Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ከአስገደ ገብረስላሴ መቀለ- በአሁኑ ጊዜ ለኢትዮጱያ ህዝቦችና መሬታቸው ለመበታተን በዘመነ ወልዳአብ ወልደማሪያም ተነስቶ ተቀባይነት አጥቶ ከስሞ የቀረ ። በኃላም በሀወሐት...
“እንኳን የወለጋ ህዝብ ጫካ ያለው ኦነግም ነው የተቀበለኝ:: ንፅህ የሆነውን የወለጋን ህዝብ ገፅታ ለማጥፋት ካልሆነ በቀር::ጦርነት በታወጀበት ከተማ ነው የተንቀሳቀስኩት:: እዛው አራት ኪሎ ተቦክቶ እዛው አራት ኪሎ ያቦኩትን ጠይቁ ለመልሱ::”
ጀርመን፡ ምስ ምምጻእ ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎም ስደተኛታት አብ ዶባታ ንሕጊ ምቕባል ፍልሰተኛታት ተትርር’ላ። እዚ ነቶም ንመስርሕ ዑቕባ ዘየማልኡ ስደተኛታት ብፍላይ ንዜጋታት ሃገራት ባልካን ናብ ሃገሮም ምጥራዝ ዝብል ኮይኑ እዘን ሃገራት ከም ደሕንነተን ዝተረጋገጻ ጌርካ ምስ ምርኣይ ዝተተሓሓዘ ‘ዩ።
ኣብ መላእ ጀርመን ዘሎ ወታሃደራዊ መዓስከራት ነበር ነቲ ዋሕዚ ስደተኛታት 21 ክፍለ-ዘመን ከገልግል ይረኣይ። ካብ ከተማ ስቱጋርት ወጻኢ ኣብ ትርከብ ሓውሲ ከተማ ዘሎ መዓስከር ካብ 25 ሃገራት ንዝመጹ ንአስታት 200 ዑቕባ ሓተትቲ መጽለሊ ኮይኑ ‘ሎ።
ምስ እዚ ብዝተሓሓዝ ዜና ሚኒስትር ውሽጣዊ ጉዳያት ፖላንድ ብሕብረት ኣውሮጳ ዝወሃብ ኮታ ምቕባል ስደተኛታት ፖላንድ ብዘለዋ ናይ ቪቶ መሰል ተጠቒማ ከምትነጽጎ ገሊጾም።
በሀገራችን ውስጥ ለኦርቶዶክስ ክርስትና መስፋፋትና መደርጀት ትልቁን ሚና የተጫወቱት ሀገራዊ ቅዱሳን ካህናትና የሃይማኖት መሪዎች ናቸው፡፡ በተለይም በመካከለኛው ዘመን መንግሥትና ቤተ ክርስቲያን በአንድነት ሁነው አብረው ሰርተዋል፡፡ ነገሥታቱና ካህናቱ አብረው የሰሩትን ያህል በመካከላቸውም አንዳንድ ከሃይማኖት ጋር የሚጋጩ ነገሮች እየተከሰቱ ሲያጋጩዋቸውና ሲያጣሉዋቸው ኑረዋል፡፡ በመካከሉም እርቅ እተፈጠረ የተለመደ ስራቸውን ሰርተዋል፡፡ ያለ ውህደታቸውም የመንግሥትና የቤተ-ክርስቲያኗ መስፋፋት በጥንካሬ ሊቀጥል አይችልም ነበር፡፡
ኢትዮጵያውያን ካህናት ከዛጉዌ ስርወ-መንግሥት ጀምሮ የሃይማኖት መÍህፍትን ከቅብጥ፤ ከአረብኛ፤ ከጽርእ በመተርጎም ለሃይማኖት ስራ እንዲዉሉ አድርገዋል፡፡ በጊዜውም የግእዝ kንk ትልቅ የሥነ ጽሑፍ ደረጃ ላይ እንዲደርስ ጥረዋል፡፡ የገድል መÍሕፍት በብዛት ተጽፈዋል፡፡ የሀገራቸውን ቤተ ክርስቲያን አሰራር የተመቸ ለማድረግ አዳዲስ ነገሮች እንዲለመዱና እንዲaaሉ ለውጥም እንዲመጣ ጥረዋል፡፡ በጣት ከሚቆጠሩ አንዳንድ የቤተ-ክርስቲያኗ የቅብጥ (ግብፅ) ጳጳሳት በስተቀር ለቤተ-ክርስቲያኗ ለውጥ እዲጀመር ጥረት ያደረጉ የቅብጥ ጳጳሳት የሉም፡፡
ኢትዮÉያውያን ቅዱሳንን ከዘመኑ ነገስታት ጋር ሲያጋጭ የኖረው ነገስታቱ ለውጥንና አንዳንድ Bይማኖታዊ ትችቶችን ለመቀበል ባለመፈለጋቸው ነበር፡፡ ቅዱሳኑና ነገRታቱ መጋጨት የጀመሩት በመካከለኛው ዘመን የኢትዮÉያ ታሪክ ዘመን ነግሶ ከነበረው ከአÑð አምደ Òዮን ዘመነ መንግRት ጀምሮ ነበር፡፡
ዛሬ የሚመረቀው የዲያቆን ዳንኤል ክብረት የገድላት የአማርኛ ትርጉም መÎኃÙ ግልÎ የሚያደርገው እነዚህ የመካከለኛው ዘመን ቅዱሳን ለBይማኖታቸውና ለሀገራቸው የሰሩትን kሚ ስራ፤ Bይማኖታዊ ተጋድሎና መንፈሳዊ Òናት ቆልጭ አድርጎ የሚያሳየን ነው፡፡ አሁን ባለንበት ዘመን ገድላትን፤ ታሪከ-ነገስታትን እንዲሁም ሌሎች የታሪክ ድርሳናትን ወደ አማርኛም ይሁን ወደ ሌላ ሀገራዊ kንk ተርጎሞ ለማቅረብ ራእይ ያለው ጠንካራ የስራ ሰው ለማየት ብርቅ በሆነበት ጊዜ እነዚህ ድንቅ Bይማኖታዊ ገድላት በዲያቆን ዳንኤል ክብረት ወደ አማርኛ ተተርጉመው መቅረባቸው ይበል፤ እጅ ይባርክ፤ በለመደ ጣትህም ሌሎቹን ለመተርጎም እንድትበቃ እግዚአብሄር ይርዳህ ከሚል ማበረታቻ ቃላት ጋር መሆን አለበት፡፡
ባለፉት ጥቂት አመታት ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ ከግእዝ ወደ አማርኛ የተረጎሙት የደቂቀ እስጢፋኖስ በህግ አምላክ የሚልና የአባ ባሕርይ ድርሰቶችን አስነብበውናል፡፡ አቶ አለሙ ኃይሌ የአፄ ገላውዴወስን፤ የአፄ ሰርፀ ድንግልንና የአፄ ሱስንዮስን ታሪከ ነገሥታት አሳትመው ለአንባቢ አቅርበዋል፡፡
ይህንን አራቱ yያላን የሚለውን ደጎስ ያለ መÎሐÙ (ከመታተሙ በፊት እንዳነብለት ጠይቆኝ ሳነበው በሶስት ቅÎ የተዘጋጀ ነበር) ተመልክቸ አስተያት እንድሰጠው በጠየቀኝ ጊዜ ስው መቸም ብርቱ ነው በሚል የግርምት ህሳቤ ነበር የተቀበልኩት፡፡ ወቅቱ የአመቱ የትምህርት ማጠቃለያ ስለነበርና ሌሎች አጣዳፊ ነገሮች ስለነበሩብኝ፡፡ ቀስ እያልኩ ማንበብ ስጀምር ግን እንዳነብ ስለ ሰጠኝ እድል እያመሰገንኩት ጭምር፡፡
ይህ አራቱ yያላን በሚል ርእስ ወደ አማርኛ የተተረጎመው መÎኃÙ የአቡነ በÐሎተ-ሚካኤል፤ አቡነ ፊልÊስ፤ አቡነ አኖሪዎስና አቡነ አሮን ገድል ነው፡፡ እነዚህ አራቱ yያላን ለBይማኖታቸው መስፋፋት ወደር የማይገኝለት ታሪክ የሠሩ፤ Bይማኖትን ያስፋፉ፤ ብዙ ደቀ መዛሙርት ያስተማሩና ያፈሩ፤ ገዳማትን የመሠረቱ፤ Bይማኖታዊ ክርክር አንሥተው በጊዜው ከነበሩ ነገሥታት ጋር ፊት ለፊት የተፋለሙ፤ የደረሰባቸውን ቁጣ፤ ግርፋት፤ እንግልት፤ ስቃይና መከራ፤ እንዲሁም ስደትና ግዞት ለBይማኖታቸው በጸጋ የተቀበሉና ማንኛውንም መስዋእትነት በBይማኖታቸው በጽናት የተወጡ ናቸው፡፡
ሌሎች የታሪክ መÑህፍትም እንደሚያስነብቡን ክርክሩ የተጀመረው በአÑðð አምደ Òዮን ዘመነ መንግስት ጊዜ ነው፡፡ እነዚህ ቅዱሳንና ሌሎች የBይማኖት ወንድሞቻቸው ወደ መንግስቱ መቀመጫ ተጉዘው Bይማኖታችን የሚያዘውን ነገር አልፈÐምክም በማለት ለምመከርና ለመመለስ በሄዱበት ወቅት ነበር፡፡ የነገሩ ጭብጥ “ለምንት አውሰብከ ብእሲተ አቡከ - ለምን የአባትህን ሚስት አገባህ” የሚል ነበር፡፡ የክሱ ጨብጥ Bይማኖታዊ ህግን ጥሰሀል የሚል ነበር፡፡ በጊዜው ንጉሱ ይህንን ተቃውሟል፡፡ የምትጠቅሱት አባቴ አይደለም በሚል፡፡ ንጉሱን በአደባባይ እንደወቀሱት በትእግስት ሊያሰናብታቸው አልፈለገም፡፡ በአደባባይ እንዲገረፉ ከዚያም በግዞት ወደ ትግራይ እንዲሄዱ ተደረገ፡፡
ከጥቂት አመታት በ|ላ ተመልሰው በመምጣት ሌላ ጥያቄ አነሱ፡፡ በገዳም ውስጥ በአንድነት የሚኖሩ ወንድና ሴት መነኮሳት መቀመጫ ተለይቶ እዲወሰን ጠየቁ፡፡ በጊዜው ወንድና ሴት መነኮሳት በአንድነት ይኖሩ ነበር፡፡ ቀደም ብሎ በትግራይ ውስጥ የመነኮሳት መኖሪያ የተለያ ቦታ ነበርና ይህ ጥያቄ ወዲያውኑ ተቀባይነትን አገኘ፡፡ ከዚያም በሸዋና በሌሎች አካባቢዎች ተግባራዊ እንዲሆን ተደረገ፡፡
በሶስተኛ ደረጃ የቅብጡ ሊቀ-ጳጳስ የቅስናና የዲቁና ማዕረግ ለመስጠት ገንዘብ ይቀበላል (simony) የሚል ክስ አቀረቡ፡፡ ምክንያቱም እነዚህን የክህነት ማዕረጋት ለመስጠት ገንዘብ ማስከፈል በሐዋርያት የተወገዘ ነበርና፡፡ ንጉሱ ይህንን ክስ አልተቀበለውም፡፡ የቅብጡ ጳጳስም ከዚህ ቀደም እንደሚደረገው ሁሉ እኔም ተቀብያለሁ ስህተት የለበትም በሚል ክሱን በማጣጣል ካህናቱን አወገዘ፡፡ እነዚህ ካህናትም በግዞት ወደ ዝዋይ ሀይቅ እንዲጋዙ ተደረገ፡፡ በሀካባቢው የእስልምና የመስፋፋት ችግር ስለነበር በዚያ በኩል ለመኖር አይችሉም ይቀጣሉ በሚል እሳቤ፡፡ ነገር ግን ለጥቂት አመታት በዝዋይ አካባቢ ከኖሩ በ|ላ የአባይን ወንዝ እየተሻገሩ ክርስትናን ለማስፋፋት ወደ ጎጃምና ወደ ጣና ሀይቅ አካባቢ አገሮች በስደት ራቅ ብለው ሄዱ፡፡
ይህ ክርክር በአÑðð አምደ Òዮን ዘመነ መንግስትና በልጁና በወራሹ በአÑðð ሰይፈ አርእድ ዘመነ መንግስታት ጊዜ ተጠናክሮ ቀጠለ፡፡ ሰይፈ አርእድ ወደ ስልጣን በመጣ ጊዜ በአንዲት ሚስት ተወስኖ ለመኖር አስቀድሞ ቃል የገባ ቢሆንም ቃሉን አክብሮ አልኖረም፡፡ በዘመኑም እነዚህ ቅዱሳን ወደ መቀማጫ ከተማው እየመጡ ከስህተቱ ለመመለስ ሞከሩ፡፡ ነገር ግን አልተሳካላቸውም፡፡ እንዲያውም እንግልቱ፤ ቅጣቱና መጋዙ እተባባሰ ሄደ፡፡ ከዚያም እነዚህ አበው ቅዱሳን ወደ ሩቅ ሀገር፤ በጣም ሞቃታማና ቆላማ ወደ ሆነ ሀገር ተጋዙ፡፡ በረሀብና በጥም እንደዚሁም በስቃይ ሲጠበሱ ከእንደዚህ አይነት ድርጊታቸው ይቆጠባሉ በሚል፡፡
በመÒኃፉ ውስጥ እንደምታነቡት አበው ቅዱሳኑ የደረሰባቸው ቅጣት፤ ግርፋትና እንግልት በዘመናችን ካየነው የደርግ ዘመን ተመሳሳይና በጣም ኢሰብአዊ የሆነ ድርጊት ሆኖ እናገኘዋለን፡፡ አንዱ በሃይማኖት ሌላው በፖለቲካ ሰበብ የተፈፀመ፡፡ እንዲያው ለቅንጣት ምሳሌ ያክል ክብራቸውን ለማዋረድና መሳለቂያ ለማድረግ በንጉሱ መቀማጫ ከተማ በአደባባይ ልብሳቸውን አውልቀው እርቃናቸውን እንዲዘዋወሩ ተደረገ፡፡ †ረ ስንቱ ይነሳል፡፡ እነርሱ ግን በአቋማቸው Ðንተው የሀይማኖታቸውን ስነ-ምግባር አጥብቀው ያዙ፡፡ ባላቸው ሀይማኖታዊ Òናት ግፉና መከራውን እንዲሁም ግርፋቱንና ስቃዩን በፍስሀ ተቀበሉት፡፡ ስደቱንና ግዞቱን እንደ ቀላል ችግር ተጋፈጡት፡፡ በደረሰው አለማዊና ዘግናኝ ቅጣት የወደቁትንና መስዋዕት የሆኑትን ብዙሀኑን የሀይማኖት ወንድሞቻቸውንና እህቶቻቸውን አርማ ተሸክመው እስከመጨረሻው ድረስ Ðንተው መንከራተቱንና ስቃዩን በአምላክ ስም አሸነፉ፡፡
በዚህ መጽሐፍ ውስጥ የምናገኘው ነገር አቡነ ያእቆብ በተባሉ የቅብጥ ሊቀ-ጳጳስ ዘመነ ፕትረክና ሀይማኖትን ለማስፋፋት ሲባል ኢትዮጵያ በአስራ ሁለት አገረ ስብከታት መከፋፈሉዋንና መምህራን መመደባቸውን ነው፡፡ ይህ ሊቀ ጳጳስ የአቡነ ተክለ-ኃይማኖትን አስራ ሁለት ደቀ መዝሙራትንና የደብረ ሊባኖስ ገዳም ምሩቃንን በመመደብ አገሪቱን ከፋፍሎ እንዲስተምሩ አሰማራቸው፡፡ በዚህ የለውጥ እንቅስቃሴና ቅዱሳኑ በተደረገባቸው መጋዝ ቤተ ክርስቲያንዋ ተስፋፋች፡፡ የሀገረ-ስብከት መከፋፈልም መሰረት ተጣለ፡፡ በቅብጡ ሊቀ ጳጳስ የተፈለመው ብቸኛ የለውጥ መንፈስ ከቅብጥ ከሊቀ ጳጳሳት መካከል ይህ ሊቀ ጳጳስ ብቻ ስሙ በበጎ ሲዘከር የሚኖር ነው፡፡
በዚህ መጽሐፍ ውስጥ ከምናገኛቸው አያሌ ቁም ነገራት መካካል በጣም ጥቂቶቹ የሚከተሉት ናቸው፡፡ የሀገራችን ገድላት፤ ታሪከ ነገስታትና ሌሎች ጥንታዊ Òሁፎች በግእዝ የተÑፉትን ወጣቱ ትውልድ ምን እንደተሰራ ለማወቅ ይቸግረዋል፡፡ የሀይማኖት ታሪክን፤ ድርሳናትን፡ ገድላትንና አለማዊ የጥንት ታሪከ ነገስታትን የማንበብና የመመርመር ፍላጎት በአእምሮው ካልሰረÐ በስተቀር፡፡ በቅርቡ ልናገኛቸው የምንችላቸው ገድላት፤ ወይንም በሌላ የውጭ kንk ተተርጉመው የሚገኙና እኛ ግን በቅርብ የማናገኛቸው፤ እንዲሁም የት እንደሚገኙ ለማናውቅ ሁሉ ዘለግ ያለ እድሜና ብርታት ለዲያቆን ዳንኤል ክብረት ይድረሰውና እነሆ ይህንን መÒኃፍ በእጃችን መዳፍ ውስጥ አስገባልን፡፡ ለመንፈሳዊ ተማሪዎች፤ ለሃይማኖትና ለታሪክ፤ በተጨማሪም ለሌሎች ምሁራን፤ እንዲሁም አግባብነት ላላቸው ሌሎች የትምህርት ዘርፎች የሚረዱ ዋቢ መጻሕፍት ያልተተረጎሙትንና በእጃችን ያልገቡትን ስራዎች የሚችሉ ሁሉ ተርጉመው እንዲያቀርቡልን ይህ ስራ ያበረታታል፡፡
ባለፉት ክፍለ ዘመናት በሀገራችን በደረሰው የፖለቲካ ምስቅልቅል፤ ጦርነትና የህዝብ ፍልሰት በመካከለኛው ዘመን የጥንት የቦታ ስያሜዎች አንድም ተረስተዋል፤ ጠፍተዋል ወይንም በሌላ አዲስ ስም ተተክተዋል፡፡ የጥንቱን ዋና የመረጃ መጻሕፍትን ለሚያነብ ተመራማሪ እነዚህን የጥንት ስያሜዎች የት አካባቢ እንደነበሩ ለማወቅ አስቸጋሪ ሆኗል፡፡ ትልቅ የራስ ምታትም ነው፡፡ እነሆ በዚህ መፅሀፍ ዲያቆን ዳንኤል ደከመኝ ሰለቸኝ ሳይል የጥንቱን ስያሜ ይዞ ታሪኩ ተፈፅሞባቸዋል በሚባሉት አካባቢዎች ተዘዋውሮ የአብዛኞቹን ቦታዎች የጥንት አካባቢ ሊደርስባቸው ችሏል፡፡ አብዛኞቹም ስማቸው ተቀይሮ በሌላ ተተክቷል፡፡ አንዳንዶቹም ትንሸ ለወጥ ብሎ ሙሉ ለሙሉ ሳይጠፉ ተገኝተዋል፡፡ ይህን ለማድረግ ለብዙ ቀናት ሳይሰለች አቀበትና ቁልቁለት፤ ሸለቆና ወንዝ ሳይበግረው የጥንቱን አካባቢ ሊለይ በመቻሉ አድናቆት ይገባዋል፡፡ በግርጌ ማስታዎሻ ሰፋ ካለ ማብራሪያ ጋር አቅርቦልናል፡፡ ስሞቹ የተገኙበትን ሌሎች መረጃዎችንም አካቶልናል፡፡ በአገራችን ጥናቱ ስለተደረገበት ዘመንና ለሌላም ነገር የፖለቲካ ካርታ የሌለ ቢሆንም ይህንን ስራ ይዘው ለመቀጠል ለሚፈልጉ ጎዳናውን አስቀድሞ ጠርጎ መንገዱን አመቻችቶላቸዋል፡፡
እነዚህ አበው ቅዱሳን የደረሰባቸው ስቃይና እንግልት፤ እስራትና ግዞት ምን ያህል ስር የሰደደ እንደነበር በግልፅ ያስተምረናል፡፡ ለመሆኑ የእግዚአብሄርን ስም አንግበው የሃይማኖት ስራ ሲሰሩ ህይወታቸውን ሁሉ ለተንገላቱ አበው ቅዱሳን በክርስቲያኑ መንግስት ይህ ስቃይ ይገባቸው ነበርን ብለን ታሪኩን በጥልቀት እንድንመረምር ይረዳናል፡፡ አሁን በቅርቡ በተለያዩ ሀገራት የእኛንም ጨምር በፖለቲካ ጉዳዮች ዜጎች የደረሰባቸውን መጎሳቆልና መንገላታት ስናጤን አበው ቅዱሳን አባቶቻችን ያለፉበትን የስቃይ ዘመን እንድንገመግም እንገደዳለን፡፡ ሌላው ቀርቶ አሁን በቅርቡ በደርግ መንግስት ያለቁትን የቀይና የነጭ ሽብር ሰለባዎችን ስናስብ ወጣቱ ትውልድ በስንት አይነት ጣእርና ስቃይ ተለብልበው እንዳለቁ ለመገንዘብ ይረዳናል፡
ሌሎች ተመራማሪዎች አዲስ መረጃ በማግኘታቸው ሰፊና ጥልቅ ምርምር አካሂደው ታሪኩን አገናዝበው እንደሚያስነብቡን አልጠራጠርም፡፡ በዚህ አጋጣሚ የደቂቀ እስጢፋኖስ ተከታዮች የደረሰባቸውን እልቂትና ጭፍጨፋ ከጥቂት አመታት በፊት ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ ከግእዝ ተርጉመው ያቀረቡልንን መፅኃፍ ያነበባችሁት ስለሆነ ነገሬን እዚሁ ልkጭ፡፡
ዲያቆን ዳንኤልን ሊያስመሰግነው ከሚገባው ስራ መካከልም በብዙ ድካም የግርጌ ማስተወሻውን ፅፎ ማካተቱ ነው፡፡ በግርጌ ማስታወሻ የተዘረዘሩት ማብራሪያና መግለጫ እጅግ አድካሚ ስራ ነው፡፡ ይሁንና ስራውን ምን ያህል አድቅቆ እንደሰለቀው ግልፅ ያደርግልናል፡፡ በተጨማሪም ተካቶ የቀረበው የቦታና የሰው ስም መዘርዝር እጅግ ጠቃሚ ነው፡፡ ይህም አታካችና አድካሚ ሲሆን በምንም ሁኔታ ሰሞች እንዳይረሱ ሳይፃፉ እንዳይቀሩ ለማድረግ በተደጋጋሚ የተደረገውን የአርትኦት ትኩረት ነው፡፡ ሰለ አንድ ነገር ለማወቅ የሚፈልግ ሰው መፅሀፉን ገፅ በገፅ አንብቦ የሚፈልገውን ስም በቶሎ ለማግኘት የሚረዳ በመሆኑ ስራን ያቃልላል፡፡ የህትመት ስራ የናረ ባይሆን ኖሮ የግእዙ ፅሁፍ ቢካተት ጥሩ ነበር፡፡
ይህ ጥልቅ ስራ ሌሎች ተመራማሪዎች የርሱን አርአያነት ተከትለው እንዲህ አይነቱን የትርጉም ስራ ለመስራት ያነሳሳቸዋል፡፡ በሀገራችን የተደረሱ ብዙ ስራዎች እንዲሁም ከተለያዩ የውጭ kንk ወደ ግእዝ የተተረጎሙ የብዙ መጻሕፍት ትርጉም ስራ ገና አልተነካም፡፡ ይህ የማንቂያ ደወል በብዙ ሰዎች ጆሮ ላይ ሊደውል ይገባል፡፡ በተለይም የቤተ-ክርስቲያናችን ካህናትና ምሁራን - ከሊቅ እስከ ደቂቅ - ይህንን የትርጉም ስራ ስራየ ብለው እንዲጀምሩት ይሞግታቸዋል ያበራታታቸዋልም ብየ እገምታለሁ፡፡ በተለይም ጠቅላይ ቤተ-ክህነትም ሆነ የባህል ሚኒስቴር ሊያስቡበት ይገባል፡፡ ምንም እንኳ የተጠናከረ ድርጅትና የስራ ተነሳሽነት የሚያስፈልገው ቢሆንም በተለይ ጠቅላይ ቤተ-ክህነት እኔ አለሁ ብሎ ብእሩን ሊያነሳ ይገባል፡፡
ስራው መበረታታት ያለበት ከግእዝ ወደ አማርኛ kንk በመተርጎሙ ብቻ መሆን የለበትም፡፡ ወደ ሌሎች የብሄረሰብ kንkዎች ቀስ በቀስና በጊዜ ሂደት ስራው መጀመር ያለበት መሆኑ ጭምር ነው፡፡ በጊዜ ሂደት ከታሰበው መድረስ ስለሚቻል አቢይ ቁም ነገሩ ለመጀመር ቆርጦ መነሳሳቱ ላይ ነው፡፡
ለማጠቃለል ያህል ዲያቆን ዳንኤል ክብረት ስለ ሰራኸው ስራ በጣም አመሰግናለሁ፡፡ የድካምህን ዋጋ ባለቤቱ ይክፈልህ፡፡ ሌሎች ሰራዎችህንም አሁን የተወጠኑት ጨምሮ በተከታታይ እድታስነብበን በትህትና እመኛለሁ፡፡ ቅዱሳን አበውን የባረከ አምላክ አንተንና ቤተሰብህን ይባርክ፡፡
"ይህ ጥልቅ ስራ ሌሎች ተመራማሪዎች የርሱን አርአያነት ተከትለው እንዲህ አይነቱን የትርጉም ስራ ለመስራት ያነሳሳቸዋል፡፡ በሀገራችን የተደረሱ ብዙ ስራዎች እንዲሁም ከተለያዩ የውጭ kንk ወደ ግእዝ የተተረጎሙ የብዙ መጻሕፍት ትርጉም ስራ ገና አልተነካም፡፡ ይህ የማንቂያ ደወል በብዙ ሰዎች ጆሮ ላይ ሊደውል ይገባል፡፡ በተለይም የቤተ-ክርስቲያናችን ካህናትና ምሁራን - ከሊቅ እስከ ደቂቅ - ይህንን የትርጉም ስራ ስራየ ብለው እንዲጀምሩት ይሞግታቸዋል ያበራታታቸዋልም ብየ እገምታለሁ፡፡ በተለይም ጠቅላይ ቤተ-ክህነትም ሆነ የባህል ሚኒስቴር ሊያስቡበት ይገባል፡፡ ምንም እንኳ የተጠናከረ ድርጅትና የስራ ተነሳሽነት የሚያስፈልገው ቢሆንም በተለይ ጠቅላይ ቤተ-ክህነት እኔ አለሁ ብሎ ብእሩን ሊያነሳ ይገባል፡፡"
ፕሮግራሙን ቅድስት ስላሴ ሰ/ት/ቤት አዳራሽ ተገኝተን ተከታትለነው ነበር በጣም አሪፍ ነበር ዲ/ን ዳንኤል ከመላው ቤተሰብህ ጋር ረጅም እድሜና ጤናን እግዚአብሔር አብዝቶ ይስጥልን፡፡
እንግዲህ ምን እንላለን? እፁብ ድንቅ እንጂ!!! አምላከ እስራኤል ስራህን እንዲባርክ ፈቃዱ ይሁን፡ ለቀጣይ ስራ ጉዞህን እንዲባርክልህ ፈቃዱ ይሁን፡፡እመብርሃን ሕይወትህንና ኑሮህን ትባርክልህ ዘንድ ምኞቴ ነው፡፡ዲያቆን እኛ ወጣቶች ካንተ ብዙ እንጠብቃለን ብዕርህን ቶሎ ቶሎ አድርሰን፡፡
ዲያቆን ዳንኤል ክብረት ስለ ሰራኸው ስራ በጣም አመሰግናለሁ፡፡ የድካምህን ዋጋ ባለቤቱ ይክፈልህ፡፡ ሌሎች ሰራዎጭንም አሁን የተወጠኑት ጨምሮ በተከታታይ እድታስነብበን በጥትና እመኛለሁ፡፡ ቅዱሳን አበውን የባረከ አምላክ አንተንና ቤተሰብህን ይባርክ።
ድካምህን ከመጽሃፍ መግቢያ ላይ አነበብነው ምን አይነት ፍቅር እንዲህ አደከመህ ምን አይነት ቅናት በውስጥህ አደረ እረፍት የሚነሳ የሃገር እና የቤተክርስቲያን ሃላፊነት በውጥህ ማን አሳደረ በዚህ በገንዘብ ለመክበር የሃገር ቅርስሶች የከበሩ መንፈሳዊ ቅርሶች ሳይቀሩ በሚሽጡበት ዘመን እንደምን ያለ ሃላፊነት እንቅልፍ ነሳህ...በእርግጥ እግዚአብሄር መረጠህ ጸጋውን ያብዛልህ ከከንቱ ውዳሴ ይጠብቅህ..
እንኳን አስቦ ለመጸነስ፣ ጸንሶ በትዕግስት ለመስራት፣ ሰርቶ ጊዜው ሲደርስ ለማማጥ፣ አምጦ በድካም ለመገላገል፣ ተገላግሎ የወለድከውን ለምዕመናን ለማብቃት አበቃህ!
እግዚያብሄር የአገልግሎትዎን ጊዜ ይባርክ ። የስዎን ብዙ መጽሐፍት አንብቤአለሁ ። እያየን ያማናስተዉላቸዉን ሀሳቦች አጉልተዉ አዉጥተዉ ሲያሳዩን ግሩም ድንቅ ብለናል ። የሚተቻቸዉ ጉዳዮች በዕዉቀት ላይ የተመሰረተ የማንኛዉም ወገን ሳይሆኑ ነገር ግን ለሀገርና ለወገን ጥቅምና ክብር የሚሆነዉን ለማሳየት ሞክረዋል ። እንዳለመታደል ሆኖ አሁን አገራችን የገጠማት ትልቁ ፈተና የሚያነብና በዕዉቀት ላይ ተመስርቶ ከሚተች ይልቅ እነ እከሌ ይህንን ሀሳብ አልወደዱትም ተብሎ የሰዎች የሀሳብ ሳጥን ኮሮጆ ማራገቢያ የበዛበት ጊዜ እና ትዉልድ ላይ ደርሰናል ። እና ከዚህ አስቸጋሪና አስፈሪ ብዙዎቻችን ለነፍሳችን ሳይሆን ለስጋችን ያደርን እዉቀትን የምንሸሽ ፊኛዎች ብዙ አዉርተን ስራችን ግን ... በሆነበት ጊዜና ምድር ላይ በመገኘትዎ ለካስ እግዚያብሔር ሰዉ ማስነሳት ምን ይሳነዋል አልኩ ። እግዚያብሔር እስዎንና ቤተሰብዎን ይባርክ ። ዮሐንስ ነኝ ከሞቃዲሾ / ሶማሊያ /
በኦሮሚያ የተጠራው ቤት ውስጥ የመቀመጣ አድማ በተጀመረበት በዛሬው እለት ጭር ብለው የዋሉ ከተሞች መኖራቸው ተሰማ። የንግድ ቤቶችና የመጓጓዣ አገልግሎት በተቋረጡባቸው...
ይህ በተከታታይ የሚቀርበ በቭድዮ አይነት ተዘጋጅቶና በአማርኛ ተተርጉሞ የቀረበ ፕሮግራም ነው በዚህ ፕሮግራም እንዳንሰራቸው የተከለከሉ ነገሮች(በቀብር ላይ መገንባት ) በሚል ርእስ በአጭሩና በአድስ መልክ በፅሑፍ አፍሪካ ቲቪ አዘጋጀነት የቀረበ ትምህርት ነው ክፍል አርባ ስባት.
ይህ ሙዳራ ስለ : እምነትህን ከቁርአንና ሐዲስ ያዝ በሚል ርዕስ ያደርገው ሙሃዳራ ነው በዝህ ሙሃዳራ አቂዳ (እምነት) ማለት በጣም ለሰው ልግጅ መሰራታዊ ከሆኑ ነገሮች ዋናው በመሆኑ እምነትን (አቂዳ )ከቁርአንና ክሐዲስ መያዝ ይገባል ምክንያቱም ቁርአንና ሐዲስ የትክክለኛ እምነት (አቂዳ )ምንጮች በመሆናቸው:: በመቀጠል ስለ (ታላቁ ሽርክ አይነቶች )አስመልክቶ የተናገበትና በዝህን ርዕስ ጉዳይ አስመክቶ በስፋት ከቁአንና ሐዲስ ማስረጃ በማንሳት ያቀበው ሙሃዳራ ነው ::
ኤርትራውያን ተቐማጦ ህዩስተን – ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፣ ልዑላውነት ሃገሮም ንምውሓስን መደባት ልምዓት ንምድንፋዕን ዝካየድ ጻዕሪ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ንምዕዋት ከም ወትሩ ድልዋት ምዃኖም፣ ኣብ ዘካየድዎ ኣኼባ ህዝባዊ መኸተ ኣረጋጊጾም።
እቶም ዜጋታት፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ጽላታት ብዛዕባ ዝካየድ ዘሎ ወፍሪን ዝምዝገብ ዘሎ ዓወትን ድሕሪ ምዝታይ፣ ብዝተፈብረኹን መሰረት ዘይብሎምን ጠቐነታት ዝተበየኑ ዘይሕጋዊ እገዳታት፣ ብስሙር ሓይሊን ውህደትን ኤርትራውያን ከምዝፈሽሉ ዘጠራጥር ከምዘየለ ኣነጺሮም። Read more
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ባህሊ ሰላምን ምንብባርን፣ ኣብ መዓሙቕ ክብርታትን ንቕሓትን ስድራቤታት ዝተሰረተን ካብ ጥንቲ እናማዕበለን እናደመቐን ዝመጸን ዝቕጽልን ከምዝኾነ፣ ፕረዚደንት ሃ.ማ.ደ.ኤ ወይዘሮ ልኡል ገብረኣብ ኣብ ገሊጻ።
ኣምባሳደር ግርማይ ገብረማርያም፣ ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ሪፓብሊክ ደቡብ ሱዳን ኮይኑ ብምምዛዙ፣ ብ17 ጥቅምቲ ወረቐት ስርሑ ንፕረዚደንት ሳልቫ ኪር ማያርዲት ኣረኪቡ። Read more
ኣብ’ዚ ክሳብ 6 ጥቅምቲ ዝቕጽል ዋዕላ፣ ሰበ-ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ፣ ወከልቲ መንግስትታትን ሃገራትን፣ ከምኡ’ውን ኣብ ኤርትራ ክነጥፋ ዝጸንሓን ካብ ወጻኢ ዝመጻን ኩባንያታት ዕደናን ዳህሳስን፣ ኣውፈርቲ፣ ክኢላታት ዕደና፣ ዲፕሎማሰኛታትን ካልኦትን ዝርከብዎም ኣስታት 350 ሰባት ይሳተፉ ኣለዉ። Read more
ድንበር ተሻጋሪ የከባድ መኪና አሽከርካሪዎች ከኮቪድ 19 ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ ምክንያት የምግብና የማረፊያ አገልግሎት አናገኝም፤ ከፍተኛ መገለል እየደረሰብን ነው ሲሉ ቅሬታቸውን ገልፀዋል።
ምርጥ ሙዚቃ 7 - የ90ዎቹ የፍቅር ሙዚቃዎች ቴዲ አፍሮ ታምራት ደስታ ሸዋንዳኝ ሄኖክ አበበ ታደለ ሮባ ቤቴልሄም መኮንን እና ሌሎችም by: My Best Music የኔ ምርጥ ሙዚቃ - 3 months ago
‹‹መደበኛና ተፈጥሯዊ ካልሆነውና መቀበልና ማሳለጥ ከሚሳነው የሰው ልጆች የአእምሮ ዕድገት በተቃራኒ፣በመደበኛው ተፈጥሯዊ ሁኔታ የሚያድግ የሕጻናት አእምሮ በፈጣሪ አምላክ ወደማመን እንዲያዘነብሉ ያደርጋቸዋል።››
ቃል ኣምላኽ 'እግዚኣብሄር ፍቕሪ እዩ፡' ይብለና ዮሃ 4፡8። እዛ ፍቕሪ እዚኣ ብኣጋፐ እትፍለጥ ዘይ ቅድመ ኩነታዊት ፍቕሪ እያ። እዛ ፍቕሪ እዚኣ ከምቲ ኣብ 1 ቈረ 13 ተገሊጻ ዘላ ፈታዊት ርእሳ ዘይኮነት እያ። ናይ ኵሉ ዓይነት ፍቕሪ መሰረት ድማ
ኣብዛ ንነብረላ ዘሎና ዓለም ብዙሓት ሰባት ጽቡቕ ግብሪ ዝገብሩ ሰባት ኣለዉ። እቲ ምኽንያት ግና ካብቲ ዘይንጹህ ውሽጣዊ ድርኺቶም ዝመጽእ ኮይኑ ንተፈላጥነት ወይ ገለ ጥቕሚ ንምርካብ ኢሎም ዝገብርዎ
ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ብዝዓባ ዝተፈላለየ ነጥብታታ ናይ ከረን ስብከታታ ርኢና ኔርና።ኣምላኽ ኣቦ ጎይታና የሱስ ክርስቶስ ድማ ከም መጠን ጥበቡ ናብ ምልእት ዕቤቱን ብጽሕናን የሱስ ክርስቶስ ክንበጽሓሉ እንኽእል መምርሒታታ ኣብቲ ናይ
ከም ቤተሰብ መዓስ ኮን ይኸዉን ኣብ ቤትኩም ናይ ክርስቶስ ጽድቅን ክብርን ክንጸባረቕ ዝደለኸሙሉን ዝበሃጉሙሉን ክንደይ ጊዜ ኾን ይከውን? ናይ ኣምላኽ ህላውነት ኣብ ቤትኩም መታን ጉሁድ ክኸውን ገጽ ኣምላኽ ብንጥፈት ዝደለኸሙሉ? ልቡኹም
የኆኅተ ምሥራቅ ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን በጥቅምት 1 ቀን 2004 ዓ.ም (November 9, 2011) በሲልቨር ሰፕሪንግ ሜሪላንድ: አድራሻው 8900 Georgia Ave, Silver Spring, MD 20901 የሆነውን በመከራየት፤ ሊቃውንተ ቤተክርስቲያን፣ መምህራን፣ ዘማሪያን፣ የሰንበት ት/ቤት አባላት እንዲሁም ምዕመናን እና ምዕመናት በተገኙበት በብፁዕ አቡነ አብርሃም ቡራኬ ተመሰረተ።
ቀድሞ ተተክሎ ከነበረው ምሥራቀ ፀሓይ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን የሰበካ ጉባኤ አስተዳደር ጋር በመመካከር ይሠራ ስለነበር በአገልጋይ ካህናትም ሆነ በምእመናን ዘንድ ቅሬታ ሳይፈጠር የአገልጋይ ካህናት እጥረት እንዳይከሰት ያሉትን ካህናት ለመጠቀም የኆኅተ ምሥራቅ ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን አገልግሎት ቅዳሜ እንዲሆን ተደረገ። ቤተ ክርስቲያኒቱ ጀማሪ እንደመሆንዋ የራስዋን ነዋየ ቅድሳት እስክታሟላ ድረስ ከምሥራቀ ፀሓይ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን ነዋየ ቅድሳት በማምጣት ነበረ አገልግሎት የተጀመረው።
ይህ ዓይነቱ መተባበር በአንዲት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስም በተመሠረቱ አብያተ ክርስቲያናት ዘንድ ሊኖር የሚገባ እንደልዩ ነገር ሆኖ ተጋኖ ሊነገር የማይገባ መሆኑ የታወቀ ነው ዳሩ ግን እንደ አለመታደል ሆኖ በውጭው ዓለም አብዛኛዎቹ አብያተ ክርስቲያናት በፀብ፣ በጥላቻ የሚመመሰረቱ በመሆኑ እንኳን ካህናትንና ነዋየ ቅድሳትን ተጋርተው ሊቀድሱ ምእመናኑም ዝር እንዳይሉ የፀብ ግድግዳ ነው የሚገነባው።የኆኅተ ምሥራቅ ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ግን፤ ከፀብና ከጥላቻ እንዲሁም የግለሰብን ጥቅም መሠረት ካደረገ አመሰራረት ነፃ ሆነው ከተቋቋሙት አብያተ ክርስቲያናት አንዷ በመሆንዋ እግዚአብሔርን እናመሰግናለን።
ቅዳሜ ከጠዋቱ 12 ሰዓት እስከ አራት ሰዓት(6:00am 10:00am) የነበረው አገልግሎት ለሰባት ወራት ያህል ከቆየ በኋላ ምእመናን እየበዙ አገልግሎቱም እየሰፋ በመምጣቱና አገልጋይ ክህናትም በመብዛታቸው፤ቤተ ክርስቲያኒቱ አገልግሎቷን በማጠናከር ከ ሰኔ 3፣ 2004 ዓ/ም (Sunday, June 10, 2012) ጀምሮ ዘወትር እሁድ ከጠዋቱ 12 ሰዓት እስከ 5 ሰዓት (6 am – 11 am ድረስ) (7700 Carol Ave,Takoma Park, MD 20912) በሚገኘው የስላይጎ አድቬንቲስት ቸርች ቦታ በመከራየት አገልግሎት መሰጠት ተጀመረ።
የኆኅተ ምሥራቅ ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን በዋናነት መሠረት ያደረገው ትውልድን መታደግ በሚለው መርህ ላይ በመሆኑ እዚህ ሀገር ያደጉትንና የተወለዱትን ትውልደ ኢትዮጵያውያን ላይ ትኩረት በማድረግ ለሕፃናቱ በሚመጥን፤ እድሚያቸውን መሠረት በማድረግ የተዘጋጀን ሥርዓተ ትምህርት በመጠቀም ልጆች የቤተ ክርስቲያናቸውን መሰረተ እምነትና ሥርዓት እንዲያውቁና የነገይቱን ቤተ ክርስቲያን እንዲረከቡ ጥረት ሲደረግ ቆይቷል አሁንም እየተደረገ ነው።በተመሰረተ በአጭር ግዜ የራሳችን የሆነ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን እንዲኖረን በማድረግ ትልቁን ድርሻ የወስዱት የአጥቢያው ምእመናን ናቸው::
"ስለ ሕጋዊነት የሚብሰከሰኩት የደርጉ ሊቀ መንበር፤ አስተዳደራቸው ከሕግ ጋር ይተዋወቅ ነበር ማለት ያስቸግራል። በቅርብ ታሪክ ከታዩ መንግሥታት በደም አፋሳሽነቱ ወደር አልነበረውም።--"
ሰሞኑን ከቀድሞ የአሜሪካ ድምፅ ሬዲዮ ጣቢያ ባልደረባ አዲሱ አበበ ጋር ቃለ ምልልስ ያደረጉት የኮሎኔል መንግሥቱ ሃይለማርያም ልጅ ዶ/ር ትዕግሥት፤ አባታቸውን ለፍርድ ለማቅረብ መንግሥት የነበረውን ብቃት ጥያቄ ውስጥ አስገብተዋል። “የኢትዮጵያ ሕዝብ ለፍርድ ሊያቆመኝ ከፈለገ እቆማለሁ። ነገር ግን ወያኔ ፍርድ ቤት ውስጥ አልቆምም” ብለዋል፤ ሲሉ የአባታቸውን አቋም አስረድተዋል። አስተያየቱ:- የኢትዮጵያ ሕዝብ ፍላጎት እንዴት ነው የሚታወቀው? በእሳቸው ፍርድ መቅረብ ዙሪያ ሕዝበ ውሳኔ መሰጠት አለበት ወይ? በየትኛውስ ሀገር ነው ተጠርጣሪዎች በሕዝብ ስምምነት ለፍርድ የሚቆሙት? የሚሉ ጥያቄዎችን ያስነሳል።
ከ60 ዓመት በፊት ጄኔራል መንግሥቱ ነዋይ በመፈንቅለ መንግሥት ሙከራ ተከሰው የሞት ቅጣት በተፈረደባቸው ወቅት ይግባኝ ይሉ እንደሁ ሲጠየቁ፤ “የሚመለከትልኝ የኢትዮጵያ ሕዝብ ቢሆን ኖሮ ይግባኝ ማለት በፈለግሁ ነበር” ብለዋል እየተባለ ይነገራል። በቅርቡ በሀገራችን በተፈጠረው አለመግባባት ምክንያት በሽሽት ላይ ያሉት የሕወሓት ከፍተኛ አመራሮች ተይዘው ለፍርድ ቢቀርቡ የከሳሻቸውን ሕጋዊነት መሞገታቸው አይቀርም። እነ አቶ ጌታቸው ረዳን የመሳሰሉ ባለሥልጣናት ከመስከረም 25 በኋላ ያለው መንግሥት ተቀባይነት እንደሌለው ይናገሩ ስለነበር፣ ይህ ጥያቄ ቢቀርብ የሚገርም አይሆንም።
ማንኛውም አካል በግድም ሆነ በውድ ሥልጣኑን በሕዝብ ላይ ጭኖ ማስተዳደር ከቻለ መንግሥት ይሆናል የሚል የፖለቲካ አስተሳሰብ አለ። ማክስ ዌበር የተባለው ጀርመናዊ የማህበራዊ ሳይንስ ሊቅ፤ የመንግሥት ሕጋዊነት ምንጭ የሆኑ ሶስት ሁኔታዎችን ያብራራል፡- በምርጫ መምጣት፤ የተቀባሁ ነኝ ብሎ መንገሥና ለዘር ማስተላለፍ (ንጉሳዊ አገዛዝ)፤ እንዲሁም በመፈንቅለ መንግሥትም ይሁን በሌላ በጉልበት ሥልጣን መጨበጥ። ስለዚህ ሕወሓት/ኢህአዴግ ከአንዱ ወይም ከሁለቱም የተቀነጫጨበ ባህርይ ያለው ሲሆን ኮሎኔል መንግሥቱን ችሎት ለማቆም የማንንም መልካም ፈቃድ አይጠይቅም።
የሞራልና ሕግ ብቃት የሚለው በትምህርት ዓለም ለሚደረጉ ውይይቶች ይጠቅም ይሆናል እንጂ መሬት ላይ ባለው ሁኔታ ውሃ የሚቋጥር መከራከሪያ አይሆንም። ሥርዓቱን መውደድና መጥላት ከጉዳዩ ጋር ግንኙነት የለውም። ኮሎኔል የሚፈልጉት “የሕግና የሞራል ብቃት” ያለው መንግሥት ከምፅዓት በፊት ይመጣል ተብሎ አይታሰብም።
ስለ ሕጋዊነት የሚብሰከሰኩት የደርጉ ሊቀ መንበር አስተዳደራቸው ከሕግ ጋር ይተዋወቅ ነበር ማለት ያስቸግራል። በቅርብ ታሪክ ከታዩ መንግሥታት በደም አፋሳሽነቱ ወደር አልነበረውም። 17ቱ ዓመታት የጦርነት፥ የረሃብ፥ የነፃነት እጦት ዘመናት ነበሩ። ዜጎች መገደላቸው ሳያንስ ለተረሸኑበት ጥይት ክፍያ የሚጠየቁበት፤ የምሁራን ሬሳ በየጎዳናው የሚጣልበት፤ የጦር መኮንኖችን “ማዕረጋቸውን በመቀስ ቆረጥንላቸው” እያሉ ማበሻቀጥ ወግ የነበረበት ሥርዓት ነው። በዘመኑ ሞት ተራ ከመሆኑ የተነሳ በሥልጣናቸው ላይ የሚመጡትን ትተን በማጀት ጉዳይ እየገቡ የበርበሬ ዋጋ ጨመሩ ተብለው የሚገደሉ ሰዎች ነበሩ።
አንድ አንቀፅ የሚወጣው ማዕረግ ደራርበው የሥርዓቱ ፊታውራሪ የነበሩት ‘ሀገር ወዳዱ መሪ’፤ ከማንም በላይ ሙሉ ሃላፊነት ወስደው ለዳንሱ መዘጋጀት ነበረባቸው። ነፃና ገለልተኛ የሚባለውን የሕግ ሥርዓት እሳቸውን የሚገዳደሩበት ምንም ሃይል የሌላቸውን እዛው ቤተ መንግሥት አስረው ያቆይዋቸውን 12 ከፍተኛ የጦር መኮንኖችን ከማስረሸናቸው በፊት ሊያሳዩ በተገባ ነበር። ይህ እንግዲህ ሕዳር 17 ቀን 1967 ዓ.ም. እጅ እያወጡ ሞት የፈረዱባቸውን 60 ባለሥልጣናት ሳናነሳ ነው። ዶ/ር ትዕግሥት ገና ማዳመጫ አንገታቸው ላይ ሳያንጠለጥሉ የተጎጂ ቤተሰቦችን የልብ ትርታ ለማዳመጥ ዕድል አግኝተዋል።
ቀድሞ እንደሰማነውና በድጋሚም እንዳስገነዘቡን ኮሎኔሉ “ለትንኝ የሚያዝኑ” ሰብዓዊነትን የተላበሱ ናቸው። እንደዚህ አይነት ሰብዕና ያለው ግለሰብ ለፍርድ ለመቅረብ መፍራት የለበትም። እርግጥ ዶ/ር ትዕግሥትን ሊደግፋቸው የሚችለው “ጊዜ ቁስልን ያደርቃል” እንደሚባለው እነዚህ ጉዳዮች የተፈፀሙባቸው ጊዜያት ስለራቁ ሰው ይረሳል፤ በሀገሪቱም ተቋማዊ የማስታወስ ችሎታ ባለመዳበሩ መንግሥቱ የተጠረጠሩባቸው ወንጀሎች ይከስማሉ የሚል ነው። ቃለ ምልልሱን ተከትሎ ከሰፈሩት አስተያየቶች መካከል ጀግንነታቸውንና ሀገር ወዳድነታቸውን የሚጠቅሱ አሉ። ያ የልብ ልብ ይሰጣል።
መንግሥቱ ኃይለማርያም ግንቦት 13 ቀን 1983 ዓ.ም. ብላቴ ወታደራዊ ማሰልጠኛን የሚጎበኙ መስለው መጀመሪያ ኬንያ፣ ከዛም በሌላ አውሮፕላን ወደ ዚምባብዌ አምርተዋል። ሀገሪቱን ከነፃነት ጊዜ ጀምሮ ለ37 ዓመታት የመሯት የሮበርት ሙጋቤ ልዩ እንግዳ ሆነው ኖረዋል። ከሙጋቤ ህልፈትም በኋላ ቤተኛ ናቸው። ልጆቻቸው በሀገሪቱ ሆስፒታሎች ይሰሩ እንደነበር ይነገራል። ጥገኝነቱ የተቸራቸው ሮዴሽያ ተብላ ትታወቅ የነበረችው ሀገር ለነፃነት ታደርገው ለነበረው ትግል ድጋፍ በመስጠታቸው ውለታ ለመመለስ የተደረገ መስተንግዶ እንደሆነ ይታመናል። መንግሥቱ ዕድለኛ ሆነው በተጠረጠሩበት የዘር ማጥፋት ወንጀል ለፍርድ ሳይቀርቡ ሰላሳ ዓመታት ዚምባብዌ ተደላድለው በመቀመጥ ሶስት ልጆቻቸውን ዩጋንዳና ምናልባትም ጀርመን ልከው ህክምና አስተምረዋል።
መንግሥቱ በሌሉበት የታየው የዘር ማጥፋት ወንጀል ክስ 14 ዓመት የፈጀ ሲሆን ጥፋተኛ ሆነው በመገኘታቸው መጀመሪያ እድሜ ልክ በኋላ ግን አቃቤ ሕግ ይግባኝ በመጠየቁ በግንቦት 2000 ዓ.ም. ሞት ተፈርዶባቸው መዝገቡ ተዘግቷል። በዛው መዝገብ ተመሳሳይ ውሳኔ የተላለፈባቸው ተከሳሾች ቅጣቱ ወደ እድሜ ይፍታህ ተቀይሮላቸው ሃያ አመታት በእስር ካሳለፉ በኋላ በ2004 ዓ.ም. በአመክሮ ተለቅቀዋል።
የሰሞኑ ቃለ ምልልስ ኮሎኔሉ ኢትዮጵያ እንዲገቡ በስማ በለው ጥሪ የቀረበበት ይመስላል። “እንቅልፍ የሚነሳኝ ጧት ማታ ከጭንቅላቴ የማይወጣው ሀሳብ፣ አባቴ ሀገሩን ሳያይ በሰው ሀገር እንዳያልፍ ነው። እንደዚህ ሸክም ሆኖ የሚከብደኝ ነገር የለም…አባቴን ኢትዮጵያ ውስጥ የማስገባት ፕላን በቀን በቀን የምፀልይባቸው ጉዳዮች ናቸው” ይላሉ፤ የኮሎኔል መንግስቱ ሁለተኛ ልጅ።
በነገራችን ላይ መንግሥቱ ኢትዮጵያ ውስጥ እንዳይገቡ የሚከለክል ሕግም ሆነ ጥሪ አልቀረበም። በተቃራኒው በተለይ በ1980ዎቹ መጨረሻ የዚምባብዌ መንግሥት አሳልፎ እንዲሰጥ ጥያቄዎች ሲቀርቡ እንደነበር የሚታወስ ነው። ይልቁንስ ግራ የሚያጋባው በተደጋጋሚ የሚነሱት የሕገ መንግሥት ጉዳዮች በምን በምን አድርጎ ከክሱ ጋር እንደሚያያዝ ነው። ልዩ አቃቤ ሕግ ክስ ሲመሰርት አሁን ያለው ሕገ መንግሥት ስራ ላይ አልዋለም ነበር። ወንጀለኛ መቅጫው ገና ሰው ከእንቅልፉ ሳይነቃ በ1949 ዓ.ም. የወጣ ሲሆን ‘ጓድ ሊቀ መንበር’ በቀኝ ጎናቸው ሲነሱ ይጠቀሙበት የነበረ ሕግ ነው።
“እንኳንስ የሰው ሕይወት ቀርቶ ትንኝ ያሳዝነኛል የሚለው እውነቱን ነው … ንብም ይሁን ሸረሪት አትግደሉ የሚል ሰው ነው።” እንደዚህ ሰብዓዊነት ያላቸው ከሆኑ በሕግ አደባባይ ለመታየት ምንም የሚያስፈራ ነገር ሊኖር አይገባም። ለትንኝ የሚያዝን ሰው ምህረት መጠየቅ አይገባውም። ፍርድ ቤት ነፃ ያወጣዋል። እንደዛ አይነት መከራከሪያ ግን በተፈፀመው ጥፋት ያለመፀፀትን የሚያሳይ እንጂ ምህረትን የሚጠይቅ ሰው የሚያቀርበው መለማመኛ አይደለም። በደቡብ አፍሪካ የዘር መድልዎ ሥርዓት መፍረስን ተከትሎ፤ በከፊል ደግሞ በሩዋንዳና በላይቤሪያ በተካሄዱ የእርቅና ሰላም ጉባኤዎች አጥፊዎች ድርጊታቸውን ተናዝዘዋል። የሰሩትን ወንጀል በማመን ይቅርታ ጠይቀዋል። ሂደቱ ተበዳዮች እርም እንዲያወጡ ረድቷል። ያንን ምዕራፍ በመዝጋት ወደፊት እንዲራመዱ አስተዋፅኦ እንዳበረከተም ይታመናል።
እነ ጄኔራል ተፈሪ በንቲን ገድለው “አብዮቱ ከተከላካይነት ወደ አጥቂነት” መሸጋገሩን ስላበሰሩበት ጥር 26 ቀን 1969 ብዙ ተብሏል። በዛ ዕለት ‘ቆራጡ መሪ’ ብቻ ሳይሆኑ መላው ቤተሰብ ለሰዓታት ታንክ ውስጥ ተደብቆ ነው የተኩስ ልውውጡን ያሳለፈው። መቼም ከዛ በኋላ የቤተ መንግሥት ታንኮች መፀዳጃ ሳይገባላቸው አልቀረም። በዚያ ቀውጢ ሰዓት ሽንት መውጫ ችግር ሆኖ እንደነበር ሰምተናል። ያኔ ያፋፋሙት ቀይ ሽብር ቤታቸውን እንዳያንኳኳ ልጆቻቸውን ለስድስት ዓመት ሩሲያ (በወቅቱ ሶቪየት ሕብረት) ልከው ደብቀዋል። እዛም ከአንዷ ጋር ሲጫወቱ ተገፋፍተው “የመንግሥቱ ልጅ ብትሆኚ የምፈራሽ መሰለሽ” የሚል ነገር ተነስቷል።
በትምህርት ቤት ጨዋታ ላይ ጓደኛዋ ጫማዋን ትሰርቃትና በካልሲ ብቻ በመሆኗ መምህሯ ያሾፈች ስለመሰላቸው አንቺ ልትረብሺ ነው ብለው እጇን በማስመሪያ መቷት። በዛ የተነሳ ከልጅቷ ጋር ተጣላች። ቤት ስትገባ ለአባቷ ታሪኩን ታስረዳለች። አባትም (መንግሥቱ) ይቅርታ እንድትጠይቅ ነገሯትና በማግስቱ ይቅርታ ልትጠይቅ ሄደች። ጓደኚት ካሁን አሁን ወታደር በሩን ሰብሮ ይገባል ስትል እንቅልፍ ባይኗ ሳይዞር ነግቷል።
በተረፈ ግን መንግሥቱ ከሁለቱ አንዱን ነው መምረጥ ያለባቸው። ወይ “ጥፋት ሰርቻለሁ ይቅርታ ይደረግልኝ።” አለበለዚያም “ትንኝም ገድዬ የማላውቅ ሰብዓዊነት የሚሰማኝ ፍጡር ነኝ” ብለው ችሎት መዋል አለባቸው። አለበለዚያ ኬኩን እየበሉ ”ኬክ አለኝ” ነው የሚሆነው።
የአረብ ብረት ፊደል በስካድሪያል ላይ ያገለገሉ የግሉፋሶች ስብስብ ነበር ፡፡ ግላይፍስ የአልሎማቲክ ብረቶችን ከ የተሳሳተ አጽናፈ ሰማይ ፣ ግሊፉፍ ቃላትን ለመጻፍ ያገለግላሉ። የአልሎማቲክ ፊደል በመጠቀም ፣ የሚወዷቸው ቃላት ፣ ስም ወይም የብረታ ብረት ምልክቶች በአሞሌ ማንጠልጠያ ላይ ይቀመጣሉ።
ዝርዝሮች: የአረብ ብረት ፊደል አሞሌ ተንጠልጣይ ብር እና 6.5 ሚ.ሜ ስፋት እና 2.2 ሚ.ሜ ውፍረት አለው ፡፡ ተንጠልጣይ በሁለት ርዝመቶች ይገኛል-የ 2 "ረዥም አንጠልጣይ (51 ሚሜ) ክብደቱ 6.7 ግራም እና 2.5" ረጅም አንጠልጣይ (63 ሚሜ) ክብደታቸው 8.4 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
የምልክቶች ብዛት: ባለ 2 "የተሳሳተ የተወለወለ አሞሌ ተንጠልጣይ ቢበዛ በ 9 ፊደላት / ምልክቶች ይገኛል ፡፡ የ 2.5" ተንጠልጣይ ቢበዛ ከ 12 ፊደላት / ምልክቶች ጋር ይገኛል.
ማሳሰቢያ: የባዳሊ ጌጣጌጥ አፀያፊ ፣ የጥላቻ ፣ ወይም ጎጂ ቃላትን ወይም ሀሳቦችን ከያዙ ሀረጎች ጋር ትዕዛዞችን የመከልከል መብቱ የተጠበቀ ነው ፡፡ ስለተረዳህ አመሰግናለሁ.
ፕሮዳክሽን: እኛ ለትእዛዝ የተሰራ ኩባንያ ነን ፡፡ ትዕዛዝዎ ከ 10 እስከ 14 የሥራ ቀናት ውስጥ ይጭናል። ለ COVID-19 ጥንቃቄዎች ውስን ባልሆኑ ሠራተኞች ምክንያት የምርት ጊዜያችን ከተለመደው የበለጠ ረዘም ሊሆን ይችላል እኛ ግን የጊዜ ሰሌዳን ለማቆየት እንጥራለን ፡፡
ዝክረ ሰማዕት !!!!!!!!!!!!!!!! ሳሙኤል አወቀ ስለ ኢትዮጵያ አንድነት ሲባል ለ27 ዓመታት የተገድሉት የተፈናቀሉት ሥፍር ቁጥር የለውም አንድነቱ በዘር ፖለቲካ ሂሳብ ሲወጋ ነው የኖረው አሁንም ለውጥ አለ እየተባለ ለአንድነቱ ኃይል አድሪስ እንዳይኖረው ተደርጓል በኢትዮጵያ Play
አገልግሎት ርክብ ቤት ትምህርትን ወለድን ፍሪቡርግ ዝቆመሉ መሰረታዊ ዕላማ አብ መንጎ ቤት ትምህርትን ስድራ ቤትን ክህሉ ዝግብኦ ርክብ ምድልዳል ጉዳይ ስደትን አብ ፍሪቡርግ ብዛዕባ ዝርከባ ቤት ትምህርትታት ምክትታል ኢዩ።
እዚ ማእከል ካብ ዝህቦ አገዳሲ ጥቅሚ ብዋንነት አገልግሎት ምኽሪ ትምህርቲ ምሐብ ክኸውን እንከሎ ተጠቀምቲ እዚ አገልግሎት ባህሎም ኮነ ልምድን ቋንቁኦም አገዳሲ አይክኸውንን ኢዩ። ስድራ ቤት ብዛዕባ ትምህርቲ ሕቶ ምስዝህልዎም ነዚ ቤት ጽሕፈት እዚ ክውከስዎ ይኽእሉ ኢዮም።
ብዘይምጥርጣር ንዓና ተወከሱ! ምሳና ተዘራረቡ ንሕናውን ብዝተኻእለና መጠን ክንሕግዘኩም ክንፍትን ኢና። በቲ ንህቦ አገልግሎት እንተዘይ ዓጊብኩም“ውን ንዝምልከቶ ውልቀ ሰብ ወይ ቤት ጽሕፈት ክትውከሱ ትኽእሉ።
ብመሰረት ቴማ ናይ ሎም-ዘበን ባዓል ሕብረት ኣፍሪቃ ኣፍሪቃዊነትን ህዳሴን‘ታ ኣህጉር፣መራሕቲ ነቶም ዛጊድ ዝተመዝገቡ ኣዎንታታት ዓቂቦም ንዝላዓለ ውፅኢት ንክሰርሑ ክውጥኑ‘ዮም።
ቁጠባ ኣፍሪቃ፣ካብ‘ቶም ቀዲሞም ዝስርዑ ብናህሪ ይዓብዩ ዘለው ቁጠባታት ዓለም‘ዩ ዝበላ ኮምሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ንኮሳዛና ድላማኒ-ዙማ፣እቲ ምዕባለ ኣብ ምፍጣር ዕድል ስራሕን ቀፃላይ ዕብየትን ግና ኣበርክቶ ኣይገበረን ዘሎ ኢለን።
”ንድሕሪት ክንጥምት ከለና፣ኣፍሪቃ ትሕበነሉ ፍፃመታት ኣለው‘ዮም። እንተኾነ ብዝሓሸ ኣገባብ ክንዓዮም ዝግባኣና ዘፈራት‘ውን ከምዘለው ክፍለጥ ኣለዎ።ስለዚ እዋኑ፣እዋን ተዘክሮን መብፃዓ ንኣትወሉን እዋን‘ዩ” ይብሉ።
“ዓድዋ የጥቁር ሕዝቦች መኩሪያ፣ የነጻነታችን ምልክት፣ የኢትዮጵያ ሕዝቦች የአንድነት ተምሳሌት፣ በኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ደም የተገነባ የድል ቀን ነው” ርእሰ መሥተዳድር አገኘሁ ተሻገር
“ዓድዋ የጥቁር ሕዝቦች መኩሪያ፣ የነጻነታችን ምልክት፣ የኢትዮጵያ ሕዝቦች የአንድነት ተምሳሌት፣ በኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ደም የተገነባ የድል ቀን ነው” ርእሰ መሥተዳድር አገኘሁ ተሻገር ባሕር ዳር፡...
በክልሉ እየተገነቡ ያሉ የመስኖ ልማት ፕሮጀክቶች ውጤታማ እንዲሆኑ በቅንጅት መሥራት እንደሚገባ የአማራ ክልል ርእሰ መሥተዳድር አቶ አገኘሁ ተሻገር ተናገሩ። ባሕር ዳር ፡ የካቲት 06/2013 ዓ.ም...
ኣብ ኖርወይ ክነብሩ ዝደልዩ ወጻእተኛታት ሕጋዊ ዝኾነ መንበሪ ፍቓድ የድልዮም። ከምዚዓይነት ፍቓድ መንበሪ ዘለዎ ከምኡውን ዝተፈላለየ መሰላትን ግዴታትን ኣለዎ። ኩሎም ከኣ ኣየናይ ሕጊ ንዕዖም ከም ዝምልከት ክፈልጡ ኣለዎም። ኩሎም ኣብ ኖርወይ ዝቕመጡ ናይቲ ሃገር ሕግን ስርዓትን ንክኽተሉ ወይ ከኽብሩ ግዴታ ኣለዎም። መንግስቲ ክሓተካ ከሎ ከኣ ቅኑዕን ሓቂን ዝኾነ ሓበሬታ ንክትህብ ግዴታ ኣሎካ።
እዚ ንኣብነት፣ ኩሎም ቆልዑ ንቤት ትምህርቲ ክኸዱ መሰል ኣለዎም᎓ ከምኡ’ውን ኩሉ ሰብ ኣብ ሆስፒታል ንክሕከም መሰል ኣለዎ። ኩሉ ዝሰርሕ ዘበለ ንኣብነት ቀረጽ ንክኸፍል ግዴታ ኣለዎ፡ ከምኡ’ውን ነፍሲ ወከፍ ዓመት ሰልኣንዪቨልሰ (ዓመታዊ ኣታዊን ቀረጽን ዝገልጽ ጸብጻብ) ከነረክብ ከሎና፣ ቅኑዕ ሓበሬታ ንክንህብ ግዴታ ኣሎና። ብተወሳኺ ብዛዕባ ተቐማጦ ኖርወይ ዝምልከት ዝተፈላለየ ኣርእስትታት ኣብዚ መርበብ ሓበሬታ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ዋላ’ኳ ተቈጻጻሪ ሲስተም እንተሃለወ፡ ሓሊፉ ሓሊፉ ጥራይ እዩ ዚቈጻጸር። እቶም ተቐማጦ ቅኑዕ ሓበሬታ ከም ዚህቡን ነቲ ዝተወሰነ ሕግጋትውን ከምዘተግብርዎን እቲ መንግስቲ ይኣምኖም እዩ። እቲ ኹሉ ሲስተም በዚ መትከል ዝተመስረተ እዩ። ነዚ ሲስተም ከታልል ዝተረኽበ ሰብ’ውን ዝተፈላለየ መቕጻዕቲ ይረክብ። እዚ ከኣ ብገንዘብ ፡ ብማእሰርት ብኣገልግሎት ሕብረተሰብን ይቕጻዕ። .
ኣብዘን ገጻት እዚአን መደብ ትምህርቲ ኣፍልጦ ሕብረተሰብ ንዓበይቲ ወጻእተኛታት ክትፈልጥ ኢኻ። ኣብዚ ኣገዳሲ ዝዀነ ፍልጠት ብዛዕባ ኖርወይን ብዛዕባ መሰላትካን ዕድላትካን ግዴታትካን ኣብ ኖርወይ ሕብረተሰብ ክትፈልጥ ኢኻ።
በሲዳማ ዞን ጭሬ ወረዳ ሐሊላ መሎ ቀበሌ ገበሬ ማህበር ውስጥ በሚገኙ ሦስት መንደሮች በዝናብ ምክኒያት በደረሰ የመሬት መንሸራተት የ23 ሰዎች ሕይወት ማለፉን የሟች ቤተሰቦች ለአሜሪካ ድምፅ ገለፁ።
ብምቕጻል ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ኣብ ልዕለይ ዝፈነዎ ክሲ ጭቡጥ መርትዖታት ከቕርብ ብተደጋጋሚ ተሓቲቱ፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታት ክሳብ 5ይ ክፋል ዘርጊሕዎ ዘሎ ተኸታታሊ ትሕዝቶ ጽሑፋቱ ከቕርብ ኣይኸኣለን። ብርግጽ’ውን ከቕርብ ከም ዘይኽእል ብጣዕሚ ርግጸኛ’የ። ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ምሳይ ብዘለዎ ዓሚቕ ሌላን ተመክሮን ዘይኾነ ክሳብ ክንድ’ዚ ዝምድር ዘሎ፡ ካብ ገለ መሪሕነትን ኣባላትን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዝተጠጅአ መርዚ ይነዝሕ ምህላዉ በብቁሩብ በጨቕ እናበለ ምምጽኡ ክቡር ምስጋናይ የቕርበሉ። ካብቲ ብጣዕሚ ዘደንጹን ዘስደምምን ድማ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ዜግነት ወሃብን ነፋግን ኮይኑ፡ ኤርትራዊ መንነትና መንጢሉ ብዘይድሌትና ካልእ ዜግነት ክዕድለና’ዩ ዝደናደን ዘሎ። ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ ሃገርና ሳዕሪሩ ዝርከብ ጨካን ሕሰምን ጥፍኣትን ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ኩሉ ደላይ ጽቡቕን ሰናይን ማሕበረ-ሰብ ዓለም ክዛረበሉ ሕልንኡ ኣብ ዝድርኸሉ ዘሎ ህሞት፡ ግርማይ ወዲ ፍሊፖ ኣምላኽ ዝዓደለና ኣፍና ክዓብስ፡ ኣባላት ኤስደለ ብጉዳይ ኤርትራ ክዛረቡ ፍጹም መሰል ከም ዘይብሎም ክእግድ ዝመጣጠር ባእታ ምዃኑ’ዩ።
እዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ብትሕዝቶኡ፡ ካብቲ ገባቲ ኢሳይያስ ዝኽተሎ ዓማጽን ጓዕጻጽን ተግባራት ቅንጣብ ፍልልይ ዘለዎ ኣይኮነን። እቲ ኣተሓሳስባ ምስ ገባቲ ኢሳያይስ ተመሳሳሊ ምዃኑ ብዝያዳ ዘነጽር ድማ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ኣብ ልዕለይ ክህልዎ ዝኽእል ባዕላዊ ግምትን ሚዛንን ብዘየገድስ፡ ክሳብ እዚ ዕለት’ዚ ንኩሎም ደለይቲ ለውጢ ክምህርን ልሉይ ተመክሮ ከቕስምን ዝኽእል ደሞክራስያዊ ትሕዝቶ ዘለዎ ሓሳብ ብልዙብ መንገዲ ከቕርብ ኣይበቕዐን ዘሎ። ንሱ ጥራይ ዘይኮነስ፡ እቶም ብሕጓ ኮይኖም ዘተባብዕዎን ዝምውልዎን ከይተረፈ ልዙብ ፖሎቲካዊ ብቕዓትን መንነትን ዘይውንኑ ምዃኖም ብንጹር እናተጋህደ ይመጽእ ምህላዉ’ዩ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ብከምዚ ዝኣመሰለ ሕሱር ጸለመታትን ዘይልዙብ ዘለፋታትን ዝሽቁረር ባህሪ ከም ዘይብለይ እናነጸረኩ፡ ከምቲ ጭዋታት ወለድና ሓቂ ተዛሪብካ ኣብ መንገዲ ባቡር ደቕስ ዝብሉ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዘካይዶ ዘሎ ዘይሕለል ደሞክራስያውን ፍትሓውን ቃልስታቱ ፈተውቱን ጸላእቱን ብግቡእ ከየለሊ ንዝቐርብ ግጉይ ኣተሓሳስባን መደምደምታን ርእይቶይ ምሃብ ቀጻሊ ምዃኑ የረጋግጽ።
ገባቲ ኢሳይያስ ክሳብ እቲ ዕለተ ሞቱ ኣብቲ ጸረ ህዝቢ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንምንባር ዘይፈጥሮ ሓሶትን ዘይላግቦ መርፍእን ፈትልን የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ መስፍነ ስርዓት ሃይለ ስላሴን ፋሽስታዊ ስርዓት ደርግን ዘለዎ ክቱር ቁጠዐን ጽልኣትን እናመዝመዘ፡ ምስቲ ብኢህወደግ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሓደ’ዮም ፍጹም ፍልልይ የብሎምን ክብል ብተደጋጋሚ ክገልጽ ይስማዕ። ኢሳይያስ ብፍላጥ ነቲ እከይ ዝኾነ ዕላማታቱን ተግባራቱን ብምጉልባብ ንህዝቢ ንምትላልን ብሕሉፍ ታሪኽ ጅሆ ንምሓዝን እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ መንጎ እዞም 3ተ ዝተፈላለዩ ፖሎቲካዊ ሓይልታትን ስርዓታትን ኢትዮጵያ ማለት ብኢህወደግ ዝመራሕ መንግስቲ፡ መስፍነ ስርዓት ሃይለ-ስላሴን ፋሽስታዊ ስርዓት ደርግን ዘሎ ዓሚቕ ፖሎቲካዊ ፍልልይ ካብ ማንም ኤርትራዊ ዜጋ ንላዕሊ ዝፈልጥ ባእታ’ዩ እንተበልኩ ፍጹም ቃል ኣጋንኖ የብሉን። ኢሳያይስ ነቲ ኩሉ ሂወቱን ክቡር ደም ደቁን ገቢሩ ናብዚ ፖሎቲካዊ ሰልጣን’ዚ ዝብቕዖ ጭዋ ህዝቢ ኤርትራን ጀጋኑ ስውኣቱን ክጠልም ቅጭጭ ዘይበሎ ንህወሓት ኢህወደግ ክኽሕድ ክሓፍር ኣይኽእልን’ዩ። ስለዝኾነ ድማ ኩሎም ፖሎቲካዊ ስርዓታት ኢትዮጵያ ጽቡቕ ህዝቢ ኤርትራ ዘይብህጉ ሓደ’ዮም ብምባል ንክውንነታዊ ሓቂ ክኽሕድ ብተደጋጋሚ ይስማዕ። ወያኔ ሕልምታት ኣያታቱ መስፍነ ስርዓት ሃይለ-ስላሴን ፋሽስታዊ ስርዓት ደርግን ደጊስዎ ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ንምንብርኻኽን ንምድኻምን ብዙሕ ጻዕርታት ኣካይዱ ኣይሰለጦን ክብል ብቀጻሊ’ውን ይምድር። ምምሕዳር ኣሜርካ ካብ ቀደም ኣትሒዙ ጸላኢ ህዝብና’ዩ፡ ሕጂ’ውን ኤርትራ ንምድኻም ንመንእስያት ብምትላል ካብ ሃገር ክወጹ የተባብዕ……….ወዘተ ዝብል ኣጉል ፕሮፓጋንዳ ይፍኑ። እዚ ጉጉይን ኣዕናውን ፕሮፓጋንዳ’ዚ ግን ኣብ ሰዓብቲ ህግደፍ ጥራይ ዝሰረጸ ኣጉል እምነታት ኣይኮነን።
ብርግጽ ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ገለ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ዝርከቡ ባእታታት፡ ጉጅለታትን ፖሎቲካዊ ውድባትን ካብዚ ኣዕናዊ ፕሮፓጋንዳዊ ዘመተ’ዚ ሓራ ኣይኮኑን። ኩሉ ውሽጣዊ ባህግታትን ሕልምታትን ህወሓት /ኢህወደግ/ ድኽምቲ ኤርትራ ክትህሉ ምርኣይ’ዩ ይብሉ። ነዚ ስውር ኣጀንዳ’ዚ ንምዕዋት ድማ ደንበ ተቓውሞ ደልዲሉ፡ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንምውጋድ ልሉይ ተርኡ ክጻወትን ክነፍዕን ስለ ዘይደልዩ ግቡእ ሓገዛት ኣይገብሩን’ዮም። ብኣንጻሩ ደንበ ተቓውሞ ኣብ ዕንክሊል መታን ክነብር ኣብ ሕድሕዱ ምትእምማን ክስእን ክፈናጨልን ከይደቐሱ ይሓድሩ ይብሉ። መንእሰይ ወለዶ ኣብ ቃልሲ ከይስለፍን ኣብ ፖሎቲካዊ ውድባት ከይውደብን የተባብዕ ክብሉ ይስምዑ። ካብዚ ኣብ ባይታ ዘይድህሰስ እምነት’ዚ ብምብጋስ ድማ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ኢትዮጵያ ምቹእ መቓለሲ ባይታ ዘይምዃኑ ዝገልጹ ኣይተሳእኑን። ምስ ገለ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ገርናዮ ብዝብልዎ ተደጋጋሚ ርኽባትን ኣዋህሊልናዮ ብምባል ዝገልጽዎ ተመክሮታትን ነቲ ኩሉ ዝፈልጦ ድልዱል ፖሎቲካዊ መርገጻት ህወሓት /ኢህወደግ/ ብምጥምዛዝ ኣብ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ከም ዘይኣምኑ፡ ከረድኡ ብዙሕ ህርድግ ክብሉ ንዕዘብ። ካብኡ ሓሊፉ’ውን ቅድሚ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ምውጋዱ፡ ህወሓት ኢህወደግ’ዩ ክጠፍእ ዘለዎ ዝብሉ ፈላስፋታት ምህላዎም ርእሰ ግሉጽ ሓቂ’ዩ። ክሳብ’ውን መንግስተ ሰማይ የዋርሶ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ብካልእ ተግባራቱ ክጸድቕ ዝኽእል’ኳ እንተኾነ ኣብ ቅድሚ ፈጣሪ ቀሪቡ ብጉዳይ ኤርትራ ምስ ዝሕተት ግን ሓጥያተኛ ምዃኑ ርግጸኛታት ኮይኖም ዝቐርቡ ምህላዎም ብጣዕሚ ካብ ዘደንጹ ጉዳይ’ዩ። ብርግጽ ምስ ገለ ክፋል ጥራይ ዘይኮነስ ምስ ምሉእ ፖሎቲካዊ መስመር ወይ’ውን መርገጻት ህወሓት ኢህወደግ ዘይምስምማዕ ንቡርን መሰልን’ዩ። ካብኡ ሓሊፉ ግን ኣብ ጉዳይ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ንሕሉፍን ህልውን ፖሎቲካዊ መርገጻት ህወሓት ኢህወደግ ምኽሓድ፡ ብቀንዱ መምዘንን መንዓቕን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንሰብኣዊ ክብሩ ይኹን ሓርነቱ ንምጉንጻፍን ንቡር ሕውነታዊ ዝምድንኡ ምስ ኣህዛብ ኢትዮጵያ ንምምላስን ንዘካይዶ ዘሎ ዘይሕለል ቃልስታት ቅንጣብ ጣቋ ዘለዎ ኣይኮነን። ብመንፈሱ ይኹን ብትሕዝቶኡ ድማ ካብቲ ገባቲ ኢሳይያስ ብፍላጥ ወግሐ ጸብሐ ዘሰራስሮ ኣሽካዕላልን ባጫን ፍልልይ የብሉን።
ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ኮይኑ፡ ኣነ ኣብ ዝተሳተፍክሉ ኣኼባ ሓደ ካብ ተሳተፍቲ ንነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ከምዚ ክብል ሕቶ ኣቕሪቡ ምንባሩ ክዝኽር ግድነት ኮይኑ ኣሎ። ብገለ ዜጋታትና ህወሓት /ኢህወደግ/ ጽቡቕ ህዝቢ ኤርትራ ኣይብህጉን ወይ ድኽምቲ ኤርትራ ክትህሉ ኢዮም ዝምነዩ ዝብል ስኽፍታታትን ጥርጣሬታትን ዘለዎም ኣለዉ። ነዞም ከምዚ ዝብሉ ኤርትራውያን መልስኻ እንታይ’ዩ? ኢሉ ሓተተ። ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ “እዚ ሕቶ’ዚ ኣብ ዝተፈላለየ ኣጋጣሚታት ብብርክት ዝበሉ ኤርትራውያን ብተደጋጋሚ ተሓቲቱ መልሲ ዝሃብኩሉ ሕቶ’ኳ እንተኾነ ሕጂ’ውን ይሕተት ክሳብ ዘሎ መልሲ ክህበሉ ግቡእ’ዩ” ክብል መለሰ። “ብሓጺሩ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንምብትታን ወይ ንኤርትራ ከም ሃገር ንምድኻም ብዝኾነ መምዘኒታት ይኹን መዐቀኒታት ካብ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ክበልሕን ክነፍዕን ስለ ዘይኽእል ብዙሕ ከይጸዕርኩ ምስኡ ጽቡቕ ዕርክነትን ምሕዝነትን ክገብር ኣጸቢቑ ምቐለለን ምሓሸን ነይሩ” ክብል መለሰ። ብርግጽ’ውን መልሲ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ኣብ ቦትኡ’ዩ። ንህዝቢ ምብትታትን ንኤርትራ ንምድኻምን እንተኮይኑ ካብ ገባቲ ኢሳይያስን ስርዓቱን ዝበልሕ ወይ ዝብርትዕ ኣይህሉን’ዩ። ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዝጠፍእን ዝበርስን ዘሎ፡ መንግስታት ጎረባብቲ ሃገራት ወይ’ውን መንግስቲ ኣሜርካ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ብዘለዎም ፖሎቲካዊ መርገጻት ኣይኮነን። ብውጽኢት እቲ ገባቲ ኢሳይያስ ዝኽተሎ ግዕዘይ ፖሎቲካዊ ምሕደራን ፖሊስታትን ካብኡ ብዘይንእስ ድማ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ህዝብን ሃገርን ካብ ሓደጋ ብርሰትን ጥፍኣትን ህግደፍ ንምድሓን ግቡእ ታሪኻዊ ሓላፍነቱ ክስከም ብዘይብቕዑን ጥራይ ምዃኑ ጸሓይ ዝወቕዖ ሓቂ’ዩ።
ኣብቲ እዋን’ቲ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ብወሕዱ ንጉዳይ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ብዝምልከት ኣብ ኢትዮጵያ ሰለስተ ተጻረርቲ ፖሎቲካዊ ኣረኣእያታትን መስመራትን ምህላዉ ተወሳኺ መብርሂ ኣቕሪቡ። ፖሎቲካዊ መርገጽ ህወሓት /ኢህወደግ/ ካብ ቀደም ጀሚሩ ዝተታሕዘ ክሳብ ሕጂ ዘይተቐየረ ብድሕሪ ሕጂ’ውን ፍጹም ዘይቕየር፡ ኤርትራ ርእሳ ዝኸኣለትን ብማሕበረ ሰብ ዓለም ዝተፈልጠትን ልዕላዊት ሃገር ምዃና፡ ብጽንዓት ዝኣምን’ዩ ክብል ኣረጋገጸ። ኣብ ኤርትራ ክህሉ ዝኽእል ፖሎቲካዊ ኩነታትን ምዕባሌታትን ብኣውንታ ይኹን ብኣሉታ ብቀጥታ ንኢትዮጵያ ዝጸሉ ምዃኑ ንግንዘብ ድማ በለ። ብርግጽ ብብልጽግቲ ኤርትራ ኢትዮጵያ ትርባሕ ብድኽምቲ ኤርትራ ድማ ኢትዮጵያ ትጉዳእ ምዃና ደጊሙ ደጋጊሙ ክገልጽ ኣይተማትአን። ነዚ መስመር’ዚ ብሰንጠቕ ዝጻረር ቀደም ዝኣረገን ኣብ ህዝቢ ኢትዮጵያ ብዙሕ ተቐባልነት ዘይብሉን ካልእ ፖሎቲካዊ ኣረኣእያ ድማ ኤርትራ ርእሳ ዝኸኣለት ሃገር ዘይኮነትስ ኣካል ኢትዮጵያ ምዃና ዝኣምን’ዩ። ካልእ ፖሎቲካዊ ኣረኣእያ ድማ ብትሕዝቶኡ ካብኡ ዘይፍለ ኤርትራ ነብሳ ዝኸአለት ሃገር ትኹን ደኣንበር፡ ኢትዮጵያ ከም ሓንቲ ሰፋሕ ሃገር ወደብ ናይ ምርካብ መሰል ስለ ዘለዋ ንዓሰብ ብዲፕሎማስያዊ መንገዲ ምምላስ ዝብል መርገጽ ዘለዎም ሓይልታት ምህላዎም መብርሂ ሂቡ። እዚ ክልቲኡ ፖሎቲካዊ መስመራት’ዚ ድማ ህወሓት /ኢህወደግ/ ንልዕላውነት ኢትዮጵያ ኣሕሊፉ ዝሃበ ብስንኪ’ዚ ኢትዮጵያ ክሳዳ ክትቁረጽን ወደብ ዓሰብ ክትስእን ዝገበረ’ዩ ብምባል ክስታት ዘቕርብ ምዃኑ መብርሂ ሂቡ። በዚ ጉዳይ’ዚ ንህወሓት ኢህወደግ ታሪኻዊ ተሓታትነት ዘሰክም ፖሎቲካዊ መርገጻት ምዃኑ ብሰፊሕ’ውን ገለጸ። እዚ ኣብ ባይታ ዘሎ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ፖሎቲካዊ ሓይልታት ኢትዮጵያ ዝርከብ ተጻረርቲ መርገጻት ክሳብ ዝኾነ፡ ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን እቲ ቅኑዕ ንረብሓታት ኤርትራን ህዝባን ዘውሕስ ኣየናይ መስመር ምዃኑ? በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንጹር መብርሂ ክህቡ ክቡር ዕድመይ የቕርብ።
ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ነቲ ዝቐረበሉ ሕቶ ንፖሎቲካዊ መርገጽ ህወሓት ኢህወደግ ኣብ ጉዳይ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ብንጹር ብድሕሪ ምቕማጡ፡ ኣስዒቡ በቲ ለባምን ልዙብን ኣቐራርብኡ ንደምበ ተቓውሞ ነቐፊታ ከቕርብ ከሎ ከምዚ ዝስዕብ ኣቕረበ። ኩልኩም ኣብዚ ኣዳራሽ’ዚ ትርከቡ ኣሕዋት ሃገራዊ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ንምርግጋጽ ንነዊሕ ዓመታት ከም ዝተቓለስኩም ይፍለጥ። ብድሕሪ ሃገራዊ ነጻነት ምርግጋጹ’ውን ምስቲ ኩሉ ጽንኩርነቱ ደኺምና ከይበልኩም ንህዝቢ ኤርትራ ሓርነት ንምጉንጻፍ ተካይድዎ ዘለኩም ቃልሲ ዝነኣድ’ዩ። እንተኾነ ግን ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ብኣሽሓት ዝቁጸሩ መንእሰያት ዓዲልኩም ከብቕዕ፡ ነዞም ብጅምላ ክስደዱ ዝተገደዱን ኣብ መደበር ስደተኛታት ዝርከቡ መንእስያትን ወዲብኩም ኣብ ረብሓ ቃልሲ ከተውልዎም ዘይምኽእልኩም እቲ ምክንያት እንታይ ምዃኑ ንዓይ ፍጹም ብሩህ ኣይኮነን ኢሉ። ከምቲ ንዓሻ ደርጉሓሉ ክሳብ ክንደይ ከይፈልጦ ንለባም ኣምተሉ ክሳብ ክንደይ ከይስሕቶ ዝበሃል ብግምተይ ንስኻትኩም ከዕግብ ዝኽእል መልሓስ የብልኩምን ወይ ከኣ እቶም መንእሰያት ዝሰምዕ እዝኒ የብሎምን ጥራይ’የ ክብል ዝኽእል በለ። ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ እቲ ካልእ ገዲፍና ብድሕሪ ግጭት ኤርትራን ኢትዮጵያን ጥራይ ቅኑዕ ራእይን ብቁዕ ኣንፈት ቃልስን ብምውናን፡ ብሓቂ ህዝብን ሃገርን ካብ ሓደጋ ብርሰትን ዕንወትን ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ንምድሓን ክሳብ ክንደይ ይነጥፍ ምህላዉ ብዕምቆት ስለ ዝፈልጥ ካብኡ ንላዕሊ ክብል ይኽእል ነይሩ’ዩ። ንለባምን ሕልና ዘለዎን ግን ንመንእሰያት ከዕግብ ዝኽእል መልሓስ የብልኩም ጥራይ’የ ክብል ዝኽእል ብምባል ክሓልፎ መረጸ።
ብዝኾነ ብወገነይ ንርትዕን ፍትሕን ይቓለስ ምህላወይ ክሳብ ዝኣመንኩ፡ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ጸረ ህዝቢ ፖሎቲካዊ ስልጣኑ ንምንዋሕ ኣብ ትሕቲ ነጻነትን ልዕላውነትን ዝብል ኣንጸባራቂ ጭርሖ ተሓቢኡ ብኩሉ መኣዝናት ኣብ ዝዝርኦ እከይን ኣዕናውን ኣተሓሳስባ ዕንክሊል ክብል ወይ ብብዕለቱ ኣብ ዝተኽሎ ጓይላ ጽልእታት ክቆጻጸስ ምርጫይ ኣይኮነን። ምክንያቱ ድማ ኣጀንዳ ገባቲ ስርዓት ህግደፍን ባህግታት ህዝቢ ኤርትራን ክልተ ተጻራሪ ኣምር ምዃኑ ኣጸቢቐ ስለዝርዳእ። ብኣንጻሩ’ውን ሕልናይ ብምጥላም ተጣባቒ ህወሓት /ኢህወደግ/ ወይ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ክኸውን ኣይኽእልን። ህወሓት ኢህወደግ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ይኹን ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራት እንታይ ዓይነት ፖሎቲካዊ መርገጽን ፖሊስታትን ይኽተሉ፡ ንነብሶም ይኹን ንህዝቦም በየናይ ኣገባብ የመሓድሩን ሃገሮም ከመይ ይሃንጹን? ኣዕርዮም ዝፈልጡ ብምዃኖም፡ ንናተይ ምውዳስን ንኡስ ጥብቕናን ዝጽበዩስ ኣይመስለንን። ግን ከምቲ ናይ ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ካብ ዕጥቓዊ ቃልሲ ጀሚሩ ክሳብ ሕጂ ዘሎ ሓቀኛ ፖሎቲካዊ መርገጻት ህወሓት ኢህወደግ ንነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ምቕባር ንባዕሉ ብሕልና ይኹን ብታሪኽ ስለ ዘውቕስ ክመርጾ ኣይኽእልን’የ። ከምቲ ጭዋታት ወለድና ንጽቡቕ ዝገበረልካ ጽቡቕ ግበረሉ ወይ ንገረሉ ዝብሉ፡ በዚ ሕጂ ዘለኒ ንኡስ ዓቕምታተይ ነቲ ብገባቲ ኢሳይያስ ይኹን ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ካብ ዕለት ንዕለት ዝርአ ክሕደትን ምግልባጥን ብምኹናን ንሓቂ ምውላዕ ጥራይ’ዩ። ህወሓት ኢህወደግ ሕሉፍ ታሪኾም ንነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ይኹን ንህልዊ ደሞክራስያውን ፍትሓውን ቃልስታት ህዝብና ዝገብርዎ ሕውነታዊ ምድግጋፍ ባዕሉ ዓቢ ምስክር ስለ ዝኾነ፡ ንዕኡ ምቕባር ዘገድድ ብቁዕ ምክንያት ኣይህሉን’ዩ። ህወሓት ኢህወደግ ነቲ ኣብ ልዕሊ ገባቲ ኢሳይያስን ስርዓቱን ዘሎ ድልዱል ፖሎቲካዊ መርገጻትን ንደሞክራስያዊ ቃልስታት ህዝብና ንምድጋፍ ዝገብርዎ ሰናይ ምትሕግጋዝን ክሳብ ክንደይ መዝሚዝናዮ? ተመሊስና ውሽጥና ክንሓትት ምስ ንበቕዕ ክሳብ ክንደይ ለባማት ምኾንና ኔርና ክብል’ውን ይደፍር።
ኣብ ጉዳይ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ብዝምልከት፡ ብህወሓት /ኢህወደግ/ ወይ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ክሳብ ዕለተ ዕረፍቱ ዝተቐየረ ፖሎቲካዊ መርገጻትን ፖሊስታትን የልቦን። ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ካብ ፖሎቲካዊ ስልጣን ብምውጋድ፡ ኣብ ኤርትራ ምዕሩይ ተሳትፎ ዘረጋግጽ ሕብረ-ሰልፋዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካል ኣብ ዝካየድ ዘሎ ዘይሕለል ቃልሲ ብክንድ’ቲ ዓቕምታቶም ዘፍቕዶ ሞራላዊ፡ ገንዘባውን ንዋታውን ሓገዛት ይገብሩ ኣለዉ። እዚ’ውን ንፖሎቲካዊ ውድባት ንምሕጓስ ወይ ንምርባሕ ዘይኮነስ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ዘለዎም ክብሪ፡ ሓልዮትን ሰናይ ዝኾነ ሕውነታዊ ጉርብትና ብምምናይን ጥራይ ምዃኑ ብጽንዓት ይኣምን። ምድኻም ተቓውሞ ኤርትራ ኢትዮጵያውያን ብሓፈሻ ህወሓት /ኢህወደግ/ ወይ ነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ድማ ብወልቀ ዝሕተትሉ ጉዳይ ኣይኮነን። ናይዚ ተሓተቲ ኩሎም እቶም ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝብህጉ ኤርትራውያን ብሓፈሻ እቶም ዝተወደቡ ፖሎቲካዊ ሓይልታት ድማ ብፍላይ ዝሕተትሉ ሓላፍነትን ታሪኽን’ዩ። ካብዚ ሓቂ’ዚ ብምብጋስ መላእ ኣብ ደምበ ተቓውሞ ኤርትራ ዝርከብ ኣካላት ዕብየት ደረጅኡ ብዘየገድስ፡ ጠንቂ ናይ ምድኻሙ ኣብ ባዕሉ ክመልሶን ብቁዕ ገምጋም ብምግባር ኣንፈት ቃልስታቱ ንምምዕርራይ ትብዓት ክረኽብን ይግባእ ይብል። ኣብ ሕድሕዱ ዝርከብ ዘይምትእምማንን ናይ ዘይመንፍዓቱ ምክንያትን ናብ ካልኦት ምልጋብ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ብምዃኑ፡ ቅኑዕ መፍትሒታት ንምንዳይ’ውን ሓጋዚ ኣይኮነን። ብሓጺሩ ብዘይዝኾነ ቀለዓለም ደምበ ተቓውሞ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ ሓደጋ ጥፍኣትን ብርሰትን ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ምድሓን ዝብል ኣንጻባራቂ ዝኾነ ጭርሖ ናብ ነብሱ ብምምላስ ቅድም ቀዳድም ንድሕነቱ ክተብዕን ክሕደስን ኣለዎ ክብል ይደፍር።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ማዕከልን ዛሬ (እሁድ) መርቀው ከፍተዋል። ማዕከሉ በጠቅላይ ሚኒስትሩ ሀሳብ አመንጪነት በ2012 ዓ.ም የተቋቋመ ነው። አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ማሽኖች ሰው ሰራሽ የሆነ የማሰብ ክህሎትን በተለያዩ የስራ መስኮች የሚያሰማራ ቴክኖሎጂ ነው። ሙሉ ለሙሉ ራሳቸውን ችለው ለሰው ልጅ አድካሚ የሆኑ ተግባራትን በፍጥነት ማከናወን ያስችላል በማት ኢዜአ ዘግቧል። በኢትዮጵያም የተቋቋመው ማዕከል ለግብርና፣ የትምህርት፣ ጤና እንዲሁም ለህብረተሰብ ጥበቃና ደህንነት አገልግሎቶች ይውላል። ማዕከሉ ከተቋቋመ አጭር ጊዜ ቢሆነውም አሁን ላይ በአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ የተደገፉ የጡት ካንሰርና የጭንቅላት ዕጢ መለየት በሚያስችሉ መተግበሪያዎች እየሰራ ይገኛል። ጎልጉል የድገጽ ጋዜጣ … [Read more...] about የአርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ማዕከል በኢትዮጵያ ተከፈተ
(ኢሳት ዲሲ–ታሕሳስ 11/2010) የኢትዮጵያ ድንበር ጉዳይ ኮሚቴ የሱዳን ጦር የሀገራችንን ድንበር በመጣስ በቅርቡ የፈጸመው ወረራ አለም አቀፍ ሕግን የሚጻረር ነው ሲል ለፕሬዝዳንት አልበሽር በጻፈው ደብዳቤ አሳሰበ።
ተቐማጦ ከተማ ኮቨንትሪ ዓዲ እንግሊዝ ን መበል 18 ዓመት በዓል ናጽነት ብክብ ዝበለ ድምቕት ከምዝጸንበሉዎ ካብቲ ቦታ ዝበጽሓና ዜና ኣፍሊጡ። – Assenna.com
አብቲ ብዓል መብዛሕትኦም ካብታ መዳሕንቶም ዝተቐብረትላ ሃገሮም ኤርትራ ህዝቦምን ገዲፎም ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝተሰደዱ መንእሰያት ተረኺቦም ነጺ ጽምብል ብባህላዊን ዘመናዊን ደርፊታት ሓባራዊ ናይ ድራር ግብጃን ግብጃን ከምዝጸንበሉዎ ተሓቢሩ።
ፕሮፌሰር ጣሰው ወልደሃና በሙያ የምጣኔ ሃብት ፕሮፌሰር፣ በኃላፊነት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚደንት ናቸው። የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን በጥናትና ምርምር ከአፍሪካ 10 ምርጥ ዩኒቨርሲቲዎች አንዱ ለማድረግ ስለነደፉት ትልም፣ የትምህርት ፍኖተ ካርታ ጅምር፣ በዩኒቨርሲቲዎች የሚነሱት ግጭቶች የፖለቲካ ቅጥያዎች መሆንና የኦዲት ግኝቶች ዙሪያ ይናገራሉ።
“በዘር የሚጣላ የዩኒቨርሲቲ ተማሪ የሕይወት ክህሎት የጎደለው ነው፤ ኢትዮጵያ እንደ አገር ትቀጥላለች።” - ፕ/ር ጣሰው ወልደሃና 02/12/2019 1:05:41 ...
በአዲስ አበባ ኮልፌ ቀራንዮ ክፍለ ከተማ በረጲ አካባቢ በተለምዶ “ቆሼ” የሚል ተቀጥያ ስም በተሰጠው ቦታ በደረሰው አደጋ ሕይወታቸውን ያጡ ቤተሰቦች ትላንት አደጋው የደረሰበትን አርባኛ ቀን አስበው ውለዋል፡፡ በአደጋው ለሞቱት ሰዎች ቤተሰቦች ከኢትዮጵያ መንግሥትና ከበጎ አድራጊ ግለሰቦች፤ እንዲሁም ከክልል መንግሥታት የተዋጣ እርዳታ ከ80 ሚሊዮን ብር በላይ ወይም ወደ 4 ሚሊዮን ዶላር አካባቢ መድረሱ በመንግሥት መገናኛ ብዙኃን ተዘግቧል፡፡
በአደጋው ቤተሰቦቻቸውን ላጡ፣ እንዲሁኔታው ቤት፣ ቦታ፣ ጥሬ ገንዘብ እንደሚሰጥም ተነግሯል፡፡ የአደጋው ሰላባ የሆኑ ሰዎች በሦስት ምድቦች እንደሚከፈሉ፤ እነርሱም ከዓመታት በፊት በአካባቢው ቤት ቀልሰው የሚኖሩ፣ በኪራይ ቤቶች የሚኖሩና የቆሻሻውን ክምር ሰርስረው ተጠልለው የሚኖሩ መሆናቸው ተገልጿል።
በሕጋዊነት ቤት ሠርተው ለረጅም ዓመታት ከሚኖሩ፤ ቤቶቻቸው ከወደሙባቸውና ተከራይተው ከሚኖሩ ሁለት ሰዎችን ለጥያቄዎ መልስ ዝግጅት ጋብዘናል። በነገራንች ላይ ይህ ፕሮግራም ባለፈው ሳምንት ሳይቀርብ የቀረው ከአድማጮች ለቀረቡ ጥያቄዎች መልስ እንዲሰጡ የመንግሥት ተጠሪ ለማግኘት ወደ አዲስ አበባ አስተዳደር ያደረግነው ተደጋጋሚ የስልክ ጥሪ መላሽ በማጣቱ ነበር፡፡
በዛሬውም ዝግጅት የከተማው አስተዳደር የኮምዩኒኬሽንስ ቢሮ ኃላፊን ወይዘሮ ዳግማዊት ሞገስን ብዙ ብንጥርም ስልካቸው ሰለማይነሳ የሚሉት ቢኖር ማካተት አልቻልንም፤ ስለመንግሥቱ ለመናገር ፍላጎት ያለው ወይም ዝግጁ የሆነ ማንም ባለሥልጣን ቢኖር ግን እኛም ለማስተናገድ ዝግጁ ነው፤ በጥረታችንም እንቀጥላለን፡፡
አንዳንድ የሰማያዊ ፓርቲ አመራር አባላት በተለያዩ የሃገሪቱ ክፍሎች በሽብር ወንጀልና በሌሎች ዓይነት ወንጀሎች ተጠርጥረው እየተጠየቁ መሆናቸውን የፓርቲው ሊቀመንበር ተናገሩ፡፡ አዲስ...
በዛሬው ዕለት ከቀኑ ሰባት ሰዓት አካባቢ ከሌላ ቦታ የዘነበ ዝናብ ድሬደዋ ውስጥ የጎርፍ አደጋ አስከትሎ ነበር። አሁን የጎርፉ ኃይል ቢቀንስም ጎርፉን ለመከላከል የተሠራውን ግድብ በከፊል አፍርሶታል። በዚህም የተነሳ ነዋሪው ስጋት ላይ ወድቋል ሲሉ ነዋሪዎች ይናገራሉ።
በኦሊምፒክ፣ በሉላዊና በአህጉራዊ የአትሌቲክስ መድረኮች በ1960ዎቹና በ1970ዎቹ ተደራራቢ ድሎቹ ነግሦ የነበረው ሻምበል ምሩፅ ይፍጠር ሥርዓተ ቀብር፣ እሑድ ታኅሣሥ 23 ቀን 2009 ዓ.ም. በመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል ተፈጸመ፡፡
በሞስኮ ኦሊምፒክና በሌሎች መድረኮaች በ5,000 ሜትርና በ10,000 ሜትር ሩጫ ከአሯሯጥ ስልቱና ከአጨራረስ ስኬቱ በመነሣት ‹‹ይፍተር ዘሺፍተር››- ማርሽ ቀያሪው ይፍጠር፣ ‹‹ይፍተር ዘማስተር››- የሩጫው ጌታ ይፍጠር- የሚሉ ቅፅል ስሞችን በዓለም ዙርያ የተጎናፀፈው የአየር ኃይል ሻምበል ምሩፅ፣ ሥርዓተ ቀብሩ እሑድ በስምንት ሰዓት በክብር ዘብና በማርሽ ባንድ ሐዘናዊ ቃና ታጅቦ ከመፈጸሙም ባሻገር፣ ግብዓተ መሬቱ ሲፈጸም ለክብሩ ዘጠኝ ጊዜ የተኩስ ድምፅ ተሰምቷል፡፡
በሺዎች የሚቆጠሩ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች፣ ከአገር ቤትና ከካናዳ የመጡ ቤተሰቦችና ዘመዶች፣ ወዳጆችና የአሁንና የቀድሞ ሚኒስትሮች፣ የአሁንና የቀድሞ ጄኔራል መኰንኖች፣ ዲፕሎማቶች፣ ልዑላን ቤተሰቦችና አድናቂዎች በተገኙበት ሥርዓተ ቀብር ላይ የጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ የምሩፅን ሀገራዊ ውለታ ያስታወሰ የሐዘን መግለጫ መልእክት በወጣቶችና ስፖርት ሚኒስትር ርስቱ ይርዳው አማካይነት ተነቧል፡፡ ብሔራዊ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ፕሬዝዳንት ሻለቃ ኃይሌ ገብረሥላሴም ባደረገው ንግግር ምሩፅ የብዙዎች አርአያ እንደነበረ አስታውሷል፡፡
በካናዳ ቶሮንቶ ሐሙስ ታኅሣሥ 13 ቀን 2009 ዓ.ም. ያረፈው ሻምበል ምሩፅ አስክሬን አዲስ አበባ የደረሰው እሑድ ማለዳ ሲሆን፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ከከፍተኛ ሹማምንት፣ ከስፖርት ማኅበረሰቡና ከቤተሰቡ ጋር በመሆን ተቀብለውታል፡፡ አስክሬኑ ከአውሮፕላን እንደወረደ የክብር ዘብ አጅቦታል፡፡
እስከ ረፋዱ አምስት ሰዓት በቦሌ መድኃኔ ዓለም ቤተ ክርስቲያን አካባቢ በሚገኝ መኖሪያ ቤት ቆይታ ካደረገ በኋላ፣ በዳግማዊ ምኒልክ ጎዳና በመስቀል አደባባይ በኩል ወደ መንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል በማርሽ ባንድና በክብር ዘብ ዝግታ ጉዞ ሲያደርግ በየመንገዱ የነበሩ እግረኞችና ባለተሸከርካሪዎች ሐዘናቸውን ሲገልፁ ታይተዋል፡፡
በቤተ ክርስቲያኒቱ እንደደረሰም ጸሎተ ፍትሐቱ በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ መሪነት የተከናወነ ሲሆን በካናዳ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ሊቀ ጳጳስ አቡነ ማትያስ ዳግማዊ ተገኝተዋል፡፡
መስከረም 1961 ዓ.ም. (ሴምተምበር 1968) አበበ ቢቂላና ማሞ ወልዴን የያዘው በሜክሲኮ ኦሊምፒክ የሚሳተፈው ብሔራዊ ቡድን፣ የመጨረሻ ጉዞውን ወደ ሜክሲኮ ሲቲ ከማድረጉ በፊት ለልምምድ ቆይታ ያደረገው የኤርትራ ጠቅላይ ግዛት ዋና ከተማ በነበረችው አስመራ ነበር፡፡ ቡድኑ በንግሥተ ሳባ ስታዲየም ልምምድ ሲያደርግ ምሩፅ ይፍጠር የወደፊት ሕይወቱ በር ከፋች አጋጣሚ ፈጠረለት፡፡ በልምምድ ሩጫ ውድድርም ከነማሞ ወልዴ ጋር ተወዳድሮ ለውጤት ባይበቃም አሯሯጡንና አቅሙን ያስተዋሉት ዋና አሠልጣኝ ንጉሤ ሮባ በአየር ኃይል ስፖርት መምሪያ እንዲያዝና ልምምድ እንዲያደርግ አደረጉ፡፡ ቅጥሩንም ፈጸመ፡፡ ለ17 ዓመታት በአየር ኃይል ሲያገለግል እስከ ሻምበልነት ደርሷል፡፡ ከ1978 በኋላም ወደ ስፖርት ኮሚሽን ተዘዋውሯል፡፡
በአዲስ አበባው ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ስታዲየም፣ ንብ የሚባለውን የአየር ኃይል ስፖርት ክለብን እየወከለ በብሔራዊ ሻምፒዮናና በጦር ኃይሎች ውድድር ባለድል መሆን የጀመረው ምሩፅ፣ ካገኛቸው ሽልማቶች በተጨማሪ ከቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የእጅ ሰዓት መሸለሙ ይታወቃል፡፡
ምሩፅ የመጀመሪያው ኢንተርናሽናል ውድድሩ በ1962 ዓ.ም. በምሥራቅ አፍሪካ አትሌቲክስ ሻምፒዮና ታንዛኒያ ውስጥ በ1,500 ሜትር ከኦሊምፒክ ባለወርቁ ኬፕቾግ ኬይኖ ጋር ተወዳድሮ ሦስተኛ የወጣበት ውድድሩ ነበር፡፡ በ1963 ዓ.ም. በአሜሪካ በተካሄደው የአፍሮ አሜሪካን ውድድር በ10 ሺሕ ወርቅ፣ በ5 ሺሕ ሜትር ብር ሜዳሊያ በማግኘት ድሉን አሐዱ ብሎ ጀምሯል፡፡
በ1965 ዓ.ም. በሌጎስ (ናይጄሪያ) በተካሄደው የመላው አፍሪካ ጨዋታዎች በ10 ሺሕ ወርቅ በ5 ሺሕ ብር አሸንፏል፡፡ በዚያው ዓመት ከሁሉም የስፖርት ዓይነቶች ከተውጣጡት መካከል የኢትዮጵያ ስፖርት ኮከብ አትሌት ተብሎም ተመርጧል፡፡
የመጀመሪያው የኦሊምፒክ መድረኩ በሆነው 20ኛው ኦሊምፒያድ በሙኒክ ሲካሄድ ምሩፅ በ5 ሺሕና በ10 ሺሕ ሜትር ለመወዳደር ነበር ወደ ሥፍራው ያመራው፡፡ በ10 ሺሕ ሜትር በማጣሪያው አንደኛ ወጥቶ በፍጻሜው ሦስተኛ በመውጣት የነሐስ ሜዳሊያን ሲያገኝ፣ በ5 ሺሕ ሜትር ማጣሪያ ‹‹በአሠልጣኞቹ ችግር›› ምክንያት በጊዜ ባለመድረሱ የተነሳ ሳይወዳደር በመቅረቱ ሌላ ሜዳሊያ የማግኘት ዕድሉ ተጨናግፎበታል፡፡
በ1968 ዓ.ም. በሞንትሪያል (ካናዳ) በተካሄደው 21ኛው ኦሊምፒያድ ያለ ጥርጥር በ5,000 እና በ10,000 ሜትር ሁለት ወርቅ ያገኛል ተብሎ ቢጠበቅም፣ ከደቡብ አፍሪካ ጋር ስፖርታዊ ግንኙነት የነበራት ኒውዚላንድ ከሞንትሪያል ኦሊምፒክ ባለመታገዷ ምክንያት አፍሪካውያን አንካፈልም በማለታቸው ሳይወዳደር ተመለሰ፡፡ በሙኒክ ኦሊምፒክ ምሩፅን ያሸነፈው ፊንላንዳዊው ላሲ ቨረን ዳግመኛ ድሉን ምሩፅ በሌለበት አጣጣመ፡፡
ምሩፅ የኦሊምፒክ ወርቅ ሕልሙን ያሳካው በ1972 ዓ.ም. ሞስኮ ባስተናገደችው 22ኛ ኦሊምፒያድ ሲሆን በሁለቱም ርቀቶች ወርቁን ያጠለቀው ፊንላንዳዊውን ላሲ ቨረንን ድል በመምታት ነበር፡፡
በሞስኮ ኦሊምፒክ ሲሮጥ ዕድሜው የገፋው (በፓስፖርት ዕድሜው 36 ዓመቱ በተለያዩ ሚዲያዎች እስከ 42 የሚያደርሱት) ምሩፅ፣ በ1969 ዓ.ም. እና በ1971 ዓ.ም. በተካሄዱት የዓለም አትሌቲክስ ዋንጫዎች አፍሪካን በመወከል አራት ወርቅ ሜዳሊያ ሲያገኝ ተወዳዳሪዎቹን በቀደመበት ርቀት ያህል በሞስኮ አልደገመውም፡፡ ዕድሜው ገፍቷልና፡፡
በሁለቱ የዓለም ዋንጫዎች፣ በ5,000 ሜትር ውድድሩ ሊያበቃ 500 ሜትር ሲቀር፣ በ10 ሺሕ 600 ሜትር ሲቀር ነበር ማርሽ ቀይሮ በማፈትለክ ያሸነፈው፡፡ በሞስኮ ኦሊምፒክ ግን በሁለቱ ርቀቶች እንደ ቅደም ተከተላቸው 200 ሜትርና 300 ሜትር ሲቀረው ነበር ማርሽ ቀይሮ ድል የመታው ምሩፅ፤ በ1971 ዓ.ም. በዓለም ዋንጫ አፍሪካን ወክሎ ለመካፈል የበቃውም የመጀመሪያው የአፍሪካ አትሌቲክስ ሻምፒዮና በዳካር (ሴኔጋል) ሲካሄድ ሁለት ወርቅ (በ5 ሺሕና 10 ሺሕ) በማግኘቱ ነበር፡፡
ምሩፅ 1971 ዓ.ም. ወርቃማ ዓመቱ ነበር፡፡ እጅግ የገነነበት ታላቅ ክብርንም የተቀዳጀበት፡፡ በዚያው ዓመት በቼኮዝሎቫኪያ በተዘጋጀው የዓለም ኮከብ አትሌቶች ምርጫ ከተመረጡት ዘጠኝ አትሌቶች አንዱ ምሩፅ ሲሆን፣ ‹‹የኮከቦች ኮከብ›› ተብሎ መመረጡና በተዘጋጀው የተሸላሚዎች መድረክ ከመሃል በከፍታ መቀመጡ ይታወሳል፡፡ የወርቅ ጫማም ተሸላሚ ነበር፡፡
የኢትዮጵያ መንግሥት (የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ) ሻምበል ምሩፅ በቅድመ ሞስኮ ኦሊምፒክ ባገኛቸው አህጉራዊና ኢንተርናሽናል ድሎች ኢትዮጵያን ለታላቅ ግርማ ሞገስ በማብቃት ለፈጸመው አኩሪ ተግባር አምስተኛው የአብዮት በዓል ሲከበር ‹‹የጥቁር ዓባይ ኒሻን››ን ከርዕሰ ብሔሩ ሌተና ኮሎኔል መንግሥቱ ኃይለ ማርያም እጅ መቀበሉ ይታወሳል፡፡
በ800 ሜትር በ1,500 ሜትር መወዳደር የጀመረው ምሩፅ፣ 5 ሺሕና 10 ሺሕ መደበኛ ውድድሮቹ ቢሆኑም በጎዳና ላይ ሩጫዎችም ተደጋጋሚ ድሎች ማግኘቱ አይሳትም፡፡
በተለይ በተከታታይ ዓመታት ድል የተጎናፀፈበት የፖርቶ ሪኮ ግማሽ ማራቶን ውድድር ለዓለም ክብረ ወሰን የበቃበት ነበር፡፡ ጥር 29 ቀን 1969 ዓ.ም. በፖርቶ ሪኮ ኮዓሞ የ21 ኪሎ ሜትር (ግማሽ ማራቶን) ውድድር ምሩፅና መሐመድ ከድር ተከታትለው ሲያሸንፉ፣ ምሩፅ የገባበት 1 ሰዓት 02 ደቂቃ 57 ሰከንድ ያለም ክብረ ወሰን ሆኖ ተመዝግቦለታል፡፡
በ1972 በፖርቶ ሪኮ ግማሽ ማራቶን አሸንፎ እንደተመለሰ በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫም ‹‹የማተኩረው በሞስኮ ኦሊምፒክ ስለሆነ በፖርቶ ሪኮው ድሌ አልኮራም›› ማለቱ አይዘነጋም፡፡
በሞስኮ ኦሊምፒክ ለሦስተኛ ጊዜ ድሉን ለማጣጣም ቋምጦ የነበረው ፊንላንዳዊ ላሲ ቬረን በሞስኮ አየሩ ጥሩ ከሆነ እንደሚያሸንፍ መናገሩን ተከትሎ ምሩፅ በሰጠው አፀፋ ‹‹ሐሩርም ይሁን በረዶ እኔ ከማሸነፍ የሚገታኝ አንዳች ኃይል የለም›› ማለቱ ልበ ሙሉነቱን ያሳየበት አጋጣሚ ነበር፡፡
የሞስኮ ኦሊምፒክ ድሉ ምሩፅን አስደናቂና ትንግርተኛ አትሌት ያደረገው፣ በዘመኑ ኦሊምፒክ እንዳሁኑ በቀጥታ የ10 ሺሕ ፍፃሜ ብቻ ሳይሆን ማጣሪያውን አልፎ በጥቅሉ 20 ሺሕ ሜትር መሮጡ፣ እንዲሁም በ5ሺሕ ለፍፃሜ ድሉ የበቃው ሁለት ማጣሪያዎቹን በድል በመወጣትና በጥቅሉ 15ሺሕ ሜትር በመሮጥ ነበር፡፡
ከሞስኮ ኦሊምፒክ ድሉ በኋላ ጥንታዊ ኦሊምፒክ በተመሠረተበት ግሪክ ለኦሊምፒያዊ ሽልማት ከተመረጡ አምስት አትሌቶች ቀዳሚ ሆኖ የኦሊምፒክ ሎሬት አክሊልን ከርዕሰ ብሔሩ የተቀበለው ምሩፅ ይፍጠር ነበር፡፡
በዓለም አትሌቲክስ ታሪክ ‹‹አረንጓዴ ጎርፍ›› የተሰኘ መጠርያ ያተረፈው በ1973 ዓ.ም. የዓለም አገር አቋራጭ ውድድር በ12 ኪሎ ሜትር በተወዳደረውና በቡድን አንደኛ በወጣው ስብስብ ውስጥ አንዱ የነበረው ምሩፅ ይፍጠር ነበር፡፡ በ1974 እና በ1975 ዓ.ም. በተካሄዱት ተመሳሳይ ውድድሮችም ተሳትፏል፡፡ በሎስ አንጀለስ ኦሊምፒክ በማራቶን ለመወዳደር አልሞ የነበረው ምሩፅ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት ሶቭየት ኅብረት አልካፈልም በማለቷ ‹‹አጋርነቱን›› ለመግለጽ አገሪቱ እንዳትሳተፍ በማድረጉ ሕልሙ እውን አልሆነለትም፡፡ ከ13 ዓመት በላይ ባስቆጠረው የኢንተርናሽናል ተወዳዳሪነቱ ምሩፅ 271 ጊዜ ድል ማድረጉ ይነገርለታል፡፡
በዓለም ገናና ለሆነው ኃይሌ ገብረሥላሴን ጨምሮ ለኢትዮጵያዊያን አትሌቶች ለሞሮኮው ሰዒድ አዊታና ሌሎች አፍሪካውያን አርአያ የሆነው ምሩፅ፣ ኢንተርናሽናል አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማኅበር በ1973 ዓ.ም. በምዕራብ ጀርመን ባደን ባደን ጉባኤውን ሲያካሂድ፣ የዓለም አትሌቶችን ከወከሉ ሁለት አትሌቶች አንዱ ርሱ ነበር፡፡ ሁለተኛው ተወካይ እንግሊዛዊው ያሁኑ የኢንተርናሽናል አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማኅበር ፕሬዚዳንት የያኔው የሞስኮ ኦሊምፒክ የ1,500 ሜትር ባለድል ሰባስቲያን ኮ ነበር፡፡
ከአባቱ አቶ ይፍጠር ተክለሃይማኖትና ከእናቱ ወ/ሮ ለተገብርኤል ገብረአረጋዊ ጥቅምት 5 ቀን 1936 ዓ.ም. በቀድሞ አጠራሩ በትግራይ ጠቅላይ ግዛት፣ ዓጋመ አውራጃ፣ ዛላምበሳ ወረዳ እመበይቶ በተሰኘ ቦታ የተወለደውና በ72 ዓመቱ ያረፈው ምሩፅ ይፍጠር የስምንት ልጆች አባት ነበር፡፡
Amharic: ማስታወሻ: የሚናገሩት ቋንቋ ኣማርኛ ከሆነ የትርጉም እርዳታ ድርጅቶች፣ በነጻ ሊያግዝዎት ተዘጋጀተዋል፡ ወደ ሚከተለው ቁጥር ይደውሉ 1‐800‐603‐2340 (መስማት ለተሳናቸው: 711).
መንግስታዊ ስርዓቱ ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት ለማስመዝገብ የሚያደርገው ጥረት ስርዓቱን ወደ ሦስተኛው የለውጥ ደረጃ፥ ልማት (development) ያሸጋግረዋል። በኢኮኖሚ እድገት (Growth) ደረጃ ላይ የሚመዘገበው ለውጥና መሻሻል በአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ያለውን የመረጃ አቅርቦትና አጠቃቀም ያሻሽለዋል፣ ማህበራዊ ግንኙነቱን ከቀድሞ በተሻለ ፈጣንና ቀልጣፋ ያደርገዋል። በዚህም የሕዝቡ የፖለቲካ ንቃተ-ህሊናን ይጎለበታል፣ መብትና ግዴታቸውን ማወቅና መጠየቅ ይጀምራሉ።
በዚህ መሰረት፣ በሦስተኛው አስር አመታት ላይ መንግስታዊ ስርዓቱ ስር-ነቀል የሆነ ለውጥና መሻሻል ማምጣት ይኖርበታል። ምክነያቱም፣ የሀገሪቱ ፖለቲካዊ ስርዓት በኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ሕይወት ውስጥ ከሚስተዋለው ለውጥና መሻሻል ጋር አብሮ መለወጥና መሻሻል አለበት። ፖለቲካዊ ስርዓቱ በአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ከሚታየው የለውጥ ፍላጎት ጋር አብሮ የማይለወጥ፥ የማይሻሻል ከሆነ ግን የለውጥ አብዮት (Revolution) ይቀሰቀሳል። በዚህ ረገድ “Huntington” የተባለው ፀኃፊ ሁኔታውን እንዲህ ሲል ገልፆታል፡-
አንድ መንግስታዊ ስርዓት አራት የለውጥ ደረጃዎች አሉት። እነሱም፡- ህልውና (Survival)፣ እድገት (Growth)፣ ልማት (development) እና ብልፅግና (Evolution) ናቸው። የትኛውም መንግስት ቢሆን ለውጥና መሻሻል ከማምጣት በፊት በቅድሚያ የስርዓቱን ሕልውና ማረጋገጥ ይኖርበታል። ይህ መንግስታዊ ስርዓቱ ከተዘረጋ በኋላ ባሉት የመጀመሪያ አስር አመታት ውስጥ የሚከናወን ይሆናል። በኢትዮጲያ ከደርግ ውድቀት በኋላ እ.አ.አ. ከ1991 – 2001 (1983 – 1993 ዓ.ም) ባሉት አስር አመታት የተከናወነ ሲሆን በደቡብ አፍሪካ ደግሞ የእንግሊዝ ቅኝ-አገዛዝ ስርዓት ካበቃበት እ.አ.አ. ከ1948 – 1959 ዓ.ም ድረስ ባሉት አስር አመታት ተከናውኗል።
የደርግ ሥርዓትን በኃይል አስወግዶ ወደ ስልጣን የመጣው የኢህአዴግ መንግስት የመጀመሪያዎቹን አስር አመታት የብሔር-አፓርታይድ ስርዓትን በመዘርጋትና የሥርዓቱን ህልውና በማረጋገጥ ላይ ተወጥሮ የነበረበት ውቅት ነው። በተመሳሳይ፣ በደቡብ አፍሪካ የነበረው የዘር-አፓርታይድ የነጮችን የበላይነትና ተጠቃሚነት የሚረጋግጡ ሕጎችን በማውጣትና ተግባራዊ በማድረግ ላይ ተወጥሮ ነበር። ለምሳሌ፣በዘር ላይ የተመሰረተ የሕዝብ አሰፋፈር የሚደነግገውን “The Group Areas Act” (1950)፣ በዘር ላይ የተመሰረተ የሕዝብ ምዝገባ አዋጅ “The Population Registration Act” (1950)፣ በመጨረሻም ጥቁር ደቡብ አፍሪካዊያንን በጎሳ የሚከፋፍለውን “The Promotion of Bantu Self-Government Act of 1959” የተባለውን አዋጅ አውጥቶ ተግባራዊ ያደረገበት ወቅት ነው።
በመጀመሪያዎቹ አስር ዓመታት የመንግስታዊ ስርዓቱን ህልውና ለማረጋገጥ (Survival) የሚደረገው ጥረት በመጨረሻ ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት እንዲያስመዘግቡ ያስችላቸዋል። ይህ ወቅት በኢትዮጲያ እ.አ.አ. ከ2003 – 2013 (1994 – 2004) ዓ.ም፣ በደቡብ አፍሪካ ደግሞ እ.አ.አ. ከ1960 – 1970 ዓ.ም ያሉት አስር አመታት ናቸው። በመሰረቱ የኢኮኖሚ እድገት በዋናነት የጎንዮሽ መስፋፋት (Horizontal expansion) ነው። ይህ ወቅት በኢትዮጲያ ለዘመናት በከተማው ማህብረሰብ ዘንድ ብቻ ተወስነው የነበሩ ማህበራዊ አገልግሎቶች፣ የመሰረተ-ልማቶች አውታሮች እና ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞች ወደ አብዛኛው የሀገሪቱ ክፍል፣ ወደ ገጠር የሚስፋፋበት ወቅት ነው። የሀገሪቱ የገጠር የመንገድ፣ ትምህርትና የጤና ሽፋን በከፍተኛ ፍጥነት ያደገበት፣ የኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ መሰረተ-ልማት አውታሮች ግንባታ እና አገልግሎት ለገጠሩ ማህብረሰብ ተደራሽ የሚሆንበት ነው።
እ.አ.አ. በ1960ዎቹ መጀመሪያ ላይ በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት ከጃፓን ቀጥሎ በአለም ፈጣን የተባለውን የኢኮኖሚ እድገት አስመዝግቧል። በተመሣሣይ፣ የኢህአዴግ መንግስት እ.አ.አ. ከ2003 ዓ.ም ጀምሮ በአለም ፈጣን የተባለው የኢኮኖሚ እድገት አስመዝግቧል። ከታች በምስሉ ላይ እንደሚታየው፣ በመጀመሪያዎቹ አስር አመታት ከ1991 – 2001 (1983 – 1993 ዓ.ም) የኢትዮጲያ ኢኮኖሚ እድገት በከፍተኛ ሁኔታ ይዋዥቅ ነበር። በሁለተኛ አስር አመታት ግን እ.አ.አ ከ2002 – 2012 (1994 – 2004) ዓ.ም ጀምሮ ግን የኢትዮጲያ ኢኮኖሚ እድገት ፈጣንና ብዙ መዋዠቅ አይታይበትም።
ከላይ እንደተገለፀው፣ የሀገሪቱ ፖለቲካዊ ስርዓት በማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ዘርፎች እየተመዘገበ ካለው ለውጥና መሻሻል ጋር አብሮ መሄድ አለበት። በሦስተኛው አስር አመት ላይ የሚነሳውን የለውጥ ወጀብ ዴሞክራሲና የኢኮኖሚ እድገትን እንደ አማራጭ መጠቀም አይቻልም። ምክንያቱም፣ በፖለቲካዊ ስርዓቱ ላይ ስር-ነቀል ለውጥ ማምጣት እስካልተቻለ ድረስ በሁለተኛው አስር አመታት የነበረውን የኢኮኖሚ እድገት ማስቀጠል አይቻልም። ለምሳሌ፣ “Thomas W. Hazlett” የተባለው ምሁር በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት በሦስተኛው አስር አመት የኢኮኖሚ እድገቱን ማስቀጠል በዘር-ልዩነት ላይ የተመሰረተውን የፖለቲካ ስርዓት ማስወገድ የግድ እንደነበር ይገልፃል፡-
በመሰረቱ፣ ከሦስተኛው አስር አመት በኋላ የኢኮኖሚ እድገቱ ቀጣይነት በዋናነት በአዳዲስ ፈጠራዎችና ቴክኖሎጂዎች፣ የምርትና ምርታማነትን የሚያሻሽሉ የተሻሻሉ የአሰራር ዘዴዎች እና አደረጃጀቶች ላይ የተመሰረተ ነው። ጨቋኝ ወይም አምባገነን መንግስት ምንም ያህል የበጀትና ድጋፍ ቢያደርግ ዜጎች አዳዲስ ፈጠራዎች፣ ቴክኖሎጂዎች እና አሰራሮችን እንዲፈጥሩ ሊያደርግ አይችልም። ነፃ የመረጃ ፍሰት በሌለበት፣ ሃሳብን በነፃ መግለፅ በማይቻልበት እና በራስ ፍላጎትና ምርጫ መንቀሳቀስ በማይቻልበት ሁኔታ ለአዳዲስ ፈጠራዎች ምቹ የሆነ አከባቢ መፍጠር አይቻልም። በመሆኑም፣ የዴሞክራሲ ጥያቄ እንደ አማራጭ የሚቀርብ ሳይሆን የሀገሪቱን የኢኮኖሚ እድገቱ የማስቀጠል ወይም ያለማስቀጠል ጉዳይ ነው። ከታች ባለው ምስል ላይ እንደሚታየው፣ ኢትዮጲያ ሦስተኛው አስር አመት ከተጀመረበት እ.አ.አ ከ2013 (2005) ዓ.ም ጀምሮ የኢኮኖሚ እድገት እያሽቆለቆለ እንደመጣ መገንዘብ ይቻላል።
ከላይ እንደተገለፀው፣ በአሁኗ ኢትዮጲያ እና በቀድሞ የደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ በማህበራዊና ኢኮኖሚ ያዊ ዘርፎች እየተመዘገበ ከነበረው ለውጥና መሻሻል ጋር ተያይዞ በፖለቲካዊ አስተዳደር ስርዓቱ ላይ ተመሳሳይ ለውጥና መሻሻል እንዲመጣ ከአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ጥያቄ ተነስቷል። በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት በጎሳ በመከፋፈል በፖለቲካ ውስጥ የነበራቸውን አብላጫ ድምፅ አሳጥቷቸው የነበሩት ጥቁሮች በተቃውሞና አመፅ እንቅስቃሴ በግንባር ቀደምትነት ሲመሩ ነበር። በተመሳሳይ፣ በብሔር ልዩነት ላይ የተመሰረተው የኢህአዴግ ፖለቲካ ቀድሞ የነበራቸውን አብላጫ ድምፅ የተቀሙት የአማራና ኦሮሞ ብሔር ተወላጆች ባለፉት አመታት የታየውን የአመፅና ተቃውሞ እንቅስቃሴ ከፊት በመምራት ላይ ይገኛሉ።
ይሁን እንጂ፣ በቀድሞዋ ደቡብ አፍሪካና በአሁኗ ኢትዮጲያ አብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ላነሳው ጥያቄ እየተሰጠ ያለው ምላሽ ፍፁም ተመሳሳይ ነው። እሱም የሕዝቡን የለውጥ ጥያቄ በወታደራዊ ኃይል ለማፈን መሞከር ነው። በዚህ መሰረት፣ ልክ በደቡብ አፍሪካ የአፓርታይድ ዘመን እንደተደረገው፣ ዛሬ በኢትዮጲያ ለተቃውሞ አደባባይ የወጡ ንፁሃን ዜጎችን በጥይት በመግደል፣ የተቃውሞ ፖለቲካ መሪዎችን የረጅም አመት እስራት በመፍረድና በማሰር የሕዝቡን ጥያቄ በኃይል ለማኮላሸት ጥረት እየተደረገ ነው። በሦስተኛው አስር አመት ልክ የአፓርታይድ ስርዓት እንዳደረገው ሁሉ፣ በኢትዮጲያም የተነሳውን የሕዝብ አመፅና ተቃውሞ ለመቆጣጠር የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ታውጇል። በዚህም፣ የሀገሪቱን መከላከያ ሰራዊት እንደ ፖሊስ በመጠቀም የሕዝቡን የፖለቲካ መብትና እንቅስቃሴ በወታደራዊ ኃይል ለማፈን እየተሞከረ ነው።
በአጠቃላይ፣ ከአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ከሚያነሳው የለውጥ ፍላጎት ጋር አብሮ መሄድ የተሳነው ፖለቲካዊ ስርዓት ይዝጋል። የዛገ፥ ያረጀ ፖለቲካ ደግሞ አመፅ ይወልዳል። ለምንና እንዴት የሚለውን በቀጣይ ክፍል እንመለስበታለን።
ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ክነጥፋ ከምዝጸንሓ ዝተጠርጠራ ክልተ ኢትዮጵውያን፣ ብሞት 47 ኢትዮጵያውያን ተኸሲሰን ኣብ ቤት ፍርዲ ከምዝቐረባ ዘ ሪፖርተር ኣብ ናይ ትማሊ ጸብጻቡ ገሊጹ።
እተን ኣስካለ ደዴሳን ሰሚራ ሓሰን ዓሊን ዝተባህላ ክልተ ክሱሳት፣ ልዕሊ 30 ሽሕ ኢትዮጵያን ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዶባት ኬንያን ታንዛንያን እናቖራረጻ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከምዘሰጋገራ’ውን ተሓቢሩ።
ኣስታት 150 ንዝኾኑ ኢትዮጵያን ኣብ ኮንተይነራት ዓጽየን ካብ ኬንያ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ዘሰጋግራሉ ዝነበራው እዋን ድማ፣ ብሰንኪ ሕጽረት ትንፋስ 47 ካብኣቶም ከምዝሞቱን ልዕሊ 92 ድማ ጉድኣት ከምዝበጽሖምን እቲ ናይ ሪፖርተር ጸብጻብ የመልክት።
እዘን ብዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂን ሰብን ብሞት 47 ኢትዮጵያውያን ተኸሲሰን ክድለያ ዝጸንሓ ክልተ ኢትዮጵያን ደቂንስትዮ፣ ብምትሕብባር ሓይልታት ጸጥታን ኢትዮጵያን ኬንያን ድሕሪ ምትሓዘን’የን ብ’ ኢንተርፖል’ ናብ ኢትዮጵያ ተላኢኸን።
ZhongShan ኤ ዲ ኒ ኒን ቱቦ 110 ቪ ኤ ኤል ኤል ኒረን ቱቦ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong ኤ ዲ ኒ ኒን ቱቦ 110 ቪ ኤ ኤል ኤል ኒረን ቱቦ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ ኤ ዲ ኒ ኒን ቱቦ 110 ቪ ኤ ኤል ኤል ኒረን ቱቦ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ከነገ ጀምሮ ከ100 ሺህ በላይ ነባሩን ብር በእጃቸው በግለሰቦች እጅ የሚገኝ ነባሩ ብር ተወርሶ ለመንግስት ገቢ እንደሚሆን የብሄራዊ ባንክ ገዥ ዶክተር ይናገር ደሴ ተናገሩ።
እንደሌሎቹ ወገኖቸና ተቆርቋሪ የሆኑ የመላው ዓለም ተመልካቾችና ታዛቢዎች “የምሰማው የጠቅላይ ሚንስተር ኃይለማሪያም ደሳለኝ መግለጫ እውነት ነው ወይንስ ቅዠት” ብየ ተከራከርኩ። ይኼ ኢህአዴግን የመጠራጠር ሁኔታ የሚያሳየው የኢህአዴግ አገዛዝ በምንም ሊታመን የማይችል፤ የፖለቲካ ንግድን ከሌሎች የተማረ፤ በሕዝብ ስም የሚያታልል፤ የሚያባብል፤ የሚያዘናጋና ሕዝብን “ትጥቅ አስፈች” የሆነ፤ እያጠቃ የፖለቲካ ምህዳሩን በማስፋት ላይ ነኝ የሚል ወዘተ መሆኑን ነው።
እኛ ኢትዮጵያዊያን የራሳችንን መሰረታዊ ችግሮች በራሳችን ውይይትና ድርድር፤ በቀና፤ በመልካምና ማንንም በማያገል አስተሳሰብና የፖለቲካ ሂደት ለመፍታት እንችላለን። ይህ የቅንነት ብሄራዊ አመለካከትና ሂደት የሚጠይቃቸው አስኳል ሁኔታዎች አሉ። ከእነዚህ መካከል ከድርጅት፤ ከብሄርና ከኃይማኖት፤ ከግልና ከቡድን የኢኮኖሚ ጥቅሞች በላይ ኢትዮጵያንና የኢትዮጵያን ሕዝብ ማስቀደምን ይጠይቃሉ። ለአገርና ለሕዝብ ጥቅም መቆም የተቀደሰ ተልእኮና ተግባር ነው። ባለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት፤ ህወሓት በበላይነት ሲያስተዳድረው የቆየው የኢህአዴግ አገዛዝ የሕዝብ የፖለቲካ ስልጣንንና የኢኮኖሚ ጥቅሞች አግባብነትን ወደ ጎን አስቀምጦ ራሱን አገልግሎበታል።
ይህ ለሕዝብ ታዛዢና አገልጋይ ለመሆን ያልቻለና ያልፈቀደ አገዛዝ ከአሁን በኋላ በኢትዮጵያ የበላይነቱን ይዞ ለመግዛት እንደማይችል የኢትዮጵያ ወጣት ትውልድ እምቢተኛነቱን መስዋእት እየከፈለ አስመክሯል። ታላቁን የተሃድሶን ግድብ በሕዝብ ባጀት የሚሰራው አገዛዝ ሕዝብን ለማነጋገር፤ የሕዝብን ድምጽ ለመስማት፤ የሕዝብን ፍላጎት ለማሟላት ምንም ፈቃደኛነት አያሳይም፤ ብቃትም የለውም። ሕዝብን፤ በተለይ ወጣቱን ትውልድ ለማነጋገር የማይችልበት ዋና ምክንያት ይህን ትውልድ ስለሚፈራው ብቻ ነው። ሌላ ምክንያት ፈልጎ ለማግኘት አይቻልም። ሕዝብን የሚፈራ አገዛዝ ደሞ፤ ከሕዝብ የሚፈራው ነገር አለ ማለት ነው። ስለሆነም፤ የአገዛዝ ለውጥ አስፈላጊ ነው።
ባለፉት ሳምንታት በብዙ ድህረ ገጾች የተሰራጨውና በአገር ቤት ጋዜጣ ታትሞ ሕዝብ የሚነጋገርበት “የኢህአዴግ ኑዛዜ ወይንስ የለውጥ አቅጣጫ? —አማራጩ ሕዝብን የስልጣኑ ባለቤት ማድረግ ብቻ ነው” የሚለው ትንተና ይዘት፤ መግለጫው የየትኛው ኢህአዴግ እንደሆነ ለማሳየት ሞክሬ ነበር። በአጭሩ እንዲህ ይላል።
“በህወሓት የበላይነት የሚገዛው የኢህአዴግ የስራ አስኪያጅና አስፈጻሚ ኮሚቴ፤ የሕዝብን ባጀት ተጠቅሞ፤ ለሶስት ሳምንታት ያህል የኢትዮጵያን ሕዝብ ችግሮች ካላዘነ በኋላ መግለጫ አውጥቶ ሕዝብን እያነጋገረ ነው። ይህ የምስጢር ጉባኤ የተካሄደው የህወሓት የስራ አስፈጻሚ ቡድን ለሳምንታት በመቀሌ የዝግ ችሎት አድርጎ ራሱን በአዲስ መልክ አወቅሬአለሁ ካለ በኋላ ነው። ቡድኑ አጠናክሮ የወጣው አሁንም ራሱን የስልጣን መአከል አድርጎ እንዴት የበላይ ሆኘ እገዛለሁ በሚል የህወሓቶችን ቀጣይነት የሚያሳይ ስልት መሆኑን ማስታወስ አስፈላጊ ነው። የኢህአዴግ አመራር ክብደት የሰጠው ለኢትዮጵያ ሕዝብ ስልጣን ሳይሆን ለአዲሱ የህወሓት አመራር የበላይነት መሆኑ በግልጽ ይታያል።
አሁንም የትኛው ኢህአዴግ ነው አዲስ መግለጫ የሰጠው፤ እንዴትስ ይታመናል? የሚለው ጥያቄ እንዳለ ነው። ቁም ነገሩ፤ የሕዝቡ ተከታታይ ግፊትና ጩኸት፤ ለትግል ያለውን ቁርጠኝነት ሂደት ኢህአዴግን ያሳሰበው መሆኑ ነው። በሌላ አነጋገር የተለያዩ ኢህአዴጎች ቢኖሩም ባይኖሩም መግለጫዎቹ የሚያሳዩት የኢትዮጵያን ሕዝብ ጠንካራነት፤ መተባበርና ለፍትህ-ርትእ፤ ለነጻነትና ለእውነተኛ ዲሞክራሳዊ አማራጭ መቆም የሚያሳይ ሂደት መሆኑንና፤ ኢህአዴግ ከኢትዮጵያና ከሕዝቧ ተግዳሮቶችና ነባራዊ ሁኔታዎች ጋር ሲነጻጸር አገሪቱን ለመምራት ጥራትና ብቃት እንደሌለው ነው።
የዚህ ትንተና መሰረታዊ ሃሳብ ኢህአዴግ ሆነ ሌሎች የፖለቲካ ድርጅቶች ከአሁን በኋላ የኢትዮጵያን ሕዝብ ለመደለል፤ ለመሸንገል፤ ለማታለልና ከፋፍሎ ለመግዛት አይችሉም የሚል ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብ በራሱ ትግልና በራሱ መስዋእትነት ያሳየውና የሚያሳየው የማያባራ ትግል ራሱ የፖለቲካ ስልጣን ባለቤት እንዲሆን ነው። ልጆቹ ተገድለው፤ ቆስለው፤ ተሰቃይተው፤ ተሰደው፤ መብታቸው ታፍኖ ወዘተ ወዘተ ብሄራዊ መግባባት ሊኖር አይችልም። ያለው ብቸኛ አማራጭ፤ የሕዝቡን እሮሮ፤ የሕዝቡን ጩኸት፤ የሕዝቡን ፍላጎትና ምኞች አያዳመጡና እያከበሩ መሰረታዊ ችግሮችን ስር ነቀል በሆነ መልካቸው ለመፍታት መድፈር ነው። የመንግሥት ስርዓት ለውጥ ያስፈልጋል ብየ የምከራከረው ለዚህ ነው።
የሕዝብን ባጀት በመጠቀም ስብሰባዎችን በማካሄድ፤ ህወሓቶች ለሳምንታት ተሰበሰቡ፤ ራሳቸውን ገመገሙ፤ ተተኪዎቻቸውን መሪዎች መረጡ፤ ከእኛ ውጭ ማንም ሊገዛ አይችልም ብለው ወሰኑ፤ እኔ ካልገዛሁ ኢትዮጱያ ትፈርሳለች የሚል መልእክት በሚቆጣጠሯቸው የመገናኛ ብዙሃን አስተላለፉ። በአጭሩ ራሳቸውን “አጠናክረው” ወጡ። ኢህአዴግ ጎራውን እንዲለይ ለማስገደድ ሞከሩ። የኢህአዴግ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴም ለሶስት ሳምንታት ያህል የዝግ ችሎት አደረገ፤ ራሱን ገመገመ፤ ተቸ፤ መግለጫ አወጣ። ሕዝብን ይቅርታ ጠየቀ። መግለጫ ካወጣ በኋላ ብዙ ቀናት ሳያልፉ በ January 3, 2018 መላውን የኢትዮጵያ ሕዝብ ያጓጓ፤ ምንም ያልተጠበቀ፤ ፋይዳ ቢስ፤ መግለጫ ይፋ አደረገ።