Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኹላችንም እንደምንገነዘበው፣ ላለፉት 40 ዓመታት፣ በመንግሥት ደረጃ ከሚሾሙ ሹማምንት አብዛኞቹ ኦርቶዶክስ ጠል የኾኑና በዋናነት ቤተ ክርስቲያንን በአገኙት አጋጣሚ የማዳከምና የመበደል ብሎም በቀጥታ ሥልጣንን፣ ፖለቲካን፣ ቋንቋን፣ አካባቢንና ወቅትን ተገን በማድረግ ሲያሳድዷት ኑረዋል፡፡ ዛሬም ከትላንቱ የተሻለ ዘመን ይመጣል ብለን ተስፋ ብናደርግም፣ በስውርም ይኹን በዐደባባይ በቅድስት ቤተ ክርስቲያን ላይ የሚደረገው ጥቃትና ትንኮሳ እንደ ቀጠለ ነው፡፡
ቤተ ክርስቲያናችን በተለይም ባለፉት ኻያ ሰባት ዓመታት፣ በፕሮግራም ደረጃ መሠረታዊ ጥላቻ በሚታይበት መልኩ ግፍ ስታስተናግድ መኖሯ ይታወቃል። ከለውጡ በኋላ በመንግሥት ደረጃ የታየውን መልካም ጅማሮ በተለይም፣ ተራርቀው የነበሩ አባቶች በዕርቀ ሰላም አንድነታቸውን አግኝተው የሰላሙን በረከት አጣጥመን ሳንጨርስና የምሥራቹ ዐዋጅ ተግባራዊ ኾኖ ሳይጠናቀቅ ከሰሜን እስከ ደቡብ፣ ከምሥራቅ እስከ ምዕራብ የአገራችን ክፍሎች በምንም ይኹን በምን በወገኖቻችን መካከል ትንሽ አለመግባባት በተነሣ ቁጥር የበቀልና የጥላቻ መወጣጫ እየተደረገች ያለችው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ናት።
በያዝነው አንድ ዓመት ውስጥ ብቻ እንኳን በቤተ ክርስቲያናችን ላይ የተቃጣው መከራና ሥቃይ ቢዘረዘር፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ነው ብሎ ለማመን ይከብዳል። ከእነዚህም መካከል፦
ለኹለት ሺሕ ዘመናት ዘር፣ ቋንቋ ሳትለይ ኢትዮጵያውያንን በሙሉ በትምህርት፣ በጤና፣ በልማት፣ በአስተዳደር፣ በሥነ ምግባር… ወዘተ ስትረዳ ስታገለግል የኖረችውንና ያለችውን ቤተ ክርስቲያን የአንድ ብሔር መገለጫ አድርጎ በጥላቻ ፖለቲካ በሰከሩ ግለሰቦች ቀስቃሽነት ሰለባ ኾናለች፤
እኛ በሰሜን አሜሪካ የምንገኝ ማኅበረ ካህናት፣ ነገሮችን በማስተዋልና የመጣውን ለውጥ ጊዜ ከመስጠት አንጻር በትዕግሥት ስንከታተል ቆይተናል፡፡ ነገር ግን በአገር ውስጥ የታጠቀና ጥላቻን አንግቦ ቤተ ክርስቲያናችንን ለማጥቃት ያለመ ኃይል መኖሩንና በተለይም በሰሜን ሸዋ ሀገረ ስብከት በከሚሴ፣ አጣዬና ኤፍራታና ግድም አካባቢዎች በተከሠተው ግጭት፣ በጠራራ ፀሐይ የቤተ ክርስቲያናችን ቅጥር ተደፍሮ፣ ሀብት ተዘርፎ፣ መቅደሷ ተቃጥሎ፣ ምእመኖቿ ተገድለው መታየቱ ሕዝበ ክርስቲያንን ያስቆጣ፣ ካህናቱን እጅግ ያሳዘነ ተግባር ኾኖ አግኝተነዋል።
ቅዱስ ሲኖዶስ፣ በአገራችን በኢትዮጵያ የመጣውን አስተዳደራዊ ለውጥና ወደፊትም ምርጫውን ተከትሎ ሊመጣ የሚችለውን አገራዊና መሰል ጉዳዮችን እየተከታተለና እየገመገመ የቤተ ክርስቲያናችንን ኹለንተናዊ ልዕልና እና ክብር እንዲያስጠብቅ እንጠይቃለን፤
ቅዱስ ሲኖዶስ፣ በአገራችን በኢትዮጵያ በልዩ ልዩ ምክንያት በተከሠቱ ግጭቶች ምክንያት በደረሰብን የሞት፣ የስደት፣ የመቁሰልና መሰል በደልና ተያያዥ ጉዳዮች፣ ከክልል እስከ ፌዴራል፣ ከግለሰብ እስከ ፖለቲካ ፓርቲዎች ድረስ ተጠያቂ የኾኑ አካላት ለፍርድ እንዲቀርቡ አስፈላጊውን ክትትል እንዲያደርግ፣ በኹኔታዎቹም ዙርያ ሙሉ መረጃ መስጠትና ከቀጣይ አደጋም ቤተ ክርስቲያናችንን ለመጠበቅ መንግሥት ሓላፊነቱን እንዲወጣ እንዲያሳስብ እንጠይቃለን።
በአባቶች መካከል የአስተዳደር ልዩነቶችን በማጉላትና በማሰራጨት፣ ትኩረትን በማሳጣትና ሚዛን በማዛባት በአገራዊ ኹኔታ ላይ ትኩረት እንዳይኖረን ከሚያደርጉ ግርዶሾች በመላቀቅ ለአንዲቱ ቤተ ክርስቲያን ልዕልና በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባዔ በአጽንዖት እንዲመከርበት እንጠይቃለን፤
ሰሞኑን በቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ላይ የደረሰውን አሳዛኝ ድርጊት ተከትሎ የሰዋስወ ብርሃን ቅዱስ ጳውሎስ መንፈሳዊ ኮሌጅ እና የቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ዩኒቨርሲቲ ደቀ መዛሙርት፣ ወደ ዐደባባይ ወጥተው ድምፃቸውን ማሰማታቸው ይበል የሚያሰኝና የሚደነቅ ተግባር ሲኾን፣ የቋሚ ሲኖዶስ አባላት እና ሌሎች አባቶች ግን ለጩኸታቸው መልስ አለመስጠታቸው አሳዝኖናል፤ ደቀ መዛሙርቱ የጠየቁት ጥያቄ አግባብነት ያለው በመኾኑ፣ ቅዱስ ሲኖዶስ አስቸኳይ መልስ እንዲሰጣቸው እንጠይቃለን፡፡
በተደጋጋሚ በቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ላይ የሚደርሰውን አደጋ መንግሥት እየተመለከተ ጥቃቶች ዳግም እንዳይከሠቱ ማድረግ ሲገባው በቸልተኝነት መመልከቱ እጅግ ልብን የሚነካ ተግባር ነው፡፡ አገር የኾነችውንና ለአገር መከታ በኾነችው ጥንታዊትና ታሪካዊት ቤተ ክርስቲያናችን አደጋ ከመድረሱ በፊት ሊጠብቃት፣ አደጋም ከደረሰ በኋላ የጠፋባትን ፈልጎ፣ የተጎዳባትን ጠግኖ፣ የተቃጠለባትንና የፈረሰባትን አድሶ በአጠቃላይ የሚቻለውን ኹሉ የማድረግ ሓላፊነት ስላለበት ይህን ሓላፊነቱን እንዲወጣ እንጠይቃለን፤
በአገራችን በኢትዮጵያ በልዩ ልዩ ክልሎችና ዞኖች ውስጥ በቤተ ክርስቲያናችን ላይ የደረሰው በደልና አደጋ እንዲጣራልን፣ አጥፊዎች ተለይተው በሕግ እንዲጠየቁ፣ በቀጣይም ገዳማትና አድባራት መሰል ጥቃት እንዳይደርስባቸው የሕግና የጥበቃ ከለላ እንዲያደርግ እንጠይቃለን፤
በአገራችን የመጣውን ለውጥ ተከትሎ አገር ወስጥ የነበሩና ከአገር ውጪ ወደ አገር ቤት የገቡ የፖለቲካ ፓርቲዎች፣ ከፊሎቹ በቤተ ክርስቲያናችን ላይ ባላቸው ጥላቻ የተመሠረተ ዲስኩር በሚዲያ፣ በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት፣ እንዲሁም በጽሑፎቻቸውና በብዙኃን መገናኛ ጭምር ታግዘው የሚደረጉ ዘመቻዎች በዐዋጅ እንዲከለከሉ እንጠይቃለን፤
የቤተ ክርስቲያናችንን ኹለንተናዊ ክብር ለማስጠበቅ ከጥላቻና ከጠብ በጸዳ መልኩ አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናትን፣ ቅርሶችን፣ ክብረ በዓሎቻችንን፣ ከጸጥታ ኀይሎችና ከካህናት ጋራ በመቀናጀት መጠበቅ፤ ለዚህም ይረዳ ዘንድ በየአካባቢው የኦርቶዶክሳውያን ወጣቶች ጠንካራ አደረጃጀቶችን በመፍጠር ከዚህ በኋላ የሚደርሰውን ጥቃት በጥንቃቄና በንቃት በመከታተል ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችንን ከዳግም ጥቃት እንድንከላከል እንጠይቃለን፤
ሊከሠቱ ይችላሉ ተብለው የሚገመቱ፣ የተሰሙ የትኛውንም መረጃ ቅድሚያ ለሚመለከታቸው አካላት በማቅረብ ከዚህ በኋላ እንዲህ ዓይነቱ ድርጊት እንዳይከሠት ከእግዚአብሔር ጋራ በመኾን የምትችሉትን ኹሉ ጥረት እንድታደርጉ እንጠይቃለን፡፡
ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ንዝነጥፉ ዘለው ውልቀ ሰባት ይኩኑ ጉጅለታት ንምህዳን፣ ኢጣልያ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ናብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ክትልእኽ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይቲ ብሕቡራት ሃገራት ተቐባልነት ዝረኸበ መንግስቲ ሊብያ፣ ፋይዝ ኣል ሲራጅ ሓቲቱ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ናብ መንግስቲ ኢጣልያ ኣብ ዝልኣኾ ደብዳቤ፣ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ነቲ ኣብ ሓለዋን ምቁጽጻር ስደተኛታት ዝጸዓና ጃላቡን ተዋፊሩ ዘሎ ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ቴክኒካዊ ሓገዝ ክህብ ከምዝጸውዐ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኢጣልያ ፓሎ ጀንቲሎኒ ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ሓቢሩ።
ኢጣልያ ግብራዊ መልሲ እንተሂባ፣ ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝካየድ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ንምግታእ እወታዊ ውጽኢት ክህልዎ ምዃኑ ቀዳማይ ሚኒስተር ሊብያ ኣብ ዝለኣኾ ደብዳቤ ጠቒሱ።
ኢጣልያ ዝመራሒተን ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ፣ ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ስደተኛታት ንምህዳንን ኣብ ምስግጋር ስደተኛታት ዝነጥፋ ጀላቡ ንምዕናውን፣ ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ስርሒታት ከካይዳ ምዃነን ቅድሚ ክልተ ዓመታት ሓቢረን እኳ እንተነበራ፣ ኣብ ግብሪ ግና ከይሰርሓሉ እየን ጸኒሐን።
መንግስቲ ሊብያ ነዚ ጻውዒት ዘቕርብ ዘሎ፣ ኣብዚ ሓለፈ ሰሙን ኣብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ናይ 10ታት ሰባት ሬሳ ድሕሪ ምርካቡን ልዕሊ 130 ሰባት ድማ ካብ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ድሕሪ ምድሓኑን’ዩ።
ሕብረት ኤውሮጳ ነቲ ኢጣልያ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ እተካይዶ ዘላ፣ “ብሶፍያ” ዝፍለጥ ህይወት ስደተኛታት ናይ ምድሓን ስርሒት፣ ንተወሳኺ 18 ኣዋርሕ ክትቕጽሎ፣ ናይ ኣስታት ፍርቂ ቢልዮን ዶላር ባጀት ሰሊዑላ ምህላዉ ይግለጽ።
በምሥራቅ ኢትዮጵያ ሦስት የኮሮና ቫይረስ መመርመሪያ መሳሪያዎች ተመርቀው ሥራ ጀምረዋል። ሁለቱን ለሥራ ያዘጋጀው የሀረማያ ዩኒቨርሲቲ ሲሆን ሦስተኛው ደግሞ በጂግጂጋ ዩኒቨርሲቲ የተዘጋጀ ነው ተብሏል።
1. የጤና መድህን ስርዓቱን በተመለከተ ከሚመለከታቸው የስራ ሂደቶች ጋር ተቀራርቦ በመስራት እንደአስፈላጊነቱ የተለያዩ ሚዲያዎችን/ መንገዶችን በመጠቀም ተከታታይነት ያለውን የህዝብ ግንዛቤ ማስጨበጫ ስራዎችን መስራት፣ ማስተባበርና መከታተል፤
8. ኤጀንሲውን በተመለከተ በተለያዩ ሚዲያዎች (መንገዶች) የሚወጡ መረጃዎችን ይሰበስባል፣ ያደራጃል፣ እንደአስፈላጊነቱም ስለሁኔታው ለሚመለከታቸው ሀላፊዎች ሪፖርት ያቀርባል፤
12. የጤና መድህን ኤጀንሲው ከመገናኛ ብዙሀን ጋር የቅርብ ግንኙነት እንዲኖረው ያደርጋል፣ የጤና መድህን ስርዓቱ በበቂ የመገናኛ ብዙን ሽፋን እንዲያገኝ ይሰራል፣
የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ የመከላከያ ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም ጄኔራል ሰዓረ መኮንን ይዘው አክሱም መግባታቸው ተሰማ። ዜናው አብዛኞችን እያነጋገረ ሲሆን ለጠቅላይ ሚኒስትሩ የሰጉም አልጠፉም። የመንግስት መገናኛዎች ግን አብይ ሕዝብ እያወያዩ መሆኑንን ነው የዘገቡት።
ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ዛሬ ማለዳ አክሱም ከተማ ሲገቡ የትግራይ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር ዶክተር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል አቀባበል እንዳደረጉላቸው ፋና አመልክቷል። አዲስ አበባ ሲሆኑና መቀሌ ሲሆኑ ንግግራቸው የሚቀያየረው የትግራይ ሊቀመንበር በተገኙበት የተጀመረው ውይይት መቀጠሉን ነው ዜናው የገለጸው።
እንደ ፋና ጠቅላይ ሚኒስትሩ የአክሱም ሀውልትን የጎበኙ ሲሆን፥ በአክሱም ሃውልቶች ላይ የተጋረጠውን አደጋ በአካል መመልከት ችለዋል። ከጉብኝታቸው በኋላም ከአክሱም ከተማ ከተውጣጡ የሃይማኖት መሪዎች፣ የሃገር ሽማግሌዎች፣ የተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎችና ወጣቶች ጋር እየተወያዩ ይገኛል።
በውይይቱ ወቅትም ነዋሪዎቹ በአክሱም ሃውልቶች ላይ ለተጋረጠው አደጋ መንግስት መፍትሄ እንዲሰጥ ጠይቀዋል።የአክሱም ሃውልቶች የሃገር ብቻ ሳይሆን ዓለም አቀፍ ቅርሶች በመሆናቸው መንግስት ትኩረት ሊሰጣቸው ይገባልም ነው ያሉት። ከዚህ ባለፈም በከተማዋ ያለውን ስር የሰደደ የውሃ ችግር ለመቅረፍ መንግስት ድጋፍ እንዲያደርግም ነው የጠየቁት።
በውይይቱ የተለያዩ ጥያቄዎች እየተነሱ ሲሆን፥ ጠቅላይ ሚኒስትሩም ማብራሪያና ምላሽ እንደሚሰጡ ይጠበቃል። የጣሊያን መንግስት በቅርቡ ለአክሱም ሃውልቶች ጥገና እና እድሳት ለማድረግ ቃል መግባቱ ይታወሳል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከህዝባዊ ውይይቱ በኋላ በአክሱም ዩኒቨርሲቲ በተፈጠረው ችግር ዙሪያ ምክክር እንደሚያደርጉ ይጠበቃል።
4 November በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ ጥቅምት 25 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) ጥቅምት 24 ቀን ላይ ነው።
በኦሮሞማ የተጥለቀለቀው የ ኢትዮጵያ የ ፍትህ ተቋም ይህን ይመስላል! ዶር አብይ ባለፈው ስለ ህውሀት ወንጀል እና በደል ሲዘረዝሩ በ ፐርሰንት እየጠቀሱ መከላከያ በምን ያህል ፐርሰንት በትግራይ ተወላጆች እንደተጥለቀለቀ ነግሮ ጉድ አሰኝቶናል ! በራሱ መከራከርያ የ ኢትዮጵያ የ ፍትህ ተቋም በተረኞች ምን ያህል እንደተጥለቀለቀ እንሞግተው እስኪ!
ኣዲስ ኣበባ፣ 15 ለካቲት፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ)ብላዕለዋይ ኢታማዡር ሹም ሓይሊታት ጦር ፌዲሪኢ ብጀነራል ብርሃኑ ጁላ ዝተመርሐ ላዕለዋይ ጉጅለ ልኡኽ ሚኒስቴር ምክልኻል ፌዴሪኢ ኣብ ሕቡራት ዓረብ ኢሚሬታት ዓረብ ዑደት እናገበረ ይርከብ።
ኢታማዡር ሹም ጀነራል ብርሃኑ ጁላ፥ ምስ ውሲ ወምበርን ምክትል ላዕለዋይ ኣዛዚ ሓይሊታት ጦርን ሕቡራት ዐሚረታት ዓረብ ልዑል ሼኽ መሐመድ ቢን ዛይድ ኣል ናህያን ተራኺቦም ካብ ቀዳማይ ሚኒስትር ፌዴሪኢ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ዝተለኣኸ መልእኽቲ ኣብፂሖም፡፡
ጀነራል ብርሃኑ ኣብቲ እዋን ከምዝበሉዎ፥ ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ሕቡራት ዒሚረታት ዓረብን ዘሎ ርክብ ብኩሉ ዘፈር እናተጠናኸረ ከም ምምፅኡ መጠን፤ ኣብ ትካላት ምክልኻል ክልቲአን ዘሎ ርክብ እውን ብኡ ልክዕ ዝተጠናኸረ፣ ኣድማስ ምትሕብባር እውን እናሰፍሐ መፂኡ ኢዩ፡፡
ልዑል ሼኽ መሐመድ ቢን ዛይድ ኣል ናህያን ብግደኦም፥ ካብ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣቢይ ዝተለኣኸሎም መልእኸቲ ምስተቐበሉ ርክብ ክልቲአን ሃገራት ንህዝቢታት ክልቲአን ሃገራት ተረባሕቲ ስለዝገብር ሃገሮም ምስ ኢትዮጵያ ዘለዋ ርክብ ብዝበለፀ እናተጠናኸረ ንኽኸይድ ቆራፅ ቅዋም ከምዘለዋ ተዛሪቦም።
ብመሰረት እዚ ክልቲአን ሃገራት ብኢኮኖሚ፣ ትምህርቲን ቴክኖሎጂን፣ ዓውዲ ፀፅታን ድሕንነትን፣ ከምኡ እውን ወታደራዊ ርክባት ብዝበለፀ ንኽጠናኸር ብወገን ሕቡራት ዒማራት ዓረብ ዘሎ ቆራፅነት ብፅራሕ ናይ ባዕሎም ፃዕሪ ከምዝገብሩ ገሊፆም፡፡
ክልቲኦም ሓለፍቲ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ብዛዕባ ዘሎ እዋናዊ ኩነታትን ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ብዛዕባ ዝተኻየደ ወፍሪ ምኽባር ሕጊን ኣብዚ ሕዚ እዋን ብዛዕባ ዝርከበሉ ኩነታትን ኣድሂቦም ተዛቲዮም፡፡
ጀነራል ብርሃኑ ጁላ ኣብ ዝቕፅሉ መዓልቲታት ምስ ሚኒስትር ምክልኻል ሕቡራት ዒሚረታት ዓረብን ምስ ላዕለዋይ ኢታማዡር ሹም ሓይሊታት ጦር እታ ሃገርን ከምዝዛተዩ ካብ ኤምባሲ ኢትጵያ ኣብ ሕቡራት ዒሚረታት ዓረብ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ።
የኔቶ መሪዎች ጉባዔው አብላጫ ትኩረት እንግሊዝ ማንቸስተር ከተማ የደረሰው የሽብርተኛ ጥቃት እንደሚሆን ተጠቁሙዋል። አብዛኞቹ መሪዎች በምረጡኝ ዘመቻቸው ወቅት ኔቶን ሽብርተኝነት በስኬት ያልታገለ “ጊዜው ያለፈበት” ድርጅት ብለው ሲሉት ከነበሩት ከዩናይትድ ስቴትሱ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትረምፕ ጋር ሲገናኙ የመጀመሪያ ጊዜያቸው ይሆናል።
የቪኦኤው የአውሮፓ ዘጋቢ ሉዊስ ራሚሬዝ ባጠናቀረው ዘገባ እንዳለው አውሮፓ ውስጥ በቅርብ ጊዜያት በደረሱት የሽብርተኛ ጥቃቶች ምክንያት የዩናይትድ ስቴትሱ ፕሬዝዳንት የሕብረቱን ፀረ ሽብርተኛ ጥረቶች ለማጠናከር የሚያስፈልጋቸውን ድጋፍ እንዲያገኙ ሊረዳቸው ይችላል።
ላለፉት ሁለት ዓመታት አዲስ አበባን ያስተዳደሩት ከንቲባ ታከለ ኡማ ከሃላፊነት መነሳታቸውን በጻፉት የምስጋና ደብዳቤ ይፋ አደረጉ። አቶ ታከለ ከሃላፌታቸው የተነሱት የብልጽግና ፓርቲ ስብሰባ አድርጎ ቀጣይ አቅጣጫ ማስቀመጡን ይፋ ማድርጉን ተከትሎ ነው።
በማህበራዊ ዘርፍ በተለይም ተማሪዎችን መመገብና የዳቦ ቤት ግንባታን ተከታትለው በማስፈጸም ምስጋና የተቸራቸው ታከለ ኡማ ከመሬትና ከኮንዶሚኒየም እደላ ጋር ተያይዞ በስፋት ሲተቹ ነበር። ዛሬ ከሃላፊነታቸው ስለተነሱበት ምክንያት ዝርዝር መረጃ ባይቀርብም ጉዳዩ ከመሬት ጋር የተያያዘ እንደሚሆን ተገምቷል። ለከተማዋ ነዋሪዎች በከንቲባ ጽህፈት ቤት በኩል የሚከተለውን መልዕክት አስተላልፈዋል።
ጊዜ የሚሄደው በራሱ ፍጥነት ነው። ለሰው ብሎ አይዘገይም፤ አይቸኩልም። ሰው ግን ጊዜን ለመለካት፤ ጊዜን በራሱ ልክ ለመስፈር ይተጋል። ስኬቶቹን ቆጥሮ፤ ከፈተናዎቹ ጋር አመሳክሮ ለጊዜው ዋጋ ያወጣለታል።
ወጣቶችን ልጆችንና ተማሪዎችን ይዘን ተጉዘናል። ነገን ለማለማችን፤ ተስፋን ለመናፈቃችን ምስክሮቻችን እነሱ ናቸው። አቅም ያጡ ወገኖቻችንን ቀርበን ለማዳመጥና ሸክማቸውን ለመጋራት የቻልነውን ሁሉ አድርገናል። አዳዲስ፣ ግዙፍና የከተማችንን ችግሮች መሰረት ያደረጉ ፕሮጀክቶችን መጀመር፤ መመረቅና ማጋመስ እንዲሁም ማስቀጠል የየእለት ስራችን ነበር። የእነዚህ ስኬቶች አካል በመሆናችንም ደስታችን ወደር የለውም። ሁሉንም አብረናችሁ ከውነናል። አመሰግናለሁ!
አዲስ አበባን መምራት ትልቅ ዕድል ነው። ደጋግመን እንደምንለው፤ “በታሪክ አጋጣሚ ያገኘነውን እድል” ላለማባከን ጥረናል። በሁሉም ውስጥ የነዋሪዎቻችን ብርቱ ድጋፍ አብሮን ነበር። አዲስ አበባን እንደስሟ ለማድረግ በደስታ፤ በፍላጎትና በፍቅር ስንተጋ ምርኩዝ ለሆናችሁን ሁሉ፤ ከልቤ አመሰግናለሁ! በፍጹም ቅንነት ላጎደልናቸው ነገሮችም ይቅርታ እጠይቃለሁ!
የምክር ቤት አባላት፤ የከተማዋ አስተዳደር ሰራተኞች፤ በየደረጃው ለምትገኙ አመራሮች፤ አብሬያችሁ ስለሰራሁ ክብር ይሰማኛል፤ ለነበራችሁ የማይተመን ትጋትም አመሰግናለሁ። ሁሌም እንደምለው አዲስ አበባን የመሰለች ታላቅና ታሪካዊ ከተማ ለመምራት በነበረኝ የሀላፊነት ቆይታ ደስተኛ ነኝ።
የሰንበት ወግ ...አድማ፣ ባድመ፣ አኬልዳማ፣ ውሃ ማቆር፣ ወደፊት ፣ ወደ ሁዋላ፣ ግብርና መር፣ ውጤት ተኮር፣ ግምገማ፣ ውስወሳ፣ ጥርነፋ፣ ጎጥ፣ ማተራመስ፣...
መክብብ ማለት “ሰባኪ” ወይም “አስተማሪ” ማለት ነው ፡፡ በዚህም መጽሐፍ የሚሰብክ ወይም የሚስተምር ንጉሥ ሰሎሞን ሊሆን እንደሚችል ይታመናል፡፡ በእርግጥ ሰባኪው “በኢየሩሳሌም የነገሠ የዳዊት ልጅ” እንደነበር ተገልጿል(1፡ 1፡ 12)፤ ጥበቡም በብዛት ተጠቅሶአል (መክ 1፡ 16፤ 2፡ 9)፤ ምሳሌዎችንም መሰብሰቡ ታውቋል (መክ 12፡ 9 1 ነገ 4፡ 32)፡፡ ሊቃውንት መጽሐፉ ውስጥ ደራሲው የተጠቀመው የዕብራይስጡ አጻጻፍ በማየት ይህ መጽሐፍ የኋላ ዘመን ነው እንጂ የሰሎሞን ዘመን አይደለምና ደራሲው ሌላ ነው ይላሉ፡፡ ነገር ግን ትምህርቱ ያለ ጥርጥር የሰሎሞን እንደሆነ እነዚሁ ሊቃውንቶች ይናገራሉ፡፡ {jathumbnail off}
ጸሐፊው በዚህ መጽሐፍ ውስጥ “እግዚአብሔር የሌለበት ሕይወት ከንቱ ነው፤ አያጠግብም ወይም አያረካም” ይላል፡፡ ይህም ማለት እንደ ንጉሥነቱ ሁሉን ሊያደርግ ይችላል፤ እንደ ሀብታምነቱ የወደደውን ሊገዛ ይችላል፤ እንደ ጠቢብነቱ ሁሉን ሊመረምር ይቻለዋል፤ ከእርሱ ይበልጥ የሚችል የለም፤ ነገር ግን ምንም ነገር እግዚአብሔር ያልታከለበት ሕይወት ትርጉም የለውም፡፡ በአጠቃላይ “የሰው ሕይወት ከንቱ ነው”፤ የሰው ሕይወት አጭር ከመሆኑም በላይ ውጣ ውረድና ውዝግብ ፣ የተወሳሰበ ፍርደ ገምድልነትና መታከት የሞላበት ነው ብሎ የደመደመ ጸሐፊ ነው፡፡
መጽሐፉ በመጀመሪያው ክፍሉ መክብብ የተባለው ሰው ከፀሐይ በታች ማለት በዓለም ላይ ሁሉም ዞሮ ዞሮ እንደሚመጣ ፍጻሜም ነገር እንደሌለ አይቶአል(መክ 1)፡፡ የዚህ ዓለም ደስታ የተባለውን ሁሉ ፣ ሣቅን ፣ መጠጥን ፣ ጨዋታን ፣ ሀብትን ፣ ዕውቀትን ፣ ሥልጣንን ፣ ንብረትን ፣ የሴቶችን ፍቅር ፣ ክብርን ፣ ማናቸውንም ነገር ሁሉ ፈትኗል፤ ፈትኖም ሁሉም ከንቱ ፣ ነፋስን እንደመከተልና የማያጠግብ መሆኑን ተገንዝቧል (መክብብ 2)፡፡
ከምዕራፍ 3-11 ባለው ክፍል ውስጥ ሁለት አሳቦች ጐን ለጐን ተብራርተው ይገኛሉ፡፡ በመጀመሪያው እግዚአብሔር በነገሩ ከሌለ ሁሉ ከንቱ ነው፡፡ ለምሳሌ ሞት ከንቱ ነው፤ ሰው እንደሚሞቱ እንስሳዎች ነው (መክ 3፡ 18-21)፡፡ ቀጥሎም ራስዋ ዓለም ውብ ናት፤ የእግዚአብሔርም ፍጥረት ናት፤ ስለዚህ ሰው በዓለም ሳለ ይደሰትባት፤ ተስፋውን ግን አይመሥርትባት (3፡ 11-13)፡፡ በመጨረሻም አጥጋቢ ደስታ ፣ የተትረፈረፈ ሕይወት በዓለማዊ ነገር በማናቸውም በኩል እንደማይገኝ ይገልጻል፡፡ መጽሐፉ “እግዚአብሔርን ፍራ፤ ትእዛዙንም ጠብቅ፤ ምክንያቱም ይህ የሰው ዋና ተግባሩ ነው፡፡ እግዚአብሔር ስውር የሆነውን ነገር ሳይቀር የሰውን ሥራ ሁሉ ክፉውንም ደጉንም ወደ ፍርድ ያመጣዋል” በማለት ይደመድማል፡፡
►ጸሐፊው “ሁሉ ነገር ከንቱ ነው፤ እንዲያውም የከንቱ ከንቱ ነው” ይላል፡፡ ጸሐፊው ሁሉ ነገር ከንቱ መሆኑንና በዚህ ዓለም ውስጥ ምንም አዲስ ነገር እንደሌለ ለማብራራት የተጠቀመበት ምሳሌያዊ አገላለጽ ወይም የማረጋገጫ እውነታ ብሎ ያቀረባቸው ምክንያቶች የትኞቹ ናቸው?
ጸሐፊው ይህንን በተለያየ መልኩ እያብራራና የተለያዩ ምሳሌዎች በመጠቀም ይገልጻል፡፡ ከእነዚህም ውስጥ በዚህ ምድር አዲስ ነገር እንደሌለ ለማሳየት ከተጠቀማቸው አገላለጾች ውስጥ የሚከተሉት ተጠቃሽ ናቸው፡፡
ትውልድ አልፎ ትውልድ ይተካል፤ ምድር ግን ሳትለወጥ ለዘላለሙ ጸንታ ትኖራለች(መክ 1፡ 4)፡፡ አሁን ያለው ትውልድ ቀድሞም የነበረ ነው፤ ወደፊትም ሌላ ትውልድ ልክ ዛሬ እንዳለነው ሰዎች ዓይነት ይኖራል፡፡ ስለዚህ ሰዎች ነበሩ፤ አሉ፤ ወደፊትም ይኖራሉ፡፡ ስለዚህ በዚህ ምድር ላይ ምንም አዲስ ነገር የለም፡፡
ፀሐይ ወጥታ ትጠልቃለች፤ እንደገናም ወደምትወጣበት ስፍራ ለመድረስ ትጣደፋለች(መክ 1፡ 5)፡፡ ፀሐይ ቀድሞ ነበረች፤ አሁንም አለች፤ ወደፊትም ትኖራለች፡፡ ጠዋት ስትወጣም ሁሌም ከበስተ ምሥራቅ ነው፤ ስትጠልቅም ወደ ምዕራብ ነው፡፡ ሁሌም ተመሳሳይ ነገር ነው፤ በየቀኑ ተመሳሳይ ድርጊት ይደጋገማል፡፡ ስለዚህ ምንም አዲስ ነገር የለም፡፡
ነፋስ ወደ ደቡብም ወደ ሰሜንም ይነፍሳል፤ ዞሮ ዞሮም እንደገና ይለሳል(መክ 1፡ 6)፡፡ ነፋስ ሁሌም የሚነፍስበት አቅጣጫ ተመሳሳይ ነው፤ ይነፍሳል ያቆማል፤ ገናም ይነፍሳል ያቆማል፤ ሁሌም ተመሳሳይ ድርጊት ነው፡፡ ምንም አዲስ ነገር የለም፡፡
የወንዝ ውሃ ሁሉ ወደ ባሕር ይፈስሳል፤ ባሕሩ ግን አይሞላም፤ ውሃ ተመልሶ እንደገና ወደሚፈልቅበት ወደ ወንዞቹ መነሻ ይሄዳል(መክ 1፡ 7)፡፡ የወንዝ ውሃ በየቀኑ ይፈሳል፤ በተመሳሳይ አቅጣጫ ይወርዳል፤ በመጨረሻም ባሕር ወዳለበት ይደርሳል፡፡ ባሕር ደግሞ ሁሌም በቦታው እንዳለ የወንዝ ውሃ ይቀበላል፤ በቅቶኛል በማለት የወንዙን ውሃ አይመልስም፤ ዝም ብሎ የሚደጋገም ተግባር ነው፡፡ ስለዚህ ሁሉን ነገር አሰልቺ ነው፤ አሰልቺነቱም ሰው በቃል ገልጦ ሊናገረው እንኳ አይችልም፤ ዐይን አይቶ አይጠግብም፤ ጆሮም ሰምቶ በቃኝ አይልም(መክ 1፡ 8)፡፡
በአጠቃላይ እንደ ጸሐፊው አገላለጽ ቀድሞ የሆነው ነገር እንደገና ይሆናል፤ አሁንም የሚደረገው ነገር ሁሉ ያው ቀድሞ የተደረገው ነው፤ ስለዚህ በመላው ዓለም አዲስ ተብሎ የሚጠራ ምንም ነገር የለም፡፡ ባለፉት ዘመናት ተደርገው የነበሩትን ነገሮች ሁሉ የሚያስታውስ የለም፤ ከእነርሱም በኋላ ተከታትለው የሚመጡትም ነገሮች ቢሆኑ በተተኪው ትውልድ ዘንድ መታሰቢያ አይኖራቸውም(መክ 1፡ 9-11)፡፡ ስለዚህም ምንም አዲስ ነገር የለም፤ ሁሉም ከንቱ ነው፡፡
►ጸሐፊው “ሁሉ ነገር ከንቱ ነው፤ እንዲያውም የከንቱ ከንቱ ነው” የሚለውን ለማረጋገጥ ራሱ በሕይወት ዘመኑ ያሳለፈውን ሕይወት በመዘርዘር ይናገራል፡፡ እነዚህ እንደ ማረጋገጫ የተጠቀማቸው የራሱ የቀድሞ ሕይወት ዝርዝር ምን ነበር? ምን ዓይነት የሕይወት አኗኗር ከኖረ በኋላ ነው “ሁሉ ነገር ከንቱ ነው” ወደሚለው መደምደምያ የደረሰው?
ይህንን ለማረጋገጥ ጸሐፊው ቀድሞ የኖረውን ሕይወት በዝርዝር በመተንተን ሁሉም ነገር ከንቱ መሆኑን ለማረጋገጥ ይክራል፡፡ ከእነዚህም መካከል የሚከተሉት ይጠቀሳሉ፡፡
- ሳቅ፦ በተለያየ ምክንያት እየሳቀ ሕይወቱን ለማስደሰት ሞከረ፤ ነገር ግን ሳቅ ሞኝነት እንደሆነና ምንም ዓይነት ዘላቂ የሆነ ደስታ እንደማይቸር ተረዳ(መክ 2፡ 2)፡፡
- መኖሪያ ቤት፦ ትልልቅ መኖሪያ ቤቶች በመሥራት ፣ የልዩ ልዩ አትክልትና የፍሬ ዛፍ በዙሪያው በመሥራትና እንደ ገነት አድርጎ በማዘጋጀት እንዲሁም የውሃ ግድቦች በመሥራት ራሱን ለማስደሰት ሞከረ፤ ነገር ግን ይህም ከንቱ መሆኑን ተረዳ(መክ 2፡ 5)፡፡
- ወርቅና ብር፦ እርሱ ከሚገዛቸው አገር ሁሉ ብዙ ወርቅና ብር በማስመጣት አከማቸ፤ የሚያሞግሡት አዝማሪዎች ሰበሰበ፤ ተድላና ደስታ ሊሰጡ የሚችሉ ብዙ ሴቶችንም ሰበሰበ፤ ነገር ግን ይህንን ሁሉ ከንቱ መሆኑን ተረዳ(መክ 2፡ 8)፡፡
- ታላቅነት፦ ከእርሱ በፊት ኢየሩሳሌም ውስጥ ከነበሩት ታላላቅ ሰዎች በላይ ሆኖ ለመኖር በሚያስችል መልኩ ሕይወቱን መራ፤ ጥበብም ከእርሱ ዘንድ ጸንታ ኖረች፤ ሰውነቱ የሚያስፈልገውን ደስታ ሁሉ አልነፈገውም፤ ደክሞ ባገኘው ነገር ሁሉ መደሰትን ፈለገ፤ ነገር ግን ይህም ጊዜያዊና ጠፊ መሆኑን ተረዳ(መክ 2፡ 9-10)፡፡ ሁሉም ከንቱ ነው፡፡
በአጠቃላይ ጥበበኞችም ሆንን ሰነፎች ሁላችንም ሞት ይጠብቀናል፤ ሕይወት ትርጉም የላትም፤ በዚህ ዓለም የደከመበትና የለፋበትን ነገር ሁሉ የከንቱ ከንቱ ነው(መክ 2፡ 18)፡፡
►ጸሐፊው አብዛኛው ትኩረቱ “ስለ ሕይወት ከንቱነት” ከሆነ እግዚአብሔር ማን ነው? እግዚአብሔር እንዴት ይገለጻል? ከሰው ልጆች ጋር ያለው ወዳጅነት ወይም ግኑኝነት በምን ዓይነት መልኩ ተገልጾ ይገኛል?
- ከሁሉም በፊት እግዚአብሔር ለእያንዳንዱ ነገር ጊዜ በመወሰን ሁሉን ነገር ውብ አድርጎ የሠራ አምላክ ነው፡፡ እግዚአብሔር ዘላለማዊነትን በሰዎች ልቦና አሳድሮአል፤ ነገር ግን እግዚአብሔር የሚሠራውን ሁሉ እስከ መጨረሻው ያውቅ ዘንድ ለሰው የተሰጠው ዕውቀት ሙሉ አይደለም(መክ 3፡ 11)፡፡
- እግዚአብሔር በሞኞች አይደሰትም(መክ 5፡ 4)፡፡ እግዚአብሔር ስውር የሆነውን ነገር ሳይቀር የሰውን ሥራ ሁሉ ክፉውንም ደጉንም ወደ ፍርድ የሚያመጣ አምላክ ነው(መክ 12፡ 14)፡፡
በአጠቃላይ እግዚአብሔር ዘላለማዊ የሆነ ፣ ሁሉንም ነገር የሚመራና የሚያዝ የፍጥረት ሁሉ ባለቤት ነው፤ የሁሉን ፈራጅ ነው፤ ሁሌም መፈራትና መከበር ያለበት አባት ነው(መክ 12፡ 13-14)፡፡ እግዚአብሔር ለሰው ምድራዊ ሀብትንና ብልጽግናን ክብርንም ሁሉ ይሰጠዋል፤ የሚያስፈልገውም ነገር ሁሉ ምንም አያጐድልበትም(መክ 6፡ 2)፡፡
►ጸሐፊው ስለ ሕይወት ከንቱነትና በዚህ ምድር ከፀሐይ በታች ምንም ዓይነት አዲስ ነገር እንደሌለ ደጋግሞ ይናገራል፡፡ በተጨማሪም የሰው ዕድሜ በጣም አጭር መሆኑን አያይዞ ይገልጻል፡፡ ስለዚህ ሰው አጭር የሆነው ምድራዊ ሕይወቱ በሚኖርበት ጊዜ ምን ማድረግ እንዳለበት ከሚሰጠው ምክር ውስጥ ዋናዎቹን ጥቀስ፡፡
- ሰው በዚህ ዓለም ሳለ እግዚአብሔር በሰጠው አጭር ዕድሜ የደከመበትን ሁሉ በመብላትና በመጠጣት መደሰት አለበት፡፡ ሰው በዕድሜው ማጠርና መርዘም ከመጠን በላይ መጨነቅ የለበትም(መክ 5፡ 18፡ 20፤ 9፡ 7)፡፡
- ክፉ ሰዎች ሁሉ ነገር ስለማይሠምርላቸው ሕይወታቸው እንደ ጥላ ያልፋል፤ ለእግዚአብሔርም ባለመታዘዛቸው ምክንያት ገና በወጣትነት ጊዜአቸው ሕይወታቸው ይቀጫል(መክ 8፡ 13)፡፡
- ሰው ወደ እግዚአብሔር ቤት በሚገባበት ጊዜ አረማመዱ በጥንቃቄ ማድረግ አለበት፤ በእግዚአብሔር ቤት መሥዋዕት ከማቅረብ ይልቅ የምክር ቃላትን መስማት ይበልጣል(መክ 5፡ 1)፡፡
- ሰው ከመናገሩ በፊት በደንብ ማሰብ አለበት፤ ለእግዚአብሔር አንድ ነገር ለመስጠት በችኮላ ስእለት ማድረግ የለበትም፤ ተስሎ የማይፈጽመው ከሆነ ጥንቱንም ባይሳል ይሻለው ነበር(መክ 5፡ 2-5)፡፡
- በዚህ ዓለም የሚኖሩ ሰዎች ሁሉ ጠቢባን መሆን ይገባቸዋል፤ ምክንያቱም ጥበብን ማግኘት ርስትን የመውረስ ያህል ነው፤ በገንዘብ እንደሚገኝ ዋስትና ይሆንላቸዋል፤ የዕውቀትም ብልጫዋ ጥበብን ለገበዩ ሁሉ ዋስትናን መስጠትዋ ነው(መክ 7፡ 11-12)፡፡
- ሰው ባለው ኃይል ሥራውን ሁሉ በትጋት መፈጸም አለበት፤ ምክንያቱም ወደ ሙታን ዓለም ከወረደ በኋላ በዚያ ሥራና አሳብ ፣ ዕውቀትና ጥበብ የለም(መክ 9፡ 10)፡፡
- በተለይም ወጣቱ ትውልድ በወጣትነቱ ዘመን ደስ ሊለው ይገባል፤ በልቡም ሐሤት ማድረግ አለበት፤ ዐይኑ የሚያየውና ልቡ የሚመኘው ነገር ሁሉ ይፈጽም፤ ሆኖም ስለዚህ ነገር ሁሉ እግዚአብሔር ወደ ፍርድ እንደሚያመጣው ማወቅ አለበት(መክ 11፡ 9)፡፡ ስለዚህ ሰው በወጣትነቱ ዘመን እግዚአብሔር ማሰብ አለበት(መክ 12፡ 1)፡፡
በአጠቃላይ ሰው ለእግዚአብሔር ታዛዥ ከሆነ ሁሉም ነገር ይሠምርለታል(መክ 8፡ 12)፡፡ የሰው ዋና ተግባሩ እግዚአብሔርን መፍራትና ትእዛዛቱንም መጠበቅ ነው፤ ይህ የሰው ዋና ተግባሩ ነው(መክ 12፡ 13)፡፡ ስለዚህ ሰው በሕይወቱ ሳለ መልካም ነገር ከማድረግና ደስ ከሚለው በቀር ሌላ የተሻለ ነገር የለም(መክ 3፡ 12)፡፡
ጸሐፊው ጥበብን ያወድሳል፡፡ ጥበብ ለሰዎች እጅግ በጣም አስፈላጊ የሆነና ዘወትር በሰዎች መፈለግ ያለበት ትልቁ የሕይወት መምሪያ ቁልፍ ነው፡፡ ከጦር መሣሪያ ይልቅ ጥበብ ትሻላለች(መክ 9፡ 18)፤ ጥበበኛ ሰው መልካምን ነገር ያደርጋል(መክ 10፡ 2)፡፡ ጥበበኛ ሰው በንግግሩ ክብርን ያገኛል፤ ሰነፍ ግን በገዛ ንግግሩ ይጠፋል፤ ምክንያቱም የሰነፍ ሰው ንግግር በስንፍና ተጀምሮ በከባድ እብደት ይደመደማል፤ ሰነፍ ሰው ልፍለፋ ያበዛል(መክ 10፡ 12-14)፡፡ ጥበበኞች ሰዎች መነሻ መድረሻቸው ያውቃሉ(መክ 2፡ 14)፡፡ በዚህ ዓለም የሚኖሩ ሰዎች ሁሉ ጥበብን ፈልገው ጠቢባን መሆን ይገባቸዋል፤ ምክንያቱም ጥበብን ማግኘት ርስትን የመውረስ ያህል ነው፤ በገንዘብ እንደሚገኝ ዋስትና ይሆንላቸዋል፤ የዕውቀትም ብልጫዋ ጥበብን ለገበዩ ሁሉ ዋስትና መስጠትዋ ነው(መክ 7፡ 11)፡፡ ጥበብ የተካኑ ጠቢባን ሌሎችን ያስተምራሉ፤ የጠቢባን ንግግር እረኛ የከብቶቹን መንጋ እንደሚነዳበት ጫፉ እንደሾለ በትር ነው፤ በአንድነት የተከማቹ ምሳሌዎች ጠልቀው እንደሚገቡ ምስማሮች ናቸው፤ እነርሱም የሁላችን ጠባቂ ከሆነው ከእግዚአብሔር የተሰጡ ናቸው(መክ 12፡ 11)፡፡
►ጸሐፊው ስለ ክፉና ደግ ሰዎች ሕይወት በመገረም ይናገራል፤ ስለ አኗኗራቸው ሁኔታ እየተደነቀ ይገልጻል፡፡ ለመሆኑ ጸሐፊው ስለ ክፉና ደግ ሰዎች ዕለታዊ ሕይወት በተመለከተ ያስገረመው ነገር ምንድን ነው?
- ክፉ ሰዎች ሞተው ወደ መቃብር ይወርዳሉ፤ ከመቃብር መልስ ግን በደል የሠሩባት የዚያች ከተማ ሕዝብ ተሰብስቦ ሲያሞግሳቸው በመስማቱ ይገረማል፡፡ በምድራዊ ሕይወት ክፉዎች ከነበሩ ለምን ከሞታቸው በኋላ በሰዎች ይሞገሳሉ?(መክ 8፡ 9-10)፡፡
- ሰዎች ሆን ብለው ወንጀል ይሠራሉ፤ ስለ ወንጀላቸው ፈጣን የሆነ የቅጣት ፍርድ አይሰጣቸውም፤ ይኸውም ኃጢአተኞች መቶ ጊዜ ወንጀል እየሠሩ ለረዥም ዘመን በመኖራቸው ምክንያት ጸሐፊው ይገረማል፡፡ አግባብ እንደሌለውም ይናገራል(መክ 8፡ 11-12)፡፡
- በዓለም ላይ አንዳንድ ጊዜ ደጋግ ሰዎች ለክፉ ሰዎች የሚገባውን ቅጣት ይቀበላሉ፤ ክፉ ሰዎች ደግሞ ለደጋግ ሰዎች የሚገባውን ሽልማት ያገኛሉ(መክ 8፡ 8)፡፡ እንደ ጸሐፊው አገላለጽ ይህ አግባብነት የለውም፤ የሰው ሞራል ይነካል፡፡
- በዚህ ዓለም ሕይወት ሰነፎች ከፍተኛ ሥልጣን ሲያገኙ ባለጸጎች ግን ችላ ተብለው ዝቅተኛ ስፍራ ይዘዋል፡፡ መሳፍንት እንደ አገልጋዮች በእግራቸው ሲሄዱ አገልጋዮች ግን በፈረስ ተቀምጠው ሲጓዙ በማየቱ ምክንያት አግራሞቱን ይገልጻል፡፡ እንደ ጸሐፊው እይታ ይህ ኢፍትሐዊነት የሰፈነበት ሕይወት ነው(መክ 10፡ 5-7)፡፡
- ሌላው ጸሐፊው የሚያስገርመው ነገር በዚህ ዓለም ውስጥ ፈጣን ርዋጮች ዘወትር በአሸናፊነት አለመወጣታቸው፤ ጀግኖች በጦርነት ድል አለማድረጋቸው፤ ጠቢባን ባለጸግነት የተማሩ ሰዎችም ሀብትን አለማግኘታቸው፤ ችሎታ ያላቸውም ሰዎች በማዕረግ አለማደጋቸው ነው(መክ 9፡ 11)፡፡
በአጠቃላይ ጸሐፊው በሰዎች የዚህ ዓለም ኑሮና በሚገጥማቸው የኑሮ ዕድል ቢገረምም በአንድ ነገር ግን ያምናል፡፡ ይህም ክፉ ሰዎች ብዙ ክፋት ያቅዳሉ ነገር ግን በሠሩት ክፋት የሚጎዱት ራሳቸውን ነው፡፡ ይህንንም ሲገልጽ “ጉድጓድ የሚቆፍር ሰው ራሱ ይወድቅበታል፤ ቅጽርንም የሚያፈርስ በእባብ ይነደፋል፤ ድንጋይን የሚፈነቅል በፈነቀለው ድንጋይ ራሱን ይጐዳል፤ እንጨትን የሚፈልጥ በፈለጠው እንጨት ይቈስላል” ይላል(መክ 10፡ 8-9)፡፡ ሌላው የደጋግና የጥበበኞች ሰዎችን ሥራ ፣ ፍቅርም ሆነ ጥላቻ በእግዚአብሔር እጅ ነው(መክ 9፡ 1)፡፡ እግዚአብሔር የሚፈራ ሰው ደግሞ ከመከራ ሁሉ በአሸናፊነት መውጣት ይችላል(መክ 7፡ 18)፡፡
እንደ ጸሐፊው አገላለጽ ሰው ሟች ፍጥረት ነው፡፡ ሰው የቱንም ያል ብዙ ዓመት ቢኖር በዚያው በተሰጠው በዕድሜው ዘመን ሁሉ ደስ ሊለው ይችላል፤ ሆኖም የዚህ ዓለም ነገር ሁሉ ከንቱ መሆኑንና ወደፊት የሚመጣበትን የጨለማ ዘመን ዘላለማዊ ነው(መክ 11፡ 8)፡፡ በመጀመሪያው ክፍል ጸሐፊው ሰውም ሆነ እንስሳ የተሠሩት ከዐፈር ስለሆነ ሁለቱም ወደ አንድ ቦታ እንደሚሄዱ ይገልጻል፡፡ በተጨማሪም የሰው ልጆች ነፍስ ወደ ላይ እንደምትወጣና የእንስሳት ነፍስ ደግሞ ወደ መሬት አዘቅት እንደምትወርድ የሚያውቅ ማንም እንደሌለና የሰው ልጆችና የእንስሳት ዕድል ፈንታ አንድ እንደሆነ ተናግሮ ነበር(መክ 3፡ 19-20)፡፡ ጥበበኞችም ሆንን ሰነፎች ሁላችንም ሞት እንደሚጠብቀንና ከሞትም በኋላ ተረስተን እንደምንቀር ተናግሮ ነበር(መክ 2፡ 16)፡፡ ሰው ሁሉ ራቁቱን እንደተወለደ ባዶ እጁን ተመልሶ ይሄዳል፤ የቱንም ያህል በሥራ ቢደክም ይዞት የሚሄደው ነገር የለም(መክ 5፡ 15)፡፡ በመጨረሻው ክፍል ግን ሰው ወደ ዘላለማዊ መኖሪያው ይሄዳል፤ አልቃሾችም በየመንገዱ እያለቀሱ ይሸኙታል(መክ 12፡ 5)፡፡ ሥጋ ዐፈር ስለሆነ ወደ ዐፈር ይመለሳል፤ ነፍስም ወደ ፈጠራት ወደ እግዚአብሔር ትሄዳለች በማለት የሰው ነፍስ የመጨረሻ መሄጃዋና መድረሻዋ ዘላለማዊ ወደሆነው ወደ እግዚአብሔር ዘንድ እንደሆነ ይገልጻል(መክ 12፡ 7)፡፡
►ጸሐፊው ከሚገረምባቸው ነገሮች ውስጥ አንዱ በዚህ ዓለም ውስጥ በዕለታዊ ሕይወት የሚታየው የሰነፍ ሰው አኗኗር ነው፡፡ ለመሆኑ ጸሐፊው “ሰነፍ ሰው” የሚለውን እንዴት ይገልጸዋል?
ሰዎች በሕይወት ዘመናቸው በጥበብ ታንጸው በትጋት እየሠሩ መኖር እንዳለባቸው ጸሐፊው ይገልጻል፡፡ አንድ ሰው ከጎበዘ ከድኽነት ተነሥቶ በአገሩ ላይ ንጉሥ መሆን ይችላል፤ ወይም ከወህኒ ቤት ወጥቶ በዙፋኑ ላይ መቀመጥ ይችላል፤ ነገር ግን በሚሸመግልበት ጊዜ ምክር የማይቀበል ሆኖ ከተገኘ ዐዋቂ ሆኖ በምስኪንነት ከሚኖር ወጣት የተሻለ ሆኖ አይገኝም(መክ 4፡ 14)፡፡ በአጠቃላይ ሰነፍ ሰው እንደሚከተለው ይገልጸዋል፡፡
- ጥበበኛ መልካም ነገር መሥራቱ ሰነፍም መሳሳቱ የተለመደ ተግባር ነው(መክ 10፡ 2)፡፡ የሞቱ ዝንቦች ተቀምሞ የተሠራውን የዘይት ሽቶ ሊያገሙት እንደሚችል ሁሉ እንዲሁም ትንሽ ስንፍና ታላቅ ጥበብን ያጠፋል(መክ 10፡ 1)፡፡
በአጠቃላይ ሰነፎች ጥበብን መፈለግ አለባቸው፤ የነገሮች ትርጉም የሚያውቅ ጠቢብ የሆነ ሰው ብቻ ነው፤ ጥበብም ፈገግታን በመስጠት የጠቈረ ፊቱን ታበራለታለች(መክ 8፡ 1)፡፡ ስንፍና ወይም ድንቁርና አስከፊና ሞኝነት ነው(መክ 7፡ 25)፡፡
መጽሐፈ መክብብን በተመለከተ ትክክል ያልሆነውን የትኛውን ነው? ሀ) መክብብ ማለት “ሰባኪ” ወይም “አስተማሪ” ማለት ሲሆን በዚህም መጽሐፍ የሚሰብክ ወይም የሚስተምረውም ንጉሥ ሰሎሞን ሊሆን እንደሚችል ይታመናል፡፡ ለ) ጸሐፊው የዚህ ዓለም ደስታ የተባለውን ሁሉ ፣ ሣቅን ፣ መጠጥን ፣ ጨዋታን ፣ ሀብትን ፣ ዕውቀትን ፣ ሥልጣንን ፣ ንብረትን ፣ የሴቶችን ፍቅር ፣ ክብርን ፣ ማናቸውንም ነገር ሁሉ ፈትኗል፤ ፈትኖም ሁሉም ከንቱ ወደሚለው ድምዳሜ ደርሶአል፡፡ ሐ)በመላው ዓለም አዲስ ተብሎ የሚጠራ ምንም ነገር የለም፡፡ ባለፉት ዘመናት ተደርገው የነበሩትን ነገሮች ሁሉ የሚያስታውስ የለም፤ ከእነርሱም በኋላ ተከታትለው የሚመጡትም ነገሮች ቢሆኑ በተተኪው ትውልድ ዘንድ መታሰቢያ አይኖራቸውም፡፡ መ)ጥበበኞችም ሆንን ሰነፎች ሁላችንም ሞት ይጠብቀናል፤ ሕይወት ትርጉም የላትም፤ በዚህ ዓለም የደከመበትና የለፋበትን ነገር ሁሉ የከንቱ ከንቱ ነው፡፡ ሠ)ቀድሞ የሆነው ነገር እንደገና አይሆንም፤ አሁንም የሚደረገው ነገር ሁሉ ቀድሞ አልነበረም፤ ወደፊትም አይኖርም፡፡
ጸሐፊው ስለ ክፉና ደግ እንዲሁም ስለ ሰነፍ ሰዎች ሕይወት በመገረም ይናገራል፤ ከሚከተሉት ውስጥ እነዚህ ሰዎች በተመለከተ ትክክል ያልሆነው የትኛውን ነው? ሀ)ቁጣ የሰነፎች ቂም በቀል መወጫ ነው፡፡ ለ)እጆቹን አጥፎ የሚቀመጥ ሰነፍ ሰው በራበው ጊዜ የገዛ ሥጋውን እንኳ ለመብላት ይገደዳል፡፡ ሐ) በዓለም ላይ ሁል ጊዜ ደጋግ ሰዎች ለክፉ ሰዎች የሚገባውን ቅጣት ይቀበላሉ፤ ክፉ ሰዎች ደግሞ ለደጋግ ሰዎች የሚገባውን ሽልማት ያገኛሉ፡፡ መ) ክፉ ሰዎች ብዙ ክፋት ያቅዳሉ ነገር ግን በሠሩት ክፋት የሚጎዱት ራሳቸውን ነው፡፡ ሠ)ሰነፍ ሰው ሁልጊዜ ስለ አስደሳች ነገር ብቻ ያስባል፡፡
ጸሐፊው በዚህ ዓለም ስላሉ ነገሮች ከንቱነት ምሳሌዎችና ተፈጥሮአዊ ክስተቶች በመጠቀም በተለያየ መልኩ ገልጾታል፡፡ በዚህ ዓለም ስላሉ ነገሮች ከንቱነት ሲገልጽ ከተጠቀመው ውስጥ ትክክል ያልሆነውን የትኛውን ነው?(መክብብ ምዕራፍ አንድ እስከ ሦስት ማንበብ ያስፈልጋል)፡፡ ሀ) ጥበብ በበዛ መጠን ደስታ ይበዛል፤ ዕውቀት በበዛ መጠን የተሻለ ሕይወት መኖር ይቻላል፡፡ ለ) ጥበበኛንም ሆነ ሰነፍን ሁለቱንም ለረዥም ጊዜ የሚያሳታውሳቸው አይገኝም፤ ሁሉም ተረስተው ይቀራሉ፡፡ ሐ) ለሰው የሚጠቅመው ነገር ቢኖር ደክሞ በመሥራት ያፈራውን ሁሉ በመብላትና በመጠጣት ራሱን ለማስደሰት መቻሉ ነው፤ ይህም ከእግዚአብሔር የተሰጠ ነው፡፡ መ) በሕይወት ውስጥ ለማዘን ጊዜ አለው፤ ለመደሰትም ጊዜ አለው፤ ለማልቀስ ጊዜ አለው፤ እየዘፈኑ ለመጨፈርም ጊዜ አለው፡፡ ሠ) እግዚአብሔር የሠራው ነገር ሁሉ ዘላለማዊነት አለው፡፡
ጸሐፊው ወይም ንጉሥ ሰለሞን ወይም አንዳንዶች እንደሚጠሩት “ፈላስፋው” ስለ ሕይወት ከንቱነት በተደጋጋሚ በመገረም ከተናገራቸው ነገሮችና ለሰው ልጅ ከሚሰጣቸው ጠቃሚ ምክሮች ውስጥ ትክክል ያልሆነውን ምረጥ⁄ምረጭ፡፡(ይህን ጥያቄ ለመመለስ መክብብ ከምዕራፍ 4 እስከ 8 ማንበብ ያስፈልጋል)፡፡
ሀ) ሰው ወደ ኃጢአት እንዳይገባ ለአንደበቱ ከገደብ ያለፈ ነጻነት መስጠት የለበትም፡፡ ለ) በዚህ ዓለም አንድ ሰው ብቻውን ከሚኖር ይልቅ ሁለት ሆኖ ከሌላ ሰው ጋር ተባብሮ ቢኖር የበለጠ ይሻላል፡፡ ሐ) አስጨናቂ ነገር በበዛ መጠን ክፉ ሕልም ይበዛል፡፡ መ) የሴት ወጥመድነት ከሞት ይልቅ የመረረ ነው፤ ሴት በፍቅርዋ ወንዶችን ታጠምዳለች፤ እግዚአብሔር የሚፈራ ሰው እንኳ ከእርስዋ ሸሽቶ መሄድ አይችልም፡፡ ሠ) በምርምር ብዛት እግዚአብሔር የሚያደርገውን ነገር ሁሉ ማወቅ አይቻልም፡፡
ጸሐፊው በመጽሐፉ የመጨረሻው ክፍል ስለ ጥበበኛ ሰውና ስለ ወጣቶች ሕይወት ይናገራል፡፡ ይህንን በተመለከተ ትክክል ያልሆነውን ምረጥ፡፡(ይህንን ለመመለስ መክብብ ምዕራፍ 11 እና 12 ማንበብ ያስፈልጋል)፡፡ ሀ) ጥበበኛ ሰው በንግግሩ ክብርን ያገኛል፡፡ ለ) የሁሉ ነገር ፈጣሪ የሆነ እግዚአብሔር ሥራውን እንዴት እንደሚያከናውን ማወቅና መረዳት ይቻላል፡፡ ሐ) ሰው በወጣትነቱ ዘመን እግዚአብሔርን ማሰብ አለበት፤ ይህን ባያደርግ ግን ክፉ ቀን ይመጣበታል፡፡ መ) እግዚአብሔር ስውር የሆነውን ነገር ሳይቀር የሰውን ሥራ ሁሉ ክፉውንም ደጉንም ወደ ፍርድ ያመጣዋል፡፡ ሠ) ጸሐፊው ለወጣት በወጣትነቱ ዘመን ዐይኑ የሚያየውንና ልቡ የሚመኘውን ነገር ሁሉ እንዲፈጽም ይመክረዋል፤ ነገር ግን በመጨረሻው ወደ ፍርድ እንደሚቀርብ ማወቅ አለበት፡፡
ጸሐፊው በተደጋጋሚ ሁሉ ነገር ከንቱ ፣ የከንቱ ከንቱ ነው ይላል፡፡ በእርግጥ ጸሐፊው ዐይኑ ያየውንና ልቡ የተመኘውን ሁሉ ካገኘና ለብዙ ዘመናት ከኖረ በኋላ ነው ወደዚህ መደምደምያ የደረሰው፡፡ ጸሐፊው በእርግጥ በሕይወቱ ብዙ ሠርቶአል፤ ለፍቶአል፤ ሀብት አፍርቶአል፤ ነገር ግን በመጨረሻ የሰው ድካም ሁሉ ከንቱ ነው፤ ንፋስን እንደመጨበጥ ነው በማለት ይቋጫል፡፡
ዮናስ ማለት በዕብራይስጥ ቋንቋ “እርግብ” ማለት ነው፡፡ ዮናስ ከዐሥራ ሁለቱ ታናናሽ ነቢያት አንዱ ሲሆን የኖረውም ከክርስቶስ ልደት በፊት በስምንተኛው ክፍለ ዘመን ከ786-746 ዓ.ዓ አካባቢ እንደሆነ ከመጽሐፉ ይዘት መረዳት ይቻላል፡፡ በእርግጥ ዮናስ በዳግማዊ ኢዮርብዓም ዘመን የነበረ ነቢይ ነው፡፡ ዮናስም ኢዮርብአም ሶርያውያንን አባርሮ የእስራኤል ድንበር እንደሚመልስ ትንቢት ተናገረ፡፡ በዚህም ዮናስ ከቀደምት ወይም ከመጀመሪያዎቹ ነቢያቶች ከእነ አሞጽና ኢሳይያስ በተመሳሳይ ወቅት እንደኖረ ይታመናል(2 ነገ 14፡ 25)፡፡ ገና ከመጽሐፉ መግቢያ ዮናስ የአሚታይ ልጅ መሆኑንና መኖርያውም በገሊላ በጋትሔፌር ከተማ እንደነበር ቢገለጽም ስለሌላው ቤተሰባዊ ሕይወቱ ግን ምንም የሚታወቅ ነገር የለም(ዮና 1፡ 1)፡፡ ዮናስ የነቢይነት ተግባሩን የሚጀምረው እስራኤል ውስጥ ሲሆን የሚያጠናቅቀው ብዙ ሕዝብ ይኖሩባት የነበረው ነነዌ ከተማ ውስጥ ነው፡፡ ነነዌ በጤግሮስ ወንዝ ዳር በናምሩድ የተመሠረተች ጥንታዊት ከተማ ስትሆን ለአሦር ደግሞ እንደ መናገሻ፣ ሰፊና ውብ የነበረች ከተማ ናት(ዘፍ 10፡ 11-12)፡፡ ለብዙ ዘመናት የአሦር ንጉሠ ነገሥት የእስራኤል ተቀናቃኝ ጠላት ሆኖ የኖረ መንግሥት ነው፡፡ የከተማው ቅጽር ርዝመት ዐሥራ ሁለት ኪ.ሜ እንደነበርና በውስጥዋም ብዙ ሕንጻዎች ተሠርተውባት ነበር(ዮና 4፡11)፡፡ የባቢሎን መንግሥት ከክርስቶስ ልደት በፊት በ612 ዓ.ዓ ከተማዋን ይዞ አፈረሰው፡፡
ትንቢተ ዮናስ አራት ምዕራፎች ብቻ ያሉት፣ እጥር ምጥን ያለ መጽሐፍ ሆኖ ድርጊቱ ግን ልብ ሰቃይና አስገራሚ በሆኑ ትርኢቶች የተጠናቀረ ነው፡፡ የትንቢቱ ቃል ወይም መጽሐፉ የሚጀምረው ለነቢይነት አገልግሎት ተመርጦ የእግዚአብሔር መልእክት እንዲያደርስ የታጨውን የዮናስ አለመታዘዝናከእግዚአብሔርፊትኮብልሎ ለመሄድአስቦወደተርሴስየሚያደርገውን ሽሽት በማስቀደም ልብ ሰቃይነቱን በየብስ ይጀምራል(ዮና 1፡ 1-3)፡፡ ዮናስ ወደ አሦር ምድር እንዲላክ ሲጠራ በተቃራኒው አቅጣጫ ወደሚገኘው ወደ ተርሴስ ይሄዳል፡፡ ቀጥሎም ታሪኩ ከደረቅ ምድር ወደ ባሕር፣ ከአንድ ሰው ተዋናኝነት በዛ ወዳሉት የመርከብ ተሳፋሪዎችና ሠራተኞች፣ ሰላማዊ ጅማሬ ከነበረበት ወደ ፍርሃት፣ ጩኸትና የሞት አደጋ ወዳንዣበበት የመርከብ ጉዞ ይቀየራል፡፡ በምዕራፍ ሁለት ላይ ዮናስ በዓሣ ሆድ ውስጥ ሆኖ እንደጸለየና በጸሎቱም መጨረሻ ላይ ዓሣው ወደ ምድር እንደተፋው ይናገራል፡፡ ዮናስ በጸሎቱ እግዚአብሔርን ከዚህ የዓሣ ሆድ ውስጥ አውጣኝ በማለት አይጠይቅም፤ ነገር ግን ተጨንቆ ሳለ ወደ እግዚአብሔር እንደተጣራና እግዚአብሔርም እንደሰማው ይናገራል፤ ወደፊትም የምስጋና መሥዋዕት እንደሚያቀርብም ቃል ይገባል(ዮና 2፡ 9)፡፡ በዚህም ምዕራፍ ሦስት የትንቢተ ዮናስ መልእክት የያዘ ዋናው ክፍል ሆኖ ይገኛል፡፡
በመጨረሻም በሚያስገርም ሁኔታ ዮናስ በእግዚአብሔር ቸርነት፣ ይቅር ባይነትና መሐሪነት እንዲሁም ደግሞ ኃጢአተኞች ተጸጽተው ንስሓ በመግባታቸውና ምሕረት በማግኘታቸው ሲበሳጭና የገዛ ሞቱን ሲመኝ እናገኛለን(ዮና 4)፡፡ በመጨረሻም እግዚአብሔር ለዮናስ በሚሰጠው ማብራሪያና አሳማኝ በሆነ ንግግር ታሪኩ ይቋጫል፡፡
በአጠቃላይ መጽሐፉ እንደ አንድ ልበ ወለድ የተጠናቀረ ሆኖ በውስጡ የእግዚአብሔር ፈላጊነት፣ የሰው እምቢተኛነትና ሽሽት በደንብ ይተነትናል፡፡ በተጨማሪም እግዚአብሔር ሁሉም ገዢ መሆኑንና በሁሉም ቦታ እንደሚገኝ፣ የደስታና የሀዘን ተለዋዋጭነት፣ የጾምና የንስሓ አስፈላጊነት፣ የእግዚአብሔር መሐሪነት፣ የአንድ ነቢይ ብስጭትና ሌሎችንም አካቶ የያዘ ነው፡፡ አንዳንድ ሊቃውንት መጽሐፉ በአፈ ታሪክ የተሞላና ከእውነታ የራቀ እንዲሁም እጅግ በጣም ተጋኖ የተጠናቀረ አድርገው ይተቹታል፡፡ ይህ መጽሐፍ በእርግጥ በአጠነቃቀሩ ተጋኖ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ታሪኩ እውነተኛ መሠረት ባለው ነገር ላይ ተመርኩዞ የቀረበ፣ የራሱ የሆነ ለየት ያለ የአጻጻፍ ዘዴ የተጠቀመና በአቀራረቡም ለየት ያለ ነው እንጂ አንድ ሰው ከምንም ነገር በመነሣት ያቀነባበረው የፈጠራ ሥራ አይደለም፡፡
እግዚአብሔር መልእክቱን እንዲያደርስ ዮናስን ለነቢይነት ሲያጨው እንደነ ነቢዩ ኤርምያስ “ገና ልጅ ነኝ” ወይም እንደነ ነቢዩ ኢሳይያስ “ከንፈሮቼ የረከሱብኝ ሰው ነኝ” ሳይሆን ምንም ዓይነት መልስ ሳይሰጥ መኮብለልን ወይም ከእግዚአብሔር መሰወርን መረጠ፡፡ ኩብለላውም ወይም ሽሽቱን በባሕር ላይ አደረገ፤ ባሕር ከእግዚአብሔር ግዛት ውጪ ይሆናል ብሎ በማሰብ ምርጫውን ከደረቁ ምድር መራቅ ሆነ፡፡ በዚህም ሰብአዊ ዕውቀቱን ውስን መሆኑን አሳወቀ፡፡ በእርግጥ በጥንት ዘመን እስራኤላውያን ለባሕር ጥሩ የሆነ አመለካከት አልነበራቸውም፡፡ ባሕር የክፉ መናፍስት ዋና መኖሪያ ቦታ እንደሆነ አድርገው ይቈጥሩት ስለነበር እግዚአብሔር በዚያ ስፍራ አይገኝም፤ ባሕርም በእግዚአብሔር ግዛት ሥር አይደለም የሚል አመለካከት ነበራቸው፡፡ ይህንን አመለካከት በልቦናው ውስጥ የነበረው ዮናስ፤ ወዲያውኑ ያሰበው በባሕር ላይ በመጓዝ ከእግዚአብሔር ዘንድ ወይም ዕይታ መሰወርን ነው(ዮና 1፡3)፡፡
በእርግጥ ዮናስ እዚያው በነበረበት ቦታ ሆኖ አለመፈለጉን ቢገልጽ ይችል ነበር፡፡ እግዚአብሔርም ዮናስን መተውና ሌላ ፈቃደኛ የሆነ ነቢይ ማስነሣት ይችል ነበር፡፡ ነገር ግን ይህንን በዮናስ ውስጥ የነበረውን አመለካከት በብዙዎች ዘንድ የሚንጸባረቅ አሳብ ስለነበር ሊያስተምረው ፈልጎ እልኸኛነት በተሞላበት መልኩ ተከታተለው፡፡ ይህም እግዚአብሔር የየብስ ብቻ ሳይሆን የባሕርና በውስጥዋም ያሉትን ፍጥረታት ሁሉ ገዢና አዛዥ መሆኑን ማስተማር ስለፈለገ ተከታትሎ ይህንን መረዳት በሚችል መልኩ ቀረበው፡፡ ዮናስ እግዚአብሔር ወደላከው ሳይሆን ወደ ተቃራኒ አቅጣጫ መሄድ ፈለገ፤ እግዚአብሔር ግን ወደ ትክክለኛው ጐዳና ሊመልሰው ፈልጎ ተከታተለው፡፡ በሌላ መልኩ የዮናስ መርከብ ውስጥ ገብቶ መሸሽ ብዙዎቹ ለማዳንና ወደ እግዚአብሔር መንገድ ለመመለስ የራሱ የሆነ ጠቀሜታ ነበረው፡፡ በእርግጥ በንፋሱ ምክንያት የተቀሰቀሰው ማዕበል በመርከቡ ውስጥ የነበሩትን ሁሉ ስላስደነገጣቸው ወደ አማልክቶቻቸው መጮኽና መጸለይ ጀመሩ፤ ዮናስን ከመርከቡ ተወግዶ ባሕሩ ጸጥ ባለ ጊዜ ግን ሰዎቹ በእግዚአብሔር ድንቅ ሥራ እጅግ በጣም ተገርመው መሥዋዕት አቀረቡ፤ እርሱን ለማገልገል ቃል ገቡ(ዮና 1፡16)፡፡
እግዚአብሔር ልጆቹን የሚወድና የሚንከባከብ አምላክ ነውና ዮናስን ለማስተማር ባደረገው ክትትል ምንም ዓይነት የከፋ ነገር እንዲደርስበት አላደረገም፡፡ የመርከቡ ሠራተኞችና ተሳፋሪዎቹ ወደ ባሕር በጣሉት ጊዜ የእግዚአብሔር ጥበቃ በየብስም ይሁን በባሕር መሆኑን መረዳት ይችል ዘንድ የሚውጠውና በጥንቃቄ የሚያቆየው ዓሣ አዘጋጀለት፡፡ በዓሣውም ውስጥ ለሦስት ቀናት እየጾመ፣ እየጸለየና ስለ ሕይወቱ እያስተነተነ ቆየ፡፡ ብዙውን ጊዜ በምንኖርበት ዓለም ውስጥ ሰዎች በሕይወታቸው ወሳኝ የሆኑ ውሳኔዎች ከመውሰዳቸው በፊት በገለልተኛ ቦታዎች በጽሞና በመሆን ያስተነትናሉ፤ ሱባኤ ይገባሉ፤ የእግዚአብሔር ፈቃድ በሕይወታቸው ውስጥ ምን እንደሆነ መርምረው ለማወቅ ይጥራሉ፡፡ ዮናስም በእነዚህ የሦስት ቀንና የሦስት ሌሊት ቆይታው ለአገልግሎት የጠራውን የእግዚአብሔር ማንነትና የዓለም ገዢነቱ የበለጠ ተረዳ፤ እግዚአብሔር እንኳንስ ባሕር ላይ ይቅርና፤ ጥልቅ በሆነው በሙታን ዓለምም ሆነ በጥልቅ ባሕር ውስጥ ሊደርስና ሊያወጣው እንደሚችል ራሱ በጸሎቱ አረጋገጠ(ዮና 2፡1-6)፤ ውሳኔም አደረገ፡፡ ዓሣውም በደረቅ ምድር ላይ በተፋው ጊዜ ወዲያውኑ ምንም ሳያመነታ ወደ ተላከበት ወደ ነነዌ ለመሄድ ወስኖ ጉዞውን ጀመረ (ዮና 3፡3)፡፡ ስለዚህ ይህ ክስተት የዮናስ ሕይወት እንዲለወጥ አደረገው፡፡ ከእምቢተኛነት ወደ እሺታ ወደተሞላው ተላላኪነት፣ ከሽሽት ይልቅ ወደ እግዚአብሔር ቀርቦ ማድመጥ፣ ጥርጣሬ ከተሞላበት ሕይወት እርግጠኛነት ወደተሞላ ሕይወት ተሸጋገረ፡፡
ነነዌ ከእስራኤል ውጭ በጥንታዊት ከተማ በጤግሮስ ወንዝ ዳር የተመሠረተች ጥንታዊት ከተማ ስትሆን ዛሬ ደግሞ ኢራቅ በሚባለው አገር ውስጥ የምትገኝ መንደር ነች፡፡ በወቅቱ ሕዝቦችዋም ጣዖት አምላኪዎች ነበሩ፡፡ ነነዌ ትልቅ ከተማ እንደነበረች ለመግለጽ ሲፈልግ ጸሐፊው በተጋነነ መልኩ ከአንዱ ዳርቻ ወደ ሌላው ዳርቻ ተጉዞ ለመድረስ ሦስት ቀን ይፈጅ ነበር ይላል(ዮና 3፡ 3)፡፡ በእርግጥ ነነዌ ትልቅና ብዙ ሕዝቦች የሚኖሩባት ከተማ ነበረች፤ ነገር ግን ከታሪክ መረጃዎችና ከሥነ ቁፋሮ ጥናቶች እንደተረጋገጠው በወቅቱ ነነዌ ከነበራት ስፋት ጋር ሲነጻጸር በዮናስ ታሪክ ውስጥ ስፋትዋ እጅግ በጣም ተጋኖ ቀርቧል፡፡ ዋናው መታወቅ ያለበት ነገር ነነዌ ብዙ ሰዎች የሚኖሩባት ከተማ እንደነበረችና ነዋሪዎችዋም ከእግዚአብሔር መንገድ የራቁ እንደነበሩ ነው፡፡
ዮናስም ወደዚያ እንደደረሰ መልእክቱን አደረሰ፤ ነነዌ በአርባ ቀናት ውስጥ እንደምትደመሰስ ዐወጀ(አንዳንድ ከዕብራይስጥ ቋንቋ የተተረጐሙት በሦስት ቀናት ውስጥ ትጠፋለች ይላሉ)፡፡ የነነዌ ከተማ ነዋሪዎች በዮናስ መልእክት እጅግ በጣም የተደናገጡና የፈሩ እንዲሁም እርምጃ ለመውስድ የፈጠኑ ነበሩ፡፡ እንደ ሰዶምና ገሞራ ሕዝቦች ይህንን የጥሪ ቃል እንደ ተራ ነገር በመቁጠር በዮናስ ላይ ማፌዝና የተለመደው ኑሮአቸው መቀጠል አልፈለጉም፡፡ ወዲያውኑ የእግዚአብሔር ምሕረት ለማግኘት፣ ራሳቸውንና ከተማቸውን ለማዳን ፈጣን የሆነ እርምጃ መውሰድ ፈለጉ፤ የእግዚአብሔርን ቃል አመኑ፤ ጾምም ዐወጁ፤ መጸጸታቸውንም ለመግለጽ ከታላላቅ ጀምሮ እስከ ታናናሽ ድረስ ሁሉም ማቅ ለበሱ(ዮና 3፡ 5)፡፡ ከሕዝቡም አልፎ የአገሪቱ ንጉሥ መጸጸቱንና ለራሱ፣ ለአገሪቱና ለሕዝቡ ምሕረት መሻቱን ለመግለጽ ራሱን ዝቅ በማድረግ ከዙፋኑ ወርዶ፣ ልብሰ መንግሥቱን አውልቆ፣ ማቅ ለብሶ ዐመድ ላይ ተቀመጠ(ዮና 3፡ 6)፡፡ ከዚህም በላይ ለሕዝቡ ዐዋጅ አስነገረ፤ በአዋጁም መሠረት እያንዳንዱ ሰው ወደ እግዚአብሔር በሙሉ ልቦናው እየጮኸ ምሕረት እንዲለምን አዘዘ፤ ሕዝቡ ብቻ ሳይሆን እንስሳትም ጭምር ምንም ሳይበሉና ሳይጠጡ ማቅ በመልበስ እውነተኛ በሆነ መንፈስ ተጸጽተው፣ መጥፎ ጠባያቸውንና የግፍ ሥራቸውን በመተው ምሕረትን ከእግዚአብሔር እንዲሹ አዘዘ(ዮና 3፡ 6-9)፡፡
ይህ የሕዝቡ ጸጸትና ምሕረት ፈላጊነት በእርግጥ በአቀራረቡ የተጋነነ ይመስላል፤ ምክንያቱም እንስሳት እንኳ ከምግባቸው ታግደው፣ ንጉሡም ከዙፋኑ ወርዶ፣ ማቅ ለብሶ ዐመድ ላይ መቀመጡን የድርጊቱ እውነታ ትንሽ አጋኖታል፡፡ ነገር ግን ንጉሡ በዐዋጁ ምናልባት እግዚአብሔር ራርቶልን ቁጣውን ይመልስ ይሆናል፤ እኛም ከጥፋት እንድናለን በማለት በግልጽ ተናግሮ ነበር፡፡ ይህ የሚያሳየው የሕዝቡ ኃጢአት ግልጽ የነበረ በመሆኑ ከእግዚአብሔር ዘንድ በዚያች አጭር ጊዜ ውስጥ ምሕረት ለማግኘት የነበረው ብቸኛው አማራጭ ሁሉንም ሰው ከሕፃን ጀምሮ እስከ ንጉሡ ድረስ እንስሳትም ጭምር የሚችሉትን ሁሉ ማለትም ከልብ መጸጸት፣ መጾምና ትሕትና በተሞላበት መንፈስ መጸለይ ብቸኛው አማራጭ ስለነበር እነርሱም ጥሪውን ችላ ሳይሉና ምንም ሳይዘገዩ ፈጣን እርምጃ ወሰዱ፡፡
የተጸጸቱትን የሚምር፣ የልጆቹን በጎነት ሁሌም የሚመኘው፣ ከጥፋት ይልቅ ምሕረትን የሚቀበለው እግዚአብሔርም ምሕረቱን አወረደላቸው፤ ሊያመጣ የነበረውንም መዓት መለሰ(ዮና 3፡ 10)፡፡ እነዚህ የነነዌ ነዋሪዎች ምንም እንኳ ከእስራኤልና ከይሁዳ ውጭ የሆኑ ባዕዳንና ለእስራኤል ሕዝብም እንደ ጠላት የነበሩ ቢሆኑም የጥሪውን ቃል አደመጡ፤ እውነተኛ ጸጸትም አደረጉ፤ ጥሪውን በማድመጣቸውና በመጸጸታቸውም ከእግዚአብሔር ዘንድ ምሕረትን ተቀዳጁ፡፡ ምሕረቱ ከሰው አልፎ ለእንስሳትም በሚተርፍ መልኩ ተትረፈረፈ፡፡ የእግዚአብሔር መሐሪነት ዮናስም ሲመሰክር አንተ ቸርና ይቅር ባይ፣ ታጋሽና ምሕረትህ የበዛ፣ ከመዓትም ወደ ምሕረት የምትመልስ አምላክ መሆንህን ዐውቅ ነበር አለ (ዮና 4፡2)፡፡ እግዚአብሔርም አዛኝነቱና መሐሪነቱን ሲገልጽ ነነዌ አንድ መቶ ሃያ ሺ ሕዝብ የሚኖሩባት ግራና ቀኙም ለይተው የማያውቁ ሕፃናትና ብዙ እንስሳት የሚገኙባት ታላቅ ከተማ ናት፤ ታዲያ እኔ ለዚህች ከተማ ማዘን አይገባኝምን? ይላል፡፡
በዚህም የእግዚአብሔር ምሕረትና ርኅራኄ ወሰን የለሽ መሆኑን ታወቀ፡፡ ከትንቢተ ዮናስ ከምንማራቸው ብዙ ነገሮች ውስጥ አንዱ የእግዚአብሔር ፍቅርና ምሕረት በአንድ ዘር ማለትም በእስራኤላውያን ላይ ብቻ የሚያተኩር ሳይሆን ለዓለም ፍጥረታት ሁሉ የተገለጠና ሁሉንም የሚያካትት መሆኑን የሚያስገነዝብ ነው፡፡ ይህንንም የምንረዳው እግዚአብሔር ከእስራኤል ውጭ ለነበሩት የነነዌ ሕዝቦች እንዲጠፉ ስላልፈለገ ነቢይ መርጦ ወደእነርሱ ላከላቸው፡፡ ዮናስም ወደ ከተማቸው በመሄድ ከተማቸው እንደምትደመሰስ ዐወጀላቸው፤ እነርሱም ይህንን የእግዚአብሔር መልእክተኛ በማድመጥ ከልብ ወደ እግዚአብሔር ጮኹ፤ መጥፎ ጠባያቸውና የግፍ ሥራቸውን ተዉ፤ እግዚአብሔርም ታድያ እኔ ለዚህች ከተማ ማዘን አይገባኝምን በማለት ምሕረቱን አወረደላቸው(ዮና 3፡4፤ ዮና 4፡11)፡፡
ዮናስ ከኩብለላው ተጸጽቶ እግዚአብሔርን መታዘዝና ወደ ተላከበት ለመሄድ ተስማማ፤ ለመሆኑ ለእግዚአብሔር ከመታዘዝ ምን ይገኛል? መታዘዝ የሚያስገኘው በረከት ይኖራዋልን?
ዮናስ ለነቢይነት አገልግሎት ሲጠራ ከመታዘዝ ይልቅ መኮብለልን መረጠ፡፡ ከመታዘዝ የሚገኘውን በረከት ከማግኘት ይልቅ የራሱን ፈቃድ ተከትሎ “በሰላም እኖርበት ይሆናል” ብሎ ወዳሰበው አገር ጉዞ ጀመረ፡፡ በጉዞውም ላይ ሳለ ባዕዳን ሕዝብ በሆኑት በመርከቡ ተሳፋሪዎች እጅ ወደቀ፤ መጨረሻውም በሚያሳዝን ሁኔታ በባሕር ላይ መጣል ሆነ፡፡ ገና ጥንት በነቢዩ ሳሙኤል አማካይነት ለእግዚአብሔር መታዘዝ ምርጥ የበግ መሥዋዕት ከማቅረብ ይበልጣል ብሎ ነበር(1 ሳሙ 15፡ 22)፡፡ እግዚአብሔር ቃሉን ሰምተው ለሚታዘዙለት በረከቱን ይለግሳል፡፡ እግዚአብሔር ለማይታዘዙት ወደ ታዝዞ መንገድ እንዲመለሱ መንገዱን ያመቻችላቸዋል፤ ማንነቱና መልእክቱን ላልተረዱትም የሚረዱበትን መንገድ ይጠርግላቸዋል፡፡ ዮናስም እግዚአብሔር በባሕር ላይ አይኖርም ወይንም ባሕርን አይገዛም በማለት ከመታዘዝ መኮብለል ስለመረጠ እግዚአብሔርም ይህንን የሆነውን ግንዛቤው እንዲሰፋና ወደ ተአዝዞ ሕይወት እንዲመለስ ተከታተለው፡፡ ከማዕበሉ መናወጥ በኋላ ዮናስም ማንነቱን በመርከቡ ተሳፋሪዎች ሲጠየቅ እኔ ዕብራዊ ነኝ፤ የብስንና ባሕርን የፈጠረውን የሰማይ አምላክ እግዚአብሔርን አመልካለሁ በማለት ቀድሞ በየብስ ብቻ ተወስኖ የነበረው ዕይታው አሁን ወደ ባሕርም እንደሰፋ ይገልጻል(ዮና 1፡ 9)፡፡
ትንቢተ ዮናስ ጠቅላላ ይዘቱና የሚጠቀመው አገላለጽ በማየት ሊቃውንት በመጽሐፉ ብዙ ጥያቄዎች ያነሣሉ፤ ሊቃውንት ለምንድን ነው በመጽሐፉ ዙሪያ ላይ እና በታሪኩ እውነታነት ጥርጣሬ የሚያሳዩት?
ትንቢተ ዮናስ ውስጥ በተወሰነ መልኩ የተጋነኑ ነገሮች መኖራቸው ግልጽ ነው፡፡ ነገር ግን መጽሐፉ ምንም እንኳ በአቀራረቡ የተጋነኑ ነገሮች ያካተተ ቢሆንም ለአንባቢው ብዙ መልእክቶች የሚያስተላልፍ መጽሐፍ ነው፡፡ በእርግጥ ከመጽሐፉ በመጀመሪያ ዕይታ ለመረዳት የሚያስቸግሩ ከበስተጀርባቸው ግን የራሳቸው የሆነ መልእክት ይዘው የሚገኙ ነገሮች አሉ፡፡ ከእነዚህም ውስጥ የዮናስ የባሕር ኩብለላ፣ በዓሣ ነባሪ ሆድ ውስጥ ያደረገው የሦስት ቀን ቆይታ፣ የነነዌ ንጉሥ ከዙፋኑ ወርዶ ዐመድ ላይ መቀመጥ፣ የነነዌ ሕዝብና እንስሳት ማቅ በመልበስ መጾምና መጸለይ ይገኙበታል፡፡ በተጨማሪም ዮናስን ከፀሐይ ግለት እንዲድን እግዚአብሔር ያበቀለለትና በአንድ ሌሊት በትል የተበላችው የቅል ተክል፣ የነነዌ ከተማ ስፋትና የሕዝብዋ ብዛት፣ እግዚአብሔር ለነነዌ ሕዝቦች ምሕረት በማድረጉ የታየው የዮናስ መበሳጨትና ከመኖር ይልቅ መሞት ይሻለኛል ብሎ ማማረሩ ተጠቃሾች ናቸው፡፡ እነዚህን ነገሮች በማየት ነው ሊቃውንት ጥርጣሬአቸው የሚገልጹትና በታሪኩ እውነታነት የሚጠራጠሩት፡፡ የዛሬዎቹ ሊቃውንት ይጠራጠሩ እንጂ ይህ መልእክት በወቅቱ ለነበረው ሕዝብም ሆነ ዛሬ ላለነው ሁላችን ሰፋ ያለ ትምህርት የሚሰጥ መጽሐፍ ነው፡፡
አሁን ባለንበት ዘመን ጾመ ነነዌ በመባል የሚታወቅ ጾም አለ፡፡ ይህ ጾም ትንቢተ ዮናስ ውስጥ ከተጠቀሰው የነነዌ ሕዝቦች ታሪክ ጋር የተገናኘ ነው ወይስ የስም መመሳሰል ስላለ ነው፡፡
ጾመ ነነዌ በመባል ለሦስት ቀናት ያህል የሚጾመው ጾም የነነዌ ሕዝቦች የጾሙትን በማሰብ የሚተገበር ጾም ነው፡፡ ይህም የነነዌ ሕዝቦች ከእግዚአብሔር ዘንድ ምሕረት ለማግኘት በማለት ከሕፃን እስከ አዋቂ ድረስ እንስሳትም ሳይቀሩ ጾሙ፤ ተጸጸቱ፤ አዘኑ፤ ጸለዩ፤ በሙሉ ልባቸው ወደ እግዚአብሔር ተመለሱ፡፡ ይህንን በማሰብ እኛም ወደ እግዚአብሔር እንጸልያለን፤ እንጾማለን፤ እንማጸናለን፤ ምሕረትን ለማግኘት በሙሉ ልቦና እግዚአብሔርን እንለምናለን፡፡ ስለዚህ ይህ ጾም በትንቢተ ዮናስ ውስጥ ከተነገረው የነነዌ ሕዘብ ድርጊት ጋር የተያያዘ መሆኑን እንረዳለን፡፡
በክርስትና እምነት ውስጥ የዓመቱ አቆጣጠር ተከትሎ የሚታወጁ ስንት አጽዋማት አሉ? በካቶሊክ እምነት ውስጥ እንድንጾማቸው የምንገደድባቸው አጽዋማት የትኞቹ ናቸው?
በክርስትና እምነት ውስጥ በተለይም በካቶሊክና በኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች ዘንድ ወይም በእነዚህ ቤተ ክርስቲያን የሚታወቁትና የሚታወጁት አጽዋማት የሚከተሉት ናቸው፡፡
ጾመ ድኅነት(ረቡዕና ዓርብ)፦ ይህ ጾም ከትንሣኤ እስከ ጰራቅሊጦስ ባለው ጊዜ ግን አይጾምም፤ በተመሳሳይ መልኩ ልደትና ጥምቀት ረቡና ዓርብ ዕለት ከዋሉ ጾመ ገሃድ የተባለው በዋዜማው ቀን ስለሚጾም አይጾሙም፡፡ ረቡዕ አይሁዶች ተሰባስበው ኢየሱስን ለመያዝ የተማከሩበትና የወሰኑበት ቀን ነው፤ ዓርብ ደግሞ የተሰቀለበት ቀን ስለሆነ ረቡዕና ዓርብ ይጾማል፡፡
ጾመ ነቢያት(ከኅዳር 15 እስከ ታኅሣሥ 28 ድረስ ይጾማል)፤ ነቢያት የነቢይነት ተግባራቸው በተወጡበት ዘመናት ስለ ክርስቶስ መምጣት ይጾሙና ይጸልዩ ነበር፡፡ በመሆኑም የእነርሱ ምሳሌ በመከተል የክርስቶስ ልደት ከመድረሱ ቀደም ተብሎ ለዝግጅት የሚጾም ነው፡፡
ጾመ ሕርቃል፦ የዐቢይ(ሁዳዴ ወይም አርብዓ) ጾም የመጀመሪያው ሳምንት ላይ የሚጾመው ጾም ነው፡፡ ብዙውን ጊዜ ከዐቢይ(ከሁዳዴ ወይም አርብዓ) ጾም ጋር አብሮ ይቈጠራል፡፡ ሕርቃል በ614 ዓ.ም አካባቢ የቤዛንታይን ንጉሥ ሆኖ የገዛ ሰው ነበር፡፡ ይህ ሳምንት በስሙ የተጠራበት ምክንያት ከጌታ መስቀል ጋር የተያያዘ ትርጉም ስላለው ነው፡፡ ይህም በወቅቱ ፋርሶች(የዛሬ ኢራናውያን) ኢየሩሳሌምን ወርረው የጌታን መስቀል ማርከው ወሰዱት፡፡ ሕርቃል ወደ ፋርስ በመሄድ ተዋግቶ መስቀሉን ይዞ ወደ ኢየሩሳሌም ተመለሰ፤ በጦርነቱ ወቅት በፈጸመው ነገር ሁሉ ሕዝቡ ተደሰቱ፤ ነገር ግን በጦርነት ወቅት ስለፈሰሰው ደም ስለ ሕርቃን ኃጢአት እግዚአብሔር ምሕረት ያደርግ ዘንድ ሕዝቡ በጾምና በጸሎት እግዚአብሔርን ተማጸኑ፡፡ በዚህ ምክንያት የጾሙ ሳምንት በእርሱ ስም ተሰየመ፡፡ ጾሙ ግን በፈቃደኝነት የሚጾም ጾም ነው፡፡
ዐቢይ(ሁዳዴ ወይም አርብዓ) ጾም፦ ጌ.ኢ.ክ ከተጠመቀ በኋላ የጾመው የዓርባ ቀናት ጾም ነው፡፡ ይህ ጾም ስምንት ሳምንታት ወይም ስልሳ ቀናት እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ይህም የሚሆነው የመጀመሪያው ሳምንት ማለትም ጾመ ሕርቃል እና የመጨረሻው ሳምንት ጾመ ሕማማት ስለሚያካትት ነው፡፡ ዓርባ ጾም የሚባለው ሁለቱ ሳምንታት ሳያካትት ነው፡፡
ጾመ ሐዋርያት ወይም የሰኔ ጾም፦ ይህ ጾም ከጰራቅሊጦስ በኋላ አብዛኛውን ጊዜ በሰኔ ወር እና በሐምሌ ወር ውስጥ እስከ ሐምሌ 5 ድረስ የሚጾም ጾም ነው፡፡ ሐዋርያት መንፈስ ቅዱስ ከተቀበሉ በኋላ ለስብከት ወንጌል ከመሄዳቸው በፊት ለዝግጅት የጾሙት ጾም ነው፡፡ ስለዚህ ይህንን በማሰብና የሐዋርያትን ምሳሌነት በመከተል የሚጾም ጾም ነው፡፡
ጾመ ፍልሰታ ለማርያም፦ ይህ ጾም ከነሐሴ 1 እስከ ነሐሴ 15 ድረስ የሚጾም ጾም ነው፡፡ እንደ ቤተ ክርስቲያን ትውፊት አገላለጽ እመቤታችን ካረፈች በኋላ ሐዋርያት ሊቀብርዋት ሲሄዱ አይሁዶች በታተንዋቸው፡፡ በዚህ ጊዜ መላእክት የእመቤታችን ሥጋ ወስደው በገነት አኖሩት፡፡ ሐዋርያው ዮሐንስ እመቤታችንን በገነት በእፀ ሕይወት ሥር ሆና በራእይ እንደሚያያት ለሐዋርያት ነገራቸው፡፡ ሐዋርያቶችም እንዴት እመቤታችን ለዮሐንስ ብቻ ተገልጣ ለእኛ አትገለጥም በማለት ጾሙ፤ ጸለዩ፡፡ በሁለተኛው ሱባዔ ሲፈጸም በ14ኛው ቀን መልአክ ሥጋዋን አምጥቶ ሰጥቶአቸው ቀብረዋታል፡፡ በሦስተኛው ቀን ነሐሴ 16 ቀን ተነሥታ አርጋለች የሚል ትውፊት መሠረት ያደረገ ጾም ነው፡፡ ይህ ትንታኔ ተጽፎ የምናገኘው ነሐሴ 16 በሚነበበው በስንክሳርና በተአምረ ማርያም ውስጥ ነው፡፡ በ15 የጾም ቀናት የእመቤታችንን አማላጅነት ይዘን እግዚአብሔርን እንለምናለን፡፡ እንደሚታወቀው ይህ ጾም በብዙ የአገራችን ክፍሎች ከሕጻን እስከ ሽማግሌ ያለው የማኅበረሰቡ ክፍል የሚተገብረው የጾም፣ የጸሎትና የሱባኤ ወቅት ነው፡፡
ከእነዚህ አጽዋማት መካከል በፈቃድ እና በግዴታ ማለትም በቤተ ክርስቲያን ትእዛዝ መሠረት የሚጾሙ አሉ፡፡ ከእነዚህ መካከል በኢትዮጵያ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ውስጥ በተለምዶ እና በቤተ ክርስቲያን ትእዛዝ የሚጾሙት ጾመ ድኅነት(ረቡዕና ዓርብ)፣ ጾመ ገሃድ(ሁለቱም)፣ ጾመ ነነዌ፣ ዐቢይ ጾም(ጾመ ሕርቃልን ጨምሮ) እና ጾመ ፍልሰታ ለማርያም ናቸው፡፡ ሌሎቹ በፈቃደኝነት የሚተገበሩ ናቸው፡፡
ሀ) ዮናስ ከመጨረሻዎቹ ነቢያቶች ከተባሉት በተመሳሳይ ወቅት የኖረ ነቢይ ነው፡፡ ለ) በወቅቱ ባሕር የክፉ መናፍስት ዋና መኖሪያ ቦታ ሆኖ በእግዚአብሔር ቁጥጥር ሥር እንደነበር ያምኑ ነበር፡፡ ሐ)ዮናስ ወደ አሦር ምድር እንዲላክ ሲጠራ እርሱ ግን በተቃራኒው አቅጣጫ ወደሚገኘው ወደ ተርሴስ ኰበለለ፡፡ መ)ነነዌ ከእስራኤል ጥንታውያን ከተሞች አንድዋ ነች፡፡ ሠ) ዮናስ በዓሣ ሆድ ውስጥ ለሦስት ቀናት በጸጥታ ቆየ፡፡
ሀ)ዮናስ ከመርከቡ ተወርውሮ ወደ ባሕር ከተጣለ በኋላ ተጓዦቹ ወደ አማልክቶቻቸው እየጸለዩ ጉዞአቸውን ቀጠሉ፡፡ ለ)ዓሣው ዮናስን በደረቅ ምድር ላይ ከተፋው በኋላ ዮናስ አሁንም ወደተላከበት ለመሄድና ላለመሄድ ብዙ አመነታ፡፡ ሐ) የአገሪቱ ንጉሥ የዮናስን የትንቢት ቃል ሲሰማ ተጸጸተ፤ በዙፋኑ ላይ ሆኖ ጾመ፤ ጸለየ፡፡ መ)እግዚአብሔር የየብስ ብቻ ሳይሆን የባሕርና በውስጥዋም ያሉትን ፍጥረታት ሁሉ ገዢና አዛዥ መሆኑን ማስተማር ስለፈለገ ዮናስን ተከታትሎ ይህንን መረዳት በሚችል መልኩ ቀረበው፡፡ ሠ)የነነዌ ከተማ ነዋሪዎች በዮናስ መልእክት እጅግ በጣም ተደናገጡ፤ ፈሩ እርምጃ ለመውስድ ግን አልፈጠኑም፡፡
ዮናስ ለነቢይነት አገልግሎት ወደ ነነዌ እንዲሄድ በእግዚአብሔር ተነገረው፤ ለመሆኑ እንደ ትንቢተ ዮናስ አገላለጽ በወቅቱ በነነዌ ከተማ ምን ያህል ሕዝብ ይኖር ነበር? (ይህንን ለመመለስ ትንቢተ ዮናስን ማንበብ ያስፈልጋል)
ሀ) አንድ መቶ ሃያ ሺህ ሕዝብ ለ) አንድ መቶ ዐሥር ሺህ ሕዝብ ሐ) አንድ መቶ ሠላሳ ሺህ ሕዝብ መ) አንድ መቶ አርባ ሺህ ሕዝብ ሠ) አንድ መቶ ሃምሳ ሺህ ሕዝብ፡፡
ዮናስ የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ተቀብሎ ወደ ነነዌ ከሄደ በኋላ ለነነዌ ሕዝብ በዐዋጅ መልክ የተናገራቸው አንድ ዓረፍተ ነገር ብቻ ነው፡፡ ይህ ዓረፍተ ነገር ምን የሚል ነው? በየትኛው ምዕራፍና ቁጥር ላይ ይገኛል?
በክርስትና እምነት ውስጥ በተለይም በኢትዮጵያ ካቶሊካዊትና በኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያናት ውስጥ ብዙ አጽዋማት እንዳሉ ከላይ ተዘርዝረዋል፡፡ ለመሆኑ ለእርስዎ ወይም በእርስዎ እይታ(ግንዛቤ)፦
በዚህ መሃል ችግሮችን በንግግር ተወያያቶ ለመፍታት ቅንጣት ታህል ተስፋ አይታይም - ከሁሉም ወገን፡፡ በዚህ የተነሳ ብዙዎች መጨረሻው ያሰጋቸዋል - ያሳስባቸዋል፡፡ የቀድሞ የአየር ሀይል አዛዥ እንዲሁም በአ.አ.ዩ የፌዴራሊዝም መምህር የሆኑት ብ/ጀነራል አበበ ተ/ሃይማኖት በወቅታዊ የፖለቲካ ችግሮችና መፍትሄዎች ዙሪያ ከአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ጋር ተከታዩን ቃለምልልስ አድርገዋል፡፡
ይሄ በትግራይ ምርጫ ካልተካሄደ የሚለው የህወኃት አቋም ነው እንጂ የሕዝቡ አይደለም የሚሉ ሀሳቦች ይሰነዘራሉ፡፡ እርስዎ ደግሞ ሕዝቡ ፍላጎት አለው፤ በራሴ መንገድ አረጋግጫለሁ ይላሉ... እንዴት አረጋገጡ?
እቲ መንግስቲ ኣብዘን ዝቕጽላ ሓሙሽተ ዓመታት ነዘን መብዛሕተን ህዝባዊ ኣገልግሎታት ክህባ ምዃነን ዝገለጻ ዘለዋ መደባርት ሬድዮን ቴሌቪዥንን ፍቓድ ናይ ፈነወ እንትሂቡ፣ ኣብ መዳይ ናጽነት ፕረስ እታ ሃገር ዓቢ ዝላ ክኸውን’ዩ።
ማህበሩ ሴቶች ሴቶችን ይረዳል e.V. ምክር ይሰጣል ፤ እንደዛ ሆኖ ደግሞ ባዳራቸው ጥቃት ለተጎዱ ሴቶችና ልጆቻቸው የድጋፍ አቅርቦቶች ይሰጣል ። በሴቶች ላይ የሚፈጸመው ጥቃት ፣ እንደ የተለያዩ ዓይነቶች/ቅርጾችን ሊወስድ ይችላል ፣ እንደ አካላዊ ፣ ሥነ ልቦናዊ ፣ ኢኮኖሚያዊ እና / ወይም ወሲባዊ ጥቃት።
የምክር ማእከል መረጃን እና ምክርን እንደሚሰጥ የሚያደረግ ማህበሩ ሴቶች ሴቶችን ይረዳል e.V. እና በቤት ውስጥ ብጥብጥ ላይ እገዛ “Häuslicher Gewalt“ይተባበራል ። የማኅበሩ “አንቶኖመስ“ ገለልተኛ የሴቶች መጠለያና በአመጽ የተጎዱትን ሴቶች እና ልጆቻቸው ጥበቃ እና እንዲያገኙ ያስችላቸዋል ፤ በተጨማሪ ደህንነቱ የተጠበቀ መጠለያ ።
ንጥበብን ንምስትውዓልን ንፍልጠትን ንዅሉ ዓይነት ዕዮ፡ ኣብ ወርቅን ብሩርን ኣስራዝን ንምዕያይ ጥበብ ኪሐስብ፡ ንምዝናቕ ዚኸውን ኣእማን ኪቐርጽ፡ ዕጨይቲውን ንምጽራብ፡ ኵሉ ዕዮ ንምግባር መንፈስ ኣምላኽ መሊኤዮ ኣሎኹ።
ንስኻ ንደቂ እስራኤል ከምዚ ኢልካ ተዛረቦም፡ ቀዳሲኹም ኣነ እግዚኣብሄር ከም ዝዀንኩ ኽትፈልጡስ፡ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኹምን ንውሉድ ወለዶኹም መፈለጥታ እየን እሞ፡ ስናብተይ ኣጸቢቕኩም ሐልዉ።
እግዚኣብሄር ብሹድሽተ መዓልቲ ሰማይን ምድርን ገበረ፡ ብሳብዐይቲ መዓልቲ ድማ ዐሪፉ ኣተንፊሱ እዩ እሞ፡ ንሳ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎ ደቂ እስራኤልን ናይ ዘለኣለም መፈለጥታ እያ።
ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ከቢድ ቁሪ ዓሲልዋ ትርከብ ከተማ ኣስመራ፡ ብምሸት ግን ጽባቔኣ ኣይጥፈአትን። ብፍላይ ኣብ`ዚ ወርሓት ልደት፡ ጎደናታታ ብህዝብን ብድሙቕ መብራህትን ዋዕዊዑ ምርኣይ ቀጺሉ`ሎ ትብል ሰናይት ሃብቱ።
ከይዘከርኩዎን ከይመስገንኩዎን ከቶ ሓሊፈ ኣይፈልጥን:: እቲ ምንታይ ከም ብሃልን ታሪኽን ኣብ ብሉይ ኪዲን ኣድጊ ንዝግትነ-ማሪያም ነፍሰ ጾር ከላ ተወጢሓቶ ከም ኣብነት ኣብ ስእሊ ኒሪኣ:: ስለዚ ኣድጊ ብዙሕ ታሪኽ ኣሎዎ::
ከም'ቲ ሰብ ንኣድጊ ዘቃልሎን ዘነናእእሶን ዘይኮነ, ኣድጊ ስርሑ ክሰርሕን ክሕግዝን ጸኒሑ እዩ" ይብል ሰማዒና ሰሎሞን ሓጎስ ካብ ፊንላንድ። ንምሉእ ትሕዝቶ ቂሐ-ጽልሚ ነቲ ምልክት ድምጺ ጠውቑ።
ሱዳንን ደቡብን ሱዳንን ብዛዕባ ኣሰሓሓቢ ዞባ ኣብየይ ኣብስምምዕ በፂሖም።እዚ ሎሚ ሶኒ ዝተፈፀመ ስነ-ስርዓት ምፍርራም ኣብ ኣጠቓቕማ ቃላት ንማዕልታት ክዛተዩ ድሕሪ ምፅንሖም እዩ ተደፂሙ። ኣብ ክልተ ናይ ዶብ ክፍለ-ግዝኣታት ከቢድ ግጭት ይካየድ ስለዘሎ እቲ ቅልውላው ናብ ሰብኣዊ ህልቂት ንኸይንህር ስግኣት ከምዘሎ ካብ ሱዳን ዝመፀ ዜና ይሕብር።
በቲ ውፅኢት ዕግበት ዝተሰምዖም ፕሬዝዳንት ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበሩ ሚስተር ታቦ እምቤኪ “እቲ ውዕል፣ ኣብየይ ካብ ወታደራዊ ምንቅስቓስ ነፃ ክትኸውንን ብሕቡራት መንግስታት ዝተፈቐደሉ ሓይሊ ዓቃቢ ሰላም ኢትዮጵያ ንኽዋፈረሉን ይፅውዕ” ኢሎም።
እምቤኪ ብምቕፃል ‘’ኣብቲ ዝባ ዘለው ወታደራዊ ሓይልታ ሱዳን ካብቲ ከባቢ ክወፁ እዮም።ካልኦት ወታደራዊ ሓይልታት እውን ካብ ኣቢየይ ክወፁ ኣለዎም።ወትሃደራት ሓርነት ሱዳን ኣብቲ ከባቢ እንተሃሊዮም’ውን ካብቲ ቦታ ወፂኦም፣ሕቡራት መንግስታት ፍቓድ ምስሃበ ወታደራት ኢትዮጵያ ክኣትው እዮም’’ይብሉ።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ ዓቃቢ-ሰላም ኣብየይ ንክዋፈሩ ዝእዝዝ ረቂቕ ውሳነ ኣብ ቀረባ ግዜ ከም ዝዝርጋሕ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ዩ-ኤስ ሱዛን ራይዝ ኣፍሊጠን።
ሚስተር እምቤኪ ካብቲ ስነስርዓት ምፍርራም ወፂኦም ከይደንጎዩ ኣዲስ ኣበባ ናብ ዝርከብ መአከቢ ኣዳራሽ ሕቡራት መንግስታት ድሕሪ ምቅናዕ ብናይ ቪዲዮ ኮንፈረንስ ንቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕቡራት መንግስታት መብርሂ ሂቦም።
እቲ ሎማዓንቲ ሶኒ ዝተፈረመ ስምምዕ ካብቲ ከባቢ ዝተፈናቐሉ ናብ መንበሪኦም ንኽምለሱ መንገዲ ዘጣጥሕ እዩ ይብሉ ሚስተር እምቤኪ።ድሕሪ 9 ሓምለ ኣዋጅ ነፃነት ደቡብ ሱዳን ብዛዕባ መፃኢ ዕፃ ኣብየይ ዝርርብ ክካየድ እዩ።
ብዝተኣሳሰረ ምዕባለ ጉዳይ ወትሃደራት መንግስቲ ምስ ተፃባእቶም ንሰሙናት ክዋግኡላ ዝቀነዩላ ክፍለግዝኣት ኮርዶፋን ፅባሕ ሰሉስ ዝርርብ ከምዝጅመር ሚስተር እምቤኪ ኣፍሊጦም ኣለው።በቲ ዅናት ተቐርቂሮም ንዝርከቡ ፍርቂ ሚሊዮን ሰባት ህፁፅ ረድኤት ንምቕራብ ግዚያዊ ምቑራፅ ተኹሲ ንምትግባር ዝነበረ ተስፋ እናፀልመተ ይመፅእ ኣሎ።
(ብተመስገን ከበደ: २ለካቲት ለካቲት २०१ዓ ዓ / ም, ० March मार्च २०२१) - በጥላሽ ለቆሙት! ይቅርብኝ ኣልጠጣም ጉሮረዬ ይድረቅ የእባብ ምሽግ እርሻውም ይስንጠቅ ይስንጠቅ ልበል እንጅ እንጅ በሌለበት ፈራጅ ፈራጅ ባልቆመበት ሃግር ውንጀል እንደክብር ወሮ በላ ኣዝማሪ :: ይህ እንዳልበቃ ዳግመኛ ያክል ያክል ጉደኛ መከራየን ችዬ ኣርፌ እንዳልተኛ: […]
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: አርአያነት ያለው የአቡነ ሕርያቆስ ሐዋርያዊ ጉዞ ወደ ደቡብ አፍሪካ ከመስከረም 21 እስከ ጥቅምት 10/ 2017 እኤአቆጣጠር (ጉዳያችን ልዩ ሪፖርት)
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን የአገልግሎት አድማሷ ከሀገር ቤት እስከ ባህር ማዶ ልጆቿ በሚገኙባቸው ቦታዎች ሁሉ ለማዳረስ በሊቃነ ጳጳሳት፣አገልጋይ ካህናት እና የወንጌል ሰባኪዎች አማካይነት ጥረት ታደርጋለች።በቤተ ክርስቲያን አገልግሎት አገልጋይ ካህናት እና የስብከተ ወንጌል አገልግሎት የሚሰጡ ልጆቿ በውጭ ሃገራት በሚደረጉ ጉባኤያት ላይ በመገኘት ከሚሰጡት አገልግሎት በተለየ የሊቃነ ጳጳሳት ሐዋርያዊ ጉዞ በጥቂቶች ዘንድ ካልሆነ በቀር በብዛት አይታይም። እዚህ ላይ በውጭ የሚገኘው ሲኖዶስ ስር መቀመጫቸውን ስቶኮልም ስዊድን ያደረጉት የአውሮፓ፣ምስራቅ እና ደቡባዊ አፍሪካ ሊቀ ጳጳስ አረጋዊው አባት አቡነ ኤልያስ፣ ከሀገር ቤት ደግሞ በአሜሪካ የነቃ አገልግሎት ሲሰጡ የነበሩት አቡነ አብርሃም እና ሌሎች የሉም ለማለት አይደለም። ሆኖም ግን ምዕመናን በተለይ በባህር ማዶ ያሉቱ የሊቃነ ጳጳሳት ወቅቱን የጠበቀ ጉብኝት እና በአጥብያ እና ሃገረ ስብከት ያሉትን አገልግሎቶች ቅኝት በእጅጉ አስፈላጊ ነው። ለእዚህም ምክንያቱ ከአባቶች ከሚገኘው ቡራኬ ጋር በአጥብያ ቤተ ክርስቲያኑ ወይንም በሀገረ ስብከቱ ያሉት ያልተፈቱ ችግሮች እንዲፈቱ እና መመርያ እንዲሰጥባቸው እንዲሁም በጊዜ ብዛት እየተለመዱ ያሉ የተሳሳቱ አስተዳደራዊ ስህተቶችም ሆኑ ስርዓተ ቤተ ክርስቲያን በቶሎ እርማት እንዲያገኙ ይረዳል።
የሊቃነ ጳጳሳት በቅርብ ምዕመኑን የማግኘት ፋይዳው ከላይ በተጠቀሰው መንገድ ብቻ ሳይሆን ከእዚህም በዘለለ በርካታ ጥቅሞች ቢኖሩትም ምዕመናን በተለይ በሐገር ቤት ስር ባሉ አጥብያዎች የሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳሳት አህጉረ ስብከታቸውን በሚገባ ሲጎበኙ እና ምእመናንን ሲያፅናኑ አይታዩም።የእዚህ አይነቱ ሁኔታ በሀገር ቤት በቤተ ክህነት ውስጥ ያለው ቢሮክራሲያዊ አሰራር በእራሱ ለምዕመናን ብቻ ሳይሆን ለሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ አባላትም ሃገረ የስብከታቸውን ሊቀ ጳጳስ ለማግኘት ብዙ ውጣ ውረድ ሲገጥማቸው ይስተዋላል።
ከዘጠኝ ዓመታት በፊት ደቡብ ሱዳን ዋና ከተማ ጁባ ውስጥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ቦታ እንድታገኝ ከፍተኛ ጥረት ላይ የነበሩ የቤተ ክርስቲያኒቱ ልጆች የጁባ ከተማ ከንቲባን ያነጋግራሉ።በወቅቱ ለስራ ወደ ጁባ የሄዱ ወጣቶች በግለሰብ ቤት ውስጥ ሆነው በጋራ የፀሎት ቤት ነበራቸው።የጁባ ከንቲባም ለኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በነፃ መሬት ለመስጠት ፈቃደኛ መሆኑን ነገር ግን ከማንኛውም ሊቀ ጳጳስ አንድ ደብዳቤ ተፈርሞ ብቻ እንዲያመጡ ይነግራቸዋል። በወቅቱ የምስራቅ አፍሪካ ሊቀ ጳጳስ ለማግኘት ልጆቹ ወደ አዲስ አበባ ይመጣሉ።አዲስ አበባ ቤተ ክህነት እንደመጡ የውጭ ግንኙነት ኃላፊ ሊቀ ጳጳስ አቡነ ገሪማን አንዲት ደብዳቤ እንዲፅፉላቸው ይጠያቃሉ። ሆኖም ግን አቡነ ገሪማ የምስራቅ አፍሪካ ሊቀ ጳጳስን አናግሩ ይሏቸዋል።የምስራቅ አፍሪካ ሊቀ ጳጳስ በወቅቱ የነበሩት ለወራት ሀገር ውስጥ የሉም። ከተመለሱም በኃላ አንዲት ደብዳቤ ለማግኘት (ያውም ሊቃነ ጳጳሳቱ መስራት የሚገባቸውን ሥራ ልጆቹ እየሰሩ) በርካታ እልህ አስጨራሽ ውጣ ውረድ እንደነበረ እና በመጨረሻ ከሁለት ዓመታት ልፋት በኃላ መሳካቱ እና አሁን ቤተ ክርስቲያናችን ጁባ ላይ እንደተተከለች አስታውሳለሁ።
እዚህ ላይ የሚያስደንቀው ጉዳይ የግብፅ ቤተ ክርስቲያን አሰራር ነው። ከጁባ የመጡት ወጣቶች ቤተ ክህነት አንዲት ደብዳቤ ለማግኘት ደጅ እየጠኑ ሳለ የግብፅ ቤተ ክርስቲያን ሊቀ ጳጳስ አንድ ቀን ማለዳ በኢትዮጵያ አየር መንገድ ከአዲስ አበባ ጁባ ገቡ።በገቡበት እለት ለግብፅ ቤተ ክርስቲያን የሚሆን መሬት ከጁባ ከተማ ማዘጋጃ ተረከቡ።በተመሳሳይ ቀን ምሽት ወደ አዲስ አበባ የሚመለሰውን የኢትዮጵያ አየር መንገድ ይዘው አዲስ አበባ ገቡ።በኃላ እንደሰማሁት የጁባ ማዘጋጃ ቤት ባለስልጣናት በግብፁ ጳጳስ ተበሳጭተዋል። የተበሳጩት መሬት በማግኘታቸው አይደለም።ለምንድነው አንድ ቀን ሳያድሩ እና የደቡብ ሱዳንን ባለስልጣኖች እና የሃይማኖት አባቶች ሳያገኙ የተመለሱት በሚል ነው። ይህ ከላይ የተፃፈው የእዚህ ፅሁፍ አቅራቢ የሚያውቀው እውነት ነው። መፅሐፍ ግን ጳጳሳት መንጋውን ተግተው እንዲጠብቁ ሲያዝ በሐዋርያት ሥራ ምዕራፍ 20፣28 ላይ እንዲህ ይላል : - "በገዛ ደሙ የዋጃትን የእግዚአብሔርን ቤተ ክርስቲያን ትጠብቁአት ዘንድ መንፈስ ቅዱስ እናንተን ጳጳሳት አድርጎ ለሾመባት ለመንጋው ሁሉና ለራሳችሁ ተጠንቀቁ።"
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በውጭ የሚገኘው ሲኖዶስ ስር መቀመጫቸውን ስቶኮልም ስዊድን ያደረጉት የአውሮፓ፣ምስራቅ እና ደቡባዊ አፍሪካ ሊቀ ጳጳስ አቡነ ኤልያስ ረዳት ጳጳስ አቡነ ሕርያቆስ ከመስከረም 21 እስከ ጥቅምት 10/ 2017 ዓም እኤአ ወደ ደቡብ አፍሪካ ሐዋርያዊ ጉዞ አድርገው ነበር።የአቡነ ሕርያቆስ (ስለ አቡነ ሕርያቆስ ትምህርት እና አገልግሎት ለማንበብ ይህንን ይጫኑ) ጉዞ በተለይ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን አገልግሎት በከፍተኛ ደረጃ በሚፈለግበት በደቡብ አፍሪካውያን ሀገር በጣም ጠቃሚ ተግባራት የተከናወኑበት ነበር።ይህ ሐዋርያዊ ጉዞ ለሁሉም አገልጋዮች አብነት ስላለው ይህንን ሪፖርት ማቅረቡ አስፈላጊ ሆነ። በተለይ አቡነ ሕርያቆስ አፍሪካውያንን ከዑጋንዳ እስከ ደቡብ አፍሪካ በአገልግሎት ዘመናቸው ከማወቃቸው አንፃር ወደፊት ቤተ ክርስቲያን ለአፍሪካ ለምትሰጠው አገልግሎት ትልቅ ሥራ የሚሰሩ አባት እንደሚሆኑ በዑጋንዳም ሆነ በደቡብ አፍሪካ በአገልግሎታቸው ሲጠቀሙ የነበሩ ምዕመናን ደጋግመው የሚያነሱት ጉዳይ ነው። አቡነ ሕርያቆስ በአሁኑ ወቅት የኦስሎ፣ ኖርዌይ ቅዱስ ገብርኤል አቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን አስተዳዳሪ እና የአቡነ ኤልያስ ረዳት ጳጳስ ናቸው።
1ኛ/ በጆሐንስበርግ ጽርኀ አርያም ቅድስት ሥላሴ የኢትዮጵያ ኦ/ተ/ቤ/ክ የተሰጠው የመስቀል ዓመታዊ በዓል፣ የመስከረም ብዙኀን ማርያም፣የመስከረም ቅድስት አርሴማ ዓመታዊ በዓላት እና የዕለተ ሰንበታት የቅዳሴና የስብከተ-ወንጌል አገልግሎት እንደተጠበቀ ሆኖ ለአካባቢው ችግሮች መፍትሔ ይሆናሉ ትብለው የታሰቡ የሚከተሉት አገልግሎቶችም ተከናውነዋል።
ሀ/ ለጆሐንስበርግ ጽርሐ አርያም ቅድስ ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን ሰበካ መንፈሳዊ አስተዳደር ጉባዔ አባላት፣ የሰ/ት/ቤት፣ የስብከተ ወንጌል ክፍል ፣ የልማት ክፍል ኮሚቴዎች፤ ለደርባን ቅዱስ ገብርኤል ሰ/መ/አስተዳደር ጉባዔ አባላት እና ለሳሶልበርግ ቅድስት ልደታ ለማርያም ቤተ-ክርስቲያን ሰ/መ/አስተዳደር ጉባዔ አባላት በአንድ ላይ በጽርሐ አርያም ቅድስት ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን የሰንበት ት/ቤት መሰብሰቢያ አዳራሽ የአስተዳደር ሲሚናር ሰጥተዋል። ሲሚናሩ
ለ/ የሳሶል በርግ ቅ/ልደታ ለማርያም አዲሱ ቤተ-ክርስቲያን በኢትዮጵያ ኦርቶዶስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ ሕንፃ-ቤተ ክርስቲያን መሠረት ተባርኮ ጽላቱ ገብቶ ቅዳሴ ቤቱን አክብረዋል።
ሐ/ ወደ ደርባን ከተማም ሐዋርያዊ ጎዞ በማድርግ በከተማው መካከል በሚገኘው በደ/ ብሥራት ቅዱስ ገብርኤል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተ/ቤተ-ክርስቲያን የሁለት ቀን የወንጌል ጉባዔና የቅዳሴ አገልግሎት ሰጥተዋል።
መ/ ለጆሀንስበርግ ቅድስት ሥላሴ ቤ/ክ ካህናት ስለ ክህነት ዓላማ፣ ቀሳውስትና ዲያቆናት ለመሾምም ሆነ ከክህነታቸው ለመሻር ስለሚያበቋ ቸው ነገሮች፣ ሰለ ክብረ ክህነት ወዘተ ሲሚናር ተሰጥቷል።
ሠ/ ለሰ/ት/ቤት "የሀብታተ ኦ/ተ/ ቤተ-ክርስቲያን ዘኢትዮጵያ" ሴሚናር ተሰጥቷል። ከሌሎቹ ልዩ የሚያደርጋትን የቤተ ክርስቲያናችንን የፊደል፣የትምህርት፣የዝማሬ/ዜማ የፍልስፍና፣ የቴክኖሎጂ፣ የሕግ፣ የፈውስ ወዘተ ሀብቷን እንዲያስተውሉትና ቤተ-ክርስቲያናቸውን በሚገባ እንዲያውቋት በማሰብ የተካሄደ ሲሚናር ነው።
ከጽርሐ-አርያም ቅ/ሥላሴ ቤ/ክ ሰበካ መ/ አ/ጉባዔ ጋር በተደረገ ስብሰባ ላይየተነሱ ቁም ነገሮች ውስጥ መስከረም 23 ቀን 2010 ዓ/ም ከጽርሐ አርያም ቅድስት ሥላሴ የኢትዮጵያ ኦ/ተ/ቤተ ክርስቲያን ሰበካ መንፈሳዊ አስተዳደር ጉባዔ ጋር ሰዓታት የፈጀ ስብሰባ አካሂደው ምክር ለግሰዋል።
በስብስባው ላይ ከጠየኳቸውና ሰፊ ማብራሪያ ከተተሰጠባቸው እንዲሁም የኦስሎ ቅዱስ ገብር ኤል ወአቡነ ተክለ ሃይማኖት የኢትዮጵያ ኦ/ተ/ቤተ-ክርስቲያንን ልምድና ተሞክሮ ካካፈሉባቸው ነጥቦች መካከል የቤ/ክርስቲያኑን አባላት አመዘጋገብና አያያዝ በተመለከተ፣ የቤ/ክን መተዳደሪያ ሕግ በተመለከተ፣ ቤተ-ርስቲያኑ የገዛውን ሕንፃ አስተዳደር በተመለከት፣ የቤተ-ክርስቲያኑን ሕጋዊ ሰውነት፣ የሂሳብ ኦዲት ማስደረግን /ማስመርመርን በተመለከተ ከመንፈሳዊ አገልግሎት በተጨማሪ የሰጧቸው አገልግሎቶች ዋና ዋናዎቹ ናቸው ።
ባጠቃላይ አቡነ ሕርያቆስ ጵጵስና ሲመታቸው ከተፈፀመ ገና ወራትን ያስቆጠረ ቢሆንም ባሉበት አጥብያ ሳይሆን በስራቸው በረዳትነት የተሾሙበትን ሃገረ ስብከት ሁለንተናዊ በሆነ መልኩ ለማገልገል ሐዋርያዊ ጉዞ ማድረጋቸው እጅግ አርአያነት ያለው እና አገልግሎቱን ባገኙት ምእመናንም ዘንድ ከፍተኛ ደስታን የፈጠረ ነበር።ቤተ ክርስቲያናችን ምዕመናን ዘመኑን የዋጁ እንዲሆኑ መንገዱን ለሚያመላክቱ አባቶቻችንን እረጅም እድሜ ይስጥልን።
ይህንን አገልግሎት ለማግኘት የሚሹና አንድሮይድ የተሰኘውን ግብረ ቴክኖሎጂ የሚጠቀሙ የእጅ ስልክ ወይም የኪስ ኮምፒዩተር ያላቸው ሁሉ ሶፍትዌሩን /አፕሊኬሽኑን/ ከጉግል ፕለይ/Google Play/ ወስጥ ተዋሕዶ/Tewahedo/ የሚለውን ፈልጎ በመጫን መጠቀም ይችላሉ።
ንብረት ነው ግምገማዎች አሁን ወይም መጠቀም አልተቻለም ወይም እንዳለባት ይህ ሆኖ ነው አንድ እና ሌሎች ይችላል, በአካል ወይም አዳዲስ ሆኖየባለቤትነት ንብረት መብት ጋር ይገናኛሉ የንብረት እንደ መብት አዳዲስ ሌሎች ከዚህ መብት ጋር ይገናኛሉ የንብረት. ንብረት በቀዳሚ ግምገማዎች ሁለት የሚሰጡዋቸውን, ሌዘር. መጠሪያ ሕጋዊ ሰነድ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ሕጋዊ መብት ጋር እና መቆጣጠር የንብረት. ርዕስ እና ሌዘር ናቸው ጠቃሚ ነው ከጊዜ በኋላ የሚሆኑትን ማን ህጋዊ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እና መብት አለው. ርዕስ እና ሌዘር ምናልባት ውስጥ ሁለት የተለያዩ ሰዎች ወይም ይታያል. ለምሳሌ አንድ አለው ሌዘር ነው ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ርዕስ ጋር. እውነተኛ ንብረት ነው ማንኛውም ወለድ ውስጥ መሬት ጨምሮ ሆኖ ይታያል መገለጫዎ ጋር ይነጠቃሉ. እውነተኛ ንብረት ደግሞ የሚሰጡዋቸውን. እውነተኛ ንብረት በቀዳሚ ግምገማዎች ተጠቃሚ ሪል ስቴት እና የንግድ ሪል ስቴት. የግል ንብረት ነው ማንኛውም ወለድ ነው የተነሳበትን. ማንኛውም ንብረት ግምገማዎች ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ዘወትር የግል ንብረት. የግል ንብረት ደግሞ የሚሰጡዋቸውን በይፋ ንብረት ወይም. የአእምሮ ንብረት የኢ መጠቀም የግል ንብረት መሆኑን የሚያመለክተው ማንኛውም, ፍጥረት, ግኝት, ተምሳሌት ወይም ንድፍ ጥቅም ቅድሚያ የታዘዘ አዳዲስ ግምገማዎች ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የአእምሮ ንብረት: የንብረት ህግ ደረጃ ውስብስብ እና አብዛኛውን ጊዜ ህጎች ይለያያሉ ነው. ግምገማ ሪል ስቴት ጠበቃ ይችላሉ የግላዊነት የግዛት ወይም ትቀስማለች ንብረት ሕጎችን. ስለ ግምገማዎች አሁን የሆኑትን ንብረት ጠበቃ ይሆናል ማሳወቅ ነው የእርስዎን መብቶች እና ለመጠበቅ.
እዚህ ፌስ ቡክ ገፄ ላይ የምትመለከቱን ፎቶ በዚሁ ዓመት ሕዳር ወር ውስጥ 2009 ዓ.ም ከፕሮፌሰር ሪቻርድ ጋር የተነሣነው ነው፡፡ ኘሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት እኔ በምመራው የመጽሀፍ ምረቃ በዓል ላይ መጥተው ዝግጅቴን በእጅጉ ሲያደምቁልኝ ነው፡፡ ቦታው ደጃዝማች ገብረማርያም ጋሪ /ሊሴ ገብርማርያም ት/ቤት/ ነው፡፡ ሪቻርድ ያን ቀን እንዲህ ነበር፡፡
ብዕር ሊገልፃቸው የሚከብዱ በርካታ ነገሮች አሉ፡፡ ከነዚህ ውስጥ አንዱ ኘሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት እና ቤተሰቡ ለአንዲት ኢትዮጵያ ያላቸውን ፍቅር ነው፡፡ የሪቻርድ እናት ሲልቪያ ፓንክረስት ኢትዮጵያ በፋሽስት ኢጣሊያ ስትወረር ከኢትዮጵያ አርበኞች ጐን በመቆም ፋሽስቶቹን ከኢትዮጵያ ምድር ጠራርጐ ለማስወጣት በተደረገው ትግል ግንባር ቀደም ሚና የተጫወተች ከእንግሊዝ ወደ ኢትዮጵያ የተላከች የጨለማ ዘመን ብርሃን ነበረች፡፡ ከድል በኋላም ኢትዮጵያን አዘምና (Modern) አድርጋ አልፋለች፡፡ ሞቷም ቀብሯም በኢትዮጵያ ምድር ነው፡፡
የእናቱን ዱካ የተካው ሪቻርድ ፓንክረስት የኢትዮጵያን ታሪክ ገና ከፅንስ አዳም ጀምሮ እስከ ሕይወቱ ፍፃሜ ድረስ ሲፅፍ’ ሲያስነብብ፣ ሲፅፍ፣ ሲያነብብ፣ ኖሮ ደከመው መሰለኝ ትናንትና አረፈ፡፡ ሪቻርድ እና ኢትዮጵያ ምን ልዩነት አላቸው? ኢትዮጵያ ማለት ሪቻርድ ፓንክረስት ነች፡፡ ኢትዮጵያን ሪቻርድ ውስጥ እናገኛታለን፡፡ ወዳጄ ጓደኛዬ ሰአሊ በኃይሉ በዛብህ ኘሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት አረፉ ሲለኝ ኢትዮጵያን ይዞብኝ የሔደ መሰለኝ፡፡ ብቻዬን አነባሁ፡፡ ግን ሪቻርድ ደጉ ኢትዮጵያን በተወዳጅ መፃሕፍቶቹ እና ፅሁፎቹ ውስጥ አስቀምጦልን አልፏል፡፡ ኢትዮጵያን ስንፈልግ የሪቻርድ ፓንክረስትን ፅሁፍ ማንበብ እንችላለን፡፡
ወዳጄ፣ ተባባሪዬ፣ የእውቀት አባቴ፣ ሪቻርድ ሆይ፤ አንተን የሚያክል በኢትዮጵያ ፍቅር የተለከፈ ምሁር እንዴት አድርጌ ሞተ ብዬ ልፃፍ? ሪቻርድ አይሞትም!፡፡ ሪቻርድ በመፃሕፍቶቹ፣ ሪቻርድ በፅሁፎቹ፣ ሪቻርድ በኢትዮጵያ ፍቅሩ፣ ሪቻርድ በልጆቹ፣ ሕያው ነው፡፡ ሪቻርድ አልሞተም!፡፡ ሪቻርድ አረፈ እንጂ!፡፡
ታላቁ ደራሲ ሐዲስ ዓለማየሁ ፍቅር እስከ መቃብር በተሠኘው መፅሐፋቸው አማካይነት ሪቻርድ ፓንክረስትን አሠብኩት፡፡ የሪቻርድ እና የኢትዮጵያ ወዳጅነት ፍቅር እስከ መቃብር ነው፡፡ ስለ ኢትዮጵያ ሲጽፍ ሲመራመር ኖሮ በዚያችው ምድር ላይ አፈሯን መቅመስ፡፡ አንተ የብዕር ጀግና! አንተ የታሪክ ጀግና! ሪቻርድ ሆይ፤ የሕይወት ታሪክሕን መፃፍ አቃተኝ፡፡ ከየት ልጀምር? ለእኔና ለኤሚ እንግዳ ስንቱን አጫውተኸን ነበር፡፡ ታዲያ ከየቱ ልጀምር? ከእንባዬ ጋር እየታገልጉ ስለ አንተ ይህን ልበል፡——————–
ፕሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት ላለፉት 60 ዓመታት በኢትዮጵያ ታሪክ፣ ባህል፣ እምነት እና ልዩ ልዩ ጉዳዮች ላይ ስፍር ቁጥር የሌላቸውን የጥናትና የምርምር ጽሁፎችን አበርክተዋል።
ፕሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት ማን ናቸው? ምን አበረከቱ? የሚሉትን ጥያቄዎች እያነሳን ዛሬ እንጫወታለን። በልዩ ልዩ አጋጣሚዎች የሰበሰብኳቸውን የፕሮፌሰሩን ጽሁፎች እየጠቃቀስኩም እናወጋለን። ከዚህ በፊት ፕሮፌሰር ሪቻርድን እና ቤተሰባቸውን በላሊበላ፣ በጐንደር፣ በሐረር፣ በአክሱም የኪነ-ህንፃ ታሪኰች እንዲሁም ስለቤተሰባቸውም ጭምር እኔና ኤሚ እንግዳ ቃለ-መጠይቅ አድርገንላቸው ስለነበር እሱንም መሠረት አድርጌ እኚህን ምሁር በጥቂቱ አስተዋውቃችኋለሁ።
ፕ/ር ሪቻርድ የተወለዱት እ.ኤ.አ ዲሴምበር 3 ቀን 1927 ዓ.ም ለንደን ውስጥ ሲሆን፤ እናታቸው ሲልቪያ ፓንክረስት ታዋቂ የሰብአዊ መብት ተሟጋች እና የኢትዮጵያ አርበኛ ነበሩ። ፋሽስቶች ከኢትዮጵያ ምድር በሽንፈት እንዲወጡ ካደረጉ እንግሊዛዊያን መካከል ግንባር ቀደሟ ናቸው – ሲልቪያ። እ.ኤ.አ በ1936 ዓ.ም ኢትዮጵያ ላይ ሙሉ ትኩረቱን ያደረገው እጅግ ዘመናዊ የሆነውን New Times and Ethiopian News የተሰኘውን ጋዜጣ ማዘጋጀት ጀመሩ። ጋዜጣው ሃያ ዓመታት ሙሉ በተከታታይ ሲታተም ቆይቷል።
ሲልቪያ በኢትዮጵያ ባህልና ታሪክ ላይ አያሌ ጽሁፎችን በማቅረብ የሚታወቁ አርበኛ ናቸው። ለምሳሌ 735 ገፅ ያሉት Ethiopia a Cultural History የተሰኘው መጽሐፋቸው እጅግ ዝነኛ ከመሆኑም በላይ በዘመኑ ኢትዮጵያን በዓለም አደባባይ በሰፊው ያስተዋወቀ ነበር።
የሪቻርድ አባት ሲልቪዮ ካርሎ የተባሉ ወደ ለንደን የተሰደዱ ኢጣሊያዊ ስደተኛ ነበሩ። አባታቸው ካርሎ ምንም እንኳ ኢጣሊያዊ ቢሆኑም፤ ፀረ-ፋሽዝም እንቅስቃሴ አቀንቃኝ ነበሩ። ይህም አቋማቸው ነው ለስደት ያበቃቸው። አጋጣሚው ደግሞ ለንደን ውስጥ በፀረ-ፋሺዝም እንቅስቃሴዋ እና በሰብአዊ መብት ተከራካሪነት ከምትታወቀው ሲልቪያ ፓንክረስት ጋር አገናኝቷቸው፡፡ ሪቻርድ ፓንክረስት የተባለ የኢትዮጵያ የዘመናት ወዳጅ ሊሆን የበቃውን ልጅ ወለዱ። ሲልቪዮ ካርሎ በሙያቸው ጋዜጠኛ እና አሳታሚ ነበሩ።
በምዕራባዊያን የስም አወጣጥ ባህል መሠረት የቤተሰብ ስም የሚወረሰው ከአባት /ከወንድ/ ቤተሰብ ነበር። ነገር ግን የሪቻርድ ፓንክረስት የቤተሰብ ስም የተወረሰው ከእናታቸው አባት ከዶክተር ሪቻርድ ማርስደን ፓንክረስት ነው። ዶክተር ሪቻርድ ማርድሰን ፓንክረስት በስራቸው የሕግ ባለሙያ የነበሩና የእንግሊዝ የሌበር ፓርቲ አቀንቃኝ ነበሩ።
ፕ/ር ሪቻርድ ፓንክረስት መጀመሪያ የተማሩት ባንኩሮፍት ዩኒቨርሲቲ ውስጥ ከለንደን ከተማ ጥቂት ወጣ ብሎ በሚገኘው ተቋም ውስጥ ነበር። ከዚያም ለንደን ውስጥ የኢኮኖሚክስ ዩኒቨርሲቲ ተማሩ። እ.ኤ.አ በ1954 ዓ.ም በምጣኔ ሐብት ታሪክ /Economic History/ በዶክትሬት ዲግሪ ተመረቁ።
የሪቻርድ ፓንክረስት የኢትዮጵያ ፍቅር የተጠነሰሰው ገና በልጅነታቸው ዘመን ነው። የእናታቸው የሲልቪያ ፓንክረስት የፀረ-ፋሽዝም እንቅስቃሴ እና ብሎም የኢትዮጵያን ታሪክ ከልጅነታቸው ጀምሮ ሲያነቡ ፍቅራቸው እያየለ መጣ። ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለስላሴ ንጉሠ ነገስት ዘ-ኢትዮጵያ በስደት ለንደን ውስጥ ይኖሩ ነበር። ከእርሳቸው ጋርም ለንደን ውስጥ የኢትዮጵያ ቋሚ አምባሳደርና ከፍተኛ ምሁር የነበሩት ሐኪም ወርቅነህ እሸቴም ነበሩ። ከእነዚህ ታላላቅ የኢትዮጵያ ሰብዕናዎች ጋር ለንደን ውስጥ የተገናኙትና ብዙ ነገር ያወቁት ሪቻርድ ፓንክረስት፣ የኢትዮጵያ ፍቅር በደማቸው ውስጥ እየገባ መጣ።
ከኢጣሊያ ወረራ በኋላ ደግሞ ባለቅኔው መንግስቱ ለማ፣ ዛሬ በሕይወት የሌሉት እጅግ የተከበሩ የዓለም ሎሬት ሜትር አርቲስት አፈወርቅ ተክሌ፣ ልጅ ሚካኤል እምሩ እና ሐብተአብ ባህሩ ለከፍተኛ ትምህርት ከኢትዮጵያ ወደ ብሪታንያ ይሄዳሉ። እዚያም ከሪቻርድ ፓንክረስት ጋር የቅርብ ጓደኛ ሆኑ። በዚህም የተነሳ የሪቻርድ ፓንክረስት እና የኢትዮጵያ ፍቅር ወደ ፍፁምነት ይቀየራል።
ሪቻርድ ፓንክረስት ኢትዮጵያን ለመጀመሪያ ጊዜ መጥተው የጐበኙት እ.ኤ.አ በ1950 ዓ.ም ነበር። እንደገና በ1956 እ.ኤ.አ ከእናታቸው ከሲልቪያ ፓንክረስት ጋር በመሆን ወደ ኢትዮጵያ መጡ። በዚህ ጊዜ ከዛሬዋ ባለቤታቸው ከወ/ሮ ሪታ ፓንክረስት ጋርም ተገናኙ። ከዚያም ተጋቡ። ወዲያውም በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ ተቀጠሩ። ማስተማርም ጀመሩ።
እ.ኤ.አ በ1963 ዓ.ም በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ የሚገኘውን የኢትዮጵያን ጥናትና ምርምር ተቋምን በመመስረት ከግንባር ቀደሞቹ መካከል ሪቻርድ ፓንክረስት አንዱ ናቸው። ይህ የጥናትና ምርምር ተቋም ኢትዮጵያን የተመለከቱ ማንኛውም መረጃ የሚገኝበትና በበርካታ ቱሪስቶችም የሚጐበኝ የሀገሪቱና የህዝቦቿ መገለጫ የሆነ ሙዚየም በውስጡ ይዟል።
በዚያን ዘመን የቤተ-መፃህፍቱ ኃላፊ እና የሙዚየሙ አስጐብኚ /Curator/ ከነበሩት ፕሮፌሰር ስታንስላው ዮናስኪ ጋር በመሆን እ.ኤ.አ በ1966 ዓ.ም ሦስተኛውን ዓለም አቀፍ የኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ኰንፈረንስ አዘጋጅተዋል።
ፕ/ር ሪቻርድ ፓንክረስት የኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ወዳጆች ማኅበርን /SOFIS/ በመመስረት እና በማስፋፋት በእጅጉ ይታወቃሉ። ማኅበሩ ልዩ ልዩ ድጋፎችን ለኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ተቋም ከማድረጉም በላይ ልዩ ልዩ ጠቃሚ ሠነዶችን በመግዛትና በመሰብሰብ ለተቋሙ ገቢ ያደርጋል።
ፕ/ር ሪቻርድ እ.ኤ.አ ከ1974 ዓ.ም በኋላ በኢትዮጵያ ውሰጥ አብዮቱ ሲፈነዳ እና መረጋጋት ሲጠፋ ወደ ለንደን አቀኑ። እ.ኤ.አ በ1976 ዓ.ም በኢንግላንድ የጥንታዊ እና የአፍሪካ ጥናቶች ማዕከል በሆነው ለንደን ውስጥ በሚገኘው የኢኰኖሚክስ ትምህርት ቤት ተመራማሪ ሆኑ። ከዚያም Royal Asiatic Society ተብሎ በሚታወቀው ተቋም ውስጥ የቤተ-መፃህፍቱ ኃላፊ ሆነው ተሾሙ። እ.ኤ.አ በ1986 ዓ.ም ከአስር ዓመታት ቆይታ በኋላ ወደ ኢትዮጵያ ተመለሱ።
ፕ/ር ሪቻርድ አምራች ፀሐፊና ተመራማሪ በመሆን ከኢትዮጵያ አልፎ በመላው ዓለም በእጅጉ ይታወቃሉ። ኢትዮጵያ ላይ ብቻ ትኩረት ያደረጉ 22 መፃህፍትን አሳትመዋል። 17 ሌሎች መፃህፍትን ደግሞ የአርትኦት /Editing/ ስራ ሰርተዋል። ከ400 በላይ የጥናትና ምርምር ጽሁፎችን በልዩ ልዩ ጆርናሎች ላይ በማሳተም በዓለማችን ከሚታወቁት የታሪክ ሊቆች መካከል ግንባር ቀደም ሆነው ከሚጠሩት አንዱ ለመሆን በቅተዋል። ከዚሁ ጋርም በተለይ ከእናታቸው እና ከባለቤታቸው ጋር በመሆን Ethiopia Observer የተሰኘውን መጽሔት ያዘጋጁ ነበር። የኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ጆርናልም ለብዙ ዓመታት ከፕ/ር ዮናስኪ ጋር እና ከሌሎችም ጋር በመሆን አዘጋጅተዋል።
ለዚህም የአገልግሎት ብቃታቸው እ.ኤ.አ በ1973 ዓ.ም ከመሸለማቸውም በላይ እ.ኤ.አ በ2004 ዓ.ም አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የክብር ዶክትሬት ዲግሪ ሰጥቷቸዋል። በእንግሊዝ ሀገርም ላበረከቱት የታሪክ ጥናትና ምርምር አስተዋፅኦ ከፍተኛ ሽልማት አግኝተዋል።
ፕ/ር ሪቻርድ ከኢትዮጵያ ውጭ በተለያዩ ሀገሮች ውስጥ ባሉ ዩኒቨርሲቲዎች ተጋባዥ መምህር በመሆን እየተጓዙ አስተምረዋል። በዚህም ኢትዮጵያን ከቀሪው ዓለም ጋር በማገናኘት እንደ ድልድይ ያገለገሉ አንጋፋ ምሁር ናቸው።
ከጥናትና ምርምር ስራዎቻቸው በተጨማሪም የአክሱም ሐውልትን እና ከመቅደላ አምባ የተዘረፉ የኢትዮጵያን ቅርሶች ከጣሊያን እና ከእንግሊዝ ሀገር በማስመለስ ይታወቃሉ። እ.ኤ.አ በ2002 ዓ.ም ለንደን ከተማ ውስጥ በሚገኘው የኢጣሊያ ኤምባሲ በር ላይ የአክሱም ሐውልት ወደ ሀገሩ እንዲመለስ ሰላማዊ ሰልፍ አድርገዋል።