Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እንዲህ ዐይነት ሕግን ያልተከተሉ አካሔዶች፣ የሃይማኖት እና የእምነት ነፃነትን ይጋፋሉ። የሃይማኖት እና የእምነት ነፃነት፣ መሠረታዊ ሰብአዊ መብቶች ናቸው፡፡ ከኢትዮጵያ ሕዝብ 97 በመቶ በላይ የሚኾነው “ሃይማኖተኛ” በመኾኑ፣ በኢትዮጵያ ውስጥ የሃይማኖት ጉዳይ ትልቅ ሥፍራ ይሰጠዋል፡፡ የእምነት ነፃነትን ለማስከበር፣ መንግሥት፥ ጣልቃ ከመግባት መቆጠብ(refrain) እና መከላከል (protection) ሓላፊነቶች አሉበት። ኹሉንም እምነቶች በእኩል ዐይን ማየት እና የአምልኮት ሥርዓታቸውን እንዲፈጽሙ ለኹሉም ምቹ ዕድል መፍጠር፣ ከአላስፈላጊ ጣልቃ ገብነት መቆጠብ እና ደኅንነታቸውን መጠበቅ ግዴታው ነው። አንደኛውን እምነት ደግፎ ሌላውን በመግፋት አድልዎ መፈጸም፣ ከሕግ ውጪ ወይም ከሕጉ በተቃራኒ አንደኛውን የሚያስደስት ሌላኛውን የሚያስከፋ ድርጊት መፈጸም የጣልቃ ገብነት ወንጀል ነው። ሰሞኑን በአፍሪካ ኅብረት ደብረ ምሕረት ቅዱስ ሚካኤል የኾነውም ይኸው ነው።
መንግሥት በሕገ መንግሥቱ የተቀመጠውን የሃይማኖት እና የእምነት ነጻነት በመተላለፍ ከቤተ ክርስቲያኑ በቅርብ ርቀት ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ መስጊድ እና እስላማዊ ማእከል መገንቢያ ቦታ በመስጠቱ፣ በእምነቶች መካከል አድልዎ በመፈጸም፣ የእምነት ነፃነትን የማስከበር ሓላፊነቱን አጉድሏል። ይህን የምለው፣ ቦታው ለሙስሊሞች ለምን ሰጣቸው በሚል አይደለም፡፡ ይልቁንም፣ ከሕገ መንግሥቱ እና ከሌሎች ሕግጋት በተፃራሪ፣ የተለያዩ የእምነት ተቋማትን የተቀራረበ ቦታ መስጠት፣ የአምልኮት ሥርዓታቸውን በነፃነት እንዳያከናውኑ ማወክ/ማገድ እንጂ መብታቸውን ማስከበር ስላልኾነ ነው፡፡ የትኛውም የእምነት ተቋም፣ አምልኮቱን በማኅበር በሚፈጽምበት ጊዜ ለአማኞቹ በሚሰማ ነገር ግን ሌላውን በማያውክ መልክ መኾን አለበት።
የሃይማኖት እና እምነት ነፃነት፥ የሕዝብን ደኅንነት፣ ሰላምን፣ ጤናን፣ ትምህርትን፣ የሕዝብን የሞራል ኹኔታ፣ የሌሎች ዜጎችን መሠረታዊ መብቶች እና ነፃነቶች ለማረጋገጥ በሚወጡ ሕግጋት ሊገደብ እንደሚችል፣ የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 27(5) ይገልጻል። በማኅበር፣ ሥርዓተ እምልኮ ሲፈጸም፣ እንደ ድምፅ ማጉያ ያሉ መሣሪያዎች ጥቅም ላይ ይውላሉ፡፡ ስለኾነም፣ የተለያዩ የእምነት ተቋማት በአንድ ቦታ ያውም ፊት ለፊት በቅርብ ርቀት ሲኖሩ፣ በማኅበር አምልኮ ወቅት የድምፅ ብክለት ይፈጠራል፤ ሥርዓተ አምልኳቸውን በአግባቡ ማከናወን አይችሉም፡፡ ይህ እየታወቀ፣ ከነባሩ ደብር 100 ሜትር በማይርቅ ቦታ መስጊድ እንዲተከል መፍቀድ፣ የእምነት ነፃነትን መጋፋት እንጂ ማስከበር ሊኾን አይችልም፡፡ የአምልኮ ሥርዓትን ከማስተጓጎል ባሻገር፣ በአማኞች መካከል ግጭት የሚፈጥር እና የኹለቱን እምነቶች የመከባበር ልማድ አደጋ ላይ የሚጥል ነው፡፡
በሌላ በኩል፣ ከተማዋ የምትመራበትን ማስተር ፕላንና የአምልኮ ቦታ አሰጣጥ መመሪያን ተከትሎ የተፈቀደ አለመኾኑ ነው። ምንም እንኳን የአምልኮ ስፍራዎች በማስተር ፕላን ውስጥ ባይካተቱም፣ ለመስጊድ መሥሪያ የተሰጠው ቦታ፣ ለአምልኮ ስፍራ የሚውል አይደለም። “ከማስተር ፕላኑ ጋራ አብሮ አይሔድም፤ በሕገ ወጥ መንገድ የተያዘ ነው፤ ቦታው ለልማት ይፈለጋል፤” ወዘተ በሚሉ ምክንያቶች፥ በተለያዩ አካባቢዎች ይዞታዎች ተነጥቀዋል፤ ቤቶች ፈርሰዋል፤ ዜጎች ጎዳና ወጥተዋል። በለገጣፎ እና በሱሉልታ የኾነው የቅርብ ጊዜ ታሪክ ነው። ለቤተ ክርስቲያን መሥሪያ የተፈቀዱ ወይም የተሰጡ ቦታዎች፣ የተሠሩ አብያተ ክርስቲያን፥ ሕገ ወጥ ናቸው ተብለው ፈርሰዋል። በአንድ በኩል እያፈረሱ፣ በሌላ በኩል፣ ከማስተር ፕላኑ ጋራ በሚጋጭ መልኩ መፍቀድ አግባብ አይደለም፡፡
የተሰጠው ቦታ ስፋት፣ ለአምልኮ ማካሔጃ ብቻ ሳይኾን፣ በጨረታ ሊሰጥ የሚገባው ተጨማሪ ግንባታዎችንም መፍቀዱ ጉዳዩን አግባብነት የሌለው ያደርገዋል። የእስልምና እምነት ተከታዮች እንደ ማንኛውም አማኝ የአምልኮ ስፍራ የማግኘት መብት አላቸው። ያላቸውን ቦታ ከኦርቶዶክሳውያን ጋራ እያነጻጸሩ አንሶናል በማለት ተጽዕኖ ለማሳደር የሚጥሩ የእምነቱ ተከታዮች አሉ፡፡ “የእምነት ተቋማት ይዞታ አንዱ በጋሻ ሌላው በትክሻ” በሚል ርእስ በ“ቀሰም መጽሔት” በሰፈረ ጽሑፍ፡-
“15ሺሕ ካሬ ሜትር ስፋት ያለውን ታላቁን አንዋር መስጅድን ጨምሮ በመዲናዋ የሚገኙ 47 መስጅዶች አጠቃላይ ድምር ስፋታቸው 86,483 ካሬ ሜትር ነው፡፡ ይህም በወረዳ 7 ውስጥ የሚገኘው ሰዓሊተ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ብቻውን ከያዘው 181,418.34 ካሬ ሜትር ጋራ ሲነጻጸር ግማሹን እንኳ አያክልም፡፡ የድኅረ ምረቃ ተማሪው መንሱር እንደሚለው ደግሞ 47 መስጅዶች ተደምረው የአንድ ቤተ ክርስቲያንን ግማሽ እንኳ የማይደርሱ ከኾነና ከነዚሁም ውስጥ ከ40 በላይ የሚኾኑት በግል ገንዘብ የተገዙ ከኾኑ፣ ሙስሊሞች በተለየ ተጠቅመዋል፤ መስጅዶችም በዝተዋል ማለት አንድም ኾን ብሎ መረጃ ማዛባት አልያም ጥልቅ ማይምነት ነው፤” ብለዋል። እንዲህ ዓይነት ተደጋጋሚ ጩኸቶች፣ በከተማ አስተዳደሩ ላይ ጫና ፈጥረው፣ ከሕጉ ውጪ እንዲሠራ ያደረጉት ይመስላል፡፡ ጩኸቱን በመስጋት፣ ከሕግ ውጪ የኾነ አካሔድን ተከትሎ የማይገባቸውን መስጠት መዘዙ ብዙ ነው።
የአፍሪካ ኅብረት ደብረ ምሕረት ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ያረፈበት ቦታ ጠባብ በመኾኑ፣ ተጨማሪ ቦታ ቢጠየቅም እስከ አኹን መልስ አልተሰጠም፤ ለልማት ተብሎ በተወሰደበትም ቦታ ትክ አልተሰጠውም። ደብሩ፣ ከምሥረታው ጀምሮ ብዙ ፈተናዎችን ሲያስተናግድ ቆይቷል። በአካባቢው የእስረኞች ማቆያ ስለነበር፣ ወታደሮች በምእመናን እና በካህናት ላይ ከፍተኛ ጫና ይፈጽሙ ነበር። በምእመናኑ ትብብር አዲስ ቤተ ክርስቲያን ቢተከልም፣ ምእመናን እንዳይገቡ ስለተከለከሉ፣ ካህናት ብቻ ነበር እየገቡ የሚያገለግሉት። በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ እንደሚሉት፣ ከአምስት ዓመት በፊት ደግሞ፣ በአካባቢው ያሉ ምእመናን፣ ቦታው ለልማት ይፈለጋል ተብለው ከቀዬአቸው እንዲፈናቀሉ ተደረጉ።
ለልማት ይፈለጋል የተባለው ቦታ ለአምስት ዓመት ያለምንም ልማት ተቀምጦ ቆየ። ደብሩም ያለው ቦታ በቂ ስላልኾነ የማስፋፊያ ጥያቄው እንደ ልማቱ እንዲሁ በእንጥልጥል ቀረ። ይህም ኹሉ፣ በምእመኑ ላይ ከፍተኛ ጥርጣሬንና የመገፋት ስሜትን ፈጥሮ ሳለ፣ በቅርብ ርቀት ለመስጊድ መሥሪያ ቦታ መስጠት፣ በእሳት ላይ ጋዝ ከማርከፍከፍ አይተናነስም። አማኞችን ወደማያባራ የፍላጎት ተቃርኖ በመክተት ጉዳዩን ለክፋት ለሚጠቀሙ አካላት በር የሚከፍት ነው። ስለኾነም፣ የተሰጠው ቦታ፣ ዘላቂ ልማት እና ሰላም የሚያመጣ እንዲኾን ማድረግ ሲገባ፣ በኹለቱ እምነቶች ተከታዮች መካከል ቅራኔ የሚፈጥር ኾኗል፤ የአካባቢውን የድምፅ ብክለት ያንራል፤ የትራፊክ መጨናነቅም ያስከትላል፡፡ ስለዚኽም የቦታ ስጦታው፥ ከሕግ፣ ከአካባቢ ሰላም እና ከደኅንነት አኳያ በድጋሚ በአጽንዖት መታየት ይኖርበታል።
በአጠቃላይ፣ አጥቢያው፥ “የተወሰደብኝ ቦታ ይመለስልኝ” ጥያቄ እያቀረበ መልስ ባላገኘበት ኹኔታ፣ ከቤተ ክርስቲያኑም በቅርብ ርቀት ላይ ያለ በመኾኑ፣ መስጊድ ቢሠራበት፣ በኹለቱ እምነት ተከታዮች መካከል አላስፈላጊ ግጭቶችን የሚቀሰቅስ ስለኾነ፣ የከተማ አስተዳደሩ በአግባቡ ሊያስብበት ይገባል።
ውሳኔ-ሕዝቡ፣ ግዛቱ አምስቱን የአካባቢው ክልሎች ይዞ እንዳለ ይቆይ እንደሆን ወይም ወደ አንድ ግዛት ተጠቃለው በከፊል የራስ ገዝ-አስተደር ስር ይሆኑም እንደሆን የሚለይበት እንደሚሆን ታውቋል።
በዳርፉር የርስ በርስ ግጭት ምክኒያት፣ ወደ ሦስት ሚሊዮን ሕዝብ ዛሬም ከቤት ንብረቱ እንደተፈናቀለ ነው። የዩናይትድ ስቴትስ ውጩ ጉዳይ ሚኒስቴር ባወጣው መግለጫ፣ ዳርፉር ውስጥ ያለው ያልተረጋጋ ሁኔታና በርካታ ሕዝብ ከቤቱ ተፈናቅሎ ያለ በመሆኑ፣ ውሳኔ-ሕዝቡ የተሟላ ካለመሆኑም በላይ፣ ተዓማኒነትም አይኖረውም ሲል ስጋቱን አመልክቷል።
የሱዳኑ የማስታወቂያ ሚኒስትር አህመድ ቢላል ግና፣ ውሳኔ-ሕዝቡ የሚካሄደው፣ ዳርፉር ከመቼውም ጊዜ በላይ የሰከነና የተረጋጋ ሰላም ውስጥ ባለችበት ወቅት ነው ብለዋል። "ሱዳንም" አሉ ሚኒስትሩ በመቀጠል፣ "እ.አ.አ. በ2011 ዓ.ም. በሱዳን መንግሥትና በሽምቅ ተዋጊዎቹ የነፃነትና የፍትህ ንቅናቄ መካከል ዶሃ ላይ የተደረሰውን የሰላም ስምምነት ተግባራዊ እያደረገች መሆኗ ሊጤን ይገባዋል።"ብለዋል።
"ይህ ደግሞ፣ ማንም እንደሚያውቀው፤ የዶሃን ስምምነት በተመለከተ መንግሥቴ የገባው የፖለቲካ ቃል-ኪዳን ስለሆነ፣ ይህን የሦስት ቀን ውሳኔ-ሕዝብ ተግባራዊ ማድረጉን ይገፋበታል" ሲሉም አክለዋል የሱዳኑ ማስታወቂያ ሚኒስትር።
አንዳንዶቹ የዶሃ ስምምነት፣ በጠላትነት ያለመተያየትን ጨምሮ ዘላቂ የተኩስ አቁም ውል ማድረግን፣ የሲቪል ማኅበረሰብና ቡድኖችን ነፃነትና የሰብዓዊ መብት ጥበቃን፣ ዳርፉር ውስጥ የአስተደርና የሥልጣንና የሀብት ክፍፍልን ይጨምራል።
በዋናው ክሌር ፒተርስ የሚመራው ወላጆች ፣ ተማሪዎች ፣ የማህበረሰብ አባላት እና ሰራተኞች የተካተቱት የስም አሰጣጥ ኮሚቴ ቦርዱን ሁለት አማራጮችን አቅርቧል ፡፡
የፈጠራ የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት የኮሚቴው የመጀመሪያ ምርጫ ነው ፣ ምክንያቱም “ልጆቻቸው በትምህርት ቤቱ እንዲማሩ የሚፈልጉትን ችሎታ እና ተስማሚ” ን ይወክላል። ፈጠራ ማለት አዲስ ሀሳብን የማሰብ ችሎታ ነው ከዚያም ያንን ሀሳብ ወደ ሕይወት ለማምጣት በደረጃዎች እና ተግዳሮቶች ውስጥ የመሥራት ችሎታ ነው ፡፡
ጌትዌይ የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት እንደ ሁለተኛው ምርጫ ሆኖ ቀርቧል ፣ ምክንያቱም በአርሊንግተን ውስጥ የት / ቤቱን አካላዊ አቀማመጥ እና መማር የወደፊት ልጅ የወደፊት መተላለፊያ በር ነው የሚለው ፅንሰ-ሀሳብ ፡፡ ሮስሊን ከዋሽንግተን ዲሲ የአርሊንግተን መግቢያ በር በመባል ይታወቃል ፡፡ ጌትዌይ ፓርክ በሮስሊን ውስጥ የሚገኝ ሲሆን ብዙ ባህላዊ ዝግጅቶች እዚያ ይደረጋሉ ፡፡
ተቆጣጣሪው በቅርቡ ይፋ የተደረገውን ገምግሟል የተዳቀለ / በአካል ተማሪ የተማሪ እቅድ እና የጊዜ ሰሌዳ በመጋቢት ወር ይመለሳል. በተጨማሪም ዝግጅቱ በአዲስ የጤና ማጣሪያ መድረክ ፣ በአየር ጥራት እና በርቀት ትምህርት ግብረ ኃይል ሪፖርት ላይ ዝመናዎችን አሳይቷል ፡፡
አዲሱ የተማሪ የጤና ምርመራ መድረክ እ.ኤ.አ. ማርች 1 ይጀምራል - ከማርች 1 ፣ APS አዲሱን ያስነሳል APS የመስመር ላይ ዕለታዊ የጤና ምልክት ማጣሪያ ፣ እንደ የመከላከል ጥረቶች አካል ፡፡ ወላጆች / አሳዳጊዎች በእራሳቸው ውስጥ በተጠቀሰው መሠረት በኢሜል ወይም በጽሑፍ ለእያንዳንዱ ተማሪ አንድ ጥሪ ይቀበላሉ ParentVue/Synergy መለያ (ሞዴል ወይም ርቀት) ምንም ይሁን ምን በየቀኑ 5:30 AM መለያ ይክፈሉ ፡፡
የምልክት ምርመራው በአምስት ቋንቋዎች የሚገኝ ሲሆን እያንዳንዱ ተማሪ ወደ አውቶቡስ ማቆሚያ ወይም ወደ ትምህርት ቤት ከመድረሱ በፊት ወይም በየቀኑ ውጤታማ ከመሆኑ በፊት የምልክት ምልክታቸውን ያጠናቅቃል ተብሎ ይጠበቃል ፡፡
የምልክት ምልክቱን የማያልፉ ተማሪዎች የመመለሻ ሁኔታዎች እስኪያሟሉ ድረስ በአካል እንቅስቃሴዎች እና ትምህርቶች ላይ ከመሳተፍ በማግለል ከስርዓቱ አውቶማቲክ የኢሜል መልስ ይቀበላሉ ፡፡ እነዚህ ደብዳቤዎች እንዲሁ በብዙ ቋንቋዎች እየተላኩ ነው ፡፡
ተጨማሪ መረጃ ማክሰኞ የካቲት 23 ይላካልበሂደቱ ላይ አጭር የማጠናከሪያ ቪዲዮን ጨምሮ። ወላጆች እና ህጋዊ አሳዳጊዎች የእነሱን ማረጋገጥ እንዲችሉ ይበረታታሉ ParentVUE የጽሑፍ መልእክት ግብዣዎችን ለመቀበል የሚፈልጉ መሆናቸውን ለማረጋገጥ አካውንት በተገቢው መስክ የጽሑፍ ችሎታ ያለው ሞባይል አላቸው ፡፡
የአየር ጥራት እና የአየር ማናፈሻ - APS ሁሉን አቀፍ ለአደጋ ተጋላጭነት አቀራረብ ዘዴ የሲዲሲ እና የሃርቫርድ የህዝብ ጤና ትምህርት ቤት መመሪያዎችን መከተል ቀጥሏል ፡፡ በዚህ ሳምንት መጀመሪያ ላይ APS በክፍል ውስጥ የአየር ማናፈሻ መቆጣጠሪያን በተመለከተ መመሪያዎቻቸውን ከሰራተኞቹ ከሀርቫርድ የህብረተሰብ ጤና ትምህርት ቤት ከዶክተር ጆሴፍ አለን ጋር ተነጋገሩ ፡፡ አየር ማናፈሱ መሆኑን አፅንዖት ሰጥተዋል ክፍል የአጠቃላይ ተደራቢ አቀራረብ። የመጀመሪያ ምክራቸው KN95 ን ሲጠቀሙ በ 95% ስርጭትን የሚቀንስ ጠንካራ ጭምብል መስፈርት ያለው ነው ፡፡ በቅርብ ጊዜ የተመከረውን የቀዶ ጥገና ጭምብል በጥሩ ሁኔታ በሚመጥን የጨርቅ ጭምብል ስር መልበስ ከ 90% በላይ መከላከያ ይሰጣል ፡፡
የሃርቫርድ መመሪያዎች በክፍል ቦታዎች ላይ ያተኮሩ እንጂ እንደ አዳራሾች ፣ ጂሞች ፣ ሥነ ጥበብ ወይም የሙዚቃ ክፍሎች ባሉ ትልልቅ ቦታዎች ላይ አይደለም ፡፡ ዒላማው በየሰዓቱ 4 - 6 የአየር ለውጦች (ኤሲኤች) እና ነው ትምህርት ቤቶች መገናኘት እንደቻሉ ያምናሉ የ 4 - 6 ACH ዒላማ እንደ መስኮቶችና በሮች በመክፈት ፣ ማጣሪያዎችን በማሻሻል ወይም በእያንዳንዱ የመማሪያ ክፍል ውስጥ ተንቀሳቃሽ የምስክር ወረቀት ያለው የአየር ማጽጃ መሳሪያ (ሲአሲዲ) በመጨመር የተለያዩ ዝቅተኛ ዋጋ ስልቶችን በመጠቀም ፡፡ ሰኞ ፣ ሲኤምቲኤ የ ASHRAE የአየር ማናፈሻ መረጃን በሰዓት ወደ አየር ለውጦች ለመለወጥ ትክክለኛውን የጣሪያ ቁመት ለመወሰን እያንዳንዱን ትምህርት ቤት ጎብኝቷል ፡፡ ወደ ኤኤችኤች ከተቀየረ በኋላ ሲኤምኤቲኤ እንደሚከተለው ወስኗል ፡፡
ከሁሉም የመማሪያ ክፍሎች 5% በአንድ CACD በዶክተር አለን የሚመከረው የ 4 - 6 ኤኤችኤች ኢላማን ያሟላል ፡፡ ይህ ስሌት ማንኛውንም እንደገና የታሰበ አየርን አያካትትም።
ቀሪዎቹ 5 ክፍሎች በአርሊንግተን ሞንትሴሶ የህዝብ ትምህርት ቤት እና በጃሜስታውን 17 የመማሪያ ክፍሎች ለሁለተኛ ጊዜ CACD ይሰጣቸዋል ፡፡ ከአየር ማናፈሻ ውጭ እንዲጨምሩ የሚንቀሳቀሱ መስኮቶች ያላቸው ክፍሎች ይከፍቷቸዋል ፡፡ በማቅረብ ላይ ሀ ሁለተኛ CACD በ 22 ቱ ክፍሎች ውስጥ ሁሉንም ክፍሎቻችንን በሚመከሩት ውስጥ ያመጣሉ 4-6 ACH ዒላማ።
የርቀት ትምህርት ግብረ ኃይል ሪፖርት - ለስድስት ሳምንቱ 75 አባላት ያሉት የርቀት ትምህርት ግብረ ኃይል ለተማሪዎች የርቀት ትምህርት እና መመሪያን ለማሻሻል በሚቀጥሉ ስልቶች ላይ አተኩሯል ፡፡ ተሳታፊዎች የተማሪዎችን የመማር ተደራሽነት ለማሻሻል እና ማህበራዊ-ስሜታዊ እድገታቸውን የበለጠ ለመደገፍ በመፍትሔዎች እና ስትራቴጂዎች ላይ ተወያይተዋል ፡፡ አንዳንድ ውሰዶች የሚከተሉትን ለማድረግ ቁርጠኝነትን አካተዋል
ለተከታታይ አጠቃቀም ያቅርቡ Canvas (በእያንዳንዱ ትምህርት ቤት ውስጥ ጥቅም ላይ የዋሉ የጋራ የቤት ገጽ እና ሞጁል አብነቶች ፣ የተመጣጠነ ምደባዎች ተደራሽነት)።
ተማሪዎች ከእኩዮች እና ከመምህራን ጋር በሚኖራቸው ትምህርት እና መግባባት ወቅት ካሜራዎችን በተከታታይ እንዲያበሩ ለማበረታታት የተማሪ ካሜራ ፖሊሲን ያዘምኑ ፡፡
ለጥቁር ታሪክ ወር እውቅና ለመስጠት ከየክፍለ ከተማው የተውጣጡ ተማሪዎች የጥቁር ብሔራዊ መዝሙር እያንዳንዱን ድምጽ ከፍ ያድርጉ እና ዘምሩ. አፈፃፀሙን እዚህ ማየት ይችላሉ. የትምህርት ቤቱ ቦርድም በወሩ መጨረሻ ጡረታ ለወጣ ጆንያ ቻድዊክ የረዳት መገልገያዎችና ኦፕሬሽኖች ተቆጣጣሪ እውቅና ሰጠ ፡፡
በትምህርት ቤቱ ቦርድ ስብሰባ በተወያዩ ማናቸውንም ዕቃዎች ላይ አስተያየት መስጠት የሚፈልጉ ዜጎች ለቦርዱ ኢሜል መላክ አለባቸው የትምህርት ቤት ቦርድ@apsva.us ወይም 703-228-6015 ይደውሉ ፡፡ የስብሰባ ማጠቃለያ ለማዳመጥ ከትምህርት ቤት ቦርድ ስብሰባዎች በኋላ ዜጎች ሰኞ ከ 703-228-2400 ደውለው መጠየቅ ይችላሉ ፡፡
የትምህርት ቤት የቦርድ ስብሰባዎች እንዲሁ በኮምካስት ኬብል ቻናል 70 እና በቬሪዞን FiOS ሰርጥ 41 በቀጥታ ይተላለፋሉ ፡፡ ቀጥታ ስርጭት በ ላይ APS ድርጣቢያ እና ዓርብ አርብ 9 ሰዓት እና ሰኞ ከሰዓት በኋላ 7:30 pm ወዲያውኑ ስብሰባውን ተከትሎ ያሰራጫሉ። ሁሉም ቁሳቁሶች እና ደቂቃዎች በድረ-ገፁ ላይ ይለጠፋሉ www.apsva.us/schoolboard በቀጣዩ ስብሰባ በትምህርት ቤቱ ቦርድ ሲፀድቅ ፡፡
እቲ ግፋ፣ ካብ ክፉት- ቤት ማእሰርቲ ሖሎት ብዘይፍቓድ ንዝወጹን ዝተዋህቦም መንበሪ ፍቓድ ግዜኡ ንዝወደቀን ንምህዳን ብዝብል ምኽንያት ዝተኻየደ ኮይኑ ንሓያሎ ካልኦት’ውን ከምዝለከመ እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የነጽር።
ኣውራ ግፋ ዝተኻየደሉ ቦታታት ቴልኣቪቭ፣ ኤርትራውያን ሱዳናውያንን ብብዝሒ ዘዘውትርዉ ተኸናመርከዚን ለቪሽኣናን ዝተባህለ ከባቢታት ኮይኑ፣ ኣብ ካልእ ክፋል ከተማ ቴልኣቪቭ’ውን ብመጠኑ ግፋ ምንባሩ ክፍለጥ ተኻኢሉ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል፣ ነቲ ኣብ ሓያሎ ከተማታት ዝርከብ ዝነበረ ማእከል መሐደሲ ቪዛ ስደተኛታት ኣብ ሓደ ቦታ ጥራይ ክኸውን ምውሳኑ፣ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን መንበሪ ፍቓድ ወይ ቪዛ ንምሕዳስ ኣብ ርእሲ ዘሕልፍዎ ዘለዉ ናይ ቦታ ገልታዕታዕ፣ ኣብ ግዜኡ ንምሕዳስ’ውን ተጸጊሞም ምህላዎም ይንገር።
” በኦሮሚያ – ቅድሚያ የጫት ንግድ ለባለቤቶቹ ነጻ ይለቀቅ፣ ኦሮሞ እያለ ሶማሌዎች በሽርክና ምዝበራ ያቁሙ፤ የዛኔ የኢኮኖሚ አብዮቱ ይጀመራል” – ZAGGOLE – ዛጎል
ዛጎል ዜና – በኦሮሚያ በሞኖፖልና በውክልና የተያዘውን የጫት ንግድ ፍትሃዊ ማድረግና የኦሮሞ ተወላጆች እንዲሳተፉበት መፍቀድ ቅድሚያ ሊሰጠው እንደሚገባ ተገለጸ። በተለይ ለዛጎል አስተያየት የላኩ እንዳሉት በኦሮሚያ ክልል ከጫት ንግድ ጋር በተያያዘ በቢሊዮን ብር የሚዝቁት አንድ ወይዘሮና እሳቸውን ተግን ያደረጉ ባለጊዜዎች ናቸው።
አስተያየቱን የላኩት ይህንን ጉዳይ ለማንሳት የተገደዱት ” በኦሮሚያ የኢንደስትሪ አብዮት” በሚል የተሰራጨውን ዜና ተከትሎ ነው። ከአርሶ አደሩ በላይ በጫት ንግድ ተጠቃሚዎች ከላይ የተጠቀሱት ግለሰቦችና ንብረትነቱ የኦህዴድ የሆነው ቢፍቱ ገነማ የጫት ንግድ ብቻ መሆኑንን ያስታወሱት ክፍሎች፣” በኦሮሚያ እንኳን ገልሰቦች ራሱ ክልሉን የሚያስተዳድረው ኦህዴድ ንብረት የሆነው ዲንሾ እንደፈለገው ጫት ወደ ሶማሌና ሌሎች አካባቢዎች መላክ አይችልም። የሚልከውም ቢሆን በሙስና የሚበላ እንጂ እነደሚገኘው ገቢ ህዝብን የሚጠቅም ስራ የሚሰራበት አይደለም”
በጫት ንግድ የከበሩት ክፍሎች የነጻ ገበያ ህግን የማያከብሩ፣ ዱቤ የሚገዙና በአግባቡ የማይከፍሉ፣ በጫት ምርት ላይ የተሰማሩትን አክሲዮኖች የሚያቀጭጩ እንደሆኑ የሚገለጹት ክፍሎች ” ከለስላሳና የትራንስፖርት አክሲዮኖች በተጨማሪ የጫት ንግድ አክሲዮን ቢቋቋም በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎች ሳይሰሩ ቁጭ ብለው ደርሻቸውን ያገኛሉ” ብለዋል። ለዛጎል የተላከውን መልዕክት አስከትለን እናትማለን። ሪፖርተር የሚከተለውን ዘገባ አስፍሯል
በጉዳዩ ላይ ሪፖርተር ያነጋገራቸው የክልሉ መንግሥት የኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ ኃላፊ አቶ አዲሱ አረጋ፣ ዓላማው የኦሮሞ ሕዝብን መሠረት ያደረገ ቢሆንም ግቡ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ዕድገት ላይ ያነጣጠረ መሆኑን ገልጸዋል፡፡
‹‹የኦሮሞ ወጣቶችና አርሶ አደሮች እየተመዘገበ ካለው ዕድገት ፍትሐዊ የኢኮኖሚ ተጠቃሚነታቸውን ማረጋገጥ፣ የኢኮኖሚ መዋቅራዊ ሽግግርን ማፋጠን፣ ሕዝባችንን በማንቃትና በማደራጀት ያለውን የተፈጥሮ ፀጋ ለኢኮኖሚ ጥቅም አውሎ ከድህነት እንዲላቀቅ ማድረግ ናቸው፤›› ብለዋል፡፡
የካቲት 25 ቀን 2009 ዓ.ም. መደበኛ ስብሰባውን ያካሄደው የክልሉ ካቢኔ የመንግሥትና የባለሀብቱ ጥምረት ምክር ቤት የሚመራበትን ሕግና ስትራቴጂ ማፅደቁንም አቶ አዲሱ ገልጸዋል፡፡
ይኼንንም ተከትሎ አጠቃላይ ካፒታሉ 1.6 ቢሊዮን ብር እንደሚሆን የሚገመት ኦዳ ኢንተግሬትድ ትራንስፖርት አክሲዮን ማኅበር ለመመሥረት ዝግጅቶች መጠናቀቃቸውን ጠቁመዋል፡፡
የክልሉ መንግሥት ለዚህ አክሲዮን ማኀበር መመሥረቻ 500 ሚሊዮን ብር የመደበ መሆኑን፣ በመጪው መጋቢት 9 ቀን 2009 ዓ.ም. ቀሪውን ካፒታል ለመሰብሰብ የአክሲዮን ሽያጭ ይፋ እንደሚያደርግ ተናግረዋል፡፡
ይህንን የአክሲዮን ሽያጭና የኩባንያውን ምሥረታ እንዲያስተባብሩ ከኦሮሞ ባለሀብቶች የኢሊሌ ሆቴል ባለቤት አቶ ገምሹ በየነ፣ አቶ ሲሳይ ዮሐንስ፣ አቶ አህመድ መሀመድ (ኢንጂነር)፣ የቀድሞው የግብርና ሚኒስትር ዴኤታ አበራ ደሬሳ (ዶ/ር) መመረጣቸውን አቶ አዲሱ አክለዋል፡፡
በክልሉ መንግሥት በኩል የትራንስፖርት ቢሮ ኃላፊው አቶ ታከለ ኡማ (ኢንጂነር)፣ የከተማ መሬት አስተዳደር ኃላፊው አቶ ምትኩ ደሬሳ፣ የኦሮሚያ ደን ኢንተርፕራይዝ ቢሮ ኃላፊ አቶ ዲዳ ድሪባ ተመድበዋል፡፡
በሌላ በኩል ‹‹ኬኛ ቤቬሬጅ›› የሚል መጠሪያ የተሰጠው የለስላሳ መጠጦች ፋብሪካ ለመመሥረትም እንቅስቃሴ መጀመሩን አቶ አዲሱ አስረድተዋል፡፡ ይኼ ኩባንያ ከኦሮሞ ገብስ አምራች ገበሬዎች ጋር የእሴት ትስስር በመፍጠር ከብቅልና ከአልኮል ነፃ የሆኑ ‹‹የማልት›› መጠጦችን፣ የማዕድን ውኃ፣ የለስላሳ መጠጦች፣ ጭማቂዎች፣ የጠርሙስ ፋብሪካ፣ እንዲሁም የፕላስቲክና የፓኬጂንግ ዘርፎች ላይ የሚሰማራ መሆኑን አቶ አዲሱ አስረድተዋል፡፡
በአባልነት አቶ መሰለ ኃይሌ (የኤምኤች ኢንጂነሪንግ ባለቤት)፣ አቶ አካሉ ገለታ፣ ዶ/ር ሀሰን የሱፍ፣ አቶ ሀብታሙ ኃይለ ሚካኤል (የወጣቶችና ስፖርት ቢሮ ኃላፊ)፣ አቶ ሮቤል ሰዒድ፣ አቶ ፀሐይ ሽፈራው (የአዋሽ ባንክ ፕሬዚዳንት) መመረጣቸውን ገልጸዋል፡፡
በቀጣይነትም የኦሮሞ ኮንስትራክሽን አክሲዮን ማኅበርና አምቦ ፕመር የተባለ የማዕድንና የግብርና ማኑፋክቸሪንግ አክሲዮን ማኅበራት እንደሚመሠረቱ አቶ አዲሱ ገልጸዋል፡፡
የክልሉ ፕሬዚዳንት አቶ ለማ መገርሳ በቅርቡ ከኦሕዴድ ወጣት ሊግ ጋር በነበራቸው ቆይታ፣ በኦሮሚያ የኢኮኖሚ አብዮት ማቀጣጠል ቅድሚያ የሚሰጠው ተግባር መሆኑን አስታውቀው ነበር፡፡
‹‹በኢኮኖሚ ያልዳበረ ማኅበረሰብ ተላላኪ ነው፡፡ ቁጥር ብቻ ነው፡፡ የትም መድረስ አይችልም፡፡ ገንዘብ ያለው ወይም ሀብት ያለው፣ በኢኮኖሚ ጠንካራ የሆነው ወደ ፈለገበት ይነዳዋል፡፡ ስለዚህ መሥራት ነው ያለብን፡፡ የዓለምን ጥሩ የፖለቲካ ርዕዮት ብናወራ ዋጋ የለውም፡፡ ስለኪራይ ሰብሳቢነት ለ20 ዓመታት ስናወራ ነበር፡፡ ይህ ጎተራችንን የማይሞላ ከሆነ ምን ይጠቅማል? ከአሁን በኋላ መንቃት አለብን፡፡ ያለፈውን ታሪክ እንቀይር፤›› የሚል ቀስቃሽ ንግግር አድርገው ነበር፡፡
የአዲስ አበባ የቤቶች ልማት የቁጠባ ፕሮግራም መንግስታዊ በሆነው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ብቻ እንዲከናወን መደረጉ በግል ባንኮች ላይ ከፍተኛ ኪሣራ እያስከተለ እንደሆነና በአጭር ጊዜ የግል ባንክ ዘርፉን ህልውና አደጋ ላይ እንደሚጥል የባንክ ባለሙያዎች ለአዲስ አድማስ ገለፁ፡፡ እስካሁን ከ750ሺህ በላይ ግለሰቦች የቤቶች ልማት ቁጠባ ሂሣብ በንግድ ባንክ እንደከፈቱ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ አንድ የግል ባንክ ባለሙያ፤ እሣቸው በሚሠሩበት ባንክ ደንበኛ የነበሩ ግለሠቦች በቤቶች የቁጠባ ፕሮግራም ተሣታፊ ለመሆን ከባንኩ ገን
ባለፉት ጥቂት ሣምንታትም ባንኩ በዚህ አገልግሎት ተጠምዶ መቆየቱን የተናገሩት ባለሙያው፤ “በእነዚህ ጊዜያትም የባንክ ሂሣብ ለመክፈት ወደ ባንካችን የመጣ ደንበኛ አላጋጠመኝም” ብለዋል፡፡ በባንኩ ያላቸውን ገንዘብ ለማውጣት የሚመጡ ደንበኞች መበራከታቸውንና ይህም ባንኩ ራሱን ለማቋቋም ለዓመታት የደከመበትን ልፋቱ ከንቱ እንደሚያስቀረውና ቀጣይ ህልውናውንም አደጋ ላይ እንደሚጥለው ባለሙያው ይናገራሉ፡፡ ስማቸውና የሚሠሩበት ባንክ እንዲገለፅ ያልፈለጉ ሌላ ባለሙያም፤ በአሁን ሠአት ባንካቸው የውጭ ምንዛሬ እና የሃዋላ አገልግሎቶችን ከመስጠት ባለፈ አዳዲስ የባንክ ሂሣብ የሚከፍቱ ደንበኞች እያስተናገደ እንዳልሆነ ተናግረዋል፡፡ ሁኔታው በዚህ ከቀጠለም የባንኩ ህልውና አደጋ ላይ እንደሚወድቅ ስጋታቸውን ገልፀዋል፡፡ዘብ በማውጣት በመንግስት ባንኮች እያስቀመጡ መሆናቸውን ገልፀዋል፡፡
የኢዴፓ ሊ/መንበርና ከፍተኛ የባንክ ባለሙያ የሆኑት አቶ ሙሼ ሠሙ በበኩላቸው፤ መንግስት መንግስታዊ በሆነው የንግድ ባንክ በኩል ብቻ ዜጐች እንዲቆጥቡ ማወጁ ከነፃ ገበያ ስርአት ጋር የሚቃረን መሆኑን ገልፀው ይህና ሌሎች ተያያዥ ጉዳዮች በግል ባንኮች ላይ ከፍተኛ የህልውና አደጋ መጋረጣቸውን ተናግረዋል፡፡ በዚህ አካሄድ ከቀጠለም ያለ ጥርጥር ከሶስት እና አራት አመታት በኋላ የበርካታ የግል ባንኮች ህልውና እስከ መጨረሻው ሊያከትም ይችላል ብለዋል – አቶ ሙሼ፡፡ የቤቶች ልማት ቁጠባ ፕሮግራም ሁለት መሠረታዊ ተፅዕኖዎች አሉት የሚሉት አቶ ሙሼ፤ አንደኛው በግል ባንክ ውስጥ ከሚያስቀምጡ ደንበኞች ገንዘብ ላይ ማበደር አንዱ የባንኮች ተግባር መሆኑን ገልፀው፤ አሁን ግን ይህን ተግባር የሚያከናውኑበት ገንዘብ ወደ መንግስታዊ ባንክ እንዲሸሽ መደረጉን ይናገራሉ፡፡
ይሄም ብቻ ሳይሆን የግል ባንኮች በብዙ ዓመታት ያፈሯቸውን ነባር ደንበኞችም እንዲያጡ ያደርጋል ብለዋል፡፡ መንግስት የቀረፀው የቤቶች ልማት ፕሮግራም የግል ባንኮች አዳዲስ ደንበኞችን እንዳያፈሩ ማድረጉ ሁለተኛው ተፅዕኖ ነው የሚሉት ባለሙያው፤ በተቃራኒው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ከአንድ ሚሊዮን በላይ አዲዲስ ደንበኞችን እንዲያገኝ ይረዳዋል ብለዋል፡፡ ነባሩም ይሁን አዲስ ደንበኛ ከግል ባንኮች ወጥቶ ወደ መንግስት ባንክ መሄዱ የነፃ ገበያ ስርአት እንዲከስም ከማድረጉ ባሻገር ባንኮችም በህብረተሠቡ ዘንድ ለዘመናት የገነቡትን ጠንካራ እምነት እንዲያጡ ያደርጋል በማለት የግል ባንኮች ላይ የተጋረጠውን አደጋ ባለሙያው አስረድተዋል፡፡ መንግስት የግል ባንኮች ከሚያበድሩት ገንዘብ ላይ 27 በመቶ የህዳሴውን ግድብ ቦንድ እንዲገዙ ማዘዙን ያስታወሡት አቶ ሙሼ፤ የአሁኑ የግል ባንኮችን ያገለለው የቤቶች ቁጠባ ፕሮግራም ሲጨመርበት በባንኮቹ ላይ የሚደርሰው ጉዳት የቱን ያህል እንደሆነ መገመት አያዳግትም ብለዋል፡፡ “መንግስት የግል ባንኮችን ለማጥፋት ታጥቆ መነሣቱ የሚገርመኝ ጉዳይ ነው” ያሉት አቶ ሙሼ፤ በዚህ አካሄድ ከሦስት እና አራት አመት በኋላ የግል ባንኮች ሊጠፉ እንደሚችሉ ምንም ጥያቄ የሚያስነሣ ጉዳይ አይደለም ይላሉ፡፡
ኢህአዴግ ጉልበትና አቅም ያለው የግል ዘርፍ እንዲፈጠር አይፈልግም የሚሉት አቶ ሙሼ፤ በግል ባንኮች ላይ እየደረሠ ያለው ጫናም የዚሁ መገለጫ ነው ብለዋል፡፡ ለዚህ አባባላቸው ማስረጃ ሲያቀርቡም በቅርቡ የወጣ ጥናት ኢትዮጵያ በመንግስት ኢንቨስትመንት ከአለም 2ኛ ደረጃ ላይ ስትቀመጥ በግል ኢንቨስትመንት ግን በመጨረሻው ረድፍ ከተዘረዘሩት ሃገራት አንዷ ነች ብለዋል፡፡ አቶ ቡልቻ ደመቅሣ በበኩላቸው፤ ከዚህ በፊትም ከቻይና ለሚመጣ ማንኛውም እቃ በንግድ ባንክ በኩል ብቻ ግብይቱ ይፈፀም የሚል ህግ መፅደቁን አስታውሠው፣ ያሁኑ ሲጨመርበት በእርግጥም የግል ባንክ ዘርፉ ከፍተኛ አደጋ ተጋርጦበታል ብለዋል፡፡ መንግስት በተደጋጋሚ በባንክ አሠራር ውስጥ ጣልቃ መግባቱ ለዘለቄታው የማያዋጣ ተግባር መሆኑን የጠቆሙት አቶ ቡልቻ፤ እንዲህ ማድረጉም አገሪቱን የዓለም ንግድ ድርጅትን ከመሳሰሉ ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ማህበራት አባልነት እንዳገለላት በአፅንኦት ተናግረዋል፡፡
አንተ ማነህ? (ኢትዮጵያዊነት በእውነት ሚዛን ሲመዘን) June 27, 2013 07:12 am By Editor Leave a Comment “… እንዲያውም ይህ በሽታ አልበቃ ብሎን ከዚህ...
ኢትዮ ቴሌኮም በሰሜን ዲስትሪክ ከፍተኛ የግንኙነት የጀርባ አጥነት የሆነው የፋይበር መስመር ላይ ከፍተኛ ሆነ ጉዳት እንደደረሰበት እና ይንንም ለመተካት እየሠራ መሆኑን አስታወቀ።
ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ ፍሬሕይወት ታምሩ በመሥሪያ ቤቱ የግማሽ ዓመት አፈጻጸም ሪፓርት ላይ እንደገለጹት በኢትዮ ቴሌኮም አደረጃጃት ላይ የሰሜን ዲስትሪክት ተብሎ በሚጠራው ክፍል የሚካተተው የትግራይ አካባቢ ላይ ፈጣን እና ከፍተኛ የግንኙነት ማስተላለፊያ የሆነው ፋይበር መስመር ላይ ጉዳት በመድረሱ ይህንንም ለመተካት ከፍተኛ ገንዘብ እንደሚጠይቅ ተናግረዋል። በአሁኑ ወቅት ከመቐለ አቢ አዲ ያለው 98 ኪሎሜትር የሚሆነው የፋይበር መስመር ጥገና ተደርጎለት መጠናቀቁን ያስታወቁት ፍሬሕይወት ከአቢ አዲ ወደ ሽሬ የሚወስደው የፋይበር መስመርም በጥገና ላይ መሆኑን እና አስካሁንም እዳልተጠናቀቀ አስታውቀዋል።
እንደ ሥራ አስፈጻሚዋ ገለጸ በፋይበር መስመሩ ላይ የገጠመው ጉዳት በአንዳድ ቦታዎች ላይ ከጥገና በላይም ከፍ የሚል እና እንደ አዲስ ተገዝቶ የመተካት ስራ እንደሚያስፈልገውም አስታውቀዋል። መስመሩን ስንዘረጋው ረጅም ዓመታት ፈጅቶብናል ያሉት ፍሬሕይወት ደረሰው ጉዳትም መጠነ ሰፊ እንደሆነም ተናግረዋል።
ከዚሁ በተጨማሪ በተመሳሳይ ስፍራ የኔትወርክ ማማዎች እና ሌሎች የቴኮም መሰረተ ልማቶች ላይ በውድ ዋጋ ተገዝተው የተገጠሙ እና አገልግሎት ሲሰጡ ነበሩ ዕቃዎች በመጥፋታቸው በአጭር ጊዜ ከገበያ ላይ ገዝተን የምንተካቸው አልሆኑም ብለዋል።አያይዘውም ለጊዜው ከሌላ ቦታ በማሸጋሸግ በክልሉ ግንኙነቶችን ለማስቀጠል ርብርቡ ተጠናክሮ እንደቀጠለም አስታውቀዋል። ይህንንም ተከትሎ በአሁኑ ወቅት መቐለ ከተማ የድምጽ ሞባይል ግንኙነት እና የብሮድባንድ ኢነተርኔት አገልግሎት መጀመሩን ገልጸው በውቅሮ፣ ነጋሽ፣ ዕዳጋ ሐሙስ እና አዲግራት የድምጽ ግንኙነት አገልግሎት መጀመሩን አስታውቀዋል።
ከጠፉ እና ከወደሙ ቴሌኮም እቃዎች ጋር በተያያዘ በትግራይ ክልል ግንኙነቶችን ሙሉ በሙሉ ለመመለስ በሚደረገው ርብርብ ላይ በርካታ እና ከፍተኛ ተግዳሮቶች ቢኖሩም የወደሙትን ለመጠገን እና የጠፉትንም ለመተካት ቀን ከሌት እየሰራን ነው ሲሉም ዋና ስራ አስፈጻሚዋ አስታውቀዋል። በርካታ ውዥንብሮች ስለነበሩ እና ኢትዮ ቴሌኮም በትግራይ በፈቃዱ ግንኙነት እንዳቋረጠ ተደርጎ ሲነገር ነበረውን ለማጥራት ከዚህ ቀደም በካሜራ የተቀረጹ ተንቀሳቃሽ መስሎችን በማስደገፍ አሳተናል ብለዋል። ከዚሁ ጋር አያይዘውም ፌደራል ወንጀል ምርመራ በቴሌኮም መሰረተ ልማት ላይ የደረሰውን ጉዳት በተመለከተ ምርመራ እያደረገ እንደሆነ እና በቅርቡም ይፋ እንደሚያደርግ ለማወቅ ተችሏል።
ኢትዮ ቴሌኮም በበጀት ዓመቱ ስድስት ወራት ከ25 ቢሊዮን ብር በላይ ገቢ ማግኘቱን ያስታወቀ ሲሆን የኢትዮ ቴሌኮም ዋና ሥራ አስፈፃሚ ፍሬሕይወት የበጀት ዓመቱን የስድስት ወራት አፈፃፀም በሚመለከት ለመገናኛ ብዙኀን ማብራሪያ በሰጡበት ወቅት፤
ይህም ሆኖ የተገኘው ገቢ ከአምናው ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነፃፀር የ12 ነጥብ 5 በመቶ እድገት አሳይቷል ብለዋል። በተጠቀሰው ወራት የውጭ ምንዛሬ ግኝቱም 80 ነጥብ 2 ሚሊዮን ዶላር መሆኑን ተናግረዋል። በኢትዮጵያ የሞባይልና ኢንተርኔት ተጠቃሚዎች ቁጥር በየጊዜው እድገት እያሳየ መሆኑንም ዋና ሥራ አስፈፃሚዋ ገልጸዋል።
ከሞባይል ተጠቃሚ ደንበኞች መካከል 64 ነጥብ 3 በመቶው የኢንተርኔት ተጠቃሚዎች መሆናቸውንም የተጠቀሰ ሲሆን፤ እንደ ዋና ስራ አስፈጻሚዋ ገለፃ ባለፉት ስድስት ወራት ብቻ 39 የተሻሻሉ ምርትና አገልገሎቶች ለደንበኞች መቅረባቸውንም ለማወቅ ተችሏል።
ቅድሚ ዝኣገረ ክንሕብሮ እንደልዮ ጉዳይ፡ ብኣና ይኹን ብካልኦት መሓዙት ተቓለስቲ ሓይልታት ኤርትራ ዝቐርብ ርኢቶታ እንኮን ጉድለት ዘይብሉ ፍጹም ቅኑዕ’ዩ፡ ወይ ድማ እንኮን ሓቅታት ዘይብሉ ፍጹም ጌጋ’ዩ ዝዓይነቱ ድፉን ሚዛን የብልናን። ርእይቶና ዕግበትና’ኳ እንተኾነ ቅኑዕን ጉድለታትን ጎኒታት ከም ዝህልዎ ንኣምን። ስለዝኾነ ርኢቶና ምስ መሓዙት ሃገራዊ ሓይልታት ብእንካይዶ ሃናጺ ዘተ ዝክለስን፡ ዝመላላእን ዝምዕብልን ኢዩ። ከምኡ ስለዝኾነ’ዩ ንምይይጥ እነቕርቦ። ዕላማ ራእዪና፡ ናይ ሓባር ሃገርን፡ ስሙር ህዝብን ምህናጽ’ዩ። ኣቃልቦና’ውን ናብ’ቲ ንሃገርና ኣንጸላልይዋ ዘሎ ጭቡጥ ሓደጋ ምግባር’ዩ። ህልዊ ሓደጋታት ንምግታእ ብመንገዲ ሃገራዊ ዘተ ዲሞክራስያዊ ጥጡሕ ባይታ ምፍጣር’ዩ። ምእንታኡ ኣብ ሃገራዊ ጉዳያትና ብዝተፈላለዩ መልከዓት ህንካን-ሃባን ዝመሰረቱ ብዘይ ዝኾነ ይኹን መልከዓት ተጽዕኖታት ሕድሕድ ሕድገታት ዝቕበል ሃናጺ ዘተ ብምክያድ፡ ጠርናፊ ሃገራዊ ኣተሓሳስባ ምፍራይን ብቐጻሊ ምምዕባልን። ንሰፊሕ ህዝቢ ኤርትራን ተቓለስቱ ደቁን ሃገርን ዝልክም ህልዊ ጭቡጥ ሓደጋ ኣብ ቅድመና ተደቂኑ ክሳብ ዝሃለወ፡ ህዝብናን ሃገርናን ንምድሓን ብምዝታይን፡ ነንሕድሕድና ቅቡል ሕድገታት ብምግባርን፡ ፍሬ ውጽኢት ዘተና ዝኾነ ሓባራዊ ተረዶኦ ኩሉ ከከም ዓቕሙ ንምትግባሩ ብምጽዓርን፡ ባይታ ሕድሕድ ምትእምማን ክንፈጥር ኣሎና። ባህሊ ዘተን ልምዲ ሕድገታትን’ውን ይዓዝዝ’ዩ።
ኣብ ርእይቶና ጉድለት ዘስተብህል ዝኾነ ኤርትራዊ ተቓዋሚ ሓይሊ፡ ከም ሃገራዊ መሓዛና መጠን፡ ኣብ’ቲ ቅኑዕ ሸነኻቱ ክድግፈናን፡ ኣብ’ቲ ዝጎደለና ብምምኽኻርን ዘተን ክምልኣልናን፡ ነቲ ጌጋታትና ምትእምማን ብዝፈጥር እሩም ኣገባብ ኣቀራርባ ክእርመንናን ትጽብትና’ዩ። ከምኡ ምግባር ነቐፈታዊ ደገፍ ስለዝኾነ ቅኑዕን ሃናጽን’ውን’ዩ። ንሕና’ውን ኣብ ናይ ካልኦት ሃገራዊ ተቓለስቲ ሓይልታት ርኢቶታት ከም ሃገራዊ መሓዞኦም መጠን፡ ካብ ዝኾነ ኣሉታዊ ግብረ መልሲታት ብምርሓቕ ብመንገዲ ዘተ ከምኡ ክንገብር ገድላዊ ጉቡእና’ዩ። ኣጻብዕ ምውጥዋጥን፡ ዘለፋን፡ ዝንጠላን፡ ኣጉል ፊተ-ፍርድን ምቕራብ ግን፡ ንኩላህና ኣብ ሰጣሕ ጎልጎል ለኻኺሙ ዘውድቐንና’ምበር፡ ናይ ኩላህና ገድላዊ ግደ ዘየበርኽን ሕድሕድ ምትእምማን ዘቋስልን፡ ተጋድሎ ተቓውሞ ንድሕሪት ዝጎትትን ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ፋይዳ ከም ዘይብሉ ከነዘኻኽር ንፈቱ።
ኣብ ሃገርና ሕቶ ሃገራዊ ሓድነት ንከቢድ ሓደጋ ይቓላዕ ኣሎ። ኣብ ሃገርና ብስንኪ’ቲ ናይ ገዛእቲ ስርዓታት ጉጉይ ፖለቲካውን ቁጠባውን ፖሊሲታት ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ ሱር ሰዲዱ ኣሎ። ዲክታቶርያዊ ስርዓት ብፖለቲካውን ቁጠባውን ምንቁልቋል ክሳቐ እንከሎ፡ ነቲ ናይ ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ቅልውላው ገሪሩ ቅድሚ ምግንፋል፡ ናይ ደገ ጸላኢ ንምርካብ ኣብ ልዕሊ ጎረባባቲ ሃገራት ወራር የካይድ። ኣብ ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ድማ ከም ባእታ ዘራጊት ዞባዊ ሰላም ይቁጸር። ጉዕዞ ኩሉ መዳያዊ ሂወት ሃገር ልምዓታዊ ገስጋስ ይኹለፍ። ናይ ሃገር ፖለቲኮ ቁጠባዊ መስርሕ ነዊሕ ርሕቀት ንድሕሪት ይጉተት። ህዝቢ ኣደዳ ናይ ገዛእቲ ጉጉይ ፖሊሲታት ብምዃን ንዓሚቕ ድኽነትን፡ ምምዝባልን፡ ምብትታን ስድራቤታትን ስደትን ብቕሉዕ ይቓላዕ። ሃገር ከም ሃገር ጠጠው እትብለሉ ዓንድታት ሓድነትን ሃገራዊ ሽርክነትን ክነቅዝ ይረአ። ናይ ሕብረተሰብ ሃገራዊ ንቕሓት ብምጒዳምን፡ ሃገራዊ ማኣስር ኣካቢ ሃገራውነት ብምድኸምን፡ ኣብ ክንዲ ሃገራዊ ጠርናፊ ፖለቲካ፡ ኣውራጃውን ቀቢላውን ሃይማኖታውን ቅርሕንትታት ዳግም ዝጽሕትርን ዘስርጽን መቓቓሊ ተጻባኢ ፖለቲካ ክኩስኲስ ይረአ ኣሎ።
ኣብ ሓንቲ ሃገር ከም ሓፈሻዊ ፖለቲካዊ ተርእዮ፡ እዚ ሓደጋ’ዚ ብጭቡጥ ክረአ ክጅምር እንከሉ’ዩ፡ ከም ምልክታት ፍሽለት ሃገር ዝውሰድ። ህዝብን ሃገርን ንሓደጋ ምብትታን ክሳጣሕ እንከሎ፡ ብኡንብኡ እዚ ሓደጋ’ዚ ብሰላማውን ዲሞክራስያውን ኣገባብ እንከይተፈወሰ ነዊሕ ጊዜ ምስ ዝወስድ፡ ንፖለቲካዊ ተቓውሞ ሓይልታት ብቐጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ መንገዲ ብኣሉታ ይጸልዎም ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ልዕሊኦም’ውን ከይዱ ከይዱ ኣብ ናይ ሕንፍሽፍሽ ፖለቲካ ብዘጥሕሎም ሓደጋ ምድስካል የቓልዖም። ኣብ ከም’ዚ ኩነታት’ዩ’ምበኣር፡ ምዕዛዝ ሃገራዊ ሓድነት ዝያዳ ኩሉን ግድነታዊ ህጹጽ ሕቶን ዝኸውን። ምኽንያቱ ድማ፡ ሃገራዊ ሓድነት ዘይጠምሮ ፖለቲካዊ ተቓውሞ ሓይልታት ንዝቦኽቦኸ ስርዓት ከወድቕ ይኽእል’ኳ እንተኾነ፡ ብርግጽ ስሙር ህዝብን ስምርቲ ሃገርን ከሃንጽ ኣይክእልን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንገዛእ ርእሱ ኣብ ሕድሕድ ምቅንጻል ስለ ዝኣትዉ ንሃገር የፍርሳን፡ በብእዋኑ ንዝቀያየር መልከዓት ኢድ ምትእትታው ደገዊ ሓይልታት ደረት ዘይብሉ ባብ የርሕውን።
ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ኢሳያስ ስለ እንቃወሞ ኣብ ልዕሊኡ ካብ ዘሎና ምሒር ጽልኢብምንቃል፡ ንህዝብናን ሃገርናን ዘየንጸላልዎ ሓደጋ ምብትታን ከም ዘሎ ኣምሲልና ምዝራብ ቅኑዕ ኣይኮነን። ከምኡ’ውን ንሃገርና ምሒር ስለ እንፈትዋ መሐጎሲ ጓና ከይንከውን ብምባል፡ ንህዝብናን ሃገርና ብጭቡጥ ዘንጸላልው ዘሎ ሓደጋ ምብትትታን ከም ዘየሎ ኣምሲልካ፡ እቲ ሽግር ኣብ ኢሳያስን ጸባብ ጉጅለኡን ጥራይ ኣሕጽርካ ብምርኣይ፡ ንዓታቶም ካብ ስልጣን ምውራድ’ዩ ዘድሊ’ምበር፡ ሓድነት ህዝብናስ ጽቡቕ’ዩ ዘሎ ምባል’ውን ቅኑዕ ኣይኮነን። ካብ ክልቲኡ ግጉይ ጫፋት ምድሓን ኣገዳሲ’ዩ። ንሃገራዊ ጭቡጥ ኩነታትና ብልክዕ ከም’ቲ ኣብ ባይታ ሰፊኑ ዘሎ ኪንገልጾ’ዩ እቲ ወድዓውን ቅኑዕን።
ብድሕሪ ምውድቕ ስርዓት “ደርግ”ን ምርግጋጽ ናጽነትን፡ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ኣብ ምሙቕ ሕጽኖት ዝኣተወሉን፡ ህዝቢና ድማ ጸሓይ ናጽነት በሪቓ እ`ናበለ ብዓወት ሰውራኡ ኣብ ዝደርፈሉን ዝድብለሉን ዝነበረ ወቕቲ፡ ኢሳያስ ነቲ ናይ ህግሓኤ ሕጽኖትን ናይ ህዝቢ ጉሩህ ታሕጓስን ጽምብልን ከም ረጒድ ሽፋን ተጠቐመሉ። ጸረ ኢትዮጵያዊ መግዛእቲ ዝቃለስ ዝነበረ ሃገራዊ ሓይልታት ዝሓቊፍ መንግስቲ ሃገራዊ ሓድነት ምቋም ብምጽራር፡ ንህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ንበይኑ ናብ ግዝያዊ መንግስቲ ኣሰጋገሮ። ናብ ጨካን መሳርሒ ዲክታቶርያውነት ለዊጥዎ። ሽዑ ኣግላሊ ኣተሓሳስባን ናይ ሓደ ውልቀሰብ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ንምትካል ጥጡሕ ባይታ ንምፍጣር፡ ኣንጊሁ ኣብ ናጻ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ መሰል ህዝቢ ብምርጋጽ፡ ፖለቲካዊ ብዙሕነት ብኣዋጅ ከልከለ። ናይ መሰጋገሪ መድረኽ ታሪኻዊ ቀዳማይ ዕድል ድማ በኣረኣእያን ተግባርን ተጻበአን ቐንጸለን።
’’ 2.3- ንኣብነት ኣብ ሜዳ ክልተ ኣሕዋት ከም ዚነበሩና ንፈልጥ። ሓዲኦም ዓዲ ሒዙ ኣሎ። እቱ ካልኣይ ግን ክሳብ ሕጂ ደሃይ የብሉን። ስለ’ዚ ንእግዚኣብሄር፣ ቃኤል! ኣበይ ኣሎ ኣቤል ሓውካ? (ኦሪት ዘፍጥረት ምዕ, 4 ቁ9) ክብል ከም ዚሰማዕና፡ ንሕና’ውን ሻዕቢያ! ኣበይ ኣሎ ሓርነት ( ብጥቕልሉ ኩሎም ተቓወምቲ ሓይልታት ማለተይ’የ) ሓውኻ? ኪንብሎ ንድፈር። ከም’ቲ ቃኤል፡ ንእግዚኣብሄር ብዛዕባ ሓዉ ‘’ ኣይፈልጥን፡ ኣነ ሓላዊ ሓወይ ድየ’’ ዝበሎ፡ ከምኡ ካኣ ኣሕዋትና’ውን ንህዝቢ ኤርትራ ንዕኡ ዝጥዕም ደረቅ መልሶም ከይህብዎ ድማ ጸሎትናን ተስፋናን ይኹን። ሃገርና ቀዋሚ ሰላም ክትጓናጸፍን ክትምዕብልን እንተደልና ኩልና፡ ማለት ነፍስ ወከፍና ዕርቂ’ዞም ክልተ ኣሕዋት ኪንልምን ኣሎና። ናይ ብሓቂ ሃገራውያን እንተ ዄንና፡ ክዕረቁ ዝተኻኣለና ኪንገብር ይግብኣና።’’
‘’ 2.4- ሃገራዊ ዕርቂ እንተ ዘይተጌሩ ግን፡ ሃገርና እንታይ ዓይነት ሃገር ከም ትኸውን እስከ ሕሰቡ!! ዓዲ በደል ኣብ ልዕሊ በደል፣ ዓገብ ኣብ ልዕሊ ዓገብ ዝተኾመረ ሃገር ክትከውን’ያ። ከመይ እንተ በልኩም፡ ሓደ ከምታ ዝገበረኒ ክገብሮ’የ ክብል እንከሎ፡ እቱ ካልኣይ’ውን ብጊደኡ ዕጽፊ ክምልሰሉ ሕኪት ክብል’ዩ። እወ!! ሓዊ ብሓዊ ክጠፍእ ስለዘይከኣል፡ ዕራ ህዝቢ ብውግእ ደኺሙ’ዩ፡ ንተቓወምቲና ዝኽተሎም የብሎምን ዝብል ገምጋም መዝምዛካ ካብ ዕርቂ ምህዳም ጌጋ’ዩ። ብጽቡቕ ዝምባሌ ህዝቢ ጠላዕ ምጽዋት’ዩ። ከምኡ ምባል ኣብ ቅኑዕ ኣተና ዘይተመስረተ ስለዝኾነ ኻኣ ‘’ ዓሻ ክሳብ ዝፈልጠካ ኣይትጒራሕ’’ ከም ዝባሃል እዚ መደብ’ዚ ክቃላዕ’ዩ። [ ድጊ ግፉዓት ገጽ 20-21]።
ከምኡ’ውን ስዉእ ተጋዳላይ ኣሕመድ መሓመድ ናስር ኣቦመንበር ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ(ሰውራዊ ባይቶ) ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ፡ ኣብ ጥቅምቲ 1991 ኣብ ጅዳ ምስ ጋዜጣ ኣሸርቕል-ኣውሰጥ ብዓረበኛ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መሕትት፡ ‘’ ,,,,,, ኤርትራ ኣብ ከም ናይ ሊባኖስን፡ ኣንጎላን፡ ሞዛምቢክን ዝመሳሰል ዓዘቕቲ እንከይትወድቕ ምእንቲ፡ ናብ መርሕነት ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ጉባኤ ሃገራዊ ዕርቂ ምክያድ ዝጽዊዕ መዘከር ልኢኽና’ኳ እንተሃለና ዛጊት ኣወንታዊ መልሲ ኣይረኸብናን። ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ንሰላማውን ዲሞክራስያውን ሕጋውን ቃልሲ ባይታ ዝፈጥር ሃገራዊ ዘተ ብምንጻግን፡ ንካልኦት ሃገራዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣግሊሉ ንበይኑ ሃገር ክሃንጽ ኣይክእልን’ዩ። ኣብ ናይ ምፍንጫላትን ምብትታንን ኩውንነት ኵንካ ሃገር ምህናጽ ይትረፍሲ፣ ሃገራዊ ሓድነት ኣውሕሳካን ናይ ደገ ሓገዛት’ውን ረኺብካን ሃገር ምህናጽ ቀሊል ኣይኮነን። መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ከም’ዚ ናትና ሃገራዊ ሓልዮት እንተዘየርአየትን፡ ሃገራዊ ዘተ ኣብ ምንጻግ እንተቐጺላን፡ ንህዝቢ ኣብ ሕድሕዱ ናብ ዘተፋንን መስርሕ ክትመርሖ ምዃና ዘይተርፍ’ዩ’’ በለ። [ ትርጉም ናብ ትግርኛን፡ መስመርን ናትና’ዩ]።
ኣብ ኤርትራ ካብ ርኢቶ ኢሳያስ ዝተፈለየ ካልእ ርእይቶ ዘሎዎ ዜጋ ሃይማኖቱ፣ ብሄሩ፣ ዓሌቱ፣ ኣውራጃኡ ብዘየገድስ፡ ኣባል ወይ መሪሕነት ህግሓኤ-ህግደፍ ዲዩ ብዘየገድስ፣ ጾታኡ፣ ዕድሜኡ ብዘየገድስ፣ ጳጳስ ዲዩ ሙፍቲ ብዘየገድስ፣ ኣብ ሃገሩ መሰል ውሕስነት ሂወት የብሉን። ኣብ ትሕቲ’ዚ ህልው ዲክታቶርያዊ ገዛኢ ስርዓት’ዚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብናጻ ድልየቱ ዝደለዮ ዓይነት ፖለቲካዊ ስርዓት ክመርጽ ዘኽእሎ ፖለቲካዊ ባይታን ዲሞክራስያዊ መሰልን ብፍጹም የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ንእምነቱ ፡ ካብ መንግስታዊ ኢድ ምትእትታው ናጻ ብዝኾነን ሰረት ሃይማኖታዊ ስኒት ብዘይፍንቅልን ኣገባብ ክኽተል፡ ሃይማኖታዊ ሓርነት የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ብሕብረተ ሰብ ደረጃ ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ወዲቑ ይርከብ። ብዓይኒ ኢሳያስ ህዝብን፡ ኩሎም መራሕቲ ሃይማኖትን ከም ኣገልገልቱ’ዮ ዝርእዮም። እንተላይ ዝተወልደ ቆልዓ ንከገልግሎ ከም ዝዓቢ’ዩ ዝርእይ። ይዕበ ይንኣስ ብዘየገድስ፡ ካብ ሓጹር ኣገልግሎ ኢሳያስ ዝወጸ ዜጋ ኣብ በዓትታትን ዘይተፈልጡ ጎዳጉድን ይዳጎን። ከምልጥ ዕድል ዝረኸበ ድማ ከይፈተወ ዓዱን ቤተ ሰቡን ለቒቑ፡ ናብ ርሑቕ ቦታ ይስደድ። ስለ ዝኾነ፡ ኢሳያስ ንኤርትራ ናብ ነፋጕት ደቃን ዓባይ ቤት ማእሰርትን ቀይርዋ ዘብለና ዘሎ።
ብርእይቶና፡ ምልክት ፍሽለተ ሃገር ኤርትራ እወ ይቀላቐል ኣሎ። ስርዓት ኢሳያስ ንመላእ ዝዝቢ ኤርትራ ብዝተፈላለዩ መልከዓት ይጭቊን ኣሎ። ብስርዓት ኢሳያስ ዝረሃዎምን ዘይተጭቊኑን ክፍልታት ሕዝቢ ኤርትራ ኣሎዉ ክባሃል ኣይከኣልን’ዩ። ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ብዝተፈላለየ መልክዕ ጭቁን’ዩ። ኣብ ኤርትራ ኩሉ ሃይማኖታት ጭቁናት’ዮም። ስለዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ግዳይ፡ ናይ’ቲ ስርዓት ኢሳያስ ዝኽተሎ ዘሎ ጨካንን ዓፈናን ቀንጸላን ጭውያን፡ ስልቲ ከፋፊልካ ግዛእን ኮይኑ ኣሎ። ከም መግለጺኡ ድማ ኣውራጃዊ፣ እንዳዊ፣ ሕድሕድ ምንጽጻግን ቅርሕንትታትን ዝያዳ እናበለሐ ይመጽእ ኣሎ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣድማዕነቱ ብዘየገድስ ገሊኡ ብዝተፈላለየ ግዳማዊ መልክዕ ናብ ፖለቲካዊ ውዳቤታት’ውን ክሰጋገር ይረአ ኣሎ። ከም ውጽኢቱ ድማ ኣብ ሞንጎ ዝተፈላለዩ ኣውራጃታት ሕድሕድ ዘይምትእምማን ሓያል ሱር ይሰዲድ ኣሎ። ሕድሕድ ምትኽቷኽን ምጥቕቓዕን፡ ንሃገራዊ ሓድነት ዘዳኽም’ዩ። እቲ ኣብ ውሽጢ ሓደ ኣውራጃ ናይ ሃይማኖታውን ብሄራውን ብዙሕነት ስኒት ዘቋስል ቅርሕንትታት ብግህዶ ክሰራሰር ይረአ ኣሎ። እዚ ብሽፋን ኣውራጃ ብግድሚ ዘስፋሕፍሕ ዘሎ ሕብረተሰብኣዊ ቅርሕንትታትን ተጻብኦታትን ዝመንቀሊኡ ፖለቲካ፡ ኣብ ኤርትራ ሓደጋ ሕንፍሽፍሽ ከም ዘከትል ኣየጠራጥርን’ዩ። ብስንኪ ቀጻሊ ዋሕዚ ስደት ኤርትራዊት ስድራቤት ትበታትን ኣብ ርእሲ ምህላዋ፡ ማሕበራዊ መኣስር ሕብረተሰብ ኤርትራ ይበጣጠስ ኣሎ። ከምኡ’ውን ስርዓት ኢስያስ ሓይሊ ቁጽጽር ምሕደራ ብምስኣን፡ ገለ ወተሃደራውን ስለያውን መኮነናት መዝነቶም ኣብ ኩሉ ዓይነት ስግረ ዶብ ኮንትሮባንዳዊ ንግድን፡ እንከላይ ኣብ ንግዲ ሰብን ይዋፈሩ ብምህላዎም፡ ንኤርትራ ካብ ህዝባ ባዶሽ ዝገብራን ምፍራስ ሕብረተሰብ ዘኸትልን ሓደጋ ንቕድሚት መጺኡ ኣሎ። ብስንኪ’ዚ ካኣ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ሓደጋ ወዲቑ ይርከብ። ኣብ ኤርትራ ይኹን ኣብ ካልእ ሃገር፡ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ሓደጋ ክወድቕ እንከሎ’ዩ ሓደጋ ምፍራስ ሃገር ዝኽሰት። ዝሰፈሐ ህዝቢ ኤርትራ ዲሞክራስዊ መሰሉ ተረጊጹ ይዕፈንን ኣብ ትሕቲ መስመር ድኽነት ይወድቕን ካብ ሃለው፣ ኣውራጃውን ሃይማኖታውን ቅርሕንትታት ከም ብሓዲሽ ይሰራሰር ካብ ሃለወ፣ ስድራቢታት ይበታተና ካብ ሃለዋ፣ ብሰንኪ ዋሕዚ ስደት ማኣስር ሕብረተሰብ ይበታተኽ ካብ ሃለወ፣ ንህዝብን ሃገርን ኤርትራ ሓደጋ ምብትታን ኣንጸላልይዎ ኣሎ።
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ኤርትራ ዘንገሶ መርሓ ዲክታቶርነትን፡ ምኽልካል ብዝሐ ፖለቲካ ሰልፍታትን ኣጽንዑ ሒዝዎ ዘሎ ዘይሕጋውን ዓማጽን ዓፋኒ ኣዋጅ 20 ሰነን፡ ንሃገራዊ ሓድነት ዝጻባእ’ዩ። ህዝብና ካብ ነዊሕ ዓመታት ዓቂብዎ ንዝጸንሐ ስኒት ዝሃርም’ዩ።፡ ኣብ መስርሕ ተጋድሎ ሃገራዊ ናጽነት ንዝሰረጸ ሃገራዊ ሓድነት ዝዳኽም’ዩ። ብኡ ንብኡ ድማ ንህዝብና ብመስርሕ ናብ ስሙር ህዝቢ ንዝለወጦ ረቛሒ ሃገራዊ መኒነት ዝዝርግዩ።
ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ክሊ ሃይማኖታውን ብሄራውን ባህላውን ብዝሕነቱ ስሙር ህዝቢ ክኽወን ዝገበሮ፡ ስፍሓተ ዝርግሐ ሓደ ቋንቋ፡ ወይ ዓብላልነት ሓደ ሃይማኖት፡ ወይ ግዝእተ እትኒክ፡ ወይ’ውን ጸብለልትነት ኣውራጃ ዘይኮነስ፡ ኣብ ኩለ-መዳያዊ ዘመናዊ ታሪኹ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት ከም ጠርናፊ መንነት እናዓበየን፡ እና ሰረጸን ስለ ዝመጸ’ዩ። ሃይማኖታውን ባህላውን ኢትኒካውን፡ ቋንቋውን መግለጺ መለለዪ ማሕብረ-ብዙሕነትን ስኒትን ህዝብና’ዩ። ህዝብና ኣብ ክሊ ብዙሕነት ሃገራዊ ሓድነት ዝረጋግጽን ዘውሕስን ሃገራዊ መንነት እንተዝስእን ኔሩ፡ ኣብ ኤርትራ ከም ሓደ ስሙር ህዝቢ ኮይኑ ንዘበናት ተሳኒዩ ብሰላም ተኸባቢሩ ብሓባር ክነብር እምበይመኻኣለን ኔሩ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ መኒነት ተፈጥሮኣዊ ኣይኮነን። ናይ ሓደ ዝተውሰነ ፖለቲካዊ መድረኽ፡ ወይ’ውን ናይ ዝዓብለለ ፖለቲካዊ ውድብ ወጽኢት’ውን ኣይኮነን። ኣብ መስርሕ ዝተናወሐ ሕብረተሰብኣዊ ታሪኽ ህዝቢና ዝተዋህለለን ዝተጠርይን’ዩ። ንባዕሉ ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት ኣብ ዝተወሰነ ታሪኻዊ ኲውንነት ማለት ኣብ ጸረ መግዛእታዊ ተጋድሎ ሃገራዊ ሓርበኝነት ዝተቀልቐለን ዝሰረጸን’’ዩ። ስለዚ ሃገራዊ መንንት ማሕበረ-ፖለቲካውን ባህላውን’ዩ። ትሕዝቶኡ ብዲሞክራሲ ይምዕብል። ብዲክታቶርያዊ መርሓ መስርሕ ምዕባለ ሃገራዊ መንነት ስለ ዝግታእ፡ ትሕዝቶኡ ይዝረግ።
ኣብ ናጻ ኤርትራ ሃገራዊ መንነት ህዝብና ብስንኪ መርሓ ግዝእተ ዲክታቶርነት ስርዓት ህግደፍ፡ ናይ ህዝብና ሰብኣዊ መሰላትን፡ ሃይማኖታውን ፖለቲካውን ስቪላውን ሓርነታትን፡ ብሓደገኛ ኩነታት ይጋሃስ ስለ ዘሎ፡ ኣብ ሞንጎ ዝተፈላለዩ ክፍልታት ሕብረተሰብ ኤርትራ፡ ሃይማኖታውን ኣውራጃውን እትኒካውን ፈላላዪ ስምዒታት ንምቅልቃል ይድፍእ ስለ ዘሎ፡ ሃገራዊ መንነት ኤርትራ ንሓደጋ ይሳጣሕ ኣሎ። ስለ ዝኾነ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ኣግላልን ኣድልዎኣውን ፖሊሲ ስርዓት ህግደፍ ንኣዕኑድ ኤርትራዊ ሃገራዊ መንነት፡ ክልሕልሕ ይረአ ኣሎ።” [ ካብ ፖለቲካዊ ጸብጻብ 1ይ ጉባኤ ግሃድኤ ዝተወስደ’ዩ]።
መብዛሕትኦም ኤርትራዊ ተቓውሞ ሓይልታት፡ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ንሓደጋ ምብትታን ተሳጢሑ ምህላዉ ይገልጹ። እዚ’ውን ሓቂ’ዩ። ኣብ ርእሲኡ ናይ ሙሁራት ኤርትራውያን ሚዛን ብዛዕባ ሃገራዊ ኩነታት ብቁም ነገሩ፡ ካብ’ቲ ናይ ፖለቲካዊ ተቓውሞ ሓይልታት ዝፍለ ኣይኮነን። ንኣብነት ፕሮፈሴር በረኸት ሃብተ ስላሴ፡ “ኤርትራ ቁስልቲ ሃገር” ዝብል መጽሓፍ ብእንግሊዘኛ ደርሶም። ፕሮፈሰር ተስፋጽዮን መድሃኔ፡ “ኤርትራ ሞይታ! ቃልሲ ንትንሳኤ” ዝብል ትንታነ ብትግርኛ ጸሒፎም። ኣምባሳዶር ዓንደብርሃን ወልደጊዮርግስ፡ “ኤርትራ ኣብ መፍለዪ(ቃራና) መንገዲ” ዝብል መጽሓፍ ብእንግሊዘኛ ደሪሶም። ከምኡ’ውን ኣቶ ፈትሒ ዑስማን፡ “ኤርትራ ካብ ሕልሚ ሓርነት ናብ ዲክታቶርያዊ ሃተፍተፍ” ዝብል መጽሓፍ ብዓረበኛ ደሪሶም። ዓሚ ብኣጋጣሚ መዓልቲ ናጽነት ኣርባዕተ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን፡ “ሓውካ ኣበይ ኣሎ” ዝብል ሃዋርያዊ መልእኽቲ ናብ መንግስትን ህዝብን ኣመሓላሊፎም። ከምኡ’ውን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ኣብ ናይ 2013 ዝዘርገሖ ጸብጻቡ’ “ኤርትራ ኣብ ንግዲ ሰብ ሓንቲ ካብ’ተን ዝኸፈኣ ሃገራት’ያ” ክብል ገሊጹ ነይሩ። ኣብ ርእሲ’ዚ ድማ ዓለም ለኸ ብሄራዊ ጉጅለታት ስደት Nationaliets Of Migrants Arrivinng in Italy (NOM) ካብ ጥሪ ክሳብ ነሓሰ 2014 ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻቡ፡ ኤርትራ ብዋሕዚ ስደተኛታት ንኤውሮጳ ቀዳመይቲ ካብ 15 ሃገራት ምዃና ገሊጹ ኔሩ።
ስርዓት ኢሳያስ ንኩሉ ህዝቢ ኤርትራ እትኣክል ሓባራዊ ሃገር ንምህናጽ ጥጡሕ ፖለቲካዊ ባይታ ኣየንጸፈን። ስለ’ዚ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኢሳያስ ንኹሉ ህዝቢ እትኸውን ሃገር ካብ ዘይኮነት፡ ብግብሪ ሃገራዊ ሓድነት ኣብ ሓደጋ ከም ዘሎ ዘካትዕ ጉዳይ ኣይኮነን። ሃገራዊ ሓድነት መግለጺ ስሙር ሃገራውነት’ዩ። ስሙር ሃገራውነት ዘይብሉ ህዝቢ፡ ስምርቲ ሃገር ከሃንጽ ኣይክእልን’ዩ። ንሕና ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ፡ ኤርትራዊ ሃገራውነት ፈሪሱ’ዩ ዝብል እምነት ብፍጹም’ኳ እንተዘይብልና፡ ይዳኸም ኣሎ ዝብል ሚዛን ግን ኣሎና። ምኽንያቱ ሃገራውነት ከም ዜግነት ብሕጊ ዝወሃብ ሰነድ ዘይኮነስ፡ ሃገራዊ ኣካብነት ዝወልድ ዓሚቕ ስምዒትን ንቕሓትን ህዝቢ’ዩ። ሃገር ብሃገር ደረጃ ዝቃለሱ ሓይልታት’ዮም ብሰላማውን ዲሞክራስያውን ኣገባብ፡ ናይ ህዝቢ ስምዒታት ኣስሚሮም ምቹእ ፖለቲኮ ዲሞክራስያዊ ባይታ ዘንጽፉ። ህዝቢ ድማ ካብ ሰላምን ዲሞክራስን ብሕጊ ተጠቓማይ ብምዃን ስምርቲ ሃገር ብሓባር ክሃንጽ ይኽእል።
ኣብ ኤርትራ ኢሳያስን ጸቢብን ሒደትን ጉጅለኡን ካብ ልዕሊ ቅንጥብ ኣቢልካ ምድርባይ’ምበር፡ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጽኑዕ ባይታ ረጊጹ ኣሎ ዝብል ዳርጋ የሎን። ነዚ ወድዓዊ ብድሆ’ዚ፡ ከም ወድዓውነቱ ተቐቢልካ ወድዓውን ዲሞክራስያውን ፖለቲካዊ ሰላማዊ ፍትሓዊ ፍታሕ ንምርካብ ከይተሓለልካ ምጽዓት’ዩ ዘድልዮ’ምበር፡ ንዕኡ ምክሓድ ኣድላዪ ኣይኮነን። ንሃገራዊ ሓድነት ኤርትራ ዘጓንፎ ዘሎ ዝተሓላለኸን ጽንኩርን ኩውንነት ከም ኣብ ቅድመና ዝተደቍነ ወድዓዊ ሓቂ’ዩ። ኩሉ ነገራውን መንፈሳውን ገድላዊ ዓቕምታትና ጸረ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኢሳያስ ንምቕናዕ፡ ኣብ ሰላምን ዲሞክራስን ሓቀኛ ረብሓ ዘሎዎም ኩሎም ተቓለስቲ ደቂ ሃገር ዝሓቊፍ ፖለቲካዊ ፍታሕ ንምንዳይ ኪንቃለስ ግድን’ዩ። ሃገራዊ ሓድነት ምውሓስ መቅድም ዓወትን ቐጻልነት ሃገርን ምዃኑ ነረጋግጽ።
መኳንንት ካሳሁን አያሌው፣ ብስራት አቢ ጥሩነህ፣ አበበ ይማም አበጋዝ እና ይማም መሃመድ አደም ታህሳስ 2/2010 ዓም በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 19ኛ ወንጀል ችሎት አንድ የዓቃቤ ሕግ ምስክር ተሰምቶባቸዋል። ምስክሩ በፓርቲ አባልነት አብሯቸው ሲሰራ የነበረ፣ ከእነሱ አንድ ቀን ቀድሞ የታሰረ ሰው ነው። ከእስር ቤት ውጭ መጥቶ እንደመሰከረ ቢገልፅም የተከሳሽ ቤተሰቦች አሁንም ማዕከላዊ ታስሮ እንደሚገኝ አረጋግጠናል ብለዋል። ብዙውን ጊዜ ተገዶ የሚመሰክር እስረኛ በተፈለገው መንገድ መመስከሩ እስኪረጋገጥ በእስር ላይ ይቆያል። ምስክሩ በተከሳሾች ጠበቃ መስቀለኛ ጥያቄ ሲቀርብለት ይርበተበት ነበር። ፍርድ ቤቱ “ይረጋጉና ይመልሱ” እያለ ለማረጋጋት ሞክሯል። ለቀረበለት ጥያቄ “አያስፈልግም” የሚል መልስ ሲሰጥ ፍርድ ቤቱ “የተጠየቁትን ይመልሱ” እያለ በተደጋጋሚ ትዕዛዝ ሰጥቶታል)
ምስክር: “ስለ አግአዴን አባል አመላመል፣ አደረጃጀት እና ዓላማ ፣ የ1ለ5 አደረጃጀት አባላት ከሌላው ጋር አይገናኙም፣ አመራሮቹ ብቻ ናቸው። የአሻጥር ስራዎች እንዴት እንደሚሰሩ የሚያስፈልጉ ነገሮች ተብሎም ተልኳል። ዳዊት የሚባል እንግሊዝ የሚኖር የአግአዴን አመራርም የህወሃት ድርጅቶች ላይ ሰላም ባስ፣ቴሌ፣አብቁተ፣ ኖክ ሌሎችም እንዴት ጥቃት እንደምንፈፅም ነግሮናል።”
(ተከሳሾቹ ላይ ሶስት የዐቃቤ ምስክሮች አሉ ተብሏል። አንዱ ፈርሞ አልመጣም በመባሉ ፖሊስ አስሮ ለቀጣይ ቀጠሮ ያቅርብ ተብሏል። ሌላኛው መጥርያ አልደረሰውም ስለተባለ መጥሪያው ደርሶት ይቅረብ ተብሏል። ሁለቱም ምስክሮች አዲስ አበባ የሚገኙ ሲሆን ተከሳሾቹ ቃላቸውን ሲሰጡ ታዝበዋል የተባሉ የደረጃ ምስክሮች ናቸው። በቤተሰብ በኩል ማረጋገጥ እንደቻልኩት ተከሳሾቹ ቃላቸውን ሲሰጡ የታዘበ ሰው አልነበረም። ሆኖም ይቀርባሉ የተባሉት ምስክሮች ተከሳሾቹ ቃል በሰጡበት ወቅት ነበርን ብለው የሚመሰክሩ ናቸው። ተከሳሾቹ ሁለቱን ምስክሮች ለመስማት ለጥር 4/2010 ዓም ተቀጥረዋል)
ምርቱ ከመካከለኛው መቶ ዘመን ዘመናዊ እና ኢንዱስትሪያዊ ዘመናዊ ቅጦች ከአሁኑ የንድፍ አዝማሚያዎች ጋር በማቀላቀል ማንኛውንም ጌጣጌጥ ያለምንም ችግር የሚያወድሱ ጊዜ የማይሽራቸው ቁርጥራጮችን ይፈጥራል ፡፡ በነጭ ውስጥ ያለው “ጠንካራ የእንጨት እግሮች” የተባለው ምርት ለምግብነት በሚውለው የኩሽና አካባቢዎ ፣ ወይም የትኩረት ሰንጠረዥን በሚፈለግበት ማንኛውም ቦታ ላይ ዘመናዊ ንክኪ ይሰጣል ፡፡ የጠረጴዛው እግሮች ከጠንካራ የተፈጥሮ እንጨት የተሠሩ እና በተስተካከለ ሁኔታ እንዲቆዩ የሚያስችሏቸውን የወለል ንጣፎችን በማንፀባረቅ እጅግ በጣም ዘመናዊው ለስላሳ ለስላሳ ነጭ የእንጨት የላይኛው ክፍል ከማንኛውም ጌጣጌጥ ጋር ያለምንም እንከን ይዋሃዳል ...
እቲ ፕረዚደንት ነዚ ውሳኔ ዝወሰደ፣ ኣብ ዞባታት ብሉ ናይልን ደቡብ ኮርዶፋንን ዝንቀሳቐሱ ዘለዉ ዕጡቓት ተቓወምቲ፣ ኣብ ሃገራዊ ዋዕላ’ ታ ሃገር ንኽሳተፉ ዕድል ንምኽፋት ምዃኑ ገሊጹ።
ኤስ.ፒ.ኤል.ኤም.ኤን ከምኡ’ውን ብሚኒ ሚናዊ ዝምራሕ ምንቅስቓስ ናጽነት ሱዳንን፣ ምንቅስቓስ ፍትሕን ማዕርነትን (ጀም)፣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ወርሒ ጥቅምቲ ተመሳሳሊ ስጉምቲ ወሲዶም ምንባሮም ዝዝከር’ዩ።
በፊንፊኔ ልዩ ስሙ አድዋ ድልድይ አካባቢ ባለው አደባባይ ላይ የእቴጌ ጣይቱ ሃዉልት ለማቆም ታስቧል የተባለ ጉዳይ አስመልክቶ OMN የፊንፊኔ ከተማ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ምክትል ኃላፊ ኣቶ ኣስፋው ቅጣውን ኣነጋግሯል
ፍርሐት ሕገ-መንግሥታዊ አይደለም፤ የአንድን አገር የሰብኣዊ መብት ጥሰት ባሕል እና ታሪክ መንሰራፋት የሚያረጋግጥ እውነታ እንጂ! ፍርሐት አርቆ አሳቢነትን ይገላል፣ ብሎም የተሻለ ነገን የመፈለግ እና የማለም አቅም ያሳጣል። ፍርሐት እንቅፋት ነው፣ ፍርሐት መንፈስን ሰብሮ ሐሳብና ምናብ ያሳጣል፤ ነጻነት ግን ፈቃድ ላይ የተመሰረተ ነው፣ ነጻነት ያበረታታል፣ ነጻነት ሰላማዊ ነው፣ ነጻነት ይታገሳል፣ ነጻነት ፍቅር ያቃል፣ ነጻነት ከሁሉም ይልቃል፣ ነጻነት ማለቂያ የለውም/ዘላቂ ነው፡፡ ራዕይ የሌለው ሕዝብ ይባክናል ይባላል፡፡ ኢሕአዴግ ሕዝቡን በፍርሐት ግድግዳ በማጠርና ሐሳብን በነጻ የመግለጽ ተፈጥሯዊ መብታችንን በመገደብ ሕዝባችንን እያባከነው ነው፡፡ ሕገ-መንግሥቱን በማክበር እና ኢሕአዴግም እንዲያከብረው በመጠየቅ ኢትዮጵያን እናድን፡፡ ሕገ-መንግሥቱ ይከበር.
የአውሮፓ እና የአሜሪካ ዘይቤ ረዥም እጀታ የቺፎን ሸሚዝ ብሉዝ ትልቅ መጠን - ኤስ / ነጭ ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
ጂንስ ሱሪዎችን ለእናቴ አዘዝኩኝ: እነሱ በጣም ጥሩ ሆነው ይታያሉ ፣ ለእርሷ ትክክለኛ መጠን ናቸው ፣ እርሷም በጣም ረክታለች ፡፡ የአዝራር ክፍተቶቹ አልተቆረጡም ፣ ነገር ግን በተሰነጠቀ የማስወገጃው ሹል ጎን የፈታነው አነስተኛ ጉዳይ ነበር ፡፡ አንድ የማስጠንቀቂያ ቃል-ሱሪዎቹ በጣም በጣም ወገብ ያላቸው ናቸው ፣ እንደዚያ (እኛ ያደረግነው) የሆነ ነገር እየፈለጉ ከሆነ ጥሩ ነው ፣ ግን (ወገቡ በጣም ከፍተኛ ስለሆነ) ተቀመጥ. አሁንም ፣ በጣም ይመከራል!
ህወሃት አላማዬን አሳክቻለሁ ትግራይን ነጻ አዉጥቻለሁ እያለ ቢያቅራራም ከመረብ ባሻገር ያለዉን ህዝብና አገር ልክ እንደ ቅኝ ገዢ እየዘረፈ፣ በግፍ እየገደለና እያሰቃየ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ ተዘርዝሮ የማያልቅ ወንጀል በመፈጸም ላይ ይገኛል፡፡ ህወሃት አላማዉ ትግራይን ነጻ ማዉጣት ስለሆነ (ከማን ነጻ እንደሚያወጣ ባይታወቅም) ከትግራይ ባሻገር መሬት መቀማት፣ ማስገበር፣ አድሏዊ ስርአት ማንሰራፋት፣ መጠነ ሰፊ ዘረፋ ማካሄድ፣ መግደል፣ በዜጎች ላይ ኢሰብአዊ ሰቆቃ መፈጸም፣ ህዝብ ማፈናቀል፣ መከፋፈል እና በዘረኝነት ህዝቦችን መፈረጅ አይነተኛ ባህሪያቶቹ ናቸዉ፡፡
ህወሃት ገና ሲፈጠር ገንጣይና አስገንጣይ ስለሆነ ህዝቡ ከፈቀደ ትግራይን መገንጠል ይችላል፡፡ እንደዉም እዉነቱን ለመናገር ትግራይ በአሁኑ ግዜ ሙሉ በሙሉ የህወሃት እርስት መሆኗ ግልጽ ነዉ፡፡ ያለህወሃት በትግራይ ላይ ማንም አያዝም፡፡ በቅርቡም ሳሞራ ዩኑስ ህወሃት ከሌለ የትግራይ ህዝብ የለም ብሎናል፡፡ ይሁንና የትግራይ ህዝብ አገሩን አጥቶ ብቻዉን በህወሃት ፋሺስታዊ አገዛዝ ስር ይቀጥላል ብሎ ማመን ይከብዳል፡፡ ፈቃዱ ከሆነ ግን ማንም ሊያስቆመዉ አይገባም፡፡
ህወሃት በሌላዉ የኢትዮጵያ ህዝብ ላይ በነጻነትና በእኩልነት ስም የጫነዉ ፋሺስታዊ ቅኝ አገዝ ጭቁኑ ህዝብ በቃኝ ብሏል፡፡ በየአደባባዩ አሻፈረኝ ብሎ የተነሳዉ ህዝብ “ጠባቡና ትምክተኛዉ የትግራይ ነጻ አዉጭ ኢትዮጵያ ዉስጥ ምን ይሰራል?” እስከ መቼስ እየገደለና እየዘረፈ መቀጠል ይችላል? የሚል መሰረታዊ ጥያቄ እያነሳ ነዉ፡፡ የህወሃት ቅኝ አገዛዝ ፈጽሞ ተቀባይነት የለዉም፡፡ የጸረ ቅኝ አገዛዝ ትግሉ በመላዉ ኢትዮጵያ ይፋፋም፡፡ ህዝቡ ግብር መክፈል ያቁም፡፡ በህወሃትና በቅጥረኞቹ የንግድ ተቋማት ላይ መጠነ ሰፊ የኢኮኖሚ ማእቀብ ይደረግ፡፡
አገር ሃይማኖተኛ መሪ ካላገኘች አትበለግም የሚል የፖለቲካል ሳይንስም ሆነ የኢኮኖሚክስ አስተሳሰብ ስለመኖሩ ከዚህ ቀደም ያነበብን ወይም የሰማን አይመስለኝም፡፡ ጉድ ሳይሰማ መስከረም አይጠባም እንዲሉ ይህንን አዲስ የፖለቲካል-ኢትምህርት የሰማነው በዚሁ የክረምት ወቅት ነው፡፡ጤና ይስጥልኝ በማለት ወደ ዛሬ ወጌ ልግባ፡፡ (መቼስ ተንኮለኛ አንባቢ…
የእንግሊዝ መንግስት በኢራን፣ በሊቢያና በታሊባን ተተችቷል የኢትዮጵያ ሬድዮና ቴሌቪዥን፤ የእንግሊዝን ሁከት ከግብፅ ጋር አያይዘው ዘግበዋልበለንደን ኧሊንግ በተባለው አካባቢ የተጀመረው ነውጠኛ ሁከት (riot) ፤ ቅዳሜና እሁድ ተባብሶ ሰኞ እለት የከተማዋ ስምንት አካባቢዎችን አዳርሷል፡፡ ሰፈር ውስጥ ያገኙትን መኪና እየከሰከሱና እሳት እየለቀቁበት፤ ያጋጠማቸውን…
በመጀመሪያ ይህንን የመታጠቢያ ገንዳ አጠቃቀም ሁለት ጊዜ ይመልከቱ ፣ ግን ደግሞ በሁለት መስታወቶች በተመሳሳይ ጊዜ ሁለት ሰዎችን ሊያገኝ ይችላል ፡፡ ጥቁር የአልሙኒየም የመስታወት ክፋይ ፣ ሁለገብ እና የሚያምር በመጠቀም እርጥብ እና ደረቅ ክፍፍል ፡፡
ይህ የመታጠቢያ ክፍል ባልተስተካከለ ሁኔታ አራት ማዕዘን ነው ፡፡ የውሃ ፍንዳታን ለመከላከል ሲባል በአንድ እና በአንድ ላይ ተጣምረው ሻወር እና መታጠቢያ የመስታወቱን ክፋይ ተጠቅመዋል ፡፡
ቀዳሚ :: ክረምቱ እዚህ አለ! ቴርሞስታቲክ ሻወር መግዛት አለብኝን? ባለሙያዎችን ያዳምጡ ፣ አያስገርምም ስለዚህ ብዙ ሰዎች መለወጥ ይፈልጋሉ !!! ቀጣይ: በጃፓን የመታጠቢያ ቤት ውስጥ ፣ ፎጣ ካቢኔ በጥሩ ሁኔታ ማከማቻ እስከ 10 ሴንቲሜትር ነው
ይህ ፅሁፍ መነሻ ያደረገው የአንድ ታላቅ የእስልምና ምሁር በሆኑት ሰው ንግግር ላይ በመመስረት ነው። በአንድ ወቅት እንዲህ ብለው ተናግረው ነበር፦ «ኡመቱን ኢቅራእ ላ የቅራእ» “የአንብብ ትውልድ አያነብም!” በማለት በማህበረሰቡ ዘንድ የማንበብ ችግርን በማሰብ የታዘቡትን በአጭሩ በንግግራቸው ገልፀዋል። ፅሁፋችንም የችግሩን ግዝፈት ለማሳየትና በሀገራችን የንባብ ልምድ ይዳብር ዘንድ የበኩሉን ያበረክታል ተብሎ ይታሰባል። መልካም ንባብ!
ከእስልምና ቀደምት ህግጋት መካከል በግንባር ቀደምነት ከሚገኙ በርካታ ትእዛዛት ውስጥ ቀድሞ የምናገኘው የንባብ ጉዳይ ነው። አላህ(ሱወ) መልእክተኛውን ታላቁን መልእክት “ኢቅራእ” “አንብብ” ሲል ነበር በቅድሚያ አዝዟቸው የነበረው። ይህ የ‘አንብብ’ መርህ ደግሞ በእምነቱ ጉልህ መመሪያ እንዲሆንም አስችሎታል። ንባብ ለህይወት መስተጋብር ሁሉ እጅግ ወሳኝ ነው።
ፍጥረት ሁሉ እንዲነበብ የተቃና ለአስተሳሰብ አድማስ መስፋትም የተዋበ ነው። ህይወት ከንባብ ጋር ያላት ግንኙነትም እጅግ የጠነከረ ነው። በህይወታችን መርህም ምሉእ የሆነ ገፅታን ይገነባል። ስለንባብ ሲነሳ መፅሀፍን፣ ስለመፅሀፍ ሲወሳ አንባቢያንን መቃኘት የግድ ይላል። ወደ መረጃ መረብ ልመለስና አል አረቢያ ቴሌቪዥን ባለፈው ሃምሌ ወር ሮይተርስን በመጥቀስ ያወጣው ዜና የአረቡ አለም በንባብ ባህል በኩል በጣም ደካማ እንደሆነና ከምዕራብ ሀገሮች ጋርም ሲነፃፀር በጣም ያነሰ መሆኑን የገለፀ ሲሆን፤ ይሄም በአረቡ አለም ዘንድ አስገራሚ ተብሎ ነበር፡፡ በተጠቀሰው የምርምር ስራ መሰረት አንድ አረብ በዓመት ስድስት ገፅ ብቻ የሚያነብ ሲሆን በአንፃሩ ደግሞ አንድ አሜሪካዊ በዓመት አስራ አንድ መፅኃፍት እንዲሁም አንድ እንግሊዛዊ በዓመት ሰባት መፅሃፍት ያነባል በማለት ፡፡ ‹‹እኛ የአረቡ አለም ነዋሪዎች ልጆቻችን በዓመት ስድስት ደቂቃ ብቻ ለልጆቻችን የንባብ ጊዜ ስናበረክት፤ በአንፃሩ ምዕራባዊያን ቤተሰቦች ደግሞ በዓመት አስራ ሁለት ሽህ ደቂቃዎችን ለልጆቻቸው የንባብ ጊዜነት ያውሉታል›› ይላል፡፡ ይህ የሚያሳየው የንባብ ባህል መኖር በእድገት እና በብልፅግና ላይ የሚያደርሱት ተፅእኖ ትልቅ መሆኑን ነው፡፡
አዎ! አንባቢዎች መሪዎች ናቸው (Readers are Leaders) እንዲሉ በህብረተስብ ውስጥ የበለጠና የተሻለ ያነበቡ ሰዎች መምራት እንደሚችሉ እሙን ነው። የንባብ መጠን ባደገና በበለፀገ ጊዜ ከመረዳት ጋር በተጣመረ ቁጥር ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያበረክታል።
አዎ! አንባቢዎች መሪዎች ናቸው (Readers are Leaders) እንዲሉ በህብረተስብ ውስጥ የበለጠና የተሻለ ያነበቡ ሰዎች መምራት እንደሚችሉ እሙን ነው። የንባብ መጠን ባደገና በበለፀገ ጊዜ ከመረዳት ጋር በተጣመረ ቁጥር ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያበረክታል። ወደ ሃገራችን ኢትዮጵያ ስንመለስ፤ ያለውን የንባብ ባህል በምርምር ስራ አስደግፎ ያቀረበ ምርምር ስራ የዚህ ፅሁፍ ፀሃፊ ሊያገኝ አልቻለም ወይም ያሉትም የአንድ በጣም የተወሰነ ሁኔታን ብቻ የሚገልፁ ናቸው፡፡ ነገር ግን ተያያዥ ሁኔታዎችን አብረን በማየት ያለውን የንባብ ባህል እና የመፅኃፍ ስርጭት የሚያመለክት ስዕል ማስቀመጥ እንችላለን፡፡ ጊዜያዊ ወታደራዊ ደርግ ስልጣን በያዘ ማግስት አላማው ማርክሲስት-ሌኒኒስት ሕብረተሰብን ለመገንባት በማሰብ የመሰረተ ትምህርት ዘመቻ ካወጀ በኋላ፤ ማሀይምነትን ለማጥፋት በሚል ግብ በተደረገው ጥረት በኢትዮጵያ የሚገኙ መሀይማንን ቁጥር ወደ ሀያ አራት በመቶ ዝቅ ለማድረግ ተችሎ ነበር፡፡ ለዚህም ስኬት በመላ ሀገሪቱ ከሰባት ሽህ በላይ ቤተ መፅኃፍት ተገንብተው እንደነበር በጊዜው የወጡ ሪፖርቶች ይገልፃሉ፡፡
ይሄም የማንበብ ባህልን ከማሳደግ አኳያ ታላቅ እምርታ እንደሆነ ማየት ይቻላል፡፡ ነገር ግን በወታደራዊ ዘመን የመፅኃፍት ሳንሱር በእጅጉ የበረታ ከመሆኑ የተነሳ መንግስታዊ ርዕዮተ ዓለም ከሆነው ማርክሲዝም- ሌኒኒዝም ውጭ ሌሎች ሀሳቦችን የሚያንፀባርቁ መፅሃፍት ‘የአድሃሪያን’ ናቸው፣ ‘የኢምፔሪያለዝም ጭምቅ መርዞች’፣ ‘የአቢዮት ቀልባሾች ማንፌስቶ ናቸው’ ወ.ዘ.ተ በሚሉ አልባሌ ምክንያቶች የሚታተሙት መፅኃፍት በእጅጉ በተወሰኑ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ብቻ የሚያጠነጥኑ ነበሩ፤ ይሄም የንባብ ባህሉን እና የሀሳብ እንሽርሽሪቱን (Discourse) እድገት አንቆ ይዞት ነበር፡፡
ኢህአዴግ ስልጣን እንደያዘ የኢትዮጵያ ሰላማዊ እና ዲሞክራሲያዊ ሽግግር ጉባኤ፤ የኢትዮጵያ የሽግግር ወቅት ቻርተርን አፀደቀ፡፡ ቻርተሩ ከያዛቸው ዋነኛ ነጥቦች መካከል ኢትዮጵያ የተባበሩት መንግስታት ያፀደቀውን እና ኢትዮጵያም ፈራሚ የነበረችበትን ‹‹አለማቀፉን የሰብዓዊ መብቶች ድንጋጌ(UDHR) ሙሉ ለሙሉ ተቀብላለች›› የሚለው ሃሳብ ይገኝበታል፡፡ ከነዚህ መብቶች አንዱ ሀሳብን በፈለጉት መንገድ የመግለፅ ነፃነት ነው፡፡ ይሄም በንባብ ባህሉ ላይ በአጠቃላይ፣ በመፅኃፍ ገበያውን ላይ ደግሞ በተለይ በአዎንታዊ መልኩ ተፅዕኖ እንደሚሳርፍበት በወቅቱ ተገጿል፡፡ ለዛም ይመስላል በኢህአዴግ መጀመሪያ የስልጣን አመታት በደርግ ጊዜ ታፍነው የነበሩ ድምፆች መተንፈስ የጀመሩት፡፡ ነገር ግን ከመፅኃፍት ገበያው ጎን ለጎን የግል ጋዜጦች ወደ ገበያው መግባታቸው አንባቢዎችን ከጠጣር (Hard) ወደ ስስ እና ለብ ለብ (Soft) የንባብ ባህል እንዲነዱ ተፅእኖ ፈጥሮባቸዋል፡፡ ይሄም መፅኃፍ ከጋዜጣ የደረሰበት የመጀመሪያው ጠንካራ ቡጢ ነበር፡፡ እንደዛም ሆኖ በነዚህ ዓመታት የመፅኃፍት ገበያው መልካም በሚባል ሁኔታ ላይ ነበር ማለት ይቻላል፡፡ በሂደት ግን የመፅኃፍት ገበያው እየተቀዛቀዘ መጣ፡፡ በ2001 ዓ.ል አካባቢ በሚዩዚክ ሜይ ዴይ የወጣ አንድ ሪፖርት እንደሚያመለክተው ኢትዮጵያ ውስጥ የመማሪያ መፅኃፍትን ጨምሮ በቀን በአማካኝ አምስት መፅኃፍት ለህትመት ይበቃሉ፡፡ ይህ የሚያመለክተው በዓመት በመላ ሀገሪቱ በሁሉም ቋንቋዎች፤ በሁሉም ርእሰ ጉዳዮች ላይ የትርጉም ስራዎችን ጨምሮ ወደ 1800 አካባቢ መፅኃፍት ይታተማሉ ማለት ነው፡፡ ይሄን ቁጥር ለምሳሌ በአሜሪካ እንደፈረንጆቹ አቆጣጠር በ2010 በአሜሪካ ከታተሙት ሶስት መቶ ሃያ ስምንት ሽህ ሁለት መቶ ሀምሳ ዘጠኝ (328,259) መፅኃፍት ጋር ስናነፃፅረው በሀገራችን የሚታተሙትን መፅሃፍት ቁጥር አናሳነት እንረዳለን፡፡ እንግዲህ ከ80 ሚሊዮን በላይ ህዝብ ለሚኖርባት ሀገር ይህ ቁጥር እጅግ ትንሽ ቁጥር ከመሆኑም በላይ፡፡ የአንባቢውን ውስንነት እና የንባብ ባህሉን ውድቀት ያሳያል፡፡ ለመሆኑ መፅኃፍ ለምን ተዘነጋ? የንባብን ሀገራዊ ተጨባጭ ከተመለከትን በኃላ አንዳንድ ከንባብ የራቅንበትንና መፅሀፎችን የዘነጋንበትን ምክንያቶች እንጥቀስ።
ቁርአን እለት ተእለት የምናነበው ትልቁ መመሪያችን ሲሆን በተለይም በጠዋቱ ክፈለ ጊዜ ምእመኖች አዘውትረው ያነቡታል። ትርጉሙን ለመገንዘብም ያጤኑታል በርካታ ቁርአናዊ መሰረት ያላቸውን መርሆችም በተለያዪ ሁኔታዎች ይማሩበታል። በንባብ ጉዳይም ትኩረትም ሰጥቶ የአለቅ አንቀፅ ላይም “ኢቅራእ” (አንብብ) ሲለንም ወሳኝ የእውቀት ጉዳዮችን አስተምሮናል። በሌሎችም አንቀፅ ስለ ንባብና እውቀት አላህ (ሱወ) እንዲህ ይለናል።
ምእምናንም (ከነቢዩ ጋር ካልኾነ) በሙሉ ሊወጡ አይገባም፡፡ ከእነሱ ውስጥ ከየክፍሉ አንዲት ጭፍራ ለምን አትወጣም፡፡ (ሌሎቹ) ሃይማኖትን እንዲማሩና ወገኖቻቸው ወደነርሱ በተመለሱ ጊዜ እንዲጠነቀቁ ይገስጹዋቸው ዘንድ (ለምን አይቀሩም)፡፡ ተውባህ፤122
ነብዩ(ሰአወ) በታወቀው ንግግራቸው ላይ ” እውቀትን መፈለግ በሁሉም ሙስሊም ወንዶችና ሴቶች ላይ ግዴታ ነው” ሲሉ ተናግረዋል። ቁርአንን ስለማንበብ ተምሮ ስለማስተማርና መሰል የእውቀት ተግባር ያለውን ታላቅ ደረጃ በእስልምና የተላቀና የተወደደ እንደሆነም ቀርቧል።
በቀደምት የሀገራችን የእስልምና አስተምህሮት ዘይቤዎቻችን ንባብንና እነፃን ማእከል ያደረገ እንደነበር ይታወቃል። አንድ ተማሪ ከአስተማሪ ስር ሆኖ ሲማርና ሲቀራ በተጨማሪ የስነምግባር እነፃና እንዲሁም በቂ እውቀት ያገኝ ዘንድ የመሸምደድ ብሎም በርካታ ነገሮች እንዲያነብ ይደረግ ነበር። ከዛ በላይ የሚማረው ኪታብ(ኢስላማዊ መፅሀፍቶች) ስርአነትን የተከተሉና የተደራጁ መሆናቸው የንባብን ጥራት ይጨምረው ነበር። ምሳሌ፦ ከቁርአንን አነባብ ይጀምርና ወደ ፊቂህ ከዚያም ወደ ቋንቋ ከዚያ ቀጥሎ የሀዲስና የተፍሲር ትምህርትን እንዲማር ይደረግ ነበር። እያንዳንዳቸው አስተምህሮቶች ሰፋፊና ጊዜን የሚወስዱ እጅግ ጥናትና ንባብ እንደሚያሻቸውም በሚገባ ይታወቅ ነበር። ዛሬ ዛሬ የሚቀሰሙ እውቀቶች የተደራጁ አለመሆናቸውና ሁሉን ነገር በቀላሉ መገኘት መቻሉ ከንባብና ከልፋት መራቅ ሰበብ ሆኗል።
ይህ ችግር በራሱ ሰዎች ስለንባብና እውቀት ያላቸውን የተንሻፈፈ ግንዛቤ ያስወርሳል። ከ84 በመቶ በላይ ህዝብ በገጠር በሚኖርባት ኢትዮጵያ የመሃይሙ መጠንም በዚያው ልክ ብዙ እነደሚሆን መገመት አያዳግትም፡፡ እንደ አውሮፓዊያን አቆጣጠር በ2005 ዓ.ል፤ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ድርጅት (UNESCO) በወጣው ሪፖርት መሰረት 45 በመቶ ኢትዮጵያዊያን ብቻ የተማሩ (Literate) እንደሆኑ ሲገልጽ፤ ቀሪዎቹ 55 በመቶዎቹ ደግሞ ያልተማሩ (Illiterate) ናቸው ይላል፡፡ ይሄም የሚያሳየው ከግማሽ በላይ የሚሆኑት ኢትዮጵያዊያን አያነቡም አይፅፉምም ማለት ነው፡፡ በጣም የሚያስገርመው በመሰረተ ትምህርት ዘመቻ አመካኝነት ማንበብ እና መፃፍ ይችሉ የነበሩ አንዳንድ ሰዎች ዝንጋኤ ውስጥ (Memory loss) ሆነው የተማሩትን መዘንጋታቸው ነው፡፡ እናም የመሃይሙን ቁጥር ከፍ አድርጎታል፡፡ እንግዲህ በሀገሪቱ የመሃይማኑ ቁጥር ከተማረው ይልቅ ማየሉ በንባብ ባህሉ እና በመፅኃፍ ገበያው ላይ የሚያስከትለው ተፅእኖ ከፍተኛ መሆኑ አያጠያይቅም፡፡ ይሄን ስንል ግን ተምረው – ያልተማሩትን (Functionally Illiterate) ማለትም ፊደል የቆጠሩ ነገር ግን ስለመፅኃፍ ምንም ሀሳብ የሌላቸውን ዜጎች ሳንጨምር ነው፡፡
«የመሃይማኑ ቁጥር ከላይ እንደተቀስነው ከተማረው ዜጋ ቁጥር በላይቢሆንም፤ በተማረው ህብረተሰብ ዘንድ ያለው የመፅኃፍ ግንዛቤም ሌላው ከንባብ ባህሉ ጋር ተያይዞ መነሳት ያለበት ጉዳይ ነው፡፡ የንባብ ምሽቶች፣ የማንበቢያ ቦታዎች (Reading Buzz) መኖር፣ ህፃናት ለማንበብ ያላቸው ተነሳሽነት እንዲጨምር እየተሰሩ ያሉት ተግባራት ወ.ዘ.ተ ስንመለከት የችግሩ ስር ወዴት ሊሄድ እንደሚችል መገመት ያስችለናል፡፡ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ለንባብ ባህሉ እድገት የሰጡት ትኩረት ምን ያህል ነው? በዩንቨርስቲዎች ውስጥ ያሉት ንባብ ተኮር ዝግጅቶች ምን ያክል ናቸው? ተማሪዎች ‘የእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግን’ እንዲመለከቱ ትኩረት ተሰጥቶ በሚሰራበት መጠን፤ ለመፅኃፍ ያላቸው ፍቅር እንዲያድግስ ይደረጋል ሆይ? እያልን ስንጠይቅ፤ መልሱን ለጥያቄዎቹ ከምንሰጠው መልስ ጀርባ እናገኝዋለን፡፡»
ዛሬ ዛሬ የኢንተርኔቱ አለም በተራቀቀበት ጊዜ በርካታ ሰዎች ከንባብና ከመፅሀፍ ጋር ሆድና ጀርባ ለመሆን ሰበብ ምክንያት ሆኖል። በርካታ ሰዎች አጫጭር መረጃዎችን በተከሸነ መልኩ ከፌስቡክ፣ ከቲውተርና መሰል ሚድያዎች ስለሚያገኙ መፅሀፍቶችን ከማንበብ ተሰላችቷል። ከዚህም ውጭ በ24 ሰአት ውሎ ላይ በርካታ ጊዜውን በመሻማት መልኩ በቻትና በ”ቀልዳቀልድ” ወጎች እንዲሁም በወቅታዊ አጅንዳዎች ላይ በበርካታ ርእሰ ጉዳዮች ላይ የሚወጡ መፅሀፍቶችን ከማንበብ ተዘናግቷል። እነዚህንና መሰል የሶሻል ሚድያ ችግሮች ንባብን የመገደብ ሚናው ከፍተኛ ሲሆን ይስተዋላል። ውድ የዚህ ፅሁፍ አንባቢያን ይህ ፅሁፍ የንባብን አስፈላጊነት ለማሳየት የሚሞክር ፅሁፍ ነው። በተለይም ከንባብ ለመራቅ ያደረጉንን መሰረታዊ ችግሮችንም ለማየት ሞክረናል ችግሮች ከታወቁ መፍትሄውን ለማገኘት ይረዳልና፤ በቀጣይ የንባብን ክህሎትን ሊጨምሩ የሚችሉ ወሳኝ ነጥቦችን አካተን እስክንገናኝ ቸር ያገናኘን እንላለን።
ፕረዝደንት ቻይና ዢ ፒያንግ ሓደሽቲ ዕዳጋታትን ዝምዕብላ ዘለዋ ሃገራትን ብሓባር ብምኳን ንዝሓሸ ምዕባለን ዝዓበየ አበርኽቶ ኣብ ዓለምለኸ ዕብየት ቁጠባ ክሰርሓ ጸዊዖም።
ንሶም ነዚ ዝበሉ ብሪክስ ዝፍለጣ ሃገራት ብራዚል፡ሩስያ፡ህንዲ፡ ቻይናን ደቡብ ኣፍሪቃን ኣብ ቻይና ኣብ ዘኻየደዎ ዋዕላ ኾይኑ ብሓባር ብሓያል ድርኺት ኣብ ምዕሟቕ ምትሕብባር ሃገራት ደቡብን ኣብ ምትግባር ናይ 2030 ዓ.ም ኣጀንዳ ውሑስ ምዕባለን ዝዓለመ ምኳኑ ተፈሊጡ’ሎ።
ካብቲ ካብ 3 መስከረም ክሳብ 5, 2017 ዓ.ም ዝተኻየደ ዋዕላ ሃገራት ብሪክስ መደረ ዘስምዑ ፕረዝደንት ቻይና ንናይ ፕረዝደንት ትራምፕ ውሳነ ካብ ስምምዕ ክሊማ ምውጻዕ ብዝምልከት ሃገራት ኣብ ንግዲ ጥራይ ትኹረት ብምሃብ ንለውጢ ክሊማ ምብዳህ ብምቅዋሞም ቁጠባ ዓለም ቀጻሊ ብድሆታትን ዘይርግጹነትን ይገጥሞ ኣሎ ክብሉ ኣጠንቂቆም።
ፕረዝደንት ዢ ን ሜሪካ እንተዘይጠቀሱ እኳ ፕረዝደንት ትራምፕ ስምምዕ ንግዲ ንናይ ኣሜሪካ ናይ ስራሕ ዕድል ስግኣት ዝፈጥሩ እዮም ብምባል ንኣሜሪካ ካብ ስምምዕ ክሊማ ፓሪስ ምውጻእ ምውሳኖም ይፍለጥ።
ከምቲ ልሙድ አብ ከተማ ካስል ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ አንጻር ዓመጸኛ ስርዓት ህግደፍ አብ ትሕቲ ስቃይ ህዝቢ ኤርትራ ንኸብቅዕ ኩልና ዓቅምና ነበርክት ዝብል ጭርሖ ሎሚ ውን ከምዓሚ አብ ታሪካዊት ከተማ ካስል ክንምርሽ ምኻ'ና ነፍልጥ። ኹሉ ደላይ ፍትሕን ሰላም ዲሞክራያዊ ለውጥን አብዚ ታሪካዊ ሰላማዊ ሰልፊ እዚ ተሐዊሱ
ፕረዚደንት ጆ ባይደን ኣብ ፈላማይ ናይ ስራሕ መዓልቶም ንሃገራዊ ወፍሪ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ምላሽ ዝህብ ምስ ክታበትን ምምርመራን ዝተተሓሓዙ ብርክት ዝበሉ ምምሕዳራዊ መምርሕታት ዘርጊሖም ።
ከምኡ'ውን ምምሕዳሮም ናብ ትካል ጥዕና ዓለም ምምላሱን ንድኻ ሃገራት ሓዊሱ ክታበታት ኮረና ቫይረስ ፍትሓዊ ብዝኾነ መልክዑ ንምብፃሕ ዘተሓባብር ዓለምለኸ ርእሰ ተበግሶ ንዘለዎ ኮቫክስ (COVAX) ከምዝሕግዝ ኣፍሊጡ ።
በእንደዚህ ዓይነት ሥርዓት ላይ ከአስር ዓመታት በላይ ከሠራሁ ግኝቴን ለእርስዎ ላካፍላችሁ እፈልጋለሁ ፡፡ የባለቤትነት መብትን ለማስመዝገብ እያሰብኩ ነበር ነገር ግን ለሁሉም ህዝብ እና ኩባንያዎች ተደራሽ እና ነፃ ለማድረግ እዚህ መለጠፍ እመርጣለሁ (አንድ የሶፍትዌይ ፖስታ ተመዝግቧል)
ስለዚህ ስለ ምን እያወሩ ነው? የሚሰራ የመጀመሪያ ምሳሌ አለዎት? አዎ አንድ ቪዲዮ ካሳየን እና ጥናትዎን በመለኪያዎቹ ፣ በመለኪያ ፕሮቶኮሉ እና ስለ “ራስ ገዝ ሞተር” የሚናገሩበትን ምክንያት ያቅርቡ።
በቋሚ ሚዛን መዛባት መርህ ላይ የተመሰረቱ የማያቋርጥ እንቅስቃሴዎች ባለፉት ጊዜያት በጣም ብዙ ነበሩ ፣ እና እሱ መስራት ያለበት ይመስላል ምክንያቱም የሚስቡ ከሆኑ ፣ ተጨማሪ ትንታኔዎች እንደሚያሳዩት ሚዛናዊነት ፣ ወይም ሲስተሙ ከተጀመረ ያቆማል እናም ጠቃሚ ኃይልን ከእሱ ማውጣት እንፈልጋለን ወይም ኪሳራዎች አሉ ፡፡
በንድፈ ሀሳብ በጣም በደንብ ሊብራራ ይችላል ፡፡ የፊዚክስ ህጎች እርስ በርሳቸው የሚጣጣሙ ናቸው ፡፡ የኃይሎች እንቅስቃሴ አቀራረብ ላግሬንጋን ካለው የኃይል አጠባበቅ ጋር ሙሉ በሙሉ ተመሳሳይ ነው።
ስለዚህ ሀይል ላልተወሰነ ጊዜ ኃይል አወጣለሁ የሚል ማንኛውም ስርዓት አንድም የሚታወቀው የፊዚክስ ህጎች የተሳሳቱ ናቸው ወይ የተደበቀ / ያልታወቀ የኃይል ምንጭ አለ ማለት ነው ፡፡
በሌላ በኩል ፣ አንድ ቅድመ-እይታ ላልተወሰነ ጊዜ የሚሽከረከር ከሆነ ሀይል ከየት እንደሚመጣ ማወቅ አለብን ፡፡ በዚህ አጋጣሚ በግልፅ አንድ ሰው የሚጠብቀው የማያከራክር የሙከራ ማሳያ ነው ፡፡
ደህና የለም ፣ ከፍተኛው የአንጀት እንቅስቃሴ ሁኔታ ከእንግዲህ ሊለወጥ አይችልም ፡፡ አንዴ ሁሉንም የብረት አተሞችን ካዋሃዱ ፣ ለምሳሌ ፣ ከእንግዲህ ኮከቦችን መፍጠር አይችሉም። ግን ከዚያ የከፋ ነው ምክንያቱም ጥቁር ቀዳዳዎቹ ሁሉንም ቁሳቁሶች ዋጥ አድርገው እንዲጠፉ ያደርጉታል ፡፡
በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን እና ትውልደ ኢትዮጵያውያን የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመቆጣጠር የሚደረገውን ጥረት እያገዙ ነው ተባለ - Ethiopian Intercept
2 እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። እነሆ፥ ውኃ ከሰሜን ይነሣል የሚያጥለቀልቅም ፈሳሽ ይሆናል፤ በአገሪቱና በመላዋ ሁሉ፥ በከተማይቱና በሚኖሩባት ላይ ይጐርፋል፤ ሰዎቹም ይጮኻሉ፥ በምድርም የሚሮሩ ሁሉ ያለቅሳሉ።
3 ከኃይለኞች ፈረሶች ከኮቴያቸው መጠብጠብ ድምፅ፥ ከሰረገሎቹም መሸከርከር፥ ከመንኰራኵሮቹም መትመም የተነሣ አባቶች በእጃቸው ድካም ምክንያት ፊታቸውን መልሰው ወደ ልጆቻቸው አይመለከቱም።
4 ይህም የሚሆነው ፍልስጥኤማውያንን ሁሉ ያጠፋ ዘንድ የቀሩትንም ረዳቶች ሁሉ ከጢሮስና ከሲዶና ይቈርጥ ዘንድ ስለሚመጣው ቀን ነው፤ እግዚአብሔር ፍልስጥኤማውያንና የከፍቶርን ደሴት ቅሬታ ያጠፋልና።
“የእንካ ግን አትንካ ፖለቲካ” በሚለው ፅሁፍ የኢህአዴግ መንግስት ጋዜጠኞችን፥ ጦማሪያን፣ ፀኃፊዎችን፣ የመብት ተሟጋቾችንና ተቃዋሚ የፖለቲካ መሪዎችን በፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ አማካኝነት ለእስራትና ስደት እንደሚዳርጋቸው ተመልክተናል። በተመሳሳይ፣ በሰላማዊ ሰልፍ ተቃውሞና አቤቱታቸውን ለመግለፅ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ያልተመጣጠነ የኃይል እርምጃ በመውሰድ ብዙዎችን ለሞት፣ የአካል ጉዳትና እስራት ዳርጓል። ነገር ግን፣ የኢህአዴግ መንግስት በፖለቲካው ውስጥ ንቁ ተሳትፎ የሚያደርጉ ዜጎችን ለሞት፥ እስራትና ስደት የሚዳርግበት መሰረታዊ ምክንያት ምንድነው? በተለይ ደግሞ ለአመፅና ተቃውሞ በወጡ ዜጎች ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ የሚወስደው ጨካኝ ወይስ ጨቋኝ ስለሆነ ነው? በመሰረቱ፣ አንድን መንግስት ጨካኝ ወይም ጨቋኝ ብሎ ለመፈረጅ በቅድሚያ የመንግስታዊ ስርዓቱን መሰረታዊ ባህሪ ማወቅ ያስፈልጋል።
የዴሞክራሲያዊ መንግስት ተግባራዊ አንቅስቃሴ የሚመራው በእኩልነት መርህ ነው። የአምባገነን መንግስት ሥራና ተግባር የሚመራው ደግሞ በፍርሃት ነው። አምባገነኖች ሀገርና ሕዝብ የሚመሩት በፍርሃትና በማስፈራራት ነው። በመሆኑም አምባገነን መሪዎች ያለ ፍርሃት ሀገርና ሕዝብን ማስተዳደር አይችሉም። “ለምን?” የሚለውን ጥያቄ ለመመለስ በቅድሚያ ስለ መንግስት አፈጣጠርና ዓላማ የተወሰኑ ነጥቦችን እንመለክት።
በተወሰነ አከባቢ የሚኖሩ ሰዎች (ሕዝቦች) የራሳቸውን መንግስት የሚመሰርቱበት መሰረታዊ ምክንያት ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴያቸው በሕግና ስርዓት እንዲመራ ለማድረግ፣ በዚህም የሁሉም ዜጎች መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት የተረጋገጠበት የጋርዮሽ ስርዓት እንዲኖር ለማስቻል ነው። በዚህ መሰረት፣ የመንግስት ድርሻና ኃላፊነት የሁሉንም ዜጎች መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት ለማክበርና ማስከበር የሚያስችል አስተዳደራዊ ስርዓት መዘርጋት ነው። ለዚህ ደግሞ አስፈላጊ የሆኑ አዋጆችን፥ ደንቦችንና መመሪያዎችን ማዘጋጀት፣ የሁሉንም ዜጎች መብትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የሚያስችል ስራና አሰራር መዘርጋት፣ የአፈፃፀም ሂደቱን መከታተልና ማሻሻል አለበት።
ከላይ በተጠቀሰው መሰረት፣ የአንድ መንግስት መሰረታዊ ዓላማ የሁሉም ዜጎች መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት የተረጋገጠበት ፖለቲካዊ ስርዓት መዘርጋት ነው። ስለዚህ፣ የመንግስት ስራና አሰራር በእኩልነት መርህ ላይ የተመሰረተ መሆን አለበት። ከዚህ አንፃር፣ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ከመንግስት መሰረታዊ ዓላማ ጋር በቀጥታ የተቆራኘ ስለመሆኑ መገንዘብ ይቻላል። ከዴሞክራሲያዊ ስርዓት በተለየ አምባገነናዊ ስርዓት የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ ነው። በመሆኑም፣ የአምባገነናዊ መንግስት ከእኩልነት ይልቅ በፍርሃት የሚመራው ነው።
የአምባገነን መንግስት ስራና አሰራር የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን መብትና ነፃነት የሚያረጋግጥና የተሻለ ጥቅምና ተጠቃሚነት እንዲኖረው የሚያስችል ነው። ይሁን እንጂ፣ እያንዳንዱ ሰው በተፈጥሮ ከሌሎች ሰዎች እኩል የመሆን፥ በእኩል አይን የመታየት ፍላጎት አለው። ስለዚህ፣ የተወሰኑ ሰዎችን፥ ቡድኖችን ወይም ማህብረሰብን ከሌሎች የበለጠ ወይም ያነሰ ተጠቃሚ የሚያደርግ ፖለቲካዊ ስርዓት ከሰው ልጅ ተፈጥሯዊ ባህሪ ጋር ይቃረናል። ስለዚህ፣ ዜጎች የአንድን ወገን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ ከተመሰረተው ፖለቲካዊ ስርዓት ጋር መሰረታዊ ቅራኔ አላቸው። በመሆኑም፣ በአምባገነናዊ መንግስት የምትመራ ሀገር ዜጎች በተለያየ ግዜና አጋጣሚ ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ ይወጣሉ።
ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞ የሚቀሰቀሰው “ከሌሎች “እኩል” መብትና ነፃነታችን ይከበር፣ ፍትሃዊ የሀብት ክፍፍል ይኑር” በሚል እሳቤ ነው። በዚህ መሰረት፣ የአመፅና ተቃውሞ ዓላማ የእኩልነት ጥያቄ ነው። በእኩልነት መርህ ላይ የተመሰረተ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት በአመፅና ተቃውሞ ለሚነሳ ጥያቄ ተገቢ ምላሽ ለመስጠት የሚያስችል አቅምና አሰራር ይኖረዋል። የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ አምባገነናዊ ስርዓት ግን የእኩልነት ጥያቄን ለመቀበልም ሆነ ለማስተናገድ የሚያስችል አቅም አይኖረውም።
በመሰረቱ፣ በአመፅና ተቃውሞ አማካኝነት የሚነሳው የእኩልነት ጥያቄ የአንድ ወገን የበላይነትና ተጠቃሚነትን ለማስቀረት ዓላማ ያደረገ ነው። ነገር ግን፣ በአምባገነናዊ ስርዓት ውስጥ በዚህ መልኩ የሚነሳ የእኩልነት ጥያቄን ማስቀረትም ሆነ ማስተናገድ አይቻልም። የእኩልነት ጥያቄ ከሰው ልጅ ተፈጥሯዊ ባህሪ ጋር የተቆራኘ እንደመሆኑ ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞን ማስቀረት አይቻልም። በተመሣሣይ፣ የአምባገነናዊ መንግስት መሰረታዊ ዓላማ የአንድን ወገን የበላይነትና ተጠቃሚነት ማረጋገጥ እንደመሆኑ የእኩልነት ጥያቄን ተቀብሎ ማስተናገድ አይችልም። ስለዚህ፣ ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞ በሰው ልጅ እና የአምባገነናዊ መንግስት ተፈጥሯዊ ወይም መሰረታዊ ባህራያት መካከል የተፈጠረ ግጭት ማለት ነው።
በአመፅና ተቃውሞ አማካኝነት በሚፈጠረው ግጭት ከዜጎች እና ከአምባገነን መንግስት አንዱ ወገን ተፈጥሯዊ ባህሪውን ያጣል። ተፈጥሯዊ ባህሪውን ያጣ ማንኛውም ነገር ሕልውናው ያከትማል። ስለዚህ፣ በአመፅና ተቃውሞ ምክንያት ወይ ዜጎች የሕይወትና አካል ጉዳት ይደርስባቸዋል፣ ወይም አምባገነኑ መንግስት በግድ ተቀይሮ ዴሞክራሲያዊ ይሆናል ወይም ይወድቃል። በዚህ መሰረት፣ ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች እና በአምባገነን መንግስት መካከል የሚፈጠረው ግጭት ሕልውናን በማረጋገጥ ወይም በማጣት ውጥረት ውስጥ የሚካሄድ ነው።
ከላይ በተገለፀው መሰረት፣ አምባገነን መንግስት ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ በመውሰድ በሰላማዊ ዜጎች ሕይወት፥ አካልና ንብረት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያደርሳል። ለዚህ ደግሞ ሁለት መሰረታዊ ምክንያቶች አሉ። አንደኛ፡- የእኩልነት ጥያቄ ለአምባገነናዊ ስርዓት የሕልውና አደጋ እንደመሆኑ ሕዝባዊ አመፅና ተቃውሞን በጣም ይፈራል። ሁለተኛ፡- ያልተመጣጠነ የኃይል እርምጃ በመውሰድ ከፍተኛ ፍርሃትና ሽብር መፍጠር በሌላ ግዜና ቦታ ተመሳሳይ አመፅና ተቃውሞ እንዳይቀሰቀስ ያደርጋል። በአጠቃላይ፣ የእኩልነት ጥያቄ በሚያነሱ የሕብረሰብ ክፍሎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ የሚወስደው በፍርሃትና ለማስፈራራት ነው። ለምሳሌ ባለፈው አመት በአዲስ አበባ ከተማ የተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍና በመንግስት የተወሰደው እርምጃ እንደማሳያ ሊጠቀስ ይችላል፦
ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ በመውሰድ በዜጎች ሕይወት፥ አካልና ንብረት ላይ ከፍጠኛ ጉዳት የሚደርሰው የኢህአዴግ መንግስት በራሱ ስለሚፈራና ሕዝብን መስፈራራት ስለሚሻ ነው። ይህ የሆነበት መሰረታዊ ምክንያት ደግሞ መንግስታዊ ስርዓቱ የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ በመሆኑ ነው። ስለዚህ፣ የኢህአዴግ መንግስት በዜጎች ላይ የጭካኔ እርምጃ የሚወስደው ጨቋኝ ስርዓት በመሆኑ ነው።
ዶ/ር ታሪኩ ወንድሙ ስለ ኢየሱስ እስከነገረው ጊዜ ድረስ ህይወቱ የህመም፣ የብቸኝነትና የተስፋ መቁረጥ ነበር:: ከዚያ ቀን በፊት “ፍቅር የሚባለውን ቃል” ሰምቶ አያውቅም ነበር::
በ13 ዓመቱ ዶ/ር ታሪኩ እምነቱን በክርስቶስ ላይ በማድረግ ለሌሎች ሁሉ ስለጌታ ለመናገር ተነሳሳ:: ከዚያች ቀን ጀምሮ የሚባዛ ደቀመዝሙር ለመሆን ፍላጎት አደረበት፤ ይህንንም 25 ለሚጠጉ አመታት ሲያከናውን ቆይቷል::
ዶ/ር ታሪኩ ከዚህ በታች የተጠቀሱት ስድስት መርሆች ማንኛውም ሰው ክርስቶስን ያማከለ የሚባዛ ደቀመዝሙር እንዲሆን ይረዱታል ብሎ ያምናል:: ይህም ከልብ የመነጨ ፍላጎቱ ለሰዎች ካለው ፍቅርና ሰዎችን እስከመጨረሻው ለመርዳት ካለው ፍላጎት የመነጨ ነው::
ዶ/ር ታሪኩ ቦስኮ የሚባል በሩዋንዳ የሚኖር የመጀመሪያ ዓመት የኮሌጅ ተማሪን ያስታውሳል:: ቦስኮ “ሩዋንዳን በወንጌል የመገለባበጥ” ፅኑ ፍላጎት ነበረው:: የተማሪዎች መሪ ሳለ በ4 ዓመታት ብቻ የክርስቲያን ተማሪዎች ማዕከል ከ1 ወደ 38 (ከ1 ዩኒቨርሲቲ ወደ 14 ዩኒቨርሲቲ) እንዲያድጉ ረድቷል:: ይህ ሊሆን ከቻለባቸው ምክንያቶች አንዱ ለ40 ቀናት በጥቅምትና በህዳር ወራት በሩዋንዳ የፆምና ፀሎት ጊዜ በመኖሩ ነው:: የተለያዩ ሀገራትንና ካምፓሶችን በወንጌል ለመድረስ ዶ/ር ታሪኩ ከ7 እስከ 40 ቀናት ድረስ ፆምና ፀሎት እንዲደረግ ይመክራል::
ፀሎት አክብሮት መስጠት፣ ምስጋና፣ ንስሀ፣ ምልጃና ልመናን ያጠቃልላል:: ዶ/ር ታሪኩ “ፀሎት የህይወት ዘይቤ ነው” ይላል:: ስትቀመጥም ሆነ ስትነሳ እንደሚያስፈልግህ እንደ እስትንፋስህ ነው::
“መንፈስ ቅዱስ በአንተ ውስጥ ሲኖር ወደ ራስህ አትመለከትም” ይላል ዶ/ር ታሪኩ:: ባለፈው ዓመት በዛምቢያ ብቻ ራሔል የተባለችው የዛምቤያው ክሩ ቅርንጫፍ አገልግሎት ባልደረባ (ዶ/ር ታሪኩ የሚከታተላት) ያሰለጠነቻቸው ተማሪዎች አራተኛ መንፈሳዊ የደቀመዝሙር ትውልድ ላይ ደርሰዋል:: በአሁኑ ወቅት ደግሞ 75 የሚሆኑ ደቀመዛሙርት ወደ 225 ለማደግ በመሰልጠን ላይ ይገኛሉ::
ዶ/ር ታሪኩ በኢትዮጵያ ከሚኖር ምስጋናው ከተባለ ተማሪ ጋር ተገናኝቶ ቡና እየጠጡ ተጨዋወቱ፡፡ ምስጋናው ከገጠሪቱ የኢትዮጵያ ክፍል ወደ ከተማ በመምጣቱ ዓይናፋርና የሚፈራ ሰው ነበር:: የኢትዮጵያን ብሔራዊ ቁንቋን መናገር ባይችልም መሠረታዊ የንግድ ቋንቋን ይችል ነበር:: ምስጋናው ክርስቲያን ሲሆን ዶ/ር ታሪኩም ለወንጌል ያለውንም ጥልቅ ፍቅር ተመለከተ፡፡ ወደ መፅሀፍ ቅዱስ ጥናት ጋብዞት በክሩ በተዘጋጁ መከታተያ የትምህርት መረጃዎች ደቀመዝሙርነትን አስተማረው፡፡
ለምስጋናው እየፀለየና እያበረታታው በክርስቶስ ያለውን ማንነቱን እንዲያውቅም ረዳው፡- “ልታደርገው ትችላለህ:: አንተ የክርስርስቶስ አምባሳደር ነህ” እያለ ይነግረው ነበር፡፡
ከአራት ወራት በኋላ ምስጋናው በመውጣት እምነቱን ማካፈል ጀመረ:: ሦስት ተማሪዎችም ክርስቶስን ተቀበሉ:: እያስተማረና ደቀመዝሙርነትን እያሰለጠናቸው በ6 ወር ውስጥ ቡድኑ ወደ 10፣ ከአንድ አመት በኋላም ወደ 120 ሰዎች አደገ፡፡
ጆን የተባለው ተማሪ መሪነትን እንዲቀበል ሲጠየቅ እንደሚችል እርግጠኛ አልነበረም:: ብቁ እንደሆነ ሊያምን አልቻለም ነበር :: አንድ ቀን ለብዙ ሰዓት ያህል ወንጌልን ለሌሎች ለመናገር ወጣ:: ካናገራቸው ሰዎች መሃል አራቱ እምነታቸውን በክርስቶስ ላይ ለማድረግ ፍላጎት አሳዩ:: ነገር ግን ከእነርሱ ጋር ከመፀለይ ይልቅ ዶ/ር ታሪኩ መጥቶ እንዲፀልይላቸው ጠየቀው:: ዶ/ር ታሪኩም ጆንን ላለማሳፈር ጥያቄውን ተቀብሎ ፀለየላቸው:: ከዚያ በኃላ ግን ዶ/ር ታሪኩ ጆንን ለብቻው በማናገር ለፀሎት እርሱ መጥራት እንደማያስፈልገው ነገረው:: በሚቀጥለው ጊዜ ጆን 17 ሰዎችን ወደ ጌታ ሲመራ ለእያንዳንዳቸው ራሱ እየፀለየ ነበር::
ዶ/ር ታሪኩ ደቀመዛሙርት በመጀመሪያ ጊዜ ነገሮችን በትክክል ላይሰሩ እንደሚችሉ ያውቃል:: “አንተ ማስተማር እንደምትችለው ማስተማር ባይችሉም ከአንተ ግን መማር ይችላሉ:: በመሳሳት ሊወድቁ እንደሚችሉ እያሰብክ መሳሳት እንዲችሉ ነፃነትን ስጣቸው” ይላል::
አንተ የወንጌልን መልዕክት ለደቀመዛሙርት የምታስተምር መልዕክተኛ ነህ:: ባህሪህ የመልዕክትህን ያህል አንዳንዴም ደግሞ በበለጠ ለሰዎች ምስክር ሊሆን ይችላል ይላል ዶ/ር ታሪኩ:: ታማኝ ነህ? በጌታ ያለህ የግል ህይወትህ እንዴት ነው?
መልዕክትህን እንዴት ትናገራለህ? ዘዴዎችህስ ምንድናቸው? ዶ/ር ታሪኩ ዘዴው እንደ እግር ኳስ ቀላል ነው ይላል:: በሁሉም ቦታ ታዋቂና እንደሆነው እንደ ስፖርቱ መሰረታዊ መርሆ የማይከብድና ዝም ብሎ ኳሱን የመምታት ያህል ነው:: የወንጌል መልዕክትህን ወደዚያ ዓይነት ዕይታ ማምጣት ትችላለህ?
“ተስፋ ያጡ ሰዎች ጌታን ሲያገኙ ተስፋን ያገኛሉ:: ለእኔ ወንጌልን መስበክና ደቀመዛሙርን ማፍራት እጅ ለእጅ የሚሄዱ ነገሮች ናቸው:: ዓለምን በራስህ ብቻ መድረስ አትችልም” ይላል፡፡
ስለ ኢየሱስ ማንነት ከሚነሱ አመለካከቶች ጋር ስንገጣጠም ብዙዎቻችን የምናስበው እነዚህ ሃሳቦች የተለጠጡና በምክኒያት ላይ ያልተመሰረተ የእምነት እርምጃ የሚጠይቁ እንደሆኑ ነው፡፡
ነገር ግን በኢየሱስ ላይ ያለ እምነት እና ትንሳኤው ( ከሞት መነሳቱ) ተዓማኒ ብቻ ሳይሆን እጅግ ምክንያታዊ ነው ብላችሁስ? "ይህ ክርስቲያናዊ ድረ ገጽ ስለሆነ እንዲህ ማለትህ አያስገርምም" ትሉኝ ይሆናል።
"እርሱ ግን ዝም አለ አንዳችም አልመለሰም። ደግሞ ሊቀ ካህናቱ ጠየቀውና። የቡሩክ ልጅ ክርስቶስ አንተ ነህን? አለው። ኢየሱስም፦ እኔ ነኝ፤ የሰው ልጅም በኃይል ቀኝ ሲቀመጥ በሰማይም ደመና ሲመጣ ታያላችሁ አለ። ሊቀ ካህናቱም ልብሱን ቀደደና። ከእንግዲህ ወዲህ ምስክሮችን ምን ያስፈልገናል? ስድቡን ሰማችሁ፤ ምን ይመስላችኋል? አለ። እነርሱም ሁሉ፡- ሞት ይገባዋል ብለው ፈረዱበት።"
ይህ የጥንት ጊዜ ንግግር በግልፅ እንደሚያሳየው ኢየሱስ ራሱን አምላክ ነኝ በማለቱ በሞት እንዲቀጣ ፈልገው ነበር። ኢየሱስ ስለራሱ የተናገራቸውና ለሞቱ ምክኒያት የሆኑ ወጣ ያሉ ንግግሮቹ እንደሚከተለው ቀርበዋል፡-
እነዚህን የኢየሱስ የማንነት ይገባኛል ባይነት ስንመለከት የምናገኘው አራት አማራጮችን ብቻ ነው። ኢየሱስ ወይ ውሸታም፣ ወይ እብድ ፣ ወይ አፈታሪክ ፣ ወይም ደግሞ በርግጥ ነኝ እንደሚለው ጌታ ነው።
አፈ ታሪክ፡ ምናልባትም የኢየሱስ ተከታዮች እርሱ ራሱ አምላክ ነኝ ብሏል የሚለውን ሃሳብ አቀናብረውት ሊሆን ይችላል። ይህ በአሁኑ ጊዜ በብዛት የምንሰማው አመለካከት ነው።
ነገር ግን በአርኬዎሎጂ ጥናት የተመዝገቡ ግኝቶች መሰረት ተመራማሪዎች ወንጌላት በሙሉ የተፃፉበት ጊዜ ከመጀመሪያው ክፍለ ዘመን መባቻ እጅግ ቀድመው እንደሆነ እንዲገነዘቡ አድርጓቸዋል፡፡
ለምሳሌ ጆን ኤፍ. ኬኔዲ አምላክ ነው የሚል መፅሐፍ አሁን ባለንበት ዘመን ተፃፈ እንበል። ይህንን ማንም ሊቀበል አይችልም፤ እንዲያውም ዛሬ ድረስ በህይወት ያሉ በዚያ ጊዜ የነበሩ ሰዎች "ጆን ኤፍ. ኬኔዲን አውቀው ነበር፤ አምላክ ነኝ ብሎ ተናግሮ አያውቅም፡፡" ብለው ይናገሩ ነበር።
በድኑም በግምት 46 ኪ.ግ. በሚመዝን ሽቱ በተነከረ የተልባ እግር ጨርቅ ተጠቅልሎ ከዓለት በተዋቀረ መቃብር ውስጥ ተቀመጠ። የመቃብሩን መግቢያ ደህንነት ለመጠበቅ ከ 1.5 - 2 ቶን ክብደት ባለው ድንጋይ ተዘግቶ ነበር። ኢየሱስ በህይወት እያለ በሦስት ቀናት ውስጥ ከሙታን እንደሚነሳ በግልፅ በመናገሩ መቃብሩን እንዲጠብቁ የሰለጠኑ የሮም ወታደሮች ዘብ እንዲቆሙ ተደርጎ ነበር። መቃብሩም የመንግስት ንብረት እንደሆነ የሚያመለክት የሮም መንግስታዊ ማህተም በመግቢያው በር ላይ ተደርጎ ነበር።
ነገር ግን ከሦስት ቀናት በኋላ የኢየሱስ በድን ጠፋ። በመቃብሩ የነበረው ከፈኑ ብቻ ነበር። መግቢያ በሩን ዘግቶ የነበረው ትልቅ ድንጋይ ከበሩ በርቀት ላይ ተንከባሎ ነበር።
እስኪ ይህንን ሃሳብ አንድ ጊዜ እንመልከተው፡፡ ኢየሱስ ራሱን ስቶ በህይወት እያለ ተቀበረ እንበል። ከዚያም ራሱን ከሳተበት ይነቃል። በነቃ ጊዜ ሊያደርግ የሚችላቸው ነገሮች፡-
በእርጥበት በተሞላው መቃብር ውስጥ ያለምግብና ያለ ውሃ ሦስት ቀናት መቆየት ይኖርበታል። እስኪ ከተገረፍክ ፣ ከተሰቀልክና ከተወጋህ በኋላ ይህንን ስታደርግ አስበው።