Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የአመልካች የሰበር አቤቱታ መሰረታዊ ይዘትም፡- ከአመልካች ጋር በተደረገው ውል የገንዘብ ብድሩ የተደረገ መሆኑን ሳይክዱ የመያዣውን ንብረት በተመለከተ ግን የባህርዛፍ ተክል ብቻ መያዣ አድርገው የተስማሙ ሁኖ እያለ ተጠሪ የአመልካችን መሃይምነት በመጠቀም የአመልካች መኖሪያ ቤት ለመያዣነት እንደተሰጠ አድርገው በውሉ ላይ አስፍረው መገኘታቸውንና ለብር 9600.00 የብድር ገንዘብ ግምቱ ከብር 150.000.00 (አንድ መቶ ሃምሳ ሺህ) በላይ የሆነውን መኖሪያ ቤታቸውን እንዲያስረክቡ መወሰኑ ጉዳዩ በአግባቡ ባልተጠራበትና ሕጉን መሰረት ሳያደርግ መሆኑን ዘርዝረው በጉዳዩ ላይ የተሰጠው ውሳኔ እንዲታረምላቸው ዳኝነት መጠየቃቸውን የሚያሳይ ነው፡፡ አቤቱታቸው ተመርምሮም በዚህ ችሎት እንዲታይ የተደረገ ሲሆን ለተጠሪ ጥሪ ተደርጐላቸው ቀርበውም የአመልካች የሰበር አቤቱታ በሕጉ በተመለከተው የጊዜ ገደብ ያለመቅረቡን፣ አመልካች በስር ፍርድ ቤት ክሱን ሳይክዱ በዚህ ሰበር ሰሚ ችሎት የንብረቱን ግምትና የመያዣውን አይነት መሰረት አድርገው ያቀረቡት ክርክር ሥነ- ሥርዓቱን መሰረት አድርጐ ያልቀረበ መሆኑን ዘርዝረው በጉዳዩ ላይ የተሰጠው ውሳኔ መሰረታዊ የሆነ የሕግ ስሕተት የለበትም ተብሎ ሊጸና ይገባል በማለት መከራከራቸውን የሚያሳይ ነው፡፡ አመልካችም የሰበር አቤቱታቸውን በማጠናከር የመልስ መልሳቸውን ሰጥተዋል፡፡
የጉዳዩ አመጣጥ አጠር አጠር ባለመልኩ ከላይ የተጠቀሰው ሲሆን ይህ ችሎትም የግራ ቀኙን ክርክር ለሰበር አቤቱታው መነሻ ከሆነው ውሳኔ እና አግባብነት ካላቸው ድንጋጌዎች ጋር በማገናዘብ ጉዳዩን በሚከተለው መልኩ መርምሮታል፡፡ እንደመረመረውም በዚህ ችሎት እልባት ሊያገኙ የሚገባቸው ጭብጦች፡-
የ መጀ መሪያ ውን ጭብጥ በተመ ለከተ ፡- አንድ የመጨረሻ ፍርድ ባገኘ ጉዳይ መሰረታዊ የሕግ ስህተት አለበት የሚል ወገን ለዚህ ችሎት የሰበር አቤቱታውን ማቅረብ ያለበት በአዋጅ ቁጥር 25/1998 አንቀጽ 22(4) ባተመለከተው አግባብ በዘጠና ቀናት ውስጥ መሆኑን ሕጉ ያሳያል፡፡ በተያዘው ጉዳይ አመልካች የክልሉ ፍርድ ቤቶች የሰጡት የመጨረሻ ፍርድ በመ/ቁጥር 03- 08770 ሰኔ 30 ቀን 2006 ዓ/ም መሰጠቱን የሚያሳይ የትዕዛዝ ግልባጭ አያይዘው ያቀረቡ ሲሆን ለዚህ ችሎት የሰበር አቤቱታቸውን ያቀረቡት ደግሞ ሐምሌ 03 ቀን 2006 ዓ.ም ነው፡፡ ይህም የሰበር አቤቱታው በሕጉ የተመለከተው የዘጠና ቀናት የጊዜ ገደብ ከማለፉ በፊት የቀረበ መሆኑን የሚያሳይ በመሆኑ ተጠሪ በጉዳዩ ላይ የክልሉ ሰበር ሰሚ ችሎት በመ/ቁጥር 28950 መጋቢት 18 ቀን 2006 ዓ.ም ነው ውሳኔ የሰጠው በማለት የአመልካችን የሰበር አቤቱታ አቀራረብ ለመቃወም ያቀረቡት ምክንያት የክርክሩን ሂደት ያላገናዘበ በመሆኑ አልተቀበልነውም፡፡
ሁ ለተ ኛ ውን ጭብጥ በተመለ ከተ ፡- ከስር ጀምሮ ከተደረገው ክርክር መገንዘብ እንደሚቻለው አመልካች ከተጠሪ ገንዘብ ሲበደሩ ለገንዘቡም አመላለስ አመልካች ያላቸውን ቤትና ባህርዛፍ በመያዣ ለተጠሪ መስጠታቸውን ነው፡፡ ሆኖም መያዣ ውሉ በማይንቀሳቀስ ንብረት መዝገብ ላይ አለመመዝገቡን የክርክሩ ሂደት ያሳያል፡፡ የማይንቀሳቀስ ንብረት መያዣ በማናቸውም ዓይነት ሰነድ ላይ የተመሰረተ ቢሆን ከተፃፈበት ቀን አንስቶ የማይነቀሳቀሰው ንብረት በሚገኝበት አገር ባለው በማይንቀሳቀስ ርስት መዝገብ ካልተፃፈ በቀር በማንኛውንም ዓይነት ውጤት እንደማያስገኝ በፍትሐብሔር ህግ ቁጥር 3052 ስር በማያሻማ ሁኔታ ተደንግጐ ይገኛል፡፡ በመሆኑም ህጉ
በግልጽ የማይንቀሳቀስ ንብረት ላይ የሚመሰረተው መያዣ መመዝገብ እንዳለበት የደነገገውን አለመከተል የመያዣው አመሰራረት ጉድለት ያለበት መሆኑን ያሳያል፡፡ በሌላ በኩል በመያዣ ውሉም አመልካች የተበደሩትን ገንዘብ እስከ ጥር 14 ቀን 2001 ዓ/ም ባይመልሱ ተጠሪ በመያዣነት የያዙትን ቤትና ባህርዛፍ እንደሚረከቡ በግልጽ ተዋውለዋል፡፡ ይሁን እንጂ ውሉ በህጉ አግባብ የተደረገ ሆኖ አላገኘንም፡፡ ምክንያቱም በፍ/ህ/ቁ 3060/1/ በተደነገገው መሰረት ዕዳው እንዲከፈል በተወሰነበት ጊዜ ሳይከፈል የቀረ እንደሆነ ገንዘብ ጠያቂው የመያዣ መብት ያገኘበትን የማይንቀሳቀስ ንብረት ይወስዳል በሚል የተደረገ ውል ፈራሽ ስለመሆኑ በግልጽ ተመልክቷል፡፡ የዚህ ድንጋጌ አይነተኛ አላማ ሰዎች ለጊዜው የገጠማቸውን የገንዘብ ወይም ኢኮኖሚያዊ ችግር ለማቃለል ሲሉ ተገቢውን መደራደር አድርገውና ነፃ የመዋዋል መብታቸውን ተጠቅመው ወደ ግዴታው በነፃ ፍላጎታቸው ይገባሉ ተብሎ ስለማይታሰብ በዚህ ሁኔታ ውሉ ተፈጽሞ ሲገኝ ሕጉ ለስምምነቱ ጥበቃ ባለማድረግ የተዋዋይ ወገኖችን የንብረት መብት ለመጠበቅ ነው ተብሎ ይታመናል፡፡ ስለሆነም የበታች ፍርድ ቤቶች ጉዳዩን ከዚህ ድንጋጌ መሰረታዊ አላማ በማየት የተጠሪን የአመልካች ቤትና ባህር ዛፍ ልረከብ ጥያቄን ውድቅ ማድረግ ሲገባቸው አመልካች አምነዋል በማለት የሰጡት ውሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት ያለበት ሆኖ አግኝተናል፡፡
ቀጥሎ መታየት ያለበት የህግ ነጥብ ተጠሪ ያላቸው መፍትሔ ምንድነው? የሚለው ነው፡፡ በአመልካችና በተጠሪ መካከል የገንዘብ ብድር ውል መደረጉ የተካደ ፍሬ ነገር አይደለም ፡፡ አመልካች ከተጠሪ ብር 8000,00 (ስምንት ሺህ) ተበድረው ወስደው በውሉ በተመለከተው የጊዜ ገደብ አልመለሱም፡፡ በመሆኑም በፍ/ብ/ህ/ቁ. 1731፣በፍ/ብ/ህ/ቁ.2471 እና ተከታይ ድንጋጌዎች መሰረት አመልካች ለተጠሪ የተበደሩትን ገንዘብ መመለስ ግዴታ አለባቸው፡፡አመልካች ይህንኑ ገንዘብ መመለስ ያለባቸው ከምን ያህል ወለድ ጋር ነው የሚለውን ስንመለከትም ወለድን በተመለከተ ገዥው መርህ በፍ/ብ/ህ/ቁ.2478 የተቀመጠው ነው፡፡ በዚህ ድንጋጌው ተበዳሪው ወለድ እንዲከፍል የውሉ ቃል ካልሆነ በቀር ለተበዳሪው ወለድ መክፈል የለበትም ተብሎ አስገዳጅነት ባለው ሁኔታ ተደንግጓል፡፡ ስለዚህ ወለድ የሚከፈለው በውሉ ወለድ ይከፈላል የሚል ቃል ሲኖር መሆኑን ድንጋጌው ያሳያል፡፡ ይሁን እንጂ ተዋዋዬች በወለድ የሚከፈለውን ገንዘብ በዓመት ከመቶ አስራ ሁለት በላይ እንዲሆን ለመዋዋል እንደማይችሉ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 2479(1) ድንጋጌ በኃይለ ቃል አስቀምጧል፡፡ በመሆኑም ተዋዋይ ወገኖች በገንዘብ ብድር ወለድን ገልጸው መስማማት እንደሚችሉና መጠኑ ግን በአመት ከመቶ አስራ ሁለት በላይ ሊሆን አይችሉም፡፡ ወደተያዘው ጉዳይ ስንመለስ አመልካችና ተጠሪ ባደረጉት የውል ስምምነት ወለድ ለመክፈል ስምምነት የተደረገ ቢሆኑም የወለዱ መጠን ግን በወር ከመቶ አምስት ሁኖ የሚታሰበውም በወር መሆኑን በግልጽ ስምምነቱ እንደሚያሳይ በፍሬ ነገር ደረጃ የተረጋገጠ ነው፡፡ ይህም የሚያሳየው ህጉ ለብድር ገንዘብ ሊከፈል የሚችል የወለድ መጠን በአመት ከመቶ አስራ ሁለት ነው በማለት ከደነገገው ጣሪያ በላይ ስምምነት መደረጉን ነው፡፡ ህጉ ወለድ በአመት ጊዜ እንዲታሰብ እንጂ በወር ጊዜ እንዲታሰብ አልፈቀደም፡፡ ስለሆነም አመልካች በወር አምስት ከመቶ ወለድ እየከፈሉ የብድር ገንዘቡን ለመመለስ ያደረጉት ስምምነት ከፍ/ብ/ህ/ቁ. 1711 እና 2479(1) ድንጋጌዎች አንጻር ሲታይ በህግ ጥበቃ ሊደረግለት የሚገባ አለመሆኑን ተገንዝበናል፡፡ ከዚህ አንጻር ሲታይም አመልካች ለተጠሪም በወር አምስት በመቶ እየታሰበ እንዲከፍሉ የሚገደዱበት የህግ አግባብ አላገኘንም ፡፡ ሆኖም አመልካች የብድር ገንዘቡን በጊዜ ገደቡ ያልመለሱ በመሆኑ በአመት የሚታሰበው ህጋዊ ወለድን (9%) ለተጠሪ የማይከፈሉበትን አግባብ ግን አላገኘንም፡፡ ሲጠቃለልም
1. የላስታ ወረዳ ፍርድ ቤት በመዝገብ ቁጥር 00256 በ10/07/2002 ዓ.ም በዋለው ችሎት የሰጠውን ፍርድ፣ የሰሜን ወሎ አስተዳደር ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት በመዝገብ ቁጥር 12151 ሰኔ 25 ቀን 2006 ዓ.ም የሰጠው ትዕዛዝ እንዲሁም የክልሉ ሰበር ሰሚ ችሎት በመዝገብ ቁጥር 03-08770 ሰኔ 30 ቀን 2006 ዓ.ም በዋለው ችሎት የሰጠውን ትዕዛዝ በፍ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 348/1/ መሠረት ተሻሽለዋል፡፡
3. አመልካች ለተጠሪ ሊከፍሉ የሚገባው ዋናውን የብድር ገንዘብ ብር 8000.00 (ስምንት ሺህ) ገንዘብ መመለስ ከነበረበት ከጥር 14 ቀን 2001 ዓ.ም ጀምሮ ተከፍሎ እስከሚያልቅ ድረስ ከሚታሰብ ህጋዊ ወለድ (9%) ነው ብለናል፡፡
ኣብ’ዚ ናይ ሎሚ ዜና ኣሰና ከምዝተኸታተልኩሞ፡ እቲ ህድግለነ ዘይብሉ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ከም መቐጸልታ ናይቲ “ድሕረይ ሳዕሪ ኣይትብቆላ” ብምባል ኣንጻር ኤርትራን ህዝባን ድግዲጊቱ ዓጢቑ ተተሓሒዙዎ ዘሎ እከይ ተግባር፡ ን 22 ገዳማትን ኣብያተ ክርስትያንን ኦርቶዶክስ ንብረተን ራስዩን ኣብሪሱን ናብ ቤትማእሰርትን ወተሃደራዊ መዓስከርን ንምቕያር ውዲት ኣሊሙ ‘ሎ።
ፒ.ኤስ. - ልሙጥ ፣ በእራሱ የተገነባውን የቤልት በርነር የሚሠራው ሰው እንክብሎችን ያለማቋረጥ ለመመገብ የ 12 ቮ መጥረጊያ ሞተር ይጠቀማል ፣ እኔ በየ 10 ሴኮንድ ወይም እንደዚያ ያለ ነገር በቅደም ተከተል አምናለሁ ፡፡
ይህ የነቢዩ ህይውት ድንቅ ክፍል ነው፡ ነቢዩ(ሰ.ዐ.ወ) ለሰው ልጅ ሁሉ ምርጥ አርአያ ናቸው። መመሪያና መንገድም ጭምር። ከነቢዩ (ሰ.ዐ.ወ) በፊት የተላኩ ሌሎች ነቢያት ለህዝቦቻቸው ብቻ የተላኩና መልእክታቸውም በጊዜ የተገደበ ነበር። የነቢያቶች መደምደሚያና የመጨረሻው ነብይ የሆኑት ነብዩ ሙሀመድ (ሰ.ዐ.ወ) ግን ለሁሉም ህዝቦችና ለሁሉም ጊዜ (እስከ አለም ፍጻሜ) በሚሆን መልዕክት ነበር የተላኩት።
በአስር የተለያዩ የቁርዐን አንቀጾች ለነቢዩ የመጣላቸው መልእክት “መመሪያና እዝነት” (ሁዳ ወራህማ) በሚል ሁለት ምርጥ ቃላት ጥምረት ተጠቅሷል። አል-አንዓም 6፡157፤ አል-አዕራፍ 7:52፣203፤ ዩኑስ 10፤57፤ ዩሱፍ 12፡111፤ አል-ነህል 16፡64፣89፤ አልነሞል 27፡77፤ ሉቅማን 31፡3፤ አል-ጃሲያህ 45፡20 መመልከት ይቻላል። እዚህ ጋ እነዚህ ሁለት ባህሪያት (መመሪያና እዝነት) (ሁዳ ወ-ራህማ) ለምን በጥምረትና በተደጋጋሚ ለነቢዩና በሳቸው በኩል ለተላከው መልእክት መገለጫ እንደሆኑ ማስተንተን ጠቃሚ ነው።
“ሁዳ” የሚለው ቃል በግርድፍ “መመሪያ” ማለት ሲሆን “ሂዳያ” ከሚለው ቃል የመጣ ሆኖ እናገኘዋለን። “ሂዳያ” መምራት እና ማሳየት የሚሉ ትርጉሞችን ይይዛል። ከዚህ በተጨማሪም “ሀዲያ” የሚለው ቃልም የዚሁ ግንድ ቅርንጫፍ ሲሆን ትርጉሙ “ስጦታ” ማለት ነው። በዚህ መሰረት “ሂዳያህ” ማለት ከአላህ ለፍጥረታቱ የተሰጠ ስጦታ ነው ማለት እንችላለን። እንደ ታዋቂው የቁርአን ተንታኝ ኢማም ራጊብ አል-ኢስፈሀኒ ገለፃ ሂዳያህ “ባማረና በመልካም ሁኔታ መንገድን ማመላከት ወይም ወደ ሚፈለገው መምራት” ማለት ነው። ይህ ማለት ማብራራትና ማመላከት (አል-ኢርሻድ ወል ደላላህ) ወይንም ወደሚፈለገው ዓላማ ይደርስ ዘንድ መርዳትና መደገፍ ብሎም ማስቻል(አተውፊቅ ወል ኢልሀም) ማለት ነው። የመጀመርያው የነቢያትና የደጋጋ የአላህ ባርያዎች ስራ ሲሆን ሁለተኛውን የአላህ ብቻ የተተወ ነው። በሌላ በኩል “ራህማ” የሚለው ቃል “እዝነት፣ ፍቅርና ርህራሄ” ማለት ሲሆን በቁርዐን ውስጥ “አል-ራህማን እና አል-ረሂም” (ሩህሩህና በጣም አዛኝ) የሚሉት ስሞች በተደጋጋሚ ተጠቅሰዋል፤ ነቢዩ ሙሀመድ (ሰ.ዐ.ወ) ደግሞ “ራህመትን ሊል አለሚን” (የአለማት እዝነት) ተብለዋል።
የነዚህ ቃላት (መመሪያና እዝነት) ጥምረት የሚፈጠረው ትምህርት በሁለት መልኩ ይታየል። የመጀመሪያው የነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) መልዕክት እውነት፤ ትክክለኛና ፍትሀዊ መሆኑንና መልዕክቱ ዋነኛ የእዝነትና የርህራሄ መልዕክት መሆኑን ያስረዳል። መልዕክቱ ከቸጋራነትና ሻካራነት በራቀ መልኩ ገርና በምህረቱ የተከሸነ ነው።በሁለተኛ ደረጃ ይህ በነቢዩ በኩል የመጣው መልእክት በዚች አለም ለቀን ተቀን ህይወታችን መመሪያ እንዲሆንና የአላህ ምህረት እንድናገኝ እንዲሁም በመጪው አለም ስኬትና መድህን እንድናገኝ የሚያደርግን ሁነኛ መሳረያ ነው።
የነቢዩ መንገድ ሁሉን አቀፍ ነው ስንል ሁሉንም የህይወት መስኮችን ያካተተና ሁሉንም የተስተካከለና ያማረ ያደርጋል ማለት ነው። መመሪያው ትክክለኛ እምነትን፤ የተስተካከለ የአምልኮ መንገድን፤ ምርጥ ስነ-ምግባርን፤ የተቃና የግብይት ስርዓትን፤ ከቤተሰብ ጋር ያለ ግንኙነት፤ከወዳጅና ጠላት ጋር የሚኖርን ግንኙነት ሁሉ ይዳስሳል። ባጠቃላይ እንደ ግለሰብና እንደ ማህበረሰብ ሊኖረን የሚገባውን ሚና አጠቃሎ የያዘ ሲሆን ሁሉም ነገር ሚዛናዊና ገር በሆነ ሁኔታ ትኩረት ተሰጥቶት እናገኛለን። በዚህ መስክ የነቢዩን አጠቃላይ የህይወት መመሪያ ሰብስቦ የዘገበውን የታላቁን የኢስለም ሊቅ የኢብነል ቀይም ስራ የሆነውንና በስድስት ጥራዝ የተዘጋጀውን “ዛዱል ሚዓድ ፈሀድይ ኸይረል ኢባድ” ማየት ያሻል። ፀሀፊው ከግል እስከ ህብረተሰብ ባሉ ዝርዝር የህይወት መስኮች ከነቢዩ ሙሀመድ(ሰ.ዐ.ወ) ህይወት ምሳሌ በማጣቀስ ያቀርባሉ።
ነብዩ ሙሀመድ (ሰ.ዐ.ወ) መልካምና ገር መምህር ነበሩ፤ አስቸጋሪና ግትር አልነበሩም። ሁልጊዜም ለባልደረባዎቻቸው በንፁህና ገር (ሀነፊየቱ-ሰምሀእ) በሆነ ቅን መልዕክት የተላኩ እንዳሆኑ ያስተምሩ ነበር (ሙስነድ አህመድ 21916)። ሰዒድ ኢብኑ ቡርዳህንና ሙዓዝ ኢብኑ ጀበልን ወደ የመን በላኩ ወቅት ያሉትን እንዲሁ እናስታውስ፡-
ከነብዩ መልካም የማስተማሪያ ስልቶች አንዱ ባልደረቦቻቸውን በሁሉም ጊዜ የሚገስፁና የሚያስተምሩ አልነበሩም፤ ይልቁንስ ቦታና ጊዜ እንዲሁም አጋጣሚዎችን በመምረጥና በመጠቀም ያስተምሩ ነበር።
የነብዩ ሙሀመድ (ሰ.ዐ.ወ) መልዕክት አለም አቀፋዊ ነው። በአንድም መልዕክታቸው ላይ ለአረቦች ወይንም በጊዜው ለነበሩት ሰዎች ተብሎ የተተው ነገር የለም። ቁርአን የፈቀደው ነገር በማንኛውም ጊዜ ለሁሉም ሰው ጠቃሚና መልካም ሲሆን የከለከላቸው ነገሮችም እንዲሁ በማንኛውም ጊዜና ለሁሉም ሰው ጎጂና መጥፎ ናቸው። በየትኛውም ዘመን ያሉ ሰዎች የነብዩን መልዕክት ቢጠቀሙበት ውጤታማ እንደሚሆኑ ጥርጥር የለውም። ከዚህም ሁሉ ጋር ግን ነቢዩ በፍፁም እምነቱን በሌሎች ላይ በግድ አልጫኑም ነበር። ቁርዐን በሀይማኖት ማስገደድን በጥብቅ ከልክሎታል። (አል-በቀራህ 2፤256)
ነብዩ ሙሀመድ (ሰ.ዐ.ወ) የሰው ልጅን መንገድ በማሳየት በኩል የተሳካላቸው ነበሩ። ነቢዩን አላህ መርጦ መልዕክቱን ሲሰጣቸው በጊዜው የነበሩት ብቸኛ ሙስሊም እርሳቸው ብቻ ነበሩ። ከብዙ ድካም፤ ልፋትና፤ ህመም በኋላ በአላህ ፍቃድ ትውልድን አቀኑ፤ ብሎም ሌሎችን ሊመሩና ምሳሌ ሲሆኑ የሚችሉ ሰዎችን አፈሩ፤ ተከታዮቻቸውን አንዲትን የእርሳቸውን መልዕክት በአግባቡ የተረዳ ሰው ያስተምር ዘንድ ሰበኩ፤ በሀያ ሶስት ዓመት ውስጥ መልዕክቱ መላውን አረቢያ አዳረሶ ወደ ውጪ ወጣ። ሰዎች በገፍ ወደ እምነቱ ይጎርፉ ጀመር። በስልሳ ሶስት ዓመታቸው ከዚህች ዓለም ሲለዩ የአረቢያን ሙሉ በሙሉ ቀያይረዋት ነበር። የተሟላ እምነት፤ የተጠናከረ መንግስት፤ የተቀናበረ የትምህርትና የእውቀት ስርዓት፤ የተቃና ስነ-ምግባርንና ምርጥ ስብዕናን አሰፈኑ ብሎም ላማረ ስልጣኔ መሰረት ጣሉ። የአላማ ሰዎችንና ለሰው ልጅ ቅኑን መንገድ የሚያመላክቱ ህዝቦችን አበጁ። ከኢስላም በፊት ወና የነበረው ታሪካቸውን በብርሀናማ ገድሎች አሳመሩት፤ በተዋቡ የስልጣኔ እርከኖች አሸበሩቁት።
እጅግ ብዙ ተንታኞች፤ የታሪክ ተመራማሪዎችና ፊላስፎች ይህንን አለምአቀፍ፣ ሁለንተናዊና ስኬታማ የሆነውን የነቢዩን ተልዕኮ እውነታ አፅድቀዋል። ድንቅ ኢንጊሊዛዊ ፀሀፊ ጆርጅ በርናንድ ሾው እንዲህ ይላሉ:- “ሁሌም የሙሀመድን እምነት የምሰጠው ቦታ እጅግ የላቀ ነው፤ ይኸውም ከምርጥ መገለጫዎቹ የመነጨ ነው። ይህ እምነት ከየትኛውም የአለም ተለዋዋጭ መልክ ጋር በየትኛው ቦታና ጊዜ ተግባራዊ ሊደረግ የሚችል ብቸኛው እምነት ነው። ስለዚህ ድንቅ ሰው (ሙሀመድ) በጥልቀት አጥንቻለሁ በኔ አመለካከት ‘የክርስቶስ ጠላት’ ከመባል እጅግ የራቀና ይልቁንም ‘የሰው ልጅ አዳኝ’ ሊባል ይገባዋል።” (ዘ ጄኒዩን ኢስላም ጥራዝ 1፣ ቁ.8፤ 1936)
አሜረከዊው የታሪክ ሰው ማይክል ሀርት በታሪክ የታዩና ተፅዕኖ ያሳደሩ የአለምን ምርጥ ሰዎች ከደረጃ ባስቀመጡበት “ዘ 100፡ ኤ ራንኪንግ ኦፍ ዘ ሞስት ኢንፉሌንሺያል ፐርሰን” በተሰኘው መፅሀፍ ለምን ነብዩ ሙሀመድ (ሰ.ዐ.ወ) የመጀመሪያው ደረጃ እንደሰጣቸው ሲናገር እንዲህ ይላል:-
“በእርግጥ በታሪክ የአለማችን ምርጥና ታላቅ ተፅዕኖ ያሳደሩ ሰዎች ተርታ ለሙሀመድ አንደኛ ደረጃ መስጠቴ አንዳንድ አንባቢዎችን ሊያስገርምና ሌሎችን ሊያጠያይቅ ይችል ይሆናል። ሆኖም ግን በአለማዊው ሆነ በሀይማኖታዊው ዘርፍ ሙሉ በሙሉ የተሳካላት ብቸኛ ሰው ሙሀመድ ነው።” (ዘ 100፡ ኤ ራንኪንግ ኦፍ ዘ ሞስት ኢንፉሌንሺያል ፐርሰን፤ ኒዮርክ፤1978፣ ገፅ 33)
ይህን መመሪያ በአግባቡ ተከትለን መተግበሩ የወቀቱ ጥያቄና የእኛ ስራ ነው። እነዚያ ቀደምት አባቶቻችን የነበሩበትን የብርሀን ዘመን ላይ ለመድረስ ካለንበት የችግርንና የሰቆቃ አረንቋ ለመውጣት የዚህን ዓብይ ምሳሌ መስመር በመስመር ልንከተል ግድ ይላል።
ደኅንነታችን በመለኮት የተጠቃለሉትን ሦስቱንም አካላት ይመለከታል (1ኛ ጴጥ. 1፡2፤ ኤፌ 1፡3-14)። የአብ የጸጋ ምርጫ፥ የወልድ የፍቅር መሥዋዕት፥ እና የመንፈስ ቅዱስ የመውቀስ እና የማደስ አገልግሎት ሳይኖር ልትድን አትችልም። «በእግዚአብሔር አምናለሁ» ማለቱ በቂ አይደለም። ምን ዓይነት እግዚአብሔር ነው? የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ «አምላክ እና አባት» (ኤፌ. 18) ካልሆነ በቀር ደኅንነት ሊኖር አይችልም።
ይህ የደኅንነታችን አሀዱ ሥሉሳዊ ገጽታ የደኅንነታችንን እንዳንድ ምሥጢራት የበለጠ እንድንረዳ ያደርገናል። ስለ መለኮታዊ ምርጫ እና ቅድሚያ ውሳኔን በተመለከተ ሲሰሙ ብዙ ሰዎች ግራ ይገባቸዋል (ወይም ይደነግጣሉ)። አብን በተመለከተ ዓለም ከመመሥረቱ እስቀድሞ በክርስቶስ ሲመርጠ ድቼአለሁ (ኤፌ. 1፡4)፤ ነገር ግን በዳንኩበት ምሽት ስለዚህ የማውቀው ምንም ነገር አልነበረም! ይህ የእግዚአብሔር ድንቅ ዘላለማዊ ዕቅድ ስውሩ ክፍል ነበር።
እግዚአብሔር ወልድን በተመለከተ ደግሞ፥ ስለ እኔ በመስቀል ላይ ሲሞት ድኜአለሁ። እርሱ የሞተው ለዓለም ሁሉ ኃጢአት ነው፤ ሆኖም ግን ዓለም በሙሉ አልዳነም። መንፈስ ቅዱስ የሚመጣው እዚህ ላይ ነው። መንፈስን በተመለከተ እኔ የዳንኩት ግንቦት 12 ቀን 1945 ዓ.ም. በወጣት ለክርስቶስ ጉባኤ ላይ ቢል ግሬሃም (ያኔ ወጣት ወንጌላዊ ነበሩ) ወንጌልን ሲሰብኩ በሰማሁ ጊዜ ነበር። ያኔ ነበር መንፈስ ቅዱስ ቃሉን ከልቤ ውስጥ ሲያዋህደው፥ ያመንሁትና እግዚአብሔርም ያዳነኝ።
መንፈስ በአማኞች ውስጥ ይኖራል (2፡12)። ኢየሱስ ክርስቶስን ባመንህበት በዚያች ቅጽበት፥ የእግዚአብሔር መንፈስ ወደ አካልህ ውስጥ በመግባት ቤተ መቅደሱ አድርጎታል (1ኛ ቆሮ. 6፡19-20)። እርሱም ወደ ክርስቶስ አካል ውስጥ አጠመቀህ (እንድ አደረገህ) (1ኛ ቆሮ. 12፡13)። አትሞሃል (ኤፌ. 1፡13-14) ደግሞም ከአንተ ጋር ይኖራል (ዮሐ 14፡16)። እርሱ ለአንተ የእግዚአብሔር ስጦታ ነው።
መንፈስ ቅዱስ የአርነት መንፈስ ነው (2ኛ ቆሮ. 3፡17)። ከዚህ ዓለም ተጠርተን ስለተለየን እና የዓለም ንብረት መሆናችን ስላከተመ (ዮሐ 17፡14፥16) የዓለምን መንፈስ አልተቀበልንም። ከሰይጣን ሥልጣን እና ከእርሱ ሥርዓተ ዓለም ሥር መሆናችን እብቅቷል።
«እንደገና ለፍርሃት የባርነት መንፈስን አልተቀበልንም» (ሮሜ 8፡15)። መንፈስ ቅዱስ በፍቅር ያገለግለናል እናም አብን ለእኛ እውን ያደርግልናል። ይህ ከ 2ኛ ጢሞቴዎስ 1፡7 ጋር ይያያዛል «እግዚአብሔር የኃይል እና የፍቅር ራስንም የመግዛት መንፈስ እንጂ የፍርሃት መንፈስ አልሰጠንምና» (2ኛ ጢሞ 1፡7)። መንፈስ በውስጣችን ስለሚኖር ምን ዓይነት መንፈሳዊ ሀብት ነው የያዝነው!
መንፈስ ይመረምራል (2፡10-11)። በአንተ ውስጥ ምን እየተካሄደ እንዳለ እኔ ላውቅ አልችልም፤ ነገር ግን በአንተ ውስጥ ያለው የሰው (ሰብአዊ) መንፈስ ያውቃል። በሆነ ሁኔታ ወደ እግዚአብሔር ማንነት ውስጥ እስካልገባሁ ድረስ «የእግዚአብሔርን ጥልቅ ነገሮች» ማወቅ አልችልም። ይህን እኔ ማድረግ አልችልም እግዚአብሔር ግን በመንፈሱ ወደ ስብዕናዬ ገብቷል። በመንፈስ ቅዱስ አማካኝነት እያንዳንዱ አማኝ የእግዚአብሔር ሕይወት ተካፋይ ይሆናል።
መንፈስ ቅዱስ «የእግዚአብሔርን ጥልቅ ነገሮች» ያውቃል፤ ደግሞም ለእኛ ይገልጽልናል። ቁጥር 10 ላይ «የእግዚአብሔር ጥልቅ ነገሮች» የሚለው «እግዚአብሔር ለሚወዳቸው ያዘጋጀው» (ቁ 9) በሚል የተገለጸ ሌላኛው አባባል ነው። እግዚአብሔር በእኛ ያቀደውን የጸጋውን በረከት ሁሉ ዛሬውኑ እንድናውቅ ይፈልጋል።
መንፈስ ያስተምራል (2፡13)። ኢየሱስ መንፈስ እንደሚያስተምረን (ዮሐ 14፡26) እና ወደ እውነት እንደሚመራን (16፡13) ተስፋ ሰጥቶአል። ነገር ግን እዚህ ላይ ያለውን ቅደም ተከተል በጥንቃቄ ልብ ልንል ይገባል። መንፈስ ጳውሎስን ከቃሉ አስተማረው፤ ከዚያም ጳውሎስ አማኞችን አስተማራቸው። የእግዚአብሔር እውነት የሚገኘው በእግዚአብሔር ቃል ውስጥ ነው። እነዚህ መንፈሳዊ እውነቶች ደግሞ ልዩ በሆኑ ቃላት ውስጥ እንደተሰጡ ማስተዋሉ በጣም ተፈላጊ ነው። በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የእግዚአብሔር መንፈስ ካረፈባቸው አሳቦች በላይም የእግዚአብሔር መንፈስ ያረፈባቸውን ቃላትም እናገኛለን። «የሰጠኸኝን ቃል ሰጥቻቸዋለሁና» (ዮሐ 17፡8)።
አራቱ ልጆቻችን እያንዳንዳቸው የተለያዩ ሙያዎች አሉአቸው። መጋቢ፥ ነርስ፥ ኤሌክትሮኒክ ዲዛይነር እና በአንድ የንግድ ድርጅት ውስጥ ጸሐፊ። እያንዳንዳቸው ስኬታማ ለመሆን የተለዩ ቃላትን መማር ነበረባቸው። በደንብ የምረዳው መጋቢውን ብቻ ነው።
ስኬታማ ክርስቲያን የመንፈስን ቃላት በመማር ይጠቀምባቸዋል። መጽደቅን፥ መቀደስን፥ ልጅ መሆንን፥ ሞገስ ማግኘትን፥ መመረጥን፥ በኃይል መሞላትን እና የመሳሰሉትን ትርጓሜአቸውን ያውቃል። የእግዚአብሔርን ቃላት በማወቅ የእግዚአብሔርን ቃል እና ለሕይወታችን ያለውን ፈቃዱን ወደ ማወቅ እንሸጋገራለን። የምሕንድስና ተማሪ የኬሚስትሪ፥ የፊዚክስ ወይም የኤሌክትሮኒክስ ቴክኒካዊ ቃላትን የሚያውቅ ከሆነ፥ በመንፈስ የተማሩ ክርስቲያኖች የክርስቲያናዊ እውነትን ቃላት ለመያዝ ለምን ይከብዳቸዋል?
እንዲህም ሆኖ የቤተ ክርስቲያን አባላት፥ «ዶክትሪን አታስተምር። የሚያበረታቱንን ልብ አሟሟቂ ስብከቶችን ብቻ ስጠን!» ሲሉ እሰማለሁ። በምን ላይ የተመሠረቱ ስብከቶችን? በዶክትሪን ላይ ካልተመሠረቱ ምንም ፋይዳ አይሰጡም! «ዶክትሪን እኮ ድንዛዜ ነው» በማለት ሰዎች ያማርራሉ። በመጽሐፍ ቅዱስ አቀራረብ ሆኖ ከቀረበ ይህ አይከሰትም። ለእኔ ዶክትሪን አስደሳች ነው! መጽሐፍ ቅዱስን ለማጥናት መቻል እና «የእግዚአብሔርን ጥልቅ ነገሮች» (1ኛ ቆሮ. 2፡10) መንፈስ እንዲያስተምረን መፍቀድ ምንኛ አርኪ ነው!
መንፈስ አማኙን የሚያስተምረው እንዴት ነው? «መንፈሳዊ ነገሮችን ከመንፈሳዊው ጋር» ያነጻጽራል። ምን እንዳስተማረን ያስታውሰናል (ዮሐ. 14፡26)፥ ያንን እውነት ከአዲስ ነገር ጋር ያነጻጽራል፤ ከዚያም ወደ አዲስ እውነት እና የአሮጌው እውነት አዲስ አጠቃቀም ይመራናል። ከመጽሐፍ ቅዱስ ገጾች ፊት ቁጭ ብሎ መንፈስ የእግዚአብሔርን እውነት እንዲገልጥ ማድረግ ምንኛ ደስ ይላል? ችግሩ ብዙ ክርስቲያኖች እንዲህ ያለውን ፀጥተኛ ጥሞና ለማድረግ በጣም ሥራ ይበዛባቸዋል። እንዴት ያለ ብልጽግና ነው የሚያጡት!
መንፈስ ቅዱስ «ከመዝገቡ አዲሱንና አሮጌውን የሚያወጣ ባለቤትን ይመስላል» (ማቴ. 13፡52)። አዲሱ ሁልጊዜ የሚወጣው ከአሮጌው ሲሆን አሮጌውን የበለጠ እንድንረዳ ያግዘናል። አንደኛውን የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል ከሌላው ጋር በምናነጻጽርበት ጊዜ እግዚአብሔር አሮጌዎቹን ጠልቀን የምንገባበትን አዲስ ብልጭታ ይሰጠናል። ኢየሱስ ክርስቶስ ትምህርቱን የመሠረተው በብሉይ ኪዳን ላይ ነበር፤ ሆኖም ግን ያስተማረው ነገር በጣም ወቅታዊና አስደሳች በመሆኑ ሕዝቡ በትምህርቱ በጣም ተደነቁ።
በየዕለቱ ቃል ለማንበብና ጥሞና ለማድረግ ጊዜ እንድትመድብ ላሳስብህ እወዳለሁ። በንባብህ የማይዛባ መርሐ ግብርን በመከተል ለመጸለይ፥ ለማሰብ እና ጥሞና ለማድረግ ጊዜ ውሰድ። የእግዚአብሔር መንፈስ ቃሉን እንዲመረምርና እንዲያስተምርህ ፍቀድለት። መሠረታዊ የመጽሐፍ ቅዱስ ዶክትሪን ጥናትና ተዛምዶ ሕይወትህን ሊለውጥ ይችላል።
መንፈስ እማኙን ያጎለምሰዋል (2፡14-16)። እዚህ ላይ የቀረበው ንጽጽር በዳነ ሰው («መንፈሳዊ» በተባለው ምክንያቱም መንፈስ በውስጡ ስለሚኖር) ና ባልዳነ ሰው («ተፈጥሮአዊ» በተባለው ምክንያቱም መንፈስ በውስጠጡ ስለሌለ) መካከል ነው። ሰ 3፡1-4 ላይ፥ ጳውሎስ ሦስተኛ ዓይነት ሰውን ያስተዋውቃል፤ «ሥጋዊ ሰው»። ይህ ያላደገ ክርስቲያን ነው፤ ይህ ሰው በሕፃንነት ደረጃ የሚኖር ነው ምክንያቱም ቃሉን ስለማይመገብ አያድግም።
በአንድ ወቅት፥ እያንዳንዱ ክርስቲያን የተፈጥሮ ነገሮችን ብቻ የሚያደርግ «ተፈጥሮአዊ ሰው» ነበር። አዳኝን ባመንን ጊዜ፥ መንፈስ ሲገባብን ወደ መንፈሳዊነት ተሸጋገርን። ከዚህም የተነሣ በመንፈስ ዓለም መኖርን ቻልን። ከዚያ በኋላ ማደግ ነበረብን! ያልዳነ ሰው ስለማያምናቸው ና ስለማይረዳቸው የመንፈስን ነገሮች ሊቀበል አይችልም። ነገር ግን ክርስቲያን ዕለት ተዕለት የመንፈስን ነገሮች ስለሚቀበል፥ ያድጋል ይጎለምሳልም።
ከብስለት ምልክቶች አንዱ የመመርመር ብቃት ነው- ይህም ከገጻዊው ሕይወት ወደ ውስጥ በመዝለቅ ነገሮችን ባሉበት ደረጃ በትክክል የማየት ችሉታ ነው። ያልዳኑ ሰዎች የሚጓዙት በማየት ስለሆነ ምንም የሚታይ ነገር ያጣሉ። በመንፈሳዊ ነገር የታወሩ ናቸው። በሳሉ ክርስቲያን በመንፈሳዊ እውቀቱ ያድጋል እናም (በመንፈስ እርዳታ) የእግዚአብሔርን ፈቃድ ና አሳብ በበለጠ የማወቅን ችሎታ ያዳብራል። ቆሮንቶሳውያን ይህ እውቀት ይጎድላቸው ነበር። በመንፈሳዊ ነገር ምንም እውቀት አልነበራቸውም።
«የክርስቶስ ልብ አለን» ማለት የማንሳሳት ና በሌሎች ሰዎች ሕይወት የእግዚአብሔርን ቦታ እንተካለን ማለት አይደለም። ማንም እግዚአብሔርን አያዝዝም! (ጳውሎስ ኢሳይያስ 40፡13ን ጠቅሷል። ሮሜ 11፡33-36 በተጨማሪ ተመልከት።) «የክርስቶስ ልብ አለን» ማለት ሕይወትን ከአዳኙ እይታ አቅጣጫ መመልከት፥ የእርሱን ፍላጎቶችና እሴቶች በልብ ማኖር ማለት ነው። እንደ ዓለም ሳይሆን እግዚአብሔር እንደሚያስብ ማሰብ ማለት ነው።
ያልዳነው ሰው ክርስቲያኑን ሊረዳ አይችልም፤ የሚኖሩት በሁለት በተለያዩ ዓለማት ነው። ነገር ግን ክርስቲያኑ ያልዳነውን ሰው ይረዳዋል። ቁጥር 15 ያልዳኑ ሰዎች በአማኙ ሕይወት ውስጥ ነቀፋን አያዩም ማለትን አያመለክትም (ብዙ ጊዜ ያዩታል)። ነገር ግን ያልዳነው ሰው የክርስቲያኑ ሕይወት ምን እንደሆነ ወደ ሙሉ መረዳት ሊዘልቅ አይችልም ማለት ነው። እኔ አዲሱን የአሜሪካን ስታንዳርድ መጽሐፍ ቅዱስ ትርጉም እወዳለሁ፡- «ነገር ግን መንፈሳዊ የሆነ ሰው የሁሉንም ነገር ዋጋ ይተምናል፥ እርሱ ራሱ ግን በማንም እይታመንም»። «በማንም» የሚለው ቃል ሌሎች ክርስቲያኖችንም የሚጠቀልል ነው። በእግዚአብሔር ሰዎች ሕይወት ላይ መንፈሳዊ አምባገነን እንዳንሆን በጣም መጠንቀቅ አለብን (2ኛ ቆሮ. 1፡24)።
የቆሮንቶስ ክርስቲያኖች በመንፈስ ተአምራዊ ስጦታዎች ስለተሸፈኑ መሠረታዊውን የመንፈስ አገልግሎት ችላ ይሉት ነበር። በመንፈስ ላይ በነበራቸው አጽንኦት ምክንያትም አብን ና ወልድን ችላ ይሉአቸው ነበር።
አባይ ሚዲያ ዜና - መጋቢት 11፣ 2012 ጤና ሚኒስቴር መጋቢት 10 ቀን 2012 ዓ.ም ለሊት ባወጣው መግለጫ በኢትዮጵያ ተጨማሪ 3 የኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎች መገኘታቸውን ተከትሎ...
አባይ ሚዲያ የካቲት 07፤2012 በአፍሪካ ውስጥ የመጀመሪያው በኮሮና ቫይረስ መያዙ የተረጋገጠ ህመምተኛ ግብጽ ውስጥ መገኘቱ ተነገረ የግብጽ የጤና ሚኒስቴር እንዳስታወቀው በሽታው የተገኘበት ግለሰብ የውጪ አገር...
ፖሊስ የሰሜን ዕዝ ሎጂስቲክ ምክትል ኃላፊ የነበሩት ብርጋዴር ጄኔራል ከድር የጦር መሳሪያ ማከማቻ የት እንደሚገኝ ለህወሓት የጸረ ሰላም ቡድን መረጃ ሲያቀብሉ ነበር አለ – EthioExplorer.com
ፖሊስ የሰሜን ዕዝ ሎጂስቲክ ምክትል ኃላፊ የነበሩት ብርጋዴር ጄኔራል ከድር የጦር መሳሪያ ማከማቻ የት እንደሚገኝ ለህወሓት የጸረ ሰላም ቡድን መረጃ ሲያቀብሉ ነበር አለ
አዲስ አበባ፣ ታህሳስ 15፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የሰሜን ዕዝ ሎጂስቲክ ምክትል ኃላፊ ብርጋዴር ጄኔራል ከድር አራርሶ የጦር መሳሪያ ማከማቻ እና ተተኳሽ የጦር መሳሪያዎች የት እንዳሉ ለህወሓት የጸረ ሰላም ቡድን መረጃ ሲያቀብሉ እንደነበር ፖሊስ ገለጸ፡፡
በዚህ መረጃ መሰረት የጦር መሳሪያው እንዲዘረፍና ወደ ትግራይ ልዩ ኃይል እንዲተላለፍ በሰጡት ጥቆማ መሰረት መደረጉን የገለጸው መርማሪ ፖሊስ ተጠርጣሪው ኃላፊነታቸውን ወደ ጎን በመተው በትግራይ ክልል የነበሩ የጦር መሳሪያዎች ከዚያ እንዳይወጡ ሲያደርጉ እንደነበር ያገኘሁት ማስረጃ ያመላክታል ብሏል፡፡
ተጠርጣሪው ተተኳሽ የጦር መሳሪያዎች ከትግራይ ክልል እዳይወጡ ከዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ጋር ምክክር ተደርጎ መሳሪያው እዚያው እንዲቆይ መደረጉን ጠቁመው ወንጀሉ ጋር ግንኙነት እንደሌላቸው በመግለጽ በነጻ ወይም በዋስ እንዲፈቱ ጠይቀዋል፡፡
The post ፖሊስ የሰሜን ዕዝ ሎጂስቲክ ምክትል ኃላፊ የነበሩት ብርጋዴር ጄኔራል ከድር የጦር መሳሪያ ማከማቻ የት እንደሚገኝ ለህወሓት የጸረ ሰላም ቡድን መረጃ ሲያቀብሉ ነበር አለ appeared first on Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C.
Previous Postበባህር ዳር ከተማ በእስር ላይ የሚገኙ የጦር መኮንኖችን ጉዳይ እየተመለከተ ያለው የክልሉ ጠቅላይ ፍ/ቤት ቀሪ የአቃቢ ህግ ምስክሮችን ለመስማት ለታህሳስ 16 ቀን 2013 ዓ.ም ተለዋጭ ቀጠሮ…
125ኛው የአድዋ ድል መታሰቢያ በዓል ሲከበር የሚዘጉ መንገዶች ፡፡ 125ኛ የአድዋ ድል መታሰቢያ በዓል ነገ የካቲት 23 ቀን 2013 ዓ/ም በአዲስ አበባ ፒያሳ በሚገኘው ምንሊክ አደባባይ…
ሚሳካኮኒክ ዩኒቨርሲቲ በሎቭሮክቸርስ ውስጥ በአርካም ፣ ማሳቹሴትስ ውስጥ ልብ ወለድ አይቪ ሊግ ትምህርት ቤት ነው ታሪኮች ኸርበርት ዌስት – ሪአሜነተር ና የ Dunwich አስፈሪ. የኔክሮኖሚኮን በዩኒቨርሲቲው ቤተመፃህፍት ውስጥ ይገኛል ተብሏል ፡፡ እ.ኤ.አ.እሱ ሚስካቶኒክ የዩኒቨርሲቲ ክፍል ፒን ማለት እ.ኤ.አ. 1928 ነው የቱቱዋ ጥሪ ታትሟል.
ዝርዝሮች: የክፍል ፒን ከጥንት አጨራረስ ጋር ቢጫ ነሐስ ነው ፡፡ የ MU ፊርማ 18.2 ሚሜ ዲያሜትር እና 1.5 ሚሜ ውፍረት ይለካል ፡፡ የላፔል ፒን ክብደት 2.7 ግራም / ቲ ነውእሱ ያስረክባል ታክ ቅጥ ክብደቱ 2.8 ግራም ነው. ከብር የተሠራ ባለቀለም ብትንጭ ክላቹንና ጀርባ / አንድ ብር ቀለም ያለው ክራባት መለጠፊያ ያካትታል። የፒን ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት እና በቅጂ መብት የታተመ ነው ፡፡
ከተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች የተውጣጡ 456 ሰዎችን የያዘ የህዝብ ለህዝብ ቡድን ነገ ወደ አስመራ ያቀናል። የህዝብ ለህዝብ ቡድኑ ወደ አስመራ የሚጓዘው የኢትዮጵያ አየር መንገድ በነገው እለት በሚጀምረው የአስመራ በረራው መሆኑም ታውቋል።
የህዝብ ለህዝብ ቡድኑ ወስጥም ከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናት፣ ባለሀብቶች እና ለዓመታት ከቤተሰቦቻቸው ተለያይተው በኢትዮጵያ ሲኖሩ የነበሩ ኤርትራውያን ይገኙበታል ተብሏል።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ ከአስመራ ወደ አዲስ አበባ ተመልሶ ሲበርም ለረጅም ዓመታት በኢትዮጵያ ከሚገኙ ቤተሰቦቻቸው ጋር ሳይገናኙ የቆዩ በርካታ ኤርትራውያንን ይዞ እንደሚመጣም ታውቋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ከሀምሌ 1 2010 ዓ.ም ጀምሮ በኤርትራ የሁለት ቀናት ይፋዊ የስራ ጉብኝት ማድረጋቸውን ተከትሎ ነበር የአየር ትራንስፖርት እና ሌሎች አገልግሎቶች በሁለቱ ሀገራት መካከል እንደሚጀር ከስምምነት የተደረሰው።
ከስምምነቱ ውስጥም ኤምባሲ መልሶ መክፈት፣ የአየር ትራንስፖርት እና ሀገራቱ በስልክ እንዲገናኙ ከስምምነት መደረሱ አይዘመጋም። በዚህም መሰረት የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ አስመራ የሚያደርገውን በረራ በነገው እለት በይፋ የሚጀምር ይሆናል።
ተቋርጦ የነበረው የስልክ አገልግሎት መልሶ የተጀመረ ሲሆን፥ በፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ በኢትዮጵያ ጉብኝት ባደረጉበት ወቅት የኤርትራ ኤምበባሲ መከፈቱም ይታወሳል። ኢትዮጵያም ኤምባሲዋን በአስመራ ለመክፈት ዝግጅት ላይ መሆኗን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታውቋል።
የሶማሊ ክልል ሊቀመንበርና የኦሮሚያ አቻቸው የጠቅላይ ሚኒስትር አብይን መመሪያ ተከትሎ በሰዓታት ጊዜ ውስጥ ስምምነት መፈጸማቸው ተሰማ። ግጭት በላባቸው ስፍራዎች ሁሉ...
በወጣቶች የተገነባው እና ለእሩብ ክፍለ ዘመን አገልግሎቱን በነፃ የሚሰጥ ማኅበር - ማኅበረ ቅዱሳን በሕዝብ መሀክል ሰላም፣እርቅ እና መግባባት እንዲኖር የሚጫወተው ሚና ቀላል አይደለም።
በቅርቡ በአማርኛ፣ኦሮምኛ እና ትግርኛ የጀመረው መንፈሳዊ መርሃ ግብርም ከሃይማኖታዊ ፋይዳው በተለየ ሀገራችን ለገጠማት የመለያየት ችግር አንዱ እና አይነተኛ የእርስ በርስ መከባበር ፣መተሳሰብ እና ትልቅ ትስስር የመገለጫ መንገድ ተደርጎ መታየት ይገባው ነበር።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በክርስቶስ መሰረትነት ላይ ስለታነፀች እና ሐዋርያዊት በመሆኗ አሰራሯ በአንድ ፓትሪያርክ ወይም ሊቀ ጳጳስ የግል ውሳኔ ላይ ሳይሆን መንፈስ ቅዱስን አጋዥ አድርጎ በሚሰራው በ50 ዓም ሐዋርያት በመሰረቱት ቅዱስ ሲኖዶስ ውሳኔ መሰረት ነው።አባቶቻችን አንድን የቤተ ክርስቲያን ጉዳይ በቅዱስ ሲኖዶስ ስብስባ ሲወስኑ '' እኛና መንፈስ ቅዱስ'' ብለው ውሳኔያቸውን አስረግጠው ነገር ግን በትህትና ያሳውቁ ነበር።አሁን ባለንበት ዘመን ይህ ጉዳይ በተለይ ከዘመነ አቡነ ጳውሎስ ጀምሮ የአንድ አባት ውሳኔ የቤተ ክርስቲያኗ ውሳኔ እየተደረገ ብዙ ነገሮች እንዳይስተካከሉ እየተደረጉ ሲበላሹ ተመልክተናል።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከ40 ሚልዮን ምእመናንን በላይ በስሯ ይዛ በ21ኛው ክ/ዘመን ለምእመናን የምትደርስበት አንድ ቴሌቭዥን ስለሌላት የማይቆጭ የቤተ ክርስቲያኒቱ ልጅ አልነበረም።ይህንን የተገነዘበው ማኅበረ ቅዱሳን ከኢቢኤስ ሳምንታዊ የአየር ጊዜ በመግዛት በሳምንት አንድ ጊዜ የትምህርት እና ልዩ ልዩ ገዳማት የተመለከተ ዘገባዎችን ለምእመናን ማድረስ ጀመረ።ሆኖም ግን ከትንሽ ጊዜ በኃላ መርሃ ግብሩ እንዲቆም ተደረገ።ይህም ሆኖ ማኅበሩ በኤሌክትሮኒክስ ሚድያዎች በመጠቀም መርሃ ግብሩን ቀጥሎ ነበር።ሆኖም የኤሌክትሮኒክስ ስርጭቱ በተለይ በኢትዮጵያ ለሚኖረው ምእመን በኢንተርኔት መቆራረጥ ሳቢያ እና ያለውም የኢንተርኔት አገልግሎት ለጥቂቶች ከመድረሱ አንፃር አገልግሎቱ በሚገባ መድረስ አልቻለም። ይህ በእንዲህ እንዳለ በሀገር ቤት ከፍተኛ በጀት ተመድቦለት የሳተላይት ቴሌቭዥን ቤተ ክርስቲያን ልትጀምር ነው የሚል ዜና ሲነገር እና ተጀመረ ሲባል ማኅበረ ቅዱሳን ሁል ጊዜ ከቤተ ክርስቲያኒቱ መዋቅር ባፈነገጠ መልኩ ላለመሄድ ለሚያደርገው ጥረት አንዱ በጎ መንገድ ስለሆነ በቴሌቭዥን ጣቢያው ላይ አገልግሎቱን በነፃ እንዲሰጥ መጠየቅ ብቻ ሳይሆን የቴሌቭዥን ጣቢያውን በበቂ የሰለጠነ የሰው ኃይል እና የተክኖሎጂ ግብዓት ለማሟላት ጠየቀ።ይህንን አስመልክቶ ሐራ ዘተዋህዶ ትናንት መስከረም 12፣2010 ዓም ጉዳዩን አስመልክቶ በዘገበው ዘገባ ላይ ማኅበሩ ለምን ከአሌፍ ቴሌቭዥን ጣቢያ የአየር ሰዓት ለመግዛት እና በአማርኛ፣ኦሮምኛ እና ትግርኛ መርሃ ግብሩን ለመጀመር እንደተገደደ ገልጦ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት በተገኙበት ሲያስረዳ እንዲህ ማለቱን ፅፏል : -
' ማኅበሩ፣ ከቤተ ክህነቱ ቴሌቭዥን ጣቢያ ውል በመግባትና የአየር ሰዓት በመግዛት ለማገልገል ብቻ ሳይኾን፤ ድርጅቱን በሰው ኃይልና በቴክኖሎጂ ለማጠናከር በተደጋጋሚ ያቀረበው ጥያቄና ልመና አዎንታዊ ምላሽ ባለማግኘቱ፣ ትምህርተ ወንጌልን በዘመናዊ መገናኛ ዘዴዎች እንዲያስፋፋ ሙሉ እውቅና በተሰጠው መተዳደርያ ደንቡ የተጣለበትን ሓላፊነት ለመወጣት ሌላ አማራጭ ለመፈለግ መገደዱን በዋና ጸሐፊው በኩል በሰጠው ምላሽ አስታውቋል....ፓትርያርኩም፣ ከቤተ ክህነቱ ቴሌቭዥን ጣቢያ የአየር ሰዓት እንደማይሰጠውና ከሌላ አካል የአየር ሰዓት በመግዛት መጠቀም እንደሚችል፣ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ ደረጃ ከብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት ለቀረበላቸው ጥያቄ ቁርጥ ምላሽ የሰጡበት በመኾኑም፣ ደግሞ መጠየቁ አስፈላጊ ኾኖ እንዳላገኘው አስረድቷል'' ይላል።
ይህ ሁሉ ጉዳይ ጠቅለል ባለ መልኩ ስንመለከተው በኢትዮጵያ ከተቋማዊ አሰራር መስፈን ይልቅ የግለሰቦች ወይንም ቡድሎች የግል ውሳኔ ኢትዮጵያዊ የሆኑ ተቋማትን ምን ያህል እየገደለ መሆኑን እንመለከታለን።ማኅበረ ቅዱሳን የአየር ሰዓት ገዝቶ በአማርኛ፣ትግርኛ እና ኦሮምኛ መንፈሳዊ መርሃ ግብሩን ሲጀምር ቤሳ ቤስቲ ገንዘብ ከቤተ ክህነት ወስዶ ሳይሆን አባላቱ በሚያወጡት የገንዘብ ወጪ፣ነፃ የሰው ኃይል እና ምእመናን በጎ ፍቃድ ነው።ይህ በእራሱ ሊበረታታ እና ሊደገፍ የሚገባው ቅዱስ ተግባር ነበር። ሆኖም የዛሬዋ ኢትዮጵያ ነችና በነፃ የማገልገል መብትህም በግለሰቦች እንደፈለገ ሊገታ ይችላል።ይህ ደግሞ ሌላ ችግር ማስከተሉ አይቀርም። እዚህ ላይ ቤተ ክርስቲያን አንድነቷን ጠብቃ ከመሄድ አንፃር ሌላ ሚድያ ለምን አስፈለገ? ብለው የሚጠይቁ ሊኖሩ ይችላሉ። ጥያቄው በቅን እስከተነሳ ድረስ ጉዳዩን ከማኅበረ ቅዱሳን በቤተ ክርስቲያን መዋቅር እና ቤተ ክርስቲያን በሰጠችው የመተዳደርያ ደንብ ልክ እየሰራ መሆኑን ከመገንዘብ አንፃር መመልከት ያስፈልጋል። የቤተ ክህነቱ አቅም በሰው ኃይል አንፃር ውሱን ከመሆኑ አንፃር ማኅበሩ በነፃ ለማገልገል ዕድል አልተሰጠውም።ይህ አልሆን ሲል በቤተ ክርስቲያን መዋቃር ስር ሆኖ በተሰጠው የአገልግሎት ደንብ መሰረት ስብከተ ወንጌልን በተገኘው ዘመናዊ መንገድ ለማሰራጨት አስቦ በጥረቱ በገዛው የቴሌቭዥን የአየር ሰዓትም እንዳያገለግል እገዳ ተጣለበት።ምናልባት የሚሰራጨው ስርጭት ላይ ኤዲቶርያል ቦርድ ከቤተ ክህነት እንዲጨመር እና ይዘቱ ሃይማኖታዊ መሰረቱን እንዳይለቅ እና የሚድያ ፖሊሲው ላይ ይህ ቢገባ ይህ ቢወጣ ማለት የቤተ ክህነቱ አባታዊ ድርሻ ነበር።ሆኖም ግን ስብከተ ወንጌል በቴሌቭዥን ' አታስተላልፉም አግጀዋለሁ ' የሚለው አገላለጥ ግን በእራሱ ሌላ አዲስ ችግር የመፍጠር አባዜ ተደርጎ መወሰድ አለበት።
እንደ ኢትዮጵያ ላለች በሚልዮን የሚቆጠር ህዝቧ ሃይማኖትን የሁለንተናው መገለጫ ለሆነ ሕዝብ ከልዩነት እና እርስ በርስ በጎሳ ከመናቆር የመውጫው መንገድ አንዱ የጋራ እሴቱን ማለትም ሃይማኖቱን አክብሮ የመያዙ ፋይዳ ነው።በእዚህ ረገድ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ሚና በቀላሉ የሚታይ አይደለም።በተለይ በወጣቶች የተገነባው እና ለእሩብ ክፍለ ዘመን አገልግሎቱን በነፃ የሚሰጥ ማኅበር - ማኅበረ ቅዱሳን በሕዝብ መሀክል ሰላም፣እርቅ እና መግባባት እንዲኖር የሚጫወተው ሚና ቀላል አይደለም።በቅርቡ በአማርኛ፣ኦሮምኛ እና ትግርኛ የጀመረው መንፈሳዊ መርሃ ግብርም ከሃይማኖታዊ ፋይዳው በተለየ ሀገራችን ለገጠማት የመለያየት ችግር አንዱ እና አይነተኛ የእርስ በርስ መከባበር ፣መተሳሰብ እና ትልቅ ትስስር የመገለጫ መንገድ ተደርጎ መታየት ይገባው ነበር።ሲሆን ማኅበሩ የቤተ ክህነቱን የቴሌቭዥን ጣቢያ ሙሉ በሙሉ በአደራ እንዲያስተዳድር እና ሕዝብን እንዲያስተምር ማድረግ ይህ ካሳሳቸው ደግሞ የአየር ሰዓት ገዝቶ የሚያስተላልፈውን መርሃ ግብር አለማወክ ጤነኛ አስተሳሰብ ነው።
ከእዚህ በታች ማኅበረ ቅዱሳን ነገ መስከረም 14፣2010 ዓም በሀገር ውስጥ እና በውጭ በምትገኘው ቤተ ክርስቲያን ላይ የተጋረጠው የተሃድሶ እንቅስቃሴ በተመለከተ አዘጋጅቶ ለምእመናን በነፃ ሊያድለው የተዘጋጀውን ቪድዮ ቅንጫቢ ይመልከቱ።
''ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ የምትገኝ የረጅም ዘመን ታሪክ ያላት ሀገር ናት። በአፍሪካ ነፃነታቸውን ጠብቀው ለመኖር ከቻሉ ሁለት አገሮች አንዷ ነች። በህዝብ ብዛት ከአፍሪካ ኢትዮጵያ ሁለተኛ ስትሆን፣ በቆዳ ስፋት ደግሞ አስረኛ ናት። ርዕሰ ከተማዋ አዲስ አበባ ናት።አብዛኛዎቹ የአፍሪካ ሀገሮች ዕድሜያቸው ከአንድ ምዕተ ዓመት የሚያንስ ሲሆን፣ ኢትዮጵያ ግን ከጥንት ጊዜ ጀምሮ በንጉሠ ነገሥታት እና ንግሥተ ነግሥታት የተመራች ሀገር ናት። የሰለሞናዊው ሥርወ-መንግሥት የአመጣጡን ዘር እስከ አስረኛው ዓመተ ዓለም ድረስ ይቆጥራል። ኢትዮጵያ የሰው ልጅ ከጥንት ጊዜ ጀምሮ የኖረባት ቦታ እንደሆነች ብዙ የሳይንሳዊ መረጃ ተግኝቷል። በበርሊን ጉባኤ በኩል የአውሮፓ ሀያላት ሀገሮች አፍሪካን ሲከፋፍሏት፣ ኢትዮጵያ ነፃነቷን ጠብቃለች። የሊግ ኦፍ ኔሽንስ አባል ከነበሩት ሶስት የአፍሪካ ሀገሮች አንዷ ነበረች። ከአጭር የኢጣልያ ወረራ ጊዜ በኋላም ከየተባበሩት መንግሥታት መሥራቾች አንዷ ናት። ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ ብዙ የአፍሪካ ሀገራት ነፃነታቸውን ሲያገኙ፣ ሰንደቅ አላማቸውን በኢትዮጵያ ቀለሞች ማለትም በአረንጓዴ፣ ቢጫና ቀይ ላይ ነው የመሠረቱት። አዲስ አበባ ደግሞ ለየተለያዩ በአፍሪካ ላይ ላተኮሩ አለም አቀፍ ድርጅቶች መቀመጫ ሆነች።'' ይላል
የዛሬ ሰላሳ ሰባት አመት በምዕራቡ አለም የተከፈተው የቀዝቃዛው ጦርነት እጅግ በተፋፋመበት፣ የኢትዮጵያ አብዮት ተጠምዞም ይሁን በጥቂት የወቅቱ 'ልሂቃን' ለደርግ በቀረበ ሃሳብ ወደ ሶሻሊዝም ስርዓት ሀገሪቱን ለማስገባት በሚውተረተርበት፣በደቡብ ምስራቅ የሀገራችን ክፍል በወቅቱ ከሶቭየት ህብረት ባገኘው የመሳርያ ድጋፍ የተመካው የሱማልያ-ዚያድባሬ መንግስት የኢትዮጵያን መሬት በኃይል የወረረበት ወቅት ነበር።በእዚህ ጊዜ ነበር የ’ፋይናንሻል ታይምስ’ ጋዜጣ የአፍሪካ ቀንድን ፖለቲካ ከቀዝቃዛው ጦርነት በዘለለ እይታ የሚያመላክት አንድ ፅሁፍ ይዞ የወጣው። ፅሁፉ እንዲህ የሚል ነበር
’’በወግ አጥባቂ የአረብ መንግሥታት በሳውድ አረብያ ቀንደኛነት በግብፅ፣ሱዳን እና ሶርያን ጨምሮ በቀይባሕር እና በአካባቢው ሃገራት የአረብ ወይንም የእስልምና መንግሥታት እንዲመሰርቱ የሚደረጉ ጥረቶች አሉ።’’
ከሱማልያ ጎን ቆማ የቀዝቃዛውን ጦርነት ትዋጋ የነበረችው ሶቭየት ህብረት (የዛሬዋ ሩስያ) ከቀዳማዊ አፄ ኃይለስላሴ መውረድ በኃላ ፊቷን ወደ ኢትዮጵያ ለማዞር አፍታም አልቆየችም።ለእዚህ ውሳኔ ካበቃት ጉዳይ አንዱ የኢትዮጵያ ስልታዊ ጠቀሜታ ዘለቄታዊ ጥቅሟን የሚያረጋግጥባቸውን ሁለት ዋና ዋና ጉዳዮችን ከግንዛቤ ውስጥ በማስገባት ነበር።እነኚህም ኢትዮጵያ በአካባቢው ያላት በአፍሪካ እና በመካከለኛው ምስራቅ መካከል እንደ ድልድይ የምትጠቅም ብቸኛ መሬት መሆኗ እና በሕዝብ ብዛትም ሆነ በተፈጥሮ ሃብቷ ከአካባቢው ሃገራት የምታማልል መሆኗ ነበር።በሕዝብ ብዛት አንፃር ካላት ጠቀሜታ አንፃር ሶቭየት ህብረት ኢትዮጵያን እንደምትመርጥ የገለፀችበትን ሰነድ የሚያመላክተው አሁንም ከዛሬ ሰላሳ ሰባት አመት በፊት እ ኤ አቆጣጠር ግንቦት 14/1977 ዓም በሱማልያ የሶቭየት ህብረት አምባሳደር የተናገሩትን 'ዘ ኢኮኖሚስት' መፅሄት እንዲህ ፅፎት ነበር-
''መንግስቱ ኃይለማርያም ጥሩ ልጅ ነው።ሶሻሊዝም ኢትዮጵያ ውስጥ ካሸነፈ 30 ሚልዮን ወዳጆች በተጨማሪም የአሰብ እና ምፅዋ ወደብ ይኖሩናል።እናንተ ሱማሌዎች እኮ 3ሚልዮን ብቻ ናችሁ'' ነበር ያሉት።
እዚህ ላይ የ 3 ሚልዮን ሕዝብ አናሳነት በፖለቲካ ስሌት አንፃር ኢትዮጵያን ዛሬም ከአካባቢው ሀገሮች በበለጠ ባላት የህዝብ ብዛት እና የተፈጥሮ ሀብት በተለየ ተመራጭ ሀገር እንደሚያደርጋት አያጠራጥርም።እዚህ ላይ ይህንን ተመራችነቷን ለመጠበቅ እና እንደሀገር እንዳትቀጥል ከገዛ መንግስቷ የሚገዳደሯት ፈተናዎች የመኖራቸውን እውነታ ሳንዘነጋ ማለት ነው።
ይህ ከሆነ ዛሬ ሰላሳ ሰባት አመታት ተቆጥረዋል።በእነኝህ ሰላሳ ሰባት አመታት ውስጥ የኢትዮጵያ ፖለቲካዊ፣ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ሁኔታዎች ብቻ ሳይሆኑ አንድ ትውልድ አልፎ አዲስ ትውልድ ተተክቷል፣ የኢትዮጵያ ሕዝብ ቁጥር ከ 30 ሚልዮን በሶስት እጥፍ ወደ 90 ሚልዮን ተተኩሷል፣የባሕር በሯ ተዘግቷል፣ወጥ የነበረው የመንግስት ስሪት በጎሳ እና ቋንቋ ላይ በተመሰረተ አስተዳደር ተቀይሯል፣ከተሞች በመጠን ሰፍተዋል።በከተማ የሚኖረው ሕዝብ ከገጠሩ ጋር ሲነፃፀር ግን በእነኝህ ሁሉ ከ ሶስት አስር አመታት በኃላም ከ 90 በመቶ ወደ 85 (83) በመቶ ነው ዝቅ ያለው።የህዝቡ የኑሮ ደረጃ እ አ አቆጣጠር በ 1970 ዎቹ ነፃነታቸውን ከተቀዳጁት የአፍሪካ ጥቁር ህዝቦች አንፃርም ገቢው ዝቅተኛ የሚባል እና ከእጅ ወደ አፍ ነው።ከላይ የተጠቀሱት 'ፋይናንሻል ታይምስ' እና 'ዘ ኢኮኖሚስት' ፅሁፎች ሲወጡ በአፍሪካ ቀንድ የነበረን አማላይነት በምድር ጦር፣በአየር ኃይል እና በባህር ኃይል የነበረን የበላይነት የተገለፀ ሲሆን ዛሬ በሕዝብ ብዛት እና ዙርያችንን ያሉት የትናንሽ ደካማ ሃገራት መኮልኮል አጉልቶ ካሳየን የበላይነት ባለፈ መድረስ የሚገባንን ደረጃ አለመድረሳችንን ለማረጋገጥ ብዙ ማስረጃ ማቅረብ አያስፈልግም።
ባለፉት 37 አመታት ውስጥ ኢትዮጵያ የገጠማት ተግዳሮቶችን በሁለት መልክ ማስቀመጥ ይቻላል።እነርሱም የውስጥ ቁርሾ በአምባገነንነት መታገዝ እና የውጭ ግፊቶች ናቸው።የውስጥ ቁርሾው በተቻለ መጠን የሚቀልባቸው መንገዶች እንዳይኖሩ እልህ የተጋባው የአምባገነንነት እርምጃዎች በእሳት ላይ ቤንዚን የማርከፍከፍ ያክል ብዙዎች ሳያስቡት ቁርሾውን ለማባባስ ሰበብ እንዲሆኑ አደረጋቸው።ደርግ የእርስ በርስ ጦርነቶቹ በተቻለ መጠን ለማቅለል ከውስጥ የነበረበትን የህዝብ ድጋፍ ማጣት ስልጣንን ለሕዝብ በማስረከብ ሊያቀለው አልፈለገም።ይልቁንም ጦርነቶቹ የሰራዊቱን በሥራ መጠመድ ማምጣቱ የታያቸው ወገኖች እንደ መልካም እድልም ተመለከቱት።በዘመነ ኢህአዲግ/ወያኔ ደግሞ የውስጥ ቁርሾው በደርግ ዘመን ከነበረው የህዝብን ስልጣን ለሕዝብ ማስረከብ ብቻ ሳይሆን ''መንግስታዊ የጎሳ ፖለቲካ'' በእያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ማኅበራዊ፣ፖለቲካዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ግንኙነት ላይ አደገኛ ጥላ አጠላ።የጎሳ ግጭቱ ከክልሎች የመሬት ግጭት አልፎ እስከ መንደር የከብቶች መሰማርያ ሜዳ ድረስ ኢትዮጵያውያን ተጋጩ።በእነኝህ የጎሳ ግጭቶች የተነሱ ፀቦችን ለማስቆም ዋናው ችግር ''የመንግስታዊ የጎሳ ፖለቲካ'' መሰረት ያደረገውን የፌድራል ስርዓት በትክክለኛ የመሬት አቀማመጥ እና የህዝቦች ታሪካዊ አሰፋፈር መሰረት ያደረገ የፌድራል ስርዓት መቀየር መሆኑ እየታወቀ ኢህአዲግ/ወያኔ የተጋጩትን የጎሳ አባላት መዳኘትን እንደ ትልቅ ግብ እየቆጠረ በዜና እወጃው ላይ በስኬት ዜናነት ማውራቱን ቀጠለ።
የመንግስታዊው የጎሳ ፖለቲካ ውጤት ከሀገር ውስጥ አልፎ ለጎረቤት ኬንያ የእራስ ምታት የሆነባቸው ብዙ ጊዜያት ነበሩ።ይህም ምን ያህል ኢህአዲግ/ወያኔ ''የፌድራ ስርዓቱ ለአፍሪካ ምሳሌ ሆነ'' እያለ የሚያሰራጨው ፕሮፓጋንዳ ባዶ መሆኑን ያረጋግጣል። መንግስታዊ የጎሳ ፖለቲካ ለቅርብ ኬንያ የየዕለት እራስ ምታት መሆኑ ፀሐይ የሞቀው ዜና ነው።ታህሳስ 27 ቀን 2004 ዓ/ ም ኢሳት ዜና ለእዚህ ጥሩ ማስረጃ ነው።ዜናው እንዲህ ይነበባል -
’’በደቡብ ኢትዮጵያ የተፈጠረው የጎሳ ግጭት ድንበር ተሻግሮ ኬንያ ውስጥ የሚገኙ ጎሳዎችንም እያተራመሰ ነው ተባለ በደቡብ ኢትዮጵያ በቦረናና በገርባ ጎሳዎች መካከል ከግጦሽ መሬትና ከውሀ ጋር በተያያዘ በተነሳው ግጭት ቁጥራቸው በውል ያልታወቀ ሰዎች ተገድለዋል።
ከአካባቢው ርቀት አንጻር እስካሁን ድረስ የተጠናከረ መረጃ ባይቀርብም፣ በሞያሌ አካባቢ የሚኖሩ ነዋሪዎች እንደሚሉት በግጭቱ በርካታ ሰዎች ተገድለዋል፤ ብዙዎችም አካባቢውን እየለቀቁ ተሰደዋል።በኢትዮጵያ ሞያሌ ከተማ ደግሞ በሶማሊ እና በኦሮሞ ተወላጆች መካከል በቅርቡ የተፈጠረው ግጭት ፣ ዳግም ያገረሻል የሚል ፍርሀት መኖሩን የአካባቢው ነወራዎች ገልጠዋል።ሞያሌን የሶማሊ እና የኦሮሚያ ክልል ተወካዮች ከሁለት ከፍለው የሚያስተዳድሩዋት ሲሆን፣ በሁለቱ ብሄሮች ግጭት የከተማው ሰላም በተደጋጋሚ ሲደፈርስ ቆይቷል።
በሌላ በኩል ከውጭ በኢትዮጵያ የውስጥ ፖለቲካ ጉዳይ ውስጥ ገብተው ወደሚፈልጉት አቅጣጫ የመዘወር ግፊት የሚሰሩት ኃይላት ፍላጎት ከቀዝቃዛው ጦርነት ጋብ ማለት በስተቀር ሌሎቹ ምክንያቶች ማለትም የአካባቢው እስልምና ተከታይ ሃገራት(ሳውዲ አረብያን ጨምሮ) በኢትዮጵያ ላይ የነበራቸው ግብም ሆነ ተግባራት ምንም ለውጥ አላመጡም። ከእዚህ በተለየ የአለም ሃያላን መንግሥታት በሽብርተኝነት ጉዳይ፣በምጣኔ ሀብታቸው መዛባት እና ቻይና አዲስ አማራጭ ከመሆኗ ጋር በተያያዘ በታዳጊ ሃገራት ላይ ያላቸው የበላይነት የመርገብ አዝማምያ አሳይቷል።ይህ መርገብ ግን ምናልባትም ከያዝነው አመት ጀምሮ ባለበት ላይቆይ ይችላል።የአራቱ የዓለም ኃይላት ማለትም የአሜሪካ፣የቻይና፣የአውሮፓ እና የሩስያ በግልፅ በወጣ የመገፋፋት ሂደት አለመኖር እና በተሸፈነ ዲፕሎማሲ ነገሮችን ማቀዝቀዛቸው ደካማ ሃገራት በጥቅማቸው ጉዳይ ላይ ከአንዱ ጋር የመቦደን ግዴታ ውስጥ እንዳይገቡ እረድቷቸዋል።ይህ ሁኔታ ግን እሰከመቼ ድረስ እንደሚዘልቅ የምናየው ይሆናል።በተለይ ከባድ የምጣኔ ሀብት ቀውስ መምጣት እና እጅግ በተሳሰረው የአለም ምጣኔ ሃብት አንፃር ከአራቱ ሃያላን አንዱ ወይንም ሁለቱ አልያም ሶስቱ ተነጥለው የመሄድ አዝማምያ ከመጣ የአለም የኃይል ቁርሾ ወደ 1970ዎቹ የማይወርድበት ምክንያት አይኖርም።ምናልባት ‘ሲ ኤን ኤን’ ''ቀዝቃዛው ጦርነት'' የሚለውን የቀድሞ ፕሮግራሙን ሰሞኑን እንደ አዲስ ልከልስልን የተነሳው በመጪው ላይ ያለው ስጋት አይሎበት ይሆን?
ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው ከ ሁለተኛው አለም ጦርነት አንስቶ እስከ 1980ዎቹ እ አ አቆጣጠር ተጋግሎ የቆየው የቀዝቃዛው ጦርነት ኢትዮጵያ ወደራሷ የችግር ፈቺነት አቅም ሳያሸጋግር ''ለመንግስታዊ የጎሳ ፖለቲካ'' አስረክቧት ቀዘቀዘ።ቀድሞ በምዕራባውያን ትምህርት የተዋከበው የእድገት ስልት ቀጥሎ በመጣው በደርግ ሶሽያልስታዊ አስተሳሰብ ተተራምሶ ከዛሬ 22 አመት ገደማ ደግሞ በ''መንግስታዊ የጎሳ ፖለቲካ'' ቅርፁም ሆነ ይዘቱ ትውልድ አሻጋሪ እንዳይሆን ሆነ።
ዛሬ የምዕራባውያን ''ሌክቸር'' መሰል አመራርም ሆነ የሶሻልስቱ አለም የማያላውስ ቀጭን ትዛዝ የኢትዮጵያ እራስ ምታቶች አይደሉም።የአካባቢ የአረብ መንግሥታት ግፊት ግን የቅርብ እና ከባድ የኢትዮጵያ ተግዳሮት ነው።ከኢህአዲግ/ወያኔ በፊት የነበሩት መንግሥታት በማዕከላዊነት ይዘውት የነበረውን የሀገር ጉዳይ በጎሳ ስለሸነሸነው ለአካባቢ ''ኢትዮጵያን አረብ ማድረግ አለብን'' እንቅስቃሴዎች እጅግ አመቺ ሁኔታዎችን ፈጥሯል።ኢትዮጵያን አረባዊ የማድረጉ እንቅስቃሴ በኢትዮጵያ ላይ ብቻ ሳይሆን በጥቁር ህዝቦች ላይም የተሞከረ እና የታቀደ ይልቁንም እስልምናን ከሃይማኖት ይልቅ ፖለቲካዊ ጥቅሙን ብቻ ነቅሶ የመንቀሳቀስ አላማ የያዘ ነው።
እነኝህ ኃይላት የተለያዩ ይምሰሉ እንጂ ያጣላቸው የበላይ ለመሆን የሚደረግ ግፍያ ካልሆነ በቀር የአንድ ሳንቲም ሁለት ገፅታዎች ናቸው።ለምሳሌ ትግራይን የመገንጠል አላማ ይዞ በፕሮግራሙም አካቶ ይንቀሳቀስ የነበረው ህወሓት ዛሬም መንግስት ከሆነ በኃላም የቀድሞ የጎሳ ስሙን ካለመቀየሩም በላይ ለስልጣን ያበቃቸው አጋር ድርጅቶቹ ባብዛኛው በአንድም ሆነ በሌላ ኢትዮጵያን አረባዊ (እስላማዊ) ለማድረግ ከሚሹ ኃይላት በተገኘ የስልጠና፣የቁሳቁስ እና የገንዘብ ድጋፍ የተመሰረቱ ናቸው።ይህ ድጋፍ ዛሬም ድረስ እያገኙ ነው።
እነኝህ ኃይላት አላማቸውን ለማስፈፀም የሚሞክሩት እና የሚተገብሩት በአፈሙዝ ነው።ይህ ማለት በሌላ አገላለፅ መጭውም የፖለቲካ መድረክ የሚስተናገደው በአፈሙዝ ስልጣን ላይ የሚወጣ የሚደመጥበት ነው ማለት ነው።አሁንም ለሰላማዊ የስልጣን ሽግግር አልታደልንም ማለት ነው።በእዚህ ሁሉ ውጥንቅት ውስጥ የተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች በነበረው አካሂድ ምን መምሰል ይገባዋል?
የተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ዛሬ ያለው የኢትዮጵያ የፖለቲካ ችግርም ሆነ ወደ ነፃነት እና ዲሞክራሲ የሚደረገው ጉዞ በሁለት ጉዳዮች የተወጠረ ነው።እነኝህ ሁለት ጉዳዮች ላይ የተቃዋሚ የፖለቲካ ኃይሎች ግልፅ እና ጥርት ያለ መስመር ማሳየት አለባቸው።ይህ መስመር ዛሬ ያለውን ጥቂቱን ወይም ብዙውን ያስከፋል ወይንም ያስደስታል ከሚል አንፃር ሳይሆን መሰመር ያለበት መጪውን ዘመን ያገናዘበ ብሎም አዋጪ እና አማራጭ መስመር ከመሆን አንፃር ብቻ መታየት ይገባዋል።እነኝህ ሁለት ጉዳዮች-
የኢትዮጵያን ያለፈ ታሪክ በአንድ ገላጭ አረፍተ ነገር ሊጠቃለል ወይንም ይህንን ከማለት ውጭ ይህንን ማለት አይቻልም የሚል አስተሳሰብ የሚራመድበት ወቅት ላይ አይደለንም።በሌላ በኩል ደግሞ በድፍኑ የጋራ የሚያደርገንን ታሪክን እንደምናምን ቆጥሮ በዝምታ እና በብዥታ መቀጠልም ህዝብን ከሚመራ የፖለቲካ ኃይል የሚጠበቅ አይደለም።ይህ ያለንበት ወቅት የአንድን የፖለቲካ ድርጅት ባለፈ ታሪክ ላይ ያለው አመለካከት በራሱ የፖለቲካ ፓርቲውን የወደፊት ራዕይ የሚያመላክት ያክል እንደማሳያ እየሆነ ለመምጣቱ ብዙ ማሳይዎችን መጥቀስ ይቻላል።
እዚህ ላይ ትልቁ ጉዳይ ዛሬ ያለው ትውልድ ስለአለፈው በጎም ሆነ በጎ ያልሆነ ታሪክ ቅንጣት ታክል ተጠያቂ ሊሆን አይችልም።እርሱ የሚጠየቀው ዛሬ በሚሰራው እና ነገ ሊሰራ ስለሚያስበው ታሪክ ነው።በኢትዮጵያ ታሪክ ላይ እና ታሪክን ተመርኩዘው ነገን በሚማትሩ የፖለቲካ ድርጅቶችም ሆኑ ደጋፊዎቻቸው ዘንድ ሁለት አይነት ስሜቶች ይንፀባረቃሉ።
የመጀመርያው ክፍል ባለፉት ዘመናት የተደረጉትን ታሪካዊ ሁኔታዎች ዛሬ 21ኛው ክ/ዘመን ላይ ሆኖ ለመገምገም የምፈልገው ነው።የዛሬ 600 አመት አፄ ዘርያቆብ ለምን እንዲህ አላሰቡም? እንዴት እንዲህ ይላሉ? እያለ በወቅቱ የነበረውን ስነ-ልቦና የማኅበረሰቡን ባህል፣እምነት እና ወግ ሳያጠና እንዲሁ ለዛሬ የኢትዮጵያ እሷነት መነሻ ሰበብ ሲፈልግ ከድሮ ታሪክ ጋር እያዛመደ መማሰን ሙያ ተብሎ ተይዟል።ይህ ክፍል ትልቁ ግቡ ስልጣን ነው።ስልጣን ለመያዝ ደግሞ ዛሬም ሆነ ነገ እንቅፋት ይሆኑኛል የሚላቸው ሁለት ''ደንቃራዎች'' ከፊቱ ይታዩታል። እነርሱም- በረጅም ዘመናት የተገነባው ያለፈው እና አሁን በሕዝቡ ልብ ውስጥ ያለው ኢትዮጵያዊነት ነው።ይህ ኢትዮጵያዊነት ደግሞ ባለፈ ማንነት፣ታሪክ፣ባህል እና እምነት ላይ የተመሰረተ ነው።ስለዚህ ዛሬ ሰበብ አስባብ ፈልጎ ያለፈ ማንነትን የሚንዱ ናቸው ያላቸውን የህዝብ ግጭቶችን፣በነበሩበት ጊዜ ጀግና ያስብሉ የነበሩ በ 21ኛው ክ/ዘመን ግን ክፉ ተግባራትን እና ፈፅመው የሌሉ ታሪኮችን በመፍጠር የኢትዮጵያዊነት መሰረቶች እንዲናዱ ይሞክራል።
ለምሳሌ የብሔር ብሔረሰቦች ጉዳይ እና ፌድራሊዝም አስተዳደሮች በፅንሰ ሃሳብ ደረጃ ባልተፈጠሩበት ዘመን ለምን አልታወጁም ነበር? በሚል ውኃ ቀጠነ ንግግር ኢትዮጵያዊነትን ይሳደባል።ይልቁን ፌድራልዝም በአለም ሳይታወቅ እነ አባ ጅፋር የራሳቸውን ግዛት በራሳቸው ያስተዳድሩ እንደነበር ግን በጋራ ከማዕከላዊ መንግስት ጋር በሚያገናኛቸው ጉዳይ ላይ አብረው ይሰሩ እንደነበር አያስተውልም።በዚህ ክፍል ውስጥ የኢህአዲግ/ወያኔ መንግስትን ጨምሮ በፅንፈኛ የእስልምና እምነት የፖለቲካ አላማቸውን ለማሳካት እስከሚፈልጉት ኃይሎች ድረስ የባለፈውን ታርክ በዛሬ መነፀር እያዩ ህዝብን ማደናገር እና የዛሬውን ትውልድ በማያውቀው ጉዳይ አበሳውን ሲያሳዩት መመልከት የተለመደ ነው።አሁን ባለንበት ዘመን በእዚህ አስተሳሰብ ሺዎች ተገለዋል፣ሌሎች አያሌ ሺዎች ከመኖርያቸው ተፈናቅለዋል።ከእዚህ ሲዘል ደግሞ ማስረጃ ለሌለው ተረት ሁሉ ሃውልት ይሰራ ባይ ነው። የእዚህ አስተሳሰብ አራማጆች ዋና ግባቸው ''እኛ ስልጣን ላይ ከሌለን እና የምንፈልገውን ካልፈፅምን ጭር አይልም ባዮች ናቸው።ለእዚህ እኩይ ተግባር የምተባበራቸው ፀረ-ኢትዮጵያ ኃይል ጋር ለመተባበር ዝግጁ ናቸው።ኢትዮጵያዊነት፣አንድነት እና ህብረት ሲጠነክር ይደነግጣሉ።ምክንያት የእነርሱ አስተሳሰብ በጠንካራ ኢትዮጵያዊነት አስተሳሰብ ፊት ሞገስ እንደሌለው እና እነርሱንም ወደ ስልጣን ኮርቻ ላይ እንደማያፈናጥጣቸው ይረዳሉና።
ሁለተኛው አስተሳሰብ የብዙ ኢትዮጵያውያን አስተሳሰብ ነው።ኢትዮጵያ በአንድ ምሽት በቤተ-ሙከራ ውስጥ የተሰራች ሀገር አይደለችም።የብዙ ዘመናት የህዝቦቿ አብሮ የመኖር፣የመተሳሰብ፣የመሰደድ፣የጦርነት፣የሰላም ሁሉ ውጤት ነች።ባለፈው ታሪካችን ብዙ አንድ የሚያደርጉን ነገሮች አሉ።ብዙ የዛሬ ማንነታችን ላይ አሻራ ያላቸው ማንም በቀላሉ እንዲነቅላቸው የማይፈቀዱለት የጋራ ታሪክ አለን።በአንፃሩ ደግሞ የሚያሳዝኑ ታሪኮች ባለቤትም ነን።ዛሬ የሚያስፈልገን ያለፈው አንድ የሚያደርጉንን አጉልተን ባለፈው ለተሰሩት ስህተቶች ምንም ተጠያቂ ባንሆን ወደፊት እንዳይሰሩ አርመን መኖር ብቸኛ አማራጫችን ነው።ከእዚህ በዘለለ ባለፈ አሳዛኝ ታሪክ ሊሽር የሚችለው በዛሬው ትልውድ በጎ የታሪክ ተግባር ነው ብለው ያምናሉ።
አሁን በኢትዮጵያ የፖለቲካ መድረክ ላይ የሚታዩት አስተሳሰቦች ከላይ ከተጠቀሱት ከሁለቱ አንዱ እንደሆኑ ይታወቃል።የኢትዮጵያ ሕዝብም የፖለቲካ ፓርቲዎች በኢትዮጵያ ታሪክ ላይ ያላቸውን ግልፅ አስተያየት እና ይህ እይታቸው የነገውን የሀገራችንን መፃኢ ዕድል ማሳያ እንደሆነ አመላካች ነው።ኢትዮጵያ ነገ እንዴት እንድትሆን እንደሚፈልጉ ሁሉ የባለፈው ዕይታቸውም በግልፅ መቀመጥ ያለበት ጊዜ ላይ ደርሰናል።
አሁን በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ፣በሰላማዊ ትግልም ሆነ በትጥቅ ትግል ላይ እንደሆኑ የሚነገርላቸው የፖለቲካ ፓርቲዎች አንድ የጋር ነጥብ እና አሰልቺ ቋንቋ አለ። ይሄውም ''ዲሞክራሲያዊ የሆነ መንግስት'' ይመሰረታል የሚል ነው።ደርግም ሆነ ኢህአዲግ/ወያኔ ''ዲሞክራሲያዊ'' ያሉትን መንግስት ኢትዮጵያ እንዳጣጠመች ነግረውናል።ነገም ይህንኑ ተረኛው ስደግምልን መስማት ምንኛ ዘግናኝ ታሪክ መሆኑን ለአፍታም ማሰብ ይከብዳል።የብዙ የፖለቲካ ፓርቲዎች መሰረታዊ ችግር እና ሚልዮኖችን በአጭር ጊዜ ማሰለፍ ያልቻሉት ነገ የሚመሰርቱት መንግስትን በደፈናው ''ዲሞክራሳዊ'' ከማለት ባለለፈ መልክ አሁን ያለውንም ሆነ መጪውን ትውልድ የሚያማልል የኢትዮጵያን ታሪካዊ ዳራ ያገናዘበ ብሎም ነገ ተመንጥቃ የምታድግበትን አዲስ ሃሳብ ማፍለቅ አልቻለም።ኢህአዲግ/ወያኔ በትጥቅ ትግል ላይ ሳለም ይህንን ማድረግ አልቻለም ነበር።ግን ያስቀመጠው አንድ ሕዝቡን ያማለለ ጉዳይ ነበር ይሄውም ደርግ ይገረሰሳል የሚል ራዕይ ነበር።
ራዕይ ያሸፍታል፣ራዕይ ካላገኙት በቀር እረፍት ይነሳል፣ ራዕይ አያስበላም፣አያስጠጣም፣ዛሬን በጨለማ ያሳያል ነገን ግን በብሩህ ብርሃን አንቆጥቁጦ ያሳያል።የፖለቲካ ራዕዩን በትክክል የገለፀ እና ያ ራዕይ ደግሞ የሕዝብ ስስ ብልትን የነካ ሲሆን ሚልዮኖችን ያነቃንቃል፣ይፈነቅላል፣ሺ መትረጌስ ቢደገን ተራምዶት ይሄዳል።በትክክል የተቀመረ የፖለቲካ ራዕይ እንዲሁ ነው።ከእዚህ በተለየ ''ዲሞክራሲያዊ'' መንግስት ይመጣል በሚል ንግግር የትም አይደረሰም።በ 1997 ምርጫ ቅንጅት የሰራው ተአምር ይህ ነው።የራሱ ጠንካራ ድርጅታዊ መዋቅር ሳይኖረው የህዝቡን ሥሥ ብልት የሚነካ ጉድለቱን የሚሞላ የፖለቲካ ፕሮግራም እና ራዕይ ብልጭ አደረገ በአንድ ቀን ሚያዝያ 30/1997 ዓም ሰልፍ ብቻ በአዲስ አበባ ከ አንድ ሚልዮን ሕዝብ በላይ ደግፎት ተሰለፈ።
ይህንን ጥያቄ ለመመለስ ሁለት መሰረታዊ ችግሮች በፖለቲካ ፓርቲዎቹ ላይ ይስተዋላል። አንደኛው የአመሰራረታቸው ሂደት ችግር ሲሆን ሁለተኛው የሕዝቡን ባህል፣እምነት እና ታሪክ ያገናዘበ ፕሮግራም ለማስተዋወቅ ድፍረት ማጣት ናቸው።
የፖለቲካ ፓርቲዎቻችን በሰላማውም ሆነ በትጥቅ ትግል ላይ ያሉት መካከል ነገ ሊያመጡልን ይችላሉ በምንላቸው በጎ ነገሮች ላይ አንዳቸውን ካንዳቸው የምንለይበት ነጥብ ካጣን ቆይተናል።ብዙዎቹ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሲመሰረቱ የኢትዮጵያ ሕዝብ ዋና እና ብቸኛ ችግር የዲሞክራሲ እጦት ችግር ብቻ ነው በሚል ትምህርት ቤት በተማሩት የምዕራቡ ፍልስፍና መግባብያነት ብቻ ይመሰረታሉ ወደ ትግል ይገባሉ።ኢትዮጵያን የሚያህል ከሶስት ሺህ አመታት በላይ የመንግስት ስሪት ያላት ሀገር ግን ችግሯ የዲሞክራሲ ብቻ ሊሆን አይችልም።የማንነት መከበር፣በራስ ላይ ተመስርቶ የመፍጠር ክህሎት ማሳየት፣የራሷ የሆኑ የፖለቲካ ፍልስፍና እና ምጣኔ ሃብታዊ ተምኔቶች ማሳየት እነኝህ ሁሉ የፖለቲካ ፓርቲዎች መንገዱን በተጠና እና ሊደረስበት በሚችል ራዕይ ለሕዝቡ እንዲያሳዩ ተደርገው አልተመሰረቱም።ለእያንዳንዱ ወቅታውም ሆነ የቆየ የሀገራችን ችግር ''የዲሞክራሲ እጦት'' ነው ችግሩ እያሉ ህዝብን ማዘናጋት ለማንም አይበጅም።
ይህ ችግር ከመጀመርያው ከአመሰራረት እና ችግርን ከዲሞክራሲ ጋር ብቻ በማያይዝ ላይ በተመሰረተ የፖለቲካ ፓርቲ አንፃር የሚከሰት ይልቁንም ፕሮግራሙ እራሱ ይህኛውን ቡድን እዳያስከፋ፣ያኛው እንዲደግፍ ወዘተ በሚል ፍርሃት የተሸበበ ማዕከላዊ መንገድ የያዘ ፕሮግራም ለመፈለግ የሚታታር አካህያድ ውጤት ነው።የኢትዮጵያ የፖለቲካ ፓርቲዎች የህዝቡን ባህል፣እምነት እና ታሪክ ያገናዘብ የፖለቲካ ፕሮግራም ማንንም ከፋው ወይንም ደስ አለው ሳይሉ በእውነታው ላይ ተመስርተው እንዳይቀርፁ የሚፈሯቸው ያለፉት 40 አመታት የሀገራችን የፖለቲካ መድረክ ክስተትን ነው።ኢትዮጵያ በመንግሥትነት የኖረችው አሁንም ልድገመው ላለፉት 40 አመታት አይደለም ለ ሶስት ሺህ አመታት ከዛም በላይ ነው።
የፖለቲካ ፓርቲ ፕሮግራሞች ሲቀረፁ ካለምንም ማጋነን መሰረት ያደረጉት ያለፉት 40 አመታት የአለማችንን እና የሀገራችንን የፖለቲካ የተደጋገመ እና አሰልቺ ቋንቋ ነው።የኢትዮጵያ ስነ-መንግስት ታሪክ ግን ሰፊ፣ትልቅ እና ለቀሪው አለም ብዙ ቁም ነገሮችን ያበረከተ ነው።ለሙሴ አስተዳደርን ያስተማረ ኢትዮጵያዊው ዮቶርን የሚያስበው የለም።መገናኛ በሌለበት ዘመን የኢትዮጵያ የስነ-መንግስት ጥበብ መዋቅሩ ምን እንደነበር ሊመለከት የሚፈልግ የፖለቲካ ፓርቲ የለም።አውሮፓ እና አሜሪካ የተፃፉ መፃህፍትን ግን ለመጥቀስ የምያክለን የለም። ለአለም ልዩ ልዩ መንግሥታት ሕጎች የኢትዮጵያ 'ፍትሃ ነገስት' በምን መልክ ለግብአትነት አውሮፓውያን እንድተጠቀሙበት ሊመረምር የሚፈልግ የለም።ኢትዮጵያ ሊኖራት የሚገባው መንግስት ሕዝብ ሊታገልለት እና ሊሞትለት የሚችለው ልዩ ጥበብ እኛው ጋር እንደተደበቀ ለሕዝቡ ገልፆ ካለፍርሃት ሊነገረው፣ሊመራው እና ለእድገት ሊያበቃው የሚችል ጥበብ እንደሚያስፈልገው የፖለቲካ ፓርቲዎች ካላሰቡ ዛሬ የአስተሳሰብ ለውጥ የማመንጫ ሰዓት ላይ ይመስሉኛል። ከእዚህ በኃላ ኢትዮጵያውያን የምሸከሙት የመከራ ጫንቃም ሆነ የአስተሳሰብ ድግግሞሽ ጆሮ ያላቸው አይመስለኝም።
የኢትዮጵያ የመንግስት ስሪት ቅጥ ባጣ አምባገነኖች እጅ ከወደቀ አስርተ አመታት አስቆጠረ።ይብሱን ዛሬ ሀገራችን ሕልውናዋን በሚፈታተን ''መንግስታዊ የጎሳ ፖለቲካ'' ውስጥ ተነክራ ህዝቧ ተስፋ በቆረጠ ስሜት ውስጥ ይገኛል።ታሪካዊ ጠላቶቿ የዛሬ 40 አመት የደገሱትን ድግስ ዛሬም አልቀየሩም።ኢትዮጵያን አረባዊ ለማድረግም ሆነ የፅንፈኛ እስልምና አላማ ያነገቡ ኃይሎችአንዴ በኦሮሞ ሕዝብ ስም ሌላ ጊዜ ባለፈ ታሪክ ስም እያሉ የሚፈልጉትን ግብ ለማድረስ ምቹ ሁኔታዎችን እየፈጠሩ ነው።የኢህአዲግ/ወያኔ መንግስትም እንደ ማስፈራርያ ወጥ በብዙ መልኩ ድጋፉን ሲሰጣቸው እና ''ከእኔ ጋር ከልሆናችሁ አደገኛ ሁኔታ ይፈጠራል'' እያለ ሲያስፈራራን ዘመናት አልፏል።አቦይ ስብሐት ይህንን ጉዳይ ደጋግመው ለተለያዩ የዜና አውታሮች ገልፀውታል።
የህወሓት ፈጣሪው አቦይ ስብሐት አንድ ወቅት ለኢሳት በሰጡት ዘገባ ላይ '' ማንም በኃይል ስልጣን ሊይዝ አይችልም።ከሆነ ሌላው ክልል የራሱ ምክርቤት፣በጀት ወዘተ አለው የራሱን አማራጭ ይወስዳል።ስልጣን የሚይዝ ኃይል አዲስ አበባን ብቻ ይዞ ይቀመጣል እንዴ?'' በማለት ከኢህአዲግ በኃላ ኢትዮጵያ እንደምትበታተን ሁሉም የእራሱን መንግስት እንደሚያውጅ በተዘዋዋሪ ነግረውናል።አቦይ 22 አመት ቆይተው ሕዝቡን አለማወቃቸው አይደንቅም።
ቁም ነገሩ ግን ይህ አይደለም የአቦይ ንግግር የሚያመለክተው ኢህአዲግ/ወያኔ ኢትዮጵያን እየስራት ያለው ከእርሱ ውጭ እንዳትኖር ''እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል'' መርህ ላይ ተመስርቶ መሆኑን ነው።እዚህ ላይ ነው የተቃዋሚ የፖለቲካ ኃይሎች የህዝቡን ያለፈ ታሪክ፣እምነት፣ባህል እና ጥበብ ያገናዘበ አዲስ የፖለቲካ እና ምጣኔ ሃብታዊ ራዕይ የሚያሳይ ፕሮግራም (''ዲሞክራሲ ዲሞክራሲ'' ከሚል መዝሙር ባለፈ) ማሳየት ያለባቸው።
በመሆኑም የተቃዋሚ የፖለቲካ ኃይሎች እና ፓርቲዎች አዲስ እና ባለ ራዕይ ፕሮግራማቸውን በተናጥል ወይንም ግንባር በመፍጠር አዲስ መንፈስ በመፍጠር ማሳየት ይገባቸዋል።ይህ አዲሱ ሀሳባቸው ኢትዮጵያን በጎሳ እና በፅንፈኛ የእስልምና አስተሳሰብ ለመምራት የሚፈልጉትን ለማቀፍ አይድከም።እነኝህን ኃይሎች በሚቃረን መልኩ የህዝቡን የልብ ትርታ ባዳመጠ እና የማይረገጥ የመሰላቸውን በመርገጥ ለድል ይበቃሉ።ወደድንም ጠላንም የኢትዮጵያ የፖለቲካ መድረክ በአንድነት ኃይሎች እና በበታኝ ኃይሎች ጎራ ተከፍሏል።ከአንድነት ኃይሎች ጎራ የዲሞክራሲ ጉዳይ ብቻ ሲለፈፍ ከበታኝ ኃይሎች በኩል ደግሞ የጎሰኝነት እና የፅንፈኛ እስልምና አስተሳሰቦች ይንፀባረቃሉ።አሁን ጥያቄው የአንድነት ኃይሎች ኢትዮጵያዊ ታሪክ፣እምነት እና ፍልስፍና የያዘ ጥበብ የተላበሰ ራዕይ ይዘው መውጣት እና ሕዝቡን ከአዙሪት 'ዲሞክራሲ' ከሚል ዲስኩር ማላቀቅ ነው።የኢትዮጵያ ሕዝብ ዛሬ ዲሞክራሲ አያስፈልገውም እያልኩ አይደለም።የህልውናው ጥያቄ ሲመጣ ግን ኢትዮጵያን በሁለት እግር የሚያቆም እና የሚያራምድ ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ፍልስፍና በእጅጉ ተርቧል።ያን ጊዜ በኩራት እና በድፍረትይነሳል።በእዚህም አያቆምም የበታኝ አስተሳሰብ የተጠናወታቸውን በምክርም በግሳፄም ያስተካክላል።የሩቅ ጠላቶቹን ያሳፍራል።የሚፈለገው ልማት እና እድገትም በራሱ ጊዜ መስመር ውስጥ ይስገባዋል።ከእዝያ በኃላ ማን ያቆመናል?
ይህንን ፅሑፍ በየትኛውም ድረ-ገፅ ላይ ማውጣት ይቻላል።ግን ምንጩን ጉዳያችን ጡመራ መሆኑን መግለፅ ጨዋነት ነው።ፅሁፉ በመጀመርያ የወጣው በ 2006 (2014 እ ኤ አ) ነበር።
የእንግሊዝ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን (ቢቢሲ) መስከረም 5፣2010 ዓም በድረ ገፁ ላይ ''ከኦሮሞ እና ሱማሌ ክልል ግጭት ጀርባ ምን አለ?'' (What is behind clashes in Ethiopia's Oromia and Somali regions) በሚል ርዕስ በዘገበው ዜና ላይ ከግጭቱ ጀርባ የሚጠቀሰው አንዱ እና አይነተኛ ምክንያት እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በ2004 ዓም በ420 ቀበሌዎች በተደረገ የሕዝብ ውሳኔ ድምፅ መሰረት 80% የሚሆነው ቀበሌ ወደ ኦሮምያ መከለሉን እና እስከ አሁን ድረስ ለ10 ዓመት ወደ ተግባር አለመተርጎሙን ይገልጣል። ቢቢሲ እንደምክንያት ያደረገው ተግባራዊ አለምሆኑን ይበል እንጂ የችግሩ መንስኤ ግን በህወሓት አስተባባሪነት በኦህዴድ እና አቻ የህወሓት ሸሪክ ድርጅቶች አማካይነት ህዝብን ከህዝብ ለማጋጨት የስርዓቱ አንዱ መንገድ ሆኖ እያገለገለ ያለው በአዋሳኝ ድንበሮች እየተፈለገ የድምፅ መስጠት ስርዓት አንዱ የግጭት ማስነሻ የተለመደ ሥራ መሆኑን አመላካች ነው። የድምፅ መስጠቱ ተግባር በኦሮምኛ እና ሱማልኝ ተናጋሪ ኢትዮጵያውያን መካከል የግጭት ሰበብ ተደርጎ አንዱ የማጣያ መንገድ ከሆነ በመጪው እሁድ በጎንደር ቅማንት እና ዐማራን ለመለያየት በተሸረበ ተንኮል ድምፅ እንዲሰጥ የመወሰኑ አንዱ እና ዋና ዓላማ በኦሮምኛ እና ሱማልኛ ተናጋሪ ኢትዮጵያውያን መሃከል እንደተፈጠረው ያለ ግጭት መፍጠር እና ሕዝብ ደም እንዲቃባ ማድረግ እንደሆነ በሚገባ መረዳት ይቻላል።
በጎንደር ሕዝብ መካከል ግጭት ፈጥሮ ሕዝቡን ወደማያባራ ግጭት ለመምራት የታቀደውን ድምፅ የመስጠት ሂደት በአሁኑ ጊዜ በጎንደር ሁሉም አካባቢ የሚኖር ሕዝብ በከፍተኛ ደረጃ ተቃውሞታል። ሕዝብ አንለያይም ህወሓት ደግሞ ተለያዩ ሙግት ጎንደርን በአሁኑ ወቅት ከፍተኛ ውጥረት ውስጥ ከቷታል። እዚህ ላይ መገንዘብ የሚገባው በጎንደር የነበረው ቅራኔ የወልቃይት ጠገዴ አካባቢ ያለውን መሬት ወደ ትግራይ የመከለል እና ያለመከለል ጉዳይ እና የዐማራ ማንነት ይከበርልኝ ጥያቄ እንጂ የቅማንት እና ዐማራ ጉዳይ የሚል የግጭት አርዕስት ፈፅሞ የአካባቢው የልዩነት መነሻ እንዳልነበር ነው።ሆኖም ግን ህወሓት የሰሜን ጎንደርን ለሶስት ለመክፈል እና ቅማንት ከዐማራ እንዲለያይ የሚሰራ ድምፅ ሕዝብ እንዲሰጥ የሚል አጀንዳ የቀረፀው ከእዚህ በፊት በሁለቱ መካከል ልዩነት ለመፍጠር ከማኅበራዊ ሚድያ እስከ ገጠር ወረዳ የሚገኙ ካድሬዎች በኩል ሙከራ አድርጎ ከከሸፈ በኃላ ነው።
በጎንደር በመጪው እሁድ ህወሓት ያቀደው ህዝብን ከህዝብ የመለያየት እና የማያባራ ግጭት የመፍጠርያ እኩይ ተግባር ማሳካት ማለት ለአሁኑ ብቻ ሳይሆን ለመጪው ትውልድ መቃብር መቆፈር ማለት ነው። ይህ ማለት ቅማንት በቅማንትነቱ የእራሱ መብት እና ባህል የመጠበቅ መብት የለውም ማለት አይደለም። ሆኖም ግን ህዝቡ በሀገር ሽማግሌ እና ለሺህ ዓመታት በኖረበት ዘይቤ የሚያስፈልገውን መብት ከወንድሙ እና ባህሉን መለየት ከማይቻለው የዐማራ ሕዝብ ጋር በተመቸው መንገድ እና በሰከነ ሁኔታ የሚመክርበት እንጂ የህወሓት አደገኛ የዘር ፍጅት መንዣ መሳርያ ለመሆን አይፈቅድም። በቅማንት ስም የታቀደው የድምፅ መስጠት ተንኮል እንዳይሳካ ማድረግ ትውልድን ከእልቂት መታደግ ነው።በመጨረሻም የጎንደር ኅብረት የህወሓትን የመለያየት ድምፅ ውሳኔ አስመልክቶ የጎንደር ሕዝብ እንዲደርሰው በላከው አስራ ሶስተኛ መልዕክት ''የፋሽሽቱ ወያኔ ጎንደርን የመከፋፈል አደገኛ ዘመቻ ኢትዮጵያን የማፈራረስ የመጨረሻው ደወል ነው'' በሚል ርዕስ ስር ባስተላለፈው መልዕክት የድርጊቱ መክሸፍ ትውልድን መታደግ መሆኑን አበክሮ ባስነበበት አንቀፅ ማስታወሻዬን እገታልሁ።እንዲህ ይነበባል : -
''ህዝቡ መከፋፈልን አንሻም ብሎ የተቃወመዉን ሕዝባዊ አቋም ወያኔ ከቁም ነገር ሳይቆጥር፤ አብዛኛዉን የክልል ተወካዮችን ተቃዉሞ ድምጽ ቀልብሶ በማስፈራራት የሃይል የበላይነቱን ለማሳየት በፌደራል ስም ጎንደርን ለመከፋፈል የሚያካሂደዉ ዘመቻ የመጨረሻ የስራቱ መቃብር ሊሆን እንደሚችል እና እራሱን በራሱ ለማጥፋት እያፋጠነ መሆኑን እንደገና የሞት መርዶ እርሙን እንዲያወጣ በጥብቅ እናሳስባለን። ጎንደርን ሕዝብ ታሪካዊ አንድነት ጠምዝዞ በጉልበት ለማንበርከክ የሚፈጸም ተደጋጋሚ ሥልጣንን ተገን ያደረገ የጥፋት ዘመቻ ለትግራይ ነጻ አዉጭ ግንባር የሞት ከፈን ከመሆን ሌላ የጥፋት ሴራዉን ሊያሳካ አይችልም''' የጎንደር ኅብረት ለጎንደር ሕዝብ ያስተላለፈው ቁጥር 13 መልዕክት (የፋሽሽቱ ወያኔ ጎንደርን የመከፋፈል አደገኛ ዘመቻ ኢትዮጵያን የማፈራረስ የመጨረሻው ደወል ነው። ይድረስ ለጎንደር ህዝብ ቁጥር 13)
አሁን ወቅቱ ህወሓት የድንበር ውል አደረኩ እያለ በስማችን ሲነግድ በቴሌቭዥን መስኮት እየተመለከትን ከንፈር የምንመጥበት ሳይሆን አንተ ያሰመርከው የጎሰኞችን ድንበር አንቀበልም።በአንዲት ሉዓላዊት ሀገር ውስጥ የድንበር አጥር ሊኖር አይገባም። ሁሉም ኢትዮጵያዊ በፈለገው ቦታ ተንቀሳቅሶ የመስራት መብቱ ሊጠበቅ ይገባል ብለን በፅናት የምንነሳበት ወቅት ነው።
ኢትዮጵያ በህወሓት እና ግብረ አበሮቹ ትናንሽ አዕምሮ ፈርሳ አብቅታለች።ምድሯን በጎሳ ከፋፍለው ድንበር ያሉትን ሰረተው፣ የፈለክበት ተንቀሳቅሰህ እንዳትሰራ መታወቂያህ ላይ የጎሳ ስም ለጥፈውልህ በሕይወት አለሁ ካልክ ተሳስተሃል።ገዢዎች ዙርያህን ምን እየሰሩ እንዳሉ አልታየህም እንጂ መቃብርህን በግሬደር እየቆፈሩልህ ነው።ጥንርሳቸውን ብልጭ እያደረጉ እያሳዩህ የትኛው መቃብር ላንተ እንደሚስማማህ በእጃቸው ሲያማርጡህ ትንሽ የመደንገጥ ምልክት አታይባቸውም።ከእነርሱ ይልቅ ያንተ መደንዘዝ ያስደነግጣል።ከእነርሱ መደናበር እና አረመኔነት ይልቅ ያንተ በእራስህ እና በልጆችህ ላይ የተደገሰውን የጎሰኞች ድግስ ከቁሌቱ ትንሽ ለአፍንጫህ እንዴት እንዳልሸተተህ በቁም ያስበረግጋል።
ትናንት ጳጉሜን 2፣2009 ዓም የዐማራ ክልልን እወክላለሁ ያሉት አቶ ገዱ አንዳርጋቸው እና ትግራይን እንደሰም አቅልጨ እንደገል ቀጥቅጨ የምገዛ ነኝ የሚሉት አቶ አባይ ወልዱ በዐማራ እና ትግራይ መካከል ታሪካዊ የድንበር ውል ተደረገ ብለው እንደ ሁለት የተለያየ ሀገሮች ውል እያስጨበጨቡ እና በሰበር ዜናነት በመገናኛ ብዙሃን ለቀው ምሽቱን የድራማ ምሽት አድረገውት አምሽተዋል። " ውሃ ሲወስድ አሳስቆ' እንዲሉ ሁሉም የውሉን አደገኛ ጥላ ከመመልከት ይልቅ ተስማሙ አልተስማሙም እያለ ማውራቱን ቀጥሏል። ከእዚህ ሁሉ ይልቅ ግን ህወሓት እና አጫፋሪው ብአዴን የህዝቡ ተወካይ ናቸው? ሕዝቡ የድንበር ግጭት ነበረበት? ግጭቱን እንደላብራቶሪ ፈጥረው እና አሳድገው የህዝብ ደም እንዲፈስ ያደረጉ የችግሩ መንስኤዎች እራሳቸው አይደሉም? ለመሆኑ የጎሳ ፈድራሊዝም ኢትዮጵያን ወደ እልቂት እየመራት መሆኑን ከበቂ በላይ ማስረጃ የለም? የትግራይም ሆነ የዐማራ ሕዝብ ለሺህ ዓመታት ሲኖር ተከባብሮ ሲጣላ እየታረቀ የኖረ ሕዝብ አይደለም? በየትኛው የድንበር ውል ነው ለሺህ ዓመታት የሁለቱ ህዝቦች የኖሩት? የትኛው የውል ስምምነት ነው የወልቃይት ሕዝብ ሽሬ ገበያ ገብቶ ከብቱን እየሸጠ የሽሬም ነጋዴ ወርቅ ለጎንደር ገበያ እየሸጠ እንዲኖር ያደረገው? በጣም በሕዝብ ላይ የተደረገ ሸፍጥ ነው።
በትግራይ እና ዐማራ ሕዝብ መካከል ልዩነት ሲፈጥር አይደለም በ1967 ዓም ማኔፈስቶው (እስካሁን ይህ ማነፈስቶ ተሽሯል የሚል ከህወሓት በኩል አልተሰማም ) የዐማራ ሕዝብን " ጠላት" በሚል ቃል በቃል ያስቀመጠ ህወሓት ኢትዮጵያን በጎሳ ሸንሽኖ የድንበር ውሎች ተደረጉ እያለ ቆይቶ የሚፈነዳ ቦንብ ሲያስቀምጥልህ ተቀምጠህ ለምትመለከት አንተ ትውልድ የመከራ ዘመንህን እያረዘምከው መሆኑን ማወቅ አለብህ። ህወሓት የድንበር ውል እያለ ሲያሳየን በዐማራ እና ትግራይ መካከል የመጀመርያ አይደለም።ከሳምንታት በፊት በኦሮሞ እና ሱማሌ መካከል የድንበር ውል ተደረገ የሚል ዜና መልቀቁ አይዘነጋም።ሆኖም ከእዚህ ውል ተደረገ በተባለ ማግስት ጀምሮ በሁለት አካባቢ ነዋሪዎች መካከል የለየለት ጦርነት እስከአሁኑ ሰዓት ድረስ እየተደረገ ሲሆን የህወሓት ወታደሮች አድሏዊ በሆነ መልክ የሚጫወቱት አደገኛ ጫወታ ህዝብን ያሳዘነ ጉዳይ ነው።በእዚህ ግጭት ውስጥ ተራ የህዝብ ለሕዝብ መጨራረስ በቀል የታየ ሲሆን በትናንትናው እለትም በምዕራብ ሐረርጌ ዞን ሜኢሶን ከተማ ትምህርት ቤት ተመዝግበው ወደ ቤታቸው የሚመለሱ ተማሪዎች ላይ በተጣለ ቦንብ አሰቃቂ አደጋ በተማሪዎች ላይ መድረሱ ይታወቃል።ይህ እንግዲህ የጎሳ ፖለቲካው አንዱ እና የቅርቡ ውጤት ነው።
በዐማራ እና ትግራይ መካከል ውል ተፈረመ በተባለ በሰዓታት ውስጥ ሁለቱም ክልሎች የመገናኛ ብዙሃን በእየራሳቸው የሚጣረስ ዜና ይዘው ከመውጣታቸው በላይ ሁለቱም ተመሳሳይ ቦታዎች ወደ እኔ ተጠቃለሉ የሚል ዘገባ ይዘው ወጥተዋል። ይህ በእራሱ እንደ ኢትዮጵያ ለአፍሪካ ነፃነት እና አንድነት ተምሳሌ ለሆነች ሀገር የመጨረሻ የውርደት ደረጃ ነው። ለነገሩ ሀገሪቱ ሳትሆን የውርደት ሸማው በእዚህ ዘመን ላለን ትውልዶች ነው።በገዛ ሀገራችን ድንበር ሲከለል ድንበር አንፈልግም አንለያይም ብለን የጎሰኞችን ድንበር ማፍረስ ያልቻልን ደካሞች! በገዛ ሀገራችን ያልወከልናቸው ጉግ ማንጉጎች ድንበር ተካለልን፣ተፈራረምን ብለው በሰበር ዜና ሲያሳዩን እናንተ ማን ናችሁ? በስሜ በድንበር ከወንድሜ የዐማራ ሕዝብ ከወንድሜ የትግራይ ሕዝብ ከወንድሜ የኦሮሞ እና ሱማሌ ሕዝብ እንድታካልሉኝ ስልጣን ቀድሞነገር መቼ ሰጠሁኝ? ብለን የማንጠይቅ ከንቱዎች። እኛ ነን የሞት ሞት የሞትን። እኛ ነን መከራ የሚያንሰን። እኛ ነን ምን እያደረጉ እንደሆነ እና ነገ ጊዜውን ጠብቆ የሚፈነዳ ፈንጅ በልጆቻችን አንገት ላይ እያሰሩ እንደሆነ ያልገባን።
የኢትዮጵያ ሕዝብ የህወሓት እና ግብረ አበሮቹን የክልል ማካለል እና ኃላፊነት የጎደለው እጅግ የተለጠጠ የጎሳ ፖለቲካ እንክትክቱን ካላወጣ እና እራሱ በራሱ ተመካክሮ አኗኗሩን ካልወሰነ በኦሮምያ እና ሱማሌ በጉጄ እና ቦረና ቤንሻንጉል እና ዐማራ እና ሌሎችም ቦታችዎች በማራገብ ብዛት በተቆሰቆሱ የጎሳ ጠቦች ሕዝብ እንዳለቀ ነገ ይሄው ግጭት ወደ ከተሞች ተዛምቶ ኢትዮጵያ ልትወጣው ወደ ማትችለው ማቅ ህወሓት እና አጋሮቹ እንደሚከቷት መረዳት አለብን።እኛ ያልወከልናቸው በስማችን ድንበር ሲከልሉ ቆሞ ማየት ከወንጀሉ ጋር ከመተባበር እኩል ነው።ማን ወከላችሁ? እኛ መቼ ተጣላን? ጥሉም የድንበር ክልሉም ያለውናንተው አእምሮ ውስጥ ነው አታፋጁን! በአንድ ሀገር ውስጥ ድንበር የለም! ይህ ሃገርን የመክዳት እና የመከፋፈል ከባድ ወንጀል ነው! ብለን ልንቃወም ይገባል።የኢትዮጵያ ሕዝብ እንዴት እንደሚኖር የሚያውቀው እራሱ ነው።በመሬት ድንበርተኝነት ገበሬው በሚገጥመው ክርክር ሁሉ እንዴት እንደሚፈታ የእራሱ ብሂል እና ዘይቤ አለው።እነኝህ ጥበቦች ናቸው ለሺህ ዓመታት የኖረች ሀገር ፈጥረው ለአፍሪካ በጭንቅ እና የጨለማ የቅኝ ግዛት ዘመን እረዳት እንድትሆን የረዳት። አሁን ወቅቱ ህወሓት የድንበር ውል አደረኩ እያለ በስማችን ሲነግድ በቴሌቭዥን መስኮት እየተመለከትን ከንፈር የምንመጥበት ሳይሆን አንተ ያሰመርከው የጎሰኞችን ድንበር አንቀበልም።በአንዲት ሉዓላዊት ሀገር ውስጥ የድንበር አጥር ሊኖር አይገባም። ሁሉም ኢትዮጵያዊ በፈለገው ቦታ ተንቀሳቅሶ የመስራት መብቱ ሊጠበቅ ይገባል ብለን በፅናት የምንነሳበት ወቅት ነው።ከእዚህ በተለየ ግን በአንዲት ሉዓላዊት ሀገር ኢትዮጵያ ውስጥ የድንበር ውል አደረግን ሲሉህ ተቀምጠህ ለምትመለከት ትውልድ - ሞትህ ዛሬ መሆኑን ብታውቀው መፈጠርህን ትጠላ ነበር።
የጎንደርን ሕዝብ እርስ በርስ ለማፋጀት መቀሌ ላይ ልዩ ቢሮ ተከፍቷል።በህወሓት መስከረም 7/2010 ዓም ቅማንት እና ዐማራ እንዲለያይ የሚያስገድድ አስገዳጅ የሕዝብ ድምፅ እንዲሰጥ ቀጠሮ ተይዟል።
መስከረም 7/2010 ዓም የቅማንት ሕዝብን ለመለየት በምርጫ ቦርድ አስተባባሪነት ይፈፀማል የተባለው እና መቀሌ ላይ የተቀናበረው የድምፅ መስጠት ጉዳይ በኢትዮጵያ አዲስ የበቀል ምዕራፍ እንደሚከፍት ማወቅ ይገባል።
በተለይ ከወደ መቀሌ ሰፈር ያላችሁ ሽማግሌዎች እና ታዋቂ ግለሰቦች እንዲሁም መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ይህንን በሕዝብ መካከል የፋሺሽታዊ ሥራ የሚሰሩትን ቢያንስ በዝምታ በማበረታታችሁ ወቅቱን ጠብቆ የመከራው ፅዋ በእራሳችሁ እና በልጆቻችሁ በኩል እንደሚደርሳችሁ ልታውቁት የገባል።
መቀመጫውን መቀሌ አድርጎ የዐማራ እና የቅማንት ህዝብን ለመለያየት ከተነደፈው መርሃ ግብር ውስጥ ከመስከረም 7 በኃላ የዐማራ ተወላጅ ያሏቸውን ንብረት ገፎ ከመሬታቸው መንቀል ይገባል የሚል እቅድ ተይዟል።
ኢትዮጵያ በረጅሙ የመንግስት ስሪት ታሪክ እንደ ህወሓት ሙሉ ጊዜውን፣ሃብቱን እና የሰው ኃይሉን ሕዝቧን ለመከፋፈል እና እርስ በርስ ለማጫረስ እጅግ አረመኔያዊ ተግባር የሰራ መንግስት የለም።የቀደሙት ነገስታት በስልጣን ዘመናቸውም ሆነ ስልጣን ለመያዝ በሚያደርጉት የእርስ በርስ ጦርነት በሕዝብ መካከል ጠብ ለመዝራት እና በውጤቱ ለመጠቀም ከመጣር ይልቅ በኃይል እና በጉልበት ማስገበር ላይ ያተኮረ የስልጣን ትግል ሲያደርጉ ብቻ ይታወቃሉ።ህወሓት ግን ኢትዮጵያን ጣልያን በአምስቱ ዓመታት እንደከፋፈለው የጎሳ ክልል ኢትዮጵያውያንን በጎሳ መልከዓ ምድር እና የመታወቂያ ወረቀታቸው ላይ ሳይቀር የጎሳ ስም እየፃፉ እጅግ አደገኛ የከፋፍለህ ግዛ ፖሊሲ ሲያራምዱ ሃያ ስድስተኛ አመታቸውን ይዘዋል።ይህም ሆኖ ግን የኢትዮጵያውያን ጠንካራ ማኅበራዊ እና ሃይማኖታዊ ትስስር አሁን እስካለንበት ሰዓት ድረስ እንደ ሀገር እንድንቀጥል አድርጎናል። ይህ ማለት ግን ማኅበራዊም ሆነ ሃይማኖታዊ እሴታችን በህወሓት መርዘኛ የጎሳ ፖለቲካ እጅጉን አልተጎሳቆለም ማለት አይደለም።
በአሁኑ ወቅት ህወሓት በሱማሌ እና በኦሮሞ መካከል፣ በቤንሻንጉል እና በዐማራ መካከል፣ በአፋር እና በዐማራ መካከል፣በሲዳማ እና በኦሮሞ መካከል እና በሌሎች በእዚህ ፅሁፍ ውስጥ ባልተካተቱ ኢትዮጵያውያን መካከል ሆን ተብሎ የተጠና ግጭት በመፍጠር የስልጣን ዘመኑን ለማራዘም ሲሞክር ተስተውሏል።የእዚህ ፅሁፍ አቅራቢም በቦረና ጉጂ እና ኦሮሞ መካከል ህወሓት እንዴት ግጭት እንደፈጠረ በወቅቱ የተግባሩ ፈፃሚ የነበረ ግለሰብ አንደበት የሰማውን ታሪክ ያስታውሳል እና ሕዝብ የማጋጨት ለህወሓት የተካነበት የሙሉ ጊዜ ስራው እንደሆነ የሚነገረው አንዳች ስህተት እንደሌለበት ለመግለፅ በእማኝነት ለመግለጥ ይወዳል።
ህወሓት በኢትዮጵያውያን መካከል የሚፈጥራቸው የግጭት አይነቶች በመልክዐ ምድር እና በቋንቋ የሚለያዩትን ብቻ ሳይሆን ተመሳሳይ ቋንቋ፣ባህል እና ሃይማኖት ያላቸው እንደ ቅማንት እና ዐማራ ያሉ ለዘመናት አብረው የኖሩ እና ልዩነታቸውን እራሳቸውም የማያውቁትን ሕዝብ ሁሉ ለመለያየት እና የእልቂት ደም ለማፍሰስ ተዘጋጅቷል።ለእዚህም በመጪው መስከረም 7/2010 ዓም ቅማንት ከዐማራ የተለየ ዞን እንዲከለል እና በውጤቱም የመሬት ግጭት እንዲፈጠር መቀሌ ላይ ለቅማንት ቢሮ ከፍቶ (እንደ ጠላት ሀገር የነፃነት ቢሮ መሰል አደረጃጀት አደራጅቶ) ዐማራ ጠላታችሁ ነው የሚል ስብከት እያደረገ መሆኑ ተሰምቷል።በመሰረቱ የዐማራ እና የቅማንት ሕዝብ እርስ በርስ ተለያይቶ የማያውቅ እና ኢትዮጵያ በዘመናት በገጠማት የውጭ ወራሪ ሁሉ አብሮ የሞተ እርስ በርስ ልዩነት ብሎ ነገር የማያውቅ ሕዝብ ነው።በቅማንትም ሆነ በዐማራ መካከል የሚታወቀው አባባል ቅማንት ዐማራ ነው።ዐማራም ቅማንት ነው የሚል ሲሆን የዐማራ ሕዝብ በመልክዓ ምድር ጎጃሜ፣ ጎንደሬ፣ ሸዌ፣ ወሎዬ በሚል የተለምዶ አጠራር ከመታወቁም በላይ ባደገበት አካባቢ ቅማንት፣ አገው፣ አርጎባ፤ ወይጦ፤ ቤተ እስራኤል ወዘተ በመባል ይታወቃል። ይህ ማለት ግን የተለያየ ሕዝብ አድርጎ ህወሓት ለመሳል እንደሚሞክረው አይደለም።
መስከረም 7/2010 ዓም የቅማንት ሕዝብን ለመለየት በምርጫ ቦርድ አስተባባሪነት ይፈፀማል የተባለው እና መቀሌ ላይ የተቀናበረው የድምፅ መስጠት ጉዳይ በኢትዮጵያ አዲስ የበቀል ምዕራፍ እንደሚከፍት ማወቅ ይገባል።የህወሓት አድናቂዎች አርቆ የማየት አቅም ባጠረው አዕምሮ ይህንን የቅማንት እና ዐማራን የመለያየት ተንኮል የሚያደንቁት ህወሓት የተንኮል ምጡቅነት እያሉ ሊያደንቁት ሲዳዱ ተሰምተዋል።ይህ ነገ የምፀፀቱበት የአስተሳሰብ ድህነት መገለጫ ነው።ቅማንት እና ዐማራ በርካታ በማኅበራዊ እና ሃይማኖታዊ ትስስር ብቻ ሳይሆን በእዚህ ፅሁፍ የማይገለጡ በርካታ ውስጣዊ ትስስሮች አሏቸው።እነኝህ ትስስሮች በመካከላቸው ልዩነት ፈጥረው ለመለያየት የሚሞክሩትን ሁሉ መልሰው በሕብረት የሚነሱ ቀን እንደነበልባል እሳት የሚፋጁበት ቀኖች እሩቅ አይደለም።ህወሓት በርካታ ጊዜ ስህተት ሲሰራ ኖሯል።የወልቃይት ጉዳይ ሲነሳ እናቶችን ሳይቀር ክላሽ እያስያዘ ሰልፍ እየወጣ ሲፎክር በእዚህ ፅሁፍ ፀሐፊም ሳይቀር ይህ ጉዳይ 'ጎረቤቴን ለመግደል ተዘጋጀሁ' የሚል መልዕክት ነው።ነገ እንደ እሳት የሚፋጅ ኃይል ይነሳል መዘዙን አትችሉትም የሚል ማሳሰቢያ ሲሰጥ የሰማ የህወሓት ሰው አልነበረም።አሁንም እንላለን የቅማንት እና ዐማራ ሕዝብ በመካከሉ የሚደረገውን የመለያየት ሥራ ዝም ብሎ የሚቀበል አይደለም።ለጊዜው ለኑሮ ብለው ውር ውር የሚሉ የተንኮል አስፈፃሚ የተገኙ መስለው ይሆናል።የህዝቡ መሰረት ግን ጥልቅ ነው።እንደ አሕዛብ እርስ በርሱ አይጋደልም።ለጊዜው አነስተኛ ግጭቶች ታዩ ብላችሁ ጮቤ ብትረግጡም ችግሩን ፈትቶ በጋራ ጠላቱ ላይ ይነሳል።ለዚያን ጊዜ የሚሆን በጎ ሥራ መስራት ዛሬ ነበር።ሰዓቱ ካለፈ በኃላ አልቃሽም አስለቃሽም አይገኝም። አሁንም ይህንን ጉዳይ ትክክል አይደለም የምትሉ የሀገር ሽማግሌዎች በተለይ ከወደ መቀሌ በኩል ጉዳዩን ለመውቀስ ድፍረት ቢኖራችሁ ለእራሳችሁም ለልጆቻችሁም ውለታ እንደዋላችሁ ይቆጠራል።በቸልታ ብትተዉት እና ከእዚህ ባለፈ የሽሩድ ስራውን እያደነቃችሁ የደሙ ተካፋይ ከሆናችሁ የመከራው እሳት እጥፍ ሆኖ እንደሚመጣ ለማወቅ ሊቅ መሆን አይጠበቅም።በተለይ ከወደ መቀሌ ሰፈር ያላችሁ ሽማግሌዎች እና ታዋቂ ግለሰቦች እንዲሁም መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ይህንን በሕዝብ መካከል የፋሺሽታዊ ሥራ የሚሰሩትን ቢያንስ በዝምታ በማበረታታችሁ ወቅቱን ጠብቆ የመከራው ፅዋ በእራሳችሁ እና በልጆቻችሁ በኩል እንደሚደርሳችሁ ልታውቁት የገባል።
ህወሓት ሕዝብ ለሕዝብ ለማጋጨት የቅማንት እና ዐማራ ሕዝብ የተለያየ ነው የሚል ትርክት ብቻ ሳይሆን ያመጣው በቅርቡ ሊተገብረው ያሰበው የሰሜን ጎንደርን ለሶስት መክፈል የሚል ሌላ የመከፋፈል ሃሳብ ነው።ይህንን ጉዳይ የሰሜን ጎንደር ሕዝብ በእጅጉ የተቃወመው ብቻ ሳይሆን ለትውልድ የሚቆይ በደል እንደተፈፀመበት እና ምላሹም አስከፊ እንደሚሆን ነው። የህወሓት ልሳን ተደርጎ የሚወሰደው ' አይጋ ፎረም' ነሐሴ 29/2009 ዓም የሰሜን ጎንደርን ለሶስት መከፈል በገለጠበት የሰሜን ጎንደር አስተዳደር ለሶስት የመከፈሉ ጉዳይ ለምን ይህን ያህል ትኩረት ሳበ? በሚል ርዕስ በፃፈው ፅሁፉ ላይ እንዲህ የሚል አረፍተ ነገር ይነበባል - 'የክልሉ አመራር በእጅጉ ተገፍቶና ተላልጦም ጭምር በሒደት የቅማንትን ማንነት እውቅና ከመስጠት አልፎ ራሳቸውን በራሳቸው እንዲያስተዳድሩ የሚያደርግ አዋጅ እንዲያጸድቅ መገደዱ አልቀረም፣'' ይላል። ይህ ማለት ጉዳዩ በህወሓት የተቀመመ አስገዳጅ ተግባር እንጂ የህዝብ ፈቃድ አለመሆኑን የሚያሳይ ነው። ቂም፣ በቀል እና ጥላቻ ከመቶ ሚልዮን የኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር መግባት ትርፍ እና ኪሳራውን ማስላት ያልቻለው ህወሓት እና ግብረ አበሮቹ መጪውን ጊዜ በሚገባ መመልከት እንዳልቻሉ እና ተስፋ በቆረጠ ስሜት እየተንቀሳቀሱ እንደሆነ ለሁሉም ግልጥ ነው።
ባጠቃላይ በየትኛውም የዓለም ክፍል የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ይህንን ከላይ የተጠቀሱትን ሕዝብ ከሕዝብ ለማጋጨት የሚድረግ የህወሓት እኩይ ተግባሮችን ለዓለም ለማጋለጥ እና አስገዳጅ እርምጃ በስርዓቱ ላይ በመውሰድ ከደሙ በዝምታ ላለመተባበራቸው በግልጥ ማሳየት አለባቸው።
ከእዚህ በታች የምትመለከቱት መርሃ ግብር መቀመጫውን መቀሌ አድርጎ የዐማራ እና የቅማንት ህዝብን ለመለያየት ከተነደፈው መርሃ ግብር ውስጥ ከመስከረም 7 በኃላ የዐማራ ተወላጅ ያሏቸውን ንብረት ገፎ ከመሬታቸው መንቀል ይገባል የሚል እቅድ ተይዟል።ይህ ማለት የጎንደር ሕዝብ ከመሬቱ እንዲነቀል ይደረጋል ማለት ነው። 'የማን ቤት ፈርሶ የማን ሊበጅ' የምትለው አባባል በትክክል ቦታዋ በእዚህ አይነቱ የፋሺሽቶች አስተሳሰብ ወቅት መሆኑ አያጠራጥርም።
የኦባማ አስተዳደር ለአፍሪካ ያጫቸውን ከፍተኛ አምባሣደሮችን ሹመት ለማፅደቅ የሕግ መወሰኛ ምክር ቤቱ የውጭ ጉዳዮች ኮሚቴ የማጣሪያ የምስክርነት ቃል ማድመጥ ጀምሯል።
ተሰናባቹን የአፍሪካ ጉዳዮች ረዳት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የሚተኩት ሊንዳ ቶማስ-ግሪንፊልድ፣ ለኢትዮጵያ የተመደቡት አምባሣደር፣ እንዲሁም ሌሎች አራት አምባሣደሮች በሴኔቱ ፊት ቀርበው ሹመታቸው እንዲፀድቅ ጠይቀዋል።
ዛሬ - ረቡዕ፣ ሐምሌ 17/2005 ዓ.ም የተካሄደው በሴኔቱ የአፍሪካ ጉዳዮች ንዑስ ኮሚቴ ሊቀመንበር ክሪስ ኩንስ የተመራው የሹመት ማፅደቂያ ሰሚ ስብሰባ የኦባማ አስተዳደር ከፍተኛ የአፍሪካ ባለሥልጣን ሊንዳ ቶማስ-ግሪንፊልድ፣ አሜሪካ ለኢትዮጵያ፣ ለደቡብ አፍሪካ፣ ለኮንጎ ሪፐብሊክ፣ ለናይጀሪያና ለአፍሪካ ህብረት ልትልካቸው ያሰበቻቸው ዕጩ አምባሣደሮች የተገኙበት ነው።
የኮንግረስ አባላቱ በአፍሪካ የፀጥታና ደኅንነት፣ የምጣኔ ኃብት ዕድገትና የግል ዘርፉ ሚና እንዲሁም ዴሞክራሲና የአገር አስተዳደር ጉዳዮችን አስመልክቶ ተሿሚዎቹ አምባሣደሮች የሚያስፈፅሟቸውን ፖሊሲዎች እንዲያስረዱ ጠይቀዋል።
በተለይ ቻይና ከአፍሪካ ጋር ያላት የንግድ ግንኙነት ከለት ወደለት በፍጥነት እያደገ ዩናይትድ ስቴይትስን ካለፈቻት ዓመታት ተቆጥረዋል። የአሜሪካ የግል ዘርፍ በአፍሪካ መዋዕለ-ነዋይ እንዲያፈስስ በብቃት ሠርተናል ወይ? የአፍሪካን ጉዳይ ቸል የማለት ሁኔታ ይታያል ወይ? ሲሉ ሴናተር ኩንስ ወደ አምባሣደር ሊንዳ ቶማስ-ግሪንፊልድ ጥያቄ ሠንዝረዋል።
“አፍሪካን ቸል እያልን አይደለም። በግንኙነታችን ላይ ከፍተኛ አትኩሮት አለን። እውነት ነው ከዚህ በፊት የከፍተኛ ባለሥልጣናት የጋራ ጉባዔዎችን ለማሰናዳት አልቻልንም ነበር። አሁን ግንኙነቶቻችንን እያጠናከርን ነው፤ ለአፍሪካ ወሣኝ የልማትና የደኅንነት አጋርነታችን ይቀጥላ” ሲሉ መልሰዋል ሚስ ቴማስ-ግሪንፊልድ፡፡
ከእጩ ረዳት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሊንዳ ቶማስ-ግሪንፊልድ ቀጥሎ ለኢትዮጵያ የታጩት አምባሣደር ፓትሪሽያ ሀስላክ፣ የአፍሪካ ህብረቱ ልዑክ ሩብን ብሪጊሪ፣ ለናይጀሪያ የታሰቡት ጄምስ ኢንትዊስል፣ የኮንጎ ሪፐብሊክ ስቴፈኒ ሱሊቫን እና የደቡብ አፍሪካው ዕጩ አምባሣደር ፓትሪክ ጋስፓርድ ይገኙባቸዋል።
በአምባሣደሮቹ የሹመት ሰሚ ስብሰባ ላይ የተገኙት ሦስት ሴናተሮች ሹመቱን እንደሚያፀድቁላቸው ነግረዋቸዋል። የቀረቡባቸው /በተለይ በግላቸው/ ትችቶችም የሉም። ሴናተሮቹ አብረናችሁ ልንሠራ ዝግጁ ነን ሲሏቸው ተሰምቷል። ነገር ግን ዋነኛ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ትኩረቶቻቸውን ለሴኔቱ እንዲያስረዱ ተጠይቀዋል።
በኢትዮጵያ የዩናይትድ ስቴይትስ አምባሣደር እንዲሆኑ የታጩት ፓትሪሺያ ሃስላክ በ1977 ዓ.ም. ኢትዮጵያ በድርቅ በተጠቃችበት ወቅት ህይወት አድን ሥራ ላይ ተሠማርተው የነበሩ፤ ቆይተውም የግብርና ምርትን ለማሣደግ ኢትዮጵያን ጨምሮ በሌሎች የአፍሪካ አገሮች ልምድ ያላቸው ዲፕሎማት ናቸው።
“በአፍሪካ ቀንድ ኢትዮጵያ የዩናይትድ ስቴትስ የአካባቢ ፀጥታና ደኅንነት ስልታዊ አጋራችን ናት። የአፍሪካ ኅብረት የፀረ-ሽብር መርኃግብሮችን በመምራት፣ በሶማሊያ ወታደሮቿን በማሠማራት፣ በሱዳን ደግሞ ድርድሮችን በማመቻቸት የሱዳንና ደቡብ ሱዳን መንግሥታት እንዲወያዩ በር ከፍተታለች። በነዚህ የጋራ ግቦቻን አብረን ሠርተናል፤ እንሠራለንም። ኢትዮጵያ ለስደተኞች በሮቿን የከፈተች አገር ናት። ሹመቴ ከፀደቀ፣ እነዚህ ግንኙነቶ እንዲጠናከሩ እሠራለሁ” ብለዋል፡፡
“በተጨማሪ የኢትዮጵያ ምጣኔኃብት በነፃነት የሚንቀሳቀስበትን መንገድም እንሻለን። ዕድገት፣ ልማትና ብልፅግና ከሰብዓዊ መብቶች መከበር፣ ከህግ የበላይነትና ከመልካም አስተዳደር ጋር የተያያዙና የማይነጠሉ እሴቶች እንደሆኑ ለኢትዮጵያ መንግሥት አሳስባለሁ፤ አብሬያቸውም እሠራለሁ” ብለዋል ዕጩ አምባሣደር ሃስላክ፡፡