Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በጌምድር የሚለው የቦታ ስሜን እውነት አንዳርጋቸው ጽጌ ሊነግረን እንደፈለገው የቤጃ ምድር ማለት ነውን? ይህን ጥያቄ ለመመለስ እንደ አንዳርጋቸው ጽጌ የኢሕአፓንና የሕወሓትን ፕሮፓጋንዳ መድገም ሳይሆን የታሪክ ማስረጃዎችን ማገላበጥ ይጠይቃል። በጌምድርን ምን ማለት እንደሆነ ማብራሪያ ከሰጡና ቆየት ካሉ የተመዘገቡ የታሪክ ማስረዎች መካከል በ16ኛው መቶ ክፍለ ዘመን የጎንደር ከተማ ከመቆርቆሯ በፊት ኢትዮጵያን የጎበኘው ፖርቲጋላዊው ሚሲዮን Jerónimo Lobo የጻፈውን ታሪክ እናገኛለን።
ሚሲዮኑ Jerónimo Lobo የኢትዮጵያ ጉብኝቱን አስመልክቶ እ.ኤ.አ. በ1622 ያሳተመው መጽሐፍ “Voyage historique d’Abissinie” የሚል ሲሆን ይህንን በፈረንሳይኛ ቋንቋ የተጻፈ የJerónimo Lobo ማስታወሻ ሳሙኤል ጆንሰን እ.ኤ.አ. በ1803 ዓ.ም. «A Voyage to Abyssinia» በሚል ወደ እንግሊዝኛ ቋንቋ ተርጉሞታል። Jerónimo Lobo በኢትዮጵያ ቆይታ ማስታወሻው ስለጎበኛቸው የአባይ ተፋፈስ አካባቢዎች ሲገልጽ ስለ በጌምድርና ትርጉሙ እንዲህ ይለናል . . .
ይህ የጎንደር ከተማ ከመቆርቆሯ በፊት የተጻፈው የJerónimo Lobo የ16ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ማስታወሻ እንደሚያሳየን አካባቢው «በጌምድር» የተባለው የበግ ሀብት በብዛት ይረባበት ስለነበር እንጂ አንዳርጋቸው ጽጌ ሊነግረን እንደፈለገው የቤጃ ምድር ስለሆነ አይደለም። Jerónimo Lobo ጨምሮ እንደነረን በጌምድር የሚለው የቦታ ስም በግና ምድር ከሚሉ ሁለት «የቦታው ቋንቋ» ቃላት እንደተዋቀረና ትርጉሙም የበግ ምድር ማለት ነው ሲል ከነገረን በጌምድር የሚለው ስም በግና ምድር ከሚሉት ቃላት ሊፈጠር የሚችለው የቦታው ቋንቋ አማርኛ ብቻ ነው። በሌላ አነጋገ በጌምድር አማርኛ የሚነገርበት እንጂ አንዳርጋቸው ሊነግረን እንደፈለገው ያገሩ ቋንቋ የቤጃ ቋንቋ እንዳልነበረ ነው።
በጨረሻም አንዳርጋቸው ጽጌ አማራ በአክሱም ዘመን እንደ ማኅበረሰብ አይኖርም ነገር ስላለው ተደጋጋሚ አላዋቂነት ኢኔርኮ ቸሪሊ በአክሱም ዘመን ኢትዮጵያን የጎበኙ የአረብ ተጓዦችን ማስታወሻ ተርጉሞ እ.ኤ.አ. በ1931 ዓ.ም. “Documenti arabi per la storia dell’ Etiopia” በሚል ባሳተመው መጽሐፍ ውስጥ ገጽ 209 ላይ «በየካቲት ወር 522 ዓ.ም. አማራዎች በወርጂዎች አገር ላይ ጥቃፈጽመው ተመለሱ» በሚል ያቀረበውን ታሪክ ያንብበው እላለሁ። አማራ በአክሱም ዘመን እንደ ማኅበረስብ ካልነበረ የአረቡ ጎብኚ በአክሱም ዘመን አ እ.ኤ.አ. በ522 ዓ.ም. በጻፈው የጉዞ ማስታወሻ «በየካቲት ወር 522 ዓ.ም. አማራዎች በወርጂዎች አገር ላይ ጥቃፈጽመው ተመለሱ» ብሎ የዓይን ምስክርነት ሊሰጥ አይችልም።
አንዳርጋቸው እንደ ነገድ ሊቆጥራቸው ከፈለጋቸው መካከል ለምሳሌ ኦሮሞዎች ብንወስድ ግን አይደልም በአክሱም ዘመን እ.ኤ.አ. በ522 ዓ.ም. አማራ በአክሱም አመን መመኖሩ ከተመዘገበ ከአንድ ሺህ ዓመታት በኋላም ዛሬ ኦሮሞ የተባሉት በገዳ ስርዓት እየተመሩ እ.ኤ.አ. በ1522 ዓ.ም. ወረራ ሲጀምሩ በረይቱም እና ቦረን የሚባሉ ሁለት ነገዶች ነበሩ እንጂ እንደዛሬው ኦሮሞ የሚባል የአንድ ነገድ አካእ አልነበሩም። [ምንጭ፡ ጌታቸው ኃይሌ (1995)፥ የአባ ባሕርይ ድርሰቶች፤ ኦሮሞዎችን ከሚመለከቱ ሌሎች ሰነዶች ጋር፥ ገጽ 76]
እንግዲህ! አንዳርጋቸው ጽጌ ሲባል የሰማውን ዝባዝንኬ ከመድገም ባሻገር በምሁር ዓይን ለመመርመርና ከፍ ለማድረግ ያልሞከረው የግራ ፖለቲካ ትርክት ሲመረመር እውነቱ ከፍ ብሎ የቀረበውን ይመስላል። አንዳርጋቸው Challenge የማይደረግበትን መድረክ እየመረጠ የቀድሞ አለቆቹ ኢሕአፓና ሕወሓት ያራገፉበትን ዝባዝንኬ እየደገመ የኛንም ጊዜ እያባከነ ይገኛል 🙂
ወዳጄ ቴዎድሮስ ጸጋዬ አንዳርጋቸውን በመጽሐፉ ዙሪያ ለቃለ መጠይቅ ጋብዞት ነበር። ሆኖም ግን የርዕዮት መድረክ እንደ ኢሳት «በዚህ ሳምንት» ፕሮግራም ሳይሞገት አፉ ያመጣለትን እየደገመ የሚፏልልበት መድረክ እንዳልሆነ ስለሚያውቅ አራዳው አንዲ ከቴዲ ጋር ቃለ ምልልስ ለማድረግ ፍቃደኛ ሳይሆን ቀርቷል። እንደሚለው ከካድሬያዊ አፍነጠቅነት የዘለለ በንባብ የተገነባ የታሪክ እውቀት ካለ ከማንኛውም ሰው ጋር ለመከራከርና ለቃለ ምልልስ ዝግጅት ይሆን ነበር እንጅ የማይሞገትበትን መድረግ እየመረጠ ያሻውን ለመናገር አይገኝም ነበር። አንዳርጋቸው በማይተችበት መድረክ ቀርቦ የጻፈውን ዝባዝንኬና የፈጠራ ታሪክ የተቹትን ሰዎች ለመዝለፍ ሞክሯል። ሆኖምን ግን ለቃለ ምልልስ ብቻ ሳይሆን መጽሐፉን ከተቹት ሰዎች ጋርም ፊት ለፊት ቀርቦ በደረተው መጽሐፍ ዙሪያ ለመከራከር ዝግጁ አይደለም።
በአንዳርጋቸው መጽሐፍ ላይ ትችት ካቀረቡ ሰዎች መካከል አንዱ እኔ ነኝ። በተናገራቸው የተሳሳቱ ታሪኮች ዙሪያ ካቀረብሁበት ትችቶች አንጻር መከላከል የሚችል ቢሆን በማንኛውም ጊዜ፣ እሱ በመረጠው መድረክ፣ ቢፈልግ በኢሳት ጭምር ከሱ ጋር ለመከራከር ዝግጁ መሆኔን ለመግለጽ እወዳለሁ። አንዳርጋቸው ደፍሮ ለሙግት ዝግጁ ቢሆን እኔም በአርቲክል መልክና በርዕዮት ሬዲዮ ከጊዜ አኳያ ያላቀረብኋቸውን ተጨማሪ ትችቶ እንዲሁም መጽሐፉ ውስጥ እንደታሪክ ያጨቃቸውን ያላጋለጥኋቸው ፈጠራዎችና የያ ትውልድ የውሸት ታሪኮች ከተመዘገቡ የታሪክ ማስረጃዎች አኳያ በመመርመር እውነታው ምን እንደሚመስል የሚያሳዩ ዶሴዎች ይዤ የምቀርብበትን እድል አገኛለሁ 🙂
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች ሁኔታ አዲስ የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ ቻይና የምርት ስም hst የሞዴል ቁጥር HST40 የከበሮ አብዮቶች -160r / ደቂቃ ክብደት 450kgs አቅርቦት ችሎታ 50 ስብስብ / ስብስቦች በወር ማሸግ እና ማድረስ ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች ሁኔታ አዲስ የትውልድ ቦታ-jiጂያንግ ፣ የቻይና የምርት ስም hst የሞዴል ቁጥር HST36 የከበሮ አብዮቶች -60r / ደቂቃ ክብደት: 400kgs አቅርቦት ችሎታ: በወር 50 ማሸጊያ / ስብስቦች / አቅርቦቶች
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች ሁኔታ አዲስ መነሻ ቦታ heጂያንንግ ፣ ቻይና የምርት ስም hst የሞዴል ቁጥር HST120 ከበሮ አብዮቶች -130r / ደቂቃ ክብደት: 1300kgs የአቅርቦት ችሎታ 50 ስብስቦች / ስብስቦች በየወሩ ማሸጊያ እና ዴሊቭ ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች ሁኔታ አዲስ መነሻ ቦታ :ጂያንንግ ፣ የቻይና የምርት ስም: - የ HOLDWIN የሞዴል ቁጥር: HST-80L የከበሮ አብዮቶች: - 130r / ደቂቃ ክብደት: 1300kgs የአቅርቦት ችሎታ-በየወሩ ማሸጊያ 50 ስብስቦች / ስብስቦች & ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች ሁኔታ አዲስ የትውልድ ቦታ-angጂያንንግ ፣ የቻይና የምርት ስም: - የ HOLDWIN የሞዴል ቁጥር HST30 የከበሮ አብዮቶች -180r / ደቂቃ ክብደት 350kgs አቅርቦት ችሎታ 50 ስብስቦች / ስብስቦች በወር ማሸጊያ እና ዴል ...
በዚ መሰረት፣ ኣብቲ ኣብ ከተማታት ፈረንሳ ከተማ ፓሪስ፣ ስዊዘርላንድ ከተማ ጀኔቫ፣ ብሪጣንያ ከተማ ለንደን ኣመሪካ ከተማ ሲያትልን ኣብ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፍታት ዝተሳተፉ ኣማኢት ኤርትርውያን፣ ኣሳእል ናይቶም ኣብ ቀይዲ ዝርከቡ ኣቦታት መራሕቲ ሃይማኖታት እስልምናን ክርስትናን ብምልዓል፣ ብዘይሕጊ ምእሳር ዜጋታት ደው ክብል ጸዊዖም።
ካብ ኩለን ከተማታት ፈረንሳ ዝተኣኻኸቡ ኤርትራውያን ዝተሳተፍዎ፣ ሎሚ 10 ሕዳር ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ፣ ኣብ ፓሪስ፣ ከባቢ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ፣ መሰል ሃይማኖት ክኽበር ብምጽዋዕ፣ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ኣካየደቲ ድያእ ኣል እስላምያ፣ ተማሃሮን ወለድን ወሲድዎ ንዘሎ ናይ ምእሳር ስጉምቲ ኮኒኑ።
ኣብዚ ናይ ፓሪስ ሰለማዊ ሰልፊ ዝሳተፉ ኤርትራውያን ንሬድዮ ኤረና ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ፣ መሰል ሃይማኖት ማዕረ’ቲ ካልእ መሰረታውያን መሰላት ተጋሂሱ ከምዘሎ ብምትሕስሳብ፣ ብኣመንትን ክርስትናን እስልምናን ክሕተት ግቡእ ምዃኑ ኣገንዚቦም።
እዚ ሎሚ ዝተኻየደ ሰለማዊ ሰልፊ ድማ፣ ነቶም መሰሎም ንምሕታት ኣብ ማእከል ኣስመራ ተቓውሞ ዘካየዱ መንእሰያት፣ ተማህሮን ወለድን ንምድጋፍን ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ደላይ ፍትሒ ብዘይ ኣፋላላይ ሃይማኖትን ኣውራጅን ኣብ ጎኖም ከምዘሎ ንምጉላሕን ምዃኑ’ውን ጠቒሶም።
ኣቐዲሙ፣ ሚኒስተራት ምክልኻል ኣመሪካን ፈረሳን ኣብ ዝገበርዎ ርክብ፣ ሓይልታቶም ምስ ሰራዊት ሃገራት ኣፍሪቃ ብምትሕብባር፣ ኣንጻር እቶም ኣብ ቅናት ሳሕልን ሶማልን ዝርከቡ ሽበራውያን ጉጅለታት ስርሒታቶም ከሐይሉ ተሰማሚዖም’ዮም።
እቲ ኣዘዝቲ ሰራዊት ሃገራት ኣፍሪቃን ኣመሪካን ዘካየድዎ ዘለዉ መበል ሻሙናይ ዋዕላ ሓይልታት ምድሪ ኣፍሪቃን ኣመሪካን 2020 ዝተሰምየ ርክብ፣ ግብረ መልሲ ናይቲ ቻይናን ሩስያን ኣብ ኣፍሪቃ ዝገብርኦ ዘለዋ ወትሃደራዊ ጠመተ ምዃኑ’ውን ተንተንቲ ይገልጹ።
ኢትዮጵያ ቡና በ3 ተጫዋቾቹ ላይ የዲሲፕሊን ቅጣት ማስተላለፉ ታውቋል፡፡ ተከላካዩ አህመድ ረሺድ የአንድ ወር ደሞዙን ሲቀጣ በቀጣይ ጨዋታዎች እና የልምምድ መርሀግብሮች ላይ እንዳይገኝ እግድ ተላልፎበታል፡፡ ዮሐንስ በዛብህ እና አስቻለው ግርማ ደግሞ በተመሳሳይ የአንድ ወር ደሞዝ ተቀጥተዋል።
በውሳኔው ዙርያ ለሶከር ኢትዮጵያ አስተያየታቸውን የሰጡት የኢትዮጵያ ቡና ስራ አስኪያጅ አቶ በላይ እርቁ የቅጣቱ ምክንያት ከቡድን ስብሰባ በመቅረታቸው እንደሆነ ገልጸው አህመድ ረሺድ ደግሞ በተደጋጋሚ የማይገኝ በመሆኑ ቅጣቱ ከፍ እንዳለበት ተናግረዋል፡፡
አህመድ ረሺድ በከለሉ ለሶከር ኢትዮጵያ በሰጠው ምላሽ በሁኔታው እንዳዘነና የተቀነሰበት መንገድ እንዳስገረመው ገልፆ በቤተሰብ ችግር ባለመገኘቱ መቀጣቱንም ተናግሯል፡፡ ” ስብሰባ በመቅረት ምክንያት የተቀጣ በአለም የመጀመርያው ሳልሆን አልቀርም” ሲል መገረሙን ገልጿል፡፡
በትላንትናው እለት የአሰልጣኝ ለውጥ ያደረገው ኢትዮጵያ ቡና የቅጣት ውሳኔ እና የአሰልጣኝ ለውጡ በደጋፊው ላይ ስለሚያስነሳው ቅሬታ አስተያየታቸውን የሰጡት ስራ አስኪያጁ አቶ በላይ ” ሁሉንም ማስደሰት አይቻልም ሁሌም የምታስቀድመው የቡድን ህልውና ላይ ነው። አሁን ቡድኑ ላይ ለውጥ ሊመጣ አልቻለም፡፡ ያሉትን ነገሮች ለማስተካከል ውሳኔዎች ያስፈልጋሉ። ክለቡ ወደ ፊት መድረስ የሚፈልገው ግብ አለ፡፡ እዛም ለማድረስ ጠንክረን እየሰራን እንገኛለን” በማለት ተናግረዋል።
በላይ እርቁ የሚባለው ሰውዬ መጠጥ ቤት የሚመራ መሰለው እንዴ፡፡ ስፖርተኛ ከምንም በላይ የስነ ልቦናው ላይ ጫና ከደረሰበት ውጤታማ እነደማይሆን ፤ የተጫዋቹ ውጤታማ አለመሆን የክለቡ ውጤታማነት ላይ ጫና እንደሚያሳድር ይሄም የክለቡ ህልውና ላይ ችግር እንደሚፈጥር አይረዳም፡፡
ብርግጽ ኣብ ፈስቲቫል ካስል ናይ 2015 ዝተሰምዐ ናይ ዝተፈላለያ ውድባትን ማሕበራትን ቃል፣ ነንሕድሕዱ ዝላገብ እንተዘይኮይኑ፣ ዝነጻጸል ወይ ድማ ዝፈላለ ሓሳብ ኣይነብሮን። ከርሲ ነገሩ ድማ ”ጸላኢና ህግደፍ ኢዩ፣ ኣንጻር ጸላኢና ህግደፍ ድማ ተሳኒና ብሓባር ንግጠም” ኢዩ ዝነበረ። ካብ’ዚ ወጻኢ ካሊእ ፈንታር ርእይቶ ኣይነበረን። ተሳታፋይ ፈስቲቫል’ውን ነቲ ኣብ መድረኽ ዝተሰሞዐ ነንንሕድሕዱ ዝተሓቛቖፍ ርኢቶታት ናይ ዝተፈላለያ ውድባትን፣ ማሕበራትን ውልቀ ሰባታን መስረት ብምግባር፣ እዚ ካብ ኮነ ርኢቶታትኹም ተሳኒኹም ዘይትሰርሕሉ ምኽኒያት የልቦን እሞ፣ ንመጻኢ ሓቢርኩም ክትሰርሑ ቃል እተውልና ዝብል ምሕጽንታን ለበዋን ዘመሓላለፈ። ነዚ ዝጻባእ ኮነ ዝቃወም ርእይቶ ከኣ ኣይነበረን። በዚ ኢዩ ከኣ ፈስቲቫል ካስል ናይ 2015 ተስፋ ብዝመልኦ ሃገራዊ መንፈስ ዝተዛዘመ።
ስለዝኾነ፣ ክቡር ሓው ግርማይ ኪዳነ እውን መበገሲ ጽሑፋትካ ካብ’ዚ ክውንነት እዚ ኢዩ ዝነቅል፣ ደኺመ ከይበልካ ኣብ ዝተፈላለየ መዓልታት፣ ለበዋታትን ምሕጽንታን ህዝቢ ኣበይ በጽሔ እናበልካ ሃንቀውታን ሃረርታን ተቓላሳይ ህዝቢ ምቅላሕካ ብሓቂ ኣዚዩ ክምስገን ዘለዎ ሃገራዊ ዕማም ኢዩ።
ኣብዚ ናይ መወዳእታ ጽሑፍካ ድማ ናብ መሪሕነትን መሰረታትን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዘቕረብካዮ ሕቶታትን ለበዋታትን ኣሎ። ነቲ ሕቶታት ቅድሚ ምምላሸና ግን ነቲ ንሕሉፍ ታሪኽ ነቕኒቕካ ኣብ ልዕሊ መሪሕ ሃገራዊ ቃልስና ዝኾነት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ዝተፈጸመ ዓለምለኻዊ ውዲታዊ ዓመጽን፣ ተንኮላት ኢሳይያስን ምግላጽካ፣ ግቡእካ’ኳ እንተኾነ፣ ክምስገን ዝግበኦ ተባዕን ወድዓውን ርእይቶ ኢዩ። ኣገዳስነቱ ድማ፣ ደላይ ለውጢ ዝኾነ ኤርትራዊ ካብ’ዚ ሕሉፍ ታሪኻዊ ተሞክሮ’ዚ ዓቢ ትምህርቲ ከትርፍ ስለ ዝኽእል። ምኽንያቱ ሎሚ ኢሳይያስ ኣፍወርቂ፣ ህዝቢ ብገርሁ ከሎ ዝተጠቐመሎም ፈላለይቲ ሜላታት፣ ወስታታቶም ኣብዚ መድረኽ እዚ’ውን ክናፈሱን ክወናጨፉን ንሰምዕን ንርእን ኣሎና። ዝኽነ ኮይኑ ህዝብና ካብ ሕሉፍ ተሞክሮኡ ተማሂሩ፣ እቲ ኩሉ ንህዝቢ ኤርትራ ንምብታን፣ ብሃይማኖት፣ ብእውራጃ፣ ብወረዳ እውን ከይተረፈ ዝግበር ድሑር ስብከታት ኣለልዩ ብምውጋድ፣ ከም’ቶም ዝሓለፉ ቀዳሞት ወለደና ሓድነቱ ኣጽኒዑ፣ ብቐዳምነት ድሕነት ህዝቡን ልዑላውነት ሃገሩን ሰሪዑ ብምክእኣል ተሳንዩን ሓቢሩን ክሰርሕ ኢዩ ዝግበኦ እሞ፣ መጸዋዕታ ፈቲቫል ካስል ናይ 2015 ኣብ ቦታኡ ኢዩ።
ናብ ሕቶታትካን ለበዋታትካን ብምምላስ፣ ክቡር ተቓላሳይ ግርማይ ኪዳነ፣ ከም’ቲ እትፈልጦ ድሕሪ ምዝዛም ዕዉት ፈስቲቫል ካስል ናይ 2015፣ መሪሕነት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣብ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶን ፈጻሚ ኣካልን ኢዩ ኣትዩ። እዚ መዓልታት ዝወሰደ ጉዳይ ኢዩ ዝነበረ። ድሕሪ ናይ ፈጻሚ ኣካል ኣኼባ ምዝዛሙ ግን፣ መሪሕነት ውድብ ነቲ ለበዋ ናይ ህዝቢ ኣብ ተግባር ንምውዓል ዓበይቲ ጻዕርታት ኣካይዱ ኢዩ፣ እቲ ጻዕርታት ድማ ተስፋ ዝህብ ውጽኢታት ኣሎዎ ክበሃል ይከኣል። እዚ ጉዳይ እዚ ግዜን ብዙሕ ጻዕርን ዘድልዮ ምዃኑ ኩሉ ዝስሕቶ ኣይኮነን።
እቲ ዛጊት ተበጺሑ ዘሎ ውጽኢታት ኣብ’ዚ ዘርዚርካ ዝውዳእ እይኮነን፣ ከምቲ ዝበልካዮ ሓደ ዓቢ ህዝባዊ ሰሚናር ጸዊዕካ ብዝርዝር ዝሕበር ጉዳይ ስለ ዝኾነ ንመጻኢ መድረኽ ምግዳፉ ይሓይሽ። ነዚ ከኣ መሪሕነት ውድብ ብዕቱቡነት ሒዙ ምስ ዝተፈላለዩ ሃገራውያን ሓይልታት ይላዘብ ምህላዉን ክንሕብረካ ደስ ይብለና። ስለዝኾነ’ውነ ለበዋኻ ቅቡል ኢዩ። ኣብቲ እዋን ምክያድ ፈስቲቫል ካስል ድማ፣ ንሃገራዊ ውራይና ሓቢርና ከነድምቖ ዘሎና ባህግን ድሌትን ዝለዓለ ምዃኑ በዘየማትእ ኣረጋጊጽና ምንባርና ዝዝከር ኢዩ። ስለ ዝኾነ፣ ወፍሪ መቐጸልታ ልዝብ ፈስቲቫል ካስል 2015 ስሱን ዓውደ ምህርቱ ብዓይበት ክሕፈስ ኢዩ።
ዕንቦጭ ለአሜሪካዋ ሃገረ ግዛት ፍሎሪዳ የትናንት ክስተት ኣይደለም – ይልቁንም ከ1884 እ.ኤ.አ ጀምሮ እስከ አሁን የዘለቀ ከዕንቦጭ ጋር እልህ አስጨራሽ ትንቅንቅ እንጂ። በፍሎሪዳ ግዛት ለሚገኘው የኦኮቾቤ ሃይቅ ደግሞ ከ1980ዎቹ ጀምሮ ፈተና ሆኖበት እስካሁን ዘልቋል። የመቆጣጠር ስራዉም ቢሆን አንዴ በዘመቻ ያለቀ ሳይሆን ትዉልድ ተፈራርቆበታል። ብዙ ምርምርና ጥናት ተካሂዶበታል። የተለያዩ የመከላከል ዘዴዎች ተሞክረው ጠቃሚዎቹ ኣሁንም ድረስ እየተሰራባቸው ይገኛል። እናም ችግሩ በቅርብ ለደረሰብን ለእኛ ይህንን ልምድ መዉሰድ የጣናን ዕንቦጭ ለማስዎገድ በእጅጉ አስፈላጊ በመሆኑ የባለሙያዎችን ቡድን ወደ ስፍራው ልከን የልምድ ልውውጥ አድርገን ነበር።
​የጣና ችግር ኣዲስ ከመሆኑ ጋር ታያይዞ ያለውን የዕውቀት ክፍተት ለመሙላት የተቋቋመው የዓለማቀፉ ጣናን መልሶ የማቋቋም ማህበር የምርምር ቡድን ከአማራ ክልል የአካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር ጋር በመሆን የፍሎሪዳዉን ልምድ ሰሞኑን ቀስመዋል። ባለሞያዎቹ ስለችግሩ ከመመራመር በተጨማሪ በኣካል ተገኝተው የመከላከል ስራዉን በኣካል ኣይተዋል። ከፍሎሪዳ ግዛት ከፍተኛ ተመራማሪዎችና ባለሙያዎች ጋርም መክረዋል፤ ልምድ ተለዋውጠዋል። ይህም ጣና ላይ ለሚደረገው ጥረት ጥሩ ግብአት ይሆናል።
​ጉብኝቱን ያደረጉት ተመራማሪዎች የተረዱት የመጀመሪያው ነገር ቢኖር ዕንቦጭን የማስዎገድ ስራ የአንድ ወቅት የዘመቻ ስራ ሳይሆን ተከታታይ ዘርፈ-ብዙ ስራን የሚጠይቅ መሆኑን ነው። ስራው ለኣንድ ወገን የሚተው ሳይሆን የተቀናጀ የመንግስት ቁርጠኝነትና የህዝብን ተሳትፎ፤ እንዲሁም መንግስታዊ ያልሆኑ ተቋማትን ርብርብ የሚጠይቅ ነው።
​ የፍሎሪዳ ተሞክሮ አንደሚያሳየው እንቦጭን ለማስዎገድ መጀመሪያ የተጠቀሙት እኛ አሁን እያደረግነው እንዳለነው በማሽነሪ ነበር። እየዋለ እያደር ግን ሌሎችንም አማራጮች መጠቀም ግድ ብሏቸዋል። በተለይም ባዮሎጅካልና ኬሚካል ጭምር መጠቀም ስርጭቱን መግታት አስችሏቸዋል።
ምንም አይነት አካባቢያዊና ስነ-ህይወታዊ ተጽእኖ የሌላቸው (EPA approved) ኬሚካሎች በፍሎሪዳ ጥቅም ላይ እንዳዋሉት ለመረዳት ችለዋል። ነገር ግን ኬሚካል ጣና ላይ ከመጠቀም በፊት በሃይቁ ላይ ላሉ ዕፅዋትና አሳዎች መጥፎ ጉዳት እንዳያስከተል ምርምር ከወዲሁ መጀመር አንዳለበት ተገንዝበዋል። ኬሚካል ከመጠቀም በፊትም የህብረተሰቡን ግንዛቤ የማዳበር ስራም ከወዲሁ ሊሰበት እንደሚገባ ተስማምተዋል። ዘላቂ ምርምርና ክትትልም የፌደራልና የክልል ምስሪያ ቤቶችን ድጋፍ ያሻዋል ተብሏል።
​ በጉብኝቱ ተሳታፊ የነበሩት የክልሉ ኣካባቢ ጥበቃ ባለስልጣን ሃላፊ ዶ/ር በላይነህ አየለ እንዳሉት ከማሽን ግዢው ጎንለጎን የማህበሩ ባለሙያዎች የምርምርና ጥናት ስራ በመስራትና ስልጠና በመስጠት ለሃገር ዉስጥ ባለሞያዎች የእዉቀት ሽግግር የሚያደርጉት አስተዋጾ ሊበረታታ የሚገባው አብይ ስራ መሆኑን አስረድተዋል። የማህበሩ ምክትል ሰብሳቢና የምርምር ቡድን አባል የሆኑት ዶ/ር ማርታ ዳኘው ከካናዳ በራሳቸው ወጭ ይህንን ትምህርታዊ ልምድ ለመቅሰም መምጣታቸውን አድንቀው፤ በፍሎሪዳ Department of Water Management ሲኒየር ሃይድሮሎጂስትና የማህበሩ የቦርድ አባል የሆኑት ዶ/ር ይርጋለም አሰግድ የልምድ ልውውጡን በማመቻቸታቸው አመስግነዋል።
ሰሞኑን በኦሮሚያ አንዳንድ አካባቢዎች እየደረሰ ያለው ሁኔታ በጣም የሚያሳዝን ሆኗል። ይህ ነገር ሲከሰት አሁን ለሁለተኛ ጊዜ ነው። ከአንድ አመት በፊት ተመሳሳይ ሁኔታ ተፈጥሮ እኛም...
ከትልፊሽ የተባለው የዓሣ ዝርያ ቀለሙን መቀያየርና ከአከባቢው ጋር በመመሳሰል ከእይታ መሰወር ይችላል። አንድ ጥናት እንዳመለከተው ከሆነ ከትልፊሽ የተባሉት የባሕር ውስጥ ፍጥረታት “እጅግ ብዙ ዓይነት ቅርጽ ያላቸው ከመሆኑም ሌላ በቅጽበት ከአንዱ ቅርጽ ወደ ሌላው መቀየር ይችላሉ።” ይህን የሚያደርጉት እንዴት ነው?
እስቲ የሚከተለውን አስብ፦ ከትልፊሽ ቀለሙን እንዲቀይር የሚያስችለው ከቆዳው ሥር የሚገኝ ክሮማቶፎር የሚባል ልዩ የሆነ ሴል ነው። ክሮማቶፎር የተባሉት ሴሎች ቀለም የተሞሉ ከረጢት መሰል ነገሮችን የያዙ ሲሆን ቀጫጭን በሆኑ ጡንቻዎች ተከበዋል። ከትልፊሽ ራሱን መደበቅ ሲፈልግ አንጎሉ በከረጢቶቹ ዙሪያ ያሉት ጡንቻዎች እንዲኮማተሩ ትእዛዝ ያስተላልፋል። በዚህ ጊዜ ከረጢቶቹም ሆኑ በውስጣቸው የያዙት ቀለም ስለሚለጠጥ ይህ ፍጥረት ቀለሙንና ቅርጹን በቅጽበት ይቀይራል። ከትልፊሽ ይህን ችሎታውን የሚጠቀምበት ራሱን ለመደበቅ ብቻ ሳይሆን ተጓዳኙን ለመማረክና ለመግባባት ጭምር ነው።
በእንግሊዝ ብሪስትል ዩኒቨርሲቲ ውስጥ የሚገኙ መሐንዲሶች ሰው ሠራሽ የከትልፊሽ ቆዳ መሥራት ችለዋል። እንደ ከትልፊሽ ጡንቻ በሚሠሩ ትናንሽ መሣሪያዎች መካከል ከጥቁር ጎማ የተሠሩ ዲስኮችን ከተቱ። ተማራማሪዎቹ ቆዳው ላይ የኤሌክትሪክ ንዝረት በሚለቁበት ጊዜ መሣሪያዎቹ ተለጥጠው ጠፍጣፋ ሆኑ፤ በዚህ ጊዜ ዲስኮቹ የተለጠጡ ከመሆኑም በላይ የሰው ሠራሽ ቆዳው ቀለም ይበልጥ እየደመቀና እየተቀየረ ሄደ።
መሐንዲስ የሆኑት ጆናታን ሮሲተር “ተፈጥሮ ያስገኘቻቸው ስስ የአካል ክፍሎች” በማለት በጠሯቸው የከትልፊሽ ጡንቻዎች ላይ የሚደረገው ምርምር ቀለማቸውን በቅጽበት ሊቀያይሩ የሚችሉ ልብሶችን ለመሥራት ያስችላል። በተጨማሪም ሮሲተር፣ ሰዎች ከትልፊሽን በመኮረጅ የሚሠሯቸውን ልብሶች ከእይታ ለመሰወር ወይም እንዲሁ ለመዘነጥ ሊጠቀሙባቸው እንደሚችሉ ገልጸዋል።
ከኢትዮ-ኤርትራ ድንበር አከባቢ ከባድ የጦር መሳርያ ይዘው የሚንቀሳቀሱ የመከላከያ ሠራዊት መኪኖች ሽሬ ከተማ አቅራቢያ በነዋሪዎች መንገድ ተዘጋባቸው። pic.twitter.com/YBlokp9hVQ
መግለጫ ሼል ለ በአሉሚኒየም ቅይጥ ቁሳዊ ጋር, አይይ pneumatic መጠቅለያ የታመቀ አየር ነው የሚሰራው,በእጅ ቁጥጥር እና ቡቃያ አየር ሞተር ይነዳ, ወደታች የማርሽ እና ድራይቭ ከበሮ ለማሽከርከር. ይህ ማንሳት ይችላሉ እና ዘይት መርከቦች ውስጥ ከባድ ነገሮችን በማውጣት ተቀጣጣይ ጋዝ ጋር ቦታዎች መስራት.
ዋና መለያ ጸባያት አነስተኛ መጠን,ቸight ክብደት,ሸigh ቅልጥፍናን,ሠasy ለማከናወን ወደ,ዎችecurity እና አስተማማኝ,rበአንድ ክልል ውስጥ stepless ፍጥነት ealize
ኤም-ጉሩሽ ተብሎ የተሰየመው ይህ አሠራር ደንበኞች ለሚያገኟቸው አገልግሎቶች ወይም ለሚሸምቷቸው ሸቀጦችና አስቤዛዎች በመላ ሃገሪቱ ክፍያ መፈፀም እንዲችሉ የሚያደርጋቸው ነው።
ባለፈው የአውሮፓ ዓመት የተፈረመው የሰላም ውል አገልግሎቱ በመላ ሃገሪቱ መሰጠት እንዲችል ሁኔታዎችን ያመቻቸ ቢሆንም አሁንም የመሠረተ-ልማት እክሎች ሥጋት እንደደቀኑ መሆናቸው እየተነገረ ነው።
ደቡብ ሱዳን በቴክኖሎጂው ለመራመድ እጅግ ወደ ኋላ መቅረቷ በግልፅ እየታየ ባለበት ወቅት እንዲህ ዓይነቱ አዲስ አሠራር መጀመሩ ብዙዎችን እንዳስፈነደቀ ይነገራል።
በዚያ ላይ አገልግሎቱ የባንክ ሂሣብ መክፈትን ስለማይጠይቅ የበዛውን ደቡብ ሱዳናዊ ሊደርስና ሊያገለግል የሚችል መሆኑም እንደሚያበረታታ የሃገሪቱ የብሄራዊ መገናኛዎች ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር ላዶ ዋንዪ ኬኚ ተናግረዋል።
“የሞባይል ገንዘብ ዝቅተኛ ገቢ ያላቸውንና የገጠሩንም ሕዝብ የሚደርስ በመሆኑ እውነተኛ ስኬት ያደርገዋል። ልንደርሣቸውና በገንዘብ ሥርዓቱ ውስጥም እንዲገቡ የምንፈልጋቸውም እነርሱው ናቸው” ብለዋል ዋንዪ ኬኚ።
የደቡብ ሱዳን የማስታወቂያ ሚኒስትር ማይክል ማኩዬይ በእጅ ሥልካቸው ላም ሲገዙ በተግባር አሣይተዋል። ይሁን እንጂ እንዲህ ዓይነቱ ጥሬ ገንዘብ የማይታይበት ገበያ ይሠራ እንደሆነ ለማሳመን ጊዜ እንደሚወስድ ሲናገሩ “መሠራት ያለበት ትልቅ የቤት ሥራ አለብን። እኔን እራሴን ጨምሮ የደቡብ ሱዳንን ሕዝብ ማስተማር ያስፈልጋል። ስለኤም-ጉሩሽ ደቡብ ሱዳናዊያንን ማሳወቅ የሚያስፈልገው አሁን ያለው ሁኔታ በቂ ባለመሆኑ ነው” ብለዋል።
ለዓመታት የዘለቀ ጦርነቷ ደቡብ ሱዳንን በእጅጉ አደህይቷታል። በሞባልይ ሥልኮች ሥርጭትም ከሕዝቧ የተሸፈነው 21 ከመቶው ብቻ በመሆኑ በአፍሪካ እጅግ ዝቅተኛ ደረጃ ላይ የምትገኝ ሃገር አድርጓታል።
ዛዪን ቴሌኮምዩኒኬሽንስ የሚባለው የኤም-ጉሩሽን አገልግሎት የሚሰጠው ኩባንያ ግን የሞባይል ገንዘብ አገልግሎት መጀመር ለደቡብ ሱዳን የአዲስ ዘመን መጀመሪያ እንደሆነ ይናገራል።
ሞባይል ገንዘብ እጅግ ወደኋላ ቀርቶ እየተፍጨረጨረ ላለው የደቡብ ሱዳን ምጣኔኃብት ንግድን በማቀላጠፍ በሺሆች የሚቆጠሩ አዳዲስ የሥራ ዕድሎችን ይፈጥራል ተብሎ ተስፋ ተጥሎበታል።
እንዲህ ዓይነቱ ገንዘብ በሞባይል የማስተላለፍ አሠራር ደቡብ ሱዳንን ኬንያን፣ ርዋንዳን፣ ታንዛንያንና ዩጋንዳን ከመሣሰሉ አገልግሎቱን ከጀመሩ የሰነባበቱ የምሥራቅ አፍሪካ ሃገሮች ጎራ እንደሚቀላቅላት ብዙዎች እምነታቸውን እየገለፁ ናቸው።
ንሱ ካብ 17 ክሳብ 19 ግንቦት ኣብታ ሃገር ኣብ ዝጸንሓሉ፣ ምስ ንጉስ ሳልማን፣ ወራሲ ዓራትን ሚኒስተር ምክልኻልን ቢን መሓደም ሳልማንን ካልኦት ሰበ ስልጣንን እታ ሃገር፣ ኣብ ዞባዊ ጉዳያት፣ ኣብ ጸጥታን ሓባራዊ ወርፍን ንግድን ብምትኳር ተዘራሪቡ።
ድሕሪ’ቲ ዝተኻየደ ዝርርብ፣ ስዑዲ ዓረብ ከም መርኣያ ጽቡቕ ድሌታ፣ ዝተፈላለየ ገበናት ፈጺሙ ተኣሲሮም ዝርከቡ ኣስታት ሓደ ሽሕ ኢትዮጵያ ብምሕረት ክትፈትሕ ምዃና ከምዝገለጸት መንግስታዊ ማዕኸን ዜና ኢትዮጵያ ሓቢሩ።
አንድ ሰው የጠፋች የአካባቢውን ግመል ፍለጋ ጫካ ይገባል፡፡ ከብዙ መከራ በኋላ ያቺን ግመል አግኝቶ ከተማ ገባና ግመሏን ለባለቤቱ ሳይመልስ ሐሳቡን ቀይሮ ራሱ ያልባትና ይጋልባት ጀመር፡፡ ግመሏን ከአውሬ ለማዳን ጫካ ገብቶ የነበረው ሰውዬ እርሱ ራሱ ግመሏን መውሰዱ ብዙዎችን አስገረማቸው፡፡ ትንሽ ቆየና ከዚያች ከአንዷ ግመል ወተት እያለበ በግመሏ ላይ ተቀምጦ እየዞረ ለአካባቢው ሰው ወተት መሸጥ ጀመረ፡፡ ነገር ግን የግመሏ ወተት በአንድ ጊዜ ሀብታም ሊያደርገው አልቻለምና ሌላ ነገር አሰበ፡፡ በወተቱ ውስጥ ውኃ እየጨመረ ቀላቅሎ መሸጥ፡፡ ‹‹ሰውም ምነው የሰውየው አመሉም ወተቱም ተቀየረሳ›› እያለ ዝም ብሎ ይገዛ ጀመር፡፡ (ይገዛ የሚለው ቃል ጠብቆ እንዳይነበብ አሳስባለሁ)
ሰውዬውም በግመል ወተቱ ላይ ውኃን እያበዛው፤ የግመሉም ቁጥር እየጨመረ ሄደ፡፡ እየቆየም በግመልና በግመል ወተት ከሚታወቁት የሀገሩ ነጋዎች በላይ እኔ ነኝ ያለ፣ ቢጠሩት የማይሰማ ሀብታም ሆነ፡፡ የአካባቢው ሰዎችም ‹‹ይኼ ሰው ትናንት ምንም አልነበረውም፡፡ የጠፋ ግመል ሊፈልግ ጫካ ገባ፤ ተመልሶ መጣ፤ ከተማ ገባ፤ በአንድ ጊዜ ተመነደገ›› እያሉ ይገረሙ ነበር፡፡ ወተት ብቻ ተሽጦ እንዴት በሁለት ዓመት ሦስት መቶ ግመል ሊገዛ ቻለ፡፡ የሚለው የሕዝቡ ሁሉ ወሬ ሆነ፡፡
ሰውዬው ግን ምንም አልመሰለው፤ በወተቱ ውስጥ ውኃውን እየጨመረ ቀጠለ፤ እንዲያውም እበላ ባይ ቱልቱላዎችን ቀጠረና የእርሱ ወተት ሰው ጠጥቶት የማያውቅ መሆኑን እንዲለፍፉ አደረ፡፡ አንዳንድ ጊዜ እንዲያውም ወተቱን ለመልኩ ብቻ ይጨምርበትና የቀረው ውኃ ያደርገው ነበር፡፡ ‹‹ኧረ ሕዝቡ እያማረረ ነው፤ በአንድ በኩል በድንገት ተነሥህ፤ ከተማ ገብተህ ቢጠሩህ የማትሰማ ሀብታም ሆንክ፤ ይኼንን ስንታገሥህ ደግሞ ወተቱን ቀንሰህ ውኃውን እያበዛህ መሸጥ ጀመርክ፡፡›› ሲሉት ‹‹ተውት ባካችሁ፣ ለመሆኑ የእኔን ወተት ከመግዛት ውጭ ሕዝቡ ምን አማራጭ አለው፤›› ይል ነበር፡፡
በወተቱ ውስጥ የሚጨመረው ውኃም እየበዛ፣ ግመሎቹም እየበዙ ሄዱ፡፡ ግመሎቹም ሀገሩን ሞሉት፡፡ የሚያድሩበትና የሚግጡበት ልዩ የከተማ መሬት ተሰጣቸው፡፡ ወንዝ ዳር የሚገኝ ለም መሬት፡፡
አንድ ቀን ሸበሌ ወንዝ አጠገብ ግመሎቹን አሠማርቶ እርሱ አንድ ዛፍ ጥላ ሥር ሻሂ ከልጁ ጋር ይጠጣ ነበር፡፡ በዚህ መሐል ከደጋ የዘነበ ዝናብ ወንዙን ሞላውና በግራ በቀኝ ሲግጡ የነበሩትን ግመሎች ጠራርጎ ወሰዳቸው፡፡ የጎርፉን ድምጽ ሰምተው አባትና ልጅ ከጥሻው ሲወጡ ግመሎቻቸው ሁሉም ተወስደዋል፡፡ እሪታውን ሰምተው የተሰበሰቡ የሀገሩ ሰዎችም በአግራሞት የሆነውን ነገር ይመለከቱ ነበር፡፡
‹‹አየህ›› አሉት አንድ አዛውንት ‹‹ያ በወተቱ ላይ እየጨመርክ የሸጥከው ውኃ ተጠራቅሞ፣ ተጠራቅሞ ጎርፍ ሆኖ ግመሎቹን ወሰዳቸው፡፡ ግፍ እንደዚህ ነው፡፡ ሲሠራ ቀላል ይመስላል የተጠራቀመ ዕለት ግን ጎርፍ ሆኖ ይወስዳል፡፡ ተው ብንልህ አልሰማ ብለህ ነበር፤ አንተ በግፍ ግመል ስትሰበስብ የግፉ ውኃ ሌላ ቦታ እየተሰበሰበ መሆኑን ረስተህዋል፡፡ ቀን ጠብቆ ግን ይሄው ጎርፍ ሆኖ መጣ›› አሉት፡፡
(አንድ አድርገን ግንቦት 21 2004 ዓ.ም)፡- ከቀናት በፊት ተጀምሮ ፍጻሜውን በአስር ነጥብ የአቋም መግለጫ የተጠናቀቀው የቅዱስ ሲኖዶስ ስብሰባ በርካታ መስተካከል የሚገባቸውን ነገሮች ለህዝበ ክርስትያን እና ለቤተክርስትያኒቱ በሚጠቅሙ አጀንዳዎች ላይ ተነጋግሮ መጠናቀቁ ይታወቃል ፤ ስብሰባው ሲጀመር የቅዱስ ሲኖዶስ 20 አጀንዳዎችን ከተቀረጹ በኋላ የዋልድባ ጉዳይ እንደ አጀንዳ አለመያዙን እያነጋገረ መሆኑን ገልጸን ጽፈን ነበር ፤ እኛ እንዳልነው ስብሰባው ተጀምሮ እስኪያልቅ ድረስ በዋልድባ ጉዳይ ላይ ምንም የተባለ ነገር አለመኖሩ ምዕመኑን አስደምሞታል ፤ ለምን አባቶች አቋማቸውን መግለጽ አልፈለጉም ? ከዚህ በላይ ችግርስ አሁን በቤተክርስትያኒቱ ላይ አለን ? ምዕመኑ የተቃወመውን ያህል አባቶች ምን እንደሚሉ መስማት የብዙዎች ፍላጎት ነበር ፤ ነገር ግን ይህ ሲሆን መመልከት አልቻልንም ፤
ይህ ጉዳይ ሀገር ያወቀው ጸሀይ የሞቀውን ነገር እንደ አጀንዳ ይዘው መነጋገር አለመቻላቸው ብዙዎችን አስገርሟል ፤ እኛ ባለን አቋም ፕሮጀክቱን መቃወምም ሆነ መደገፍ ሁለቱም አቋም ነው የሚል እምነት አለ ፤ በኢሜል ከሚደርሱን በርካታ ጥያቄዎች አንዱ የዋልድባ ነገር ምን ደረጃ ደርሷል? የሚል ጥያቄ ነው፡፡ ፤ የነገሩን አካሄድ ስንመለከት ትንሽ ከመንግስት በኩል ለዘብ የማድረግ አዝማሚያ ይታያል ፤ ከገዳሙ አባቶች እና ከቤተክህነቷ ጋር ለመነጋገር ቀነ ቀጠሮ ባይቆርጥም ለመነጋር ሀሳብ እንዳለው ለማወቅ ተችሏል ፤ ማህበረ ቅዱሳን ይዞት የመጣው ሪፖርት ላይም ይህን የሚደግፍ ሀሳብ እንዳለ አመላክቷል ፡፡ከሳምንታት በፊት ህዝቡ ወደ ወልቃይት ስኳር ፕሮጀክት ሲወርድ እንደነበረ ከተለያዩ መገናኛ ብዙሀን ቦታው ድረስ ሄደው ከመጡ ሰዎች መስማት ችለን ነበር ፤ መንግስትም ሚያዚያ 29/2004 ዓ.ም ህዝቡን ለማወያየት አስቦ ነበር ፤ ስብሰባው ይደረግ አይደረግ የታወቀ ነገር ባይኖርም ፤
ጠቅላይ ሚኒስትሩ የመንግስታቸውን የ9 ወር የስራ ክንውን በገለጹበትና ስለ አሸባሪነት ጠለቅ ያለ መረጃ ባተላለፉበት ጊዜ ጀምሮ መንግስት የአካሄድ ለውጥ ማድረጉን ሁኔታዎች ያመላክታሉ ፤ በዚህ ስብሰባ ላይ እየተጋጋለ የመጣውን የሙስሊሞች ጥያቄ ፤ የዋልድባ ገዳም የስኳር ፕሮጀክት ጉዳይ እና የህዝብ ተቃውሞ መሰረት በማድረግ ጠቅላይ ሚኒስትሩ መልስ ይሰጡባል ተብሎ ቢጠበቅም በስተመጨረሻ ባደረጉት የአቋም ለውጥ ዝምታን መምረጣቸው ይታወቃል፡፡ ሪፖርቱ እስከሚቀርብበት ጥቂት ቀናት ድረስ ዋድባን መሰረት አድርገው ቦታው ላይ እየሆነ ያለውን እና የተደረገውን ስራ የህዝቡን ጥያቄ መሰረት በማድረግ መልስ ይሰጡበታል ፤ የመንግስታቸውን አቋም ያንጸባርቃሉ ተብሎ ቢጠበቅም ይህ ግን ሆኖ መመልከት አልቻልንም ፤ ይህ ጉዳይ ከሙስሊሞች ጥያቅ ያነሰ ሆኖ ሳይሆን በመንግስት በኩል የአካሄድ ለውጥ እንዳለ አመላካች ነው የሚልም አስተያየት አለ፡፡
በመሰረቱ ጉዳዩ የማያነጋግርና አቋም የማይወሰድበት ሆኖ ሳይሆን ከመንግስት የተንጸባረቀው የአቋም ለውጥ አባቶች ጉዳዩን በጉባኤው ላይ እንዳይነጋገሩበት መንገድ የከፈተ ይመስላል ፤ አባቶች “ለአሁን እንለፈው ወደፊት መንግስት ጉዳዩን ወደኛ ሲያመጣው እንነጋገርበታለን” የሚል አካሄድን የተከተሉ ይመስላሉ፡፡ ፤ በሌላ በኩል “መንግስት ላሰበው ፕሮጀክት ቤተክርስትያኒቱ በሲኖዶስ ደረጃ አቋም እንዳትይዝ ትንሽ ዘግየት እንድትል ትዕዛዝ የተላለፈ ይመስላል” የሚሉ አስተያየቶች ይሰማሉ ፡፡ በተጨማሪም ጉዳዩን እንዲለዝብ ያደረገው አንዱ እና ዋንኛው ሆኖ የሚወሰደው በአካባቢው የሚገኙ አርሶ አደሮች “ይህ ሊሆን አይደለም ሊታሰብ የማይገባው ተግባር ነው ፤ በእምነታችን ላይ የመጣ የማፈራረስ ሴራ ነው” በማለት ጦር ፤ ዶማ ፤ አካፋ ይዘው ወደ ቦታው መትመማቸው መሆኑ ይታመናል ፤ ጉዳዩም ወዴት እንደሚሄድ በማህበረሰቡ ዘንድ ያለውን መነሳሳት በመመልከት የያዘውን አቋም ለዘብ እንዲያደርግ ምክንያት ሆኗል ተብሎ ይታሰባል፡፡
1. ስፍር ቁጥር የሌላቸው የውስጥ ችግሮችን መፍታት አለመቻል፡- በዓመት ሁለት ጊዜ የሚደረገው የሲኖዶስ ስብሰባ ከጊዜ በኋላ በአቡነ ጳውሎስ አምባገነንነ አካሄድ ፤ እኔ ያልኩት ካልሆነ ሞቼ እገኛለሁ ጸባይ ዘወትር ለመስማት የሚታክት ንትርክ መስማት ጆሯችን የለመደው ነገር ሆኗል ፤ በቤተክርስያኒቱ ውስጥ ያሉት ችግሮችን ቀድሞ አለመፍታት ይህን ጉዳይ ወደ ኋላ እንዲል አድርጎታል ፤ የተሀድሶያውያንና የመናፍቃን ፤ ለህገ ቤተክርስትያን ተገዥ አለመሆን ፤ የአቡነ ጳውሎስ ረዥም እጅ ፤ ሙስና ፤ ጎጠኝነትና አድርባይነት የመሳሰሉት ችግሮች ቤተክርስትያኒቷ በሁለት እግሯ ቆማ ወንጌልን ለመላው ዓለም እንዳታዳርስ ፤ ይህን የመሰለውን አንገብጋቢ ጉዳይ በጊዜው እንዳትመክርበት እንቅፋት ሆኖባት ይገኛል ፤ አብዛኛው የሲኖዶስ ስብሰባ የያዘውን አጀንዳ በአግባቡ ሳይቋጭ ለሚቀጥለው እንደሚያስተላልፍ ይታወቃል ፤ ይህ ማለት የችግሩን ብዛት እና መፍትሄ የሚያስፈልጋቸው ጉዳዮች መበራከት ያመጣው ችግር መሆኑ እሙን ነው ፤ ስለዚህ በርካታ የውስጥ ችግር ያለባት ቤተክርስትያን በመሆኗ መጀመሪያ የውስጡን የማጥራት ስራ ስላተሰራ ጉዳዩን ወደ ኋላ እንዲል አድርጎታል፡፡
2. ሀገር ውስጥ የሚኖረው ምዕመን ገፍቶ መሄድ አለመቻል ፡- በመሰረቱ የዋልድባ ጉዳይ ከተሰማ ጀምሮ ሰዎች በጉዳዩ ላይ አትኩሮት ሰጥተው በየጊዜው በቪኦኤ ፤ በተለያዩ ድረ ገጾችና ጋዜጣዎች ሲከታተሉ መመልከት ችለን ነበር ፤ ነገር ግን ያሰቡትንና የተሰማቸውን ጥያቄያቸውን በአንድነት ሆነው ማቅረብ የቻሉ በጣም ጥቂቶች ናቸው ፤ “ይህ ጉዳይ የገዳሙን ህልውና የሚያናጋ እና እምነታችን ላይ የተሰነዘረ ጦር ነው” በማለት በጎንደርና አካባቢው ያሉት ነዋሪዎች መንግስት የስኳር ልማት አቋቁምበታለው ብሎ ማረስ ወደ ጀመረው ቦታ በተናጠልና አነስ ባለ አንድነት መንቀሳቀሳቸው ይታወቃል ፤ ይህም ጥያቄ እዛው መቅረቱ ጉዳዩ በአባቶች ዘንድ ውሀ ደፍቶ የመነጋገሪያ አጀንዳ እንዳይሆን የራሱን አስተዋጽኦ አድርጓ ፤ በመሰረቱ ይህ ጉዳይ የተሰማ አካባቢ ስድስት ኪሎ የሚገኝው የቅዱስ ማርቆስ ቤተክርስትያን አንድ እሁድ የቀድሞ የግቢ ጉባኤ ተማሪዎችን በፌስ ቡክ አማካኝነት በጉዳዩ ላይ ለመነጋር ስብሰባ መጥራት ተችሎ ነበር ፤ ነገር ግን በወቅቱ ከተባለው ሰዓት በፊት ሲቪል የለበሱ የአዲስ አበባ ፖሊስ እና ፌደራል ፖሊስ አባላት ግቢውን እንደ አንበጣ ወረውት የሚሆነውን ነገር ለመከታተል ቀድመው በቤተክርስትያኑ ተገኝተው ነበር፡፡ ህገ-መንግስቱ አንቀጽ 30 የመሰብሰብ ፤ ሰላማዊ ሰልፍ የማድረግና አቤቱታ የማቅረብ መብት ላይ ንኡስ አንቀጽ 1 ላይ “ማንኛውም ሰው ከሌሎች ጋር በመሆን መሳሪያ ሳይዝ በሰላም የመሰብሰብ ፤ ሰላማዊ ሰልፍ የማድረግ ነጻነትና አቤቱታን የማቅረብ መብት አለው፡፡” በማለት በግልጽ ያስቀምጣል መንግስታችን ግን የህጎች ሁሉ የበላይ ላይ ይህን አስቀምጦ ሰዎች ለመሰብሰብ ሲሞክሩ ቀድሞ ከስብሰባው በፊት ቦታው ላይ በመገኝት ሰዎች በነጻነት ስብሰባ እንዳያደርጉ በማድረግ የሽፍታነት ስራ እየሰራ ይገኛል፡፡ ሲፈልግ ደግሞ መሰብሰብ ትችላላችሁ ብሎ ህጋዊ ፍቃድ ይሰጥና ተሰብሳቢዎች መሰብሰቢያ አዳራሽ እንዳያገኙ በሮቹን ሁሉ ይቆልፋል ፤ አዳራሽ ያላቸውን ሆቴሎችንም በቀጭኗ ሽቦ ቀጭን ትዕዛዝ በማስተላለፍ ህገ መንግስቱ የፈቀደውን መብት የመጣስ ስራ ይሰራል ፤ በዚህ አይነት ምክንያቶች ስለ ዋልድባ ጉዳይ መረጃ የደረሰው ምዕመን እንዳይሰበሰብ እና በጉዳዩ ላይ ሀሳብ እንዳያንሸራሽር መንግስት እንቅፋት በመሆኑ ስብሰባ ለማድረግ አይደለም ለማሰብ አልቻለም ፤ ሀገር ውስጥ ከሚገኙ ምዕመናን ይልቅ በውጭ የሚገኙ ምዕመናን በዋልድባ ስኳር ልማት ላይ ጊዜያዊ አለማቀፋዊ ኮሚቴ አቋቁመው እየተንቀሳቀሱ መሆኑ ይታወቃል ፤ እነዚህ ወንድሞችና እህቶች June 4 2012 (ግንቦት 27 2004 ዓ.ም) እስከ ዛሬ ተደርጎ በማይታወቅ መልኩ በአሜሪካ ፤ አውሮፓ እና በአፍሪካ በተለያዩ ሀገሮች በበርካታ ከተሞች ላይ እጅግ ብዙ ሺህ ህዝብ የሚገኝበትን የተቃውሞ ሰልፍ ለማድረግ እንደተዘጋጁና የቤት ስራቸውን ቀድመው እንዳጠናቀቁ ለማወቅ ችለናል ፤ ይህ ጊዜያዊ ኮሚቴ ከዚህ በተጨማሪም አለማቀፋዊ ለሆኑ ተቋማት የኢትዮጵያ መንግስት የሚሰራውን ስራ በመቃወም ደብዳቤዎችን መላክ ችሏል ፤ ሀገር ቤት የሚገኝው ምዕመን ግን ከመንግስት ሊመጣ የሚችለውን ነገር በመፍራት እንደ ባለቤት ሲንቀሳቀስና ጥያቄውን ቢያንስ እንኳን ለቅዱስ ሲኖዶስ እና ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ሲያቀርብ አልተመለከትንም ፤ ይህ በህዝቡ ውስጥ ያለውን ከልክ ያለፈ ፍርሀት እንደማሳያ ሆኖ ሊወሰድ ይችላል ፤ በዚህ ጉዳይ ላይ ብዙ ሰዎች የማህበረ ቅዱሳንን ሪፖርት ሲጠባበቁ ነበር ፤ ማህበሩ የሚጠበቅበትን ስራ በማከናወን የአቅሙን ያህል ሪፖርት ማቅረብ ችሏል ፤ እንደ እኛ ሀሳብ ከአሁን በኋላ ያለው ስራ የእኛ የምዕመናን እንጂ የማንም አይደለም ፤ ሪፖርቱ ብቻውን መፍትሄ አይሆንም ፤ “ፈረስ ያደርሳል እንጂ…..” የሚባል ተረት አለ፡፡ እኛ ጉዳዩን ጉዳያችን በማድረግ ሁሉም ምዕመን በግልም ሆነ በህብረት ስራ መስራት ካልቻለ ማንም መጥቶ ገዳሙን ከሸንኮራ ተክል ሊታደገው አይችልም ፤ ነገሮችን “እግዚአብሔር ያውቃል” ብለን ለአምላክ አሳልፈን መስጠት ያለብን መጀመሪያ የአቅማችንን ሙከራ አድርገን መሆን መቻል አለበት ፤
3. የፖለቲካ አይዲዎሎጂ፡- ይህ ፖለቲካ የሚባል ነገር በአሁኑ ሰዓት ነቀርሳ ያልሆነበት ሰውና ተቋም ለማገኝት ይቸግራል ፤ አንዱ ይህ ነገር ችግር ከሆነበት ቦታ ቤተክህነቱ ነው ፤ መንግስትን ለማስደሰት ሲሉ መደረግ የሌለበትን ነገር ሲያደርጉ መመልከት አዲስ ነገር አይደለም ፤ ፖለቲከኞቹ ስለሚሰራው የስኳር ልማት ገለጻ ሳያደርጉ ልወደድ ባዮችና ክሬዲት ማግኝት የሚፈልጉ አቶ ተስፋዬን የሚመስሉ ሰዎች የሚገኙበት ነው፡፡ እምነት ደግሞ የፖለቲካ ተቃራኒ ነው ፤ ምንም አንድ የሚያደርጋቸው ነጥብ የለም ስለዚህ ፖለቲከኛ ሆኖ የቤተክርስትያኒቱን ወንበር ሳይገባቸው የያዙ ሰዎች ባላቸው የገዥው ፓርቲ ደጋፊ አቋም መሰረት ለመቃወምም ሆነ ለመደገፍ አስቸጋሪ ሁኔታ እየፈጠሩ ይገኛሉ ፤ መንግስት የሚፈልገው የሱን ስራ እንዲደግፉለት ነው ፤ እነርሱም ለጊዜው አይናቸው ይታወርና በጭፍን መለስ ዜናዊ ስለተናገረ ብቻ ፤ አባይ ጸሀዬ ስላወሩ ብቻ በነርሱ ጎራ ሲቆሙ እየተመለከትን ነው፡፡ ‹‹ህዝቡ ስኳር እየተቸገረ ነው ›› ብለው ባለስልጣናቱ ተናግረው ሳይጨርሱ እነርሱ የገደል ማሚቱ ሆነው ድምጹን ሲያስተጋቡ እየተመለከትን ነው ፤ ፖለቲካ የዘመኑ የቤተክርስትያን ፈተና ሆኖም እየተመለከትን ነው፡፡
4. የአባቶች በሁለት ጎራ መቆም ፡- ይህን ፕሮጀክት ላይ ጥርት ያለ አቋም ያላቸው አባቶች እንዳሉም ሌሎች አባቶች ደግሞ ፕሮጀክቱ ላይ ሀሳብ የማይሰጡም ይገኛሉ ፤ የትግራይ ክልል ሊቀ ጳጳስ ውዝግቡ ሲጀመር በጸሎት ከማስጀመር ያለፈ መናገር አለመፈለጋቸው እናውቃለን ፤ የጎንደር ሊቀ ጳጳስም መጀመሪያ ላይ የነበራቸውን አቋም እስከ መጨረሻ ማስኬድ አለመቻላቸውም የሚታወቅ ነው ፤ ታዲያ በተግባር እንዲህ ያደረጉት አባቶች ሁለት ቢሆኑ እንኳን ሌሎቹም እንዲህ አያደርጉም ማለት የሚከብድ ይመስለናል፡፡ አቡነ ጳውሎስ በዚህ ጉዳይ ላይ ደግፈው በእርሳቸው በኩል አቡነ ፋኑኤልን እና አቡነ ገሪማን የመሰሉ አባቶች እንደሚያሰልፉ እሙን ነው ፤ ሌሎች አባቶች ደግሞ አቋማቸው የእርሳቸው ተቃራኒ ሊሆን ይችላል ፤ ዝም ማለትም የሚፈልጉ አባቶች ሊፈጠሩ ይችላሉ ፤ በዚህ ጊዜ የሚፈጠረው አለመግባባት ሌላ ችግር እንዳይፈጥር በመስጋት ይህ ጉዳይ ላይ ከመንግስት መጥቶ እንወያይ እስኪላቸው ድረስ ማቆየቱን የወደዱ ይመስላሉ፡፡
5. መንግስትን መጠበቅ ፡- ጉዳዩ ላይ ለጊዜው መንግስት ዝምታን ስለመረጠ አባቶችም ይህችን ክፍተት በመጠቀም መንግስት ጉዳዩን ሲያመጣው ብቻ መነጋር የፈለጉ ይመስላል ፤ መንግስት ስራውን ባላመነበትና ዘወትር በሚዋሽበት ሁኔታ ላይ አጀንዳ አድርጎ በጉዳዩ ላይ መነጋገር ከመንግስት ሌላ ጥያቄ እንዳያስነሳም ያሰጋል ፤ “ዋልድባ ገዳም ምን ሆነና ነው በዚህ ጉዳይ ለመነጋገር አጀንዳ የያዛችሁት?” ብሎ ቢጠይቅ ለጥያቄው መልስ መስጠት የሚችሉ የአባቶቻችን ብዛት ከጣቶቻችን አይበልጡም ፤ እንደ አቡነ ፋኑኤል ያሉት አባቶች አቋማቸው ቀድሞ ይታወቃል ፤ አቡነ ፋኑኤል በግልጽ ተናገሩ እንጂ ይህ ጉዳይ ተደርጎ በአጀንዳነት ቢያዝ ኖሮ አቡነ ጳውሎስ እና ሌሎች አባቶች እንደሚከተሏቸው ይታወቃል ፤ ድምጻቸው ሚዛን ባይደፋም ፤ ጉዳዩን ሳይነጋገሩበት በስተመጨረሻ ቀን ቃለጉባኤው ላይ ሊያስፈርሟቸው የነበረውን ሀሳብ ለተመለከተ ሰው ቢወያዩበት ኖሮ ምን ይፈጠራል ? የሚለውን ጥያቄ ለመመለስ አያስቸግረውም የሚል እምነት አለን፡፡
6. ከመጠን ያለፈ ፍርሀት ፡- እውነቱን ለመናገር ከአቡነ ጳውሎስ ጀምሮ ሁሉም በሚያስብል መልኩ መንግስትን እና የመንግስትን ባለስልጣናት በሚሰሩት ተገቢ ያልሆነ ስራ ስለ እውነት ብለው የሚጋፈጡ አባቶች አሉ ለማለት አያስደፍርም ፤ ከ2 ወር በፊት ጎንደር ላይ ዋልድባን በማስመልከት ‹‹ምህላ አውጃለሁ›› ያሉ አባት ከመንግስት “ምን ተፈጠረ እና ነው ምህላ የሚያውጁት?”` የሚል ጥያቄ ሲመጣ ‹‹ምህላ ማወጅ መብቴ ነው ፤ የእናንተን መልስ መጠበቅ አይጠበቅብኝም›› ብለው የመለሱት ቆራጥ አባት በተደረገባቸው ተጽህኖ አማካኝነት ‹‹ ዋልድባ ላይ ውሀ ቢፈስ ምን ችግር አለው ፤ ገነትም እኮ ውሀ ይፈስባታል›› በማለት ከአቋማቻ ሸርተት ማለታቸው ይታወቃል፡፡ ይህ ማለት ስለ እውነት ብለው ለተናገሩት ነገርና መጀመሪያ የነበራቸውን አቋም እስከመጨረሻ ይዞ አለመዝለቅ ችግር እንዳለ ያሳየናል ፤ ይህ ደግሞ ፍርሀት ብቻ ነው ሊባል የሚችለው ፤ ከጎንደርና አካባቢው ዓመታዊ የመድሀኒአለም በዓል ለማክበር እና ዋልድባ ገዳም ያለበትን ሁኔታ ለመመልከት በርካታ ወንድሞችና እህቶች ወደ ቦታው መሄዳቸው የሚታወቅ ነው ፤ ቦታው ድረስ ሂደው ተመልክተው የመጡትን ነገርና በመንግስት ወታደሮች ያለአግባብ የደረሰባቸውን ጉዳት ለአቡነ ኤልሳዕ ሊያስረዷቸው ወደ ሀገረ ስብከቱ ጽ/ቤት በመሄድ መናገር ሲጀምሩ ከአቡነ ኤልሳዕ ያገኙት መልስ “ስለሚታረሰው አያገባችኹም፤ ስለተተኮሰባችኹና ስለተደበደባችኹት አያገባንም” የሚል ነበር ፡፡ ለዚህ ከመጠን ያለፈ ፍርሀት እንደማሳያ ከዓመታት በፊት በተደረገው የዩንቨርሲቲ ተማሪዎች አመጽ ቤተክርስትያን የገቡትን ተማሪዎች ኦራል መጥቶ አፍሶ ሲወስዳቸው ሁለት አይነት አቋም መንጸባረቅ ችሎ ነበር ፤ የፈሩት ‹‹ይውሰዷቸው ›› ሲሉ ሌሎቹ ደግሞ ‹‹አይሆንም›› ያሉ እንደነበሩ በጊዜው መመልከት ተችሏል ፡፡ በጊዜው የደህንነት ኋላፊው አቶ ክንፈ መጥቶ ቤተክርስትያን የገቡትን ተማሪዎች በንቀት ተመልክቶ ካበቃ በኋላ ‹‹ስንቱ ታጋይ በርሀ ላይ ወድቋል እናተም ሰው ሆናችሁ ታምጻላችሁ? ለአንድ ተማሪ አንድ ጥይት ይበቃናል…››ብሎ በተናገረ በሳምንታት ጊዜ ውስጥ ጦር ኃይሎች መኮንንኖች አዳራሽ የድርጅት ስብሰባ አድርጎ ሲወጣ አንድ ጓደኛው በጭንቅላቱ 2 ጥይት እንደለቀቀበት የዓመታት ትውስታችን ነው፡፡ በቤታችን ውስጥ ለማድረግ የሚታሰብንና በተደረገ ነገር ላይ አቋም መያዝ አለመቻል ከፍርሀት ሌላ ምን ሊሆን ይችላል?
7. መሰልቸት ፡- በአሁን ሰዓት የሚገኙ የሲኖዶስ አባላት እጅጉን በእድሜ የገፉ መሆናቸው ይታወቃል ፤ በቀን ለ8 ሰዓታት ያህል ለ16 ቀናት ሳይሰለቹ ስለ ህዝበ ክርስትያን እና ስለ ቤተክርስትያን አንድነት ሳይታክቱ ስብሰባ መቀመጥ ቀላል የሚባል ነገር አይደለም ፤ በዚህ ስብሰባ ላይ በህመም ምክንያት አንዳንድ አባቶች ቤት ማረፍ ቢገባቸው እንኳን “ቤተክርስትያንን ለአቡነ ጳውሎስ አሳልፌ አልሰጥ” በሚል ሀሳብ ከነህመማቸው ስብሰባው ተጀምሮ እስከሚያልቅ ድረስ የስብሰባው ሂደት ላይ የነበሩ አባቶች እንዳሉ ለማወቅ ችለናል ፤ ከአጀንዳዎቹ ብዛትና ከቀኑ ብዛት የተነሳ አባቶች ቢሰለቹም አይፈረድባቸውም ፤ በተቻላቸው መጠን ያህል አጀንዳዎቹን መመልከት እና ውሳኔ ማሳለፍ ችለዋል ፤ ተፈጻሚነቱ ላይ ጥያቄ ቢኖርም ፤ ከዚህ ረዥምና አሰልቺ የስብሰባ ጊዜያት በኋላ ይህን ጉዳይ ተነጋግረው አቋም ይወስዳሉ ማለት ይከብዳል፡፡
8. የአቡነ ጳውሎስ ተጽህኖ ፡- አቡነ ጳውሎስ የሚያሳድሩት ተጽህኖ ቀላል የሚባል አይደለም ፤ የባለፈው ሲኖዶስ ስብሰባ ጊዜ ሲኖዶሱ ይፍረስ ብሎ የወሰነውን የአቡነ ጳውሎስን ጣኦት በተጽህኖ አማካኝነት እስከ አሁን ሳይፈርስ በቦታው ተቀምጦ አለ ፤ እርሳቸው ካመኑበት ሌሎች አባቶችን ከጎን ማሰለፉን ተክነውታል ፤ ይህ የዋልድባ ገዳም ጉዳይ ላይ የሳቸው አቋም ፕሮጀክቱ ቢሰራ ችግር የለውም የሚል ነው ፤ ይህ የታወቀው አባቶች ስብሰባን ጨርሰው ቃለጉባኤ ለመጻፍ የተወከሉ አባቶች ተጽፎ በጉባኤው ማጠናቀቂያ ላይ ሲነበብላቸው ‹‹በዋልድባ ገዳም ላይ የሚሰራውን የስኳር ልማት እንደግፋለን›› የሚል ሀሳብ ያለው ሲሆን ፤ ‹‹ይህን ጉዳይ ተነጋግረን አቋም ያልወሰድንበት ሳለ እንዴት እዚህ ውስጥ ሊጠቃለል ቻለ?›› የሚል ጥያቄ በመነሳቱ አባቶች ከቃለ ጉባኤው ላይ ማሰረዝ ችለዋል፡፡ ይች አካሄድ በአንድም ሆነ በሌላ አቡነ ጳውሎስ የሚደግፏት ሀሳብ መሆኑ ግልጽ ነው ፡፡ ስለዚህ አቡነ ጳውሎስ ጉዳዩን ከአባቶች ጋር ባይነጋገሩበትም መስመራቸውን መመልከት ችለናል ፤ የያዙት መንገድ ያዝልቃቸው አያዝልቃቸው የምናውቀው ነገር ባይኖርም፡፡
የባንጯን ውግያ በቻይና ልማዳዊ ታሪክ መሠረት በጥንት የተካሔደ ግጥሚያ ነበረ። በዚህ ጦርነት የኋንግ ዲ (ብጫው ንጉሥ) ወገን ወይም ዮውሥዮንግ በያንዲ (የነበልባል ንጉሥ) ወገን ወይም ሸንኖንግ ላይ ድል አደረገ። ከዚህ ድል በኋላ ሁለቱ ወገኖች በኋንግ ዲ ሥር ተባብረው አንድላይ ኋሥያ የተባለ ብሔር ፈጠሩ። ይህም ኋሥያ ነገድ የዛሬው ቻይናዊ ዘር አባቶች ነበሩ።
በአንድ ልማዳዊ አቆጣጠር ይህ ውግያ 2600 ዓክልበ. ገደማ የተፈጸመ ሲሆን፣ በአዲስ ምርመራዎች ግን ዘመኑ 2350 ዓክልበ. ያሕል ይሆናል። ነገር ግን ይህ ሁሉ ከአፈ ታሪክ የሚገኝ በመሆኑ፣ ብዙ ተጨማሪ መረጃ የለም። የኋንግ ዲ ሠራዊቶች በ7 ክፍሎች ወይም ጎሣዎች እንደ ተከፋፈሉ ይባላል፤ እነርሱም 'ጥቁር ድብ'፣ 'ቡናማ ድብ'፣ 'ቀበሮ'፣ 'ነብር' ወዘተ. የመሳሰሉትን ስያሜዎች ነበሯቸው። የውግያው ሥፍራ ደግሞ የሚከራከር ጉዳይ ነው፤ 3 ዋና ሃሣቦችም አሉ፦ 1) በዥዎሉ ዙሪያ፤ 2) በያንሢንግ ዙሪያ፤ ወይም 3) በዩንቸንግ ዙሪያ ተፈጸመ። ወይም ደግሞ በኋንግ ዲ እና በያንዲ መካከል ምናልባት 3 ልዩ ልዩ ውግያዎች ነበሩ።
በዚህ ዘመን ደግሞ፣ ሌላ የዥዎሉ ውግያ በኋንግ ዲ እና በቺ ዮው መካከል ሆነ። የቺ ዮው ወገን (ጅዩሊ) የኋሥያ ወገን ጋራ ጠላቶች ሆነው ነበር፤ ከዚያ በኋላ ጅዩሊ ሸሽተው የቢጫው ወንዝ ሸለቆ ለኋሥያ ሕዝብ እድገት ሆነ።
ሎሚ ዓለም-ለኻዊ መዓልቲ ናጽነት ኣብ ዝዝከረሉ እዋን፡ ኣብ ኢትዮጵያ፡ ጋዜጠኛታትን ጸሓፍቲ ኢንተርነትን ካብ መንጎ`ቶም ኣብ`ታ ሃገር ብሰንኪ ኣዋጅ እዋን ሓደጋን ምስቲ ናይ ዓሚ ዝተላዕለ ህውከት ብዝተሓሓዝን ዝተኣስሩ ኣሸሓት ሰባትን ኮይኖም ንረኽቦም።
ብመሰረት ፍሪደም ሃውስ ዝተባህለ ንዲሞክራሲ ዝሕለቕ ትካል ናጽነት ፕረስ ብደረጃ ዓለም ኣብ ውሽጢ 13 ዓመታት ብዝለዓለ ሎሚ ዓመት ምንቁልቋሉ እዚ ድማ ብሰንኪ ስግኣት ነጻ ፕረስ ኣብ ዓበይትን ዲሞክራሲያዊን ሃገራት ምኳኑ ይገልጽ።
የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ፕሬዝድንት የነበሩት አብዲ ሞሃመድ ኡመር ከስልጣናቸው መነሳታቸውን የክልሉ የኮሚኒኬሽን ቢሮ ሃላፊው ኢድሪስ ኢስማኤል ለቢቢሲ ሶማልኛ አረጋግጠዋል። ከኢድሪስ ኢስማኤል መረዳት እንደተቻለው፤ አብዲ ሞሃመድ ኡመር ከክልሉ ፕሬዝደንትነታቸው ይነሱ እንጂ የኢትዮጵያ ሶማሌ ህዝቦች ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ መሪ ሆነው ይቆያሉ ብለዋል። ኢድሪስ ኢስማኤል ጨምረው እንደተናገሩት አህመድ አብዲ ሞሃመድ የቀድሞውን ፕሬዝደንት በመተካት ተሹመዋል። ከቅዳሜ አንስቶ በጂግጂጋ እና በክልሉ … Continue reading አብዲ ኢሌ ከስልጣን መውረዱን የክልሉ ኮሚኒኬሽን ቢሮ አረጋገጠ →
በዩናይትድ ስቴትስ ባለፈው ቅዳሜ ቻርለትስቪል ቨርጂኒያ ከተማ ውስጥ የነጭ የበላይነት አስተሳሰብ አራማጅ የሆኑ ቡድኖች የጠሩት ሠልፍ፣ ተቃውሞ ገጥሞት በተቀሰቀሰ ግጭት የአንድ ሰው ሕይወት መጥፋቱና በርካቶች መጎዳታቸው ይታወቃል።
​ትላንት እንደገና በአንድ ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ሲናገሩ ደግሞ በሁከቱ ሁለቱም ወገኖች ሊጠየቁ ይገባል ሲሉ ተደምጠዋል። በዚህም ሳቢያ ከፀረ ዘረኝነትና ቀኝ ፅንፈኞች ብቻ ሳይሆን፣ ከራሣቸው የሪፖብሊካን ፓርቲ አመራሮች ሳይቀር ወቀሳ ተነስቶባቸዋል።
የዲሞክራሲ በተግባር እንግዳ በካሊፎርኒያ ስቴት ዩኒቨርስቲ ሳንበርናንዲኖ የፖለቲካ ሳይንስ መምህርና የሕግ ባለሞያ የሆኑት ፕሮፌሰር አለማየሁ ገብረማሪያም ናቸው፡፡
በመንግሥት ችግር ያልተሰበሰበ የሁለት ዓመት ውዝፍ የግብር ዕዳ እንድንከፍል እየተገደድን ነው የሚሉት ቅሬታ አቅራቢዎች ቀበሌዎቹ ወደ ወረዳነት እንዲያድጉም ጠይቀዋል።
የአሜሪካ ም/ቤት በነውጠኞች መጥለቅለቅ ዓለምን ጉድ አሰኝቷል እነቻይና የምዕራቡን ዲሞክራሲ አብጠልጥለዋል - Addis Admass Newspaper | Amharic news | Ethiopian news
ባለፈው ረቡዕ በአሜሪካ ዋሺንግተን ዲሲ፣ የተሰናባቹ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ደጋፊዎች የአገሪቱን ም/ቤት ጥሰው መግባታቸውን ተከትሎ፣ በተፈጠረው ሁከትና ግርግር፤አንድ ፖሊስን ጨምሮ አምስት ሰዎች ለሞት መዳረጋቸው ታውቋል። በነውጡ በተፈጠረው ግጭት ከ10 በላይ ፖሊሶች ቆስለው ሶስቱ ሆስፒታል እንደገቡም ነው የተገለፀው፡፡
ካፒቶል ሂል ተብሎ በሚጠራው የም/ቤቱ ህንፃ ላይ በነውጠኛ የትራምፕ ደጋፊዎች የተፈፀመውን ወረራ ተከትሎ በተፈጠረው ግጭት አንዲት ሴት በፖሊስ ተተኩሶባት እንደሞተች የተዘገበ ሲሆን በኋላ ላይ ደግሞ ተጨማሪ አራት ሰዎች መሞታቸው ተገልጿል።
የትራምፕ ነውጠኛ ደጋፊዎች በግንብ ተንጠልጥለውና መስተዋቶች ሰብረው ወደ ካፒቶል ሂል በመግባት ነው። ለሰዓታት ህንፃውን ወርውረውና ተቆጣጥረው የቆዩት ተብሏል። በርካታ ንብረቶችንም ሲያወድሙ መታየታቸው ተጠቁሟል።
በወቅቱ የአገሪቱ የህዝብ እንደራሴዎች ተሰብስበው በቀጣዩ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን የምርጫ ውጤት ላይ በመነጋገር ላይ ሳሉ ነው በድንገት የነውጠኞቹ ወረራ የተፈፀመው። በስብሰባ ላይ የነበሩ የህዝብ እንደራሴዎችም ለደህንነታቸው ሲባል በፖሊስ ታጅበው ወዳልታወቀ ስፍራ ተወስደው እንደነበር ተዘግቧል። በተቀሰቀሰው ግርግር ሳቢያም የዋሺንግተን ከንቲባ በከተማዋ ከምሽቱ 12 ሰዓት ጀምሮ የሰዓት ዕላፊ ገደብ ለመጣል ተገደው ነበር።
ተመራጩ የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን የተፈጠረውን ድርጊት በተመለከተ በሰጡት መግለጫ፤”በካፒቶል ሂል የታየው ነውጥ ትክክለኛውን አሜሪካ አያንፀባርቅም፤ እኛን አይወክልም፤ ያየነው ጥቂት ህገ-ወጥ ፅንፈኞችን ነው። ይህ ተቃውሞ ሳይሆን ቀውስ ነው። አሁኑኑ መቆም አለበት። ይሄ ቡድን ከድርጊቱ ታቅቦ ለዲሞክራሲ መንገድ እንዲጠርግ አሳስባለሁ።” ብለዋል።
በዋሽንግተን ዲሲ የተቀሰቀሰው ነውጥ በራሳቸው በዶናልድ ትራምፕ አነሳሽነትና ገፋፊነት የተፈጠረ መሆኑን የሚጠቁሙ ዘገባዎች፤ በኋላ ላይ ግን ፕሬዝዳንቱ ደጋፊዎቻቸውን በማረጋጋት ወደ የቤታቸው እንዲገቡ የሚያሳስብ መልዕክት ማስተላለፋቸውንም አመልክተዋል።
ከነውጡና ግርግሩ ጋር በተገናኘም ፕሬዚዳንቱ ከፌስቡክና ትዊተር ላልተወሰነ ጊዜ መታገዳቸው ተጠቁሞ የነበረ ሲሆን ከ12 ሰዓት በኋላ ላይ የትዊተር እገዳው ተነስቶላቸው መልዕክት ማስተላለፍ ችለዋል።
የህግ መምሪያውና የህግ መወሰኛው ም/ቤት አባላት በጋራ ተሰብስበው በሚነጋገሩበት ወቅት ነውጥ በመነሳቱ የጆ ባይደንን የምርጫ ድል የማፅደቅ ውይይት ተቋርጦ የነበረ ሲሆን ሁኔታው ከተረጋጋ በኋላ ግን የጆ ባይደንን የምርጫ ውጤት አረጋግጠዋል። የሁለቱም ም/ቤቶች እንደራሴዎች የተሰጡትን የውክልና ድምጾች በመቁጠር፣ ጆ ባይደን ቀጣዩ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት፣ ካሚላ ሃሪስ ደግሞ ም/ፕሬዚዳንት በማድረግ ያገኙትን ድምጽ አጽድቀዋል።
ባለፈው ሐሙስም ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ለመጀመሪያ ጊዜ የተመራጩ ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን አስተዳደር ሁለት ሳምንት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ አገሪቱን የመምራት ሃላፊነቱን እንደሚረከብ በይፋ ተናግረዋል። የአዲሱን ፕሬዚዳንት ባይደን ስም ሳይጠቀሱ ለ3 ደቂቃ ባደረጉት የቪዲዮ ንግግር፣ “ጃንዋሪ 20 አዲስ አስተዳደር ስልጣን ተረክቦ ስራ ይጀምራል” ብለዋል።
“አሁን ትኩረቴን የማደርገው ስርዓቱን የጠበቀ፣ የተቃናና እንከን የለሽ የስልጣን ሽግግር እንዲደረግ በማመቻቸት ተግባር ላይ ነው” ብለዋል - ነውጡ በካፒቶል ሂል ከተከሰተ በኋላ ፕሬዚዳንቱ ለመጀመሪያ ጊዜ ባደረጉት ንግግር፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳለ የዲሞክራት ፓርቲ ከፍተኛ አመራሮች ዶናልድ ትራምፕ ከዋይት ሃውስ ለመውጣት ከምትቀራቸው 10 ቀን ያልበለጠ ጊዜ አስቀድሞ ከስልጣን እንዲወገዱ የተለያዩ ዘመቻዎችን ከፍተዋል የሚሳካላቸው ባይመስልም፡፡
የካፒቶል ሂል ንህፃ በነውጠኛ ተቃዋሚዎች መወረሩን ተከትሎ፣ አስተያየት ያልሰጠ የዓለም መሪ የሉም ማለት ይቻላል። ከእንግሊዝ እስከ ዚምባቡዌ፤ ከሩሲያ እስከ እስራኤል እንደ ቻይና ኢራንን የመሳሰሉ መንግስታት ደግሞ የአሜሪካን ዲሞክራሲና የምርጫ ስርዓት እስከ መንቀፍና ማጥላላት አድርሷቸዋል የዋሺንግተን ነውጥ፡፡
ድርጊቱ በዲሞክራሲ ላይ የተፈፀመ ጥቃት ነው ያሉት የእንግሊዙ ጠ/ሚኒስት ቦሪስ ጆንሰን፤ “አሜሪካ በመላው ዓለም ለሞክራሲ የቆመች አገር ናት፤ እናም አሁን ሰላማዊና የተቃና የስልጣን ሽግግር መካሄድ አለበት” ሲሉ በትዊተር ገጻቸው አስፍረዋል።
የጀርመኗ ቻንስለር አንጌላ መርክል በበኩላቸው፤ የአሜሪካ የህግ ምክር ቤትን የወረሩት “ጥቃት ፈፃሚዎችና ነውጠኞች” እንዲሆኑ በመጠቆም፤ ድርጊቱን ከተመለከቱ በኋላ ንዴትና ሃዘን እንደተሰማቸው ገልፀዋል።
ከጀርመን ወግ አጥባቂዎች ጋር በነበራቸው ስብሰባ ላይ ቻንስለሯ ባደረጉት ንግግርም፤ “ፕሬዚዳንት ትራምፕ አሁንም ሽንፈትን ከመቀበል ይልቅ በምርጫው ውጤት ላይ ጥርጣሬ እንዲፈጠር ማድረጉን በመቀጠሉ በእጅጉ አዝኛለሁ” ብለዋል።
ሩሲያ ደግሞ ባለፈው ረቡዕ ለታየው ነውጥና ግርግር ተጠያቂ ያደረገችው “ዘመን ያለፈበት” ያለችውን የአሜሪካ የምርጫ ሥርዓትና የሚዲያው የፖለቲካ ትግል መሳሪያነት እየሆነ ነው።
“በአሜሪካ የምርጫ ስርዓቱ ጊዜ ያለፈበት ነው፤ ዘመናዊ የዲሞክራሲ መስፈርቶችን አያሟላም፤ በዚህም የተነሳ ለበርካታ ጥሰቶች ዕድል ይከፍታል፤ የአሜሪካ ሚዲያም የፖለቲካ ትግል መሳሪያ ሆኗል” ብለዋል የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይዋ ማርያ ዛክሃሮቫ።
የስፔን ጠ/ሚኒስትር ፔድሮ ሳንቼዝ በሰጡት አስተያየት፤ “በአሜሪካ ዲሞክራሲ ጥንካሬ ላይ ፅኑ እምነት አለኝ። አዲሱ ፕሬዚዳት ጆ ባይደን የአሜሪካንን ህዝብ አንድ በማድረግ ይህን ውጥረት ያልፉታል” ብለዋል።
የፈረንሳዩ ፕሬዚዳት ኢማኑኤል ማርኮን በበኩላቸው፤ “በዋሺንግተን ዲሲ የታየው ፈፅሞ አሜሪካን አይገልፃትም። በዲሞክራሲያችን ጥንካሬ ላይ እምነት አለን። በአሜሪካ ዲሞክራሲ ጥንካሬ ላይ እምነት አለን” ብለዋል በቪዲዮ ባስተላለፉት መልዕክት፡፡
የአውሮፓ ህብረት ከፍተኛ መሪዎችም ዝም አላሉም። የአውሮፓ ካውንስል ፕሬዚዳንት ቻርለስ ሚሼል በሰጡት አስተያየት፤ “አሜሪካ ለባይደን ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር እንደምታረጋግጥ አምናለሁ” ብለዋል።
የአሜሪካ የቅርብ አጋር የሆነችው አውስትራሊያ ጠ/ሚኒስትር ስኮት ሞሪሶን፤ አሳዛኝ ያሉትን “ነውጥ” አውግዘው፤ ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር ይደረጋል ብለው እንደሚጠብቁ ገልጸዋል።
የአሜሪካን ቅቡልነት ያላገኘው የቬንዝዌላ መንግስት በሰጠው መግለጫ፤ “በዚህ አሳዛኝ ሁነት፣ አሜሪካ በጠብ አጫሪነት ፖሊሲዋ በሌሎች አገራት ላይ የፈጠረችው ዓይነት ችግር ነው የገጠማት” ብሏል።
የኢራኑ ፕሬዚዳንት ሃሰን ሮሃኒ በቴሌቪዥን በተሰራጨ ንግግራቸው፤ “አሁን በአሜሪካ የታየው ሁነት የምዕራቡ ዲሞክራሲ ምን ያህል የከሸፈ መሆኑን ያረጋገጠ ነው… ህዝበኛው መሪ የገዛ አገሩን መልካም ስምና ዝና ጥላሸት ቀብቷል" ሲሉ አብጠልጥለዋል።
አፍሪካዊቷ ሀገር ዚምባቡዌም አሜሪካንና ዲሞክራሲዋን አብጠልጥላለች። ፕሬዚዳንት ኢመርሰን ምናንጋግዋ በትዊተር ገፃቸው ባሰፈሩት አስተያየት፤ “ባለፈው ዓመት ፕሬዚዳንት ትራምፕ፣ የዚምባቡዌ የዲሞክራሲ ሁኔታ እንደሚያሳስባቸው በመጥቀስ፤ በአገራችን ላይ ወገብ የሚቆርጥ የኢኮኖሚ ማዕቀብ ጥለውብናል። ረቡዕ የተስተዋለው ክስተት አሜሪካ የዲሞክራሲን ጠበቃ ነኝ በሚል ሽፋን ሌላ አገር ላይ ቅጣት የመጣል የሞራል ብቃት እንደሌላት አረጋግጧል" ብለዋል።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸንሓ አዋጅ ህጹጽ እዋን ምልዓሉን ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር አብይ አሕመድ ዝወስድዎ ዘለው ካልኦት አወንታዊ ስጉምቲታት ስዒቡ ዝመጸ’ዩ ክብል ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ኣብ አዲስ አበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ዝሃብዎ መግለጺታት ብዛዕባ’ቲ ዝነበረ አዋጅ ህጹጽ እዋን ግልጺ’ዩ ኔሩ። ፓርላማ ኢትዮጵያ ነዚ አዋጅ ክለዓል ምውሳኑ ወሃቢ ቃል ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ኒኮላስ በርነት አወንታዊ ምስ ዝበልዎም ካልኦት ስጉምቲታት’ቶም ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር አተሓሒዞም ሓቢሮም።
ከዓመታት በፊት አንድ ኦፕሬተር አንድ ነጠላ ቡጢ ጭኖ በፕሬስ ብሬክ ላይ ሊሞት ይችላል እና ያንን የመሳሪያ ቅንብር ለቀናት ፣ ለሳምንታት እንኳን ሊቆይ ይችላል ፡፡ የምርት ምርታማነትን ባህላዊ እይታ በጥሩ ሁኔታ ምሳሌ አድርጎ አሳይቷል ፡፡
ነገር ግን የትዕዛዝ መጠኖች እና የእርሳስ ጊዜዎች እየቀነሱ ሁሉንም ነገር ቀይረዋል ፡፡ አንድ ብጁ አምራች አሁን በአንድ ፈረቃ ላይ 20 ወይም ከዚያ በላይ የተለያዩ ሥራዎችን በፕሬስ ብሬክ ላይ ማስኬድ ያስፈልገው ይሆናል ፣ ብዙዎች ሁሉም የተለያዩ መሣሪያዎችን ካልጠሩ እና ከእነሱ ጋር የሚመጣውን የለውጥ ጊዜ ሁሉ ፡፡ የጨርቃ ጨርቅ አምራቾች እንዲህ ዓይነቱን ውጤታማነት በጊዜ ወይም በጉልበት የመክፈል አቅም የላቸውም ፡፡
ውስብስብ ክፍሎችን ማጠፍ ልክ እንደ ብዙ ችግሮች ይፈጥራል ፡፡ የተለያዩ የመሳሪያ ስብስቦችን በሚጠይቁ ብዙ ተጣጣፊዎች ፣ ውስብስብ ክፍሎች ብዙ ተጨማሪ የጉልበት ሥራን ፣ ቅንብርን እና የእንባን ጊዜን ይፈልጋሉ ፡፡
ውስብስብ አካላት ወይም ተከታታይ የተለያዩ ክፍሎች ሲፈጠሩ የፈጠራ ሰዎች እንዴት ውጤታማነት እንደሚያገኙ ሁሉም እነዚህ በርካታ የመሳሪያ ማቀናጃዎችን ይፈልጋሉ? በእነዚህ አጋጣሚዎች ፈጣሪዎች በፕሬስ ብሬክ አልጋው በኩል እርስ በእርስ ጎን ለጎን የሚሠሩበት በርካታ የመሳሪያ ስብስቦች (ቡጢ እና የሞት ጥምረት) ወደ መድረክ ማጠፍ ይመለሳሉ ፡፡
ኦፕሬተሮች በአንድ ማዋቀር ውስጥ በአንድ ማሽን ላይ ውስብስብ ክፍልን ማጠናቀቅ ይችላሉ ፡፡ እንዲሁም የተለያዩ ክፍሎችን ለማጠፍ አንድ ቅንብርን መጠቀም ይችላሉ-እዚህ አምስት ክፍሎች ፣ ሶስት ክፍሎች እዚያ ፣ ከዚያ በኋላ አንድ ደርዘን ክፍሎች - እያንዳንዳቸው በአንዱ የፕሬስ ብሬክ አልጋ ላይ አንዳንድ የመሳሪያዎችን ጥምረት ይጠቀማሉ ፡፡
የተካኑ የፕሬስ ብሬክ ኦፕሬተሮች በመደበኛነት በተለያዩ የታቀዱ የመሳሪያ መሳሪያዎች ሁኔታ ውስጥ በሚሠሩባቸው በብዙ ሱቆች ውስጥ አሠራሩ የተለመደ ሆኗል ፡፡ ግን ስራው እንደሚሰማው ቀጥተኛ አይደለም። በፕሬስ ብሬክ ላይ በክፍል የተቀመጡ መሣሪያዎችን በማስተካከል ብቻ አይከሰትም ፡፡ የታቀደ ቅንብር ክፍሉን ሳይጎዳ እያንዳንዱ ከታጠፈ በኋላ አንድ ኦፕሬተር እንዲያስወግድ መፍቀድ አለበት ፡፡ ከዚያ በጣም ወሳኙ ምክንያት ይመጣል-የዝግ ቁመት ፣ ወይም ለተለየ ሥራ ከታጠፈ ግርጌ በታች ባለው የፍሬን አልጋ እና በግ መካከል ያለው ክፍተት (ስዕሉን ይመልከቱ1) ለመድረክ መታጠፍ እንዲሠራ ሁሉም የመሣሪያ ስብስቦች የታሰበው ሥራቸውን በተመሳሳይ የዝግ ከፍታ ማከናወን አለባቸው ፡፡
ይህንን ሁሉ ከግምት ውስጥ በማስገባት የፕሬስ ብሬክ ማቀናበሪያ ቴክኒሻኖች እና ኦፕሬተሮች እነዚህን ማዋቀሪያዎች እንዴት ይፈጥራሉ ስለዚህ በብቃት እና በብቃት የታጠፈ ደረጃን ማከናወን ይችላሉ? በርካታ አማራጮች አሏቸው ፡፡
በጋራ የመዝጊያ ከፍታ የታቀዱ መሳሪያዎች የሽምብራ እና መወጣጫ ፍላጎትን ያስወግዳሉ እና በተመሳሳይ የሞት እና የጡጫ ማዕዘኖች ካሉ የመሳሪያ ስብስቦች የበለጠ ተለዋዋጭነትን ይሰጣሉ ፡፡ የተደረደሩ መሳሪያዎች ንድፍ (የጋራ-የዝግታ ቁመት መሣሪያዎች በመባልም ይታወቃል) በአንድ የፕሬስ ብሬክ ውስጥ በርካታ የጡጫ እና የሞት ስብስቦችን ለማዘጋጀት ይፈቅዳል ፡፡ በደረጃ መሳሪያዎች አንድ ነጠላ ቅንብር የማዕዘን ፣ የማካካሻ ፣ የጠፍጣፋ መሣሪያዎች ፣ የጎስኔክ ቡጢዎች እና የተለያዩ የ V ክፍት ቦታዎች ያሉበት ድብልቅ ሊኖረው ይችላል ፡፡ የመሳሪያውን ስብስቦች ከጫኑ በኋላ ኦፕሬተሮች ክፍሉን አንድ ጊዜ ባዶውን ይይዛሉ ፣ ከአንድ የመሳሪያ መሣሪያ ወደ ሌላው በቅደም ተከተል ይይዛሉ ፡፡
የፕሬስ ብሬክ ብዙውን ጊዜ ብሬክ አልጋው መሃል ላይ በአንድ መሣሪያ መሣሪያ ማጠፊያ ይሠራል ፣ እዚያም ኃይሎች እኩል እና ተጣጣፊዎች እውነት ናቸው። በፍሬን ማእከል ላይ መታጠፊያን መፍጠር ለኦፕሬተሮች ሚዛናዊ ኃይሎች ጥቅም ይሰጣቸዋል ፡፡
የመታጠፍ ደረጃ ብዙውን ጊዜ የመታጠፊያ ኃይሎችን ወደ መሃል ብቻ ሳይሆን ኦፕሬተሩ ከአንድ የመሳሪያ መሣሪያ ወደ ሌላው ሲዘዋወር በግራ እና በቀኝ የፕሬስ ብሬክ አልጋ ላይም ይሠራል ፡፡ ይህ ሌላ ሀሳብን ያመጣል-የታጠፈ ማጠፍ ለማከናወን የፕሬስ ብሬክ ከመሃል ውጭ መታጠፍ እንዲችል መፍቀድ አለበት ፡፡
በአጠቃላይ የማሳደጊያ ስርዓቶች ከማሽኑ ብሬክስ ይልቅ ሚዛናዊ ያልሆኑ ኃይሎችን ሊያስተናግድ ይችላል ፣ ምክንያቱም የማጥፊያ ስርዓቶች በማሽኑ ግራ ወይም ቀኝ በኩል ቶናን ለማካካስ የታጠቁ ናቸው ፡፡ በተለይም ፣ የማዳመጫ ማተሚያ ብሬክ ከጨረሩ ግራ እና ቀኝ የሃይድሮሊክ ሲሊንደሮች አሉት ፡፡ በማሽኑ ቁጥጥር በኩል እነዚህ በተለምዶ በማሽኑ ግራ ወይም ቀኝ በኩል ያለውን ቶን ይከፍላሉ እንዲሁም ማሽኑ እንዲዘጋ ሳያደርጉ ከመሃል ውጭ መታጠፍ ያስችላሉ ፡፡
ሆኖም የፕሬስ ብሬክን ማዘመን በጣም ብዙ ቶን ከመሃል ውጭ ሲገኝ ማሽኑን የሚዘጋባቸው ስልቶች አሏቸው ፡፡ ይህ ማለት ከመሃል ውጭ ማጠፍ በተጫዋች ብሬክ ውስጥ ሊከናወን አልቻለም ማለት አይደለም ፣ ግን ማመልከቻው የርዝመት እና የቶኔጅ ውስንነቶች ነበረው።
የዓለምን ታሪክ መዛግብት አገላብጠን በአሥራ ስድስት ዓመቱ ከ3,000 ለሚበልጡ ጭፍሮች መሪ ለመኾን የበቃ ወጣት ለማግኘት መሞከር ቀላል ፈተና አይኾንም። ይህ ብርቅ ታሪክ ግን ብዙም ከዘመናችን ባልራቀ አንድ ኢትዮጵያዊ ጀግና ሕይወት ውስጥ የተፈጸመ እውነተኛ ታሪክ ነው። ይህን በታላቅ ጀብዱ የታጀበውን የጄኔራል ጃገማ ኬሎን ታሪክ የዚህ የምዕራፍ አንድ ዝግጅት ርዕሰ ጉዳይ አድርገን አቅርበነዋል። በድምፅ የተሰናዳውን ያድምጡት
ብኣቦ መምበር ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ – ሕድሪ ብጻይ ዑቑባዝጊ ድቡስ፡ ዝምራሕ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ከተማ ፍራንክፈርት ተዳልዩ ምህላዉ ንኹሉ ደላይ ፍትሒ ህዝብና በዓቢ ፍናን ንሕብር።
ኩሉ ደላይ ፍትሒን መሰረታዊ ለውጢን ነዚ ተዳልዩ ዘሎ ህዝባዊ ኣኼባ ብተገዳስነት ክካፈሎን፡ ብምሉእ ናጽነት ሓሳቡን ርእይቶኡን ከፍስስ፡ ክበርህ ዝደልዮ ሕቶታት ክሓትት ግሃድኤ – ሕድሪ ብኽብሪ ይዕደም።
ብሰንኪ ምሕደራ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ህዝብና ንብርሰት ተሳጢሕሉ ዘሎ ህሞት እንኮ መፍትሒ ሽግር ህዝብና ይጽንሓለይ ዘይበሃል ህጹጽ ሓድነት ደለይቲ መሰረታዊ ለውጢ ምኳኑ ኩሉ ዝሰማማዓሉ ካብ ኮነ፡ ብዛዕባ ኩነታት ደምበ ተቃውሞን ወድዓዊ ምዕባለታቱን ብሓፈሻ፡
ዋዜማ ራዲዮ- የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ፓርቲ በቅርቡ ፓርቲውን የተቀላቀለው ጃዋር መሀመድ ኢትዮጵያዊ ዜግነት እንዳለው የሚያረጋግጥ ማስረጃ እንዲያቀርብ ደብዳቤ እንደፃፈለት ዋዜማ ያገኘችው መረጃ ያመለክታል።
የቀድሞው የኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ (OMN) ስራ አስኪያጅ ጃዋር መሀመድ የአሜሪካ ዜግነት ያለው ሲሆን የውጪ ዜግነቱን መልሶ የኢትዮጵያ ዜግነት ለመውስድ እየሞከረ እንደነበር ከወራት በፊት ገልጿል። ይሁንና የዜግነቱ ጉዳይ እልባት ሳያገኝ የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ፓርቲን ተቀላቅሎ መታወቂያም ወስዷል።
ጉዳዩን በተመለከት ብሄራዊ የምርጫ ቦርድ ለኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ ድብዳቤ ፅፎ ማስረጃ የጠየቀ ሲሆን ፓርቲው በበኩሉ ጃዋር ማስረጃ እንዲያቀርብ በደብዳቤ አሳስቧል። የፓርቲው ሊቀመንበር መረራ ጉዲና ይህን መረጃ ለዋዜማ አረጋግጠዋል።
እንዴት ለዜግነቱ ማረጋገጫ ሳያቀርብ በህግ ባልተፈቀደ መልኩ ጃዋር መሀመድ ፓርቲውን እንዲቀላቀልና መታወቂያ እንዲወስድ እንደተፈቀደለት ከዋዜማ ላነሳንላቸው ጥያቄ መረራ ጉዲና ሲመልሱ ” እኛ የምናውቀው ኢትዮጵያዊ መሆኑን ነው፣ የሀገሩን ቋንቋ ይናገራል፣ ፊቱም ኢትዮጵያዊ ይመስላል፤ መንግስትም ይህን ያውቃል” ሲሉ ቀልድ አዘል ምላሽ ስጥተዋል።
በጃዋር ዜግነት ላይ ከመንግስት የሚነሳው ጥያቄ ፖለቲካዊ ፍላጎትንም ያካተተ ሊሆን ይችላል ያሉት መረራ ጉዲና ጃዋር በቅርብ ዜግነቱን የሚያረጋግጥ ማስረጃ ይዞ እንደሚመጣ ተስፋ እንደሚያደርጉና ለብሄራዊ ምርጫ ቦርድም በጊዜው ምላሽ እንደሚሰጡ ነግረውናል።
ፓርቲያቸው ከጃዋር መሀመድ ጋር የቆየ ግንኙነት እንዳለው ያመለከቱት መረራ ፓርቲውንም የተቀላቀለው ከዚህ ቀደም በነበራቸው ትብብርና መቀራረብ የተነሳ መሆኑን ይናገራሉ።
በኢትዮጵያ ህግ መሰረት ኢትዮጵያዊ ያልሆነ ሰው በፖለቲካ ውስጥ የመሳተፍ መብት የለውም። ጃዋር መሀመድ ከሶስት ወራት በፊት በመጪው ምርጫ ለመወዳደር መዘጋጀቱን ግን ደግሞ ለየትኛው የስልጣን ወንበር እንደሚወዳደር እንዳልወሰነ ሲገልፅ ተደምጧል።
ጃዋር መንግስት ባደረገለት ከፍተኛ የአቀባበል ስነስርዓት ከአንድ አመት ተኩል በፊት ወደ ሀገር ቤት መግባቱ ይታወሳል። በወቅቱም በስልጣን ላይ ካለው መንግስት ጋር ተባብሮ ለመስራት እቅድ እንዳለው በማወጅ የድረ ገፅ ዘመቻ ሲያደርግበት የነበረውን ላፕቶፕ ኮምፒውተር የትግሉን መገባደድ ተምሳሌትነት እንዲሆን በማለት በወቅቱ የኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት ለነበሩት ለማ መገርሳ በሚሊኒየም አዳራሽ በህዝብ ፊት ማስረከቡ አይዘነጋም። [ዋዜማ ራዲዮ]
ኢትዮጵያ ውስጥ ተደርገዋል ከሚባሉት ለውጦች መካከል በስፋት የሚወራለት የ1966ቱ “አብዮት” ነው። ለዚህ ለውጥ እንደ ትልቅ ስንቅ የሚቆጠረው በማይታሰብበት ወቅት በ1953 ዓም የተደረገው የመፈንቅለ መንግስት ሙከራ ነው። ከዚህ ሙከራ በኋላ መንግስት የተለያዩ እቅዶችን በማውጣት የኢኮኖሚ ለውጥ አመጣለሁ በማለት የወቅቱን ትኩሳት ለማብረድ ጥሯል። በየጊዜው ይተገበራሉ የተባሉ የአመታት ገድብ የተቀመጠላቸው እቅዶች በአጤው ዘመንም የነበሩ መሆናቸውን ድርሳናት ይጠቅሳሉ። ከዚህም ባሻገር የአባይን ውሃ ለመገደብ ጥናቶችና አጓጊ እቅዶች እንደነበሩ ድረሳናቱ ያወሳሉ። ይህም ሆኖ በመፈንቅለ መንግስቱ የተደፈረው የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት በውስጥም ከውጭም እንከን አላጣውም። የመፈንቅለ መንግስቱን ሙከራ፣ የሌሎች ሀገራትን ተሞክሮ፣ የሕዝቡን ፍላጎት የተመለከቱ ምሁራን የስርዓቱን ቁንጮዎች መክረዋል። የስርዓቱ አካላትና ተቆርቋሪዎች ሳይቀሩ ስርዓቱን ሕዝብ ሊበላው እንደሚችል በመገመት የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት አንዳንድ ለውጦችን እንዲያደርግ ይመለክሩ እንደነበር ይገለፃል።
ይህ በኢህአዴግ ዘመንም የሆነ ክስተት ነው። የ1997 ዓም ምርጫና እመቃን እንደ አንድ ምዕራፍ ማየት ይቻላል። 1997 ኢህአዴግ ከስልጣን ሊወርድ እንደሚችል የጠቆመና የተደፈረበት ከመሆኑ ባሻገር ከምርጫው ማግስት የወሰደው እርምጃም ከሕዝብ ጋር እንዲቆራረጥ፣ የአረመኔነቱ ጥግ የታየበት ነበር። ይህን አረመኔነቱንና የወቅቱን የፖለቲካ ከባቢ ለመቀየር ልማትና ኢንቨስትመንት ወደሚባሉ ማስቀየሻዎች ዙሯል። በእርግጥ እንደ 1953ቱ አይሁን እንጅ ኢህአዴግ በይፋ ያመነው የመፈንቅለ መንግስት ሙከራ መደረጉ አይዘነጋም። የንጉሱ ስርዓት ከኤርትራ ጋር በተያያዘ ድል ማስመዝገቡን በመግለፅ ስለ አንድነት በሚያወራበት ወቅት እንደተሞከረበት ሁሉ ኢህአዴግም “ሚሊኒዬም” ባለበት ወቅት ይኼው መፈንቅለ መንግስት ሙከራ ተጠንስሶበት እንደነበር ራሱ ያመነው ሀቅ ነው።
የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት ከመፈንቅለ መንግስት በኋላ በኢኮኖሚውና በሌሎች መስኮች አጓጊ እቅዶችን እንዳወጣው ሁሉ ኢህአዴግም በምርጫ 97 ያልተጠበቀ ሽንፈት ከገጠመው በኋላ እንዲሁም ከመፈንቅለ መንግስቱ ሙከራ ማግስት አጓጊ እቅዶችን አውጥቷል። የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት ተከታታይ (የ3/5 አመት?) የኢኮኖሚ እቅዶችን እንዳወጣው ሁሉ ኢህአዴግም የአምስት አመት እቅድ፣ እንዲሁም ጊዜው ተመሳሳይ ሆኖ የእድገትን ትራንስፎርሜሽን እቅድ እያለ የፖለቲካ ውድቀቱን ለመሸፈን ጥሯል። የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት የአባይ ወንዝን ለመገደብ እንዳደረው እቅድ ሁሉ እነ መለስ ዜናዊ እስካሁን ያልተጠናቀቀውን ግድብ ያስጀመሩት ከ1997 ዓም ምርጫ በኋላ ከተደረገው ከመፈንቅለ መንግስት ሙከራው ማግስት ነው።
የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት በመካሪዎቹ ዘንድ እንዲያሻሽል እንደተነገረው ሁሉ የሕወሓት/ኢህአዴግ ጀኔራሎች ሳይቀሩ ለስርዓቱ መቆየት ሲባል ለውጥ እንደሚያስፈልግ በጠባብ ውይይት ያልተሳካላቸውን በየጋዜጣው ወትውተዋል። በተለይ ከአቶ መለስ ሞት በኋላ ኢህአዴግ ውስጥም “ለውጥ” የምትባል ሕዝብን ለመደለልም ሆነ ስርዓቱ ይቆይ ዘንድ የተደረገች ክርክር እንደነበረች እየተገለፀ ነው።
የአጤ ኃይለስላሴ መንግስት ግፊቱ ሲበዛበት አንዳንድ ለውጦችን አድርጓል። በዛ ዘመን በማይታሰብ መልኩ የካቢኔ ለውጦች ተደርገዋል። የአልጋወራሽ ጉዳይ እንዲሁም ሌሎች አካላት ስልጣን ከፍ እንዲል፣ የዘውዳዊ ስርዓቱ ከቀደመው ባሕሉ እንዲቀየር ምክረ ሀሳቦችም፣ ሙከራዎችም ተካሂደዋል። በኢህአዴግ ዘመንም ሕወሓት የነበረውን ስልጣን አጥቶ እነ ኦዴፓ/ኦህዴድ አልጋ ወራሽ ሆነው ኢህአዴግን አድሰው ያስቀጥላሉ የተባሉበት ፖለቲካ ወቅት ደርሰናል። ከንጉሱ ስርዓት አንፃር ሲታይ ብዙ ይመስሰልና ይባልለት እንጅ ከካቢኔ ለውጥ ከፍ ያላለ ስርዓቱን ለማቆየት የሚደረግ ሙከራ እየተደረገ ነው። የንጉሱ ስርዓት በእነ እንዳልካቸው ካቢኔ ለቀደመው የአጤው ስርዓት ያለው እምነት እየተሸረሸረም ቢሆን ዘውዳዊ ስርዓት እንዲቀጥል ፍላጎት እንደነበረው ሁሉ የኦዴፓ/ኦህዴድም የቀደመው የኢህአዴግ አድራጊ ፈጣሪ ሕወሓት ላይ ያላቸው አመለካከትና ታዛዥነት ቢቀየርም የሚያስቀጥሉት ሕወሓት ጠፍጥፎ የሰራውን ኢህአዴግን ነው። የአጤው ዘመን ለውጥ ለማምጣት ጥረዋል የተባሉት በተለያየ መንገድ የዘውዱን ስርዓት አድሰው ለመቀጠል እንደጣሩት ሁሉ የዛሬዎቹም ኢህአዴግን አድሰን እንቀጥላለን ብለዋል።
የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት አጓጊ እቅድ፣ ተገድዶ ያደረጋቸው ለውጦች ቢኖሩም በዘውዳዊ ስርዓቱና በንጉሱ ላይ የነበረው እምነት እየቀነሰ፣ ሕዝብ ብቻ ሳይሆን የስርዓቱ አካላትም ባሳደጋቸው ስርዓት ላይ እያሾከሸኩ በመሃል ክፍተቶች ተፈጥረዋል። እነዚህ ክፍተቶች ለተማሪዎች፣ ለሲቪክ ማኅበራትና ሕቡዕ አደረጃጀቶች ትልቅ እድል ሰጥተዋል። በተለይ ሕዝብን አፍኖ መግዛት አማራጭ እንዳልሆነና አቅምም እንደሌለው የተረዳው ስርዓት በወቅቱ የሚፈለጉትንና በሕዝብ የተጠየቁትን፣ የስርዓቱ አካላት የሚያንሾካሹኩባቸውን የለውጥ ሀሳቦች ለመተግበር እንኳ ቁርጠኛ አልነበረም። በዚህም በሕዝብና ለውጥ ፈላጊ የውስጥ ኃይሎች ተስፋ እየተቆረጠበት፣ ቀድመው ተስፋ በቆረጡት ዘንድ ትግል እየበረታበት ሄዶ የመጨረሻ ግብዓቱ ኢትዮጵያን አጉል መንገድ ላይ የጣለ ነበር።
የአጤ ኃይለስላሴ ዘመን መጨረሻ ላይ የሚታዩ ምልክቶች በዛሬዋ ኢትዮጵያም ላይ ውር ውር ማለት ጀምረዋል። የአጤው ስርዓት ጊዜው የሚጠይቀውም ማሻሻያ ለማድረግ እየፈዘዘ፣ በሌላ በኩል ደግሞ ከውስጥም ከውጭም ያሉትን ጫናዎች ለመቋቋም የካቢኔና የአልጋወራሽ ጉዳይ ላይ ሲጨነቅ ለጠላቶቹ ብርታት፣ ለሕዝብና ደጋፊዎቹ ተስፋ መቁረጥን እንደሰጠው ሁሉ የወቅቱ ገዥዎች ተመሳሳይ ችግር ላይ ወድቀዋል። የጠ/ሚ ዐቢይ መንግስት ከአሳዳጊው ሕወኃት ጋር ያለው ግንኙነት “ሰማይ አይታረስ ንጉስ አይከሰስ” በሚባልበት ዘመን ዘውዱ እንዳለ ሆኖ የንጉሱ አልጋዎራሽ ስልጣን እንዲይዙ ሀሳብ ሲያቀርብ ከነበረው የ1960ው የውስጥ ኃይል እምርታ ያሳየ ነው ለማለት ይከብዳል። የ1960ዎቹ የንጉሱ ስርዓት አካላት የንጉሱን ስርዓት ለማዘመን ጥረት እንዳደረጉት ሁሉ የዛሬዎቹም ኢህአዴግን ከተቸከለበት ኋላ ቀርነት ነፃ እናወጣዋለን ከማለታቸው ውጭ መሰረታዊ የስርዓት ለውጥ አልጠየቁም። የ1960ዎቹ ዘውዱ ይበልጥ ተቀባይነት ኖሮትና ዘምኖ እንዲቀጥል እንደፈለጉት ሁሉ የ2011 ዓም አልጋወራሾችም ኢህአዴግን እንዲታደስ ይፈልጋሉ። የዘውዳዊ ስርዓት በውስጥና በውጭ በነበረው ግፊት መሰረታዊ ለውጥ ሳያመጣ እዘምናለሁ ሲል ከወዳጆቹ ተቆራርጦ፣ ለጠላቶቹ ሀይል እንደሰጠው ሁሉ ኢህአዴግም መሰረታዊ ለውጥ (የሕገ መንግስት፣ የፌደራል አወቃቀር፣ የስልጣን ውክልና እና አጠቃቀም) ሳያመጣ በመሃል ብዙ ክስተቶች ተፈጥረዋል። ኢህአዴግ መሰረታዊ ሳያመጣ ኢህአዴግ በተደጋጋሚ ሲወቀስባቸው ከነበሩት መካከል የተወሰኑትን ክፍተቶች አሻሽላለሁ ሲል ወዳጆቹ መሻሻል እንደማይችል እንዲያስቡ፣ ተቀናቃኞቹም የቆየ አቋማቸውን እንዲያጠናክሩ አድርጓል። በንጉሱ ዘመን ዘውዱን ለማዘመን በተደረገ ጥረት መሰረታዊና ወቅቱን የሚመጥን ለውጥ ባለመደረጉ የወላወሉ እንዳሉ ሁሉ ሲቪክ ማኅበራት ለውጡ በቂ እንዳልሆነ ጠይቀዋል። ሲቪክ ማሕበራት በየፊናቸው መብታቸውን ሲጠይቁ በየ ሲቪክ ማኅበራቱ የነበሩ ግንባር ቀደሞች ከሲቪክ ማሕበረሰብ ሚና ያለፈና በኋላም አብዮቱ የፈነዳበትን ሚና ተጫውተዋል። በዚህ ወቅትም ኢህአዴግን አድሼ እቀጥላለሁ ከሚለው ጋር እየዋሉ፣ ከተቃዋሚ ጎራ ነን እያሉ የሚወላውሉ ቢኖሩም መሰረታዊ ለውጥ የሚፈልጉና ይህን አቋም እየተቀበሉ ያሉም በመበራከት ላይ ናቸው።
የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት መሰረታዊ ለውጥ ሳያመጣ የይመሰል ለውጥ ላይ ሲያተኩር የአጤውን ስርዓት ደፍረው መብት የማይጠይቁ ሁሉ በድፍረት መብታቸውን ጠይቀዋል። ስርዓቱ እየወላወለ ከወቅቱ ጋር መሄድ ሲሳነው የነገሌው ጦር፣ መምህራን፣ ሙስሊሞች፣ ሴቶች፣ ተማሪዎችና ሌሎቹም ጥያቄዎቻቸውን በይፋ አቅርበዋል። ለይምሰል የሚደረጉ ለውጦች ለሀገርም የማይጠቅሙ፣ የራሳቸውን ጥቅሞችም የማያስጠብቁ መሆናቸውን በውል የተረዱ አካላት ትግሉን ከፍ አድርገውታል።
የአጤው መንግስት መሰረታዊ ለውጥ ለማምጣት በፈራበት ወቅት የነገሬው ጦር ስለምግብና ውሃ ጥያቄ እንዳነሳው ሁሉ ጠ/ሚ ዐቢይ ስልጣን በያዙ በጥቂት ወራት መከላከያ ሰራዊቱ ጥያቄውን አንግቦ ቤተ መንግስት ድረስ ከእነ ትጥቁ ገብቷል። የአጤ ኃይለስላሴ መንግስት በወቅቱ የሚጠየቀውንና በርካታ ጥያቄ ለመመለስ ቁርጠኝነትና አቅም ባጣበት ወቅት ማሕበራት በድፍረት ንቅናቄ እንደጀመሩት ሁሉ የጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ መንግስት አፋኙን ኢህአዴግ በየ አደባባዩ በሚሰሙ ድስኩሮችና አንዳንድ ለውጦች አድሼ እቀጥላለሁ ሲል ከመምህራን፣ ከጤና ባለሙያዎችና መሰል ማሕበራት ጠንካራ ጥያቄዎች እየተነሱበት ነው። አንዳንዴም ተማሪዎችንና ጥያቄ ያነሱትን ቤተ መንግስት ድረስ ተቀብሎ በክብር አነጋግሮ ይመስልስ ከነበረው ከአጤ ኃይለስላሴው ወቅት በባሰ የእነ ጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ መንግስት የደመወዝን ጨምሮ ሌሎች ጥያቄዎችን የሚያነሱት ጋር ትዝብት ውስጥ መግባቱን የጤና ባለሙያዎችን ጉዳይ በምሳሌነት ማንሳት ይቻላል። በአጤው ዘመን የተቃዋሚ ፓርቲዎች አልነበሩም፣ የሙስሊሙና ሌሎች እንቅስቃሴዎች እንደ አዲስ የተጀመሩ እንጅ ለውጥ ከተባለው በፊትም አገዘዙን ያን ያህል ያስጨነቁ አልነበሩም። በአጤው ዘመን ብሔርተኝነት የእነ ስታሊንን መፅሐፍ የሸመደዱ በጣም ጥቂት ባለጎፈሬዎች እንደ ፋሽን የያዙት እንጅ እንደዛሬው በየአደባባዩ የሚዘመርና ይህን የሚያስፈፅሙ አካላት የተደራጁበት አልነበረም። ከአጤ ኃይለስላሴው አንፃር ሲታይ የጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ መንግስት ለትችት የተጋለጠ ነው። በአንድ በኩል አሳዳጊው ጋር በይፋ የተኮራረፈ ነው። በሌላ በኩል ባለፈው የነበረውን የዘር ፖለቲካ በባሰ መንገድ እያስቀጠለ ነው ተብሎ የከፋ ትችት እየደረሰበት፣ አደባባይ ወጥተው ባሞገሱት ዘንድ እንኳ እምነትም እያጣ ነው። ከምንም በላይ በአጤው ዘመን ያላቆጠቆጡ የፖለቲካ ኃይሎች የወለዱት የጠ/ሚ ዐቢይ መንግስት አብዛኛው ትግሉ ከፈጣሪዎቹም ጋር ጭምር መሆኑ አደጋው የከፋ መሆኑን እንረዳለን። የዘመኑ ሚዲያና ሌሎች ጉዳዮች ሲታከሉ የአልጋወራሽና ሌሎች ጉዳዮችን አንስቶ ዘውዳዊ ስርዓቱን ለማዘመን ሀሳብ ከነበረው የአጤው መንግስት በላይ የሕወሓት አልጋወራሽ የሆነው ኦዴፓ/ኢህአዴግ ወቅቱ የሚፈልገውን ለውጥ ባለማምጣትና ኢህአዴግን አድሶ ለመቀጠል በሚደረግ የፖለቲካ ጨዋታ እየዳከረና ራሱን ለአብዮት ሰይፍ እያዘጋጀ መሆኑን መገንዘብ አያቅትም። ይህ በወዳጆቹና እምነት በጣሉበት ሳይቀር ተስፋ የሚያስቆርጥ፣ ተቀናቃኞቹ አቋማቸውን እንዲያከሩ የሚያደርገው የጠ/ሚ አገም ጠቀም የፖለቲካ አካሄድ በወቅቱ ከሚታየው ንፋስ ጋር ሲደመር ኢትዮጵያ በሌላ አብዮት ቋፍ ላይ ነች ወይ? የሚል ጥያቄን ያስነሳል። በአጤው ስርዓት ዘውዳዊ ስርዓቱን በማዘመን ከውድቀት ለመዳን ሲጥሩ “የለውጥ አቀንቃኝ” የተባሉ፣ ለሀገርም ባለውለታ የነበሩት ሳይቀር መጨረሻው የሆነው ከአደናቃፊዎቹ ጋር በአንድ ጉድጓድ ነበር። ጠ/ሚ ዐቢይ የሚመሩት የ”ለውጥ” ኃይል አልጋአውራሹ ሕወሓት ከሚመራው በተቃራኒ ተስፋ ተጥሎበት የነበር ቢሆንም እየቆየ ግን “ኢህአዴግ ኢህአዴግ” ነው እየተባለ ነው። በአጤው ዘመን አዲስ ሀሳብ አምጥተዋል ተብለው ከተሞገሱ በኋላ በተግባር ሲታዩ በአደባባይ “ምድጃ ቢቀያየር ወጥ አያጣፍጥም” ተብሎ “ኧረ ፋታ ስጡኝ፣ ፋታ” ብሎ ከረፈደ ሆነና ፋታ የሚሰጠው አላገኘም። መጨረሻው የሆነው አዘምነዋለሁ ካለው ዘውዳዊ ስርዓት ጋር መውደቅ ነው።
በተመሳሳይ በአንድ ወቅት ተስፋ ተጥሎበት የነበረው የእነ ዐቢይ አህመድ ቡድን ከተጠላው ጋር ተነፃፅሮ “ለውጥ የለም” እስከመባል እየደረሰ ነው። “ያው ናቸው” እስከመባል ያደረሱ “ከለውጥ ኃይል” የማይጠበቁ የቀደመው ነገስት/ሕወሓት ተግባራትን እየፈፀመ ነው። የጠ/ሚ ዐቢይ መንግስት የሚተችባቸውን ካላስተካከለ (የሚያስተካክል አይመስለም)፣ ወቅቱ የሚጠይቃቸውን ጥያቄዎች ካልመለሰ (ከዘውዱ ስርዓት በባሰ አቅምና ቁርጠኝነት ያለው አይመስልም) የ1960ዎቹ ገዥዎች የለውጥ ኃይልና ለውጥ አደናቃፊ ተብለው እምብዛም ሳይለዩ “ፋታ፣ ፋታ” እያሉ የፋታ ጊዜ አልፎባቸው ወደ አንድ ጉድጓድ እንደተወረወሩት ሁለ የጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ መንግስትም የእፎይታና የፋታ ጊዜውን እያለፈ ይመስላል። ከዘውዱ ስርዓትም በባሰ የድሮውን አንጋሽ ሕወሓትን ጨምሮ የያዘውን ኢህአዴግን “ለማደስ” ቅድሚያ ሰጥቶ እየሰራ ያለው የዐቢይ መንግስትም እጣው በአንድ ጉድጓድ ላይ መጣል ላለመሆኑ የወቅቱን የፖለቲካ ከባቢ መሞገት የሚቻል አይመስልም!
እቲ ስለያዊ ሓበሬታ ኣብ ምምእራር ዝነጥፍ መርበብ ኣብ ጸብጻቡ፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ 16 መስከረም ሰለስተ መራኽብ ናብ ወደብ ዓሰብ ከምዝተጸግዓ፣ ናይ ሳትላይስ ስእሊ ከምዘረጋግጸ የረድእ።
የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ወደ ኢትዮጵያ ከገባ በኋላ የወጣውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ተከትሎ በአገሪቱ የሚገኙ የቱሪዝም መዳረሻዎች ለቱሪስት ዝግ ሆነው መቆየታቸው ይታወሳል።
ቱሪዝም ኢትዮጵያ በአማራ ክልል ላልይበላ ከተማ በቱሪዝም ዘርፍ ለተሰማሩ ባለድርሻ አካላት በጎብኚዎች ደህንነት አጠባበቅ፣ ለቱሪስት መረጃ አሰጣጥ እና በአገር አቀፍ የቱሪዝም መለያ /ብራንድ/ ዙሪያ ስልጠና ሰጥቷል።
በጎንደር፣ በባህርዳር፣ በላልይበላ እና በደባርቅ አከባቢ ለተወጣጡ ከ600 በላይ ለሆኑ አስጎብኚዎች፣ የሆቴል ባለቤት ተወካዮች፣ ድጋፍ ሰጪዎች እና የደህንነት ጠባቂ ባለሙያዎች ነው ስልጠናው የተሰጠው።
የቱሪዝም ኢትዮጵያ ዋና ዳይሬክተር አቶ ስለሺ ግርማ እንዳሉት የላልይበላ ውቅር አብያተክርስቲያናትም ከነገ ጀምሮ ለጎብኚዎች ክፍት እንደሚደረግ ለኢዜአ ገልጸዋል።
የ2016 ኦሬንጅ ኮንፌድሬሽን ካፕ የምድብ አላፊዎች ትላንት በተለያዩ የአፍሪካ ከተሞች በተደረጉ ጨዋታዎች ታውቀዋል፡፡ ምስራቅ አፍሪካ ከወዲሁ አንድ ተወካይ ስታረጋግጥ የሰሜን አፍሪካ የበላይነት አሁንም በውድድሩ ላይ ተንፀባርቋል፡፡
ሊበርቪል ላይ ኢትዮጵያዊው ኢንተርናሽናል የመሃል ዳኛ ባምላክ ተሰማ በመራው ጨዋታ የጋቦኑ ሲኤፍ ሞናና የቱኒዚያው ኤቷል ደ ሳህልን 1-0 መርታት ቢችልም ወደ ምድብ ለማለፍ ግን አልቻለም፡፡ ሶስ ላይ ኤቷል 2-0 ያሸነፈ በመሆኑ ወደ ምድብ ለመግባት አልተቸገረም፡፡ ለሞናና የአሸናፊነቷን ግብ ሉዊ ኦንቻንጋ ከመረብ አሳርፏል፡፡
የታንዛኒያው ያንግ አፍሪካንስ በአንጎላው ሳግራዳ ኤስፔራንሳ ቢሸነፍም ወደ ምድብ ማለፍ ችሏል፡፡ ሳግራዳ በላቭ ካቡንጉላ ግብ 1-0 ቢያሸንፍም ከሁለት ሳምንት በፊት ዳሬ ሰላም ላይ 2-0 በመረታቱ ወደ ምድብ የሚያሳልውን ውጤት ማግኘት አልቻለም፡፡ ውጤቱ ያንጋ ወደ ምድብ ያለው ብቸኛው የምስራቅ አፍሪካ ቡድን ያደርገዋል፡፡
ሌላው የምስራቅ አፍሪካ ተወካይ የሱዳኑ ኤል ሜሪክ ማራካሽ ላይ በካውካብ ማራካሽ 2-0 ተሸንፎ ከውድድር ውጪ ሆኗል፡፡ ለማራካሹ ክለብ አል ፋኪህ ሁለቱንም ግቦች ማስቆጠር ችሏል፡፡ አምና በቻምፒየንስ ሊጉ ግማሽ ፍፃሜ ሁለት ክለቦችን ማሳተፍ የቻለችው ሱዳን ዘንድሮ በአፍሪካ መድረክ ተወካይ የላትም፡፡
ደቡብ አፍሪካ ላይ ጨዋታውን ሊጠናቀቅ በተቃረበበት ወቅት ሶስት ግብ አስተናግዶ የተመለሰው የጋናው ሚዲአማ በሜዳው እና ደጋፊ ፊት ማሜሎዲ ሰንዳውንስ 2-0 በማሸነፍ ወደ ምድብ መግባቱን አረጋግጧል፡፡ ለሚዲአማ የድል ግቦቹን ማሊክ አኮዋ በፍፁም ቅጣት ምት እና በርናድ ኦፎሪ አስገኝተዋል፡፡ አንድ የጋና ክለብ በንፌድሬሽን ካፑ ወደ ምድብ ሲገባ ይህ ከስምንት አመት በኃላ ለመጀመሪያ ግዜ ነው፡፡
የሞሮኮው ፉስ ራባት ወደ ምድብ በመግባት መልካም የሆነ ሳምንትን አሳልፏል፡፡ ባሳለፍነው ሳምንት መጨረሻ በሞሮኮ ቦቶላ ሊግ ዋይዳድ ካዛብላንካን ከሜዳው ውጪ 1-0 ያሸነው የመዲናዋ ክለብ የማሊውን ስታደ ማሊያንን 4-0 በሆነ ሰፊ ውጤት ማሸነፍ ችሏል፡፡ ለራባቱ ክለብ የድል ግቦቹን ሙስጠፋ ኮንዴ፣ መሃመድ ናሂሪ፣ የሱፍ ኒጄ እና ሙራድ ባትና ከመረብ አዋህደዋል፡፡
የግብፁ ምስር አል ማቃሳ ከአል አሃሊ ትሪፖሊ ፋዩም ላይ 1-1 በመለያየቱ ከኮንፌድሬሽን ካፑ ተሰናብቷል፡፡ ለመጀመሪያ ግዜ በውድድሩ ላይ የተካፈለው ማቃሳ በጋናዊው አጥቂ ናና ፖኩ ግብ መምራት ቢችልም የሊቢያውን ክለብ አድል በፍፁም ቅጣት ምት አቻ ማድረግ ችሏል፡፡ ሊቢያ ውስጥ ባለው ያለመረጋጋት ጨዋታዎቹን በገለልተኛ ሜዳ ሲያካሂድ የነበረው አሃሊ ትሪፖሊ በስተመጨረሻም ወደ ምድብ ማለፍ ችሏል፡፡
ኣብ ኒው-ዮርክ ንቪኦኤ ክፍሊ ትግርኛ ቃለ-መጠይቕ ዝሃቡ ፕረሲደንት ኢሳያስ፡ ብዛዕባ ሶማል፡ ዲሞክራስን ምርጫን፡ ብዛዕባ እሱራት፡ ከምኡ`ውን ብዛዕባ ዲፕሎማሲያዊ ርክባት ምስ ምዕራባውያን ሃገራትን ካልኦት ሕቶታትን ቀሪብሎም ኣሎ ተኸታተሉ።
ዲቦራ ቴምቦ የአቅion / ኮርቴቫ ዘር ዛምቢያ የግንኙነት ሥራ አስኪያጅ ነች ፡፡ በዚህ ሚና እሷ ከባለድርሻ አካላት ፣ ከአጋር ድርጅቶች እና ደንበኞች ጋር የንግድ ግንኙነቶችን ለመገንባት እና ለማቆየት ኩባንያው የነዚህን ግንኙነቶች እሴት ከፍ እንዲያደርግ እና በገበያው ውስጥ እንደ መሪ ተወዳዳሪነት እንዲኖር ለማስቻል ትሰራለች ፡፡
ዲቦራ በ 2016 አቅ 2016 / ኮርቴቫን የተቀላቀለች ሲሆን በተለያዩ የደንበኛ ግንኙነት አስተዳደር ሚናዎች ውስጥ አገልግላለች ፡፡ ዲቦራ ከ 11 ዓመታት በላይ የሥራ ልምድ ያላት በውስጥም ሆነ በውጭ ካሉ ቁልፍ ባለድርሻ አካላት ጋር ትርፋማ የረጅም ጊዜ ግንኙነቶችን በመገንባትና በማቆየት ከፍተኛ ፍላጎት ነች ፡፡
ፈጠራ እና ተነሳሽነት ያለው ግለሰብ ዲቦራ በምታደርጋቸው ነገሮች ሁሉ ስኬታማነትን በማረጋገጥ ረገድ የሚኮራ የቡድን ተጫዋች ናት ፡፡ ለስኬት ያላት ፍልስፍና ወጥነት ፣ ተግሣጽ ፣ ተጠያቂነት ፣ ፈጠራ እና አፈፃፀም ነው ፡፡
የዛምቢያ የግብይት ኢንስቲትዩት (ዚም) አባል የሆኑት ዲቦራ በግብይት ዲፕሎማ ፣ በግብይት የመጀመሪያ ዲግሪ እና በቢዝነስ አስተዳደር (ኤም.ቢ.) ጄኔራል አግኝተዋል ፡፡
ስለ ሽልማት ስናስብ---ከነበረው አልወጣንም- በአስተሳሰብ ማለቴ ነው:: ሌላስ መኖር አልነበረበትም ወይ የሚል ጥያቄ አንጠይቅም፡፡ የቀዳማዊ ኃይለ ስላሴ ፋውንዴሽን አንዱ ትልቁ የሽልማት ድርጅት ነው፡፡ ይሄን አሁን --- ብልጭ ድርግም ከሚሉት የሸላሚ ድርጅቶች ልዩ የሚያደርገው በአግሮ ኢኮኖሚ፣ በእርሻ፣ ኢንዱስትሪን ባስፋፉና በጀመሩ ሰዎች፣…
• የግብፅ ልጆች ከእናታቸው ጡት ቀጥሎ የህልውናቸው መሠረት ተደርጎ የሚነገራቸው ዐባይ ነው • ሁላችንም የየራሳችንን ችቦ ደምረን ካቀጣጠልን፣ የድህነት ጨለማ ከሀገራችን ይወገዳል • የዐባይን ጉዳይ ከፖለቲካና ከፓርቲ ጋር ለማገናኘት መሞከር ነውር ነው • የዐባይ ግድብ እኛ ታሪክ መሥራት እንድንችል የተፈጠርልን…
(ኤሌክትሮን፣ ፕሮቶን፣ ኒውትሮን፣ ዲዩትሮን፣ ፖሲትሮን…) በአንተነህ ይግዛው እ.ኤ.አ በ2015...በወርሃ መጋቢት አጋማሽ ላይ፣ ኢትዮጵያን ከስም ጋር ያቆራኘ ዜና ከወደ አሜሪካ በተለያዩ ድረገጾች ተሰራጨ፡፡ለየት ያለ ስም ያላቸውን ግለሰቦች እየመረጠ በየአመቱ ደረጃ የሚሰጠው አንድ ታዋቂ የአሜሪካ ድረገጽ፣ በዚያው ሰሞንም ለ33ኛ ጊዜ በዕጩነት ያቀረባቸውን…
• “ምርጫ”፣ “ዴሞክራሲ”፣… የሁሉም ችግር መፍትሄ የሚመስላቸው ፖለቲከኞች፣ ዛሬም አልባነኑም? የትኛውም ፓርቲ ቢመረጥ ችግር የለውም? በማን ላይ ነው የተማመኑት? ወይስ አለማሰብ ነው መተማመኛቸው? • በቅድሚያ፣ “ለህግና ስርአት” ክብር ካልሰጠን፣ “ምርጫና ዲሞክራሲ” ሰላምን የሚያሳጡ አደጋዎች እንደሚሆንብን እንወቅ። • “የሽግግር መንግስት”፤ “የስልጣን…
• *የኢትዮጵያ ሕዝብ በአንድነት በመቆም የጠላቶቻችንን ህልም ቅዠት ማድረግ ይጠበቅበታል • *የአሁኑ ወጣት ከስሜታዊነት ወጥቶ ለምን ብሎ መጠየቅና እውነታውን መረዳት አለበት • *ክብሩ የሰው ልጅ ሕይወት በከንቱ መጥፋቱና ንብረት መውደሙ መወገዝ ይኖርበታል • *በአጥፊዎች የተፈጸመው አገር የማውደም ሥራ ሀጫሉን ዳግም…
አደን፤ ድሮና ዘንድሮ!ድሮ ሰው ለቅሞና አድኖ ነበር የሚኖረው፤ ታዲያ ከእነርሱ የወረስነው ነው አሁንም የምናድነው?አድኖ ሲባል ብዙ ሮማንቲሳይዝ አታድርገው.፤ የሚያድነው አሳ፣ አይጥ፣ ቅንቡርስ፣ ወፍ ምናምን ነው፤ አንበሳና ዝሆን አይመስለኝም፡፡ ለምን አልመሰለኝም? በሌላ ጊዜ. እንደውም ብዙ ጊዜ የሚያድነው ቅንቡርስና ትላትል ስለነበር ለቅሞና…
ሊዮናርዶ ዲ ሰር ፔሮ ዳቬንቺ (አፕሪል 15, 1452 - ሜይ 2, 1519 እ.ኤ.አ.)፣ የጣልያን ዜግነት ያለው ሰዓሊ፣ ቀራጺ፣ አርኪቴክት፣ ሙዚቀኛ፣ ተመራማሪ፣ የሂሳብ ሰው፣ ኢንጅነር፣ የመሬት ጥናት ተመራማሪ፣ የእንስሣት ጥናት ተመራማሪ እና ጸሃፊ ነበር። ሊዮናርዶ የእንደገና መወለድ የጥበብ ሰው ተደርጎ ይወሰዳል። የምድራችን የምንግዜም ምርጥ ሰአሊዎች ከሚባሉት አንዱም ነው። እንደ ሄለን ጋርድነር ገለጻ ሰአሊው ካለው ጥልቅ የማመዛዘን ችሎታና ፍላጎት ልዩ ስጦታ ከተቸራቸው የአለማችን ጥቂት ሰዎች አንዱ ነው።
ሽራሮ ሽሬ አክሱ አድዋ እዲግራት በመሬቱ ሰው የሚባል የለበትም:: ካለም እርምጃ ይወሰድበታል:: በተዘጋ ቤት ያለ ምብረትተጏጉዞ እልቋል:: ቀሪውን የኤርትራ ውታደሮች ልብስ ለብሶ እህቶቹን ይድፍራል; ይዘርፋል : ብሎም ይገድላል::
ዓለም-ለኸ ማሕበር ስዱዳት ጨንፈር ኢትዮዽያ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ፣ ክልቲኦም ወገናት ደቡብ ሱዳን ንውዕል ምቁራፅ ተኲሲ ድሕሪ ምፍራሮም ድሕሪ ምጥሓሱ፣ኲናት ተወሊዑ ንሰላማውያን ሰባት ይጎድእ ኣሎ ይብል።
20 December በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ታኅሣሥ 11 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ታኅሣሥ 10 ቀን ላይ ነው።
ዜማ:- ዜማው የልጅቷን ድምጽ ልክ በደንብ የጠበቀ ነው፤ አንተነህ ወራሽ ጎበዝ ልጅ ነው። የልጅቷ አቅምና ድምጽ በደንብ ገብቶታል። ከአበበ መለሰ በኋላ ለድምጻውያን በልካቸው ዜማ የሚሰራ ደራሲ እስከዛሬ አልሰማሁም (አልፎ አልፎ ቢመጡም)፡፡ የቴዲ አፍሮን እዚህ ውስጥ ማካተት አይቻልም፤ ለራሱ ስለሚሰራ።
የአምባገነን መንግስታትን መሪዎች ከነባራዊ እውነታ እንዲነጠሉ በማድረግ ጭምር ለአምባገነናዊ ሥርዓት መፍረስ ከፍተኛ አስተዋፅዖ ያበረክታል። በዚህም፣ አምባገነን መንግስታት በሕብረተሰቡ ውስጥ ያለውን ለውጥ እና የነገሮችን መለዋወጥ መገንዘብ ይሳናቸዋል።
የለንደን ስኩል ኦፎ ኢኮኖሚክስ ዳይሬክተር የነበረው “Anthony Giddens” ስለ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታና የለውጥ ሂደት በሰጠው ትንታኔ በ1989 ዓ.ም (እ.አ.አ.) የታየውን የሶፌት ህብረት መፈራረስ እንደማሳያ ይጠቅሳል። በወቅቱ በተለያዩ የምስራቅ አውሮፓ ሀገራት ከፍተኛ ቁጥር ያለው ሕዝብ ለተቃውሞ ወደ አደባባይ ወጥቶ ነበር። ሆኖም ግን፣ በዓለም ታሪክ ከታዩት አብዮቶች ሁሉ በተለየ፣ በጣም ዝቅተኛ ሁከትና ብጥብጥ (violence) የተከሰተበት እንደሆነ ይጠቀሳል። ቀድሞ የማይደፈር ይመስል የነበረው አምባገነናዊ ሥርዓት እንዳልነበረ ሆኖ ሲፈራርስ፣ በወቅቱ የአሜሪካ ፕረዜዳንት የነበሩት “Ronald Reagan” እንዲህ ሲሉ ተናግረው ነበር፡-
በእርግጥ በ1989 ዓ.ም ሁከትና ብጥብጥ የተከሰተበት ብቸኛ አጋጣሚ የቴሌለቭዢን ጣቢያዎችን ለመቆጣጠር ጥረት በተደረገበት ወቅት ነበር። እንደ “Anthony Giddens” አገላለፅ፣ የቴሌቪዥን ጣቢያዎችን ቀድሞ መቆጣጠር በወቅቱ ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገባ ተግባር እንደሆነ ይጠቅሳል። ምክንያቱም፣ ከ25 አመት በፊት በተለያዩ የዓለም ሀገራት የቴሌቪዥን ጣቢያዎች ቁጥርና ተደራሽነት በከፍተኛ ሁኔታ የጨመረበት ነበር። በመሆኑም፣ “ከቀድሞው ግዜ በተለየ ዜጎች ንቁ፥ ፈጣን (active, reflexive) እንዲሆኑ አስችሏቸዋል” ይላል። ስለዚህ፣ ባልተለመደ መልኩ አብዮቱ በሁከትና ብጥብጥ ያልተደናቀፈበት ምክንያት በቴሌቪዥንና ሌሎች የመገናኛ ቴክኖሎጂዎች አማካኝነት የሕብረተሰቡ ንቃተ-ህሊና በከፍተኛ ሁኔታ በመዳበሩ እንደሆነ ይጠቅሳል።
ሌላው ሊሰመርበት የሚገባው ነጥብ፣ ሁከትና ብጥብጥ የተከሰተባቸው ቦታዎች የቴሌቪዥን ጣቢያዎች መሆናቸው ነው። ለዚህ ዋናው ምክንያት ቴሌቪዥን በወቅቱ ለነበሩት አምባገነን መንግስታት በስልጣን ላይ ለመቆየት ቁልፍ ሚና ስለ ነበረው ነው። በምስራቅ አውሮፓ የነበሩት ኮሚኒስታዊ አምባገነን መንግስታት በአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ተቀባይነት ስላልነበራቸው፣ ከሕዝቡ ውስጥ ተገፍተው የወጡና በፕሮፓጋንዳ ላይ ብቻ የተመሰረተ ሕልውና የነበራቸው ናቸው። በወቅቱ ዋና የፕሮፖጋንዳ መሳሪያ የነበረው የቴሌቪዥን ጣቢያ ከቁጥጥራቸው ከወጣ ግን የሥርዓቱ ማብቂያ ይሆናል። በመሆኑም፣ ሁከትና ብጥብጥ የተከሰተው ይህ አምባገነንነት የተጠለጠለበት ገመድ፥ የቴሌቪዥን ጣቢያን ለመከላከልና ለመቆጣጠር በተደረገው ትግል ነው።