Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሁለቱ አመራሮች ደግሞ ጊዜው ምርጫ የተቃረበበት እንደመሆኑ ስታዲየሞች ውስጥ ምንም አይነት ፖለቲካዊ አጀንዳዎች ማስተናገድ የለባችሁም…የየትኛውም የፖለቲካ ፓርቲ አርማዎች ፖለቲካዊ መልዕክት የሚያስተላልፍ ምንም አይነት ነገር ካያችሁ ጣልቃ ሳትግቡ ግን ግልጽ ያለ ሪፖርት አምጡ ሊግ ኮሚቴው ርምጃ ይወስዳል ኳሱን ከፖለቲካ መንደርነት ልናድነው ይገባል ይሄ የጋራ ሃላፊነታችን ነው በማለት በሁሉም ወገኖች ስምምነት ተጠናቋል፡፡
አርቢትሮች ከ11ኛ ሳምንት ጀምሮ ክፍያቸው እንደቆመና ችግር እንደተፈጠረ ሊግ ኮሚቴው የቀረበለት ነገር የለም ለዚህም እናዝናለን ነገር ግን የ2ኛ ዙር ክፍያ በወቅቱ እንዲደርሳችሁ እናደርጋለን በ1ኛ ዙር እንዲጨመር የተወሰነው በነፍስ ወከፍ 2ሺህ ብር የሙያ አበላችሁ በቀናት ውስጥ እንዲከፈል እናደርጋለን በማለት ዳኞኝን ባስደሰተ መልኩ ተፈጽሟል፡፡
ትማሊ ሶኑይ ዝተኣሰሩ ትሽዓተ ተቖፃፀርቲ ትራፊክ ኣየር ኢትዮጵያ ሎሚ ሶሉስ ቤት ፍርዲ ቀሪቦም።ኣድማ ብምትሕብባርን ቁጠባን ናይታ ሃገር መልዕን ዘበላሽው ተግባራት ፈጺሞም ብዝብል ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታዎም ፌደራል ፖሊስ ገሊፁ’ሎ።
ፌደራል ፖሊስ ኣድማ ኣተሓባቢሮምን ኣብታ ሃገር ጉድኣት ኣውሪዶምን ዝበሎም ትሽዓተ ሰባት ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ኣለው።ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ተቖፃፅርቲ ትራፊክ ኣየር ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ ርእይቶ እቲ ሕቶ ይኹን ኣድማ ናይ ኩላትና እዩ፤ኣድማ ንምክያድ ዝፈረምና 74 ሰራሕተኛታት እናሃለውና ትሽዓቲኦም በይኖም ንምንታይ ከምዝተኣሰሩ ኣይተረድአናን ኢሎም።
ናይ ኢትዮጵያ ኣየር ትራፊክ ተቐፃፃርቲ ማሕበር ፕረዚዳንት ኣቶ ፍፁም ጥላሁን ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ ሰራሕተኛ ከቢድ ስራሕ እናሰርሐ ብቁጠባ ተረባሒ ኣይኮነን፣እቶም ሰራሕተኛታት ብኩነታት ተደፊኦም እዮም ናብዚ ኣትዮም ክብሉ ገሊፆም።
ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ሰራሕተኛታት ምቁፅፃር ትራፊክ ኣየር መሰሎም ስለዝሓተቱ ዝለዓለ ተፅዕኖ ይፍፀሞም ከምዘሎ፣ናብ ስርሖም ክምለሱ ዝኽእሉ ጥፍኣተኛታት ምዃኖም እንተድኣ ፈሪሞም ምዃኑ ከምዝተነግሮም፣እንተፈሪሞም ዝተኣስሩ ከምዝፍትሑ ኩሎም ምስ ፈረሙ ግን ሕዚ እውን ከምዘይተፈትሑን ገሊፆም ኣለው።2 መስከረም 2011 ቤት ፍርዲ ክቐርቡ ቆፀሮ ከምዝተትሓዘ’ውን ካብ አዲስ አበባ ዝተረኽበ ጸብጻብ ይሕብር ።
የአንድነት ለዴሞክራሲና ለፍትህ ፓርቲ የህዝብ ግኑኝነት ኃላፊ የሆነውና በቅርቡ ሐገርና ፖለቲካ የሚል መጽሐፍ ለንባብ ያበቃው ወጣቱ ፖለቲከኛ ሐብታሙ አያሌው ዛሬ ማለዳ ከመኖሪያ ቤቱ እንደወጣ ቦሌ ፍላሚንጎ አካባቢ በፖሊሶች ተይዞ መወሰዱን የአይን እማኞች ይፋ አድርገዋል፡፡
ሐብታሙ በምን ምክንያት በፖሊሶች እንደተያዘና ወዴት እንደተወሰደ የአይን እማኞቹ ባያረጋግጡም የፓርቲው አመራሮች በአሁኑ ሰዓት ፍላሚንጎ አካባቢ ወደሚገኝ ፖሊስ ጣብያ በማምራት ጉዳዩን ለማጣራት እየተንቀሳቀሱ ነው፡፡
የሰማያዊ ፓርቲ ብሄራዊ ምክር ቤት ምክትል ሰብሳቢ የሆነው አቶ የሺዋስ አሰፋ ብዛት ያላቸው ፌደራል ፖሊሶች፣የደህንነት አባላትና ፖሊሶች መኖሪያ ቤቱን በመክበብና ወደ ውስጥ በመግባት ከያዙት በኋላ ቤቱን በመበርበር ለጊዜው ያልታወቁ ንብረቶችን በመያዝ ከየሺዋስ ጋር ማዕከላዊ ወንጀል ምርመራ መውሰዳቸውታውቋል፡፡
በዚሁ ዕለት ማለዳ ከመኖሪያ ቤቱ ወደ ፓርቲው ጽ/ቤት በማምራት ላይ የነበረው አቶ ሐብታሙ አያሌው ቦሌ ደምበል አካባቢ እንደደረሰ ብዛት ያላቸው የደህንነት አባላት በፌደራል ፖሊስ መንገዱን በመዝጋት ሐብታሙን ይዘውት ሄደዋል፡፡የአንድነት አመራሮች ወደ ተጠቀሰው ቦታ በማምራት ድርጊቱ ሲፈጸም ከተመለከቱ ሰዎች የሐብታሙ መያዝን አረጋግጠዋል፡፡እስካሁን ድረስ ግን ሐብታሙን ይዣለሁ ያለ አካል አልተገኘም፡፡
ጄ/ል አበባው ታደሰና ጄ/ል ባጫ ደበሌ የእናት አገራቸውን ጥሪ ተቀብለው ከሰራዊቱ ጋር እየጻፉት ላለው አኩሪ ታሪክ አድናቆት አለኝ። ጄ/ል አበባው በማንነቱ ምክንያት ጥቃት የደረሰበት መኮንን ነው። ይህ መኮንን ዛሬ ሳይሆን የዛሬ 5 ዓመት ገደማ የነጻነት ታጋዮችን ተቀላቅሎ ህወሃትን የመፋለም ፍላጎት እንደነበረው በቅርብ አውቃለሁ። በተለያዩ ችግሮች ምክንያት ያሳበው ሳይሳከለት ቢቀርም እነሆ ዛሬ እድሉን አግኝቶ የዚያን ክፉ ስርዓት መሪዎች እጅ ይዞ ለፍርድ ለማቅረብ ከፊት ተሰልፏል።
ቆፍጣናው ወታደር ባጫ ደበሌ ደግሞ የተስፋዬ ገ/አብ ተረቶች ሰለባ ነው። ባጫን ዳንስ እንጅ ውትድርና የማያውቅ ሰው አድርገን ስንስለው ኖረናል። ይቅር ይበለን። አሁን ላይ ለእናት አገሩ እየከፈለ ላለው ውለታ ባርኔጣዬን ከፍ አድርጌ አነሳለሁ። በስም ያልጠቅስኳችሁ ሌሎች የፈተና ወቅት መኮንኖችም እንዲሁ ክብር ይድረሳችሁ።
በነገራችን ላይ በታቀደለት መሰረት ሲፈጸም ያየሁት ጦርነት ይህ ጦርነት ነው። ጦርነት በታቀደው መሰረት ላይሄድ ይችላል። ሎጂኩ ቀላል ነው። ጠላትም ልክ እንዳንተ ያቅዳል። ስለጠላትህ ትክክለኛና በቂ መረጃ ከሌለህ አንድ ሺ ጊዜ ብታቅድ አንዱንም ላታሳካ ትችላለህ ብቻ ሳይሆን ለሽንፈትም ልትዳረግ ትችላለህ ። አንድን ወረዳ በዚህ ቀን እይዛለሁ ብለህ አቅደህ በአመቱም ላትይዘው ትችላለህ። መለስ ዜናዊ አልሸባብን በሁለት ሳምንት ውስጥ ደምስሰን ከሶማሊያ እንወጣለን ብሎ እነሆ ከ 14 ዓመታት በሁዋላ ጦራችን አሁንም እዛው ነው።
ዶ/ር አብይ “በአጭር ጊዜ ጦርነቱን እናጠናቅቃለን” ብሎ ሲናገር “ይህ ሰው ለምን የጊዜ ገደብ አስቀመጠ” እያልኩ እራሴን እጠይቅ ነበር። ያውም በትግራይ ምድር፤ ያውም ለዓመታት ሲደራጅና ሲያከማች ከኖረ ሃይል ጋር ለሚደረግ ፍልሚያ፣ የጊዜ ገደብ ማስቀመጥ በእውነት የማይታሰብ ነው። ጦርነቱን ቀደም ብለህ ተዘጋጅተህ፣ ራስህ በመረጥከው ጊዜና ቦታ፣ ብታደርገው “ይሁን” ልትል ትችላለህ። ነገር ግን ጠላትህ በመረጠው ቦታና ጊዜ ውስጥ ሆኖ የጦርነት ማጠናቀቂያ እቅድ አውጥቶ መንቀሳቀስ በእውነት ተአምር ነው። የአብይ መንግስት ግንባታ ላይ ብቻ ሳይሆን፣ በጦርነትም ላይ አቅዶ መንቀሳቀስ እንደሚችል አስመስክሯል። ይህ ግን የማቀድ ውጤት ብቻ አይመስለኝም፤ የሆነ እድል ወይም የሆነ ነገርማ ሳይጨመርበት አይቀርም። (ጋዜጠኛ ፋሲል የኔአለም)
ምንጭ ለ መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 40W 80W 90W ገመድ የሌለበት IP65 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 40W 80W 90W ገመድ የሌለበት IP65 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
የአንድ ድርጅት መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 40W 80W 90W ገመድ የሌለበት IP65 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ በ Guangdong China.
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 40W 80W 90W ገመድ የሌለበት IP65 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 40W 80W 90W ገመድ የሌለበት IP65 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 40W 80W 90W ገመድ የሌለበት IP65 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 40W 80W 90W ገመድ የሌለበት IP65 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ብሰንበት ዕለት 17, 2011 ነበርቲ ከተማ ኣትላንታን ከባቢኣን ነቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ኣብ ባሕሪ ሊብያ ዘጋጠመ ዘሕዝን ሓደጋ ንምዝካርን ጸሎቶም ንምብጻሕን ተኣኪቦም ኣምስዮም። እቲ መደብ ብግዱሳት ኤርትራውያን መንእሰያት ዝተዳለወ ኮይኑ፣ ክሳብ 300 ዝኸውን ህዝቢ ተሳቲፍዎ። ህዝቢ ዝኽረ ሰማእታት ድሕሪ ምግባሩ፣ ዝተፈላለየ ቃላት ብመራሕቲ ሃይማኖትን ተሳተፍትን ቀሪቡ። ኣብ መደምደምታ ድማ፣ ተሳተፍቲ ናይ ሽምዓ ሰልፊ ብምግባር ንግዳያት ዘኪሮም።
ዕላማና ኣብ ሞንጎ እተን ዕቘባ ዝሓታ ስደተኛታት ደቂ ኣንትዮን እተን ንዕአን ዝሕግዛ ደቂ ኣንስትዮን ናይ ሓባር ባይታ ምፍጣር እዩ፣እዚ ኣጋጣሚ ከኣ ንኽልቲኤን ወገናት ዝተፈላለየ ተሞክሮን ክእለትን ክለዋወጣ ከኽእለን እዩ
ኣብ ከባቢ ከሰላ ብዓርቢ 3 ሰነ ዝተፈንጀረ ቦምብ፣ ብውሕዱ ሓደ ቆልዓ ዝርከቦም ሓይሎ ሰባት ብኸቢድን ፈኵስን ከምዝቖሰሉ ወትሃደራውያን ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ሓቢሮም።
እቲ ሓለንጋ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ ኮር ሸላል፣ ኣብ ጥቓ ሓንቲ ቤት ትምህርቲ ዝተፈንጀረ ቦምብ፣ ሓደጋ ድዩ ወይስ ኮነ ተባሂሉ ዝተጻወደ መጥቃዕቲ’ዩ ዛጊት ኣይተነጸረን።
ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዳውብ ምብራቕ ሱዳን ዝርአ ዘሎ ወትሃደራዊ ምንቕስቓሳት እናዛየደ ኣብ ዝመጸሉ እዋን፣ ሓይልትታት ጸጥታ ሱዳንን ኤርትራን ኣብቲ ከባቢ ተዋፊሮም ምህላዎም ክጥቐስ ጸኒሑ’ዩ።
እዚ ኣብ ዶባት ኤርትራን ሱዳንን ምስ ተቓወምቲ ዕጡቓት ቤጃ ተኣሳሲሩ ዝርአ ዘሎ ወትሃደራዊ ምንቕስቓስት፣ ንክልቲኦም መንግስታት ኣሰሓሒቡ ከምዘሎ’ውን ዝተፈላለዩ ወገናት ይጠቕሱ።
ኣቐዲሙ’ውን ኣብ 16 ግንቦት ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ዕጡቓት ቤጃ ንምህዳን ኣብ ከባቢታት ታሕዳይ፣ ካራዩት፣ ሸላልብን ከሰላን ጽዑቕ ተፍትሽን ምቁጽጻርን ኣብ ዝገበረሉ እዋን ተዅሲ ከምዝተላዕለ ምጥቃሱ ይዝከር።
ወትሃደራውያን ምንጭታት ናብ ሬድዮ ኤረና ብዝልኣኽዎ ሓበሬታ መሰረት ከኣ፣ ኣብ ኤርትራ ከባቢ ኬሩ ኣብ ዝርከብ መዓስከር ካብ ዝጸንሑ ተቓወምቲ ቤጃ ናይ ሱዳን፣ ሃዲዶም ናብተን ቁሸታት ድሕሪ ምእታዎም፣ ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ ንምህዳኖም ኣብ ዘካየድዎ ፈተነ እቲ ቶዅሲ ተላዒሉ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ኣብ መንጎ ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራን ኣብቲ ከባቢ ዝንቀሳቐሱ ተቓወምቲ ኤርትራን ካልኣይ ድማ ምስ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ናይ ተዅሲ ምልውዋጥ ከምዝተራእየ’ውን እቶም ምንጭታት ይጠቕሱ።
ብዛዕባ’ዚ ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዳውብ ከባቢታት ኣብ ምብራቕ ሱዳን ዝርአ ዘሎ ዘይንጹር ወትሃደራዊ ምንቕስቓሳቱን ጸጸኒሑ ዘጋጥም ግጭታትን ካብ ወገን መንግስቲ ሱዳን ይኹን ዕጡቓት ቤጃ ዝተዋህበ ዝኾነ ሓበሬታ የለን።
ብዕጡቓት ተቓወምቲ ቤጃን ራሻይዳን ዝቖመ ግንባር ምብራቕ ሱዳን፣ ብመንጎኝነት መንግስቲ ኤርትራ ድሕሪ ዝተኻየደ ዘተ ዕጥቁ ብምውራድ ምስ መንግስቲ ሱዳን ንኽጽንበር ኣብ 2006 ኣብ ኣስመራ ስምምዕ ከምዝኸተመ ኣይርሳዕን።
እንተኾነ ዝበዝሑ ኣባላት ቤጃ፣ እቲ ናይ ኣስመራ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ኣይወዓለን ብዝብል ኣብ ከሰላን ፖርት ሱዳንን ተደጋጋሚ እዋን ተቓውሞታት ክውድቡ እንከለዉ፣ ሓያሎ ካብኣቶም ከኣ ዳግም ዕጥቖም ከልዕሉ ተገዲዶም ምህላዎም ይገልጹ።
ነቲ ናይ 2006 ስምምዕ ብመንጎኝነት ዝመርሐ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነቶም እቲ ስምምዕ ኣብ ግብሪ ኣይወዓለን ብምባል ኣንጻር መንግስቲ ሱዳን ብረቶም ዘልዓሉ ኣባላት ቤጃ ክጥርንፎም ይርአ ምህላዉ’ዮም ዘገንዝቡ ወትሃደራውያን ምንጭታት።
እቶም ወከልቲ፣ ኣብቲ ንልዕሊ ሰሙን ኣብ ኣስመራ ዝጸንሕሉ ግዜ ምስ ዝተፈላለዩ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ብምርኻብ፣ ኣብቲ ዞባ ብዛዕባ ዘሎ ጸጥታዊ ኩነታት ዘትዮም።
ናይ ኢፌዴሪ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታትን ካብ ስደት ተመለስትን UNHCRን ብሓባር ኣብ ትግራይ ንዝርከቡ መዕቖቢ ስደተኛታት ኤርትራ በፂሖም።ሸፋቱ ለይቲ እናመፁ ከምዝዘርፉዎም እቶም ስደተኛታት ምዝራቦም ወኪል UNHC ክሪስ መልዘር ንቪኦኤ ገሊፆም።ስደተኛታት እናዓፈኑ ናብ ኤርትራ ይወስዱዎም ኣለው ዝብል ብደረጃ ክሲ እንተሰማዕና እውን ካብቶም ስደተኛታት መረጋገፂ ኣይረኸብናን ኢሎም።መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ ኣብታ ሃገር ካብ ዝርከቡ ኣስታት ሓደ ሚሊዮን ስደተኛታት ፀገም ዘጋጠሞም ኣዚዩ ዝወሓደ ምዃኑ ብምግላፅ ንዕኦም መሰረታዊ ቀረባት ነማልአሎም ኣለና ኢሉ ኣሎ።
ዳይረክተር ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታትን ካብ ስደተ ተመለስትን ኣቶ ተስፋሁነኝ ጎበዛይን ኣብ ኢትዮጵያ ወኪል UNHCR ኣለን ኢኮንትር ማይ ዓይንን ዓዲ ሓሩሽን ኣብ ዝተብሃሉ ማእኸል ስደተኛታት ተረኺቦም ኣለው።ዕላማ ናይቲ ዑደት ብሰንኪ እቲ ግጭት ተቛሪፁ ዝነበረን ሕዚ ቀረብ ጀሚሩ ዝተብሃለን ኣገልጎታት ንምቕናዕ እዩ ይብል እቲ ኮምሽን ኣብ ናይ ፌስቡክ ገፁ።እቶም በፃሕቲ ዓዲ ሓሩሽ ምስ ወኪል ስደተኛታት ብምርኻብ ምዝርራቦም እውን ገሊፁ ኣሎ።
ንUNHCR ብምውካል ንቪኦኤ መብርሂ ዝሃቡ ክሪስ መልዘር እቶም ስደተኛታት ድሕሪ ድጊም ሓገዝ ከምዝረኽቡ ብምርግጋፅ እንተኾነ ግን ሕዚ እውን ንማእኸላት ስደተኛታት ሺመልባን ህፃፅን ክብፃሕ ከምዘይካል ከም ስግኣት ሓቢሮም።
‘’ሕዚ ኩነታት ፅቡቕ እዩ ክብሃል ይክኣል።ምኽኒያቱ ንኽልተ ኣዋርሕ ዝኾነ ይኹን ሓገዝ ኣይነበረን’’ ዝበሉ ንሶም ‘’መሻርኽትና ዝኾነ ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ኣብ ታሕሳስ ራሽን ምግቢ ሂቡ ነይሩ ሕዚ ንኻልኣይ ግዜ ናይ ምግቢ ሓገዝ ተዋሂቡዎም ኣሎ’’ ኢሎም።ቀረብ ፅሩይ ዝስተ ማይ፣ትምህርቲን ክሊኒክን ዝኣመሰሉ ትካላት ምዕፃዎምን ናብ ሰሜን ዝርከቡ ክልተ ምዕቖቢ ስደተኛታት ሽመልባን ህፃፅን ግን ዝኸፍአ ፀገም ከምዘሎ ዝበፅሑና መረዳእታት ይሕብሩ ኣለው ኢሎም።
ስደተኛታት እናተዓፈኑ ናብ ኤርትራ ይውሰዱ ኣለው ዝብል ብመራኸቢ ብዙሃን ዝተፀብፀበ ሚስተር ክሪስ ነዚ ከረጋግፁዎ ከምዘይክኣሉ ንቪኦኤ ሓቢሮም።ከምዚ ተፈፂሙ እንተኾይኑ ግን ንዓለምለኸ ሕጊ ዝጥሕስ ተግባር እዩ ኢሎም ብምውሳኽ።
መብዛሕቲኦም ስደተኛታት ካብ ካምፕታት ወፂኦም ንዝብሉ ፀብፃባት ሚዲያ ዝተሓተቱ ንሶም ኣብዘይበፅሑዎም ሽመልባን ህፀፅን ተፈፂሞም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ኢሎም።ዝተወሰኑ ነበርቲ ናይዚ ማእኸል ስደተኛ ናብ ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓሩሽን ምምፅኦምን ኣብ ከተማ ሽረን ከባቢኡን ኣብ ኣፀጋሚ ኩነታት ምህላዎም ምርኣዮም እውን ሓቢሮም።
ሓላፊ ርክብ ህዝቢ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታትን ካብ ስደት ተመለስትን ኣቶ በኣካል ንጉሴ ትካሎም ስደተኛታት ሓገዝ ምግቢ ምቕራብ ካብ ዝጅመር ካልኣይ ወርሑከምዝገበረ ሓቢሮም።
ኣብ ዓዲ ሓሩሽን ማይ ዓይንን ንስደተኛታት ግቡእ ኣገልግሎት እናተውሃበ እዩ።ምቕራብ ምግቢ ክልተ ወርሑ እዩ ካብ ዝጅመር።ዘይመንግስታዊ ትካላት እውን ናብቲ ካምፓት ይኣትው ኣለው ኢሎም።
ኣብ ኢትዮጵያ ብሓፈሻ 26 መዕቖቢ ስደተኛታት ከምዘለውን ልዕሊ 900,000 ስደተኛን ምህላዎምን ዝገለፁ ንሶም በኣካል እቲ ፀገም ዝወረዶም ዝተብሃሉ ኣዚዮም ዝወሓዱ እዮም ኢሎም።
‘’ሓይልታት ሰራዊት ሱዳን ናብ ክፈል ግዝኣታት ምዕራባዊ ባሕር ኣል ጋዛልን ናብ ሰሜናዊ ባሕር ኣል ጋዛልን ብበዝሒ ይንቀሳቐሱ ከምዘለው ተዓዚብና ኣለና።’’ክብሉ ናይ ጁባ ምኽትል ምንስቴር ምክልኻል ማጃክ ዲ ኣጉት ኣቴም ገሊፆም ኣለው።
እዚ ዝሕብሮ ነገር እንተሃለወ ኢሎም ኣቴም ንክልቲአን ሃገራት ዘሰሓሕቡ ጉዳያት ብሓይሊ ንምፍታሕ ብወገን ሱዳን ዓብዪ ወታደራዊ ስጉምቲ ናይ ምውሳድ ውጥን ከምዘሎ እዩ ዝሕብር ኢሎም።
ለኢትዮጵያ ሰላም ከሰጠ አዲስ አበባ ስሟ ብቻ ሳይሆን ህንጻዎቹእም ይፍረሱ። አሃ – ለካ ህንጻው ባለቤት አለው። ባለቤት የሌላት አዲስ አበባ ናት። አዲስ አበባ!! … አዲስ አበባዬ ፣ አዱ ገነት… አዱዬ የሁሉም ጎጆ!!… ያበደው አዘነ… ከምር አለቀሰ… ደህና ስንብቺ ብሎ ሊሰናበታት ሞከረ። አዲስ አበባን ሊሰናበት ቃላት ፈለገ … አልቻለም… አንባው አነቀው። ሳግ ጉሮሮው ውስጥ ተቀረቀረ። አዲስ አበባን ገሎ መገነዝና ወደ መቃብር ማውረድ ቀላል እንዳልሆነ ታሰበው። በትልቁ፣ በረጅም፣ በጥልቅ ….. ተነፈሰ!! ጥልቅ፣ ጥልቁ፣ …. ቡፋ!!
ዳግም ለቅሶ፣ ዳግም የሃዘን አዋጅ፣ የሃዘን ማቅ፣ በየመንደሩ፣ በየክልሉ፣ በየጉድባው… በፊነፊኔ ታላቅ ድንኳን ይጣል፤ በየብሄረስብ ቋንቋ ይለቀስ፣ አማራ ሙሾ ያውረድ፣ ደቡብ እያለቀሰ ይጨፍር፣ ቤተ መንግስት ይበርገድ፣ እህል ካለ ንፍሮ ይቀቀል…. ለዚህ ዓላማ “ሆነ ብለው” የተሰዉ ሁሉ አጥንታቸው ይለቀምና በክብር ይከማች፤ መፈክር ይዘጋጅ … ” ይህንን አዋጅ ሳትሰሙ ላለፋችሁ ሃዘናችን ትልቅ ነው” የሚል መፈክር አገሪቱን ያጥለቅልቅ። ከሁሉም በላይ ” ባለ ራዕዩ መሪያችን ኮራንብህ” የሚል ጥቡቆ ህዝብ ሁሉ ይልበስ። የሙታን መንፈስ የሚያናገሩ ይፈለጉና የባለ ራዕዮችን መልዕክት ሰምተው ያሰሙ….. ኮተት ሃሳብ ሲል ያበደው ሙዚቃውን አቆመ።
” አንድ ላይ ሆነን ተለያይተናል” ዘፈኑ ነበር። አዎ !! የኋላው ከሌለ የፊቱ አይኖርም። አሁን ያለው የአዲስ አበባ የተለያዩ መጠሪያዎች ይቀየራሉ ሲሉን ኖረው አሁን አበሰሩን። አዋጅ ታወጀ። የድሮዎቹ ገዢዎች ብቻ ሳይሆኑ ራስዋ አዲስ አበባና መንደሮቿም ጨቋኞች ሆኑ። አዲስ አበባ ነፍጠኛ ሆነች። እንግዲህ አዲስ አበቤ አማራጭህ ገዢህን እያመሰገንክ አዲሱን ስም ማጥናት ብቻ ነው። ታክሲ ስትሳፈር ሌላ ሰፈር እንዳትወድቅ ተጠንቀቅ። መቼም የእኛ ነገር እና የአገራችን ጉዳይ የሚተነበይ አልሆነም። ያደቆነ ሳያቄስ እንዲሉ!! መለስ አዲስ አበባ ወይባ፣ ፊንፊኔ ሆና፣ ቅርሶቿ ሁሉ የባዕድ እንደሆኑ ተቆጥሮ እንዲመክኑ ሲደረጉ ሳያዩ አለፉ። ያበደው ያዘነው በዚህ ነው። ባለ ራዕዩ ራዕያቸው ሲፈጸም ሳያዩ … ይህኔ ነው ደረት መምታት። ለአዲስ አበባ ሳይሆን ህልማቸውን ሳያዩ ” ለተሰውት” ገናናው መለስ ዳግም ሃዘን እንቀመጥ ሲል ያበደው የጠየቀው ለዚህ ነው። የምትቃወሙ ካላችሁ …. አሳዩን!! አማራ ክልል የዝግጅቱ አስተባባሪና ስፖንሰር እንዲሆን ያበደው ሃሳብ ያቀርባል። ግን ደግሞ ችግር አለ። ለካ አማራ መደራጀት የለበትም የሚ አሉ!!
ያበደው የለም ነበር። ያልነበረው በራሱ ፍላጎት ከተወሰኑ ጉዳዮች ራሱን በማቀቡ ነው። ራስን ማቀብ ለጊዜውም ቢሆን ያው አለመኖር ነው። አንዳንዴ እየኖሩ ካለመኖር፤ ጭራሹኑ አለመኖር ይሻላል። ግን ድፍረት የለም። ሳይኖሩ መኖር የተሻለ ነው የምትሉ ግፉበት። ጠኔ መንደር ኦጋዴን ሂዱና ምርጫችሁን አስተካክሉ። ኦጋዴን፣ ሶማሌ ክልል ግቡና ውጡ… ያንን ጉደ ተሸክመን ሌላ ነገር ብሶብናል። አዲስ አበባ፣ ይቅርታ ጨቋኟ አዲስ አበባ፣ ነፍጠኛዋ አዲስ አበባ ….. አሁን አሁን ባትኖር ይሻላታል። ለነገሩ አሁን ከጫፍ ነች። ልትሽቀነጠር፣ ልትሰዋ፣ እዛው መለስ ያሉበት የ ” ባለራዕዮች ሰፈረ” ልትሄድ!! ደረት ሳይመታላት በማጉረምረም ልትቀበር!! ያበደው ዘለለ። “እንኳን ደስ ያላችሁ” ሲል አዋጁን ያወጁትን በሙሉ …. አላቸው። የያበደው ምርቃት የገባችሁ አክሉበት።
ማጉረምረም ከባድ ነው። ዝምታና ማጉረምረም መጨረሻቸው ክፉ ነው። ጉምጉምታ እንደ ደራሽ ጎርፍ ነው። ሲፈነዳ ያገኘውን ሁሉ ይጠርጋል። መደገፊያ ፍለጋ እንኳን ጊዜ አይሰጥም። ድህነት፣ ረሃብ፣ ችጋር፣ መገፋት፣ መናቅ፣ መጠላት፣ ከብሄርተኛነት መርዝ ጋር ተደፍድፈው እየተጉመተመቱ ነው። ድፍድፍ ይፈላል። ፈልቶ ይገነፍላል። ያበደው አሰበ። ይህ ድፍድፍ እንዴት ሊመክን ይችላል? እንዴት? እንዴት……..
ቦሰና ” ነ ደደቤ” ብላለች። ደከመኝ ማለቷ ነው። አዎ! ይደክማል። በነጋ ቁጥር በጥፋትና የነበረን በማፍረስ መኖር። የነበረ እንዴት እንደሚጠፋ በማውጠንጠን መኖር። ታሪክ አልባ ለመሆን መማማል። የባህር በር ለማስረከብ መቆመር። ከተማና ቅርስ ለማጥፋት መትጋት። ለዚህ ሁሉ በጅት መከስከስ። ያበደው እንባውን አቀረረ። ያበደው ሲያዝን ወሻውን ያየዋል። ደጎልም አዝኗል። የሚያዝነው ለራሱ አይደልም። የሚያዝነው እሱን “ውሻ” ለሚሉት ሰዎች ነው።
ደጎል ቲቪ ሲከፈት ተስፈንጥሮ ይወጣል። ሁሉንም አይነት ሚዲያ ጠልቷል። ቦሰናም እንደሱ ነች። “ከዛም ከዚም መርዝ ይረጫል” ትላለች። በ21ኛው ክፍለ ዘመን በመንደርና በቀበሌ ስሞች ውዝግብ ላይ ነን። በዚህ ባለቀ ዘመን 8 ሚሊዮን ችጋር ያቃጠለው ህዝብ ያላት አገር ዳቦን ረሰታ ለቀበሌና ለመንደር ሰያሜ ትኩረት ሰጥታ፣ በጀት መድባ፣ የአየር ሰዓት ሰጥታ… ትኳትናለች። ቦሰና ” አይ አዲስ አበባ ስንቱን ተሸከምሽ?” ስትል ሃዘኗን ትገልጻለች። አዲስ አበባ የደጎች ከተማ በአደገኛ ተምች ተመታች።
አልበቅልም ብሏል። የበቀለውን ተምች ይበላዋል። ከተምች የተረፈውን ተስማምተን እንዳንበላ የዘር ተምች እያመሰን ነው። የዘር ተምች!! ዘረኝነት የሰው ልጅን ወደ አውሬነት የቀይራል። ሰው አውሬ ሲሆን አበቃ!! አሁን በፍጥነት ወደ አውሬነት እየሮጥን ነው። አውሬ ለመሆን እየከነፍን ነው። በየጥጉ የሚርከፈከፈው ዘይት አውሬ ለመሆን የሚፈረገውን ሩጫ ክንፍ እያበጀለት ነው። ሰከን ብሎ ማሰብ የጠፋ ይመስላል። ባይጠፋም መንምኗል።
ኦሮሞ ጥያቄ አለው። የኦሮሞ ጥያቄ ልክ እንደሌሎች ህዝቦች ጥያቄ ነው። የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ ኦሮሞን ” እንወክላለን ” እንደሚሉት ሌሎችን የመጉዳት አይደለም። የኦሮሞ ህዝብ ለጥላቻ ቦታ የለውም። የኢትዮጵያን ህዝብ ሙሉ በሙሉ የዴሞክራሲ ባለቤት ማድረግ እንጂ ዘር ላይ ተክሎ በማቧደንና ማባላት ልክ አይመጣም። ቦሰና ” በማይም አንደበቴ” እየላች የምትናገረው ነው።
ተስፋ አለ። አዲስ አበባ አትሞትም። አዲስ አበባ ትኖራለች። አዲስ አበባ ማተብ ናት። አዲስ አበባ የሁሉም ቤት ናት። ኦሮሞ መራት ትግሬ አዲስ አበባ የራሷ ኬሚስቲሪ / ወህድ ነገር / አላት። በጠበቀ ነገር ተገምዳለች። አዲስ አበባ ልጆቿ ወደ አስመራ ሲሄዱ አልቅሳለች። በየመንደሩ አልቀሳ ሽኝታለች እንጂ ከበሮ አልደበደበችም። ዛሬም እነሱኑ አቅፋለች። ይህ ውበቷ ነግም ይኖራል። ይህ ረቂቅ ግን ግልጽ ሚስጥሯ መሰሪነት ዝም ብሎ የሚነደው አይደለም። ማርክሲስቶች አንብንበው የቀመሩት ስርዓት አይመጥናትም። እያስተማረች ዛሬ ደርሳለች። አዎ!! አዲስ አበባ በማያስተውሉ ብትነዳም እሷ ታስተውላለች። ያበደው አንድ ሃይል ነዘረው!! ያበደው ዘለለ… ደጎልም ዘለለ… አብረው ተነሱ። ያገኙትን የዘር ድንኳን እየመነገሉ ጣሉ። ” አንድ ነን አንለያይም ፤ ለጠላት አንታለልም … ” የሚለውን መዝሙር እያዘሙ አገምሳ፣ ዶቢ፣ሁሩፋ ቦምቢ፣ቢሪቢርሳ ጉስሮ፣ ጨፌ አራራ፣ መልካ ዳቡስ ….. ወረዱ ሁሉም እንደ ድሮው ነው…. ለውጥ የለም!! ሁሉም በቦታቸው ናቸው… ሰላም ሁኑ !! አሁን ያበደው አይጠፋም።
ሰነተር ቴድ ክሩዝ ኣብ ክፍለ-ግዝኣቶም ዝኾነት ቴክሳስን ጎረቤታ ኦኮልሃማን አላስካን ዝተዓወቱ ክኾኑ ከለዉ ንዶናልድ ትራፕ ክስዕሩ ዝክእሉ ምኳኖም ብምግላጽ ንመወዳድርቶም ካብቲ ውድድር ክእለዩ ተማሕጺኖም።
ብኻልእ ወገን ካብ ፓርቲ ዲሞክራትስ ሂላሪ ክሊንተን ኣብ ደቡባዊ ክፍለ-ግዝኣታት ዓቢ ዓወት ዝተጎናጸፋ ክኾና ከለዋ ገለ ካብቲ ትኩረት ዘመተአን’ውን ናብ ፓርቲ ሪፖብሊካን ዝተኾረ ይመስል።
ተቐናቓኒአን ዝኾኑ ሰነተር በርኒ ሳንደርስ ድማ አብ ኣርባዕተ ክፍለ-ግዝኣታት ማለት ቨርሞንት፡ ኦክልሃማ፡ ኮሎራዶን ሚነሶታን ዝተዓወቱ ክኾኑ ከለው ዝያዳ ንምዕዋት’ውን ይመባጽዑ።
በትግራይ የሚገኘውና 18 ሺሕ ገደማ ኤርትራውያን የሚኖሩበት ሕንፃፅ የስደተኞች መጠለያ ሊዘጋ መሆኑን ስደተኞች ለዶይቼ ቬለ ተናገሩ። በመጠለያው የሚኖሩ በአስር ቀናት ሕንፃጽ መጠለያን እንዲለቁ በኢትዮጵያ ስደተኞች እና ከስደት ተመላሾች ጉዳይ አስተዳደር ባለፈው ሐሙስ ትዕዛዝ እንደተሰጣቸው ለዶይቼ ቬለ አስረድተዋል። በኢትዮጵያ ከሚገኙ ስድስት ኤርትራውያን ስደተኞች ከሚያስተናግዱ መጠለያ ጣብያዎች መካከል አንዱ የሆነው በትግራይ ክልል ሽረ ከተማ አቅራቢያ የሚገኘው ሕንፃፅ የስደተኞች መጠለያ ካምፕ ከሰባት ዓመት በፊት ተቋቁሞ 18 ሺህ ገደማ ኤርትራውያን ስደተኞች እያስተናገደ የሚገኝ ማእከል ነው። በስደተኞች መጠልያ ጣብያው ሕንፃፅ የሚኖሩ ኤርትራውያን እንደሚሉት ባለፈው ዕለተ ሐሙስ ነበር የሚኖሩበት መጠልያ እንደሚዘጋና በአስር ቀናት ውስጥ ቦታ እንዲቀይሩ የተነገራቸው። … [Read more...] about በብዛት የትግራይ ተወላጆች የሚጠቀሙበት የኤርትራ ስደተኛ ካምፕ ሊዘጋ ነው
የዛሬ ሃምሳ ዓመት ገደማ መሰለኝ የያኔው ወጣት የዩኒቬርሲቲ ተማሪው ኢብሳ ጉተማ “ኢትዮጵያዊው ማን ነው?” በሚል ርዕስ አንድ ጽሁፍ አቅርቦ ለውጥ ፈላጊውን የዩኒቬርሲቲውን ማህበረሰብ ጥም ለማርካት የሞከረው። አብዛኛው የዩኒቨርሲቲው ተማሪ የፊውዳል ሥርዓቱ አገሪቷን ወደፊት እንዳትራመድ ጠፍንጎ የያዛት መሆኑን የተረዱና ሥርዓቱ ካልተለወጠ የሕዝቦቿ አብሮነት ውሎ አድሮ መሸረሸሩ አይቀሬ መሆኑን ተገንዝበው ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያዊነትን ለማናበብ መላ ይመቱ ነበርና የዚህ ንቁ ተማሪ ግጥም ጊዜውን ጠብቆ የመጣ ነበር። በዚሁ ጊዜ ነበር ከተማሪው እንቅስቃሴ መሪዎች አንዱ የነበረው ዋለልኝ መኮንን የብሄር ጥያቄን አስመልክቶ ታሪካዊውን ጽሁፍ ያቀረበው። አንዳንዶች ያኔም ሆነ ዛሬ እነዚህን ጽሁፎችን አስመልክቶ ሁለቱን ንቁ የተማሪው ማህበረሰብ አባላትን አገሪቷን ለመበታተን ሆን ብለው … [Read more...] about ኢትዮጵያዊ ምን ይመስላል? በምንስ ይመሰላል?
የሙያው ባለቤቶችና ተመራማሪዎች ታጋቾችን ማስለቀቅ ራሱን የቻለ ታላቅ ጥበብና ስልት ይጠይቃል ይላሉ። የአጋቾችን ስነልቡና ለመስረቅ፣ ለማለስለስ፣ ወዘተ አደራዳሪዎች ፈጽሞ ሊታሰቡ የማይችሉ የሚባሉ ዘዴዎችን ሲጠቀሙ ይስተዋላሉ። የአጋቾቹን ፍቅረኛ ወይም እናት ወይም ሌላ ተወዳጅ የቤተሰብ አባል ወደ ዕገታው ቦታ በማምጣት በድምጽ ማጉያ የተማጽንዖ ቃል እንዲናገሩ ይደረጋሉ። የሃይማኖት መሪዎች፣ ሽማግሌዎች፣ ሌሎች ተጽዕኖና አመኔታ ሊጣልባቸው የሚችሉ ሰዎች በዚህ እንዲሳተፉ ይደረጋል። ይህንና ሌሎች መሰል ተግባራትን በመጠቀም የታገቱት ያለ አንዳች ችግር በነጻ እንዲወጡ ሙከራ ይደረጋል። በዚህም ምክንያት ረጅም ጊዜ የሚወስድ ዕገታ በሰላም የመጠናቀቅ ዕድሉ በጣም ከፍተኛ ነው ይባላል። ማፈን፣ ማገት፣ ሰዎችን ያለፈቃዳቸው በቁጥጥር ሥር ማዋል፣ ወዘተ ያልተለመደ ተግባር … [Read more...] about “ወላጆቻችሁ ሰላማዊ ሰልፍ በሕዝቡ ያስደርጉልን” – አጋቾች
ሁለትም ናቸው። በግብ ግን የሚለያቸው የለም። ያን ጊዜ በአካል ላይተዋወቁ ይችሉ ይሆናል። በመንፈስ ግን የአንድ እናት ልጆች ናቸው። ትላንት ገጽ ለገጽ ሳይገናኙ፡ በስምም ሳይተዋወቁ በአንድ ካምፕ ለአንድ ሰፈር ሲጫወቱ ነበር። በመሃል መንገዳቸው ተለያየና በየፊናቸው ህይወትን ቀጠሉ። አንደኛው የህወሀት ቃለቀባይ ስጋጃ አንጣፊ ሆኖ ተከሰተ። ሌላኛው በኪነጥበብና መዝናኛ መድረኮች የጭቃ ውስጥ እሾህ ባህርይ ተላብሶ ብቅ አለ። ነገ እንደሚገናኙ ላያውቁ ይችሉ ይሆናል። አንድ ቀን የመንፈስ ጥምረታቸውን በአካል ተገናኝተው የሚያጠናክሩበት ጊዜ እንደሚኖር ሀገር ቤት ሳሉ ላያውቁት ይችሉም ይሆናል። የባህርይ አምላክ፡ በመንፈስ ያጣመራቸው ጌታ ፍቃድ ሆኖ ግን ሳያውቁት በባህር ማዶ ተገናኙ። በአካልም በመንፈስም ተቀራረቡ። በየግል በልባቸው የተከመረውን የጥላቻና የእኩይ መንፈስ በጋራ … [Read more...] about ካድሬውና ገጣሚው
ባላፈው ሳምንት “ከዘቀጥንበት ወጥተን እንዴት ወደ ፊት እንራመድ?” በሚል ርዕስ ያቀረብኩት ጽሁፍ በተለያዩ የሚዲያ ገጾች ላይ ከታተመ በኋላ፣ በቅርጽ የተለያዩ በይዘት ግን የሚመሳሰሉ ብዙ አስተያየቶች ከተለያዩ አቅጣጫዎች ደርሰውኝ ይዘታቸውን ከገመገምኩ በኋላ ያነሳሁት ጉዳይ ተጨማሪ ትኩረት የሚያስፈልገው መስሎ ስለታየኝ ይህንን ተከታይ ጽሁፍ ለማሳተም ወሰንኩ። በዚህ ጽሁፌ ሁለት ቁም ነገሮችን ማለትም “ሕዝባዊ አደራና” “የፖሊቲካ ድርጅቶች ፕሮግራም ግልጽ አለመሆንን” በተመለከተ አንዳንድ አስተያየት ሰጥቼ ሌሎችም የየበኩላቸውን አንዲያዋጡ ለመጋበዝ እሻለሁ። የኔ ሃሳብ ብቻ ትክክል ነው ከሚለው ፊውዳላዊና ኋላ ቀር አስተሳሰብ ተላቅቀን በየበኩላችን የሚሠማንን ወደ ውይይት መድረኩ ካመጣን አንድ ታላቅ ታሪካዊ እርምጃ የወሰድን መሆኑን አውቀን ሁላችንም እንድንካፈልበት ከወዲሁ ለማሳሰብ … [Read more...] about ፕሮግራም አልባ “የሕዝብ አደራ” ተሸካሚዎች
ከሃምሳ ቀናት በላይ በአጋቾች እጅ ያሉት እህቶቻችን ጉዳይ እጅግ አሳሳቢ ሆኖብናል። የአንድ ሃገር ህዝብ ከሁሉ በፊት የሚፈልገው ነገር ዋስትና ነው። ተማሪው፣ ነጋዴው፣ ገበሬው፣ ሰራተኛው ሁሉ ከመንግስት የሚጠብቀው ዋና ነገር ደህንነቱ እንዲረጋገጥለት ነው። የመንግስት ተቀዳሚ ተግባርም ይሄ ነው። ለውጥ በሃገራችን ጀመረ ካልንበት ማግስት ጀምሮ ከፍተኛ መፈናቀልና አለመረጋጋት ሃገራችንን እየናጣት ነው። ይህንን ችግር የለውጥ ባህርይ ኣድርገን የምናይ ካለን ስህተት ነው። የሰው ደም ሳንገብር ወደ ለውጥ የምናልፍበትን መንገድ ነው የምንሻው እንጂ ከዚህ በፊት በየለውጡ ያየነውን ኣይነት የኢትዮጵያውያን ስቃይ እንዲደገም አንሻም። በመሆኑም የለውጥ መሪዎች ቁጥር አንድ ስራ የህዝቡን ሰላምና ደህንነት ማስጠበቅ መሆን ኣለበት። ከሃምሳ ቀናት በላይ በእገታ ላይ የሚገኙት የሃገር ተስፋ … [Read more...] about ሴት ልጅ በሽፍታ እጅ ወድቃ የሚተኛ ጎን የለኝም
አምስተርዳም (በቪቫ ምኒልክ) ለዛሬው ጽሁፌ መነሻ የሆነኝ በኢትዮ 360 በሰሞኑ የኢትዮጵያን መከላከያና ደህንነት ክፍል አስመልክቶ የቀረበው ውይይት እጅግ ስለ አስደነገጠኝ ነው። ከውይይት ጭብጥ እንደተረዳሁትም ከመከላከያና የደህንነት መስሪያቤት ከፍተኛ አመራሮች በደረሰን መረጃ መሰረት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አገራችንን ለአረቦች አሳልፎ በመስጠት የእስልምና ሐገራት አባል ለማድረግ እየሰራ ነው የሚልና የምእራብ እዝን ወደ ወለጋ ያዛወረው የኦሮሞን ልዩ ሃይል ለማደራጀት እንዲመቸው ነዉ የሚል በጥላቻ ላይ ብቻ የተመሰረተው ክሳችሁን መሉ ለሙሉ የምቃውምበትን ነጥብ ከዚህ በታች በአጭሩ ዘርዝር አድርጌ ለማስተላለፍ እሞክራለሁ። የውይይት ሃሳባችሁ መነሻ ያደረጋችሁት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ ከሰይፉ ጋር ያደረጉት ዉይይት ላይ ስለ አረብ አገራት ለኢትዮጵያ በሚሰጡት የገንዘብ … [Read more...] about እየተስተዋለ – ለኢትዮ 360 ተንታኞች!
ህግ ያልገዛውን ሀይል ይገዛዋል ዛሬ ጦርነቱ ግልፅ ሆኗል። ኦፌኮ መንግሥትን ምንም አታመጣም እስኪ የምታደርገውን አይሃለሁ እያለው ነው። ኦቦ መረራ በስተርጅና ዋልታ ረገጥ ሆነው ፈንድተዋል። ሀይማኖት ውስጥ ያሸመቁ መናፍቃን ባደባባይ ፖለቲካውን ተቀላቅለዋል። ነውጠኛው ጃዋር ራሱን እንደ አሜባ አራብቷል። ጦርነቱ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ላይ ብቻ ላይ አይደለም ያጠነጠነው የሀገሪቱን መሰረት የመፈነቃቀል ስትራቴጂ ፊት ለፊት አንግቦ እንጂ። ይህ ሀገር ላይ የተመዘዘ ሰይፍ የቱንም እምነት አይምርም። ሀገር ሳለች ነው እምነት፣ ክብርም፣ ራሱ መኖርም። ማንም ራሱን ካላሞኘ በስተቀር፣ ሁሉም በሰላም በማይኖርባት አገር ውስጥ የብቻዬን የሰላም ደሴት እፈጥራለሁ ሊል የሚቻለው አይደለም። እነሆ ዛሬ አንዳች ስውር፣ አንዳች ያልተገለጠ ምስጢር የለም። ዕቅዱ በገሀድ … [Read more...] about ኦፌኮ ከለዘብተነት ወደ ነውጠኝነት
ተማራየር በኑኃሚ ኖቪክ የተፃፈ የዘጠኝ ተከታታይ የቅasyት ልብ ወለዶች ናት ፡፡ በናፖሊዮኖች ጦርነት ወቅት በአውሮፕላኖች ሠራተኞች በተሠሩ የዘንዶዎች የአየር ኃይል የተከናወኑ ልብ ወለድ ታሪኮች እንደገና የታሪክ ናቸው ፡፡
“ቴራየር” እና በውስጡ ያሉት ገጸ-ባህሪዎች እና ቦታዎች ለባዳሊ ጌጣጌጥ ፈቃድ የተሰጠው የቴምሬየር ፣ ኤል.ኤል. የንግድ ምልክቶች ናቸው ፡፡ መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
ይህ በተከታታይ የሚቀርበ በቭድዮ አይነት ተዘጋጅቶና በአማርኛ ተተርጉሞ የቀረበ ፕሮግራም ነው በዚህ ፕሮግራም እንዳንሰራቸው የተከለከሉ ነገሮች(በገበያ ላይ መማል ) በሚል ርእስ በአጭሩና በአድስ መልክ በፅሑፍ አፍሪካ ቲቪ አዘጋጀነት የቀረበ ትምህርት ነው ክፍል አርባ አምስት.
ይህ በተከታታይ የሚቀርበ በቭድዮ አይነት ተዘጋጅቶና በአማርኛ ተተርጉሞ የቀረበ ፕሮግራም ነው በዚህ ፕሮግራም እንዳንሰራቸው የተከለከሉ ነገሮች(የሀሰት መሀላ ) በሚል ርእስ በአጭሩና በአድስ መልክ በፅሑፍ አፍሪካ ቲቪ አዘጋጀነት የቀረበ ትምህርት ነው ክፍል አርባ አራት.
በዚህ ፕሮግራም ሸክ እብራህም ስራጅ እኔ ጋር አትደነቁምን ?! በሚል ርዕስ ያቀረበው ፕሮግራም ነው በዚህ ፕሮግራም ሰለ መሃላ ያብራራበት ፕሮግራም ነው በዚህ ፕሮግርም በዉሸት በላህ ስም መማል በጣም የተከለከለ ነው ስለዚህ በዉሸት በተከበረው አላህ ስም መማል የለብንም በምለት ምክሩ ለግሷል ::
በሚኒሶታ የጥቁር ፣ የአገሬው ተወላጅ እና ባለቀለም አርቲስቶች የተሠሯቸው ፕሮጀክቶች ብዝሃነትን ፣ ማንነትን እና የዛሬውን የህብረተሰብ ጉዳዮች የሚዳስሱ የግል ትረካዎችን ያሳያል ፡፡
የ ሴንት ፖል እና ሚኒሶታ ፋውንዴሽን በማክኬን ፋውንዴሽን የተደገፈው ፋውንዴሽን ተነሳሽነት ከ “ጥበብ በአሁኑ ሰዓት” የተሰኙ የጥበብ ፕሮጄክቶች በ spmcf.org/art. የመስመር ላይ ጋለሪው በመላው ሚኒሶታ ግዛት የሚኒሶታ የጥቁር ፣ የአገሬው ተወላጅ እና የቀለም ሰዎች (ቢ.አይ.ፒ.ኮ) ማህበረሰቦች አባላት ጥበብን ያሳያል ፡፡
የመሠረቱ ፋውንዴሽን ፕሬዝዳንት እና ዋና ስራ አስፈፃሚ የሆኑት ኤሪክ ጄ ጆሊ “የእነዚህ ችሎታ ያላቸው የኪነጥበብ ሰዎች ሥራን በማካፈላችን ክብር አለን” ብለዋል ፡፡ “በታሪካዊ ሁኔታ በፈታኝ እና በሁከት ጊዜያት የኪነጥበብ ሰዎች የህብረተሰባችንን የለውጥ ፍላጎት በመግለጽ ግንባር ቀደም ሆነው ተገኝተዋል ፡፡ ዛሬ COVID-19 ን ተከትሎ እና ከጆርጅ ፍሎይድ አሳዛኝ ግድያ በኋላ የሚኒሶታ አርቲስቶች ይህንን ባህል ይቀጥላሉ ፡፡ ስራቸውን በመደገፍ እና በስራቸው አማካይነት በእነዚህ ፈታኝ ጊዜያት ውስጥ መግባባትን እና ፈውስን በማጎልበት ድምፃቸውን ማጉላት በጣም አስፈላጊ ነው ፡፡
በስነ-ስድስት ሳምንት ጊዜ ውስጥ በተለያዩ ስነ-ጥበባት ውስጥ የሠሩ የ 50 የኪነ-ጥበባት ሥራዎችን “ጥበብ በአሁኑ ጊዜ” አርቲስቶች በመላው ግዛቱ በ 12 በጎ አድራጎት ድርጅቶች ተመርጠዋል ፡፡ አዳዲስ ወይም በሂደት ላይ ያሉ ፕሮጀክቶችን ለመደገፍ እያንዳንዱ ድርጅት $5,000 ተሰጠው ፡፡
የማክዌይን ፋውንዴሽን ጊዜያዊ ፕሬዝዳንት ሊ eሂ “ኪነ ጥበቡ ሰዎችን ያገናኛል” ብለዋል ፡፡ ነገን የበለጠ ፍትሃዊ ለመፍጠር ስንጥር ለአርቲስቶች በተለይም በቢቢኦክ ማህበረሰቦች ውስጥ እና ባሻገር ግንኙነቶችን ለሚገነቡ ድጋፍ አስፈላጊ ነው ፡፡ ለእነዚህ አርቲስቶች እውቅና መስጠትና መደገፍ ክብር ነው ፡፡ ”
ስለ ተሸላሚ አርቲስቶች እና ስለ ፕሮጀክቶቻቸው አጭር መግለጫዎች የሚከተሉት ናቸው ፡፡ ተጨማሪ በ spmcf.org/art; አርቲስቶችን ይከተሉ በ #ArtInThisMoment.
የአሜሪካ የህንድ ቤቶች አደረጃጀት (አይቺሆ) - በዱልት ሊንከን ፓርክ ውስጥ በማህበረሰብ ማእከል ውጭ ግድግዳ ላይ ባለ ቀለም የተቀባ የግድግዳ ሥዕል በአኒሺናቤ ተምሳሌትነት በሞራሪ ቪሊያርድ እና በሚሸል ደፎ
ብራውን ሰው - ቶማሲና እና ቻርለስ ፔትረስ ፣ ቲዮ ሲዮሎ እና የሙዚቃ አቀናባሪው አሌክስ ሻው “ዱካ የተቀደሱ እርምጃዎችን” ለመከታተል በሂደት ላይ ያለ ሂደት ፡፡
ካሊፕሊስት ስነ-ጥበብ - በአድጃ ጊልደርለቭ እና በአሽምባጋ ጃፋሩ የተዋንያንን ፣ የመፃፍ እና የፊልም ስራ ህልሞቻቸውን ለመከተል በ RV ውስጥ ሲጓዙ የተያዙ የትብብር / የጥቁር አርቲስቶች ጉዞ ፡፡
እርስዎም አይሰማዎትም? - በዲሜሪየስ ማክሊንደን ፣ በዢያሉ ዋንግ እና በሄዘር ፒብልስ ማህበረሰብን ለመገንባት የሚፈልጉ ሶስት አርቲስቶችን የሚያሳዩ እንቅስቃሴ ፣ ውይይት እና የግል ለውጥ ፡፡
የጊዝጊጊን አርት ጥበባት - የሁለት አርቲስቶች ትብብር - የኦጂብ ቅርጫት ሰሪ እና አብሮ የሸራ አርቲስት - በነጭ ምድር ብሔር ውስጥ ያላቸውን የጋራ ጥበባዊ አስተዳደግ በክላይድ እስቴ ፣ ጁኒየር እና ኬንት እስቴ የሚያንፀባርቁ ፡፡
የተወላጁ ስሮች - ከተማሪ አርቲስቶች ሲሞን ቲንከር ፣ ኤፍ ኪምብል እና ቼየን ግል ጋር ቶማስያ ቶፕቤር ፣ ጆይ ስሊካ ፣ ሆሊ (ሚስኪቶስ) ሄኒንግ እና ቻርለስ (ዋኒሲን ጋርሲያ) በባህላዊ የሬሳ ቀለም የተቀቡ አራት መንትዮች ከተማዎችን ሁለገብ ባህላዊ የሴቶች ዳንሰኞችን የሚያከብር የግድግዳ ቅርፅ ከሚሳፍ ሙራልስ ጋር በመተባበር .
ሚሊዮን የአርቲስት እንቅስቃሴ – ጥቁር ሰዎች የጆርጅ ፍሎይድ የጥንቃቄ ጣቢያ ከፈጠሩ የኪነ-ጥበባት ሰዎች ነፃ ለማውጣት ተነሳሽነቶችን በአንድ ላይ ማምጣት አስፈላጊ መሆኑን የሚያመለክቱ ሁለት ፕሮጀክቶች ተፈጠሩ ፡፡ እና በፍሮፍራን እርሻዎች የ PI አምራቾች ስብስብን በመደገፍ እስቴፋኒ ዋትስ ፣ አሌጃንድራ ሲ (ቶባር አላትሪዝ) ፣ ማሊያ አራኪ ቡርካርት ፣ ማሪ ሚካኤል ፣ ማምኬው ንዶሲ ፣ ሚሬ ሬጉሉስ እና ሲግኔ ቪ በተፈጠረው የምግብ ሉዓላዊነት ላይ የተመሠረተ ህያው የጥበብ ጭነት ነው ፡፡ ሀሪዳይ
የዝንጀሮር የሃርሞሎዲክ አውደ ጥናት - በቲን ቻፕማን ፣ አንድሪው ያንግ እና ርብቃ ክሪስታን ደ ያባር በተፈጠረው መንትዮች ከተሞች ውስጥ በጆርጅ ፍሎይድ ግድያ የተነሳው ታሪኮችን የሚያንፀባርቅ የትብብር ጥላ አሻንጉሊት ቁራጭ ፡፡
ፔነምራ ቲያትር - በኩባንያው መሪ ክላሲካል የሙዚቃ አቀናባሪ እና በጃዝ መለከት በሀኒባል ሎኩምቤ የተፃፈ ቪዲዮ የመጀመሪያ ውጤት ለጆርጅ ፍሎይድ አስተዋፅዖ ካበረከቱ አርቲስቶች ብራን ቤተመቅደስ ፣ ሬጄናልድ ካርተር ፣ ጂሚ ብሌዘር ፣ ኮሊን ሾክ ፣ ዛ 'ኒያ ሴፕራራ እና ሉ እና ሳራ ጋር Bellamy.
ሶሞአ የኪነ ጥበብ ቤት - ከአራት ታዳጊ የሶማሊያ አርቲስቶች ካዲጃ ሙሴ ፣ ካሚል ኤ ሃይደር ፣ ሞሃመድ ሳማት እና ሙሐመድ ሙሚን የተገኙ የፈጠራ ሥራዎች ስብስብ ፡፡
TruArtSpeaks - ክርክም ፣ ሁከት በሌለበት ሁኔታ ስሜትን የሚገልጽ የጎዳና ላይ ዳንስ በአርቲስት ሄር ጆንሰን 3 ኛ የተፈጠረ እና የተከናወነ ሲሆን የሴራሚክ ባለሙያው ጋብሪዬል ግሬየር ፕሮጀክቶ imag በምስል ፣ በትረካ እና በማንነቷ ማንነት የተሞሉ መሆናቸውን ገልፃለች ፡፡
Walker West Music Academy - በሙዚቃ ባለሙያው እና በዎልከር ዌስት አስተማሪ ዊሊያም ኢ ዱንካን ሰዎችን በአንድነት በማሰባሰብ ኃይልን እና በራስ መተማመንን ለማምጣት ዘፈን ፡፡
ፖሎቲካ መገለይሲ ቐየስገው፣ ዓውተር ደርብሲ አልግድ (ጥበብድ) ገምድገው ሓሪረትል ለመለም የንቱታት ለቡኑኽር ጉኑዂር መንድርተነኲ። | Farajat English Page
ኒ ሰልፍልድ አዊልድ ብርፍዮ ኣዊል ገእ የት፡ ውራ ኣረኻ ደፍዖ ውሪ መኽሰብዲ ዔርዶ፡ አውቲ ክርስትጘ አውዲ ጨሪትሮ ኣኸት ኒ ብርፍ ጃብ ዋድሕድ ገምድጋዃ፡ ትምዮ ምራድድ ወሪ ኒየትድ ሄበብስና ደርብል ለብነዲ ጉነዲ በጀኸን ከለብርስሮ ሻኽ ኣራኻ ግን። ሓሰብስጋዂ ሓዲስ ሰና ቃልስቶ ዓጀብ ሲሳዂ ወሪ ሳዳ ከባዂ ሰና ቃልስትሮ ሻኽላ። ኩልኩሊበዲ ድንገዲ ገማዂዲ ፍዂዲ ደርብ ወሳዂድ ፈራዂ ኣዳምዲ፡ ምሕልልድ ሓበጣ-ኣረባ (ከትራመ) ሰሮ ቀፍጠንሶ ከደምሳዂ ደርብድ ፈራዂ ኣዳምዲ፡ እና ለጛ ነልድ ኣውኒ ዝያዳ ለብነዲ ጉነዲ ጨበራዂንሎም ኤለለይና ገሪዂ ጨገምዳዂ ኣኽላ። እን ደርብ ጣፍሕ ኣኽጋዂድ ፈሩ እርጋዂ ኣዳም ለቡ ዲ ጉዲ ጀረቦ ዔረት እሙር ጋር ግን። ንድ ሰበትድ ትክስረ መመይሮ ኣልጝድ ከደምሰጋዂ፡ ጀረብረሰና ኩ ኣኾርልድ ድንድየትድ ጉድሮ ገምድሮ ክሹር ንየትድ ካያ ተርያኽ ኣኮክ እማ እን ጀረብሱ እርጋኽ ወቀይ ሰና ኣከላ። ”ጋጙኑ ደበልትናዂ ጛጙኑ እንክስቶክ” ይስታኽ መሰል ትክሰ በርህዳዂሉ ተከኲና። እና መሰል ኒን ዓውቲሳዂ ክድመት ከደምቶ ወሪ የመምራዂ ጋር ፍይደት ናቅሰኣዂ ኣኽሮ ኣከን፡ ኒስ ኣስየግን ያዂ ምራድ ኒ ኣካንሊ ዋኑ፡ ዓውተትል ገእ ይቶ ውራ ጀረብዳዂን? ውሪስኮ ወክት ኣዳዂን? ኒ ኣኾርድ እን ጋር ኣደራ ኣውንኒ? ኒ ጨራ ኻ ኣውንኒ? እና ጋርሲ ኒሰልፍልድ ዋኒሮ ሓሰበው ኤውረው ናው? ደለሞ ህንቦው ማ ናው? ና ሹር ዓቅም ዲ ከደኑዂ ኣታቲን ካበው መናው? የውዲ ኤሪው ጋንጋንድ ኣኽጊ ፈጠንዶ ሃዳእ ወሪ ደፍእ ይሮ ተብድሮ መመይሮ ከደምስሮ ክመት ግን እና ሺፍሽፋ ኒ ቃሊሳዂና።
ኤርትርያ ፖሎቲካ እና ወክት ኒል፣ ዲማ ሃደግሱ እንታዂሰና፡ ላ ገፍድ ሓከሞ ህንባው ክረም ኣኽናው፣ እን ምልክ ያዕዪሮ ልውታ ዋኒሮ ለመለም የው፣ ና መቀሉ ከውታትዲ ሻኽስቶ ህንባዂ ደርብ ለመለሙዂ ትክሰ ባርህ ኣኽላ። ነት ድንጋሕድ ቃልስታኽ ክረም ሕክም ህግደፍ ሩ ናሽ ሻኾ ህንባዂ ግድጝ ሰና ይ ቂጦረድ እንትገለ ዮ፡ ኒውክ ይድ፣ ሰልፍድ ኻ ኣን ዮ፡ ዪ ንየትሊ ህንባዂስክ ኣን ጀረባዂስክ እስየኽር ሃብያኽር ትም ይድኖ መርኪሰለዲ ሽኑረለዲ ዮ፡ ከው-ቑዉርሲ ሓቅ እንግት እንሸውኽር፣ ሓረጤክ ዲሂሱኽር፣ ወንቀራ እንገት ሬሽኑኽር፣ ማልዲ ርድቅዲት ራሰዩኽር፣ ከውታታ (ሻዓብ) ኣደርናር ዲ ክብር ዲት ዳዱ መንደርቶክ። ኤደርናር ብሪኽ ሲ ክዳ-ልውታ ትል ገምዶሉ ናትካ ኣወይሲ ኤርትርያይ ኣኾ ራድዮራዲ ኤሪው እኺርኺር ኤረሪሰና ደርፍፍ ዲሲ ኒቱ ቱሕ ዮክ። ኒ ቃብሎትል ሰገሮ ህንበው ኮዶ ”ከውታትዲ ብረዲ ደኣንድና ኒትካ ጃብ” ዩኑ ጨርሑኑ ሰልፉዂ ፈሃም ደየን ፖሎቲክዂ (ደርባዊ ፖሎቲካ) ዋርዶ ቃልስተጋዂሉ፡ ፖሎቲካ ፍትሕዲ ኣምርዲ ወንቀራዂ መቅርሕ ኒ ኣክና ምኺርሶ፡ ደካዂ ታሪኽ ሲ ወሻቅድሮ ጝርጝ ሺባ ኤረርስው ኣጭጉምልድ ጓው ዔሰገው ሰገሰው ጋራተል እኽርኽረል ገጋዕ ዩኑ ና ወክት ደኲስነኲ። ደርብ ፋርዕዂድ (ፖሎቲኪዂ ድሞቕራጥየቱዂ) ወንቀራታትዲ፣ ሺቓኑዂ ኣደድእነዲ፣ ቋሊሰውዲ፣ መርሓውዲ፣ ቤኽ ሻዓብ ኮዶ፡ ኒ ሒልዲ ዋኑ፡ ኒ ላው ናንድ ልውታ ናቅስሮ ግርስዲ ሒልዲ ዋኑሉ ሕላን-ከተብነድ ኒውክ በተንሶሉ ሸካ ካይል ከብተ ህንቦክ። ኒልድ ብርፍ ያዂ ትጃህ ኤርትራ ፖሎቲኪዂ መራብ ሽብውል ቐቐርሶ፡ ከርም ሕክሙዲ ከለብ ፋርዓንዲ (ዶሞቅራጥየት መታን ለመለም የውዲ) ኒን ዪሮ ሃደገግራዂ ኒ ዕቡብድ ኮሊት ክልውሮ ህንባዂ ብኳና ኣረበዲ ስቆት ክብሮ ህንባዂ ኣታቲን ስማሳዂ ፖሎቲካ ወክት ሊ ግን ይን ኤረርስናዂ።
ህንቡ ባሩ ፖሎቲካ ኤርትርይዂ ንስኮት ኣኽራሲክ ጂቦ ዋነ ደንቢ፡ ኒ ኒ ጂብና ሰበት ውራ ቶክ ኣኽራ? ይሮ ውንቀርዶ እምንዱዂ ዋንሳ ኤርዶ ወጀበኲ። ይና ኮሊሩዂ ፖሎቲካ ንድ ዓደድ ሓማረግሶ ከውታት ኮዶ እዲኒል ዋንትነዲ ክረዲር ነበክል ሴነጉኑ መንደርተኖክ እንኩኑዂ። እና መጭጭዳዂ መለልዖት ብሪዂልድ ኤሸሻዂድ ደኣንድኖ ያኽዲ፣ ዪና ብሪል ኳሪሰና ሰና ጫሕ ዮ ፈ ህንባዂ ዕምጭዲ ፍትሕ ብነዲት በርበርዶ ቛልነዲ፣ ላድ ጨሪትሮ ዓውተትል ጋእ ይቶ ላሕመዲ ፍንሕንሕዲ ጀረብዳዂ ወክትል ህንብነኲን። እን ኒ ብርፍልድ ብሪል ገሞ ህንባዂ ጨገም ፖሎቲኪዂ ኣለለይሶ፣ እን ኒ ገምዳዂ ሙላ ኒ ስርልድ ዓጨጭስሮ ንደንብኽር ኒሰና እንትጚን ማእኮት ቱና ጀረብደኲ። ኣወየ ተለል ፖሎቲኪዂ እስረ ገሪዂ ሓለልዳዂ ገሪው ወክትዲ ፍዳዳዲ ጀረብደጋዂድ ሰርገሊ ገይቶ ቀደርዳዂ ፈሃም ዲ ደርብዲ ቛልና ጀርብደኲ። ኮወ-ቑር ዋደሕ ፖሎቲካ ርኤይዲ ሰርገሊ ገእ ሳኽክሎም ኪዋ ክድመትዲ ጃቢስና ጀረብደክ፡ ኒሰና ያኽ ፖሎቲኪዂ ጨገም ሲ ንየትዲ ትክያኽዲ ጸሎቲ ዲሲ ካያ ሰርገል እንተረላ፣ ፖሎቲኪዂ ኣንከዲ ለመለምዲ ደርብድ ጀረብደኲ። እና ናን ዋስነውዲ ቋልነውዲ ትልድ “ከውዲ ኮሊዲት ኣከይ ለቢልድ ደኣንድኖ ይኑ፣ ይዂዲ ኩዂዲ ያዂ ፖሎቲኪዂ ዋርዶ ባራ፡ እና ይዂ ዲ ኩዂ ዲ ይና ሜልካይ ሕክም ክረም ዓጨጭድኖ ሰና ተለይትነሉ፡ ናን ናትክ ላድ እክባኽ ፖሎቲካ ጨሪቶ ከደመው ወጨሙ ኣኽጊ ላሪ እንተነበክል ኣከይ መቅርሕ እንግገው ኮወ-ቅር ኣኽድኖ ላድ ኩምትት ይድኖ እንተከውሲ ደኣንዳ ያው’’ ፈሃም ፖሎቲካኽ ቁጣና ከው ጋበነው ኣክኒልድ ደኮላ። እነ መኸላ ኒን ኣካን ሺባ ዳሕ ዮ ህንባዂ ረኤይ ሻው ላድ ላ ኣካንሊ እንኩልኩልዶ፡ እዳነዉ እክክ ክልዎ (ሰፊሕ ሓፋሽ) ና ሒልድክ ኣብይሲ ሰዓሮ ልውታ ናቅስሮ ካባዂሎም ደርብ ኣኽላ።
‘’ኒትክ ባርኖ ላዂ ኣኽንን’’ የዉ ከውታት እን ኣባይሲ እንጠሪዲ ድመልዲስ ካያ ጎዉ ኣኸውድ እን ዪና ባይሲ እምንድክ ፖሎትካ ስርልድ ኒ ረኤይዲ ግብርዲ ኒ ዕምጭዲት ተልተለዉሉ ኣከንኽር እንጠርስጊድ። ምልክ ህግደፍሩዂ ዕምጭ ከውታተል ገምዳኹሲ እምነትድ ከልብርኖ ዕሙጫንሲ ደፍእዳዂድ ከደመዉ ኣከንንኸር ጂብጊድ። ና ብጅኻነክ እና ፋሪዕ ልዉታ ጀረበዉር ‘እና በረሰው እክክ መታን’’ እንታ ረኤይ ፖሎቲከስ ባርድኖ ናትክድ ኣኽረሪ ላሪ ጃልበትል ሰቐልሳ የዉ ከውታት ጂባዂ እን ኤርትራ ቑሩኹ ረእየሲ ሓወንደው ከደንልድ እንታዂዲ ስቐል ኤሪዉ ጝን የው ኒሰና ና ለመለም ዓልያታዂ ግን ኒንኻ ኮሊት ዓምቕዳዂ ግን የው ኣኽንንነዲን እምንልድ እግረዉዲ፣ ዕሙጫንሲ ኮዶ ድሞ ዓመጨውዲ ና ኤብድ ሓለፋ ኤርትራውነት ካረረየዉ ለመለምሲ ጠረስዳዂ ዓንደል ፋሕ ሰዉ ጝን። እና ‘’ ትክዲ በከትናርዲ’’ ተኻዂ መኸላ ሸኸዉ ከውታት፣ እን እምንድክ ኮሊትል ፋሪዕዲ ናዩዂዲ ጀርቦ ለመለምየንቱታ ደርብ ሻናሩኹድ ህንባ ውሪ እርጋ ዪስትድኖ ዲ መኾኾስድኖ ህንበኲሎም። ናዉኻ እን መኾኾኾስ ዋስድኖ ናልድ ጨበርሰኲ። ውረድ እና ደርብ ኒን ንጃብር ቃልስቶ ፍትሕ ናቅሰጋኽ ዲ እንጋዂ ደርብድ ‘’ጙንን እስኒን’’ ካያ ኮለል ሰዂ ደርብ ኣኸውድ ለብነዲ ዓንቐፍስነዲር መናብረትል ካረይስኖ ህንብነኲን።
ኣብ ክሊ ጋምቤላ ፓኪስታናውያን ዝርከብዎም ኢትዮጵያውያን ክቕተሉ ኸለዉ፡ ኣብ ኸባቢ ኣሩሲ፡ ሙስሊም ምስ ፖሊስ ተጋጭዮም 4ተ ሰባት ተቐቲሎም፡ ኣብ ክሊ ዓፋር ድማ ሓደ
ሎሚ ረቡዕ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኸፍተ Origin Africa 2015 ብዝብል ዝፅዋዕ ናይ ጡጥ፣ዓለባን ኣልባሳትን ኢንዱትሪ ሲምፖዚየም ንናይ ውሽጥን ወፃእን ሰብ ሃብቲ ሰፊሕ ዕድል ስራሕ ክፈጥር እዩ ተባሂሉ።ኣብ ዝቕፅል የካቲት ስርሑ ክጅምር እዩ ዝተባሃለ መንገዲ ባቡር ኣዲስ ኣበባ-ጅቡቲ ንናይታ ሃገር ኢንዱትሪታት ዓለምለኸ ተዋዳዳሪይነት ዝለዓለ ኣስተዋፅኦ ከምዘበርክት ተሓቢሩ’ሎ።
እቲ ስምፓዚየም አብ ኣዲስ ኣበባ ኣብዝተኸፍተሉ እዋን መደረ ዘስምዑ ሚንስትር ኢንዱስትሪ ኢትዮጵያ ኣቶ ኣሕመደ ኣብተው እቲ ስፖዚየም ኢትዮጵያ ንዝጀመረቶ ትልሚ ዕብየትን ትራንስፎርመሽንን ፅቡቕ ኣጋጣሚ እዩ ኢሎም።
ኣብ ኢትዮጵያ ሓሙሽተ ክልላት ዘጋጠመ ደርቂ ንምምካትን ን5.6 ሚሊዮን ህዝቢ ረድኤት መግቢ ንምቕራብን ካብ ዝተሓተተ ናይ ሓደ ቢሊዮን ዶላር ረድኤት ዛጊት ምንም ከምዘይተረኽበ ኮሚሽን ሃገራዊ ስግኣት ሓደጋ ኣፍሊጦም። ንሶም ብተወሳኪ ገንዘብ እንተድኣ ዘይተረኺቡ መንግስቲ ምስ ሰብ ሃብትን ሕብረተሰብን ብምትሕብባር ክሽፍኖ ምኻኑ ኣፍሊጦም።
ኮሚሽነር ኮሚሽን ኣመራርሓ ሃገራዊ ስግኣት ምትኩ ካሳ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መንግስትን መሻርኽቱን ወግዓዊ ኣብ ዝገበሩዎ ኣሃዝ ኣስታት 5.6 ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ረድኤት መግቢ የድልዮም።ነዚ ንምምካት ሓደ ቢሊዮን ዶላር ረድኤት ከምዘድሊ እውን ፃውዒት ቀሪቡ ነይሩ።
“እቲ ዘድሊ ሓገዝ 948 ሚሊዮን ዶላር እዩ።ክሳብ ሕዚ ዝተረኽበ ገንዘብ የለን።መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምቲ ዝሓለፈ ዓመት 2016 ዝገበሮ መሪሕነት ብምውሳድ 1 ቢሊዮንን 89 ሚሊዮንን ብር መዲቡ ናይ መግብን ካልኦት ነገራይ ኣብ ምቕራብ ይርከብ።”
ኣቶ ምትኩ ካሳ ካብ ኩለን ክልላትን 192 ወረዳታት ንግዚኡ ህፁፅ ረድኤት ዘድልዮም “ትኹረት ሓደ” ብዝብል ተፈሊዮም ካብ ፌደራልን ክልላዊ መንግስታትን ብዝተኣከበ ገንዘብ ይሕገዙ ከምዘለው ገሊፆም።
እቲ ደርቂ ዝለዓለ እንተድኣ ኮይኑን ትፅቢት ዝተገበረሉ ገንዘብ ካብ ሓገዝቲ እንተድኣ ዘይተረኺቡን መንግስቲ ንሕብረተሰብን ናይ ውልቂ ሰብ ሃብትን ኣተሓባቢሩ ክሽፍኖ እዩ ኢሎም።
በቲ ደርቂ ዝተጠቕዑ ከባቢታት ሓሙሽተ ክልላት እየን።ደቡባዊ ምብራቕ ክልል ሶማሊያ፣ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዞባታት ቦረና፣ጉጂ፣ባሌን ምብራቕ ሃረርጌን፣ኣብ ደቡብ ብሄርን ብሄረሰባትን ህዝብታትን ኣብ ደቡብ ኦሞ፣ኣብ ክልል ኣምሓራ ኣብ ዝሓለፈ ምስ ዘጋጠመ ሓደጋ ውሕጅን ምቁርራፅ ዝናብን ኣብ ሰሜን ሸዋ፣ዋግ ህምራ፣ከምኡ እውን ክልል ዓፋር እየን።
ንፈለማ ግዜ ንናይ ሕቡራት ሃገራት ኤጀንሲ ዓለምለኸ ጥዕና ይመርሑ ዘለው ኢትዮጵያዊያ ዶ/ር ቴድሮስ ትማሊ ረቡዕ ኣብ ዝሃቡዎ መግለፂ ንሓደ ወርሒ መመላእታ ኣብ ማእኸል ለበዳ ኪቪድ-19 ኣብ ልዕሊኦም ዝተኻየደ ወፍሪ ፀለመ ምስ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ታይዋን ኣተኣሳሲሮምዎ ኣለው።
‘’ምዕቡላትን ዝለዓለ ዓወት ዘመዝገብና ስልጡናት ዴሞክራሲያዊ ሃገር ኢና፤ህዝብና ኣብ ልዕሊ ዳይሬክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ውልቃዊ መጥቓዕቲ ኣይፍፅምን፤ ዓሌታዊ ር እይቶታት'ውን ኣይፈነወን’’ ኢሉ ።
ታይዋን ኣብ ጥቓ ቻይና እትርከብ እንተኾነት እውን ነቲ ለበዳ ኣብ ምክልኻል ኣቐድም ኣቢላ ብዝወሰደቶም ስጉምታት ብዓለምከኸ ማሕበረሰብ ዝለዓለ ናእዳ ረኺባ እያ።ታይዋን ብኪቪድ-19 ዝተለኽፉ 379 ዝሞቱ ድማ 5 እያ መዝጊባ።እታ ባዕላ እተመሓድር ዲሞክራሲያዊት ሃገር ብሰንኪ ናይ ቻይና ተፅዕኖ ካብ ኣባልነት ውድብ ጥዕና ዓለm ተኸልኪላ ትርከብ።
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋኅዶ ቤተ ክርስቲያን ጉዳይ ላይ የሚታየው የመንግስት አያያዝ በኢትዮጵያ በአጭር ጊዜ ጦርነት ሊያስነሳ ይችላል (ጉዳያችን ልዩ እና ወቅታዊ )
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በኢትዮጵያ ውስጥ ካለው ሕዝብ ከግማሽ በላይ የሚሆነውን ሕዝብ የያዘች፣ከቤተ መንግስት እስከ ታች የገበሬ መንደር ድረስ መዋቅር ያላት፣በኢትዮጵያ ፖለቲካዊ፣ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሀብታዊ እንቅስቃሴ ላይ የቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ተፅኖ ያላት፣ኢትዮጵያ አሁን ላለችበት ህልውና፣መልካም ስም ሁሉ የቤተ ክርስቲያኒቱ ዘመን የማይሽረው ሚና ሁሉ የያዘች ታላቅ ተቋም ነች። ባለፉት ሠላሳ ዓመታት ውስጥ ደግሞ ቤተ ክርስቲያኒቱ ከደቡብ ኮርያ እስከ ደቡብ አሜሪካ ከአውስትራልያ እስከ ሰሜን አሜሪካ፣ከደቡብ አፍሪካ እስከ ሰሜን የአውሮፓ ጫፍ በርካታ አብያተ ክርስቲያናት ገዝታ ዓለም አቀፍ ቤተ ክርስቲያን ሆናለች።ከእዚህ በታች ያለው ወቅታዊ የቤተ ክርስቲያኒቱን ጉዳይ ስናነሳ እነኝህ ሁሉ ጉዳዮች ከግንዛቤ መግባት አለባቸው ማለት ነው።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከአንደኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ የኢትዮጵያን የኃይል ሚዛን ብቻ ሳይሆን የስነ-መንግስት፣የስልጣኔ፣የሰላም እና የጦርነት ሁኔታ ሁሉ የሚወስን ወሳኝ ኃይል ለኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን ለምስራቅ አፍሪካም ሆነ ለመካከለኛው ምስራቅ ነበራት፣አሁንም አላት።ይህ አባባል የተጋነነ የሚመስለው ካለ በአንክሮ ከእዚህ በፊት የነበረውን ግንዛቤ እና እውቀት መልሶ ከመፈተሽ ሌላ አማራጭ የለውም። የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በአራተኛው ክ/ዘመን ክርስትና ብሔራዊ ኃይማኖት ሆኖ በታወጀበት በአክሱም ዘመነ መንግስት ንጉስ ኤዛና በሶስት ቋንቋዎች ማለትም በግሪክ፣ሳባዊ እና ግዕዝ ቋንቋዎች አስቀርፆ ባስቀመጠው የታሪክ ማስረጃ ንጉሡ እስከ መሐል አፍሪካ፣እና እስከ ደቡብ የዓረብ ግዛቶች ሁሉ ዘልቆ በሄደባቸው ዘመቻዎች ሁሉ ጉልበቱ ኃይማኖቱ እንደነበረ በገለጠበት ታሪካዊ ማስረጃ የቤተ ክርስቲያኒቱ ወሳኝ ፖለቲካዊ ኃይል እና ወታደራዊ የበላይነት ከሞራል ልዕልና እስከ መንፈሳዊ ዕምነት መሰረት እንደሆነች ለመረዳት ይቻላል።
''የዘመነ ክርስትና አክሱም ተብሎ የሚታወቀውን ወቅት (ከ4ኛው እስከ 10ኛው ክ/ዘመን) የኢትዮጵያ ስልጣኔ በአሕጉሩ ካሉት ሌሎች ስልጣኔዎች የተለየ ሆኖ እንዲያድግ ካበቁት ነገሮች አንዱ ነው'' (የኢትዮጵያ ታሪክ፣ ከመጀመርያው እስካሁኑ ዘመን፣አንድርዘይ ባርትንስክ እና ዮአና ማንቴል-ኒችኮ፣ ትርጉም ዓለማየሁ አበበ፣2006 ዓም፣ገፅ 21)
የኢትዮጵያ ታሪክ ከአክሱም ዘመነ መንግስት ውድቀት በኃላ፣በ11ኛው ክ/ዘመን የተነሳው የዛግዌ ስርወ መንግስት ከቅዱስ ላልይበላ ድንቅ ስልጣኔ እስከ 16ኛው ክ/ዘመን ድረስ የነበረው የኢትዮጵያ ታሪክ እና በ16ኛው ክ/ዘመን የኢትዮጵያን ብቻ ሳይሆን የመላ አፍሪካን ታሪክ ለመቀየር የተነሳው በቱርክ የታገዘው የመሐመድ (ግራኝ መሐመድ) ዘመቻ ደቡብ ጎንደር ላይ እስኪቀጭ ድረስ ይህ ነው የማይባል ጥፋት አድርሷል። ጦርነቱ ባይቀጭ ኖሮ ዛሬ የምዕራብ፣የምስራቅ እና የመካከለኛው አፍሪካ ሀገሮች በሙሉ የጦርነቱ ገፈት መቅመስ ብቻ ሳይሆን የእስልምና እምነት በውድ ሳይሆን በግድ እንዲጫንባቸው በተደረገ ነበር። ሆኖም ግን የኃይል ሚዛኑን በሀገር ውስጥ ብቻ ሳይሆን በአፍሪካ ደረጃ ብሎም የመካከለኛው ምሥራቅን ሃይማኖታዊ እና ባህላዊ የወረራ ተፅኖ ሁሉ ሚዛኑን እንዲጠብቅ ያደረገችው በመንፈሳዊም ሆነ በሞራል ልዕልና ቀድማ የተገኘው እና በኢትዮጵያ የነገሱ ነገስታትን በሁለት በኩል የተሳሉ (በመንፈሳዊውም ሆነ በዓለማዊው) ሰይፍ እንዲሆኑ ያበቃች የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ነች።ቤተ ክርስቲያኒቱ ከመንፈሳዊ ተቋምነት ባለፈ የአፍሪካ እና የመካከለኛው ምስራቅ የኃይል ሚዛን መሆኗ ያልገባቸው መንግሥታት ከ1967 ዓም እስካለንበት ዘመን ድረስ፣ከላይ እንደተገልጠው ለቤተ ክርስቲያኒቱ ተገቢውን ክብር፣ምክር እና ህልውና ተገቢውን ዋጋ ሳይሰጡ ''የውሃ ላይ ኩበት'' እንደሆኑ አልፈዋል።ወደፊትም ተገቢው መስመር ላይ እስካልመጡ ድረስ ይሆናሉ።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን በተለይ ላለፉት ግማሽ ክፍለ ዘመን ወደ ቤተ መንግስት የመጡ መንግሥታት ማለትም የደርግ መንግስት፣የህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት እና በጥገናዊ ለውጥ ውስጥ የሚገኘው የአሁኑ የኢህአዴግ መንግስታት የቤተ ክርስቲያኒቱን አቅም፣የአለት ድንጋይነት እና ጥልቅ የሆነ ከህዝብ ጋር ያላት ቁርኝት ስላልተረዱት ወንበራቸው ሳይፀና ውኃ ላይ እንደሚንሳፈፍ ኩበት ስንገዋለሉ እየሰነበቱ ከስልጣናቸው አይወድቁ አወዳደቅ እየወደቁ ታሪካቸው እንደ ''ምናምንቴ'' ታሪክ ለወቅ ሳይበቃ እንደቀሩ እና እንደሚቀሩ በግልጥ የታየ እና የሚታይ እውነታ ነው።
መጋቢት 24/2010 ዓም የኢህአዴግ መንግስት በኢትዮጵያ ጥገናዊ ለውጥ ለማምጣት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይን በመሰየም ካስታወቅ በኃላ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን አንድ ወሳኝ ተግባር በጠቅላይ ሚንስትሩ እና በአስተዳደራቸው ተወስዷል።እርሱም ከ1984 ዓም በኃላ በስደት የሚገኙ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት እና ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆርዮስ ወደ መንበረ ጵጵስናቸው እንዲመለሱ እና የተሰደዱ አባቶች ወደ ሀገራቸው እንዲመለሱ በውጤቱም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን አንድ ቅዱስ ሲኖዶስ እንዲኖራት መደረጉ ነው።ይህ ማለት ግን በውጭም ሆነ በሀገር ውስጥ የሚገኙ አባቶች ቀደም ብለው ለእርቅ የሄዱባቸው በርካታ ሂደቶች በህወሓት በተለይ በአቦይ ስብሐት የግል ጣልቃ ገብነት ሳይቀር መደናቀፉ ሳይዘነጋ ነው።
ከእዚህ በተለየ ግን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ላለፉት ሃያ ዘጠኝ ዓመት እና ለውጡ ከተጀመረበት ከ2010 ዓም አጋማሽ ጀምሮ ከፍተኛ መከራ በቤተ ክርስቲያኒቱ ምዕመናን ፣ካህናት እና ህንፃ ቤተ ክርስቲያን ላይ ሳይቀር ሆን ተብሎ የማጥፋት ዘመቻ ተከፍቶ ቆይቷል።እነኝህን ጥፋቶች ደግሞ መንግስት ከመከላከል ይልቅ በአንድአንድ ቦታዎች ላይ የሚገኙ የመንግስት ባለስልጣናት በቀጥታ ተሳታፊ ሆነው መገኘታቸው እና በማዕከላዊ መንግስትም ምንም አይነት የማረምም ሆነ የሕግ ማስከበር ሥራ አለመታየቱ በመንግስት ላይ ከፍተኛ ጥርጣሬ እንዲፈጠር ምክንያት ሆኗል።
ይህ በእንዲህ እያለ ባሳለፍነው ሳምንት ውስጥ ቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ እጅግ አደገኛ የማናጋት ሙከራ በስልጣን ላይ ባለው የኢህአዴግ/ኦዴፓ ባለስልጣናት እና ፅንፈኛ የአክራሪ ኃይሎች ጥምረት ተጀምሯል።ጉዳዩ አደገኛ የሚያደርገው በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ብቻ ሳይሆን በምስራቃውያን አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ ጥብቅ የሆነውን የተዋረድ እና ወጥ የአስተዳደር መስመር ( Eastern Orthodox Church Hierarchy) በተፃረረ መስመር ማንም ያልደፈረውን አደገኛ መንገድ በተከተለ መልክ ''የኦሮምያ ቤተ ክህነት አደራጅ ኮሚቴ'' በሚል እራሱን ያደራጀ ቡድን ቀሲስ በላይ የተባሉ ''ካህን'' ይዞ የቤተ ክርስቲያኒቱ መዋቅርንም ሆነ ማናቸውንም ጉዳይ የማውጣት እና የማፅደቅ ስልጣን ያለውን የቤተ ክርስቲያኒቱን ቅዱስ ሲኖዶስ ስልጣን በመጋፋት መግለጫ ነሐሴ 26/2011 ዓም በይፋ መግለጫ መስጠቱ ነው።ይህ ቡድን መግለጫውን ከመስጠቱ በፊት የቤተ ክርስቲያኒቱ ከፍተኛ አካል ቅዱስ ሲኖዶስ ይህ ቡድን የማይታወቅ መሆኑን እና በቤተ ክርስቲያኒቱ ስም መናገር እንደሌለበት በይፋ መግለጫ መስጠቷ ይታወቃል። ሆኖም ሕጋዊ ሰውነት ያላት ቤተ ክርስቲያን ቡድኑን አላውቀውም ብላ እየተናገረች ቡድኑ መግለጫ ሲሰጥ መንግስት ጥበቃ ከማድረግ አልፎ በኦሮምያ የባህል አዳራሽ መግለጫው እንዲሰጥ ማድረጉ መንግስት እጁ እንዳለበት በግልጥ የሚያመላክት ነው።መንግስት እጄ የለበትም ካለ ለተሰራው ስህተት ይቅርታ ጠይቆ እና ስህተቱን የማረምያ ጊዜውን ተጠቅሞ ማስተካከል አለበት።
በቀሲስ በላይ እንደሚመራ የምናገረው ቡድን ውስጥ የተሰበሰቡ ''ካህናት'' በሚል ስም ሲሰባሰቡ የሰሩት መሰረታዊ ስህተት ከማተኮር በፊት ቡድኑ ለማስመሰል ''ሲኖዶስ በአንድ ሲኖዶስ ስር ነን፣የምንፈልገው ከእዚህ በፊት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን የመንግስትን የአስተዳደር መስመር ተቀትላ የሀገረ ስብከት መዋቅሯን ታስተካክል ነበር እና አሁንም የኦሮምያ ቤተ ክህነት ያስፈልጋል ይህንን መዋቅር ደግሞ በ30 ቀን ውስጥ ካልተፈጠረልን የራሳችንን መዋቅር እንፈጥራለን'' የሚል ድፍረት፣ዕብሪት እና ማን አለብኝነት የተሞላበት መግለጫ አውጥቷል።መግለጫውን የኢትዮጵያ ቴሌቭዥንም ሆነ የመንግስት ሚድያዎች አላረገቡትም ብቻ ሳይሆን በመግለጫው ፊት የሚታየው ሁለቱም የኦዴፓ ቴሌቭዥን እና የሀጂ ጃዋር ቴሌቭዥን መናገርያዎች ብቻ መሆኑ ጉዳዩ በአንድ ስብስብ ውስጥ ያሉ የፅንፍ ኃይሎች ሥራ መሆኑን በትክክል የሚያሳይ ነው።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን እንዲያፈርስ ተልኮ የተሰጠው ቡድን መሰረታዊ ተቃርኖ ከክርስትና ከራሱ ጋር ነው።ክርስትና የጎጥ አሰስላለፍ የሚያስቀድም ሃይማኖት አይደለም።ክርስቶስ አሕዛብን ከአይሁድ፣ምሥራቅን ከምዕራብ ሰሜንን ከደቡብ ሳይለይ ለሁሉም ራሱን ሰጥቶ ከሲኦል የሰውን ልጅ ሲያድን የእዚህ አካባቢ ሕዝብ ከሌላው በላይ ክርስትና ይቀበል ብሎ አይደለም።የቄስ በላይ እና ቡድናቸው መሰረታዊ ስህተት አስተዳደራዊ መሻሻሎች ላይ ጥይቄ ያለው አካል የቤተ ክህነቱ አስተዳደር እንዲሻሻል አብረን እንጠይቅ ብቻ ሳይሆን አይደለም በኢትዮጵያ ውስጥ በውጭ ያለው መዋቅሯ እንዲስተካከል በቅዱስ ሲኖዶስ መስመር በኩል መጠየቅ ሲገባው የኦሮምያ ክርስቲያኖች የኔን መንደር ልጆች ብቻ ለማፅደቅ እሰራለሁ የሚለው ዕሳቤ በራሱ ትልቅ ስህተት እና ጎጠኛ የመከፋፈል ተግባር ነው።ከእዚህ በተጨማሪ ግን የቡድኑን መሰረታዊ ስህተት በቤተ ክርስቲያኒቱ ውስጥ በአገልግሎት ላይ የሚገኙት መምህር ቀሲስ ታደሰ ወርቁ እንደሚከተለው የሂደቱንም ሆነ የድርጊቱን ህገ ወጥነት በማኅበራዊ ሚድያ ገፃቸው ይገልጣሉ።
''ነሐሴ 26 ቀን 2011 ዓ.ም በኦሮሞ ባሕል ማዕከል በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ስም የሚካሔደው መርሐ ግብር÷ የኦሮሚያ ‹‹ቤተ ክህነትን›› የማወጅ መርሐ ግብር እንጂ÷ የጋዜጣዊ መግለጫ መርሐ ግብር አይደለም፡፡ ለዚህ የዕወጃ መርሐ ግብር ከፍተኛ የገንዘብ እና የፕሮፖጋንዳ ድጋፍ ከአሮሞ ጽንፈኛ ፖለቲከኞች እንደተደረገም መረጃዎች እየወጡ ነው፡፡ ገንዘቡም የሚውለው በዋነኝነት ከአዲስ አበባ ዙሪያ ለሚመጡ ተመልማይ ተሳታፌዎች ለአበልና ለመጓጓዣ ወጪዎች እንደሆነም እየተነገረ ነው፡፡ እንዲህ ዐይነቱን ግብራዊ ተጓዳኝነት ስንመለከት÷ ራሱን የኦሮሚያ ‹‹ቤተ ክህነት›› አደራጅ ኮሚቴ ብሎ የሚጠራው ስብስብ አጀንዳው ‹‹በቋንቋችን እንማር›› ሳይሆን÷ጽንፋዊነት በወለደው መለካዊነት(በቅጥረኝነት) በሀገራዊና በቤተ ክርስቲያናዊ አንድነት ላይ ስንጥቅ መፍጠር መሆኑን እንረዳለን፡፡
ለዚህም ይመስላል ሦስት ነገሮችን የደፈሩት፡፡ የመጀመሪያው ከቤተ ክርስቲያኒቱ ይሁንታ ውጭ ስሟን መጠቀማቸው ነው፡፡ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሕጋዊ ሰውነት ያላት የእምነት ተቋም ናት፡፡ ይህ ሕጋዊ ሰውነቷ ደግሞ ስሟንም ይጨምራል፡፡በዚህ መሠረት ያለ እርሷ ይሁንታ ስሟን መጠቀም ወንጀል ነው፡፡ ድርጊቱም ሕጋዊ ሰውነትነቷን በሕገ ወጥነት መጋፋት ነው፡፡ ሁለተኛው ወንጀል መሆኑን እያወቁ አርማዋንና ስሟን በመጠቀም ማኅተም ማስቀረጻቸው ነው፡፡ በሀገራችን ሕግ መሠረት የአንድን ተቋም አርማና ስም ተጠቅሞ ማኀተም ማስቀረጽ ወንጀል ነው፡፡ስብስቡ ይህን ወንጅል ፈጽሟል፡፡ ሦስተኛው የቤተ ክርስቲያንን የማኅተም ቀረጸ አሠራርና ሕግን መተላለፋቸው ነው፡፡ በሕገ ቤተ ክርስቲያን መሠረት ማኅተም የማስቀረጽ ሥልጣን የተሰጠው ለትንሣኤ ማተሚያ ድርጅት ብቻ ሲሆን፤ማኅተም የመቅረጽ ሥልጣን ደግሞ የተሰጠው ለትንሣኤ ዘጉባዔ ማተሚያ ቤት ብቻ ነው፡፡ ሕገ ቤተ ክርስቲያን እንደሚደነግገው በቤተ ክርስቲያኒቱ ያሉ ተቋማት ሁሉ ማኅተም ለማሰቅረጽ ሲፈልጉ÷የሚቅረጸውን ማኅተም በትንሣኤ ማሳተሚያ ድርጅት በኩል ለትንሣኤ ዘጉባኤ ማተሚያ ቤት ይልኩና ማተሚያ ቤቱም ቀርጾ ማኅተሙን ለአሳተሚ ድርጅቱ ይመልሳል፡፡ እንዲቀረጽላቸው የጠየቁ አካላትም አስፈላጊውን ክፍያ ፈጽመው ማኅተማቸውን ከማሰተሚያ ድርጅቱ እንዲወስዱ ይደረጋል፡፡ከዚህ አኳያ ስብስቡ ይህን የቤተ ክርስቲያናችን የማኅተም አቅራረጽ ሕግ በመተላለፍ ማኅተም አስቀርጾ ተገኘቷል፡፡ ሁለቱም የቤተ ክርስቲያን ተቋማት(አሳታሚ ድርጅቱና ማተሚያ ቤቱ) የስብስቡን ማኅተም እንደማያውቁ ተረጋግጧል፡፡ ይህ ደግሞ ሌላ ወንጀል ነው፡፡
ራሱን የኦሮሚያ ‹‹ቤተ ክህነት›› አደራጅ ኮሚቴ ብሎ የሚጠራው ስብስብ÷ ከቤተ ክርስቲያናችን የማኅተም አቀራረጽ ሕግና አሠራር ውጭ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ስም ማኅተም አስቀርጾ ተገኘቷል፡፡ማኅተሙም በትንሣኤ ዘጉባዔ ማተሚያ ቤት እንዳልተቀረጸ ተረጋግጧል፡፡ እንዲህ መሆኑ ደግሞ ሌላ ጥያቄ እንድናነሳ ያደርገናል፡፡ ማኅተሙ በምንድ ፈቃድና የት ተቀረጸ ? የሚለው ነው፡፡ ምክንያቱም በሀገሪቱ ሕግ መሠረት ማኅተም ለማስቀረጽም ሆነ ለመቅረጽ ሕጋዊ ሰውነትን ገንዘብ ማድረግ ይጠይቃል፡፡ የሕግ ሰውነትን ለማግኘት ደግሞ በዋነኝነት ሁለት አማራጮች አሉ፡፡አንደኛው በሕግ ሥልጣን በተሰጠው መንግሥታዊ ተቋም ተመዝግቦ የምዝገባ የምስክር ወረቀት ይዞ መገኘት ነው፡፡ ሁለተኛው በሕግ ሰውነት በአለው ሕጋዊ ተቋም ሥር ተደራጅቶ ሕጋዊና መዋቅራዊ ዕውቅና ማግኘት ነው፡፡ ይህ ስብስብ ደግሞ ሁለቱንም የሕጋዊ ሰውነት አማራጮችን አሟልቶ አይገኝም፡፡ ወይም ራሱን የቻለ ሕጋዊ ተቋም ሆኖ በመንግሥት አልተመዘገበም፡፡ አሊያም ደግሞ ሕጋዊ ሰውነት ካላት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሕጋዊና መዋቅራዊ ዕውቅና አለገኘም፡፡ከዚህ አንጻር ስብስቡ በሕግ ፊት ሕገ ወጥ ከመሆኑም በላይ÷ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስም ወንጅል እየፈጸም ሰለሚገኘ ተጠያቂ ሊሆን ይገባል፡፡
በዚህ መሠረት ኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት ሥር በሚተዳደረው በኦሮሞ ባሕል ማዕከል÷ ምንም ዐይነት ሕጋዊ ሰውነት የሌለው ስብስብ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስም መርሐ ግብር ለማካሔድ ሕጋዊ መሠረት የለውም፡፡ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥትም ሆነ የኦሮሞ ባሕል ማዕከል አስተዳደር ያለ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ይሁንታ ለሕገ ውጡ ስብስብ መርሐ ግብር ማካሔጃ አዳራሽ የመፍቀድ ሕጋዊ ሥልጣን የለውም፡፡ ‹‹ መንግሥት በሃይማኖት ጉዳይ ጣልቃ አይገባም፤›› የሚለውን ሕገ መንግስታዊ ጥሰትንም ያስከትላል፡፡ በብሔር ተዛምዶነት የሚፈጽም አድሏዊነትም ይሆናል፡፡ ስብስቡም በሌላ ስም መስብሰብ መብቱ ነው፡፡በዚሁ አግባብ ማዕከሉም አዳራሽ መስጠት መብቱ ነው፡፡ ያለ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ይሁንታ÷ በስሟ መርሐ ግብር ለማካሔድ መጠየቅም ሆነ መፍቀድ ግን ወንጀል ነው፡፡'' የመምህር ቀሲስ ታደሰ ወርቁ ፅሁፍ መጨረሻ።
ከላይ በመምህር ቀሲስ ታደሰ ወርቁ እንደተገልጠው ጉዳዩ ህገወጥ የሆነው በቡድኑ ብቻ ሳይሆን የቡድኑ ተባባሪ የሆኑ በመንግስት መዋቅር ውስጥ ያሉ ሁሉ ለመሆናቸው የኦሮምያ የባህል ማዕከልን መጥቀስ ይቻላል። ይህ ሁኔታ ወዴት ያመራል? ባጭሩ ካለምንም ማጋነን ኢትዮጵያን ወደ አጭር ጊዜ ጦርነት ይመራታል።ይህ እንዴት ሊሆን ይችላል? ለሚሆነው ባጭሩ አሁን ያለውን የኢትዮጵያ የፖለቲካ ሁኔታ አሰላለፍ ያሃይል ሚዛኖች እና የቤተ ክርስቲያኒቱ ታላቅ ማኅበራዊ መሰረት መመልከት በቂ ነው።
የኢትዮጵያ የወቅቱ ፖለቲካ በተለያዩ የብሔር ኃይሎች ውጥረት የሚታይበት ብቻ ሳይሆን ፈጣን ግጭት የሚፈልጉ ኃይሎች በከፍተኛ ደረጃ በውስጥም ሆነ በውጭ አሰፍስፈው የሚፈልጉበት አደገኛ ወቅት ነው። በውስጥ የዓማራ ብሔር ገንግኖ እንዲወጣ ከታች ገበሬው እስከ ምሁሩ ድረስ አሁን ያለው መንግስት ''ፀረ ኦርቶዶክስ፣በፅንፈኛ የእስልምና እና የኦሮሞ አክራሪዎች የሚመራ'' የሚለው አባባል በከፍተኛ ደረጃ ከመሰራጨቱ የተነሳ ባብዛኛው የታጠቀው የእዚህ አካባቢ ሕዝብ ይህንን አባባል የሚያረጋግጥለት የበለጠ መረጃ ማለትም እንደ እዚህ ሳምንቱ የኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያንን የመክፈል ተግባር በመንግስታዊ አካላት ጭምር እየተሰራ መሆኑ እንደተሰማ በቀጥታ ጦርነት ይከፍታል።በየቦታው አለመረጋጋት እንደ ሰደድ እሳት ይነሳል።
በሌላ በኩል በለውጡ ያልተደሰተው የህወሓት አመራር ይህንን የኦርቶዶክስ የመከፈል ሂደት የሚያቀጣጥል አዝማምያ እየታየበት ነው።በሰሜን አሜሪካ የትግራይ ልማት ማኅበር ሰብሳቢ እና የህወሓት አክቲቪስት አሉላ ሰለሞን በማኅበራዊ ድረ ገፅ ላይ በአለፈው ሳምንት በለቀቀው ፅሁፍ የኦሮምያ ቤተ ክህነት መመስረት ጥያቄ ላይ መልካም ምኞቱን ገልጦ፣ትግራይም ተመሳሳይ መስመር በቅርቡ ትከተላለች ብሏል። እዚህ ላይ የስልጣን ጥመኞች እና ጎጠኛ ፖለቲካ አራማጆች እንዲሁም ዓለም አቀፍ የፅንፍ ፖለቲካ አራማጆች ከስልጣናቸው በላይ ስለማይታያቸው አይሳካላቸውም እንጂ ቤተ ክርስቲያኒቱ ብትወድም ጉዳያቸው አይደለም።
እዚህ ላይ መታወቅ ያለበት ዋናው ቁምነገር በኦሮምያ ስም የተነሳው ቡድን የኦሮምያን ሕዝብ የማይወክል ነገር ግን ዓላማው በክልሉ ያሉትን ምዕመናን እና አብያተ ክርስቲያናት ለማገት የሚንቀሳቀስ አካል መሆኑ ነው። ይህ ሁኔታ ደግሞ በራሱ በኦሮምያ ውስጥም ከፍተኛ ጦርነት መቀስቀሱ የማይቀር ነው።ምክንያቱም በኦሮምያ ውስጥ ብቻ ሳይሆን በኦዴፓ በራሱ ውስጥም የፅንፍ ኃይሉ የፖለቲካ ሥልጣንንም ሆነ አብያተ ክርስቲያናትን እንዲቆጣጠር የማይፈልጉ ከ90% በላይ ሲሆኑ ጥቂቶች ፅንፈኞች በመደራጀታቸው እና የመንግስት ቢሮክራሲን በመቆጣጠራቸው ብቻ ድምፃቸው ስሰማ ይታያል። ቀሲስ በላይ በ2002 በተጭበረበረ የፓርላማ ምርጫ የፓርላማ ተወካይ የሆኑበት እና በፕሮፌሰር መርጋ የሚመራው አንድም ተአማኒ ሥራ ያልሰራው የምርጫ ቦርድ አባል የሆኑበት የስራ ሂደት ሁሉ በአግባቡ እንዲመረመር ወቅቱ የግድ ይላል
የኢትዮጵያ ኦርቶድክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ላይ የሚሰራው ደባ በቀጥታ የዶ/ር ዓብይን መንግስት ወደ ጦርነት ውስጥ የተዘፈቀ መንግስት እንደሚያደርገው፣የጦርነቱ አቅጣጫም ከሁሉም አቅጣጫ እንደሚሆን፣ከሀምሳ ሚልዮን በላይ ተከታይ ያላት፣በርካታ የስራ አጥ የሆነ እና በመንፈሳዊ ልዕልና ስሜቱን ገትቶ ለመንግስት ታዞ እንዲኖር ያገዘችው ቤተ ክርስቲያን በእዚህ አይነት ደረጃ ለመከፋፈል እየተሞከረ ለመሆኑ ማረጋገጫ ከካህናቱ ስሰማ በቀጥታ የየትኛውም ኃይል መሳርያ የመሆን ዕድል አለው። በእዚህ ላይ መንግስት የፅንፈኛ ኃይሎችን የመግታት ሥራ ላይ እና የቤተ ክርስቲያኒቱን ብሔራዊ ህልውና ማስጠበቅ ሲያቅተው የፅንፍ ኃይሎችም የለመዱትን የኃይል ተግባር በቤተ ክርስቲያን ላይ አጠናክረው ይቀጥላሉ። እዚህ ላይ ኢትዮጵያ ከመካከለኛው ምስራቅ የሃይማኖት አክራሪ ኃይሎች ጋር ከሱማሌ እስከ አርሲ እና የባሌ ቆላማ ቦታዎች ሁሉ ውጥረት ያለባት ሀገር ነች።እነኝህ ሁሉ ኃይሎች የመጀመርያ ኢላማቸው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ነች። ለእዚህ ነው ቤተ ክርስቲያኒቱን የመጠበቅ እና መብቷን የማክበር አቅም የሌለው መንግስት በጊዜ ስልጣኑን መልቀቁ አዋጪ የሚሆነው።
በቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ የሚነሱ የመከፋፈል ተግባሮች ጦርነት የማስነሳት አቅማቸው ከገበሬው ብቻ አይደለም። ከምሁሩ እና ከጦር ሰራዊቱ ጋር ሁሉ ነው። የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ባለፉት ሰላሳ ዓመታት ውስጥ ብቻ ከመቶ ሺህ በላይ ከዩንቨርስቲ የተመረቁ ወጣቶቿን በሚገባ በሥርዓቷ እና በሀገር ፍቅር ስሜት እና ሃገራዊ እና ዓለም አቀፋዊ ሁኔታዎችን ተረድተው እንዲያድጉ አድርጋለች። ይህ ሥራ በእያንዳንዱ ዩንቨርስቲ ውስጥ የተማሩ ምሑራን ላይ የተሰራ የቤተ ክርስቲያኒቱ ትልቅ የክፍለ ዘመኑ ገድል ተብሎ ሊጠራ የሚችል እና ዛሬ ማንም ሊቀለብሰው በማይችለው ደረጃ የሚገኝ ነው። ዛሬ ቤተ ክርስቲያኒቱን ህንፃዋን ማቃጠል ትችል ይሆናል እንጂ በመቶ ሺህ ምሑራን ልቦና ውስጥ እና በሚልዮን የሚቆጠሩ በቤተ ክርስቲያናቸው ፍቅር በነደዱ ምዕመናን ውስጥ ያለችውን ቤተ ክርስቲያን ልታነዳት አትችልም። እነኝህ ልቦች በብሮክራሲው ውስጥ እስከ ጦር ሰራዊቱ ውስጥ አሉ። የቤተ ክርስቲያኒቱን ህልውና ስትፈታተን የጦርነቱ አድማስ በእዚህ ደረጃ እያሰፋህ እየሄድክ መሆኑን አለመረዳት በራሱ ሌላው የአስተሳሰብ ድክመት ነው። ይህ ሁሉ ቤተ ክርስቲያኒቱ ማለት ኢትዮጵያ ማለት ለመሆኑ ከበቂ ማስረጃ በላይ ነው። የቤተ ክርስቲያኒቱን ቅዱስ ሲኖዶስ ለመንካት ስትሞክር ፀቡ ከህዝብ ጋር ነው።ፀቡ ቀላል ፀብ ቢሆን ጥሩ ነበር።ግን አይሆንም።መንግስት በተደጋጋሚ ሊያስብበት የሚገባው እና ለፅንፈኛ ኃይሎች መንበርከኩን ከቀጠለ በመንግስት መዋቅር ላይ ያለው እምነት የተሟጠጠበት ሕዝብ መብት እንዴት እንደሚከበር እና ፅንፈኛ እንዴት እንደሚንበረከክ በትክክል ለማሳየት ወደ ተግባር ይገባል።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ለሐዋርያት መንፈስ ቅዱስ ወርዶላቸው ከሰባ ሁለት በላይ ቋንቋ የወረደላቸውን ቀን የቤተ ክርስቲያን የልደት ቀን ብላ የምታከብር እና ሕዝብ በአፍ መፍቻ ቋንቋው መማር፣መቀደስ እና ማምለክ እንዳለበት ታምናለች።የግድ ይህ የተለየ መለኮታዊ ቋንቋ ነው ብላ የምታስተምረው እና ሕዝብ የምታስገድድበት ተግባር የላትም።ስለሆነም የሰው ኃይል እና የገንዘብ አቅም ውሱንነት ካልሆነ በቀር በአፋን ኦሮሞ እና ሌሎች ቋንቋዎች ማስተማር ብቻ ሳይሆን ጳጳሳት እና ካህናት የተለያዩ የቋንቋ ችሎታ እያየች ነው ወደ አህጉረ ስብከት የምታሰማራው።የኦሮምኛ ቅዳሴ መፅሐፍ ጨምሮ የፀሎት መፃህፍትን ከማዘጋጀት አልፋ ከወለጋ እስከ ሐረር ባሉ አጥብያዎች በኦሮምኛ ቅዳሴ ሕዝቡን ማገልገል ከጀመረች ቆይታለች። የእዚህ ፅሁፍ አቅራቢ በአዲስ አበባ ዙርያ ቡራዩ ፀደንያ ማርያም ቤተ ክርስቲያን በኦሮምኛ ቅዳሴ ሲሰጥ በአንድ ንግሥ በዓል ላይ ተገኝቶ ምስክር ከሆነ ብቻ ከአስራ አምስት ዓመት በላይ ሆኖታል። ቤተ ክርስቲያኒቱ በአፋን ኦሮሞ አሳትማ ለምዕመናን አሰራጭታ ከሃያ አመታት በላይ ከምትገለገልባቸው ውስጥ የሚከተሉት ተጠቃሾች ናቸው። እነርሱም - ውዳሴ ማርያም፣ቅዳሴ እግዚእ፣ቅዳሴ ማርያም፣ቅዳሴ ሐዋርያት እና ሌሎች፣ሌሎች የሥርዓት መጻሕፍት፣በርካታ የነገረ ሃይማኖት መጻሕፍት፣በርካታ መንፈሳዊ መዝሙራት ሲኖሩ የቤተ ክርስቲያኒቱ አካል የሆነው የማኅበረ ቅዱሳን ቴሌቭዥን መደበኛ የመንፈሳዊ መርሃ ግብር በአፋን ኦሮሞ ከጀመረ ዓመታት ተቆጥረዋል።ከመስከረም ወር ጀምሮ ማኅበሩ ከሚጀምረው አዲስ የሃያ አራት ሰዓታት ስርጭትም የአፋን ኦሮሞ መርሃግብር አንዱ እና ዋናው ነው።ስለሆነም አሁን የተነሱት ቡድኖች ዓላማ ሌላ መሆኑን በእዚሁ አንፃር መረዳት ይቻላል።
ይህንኑ የቡድኑ ተግባር ቤተ ክርስቲያን የማፍረስ ተግባር መሆኑን የተረዱት እና የወለጋ ፍሬ የሆኑት ብፁዕ አቡነ ናትናኤል ፣ የሰሞኑን የቀሲስ በላይ እና ግብረ አበሮቹ እንቅስቃሴ በመቃወም ሲናገሩ -
" እኔ መጀመሪያ ስሾም የቀደስኩት በኦሮሚኛ ነበር። ብዙ አገልግሎቶችን በኦሮምኛ ነው የምናከናውነው። የነዚህ ሰዎች አላማ ምንድነው ?!! ቅዱስ ሲኖዶስን ማክበር ያስፈልጋል። ከዛ ያፈነገጠ አካሄድ ከባድ መለኮታዊ ቅጣት አለው። እኔ በአንዲት ቤተክርስቲያን ፥ በአንድ ቤተክህነት አምናለው። ከዚህ ውጭ የሚደረግን እንቅስቃሴ ነፍሴን አስይዤ እፋለመዋለው !!! የአባቶቼ አደራ አለብኝና።" ብለዋል።
መፍትሄው የችግሩ ግልባጭ ነው።አሁን በምንኖርበት ዓለም ማንም የማንንም መብት ጨፍልቆ እንዲኖር ሊፈቀድለት አይገባም።ልዩነትን ማክበር እና ሀገር የጋራ ሃይማኖት የግል የሚለው አባባል ሁሉንም የሚያስታርቅ ነው። ሃይማኖት ምድራዊ ስርዓትን ብቻ የያዘ አይደለም።ሰማያዊ ሕግ እና ስርዓት መሠረትነት ነው የምድር ሕጎቹን የሚመሰርተው። ስለሆነም በሃይማኖት ውስጥ ፍርሃት ፈፅሞ አይታወቅም።በሃይማኖት የመጣ ማናቸውም ምድራዊ ኃይል በእምነቱ ውስጥ ላለው ሁሉ ኢምንት ነው።የአድዋ ጦርነት በወቅቱ ለነበሩ አባቶቻችን የፀረ ቅኝ ግዛት ብቻ አይደለም።ከሞት በኃላ የመኮነን እና የመፅደቅ ጉዳይም ነበረበት። የቅዱስ ጊዮርጊስን ታቦተ ሕግ ይዘው ሲዘምቱ እና ካህናቱን ፍቱን ብለው ወደ ጦርነቱ አውድማ ዘለው ሲገቡ ተዋህዶ እምነታቸውን በካቶሊክ የሚያስቀይር ወታደር እንደመጣ ሁሉ ስላወቁ ነው። በአፄ ሱሱንዮስ ዘመን በአንድ ቀን እስከ ስምንት ሺህ ገበሬ መስዋዕትነት አያምልጥህ! እየተባባለ እየተጠራራ የተሰዋው የእምነት ጉዳይ ስለሆነ ነው።ሃይማኖት የህዝብ ስስ ብልት ነው።ከሰውነት ውስጥ ስስ የሆነው ብልታችን በትንሽ መርፌ ቢነካ ግዙፉን ሰውነት እንደሚያንዘፈዝፈው ሁሉ፣ሃይማኖትም እንዲሁ መላ ሀገር ያንቀጠቅታል። ስለሆነም በመፍትሄነት መንግስት ከሌሎች ስራዎቹ ቀድሞ የሚከተሉትን ቢያደርግ ኢትዮጵያን ከጦርነት መታደግ ይቻላል።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ሕጋዊ ሰውነት ማክበር እና ማናቸውም ተግባር የቤተ ክርስቲያኒቱ ደንብ፣ሕግ እና ስርዓት ከሚያዘው ውጭ በውጫዊ አካል ምንም ነገር እንዳይፈፀም መንግስት ዋስትና መስጠት፣ሕጋዊ እና የፀጥታ ሥራ መስራት ይህንንም በተግባር ለሕዝቡ ማሳየት፣
ቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ የተሳሳተ የፅንፍ አመለካከት ያላቸው ባለስልጣናት ሚዛናዊ አስተያየት እንዲኖራቸው የቤተ ክርስቲያኒቱን ማኅበራዊ፣ፖለቲካዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ አስተዋፅኦ እንዲረዱ የማድረግ ሥራ በመንግስትም ሆነ በሁሉም አካላት መስራት፣
ኢትዮጵያን ለማሳደግ አሁንም ካሉት እድሎች ውስጥ አንዱ እና ዋናው የቤተ ክርስቲያንን ሚና ማጎልበት መሆኑን በልማት አካላት ሁሉ ተገቢው ግንዛቤ መስጠት እና ለቤተ ክርስቲያኒቱም ዕድል መስጠት፣
ቤተ ክርስቲያን አስተዳደራዊ መሻሻል ሲኖዶሳዊ በሆነ መንገድ ብቻ እንዲፈፀም፣ይህ እንዲሆን መንግስት በበጎ ጎኑ ግፊት ማድረግ አለበት።ከእዚህ በተጨማሪ የቤተ ክርስቲያኒቱ አስተዳደራዊ መሻሻል ሲከናወኑ ከቤተ ክርስቲያኒቱ የገንዘብ ጥቅም ሲያገኙ የነበሩ የትንኮሳ ሥራ እንዳይሰሩ መንግስት በቂ ጥበቃ እና የሕግ ከለላ መስጠት፣
የቤተ ክርስቲያን አስተዳደራዊ መዋቅር ከተሻሻለ በኃላ ቤተ ክርስቲያንን አንዷ እና ዋናዋ የልማት አጋር አድርጎ በሀገሪቱ ሕግ፣ፖለቲካ፣ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳይ ላይ ተሳታፊ እንድትሆን ሁኔታዎችን ማመቻቸት። ይህ ጉዳይ በሃይማኖት የለሹ የደርግ ዘመን ሳይቀር የቤተ ክርስቲያኒቱን ሚና ተረድቶ በወቅቱ በነበረው ሸንጎ (ፓርላማ) ቅዱስ ፓትርያሪኩ እንዲገኙ ያደርግ ነበር።ይህ ጉዳይ አሁንም በብዙ ሀገሮች የሚደረግ ነው። ዋናው የልማት አጋር ትቶ ኢትዮጵያን አለማለሁ ማለት ከንቱ ልፋት ነው። ለምሳሌ በመንገድ ላይ የሚለምኑ ዜጎችን ጉዳይ እፈታለሁ ብሎ የአዲስ አበባ መስተዳድር ሲነሳ ለዘመናት በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ ድሆችን አስጠልላ መግባ የምታሳድረው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን ያማከረ የለም።ቤተ ክርስቲያኒቱ ግን የማኅበራዊ ዋስትና በሺህ ለሚቆጠሩ ነዳያን በመስጠቷ ምክንያት ከተሞች ከከፍተኛ የፀጥታ ችግር መዳናቸውን መንግስት ራሱ ረስቶታል። ቤተ ክርስቲያን ግን ኃላፊነቷን እየተወጣች ነው።አስተዳደራዊ መዋቅሯ ቢስተካከል ደግሞ ለበርካታ የመንግስት ችግሮች መፍትሄው አላት።
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን በአንዳንድ የመካከለኛው ምስራቅ ሀገሮች እና የሉላዊነት አቀንቃኝ ሀገሮች ጭምር እንደ ስጋት ስለምትታይ በከፍተኛ በጀት ቤተ ክርስቲያኒቱን ለማጥፋት ዓለም አቀፋዊ ሴራ መኖሩን መንግስት መረዳት አለበት።ይህ ጉዳይ በተለይ አሁን ካለንበት የሱማሌ እና በኤርትራ ቆላማ አካባቢዎች ከሚንቀሳቀሱ የአክራሪ እስልምና ኃይሎች አንፃር የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ላይ የሚነሱ የማናጋት ስራዎች ስረ መሰረታቸው የት ድረስ እንደሆነ መንግስት ሊያጠናው ይገባል።የቀሲስ በላይ እና አጃቢ ፅንፈኞች ግብ ምንድነው? እውን ለኦሮሞ ሕዝብ የታሰበ ነው? ወይንስ የቤተ ክርስቲያኒቱን አንድነት ማናጋት፣በመቀጠል በኢትዮጵያ ውስጥ ግርግር መፍጠር እና የኢትዮጵያን ፖለቲካ ለአክራሪ እስልምና እንቅስቃሴ አጋልጦ በኢትዮጵያውያን ክርስቲያኖች እና ሙስሊሞች ላይ አዲስ የመከራ ቀንበር ለመጫን? ከአስር ዓመት በፊት በኢትዮጵያ ውስጥ በደህንነት መስርያቤቱ የሚታወቅ አንድ ወንጀል አለ። ይሄውም ፅንፈኛ የሙስሊም እንቅስቃሴ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ታላላቅ የአብነት መምህራንን የመግደል ፕሮጀክት ነበር።በእዚህ ፕሮጀክት መሰረት ጎንደር ውስጥ የሚገደሉ የአብነት መምህራን ስም እና አገዳደሉን የያዘ መረጃ በደህንነት ቢሮ ተይዞ ግለሰቦቹም ከውጭ ሀገር ፅንፈኞች ጋር ሁሉ ግንኙነት እንዳላቸው የተደረሰበት መረጃ (ለሕዝብ አልተገለጠም እንጂ) እንደነበር ይታወቃል።ስለሆነም መንግስት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ጉዳይ የሀገር ጉዳይ መሆኑን ማወቅ አለበት። ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይም ''ኦርቶዶክስ ሀገር ነች።አንዳንድ ኦርቶዶክሳውያን የኦርቶዶክስ ጉዳይ የእነርሱ ብቻ ይመስላቸዋል። የሀገር ጉዳይ ስለሆነ ሁላችንም ይመለከተናል'' ማለታቸው ይታወሳል። ይህንን ሲሉ ጉዳዩ በደንብ ገብቷቸዋል ብዬ አስቤ ነበር።አሁን ግን በሰሞኑ የቤተ ክርስቲያኒቱ አደጋ አንፃር መውሰድ የሚገባቸውን ርምጃ እና ኃላፊነት በደንብ ያጤኑት አይመስልም።ስለሆነም አሁንም ሰላም ወዳዱ የኢትዮጵያ ሕዝብ ይህ የለውጥ ዕድል እንዳይታጠፍ መንግስት ከፅንፈኛ ኃይሎች በቶሎ ራሱን መለየት አለበት።
በመጨረሻም ለማጠቃለል፣የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከአክሱም ስልጣኔ እስከ ኮምፕዩተር ዘመን ስትኖር፣በምድራዊ ጥበብ አይደለም።ልዩ መንፈሳዊ ኃይል ቤተ ክርስቲያኒቱ ውስጥ አለ። ከህገ ልቦና እስከ ህገ ኦሪት፣ከሕገ ኦሪት እስከ ህገ ወንጌል ኢትዮጵያ በእምነት ውስጥ የኖረች ሀገር ነች። አርዮስ ሲነሳ ነበረች፣ንስጥሮስ ሲነሳ ነበረች፣ሉተር ስነሳ ነበረች፣ሉላዊነት ሲነግስ አለች።ወደፊትም እርሷን እና የዕምነት ፍልስፍናዋን የሚረታ ምድራዊ ኃይል የለም።ምንም ማድረግ አይቻልም።አለማመን መብትህ ነው። በፈለከው እምነት ውስጥ መኖር እግዚአብሔርም የሰጠው መብት ነው።ሰው እጁን ከፈለፈው ውስጥ የመክተት መብት አለው።ቢፈልግ ውሃ ውስጥ ካሻው እሳት ውስጥ ካልፈለገ አጣምሮ መቀመጥ። ይህ ሁሉ መብት ነው።እግዚአብሔር በእዚህ ሁሉ እርሱ መልካም ነው ወዳለው እስክትመጣ እድሜ እየሰጠ ይታገስሃል።እራስህን ችለህ መቀመጥ አቅቶህ እርሱ ከሕገ ልቦና እስከ ህገ ወንጌል ያሻገራትን የኢትዮጵያውያንን ሃይማኖት ስትነካ ግን ግለሰብ ሆንክ ጠቅላይ ሚኒስትር፣ሃብታም ሆንክ ድሃ፣ ሃያል ሆንክ ደካማ መንግስት አይታገስህም።ይህንን የምለው በተረት ተረት ወሬ አይደለም።ቤተ ክርስቲያኒቱን ከፋሺሽት ጣልያን እስከ ግራኝ መሐመድ፣ከጋዳፊ እስከ መካከለኛው ምስራቅ አንዳንድ የፅንፍ መንግሥታት ተገዳድረዋታል፣ቤተ ክርስቲያን ዛሬም አለች።እነርሱ ግን አይሆኑ ሆነው የሉም። ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ ''ሰይጣን ቀስቱን ወረወረ ፣ ዝናሩን ጨረሰ ቤተ ክርስቲያንን ግን አላጠፋትም'' እንዳለ፣ቤተ ክርስቲያን ፈፅሞ ልትጠፋ አትችልም።ቤተ ክርስቲያንን ለማጥፋት የሰይጣን ማደርያ መሆን ደግሞ ሌላው የጥፋት ጥፋት ነው።
የፓርቲው መሪ የሆኑት ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ ፓርቲያቸው “ብርሃን” እንጂ “አምፖል ይዞ” ወደ ምርጫው አልመጣም ሲሉ ተናገረዋል።ፕሮፌሰር ብርሃኑ ፤ ገዢው ፓርቲ በምርጫ ምልክትነት የመረጠውን ቁስ ያነጻጸሩበት አገላለጽ በደጋፊዎቻቸው ዘንድ የ“ይደገም” አድናቆት አስገኝቶላቸው ነበር።
ለዚህ የሚሆን መልስ ያዘጋጁት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ “ብርሃን የሚገኘው በአምፖል ነው” ሲሉ የጭዳ-ጅማ የመንገድ ግንባታን ባስጀመሩበት መረሃ-ግብር ላይ ገልጸዋል፡፡ ጅማ እና አካባቢው ከኢትዮጵያ ታሪካዊ ስፍራዎች አንደኛው ቢሆንም ባለፉት 30 ዓመታት መንግሥት ትኩረት ሳይሰጠው በመቆየቱ ፈጣን ለውጥ ማምጣት ተስኖት ነበር ብለዋል፡፡
አሁን ግን ለጅማ እና አካባቢው ነዋሪዎቿ ፀሃይ ወጥቶላቸዋል ብለዋል፡፡ የጭዳ-ጅማ አስፋልት መንገድ ደግሞ በበርካታ ሰው ሰራሽና ተፈጥሯዊ ሃብቶች ለታደለው የጅማና አካባቢው ህዝብ ወደ ብርሃን የሚወስድ ነው ሲሉም ተናግረዋል፡፡ሆኖም “ብርሃን ያለ አምፖል ምንም ስለሆነ አምፖሉን ጠበቅ በማድረግ የጋራ ብልፅግናውን ማየት ያስፈልጋል”ም ብለዋል፡፡
ፕሮፌሰር ብርሃኑ በመርሃ ግብሩ ላይ ባሰሙት ንግግር፥ ገዢው ፓርቲ ከመጪው ምርጫ ጋር በተገናኘ “ግልጽ አቋሙን ሊያሳውቅባቸው ይገባል” ያሏቸውን ነጥቦች አንስተዋል።“ብልጽግና ፓርቲ የህወሓት እና የኢህአዴግ ወራሽ ሳይሆን ከሁለቱ የተለየ ፓርቲ መሆኑን በተግባር እንዲያሳየን እንሻለን” ብለዋል በንግግራቸው።የኢዜማው መሪ፤ መጪው ምርጫ ከዚህ ቀደም ከተካሄዱት አምስት ጠቅላላ ምርጫዎች የተለየ መሆኑን በንግግራቸው ጠቅሰዋል።
በጅማ አባ ጅፋር እና በኮንታ ታላላቅ ሰዎች መካከል የነበረው ወንድማማችነት ጠንካራ እንደነበረ ያነሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ የጭዳ-ጅማ መንገድም የኮንታ እና የጅማ አካባቢ ነዋሪዎችን የቀደመ ማህበራዊ ትስስር እንደገና የሚያጠናክር መሆኑን ገልፀዋል፡፡ መንግሥት በመንገድ ፕሮጀክቱ የገባውን ቃል በተግባር የሚያሳይ መሆኑንም አረጋግጠዋል፡፡
የኢዜማው መሪ“ኢህአዴግ ይባል የነበረው ድርጅት ስልጣን ከያዘ ወዲህ ምርጫ መሰል ነገሮች ሁሉ ተቆጥረው ስድስተኛ ይባል እንጂ፤ የእኛ ተስፋ ይህ ምርጫ የመጀመሪያው የኢትዮጵያ ዲሞክራሲያዊ ምርጫ ነው” ሲሉ ለአሁኑ ምርጫ ያላቸውን ከፍተኛ ግምት ተናግረዋል። “ታሪክ በእኛ ላይ የጣለው ሃላፊነት ይህ ምርጫ ከዚህ በፊት እንደነበሩት የይስሙላ ወይም የሙከራ ሳይሆን፤ በእርግጥም የመጀመሪያ ዴሞክራሲያዊ ምርጫ ማድረግ ነው” ሲሉም አክለዋል።
በዕርዳታ በተገኘ ገንዘብ ባጃጅ ገዝቶ በመስጠት ሥራ ያልነበራቸው ያላቸውን ሃያ አምስት ወጣቶች ሥራ ማስጀመሩን የከተማ አስተዳደሩ የጥቃቅንና የአነስተኛ ንግዶች ልማት መምሪያ ገልጿል።
የአማራ ክልል የሃይማኖት ተቋማት ጉባዔ ሰሞኑን በአማራ ክልል በሰሜን ሸዋና ኦሮሞ ብሔረሰብ ዞን በአምልኮ ተቋማት ላይ የደረሰውን ቃጠሎና በሰላማዊ ሰዎች ላይ የደረሰውን የህይወትና የአካል ጉዳት አውግዟል።
በካፍ ቻምፒየንስ ሊግ የአንደኛ ዙር የመጀመሪያ ጨዋታዎች እሁድ በተደረጉ ጨዋታዎች ተጠናቅቀዋል፡፡ የኢትዮጵያው ተወካይ ቅዱስ ጊዮርጊስ ከሜዳው ውጪ ወሳኝ ድል ሲያሰመዘግብ ዛማሌክ፣ ሪቨርስ ዩናይትድ፣ አል ሂላል፣ አል አሃሊ ትሪፖሊ፣ ኤቷል ደ ሳህል፣ ኮተን ስፖርት እና ክለብ ፌሬቫያሮ ደ ቤይራ በሜዳቸው ያደረጓቸውን ጨዋታዎች ማሸነፍ ችለዋል፡፡
ዶሊሲ ላይ ቅዱስ ጊዮርጊስን ያስተናገደው የኮንጎ ሪፐብሊኩ ኤሲ ሊዮፓርድስ በሜዳው እና ደጋፊው ፊት 1-0 ተሸንፏል፡፡ በሜዳቸው ለማሸነፍ ከሚከብዱ የአፍሪካ ክለቦች መካከል የሚመደበው ሊዮፓርድስ ለፈረሰኞቹ እጁን ሰጥቷል፡፡ ምንተስኖት አዳና በ25ኛው ደቂቃ ያስቆጠራት ግብ የቡድኖቹ ልዩነት ነበረች፡፡ ግብ አስቆጣሪው ምንተስኖት በሁለተኛው አጋማሽ በቀይ ካርድ ከሜዳ በመውጣቱ ከ10 ደቂቃች በላይ ፈረሰኞቹ በ10 ተጫዋቾች ለመጫወት ተገደዋል፡፡ የቻምፒየንስ ሊግ የምድብ ድልድል ውስጥ ለመግባት ጥረት ሲያደርግ ለነበረው ክለቡ እና ደጋፊዎቹ ውጤቱ አስደሳች ሆኗል፡፡ በመጀመሪያው ዙርም ከሜዳው ውጪ ማሸነፍ የቻለው ቅዱስ ጊዮርጊስ ብቻ ነው፡፡
የ2016 ቻምፒየንስ ሊግ የፍፃሜ ተፋላሚ ዛማሌክ በካይሮ ኢንተርናሽናል ስታዲየም የናይጄሪያውን ኢንጉ ሬንጀርስ አስተናግዶ 4-1 ማሸነፍ ችሏል፡፡ የዛማሌክን የድል ግቦች ናይጄሪያዊው ስታንሊ ኦዋዉቺ፣ ሆሳም ፓውሎ፣ ሙስጠፋ ፋቲ በፍፁም ቅጣት ምት እና አይመን ኸፍኒ ከመረብ አዋህደዋል፡፡ ለኢንጉ ሬንጀርስ ባቢ ክሌመንት በሁለተኛው አጋማሽ አስቆጥሯል፡፡
የሪቨርስ ዩናይትድ ኤል ሜሪክ ላይ ሶስት ግቦች በማስቆጠር ያልተጠበቀ አሸናፊ ሆኗል፡፡ ኮትዲቯራዊው አጥቂ ጋይ ኩዩሜን ሁለት ግቦች ሲያስመዘግብ ኢሶሳ ኢግቢኖባ ማሳረጊያዋን በ82ኛው ደቂቃ አስገኝቷል፡፡ የሜሪክ የከተማ ተቀናቃኙ አል ሂላል በአንፃሩ ፖር ሉዊ 2000ን በተቃራኒ 3-0 ማሸነፍ ችሏል፡፡ ሱዳናዊው አጥቂ ቢሻ ሁለት ግቦች ከመረብ ሲዋህድ ጋናዊው ኦገስቲን ኦክራ ቀሪዋን ግብ አስገኝቷል፡፡
ኢትዮጵያዊው ዳኛ ባምላክ ተሰማ ረዳቶቹ ክንዴ ሙሴ፣ ትግል ግዛው እና ዘካሪያስ ግርማ ሳስ ላይ በመሩት ጨዋታ ኤቷል ደ ሳህል ኤኤስ ታንዳን 3-0 መርታት ችሏል፡፡ የድል ግቦቹን ቦጋታስ፣ ጀማል እና ቦአዛ አስገኝተዋል፡፡
ሉቡምባሺ ላይ የ2016 ኮንፌድሬሽን ዋንጫ አሸናፊው ቲፒ ማዜምቤ ከካፕስ ዩናይትድ ጋር ባልተጠበቀ መልኩ አቻ ተለያይቷል፡፡ እንግዶቹ በጨዋታው በተጀመረ ሰከንዶች ውስት በአባስ አሚዱ አማካኝነት ቀዳሚ ሲሆን ሬንፎርድ ካላባ የማዜምቤን የአቻነት ግብ ከ12 ደቂቃዎች በኃላ አስገኝቷል፡፡ ማዜምቤዎች በጨዋታው ብልጫ ወስደው ቢጫወቱም ግብ ማስቆጠር ሳይችሉ አስደንጋጭ ውጤትን በሜዳቸው አስመዝግበዋል፡፡
ኤኤስ ቪታ ክለብ ከሜዳው ውጪ ወደ ጋምቢያ በማቅናት ከጋምቢያ ፖርትስ ኦቶሪቲ ጋር አቻ ተለያይቷል፡፡ አላጂ ሳር የጋምቢያውን ክለብ ሲያስገኝ ፍራንሶአ ኦባማ ኦንዶ ለኪንሻሳው ሃያል ግብ አስገኝቷል፡፡
Tigr 36እቲ ብወልድ ዝኣምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣለዎ፤ እቲ ብወልድ ዘይኣምን ግና ቝጥዓ እግዚኣብሔር ደኣ ኣብኡ ይነብር እምበር ንናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣይርእያን እዩ።
ግመል ሙሉ ጣት ሸሆኔ ካላቸው እንስሳ የሚመደብ ለማዳ የቤት እንስሳ ወገን ነው። በዋነኛነት ጀርባው ላይ ባለው በስብ የተሞላ አካል (ሻኛ) ይታወቃል። ይህ ሻኛ የአረቦች ግመል በሚባለው ዝርያ ላይ አንድ ብቻ ሲሆን፣ ሌላው ዝርያ በሰሜን ምስራቅ እስያ የሚገኘው ባክትሪያን ግመል ደግሞ ሁለት ነው። በአብዛኛው ደረቅ በረሀ ለመኖር የሚመቻቸው ሲሆን በብዛት በምዕራብ እስያ፣ በመካከለኛው እና በምስራቅ እስያ ይገኛሉ። የሠው ልጅ የሚያለምዳቸው ለወተት ምርት፣ ለስጋ፣ ለግመል ጽጉር ልብስ (በተለይ ከባክትሪያን ግመል) እንዲሁም አልፎ አልፎ ለመጓጓዣ ስለሚጠቅሙ ነው።
የግመል ወተት በብዙ አገራት ይገዛልና ይጠጣል። በአረቢያ፣ ዩናይትድ ኪንግደም፣ ሶማሊያ፣ ሞሪታኒያና አሜሪካ በሱቅ ይሸጣል። የግመል ወተት የሚያስገኙ ዋና አገራት ሶማሊያ፣ ኬንያ፣ ማሊ፣ ኢትዮጵያ፣ ኒጄር፣ ሳዑዲ አረቢያ፣ እና ሱዳን ናቸው።
የግመል ሥጋ ደግሞ ለብዙ አገራት ምግብነት ከፍ ያለ ዋጋ አለው። በተለይ የግመል ሥጋ የሚበላው በኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማሊያ፣ ጂቡቲ፣ ሱዳን፣ ግብጽ፣ ሊብያ፣ ሶርያ፣ አረቢያና ካዛክስታን ይበላል።
የዚምባቡዌ መንግስት ተቃዋሚ ፓርቲዎች ባለፈው ወር ሮበርት ሙጋቤ ከስልጣን ከተነሱ በኋላ ሀገሪቱ መንግስቱ ሃይለማርያምን ወደ ሀገራቸው እንድትሰድ በመጎትጎት ላይ ናቸው።
የቀድሞው የኢትዮጵያ ፕሬዝዳንት መንግስቱ ሃይለማርያም አጋርና ወዳጅ የሆኑት ሮበርት ሙጋቤ አሁን በስልጣን ላይ ባይሆኑም ዚምባቡዌ ኮለኔል መንግስቱን አሳልፋ እንደማትሰጥ አንድ የሀገሪቱ ባለስልጣን ማረጋገጫ ሰጥተዋል።
የዚምባቡዌ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ሙጋቤ ተገደው ከስልጣን መልቀቃቸውን ካሳወቁበት ጊዜ ጀምሮ መንግስቱ ሃይለማርያም ወደ ኢትዮጵያ ተላልፈው እንዲሰጡ በመወትወት ላይ ናቸው። የአዲሱ የዚምባቡዌ ፕሬዝዳንት ኤመርሰን ናንጋግዋ ቃል አቀባይ ጆርጅ ቻራምባ የተቃዋሚዎቹን ጥያቄ አጣጥለውታል።
አያይዘውም ተቃዋሚዎቹ በማያውቁት ጉዳይ ላይ ገብተው የሚፈተፍቱ ናቸው ብለዋል። ቻራምባ ሲቀጥሉም የኮለኔል መንግስቱ ጉዳይ የሀገር ውስጥ ጉዳይ ባለመሆኑ ተቃዋሚዎቹ እዚህ ውስጥ መግባት የለባቸውም ሲሉ ተናግረዋል።
ለመሆኑ የዚምባቡዌ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ኢትዮጵያ እንኳን ተላልፎ ይሰጠኝ ብላ ሳትጠይቅ እነሱ እዚህ ጉዳይ ውስጥ ለምን ገቡ? ማለታቸውን ዴይሊ ኔሽን በዘገባው አስፍሯል።
መንግስቱ ሃይለማርያም እንዴት ወደዚህ ሀገር እንደመጡ እንኳን ተቃዋሚዎች አያውቁም።የእሳቸው ጉዳይ በአለም አቀፍ ሕግና ደንብ የተያዘ ጉዳይ ነው ሲሉ ቃል አቀባዩ አስረግጠው ተናግረዋል።