Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አሁን የመጀመሪያው የመልእክት ዘመናቸው ጋር እንቁም። እነዚህ አመታት በሰው ልጅ ታሪክ ውሰጥ አቻ የማናገኝላቸው የእውነት፣ የታላቅነትና የጽናት አመታት ናቸው። እነዚህ አመታት የህያው ማንነታቸው መጽሀፍ መግቢያ ናቸው፤ የህይወትና የልፋት መጽሐፋቸው… እንደውም ከመቼም በፊት የተአምራቱ መክፈቻ አመታት ናቸው።
እነዚህ አመታት የአሏህ መልእክተኛ ብቸኛና ባይተዋር ሆነው አለፉ።… የኖሩበትን እረፍት፣ ሰላምና መደላደል ትተው ሰዎችን -ወዳልገባቸው… ወደማያውቁት… አንደውም ወደማይወዱት… ወደሚጠሉት… ነገር- ሊጣሩ ተላኩ። ከጥቂቶች ይልቅ ወደ ብዙሃኑ የአለም ህዝብ መልእክቱን የማድረሰ ኃላፊነት የተሰጠው ሰው ምን አይነት ከባድ ሸክም አለበት!? የአላህ መልእክተኛ ሙሐመድ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ግን ይህንን ብቻ አይደለም የሰሩት…
በእርግጥም አኮ… ሰዎችን በፍካሬያቸው ዙሪያ፣ በእውቀታቸው ልክ እና የጋራ በሆነ ሀሳብ ላይ ማናገር ቀላል ሊሆን ይችላል። ከርቀት ሆነህ ስትጠራቸውማ!… እነርሱም የማያዩት ላንተ ይታይሀል። አንተ የምትኖርበትን እነርሱ አያውቁት፤ አይገባቸው!…
ከዚህ ሲከፋ ደግሞ የህይወታቸውን መሰረት ልታናጋ ምሶሶውን ልትነቀንቅ ስትጠራቸው… ከቆሻሻ የጠራህና የታመንክ ልትሆን… ክብርና ሰሜትህን አሽቀንጥረህ ጥለህ በእስትንፋስህ ተረማምደህ… ህይወትህን አንጥፈህ… ወደ ፊት እንጂ ወደ ኋላ ሳትል… የማይሰሙህን ልታሰማ… የማይገባቸውን ልታስረዳ… የማይወዱትን ልትግት… ልትቆርጥ ይገባሃል። በዚህ ጊዜ እነዚያ የትእግስት ባለቤት የሆኑት መልእክተኞችና ደጋጐች እንጂ ሌሎች የማይችሉት ፈተና ውስጥ ትወድቃለህ። የአሏህ መልእክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም የዚህ መንገድ ተዋናይና ታላቅ አስተማሪ ናቸው።
የአሏህ መልእክተኛ ይህንን ትግል ከዚህ በፊት አልሰለጠኑትም። በተማሪ-ቤትም አልተማሩትም። ቀልድም ተውኔትም አይደለም። የምር ልፋት ቁርጥ ትግል እንጂ።… የመንገዱ ጥንካሬና የትግሉ ክብደት ከሰዎች በራቀው በተውሂድ ንግግር “በላኢላሀኢለሏህ” ሰዎችን ከመፋጠጥ ይልቅ ተራ ጥበባቸውንና የማይጠገበው ውድ ስብዕናቸውን የሰዎችን ልብ ለማለሳለሰ እንዲጠቀሙበተ ጊዜ በሰጣቸው ነበር። ሰዎችን ከምእተ አመታት በፊት ሲወርድ ሲዋረድ ከመጣው የጣኦት አምልኮ ለማላቀቅ በተቻላቸው መጠን ከአስደንጋጩና አስፈሪው ከተቃዋሚዎች ጥላቻና ወቀሳ… እንደውም በቅፅበት ያላቸውን ጦር ሁሉ ሊያዘምቱባቸው የሚችሉ መሆኑን ከሚያውቁት ጦርነት በመሰናዶና በዝግጅት ቀዝቃዛውንና የዳርዳርታውን መንገድ በመረጡ ነበር። ነገር ግን እንዲህ አላደረጉም። ይህም መልእክተኛ ለመሆናቸው ትልቅ ምልክት ነው።
የሰማዩ ድምፅ ቁም ሲላቸው ከልባቸው አደመጡና በፍጥነት ቆሙ። መልዕክትህን አድርስ ሲላቸውም አደረሱ። ያለ ስጋት… ያለ ፍራቻና ያለ ዝግጅት። ሰዎችን ከጅምሩ በአንኳር መልዕክታቸው ተጋፈጡ። “ሰዎች ሆይ ልታመልኩትና በእርሱ ላይ ምንንም ላታጋሩ እኔ ወደናንተ የአሏህ መልእክተኛ ነኝ! እነዚህ ጣኦታት ብላሽ ውሸቶች ናቸው! ለናንተ ጥቅምንም ሆነ ጉዳትን አይችሉም!” ከጅምሩ በነዚህ ግልጽና ቁልጭ ባሉት ንግግሮች ህዝቦቻቸውን ተፋጠጡ። ገና ከጅምሩ ህይወታቸውን እሰኪያጡ ድረስ ሊፋጠጡ ግድ ወደሚላቸው ከባድ ጦርነት ገቡ።
ታድያ እነዚህ የመጀመሪያዎቹ ምዕመናን ከዚህ ነብይ ጋር በቃል ኪዳን ሊያስተሳስር የሚችል ጥቅም ይኖራቸዋልን?! ይህ ልዩ… ባይተዋርና ብቸኛ ሰው ልፋት የማያንቀሳቅሰው ልብ ምን አይነቱ ልብ ነው?!…
ቀኑን በጥሪ ካሳለፉ በኋላ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) ወደ እራስዎ ይመለሳሉ። የህዝቦቻቸውን ጣኦታት እንደነገራቸው ትተው ጌታቸውን እንደሚሻው ይገዙታል። የህዝቦቻቸውን ኃይማኖት ወደርሳቸው ለመጣው እውነት ሰውተው መልእክተኝነታቸውንና መልእክትን ማድረስ ግድ እንደሆነባቸውም ለሰዎች አብራሩ። ዝም ማለትም ይሁን ነፍሳቸውን ከተመራችበት እውነትና ብርሀን ሊከለክሏት እንደማይችሉ ገለፁ። እንደውም የተፈጥሮም የአለምም ህግ በፍፁም ዝም ሊያሰኛቸው አይችልም! ምክንያቱም አሏህ ነው የሚያናግራቸው፣ የሚያንቀሳቅሳቸው እና መንገዳቸውን የሚመራቸው።
የቁረይሾች መልስ በፍጥነት መጣ። ልክ አውሎ ንፋስ እንደሚያቀጣጥለው ተንቀልቃይ እሳት ይመስላል። በሕይወት ዘመኗ ከበላይዋ ሌላ ክብር የሌለ በነበረ እልቅና ውስጥ በኖረች ነፍስ ላይ በደልና በቀል መዝመት ጀመሩ። የአሏህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) አስገራሚና ወጣ ባለው አስተማሪነታቸው ልዩ ትምህርት ለሰዎች ማስተማር ጀመሩ። ዘመን፣ ቦታና ታሪክ የትግሉን ሂደት እይገድበውም።
… ሕያው ልብ ያላቸው ጥቂት መካውያን መዝለል መፍጠን መቅረብ ጀመሩ። ከፍ ያለ ታላቅ ሰውንም ተመለከቱ። አይተውት ከሚያውቁት ሁሉ ይበልጥ የሚያበራ ሰውን ተመለከቱ። እስከዛሬ ካዩት ሁሉ የሚያስፈራ ልዩ ሰው።…
ያኔ የቁይረሽ መሪዎች “አቡጧሊብ ሆይ ከኛ ውስጥ በእድሜም በክርብም በደረጃም የተከበርክ ነህ። ነገር ግን የወንድምህን ልጅ ከልክልልን ብለንህ አልከለክለውም አልክ። በአሏህ እንምላለን አባቶቻችንን እየሰደበ፣ በቂልነት እየፈረጀን፣ አማልክቶቻችንን እያነወረ ነው። እስካልከለከልከው ወይም እርሱንም አንተንም አንዳችን እስክንጠፋ እስካልተፋለምናችሁ ድረስ ትዕግስት አናደርግም።” ባሉ ቀን አቡጧሊብም የወንድማቸውን ልጅ “የወንድሜ ልጅ ሆይ ህዝቦቼ ወደ እኔ መጥተው ባንተ ጉዳይ ላይ አናግረውኛል። እባክህን ለእኔም ሆነ ለነፍስህ እዘን። ወደማልችለው ነገርም አትገፋፋኝ!” ብለው በላኩባቸው በዚህ ችግር ባፈጠጠበት የቀን ክፉ የመልእክተኛው አቋም ምን ይሆን?…
ጎናቸውን ሲደግፈው የነበረ ሰው እርዳታውን ሊያቆም ይመስላል። ወይም ክራንቻቸውን አስለው ከመጡት የቁረይሽ መሪዎች ጋር ለመጋፈጥ አቅምም ፈቃደኝነትም የሌለው ይመስላል። የአሏህ መልዕክተኛ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ለመልስ አልዋለሉም። ቁርጠኝነታቸውም አልቀነሰም። ውስጣቸውን የሚገልፁበት ቋንቋ እንኳን አልቸገራቸውም። እዚህ ጋር ከአስተማሪነትም በላይ የሆነ ታላቅ ትምህርትን ለሰዎች በሙሉ ሰጥተዋል። “አጎቴ ሆይ! ይህን ነገር እንድተወው ፀሀይን በቀኜ ጨረቃንም በግራዬ ቢሰጡኝ በአሏህ እምላለሁ አልተወውም!” አሉ። የአሏህ ነብይ ሆይ ሰላም ባንቱ ላይ ይሁን አንቱ የጀግኖች አለቃ! ንግግሮት ውስጣችንን በቁርጠኝነት እና በጀግንነት ይሞላሉ!
ንቁ!… ሙሐመድ ( ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ከአጎታቸው እርዳታን፣ ሰላምንና ጥበቃን የሚለምኑ ሳይሆን ዙሪያቸው ላሉት ሁሉ ፅናትን፣ ጥበቃንና ሰላምን የሚሰጡ ሰው ነበሩ ማለት ነው።
ማን ነው እንግዲህ ያለ ገድልን ተመልክቶ የዚህን መልዕክተኛ እውነተኝነት የማያምን?!… ፍቅር፣ እክብሮትና ናፍቆትን የማይጨምር?! ይህ ሁሉ ንፁህ አእምሮን ማስገረሙ የግድ ነው። ሕያው የሆኑ ልቦናዎችንም መቀስቀሱ።… የሚጠራቸውን ብርሃን እንዲከተሉ ማድረጉ… ሊመራቸውና ከቆሻሻ ሊያነፃቸው ወደ መጣው ወደ ንፁሁና ታማኙ ብርሃን ፊታቸውን እንዲያዞሩ ማንቀሳቀሱ አይቀርም።…
በእርግጥ ችግርና መከራ ከየአቅጣጫው ሲያቆስሏቸው ሰዎች ሁሉ አይተዋል። በአጎታቸው አቡጧሊብ እና በባለቤታቸው ኸዲጃህ ያገኙት የነበረው መጽናናት አሁን ቆመ። ሁለቱም በተቀራራቢ ጊዜ ሞቱ።
ቁረይሾች በርሳቸው ላይ የከፈቱትን ሰፊ ጦርነት አስከፊነት መሳል የፈለገ ሰው የዋነኛውን ወቃሻቸውንና ጠላታቸውን የአቡ ለሀብን ማንነት ማወቅ ይበቃዋል። አንድ ቀን እርሱ እንኳን መልእክተኛው ላይ የሚሰራውን ግፍ አስተዋለና ልቡ ተነካ። ከጠላቶቻቸው እንደሚጠብቃቸውም አወጀ። ነገር ግን መልዕክተኛው ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም ጥበቃውን መለሱበት። በብቸኝነት፣ በኢማን እና በቁርጠኝነት ያለማንም ጥበቃም ቆዩ።…
የጧኢፍ ጊዜ መልእክተኛውን ያየ እውነተኝነታቸውን፣ እልቅናቸውን፣ ቁርጠኝነታቸውንና ለተሰጣቸው ኃላፊነት ብቁ መሆናቸውን ይረዳል። ሰቂፍ ወደምትባል አገር ሰዎችን ወደ አሏህ ሊጣሩ ተጉዘው ነበር። ዐጂብ!… ከቤተሰቦቻቸውና ከመካ ሰዎች የሚያገኛቸውን መከራ አይበቃቸውምን?!… ቅርበት ወይም ዝምድና ወደሌላቸው ሰዎች ሲመጡ መከራቸው ሊገዝፍ እንደሚችል አይፈሩምን?!… የለም! ስጋት ልባቸው ውስጥ አይገባም። ለፍርሃት ቦታ የላቸውም። በዳእዋቸው ምክንያት የሚያገኛቸውን ችግር ከሂሳብ አይቆጥሩትም። ታላቁ ጌታቸው “ማድረስ ግዴታህ ነው” ብሏቸዋል፤ ስለዚህ ምንም ይከሰት ማድረስ ነው።…
ያኔ… ያገሩ አለቆች ከበቧቸው ከመካዊያን ይበልጥ መጥፎ ሰዎችም ነበሩ። የዓረባውያንን እንግዳ የማክበርና ስደተኛን የመንከባከብ ባህል ጥሰው መልእክተኛውን በቂሎችና በህፃናት አስወገሯቸው። ቁረይሾች ከሰዎች በላይ የሚያደርጋቸውን ገንዘብ ያቀረቡላቸው ከክብርም ንግስናና የባለይነትን የሚቸራቸውን ክብር ሊሰጧቸው ቃል የገቡላቸውና “እኔ የአሏህ ባሪያና መልእክተኛው ነኝ!” ብለው የመለሱት ቁርጠኛው ሰው ይኸው እዚህ ጧኢፍ ውስጥ ወደ አንድ የአትክልት ስፍራ ተጠግተው ከቂሎች ድብደባና ወገራ ለመሸሽ ይሞክራሉ። ቀኛቸውን ወደ ሰማይ ዘርግተው ዱዓ እያደረጉ በግራቸው ደግሞ የሚወረወሩትን ድንጋዮች እየተከላከሉ ጌታቸውን እንዲህ ሲሉ ያናግሩ ነበር። “አምላኬ ሆይ! እስካልተቆጣህብኝ ድረስ አልከፋም።… ነገር ግን ደህንነትህና ሰላምህ ለኔ ሰፊ ናቸው…” አዎን!… ጌታቸውን በምን አይነት ስርአት ማናገር እንዳለባቸው የሚያውቁ መልዕክተኛ ናቸው። በአሏህ መንገድ ላይ ለሚያገኛቸው መከራ እንደማይገረሙ እያወጁ ነው። “እስካልተቆጣህብኝ ድረስ አልከፋም።…” በተጨማሪም ከጌታቸው የሆነን ደህንነትንም አጥብቀው እንደሚፈልጉ እያሳወቁ ነው።
በእርግጥም የአላህ መልእክተኛ ወደዚህ ምድር የመጡት ሰዎችን በአጠቃላይ ለማስተማርና ለመቀየር እንደሆነ ያውቃሉ።ለቁረይሾች ወይም ለአረቦች ብቻ የተላኩ መልእክተኛ እንዳልሆኑም ጠንቅቀው ይረዳሉ። ባንዲራቸው የሚውለበለብበትን የአለም ታላቁን የክብር ሰገነት ተመልክተዋል። የሚስብኩትንም ሃይማኖት መፃዒ ተስፋ በእርግጠኝነት አይተዋል። ምድርንና በውስጧ ያሉትን አሏህ እስከሚወርስ ድረስ የኃይማኖታቸውን መጨረሻ ያውቁታል። ይሁን እንጂ ሰማይና ምድር የመሰከረለት ማንነታቸውን ኃይማኖታቸውንም ሆነ ገድላቸውን አንድ ግንብ ላይ እንዳለ አንድ ጡብ እንጂ እንደሌላ አይቆጥሩትም ነበር። ታላቁ መልእክተኛ ግልጽ በሆነ ንግግር ይህን ሲያብራሩ እንዲህ ይላሉ፡- “የኔና ከኔ በፊት የተላኩት ነብያት ምሳሌ ልክ ቤትን አሳምሮና አስውቦ እንደሰራ ሰው ነው። ሰዎችም በቤቱ ማማር ከመገረም ባሻገር ይህች ጡብ ለምን አልተደፈነችም ይላሉ። ይህች ጡብ እኔ ነኝ። እኔ የመጨረሻ ነብይ ነኝ!”
ይህ ሙሉ የኖሩት ህይወታቸው ነው። ይህ ሙሉ ትግላቸው ነው። ይህ ሙሉ እልቅናቸውና ንጽህናቸው ነው። ይህ ኃይማኖታቸውና በህይወታቸው ሳሉ ያረጋገጡት ድላቸውም ነው። ከርሳቸው ሞት በኋላም የአላማቸው መሳካትና የጥሪያቸው ግብ ነው። ይህ ሁሉ ትግልና ልፋት ጡብ እንጂ ሌላ አይደለም።
ይኸው እኚህ ናቸው የሰው ልጆች መምህር የነብያት መደምደሚያ።… ይኸው እኚህ ናቸው ሰው መስለው ሲኖሩ ሰዎች የተመለከቱት ብርሃን!… እኚህ ናቸው የልባችን መድሃኒት፣ የመንገዳችን ብርሃን። በመመሪያቸው እንኖራለን!… በፍቅራቸው ልባችንን እናበራለን!… ፈለጋቸውን እንከተላለን!… የርሳቸውን ልፋት ለፍተን እረፍታቸውን እናርፋለን!!!
በክህነት አገልግሎት ውስጥ ሦስት ዋና ዋና ማዕረጋት አሉ። እነርሱም ጵጵስና፣ ቅስና እና ዲቁና ናቸው። የየራሳቸው ዋና ዋና የአገልግሎት ድርሻም አላቸው። ለምሳሌ፡- ጳጳሱ፡- አንብሮ እድ ላዕለ ጳጳስ ማለት ጳጳሳት ሲሾሙ እጁን በመጫን መሳተፍ፣ ቀሳውስትን መሾም፣ ዲያቆናትን መሾም፣ ማጥመቅና ቀድሶ ማቍረብ ናቸው። ቄሱ፡- ማጥመቅና ቀድሶ ማቍረብ ናቸው። ዲያቆኑ፡- መላላክ ነው። በማቴዎስ ወንጌል ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በምሳሌ […]
ሉግ «ላምፋዳ» በአየርላንድ ልማዳዊ አፈ ታሪክ ዘንድ ከቱዋጣ ዴ ዳናን ወገን የአየርላንድ ከፍተኛ ንጉሥ ነበር። አባቱ የቱዋጣ ዴ አለቃ ክየን ሲሆን እናቱ ፎሞራዊት ኤጥኒው ነበረች። ክየን ልጁን ሉግን ለቀድሞው ፊር ቦልግ ንጉሥ ዮካይድ ማክ ኤይርክ ሚስት ለታይልቲው አሳዳጊነት ሰጠው ይባላል።
ኑዋዳ ለ፳ ዓመታት ገዝቶ በ1474 ዓክልበ. ብሬስ በፎሞራውያን እርዳታ ተመልሶ ኑዋዳን ተዋግቶ በሁለተኛው የማግ ቱይረድ ውግያ ተሸነፈ። ሆኖም ኑዋዳ እራሱ በዚሁ ውግያ ተገድሎ የዛኔ ሉግ ተከተለው። ብሬስ ተማርኮ ለሕዝቡ ግብርና ቢያስተምር እንዲኖር ተፈቀደ። በኋላ ግን ሉግ በተንኮል ብሬስን ገደለው። እንደ ትውፊቱ፣ ሉግ ፫ መቶ የእንጨት ላሞች ሠርቶ በፋንዲያ ሞላቸው፣ ብሬስንም ተጋብዞ ከዚህ ሲጠጣ ሞተ።
ሉግ ወደ አይርላንድ ካስገባቸው ልማዶች መካከል ፍድቀል (የሠንጠረዥ ዓይነት ጨዋታ)፣ ኳስ፣ እና የፈረስ እሽቅድድም ይጠቀሳሉ። በትውፊቶቹ ዘንድ የሉግ ጦር ግሩም ወይም ታምራዊ አይነት ነበር፤ ሲጣል ሁልጊዜ ዒላማውን አገኘና በቀጥታ ተመለሠ ይባላል።
የዳግዳ ልጅ ኬርማይት ከሉግ ሚስት ጋር ካመነዘረ በኋላ ሉግ ኬርማይትን ገደለው። የኬርማይትም ልጅ ማክ ኲል ቂሙን በቅሎ ሉግን ገደለው። በሉግም ፋንታ የማክ ኲል አያት ዳግዳ (በትክክል «ዮካይድ ኦላጣይር») ተከተለው።
ላለፉት ሦስት ሳምንታት የኦሮሞ ብሔረሰብ አባላት ተማሪዎች የአዲስ አበባ እና የፊንፊኔ ዙሪያ የኦሮሚያ ልዩ ዞን የተቀናጀ ማስተር ፕላን ተግባራዊ ይደረጋል መባሉን ሲቃወሙ ሰንብተዋል። የተቃውሞን ጅምር የሚያትተውን የማርታ ፋን ደር ቮልፍ የአዲስ አበባ ዘገባ ጨምራ፤ ጽዮን ግርማ የዛሬውን የተቃውሞ ሰልፍ ውሎ የተመለከት ርእሶችን ይዛለች፡፡
(ቓል ዲሞክራስያዊ ውድብ ብሄረ ብሌን ኤርትራ። ኣብ ቖላታት ኤርትራ ብስርዓት ኢትዮጵያ ካብ ወርሒ ጥቕምቲ ክሳብ ወርሒ ጥሪ ዘካሕኪሕ ኢሰብኣዊ ቅትለትን ምብራስ ንብረትን ከም ዝተፈጸመ ኣብ ቀዳሞት ጹሑፋትናን ብኻልኦት ደቂ ሃገርን ተጻሑፉ’ዩ። ነቲ ዕለታት ህዝብናን ስቓይን ምዝካርን ነቲ ዝሞቱሉ ዕላማ ናብ መጠረሽታ ምዕራፍ ክነብጽሖ ከኣ ኣብ ቓልሲ ስለ ዘሎና ዋልታን ሞራልን ክኾኑና ናባኹም ንዝርግሖ። ጽቡቕ ዝደሊ ጽቡቓት ይኸፍል’ዩ እሞ ሃይማኖት ዓሌት ኣውራጃ ከይፈለዩ ኣጽኒቶምና ስለ ዝኾኑ ንሕና’ውን በዚ ትሕቲ ሃገራዊ ባህሊ ሓርነታዊ ቓልስና ከይብለል ዝያዳ ምስትዉዓልን ንቅሓትን ዘድሊ ጊዜ ኣሎና። ጽሑፋትና ንመሰል ህዝቢ ብሄረ ብሌን ኣውቶኖምያዊ ምሕደራን ጎይታ መሬቱን ክኸውን እናተጣብቐ ንዝኾነ ንትምክሕት ንዕብለላን ካብ ዝኾነ ይምጻእ ብትብዓት ክቓለስ ዝቆረጸ ውድብ’ዩ። ሓባራዊ ጸላኢ ኣሎና። እዚ ጸላኢ ኢስያስን ቁንጣሮ ንጉጅሌኡን’ዮም። ነዚ ሓይሊ ብሓባር ከይንቓለስ ኣብ ጓል ነገር ዝመርሑ ሃሱሳት ብብዝሒ ተዋፊሮም ከም ዘለዉ ብሩህ’ዩ። 2017ዓም ነዚ እሾኹ ኣልና ንሕን ትብዓትን ንቕሓትን ወኒና መሰላትና ንናይ ካልእ መሰል ደረት ከይሓለፈ ሓባራውን ስጡምን ቓልሲ ክህልወና መድረኻዊ ጠለብ ኮይኑ ኣሎ። ንሕና ከም ዉድብ ብዘይ ቅድሜ ኲነት ምስ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ሰሚርና ክንቓለስ ቓል ዝኣቶና’ና። ነዚ ሓላፍነት እዚ ብዉድብ ይኹን ብዉልቒ ክንስከሞ ዝግባኣና ሕድሪ ሰማእታትና’ዩ። ንረብሓ ጸላኢ ዝኸውን ፍልስፍናን ዕብዳን ዓሌትነትን ብመትከል ንኹንኖ። ሰናይ ዘመን ናይ ቓልስን ዓወትን ይግበረልና። ከም ቓልና እነሆ እቲ ብብሌን ዘዉጻእናዮ ጹሑፍ ብትግሪኛ ተርጉምና ነቅርበልኩም።)
ሰማእታት በሲግዲራ ዖናን። ቅድሚ 46 ዓመት ንትፈትዎ ህዝብኻ ዘይኮነስ ንጸላኢኻ ዘይትትምነዮ፡ ከምዚ ክራማት ምስ ጀመረ ቅድሚ ማሕረስ ኣብ ግራት ዘሎ ተረፍ መረፍ ቃንጫ ኣኻኺብካ ብሓዊ ተቃጽሎ፡ ነዘን ክልተ ዓድታት ብዘስካሕክሕ ጭካነ ብናይ ሃይለስላሰ ጦር ሰራዊት፡ ብጠያይትን ብሓዊን እስትንፋስ ኣልቦ ገበርወን። እዚ ኣረመናዊ ግፍዒ ከምዚ ሎሚ ከምዝተፈጸመ ናይ ንእስነተይ ኢናዘከርኩ፡ የዕንተይ ንብዓት ቋጺረን ብምዕጉርተይ ኪነጥብ ጀሚሩ። ኣጻብዕተይ ከምዝነቀጸ ጨናፈር ገረብ ምንቅስቃስ ኣቢዩ ምጽሓፍ ሓርቢቱኒ። የግዳ ንዲሕሪት ተመሊስ ብዘይ ሓደ ገበን ዝጸነተ የዋህን ሕያዋይን ህዝብና እናዘከርኩ፡ ብዓይነይ ዝረኣኹዎ ከዕልለኩም ሕልናይ ሰለዝገደደኒ እነሆ።
ዝተወለድኩላ ዓዲ ኣጀርበብ ትበሃል። እዛ ዓዲ ካብ ከተማ ከረን ብወገን ሰመናዊ ምስራቅ፡ ብእግሪ ዳርጋ መንገዲ ሰለስት ሰዓት ኣቢሉ ይኸውን። ብጂኦግራፊካዊ ኣቀማምጣ ብገቦታት ዝተኸበት ኮይና፡ ብክልተ ዓበይቲ ጎቦታት እንጀሓይን ትሪውን ትፍልጥ። እዘን ጎቦታት ኣብ ትሕቲ ፈጣሪአን ዕርዲ ተኪለን፡ ነዛ ዓዲ ብጸላኢ ንኸይትውረር ዝሕልዉዋ ይመስሉ። ግና ኣብ 5 ሚያዚያ 1970 ብጸላኢ ክትቃጸል ከላ፡ ብምሉኡ ገዛውቲ ኣብ ሓሙኹሽቲ ኪሳብ ዝቅየር፡ ዝረአ ዝነበር ትኪ ኣማዕዲኻ ካብ ምጥማትን፡ ኩትር ጓሂ እቲ ካብ ጎቦታት ዝዛሪ ዝነበር ማይ ኣብ ንብዓት ዝተለወጠ ይመስል ነይሩ።
ሽዑ ብግምት ወዲ ሾመንተ ዓመት ንይረ መስለኒ። ንብረት ብሙሉኡ ምስ ቀሓመ፡ ነታ ቀዳመይቲ ለይቲ ብዘይ መንጸፍን ኪዳን ለይትን፡ ቁሪን ኣስሓይታን ኪሰሃለና ሓዲሩ። መሬት ንርእሳ ኢላ ምስወገሐት፡ ጥመት’ውን ብወገኑ ኪፈታተነና ጀሚሩ። ከም ቆልዑ መጠን፡ ንዝባደመ ገዛውቲ ዘርካ ምርኣይ ስራሕና ኢልና ተታሓዝናዮ። ካብቲ ብሓዊ ሓሪሩ ዝተረፈ ብልቱግ ውይ ማሸላ ካብ ሓመድ ፈሊና ክንለቅም ተገዲድና። ልዕሊ ኹሉ ግን ነታ ጸላም ዕትሮ ምስ ሓሙሽተ የዕሩኽተይ ንሰሙን ዝኸውን ዝቀለብትና ክርሰዓ ኣይኸኣልኩን።
ዓዲ ካብ ትነድድ ኣብ ሳልሳይ መዓልቲ’ዩ መስለኒ፡ ኣብ ዝተቃጸለ ገዛ ፈላሲት ምስ ከድና፡ ብዘይካ ዓኒዩ ዘሎ ኳና ዘይትጸበናዮ፡ ጸሊም ዕትሮ ኣብ ውሽጢ ጸኒሑና። ቅድሚ ምንዳዱ ቡሑቅ ስለዝነበሮ፡ ብዘይካ እቲ ለዓለዋይ ሕራር ብውሽጡ በሲሉ ስለዝነበረ ቢድና ገጊሒጥና ኪንበልዕ ጀሚርና። ኪሳብ ዝውዳእ ብጸፊሕ እምኒ ንኸድና ነርና። ሕማቅ ዘመን እንታይ ዘየርኢ።
ኩነታት እናጸንከረ ኣብ ዝኸደሉ እዋን፡ ሎሚዶ ጽባሕ መጺኦም የጥፍኡና እንዳበልና ካብ ምሹቅራር ኣየዕረፍናን። ኣብቲ እዋን መሬት ከም ዓይኒ መርፍእ ጸቢባትና። ወዲ ሰብ ዝገብሮ ምስ ጨነቆ፡ ገሊኡ ንሰምሃር ምድሪ መንሳዕ ዚሃድሙ፡ ገሊኡ ኸኣ ኣብተን ዘይነደዳ ዓድታት ኪጽጋዕ ምስጀመረ፡ ኣደይ ኣብዚ እዋን’ዚ ምስ እንዳ ኣደይ ይሕሸኒ ስለዝበለት፡ ካብ ዝፈትዎም ደቂ ሓዊቦታትይኒ መሳቱተይኒ ተፈሊየ፡ መጀመርያ ስደተይ ካብ ኣጀርበብ ንፈርሐን ኣጋ ዋጋሕታ ተታሓዝናዮ። ንተራኽበ ብኢድ ጸጋምና ገዲፍና፡ ብናይ እስላም መቃብር ንሩባ አለቀሽ ወሪድና ኣብ ዋዓየንታ ክንበጽሕን ጸሓይ ክትብርቅን ሓደ ኽይኑ። ንፈልጦ መሬት ተቅይሩና እንታይኮን ይረኽበና ይኸውን እንዳበልና፡ ዝዛሪ ማይ ሓባር ረጊጽና፡ ኒበሲግዲና ብሸነኽ የማና ገዲፍና ንፈርሐን ኣቲና። ኩነታት ብጣዕሚ ሕማቅ ስለዝነበረ ተበሪህዎ ዝንቀሳቀስ ዋላ ሓደ ኣይነበረን።
ኣብ ካልኣይ መዓልትና፡ እስላምናን ክስታናን ብሓባር ኣብ ቤት ክርስትያን ቅዱስ ገርጊስ ተኣኪብና፡፡ በብ እምነቶም ናብ ፈጣሪኦም ዝጽልዩን፡ በቲ ዝነበር ኩነታት ፍርሕን ራዕድን ወሪርዎም ዝበኽዩ ዝነበሩን ሪኢየ። ካብ ምዕዛብ ካልእ ክገብሮ ዝኽእል ዋላ ሓንቲ ኣይነበረን። ኣባ ኢናሲዮ ብወገኖም ነቲ ህዝቢ ብሓብር፡ ኣም ኣምላኽኩም ጸልዩ፡ ኣይትረበሹ ኩሉ ኪሓልፍ’ዩ እንዳ በሉ፡ ሞራላዊ ትብዓት የስንቁ ነይሮም። ኣብዚ እዋን’ዚ ናይ ጸላኢ ጠያይት ኣብ በሲግዲራ ዝነበረ ህዝብና ከም ማይ ኣይሂ ክወርዶ ዊዒሉ። ኣጋ ምሸት ምስኮነ፡ ድምጺ ትዂሲ ምስ ሃደአ ካብ በሲግዲራ ዝደሓነት ጎርዞ መንእሰይ መውጋእቲ ከብዳ ብኢዳ ሒዛ፡ ሰውነታ ብሙሉኡ ደም ጨቂዩ ብጓህን ራዕድን ትገብሮ ጠፊእዋ ንህዝብና ብምሉኡ ኣጥፊኦሞ እንዳበለት ንርእሳ ግዒራ ነቲ ኣብ ቤት ክርስትያን ተሸቊሪሩ ዝዋዓለ ኣብኪያቶ። ናታ ቃንዛን ምረትን ፈጺመ ኣይረሳዕኩዎን።
ንምሸቱ ጸሓይ ምስ ዓረበት፡ ሓሙሽተ ስድራ ብሓባር ካብ ፈርሐን ንከረን ተበጊስና። ምሉእ ለይቲ ክንወድቅን ክንትስእን ብወስበንስረኽ ኣቢልና፡ ንጨበልቁም ረጊጽና ብሓሸላ ከረን ኣቲና። ጉዕዞ ለይቲ ብጣዕሚ ኣድካምን በዳህን’ዩ ነይሩ። ምሉእ መዓልቲ ብፍርህን ራዕዲን ኣብ ቤት ክርስቲያን ተኾርሚና ውዒልናስ ዕርፍትን ድቃስን እንዳደለና፡ ካብ ናይ ኣረመናዊ ግፍዕን ሞትን ንኽንክወል፡ ስድራና ዝረግጽዎ ንኽንስዕብ ተግዲድና። ኩትር ድኻምን ድቃስ ምስኣንን ተሓዋዊሱ፡ ኣማዕዲየ ሓዊ ሃልሃል ዝብል ይረኣየኒ ነይሩ። ነቲ ሓዊ ትርእይዎ ዘሎኹም ኢለ ኣብ ዝሓተሉ እዋን፡ ኣይትጠምቶ ጉዕዞኻ ጥራይ ቀጽል ዝብል መልሲ ይወሃበኑ ነይሩ። ኣብ ገለ ቦታታት ከምዚ ናይ ዝመሽመሸ ስጋ፡ ሕማቅ ጨና ሃንገፍ ይብለና ነይሩ፥ ከመይ ኣብቲ እዋን’ቲ እንስሳን ሰብን ኣብ ዝኾነ ሽንጭሮታት ዝተሓርዱን ብጠያይት ዝተቄልቡን ብዙሓት ነይሮም።
እንዳ ሲዲ ምስተዓቆብና ብዘይካ ቋንቋ ብሊን ክረዳደኣሉ ዝኽእል ስለዘይነበረ፡ ንበይነይ ኪበኪ ጀመርኩ። ኣብ ዘይፈልጦ ከተማ ካብ ሰድራይ ተፈሊየ፡ ልዕሉ ኹሉ ኸኣ ምንኣሸይ በየን ከምዝኸደት ስለዘይፈልጥኩ፡ ብፍርህን ጓህን ተኻኢለ ኪጻወሮ ኣብ ዘይኽእል ድረጃ በጺሐ። ኣብ ምስጊድ ኣቲዮም ዝጽልዩ ዝነበሩ ተሓዊሰ ምስኦም ነቲ ኣብ ማእከል ምስጊድ ዝነበረ/ዘሎ ብጸሊም ዓለባ ዝተሸፈነ እና ዞሩ ኣብ ዝስዕሙሉ ጊዜ እናሰዕምኩ፡ ናብ ረቢ እናጸለዩ ግና ከም ጸማም ተዓኒደ ዝገብሮ ይሕርብተኒ ነይሩ።
እቲ ከም በረድ ዝወርድ ዝወዓለ ጠያይቲ ንዖና ምስ ኣጽነተ ድምጺ ኣጥፊኡ መሬት ሰላም ዝሰፈና መሲላ። ዖና ግን ደም ንጹሃት ደቃ ሰቲያ ከምዘይነበረት ኮይና። ኣብዚ ህሞት’ዚ ድኻምን ጥመትን በብእብረ ክጻወሮ ኣብ ዘይኽእል ደረጃ ኣብጸሓኒ። ልዕሊ ኹሉ ኣደይ ምስኣ ዝነበሩ ኣሕዋተይኒ ከምኡ ድማ እታ ካብይ ዝተሰወረት ሓፍተይኒ እንዳዘከርኩ ኩትር ጭንቀት ዓቅሚ ምብካይ ኮይነ። እንዳ ሲዲ ነቲ ተዓቊቡ ዝነበረ ህዝቢ ብዓበይቲ ድስትታት ሩዝ ኣብሲሎም ብኩባያ ሻሂ ዓቂኖም ዓዲሎምና። ከም ሰበይ ንዐአን ምስለኸፍኩ ከምዚ ካብ ድቃስ ጸጊቡ ዝተንሰአ ሰብ ምስተበራበርኩ፡ ጸሓይ ዕራርቦ ንበይነይ ንዕሸሽ ገጸይ ተበገስኩ። ፍርሕን ራዕድን ዘተሓወሶ ኣካይዳ ሰለዝነበረ ህርመት ልበይ ክውስኽ ጀመረ። ዓጣል ዝሕረዳሉ ቦታ ሕልፍ ምስ በልኩ፡ ኣደይ ምስ ዓባየይኒ ኣኮይኒ ተጋኒፎምኒ። ኣደይ ክልት ደቃ ስልዝጠፍኡዋ ምሉእ መዓልቲ ብጓህን ሓዘንን ገጻ ቀምሲሉን ተደዊኑን ዘይንሳ ክትመስል ጸኒሓትኒ። ዓይኒ ድራረይ መጺእኻዶ ኢላ ክትሓቅፈንን ገጸይ ብንብዓት ክሕጸብን ሓደ ኮይኑ።
ድሕሪ ናይ ክሊኢታት ኡፈይታ ኩነታት ሓፍትኻኸ ኣላ ምስ ሓተተትኒ እንድዒ እለ መለስኩላ። ምኽኒያቱ ምስቲ ዝዋዕለ ዕግርግር ካባይ መዓስ ከምእተሰወረት ኣይዝከረንን። ከም ወላዲት መጠን ልባ ኣይቀሰነን። ዝግበር ሰለዘይነበረ ንብዓታ ደሪዛ ኦጎይታይ ነዛ ጓለይ ከምዚ ሓዋ ኣብ ሑቅፈይ ክተምጸኣለይ እልምነካ ኣሎኹ ኢላ ነፍሳ ክተጸናንዕ ጀመረት። ንኣኮይ ኸኣ ኪድ ንሹቅ ገጽካ ኣምላኽ እንተበለ ከም ሓዋ ኣብ መንገዲ ጎፍ ትብለካ ወይ ምስ ወዲ ሓላል ትጸንሓካ ትኸውን ኢላቶ። ኣደይ ምስ ዓባየይ ንዓይ ሒዘን ንገዛ ተመልሳ። ከም ደቂ ዛግራ ካብ ንግሁኡ ተበታቲና ዝወዓልና ንምሸቱ ክንተኣኻኸብ እንተጀመርና እውን ናይ ምንኣሸይ ኩነታት ስለዝሓርብተና ምስ ጸሓይ ዓራርቦ ተስፋ ቅብጸት ከሕምቀና ጀሚሩ። ድሕሪ ናይ ክልተ ሰዓት ምጽባይ ኣኮይ ነታ ከም ቀንደል ገዛ ንጽበያ ዝነበርና ሓፍትና ሒዙ ምስ መጸ ብታሕጓስ ነቲ ብጽምዋ ተዋሒጡ ዝጸነሐ ገዛ ዓባየይ ህይወት መሊሱ።
ከምትምኒት ወላዲተይ ሓደ ሽማግለ ሰብኣይ ምስቲ ሕማቅ ኩነታት ዝዋዓለ ብምዕዛብ፡ በይና ከምዘላ ስለዘስተውዓለ መሬት ኪሳብ ዝረግእ ኣብ ገዙኡ ወሲዱ ሓዲሽ ኪዳን ኸዲኑ ከም ጓሉ ክእብዳን ከኣልያን ውዒሉ። ድሕሪ ናይ ምሸት ሰላት ኣብ ምስግድ ሰገዱ፡ ዝፈልጥዋ ይረክብ ይኸውን ብምባል ቢኢዱ ሒዙ ኣብ ሹቅ ኪዛወር ከሎ በጋጣሚ ምስ ኣኮይ ተራኺቦም። ከም ቆልዓ ሕድሪ አዕቊቡዋ ዝዋዓለ ሰብኣይ ንኣኮይ ኣረኪቡዋ። በብወገኖም ኩነታቶም ድሕሪ ምግላጽ ንፈጣሪኦም እንዳኣመስገኑ ተፈላሊዮም።
ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ካብ ባሕሪስ ጭልፋ ከምዝበሃል፡ ኣብ ጊዜ ንእስነተይ ዝረአኹዎ ንመዘኻኸሪ ኪኸውን ስለዝደለኹ እምበር፡ ዛንታ በሲክዲራን ዖናን ካባይ ንለዓሊ እቶም ካብ ሞት ዝተረፉ ከዘንትዉ ኸለዉ ክሳብ ኪንደይ ኣስቃቅን ክትኣምኖ ዘጸግምን ከምዝነበረ ናይ ዓይኒ ምስክር ኢዮም። ንምታይ ደኣ ኣብ ሰብዓታት ዝተፈጸመ ግፍዕታት ኣብ ዝኸድናዮ ዝስዕበና? እወ ናይ በሓቂ ኣብ ዝኸድናዮ ከም በዓል ቃል ኪዳና ክንርስዖ ወይ ገዲፍናዮ ኪንኸይድ ኣይኸኣልናን። ሓሓንሳብ ኣውያቶምን ምጽናቶምን ከምዚ ሎሚ ዝተፈጸመ ኮይኑ ይረኣየካ። ህዝብና ዘሕለፎ ክርፋሕ ናብራ ይኹን ሰላምን ቅሳንነትን ዝጎደሎ ዘመና ዝምልከት ክንጽሕፍን ክንዛረብን እዋናዊ ግዴታናን መድረኽ ዝጠልቦን ኮይኑ ይርከብ። ጊዜ ሓንሳብ ምስ ተዓዝረ ኣይምለስን። ዕድመና’ውን ከም ቶንኮባ ተጠቅሊሉ ብዘይ ቁምነገር ምስ ዝሓልፍ ከም ሽንቲ ገመል ንድሕሪት ምምላስን፡ ታሪኽ ኣልቦ ኮንካ ምትራፍን የስዕብ። ጉዳይና ካልኦት ኪወራዘዩሉ ዘይኮነስ ዋናታቱ በዓልና ኣሎና። መሬት ክትወግሕ ምዃና ስለነኣምን ትምኒትናን ራኢይናን መኣዝኖም ክስሕቱ የብሎምን። ሎሚ ካብዘለናዮ ኣማዕዲና ንጥምት ኣሎና፡ ጽባሕ ኑግሆ ግን ኣብ ሃገርና ክንምለስ ስለዝኾና ብሽም በሲግዲራን ዖናን ዩኒቨርስቲ እንተንሰርሓሎም ኪንደይ ምጸበቀ። ኣብ ዞባና ንዘለዓለም እንዳተዘከሩ ክነብሩ እንዲሕሪ ኮይኖም፡ ኣብ ደቅና ንዘንተ ዕለት ዘይሃስስ ሓቀኛ ታሪኽ ክነውርሶም ግቡእና ኮይኑ ይስመዓኒ። ብሓባር ምስ ትንቀሳቀስ ኸኣ ዘይከኣል ነገር የሎን።
በአገር ክህደት እና በሰብዓዊ መብት ጥሰት ወንጀል የተጠረጠሩ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን በነበሩ አመራሮች ላይ የመያዣ ትዕዛዝ መውጣቱን የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን አስታወቀ።
በመሆኑም መላው የሃገራችን ህዝቦች በተለይም ደግሞ ሰላም ወዳዱ የትግራይ ህዝብ፤ እንዲሁም የሀገር መከላከያ ሰራዊት፤ የአገራችን የፖሊስ ሰራዊትና የደህንነት ተቋማት እነዚህን የጁንታው የህዋሃት የጥፋት ቡድን ተፈላጊዎች አባላት አድኖ ለህግ ለማቅረብ እየተደረገ ባለው ተግባር በያላችሁበት የድርሻችሁን እንድትወጡ ኮሚሽኑ ጥሪ እያቀረበ፤ በቀጣይም መቀሌ ከተማ የገባው የኮማንዶና የወንጀል ምርመራ ቡድን በሚያደርጋቸው አሰሳዎችና የተለያዩ ኦፕሬሽን የሚገኙ ውጤቶችን እተከታተለ መረጃዎችን በመገናኛ ብዙሃን በኩል ለህብረተሰቡ ይፋ የሚያደርግ መሆኑን የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን ያስታውቃል።
እስራዔል የጋዛ ሰርጥን መተላለፊያ በመዝጋቷ ከ1 ሺህ በላይ ፍልስጤማውያን ህይወት ማለፉን ሰብዓዊ እርዳታ አቅራቢ ተቋማት ገለጹ። ተቋማቱ እስራኤል የጋዛ ሰርጥን የአየርም ሆነ የምድር መተላለፊያዎች በመዝጋቷ ምክንያት በፍልስጤማውያን ላይ የከፋ ሰብዓዊ ቀውስ እየደረሰ ነው ብለዋል። በዚህ ሳቢያም እስካሁን ከ1 ሺህ በላይ ፍልስጤማውያን ህይዎት ማለፉን ነው የተናገሩት።
ባለፉት ቀናቶችም አምስት ህጻናት ከመወለጃ ጊዜያቸው ቀደም ብለው የተወለዱ ህፃናት ህይወት ማለፉንም አስታውቀዋል። በፍልስጤማውያኑ ላይ ለሚደርሰው ሞትም የህክምና እጥረት ዋናዋ ችግር ነው ተብሏል። ከሟቾቹ ውስጥ 450ዎቹ በህክምና እጥረት ሳቢያ መሞታቸውን የእርዳታ ሰጭ ተቋማቱ ሪፖርት አመላክቷል።
ከህክምና እጥረት ባለፈም አሁንም በጋዛ የውሃና የአሌክትሪክ ሃይል አቅርቦት እጥረት ከፍተኛ ችግር ሆኗል ነው የተባለው። የሃይል እጥረቱየን ለመፍታት በሚደረግ ጥረትም ህጻናትና አረጋውያን ለህልፈት እየተዳረጉ መሆኑም ነው የተነገረው። ከዚህ ጋር ተያይዞ በምሽት ወቅት ብርሃን ለማግኘት የተለኮሰ ሻማ ባስከተለው የእሳት አደጋ በርካታ ህጻናት ሞተዋል ተብሏል። – ፋና አልጀዚራን ጠቅሶ እንዳለው
በምስራቃዊ ጎህታ አካባቢ የሚገኙ የጤና ባለሙያዎች፥ የሶሪያ መንግስት ጦር በአካባቢው እያካሄደ ባለው አየር ድብደባ የክሎሪን ጋዝ ቦምብ ተጠቅሟል ሲሉ ወቅሰውታል።
የሶሪያ የሲቪል መብቶች ተከላካይ ቡድንም በትናንትናው እለት በሰጠው መግለጫው፥ መንግስት የክሎሪን ጋዝ ቦምብ ተጠቅሟል፤ እስካሁን የአንድ ህጻን ልጅ ህይወት አልፏል ብሏል። በምስራቃዊ ጎህታ የሚንቀሳቀሰው የተቃዋሚ ቡድን የጤና ሚኒስቴር በበኩሉ በሰጠው መግለጫ፥ በክሎሪን ጋዝ ቦንቡ ጉዳት የደረሰባቸው በርካታ ሰዎች አካባቢው ወደ ሚገኘው የጤና ተቋማት ተወስደው ህክምና እየተከታተሉ መሆኑን አንስተዋል።
እስካሁንም በትንሹ 18 ሰዎች ወደ ሆስፒታል ተወስደው ህክምና እየተከታተሉ ነው የተባለ ሲሆን፥ በርካታ ህጻናት እና ሴቶች ደግሞ ለመተንፈሻ አካል ችግር መጋለጣቸው ነው የተነገረው። በምስራቃዊ ጎህታ ግዛት እንደ አውሮፓውያኑ አቆጣጠር ከ2013 ጀምሮ በአማጽያን ቁጥጥር ስር የምትገኝ አካባቢ ነች።
የሶሪያ መንግስትም አካባቢውን ከታጣቂዎች ነፃ ለማውጣት በሚል ካሳለፍነው ሳምነት ጀምሮ መጠነ ሰፊ ዘመቻ እያካሄደ ሲሆን፥ በዘመቻውም እስካሁን ከ500 የሚበልጡ ዜጎች ህይወት አልፏል ነው የተባለው። የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የፀጥታው ምክር ቤትም ለ30 ቀናት በአካባቢው የተኩስ አቁም እንዲካሄድ በትናንትናው እለት ውሳኔ ማሳለፉ ይታወሳል።
ይሁን እንጂ የተኩስ አቁም ውሳኔ ከተላለፈ ከሰዓታት በኋላ የሶሪያ መንግስት ውሳኔውን በመጣስ የአየር ድብደባ ማካሄዱ ነው እየተነገረ ያለው። የሶሪያ መንግስት የተኩስ አቁም ውሳኔውን ጥሶ የአየር ድብደባ ማካሄድ ከጀመረ ወዲህም በትናንትናው እለት ብቻ የ27 ሰዎች ህይወት አልፏል ነው የተባለው።
ትላንት የኢራቅ ፍርድ ቤት በሽብርተኝነት ጥፋተኛ ናቸው ባላቸው 16 ቱርካዊያን ሴቶች ላይ የሞት ቅጣት አስተላለፈ። ዳኛ አብዱል ሳታር በኢራክዳር የከፍተኛ ፍርድ ቤት ቃል አቀባይ በመግለጫቸው እንዳሉት፥ ሴቶቹ ከአይኤስ አይኤስ ጋር ግንኑነት እንደነበራቻው ገልጸዋል።
በተጨማሪም ሴቶቹ በምርመራ ወቅት አይኤስ እንደተቀላቀሉ የአሸባሪ ቡድኑ አባላትን እንዳገቡና የሎጂስቲክ ድጋፍ ያደርጉ እንደነበረ መናገራቻን አስታውቀዋል። በአውሮፓውያኑ ታህሳስ ወር 2017 ጀምሮ ኢራቅ ከአይኤስ ነጻ መሆኗን ካወጀችበት ጊዜ ጀምሮ የሀገሪቱ መንግስት የቡድኑን አባላት በፍርድ እየቀጣ ይገኛል።
የአይኤስ ሽንፈትን ተከትሎ የተያዙ ብዙ ሴቶች የሞት ቅጣትና የዕድሜ ልክ እስራት እየተላለፈባቸው ነው። ይህንንም ተከትሎ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ከሽብርተኛ ቡድኑ ጋር ግንኙነት አላችሁ በሚል ብቻ ሚዛናዊ ያልሆነ ፍርድ እየተላለፈባቸው ነው። የኢራቅ ፍርድ ቤት 16 ኢራቃውያን ሴቶች ይግባኝ ማለት እንደሚችሉ አስታውቀዋል። ምንጭ፦ሲ.ኤን.ኤን – ፋና
የተባበሩት መንግስታት የስደተኞች ጉዳይ ከፍተኛ ኮሚሽን /UNCHR/ ሰሞኑን ባወጣዉ ዘገባ ባለፈዉ ጥር ወር መጨረሻ ብቻ በብዙ መቶዎች የሚቆጠሩ የኢትዮጵያና የሶማሊያ ስደተኞች ወደ የመን ባህረ ሰላጤ ተጉዘዋል። በዚህ የባህር ላይ ጉዞ በደረሰ አደጋም 30 ሰዎች ህይወታቸዉን አጥተዋል።
በዚህ መንገድ በርካታ አፍሪቃዉያን ስደተኞች ወደ የመን ጉዞ ያደርጋሉ ።ነገር ግን በሀገሪቱ በሚካሄደዉ የርስበርስ ጦርነት ሳቢያ የደረሰዉ ሰብዓዊ ቀዉስ እነዚህን ስደተኞች በህገ ወጥ የሰዉ አዘዋዋሪወች እጅ እንዲወድቁ እያደረጋቸዉ መሆኑ እየተነገረ ነዉ። የመንንና ሶማሊያን የሚለየዉ የኤደን ባህረ ሰላጤ በዓለማችን ትልቁ የባህር ንግድ መስመር ነዉ።በእስያና በአዉሮጳ መካከልም ትልቁ መገናኛ ነዉ።ይህ የንግድ መስመር በአፍሪቃ ቀንድና በአረብ ባህረ ሰላጤ መካከል የሚደረገዉን ስደትም ያስተናግዳል።
« ይህ በፍጹም አዲስ ልማድ አይደለም።ከጅቡቲና ከሶማሊያ ተነስተዉ ኢትዮጵያዉያንና ሶማሊያዉያን ባህር አቋርጠዉ ወደ የመን መጓዝ የተለመደ ነዉ።በተለይ ወደ ሳዉዲ አረቢያ ለመሸጋገር ።በታሪክ በርካታ ኢትዮጵያዉያንና ሶማሊያዉያን ከጦርነቱ በፊትም የመን ይኖራሉ።ይህ ፍጹም አዲስ ነዉ ብዬ ልናገር አልችልም።ነገር ግን ግጭት በሰፈነባት የመን ስደተኞች አሁንም ድረስ መምጣት መቀጠላቸዉ አስገራሚ ነዉ ብዬ አስባለሁ።»
በነዳጅ ዘይት የበለጸጉት ሳዉዲ አረቢያና ሌሎች ሀብታም የባህረ ሰላጤው መንግስታት በአንድ በኩል በአፍሪቃ ቀንድ ለአመታት በዘለቀ የርስበርስ ጦርነት የደቀቀችዉ የዓላማችን ድሃዋ ሀገር ሶማሊያ በሌላ በኩል ፣በመሃል ደግሞ በጦርነት የምትታመሰዉ የመን ትገኛለች።ይች ሀገር ታዲያ ከ 2014 ጀምሮ በሚካሄደዉ የርስበርስ ጦረነት ሳቢያ በሺ የሚቆጠሩ የሀገሬዉ ዜጎች ለሞት ሚሊዮኖች ደግሞ ለስደት መዳረጋቸዉን መረጃወች ያሳያሉ ።ያም ሆኖ ግን የአፍሪቃ ቀንድ ስደተኞች አሁንም ወደዚች ሀገር መጓዛቸዉን አላቋረጡም።
እንደ አለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት /IOM/ በዚህ ሁኔታ ሞትና እንግልት እያጋጥማቸዉም ቢሆንም ባለፈዉ ዓመት ብቻ ወደ 87 ሺህ የሚጠጉ ሰዎች ከኢትዮጵያና ከሶማሊያ ባህር አቋርጠዉ ወደ የመን ጉዞ አድርገዋል።በዚህ ጉዞም በርካቶች ህይወታቸዉን አጥተዋል።
«በጀልባዉ ላይ ግርግር ተነሳ »ይላሉ የተባበሩት መንግስታት የስደተኞች ከፍተኛ ኮሚሽነር ቃል አቀባይ ዊሊያም ስፔንሰር ባለፈዉ ጥር ወር መጨረሻ የደረሰዉን የአደጋ ሁኔታዉ ሲገልጹ «በብዙ መቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በአብዛኛዉ ከሶማሊያና ከኢትዮጵያ የሆኑ ጀልባዉ ላይ ነበሩ። እናም ጀልባዉን የሸጡት ህገወጥ የሰዉ አዘዋዋሪወች መንገደኖቹን በድንገት ተጨማሪ ገንዘብ መጠየቅ ጀመሩ።የተወሰኑት ሲከፍሉ ሌሎቹ ግን መክፈል አልቻሉም ወይም ተቃወሙ።በዚህ ጊዜ የህገወጥ ደላሎቹ ባልከፈሉ ሰዎች ላይ መተኮስ ጀመሩ።እናም ግርግር ተነሳና ጀልባዋ ወደ አንድ ጎን ማዘንበል ጀመረች።በዚህ ጊዜ ብዙ ሰዎች ሰጠሙ።ቢያንስ 30 ሰዎች ሞተዋል።»
ይላሉ ስፔንሰር ከአደጋዉ ከተረፉ ሰዎች ሰማሁ ብለዉ እንደገለጹት።እንደእሳቸዉ ገለጻ የሞቱት ሰዎች ቁጥር ከዚህም በላይ ሊያሻቅብ ይችላል ያም ሆኖ ግን ሰዎች ምርጫ ስሌላቸዉ አሁንም ድረስ ይሰደዳሉ ሲሉ ያክላሉ።ብዙዎቹም ከጦርነትና ከድህነት ሸሽተዉ የመጡ በመሆናቸዉም ወደ ሀገራቸዉ መመለስ አይፈልጉም ሲሉ ያብራራሉ።
«ሰዎች ህይወታቸዉን አደጋ ዉስጥ ከተዉ ወደስደት የሚያመሩበት ምክንያት ምርጫ ስሌለላቸዉ ነዉ ።ምርጫ ካለ ማንም እዚህ አደጋ ዉስጥ አይገባም።በርካታ ሰወች የሚሰደዱት ድህነትን በመሸሽ የተሻለ የኢኮኖሚና የስራ ዕድል ፍለጋ ነዉ።ሌሎች ደግሞ በጦርነት ፣በግጭት፣በስቅይትና በሰብዓዊ መብት ረገጣ የተነሳ ነዉ።»
ሶማሊያዉያን በየመን በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የስደተኞች ከፍተኛ ኮሚሽነር በኩል በስደተኝነት መመዝገብ ይችላሉ ።ነገር ግን በሀገሪቱ ያለዉ ጦርነት ሁኔታዉን አስቸጋሪ አድርጎታል።በዚህ የተነሳ በርካታ ስደተኞች ለእንግልት፣ ለጥቃትና ለእስራት የተጋለጡ መሆናቸዉ ይነጋራል።ሌሎች ደግሞ ለጉዞ የሚሆን ገንዘብ ለማግኘት አደንዛዥ ዕፅ በሚመረትባቸዉ ማሳዎች ለመስራት ይገደዳሉ። ከዓለም ዓቀፉ የስደት ድርጅት ካትሪን ኖርዝ እንደሚሉት ሁሉም አልሳካ ሲላቸዉ አንዳንድ ጊዜ ወደ ሀገራቸዉ እንድንመልሳቸዉ ይጠይቃሉ ይላሉ።
በዚህ ጊዜ ደህንነታቸዉ በተጠበቀ ሁኔታ ለመመለስ እንሞክራለን።ነገር ግን አብዛኛዎቹ የህገ ወጥ ደላሎችን በመተማመን ህይወታቸዉን ለእነሱ አሳልፈዉ ይሰጣሉ ሲሉ ነዉ ኖርዝ የሚናገሩት።
«እናም ለዚህ ነዉ የተባበሩት መንግስታት የስደተኞች ከፍተኛ ኮሚሽን UNCR ሰዎች በጥንቃቄ ደህንነታቸዉ ተጠብቆ እንድጓዙ ስለ ህጋዊ የደህንነት አማራጮች የሚሟገተዉ። ስደተኞችን መልሶ በማስፈር ፣ቤተሰብን እንደገና በማገናኘት፣ለስደተኞች የተማሪዎች ቪዛ መፍቀድ እና ሌሎች ህጋዊ መንገዶችን በመጠቀም ሰዎች በዚህ መንገድ ህይወታቸዉን አደጋ ላይ መጣል ሳያስፈልጋቸዉ እንድጓዙ ማድረግ ይቻላል።እነዚህን አሳዛኝ ታሪኮችም በዚህ መግታት ይቻላል።»
በእነ ተሻገር ወ/ሚካኤል ክስ መዝገብ የ”ሽብር” ክስ የተመሰረተባቸው የዋልድባ መነኮሳት ለመጋቢት 18/2010 ዓም ምስክር ይሰማባቸዋል ተብሏል። ይፈታል ተብሎ ሲጠበቅ የነበረው የፖለቲካ...
ስለ ሠንጠረዥ መጀመርያ በአብዛኛው የታሪክ ሊቃውንት የተቀበለው ሀልዮ በሕንድ አገር ከ500 ዓ.ም. ግድም አስቀድሞ እንደ ተለመደ የሚለው ነው። ሆኖም ከዚያ በፊት ግሪኮች በታላቁ እስክንድር ዘመን ወደ ሕንድ እንዳስገቡት የሚያስቡ ደራስያን ኖረዋል። በዚህ ሀሣብ በትሮያን ጦርነት ወቅት (1200 አክልበ. ያሕል) በፓላሜዴስ ተፈጠረ። እንኳን ከግሪኮች በፊት የእስኩቴስ ሰዎች እንዳወቁት የሚል አስተሳሰብ ደግሞ ሊገኝ ይቻላል።
በሕንድ አገር በድሮ 2 ተመሳሳይ ቻቱራንጋ የተባሉት ጨዋታዎች ነበሩ፦ እነርሱም ባለ 4 እጅ ቻቱራንጋ እና ባለ 2 እጅ ቻቱራንጋ ናቸው። «ቻቱራንጋ» የሚለው ቃል በሳንስክሪት ቋንቋ ከ«ቻቱር» (አራት) ማለት 'አራት መደቦች' ነው።
ባለ 4 እጅ ቻቱራንጋ ላይ፣ አራት ሠራዊት በአራት ሰዎች ይታዘዛሉ። እያንዳንዱ ተጫዋች 1 ንጉስ፣ 1 ዝሆን (ግንብ)፣ 1 ፈረስ፣ 1 መርከብ (ጳጳስ) እና 4 ወታደር ይቀበላል። መርከቡም በማዕዘን ጀምሮ ሁለት ቦታ ብቻ በሰያፍ ይዘልላል። ይህ ጨዋታ ከጥንት በዛህራ ይጫወት ነበር። ቁማር ግን ጽድቅ እንዳልተቆጠረበት መጠን ያለ ምንም ዛህራ ደግሞ ተጫውቷል። በአንዳንድ ደራሲ አስተሳሰብ ዘንድ፣ ይህ አይነት ቻቱራንጋ በቀዳሚ የታወቀው ነው። ነገር ግን በጽሑፍ ዘንድ የመኖሩ ማስረጃ ከ1000 ዓ.ም. ብቻ ስለሚገኝ፣ የዛሬ ታሪክ ሊቃውንት ይህን አሳብ አይቀበሉም።
ባለ 2 እጅ ቻቱራንጋ በጽሁፍ የሚታወቅ ከ500 ዓ.ም. ገዳማ ነው። በዚህ አይነት 2 ሠራዊቶች አሉ። እንደ ዛሬ ቼዝ እያንዳንዱ ሠራዊት 2 ግንቦች፣ ፈረሶችና ጳጳሳት፤ 8ም ወታደሮች አሉት። በንግሥት ፋንታ ግን 'አማካሪ' (ጠቅላይ ሚኒስትር) የሚባል ክፍል አለ። ይህ ክፍል ደካም ነው፤ 1 ቦታ በሰያፍ ብቻ ይሄዳል።
ከሕንድ አገር ጨዋታው በ550 ዓ.ም. ወደ ፋርስ መንግሥት እንደ ገባ የሚሉ ታሪኮች አሉ። በፋርስኛ የሳንስክሪት ስም «ቻቱራንጋ» ተለውጦ «ቻትራንግ» ሆነ። ከዚህ ትንሽ በኋላ አረቦች ወረሩና ጨዋታውን ወድደው በቋንቋቸው ስሙን «ሻትራንጅ» አደረጉት። በኋለኛ ግሪክ ቋንቋ ደግሞ የሻትራንጅ ስም ወደ «ሳንትራዝ» ተለወጠ። «ሰንጠረዥ» የሚለው የአማርኛ ቃል ከዚህ ግሪክ ቃል እንደ ተነሣ ይመስላል።
በኢትዮጵያ ባህላዊ ሰንጠረዥ፣ ክፍል እስከሚማረክ ድረስ ተጫዋቾቹ እንደ ልባቸው (አለተራ) ይጫወታሉ። አለዚያ ጳጳሳትና ንግሥት ደካም በመሆናቸው እንደ ሻትራንጅ ይመስላል።
በዘመናዊ አውሮጳዊ ቼዝ (ከ1550 ዓ.ም. ጀምሮ) ጳጳስ እስከሚቻል ድረስ በሰያፍ ይጓዛል። ንግሥትም እስከሚቻል ድረስ በማንኛውም አግጣጫ ትሄዳለች። በተጨማሪ አንዴ ንጉስና ግንብ አንድላይ ሊዛወሩ የሚፈቅድና እንዲህ የሚመስል ልዩ ደንቦች አሉ። የ«ቼዝ» ስም ግን ከ«ቻቱራንጋ / ቻትራንግ» ሳይሆን ከፋርስኛ ቃል «ሳሕ-ማት» (የንጉሥ አደጋ) ተነሣ።
ማስወገድ:- ልክ ያልሆነ መሻትን ሊቀሰቅሱባችሁ የሚችሉ እይታዎችን እና ሁኔታዎችን ሊሆን በሚችል እና በተቻላችሁ መጠን አስወግዱ። “ሊሆን በሚችል እና በተቻላችሁ መጠን” ያልኩበት ምክንያት አንዳንድ ለፈተና የሚያጋልጡ ነገሮችን ማስወገድ ስለማይቻል ነው። “ልክ ያልሆነ መሻት” ያልኩበት ምክንያት ደግሞ ስለ ወሲብ ፣ ምግብ እና ቤተሰብ ያሉን መሻቶች ሁሉ መጥፎ ስላልሆኑ ነው። የማይጠቅሙን እና ልክ ያልሆኑ ባሪያ ሊያደርጉን ሲጀምራቸው እናውቃቸዋለን። ድካማችንን እና ምን እንደሚያስነሳቸውም ደግሞ እናውቃለን። “ማስወገድ” መጽሐፍ ቅዱሳዊ ስልት ነው። “ከክፉ የጎልማሳነት ምኞት ግን ሽሽ በንጹሕም ልብ ጌታን ከሚጠሩ ጋር ጽድቅን እምነትን ፍቅርን ሰላምን አጥብቀህ ተከተል” (2 ጢሞቴዎስ 2፡22)። “ምኞቱንም እንዲፈጽም ለሥጋ አታስቡ” (ሮሜ 13፡14)።
እንቢ በሉ:- ለሚመጡባችሁ የምኞት ሃሳቦች ሁሉ በ 5 ሰከንዶች ውስጥ እንቢ በሉ። ይህንንም በኢየሱስ ክርስቶስ ስም ሥልጣን አድርጉት። በኢየሱስ ስም እንቢ! በሉት። ከአምስት ሰከንድ የሚበልጥ ጊዜ የላችሁም። እሰቲ ሳትቃወሙት ከዚያ በላይ ጊዜ ስጡት። ልታነቃንቁት እስካትችሉ ድረስ በታላቅ ኃይል መጥቶ መኖር ይጀምራል። ካስፈለጋችሁ ድምጽ አውጥታችሁ በሉት። ጠንካራ እና እንደ ጦረኛ ሁኑ። ጆን ኦውን እንዳለው “ኃጢያትን ግደሉት አሊያም ኃጢያት እራሱ ይገድላችኋል”። በኃይል አጥቁ። “ዲያብሎስን ግን ተቃወሙ ከእናንተም ይሸሻል” (ያዕቆብ 4፡7)።
መልሱ:- ክርስቶስን የእርካታችሁ ጥግ በማድረግ ልባችሁን ወደ እርሱ መልሱ። እንቢ ማለት ብቻ በቂ አይሆንም። ከመከላከል ወደ ማጥቃት መሸጋገር አለባችሁ። እሾህን በእሾህ እንደሚባለው የኃጢያትን ተስፋዎች በክርስቶስ ተስፋዎች ተዋጓቸው። ኃጢያት ስለሚዋሸን መጽሐፍ ቅዱስ በ ኤፌሶን 4፡22 ላይ “የሚያታልል ምኞት” ይለዋል። ሊሰጡን ከሚችሉት በላይ ቃል ይገቡልናል። መጽሐፍ ቅዱስ “ባለማወቃችሁ አስቀድሞ የኖራችሁበትን ምኞት” (1 ጴጥሮስ 1፡14) ይላቸዋል። ሞኞች ብቻ ናቸው እጅ የሚሰጡት። “እርሱ እንዲህ ስቶ ይከተላታል፥ በሬ ለመታረድ እንዲነዳ” (ምሳሌ 7፡22)። ማታለል የሚሸነፈው በእውነት ብቻ ነው። አለማወቅ የሚሸነፈው በአውቀት ነው። ይህ እውነት ታላቅ እና የሚያምር እውነት መሆን አለበት። ለዚህም ነው “Seeing and Savoring Jesus Christ” የሚለውን መጽሐፌን የጻፍሁት። ልባችንን ታላላቅ በሆኑ በኢየሱስ ተስፋዎች እና ደስታዎች ማስታጠቅ አለብን። “እንቢ!” እንዳልን ወዲያው ወደ እነዚህ መዞር አለብን።
መያዝ:- ሌሎችን ምስሎች እስኪያስወጣ ድረስ የክርስቶስን ተስፋዎች እና ደስታዎች አጥብቃችሁ በልባችሁ ያዙ። “ኢየሱስን ተመልከቱ” (ዕብራውያን 12፡2)። ብዙዎች የሚወድቁት አዚህ ጋር ነው። ወዲያው እጅ ይሰጣሉ። “ለማስወጣት ሞከርኩ ግን አልሆነልኝም” ይላሉ። ከዚያም እጠይቃቸዋለሁ “ምን ያህል ሞከራችሁ?” “ምን ያህል ልባችሁን ሰጣችሁት?” ልባችን እንደ ጡንቻ ነው። በኃይል ልንለጥጠው እንችላለን። መንግስተ ሰማያትን በኃይል ተናጠቋት (ማቴዎስ 11፡12)። ጨካኞች ልትሆኑ ያስፈልጋችኋል። የክርስቶስን ተስፋ በዓይኖቻችሁ ፊት አጥብቃችሁ ያዙ። ያዙት! እንዳትለቁት! እስከመቼ? አስፈላጊ ሆኖ እስከተገኘ ጊዜ ድረስ። ተፋለሙት! ስለክርስቶስ ስትሉ እስክታሸንፉት ድረስ ተፋለሙት! ልጃችሁ ላይ የሆነ ነገር ሊወድቅበት እና ሊጫነው ቢል በእርግጠኝነት በሙሉ አቅማችሁ ትይዙታላችሁ እርዳታም ትጠይቃላችሁ።
ተደሰቱ:- በሚበልጥ እርካታ ተደሰቱ። በክርስቶስ የመደሰት አቅማችሁን አሳድጉ። በብዙዎች ውስጥ ምኞት የሚነግሠው ለክርስቶስ ጥቂት ፍላጎት ስላላቸው ብቻ ነው። በክርስቶስ ያለን ደስታ ጥቂት ስለሆነ በቀላሉ ወደ መታለል እንገባለን። “ይሄ እኔ አይደለሁም” ብቻ አትበሉ። ለኢየሱስ ያላችሁን ፍቅር ለማነሳሳት ምን እርምጃ ወስዳችኋል? ለደስታችሁ ተፋልማችኋል? ለውጥ ሊመጣ አይችልም ብላችሁ ተስፋ አትቁረጡ። የተፈጠራችሁት ወሲብን አጥብቃቸችሁ ከያዛችሁት በላይ በሙሉ ልባችሁ ክርስቶስን እንድትወድዱት ነው። ለኢየሱስ ያላችሁ ፍላጎት ጥቂት ከሆነ ደስታዎችን ማወዳደር በላያችሁ ላይ ያይላል። ስለሌላችሁ እርካታ እግዚአብሔርን ለምኑት። “በማለዳ ምሕረትህን እንጠግባለን በዘመናችን ሁሉ ደስ ይለናል ሐሤትም እናደርጋለን” (መዝሙር 90፡14)። ከዚያም በዓለም ሁሉ ላይ እጅግ ድንቅ የሆነውን ጌታ ማንነት እስክታዩ ድረስ ፈልጉት።
ዘወር ማለት:- ከሚያጋልጧችሁ ባህርያት እና ምንም ካለማድረግ ዘወር ብላችሁ ወደሚጠቅም ሥራ ግቡ። ምኞት በመዝናኖት ጓሮ ውስጥ የበለጠ ቶሎ ያድጋል። ልትሰሩት የምትችሉትን መልካምን ሥራ ፈልጉና በሙሉ ኃይላችሁ አድርጉት። “ለሥራ ከመትጋት አትለግሙ፤ በመንፈስ የምትቃጠሉ ሁኑ፤ ለጌታ ተገዙ” (ሮሜ 12፡11) “የምትደላደሉ፥ የማትነቃነቁም፥ የጌታም ሥራ ሁልጊዜ የሚበዛላችሁ ሁኑ” (1 ቆሮንቶስ 15፡58)። በሥራ ተጠመዱ። ተነሱና ሌላ ነገርን ሥሩ። ክፍላችሁን ጥረጉ። የለቀቀ ምስማር ካለ አጥብቁ። ደብዳቤ ጻፉ። እናም ሁሉንም ስለ ኢየሱስ ስትሉ አድርጓቸው። የተፈጠራችሁት ለመፍጠር እና ለመቆጣጠር ነው። ክርስቶስ የሞተላችሁ “መልካሙንም ለማድረግ የምትቀኑ” (ቲቶ 2፡14) እንድትሆኑ ነው። የሚያታልልን ምኞት ለመልካም ሥራ ባለ ቅንዓት ቀይሩት።
የአፍሪካ ባንኮች በኮቪድ ወረርሽኝ ምክንያት በተከሰተው የኢኮኖሚና የንግድ መቀዛቀዝ ሳይበገሩ ከባለፉት 10 ዓመታት የተሻለ የካፒታል መጠን በማስመዝገብ ዓመቱን ማጠናቀቃቸውም ተገልጿል፡፡
ባንኮች አማራጭ አገልግሎቶችን በማስተዋወቅና በዲጂታል የባንክ አገልግሎቶች አማካኝነት ተደራሽነትን ለማስፋት ያደረጉት ጥረት የኮቪድ ተጽዕኖን በመቋቋም የተሻለ ውጤት ለማስመዝገብ እንዳስቻላቸው የጥናት ሪፖርቶቹ አስነብበዋል፡፡
የኢትጵያ ንግድ ባንክ ከአፍሪካ ቀደምት ባንኮች አንዱ ሲሆን፣ ባለቤትነቱ የሀገር ሀብት ሆኖ በአገር ውስጥ ብቻ በሚያደርጋቸው እንቅስቃሴዎች በአፍሪካ ተወዳድሮ 17ኛ ከምስራቅ አፍሪካ ከ267 በላይ ባንኮች በሚገኙበት ምድብ 1ኛ መሆኑ ትልቅ ስኬት መሆኑን ባንኩ አስታውቋል፡፡
ባንኩ እየተገበረ ያለው የዲጂታላይዜሽን ስትራቴጂ የባንኩን ተደራሸነት፣ የአገልግሎ ጥራትና ቅልጥፍና በከፍተኛ ደረጃ እንደሚያሳድገው የሚጠበቅ ሲሆን፣ የአፍሪካ ተፎካካሪነቱን በማጠንከር አለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ ባንክ ለመሆን ላስቀመጠው ራዕይ ስኬትም ትልቅ ስፍራ ይኖረዋል ሲል በፌስቡክ ገጹ ገልጿል፡፡
” … ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ አሁን እስካለንበት ድረስ ታሪኩን መለስ ብለን ብንመለከት በሰው ዘር ላይ ግዛታቸውን ለመዘርጋት፣ ሰውን ባካልም ሆነ በመንፈስ ለመግዛት፣ ሁለት ተቃራኒ ኃይሎች ሲታገሉ እናያለን፡፡ ከነዚህ አንዱ የሀይለኞች፣ ያጥቂዎች፣ የጦር ኃይል፣ ሁለተኛው የደራሲያን የብእር ኃይል ናቸው፡፡
“የጦር ኃይል በየጊዜው፣ በየቦታው የሚነሱ ኃይለኞች ሰራዊት አደራጅተው፣ የጦር መሳሪያ አከማችተው፣ ሰውን እየጨቆኑ ለግል ድሎታቸውና ፍላጎታቸው አገልጋይ የሚያደርጉበት እውር ሀይል ነው፡፡ የብእር ኃይል በየጊዜው በየቦታው የሚነሱ ታላላቅ ደራሲያን ከስው ተለይተው፣ ከብእርና ከወረቀታቸው ጋር በየቤታቸው ተዘግተው፣ ምስጢረ ፍጥረትን እየመረመሩ፣ አዳዲስ ነገር እየፈጠሩ፣ ሰውን ከድንቁርና ሰንሰለት ተፈትቶ፣ ከእንሰሳ ባህርያት ጠርቶ፣ የመንፈስና የአካል ነጻነት አግኝቶ፣ ስርአት ያለው ህብረተሰብ መስርቶ፣ ፈጣሪ ከፍጥረት ሁሉ አልቆ ሲፈጥረው ለመደበለት ከፍተኛ ማእረግ ብቁ እንዲሆን የሚያደርገው ብሩህ ኃይል ነው፡፡
“እነዚህ ሁለት ተቃራኒ ኃይሎች በሚያደርጉት ትግል ምንም እንኩዋ ለጊዜው ጨቁዋኙ የጦር ኃይል ድል አድራጊ ቢመስል በመጨረሻ የእውነተኛው ድል አድራጊ የብእር ኃይል መሆኑ የታወቀ ነው፡፡ የጦር ኃይል አስገዳጅ፣ የብእር ኃይል አስረጂ እንደመሆናቸው መጠን በማስገደድ የተመሰረተ እድሜው ማጠሩ፣ በማስረዳትና በማስወደድ የተመሰረተ ለሁልጊዜ መኖሩ የማያጠራጥር ነው፡፡ ለዚህም ኃይለኞች በጦር ኃይል የመሰረቱት ግዛት አንድ ባንድ እየፈረሰ፣ ያወጁት ትእዛዝ እየተደረመሰ፣ ዛሬ ዓለም የተቀበለው ደራሲያን በየጊዜው ያወጁት የሃይማኖት፣ ያስተዳደርና የፍርድ፣ የኢኮኖሚና የማህበራዊ ኑሮ ስራት መሆኑን ታሪክ ይመሰክራል”፡፡“… የጦር ኃይል … እና የብእር ኃይል …” ሃዲስ አለማየሁ
በቅርቡ በሐገራችን ኢትዮጵያ በተከሰተው አሳዛኝ መፈናቀል ምክንያት፣ ወገኖቻችን የጌድዮን ሕዝቦች ለከፍተኛ ችግርና ቃይ ተጋልጠዋል። ተወልደው እትብታቸው በተቀበረበት ሐገር ውስጥ፣ ቤት ኖሮዋቸው እንደ ውሻ ጎዳና ላይ ተጥለው፣ አርሰውና ዘርተው እራሳቸውን ከመገቡበት ቀያቸው ተባርረው ለማኞች ሆነዋል። ሐገር ኖሮዋቸው ኢትዮጵያ እናታችን በሚሏት ሐገር ስደተኞች ሆነዋል። መብታቸው ተረግጦ፣ ህልውናቸው ተደፍሮ፣ ባእድንና መንገደኛን በባህሏ በምታስተናግደው ኢትዮጵያ ሐገራቸው ውስጥ ለጠላት እንኳን የማይደረግ ግፍ ተፈፅሞባቸዋል።
እነዚህን እህቶቻችንን፣ ወንድሞቻችንን፣ እናቶቻችንንና አባቶቻችንን ካሉበት ስቃይ ለማዳን፣ ወገን ለወገኑ መድረስ ባህላችንና ልምዳችን ነውና፣ እሁድ ማርች 31 ቀን 2019 ከቀኑ 2፡00 ፒ.ኤም ጀምሮ (Sunday 31 March 2019, starting at 2:00 pm) በቁልቢ ገብርኤል ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን አዳራሽ ውስጥ የእርዳታ ማሰባሰብያ ፕሮግራም አዘጋጅተናል።
ማስታወሻ: የሚናገሩት ቋንቋ ኣማርኛ ከሆነ የትርጉም እርዳታ ድርጅቶች፣ በነጻ ሊያግዝዎት ተዘጋጀተዋል፡ ወደ ሚከተለው ቁጥር ይደውሉ 1.844.359.1607. (መስማት ለተሳናቸው: (TTY: 711).
የዛሬ አርባ ዓመት የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ የልጅ ልጅ ልዕልት ሂሩት ደስታ ለቅዱስ ላሊበላ ደብር ሰበካ ጉባኤ ጽ/ቤት አስተዳዳሪዎች የሚያስደስት መልዕክት ያዘለ ደብዳቤ ላኩ፡፡ደብዳቤው ልዕልቷ በደብሩ አውደምህረት ሥር ባሉት ቤተ አማኑኤል እና መድሐኒያለም ቤተKRStEÃN መካከል በ1956 ዓ.ም ያሠሩትን ..ሰባት ወይራ ሆቴል.. ላሊበላ ቤተKRStEÃN በስጦታነት ማበርከታቸውን የሚያበስር ነበር፡፡ገዳሙ ስጦታውን ከተቀበለ አራት ድፍን ዓመታትን እንኳን በቅጡ ሳይቆጠር በደርግ ከተወረሱት በርካታ ቤቶች መካከል አንዱ ሆነና በጊዮን ሆቴሎች አስተዳደር ድርጅት እጅ ወደቀ፡፡
ገዳሙ ስጦታውን ከተቀበለ አራት ድፍን ዓመታትን እንኳን በቅጡ ሳይቆጠር በደርግ ከተወረሱት በርካታ ቤቶች መካከል አንዱ ሆነና በጊዮን ሆቴሎች አስተዳደር ድርጅት እጅ ወደቀ፡፡
የደብሩ ዋና ሐፊ ቀሲስ መንግሥቴ ወርቁ እንደሚሉት፤ ኢሕአዴግ የመንግሥትነቱን ሥልጣን ከተረከበ በኋላ በ1991 ዓ.ም ፕራይቬታይዜሽን ለጠቅላይ ቤተክነት ..ሰባት ወይራ.. የተባለው ሆቴል ንብረትነቱ የቅዱስ ላሊበላ ገዳም መሆኑ ስለተረጋገጠ፣ እንዲረከቡ የሚጠይቅ ደብዳቤ መጻፉን እና ቤተክህነቱም ደብዳቤውን መነሻ በማድረግ ገዳሙ ሆቴሉን ለመረከብ አስፈላጊውን ዝግጅት እንዲያደርግ የሚያስታውቅ ደብዳቤ እንደተጻፈላቸው ይገልፃሉ፡፡
የሆቴሉ ርክክብ የተደረገው ግን እነዚህ ደብዳቤዎች ከተጻጻፉ ከሰባት ዓመት በኋላ፣ በ1997 ዓ.ም ሲሆን ርክክቡም የተፈፀመው ከገዳሙ እውቅና ውጪ በግዮን ሆቴሎች እና በጠቅላይ ቤተክህነቱ መካከል መሆኑን ቀሲስ መንግሥቱ ያስታውሳሉ፡፡
ጉዳዩ በወቅቱ የገዳሙን የሰበካ ጉባኤ ጽ/ቤት አባላት በማስቆጣቱ ሆቴሉ ለገዳሙ የተበረከተ ስጦታ መሆኑን በመግለ እንዲመለስላቸው መጠየቃቸውን እና ጠቅላይ ቤተ ክህነት ሆቴሉን እንደ ሌሎቹ የተወረሱ yቤተKRStEÃnþtÜ ቤቶች ከመንግሥት ጋር በተደረገ ልዩ ስምምነት ያስመለሰችው በመሆኑ፣ ንብረትነቱ የእርሷ እንጂ የገዳሙ ሊሆን ስለማይገባ ሆቴሉ በየወሩ ከሚያስገባው 25 ሺህ ብር ኪራይ ላይ 2500 ብር እንዲሰጣቸው ተወስኖላቸው እንደነበር፣ በመካከሉም ይኸው ገንዘብ በአግባቡ እንዳልተከፈላቸው እና አነስተኛ በመሆኑ ላይ ቅሬታ በማሰማታቸው፣ ካለፈው ታኅሣሥ ጀምሮ 5ሺህ ብር እንደተደረገላቸው ቀሲስ መንግሥቴ ያብራራሉ፡፡
በቅርቡም የከተማው አስተዳደር፤ የሆቴሉ ባለቤት ነኝ ያለ አካል የቦታውን ግብር 216 ሺህ ብር እንዲከፍል ለመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተክህነት በአድራሻው፤ በግልባ ጩ ደግሞ ለላሊበላ ገዳም በመጻፉ በገዳሙ እና በጠቅላይ ቤተክህነቱ መካከል ለተፈጠረው አለመግባባት ምክኒያት ሆኗል፡፡
ግብሩን ከፍለው የባለቤትነት ደብተሩን መውሰድ የፈለጉት ሁለቱም አካላት ሲሆኑ ጠቅላይ ቤተክህነት ይህንኑ እንቅስቃሴ በመጀመሩ ጉዳዩ ወደ ፍርድ ቤት አምርቶ፣ በእግድ መያዙን ቀሲስ መንግሥቴ ይናገራሉ፡፡
ከአምስት ዓመታት በፊት ሆቴሉን ለሚያስተዳድር አካል ጨረታ ሲወጣ በወቅቱ በ32 ሺህ ብር ያሸነፈ ሰው እያለ፣ በ25 ሺህ ብር ለሌላ ሰው መከራየቱን፣ የተከራየውም ግለሰብ ኪራዩን በወቅቱ ይከፍል እንዳልነበረ፣ በቅርቡም ሆቴሉን ለማስተዳደር የተረከቡት የባለንብረቱ ተቀጣሪዎች በሆቴሉ ውስጥ የሚገኙትን ጥንታዊ እቃዎች በመኪና ጭነው ሲወስዱ በገዳሙ አባቶች አማካኝነት በፖሊስ መያዛቸውን በመዘርዘር፣ ገዳሙ አጠቃላይ በሆቴሉ አስተዳደር ላይ ያለውን ቅሬታ ይገልፃል፡፡
ሆቴሉም ከልዕልቷ ለገዳሙ በስጦታ የተሰጠ በመሆኑ የባለቤትነት ደብተሩ ለገዳሙ እንጂ ለጠቅላይ ቤተ ክህነት ሊሰጥ አይገባም በሚል አጥብቆ ይከራከራል፡፡ በጠቅላይ ቤተክህነቱ ሥራ አስኪያጅ አቡነ ፊሊጶስ ፊርማ፣ የደብሩ አስተዳዳሪ አባ ገብረየሱስ ጠቅላይ ቤተክህነት ቀርበው በትናንትናው ዕለት እንዲነጋገሩ ደብዳቤ ስለደረሳቸው፣ የስብሰባውን ውጤት የሰበካ ጉባኤው ጽ/ቤት እና ምዕመናኑ እየጠበቁ መሆኑን ቀሲስ መንግሥቴ ገልፀውልናል፡፡
በጠቅላይ ቤተክህነት የቤቶች አስተዳደር ልማት ድርጅት ሥራ አስኪያጅ አቶ ተስፋዬ ውብሸት፤ ቅሬታውን አስመልክቶ በሰጡት ምላሽ፤ በደርግ መንግሥት በነበረው ሥርዓት የኢትዮጵያ ቤተKRStEÃN በርካታ ንብረቶች ከተወረሱባት በኋላ መንግሥት በሚሰጣት በጀት ትተዳደር እንደነበር አስታውሰው፣ የመንግሥት ለውጥ ከተደረገ እና ሕገ መንግሥቱ ከፀደቀ በኋላ መንግሥት እና ቤተKRStEÃN ሊለያዩ እንደሚገባ በመወሰኑ፣ በአዋጅ 47/67 የተወረሱ ቤቶችንም ጨምሮ በልዩ ሁኔታ በየደብሩ kቤተKRStEÃnþtÜ ላይ የተወረሱ ንብረቶችን የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተክነት ማስመለሷን ገልፀዋል፡፡
በላሊበላ ገዳም የሚገኘውም ..ሰባት ወይራ.. ሆቴልም ከእነዚህ አንዱ መሆኑን እና በወቅቱ ሆቴሉ ለቤተክህነቷ ሲመለስም፣ ጊዮን ሆቴሎች አስተዳደር ለተለያዩ እድሳት ያወጣውን 181 ሺህ ብር ወጪ በመክፈል ሆቴሉን ተረክቦ በጨረታ ማከራየቱን ተናግረዋል፡፡
በጨረታው 32 ሺህ ብር ለመክፈል ያሸነፈ አካል እያለ፣ በ25 ሺህ ብር ስለመከራየቱ በወቅቱ ቦታው ላይ ስላልነበሩ የሚያውቁት ነገር እንደሌለ ገልፀው፣ ተዘረፈ የተባለውን ንብረት በሚመለከት ንብረቱ እንዲያዝ ያደረጉትን የገዳሙን አስተዳዳሪዎች አመስግነው፣ ጉዳዩን ፖሊስ በያዘው መንገድ ማጣራቱን እንዲቀጥልበት መወሰኑን ገልፀዋል፡፡ የተያዙት ንብረቶችም እንደ ማንኪያ፣ ሹካ፣ አልጋ እና የመሳሰሉት የሆቴል ዕቃዎች እንጂ በቅርስነት የሚጠሩ ንብረቶች እንዳልሆኑ አብራርተዋል፡፡
በአጠቃላይ ገዳሙም ሆነ የመንበረ ፓትርያርክ ጽ/ቤት አንድ አካል በመሆናቸው ጉዳዩን እንደ ችግር እንደማይቆጥሩት የሚናገሩት አቶ ተስፋዬ ሆቴሎ የተመለሰው lቤተKRStEÃnù በመሆኑ ንብረትነቱ የጠቅላይ ቤተክህነቱ መሆኑን እና ከመንግሥት የተጠየቀውን ግብር ከፍሎ yባለቤትntÜN ደብተር መረከብ ያለበት ጠቅላይ ቤተ ክህነት መሆኑን አበክረው ይናገራሉ፡፡
ለገዳሙ በየወሩ የሚከፈለው 5 ሺህ ብርም ገዳሙ የሆቴሉ ባለቤት መሆኑን የሚያረጋግጥ ሳይሆን ለሌሎቹ ደብሮች በየወሩ እንደሚሰጠው ድጐማ ሁሉ ለላሊበላም የሚሰጥ ድጐማ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
በጉዳዩ ዙሪያ ከጠቅላይ ቤተክህነት የተላኩ ሰዎች፤ ላሊበላ ላይ ውይይት ካደረጉ በኋላ በሰኔ 23 ቀን 2003 ዓ.ም የደብሩ አስተዳዳሪ አዲስ አበባ መንበረ ፓትርያርኩ ጽ/ቤት ተገኝተው፣ በሥራ አስኪያጁ በብፁዕ አቡነ ፊሊጶስ ሰብሳቢነት በተደረገ ውይይት፤ የቅዱስ ላሊበላ ገዳም ሰበካ ጉባኤ የደብሩ አስተዳዳሪ እና አባላት በተደረገላቸው ገለፃ፣ ሆቴሉ የጠቅላይ ቤተክህነቱ ንብረት መሆኑን አምነው፣ ነገር ግን ሌላ አካል በኪራይ ከሚያስተዳድረው ይልቅ ገዳሙ እንዲያስተዳድረው በመጠየቃቸው፣ ኪራዩን በሚመለከት በጥናት ምላሽ እንደሚሰጣቸው ተገልፆላቸው መለያየታቸውን አቶ ተስፋዬ አስረድተዋል፡፡
የደብሩ አስተዳዳሪ ቀሲስ መንግሥቴ በበኩላቸው፤ ከስብሰባው የተገኘውን ውጤት በሚመለከት የሰሙት ነገር እንደሌለ ገልፀው፣ ተደረሰ ስለተባለው ስምምነት በሚመለከት፤ ውሳኔው ምንም ሆነ ምን በመጨረሻ የሚፀድቀው በአጠቃላይ በቅዱስ ላሊበላ ገዳም ሰበካ ጉባኤ ጽ/ቤት አባላት እና ምዕመናን በመሆኑ የደበሩን አስተዳዳሪ ምላሽ በመጠባበቅ ላይ መሆናቸውን ገልፀውልናል፡፡
More in this category: « የሳይንስና የእምነት ክርክሩ፤ ከህይወታችን ጋር ይገናኛል?	..እምነት ነክ ጥያቄዎች..፣ መልስ ያገኛሉ? - ..አርነት የወጡ ሃሳቦች.. »
ዓፄ ሠርፀ ድንግል ( 1542 - መስከረም 27, 1590 ) በዙፋን ስማቸው "መለክ ሰገድ" ኢትዮጵያን ከ1555 - 1590 ዓ.ም. የመሩ ንጉሥ ነበሩ። አባታቸው ዓፄ ሚናስ ሲሆኑ እናታቸው ደግሞ እቴጌ አድማስ ሞገስ ነበሩ። ከግራኝ ወረራ ጀምሮ እስከ ዓፄ ሚናስ ዘመን የቀጠለው አለመረጋጋት በኒህ ንጉሥ ዘመን አንጻራዊ እልባት አግኝቷል። ለዚህ ተጠያቂ የሚሆኑ አራት ጉልህ ክስተቶች፡ ፩) በሰሜን የቱርኮች ወረራ በንጉሡ ወታደራዊ ብቃት በመክሸፉ ፪) በደቡብ የባሬንቱ ኦሮሞዎች ሐረርን በመውረራቸው የአዳል ግዛት ኃይል በመዳከሙ እና ስለዚህ ምክንያት ከአዳል ጦርነት በማብቃቱ ፫) የቦረና ኦሮሞዎች ወደ ሸዋ የሚያካሂዱትን ዘመቻ ለጊዜው መግታት በመቻሉ፣ ፬) የአገሪቱን ዋና ከተማ ከመካከለኛው ክፍል ወደ አባይ ምዕራብ በማሻገሩ ነበር[1]። በአጠቃላይ መልኩ ይህ ንጉስ ከሚናስ የተረከበውን ግዛት አስፍቶና አጠናክሮ ለቀጣዩ መሪ ትቶ አልፈዋል። የንግሱ ባለቤት እቴጌ ማርያም ሰናም ለተከታዮቹ ነገሥታት መነሳትም ሆነ መውደቅ ባበረክተችው አስተዋጽኦ በታሪክ ትታወሳለች።
በሠርፀ ድንግል የህጻንነት ዘመን የነበረችው አገር ብዙ ውዝግቦችን እምታስተናግድ ነበረች። ከምክንያቶቹ ውስጥ አንደኛው ዓፄ ሚናስ ከፖርቱጋል ካቶሊኮች ጋር አለመስማማቱ ሲሆን ካቶሊኮቹም አንድ ጊዜ ከባህር ንጉስ ይስሐቅ ጋር በማበር ሌላ ጊዜ ባህር ንጉሱ ከቱርኮች ጋር በመተጋገዝ በሚናስ ላይ አመጽና ዘመቻ በመፈጸማቸው ነበር። ሌላው ምክንያት የአዳል ግዛት ኃይሉ እምብዛም ያልተዳከመ ስለነበር በመካከለኛው መንግስት ላይ ጦር የመክፈት ልማዱ አልተገታም ነበር። ሦስተኛው በዘመኑ የአገሪቱ የአስተዳደር ማዕከል የነበረው የሸዋ እና ፈጠገር ክፍሎችን ቦረናዎች መውረር መጀመራችው ነበር። በነዚህ ምክያቶች አገሪቱ በበጋው ወቅት ጦርነት የሚካሄድባት በክረምት ደግሞ ሰፊ ሰራዊት በመያዝ ከጊዜ ወደጊዜ በሚቀያየሩት ዋና ከተሞች የሚሰፈርባት ነበረች[2]።
ዓፄ ሚናስ በ1555 ሲሞቱ ቀጣዩ ንጉስን ለመምረጥ የአገሪቱ መሳፍንቶች በሸዋ ተሰበሰቡ። ምንም እንኳ ሠረፀ ድንግል የሚናስ ታላቁ ልጅ ቢሆንም ብዙ ተቀናቃኞች ነበሩት። ከነዚሁም ውስጥ፣ የዓፄ ልብነ ድንግል እህት የወይዘሮ ሮማነወርቅ ልጅ የነበረው ሐመልማል ዋና ሲሆን ሌሎች እንደ ሐርቦ፣ አቤቶ ፋሲል እና ይስሐቅ ያሉ ተገዳዳሪዎች ስብሰባው የተወዛገበ እንዲሆን አድርገውት ነበር። የዚህ ስብሰባ ውጤት የ13 ዓመቱ ሠርፀ ድንግል ንጉስ እንዲሆን ነበር። ሆኖም ሐምልማል ይህን ውጤት ባለመቀበል የጎጃም እና ደምበያ መሳፍንቶችን በማስተባበር በወጣቱ ንጉስ ላይ ዘመቻ ከፍቶ በመጀመሪያ አካባቢ ድል ተቀዳጅቶ ነበር። ይሁንና የቀሳውስቱን እና እንዲሁም እቴጌ ሰብለ ወንጌልን ድጋፍ በማግኘቱ፣ ይህንም ተከትሎ በየጊዜው ቁጥራቸው እየጨመሩ የሄዱ መሳፍንቶችን ከርሱ ጎን በመሰለፋቸው በመጨረሻ ሐመልማልን በጦርነት ለማሸነፍ ቻለ። ጎጃምን ለተሸነፈው ለሐመልማል እንደ ግዛት በመስጠት ሰላም ለማስፈን ቻለ።
ይህ ከሆነ በኋላ ባህር ንጉስ ይስሃቅ የተባለው ያሁኑ ኤርትራ መሪ በአጼ ሚናስ ዘመን ያመጸ ቢሆንም ልጁ ሲነግስ የልጁን ስልጣን ተቀበለ። ክሁለት አመት በኋል ፋሲል የተባለው ሌላው ያጎቱ ልጅ አመጽ አስነስተውብታል (ምንም እንኳ ሁቱም ቢሸነፉ)።
መልሶም በ1569 ከቱርኮች ጋር ባደረገው ጦርነት ለመጀመሪያ ጊዜ ቱርኮችን አሸነፈ። ለዚህ መታሰቢያ በእምፍራዝ (ጉዛራ) በ1571 ቤ/መንግስት አሰራ። ወደ ሰሜንም በመዝለቅ በወገራ እና በአይባ ሌሎች ቤ/መንግስቶችን አሰርቷል። የኪዳነ ምህርት ቤ/ክርስቲያንም እንዲሁ።
ከዚያም ባህር ንጉስ ይስሐቅ በኦቶማን ቱርኮችና በአዳል ሰራዊት ታግዞ አመጽ ማስነሳቱ አልቀረም። በዚህ ጊዜ ንጉሱ ወደ ትግራይ በመዝመት በ1578 ባህረ ነጋሹንና (በአዲ ቆሮ) አባሪ ኦቶማኑን ኦዝደሚር ፓሻንና የአዳል መሪ የነበረውን ሱልጣን መሃመድ አራተኛ (በተምቤን) ጦርነት አሸንፎ ገደላቸው። በድባርዋ (የድሮው ኤርትራ ዋና ከተማ) የነበሩት ቱርኮችም ያለምንም ተኩስ እጃቸውን ሰጡ። በዚያውም ሰርጸ ድንግል በአክሱም ስርዓተ ተክሊሉን ፈጸመ (ይህ እንግዲህ ከዘርዓ ያዕቆብ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ መሆኑ ነው)፣ መልአክ ሰገድ የሚለውንም ስም ያገኘው በዚህ ጊዜ ነበር። ከ10 አመት በሁዋላ፣ በ1588 ኦቶማን ቱርኮች፣ ከተባረሩበት ድባርዋ መልሰው ሊቆጣጠሩ ሲሞክሩ በመሸነፋቸው አርቂቆ ላይ የነበረውን ግዛታቸውን ሰርጸ ድንግል አፈረሰባቸው። በዚህ ምክንያት የቱርኩ መሪ ፓሻ በወርቅ ያጌጠ ፈረስ እስከ ሳዱላው በመላክ ከንጉሱ ዘንድ ሰላም እንደሚሻ አስታወቀ። [3]
ሰርጸ ድንግል የኖረበት ዘመን ከግራኝ አህመድ ወረራ ጥቂት ዘመን አሳልፎ ስለነበር የህዝቦች ፍልሰት በዚሁ ዘመን ይታይ ነበር። የኦሮሞን ወደ ሰሜን ወረራ ለመጀመሪያ ጊዜ የተጋፈጠ ንጉስ ይሄው ሰርጸ ድንግል ነው። በዚሁ ዘመን የኦሮሞወች ጥንካሬ ከማየሉ የተነሳ ኑር ኢብን ሙጃሂድ የተሰኘውን የግራኝን ምትክ በመግደል ሐረርን ወረው ነበር። ቀጥሎም ወደሰሜን በመዝመት ሰርጸ ድንግል በነገሰ በ10ኛው አመት ዝዋይ ሃይቅ አካባቢ ከንጉሱ ሰራዊት ጋር ተጋጭተው ተሸነፉ። ከዚህ በኋላ ንጉሱ በኦሮሞወች ቡድኖች ላይ በ1578 እና በ1588 ዘምቷል።
በ1580 እና 85 ደግሞ በቤተ እስራኤል (ፈላሾች) ቡድኖች ላይ ዘምቷአል። አገው ላይም በ1581 እና 85፣ ጋምቦ ላይ በ 1590 እናም ሱዳን ውስጥ በሻንቅላ ላይ አድርጓል። እንራያ ደግሞ ሁለት ጊዜ በ 1586 እና 97 ጦርነት በመክፍት ህዝቡን ከነመሪያቸው ክርስቲያን አደርገ። ስለመጨረሻው የ1597 ዓ.ም. ዘመቻው የንጉሱ ዜና-መዋዕል [4] እንዲህ ሲል ያትታል፡
መነኮሳት ተሰብስበው ንጉሱ ወደዳሞት ጦር ሜዳ እንዳይሄድ ለመኑት፣ ንጉሱ ግን ልቡ እንደደነደነ ስለተገነዘቡ በተወሰነ ወንዝ [አሳ የሚበዛበት የገሊላ ወንዝ ] ውስጥ የሚገኝን አሳ እንዳይበላ አጥብቀው አስጠነቀቁት። እሱ ግን የተባለውን ቸል በማለት ባስጠነቀቁት ወንዝ ሲያልፍ ከዚይ ወንዝ የወጣን አሳ በላ። ሳይዘገይም በጸና ታመመና ሞተ። [5]
የሰርጸ ድንግል መንግስት ረጅምና ከመጀመሪያው ጀምሮ ብዙ ጦርነት የበዛበት ቢሆንም ንጉሱ ለልጁ ያዕቆብ ያስረከበው ግዛት ግን ሰላማዊና ያልተከፋፈለ ታላቅ ሃገር ነበር። [7]
በጥንቱ ኢትዮጵያ ታሪክ የስልጣን ሽግግር ብዙ ችግር የተሞላበት ነበር። የሰርጸ ድንግል ስርዓትም ከዚህ አላመለጠም። አጼ ሰርጸ ድንግል ከህጋዊ ባለቤታቸው ንግስት ማርያም ሰና ሴት ልጆችን እንጂ ወንድ ልጅ አላገኙም። ሐረግዋ ከተባለች የቤተ እስራኤል (ፈላሻ) ቅምጣቸው ግን ያዕቆብ የሚባል ወንድ ልጅ ነበራቸው። ይሁንና ልጅ አባቱ በሞተ ጊዜ ገና የ7 አመት ህጻን ነበር። በዚህ ምክንያት የሰርጸ ድንግል ወንድም ልጅ የነበረው ዘድንግል ስልጣን ላይ ይወጣል የሚል ግምት በመላ ሃገሪቱ ተንሰራፍቶ ነበር። ነገር ግን ንግስት ማርያም ሰና ከልጆቻ ባለቤቶች ራስ አትናትዮስ የጎንደር መሪ እና ራስ ክፍለ ዋህድ የትግራይ መሪ ጋር በመሆን ህጻኑን የእንጀራ ልጇን ያዕቆብን በራስ አትናቲዮስ ሞግዚትነት የንጉሰ ነገስትነቱን ስልጣን እንዲወርስ አደረገች።
ኣብ ኣስመራ ተወሊዱ ኣብ መበል ሻዱሻይ ዓመቱ ናብ ኣሜሪካ ምስ ስድራቤቱ ብስደት ድሕሪ ምምጽኡ ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ ዓውዲ ቴክኖሎጂ ከም ሶፍትዌር ኢንጂነርን ዲዛይነርን ኮይኑ ዝሰሕ ዘሎ መንእሰይ’ዩ። ፊልሞን ነቲ ዝቀሰሞ ትምህርቱን ሞያን ንካልኦት መንእሰያት ንምክፋልን ንምትብባዕን ብዩቱብ ብነጻ ብቋንቋ ትግርኛ ክመሃሩ ንዝደልዩን ኣብቲ ዓውዲ ንዘለው ሰብ ሞያን ይምህር ኣሎ። ብተወሳኺ መምሃሪ ቆልዑ ዝኸውን መጽሓፍቲ’ውን ንሕትመት ኣብቒዑ’ዩ።
እሱም ኤዶምያስ ውስጥ አሥር ሺህ ሰዎች ገደሉ የጨው ሊጠበቁ ሸለቆ ውስጥ እርሱም በሰልፍ 'ዓለት' ያዘ እርሱም በእግዚአብሔር ዘንድ ድል ነሡ ስሙን 'ተብሎ 'እንኳ በአሁኑ ቀን 14 8
Equal rights in Ethiopia ኢትዮጵያ የዜግነት መብት ተከብሮ ሁሉም በእኩልነት የሚኖርባት ሀገር ትሁን!!! Tuesday January 31 2017 በኔ እምነት በማህበራዊ ሜድያው እጅግ ተሸንፈናል። Wondemagegnehu Addis ኢትዮጲያ እንድትበታተን እንቅልፍ አጥተው ከሚያድሩ ግለሰቦችና ቡድ�
አንድሩ Yahimovich (ቡድን ሲሚንቶ) ላትቪያኛ ብቻ ሳይሆን የፈጠረው ሰዎች መካከል አንዱ ነገር ግን ደግሞ በሶቪየት ዓለት ወደ ሪጋ ዓለት ክለብ ጥበበኛ kontrkulturschikom እና እውነተኛ Rigan መሥራች ጋር ቃለ - ብሉይ ከተማ ውስጥ አንድ አስደሳች በመጨዋወት
በመጀመሪያ እግዚአብሔር ሰማይንና ምድርን ፈጠረ። ምድርም ባዶ ነበረች፥ አንዳችም አልነበረባትም፤ ጨለማም በጥልቁ ላይ ነበረ፤ የእግዚአብሔርም መንፈስ በውኃ ላይ ሰፍፎ ነበር። እግዚአብሔርም። ብርሃን ይሁን ኣለ፤ ብርሃንም ሆነ
ራስህንም አድን፡፡ ወደኋላም አትመልከት ከተባልን በኋላ ከቶ ወደ ኋላ መመልከት አይገባም፡፡ ይህ እንደ ሚስቱ የጨው ሐውልት ሆኖ ለመቅረት ነው፡፡ ወይም እነደ ቅዱስ ጴጥሮስ ሐዋርያ ተብለን ከተሰየምን በኋላ ‹‹ዘመዶቼን ልቅበር›› አንበል
አንዱ የጨው ምንጭ እኛ የቆምንበት ምድር ነው። የዝናብ ውኃ ወደ አፈርና ወደ አለቶች ሲሰርግ ጨውንና በውስጡ ያሉ ኬሚካሎችን ጨምሮ ጥቃቅን የሆኑ ማዕድናትን ያሟሟል፤ ከዚያም እነዚህ
፲፩፻፹፬ ዓ/ም- በመስቀል ጦርነት የእንግሊዝ ንጉሥ ቀዳማዊ ሪቻርድ በሳላዲን ላይ በአርሱፍ ውግያ አሸነፈ። ፲፬፻፵፪ ዓ/ም - በቱሙ ምሽግ ውግያ የሞንጎል ሃያላት የቻይናን ንጉስ ማረኩ። ፲፭፻፮ ዓ/ም - የስኮትላንድ ንጉሥ ጄምስ ፬ኛ እንግሊዝን
ዓለማችን ለከንቱ ነገር የምትሮጥበት ጉዳይ እየበዛ መጥቷል፡፡ የአንዳንዶቹ ሩጫዎች ደግሞ ጭፍንና እግዚአብሔርን ያልተመረኮዙ በመሆናቸው የገዛ አእምሮን ለማይረባ ነገር አሳልፈው እየሰጡ ይገኛሉ፡፡ ኀጢአት በዓለም ነግሦ ፣ ክፋት እንደ
ኅሣሥ 20 ቀን 2007 ዓ ም ሊቀ ካህናት ክንፈ ገብርኤል አልታዬ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን የጣለችባቸውን ሓላፊነት በታማኝነትና ቅንነት ከግማሽ ምዕተ ዓመት በላይ ሲያገለግሉ ቆይተው በተወለዱ በ78 ዓመታቸው ታኅሣሥ 19 ቀን 2007 ዓ ም ዐረፉ፡፡
ስለ ጤና ጉዳይ በሚመኙበት ጊዜ ሴቶች ሊወዷቸው የሚችሉት ለስላሳ አበባዎች ወይንም ፍራፍሬዎች ብቻ ሳይሆን እንደ ቢራ ጎተት እንደ ገላ መታጠቢያ እንደ ደቃቃ ወይም የጨው-ማር ማርብሎች ያሉ በጣም የሚወደዱ ናቸው
ቤልቱ ከተማ በኦሮሚያ ክልል ምስራቅ ባሌ ዞን የነገሃዲ ወረዳ መቀመጫ ነች፡፡ በምስራቁ የሃገራችን ክፍል የምትገኘው ይህች የገጠር ከተማ፤ እስካሁን ምንም አይነት የኤሌክትሪክ አገልግሎት አግኝታ አታውቅም፡፡ ከተማዋ በከንቲባ ደረጃ የምትመራ ቢሆንም ነዋሪቿ በኤሌክትሪክ ዕጦት ምክንያት ማግኘት የሚገባቸውን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ዕድገቶች ለዓመታት ሳያገኙ ቀርተዋል፡፡
ይህ የሆነው በዋናነት ከተማዋ የምትገኘው ከዋናው የኃይል መስመር /ግሪድ/ ርቃ የምትገኝ በመሆኑ የኤሌክትሪክ መሰረተ ልማት ለመዘርጋት አስቸጋሪ ስለነበር ነው፡፡
የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት የቤሌቱ ከተማን ጨምሮ ከዋናው የኃይል መስመር /ግሪድ/ ርቀው የሚገኙ መሰል የገጠር ከተሞችና መንደሮች የኃይል አቅርቦት ችግር ለመቅረፍ አማራጭ የኃይል ምንጮችን በመጠቀም ተጠቃሚ ለማድረግ ውጥን ይዞ እየሰራ ይገኛል፡፡
በዚህም በመጀመሪያ ዙር 12 የገጠር ከተሞችና መንደሮች በፀሃይ ሃይል አማራጭ ተጠቃሚ ለማድረግ ፕሮጀክት ተነድፎ ወደ ሥራ ተገብቷል፡፡ በአሁን ወቅት አብዛኞች ወደ መጠናቀቅ የደረሱ ሲሆን፤ በቅርቡ ተመርቆ ሥራ የጀመረው የቆሪሌ የፀሃይ ኃይል ማመንጫ ፕሮጀክትም ከእነዚህ ውስጥ ይጠቀሳል፡፡ በኦሮሚያ ክልል ምስራቅ ባሌ ዞን ነገሃዲ ወረዳ የምትገኘው ቤሌቱ ከተማም በአማራጭ የኃይል ምንጮች ተጠቃሚ ለማድረግ ተቋሙ ከመረጣቸው 12 የገጠር ከተሞችና መንደሮች ውስጥ አንዷ ናት፡፡
በዚህች ከተማ የሚገነባው የፀሃይ ኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቱ በ12ቱ የገጠር ከተሞችና መንደሮች ከሚገነቡት ፕሮጀክቶች ሁሉ ትልቁ ሲሆን፤ 750 ኪ.ዋት ኃይል የማመንጨት አቅም አለው፡፡ ፕሮጀክቱ ኖሪንኮ ኢንተርናሽናል በተሰኘ የቻይና ኩባንያ እየተገነባ ነው፡፡ እስካሁን እያንዳንዳቸው በፍሬ 22 የሚይዙ 110 ፓኔሎች በድምሩ 2420 ነጠላ የሶላር ፓኔሎች ተተክለውለታል፡፡ የከተማው የማሰራጫ መስመር ዝርጋታ የሚያከናውነው ደግሞ የአገር አቀፍ ኤሌክትሪክ አቅርቦት ፕሮግራም የባሌ ሮቤ ቅርንጫፍ ፅ/ቤት ነው፡፡
ፕሮጅክቱ ለወረዳው አስተዳደር፣ ለከተማው አስተዳደርና ለነዋሪዎቹ ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው በመገንዘብ በአጭር ጊዜ ለማጠናቀቅ ከፍተኛ ርብርብ እየተደረገ ይገኛል፡፡ ሲጠናቀቅም ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴዎች በከፍተኛ ደረጃ ያድጋሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡
የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት እ.ኤ.አ በ2025 ከዋናው የኃይል ቋት 65 በመቶ እንዲሁም በአማራጭ የኃይል ምንጮች ደግሞ 35 በመቶ የሚሆነውን ህብረተሰብ ሙሉ ለሙሉ የኤሌክትሪክ አገልግሎት ተጠቃሚ ለማድረግ እየሰራ መሆኑ የሚታወስ ነው፡፡
LBZ-LE ሁለት ወገኖች PE የተሸፈኑ የወረቀት ባልዲ ማሽን በአንድ ወገን PE እና የሚጎትት ጎን PE የተሸፈኑ የወረቀት ባልዲ ሁለቱንም ማፍራት ይችላሉ. በዋናነት ሁለት ጎኖች PE ለቀለቀችው ሱፐር ወረቀት ስኒዎች ለማድረግ ያገለግላል.
የ ባልዲ የሚሆን እጅግ በጣም ኩባያዎች ልዩ ጽዋዎችን ነው, ስለዚህ ይህ ዓይነት ባልዲዎች እንደ ልዩ ገበያ ላይ ብቅ: ወደ ናሙናዎች .View KFC, ማክዶናልድ ዎቹ እና ሌሎች ላይ ......
አንዳንድ ጊዜ ውበትን በተመለከተ ምን ማመን እንዳለብን ማወቁ አስቸጋሪ ነው፡፡ በርካታና የተለያዩ አፈታሪኮችና ልማዳዊ አባባሎች አሉ፡፡ ስለሆነም እውነታውን ልንነግርዎና አፈታሪክን ለማስቀረት እንሞክራለን፡፡
እውነታ፡ መደበኛ ሳሙና ቆዳዎ ድርቀት እንዲሰማው ሊያደርግ ይችላል፡፡ የሰውነት መታጠቢያ ፈሳሽ ወይም ሞራ፣ የእንስሳት ስብ የሌለው ሳሙና ቢጠቀሙ ልዩነቱን ለመረዳት ያስችልዎታል፤ ምክንያቱም እነዚህ ምርቶች ያላቸው የማጽዳትና የማለስለስ አቅም ሞራ ካላቸው ምርቶች ጋር ተመሳሳይ ነው፡፡ Dove በውስጡ ሞራ የሌለው ሲሆን የውበት መጠበቂያ ሳሙናዎቻችን የፈጠራ መብታቸው የተጠበቀ የጽዳት ቴክኖሎጂን ያካተቱና ቆዳን ለስላሳና ምቹ የሚያደርግ 1/4ኛ ማለስለሻ ክሬም የያዙ ናቸው፡፡
እውነታ፡ ያነሰ ነገር ከበዛ ነገር ተመራጭ ነው፡፡ የቆዳዎን ልስላሴ ለማስጠበቅ የሚያስፈልግዎ ጥቂት መሰረታዊ ምርቶች ብቻ ናቸው፡፡ አንዳንድ ምርቶች፣ ለምሳሌ Dove® Beauty Bar (ሜክ አፕ የሚያጸዳ፣ የሚያፋፋና የሚያስለቅቅ) የተለያዩ ጠቀሜታዎች ያሉት በመሆኑ ከጥቂት ነገር ብዙ ማግኘት ትችላላችሁ፡፡
እውነታ፡ አብዛኞቹ መደበኛ ሳሙናዎች በውስጣቸው ሞራ መያዛቸው እውነት ነው፤ ይሁን እንጂ ግብዓቱ ራሱ ለቆዳ እንክብካቤ ጥሩ አይደለም፡፡ ሞራ ለሳሙና መስሪያነት የሚያገለግለው ዋጋው ርካሽና በቀላሉ የሚገኝ ስለሆነ ነው፡፡ ይሁን እንጂ፣ ሞራ ቆዳን ከመጉዳቱም ሌላ የቆዳ ማሳከክ፣ መቅላትና መቆጣትን ያስከትላል፡፡ ከሻወር ከወጡ በኋላም እንኳን ሰውነትዎ ላይ የተጣበቀ የሳሙና ትራፊን ማስቀረቱ ተለመደ ነው፡፡ Dove በውስጡ ሞራን አልያዘም – ስለዚህም Dove በያዛቸው ምርጥ ግብዓቶች የተነሳ የላከ የቆዳ እንክብካቤ እንደሚሰጥዎ እምነት ሊጥሉበት ይችላሉ፡፡ Dove የፈጠራ መብታቸው የተጠበቀ የጽዳት ቴክኖሎጂን ያካተተና ቆዳን ለስላሳና ምቹ የሚያደርግ 1/4ኛ ማለስለሻ ክሬም በመያዙ ቆዳን ለስላሳና ከሳሙና ጠረን የጸዳ ያደርገዋል፡፡
አውነታ፡ ትኩስ ሻወር መውሰድ ጥሩ ሃሳብ ሊመስል ይችላል፤ ነገር ግን ብዙ ጊዜ የቆዳ ድርቀትን ያስከትላል፡፡ ከዚህ ይልቅ የቆዳዎን ጤንነትና ልስላሴ ለማስጠበቅ ለብ ባለ ውሃና ተስማሚ የሙቀት ሁኔታ ይታጠቡ፡፡ ሙቅ ውሃ የሚያስደስትዎ ከሆነ፣ ወደ ገንዳው ገብተው የሙቀቱን መጠን ከመጨመርዎ በፊት ሻወሩ ለተወሰነ ጊዜ በእንፋሎት እንዲሞላ ያድርጉ፡፡
እውነታ፡ ምንም እንኳን ወንዶች ለአጠቀላይ የቆዳ እንክብካቤያቸው የሚሰጡት ትኩረት አነስተኛ ቢሆንም፣ ያለባቸው አሳሳቢ ሁኔታ ከሴቶች ጋር ተመሳሳይ ፣ አንዳንድ ጊዜም ከሴቶች የበለጠ ነው፡፡ ዕድሜ መጨመር፣ ጉድፍና ደረቅ ቆዳ ወንዶችንም ሆነ ሴቶችን የሚያሳስቡ የጋራ ጉዳዮች ናቸው፡፡ በተጨማሪም፣ ወንዶች የፊት ፀጉርን በተመለከተ ለምሳሌም ጺም ሲላጭ የሚፈጠር ቆዳ መቆጣትና በውስጥ በኩል የሚበቅል ጸጉርን የመሳሰሉ ጉዳዮች ያሳስቧቸዋል፤ በዚህም ምክንያት ቆዳቸውን በአግባቡ መንከባከቡ ለእነርሱም አስፈላጊ ይሆናል፡፡
ብዋሕዚ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ዘማረረት ከንቲባ ወደባዊት ከተማ ካሌ ናሳሻ ቡሻር፣ መንግስቲ ፍታሕ ክሳብ ዘናዲ እቲ ወድብ ክዕጾ ከምዝኽእል ኣጠንቒቓ።
እታ ከንቲባ ነዚ መጠንቐቕታ ዘቕረበት ኣስታት ሓደ ሚእቲ ዝኾኑ ስደተኛታት፣ ናብ ብሪጣንያ ናብ ዝተበገሰት ናይ መጓዓዝያ ጃልባ ንምእታው ሓጹር ብምፍንጣስን መዓጹ ብምስባርን ድሕሪ ዝገበረዎ ዕግርግር’ዩ።
እቶም ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ናብ ጃልባ ብሓይሊ ክድይቡ ኣብ ዝፈተንሉ፣ ብርክት ዝበሉ ፖሊስን ኣባላት ጸጥታን ፈረንሳ ክዓግትዎምን ንዝነበረ ዕግርግር ትማሊ ምሸት ብቴሌቪዝን እታ ሃገር ቀሪቡ።
ወደባት ከተማ ካሌ፣ ናብ ብሪጣንታ ንምስጋር ዝሕልኑ ልዕሊ 600 ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንን ኣፍጋኒስታን ኣብ ጎደናታትን ሰብ ዘይነብሮ ህንጻታትን ቴንዳታት ብምዝርጋሕ ንኣዋርሕ ከምዝጽበዩ ዝፍለጥ’ዩ።
የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት፣ የአየር ንብረት ለውጥና የመሳሰሉት ዓለምቀፍ ፈተናዎችን በድል ለማለፍ ያለመታከት መታገል ያስፈልጋል ሲሉ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሃፊ አንቶኒዮ ጉተሬዥ ጥሪ አቀረቡ፡፡
እማኞች በገለፁት መሰረት አጥፍቶ ጠፊዎቹ በምሥራቅ ሃንጋርሃር ክፍለ-ሀገር መዲና ጀላላባድ በሚገኘው ህንፃ ውስጥ ሳይለዩ በሰራተኞች ላይ መተኮሳቸው ተዘግቧል። በጥቃቱ 17 ሰዎች መቁሰላቸውን የክፍለ-ሀገሩ አስተዳደር ቃል አቀባይ ገልፀዋል።
ተስማሚ በሆነ የመጓጓዣ ዘዴ በአቅራቢያው ወደሚገኘው የህክምና ጣቢያ ማድረስ እና የሠራተኛ እና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ሚኒስትር በሚያወጣው መመሪያ መሠረት የሥራ ላይ ጉዳት መድረሱን ማሳወቅ እንዲሁም ጉዳቱ
ከፍ ሲል ከተገለፁት ክፍያዎች በተጨማሪ ጉዳት የደረሰበት ሠራተኛ የሚያስፈልገው የጠቅላላ እና የልዩ ሕክምና እንዲሁም የቀዶ ህክምና ወጪዎች፣ የሆስፒታል እና የመድኃኒት ወጪዎች፤ የማናቸውም ሰው ሰራሽ ምትክ ወይም ተጨማሪ አካሎችና የአጥንት ጥገና ወጪዎች በሙሉ በአሰሪው ይሸፈናሉ፡፡ ይህ ሲሆን የህክምና አገልግሎቱ ቦርድ በሚሰጠው ውሣኔ መሰረት ካልሆነ በቀር አገልግሎት መሰጠቱ የሚቋረጥ አይሆንም፡፡
ጊዜያዊ የአካል ጉዳት የደረሰበት ሠራተኛ ጉዳቱ እስከሚወገድበት ጊዜ ድረስ በየጊዜው የሚፈፀምለት ክፍያ አለ፡፡ “ጉዳቱ እስከሚወገድበት ድረስ” የሚለው ሐረግ በየጊዜው የሚፈፀመው ክፍያ ከአንድ ዓመት የበለጠ እንደማይሆን በአንቀጽ 108(1) እና 108(3)(ሐ) ከተገለፀው አንፃር እንድምታው ምን ይሆናል የሚል ጥያቄ ሊያስነሳ ይችላል፡፡ ተገቢም ነው፡፡ “ጉዳቱ እስከሚወገድበት ድረስ” የሚለው ጊዜያዊ የአካል ጉዳት በባህሪው ጉዳቱ ለአጭር ጊዜ ብቻ የሚዘልቅና ሠራተኛው የመሥራት ችሎታውን መልሶ የሚያገኝ ስለመሆኑ ግምት መወሰዱን፤ ከዚህ በላይ የተራዘመ እንደሆነ ግን አግባብ ባለው ባለሥልጣን ወይም በአንዱ ወገን ጠያቂነት በድጋሚ በሚደረገው ምርመራ ውጤቱ ታይቶ የተጐጂ የጉዳት መጠን ደረጃ ወደ ሌላው ደረጃ በመሻገርም ቢሆን ክፍያው በዚያው አግባብ ሊፈፀምለት እንደሚችል ወይም እንደሚፈፀምለት የሚያመለክት ነው ብሎ ማሰብ ትክክል ሳይሆን አይቀርም፡፡ በየጊዜው የሚደረገው ክፍያ የተባለውም
የተገለፁት ሁኔታዎች ከመድረሳቸው አስቀድሞ ተጐጂው በማናቸውም ጊዜ ምርመራ እንዲደረግለት ሲጠይቅ እምቢተኛ ከሆነ፣ ቸል ያለና ምርመራውን ያደናቀፈ፣ ያለበቂ ምክንያት እንዲጓተት ያደረገ፤ ከጉዳቱ የሚድንበትን ጊዜ ለማራዘም በማሰብ አጉል ጠባይ ያሳየ ወይም ጉዳት ስለደረሰባቸው ሰራተኞች የወጣውን መመሪያ የተላለፈ እንደሆነ በየጊዜው የሚደረግለት ክፍያ ይቋረጣል፡፡ ለጥያቄው ተገቢ መልስ እስኪሠጥም ይኸው ይቀጥላል፡፡ በዚሁ ግፊት ምክንያትም ፍቃደኛ ሲሆን በተቋረጠበት ጊዜ ያልተከፈለውን ክፍያ መልሶ አያገኝም፡፡ [አንቀጽ 107 (2) (3)]
ለዘላቂ ሙሉ የአካል ጉዳት የሚፈፀመው ክፍያ በሕብረት ሥምምነት በሌላ አኳኃን ካልተወሰነ በቀር በአሠሪና ሠራተኛው አዋጅ መሰረት ለሚሸፈኑ የመንግሥት ድርጅት ሠራተኞች አሠሪው የገባው የመድኅን ዋስትና ካለ በዚሁ መሰረት ክፍያው ይፈፀማል፡፡ ድርጅቱ መድኀን ያልገባ እንደሆነ ደግሞ በመንግሥት የጡረታ ሕግ መሠረት ክፍያው ይፈፀማል፡፡ ይህ አከፋፈል በመንግሥት የጡረታ ህግ ለማይሸፈኑ ሠራተኞችም ተፈፃሚ ነው 109 ፡፡ ልዩነቱ በመንግሥት የጡረታ ህግ የማይሸፈኑት ተጐጂ ሠራተኞች ክፍያው የሚፈፀምላቸው በአንድ ጊዜ (in lump sum) መሆኑ ብቻ ነው፡፡ ክፍያው በተገለፀው ሁኔታ በአንድ ጊዜ የሚከፈል በሚሆንበት አጋጣሚ የጉዳቱ ካሣ መጠን ለዘላቂ ሙሉ የአካል ጉዳት የሠራተኛው የዓመት ደመወዝ በአምስት ተባዝቶ፤ ጉዳቱ ከዛላቂ ሙሉ የአካል ጉዳት መጠን በታች እንደሆነም በተመሣሣይ ሁኔታ ነገር ግን ከአካል ጉዳቱ ደረጃ ጋር የተመጣጠነ ክፍያ ይሆናል፡፡ በቀኝ እጅ ላይ የደረሰው ጉዳት 70% ቢሆን ለዚሁ ጉዳት መጠን ተመጣጣኝ የሆነ ክፍያ እንደማለት ነው፡፡
በደረሰው ጉዳት ምክንያት አንድ ሠራተኛ ወይም ለማጅ ሠራተኛ የሞት አደጋ የደረሰበት እንደሆነ በዚሁ ምክንያት በሟቹ ጥገኝነት ሥር የሚተዳደሩ ሰዎች የጉዳት ካሣ ክፍያ ይፈፀምላቸዋል፡፡ በሟቹ ሥር የሚተዳደሩ የሚባሉትም
ሟቹ ሠራተኛ በመንግሥት የጡረታ ህግ የማይሸፈን በሆነ ጊዜ ለጥገኞቹ ለሚፈፀመው ክፍያ መሠረት የሚሆነው የሟቹ ሠራተኛ የአመት ደመወዝ በአምስት ተባዝቶ የሚገኘው የገንዘብ መጠን ነው፡፡ ታዲያ ይህ ሲሆን ለሚስት ወይም ለባል የዚህ ደመወዝ 50%፣ ዕድሜያቸው 18 ዓመት ላልሞላቸው ልጆች ለእያንዳንዳቸው 10% ፣ ለሟች ወላጆች ለእያንዳንዳቸው 10% የበለጠ ወይም ያነሰ መሆን የለበትም፡፡ አንድ ልጅ ያለው ባል ቢሞት ለሚስቱ 50% ለልጁ 10% ሲሰጥ በድምሩ 60% ማለት ነው፡፡
መጠኑ 100% መሆን ስላለበት በያንዳንዱ ድርሻ ላይ እንደድርሻቸው መጠን ቀሪውን 40% ማደላደል አለብን ወይም ይኖርብናል፡፡ በተመሣሣይ ሁኔታም ልጆቹ በዝተው መጠኑ ከ100% ያለፈ እንደሆነም ከፍ ሲል የተገለፀውን ዘዴ በመጠቀም መጠኑን ወደ 100% ዝቅ እንድናደርግ ይጠበቅብናል፡፡
ናይ ምዕራብ ሃገራት ኣፍሪቃ ብፁዓን ጳጳሳት ጉባኤ ኣባይቲ ምኽሪ ናይ ፍትሕን ሰላምን ድርገት ኣበ መናብርትን ናይቲ ከባቢ ብካሪታስ ናይ ዝጽዋዕ ናይ ቤተ ክርስቲያን ጨንፈር ማሕበር ረድኤት ሓለፍትን ኣሳቲፉ ካብ ዕለት 9 መጋቢት ክሳብ ዕለት 13 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ኣብ ኣይቮርይ ኮስት ርእሰ ከተማ ኣቢጃን፥ ኣብታ ር.ሊ.ጳ. ፍራቸስኮ ይሴባህ ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝደረስዎ ዓዋዲ መልእኽቲ ኣማእኪሉ “ናይ ሓባር ቤትናን መሰልን ክብን መሓድሮን” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝተኻየደ ዓውደ ጉባኤ ዝተሳተፉ ናይ ኵለንተናዊ ሰብኣዊ ምዕባለ ኣገልግሎት ዝሓልይ ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ጉዳይ ናይ ዝከታተል ቤት ጽሕፈት ሓላፊ ብፁዕ ካርዲናል ሚካኤል ችዘርንይ ተረኺቦም ሰፊሕ ናይ መብርሂ መደረ ከምዘስምዑ ልእኽቲ ጋዜጠይና ዜና ቫቲካን ሊዛ ዘንጋሪኒ ኣፍሊጠን።
ኣብ ኤውሮጳን ኣፍሪቃን ዝነቓቓሕ ዘሎ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ንስደተይናታትን ናይ ስደተይናታት ጉዳይ ዝምልከት ፖለቲካን ግምት ብምሃብ በቲ ናይ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዘቕርብዎ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናይ ማሕበረ ሰብኣዊ ጠመቓዊ ትምህርቲ መሰረት ብፍላይ ኣብ 2013 ዓ.ም. ኣብ ላምፐዱዛ ሓውጾተ ኖልዎ ኣካይዶም ዘስመሩሉ ሓሳብ ዘማእከለ ንናይ ስደተይናታት ሕቶ መልሲ ክነቓቓሕን ነቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ዝርአይ ዘሎ ጸኣት ስደተይናታን ናይ ገበን ጉጅለታት ዘካይድዎ ሰብ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ናይ ምንቅስቓስ ገበን ንምዕጋት ዘኽእል ናይ ሓባር መስርሕ ምቕራብ ዝከኣል ምዃኑን ብፍላይ ካብቲ ብምእንጋድን ምክልኻልን ምንቕቓሕን ኣብ ዝብሉ ሰለስተ ግስታት ዘቕረብዎ ስልጣናዊ ትምህርቲ ዝተበገሰ ናይ ሓባር ጻዕሪ መሰረት ናይ ስደተይናታትን ተመዛበልትን ክብርን መሰልን ክኽበርን ፍቕሪ እግዚኣብሔር ምምስካርን የድሊ ከምዝበሉ ዘንጋሪኒ ይሕብራል
ቅድስቲ መንበር ብዛዕባ ጉዳይ ስደተይናታን ተመዛበልትን ዘቕረበቶ ሓሳብ ነቲ ኣብ 2018 ዓ.ም. ዝተበጽሔ ንውሑስ ስደት ዓለም ሓቆፋዊ ውዕሊ መሰረት ምዃኑ እውን ገሊጾም፡ ገዛእ ርእሶምን ኣባይቲ ስድራኦምን ካብ ዝተፈላለዩ ሰብኣውን ፖለቲካውን ተፈጦሮኣውን ጸገማት ንምድሓን ዝስደዱ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን ክኽበረሎምን ብፍላይ ብሕጋዊ ኣገባብ፡ ብናይ ሰብኣዊ መደባት መሰረት ክስደዱ ዘኽእል መገዲ ምቕራብ ከምዘድልን እዚ ነቶም ዜጋታት ካብቶም ብዘይ ሕጋዊ ኣገባብ ካብ ቦታ ናብ ቦታ ካብ ዘንቀሳቕሱ ናይ ገበን ጉጅለታት ዘድሕን እውን እዩ ከምዝበሉ ዘንጋሪኒ ኣፍሊጠን።
ብፁዕ ካርዲናል ችዘርንይ፡ ቅዱስ ኣቦና ዕለት 6 ሓምለ 2018 ዓ.ም. ንስደተይናታትን ተመዛበልትን ኣብ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ፥ ነቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ተኸሲቱ ዘሎ ጸኣት ስደተይናታት ዝተመዓራረየን ትርጉም ዘለዎ መልሲ፡ ካብ ምትሕብባርን ምሕረትን እዩ፡ ዘይቀመራውን ብዘይ ናይ ሕቡዕ ዕላማን ተግባርን ንሰብኣዊ ፍጥረት ኣገልግሎት ዝብል ቅኑዕን ፍትሓውን ፖለቲካ መሰረት መልሲ ክወሃቦ ይግባእ ዝበልዎ ሓሳብ ዘኪሮም፡ እቲ እዋናዊ ሕቶ ከይኑ ዘሎ ጸኣት ስደተይናታን ተመዛበልትን ዝጠልቦ ዝተመዓራረየ መልሲ፡ ካብ ፍትሕን ሰላምን እዩ እንክብሉ ዘስምዕዎ መደረ ከምዘጠቓለሉ ዘንጋሪኒ ሓቢረን።
ሌ/ጄ ፃድቃን ገ/ትንሳኤ ሌ/ጄ ታደሰ ወረደና የጠሚ መለስ ዜናዊ የደህንነት ክፍል አማካሪ የነበሩት አለቃ ፀጋዬ በርሄ ዋልድባ ገዳም አካባቢ በሚገኝ ዋሻ ከጥቂት ታጣቂዎች ጋር በመከላክያ ሰራዊት ሙሉ በሙሉ ተከበዋል::
እነ ሌ/ጄ ፃድቃን በሰላም እጃችውን እንዲሰጡ ባሉበት ዋሻ ውስጥ በድምጽ ማጉያ የተነገራቸው ሲሆን በተሰጣቸው ሰዓት እጃቸውን ካልሰጡ የመከላክያ ሰራዊት ሙሉ በሙሉ እንደሚደመስሳቸው አስታውቋል:
ኣብ ዙርያ ዓለም ዝርከቡ ህዝብታት፣ ዓለም ለኸ መዓልቲ ደቀንስትዮ ማርች -8 -ኣብ ዘኽብረሉ ዘለው እዋን ሰበ ስልጣን ክንክን ጥዕና ህዝቢ፣ ሓንፀጽቲ ፖሊስን ዓለም ለኸ ለገስቲን ፕሮግራማት ክንክን ጥዕናን ፅቡቅ መነባብሮን ብምድጋፍ ኣብ ገጠር ንዘለዋ ደቀንስትዮ ከሓይልወን ይፅውዑ'ለው።
መባእታዊ ሸቶታት ናይቶም ፕሮግራማት ንተመሓላለፍቲ ሕማማት ትሮፒካል ኣብ ምሕካምን ጥዕና ኣካላት መዋለዲ ደቀንስትዮ ኣብ ምምሕያሽን ዘተኮረ ክኸውን አለዎ ክብሉ'ውን እቶም ሰበ ስልጣን ጥዕና ይስምርሉ።
" ...እንደ ሀገር የመቀጠላችንን ጉዳይ አሳሳቢ የሚያደርጉ አደጋዎችን በቅርበት ተመልክቼአለሁ። ሁሉም የቤቱን አጥር ሰማይ ጠቀስ አድርጎ እያጠረ ይመስላል። ክልሎች ከህገመንግስቱ...
ኣባል ጋንታ ኣትሌቲክስ ስፖርት መስፍን ኢንዳስትርያል ኣትሌት ሓጎስ ገብረሂወት ኣብ ሃገረ ጣልያን ኣብ ዝተሰላሰለ ቅድድም ጉያ 10 ኪ᎐ሜ᎐ ክብረ ወሰን ብምምሕያሽ ተዓዊቱ።
ኣብቲ ትማሊ ምሸት ዝተሰላሰለ ቅድድም ጉያ 10 ኪ᎐ሜ᎐ ኣስታት 400 ተቀዳደምቲ ኣትሌታት ከምዝተሳተፉን ኣባል ጋንታ ኣትሌቲክስ ስፖርት መስፍን ኢንዳስትርያል ኣትሌት ሓጎስ ገብረሂወት ኣብቲ ቦታ ተታሒዙ…
ኣብ በጀት ዓመት 2013 ንልዕሊ 305 ሽሕ መናእሰይ ግዝያዉን ቀዋምን ዕድል ስራሕ ንምፍጣር ትልሚ ሒዙ ይሰርሕ ከምዘሎ ቢሮ ጉዳይ መናእሰይን ስፖርትን ክልል ትግራይ ገሊፁ፡፡መተሓባበሪ ከይዲ…
ፍርያት ማህፀን ትግራይና ዋዕሮ ጓል 22 ዓመት ጅግና ኣትሌት ለተሰንበት ግደይ 27 መስከረም 2013 ዓ/ም ምሸት ንምሸቱ ኣብ ሃገረ ስፔን ከተማ ቫለንሽያ ብፃዕራ ሓዱሽ ሪከርድ…
ኢትዮጵያዊት ኣትሌት ለተሰንበት ግደይ ኣብ ሰፔን ቫለንሽያ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ጉያ 5000ሜትር ብ14፡06፡62 ግዜ ብምዝዛም ሓድሽ ክብረወሰን ምምዝጋባ ስዒቡ’ዩ ዓለም ኣቃልቦኣ ኣብ ኣትሌት ለተንሰአ ግደይ…
ፀወታ ኩዕሶ እግሪ ፕርምዬር ሊግ ኢትዮጵያ ደቂ ተባዕትዮ 3 ታሕሳስ 2013 ዓ.ም. ከምዝጅመር ተሓቢሩ፡፡ፕርምዬር ሊግ ኢትዮጵያ ደቂ ተባዕትዮ 3 ታሕሳስ 2013 ዓ.ም. ዝጅመር ፀወታ ፕርምዬር…
ኣትሌት ኣባዲ ኣብ ወርሒ ሕዳር 1989 ዓ/ም ኣብ ዞባ ደቡብ ትግራይ ማይጨው ከምዝተወለደን ብሰንኪ ሃንደነበታዊ ሕማም ትማሊ ከምዝዓረፈ ተገሊፁ፡፡ ኣትሌት ኣባዲ ሃዲስ ንሃገሩን ክልሉን ኣዝዩ…
10ይ መላእ ፀወታታት ስፓርት ትግራይ ኣብ ከተማ ኣላማጣ ካብ 51 ወረዳታትን ከተማታትን ትግራይ ዝተዉፃእፅኡ ልዕሊ 8,200 ስፓርተኛታት ብ20 ዓይነታት ስፓርት ይነሓንሑ ኣለዉ።
ንቲ ዉድድር ዝከታተል ዘሎ ወኪልና ጋዜጠኛ ኣለም ኃይለስላሰ ከምዝሓበሮ ኣፍቲ ዉድድር ተወዳደርቲ ሳይክል ስደተኛታት ኤርትራዉያን መዓስከር ዓዲ ሓሩሽ ይሳተፉ ከምዘለዉን ፤ እቲ ውድድር ክሳብ 6…
(ኤፍኤምመቐለ 13/12/2011) እቲ መበገስኡን መዛዘሚኡን ኣብ ሓወልቲ ሰማእታት ትግራይ ዝነበረ ውድድር ልዕሊ 1500 ደቂ ኣንስትዮ ዝተሳተፋሉ ኮይኑ አትሌት ገነት ሳህለ ካብ ወረዳ እንደርታ 1 ይቲ፣ ኣሰፉ…
ናይ ኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ፕሬዝዳንት ግርማ ወልደጊዮርጊስ ንኤርትራን ኢትዮጵያ ንምትዕራቕ ናብ ኤርትራ ንምኻድ ሓሳብ ከምዘለኦምን ከምዝመኸርሉን ኣፍሊጦም።
ኤርትራ ንብዙሕ ግዜ ዝነበርኩላ ሃገር ስለዝኾነትን ዝፈልጦን ዝፈትዎን ህዝቢ ስለዝኾነን ፅቡቕ ጎረቤት ንምዃን ዘኽእለና ኩነታት ክንፈጥር ንኽእል ኢና ዝብል ግምት ኣለኒ ኢሎም።ስለዚ ኣብዚ ጉዳይ እዚ ተመኻኺረ ኣለኹ ኢሎም።
ከም ካልኦት ጎረባብቲ ሃገራት ብሰላም ንምንባር፣ናይቲ ህዝቢ ርክብ ከየቛረፀ ህዝቢ ምስ ህዝቢ ርክቡ ንክቕፅልን ፅቡቕ ጎረቤት ክኸውን እዩ ድልየትና ኢሎም ብምውሳኽ።
ናይ ፕሬዝዳንትነት ስልጣኖም ኣብ መወዳእታ እዚ ሒዝናዮ ዘለና ወርሒ መስከረም ከምዝውድኡ ዝገለፁ ፕሬዝዳንት ግርማ እቲ ናብ ናይ ኤርትራ ናይ ምዃድ ሓሳብ ስልጣን ዘመኖም ምስወድኡ ከምዝኸውን ገሊፆም።
መንግስቲ ኤርትራ ውሳነ ኮሚሽን ዶብ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ቅድመ ኩነት ከይተተግበረ ዕርቅን ድርድር ዝብሃል የለን ኣብ ዝብለሉ እዋን፤መንግስቲ ኢትዮጵያ ድማ ናይቲ ኮምሽን ውሳነ ተቐቢለዮ ኣለኹ ነገር ግን ነቲ ውሳነ ንምትግባር ኮፍ ኢልና ክንዘራረብ ኣለና ዝብል መርገፂ ሒዞም ኣብዝርከበሉ ንምትዕራቕ ይክኣል እንተኾይኑ ’’እዚ ብኽልቲኡ ወገን ካብ ዝግባእ ንላዕሊ ዝኸረረ መሲሉ ይርኣየኒ።እቲ ዘይምርድዳ ኣጋዲዶም ኣበኣእሰምዎ እምበር ጉዳይ ዶብ ዘፃልእ ክኸውን የብሉን።ነቲ ዶብ ዝውስን ህዝቢ እዩ።እቲ ህዝቢ ኣብዚ እየ እንተ ኢሉ ኣብዘለዎ ክኸውን ኣለዎ።ኣብ ኤርትራ እየ ዝብል እንተኾይኑ ኣብ ኢትዮጵያ ኢኻ ዝብል ሕጊ የብልናን።እቲ ርክብ እንተኾነ እውን ህዝቢ ክራኸብ፣ክኣቱን ክወፅእን ከምዝነበሮ ንክኸውን እዩ ድልየተ።’’
ብዛዕባ እዚ ናይ ሽምግልና ፃዕሪ ምስ ካልኦት ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ተዘራሪበሙሉ እንተኾይኖም ተሓቲቶም ንግዚይኡ ምግላፅ ኣድላዪ ከምዘይኮነን ምዕባለ ምስ ተረኸበ ግን ናብ መንግስቲ ቐሪቡ ኣወንታ ንኽረክብ ክግበር እዩ ኢሎም።
ብዛዕባ እቲ ጉዳይ ምስ ናይ ኤርትራ መንግስቲ ወኪላት ተዘራሪበምሉ እንተኾይኖም ዝተሓተቱ ፕሬዝዳንት ግርማ ዛጊድ ከምዘይተራኸቡ ግን ሰናይ ድልየት ንምርካብ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ንምርኻብ ከምዝፍትኑ ገሊፆም።
ኣብዝሓለፈ ዓመት ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃየልማሪያም ደሳለኝ መንግስቲ ኤርትራ ፍቓደኛ እንተኾይኑ ናብ ኣስመራ ተጓዒዘ እውን እንተኾነ ንምዝርራብን ንምድርዳርን ቅሩብ እየ ኢሎም ነይሮም።ካብ መንግስቲ ኤርትራ ዝተውሃበ ምላሽ ግን ቅድሚ ኩሉ ናይ ዶብ ኮምሽን ካብ ዝወሰነልና መሬት ውፁ ዝብል እዩ።ፕሬዝዳንት ግርማ ካብዚ ዝተፈለየዶ ትፅቢትዶ ይገብሩ ይኾኑ? ‘’እዚ ዘይሩ ዘይሩ ኣዐሪየ ስለዘይርኣኹዎ ነቲ ዝርዝር ከፅንዖ ድልየት ኣለኒ።እንታይ እዩ እቲ ኣፈላላይ? እንታይ እዩ እቲ ዘይንሰማምዐሉ ዘለና ዝብል ክምርምሮ እደሊ እየ።’’
21 ዓመት ምሉእ ኣብ ኤርትራ ተቐሚጠ እየ ዝበሉ ፕሬዝዳንት ግርማ ኣብ ዝተፈላልየ ሓልፍነታት ሰሪሐ እየ ኢሎም።ስለዝኾነ ድማ በቲ ህዝቢ ተፈላጥነት ኣለኒ ኢሎም።
እኛ ከ 2007 ዓመታት ጀምሮ የፕላስቲክ ማሽን አምራች ነን ፡፡ ልዩ ምርት ፕላስቲክ ሽሬደር ፣ ፕላስቲክ pelletizing ማሽን ፣ ቧንቧ / መገለጫዎች extruder መስመር ECT, የእኛ ቴክኒሽያን 25 ዓመት ተሞክሮዎች አላቸው.እና አሁንም ምርምር ማሽኑ እንዲሻሻል ማድረግ.
እኛ በማሽኑ ምርት ላይ ብቻ ያተኮርን ብቻ ሳይሆን ለደንበኛ ሀሳቦች የበለጠ ትኩረት እንሰጣለን ፡፡ በደንበኞች ጥያቄ መሠረት ከ ‹እስከ Z› የተሟላ የማሽን መስመር ማቅረብ እንችላለን ፡፡
እንደ ፕላስቲክ መልሶ ጥቅም ላይ ለማዋል የእኛ ማሽን በፕላስቲክ አካባቢ ልዩ መጠቀሙ የፕላስቲክ ጥራጥሬዎችን እንደገና ጥቅም ላይ እንዲውሉ ያደርጉታል ፣ ግን የሳይንስ መልሶ ጥቅም ላይ ማዋል እጅግ አስፈላጊ ነው ፡፡
ከአገር ውስጥ ደንበኛ በስተቀር ፣ እኛ እንዲሁ የባህር ወጭ ገበያዎችን እናዘጋጃለን ፡፡ በብዙ እርሾ ጥረቶች ፣ ጥቂት ጥሩ ግንኙነት እናገኛለን ፣ እና ገበያ በደቡብ አሜሪካ ፣ በአፍሪካ ፣ በአውሮፓ ወዘተ ...
ከትላንት በስቲያ የታሰሩት ጠበቃ ሄኖክ አክሊሉና አቶ ሚካኤል መላከ ያለ ቅድመ ሁኔታ በአስቸኳይ እንዲፈቱ ዓለም አቀፉ የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች አምነስቲ ኢንተርናሽናል ጠየቀ።
ተጓዥ ፓይለት። እኛ ከተለያዩ አገራት የተውጣጣን ፓይለቶች ነን። አሜሪካንን ጨምሮ ከብሪታኒያ ከአየር ላንድ ከጣሊያን ከስዊድን ከኖርዌይ የተውጣጣን ነን። አፍሪካ ውስጥ አስር አገራትን የሚያቋርጥ ጉዞ ላይ ነን።
ኢትዮጵያዊ የአስራ ሶስት ወራት የፀሃይ ብርሃን የአየር ንብረታችንን ዘና በሉበት። በተጨማሪም በዚህ ምድር በየትኛውም በሃገሪቱ ውስጥ ባሉ አየር ማረፊያዎች አርፋችሁ ዘና ብላችሁ ብትሄዱ ደስ ይለናል።
ኢትዮጵያዊ። እንደተመቻችሁ። በዚያ ያሉ የሲቪል አቭየሽን ባለስልጣናት ትብብር ያደርጉላችሁዋል። በተረፈ ለጉዞአችሁ መሳካት እንመኛለን። ቦን ቮየጅ ጋይስ። ሶሉት።
የቴሌኮም መሰረት ልማትን በመጠቀም የስፖርት፣ የመዝናኛ፣ ትምህርታዊ እና ሌሎች ይዘት ያላቸውን መረጃዎችን ለሞባይል አገልግሎት ተጠቃሚዎች ከተለያዩ ኩባንያዎች ጋር እያቀረበ የሚገኘው የኢትዮ ቴሌኮም የ47ቱን አገልግሎት እንዲቋረጥ ማድረጉን አስታውቋል፡፡
የኢትዮ ቴሌኮም ኤክስክዩቲቭ ዳይሬክተር ወ/ሮ ጨረር አክሊሉ እንደገለፁት አግልግሎቱ የተቋረጠው ደንበኞች ከፍቃዳቸው ውጭ አጫጭር መረጃዎች እንደሚላክላቸው እና አገልግሎቱን ማቋረጥ ሲፈልጉም ማቋረጥ አለመቻላቸዉን በተደጋጋሚ ለኢትዮ ቴሌኮም ቅሬታ በመቅቡ ነው ብለዋል፡፡
ደንበኞች በፈለጉ ጊዜ አገልግሎቱን ማቆም እንደሚችሉ ኩባንያዎቹ አገልግሎቱን ለሚፈልግ የቴሌ ደንበኞች ብቻ እንዲልኩ ለማድረግ የተለያዩ ስራዎች ሲሰሩ እንደነበርም ገልፀዋል፡፡