Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሌላው ደግሞ ብዙ ጊዜ ከማህበረሰባችን የወጡና የተወገዙ ነገሮች እንኳን ሲፈጸሙ በምንቸገረኝና በኔ ላይ አልደረሰብኝ በሚል ሁኔታ ያላመንበት ነገር ሲፈጻም ዝም የምንል ብዙዎች ነን፡፡ እጅግ ብዙ ምሳሌዎችን መጥቀስ ይቻላል፡፡ በወቅቱ "ይህ ነገር እንዴት ነው ?" ሊባልባቸው የሚገቡ ነገሮች ነበሩ :: ነገር ግን በአይናችን : በጆሮዋችን ደጋግመን ስለሰማናቸውና ስላየናቸው ትክክልና ጥሩ ነገር አድርገን ተቀበልናቸውና አሁን ሊመጣ ስለተዘጋጀው ጋጠ ወጥነት ቀስ በቀስ መንገድ ተከፈተላቸው::
በእርግጥም እንደተባለው “ሰው በመኖር ብቻ ሳይኾን በመሞትም ያሸንፋል፡፡” ያንንም ያረጋገጡልን ብዙ ሰማዕታት አሉ፡፡ ግን ሰማዕትነት ቀላል ነገር አይደለም፤ ዋጋ ይስከፍላል፡፡
በመጨረሻም የታላቁ እስክንድርን ፍርድ ሳስብ ከዚህ በፊት ይምርሐነ ክርስቶስን አስመልክቶ በተፃፈው ላይ አስተያየት የሰጠሁበትን በከፊል አመጣዋለሁ፡፡ ንጉሱና ካህኑ ይምርሐነ ክርስቶስ ቀን ቀን ሰዎች በተለያዩ ማኅበራዊ ጉዳዮች ተጣልተው ወደርሱ ሲመጡ በእውነት ዳኝቶ ጥፋተኛው ላይ ቅጣት ይጥላል :: ማታ ግን ሁለቱን ወገኖች አስታርቆ ቅጣቱ በተበዳዩ ፈቃድ እንዲነሳ አድርጎ አስማምቶ "እምማእሰረ -ኃጥያት እግዚአብሔር ይፍታ !" ብሎ ያሰናብታቸው ነበር ! ስለነሱም ጽሎት ያደርግ ነበር ! እውነትና ምሕረት አንድ ሆኑ ..... ያለው መጣፉይህን ለማመልከት ሳይሆን ይቀራል ? ሕግና ይቅርታ ሁለቱም ሳያኮርፉ ታርቀውባት ነበር በኢትዮጵያ ! አሁንስ?...
ዲያቆን ዳንኤል ክብረት ጸጋና ሰላም ይብዛልህ መናፍቃን በየአቅጣጫው ስለነሱ የሚጻፉትን ጽሁፎች እየተመለከቱ ሁሉንም አንተ እንደምትጽፍባቸው በመገመት ሁሌ ሲኮንኑህ እንሰማ እናይ ነበር አሁን ግን በፊት ለፊት የምትገኝበት አደባባይ ፈጥረህላቸዋል አሁን እውነተኛ የሆነ ሁሉ ጥያቄውን ማቅረብ ይችላል ስምን እየደበቁ መሳደብ ግን የሰይጣን ስራ ስለሆነ ከመንፈሳዊ ሰው አይጠበቅም የሰላም አምላክ ሰላሙን ይስጠን
ነገር ግን ‹‹ከጣሊያን የምናገኘው ጥቅም ይበልጥብናል›› ብለው ባይዘምቱ ኖሮ ታሪክ በተቀየረ ነበር፡፡ ታዲያ ዛሬ እነዚያ ዘማቾች ያልዘመቱበትን ምክንያት ቢያስረዱን እንኳን የዐድዋን ድል ሊተካው አይችልም፡፡ህሊና....በቻ ዘም በሉ መደመጥ በበዙ መልኩ ይሻላል..የተባለዉ ነገረ አወነት ነዉ በ የመስረቤቱ እኮ ሰንተ ሰዉ ነዉ የመይመሰል ሰራ ከአቀሙበላየ...የለአገባበብ ሲተዘዘና ሰበዘበዝ የሚኖረዉ ቀ እኔም አንዱ ነኝ..የህ ሁሉ...ለመኖር ሲል...የሚያደረገዉ ቢሆንም..ሰወችም አንደንዴ ከለመደከበት ወትሀ ነሮ ነረ በትለዉ...
ሃይማኖት ስንል ለስም ብቻ ሙስሊም መሆንን ሣይሆን እውነተኛ በሆነ መልኩ የእስልምና ሃይማኖትን መረዳት፤ ምርጥ አስተምህሮዎቹንና የመጠቁ ሥርዓቶቹን ወደ ተግባር መተርጎም ማለት ነው። ከዚህም በተጨማሪ በእስልምና አስተምህሮዎችና መመሪያዎች ላይ መዘውተርን ዘላለማዊ የሆኑና ጊዜና ዘመን የማይሽራቸውን መርሆዎቹን መከተልን ያጠቃልላል። ለጋብቻ የሚፈላለጉ ወንድና ሴት በዚህ የግንዛቤ፣ የተግባርና በሃይማኖት የመፅናት ደረጃ ላይ የደረሱ እንደሆነ የባህሪ መንሸራተትና የሥነምግባር መበላሸት አያጋጥማቸውም። ከእስልምና የመራቁ ጉዳይም የማይታሰብ ነው የሚሆነው።
ዑመርም ጮሁበትና “እንግዲያውስ አንተ የምታውቀው በመስጊድ ውስጥ ቆሞ አሊያም ተቀምጦ ሲሰግድ ጭንቅላቱን አንዴ ከፍ ሌላ ጊዜ ደግሞ ዝቅ ሲያደርግ አይተሀው ነው።” አሉት።
ዑመር በርግጥም የሰውየው ውጫዊ ገፅታ በማየት ብቻ ታላቁን ሀላፊነት ጋብቻን ሊያፀድቁለት አልፈለጉም። የአንድ ሰው እውነተኛ ማንነት የሚለካው ሃይማኖቱና በባህሪው ነውና ያን የሚያስረዳቸውን ሰው ነበር የፈለጉት።
የአላህ ነቢይ (ሰ.ዐ.ወ) ለትዳር ፈላጊዎች ሃይማኖትን ዋና መስፈርት ያደረጉት ሃይማኖተኛ የሆኑ ባልና ሚስት አንዳቸው የሌላኛውን መብትና ግዴታ በማወቁና በመወጣቱ ረገድ የቀረቡ በመሆናቸው ነው። ይህም ቤተሰባቸውን ኢስላም ባለው መልኩ ለመምራትና ለማስተዳደር ያግዛቸዋል።
“ለታላቅነቷ ብቻ ብሎ አንዲትን ሴት ያገባ አላህ ውርደትን እንጂ ሌላን አይጨምርለትም። ገንዘቧን ብሎ ያገባት አላህ ድህነትን እንጂ አይጨምርለትም። ለክብሯ ብሎ ያገባት አላህ ቅሌትን እንጂ አይጨምርለትም። ነገርግን ዐይኑን ለመስበር፣ ብልቱን ለመጠበቅና ዝምድናን ለመጠበቅ ብሎ አንዲትን ሴት ያገባ አላህ እሷን ለሱ እሱንም ለሷ ይባርካል።”
በሌላ በኩል ደግሞ ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) የምትገባዋ ሴት ወኪሎች ለልጃቸው የሃይማኖት እና የሥነምግባር ባላቤት የሆነውን ሰው እንዲመርጡላት አመላክተዋል። ይህም የወደፊቱን የሙስሊም ቤተሰብ ጤነኛና ጠንካራ በሆነ መልኩ ለመገንባት ያታለመ ነው።
በርግጥም አንዲት ሴት ልጅ ስለ እምነቱ ሆነ ስለ ልጆቹ አስተዳደግም ግድ ለሌለው ስለኢስላማዊ ህይወትም ለማይጨነቅ ሰው መዳርን የመሠለ ትልቅ ፈተና የለም። ውጤቱም አደገኛ ስለመሆኑ ሣይታለም የተፈታ ነው። ዛሬ በየአካባቢው በርካታ ነገሮችን መታዘብ እንችላለን። ዲን በሌለው ቤት ውስጥ የሚያድጉ ልጆች ተዓምር ካልተፈጠረ በቀር በጥሩ ስነምግባርና የአላህ ፍራቻ ላይ ያድጋሉ ተብሎ አይታሰብም። የባልም ሆነ የሚስት ምርጫችን መስፈርቱ ሃይማኖትና ጥሩ ሥነምግባር የሆነ እንደሆነ ባልና ሚስት በእስልምና ጥላ ሥር የተሟላ ደስታን ያገኛሉ። ይህም ሁኔታ ለቤተሰብ ክብርን፣ ለማህበረሰብ የተሟላ ደህንነትን ለሀገር ደግሞ እድገትና ብልፅግናን ያስገኛል።
ኢስላም ካስቀመጣቸው ሌሎች መስፈርቶች መካከል ሌላኛው ባል አሊያም ሚስት ከተከበረና በሃይማኖተኝነቱ እንዲሁም በግብረገብነቱ ከሚታወቅ ቤተሰብ ቢሆኑ የተሻለ መሆኑን ነው። በስብእና፣ በሃይማኖትም ሆነ በመልካም ባህሪ “ትልቅና የተከበረ” ተብሎ ከሚታወቅ ቤተሰብ ማግባት በዲንም ሆነ በዱኒያ ጥቅሙ የጎላ ነው። ከመልካም ቤተሰብ መጥፎ ነገር ሊወጣ አይችልም ተብሎ ይታሰባልና። ነቢዩም (ሰ.ዐ.ወ) ይህንኑ ተናግረዋል
“አደራችሁን ኸድራእ አድ ደምን /ደመ ግቡ የሆነችዋን/ ተጠንቀቁ።” አሉ። ሰዎች “ምንድነው እሱ የአላህ መልእክተኛ ሆይ!” በማለት ጠየቋቸው። እርሣቸውም “በመጥፎ ቦታ ላይ የበቀለች ቆንጆ ሴት ናት።” አሏቸው።” (ዳረልቁጥኒ ዘግበውታል )
ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) በዚህ መልኩ ነበር ከልጅ በፊት እናት መረጣ ላይ እንድንጨነቅና እንድንጠበብ የመከሩን። ልጅ ዘር ነውና ከመዝራታችን በፊት የዘር መዝሪያችንን በጥንቃቄ እንድንመርጥ አሣስበውናል። በዚሁ መነሻነትም ይመስላል ዑስማን ኢብኑ አልዓሲ አስ-ሰቀፊ እንዲህ በማለት ለልጆቹ ምክር ሲሠጥ የተደመጠው
የዘመኑ ተመራማሪዎች ህፃን ልጅ ከውልደቱ ጊዜ ጀምሮ የወላጆቹን አካላዊ እና አዕምሮአዊ ባህሪ እንደሚወርስ አረጋግጠዋል። አንድ ልጅ ከወላጆቹ በመውረስም ሆነ በሃይማኖቱ አስተምህሮ ምርጥ እሴቶችን ሰብስቦ የሚያድግ ከሆነ በሥነምግባርም ሆነ በሃይማኖቱ እውቀት ከፍተኛ ደረጃ ላይ ሊደርስ ይችላል። በአላህ ፍራቻ የታነፀ፤ ተግባቢና ሰውን አክባሪ ከመሆኑም በላይ ለሌሎችም መልካም አርዓያ ሊሆን ይችላል። በመሆኑም ትዳር ፈላጊዎች ለራሣቸው ጊዜያዊ ስሜት ሣያደሉ ለኢስላም በማሰብ በዚህም ሆነ በዚያኛው ዓለም የምታዋጣቸውን ተጣማሪ ከመምረጥ አንፃር በእጅጉ ማሰብ ይኖርባቸዋል።
ሌላው እስልምና ከሚያመለክትባቸው ነገሮች መካከል የስጋ ዘመድ ከሆነችው ይልቅ እራቅ ያለችውን መምረጡ ላይ ነው። ይህም አካሄድ ለሚወለደው ልጅ በማሰብ በደም ሊወራረሱ ከሚችሉ በሽታዎችም ሆነ ሌሎች ነገሮች ቀጣዩን ትውልድ ለመጠበቅ ያስችላል። ከዚህም በተጨማሪ ባዳ የሆነችን ሴት ማግባት በሙስሊሞች መካከል ለመተዋወቅና ማህበራዊ ትስስርን ለማምጣት የጎላ ፋይዳ አለው። አንድነታቸውንም ያጠናክራል። ባህሪም ሆነ አካላዊ ገፅታ ተወራራሽ ነውና በዚህኛው ቤተዘመድ ውስጥ የሚታየው ድክመትም ሆነ ጉድለት ባዕድ የሆኑትን በማግባት የሚሸፈንበት ሁኔታ ይኖራል። ልጅ ደካማ ሆኖ እንዳይወለድ፣ የወላጆች ድክመትም ሆነ በሽታዎች ለሚወለደው ልጅ እንዳይተርፍ ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ከሥጋ ዘመድ ጋር የሚደረግ ጋብቻን እንድንጠነቀቅ መክረዋል ።
በዚህ ዙሪያ የተደረጉ ጥናቶችም ቢሆኑ የሥጋ ዘመድ ጋብቻ በአካላዊም ሆነ አዕምሮአዊ ሁኔታ ላይ ድክመት እንደሚያመጣና ለልጅም መጥፎ ባህሪን ሊያወርስ እንደሚችል ያረጋግጣሉ። ይህንን እውነታ ከ14 ምእተ አመታት በፊት የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) አረጋግጠውታል። ይህም አላህ (ሱ.ወ) ከሠጣቸው ተዓምራት መካከል የሚመደብ ነው።
ሌላውና ኢስላም ከሚያመለክትባቸው ነገሮች ነጥቦች ተጠቃሽ የሚሆነው ጋብቻ ሲታሰብ ልጃገረድ የሆነችውን ካልሆነችው ማስቀደም ነው። ይህም የሆነበት ምክኒያትና ጥቅም ስላለው ነው። ልጃገረድን ማግባት የቤተሰብን ጤናማ ግንኙነት ከሚያደፈርሱ ነገሮች ይጠብቃል። አላስፈላጊ አተካራዎችና ግጭቶችን ለማስወገድ ጥላቻን ለመቀነስ ጥቅም አለው። ሰው ሁሌም ቢሆን የመጀመሪያውን ይወዳል። የመጀመሪያው ካልሆነች በአንድም ሆነ በሌላ መልኩ ቀልቧ ሊሸፍት ይችላል ብሎ ሊያስብና ሊጠራጠር እንዲሁም በሷም በኩል በአንዳንድ ነገሮች ላይ ከቀደመው ህይወቷ ጋር የማመዛዘን አጋጣሚ ሊኖር ስለሚችል ትዳሩ ነፋስ ይገባዋል ተብሎ ይፈራል።
እናታችን ዓኢሻ የምታወራልን ይህ ጣፋጭ ቡኻሪ የዘገቡት ሀዲስ ደግሞ ነገሮችን ይበልጥ ይገልፅልናል። ስለዚህ ጉዳይ ለነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ስታወጋ እንዲህ በማለት ጠየቀቻቸው
“ወደ አንድ ሸለቆ ወረድክ እንበል። አንድ ከላይዋ ላይ የተበላና ሌላ ምንም ያልተበላባት የፍሬ ዛፍ ቢያጋጥምህ በየትኛው ዛፍ ሥር ነው ግመልህን ማሣረፍ የምትወደው” አለቻቸው።
ዓኢሻ (ረ.ዐ) ይህን ያለችው ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) ከሚስቶቻቸው መካከል ያገቡት ብቸኛዋ ልጃገረድ እርሷ ብቻ በመሆኗ ከሌሎቹ የምትበልጥ መሆኑን ለማስረዳት ነው። ነቢዩም (ሰ.ዐ.ወ) በዚሁ አመላክተዋል። እንዲህ በማለት
“አደራችሁን ልጃገረድ አግቡ። እነርሱ አንደበታቸው ጣፋጭ፣ ማህፀናቸው ንፁህ፣ ቶሎ የማያረጁ፣ በትንሽ ነገርም የሚወዱ ናቸውና።”(ኢብኑ ማጃህ እና በይሀቂ ዘግበውታል)
ጃቢርም “የአላህ መልእክተኛ ሆይ! አባቴ በኡሁድ ዘመቻ ቀን ሲሞት ሰባት ሴት ልጆችን ነው ትቶ ያለፈው። ለዚህም ነው ሁሉ ነገር የምትሰበስብልኝ ሴት ያገባሁት። ትሰበስብልኛለች ትንከባከባቸዋለችም።” አላቸው። ነቢዩም (ሰ.ዐ.ወ) “ኢንሻአላህ ጥሩ አድርገሃል።” አሉት። (ቡኻሪ፣ ሙስሊምና ሌሎችም ዘግበውታል)
ሌላው ኢስላም ለትዳር ከሚያመላክትባቸው ነገሮች መካከል ደግሞ ወላድ የሆነችውን ሴት ማግባት ነው። ስናገባ አንዲት ሴት ከእርግዝናና ከወሊድ ከሚከለክሉ በሽታዎችና ነገሮች ነፃ መሆኗን በማስመርመርም ሆነ በሌላ ማለትም የእናቷን የዘመዶቿን የኋላ ታሪክ በማወቅ ያገቡ እህቶችም ካሏት ወላድ ስለመሆናቸው በማጥናት ሊሆን ይችላል። ወላጆቿም ሆነ እህቶቿና የቅርብ ዘመዶቿ ወላድ ከሆኑ እሷም ትሆነለች ወደሚለው ድምዳሜ ሊደረስ ይቻላል።
ወላድ ሴትን የማግባቱ ሚስጢር የነቢዩን (ሰ.ዐ.ወ) ኡመት ከማብዛት ጋር የተያያዘ ነው። ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) ህዝባቸው በዝቶ በእለተ ትንሣኤ ከሌሎች ነቢያት ጋር ለመፎካከር ያልማሉ። በመሆኑም የርሣቸውን ምኞት ለማሳካት ወላድ የሆነችን ሴት ማግባት አስፈላጊ ነው።
“የአላህ መልእክተኛ ሆይ! እኔ ከተከበረ ቤተሰብ የሆነች ሴት ወደድኩኝ። ነገር ግን መውለድ አትችልም። ላግባት ወይ? አላቸው። ነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) እንዳያገባ ከለከሉት። ሰውየው ሌላ ጊዜ በመምጣት ደግሞ ጠየቃቸው። አሁንም ከለከሉት። ለሦስተኛ ጊዜ መጥቶ በጠየቃቸው ጊዜ የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ አሉ “ወላድ እና ተወዳጅ የሆኑ ሴቶችን አግቡ። እኔ በናንተ አማካይነት ህዝቤን አበዛለሁና”(አቡ ዳውድ ነሣኢ እና ሃኪም ዘግበውታል።)
ይህ የኢስላማዊ የጋብቻ መርሆ ነው። በእስልምና አንድን ሰው ማነፅ የሚጀምረው ከቤተሰብ ነው። የሀገር መሠረቱ ቤተሰብ ነውና። ጋብቻ ለተፈጥሮአዊ ጥሪ ምላሽ መስጫ መንገድ ከመሆኑም በላይ የሰውን ልጅ የህይወት ፍላጎት ማስኬጃ፣ ልጆችን ከወላጆች ማገናኛ፣ ማህበረሰቡን ከአደገኛ በሽታዎች መጠበቂያ፣ ከሥነምግባር ውድቀት መታደጊያ መድረክ ነውና እስልምና ትልቅ እውቅና ሰጥቶታል።
አንድ ሙስሊም ኢስላማዊ ቤተሰብ መመሥረት፣ መልካም ዝርያ መተካት፣ አማኝ አላህን ፈሪ ትውልድ ማፍራት ከየት እንደሚጀምር በትክክል ካወቀ ወደፊት የሚጠብቁት የህይወት ሀላፊነቶችም ከወዲሁ ይቃለሉለታል። ምክኒያቱም ማህበራዊ መስተጋብሮቹን የሚያሻሽልበትንና በላጭ የሆነ ማህበረሰብ ለመፍጠር የሚያስችል የትክክለኛ አስተዳደግ መሠረት የሆነችዋን መልካም ሴት የመሠረት ድንጋዩ አድርጎ በቤቱ አስቀምጧልና።
በእስልምና የልጅ አስተዳደግ መጀመር ካለበት ቦታ ማለትም ከሚስት አሊያም ከእናት ምርጫ ይጀምራል። ይህም መልካም አስተዳደግ ላይ ተፅእኖ የምታሣርፈውንና ገንቢ የሆነ ቀጣይ ትውልድ ለማዘጋጀት ብቃት ያላት አርዓያ መሆን የምትችል ሴት በማግባት ነው። ልብ ያለው ልብ ይበል።
ወላሂ በጣም ደስ የሚሉ ትምህርቶችን ነው የምትሰጡን ነገር ግን ብዙ ሙስሊም ይህን ድረ ገፅ የሚያውቀው አይመስለኝም እናም የማስተዋወቅ ስራ ብትሰሩ እላለው አላህ ይጨምርላቹ ብያንስ ላለማወቃችን ምክንያት አሳጥታችሁናል በዚህ ዘመን ስለ ኢስላም አለማቅ አይቻልም
ሱበበሀን አላህ እዚህ ደህረ ገፅ ገብቼ የምወጣበት ሰአት ይናፍቀኛል በጣም ነው የምደሰተው ትምህርቶቹ ልቤ ውስጥ ገብተው ስምጥ ነው የሚሉት አላህ ኽይር ጀዛችሁን ይክፈላቹህ አላህ ይጠብቃቹህ በናተ ፒጅ ብዙ በቃላት የማልገልፅው ትምህርት አግቼበታለሁ አላህ እጥፍ ድርብ አድርጎ ኽይር ጀዛችሁን ይክፈላቹህ በርቱልኝ ጠንክሩልኝ እ…..ወ…..ዳ….ች…..ኃ……ለ…..ሁ ለ አላህ ብዬ የናተው እህት ረምላ ነኝ በዱአችሁም አትርሱኝ አብበው ከሚተገብሩበት ባሮቹ ያድርገን
በኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት የአገር አቀፍ ኤሌክትሪክ አቅርቦት ፕሮግራም ጽ/ቤት የጽሕፈት መሳሪያዎች የፅዳት ዕቃዎችናበሎት, ቶነሮችን ለመግዛት በዘርፉ የተሰማሩ ... Read more
በደ / ብ / ብ / ሕ / ክ / መንግሥት የፋይናንስና ኢኮኖሚ ልማት ቢሮ ከዚህ በታች የተገለጸውን ተሽከርካሪ በግልጽ ጨረታ አወዳድሮለመግዛት ይፈልጋል፡፡ ... Read more
የቂርቆስ ክፍለ ከተማ የፐብሊክ ሰርቪስና የሰው ሀብት ልማት ጽ / ቤት በ 2011 በጀት ዓመት በክፍለ ከተማው ስር ለሚገኘው የወጣት ማዕከልየተለያዩ ዕቃዎችን በጨረታ ... Read more
መንግስቲ ኣብ ሊቢያ ንዝተፈፀመ ማሕረዲ ስጉምቲ ክወስድ፣ሕዚ እውን ኣብታ ሃገር ዝነብሩን ብዕጡቓት ይውሰዱ ዘለውን ብናይ ባዕሉ ዓቕሚ ወይ ብሓገዝ ማሕበረሰብ ዓለም ብህፁፅ ክንቀሳቐስ ዋና ፀሓፊ ተቓዋሚ ውድብ ሓድነት መላእ ኢትዮጵያ ኣቶ ካሳሁን ኣበባው ፀዊዖም።
ኣብ ልዕሊ ወገናትና ክሕልፈ ዘይብሉ በደል ተፈፂሙ እዩ ዝበሉ ኣቶ ካሳሁን ንኢትዮጵያዊያን ዘሕዘነ እዩ እውን ኢሎም።’’ኣብ ውሽጥን ወፃእን ንዘለው ኢትዮጵያዊያን ከቢድ ድፍረት ስለዝኾነ ካብ ብሕዚኡ መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ስጉምቲ እንተድኣ ዘይተወሲዱ’’ኢሎም ንሶም ብምቕፃል ‘’ኢትዮጵያዊያን ንቕድሚት እውን ክጥቅዑ እዮም።መንግስቲ ናይግድን ሓደ ነገር ክገብር ኣለዎ’’ኢሎም።
ኣብ ልዕሊ መናእሰይ ኣሕዋትናን ደቅናን ዝተፈፀመ ዘይተለምደ ማሕረዲ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ዘሕዘነን ዘንብዐን ስለዝኾነ ህዝቢ ኢትዮጵያ ካብ መንግስቲ ሓደ ነገር ትፅቢት ይገርብ እዩ እውን ኢሎም።
መንግስቲ ብዝምችዎ ኣገባብ ስጉምቲ ክወስድ፤ኣብ ሊቢያ ዘሎ ኩነታት ኢትዮጵያዊያን ድቃስ ዝኸልእ ስለዝኾነ ዓቕሚ ዝውሕደና እንተኾይኑ እውን ንሓገዝ ሕቡራት መንግስታት ምሕታት ኣገዳሲ እዩ ኢሎም።
ናይ ዜጋታት ስደተ ጠጠው ንምባል ኣብ ውሽጢ ሃገር ክስርሑ ዘለዎም ስራሕቲ ኣለው፤ኣድልዎ እንተዘይህሊ፣ፍትሒ እንተዝህሊ፣ስደት ክንኪ ይኽእል እዩ ኢሎም ኣቶ ክሳሁን ብምውሳኽ።ካልኦት ተቓወምቲ ፓርትታት እውን ንናይ ISIL ኣረሜናዊ ተግባር ብምኹናን መግለፂታት ኣውፂኦም ኣለው።
ብዝተኣሳሰረ ኣብ ዙርያ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ውግዘት ዳዕሽን ዝኽሪ ግዳያትን ሊብያ ኣብ ዝቐጸለሉ እዋን፡ ኣብ`ዚ ኣብ ዋሺንግተን ዲሲ ፊት ንፊት ዋይት ሃውስ ኣብ ዝርከብ ሃገራዊ ሓወልቲ ዝተኣኻኸቡ ብዙሓት ኢትዮጵያውያንን ኤርትራውያንን ትማሊ ሓሙስ፡ ንዝኽሪ`ቶም ኣብ ሊብያ ብግፍዒ ዝተቐትሉ፡ ሽምዓ ናይ ምብራህ ምሸት ኣኽቢሮም ኔሮም።
ብተመሳሳሊ ዜና ኢትዮጵይዊያንን ኤርትራዊያንን ነብርቲ ከባቢ ቴክሳስ ሁስተንን ላስ ቬጋስን እውን ኣብዚ ሰሙን ናይ ሽምዓ ምብራህ ስነስርዓት ብምካይድ ከምዝዘከርዎም ዝበፅሐና ዜና ሓቢሩ።
«የመጽሐፉ ባለቤቶች ሆይ! በአላህና ወደኛ በተወረደው በፊትም በተወረደው ለማመናችን አብዛኞቻችሁም አመጸኞች ለመኾናችሁ እንጅ (ሌላን ነገር) ከኛ ትጠላላችሁን» በላቸው፡፡
«አላህ ዘንድ ቅጣቱ ከዚህ የከፋ ነገር ልንገራችሁን» በላቸው፡፡ (እርሱም) «አላህ የረገመው ሰው በእርሱም ላይ ተቆጣበት፡፡ ከእነርሱም ዝንጀሮዎችንና ከርከሮዎችን ያደረገው ጣዖትንም የተገዛ ሰው (ሃይማኖት) ነው፡፡ እነዚያ በጣም በከፋ ስፍራ ናቸው፡፡» ከቀጥተኛውም መንገድ በጣም የተሳሳቱ ናቸው፡፡
በመጡዋችሁም ጊዜ (ወደእናንተ) ከክህደት ጋር በእርግጥ የገቡ እነርሱም ከርሱ ጋር በእርግጥ የወጡ ሲኾኑ «አምነናል» ይላሉ፡፡ አላህም ይደብቁት የነበሩትን ነገር በጣም ዐዋቂ ነው፡፡
አይሁዶችም «የአላህ እጅ የታሰረች ናት» አሉ፡፡ እጆቻቸው ይታሰሩ ባሉትም ነገር ይረገሙ፡፡ አይደለም (የአላህ) እጆቹ የተዘረጉ ናቸው፡፡ እንደሚሻ ይለግሳል፡፡ ከጌታህም ወደ አንተ የተወረደው (ቁርኣን) ከእነሱ ብዙዎቹን ትዕቢትንና ክህደትን በእርግጥ ይጨምራቸዋል፡፡ በመካከላቸውም ጠብንና ጥላቻን እስከ ትንሣኤ ቀን ድረስ ጣልን፡፡ ለጦር እሳትን ባያያዙ (ባጫሩ) ቁጥር አላህ ያጠፋታል፡፡ በምድርም ውስጥ ለማበላሸት ይሮጣሉ፡፡ አላህም አበላሺዎችን አይወድም፡፡
እታ እንኮ ሓላፍነታ ኣብ ማእከል ባንዴራና ምህላው ዝኾነ ቆጽሊ ኣውሊዐይ፡ ቅንያቱ ንስራሕ ከም ዘይተቐልቀለት ተፈሊጡ። ሃገራዊ ግቡኣ ጠንጢና ብስግረዶብ ተሸሪባ ከይትኸውን ይጥርጠር።
ኣውሊዐይ ንኹላቶም ባእታታት ባንዴራ ኤርትራ ትቕድሞም እያ፣ ብግድምና ። እቶም ካብ ፈለማ 1950ታት ጀሚሮም ዝፈልጥዋ ከምዚ ናይ ሎሚ ብጫ ካይኮነት'ዮም ዝዝክርዋ።
ወግዓዊ መዝገባት መንግስቲ ኤርትራ ንጉዳይ ምቅይያር ሕብሪ ኣውሊዐይ ኣመልኪቶም ዝህብዎ መብርሂ የልቦን፡ ይኹን ምበር ገለገለ ሰባት ሕብራ ዝቐየረት ኣንጻር ውልቀመላኽነት ተቓውሞ'ዩ ዝብሉ ኣለው (ኣነ)። ብምረት'ያ ቐምሲላ እምበር ሕብራ ኣይቀየረትን ዝብሉ ውን ኣለዉ። እዚ ኾይኑ እቲ፡ ኣውሊዐይ ነዚ ሎሚ ዝቐምሰለ ተስፋ ኤርትራውያን ብግቡእ ትለብሶ።
ወረ እቲ ቆጽለዋይ ሕብራሲ፡ እቲ ኩሉ ኤርትራዊ ዝምነዮ ልሙዕ መርየት ኤውሮጳ ደኣ ኸይከውን? እቲ ሰመያዊ ከኣ ነቲ ናብ ልሙዕ መርየት ክንበጽሕ ክንሰግሮ ዘሎና ባሕሪ መመልከተ። ኣብ ፈተነ ስግረዶብ ዝፈሰሰ ደም ውን ኣይወሓደን። ተነብዮምልና ብሓቂ።
በህግ አግባብ የተቋቋመ ፍርድ ቤት ግራ ቀኙን አከራክሮ ውሳኔ ከሰጠ በኋላ ለአፈጻጸም ሲቀርብ ውሳኔው እንዳልተሰጠ ተቆጥሮ አፈጻጸሙን በያዘው ፍርድ ቤት ዋጋ የሚያጣበት የህግ መሰረት አለ? ከሰበር ችሎት ውሳኔዎች ለመረዳት እንደሚቻለው አንድ ውሳኔ በሶስት መንገዶት እንዳልተሰጠ ሊቆጠር ይችላል፡፡ ከእነዚህ ውስጥ አንዱ የስረ ነገር የዳኝነት ስልጣን አለመኖር ነው፡፡ ምንም እንኳን ችሎቱ በአንድ መዝገብ ላይ ይህን አቋም ቢያራምድም በሌሎች ሁለት መዝገቦች ላይ ግን ራሱን በመቃረን የስረ ነገር የዳኝነት ስልጣን የፍርድ ቤትን ውሳኔ እንዳልተሰጠ እንደማያስቆጥረው የህግ ትርጉም ሰጥቷል፡፡ ሌሎቹ ሁለት መንገዶችና የችሎቱ ተቃርኖ የታየባቸው መዝገቦች የሚከተሉት ናቸው፡፡
አንድ ፍርድ ቤት ጉዳዩን ከማየቱ በፊት የስረ ነገር የዳኝነት ስልጣን ያለው መሆኑን ማረጋገጥ ያለበት ሲሆን የስረ ነገር የዳኝነት ስልጣን በተከራካሪ ወገኖች ባይነሳም በማናቸውም የክርክር ደረጃ ፍርድ ቤቱ በራሱ ሊያነሳው የሚገባው ጉዳይ መሆኑ ከፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁጥር 9 እና 231/1/ ሰ ድንጋጌዎች ይዘትና መንፈስ የምንገነዘበው ጉዲይ ነው፡፡ የሥረ ነገር የዳኝነት ስልጣን በሌለው ፍርድ ቤት የተሰጠ ውሳኔ ደግሞ በመርህ ደረጃ እንዳልተሰጠ የሚቆጠር ነው፡፡
ጉዳዮች በሥነ ሥርዓት ሕጉ መሠረት የሚመሩበት አይነተኛ አላማ ክርክሮችን ፍትሃዊ በሆነ እና ሥርዓት ባለው መንገድ በመምራት በአጭር ጊዜ እና በአነስተኛ ወጭ እንዲቋጩ ማድረግ ስለመሆኑ ይታመናል፡፡ ይህንኑ የሥነ ሥርዓት ሕጉን አላማ ለማሳካት ደግሞ በሕጉ የተመለከቱትን የስነ ሥርዓት ድንጋጌዎችን እንደየአግባብነታቸው መከተልን የግድ ይላል፡፡ በስነ ሥርዓት ሕጉ የተመለከቱት ድንጋጌዎችን እንደየአግባብነታቸው ያለመከተል በተከራካሪ ወገኖች መሰረታዊ መብት ላይ አሉታዊ ውጤት ማስከተሉ አይቀሬ ነው፡፡ ስለሆነም በስነ ስርዓት ሕጉ የተመለከቱት ድንጋጌዎች ተፈፃሚነት ሊኖራቸው የሚገባው ለጉዳዩ አግባብነት ሲኖራቸው እንጂ በዘፈቀደ ሊሆን አይገባም፡፡
ድንጋጌዎቹ አግባብነት ያላቸው ስለመሆኑ ከመለየቱ በተጨማሪ በጉዳዩ ላይ ተገቢነት አለው የሚለውን ትዕዛዝ ወይም ውሣኔ የሚሰጠው ችሎትም በሕጉ አግባብ የተመለከተው የዳኞች ቁጥር የተሟላ ሊሆን ይገባል፡፡ በሕጉ አግባብ ሊሟላ የሚገባው የዳኞች ቁጥር ሳይሟላ የሚሰጠው ትእዛዝ ወይም ውሣኔ እንደተሰጠ የማይቆጠርና ሕጋዊ ውጤት ሊኖረው የሚገባ አይደለም፡፡
አንድ ፍርድ ቤት የሰጠው ውሣኔ በሕግ ከተሰጠው የስረ ነገር የዳኝነት ስልጣን ውጭ የሆነ ጉዳይ በማየት የሰጠው ቢሆንም፣ ይህ ውሣኔ በይግባኝ ታይቶ እንዲታረም ካልተደረገ በስተቀር በፍ/ሥ/ሥ/ሕግ ቁጥር 212 በጉዳዩ ላይ አስገዳጅነት ያለውና የመጨረሻ ውሣኔ ነው፡፡
በሕግ አግባብ በፍ/ቤት የተሰጠን ውሣኔ የሞራልን ወይም የሕሊናን አስተሳሰብ መሠረት በማድረግ ዋጋ አልባ ሆኖ እንዲቀር ማድረግ በየትኛውም መለኪያ ተቀባይነት የሚኖረው አይደለም፡፡
የዋጋ ግሽበትን መቆጣጠር ተስኖታል፤ የግልና የመንግሥት ባንኮችን በእኩል አይን አያይም እየተባለ የሚወቀሰው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ሹም ሽር ተካሒዶበታል። ዶ/ር ይናገር ደሴ ለረዥም አመታት ያገለገሉትን አቶ ተክለወልድ አጥናፉን ተክተው የብሔራዊ ባንክ ገዢ ሆነዋል። ብሔራዊ ባንክ ያሻዋል የሚባልለትን ገለተኝነትና ነፃነት በሹም ሽር ያገኝ ይሆን?
የውጭ ብድር የተጫናት ኢትዮጵያ የብሔራዊ ባንክ ገዢዎቿን ሽራ በአዲስ ተክታለች። የብሔራዊ ባንክ ገዢ የነበሩት አቶ ተክለወልድ አጥናፉ ተነስተው በዶክተር ይናገር ደሴ ተተክተዋል። የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ፕሬዝዳንት የነበሩት አቶ በቃሉ ዘለቀ የብሔራዊው ባንክ ምክትል ገዢ ሆነው ተሾመዋል። በዋና ገዢነት የተሾሙት አቶ ይናገር የኢንቫሮመንታል ኤኮኖሚ ባለሙያ ናቸው። ሹመታቸው እስከ ተሰማበት ዕለት ድረስ የፕላን ኮሚሽን ኮሚሽነር ሆነው በማገልገል ላይ ነበሩ።
የኢትዮጵያ መንግሥት ለረዥም ዓመታት በብሔራዊ ባንክ ገዢነት ያገለገሉትን አቶ ተክለወልድ አጥናፉንም ሆነ ምክትል ገዢው ዶክተር ዮሐንስ አያሌውን የሻረበትን ምክንያት በይፋ አላስታወቀም። የአገሪቱን ምጣኔ ሐብት በቅርበት የሚከታተሉ እና በባንክ አገልግሎት ዘርፉ ውስጥ የሚገኙ ባለሙያዎች ግን ሹም ሽሩ አስፈላጊ እንደነበር ያምናሉ።
የምጣኔ ሐብት ባለሙያው አቶ ጌታቸው ተክለ ማርያም እንደሚሉት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ በአቶ ተክለወልድ አጥናፉ እየተመራ “ከበጀት ፖሊሲ በተለየ መልኩ ነፃነቱን አረጋግጦ መሥራት የሚችል የገንዘብ ፖሊሲ ማረጋገጥ አለመቻሉ” ዋንኛ ችግሩ ሆኖ ቆይቷል። አቶ ተክለወልድ ሥልጣን ላይ በነበሩባቸው አመታት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የዋጋ ግሽበትን መቆጣጠር፣ የኤኮኖሚውን እንቅስቃሴ ማፋጠን፣ የሥራ ቅጥርን እና ለግሉ ዘርፍ የብድር አቅርቦትን በማረጋገጥ ረገድ ስኬታማ አለመሆኑን ባለሙያው ያስረዳሉ። አቶ ጌታቸው ብሔራዊ ባንኩ የመንግሥት እና የግል የገንዘብ ተቋማትን በእኩል አለማየቱ ሌላው ጉድለቱ እንደነበር ይጠቅሳሉ።
የሕብረት ባንክ እና ሕብረት ኢንሹራንስ መሥራቹ አቶ እየሱስወርቅ ዛፉም ከአቶ ጌታቸው የሚገጥም ሐሳብ አላቸው። እየሱስወርቅ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ “የባንክ አገልግሎት ዘርፉን ብዙ የማያወያይ እንደ ፖለቲካው አመራር እኔ አውቅልሀለሁ የሚል ሆኖ ቆይቷል” ሲሉ ይተቻሉ። “ከዚህ ቀደም ከዘርፉ ጋራ ተቀራርቦ መወያየት ያልነበረበት፤የንግድ ሕጉ በስራ ላይ ያልዋለበት በይበልጥ ብሔራዊ ባንኩ ከቁጥጥር ኃላፊነት አልፎ የግል ባንኮቹ አስተዳዳሪ ወደ መሆን በጣም ያቀረበ ሰፍኖ ቆይቷል” የሚሉት አቶ እየሱስወርቅ ቁጥጥሩም ቢሆን ፖለቲካዊ ጫና የነበረበት እንደሆነ ይገልጻሉ። አቶ እየሱስወርቅ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ “አዳማጭ የሆነ በባንክ ዘርፉ ላይ በእውቀት ላይ የተመሰረተ ቁጥጥር የሚያደርግ አመራር ይኖራል” የሚል ተስፋ አላቸው። ይኸ ተስፋቸው አዲስ በተሾሙት ዶክተር ይናገር ደሴ ትከሻ ላይ ይወድቃል።
የምጣኔ ሐብት ባለሙያው አቶ ጌታቸው ተክለ ማርያም “ይናገር ደሴ ምን አይነት የገንዘብ ፖሊሲ ፍልስፍና አላቸው የሚለውን አናውቅም። ምክንያቱም በአካዳሚክ ከባቢው ውስጥ አልነበሩም። ከፖሊሲ አንፃር የሰሩት ጥናት ኖሮ፤ ያሳተሙት ሕትመት ኖሮ ይኼ ይኼ ነው ፍልስፍናቸው፤ ስለዚህ የገንዘብ ፖሊሲ በዚህ አቅጣጫ ይመራል የምንልበት ነገር የለም” ሲሉ ይናገራሉ።
“የሰዎች መለዋወጥ ለውጥ ያስከትላል ምንም ጥያቄ የለውም” የሚሉት የኢትዮጵያ የባንክ ባለሙያዎች ማሕበር ፕሬዝዳንት አቶ አዲሱ ሐባም ቢሆኑ በተጨባጭ ምን እንደሚለወጥ መናገር እንደሚቸግር ያስረዳሉ።
አቶ ይናገር የተሾሙበት ብሔራዊ ባንክ የአገሪቱን የገንዘብ ፖሊሲ የማስፈፀም ኃላፊነት አለበት። ብሔራዊው ባንክ በገበያው የሚንቀሳቀሰውን የገንዘብ መጠን የመቆጣጠር፤ የወለድ ምጣኔንም የመወሰን ሥልጣንም አለው። የኢትዮጵያ የባንክ ባለሙያዎች ማሕበር ፕሬዝዳንት የሆኑት አቶ አዲሱ ሐባ እንደሚሉት በኢትዮጵያ የሚገኙ ሌሎች ባንኮች እና የኢንሹራንስ ኩባንያዎች የመቆጣጠር ሥልጣንም በብሔራዊ ባንክ እጅ ነው።
አቶ ተክለወልድ አጥናፉ የብሔራዊ ባንክ ገዢ በነበሩባቸው ዓመታት የኢትዮጵያ ምጣኔ ሐብት አሁን ወዳለበት የዕድገት ንቅናቄ የገባበት እንደሆነ ይነገርለታል። የምጣኔ ሐብት ባለሙያው አቶ ጌታቸው እንደሚሉት አቶ ተክለወልድ ሥልጣን ላይ በነበሩባቸው ዓመታት በአንፃራዊነት የተረጋጋ የውጭ ምንዛሪ ምጣኔ ነበር። ብር ከሌሎች የመገበያያ ገንዘቦች አኳያ ያለው የምንዛሪ ምጣኔ እየጨመረ ቢመጣም ለውጡ ግን ከብሔራዊ ባንክ የውጭ ምንዛሪ አስተዳደር ጋር ብቻ የተያያዘ እንዳልሆነ የምጣኔ ሐብት ባለሙያው ያስረዳሉ። የኢትዮጵያ የባንክ አገልግሎት አገሪቱ በምትከተለው ፖሊሲ ምክንያት ውድድር ባይኖርበትም አቶ ተክለወልድ ብሔራዊው ባንክ ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂን በተሻለ ደረጃ እንዲጠቀም፤ ተደራሽነቱንም እንዲያሰፋ በማድረጉ ረገድ አዎንታዊ ሚና እንደነበራቸው አቶ ጌታቸው ያምናሉ።
የቀድሞው የብሔራዊ ባንክ ገዢ የደቡብ ኢትዮጵያ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ አባል ናቸው። አዲሱ ዶክተር ይናገርም ቢሆኑ የብሔረ አማራ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ አባል እና ከኢሕአዴግ ሥራ አስፈፃሚዎች መካከልም ይገኙበታል። አቶ ጌታቸው የባንኩ አሰራር እና አደረጃጀት እንዲሁም ከሥራ አስፈፃሚው ጋር ያለው የቀረበ ቁርኝት ሚናውን በአግባቡ እንዳይወጣ ጋሬጣ ሆኖበታል ሲሉ ይናገራሉ።
“ብሔራዊ ባንክ በጀቱን እና በጀት የሚፈጸምበትን ሁኔታ በኤኮኖሚው ውስጥ የሚኖረውን አስተዋፅዖ በነፃነት ገምግሞ መንግሥትን መደገፍ በሚኖርበት ሰዓት መደገፍ እንዲችል፤ በመንግሥት ላይ ገደብ ማድረግ በሚኖርበት ሰዓት ገደብ የሚያደርግ” ሊሆን እንደሚገባው አቶ ጌታቸው ይናገራሉ። ባለሙያው “ሁለቱንም በሚያደርግበት ሰዓት ዋና ዓላማው የዋጋ ግሽበትን ዝቅተኛው መጠን ላይ ማስቀመጥ፤ በኤኮኖሚው ውስጥ ያለውን የቅጥር መጠን ማይክሮ ኤኮኖሚው በሚችለው መጠን ማድረግን እንደ አላማው ወስዶ ሁለቱንም የሚያደርግ በአስተሳሰብም፤ በፍልስፍናም፤ ፖሊሲ በማውጣትም፤ በመተግበርም ረገድ ከፊስካል ፖሊሲው ወይንም ከሥራ አስፈፃሚው በነፃነት መንቀሳቀስ የሚችል ብሔራዊ ባንክ ያስፈልጋል” ሲሉ ይሞግታሉ። አቶ ጌታቸው “የብሔራዊ ባንክ ገዢው የኢሕአዴግ አባል እንደመሆናቸው መጠን በተለያዩ የመንግሥት ሹመቶች ውስጥ የቆዩ እና በአመራር ረገድ የነበሩ ከመሆናቸው አንፃር እሱ ነፃነት ይመጣል ወይ የሚለው በጥያቄ ምልክት ውስጥ የሚቀመጥ ነው” ሲሉ ይናገራሉ።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በአገራችን ያልተጠበቀ የለውጥ አየር በመንፈስ ላይ ይገኛል። የኢትዮጵያ ህዝብም የገዢው አካል እየወሰደ ያለውን አንዳንድ እርምጃዎችና ውሳኔዎች ባብዛኛው...
ኣብ ትግራይ፣ ህጹጽ ሓገዝ ክበጽሕ እንተዘይክእሉ፣ ኣማኢት ኣሽሓት ሰባት ብጥሜት ክሞቱ ከምዝኽእሉ ንግዝያዊ ኣማሓዳሪ ናይቲ ክልል ብምጥቃስ ኣሶሸትድ ፕረስ ሓቢሩ።
ትካላት ረዲኤት ምስ ወከልቲ ናይቲ ክልል ኣብ ዝገበርዎ ርክብ፣ ብሰንኪ’ቲ ዝካየድ ዘሎ ኵናት፣ ኣስታት 4.5 ሚልዮን ህዝቢ ወይ ዳርጋ ህዝቢ ትግራይ ብምሉኡ ንሓደጋ ጥሜት ተቓሊዑ ከምዘሎ’ዩ ተመልኪቱ።
ሰራዊት ኢትዮጵያን ብሰራዊት ኤርትራ ተደጊፉ ኣብ ትግራይ ዝኸፈትዎ ኵናት፣ ህወሓት ንምእላን ሕግን ስርዓትን ንምኽባርን ዝብል ስም እኳ እንተተዋህቦ፣ ክልል ትግራይ ልዕሉ ዝኾነ ይኹን እዋን ሕጊን ስርዓትን ፈሪሱ፣ ኣብያተ ሸቐጥን ትካላት ወሃብቲ መሰረታዊ ኣገልግሎታትን ተዘሚቱ’ዩ ዝርከብ።
ሕብረት ኤውሮጳ፣ ነቲ ተሸላሚ ናይ ሰላም ኖቤል ዝኾነ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ንገዛእ ህዝቡ ረዲኤት ክበጽሖ ክፈቅድ ብምጽዋዕ፣ ናብ ክልል ትግራይ ህጹጽ ረዲኤት ምእታው ክሳብ ዝፍቀድ፣ ነቲ መንግስቲ ዝወጠኖ ናይ ልዕሊ 80 ሚልዮን ኤውሮ ፊናንስያዊ ሓገዝ ደው ከብሎ ምውሳኑ ኣፍሊጡ።
እምብኣርሲ ንስኻ፣ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት ከምዚ ይብል ኣሎ፣ ናባይ ተመለሱ፣ ይብል እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፣ ኣነ ኸኣ ናባኻትኩም ክምለስ እየ፣ ይብል እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፣ ኢልካ ንገሮም።
ከም ኣቦታትኩም ኣይትኹኑ፣ንኣታቶም እቶም ቀዳሞት ነብያት፣ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፣ ካብ እኩይ መገድኹምን ካብ እኩይ ግብርኹምን ተመለሱ፣ ይብል ኣሎ ኢሎም ነገርዎም፣ ንሳቶም ግና ኣይሰምዑን፣ ናባይ ከኣ ጽን ኣይበሉን፣ ይብል እግዚኣብሄር።
ግናኸ ንባሮተይ ነብያት ዝአዘዝክዎም ቃላተይን ሕጋጋታይን ነቦታትኩምዶ ኣየርክቦምን እዩ∶ ንሳቶም ከኣ ተመልሱ እሞ፣ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት ከምቲ ብመጠን መገድናን ግብርናን ኪገብረና ኢሉ ዝሐሰቦ፣ ከምኡ ገበረና፣ በሉ።
ብኻልኣይቲ ዓመት ዳርዮስ፣ ብመበል ዕስራን ኣርባዕተን መዓልቲ በታ ሸባጥ እትበሀል መበል ዓሰርትወ ሓደ ወርሒ፣ ከምዚ ዚብል ቃል እግዚኣብሄር ናብ ነብዪ ዘካርያስ፣ ወዲ በረክያ ወዲ ዒዶ፣ መጸ፣
ብለይቲ ርኤኹ፣ እንሆ ኸኣ፣ ኣብ ሓመር ፈረስ እተወጥሔ ሰብኣይ፣ ንሱ ድማ ኣብቲ ትሕት ዝበለ ቦታ ኣብ ማእከል ኣእዋም ጸጾ ጠጠው በለ፣ ድሕሪኡውን ሓመራትን ጥርኝን ኣምባላያትን ኣፍራስ ነበሩ።
ንሳቶም ድማ ነቲ ኣብ ማእከል ኣእዋም ጸጾ ደው ዝበለ መልኣኽ እግዚኣብሄር፣ ንሕና ንምድሪ ዞርናያ፣ እንሆ ኸኣ፣ ኵላ ምድሪ ስቕ ኢላ ዐሪፋ ኣላ፣ ኢሎም መለሱሉ።
ሽዑ እቲ መልኣኽ እግዚኣብሄር፣ ዎ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፣ ነዘን በተን ሰብዓ ዓመት እተቘጣዕካየን የሩሳሌምን ከተማታት ይሁዳን ክሳዕ መኣዝ ኢኻ ዘይትምሕረን∶ ኢሉ መለሰ።
-እቲ ምሳይ ዚዛረብ ዝነበረ መልኣኽ ከኣ፣ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊትሲ፣ ኣነ ብየሩሳሌምን ብጽዮንን ዓብዪ ቕንኣት ቀኒኤ ኣሎኹ፣ ቅሩብውን ኰርየ ነበርኩ፣ ንሳቶም ግና ንሕሰም ሐጊዞም እዮም እሞ፣ ነቶም ሀዲኦም ዘለዉ ኣህዛብ ኣዝየ ዀርየሎም ኣሎኹ፣ ይብል ኣሎ፣ ኢልካ ኣውጅ፣ በለኒ።
ስለዚ ኸኣ እግዚኣብሄር፣ ኣነ ብምሕረት ናብ የሩሳሌም እምለስ ኣሎኹ፣ ይብል ኣሎ፣ ቤተይ ኣብኣ ኽትስራሕ እያ፣ ገመድ መለክዒ ኣብ ልዕሊ የሩሳሌም ኺዝርጋሕ እዩ፣ ይብል እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት።
እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት፣ ከተማታተይ ገና ብሰናይ ኪረውያ እየን፣ እግዚኣብሄር ከኣ ንጽዮን ገና ኼጸናንዓ እዩ፣ ንየሩሳሌም ድማ ገና ኺሐርያ እዩ፣ ይብል ኣሎ ኢልካ ኣውጅ።
ኣነ ድማ ነቲ ዚዛረበኒ ዝነበረ መልኣኽ፣ እዚኣቶም እንታይ እዮም∶ በልክዎ። ንሱውን እዚኣቶም እቶም ንይሁዳን እስራኤልን የሩሳሌምን ፋሕ ዘበልዎም ኣቕርንቲ እዮም፣ ኢሉ መለሰለይ።
ሽዑ ኣነ፣ እዚኣቶም እንታይ ኪገብሩ መጹ∶ በልኩ። ንሱ ኸኣ፣ ንይሁዳ ፋሕ ዘበሉ ኣቕርንቲ እዮም፣ እዚኣቶም ግና ኬፍርህዎም፣ ነቕርንቲ እቶም ንሃገር ይሁዳ ፋሕ ኬብሉ ኢሎም ቀርኖም ዘልዐሉ ኣህዛብ ከኣ ኬወድቁ ዝመጹ እዮም፣ ኢሉ በለኒ።
ጠዋት በቤተ መንግሥት እንዲህ ሆነ። የቅዱስ ሲኖዶስ አባላትና ጠቅላዩ በነበራቸው ውይይት ማጠቃለያ ላይ አባቶቻችን በጽሑፍ ያቀረቡለትን በቃል ደግመው ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ላይ እየደረሰ ላለው በደል መንግሥታቸው ይቅርታ እንዲጠይቅ ይጠይቁታሉ።
ጠቅላዩም አለ በነገራችን ላይ ይሄ በላይ የሚባለውን ሰውዬ እኔ በግሌ አላውቀውም። ከእኔም ጋር ግኑኝነት የለውም። ( የአንድ ፓርቲ አባሉን እኮ ነው አላውቀውም የሚለው) ቀጠለና ቀሲስ በላይ ሲፈልግ ጴንጤ፣ ሲፈልግ እስላም መሆን ይችላል። ኦርቶዶክስ ነኝ እያለ ግን ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሆኖ ጅማ ማርያምን መገንጠል አይችልም። ወዘተ አለና ቀጠለ።
ያቀረባችሁልኝ ጽሑፍ የክሥ ነው። “ እኔኑ እየከሰሳችሁኝ ነው። እኔ ካህናትንና ምእመናን አልገደልኩም፤ቤተ ክርስቲያንን አላቃጠልኩም፤ አዝናለኹ፤ ሳላጠፋና ሳልበድል እንዴት ይቅርታ ጠይቅ፤ ወርቅ ላበደረ ጠጠር እባላለኹ፤ ይቅርታ አልጠይቅም፤ ካሳም አልከፍልም፤” በማለት የአባቶችን ወሽጥ ከቆረጠ በኋላ ጥያቄው የመተጋገዝ ከኾነ ግን እንደሚቀበሉትና እንደሚረዱም እያላገጠ ነግሯቸዋል ተብሏል። ወደፊት ግን ቤተ ክርስቲያን ላይ ጉዳት እንዳይደርስ ጥበቃ ማድረጉ ላይ እነበረታለን። እናም መንግሥቴ ይቅርታ አይጠይቅም። አራት ነጥብ ብሎ መራራውን ኮሶ የ42 ዓመቱ ጎረምሳው ጠቅላይ ሚንስትሬ እነዚያ ለሰማይ ለምድር የከበዱ አረጋውያን አባቶችን አስቀምጦ እየመረራቸውም ቢሆን አፋቸውን በግድ ፈልቅቆ ግቷቸዋል።
እኔም እጅግ በጣም ደስስስ ነው ያለኝ። አንጀቴ ነው ቅቤ የጠጣው። አቢቹን ከልቤ ነው ያመሰገንኩት። ከልቤም ነው የመረቅኩት። እንኳንም እውነቱን፣ ትክክለኛውን መገለጫ አቋሙን በ11ኛው ሰዓትም ቢሆን ገለጠላቸው ብዬ ነው መደሰቴ። ትንሽ ደግሞ አስኬማቸውን አስወልቆ፣ መስቀላቸውን ቀምቶ ትንሽ #ፑሻፕ ቢያሠራቸው እጅግ መልካም ነበር። አቦ ደግ አደረክ ያ ሌንጨ ኮ። በጊዜ እንኳንም አወቁህ። ገለቶሚ። አሁን ቁርጡ ሲታወቅ የግድ ወደ አንድ አቋም ይመጧታል።
የኦቦ ሜንጫ ጃዋር አድራሽ ፈረሱ ቀውስ በላይ መኮንን በአስቸኳይ ወደ ቤተ ክህነት እንዲመጣ ከሲኖዶሱ ይነገረዋል። ቀወሴም “ ጠዋት ሄጄ አጥቻቸዋለሁ እና አልመጣም ይላቸዋል። መልካም ተብሎ ለአለቆቹ ተነግሮ ቢነገረውም ያንኑ ቃል ደገመ። ኋላ ማን ምን እንዳለው አይታወቅም ቀውሲ በላይ መኮንን 6 ጀሌዎቹን አስከትሎ ቤተ ክህነት ደረሰ። ጉባኤውም ተጀመረ። ጥያቄዎች በዝርዝር ቀረቡለት። እሱም እንዲህ አለ። “ እኔ እዚህ ነገር ውስጥ የገባሁት በየአህጉረ ስብከቱ ያሉት ሊቃነ ጳጳሳት ምንም ስላልሠሩ ነውም። እናም ወይ ፍንክች አላቆምም አለ።
እንዲያውም አለ ፤ እንዲያውም አንድ ምሳሌ ልንገራችሁ። ሁሉም የኦሮሞ ህዝም ድሮ በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ነበር የሚጠቀመው። ከዚያ የኦሮሚያ ባንክ ሲከፈት ኦሮሞው በሙሉ ግልብጥ ብሎ ወደ ኦሮሚያ ባንክ ገንዘቡን አስገባ። ባንኪ ኬኛ ብሎ እኮ ነው። አሁንም የኦሮሚያ ቤተ ክህነት ቢከፈት ወደ ጴንጤ፣ ወደ መናፍቅነት የሄዱት በሙሉ ግልብጥ ብለው ይመጣሉ። ኦርቶዶክሲን ኬኛ ብለውም ይመለሳሉ። ብሎት አረፈው።
እኔ እኮ ድሮም ተናግሬአለሁ። ፀቡ ኢትዮጵያ ከሚለው ስም ጋር ነው ስንል ሰሚ አጥተን የነበርን ሰዎችንም ዛሬ ገላገሉን። አገኘንህ። እንኳንም ደህና መጣህ አልነው። በነገራችን ላይ የኦሮሞ ጽንፈኞቹ የጃዋሩ OMN ሰሞኑን አንዲት ነፍስ ነገር የሆነች መረጃ ለጥፎ ነበር። መረጃዋ እንዲህ የምትል ናት። የተጻፈችው በቁቤ ቋንቋ ነው። “ የኦሮሚኛ ቋንቋ በአፍሪካ በሙሉ የሚነገር ቋንቋ ነው። በዙ ኦርቶዶክሳውያን የኦሮሞ ልጆች በቋንቋቸው ማምለክ አልቻሉም። ስለዚህ ለኦሮሞ ልጆች ሲባል የግድ የኦሮሚያ ቤተ ክህነት በአስቸኳይ መቋቋም አለበት። ይሄ ነገር ከተሳካ ኦሮምኛን የፌደራል ቋንቋ ለማድረግ የሚደረገውን ትግል በቶሎ ያቀላጥፈዋል። ብሎ ነው የደመደመው። ስለዚህ የኦሮሚያ ቤተ ክህነት ምስረታ ኢትዮጵያ የሚለውን ስም አሽቀንጥሮ ለመጣል ነው። ይኸው ነው ትግሉ።
እነሱ እየሠሩ ያሉት ከኦሮሚያ ምድር ዐማራንና አማርኛ ቋንቋን፣ ኢትዮጵያ የሚለውን ስምና የኢትዮጵያን ባንዲራ ለማጥፋት ነው። አከተ። ሌላው ቦለጢቃ ትርፍ ነው። ከዚያ የሸዋ ዐማራውን ብቻውን አግኝተው እሬቻውን ሊያበሉት ነው ፍላጎታቸው።
ዶር ብርሃኑ ነው ማንትስዬ ነኝ ያለ ሰው ደግሞ መናገር ጀመረ። እንዲህም አለ። “ እኛ ኦሮማራ ብለን ጀምረን ነበር። እሱም አልተሳካም። ከኢትዮጵያ አንድነት ኃይሎች ጋርም ሞከርን እሱም አልተሳካም። አሁን የቀረን ነገር የለም። ሁሉንም ትተን ኦሮሙማን ማጠንከሩን መርጠናል። በቃ ይኸው ነው። እርማችሁን ብሉ ብሏቸው አረፈው።
በመጨረሻም ሲኖዶሱ እነ ቀሲስ በላይን ይቅርታ ትጠይቃላችሁ ወይስ አትጠይቁም አላቸው? አንጠይቅም አሉ ኮምጨጭ ብለው። ለምን ሲባል ሚልዮኖች ከኋላችን ስላሉ አንጠይቅም አሉ። እሺ ብለው ወደ ውሳኔ ሊገቡ ሲሉ። አረጋዊው ሊቀጳጳስ ቀድሞ የዚህ ነገር ደጋፊ እንደነበሩ የሚነገርላቸው በትውልድ ኦሮሞ የሆኑት አቡነ ዮሴፍ ጣልቃ ገብተው እንዲህ አሉ።
“ የለም የለም ቆይ አንቸኩል። እኛ ለህዝቡ ጋዜጣዊ መግለጫ የምንሰጠው ጠዋት 3 ሰዓትም አይደል? ግድየለም ልጆቹም የማሰቢያ የማሰላሰለያ ጊዜም እንስጣቸው። እኛ ጠዋት 2 ሰዓት ቀደም ብለን እንሰብሰብ። እናንተም አስባችሁበት አድራችሁ ኑ። እስከ 3 ሰዓት ከላደረሳችሁ። እኛም በእናንተ ላይ ውሳኔአችንን ወስነን እንለያያለን። ይኸው ነው አበቃ አሉ። ጉባኤውም በዚሁ ተጠናቀቀ።
አቶ ሽመልስ አዱኛ ትናንት በሲኖዶሱ ላይ ተገኝቶ ለሲኖዶሱ የኦሮሚያ ቤተ ክህነት የሚባል የለም ብሎ ተናገረ፣ ኢትዮጵያውያን ጮቤ ረገጡ። ጃዋርም ጆሮውን ጠምዝዞ ይቅርታ አስጠየቀው።
ከሰዓት ላይ ታከለ ኡማ ከአቡነ መልከጸዴቅ ጋር ተሞዳምዶ በሚልየን የሚቆጠር ብር ከቤተ ክርስቲያኒቱ ካዝና አውጥቶ ለፕሮቴስታንቱ ታከለ ኡማ አስረከበ። በዚያው ከሰዓት ላይ ደግሞ አቢቹ ለፓስተሩ ለዮናታን 25 ሺ ዩሮ በሚሊኒየም አዳራሽ ሸለመው። እየሆነ ያለው ይሄው ነው። አከተመ።
አዳሜ እርምህን አውጣ። ደግነቱ አሁን ሁሉም ስለባነነ እኔ ጩኸቴን መቀነስ አምሮኛል። እስከዛሬም እናንተ ባታነቡት እንኳ ሼር አድርጉት እያልኩ የነዘነዝኳችሁ ቀድሞ የሸተተኝ ነገር ስለነበረ ነው። በእርግጠኝነት የምነግራችሁ። በዚሁ ከቀጠለ ነገሩ ሁሉ ይደፈርሳል። ከዚያ የግዱን ይጠራል። የሚታየኝ ይሄው ነው።
የዐማራው ተለቅሞ መታሰር። የትግራይ ከዳር ቆሞ መሳቅ። የኦሮሞ ኦርቶዶክሱ ከሃይማኖቱ ይልቅ ዘሩ በልጦበት ማሽካካት የመሪዎቹ እንደ ፍንዳታ ታላቅ ሀገር ላይ መቀለድ ነገን ሳያጨልመው አይቀርም።
ዘሬ ዝም ያለ ሽማግሌ ነገ ከዘራውን ለማንሳት እንኳ ጊዜ አያገኝም። ዛሬ ምን አገባኝ ያለ ሁላ ነገ ጉድጓድ ከፊቱ ይጠብቀዋል። ግብፅ፣ ሱዳን፣ ሳኡዲ፣ ኳታር፣ ሶማሊያ፣ ኤምሬትስ፣ እንግሊዝና አሜሪካም ካርታ ጨዋታውን አጧጡፈውታል።
በተለይ ለበረታ ችግር የተጋለጡ ማህበረሰቦችን ፈጥነው ለመድረስ ከታጣቂ ኃይሎች ጋር ሲደራደሩ፥ በሥነ ምግባር ጥያቄ ዙሪያ አዕምሮን የሚረብሹ ሁለት ክፉ ምርጫዎች ይቀርቡላቸዋል። ሕይወት ለማትረፍ በሚያደርጉት ጥረት አንዱን መምረጥ ይገደዳሉ።
Medecins sans Frontieres (ድንበር የለሽ ሐኪሞች) የተባለው ግብረሰናይ ድርጅት ባለፉት 40 ዓመታት የገጠሙትን አንዳንድ ችግሮች ባለፈው ሣምንት በበርሊን ጉባዔው ላይ መርምሯል።
"አሁንም በዋናነት የምንከተለውን መመሪያ እንጠብቃለን፤ ያም ዐብይ እምነታችን ሕይወት ማዳን ነው፡፡ ያም ሆኖ ግን አንዳንድ መሠረተ ቢስ እምነቶችን ደግሞ ለማስወገድ እንጥራለን፡፡ በዚህም 'ድንበር የለሽ ሐኪሞች መቼ ነው የራሱን አሣልፎ መስጠት ያለበትና የሌለበት?' የሚለውን ትልቁን ጥያቄ ለመመለስ ይሞክራል፡፡" ሲሉ ዋይስማን አክለው ያስረዳሉ፡፡
ለረድዔት ድርጅቶቹ ገንዘብ የሚያዋጡ ወገኖች በበኩላቸው ብዙውን ጊዜ ሰብዓዊ ደንቦች በሚል ሽፋን ለሚሰጠው መግለጫ ሣይሆን የፖለቲካውን ውል የሥልጣንና ፍላጎቶችን ሚዛን ጠብቆ የርዳታውን እንቅስቃሴ ወደፊት ማራመድ የሚቻልበትን መንገድ ለመመርመር በርካታ አስቸጋሪ ጥያቄዎችን አንስተዋል፡፡
በመንግሥት መገናኛ ብዙሃን እንደተገለፀው ዛሬ የተለቀቁት 4ሺሕ 8መቶ ሰዎች በሀገሪቱ ተፈጥሮ ከነበረው አለመረጋጋት ጋር በተያያዘ በሁከት የተጠረጠሩ በጦላይ እና በብርሸለቆ ማሰልጠኛዎች ሥልጠና የወሰዱ ናቸው፡፡
እንግሊዝኛ ምሳሌዎች ላይ ኖርዌጂያን ቡና ቤት ማህበር -እሱደግሞ አውራጃ ቅርንጫፍ መሪ ነበር ኖርዌጂያን የሚሰጡዋቸውን እርሱ ደግሞ በመስጠት ሕግ አስረጅዎች ኒውዮርክ ነው ሆኗል ነገር ነበር ታዋቂ አባል ኖርዌጂያን የሚሰጡዋቸውን.
ይህ በመጪ ግንቦት የሚታሰብ ብሄራዊ ምርጫ በዓይነቱም ፣በይዘቱም ሆነ በዉጤቱ የተለየ እና ትልቅ አመኔታ እንደሚጠበቅ እየሰማን ነዉ ፤መቸም ከመስማት ዉጭ የመሰማት ዕድል እና ፋንታ ስለሌለን አሜን ብሎ ከማየት ዉጭ ምርጫ የለም እና ፡፡
ርግጥ ነዉ ለታዳጊ የስነ መንግስት ዕጩ ድርጅቶች ካልሆነ በቀር ለዓመታት የነበሩ እና አባሪ ፤ተፎካካሪ ድርጆቶች ከነሙሉ ስልጣን መንበር አሁንም ስላሉ የነበረዉን እና የሚሆነዉንም ያዉቁታል መከተል እንጅ ማስከተል ስላልቻሉ ማለቴ ነዉ ፡፡
የስነ መንግስት (ፖለቲካ) ድርጅቶች ፍላጎት እና ሞኞት ለህዝብ እና ለአገር ዕድገት እና ልዕልና ቢሆን ኖሮ ህዝብ ለሚያነሳቸዉ የማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ማንነት ፣ የወሰን እና ታሪካዊ ዳራ ባላቸዉ ዕዉነተኛ መገለጫዎች ላይ ከፊት በተገኙ ነበር ፡፡
በኢትዮጵያ ታሪክ ህዝብ እንጅ መሪዎች በማንኛዉም ብሄራዊ ጥቄ ከፊት ሆነዉ ሲመሩ እና ሲያስተባብሩ ያየኛቸዉ እና አሁን የረጅም ዓመት ያስቆጠሩት የስነ ዜጋ ድርጅት / አመራር አለማየታችን አሁንም እንዴት እና በምን ዋስትና ከግል እና ቡድን ፍላጎት ባርነት ነጻ ስለመዉጣታቸዉም ሆነ የህዝብ፣ዜጎች እና የኢትዮጵያ ብሄራዊ አንድነት እና ክብር እንደሚያሳስባቸዉ ማወቅ እንደ ህዝብ እየተቸገርን እንገኛለን ፡፡
ዳቦ እና ዉሃ ላጣ ህዝብ ለአለፉት 20 ዓመት እና ከዚያ በላይ ስለ ህዝብ ዉክልና (ዲሞክራሲ) በምርጫ ዋዜማ ማቀንቀን …..አንዲያዉ“ ላም አለኝ በሰማይ ወተቷንም አላይ ” ካልን ሰንብቷል እና አዲስ ቅኝት እና ዕዉነት ከወዴት ይሆን ፡፡
ለህዝብ አዲስ ከተባለ ከሁለት ዓመት በፊት በህዝብ ትግል እና የዘመናት መስዋዕትነት ብልጭ ብሎ እንደረፋድ ጤዛ ጭጭ ፤ምጭጭ ባለ የለዉጥ ጅምር የስም ለዉጥ ከተቃዋሚ ወደ ተፎካካሪ መዛወሩ ስንሰማ አሉ ወይ ብለናል ፡፡
በተባባሪ እና በአባሪነት ለግል እና ለቡድን ስልጣን ከሁለት አሰርተ ዓመታት በላይ የሙጥኝ ያሉ እና አንድም ቀን ለህዝብ እና ለአገር የሚበጅ ይህን ሠራን ብለዉ መናገር የማይችሉ በተለመደዉ እና በኖሩበት “ከሰማይ መና ” ምኞት አሁንም ለ፮ኛ ጊዜ ይሰራል ፤ተቀባይነት ይኖረዋል ብሎ ማሰብ ግን ከመጀመሪያዉም ያልሰራ እና የመከነ መሆኑን አለመረዳታቸዉን የሚያሳይ ከመሆኑ በላይ ምድር ላይ እንወክለዋለን ከሚሉት ህዝብ ጋር ያልነበሩ እንዲያዉም የሚፈልጉት ለመናጆ እንጅ ለቁም ነገር ጉዳይ አለመሆኑን አመላካች ነዉ ፡፡
በአገራችን በአገር አንድነት ፣ በህዝቦች የመኖር ተፈጥሯዊ መብት፣ ሠባዊነት እና የግለሰብ መብት ጥሰት ላይ ያልደረሱ እና የሰዉ ልጅን አይደለም የዓለም ገዥ የሆነዉን ሳጥናዔልን ሳይቀር ያስደመመ እና ያስከነዳ ደርጊት ለዓመታት ሲደጋገም እና የክፍለ ዘመናችን ወደር የለሽ ጭካኔ በራስ ወገን እና መንግስት ለደረሰ ጭካኔ “አህያም የለኝ ከጅብ አልጣላ” (በሰዉነት እና ኢትዮጵያዊነት ሳይሆን በቋንቋ/ብ.ሰ/ መደገፍ) በማለት በአባሪነት እና በአድርባይነት ትብብር በኖረ አመላካከት ዛሬም እንደቀደመዉ በምኞት እና ፍላጎት ሳይሆን በተለይም ነባር እና ደባል ድርጅቶች “ምን ስሰሩ እና የት እንደነበራችሁ ”እንድትነግሩት የኢትዮጵያ ህዝብ ይጠብቃል/ ይጠይቃችኋል፡፡
የኢትዮጵያ መንግስት በአሜሪካን ሀገር የሚገኘውን የጥብቅና ባለሞያዎች ድርጅትን ለወኪል ጉዳይ አስፈፃሚነት ሥራ እና ለህግ አማካሪነት ሥራ በወር ሰላሳ አምስት ሺህ የአሜሪካ ዶላር እየከፈለ በመቅጠሩ ፤ አሜሪካ ለእስራኤል ከምትሰጠው አመታዊ የገንዘብ እርዳታ ውስጥ ሶስት ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር በመቀነስ ይህንን ሶስት ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር በየአመቱ ለኢትዮጵያ ለመስጠት በህግ አግባብ ስምምነት በቅርብ አሜሪካ ትስማማለች ተብሎ ይጠበቃል።
በላቸው ከላይ ማላጂ በርዕሱ ያቀረበው መለዕክት ምኞትህንና ፍላጎትህን ግለጽ አይልም።ከዚያ ይልቅ ለሃገርህ ምን ሠራህ? የሚል ድምጸት አለው።ምን እየሠራህ ነው?የምትመዘነውም ሀገርን ባስቀደመ ሥራህ ነው።ችግሩ ሃገርን ያስቀደመ ሰው መታጣቱ ነው።በእኔ አስተሳሰብ ግን አሉ፤እንዳይታዩ ያለው ሥርዓት ማነቆ ሆኖባቸው እንጂ።
ራስ ጉግሣ በኢትዮጵያ ዘመነ መሳፍንት ከ1792 እስከ 1817 ዓም ድረስ የበጌምድር ራስ፣ የየጁ ስርወ መንግስት እንደራሴ ነበሩ። የመርሶ ባሬንቶ እና የራስ ዓሊጋዝ እኅት የከፈይ ልጅ ነበሩ።
ዜና መዋዕሎች እንደሚሉ፣ ጉግሣ የበጌምድር ራስ በሆኑ ጊዜ ዋና ከተማቸውን በተራሮች ከጎንደር 60 ኪሎሜትር ወደ ደቡብ ምሥራቅ ሌቦ በተባለ ሥፍራ አደረጉት።[4] ጉግሣ እንደራሴ እየሆኑ፣ ከበጌምድር መኳንንት መሬትን ያዙባቸው፣ ንጉሠ ነገሥቱም በስም ብቻ ቀሩ። በ1792 ዓም የመሬት ይዞታ ከጉልት ወደ መንግሥት ንብረት እንዲቀየር በንጉሥ ስም ዐወጁ። በመጀመርያው፣ ገበሬዎቹ ከጉልተኞቹ ነጻ ስለ ወጡ ደስ አሉ። ሆኖም ከዚያ ራስ ጉግሣ የታላላቆቹን ቤተሠቦች መሬት በየዓመቱ በየሰበቡ እየያዙባቸው ስለ ሆነ፣ ገበሬዎቹ የሚጠብቁዋቸውን የሚከራክሩላቸውንም አጡ። አቶ ሪቻርድ ፓንክኸርስት እንደ ጻፉ፣ «ይህም እየሆነ፣ መሬታቸው የጠፋባቸው መኳንንቱ ሁሉ ያህል ቅጥረኛ ወታደሮች ሆኑ። አንዳንዴ ሙሉ መንደሮች አገራቸውን ትተው ወደ ጎረቤት አገር ይፈልሱ ነበር፤ መኳንንቱ እንዲህ ነጣቂዎች ሆኑና። ከገበሬዎቹም ወገን ብዙዎች ወደ ጭፍሮች ገቡ፤ የሥራዊት ኑሮ ከእርሻ አገልግሎት መረጡና።»[5]
በ1795 ዓም ራስ ጉግሣ በኢኦተቤ ውስጥ በታየው ትምሕርታዊ ክርክር ውስጥ ገቡ። የእጨጌ ወልደ ዮና ወገን ደግፈው የተቀራኒ «ቅባት» ወገን ከበጌምድር ለቅቆ እንዲወጣ አደረጉ። በዚያንም ወቅት ያህል አቡና ፫ኛው ዮሳብ ሲያርፉ ቤተ ክርስቲያኑ እየደከመች ራስ ጉግሣ በመስከረም 1 1796 ዓም የቤተ ክርስቲያኑን ቦታዎች ዘረፉ።[6]
የኮቪድ 19 ስርጭትን ለመቆጣጠር የፌዴራል እና የክልል መንግስታት የተለያዩ ርምጃዎችን እየወሰዱ ይገኛሉ።ከእነዚህ ርምጃዎች መካከል የተወሰኑት የመንቀሳቀስ መብትን በመሰሉ የዜጎች መብቶች ላይ ገደብ የሚጥሉ ናቸው።
ኢትዮጵያን ለ21 ዓመታት የመሯት የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትሯ መለስ ዜናዊ ካለፉ በኋላ ምክትላቸው ሆነው የቆዩት ኃይለማርያም ደሣለኝ ሕጉ በሚያዝዘው መሠረት ይተኳቸዋል እየተባለ ነው፡፡
ኣብቲ ዝበዝሑ መንእሰያት፣ ጎደናታት ብምዕጋትን ጎማታት መኪና ብምቅጻልን ዘካየድዎ ተቓውሞ፣ ወትሃደራት መንግስቲ ብዝኸፈትዎ ቶኽሲ ሓደ መንእሰይ ከምዝተቐትለ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ።
እቲ ነባሪ ከተማ መቐለ ዝኾነ መንእሰይ፣ ብዝተተኮሰሉ ጥይት ተወጊኡ ናብ ሆስፒታል ዓይደር ኣብ ዝበጽሓሉ ከምዝሞተ ንሓደ ካብ ሓካምም ናይቲ ሆስፒታል ብምጥቃስ እቲ ኣገልግሎት ዜን ኣረጋጊጹ።
መንእሰያት መቐለ፣ ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ሰራዊት ኤርትራ ብምዃን ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለያ ከተማታትን ዓድታትን ዘብጽሕዎ ዕንወት፣ ዝምታን ዝቕጽል ዘሎ ዓመጽን ንምቛም ናብ ጎደናታት ከምዝወጽኡ ካልኦት ወገናት ኣብ ማሕበራዊ ሜድያታት ይገልጹ ኣለዉ።
እቲ ተቓውሞ ዝተኻየደ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኩነታት መቐለ ናብ ንቡር ተመሊሱ፣ ህዝቢ ዕለታዊ ናብርኡ ይመርሕ ከምዘሎ ንምርኣይ፣ መራሕቲ ሃይማኖት ናብታ ከተማ ኣብ ዝልኣኸሉ እዋን’ዩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ኣብ ትግራይ ምብጻሕ ዘካየደት ፕረዚደንት ኢትዮጵያ፣ ሳህለወርቅ ዘውደ ምስ ኣዴታት መቐለ ኣብ ዘካየደቶ ርክብ’ውን ተሪር ተቓውሞታት ከምዝበጽሓ’ዩ ተመልኪቱ።
ህዝቢ ትግራይ፣ ብኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ኣመሓደርቲን ሰበ ስልጣን መንግስትን ኣብ ዝካየደሉ ዘሎ ኣኼባታት፣ ሓያል ተቓውሞንታት የስምዕ ከምዘሎ በብእዋኑ ዝልሑኽ ዘሎ ናይ ቪድዮን ድምጺን ሰነዳት የረጋግጽ።
ብሰራዊት ኤርትራ ተደጊፉ፣ ሓያሎ ከተማታት ትግራይ ክቖጻጸር ዝኸኣለ ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ክልል ትግራይ ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቁጽጽሩ ብምእታው፣ ኩነታት ናብ ንቡር ናይ ምምላስን ናይ ምርግጋእን ስራሕን የካይድ ከምዘሎን እኳ እንተገለጸ፣ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ካብዚ ዝርሓቐ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ይገልጹ።
LearnNoW 12 ምዕራፋት ዝሓዘ ኰይኑ፡ ነፍሲ ወከፍ ምዕራፍ ኣብ ውሑዳትን ውሱናትን ኣርእስታት ዘትኰሩ፡ ዝተፈላለየ ትሕዝቶን ዝርጋሐን ዘለዎም ጽሑፋት ይሓቑፍ። ብኸም'ዚ ከኣ፡ኣብ ኩሎም ጽሑፋት ገለ ሓደሽቲ ብኣታታትን ድግማታትን ክህሉ እዩ።
ኩሎም ምዕራፋት ሓደ ዓይነት ቅዲ ዝርዝር ትሕዝቶ ኣለዎም። እቶም ኣርባዕተ ላዕለዎት ኣሃዱታት ብዛዕባ ኣለክስ፡ በን፡ ሰሲልየን ዲናን ናብ ዝውክኡ ጽሑፋት ይመርሑ።
ጽሑፍ ከተንብብ ከለኻ፡ምስ'ኡ ነቲ ቅራጽ ድምጺ ስምዓዮ። እናንበብካ ድምጽኻ ክትቀርጽን፡ ምስ'ቲ መበቆላዊ ቅራጽ ድምጺ ከኣ ከተወዳድሮ ትኽል ኢኻ። (ምዝማድ ፊደላት ኖርወየኛንን ትግርኛን ተመልከት)
ነዞም ደረጃታት እዚኣቶም ምስ ኣማላእካ፤ ናብ በን ክትቅጽል ትኽእል ኢኻ። ናብ ሰሲልያን ዲናን ቅድሚ ምስጋርካ፤ነዚ ደረጃ እዚ፡ ልከዕ ከም'ቲ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝተኸተልካዮ ኣገባብ ገይርካ ስርሓዮ።
ብተወሳኺ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ነፍሲ ወከፍ ምዕራፍ ዝርከቡ ዝርዝር ቃላት ዝሓዘ፡ ገጽ ማሕደረ ቃላት ክትውከስ ጽቡቕ እዩ። ክንደይ ዝኾኑ ሓደሽቲ ቃላት ተማሂርካ? ንቕድሚት ቅድሚ ምቕጻልካ፤ እንተወሓደ፡ ሓደ 80% ካብኣቶም ኣጽኒዕካ ክትከውን ኣለካ።
ኩሎም እቶም ኣብ እቲ ተወሳኺ ትምህርቲ ዝሓዘ ገጽ ዝርከቡ ባእታታት፡ ምስ እቶም ካብ'ቲ በጺሕካዮ ዘለኻ ምዕራፍ ክትመሃሮም ዘለካ ነገራት ዝዛመዱ ኰይኖም፤ ኣብ መስርሕ ምምሃር'ውን ዓይነታዊ ለውጢ የበርክቱ።
ሓዲሽ ቋንቋ ክትመሃር ከለኻ፡ብፍላይ ኣብ'ቲ ፈለማ መድረኽ፡ ቃላት ምጽናዕ ኣዝዩ ኣድላዪ እዩ። እዚ ከኣ ጽዑቕ ልምምድን ምድግጋም ይጥይቕ። በዚ ምኽንያት፡ LearnNoW ንኣመሃህራ ቃላት ብዝተፈላለይ ኣገባባት ኣቕሪቡዎ ኣሎ።
ቀሊል ዝርዝር ቃላት ኣብ ትሕቲ ተነባቢ ጽሑፍን (ኣሃዱ ትሕዝቶ ማሕደር ቃላት) ኣብ ማሕደረ ቃላትን (a - å) ትረክብ። ከምኡ'ውን ተወሳኺ ደቂቕ መግለጺ ዝሓዙ ሰሌዳታት ብደረጃ ምዕራፍን፡ ብፊደል ተሰሪዖም ኣብ ገጽ ሰሌዳ ማሕደረ ቃላትን ቀሪቦም ኣለዉ።
ኣብ'ዚ፡ቀለልቲ ልምምዳት ካብ ኖርወየኛ ናብ እንግሊዘኛ (A)፡ ካብ እንግሊኛ ናብ ኖርወየኛ (B) ወይ ካብ Quizlet ፍታሕ ዝሓዘ ወረቐት ሓበሬታ (C) ክትመርጽ ትኽእል።
መቕረጺ ድምጺ ንኽትጥቀም ነቲ ቅረጽ ዝብል መልጎም ጠውቕ። እዚ ሓሙሽተ መላጕም ኣለዎ፤ ወልዕ፣ ቅረጽ፣ ኣቑም፣ ፍጥነት ወስኽ/ኣጕድል ከምኡ'ውን ሰነድ ዕቘር ዘበል።
ቼዙ ዋልታ ማሽነሪ ማሽን Co., ltd.እ.ኤ.አ. ከ 2005 ጀምሮ በሽቦ ማቀነባበሪያ መሳሪያ ውስጥ ልዩ የተካነ ፡፡ እንደ ባለሙያ ኩባንያነቱ ብዙ ቁጥር ያላቸው የባለሙያ እና የቴክኒክ ሰራተኞች ፣ ጠንካራ የሽያጭ አገልግሎት እና የመጀመሪያ ደረጃ የማሽን ቴክኖሎጂዎች ያሉት ሲሆን ምርቶቹ በኤሌክትሮኒክስ ኢንዱስትሪ ፣ በመኪና ኢንዱስትሪ ውስጥ በሰፊው ጥቅም ላይ ውለዋል ፡፡ ካቢኔ ኢንዱስትሪ ፣ የኃይል ኢንዱስትሪ እና የአየር ማቀነባበሪያ ኢንዱስትሪ ፡፡
ባሕር ዳር፡ የካቲት 08/2013 ዓ.ም (አብመድ) በወልቃይት ጠገዴ ሰቲት ሑመራ ዞን የሕግ ማስከበር ዘመቻው በስኬት ከተጠናቀቀበት ማግስት ጀምሮ ነዋሪዎች በነጻነት መደበኛ እንቅስቃሴ መጀመራቸውን ዞኑ አስታውቋል። መንግሥትም ዞኑን መልሶ ለማደራጀት መጠነ ሰፊ እንቅስቃሴ እያደረገ መሆኑን የዞኑ ብልጽግና ጽሕፈት ቤት ኀላፊ አሸተ ደምለው ገልጸዋል። በዚህም አብዛኛው የማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተቋማት አገልግሎት መስጠት እንዲጀምሩ መደረጉን ተናግረዋል። አቶ አሸተ እንደተናገሩት በዞኑ ከሚገኙ አራት ሆስፒታሎች መካከል ሦስቱ ሙሉ አገልግሎት እየሰጡ ይገኛሉ።
ከ21 ጤና ጣቢያዎች ውስጥም 18 የሚሆኑት አገልግሎት መስጠት ጀምረዋል፣ ቀሪ 66 ጤና ኬላዎችን ሥራ ለማስጀመር በትኩረት እየተሠራ መሆኑን አመላክተዋል። የጤና አገልግሎት ተቋማት በፍጥነት ወደ ሥራ እንዲመለሱ የአማራ ክልል መንግሥት ባለሙያዎችን ልኮ በማገዝ፣ መድኃኒትን ጨምሮ ሌሎች ቁሳቁስ እና የሰው ኀይል በማሟላት ከፍተኛ እገዛ እያደረገ መሆኑን አንስተዋል።
በትምህርት ዘርፉም ተዘግተው የነበሩ ትምህርት ቤቶችን በማደራጀት ሥራ እንዲጀምሩ መደረጉን አስረድተዋል። በዞኑ ከሚገኙ 219 ትምህርት ቤቶች መካከል 131 የሚሆኑት ተከፍተዋል፣ ተማሪዎችን ተቀብለው ማስተማር መጀመራቸውንም ጠቅሰዋል። ባንኮችን ጨምሮ ሌሎች አገልግሎት ሰጪ ተቋማትም ወደ መደበኛ ሥራቸው መመለሳቸውን ነው የወልቃይት ጠገዴ ሰቲት ሑመራ ዞን ብልጽግና ጽሕፈት ቤት ኀላፊው የተናገሩት።
አስተማማኝ ሰላም መፈጠሩን ተከትሎ የዞኑ ነዋሪዎች ወደ መደበኛ እንቅስቃሴ መመለሳቸውን የተናገሩት አቶ አሸተ የአገልግሎት አሰጣጡን የተሟላና ተደራሽ ለማድረግም አበረታች እንቅስቃሴ እየተደረገ መሆኑን አስገንዝበዋል። የአማራ ክልል መንግሥት በሕግ ማስከበር ዘመቻው ደመወዛቸው ሳይከፈላቸው ችግር ውስጥ ለነበሩ የመንግሥት ሠራተኞች የሁለት ወር ደመወዛቸውን እንደከፈለም ተናግረዋል። አቶ አሸተ እንዳሉት የመንግሥት ሠራተኞቹ በሚሠሩባቸው ተቋማት ተመልሰው መደበኛ ሥራቸውን እንዲጀምሩም ተደርጓል።
ይሁን እንጂ የፍትሕ ተቋማት ተሟልተው አገልግሎት እንዳልጀመሩ አስታውቀዋል። ፍርድ ቤትን ጨምሮ ሌሎች የፍትሕ ተቋማትን ለማሟላት የዳሰሳ ጥናት መደረጉን በመግለጽም በቅርቡ ለመክፈት ጥረት እየተደረገ እንደሚገኝ ተናግረዋል። በተጓዳኝ በሕግ ማስከበር ሂደቱ በልዩልዩ ምክንያት የተፈናቀሉ ሰላማዊ ሰዎችን የመመለስ ተግባሩ ተጠናክሮ መቀጠሉንም አመላክተዋል።
በወልቃይት ጠገዴ ሰቲት ሑመራ ዞን አምስት የከተማ አስተዳደርና አራት የገጠር ወረዳዎች አሉ። በዞኑ ይኖሩ የነበሩ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ነባር የአማራ ተወላጆች በደረሰባቸው ፖለቲካዊ ጫና ምክንያት መፈናቀላቸውን አብመድ በተደጋጋሚ መዘገቡ ይታወሳል።
ZhongShan የሚመራ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የሚመራ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የሚመራ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የኢንስትራክተር አብርሃም መብራቱ ዕድገት ከብርሃን እየፈጠነ ነው፤ በሀገራችን የተለያዩ ክለቦችን በማሰልጠን የተጀመረው የእግር ኳስ ሕይወቱ ውቅያኖስን አቋርጦ ሰማይን አሳብሮ ወደ አፍሪካና ወደ አለም እግር ኳስ ዘልቆ ለመግባት ብዙ ዓመታት አላስፈለጉትም፡፡ ኢትዮጵያ ካሏት ኤሊት የካፍ ኢንስትራክተሮች አንዱ የሆነው የዋልያዎቹ አለቃ አሁን ደግሞ በፊፋ ለከፍተኛ ኃላፊነት (ምደባ) በቅቷል፡፡ በቀድሞው የአርሰናል አሰልጣኝ አርሴን ቬንገር የበላይነት በሚመራው ፕሮጀክት ውስጥ በመታቀፉ የመጀመሪያው ኢትዮጵያዊ የሚያደርገውን ታላቅ ኃላፊነት አግኝቷል፡፡ ከኢትዮጵያ አብራክ የተገኘው ኢንስትራክተር አብርሃም መብራቱ አሁን ባገኘው ምደባ መሠረት ህንድን፣ ሊባኖስን ከአፍሪካ ደግሞ ናይጄሪያ፣ ደቡብ አፍሪካ፣ ዙምባብዌ፣ ዛምቢያ፣ ማላዊና የኬንያን እግር ኳስ እንቅስቃሴ እንዲገመግም አደራ ተሰጥቶታል፡፡ ከክቡር አቶ ይድነቃቸው ተሰማ በኋላ በሙያው ወደ ካፍና ፊፋ በከፍተኛ ሁኔታ ጠጋ ጠጋ እያለ ያለውን ወጣቱን አሰልጣኝ አዲስ ስለተሰጠው ኃላፊነት፣ ከቬንገር ጋር ስለመገናኘታቸው፣ ስለ ሙጂብ ቃሲም አለመመረጥና ስለወቅቱ የኮሮና ቫይረስ ዙሪያ የሀትሪክ ጋዜጣ ኤክስኪዮቲቭ ኤዲተር ጋዜጠኛ ይስሀቅ በላይ አነጋግሮታል፡፡
ሀትሪክ፡- ኢንስትራክተር አብርሃም ለቃለ-ምልልሱ ስለተባበርከኝ ከልብ አመሰግናለሁ፤ዙሪክ ስዊዘርላንድ ድረስህ እንደመጣህ አውቃለሁ…አሁን በትክል የት ነው ያለኸው…?
ኢንስ. አብርሃም፡-…(በጣም ያላባራ ሣቅ)…እንዴ…ምን እያልከኝ ነው…በኮረና ቫይረስ ተይዘሃል ብለህ ጠርጥረኸኝ ነው…ወይስ በኮረና የተጠረጠረው ጃፓናዊ እኔ መሰዬህ ነው…?(አሁን በጣም ሣቅ)…
ሀትሪክ፡- …እንዴ አብርሃም ምን ማለትህ ነው…በቅርቡ ዙሪክ ደርሰህ ነው የመጣኸው…ስዊዘርላንድ ከአውሮፓ ሀገርም አንዷ ናት…አውሮፓ ደግሞ ከቻይና ቀጥሎ በቫይረሱ ከፍተና ጉዳት ከደረሰባቸው አንዷ ናትና ከዚህ አንፃር ብሰጋ ወይም ብጠረጥር ትፈርድብኛለህ…?
ኢንስ. አብርሃም፡-…(አሁንም የመገረም ሣቅ)…በጣም የምትገርም ነህ…ገና ለገና ከውጭ መጥቷል ብለህ ነው እንደዚህ ብለህ የምትጠይቀኝ…ታሳዝናለህ…(ሣቅ)…ወደ ጥያቄህ ስመለስ እንግዲህ…እግዚአብሔር ይመስገን ፍፁም ጤነኛ ነኝ አትስጋ፤ ፊፋ ከእኛ ፕሮግራም በኋላ ያሉ ፕሮግራሞችንና ልዩ ልዩ ሴሚናሮችን ሰርዟል፡፡ ይሄን ያደረገው ደግሞ ምንድነው ኢንፋንቲኖ ከኢትዮጵያዊው የአለም ጤና ጥበቃ ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም ጋር ውይይት ካደረጉ በኋላ በቀጥታ ከጄኔቫ ወደ ዙሪክ መጥተው በጽ/ቤታቸው መግለጫ ሰጡ፤በቀጣይ ለማካሄድ የታሰቡ ፕሮግራሞችም ለጊዜው እንዲተላለፉ አደርገዋል፡፡ እኛም ቢሆን ኮርሱ ከተጠናቀቀ በኋላ መጨረሻ ላይ የነበረው (Official Dinner) የስንብት ይፋዊ የእራት ግብዣ እንድንሰርዝ ተደርጓል፡፡ ዙሪክ ላይ ደግሞ እንደ አጋጣሚ ሆኖ ቫይረሱ ሠጋት አልነበረም ያም ሆኖ ግን ጥንቃቄ እንድናደርግ ተነግሮናል፡፡ በዚያ መሠረት ሀሉንም በጥንቃቄ አከናውኜ ስለተመለስኩ በጣም ደህና ነኝ…ከቫይረሱ ስጋት ውጪ መሆኔን አስረግጬ የምነግርህ፡፡
ሀትሪክ፡- ቫይረሱ የአለምን ታላላቅ ውድድሮች እንዲቋረጡ ከማድረጉ በተጨማሪ ከአሰልጣኞች አርቴታ፣ ከተጨዋቾች የጁቬንቱሱ ሩጋኔ፣ የቼልሲው ካሉም ሆድሰን ኦዶይ እንዲሁም የአፍሪካ ዋንጫ በተለይ መሰረዙን ስትሰማ በአዕምሮህ ምን መጣ?
ኢንስ. አብርሃም፡- እነዚህ የጠራሃቸው ብቻ ሣይሆኑ የስፔን ተጨዋቾች ምልክት ታይቶባቸው (ፖዘቲቭ) ሆነዋል ተብሏል፡፡ ከኮረና ቫይረስ ጋር በተያዘ የአለም ስፖርቶች በሙሉ አደጋ ላይ ወደቀዋል፤ ከተለመደው እንቅስቃሴያቸው ውጪም እንዲሆኑም አድርጓቸዋል፡፡ ኢትዮጵያ የምትሳተፉበት የአፍሪካ ዋንጫ የማጣሪያው ውድድሮች ብቻ ሣይሆን ሁሉም ውድድሮች ላልተወሰነ ጊዜ እንዲተላለፉ ካፍ ይፋ አድርጓል፡፡ ውድድሩ መተላለፉ ግድ በመሆኑ ተቀብለነዋል፤ምክንያቱም ውሣኔው የሰውን ህይወት ለመታደግ የተወሰነ በመሆኑ በአዎንታዊ ነው የተቀበልኩት። ከስነ ልቦና፣እዕምሮን ነፃ ከማድረግ አንፃር ውሳኔውን በአዎንታዊነት ነው ያየሁት፡፡
ሀትሪክ፡- ከሁለት ሣምንት በኋላ ከኒጀር ብ/ቡድን ጋ ሊደረግ ለነበረው ጨዋታ የተጨዋቾት ምርጫ ይፋ አድርገህ ዝግጅት ለማድረግ እየተዘጋጀህ ነበር፤ አሁን ደግሞ ካፍ ውድድሩን አስተላልፏል፤ ከዚህ አንፃር የፕላን ለውጥ ታደርጋለህ ወይስ በዚህ ነው የምትቀጥለው?
ኢንስ. አብርሃም፡- ካፍ ለሁሉም ሀገሮች ሰርኩላሩን የላከው ተጨዋቾቼ ለዝግጅት ከሚገቡበት 1 ቀን ቀደም ብሎ ነው፤ጨዋታው እንዲቋረጥ በመደረጉ ምክንያት ብ/ቡድናችን ለረዥም ጊዜ ከእንቅስቃሴ ስለራቀ ከሪትም እንዳይወጣ ራሳቸውን መፈተሽ ስላለባቸው በመሀል እየተጠሩ ልምምድ የምናደርግበትን መንገድ ከፌዴሬሽኑና ከክለቦች ጋር ተነጋግረን ስራችንን እንደምንቀጥል ነው የምናስበው፤የውድድሩ ፕሮግራም በመቀየሩ ምክንያት ግን የዝግጅት ፕላናችንን እንደገና ለማየት እንገደዳለን፡፡
ሀትሪክ፡- አንተን በዚህ አጋጣሚ አግኝቼህ የፕሪሚየር ሊጉ ኮከብ ግብ አግቢ የሆነው ሙጂብ ቃሲም በብ/ቡድኑ ውስጥ ቦታ የተነፈገበትት አሣዛኝ ምክንያትህ ምንድነው? ብዬ ሳልጠይቅህ ብንለያይ አንባቢ ይታዘበኛልኛ ውሳኔህ የሚከበር ቢሆንም ሙጂብን ከብ/ቡድንህ ውጪ ያደረክበትን ምክንያት ግልፅ ማድረግ ይቻላል?
ኢንስ. አብርሃም፡-በመጀመሪያ ደረጃ አንድ እንድታውቅልኝ የምፈልገው ነገር ከሙጂብ ቃሲም ጋር የተለየ ችግር የለብኝም፤እንደውም በጣም ከማከብራቸው ተጨዋቹ፣ጥሩ ከሚባሉት እሱ አንድ ነው፤ነገር ግን ሙጂብ ለብ/ቡድን ያልተመረጠው አሁን ብቻ አይደለም፤ በአምናው ውድድር ለምሣሌ ከ16 በላይ ግቦች በማስቆጠር ምርጥ አግቢዎች ከሚባሉት እንዱ ነበር፤ነገር ግን ጠርቼው ሙሉ ስልጠናው ላይ ከጨዋታው ጋር ከነበረው አቋም አንፃር መልሸዋለሁ፡፡ የዚያን ጊዜ ስመልስው ሙጂብ እንዴት የሀገሪቷ ቁጥር አንድ አስቆጣሪ ሆኖ እንዴት ይመለሳል? ያለ አልነበረም፡፡ አሁን ግን ይሄ ነገር በስፋት እየተነሳ ነው፤ይሄ ለምን የሆነ ይመስልሃል?ብ/ቡድኑ ትኩረት እየሳበ በመምጣቱ ነው፤ብ/ቡድኑ ከጊዜ ወደ ጊዜ ከፍተኛ መሻሻል በማሳየቱ፣የስፖርት ቤተሰቡም ደግሞ ካለው ፍላጎት የተነሣ ስለሆነ ሁሉንም አስተያየቶች በአዎንታዊነት (በአክብሮት) እመለከታቸዋለሁ፡፡
ኢንስ. አብርሃም፡-…ምንም የተለየ ምክንያት የለኝም፤እኔ ለምፈልገው አጨዋወት ይጠቅሙኛል ብዬ ያሰብኳቸውን ተጨዋቾች በሙሉ መርጬያለሁ፤ስመርጥም ቆይቻለሁ፤ ከአንድ አመት በላይ ቆይቻለሁ…በዚህ ጊዜ ውስጥ በተጨዋቾች ምርጫ ዙሪያ አንድም አይነት ኮሽታ አልሰማሁም፤ነገር ግን አሁን ይሄ ስሜት መፍጠሩ ከቅሬታ ወይም ለምን ተነሣ ከማለት ይልቅ እንደ በጎ ጎን ነው የምወስደው። የስፖርት ተመልካቹ ሙጂብ ላይ ሣይሆን ብ/ቡድኑ ላይ እንደሆነ አድርጌ ነው የምወስደው፤ ከዚህ በተጨማሪ ይሄ ደግሞ አለም አቀፍ ባህሪ ያለው ነው፤ የስፔን ብ/ቡድንን ሲያሰለጥኑ የነበሩት ሊዊስ አራጎሌዝ ራውል ጎንዛሌዝ የሪያል ማድሪድ ከፍተኛ ጎል አስቆጣሪ ነበር፤ግን አሰልጣኝ እሱን ቀንሰው ዋንጫ አንስተዋል፤እሣቸውን ተክተው የመጡት ዴልቦስኬም ራውል ጎንዛሌዝን ትተው ከባርሴሎና የሚፈልጋቸውን ተጨዋቾች ወስደው የአውሮፓንና የአለም ዋንጫን ወስደዋል።ይሄ ብቻ አይደለም ኤሚ ዣኪ 98 ላይ የፈረንሣይን ብ/ቡድንን ሲያሰለጥኑ ኤሪክ ካንቶናና ዴቪድ ዥኖላን እንዴት አይመረጡም? የሚል ጫጫታ ነበር፡፡ ነገር ግን እሣቸው ካልተመረጡ የተባሉትን ተጨዋቾች ትተው ያመኑባቸውን መርጠው የአለም ዋንጫን አንስተዋል፡፡ ይሄ የሚያሳይህ እኛ ሀገር ብቻ ሣይሆን አለም አቀፋዊ ባህሪ ያለውም እንደሆነ ነው፡፡ ስለዚህ የስፖርት ቤተሰቡ በጉዳዩ ዙሪያ ሃሣብ ማንሣቱ…የብሔራዊ ቡድኑን ማንኛውንም ጉዳይ በትኩረት እየተከታተለ ስለመሆኑ ማሳያ ነው፡፡ ሌላው ደግሞ የጊዜውን ማጠር ግንዛቤ ውስጥ ማስገባት ምክንያቱን ለማወቅም ይረዳል። ወደ ምፈልገው ሪትም ተጫዋቾችን ለማስገባት ጊዜው አጭር ስለነበር የጊዜውን ማጠር ግምት ውስጥ ማስገባት ያስፈልጋል፡፡ ለማድረግ የፈለኩት የኡጋንዳ፣ የሩዋንዳ ፣የማዳጋስካርና የኮትዲቫዋር ጨዋታ ላይ ለተጫወቱ ተጨዋቾች ነው ጥሪ ያደረኩት፡፡ አሸናፊውንና እየተሻሻለ የመጣውን 95 በመቶ የሆነውን ብ/ቡድን ይዘን ቀጥለናል ማለት ነው፡፡ ግን ምርጫው አሁንም ክፍት ነው፡፡
ሀትሪክ፡- የአጥቂ ችግር በስፋት በሚታይበት ብ/ቡድን በፕሪሚየር ሊጉ ከፍተኛ ግብ ያለውንና ግብ በማግባቱ የተሻለ የሆነውን ተጨዋቾች አለማካተት ግራ አጋብቶናል ለሚሉ የመጨረሻ ምላሽህ ምንድነው?
ኢንስ. አብርሃም፡- …. አሁንም የምመልስልህ ከአጨዋወት ጋር ከመነሳት ነው፤ ለምሣሌ አንዳንድ ሀገሮችን እንውሰድ በሀገራቸው ሊግ ውስጥ ከፍተኛ ግብ አግቢ የሆኑ ተጨዋቾች እያሉ ነገር ግን ፕሮፌሽናል ሆነው በአውሮፓና በኤሺያ ስለሚጫወቱ ብቻ ምንም ግብ ሳያስቆጥሩ ይመረጧቸዋል፡፡ ለምንድነው ይሄን የሚያደርጉት? ለአጨዋወታቸው ስለሚመቻቸው ብቻ ነው፡፡ ሌላው ደግሞ እስከ አሁን ድረስ የነበሩት ከፍተኛ ጎል አግቢዎቻችን አማኑኤልና ሙጂብ ቃሲም ናቸው፤ እነዚህ ጎል አግቢዎች እኮ ብ/ቡድኑ ውስጥ ቆይታ ነበራቸው፤ በቆይታቸው ምንድነው የሠሩት? የሚለውን ማየትና ማስታወስ ያስፈልጋል፡፡ እነዚህ ልጆች እድሉ ተሰጥቶአቸዋል ፤ ነገር ግን በብ/ቡደኑ የነበራቸው እገልግሎት ምን ነበር? የሚለውን መለስ ብሎ ማየት ጠቃሚ ነው፡፡ ሌላው ምንድነው ከጊዜ ማጠር አንፃር 23 ተጨዋችን ብቻ መምረጣችን የሌሎችን እድል አሳጥሮታል፡፡
ሀትሪክ፡- የሙጅብ አለመመረጥ በማህበራዊ ሚዲያውና በዋና ሚዲያዎች በስፋት መነጋጋሪያ እየሆነ ነው፤በዚህ ደረጃ ጉዳይ መራገቡ እጅህን ጠመዝዞ ሃሣብህን አስቀይሮ እንደገና እንድትጠራው አያስገድድህም?
ኢንስ. አብርሃም፡- ኧረ …በፍፁም ከኮትዲቫርና ከማዳጋስካር ስንጫወት እኮ በፌስ ቡክ ጫና አይደለም ተጨዋቾችን የመረጥኩት፤አስተያየቶች ምንም ይሁኑ ምንም አከብራለሁ፤ለምን አስተያየት ተሰጠ የሚል ቅሬታም የለኝም፡ የምሰራውን የማውቅ፣ ትልቅ ኃላፊነትና ትልቅ የሀገር አደራንም የተሸከምኩ አሰልጣኝ መሆኔን ስለማውቅ ተጠንቅቄና አስቤ ነው የምሰራው። የሚሰጡ አስተያየቶችን ብ/ቡድኑ እንዲጠናከር ከመጓጓት የሚሰጡ አስተያየቶች እንደሆነ አድርጌ ነው የምወስዳቸው፡፡
ሀትሪክ፡- የቀድሞ የኢት.ቡና የአሜድላ በቅርቡ ከኃላፊነት እስከ ተነሳበት ድረስ የኢትዮ ኤሌክትሪክ አሰልጣኝ የነበረውን አንዋር ያሲንን በእነ ፋሲል እግር ተተክቶ የአንተ ረዳት አሰልጣኝ መሆኑ ተረጋግጧል….?
ኢንስ. አብርሃም፡- …(ሣቅ)…በነገራችን ላይ መረጃው ልክ ነው ፤ፀጋዬ ኪዳነ ማርያም አንደኛው እጩ ነው ፤ግን የወጣ ደረጃ ስለሌለና ስላልተወሰነ ትንሽ ብትታገስ ብዬ ነው የምመክርህ፡፡
ሀትሪክ፡- በቅርቡ የአለም እግር ኳስ ገዢ የሆነው ፊፋ ባዘጋጀው FIFA High Programs global Football Eco system ላይ ለመሳተፍ ወደ ዙሪክ አምርተህ ነበር፡፡ እስቲ ስለቆይታህ አውራኝ፤ ይሄ ፕሮጀክት በአርሴናል የቀድሞ አሰልጣኝ አርሴን ቬንገር የሚመራ ነው…?
ኢንስ. አብርሃም፡- አዎን ትክክል ነህ፤ የሄድኩት በአርሴን ቬንገር የበላይነት በሚመራው አዲሱ የሃይ ፐርፎርማስ ፕሮጀክት ፕሮግራም ግሎባል ፉትቦል ኤኮ አናሊስስ ሲስተም በሚባለው ላይ ለመሳተፍ ነው፡፡ ይሄንን እድል ያገኘሁት ሞሮኮ ላይ በነበረው ኤሊት ኮንትኔንታል ኮርስ ላይ የፊፋ ተወካዮች እዛ ነበሩ፡፡ በተለይ የቀድሞ የፊፋ የቴክኒክ የዳይክተር የነበሩት አሁን የካፍ የቴክኒክና ልማት ጉዳዮች አማካሪ ሚ/ር ጆን ሚሼል ሪንስ እና ዶ/ር ሀሰን ማሉሽ እሣቸውና ሌሎች የፊፋ ሰዎች ኢቫሉዌሽን /ግምገማ/ ይሰሩ ነበር፡፡ ከግምገማውና ከኮርሱ መጠናቀቂያ በኋላ በአርሴን ቬንገር የሚመራ ፕሮግራም አለ፤ እሱን በተመለከተ የሚደርስህ ጥሪ አለ ተባልኩ፤ ጥሪው ደረሰኝ፡፡ ጥሪው ከደረሰኝ በኋላ ሁለት ጊዜ በ On line ኢንተርቪው ነበረኝ፡፡ በስካይፕ፤ ይሄን ፈተና ካለፍኩ በኋላ ከማርች 9-13 ዙሪክ ላይ በተደረገው የአምስት ቀን ስልጠና ላይ እንድገኝ ተደረገ፡፡ በእዛ ስልጠና ላይ በብቃት ስለተወጣሁ ለፊፋ ሃይ ፐርፎርማንስ ከፍተኛ ኤክስፐርትነት በአርሰን ቬንገር ለሚመራው ፕሮጀክት እንዳገለግል ተመረጥኩ ማለት ነው፡፡
ኢንስ. አብርሃም፡- የዚህ ፕሮጀክት ትልቁ አላማ ከ2026ቱ የአለም ዋንጫ በፊት ሀገሮች በሴቶችም በወንዶችም ጠንካራ ብ/ቡድን ገንብተው የአለም ዋንጫ ውድድሮች ማለት በታዳጊ፣ በወጣቶች፣ በኦሎምፒክና በዋናው ብ/ቡድን የሚካሄዱ ውድድሮች ጠንካራና ተፎካካሪ ተቀራራቢ እንዲሆኑ ማስቻል ነው፡፡ ከዚህ ሌላ Foot ball for all በሚለው ፕሮግራም ፊፋ በሚሰጠው ድጋፍ መሠረት የተጠናና ውጤታማ ለማድረግ የሚችል አካዳሚዎችን በሁሉም ሀገሮች መመስረትና ድጋፍ መስጠት ነው፡፡ በየሀገሩ ቢያንስ 13 የሚሆኑ አካዳሚዎች የመጎብኘት ሃሣብ አለ፡፡ አስሩን በኦን ላይን ሶስቱን ደግሞ በኦን ሳይት /በአካል/ የመጎብኘት የሚገመገም ይሆናል፤ ከዚህ በመነሣት ፊፋ ለአካዳሚዎቹ ድጋፍ ይሰጣል፤ ሁለተኛው አላማው የአሰልጣኞች ብቃት በየደረጃው ከአህጉሮች ጋር በመነጋገር ማሳደግ ነው፤ የኤሺያን ከኤሺያ፣ የአፍሪካን ከአፍሪካ ኮንፌዴሬሽን ጋር በመነጋገር አብሮ የመስራትና የማሳደግ ፕሮጀክት ነው፡፡
ሀትሪክ፡- በዚህ በዙሪኩ ስልጠና ላይ አንተ በተለያዩ ሀገሮች እግር ኳሱን የብ/ቡድኖች የፕሮጀክት እንቅስቃሴውን እንድትጎበኝ ከፍተኛ ኃላፊነት እንደተሰጠህ ነው የሰማሁት እስቲ ትክክለኛውን ከአንደበትህ ልስማ…?
ኢንስ. አብርሃም፡- ትክክል ነህ በሙያዬ ትልቅ የምለውና ለሀገሬም ለራሴም ክብርን የሚያስገኝ (ምደባ) ነው የተሰጠኝ፤ የፈረንጆቹ 2020 እስኪጠናቀቅ ድረስ ግምገማው (አናሊሲስ) ከ180 ሀገሮች በላይ ይካሄዳል፡፡ ከ180 በላይ ወደሚጠጉ ሀገሮች በፊፋው ኮርስ ላይ የነበሩት ኤክስፖርቶች በየሀገሩ ይላካሉ፤ ለዚህ ምደባው ሲደረግ ለመመረጥ ቢያንስ በሁለት አህጉሮች ላይ የሰራ የሚል ነገር ነበር፡፡ እኔ ደግሞ በማሰልጠንም በቴክኒክ ዳይሬክተርነትም በማስተማርም ኤሺያ ውስጥ አፍሪካ ውስጥም ተሳትፎ አለኝ፡፡ ይሄ እንደ አንድ ክሬዲት ተይዞልኝ ምደባውን አግኝቻለሁ፡፡ ምደባው ሲካሄድ 2 አህጉሮችን እንድመለከት አናሊስስ እንድሰራ ነው የተወሰነው አህጉሮቹን ለመጥቀስ ህንድና ሊባኖስ ከኤሺያ ናቸው፡፡ ከዚህ ውጪ ከአፍሪካ ደግሞ ናይጄሪያ፣ ደቡብ አፍሪካ፣ ዚምባብዌ፣ ዛምቢያ፣ ማላዊና ጎረቤታችን ኬንያ ናቸው፡፡ ስለዚህ በእነዚህ ሀገሮች በተቀመጡ የቴክኒክ አናሊስስ (መገምገሚያ) መሠረት በቦታው ላይ ተገኝቼ ሀገሮቹ የሚያደርጋቸውን የልማት ስራዎች፣ የብ/ቡድኑን እንቅስቃሴዎች እከታተልና ሪፖርቱን ለፊፋ ግሎባል አቀርባለሁ፡፡
ኢንስ. አብርሃም፡- ኢትዮጵያ እድሉን ከሚያገኙት 180 ሀገሮች አንዷ ናት፤ እኔም ሀገሬም ያገኘነውን እድል ስመለከት ኩራት ይሰማኛል፤ በጣምም ደስ ብሎኛል፡፡ በዚህ በፊፋ አዲሱ ፕሮጀክት ምደባ አግኝተው ወደ ኢትዮጵያ የሚመጡት ሚ/ር ጆሴ ይባላሉ፤ ስፔን ማድሪድ ውስጥ ነዋሪ የሆኑ የስፖርት ባለሙያ ናቸው፤ እሳቸው ናቸው ለተመሳሳይ ስራ ወደዚህ የመጡት፡፡ ለእሳቸው ምደባው ከተሰጣቸው 8 ሀገሮች አንዷ ኢትዮጵያ በመሆንዋ ደስተኛ ናቸው፡፡ እሳቸው ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ ተጠቃሚ እንድንሆን ቅድመ ዝግጅቱን ከወዲሁ እንጀምራለን ጥሩ ነገርም ነው፡፡
ሀትሪክ፡- ዙሪክ በነበረህ ቆይታ በዋነኝነት ተሳትፎ ያደረግከው በአርሴን ቬንገር በበላይነት በሚመራው ፕሮጀክት ውስጥ ነውና እዛ በነበረህ ቆይታ ከስብሰባ ውጪ ከቀድሞ የአርሰናል አለቃ ቬንገር ጋር በግል የመወያየትና የመመካከር እድል አግኝተሃል…?
ኢንስ. አብርሃም፡- እንዳልከው ከአርሴን ቬንገር ጋር ፊት ለፊት የመነጋገር አጋጣሚን አግኝቻለሁ? እሳቸው ተደራራቢ ስራና ኃላፊነት ስላለባቸው ከመክፈቻውና ከሁለተኛው ቀን በኋላ በስልጠናው ላይ አልተገኙም፤ እኔም አጋጣሚውን አግኝቼ ከእሣቸው ጋር በግለፅ ተወያይቻለሁ፤ በስልጠናው ላይም በግልም ከአርሴን ቬንገር ጋር ባደረግኩት ውይይት እውቀታቸውን፣ ልምዳቸውን ሳይሰስቱ የሚያካፍሉ ሰው መሆናቸውን የመረዳት እድል አግኝቻለሁ፤ በተለይ በተለይ የዓለም እግር ኳስን የሚረዱበት መንገድ ለእኔ እጅግ በጣም ተመችቶኛል፤ ብዙ ስራ መስራት እንዳለብኝም አስገንዝበውኛል፡፡ እሣቸው የፊፋ ዴቬሎፕመንት ፕሮግራም ኃላፊ እንደመሆናቸው መጠን ከፊፋ ቴክኒክ ዳይሬክተር ሚ/ር ስቲቨን ማርቲንስ ጋር ሆነው ድጋፋቸውን እንደሚሰጡን ነግረውኛል፡፡
ሀትሪክ፡- በኢትዮጵያ ዙሪያስ አላወራችሁም? በተለይ በሀገራችን በእ ሳቸው የሚመራው አርሴናል በርካታ ደጋፊዎች እንዳሉትና እሳቸው የሀገር ልጅ ይመስል እንደሚከበሩና እንደሚወደዱ የተነጋገራችሁበት አጋጣሚስ የለም…. ?
ኢንስ. አብርሃም፡- በጣም የሚርምህ እሣቸው ይሄንን ያውቃሉ፤ እኔም በዚህ ዙሪያ አንስቼላቸው ነበር፤ ከእሣቸው ጋር በነበረኝ ቆይታ በዋናነት በርካታ አድናቂዎች ወደ አላቸው ኢትዮጵያ እንዲመጡና ሀገሪቱን የማየት እድል እንዳላቸው አንስቼላቸው ከዚህ በፊት ከፌዴሬሽኑ ፕሬዚዳንት ክቡር አቶ ኢሳያስ ጅራ ጋር ተገናኝተው እንደ ነበርና ፕሬዚዳንቱም ወደ ሀገራችን እንዲመጡ ጋብዛቸው እንደነበር አስታውሰው የፊፋ ኮንግረስ በኢትዮጵያ ሲካሄድ እግረመንገድ የማየት እቅድ እንደያዙ ነግረውኛል፤ ከዚያ በተጨማሪ በቀድሞ የአርሰናል ተጨዋች ትውልደ ኢትዮጵያዊው ጌዲዮን ዘላለም ዙሪያም አውርተናል፤ ጌዲዮን በጣም ጥሩ ተጨዋች እንደሆነና በጊዜው ግንኙነት ብታደርጉና ጥረት ቢኖር ለኢትዮጵያ የመጫወት እድል ይኖረው እንደነበርና ግን እንዳልተጠቀምንበት ገልፀውልኛል፡፡ በሀገራችን ብዙ ደጋፊ እሳቸውም አርሰናልም እንዳላቸው የዚህ ምክንያትም እርስዎ ነዎት ብያቸው ይሄንን በተለያየ መንገድ እንደሚያውቁና ደስተኛ መሆናቸውን ገልፀውልኛል፡፡
ኢንስ. አብርሃም፡- በዙሪክ ከብዙ ታዋቂ ሰዎች ጋር ተገናኝቻለሁ፤ አንዳንዶቹ ስለ ኢትዮጵያ እግር ኳስ እውቀቱ የላቸውም፤ አንዳንዶቹ ደግሞ በኮትዲቮዋሩ ድል በጣም እንደተገረሙ አጫውተውኛል፡፡ ከዚህ ሌላ ግን አንድ እንድታመሰግንልኝ የምፈለገው በዙሪክ ነዋሪ የሆኑ የቀድሞ ተጨዋቾች ያደረጉልኝ አቀባበልና እውቅና በጣም ልቤን የነካው ነውና እነሱን ብታመሰግንልኝ ደስ ይለኛል፡፡ የቀድሞ የመብራት ኃይልና የብ/ቡድኑ ተጨዋች የነበሩት እነ አለማየሁ ዲሳሳ (ዴልፔዩሮ) ተክሌ ብርሃኔና ሌሎች ተጨዋቾች ያለሁበት ቦታ ድረስ መጥተው የሀገራችንን ባንዲራ እና 100 ሚሊዮን ህዝብ የሚወክለው ብ/ቡድናችን አሰልጣኝ በመሆንህ ብቻ ሣይሆን በዚህ ታላቅ ቦታ ላይ ሀገራችንን ብቻ ሳይሆን አፍሪካንም ወክለህ በመገኘትህ ኮርተናል ብለው ስልጠናውን የምከታተልበት ሙዚየም ድረስ መጥተው የእውቅና ሽልማት (ማበረታቻ) የሰጡኙን ለመልካሙ ፍቅራቸውና ክብራቸው ከልብ አመሰግናቸዋለሁ፡፡
ኢንስ. አብርሃም፡- እዚህ ደረጃ ላይ ባልደርስም የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መ/ቤት ከፍተኛ ባለሙያዎች ድጋፍ ባይኖርበት ኖሮ ያልከው ነገር ላለመከሰቱ እርግጠኛ አይደለሁም፡፡ እንደ ስዊዘርላንድ አይነት ኤምባሲዎች ቪዛ በአጭር ጊዜ በመስጠት በኩል የራሳቸው አሰራር አላቸው፡፡ እኔ ደግሞ ግብዣው የመጣልኝ በጣም ዘግይቶ ስለነበር በነበረኝ አጭር ጊዜ የመጨረሴን ነገር አስቸጋሪ አድርጎት ነበር፡፡ ነገር ግን የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር መ/ቤት ኃላፊዎች የኤምባሲውን ሰዎች በቀጥታ በማነጋገር የሚሄደው ሀገር ወክዬ እንደሆነና በፊፋ መጠራቱና በጉባኤው ላይ መገኘቱ እንደሀገርም ክብር በመሆኑ ትብብር እንዲደረግልኝ ጠይቄው ቪዛው ተሳክቶልኝ መሄድ ችያለሁ፡፡ በዚህ አጋጣሚ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መ/ቤት ትኩረት ሰጥቶ በዚህ ታሪካዊ ጉባኤ ላይ ሃገሬን ወክዬ እንድገኝ ድጋፍ ስላደረገልኝ ከልብ ነው የማመሰግነው፡፡ የሚገርምህ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ኃላፊዎች ለዚህ ብቻ ሳይሆን ወደፊትም የምትሄደው ሀገር ወክለህ በመሆኑ በምሄድባቸው ሃገሮች ተመሳሳይ ችግር እንዳይገጥመኝ ከኤምባሲዎች እና በሚሲዮኖች አማካኝነት በማመቻቸት ከጎኔ እንደሚሆኑና እንደሚያግዙኝ ገልፀውልኛልና እባክህን ከልብ አመስግንልኝ፡፡ ከውጭ ጉዳይ ሚኒስተር በተጨማሪ የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ የሀገር ምስል ነውና ይዘህ የምትሄደው ውጭ ካሉት ኦሎምፒክ ኮሚቴዎች ጋር በመነጋገር ድጋፍ እናደርጋለን ብለውኛል፤ እነሱንም እንዳመሰግን ብትፈቅድልኝ፡፡
ባለፉት ሶስት ወራት ከማዕድን ዘርፍ ከ178 ሚሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሬ መገኘቱን የማዕድንና ነዳጅ ሚኒስትር ኢ/ር ታከለ ኡማ ተናገሩ። ይህንንም ያሉት የሚኒስቴር መስሪያ ቤቱን የሶስት ወራት አፈፃፀም በተመለከተ ለመገናኛ ብዙሀን መግለጫ በሰጡበት ወቅት ነው።
ወርቅን በተመለከተ በባህላዊ መንገድ ከሚያቀርቡ አቅራቢዎች 2ሺህ 241 ኪ.ግ ወርቅ ለውጭ ገበያ ቀርቧል። በእቅድነት ተይዞ የነበረው 251 ኪ.ግ ወርቅ ለውጭ ለማቅረብ ነበር። ነገር ግን በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ በኩል የተደረገው የወርቅ ማሻሻያ ዋጋ የወርቅ አቅራቢዎችን በመሳቡ ምክንያት ከታቀደው በ298ነጥብ9 በላይ ወርቅ ለውጭ ገበያ ቀርቧል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በአሁኑ ሰዓት በጅቡቲ በሚካሄደው 38ኛ የምሥራቅ አፍሪካ ክልላዊ የልማት በይነ መንግሥታት ባለሥልጣን (ኢጋድ) አመራሮች ስብሰባ በመሳተፍ ላይ ይገኛሉ።
በኢትዮጵያ የኢኮኖሚ፣ ፖለቲካ እና የውጭ ግንኙነት ጉዳዮች ላይ ያተኩራል። ሀገራችንን ለማስተዳደር ሀገር በቀል ዕሳቤንና ዐውዱን ከግንዛቤ ያስገባ ርእዮተ ዓለም ያስፈልጋል ብሎ ያምናል። ይህ የመደመር መጽሐፍ ነው። መጽሐፉ በድምፅ ትረካ ለአድማጭ-አንባቢዎች ቀርቧል፡፡ መጽሐፉ ለመላው ኢትዮጵያውያን በቀላሉ ለመድረስ እንዲችል ታስቦ በዚህ መልኩ ተዘጋጅቷል፡፡ በዚህ የኮቪድ19 ወረርሽኝ ባስከተለው የተለየ ወቅት፣ ሁሉም ዜጋ በያለበት ሆኖ አምራችነቱን እንዲቀጥል ያስፈልጋል፡፡ አእምሮን በሥራ መጥመድን ለማበረታታት፣ ብሎም ከሌሎች ጋር መነጋገሪያ ርዕሰ ጉዳይ ይሆን ዘንድ መደመር በገጸ በረከትነት ለኢትዮጵያውያን ቀርቧል፡፡ የኑሮ ውጥረት ፋታ የማይሰጣቸው ሠራተኞች ሥራቸውን እየከወኑ ሊያደምጡት ይችላሉ፡፡ ዕድሜያቸው የገፋ አዛውንቶች ማንበብ ባይችሉ አድምጠው፣ ስለ ሀገር እስከ ዕድሜ ማምሻ ያካበቱትን ሐሳብ እንዲያዋጡ ይጋበዛሉ፡፡ ዓይነ ሥውራንም የመጽሐፉን ገጾች በተረክ ያገላብጣሉ፡፡ በድምጽ ትረካ የተዘጋጀውን መደመር መጽሐፍን በ https://medemer.et/ ማድመጥ ወይም ማውረድ ይቻላል፡፡ ዕለታዊ የምዕራፍ ምንባቦችም በኢትዮጵያ ሬዲዮ እና በፋና ሬዲዮ ይቀርባሉ፡፡ #መደመር
ኮቪድ19ን ለመከላከል የተቋቋመው የሚኒስትሮች ኮሚቴ ክፍል ሁለት ዉይይት በሰላም እና ህግ አካበበር፤ ኢኮኖሚ፤ ዉጭ ጉዳይና፤ በህዝብ ግንኙነት ተግባራት ላይ ያተኮረ ነበር።
የሎጂስቲክ ሥርዓቱ ማነቆዎችን ከነመንስኤያቸው መለየት፣ የመፍትሔ ሀሳቦችን ወደ መርሀግብር ለውጦ መተግበርና እንዲያውም ወደ አንድ የኢንደስትሪ ዘርፍ እንዲያድግ የሚያስችሉ ሥራዎች ተሠርተዋል።
የግሉ ዘርፍ አስተዋጽኦ የዳበረ እንዲሆን መንግሥት እሴትን ለመጨመር ሊያደርግ የሚያስፈልገው ድጋፍ ተለይቶ ታውቋል። ለዚህም ዓይነተኛ ማሳያ የሚሆነው በደረቅ ወደቦች ላይ እየተሠራ ያለው ሥራ ነው።
ከቴክኖሎጂ አንጻር የአንድ መስኮት አገልግሎት ሥራው ሂደትን እያቀላጠፈ ነው። የግሉ ዘርፍ እና የባለድርሻ አካላት ሚና እንዲሁም ፋይናንስ ለዘርፉ እድገት ያለው አበርክቶት ሊተኮርበት ያስፈልጋል።
የኢትዮጵያ ሎጂስቲክ ስትራተጂያዊ አቀማመጥ ለምሥራቅ አፍሪካ እጅግ ጠቃሚ ቢሆንም፣ በእሴት ላይ እምብዛምም ዋጋ ባለመጨመራችን እና ሥራው ያለቀለት ምርት የምናስገባ መሆኑ አሉታዊ ጎን ነው። ከዓለም አቀፍ አካሄድ አንጻር ተለዋዋጭና አዳጊ ፍላጎት መኖሩ፣ የተወሳሰበ የንግድ ስርዓት፣ ዓለምአቀፋዊነት አመጣሽ ተጋላጭነት፣ የሎጂስቲክስ ክህሎት፣ ቴክኖሎጂ፣ ስታንዳርዳይዜሽን፣ የመሳሰሉት በዘርፉ ላይ ተጽዕኖ ያሳድራሉ። የሎጂስቲክ ዘርፍ ከፍተኛ መሻሻል እንዲታይበት ሥራዎች በአፋጣኝ ሊከናወኑ ያስፈልጋል።
በሀገር ደረጃ ሁሉንም ባለድርሻ አካላት የሚያስተሳስር የሎጂስቲክስ ስርዓት ገና አላበጀንም። የሎጂስቲክስ ምክር ቤት መቋቋም ይህንን እውን ለማድረግ ያግዛል። የሎጂስቲክስ ዘርፍን ስናስብ የጊዜና የገንዘብን ዋጋ ከግምት ውስጥ ማስገባት አለብን። ያሉት ማሻሻያዎች ጥሩ ቢሆኑም፣ ቀጣይ ርምጃዎች መፋጠን አለባቸው። የሎጂስቲክ ልማት ቁልፍ የኢኮኖሚ አንቀሳቃሽ መሆኑ ሊስተዋል ያስፈልጋል።
አዲስ ወግ አንድ ጉዳይ የግብርናው ዘርፍ ቁልፍ የሪፎርም እርምጃዎች በሚል ርዕስ እየተካሄደ ነው። የዘርፉ ባለ ድርሻ አካላትን በማሳተፍ ለግብርናው ዘርፍ ገንቢ የሆኑ ሀሳቦችን ለማንሸራሸርና ግብአቶችን ለማግኘት የታለመ ነው።
ዶ/ር አንተነህ ግርማ ከግብርና ሚኒስቴር፣ መንግሥት የሚያካሂዳቸውን ቁልፍ የሪፎርም አቅጣጫዎች ያመላከቱ ሲሆን፣ መንግሥት የዘርፉ ባለድርሻ አካላት ሚናቸውን እንዲጫወቱ ለማስቻልና በዘርፉ ላይ የራሱን ተሳትፎ ክፍተት መሙላት ወደሚያስፈልግበት ሁኔታ ብቻ ለማድረግ እየሠራ እንደሚገኝ ተናግረዋል።
የግብርና ሚኒስቴር አማካሪ በሆኑት ወ/ሮ ላቀች ሚካኤል አመቻችነት እና በእንስሳት ሀብት ስፔሻሊስቱ ዶ/ር ወርቅነህ አያሌው፣ የግብርና ተመራማሪው ፕሮፌሰር አለማየሁ ስዩም፣ የኦሮሚያ ግብርና ሕብረት ሥራ ፌዴሬሽን ተወካይ ወ/ሮ አስከበረች በላይነህ እና በሆራይዘን ፕላንቴሽን ሥራ አስኪያጅ አቶ ጀማል አሕመድ አቅራቢነት በመካሄድ ላይ ይገኛል።
“የመሬት ይዞታ እና አጠቃቀምን ማሻሻል፣ በትንንሽ ይዞታዎች ላይ ያተኮረ ሥራን ከመከወን በረዥም ጊዜ ይዞታ ላይ ማተኮር፣ ፖሊሲዎችን ማሻሻልና አሠራሮችን ማዘመን የግብርናው ዘርፍ በእጅጉ ውጤታማ እንዲሆን ትኩረት ሊደረግባቸው ይገባል።" - ፕሮፌሰር አለማየሁ ስዩም
"አዳዲስ መዋቅሮችን ለመፍጠር ከመሞከር ይልቅ፣ የባለድርሻ አካላትን ትስስር ማሻሻል ምርታማነትን ይጨምራል። በኢንቨስትመንት ደረጃ የእንስሳት ሀብት ላይ እምብዛምም እየተሠራ ያለ መሆኑ የእንስሳት ሀብት ላኪ ለመሆን ካለን ሀገራዊ መሻት ጋር የሚጣጣም አይደለም። የግል የእንስሳት ሀብት ማልማት በቴክኖሎጂ ቢታገዝና ቢስፋፋ የሥራ ዕድልም ምርታማነትም ይስፋፋል።" - ዶ/ር ወርቅነህ አያሌው
"የአፈር ማዳበሪያ በመንግሥት ለሕብረት ሥራ ማኅበራት የሚቀርብ ሲሆን፣ ተጠቃልሎ በማኅበራቱ ቢያዝ ሥራን ያቀላጥፋል። ማኅበራቱ የራሳቸውን ማሰልጠኛ ተቋማት ለመቋቋም ቢችሉ በተሻለ የሥራ ዕድል ፈጠራ ላይ ለመሥራት ይችላሉ። የመንግሥት ለማኅበራቱ ድጋፍ በማድረግ ያስጀመራቸው ጅማሬዎች ተጠናክረው ቢቀጥሉ፣ ባንኮች ልክ እንደ ሕብረት ሥራ ባንኮች ሁሉ ያለ ብዙ መያዣና ቅድመ ሁኔታ፣ እንዲሁም የበዛ ወለድ ለአርብቶ አደሮችና አርሶ አደሮች ብድር ቢያመቻቹ፣ አዋጁን ማዕከል ያደረገና የተፋጠነ ሀገራዊ እንቅስቃሴ ቢደረግ ምርታማነት በእጅጉ ይጨምራል።" - ወ/ሮ አስከበረች በላይነህ
"በግብርናው ዘርፍ የባለ ሀብቱ ሚና ይህ ነው የማይባል ቢሆንም ሦስት መሠረታዊ ተግዳሮቶች ይገጥሟቸዋል፣ እነርሱም ተሰሚነት ማጣት፣ ግንዛቤ ያለመኖር እና አላስፈላጊ የሆነና ሥራን የሚያወሳስብ ቁጥጥር ናቸው። ግብርና ሰፊ መስኮች ስላሉት በየመስኩ ውይይቶችን አካሂዶ ማሻሻያዎችን መተግበር ለሁሉም አካላት ይጠቅማል። የሸማቹን ፍላጎት ባጣጣመ መልኩ በዕቅድ የተመረጡ ሰብሎች ላይ አተኩሮ መሥራት፣ በምርምር የታገዘ የምርት ጥራትን ማዳበርም አስፈላጊ ነው።" - አቶ ጀማል አሕመድ
መደመር ለኢትዮጵያ የሚያልመው ፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ዕድሎችን ማመቻቸትና አስጠብቆ ማቆየት፣ ያለፉ ስህተቶችን ማረም እና የመጪውን ትውልድ ፍላጎት ማሟላት ነው። መደመር ከሰብዓዊነት ተፈጥሮ ይነሳል።
በመደመር ውስጥ መሰብሰብ፣ ማከማቸት እና ማካበት አሉ። የቀደሙ ማህበራዊ እሴቶቻችንን መርምሮ ማወቅ፣ ማዳበር ወደ ሁለንተናዊ ብልጽግና ወይም የካበተ የአኗኗር ስልት ያደርሳል።
የምንመራበት ርዕዮተ ዓለም ከእኛው ዐውድ ወጥቶ ኢትዮጵያን በምልዐት ለመጥቀም የሚችል ሊሆን ያስፈልጋል። ከቀደሙ ስርዓተ መንግሥቶቻችን አልፈን አብዮታዊ ዴሞክራሲ ላይ ደርሰናል። ከዐበይት ትኩረቶቹ መካከል የመደብ ቅራኔ ትንታኔ፣ ኢኮኖሚያዊ ቅቡልነት እና አርሶ አደሩን ብቻ መሠረት ማድረግ ይጠቀሳሉ።
መደመር ይህንን አካሄድ ለመተካት ግለሰባዊም ሆነ ተቋማዊ ጭቆናን ማስቀረትን፣ ጤናማ ዴሞክራሲያዊ ባህልን በእርቀ ሰላምና ብሕራዊ መግባባት ተሻግሮ መገንባትን አማራጭነት ያቀርባል።
የመደመር ኢኮኖሚያዊ ግብ ብልጽግናን ማረጋገጥ ነው። ይህም በውድድር ላይ የተመሠረተ ነፃ የገበያ ስርዓት በማስፈን እና በቂና አስተማማኝ የሥራ ዕድል በመፍጠር የሚገኝ ነው። መደመር ነባራዊው የኢኮኖሚ ሥርዓት ያስገኛቸውን ዕድሎች አስጠብቆ እንደ የእድገት ጥራት እና የማክሮ ኢኮኖሚ መዛባት የመሳሰሉ ህጸጾቹን ለማስወገድ ይሠራል።
የብዝሀ ኢኮኖሚ ዘርፎችን ማበራከት፣ የቴክኖሎጂ አቅም በታከለበት ሁኔታ ዕውቀት መር የሆነ ኢኮኖሚን መከተል፣ የንብረት ባለቤትነት መብት እና አስተዳደር የመሳሰሉ የሕግ ማዕቀፎችን ማሻሻል የመጪውን ትውልድ ፍላጎት ለማሟላት መደመር ያስቀመጣቸው አቅጣጫዎች ናቸው።
የውጪ ግንኙነት መሠረቱ የሀገር የሕልውና ጥያቄ ነው። ይህንን አግባብ ባለው መልኩ ማስተናገድ ካልተቻለ አሉታዊ ውጤቶችን ሊያስከትል ይችላል። ኢትዮጵያ በታሪኳ በቀጣና፣ በአህጉርም ሆነ በዓለም አቀፍ ደረጃ ዐበይት ሚናን ስትጫወት ኖራለች።
መደመር ከውጪ ግንኙነት አንጻር ጎረቤት ሀገራትን ያስቀድማል። ቀጣና ሰላም ሳይሆን ሀገር ሰላም አትሆንም። መደመር ታሪካዊ እሴቶቻችንን አስቀጥሎ መግባባት እና ትብብር ላይ ትኩረት በማድረግ ብሔራዊ ክብርን ለማስጠበቅ ያልማል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድና ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ጋር ዛሬ ጳጉሜን 1 ቀን 2011 ዓም ጠዋት በቢሯቸው ተወያይተዋል፡፡ የቤተ ክርስቲያኒቱ ቅዱስ ሲኖዶስ ባቀረበው ጥያቄ መሠረት በተደረገው ውይይት ላይ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከለውጡ ወዲህ መንግሥት ቤተ ክርስቲያንን በተመለከተ ያለውን አቋምና ያከናወናቸውን ተግባራት አውስተዋል፡፡ ብጹእ ወቅዱስ አቡነ ማትያስና ሌሎችም ሊቃነ ጳጳሳት ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ወደ ሥልጣን ከመጡ ወዲህ ለሀገርና ለቤተ ክርስቲያን የተከናወኑ በጎ ተግባራትን በመዘርዘር ምስጋና አቅርበዋል፡፡
በለውጡ ሂደት እያጋጠሙ ያሉ ፈተናዎች በውይይቱ የተነሡ ሲሆን በአንዳንድ አካላት እየተፈጸሙ ያሉ ጥፋቶችን በማንሣት ጳጳሳቱ ለጠቅላይ ሚኒስትር አቅርበዋል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩም የእርሳቸውም ሆነ የመንግሥታቸው ፍላጎት የተጠናከረች፣ ለሀገር ግንባታ የሚቻላትን ሁሉ የምታደርግና አንድነቷ የተጠበቀ የኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያንን ማየት መሆኑን ገልጠዋል፡፡ የኢትዮጵያ የእምነት ተቋማት መጠናከርና አንድ መሆን ጥቅሙ ለእምነት ተቋማቱ ብቻ ሳይሆን ለሀገር ጭምር መሆኑንም ተናግረዋል፡፡
የቀረቡት ችግሮች በለውጥ ውስጥ ካጋጠሙት ተግዳሮቶች መካከል መሆናቸውን ጠቅላይ ሚኒስትሩ ያነሡ ሲሆን ዓይነታቸው ቢለያይም የተለያዩ የእምነት ተቋማት በለውጡ ሂደት ፈተና አጋጥመዋቸዋል፣ በመሆኑም ዕንቅፋት የሚፈጥሩትን አካላት መታገል ያለብን በጋራ ነው ብለዋል ጠቅላይ ሚኒስትሩ፡፡ የቀረቡትን ችግሮች በዝርዝር በማጥናትና በየደረጃው ካሉ አመራሮች ጋር በመነጋገር በጋራ እንደሚፈቱ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ምላሽ ሰጥተዋል፡፡ በሀገር ላይ የሚደርሱ ጥፋቶች በሁሉም ላይ የሚደርሱ በመሆናቸው መንግሥትና የእምነት ተቋማት በጋራ በመሥራት መፍታት እንዳለባቸው ገልጠዋል፡፡
ዘላቂ መፍትሄ የሚሹ የዋጋ ግሽበት: የውጭ ምንዛሬ እጥረትና የብድር አከፋፈልን የተመለከቱ ፖሊሲዎች: በንግድ ውስጥ ላሉና ወደንግድ ለሚመጡ ማነቆዎችን መፍታትና የመንግስት ልማት ድርጅቶችን ወደ ግል ለማዞር የተደረጉት እንቅስቃሴዎች ናቸው::
በነዚሁም ከአበዳሪዎች ጋር በመደራደር እፎይታ ለማግኘት የሚያስችሉ ማሸጋሸጊያዎችን ማድረግ: ያላለቁ የመንግስት የልማት ድርጅቶችን ማስጨረስና ሕጎችን የማብላላትና የመከለስ ስራዎችን አንስተዋል:: ሁለተኛዉ ተናጋሪ መሳይ ታደሰ የፋይናንስ አቅርቦት ላይ ያሉ መልካም አጋጣሚዎችንና ተግዳሮቶችን አንስተዋል::
እንደገለፁት ለሀገር ውስጥና የውጭ ሀገር ባለሀብቶች የብድር አቅርቦት ፣ ከ28 በመቶ በላይ ሴቶችን የሚያሳትፉት ሶሻል ኢንተርፕራይዞች የሚመዘገቡበትና የሚተዳደሩበት አግባብና የብድር አቅርቦት እጥረት ዙሪያ መሰራት እንዳለበት አንስተዋል::
የንግድ እንደራሴ የሆኑት ብሩክ ፍቅሩ እንደገለፁት በወጪ ንግድ ላይ አለም አቀፍ አሰራርን የመረዳት ክፍተት ችግሮች ባጋጠሙ ወቅት ሙሉ በሙሉ መርምሮ የመረዳት አቅም ማዳበር አልተቻለም::
የሕግና የአሰራር ማእቀፎችም ባለሀብቶችንና የተወሰኑ የሕ/ሰብ ክፍሎች ብቻ ሳይሆን ግለሰቦችንም መሰረት ያደረጉ እንዲሆን መስራትና የተሻለ የእቅድ ማስተባበር አስፈላጊነት ላይ አተኩረዋል::
የሚኒስትሮች ም/ቤት በዛሬው ዕለት ባካሄደው 72ኛ መደበኛ ስብሰባ በተለያዩ ጉዳዮች ላይ ተወያይቶ ውሳኔ አሳልፏል፡፡ ከስብሰባዉ ቀጥሎ ጠ/ሚር ዐቢይ አሕምድ ከሚኒስትር ም/ቤት አባላት ጋር በጽ/ቤቱ ግቢ ችግኝ በመትከል #አረንጓዴአሻራ አብረዉ አኑረዋል::
ጠ/ሚር ዐቢይ አሕመድ የገቢዎች ሚኒስቴር መ/ቤት “ግዴታዬን እወጣለሁ መብቴን እጠይቃለሁ” በሚል ሀሳብ ሲያስተባብር የቆየዉን ንቅናቄ አስመልክቶ ታማኝ እና በግብር አከፋፈል የተሻለ አስተዋፅኦ ላስመዘገቡ ግብር ከፋዮች እዉቅና ሰጡ፡፡