳጊ ሚኪያስ ተስፋዬ የአጼ ቴዎድሮስን ገፀ-ባህርይ ተላብሶ መነባንብ ያቀረበ ሲሆን፤ በሌሎች ባለሙያዎች የቀረቡ ግጥሞችና ፉከራዎችም በዓሉን አድምቀውታል፡፡
የነባር ተማሪዎች 1ኛ ሴሚስተር የ ፋይናል ፈተና እና የ 1ኛ አመት ተማሪዎች መደበኛ መማር ማስተማር ስራ ሰኞ ማለትም በቀን 09/06/2012 ዓ.ም የሚጀመር መሆኑን እያሳወቅን ከዩኒቨርሲቲዉ እዉቅና ዉጪ ወደ ቤተሰብ እየሄዳችሁ ያላችሁ ተማሪዎችም በመሄዳችሁ ለሚፈጠረዉ ማንኛዉም ችግር ዩኒቨርሲቲዉ ሀላፊነት የማይወስድ መሆኑን እንገልፃለን፡፡
ጥር 19/2013 (ኢዜአ) በቤልጂዬም፣ ሉክሰምበርግ እና በአውሮፓ ህብረት ተቋማት የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ቋሚ መልዕክተኛና ባለሙሉ ሥልጣን አምባሳደር ሂሩት ዘመነ ለአውሮፓ ፓርላማ የውጭ ጉዳዮችና የልማት ቋሚ ኮሚቴዎች በትግራይ ክልል ያለውን ወቅታዊ ሁኔታ አስመልክተው ገለጻ አደረጉ።
አምባሳደሯ ከኮሚቴዎቹ አባላት ጋር በነበራቸው ቆይታ በትግራይ ክልል እየተደረገ ስላለው ሰባዊ ድጋፍ፤ ክልሉን መልሶ የማቋቋም ስራዎችና የሕዝብ አገልግሎቶች እንዲጀመሩ እየተደረጉ ባሉ ጥረቶች ዙሪያ ማብራሪያ ሰጥተዋል።
ወንጀለኞችን ለሕግ የማቅረብ፣የተፈጸሙ ወንጀሎችን መመርመር፣ሕዝብን የማረጋጋትና የተጎዱ መሰረተ ልማቶችን መልሶ መገንባት ስራ እየተከናወነ እንደሚገኝም ገልጸዋል።
ከቋሚ ኮሚቴው አባላት ጋር በመሆን ከ15 ወራት በፊት ኢትዮጵያን መጎብኘታቸውን አስታውሰው፤ በጉብኝታቸውም ኢትዮጵያ የቀጠናው አንጸባራቂ የስኬት ተምሳሌት እንደምትሆን መገንዘባቸውን ተናግረዋል።
በተጨማሪም የአውሮፓ ሕብረት የአውሮፓ የውጪ ጉዳዮች አገልግሎት፣ዓለም አቀፍ የትብብር ኮሚሽን እና የሕብረቱ የቀውስ ጊዜ አስተዳደር ኮሚሽን በኢትዮጵያና በምስራቅ አፍሪካ ባሉ ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ ሀሳባቸውን አቅርበዋል።
የአውሮፓ ፓርላማ የውጭ ጉዳዮች የልማት ቋሚ ኮሚቴዎች ጋር የተደረገው የሀሳብ ልውውጥ የአውሮፓ አገራት በኢትዮጵያ ባለው ወቅታዊ ሁኔታ ዙሪያ ሚዛናዊ አተያይ እንዲኖራቸው ያደርጋል ተብሎ እንደሚጠበቅም በብራስልስ የኢትዮጵያ ኤምባሲ አስታውቋል።
ነሲሓ አካዳሚ ከነሲሓ ቲቪ ጋር በመተባበር ሲያቀርበው የነበረው የቴሌቪዥን ትምህርት በጥሩ ሁኔታ መጠናቀቁን ተከትሎ ለውድ ተማሪዎቹ የክለሳ እና የፈተና መፈተኛ የኦላይን አማራጭ በሞባይል አፕልኬሽን ይዞ ቀርቧል። ለመጠቀም የሚያስፈልገው username እና password በስልክዎ ስለተላከ ይህንን ሊንክ በመጠቀም ዳውንሎድ አድርገው የጠቃቀም መመሪያውን በመከተልትምህርቱን ይማሩ።
ይህ ሀላፊነት በእንግሊዝኛው /vicarious liability/ የሚባለው ነው፡፡ የተደነገገውም ከ2124 እስክ 2136 ባሉት ቁጥሮች ስር ነው፡፡ ሀላፊነትን የሚያስከትለው ተግባር የተፈፀመው በአንዱ ሰው ሲሆን ተጠያቂ የሚሆነው ግን ሌላ ሰው ነው፡፡ ሀላፊነት የሚያስከትለውን ተግባር የሚያከናውኑት ሦስት ዓይነት ሰዎች ናቸው፡፡ እነሱም አካለ መጠን ያላደረሰ ልጅ፣ ሠራተኛ እና ደራሲያን /ፀሐፊዎች/ /authors/ ናቸው፡፡ ሠራተኛ የሚለው የመንግስት ሹም ሠራተኛ ወይም ሌሎች ሠራተኞች ሊመለከት ይችላል፡፡ ለአካለ መጠን ላልደረሱ ልጆች ተፈፃሚነት ያላቸው ከቁጥር 2124 እና 2125 ሲሆኑ ለሠራተኛ ደግሞ ከቁጥር 2126 እስከ 2134 ያሉት ናቸው ስለደራሲ ደግሞ ቁጥር 2135 ይደነግጋል፡፡ ለአካለመጠን ላልደረሰ ልጅ ሀላፊ የሚሆኑት ወላጆችና ሌሎች ሲሆኑ ለሠራተኛ ደግሞ መንግስት ወይም አሠሪ ይሆናሉ፡፡ ለደራሲ ሀላፊ የሚሆነው አሳታሚው ነው፡፡ በመጨረሻም አንድ ነጥብ ግልፅ እናድርግ፡፡ ሀላፊነት የሚያስከትለውን ተግባር የፈፀሙ ሰዎች አላፊ ሳይሆኑ ሌሎች ሀላፊ ይሆናሉ ማለት ተግባሩን የፈፀሙት በጭራሽ ተጠያቂ አይሆኑም ማለት አይደለም፡፡ ይህን ያህል ለመግቢያ ካልን ቀጥለን ነጥቦችን ዘርዘር አድርገን ለመመልከት እንሞክር፡፡
በቅድሚያ አንድ ነጥብ ግለፅ አናድርግ በፍትሐብሔር ህግ ቁጥር 2124 መሠረት አካለመጠን ያልደረሰ ልጅ ሀላፈነትን የሚያስከትል ሥራ የሰራ እንደሆነ በፍትሐብሔር በኩል ለተሠራው ሥራ አላፊ የሚሆነው አባት ነው በማለት ቅድሚያ አባትን ያስቀምጠዋል፡፡ ለዚህ የሚሰጠው ምክንያት አባት የቤተሰብ አስተዳዳሪ መሆኑ ነው፡፡ ይህ ግን የኢፌዳሪ ህግ መንግስትንም ሆነ አዲሱን የተሻሻሉ የቤተሰብ ህጐችን የሚፃረር ነው፡፡ ለምሳሌ በኢፌዳሪ ህግ መንግስት አንቀፅ 34 /1/ መሠረት ባል አና ሚስት በጋብቻ ዘመን እኩል መብት ሲኖራቸው በተሻሻለው የቤተሰብ ህግ አንቀፅ 5ዐ መሠረት በቤተሰብ አመራር ረገድ ባልና ሚስት እኩል መብት አላቸው፡፡ ይህም በመሆኑ ባልና ሚስት ልጆቻቸው በመልካም ስነምግባር እንዲታነፁ ተገቢ ትምህርት እንዲቀስሙና ኃላፊነት የሚሰማቸው ዜጐች ሆነው እንዲያድጐ ለማድረግ መጣር አለባቸው፡፡
ስለሆነም አካለመጠን ያልደረሰ ልጅ ሀላፊ በሚሆንበት ጊዜ አባትና እናት እኩል ሀላፊ መሆን አለባቸው እንጂ በመጀመሪያ ደረጃ አባት በሁለተኛ ደረጃ እናት መሆን የለባቸውም፡፡ ስለዚህ ይህ የፍትሐብሔር ህግ ቁጥር ከኢፌዲሪ ሕገ መንግስትና ከተሻሻሉት የቤተሰብ ሕጐች አንፃር መቃኘት አለበት፡፡
ለአካለመጠን ያልደረሰ ልጅ ሀላፊ መሆንን በሚመለከት የኮመን ሎው አገሮችና የሲቪል ሎው አገሮች የተለያዩ አቋም አላቸው፡፡ በኮመን ሎው አገሮች ለአካለመጠን ላልደረሰ ልጅ አባትን ወይም እናትን ሀላፊ ለማድረግ በአባት ወይም በእናት በኩል ጥፋት መኖሩን ማረጋገጥን ይጠይቃል፡፡ በሲቪል ሎው አገሮች ግን አካለመጠን ያልደረሰ ልጅ ድርጊት ጉዳት ካደረሰ በወላጆች ዘንድ ጥፋቱ እንዳለ ይገመታል፡፡ ይህ ግምት ግን በተቃራኒ ማስረጃ ሊፈርስ የሚችል ግምት /ribufuble/ ነው፡፡
በእኛ ህግ ግን ሁለቱም አቋም ያለ ይመስላል፡፡ በቁጥር 2124 ስር አባት ወይም በ2125 /1/ ስር እናትን ሀላፊ ለማድረግ ጥፋትን ማረጋገጥ አያሰፈልግም፡፡ በቁጥር 2ዐ52 መሠረት ግን ወላጅን ወይም ሌላ አካለመጠን ያልደረሰ ልጅ አሳዳሪነት ወይም ጠባቂነት የተሰጠውን ሰው ሀላፊ ለማድረግ ጥፋትን ማረጋገጥ ያስፈልጋል፡፡
ሌላው ግልፅ መሆን ያለበት ነጥብ ደግሞ ወላጆች ወይም ሌሎች በቁጥር 2125 የተጠቀሱት ሰዎችና አካላት ሀላፊነት የፍትሐብሔር ሀላፊነት ብቻ ነው፡፡ አካለመጠን ያልደረሰው ልጅ የወንጀል ድርጊት ቢፈፅምና ቢረጋገጥበት ከ9 ዓመት በላይ ከሆነ በወንጀል ድርጊት ተጠያቂነቱ ወደ ሌሎች ሰዎች አይተላለፍም፡፡ በመጨረሻም ቁጥር 2124 አስመልክቶ በፍትሐብሔር ህግ አማርኛውና እንግሊዝኛ መሃል ልዩነት አለ፡፡
አማርኛው ልጁ ሀላፊነትን የሚያስከትል ሥራ የሰራ እንደሆነ በማለት የልጁ ሀላፊነት ከሥራ የሚመነጭ መሆኑን ሲደነግግ እንግሊዝኛው ግን /Where his minor child incurs a liability/ ስለሚል የልጁ ሀላፊነት ወይ ልጁ ጥፋተኛ በመሆኑ ሊመነጭ ይችላል ወይም ጥፋት ሳይኖርበት ጉዳት የሚያደርሱ ነገሮች ባለቤት በመሆኑ ሊመነጭ ይችላል፡፡ ሌሎች ለልጁ ሀላፊ ተብለው በህግ ይገለፁ እንጂ ልጁም ከሀላፊነት አያድንም፡፡
በቁጥር 2126 /1/ መሠረት የመንግስት ሹም ወይም ሠራተኛ በራሱ ጥፋት በሌላው ሰው ላይ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ ኪሣራውን ለመክፍል ይገደዳል፡፡ ይህ ጥፋት በሁለት አጋጣሚ ሊደረግ ይችላል፡፡ አንድ አጋጣሚ የመንግስትን ሥራ ሲሠራ ሊሆን ይችላል፡፡ የግል ሥራውን ሲሠራም ሊሆን ይችላል፡፡ የመጀመሪያው ጥፋት የሥራ ጥፋት ሲሆን የተጐዳው ሰው ካሣ ከመንግስት ላይ ለመጠየቅ ይችላል፡፡ ሠራተኛው ያደረገው ጥፋት የግል ጥፋቱ የሆነ እንደሆነ ግን መንግስት ሀላፊነት አይኖርበትም //2126 /2/ እና /3// ፡፡
ከላይ ያልናቸው ነጥቦችና ሀሳቦች በሙሉ ለክልል መንግስታት ሠራተኞችና ለህዝብ አገልግሎት በተቋቋሙ በህግ የሰውነት መብት በተሰጣቸው ድርጅቶች ሠራተኞችም ላይ ተፈፃሚ ይሆናሉ /2128/፡፡
እነዚህ ድርጅቶች በእንግሊዝኛው /Bodies corporate / የሚባሉ ናቸው ምን እንደሆኑ በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 4ዐ4 ጀምሮ እስከ 482 ተደንግጓል፡፡ ቁጥር 457 ስር ለሠራተኞቻቸው እነዚህ የሰውነት መብት የተሰጣቸው ድርጅቶች ከውል ውጭ በሚደርስ አላፊነት እንዴት በአላፊነት ሊጠየቁ እንደሚችሉ ተደንግጓል፡፡ ቁጥር 2129 እነዚሁኑ ሠራተኞች የማህበሩ እንደራሲዎች ፣ ወኪሎች ወይም ደሞወዝተኞች በማለት ዘርዝሮ ያስቀምጣቸዋል፡፡
ቁጥር 457 እንደ ቁጥር 2129 እነዚህ ሠራተኞች የተሰጣቸውን ሥራ በሚያከናውኑበት ጊዜ አላፊነት የሚያስክትል ሥራ የፈፀሙ እንደሆነ በፍትሐብሔር የሚጠየቁት እነዚህ ማህበሮች መሆናቸውን ይደነግጋል፡፡
በተመሳሳይ ቁጥር 213ዐ አንድ ሠራተኛ ሥራውን የሚሰራበት ጊዜ አላፊነትን የሚያስከትል ጥፋት የሰራ እንደሆነ በፍትሐብሔር በአላፊነት የሚጠየቀው አሰሪው ነው በማለት ደንግጓል፡፡ ሥራውን በሚሠራበት ጊዜ የሚለውንም ሐረግ 2132 ስር ሕጉ የሕሊና ግምት ወስዷል፡፡ በዚህ ቁጥር መሠረት ሠራተኛው በሚሰራበት ቦታና ጊዜ የጥፋት ተግባር የፈፀመ እንደሆነ ጉዳቱን ሥራውን በማከናወን ላይ ሳለ እንደሰራው ይቆጠራል፡፡
ስማዕ ኣታ ደራሲ እዛ ፊሊም ትጽይቃ ኣለኻ ሕጂ እዞም ጀለፍፍ ብፍቅሪ ዝተጣላለሙ ኣይተምጻልና ሕጂ ዘድልየና ዘሎ ኣቶ ደምሳስ ጥራይ እዩ ሕጂ እዛ ፊልሚ ቃውቃው ዘብላ ኣቶ ደምሳስ ጥራይ እዩ ካብዚኦም ወልሓንቲ ክንማሃር ኣይንክእል ኢና ካብ ኣቶ ደምሳስ ግን ቡዙሕ ክንማሃር ኢና ወድሓንካ ሓውኻ ካብ ልብያ CR7
ወደ ቤተ ክርስቲያናችን ለመምጣት ከየትም የዓለም ክፍል ቢሆኑ የጉዞ አቅጣጫዎን ወደ ቢሲ ዋና ከተማዋ ቪክቶሪያ ያድርጉ። እዛ ከደረሱ በኋላ የ፲ ደቂቃ የመኪና ርቀት ነው የሚኖርዎት። ከዚያም
ቅዱስ ገብር ኤል ቤተ ክርስቲያን በስኳይ ማልት ቢሲ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን ስኳይ ማልት ደግሞ ከ ፲፫ቱ የታላቋ ቪክቶሪያ (The Greater Victoria) የከተማ አስተዳደሮችና ከ፲፮ቱ የዋና ከተማ ግዛት አስተዳደሮች (Capital Regional District-CRD) ውስጥ የሚገኝ የአውራጃ ከተማ (District municipality) ነው። በታላቋ ቪክቶሪያ ውስጥ ስኳይ ማልትን ጨምሮ ስምንት የአውራጃ ከተሞች የሚገኙ ሲሆን ሌሎቹ ሦስት ከተሞች (Cities) እና ሁለት ክፍለ ከተሞች (Townships) ናቸው። የታላቋ ቪክቶሪያ ከተማ አስተዳደሮች የአድራሻ መጠሪያ የሆነችውና የካናዳ ክፍለ ሃገር የሆነው የቢሲ ግዛት የመንግስቱ ዋና መናገሻ ከተማ ቪክቶሪያ ነች። ቤተ ክርስቲያናችን ያለበት የአውራጃ ከተማ፤ ስኳይ ማልት ከምስራቅ ቪክቶሪያ፣ ከሰሜን ሳኒች አውራጃ፣ ከደቡብ የዋን ዲፉካ የግዛቱ ምርጫ ጣቢያ (Strait of Juan de Fuca)፣ ከምዕራብ ደግሞ የቪው ሮያል የአውራጃ ከተማ ያዋስኑታል።
የጃንሆይ ደመወዝ ስንት ነበር? “ሰማይ አይታረስ፤ ንጉስ አይከሰስ” በሚባልበት አገር የጃን ምንዳ መጠየቅ ነውር ነው ከተባለ እሺ የጠቅላይ ሚኒስትሩ የክቡር አቶ አክሊሉ ደመወዝ ስንት ነበር? ያ ከይሲ መንግስቱ ኃይለማሪያምስ ስንት ይበላ ነበር? ያ መናጢ መለስ ዜናዊስ?
የደመወዝ/ደሞዝ ነገር ሲነሳ በየካቲት 1966 ወቴ ጠብመንጃውን ወድሮ ጃን ደሞዝ ጨምሩ ብሎ ያፋጥጣል። ጃም ይጨምራሉ። የአቅሙን መጎልበት የጃን አቅም መኮሰስ የተረዳው፤ እንዲሁም ጭማሪው ያላመረቃው ወቴም በድጋሚ ጭማሪ ብሎ ፍጥጥ ይላል። የዚህን ጊዜ አክሊሉ ሀብተወልድ ለጃ “እንጨምር ብንል እንኳ አገሪቱ ፈጽሞ ገንዘብ የላትም!” ብለው የብሄራዊውን ቋት መሟጠጥ እቅጩን ያስታውቃሉ። ልዕልት ተናኘወርቅ የጃ ልጅ (አማሪካ ገና ልዕልት ኢቫንካ ትረምፕ ሳይኖራት በፊት እኛ የራሳችንን empowered ኢቫንካ አፍርተን እንደነበር ልብ ይሏል) ቀበል አድርጋ “ኤዲያ! ውሻ ጆሮውን ቆርጠው ቢጥሉለት ስጋ የሰጡት መስሎት ይበላዋል፤ ስለዚህ ጭማሪውን እንፍቀድና ታክስ ወዲያው እንጣል!” ስትል ወይም እሜቲቱ ሲሉ ምክረ ሃሳብ እንደሰነዘሩ የቤተመንግስቱን መዋዕል ዋቢ አድርገው ብዙዎች ሸቅጠውበታል።
ወቴ በዚህ መልክ ዳግመኛ ደመወዙን አስጨምሮ ለጃ ታማኝ ነኝ እያለ ነቅሎ ከወጣበት ካምፕ ለመመለስ ሲዳዳ ተመሳሳይ የደሞዝ ጭማሪ ጥያቄ የነበረውን የሲቪሉን ማህበረሰብም ብሶት ለማስተጋባት ጳውሎስ ኞኞ ከአንባቢ የተላከለት አስመስሎ በጠይቁን አምድ፦
ይህ ትክዝ ያለኝ “በ400 ዶላር ደሞዝ ሰፈርህን ሁሉ እንድጠብቅልህ ትፈልጋለህ?” ወይ ብሎ አብይ አህመድ ዱባይ ላይ ምስኪን ሀበሾችን ሰብስቦ ሲደነፋ ስላየሁት ነው። በእድሜዬ የታዘብኩትን ይህን የታሪክ ምፀት ይበልጥ ወዝ ባለው መልክ እያነጻጸረ ይሄድበታል ብዬ የ50፣ የ60፣ የ70 ትውልድ ነኝ ብሎ “ግሩፕ” ከፍቶ ለጋበዘኝ ብሰድለት ጽሁፌን አንስቶ እኔን በማገድ በዓሉ ግርማ ደራሲው በተሰኘው መጽሐፉ “ከአፍንጫው አርቆ የማያስብ የተሸነቆረ ወጪት” ሲል የገለጸው ትርፍራፊ መሆኑን ግልጽ አደረገልኝ።
አቢዮ ኤርሳሞ ስታዲየም ላይ ወልቂጤ ባለሜዳው ሀዲያ ሆሳዕናን 2-1 ከረታበት ጨዋታ ፍፃሜ በኋላ በነበረው ችግር ምክንያት የአሰልጣኞች አስተያየት ያልበረ በመሆኑ በስልክ የወልቂጤን አሰልጣኝ አስተያየት ስናገኝ የሀዲያ ሆሳዕናን ማግኘት ባለመቻላችን አላካተትንም።
ጨዋታው ጥሩ ነበር፤ ጥሩ ፉክክር ታይቶበታል። ሆሳዕናዎች ከሽንፈት እንደመምጣታቸው እኛ ደሞ ድላችንን አስጠብቀን ለመቀጠል ነበር ወደዚህ የመጣነው። ሜዳው ከምናውቀው ውጭ ነበር፤ በጣም ተጉድቷል። በዚህ ሜዳ ኳስን ይዞ መጫወት ከባድ እንደነበር በማወቃችን የጨዋታ አቀራረባችንን በመለወጥ ውጤተማ ሆነናል። ተጋጣሚያችን ሀዲያ ሆሳዕና እጅግ ጠንካራ ነበር። ልጆቻንን ያለውን ጫና ተቋቋመው ይህን ውጤት አስመዝግበውል።
ጨዋታው ላይ ግቡ ከተቆጠረ በኋላ ድንጋይ ውርወራ ነበር። በዚህም ረዳቴ ተመቷል። እኛም ወደሜዳ ገብተን ነው የተርፍነው። መጨረሻ ላይ የተፈጠረው ነገር ደግሞ በጣም አሳዛኝ ነው። ወደ አላስፈላጊ ድርጊት ነበር ያመራው። የልዩ ሀይሉ ባይቆጣጠረው እንዲሁም የቡድኑ አመራሮች እርዳታቸው ባይደርጉ ኖሩ ችግር ይባባስ ነበር። በዚሁ አጋጣሚ የሆሳዕና ወጌሻ የሆነው አቶ ቢንያም ላደረገው መልካም ትብብር በኔም በቡድኔም እንዲሁ በወልቂጤ ደጋፊ ስም አመስግናለው።
ፌብሩዋሪ አብዛኞቻችን ክረምቱን እያሳመነው እና ለፀደይ ምኞት ስንታገል ወከባ. አንዳንድ አጋማሽ ላይ አጋማሽ ላይ እንደሚሰማው ሆኖ ሳለ, ሙሉ በሙሉ ተስፋ አትቁረጥ - በዚህ ወር ተይዘው እንዲቆዩ ብዙ ነገሮች አሉ. አንዳንዶቹን የወር ውስጥ ምርጥ ክስተቶች ከሚያሳስቱ ጥቂት ነገሮች ጋር በመሆን በየወሩ ይደሰቱ. ለማጣራት ስምንት ናቸው.
ሁሉም የፈረንሳይ የበሶ ፍራፍሬን, የቺስ ስኳር እና ስጋን ጥምረት ለመፈለግ ራስዎን የሚፈልጉ ከሆነ, ለየ La Putout ሳምንት በተወሰኑ የቡድን ጊዜያት ውስጥ ለድርጅታዊ አመራር ምስጋና ይግባው.
ዝግጅቱ የተለያዩ የቶሮንቶ ምግብ ቤቶች ፊርማውን የሚያስተናግዱ የኦንኬ-ኦን-ካናዳ ስዕሎችን የሚይዙ ሲሆን ልዩ የሆኑትን የጃክ ምግብ ምግቦች ልዩ ልዩ ትስስርዎች እንዲሞሉ ይረዳል.
የሃርበርግ ማእከል በየዓመቱ ጥቁር ታሪክን በየዓመቱ በከተማው ውስጥ በጥቁር ታሪክ ታዋቂ ከሆኑት የኩምባ ካውንቲዎች ጋር ያሳለፈ ሲሆን በዚህ ዓመት ከዚህ የተለየ አይደለም. የዚህ ዓመት ጭብጥ "እንደ እኛ ጥቁር" ነው, ይህም በዳንስ, በጠረጴዛ ውይይቶች, በሙዚቃ, በአስቂኝ እና በቤተሰብ እንቅስቃሴዎች አማካኝነት ተመስጦ እና ትምህርታዊ ፕሮግራሞች ይቃኛሉ.
የተወሰኑ የቀጥታ ሙዚቃዎችን በማዕከላዊ-ክረምት ድልሆምስ ይፍጠሩ. ዊንተር ፎልክ በድጋሚ ተመልሶ በመምጣት በዳንፎርት በኩል ለአምስት ቦታዎች የሶስት ቀን የሙዚቃ ሙዚቃን ያመጣል. ከተማ, ብሉዝ, ሮክ, ጃዝ, ሀገር, የዜግነት እና የሮዝ ሙዚቃን በመጫወት ላይ ከ 150 በላይ አርቲስቶችን ይምረጡ. የእጅ አንጓዎ ወደ 90 ትርዒቶች በሺዎች በሚቆጠሩ ቅዳሜና እሁዶች ላይ ይሰጥዎታል እና አራት ተጨማሪ ትናንሽ ትርኢቶች ዋጋ የሚከፍሉ ናቸው.
እሺ, ስለዚህ ጨዋታው እራሱ ለመሸጥ ተቃርቧል, ይህ ግን ያ ጨዋታ እየተጫወተ መሆኑን እያወቁ በቴሌቪዥን መመልከት አይችሉም ማለት አይደለም. የቫለንታይን ቀን ለስፖርት አድናቂዎች ትንሽ ልዩ ሆኗል. የኒብራኤል ሁሉም ኮከብ ጨዋታዎች እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 14 በቶሮንቶ አውሮፕላን በቶሮንቶ ውስጥ ይጫወታሉ, ለመጀመሪያ ጊዜ ጨዋታው ከአሜሪካ ውጭ ይጫወታል. አንዳንዶቹ የዚህ ዓመት መጀመሪያዎች Kobe Bryant, ካሜሊ አንቶኒ, ሌቦር ያዕቆብ, ዴዌይ ዌዴ እና ስቲቨን ኩሪ.
በሁሉም የዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ የሞተር ብስክሌቶች ደጋፊዎችን ከየካቲት 19 እስከ 21 ለሞተር ሳይክል ሴይንት (ኤሌክትሮኒክስ ማእከል) ወደ ኤንሰርያስ ማዕከል ለመሄድ ይፈልጋሉ. የሶስት ቀን ክስተት እንደ እንቅልፋቶች መቋቋም, ጥይት ላይ መጓዝ, ውድ ሞተርሳይክልን ለመምረጥ እና የፍጥነት አሰጣጥ ዘዴዎችን ለመቀነስ የመሳሰሉትን ርዕሶችን ያጠቃልላል. በተጨማሪ, የሴት አስገራሚ ትዕይንት, ለሴቶች ሾፌሮች የተወሰኑ ምሽቶች እና እድሜያቸው ከ 6 እስከ 12 ለሆኑ ልጆች እድል ይኖረዋል.
አራት ተሽከርካሪዎችን ከሁለት ፍጥነትዎ በላይ ካሳለፉ በሜትሮ ቶሮንቶ ማእከል ማእከል ውስጥ ለካናዳ አለም አቀፍ አውቶሆል ጊዜ መወሰን ይችላሉ. ልዩ በሆኑ ውስጠቶች መኪናዎች ውስጥ, በታዋቂዎቹ ባለቤቶች የታወቁ ታዋቂዎችን, ለኤንይ 500 የተቀረጸ ትርዒት, እጅግ በጣም ውድ የሆኑ የቅንጦት ያገለገሉ መኪናዎችን እና ተጨማሪ ነገሮችን ይመልከቱ.
የቻይናውያን, የኮሪያ እና ታይዋን አዲስ ዓመት ልምዶችን የሚያጠናው የጦረኛ ዓመት በጨረቃ ፋስቲያን ያከብሩ. የሃርበርክ በዚህ ዓመታዊ የሙዚቃ ዝግጅቶች ላይ ሙዚቃን, የዳንስ ዝግጅቶችን, የሃብት መናገሩን, በተለመዱ የእደ ጥበባት እና የሻይ ቅባት ላይ ለመሞከር ዕድል ይኖራቸዋል.
የ አይሪኮ ቪሌጅ መንደር 11 ኛ ዓመት በዓይነቱ ልዩ ነው. የዚህ አመት ጭብጥ "የፍቅር መግለጫዎች" ("Expressions of Love") ነው, በልብ ወአትና በቫን. የበረዶ ቅንጣቶች ወደ ዋነኛው የበረዶ ቅርጻቅር ሲቀየሩ እና ተወዳጅ ፈጠራዎን ለመምረጥ በፌብሩዋሪ 20 የበረዶ ማስነሻ ስራዎችን ይመልከቱ. በፓርኩ ውስጥ በበረዶ ላይ የተቀረጹ ሰላማዊ ሰልፎች በሚኖሩበት ጊዜ በ 21 ኛ ደረጃ የበረዶ አስከሬን አሰራር ሂደት የበለጠ ይረዱ
ማጉፉሊ እና ምክትል ፕሬዚደንታቸው ሳሚያ ሱሉሁ ሃሰን ዋና ከተማዋ ዳሬ ሰላም በሚገኘው ኡሁሩ ስቴዲየም ቃለ ማሃላቸውን ሲፈጽሙ በስፍራው የተሰበሰቡት ሰዎች በጭብጨባ ደስታቸውን ገልጸዋል።
ተቃዋሚዎች በበኩላቸው ፕሬዚደንታዊ ምርጫው ተጨበርብሩዋል በማለት ውጤቱን እንደማይቀበሉ ኣስተውቀዋል። የኣውሮፓ ህብረት የምርጫ ታዛቢዎች ምርጫው በሚገባ የተደራጀ ሆኖ ሳለ ግልጽነት ኣለመኖሩ ተቃዋሚዎች በሂደቱ ላይ ኣመኔታ እንዲያጡ ማድረጉን ገልጹዋል።
አዲሱ ፕሬዚደንት ማጉፉሊ ታንዜንያ ከእንግሊዝ ቅኝ ግዛትነት ነጸነቱዋን ካገኘት እ ኤ አ ከ1961 ወዲህ ኣምስተና ፕሬዚደንቱዋ ናቸው። ታንዜንያ በሌሎች ብዛት ያላቸው የኣፍሪካ ሃገሮች ከሚታየው በተለየ ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር በማካሄድ ትታወቃለች። ፕሬዚደንት ጃካያ ኪክዌቴ ሁለቱን የስልጣን ዘመናቸውን ካጠናቀቁ በሁዋላ በዚህ በዚህ ዓመት ወርደዋል። በይፋ በታወጀው የምርጫው ውጤት መሰረት ኣዲሱ ፕሬዚደንት ማጉፉሊ ለስልጣን የበቁት ዋናው ተፎካካሪያቸው ኤድዋርድ ላዋሳን ባለፈው ወር በተካሄደው ምርጫ ሃምሳ ስምንት ለኣርባ ከመቶ በሆነ የድምጽ ብልጫ ኣሸንፈዋቸው ነው።
ዓፄ ገላውዴዎስ ከጥቅምት ፳፯ ቀን ፲፭፻፴፫ ዓ/ም እስከ መጋቢት ፳፯ ቀን ፲፭፻፶፩ ዓ/ም ድረስ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። ግዛታቸው በኢትዮጵያና አዳል ጦርነት ጊዜ ነበር። ዓፄ ገላውዴዎስ የስቅለተ ዓርብ ዕለት በአዋሽ አካባቢ ከአዳሉ አሚር ኑር ጋር በተደረገው ጦርነት ላይ ተወግተው ሞቱ። በዚሁ ጦርነት ላይ የደብረ ሊባኖስ እጨጌ ዮሐንስም ሕይወታቸውን አጥተዋል። የታሪኩ ምሑር ሪቻርድ ፓንክኸርስት፣ አሚር ኑር የንጉሠ ነገሥቱን ጭንቅላት ወደይፋቱ ሡልጣን ሳዳዲን እንደላከው ለመረጃ የሐረርን ዜና መዋዕል ይጠቅሳሉ።
የአሳይ የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ የሕዝብ ት/ቤት ለተለያዩ አገልግሎቶች የሚውሉ ክፍሎችን በጨረታ አወዳድሮ ለማከራየት ይፈልጋል፡፡ | Reporter Tenders
1.በጨረታው መሳተፍ የሚቻለው የትምህርት ስራን የማያውኩ የንግድ ዘርፎችን ብቻ ይሆናል /የአልኮል መጠጥ ቤት፣ ጫትና ሺሻ ቤት፣ ከፍተኛ ድምፅ የሚፈጥሩ ድርጅቶችና ሌሎችም አዋኪዎች በጨረታው አይካተቱም/
2, ጨረታው ማስከበሪያ ብር 20,ዐዐዐ.ዐዐ /ሃያ ሺህ/ ሰርቲፋይድ ቼክ /CPO/ በማስያዝ የጨረታ ሰነዱን ብር 2ዐዐ.ዐዐ /ሁለት መቶ/ በድርጅቱ የባንክ ሂሳብ ቁጥር 1ዐዐዐዐዐ8163646 በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ገቢ በማድረግ መግዛት ይችላሉ፤
3. ተጫራቾች የሚያቀርቡት ዋጋ ከተጨማሪ ዕሴት ታክስ /VAT/ በፊት መሆን አለበት፤ ማንኛውም ተጫራች ሰነዱንና የጨረታ ማስከበሪያውን (CPO) በኤንቨሎኘ በማሸግ ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ከወጣበት ዕለት አንስቶ በስራ ሰዓት ከ3፡ዐዐ - 10፡00 ሰዓት ባሉት ተከታታይ 10 /አስር/ የሥራ ቀናት ጊዜ ውስጥ አሳይ የሕዝብ ት/ቤት የር/መምህሩ ፀሐፊ ቢሮ ለዚሁ ጨረታ በተዘጋጀው ሳጥን ውስጥ ማስገባት አለባቸው፤
5. ተጫራቾች የሚወዳደሩበትን ዋጋ በጨረታ ሰነድ ውስጥ በሚገኘው የቦታ ስፋት ላይ የካሬ ሜትሩን ነጠላ ዋጋ ካለምንም ስርዝ ድልዝ መሙላት ይገባቸዋል፡፡ በቅፁ ላይ የድርጅታቸውን ማህተምና ፊርማ ሙሉ አድራሻ ያስቀምጣሉ፣
6. በሌላ ተጫራች ላይ ተንተርሶ ዋጋ ማቅረብ /መሙላት/ የተከለከለ ነው፤ የጨረታ አሰራሩን ግልፅ ባልሆነ መንገድ ለማስኬድ የሞከረ ተጫራች በሀገሪቱ የህግ አግባብ መሠረት ተጠያቂ ይሆናል፡፡
አድራሻ፡ አሳይ የሕዝብ ት/ቤት የቀጥታ ስልክ ቁጥር- 0115 51 88 07 የሞባይል ስልክ ቁጥር - 0911 86 37 10 ፖ.ሣ.ቁ- 3146 ቦሌ ሸዋ ዳቦ አጠገብ ከጌቱ ኮሜርሻል ህንፃ ፊት ለፊት አፍሪካ ጉዳና /ቦሌ አለም አቀፍ አውሮኘላን ማረፍያ መንገድ/
ማሳሰቢያ፡ ከላይ በዝርዝር የተቀመጡትን በአግባቡ ተግባራዊ ካላደረጉ በጨረታው የማይካተቱ መሆኑን በቅድሚያ ታናሳውቃለን፡፡ ተጫራቾች የ2ዐ13 ዓ.ም የታደሰ ንግድ ፍቃድ ይዘው መቅረብ ይጠበቅባቸዋል፡፡
በዮናይትድ ስቴትስ ውጭ ጉዳይ መስሪያቤት ፊት ለፊት ትውልደ ኢትዮጵያዊያን ሰለማዊ ሰልፍ አድርገዋል።ሰላማዊ ሰልፍ አድራጊዎቹ ዮናይትድ ስቴትስ የህዳሴ ግደብ ድርድርን በተመለከተ ለግብጽ ያደላ አቋም ይዛለች ፣ኢትዮጵያ ላይም ጫና እያሳደረች ነው ሲሉ ወቅሰዋል።
ከአርባ ሁለት ጊዜ በላይ ስሟ ተደጋግሞ የተጠቀሰው ሀገር ቅድስት ኢትዮጵያ በእግዚአብሔርየተወደደች ለመሆኗ ነቢያቱ መስክረዋል፡፡ ከነቢያት አንዱ አሞፅም፤ «የእስራኤል ልጆች ሆይ ለእኔ እንደ ኢትዮጵያ ልጆች አይደላችሁምን ?» ብሎ እግዚአብሔር መናገሩን ጽፏል /9÷7/፡፡ ከሁሉም ከፍ ባለመልኩ ነቢዩ ቅዱስ ዳዊት፤ «ኢትዮጵያ እጆቿን ወደ እግዚአብሔር ትዘረጋለች» ብሎ ሕዝበ ኢትዮጵያ እደ ሕሊናውን እና እደ ልቡናውን ዘወትር በአምልኮተ እግዚአብሔር፣ በጾምና በጸሎት፣ በምጽዋትና በትሩፋት፣ ዘርግቶ በሃይማኖት ጸንቶ፣ በምግባር ቀንቶ የሚኖር በመሆኑ፤ ሕዝቡ ሕዝበ እግዚአብሔር ምድሪቱ ሀገረ እግዚአብሔር ተብለዋል፤ /መዝ.68÷31/፡፡
ለታቦተ ጽዮን ወደ ኢትዮጵያ መምጣት ዋናው ምክንያት በእስራኤል እና በኢትዮጵያ መካከል የነበረው የሠመረ ግንኙነት ነው፡፡ ይኽም በመሆኑ የንግሥት ሳባ እና የንጉሥ ሰሎሞን ግንኙነት ሰፊውን ታሪክ ይዞ ይገኛል፡፡የንግሥተ ሳባ ዕቃ ግምጃ ቤት የነበረው ታምሪን ወደ ኢየሩሳሌም ሔዶ ንጉሥ ሰሎሞን ያሠራውን ቤተ መቅደስ ዓይቶ፣ የሰሎሞንን ጥበባዊ ዝና ሰምቶ በፍጹም መደነቅ ወደ ሀገሩ ተመለሰ፡፡ ያየውንና የሰማውን ለንግሥቲቱ አጫወታት፡፡ እሷም የሰማችውን ለማየት ወደ ኢየሩሳሌም ሔዳ የሰሎሞንን መንፈሳዊና ሥጋዊ ጥበብ ተመልክታ እግዚብሔርን አመስግና ተመለሰች፡፡
ከንጉሥ ሰሎሞን ምኒልክን ፀንሳ ከኢየሩሳሌም ተነሥታ ባሕረ ኤርትራን ተሻግራ፣ ሐማሴን አውራጃ ስትደርስ አሥመራ ከተማ በሚገኘው ማይበላ ከተባለው ቦታ ወንድ ልጅ ወለደች፡፡ የሕፃኑንም ስም የንጉሥ ልጅ ስትል «እብነ መለክ» አለችው፡፡ ይኽ ስም በዘመን ሒደት ምኒልክ ተብሎ ተለወጠ፡፡
ምኒልክ ተወልዶ በአእምሮ እያደገ ሲሔድ አባቴ ማን ነው ? አድራሻውስ ወዴት ነው ? እያለ ጥያቄ ቢያበዛባት በሃያ ሁለት ዓመቱ ወደ ኢየሩሳሌም ላከችው፡፡ ምኒልክም አባቱ ንጉሥ ሰሎሞንን አግኝቶ ሕገ ኦሪትንና የዕብራይስጥ ቋንቋ ሲያጠና ከቆየ በኋላ፤ ዐሥራ ሁለት ሺሕ እስራኤላውያንን አስከትሎ ከምድረ እስራኤል ወደ ኢትዮጵያ ጉዞውን አቀና፡፡
ከቀዳማዊ ምኒልክ ጋር ለጉዞ የተነሡ ዕብራውያን ከቤተሰቦቻቸው መለየታቸው ሳያሳዝናቸው ከታቦተ ጽዮን መለየታቸው እጅግ ከበዳቸው፡፡ ወዲያው በፈቃደ እግዚአብሔር ታቦተ ጽዮንን ከመንበሯ አንሥተው በሊቀ መላእክት በቅዱስ ሚካኤል መሪነት ወደ ኢትዮጵያ ገቡ፡፡
ቀዳማዊ ምኒልክ እና እስራኤላውያን ታቦተ ጽዮንን ይዘው አክሱም የደረሱት ኅዳር 21 ቀን ነበር፡፡ ንግሥተ ሳባም የታቦተ ጽዮን ወደ ኢትዮጵያ መምጣት በጣም ስላስደሰታት በክብር ተቀበለቻቸው፡፡ «ወአንበርዋ ውስተ ሕፅነ ደብረ ሀገረ ማክዳ» እንዲል በአክሱም ከተማ መካከል ደብረ ማክዳ /ዛሬ ቤተ ጊዮርጊስ ከሚባለው/ ላይ ደብተራ ኦሪት ሠርተው አስቀመጧት፡፡
ወዲ ኣፈ ቃለ መሕተት ክህብ ኢዩ ኦከ ግን ብዝሕ ኣይትህረፉ ምክንያቱ ዝበዛሕኩም ወላ ዝተመስሖ ክዛረበሉ ኢኩም ትጽበዩ ኣይትረስዑ ህዝባዊ ግምባር ሻዕብያ ህግደፍ 90% ስራሓቱ ኣብ ተግባር ውሽጡ ኢዩ ትደልይዎ ምስ ሳንኩም ከምዚ ባ ከምቲ ኢልኩም ከይተጽምምና ሓደራኩም ብፍላይ ሕጂ 30 ዓመት ገርኩም ኣብ ስደት ቀዳድ ካልስኩም ብታንትኩም ዘይቀየርኩም ኣብ 3 ዓመት ተቀይሮ ኤርትራ ትሓልሙ ተቀይሮ ካብ ነብስካ ኢዩ ዝጅምር ።
ሃለውሎው ክንሰምዕ ኢና በለና እዋይ አበይ ደአ ሕጽኖት ወዲኡ መጺኡ ብዛዕባ ኤርትራ ዶ ድዛረብ መሲልኩም ኪናት ሱዳንን ኢትዮጵያን ግብጺ አመሪካ ክጅመርዩ እንጣጢዕ ንዘርእ አለና ከይደቀስና ዝሐለምናዮ ቃልመሕትት ተለቪዝና ጥራሕ ከንሰብር
@nope not ሽካ ዘይ ትጥቀም ሰራቂ ቁምነገር ዘለዎ ተስሚዕና ንርኢ ሕጃ ግዳ ዕድመ ደፊኡ ዓሚ ባጽዕ ከም ዝጠፈሸት ነጊርና ሎሚ ኸአ ኤርትራ አበይ አላ ክንበሃል ኢና መሳኪን ጋዜጠኛታት ዝሐትዎ ከይ ተመለሰ ከየተንፈሱ መራዕውቲ ይመስሉ ውሪሕሪሕ ክብሉ እዮም
ኣንታ እዘን ኣንበጣ ከኣ ኣለና ይብላ'ለዋ ከም ወያኔ ? በላ ከምቲ ተረፍ መረፍ ወያኔ ኣብ ጽርግያታት ኣሜሪካን ኤሮጳን ፈፈው እናበሉ ሞቶምን ጥፍኣቶምን ዘርድኡ ዘለው ዶብ ሰጊርክን ዝወረርክን ኣንበጣ ከኣ ኣብ ጎቦታትን ሽንጭሮታትን ፈፈው እናበልክን ተላሓሳ ። ሰሰናዩ ንዓና ደቂ ኤረይ ። ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ ።
ኣንታ ኢሰያስ ወዲ እረቂ ደኣ እንታይ ክዛረብ ደይ ሃለው መለው እንዲዩ ክብል !!!!! ደሃር ከኣ ሞቱ ቀሪባ ዘላ ሽፍታ ቁሩብ ተፎከሰሉ ኣቅሉ ጽቢብዎ እንዲዩ'ዘሎ ኣዛርብዎ እስከ ህዝብናስ ለሚድዎ ኢዩ ኣይክርእዮን ኢዩ ውድቀት ንህግደፍን ህግደፋውያንን!!!!
ብሃንቀውታ ክንጽበዮ ዝጸናሕና ቃለመሕትት ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ወዲ ኣፌ:ብሰላም ምጻና። ጁንታውያን ክኣ ዕድመ ነቕርበልኩም ኣለና።መድሃኒት ናይ ወዲ ኣፌ ክትቅበሉ።
መርሓባ መርሓባ ወዲ ኣፎም ኣዉሊዒ መወጹ ወርቂ ዝሓሳባቱ ንሱን ክሎም መሳርሕቱን መርሕቲ ሃገርና ብድሓን ብጻ ክብር ፕረዘደንቲ ሓላል ሃገርና። ብተስፋ ክንጽበ አና ሓፍ ዘይብል ቃላት ገርካ ፍግም ፍግም ፍግም ክትብለናን ክትሕብርናን ንክሉ ኣልዕልኩም። ብፍላይ ድማ ምስ 2021 ዘሎ መደባት ኣስፊሕካ ግለጸልና'ካ🇪🇷🇪🇷🇪🇷🤛🏿✍🏿🍀🔊👏🏿🇪🇷።
በአሜሪካ የኢትዮጵያ ኤምባሲ ከሚኒሶታና ሎስ አንጀለስ የቆንስላ ጽ/ቤቶች ጋር በመሆን በአሜሪካ ከሚገኙ ኢትዮጵያውያንና ትውልደ ኢትዮጵያውያን ጋር ተወያየ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ፣ ህዳር 14፣ 2013 (ኤፍቢሲ) በአሜሪካ የኢትዮጵያ ኤምባሲ ከሚኒሶታና ሎስ አንጀለስ የቆንስላ ጽህፈት ቤቶች ጋር በመሆን በአሜሪካ በሁሉም ግዛቶች ከሚገኙ ከ500 ኢትዮጵያውያንና ትውልደ ኢትዮጵያውያን ማህበራት ተወካዮች ጋር ውይይት አድርጓል፡፡
በዚህም ጽንፈኛው የህወሓት ቡድን በሰሜን እዝ የሃገር መከላከያ ሰራዊት ላይ የፈጸመውን ጫፍ የረገጠ ሃክህደት ጥቃት እና በማይካድራ እና በሌሎች አካባቢዎች በግፍ የተፈጸሙ ጥቃቶችን አጥብቀን እናወግዛለን ብለዋል።
የጁንታውን ቡድን ተላላኪዎቹ የሀሰት ወሬ ዘመቻ ለማጋለጥ እና ትክክለኛውን የቡድኑን ማንነት ለዓለም ሰብዓዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች፣ ለዓለም ዓቀፉ ማህበረሰብ፣ ለወዳጅ ሀገራት መንግስታት እና ለውሳኔ ሰጪ አካላት ለማሳወቅም በተደራጀ መንገድ ለመስራት ወስነዋል።
ቡድኑ በሀገር ወዳዱ የትግራይ ህዝብ ስም የሚያካሂደውን የፖለቲካ ንግድ በማውገዝ፣ የትግራይ ህዝብ ከመላው ኢትዮጵያውያን ወንድም እና እህት ጋር ሆኖ ይህን ቡድን እንዲታገል ጥሪ አቅርበዋል።
የዩናይትድ ስቴትስ የህግ መወሰኛ እና የህግ አስፈፃሚ አካላት፣ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት እና ሌሎች መንግስትታ ሁኔታውን በሚገባ አውቀው ቡድኑን ወደ ህግ በማቅረብ ረገድ ሚናቸውን እንዲወጡ እንደዜጋ የተቀናጀ እና የተናበበ ሰራ እንሰራለንም ነው ያሉት፡፡
በኦሮምያና በሶማሌ እንዲሁም በደቡብና በኦሮምያ አዋሣኝ አካባቢዎች ላይ እየታዩ ያሉት ግጭቶች ለሃገሪቱ አጠቃላይ የወደፊት ዕጣ አስጊ ናቸው ሲል የኢትዮጵያ ሶሻል ዴሞክራቲክ ፓርቲ አስጠንቅቋል።
ለሁኔታዎቹ አፋጣኝ መፍትሔ መስጠት እንዳለበት የጠየቁት የፓርቲው ምክትል ፕሬዚዳንት አቶ ጥላሁን እንደሻው ከቪኦኤ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ ስለ ግጭቶቹ መፈጠር ፌደራሉ መንግሥታት በ“አንድ ለአምስት ጥርነፋ” ባሉትና “በሌሎችም የመረጃ መዋቅሮቹ እያወቀ ችላ ማለቱ ያስጠይቀዋል” ብለዋል።
የኢትዮጵያ ሶሻል ዴሞክራቲክ ፓርቲ ም/ሊቀመንበር አቶ ጥላሁን እንደሻው መረጃዎችን ከየአካባቢው እያሰባሰቡ መሆናቸውንም ገልፀው ለዚህ በሶማሌ - በኦሮምያ - በደቡብ ብሔር፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች ክልሎች አዋሳኝ አካባቢዎች ላይ ለሚያይ ችግር መንግሥት ከምንም ነገር በላይ ቅድሚያና ትኩረት ሰጥቶ አፋጣኝ መፍትሄ እንዲፈለግ ፓርቲያቸው መጠዩቁን ተናግረዋል፡፡
አቶ ጥላሁን አንደሻው አክለውም ችግሮቹ ያሉት እራሱ ዘንድ መሆኑን መንግሥቱን ካመነ በካድሬዎቹና በታጣቂዎቹ ላይ የሚታይና ተጨባጭ እርምጃ መውሰዱ አንዳለበት ጠይቀው ከነድክመቱም ቢሆን የምናምነው መንግሥት አል ብለን ነውና ሆን ብሎ ካልሆነ ሕገ መንግሥቱን የሚጋፋ ታጣቂዎችንና አደረጃጀቱን ችላ ሊል አይገባም ብለዋል፡፡
ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝመደበሩ ማሕበር ቀይሕ ወርሒ፣ ንኣስታት 5 ሽሕ ኤርትራውያን ቆልዑ ናይ ክዳውንቲ ሓገዝ ከምዘበርከተ ኣገልግሎት ዜና ኢማራትስ ኣፍሊጡ።
እቲ ብማሕበር ቀይሕ ወርሒ ዝተለገሰ ክዳውንቲ፣ ከም ኣካል ናይቲ ሸኽ መሓመድ ቢን ራሽድ ዝተመወለ ንሓደ ሚልዮን ድኻታት ቆልዑን ህጻናትን ንምኽዳን ዝዓለመ ፕሮጀክት ምዃኑ’ውን እቲ ማዕከን ዜና ገሊጹ።
ናይ ክዳውንቲ ሓገዝ ንዘድልዮም ኤርትራውያን ቆልዑ ኣብ ምልላይ ይኹን ነቲ ክድዋንቲ ኣብ ምክፍፋል፣ ብዓሊ ቢን ሻሚል ኣል ቓቢ ዝተመርሐ ልኡኽ ኢማራት ምስ ማሕበር ቀይሕ መስቐል ኤርትራን ሚኒስትሪ ዕዮን ሰብኣዊ ድሕነትን ብምዃን ከምዘካየድዎ’ውን ኣብቲ ጸብጻብ ተገሊጹ ይርከብ።
ሕብረት ኢንሹራንስ ባለፈው ማክሰኞ በሸራተን አዲስ ሆቴል ባካሄደው 24ኛ የባለአክሲዮኖች መደበኛ ጠቅላላ ጉባኤ፣ የዲሬክተሮች ቦርድ ሰብሳቢው አቶ ግርማ ዋቄ ባቀረቡት ዓመታዊ ሪፖርት፤ በተጠናቀቀው በጀት ዓመት የተከሰተው አለመረጋጋት፣ በአገሪቱ ኢኮኖሚያዊ ዕድገትና በአጠቃላይ በንግዱ እንቅስቃሴ ላይ አሉታዊ ተፅዕኖውን ቢያሳርፍም ኩባንያው ተፅዕኖውን ተቋቁሞ እቅዱን ለማሳካት ባደረገው ያላሰለሰ ጥረት አመርቂ ውጤት ማስመዝገቡን ገልፀዋል፡፡
ኩባንያው በበጀት ዓመቱ ባደረገው የሥራ እንቅስቃሴ፣ግብር ከመቀነሱ በፊት ያገኘው ትርፍ 132 ሚሊዮን 274 ሺህ 489 ብር መሆኑን ጠቅሰው፣ የተገኘው ትርፍ ባለፈው ዓመት በተመሳሳይ ወቅት ከተመዘገበው ጋር ሲነፃፀር 95 ከመቶ ዕድገት ማሳየቱን፣ በዓመቱ የተመዘገበው 120 ሚሊዮን 825 ሺህ 114 ብር የተጣራ ትርፍ አምና በተመሳሳይ ወቅት ከተገኘው ጋር ሲተያይ፣ 26 በመቶ ብልጫ እንዳለው የቦርድ ሰብሳቢው አመልክተዋል፡፡
ኢንሹራንስ ኩባንያው የሰበሰበው አጠቃላይ የአረቦን ገቢ 473 ሚሊዮን 622 ሺህ 068 ብር ሲሆን ከዚህ ውስጥ 473 ሚሊዮን 787 ሺህ ብር ሕይወት ነክ ካልሆነ የኢንሹራንስ ዘርፍ፣ 35 ሚሊዮን 837 ሺህ ደግሞ ከሕይወት ነክ የመድን ዘርፍ የተገኘ መሆኑን፣ 13 በመቶ ሕይወት ነክ ካልሆነ ዘርፍ፣ 20 በመቶ ደግሞ ከሕይወት ነክ የተገኘ መሆኑን፣ ሕይወት ነክ ካልሆነው የኢንሹራንስ ዘርፍ የተገኘው 13 በመቶ የአረቦን ገቢ ዕድገት በኢንዱስትሪው በአጠቃላይ ከተመዘገበው 11 በመቶ አማካይ የአረቦን ገቢ ጋር ሲተያይ መጠነኛ ብልጫ ያለው በመሆኑ የተገኘው ውጤት አርኪ ነው ብለዋል፡፡
የኩባንያው የተከፈለ ካፒታል 250 ሚሊዮን ብር መድረሱን የጠቀሱት የቦርድ ሰብሳቢው፤ በዚህ ዓመት ሙሉ በሙሉ ከተከፈለ አክሲዮን ላይ 43 በመቶ የትርፍ ክፍያ ለባለ አክሲዮኖች እንዲከፈል የዳይሬክተሮች ቦርድ የውሳኔ ሐሳብ ማቅረቡን ገልፀዋል፡፡
በበጀት ዓመቱ ወደ ኅብረተሰቡ ቀረብ በማለት ተደራሽነቱን ለማስፋት ኩባንያው ባደረገው እንቅስቃሴ፤ የቅርንጫፎችና የአገናኝ ቢሮዎች ቁጥር 32 በመቶ በመጨመር 41 መድረሳቸውን፣ የኩባንያው የሠራተኞች ቁጥር በበጀት ዓመቱ 47 ሠራተኞች ተጨምረው፣ 359 መድረሳቸውን፤ ከዚህ ወስጥ 323 ወይም 90 ከመቶ ቋሚ፣ 36 ሠራተኞች ደግሞ የኮንትራት ተቀጣሪዎች መሆናቸውን አቶ ግርማ ዋቄ ገልፀዋል፡፡
More in this category: « 4ሺ የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች የሚሳተፉበት የICT ውድድር ይካሄዳል	ዘመን ባንክ ከ270 ሚ. ብር በላይ የተጣራ ትርፍ ማግኘቱን አስታወቀ »
ንቖለውዕ ተማሃሮ ተማሃሮ ዩኒቨርሲቲ ከን ኡ ውን ሞያዊ ትምህርቲ ዘማል ኡ ብሓፈሻ ሓደ ናይ መጃኒ ኮንቶ ቀረጽ ዘይክፈሎ ኣሎኩም። እንተዘይ ኮነ ብብዝሒ ናይ ኮንቶ ብጥቃም ወለድ ወይ ድማ ቀረጽ ምኽፋል ኣሎ።
ን ሓደ ጂሮኮንቶ Girokonto ንምውጻ እ , መጀመርታ እስኻትኩም ኣብ ሓደ ባንክ ብተለፎን ወይ ኣብ ሓደ ቅርንጫፍ ብ እካልኩም ሓደ ቆጸራ ት ኣስሩ።ሕተቱ እንታይ ደኩመንትታት ን ኮንቶ ምውጻ እ ምሳኻ ሒዝካዮ ክተምጽ ኦ ዝግበ ኣካ።ኣብ ቆጸራ ኖርማል ናይ ግድን ሓደ መንነት ዘመስክር ክተቅርብ ኣሎካ– ን ኣብነት ታሰራ ወይ ፓሰፖርት ።
ሓደ ዶኩመንት ናይ ጀርመን ኣብ ወጻ ኢ ጉዳይ ኦፊስ ትካል ብሽምካን ተወለድካሉ ዓድን ተወሳኺ ድማ – ሽም ከም ኡ ውን ዘግነትካ ምዝጉብ ዘሎ ክ ኣክል ይኽእል።ኣብ ናይ ደብዳቤ ላዕለዋይ ቦታ ምስ ኡ ውን ማ ሕተም ናይ ወጻ እተኛ ጉዳይ ኦፊስ ምስ ፈርማ ሰራሕተኛ ናቶም ክህልዎ ኣለዎ።ካብዚ ሓሊፉ ሓደ ተርጟማይ ከሰንየኩም ሕደጉ እንተደኣ ጀርመን ወይስ እንግሊዝ ዘይ ትኽእሉ ኮይንኩም።
ኩሉ ጊዜ ጥረ ገንዘብ ካብ ገንዘባውቶማት ናይ ባንኩኹም ክተውጽ ኡ ፈትኑ ! ስለምንታይ ብፍላይ ብዙሕ ወጪ ክቀውም ወይ ክመጸኩም ይኽእል።ኣብ መብዛሕተን ገንዘኣውቶማት እቲ ነዓኻ ዝሙች ኣካ ቛንቛ ክትመርጽ ወይ ክትቅይሮ ትኽእል።
ትኽእል።ተኸታታሊ ነታ ካርድ ኣብቲ ንዓዓ ዝኸውን ነዃል ተእትዋ ፒን Pin ናትኩ ም ትሓብ እዋ እቲ ገንዘብ ተውስጽዎ ትመርጹ ።ካልእ ሰብ ከይርእየካ ተጠንቀቅ ! ኣብ ሙቹ እ ጊዜ መጀመርታ ገንዘብ ይወጽ እ ብዲሕሪ ኡ ናይ ባንክ ካርድ።
እንተደ ኣ ገጋ ተጟኒፉኩም ህደ ኡ ። ብዘየገድስ እንታይ ይርከብ – እንተኾይኑ እቲ ኣውቶማት ናይ ባንኪ ገንዘብ እንተዘይሃበ ወይ እቲ ገንዘብ ኣብ ኣውቶማት ረሲዕክሞ ብቀጥታ ኣብ ባንኪ ናትኩም ተመልክቱ ።ኣብ ኡ እቲ ገጋ መብዛሕት ኡ ጊዜ ይእረም ከም ኡ ውን ገንዘብኩም ይምለሰኩም።
ባለቤታቸው ፋቲና አህመዲን አርቲስትና የቀድሞ ተዋጊ ስትሆን በለንደን የመኪና አደጋ ደርሶቦታ መንቀሳቀስ ስለተሳናት ኑሮኣቸውን በእንግሊዝ ለንደን ካደረጉ ዓመታት ተቆጥረዋል።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የአቶ አሰፋ ጫቦ ግልፅ ደብዳቤ ለኢትዮጵያ መንግስት - ''ይህንን የኢህአዴግ የክልል መንግስት፣ የታሪክና የማህበራዊ ሳይንስ ሊቃውንት ነገ ሲተነትኑት፤ 'ዘመን መሳፍንት ዳግማዊ' የሚሉት ይመስለኛል'' አቶ አሰፋ ጫቦ
የአቶ አሰፋ ጫቦ ግልፅ ደብዳቤ ለኢትዮጵያ መንግስት - ''ይህንን የኢህአዴግ የክልል መንግስት፣ የታሪክና የማህበራዊ ሳይንስ ሊቃውንት ነገ ሲተነትኑት፤ 'ዘመን መሳፍንት ዳግማዊ' የሚሉት ይመስለኛል'' አቶ አሰፋ ጫቦ
ይህን ደብዳቤ እንድጽፍልዎ ያስገደደኝ፣ ዛሬ አገራችን የገባችበት ማጥ ነዉ። ከፖለቲካነትን ይልቅ የ“ኧረ ምን ይሻላል! ኧረ ምን ይበጃል !” ደብዳቤ አድርገው ቢያዩልኝ ደስ ይለኛል። እንደ መፍትሔ አፈላላጊ የአገር ሽማግሌ ድምፅ ሆኖ እንዲታይልኝ/ቢታይልኝ እወዳለሁ። ነውም!! ”የጋራ ቤታችን” እንዲህ ማጥ ውስጥ ስትዘፈቅ የሚያይ አገር ወዳድ ሁሉ ድምጹን የመስማት ግዴታ ያለበት ወቅት ላይ ነን ብዬ አምናለሁ። ከፖለቲካ አመለካከት ልዩነት ይልቅ የአገራችን የኢትዮጵያ መሰንበት፤ ከዚያም “በነጻነትዋ ለዘላለም ትኑር!” ማለት ይቅደም እንደማለት ነው። በደርግ ቋንቋ “ኢትዮጵያ ትቅደም!” እንደማለት!
ታዋቂዉና ዝነኛዉ የጥንቱ የቻይና ሊቅ ሱን ዡ (Sun Tzu) በ “የጦርነት ጥበብ “ (The Art of War) መጽሐፉ ከጻፈው ጠቅሼ ብጀምር የሚሻል መስለኝ፡-
“..ጠላትህን (ይቃወመኛል የምትለውን) የምታውቅ ከሆነ ፤ደግሞም ራስክን የምታውቅ ከሆነ የግጥሚያ ወጤት ከቶም አያጠራጥርም:: ሆኖም፤ ራስክን ብቻ አውቀህ ጠላት ነው (ተቃዋሚ ነው) የምትለውን የማታውቅ ከሆነ አሸነፍኩ ባልክ ቁጥር ሽንፈት ያጋጥመሀል። ከዚህ ውጭ ግን ራስክንም ጠላቴ (ተቃዋሚዬ የምትለውን) የማታዉቃቸው ከሆነ በገጠምክ ቁጥር ሽንፈት እጣህ ይሆናል” ይላል፡፡
ከነጉዳንጉዱ የኢትዮጵያና የኢትዮጵያዊያን መንግስት ለማድረግ ሙከራ ያደረገ መንግስት ቢኖር ደርግ ብቻ ነበር ለማለት የምንችል ይመስለለኛል። የስልጣን መሠረቱ ብሔረሰብ አልነበረም። ያም ሆኖ የብሔረሰብ ጭቆና መኖሩን ተቀብሏል። ተቀብሎም በመላ- ምት ሳይሆን ጥናት ላይ በተመሠረት መፍትሔ ለመሻት ተንቀሳቅሷል። “የብሔረሰብ ጥናት ተቋም” (Institute)፤ በምርጥ የኢዮጵያ ምሁራን የሚመራ፣ አቋቁሟል። የዚያ ጥናት ውጤት ሰባት የመፍትሔ አማራጮች ያቀፈ ነበር። በጊዜያዊነትም ቢሆን ከነዚህ አማራጮች አንዱን “የራስ ገዝ” የሚለውን በስራ አውሎ ኢትዮጵያን በዚያ ለማስተዳደር ሞክሯል።
ኢሕአዴግ ከዚህ የደርግ ጥናት ውስጥ ሰባተኛ የነበረውን አማራጭ ወስዶ አገሪቱን “ክልል” በሚል መጠሪያ ክልል አዋቀረ። ክልል ማለት በዚህኛው አገባቡ፣ለኔ፣ “አጥር ታጠረ!” እንደማለት ነው” “ድርሽ ትልና! ድርሽ ትይና!” እንደማለት። ደርግ ለኃይለሥላሴ ሲል እንደነበረው፤ “ውስጥ ውስጡን ሲብላላ የነበረው” ይኸዉ ላለፉት አራት ወራት ቁርጡ ለይቶለት መፈረካከስ ጀመረ። መንግስትዎን ይህ ነገር “ወትሮ ነበር እንጅ መጥኖ መደቆስ፤ አሁን ምን ይባላል ድስትን ጥዶ ማልቀሰ!”ን አስታወሰኝ። በዚህ ላይ መንግስትዎ አሁንም ሐሳብ- ወለድ ጠላቶች ላይ ጣቱን መጠንቆሉን ቀጠለ። ያ የተለምደ ስለሆነ አይገርመኝም። ሆኖም አዲስ ኪዳን ውስጥ ያለ አንድ ነገር ያስታውስኛል።” ሌላው አይን ውስጥ ያለ ትቢያ ከመጠቆምህ በፊት አንተ አይን ውስጥ የተጋረጠውን ግንድ መጀመሪያ አስውግድ!” የሚለው ነው።
በምሳሌ ለማስረዳት ልሞክር- “ተከለለ” ማለት “ታጠረ” ማለት ነው። ጋሞ “ካሎ” ይለዋል። ማስቃላ ከመድረሱ ወራት በፊት የከብቶች ማስማሪያ መሐሉ ላይ አንድ እንጨት ይተከላል። ያንን በምሳሌ ለማስረዳት ልሞክር። ያ ቦታ/መስክ “ካሎ” ሆነ ማለት ነው። ያንን እንጨት መጀመሪያ የተከለው ባለስልጣን እስኪነቅለው ከብት ድርሽ አይልበትም። ጎሜ/ ኃጢአት ነው የሚሆነው። ወንጀል/ሽብርተኝነት እንድምትሉት! ጋሞ ውስጥ ካሎ አይጣስም። ምክንያቱም ቀላል ነው። ሕዝቡ የተቀበለው፣ ለዘመናትም ተቀብሎት የኖረው፤ እምነቱ ፤ንብረቱ ስለሆነ ነው።
ዛሬ በአገሬ፤ በኢትዮጵያ፣ ያለው በግሪክ ተረታ-ተረት (Mythology) ያለውን የፓንዶራን ሙዳይ (Pandora Box) ያስታውሰኛል። አማልክት እንደ ምርቃት/ እርግማን ሙዳይዋን በአለም ላይ በሚገኙ ክፋቶችና ተስፋ ሞልቶ ይሀጣታል። ፓንዶራ ቸኩላ ስከፍተው ክፋቶቹ ሁሉ በረው ወጡና እቡይ ስራቸውን ተያያዙት። ወያኔ በዚህ አዲስ የመንግስት አዋቃቀሩንና ሕግ መንግስቱ ያደረገው የፓንዶርን ሙዳይ እንደመክፈት መስሎ ይታየኛል። አንድ የሚያጽናናኝ ነጥብ ቢኖር ሙዳዩ ውስጥ አሁንም ተስፋ አለ። ኢሕአዴግ ብርታትን፣ ቅንነትን፤ “ለጋራ ቤታችን” ዘላቂነትን የሚፈልግ ቢሆን፤ይህችን ሙዳይዋ ውስጥ የተረፈቸውን ተስፋ አውጥቶ ተግባር ላይ ማዋል ብቻ ነው። የዚያን እለት፤ በዚያ ወቅት ፤የኢትዮጵያ ሕዝብ በተቃውሞ ሳይሆን በድጋፍ ከአጽናፍ እስከ አጽናፍ ይውጣል ብዬ አምናለሁ። እኔ ደግሞ በመሠረቱ ተስፋ መቁረጥ አላውቅበትም። ተስፋ የምቆርጥ ብሆን ይህንን ደብዳቤ ባልጻፍኩም!!
ጠቅላይ ሚኒስቴር ለነበሩት ለአቶ መለስ ዜናዊ፤የዛሬ ስንትና ስንት አመት በጻፍኩት ግልጽ ደብዳቤ አገሪቱን “አያድሩበት ቤት አያመሻሹበት አያፈርጉት!” ብዬ ነበር። እርስዎን ደግሞ “ላለፈ ክረምት ቤት አይሰራም!” ለማለት እፈልጋለሁ። ያለፈው ክረምት ቤቱን ነካካው እንጅ አላፈራረሰውም፤ ወይም ወደማፈራረስ አላቃረበውም ብዬ አምኜ ነው ይህንን ተረት የጠቀስኩት። እዚህ ተረት ውስጥ በውስጠ ታዋቂነት ያለው፤ ወይም አንድምታው “ያለፈው ክረምት ያናጋውን አይነት ቤት ደግመህ አትስራ!” የሚል ይመስለኛል። ማለትም እዚያ፤ ያለፈው ክረምት ቤት አወቃቀር ላይ/ውስጥ የነበረውን ደካማ ጎን አትድግመው ነው። ማለትም “ካለፈው የግንባታ ስህተት ተማር!” ነው።
ኢትዮጵያን በብሔረሰብ ሲዋቅር ወያኔ የመጀመሪያ አልነበረም። በ1928 ኢትዮጵያን የወረረው የጣሊያን፤ የሙሶሉኒ አወቃቀር በብሔረሰብ ላይ የተመሠረተ ነበር። “የጣልያን የምስራቅ አፍሪካ ግዛት! (Africa Orientale Italiana” ይለዋል። ከ19ኛው ምእተ አመት ጀምሮ ብዙ የጣሊያን “ሊቃውንት” ያጠኑት ጥናት ውጤት መሆኑ ነበር። የጥናታቸው ውጤት ኢትዮጵያን በጎሳ በመከፋፈል እርስ በርሳቸው ማናቆርና እነሱ ሲባሉ እኛ አርፈን መግዛት ነው የሚል ነበር። ታሪክ እንደሚነግረን፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ አብዛኛው ተባብሮ፤ ዱር-ገደል ገብቶ ጣሊያንን አዋርዶ አባረረው። እንግሊዝም በሰሜን በኩል የትግራይ- ትግሪኝን፣ በምስራቅ በኩል የታላቂትዋን ሶማሌ መርዝ ቀበረች/ረጨች። ባጭሩ ይህ በብሔረሰብ መከፋፋል ከጠላቶቻችን የመጣ በመሆኑ ሞዴል አድርገን ልንቀበለው ከቶም አይገባም ለማለት ነው። ይህም ማለት ለአዲሱ፤ መጭው ክርምት፣ የሚሰራው ቤት በጠላቶቻችን ንድፍ ላይ የተመሠረት ሳይሆን በኢትዮጵያ እሴት፤ በኢትዮጵያ እውነት ላይ መሆን አለበት ለማለት ነው። መሠረቱ፤ ጣሪያ፤ ግርግዳው፤ ታዛው የኛው ይሁን ነው። ዞር-ዞር ብሎ የማየት እንጅ ታሪካዊ እሴት ሞልቶ የተረፈን አገር ነን። ከልቤ ነው የምልዎት!!
ደርግን “ከነጉዳንጉዱ”ብዬ ነበር የገለጽኩት። ለጊዜው ለተነሳሁበት ጉዳይ ሲባል ጉዳንጉዱን ልተወውና በጎ ጎኖቹ ሊባሉ ከሚችሉት ጥቂቱን ልጥቀስ። ከሁሉ ሁሌ ቁልጭ ብለው ከሚታዩኝ ውስጥ አብዮት አደባባይ ሰልፍ በተደረገ ቁጥር ከደርግ ሊቃናተ መንበሮች በስተቀኝ ፓትሪያርኩ አቡነ ተክለሐይማኖት፤ ከግራ ሐጂ ያሲን የክብር ቦታ ይዘው ተቀመጠው የማየው ነበር። በኢትዮጵያ ምድር የእምነት እኩልነት ለማየት ሲያልም ለነበረ እስልምና እንዲህ የክብር ቦታ አግኝቶ በአደባባይ ከማየት የተሻለ የሚያረካ ወቅት ይኖራል ብዬ አልገምትም። ከዚያም መስከርም 12ትን አረፋ፤ ታህሳስ 13ትን መውሊድ፣ ሰኔ 29ን ረመዳን ብሔራዊ በአል አድርጎ የደነገገዉ ደርግ ነበር።
የካቲቲ 25 ቀን 1967 የገጠር መሬት አዋጅና የትርፍ ቤቶችና የከተማ ቦታ አዋጅ ሌላው የሚጠቀስ ነበር። የነዚህ አዋጆች ትርጉም “መሬት ለአራሽ/ለባለቤቱ፣ የከተማ መኖሪያ ቤትን አናሳ ገቢ ያላቸው ጭምር ተከራይተው እንዲኖሩ ማድረግ ነበር። ደርግ ወያኔን ጉድፉን አጥርቶ፤መንገዱን ጠራርጎና ዘርግቶ ጠበቀው ልንል የምንችል ይመስለኛል። ወያኔን ከጥቂት ማሻሻል/በስተቀር “ግፋ በለው!” ብቻ ነበር የሚጠበቀው። ታዲያ ምን ሆነ?
ከዚያ የሆነውን እርስዎ ደጋግመው ከተናገሩት አንዱን ብቻ ወስጄ ለመግለጽ እንድሞክር ይፈቀድልኝል። ቃል-በቃል ባልጠቅስዎትም “መንግስታችን የኪራይ ሰብሳቢ መንግስት ሆነ!” አሉ። እኔም ልሁን ማንኛውም ተቃዋሚ ወይም መንግስትዎ አሸባሪ የሚላቸዉም ቢሆኑ ይህንን መንግስት ከዚህ፣ እርስዎ ከገለጹት በተሻለ ሊገልጡት የሚቻላቸው አይመስለኝም።
ለመሆኑ እኒህ ኪራይ ሰብሳቢዎቹ እነማን ናቸዉ? የሚያከራዩት ምንን/ማንን ነው? ብሎ መጠየቅ ተገቢ ይመስለኛል። ብቻ የሚያከራዩት ቢኖር ነው አከራይተው ኪራይ የሚሰበስቡት። ይህ ደግሞ ራሱን በራሱ ገላጭ እውነት ነው። ከሆነ ደግሞ የሚያከራዩት ኢትዮጵያን ወይም የኢትዮጵያን መሬትና ቤት መሆኑ ነው። ተሳስቼም ከሆነ ልታረም ፈቃደኛ ነኝ። ልማት በሚባል ታላቅ አሳሳች ቃል ስር ዛሬ ብር ወይም ጉልበት ያለው የፈለገውን ያክል የገጠር መሬትና ቦታ ማግኘት እንደሚችል መንግስትዎ በአደባባይ የሚናገረውና አስፈጻሚ አዋጅም ያወጣለት ነው። በቅርቡ ያነበብኩት አንድ የአፍሪቃ የባለሚሊዮን ዶላር ሀብታሞች ዝርዝር ገርሞኝ ነበር። ባለሚሊዮን ዶላር ሀብታሞች ዝርዝር ውስጥ ኢትዮጵያዊያን የአንደኝነት ስፍራ ይዘዋል። አሁን አንደኝነታችን በረዥም ሩጫ ብቻ ሳይሆን በዶላር ጭምር መሆኑ ነዉ/ሆነ። እንደ ኢትዮጵያዊነቴ በዚህ ልኩራበት ወይስ ልፈርበት? ይህ ሁሉ የተቻለውን ‘በሕጉ’ መሠረት ባለመሬቶቹ ከመሬትና ቤት ንብረታቸው ተነቅለው ተጥለው ነው። የመሬት ላራሹ አዋጅ፣ መሬት ለኪራይ ሰብሳቢ በሚል አዋጅ የተተካ አይመስልዎትም? የእስልምና ተከታዮችም ከብዛታቸው የተነሳ ስማቸውን ልጠራ የማልችለውን ወህኒ ቤት ሞልተውታል።
በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ዘመነ መሳፍንት ተብሎ የተሰየመ አነሰም በዛ የመቶ አመት ታሪክ አለ። ይህም ማእከላዊ መንግስት የላላበት፤ የአካባቢ መሳፍንት የነገሱበት ዘመን ማለት ነው። ግዛቱን ለማስፋት፤ ወይም ጉልብቱን ለማሳየት፤ ወይም እኔ ካንተ በናቴም ባባቴም እበልጣለሁ በሚል ሰበብ አስባብ ጦርነት የሚከፋፈቱበት፤ ሚስኪኑ ኢትዮጵያዊ የሚያልቅበት ዘመን ነበር። ያንን ዘመን በር-ቀዳጅ የአድዋው ስሑል ሚካኤል ነበሩ።
ከዚያ ያለው እንደገና የማእከላዊ መንግስት መመስረት፤ ወይም ግዛት ማስፋት ዘመን ነበር። የዚህ አይነት ብሔራዊ መንግስት የመመስረት ሂደት (The Formation of National State) የሰው ልጅ ታሪክ ወጥ አካል ነዉ። ከነክፋቱ!! የአሁንዋ/የዛሬይቱ ኢትዮጵያም የዚያ ወጤት ነች። አሁን ከ120 አመት በላይ ሆኖታል። በዚህም የተነሳ ዛሬ ኢትዮጵያ በሚባለው አገር ታይቶ ተስምቶ የማይታውቅ የብሔረሰብ አነባበሮ ተፈጥሯል። በዚህም 120 አመታት ውስጥ መጋባት፤ መገባባት፣ መግባባትና መዋለድ ብቻ ሳይሆን አብሮ የመኖርና የመቻቻል ስነ ልቦና (Psychological make up) ተፈጥሯል።
ይህንን የኢህአዴግ የክልል መንግስት፣ የታሪክና የማህበራዊ ሳይንስ ሊቃውንት ነገ ሲተነትኑት፤ ዘመን መሳፍንት ዳግማዊ የሚሉት ይመስለኛል። በአገር ደረጃ ወደፊት መራመድ ራሱ ከባድ መሆኑን ይሔው የምታዩት ነው። 200 አመት ወደ ኋላ ለመውሰድ መሞከር ግን የጤና አይመስለኝም። ኢትዮጵያና የኢትዮጵያ ህዝብ ዩጎዝላቪያ ይባል የነበረው አገር ህዝብ አይነት አይደለም። ያ ሕዝብና መንግስት እንደዚያ የተፈረካከሰው የዛሬ 500 አመት በፊት የሆነ የታሪክ በደል በማንዠጉና አላምጦ ባለመዋጡ ነበር። ቱርክም፤ ሊባኖስም፤ ሶሪያም፤ ኢራቅም አይደለም:: የኢትዮጵያ ሕዝብ ቂም በቀል ፤የነበረ ያልነበረ የሚያመንዥግ ህዝብ አይደለም። አላምጦ ውጦ የታሪኩ አካል አድርጎ ወደፊት የሚራመድ ታላቅ “ይቅር ለግዜር!!” ተባባይ ህዝብ ነው። የታላላቅ እምነቶቹም ሆነ የባሕላዊ እምነቶቹ መሠረቱ ይሔው ነው።
የእስልምና እምነት በአላት በደርግ ዘመን ወደ ብሔራዊው በአልነት መሸጋገራቸውን አንስቼ ነበር። አሁን በኢሕአዴግ ዘመን ደግሞ ምን እንደደረሰባቸውና በመድረስ ላይ እንዳሉ የሚያዉቁትና መላው አለምም የሚያዉቀው ስለሆነ ዝርዘሩ ውስጥ አለገባም። አንድ ነገር ብቻ ላስታውስዎት እወዳለሁ። ጠቅላይ ሚኒስቴር የነበሩት የመለስ ዜናውን “የመጨረሻ ኑዛዜ” ያንብቡ። ኑዛዜ ያልኩት ከማረፋቸው አንድ ይሁን ሁለት ወር በፊት ያደርጉት የሚኒስቴሮች ምክር ቤት ስብሰባ ቃለ ጉባዔ ነው። ይህንን ሚስጥራዊ ቃለ ጉባዔ ያነበብኩት ድሕረ ገጾች ላይ ተለጥፎ ነበር። ማመን ነበር ያቃተኝ!! ወይም አንድ ሰው “የመጨረሻው ደውል” እንደተደወለለት ሲያውቅ፤ “እውነቱን ተናግሬ ልሙት!” ያሰኘዋል ይሉናል። በዚያ ስበስባ ላይ የአቶ መለስ አስተያየት ከማውቃቸውና ከሚታውቁበት መለስ ለየት ያሉ ነበር። እውነት ብቻ ሳይሆን የሚስጥር እውነት ነበር። ይህ እውነት የመጀመሪያቸውም የመጨረሻቸውም ነበር ብዬ እገምታለሁ።
አቶ መለስ ያሉት ቢጨመቅ “ይህንን የእስልምና እምነት ችግር የቀየስነውና የፈጠርነው እኛው (መንግስት) ስለሆንን ከዚህ በኋላ ይወገድ!” የሚል ይሆናል። የተቃወመ ሰው ቢኖር አንድ ዶክተር ሽፈራው ተክለ ማርያም የሚባሉ ነበሩ። የመከላከያ ሚኒስትሩ አቶ ሲራጅ ፈርጌሳ መደገፍ ብቻ ሳይሆን ድርጊቱን አውግዘውና ይህንን ወሳኔ አድምቀው፤ አክርረው ደግፈዋል። ያም ሆኖ የእስልምና እምነት ተከታዮች ዛሬም አክራሪ ይሁን አሸባሪ (ልዩነት አልገባኝም፤ የገባውም ሰውም አላገኘሁም) በሚል እንደታጎሩ፤ያልታጎሩትም “ማነህ ባለ ሳምንት!”ን በመጠባበቅ እንደተሳቀቁ ናቸውና እባክዎን የአቶ መለሰን ኑዛዜ ስራ ላይ ያዉሉት። ከዚያ የተሻለ መፍትሔ የለምም!!
ይህንን ደብዳቤ ጠቅላይ ሚኒስትር የነበሩት አቶ መለሰ ዜናዊ አንዴ ከተናገሩት ጠቅሼ ማጠቃለል ፈለግሁ። መለስ፤ በሆነ አጋጣሚ (ረስቸዋለሁ) “በሩም መስኮቱም ከተዘጋ ህዝቡ ግድግዳውን ሰብሮም ቢሆን ይወጣል” ነበር ያሉት። ቃለ በቃል መጥቀሴ ሳይሆን መንፈሱ ይሔው ነበር። ዛሬ በመላው ኢትዮጵያ የሚታየው ቃል በቃል ይሔው መሆኑ የሚያከራክር አይመስለኝም። በምድር ላይ የሚታየው ማስረጃ ይሔው ነው። በሰነዶች ላይ የሚታየው ይሔው ነው። ተቃዋሚዎች፣ መንግስት ግን አክራሪ ወይም አሸባሪ የሚላቸውም፣ የሚናገሩት ይህንኑ ነው። አገርና አለም አቀፍ የሰብአዊ መብት ተሟጋች አካላትም የሚሉት ይህንኑ ነው። እርስዎም በተደጋጋሚ በሚያደርጉት ንግግር የሚሉት መንፈሱ ሲነጠር ይሕንኑ ይመስላል።
ይህ ሁሉ ሲሰባሰብ አንድ እውነት የሚያሳይ ይመስለኛል። ይህንን ኢሕአፈግ “ልማት፣ እድገት” ያለውን ሕዝቡ አልተቀበለውም። ይህንን ኢሕአዴግ መቶ-ከመቶ(100%) ድምጽ አግኝቼ ምርጫ አሸንፌያለሁ ያለው ውሸት መሆኑ ነው። ውሸትም ባይሆን ትላንት መቶ-ከመቶ (100%) የደገፈ በማግስቱ መቶ-ለመቶ ፈንቅሎ አይነሳበትም ነበራ! ወደ ህዝቡ መግቢያ ሽፋን እንዲሆኑ የተፈጠሩት ለምሳሌም እንደ ኦሮሞ ሕዝብ ዲሞክራሲያዊ ድርጅት የተባለውን ሽፋን መስጠት ቀርቶ ራሳቸው የሚሸፈኑበት ያጡ መሆናቸውም እውነት ነው። “አባይ ማደሪያ የለው ግንድ ያገላብጣል”ን አስታወሰኝ። እዚህ ያላነሳሁትን ሌሎች ማስረጃዎች ሰብሰብ አድርገን ብናበራያቸው ይህ ኢሕአዴግ ያመጣው ስርአት አልሰራም ማለት ነው። “ለማንም አልበጀ!” ሆኗል እንደማለት ነው። አድሮ ከዋለ ደግሞ ካደረሰው በላይ ዘላቂና ጠላቂ ጉዳት ያመጣል የሚል ብርቱ ፍርሐት አለኝ።
እንደኔ እንደኔ መፍትሔው፤ መውጫው ችግሩን በድፍረት ፊት ለፊት መጋፈጥ ነው። አውቃለሁ! መጋፈጡ እንዲህ ቀላል አይመስለኝም! ድፍረቱም ብልሐቱም ላይኖር ይችላል። ያም ሆኖ ግን አማራጩ፤ ማለትም አድሮ ውሎ ጊዜ ይፈተዋል በሚል የሚሰጥ የመተንፈሻ ጊዜ መግዣ ምክንያት መደርደር የሚጸጽት አማራጭ ይፈጥራል።
ትላንትና ያደመጥኩትን አንድ ነገር ልጨምር ፈለግሁ:- ከሶቪየት ህብረት ዘመን ጀምሮ ሩሲያን የሚያውቁ፤ አሁን ጡረታ ላይ የሚገኙ ጋዜጠኛ አን ጋረለስ (Anne Garreles) ሰሞኑን Public Broadcasting System (PBS) በተባለ ራዲዮ ጣቢያ Fresh Air በሚባል ፕሮግራም ላይ ረዘም ያለ ቃለ መጠይቅ አድርገው ነበር። ለቃለ መጠይቁ ዋንኛ ምክንያት የፑቲን አገር “Putin Country” የሚል መጽሐፍ ደርሰው ስለነበር ነው።
ቭላድሚር ፑቲን የሩሲያ የአሁኑ ፕሬዚዳንት ናቸው። ጋረልስ በዚህ ምልልስ በዚያ አገር፣ በሩሲያ፣ ውስጥ የሚታየውን የፖለቲካና ሁሉ ዘርፍ አቀፍ ንቅዘት ይዘርዝራሉ። የፑቲንን ጨምሮ! “ይህ ሁሉ ጉድ እያለ ሕዝቡ ፑቲንን እንዴት ያያል?” ለሚለው በሰጡት መልስ “ዛሬ በአለም ላይ ከሚገኙት መሪዎች ሁሉ በመላው የሀገሪቱ ህዝብ በጣም ተወዳጅነት ያለው መሪ ቢኖር ፑቲን ናቸዉ”አሉ። ምክንያቱን ሲጠይቁ “ከሳቸው በፊት የነበረው ፕሬዝዳንት፣ ቦሪስ የልሲን፣ ሰካራም ከመሆኑም ሌላዘራፊም ነበር። ዝርፊያው እንደቀጠለ ሆኑ ፑቲን በአገራችን፤ በሩሲያዊነታችን እንድንኮራ፣ እንድንኩራራ፣ አፋችንን ሞልተን ሩሲውያን ነን ለመለት አበቃን!” የሚል መልስ ሰጡ። ቃለ ምልልሱን ከጠቀስኩት ጣቢያ ማድመጥ የሚችሉ ይመስለኛል።
ለኛም የምንኮራባት፤ በጠፍ ጨረቃ ጥለን የማንፈጥጥባት፤ እንደወጣን የማምንቀረርባት፤ ለመመለስ የምንናፍቃት ኢትዮጵያን እንዲያስቡ፤ እንዲያልሙ፣ ወደዚያ የሚወስደውን መንገድ በሙሉ መስራት ባይችሉ እንኳን ጠረግ ጠረግ እንዲያደርጉ ከልብ እመኛለሁ። እመኝሎታለሁም!
ን 22 ገዳማት ኦርቶሮክሳዊት ቤተ ክርስትያን ምስናይ ቅርስታተን ንምውራስን ናብ ወተሃደራዊ መዓስከር ንምቕያርን ኣብ መስርሕ ዝርከብ ውሳኔ ውልቀመላኺ ኢሳያስ፡ ካብ ውሉደክህነት ቤተክርስትያን ማለት ካብ ኣቐሽሽትን ኣመሓደርቲ ገዳማትን ዲያቆናትን ሰፊሕ ተቓውሞ የጋጥሞ ከምዘሎ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም፡፡
ፕሬዚዳንት ባይደን በነገው እለትና ከነገ በስቲያ የሚካሄደውን የአፍሪካ ህብረት 34ኛውን፣ የመሪዎች ጉባኤ አስመልክቶ በዛሬው እለት መልዕክት አስተላልፈዋል፡፡ ፕሬዚዳንቱ በመልዕክታቸው አስተዳደራቸው ከአፍሪካ ህብረት ጋር ኮቪድ 19 ወረርሽኝና የጸጥታ ጉዳዮችን ጨምሮ በተለያዩ ጉዳዮች አብረው እንደሚሰራ ተናግረዋል፡፡
በሌላም በኩል ፕሬዚዳንት ባይደን ትናንት ሀሙስ፣ የዩናይትድ ስቴትስን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዋና መሥሪያ ቤት በመጎብኘት ለአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ያላቸውን ራዕይ ይፋ አድርገዋል፡፡
በየመን ለሚካሄደው የወታደራዊ ዘመቻ ጥቃት፣ የናይትድ ስቴትስ የምታደርገውን ድጋፍ እንድታቋርጥ በማዘዝ፣ አጠቃላይ ፖሊሲውም ወደ ዴፕሎማሲው መርህ እንዲቀየር አሳሰበዋል፡፡
አያይዘውም “ይህ ያሳለፍነው ዓመት ያሳየን ነገር ቢኖር ዓለማችን ምን ያህል የተገናኘች መሆኑን ነው፡፡ እጣችን እንዴት የተሳሳረ እንደሆነ አይተንበታል፡፡ የኔ አስተዳደር በዓለም ላይ ያለውን ትብብር መልሶ ለማጠንከር ፣ እንደ አፍሪካ ህብረት ካሉ ዓለም አቀፍ ተቋማት ጋር መልሶ ለመገናኘት ቆርጦ መነሳቱም” ለዚህ ነው በማለት ተናግረዋል፡፡
“ለሃገሮቻችን ሁሉ ብልፅግናን የሚያራምድ የአዳጊ ንግድና መዋዕለ ነዋይ መፃዒ ጊዜ፤ ለዜጎቻችን ሁሉ የሰላምና የደኅንነትን ህይወት የሚያበዛ መፃዒ ጊዜ፤ በዴሞክራሲያዊ ተቋሞቻችን ላይና ለሁሉም ሰዎች ሰብዓዊ መብቶች ጥበቃ፣ ለሴቶችና ልጃገረዶች፣ ለተመሣሣይ ፆታ ፍቅረኞች ወይም ፆታቸውን ለለወጡ ግለሰቦች፣ የአካል ጉዳይ ላለባቸውና የማንም ጎሣ አባል ለሆኑና የቱንም ዓይነት አመጣጥ ላላቸው ሁሉ ሃብትና አቅማችንን የምናፈስበት መፃዒ ጊዜ ይሆናል፡፡”
የኮቪድ 19 ወረርሽኝ መግታትና መከላከልን ጨምሮ የወደፊቱ የጤና ቀውስ የሆኑትን ለይቶ ለማወቅና ምላሽ ለመስጠት እንደሚገባ አስታውሰው፣ ለዚህም መንግሥታቸው ከአፍሪካ የበሽታዎች ቁጥጥርና መከላከል ማዕከል እና ከሌሎች ተቋማት ጋር በመተባበር እንደሚሰራ ገልጸዋል፡፡
የአየር ንብረትን ለማሻሻል አስመልክቶ ያለውን ህልም ለማሳካትና እስካሁን ያለው፣ ብክለት ያደረሰውን ጉዳት ለማሻሻል፣ ከታዳጊ አገሮች ጋር እንደሚሰሩም አስታውቀዋል፡፡
በአፍሪካ የሰዎችን ህይወት በመቅጨት ላይ ያሉትን ግጭቶች ሁሉ ለማስወገድ የሚቻልበትን ዘላቂ የሆኑ ዲፕሎማሲን ለማስፈን ከአፍሪካ ህበረት ጋር በመነጋገር እንደሚሰሩም ፕሬዚዳንቱ ተናግረዋል፡፡፡፡
በሌላም በኩል ትናንት ሀሙስ፣ የዩናይትድ ስቴትስን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዋና መሥሪያ ቤት የጎበኙት፣ ፕሬዚዳንት ባይደን በአሜሪካም ሆነ በመላው ዓለም ለሚገኙ የዩናይትድ ስቴትስ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዲፕሎማቶችና ሠራተኞች እንዲህ የሚልአስቸኳይ መልዕክት ነበራቸው፡፡
ባይደን በሳኡዲ አረብያ መሪነት በየመን የእርስ በርሱ ጦርነት ለሚደረገው ወታደራዊ ጣልቃ ገብነት፣ በቀድሞ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ይሰጥ የነበረውን ድጋፍ እንዲቀለበስ አድርገውታል፡፡
“ይህ ጦርነት መቆም አለበት፡፡ የገባነውን ቃልም ተግባራዊ ለማድረግ ከየመን ጦርነት ጋር የተያያዘውን ወታደራዊ የመሣሪያ ሽያጭን ጨምሮ፣ በየመን በሚካሄዳው ጦርነት፣ አሜሪካ ለወታደራዊ የጥቃት ዘመቻው የምትስጠውን ድጋፍ ሁሉ እያቋረጥን ነው፡፡
ባይደን የየመን ጉዳይ የሚከታተል፣ የዩናትይትድ ስቴትስ ልዩ መልከተኛ ያቋቋሙ ሲሆን፣ የብዙ ዘመን አገልግሎት ያላቸውን ድፕሎማት ቲም ሌንደርኪንግን ሥራውን እንዲመሩ ሰይመዋል፡፡
“በዚያ ቦታ የዩናይትድ ስቴትስ ዲፕሎማትን መመደብ ማለት ትልቅ መልእክት የሚያስተላልፍ ይመስለኛል፡፡ አሜሪካ ከልቧ ግጭቱ እንዲያበቃ የምትፈልግና አንድ ለውጥ እንዲኖር ቁርጠኝነቱ ያላት ይመስለኛል፡፡”
“ከዚህ በፊት በዓለም ላይ ታይቶ በማይታወቅ መልኩ የተከስተውን ፍላጎት ለማሟላት፣ ስደተኞችን የመቀበል ፕሮግራማችንን መልሶ የመገንባቱ ከባድ ሥራ እንዲጀመር የአፈጻጸም ትዕዛዝ አውጥቻለሁ፡፡”
ባይደን በማይነማር የተካሄደውን ወታደራዊ መፈንቀል መንግሥትም አውግዘዋል፡፡ ወታደሮቹ ሥልጣን እንዲለቁና ሲቪል መሪዎችንም እንዲፈቱ የኢንተርኔት አገልግሎትን መልሰው በመልቀቅ ግንኙነቱን ክፍት እንዲያደርጉ ጠይቀዋል፡፡
ፕሬዚዳንቱ በመላው ዓለም ያሉ የዩናይትድ ስቴትስ ወታደራዊ ኃይሎችን ሁኔታ እንዲቃኝ ያዘዙ ሲሆን፣ የቀድሞ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የዩናይትድ ስቴትስ ወታደሮች ከጀርመን ለቀው እንዲወጡ የሰጡትን ትዕዛዝ እንዲገታ አዘዋል፡፡
ከሴንተር ኦፍ አሜሪካን ፕሮግረስ ብራየን ካቱሊስ፣ በቀድሞ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ይወስዷቸው ከነበሩት ያልተለመዱ እርምጃዎች አንጻር፣ የባይደን ውሳኔዎች ለጀርመንና የአሜሪካ የቅርብ አጋር ለሆኑ የአውሮፓ አገራት መተማመኛን ይሰጣል፡፡ እንዲህ ብለዋል ብራያን
“እና ደግሞ እንደሚመስለኝ ይህ ውሳኔ፣ የሚያደርገው ነገር ቢኖር፣ የአሜሪካንን የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ፣ ከዩናይትድ ስቴትስ አጋሮች፣ በተለይም ዲሞክራሲያዊ ከሆኑ አገራት ጋር፣ በቅርበትና ተባብሮ መሥራት ወደ ተመለደበት የቀደመው አሠራር የሚመልሰው ይመስለኛል፡፡”
ፕሬዚዳንት ባይደን ለውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሠራተኞች ሲናገሩ፣ ሙያዊ አስተዋጽኦቸውን እንድሚያከብሩና በግል እንደማያጠቋቸው፣ በሥራቸውም ያልተገባ ፖሊካዊ ትርጉም እንደማይሰጧቸው ገልጸውላቸዋል፡፡
የሰማያዊ ፓርቲ ሰልፍ አስተባባሪዎች ታሰሩ በጎንደር ከተማ የመንግስት የጸጥታ ሀይሎች ሰማያዊ ፓርቲ ለሱዳን የሚሰጠውን መሬት በመቃወም እሁድ ጥር 25 ለማድረግ ያቀደውን ሰልፍ እያደናቀፉ ነው፡፡ የፓርቲው ሰልፍ አስተባባሪዎች ስለ ሰላማዊ ሰልፉ ለማሳወቅ ወደ ከንቲባው ጽ/ቤት በሄዱበት ወቅት ከቢሮ ቢሮ ሲያጉላሉዋቸው ከቆዩ በኋላ በፖሊስ መያዛቸውን ምንጮች ጠቁመዋል፡፡ በአሁኑ ወቅት ፓርቲው ላቀደው ሰልፍ ዝግጅት ወደ ጎንደር ያቀናው የሰማያዊ ፓርቲ የአደረጃጀት ኃላፊ ኢንጅነር ጌታነህ ባልቻ፤ እንዲሁም በሰሜን ጎንደር ዞን የፓርቲው የዞን ሰብሰቢ የሆነው አቶ አግባው ሰጠኝን በፖሊስ መያዛቸው ታውቋል፡፡ ወከባው የሚጠበቅ መሆኑን የገለጹት የሰማያዊ ፓርቲ ምክትል ሊቀመንበር አቶ ስለሺ ፈይሳ፤ ጎንደርና አካባቢው እንዲሁም ከዋናው ጽህፈት ቤት የሚገኙት የፓርቲው አደረጃጀቶች በወከባው ሳይደናገጡ ሰልፉን ለማድረግ ዝግጅት ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል፡፡
ሰማያዊ ፓርቲ በቅርቡ ነገረ ኢትዮጵያ የተሰኘች የህዝብ ልሳን የሆነች ጋዜጣ ለማሳተም ዝግጂት እያደረገ የነበረ ሲሆን ዝግጂቱን አጠናቆ ወደ ማተሚያ ቤት ከገባ በኋላ ግን ከፍተኛ የሆነ ስልታዊ ማደናቀፍ እየደረሰበት በመሆኑና ለጊዜው ማሳተም ባለመቻሉ ሰሞኑን በድረ-ገፅ መልቀቅ የምንጀምር መሆኑን እናስታውቃለን አርብ ይጠብቋት
በአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን አስሩ ክፍለ ከተሞች የመከላከያ መኮንኖች ተዛውረው መመደባቸውን ታማኝ የቅርብ ምንጮች ገለፁ። የሕወሐት አባላት የሆኑትና ከመቶ አለቃ እስከ ሻለቃ ደረጃ ያላቸው የመከላከያ መኮንኖች የአዲስ አበባን ፖሊስ በበላይነት እንዲቆጣጠሩ በአስሩም ክፍለ ከቶሞች የመምሪያ ሃላፊ ተደርገው መሾማቸውን ምንጮቹ አስታውቀዋል።
ከዚሁ ጎን ለጎን በአዲስ አበባ በሚገኙ ወረዳዎች “ኮሚኒቲ ፖሊስ” በሚል አዳዲስ የፌደራል ፖሊሶች እንደመተደቡ ምንጮቹ አያይዘው ገለፀዋል። በአዲስ አበባ ፖሊስ ሃይል እምነት ያጣው ገዢው ፓርቲ ሕወሐት/ኢህአዴግ ታማኝ በሚላቸው መኮንኖችና የፌደራል ፖሊሶች እየተካና አፈናውን እያጠናከረ መሆኑን የጠቆሙት ምንጮቹ አክለውም አሁን በተጀመረው የክልሉን ፖሊስ የማፍረስ ተግባር በቅርብ ጊዜ የአዲስ አበባ ፖሊስ ከጨዋታ ውጭ እንደሚደረግ ምንም ጥርጥር የለውም ብለዋል።
ገዢው ፓርቲ ራሱ በደነገገው ሕገ-መንግስት ላይ ፖሊስ ፀጥታውን እንደሚቆጣጠር እንዲሁም መከላከያ ገለልተኛ ሆኖ የአገሩን ሉአላዊነት እንደሚጠብቅና ከማንኛውም ፖለቲካ ድርጅት ነፃ ሆኖ እንደሚቆም አዋጁ የሚገልፅ ቢሆንም ነገር ግን ራሱ ላወጣው ሕገ መንግስት ተገዢ መሆን እንዳልቻለ የሕወሐት መኮንኖች ከመከላከያ ተዛውረው የአዲስ አበባን ፖሊስ በበላይነት እንዲመሩና እንዲቆጣጠሩ መመደባቸው የህግ ጥሰት እያካሄደ እንደሆነ በቂ ማስረጃ ነው ብለዋል ምንጮቹ።
ይህ በእንዲህ እንዳለ በአዲስ አበባ ለጤና አገልግሎት የተሰሩ ክሊኒኮች ወደ እስር ቤትነት እየተቀየሩ መሆኑን ምንጮች አጋልጠዋል። በአዲስ አበባ የካና አራዳ ክፍለ ከተሞች “ኬርና ፕላን” በተባሉ ግብረሰናይ ድርጅቶች የተሰሩት ጤና ጣቢያዎች ወደ ፖሊስ ጣቢያነት ተቀይረው እስረኞች እየታሰሩባቸው መሆኑን አረጋግጠዋል። በየካ ክፍለ ከተማ ቀበሌ 06/07 ቤላ፣ ፈረንሳይ ለጋሲዮን ቀበሌ 11 እንዲሁም ጃንሜዳ ቀበሌ 05 የሚገኙ ጤና ጣቢያዎች በከፊል እንደሚጠቀሱ ያስታወቁት ምንጮቹ በተጠቀሱት ቦታዎች እስረኞች በብዛት ታስረው እንደሚገኙ አያይዘው ገልፀዋል።
የብሔራዊ ደህንነት መረጃ እና የፀረ ሽብር ግብረ ኃይል የጋራ ኃይል አድርጎ ራሱን የሚጠራ አካል የዜጎችንና የተቋማትን ሕገ-መንግስታዊና ዲሞክራሲያዊ መብት በመጣስ ጥፋተኝነታቸው በፍርድ ቤት ሳይወሰን ወንጀለኛ ሲያደርጋቸውና ስማቸውን ሲያጎድፍ ማየት እየተለመደ የመጣ ተደጋጋሚ ጉዳይ ሆኗል፡፡ ይህ ከላይ ከተጠቀሱት ሁለት ተቋማት ተውጣጥቶም ይሁን ተቀናጅቶ የሚሰራ አካል በተደጋጋሚ ጊዜ በሽብር ወንጀል ጠርጥሬአቸዋለሁ የሚላቸውን ሁሉ በመክሰስ ወደ እስር ቤት እንዲወርዱ እያደረገ ጉዳያቸው የፍርድ ቤት ውሳኔ ሳያገኝ እንደፈለገ በሚቆጣጠረው ወይም በሚያዘው የኢትዮጵያ ቴሌቪዥንና ሬዲዮ ድርጅት አማካኝነት የፈለገውን ዓይነት ፍረጃና ሥም ማጥፋት ሲያካሒድባቸው ቆይቷል፡፡
ይህ ራሱን ከሕግ በላይ የሰቀለ አካል ያለምንም ገደብ ከሚሰራቸው ተግባራት እንዲታቀብ በሕግ የሚያስቆመው በመጥፋቱ እስካሁን የፈፀማቸውን የማንአለብኝነት ተግባራት እንደጥፋት ሳይሆን እንደ መልካም ሥራ ቆጥሯቸው በተመሳሳይ የሥም ማጥፋትና የፍረጃ ተግባሩ እንዲገፋበት አድርጎታል፡፡ በዚሁም መሰረት ታህሳስ 25 ቀን 2006 ዓ.ም ምሽት በኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ባስተላለፈው የዘጋቢ ፊልም ፕሮፓጋንዳ አሸባሪ ያላቸውን ድርጅቶችና ግለሰቦች አድርሰውታል ያለውን ጥፋት በዝርዝር አቅርቧል፡፡ ፓርቲያችንን በዚሁ ዘገባ ከተጠቀሱት “አሸባሪ” ድርጅቶች ጋር በማገናኘት ስም ለማጉደፍና ለማስፈራራት የተደረገውን መፍጨርጨር አይተናል፣ ሰምተናል፣ ተገርመናል በመጨረሻም አዝነናል፡፡
በዘጋቢ ፊልሙ የቀረቡ ፓርቲያችንን የማይመለከቱ ጉዳዮችን ትተን ከፓርቲያችን ጋር በማገናኘት የተጠቀሰው “ኢሳት” የተባለ የመገናኛ ብዙሃን በኢትዮጵያ መንግስት በሽብርተኝነት ከተፈረጀ ድርጅት የገንዘብ ድጋፍ እንደተደረገለትና በሰላማዊ መንገድ የሚንቀሳቀሱ ድርጅቶች በተለይም ሰማያዊ ፓርቲ በዚህ የመገናኛ ብዙሃን እንዳንጠቀም የማስጠንቀቂያ ዛቻ ተላልፎልናል፡፡ ይህ አስፈራሪ አካል ራሱን ሕግ አውጭና ሕግ ተርጓሚ በማድረግ የፈለገውን አካል ለመፈረጅ፣ ለመክሰስና ለመፍረድ ሥልጣኑን ከየት እንዳገኘ የማይታወቅ ሲሆን የዚህች ሐገር ዜጎችም ሃሳባችንን የምንገልፅበትንና የማንገልፅበትን የመገናኛ ብዙሃን
እየመረጠልንና እየወሰነልን ይገኛል፡፡ ሰማያዊ ፓርቲ እንዲህ ዓይነቱን የእብሪት መልዕክት ከተራ ርካሽ ፕሮፓጋንዳነት የማያልፍ የሕግና የዲሞክራሲያዊ መብት ገደብን ካለማወቅ የሚመነጭ አስተሳሰብ ነው ብሎ ያምናል፡፡
የገዥው ቡድን ሰዎች ሀሳብን በሃሳብ ማሸነፍ እንደማይችሉ ስለሚያውቁት የቀራቸው አማራጭ ዲሞክራሲያዊ ኃይሎች ሃሳባቸውን የሚያሰራጩባቸውን መንገዶች መዝጋት ብቻ መሆኑን ፓርቲያችን ይገነዘባል፡፡ ነገር ግን ማንም አካል በሕግም ሆነ በሞራል ተጠያቂ የሚሆነው የሚያስተላልፈው መልዕክት ይዘት የሌሎችን ዲሞክራሲያዊና ሞራላዊ መብት የሚጋፋ መሆን አለመሆኑ እንጂ ገዥው ቡድን በጠላው ወይም በወደደው የመገናኛ ብዙሃን መልዕክቱን ማስተላለፍ አይደለም፡፡ መልዕክትን የገዥው ቡድን ሰዎች በጠሉት የመገናኛ ብዙሃን ማስተላለፍ በራሱ ወንጀለኛ ወይም ሽብርተኛ ለማድረግ የሚያበቃ ምንም ዓይነት የሕግ መሰረት የለም፡፡ ማንም መልዕክት የሚያስተላልፍ አካል የሚያሰራጨው ሃሳብ የሌሎችን ዲሞክራሲያዊና ሞራላዊ መብት የሚጋፋ ከሆነ መልዕክቱ የተላለፈበት መገናኛ ብዙሃን የኢትዮጵያ ቴሌቪዥንም ይሁን ሌላ ህጋዊ የተባለ የመገናኛ ብዙሃን መሆኑ ብቻ መልዕክት አስተላላፊውን አካል ከተጠያቂነት ሊያድን እንደማይችልም ለማንም የተሰወረ ይሆናል የሚል እምነት የለንም፡፡
በመሆኑም ሰማያዊ ፓርቲ መልዕክቱን የሚያስተላልፍበትን መገናኛ ብዙሃን ማንም አካል እንዲመርጥለት ወይም እንዲወስንለት የማይፈልግ መሆኑን ግልፅ እያደረገ በሕገ መንግስቱ የተረጋገጠውን ማንም ሰው በመረጠው መንገድ ሃሳቡን የማስተላለፍ መብቱን በመጠቀም በኢሳትም ሆነ እድሉን ካገኘ በኢትዮጵያ ቴሌቪዥን አቋሙንና እምነቱን ማስተላለፍ የሚቀጥል መሆኑን ማረጋገጥ ይወዳል፡፡ በዚሁ አጋጣሚም የፓርቲያችንን መልካም ስም በሃሰት ለማጉደፍ የተሰነዘሩ ቃላትን በቀላሉ የማንመለከታቸው መሆኑን ሕግ ባለበት ሐገር ራስን ከሕግ በላይ በማስቀመጥ ማንንም አካል መፈረጅና ስም ማጉደፍ በሕግ የሚያስጠይቅ መሆኑን የዘጋቢ ፊልሙ ባለቤቶች እንዲያውቁትና ወደፊትም ተመሳሳይ ድርጊት ከመፈፀም እንዲቆጠቡ እናሳስባለን፡፡
የሃገሪቱ ጦር ከሶስት ቀናት በፊት ስልጣን ከተቆጣጠረ በኋላ ሮበርት ሙጋቤ በአደባባይ ለመጀመሪያ ጊዜ ነው የታዩት። በዚምባብዌ መዲና በሆነችው ሃራሬ በተማሪዎች የምረቃት...
ከስራዎቻችን መካከል ብዛት ያላቸው ስልጠናዎችን በተመጣጣኝ ዋጋ ለህብረተሰቡ ኧናቀርባለን በሞባየል ስልክ ጥገና የኮምፒውተር ጥገና የቢሮ ማሽን ጥገና፣የፍሪጅ ጥገና፣ የኢንዱስትሪ ማሽን ጥገናና ሌሎችንም ያካትታል።
የአርበኞች ግንቦት 7 አላማን በመቀበል በቃፍታ ሁመራ በኩል ወደ ኢትዮጵያ በመግባት ከሰኔ 25/2007 እስከ ሰኔ 28/2007 ዓም ከትግራይ ክልል ሚሊሻ፣ ከትግራይ ክልል ልዩ ኃይልና መከላከያ ጋር ውጊያ በማድረግ ከፍተኛ ጉዳይ አድርሰዋል የተባሉ 14 ግለሰቦች ከ 15 አመት እስከ ሞት በሚያስቃጣ ከባድ ድንጋጌ ስር እንዲከላከሉ ተበይኖባቸዋል።
በእነ ገብሬ ንጉሴ ክስ መዝገብ ተከሰው የተበየነባቸው ገብሬ ንጉሴ፣ አገናኝ ካሱ፣ ስማቸው አምበሉ፣ ባባዬ አዛናው፣ አስቻለው ክፍሌ፣ ደሴ ክንዴ፣ ክብረት አያሌው፣ ብርሃን ዳርጌ፣ አወቀ መኮንን፣ አበረ ፋንታሁን፣ሻንቆ ብርሃኑ፣ ጌትነት ዘሌ፣ ተሻገር መስፍን እና ሰጤ ጎባለ ናቸው።
ተከሳሾቹ 4 የሰራዊት አባላት እንደገደሉ እና 10 የሰራዊት አባላትን እንዳቆሰሉ የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ ወንጀል ችሎት በብይኑ ገልፆአል። ከተበየነባቸው መካከል አገናኝ ካሱ፣ ስማቸው አምበሉ፣ ባባዬ አዛናው፣ አስቻለው ክፍሌ፣ ደሴ ክንዴ፣ ክብረት አያሌው፣ ብርሃን ዳርጌ፣ አወቀ መኮንንና አበረ ፋንታሁን አንከላከልም በማለታቸው ለፍርድ ለጥር 17፣ እንዲሁም እንከላከላለን ያሉት ገብሬ ንጉሴ፣ ሻንቆ ብርሃኑ፣ ጌትነት ዘሌ፣ ተሻገር መስፍን እና ሰጤ ጎባለ ምስክር እንዲያቀርቡ ለየካቲት 8/2010 ቀጠሮ ተይዟል።’
በዘመናዊ የኢትዮጵያ ታሪክ ጎልተው ከወጡ የሕዝብ ፍላጎቶች አንዱ ሕዝብ የሚሳተፍበትና የሚሰማበት የአስተዳደር ሂደት፣ በሌላ አነጋገር ዲሞክራሲያዊ ሥርዓት የመገንባት ፍላጎት ነው። ይህ ፍላጎት ከዘመን ወደ ዘመን እያደገ፣ ከትውልድ ወደ ትውልድ እየተሸጋገረ ዛሬ ላይ ደርሷል። በዚህ ባለንበት ዘመንና ትውልድ ይህ ፍላጎት እውን ሆኖ ዲሞክራሲያዊ አገር እንድንገነባ ትልቅ ፋይዳ የሚኖረው አንዱ ኩነት ቀጣዩ ጠቅላላ አገራዊ ምርጫ መሆኑ ግልጽ ነው።
ለዚህም ነው ይህ ምርጫ በብዙዎች በጉጉት እየተጠበቀ ያለው። አንዳንድ ፓርቲዎችና ልሂቃን "ምርጫው መደረግ የለበትም" የሚል አቋም በያዙበት ጊዜ መንግሥት ምርጫው በጊዜው መደረግ እንዳለበት አምኖ በቁርጥ ሲዘጋጅ የነበረው የምርጫውን አገራዊ ፋይዳ በሚገባ በመረዳትና በማመን ነበር፡፡ ሆኖም በኮቪድ 19 ወረርሽኝ መከሰት የተነሣ ይህን ምርጫ፣ በኮቪድ 19 ምክንያት ቀድሞ በተያዘው ሰሌዳ ማካሄድ እንደማይቻል፣ በየደረጃው ላሉ ምክር ቤቶች የሚደረገውን የአገሪቱን ምርጫ ለማከናወን በሕግ ብቸኛ ሥልጣን የተሰጠው የምርጫ ቦርድ መጋቢት 22 ቀን 2012 ዓ.ም አስታውቋል፡፡ በዚህም የተነሣ ምርጫውን ለሌላ ጊዜ ማስተላለፍ የግድ ሆኗል። ከኮቪድ የተነሣ የምርጫ መተላለፍ ደግሞ በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን በመላው ዓለም በብዙ አገራት እየተከሰተ ያለ እውነት ነው። ከዚህ በተቃረነ መልኩ ምርጫ ላለማስተላለፍ ወስኖ፣ ፕሬዝደንታዊ ምርጫን ሙሉ በሙሉ በፖስታ ለማድረግ የወሰነው የፖላንድ መንግሥት ከአገር ውስጥም ሆነ ከውጪ ከፍተኛ ውግዘት ደርሶበታል። የአገሪቱ የዲሞክራሲ ተቋማት፣ የአውሮፓ ኅብረት እና ተፎካካሪ ፓርቲዎች የዜጎችን ደኅንነት ለማስጠበቅ እና ምርጫውን ነጻና ፍትሐዊ ለማድረግ ምርጫው መተላለፍ እንዳለበት እየሞገቱ ነው።
ከፖለቲካዊ ምርጫዎች በተጨማሪ በኮቪድ 19 ምክንያት የዓለም ትልቁ የስፖርት ውድድር የሆነው ኦሎምፒክ ለአንድ ዓመት ተራዝሟል፡፡ ዘመናዊ ኦሎምፒክ ከተጀመረበት ከ1896 (እ.አ.አ) ጀምሮ ኦሎምፒክ ተቋርጦ የሚያውቀው በአንደኛውና በሁለተኛው የዓለም ጦርነቶች ምክንያት ብቻ ነበር፡፡ ኮሮና በዓለም ላይ አሁን የደረሰበትን ደረጃ ይህ ሁኔታ በግልጽ ያመላክታል፡፡ በዱባይ ሊደረግ ታቅዶ በብዙ ቢሊዮን ዶላሮች የተዘጋጀውና ለስድስት ወራት ይቆይ የነበረው የዓለም ኤክስፖም ለአንድ ዓመት ተሸጋግሯል፡፡
የምርጫ ቦርድ ምርጫውን በተያዘለት ጊዜ ማካሄድ እንደማይችል ከገለጠበት ከመጋቢት መጨረሻ ጀምሮ መንግሥት የተለያዩ አማራጮችን በታወቁና በበሰሉ የሕግ ባለሙያዎች ሲያስጠና ነበር፡፡ በሦስት ቡድን ተከፋፍለው፣ አንዳቸው ከሌላኛው የማይገናኝ ቡድን መሥርተው፣ ባለሙያዎቹ አጥንተዋል፡፡ ከሪፖርቱ እንደተረዳነውም የአገሪቱን ሕገ መንግሥትና ሌሎች ሕጎች፣ ዓለም አቀፍ ስምምነቶችንና የሌሎች አገሮች ልምዶችን በሚገባ ተመልክተዋል፡፡ በመጨረሻም የተለያዩ አማራጮቻቸውን ይዘው በአንድነት በመገናኘት የተቀራረቡ የሐሳብ አማራጮችን አቅርበዋል፡፡
ባለሞዎቹ ያቀረቧቸውን አማራጮች በመያዝ ምርጫው ሊተላለፍ የሚችልበትን ሕጋዊ አግባብ በተመለከተ ከልዩ ልዩ ባለ ድርሻ አካላት ጋር ውይይትና ምክክር ተደርጓል። ይህንንም ተከትሎ የፌደራሉ መንግሥት ከፍተኛ የሥልጣን አካል የሆነው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ በጉዳዩ ላይ ሕገ መንግሥታዊ ትርጓሜ እንዲሰጥበት ጉዳዩን ለሕገ መንግሥት ጉዳዮች አጣሪ ጉባኤ መርቶታል። በዚህ መልኩ በሕግ አውጭው የሚቀርብ የሕገ መንግሥት ትርጉም ጥያቄ በበዙ አገራት የተለመደ ሕገ መንግሥታዊ ሐሳቦችን ወደመሬት ማውረጃ መንገድ ነው። ለምሳሌ በፈረንሳይ የሕገ መንግሥት ካውንስል የሚባለው የአገሪቱ ሕገ መንግሥት ተርጓሚ ብዙ ጉዳዮችን የሚያየው በአገሪቱ ፓርላማ እየተመራለት ነው። የኛም የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያደረገው ይሄንኑ ነው፡፡
በኮቪድ 19 የተነሣ ስድስተኛው አገራዊ ጠቅላላ ምርጫ በታቀደለት ጊዜ ሊካሄድ እንደማይችል የምርጫ ቦርድ ካስታወቀ በኋላ ምላሽ የሚፈልጉ ሕገ መንግሥታዊ ጉዳዮችን በተመለከተ የቀረቡ አማራጮች ለሕዝብ ይፋ ሆነዋል፡፡ አማራጮቹ ይፋ ከሆኑ በኋላ ጉዳዩ የሕዝብን አትኩሮት የሳበ መነጋገሪያ አጀንዳ ሆኗል። በዚህ ጉዳይ ላይ ከሕዝቡ፣ ከሕግ ባለሙያዎችና ከተፅዕኖ ፈጣሪ ግለሰቦች የተለያዩ አስተያየቶች እየቀረቡ ይገኛሉ፡፡ በጉዳዩ ላይ የሚቀርቡት ዋና ዋና አስተያየቶች በሦስት ሊከፈሉ ይችላሉ፤
3) ጉዳዩ በሕጋዊ አካሄድ ሳይሆን በፖለቲካ መፍትሔ የሚፈታ ነው የሚሉ፤ ለዚህም የሽግግር መንግሥት መቋቋም (ተፎካካሪ ፓርቲዎችን ያቀፈ መንግሥት) ፖለቲካዊ መፍትሔ ነው ብለው የሚከራከሩ ናቸው።
የመጀመሪያውን ሐሳብ የሚያራምዱት የተወሰኑ የሕግ ባለሙያዎች አንዳንዶቹ ምርጫን በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማራዘም እንደሚቻል እና የተሻለው አማራጭ ይሄ እንደሆነ ሐሳባቸውን ሰንዝረዋል። በዚህ መልክ ምርጫው በመተላለፉ በሥልጣን ላይ ያለው መንግሥት እስከ ቀጣዩ ምርጫ በሥራ ላይ የሚቀጥል እንደሆነ እነዚህ የሕግ ባለሙያዎች አስተያየታቸውን ሰጥተዋል። በሌላ በኩል አንዳንድ ፓርቲዎች እና የሕግ ባለሙያዎች ደግሞ "ሕገ መንግሥታዊ ማሻሻያ የተሻለ አማራጭ ነው" ብለው መከራከሪያ ያቀርባሉ።
መንግሥት በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ብቻውን ብዙ ርቀት መሄድ እየቻለ ወይም በቀላሉ ሕገ መንግሥታዊ ማሻሻያ ማድረግ እየቻለ ጉዳዩን ለምክክርና ለውይይት ማቅረቡ አሳታፊ የሆነ ዲሞክራሲያዊ ሥርዓት ለመገንባት ያለውን ቁርጠኝነት ያሳያል። በዚህ ሂደት ቀደም ተብሎ የተገለጹትን ዐይነት በሕገ መንግሥታዊ ማሕቀፍ ውስጥ ያሉ ገንቢ አስተያየቶች፣ ግብዓቶችና ትችቶች እያቀረቡ ላሉ ሁሉ ምሥጋናችንን እናቀርባለን። እንዲህ ያሉ ምክንያታዊ እና በሕግ ላይ የተመሠረቱ ውይይቶች እና ክርክሮች ለዲሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ ትልቅ አስተዋጽፆ አላቸው። የሐሳብ ፍጭቶች በጠረጴዛ ዙሪያ፣ በአንደበትና በብዕር ከተደረጉ አገር ይገነባሉ፤ ለጥፋት መቀስቀሻና ለደም ማፍሰሻ ከዋሉ ግን የሥልጣን ጥመኞችን ያፈራሉ፡፡
ወደ ሁለተኛው ሐሳብ ስንመጣ ሕገ መንግሥታዊ ትርጓሜ የተሻለ አማራጭ እንደሆነ ሐሳባቸውን በተለያዩ የመገናኛ ብዙኃን እየገለጹ ያሉ የሕግ ባለሙያዎችና ሌሎች ሐሳብ አቅራቢዎች አሉ። ከፖለቲካ ፓርቲዎች እና ከሲቪክ ማኅበራት ጋር በነበረን ውይይትም የሕገ መንግሥት ትርጓሜ መጠየቅ በብዙ ፖለቲካ ፓርቲዎች የተሻለ ተቀባይነት ያገኘ አማራጭ እንደሆነ ለማየት ችለናል።