Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የቆዳ ማሳከክ የልዩ ልዩ የቆዳ ችግሮች ማሳያ ወይም ጠንከር ያሉ የውስጣዊ አካል ሕመሞች እና የተዛማጅ ችግሮች ምልክት ሊኾን ይችላል፡፡ የአለርጂ እና የነፍሳት ንክሻም የቆዳ ማሳከክን ሊፈጥር ይችላል፡፡ አንዴ የችግሩን መንስኤ ከተረዳን ከነዚህ በተፈጥሮ ከሚዘጋጁ መድኃኒቶች…
እንደቆዳዎ ዓይነት እና ኹኔታ ለልዩ ልዩ የሰውነት ቆዳ የሚስማሙ የፊት ማስኮች አሉ፡፡ እንደብዛታቸው አገልግሎታቸውም የተለያየ ነው፡፡ ለፊትዎ የሚጠቀሙት ማስክ ሥሪቱ ከልዩ ልዩ ተፈጥሯዊ ነገሮች ልጣጭ ወይም ከውስጠኛው ክፍላቸው አልያም ለቆዳ እጅግ ተስማሚ ከኾኑ ውህዶች ድብልቅ…
ከጓደኞቻችን ጋር የማይረሳ ምሽት ስናሳልፍ በምንወደውና ደስ በሚለን መዓዛ ተከበንና ንጹህና ውብ ቆዳ ተላብሰን ማንኛውንም ነገር ከሙሉ እምነት ጋር ማከናወን እንችላለን፡፡ እንዴት በራስሽ መተማመን እና ታላላቅ ነገሮችን በየቀኑ ማከናወን እንደምትችይ አንዳንድ ጠቃሚ ምክሮችን እንንገርሽ!
ከረዥም እና አድካሚ ቀን በኋላ ሰውነት ዘና እንዲል ብሎም ጥሩ ስሜት እንዲሰማን ከሚያደርጉ ነገሮች አንዱ ሞቅ ባለ ውኃ ገላን መታጠብ ነው፡፡ ደስ ይላል አይደል? ይህንን ማድረጋችን የሚከተሉትን ጥቅሞች ይሰጠናል፡፡ ሐሳብን ለመሰብሰብ! በመታጠቢያ ቤት ውስጥ ለብቻ…
ሻምፖ ጸጉርን በመልካም ውበትና መዓዛ ለማቆየት አስፈላጊ መኾኑ በሚገባ የሚታወቅ ነው፡፡ የጸጉር ኮንዲሽነርን በተመለከተ ግን አደናጋሪ ነገሮች አሉ፡፡ ስለ ኮንዲሽነር ጥቅም፣ መቼ መጠቀም እንዳለብሽ፣ ለደረቅ ወይስ ለርጥብ ጸጉር፣ በሙሉ ጸጉር ላይ የሚጠቀሙት ወይስ የጸጉር ሥርና…
አንዳንድ ሰዎች ‘በራስ መተማመን ያለው ሰው ብዙ ደስታ አለው’ በማለት አስተያት ሲሰጡ ይደመጣል፡፡ ደስተኛና ዘና ያለ የአኗኗር ዘይቤ ያለው ሰው ደግሞ አስደናቂ ነገሮች ከማሳካት የሚያግደው ነገር የለም ሲሉ አስተየታቸውን ያጠናክራሉ፡፡ ነገር ግን ኹሉም ሰው በራስ…
የእጅ እና እግርዎን ውበት ይጠብቁ በሰውነት እንቅስቃሴ ራስን ወይም ሃሳብን መግለፅ እጅግ አስፈላጊ የግንኙነት አይነት ሲሆን ለመጀመሪያ ጊዜ በምናገኛቸው ሰዎች ዘንድ ስለራሳችን አዎንታዊ ምስል ለመፍጠር ወሳኝ ሚና ይጫወታል፡፡ ለዚህ ነው የእጆችዎን፣ የእግሮችዎን እና የጥፍሮችዎን ውበት…
በብዙዎች ዘንድ አንዳንድ የሎሽን ምርቶች ለቆዳ መጥቆር ችግር ይዳርጋሉ የሚል የተሳሳተ እምነት አለ፡፡ እውነቱ ግን እነዚህ ሰዎች የችግሩን ትክክለኛ ምንጭ በአግባቡ አለመረዳት ነው፡፡ ቆዳዎን የሚያጠቁረው ሎሽን ሳይሆን ፀሐይ ናት፡፡ የፀሐይ ብርሃን በቆዳችን ውስጥ ያለውን የቀለም…
እዚ ኮምዩን በዘን ዚስዕባ ከተማታት ዝቖመ እዩ፤ ፍረቪ፡ ፈሊንግስብሩ። ቨደቮግ፡ ስቱሮን ጉልድስመትሂታን። ቀንዲ ከተማ ሊንደስበርይ እዩ። ኣብኡ ግሩም ናይ ኣውቶቡስን ባቡርን መስመራት ኣሎ፡ ከምኡውን ግሩም ናይ መኻይን ጽርግያታት። ኣብቲ ኮምዩንን ኣብቲ ከባቢን ኣብ ኢንዱትሪ ዘተኮራ ብዙሓት ዋኒናት ኣለዋ።
ናይ ሊንደስበርይ ኮምዩን ብዙሕ ስፖርታዊ ማሕበራት ኣለዎ። እቲ ዝዓበየ ናብ ኵዕሶ እግርን ኢድን፡ ቮሊቦልን ጁዱን ዘተኮረ እዩ። እቲ ናይ ሊንደስበርይ ኣረና፡ ብዙሓት ስፖርተኛታት እዮም ዚዕለሙሉ፡ ኩሉግዜ ድማ በቶም ኣብ ስፖርት ዝግደሱ መንእሰያትን ዓበይትን ምስ መልአ እዩ።
ሽወደናዊት ቤትክርስትያንን ክሪስቲን ቤትክርስትያንን ከምኡውን ናይ ፐንተኮስት ቤትክርስትያን ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ስደተኛታት ኣብ ሰሙን ሓደ ግዜ ኣኼባ ይገብራሎም። ቀዪሕ መስቀል ድማ ናይ ትምህርትን ቋንቋ ሽወደንን ንደቀንስትዮ ድማ ኢደጥበብን ተቕርብ።
ኣብቲ ብዙሓት ሓደስቲ መጻእቲ ዝነብሩሉ ቦታ ናይ ቛንቋ ሽወደን ስልጠና ዚህብ መራኸቢ ቦታ ኣሎ። ነቶም ካብ ወለዶም ትምህርታዊ ደገፍ ኪረኽቡ ዘይክእሉ ህጻንት ሓገዝ ኣሎ። እተፈላለያ መጽናዕቲ ጉጅለታት ንከም ኣብነት ንደሞክራስን ናይ ምዝዋር ማኪና ተዮሪን ዚምልከት ኣኼባ የዳሉዋ። ገለ ጸገማት ንኸይህሉ ወይ ምይይጥ ዘድልዮ ጉዳይ ንኸይህሉ ድማ ንተኻረይትን ኣካረይትን ናይ ኣኼባ ቦታ ኣሎ። ናይ ጸሎት ቦታውን ኣሎ።
ኣብ ሊንደስበርይ ቤትጽሕፈት ዕዮ ኣሎ፡ ከምኡውን ናይ ቀረጽ በዓል ስልጣን፡ ናይ ጥሮታ በዓል ስልጣንን ናይ መድህን ቤትጽሕፈትን ኣገልጎት ቤትጽሕፈት ኣሎ። እቲ ኣብ ሊንደስበርይ ዘሎ ቤትንባብ ኣብ ስቱሮ፡ ፍረቪን ፈሊንግስብሩን ቅርንጫፍ ኣለዎ። ናይቲ ኮምዩን ማሕበራዊ ኣገልግሎት ኣብ ሊንደስበርይ ይርከብ።
ኣብኡ ብዙሕ ግሮሰሪታት ንኣብነት ሊድል፡ ኢካ፡ ሀምሾፕን ዊሊስን ኣሎ። ኣብቲ ኮምዩንን ኣብ ኦረብሩን ፍሉይ ናይ ማእከላይ ምብራቕ ግሮሰሪታትን ሰከንድሃንድ ቡቲካትን ይርከብ።
ኣብ ኩሉ ዓበይቲ ከተማታት ኣብያተትምህርቲ ህጻናት ኣሎ። ኣብ ሊንደስበርይ ናይ ስድራቤት ማእከል፡ ንሱ ከኣ ናይቶም ወለዲ ኪኾኑ ዝዳለዉ ዘለዉን ናይቶም ካብ 0-6 ዝዕድመኦም ህጻናትን መራኸቢ እዩ። ኣብኡ ምስ ሰባት ክትላለን፡ ቡን ክትሰትን፡ ብዛዕባ ንወላዲ ዘጋጥሞ ብድሆታት ደገፍን ሓገዝን ክትረክብ ትኽእል።
ኣብ ሊንደስበርይ ኮሙናዊ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ - ሊንደስስኩላን። እቲ ቤትትምህርቲ ንተመሃሮ ናይ ኮለጅ ምድላውን ናይ ሞያ ምድላውን መደባት የቕርብ። ኣብቲ ቤትትምህርቲ ብድምር 14 ሃገራዊ መደባት ኣሎ። እንታይ ዓይነት ፕሮግራም መሪጽካ ብዘየገድስ ንትምህርትን ስፖርት መደባትን ክትሕውሶ ትኽእል ኢኻ።
ነቶም ብዘይካ ሽወደን ካልእ ናይ ኣደ ቋንቋ ዘለዎምን ኣብ ካልኣይ ደረጃ ሃገራዊ ፕሮግራም ንኺሳተፉ ዝደልዩን፡ ናይ ቋንቋ መእተዊ ትምህርቲ (SI) ኣለዎም። እዚ ነቶም ኣብ ኮለጅ ኪቕጽሉ ዚደልዩ ወይ ሞያዊ ስልጠና ኪህሉዎም ዚደልዩ ጠቓሚ እዩ።
ናይ ስራሕ ዕዳጋ ኣሃዱ ኣብ ማሱግነን ዚርከብ ነብሱ ዝኸኣለ ኣሃዱ እዩ። ኣብኡ ምስቶም ንሓዋሩ ኣብ ጥቓ ስራሕን ትምህርትን ኪኾኑ ዚደልዩ ስራሕን ደገፍን ዚደልዩ ሰባት ኮንካ እዩ ዚስራሕ።
ኣብ ሊንደስበርይን ስቱሮን ፈርቪን ፈሊንግስብሩን፡ ማእከል ጥዕናን ናይ ስኒ ሕክምናን ኣሎ። ኣብ ሊንደስበርይ፡ ሆስፒታል ምስ መቐበሊ ህጹጽ ረድኤትን ክኢላታትን ኣሎ። ከምኡውን ናይ ኣደታትን ህጻናትን ክሊኒክ ኣሎ። ኣብ ኦረብሩ ናይ ዩኒቨርሲቲ ሆስፒታል ኣሎ።
ናይ ቶርጎምቲ/ምትርጓም ኣገልግሎት ካብ ኣውራጃ አረብሩን ከባቢኡን ኢና እነምጽእ። ብኣካልን ብተለፎንን ተርጓማይ ኪምደብ ይኽእል። ንብዙሕ ቋንቋታት ዚትርጉሙ ብዙሓት ተርጎምቲ ኣለዉ።
ናይ በርይስላገን ባቡር ኣብ ሊንደስበርይ፡ ስቶሮን ፍረቪን ደው ይብልን ነቲ ኮምዩን ድማ የገልግልን። ኣብ መንጎ ኦረብሩን ካልኦት ክፋላት ናይቲ ኮምዩንን ናይ ኣውቶቡስ ኣገልግሎት ኣሎ። ግሩም መራኸቢታት ብምህላዉ ናብ ሓደ ቦታ በጺሕካ ምምላስ ቀሊል እዩ።
እሰፋ ማሩ wrote: በሁሉም መስክ ሃገሪቱን ያዋረደ ወያኔ በአለም ድል የሚያስመዘግቡ ስፖርተኞችን በሚገባ ባለመያዙ ለባርነት መዳረጋቸውን ስፖርተኞቹ አስረዱ፡፡
ቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ማወቅ የሚገባህ ነገር ቢኖር ማንም ሰው ዋጋ ያልቸው ቁሳቁሶችና ገንዘብ ይዞ ክፍሉ ማሰቀመጥ ክልክል እንደሆነ ብቻ ሳይሆን አሰቀድሞ ሪሰፕሺኖቹ ማሰረከብ ወይም ማሰቀመጥ አለልበት...አንተ ከዶንኪው ጋር ሰልምትውል ምናልባት ክፍላችሁ ውሰጥ ሴፍ የሆን ካዝና አለ ብለህ መክረሃችው ይሆናል ጉድ የሆኑት...ሌላው ጉዳይ ደግሞ እነ ዲባባ ቢሰረቁም እንደ ድሮ አይምሰልህ መዋጮ ይደርግላቸው ብለህ የምትለምነው...በወያኔ ዘመን ዲታ ሆነዋል የናንተን ዘመን ድህነት እርግፍ አረገው ጠለዋል ረሰተዋል...ያም ሆነ ይህ ጉዳዩ ከወያኔ ጋር ወይም ከኢትዮጵያ እትሌቲክስ ጋር ማገናኘትህ እንደ ጏደኛህ ዶንኪ መሆንህን ያረጋግጣል !!!!
የደርግን ግትር መሪዎች መክተው ለድል ያበቁን የስፖርት መሪዎችን ስልጣን በአድርባይነት የያዘው ሃይሌ ገብረስላሴ የሰጠው አስተያየት ተስፋ አስቆራጭ ነው፡፡አትሌቶቹ የተለማመዱት ነገር አለ ብሎ ተመልሶ የአሰልጣኞቹና የማናጀሮቹን ምክር በማመዛዘን ውሳኔ ከመስጠት አትሌቶቹ በሚሰጡን አስተያየት ለመሄድ ተገደናል ይላል?ከአህያ የዋለች ጊደር ፈስ እንደምትማር ከተቺ ተሳዳቢ ወያኔዎች የራሱን ጉዋዶች አንጃ የሚል መለስ ዜናዊ አምሳዬዎች ምን በጎ ይመጣል?አምላክ የአትሌቲክስ የድል ታሪካችንን ይመልስልን!ኢንተርቪው ያደረጉት ሲያሙትም ይሰማል የጉድ ሃገር!
ቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ የትኛው የአትሌቲክሰ የድል ታሪካችሁን ነው የሚመልሰላችሁ...ከአምላክም ጋር ሰፋጥ ይዘሃል...ታየኝ ከወያኔ ዘመን በፊት የነበራችሁ የስፖርት ታሪክ....ምነው ረዋጮቹን ለምን ተሸንፋችሁ ብላችሁ አልነበር እንዴ በካዘራ የምትገርፉት...ያለተገረፈ ደግሞ የሰድብ ውርጅብኝ አልነበር እንዴ የምትሸልሙት...ሰፋጡን ትተህ ከወያኔ ዘመን በፊት ሰንት ወርቅ ነበር ያገኛችሁት...ሰንቱሰ እስፖርተኛ ነው በሰላም እንዲኖር አክብራችሁ ለጡረታ የበቃው!!
እሰፋ ማሩ wrote: የደርግን ግትር መሪዎች መክተው ለድል ያበቁን የስፖርት መሪዎችን ስልጣን በአድርባይነት የያዘው ሃይሌ ገብረስላሴ የሰጠው አስተያየት ተስፋ አስቆራጭ ነው፡፡አትሌቶቹ የተለማመዱት ነገር አለ ብሎ ተመልሶ የአሰልጣኞቹና የማናጀሮቹን ምክር በማመዛዘን ውሳኔ ከመስጠት አትሌቶቹ በሚሰጡን አስተያየት ለመሄድ ተገደናል ይላል?ከአህያ የዋለች ጊደር ፈስ እንደምትማር ከተቺ ተሳዳቢ ወያኔዎች የራሱን ጉዋዶች አንጃ የሚል መለስ ዜናዊ አምሳዬዎች ምን በጎ ይመጣል?አምላክ የአትሌቲክስ የድል ታሪካችንን ይመልስልን!ኢንተርቪው ያደረጉት ሲያሙትም ይሰማል የጉድ ሃገር!
ቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ቅድም ለወያኔ ያውደለድላል ሰትል አሁን ደግሞ እምብዛም ሳትቆይ የወያኔ አሰራር የስፖርቱን ውጤት ለውድቀት እንዳበቃ ሃይሌ ገብረሰላሴ አመኑ ትለናለህ ...ሰው ሁሉ እንዳንተ ዶንኪው ነው ብለህ ታሰብ እንዳይሆን !!!!
እሰፋ ማሩ wrote: የወያኔ አሰራር የስፖርቱን ውጤት ለውድቀት እንዳበቃ ባለስልጣናቸው ሃይሌ ገብረስላሴ አመነ- "The worst in the last 20 years"
ሃይሌ ገ/ስላሴ አንድ ብቻ የህዝብ ተወካይ ባለበት የወያኔ ፓርላማ የመግባት ፍላጎቱ ተተቸ፡፡ሃይሌ ሊገባ ያሰበው ፖለቲካ የአናሳ ጎሳ የበላይነት ያለበትና የስልጣን ጥማቱን በስፖርት ባገኘው ታዋቂነት ሲቀይር የጎሳ ፖለቲካው ከፍትህ ጋር እንደማይገናኝ ተብራርቷል፡፡
ቅቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ሃይሌ ገ/ስላሴ እንደናንተ ዶንኪዎች እያውደለደል ሂውቱን አላሳለፈም...እናነት ዶንኪዎች ሰለሆናችሁ እድሚያችሁን እንደ ፓራሳይት ጥገኛ ሆናችሁ ትርፍራፊ ሰትለቃቅሙ የኖራችሁ ትሎች ናችሁ...ዛሬ ነቅታችሁ ሁሉም በሃገሩ ሆኖ ጥሏችሁ ሰላለፈና እንደናንተ ውጪ ሆኖ ዲያስፖራ እያለ ሳይፎክር ለሃገሩ ኩራት የሆነ ሁሉ ምቀኞች እይሆናችሁ የቀረውን እድሚያችሁን ታሳልፋላችሁ...ባገሩ እና ላገሩ ኮርቶ የሚሰራ ፕሬሲደንትም ለመሆን ቢፈልግ ወያኔ ብቻ ነው ይህን መብት ኢትዮጵያ ውሰጥ የሰጠው እናንተ ዶንኪዎች ሰለሆናችሁ መብረቅ ከፍ ያለውን ነው የሚመታው የሚለውን መረዳት የማትችሉ የቀድሞዎቹ ርዝራዞች የዘንድሮሶቹ ዲያስፖራዎች ናችሁ !!!
እሰፋ ማሩ wrote: ሃይሌ ገ/ስላሴ አንድ ብቻ የህዝብ ተወካይ ባለበት የወያኔ ፓርላማ የመግባት ፍላጎቱ ተተቸ፡፡ሃይሌ ሊገባ ያሰበው ፖለቲካ የአናሳ ጎሳ የበላይነት ያለበትና የስልጣን ጥማቱን በስፖርት ባገኘው ታዋቂነት ሲቀይር የጎሳ ፖለቲካው ከፍትህ ጋር እንደማይገናኝ ተብራርቷል፡፡
ቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ የምትኮራበት ፈይሳ የወያኔ ውጤት ነው...ለዚህም ያበቃው ወያኔ ነው እንጂ ዲያስፖራው ወይም ግንቦት 7 ወይም ያ ዶንኪው ጏደኛህ አይደለም...በሮቤል ፈንታ አንተን ልክን የት እንደምትደረሰ ታሳየናለህ !!!!!
ፖሊስ ግብጺ፣ ኣብ ኣብ ካይሮ ኣብ ዝርከብ ቀጽሪ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ሰለማዊ ሰልፊ ዘካይዱ ንዝነበሩ ብውሕዱ 40 ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ከምዝኣሰሩ ወኪል ማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ግብጺ ናብ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝልኣኾ ሓበሬታ ኣመልኪቱ።
መንግስቲ ግብጺ፣ ነቶም ትማሊ ሰንበት ኣብ ቀይዲ ዘውዓሎም ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብ ኤርትራ ከይጥርዞም’ውን ስግኣት ከምዘሎ ዘመልከተ እቲ ማሕበረ-ኮም፣ ተጠበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ንኩነታቶም ክከታትል ጸዊዑ።
ኣብ ግብጺ ዝርከብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፣ ዘይቅርዑይ ኣተሰራርሓ ከምዘለዎን፣ ብሰንኩ ድማ ናብ ሳልሰይቲ ሃገራት ናይ ምጥያስ መስርሕ ብዙሕ ዕንቕፋታት የጋጥሞም ከምዘሎን’ዮም ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብታ ሃገር ዝወቕሱ።
በገድለ ወለተ ጴጥሮስ ላይ እንዲህ የሚል ታሪክ አለ፡፡ እምነ ወለተ ጴጥሮስ ወደ ዋልድባ ገዳም በገባች ጊዜ ለአንዲት እናት ረድእ ሆነች፡፡ እኒህ እናት ፈጽሞ ጠባይ የሚባል ያልፈጠረባቸው ነበሩ፡፡ አሁን የተናገሩትን አሁን ይሽሩታል፣ በሆነው ባልሆነው ይቆጣሉ፤ ከእርጅናቸው ብዛት የተነሣ ይነጫነጫሉ፤ ትእዛዛቸው ሁሉ ውኃ ቀጠነ ነው፡፡ በዚህ ዐመላቸው የተነሣ ማንም ከእርሳቸው ጋር ለመኖር ፈቃደኛ አልነበረም፡፡ ከእርሳቸው ጋር ለመኖር ፈቃደኛ ሆና ለረዥም ጊዜ ያገለገለቻቸው ወለተ ጴጥሮስ ነበረች፡፡
አንድ ቀን መነከሳዪያቱ ተሰባስበው ‹እንዴት ከእኒህ እማሆይ ጋር ለዚህን ያህል ዘመን አብረሽ ለመኖር ቻልሽ? እንዴትስ ታገሥሻቸው? እንዴትስ መሮሽ ጥለሽ አልወጣሽም? ሲሉ ጠየቋት፡፡ ወለተ ጴጥሮስም ‹ንብ ታውቃላችሁ? እኒህ እናት ንብ ናቸው፡፡ ከእርሳቸው የሚገኝ ብዙ ዕውቀት፣ ብዙ ጥበብ፣ ብዙ ልምድ፣ ብዙ ታሪክ፣ ብዙም ጸጋ አለ፡፡ ነገር ግን እናንተ መናደፋቸውን ብቻ ነው የምታዩት፤ ስለዚህም ማሩን ከእርሳቸው ልትቆርጡ አልቻላችሁም፡፡ ንብ ትናደፋለች፣ ነገር ግን ማር የሚገኘው ከምትናደፈው ንብ ነው፡፡ የማትናደፈው ዝንብ ቆሻሻ እንጂ ማር የላትም፡፡ እኔ ግን ከንብ ጋር እንዴት እንደሚኖር ዐውቃለሁ፤ ከንብ ጋር እየኖርኩም ማሩን እቆርጣለሁ› አለቻቸው ይባላል፡፡
የሚለው የሠርግ ዘፈን ከዚህ ጋር ይስማማል፡፡ አፍንጅም ከጋብቻ በኋላ ያለውን ጫጉላ ‹ማር ጨረቃ› ሲለው ይኼ ታይቶት እንደሆነ እንጃ፡፡ አንዳንዶቹ የትዳር ንድፊያው ብቻ ስለሚታያቸው ወይ ትዳር ሳይመሠርቱ ወይም የመሠረቱትን ትዳር ሲፈቱ ይታያሉ፡፡ ሌሎቹ ደግሞ የትዳር በጎነቱን ብቻ ስለሚያውቁት እስኪገቡበት ሲጓጉ፣ ከገቡበት በኋላ ደግሞ
ትዳር ግን ሁለቱም ብቻ አይደለም፡፡ ትዳር ከንብ ጋር መኖር ነው፡፡ ንብ ሁለት ጠባይ አላት፡፡ አንዱ ያስደስታል፤ ሌላኛው ያስከፋል፡፡ አንዱ ጤና ይሆናል፣ ሌላኛው ግን ያማል፡፡ አንዱ ይጣፍጣል፤ ሌላው ግን ይመራል፡፡ አንዱን ይቆርጡታል፣ ሌላውን ግን ይከላከሉታል፡፡
ትዳርም እንዲሁ ነው፡፡ ሁለት ጠባይ አለው፡፡ አንደኛው ያስቃል አንዱ ያሰቅቃል፤ አንዱ ያስደስታል፣ ሌላው ያሳዝናል፡፡ አንዱ ግቡ ግቡ ሌላው ውጡ ውጡ ያሰኛል፡፡ አንዱ ይናደፋል፣ አንዱ ይጣፍጣል፤ አንዱ ጤና ሌላው ሕመም ይሰጣል፡፡ አንደኛው ግን ያለ ሌላው አይገኝም፡፡
ይኼን ለመድኃኒት፣ ለብርዝ፣ ለጠጅ፣ የምናደርገውን ማር የምትሰጠው ንብ ናት የምትናደፈው፡፡ ያቺ ስትናደፍ ፊት የምታሳብጠው፣ ውስጥን የምትመርዘው፣ የምትጠዘጥዘው፣ ንብ ናት ማሩን የምትሰጠው፡፡ በትዳርም ውስጥ ሁለቱም አሉ፡፡ ጭቅጭቁ፣ ንዝንዙ፣ ጠቡ፣ ኩርፊያው፣ አንዱ ለሌላው የግድ መታዘዙ፣ አንዱ የሌላው አገልጋይ መሆኑ፣ አንዱ ያለ ሌላው ለመወሰን አለመቻሉ፤ የሌላውን ጠባይ፣ የሌላውን ዐመል የግድ መታገሡ፤ ከሚታገሡት ሰው ጋር አብሮ መኖሩ፤ ይኼ ነው የንቧ ንድፊያ፡፡
ሰው የወለደውን አያገባም፡፡ ያሳደገውን አያገባም፣ የተዛመደውን አያገባም፡፡ የቤቱን ሰው አያገባም፡፡ ሰው ደግሞ በዐመልም፣ በፍላጎትም፣ በአመለካከትም ይበልጥ የሚቀራረበው አብሮት ከኖረና ካደገ ሰው ጋር ነበር፡፡ እምነቱና ባሕሉ ግን ጋብቻን እስከ ሰባት ቤት አርቆ ለባዕድ ይሰጠዋል፡፡ አብረነው ላልኖርነው፣ አብረን ላላደግነው አብረን ላልተወለድነው፣ ላልተዛመድነው ሰው፡፡ ከሌላ ተወልዶ፣ ሃያ ሠላሳ ዓመት ሌላ ቦታ ኖሮ፣ ከሌላ ጋር አድጎ፣ ሌላ ጠባይ ነሥቶ፣ በሌላ መንገድ መጥቶ ያገኘነውን ሰው ነው የምናገባው፡፡ ይኼንን ሰው ወይም ይህችን ሴትዮ በዕውቅ አላሠራናትም፣ አላሠራነውም፡፡ ዐመሉ እንዲህ፣ ሐሳቡ እንዲያ፣ መንገዱ እንዲህ፣ እምነቱ እንዲያ፣ ዕውቀቱ እንዲህ፣ ምግባሩ እንዲያ ብለን ዝርዝር ሰጥተን አላስመረትነውም፡፡ ‹ሬድ ሜድ› ነው ያገኘነው፡፡ ዓይተን እንመርጣለን እንጂ፣ መርጠን አናሠራም፡፡
ንብን እኛ ብናሠራት ኖሮ የርሷን መናደፍ ለዝንብ ሰጥተን የዝንብን ጠባይ ለንብ በመለስንላት ነበር፡፡ ግን ንብን እንዲሁ ሆና አገኘናት፣ አላመድናት፣ ወደ ቀፏችን አስገባናት እንጂ አንድም አልፈጠርናት፣ አንድም አላስፈጠርናት፡፡ ንቧን ማርና ንድፊያ እንደያዘች ነው ያገኘናት፡፡ ሰው በውስጡ ማርና ንድፊያ አለው፡፡ የተገዛ የሱፐር ማርኬት ማር የሚበላ ልጅ ንብ የምትባለውን የሚያውቃት በጣሳው ላይ ባለው ሥዕል ነው፡፡ መልኳን እንጂ ንድፊያዋን አያውቀውም፡፡ እርሱ እድሜ ልን በንብ እየተነደፈ ለጌቶቹ ማር ቆርጦ የሚሰጥ ገባርም ንብ እንደምትናደፍ እንጂ ማር እንደምትሰጥ አያውቅም፡፡ ‹ጌቶች ምን ምን ቢላቸው ነው ይህን የቀፎ እንጀራ የሚያስገፈግፉኝ› አለ የሚባለውም ለዚህ ነው፡፡
አንዳንዶች በሠርግ ዘፈን፣ በተረት፣ በሠርግ ሥነ ሥርዓት፣ በስብከት፣ በድራማና በፊልም ትዳርን ሲያዩ ምናልባት ማሩ ይሆናል የሚታያቸው፡፡ ያገኛቸውም ሰው ሁሉ ‹ምነው አንተ አታገባም እንዴ› ይላቸዋል እንጂ ተገብቶ ምን እንዳለ አይነግራቸውም፡፡ ‹የዛሬ ዓመት፣ የዛሬ ዓመት፣
ያሉት ሰዎች ደግመው ላይመጡ ይችላሉ፡፡ አንዳንዶችም ማሞ ሲወለድ እንደማይመጡ እያወቁት የሚዘፍኑት ዘፈን ነው፡፡ ‹የዛሬ ዓመት የእንትናዬ አባት› መሆን ለሁሉ ያልተሰጠ መሆኑን የሚናገርም የለም፡፡ ይኼ ያልተነገራቸው የዋሐንም ናቸው ልጅ የለም ብለው የሚፋቱት፡፡
የሚለው ባሕላዊ ዜማ የምጣዱና የጉልቻው ዋጋ ዛሬ ሰማይ በነካበት ጊዜ ቀርቶ ትናንትም በርካሹ ዘመን ትዳርን ‹ዕዳ› ነው እያለ የንቧን መናደፍ እየነገረን ነው፡፡
ትዳር ግን ሁለቱም ብቻ አይደለም፡፡ ትዳር ከንብ ጋር መኖር ነው፡፡ ለማሩ ስንል ንድፊያውን መታገሥ፡፡ ቆይተህ ደግሞ ንድፊያውን መልመድ፡፡ ገበሬ ቀፎ ሰቅሎ ንብ ሲያንብ ንብ እንደምትናደፍ ሳያውቅ ቀርቶ አይደለም፡፡ የማትናደፍ ንብ ከፈለገ በየደጁ ቆሻሻ ፍለጋ የምትጓዘው ዝንብ ነበረችለት፡፡ ዝንብ ምን ጠባይዋ ሸጋ ቢሆን፤ ጠብ የሚላት ግን ሌላ ነገር ነው፡፡ ይህን ያውቃል ገበሬው፡፡ እያወቀም ንብ ያንባል፡፡ ማነብ ብቻ ሳይሆን ከንብ ጋር እንዴት መኖር እንደሚቻልም ያውቃል፡፡ ንብ ትናደፋለች፤ ግን እንዳትናደፍ ማድረግም ይችላል፡፡ የምትወደውና የማትወደው ሽታ አለ፡፡ ስትቀርብህ ምን ማድረግ እና ምን አለማድረግ እንዳለብህ ገበሬው ያውቃል፡፡ በሀገራችን ንብ አትገደልም፡፡ ነውር ነው፡፡ ብትነድፍም አትገደልም፡፡ የንቧን ማር ለመውሰድም ንቧን ገድሎ፣ አጥፍቶ፣ ጎድቶ ወይም አሰቃይቶ ሳይሆን በጭስ ራሱን እየተከላከለ፣ ፊቱን በጨርቅ ሸፍኖ፣ ወደ ንቧ ቀፎ ገብቶ ነው ማሩን የሚቆርጠው፡፡ ንቧም ሳትጎዳ፣ ማሩም ሳይጠፋ፣ እርሷም ሳትናደፍ፡፡
ትዳርም እንዲህ ነው፡፡ አኗኗሩን ነው ማወቅ፡፤ የንቧን ንድፊያ የመቀነሻውን መንገድ ነው ማወቅ፣ የማሩን አቆራረጥ መንገድ ነው ማወቅ፡፡ ደግሞምኮ አስገራሚው ገበሬው የሚከባከበው ይህቺኑ የምትናደፈውን ንብ መሆኑ ነው፡፡ የምትቀስመው አበባ ትፈልጋለች፣ ንጹሕ አካባቢ ትፈልጋለች፣ ከጉንዳንና ከአውሬ ነጻ የሆነ ቀፎ ትፈልጋለች፡፡ ግን ትናደፋለች፡፡ ደግሞም ማር ትሰጣለች፡፡ ትዳር አስደሳች ነገር ብቻ ሳይሆን አስመራሪ፣ አንገብጋቢ፣ አስጠሊታ፣ ጨጓራ አንዳጅ፣ አንጀት ቆራጭ፣ ልብ አቃጣይም ክፍል አለው፡፡ ይናደፋል፡፡ ግን ደግሞ ክብካቤም ይፈልጋል፡፡ ንጹሕ ልብ፣ ታማኝ ኅሊና፣ ቻይ አንጀት፣ ታጋሽ ሆድ፣ ጠቢብ አእምሮ፣ አሳላፊ ልቡና ይፈልጋል፡፡ ለምን ቢሉ? ማር ይሰጣልና፡፡
አንዳንዶች ቤት ካለችው ወይም ካለው ንብ ይልቅ ውጭ ያቺውን ወይም ያለው ዝንብ ሲያደንቁ ይሰማል፡፡ መቼም ከቀፎ ውጭ ምን እንደሚኖር የታወቀ ነው፡፡ ንብ ትናደፋለች ብሎ ንብ የማያነባ ገበሬ ስንፍናውን እንጂ የንቢቱን ክፋት ማንም አይረዳለትም፡፡ ጥበብ አልባ መሆኑን፣ ትዕግሥት አልባ መሆኑን፣ ተሸናፊነቱን እየተናገረ እንጂ የንቧን ጠባይ እየተናገረ አለመሆኑን ሁሉም ያውቅለታል፡፡ የትዳርን ችግር ብቻ የሚያወራ፣ በትዳር ተመርሮ ከቀፎው ውጭ የሚሄድም ስንፍናውንና ዐቅመ ቢስነቱን እንጂ የቀፎውን ችግር እየተናገረ አይምሰለው፡፡ ቀፈ ውስጥ ማር የምትሠራው ን እንዳለች ሁሉም ያውቃልና፡፡ ሌላው ቀርቶ ውጭ ያለቺው ዝንብም ይኼንን ታውቃለች፡፡
አንዳንዶች ከንብ ጋር የመኖር ጥበብ ሲያንሳቸው የማትናደፍ ንብ ፍለጋ ይኳትናሉ፡፡ የማትናደፍ ንብ መፈለግ ከመረቁ አወጡልኝ ከሥጋው ጦመኛ ነኝ እንደማለት ነው፡፡ ወይም የማትዞር መሬት እንደመፈለግ፡፡ የመትናደፍ ንብ ከፈለግክ ከዝንብ ጋር ተጋባ፡፡
ሆ… አንተ አታውቀኝም፡፡ በዚህ ፅሁፍህ ግን እኔን ከሆነ መጥፎ ነገር አድነሀኛል፡፡ አመሰግናለሁ፡፡ (በሀገራችን ንብ አትገደልም፡፡ ነውር ነው፡፡ ብትነድፍም አትገደልም፡፡ የንቧን ማር ለመውሰድም ንቧን ገድሎ፣ አጥፍቶ፣ ጎድቶ ወይም አሰቃይቶ ሳይሆን በጭስ ራሱን እየተከላከለ፣ ፊቱን በጨርቅ ሸፍኖ፣ ወደ ንቧ ቀፎ ገብቶ ነው ማሩን የሚቆርጠው፡፡ ንቧም ሳትጎዳ፣ ማሩም ሳይጠፋ፣ እርሷም ሳትናደፍ፡፡)
"አንዳንዶች ከንብ ጋር የመኖር ጥበብ ሲያንሳቸው የማትናደፍ ንብ ፍለጋ ይኳትናሉ፡፡ የማትናደፍ ንብ መፈለግ ከመረቁ አወጡልኝ ከሥጋው ጦመኛ ነኝ እንደማለት ነው፡"
ይህ አጀንዳ ሰፊና ሁልጊዜ ልንወያይበት የሚገባ ጉዳይ ነው፡፡ በትዳር ውስጥ ያለፈ ሁሉም ሰው የየራሱ ተሞክሮ አለው፡፡ ዝም ብሎ የሚኖር ሰው እንዳለ ሁሉ የህይወት መርህ ያለው ሰው አለ፡፡ ለትዳርና ለልጅ ያለን አመለካከት ካለን የህይወት መርህ ይመነጫል፡፡ አንዳንዱ ትዳርን ሲመሠርት ፈተና እንዳለው ሳያውቅ ደስታን ብቻ ይጠብቃል፡፡ ልጅን መውለድ(ዘር መተካት) የግድ ነው ብሎ ያስባል፡፡ የራሴን ተሞክሮ ላንሳ፤ ሥራ ይዤ ዝም ብዬ እኖር ነበር፤የኔ ዓላማ እ/ርን መከተል ብቻ ነው፤ጥዋትና ማታ ወደ ቤ/ክ መሮጥ፤የሚያስደስተኝ ይሄ ነው፤በኋላ የርሱ ፈቃድ ሆኖ በተክሊል አገባሁ፤ጋብቻ ምን እንደሆነ አየሁ፤አስደሳቹንና አሳዛኙን ገጽታዎች በዝርዝር አየሁ፤የሰይጣንን አመጣጥ የምከታተል ሆንኩኝ፤በጸሎት መታገልና ማሸነፍ አማራጭ የሌለው መንገድ መሆኑን ተረዳሁ፤በአብዘኛው ተሳክቶልኛል፤በታገስኩኝ ቁጥር ኑሮዬ ጣፋጭ ሆነ፤ይሁን እንጂ የልጅ ጉዳይ ከባዱ ፈተና ሆነ፤እኔ በዚህ ዓለም ስኖር ልጅ ለመውለድ ያለኝ ፍላጎት ዜሮ ነው፤ ከማህረሰቡ በተቃራኒው ማለት ነው፤እኔ የምፈልገው መመኪያዬ እ/ርን አመስግኜ መኖርና በዚች ክፉ ዓለም ላይ ልጅ አምጥቼ ለምን ላሰቃይ የሚል አመለካከት ነው ያለኝ፤ሰው ደግሞ ዘር አለመተካት መረገም ነው ብሎ ያስባል፡፡የሚገርመኝ ለራሱ የሚበላ እንኳን የሌለው ልጅ ይመኛል፡፡ ወደ 3 ዓመት ያለልጅ እንደኖርኩኝ ባለቤቴ(እናትዋን ጨምሮ) በየቀኑ መጨቃጨቅ ሆነ፡እኔ ደግሞ ልጅ አልለምንም የሚል አ~ሜን ይዤ ነበር፤ልጅ ስላልሰጠኝም አመሰግነው ነበር፡፡ይህ በንዲህ እንዳለ ከትዳር ትምህርት ቤት በአራት ዓመት ተመረቅን፤ከማረፍዋ በፊት ብዙ ስለመሞትዋና ስለመለያየታችን ብዙ ነገር አይቼ ነበር፡፡ ዛሬ በሃይማኖት ጸንቶ መሞት የት ይገኛል፡፡ለብቻዬ መኖርን እንደገና ሀ ብዬ ጀመርኩ፡፡ለብቻ መኖርም ፈተናው ብዙ ነው፡፡ ከ2 ዓመት በላይ ከቆየሁ በኋላ አዘዘልኝ፤ወዲያው ጸነሰች፡፡የጌታ ፈቃድ ይሁን ብዬ ዝም አልኩ፡፡ አሁን የአንድ ልጅ አባት ነኝ፤ የመጀመሪያና ምናልባትም የመጨረሻ ልጅ፡፡ልጅ መውለድ ትልቅ ኃለፊነት መሆኑን አየሁ፤ልጅ ቤት ያሞቃል፤ያስደስታል፤ወዘተ.ግን ያ ልጅ የዚህን ዓለም ፈተና አሸንፎ ለመንግሥተ ሰማይ ይበቃል ወይ ብሎ ማሰብ ያስፈልጋል እንጂ ዘር ልተካ፤ሀብቴን ይውረስ፤ይጡረኝ፤ስሜን ያስጠራ፤ወዘተ.የሚባሉ ከንቱ አስተሳሰቦች በየሰዉ ልቦና ተዘርተው ከንቱ ትውልድ እበዛ የመጣ ይመስለኛል፡፡ ሀብት ያለው ሰው ልጅ አጣሁ መከንኩ ብሎ ከሚጨነቅ ጎዳና የወደቁትን ልጆ አንስቶ የጽድቅ ሥራ ቢሠራስ? ሌላው ልጅ ወልዶ ለስጋው የሚያስፈልገውን ብቻ ማሰብና ለነፍሱ አለመጨነቅ ጎድቶናል፡፡ ሌላው ልጅ አጣሁ ብለው የሚያዝኑ ሰዎች ይገርሙኛል፡፡ይህንን ዘመን ካለማወቅ የመነጨ ሊሆን ይችላል፤የወሊድ መከላከያም ሌላው መወያያ አርዕስት ነው፤እኔ እስከዛሬ በኪነጥበቡ ጠብቆኛል ወደፊትም እርሱ ያውቃል ይህንን ነገር በጣም እጠላለሁ፡፡ ትውልዱ በዚህ ጉዳይ ጥርት ያለ ነገር አላገኘም፡፡ ይሄ ነገር ከእ/ር ጋር መጣበቅን ይጠይቃል፤መጀመሪያ ስጋችንን መግራት/ለነፍሳችን ማስገዛት/ የተፈቀደም ቢሆን የባልና የሚስት የመኝታ ግንኙነት ስርዓቶች አሉት፤ለምሳሌ የሰንበትና በዓለት ቀን አይፈቀድም፡፡ሥጋችን ከጠገበ ፍትወቱ ስለሚጨምር በጾምና በጸሎት ማድከም አለብን፡፡ለምሳሌ አንድ ሰው ሲያወራ ከሴት ጋር ከተኛሁ የግድ ግንኙነት መፈጸም አለብኝ ብሎ ነበር፡፡ክፉና አመንዝራ ትውልድ ያሰኘውም እንዲህ ዓይነቱ ነው፡፡ከትዳር ዓላማዎች አንዱ ፍትወትን ለመቆጣጠር ቢሆንም ያለአግብብ መጠቀምም ተገቢ አይሆንም፡፡ብቻ ይህ አጀንዳ ሰፊና በሚዲያም ጭምር ውይይት የሚፈልግ ነው፡፡ የህዝብ ብዛት ጉዳይ በመንፈሳዊና በስጋዊ ዕይታ ያላቸው እንድምታና ህዝቡ ልጅ ለመውለድ ያለው አመለካከት ምን መሆን እንዳለበት የሚያወያይ መድረክ ቢኖር ጥሩ ነው፡፡
‹ንብ ታውቃላችሁ? እኒህ እናት ንብ ናቸው፡፡ ከእርሳቸው የሚገኝ ብዙ ዕውቀት፣ ብዙ ጥበብ፣ ብዙ ልምድ፣ ብዙ ታሪክ፣ ብዙም ጸጋ አለ፡፡ ነገር ግን እናንተ መናደፋቸውን ብቻ ነው የምታዩት፤ ስለዚህም ማሩን ከእርሳቸው ልትቆርጡ አልቻላችሁም
የንብ ምሳሌው ጥሩ ሆኖ፣በአንድ ዓርፍተነገር ማልቅ ሲችል፣ ትዳርን ያለ-ተፈጥሮው ከንብ ተግባራት ጋር ለማመሳሰል የተደከመው ፤ የተፈለሰመው አካሄድ፣ ምን ነካቸው ብየ እንዳስብ አድርጎኛል። ባይሆን ዳንኤል፣ በተባ ብዕርህ አንድ ቀን ፣ ትዳር ከክርስቲያናዊ ምግባር ወይም ከእግዚአብሄር አይን አንጻር ምን ማለት እንደሆን አንድ ቀን ጥሩ ጽሁፍ ትጽፍ ይሆናል ብየ እጠብቃለሁ።
እውነት ነው ማትናደፍ ንብ ከፈለግህ ከዝብ ጋ ተጋባ ።ትልቅ አባባል ነው እንኳን ኢትዮ ወንድሜ ሆንህ በዚህ ቃል ቡዙ አስተምረከኛልና አመሰግናለሁ ዳኒ ዝርዝር ኪስ ይቀዳል እዲሉ አይደል የምትለኝ ።እድሜና ጤና ይስጥህ።ከበላይ ነኝ ቸር ይግጠመን።
ወይ ዲያቆን ዳንኤል አንተ እግዚአብሔር የባረከህ!!!!!አንዳንዶች ቤት ካለችው ወይም ካለው ንብ ይልቅ ውጭ ያቺውን ወይም ያለው ዝንብ ሲያደንቁ ይሰማል፡፡ መቼም ከቀፎ ውጭ ምን እንደሚኖር የታወቀ ነው፡፡......ቀፈ ውስጥ ማር የምትሠራው ን እንዳለች ሁሉም ያውቃልና፡፡ ሌላው ቀርቶ ውጭ ያለቺው ዝንብም ይኼንን ታውቃለች፡፡
እቲ ዝዓበየ ደስታን ሓጎስን እዚ ጥዑም ዜና – ወንጌል – ምስ እግዚኣብሄር ኣምላኽ፡ ምስ ኡ ምስ ገዛኣ ርእሱ እንገብሮ ሕብረት እዩ። ሓጎስናን ኩሉ ደስታ ባህታ ልብና እዩ፣ ሕብረት ምስ ኣምላኽ። እዚ ሕብረት ተባሂሉ ዘሎ ድማ ኣብታ ሃዋርያ ጴጥሮስ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቱ፡ 1ጴት 3፡18 – ናይ ምፍጣርና ዓላማገሊጽዎ ኣሎ። ንምንታይ ኢና ተፈጢርናን ዘሎናን፧ ኣብታ ኣብ ጴጥሮስ ዘላ ጥቕሲ፡ ኣብ ሓደ ሓረግ ከምዚ ኢሉ ኣሎ – “ናብ ኣምላኽ ምእንቲ ኬቕርበና ኢሉ፡” ነዚ ምኽንያት እዩ፡ ጐይታ ተሰቂሉ።
ናይ ዘልኣለም ህይወት ተዋሂብና ኢና። ብሓድሽ ህይወት ድማ ዳግም ተወሊድና ኢና። ስለዚ ድማ ምስ እግዚኣብሄር ንዘልኣለም ንምንባርን ምስ ኣምላኽና ህይወት ናይ ምክፋል ዕድል ተዋሂቡና እዩ።
ብምኽንያት ሓጢኣት ካብ ኣግዚኣብሄር ዝሰኣንናዮ እዚ እዩ፣ ዝረኸምናዮ ድማ እዚ እዩ። እዚ ዓላማ’ዚ፡ ናብቲ ናይ መጀመርታ መደብ ኣምላኽ ንኽመልሰና እዩ ክርስቶስ የሱስ መጺኡ። ስለዚ፣ ንምንታይ ኢና ተፈጢርናን ዘሎናን ፧
እንደ ታማኙ ስካይ ስፖርት ዘገባ ከሆነ ከአራት አመታት በፊት ሚሶት ኦዚልን በክለቡ ታሪክ ከፍተኛ በተባለ የዝውውር ሂሳብ ከሪያል ማድሪድ በ42.5 ሚሊየን ፓውንድ ማስፈረም የቻሉት መድፈኞቹ አሁን ደግሞ ሪከርዳቸውን በመስበር ፈረንሳዊውን አጥቂ የግላቸው ለማድረግ በእጅጉ ተቃርበዋል፡፡
የአርሰናሉ አለቃ ተቀዳሚ የክረምቱ የዝውውር መስኮት ኢላማ እንደሆነ የሚነገርለት ፈረንሳዊው የኦሎምፒክ ሊዮን አጥቂ አሌክሳንደር ላካዜቴ ደግሞ ሁለተኛው የክለቡ ፈራሚ ለመሆን ተቃርቧል።
መድፈኞቹ ፈረንሳዊውን የግብ አዳኝ የግላቸው ለማድረግ እስከ 50 ሚሊየን ፓውንድ ፈሰስ ለማድረግ የተሰናዱ ሲሆን ዝውውሩ እውን ከሆነም አሌክሳንደር ላካዜቴ በክለቡ ታሪክ ውዱ ተጫዋች ይሆናል፡፡
የ26 አመቱ ፈረንሳዊ ባሳለፍነው ወር ከኦሎምፒክ ሊዮን ጋር እንደሚለያይ በይፋ ያሳወቀ ሲሆን ቀጣይ ማረፊያውም የስፔኑ አትሌቲኮ ማድሪድ እንደሚሆን በስፋት ሲነገር ቢቆይም በመጨረሻም ግን አዲሱ መድፈኛ ለመሆን መቃረቡ ተሰምቷል፡፡
ባሳለፍነው የውድድር ዘመን በሁሉም ውድድሮች 45 ጨዋታዎችን አድርጎ 37 ግቦችን ከመረብ ያዋሃደው ግብ አዳኙ አጥቂ በሊጉ የአርሰናል አራቱ የፊት መስመር ተሰላፊዎች ኦለቪየድ ጅሩድ ፣ ቲዎ ዋልኮት ፣ ዳኒ ዌልቤክ እና ሉካስ ፔሬዝ በሊጉ በጋራ ካስቆጠሩት ግብ በላይ እርሱ ብቻውን ማስቆጠር ችሏል፡፡
በአርሰን ቬንገር የንግስና ዘመን ሪከርድ በሆነ የዝውውር ዋጋ ( 42.5 ሚ.ዩሮ ) በ 2013 ነበር ክለቡን የተቀላቀለው። ነገር ግን አሁን ላይ ውል የማራዘም ውይይት ባለማድረጋቸው ክለቡን ለቆ የሚሄድ አስመስሎታል።
ይሁንና ተጫዋቹ በአርሰናል ደስተኛ መሆኑን፣ ስለ ቅድመ ውድድር ጨዋታዎች ያለውን ሀሳብ በመግለፅና ከአርሰናል ጋር ስለወደፊት ውጤታማነት አርቆ በማሰብ ጭምር ውሉን ሊያራዝም እንደሚችል ፍንጭ ሰጥቷል።
የ28 ዓመቱ አማካይ በያዝነው ወር መጀመሪያ መድፈኞቹ ለቅድመ ውድድር ጨዋታዎች ወደ አውስትራሊያ በሚያደርጉት የቡድን ጉዞ ምን ያህል ደስተኛ እንደሆነም ሲናገር ቆይቷል።
“ሲድኒ ጥሩ ከተማ እንደሆነችና ነዋሪዎችም መልካም እንደሆኑ ሰምቻለሁ። ስለ አውስትራሊያ ብዙ አላውቅም። ነገር ግን ስለ ከተማዋ ለማውቅ ይሄ በጣም ጥሩ አጋጣሚ ነው። “እናም ከአርሰናል ጋር ወደ ዛው ለመጓዝ ዝግጁና ደስተኛም ነኝ።
“ከሁለት ዓመታት በፊት ወደ ሲንጋፖር ተጉዘን ነበር። እናም ከጥሩ ልምድ ጋር ጥሩ የሚባል ጊዜን አሳልፈናል። ከተማዋንና ደጋፊዎችንም ማየት በጣም ያስደስት ነበር።
“እናም ይሄንኑ በአውስትራልያ በድጋሚ ለማየትና የሚኖረንን ጊዜ በደስታ ለማሳለፍ በጉጉት እየተጠባበኩ ነው።” ሲል ከቡድኑ ጋር ረጅም ርቀት እንደሚጓዝ ፍንጭ ሰጥቷል:።
አርሰናል በቅድመ ውድድር ጨዋታዎች ሀምሌ 15 ዌስተርን ሲድኒ ዎንደረርስን ከመግጠሙ በፊት ሀምሌ 13 45,500 ተመልካቾችን በሚያስተናግደው አሊያንስ ስታዲየም ከሲድኒ እግር ኳስ ክለብ ጋር ጨዋታውን ያደርጋል::
የቀዘቀዙ የቀዘቀዙ ምግቦች እዚህ በአሜሪካ ውስጥ ተመረተው በ Thrive Life የታሸጉ ናቸው. ሕይወት ያላቸው ምግቦች አስደናቂ የሆነ የመጠለያ ሕይወት አላቸው 5-25 ዓመታት, ታላቅ ድንገተኛ ምግብ ወይም በሕይወት የመትረፍ ምግብ ያደርገዋል. እነዚህ ቀዝቅዘው የደረቁ ምግቦች ስለ መበላሸት መጨነቅ ሳያስፈልግዎ በእራስዎ ኩሽና ወይም በድስት ውስጥ ለረጅም ጊዜ ሊቀመጡ ይችላሉ. በማደግ ላይ ባለው ኢኮኖሚ ወይም ውድቀት ወቅት ገንዘብን ለማዳን ጥሩ መንገድ ነው. የፍላሽ ማቀዝቀዣ ቴክኖሎጂን በመጠቀም, ጠንካራ ምግቦች ይይዛሉ 99% ንጥረ ነገሮችን, ቀለሞች, እና ሸካራነት. እና የእኛ ምርቶችም እንዲሁ አስደናቂ ናቸው! የምግብ አቅርቦት መቋረጥ በሚኖርበት ጊዜ ለረጅም ጊዜ ማከማቻ እና የዕለት ተዕለት አገልግሎት ፍፁም ፍፁም የሆነ.
እኛ የመጨረሻውን ዓለም ብቻ ፈልገናል, ከፍተኛ ጥራት ያላቸው ንጥረ ነገሮች. የእኛ ምግቦች MSG የላቸውም እንዲሁም በጥብቅ ደረጃዎች ላይ በመመርኮዝ በግል ተመርጠዋል. ከእርሻ ወደ ቤትዎ, እርስዎ የሚገኙትን እጅግ በጣም ጥሩ የምግብ ማከማቻ ምርቶችን እንደሚቀበሉ በማወቅ የአእምሮ ሰላም እንዲኖርዎ በግላችን አጠቃላይ የሦስተኛውን የልማት ሂደት እንቆጣጠራለን ፡፡.
ምክንያቱም THRIVE ለዕለታዊ ምናሌ ዕቅዶች የተሰራ ነው, we’ve made it our mission to ensure the foods you’re eating taste great! ከሚሰወሩ እና በጭራሽ የማይጠቀሙ ሌሎች የምግብ ማከማቻ ምርቶች አይደሉም, ምርቶቻችን ትኩስነታቸውን እና ታላቅ ጣታቸውን ለማረጋገጥ እንደገና እና ጊዜ ታይተዋል. በ THRIVE ምግቦች, ጥሩ ጣዕም መመዘኛ ነው – ለየት ያለ አይደለም.
በአንድ አነስተኛ ወጪ በአንድ አነስተኛ ክፍያ, እነዚህ ምግቦች ቤተሰቦችዎ የሚገባቸውን የምግብ እና የምግብ አይነት እንደሚቀበሉ ዋስትና በመስጠት ገንዘብ ለመቆጠብ ጥሩ መንገድ ናቸው.
የቀለም ኮድ የተሰሩ ቅርጫቶች ምግብዎ ትክክለኛውን ሚዛን እና የተለያዩ መጠን እንደሚይዝ በማረጋገጥ ምግብዎን በተገቢው ሁኔታ እንዲደራጁ ያደርጋሉ. ከምግብ ማሽከርከር ስርዓታችን ጋር ተያይዞ ጥቅም ላይ ሲውል, ሦስት ምግቦች ያለማቋረጥ ይሽከረከራሉ, ለቤተሰብዎ ዋስትና መስጠት የሚቻለውን የመጨረሻውን ምግብ ይቀበላል.
አዲስ አበባ፣ የካቲት 22፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የፊንላንድ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትርና የአውሮፓ ህብረት ልዩ መልዕክተኛ ፔካ ሃቪስቶ ስለ ትግራይ ክልል መሬት ላይ ባለ ሃቅ...
አዲስ አበባ ፣ ጥር 14 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በሰላም ሚኒስቴር አስተባባሪነት የኢትዮጵያ የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ ምክር ቤት ለሰላም እና ብሔራዊ መግባባት መሠረት ናቸው...
ቀድሞ በወጣው መርሀግብር የማጣርያው ጨዋታዎች በፈረንጆቹ አቆጣጠር ከ አራት እስከ ሰባት ሴፕተምበር የሚጀመሩ ሲሆን ሁለተኛው ጨዋታም በቀናት ልዩነት ውስጥ ከስምንት እስከ አስር ሴፕተምበር የሚደረጉ ይሆናል።
ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ የ2005/06 ዓ.ም. የመጀመርያውን ውድድር ነገ በጎንደር ከተማ ሊያካሂድ ነው፡፡ የጎንደሩ ውድድር ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ከተመሠረተበት 1993 ዓ.ም. ጀምሮ የተካሔዱትን ውድድሮች 83 ያደርሳል፡፡
በጎንደር ከተማ የሚካሔደው የአምስት ኪሎ ሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ 2,500 ተወዳዳሪዎች ይሳተፉበታል፡፡ የልጆችም ውድድር መዘጋጀቱን ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ አስታውቋል፡፡የታላቁ ሩጫ ውድድር በጎንደር ከተማ የተዘጋጀው ለመጀመርያ ጊዜ ቢሆንም በአማራ ክልል ውድድሩ በባህርዳር፤ ላሊበላ እና ደብረማርቆስ ውስጥ ተካሂዶ ያውቃል፡፡
“አዎ አለህ!” አሉት መምህሩ፡፡ ወጣቱ ግን አሁንም ዝም አላለም፡፡ ውስጡ ተንቀዠቀዠ፡፡ “ገጣሚ ይሆናል ብለው ይገምታሉዋ?” በማለት ጠየቀ፡፡ይህ ወጣት ዓላማው ገጣሚ መሆን ነው፡፡ ሆኖም ስንኝ ስለቋጠረ ወይም ስለተጨበጨበለት ብቻ ገጣሚ ነኝ ብሎ ነጋሪት አላስጎሰመም፡፡ መምህሩ የሚሰጠውን ሃሳብ ጠበቀ፡፡ ከዚህ ወጣት የምንማረው ነገር አለ፤ ፀሀፍት መሆን የሚሹ ሁሉ አዋቂዎች የጻፏቸውን መጽሃፍትና አንባቢዎች የሚለግሱትን ሃሳብ በአንክሮ ሊከታተሉ ይገባል፡፡
ሽማግሌውም “በጣም ጤና ነኝ ---እንደውም የ18 ዓመት ኮረዳ አግብቼልህ አርግዛልኛለች----ልጅ ላገኝ ነው --- መታደል ነው አይደል?” ይሉታል - ለሃኪሙ፡፡ ሀኪሙ ነገሩ አልተዋጠለትምና ትንሽ ሲያስብ ከቆየ በኋላ “አንድ ታሪክ አስታወሱኝ” በማለት ይነግራቸዋል፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ ጨረቃን ከሰማይ አውርዱልን እያለ አይደለም። የኢትዮጵያ ሕዝብ እያለ ያለው ግልጽነትን፣ ቀጥተኝነትን፣ ቅንነትንና ሀቀኝነትን አውርዱልን ነው። ዴሞክራሲን አውርዱልን ነው። ቁሳዊ ልማት ብቻውን አይበቃም፣ ሰብአዊና መንፈሳዊ ልማትንም አውርዱልን ነው።
የጌታ ኢየሱስ መንገድ ስል የክርስትና ሃይማኖት ዕምነት ቀኖናውን (ዶግማውን) ሳይሆን ክርስቶስ በዚህ ምድር ላይ ሲያስተምር ያሳየውን የቀናነት፣ የሃቀኝነት፣ የግልጽነት፣ የፍትሓዊነት፣ የእኩልነት፣ የአንድነት፣ የነፃነት፣ የዴሞክራሲያዊነት፣ የመተሳሰብ፣ የመፈቃቀር፣የመከባበር፣ የመተማመን... መንገድ ማለቴ ነው። ይህ መንገድ የክርስትና ሃይማኖት ብቻ ሳይሆን የእስልምና እንዲሁም የሌሎች የዓለም ታላላቅ ሃይማኖቶች መንገድ ነው።
ላለፉት ስምንት ዓመታት ለመሰረተ ልማት ግንባታ ከፍተኛ ትኩረት የሰጠው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ልማትንም ሆነ እድገት በማያወላዳ መልኩ ማረጋገጥ አልቻለም፡፡ አወዛጋቢ ቢሆኑም ኢኮኖሚያችን ላለፉት ስምንት ዓመታት ከአምስት ፐርስንት አጠቃላይ ዓመታዊ ምርት እድገት ተነስቶ አሁን ወደ አስር ፐርሰንትና ከዛም በላይ እንዳደገ በርካታ ዋቢዎችን መጥቀስ ይቻላል፡፡
ይህም ሆኖ እድገቱ ያስከተለው ኢኮኖሚያዊ ለውጥ እንደሚወራለት የመሰረተ ልማት፣ የገበያ ትስስርና የምርታማነትን ችግር ፈቶ የኢኮኖሚዊ መዋቅር ሽግግርን በአስተማማኝ ሁኔታ በማረጋገጥ እድገቱ (Growth) በሂደት ወደ ልማት (Development) ተስፋፍቶ የዜጎችን የኑሮ ሁኔታ ማሻሻል የሚችል አስተማማኝ ኢኮኖሚ መሆኑን ማረጋገጥ አለመቻሉ የብዙዎቻችን ጥያቄና የሃገሪቱ ፈተና እንደሆነ መቀጠሉ ግልጽ ነው፡፡
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ አስቸኳይ የምልአተ ጉባኤ ስብሰባውን የፊታችን ሰኞ፣ እንደሚያካሂድ ተገለጸ፡፡ በሲኖዶሱ አቸስኳይ ምልአተ ጉባኤ ስብሰባ፣ በሀገር ውስጥ እና በሰሜን አሜሪካ በስደት በሚገኙት ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት መካከል በተጀመረው የዕርቅና ሰላም ውይይት ቀጣይነት ላይ በመነጋገር ዐቢይ ትርጉም ያለው ውሳኔ ያሳልፋል ተብሎ ይጠበቃል፡፡
አዲስ አድማስ ከጠቅላይ ቤተክህነቱ ምንጮች እንደተረዳው፤ ሲኖዶሱ በዕርቅና ሰላም ውይይቱ ቀጣይነት ላይ የሚወያየው፣ ከኅዳር 26-30 ቀን 2005 ዓ.ም በዳላስ ቴክሳስ በተካሄደው የዕርቀ ሰላም ጉባኤ የተሳተፈው ልኡክ በሚያቀርበው ሪፖርት ላይ በመመሥረት ነው፡
አንዳንድ ተረቶች ካልተደጋገሙ አይሰሙም፡፡ “ተናገርን ማንም ስለማይሰማ፤ ደግመን እንናገረዋለን” ብሏል አንድ ፀሐፊ፡፡ (We said it; as no one listens, we will say it again) አወጋጉን እንለውጠው እንጂ ወጉ የዱሯችን ነው!
ከዕለታት አንድ ቀን ሁለት ደገኞች ጐረቤታሞች ነበሩ ይባላል፡፡ የኑሮ እሽክርክሪት አልለወጥ ብሏቸዋል፡፡ ያርሳሉ፤ ያርሳሉ፤ ያርሳሉ፡፡ ኑሮ አልገፋ አላቸው፡፡ እንደውም አንዳንዴ እየከፋ፣ እየባሰ ይመጣ ጀምሯል፡፡
ከ31 ዓመታት በኋላ በአፍሪካ ዋንጫ ለመሳተፍ የበቃው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በ29ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ከፍተኛ ድጋፍ በስታድዬም ያገኛሉ ተብለው ከሚጠበቁት ብሔራዊ ቡድኖች አንዱ ሆኗል፡፡ በደቡብ አፍሪካ የሚኖሩ ከ40ሺ በላይ ኢትዮጵያውያን ቡድኑን ለመደገፍ ከፍተኛ እንቅሰቃሴ በማድረግ ላይ መሆናቸው እየተገለፀ ይገኛል፡፡ ይህም ኢትዮጵያ ከደቡብ አፍሪካ፣ ከዛምቢያና ከአንጓላ ቀጥሎ በአፍሪካ ዋንጫው በከፍተኛ ደረጃ ድጋፍ ሊያገኙ ከሚችሉት አገራት ጋር ያሳልፋታል፡፡ የ29ኛው የአፍሪካ ዋንጫ አዘጋጅ ኮሚቴ ከሳምንት በፊት ይፋ ባደረገው መረጃ መሠረት ኢትዮጵያ ለውድድሩ በቀረቡ ትኬቶች ግዢ ሁለተኛ ደረጃ ላይ ናት፡፡
በትላንትናው ዕለት መስከረም ፳፯ ቀን ፳፻፭ ዓ.ም. በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ክርስቲያኖች አንድነት (ዋልድባን ለመታደግ የሚንቀሳቀሰው ዓለም አቀፍ ኮሚቴ ዋሽንግተን ዲሲ ንዑስ ክፍል) አስተባባሪነት የተጠራው ጉባኤ ተካሂዶ ውሏል። በጉባኤውም ላይ ካህናት አባቶች፣ ሰባኬ ወንጌል፣ እንዲሁም በርካታ ከዋሽንግተን ዲሲና አካባቢው በመጡ የጉባኤው ታዳሚዎች በተገኙበት በርካታ ቁም ነገሮችን ተነጋግሮ እና ጉባኤው ተጠቃሏል። በቀጣይነትም ሥራዎችን በእቅድ ይዞ ለመሥራት ብሎም በአባባቢው የሚገኙትንም መዕመናን እንዲሁም በመላው ዓለም የሚገኙትን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን አማኞችን በማስተባበር ለሥራ የተነሳሱ ካህናትን፣ መምህራንን፣ ዘማሪያንን፣ በትውልድ ኢትዮጵያውያን የሆኑ በምዕራቡ አለም በተለያየ ሀላፊነት ላይ ያሉትን ምሁራንን እንዲሁም አጠቃላይ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ምዕመናን በማስተባበር የዋልድባ ገዳም መፍረስ ሳይሆን አፈሯ እንኳን እንዳትነካ (ሳትነካ) ለመጪው ትውልድ ለማስተላለፍ ቁርጠኝነት ያሳዩበት እና በብዙ ሃዘንም እየደረሰ ያለውን እንግልት በተለያየ መልኩ ለማሳየት ተሞክሯል።
በጉባኤው ላይ በምሁራን በርካታ ግንዛቤዎችን እና ምልከታዎችን ለተሰብሳቢው ማሳየት ተችሏል ከነዚህም ውስጥ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ገዳማት እና መካናት አካባቢ የሚገኙት ደኖች እና እጽዋቶች ያላቸው ተዋጽዖን በተለይ (Environmental effect) የሚያሳድሩትን ተጽዕኖ፣ በዕጽዋት ዝርያን (specious) ማግኛ ቦታዎች እንደሆኑ እና በተለይም በዋልድባ አካባቢ በሚሰሩት የግድብ እና ድልድይ ወይንም ልማት ሥራዎች ሊመጡ የሚችሉ በርካታ ሳይንሳዊ ክስተቶች የተካተተበትና ጥሩ ግንዛቤ መስጫ የሆነ መርኅግብር እንደነበር ለመረዳት ችለናል፥ ይበልጡኑ ጥናቱ የቀረበው የ Environmental science ባለሙያ በሆኑ ኢትዮጵያዊ የቀረበ ሙያዊ እይታ በመሆኑ በቀጣይነት በርካታ ምሁራን እና ባለሙያዎች ሊሳተፉበት ብሎም በሙያቸው በዋልድባ ዙሪያ በሚሰሩት ፕሮጀክቶች ሊያመጡ የሚችሉትን ማኅበራዊ እንዲሁም ባህላዊ ጉዳቶች ለመላው ኢትዮጵያውያን ማቅረብ ቢቻል ነገ ተቆርቋሪው ትውልድ ማምጣት እና ይሄንን የተጀመረውን ትግል ዋልድባ ገዳምን የመታደግ ሥራን ሊያቀለው እንደሚችል እና የመንግሥትም ተወካዮች እኛ ያልነው ብቻ መሆን አለበት የሚለውን ትተው ኢትዮጵያውያን ምሁራን እንዲሁም የገዳሙን አባቶች ውትወታ እና ጥያቄ በቅጡ ሊያጤኑት ይገባል ብለን እናምናለን።
በተጨማሪ በጉባኤው ላይ ከቀረቡት የምሁራን ምልከታ ሌላው ክፍል በዋልድባ ገዳም ላይ የሚሰራው የወልቃይት ስኳር ፋብሪካ ከርሱም ጋር ተያይዞ በሚመጡት የመንደር ምሥረታ፣ የግድብ ሥራ፣ የፋብሪካ ሥራ፣ እንዲሁም የከተማ ምሥረታ በአጠቃላይ በፕሮጀክቱ ምክንያት ሊደርሱ ስለሚችሉ መጠነ ሰፊ የሆኑ ችግሮች፣ ግድቡ ስለሚያስከትለው ችግሮች በግድቡ ላይ ስለሚኖረው ማስተንፈሻ (spill way) መንግሥት ግልጽ የሆነ መረጃዎችን ባለመስጠቱ ወደፊት ሊያስከትለው የሚችለውን ችግር፣ የግድቡ ከፍታ በቀጣይነት ከ80 እስከ 100 ሜትር ከፍታ ቢጨምር ሊያመጣ የሚችለውን ትርፋማነት ከዚህም ጋር ተያይዞ የገዳሙን የመኖር እና ያለመኖር የሚወስን ክስተቶች እንደሆኑ በባለሙያው የግድብ ሥራ እና የstructural design master of science (MS.) Engineer እንዲሁም በኢትዮጵያ የተለያዩ የwater work design Engineer በሆኑ ባለሙያ ገለጻ የተደረገ ሲሆን በዚህ ጥናታቸውም ላይ መንግሥት እራሱ ያመናቸውን ግድቡ ሲያልቅ ግድቡ ወደ ገዳሙ ክልል 330 ሜትር እንደሚገባ እና ያም ማለት 15.33 ኪ. ሜትር ርቀት ላይ ዋልድባ አበረንታት ገዳም ስለሚገኝ በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ የችግሩ ተጠቂ እንደሚሆን በገለጻው ተብራርቷል። ግድቡ ሲጠናቀቅ ግድቡ ከሚይዘው 3.8 ሚሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ውሃ ሃይቅ መሰል የውሃ ክምችት ወይም ውሃ የሚተኛበት 40 % የሚሆነው የውሃው መጠን በዋልድባ ጋዳም ይዞታ ላይ እንደሆነ በግልጽ መረጃ ለማሳየት ተችሏል። በተጨማሪ እንደባለሙያው ገለጻ ከዚህ በፊት ባላቸው ልምድ በሌሎችም ሃገሮች እንደሚታዩት አንድ ግድብ የመጀመሪያ ፕላኑ እንደሚያሳየው ባለው ቁመት ብቻ እንደማይቀር እና አሁን ባለው ግድብ ላይ በ100 ሜትር ብቻ ቢጨምር ከ485 AD ጀምሮ ክብሩን እና ቅድስናውን ጠብቆ የቆየውን የአበረንታት መድኅኒዓለም ገዳምን (በዋልድባ ገዳም ከሚገኙት ሦስት ገዳማን ዋነኛው) ሙሉ ለሙሉ በውሃው እንደሚሸፈን እና እንደሚጥለቀለቅ እነዚህ መረጃዎች ያሳያሉ።
በአጠቃላይ በገለጻው መሠረት የኢትዮጵያ መንግሥት በአቀደው መሰረት ለ1600 ዓመታት በብዙ ነገሥታት እና የሚትዮጵያ መሪዎች ታፍሮ እና ተክብሮ የኖረው ቅዱሱ ገዳም ፈርሶ ለመሥራት ያቀዳቸው
በመጨረሻ ጉባኤው የዚህ የዋሽንግተን ዲሲ ንዑስ ኮሚቴ ሥራዎችን በቀጣይነት ሊሠራ ባቀደው መሰረት ለተሰበሰቡት አባቶች እና ምዕመናን እቅዶቹ ቀርበው ምዕመናንም አዎንታዊ ምላሾችን መስጠት ጀምረዋል፥ ከቀረቡት እቅዶች አራቱ እንደሚከተለው ነው
† እነዚህን ተቋሙ የሚያገኛቸውን መረጃዎች ለሕዝቡ ማድረስ አስፈላጊ በመሆኑ ይበልጡን በኢትዮጵያ ውስጥ ለማድረስ በCD/DVD ተዘጋጅቶ እንዲበተን እቅዶቹን ቀርበው ነበር።
እነዚህ ከላይ የተጠቀሱት እቅዶች በቀረቡበት ወቅት ምዕማናኑ አዎንታዊ ምላሻቸውን በመስጠት በርካታ በጉባኤው ላይ የተገኙት ምዕመናን ለመሳተፍ ቃል በመግባት፣ እንዲሁም በተለያየ ሙያዎች ሊረዱ እንደሚችሉ ቃል የተገባ ሲሆን በቀጣይነት ከላይ የተጠቀሱትን እቅዶች ተግባራዊ ለማድረግ በተለይ በርዕሰ አድባራት ደብረ ሰላም ቅድስት ማርያም ዋሽንግተን ዲሲ ቤተክርስቲያን የተቋቋመው የዋልባን ጉዳይ የሚያጠና ኮሚቴ እንዲሁም በደብረ ገነት መድኅኒዓለም ቴምብፕል ሂል ቤተክርስቲያን የተቋቋመው ኮሚቴ ከዚህ ኮሚቴ ጋር በጋራ ሥራዎችን ተገናኝተው እንዲሰሩ በርካታ ምዕመናን ሃሳባቸውን ሰጥተው የቤቱም ሃሳብ እንደሆነ በዚህ ጉባኤ ላይ ይበል የሚያሰኝ ሥራ እንደሆነ ብዙዎች ያምናሉ። እንደሚታወቀው ይህ ኮሚቴ እስከ አሁን በርካታ ሥራዎችን እየሰራ ሲሆን በተለይ በዋሽንግተን ዲሲና አካባቢው በሚገኙ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ባሉበት ቦታ ሁሉ ኮሚቴው በአካል በመሄድ የዚህ ሥራ ተባባሪ እንዲሆኑ፣ ባለፈው ለተደረጉ ጉባኤያት ለሕዝቡ የጉባኤ ጥሪ እንዲተላለፍ ትብብር እንዲደረግላቸው ጥያቄ ቢያቀርቡም በዋሽንግተን ዲሲ እና አካባቢው ከሚገኙት በግምት 20 ወይም ከዛ በላይ በሚሆኑት አጥቢያዎች ከሁለት ወይም ሦስት አጥቢያዎች በስተቀር በሌሎቹ አጥቢያዎች ፍቃደኝነታቸውን ሳያሳዩ በመቅረታቸው ይበልጥ ደግሞ በአካባቢው በሚገኙ አንዳንድ ካሕናት እና መምህራን “ዋልድባ አልተነካም” እነዚህ ሰዎች “ጸረ ሰላም እና ጸረ ልማት” ናቸው በማለት ቤት ለቤት በመሄድ እንዲሁም በመድረክ ላይ ሕዝበ ክርስቲያኑን እያዋከቡት መሆናቸውን በሃዘን ምዕመናን አቤቱታቸውን አሰምተዋል።
በአጠቃላይ በዚህ ጉባኤ በርካታ መረጃዎች የተሰጡበት፣ ምዕመናን አለኝታቸውን ያሳዩበት፣ በዋሽንግተን ዲሲ አካባቢ በሚገኙ አጥቢያዎች መልካም ጅምር ተሳትፎ ያሳዩበት በመሆኑ፣ የተለያዩ ምሁራን፣ ትላልቅ አባቶች እና እናቶች የተሳተፉበት በመሆኑ፣ የብዙ ወጣት የሰንበት ት/ቤት ወጣቶችን ያሳተፈ በመሆኑ ኮሚቴው ይበልጥ ሥራዎችን ለመሥራት በቁርጠኝነት የተነሳሳበትን መልካም ጅምር እና ሂደትን ያሳየ ጉባኤ እንደሆነ ለመረዳት ችለናል። በጉባኤው ላይ የተሳተፉትንም ሆነ በተለያየ ምክንያት መገኘት ፈልገው ለመገኘት ያልቻሉትንም በአጠቃላይ የዋልድባ ገዳም መፍረስ እና የገዳሙ አባቶች ላይ እየደረሰ ያለውን ግፍ እና እንግልት ለማስቆም በሚደረገው ጥረት ላይ ተባባሪ ለመሆን ለምትፈልጉ ምዕመናን ጥያቄ ቢኖርም ለመጠየቅ ቢያስፈልግዎ በሚከተለው አድራሻችን እርዳታዎንም ሆነ አስተያየትዎን ለመቀበል ዝግጁ መሆናችንን ከወዲሁ ለመግለጽ እንወዳለን።
የራስ-ጀምር የ LED መብራት ኃይል የእጅ አንጓ ኳስ ኳስ ጡንቻ አሰልጣኝ - አይ (LED) (ጥቁር) ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
በኳሱ መሃከል ዙሪያ ግማሽ ክበብ ሲኖር ፣ የኳሱን መሃል ማዞር ያቁሙ ፡፡ ኳሱን ለመያዝ አንድ እጅን ይጠቀሙ ፣ በሌላኛው በኩል ደግሞ ገመዱን በፍጥነት ለማውጣት እና የኳሱ ማእከል በከፍተኛ ፍጥነት እንዲሽከረከር ያድርጉ ፡፡
የማሞቂያው የአካል ብቃት እንቅስቃሴ መሳሪያዎች በተለይም እንደ ስፖርት ጎብኝዎች ፣ እንደ ጎልፍ ፣ ቴኒስ ፣ ዱባ ፣ ክሪኬት ፣ ባድሚንተን ፣ ቤዝቦል ፣ ቦውሊንግ ፣ ቅርጫት ኳስ ፣ ውድድር እና ሌሎች የእጅ አንጓዎች እና ሌሎች ስፖርቶች ያሉበት ከቤት ውጭ መውጣት ፡፡
በአሥራዎቹ ዕድሜ ውስጥ የሚገኙ ወጣቶች ጣቶቻቸውን በተለዋጭነት ሊጠቀሙ እና የካሊግራፊ ፣ ጥሩ ሥነ-ጥበባት እና የሙዚቃ መሣሪያዎችን ለመማር የተወሰነ እገዛ ሊያደርጉ ይችላሉ።
በምሥራቅ አማራ የሚገኙ ዩኒቨርሲቲዎች የኮሮናቫይረስን ለመከላከል የተለያዩ ምርቶችን በማምረትና በማከፋፈል ላይ ይገኛሉ። ዩኒቨርሲቲዎቹ እንደ የእጅ ንጽህና ፈሳሽ ምርቶችን በማምርት ላይ ቢሆኑም ከፍተኛ የግባዓት እጥረት ስላለባቸው በፈለጉት መጠንና ፍጥነት እየሰሩ አለመሆናቸውን ተናግረዋል። ኢትዮጵያ ውስጥ የኮሮናቫይረስ መከሰቱ ይፋ በሆነበት ሰሞን መድኃኒት ቤቶች፣ የመዋቢያ ቁሳቁስ መሸጫ ሱቆችና ሱፐር ማርኬቶች በሰው ተጥለቅልቀው ማየት እንግዳ አልነበረም፡፡ የሁሉም ጥያቄ ደግሞ አንድ ዓይነት - ሳኒታይዘር ወይም የእጅ ንጽህና መጠበቂ ፈሳሽ፡፡ ድርጅቶቹ በአቅርቦት እጥረት የጠያቄያቸውን ጥያቄ መመለስ ተቸግረው በርካቶቹን አሰናብተዋል፡፡
እስቲ ስማችሁን እንወቀው ደርሶ ለኛ ህዝብ ተቆርቋሪ መሆን！！！ ማነው በኛ ቤት አጣሪ አበጣሪ የሚሆነው？？ መጀመሪያ ለራሳቸው ይሁኑ！！ ጉረኞች！！ ከራሴ ወገን የውጭ ዜጋ ይቆረቁርልናል？？
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ “ሓቅን ፍትሕን ስለ ህዝብን ሃገርን” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ዘቕረብናዮ ቃል ኣሰና፣ ኢሳይያስ ብፖለቲካዊ ዓይኒ ምዉት ስለዝኾነ ኣካላዊ ሃለዋቱ ምጽንጻን ገዲፍና ኣብ መተካእታ ናይቲ ስርዓትን መጻኢ ኤርትራን ከነተኵር ከምዝግባእ መደምደምታ
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ “ሓቅን ፍትሕን ስለ ህዝብን ሃገርን” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ዘቕረብናዮ ቃል ኣሰና፣ ኢሳይያስ ብፖለቲካዊ ዓይኒ ምዉት ስለዝኾነ ኣካላዊ ሃለዋቱ ምጽንጻን ገዲፍና ኣብ መተካእታ ናይቲ ስርዓትን መጻኢ ኤርትራን ከነተኵር ከምዝግባእ መደምደምታ ብምሃብ ኢና ዛዚምና። ቃል ንቓሉ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ “ሞይቱ እንተዝኸውን ከ እንታይ ኮን ምገበርና?” ብዝብል ሕቶ ነብስና ክንብድህ፣ ድልዉነትና ክንፍትሽ ከምዘለና ‘ውን ኣዘኻኺርና። ቀንዲ ትሕዝቶ ናይዚ ካልኣይ ክፋል እምብኣር ነዚ ወሳኒ ጉዳይ’ዚ ዝድህስስ ክኸውን እዩ።
ነዚ ንመተካእታ ናይቲ ስርዓትን መጻኢ ሃገርናን ዘለና ድልዉነት ዝምልከት ሕቶ ‘ዚ ብሓደ መስመር ክንምልሶ እንተደኣ ዄንና መልስና፣ “ዛጊት ድሉዋት ኣይኮናን፣ ኣማራጺ የብልናን” ዝብል እዩ። ነቲ ኩነታት ብዕምቆት ምእንቲ ክንርድኦን ክንሓስበሉን ክንሰርሓሉን ግን፣ ካብዚ ቁርጺ-መልሲ ሓሊፍና ከመይ? ስለምንታይ? እንታይ? ዝብሉ ሕቶታት ኣልዒልና ፍሽለትና ከመይ ከምዝመስል ከነለሊ፣ ስለምንታይ ከምዘይተዓወትና ክንግምግም፣ እንታይ ኣማራጺ ክህልወና ከምዝኽእል ክንእምት የድልየና።
ሃገርና ኤርትራ ኣብ 1991 ካብ መግዛእቲ ተገላጊላ ናጽነታ ‘ኳ እንተተጓናጸፈት ን 24 ዓመታት መንግስቲ ኣይረኸበትን። ህዝቢ ኤርትራ ናጽነት ክደሊ ዘሕለፎ ዓመታት፣ ምስቲ መንግስቲ ንምርካብ ዝተጸበዮ ግዜን ገና ዝቕጽሎ ዘሎ ትጽቢትን ዳርጋ ተዳሪጉ ብምህላዉ፣ ኣብ መወዳእታ፣ እታ መንግስቲ ዘይረኸበት ሃገር ህዝባ ከይትስእን ዘስግእ ኮይኑ ኣሎ።
መንግስቲ የብልናን ክንብል ከለና፣ ቅዋማዊ መንግስቲ፣ ባይቶ፣ ነጻ ቤትፍርዲ፣ ነጻ ጋዜጣ ንዝኣመሰሉ ዲሞክራስያዊ ትካላት ዘካተተ መንግስቲ ማለትና ‘ውን ኣይኮነን። እቲ ተራ፣ ዋላ ንማለቱ ቁሩብ መንግስታዊ መልክዕ ዘለዎ ዝተሓተ መልክዕ መንግስቲ ማለትና እዩ።
ጀነራላት ዜጋታት ከም ቃሕትኦም ዝኣስሩሉ በብወገኖም ዝውንኑዎ ኣብያተ ማእሰርቲ እንተልዩዎም፣ ከምቶም ሶማል ኣፍርያቶም ዝነበረት ‘ዎር-ሎርድስ’፣ ናይ ዝፈሸለት ሃገር መራሕቲ ምልሻ ደኣምበር ኣዘዝቲ ሰራዊት ናይ ሓደ መንግስትን ሃገርን ክብሃሉ ኣይክእሉን እዮም። ከም ኣስመራ ንዝኣመሰለት ብስልጣኒኣ ሓደ ዘበን ዘቝጸረት፣ ሮማ ሮማ እትሽትት ዋና ከተማ፣ ‘መንግስቲ’ ንዝነበራ ምእኩል ስርዓተ-ጸዓት ከካይዶ ስለዘይከኣለ ነጋዶኣን ነበርታን ኣብ ከካንሸሎኦም ጀነኔተር ሩር እናበሉ ጁባ ጁባ ከጥዕሙዋ እናረኣኻ፣ ነቲ መንግስቲ ኣልቦነት ንምምስኻር ነዞም ዝጠቐስናዮም ፖለቲካዊ ትካላት ምምልካት ‘ውን ኣየድልየካን ‘ዩ። ኣብዞም ዝጠቐስናዮም ክልተ ኣብነታት ፍትሕን ቁጠባን ዝኾኑ ቤትማእሰርትን ሓይሊ ኤሌትሪክን ጥራይ ብምትኳር ጥራይ ንኹነታት ሃገርና እንተፈቲሽናዮ፣ ነታ ብደም ኣሽሓት ዝተረኽበት ሃገር ንብዓት ምልዮናት ኣፍሲስካ ‘ኳ ኣይትጸግበላን። ምኽንያቱ፣ ነቲ ማህደር ማእሰርቲ ቅልዕ እንተቢልካዮ፣ “ናይ ኣጽንሓለይ፣ ናይ እሱር ሕድሪ” መዝገብ ኢኻ እትረክብ። ኣንቱም ሰባት፣ ብዛዕባ ኣቕሓ ‘ኮ ኣይኮናን ንዛረብ ዘለና! እቶም “ብሕድርን ይጽንሓለይን” ንዓመታት ዝዳጎኑን ብኡ ኣቢሎም ዝርስዑን ዘለዉ ሰባት ደቂ ኣዳም ‘ዮም። ምእንቲ ‘ታ ሃገር፣ ኣቦኦም ኣዲኦም፣ ሓዎም ሓብቶም ዝሰኣኑ፣ ባዕሎም ዘገልገሉ ወይ ድማ ክፍሊ ኣካላቶም ዝሰንከሉ። እተን በብወገነን ሩር ዝብላ ጀነኔተራት ብራሽኦን እንተተፈትሹ ‘ውን፣ ናይ ኮንትሮባንዳ ነዳዲ እየን ዘጽንሓ። ብወደብ ባጽዕ ዝኣተወ ንብረት ብመምርሕን ኣፍልጦን ኣብ ስልጣን ዘሎ ስርዓት ትራንዚት ተባሂሉ ዶብ ሱዳን ተሳሊሙ ናብ ኤርትራ ተመሊሱ ክሽየጥ ከሎ፣ ኣብ 1994 ዝተዘግሐ ኣዋጅ መሬት ምርኩስ ጌርካ ሓሙሽተ መግስታት ክቕየሩሉ ድሕሪ ዝግባእ ግዜ ኣባይቲ ድኻ ህዝቢ ዝፈርሰሉ ሃገር እሞ እንታይ መንግስቲ ኣለዎ ክብሃል እዩ!
ካብዞም ከም ካልኣይ ደረጃ ዝጠቐስናዮም ኣብነታት ካልእ ዝኸፍአ እዋናዊ ምልክት ስርዓት ኣልቦነት ግን፣ ብሰንኪ ‘ቲ El Nino ተባሂሉ ዝፍለጥ ተርእዮ ኩነታት ኣየር ሚልዮናት ምብራቕ ኣፍሪቃውያን፣ ናይ ጥምየት ሕማምን ሕጽረት ማይን ሓደጋ የንጻላልዎም ከምዘሎ መንግስታትን ኣህጉራውያን ትካላትን ተሪር መጠንቀቕታ እናመሓላለፉ ከለዉ እቲ መላኺ ስርዓት ጥርቅም ኢሉ ኣጽቂጡ ምህላዉ እዩ። El Nino ፖለቲካዊ ካርታ ሃገራት ዘይፈሊ ከም ምዃኑ መጠን፣ ጎረባብቲ በቲ ኩነታት ኣየር ክትንከፋ ከለዋ፣ ህዝቢ ኤርትራ ‘ውን ንዕኡ ዘለዎ ጽልዋ ኾነ ዝግበረሉ ምድልዋት ክፈልጥ ግቡእ እዩ። ይኹን’ምበር፣ ካብ ህይወትን ጥዕናን ህዝቢ፣ ስርዓት ኣልቦነቱ ምሽፋንን ምጽብባቕን ዘቐድም ብስሱዕ ሕልና ዝተዓፈነ፣ ምእንቲ ‘ዚ ፖለቲካዊ ዕላማ ኣሃዛት ሕሙማት ኤይድስ ከይተረፈ ክሓብእ ልቢ ወለድ ስታትስቲክስ ምስናዕ ‘ኳ ካብ ዘየኽንኾ ስርዓት ውርዙይነት ምጽባይ ዝከኣል ኣይኮነን።
ኣብነታት መንግስቲ ኣልቦነት ኤርትራ መወዳእታ የብሉን። ሓንቲ ሃገር መንግስቲ እንተዘይሃልዩዋ ህዝባ ክትስእኖ ከምእትኽእል እምብኣር ኣብ መጽሓፍ እንርእዮ ዘለና ክልሰ-ሓሳብ ዘይኮነ ኣብ ባይታ እንርእዮ ዘለና ክዉን ሓቂ እዩ።
ነቶም ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮም ፖለቲካዊ ርዝነት ዘለዎም ኣምራት ኣብዚ ዓንቀጽ ‘ዚ ደጊምካ ምትንታኖም ሽውሃት ዝሰኣናሉ ምኽንያት፣ ንሓያምነትን መኻንነትን ስርዓት ኢሳይያስ ንዓመታት ተዛሪብናሉ ስለዘሰልቸወና፣ ነቲ ዓለም “ሰሜን ኮርያ ኣፍሪቃ” እናበለት እትጽውዖ ዘላ ገበናቱ ኣብ ከብሒ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተሰኒዱ ዘሎ ስርዓት ህዝቢ ኤርትራ ኣጸቢቑ ነቒሑሉ ስለዘሎ እዩ። ስለዝኾነ፣ ሕፍረቱ ድሕሪ ምቅልዑ ነቲ ስርዓት፣ ብኣፍ ሳህለን መሃንዘልን ከነባጭወሉ ‘ምበር፣ ብዕቱብነት ከነመሳኽረሉ ዘድሊ ኣይኮነን።
ኣብዚ ኩነታት በሲሉ ኣድላይነት ለውጢ ኤርትራ ብህዝቢ ተኣሚኑሉ ዘሎ መድረኽ ቀንዲ ሕቶ ኮይኑ ዘሎ እምብኣር ጉዳይ መተካእታ እዩ። ዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ማህጸን ኤርትራ ተጠኒሱ ኸሎ ሕርሲ ደንጕዩሉ ዘሎ ምኽንያት እንታይ እዩ?
ነቲ ኣርእስትና ብቐንዱ፣ “ሓቅን ፍትሕን፣ ስለ ህዝብን ሃገርን” ኢልና ከነኽብዶ ዝተገደድናሉ ምኽንያት እምብኣር፣ ስለ ሓቂ ብዘይ ፖለቲካዊ ቃልዓለም ክንዛረብ ድርኵዅት ስለዝደለና እዩ።
ወትሩ ድሌትና “ዲሞክራስያዊ ለውጢ” ምዃኑ ምዝራብ ኣየጸግመናን እዩ። እንተኾነ፣ ካብቲ ላህመት ንውሽጢ ውርድ ኢልና፣ ድሌትና ናብ ክዉንነት ንምቕያር ዘድልዩ፣ ዘማላእናዮምን ዘየማላእናዮምን ኩነታት፣ ዝድግፉናን ዘዐንቅፉናን ዘለዉ ረቛሕቲ ምፍታሽ ከቢዱና ጸኒሑ ኣሎ። ሕጂ ‘ውን እንተኾነ፣ በዚ ዓንቀጽ ‘ዚ ነዞም ጉዳያት እዚኣቶም ንኹሎም በጺሕና ፈርሶም ከውጽኦም ዓቕሚ ናይዚ ዓንቀጽ’ዚ ኣይኮነን። እንተኾነ ወስታና፣ ከም ህዝቢ ክንዛተየሎም፣ እኩብ ርእሲ ኸኣ ብስነፍልጠታዊ ኣገባብ ኣጸቢቑ ክመራመረሎም ንምዝኽኻር ዝዓለመ እዩ።
መግዛእቲ ኢትዮጵያ ስዒርና ናጽነት ኤርትራ ንምርግጋጽ ንዓመታት ኣብ መሪር ዕጥቃዊ ቃልሲ ተጸሚድና ኣብ ዝነበርናሉ እዋን፣ እቲ ዕዮ ዝኸበደ ዕማም ጌርና ስለዝወሰድናዮ፣ ከም ህዝቢ ናይ ሓይለቦና ኢና ከፊልናሉ። ዘጥፋእናዮ ግዜን ዘፍሰስናዮ ገንዘብን ቀሊል ‘ኳ እንተዘይኮነ፣ እቲ መዳርግቲ ዘይብሉ ዝኸበደ ዋጋ ግን እቲ ስድራቤታት ኤርትራ ካብ ማህጸነን ቀንጢበ ዘወፈያኦ ህይወት ዓሰርተታት ኣሽሓት ደቀን እዩ። ኣብ 1991 ምስ ክዉንነት ገጽ ንገጽ ምስ ተጋጠምና ግን ካብ መግዛእቲ ምፍራስ ንላዕሊ ናጽነት ምትካል ኣጸጋሚ ኮይኑ ተረኺቡ። ስለምንታይ?
ነዚ ስለምንታይ ዝብል ሕቶ ቅድሚ ምምላስና፣ ኣብዚ ኣነጺርና ክርድኦ ዘለና፣ ናጽነት ክብሃል ከሎ፣ ‘ጦር ሰራዊት’ ካብ መሬትካ ኮስቲርካ ምውጻእ ማለት ጥራይ ኣይኮነን። ህዝቢ ኩሎም ዓይነት ሓርነታት፣ ናይ እምነት፣ ምግላጽ ሓሳባት፣ ምውዳብ፣ ምንቅስቓስ፣ ፖለቲካዊ ተሳታፍነት፣ ዝመሓደረሉ ስርዓትን መራሕትን ናይ ምምራጽ መሰል ከምዝህልዎ ምግባር፣ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ብማዕረ ተዳንዩ ፍትሒ ዝረኽበሉ ሃዋህው ምፍጣር ዝኣመሰሉ ረብሓታት እዮም ንሓደ ህዝቢ ናጽነት ረኺቡ ዘብሉዎ። ኣብዞም ሓርነታትን መሰላትን እዚኣቶም ዋንነት ክህልዎ ድማ ኣብ ምርግጋጾም ሓቀኛ ተሳታፍነት ክህልዎ ኣለዎ። ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ግን፣ እዚ መሰላትን ሓርነታትን ኣብ ኤርትራ ባይታ ኣይረኸበን። ኣብቲ ዑና መግዛእቲ ሰበባ ውልቀመላኽነት ኢና ንርኢ ዘለና። ናጽነት የብልናን። ልክዕ ከም ምፍራስ መግዛእቲ፣ ንምትካል ናጽነት ኣኽቢድና ስለዘይረኣናዮ፣ ስለዘይተወፈናሉ ኸኣ ኢና ስኢናዮ ዘለና። መግዛእቲ ኣፍሪስካ ናጽነት እንተዘይረኺብካ ግን፣ እቲ ቃልሲ፣ እቲ መስዋእቲ እንታይ እዩ ትርጉሙ?
ሓደ ሓደ እዋን ንኣምራት ካብ ብስሞም ብትሕዝቶኦም ክትጅምሮም ከለኻ ኣድማሳውነቶም ክትርእዮ ዝቐለለ እዩ። ነዚ ብትርጉሙ ዝገለጽናዮ ኣምር ርእሰ-ምሕደራ ህዝቢ ኣብ ጉዳያቱ ንኣብነት፣ ጥንታውያን ግሪኻውን ዲሞክራሲ ክብሉ ከም ዝሰመዩዎ ይፍለጥ። እንተኾነ፣ እቲ ኣባሕጎታትና ጉዳይ ህዝቢ ንምርኣይ ዝተኸሉዎ ባይቶ ዓዲ፣ ህዝቢ ዝመረጾ ጭቃ ዓዲ ካብዚ መስርሕ ርእሰ ምሕደራ ‘ዚ ዝፍለ ኣይኮነን። ውልቀመላኺ ኢሳይያስን ጉጅሊኡን ነዚ ኣምር ‘ዚ ንምጽያን ዝደርፉዎ “ምዕራባዊ ዲሞክራሲ” ዝብል መዝሙር ዝደግም ህዝቢ ግን ብዙሕ እዩ። ብግብሪ ክርአ ኸሎ ግን ዛጊት ካብዚ ህዝባዊ ተሳታፍነት ዝሕመረቱ ስርዓተ ምሕደራ ዝበለጸ ምርጫ የልቦን።
ከም ኣምር ክርአ ኸሎ ምንጪ ሓይሊ ሓደ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ህዝቢ እዩ። ብደረጃ ዓዲ፣ ከተማ ይኹን ሃገር ህዝቢ ድምጹ ሂቡ ባህገይን ድሌተን ከማልኡለይ ይኽእሉ እዮም፣ የዋጽኡኒ ‘ዮም ዝበሎም ወከልቱ መሪጹ ይመሓደር። ስልጣን ናብ ህዝቢ ይርከብ ክብሃል ከሎ፣ ህዝቢ ከም ዕስለ ንህቢ ኣብ ሰደያ ተጠፍጢፉ ክዋሳእ ማለት ኣይኮነን። መሰረታዊ መትከል ዲሞክራሲ ውክልና እዩ።
ሓያል ሃገራዊ መንነት ምህላው ኣብ ምጥጣዕ ደሞክራስያዊ ባህሊ ዓቢ ደገፍ ኣለዎ። ዜጋታት ናይ ከምዚ ናትና ዝኣመሰላ ሓደስቲ ሃገራት ልቦም ኣውዲቖም፣ ተኣማሚኖም ኣብ ፖለቲካዊ መጻኢ ሃገሮም ክሳተፉ እንተኾይኖም ሃገሮም ከምዝብጽሑዋን ከም እትብጽሖምን እምነት ክህልዎም፣ ነቲ እምነት’ቲ ከኣ ኩሎም ክመቓርሑዎ ኣለዎም።
ሓደ ካብ ቀንዲ ዕንቅፋታት ምህናጽ ዲሞክራሲ ኣብ ሃገርና እምብኣር ከምዚ ዝኣመሰለ ሓያል ሃገራዊ መንነት ዘይምምዕባልና፣ በንጻሩ እቲ ዝርካቡ ፈኸም ዝብል ዝነበረ፣ ኣብ ሓርነታዊ ቓልሲ ካብ ብቐጥታ ብዝያዳ ብጽልኢ ገዛእትና እንገልጾ ዝነበርና ኤርትራዊ ሃገራዊ ስምዒት ምድኻሙ እዩ።
ድሕሪ ናጽነት፣ ከም ሓያለ ሃገራት ኣፍሪቃ ብዙሓዊ ሕብረተሰብ ከምዘለና መጠን ኣብ ብሄር፣ ሃይማኖት ይኹን ቋንቋ ዝተመስረተ ሃገራውነት ከነማዕብል ስለዘይከኣል፣ ኣብ ዝተፈላለዩ ክፍልታት ሕብረተሰብና ዝርከቡ ንኹሉ ወገን ዘዕግቡ ያታዊ ክብርታትን ሰናይ-ተግባራትን፣ ምስቶም ኣብ ሃገራዊ ቅዋም ዝተኸቱ ሕመረት ዲሞክራስያዊ መትከላት ኣዋሲብና ከም ምስሕብ ሃገራዊ መንነትት ብምጥቃም፣ ሃገራዊ መንነትና ከነሐይል ተኽእሎ ነይሩና።
ይኹን’ምበር፣ በቲ ምልካዊ ስርዓት ንይምሰል ዝተነድፈ ቅዋም ኤርትራ፣ ኣሽምባይ ዶ ከም መስሕብ ምሕያል ሃገራዊ መንነት ከገልግል ክስርሓሉ፣ ኣብ ግብሪ ክውዕል ‘ኳ ስለዘይተደልየ ኣበርክቶ ኣይነበሮን።
ካልእ ልቢ ህዝብና እናፈራረቐ ሓያል ሓባራዊ ሃገራዊ መንነት ካብ ምርግጋጽ ነግፈረግ ዘብሎ ዘሎ ዕንቅፋት፣ እቲ ኣብ ስትራተጂካዊ ረብሓ ሃገር ዘይኮነ ኣብ ግዝያዊ ፖለቲካዊ ጠቕሙ ተመርኵሱ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ከም ዊንታኡ ዘዘውትሮ ስልታዊ ዞባዊ ዝምድናታት እዩ። ንፋስ ደቡብ ተበሪሁዎ “ምስ ኢትዮጵያ ኮንፈረድረሽን ዶ ፈደረሽን ክገብር ኢና” ክብል ጸኒሑ፣ ፔትሮ ዶላር ክደሊ ኸሎ “ንግዝኡ ተዓዘብቲ ኣባላት ሃገራት ዓረብ እሞ ግበሩና ሓደ መዓልቲ ኣበይ ከይተርፈና” እናበለ በብግዚኡ ዝህቦ ምልክታት፣ ኣብ ህዝብና ዝፈጥሮ ምጥርጣርን ዘይምትእምማንን ‘ውን ተወሳኺ ዕንቅፋት እዩ።
እቶም በዚ ምልክታት ‘ዚ ዝተባብዑ ወይ ድማ ዝቕየሙ ሓይልታት ወጻኢ፣ ሃገራት ዓረብ ከምኡ’ውን ኢትዮጵያ ንገዛእ ርእሶም፣ ነቲ ኣብ ነግፈረግ ዝርከብ ህዝቢ ቲፎዞኦም ክገብሩዎ ክመጣጠሩ ክብሉ ንዘይምትእምማኑ ከጋፍሑዎ ይረኣዩ።
ብፍላይ እቲ ንግዝያዊ ረብሓ ክብል ምስተን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ መሳሰይቲ እስላማዊ ጥሩፍነት ኮይነን፣ ንዝንቡዕ ምትእትታው ወይ ዘይምትእትታው ምዕራባውያን ሃገራት መዝሚዘን፣ ነተን ከም ሶርያን ዒራቕን ዝኣመሰላ ብተዛማዲ ሓያላት ዝነበራ ሃገራት ዓረብ ‘ኳ ብትዕትዕ ዘእተዋለን ዘለዋ ስዑዲ ዓረብን ቀጠርን ዝገብሮ ዘሎ ሕግብግብ፣ ነቲ ዘሳቕየና ዘሎ ናይ መንነት ቅልውላውና ካብ ምግዳድ ሓሊፉ፣ ኣብታ ድሮ ብውልቀመላኽነቱ ተዳኺማ ዘላ መላግቦ ማእከላይ ምብራቕን ምድረ ሓበሻን ዝኾነት ሃገርና ብቐሊሉ ዘይወጽእ ሳዕቤን ከየኸትለልና ዘስግእ እዩ።
ብቐንዱ እቲ ሕቖ ህዝብና ዝሰበረ ምልካዊ ስርዓተ ምሕደራ፣ ከምኡ ‘ውን እዞም ዝጠቐስናዮም ብፊንታ ሓደ ርእሲ ዝካየዱ ድኹማት ሜላታት ዞባዊ ዝምድናታትን፣ ንሕብረተሰብና በቲ ሓደ ክሳብ ‘ቲ ዝተሓተ ደረጃ ሃይማኖትን ብሄርን ኣውሪዶም ብምፍልላይ ነቲ ዝጸንሖ ርክብ ብምብትታኽ፣ በቲ ኻልእ ዓበይቲ መጸግዒታት፣ ማለት፣ ዓረባዊ መንነት ቁልሕ ምባል ወይ ከኣ “ብኻ ምስ ኢትዮጵያ ጸኒሕና” ዝብል ጣዕሳ፣ ንኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት ኣብ ህዋህው ጠልጠል ኣቢሎሞ ይርከቡ ኣለዉ።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ መንነት ቅልውላው ዝርከብ፣ ሓያል ሃገራዊ መንነትን ሓባራዊ ራእይን ዘይብሉ ሕብረተሰብ እምብኣር፣ ምትእምማን ስለዘይህልዎ፣ ጉጅልኣዊ ህላዊኡ ወይ ዕብላሊኡ ከረጋግጽ ፍሕት ካብ ምባል ሓሊፉ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ከረጋግጽ ብምሉእ ልቡ ክንቀሳቐስ ኣይክእልን እዩ። እዚ ኸኣ ‘ዩ ሓደ ካብቶም ዝዓበዩ መሓንቖታት ለውጥን ዲሞክራስን።
እቶም መግዛእቲ ንምፍራስ ሜዳ ዝወፈሩ ኤርትራውያን ውድባት ጀብሃ ይኹን ሻዕብያ፣ ዝዓጠቑዎ መሳርሒ ናይ ዕንወት እምበር ናይ ህንጸት ኣይነበረን። ስነኣእምሮኦም ‘ውን በቲ ሸቶ ‘ቲ ዝተቓነየ እዩ። እቲ ወለዶ ገድሊ መስዋእቲ ንእስነትን ህይወትን ከፊሉ መግዛእቲ ምዕናዉ ንገዛእ ርእሱ መዳርግቲ ዘይብሉ ዓቢ ሞያ እዩ። በዚ ድማ መጎሰን ክብርን ይግብኦ። ይኹን’ምበር፣ ናይ ዕንወት መሳርሒ ዓጢቕካ ናጽነትን ዲሞክራስን ክትሃንጽ ዝከኣል ኣይኮነን። ናብ ህንጻ ዝቐንዐ ሓድሽ ፍልስፍናን ሓድሽ ዕጥቅን ‘ዩ የድሊ። ሓዱሽ ወለዶ ኤርትራ ነዚ ዘይምብቅዑ ኸኣ ንባዕሉ ክሳራ እዩ።
ሓደ ኣብነት ናይቲ መግዛእቲ ንምዕናው ዝተሰርሓሉ ‘ሞ ኣብ ህንጸት ሃገር ዳግም ዝተፈተነ ኣረጊት ሜላ፣ እቲ ኣብ ግዜ ቃልሲ ግኑን ዝነበረ ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ (Top Down) ዝዓይነቱ ኣወዳድባን ምሕደራን እዩ። ኣብቲ ግዜ ‘ቲ ተጋዳላይ ይኹን ሓፋሽ ውድባት ላዕለዋይ መሪሕነት ዝሓንጸጾ መደብ ከተግብር ደኣምበር ኣብ ውሳኔታት ክሳተፍ ትጽቢት ኣይግበረሉን ዝነበረ። እቲ መግዛእቲ ናይ ምፍራስ ተልእኾ ብባህሪኡ ብወተሃደራዊ ዕማም ዝተዓብለለ ምንባሩ ክምኽነየሉ ዝከኣል ኳ እንተኾነ፣ ዳግመ ህንጻ ሃገር ብተመሳሳሊ ቕዲ ከተሰላስል ምፍታን ዕንወት ጥራይ ከምዝኾነ ውጽኢቱ ኣረጋጊጹዎ ኣሎ።
መራሕቲ ስርዓት ኤርትራ፣ ነቲ ብኵናት ዝተቓነየ ኣእምሮኦም ናብቲ ሓድሽ ህንጻዊ ዕማም ሃገር ከስተኻኽሉዎ ከምዘጸገሞም፣ እቲ ኣብ ፈለማ ዓመታት ናጽነት ዝነበረ ምጥፋእ መኣዝን ርኡይ ምስክር እዩ ነይሩ። ናይ ህዝቢ ሓልዮት ዘለዎም ብሓቂ ንኤርትራ ዝሓስቡላ ቅኑዓት ሃገራውያን እንተዝነብሩ፣ ነቲ ዝቐጸለ ዓመታት፣ ንህንጸት ሃገር ዝበቅዕ ሓዱሽ ወለዶ ክምልመል ዕድል ክኸፍቱሉን ደረጃ ብደረጃ መድረኽ ከረክቡዎን ምተገብአ። ንሳቶም ግን፣ ኣብ እዋን ሰላም ክመርሑ ከምዘይክእሉ ምስ ተገንዘቡ፣ ብኣግኡ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብምእዋጅ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ወተሃደር፣ ንኤርትራ ኸኣ ዓወደ ኵናት ክገብሩዋ እዮም ወሲኖም። እንሆ ድማ ከምቲ ዝወጠኑዎ፣ ኤርትራዊ ካብ ትሕቲ ዕድመ ክሳብ ሽማግለ ዓስከር ኮይኑ፣ ኤርትራ ድማ ወተሃደራዊት መዓስከር ኮይና።
ሓደ ተረካብ ኣብነት ናይዚ ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ ዝወርድ፣ ህዝባዊ ተሳትፎ ዘየፍቅድ ወተሃደራዊ ምሕደራ፣ ኣብቲ ሚኒስተር ዞባዊ ምምሕዳር ኣቶ ወለንኪኤል ኣብርሃ ንዋንነት መሬት ኣመልኪቱ ሎሚ ቕነ ዝሃቦ ሰሚናር ኮፍ ኢሉ ‘ሎ።
እቲ ኣብ 1994 ዝወጽአ ኣዋጅ መሬት ን21 ዓመታት ኣብ ከብሒ ደቂሱ ድሕሪ ምጽናሕ ሕጂ ተበራቢሩ ኣብ ግብሪ ክውዕል ዝጉስጎሰሉ ዘሎ ምኽንያት፣ “ደጊም መላእ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ቆልዓ ክሳብ ሽማግለ ዓስከር ኮይኑ ወተሃደራዊ ኣተሓሳስባ ሰሪጹዎ፣ ንዝሃብናዮ መምርሒ ከም ማሺን ክትግብሮ ናብ ዝኽእለሉ ደረጃ ወርዱ ስለዘሎ፣ ጸገም የለን” ናብ ዝብል መደምደምታ ስለዝተበጽሐ እዩ። ዋላ እቲ ን 20 ዓመታት ስቕ ኢሎም ክዕዘቡዎ ንዝጸንሑ ህንጻ ኣባይቲ በልማማ ዘዕንዉሉ ዘለዉ ምኽንያት ‘ውን ከምኡ ህዝቢ ብወተሃደራዊ ስስርዕ ኣልዚብናዮ ኢና ዝብል ስምዒት ስለዘለዎም እዩ። ኣቶ ወለንኪኤል ኣብ መግለጺኡ፣ ቃል ንቓሉ፣ “መምርሒ ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ ይወርድ፣ ሓበሬታ ድማ ካብ ታሕቲ ናብ ላዕሊ ይድይብ” ክብል ‘ዩ ዝዛረብ። መቸም ኣብቲ ኣኼባ ነቲ ኣዋጅ ከም ዘይቅየር መመርሒ የቕርቦ ስለዘሎ እቲ ካብ ታሕቲ ናብ ላዕሊ ክመጽእ ዝጽበዮ ሓበሬታ፣ ነቲ መምርሒ ንምትግባር ምምእዛዝ ናይ ዝኣበዩ ተረርቲ ሰባት ስለያዊ ሓበሬታ ደኣምበር ነቲ ውሳኔ ክቕየር ወይ ከመሓይሽ ግምት ዝወሃቦ ሓበሬታ ኣይኮነን።
እቲ መሳፍንቲ ህግደፍ ዘይተሰቆሮም ጉዳይ ወይ ከኣ ኮነ ኢሎም እናፈለጡ ዝቕጽሉዎ ዘለዉ ኣጀንዳ ግን፣ በዚ ዝኽተሉዎ ናይ ሳሕል ወተሃደራዊ ኣወዳድባን ምሕደራን ንህዝቢ ኤርትራ ክቆጻጸርዎ ብዝገብሩዎ ዘለዉ ፈተነ ይብትኑዎ ምህላዎም እዩ። እዚ ንገዛእ ርእሱ፣ ነቲ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ ሃገራዊ መንነት ናይ ምድኻም መስርሕ ዘቀላጥፍ ኣዕናዊ ወፍሪ እዩ።
ምናልባት ኣብ ርእሲ’ዚ ክጥቀስ ዘለዎ ቀሊልን ርኡይን ኣብነት ናይዚ ኣጉል ሜላ’ዚ፣ ኢሳይያስ፣ ነቶም እንዶ ህዝባዊ ምሕደራ ዘይብሎም ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ሓንሳብ ከም ቀንዲ ኣመሓደርቲ ዞባታት ጸኒሑ ድማ ከም ጽግዕተኛታት ኣመሓደርቲ ኣዋፊሩዎም ምንባሩ እዩ።
ኢሳይያስን ጉጅሊኡን ኣሉታዊ ያታታት ሕብረተሰብና ኣጽኒዖም ውድቀቶም ንምኽዋል ዝጥቀመሉ ጥበብ እቲ ኣብ ዝሓለፈ መደብና ኣስፊሕና ዝጠቐስናዮ ንእዋናዊ ኣጀንዳ ብባዶ ሰለስተ ከምዝውሓጥ ናይ ምግባር ስልቲ ጥራይ ኣይኮነን። ነቲ እኽልን ሕሩጭን ተጻዒኑ ንዘገልግሎ ኣድጊ እናተጻረፈ፣ ጥሪቱ ንዝበልዓሉ ኣራዊት “ኣንበሳ፣ ሓየት” እናበለ ዘድንቕ፣ ኣብ ክንዲ ኣብ ሓቅን ፍትሕን ብዙሓት፣ ኣብ ሓይልን ጉልበትን ገንዘብን ወልቀሰባት ዘሎ ዘይርትዓዊ እምነት ‘ውን ብቐጻሊ ይጥቀሙሉ እዮም።
ነዚ ድኹም ኣተሓሳስባ ‘ዚ ክምዝምዙዎ ዝደልዩ እቶም ዕድመ ስልጣኖም ከናውሑ ዝብህጉ መለኽትን መጋበርያታቶምን ጥራይ ከምዘይኮኑ ‘ውን ህዝቢ ኤርትራ ክግንዘብ ኣለዎ። ዝተሳለዩለን ደረጃታት ስልጣን ውሒደናኦም ወይ ምድስካል ኣረኻኺቡሎም ካብቲ ስርዓት ዝሓከሉ ይኹኑ ብስም ተቓወምቲ ውድባት ‘ኣሓ ዓዲዃላ ተር ተበላ ሳልሰይተን ዒሉ’ ብዝዓይነቱ ኣወዳድባ ዝተጎጃጀሉ ናይ ህዝቢ ሓልዮት ዘይኮነ ናይ ስልጣን ህርፋን ዘለዎም ተበለጽቲ ውልቀሰባት ከምዘለዉ ‘ውን ከስተብህል ይግባእ።
እዞም ጉዳይ ሃገር ቅድድም ብሽግለታ ኮይኑ ዝረኣዮም፣ ‘ሮታ’ ሒዞም ጸኒሖም ናብ ‘ቮላታ’ ዝደናደኑ ዘለው ተበለጽቲ፣ “ህዝቢ ሰልችዩዎ፣ ረብሪቡ ስለዘሎ፣ ዝኾነ ለውጢ ክቕበል ይኽእል እዩ” ብዝብል ኣጉል ግምት ሽውሃቶም ተኸፊቱሎም ዘሎ ናይ ስልጣን ስሱዓት፣ ነቲ ህዝባዊ ድሌት ጨውዮም ብሑጓ ኣብ ካልኣይ ዓዘቕቲ ከእትዉዎ ውጥም ቅልቅል ይብሉ ኳ እንተለዉ፣ ህዝቢ ኤርትራ ዋላ በቲ ስርዓት ተቐጢቂጡ ሽሕ እንተደኸመ፣ ብውሑዱ ንቕሓቱ ክብ ኢሉ ስለዘሎ፣ ጸቢብ ሚሐ ሒዙ ተበለጽቲ ምምማይ ኣይክጽግሞን እዩ።
ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፣ ብፍላይ ድማ ኣንታ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለኻ ሕሉብካን ንጹፍካን ኤርትራ ዝኾነት ህዝቢ፣ ኣናብስን ሓራምዝን ከተፍሪ እትኽእል ዱር ምዃንካ ክትኣምን፣ ካብ ህዝባዊ ሓይልኻ ዝብርትዕ ሓይሊ ከምዘየልቦ ክግንዘብ ኣለካ። ብኸበድቲ ኣስማት ተደናጊርካ፣ ካብዘን ንዓመታት ምህርቲ ከፍረያ ዘይከኣላ ኣብ ጎዶቦን ስግር ባሕርን ተኾይጠን ዘለዋ ፖለቲካዊ ቁሚጦታት ኣጉል ተስፋ ኣይትግበር። በትሪ ኣብ ኢድካ ተመን ኣብ እግርኻ እዩ ዘሎ።
እቲ ዲሞክራስያዊ ህንጸት ሃገርና ዓንቂፉ ንሃገርና ኣብ ናይ ጥፍኣት ሓደጋ ኣእትዩዋ ዘሎ ከቢድ ፈተነ ሓቀኛ ህዝባዊ ተሳታፍነት ዘይብሉ ብውሑዳት ተበለጽቲ ቀጸላታት ዝተባሕተ መስርሕ እዩ። ሕጂ ‘ውን ግዳይ ጥልመትን ጸላምን ከይትኸውን እምብኣር፣ ህዝባዊ ሰረት ዘለዎ ለውጢ ብምርግጋጽ ውሑስ ዲሞክራስያዊ መጻኢ ንምንጋስ ዜጋውን ሃገራውን ሓላፍነትካ ግበር። ካብ ካልኦት ኣይትጸበ ባዕልኻ ተሰለፍ። እቲ ሃገርን ህዝብን ምዃንካ ዘመስከርካሉ መተመኒ ዘይርከቦ ከቢድ ዋጋ ባኺኑ ከይተርፍ፣ ነዚ ስግኣት ‘ዚ ናብ ተስፋ ክትቅይሮ ብተወፋይነት ተለዓል። እወ፣ ኣናብስን ሓራምዝን ከተፍሪ እትኽእል ዱር፣ ኣራዊት ከተርውን ከተጽምእን እትኽእል ቀላይ ባሕሪ ምዃንካ ክትኣምን፣ ካብ ህዝባዊ ሓይልኻ ዝብርትዕ ሓይሊ ከምዘየልቦ ክትግንዘብ ኣለካ። ነቲ ኣብ ቅልጽምልካ ተኾሚሩ ዘሎ ሓይሊ ኣይትስኣኖ። ብሰፊሕ ተሳታፍነት ህዝቢ ዝረጋገጽ ለውጢ ጥራይ እዩ፣ ልዕልና ሕጊ ዘለዎ ነባሪ ሰላምን ፍትሕን ሓርነትን ከረጋግጽ ዝኽእል።
ባድመ መኣስ ከምትምለስ ትፈልጦ እንተሎካ? ማለተይ’ሲ ናይ ጊዝየ ሑቶ ስለ ዘልዓልካ።በል-ባ ቁሩብ።15 ዓመታት ኢኮ ኢዩ ሓሊፉ።ንሓንጎልካ ዝጠረረ ክትፈልጥ ፈትን ግን ግን ፈሊጡ ዘጽቀጠ ጸማም ኢዩ።
አቶ ካሳሁን አዳነ የተባሉ የመተከል ዞን ወኪል ለአማራ ቴሌቬዥን እንደተናገሩት የመተከል የዘር ጭፍጨፋ መንስኤው ራሱ መንግስት ነው ብለዋል፡፡ የተከበሩ አቶ ካሳሁን ለአማራ ቴሌቬዥን እንደተናገሩት ሱዳን ብሉናይል ግዛት ድረስ ስልጠና የሚሰጣቸው ታጣቂዎች እንዳሉ መንግስት እያወቀ ፀጥ ብሏል ብለዋል፡፡
የኦነግ ሀይል በካማሺ ዞን በኩል እንደገባ ለኮማንድ ፓስቱ መረጃ ደርሶትም መፍትሄ መስጠት አልቻለም ነበር፡፡ እስካሁን በሁለት ሳምንት ውስጥ ብቻ ከ400 በላይ ንፁሃን በገፍ ተጨፍጭፈው በሴኖትራክ እየተጫኑ በጫካ ተቀብረዋል፡፡ ኮማንድ ፓስቱም ለአምስት ወር ያህል ተረጋግቷል እያለ ያፌዛል፡፡ መተከል በኮማንድ ፖስት መተዳደር የጀመረው ከመስከረም ጀምሮ ነበር፡፡ ኮማንድ ፓስቱ ግን ቀባሪ እንጂ አዳኝ አልሆነም፡፡ 200ሺ ሰው ሲፈናቀል ኮማንድ ፖስቱ አብሮ አለ፡፡ ትናንትናም 180 ሰው ሲሞት ኮማንድ ፓስቱ የደረሰው ለቀብር ነው፡፡
ይህ ያበሳጫቸው ወገኖች ብሄራዊ የሀዘን ቀን እንዲታወጅ እየወተወቱ ሲሆን፣ ህዝብ ማዳን ያልቻሉ አመራሮች እንዲጠየቁ እስከ ተባበሩት መንግስታት ድርጅት ድረስ እያደራጁ እንደሆነ አሻራ ሰምቷል፡፡መንግስታዊ ግድያዊ እስካልቆመ ድረስ ልዮ ልዮ የመፍትሄ እርምጃዎች እንዲወሰዱ እየተጠየቀ ነው፡፡ መንግስት ግን በራሱ ሚዲያ ቅዱስ ሆኖ ይቀርብና በተግባር የረከሰ ስራ መስራቱን ቀጥሎበታል፡፡
እስካሁን በመተከሉ ጅምላ ጭፍጨፋ ይፋ መግለጫ ካለመሰጠቱ በላይ አጀንዳ ፈልገን ጭፍጨፋውን እናዘናጋ የሚል ውይይት በካድሬዎች እንደተጀመረ እየተሰማ ነው፡፡ ህዝቡን በደራሽ አጀንዳ እየጠመዱ መተከልን የደም እርሻ እያደረጓት ቀጥለዋል፡፡ የአሻራ አስተያየታቸውን የሰጡ ወገኖች” የአማራ ብልፅግናም በጉዳዮ ዙሪያ የቀድሞ ፉከራው የት እንደጠፋበት ግራ አጋቢ ነው ብለዋል፡፡”
የኮማንድ ፓስቱ አሁንም አስከሬን ስርቆ ውስጥ መጠመዱን የመተከል ምንጮች ነግረውናል፡፡ ኮማንድ ፓስቱ ዛሬም ማስተባበያ የሰጠ ሲሆን፣ አመራር ለውጫለሁ ያላቸው እና በጠቅላይ ሚኒስትሩ ስልጠና የወሰዱት የመተከልን ችግር የመፍታት የሞራልም ሆነ የእውቀት ችግር እንዳለባቸውም እየተነገረ ነው፡፡
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ (ኢሰመጉ) በቤንሻንጉል ጉሙዝ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት፣ መተከል ዞን፣ በቡለን፣ ድባጤ፣ እና ዳንጉር ወረዳዎች ላይ በንጹኃን ሰዎች ላይ የሚፈጸመው ጥቃት አሁንም ተባብሶ መቀጠሉ እጅግ አሳስቦኛል ብሏል።
- ታህሳስ 25 ቀን 2013 ዓ.ም ከቻግኒ ወደ ግልገል በለስ የሚሄድ መኪና ውስጥ የነበሩ ተጓዦች ማንዱራ ከተማ ላይ በታጣቂዎች እንዲወርዱ ተደርጎ አንድ ሰው መገደሉን እና ሁለት ሰዎች ደግሞ መቁሰላቸውን፤
- ከጥር 2 - 3 ቀን 2013 ዓ.ም በቡለን እና ጉባ ወረዳዎች፣ ኦሜድላ እና አይነሸምስ በተባሉ ቀበሌዎች ላይ ታጣቂዎች በፈጸሙት ጥቃት ከ50 በላይ ሰዎች መገደላቸውን እና መኖሪያ ቤቶችም መቃጠላቸውን አካቷል።
አንድ የዓይን እማኝም ‹‹በድባጤ ወረዳ፣ ቆርቃ ቀበሌ፣ ዳሌቲ በተባለች መንደር ትላንት ጥር 4 ቀን 2013 ዓ.ም ከሌሊቱ 11፡30 ጀምሮ የኦነግ ሸኔ እና የቤኒን ታጣቂዎች በፈጸሙት ጥቃት ሰዎች መገደላቸውን፣ እስከአሁን ድረስ እኔ ራሴ ባለሁበት የ82 ሰዎች አስከሬን በፍለጋ መገኘቱን እና የቀብር ቦታዎች እየተዘጋጁ መሆኑን አይቻለሁ›› ሲሉ መግለጻቸውን ጠቅሷል።
ምንተስኖት፡- /ሳቅ በሳቅ../ አልቀበልም ይሄ ቀልድ ይመስለኛል፡፡ ፋብሪጋዝኮ የአርሰናልን፣ የቼልሲና የባርሴሎናንን ማሊያኮ ስሟል፡፡ እንደውም ተጨዋቹ የሚስመው ብሩን ነው ብዬ አምናለሁ …ማሊያ ሳመና
ምንተስኖት፡- ምንም ጥያቄ የለውም.. እግር ኳስ ከሚከለክለው መታቀብ አለብን፡፡ በግሌ ካላስፈላጊና አጓጉል ከሆኑ ነገሮች ንፁህ ነኝ ተጨዋች ስለሆንኩ ሳይሆን በቃ ስለማልፈልግና ስለማይጠቅምም ነው
በእምነትም ይሁን ከጤና አንፃር ስታየው አያስኬድም… የተጨዋችነት ዘመን ቢበዛና ከበርታህ ከ20 አመት አይበልጥም በእነኚህ አመታት ደግሞ ብዙ ነገሮች ሊፈጠሩ ይችላሉና ያሰብካቸውን አመታትን ለመጫወት ካሰብክ
ምንተስኖት፡- የምመኘው እንደዚያ ነው…. የሌላ ክለብ ማሊያ ባልለብስ ደስ ይለኛል፡፡ በጊዮርጊስ ማሊያ የጨዋታ ዘመኔን ባቆም እመርጣለሁ፡፡ ዘንድርኮ 12ኛ አመቴን ይዣለሁ… ሲ ቡድን ላይ 2 አመት ዋናው
ቡድን ላይ ደግሞ 10 አመቴን ይዣለሁ… ከዚህም በኋላ በእግር ኳሱ ውስጥ ብዙ የመቆየት አላማ የለኝም፡፡ አቅሜን ስመለከተው ብዙ አመት እንደውም እስከ 10 አመት ድረስ ልጫወት እችላለሁ እዚያ መድረስ ግን
ምንተስኖት፡- /ሳቅ/ ብዙ ደስ የማይሉ ነገሮች ኳሱ ውስጥ ታገኛለህ.. ደስ የሚሉ ነገሮች መኖራቸው ሳይረሳ….የትኛውም ሙያ ላይ ቻሌንጆች አሉ… እግር ኳስ ላይ መኖር ከምፈልገው ህይወት አንፃር ብዙ
ምንተስኖት፡- አምበል ስለሆንኩ ብቻ ሣይሆን መረጃ የማየት ልምድ አለኝ፡፡ በተለያዩ የመገናኛ ብዙኃን ደግሞ መረጃዎች ይወጣሉ.. ይህን እከታተላለሁ፡፡ በተለይ በድረ ገጾች ላይ ሙሉ መረጃ ሲለቀቅ አያለሁ፡፡
ኃላፊነቴ ደግሞ ያስገድደኛል ብዙ መረጃዎችን አይቼ ስለተጋጣሚ ያለውን እውነት በመሰብሰብ ለቡድኑ አሰልጣኞች መረጃ የመስጠት ባህል አለኝ፡፡ በነገራችን ላይ ይሄ መረጃ ተከታትሎ ሙሉ ሆኖ መገኘት የቆየ ባህሪዬ ነው፡፡
ምንተስኖት፡- ከበረኛ በስተቀር ሁሉም የሜዳ ክፍል ላይ ተጫውቻለሁ የመጀመሪያ ጨዋታ በጊዮርጊስ ማሊያ ያደረ ኩት በሚቾ ጊዜ ነው… ታች እያለውም የተከላካይ አማካይ ነበርኩ የምወደው ቦታም ያንን ነው ወደ
ዋናው ቡድን ሳድግም ረጅም ጊዜ የተጫወትኩት በዚህ ቦታ ላይ ነበር አሰልጣኞች ሲቀያየሩ የ የራሣቸው ሃሣብ አላቸው…. ያንን ማክበር ነበረብኝ አክብሬያለሁ፡፡ የማልረሳውም በአንድ ጨዋታ ላይ የገጠመኝ ነገር ነው…
በዚህ ጨዋታ ላይ ተከላካይ ሆኜ ገባሁ ከዚያ ግብ እንቢ ሲል አማካይ ሆንኩ.. ረጅም ሰዓት ግብ ሲጠፋ አጥቂ ሆንኩና እድለኛ ሆኜ ግብ አገባሁ… የሚገርመው ተመልሰህ ተከላክል ተብዬ ተከላካይ ሆኛለሁ፡፡ ይህን
ምንተስኖት፡- አዎ ሰሞኑን ውዝግብ ነበርና በተለያየ ሚዲያ ስከታተል እንደነበረው ግድቡ ልዩነትን ፈጥሯል፡፡ ሠላም አውርደው ሀገራችንን በሚጠቅም መንገድ ላይ ተስማምተው ግድቡ ተገድቦ እናያለን ብዬ አስባለው፡፡
ምንተስኖት፡- /ሳቅ በሳቅ/ አሁን ላይ ምንም መናገር አይቻልም ግልፅ ያለ ነገርም የለም፡፡ በኳሱ በርግጥ ግብፅም የበላይ ናት ይህን ማመን አለብን፡፡ ከተሰራ ግን ለውጥ እንዲመጣ አምናለው፡፡ ታላላቅ የአለማችን
ሊጎች ላይ በመጫወት ይበልጡናል፡፡ በርግጥ ኳሱ ከአባይ ግድብ ጋር በተያያዘ ምንም የሚያገናኘው ነገር የለም፡፡ ያም ቢሆን ግብፅን ማሸነፍ ደስ ይላል እንደተጨዋች የተሻለ ነገር ሰርተን እንደምንለወጥ ተስፋ አደርጋሁ፡፡
በሊግ ደረጃ የግብፅ ሊግ ከኛ ይሻላል ከሰራንና ከበረታን በሊግም ሆነ በብሔራዊ ቡድን ደረጃ የማንበልጥበት ምክንያት ግን የለም፡፡ ሰርተውና ኳስ ላይ ትኩረት አድርገው ካደጉ እኛም መለወጥ እንችላለን ብዬ አምናለሁ፡፡
ዛማሊክእና ኢ.ኤን.ፒ.ፒ አይን ጨምሮ ብዙ የግብፅ ክለቦችን በሻምፒዮንስ ሊግና በኮንፌዴሬሽን ካፕ ገጥሜ አይቻቸዋለው… ከትልቁ ክለብ ዛማሊክ ጋር በደርሶ መልስ ተጫውተን የተሸነፍነው እድለኛ ስላልነበርን ነውና
ከበረታን ማደግ እንችላለን እነርሱ እየሰሩ እያደጉ እየተለወጡ ሲመጡ እኛ ሀገር ግን በአንድ አጋጣሚ አንድ ውጤት ይመጣና ይቆማል አንቀጥምልበትም… በተቻለ መጠን ጠንክረን ከሰራን ግን የተሻልን መሆን እንችላለን፡፡
ምንተስኖት፡- ደጋግሜ ተናግሬ የለሁ… ለኢትዮጵያ እንዲህ አይነት ነገር እመኛለሁ ማለት አልፈልግም ሚዲያ ላይ ቀርቤ የማቀርበው ምኞትም ምንም አይጠቅምም… የሚጠቅመው ለፈጣሪ መማፀን መፀለይ
ሀገራችን ሠላም እንድትሆን አምላክን መለመን ነው የሚያዋጣው… ብዙዎች ብዙ ብለዋልኮ… ግን መፍትሔ አልመጣም ለችግሩ መፍትሔ ከራስ አለመጀመር ይመስለኛል፡፡ የግል ሠላም የሌለው ሰው ለኢትዮጵያ ሠላም
ማሰብ አለበት ብዬ አላስብም፡፡ መጀመሪያ ቅን መሆን ከቻልን ራስ ወዳድነታችን ካስቀረን ከዚያ በኋላ ፈጣሪን ብንለምንኮ ይሰማናል፡፡ ዋናው ሁሉም በእምነቱ ለፈጣሪ ተመችቶ መኖር ከቻለ ሀገሪቱ ሠላም ትሆናለች ሌላ
ምንተስኖት፡- በፊት የነበረኝን ዘግቻለሁ.. አሁን ምንም አይጠቅመኝም.. የሚሰሙትና የሚታዩት በሙሉ ደስ የማይሉና የሚረብሹ ናቸው… ዳግም መክፈትም አልፈልግም፡፡
ምንተስኖት፡- ሲጀመር ኳስ ተጨዋች እሆናለሁ ብዬ አስቤም አላውቅም ፍላጎትም አልነበረኝም ብዙ ተጨዋቾች ሲጠየቁ ለፍተን ብዙ ዋጋ ከፍለን ነው ለዚህ የበቃነው ይላሉ… እኔ ግን ኳስ ተጨዋች ለመሆን ለፍቼ
አላውቅም… መክሊቴ ነው ብዬ አስ ቤም አላውቅም፡፡ ከዚህ አንፃር እግር ኳስ ተጨዋች ከሆንኩም በኋላ ፕሮፌሽናል ለመሆን ፍላጎቱንም አልነበረኝም ለመሆንም አልሞክርኩም፡፡
ምንተስኖት፡- አላገባሁም… ደግሞም ቆሜ አልቀርም /ሳቅ በሳቅ/ ለአሁኑ የፍቅር ጓደኛ የለኝም፡፡ ከኔ ጋር የተጫወቱ ከኔ ጋር የተማሩ ከእኔ ጋርም ያደጉ አብዛኛው ወይ ያገባ … አግብቶም የወለደ ..
አግብቶም የፈታ አለ… ሁለተኛም ያገባ አለ /ሳቅ/ ምን ቀረህ ለምን አታገባም የሚሉ ሰዎች ያጋጥሙኛል ገንዘብ ካለህ ትዳር መያዝ ይቻላል ብለው የሚያስቡ አሉ ይሄ ልክ አይደለም… ከባድ ነው…. ትዳር ዝም ተብሎ
ምንተስኖት፡- ለዚህች ቀን ያደረሰኝ በእድሜና በጤና የጠበቀኝ እግዚብሔር ይመስገን… እናቱ እመብርሃንን ትመሰገን፡፡ ለዚህ ያበቁኝ ቤተሰቦቼ ናቸው እነሱን አመሰግናለሁ፡፡ አሁን ገባ የተባለው የኮሮና ቫይረስ
ከእግዚአብሔር ቀጥሎ ጥንቃቄ ያስፈልገናል፡፡ ለሀገር ለሁሉም መፀለይ ይጠበቅብናል ለቅዱስ ጊዮርጊስ ደጋፊዎችም ሙሉ ድጋፋቸው አይለየን ከጎናችን ሁኑ ጭንቀታችሁ ይገባናል፡፡ ደስተኛ የሚያደርጋችሁ ውጤት
አስመዝግበን እንደም ናስጨፍራችሁ ተስፋ አደርጋለሁ እናንተ ግን የሚፈለገው ውጤት እንዲገኝ እስከመጨረሻ ድረስ ድጋፋችሁ አይለየን ማለት እፈልጋለሁ አመሰግናለሁ፡፡
ዘርፎች Select Category AAFF AAFF AWARD AAFF CITY CUP AFCON Q Africa Betaking Ethiopia Primer League Caf confederation cup CECAFAKE2017 Covid-19 CYCLE de la première ligue Éthiopienne English Article ESFNA ESJA ETHEPL Fasil kenema French Hatiriki qara qara HATRIIK AFAAN OROOMIFFAN IAAF DOHA 2019 Itiyophiyu pirimer lige karra eegdota LIVESCORE Mikkeller Aarhus / cross championship Oduu HATRIIK Oduu ispoorti oromoo Oldies but Goodies ottawa marathon Recap Revue de semaine saint George The BiG Interview Transfer news Tunis league U -17 ብሄራዊ ቡድን U -17 ፕሪሚየር ሊግ U 20 ሴቶች U-20 ብሄራዊ ቡድን Uncategorized ሀላባ ከተማ ሀላባ ከነማ ሀምበሪቾ ድራሜ ሀትሪክ ሰሞንኛ ሀትሪክ ሳይክል ሀትሪክ ስፖርት መፅሔት ሀትሪክ ስፖርት አትሌቲክስ ሀትሪክ ስፖርት አትሌቲክስ ሀትሪክ ስፖርትጋዜጣ ሀትሪክ ትዝብት ሀትሪክ ትግርኛ ሀትሪክ አበይት ጉዳዮች ሀትሪክ ኤዲቶርያል ሀትሪክ እይታ ሀዋሳ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕና ሀገር አቋራጭ ለንደን 2017 ለገጣፎ ከተማ ሉሲዎቹ ሊግ ካምፓኒ ሎዛ አበራ መርሃ ግብር መሸሻ ወልዴ መቐለ 70 እንደርታ መቐለ ሩጫ መቐለ ከተማ መቐለ ዮንቨርሲቲ መከላከያ ምርጥ 11 ሪፖርት ሮም ማራቶን 2019 ሰበር ዜና ሰበታ ከተማ ሲዳማ ቡና ሴቶች 1ኛ ዲቪዚዮን ሴካፋ ስሁል ሽረ ሶሎዳ አድዋ ሽረ እንዳስላሴ ቁጥሮች ቃለመጠይቅ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቅድመ ዳሰሳ ቡታጅራ ከተማ ባህርዳር ከተማ ባየርሙኒክ አካዳሚ ቤስት ስፖርት መፅሔት ቤትኪንግ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ብቸኛዋ ባለቀለም የስፖርት ጋዜጣ ቨረችዋል ታላቁ ሩጫ ቱር ዲ ሩዋንዳ ታላቁ ሩጫ ታላቁ ሩጫ ሀዋሳ ታላቁ ሮጫ ትግራይ ዋንጫ ቶክዮ ማራቶን ቻን ናሽናል ሲሜንት አርሲ ነገሌ አርባምንጭ ከተማ አሸናፊዎች አሸናፊ አሸናፊዎች አሸናፊ ዋንጫ አብርሃም መብራቱ አብዱልከሪም ነኪማ አትሌቲክስ አትዮጵያውያን በውጪ አንኳር ጉዳዮች አካዳሚ አክሱም ከተማ አደይ አበባ ስታዲየም አዲስ አበባ ከተማ ዋንጫ አዳማ ሲቲ ካፕ ዋንጫ አዳማ ከተማ አፍሪካ አፍሪካ ሻምፒየንስ ሊግ አፍሪካ ዋንጫ አፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ኢቢሲ አዋርድ ኢትዮ-ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ መድህን ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኢትዮጵያ ጥሎ ማለፍ ዋንጫ ኢትዮጵያን በውጪ ኢንተርሚዲየሪ ኢንተርናሽናል ዳኛ ሊዲያ ታፈሰ ኢኮስኮ ኤርትራ ኦሮሚያ ዋንጫ ኦታዋ ማራቶን ከ 20 ዓመት በታች ከ 20 ዓመት በታች ወጣቶች ፕሪሚየር ሊግ ከ23 አመት በታች ከፍተኛ ጎል አስቆጣሪዎች ካኘ መቐለ ካፍ ክልሎች ሻምፒዮና ኮንፌድሬሽን ካፕ ኮከብ ተጨዋቾች ኳታር 2022 ወላይታ ድቻ ወልቂጤ ከተማ ወልዋሎ ወልዲያ ዋልያዎቹ ዓበይቲ ፍጻመታት ፕሪምየር ሊግ ኢትዮጲያ ዕይታ ዜና እረፍት ዜናታት ስፖርት ዜናዎች የሊጉ ክለቦች ሲዳሰሱ የሐትሪክ ስፖርት የጨዋታ ኮከብ የመላው አፍሪካ ጨዋታ የቀድሞ ተጨዋቾች ገጽ የቀድሞ ተጫዋቾች እና አሰልጣኞች እሚታወሱበት ገጽ የቀድሞ ተጫዋቾች ገጽ የቀድሞ እግር ኳስ ተጨዋቾች ማህበር የባየር 2020 ወጣቶች የትግራይ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የአ.አ ሴቶች ከፍተኛ ዲቪዝዮን የአለም ዋንጫ ማጣሪያ የአሰልጣኞች አስተያየት የአሸናፊዎች አሸናፊ ዋንጫ የአባይ ዋንጫ የአዲስአበባ እግርኳስ ፌዴሬሽን የአዲስአበባ ከተማ ዋንጫ የአፍሪካ ዋንጫ የኢትዮጲያ ፕሮፌሽናል ተጨዋቾች ማሕበር የኢትዮጵያ ሊግ ዋንጫ የኢትዮጵያ ሴቶች ዋንጫ የኢትዮጵያ ሴቶች ፕሪሚየር ሊግ የኢትዮጵያ ብሄራዊ ሊግ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን የኢትዮጵያ አንደኛ ሊግ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የኢትዮጵያ እግርኳስ ዳኞች ማህበር የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ የኮከብ ተጫዋቾች ምርጫ የወዳጅነት የወዳጅነት ጨዋታ የወጣቶች እግርኳስ የዝውውር ዜናዎች የጨዋታ ቅድመ-ዕይታ የጨዋታ ዘገባ የፕሪሚየር ሊጉ ክስተቶች ዮርዳኖስ አባይ ደሴ ከተማ ደቡብ ሲቲ ካኘ ደቡብ አፍሪካ ደቡብ ፖሊስ ደደቢት ዱባይ ማራቶን ዲ ኤስ ቲቪ ዳሰሳ ድሬዳዋ ከተማ ድንገተኛ ዜና ዶፒንግ ጅማ አባቡና ጅማ አባጅፋር ጅማ ከተማ ጊዲኦ ዲላ ጋና ጌዲኦ ዲላ ግምገማ ጠቅላላ ጉባዔ ጥሎ ማለፍ ፊፋ ፋሲል ከተማ
ወደ ደቡብ አፍሪቃ ለመዝለቅ ህገ-ወጥ በሆነ መንገድ ማላዊ የገቡ ናቸው የተባሉ ኢትዮጵያውያን፣ በተለያዩ የማላዊ እስር ቤቶች ይገኛሉ። ይሁንና የቅጣት ጊዜያቸውን ጨርሰው ነገር ግን ከእስር ያልተፈቱ ኢትዮጵያውያን ቁጥር በርካታ ነው።
የዓለም ጤና ድርጅት በኮቫክስ እቅድ አማካኝነት ክትባቶቹን ወደ አፍሪካ ሀገራት የሚላኩበትን መንገድ ምቹ በማድረግ ለአስቸኳይ አገልግሎት እንዲውል ሁለት የኦክስፎርድ አስትራዜኒካ የኮቪድ -19 ክትባቶችን አጽድቋል ፡፡
የአለም ጤና ድርጅት ረዳት ዋና ዳይሬክተር ማሪያንጌላ ሲማኦ “ክትባት የማግኘት አቅም የሌላቸው ሀገራት የጤና ሰራተኞቻቸውን እና ለአደጋ ተጋላጭ የሆኑ የህብረተሰብ አካላትን ይከትባሉ” ብለዋል ፡፡
ደቡብ አፍሪካ ባለፈው ሳምንት የኦክስፎርድ-አስትራዜኔካ ክትባት መስጠት ማቆሟ የሚታወስ ሲሆን፤ አዲሱን የኮቪድ-19 ዝርያ የመከላከል አቅሙ ዝቅተኛ ነው ስትል እንደምክንያትነት አስቀምጣለች፡፡
አልመንድ (Prunus dulcis) የለውዝ አይነት የሚሰጥ ዛፍ አይነት ነው። እንዲያውም ዛፉ በኮክ ወገን ይመደባል፤ ለውዙም (ወይም 'አልመንድ') የተክሉ ዘር ነው።
25 April በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሚያዝያ 17 ቀን ማለት ነው።
ከ6 በመቶ በላይ በሆነ ፍጥነት እያደጉ የሚገኙ አገሮች አሉ። የእድገታቸው ምሥጢር በዋናነት የመንግሥት መዋዕለ-ንዋይ ነው። የዚህ መዋዕለ-ንዋይ የገንዘብ ምንጭ ደግሞ ብድር ነው። ትልቁ ፈተና የአገራቱን የምጣኔ ሐብት እድገት ለግሉ ዘርፍ ከማዛወሩ ላይ ነው”
ዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት () ከሰሐራ በታች የሚገኙ የአፍሪቃ አገሮች ያለ ቅጥ መበደር በማብዛታቸው እና የመንግሥታት የበጀት ጉድለት በማየሉ የዕዳ ጫና እንደጠነከረባቸው አስታውቋል። ድርጅቱ ትናንት ባወጣው የአፍሪቃ ምጣኔ ሐብት ምልከታ ኢትዮጵያን ከፍተኛ የብድር ጫና ሥጋት ካለባቸው አገራት ጎራ መድቧታል።
የዓለም የገንዘብ ድርጅት (IMF)ከሰሐራ በታች የሚገኙ የአፍሪቃ አገራት የምጣኔ ሐብት እድገት መነቃቃት ቢታይበትም የዕዳ ጫና እየበረታባቸው እንደሆነ አስጠንቅቋል። በድርጅቱ ምዘና መካከለኛ የዕዳ ጫና ካለባቸው አገራት ተርታ ትመደብ የነበረችው ኢትዮጵያ አሽቆልቁላለች። ዘገባው ኢትዮጵያ እና ዛምቢያን “የከፋ የዕዳ ጫና ሥጋት” ወዳለባቸው ጎራ ቀላቅሏል።
የዓለም የገንዘብ ድርጅት ከዚህ ድምዳሜ ለመድረስ የየአገሮቹን የዕዳ አስተዳድር እና የምጣኔ ሐብት ይዞታ መፈተሹን ዘገባውን ያጠናቀረውን የምጣኔ ሐብት ባለሙያዎች ቡድን በበላይነት የመሩት ፓፓ ን’ድያዬ ይናገራሉ። ባለሙያው እንደሚሉት እንደ ኢትዮጵያ ያሉት ከሰሐራ በታች የሚገኙ የአፍሪቃ አገሮች መንግሥታቶቻቸው ለሚሰሯቸው ሥራዎች ብድር ማብዛታቸው ለዕዳ ጫና ዳርጓቸዋል።
“በየአገሮቹ ባሉ አጠቃላይ ጠቋሚዎች እና የመንግሥታቱ ለወደፊት የመበደር ፍላጎት ላይ ምዘና አድርገናል። ኢትዮጵያን ጨምሮ በአማካኝ ከ6 በመቶ በላይ በሆነ ፍጥነት እያደጉ የሚገኙ አገሮች አሉ። የእድገታቸው ምሥጢር በዋናነት የመንግሥት መዋዕለ-ንዋይ ነው። የዚህ መዋዕለ-ንዋይ የገንዘብ ምንጭ ደግሞ ብድር ነው። ትልቁ ፈተና የአገራቱን የምጣኔ ሐብት እድገት ለግሉ ዘርፍ ከማዛወሩ ላይ ነው”
በዘገባው መሠረት ኢትዮጵያ ለዓለም ገበያ የምታቀርበው ሸቀጥ ቀንሶ የምትሸምተው በመብዛቱ ምክንያት በጎርጎሮሳዊው 2017 ዓ.ም. የበጀት ጉድለቷ ጭማሪ አሳይቷል። በገቢ ማሽቆልቆል ሳቢያ ይኸው የበጀት ጉድለት እየሰፋ መሆኑንም ዘገባው ጠቁሟል።
ኢትዮጵያ የገባችበትን የዕዳ ጫናም ይሁን ላለባት የበጀት ጉድለት መፍትሔ ፍለጋ በምጣኔ ሐብት ፖሊሲዋ የምትወስዳቸው እርምጃዎች ሊኖሩ እንደሚችሉ የዓለም የገንዘብ ድርጅት ጥቆማ ሰጥቷል። በ137 ገፆች የተቀነበበው ሰነድ እንደሚለው በጎርጎሮሳዊው 2018 ዓ.ም. ኢትዮጵያ ከአገር ውስጥ የምትሰበስበውን ገቢ በማጠናከር የማመጣጠን እርምጃ ትወስዳለች ተብሎ ይጠበቃል። ን’ድያዬ እንደሚሉት የዕዳ ጫናው የከፋባቸው ሁሉ በምጣኔ ሐብት ፖሊሲዎቻቸው እርምጃዎች እንዲወስዱ ይጠበቃል።
“በአሁኑ ወቅት ስድስት አገሮች በዕዳ ጫና ውስጥ ይገኛሉ። ዘጠኝ ደግሞ የዕዳ ጫና ውስጥ የመግባት ከፍተኛ ሥጋት ያለባቸው ናቸው። አንድ አገር ከፍተኛ የዕዳ ጫና ሥጋት አለበት ማለት ግን በቀጥታ የዕዳ ጫና ውስጥ ይገባል ማለት አይደለም። ለእነዚህ አገሮች ከዚህ ቀደም ቃል የገቧቸውን የማመጣጠን እርምጃዎች መውሰድ እጅግ ጠቃሚ ነገር ነው። የእኛ ትንበያ እንደሚጠቁመው የማመጣጠን እርምጃዎቹ ገቢራዊ ከተደረጉ ዕዳው ቀንሶ መረጋጋት ይፈጠራል። ዋንኛው ትኩረት ሊሆን የሚገባው ይኽ ነው”