Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ብተወሳኺ ዶ/ር ሃይሉ አርኣያ ን'ሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ከም ዝበልዎ ብዛዕባ'ቶም ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ሕጊ ዘለው አባሉ አቶ አንዱአለም አራጌ ተፈፂምዎም ዝተባህለ መውቃዕቲን ዘስዓበሎም ፀገም ጥዕናን ንሶምን ኣቦ መንበር'ቲ ፓርቲ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳን አቶ አስራት ጣሰን ምስ ኮሚሽነር ኮሚሽን ሰብአዊ መሰላት ኢትዮጵያ ከም ዝተዘራረቡ'ውን ገሊፆም።
ኢትዮጵያ ሌላዋ ይጎዝላቭያ እንዳትሆን ጥንቃቄ ማድረግ እንደሚያስፈልግ ተገለፀ፣ ከጂቡቲ ወደ ኢትዮጵያ የሚያመራው መንገድ መዘጋት የነዳጅ ዘይት ዕጥረት አስከትሎ እንደነበር ታወቀ፡፡
የኢትዮጵያ መንግሥት በተለያዩ የሃገሪቱ ክፍሎች ተቀስቅሰው ከቆዩ ተቃውሞዎች ጋር በተያያዘ በአሥር ሺኾች የሚቆጠሩ ሰዎች በቁጥጥር ሥር መቆየታቸውን፣ መንግሥቱ የአስተዳደር ማሻሻያ እርምጃዎችን እየወሰደ መሆኑን፣ እንደ ግብፅ ካሉ መንግሥታት ጋር ውይይት መጀመሩን አስታውቋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሣለኝ ዛሬ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ኢትዮጵያ ውስጥ ሲካሄዱ ከነበሩት የተቃውሞ እንቅስቃሴዎችና አመፆች ጋር በተያያዘ ወደ ሃያ ሁለት ሺኽ የሚጠጉ ወጣቶች በቁጥጥር ሥር ውለው መቆየታቸውንና መንግሥትም የአስተዳደር ማሻሻያ እርምጃዎችን እየወሰደ መሆኑን አስታውቀዋል።
በሌላም በኩል ገዢው ፓርቲ በአገር አቀፍ ደረጃ ከተመዘገቡ የተለያዩ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ጋር በበርካታ ጉዳዮች ዙርያ ለመከራከር እቅድ እንዳለው ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሣለኝ ገልፀዋል።
በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ውስጥ ጋዜጠኞች ሥራቸውን በተረጋጋ ሁኔታና ድኅንነታቸው ተጠብቆ እንዲያከናውኑ ለማገዝ መንግሥታት እንዲተጉ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሃፊ አንቶኒዮ ጉቴሬሽ ጥሪ አስተላለፉ።
“ይህ ወረርሽኝ በዓለሙ ሁሉ ተንሠራፍቶ ባለበት ጊዜ የተሣሣቱ መረጃዎች፣ ጎጂ የጤና ምክሮች፣ እጅግ የተበላሹና አጥፊ ግምታዊ አስተሳሰቦችና መላ ምቶች ሌላ ወረርሽኝ ዓለምን ውጧታል - ያሉት ዋና ፀሐፊ ጉቴሬሽ መገናኛ ብዙኃኑ የተረጋገጡና ሳይንሣዊ መረጃዎችን፣ በማስረጃ የተደገፉ ዜናዎችንና ትንታኔዎችን በማቅረብ እራሱን የቻለ መድኃኒት ይሰጣሉ” ሲሉ አሳስበዋል።
በሃያ ሦስት ሃገሮች ውስጥ ቁጥራቸው ቢያንስ ሃምሣ አምስት የሚደርስ ጋዜጠኞች በኮቪድ-19 ምክንያት መሞታቸውን ጄኔባ የሚገኘው “ፕሬስ ኤምብለም ዘመቻ” አስታውቋል።
Esufly የአስማት ሚዛን የሚጠብቅ እና በአሱንዳ ውስጥ የኃይል አባላትን የሚያስተሳስር የተረት ዘር የመጀመሪያ እጮኛ ነው። ሁሉንም ሊያስተናግድ ከሚችለው ብርቅዬ ግራጫ በስተቀር እያንዳንዳቸው ከአራቱ የአናማ አካላት አንዱ ናቸው ፡፡ ኒዮብ-እሷ ሕይወት ናት በሰባስቲያን ኤ ጆንስ ፡፡
ዝርዝሮች: ዘንዶው ጠንካራ ቢጫ ነሐስ ነው። አንጓው 37.6 ሚ.ሜ ርዝመት ፣ በሰፊው ነጥብ 44.1 ሚ.ሜ እና በጣም ወፍራም በሆነው 9.2 ሚ.ሜ. የውሃ ተርብ 7 ግራም ይመዝናል እንዲሁም የተንጠለጠለበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት እና በቅጂ መብት ምልክት የተለጠፈ እና የታተመ ነው ፡፡
ሰንሰለት: 24 "ረዥም ወርቅ ቀለም ያለው አይዝጌ ብረት ገመድ ሰንሰለት ፣ 24" ረዥም ጥቁር የቆዳ ገመድ (ተጨማሪ $ 5.00), ወይም 20 "1.2 ሚሜ ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 25.00) ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትህ (ኢዜማ) ግንቦት 2 ቀን 2012 ዓም ከ312 የምርጫ ወረዳዎች ተወክለው በመጡ አባላት የተቋቋመ ሲሆን፤ዜግነትን መሰረት ያደረገ ፖለቲካ እና ማኅበራዊ ፍትህ ለማስፈን የሚሠራ፣ በኢትዮጵያ አንድነት ፅኑ መሰረት ላይ የቆመ፣ ያልተማከለ ፌደራላዊ አስተዳደር መርህን የሚከተል የፖለቲካ ፓርቲ ነው። ኢዜማ በኢትዮጵያ ውስጥ ዕውቀትን መሰረት ያደረጉ የፖሊሲ አማራጮችን በመተግበር ሁለንተናዊ ልማት ለማምጣት፣ ማንነት ላይ ላተኮረ ፖለቲካ መንስዔ ለሆኑ ችግሮች መፍትሄ የሚሰጥ ዜግነት ላይ የተመሰረተ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለመመስረት፣ ጠንካራ ተቋማትን ለመገንባት እና ፍትህ ለማስፈን የሚተጋ ሀገራችንን ካለችበት የድህነት ወለል አንስቶ ወደ ተሻለ የሥልጣኔ እና የዘመናዊነት ከፍታ የማድረስ ህልም ያነገበ የፖለቲካ ፓርቲ ነው፡፡
ለእውነተኛና ዘላቂ የዴሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ መሠረት የፖለቲካ ሥልጣን ባለቤትነትን ወደ ዜጎች በማቅረብ ፖለቲካዊ ግልጽነትንና ተጠያቂነት ባህል ማጠናከር፣ የመልካም አስተዳደር መሠረት በመሆን፣ ለፈጣን የማኅበራዊ የኢኮኖሚ እድገት ወሳኝ ሚና መጫወት ለማንነት ፖለቲካ መንስኤ ለሆኑት ችግሮች መፍትሄ የሰጠና፣ ዜግነት ላይ ብቻ ያተኮረ የፖለቲካ አመለካከት ማስረፅ
የኢዜማ ራዕይ፣ ኢትዮጵያ አገራችን የእያንዳንዱ ዜጋዋ ፖለቲካዊ፣ ሰብዓዊና ኢኮኖሚ መብቶች የተከበሩባት፤ ማኅበራዊ ፍትህ የሰፈነባት፤ በዜጎቿ ጽኑ አንድነት ማዕቀፍ፣ የተለያዩ ባህሎች፣ ቋንቋዎችና እምነቶች ሳይበላለጡ በነፃነት የሚስተናገዱባትና የውበቷ መገለጫ ብቻ የሆኑባት፤ ሰላምና መረጋጋት የተረጋገጠባት፣ በላቀ የሳይንስና ቴክኖሎጂ እውቀት ላይ የተመሠረተ ሁለንተናዊ እድገትና ብልጽግና የተጎናጸፈች፤ ሁሉም ዜጎቿ የሚኮሩባት ታላቅና ገናና ሀገር ሆና ማየት ነው።
የኢዜማ ተልዕኮ፣ሰፊ የሕዝብ መሠረት ያለው የመንግስት ሥልጣን ባለቤት በመሆን እና የፓርቲውን መርሆች መሠረት ያደረጉ፣ የእድገት፣ የብልጽግና የሥልጣኔ ፖሊሲዎችን በመቅረጽና በማስፈጸም፣ በራዕዩ ላይ የተቀመጠችውን ዘመናዊትና ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን እውን ማድረግ ነው።
የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትህ (ኢዜማ) በሀገራችን የፖለቲካ ፖርቲዎች ታሪክ ለመጀመረያ ጊዜ ከተለመደው የፖርቲዎች ውህደት፣ ግንባር መፍጠር፣ ጥምረት እና መሰል አካሄዶች የነበረባቸውን ክፍተት በማጥናት ፓርቲዎች እራሳቸውን አክስመው እና ሁሉም አባሎቻቸው ወደየምርጫ ወረዳቸው በመሄድ እንደ ግለሰብ አባል በመሆን የተመሰረተ ፓርቲ ነው።
የኢዜማ የፖለቲካ ፍልስፍና መሰረት ማኅበራዊ ፍትህ (social justice) ነው። እንደኛ ሀገር ዓይነት በዜጎች መሀከል መጠናቸው እና ቁጥራቸው የበዛ ልዮነቶች ያሉበት፣ ድሆች እና ደካሞች ልዩ ጥበቃ የሚሹበት ሀገር ላይ ማኅበራዊ ፍትህ እዲሰፍን መስራት ተገቢ ነው ብለን እናምናለን።
ኢዜማ አሁን ያለው ሕገ መንግሥት ማሻሻያ እንደሚያስፈልገው ያምናል። የሚደረገው የሕገ መንግሥተ ማሻሻያ የሚመለከታውን ኃይሎች (stake holders) ባሳተፈ መልኩ ሊደረግ የሚገባው መሆን አለበት ብለን እናምናለን። ሕገ መንግስት ምርጫ ያሸነፈ ፓርቲ አልያም በሆነ አጋጣሚ ሥልጣን ላይ የወጣ ኃይል በራሱ ልክ ሰፍቶ ዜጎችን የሚያለብሳቸው ሰነድ አይደለም የሚል ፅኑ አቋም አለን። ለዚህ አበክረን እንሰራለን።
ያልተማከለ የመንግሥት አስተዳደር፣ የፖለቲካ ሥልጣን ባለቤትነትን ወደ ዜጎች በማቅረብ፣ የፖለቲካዊ ግልጽነትንና ተጠያቂነት ባህል በማጠናከር፣ የመልካም አስተዳደር መሰረት በመሆን፣ ለፈጣን የማኅበራዊና የኢኮኖሚ እድገት ወሳኝ ሚና እንደሚጫወት እናምናለን። የፌደራል ሥርዓታችን ከቋንቋ በተጨማሪ ሌሎች መመዘኛዎችን በማከል ሊሻሻል እንደሚገባ እናምናለን።
ተጠያቂነት (Accountablity)፤ የኢዜማ አባላት በየደረጃው በምንወስደው ኃላፊነት እና በምናከናውነው ተግባር ሁሉ በሙሉ ተጠያቂነት ሰሜት እንሠራለን፤ የሀገር እና ሕዝብ ጥቅም በማስቀደም የዕለት ተዕለት ተግባራችንን እናከናውናለን፡፡ በዚህ ምክንያት ለሚፈጠሩ ስህተቶች ሌሎች ላይ ከማሳበብ ይልቅ ሙሉ ኃላፊነት ወስደን እናርማለን፤ በሥልጣን ላይ ሆነን ለሚፈጠር ስህተት ከኃላፊነት በፈቃደኝነት እስከመልቀቅ ድረስ ለሚደርስ ውሳኔ ዝግጁ ነን፡፡ የሕዝብ ኃላፊነት (ሥልጣን) አደራ እንጂ ውርስ ነው ብለን አናምንም። ይህንን በተግባር እናሳያለን።
ሠላማዊነት (Being peaceful) ፤ የኢዜማ አባላት በምንኖርበት፣ በምንሠራበት አካባቢ ሁሉ ሠላማዊ ሆነን እንንቀሳቀሳለን። ለሠላም ዘብ እንቆማለን። በአጋጣሚ በሚፈጠሩ ግጭቶች ከማባባስ ይልቅ ነገሮችን በጥሞና በመመርመር ለሠላማዊ መፍትሔ በር ከፋች መሆንን እንመርጣለን፤ እንተገብራለን፡፡ የሠላምን ጥቅም በጦርነትና ብጥብጥ ውስጥ ገብተን ሳይሆን ማኅበረሰቡ ቀድሞ እንዲገነዘብ ሁሉን አቀፍ ድጋፍ እናደርጋለን።
ትብብር (Cooperation)፤ ለሀገራችን ሠላምና አንድነት ከሁሉም ባለድርሻ አካላት ጋር ተባብረን የምንሠራ ሲሆን፣ በፓርቲያችን ውስጥ ደግሞ የቡድን ሥራ ባሕል አድርገን እንተገብራለን፡፡ በሀገር ጉዳይ ከማንኛውም የፖለቲካ ኃይል ጋር በትብብር የምንሠራ ሲሆን፤ ሁሌም ፉክክራችን በፖሊሲ አማራጭ እንጂ በሀገር ሕልውና ላይ አድርገን አይሆንም፡፡ ሀገርን መያዣ አድርጎ የሚደረግ ፉክክር አውዳሚና አጥፊ በመሆኑ ይህን ሰሜት ወደ ትብብር እንዲመጣ አበክረን እንሠራለን፡፡
ውይይት (Dialouge)፤ በሀገራችን ያሉ ማንኛውም ዓይነት ጉድለቶች ለውይይት ቀርበው መፍትሔ የሚፈለግላቸው ናቸው ብለን እናምናለን፡፡ የተለያዩ የፖለቲካ ልሂቃን በውይይት ባይስማሙ ይህን ጉዳይ ለግጭት ሳይሆን ለሕዝብ ብያኔ ለማቅረብ መዘጋጀት አለባቸው ብለን እናምናለን፡፡ የሕዝብ ውሣኔ የተሣሣተ ቢሆን እንኳን ከመቀበል ውጭ ለመቀልበስ የሚደረግ ጥረት ተገቢ ነው ብለን አንወስድም፡፡ ስህተት የሚታረመው ሕዝቡ ስህተት መሆኑን አምኖ በቀጣይ በድምፅ ሲበይን ብቻ ነው፡፡ ውይይት የችግሮች መፍቻ ቁልፍ መንገድ ሲሆን የሠላምን ትሩፋት ለማጣጣም ጊዜም የሚሰጥ የሥልጡን ዜጋ መገለጫ ነው ብለን እናምናለን፡፡
ልኅቀት (Excellence)፤ የኢዜማ አባላት በሁሉም ተግባራችን በጥራት ለመከወን በምናደርገው ጥረት ምሣሌ ሆነን እንድንቀርብ እንጥራለን፡፡ የኢዜማ አባላት በግል ሥራችን ይሁን ተቀጥረን በምንሠራበት ወይም በመንግሥት ተቋማት ሁሉ የተጣለብን ኃላፊነት በብቃት እና በጥራት በመወጣት ምሳሌ የምንሆን ፈጻሚ ለመሆን እንጥራለን።
ቀዳም ብዕለት ጀንዋሪ 9፤2021 ኣብዝተገብረ ቀዳማይ ክፋል ዓመታዊ ኣኼባ ኣባላት ዲያስፖራ ጉዕዞ ቀዳማይ ዓመት ማሕበርና ብደረጃ ዲያስፖራን ኣመራርሓን ብምግምጋም ሓሙሽተ ኣባላት ዘለውዎ ሓደሽቲ ኣመራርሓ ዝመረጸ እንትኸውን፤ኣብዚ ካልኣይ ክፋል ዓመታዊ ኣኼባና ካዓ ኣብ ሕዝብና በጽሑ ዘሎ ወራር፤ኹናትን ጅምላ ጨፍጫፍን ብማሕበረሰብ ዓለም ንክፍለጥን እናሃልቀ ንዘሎ ሕዝብና ድምጺ ክንኾነሉ ቅድሚያ ህብና ነሳልጦም ዕዮታትን ኣንፈታትን ከምብሓድሽ ምህጻጽን፤ ከምኡ'ውን ተወሰክቲ ኣባላት ኣመራርሓን ዝተፈላለዩ ንኡሳን ኮሚቴታትን ምምራጽ ካብቶም ዝተትሓዙ ኣጀንዳታት ብዋናነት ዝጥቀሱ'ዮም፡፡
‘ንሰብኣዊ ናፅነት ኢና ተቃሊስና፣ካብኡ ኢና‘ውን ቦቊልና፣ናፅነት ሃይማኖት ኣሎ ኣብ ኤርትራ’ ዝበለ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ’ምጅሃር ከይመስል‘ምበር፣ኣብ ዓለም ከምኤርትራ ሃይማኖት ነፃነት ዝኽበረሉ ዘለዎ ሃገር የለን‘ ይብል።
የብሔራዊ እርሻ ምርምር ድርጅት ቀጣይ ምርምር በየዓመቱ 929,000 ሜትሪክ ቶን ባቄላዎችን በማመንጨት በርካታ የባቄላ ዝርያዎችን ለማምረት ይረዳል ፡፡ የፎቶ ክሬዲት: ሻርሎት ኬሚጊሻይ ፣ ናርኦ
የምግብ ስርዓቶች ከአየር ንብረት ለውጥ እና ፍትሃዊነት ጋር የተገናኙ ናቸው ፡፡ ጤናማ ፣ ዘላቂ የምግብ ስርዓት የአየር ንብረት ለውጥን ለማቃለል ይረዳል ፣ የአየር ንብረት ለውጥ ጤናማ የምግብ ስርዓትን ለመደገፍ ያለንን ችሎታ ይነካል ፡፡ እንዲሁም ጤናማ የምግብ ሥርዓቶች የምግብ ዋስትናን ፣ አመጋገቦችን እና የኑሮ መተዳደሪያዎችን ያሻሽላሉ ፡፡ የሰዎች እና የፕላኔቷ እድገት እንዲመች ጤናማ መሬት ፣ አየር ፣ ውሃ እና ምግብ እንፈልጋለን ፡፡
በማርኬስት ፋውንዴሽን የመጀመሪያ-ሩብ አመት 2020 የገንዘብ ድጋፍ በ $20.4 ሚሊዮን መጠን 17 ዕርዳታዎችን ሰጠ ፡፡ (የእኛን ይመልከቱ) የውሂብ ጎታዎችን ይሰጣል ለፀደቁት እርዳታዎች ሙሉ ዝርዝር ፡፡) ከዚህ ጥምር ውስጥ 1 ፒ 2 ቲ 300,000 ለ 36 ወራት ድጋፍ ይሰጣል ብሔራዊ የእርሻ ምርምር ድርጅት (NARO) የኡጋንዳ ፣ ከማኪክዌይ ዓለም አቀፍ ፕሮግራም ባልደረባዎች አንዱ።
NARO በኡጋንዳ ውስጥ ሁሉንም የእርሻ ምርምር ስራዎች ይመራል ፣ ተገቢ ፣ ደህንነቱ የተጠበቀ እና ወጪ ቆጣቢ ቴክኖሎጂዎችን ለማመንጨት እና ለማሰራጨት ተልዕኮ አለው ፡፡ ተግባሩ ግብርናን የሚቀይሩ ቴክኖሎጂዎችን እና ፈጠራዎችን በማዳበር እና በማስፋፋት ላይ ያተኩራል-ዘላቂ የግብርና ምርታማነትን ማሳደግ ፣ ዘላቂ ተወዳዳሪነት ፣ የኢኮኖሚ እድገት እና የምግብ ዋስትና እና በመጨረሻም ድህነትን ማጥፋት ፡፡
ማክዌይድ የቦርድ ሊቀመንበር ዴቢ ላየርማን “በአጋሮቻችንና በእድገታቸው ኩራት ይሰማናል” ብለዋል የመክሊድ ቦርድ ሊቀመንበር ዴቢ ላንድስማን ፡፡ በአርሶ አደሩ ማህበረሰብ ውስጥ ቴክኒካዊ እና ማህበራዊ ስርዓቶችን በሚያሻሽሉ መንገዶች ላይ አዳዲስ የፈጠራ ውጤቶች ናቸው እናም እነዚህ ማህበረሰቦች የአየር ንብረት ለውጥን የመቋቋም አቅምን በሚቀንሱበት ጊዜ የመቋቋም አቅምን ያሳድጋሉ ፡፡
አርሶአደሮች በፒልል ማሽል ስነ ተፈጥሮ ጥናት ፣ በእፅዋቱ የሕይወት ዑደት ጥናት እና በአየር ንብረት እና በመኖሪያ አካባቢዎች ወቅታዊ ለውጦች እንዴት እንደሚለኩ የሰለጠኑ ናቸው ፡፡
ማክዎዴን ይህንን ገንዘብ የሰጠው በሱ በኩል ነው የትብብር ምርምር ምርምር ፕሮግራም (CCRP) ፣ ሁሉም በአከባቢው ሰዎች ዘላቂ በሆነ ምርት የሚያመርትን ገንቢ ምግብ እንዲያገኙ የሚያስችል ዓለምን የሚያረጋግጥ ነው። ፕሮግራሙ ድህነት እና የምግብ ዋስትና አለመኖር “የረሃብ አድማዎችን” የፈጠሩት በአፍሪካ እና በደቡብ አሜሪካ በሚገኙ 10 አገሮች ውስጥ የግብርና ስነ-ምህዳራዊ ስርዓቶችን ምርምርን ይደግፋል ፡፡ ዓለም አቀፋዊ የአካባቢ ለውጥ ያስከተለውን ውጤት ከሚሰማቸው የመጀመሪያዎቹ ዘርፎች መካከል እርሻዋ እጅግ አነስተኛ በሆነ ገበሬ መካከል አርሶ አደር ናቸው ፡፡ የሰብል ምርምር ፕሮግራም በአርሶአደራዊ ምርምር መፍትሔዎች ላይ ምርምር በማድረግ በአነስተኛ ገበሬዎች ፣ እና በገንዘብ በመሰብሰብ አስቸኳይ የአየር ሁኔታ ጉዳዮችን ለመፍታት ይረዳል ፡፡
ዓላማችን በመጨረሻም የአከባቢው አርሶ አደሮች ቤተሰቦቻቸውን እና ማህበረሰቦቻቸውን በማኅበራዊ ፣ በኢኮኖሚያዊ እና በአካባቢያቸው በሚጠቅማቸው ሁሉ እንዲመገቡ የሚያስችላቸው የምግብ ስርዓቶችን መደገፍ ነው ፡፡ የጄን ማልዲ ካዲ ፣ ፒ.ዲ. ፣ ዓለም አቀፍ ፕሮግራም ዳይሬክተር
CCRP አድራሻዎች ይቀየራሉ በሁለት ተያያዥ መንገዶች። በመጀመሪያ መርሃግብሩ የሰብል ምርምርን በተመለከተ እጅግ አሳታፊ / ትብብራዊ / አቀራረብ / አቀራረብን ያበረታታል-ከፊት ለነበሩ አርሶ አደሮች መሬታቸውን በሚጠብቋቸው አርሶ አደሮች ላይ በመመርኮዝ የተለያዩ የእውቀት እና የባህል ፍላጎቶችን ይጋራሉ ፡፡ ጥናቱ የሚያተኩረው በ የግብርና ስነ-ምህዳራዊ ማጎልበት ልምምዶች-ሥነ-ምህዳራዊ መርሆዎችን ከእርሻ አስተዳደር ጋር በማጣመር የግብርና ስርዓቶችን አፈፃፀም የሚያሻሽሉ ናቸው ፡፡
በሁለተኛ ደረጃ መርሃግብሩ የአርሶአደሮችን ፣ የምርምር ተቋማትን እና የሌሎችን የአየር ንብረት ለውጥን ለማቃለል እና ለመልመድ እና ለመቆጣጠር የስነ-ምህዳራዊ መፍትሄዎችን ችሎታ እና አቅም በመተው መረጃ እና ተፅእኖዎችን ይጋራል ፡፡ በእነዚህ ሁለት አቀራረቦች CCRP አንድ ምርትን በመጨመር ላይ ብቻ ከማተኮር ይልቅ የግብርና አጠቃላይ እይታን ቅድሚያ ይሰጣል ፡፡ ምርታማነት አሁንም አስፈላጊ ነው ፣ ነገር ግን በማህበረሰቦች ውስጥ ዘላቂ ከሆኑ መፍትሄዎች እና ፍትሃዊ ባህሎች ጋር ከተጣመረ ብቻ ነው።
በኡጋንዳ እና በሌሎች ሀገራት ውስጥ አነስተኛ ገበሬዎች እንደ አንዳንድ የምርምር እና ቴክኖሎጂዎች ያሉ ሀብቶች ተደራሽነት ስለሌላቸው ብቻ የግብርና ስነ-ምህዳራዊ ልምዶችን ተግባራዊ ለማድረግ በሚያደርጉት ጥረት ብዙ ጊዜ ይቋረጣሉ ፡፡ አርሶ አደሮች ምርታቸውን ለማቀዝቀዝ ፣ ለማፅዳት ፣ ለመደርደር ፣ ለማከማቸት እና ለማከማቸት ቀልጣፋ እና በአከባቢው ተገቢ የሆነ የድህረ ምርት አያያዝ ልምዶች ይፈልጋሉ - እናም በድህረ ምርት ላይ አለመመጣጠን ትልቅ ኪሳራ ያስከትላል ፡፡
በዓለም ዙሪያ ለአርሶ አደሮች እና ለምግብ ስርዓቶች ፍትሃዊ እና ስነ-ምህዳራዊ መፍትሄ በመፍጠር ረገድ በአጋሮቻችን እና በእድገታቸው ኩራት ይሰማናል ፡፡ -ዲብ ቢርዝ ዴይስማን, የ McKNIGHT የጀርባ ሊቀመንበር
በማክኬዴር ድጋፍ NARO ለአነስተኛ ገበሬዎች በአከባቢው ተገቢ እና አግባብነት ያላቸውን የቴክኖሎጂ አማራጮችን ለመለየት እና ለመለካት በአርሶ አደር በሚመራ የምርምር አውታረመረብ ላይ ይተማመናል ፡፡ ተመራማሪዎቹ እነዚህን ቴክኖሎጂዎች በመመርመር የአገሬው ተወላጅ እውቀትን እና አካባቢያዊ ፈጠራን በማካተት ከአካባቢያዊ ሁኔታዎች ጋር ያጣጥሟቸዋል ፡፡ በድህረ ምርት ላይ ኪሳራዎችን በመቀነስ እና የተመጣጠነ የምግብ ድብልቅን በማዳበር ፕሮጀክቱ የአከባቢን አመጋገቦችን በማሻሻል ለአርሶ አደሮች እና ለአከባቢ አምራቾች የኑሮ ሁኔታዎችን ያዳብራል ፡፡
የአከባቢው ሰዎች እና ድርጅቶች የዚህ ቦታ-ተኮር አቀራረብ ልብ አሁንም ናቸው ፡፡ ተማሪዎችን ፣ አርሶአደሮችን ፣ አምራቾችን ፣ የአከባቢ መሪዎችን እና ሌሎችንም በማሠልጠን ይህ ፕሮጀክት የገቢያ ግብርና ማህበረሰቦችን እነዚህን እና የድህረ ምርት ምርቶችን አሁን እና ለወደፊቱ ለመቀጠል የሚያስችል አቅም ያጠናክራል ፡፡
እንደ እርሶ ሥነ-ምህዳራዊ ምርምር ፕሮጄክቶች ይህ የእርሻ ማህበረሰብ ቤተሰቦቻቸውን ለመመገብ እና ኑሮአቸውን ለማሳደግ የሚያስችሏቸውን መሳሪያዎች ይሰጣቸዋል ፣ መሬታቸውን ፣ አየርቸውን እና ውሀቸውን ለረጅም ጊዜ ይጠብቃሉ ፡፡ አርሶ አደሮች የምርምር ሂደቱን በመሳተፍ እና በባለቤትነት በመያዙ ፣ አለምአቀፋዊ እና አካባቢያዊ እውቀትን በመጥራት የበለጠ ፍትሃዊ ማህበረሰቦችን በሚፈጥሩ መንገዶች መተባበር ይችላሉ ፡፡
CCRP እነዚህን የምግብ ስርዓቶች ፣ የአየር ንብረት እና በዓለም ዙሪያ ፍትሃዊ በሆኑ ማህበረሰቦች መካከል ግንኙነቶች ማድረጉን ይቀጥላል። የዓለም አቀፉ የፕሮግራም ዳይሬክተር የሆኑት ጄን ማላን ካዲ እንዳሉት “ግባችን በመጨረሻም የአከባቢው አርሶ አደሮች ቤተሰቦቻቸውን እና ማህበረሰቦቻቸውን በማኅበራዊ ፣ በኢኮኖሚያዊ እና በአካባቢያቸው በሚጠቅማቸው ሁሉ እንዲመገቡ የሚያስችላቸው የምግብ ስርዓቶችን መደገፍ ነው” ብለዋል ፡፡
በማክኮምበር ፣ ይህ ተለዋዋጭ ለውጥ ጊዜ ነው ፡፡ ወደ አዲሱ አመራር ፣ መርሃግብሮች እና ወደ ተጣራ ውስጣዊ መዋቅር ፈረቃዎችን በምንሰራበት ጊዜ ፣ ዋጋ የምንሰጣቸው አጋሮቻችን ስለምንገነባቸው ልዩ ቡድኖች እንዲያውቁ እንፈልጋለን ፡፡ የሚከተለው እ.ኤ.አ. ከ 2020 የመጀመሪያ ሩብ አመት የሰራተኞች ማዘመኛዎች ማጠቃለያ ነው ፣ እኛ ከዚህ በፊት ያጋራነው ፡፡
የሚቀጥለውን ፕሬዝዳንታችንን ፍለጋ ለማካሄድ የፍለጋ ኩባንያውን Korn Ferry መስራታችንን መግለጻችን በደስታ ነው ፡፡ በሚቀጥሉት ሳምንቶች ውስጥ የቦታውን መገለጫ ለመልቀቅ አቅደናል ፡፡ እባክዎን ማንኛውንም ጥያቄ ለ ይላኩ McKnightSearch@KornFerry.com.
በፕሮግራም ቡድናችን ውስጥ ፣ ማክኮም ዴአናን ማጠቃለያዎችን በደስታ ይቀበላል እ.ኤ.አ. ከሰኔ 1 ጀምሮ አዲሱ የስነ-ጥበባት ፕሮግራም ዳይሬክተር እንደመሆኗ መጠን ማክሚንግ ከጃክስታይዝነስ አርትስ ፣ ከ 6000 በላይ ወጣቶች እና 10,000 የሚሆኑ የማህበረሰብ አባላት እያገለገለች እና ለ 25 ዓመታት ስትመራ የቆየች እና ለ 25 ዓመታት ስትመራ የቆየችው ማኪ ማታ ነው ፡፡ በተጨማሪም በሜትሮፖሊታን የኪነ-ጥበባት ምክር ቤት የፕሮግራም መኮንን በመሆን ያገለገሉ ሲሆን በጥቁር ሜንቶፖታኖች ምክር ቤት ከፍተኛ አስተዳዳሪ የነበሩ ሲሆን (በአሁኑ ጊዜ የአፍሪካውያን የቅርስ ጥበቃ ምክር ቤት ተብሎ ይጠራል) ፡፡
በየካቲት ወር አቀባበል አድርገናል ፎብ ላርሰን እንደ አዲሱ የግንኙነቶች አስተዳዳሪችን ፡፡ ቀደም ሲል ላርሰን የቅዱስ ጳውሎስ የሕዝብ ቤተ መጻሕፍት የግንኙነት ዳይሬክተር ሆነው ያገለገሉ ሲሆን ፣ የቤተ መፃህፍት መዘግየት መቀጮን ጨምሮ 42 ቁልፍ ሰዎችን ወደ ቤተመጽሐፍቱ እንዲመለሱ የጋበዘ ፖሊሲ በፖሊሲ ለውጥ ይመራ ነበር ፡፡
እኛ ደግሞ በርካታ የሰራተኛ ሚናዎችን እና የስራ ማዕከሎችን ቀይረናል ፡፡ በተለዋዋጭ የ V&EC ፕሮግራማችን ውስጥ ፣ ኤሪን ኢሞን ጋቪን የፕሮግራም ውህደት እና የፕሮግራም መኮንን ሆነው ተሾመዋል ፡፡ ሣራ ሃነንድነዝ፣ የፕሮግራም መኮንን; እና ኤሪክ ሙክለር፣ የፕሮግራም መኮንን. ላቶሻ ኮክስ የፕሮግራም ቡድን አስተዳዳሪ ሲሆን እርሱም ሁለቱን አርት እና ቪ እና ቪዲኤን መርሃግብሮችን ይደግፋል ፡፡ ሬኔ Richie አሁን ደግሞ የ V&EC ተባባሪ ሆነዋል ፡፡
በሌላ የቡድን ዜና ውስጥ ዶሮቲ ዊኪንስ ለትርፍ እና ለመረጃ አቀናባሪነት ከፍ እንዲል ተደርጓል ፡፡ ጃን ፒተርስሰን (ሌሎች ግራንዲንግ) ፣ ሣራ “ሳም” ማርካርድ (የመካከለኛው ምዕራብ የአየር ንብረት እና ኢነርጂ) እና ዋልተር አሬጎ (ዓለም አቀፍ) አሁን የፕሮግራም እና የገንዘብ ድጋፍ ተባባሪዎች ናቸው ፡፡
ቀደም ሲል እንደተገለፀው የክልል እና ማህበረሰቦች ፕሮግራም ዳይሬክተር የሆኑት ሊ eሂ በሀምሌ ወር መጨረሻ ከኃላፊነታቸው እንደሚለቁ እና ክሪስተን ማርክስ የካቲት መጨረሻ ላይ የኪነ-ጥበባት ፕሮግራም አስተዳዳሪ በመሆን ሚናዋን ትተዋል ፡፡ በተጨማሪም የኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ዳይሬክተር የሆኑት ጆዲ ላየር አዲስ ዕድል ለመፈለግ ፋውንዴሽን በኤፕሪል ወር አጋማሽ ላይ ይተዋል ፡፡ ተልእኳችንን ለማሳደግ በተሻለ ብቃት ብቁ እንድንሆን በሜክኬርዝ በአምስት ዓመቷ ውስጥ የቴክኖሎጂ ስርዓታችንን በማሻሻል ረገድ ከፍተኛ አስተዋፅኦ አበርክታለች ፡፡ መልካሙን እንመኛለን ፡፡
የበጀቱን ረቂቅ ዛሬ ለምክር ቤቱ ያቀረቡት የገንዘብና የኢኮኖሚ ልማት ሚኒስትሩ ሶፍያን አሕመድ ገንዘቡ ከሃገር ውስጥ ገቢ፣ ከውጭ ከብድርና ከእርዳታ የሚገኝ መሆኑንም ገልፀዋል፡፡
በትግራይ ገዢ ፓርቲ (ህወኃት) እና በብልጽግና ፓርቲ መካከል ያለው ቅራኔ ከዕለት ወደ ዕለት እየተባባሰ እንጂ እየተሻለ አልመጣም፡፡ እርስ በርስ የቃላት ጦርነት መወራወሩ እያየለ መጥቷል፡፡ የህወኃት ተፎካካሪ ፓርቲዎች ግንባር ፈጠረው የዘመቱበት ይመስላል፡፡ “ፈንቅል” የተባለ የትግል እንቅስቃሴ በክልሉ ወጣቶች እየተካሄደ መሆኑ ይነገራል፡፡ በሌላ በኩል፤ በኮሮና ወረርሽኝ የተነሳ አገራዊው ምርጫ ቢራዘምም የትግራይ ክልላዊ መንግስት በነሐሴ የራሴን ምርጫ ለማድረግ ዝግጅት ጀምሬአለሁ ብሏል፡፡ ይሄም ሌላው የውዝግብ መንስኤ ሆኗል::
በዚህ መሃል ችግሮችን በንግግር ተወያያቶ ለመፍታት ቅንጣት ታህል ተስፋ አይታይም – ከሁሉም ወገን፡፡ በዚህ የተነሳ ብዙዎች መጨረሻው ያሰጋቸዋል – ያሳስባቸዋል፡፡ የቀድሞ የአየር ሀይል አዛዥ እንዲሁም በአ.አ.ዩ የፌዴራሊዝም መምህር የሆኑት ብ/ጀነራል አበበ ተ/ሃይማኖት በወቅታዊ የፖለቲካ ችግሮችና መፍትሄዎች ዙሪያ ከአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ጋር ተከታዩን ቃለምልልስ አድርገዋል፡፡
ወደ ሁለት አመቱ ከመግባታችን በፊት በመጀመሪያ በተለይ ከ1983 በኋላ ያለውን ሁኔታ ማየቱ ጥሩ ነው፡፡ ከ1983 መጨረሻ ጀምሮ ሀገራችን መጀመርያ በሽግግር ቻርተር ቀጥሎም በሕገ-መንግስቱ ወደ መሰረታዊ የስርዓት ሸግግር ጉዞ ጀምራለች:: በአንድ በኩል ወደ ካፒታሊዝም፣ በሌላ በኩል ወደ ዴሞክራሲ የሚደረግ ሽግግር:: ይሄ ሽግግር በአንድ ጊዜ ሁለት ጉልህ አላማዎችን የያዘ ከባድ ሽግግር ነበር፡፡ ወደ ካፒታሊዝም መሸጋገር ስንል ቀድሞ በእርሻ ላይ የተመሰረተ ኋላቀር ኢኮኖሚ እንዳለን ይታወቃል፡፡ ወደ ዴሞክራሲ ስንሸጋገር ደግሞ መብቶች የሚሰፉበት ሁኔታ እየተፈጠረ ይሄዳል ማለት ነው፡፡ ከዚህ አኳያ ሲታይ በአጠቃላይ ምን አይነት ስኬት ነበር? ምን አይነት ጉድለት ነበር? ምን አይነት ችግሮች ነበሩ? የሚለውን ማየቱ ይጠቅማል፡፡
እንግዲህ በአለም አቀፍ ደረጃም ይሁን በኢትዮጵያ ተጨባጭ ሁኔታ ዴሞክራሲ ሲባል የህዝብ አገዛዝ ማለት ሲሆን ሁልጊዜ ማዕከሉ መብት ነው፡፡ ሲቪልና ፖለቲካዊ፤ ማህበረ-ኢኮኖሚዊ፤ የቡድን፤ የመልማትና ንፁህ አየር የማግኝት ወ.ዘ.ተ ናቸው:: እነዚህ መብቶች በግለሰብ፤ በፆታ፤ በሃይማኖት፤ ብሔር ወ.ዘ.ተ እኩልነት ይገለፃሉ፡፡ እንደ የአገሩ ሁኔታ የሚለያዩ ቢሆንም አንኳር የሆኑት መብቶች ጎልተው የሚታዩ ናቸው፡፡ በኢትዮጵያ ባለፉት ሰባ ዓመታት ምናልባትም ለሚቀጥሉት 20 እና 30 ዓመታት(ከፍተኛ ገቢ ያላት አገር እስክንገነባ ድረስ) የመሬት ባለቤትነትና የብሔር ብሔረሰቦች መብቶች የተሳሰሩ ግን ጉልህ የመብት ጥያቄዎች ናቸው፡፡ በመጀመሪያ በኢትዮጵያ ከ70 በመቶ በላይ ህዝብ አርሶ አደር እና አርብቶ አደር ነው፡፡ሁለተኛ ኢትዮጵያ ውስጥ የተወሰኑ ሰዎች “ብሄር የለኝም” የሚሉ ቢኖሩም፤ ነገር ግን አብዛኛው የዚህ ወይም የዚያኛው ብሔር አባል ነኝ የሚል ነው:: አብዛኛው ህዝብ የሚያሰለፉ ብቻ ሳይሆኑ እርስ በእርሳቸውም የተያያዙና አንዱን ከአንዱ ነጣጥሎ ለማየት የሚያስቸግሩ ናቸው፡፡
የአገራችን ኢኮኖሚ መሰረቱ እርሻና እንስሳት ማርባት ነው፡፡ የመሬት አቅርቦት፤ የመሬት ዋስትና፤ ከፍተኛ ልማት ለማረጋገጥ የዕውቀትና የግብአት ጉዳይ፤ ከነዚህ ጋር የተሳሰሩ የመሰረተ ልማት ጥያቄዎች አቅም በፈቀደና በተሟላ ለማረጋገጥ የሚደረግ ፖለቲካዊ ትግል ነው ሰላምና ልማት የሚረጋገጠው፡፡ ከቀበሌ ጀምሮ ካለምንም ተፅእኖ በራሱ ማስተዳደር ሲችል እና ከዛ በላይ ላሉ እርከኖች ደግሞ ነፃና ፍትሃዊ በሆነ መንገድ እሴቶቹና ጥቅሞቹን የሚያረጋግጡለት መምረጥ ሲችል ነው:: ሁሉንም መብቶችና እኩልነቶች የሚረጋገጥበት ሁኔታ ይፈጥራል፡፡
የግለሰብና የሃይማኖት መብቶች ጨምሮ ለምሳሌ የሴቶች እኩልነት ከማረጋገጥ አኳያ በከተማና በከፍተኛ የመንግሰት ተቋማት የሴቶች ቦታ ቁልፍ ሚና ቢኖረውም ወሳኙና መሰረታዊ ለውጥ ግን በገጠር የሴቶች እኩልነት ለማረጋገጥ የሚደረግ ትግል ነው:: የገጠሪትዋ ሴት ካልተማረች፤ ልጆችዋ በበሽታ ወይም በትምህርት ቤት እጦት እቤት የሚውሉ ከሆነ፤ እንጨት ለመሰብሰብና ውሃ ለመቅዳት በቀን ሰዓታት የምትኳትን ከሆነ ኑሮዋ ጎስቋላ ይሆናል ብቻ ሳይሆን እኩልነት የሚባል የሰማይ መና ይሆናል፡፡ ለዚህም እላይ የተገለፁት ተግባሮች ወሳኝ ይሆናሉ፡፡
ይህ ሳይሆን ሲቀር የምግብ ዋስትና ይታጣል፤ ድርቅና ርሃብ አንድ ይሆናሉ፤ ለኢንዳስትሪው ግብአት ይቀጭጫል፤ ስራ አጥነት በእጅጉ ይስፋፋል ለፅንፈኞች የተመቻቸ ሁኔታ ይፈጥራል ሰላምም ሊታጣ ይችላል:: በከተማ ቢጀምርም የኢትዮጵያ የፖለቲካ ትርምስ ማዕከሉ ገጠሩ ነው:: ባለፉት100 ዓመታት ቀርፋፋ ቢሆንም ካፒታሊዝም ደረጃ በደረጃ አገራችን ውስጥ የገባባበት እና ብሔሮች እየበለፀጉ የሚሄዱበት ሁኔታ በመፈጠር ላይ ነው:: ምናልባት ከ90 ከመቶ በላይ ራስ በራስ የማስተዳደር መብቶች ለማረጋገጥ ሲታገል ነበር አሁንም እየታገለ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ፖለቲካ የመዘውር ማዕከላት የመሬት ጥያቄና የብሔር ብሔረሰቦች መብት የምንለው ለዚህ ነው፡፡
የአፄውም ሆነ የደርግ ሥርዓት የወደቁት እነዚህን መመለስ ባለመቻላቸው ነው፡፡ ደርግ መሬት ላራሹን አውጆ ጥሩ ተቀባይነት አገኝቶ ነበር፡፡ ነገር ግን እላይ የተገለፁትን ማለት የመሬት ዋስትናና የመሳሰሉትን ባለመተግበሩ ገበሬው አመፀበት፡፡ የብሔር ብሔረሰቦችን መብት ደግሞ በኢትዮጵያ ትቅደም ስም ለመደፍጠጥ ጦርነት በመክፈቱ ልጆችን በመማገዱ የውድቀቱ ምክንያት ሆነ፡፡
የኢሕአዴግ የትንሳኤ ምክንያቶች ደግሞ በእነዚህ ሁለቱ ጥያቄዎች ላይ የያዘው አቋም ነው:: ይሄን ለመፍታት የሚያስችል ቻርተርና ሕገ መንግሥት አዘጋጀ፡፡ መተግበር በመጀመሩም ለ25 ዓመታት በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ታይቶ የማይታወቅ የሰላም ብርሃን መታየት ጀመረ፡፡ በአገራችን ብቻ ሳይሆን በዓለም ደረጃ የተመሰከረለት ማህበረ-ኢኮኖሚያዊ እድገት አረጋገጠ:: ነገር ግን የኢትየጵያ ህዝቦች በየጊዜው የሰጡትን ማስጠንቀቂያዎች ችላ በማለቱ በተለይም በ1993፣ በ1994 በሲዳማ ህዘብ፤ በ1997 እና በ2008ና 2009 በመላ አገሪቱ እንዲያሻሽል የተሰጠው ዕድል በትዕቢት ሊጠቀምበት ስላልቻለና ዞሮ ዞሮ እሱም እንደ ቀደሙት እነዚህን መብቶች በማፈን መፃረር ጀመረ፡፡ በዚህ የተነሳ ወደቀ፤ ሞተ ተቀበረ፡፡
አሁንም ቢሆን ኢትዮጵያ መካከለኛ ገቢ ያላት አገር እስክትሆን ድረስ መሠረታዊ የፖለቲካ ጥያቄዎች ከእነዚህ ከሁለቱ የሚያልፍ አይሆንም፡፡ የመሬት ነገር ወሳኝ ጥያቄ ሆኖ ይቀጥላል፡፡ አብዛኛው ሕዝብ አሁንም ሕይወቱ ከመሬት ጋር የተያያዘ ነው:: አሁንም ሥራ አጥነት የሚመነጨው ከገጠር ነው፡፡ ወጣቱ ከመሬት ጋር ካልተሳሰረ ችግር ይፈጥራል:: ኢንዱስትሪውም እሱን የማስተናገድ አቅም ላይ አልደረሰም:: ስለዚህ እርሻው ግብርናውና መሬት አሁንም ወሳኝ ሆነው ይቀጥላሉ:: ከዚህ አንፃር አሁንም በኢትዮጵያ የመሬት ጥያቄ ወሳኝ መሆኑን አለመረዳት ነው አገሪቱን እያናወጣት ያለው፡፡ የብሔር ብሔረሰቦች መብትም በቀጥታ ራስን በራስ ከማስተዳደር፣ በራስ ሀብት ከመጠቀምና ራሱ በመረጠው አካል ከመተዳደር ጋር የተያያዘ ነው፡፡ ይህቺ አገር የብሔር ብሔረሰቦች የትስስራቸው አገር ናት፡፡ ከዛ አትበልጥም ከዛ አታንስም፡፡ ልዩነት እያላቸው አንድነታቸው በትስስራቸው ይገለፃል:: ሁሉም ዓይነት ትስስር:: ይሄን የሚክዱት ጥቂት ሰዎች እንጂ አብዛኞቹ የሚቀበሉት ጉዳይ ነው፡፡
አሁንም እንደ ብሔር መደራጀት እንደ ብሔር ራስን በራስ ማስተዳደር እንደ ብሔር የራስ እድል የመወሰን ፍላጎቶች እንዳሉ መሬት ላይ ያለ ተጨባጭ ሃቅ ነው:: ኢሕአዴግ የወደቀበት ዋናው ምክንያት እኮ የብሔር ብሔረሰቦችን መብት ቀስ በቀስ እየጣሰ በመምጣቱ ነው:: በምስለኔ ለማስተዳደር በመሞከሩ ነው፡፡ የመሬት ጥያቄም በተመሳሳይ ለኢንቨስትመንት፣ ከተማ ለማስፋፋት እየተባለ መሬት ያለ በቂ ካሳ ገበሬው እንዲፈናቀል፣ ሕይወቱን ካስተሳሰረበት ያለ ምንም አማራጭ እንዲነጠልና እንዲገፋ መደረጉም ነው የኢሕአዴግ ውድቀት ምክንያት:: ለኢሕአዴግም የትንሳኤውም የውድቀቱም ምክንያት፣ የመሬትና የብሔር ብሔረሰቦች መብት ጥያቄ ነው፡፡
የመሬት ጥያቄ እንዳለ ሆኖ በወቅቱ የነበረውን የመደብ ጥያቄ ወደ ብሔር ብሔረሰብ ጥያቄ የለወጡት ጥቂት ልሂቃን ናቸው፤ የብሔር ጉዳይ ደግሞ በስሜት ለመነዳት ቅርብ ነው የሚሉ ወገኖች አሉ ይሄ እንዴት ያዩታል?
ይህቺ አገር እኮ ከ1983 በፊት የነፃ አውጪዎች አገር ነበረች፡፡ የኦሮሞ፣ የትግራይ፣ የሶማሌ፣ የቤኒሻንጉል ወዘተ… የሚሉ በርካታ ነፃ አውጪዎች፣መሳሪያ ይዘው የሚዋጉበት አገር ነበረች፡፡ ያ ለምን ሆነ? የብሔር ትግል እኮ አንዱ የመደብ ትግል መገለጫ ነው:: ለምን እነ ሚኤሶን፣ ኢሕአፓ አላሸነፉም? የኢትዮጵያን ተጨባጭ ሁኔታ ያገናዘበ ዓላማ፤ እስተራተጂ ስልት ስላልነበራቸው ነው፡፡ ጀግንነቱ እማ እነሱም አስመስክረው ነበር:: በስሜት መነዳት የሚለው ህዝብን መስደብ ነው፡፡ ህዝብ አይሳሳትም ማለቴ አይደለም:: ነገር ግን 17 ዓመታት የትጥቅ ትግል ሙሉ ወይም 29 ዓመታት የግንባታ ሁኔታ እንደ በግ በስሜት ይነዳ ነበር ማለት ፀረ- ህዝብነት ነው፡፡ ጉዳዩ የጥቂት ልሂቃን አልነበረም፡፡ የጥቂቶች ቢሆንማ ኖሮ ስኬታማ አይሆንም ነበር፡፡
ፖለቲካው ደግሞ የሚገለፀው በልሂቁ ነው:: ለምሳሌ “አማራ ክልል አማራ ብሄር መሆን አይበጀውም፤ ኢትዮጵያዊነት ነው” የሚል አቋም ነበር የሚራመደው:: በኋላ ግን በአማራነቱ መደራጀት አለበት የሚል ተፈጠረ፡፡ በአማራነት መደራጀት አያስፈልግም የሚለው አስተሳሰብ ደግሞ የአማራ ህዝብን ጎድቶታል፡፡ ሌላው በብሔር ተደራጅቶ ሲታገል አማራው ግን በተበታተነ አኳኋን ነበር፡፡ ነገር ግን ለዚህ የብሄር መብት መረጋገጥ አማራው ታግሎለታል:: እኔ ሰሜን ሸዋ፣ ጎንደር፣ ወሎ ነበርኩ፤ ደርግ ገንጣይ አስገንጣይ እያለ ፕሮፓጋንዳ ሲነዛብን ሕዝቡ ግን የምንታገልለትን አላማ ተረድቶ ሲደግፈንና አብሮን ሲታገል ነበር:: አማራው ባይደግፈን አዲስ አበባ አንገባም ነበር፡፡ እንዲያውም አብሮን ጋሻ ሆኖ ነው የታገለው፡፡ በደቡብም በኦሮሚያም ያሉ ብሔር ብሔረሰቦችም እንደዚያው ነው፡፡
የብሔር ብሔረሰብ መብት ደግሞ እኛ አገር ብቻ አይደለም ያለው፤ አውሮፓም ሌላውም ጋ አለ፡፡ ለኛ አሁን የሚያስፈልገው የብሔር ብሔረሰቦችን መብት ሳያወላዱ ማክበር ነው:: የብሔር ብሔረሰቦች መብት ሲከበር ነው በመከባበርና በመፈቃቀድ ላይ የተሰመረተች ጠንካራዋን ኢትዮጵያ ማስቀጠል የሚቻለው:: ብሔሮች መብታቸው የበለጠ ሲረጋገጥ ነው ኢትዮጵያዊነት እየተጠናከረ የሚሄደው፡፡ እኛ ኢትዮጵያ መስላ የምትታየን የሀበሻ አገር ብቻ ነው፡፡ ነገር ግን ይሄ ትክክል አይደለም:: ይህቺ አገር የኩሽም የሌላውም አገር ነች፤ ይሄን ነው መረዳት የሚያስፈልገው:: ስለዚህ የኢትዮጵያዊነት ሰርተፊኬት ሰጪና ነሺነት ቀርቶ የበለጠ የብሔሮች ትስስር የጐለበተባት ጠንካራዋ ኢትዮጵያን መፍጠሩና አንድነትን ማጠናከሩ ነው የሚበጀው፡፡
ዋነኛ መገምገሚያችን አሁንም የብሔር ብሔረሰቦች መብት አከባበር እየተጠናከረ ነው ወይስ ወደ ኋላ እየተመለሰ ነው፤ የመሬት ጥያቄስ እየተመለሰ ነው? የሚለው ነው፡፡ ኦሮሚያና አማራን ማአከል ያደረገው ዓመፅና ሌሎች የኢትዮጵያ ህዝቦች በተለያየ መንገድ ባደረጉት ተጋድሎ በመመቻቸቱ ነው አሁን ያለው አመራር ስልጣን ላይ የተቆናጠጠው፡፡ ለዚህ ለውጥ ምክንያት የሆኑ ተያያዥነት ያላቸው ሌሎች ምክንያት ቢኖሩም ዋናዎቹ ግን አሁንም የመሬትና የብሔረ ብሔረሰቦች መብት መሰረት ያደረገ ነበር፡፡ አሁን ይሄ አመራር ይህን ጥያቄ እየመለሰ ነው? እነዚህን መብቶች እያረጋገጠ ነው? ይሄ መንግሥት ለኢሕአዴግ ውድቀት ምክንያት የሆነን ከመሬት ጋር የተያያዘ ፖሊሲና አሰራር እያሻሻለ ነው ወይ? የሚል ጥያቄ ነው የሚነሳው፡፡
ሁላችንም እንዳስተዋልነው አመራሩ በመጀመሪያ 6 ወራት ብዙዎች ተስፋ ያደረጉበትን እንቅስቃሴ ሲያደርግ ነው:: ጥሩ ተስፋ አሳይቶ ነበር፡፡ በኋላ ግን ሁለቱንም የመደፍጠጥ አቅጣጫ ነው እየተከተለ የመጣው፡፡ ገበሬውን ማዕከል ያደረገ ሳይሆን ጥቂቶችን ያማከለ ሥራ ነው እያከናወነ ያለው፡፡ የብሔር ብሔረሰቦች መብትን በተመለከተ ደግሞ ከኢሕአዴግም በባሰ ሁኔታ ነው እየተደፈጠጠ ያለው፡፡
በመጀመሪያ ስለ ሕገ መንግሥቱ ያለው አመለካከት ነው፡፡ አንዳንዴ ሕገ መንግሥቱ መቀየር አለበት የሚል ነገር ይነሳል፡፡ የብልፅግና ፓርቲ ፕሮግራም በነዚህ ጥያቄዎች ግልጽነት የሌለው እና የተምታታ የኋልዮሽ ጉዞ ነው:: ሁለተኛ ማሳያው ተግባር ነው፡፡ ለምሳሌ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት በህዝቡ ዘንድ ከ2010 በፊት ከነበረው ኦህዴድ የተሻለ ተቀባይነት አለው? በኦሮሚያ አንዳንድ ዞኖች ያለው ኮማንድ ፖስት ሕገ-መንግሰታዊ ነው? አካሄዱ ግልፅነት እና ተጠያቂነት አለው? በደቡብ ክልል ያሉ ብሔር ብሔረሰቦችስ ጉዳይስ? ክልል እንሁን የሚል ጥያቄ በርካቶች እያቀረቡ ነው፡፡ ሲዳማ ክልል ጥያቄ ሲያቀርብ ብዙ ችግር ተከስቷል፤ የሰው ሕይወት ጠፍቷል:: እንደዚያም ሆኖ ሕዝበ ውሳኔው ተደርጎ 98 በመቶ ክልል መሆንን መርጧል፡፡ ነገር ግን እስካሁን ክልል አልሆነም፡፡ ሌሎች ዘጠኝ ዞኖች ክልል እንሁን ብለዋል፡፡ ነገር ግን ለእነዚህ በቀጥታ ከመመለስ ይልቅ ጥናት ይጠና ነው የተባለው፡፡ መሆን የነበረበት መብታችሁ ነው ተብሎ ጥያቄያቸውን በሕገ መንግሥቱ መሰረት መመለስ ነው፡፡
ለምሳሌ ወላይታ “ክልል ልሁን” ሲል ከሱ በላይ እኛ እናውቃለን በሚል አይጠቅምም ማለት ተገቢ አይደለም፡፡ ይጠቅመኛል አይጠቅመኝም የሚለውን ሕዝቡ ነው መመለስ ያለበት መንግስት ህዝቡ እውቀት መሰረት እና ነፃነት በተላበሰ መልኩ እንዲከናወን ማመቻቸት ነው ዋናው ስራው መሆን ያለበት:: የብሔሮች መብት ሲረጋገጥ ነው ኢትዮጵያ ተጠናክራ የምትቀጥለው፤ የኢትዮጵያዊነት ስሜትም እየዳበረ የሚሄደው፡፡ ሌላው ማሳያ በሱማሌ ክልል የተፈፀመው ነው:: የክቡር አቶ ሙስጠፌ ወደ ስልጣን የመጡበት መንገድ ሕዝቡን ማዕከል ያደረገ አልነበረም፤ ኢሕአዴግን ለውድቀት ያበቃው አንዱ ጉዳይ “እኛ የማናውቃቸውን ምስለኔዎች አንፈልግም” የሚል ተቃውሞ ነበር:: አሁንም ምስለኔ መሾም ቀጥሏል:: የአማራና አፋር መስተዳደሮች እንዴት ነው የተቋቋሙት? ለትግራይም ብልፅግና የሚባል መላክ ተጀምሯል፡፡ እነዚህ አካሄዶች አደገኛ ናቸው፡፡ ሕገ መንግሥትንም መጣስ ነው፡፡
ሌላው ማሳያ ምርጫ እንዳይካሄድ ማድረግ ነው፡፡ ኢህአዴግ ፍትሃዊ ምርጫ ማካሄድ ባይችልም እንኳ በየአምስት አመቱ ግንቦት ላይ ምርጫ ሳያደርግ አልፎ አያውቅም ነበር፡፡
ኮሮና የመጣው እኮ አሁን ነው፡፡ እኔ እያልኩ ያለሁት ለምንድን ነው ግንቦት ወር ላይ ማካሄድ ያልተቻለው፡፡ የቦርድ ሊቀ-መንበር ለመመረጥ ወራቶች፤ የቦርድ አባለት ለመሰየም መጓተት፤ የምርጫ አዋጅ ለመደንገግ ብዙ ጊዜ ነው የፈጀው ግን ለምን? 2010 የግርግር ዓመት ብንለው 2011 ዝግጅቱ ቢጀመር እንዴት አይደርስም:: ስልጣን ለማራዘም ሕገ-መንግስቱን ለመተርጎም በአንድ ወር አካባቢ የታየውን ሩጫ እስኪ አወዳድረው? ምርጫ ለማካሄድ ፍላጎት መኖሩን አጠራጣሪ ያደርገዋል:: ግንቦት ላይ ማካሄድ ይቻል ነበር:: ይሄ ይሁን ብለን እንለፈውና ነሐሴ ላይ ደግሞ ምርጫው እንዳይካሄድ የሚያደርግ ሳይንሳዊ ጥናት መች ቀረበ? ዝም ብሎ ነው ምርጫውን ማካሄድ አይቻልም የተባለው:: ምርጫውን ማካሄድ አይቻልም ከተባለ ደግሞ በሕገ መንግሥቱ አግባብ ነበር መሄድ የሚገባው፡፡ ሕገ መንግሥታችን በመግባባት ላይ የተመሰረተ (consensus democracy)መንፈስ ነው ያለው:: ከመግቢያው ጀምሮ አንቀፆቹ የተዋቀሩት በዚያ መንገድ ነው፡፡ ይህ በሆነበት እንዲህ ያለ ችግር ሲያጋጥም ተቀባይነት ያላቸው ፓርቲዎች ተሰብስበው ተወያይተውና ተስማምተው ነው ቀጣዩን ሁኔታ ሊወስኑ ይገባ የነበረው:: እነ ኦፌኮና ኦነግ ያመጡት አቃፊ መንግስት የመመስረት አካሄድ የተሻለ ይሆን ነበር፡፡ ይሄ ሲሆን ቢያንስ ቅቡል የሆነ መንግሥት ኖሮ አገሪቷን ለምርጫ ማዘጋጀት ይቻል ነበር፡፡ ሕዝብ “ይሄ የኔ መንግሥት ነው” ሊለው ይገባል:: ብሄር ብሄረሰቦች የኔ መንግሥት ነው ብለው ሊያምኑት የሚገባ መንግሥት ነው መፈጠር ያለበት፡፡ “ይሄ መንግሥት የኔ አይደለም” የሚል እሳቤ በብሔር ብሔረሰቦች ዘንድ እየሰፋ ከሄደ ሁኔታው አደገኛ ነው የሚሆነው፡፡
ትግራይ ምርጫ ቢያካሂድ ፌደራል መንግሥት የሚጎዳው ነገር አለ? ሌላው ክልልም ያንን ቢያደርግ ፌደራል የሚጎዳው ነገር አለ? ትግራይ ምርጫ ማድረጉ ሌላውን ክልል የሚጎዳው ነገር አለ? የለም፡፡ ምርጫ የማድረግ ያለማድረግ ሙሉ መብት ደግሞ የሕዝብ ነው፡፡ የሁሉም ብሔር ብሔረሰቦች መብት ነው፡፡ በትግራይም በምርጫ ጉዳይ የመወሰን ሙሉ መብቱ የትግራይ ሕዝብ ነው፡፡ ህወሓትም ሆነ የፌደራል መንግሥት የመመረጥ መምረጥ መብትን ለትግራይ ሕዝብ መስጠት አይችሉም፡፡ ሕዝብ ነው የበላይ፡፡ የፌደራል መንግሥት ማድረግ የነበረበት ምርጫ ለማካሄድ ማመቻቸት ነው፡፡ እጁ ላይ አሳማኝ ጥናት ካለው ሕዝቡ እንዳይጎዳ ከትግራይ ፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር መወያየት እና መግባባት ነው:: ምርጫ የህዝብ ሉዓላዊ መግለጫ ነው፡፡ የፌዴራል ይሁን የትግራይ መንግሥት ለህዝብ በችሮታ የሚሰጠው መብት አይደለም፡፡ ማንም ተምኖ ይገባሃል አይገባህም ብሎ የሚሰጠው አይደለም፡፡
እኔ ባለኝ ግንኙነት ባደረኩት ዳሰሳ፣ አብዛኛው ሕዝብ ምርጫ መደረግ አለበት የሚል አቋም ያለው ይመስለኛል፡፡ አብዛኞቹ ፓርቲዎችም ምርጫው መካሄድ አለበት የሚል አቋም ነው ያላቸው፡፡ ባይቶና፣ ሳልሳይ ወያኔና ሌሎችም ፍላጎቱ አላቸው:: ነገር ግን በዋናነት ምርጫው እንዲካሄድ እየገፋ ያለው ሕዝቡ ነው:: ስለዚህ የሕዝቡን መብት መጠበቅ ይገባል:: ምንም ሳይንሳዊ ጥናት ባልቀረበበትና ሕዝብ ባላመነበት ሁኔታ ምርጫ አይካሄድም ማለት ውጤቱ አደገኛ ነው የሚሆነው፡፡ በኔ ግምት፤ በፌደራል ደረጃም ምርጫን ማካሄድ የማያስችል ሳይንሳዊ ጥናት አላየሁም፡፡ ነገር ግን ፓርቲዎች በሙሉ እንዲካሄድ አይፈልጉም፡፡ ስለዚህ ይሄን አክብሮ መቀበል ያስፈልጋል፡፡ በትግራይ ግን ሕዝቡም አብዛኛው ፓርቲም ምርጫ እንዲካሄድ ይፈልጋል፡፡ መረዳት ያለብን ፌደራል ስልጣን እንጂ በሕዝብ ላይ የመወሰን መብት የለውም፤ ስልጣን የሰጡት ብሔር ብሔረሰቦች ናቸው:: ለእነሱ ፍላጎት ነው መገዛት ያለበት፡፡ ምርጫ ቦርድ ደግሞ የሕዝብን መብት የመደፍጠጥ ስልጣንም መብትም የለውም፡፡ በሲዳማ ሕዝበ ውሳኔ ማካሄድ አልተቻለም በማለቱ እኮ ሰዎች ሞተዋል፡፡
ይሄ በትግራይ ምርጫ ካልተካሄደ የሚለው የህወኃት አቋም ነው እንጂ የሕዝቡ አይደለም የሚሉ ሀሳቦች ይሰነዘራሉ፡፡ እርስዎ ደግሞ ሕዝቡ ፍላጎት አለው፤ በራሴ መንገድ አረጋግጫለሁ ይላሉ… እንዴት አረጋገጡ?
እኔ ሁኔታውን እከታተላለሁ:: እንደልኩት ዳሰሳ እንጂ ጠለቅ ያለ ጥናት አድርጌ አይደለም:: በኔ ግምት የትግራይ ሕዝብ በአብዛኛው በዶ/ር ዐቢይ በሚመራው ፓርቲ እምነት አጥቷል:: ከሻዕቢያ ጋር ተባብሮ ትግራይን ለማዳከም እየተሰራ ነው የሚል አመለካከት ሰፊ ነው:: አብዛኛዎቹ የፖለቲካ ፓርቲዎችም ይሄ አስተሳሰብ ነው ያላቸው:: ህወሓት እንደ ገዢ ፓርቲ ግዴታው ኮንትራቱ ሲያልቅ ስልጣኑን ለህዝብ ማስረከብ ነው፡፡ መነሻው ምንም ይሁን ምን ምርጫ ይደረግ ማለቱ የሚያስመሰግነው ነው፡፡ አሁን ችግር እየፈጠሩ ያሉት በሁሉም ቦታ ያሉ ጽንፈኞች ናቸው፡፡ ለምሳሌ የትግራይ ሕዝብ ላይ በጽንፈኞች መንገድ መዘጋቱ ለትግራይ ሕዝብ ሞት እንደመፍረድ ነበር:: የፌዴራል መንግሰት ዝምታ የወንጀሉ ተባባሪ ያደርገዋል:: የመንግስት ሚዲያዎች፤ እነ ዋልታና ፋና ከሰሞኑ “ፈንቅል” እያሉ ሰላማዊ ሰልፍ አድርግና ህወሓትን ጣል ማለታቸው በኮሮና ወቅት ለሞት መጋበዝ ነው፡፡ ከአራት ሰው በላይ እንዳይሰበሰብ በተከለከለበት አገር ትግራይ ላይ ሲደርስ እንዲህ ማለታቸው በሕዝቡ ላይ እየፈረዱ ነው ማለት ነው፡፡ አመፅና ተቃውሞ በዚህ ሰዓት መቀስቀስ ሕዝቡን ወደ ሞት መምራት፣ በሕዝቡ ላይ ሞት መፍረድ ነው::
ፈለግነውም አልፈለግነው ህወሓት በአሁን ሰዓት ቅቡልነት አለው፡፡ ከውስጥ የሚገኘው ቅቡልነት እየተሸረሸረ ቢሆንም ከመሃል አገር ከሚሰዘነረው ጥቃት ለመከላከል በትግራይነት መንፈስ ነው ከነሁሉ ችግሩ የመቀበል አዝማሚያው ያለው፡፡ (externally induced legitimacy) ይሉታል ፡፡ ህዝቡ ህልውናውን ለማረጋገጥ ሲል ከህወሓት ጋር ያለን ችግር ይቆይ አሁን በጋራ የመጣብንን አደጋ መመከት አለብን ብሎ አቋም የያዘው፡፡
ትግራይ ውስጥ በተለይ ከ2007 ጀምሮ አካባቢ ከፍተኛ የለውጥ ፍለጎትና እንቅስቃሴ ነበር፡፡ መሪ አጥቶ በፈለገው መንገድ ለውጥ ለማምጣት አልተቻለም:: ክቡር ጠ/ሚኒሰትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ እንደ መሪ ትግራይን ሲጎበኙ የነበረው ከፍተኛ ድጋፍ በለውጥ አመራር ያሻግሩናል ከሚል ነበር፡፡ በተቃራኒ አንዳንድ የህወሓት አመራሮችን 27 ዓመት ሙሉ ዞር ብላችሁ ሳታዩን እንዴት አሁን መጣችሁ የሚሉበት ሁኔታ ነበር፡፡ አሁንም በትግራይ ትልቅ የለውጥ ፍላጎት አለ፡፡ በህወሓት ውስጥ ትግል አለ፡፡ በኔ አመለካከት ለተራማጆቹ እንቅፋት እየሆነ ለአድሃሪያን በዶዘር ምሽግ እየቆፈረ ያለው በመሃል አገር ያለው ፀረ-ትግራይ ፖለቲካ ነው፡፡ ፀረ-ትግራይ ፖለቲካ ደግሞ ፀረ- ኢትዮጵያ ነው፡፡ ድሮ ህወሓት ነበር ሕዝቡን የሚመራው፡፡ አሁን ሕዝቡ ነው በትግራዋይነት ህወሓትን እየመራው ያለው፡፡ ስለዚህ ህወሓት አሁን ተወደደም ተጠላ በሕዝቡ ዘንድ ተቀባይነት አለው፡፡
ሊሆን ይችላል፤ ግን ይሄ የሚያረጋግጠው ህወሓት በአሁኑ ወቅት በሕዝቡ ዘንድ ተቀባይነት እንዳለው ነው፡፡ የሕዝብ መብት የምንለው እኮ የፈለገውን መምረጥን ነው፡፡ ዋናው ምርጫው ነፃ፣ ፍትሃዊና ዴሞክራሲያዊ መሆኑን ማረጋገጥ ነው:: እንደ 2007 እንዳይሆን፡፡ የሁሉም ነገር ማዕከል መሆን ያለበት የሕዝብ መብት ነው::
ነገርየው በአግባቡ በብስለት ካልተያዘ አደገኛና ለመገመት አስቸጋሪ የሆነ ችግር ነው የሚፈጥረው፡፡ ነገር ግን ማስቀደም የሚገባው አሁንም ውይይትን ነው፡፡ የውይይቱ መነሻና መድረሻ ሊሆን የሚገባው ግን በሕገ መንግስቱ መሰረት የትግራይ ሕዝብ መብት ነው፡፡ ድርድር ማድረግ ነው መፍትሄው፡፡ በሀይል አንበረክካለሁ ከተባለ ግን የሚጫረውን እሳት ማቆም አይቻልም:: እኔ በአሁን ሰዓት ከትግራይም በላይ በኦሮሚያ ያለውን ውጥረት ነው የምፈራው:: ኦሮሚያ ውስጥ አሁንም አደገኛ ነገር ነው ያለው:: ደቡብም እንደዚያው በክልል ጥያቄ የተወጠረና በኮማንድ ፖስት ስር ያለ ነው፡፡ ኦሮሚያና ደቡብ ክልል ያለው ሁኔታ ምን ችግር ይዞ ሊመጣ እንደሚችል ማንም መገመት አይችልም፡፡ትግራይ ላይ እሳት መጫር ኦሮሚያ ላይ ካለው ውጥረት ጋር ተደማምሮ ሊፈጥር የሚችለው ችግር እንዲህ በቀላሉ ላይቆም ይችላል፡፡ የትግራይ ሕዝብ ራሱን መከላከል ፍትሃዊ ስለሚሆን አይሸነፍም፡፡
ኢትዮጵያ ውስጥ ጭቆና የሌለበት ክልል አለ እንዴ? እንደሌሎች ክልሎች ሁሉ እዚያም ጭቆና አለ፡፡ እንደ ሌላው ክልል ሁሉ እዚያም መዥገሮች እያስቸገሩ ነው፡፡ ትግራይ ውስጥ ከሁለት ሦስት ዓመት ከነበረው የተሻለ ቢሆንም አሁንም መሰረታዊ ለውጥ አልተረጋገጠም:: ለዛ ነው ህዝቡ በተለይ ወጣቱ ክቡር ዶ/ር ደብረፅዮንን መሰረታዊ ሪፎርም እንዲያደርጉ “አይዞኻ ናይና” (አይዞህ የኛ እንደማለት ነው) በከፍተኛ ደረጃ የደገፋቸው ሆኖም በኔ አመለካከት ከየትኛውም ክልል በተሻለ የሕዝብ ድጋፍ ያለው የትግራይ መንግሥት ነው:: በዚያው ልክ አንፃራዊ ሰላምም ያለው ትግራይ ውስጥ ነው፡፡
እነዚህ አዲስ አባባ ሆነው ሕዝቡ በጭቆና ውስጥ ነው ያለው የሚሉት ከፀረ- ትግራይ ፕሮፖጋንዳ እና ተግባር ይቆጠቡና አሁን ባለው ንቃት ትግራይ ውስጥ ያሉትን መዥገሮችን እንዴት በጣጥሶ እንደሚያሸንፋቸው ለማየት በበቃን ነበር:: ‹‹ፈንቅል›› የሚል እንቅስቃሴ አዲስ አባባ ውስጥ በነ ዋልታና ባለ ገንዘብ እና ስልጣን ያላቸው ጌቶቻቸው የተፈበረከ የሃሰት ድራማ ነው፡፡ በደርግ ጊዜ የትግራይን ህዝብ እርስ በርስ ለማዋጋት የተፈጠረ ዘንዶ የሚባል ሰራዊት ነበር:: የእውነት ሰራዊት ስለነበር ብዙ እንቅፋት ፈጠረ ግን ተሸነፈ፡፡ “ፈንቅል” ግን በፊልም የምናው አስቂኝ ድራማ ነው፡፡ የጨነቀው እርጉዝ ያገባል እንዲሉ፡፡
የሌለ ነገር የት ይደርሳል ብለህ ነው። የትም፡፡ ነገር ግን የትግራይ ህዝብ ለዲሞክራሲ፤ ለፍትሕ ቀጣይነት ባለው መንገድ የሚያደርገውን ትግል የፈንቅል እንቅስቃሴ ያደናቅፋል፡፡ ምክንያቱም ትኩረቱ ትግራይ ውስጥ ያለውን ፖለቲካዊ ሙስናን ከመታገል ይልቅ በውጭ ጠላቶች እንዲሆን ያደርጋል፡፡
በመጀመሪያ ደረጃ በፌዴራል መንግስት ጥቃት እየደረሰብኝ ነው የሚል ህዝብና ሊህቅ ሁሉም ዓይነት መብቶቹ የራሱ ነፃ ሃገር የመመስረት ጭምር ማሰላሰሉ ባህሪያዊ ይመስለኛል። ጥያቄው በመነሳቱ መሸበር/ መደናገጥ የለብንም፡፡ በሕገ-መንግስት እውቅና ያገኘ የህዝብ ተፈጥሮአዊ መብት ነውና:: መሰረታዊ ችግሩ ከትግራይ ውጭ ያለው የፅንፈኞች ችግር ብቻ ነው እንዴ? በትግራይ ውስጥ ያለው ፀረ- ዴሞክራሲያዊ አስተሳሰብ እና ፖለቲካዊ ሙሱናስ? ነፃ ሃገር መመስረት ብቸኛው አማራጭ ነው ወይ? በኢትዮጵያ አገር ምስረታ የትግራይ ህዝብ ሚና መሰረት በማድረግ ብቻ ሳይሆን እሴቶቹና ጥቅሞቹ የበለጠ የሚረጋገጡት በዴሞክረሲያዊ አንድነት አይደለም እንዴ? የመሃል አገር የፅንፈኞች ጥቃት ሲቀዘቅዝ እነዚህ ጥያቄዎች በሰከነ መንገድ ለመወያየት ዕድል ይመቻቻል፡፡ አንድነታችን ለማጠናከር እንደ ትልቅ እድል መታየት አለበት:: ታሪክ መሰረት ያደረገ የኢትዮጵያዊነት ስሜት ብቻ ሳይሆን፤ ከፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፤ ደህንነት ዴፕሎማሲ ወ.ዘተ ዴሞክራሲያዊ አንድነት እጅጉን የሚጠነክርበት እድል ከፍተኛ ነው፡፡ ዞሮ ዞሮ ዋነኛው ወሳኝ ሕዝቡ ነው፡፡ የትግራይ ህዝብ ምን እንደሚወስን የሚታወቅ ይመስለኛል፡፡
ኢትዮጵያ ውስጥ አሁን ላይ ብዙ አደጋ አለ። በኔ አመለካከት በትግራይ ካለው ይልቅ በኦሮሚያ፣ በአማራ ደቡብ፣ ሶማሌ ያለው ያሳስበኛል። ስለዚህ ሕገ መንግስቱና የሕዝቡን መብት ማዕከል ያደረገ ድርድር በፖለቲካ ሀይሎች መካከል ያስፈልጋል። የፖለቲካ ሀይሎች ተደራድርው አቃፊ መንግሥት በመመስረት ብሎም ኮቪድ 19 ጦርነት አሸንፈው ነፃን ፍትሓዊ ምርጫ በማድረግ ሽግግሩ ፈር ማስያዝ ያስፈልጋል፡፡ በትግራይ ሁኔታው የሚፈቅድ ከሆነ ምርጫ እንዲካሄድ ሁሉም ኢትዮጵያውያን መደገፍ አለባቸው፡፡ የፌዴራል መንግስት ከእልህ እና ከትዕቢት ወጥቶ በሰከነ መንገድ በሕገ መንግስቱ መሰረት የመተባበር ግደታ አለበት፡፡ ከኢህአዴግ ይማር፡፡ 2008ና 2009 ከህዝቦች ጋር መብቶቻቸውን ለማረጋገጥ ቢደራደር ኖር ሞት ሳይሆን ትንሳኤ ነበር የሚሆነው፡፡
የትግራይ መንግስትና ፓርቲዎችም ከፌዴራል መንግስትና ከህዝቦች ጋር ሰላም እንዳይኖር ቀን ሌሊት እየሰሩ ያሉትን ፅንፈኞች አስወግደው በሰከነ ሁኔታ ሕገ መንግስቱና የህዝብ መብት ማእከል ባደረገ መልኩ ለመደራደር ዝግጁ መሆን አለባቸው፡፡
"ግብፅ የህዳሴውን ግድብ በአየር ማጥቃት የሚያስችል አቅም የላትም" ስትራትፎር ግብፅ የኢትዮጵያን ሕዳሴ ግድብ በአየር ለማጥቃት ከኢትዮጵያ ያላት የአየር ርቀት ይገድባታል ሲል...
ኣብ ክልል ብሄርን ብሄረሰባትን ህዝብታት ደቡብ ኢትዮጵያ ኮንሶ ዝተባህለ ከባቢ ብዝተላዕለ ጎንጺ 6 ሰባት ከምዝሞቱን ንብረት ከምዝዓነወን ናይቲ ክልላዊ መንግስቲ ወሃቢት ቃል ወይዘሮ ሂከማ ሄረዲን ገሊጸን።
ንሳቶም ኮንሶ ብደረጃ ዞባ ከይተመደበት ልምዓት የለን እናበሉ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ጸቕጢ ከምዝገበሩሉን: በዚ'ውን ዘይምርድ ዳእን ጎንጽን ተፈጢሩ ኢለን። መንግስቲ ድማ ሰላምን ጸጥታን ህዝቢ ንምኽባር ስጉምቲ ወሲዱ ኢለን።
ሆቨን በኖርዌይ አውቶቡስ ተጓዥ መርከብ ላይ እና በ 15 እና 16 ላይ ባሉ መርከቦች ላይ ብቻ የተዋቀረው ቦታ ነው. "ሄቨን" አነስተኛ ቁንጅናዎችን እና አገልግሎትን ያካተተ ስለሆነ "ሆት" በአንድ መርከብ ውስጥ ከተቀመጠው መርከብ ጋር የተገናኘ ነው, ነገር ግን በዚህ ልዩ ተጓዦች በአንድ ትልቅ የጋዛ መርከብ ላይ ለሚገኙ በርካታ መዝናኛዎች, ምግብ ቤቶችና የመመገቢያ ሥፍራዎች አሁንም ድረስ ይገኛሉ. በ "ሄቨን" ውስጥ ያሉ እንግዶች ከሁለቱም ዓለም ውስጥ ምርጥ ናቸው - እነርሱ የቅንጦት ሱቆች እና ልዩ ልዩ ምግቦች, መዝናኛ እና የውጭ መጫወቻ ቦታዎች አላቸው. ነገር ግን ለተቀሩት የኖርዌይ አውቶቢስ የመርከብ መርከቦች መዳረሻ አላቸው.
የኖርዌይ ስዊዘርላንድ ወደ 2000 ገደማ ክበባዎችና ሱቆች ያሏቸው ሲሆን ከእነዚህም ውስጥ ወደ 42 ሆቴሎች የሚደርሱት የቅንጦት ሱቆች ናቸው. እንደ ሄቨን (ሆው ሄቨን) የተሰጣቸው መስተንግዶዎች የሚኙት እንደ መጠለያ እና የተጣራ ጣሪያ, የፀሐይ ግቢ, የሻንጣው ጠረጴዛ, መኝታ እና ምግብ ቤት የመሳሰሉ የግል (ቁልፍ-ካርድ መዳረሻ) የሚመርጡ ናቸው. እንደ "ሆው" ተብሎ በተሰየመው ማረፊያ ውስጥ ለሚኖሩ እንግዶች ሁሉም ቦታዎች ብቻ ናቸው.
የ The Haven ፎቶዎች እነዚህ አካባቢው ምን ያህል ልዩ እንደሆነ ለማሳየት ይረዳል. አራት ደረጃ ያላቸው መቀመጫዎች በ "ሄቨን" ውስብስብነት, የባለጉዳይ ባለቤት ተከታዮች (ምድብ S2), የባለቤት ህንዶች (ምድብ ሴ 3), ባለ ሁለት ፎቅ የቤተሰብ ቪራዎች (ምድብ ሴ 4) እና ግቢን ፓውንድ ዎች (ምድብ S5) ይገኛሉ. ሌሎች የሶፍትዌር ደረጃዎች በሌሎች የኖርዌይ አውቶቡስ ቦታዎች ሊገኙ ይችላሉ, ነገር ግን ወደ ሆስፒው (Aft-Facing Faces) ቤቶች (ምድብ S6), ወደ ፊት ፊት ለፊት በሚገኙ የፔን ሁርስ ቤቶች (ምድብ S7), እና በስፓርት ሱቆች (ምድብ S 9) ይገኛሉ.
የኖርዌይ አውቶማቲስ (እንግሊዘኛ) ብቸኛው ቦታ የያዙት በስዊዘርላንድ ውስጥ እንግዶች ሊኖሩባቸው የሚችሉበት አንድ ቦታ, አንድ የመኝታ ቦታ, የመመገቢያ ሥፍራ, እና የውጭ ማእከሎች እና የመሬት ጣሪያዎች ያሉት ብቻ ነው. በ The Haven ውስጥ የሚቀመጡ እንግዶችም የ 24 ሰዓት ጥገና አገልግሎት, የጠበቃ አገልግሎት እና የግል የሰፈር አየር ማረፊያ ይጠቀማሉ.
የ Haven Courtyard አካባቢ የሆቨን እንግዶች ብቻ ነው. ለሞቃት, ለፀሐይ ቀናት ምቹ የሆነ የመዋኛ ገንዳ እና የፀሐይ መዋቅሮች አሉት, ነገር ግን ማቀዝቀዣ የያዘ ጣራ, በሁሉም የአየር ሁኔታ ሊሠራ የሚችል ነው.
የ "ሄቨን" አደባባይ ይህ አጠቃላይ እይታ ስለ መዋኛ ገንዳ እና በጣም ምቹ የሆኑ መዝናኛዎችን በተመለከተ ትልቅ እይታ አለው. ይህ ልዩ ቦታ ሁልጊዜም ከዋና ዋና ኩሬዎች ይልቅ ሁልጊዜ ጸጥ ይላል, ይህም ብዙውን ጊዜ ቤተሰቦች ጊዜያቸውን በሚያሳድጉ ቤተሰቦች የተሞሉ ናቸው.
የተዘረጉ የባለቤትነትዎ ዋናው ክፍል የኖርዌይ ወረዳዎች መኖርያ ቤት ውስጥ የመኝታ ክፍል ውስጥ በመኝታ ክፍል ውስጥ የሚታዩ ተመሳሳይ የቤትና የቢሮ እቃዎችን ይዟል.
በስተግራ እና ፊት ፊት የፔንሆርስ ቤቶች አንድ መኝታ ቤት, የመኝታ ክፍል እና የመመገቢያ ክፍል አላቸው. መታጠቢያ ቤቱ ሁለት ማጠጫዎች እና የራሱ የውሃ ማጠቢያ እና ገላ መታጠብ አለው.
ኣብ ዞባ ምዕራብ ትግራይ ነበርቲ ከተማ ማይ ካድራ ዝኾኑ ወለዲ መንግስቲ እኹል ሓለዋን ምክትታልን ስለዘይገብር ዘይሕጋዊያን ኣስገርቲ ደቂ ሰባት ንደቅና ይውሰዱዎም ኣለው ኢሎም።እቶም ብደለልቲ ናብ ሱዳን ዝውሰዱ ዘለው ክሳብ 16 ዓመት ዝዕድሚኦም ህጻናት ምዃኖም ቪኦኤ ዘዘራረቦም ሰለስተ ወለዲ ገሊፆም።
ብዕለት 28 መጋቢት 2008 ዓ.ም ጥራሕ 29 መንእሰያት ካብታ ከተማ ከምዝተወስዱዎም ወ/ሮ ኣዝመራ ታደሰ፣ኣቶ ገብረሃንስ ሃይለን ኣቶ መሰለ ገብረሚካኤልን ገሊፆም። '20 ዓመት ዝዕድሚኡ ወደይ ምሩፅ ሃብቱ ኣብታ ዕለት ብደላሎ ተወሲዱ ወፂኡ ተሪፉ' ይብላ ወ/ሮ ኣዝመራ ታደሰ።
ናብ ጀርመንን ጣሊያንን ክንወስደኩም ኢና ኢሎም ደላሎ ኣታሊሎምኒ ዝበለና ወዲ 19 ዓመትን ተማሃራይ 10ይ ክፍሊ ሓድሽ ተኽላይ እዩ።ንሱ ሓዊሱ ኣርባዕተ መንእስሰያት ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ካብ ምዕራብ ትግራይ ከተማ ዓዲ ጎሹ ናብ ሱዳን ከምዝተወስዱን ካልኦት ደላሎ ተቐቢሎምዎም ብዙሕ ስቓይ ከምዝበፅሖምን ይገልፅ። ‘ገንዘብ እንተድኣ ዘይከፊልኩም ሓሪዶም ኩሊትኩም ንዝሸጡ ራሻይዳ ክንሸጠኩም ኢና’ ይብሉና ይብል።ብከምኡ ንራሻይዳ ዝተውሃቡ ከምዘለው እውን ወሲኹ ሓቢሩ።ኣብ መወዳእታ ግን ወለዱ ንቶም ደላሎ 40 ሽሕ ብር ከፊሎምሉ ካብ ሱዳን ናብ ዓዲ ተመሊሱ’ሎ።
ደቆም ዝተወስዱዎም ቀንዲ መራሒ እቶም ደላሎ እዩ ዝበሉዎም ብርሃነ ኣሸብር ዝተብሃለ ሰብ ናብ ሱዳን ስልኪ ደዊለ ከም ጋዜጠኛ ከይኮንኩስ ካብቶም ዝተወስዱ መንእሰይ ናይቲ ሓደ ሽም ጠቒሰ ምስ ሓተትኩዎም ‘እቶም ወለዲ ቴሌፎን እናደወሉ ባዕሎም ዘረባ ኣውዓዊዖም፤ንዝኸደ ሓደ ሰብ መፍትሒ ኢኻ ትደሊ እምበር እቶም ደላሎ እውን ክሰግኡ ይኽእሉ እዮም’ ክብል ምስቶም ደለልቲ ርክብ ዘለዎም ምዃኑ ብተዘዋዋሪ ኣረጋጊፁለይ እዩ።
ዛሬ ረቡዕ ማምሻውን በባህርዳር ግራንድ ሆቴል የቦንብ ፍንዳታ መድረሱን የአይን ምስክሮች ገለጹ። ይህ ዘገባ እስከተጠናከረበት ጊዜ ድረስ በጥቃቱ ስለደረሰው ጉዳት የታወቀ ነገር የለም።
በኢትዮጵያ አቆጣጠር ከምሽቱ 2 ሰዓት አካባቢ ባህርዳር ግራንድ ሆቴል ላይ ጥቃቱን ስላደረሱት ወገኖች ማንነት የታወቀ ነገር የለም። ጥቃቱን የፈጸሙት ወገኖች ለምን አላማ እንደፈጸሙትም ግልጽ አልሆነም።
“እናቶች ስለዚህ ትውልድ እንዳያለቅሱ፣ እንዳያዝኑ፣ እንዳይራገሙ እናድርግ” በሚል ርዕስ ባለፈው ሳምንት የተበተነው የተቃውሞ ወረቀት የወንድሞቻችንና እህቶቻችን ደም ሳይደርቅ የሚደረገውን የሙዚቃ ዝግጅት እንቃወም የሚል ይዘት እንደነበረው ለመረዳት ተችሏል። ሆኖም ይህንን ተቃውሞ የሚመሩት ወገኖች ከዚህ ጥቃት ጋር ግንኙነት ይኑራቸው አይኑራቸው ማወቅ አልተቻለም።
ጥቃቱ በተፈጸመበት ወቅት የመንግስት ባለስልጣናት በሆቴሉ እንደነበሩ የሚገልጹት ምንጮች በጥቃቱ ደጃፍ ላይ በመፈንዳቱ በሰዎቹ ላይ የደረሰ ጉዳት አለመኖሩም አመልክተዋል። የሆቴሉ ባለቤት ወ/ሮ ትልቅሰው ገዳሙ ከብአዴንም ሆነ ከህወሃት ባለስልጣናት ገር ቅርበት ያላቸው ባለሃብት መሆናቸው ተመልክቷል።
በዚሁ በባህርዳት ከተማ ከአንድ ቀን ቀደም ብሎ ማክሰኞ ዕለት አራት የኮማንድ ፖስት አባላት እስማዔል አህመድ የተባለ የ38 አመት ጎልማሳና የአራት ልጆች አባት ቤቱ ደጃፍ ላይ እንደገደሉት መዘገባችን ይታወሳል። ቅዳሜና ዕሁድ በባህርዳር በተካሄደ የትግራይ ተወላጆች ስብሰባ ላይ ህወሃት ለትግራይ ተውላጆች የጥንቃቄ ዕርምጃ እንዲወስዱ ማሳሰቡም አይዘነጋም።
የቦሎህ የእርዳታ መስመር ከብሔራዊ የድንገተኛ አደጋዎች ትብብር በበርናርዶ ጥቅምት 1 ቀን የተጀመረው አገልግሎት ነው፡፡ የእርዳታ መስመሩ ባልተመጣጠነ ሁኔታ በተጎዱት በጥቁር፣ በእስያና አናሳ በሆኑ የጎሳ ማህበረሰቦች ላይ በተከሰተው ወረርሽኝ ላይ ለተነሳው ምላሽ መስጫ ነው፡፡
የእገዛ መስመር ሰራተኞች ወይ ጥቁር፣ ኤሺያና አናሳ የጎሳ ማህበረሰብ ናቸው፣ ወይም የቀደመ ለልጆች፣ ለወጣቶችና ለቤተሰቦቻቸው አገልግሎቶችን የማቅረብ የቀደመ የሙያ ልምድ ያለው ከእነዚህ ማህበረሰቦች
እርስዎ በኮቪድ -19 የተጎዱ ጥቁር፣ ኤሺያዊ ወይም አናሳ ጎሳ፣ ወጣት፣ ወላጅ ወይም እንክብካቤ አድራጊ ነዎት? አዎ ከሆነ ሀዘን፣ ኪሳራ፣ ሥራ አጥነት፣ የገንዘብ ችግር፣ ስለ ልጅዎ ትምህርት ወይም የወደፊት ሁኔታ፣ ስለ ጓደኛዎ ወይም ስለቤተሰብዎ፣ ቤት በመቆየትዎ ጭንቀትና ድብርት የተሰማዎት ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ ከነዚህ በተጨማሪ ስለሌሎች ጉዳዮች ይጨነቁ ይሆናል፡፡ በዚህ ጊዜ ስለ ሚያሳስቦ ጉዳይ ፣ ችግሮችዎ እና ጭንቀቶችዎ ሊያነጋግሩን የሚችሉ ሲሆን ተጨማሪ እርዳታ ለሚሰጡ ሌሎች ድርጅቶች የሞራል ድጋፍ፣ ተግባራዊ ምክርና ምልክት መስጨዎችን ማቅረብ እንችላለን፡፡
እኛ የምንሰጠው ድጋፍ ለእርስዎ እና ለሚንከባከቡት ልጅ (ልጆች) ነው፡፡ በድረገጻችን ላይ በሚገኘው ዌብቻት በኩል ወደ እኛ ጋር መደወል ወይም ከእኛ ጋር መወያየት ይችላሉ፡፡ የእርስዎን ዝርዝር መረጃ ከእኛ ጋር ማጋራት አያስፈልግዎትም ነገር ግን ወደ ቡድናችን ሀኪሞች ወይም ለሌላ አገልግሎት ለመላክ ከፈለጉ መረጃዎን ወስደን ከእርስዎ ፈቃድ ጋር መጋራት ያስፈልገናል፡፡ እንዲሁም በበርካታ ጉዳዮች በድረገጻችን ላይ ጠቃሚ ምክሮችን ማግኘት ይችላሉ ፤ ለምሳሌ ስሜታዊ ደህንነት፣ ቤተሰቦችን መደገፍ፣ ሀዘን እና ኪሳራ፡፡
እርስዎ እና / ወይም ልጅዎ (ልጆችዎ) ስላጋጠሟቸው ነገሮች ሁሉ ከእርስዎ ጋር ከሚነጋገር ወዳጃዊ የእገዛ መስመር አማካሪ ምላሽ ያገኛሉ፡፡ የእገዛ መስመር አማካሪው እርስዎን በማዳመጥ ስለሚፈልጉት እገዛና ምክር ዓይነት ውሳኔ ለመስጠት ድጋፍ ያደርግሎታል፡፡ በእርስዎ ስምምነት መሰረት የእገዛ መስመር አማካሪው ከእርስዎ ጋር በርካታ ጥሪዎች ሊኖሩት የሚችል ሲሆን ለእርስዎ በሚመች ጊዜ መልሶ ሊደውሉልዎት ይችላል፡፡
የእገዛ መስመር አማካሪው ለእርስዎ እና/ወይም ልጆችዎ የህክምና ባለሙያዎቻችን አንዱን እንዲያነጋግሩ ሊያዘጋጅልዎ የሚችል ሲሆን ስድስት የምክር ጊዜዎችን እንዲያካሂዱ እና አስፈላጊ ከሆነም ተጨማሪ የምክር ጊዜዎችን ሊያዘጋጅ ይችላል፡፡ በቤተሰብዎ ፍላጎቶችና ሁኔታዎች ላይ በመመርኮዝ በሳምንት አንድ ጊዜ ወይም ሁለት ጊዜ በስልክ የሚከናወኑ ክፍለ ጊዜዎች ይሆናሉ፡፡ የመጀመሪያው እና ስድስተኛው ክፍለ ጊዜ ቤተሰቡ ወይም ግለሰቡ በሚያጋጥሟቸው ሶስት ቁልፍ ተግዳሮቶች እንዲከናወን የመጀመሪያ መነሻ ምዘና ለመስጠት ለ 45 ደቂቃ ያህል ይሆናል ፣ በመጨረሻው ስብሰባ በአገልግሎቱ ወቅት የተከናወኑ መሻሻሎችን ለመወያየት እና ለማስገንዘብ ፡፡ በእያንዳንዱ ክፍለ ጊዜ የተገለጹትን ቁልፍ ተግዳሮቶች ለመቅረፍ እያንዳንዳቸው ከ 30 ደቂቃዎች እያንዳንዳቸው ከሁለት እስከ አምስት የሚደርሱ ክፍለ ጊዜዎች የህክምና ድጋፍን ያካትታሉ ፡፡
የእገዛ መስመራችን አማካሪዎች በእንግሊዝኛ፣ ኡርዱ፣ ሂንዲ፣ ሚርፉሪና ፑንጃቢ አገልግሎት መስጠት ይችላሉ፡፡ በታህሳስ 2020 ቋንቋዎቹ ቁጥር በማሳደግ አማርኛና ትግርኛን የሚያካትቱ ሲሆን አስተርጓሚዎችም በሌሎች ቋንቋዎች ሊሰጡ ይችላሉ፡፡ የሕክምናው ስብሰባዎች በሚቀጥሉት ቋንቋዎች ሊሰጡ ይችላሉ፡ እንግሊዝኛ፣ ቤንጋሊ፣ ሂንዲ፣ ፈረንሳይኛ፣ ፑንጃቢና ግሪክ፡፡
ማርታ በአካባቢው የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት የምትከታተል የሁለት ታዳጊ ልጆች እናት ናት፡፡ ማርታ ለ 15 አመት ወንድ ልጇ መጨነቅ የጀመረችው ኮሮናቫይረስን ላለመያዝ በመፍራት ትምህርቱን ለመከታተል ፈቃደኛ ባለመሆኑ ነው፡፡ ማርታ ከልጅዋ አስተማሪ ጋር በዚህ ጉዳይ ላይ በመወያየት ድጋፍ ለማግኘት ስለፈለገች የቦሎህ የእርዳታ መስመር ቁጥር ተሰጣት፡፡
ማርታ የእርዳታ መስመሩን አነጋግራ የእገዛ መስመር አማካሪ የሆነውን ናዝ አነጋገረች፡፡ ማርታ የሚከተሉትን ለናዝ አጋርታለች፡ ‹‹ልጄ ጥቁሮች በኮቪድ የመሞት ዕድላቸው ከፍተኛ እንደሆነ ስለሰማ አሁን በጭንቀት እየተሰቃየ ነው፡፡ የምንሞት እየመሰለው እንደሆነ እየጠየቀን ሲሆን ወደ ትምህርት ቤት ለመሄድ ከቤት መውጣት አይፈልግም፡፡ በእውነቱ ስለ እርሱ ተጨንቀናል ምን ማድረግ እንዳለብንም አናውቅም፡፡›› ናዝ ከብዙ ጥሪዎች በኋላ ስለልጅዋ ስጋትና ፍርሃት ለመወያየት ከማርታ ጋር በመስራት በልጅዋ ሀሰብና ጭንቀቶች ላይ ለመነጋገር ከህክምና ባለሙያው ጋር የምክር አገልግሎት ለማግኘት ተስማማች፡፡ ማርታም ሆነ ልጇ ከሀኪም ጋር በተናጥል የምክር አገልግሎት ማግኘት ጀመሩ፡፡ የማርታ ልጅ በ Covid-19 ዙሪያ ጭንቀቱን ለመቆጣጠር በመንገድ ላይ ነው፡፡
ካልሆን በፌስቡክ ገጹ ላይ የተለጠፈ ጽሑፍ ከተመለከተ በኋላ በዌብቻት ላይ የእገዛ መስመሩን አነጋግሯል፡፡ በመጀመሪያ እረፍት እንዲያደርግ የተደረገና በኋላም ክፍያው እንደቆመ ተናግሯል፡፡ የቤት ኪራይ ለመክፈል እና ለቤተሰቡ ምግብ መግዛት አለመቻሉ ያሳስበዋል፡፡ ከእገዛ መስመር አማካሪው ጋር በዌብቻት ውይይቱ ወቅት የእገዛ መስመር አማካሪውን ስለ ሁኔታው እንዲናገር ጠይቆታል፡፡ የእርዳታ መስመር አማካሪዋ ሳራ ካልሆንን አነጋግራ ስለሁኔታዎቹ ተወያዩ፡፡ ሳራ ሁሉንም መረጃዎች ወስዳ ከበርናርዶ እና ሌሎች ሊረዱ ከሚችሉ ድርጅቶች ጋር ጥቂት ጥያቄዎችን እንደምትጠይቅ ካልሆን ፈቃዱን እንዲሰጣት ተስማማች፡፡ ሳራ ካልሆን በሚኖርበት አካባቢ ያሉትን በርካታ አገልግሎቶችን አነጋግራ ካልሆንንና ቤተሰቡን ለመደገፍ በጣም የተሻሉ ዋና አገልግሎቶችን ለመለየት ጥረት አድርጋለች፡፡ ሳራ ለካልሆን ቤተሰቡ ድገጋፍ ማድረግ የሚችሉ በአካባቢው ያሉ በጎ አድራጊዎች መረጃን ለካልሆን አጋርታለች፡፡
የእኛ ራዕይ የጥቁር፣ የእስያና አናሳ የጎሳ ልጆችና ወጣቶች ለተግዳሮቶች ምላሽ ለመስጠት ውስጣዊ ጥንካሬያቸውን ሲያሳድጉ ማየት ነው፡፡ ይህንን ራዕይ ለማሳካት ከእርስዎ ጋር አብረን መሥራት የሚያስደስተን ሲሆን ድጋፍ ከፈለጉ በሚከተለው አድራሻ እባክዎን ያነጋግሩ፡
” በግርማዊነትዎ ግብዣ ወብ ወደ ሆነችው አገርዎ በመምጣቴ ደስ ብሎኛል። እናንተም እንደኛው የጦርነትንና የመወረርን አሰቃቂነትን አውቃችሁታል። የወራሪን ጦር በመከላከል ግርማዊነትዎ ራስዎ ያደረጉትን ጀግንነትና ተጋድሎ ዓለም በሰፊው አድንቆታል። ህርማዊነትዎ ለሕዝብዎ አባትም ጭምር እንጂ ንጉስ ብቻ አይደሉም። የወራሪውን ጦር በአርበኞቻችን በኩል መከላከልን ሳናቋርጥ እንግሊዝ አገር መገናኘታችንን አስታውሳለሁ። አገሮቻችን ነጻነታቸውን ካስመለሱ በሁዋላ በተባበሩት መንግስታት ጉባዔ ዘንድ በታወቀው ጉባኤ በፍጹም መቀራረብ እየተረዳዱ ሰርተዋል። የኢትዮጵያ ጉዳይ ውሳኔ እንዲያገኝ ግርማዊነትዎ ላደረጉት ጥረትና እርዳታ ኢትዮጵያ በተለየ ባለውለታ ናት….
በኢትዮጵያ በልዩ ልዩ የመንግስት መስሪያ ቤት የሚሰሩ፣ በዚህም ብቻ ሳይሆን በንግድ ስራ ተጠቅመው የሚሰሩ የግርማዊነትዎ ዜጎች ይገኛሉ። ካለፉት አምስት ዓመታትፕች ወዲህ በኢትዮጵያና በኖርዌይ መካከል ያለው ንግድ እያደገ መሄዱን ስንመለከት ደስ ይለናል። ይህንን የደስታ ቀን ምክንያት በማድረግ ለግርማዊ የኖርዌይ ንጉስ፣ ለልዑል አልጋወራሽና ቤተሰቦች ጤና በሁለቱ ሕዝቦቻችን ያለው ግንኙነት ወደፊት እየጠነከረ እንዲሄድ እየተመኘሁ ጽዋዬን አነሳለሁ ” ግርማዊ ሃይለስላሴ በኖርዌይ ጉብኝት ያደረጉት ንግግር ፤ቪዲዮውን እዚህ ላይ አድምጡ
የኖርዌይ ልዑል ሀከን እና ልዕልት ሜቴ ማሪት በሚቀጥለው ሳምንት በኢትዮጵያ ጉብኝት ያደርጋሉ። በልዑሉ ጉብኝት የኖርዌይ የቢዝነስ ልዑክም መካተቱን የኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታውቋል።የንጉሳውያኑ ቤተሰቦች ከኢፌዴሪ ፕሬዚዳንት ሙላቱ ተሾመ እና ከከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናት ጋር ይወያያሉ ተብሎ ይጠበቃል።
በጉብኝታቸው ወቅትም በጤና፣ ትምህርት፣ በዓየር ንብረት እና በስደተኝነት ዙሪያ አገራቱ ተባብረው የሚሰሩበት ሁኔታ ይመከራል ተብሏል። በተጨማሪም በግሉ ዘርፍ የኢንቨስትመንት ተሳትፎም ዙሪያ አገራቱ ይወያያሉ።
የኢትዮ ኖርዌይ የቢዝነስ ፎረምም በዚሁ የጉብኝት ወቅት ይካሄዳል። የኖርዌይ መንግስት በያዝነው ዓመት 1 ነጥብ 7 ቢሊየን ብር የልማት ድጋፍ ለኢትዮጵያ ለመስጠት ቃል ገብቷል።
አገሪቱ ባለፈው ዓመት 47 ሚሊየን የአሜሪካ ዶላር የልማት ድጋፍን ለኢትዮጵያ ሰጥታ እንደነበረም ነው የተመለከተው። ልዑል ሀከን በኢትዮጵያ ጉብኝታቸው ወቅት በአፍሪካ ህብረት እና በኖርዌይ መካከል ባለው ስትራቴጂያዊ ግንኙነት ዙሪያ ከህብረቱ የስራ ሀላፊዎች ጋር ይወያያሉ ተብሎ ይጠበቃል።
የኖርዌይ ልዑል በዓመት አንድ ጊዜ ብቻ ይፋዊ ጉብኝት በውጭ አገር የሚያደርጉ ሲሆን፥ የ2017 ይፋዊ ጉብኝት መዳረሻ ኢትዮጵያ ሆናለች። ሁለቱ አገራት ለ75 ዓመታት የቆየ ግንኙነት አላቸው።
ዮሐንስ አንበርብር የአማራና የሶማሌ ክልሎች መረጃ ከመስጠት ተቆጥበዋል የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ‹ልዩ ኃይል› የሚባል የፖሊስ አደረጃጀት እንደሌለው፣ ይህ ስም...
2 እነርሱም። ወዴት እንውጣ ቢሉህ፥ አንተ። እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። ለሞት የሆነ ወደ ሞት፥ ለሰይፍም የሆነ ወደ ሰይፍ፥ ለራብም የሆነ ወደ ራብ፥ ለምርኮም የሆነ ወደ ምርኮ ትላቸዋለህ።
9 ሰባት የወለደች ደክማለች፥ ነፍስዋንም አውጥታለች፤ ቀን ገና ሳለ ፀሐይዋ ገብታባታለች፤ አፍራለች ተዋርዳማለች፤ የተረፉትንም በጠላቶቻቸው ፊት ለሰይፍ አሳልፌ እሰጣለሁ።
19 ስለዚህ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። ብትመለስ እመልስሃለሁ በፊቴም ትቆማለህ፤ የከበረውንም ከተዋረደው ብትለይ እንደ አፌ ትሆናለህ፤ እነርሱ ወደ አንተ ይመለሳሉ፥ አንተ ግን ወደ እነርሱ አትመለስም።
Nice ስጥመት ድርሰት ኣድኒቀዮ፡ተዋሳእቲ እቶም ከዋክብቲ ዝበሃሉ ናይ ሃገርና ኢዮም፡ስለዚ ክከውን ይክእል ኢዩ ስጥመት እዛ ፊልም በሪኩ! Keep going on! ቀሻት ብዙሕ ከተበርክት ከም ትክእል ኣብሪህካልና ኣለካ፡ ጥዕና ይስዓብኩም ከዋክብቲ ጥበብ!
ለኢህአዴግ ሸምቀቆ የተባለው ኤች አር 128 መራዘሙ የድል ያህል ሆኖ የኢህአዴግን ደጋፊዎች አስደስቷል። በሌላ በኩል መራዘሙ በቅድመ ሁኔታ የተከናወነ እንደሆነ የሚናገሩ አሉ። ከሁሉም በላይ ግን የኢህአዴግ ወዳጅ የሆኑት ሴናተር አዲስ አበባ መክረማቸው፣ እንዲሁም ሶማሌ ላይ የደረሰውን አሰቃቂ አደጋ ተከትሎ ከአሜሪካ ጋር አልሸባብን ለመደምሰስና ሶማሊያን ሰላማዊ አገር ለማድረግ ስምምነት ተደረሰ መባሉን በማጉላት ህጉ የከሸፈ እንደሆነ ተደርጎ እንዲገመት ውትወታው ብዙ ነው።
አሁን በኢትዮጵያ ጉሮሮ አንቆ የያዘው የህዝብ አመጽ ነው። በሎቢ ወይም ጀንጃኞች የማይቀለበስ፣ ከፍተኛ ምሬትና ተቃውሞ ያለበት፣ ከዚሁ ተቃውሞ ጋር በተያያዘ የሚወሰዱ የአመጽ መገለጫዎች መካረራቸው፣ አመጹን ለማስቆም እየተወሰዱ ናቸው የተባሉና የሚባሉ ረብ የለሽ እርምጃዎች… ተዳምረው ከ26 ዓመት በፊት በህግ ጸድቆ መተዳደሪያ የሆነው የጎሳ ፖለቲካ ነገሮችን ወደ መጨረሻ እየገፋቸው ነው። በዚህ ሂደት ውስጥ ሁሉም ወገኖች በሁሉም አቅጣጫ ለመፍትሄ በሚያጋንጥጡበት ወቅት የተሰማው ይህ ህግ ትልቅ ግምት እንዲያገኝ አድርጎታል።
በኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች እንዲከበሩ እና ሁሉን አካታች መንግሥት እንዲመሠረት የሚጠይቀው የዩናይትድ ስቴትስ የሕግ ረቂቅ ባለፈው መስከረም 18/2010 ዓ.ም. ድምፅ ሊሰጥበት የተወሰነ ቢሆንም፣ መስከረም 22 የሕጉ ረቂቅ በምክር ቤቱ ለውሳኔ ከተያዙ አጀንዳዎች ላይ አንዲነሳ መደረጉ ታላቅ ዜና የሆነውም በዚሁ መነሻ ነበር። ስጋት የያዛቸው መራዘሙ ድል ስለመሆኑ ጮቤ የሚያስረግጥ ዜና ሲያቀርቡ፣ ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ ” ታገሱ” ብለዋል።
ኤችአር – 128 ድምፅ ሳይሰጥነት ለ30 ቀናት መተላለፉን ያረጋገጡልን የዩናይትድ ስቴትስ ምክር ቤት ምንጮች፣ የኢትዮጵያ መንግሥት እራሱ የመልካም አስተዳደር ማሻሻያ እርምጃዎችን ለመውሰድ ጊዜ እንዲሰጠው በመጠየቁ፣ የምክር ቤት አባላትም ለዚህ ዕድል ለመስጠት ፈልገው እንደሆነ የዘገበው የአሜሪካን ሬዲዮ ነው። የትዝታ በላቸው ጥንቅር በየአቅጣጫው በስሜት ለሚዘሉት ሁሉ ምላሽ የሚሰጥ ነው
ቅርጫት አዘጋጅ ማከማቻ , የቅርጫት ቅርጫት በእቃ መያዣ , ቅርጫት ለማጠራቀሚያ , የፍላሽ ማከማቻ ቅርጫቶች ለአሻንጉሊት , ለማጠራቀሚያ የፍላሽ ቅርጫት , ቅርጫት ማከማቻ ፣
ዝርዝሮች: የ “አስ ትራቫርስ” አንጠልጣይ ከቀይ ኢሜል አጨራረስ ጋር ብር እየጣለ ነው ፡፡ አንጓው 37.3 ሚሜ ርዝመት ፣ 28.3 ሚሜ ስፋት እና 2.1 ሚሜ ውፍረት አለው ፡፡ ዲየአስማት arker Shade የአንገት ጌጣ ጌጥ በብር 9 ግራም ይመዝናል ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በስትሪንግ ቴክስቸር የተለጠፈ እና የታተመ ነው ፡፡
አስቀድመን እንደተነበይነው ኢሬቻ በመስቀል አደባባይ ፖለቲካዊ ፕሮጀክት ነው። አንበረከክነው ብለው የፈከሩትም የአዲስ አበባን ኢትዮጵያዊ ሁሉ ነው። መልእክታቸውም የአዲስ አበባ ባለቤትነታችንን እናሳያችኋለን ነው። እናንተን የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማችሁን ይዛችሁ ክርስትያናዊ በአላችሁን እንዳታከብሩ ከልክለን እኛ ግን የኦነግን ባንዲራ ይዘን መስቀል አደባባያችሁን ብንወረው ምን እንዳትሆኑ ነው የሚል መልእክት ነው ሊያስተላልፉልን የሞከሩት። ከተማችንን በአስር ሺህ ባላገር ካድሬዎቻቸው ስለወረሩ የምንፈራቸው መስሏቸዋል።
የአዲስ አበባ ባለቤቶች የሆንነው ስድስት ሚሊዮን የከተማዋ ዜጎች ቤታችን ተቀምጠን ስላየናችሁ የፈራናችሁ እንዳይመስላችሁ። ስድስት ሚሊዮን የከተማ ነዋሪ እንኳንስ 2ሚሊዮን የኦዲፒ ካድሬን፣ 30 ሚሊዮን ገጠሬ መቋቋም ብቻ ሳይሆን መክቶ ማሸነፍም እንደሚችል ለደቂቃም እንዳትጠራጠሩ። ላሰማችሁት ፉከራ፣ ልታሰፈራሩን ላደረጋችሁት ሙከራ፣ በቁጥርና ጦርመሳሪያ ሳይሆን፣ በእውቀትና ወደር በሌለው የነፃነት ጥማት እንጋፈጣችኋለን። ልታስፈራሩን በመሞከራችሁ፣ ሃሞታችንን አኮስትራችሁታል። በድፍረታችሁ፣ ጨክነን ባለን አቅም ሁሉ እንድንቋቋማችሁ ጋብዛችሁናል። ለዚህም እናመሰግናለን።
ለሃሰት ትረካችሁና በዚህም ላነሳሳችሁት የባላገር ካድሬ ጎርፍ አንንበረከክም። የተፈበረከው ትረካችሁ በማስረጃና እውቀት ይፈርሳል። ያነሳሳችሁት ጨዋ ህዝብም ወደ ሃይማኖቱና ታሪኩ ይመለሳል። የኢትዮጵያ ሃቅም በኢትየጵያ ሰማያት ሁሉ ይረብባል፣ ወደሁሉም ጥጋጥጎች ይናኛል። “አንበረከክነው” ብላችሁ አትሳከሩ። ልታንበረክኩት የምትችሉት ነፍጠኝነት የለም። የሌለን ነገር ማንበርከክ አትችሉም።
በባላባቱና በባለጉልቱ እጅ የነበረውን መሬት ለአባቶቻችሁና አያቶቻችሁ ካከፋፈልን 45 ዓመታት ተቆጥረዋል። ነፍጠኝነትና ጋላነት በታላቁ የኢትዮጵያ ተማሪዎች ንቅናቄና ከሱም አብራክ በወጡት መኢሶንና ኢህአፓ ትግል ከተደመሰሱ 45 ዓመታት ተቆጥረዋል። በነገራችን ላይ ነፍጠኛ ደሞዝ ሳይከፈለው የዘመተ የኢትዮጵያ ሰራዊት ነው። በደረሰበት ለሃገር ሰላምና ደህንነት ጥበቃው፣ መንግስት ደሞዝ ለመክፈል አቅም ስላልነበረው፣ አርሰው የሚያካፍሉት ጭሰኞች አድሎት ነበር። ገበሬው በሰላም አርሶና ነጋዴው በሰላም ነግዶ እንዲበላ እነዚህ ሰላም አስጠባቂ ነፍጠኞች የግድ አስፈላጊ ነበሩ። በነርሱም ተጋድሎ ነው የሃገር ሉአላዊነት ተጠብቆ የቆየው።
እነዚህ ነፍጠኞች ሰላም ከማስከበርም ባለፈ የኢትዮጵያን ከተሞች የቆረቆሩ ባለውለታዎቻችን ናቸው። ነፍጠኞቹ በያዙዋቸው ወታደራዊ ነቁጣዎች ዙሪያ ነው ሸማኔው፣ ቀጥቃጩ፣ ባለሱቁ፣ ሱቅበደረቴው፣ ባለወፍጮው፣ እብዱ፣ ኮማሪው፣ ጠጅጣይው ወዘተ ከመላ የኢትዮጵያ ጥጋጥግ እየተመመ የኢትዮጵያን ከተሞች፣ በተለይ በዛሬው ኦሮሚያ በተሰኘው ክልል ያሉትን ከተሞች የመሠረተው። ስለሆነም የከተሞች ሥልጣኔ በማምጣትና እናንተንም ከከብት አርቢ የእንክርት ህይወት ወደቋሚ የግብርና ህይወት ስላስገባችሁ ነፍጠኛው ባለውለታችሁ ነው። ለመሆኑ በባሪያ ንግድ ላይ ከተመሠረተው የጅማ አባጅፋር ከተማ በቀር የኦሮሞ ብሄረሰብም ሆነ የተለያዩ ጎሳዎቹ የመሠረቱት አንዲት ከተማ መጥራት ይቻላችኋልን? አይመስለኝም። አንድ መጥራት አትችሉም። አሁንም፣ አንድም ከተማ ለመሥራትም ወኔውና ርእዩ የላችሁም። ከዚህ ውስጣዊ ባዶነታችሁና የሥራ ትጋት እጦታችሁም የተነሳ ነው፣ ሌሎች ደክመው ያካበቱትን ጥሪትና ሃብት ለመውረስ የሃሰት ትርክት፣ በሬወለደ ትንተና የምታበዙት።
ኢትዮጵያውያን በመቶዎች አመታት ጥረትና ግረት፣ አበሳና ጣር፣ ለቅሶና ላብ፣ ፍቅርና ትብብር፣ የሰሩዋቸውን ከተሞችና በውስጣቸውም የያዙዋቸውን ሃብቶች መውረስ ነው ቅዠታችሁ። ያለምክንያት አይደለም ቅዠት ያልኳችሁ፣ ህልም ሊሆን ስለማይችል ነው። እያንዳንዱን ሜትር ሳንዋጋ የምትዘርፉት አንድም ንብረት አይኖርም። እያንዳንዱ ፎቅ ላይ ሳንዋጋ ሰብራችሁ የምትገቡበት ኮንዶሚንየም አይኖርም። ከአብራካችን ያልወጣ፣ ቋንቋችንን የማይናገር ፖሊስ የማይጠብቀን ቀን ሩቅ አይደለም። ከአብራካችን ያልወጣ የቀበሌና ወረዳ አስተዳደር የማይኖርበት ቀን ሩቅ አይደለም። ከአብራካችን ባልወጣ ምክርቤት የማንተዳደርበት ቀን ሩቅ አይደለም። ከአብራካችን ባልወጣ ከንቲባ የማንገዛበት ጎህ ሩቅ አይደለም። በፖለቲካዊ እሬቻችሁ፣ ከተማችንንና ህይወታችንን አስፈራርታችሁ ልትቀሙን ማሰባችሁ እጅግ ግልፅ ሆኖልናል። አንፈራችሁም! አንንበረከክም!
እዚ ሎሚ ልዕሊ ፍርቂ ህዝቢ ኣፍሪቃ ዝኾነ መንእሰይ’ዩ ድሕሪ ዕስራ ሰላሳ ዓመታት ኣብ መሪሕነትን ምውፃእ ፖሊስን እታ ኣህጉር ዝዋሳእ።ስለዚ ኣሜሪካ ምስ’ዚ ሓይሊ’ዚ ሽርክና ምፍጣራ ኣዎንታዊ ስጉምቲ’ዩ ክብል ኣቶ በረኸት ሃ/ማርያም ገሊፁ።
ኣቶ ሃብቶም ተኽለ ብወገኑ ኣብ’ዛ ብዴሞክራሲ ኣብ ዝላዓለ ብራኸ ዝበፅሐት ኣሜሪካ ብኣካል ተረኺቦም ኩነታት መሰላት ምፅሓፍ ምዝራብ ምርኣዮም ዓብዪ ትምህርቲ ክረኽቡ ይኽእሉ’ዮም ይብል።
አቦ መንበር ምዃኖም ኣፍልጦ ቦርድ ምርጫ ከምዘለዎም ዝገለጹ ዶ/ር ጫኔ ከበደን ካልኦት ኣባላት ፋጻሚ ስራሕ’ቲ ፓርቲን እቲ ቤት ምኽሪ’ቲ ፓርቲ ዘካየዶን ኣመራርሓ እቲ ፓርቲ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ዝወሰነሉ ኣኼባ ዘይሕጋዊ’ዩ ኢሎም ኣለው።
የሕግ ኦዲት እና ኢንስፔክሽን ዳይሬክቶሬት ከዚህ ቀደም በነበረዉ አደረጃጀት የሕግ ኦዲት፣ ቅሬታ ማስተናገጃና የስነ-ምግባር መከታተያ ዳይሬክቶሬት በሚል መጠሪያ የነበረው ሲሆን ተጠሪነቱ ለጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ሆኖ በነባሩ አደራጃጀት በስሩ የነበሩ የዜጎች አገልግሎት፣ የቅሬታ ማስተናገጃ እና የስነምግባር ክትትል ማስተባበሪያ ከዳይሬክቶሬቱ ተለይቶ ጋር በጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ጽ/ቤት ስር እንዲደራጁ የተደረገ ሲሆን አዲሱ አደረጃጀት የሕግ ኦዲትና ኢንስፔክሽን ቡድንን በስሩ ይዞ የሚከተሉት ተግባርና ሀላፊነቶች ይኖሩታል፡-
2. የወንጀል መዝገቦችና ተጠርጣሪዎች/ተከሳሾች ብዛት፣ ስም ዝርዝራቸው፣ የቆይታ ጊዜያቸውና የቆዩበት ምክንያት እና በአጠቃላይ የቅልጥፍና ደረጃውን እንዲሁም ለተፋጠነ ፍትሕ ዕንቅፋት የሆኑ ጉዳዮችን ያጠናል፣ የማሻሻያ ሐሳብ ያቀርባል፣
3. ምርመራቸው ያለቀና በክስ እና ክርክር ሂደት ያሉ መዝገቦች በታቀደ ወይም ድንገተኛ የሕግ ኦዲት በማካሄድ የጥራት ደረጃዉን ከሕግና ከማስረጃ አንፃር ያጠናል፣ የማሻሻያ ሐሳብ ያቀርባል፣ አፈፃፀሙን ይከታተላል፣
4. ከሕግ ኦዲትና ኢንስፔክሽን ግኝት በመነሳት አግባብነት ያላቸው መሻሻያዎች እንዲደረጉ ለሚመለከታቸው አካላት ግብረ መልስ ይሰጣል፣ የማሻሻያ ውሳኔ የሚሹ ጉዳዮችን በየደረጃው ላሉ ኃላፊዎች ያቀርባል፣ አፈፃፀሙን ይከታተላል፣
6. የወ/መ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 42(1)(ሀ) እና በተለያዩ መንገድ የተቋረጡ ሁሉም መዝገቦች ግልባጭ ለስራ ክፍሉ መድረሱን ያረጋግጣል፣ የውሳኔዎቹ ሕጋዊነት እና አግባብነት ይመረምራል፣ ተገቢው ማስተካከያ እንዲደረግ ያደርጋል፣
9. ለትርጉም የተጋለጡ ህጎችንና የሕግ አንቀፆችን በጥናት መለየትና ተገማች ዉሳኔ ለመስጠት የሚረዳ ጋይድ ላይን እንዲቀረጽ ሀሳብ ያቀርባል፣ አፈጻጸሙን ይከታተላል፣
14.የስራ ክፍሉ ተግባራት የሚመሩበትን መመሪያዎች እንዲዘጋጁ ያደርጋል ፣ሲፀድቁም በአሰራሩ መሠረት መፈጸማቸውን ያረጋግጣል ፣ በየጊዜው እንዲሻሻሉ ሃሳብ ያቀርባል፤
15.በስራ ክፍሉ ያሉ ባለሙያዎችን የክህሎት ክፍተት ለይቶ አቅማቸው የሚገነባበትን ስልጠናና ትምህርት እንዲያገኙ ያደርጋል፤የስራ ክፍሉን ሰራተኞችን የስራ አፈፃፀም ይመዝናል፤
19.የስራ ክፍሉን የስራ አፈፃፀም ይከታተላል፣ ይገመግማል፣ ከቡዱኖች ሪፖርት ይቀበላል ፣ ግብረ መልስ ይሰጣል፣ የስራ አፈጻጸም ሪፖርት አዘጋጅቶ በወቅቱ ለሚመለከታቸው አካላት ያቀርባል፣
21.የዳይሬክቶሬቱ ሠራተኞች በተቀመጡ እሴቶች መሠረት በስነምግባር እና በባለቤትነት ስሜት እንዲሰሩ እና ውጤታማ እንዲሆኑ የኮቺንግ (Coaching) ሥራ ያከናውናል፣ በስራ ክፍሉ ያሉትን ሰራተኞች በስነምግባር እንዲገነቡ ያደርጋል፣ ጥሰት ሲፈፀም ተጠያቂነት እንዲሰፍን ያደርጋል፤
* ዛሬ ስልጣን ላይ ከሚገኘው መንግስት ጋር ያለንን የየግላችንን ብሶት በዚህ ወይም በዚያ ጉዳይ ልዩነቶች፣ የርዕዮተ አለም፣ የፓለቲካ ፕሮግራም ሌሎችም ልዩነቶች ወደ ጎን አድርገን ሀገር እንደ አገር እንድትቀጥል በጋራ መቆም ያለብን የተለየ ወቅት ላይ ደርሰናል…!
በኢትዮጵያ አንድነት፣ በሰላም፣ በመረጋጋት፣ በህግ የበላይነት ዙሪያ ከመንግስት ጎን መቆም፣ ከዳር እሰከ ዳር በጋራ መንቀሳቀስ የግድ የሚልበት ወቅት አሁን ነው።የፋሽስታዊው የህወሃትና በታላቁ የኦሮሞ ሕዝብ ስም የሚነግዱ የኦሮሞ ጽንፈኞች ኢትዮጵያን የማፍረስና ሕዝብ ለሕዝብ ማጫረስ እጅግ አደገኛ ሴራ ለመመከትና ለማምከን ኢትዮጵያውያን ሁሉ ከመንግስት ጎን መቆም የግድ የሚልበት ምዕራፍ ላይ ደርሰናል። ለሃገራችንና ለህዝባችን በጋራ እንቀሳቀስ !
የፋስሽታዊው የሕወሃት የስራ አሰፈጻሚ ኮሚቴ ባወጣው መግለጫ የ”አራት ኪሎ ኣሃዳዊ አምባገነናዊ ቡድን” ብሎ በሰየመው የኢትዮጵያ መንግስት ላይ ግልጽ ጦርነት አውጆአል። የመግለጫው ኢላማ የዶ/ር አብይ አህመድ መንግሥት ቢመስልም ዋነኛ ኢላማዎቹ ግን ኢትዮጵያ እና ኢትዮጵያውያን ላይ ነው:: ግቡም ኢትዮጵያን የማተራመስ፣ በተለይም ደግሞ ሁለቱን ብሄሮች የአማራንና ሕዝቦች ወደ ግጭትና ጦርነት ለመንዳት ያነጣጠረ ነው።
ከጅምሩም አገራችን ዛሬ በምትገኝበት ዘርና ብሔርን መሰረት ያደረጉ ቅራኒዎች ውስጥ እንድትዘፈቅ፣ በህዝቦች መካከል እርስ በእርስ አለመተማመን እንዲሰፍን ዋናው ተጠያቂ ህወሃት መሆኑ ግልጽ ነው። የኦሮሞና የአማራ ሕዝብ ትብብር ሲጠናከር “እሳትና ጭድ” የሆኑ እንዴት አብረው ሆኑ? ብሎ ለ27 አመታት ያሰፈነው የከረፋ ስርአት ሲንገዳገድበት ብርክ ይዞት፣ በእውር ድንበር እንዳልለፈለፈ፣ ዛሬ የተሳካለት መስሎት፣ ጥቂት ቅጥረኛ የኦሮሞ ፅንፈኞችን ከጎኑ ማሰለፍ በመቻሉ የልብ ልብ አግኝቶአል።
የኢትዮጵያን ሀብትና የሕዝብ ንብረት በቢልዮኖች ሲዘርፍ የቆየው ይህ የክፋት፣የሴራ፣ የዘረኝነት፣ ክምችት የሆነ ሃይልና ድኩማን መሪዎቹ ትላንትን የረሳን መስሎአቸው የሕዝብን የማመዛዘን ችሎታም ሆነ በአገርና በሕዝብ ላይ ያደረጉትን ሁሉ ወንጀሎች አዙሮ የማስታወስ ብቃት ከቁብም ባለመቁጠር የህወሃት መሪዎች በየሚዲያው እየቀረቡ ሲያፌዙና ሲደነፉ ለበርካታ ወራት በግርምት ስንመለከታቸው ቆየን። ዛሬ እነዚህ ዘረኞችና የእብሪት መሪዎች የዴሞክራሲ፣ የሰብአዊ መብቶችና የኢትዮጵያ ሕዝብ አለኝታ ሆኖ ለመቅረብ በኦሮሚያ ልዩ ልዩ ቦታዎች በግፍ ስለተገደሉ ዜጎች፣ ስለ አርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያ፣ አይን ቀቅሎ በበላ ወሮበላነቱ ዋና ጠበቃ ሆኖው ዛሬ ቀርበዋል።
ይህን አጋጣሚ በመጠቀምም በሀገሪቱ የሚገኙ ችግሮችን ለማባባስና በማራገብ “እኔ በበላይነት ያልገዛኋት ኢትዮጵያ ትፍረስ” በሚል በሀገር ውስጥም በውጭም ከሚገኙ ከኦሮሞ ጽንፈኞች ጋር በጋራ እንደቆመ በዚሁ መግለጫው የለየለት ጸረ ሕዝብና ጸረ ኢትዮጵያዊነቱን በድጋሚ አረጋግጦልናል። የ27 አመቱ የዘረፋ፣ የከረፋ ዘረኝነትና የጥቂት የሕወሃት ትግራይ ካድሬዎች ሁለንተናዊ የበላይነት በቂ አይደሉም’። ማእከላዊን መንግስት ዳግም ተቆጣጥሮ ያንኑ የግፍና የዘረፋ ስርአቱን በኢትዮጵያ ሕዝብ ኪሳራ ለማስቀጠል በቀቢጸ ተስፋ በሽታ ያታመመ፣ የታወረ ድርጅት መሆኑን ይሄው መግለኛው ያረጋግጣል። በሀገራችን ታሪክ ታይቶ በማይታወቅ አይን ያወጣ መንግስታዊ አፈናና ዘረፋ የኢትዮጵያን ሕዝብ ሀብትና ንብረት በመጋጥ አጥንት አስቀርቶ፣ በለውጡ ማግስት የዘረፈውን አግበስብሶ መቀሌ እንዲመሽግ የተገደደው ይህ የጥፋት ቡድን፣ ሀገራችን ዛሬ ለምትገኝበት ከፍተኛ አደጋ ዋነኛ ተጠያቂ እንዳልነበረና እንዳልሆነ ይመስል፣ ዳግም ሀገራችን ኢትዮጵያን ወደ ሌላ ቀውስ ለመውሰድ በዚሁ መግለጫው በሀገር ውስጥም በውጭ ሃገርም ለሚገኙ የጽንፈኛ የጥላቻ ሃይሎች ጥሪ አስተላልፎአል።
ኢትዮጵያ ሰላም፣ መረጋጋት ፣ የህግ የበላይነት ከሌሉ የእያንዳንዳችን፣ የሁላችንም፣ የምንወዳቸው የቤተሰቦቻችን፣ የዘመድ፣ አዝማዶች፣ ወገኖችና፣ ባጠቃላይም ህዝባችን ደህንነት፣ ሰላም፣ የመኖር መሰረታዊ ህልውና ሊጠበቁ ፣ ሊረጋገጡ አይችሉም። የህወሃትና ሰፊውና ታላቁን የእሮሞ ሕዝብ ፈጽሞ የማይወክሉ የኦሮሞ የጽንፍና የጥላቻ ሃይሎች የጀመሩት የጥፋት ጎዳና ወደ አልተጠበቀ እጅግ ሀገር አውዳሚ ሂደት ሊሸጋገር ይችላል። ለዚህ ለሀገር አንድነት፣ ለሕዝብ አብሮነትና ሰላም እጅግ አደገኛ የሆነ ሂደት፣ ሕዝብ ለሕዝብ ለማጋጨት የሚተጉ ሃይሎች በውጭ የሚገኙ ፋሽስታዊ የኦሮሞ ጽንፈኞች፣ እንዲሁም ያጣውን ስልጣን ዳግም ለመፈናጠጥ ካልቻለ ኢትዮጵያን ለማተራመስ በሙሉ አቅሙ 24 ሰዓት አየሰራ የሚገኘው የአሸባሪው የህወሃት ልሳን የሆነውና በውጭ የሚገኘው የትግራይ ሚዲያ ሃውስ በጋራ የተቀናጀተው ነው ። የፋሽስታዊው አመለካከት ያላቸው እነዚህ የኦሮሞ ethno-fascists እንዲሁም የትግራይ ሚዲያ ሀውስ ወደ ሀገር ቤት የሚያስተላልፉት መርዘኛ፡ ሃሰተኛ ቅስቀሳዎችና ትርክቶች የብሔር ለብሄር ፣ የዘር ፍጅት ከማድረሳቸው በፊት በአለም ዙሪያ የሚገኙ ሀገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን ሁሉ በጋራ ሆነው የተደራጀ፣ የተቀናጀ፣ የተናበበ ስራ መስራት ይገባል። ሁሉም ባለው መሰለፍ ይገባል፣ የመጣውን ኣደጋ ለመከላከል እንደ ኢትዮጵያውያን ዜጎች በጋራ መቆም አለብን።
በውጭ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን የህግ ባለሙያዎችም ሆኑ ሌሎች ባለሙያዎች ሁሉ በውጭ የሚደረጉ የጥላቻ ቅስቀሳዎች በህግ እንዲታይና የህግ መስሪያዎችን (Legal instruments) መፈተሽና መጠቀም በተደራጀ መልክ መደረግ እለበት። የተቀነባበረ ፣ የተደራጀ ስራ መስራት፣ በኢትዮጵያ ሀገራችን እንዲሁም በመላው ሕዝባችን ላይ የተጋረጠውን ሕዝብን ለሕዝብ አጫራሽ፣ ሀገርንም ሊያፈርስ የሚችል ትልቅ አደጋ ለመከላከል በጋራ መንቀሳቀስ ፣ መናበብ ፣ በህግም ፊት እንዲጠየቁ በቅንጅት ከዳር እሰከዳር መንቀሳቀስ የሚገባው ጊዜው አሁን ነው። በአሜሪካ፣ በአውሮፓ፣ በካናዳ፣ በእሽንያ ለመንግስታት፣ ለሕዝብ ተወካዮች/ፓርላማ አባላት፣ ለአለም አቀፍ ሚዲያዎች የእነዚህ ሃይሎች የጥላቻ፣ ለሀገር ሰላም ለአፍሪካ ቀንድ ስላምና መረጋጋት የሚያመጡትን ከፍተኛ አደጋ ቀርቦ ማስረዳት፣ ማስጨበጥ እንቅስቃሴዎችን በየሀገሩ የምትገኙ ኢትዮጵያውያን ተደራጅታችሁ በመረጃና በማስረጃ ማሳየት መደረግ ካለባቸው እርምጃዎች ውስጥ ዋነኛዎቹ ናቸው። የተጀመሩ እንቅስቃሴዎችን በየሀገሩና በየአካባቢው ለማጠናከር ሁሉም በአለው መሰለፍ በጣም አስፈላጊና ወሳኝ የእንቅስቃሴያችን አካል ነው።
ዛሬ ስልጣን ላይ ከሚገኘው መንግስት ጋር ያለንን የየግላችንን ብሶት በዚህ ወይም በዚያ ጉዳይ ልዩነቶች፣ የርዕዮተ አለም፣ የፓለቲካ ፕሮግራም ሌሎችም ልዩነቶች ወደ ጎን አድርገን ሀገር እንደ አገር እንድትቀጥል በጋራ መቆም ያለብን የተለየ ወቅት ላይ ደርሰናል። ከመንግስት ጋር በጋራ በመቆም አስፈላጊና ወሳኝ የሚሆኑት ምክንያቶች የሚከተሉት ናቸው ፦
5ኛ በሕወሃትና ኢትዮጵያን ለማፈራረስ “በፌደራሊዝም” ስም የተባበሩ የጽንፍና የአፍራሽ ሃይሎች ሴራና አውዳሚ ሂደት ለመመከት በጋራ ከመቆም ውጭ ምንም ሌላ አማራጭ የሌላቸው በመሆናቸው ነው።
የጠቅላይ ሚንስትር የዶ/ር አብይ አህመድ መንግስት የሃጫሉ ሁንዴሳን ግድያ ተከትሎ በእስር ያስቀመጣቸውን ዜጎች አለም አቀፍ የታሳሪዎች መብት ከግምት ውስጥ ያስገባ፣ የፍርድ አያያዛቸውንም ሕወሃት በዘመኑ ኢትዮጵያውያንን ካስመረረበትና ሃገራችንን ስሟን በክፉ ካስነሳበት በፍትህ ላይ የማላገጥ አሰራር በፍጹም የራቀ፣ በግልጽነት፣ በትክክለኛ የፍርድ ሂደት፣ በፀዳ መረጃዎች እና ማስረጃዎች እውነተኝነታቸው መቼም ቢሆን ጥርጣሬ በማይገባበት መሆን ይገባዋል። ሂደቱ የፍትህ አካላትን ነፃነት እንዲያሳይ መደረግ ይኖርበታል። ኢትዮጵያ የሰላም እና የዴሞክራሲ ሃገር የምትሆነው ሕዝብም በፍትህ ስርአቱ ላይ አመኔታ የሚኖረው እንደ ወያኔ ዘመን ፍትህን ማላገጫ በማድረግ ሳይሆን ሕዝብ የሚደግፈው ግልጽ፣ ፍትሃዊና ርትአዊ ሂደትን በመከተልና በማሳየት ነው።
በአለፉት ሁለት ተኩል አመታት ለውጡ ከመጣ በኋላ በህገራችን ኢትዮጵያ ስርአተ መንግስት ላይ የነበረውን ሁለንተናዊ የበላይነት በፍጽም ባልጠበቀው ሁኔታና ፍጥነት አጥቶ መቀሌ ለመመሸግና ማድባት የተገደደው የህወሃት የወንጀለኖች ቡድን ፋታ አግኝቶ እስካሁን ደርሶአል። ከዚህ በኋላ ከሕዝብ የዘረፈውን ሃብትና ንበረት ይዞ አገር ለማተራመስ፣ ሰላም ለማደፍረስና ፣ ሕዝብን ከሕዝብ ለማጋጨት፣ የብሔሮች ግጭት ለመቆስቆስ ከሁለት አመት ተኩል በላይ መቀሌ ተቀምጦ እንዲያስብ፣ እንዲያቅድና ፣ የጥፋት እቅዶቹንም ተግባራዊ እንዲያደርግ እድል ሊሰጠው ፈጽሞ አይገባም። በቢልዮኖች የሚቆጠር ዶላርና ብር በዘረፋ ያካበተው ይሄው የህወሃት ቡድን በብዙ ሺዎች የሚቆጠሩ፣ የተሰናበቱ፣ የተባረሩ፣ ጡረታ የወጡ የመረጃና የደህንነት ፣ የወታደራዊ ልምዶችና ተሞክሮ ያላቸው፣ ዛሬም ሊገድሉለት ፣ ሊሞቱለትም የተዘጋጁ “በደርግ ጊዜ እንኳን ይህን ያህል አልተበደልንም አልተዋረድንም” በሚሉ ጥልቅ ምሬቶችና ቁጭቶች የሚበግኑ ታማኞችን አቅፎ፣ መረጃ የሚያቀብሉት አባላት በመላው ሀገሪቱ አቅፎ የያዘ ድርጅት ፣ በጥላቻ፣ በጥልቅ ብስጭት፣ እንዲሁም ከጅምሩ በተጠናወተው የዝቅተኝነት ስሜት የታመሙ መሪዎች አርፎው ይቀመጣሉ፣ ተኝተው ያድራሉ ወይንም በውይይትና በድርድር የሂደቱ አካል ይሆናሉ ብሎ መገመት ስህተት ያለበትና ስትራቴጂካዊ አስተሳሰብን መሰረት ያላደረገ አመለካከት መሆኑ ውጤቱን ምን እንደሆነ በበቂ አይተናል። የሕወሃት መሪዎች የራሳችን ሀገር እንመሰርታለን የሚለውም ቅዠትና እኩይ ፍላጎታቸው ሌላው መገለጫ ነው። ይህ ግን ተፈጻሚ ሊሆን የሚችለው ትላልቆቹ ብሄሮች ሲናከሱ፣ ወደ እርስ በእርስ ጦርነት ሲገቡ፣ የህወሃት ትግራይ ትግሬኝ ሀገር መንግስትነት ለማረጋገጥ ይቻላል። እኛም ሀገር እንመሰርታለን የሚለው የህወሃቶች የክፋት መጨረሻ እቅድ ኢትዮጵያን የማተራመስ አብይ ስትሪቴጂ አካል መሆኑን ብዙ ፍንጮች አይተናል።
የሕዝባችንን ደህንነት፣ የኢትዮጵያን ሉአላዊነት፣ ሰላምና መረጋጋት፣ የህግ የበላይነት ለማረጋገጥ የዶ/ር አብይ አህመድ መንግስት ትልቅ ትኩረት ማድረግ የሚገባው እርምጃ ነው። የክፋትና የጥፋት ህወሃትና የመሪዎቹን ንብረቶች፣ በሀገር ውስጥም በውጭም የተከማቹና በሕዝብ ላይ የተዘረፉ ሃብቶች፣ ልዩ ልዩ አቅሞች የሚሰጡትን የንግድ ድርጅቶች፣ በአዲስ አበባና በልዩ ልዩ ከተሞች የሚገኙ የገቢ ምንጮች ለማምከን በተጠና መልኩ ጠንካራና ውጤታማ እንቅስቃሴዎች መደረግ የነበረበት ዛሬ ሳይሆን ትላንት ነበር። ሁሉንም መንግስታዊ የማድረግ አቅሞች በመጠቀም በማንኛውም መንገዶች የወንጀለኛውን ቡድን የአቅም ምንጮች ሁሉ ማዳከም፡ ብሎም ከትግራይ ሕዝብ ጫንቃ ላይ እንዲወርድ ተጽዕኖዎችን፣ ግፊቶችን በማድረግ ተጨባጭ እርምጃዎች መወሰድ ይገባል። ሰይጣናዊ ተግባሩን በተደጋጋሚ ሰኔዎች እውን ለማድረግ ግንባሩን በማያጥፈው መቀሌ በመሸገው በዚህ የክፋት፣ የሴራና፣ የጥላቻ ክምችት ቡድን ላይ ወሳኝና ተጨባጭ እርምጃዎችን መውሰድ ወቅቱ አሁን ነው።
ኢትዮጵያውያን ኢትዮጵያ እያለፈችበት ያለውን የለውጥ ሂደት ወደ ስኬት ለማድረስ በትዕግስት እየጠበቁ፣ በሌላ በኩል ደግሞ አለምን ያስጨነቀ የኮሮና ቫይረስ ስጋትን እየተከላከሉ ባለንበት በዚህ ወቅት፣ የጭፍን ጽንፈኛና ህልመኛ ስብስቦችን የቀቢጸ ተስፋቸውን ገደብ የለሽ የስልጣን ጥማት ለማሳካት ሀገራችንን ወደ እርስ በእርስ ጦርነት፣ ሁሉንም አውዳሚ የምድር ሲኦልና የዘር ፍጅት እንዲገፉ ፈጽሞ መፍቀድ፣ ቆመን የምናይበት ጊዜ አክትሟል። ኢትዮጵያውያንም በሃገራችን ላይ ያንዣበበውን ከባድ አደጋ ተገንዝበን ይህን ለመመከት ፣ በኢትዮጵያ አንድነት፣ በሰላም፣ በመረጋጋት፣ በህግ የበላይነት ዙሪያ ከመንግስት ጎን መቆም፣ ክዳር እሰክ ዳር በጋራ መንቀሳቀስ የግድ የሚልበት ወቅት አሁን ነው።የፋሽስታዊው የህወሃትና በታላቁ የኦሮሞ ሕዝብ ስም የሚነግዱ የኦሮሞ ጽንፈኞች ኢትዮጵያን የማፍረስና ሕዝብ ለሕዝብ ማጫረስ እጅግ አደገኛ ሴራ ለመመከትና ለማምከን ኢትዮጵያውያን ሁሉ ከመንግስት ጎን መቆም የግድ የሚልበት ምዕራፍ ላይ ደርሰናል። ለሃገራችንና ለህዝባችን በጋራ እንቀሳቀስ !