Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ስለመልካም አስተዳደር በተመለከተ፡- ቤተ ክርስቲያኒቷ የመልካም አስተዳደር ፣ የህግ ፣ የቋንቋና፣ የካላንደር ባለቤት መሆኗን ገልጸው ነገር ግን ከተወሰኑ ዓመታት ወዲህ በተለይም በመልካም አስተዳደር ዙሪያ ሥራው ታሪክ እየሆነ መምጣቱን ገልጸዋል፡፡ ይልቁንም ፍትህ በእኩል ያለ አድሎ ለሁሉም መስጠት መጽሐፍ ቅዱሳዊና ሃይማኖታዊ መሆኑን ገልጸው ነገር ግን የሀገረ ስብከቱና ገዳሙቱ መልካም አስተዳዳር ከመንግስትና መንግስታዊ ካልሆኑ ድርጅቶች ጋር ሲነጻጸር ለመናገር የሚከብድ ነገር መሆኑን አስረድተዋል ፡፡ስለዚህ መልካም አስተዳደር ከስም የዘለለ በሀገረ ስብከቱም ሆነ ሀገረ ስብከቱ በሚመራቸው ገዳማትና አድባራት አለ ለማለት አይቻልም፡፡ ስለሆነም መድረክ ላይ የምንሰብከውና በተግባር የምንሰራው ስራ ሁሉ አንድ መሆን አለበት ሃይማኖታዊ ግዴታችንም ጭምር ነው፤ በተግባር ያልተፈተነ ሃይማኖት ደግሞ ሃይማኖት ሊሆን እንደማይችል ለሁላችሁም ግልጽ ነው ከዚህም የተነሳ ያለውን ችግር ሙሉ በሙሉ ለመቅረፍ አድባራቱ በየሶስት ወር በሀገረ ስብከቱ እየተገኙ ሀገረ ስብከቱን እንዲገመግሙ ይደረጋል፤ እንዲሁም ሀገረ ስብከቱ አድባራቱ ድረስ ወርዶ የስራ ሀላፊዎችን በሰራተኞች ያስገመግማል ይህም አሰራሩ ጥሩ ያደርገዋል ሁላችንም ተጠባብቀን እንድንሰራ ያደርገናል ብለዋል፡፡ከዙሁ ጋር በተያያዘ ቴክኖሎጀው ባመጣው መሳሪያ በመጠቀም አሠራራችን የተሻለ ዘመናዊ መድረግና ለተገልጋዬ ማህበረ ሰብ የተሟላ አግልግሎት በመስጠት መልካም አስተዳደርን መስፈን እንችላለን ለዚሁም 4ቱም አህጉረ ስብከት ለአሥራር ያመች ዘንድ እጅግ ዘመናዊ የሆነ ዌብ ሳይት በሥራ ላይ የዋሉ ሲሆን ይህ ደግሞ በቀላሉ ከሁም ጋር ለመገናኘትና አስፈላጊና ወቅታዊ የሆኑ ጉዳዮችን በዚሁ ዌብ ሳይት በመልቀቅና ምልክቶቻችሁም በኢ-ሜል፤በፋክስና በስልክ በመቀበል ፈጣን እና ዘመኑ የሚፈቅደውን ሥራ መሥራት እንችላለን ብዬ አምናለሁ ብለዋል፡፡የአቅም ግንባታ ሥልጠናም አስፈላጊ በመሆኑ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመነጋር ለሁሉም የስራ መስኮች በተዋረድ ወቅታዊ ስልጠናዎች የሚሰጡ መሆኑንም ገልፀዋል፡
ስለ ስብከተ ወንጌል አስመልክቶም የቤተክርስቲያኒቷ ትልቁ አገልግሎት ስብከተ ወንጌል ማስፋፋት መሆኑን ገልጸው ትክክለኛ ሰው በትክክለኛ ቦታ ላይ ሊቀመጥ ይገባል ምክንያቱም በዚህ ቦታ ላይ ተመድበመው የሚሰሩ ሰዎች ብዙ ስራ መስራት ይጠበቅቸዋል፡፡ በተለይም የስብከተ ወንጌል ሀላፊዎችና አስተዳዳሪዎች የስብከተ ወንጌሉን መድረክ ሊያስከብሩት ይገባል ለዚህ የሚመደበው በጀትም ከሁሉም የተሻለ ሊሆን ይገባል፡፡ ምክንያቱም ይህ የስራ ዘርፍ ሥራው የሚያተኩረው ሰው በማዳን ሥራ ስለሆነ ነው በለዋል፤ ሰው ለማዳን ደግሞ ከሁሉም የተሻለ በጀት መመደብ አግባብ ነው፡፡ በመሆኑም ደብሩ ጥሩ በጀት ሊመድብ ይገባል፤ ሁሉም ሰባኪያነ ወንጌል ደግሞ ለህዝቡ ጥሩ አርያ መሆን ይገባቸዋል በማለት ማብራሪያ ሰጥተዋል፡
የደሞወዝ ጭማሪን በተመለከተ፡-ምንም እንኳን የደሞወዝ ጭማሪው ከተየቀ የቆየ ቢሆንም የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ለ4 በመከፈሉ ምክንያት ቢዘገይም በአገልግሎት ተሰማርተው ምዕመናን የሚያገለግሉ አገልጋዮች አቅም በፈቀደና ህጉ በሚፈቅደው መልኩ ወቅቱን ጠብቆ ደሞወዝ ጭማሪ ማግኘት መብታቸው ስለሆነ ሁሉም የሀገረ ስብከቱ የሥራ ኃላፊዎች ተነጋግረው ውሳኔ ስላስተላለፉ በቅረብ ጊዜ እንደሚለቀቅ አስታውቀዋል፡፡ በመቀጠል ከተሰብሳቢዎች መካከል መልአከ ብርሃን ክብሩ ገ/ጻዲቅ የዮሐንስ ወልደ ነጐድጓድ አስተዳዳሪ፣ ወ/ሮ አሰፋች ተስፋዬ የገነተ ኢየሱስ ም/ሰበካ ጉባኤ፣ መጋቤ ሥርዓት ልዑል ሰገድ ተ/ብርሃ የመንበረ መንግስት ቅዱስ ገብርኤል ገዳም ዋና ፀሀፊ፣ መጋቢ ሀዲስ ገብረማርያ እሸቴ የመንበረ ፀባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል የስብከተ ወንጌል ኃላፊ እና ብዙ የስብሰባው ታዳሚዎች ክቡር መላአከ ሰላም ዳዊት ያሬድ የሰሜን አዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስኪያጅ ሆነው በመመደባቸው እጅግ መደሰታቸውን ገለጽው በወጣው መርሃ ግብር መሠረት መስተናገዱ ለእኛ እጅግ ትልቅ ክብር በመሆኑ እጅግ በጣም ደስ ብሎና ብለዋል፡፡ አያይዘውም የሰሜኑ ክፍል ታሪካዊ ቦታ መሆኑን ገለጽው የሰሜን አዲስ አበባ ሀገረ ስብከትም በመዲናይቱ ዋና ከተማ በቤተ መንግስቱ፣ በመንበረ ፓትሪያሪኩ፣ በፖርላማውና በዩንቨርስቲው መሃል የሚገኝና አገራዊና አሁጉራዊ ፤መንፈሳዊና ማህበራዊ ጉዳዮች የሚከናወኑት በዚሁ በሰሜን አዲስ አበባ ሀገረ ስብከት በመሆኑ በጣም ደስ ብሎል ብለዋል፡፡ አያይዘውም ከሀገረ ስብከቱ ጋር በመሆን በልማቱና በመልካም አስተዳደር ዙሪያ እጅና ጓንት ሆነው እንደሚሰሩም ቃል ገብተዋል በመጨረሻም የተደረገውን ነገር ሁሉ በማመስገን በቀጣይ በአጭር ጊዜ ውስጥ ስብሰባ ሊኖር እንደሚችል በመጠቆም ለሁሉም የአዲስ አበባ አህጉረ ስብከት ሠራተኞች፤ለገዳማትና አድባራት መኅበረ ካህናትና ልዬ ልዬ ሠራተኞች መልካም የገና እና የጥምቀት በዓል እንዲሆንላቸው በሰሜን አዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ስም መልካም ምኞታቸውን በመግለጽ የዕለቱን መርሃ ግብር በፀሎት ተዘግቷል፡፡
በአዲስ አበባ አህጉረ ሰብከት የግሎባል ፈንድ 7ኛ ፕሮጀክት ቅ/ጽ/ቤት ላለፉት አራት ዓመታት ለወላጅ አጥና በችግር የተጋለጡ ህፃናት ድጋፍ እና እንክብካቤ ሲያደርግ ቆይቷል፡፡ በዚሁም በርካታ ተጠቃሚዎችን መርዳት ተችሏል፡፡ እ.አ.አ 2012 የበጀት ዓመት የሁለተኛ እና የሶስተኛ እሩብ አመት ስራዎች በማከናወን ላይ ይገኛል፡፡
ለ465 ዜጎች የምግብ የልብስ የጤና እና የመሳሰሉት ወጪዎችን መሸፈኛ የሚሆን ገንዘብ በእርዳታ የሰጠ ሲሆን ለ1345 ዜጎች ደግሞ በትምህርት መሳሪያ ድጋፍ ለሚያስፈልጋቸው ድጋፍ የተደረገላቸው እየተደረገላቸው ከጠባቂነትና ተረጂነት መንፈስ ወጥተው ራሳቸው በንግድ ስራዎች እንዲሠማሩ የሚያስቸል እቅድ ተዘጋጅቶ በመተግበር ላይ ይገኛል፡፡ በአህጉረ ስብከቱ የብከተ ወንጌል አዳራሽ ከታህሳስ 24 – 28 2005 ዓ.ም በተደረገ የአምስት ቀናት ስልጠና የወሰዱ ሲሆን ለመነሻ የሚሆን ገንዘብም ለ66 ዜጎች የሚሰጥ ይሆናል፡፡ በስልጠናው መክፈቻ ላይ የተገኙት ክቡር ንብረ ዕድ አባ ዮሐንስ ገ/ህይወት የደቡብ አዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስኪያጅ እንደተናገሩት ቤተክርሰቲያን ገንዘብ ከምዕመናን መሠብሰብ ብቻ ሳይሆን ምዕመናን ተጠቃሚ በሚያደርግ ስራዎች ማሳተፍ ያለባት መሆኑን ጠቅሰው ይህንንም ለበርካታ ዓመታት ስታደርግ የቆየች መሆኑን ገልፀዋል፡፡ በመቀጠልም ይህንን ዕድል ብዙዎች ቢፈልጉትም በእግዚአብሔር ፈቃድ እናንተ እድሉን ስላገኛችሁ በአግባቡ መጠቀም ይኖርባችኋል ብለዋል፡፡ በመጨረሻም ቤተ ክርስቲያን እናንተ አድጋችሁ ተለውጣችሁ ከእርዳታ ወጥታችሀ ማየት የዘወትር ምኞቷ ስለሆነ ሃላፊነታችሁን በአግባቡ ተወጡ በማለት አባታዊ መመሪያ አስተላልፈዋል፡፡ በመቀጠልም የፕሮጀክቱ ዋና አስተዳባሪ መ/ር ዮናስ ፍቅሩ ይህ ለአራተኛ ዙር የሚደረግ ስልጠና መሆኑን ገልፀው ተሳታፊዎች ከአስረ አምስት አድባራትና ገዳም የተውጣጡ ከቀሌ/ከወረዳ/ እና ከአብያተ ክርስቲያናቱ በተቋቋመው የፕሮጀክት አማካሪ ኮሚቴ ተጣርተው ለዚህ ስልጠና የተመለመሉ መሆናቸውን ተናግረዋልል፡፡ በቀጣይም የግሎባል ፈንድ 7ኛ ዙር ቅ/ጽ/ቤቱ ብዙ ሥራዎች ለመስራት ዕቅድ የያዘ መሆኑን ገልፀው ይህንን ከሚመለከታቸው ባለ ድርሻ አካላት ጋር በቅንጅት በመስራት ውጤታማና የተሻለ የስራ አፈፃፀም ለማሳየት ጠንክረው እንዲሚሩ ገልፀዋል፡፡ በመጨረሻም የግሎባል ፈንድ 7ኛ ዙር ፕሮጀክት በልማትና ክርስቲያናዊ ተራድዎ ኮሚሽን እየተተገበሩ ካሉት በርካታ ፕሮጀክቶች መካከል አንዱና ዋነኛው ሲሆን በ27 አህጉረ ስብከት በስፋት የተሠራ ይገኛል ብለዋል፡፡
በየዓመቱ ታህሳስ 19 ቀን የሚከበረው ዓመታዊው የኃያሉ የሊቀ መላእክት የቅዱስ ገብርኤል በዓለ ንግሥ በዚህ ዓመትም እጅግ በጣም በደመቀ ሁኔታ ተከብሮ ውልዋል፡፡በዓሉ በሁሉም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን አህጉረ ስብከት የቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን ባለበት ሁሉ ተከብሮ የሚውል ሲሆን ብፁአን ሊቃነ ጳጳሳት፤ካህናትና መዘምራን እንዲሁም በብዙ ሽህ የሚቆጠሩ ምዕመናን በተገኙበት በታላቅ ሥነ ስርዓት በየአመቱ ሁል ጊዚ ተከብሮ ይውላል፡፡በዘንደሮ ዓመትም እንደተለመደው በድምቀት ተከብሮ ውሏል፡፡
በተለይም በአዲስ አበባ አህጉረ ስብከት ባሉ የቅዱስ ገብርኤል አጢቢያ አብያተ ክርስቲያናት በዓሉ በድምቀት ተከብሮ የዋለ ሲሆን በብዙ ሺ የሚቆጠሩ ምእመናንም ተኝተዋል፡፡በተለይም በሰሜን አዲስ አበባ ሀገረ ስብከት በመንበረ መንግስት ቅዱስ ገብርኤል ገዳም እጅግ በደመቀ ሁኔታ በአሉ ተከብሮ ውሏል፡፡በበዓሉ ላይ ብፁዕ አቡነ ዳንኤል የሰሜን እና የምስራቅ አዲስ አበባ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስና የቅዱስ ሲኖዶስ አባል፤ ብፁዕ አቡነ አረጋዊ የመንበረ ጸባዖት ቅድሰት ሥላሴ ካቴድራል የበላይ ጠባቂና የቅዱስ ሲኖዶስ አባል፤መልአከ ሰላም ዳዊት ያሬድ የሰሜን አዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስከያጅ፤ካህናት፤መዘምራንና ብዛት ያለቸው ምዕመናን በክብረ በዓሉ ላይ ተገኝተዋል፡፡
በዓሉ መከበር የጀመረው ከዋዜማው ከታህሳስ 19 ቀን ጀምሮ ሲሆን የገዳሙ ካህናትና መዘምራን ከዋዜማው ከቀኑ 3 ሰዓት ጀምረው ለ32 ሰዓታት ያህል ሌሊትና ቀኑን ሙሉ ያለ ማቋረጥ ስብሃተ እግዚአብሔር ሲያቀርቡ ውለው አድረዋል፡፡ ይህ መንፈሳዊ አገልግሎት ማለትም ሥርዓተ ማህሌተ፣ ሥርዓተ ቅዳሴ እንዲሁም ሰዓታትና ሰርክ ፀሎት በአጠቃለይ የሥርዓተ አምልኮ አፈፃፀም በኢ/ኦ/ተ/ቤ/ክ ልዩ በመሆኑ ለእምነቱ ተከታዮች ምእመናን ብቻ ሳይሆን ለሌሎችም እጀግ በጣም የሚያስደንቅ በዓል ነው፡፡
ዛሬ የምናከብረው የሊቀ መላእክት የቅዱስ ገብርኤል በዓል ሠለስቱ ደቂቅን ከባቢሎን እሳት ያዳነበት ነው፡፡ ታሪኩ የተፈጸመው በብሉይ ኪዳን ዘመን ከ605-562 ቅድመ ልደተ ክርስቶስ በነገሠው በናቡከደነጾር ዘመን ነው፡፡ በብሉይ ኪዳን ዘመን ከጣዖት አምላኪና አስመላኪ ኀያላን ነገሥታት መካከል አንዱ ናቡከደነጾር ነበር፡፡ ምስሉ የቆመው በ587 ቅ/ል/ክ እንደሆነ መተርጎማን ያስረዳሉ፡፡ ዳን.3፥1 ናቡከደነጾር እስራኤላውያንን በማረከበት ዘመን ዳንኤልንና ሦስቱን ሕፃናት በልዩ ሁኔታ አክብሯቸው ነበር፡፡
2)አናንያ ማለት ደመና 3)ሚሳኤል ማለት ሰምዓኒ እግዚአብሔር /እግዚአብሔር ስማኝ/ 4)አዛርያ ማለት ረድኤት ማለት ነበር፡፡ ት.ዳን.1፥7 ንጉሡ እነዚህን ሕፃናት ለሦስት ዓመት በቤተ መንግሠት ጥሩ ምግብ እየተመገቡ የከለዳውያንን ትምህርትና ቋንቋ ያጠኑ ዘንድ አዝዞ ነበር፡፡
እነርሱ ግን ትምህርቱን እየተማሩ በንጉሡ ቤት የተዘጋጀውን ምግብና መጠጥ ሳይመገቡ ጥራጥሬና ውኃ እየተመገቡ በፈተና ያለፉ ነበሩ፡፡ ዳን.1፥8-21 ጠቢባንና አስተዋዮች በመሆናቸው በባቢሎን አውራጃዎች ላይ ተሾሙ፡፡ ዳን.2፥46-49 የሠለስቱ ደቂቅ በንጉሡ ዘንድ መወደድና መሾም ያስቀናቸው ባቢሎናውያን ለናቡከደነጾር “በባቢሎን ሀገሮች ለሚሠራ ሥራ የሸምካቸው ከአይሁድ ወገን የሚሆኑ ትእዛዝህን እምቢ ያሉ አምላክህን ያላመለኩ ለሠራኸውም ለወርቁ ምስል ያልሰገዱ ሚሳቅና ሲድራቅ አብደናጎም የሚባሉ ሦስት ሰዎች አሉ” ብለው ከሰሷቸው ያን ጊዜም ንጉሡ ተቆጣና እንዲሰግዱ አዘዘ፡፡ እነርሱም አንሰግድም አሉ፡፡ ዳን.3፥13-19”
ናቡከደነጾር ሦስት ዓይነት መንገዶችን ተጠቅሞ ለምስሉ ለማሰገድ ጥረት አድርጓል 1. በመጀመሪያ ዐዋጅ በማወጅ ነው ይህ ዐወጅ ከተራው እስከ ባለሥልጣናቱ ያሉትን የሚመለከት ነበር፡፡ በተለይም ባለሥልጣናቱ ቀድመው በመስገድ አርአያ እንዲሆኑ ተጋብዘዋል፡፡ 2. ሁለተኛው የሕዝቡን ልብ በሙዚቃ እንዲደሰቱ በደስታው ተውጠው ሳያስቡት እንዲሰግዱ ማድረግ 3. የመጨረሻው በማስፈራራት /ወደ እሳት ትጣላላችሁ እያለ/ እንዲሰግዱ ማድረግ ነው፡፡ ነገር ግን የቱንም ያህል ቢያባብልና ቢጥር ሠለስቱን ደቂቅ ለማሰገድ ያደረገው ሙከራ አልተሳካለትም፡፡
ከሠለስቱ ደቂቅ ሦስት ነገሮችን እንማራለን ማመን፣ መቁረጥ እና ማድረግን፡፡ ሃይማኖት እነዚህን 3 ነገሮች ይፈልጋል፡፡ ሦስቱ ሕፃናት በእግዚአብሔር ፍጹም አመኑ፣ ይህንንም እምነታቸውን ሲገልጡ “የምናመልከው አምላካችን ከሚነደው እቶን ያድነን ዘንድ ይችላል” በማለት ተናግረዋል፡፡ የመጣባቸውን ሁሉ ለመቀበል ወሰኑ ቆረጡ “አምላካችን እኛን ማዳን ይችላል ነገር ግን ፈቃዱ ከዚህ እሳት ገብተን ሠማዕትነትን እንድንቀበል ቢሆን ከእሳት እንገባለን” በማለት አንድ ልብ፣ አንድ ቃል ሆነው አቋማቸውን ገለጡ፡፡ የቆረጡትን ነገር አደረጉት፤ ወደ እሳት ውስጥ ተወረወሩ ሦስቱም ነገሮች ስለተፈጸሙ እግዚአብሔር መልአኩን ልኮ እሳቱን አብርዶ አዳናቸው፡፡
ቅዱስ ዳዊት በመዝሙሩ “የእግዚአብሔር መልአክ በሚፈሩት ሰዎች ዙሪያ ይሰፍራል፥ ያድናቸውማል” በማለት የተናገረው ቃልም ተፈጽሞላቸዋል፡፡ /መዝ.33፥7/ ጠባቂ መልአካቸው ቅዱስ ገብርኤል በእሳት ውስጥ ገብቶ ከመከራ ሥጋ አድኖአቸዋል፡፡ የእግዚአብሔርን ድንቅ ሥራና መልአኩል ልኮ የፈጸመውን ትድግና ያየው ናቡከደነጾር “ናቡከደነፆርም መልሶ፡- መልአኩን የላከ ከአምላካቸውም በቀር ማንም አምላክ እንዳያመልኩ ለእርሱም እንዳይሰግዱ ሰውነታቸውን አሳልፈው የሰጡትን የንጉሡንም ቃል የተላለፉትን በእርሱ የታመኑትን ባሪያዎቹን ያዳነ፥ የሲድራቅና የሚሳቅ የአብድናጎም አምላክ ይባረክ፡፡ እኔም እንደዚህ የሚያድን ሌላ አምላክ የለምና በሲድራቅና በሚሳቅ በአብድናጎም አምላክ ላይ የስድብን ነገር የሚናገር ወገንና ሕዝብ በልዩ ልዩም ቋንቋ የሚናገሩ ይቆረጣሉ ቤቶቻቸውም የጉድፍ መጣያ ያደረጋሉ ብዬ አዝዣለሁ አለ፡፡ የዚያን ጊዜም ንጉሡ ሲድራቅንና ሚሳቅን አብድናጎንም በባቢሎን አውራጃ ውስጥ ከፍ ከፍ አደረጋቸው፡፡” ዳን.3፥28-30
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እና በግብፅ ኮብፕቲክ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን በጋራ ትብብር በምሥጢራተ ቤተ ክርስቲያን ላይ ሰፊ የልምድ ልውውጥ መርሀ ግብር በመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ስብከተ ወንጌል አዳራሽ ተካሂዷል፡፡ይህ ጉባኤ ከታኅሣሥ 11-15 ቀን 2005 ዓ.ም. ለአምስት ተከታታይ ቀናት ልምድ ልውውጡ የተከናወነ ሲሆን በአምስቱ ዕለታት በየቀኑ እስከ አንድ ሺሕ የሚሆኑ የተለያዩ የአዲስ አበባ ገዳማትና አድባራት አስተዳዳሪዎች፤ሰባኪያነ ወንጌልና እንዲሁም ከሁሉም የአዲስ አበባ ገዳማትና አድባራት የተውጣቱ የሰንበት ት/ቤት አባላትና ልዩ ልዩ ሠራተኞች የዚሁ ትልቅ ጉባኤ ተሳታፊ እንደነበሩ ለማወቅ ተችሏል ፡፡
በዚሁ የጉባኤው መክፈቻ ብፁዕ አቡነ ናትናኤል ዐቃቤ መንበረ ፓትርያርክ እና የአርሲ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ፣ ብፁዕ አቡነ ፊልጶስ የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ጠቅላይ ሥራ አስኪያጅ እና የኢሊባቡርና ጋምቤላ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ፣ ብፁዕ አቡነ ሕዝቅኤል የቅዱስ ሲኖዶስ ልዩ ጸሐፊና የምዕራብና የደቡብ አዲስ አበባ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ፤ ብፁዕ አቡነ ሳሙኤል የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን የበላይ ሊቀ ጳጳስ ፤ብፁዕ አቡነ ቢመን የላዕላይ ግብፅ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ፣ ቄስ ዳውድ ለሜይ የግብፅ መንበረ ማርቆስ ካቴድራል ካህን፣ የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ዲያቆናትና የሰንበት ትምህርት ቤት ወጣቶች፣ የጠቅላይ ቤተ ክህነት የመምሪያ ሓላፊዎች የአዲስ አበባ አህጉረ ስብከት የሥራ ኃላፊዎችና እንዲሁም የገዳማትና አድባራት አስተዳዳሪዎች፣ የአድባራት የስብከተ ወንጌል ክፍል ሓላፊዎች፣ የቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅና የቅዱስ ጳውሎስ ሰዋሰወ ብርሃን ከፈተኛ መንፈሳዊ ትምህርት ቤት ደቀ መዛሙርትና የማኅበረ ቅዱሳን አባላት ተገኝተዋል፡፡
በመቀጠልም ዐቃቤ ርእሰ መንበሩ ግብፅና ኢትዮጵያ እኅትማማች አብያተ ክርስቲያናት መሆናቸውን አስታውሰው የቆየ ቤተሰባዊ ግንኙነታቸውን አጠናክረው ለመቀጠል የልምድ ልውውጥ ለማድረግ የመጡ ግብፃውያንንና የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያንን አመስግነዋል፡፡በመቀጠል ቄስ ሶምሶን በቀለ የልማትና ክርስቲያናዊ ተራድኦ ኮሚሽን የኤች አይቪ መከላከያና መቆጣጠሪያ መምሪያ ሓላፊ የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ላለፉት አምስት ቀናት የልምድ ልውውጥ እንዲደረግ ላደረገችው አስተዋጽኦ ምሥጋናቸውን አቅርበዋል፡፡
በሰባቱ ምስጢራተ ቤተ ክርስቲያን ላይ ያተኮረው የልምድ ልውውጡ በከፍተኛ መነቃቃትና ፍላጎት እንደተካሄደ ለማወቅ ተችሏል፡፡ ኢትዮጵያውያን ሊቃውንት እነዚህን ምስጢራተ ቤተ ክርስቲያን ለማስተማር ያላቸው ብቃት እንደተጠበቀ መሆኑን የገለጡት ቄስ ዳውድ ለሜይ በሥርዓት አፈጻጸሙ ላይ የልምድ ልውውጥ ማድረግ እንደሚያስፈልግ አብራርተዋል በተጨማሪም ምእመናን ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ለመግባት፣ የሚታይና የማይታይ ጸጋ ለማግኘት እነዚህ ምሥጢራት ከሕይወታቸው ጋር አስተሳስረው ሁል ጊዜ በማንኛውም ቦታ በየትኛውም ጊዜ የምስጢራት ተካፋይ መሆን እንደሚያስፈልግ ሁለቱም አብያተ ክርስቲያናት ጠንክረው መሥራት እንዳለባቸው ልዑኩ በአጽንኦት ገልጠዋል፡፡ በመሆኑም ሰባቱ ምስጢራተ ቤተ ክርስቲያንን በጥልቀትና በዝርዝር ማወቅ የተለያዩ ነገሮች መሆናቸውን በማብራራት ይልቁንስ በመንፈሳዊ ሕይወት ለመጠንከር፣ ከዲያብሎስ ቀስት ለማምለጥ፣ በመንፈስ ቅዱስ ለመቃኘት፣ ምስጢራቱን ማወቅ ብቻ ሳይሆን በተግባር መትግበር እንደሚገባም አክለው ገልፀዋል፡፡
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በኩል የቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ደቀ መዛሙርትና ከደቡብ አዲስ አበባ ሀገረ ስብከት የተውጣጡ የሰንበት ትምህርት ቤት ተማሪዎች ከማኅበረ ቅዱሳን ዘማርያን በጋር በመሆን ያሬዳዊ መዝሙር ያቀረቡ ሲሆን ሦስት ወጣቶችም በገና እየደረደሩ ዝማሬያቸውን አቅርበዋል፡፡
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ዝማሬ ስንሰማ ንጉሥ ዳዊት በዓይነ ኅሊናዬ ይመጣል በመጽሐፍ ቅዱስ የተዘረዘሩት የዜማ መሣሪያዎች መልካቸቹውን ሳይቀይሩ ከትውልድ ወደ ትውልድ እየተሸጋገሩ መዝለቃቸውን አድንቀው ለወደፊት ይህ ትውፊት ሳይቋረጥ መቀጠል እንዳለበት አሳስበዋል፡፡ በእነሱ በኩል ከሁለት የዘለለ የዜማ ዕቃ እንደሌላቸው ያስታወሱት ቄስ ዳውድ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ጣዕመ ዜማ እጅግ የሚመስጥና ደስ የሚል እንደሆነም አብራርተዋል፡፡ በዝማሬያችን የተመሰጡት ግብፃውያን የሰንበት ትምህርት ቤት ወጣቶችም በፍጹም ተመስጦ ለመዘመር ሲሞክሩ እንደነበር ከቦታው ከደረሰን መረጃ ለማወቅ ተችሏል፡፡ የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያንን በመወከል ዲያቆናትና የሰንበት ትምህርት ቤት ተማሪዎች ዝማሬ አቅርበዋል፡፡ በአረብኛና በእንግሊዝኛ ቋንቋ የተለያዩ መዝሙራትን በማቅረብ የዝማሬውን መልእክት ቄስ ዳውድ አብራርተዋል፡፡ የልምድ ልውውጡ በጎ ገጽታ እንዳለው እና ለወደፊቱ ተጠናክሮ እንዲቀጥል በዕለቱ ከተገኙ ተሰብሳቢዎች ከተሰጡ አስተያየቶች ለመረዳት ተችሏል፡፡እኛም እንዲህ ዓይነቱ በጎ ጂምር ተጠናክሮ ቢቀጥል መልካም ነው እንላለን፡፡
ቀደምት አባቶቻችን ቅዱሳን ሐዋርያት በወቅቱ በተሰጣቸው ጥበብ በየአገሩ ቋንቋ እየተገለፀላቸው ዓለምን እየዞሩ እግዚአብሔር በሰጣቸው ፀጋ የዓለምን ሕዝብ ክርስትናን አስተምረዋል፡፡ ለእግዚአብሔር ክብር ምስጋና ይግባውና ጥበብን ሁሉ የሚሰጥ እግዚአብሔር ብቻ ነው፤ ታዲያ እግዚአብሔር እውቀትንና ጥበብን የሚሰጥ መሆኑን ካመንን እግዚአብሔር እውቀቱንና ጥበቡን ሰጥቷቸው የተሠራውን ቴክኖሎጂ ለቤተክርስቲያን ሁለንተናዊ አገልግሎት ብንጠቀምበት ጥቅሙ/ ጉዳቱ ያመዝናል? በእኛ አመለካከት ቴክኖሎጂዉን በመጠቀም የዓለምን ሕዝብ ማስተማር ይቻለል፣ የቤተክርስቲያኒቱንም ታሪካዊ ቦታዎች ማስተዋወቅ ይቻላል፡፡ ወቅታዊ የሆኑ የቤተክርስቲያን ጉዳዮችንም ለዓለም ሕዝብ በተለያየ ቋንቋ ማሠራጨት ይቻላል፡፡
በጽሑፍ፣ በድምጽ፣ በቪዲዮና በመሳሰሉት የቤተክርስቲያኒቱ አስተምህሮም ይሁን ማሕበራዊ ጉዳዮችን በቀላሉ ማዳረስ ይቻላል፡፡ ነገር ግን በቴክኖሎጂው የማይከናወኑና የግድ በአካል በቤተክርስቲያን በመገኘት የሚከናወኑ ሥርዓቶች አሉ፡፡እነሱም፡-ሰባቱ ምስጢራተ ቤተክርስቲያን ማለትም ሚስጥረ ጥምቀት፣ ሜሮን፣ ቁርባን፣ ክህነት፣ ንስሐ፣ ተክሊል እና ቀንዲል ሲሆኑ ከእነዚህም በተጨማሪ አጠቃላይ ስብሐተ ነግህ፤ የሰርክ ጸሎት፤ ሰዓታት፤ማኀሌት፤ፍትሐት እና የመሳሰሉት በዚህ ቴክኖሎጂ አይከናወኑም ነገር ግን ቴክኖሎጂን በመጠቀም ብዙ ማህበራዊ ጉዳዮችን ማከናወን ይቻላል፡፡
በመሆኑም ሁሉም ምእመናን የቤተክርስቲያኒቱ ልሳናት ወይም ሚዲያዎች የሆኑትን ለይተው ማወቅና መጠቀም ይኖርባቸዋል፡፡ በአሁኑ ወቅት ስሙ የቤተክርስቲያን የሆነ ነገር ግን በድረገጹ የሚለቀቀው ጽሑፍ ኦርቶዶክሳዊ ያልሆነና ቤተክርስቲያኒቱ የማታውቃቸው ልዩ ልዩ የግል ድርጅቶች በቤተ ክርስቲያኒቷ ላይ ብዙ ችግር እየፈጠሩ ይገኛል፡፡ በመሆኑም ምእመናንንም ሆኑ ልዩ ልዩ የቤተክርስቲያኒቱ አገልጋዮች በቤተክርስቲያኒቱ ፈቃድና እውቅና ተሰጥቶአቸው በሚመለከታቸው አካላት ታምኖባቸው የተለቀቁ ሳይቶችን ብቻ ብትጐበኙ መልካም ነው እንላለን፡፡
ቀደም ሲል የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ለተገልጋዩ ማህበረሰብ የተሻለ አገልግሎት ለመስጠትና አሠራሩም ዘመኑ የሚፈቅደውን ሥራ ለመሥራት ታስቦ ባለ 3 ፎቅ ዘመናዊ ሕንፃ ማሠራቱን ተከትሎ በሀገረ ስብከቱ ሊኖሩ ከሚገባቸው ሥራዎች አንዱ ሀገረ ስብከቱንና በሀገረ ስብከቱ ያሉትን አድባራትና ገዳማት እንዲሁም በየገዳማቱና አድባራቱ ያሉትን ታሪካዊ ቦታዎችን ሊያስተዋውቅ የሚችልበት፤ ምዕመናን ወቅታዊ የሆነ የሀገረ ስብከቱ ሃይማኖታዊም ሆነ ማህበራዊ ጉዳዮችን የሚከታተሉበት ድረ ገጽና የኢንተርኔት አገልግሎት በወቅቱ በነበረው የሀገረ ስብከቱ አስተዳደር ከፍተኛ ጥረት ተደርጐ ለተወሰነ ጊዜም ቢሆን የሀገረ ስብከቱ ድረ ገጽ አየር ላይ ውሎ እንደነበረ ይታወቃል፡፡
ከ2ዐዐ2 ዓ.ም. ጀምሮ እሰከ 2ዐዐ4 ዓ.ም. አጋማሽ ተጀምረው የነበሩትን ጥሩ የሥራ ጅምሮች ግን ማስቀጠል አልተቻለም፡፡ ምንም እንኳን በወቅቱ ድረ ገጹም ይሁን የኢንተርኔት አገልግሎቱ ሥራ ላይ ባይውልም ከሐምሌ 2ዐዐ4 ዓ.ም. ጀምሮ ከ2 ዓመታት በፊት ተጀምሮ የቀረውን በአዲሱ የሀገረ ስብከቱ አመራር ሰጪነት የድረ ገጹም ሆነ የኢንተርኔት አገልግሎት ሥራ እንደገና ሊሠራ ችሏል፡፡ በቀጣይም ብዙ ሊሠሩ የሚችሉ ሥራዎች እንዳሉ ሆነዉ ይህን ሥራ እንዲሠራ ያደረጉ ሁሉም የሀገረ ስብከቱ የአስተዳደር ሠራተኞች ሊመሰገኑ ይገባል፡፡ በተለይም በሥራው ወቅት ያሳዩት የሥራ ትብብር በቃላት መግለጽ ከሚቻለው በላይ ነው፡፡ ከባለሞያው በተጨማሪ ለዚሁ ሥራ ሌት ተቀን ከፍተኛ አስተዋጽዖ ያደረጉ የኮሚቴ አባላትም ከፍተኛ የሆነ ምስጋና ሊቸራቸው ይገባል፡፡
ሐምሌ ውስጥ በአውስትራሊያ በበረዶ መንሸራተት እና በሌሎች የበረዶ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ካሉ ምርጥ ወራት አንዱ ነው. በኒው ሳውዝ ዌልስ በኒው ሳውዝ ዌልስ ውስጥ በዊኒ ማይኒስ, በቪክቶሪያ የአልፓይን ክልሎች በቪክቶሪያ እንዲሁም ታዝማኒያ በተወሰኑት ከፍታ ላይ ባሉ ብሔራዊ ፓርኮች ውስጥ ለመሸሽ ይችላሉ.
የአውስትራሉያ የኪሊየስ ዗ር በጀመረው በጁን ወር የበሇተኛ የበሇጠ የእረፍት ቀናት ውስጥ ይጀምራሌ. የበረዶ መንሸራተቻ ክዋኔዎች በበረዶ ሁኔታ ላይ በመመርኮዝ ከዚህ ቀን ወይም ከዚያ በኋላ ሊጀመሩ ይችላሉ.
ምክንያቱም ገና በኣውስትራሊያ በበጋ ወቅት ስለሚከሰት, ከሲድኒ በስተሰሜን የሚገኙት ብሉ ተራሮች በክረምት ክበበው ወቅት በጁሊይስት ወር በገና በዓል የገናን በዓል ያከብራሉ.
በአውስትራሊያ ከፍተኛ መጨረሻ, ሐምሌ ዳርዊን ቢራ ሪትታታ ሊደረስበት የሚችልበት ወር ነው. ይህ ከቢራ ሳንቃዎች የተሠሩ ጀልባዎች እርስበርሳቸው በማይንሊል ቢች ውስጥ በውሃ ላይ በሚተላለፉበት ጊዜ ተወዳጅ ውድድሮች ናቸው.
ስለዚህ ሆብርት በአማካይ ከ 4 እስከ 12 ° ሴ (39-54 ዲግሪ ፋራናይት) አማካይ የሙቀት መጠን ይቀንሳል. ነገር ግን ከሲድኒ ደቡብ ምዕራብ እና ከኬቦር በስተሰሜን በጣም ብዙ ርቀት ከ 0 ዲግሪ ወደ 11 ድግሪ ሴንቲግ (32 ዲግሪ -52 ዲግሪ ፋራናይት) አማካይ የሙቀት መጠን ይቀንሳል.
በጣም ደስ የሚል, በአሊስ ቀይ ማእከል ውስጥ, በስተሰሜን ከሰሜን የበለጠ ስለሆነ ሞቃታማ ሊሆን ይችላል ብለው የሚያስቡበት ቦታ, አሌስ ስፕሪንግስ በአማካኝ ከ 4 እስከ 19 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ (ከ 39 እስከ 66 ° F) አለው.
ነገር ግን ወደ ምስራቅ ይሂዱ, እና በክረምቱ ከ 17 እስከ 26 ዲግሪ ሴንቲግሬድ (63-75 ዲግሪ ፋራናይት) በኬንንስ እና በዳርዊን ውስጥ ከ 20 እስከ 30 ዲግሪ ሴንቲግሬድ (68 ዲግጊ -86 ዲግሪ ፋራናይት) ሙቀትን ይቆጣጠራል.
በሐምሌ ወር በጣም ወራሹ ከተማ ፐርዝ ሲሆን አማካይ የዝናብ መጠን 183 ሚ.ሜ ሲሆን ከ 100 ሚሊ ሜትር ወደ ሲድኒ ይደርሳል. በሐምሌ ውስጥ በጣም ደረቅ የሆነው ከተማ የዳርዊን አማካይ የዝናብ መጠን ብቻ ነው.
ይህ አካባቢ በኩዊንስላንድ ከኮስትሮክ አካባቢ እስከ ካየርን እና ከዚያም ወደ ሰሜን የሚዞር አካባቢን ያካትታል. እና በሰሜን ቴሪቶሪ, ዳርዊን እና በአቅራቢያ ባሉ አካባቢዎች. በአካባቢው የቀይ አውስትራሊያ ቅኝ ግዛት ውስጥ ቀዝቃዛ ሲሆን ምሽት ላይ ቀዝቃዛ ሊሆን ይችላል.
ጠ/ ሚ ዶክተር አብይ አሕመድ የብሔራዊ ኘላን ኮምሽነር የነበሩትን ዶ/ ር ይናገር ደሴን የብሔራዊ ባንክ ገዥ አድርገው መሾማቸውን ፎርቹን ጋዜጣ በድረገጹ ዘገበ። በተጨማሪም የኢትዮጽያ ንግድ ባንክ ኘረዝደንት የሆኑት አቶ በቃሉ ዘለቀ የብሔራዊ ባንክ ምክትል ገዥ ሆነው በጠ/ ሚኒስትሩ መሾማቸውን አያይዞ ዘግቧል። ብሔራዊ ባንክን ለረጅም ጊዜ በሐላፊነት ያገለገሉትን አቶ ተክለወልድ አጥናፉ የት እንደተመደቡ ጋዜጣው የሰጠው ፍንጭ…
የኦንላይን የገበያ ስፍራ የሆነው አማዞን ባለቤት ጄፍ ቤዞስ በ112 ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ሀብት ቢል ጌትስን በመቅደም የፎርብስ የ2018 ቁጥር አንድ ቢሊየነር ሆኑ። ባለፉት 24 ዓመታት ለ18 ጊዜያት በፎርብስ የቢሊየነሮች ዝርዝር ቀዳሚ የነበሩት ቢል ጌትስ በ90 ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ሁለተኛ ሲሆኑ፥ ዋረን ቡፌት በ84 ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ሶስተኛ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል። የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዳናልድ ትራንፕም እንደ…
ምድብ: የመነቃቂያ ሙቀት መለያዎች: አይዝጌ ብረት ማሞቅ, የ Ti እና የኤስ.ኤስ.ኤስ., ማሞቂያ ቲታኒየም, ቲታኒየም እና አይዝጌ ብረት ማሞቅ, የኤችኤፍኤፍ ማሞቂያ ቲታኒየም, ማሞቂያ ማሞቂያ, ኢንደክሽን ማሞቂያ ሞቃት ቲታኒየም, ኢንደክሽን ማሞቂያዎች, ኢንደክሽን ማሞቂያ ኤስ.ኤስ., induction ማሞቂያ ቲታኒየም, induction ትኩስ ቲታኒየም
ባለ 20 ባለ (50.8 ሴ.ሜ) busswork ያለው ባለ አራት መዞሪያ ጥቅል ጥቅል ያለማቋረጥ ሽቦውን ለማሞቅ ያገለግላል ፡፡ ሽቦው በሙቀቱ ርዕስ ከመጀመሩ በፊት 95 aF (700 ºC) ን የማያቋርጥ የሙቀት መጠን በመያዝ በደቂቃ በ 371 ክፍሎች ፍጥነት በመጠምዘዣው ውስጥ ያልፋል ፡፡
አውቶማቲክ ሂደት በሚኖርበት ቦታ ትረካ • 20 ”(50.8 ሴ.ሜ) busswork ያስፈልጋል። ደንበኛው በአሁኑ ጊዜ የ DW-UHF መሣሪያዎችን ይጠቀማል እናም አሁን ያሉትን መሣሪያዎቻቸውን እያሻሻሉ ነው ፡፡ ኤች.ኤል.ኤልን የመረጡት ቀደም ሲል በኤች.ኤል.ኤል. ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.ኢ.
Kings of the Nile – አልቡርሃን ወታደሩን በመደገፍ በድንበር ያደረገው ጉንኝት እና ሙሉ ንግግር | በኡስታዝ ጀማል በሽር | Abbay Media - Ethiopia
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኙ ስደተኞችን ከኮቪድ 19 ለመከላከል ተገቢ ያላቸውን እርምጃዎች እየወሰደ መሆኑን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የስደተኞች ጉዳዮች ከፍተኛ ኮሚሺነር/ዩኤንኤችሲአር/ የኢትዮጵያ ቢሮ አስታውቋል። ወረርሽኙ ባሳደረው ተፅዕኖ ምክንያትም አንዳንድ ሥራዎቹን ማቆሙን አስታውቋል።
“ቦሌ ቡልቡላ አከባቢ ነው የምኖረው።አንድ ትላንት የስደነገጠኝና የስገረመኝን ላካፍልክ። ቡልቡላ ኮንዲሚኒዬም አከባቢ ከቦሌ ክፍለከተማ የደሃ ደሃ ለዩ ተብሎ ከቀበሌ ገር ግኑኝነት የለቸው ሰዎች ለኮሮና እርደታ ይመስለኛል ታዘዋል።ግን የሚገርምክ እየተመዘገቡ የሉት ሀብተሞች ሁለት ሶስት ቤት ያላቸው እንዲሁም ሁለት ሶስት መኪና ያላቸው ስለሆነ እበክህ ክፍለከተማዎቹ በትክክለኛው መንገድ የደሃ ደሃው ጋር እንዲደርሱ ሃሳቤን አካፍልልኝ።”
*የሚድያው ቦርድ ሰብሳቢ እና የቀድሞ የሲዳማ ዞን አስተዳዳሪ የነበሩት አቶ ግርማ ጩልቄ ጠቅላላ ጉባኤው ሳያውቅ ለምን እና በምን ምክንያት እንደሆነ ሳይታወቅ ከቦታቸው ተነስተዋል።
*የሚድያው ህጋዊ ዳይሬክተር የሆነው አቶ ጌታሁን ደጉዬ ከእስር ከተፈታ የሰነበተ ቢሆንም በጊዜያዊነት በእሱ ቦታ በውክልና ተተክታ የነበረቸው ወ/ሮ ሊዲያ ታደሰ ዋና ዳይሬክተር ተደርጋ እንድትሾም ለማድረግ እየተሞከረ ነው፡፡ለሚድያው ብሎ መታሰር ከሚድያው ተሰናብቷል ማለት ሳይደለ ህጋዊ ዳይሬክተሩ በፍጥነት ወደ ስራው ይመለስ፡፡
ስለሆነም ሚድያው በሀገራችን የመጀመርያው የማህበረሰብ ቴሌቪዥን ጣብያ ተብሎ እውቅናን ማግኘቱን ተከትሎ የማህበረሰቡን ፍላጎት ያማከለ እና ከመንግስት አካላት ንክኪ ውጪ እንዲሆን ማድረግ ያስፈልጋል፡፡
ኮሮናቫይረስ በሀይለኛ የቻይና መንግስት እና በሁሉም የቻይና ህዝብ ጥረት በከፍተኛ ቁጥጥር ተደርጓል ፡፡ አሁን የኒንቦቦ COFF ማሽነሪ ኩባንያ በአከባቢው መንግስት በይፋ ምርመራዎች እና ምርመራዎች ከተደረገ በኋላ ሥራ ጀምሯል ፡፡ ምንም እንኳን በቫይረሱ ​​ወረርሽኝ ቢዘገይም COFF ምርቱን ለማጠናቀቅ እና በተጠቀሰው ጊዜ ለመላክ ሁሉንም ጥረት እያደረገ ነው ፡፡ ደንበኞቻችን በ COFF ላይ ስላላቸው ግንዛቤ እና እምነት በጣም አመስጋኞች ነን ፡፡
የዘር ማፅዳት ወንጀል በዓለማችን ታሪክ የነበረ ነገር ቢሆንም በተለይ ከቀድሞዋ ዩጎዝላቪያ መበተን ጋር ተያይዞ በተፈፀሙት ወንጀሎች ትኩረት ያገኘ በሕዝብ ላይ የሚፈፀም የማሳደድድና የማፈናቀል ወንጀል ነው። እኤአ ከ1992-1995 በተካሄደው የቦስንያ ሄርዞጎቪና ጦርነት ሙስሊሞችና ክሩአቶችን ሰርቦች በግዳጅ ቀያቸዉን እንዲለቁ በማድረጋቸው ከአንድ መቶ ሺሕ በላይ ሙስሊሞችና ክሮአቶች የዘር ማፅዳት ወንጀል ሰለባ ሆነዋል።
በቅርቡም በባንግላዴሽ የሚኖሩት ሦስት መቶ ሺሕ የሮሄንጊያ ማኅበረሰብ አባላት በገፍ ከቀያቸዉ እንዲሰደዱ የተደረገበትን ዓለምን ያሳዘነ ድርጊት የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የዘር ማፅዳት ወንጀል በሚል ኮንኖታል። የተባባሩት መንግሥታትት ድርጅት የኤክስፐርቶች ኮምሽን የዘር ማፅዳት ወንጀልን “a purposeful policy designed by one ethnic or religious group to remove by violent and terror-inspiring means the civilian population of another ethnic or religious group from certain geographic areas” (ሆነ ተብሎ በተቀረፀ ፖሊሲ አንድ ዘውግ ወይም የሃይማኖት ቡድን ሲቪል ሕዝብን ወይም ሌላ ዘዉግን ወይም የሃይማኖት አባላትን በሃይል ወይም በማስፈራራት ከአንድ አካባቢ እንዲለቁ ማድረግ ነዉ።) የዘር ማፅዳት ወንጀል ዋና አላማ አንድ ቡድን የእኔ ብቻ ነው ከሚለዉ አካባቢ የሌላ ዘዉግ አባላትትን በማስወጣት አንድ ወጥ (homogenous) ማኅበረሰብ ለመፍጠር ነዉ። የዘር ማፅዳት ወንጀል በብዛት የሚፈፀመው በአብዛኛዉ ዘውጋዊ ስሜቶች በገነኑበትና የፖለቲካ መሣርያ ሆነው በሚያገለገሉበት የዓለማችን አካባቢዎች ነው።
በአገራችን ሰሞኑን በለገጣፎ አካባቢ ብሔርን መሰረት አድርጎ የተፈፀመው መፈናቀል የህዝብን ትኩረት የሳበ አሳዛኝ ክስተት ሆኖ አልፏል። ከዚህም በተጨማሪ በበርካታ ኢትዮጵያዉያን ዘንድ ለኢትዮጵያዊነት ፍቅር አንገታቸዉን ይሰጣሉ የተባሉት አቶ ለማ መገርሳ ከሶማሌ ክልል የተፈናቀሉ የኦሮሞ ተወላጆችን ወደ ቀያቸው ከመመለስ ይልቅ በአዲስ አበባና በዙርያዋ አካባቢ እንዲሰፍሩ በማድረግ የእኔ የሚሉትን ሕዝብ ከተሞችን እንዲቆጣጠር እየሰሩ እንደሆነ ገልፀዋል። ከዚህም በተጨማሪ ፊንፊኔ ኬኛ በሚባለዉ የስግብግብነት ፖለቲካ በሕገወጥ መንገድ ለአንድ አካባቢ ሰዎች መታወቂያ እየተሰጠ እንደሆነ ማስረጃዎች ወጥተዋል። ይህን አይነት ዐይን ያወጣ አድልዎና የዴሞግራፊክ ምህንድስና አሠራር ህዝብን ያሳዘነዉ ቲም ለማ የሚባለዉ ቡድን ይምልና ይገዘትበት ከነበረዉና ሕዝቡ ድጋፉን እንዲሰጠዉ ካደረገዉ ‘የኢትዮጵያዊነት’ ትርክት በተቃራኒ የቆመ መሆኑ ነዉ።
ሕወሓት ያደርገዉ የነበረዉ የዘረኝነት አካሄድ አሁንም መልኩን ቀይሮ በመካሄድ ላይ እንዳለ በቂ ምልክቶች እየታዩ ነዉ። ይህን ዓይነት አካሄድም በኬኛ ፖለቲካ ታጅቦ በተጠናከረ መልኩ እንደሚቀጥል ለማወቅ ነብይ መሆን አይጠይቅም። ምናልባት ኢትዮጵያ የምትባለዉ አገር ታሪክ ከመሆንዋ በፊት ከዚህ አገር ከሚያፈርስ መርዘኛ የዘረኝነት አካሄድ ለመዉጣት የበሽታዉን ምልክቶች ሳይሆን የበሽታዉን ስርና መሰረት ማወቅና ማከም ያስፈልጋል።
ወደድንም ጠላን ለዘር ማፅዳት ወንጀል የዳረገን ሰሞኑን እነ ዶ/ር አብይ አንደራደርበትም ያሉት የዘዉግ ፌዴራሊዝም መሆኑን መገንዘቡ በጣም አስፈላጊ ነዉ። ስራ ላይ ያለዉ ህገ መንግስት የማእዘን እራስ የሆነዉ ‘የብሄሮችን የራስን እድል በራስ የመወሰን እስከ መገንጠል’ ርእዮተ አለም ታሪካዊ አመጣጡ፣ ትርጉሙና በእኛም ሆነ በሌሎች አገሮች ተግባራዊ የሆነበት መንገድ ከዴሞግራፊ ምህንድስናና ዘር ማፅዳት ጋር የቅርብ ትስስር ያለዉ ነዉ። በኢትዮጵያ የግራ ፖለቲካን ያራመዱት ኅይሎች የተከተሉት ‘የብሃር ጭቆና’ ትርክት በሩስያ ከተካሄደዉ የሶሻሊስት አብዮት ጋር የቅርብ ትስስር ያለዉ ነዉ። ሌኒንና ስታሊን በሩስያ አብዮት ለማካሄድ ዝግጅት ሲያደርጉ ሩስያዊ ካልሆኑት ልሂቃን የሚነሳዉን የዘዉግ ጥያቅ ለመመለስ ሲሉ በብሔር ጉዳይ ላይ ያተኮረ ‘ ማርክሲዝምና የብሄር ጥያቄ’ የሚል ጽሑፍ አወጡ። ስታሊን ለብሄር የሰጠዉ ትርጉም አሁን በእኛ ሕገ መንግሥት የተካተትዉን ትርጉም የያዘ ሲሆን ለብሔር ጥያቅ መፍትሔውም ‘ የራስን እድል በራስ መወሰን እስከ መገንጠል’ ነው ተብሎ ተቀመጠ። ከ1924 ጀምሮ በነበሩት ሕገ መንግሥቶች በሙሉ ይህ መርህ የሕገ መንግሥታቸው ዋና አካል ሆኖ ቀጠለ።
በአገራችን በየአካባቢዉ እየተካሄደ ያለዉን የዘር ማፅዳት ለመረዳት በሶቭየት ኅብረት የነበረዉን ሁኔታ መረዳት በጣም ይጠቅማል። ሶቭየት ኅብረት የራስን እድል በራስ መወሰን እስከመገንጠል የተባለዉን የስታሊን ሃሳብ ተግባራዊ ካደረጉ በሁዋላ ሌሎች ብሔሮች በሩስያ ጭቆና ዉስጥ ነበሩ በሚል ሁሉም ብሔሮች የኔ ነዉ የሚሉት ክልል እንዲኖራቸዉ ተደረገ። እያንዳንዱ ብሔር የራሱ ባንዲራ፣ መንግሥትና መሬት እንዲኖረው ተደረገ።
በየካባቢዉ ይኖሩ የነበሩ የሌላ ብሔር ተወላጆች በባቡር እየተጫኑ ወደ እናት ክልላቸዉ በገፍ እንዲመለሱ ተደረገ። እነ ስታሊን ሕዝቡ አገራዊ አመለካከት እንዲኖረዉ የማይፈልጉ የነበረ ሲሆን እንደዉም ማንኛዉም ሰዉ በተቻለ መጠን አገራዊ ማንነት እንዳይኖረውና አካባቢያዊ ማንነቱን እንዲያዳብር ያበረታቱ ነበር። በ1920ዎቹና 30ዎቹ ስታሊን በወሰደዉ የዘር ማጥራት ፕሮጀክት ራሳቸዉን እንደ አንድ ብሄር የማያዩ የነበሩትን ማህበረሰቦች መቀየር አስቸጋሪ እየሆነ ሲመጣ ሰዎች በግዳጅ አንድ ብሄር እንዲመርጡ ማስገደድ ተደረገ። ይህ የስታሊን ፕሮጀክት በተለያዩ ማኅበረሰቦች መካከል የነበረዉን ሰላማዊ ግንኙነት ሙሉ በሙሉ ወደ ተቀናቃኝነትና ጠላትነት ቀየረዉ። ማህበረሰቦች የጎሪጥ መተያየት ጀመሩ። በአንድ መልኩ ልዩነትን እያበረታቱ በሌላ በኩል ደግሞ ኮሚኒስት ፓርቲዉ ሁሉንም ሥልጣን መቆጣጠሩን መቀጠሉ የፈጠረዉ ቅራኔ አገሪቱን ሊበትናት ችሎአል።
ወደ ሀገራችን ስንመለስ ያላዋቂ ሳሚ የሆኑት ጥራዝ ነጠቆቹ የ 1960ዎቹ የተማሪዎች እንቅስቃሴ መሪዎች አገራቸዉንም ሆነ ማርክሲዝምን በቅጡ ሳይረዱ የስታሊንን የብሄር ጭቆና ትርክት እንዳለ በመኮረጅ አማራን በጨቋኝነት ሌላዉን በተጨቋኝነት በመፈረጅ አገሪቱን ቀዉስ የከተተዉን መርዝ በአገሪቱ ፖለቲካዉ ዉስጥ ተከሉ። የዚህ የተማሪዎች እንቅስቃሴ ዉላጅ የሆነዉና በአማራዉ ጥላቻ ያበደዉ ህወሃት ስልጣን ላይ ሲወጣ ከላይ የተገለፀዉን የስታሊንን መርህ በሕገ መንግሥት በማስፈር ተመሳሳይ ዘር የማፅዳት ስራ አካሄደ። ሕዝቡን በጎሳ ክልል በማጠር ኢትዮጵያዊነትን ወንጀል በማድረግ ህዝቡ በሙሉ በግድ ጎሳ እንዲኖረዉ አደረገ። ይህ ሰይጣናዊ ተልእኮ ላለፉት 27 አመታት ያመጣዉን ቀዉስ ለመግለፅ አስቸጋሪ ነዉ።
ከዐሥር ወራት በፊት ወደ ሥልጣን የመጡት ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ ከተሾሙበት ቀን ጀምሮ ስለ ኢትዮጵያዊነት የሚያደርጉት ዲስኩር ሕዝብን አይደለም ወፍን ከሰማይ ማዉረድ የሚችል ነበር። ህዝቡ ከዚህ የዘረኝነት ስርአት የተላቀቀ መስሎት ከዳር እስከ ዳር ድጋፉን ሰጣቸዉ። ከአርባ አመታት በላይ ፖለቲካ ዉስጥ ነበርን የሚሉት የተቃዋሚ መሪዎችም የለዉጡ አቅጣጫና ፍኖተ ካርታ ምንድነዉ ብለዉ ሳይጠይቁ ለዉጡ እንዳይደናቀፍ በሚል አብረዉ መነዳት ጀመሩ። ዶሮ ብታልም ጥሬዋን እንደሚባለዉ በኢትዮጵያ ሱሴነት የሚታወቀዉ የቲም ለማ ቡድን በአፍ ከሚገለፀው ኢትዮጵያዊነት ዉጭ መሰረታዉ የፖሊስ ለዉጥ ካለማድረጋቸውም በላይ በጎሳ ፌዴራሊዝም እንደማይደራደሩ፥ በአዲስ አበባ ላይ ያላቸዉን ልዩ መብትና አፋን ኦሮሞን ብሔራዊ ቋንቋ የማድረጉን ሥራ አጠናክረው እንደሚቀጥሉ ግልፅ አደረጉ። ከዚህም ባላፈ እነዚህ ሰዎች ላለፉት 27 ዓመታት ከተሰነቀሩበት የጎሰኝነት ዋሻ ስለመውጣታቸዉ ብዙ ማስረጃ ማቅረብ አልተቻለም።
እንዲያም ባለፉት ወራቶች የተፈፀሙትን ድርጊቶች ስንመረምር ለውጡ በዋናነት ከህወሃት ወደ ኦዴፓ ሥልጣን የመሸጋሸግ ጉዳይ እንደሆነ መረዳት ይቻላል። እነ ኢትዮጵያ ሱሴዎች ለቡራዩ የዘር ማፅዳት ያሳዩት ወገንተኘነት፥ የአዲስ አበባን ሕዝብ አፍሰዉ ያሠሩበት፥ የካቢኔ ቦታዎችን የተቆጣጠሩበት መንገድ፥ ጓደኞቻቸዉን ለፍርድ ማቅረብ አለመፈለጋቸው፣ በአዲስ አበባ የሚደረገው መታወቂያ እደላና የለገጣፎዉ ዘርን ያማከለ ማፈናቀል ሲታይ አዲሶቹ መሪዎች በመሰረታዊ ደረጃ ያንኑ የኖርንበትን የዘር መዘውር እያሽከረከሩት እንደሆነ መገንዘብ ይቻላል።
አሁን ትኩረት እየተደረገበት ያለዉ ህዝቡን የሚያማልሉ ነገሮችን በማዉራት ከእለት ወደ እለት ስልጣንን እያጠናከሩ መሄድ ነዉ። በቅርቡ የቀረበዉ አንዱ ማደናገርያ ኢሕአዴግ ወደ አንድ ፓርቲ መቀየሩ ከጎሳ ፖለቲካን እንደሚያወጣን ተደርጎ የቀረበበት መንገድ ነዉ። ኢትዮጵያ ውስጥ ስራ ላይ ያለው ፌዴራሊዝም ለዜጐች እውቅና ያልሰጠ፥ ዜጋ ለመሆን ቅድሚያ የጐሳ አባልነትን የሚጠይቅና ብሔር ብሔረሰቦች የሚል ስም የወጣላቸው ጐሳዎች ራሳቸውን በራሳቸው የማስተዳደር እስከ መገንጠል መብት የሚሰጥ ነው። ይህ አይነት የአስተዳደር መዋቅር በጐሳ የተደራጁ ፓርቲዎችን መኖር ግድ ይላል። አንድ የፖለቲካ ድርጅት ከጐሳ ወደ አገራዊ አወቃቀር እቀየራለሁ ሲል እንዴት አድርጐ አልደራደርበትም የሚለውን የጐሳ ፌዴራሊዝም እንደሚያስቀጥለው ግልፅ አይደለም። የጐሳ አደረጃጀት ለዚህ የፌዴራል ስርአት አንቀሳቃሽ ሞተር ነው። ይህ የጐሳ ፌዴራሊዝም ያለጐሳ አደረጃጀት አንድ ኢንች መጓዝ አይችልም።
ጠ/ሚ ዐቢይና ቡድናቸዉ እውነት እንደሚያወራውና እንደሚወራለት የኢትዮጵያዊነት ስሜት ካለው ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገባው ይህንን ፀረ-ሰብ የሆነ መርዝ ህገ መንግስት ለመቀየር ጥረት ማድረግ ነው። ይህ ሳይሆንና የራሱን ፓርቲ በዘረኝነቱ እፀናለሁ እያለ ኢሕአዴግ የሚባለውን ሙት ድርጅት በብቃት ላይ የተመሰረተ አገራዊ ፓርቲ አደርገዋለሁ የሚለው ፉከራ በመርህም ሆነ በተግባር ትርጉም የማይሰጥ ነው። አገራዊ ፕሮግራም ያላቸው ተቃዋሚ ፓርቲዎች አገራዊ ፕሮግራም ይዘው የሚንቀሳቀሱት ሥልጣን ቢይዙ ይህንን የጐሳ ፌዴራሊዝም እንቀይረዋለን ከሚል እምነት በመነሳት እንጅ ይህን የጐሳ ፌዴራሊዝም በአገራዊ የፖለቲካ ፕሮግራም ልንመራው እንችላለን ከሚል እምነት አይደለም። ይህ ሊሆን እንደማይችል ያውቁታል። አንድ ስልጣን ላይ ያለ ፓርቲ ግን ከፈረሱ በፊት ጋሪውን አስቀድማለሁ ቢል ባዶ ቅጥፈት ከመሆን አያልፍም። ኢህዴግን ለስሙ አንድ ፓርቲ ነው ብሎ ማወጅ የሚቻል ቢሆንም ይህ የጐሳ ስርአት እስካለ ድረስ ውስጣዊ አደረጃጀቱ ጐሳዊ ባህርይውን እንደያዘ ይቀጥላል። ትግራይን በትግሬዎች፥ አማራውን በአማራና ኦሮሙውን በኦሮሞ ብቻ አስተዳድር የሚለው የፌዴራል ስርአት አወቃቀር የግድ ከላይ የዳቦ ስም ቢያወጡለትም ውስጣዊ ጐሳዊ አደረጃጀታቸውን ይዘው እንዲቀጥሉ ያስገድዳቸዋል። ለዚህ ነው የዶ/ር አብይ የጐሳ ፌዴራሊዝም ሳይነካ ኢህአዴግን አንድ አገራዊ ፓርቲ አደርጋለሁ የሚለው ቃል አገሪቱ ከገባችበት አዙሪት ለመዉጣት አቅም የሚያንሰው።
ይህ የለዉጥ ሁኔታ ውልና አቅጣጫ የሌለዉ በመሆኑ አገሪቱ ወደ አጠቃላይ ቀዉስ እያመራችና የዘር ማፅዳቱ ሂደት በየአካባቢው እየቀጠለ ይገኛል። አገዛዞች በተቀያየሩ ቁጥር ራሳቸዉን እንደፃድቅ እየቆጠሩ ያለፉትን ስርአቶች ስህተት መድገማቸዉን ቀጥለዋል። እነሱ ቤተ መንግስቱን ሲቆጣጠሩት እራሳቸዉን እንደ ብፁእና ጥፋት እንደማይመጣባቸዉ አድርገዉ ያስባሉ። በቅዱስ መፅሃፍ የተገለፀ አንድ ታሪክ ሁኔታዉን ይገልፀዋል። አስቴር በቤተ መንግስት እየኖረች አይሁዳውያን እንዲጠፉ የሚያዝዘው አዋጅ ሲወጣ መርዶክዮስ ይህ አዋጅ እንዲሻር ንጉሱን ገብታ እንድታናግር ሲጠይቃት በማመንታቷ ” በንጉሥ ቤት ስለ ሆንሁ ከአይሁድ ሁሉ ይልቅ እድናለሁ ብለሽ በልብሽ አታስቢ። በዚህ ጊዜ ቸል ብትዪ ዕረፍትና መዳን ለአይሁድ ከሌላ ስፍራ ይሆንላቸዋል፥ አንቺና የአባትሽ ቤት ግን ትጠፋላችሁ፤ ደግሞስ ወደ መንግሥት የመጣሽው እንደዚህ ላለው ጊዜ እንደ ሆነ ማን ያውቃል?” የሚል መልእክት ላከባት። ዶ/ር አብይና ቡድናቸዉ ወደ ስልጣን ሲመጡ የኢትዮጵያ ህዝብ የደገፋቸው ወያኔ ካመጣብን ዘረኝነትና የመበተን አደጋ ያድኑናል ከሚል እምነት ነበር። እየሆነ ያለው ግን ተቃራኒው ነው። አሁንም በዘር ተቧድነው ቤተ መንግስቱን ተቆጣጥረው የወያኔን ስግብግብነት እያስናቁት ይገኛሉ።
በአንደበት ስለ አንድነት እየተሰበከ በተግባር ግን ፊንፊኔ ኬኛ እያሉ በዘር ፌዴራሊዝም አልደራደርም ይላሉ። አገሩ እየፈራረሰ መሆኑን አይኑን ከፍቶ ለሚያይ ሰው ግልፅ ነው። የሚያሳዝነው እነ ዩጐዝላቭያን የበተነው የጐሳ አስተዳደር የእኛ የሚሉትን ህዝብ ጥቅም ያስጠብቅልናል ብለው ሙጭጭ ማለታቸው ነው። ያልገባቸው ነገር በዚህ የጐሰኝነት አዋጅ ማንም አትራፊ አይኖርም። ዛሬ ቤተመንግስቱን ስለያዙ ከጥፋት እድናለሁ ብለው ማሰብ አይገባቸዉም። እነሱም ሆኑ እወክለዋለሁ የሚሉት ህዝብ ከሚመጣው ጥፋት አይድንም።
በተለይ በኢትዮጵያዊነቱ ብቻ ተማምኖ ነገሮች ከዛሬ ነገ ይለወጣሉ በሚል በጎሳ ባለመደራጀት የሚጠብቀዉ ማህበረሰብና በአክራሪ ብሄርተኞች ጨቋኝ ነዉ ተብሎ የተፈረጀዉ ለረጅም ዘመን በጎሳ ሳይደራጅ የቆየው የአማራዉ ማህበረሰብ ለዘር ማፅዳት የተጋለጡ ናቸዉ። ለአክራሪ ብሄረተኞች የሚያደላ ህገ መንግስትና መዋቅር እንዲሁም ይህ ነዉ የሚባል የረባ ጠንካራ ተቃዋሚ ፓርቲ አለመኖሩ እነዚህን የማህበረሰብ ክፍሎች ለከፋ አደጋ እንዲጋለጡ አድርጓል። በዚህ ከፋፋይ ህገ መንግስት ላይ ቆመን ዴሞክራሲና የተረጋጋ አገር ይኖረናል ማለት የህልም እንጀራ ከመሆን አያልፍም። ለዚች አገር መረጋጋትና እድገት የሚበጀዉ ከዚህ የጎሳ ፌዴራሊዝም ተላቀን የዜጎችን መበት፥ አገራዊ አንድነትንና የዘዉጌዎችን ባህላዊና እራስን በራስ ማስተዳዳር የሚያስችል አዲስ ህገ መንግስታዊ ስርአት መመስረት ሲቻል ነዉ። ይህ የማይቻልና ሁኔታዎች በዚህ የሚቀጥሉ ከሆነ ግን ሁሉም ራሱን ለመከላከል በየጎሳው የመደራጀቱ ሂደት በፍጥነት እየቀጠለ ይሄዳል ማለት ነዉ።
ይህ ዘረኛ የጎሳ አስተዳደር በስራ ላይ እስካለ ድረስና ምንም አይነት መሰረታዊ የፖሊሲ ለዉጥ ሳይደረግ በአንደበት በሚነገሩ ነገሮችን ብቻ ተማምኖ መዘናጋት በቡራዩ፥ ለገጣፎ፣ ጌዶኦ፥ ወልቃይት፥ ድርዳዋ፥ አዋሳና ሌሎች ቦታዎች እንዳየነዉ ዘርን መሰረት ላደረገ መፈናቀልና ዘር ማፅዳት መጋለጥ ይሆናል። አሁን ያለዉን አሳሳቢ ሁኔታ ለመለወጥና ምናልባትም እያንዣበበ ያለዉን ጥፋት ለማስቀረት ሁሉም ያዋጣኛል ብሎ በሚያምንበት አደረጃጀት በቁርጠኘነት መታገል ይኖርበታል። ከዳር ቆሞ ዘር ለገበሬ ነዉ እያሉ መዘናጋት ለአክራሪ ብሄረተኞች የዘር ማፅዳት ወንጀል ሲሳይ መሆን ነዉ።
“ዲሞክራሲን እናበርታ” በሚል ቃል እየተካሄደ የነበረው ግዙፍ የድጋፍ ሰልፍ በፍንዳታ ተቋረጠ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አሕመድ ንግግራቸውን ባጠናቀቁ በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ በፈነዳ ቦንብ የሰዎች ሕይወት ማለፉና የመቁሰል አደጋ መድረሱን ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገለጹ። በደረሰው አደጋም ማዘናቸውን ተናግረዋል። እስክንድር ፍሬው ዘገባ አለው
የመጀመሪያው እና “አጭሩ“ (ቢያንስ እንዲህ እያልኩ የምጠራው አስተያየት ከዚህ በታች ) የህዝባዊ ወያኔ ሀርነት ትግራይ (ሕወሓት) በአሁኑ ጊዜ በትግራይ ክልል ውስጥ በመስጠት ላይ ስላለው አመራር የቀረበ ትችት ነው። ሁለተኛው ደግሞ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ኢትዮጵያውያንን ከበርካታ ሀገሮች ከእስራት እና ከእስር ቤቶች በማውጣት እያደረጉት ስላለው ህይወት አድን ልዩ ስራ አድናቆቴን የገለጽኩበት የተለመደው ማስታዋሻ ነው።
ቅዱሱ መጽሐፍ እንዲህ ይላል፣ “የሚያስተራርቁ ብፁዓን ናቸው።” (ማቴ፣ ፭፣ ፱) ለሰው ልጆች የሰላም እና የዕርቅን መልክዕክት ለማድረስ ዓላማ አድርገው ለሚንቀሳቀሱ ሰዎች የተሰጠ መርሆ ነው። በግለሰቦች እና በአገሮች መካከል እውነተኛ ሰላም የሚገኘው በእርቀ ሰላም ሂደት የተሰበረውን ግንኙነት ቀድሞ ወደነበረበት መመለስ ሲቻል መሆኑን የሚያስተምረን መልዕክት ነው።
የሕወሓት መግለጫ በመስመሮች መካከል ሲነበብ በተቀማ ጩኸት ሊመስል ይችላል። ከመቀሌው ዱለታ በስተጀርባ የነበሩ እውነታዎችን ለመዳሰስ የፖለቲካ ሊቅ መሆንን አይጠይቅም። ሕወሓቶች አብረው ወስነው ያስተላለፉትን ጉዳይ እንደመጋዣ አኝከው ሲያበቁ፤ ከብዙ ገጽ የክስ ቻርጅ ጋር ብቅ ብለዋል። ጠቅላይ ሚንስትሩን ለማስጠቆር የሄዱበት ርቀት ግልጽና መሳጭ ነው። ሰማይ ወጥተው ቁልቁል ቢወርዱም ግን፤ ከቶውንም የሕዝብ ቀልብ ሊስቡ አይችሉም። እኛ ከሌለን አገር ትጠፋለች ይሉት የነበረው ቁንጽል እሳቤ፤ እነሆ ፉርሽ ሲሆንባቸው፤ አዲስ ካርታ መዘዙ። የአዲሱ ትውልድ መሪዎች፤ ሕዝብን በኃይል ሳይሆን በፍቅር መምራት እንደሚቻል ሲያሳዩዋቸው፣ ወደ ኦሪት ዞር ብለው ከዘፍጥረት መጀመራቸው ይሆን? በአዲሱ ዜማቸው፤ ኢትዮጵያን ትተው ስለ ትግራይ መጮህ የያዙ ይመስላል።
ትሕነግ (የትግራይ ሕዝብ ነጻአውጭ ግንባር / ሕወሓት/ወያኔ) እብሪተኛ፣ ስግብግብ፣ ሕዝብን የምትጠላና ችግር ለመፍታት እውቀት የሌላት ድርጅት በመሆኗ እንጂ በአገሪቱ ውስጥ ያለው የኢኮኖሚ ችግር አስከፊነት ከፖለቲካው የማይተናነስ መሆኑን በመግለጽ መፍትሔውንም የጠቆሙ በርካቶች ናቸው።
አገራት ለኢኮኖሚ ድጋፋቸው ከሚጠቀሙበት ስልቶች አንዱና ዋንኛው ያላቸውን የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ሀብት መንከባከብ፣ መጠበቅና በተቻለ መጠንም ማሳደግ እንደሆነ ይታመናል። አገራችን ኢትዮጵያ ያሏትን በተጠቀሱት ዘርፍ የሚገኙትን ሀብቷን በአግባቡ ከተጠቀመች የኢኮኖሚ አቅሟን ለማሳደግና በዚህም የሕዝቧን የኑሮ ደረጃ ለማሻሻል እንደምትችል አያጠያይቅም። ይህንንም ተግባራዊ ለማድረግ ሁሉም ኢትዮጵያዊ በተሰማራበት የሥራ ዘርፍ በመትጋት አገራዊና ወገናዊ ኃላፊነትን ለመወጣት የበቃን ሆነን መገኘት አለብን።
የሚቻል ከሆነ በሀምሌ ውስጥ ተይዞ በነበረው የጉብኝት ፕሮግራም መምጣት በዩናይትድ ስቴትስ ካሉ በርካታ ደጋፊዎችዎ እና መልካም አሳቢዎችዎ ጋር በቀጥታ እንዲገናኙ እርስዎን በማክበር ለመጠየቅ እና ለመማጸን ነው ይህንን ደብዳቤ እየጻፍኩ ያለሁት።
(1) ሳይኮሎጂ - “ሳይኮሎጂ” የሚለው ቃል የተገኘው ከ “ግሪክ” ሁለት ቃላት ነው - ሳይኮ እና ሎጎስ። በግሪክ ውስጥ “ሳይኪ” - መንፈስ እና ሎጎስ - “ሳይንስ” ነው ፡፡ ስለዚህ ይህ ቃል “የነፍስ ሳይንስ” ሙሉ ትርጉሙ ነው ፡፡ ማለትም በ "ግሪክ ቋንቋ" ውስጥ እኛ በሥነ-ልቦና ውስጥ ነፍስ
(2) ሳይኮሎጂ - ሳይኮሎጂ የሚለው ቃል በሂንዱ ቋንቋ “ሳይኮሎጂ” ይባላል። ሳይኮሎጂ “የአእምሮ ሳይንስ” ወይም - “የአእምሮ እንቅስቃሴዎች ሳይንስ” የሚል ነው። ማለትም ፣ ‹ሳይኮሎጂ በአዕምሮአችን ፣ በአዕምሯችን የሚመራ ሳይንስ ነው ፡፡ የዚህ ቃል “ሥነልቦና” ትርጉም ከጊዜ ወደ ጊዜ ሲቀየር ታይቷል ፡፡
(3) ከአስር አመት እስከ 16 ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም. - “ነፍስ ሳይንስ” ተባለ ፡፡ ታላላቅ ደጋፊዎቹ - “ሶቅራጥስ ፣ ፕላቶ ፣ አርስቶትል ፣ ራም ፣ ሆቢስ ፣ ወዘተ.
(4) ከ 16 ኛው ክፍለ ዘመን እስከ 17 ኛው ክፍለዘመን ድረስ “ሳይንስ የአእምሮ ወይም የአንጎል ሳይንስ” ተብሎ ተጠርቷል ፡፡ ታላላቅ ደጋፊዎቹ - “ቶማስ ፣ ሪድ ፣ ሎክ ወዘተ.
(5) ከ 17 ኛው ክፍለዘመን እስከ 19 ኛው ክፍለዘመን- “ሳይንስ የንቃተ ህሊና” ተብሎ ተጠርቷል ፡፡ ጠንካራ ደጋፊዎቹ - “ዊልያም ጄምስ ፣ ቲችነር ፣ ጄምስ - ወዘተ አደረጉ ፡፡
(6) ከ 19 ኛው ክፍለዘመን ጀምሮ እስከ “የአሁኑ ጊዜ” እስከሚባልበት ጊዜ ድረስ - “ሳይንስ የባህሪ” ይባላል ፡፡ ጠንካራ ደጋፊው - ብቸኛው “ዋትሰን” ያደረገው ፡፡
Indian በሕንድ ፍልስፍና ውስጥ ፣ ትኩረት የሚሰጠው በስነ-ልቦና ውስጥ በእውቀት እና በልዩነት ጥናት ጥናት ላይ ነው ፡፡ በየትኛው ትኩረት ለሕሊና ጥናት (አዕምሮ ፣ ብልህነት ፣ በራስ አስተሳሰብ ፣ በአዕምሮ እና በነፍስ ወ.ዘ.ተ.) ላይ ትኩረት ተሰጥቶታል በዚህ መሠረት ባህሪው በ “አራት ኮርፖሬሽኑ” ውስጥ ተገል isል ፡፡ ማለትም ፣ ከእነዚህ አራት ሀብቶች የአንድ ሰው ባህሪ በደንብ እንዲገነዘቡ ትኩረት ተሰጥቶታል ፡፡
በሕንድ የሥነ-ልቦና (ሳይኮሎጂ) መሠረት - ሳይኮሎጂ በአዕምሯችን ውስጥ ካሉ “ውጫዊ ስሜቶች” የተገኙ ልምዶችን የሚያስጠብቀው ሳይንስ ነው። በሌላ አገላለጽ ፣ በአዕምሯችን ውስጥ ደህንነቱ የተጠበቀ እንዲህ ያለ ተሞክሮ - ብልህነት - ራስን - ነፍስ - ወዘተ - ሥነልቦና ነው ፡፡ የሕንድ የሥነ-ልቦና ባለሙያ ወይም አስተሳሰብ ያላቸው ሰዎች አእምሮን “ስድስተኛው ስሜት” ሲሉ ጠርተውታል ፡፡
የመጀመሪያው ደረጃ ንቃተ ህሊና ሲሆን ሁለተኛው ደረጃ ደግሞ - ንቃተ-ህሊና - ስለሆነም - ፍሪድ እና ቹቸል - የንቃተ ህሊና እና ንቃተ-ህሊና ሳይንስ አባት ተብሎም ተጠርቷል። "
ሊቲየም አይን ባትሪ ሴሎች, የኃይል ባትሪ ጥቅል, የኃይል ሊቲየም ባትሪ, 20ah ሊቲየም አይን ባትሪ, የኃይል ሊቲየም ባትሪ ጥቅል, 3.6v ሊቲየም-አዮን ባትሪ,
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ከባቢ ከተማ ከሰላ፣ ኣብ መንጎ ቀቢላታት ቤጃን ሰራዊት መንግስትን ብዝተጎሃሃረ ግጭት፣ ካብን ናብን እታ ከተማ ዘመላልስ ጎደናታት ንሓደ መዓልቲ ከምዝተዓጽወ ፓሪስ ዝመደበራ ሬድዮ ዳባንጋ ሓቢራ።
እታ ሬድዮ ንምንጭታታ ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርግሓቶ ዜና፣ ሰራዊት መንግቲ ቁጠዐኦም ኣብ ልዕሊ ዘስምዖኡ ዝነበሩ ቀቢላታት ቤጃ፣ ብ7 ታሕሳስ ድሕሪ ዝወሰዶ ተሪር ስጉምቲ’ዩ፣ ብሰኑይ 10 ታሕሳ ከም ግብረ መልሲ ህብዚ ጎደናታት ዓጽዩ ዝወዓለ።
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ከተማ ፖርት ሱዳን፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ፣ ኣብ መንጎ ቀቢላታት ሃንደንዳዋን ሓደ ክፋል ቀቢላ ቤጃ ዝኾነ ቢኒ ዓሚርን ብዝተጎሃሃረ ግጭት ብውሕዱ 3 ሰባት ከምዝሞቱን ልዕሊ 24 ከኣ ከምዝቖሰሉን ኣይርሳዕን።
ኣብቲ ዞባ ኣብ መንጎ እዞም ክልተ ቀቢላታት እናተጎሃሃረ ክመጽእ ንዝጸንሐ ቀቢላዊ ግጭትታት፣ ከህድኡ ኣይክኣሉን ዝተባህሉ ኣማሓዳሪ ዞባ ጀነራል ቓስም ዓብደል ፈረጅን ሓላፊ ጸጥትኡን ካብ መዝነቶም ተሰጕጎም’ዮም።
እተን 33 ተቓወምቲ ውድባት ብሓባር ብዕለት 1 ነሓሰ ኣብ ዝሃቦኦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቲ ቀሪቡ ዘሎ እማመ ብዉሑዱ 20 ክስረዝ ዘለዎ ዓንቀጻት፣ ከምኡ’ውን 13 ዓንቀጻት ምትዕርራይ ክግበረሉ ብምጽዋዕ እየን ነጺገንኦ።
ብመሰረት መግለጺ’ተን ውድባት፣ ክውሰኽ ኣለዎ ኢለን ዘቕረብኦ ርእይቶታት ኣብቲ እማመ ከምዘይተወሰኸ ድሕሪ ምግላጽ፣ ቦርድ ምርጫን፣ ነቲ እማመ ክጽሕፍ ዝቖመ ቆንስልን ብናጽነት ከምዘይሰርሑ ዘመልክት እዩ ክብላ መረረአን ገሊጸን።
እዚ ናብ ባይቶ ቀሪቡ ዘሎ እማመ እንተጸዲቑ፣ ኣብ ዝመጽእ ሓፈሻዊ ምርጫ መን ከምዝዕወት ድሮ ተፈሊጡ ኣሎ ማለት እዩ ዝበላ እተን ውድባት፣ ናይ ምእካብ፣ ምውዳብን፣ ምርጫን መሰል ዜጋታት ዝግህስ ስለዝኾነ፣ ሓደገኛ ኣንፈት ዘለዎ’ዩ፣ ክብላ እተን ውድባት ይገልጻ።
1600:-ክቡ) ቢንቢ አላስተኛ ብሎዎታል ወይም የህፃን ልጅዎን ሰውነት እያበላሸ አስጨንቆዎታል!!! ለነብሰ ጡር, ለአራስ ሴቶች እና ቢንቢ/ዝንብ ለሚበዛበት አካባቢ የመጀመሪያ ምርጫዎ!!!! ሰላም የሚሰጡ እና መኝታ ክፍልዎን ውበት የሚያላብሱ የአልጋ አጎበሮች በተለያየ ከለር አስመጥተናል አሁኑኑ ይደውሉልን ያሉበት ቦታ በነፃ እናደርሳለን
256 ኣባላት ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተ የመን ኣብ ኤርትራ ተታሒዞም ዘለዉ የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳ ንኽልቐቑ ፕረዚደንት ዓብዲ ሮቦ መንሱር ሓዲ ሕጋውያን ዲፕሎማስያውን ጻዕርታቱ ከሐይል ጸዊዖም።
እቲ ኣብ ሓያሎ እዋናዊ ጉዳየት የመን ብፍላይ ድማ ኣብ ጉዳያት እቲ ተኣፋፊ ኮይኑ ዘሎ ሰሜናዊ ክፋል እታ ሃገርን ምስግጋር መንግስትን ክዝቲ ዝቖመ ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተ፣ ኣብ ናይ ዝሕእለፈ ኣጀንድኡ ካብ ዘልዓሎም ነጥብታት፣ መንግስቲ የመን ንጉዳይ እቶም ኣብ ኤርትራ ተታሒዞም ኣለዉ ዝበሎም የመናውያን ገፍፍቲ ዓሳ ቆላሕታ ሂቡ ክሰርሓሉ ጠሊቡ።
ድሕሪ’ቲ ኣባላት ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተ የመን ዘቕረብዎ ጻውዒት፣ ቀዳማይ ሚኒስተር የመን መሓመድ ሳሊም ባሲንደዋ ኣብታ ሃገር ንዝርከብ ኤርትራዊ ዲፕሎማሰኛ ኣቶ መሕእመድ ሓማድ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ጸዊዑ ከምዘዘራረቦ ብሬድዮ ኤረና ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ሃገራዊ ዋዕላ ንዘተ ኣብቲ ናብ ፕረዚደንት የመን ኣቕሪብዎ ዘሎ ጠለብ፣ እቶም ንነዊሕ እዋን ኣብ ኤርትራ ተታሒዞም ዘለዉ የመናውያን ገፈፍቲ ዓሳ ክፍትሑን ካሕሳ ክወሃቦምን ተማሕጺኑ።
እቲ ሃገራዊ ዋዕላ ኣብቲ ናብ ፕረዚደንት የመን ዝልኣኾ ደብዳቤ ኣብ መወዳእታ፣ ኣብ ኤርትራ 420 የመናውያን ተታሒዞም ኣብ ከቢድ ናይ ጉልበት ስራሕ ተጸሚዶም ከምዘለዉን ብምዝኽኻር፣ ብምልኦም ክፍትሑን ድሕሪ ደጊም ድማ ኣብ ክሊ ማያት የመንን ኤርትራ ከምዚ ዓይነት ክስተት ከየጋጥምን መንግስቲ የመን ነባሪ ፍታሕ ከናዲ ተላብዮም።
ንስኻ ወይ ካልእ ሰብ ሓሚሙ፤እንተ ደኣ ምኽርን ሓገዝን ኣድልዩካ፤ ናብ ቁጽሪ ስልኪ 1177፤ኣብ ዝደለኻዮ እዋን፡ ኣብ ለይቲ ይኹን መዓልቲ፡ ክትድውል ትኽእል ኢኻ። ኣብኡ ምስ ደወልካ፡ እንታይ ሕክምና ከም ዘድልየካ፤ ከምኡውን ብዛዕባ’ቲ ኣብ ቀረባኻ ዘሎ ማእከል-ጥዕና ወይ ናይ ህጹጽ ሕክምና መቐበሊ-ቦታ፤ ኣበይ ከም ዝዀነ ክትፈልጥ ኢኻ። ኣብ ኣድራሻ ኢንተርነት 1177.seኣቲኻ ውን፤ እቲ ማእከል-ጥዕና ኣበይ ምዃኑ፤ ክትደሊ ትኽእል ኢኻ።
እዚ ጥዕና-ተመሃራይ - Elevhälsa ዝበሃል፤ ኣብ ኩሉ ኣብያተትምህርቲ ዚርከብ ናይ ተመሃሮ ናይ ጥዕና-ማእከል እዩ። ኣብዚ ቦታዚ ድማ ኩሉ እዋን፤ ሓንቲ ነርስ ኣላ፤ ገለ እዋናት ውን፡ ሓንቲ ኣማኻሪት (ኩራቶር)፤ ዶክቶር ወይ ውን ናይ ስነኣእምሮ ክኢላ፤ ኣብኡ ይርከቡ እዮም። ኣብዚ ብዛዕባ ብዙሓት ነንበይኖም ጉዳያት፤ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ንኣብነት፡ ብዛዕባ ገለ ዘጨንቐካ ነገር ወይ ናይ ከብዲ ቅርጸት እንተ ኣጋጢሙካ፤ ወይ ውን እንተ ደኣ ብገለ ነገር ቆሲልካ ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ሓደ ሰብ፡ ንህይወቱ ኣብ ዘስግእ ኩነታት እንተ ደኣ ወዲቑ፤ ናብ ቁጽሪ ቴሌፎን 112 ደውል። እዚ ኪግበር ዚክኣል ንኣብነት፡ ንስኻ ንባዕልኻ ወይ ካልእ ሰብ እንተደኣ ኣብ ሓደጋ ወዲቑ፤ ወይ ቀልቡ ኣጥፊኡ ብሃንደበት ምስ ዝወደቕ ‘ዩ።
ኣብ ካልእ ናይ ጥዕና ማእከላት ክትረኽቦም ዘይትኽእል፤ ነንበይኑ ፍሉይ-ሕክምና ክህቡ ዚኽእሉ ዶክቶራት ዘሎዉዎ፤ ገለ መቐበል-ሕሙማት ኣሎ እዩ። ንኣብነት፡ ከም ናይ ስነኣምሮኣዊ-ሓኻይም፡ ሓኪም-ዓይኒ፡ ሓኪም-ቆርበት ወዘተ ክጥቀሱ ይክኣል ‘ዩ።ኣብ ኣድራሻ ኢንተርነት 1177.se ኣቲኻ፤ ነዞም መቐበል-ሕሙማት እዚኦም ክትረኽቦም ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ኣንስትን ኣዴታትን መቐበሊ-ቦታ፤ እተን ኣዋለድቲ ነርስትታት እየን ኣብኡ ዝሰርሓ። እዚ ማእከል ጥዕና ‘ዚ፤ ናይ ኣዴታት ማእከል-ጥዕና mödravårdscentral, MVC ተባሂሉ ውን ይጽዋዕ እዩ። ናብዚ ክትከዲ እትኽእሊ፤ ጥንሲ እንተ ጌርኪ ወይ ብዛዕባ ከኒና መከላኸል-ጥንሲ (p-piller) ወይ ውን ካልእ ዓይነት መከላኸል-ጥንሲ ንምዝርራብ ምስ ዘድልየኪ እዩ።
ቋንቋ ሽወደን ዘይትዛረብ ምስ ትኸውን፤ መታን እቲ ሓኪምን እቶም ካልኦት ኣብ ክንክን-ሕማም ዘሎዉ ሰራሕተኛታት ዚህቡኻ ሓበሬታ ክትርድኦ ክትክእል፤ ተርጓማይ ንኽትረክብ መሰል ኣሎካ። ቆጸራ ናይ ሕክምናኻ ክትገብር ከሎኻ፤ተርጓማይ ከም ዘድልየካ ድማ ኣቐዲምካ ሓበሬታ ሃብ። ብዛዕባ ሓገዝ ናይ ተርጓማይ፤ ኣብ ኣድራሻ ኢንተርነት 1177.se ብዝበለጸ ሓበሬታ ኣንብብ።
የልዩ ስፖርት ድረ-ገጽ የፖድካስት መሰናዶውን የመጀመሪያ ክፍል ከአለማችን ‘የምንጊዜም ምርጥ የረጅም ርቀት ሯጭ’ እና የተሳካለት የንግድ ሰው አትሌት ኃይሌ ገብረስላሴ ጋር አዝናኝ እና አስተማሪ ቆይታ በማድረግ ጀምሯል፡፡
ኃይሌ በዚህ መሰናዶ ከስኬታማ አትሌትነት ወደ ስኬታማ ነጋዴነት የነበረውን ሽግግር እና ፈተና፤ ስለ ኢትዮጵያውያን የስራ ባህል፤ ለዘመኑ ወጣት አትሌቶች ከራሱ ልምድ በመነሳት ከሩጫ በኋላ ስለሚጠብቃቸው ህይዎት እና ማድረግ ስላሉባቸው ጥንቃቄዎች ምክሩን ለግሷል፡፡
በተጨማሪም ስለ ቢዝነስ አርዓያው፡ ከ3000 በላይ ሰራተኞችን ቀጥሮ ስለሚያሰራው፡ በየአመቱ ለመንግስት በመቶ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ብሮችን በግብር መልክ ስለሚያስገባው እና ከቢሊዮን ብሮች በላይ መዋዕለ ንዋይ ስለሚንቀሳቀስበት ቢዝነሱ፡ ከልቡ ስለሚወዳት ኢትዮጵያ እና በቀጣይ አዲስ ስለሚጀምራቸው የኢንቨስትመንት አይነቶች ብዙ የሚለን ይኖረዋል፡፡
የግንቦት ፀሀይ ጉልበትዋን የምታሳይ ይመስል በሙሉ ሀይሏ ወጥታለች:: የሞተር ጀልባዎችና አሳን ፍለጋ የሚዋኙ ዳክየዎች የሚያሰሙት ድምፅ ልዩ ሐሴትን ይሰጣል:: ማእባሉም ብድግ እያለ ሲፈርጥ.....እንደገና ተነስቶ በአራትና ባምስት ረድፍ ሆኖ ወደ ሀይቁ ዳርቻ ሲገሰግስ....ደግሞ አሸዋውን ወደዳር ሲገፋ.... የሚፈጥረው ትእይንት እውነተኛ የአይን ምግብ ነው:: የሀይቁ ውሀ በእጅ ጨለፍ አድርገው ቢያዩት ጥርት ያለ ሲሆን:- እንዲሁ ሲታይ ግን ወርቃማ ነው:: ላንጋኖ! ከሐይቁ ዳርቻ ላይ እዚህም እዚያም የሚዋኙ.... የሚንቦጫረቁ.... ሰዎች አሉ::
ትዝታ በሀይቁ ዳርቻ ቆማለች:: ቀደም ብላ ዋኝታ ስለነበር በውሀ ርሶ የነበረውን ረጅም ፀጉሯን የፀሀይዋ ጉልበት ኩችር አድርጎ ፍሪዝ አስመስሎታል:: ሰማያዊ የጡት ማስያዣዋ ዳሌዋ ላይ እንደነገሩ ካሸረጠችው ብጣቂ ጨርቅ ጋር ተስማምቷል:: አይኗን የሸፈነው ጥቁር መነፅር ቀይ ፊቷን ቢያጎላውም ለፀሀይ መከላከያ የተቀባችው ቅባት ነጭ አስመስሏታል::
የአሸዋው ግለት ረመጥ ላይ እንደቆመች ሁሉ በእግሮችዋ ጣቶች መሀል ተሰምቷታል:: ነገርግን ውስጧን ሰቅዞ የያዛት የሀዘን እንጉርጉሮ, ብቸኝነት, የሶስት አመት ከንቱ ትዳርዋ..... ከአሸዋው ግለት የበለጠ ነበር::
"Damn you Kasa!" .. አለች ባሏን እያሰበች:: እዚች ቦታ የዛሬ ሶስት አመት ለጫጉላ ሽርሽር (ሀኒ ሙን) መጥተው ነበር:: እዚሁ ቦታ ቆመው... ላይለያት! ላትለየው የተገባቡት ቃል ትዝ እያላት ውስጥ ውስጧን አብሰለሰላት:: ሶስት አመት የገነባችው ትዳር ፍሬ አልባ መሆኑ ሲታሰባት...ተቆጨች:: የሱ እናት....."በቅሎ" እያሉ የሚሰድቧትን ባስታወሰች ቁጥር በእልህ ሆድ ባስ ይላታል::
ዛሬ ግን ወርቃማውን ውሀ እያየች ወደውስጧ አነባች:: በሀይቁ ዳር በጋለ አሸዋ ላይ ቆማ.... ቆዘመች:: ተከዘች....ትዝታ! በትዝታ ፈረስ እስኪበቃት ጋለበች::
"ይበለኝ.....የጄን ነው ያገኘሁት...." የሚለው የጥበቡ ወርቅዬ ዘፈን ባምሮዋ ተመላለሰ". ... .. አሁን ወደውስጥ ማንባቷ ቀርቶ አይኖችዋ መረጣጠብ ጀመሩ:: በሆድዋ ውስጥ ያለው ትንሹ ካሳም ገልበጥ እንደማለት አለ ::.... እናቱን ለማባበል ይመስል::
ላንጋኖ ዋቢሸበሌ ሆቴል ከበረንዳው ላይ ሆኖ ትልቅ መፅሀፍ ያነብ የነበረ ሰውየ ድንገት መግነጢሳዊ የውበት ሀይል በሀይቁ ዳር ያየ ይመስል ተስፈንጥሮ ተነሳ:: አያት አተዋላት:: ጎመጃት!! "አይ ውበት!" እያለ ሲያስተውላት ቆይቶ የአሸዋው ግለት እያቃጠለው ወደሀይቁ ዳር ሄደ:: በቀረባት ቁጥር ስሜቱ እየነቃ "ውጣባት!" የሚል ስሜት ተፈታተነው:: 6 ሜትር ያህል ርቀት ሲቀረው ቆሞ ማድነቅን መረጠና እዚያው ባለበት ቆመ:: የሷ መቆዘም የተጋባበት ይመስል.... እሱም እዛው ፈዞ ቀረ::
ለብቻችን ትልቅ ግዛት ይገባናል የሚሉ የሚመስሉት ክብ መቀመጫዎችዋ, በለሙያ አናጢ የሰራው የአልጋ ሸንኮር የሚመስለው ባትዋ, ዳሌዋ.... ቁመትዋ.... በየተራ ውበቷን አደነቀ::
ትዝታ ድንገት ከገባችበት ትካዜ ነቃ አለች:: አንድ ሰው በእርግጥ ከህዋላዋ አለ:: ቀስ ብላ መነፅሯን አውልቃ ዞር ስትል ከሰውየው ጋር ተጋጩ....በአይናቸው:: ይህ ግጭት ትልቅ ብልጭታን ፈጠረ:: የዛሬ 3 ዓመት ባልዋን ስታገባ የነበራት ሙቀት ተመልሶ ውስጧ የገባ ይመስል ልቧ ጮቤ ረገጠች::
ውስጧ ""ተስፋ አለኝ....ወደፊት ተስፋ አለኝ.... ምናልባት ከዚህ ሰውዬ ጋር.... የተሰበረን ልብ የሚጠግን ፈጣሪ እሱ ያውቃል...." እያለ ብዙ ለፈለፈ::.
ሰውየው እንተዋወቅ በሚል አይነት እጆቹን ለሰላምታ ዘረጋ:: የተዘረጋውን እጅ በደስታ ጨበጠችው:: ምንም ቃላት ሳይለዋወጡ ተያይዘውም ወደሆቴሉ በረንዳ ተግዋዙ::
በዚያ ሆነው ..... ለባልዋ የነበራትን ፍቅር, የዛሬ ሶስት አመት እዚህ ቦታ ምን እንደተፈጠረ.... አሁን የ3 ወር እርጉዝ መሆንዋንና.... ባልዋ ደግሞ ልጅ እንደማይፈልግ::- በዚህም ምክንያት ከቤት እንዳስወጣት....ነገረችው:: ይህንን ሁሉ ስትነግረው ድምፅዋ በሲቃና በእልህ ይቆራረጥ ነበር:: አይኖችዋም ያነቡ ነበር::......ዛሬም ግን ባልዋን በጣም እንደምትወደው መናገሯን ቀጠለች....
"ሽሽሽሽሽሽ" በቃሽ አታልቅሺ..... አሁን ሁሉም አልፏል አላት:: ሊያቅፋት ወደሷ እየተጠጋ:: የድምፁ ቅላፄ... ሊያለቅስ የተዘጋጀ ህፃን ይመስላል:: ደነገጠችና ቀና ብላ አየችው:: ጉንጮቹ በእንባ ርሰዋል:: ይህንን ስታይ እሷም የባሰ ተነፋረቀች:: የህዋላ ዘመን ክፉ ገጠመኞቻቸውን በእንባ ያጥቡት ይመስል አንገት ላንገት ተቃቅፈው ተላቀሱ::
ሳሮን...ስምህ/ሽ በጣም ትርጉም ያለው ስም ነው:: የምድረበዳ አበባ (ተክል/ፅጌረዳ)! :: የዋርካ ዛፍ ስለተከልሽ/ክ እንክዋን ደስ ያልን!.... እስኪ አትጥፋ/ፊ::
ስሊፕና ሳሮን....ለአስተያየታችሁ በጣም አመሰግናለሁ:: ዮዲትና ቻይናም ጥርጥራችሁ ቢወገድ ብየ...ህምምም የሚል ግጥም ከዚህ በላይ ለጥፌ ነበር:: እንግዲህ እኔ ዝምታን መርጫለሁ:: ለማንኛውም ስጋታችሁን ተረድቻለሁ::
[quote=" ዮዲትና ቻይናም ጥርጥራችሁ ቢወገድ ብየ...ህምምም የሚል ግጥም ከዚህ በላይ ለጥፌ ነበር:: እንግዲህ እኔ ዝምታን መርጫለሁ:: ለማንኛውም ስጋታችሁን ተረድቻለሁ::
ሰብ እንም ተላጋም ተፉጃመሁ ተላኘም ፈርዝዋዜም ቴሀን በቅረር ተሟሟችም ውርም ቲሰጅነ ገባት አሙላላንም አቅለሁ ናወለወም ዋጥራምትም ራዘንም የቅባጨሁ ውዶ መመረሁ ተፏንም ክቻ አትረደንም ወኔት ኋተረንም የዱያ አልፋታ በቁም አዞቋንም ጮብሶ ቤት ቲትሜና ጥማት ሟገረንም ቴጦፍም ዋምዋሜ ቀብር ጔጔተንም...... ሠላም ተበርቼ.......!!
(ዋዜማ ራዲዮ)- በደቡብ ብሄር፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች ክልል የሚኖሩት ኮንሶዎች ቀደም ሲል በልዩ ወረዳ አስተዳደደር ስር የነበሩ ቢሆንም ከሦስት ዓመት ወዲህ ግን የሰገን አካባቢ ህዝቦች ዞን በተሰኘ አዲስ ዞን በወረዳ ደረጃ ተወስነው ተቀምጠዋል፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የዞን አስተዳደር ይገባናል ጥያቄ አንስተው ከክልል እስከ ፌደራል መንግስት አቤቱታ ሲያሰሙ ቆይተዋል፡፡ ሆኖም በዞን የመደራጀት የመብት ጥያቄያቸው ተቀባይነት ሊያገኝ አልቻለም፡፡
ኢህአዴግ-መራሹ መንግስት በማንነትና አስተዳደር ላይ የሚነሱ ጥያቄዎችን በመፍታት ረገድ ጥሩ ታሪክ የለውም፡፡ የኮንሶዎች ጥያቄ ህገመንግስታዊ ቢሆንም አወንታዊ ምላሽ መስጠት አንድምታዎች ስላሉት ጥያቄውን ማዳፈኑን መርጧል፡፡ እንደ ኮንሶ ሁሉ በደቡብ ክልል ያሉ ሌሎች ብሄረሰቦችም ተመሳሳይ የአስተዳደራዊ ለውጥ ጥያቄ እንዳያነሱ ስጋት የገባው ይመስላል፡፡ ከኮንሶ ሌላ በክልሉ እስካሁንም የሚንከባለሉ ተመሳሳይ ጥያቄዎች አሉ፡፡ የአስተዳደርዊ ጥያቄ ለብሄረሰቡ ተወላጆች ራስን ዕድል በራስ ከመወሰን ጋር፣ ከስራ ዕድል፣ ከመልካም አስተዳደር፣ ኢኮኖሚያዊ ዕድገትንና ፍትሃዊ ተጠቃሚነትና ከበጀት ድጎማ ጋር የሚቆራኝ ስለሆነ አንገብጋቢ ጉዳይ ነው፡፡ ምንም እንኳ አስተዳራዊ አከላልና የማንነት ጥያቄዎች በክልሉ የግጭት ምክንያት ቢሆኑም እስካሁን የኮንሶዎች ጥያቄ ወደ ይፋዊ ግጭት አላመራም፡፡ እስካሁን ባለው ሂደት ግን የኮንሶዎች ጥያቂ በቀላሉ የሚቀለበስ አይመስልም፡፡
ህገ መንግስቱ ከፀደቀ ጀምሮ በብሄር ፌደራሊዝም አወቃቀር ሳቢያ ላለፉት በርካታ ዓመታት የተለያዩ ብሄረሰቦች በአስተዳደር አከላለልናማንነት ዙሪያ ጥያቄዎችን ሲያነሱ ኖረዋል፡፡ ኢህአዴግ-መራሹ መንግስት ግን በማንነትና አስተዳደር ላይ የሚነሱ ጥያቄዎችን በመፍታትረገድ እምብዛም ጥሩ ታሪክ የለውም፡፡ የብሄረሰቦችን የራስን ዕድል በራስ የመወሰን ጥያቄ ፣ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ እንደሚያከብር ሌትተቀን የሚሰብከው ኢህአዴግ ፣ለህጋዊ ጥያቄዎች ህገመንግስታዊ መፍትሄዎችን ከመስጠት ይልቅ በፖለቲካዊ እርምጃ ጥያቄዎችንማዳፈንን እንደሚመርጥ የሚያረጋግጡ ብዙ ማሳያዎች አሉ፡፡ በደቡብ ክልል እንኳ ከስልጤ ብሄረሰብ ማንነት ጥያቄ በስተቀርበሰላማዊና ዲሞክራሲያዊ መንገድ የተፈቱ ጥያቄዎች እምብዛም የሉም፡፡በተለይ በደቡብ ክልል አስተዳደራዊና የማንነት ጥያቄዎችቀዳሚ ከሚባሉት የግጭት ምክንያቶች የሚመደቡ እንደሆኑ በበርካታ ጥናቶች የተረጋገጠ ጉዳይ ነው፡፡
የሀገሪቱ ህገመንግስት ፀድቆ ደቡብ ክልል በክልል ደረጃ ከተዋቀረ ጊዜ ጀምሮ የኮንሶ ብሄረሰብ በልዩ ወረዳ አደረጃጀት ራሱን በራሱ ሲስተዳድር ቆይቷል፡፡ ከ2003 ዓ.ም ጀምሮ ግን የክልሉ መንግስት ስምንት ብሄረሰቦችን በአንድ ላይ ያቀፈውን የሰገን አካባቢ ህዝቦች ዞን ሲያቋቁም ኮንሶ ከልዩ ወረዳነት ደረጃው ዝቅ ብሎ በወረዳ ደራጃ እንዲዋቀር መደረጉ ይታወሳል፡፡ የሰገን አካባቢ ህዝቦች ዞን በአሁኑጊዜ ያቀፋቸው ብሄረሰቦች ኮንሶ፣ አሌ፣ ቡርጂ፣ አማሮ፣ ደራሼ፣ ኩሱሜ፣ ሞሴና ማሽሌ ናቸው፡፡
ኮንሶዎች ግን ድሮ የነበራቸውን የልዩ ወረዳ አስተዳደራዊ ደረጃ ተነፍገው ከሌሎች ሰባት ወረዳዎች ጋር በአዲሱ ዞን ስር በወረዳ ደራጃእንዲተዳደሩ መደረጋቸው “ህገመንግስታዊውን ራስን በራስ የማስተዳደር መብታችንን ይጋፋል” በማለት በተከታታይ ቅሬታ ማሰማታቸውበተለያዩ የውጭ እና ሀገር ውስጥ መገናኛ ብዙሃን ሲዘገብ ቆይቷል፡፡ አሁኑ ገፍቶ የመጣው የኮንሶዎች ጥያቄ ግን “የቀድሞው ልዩ ወረዳአደረጃጀት ይመለስልን” የሚል ሳይሆን “የዞን አስተዳደር ይገባናል” የሚል በመሆኑ ክልሉን ለሚመራው ደኢህዴንም ሆነ ለኢህአዴግ-መራሹ መንግስት ራስ ምታት እንደሆነባቸው ግልፅ ነው፡፡
የብሄረሰቡ ተወካዮች ከጥቂት ጊዚያት በፊት እንደገና በተጠናከረ መንገድ ጥያቂያቸውን ቢያቀርቡም የክልሉ መንግስት በድጋሚ ውድቅአድርጎባቸዋል፡፡ እንዲህ ዓይነት ጥያቄዎችን በህገመንግስታዊ አግባብ እንዲፈታ በደቡብ ክልል ብቻ የተቋቋመው የብሄረሰቦች ምክርቤትም “አሁን ባላችሁበት አስተዳደራዊ አደረጃጀት ቀጥሉ” የሚል ውሳኔ ሰጥቷቸዋል፡፡ ተወካዮቹ በክልሉ ሳይወሰኑ ጉዳያቸውንለፌደሬሽን ምክር ቤት ቢያቀርቡም “ጥያቄያችሁን በክልሉ መንግስት በኩል አልፎ መምጣት አለበት” የሚል ምላሽ እንደተሰጣቸውይገልፃሉ፡፡
በህገመንግስቱ መሰረት የራስን ዕድል በራስ የመወሰን ጥያቄ ለማቅረብ ከጠቅላላ ህዝቡ ውስጥ አምስት በመቶ ፊርማ ማሰባሰብ በቂነው፡፡ ኮንሶዎች ግን ከሃምሳ ሺህ ፊርማ በላይ በማሰባሰብ ከመስፈርቱ አልፈው በመሄድ ብቻ ሳይሆን ጥያቄውን በወረዳቸው ምክር ቤትበማፀደቅ ጥያቄው የብዙሃኑ ይሁንታ ያለው መሆኑን ለማሳየት ችለዋል፡፡፡ ጉዳዩን በቅርበት የሚከታተሉ የህገመንግስት ባለሙያዎች ግንውሳኔው የክልሉን ህገመንግስት የሚጥስ ኢፍትሃዊ ውሳኔ ነው በማለት ይተቹታል፡፡
ጥያቄው በክልሉ በሙሉ በሚኖረው ያልተፈለገ ፖለቲካዊ፣ ህገመንግስታዊ፣ አስተዳደራዊና የበጀት አንድምታ የተደናበረ የሚመስለውደኢህዴን እና በደኢህዴን የሚመራው የክልሉ መንግስት የህዝቡን እንደራሴዎች በሃሰት ፖለቲካዊ ክሶች እየወነጀለ ማሰሩን፣ ከስራማባረሩንና ማስፈራራቱን እንደተያያዘው ተወካዮቹ በተደጋጋሚ ለውጭ መገናኛ ብዙሃን ሲናገሩ ይደመጣሉ፡፡ “ጥያቂያችን ሰላማዊናህጋዊ ሆኖ ሳለ የክልሉ መንግስት ልዩ ታጣቂ ኃይል አሰማርቶ ወከባና ማስፈራሪያ እያደረሰብን ነው” በማለትም ቅሬታቸውን ያሰማሉ፡፡
ኮንሶዎች በአዲሱ የሰገን አካባቢ ዞን ከተካተቱት ሌሎች ሰባት ብሄረሰቦች አንፃር ሲታዩ ከፍተኛ የህዝብ ብልጫ አላቸው፡፡ ስለሆነምበዞኑ መንግስታዊ ቢሮክራሲ ስር የሚገኙትን የስራ ዕድሎች፣ ፖለቲካዊ ሹመቶችንና ፌደራል መንግስቱ የሚመድበውን የበጀት ድጎማበቁጥር አናሳ ከሆኑት ብሄረሰቦች ጋር ለመጋራት ለመጋራት ስለተገደዱ ቀደም ሲል ያጣጥሙት የነበረውን ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነትናፖለቲካዊ ስልጣን ሸርሽሮባቸዋል፡፡ ይህም የተጎጂነት ስሜት እንደፈጠረባቸው ዓሌ የማይባል ነው፡፡
ጥያቄው ህገመንግስታዊ መሆኑ ብቻ ሳይሆን ከህጋዊው መስፈርቶች አንፃርም ቢታይ ኮንሶዎች በዞን ደረጃ ራሳቸውን በራሳቸውማስተዳደር የሚበዛባቸው አይደሉም፡፡ ከጠቅላላ ህዝቡና የተማረ ሰው ኃይላቸው ብዛት፣ ከመልክዓ ምድር አቀማመጥ፣ ከቆዳ ስፋት፣ከማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነትና ከማንነት አኳያ ሲመዘን በዞን አስተዳደራዊ ዕርከን ራሳቸውን በራሳቸው ለማስተዳደርየሚያንሱ እንዳልሆኑ ታዛቢዎች ይስማሙበታል፡፡ ከአስር ዓመት በፊት በተደረገው ህዝብ ቆጠራ የኮንሶ ብሄረሰብ ህዝብ ብዛት ከሦስትመቶ ሺህ በላይ ነበር፡፡
ኢህአዴግ-መራሹ መንግስት ኮንሶዎች ላነሱት “የዞን ይገባናል” ጥያቄ አወንታዊ ምላሽ ቢሰጥ ሰፊ ፖለቲካዊ፣ ህገመንግስታዊ፣አስተዳደራዊ እንዲሁም የበጀት አንድምታዎች እንደሚኖረው ካለፉት ልምዶቹ እንደተገነዘበ ሳይታለም የተፈታ ነው፡፡ ለዚህም ይመስላልፍትሃዊውን ጥያቄ ማዳፈን የመረጠው፡፡
ደኢህዴን/ኢህአዴግ-መራሹ መንግስት ለኮንሶዎች ዞን አስተዳደርን ቢፈቅድ “ተመሳሳይ አስተዳደራዊ ጥያቄዎች ላሏቸው ሌሎችብሄረሰቦች ቀዳዳ መክፈት ይሆንብኛል” ብሎ ይሰጋል፡፡ ክልሉ ከሃምሳ ስድስት በላይ ብሄረሰቦችን በማቀፉ የራስን ዕድል በራስ የመወሰንጥያቄዎች እንደ አሸን ፈልተዋል፡፡ ለአብነት ያህል በወረዳ ደረጃ ተወስኖ የሚኖረው የጎፋ ብሄረሰብ ራሱን በዞን ደረጃ ለማስተዳደር አቤቱታ ካቀረበ በርካታ ዓመታት ቢቆጠሩም የክልሉ መንግስት ግን “የዝሆን ጆሮ ይስጠኝ” እንዳለ ነው፡፡
የሰገን አካባቢ ህዝቦች ዞንከመዋቀሩ በፊት የደራሼ ብሄረሰብ ራሱ እንደ ኮንሶ ሁሉ በልዩ ወረዳ ደረጃ ራሱን በራሱ ያስተዳድር ስለነበር አሁን ለኮንሶ ዞን ይገባኛልጥያቄ አወንታዊ ምላሽ ቢሰጥ ደራሼዎችም ተመሳሳይ ጥያቄ የማያነሱበት ምክንያት የለም፡፡ ከሦስት ዓመት በፊት የፌደሬሽን ምክርቤት የዘጠኙንም ክልሎች ግጭት ካርታ ሲያስጠና የሰገን አካባቢ ህዝቦች ዞን ትላልቆቹ ኮንሶ እና ደራሼ ብሄረሰቦች ይሁንታቸውንሳይሰጡበት በክልሉ መንግስት ውሳኔ ብቻ በጥድፊያ ስለመቋቋሙ በቂ መረጃዎች አሉ፡፡
በሌላ በኩል ግን በደቡብ ክልልም ሆነ በሌሎች ክልሎች ከኮንሶዎች ያነሰ ህዝብ ብዛት እያላቸውም እንኳን በዞን አስተዳደር ራሳቸውንበራሳቸው የሚያስተዳድሩ ብሄረሰቦች መኖራቸው የደኢህዴን/ኢህአዴግ መንግስት መርህ አልባ፣ በተቃርኖ የተሞላና ራስን በራስየማስተዳደር መብትን እንደ አመቺነቱ የሚሸራርፍ መሆኑን ቁልጭ አድርገው ያሳያሉ፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ኮንሶዎች ለህዝብ ተወካዮችምክር ቤት እና ለደቡብ ክልል ምክር ቤት በደኢህዴን/ኢህአዴግ ጥላ ስር ያስመረጧቸው ተወካዮቻቸው ጥያቄውን ተፃረው በመቆማቸውህጉ ሚጠይቀውን ፊርማ አሰባስበውውክልናቸው እንዲነሳላቸው ለምርጫ ቦርድ ጥያቄ ቢያቀርቡም እስካሁን ምላሽ አለማግኘታቸውለኢህአዴግ-መራሹን መንግስት ተቃርኖ ሌላኛው ዓይነተኛ ማሳያ ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል፡፡
በዞን ደረጃ ራስን በራስ ማስተዳደር ከደቡብ ክልል በስተቀር በሀገሪቱ ሌሎች ክልሎች ህገመንግስታዊ ዕውቅና የለውም፡፡ በሀገሪቱህገመንገስት መሰረት እውቅና ያላቸው መንግስታዊ እርከኖች ፌደራል መንግስት፣ ክልላዊ መንግስት እና ወረዳ ብቻ በመሆናቸው ሌሎች ክልሎች ዞንን እንደ መንግስታዊ ዕርከን ያቋቋሙት ለአስተዳደራዊ አመቺነት ሲሉ ብቻ ነው፡፡ በደቡብ ክልል ብቻ ዞን ህገመንግስታዊየአስተዳደር እርከን ሆኖ የተደራጀው በሽግግሩ ዘመን የነበሩት አምስት ክልሎች በኋላ ላይ ተዋህደው የአሁኑን ደቡብ ክልል ሲመሰርቱትላልቅ ብሄረሰቦች ቢያንስ በዞን ደረጃ ራሳቸውን በራሳቸው በማስተዳደር እንዲካሱ ለማስቻል ታስቦ ነበር፡፡
ፌደሬሽን ምክር ቤት አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ውስጥ ከሚገኘው የሰላምና ደህንነት ጥናት ተቋም ጋር በመተባበር ደቡብ ክልልን ጨምሮበዘጠኙም ክልሎች የግጭት ካርታ እና ግጭት ትንተና ጥናት በበማካሄድ ዳጎስ ያለ ሰነድ ቢያዘጋጅም እስካሁን የብሄረሰብ ግጭትዓይነቶችንና ምክንያችን መሰረት ያደረገ ብሄራዊ የግጭት አፈታት ፖሊሲ መንደፍ አልቻለም፡፡ በሀገሪቱ እስካሁንም የብሄረሰብ ግጭቶችየሚፈቱት በፖለቲካዊና አስተዳደራዊ መንገድ ብቻ በመሆኑ ዘላቂ መፍትሄ ማግኘት አልተቻለም፡፡
ምንም እንኳን በብሄረሰቦች መካከልም ሆነ በብሄረሰቦችና በመንግስት መካከል የሚነሱ ግጭቶችን የመፍታት ህገመንግስታዊ ስልጣንየፌደሬሽን ምክር ቤት ቢሆንም ብዙውን ጊዜ ፈጥኖ አስተዳደራዊና ፖለቲካዊ እርምጃዎችን የሚወስደው ግን የስራ አስፈፃሚው አካልየሆነው ፌደራል ጉዳዮችና አርብቶ አደር ልማት ሚንስቴር ሆኖ ቆይቷል፡፡ በተለይ ሚንስቴር መስሪያ ቤቱ በአዋጅ ከፌደሬሽን ምክር ቤትጋር ተደራራቢ የሆነ ስልጣን ስለተሰጠው ተቋማዊ አለመግባባትና የሃላፊነት መደራረብን እንዳስከተለ በጉዳዩ ላይ ጥልቅ ጥናት ያካሄዱት እነ ፕሮፌሰር ሳራ ስሚዝ፣ ዶክተር አሰፋ ፍስሃና ዶክተር ፀጋዬ ረጋሳ በተለያዩ ጥናቶቻቸው ጠቁመዋል፡፡
በጠቅላላው ሲታይ በአሁኑ ወቅት በሀገሪቱ አስተዳደራዊና የማንነት ጥያቄዎች እየጨመሩ እንጂ እየቀነሱ አልመጡም፡፡ ከኮንሶ ሌላበትግራይና አማራ ክልል ገፍተው የመጡት የወልቃይትና ቅማንት ህዝቦች አስተዳደራዊና የማንነት ጥያቄዎችም ኢህአዴግ-መራሹንመንግስት ውጥረት ውስጥ የከተቱት ይመስላል፡፡ እስካሁን ባለው አካሄድ የኮንሶዎች ጥያቄም በቀላሉ የሚቀለበስ አይመስልም፡፡.
ኣብ ቨርምድኦ: ካብ ምሉእ ሽወደን ዚበዝሓ ደሴታት: ሓውሲ-ደሴታትን: ከውሓውያን ደሴታትን ኣለዋ። ቨርምድኦ ካብ ውሽጢ ክሳብ ደገ ምስ እኩባት ደሴታት ስቶክሆልም ክትጽብጸብ ትኽእል። ነዝን: ህዝባዊ መጓዓዝያ ካብ ስቶክሆልም 20 ደቓይቕ ጥራይ ስለ ዚወስድን ድማ ንብዙሓት ናብ ቨርምድኦ ኪግዕዙ ምኽንያት ይኾኖም። ብሚእታዊ እንተ ርኢናዮ: ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 30 ዓመታት: ቨርምድኦ ኮሙን እታ ካብ ኮሙናት ሽወደን ዝዛየደ ምውሳኽ ህዝቢ ዝተራእየላ ኮሙን’ያ።
እዚ ምዕባለ’ዚ: ኣብ ከባቢ ማእከል ታሪኸ-ኢንዱስትርያዊ ቦታታት ጉስታቭስበሪ: ሰሓብትን ፍሉያትን መንበሪ ቦታታት ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ከም ዚህነጹ ጌሩ’ሎ። ክሳብ 2025 ዓ. ም. ብጠቕላላ 2300 ሓደስቲ ገዛውቲ ኪህነጹ’ዮም።
ናብ ቨርምድኦ ዚኸዳ ኣውቶቡሳት ኣብ ስቶክሆልም ካብ ዚርከብ ስሉሰን ዚበሃል ቦታ ይነቕላ። ቍጽረን ከኣ ብ4 ይጅምር። ኣውቶቡስ ጌርካ ናብ ዚበዝሑ ብመሬት ኪብጽሑ ዚኽእሉ ቦታታት ክትከይድ ትኽእል።
ስዊድን አብ ቤት ማዘጋጃታትን ክልላዊ ቤት ምኽሪታትን (County Councils) ዝተኸፋፈለት እያ፡፡ እዚኦም፤ ሓላፍነታት መንግስቲ ስዊድን ዘይኮኑ ዋኒናትን ንጥፈታትን ህዝባዊ ረብሓ ይፍፅሙ፡፡ ሕጊ ከባብያዊ ምምሕዳር፤ እቶም ቤት ማዘጋጃታትን ክልላዊ ቤት ምኽሪታትን (County Councils) ክገብርዎ ዝግብኦምን ዘይግብኦምን ይቆፃፀር፡፡ አብ ስዊድን 290 ቤት ማዘጋጃታት አለዉ፡፡ ቬርምዶ ካብአቶም ሓንቲ እንትትኾን 39 000 ተቐማጦ አለውዋ፡፡ ስቶክሆልም እታ ዝዓበየት እንትትኾን 900 000 ተቐማጦ አለውዋ፡፡ እታ ማእኸለወይቲ ቁፅሪ ዘለዋ እትበሃል ቤትማዘጋጃ ኸባቢ 15 000 ተቐማጦ አለውዋ፡፡
ምስ መብዛሕቲአን ካልኦት ሃገራት እንትነፃፀር ከባብያዊ ዓርሰ ምምሕዳር አብ ስዊድን ምዕቡል እዩ - ሕድሕድ ቤት ማዘጋጃ ብዛዕባ ናይ ዓርሱ ንጥፈታት ንክውስን ዓብዪ ናፅነት አለዎ፡፡
መንግስቲ፤ ቤት ማዘጋጃታት ክንዲ ዝተኽአለ መጠን ብዛዕባ ናይ ዓርሶም ንጥፈታት ንክውስኑ ይደልዮም፡፡ ብኻሊእ ወገን፤ መንግስቲ ነቶም ቤት ማዘጋጃታት ዘመሓድሩ ሕግታት ይውስን፡፡
መጠን ከባብያዊ ግብሪ ናይ ምውሳንን ግብሪ ናይ ምእካብን መሰል አብ ስርዓተ ምሕደራ እቲ ጠቓሚ ኩነታት እዩ፡፡ ናይ ቤት ማዘጋጃታት ዋና ፍልፍል አታዊ፤ ዳርጋ 60 ምኢታዊ፤ ካብ ከባብያዊ ግብሪ ዝርከብ እዩ፡፡ ስለዝኾነ፤ ናይ ቤት ማዘጋጃታት እቲ ሓደ ወሳኒ ዕዮ ንተቐማጦ ናይ ስራሕ ዕድል ምፍጣር እዩ፡፡ አቶም አብቲ ቤት ማዘጋጃ ዝተመዝገቡ ወይ ንብረት ዝውንኑ ተቐማጦ፤ አባላቱ እዮም፡፡
ህዝቢ ምምሕዳራዊ ሰነዳት ናይ ምርካብ መትከል፤ ንኹሎም ዜጋታት ሰዊድንን ወፃእተኛታትን ካብ ህዝባውን ምምሕዳራውን ሰነዳት ክርብሑን ክሳተፉን መሰል ይህቦም፡፡ ሕድሕድ አባል ናይቲ ቤት ማዘጋጃ ብምምሕዳራዊ ቤት ፍርዲ ክልል (County Administrative Court) ዝርአዩ ውሳነታት ሕጋውነት ናይ ምርካብ መሰል ውን አለዎ፡፡
አብ ቤት ማዘጋጃታት ዝርከብ ከባብያዊ ዴሞክራሲ ጠቓሚ አካል ዴሞክራሲ ስዊድን እዩ፡፡ ሕድሕድ ቤት ማዘጋጃ፤ ወኪላት ፖለቲካዊ ፓርቲታት ዘለውዎ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ከተማ (City Council Assembly) አለወን፡፡ እቲ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ከተማ (City Council Assembly) ን ፈፃሚ ኮሜቴ (City Executive Committee)ን ንካልኦት ኮሚቴታትን ይስይም፡፡
ጠቕላላ ምርጫ ፓርላማ፤ጉባኤ ቤት ምኽሪ ከተማ (City Council Assembly)ን ቤት ምኽሪ ክልል (County Council)ን በብ አርባዕተ ዓመቱ ብተመሳሳሊ መዓልቲ ይካየድ፡፡
ውሕስነት ካሳ ንስድራ ቈልዑ: ንሕሙማትን ምግደራ ንዘለዎም ሓገዝ ኣብ ምሃብ ሓላፍነት ይወስድ። ብተወሳኺ’ውን ጥሮታ: ውሕስነት ወላድን ሓገዝ ክራይ-ገዛን ይከፍል።
እዚ መካነ-መርበብ’ዚ ነቶም ኣብ ቀረባ እዋን መንበሪ ፍቓድ ዝወሰዱ ኣብ ኣውራጃ ስቶክሆልም ዚቕመጡ ዚምልከት’ዩ። እዚ መካነ-መርበብ ነቶም ማሕበረሰብ ሽወደን ብኸመይ ከም ዚሰርሕ ኪፈልጡ ሓበሬታ ዚደልዩን: ኣብ ዝተፈላለዩ ጕዳያት ኣበይ ሓገዝ ከም ዚረኽቡን ዘርኢ ሓባር-መንገዲ’ዩ።
እዚ መካነ-መርበብ’ዚ ኣብ ሽወደን ጋሻ ምዃን ከመይ ከም ዚኾነ ዚነግር’ዩ። ኣብ ሽወደን ሓድሽ ገሻ ከለኻ ግድን ክትሓስበሎም ዘድልየካ ነገራት ኣለዉ። ኣብ ቤ/ጽ ግምጃ-ሃገር (ስካተቨርከት) ምምዝጋብ የድልየካ። ኣብ ሽወደን ካብ ዚርከብ ማሕበራዊ ስርዓተ-ውሕስነት ክትካፈል ክትክእል’ውን ኣብ ቤ/ጽ ውሕስነት ካሳ ክትምዝገብ ኣለካ።
Sfi (ስዊድንኛ ን ስደተኛታት) አፍ መፍትሒ ቋንቆኦም ካብ ስዊድንኛ ወፃኢ ንዝኾኑ ዓበይቲ (ዝአኸሉ) ስደተኛታት ዝወሃብ መሰረታዊ ትምህርቲ ቋንቋ ስዊድንኛ እዩ፡፡
ነዚ ትምህርቲ ስዊድንኛ ን ስደተኛታት፤ አብ ቬርምዶ ወይ ናካ ዝተመዝገብካ እንተደአ ኾይንካ አብ CAS (ማእኸል ስራሕን ትምህርቲን) ክትመሃሮ ትኽእል፡፡ እዚ ትምህርቲ፤ አርባዕተ ዝተፈላለዩ ኮርስታት ዝሓዘ እዩ፡ A፣ B፣ Cን Dን፡፡ በየናይ ኮርስ ከምእትጅምር ብዘለካ ድሕረባይታ ትምህርቲን ብዘለካ ክእለት ቋንቋ ስዊድንኛን እዩ ዝውሰን፡፡ ንSfi D እንትትዛዝም፤ ብዝተፈላለዩ ደረጃታት ስዊድንኛ ከም ቋንቋ ወፃኢ ምምሃር ክትቅፅል ትኽእል ኢኻ፡፡ ከምኡ ውን፤ ናይ ቋንቋ ስዊድንኛ ትምህርትኻ ምስ ካልኦት ኮርስታት ክተጣምሮ ትኽእል፡፡ አብ CAS (ማእኸል ስራሕን ትምህርቲን) Sfi እንትትመሃር፡
– ውልቃዊ ስርዓተ ትምህርቲ ትረክብ – ብቐጥታ ትምህርትኻ ትጅምር – ብመዓልታዊ ወይ ምሸታዊ ትመሃር – ስዊድንኛ ምርዳእ፣ ምንባብ፣ ምዝራብን ምፅሓፍን ትመሃር – ብዛዕባ ሕብረተሰብ ስዊድን ጠቓሚ ሓበሬታ ትረክብ – መሰረታዊ ክእለት ኮምፒዩተር ትረክብ – ሓፈሻዊ ብቕዓትካ ዘርኢ ፖርቶፎልዮ ክእለት ትፅሕፍ
ሓድሽ ዝገዓዝካ እንተ ኾይንካ: ኣብ ቨርምድኦ ከም ዝተመዝገብካ ዘርኢ ምስክር ልደት (ፐርሾንበቪስ) ተማላእ። ኣብ ካልእ ኮሙን ተመሃራይ ኤሰፊ እንተ ኔርካ’ውን ምስክር ወረቐትካ ምስኻ ተማልኣዮ።
ኣብ ሽወደን ክትቅመጥ ዘድሊ መንበሪ ፍቓድ - ከመይ ጌርካ መንበሪ ፍቓድ: ፍቓድ ስራሕ: ዕቝባ ወይ ዜግነት ከም ትሓትት ተወሳኺ ሓበሬታ ክትረክብ ንቦርድ ሚግረሽን (Migrationsverket ) ተወከስ።
ቨርምድኦ ኮሙን: ከከም ኣድላይነቱ: ንስራሕን ትምህርትን ወለዲ ወይ ድሌት ቈልዓ ኣብ ግምት ብምእታው: ንዅላቶም ካብ 1-6 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ንጥፈት ትምህርቲ የበርክት። ሓልዮት ትምህርቲ ቈልዑ ንዅላቶም እቶም ክሳብ 12 ዓመት ዝዕደመኦም ቈልዑ ይምልከት (ቤ/ት ህጻናት: መባእታዊ ቤ/ት: ፍሉይ ቤ/ት)። ቨርምድኦ ኮሙን ነቶም ወለዶም ዚሰርሑ ወይ ዚመሃሩ ቈልዑን ነቶም ትምህርቲ ዘድልዮምን ንጥፈት ትምህርቲ ይህብ።
ቤ/ት ህጻናት ቈልዑ 6 ዓመት ምስ መልኡ ዚወሃብ ግዴታዊ ዘይኮነ ዓይነት ትምህርቲ እዩ። ትምህርቲ ህጻናት በተን ኣብ’ታ ኮሙን ዘለዋ መባእታውያን ኣብያተ ትምህርቲ’ዩ ዚካየድ።
ኣብ ቨርምድኦ ኮሙን ዓሰርተ ሰለስተ ኮሙናውያንን ኣርባዕተ ብሕታውያንን ኣብያተ ትምህርቲ ኣለዋ። እቶም ካብ 6-15 ዓመት ዝዕድመኦም ደቂ ዘለዎም ወለዲ: ደቈም ኣበየኖት ኣብያተ ትምህርቲ ከም ዚመሃሩ ኪመርጹ ዕድል ኣለዎም። እዚ ግን ነቲ ዘሎ ናጻ ቦታ ኣብ ግምት ኣእቲኻ ማለት’ዩ።
መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ንዅላቶም ካብ 7-16 ዓመት ዝዕድመኦም ቈልዑ ግዴታዊ’ዩ። ኣብ መባእታውያን ኣብያተ ትምህርቲ ዚወሃብ ትምህርቲ: ንዅላቶም ተመሃሮ:ኣብ ማሕበራዊ መነባብሮ ኪሳተፉ ዘድልዮም ፍልጠትን ብቕዓትን ኪህቦምን: ንቐጻሊ ትምህርቲ መሰረት ኪኾኖምን ተባሂሉ’ዩ ዚወሃብ። ኣብ ትምህርቲ ጸገም ንዘለዎም ተመሃሮ ፍሉይ ሓገዝ ይወሃብ። ቤት ትምህርቲ ካብ ክፍሊት ናጻ’ዩ፣ ንሓደ-ሓደ ዘድሊ ነገራት ግን መጠኑ ውሕድ ዝበለ ገንዘብ ምኽፋል ኬድሊ ይኽእል’ዩ። ትሕዝቶ ትምህርቲ: ብስርዓተ-ትምህርትን ንዝተፈላለዩ ዓይነታት ትምህርቲ ብዚወጽእ መደብን ይምራሕ። ውልቃዊ ግምገማ ምዕባለን (Individuella utvecklingsplaner) ጽሑፋዊ መምዘንን (skriftliga omdömen) ኣብ ነፍሲ-ወከፍ ዓመተ-ትምህርቲ ይወሃብ። ካብ 8ይ ክፍሊ ድማ ነጥቢ ትምህርቲ ይወሃብ።
ኵላቶም መባእታዊ ትምህርቲ ዝፈጸሙ ሽወደናውያን መንእሰያት: ሰለስተ ዓመት ዚወስድ ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ኪወሃቦም መሰል ኣለዎም። ትምህርት ካልኣይ ደረጃ ንሙያዊ ስራሕ: ንቀጻሊ ትምህርቲ: ንውልቃዊ ምዕባለን ንንጡፍ ተሳትፎ ማሕበራዊ ናብራ መሰረት የንብር። ኣብ ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ን3 ዓመት ዚቕጽላ 18 ፕሮግራማት ትምህርቲ ምምራጽ ይከኣል።
ዕላማ ኣብ መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ዚወሃብ ትምህርቲ ቋንቋ’ደ: ካልእ ቋንቋ’ደ ዘለዎ እንተ ወሓደ ሓደ ወላዲ ንዘለዎም ተመሃሮ ወይ ርዑማት ቈልዑ (adoptivbarn): ምስ ካልኦት ኮይኖም ኣብ ትምህርቲ ቋንቋ’ዲኦም ዘለዎም ፍልጠት ኬማዕልብሉ ዕድል ምሃብ’ዩ።
ዕማም ማሕበራዊ ኣገልግሎት: ብምኽንያት ኣካላዊ ምግደራ: ማሕበራውን ቍጠባውን ጸገም ሓገዝ ንዘድልዮም ሰባት ኣገልግሎትን ደገፍን ምሃብ’ዩ። እዚ ዚወሃብ ደገፍ: ንትሕዞ: ዕድላትን ድላይን ውልቃውያን ሰባት ኣብ ግምት ብምእታው’ዩ መልክዕ ዚሕዝ።
ክፍሊ ክንክን ኣረጋውያን: ልዕሊ 65 ዓመት ንዝዕድመኦም ዚወሃብ ዝተፈላለየ መልክዕ ዝሓዘ ክንክንን ኣገልግሎትን ኣብ ምቕራብ ሓላፍነት ይወስድ። እቲ ዕላማ: ለይትን ቀትርን: ንኣረጋውያን ሓልዮትን ክንክን ብምሃብ ዋላ’ ኳ እንተ ሓመሙን እንተ ተመግደሩን ኣብ ገዛእ ገዝኦም ኪቕመጡ እዩ። ብተወሳኺ’ውን ነቶም ዓብይን ሰፊሕን ክንክን ስለ ዜድልዮም ኣብ ገዝኦም ኪቕመጡ ዘይክእሉ ፍሉይ መንበሪ የበርክት።
“ሙስና አለ። በቡድን ተደራጅተህ እርስ በርስ መጠቃቃት አለ። ሥልጣን ለሕዝብ ማገልገል ከመጠቀም ይልቅ ለግል ማበልጸጊያ መጠቀም አለ። እነዚህ ምልክቶች ናቸው። ምንጩ ምንድነው የሕግ የበላይነት የለም። ተጠያቂነት የለም። ግልፅነት የለም። ግልፅነት ከሌለ ተጠያቂነት ከሌለ የሕግ የበላይነት ከሌለ የቡድኖች እና የግለሰቦች የበላይነት ከነገሰ ምንድነው የሚሆነው?
ሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ሕወሓት) አንድ ወር ገደማ “በር ዘግቶ” ካካሔደው ግምገማ በኋላ ሊቀ-መንበሩን አቶ አባይ ወልዱን በዶ/ር ደብረፂዮን ገብረሚካኤል ተክቷል። ፓርቲው ባወጣው መግለጫ “አመራሩ ከገባበት አዙሪት ውስጥ መውጣት አቅቶት ሲዳክር” ነበር ብሏል። የደረሰበት መደምደሚያ ግን መሰረታዊ ለውጥ ይጠብቁ ለነበሩት አመርቂ አይመስልም።
ለኢትዮጵያ የፖለቲካ ምሥቅልቅል ተጠያቂ እየተባለ የሚወቀሰው በአደባባይ ተቃውሞዎችም የሚብጠለጠለው ሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ለ35 ቀናት ግምገማ ላይ ከርሟል። ከፓርቲው በጡረታ የተሰናበቱ ጉምቱ ፖለቲከኞች ጭምር መሳተፋቸውን የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን በጉዳዩ ላይ በሰሯቸው ዘገባዎች የተካተቱ ምስሎች ይጠቁማሉ። የሕወሓት መሥራቹ እና ዛሬም ድረስ ከፍ ያለ ተጽዕኖ እንዳላቸው የሚነገርላቸው አቶ ሥብሐት ነጋ አንዱ ናቸው። ፖለቲከኛ እና ፀሐፊው አቶ አስራት አብርሐም ፓርቲው ባካሔደው ሹም ሽር “አሁንም አንድ ቤተሰብ ተደራጅቶ ስልጣኑን” ተቆጣጥሯል የሚል ዕምነት አላቸው። “የአቦይ ስብሐት ቤተሰቦች አካባቢ ወይ ደግሞ የአድዋ አውራጃ አካባቢ ልጆች የሚበዙበት አመራር ነው አሁን እየመጣ ያለው።” ሲሉ ያክላሉ።
ከግምገማው በፊት ሕወሓት የመቐለ እና የአዲስ አበባ የሚባሉ ሁለት አንጃዎች አሉት የሚሉ ጭምጭምታዎች ነበሩ። ፓርቲውን በቅርበት የሚከታተለው አስፋው ገደሙ አለ የሚባለውን ክፍፍል “ችግር የለብንም የተወሰኑ ማስተካከያዎች አድርገን እንዳለ እንቀጥል” እና “አይ አይደለም ተበላሽተናል፤ በስብሰናል ስለዚህ በጥልቅ መታደስ አለብን።” በሚሉት መካከል አድርጎ ይገልጸዋል። እንደ አስፋው አባባል ሁለቱ ወገኖች “በር ዘግተው ማንም በማይሰማበት እርስ በርስ ተፋጭተው አንዱ ሌላኛውን አሸንፎ” ከውሳኔ ደርሰዋል።
በውሳኔው ዶ/ር ደብረፂዮን ገብረሚካኤል ሊቀ-መንበር፤ ወ/ሮ ፈትለወርቅ ገብረአግዚአብሄር ምክትል ሊቀ-መንበር ሆነው ተመርጠዋል። የትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ርዕሰ-መሥተዳድር ሆነው በማገልገል ላይ የሚገኙት አቶ አባይ ወልዱ ከሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴው ተነስተው ወደ ማዕከላዊ ኮሚቴ ዝቅ ተደርገዋል።
አቶ አስራት አብርሐም “ከአባይ ወልዱ አመራር ይልቅ የአሁኑ አመራር ጠንካራ የመሆን ዕድሉ ሰፊ ይመስለኛል።” ሲሉ ይናገራሉ። “አንደኛ ኃይላቸውን ወደ አዲስ አበባ እየሰበሰቡ ነው። ለፌድራል ከፍ ያለ ትኩረት የተሰጠ ይመስላል። ከአነ አባይ ወልዱ አመራር ይልቅ የአሁኑ አመራር በአቅምም በመናበብም በኩል ጠንካራ አመራር እንዳመጡ ነው የማየው።” ሲል ያክላሉ።
በኢትዮጵያ ተወካዮች ምክር ቤት የመንግስት ተጠሪ ሚኒስትሩ አቶ አስመላሽ ወልደስላሴ፣ የገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስትሩ ዶ/ር አብርሐም ተከስተ፣ የቀድሞው የመንግሥት ኮምዩንኬሽን ጉዳዮች ፅ/ቤት ኃላፊ አቶ ጌታቸው ረዳ እና ወ/ሮ ኬሪያ ኢብራሒም የፓርቲውን የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ተቀላቅለዋል።
የቀድሞው ጠቅላይ ምኒሥትር አቶ መለስ ዜናዊ ባለቤት ወ/ሮ አዜብ መስፍን ከሥራ አስፈፃሚም ሆነ ከማዕከላዊ ኮሚቴዎቹ አግዷል። አስፋው “በዴሞክራሲያዊ አግባብ ሕዝቡ በሚፈልገው መንገድ ሳይሆን የቡድኑ አንዱ አውራ በፈለገው መንገድ ነው እያስኬዱት ያለው ማለት ነው” ሲል ይተቻል።
የአመራር ለውጡ የትግራይ ወጣቶች እና ልሒቃን ከሚሹት ወቅቱም ከሚጠይቀው አኳያ ግን አመርቂ አይመስልም። ወጣቱ ፍፁም ብርሐነ የሕወሓት ፖለቲካ አሳታፊ አይደለም የሚል ትችት አለው። “አጠቃላይ ሲጠበቅ የነበረው ለውጥ አሳታፊነት ነው። አሁን ብዙ ችግር ያለበት የሕወሓት ችግር አሳታፊነት ነው። ባለፈው እንደገመገሙት ራሳቸው መጠቃቃት ላይ የተመሰረተ ነበር። ወይም ደግሞ በቡድን በዝምድና ላይ የተመሰረተ አካሔድ ይሔድ እንደነበረ አምነው መግለጫ አውጥተዋል። ይኸን የሚፈታው አሳታፊነት ነው። አሳታፊነት ማለት ፓርቲው የሕዝብ እንደመሆኑ መጠን ወጣት መሳተፍ መቻል አለበት።” ሲል ይናገራል።
ፓርቲው ኅዳር 21 ቀን ባወጣው መግለጫ “ከገባበት አዙሪት ውስጥ መውጣት አቅቶት ሲዳክር” መቆየቱን ገልጿል። መሰረታዊ ለውጥ ሊያደርግ ይገባል የሚለው ትችት ከቀድሞ አባሎቹ እና የአዲሱ ትውልድ ዘንድ ጎልቶ ሲሰማ ከርሟል። አስፋው ገዳሙ አሁን ፓርቲው አደረኩ የሚለውን ለውጥ ከዚህ ቀደም ከነበሩት የተለየ አይደለም ሲል ይተቻል።
“ሙስና አለ። በቡድን ተደራጅተህ እርስ በርስ መጠቃቃት አለ። ሥልጣን ለሕዝብ ማገልገል ከመጠቀም ይልቅ ለግል ማበልጸጊያ መጠቀም አለ። እነዚህ ምልክቶች ናቸው። ምንጩ ምንድነው የሕግ የበላይነት የለም። ተጠያቂነት የለም። ግልፅነት የለም። ግልፅነት ከሌለ ተጠያቂነት ከሌለ የሕግ የበላይነት ከሌለ የቡድኖች እና የግለሰቦች የበላይነት ከነገሰ ምንድነው የሚሆነው? ሕግ ይጣሳል። ሥልጣኑ ለግላቸው ነው የሚጠቀሙበት ማለት ነው። ከድሮ የመጣው ችግር እንደ ማበረታቻ ነው። ስልጣን ከያዝክ ተጠቃሚ ትሆናለህ። ራስህ ብቻ ከነ ቤተሰብህ አንዳንዴም አካባቢህ እንጂ እንደ ሀገር ማሰብ እንደ ሕዝብ ማሰብ እየቀረ ነው።”
ወጣቱ ፍጹም ብርሐነ በበኩሉ በሕወሓት ዘንድ የታየው የግለሰቦች መቀያየር ለውጥ ያመጣል የሚል ዕምነት እንደሌለው ፈርጠም ብሎ ይናገራል። ፓርቲው የሚከተለውን ፖሊሲ ሊቀይር ይገባል የሚለው ፍጹም ሕወሓት የሚከተለውን መንገድ የጥፋት ነው የሚል ሥጋት ጭምር አለው።
ዋዜማ ራዲዮ- - በህወሀት ዝግና ምስጢራዊ የማዕከላዊ ኮሚቴ ጉባዔ የደህንነት ሀላፊው አቶ ጌታቸው አሰፋና ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል አሸናፊ ሆነው ወጥተዋል። ትዕግስትና...