Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ከጠቢቡ ሰሎሞን እና ንግሥት ሳባ ተነስቶ ኢትዮጵያን ያዳረሰውን የቀደምት ትውልዶቻቸውን የታሪክ እውነት ያስተዋሉ ከሁነቱ ተነስተው አጼ ዮሐንስ ፬ኛን የመላው ኢትዮጵያ ነገሥታት ልጅ የሚል ስያሜ የሰጧቸው በርካታ ናቸው። የጎንደር ዘመነ-መንግስትን በመመስረት ላይ የነበረው የሃዲያ፣ የወላይታ፣ የየጁ ኦሮሞዎች፣ የከፋ፣… ሚናን ከታሪክ ስናስተውል፤ የአፄ ዮሃንስ የንግሥና መሰረት በመላው ኢትዮጵያ ያሉ ነገሥታት እና ሥልጣኔዎች እንደሆነ እንገነዘባለን።
የካሳ ምርጫ የመጀመሪያው ሹመት ባላምባራስነት ነው። የምርጫ ልጅ ካሳ፤ የኃይሉ ልጅ ካሳ (አጼ ቴዎድሮስ) በሰጠው ሹመት ደስተኛ አልነበረም። እ.አ.አ. 1864-1865 ካሳ ምርጫ ከታላቅ ወንድሞቹ ከጉግሳ እና ከማሩ ጋር በመሆን ወደዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ የሄደው በሁለት ምክንያቶች ነው። የመጀመሪያው ሹመት ለመቀበል ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ የታሰሩ ዘመዶቹን ነጻ ለማውጣት ነበር። ባላምባራስ ካሳ እናቱን እና አጎቱን በምህረት ሳያስፈታ ወደ ትግራይ በመመለሱ ብቻ ሳይሆን በእድሜው ለጋነት ምክንያት የተሰጠው አነስተኛ ሹመትም አበሳጭቶታል። እንደቀድሞው ልማድ በእድሜ ተዋረድ የተሰጠውን ትንሽ ሥልጣን በትውልድ ሐረግ ማድረግ እና ከፍ ያለውን ሥልጣን ሊሰጠኝ ይገባ ነበር በሚል ቂም ያዘ። የእናቴን ይፍቱልኝ ልመናም ለማቄሙ ተጨማሪ ምክንያት ነው። ከዚህ በኋላ ካሳ ምርጫን የሾመው የለም። ራሱን እየሾመ ቀጠለ።
ካሳ ምርጫ “ዮሐንስ ፬ኛ” የሚለውን ስመ-መንግሥት ይዘው ንጉሠነገሥት የሆኑት ጥር 13፣ 1864 ዓ.ም. ነው። ተክለ ጻዲቅ መኩሪያ “አጼ ዮሐንስ እና የኢትዮጽያ አንድነት” በሚለው መጽፋቸው እንደዘገቡት ከ1932 ዓ.ም. የፋሲለደስ ንግሥና በኋላ በአክሱም ጽዮን ንግሥናቸውን የተቀበሉ የመጀመሪያው ንጉሥ ናቸው። የንግሥና ዘመናቸውም እ.ኤ.አ ከ1872-1889 ለአስራ ስምንት ዓመታት ነው።
ባላምባራስ ካሳ ምርጫ በአጼ ቴዎድሮስ ላይ ለማመጽ ተሰናዳ። አቡነ ሰላማ በመቅደላ ላይ ሲታሰሩ በኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን የተላከው የውግዘት ደብዳቤ ለካሳ ምርጫ ምቹ ሰበብን ፈጠረ። በአጼ ቴዎድሮስ ጳጳሱን ማሰር ምክንያት ሁሉንም የኢትዮጵያ መስፍኖች ያወገዘው ደብዳቤ ለኢትዮጵያ አንድነት የጣረውን ቴዎድሮስን ተቃውሞ እንዲበዛበት ያደረገ ቢሆንም ከሁሉም የከፋው የካሳ ምርጫ አመጽ ነበር።
በ1865 ካሳ ምርጫ የሰራዬ ገዢ የነበረውን ደጃዝማች ገብረሚካኤልን ገጥሞ አሸነፈው። በአፄ ቴዎድረስ ትዕዛዝ ዋግሹም ጎበዜ ለጥቂት ጊዜያት በትግራይ እንዲቆይ ተደረገ። ጊዜው አብቅቶ ወደላስታ ሲመለስ ግን፤ ካሳ ምርጫ ያለቴዎድሮስ ፈቃድ ራሱን የትግራይ ገዢ አደረገ። ርዕሰ-መኳንንት ዘኢትዮጵያ ደጃዝማች ካሳ የሚል ማህተምም አስቀረፀ። ድርጊቱ ለቴዎድሮስ ከንቀትም በላይ ነበር። ካሳ፣ ካሳን ለማጥፋት ቆርጦ ተነሳ። የካሳ ማመፅ ትልቅ ችግር የሆነበት አፄ ቴዎድሮስ በሦስት ታላላቅ ደጃዝማቾች የሚመራ ጦር ወደትግራይ ላከ። እነሱም ደጃዝማች ተክለጊዮርጊስ፣ ደጃዝማች ድረስ፣ እና ደጃዝማች ሳሀሉ ናቸው። መልእክተኛው ሠራዊት የወረርሽኝ ሰለባ ሆነ። ደጃዝማች ተክለጊዮርጊስም በወረርሽኙ ምክንያት ህይወታቸው አለፈ።
በድጋሚም ቴዎድሮስ ለሁለተኛ ጊዜ ወደዮሃንስ ጦር አዘመተ። አሁንም ግን በወረርሽኙ ሳቢያ ሰራዊቱ ተመናመነበት። በግንቦት 1867 እ.አ.አ ደጃዝማች ድረስ ከካሳ ምርጫ ጋር ‹ክልተ አውላዕሎ› ላይ ጦርነት አደረጉ፤ አሸናፊውም ኋላ ላይ ዮሃንስ ፬ኛ ተብሎ የሚነግሰው ደጃዝማች ካሳ ምርጫ ሆነ። ደጃች ድረስ ለጥቂት ጊዜ በምርኮ ቢቆዩም፤ ኋላ ላይ ካሳ ይቅር ብሏቸው በነበሩበት ርስት እንዲፀኑ ሆነዋል። ራስ ኃይሉም የነገሮችን አዝማሚያ ተመልክተው በደጃዝማች ካሳ ለመገዛት ተስማሙ።
ከነሐሴው የ1867 እ.አ.አ ድላቸው በኋላ የደጃዝማች ካሳ ስም በመላው ሃገሪቱ የሚታወቅ ሆነ። ዋግሹም ጎበዜም ወደትግራይ ሄደው ከካሳ ጋር በጦርነት እንዳይፈላለጉ ተማምለው፤ የካሳ ምርጫን እህት ድንቅነሽን አገቡ። ወዳጅነታቸውም ከስምምነት ባለፈ በስጋ ዝምድናም ፀና።
ከዚህ ሰምምነት በኋላ፤ ለኢትዮጵያ አንድነት ቀናኢ የነበረው ንጉስ ዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ አብዛኛው የሃገሪቱ ክፍል ከእጁ ወጣ። ሸዋ በምንሊክ እጅ፣ የአገው ምድር እና የትግራይ ምድር በዋግሹም ጎበዜና በደጃዝማች ካሳ እጅ ወደቁ። ቴዎድሮስ ከምዕራብ አቅጣጫ በስተቀር፤ በሁሉም ማእዘን ያሉ የንግድ መስመሮችና ግዛቶችን ተነጠቀ። በኢትዮጵያ ውስጥ ብቸኛ ንጉስ የመሆኑ ምክንያትም በጳጳስ እጅ የተቀባ እሱ ብቸኛ በመሆኑ ነበር።
አፄ ተክለጊዮርጊስ እና አጼ ቴዎድሮስ ህይወታቸው ካለፈ በኋላ ደግሞ የተቀሩት ሁለቱ ኃያላን ምኒልክና ዮሃንስ ሆኑ። ሁለቱም በየበኩላቸው ንጉሠ ነገሥት የሚል ማህተም ያስቀረፁ ቢሆንም፤ በዘመኑ ልማድ በጳጳስ የተቀባው ዮሐንስ እንደህጋዊ ንጉሥ ይቆጠር ነበር። በተክለፃዲቅ መኩሪያ መጽሐፍ ላይ የቀረበው ሌላኛው ምክንያት አንኮበር ከመንገስ በአክሱም መንገስ በኢትዮጵያውያን ዘንድ ትልቅ ክብር ያለው በመሆኑ ነው።
በተገናኙበት ሰዓት ዮሐንስና ምኒልክ መሳሳማቸውንና፤ በዮሐንስ ዙፋን ቀኝ ለምኒልክ ከዙፋኑ ዝቅ ያለ ዙፋን ተዘጋጅቶላቸው ነበር። ኢትዮጵያም ከዚያ ዕለት ጀምሮ አንድነቷ ተጠብቆ በአንድ ኃያል ንጉሠ ነገሥት መመራት ጀመረች።
ግብፅ በከዲቭ ኢስማኤል ፓሻ እየተመራች በርካታ ጦርነቶችን ከአጼ ዮሀንስ ጋር አድርጋለች። የዓባይ ተፋሰስን የግሏ ለማድረግ በማለም ጉንደት እና ጉራዕ የዘመተችው ግብጽ በአጼ ዮሐንስ ጦር በሚመራው ሰራዊት ድልን ተነፍጋለች። ኢትዮጵያን የመውረር ዝግጅቷ በተደጋጋሚ ከሽፏል።
አራኪል ቤይ እና ዴንማርካዊው ኮሎኔል አህሬንድረፕ በባህር ወሰን ከሚገኙ ግዛቶች እየተነሱ ወረራ ፈፀሙ። ጥቂት ተቃውሞ ብቻ እየገጠማቸው ወደደቡብ አቅጣጫ ገሰገሱ። በኖቬምበር 16፣ 1876 ዓ.ም. ጠዋት ላይ ግን ከአፄ ዮሐንስ ጦር ጋር ተገናኙ። የኢትዮጵያ ጦር በተራሮች ጀርባ መመሸጉን ያልጠረጠሩት ግብፆች በተራሮች መካከል በሚጓዙበት ጊዜ የኢትዮጵያው ጦር ከሁሉም አቅጣጫዎች ከቦ ጉንደት ላይ ሽንፈትን አቅምሷቸዋል። ሙሉ ጦሩ የወደመበት የግብጽ ሕዝብ በከዲቭ ኢስማኤል ላይ ታላቅ ቁጣውን አሰማ።
አፄ ዮሃንስም በድሉ ሳይኩራራ የሰላምና እርቅ ጥያቄውን ለግብፁ ከዲቭ ኢስማኤል አቀረበ። ከዲቭ ኢስማኤል ግን ለሰላም ጥሪው አሻፈረኝ አለ። ከጉንደት በፊት እንዳስተላለፉት መልእክት ሁሉ “አንተም ከአባቶችህ አትበልጥም እኔም ከአባቶቼ አላንስምና፤ ባገርህ ረግተህ የያዝከውን አገሬን ልቀቅ” ብለው በድጋሚ ለከዲቭ መልእክት ላኩበት። ነገር ግን አሁንም በምፅዋ ያሉ የግብፅ ባለሥልጣናት መልእክተኛውን 6ወር አስረው አስቀመጡት። በመጨረሻም በሕመምና በችግር ለመሞት በቃ።
በተለያዩ መጻሕፍት ላይ እንደተጠቀሰው ወደጉራዕ የዘመተው የግብፅ ሰራዊት በአሜሪካዊው ጄነራል ሎሪንግ እና ሌሎች ሁለት አሜሪካዊ ኮለኔሎች ያሉበት፤ በረጢብ ፓሻ ኤታማዦርነት የሚመራ በአግባቡ የሰለጠነ 25 ሺህ ሠራዊት ነው። በጉራዕ ጦርነት ላይ ኢትዮጵያ የገጠመችው ጦር በ19ኛው ክፍለዘመን ከመጡባት ጠላቶች ሁሉ (የዓድዋው ጣሊያንን ጨምሮ) በጦሩ ስፋት ግዙፉ ነው። አንድ የቱርክ ፓሻ፣ አንድ ስዊዘርላንዳዊ አድሚራል ፓሻ (ሙዚንገር)፣ አንድ አሜሪካዊ ጄነራል (ሎሪንግ) እና ወደ 6 አሜሪካዊ ኮለኔሎች የነበሩበት ነው። የኢትዮጵያ ጦር በአንፃሩ በራስ አሉላ እና በአፄ ዮሐንስ የሚመራ ሲሆን፤ የጠላት ጦር ከምሽጉ እንዲወጣ በማድረግ ከፍተኛ ጥፋት እንዲደርስበት አድርጓል። የግብፅ ሠራዊት ውጊያው ሲበረታበት የሸሸ ሲሆን፤ ለማምለጥ ባለመቻላቸው 3500 የሚያህል ሠራዊት ሊማረክ ችሏል። ከእነዚህም በተጨማሪ 20 መድፍ፣ 13 ሺህ ሬሚንግተን ጠመንጃዎች እና፤ በመቶ ሺህ የሚቆጠሩ የጥይት ቀለሃዎች ሊማረኩ ችለዋል። ከመጀመሪያው ጥፋቱ ያልተማረው የግብፅ ጦር በዚህ የጥቂት ቀናት ውጊያ የቀደመ ሽንፈቱን ደገመ።
ኩፊት ላይ በተደረገው ጦርነት የማህዲስቱ የኦስማን ዲግና ሠራዊት ሙሉ በሙሉ ተደመሰሰ። ምንም እንኳ ኢትዮጵያውያን ድል ቢያደርጉም በጦርነቱ ብዙ ሰው አጡ። ብላታ ገብሩ እና አሰላፊ ሐጎስ ተሰውተዋል። አሉላ አባነጋ ሳይቀር በኩፊቱ ውጊያ ላይ ቆስሏል።
ራስ አሉላ አባነጋ እና አጼ ዮሃንስ ፬ኛ በሂወት ስምምነት ላይ የገቡትን ቃል አክብረው ኃላፊነታቸውን ቢወጡም፤ ግብፅና እንግሊዝ ግን የምፅዋን ወደብ ለጣሊያን ለቅቀው በመውጣት በኢትዮጵያውያን ላይ ታላቅ ክህደትን ፈፀሙ።
ከወሎው ዘመቻቸው በኋላ የጣሊያን በሰሜን በኩል የሚደረግ መስፋፋት እንደተሰማ፤ ንጉሠ ነገስት አፄ ዮሐንስ ወደ ‹ሰሐጢ› ምሽግ ዘመቱ። ወደሰሐጢ የበዛ ቁጥር ያለውን ጦራቸውን ይዘው የተጓዙት ንጉሡ፤ ጣሊያን ከጠንካራው ምሽግ አልወጣም ብሎ አስቸገራቸው። ድርብርብ መርዶ ዜናዎችም ደረሷቸው። የመጀመሪያው የልጃቸው የአልጋወራሹ የራስ አርአያ ሥላሴ ታሞ መሞት ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ የንጉስ ተክለሃይማኖት በደርቡሾች የመሸነፋቸው ዜና ነው። ንጉሠ ነገሥቱ የሰሐጢውን ምሽግ ሳይሰብሩ ወደመናገሻቸው መቐሌ ተጉዘው ሐዘን ከተቀመጡ በኋላ፤ ሌላ የመርዶ ዜና ደግሞ ተሰማ ሁለቱ ንጉሦች ተክለሃይማኖት እና ምኒልክ በዮሃንስ ላይ ማመፃቸው ተወራ።
ምንሊክ እና ተክለሃይማኖት አንዱ ቢወረር ሌላኛው ለማገዝ የተስማሙ ቢሆንም፤ የዮሃንስ ሠራዊት ወደጎጃም በዘመተ ጊዜ ምኒልክ ተክለሃይማኖትን ባለመርዳታቸው የጎጃም ሠራዊት በዮሃንስ እጅ አለቀ። ከጦርነቱ ድል በኋላም ዮሃንስ የወንድሞቻቸውን የኢትዮጵያውያን ደም ስላፈሰሱ እጅጉን አዘኑ።
ደርቡሽ በጎንደር ገብቶ ህዝቡን እና ካህናቱን ማረዱ፤ እንዲሁም አብያተ-ክርስቲያናትን ማቃጠል እንደተሰማ፤ ከዮሐንስ ጋር ጦርነት መደረጉ አይቀሬ እንደሆነ ታወቀ። በኢትዮጵያውያን ላይ ከፍተኛ የሆነ የበቀል ስሜት ይነበብ ነበር። ዮሐንስም የሃገራቸውን ሰው ምኒልክን ከመውጋት፤ ደርቡሽን መውጋት መረጡ።
አፄ ዮሐንስ ወደመተማ ሲዘምቱ “መጣሁብህ፤ እንደሌባ በድንገት መጣብኝ እንዳትል ተዘጋጅተህ ጠብቀኝ” ብለው ወደደርቡሽ መልእክት ላኩ። ደርቡሽም ኢትዮጵያውያንን በሜዳ ላይ ከመግጠም በአጥር ውስጥ ሆኖ መግጠም የተሻለ መሆኑን ስላወቀ፤ ከግንብ ኋላ መሽጎ ለመዋጋት ተዘጋጀ።
ኢትዮጵያውያን ከውጊያው ቦታ እንደደረሱ የደርቡሽን ግንብ እንደደረመሱና ወታደር ከህፃን፣ ወንዱን ከሴት ሳይለዩ እንደፈጁ፤ በተክለፃዲቅ መኩሪያ መጽሐፍ ላይ ሰፍሯል። ድሉ የኢትዮጵያውያን እንደሚሆን በደርቡሽም በዮሃንስም ሠራዊት ዘንድ የታወቀ ሆኖ ሳለ ግን፤ ታሪክ ይቅር የማይለው ጥፋት ዮሐንስ ሰሩ። እሱም ንጉሥ ሆነው ሳለ እንደተራ ወታደር ከሠራዊቱ ጋር ወርደው መጋጠማቸው ነው። እንደ ሐበሻ ስርዓት ንጉሥ ያዋጋል እንጂ አይዋጋም።
ቀጥሎ ያለውን ታሪክ ብላቴን ጌታ ኅሩይ እና ቴዎባልድ አፄ ዮሐንስ በተባራሪ ጥይት መመታታቸውን ያብራራሉ። የኢትዮጵያ ጦር ውስጥ የንጉሡ መመታት እንደተሰማ ሠራዊቱ በእጁ ላይ የገባውን ምርኮ እየያዘ በየአቅጣጫው ወደእየአገሩ ተመለሰ። ቴዎባልድ እንደሚነግረን ደርቡሾች ካሁን አሁን ኢትዮጵያውያን ተመልሰው መጡብን እያሉ ሙሉ ቀን ሲጠባበቁ ቆይተዋል። የመጋቢት ፩ አመሻሽ ላይ ግን የንጉሡ መሰዋት ተሰማ። የኢትዮጵያውያን ነገር፤ ግራ ያጋባቸው ደርቡሾች ነገሩን በመጠራጠር ሰላይ ላኩ። ወደየአቅጣጫው የሚሸሽ እንጂ የሚዋጋ ኢትዮጵያዊ እንደሌለም ተረዱ። የንጉሡን ሬሳ የተሸከሙ መኳንንትም ወደ አትባራ ወንዝ አቅጣጫ እየተመለሱ እንደሆኑ ሰሙ። ከአንድ ቀን ድካም በኋላም መጋቢት ፪ ላይ የአትባራ ወንዝ መሻገሪያ ላይ ደርሰውባቸው፤ የንጉሱን ሬሳና የመኳንንቱን አንገት ቆርጠው በደስታና በሽለላ ወደሃገራቸው ተመለሱ።
ንጉሠ ነገሥት አፄ ዮሃንስ ፬ኛ ለኢትዮጵያ ሃገራቸው ብዙ የደከሙ መሪ ነበሩ። ደሴና አዲስ አበባ በአፄ ዮሐንስ ዘመነ-መንግሥት የተከተሙ ናቸው። አፄ ዮሐንስ ፬ኛ ደሴን በ1882 እ.አ.አ. ከትመዋታል። ንጉሥ ምኒልክ ደግሞ አዲስ አበባን እ.አ.አ በ1886 የመሰረቱት በአጼ ዮሃንስ ፬ኛ ዘመነ-መንግሥት ነው። ደሴ የተከተመችው፤ በዚያው ዓመት ለታየችው ኮሜት ማስታወሻ ሲባል የተመሰረተች ከተማ ናት።
ዋይልድ እንደፃፈው ንጉሠ ነገሥት ዮሐንስ የባሪያ ንግድ እንዲቀር አዋጅ አስነግረው ነበር። ሲነግዱ የተገኙም እንዲቀጡ ሆኗል። ቀይ፣ ቢጫ እና አረንጓዴ የሆነ ባንዲራ ለኢትዮጵያ ያስተዋወቁት አፄ ዮሐንስ ናቸው። በአፄ ኃይለሥላሴ ጊዜ የዚህ ባንዲራ ከላይ ወደታች ተርታ እስኪቀየር ድረስም፤ የሃገሪቱ ባንዲራ በመሆን አገልግሏል።
የመጀመሪያዎቹ ክሊኒኮች በዓድዋ እና በጎንደር እንዲሰሩ አድርጓል፡፡ ሮልፍ የተባለ ሃገር ጎብኚ እንደገለጸው ዮሃንስ በ1886 የኩፍኝ ክትባት ከመኳንንቱ ጋር ወስዷል፡፡ ዘመናዊ ህክምና እንዲጀመርም ከውጭ ሃገር ሃኪሞች አስመጥቷል። ዋይልድ እንደሚለው ከአፄ ዮሐንስ በፊትና በኋላ ኢትዮጵያን ጎብኝቶ ትልቅ የኑሮ ለውጥ በህዝቧ ዘንድ አይቷል። ከዮሃንስ በኋላ የመጡ መሪዎችም የተሻለ ንቃት ያላቸው እንደነበሩም ዋይልድ ምስክርነቱን ሰጥቷል።
ስለአፄ ዮሐንስ ብዙ መፃህፍት ተፅፈዋል። ብዙ የመድረክ ላይ መወድሶችም ቀርበዋል። በኢትዮጵያውያን ዘንድም እንደተከበሩ የሚኖሩ ንጉስ ናቸው። ለኢትዮጵያ በነበራቸው ፍቅር ላይ ጥያቄ ለሚያነሱ ወገኖች ግን “ከራስ በላይ ምን ይሰጣል?” ብዬ ለመሞገት እወዳለሁ። ህይወትን አሳልፎ ከመስጠት የሚበልጥ የሃገር ፍቅር የለምና!!
በኮልፌ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ በህገወጥ መንገድ ተከማችቶ የተገኘ 6ሺህ 600 ካርቶን ፈሳሽ የምግብ ዘይት መያዙን የአዲስ አበባ ፕሬስ ሴክሬታሪያት ጽ/ቤት አስታወቀ።
መንግስት በድጎማ የዜጎችን ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ቢሰራም ህገወጦች ባቋራጭ ለመክበር የፍጆታ እቃዎችን በመደበቅና በማከማቸት ነዋሪውን ለችግር እያጋለጡ ይገኛል ብሏል የአዲስ አበባ ፕሬስ ሴክሬታሪያት።
የከተማ አስተዳደሩም የኑሮ ውድነትን ለመቆጣጠር እያደረገ ባለው ድንገተኛ ፍተሻም በዛሬው እለት በኮልፌ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ ወረዳ 12 በህገወጥ መንገድ ተከማችቶ የተገኘ 6ሺህ 600 ካርቶን (132ሺህ ሊትር) የምግብ ዘይት በቁጥጥር ስር ማዋል ተችሏል ነው ያለው።
የኮልፌ ቀራኒዮ ክ/ከ ከህብረተሰብና የፀጥታ ሀይሎች ህገወጦችን ለማጋለጥ ያደረጉት ክትትልና ቁጥጥር የሚመሠገን ሲሆን በህገወጥ ተግባራት ላይ የተሰማሩ አካላትን የማጋለጡ ስራ ተጠናክሮ መቀጠል ያለበት ተግባር ነው ሲል አስታውቋል።
ፖሊስም በጉዳዩ ዙሪያ ማስረጃዎችን ሰብስቦ ምርመራ በማድረግ ላይ ሲሆን ህብረተሰቡ በከተማዋ የፍጆታ እቃዎችን ሆን ብለው በመደበቅ እና በማከማቸት ሰውሰራሽ እጥረት በመፍጠር የንግድ ስርዓቱን ለማዛባት የሚንቀሳቀሱ አካላትን በማጋለጥ የተለመደ ትብብሩን እንዲያደርግ የከተማ አስተዳደሩ ጥሪ አቅርቧል።
በእዚህ ዓምድ ስር ያሉት መጣጥፎች ሁሉ ጣቶቼ የብዕርን ጉልበትና ክብደት ተቋቁመዉ የድርሰትን ለዛና ዉበት አጉልተው ለማሳየት አቅም እና ብልሃት ባልተካኑበት ለጋ ዕድሜያቸው የተፃፉ ቢሆኑም፣ የትኛውም አንባቢ ዛሬ ለሚያስተውለው የቃላት ስህተትም ሆነ ግድፈት ሙሉ ሃላፊነት በመውሰድ ምንም አይነት መስተካከል ሳይደረግባቸው እንደነበሩ የቀረቡ ናቸው። ሆኖም ግን በወቅቱ ከዕድሜ ጋር በተያያዘ ስሜታዊነት ለተንፀባረቁት አመለካከቶቼ ፥ የያኔው ልጅነቴም ሆነ የዛሬው ማንነቴ ከየትኛውም ፀፀትና ወቀሳ የፀዳ ነው። መልካም ንባብ …
ከዋክብት ብርሃን አምፖሎች የበለጠ እጅግ ቀልጣፋ ብርሃን ላላቸው መብራቶች LEDs ባትሪዎችን ይቆጥባሉ! በተጨማሪም ከባትሪ ነፃ መብራቶች ብዙ ሞዴሎች አሉ ፡፡ ከገመድ አልባ ባትሪ መሙያ ጋር ባለ ከፍተኛ-መጨረሻ የእጅ ባትሪ አምሳያ እዚህ አለ!
አዲስ አበባ ውስጥ በተለምዶ “ቆሼ ሠፈር” እየተባለ በሚጠራው ቆሻሻ ማስወገጃ ሥፍራ ላይ ትናንት በደረሰው የመናድ አደጋ የሞተው ሰው ቁጥር 65 መድረሱን የከተማዪቱ ከንቲባ ድሪባ ኩማ ማምሻውን አስታውቀዋል፡፡
በሌላ በኩል ግን እስከአሁን የደረሱበት ያልታወቀ ሰዎችን መፈለጉ እንደቀጠለ መሆኑን የፌደራሉ የመንግሥት ኮምዩኒኬሽንስ ጉደዮች ፅሕፈት ቤት ኃላፊ ሚኒስትር ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ አመልክተዋል፡፡
ዓለምአቀፉ የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ድርጅት አምነስቲ ኢንተርናሽናል አዲስ አበባ ውስጥ የቆሻሻ ክምር ተደርምሶባቸው ሕይወታቸው ስላለፈው ከስድሣ በላይ ኢትዮጵያዊያን ሰኞ ምሽት ላይ ባወጣው መግለጫ መንግሥትን ተጠያቂ አድርጓል፡፡
“ለዚህ ሊወገድ ይችል ለነበረ ከፍተኛ ቀውስ ሙሉ በሙሉ ተጠያቂው መንግሥት ነው፡፡ መንግሥት የቆሻሻ መድፊያው መሙላቱን እያወቀ መጠቀሙን ቀጥሏል፡፡ በብዙ መቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በአካባቢው ሲኖሩም በቸልታ ሲመለከታቸው ነበር” ብለዋል የአምነስቲ ኢንተርናሽናል የምሥራቅ አፍሪካ፣ የአፍሪካ ቀንድና የታላላቅ ሐይቆች አካባቢ ጉዳዮች ዳይሬክተር ሙቶኒ ዋኜኪ፡፡
መንግሥት እስካሁን የት እንደደረሱ ያልታወቁትን ፈልጎ በማግኘት መኖሪያ እንዲሰጣቸውና ለቆሻሻው ክምር መደርመስ ምክንያት የሆነውን አጣርቶ ለጥፋቱ ተጠያቂ የሆኑትን ባለሥልጣናት ለፍርድ እንዲያቀርብ አምነስቲ አሳስቧል፡፡
የጀኔራል ሀይሎም አርአያ ባለቤት ለምለጥ ስትል ከገደል ወድቃ ሞተች? ደግሞ አቶ ወርቁ አይተነው ምን አሉ? ኢትዮ ሳት ቴሌቪዥኖቻችን ሁሉ ጠቅሎ ማስገባቱስ? የጉባ ተፈናቃዮች ምን አሉ? ያ…
በዚ መሰረት፣ እታ ዋንጫ፣ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ኣብ ሱዳን፣ ኢትዮጵያን ኬንያን ናይ ምብጻሕ ዕድል ክትረክብ እንከላ፣ መራሕቲ እዘን ሃገራት ነታ ጽዋእ ኣብ ቤት መንግስቲ ናይ ምቕባል ጽንብላት ኣብ ምክያድ ይርከቡ።
ዋንጫ ዓለም ናይ ኣፍሪቃ ዑደታ ብሱዳን፣ ኢትዮጵያን ኬንያን ኣብ ዝፈለመትሉ፣ ፕረዚደንት ኣህጉራዊ ፈደረሽን ኲዕሶ እግሪ፡ ማለት ‘ፊፋ’ – ጃን ኢንፋንቲኖ ድማ ብ23 ለካቲት ኣብ ኤርትራ ምብጻሕ ከምዘካየደ ይፍለጥ።
የአሜሪካ ልዑካን- ለፖለቲካ ስራ ነገ አዲስ አበባ ይገባሉ!! በዴሞክራሲና በሰብአዊ መብት ጉዳዮች ከመንግስት፣ ከተቃዋሚዎችና ከሲቪል ማህበረሰብ ጋር ይነጋገራሉ – ZAGGOLE – ዛጎል
የአሚሪካ የዴሞክራሲ፣ የሰብአዊ መንቶችና የሰራተኛና ጉዳይ ምክትል ሰከሬታሪ ቶም ማሊንዎስኪ በነገው ቀን አዲስ አበባ ይገባሉ። የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የመርጃ ዴስክ 12.12.16 ይፋ ባደረገው ማስታወቂያ እንዳመለከተው ሃላፊው ወደ አዲስ አበባ የሚጓዙት መንግስትን፣ የሲቪል ማህበረሰብና የተቀናቃኝ የፖለቲካ ድርጅቶችን ለማነጋገር ነው።
ቀደም ባሉት ጊዚያት ሲካሄዱ የነብሩ ንግግሮች ቀጣይ እንደሆነ የተነገረለት ይህ ጉዞ ለአራት ቀን የሚደረግ ነው። አሜሪካ አሁን በኢትዮጵያ ያለው የፖለቲካ አለመረጋጋትና አለመረጋጋቱን ለማስታገስ በመንግስት በኩል እየተወሰደ ያለው አርምጃ ስጋት እንደፈጠረባት በተደጋጋሚ መግለሷ አይዘንጋም። በተለይም በተቃዋሚ ፓርቲ አመራርና ደጋፊዎች፣ በጋዜጠኞች እንዲሁም ጥያቄ ባነሱ የህብረተሰብ ክፍሎች ላይ የሚካሄደው የጅምላ እስር ወደ ሰላማዊ ንግግርና ውይይት እንዲቀየር ስትጎተጉት መቆየቷም የሚታወስ ነው።
የአስቸኳይ አዋጁና አሱኑ ተከትሎ በኢንተርኔት፣ በስልክና በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ የተወሰደውን የእግድ ውሳኔም ስትቃወም ነው የሰነበተችው። የኢህአዴግ ወዳጅ የሆነችው አሜሪካ እጅግ ዲፕሎማቲክ የሆነ የጽሁፍ መግለጫ ከማውጣት / ከንፈር መጠጣ/ የዘለለ አቋም ባለመያዝዋ ስትተች ነው የኖርችው። የአሁኑ ጉዞ ውጤት ምን ውጤት እንደሚያስከትል ባይታውቅም፣ በሁለቱ መካከል ያለው ግንኙነት በቀድሞው መልኩ ስለመሆኑ ጥርጣሬ አላቸው። በተለይም አዲሱ የትራምፕ አስተዳደር ስራውን ሲጀምር ነገሮች ሊቀየሩ እንደሚችሉ ቅድመ ግምት አለ። በመንግስት በኩል አሁን እየተወሰዱ ያሉት እርምጃዎች ሁሉ አገሪቱን ወደ ነበረችበት ሁኔታ ለመመልስ ሲሆን፣ በተጓዳኝ ” በጥልቅ ተሃድሶ” የህዝብ ጥያቄዎችን ለመመለስ እየሰራ በመሆኑ ሁሉም ነገር ትክክል ነው። መተነኛ የሚባሉ የአፈጻጸም ችግር ቢኖር!!
አሜሪካ ቀደም ሲል አውጥታው የነበረውን የጉዞ ማስጠንቀቂያ ማራዘሙዋ የሚታወስ ነው። መንግስት አሁን በሚደረገው ንግግር ይህንኑ ጉዳይ ያነሳል ተበሎ የጠበቃል። የአሚሪካ የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር በድረ ገጹ ያወጣው ማስታወቂያ የሚከተለው ነው።
ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ የት እና በምን ሁኔታ ላይ እንደሚገኝ ቤተሰቦቹ በተለያዩ ሚዲያዎች ገልጸዋል። ቤተሰቦቹ ለአሜሪካ ሬዲዮና ለጀርመን ድምጽ እንዳሉት ዝዋይ...
ሰው ለአማኙ እግዜር ለለማኙ፤ ሰው ያለአገር መሬት ያለዘር፤ ሰው በወሬ ዱቄት በሙሬ፤ ሰው በአገሩ ዘፈን በትብብሩ፤ ዘመድ ከዘመዱ አህያ ካመዱ፤ ሰው ወጣኝ እግዚአብሔር ፈጻሚ፤ ሰነፍ ሳል ያበዛል፤ ሰርገኞች መጡ ብቅል አስጡ፤ ሰይጣን ለወዳጁ ድርብ ነው አሉ፤ ሰምቶም ዝም አይቶም ዝም ወይ የምድር ሰው በሆድ ያለ አይነቅዝም፤ ሳይፈሩ እውነት ሳይጠራጠሩ ዕምነት፤ ሳይቸግር ጤፍ ብድር፤ ሳል ይዞ ስርቆት ቂም ይዞ ጸሎት፤ ስሙን ለሰው አወረሰው፤ ስንቅና አባይ እያደር ይቀላል፤ስትግደረደሪ ጦም አትደሪ፤ ስንተዋወቅ አንተናነቅ፤ ሥራ ያጣ ገበሬ ይሞታል በሰኔ፤ ሥራ ከመፍታት ልጄን ማፋታት፤ ሥጋ ለጥጋብ አጥንት ለትካዜ፤
በአፍ ይጠፉ በለፈለፉ፤ በወረት ኮሶ ይጣፍጣል፤ በገቡበት አይወጡበት፤ በፊት እውቁኝ - እወቁኝ በኃላ ደብቁኝ፤ በዝና የለም ጤና፤ በዳቦ ላይ ሙልሙል፤ በአንድ ራስ ሁለት ምላስ፤ በትንሽ ያልታመነ በብዙ አይታመንም፤ ቢሄዱ አገር ቢተኙ ነገር፤ ቢከማች ዕዳው የአንቺ፤ ባለፀጋ በሀብቱ ድሃ በጉልበቱ፤ ባልቤት ካልጮኸ ጎረቤት አይረዳም፤ ባትዋጋ እንኳን ተሰልፍ ፤ ብዙ መላ እምብዛም አይበጅ፤
አንድነት ያለው ጠላቱን ያሸንፋል፤ አተርፍ ባይ አጉዳይ፤ አምላክ ሲሰጥ ምክንያት ያዛል፤ አበልጅ አትቁም ከደጅ፤ አታላይ ጉድጓድ ዘላይ፤ አላዋቂ ወሬ ጠያቂ፤ አለኩያ ጋብቻ ቆይ ብቻ፤ አባይ ለእለቱ ደስ ያሰኛል፤ አባት ሲታማ ልጅ አይስማ፤ እኛ በሃገራችን ዳቦ ነው ፍሪዳችን፤ እጅግ ሞኝነት ያደርሳል ከሞት፤ እንደገና ይሞታል በገና፤
ከነገሩ ጦም እደሩ፤ ከሰጪው አሰጪው፤ ከመቸገር ሰርቆ ማደር፤ ከሞኝ ደጅ ሞፈር ይቆረጣል፤ ከተሰቀለ አይወርድ ከተሳለ አይበርድ፤ ከአያያዝ ይቀደዳል ከአነጋገር ይፈረዳል፤ ከስብ ስም ይሸታል፤ ከራስ በላይ ንፋስ፤ ካልዘለሉ አይሰበሩ፤ ካልታረደ ስባቱ ካልተሞከረ ብልሃቱ፤ ክርና ነገር ባጭር፤
የሴት ላብ ወንድ ሊበላ፤ የበላ ቢያብል ገላው ይናገር፤ የበላ ዳኛ የወጋ መጋኛ፤ የቀበጡ ዕለት ሞት አይገኝም፤ የዘነጋ ቤቱን ዘጋ፤ የተከፋ ተደፋ፤ የማታ ማታ እውነት ይረታ፤ የሰውን ነገር አለመናገር፤ የድሃ ጉልበቱ በገበያ ያልቃል፤ የድሃ ብድር አይውል አያድር፤ የቸኮለ አፍሶ ለቀመ፤ የትም ፍጭው ዱቄቱን አምጭው፤ የሴት አመዳም የአሮጌ ሆዳም፤ የወፍ ወንዱ የሰው ሆዱ አይታወቅም፤ የቸገረው እርጉዝ ያገባል፤ የሮጠ አመለጠኝ የበላ በለጠኝ፤ የአፍ ብልሃት ጌትነት የእጅ ብልሀት ባርነት፤ የራበው ሰው ይጠግብ አይመስለው፤ የፈሩት ይደርሳል የጠሉት ይወርሳል፤ ያለአንድ የላት ጥርስ በዘነዘና ትነቀስ፤ ይሆን ቢሆን ዝሆን ይበላ ቢሆን፤
1 ስልማናሶር (አሦርኛ፦ ሹልማኑ-አሻረዱ) ከ1278 እስከ 1249 ዓክልበ. ድረስ ግድም የአሦር ንጉሥ ነበረ። «ስልማናሶር» የሚለው አጻጻፍ በኋላ ዘመን ከብሉይ ኪዳን ስለሚታወቀው ሞክሼ 5 ስልማናሶር ነው።
ማይክል፦ የሴቶችን መብት በሚመለከቱ ሁለት ጉዳዮች ላይ ማለትም ከአንድ ሚስት በላይ ማግባትንና ሕጃብን አንስተን ተወያይተናል . . ከዚህ ርእስ ጋር በተያያዙ ቀሪ ጉዳዮች ላይ ውይይታችን ቢቀጥል ምን ይመስለሃል?
ማይክል፦ በዚህ ነጥብ ላይ አእምሮዬ ውስጥ የሚመላለሰው የሴት ልጅ ሚና ነው፤ሴቶች በሁሉም የሕይወት ዘርፎች ውስጥ ከወንዶች እኩል እንዳይሳተፉ ሙስሊሞች ለምን አሻፈረን ይላሉ?
ራሽድ፦ ወዳጄ፣የሰው ልጅ ቁሳዊ ወይም እንስሳዊ ጎን አለው ስንል፣የዚህ መለያ ባሕሪያት፣ግቦቹና ውጤቶቹ እንስሳት ዘንድ ካሉት ባሕሪያትና ውጤቶች ጋር ተመሳሳይ ናቸው ማለት አይደለም። በሁለቱ መካከል ያለው ሰፊ ልዩነት ነው። በሰው ልጅ ዘንድ ያለው የወሲባዊ ፍላጎት ዝንባሌ እንስሳት ዘንድ ካለው በብዙ የላቀ ሆኖ ስናገኝ፣በተቃራኒው ደግሞ የሰው ልጅ የወሲብ ብቃትና ሃይሉ ደግሞ ከእንስሳቱ በብዙ እጅ ደካማ ሆኖ እናገኛለን።
የሴቷን ተፈጥሮ ከስሜታዊ ፍላጎት፣ከጾታዊ መስህብነትና ከዓይነ አፋርነት፣ከይሉኝታና ከቁጥብነት፣ከእምቢታና ከጭምትነት አኳያ ግምት ውስጥ ካስገባን፤የሰው ልጅ የጾታዊ መስህብነት ኃይል አለው ሲባል ማለት የተፈለገው በሁለቱ ጾታዎች መካከል ቋሚ የሆነ ትስስርን እውን ማድረግ ነው ወደሚል መደምደሚያ እንደርሳለን። እያንዳንዱ ጾታዊ ስሜትና ፍላጎት በወሲባዊ ተራክቦ ብቻ የሚወሰን አይደለም። ይህም ቁርኣን ከስነልቦና አንጻር አንዴ በሕሊናዊ መረጋጋት (ሰከን)፣ሌላ ጊዜ ደግሞ ውዴታና ርህራሄ (አልመወደህ ወርረሕመህ) በማለት የገለጸው ነው . . ንግግሬ ግልጽ ነው ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ።
ራሽድ፦ ጉዳዩን ከስነሕይታዊ ገጽታው አኳያ ስንመለከተው፣ሴት ከወንዱ በሁሉም ነገር የምትለይ መሆኗን ጥናቶች ያረጋግጣሉ። ከውጫዊ የሰውነት ቅርጽ ጀምሮ እስከ ወስጣዊ አባላተ አካላት፣እስከ አካል አቶሞችና ሕዋሳት የተለያዩ ናቸው። የሴት ሕዋሳት የአነስታይ ጾታ ባሕሪያትን የተሸከሙ ሲሆን የአካሏ አወቃቀርና የነርቭ ስርዓቷም ከወንዱ ይለያል። የመላ ሰውነቷ አፈጣጠር ልጅ ለመውለድና ለመንከባከብ በሚያዘጋጃት ሁኔታ የተዋቀረ ነው። ይህም ከእናትነት ተልእኮዋ ጋር የተጣጣመ ነው ማለት ነው። ለአቅመ ሕዋን በምትደርስበት ጊዜ የወር አበባ ሁኔታ ያጋጥማታል። ይህም በሁሉም አካላቷ አሰራር ላይ ብቻ ሳይሆን በስነልቦናዋ፣በአእምሮዋና በባሕሪዋ ላይ ጭምር ተጽእኖ ያሳድራል። የእርግዝና የእመጫትነትና የማጥባት ሁኔታዎችም መኖራቸውን ሳንዘነጋ ነው።
በሌላ በኩልም የሰው ልጅ ሕጻን ከእንስሳቱ በተቃራኒ አቅም ለማግኘትና ራሱን ችሎ ለመኖር ጊዜ ስለሚወስድበት፣ለተወሰኑ ዓመታት የወላጆቹን እንክብካቤና አስተዳደግ ይሻል። ይህም አንደዚሁ የወንድና የሴት ግንኙነትን በጾታዊ መፈላለግ ብቻ ላይ እንዳይወሰን ከሚያደርጉት ጉዳዮች አንዱ ነው። ይልቅዬ የዚህ መፈላለግ ፍሬ በሕይወት ውስጥ ተራድኦና መተጋገዝ እንዲኖር ያደርጋል። በዚህም ምክንያት ነው የሰው ልጅ ከተቀሩት እንስሳት ሁሉ ይበልጥ ለልጆቹ ቡቡና አፍቃሪ ሆኖ የተፈጠረው።
ራሽድ፦ ከዚህ ማረጋገጥ የምንችለው ለሰው ልጅ ተፈጥሯዊው መሰረታዊ ማህበራዊ አሃድ ቤተሰብ መሆኑን ነው። በዚህ መዋቅር ወይም አሃድ ውስጥም የያንዳንዱ አባል ተግባር ምን እንደሆነ መረዳት የሚቻለን ሲሆን፣እያንዳንዱ አባል ከዚህ አሃድ ዓለማዎችና ባሕሪያት (ሕሊናዊ እርጋታ፣ፍቅርና ርህራሄ) ጋር የሚጣጣም ሚና ይጫወታል። በተጨማሪም የያንዳንዱ ሚና ከአቅሙና ከችሎታ አኳያ የተቃኘ ይሆናል።
ማይክል፦ ማለት የፈለግከው ገብቶኛል። እናም የሴቷ ሚና በቤተሰቡ የፍቅርና የመውደድ መንፈስ ማሰራጨት፣ሕሊናዊና ስነልቦናዊ መረጋጋትን እውን ማድረግ፣ባልና ልጆችን መንከባከብ ነው ማለት ነው።
ራሽድ፦ ትክክል። የወንዱ ሚና ደግሞ ለቤተሰቡ ኑሮ አስፈላጊ የሆኑ ነገሮችን ማቅረብ፣ይህን እውን ለማድረግ የሚጠየቀውን ችግርና መከራ ሁሉ ተቋቁሞ መስዋእትነት መክፈል ነው።
ራሽድ፦ ፈጽሞ። አመለካከቱ የሕብረተሰቡን አቅም ሙሉ በሙሉ እንድንጠቀም ነው የሚያደርገን። ግን ሁሉም በተሰማራበት መስክ ለራሱ ተስማሚና ከተፈጥሮው ጋር በተጣጣመ አካባቢ ውስጥ ነው የየራሱን ሚና የሚወጣው። የሴት ልጅ ተፈጥሯን ተጋፍጣ ከቤት ውጭ ከወንዶች ጋር ለመስራት በወጣች ጊዜ በአዲሱ ሥራዋ ራሷ ተከፍታ ቤተሰቧንና ባልዋንም አስከፍታለች። በዚህም ሕብረተሰቡ በሙሉ ደስተኛ ሊሆን አልቻለም። ሴቲቱ የቤት ኃላፊነቷንና የልጆቿን እንክብካቤ ከውጭ ሥራዋን ጋር ለማስታረቅና ለማጣጣም በተደጋጋሚ ሞክራ አልተሳካላትም። በአንድ ጊዜ የተረጋጋች ሚስት፣ቡቡና ርህሩህ እናት፣ከቤት ውጭ ደግሞ ንቁ ሠራተኛ መሆንን ማጣመርና በስኬት አንድ ላይ ማስኬድ መች ይቻልና?! ሁኔታው ያስከተለው ውጤት ሌሎች ወገኖች እርሷ በተወችው ክፍተት እንዲገቡ ማድረግ ሲሆን፣እነዚህ ወገኖች ደግሞ ይህን ሚና ለመጨዋት ታማኝነትም ሆነ ብቃት የላቸውም። በተጨማሪም ከቤት ውጭ ለሥራ ከወንዶች ጋር መወዳደሯ ሴቲቱ ከወንዶች ጋር እንድትቀላቀልና ከዚህ በሚመነጨው የትንኮሳና የአስገድዶ መደፈር ወንጀል እንድትጋለጥ፣በብዙዎቹ የሥራ ዓይነቶችና ምደባዎች ተጎጂ እንድትሆን አድርጓታል።
ማይክል፦ የሴቷ ሚና ቤተሰባዊ ነው ካልን፣ይህ ለሴት ልጅ ጭቆና ነው ብዬ ወደማስበው ሌላው ጉዳይ ይወስደናል። እሱም ወንድ በሴቲቱ ላይ ቋሚና አሳዳሪ የመሆኑ ጉዳይ ነው።
ራሽድ፦ የወንዱ ቋሚነትና የበላይ አሳዳሪነት (አልቀዋማህ) ጭቆናም ሆነ አድልኦ ሳይሆን፣‹‹ቤተሰብ›› ተብሎ የለሚጠራን ማህበራዊ ተቋም አደራጅ ነው። ማንኛውም ተቋም አቅሙን ክህሉቱንና ችሎታውን ግንዛቤ ውስጥ ባስገባ መልኩ የያንዳንዱን አባል ሚና፣ተግባርና ኃላፊነት መወሰን የግድ ነው። ለምሳሌ ያህል ሥራ አስፈጻሚው ሰፋ ያለ ሥልጣን ስላለው ከሂሳብ ሹሙ ወይም ከሌላው ሠራተኛ በሰውነት ሚዛን የበላይ ነው ሊባል አይችልም።
በተግባራዊ ሕይወታችን ውስጥ እንደምናስተውለው፣አንድ ተቋም ወይም ድርጅት አስገዳጅ ወይም አጋጅ የሆኑ አንዳንድ ገደቦችን፣ከፍተኛው አመራር ወይም የሥራ አመራር ቦርዱ ወሳኝ አስፈላጊነት አለው ብሎ ስላመነ በተቋሙ አባል ሠራተኞች ላይ ሊጥል ይችላሉ። ለምሳሌ ያህል የተለየ ዩኒፎርም መልበስን፣የተወሰኑ የደህንነት መመሪያዎች ማክበርን፣የተወሰኑ ሥልጠናዎች መውሰድን ግዴታ አድርጎ ሊወስን ይችላል። ያለ ፈቃድ ሥራ ጥሎ መውጣትን ወይም በሥራ ሰዓት በሌላ ነገር መጠመድን ይከለክላል። ከዚህም አልፎ አንዳንድ ተቋማት በሥራ ውላቸው ውስጥ ሠራተኛው ሥራውን ከለቀቀ በኋላ ጭምር ሊያከብራቸው የሚገቡ ገደቦችን ሊያካትቱ ይችላሉ . . ይህ ሁሉ የሚታወቅና ተቃውሞ የማይቀርብበት ነው . . እነዚህን ገደቦች በተቋሙ ሠራተኞች ላይ ያነጣጠረ ጭቆናና አድልኦ አድርጎ የሚመለከት ማንም ሰው የለም። ይህ ሁሉ የሚፈጸመው ግልጽና ዕውቅ በሆነ ሥርዓት ማእቀፍ ውስጥ ነው . . ከተጣለበት ኃላፊነትና የተጠያቂነት ግዴታ ጋር ተመጣጣኝ የሆነ ሥልጣን ያለው ሥራ አስፈጻሚ የሌለው አንድም ስኬታማ ተቋምም ሆነ ድርጅት የለም።
በዚህ ምክንያት ነው እንግዲህ የቤተሰብ ተቋም ስኬታማ ይሆን ዘንድ፣ሁሉም አባላቱ የሚመሩበት ሥርዓት ሊኖረው ግድ የሚለው። በዚህም ሥርዓት ውስጥ የሚከለክሉ ወይም የሚያዝዙ ገደቦች ሊኖሩ ይችላሉ . . እናም ተቋሙ ከኃላፊነቱ ጋር ተመጣጣኝ የሆነ ሥልጣን፣የሀሳብ ልዩነተቶች ሲፈጠሩ የመወሰንና የመቁረጥ አቅም ያለው መሪ የግድ ሊኖረው ይገባል። በተጨማሪ ይህ ሥርዓት የሚተገበረውና ይህ ሥልጣን አገልግሎት ላይ የሚውለው፣ቀደም ሲል በተነጋገርንበት የቤተሰባዊ ሕይወት መርህ ማእቅፍ ውስጥ ብቻ መሆኑም እንደዚሁ የግድ ነው። መርሁም ስነልቦናዊና ሕሊናዊ መረጋጋትን እውን የሚያደርገው የመውደድና የርህራሄ መርህ ነው።
ራሽድ፦ ከዚህ ይልቅ ‹‹ፍትሐዊነት›› የሚለውን ቃል የምመርጥ ከመሆኔም ጋር፣እኩልነት ወይም ፍትሐዊነት መኖር ያለበት በመብቶች ውስጥ ነው እላለሁ፦ እኛ አሁን የያዝነው ርእስ ግን እያንዳንዱ አባል አቅሙን ችሎታውንና ተፈጥሯዊ ዝግጁነቱን ባገናዘበ መልኩ የሚይዛቸውን ማህበራዊ ኃላፊነትና የሚናዎች ክፍፍልን የሚመለከት ነው።
በቤተሰብ ተቋም ውስጥ ወንድና ሴቷ እያንዳንዳቸው በተፈጥሯቸው ለተለያዩ ጉዳዮች የተዘጋጁ ናቸው ብለናል። ይህ የዝግጁነት ሁኔታ ከተለያዩ ማህበረሰባዊ ተግባሮችና ኃላፊነቶች ጋር የተጣጣመ ነው። ለወንድ ከተሰጠው የቋሚነትና አስተዳዳሪነት አንጻር በሴቲቱ ላይ ያልተጣሉ ኃላፊነቶችና ግዴታዎች የተጣሉበት መሆኑን አትርሳ። ቋሚነት (አልቀዋማህ) በዚህ ግንዛቤ መሰረት ከበሬታ ከመሆኑ ይልቅ በወንዱ ጫንቃ ላይ ከባድ ኃላፊነትና ልዩ ሸክም የሚጭን ግዴታ ነው፤ይህ ደግሞ ማስተዋልን ትእግስትን ቻይነትንና ወሳኔ አሰጣጥ ላይ ችኩል አለመሆንን የሚጠይቅ ሲሆን፣የሴቷን ሀሳብ ወድቅ ማድረግና ሰብእናዋን መንካትም ተገቢ አይደለም።
ማይክል፦ ‹‹የአእምሮ ጉድለት ነው የምትለው?!›› ይህማ ሴትን አንቋሾ መመልከት ነው። ሴት ልጅ በሰይንሱ መስክ ብቃትና ችሎታዋን አስመስክራለች፤በአእምሮ ብስለት መለኪያም ከወንዱ አታንስም።
ራሽድ (እየሳቀ)፦ ወዳጄ፣በጣም የሚገርመው ይህን ሐዲሥ የጠቀስኩላቸው ሰዎች ሁሉ አንተ በተረዳኸው መንገድ የተረዱት መሆኑ ነው። እዚህ ላይ ማለት የተፈለገው የአእምሮ የንቃት ደረጃ ጉድለት ሳይሆን ነገሮችን በትክለኛው መንገድ አመዛዝኖና አስተውሎ በተረጋጋ መንፈስ የመወሰን ችሎታ ነው። ስሜታዊነትንና ግልፍተኝነትን ተቆጣጥሮ ራስን በመግዛት፣በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥና በቀውስ ጊዜ ትክልለኛ ወሳኔ የመወሰን ብቃት ነው። በሌላ አነጋገር የስሜታዊነትና የችኩልነት ተቃራኒ ማለት ነው። ሴት በተፈጥሮዋ ከወንድ ይበልጥ ወደ ስሜታዊነትና ቶሎ በተጽእኖው ስር ወደመሆን የምታዘነብል መሆኑን ማንም ማስተባበል አይችልም። ይህ ስነልቦናዊ ባህሪዋ ነውና ማህበረሰባዊ ሚናዋም ከዚህ ተፈጥሮዋ ጋር የተጣጣመ መሆን ይኖርበታል። ምናልባትም የሴት ልጅ በራሷ ቤተሰባዊውን ሕይወት በመናድ ፍች እንዳትፈጽም ገደብ የተጣለባት በዚህ ምክንያት ሊሆን ይችላል።
ማይክል፦ ስለ ሴት ጭቆናና በበታችነት ስለመታየቷ ካነሳን ዘንዳ፣ስለ ውርስ መብቷም ማንሳት የግድ ነው። የሴቷ የውርስ ድርሻ የወንዱ የውርስ ድርሻ ግማሽ የሆነው ለምንድነው?!
ሁለተኛ- የሰብአዊ መብት መርህ ለአንድ ሰው የሚሰጡ መብቶቸ ለሌላው ሰው ከሚሰጡት ጋር የግድ ተመሳሳይ እንዲሆኑ አይጠይቅም። ፍትሐዊ መሆን በሁሉም ሁኔታዎች ውስጥ እኩልነትን ግዴታ አያደርግም። እኩልነት ግዴታ የሚሆነው የሁኔታዎች ተመሳሳይነት በሚኖርበት ጊዜ ነው። ይህም ማለት የሴት ተፈጥሮና በሕይወት ውስጥ የምትጫወተውን ሚና ግምት ውስጥ ማስገባትና መብቶቿን ከግዴታዎቿ ጋር ማመዛዘን የግድ ነው ማለት ነው።
ለምሳሌ ያህል የውርስን ጉዳይ በሚመለከት ሴቷ የምታገኘው ድርሻ የራሷ ብቻ ሲሆን፣ወንዱ የሚወስደውን ድረሻ ግን ከባለቤቱ፣ከልጆቹ፣ካላገቡ እህቶቹ፣በሕይት ካሉና ሌላ ረዳት ከሌላቸው ወጭያቸውን የመሸፈን ግዴታ አለበትና ከወላጆቹ ጋር ይካፈላል። በተጨማሪም ለሚስቷ ሴት መህር (ጥሎሽ) በስጦታ መልክ የማቅረብ ግዴታ ያለበት ሲሆን፣መኖሪያ ቤትና የቤት እቃን ማሰናዳት፣የሚስት የልጆችና የቤተሰቦቹን ሙሉ ወጭ የመሸፈን ግዴታም አለበት። ሚስቱ ሠርታ ገቢ እንድታመጣ የማስገደድ መብት ግን የለውም . . ሚስቲቱ ሀብት ቢኖራት በገንዘቧና በንብረቷ ላይ ምንም ዓይነት መብት አይኖረውም። በተጨማሪም ሴት በሀብቷ ላይ ማንም ጣልቃ በማይገባበት ሁኔታ የማዘዝና ሙሉ የባለቤትነት መብት ያላት ሲሆን፣ይህም ለሴት ልጅ ፍትሐዊ እንደሆነ የሚያወራው የምዕራቡ ዓለም ብዙዎቹ ሴቶች እስከ ቅርብ ዘመን ድረስ ያልደረሱበት ደረጃ ነው።
የዐቢይ ጾም የመጀመሪያ ሳምንት ዘወረደ ይባላል፡፡ ዘወረደ ማለት፣ ከላይ የመጣ፣ የወረደ ማለት ነው፡፡ ይህም የአምላካችን ሰው መሆን ያመለክታል፡፡ ከሰማይ ከወረደው በቀር ወደሰማይ የወጣ የለም ካለው ከጌታችን ከመድኃኒታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ቃል በመነሳት ሊቁ ቅዱስ ያሬድ በዚህ ዕለት ምስባክ “ዘወረደ እምላዕሉ አይሁድ ሰቀሉ ወሚመ ኢያእመሩ እግዚአ ኩሉ ዘየሐዩ በቃሉ” በማለት በጾመ ድጓው መጀመሪያ ላይ ገልጾት ይገኛል፡፡
አዳምን ለማዳን ከሰማይ የወረደውን አይሁድ ሰቀሉት፣ የሰማይን ሥልጣን ያለው የሁሉ ጌታ እንደሆነም ምንም አላወቁም ብሎ ተናግሮ ነበር፡፡ ይህም ድርሰት በቤተ ክርስቲያናችን የጾም መጀመሪያ የሆነው ዕለተ ሰንበት ዋዜማ፣ መግቢያ፣ /መሐትው/ ሆኖ ከዋዜማ በፊት ምንጊዜም በየዓመቱ ይቆማል፡፡ ይዘመራል፡፡ ይመሰገናል ማለት ነው፡፡
በቀን ከ 1 ነጥብ 6 እስከ 1 ነጥብ 7 ሚለየን ዳቦ ያመርታል ተብሎ ወደ ስራ የገባው ሸገር ዳቦ ፋብሪካ በአሁኑ ሰዓት በቀን ወደ 1 ሚለየን ዳቦ በማምረት ላይ ይገኛል፡፡
ይሁን እንጂ ወደ ማህበራቱ ተከፋፍሎ በከተማዋ በሚገኙ የሽገር ዳቦ መሸጫ ሱቆች ብቻ የሚቀርበው ይህ ዳቦ በጊዜ ማለቅና በበቂ ሁኔታ ለህብረተሰቡ ያለመድረስ ችግር መኖሩን በከተማዋ የተለያዩ አካባቢዎች ተዘዋውረን ባደረግነው ምልከታ ታዝበናል።(ኢትዮ ኤፍ ኤም)
በምስራቅ እና በምዕራባዊ አውሮፓ መካከል የሚገኝ አንድ ቦታ የተሸከመ ክሮኤሽያ እያንዳንዱን ተጓዥ የሚያቀርብለት ነገር አለው. ከ 1,200 የሚበልጡ ደሴቶች እና የባሕር ዳርቻዎች የተቆረጡ የአሪሪያቲክ የባሕር ዳርቻዎች የባህር ዳርቻ እና የፀሐይ ውበት ያላቸው ሰዎችን ይወዳሉ. ስምንት የዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ጣቢያዎች የታሪክን ፍቅር የሚወጡ ሰዎች ያስገርሟቸዋል. ስምንት ብሔራዊ ፓርኮች ተፈጥሮን የሚያደንቁ ሰዎች ናቸው. በሮም እና በባዛንታይን ፍርስራሽ የተሞሉ በርካታ ውብ ከተማዎችና ከተሞች, የቬኒዮኒያውያን ተረቶች እና የኦስትሮ ሃንጋሪያ ሕንፃዎች የኪነ ጥበብ እና የህንፃዎች አድናቂዎች ናቸው. ይህ በጣም አነስተኛ ቢሆንም ግን በጂኦግራፊ የተለያዩና በርካታ ሀገራት, የት መሄድ እንዳለባቸው እና በመጀመሪያ ምን ማሰስ እንዳለባቸው ለመወሰን አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል. የመጀመሪያ ሰዓት አከባቢዎች ወደ ክሮኤሽያ ይሄዳሉ.
በመካከለኛው ምሽት በዶምቪኒኒክ ከተማ ለበርካታ አስርት ዓመታት ያህል የቱሪስት መስህቦች መዳረሻ ሆናለች. ይሁን እንጂ የከተማዋ ግንቦች, መዝጊያዎችና ማማዎች በጌድ ሰለዶች ውስጥ እንደ የጀርባ አጥንት ጥቅም ላይ የዋሉት በበርካታ የቡራ ዝርዝሮች አናት ላይ እንዲተኩ አድርጓቸዋል. በተጨማሪም በሜዲትራኒያን አካባቢ በበርካታ የሽርሽር መስመሮች እና በ 2016 ከአንድ ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ ጎብኝዎች በክሮሽዋ ከተማ በጣም የተጎበኘች ከተማ ሆናለች.
የዶብረኒክ ትልቁ መስህብ የ 10 ኛው ክ / ም የተጠናወታቸው ግዙፍ የድንጋይ ግድግዳዎች ያሉት ሲሆን ይህም በከባቢ አየር ውስጥ የሚገኘውን የድሮ ከተማን የሚሸፍን ሲሆን ከ 1.2 ማይል ርዝመት ያለው መራመጃ ተቆጣጥሯል. ከጣሪያው ጣሪያዎች, ከድንጋይ የተሠሩ መስመሮች እና በዩኔስኮ በተዘረዘሩ የድሮው ከተማ ቤተ ክርስቲያን ማማዎች ላይ የተንሳፈፉ ዕይታዎች አሉ. ሌሎቹ ሊታዩ የሚገባቸው ነገሮች እንደ 16 ኛው ክ / ቤት የቤተክርስቲያን ቤተክርስቲያን, የፍራንሲስካ ገዳም, ኦሮፎሪ ፎተይን እና የሃገሪቷ ቤተ-መንግስት የመሳሰሉ ታሪካዊ ቦታዎችን ያጠቃልላል ነገር ግን በዱፕቪኒክ ዘመናዊ መንገድ ለመጓዝ የተሻለው የእግረኛ መሻገሪያ መንገዶቹን ለማለፍ እና በርካታ የተደበቀ ሀብቶችን ማግኘት ነው : የፍቅር የቤት ውስጥ ካፌ, ትንሽ የመጸዳጃ ቤት, ለብዙ መቶ ዓመታት የቆየ ፏፏቴ, በአበባ የተሞላ ግቢ.
ሞቅ ያለ የባሕር ዳርቻ Rovinj, በክሮኤሺያ ምዕራባዊያን ክሌል ውስጥ በኢስታሪ ውስጥ በጣም የጎበኘች ከተማ ናት. የሮቪን ግዙፍ አሮጌው ከተማ ወደ ሮማውያን ዘመን መለስ ብሎ በማየት ወደ አድሪያቲክ ውቅያኖስ የሚዘዋወር የክብ ደብራብ ጫፍ ላይ የተንጠለጠሉ እና የተንቆጠቆጡ ህንፃዎች እና የቀድሞው የቬኒስ ዓይነት ቅጥሮች አሉት.
ወደታች የሚያመራው መንገድ የሴይን ኤፕሄሚያ ቤተ ክርስቲያን 197 ጫማ ከፍታ ያለው ከፍተኛ የደወል ሕንፃ ነው. የመንገዱን ጠባብ 200 ደረጃዎች ከፍ ብሎ ወደ ላይ ከፍ ሲል በከተማው ጣሪያ ላይ እና በአሮጌው ከተማ ጠባብ መጓጓዣዎች እንዲሁም በአቅራቢያው ያሉ ጥቂት ጎረቤቶች አሉ. ከቤተ ክርስቲያኒቱ ሲወርዱ በመሰለም ላይ ያሉ ግራስሲያዎችን እና በአካባቢው አርቲስቶች እጅ የተሠሩ ልብሶች, ጌጣጌጦች እና የስነ ጥበብ ስራዎች ይሸጣሉ. የባህር ዳርቻዎች ወደ ደቡብ በኩል የዓሣ ማጥመጃ መረቡን ይሻገራሉ. ዓሣ አጥማጆች መረባቸውን ሲጠግኑ, ረዥም የመጠጥ ውሃ ኩባንያዎችን እና ምግብ ቤቶችን ሲጠሉ ያያሉ.
የክሮኤሽያ ዋና ከተማ በአብዛኛው በአድሪያቲክ የባሕር ዳርቻዎች በባህር ዳርቻዎች እና በባህር ዳርቻዎች ለሚሰሩ ቱሪስቶች ደንበኞች ትኩረት ሰጥቷል. ይሁን እንጂ የኦስትሮ ሃንጋሪያ ምህንድስና, የሶሻሊስት ዘመን ሕንፃዎች, ሞቅ ያለ የጎዳና ስነ ጥበብ, የተለያዩ ሙዚየሞች እና ጋለሪዎች, እና መናፈሻ ቦታዎች እና ድብቅ አደባባዮች በመመርኮዝ በዛግሬብ ቁጥራቸው እየጨመረ የመጣ ጎብኚዎችን እየሳበች ነው. በከተማው ወስጥ የሚገኘው የጄላቄ ግቢ በየትኛውም ጊዜ ላይ ተጨናጭቷል. የከተማዋ ትራሞች በአንድነት ይደባለቃሉ, እና ብዙ ካፌዎች እዚህ ላይ ታዋቂ የመሰብሰቢያ ስፍራዎች ናቸው.
በደቡብ በኩል ጥቂት ደረጃዎች ያሉት ዶልክ, በቀለማት ያሸበረቀ የአትክልት ፍራፍሬ እና የአትክልት ገበያ, እና ወደ ምዕራብ እና ወደ ሰሜን የሚዘዋወሩት ከኮምቦሊስት ሌይኖች እና ከ 19 ኛው መቶ ዘመን ምሽጎች የተገነቡ ውብ እና ከፍተኛው ከተማዎች. ጎላ ያሉ ገጽታዎች የመካከለኛውን የድንጋይ በር, የዛፍ ተከላካይ የድንጋይ ወፍጮ መጓጓዣ እና የዚጋሬብ ከተማ ሙዚየም የመሳሰሉ ቤተ መዘክሮች እና ታዋቂው የባለሙያዎች ግንኙነት ማህደር ያካትታሉ. ሌሎች አሳሳቢ ነገሮች በከተማዋ ከሚታወቀው ዲዛይነር ዲዛይነር ውስጥ በሚገኙ ብዙ የዲዛይነሮች መደብሮች ውስጥ በበርካታ ምርጥ ሱቅ ማዕድናት ውስጥ በእይታ ጊዜ ውስጥ በብሪታንኪስ ትግራይ ውስጥ በማሰስ እና የእግር ጉዞ በማድረግ በከባቢ አየር የእጽዋት አካባቢያዊ መናፈሻዎች.
በዶልታቲያን የባሕር ጠረፍ ላይ እና በ 4 ኛው ክፍለ ዘመን የዲዮቅላጢያን ቤተ-መንግሥት በሚገነባው የዲዮቅላጢያውያን ገዳማ በኩል የክሮኤሽያ ሁለተኛ ከተማ እጅግ በጣም ጥሩ ጣዕም አንዱ ነው. ይህ የዩኔስኮ ዓለም ቅርስ ቦታ በአራት በሮች በኩል የተገኘ ሲሆን በግድግዳው የተገነባው ውስጣዊ ውስብስብ እና ትንሽ የሆነች ከተማ ሲሆን 400,000 ካሬ ሜትር ርዝመት ያለው ጠባብ ጎዳናዎች ይሸፍናል.
በዚህ ታሪካዊ ስፍራ ውስጥ ከ 200 አመት በላይ የሆኑ ሕንፃዎች አሉ, አብያተ-ክርስቲያናትን, የቤተ-መቅደስ, ሙዚየሞች, እና ካፌዎች, እና ትናንሽ ሱቆች. የዶሚኒኔስ ካቴድራል ዋናው ካቴድራል የልብ / የተስፋ መቁረጥ ልዕለ ምህዳር ነው, እና ወደ ላይ የሚወጣው ቀጭን መድረክ በጠቅላላው ውስብስብ, በ Split ወደብ እና በሰሜናዊ ተራራዎች የተንጣለለ ነው. የደቡባዊ በር, የነሐስ በር ይባላል, ወደ ከተማዋ ሪቫ, የባህር ዳርቻ ይደርሳል. በካፌዎች እና ሬስቶራንቶች የተገነባ, በማንኛውም ጊዜ ስራ ላይ ነው, እና ለማየትና ለመታየት ቦታው ነው. ሽፋው በአካባቢው የሚገኙ የብራዚል, ሆቫር, ኮከኡላ እና ቪስ ደሴቶች በአቅራቢያቸው ለሚገኙ የአቅራቢያ የባህር መተላለፊያዎች በመደበኛነት ወደ ዋናው የባህር ዳርቻ ያገናኛል. የዝነኞች የጨዋታዎች ደጋፊዎች ከ Split ከዘጠኝ ማይልስ ብቻ በሊይኤን ከተማ እንደ ቴሌቪዥን በሚቀርቡ የቴሌቪዥን ፕሮግራሞች ላይ ተለይቶ የሚታወቀው የኪሊስክ ምሽግ ላይ መሆኑን ማወቅ ይደሰታሉ.
ፕራይቪክ ላክስ ብሔራዊ ፓርክ ሌላ የዩኔስኮ የዓለማቀፍ ቅርስ ቦታ ሲሆን የክላውሮስ ስምንት ብሔራዊ ፓርኮች ትልቅ እና ጎብኝተዋል. የመናፈሻው ፓርክ በ 114 ካሬ ኪሎ ሜትር ስፋት ያገኘ ሲሆን ቀይና ሰማያዊ እና አረንጓዴ ቀለም ያላቸው 16 ጣፋጭ የውሃ ሐይቆች አሉት. በእግረኛ መንገድ በ 11 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ፓይን, ጥጥ, ስፕሩስ እና የኬፕ ጫማዎች ሲያቋርጥ በፓርኩ ውስጥ ይበርራል. ከእግረኛ ጎማዎች የእግረኛ መንገዶችን ይይዛሉ.
መናፈሻው በማንኛውም ወቅት ለመመርመር የሚያስደስት እና እያንዳንዱ ወቅታዊ የተለያዩ ቀለሞችን የሚያቀርብበት ገጽታ ነው. በበጋው ወቅት ግን እስከ 15,000 እለዳዎች ድረስ በየቀኑ የሚጓዙ ሰዎች ናቸው. ለዚህም ምክንያቱ የፀደይ እና የመውደቅ አመቱን የአትክልት ቦታን ለመመርመር አመቺ ጊዜ ነው. በፓርኩ ውስጥ ከሚገኙ ሶስት ሆቴሎች በአንዱ ለመቆየት የመረጡ ጎብኚዎች የአውቶቡስ አውቶቡሶች ከመድረሳቸው በፊት መጀመሪያ ሊጀምሩ ይችላሉ, እና የመግቢያ ትኬት ለሁለተኛ ቀን እንዲራዘም ያድርጉ.
ስለ የገንዘብ ዋስትና የግዴታ ሰነድ (Financial Guarangee Bond) እና የኢንሹራንስ ኩባንያዎች በማናቸውም ስያሜ የገንዘብ ዋስትና የግዴታ ሰነድ የማውጣት ተግባር እንዳይፈጽሙ የተከለከሉ ስለመሆኑ የአክሲዮን ማህበራት ፕሬዚዳንት ወይም ዋና ሥራ አስኪያጅ ስላለው ስልጣን እና በህግ አግባብ ስልጣኑ ተገድቧል ለማለት ስለሚቻልበት ሁኔታ የገንዘብ ዋስትና የግዴታ ሰነድ እንደ የኢንሹራንስ ፖሊሲ የማይቆጠር ስለመሆኑና በፍ/ብሔር ህጉ ስለ ዋስትና ግዴታ በተመለከቱት ድንጋጌዎች የሚገዛ ስለመሆኑ፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ መመሪያ፡ ቁ. 24/2004 አንቀጽ 3,1(3) ቁ. 23/2004 አንቀጽ 1(1) አዋጅ ቁ. 86/86 አንቀጽ 2(4) ,6,4 32-34 አዋጅ ቁ. 87/89 አንቀጽ 2(18) አዋጅ ቁ. 110/90 አንቀጽ 2(2) የፍ/ብ/ህ/ቁ.1725(ሀ),1727,1922(2),(3) አዋጅ ቁ. 648/2001 አንቀጽ 2(20) የንግድ ህግ ቁ.36(1)(2), 121(ሰ), 348(3), 313(1)-(7), 313(10-12), 34(1),1 09(ረ), 323(2-3), 35(1), 26, 120
ኢዛ (እሁድ የካቲት ፲፬ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. February 21, 2021)፦ ሕወሓትን በመቃወም የሚታወቁትና “ፈንቅል” በመባል የሚታወቀውን የተቃውሞ እንቅስቃሴ በሊቀመንበርነት በመምራት የሚታወቁት የማነ ንጉሥ የተገደሉት ከመቀሌ በቅርብ ርቀት ላይ በምትገኘው ሔዋኔ ከተማ ነው።
ኢዛ (ሰኞ የካቲት ፰ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. February 15, 2021)፦ በመንግሥት ባለቤትነት የሚተዳደሩ ኢንተርፕራይዞች ከ780 ቢሊዮን ብር በላይ እዳ ያለባቸው መኾኑ ተገለጸ።
ኢዛ (እሁድ የካቲት ፯ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. February 14, 2021)፦ የኢትዮጵያ መንግሥት ከፍተኛ ወጪ ከሚያወጣባቸው ምርቶች መካከል አንዱ ለኾነው ለነዳጅ ግዥ ባለፉት 12 ዓመታት ከግማሽ ትሪሊዮን ብር በላይ ብር ወጪ አውጥቷል።
ኢዛ (ዓርብ ታኅሣሥ ፱ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. December 18, 2020)፦ የሕወሓት ጁንታ አመራሮች የሚገኙበትን ለጠቆመ ማንኛውም ዜጋ የ10 ሚሊዮን ብር ሽልማት የሚሰጥ መኾኑን የመከላከያ ሚኒስቴር አስታወቀ።
ኢዛ (ማክሰኞ ኅዳር ፳፪ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. December 1, 2020)፦ የሕወሓት ጁንታ ቡድን አባልና በሕግ ሲፈለጉ የነበሩት የቀድሞ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዔ ወይዘሮ ኬሪያ ኢብራሒም እጅ በመስጠት የመጀመሪያዋ ኾኑ።
ኢዛ (ሰኞ ኅዳር ፳፩ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. November 30, 2020)፦ ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ ጠቅላይ ሚኒስትር ኾነው ከተሾሙ ዕለት ጀምሮ በሕወሓት ቡድን በተለያዩ ክልከላዎች ሲያደረግባቸው እንደነበርና፣ ወደ ቢሮና ወደ ቤት እንዳይገቡ ክልከላ ሲፈጽምባቸው የነበረ መኾኑን አስታወቁ።
ኢዛ (ቅዳሜ ኅዳር ፲፱ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. November 28, 2020)፦ የመከላከያ ሠራዊቱ መቀሌን ሙሉ ለሙሉ መቆጣጠሩን ተገለጸ። ጠቅላይ ሚስትር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ የትግራይ ሕዝብ ከስግብግቡ ጁንታ ጋር አለመኾኑን በተግባር ማስመስከሩንና በዚህ ዘመቻ ንጹኀን ዜጎች ዒላማ ሳይኾኑ ከተሞችንና ቅርሶቻችን ሳይጎዱ መቀሌ ለመግባት መቻሉንም አስታወቁ።
ኢዛ (ቅዳሜ ኅዳር ፲፱ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. November 28, 2020)፦ ዛሬ ኅዳር 19 ቀን 2013 ዓ.ም. የአገር መከላከያ ሠራዊት የመረጃ ገጽ ይፋ እንዳደረገው፤ መረጃው በራያ ግንባር አካባቢ የሕወሓት ጁንታ ቡድን በአዲ ምስኖ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ብዛት ያላቸው የጦር መሣሪያዎች አከማችቶ እንደነበር ገልጿል። ይህም ሕዝቡን አስቆጥቷል።
ኢዛ (ዓርብ ኅዳር ፲፰ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. November 27, 2020)፦ የሕወሓት ጁንታ ቡድን ከደቂቃዎች በፊት ወደ አስመራ የተለያዩ ከተሞች ሮኬቶችን ተኩሷል። ሮኬቶቹ የመኖሪያ አካባቢዎች ላይ ያረፉ ሲሆን፤ ስላደረሱት ጉዳት ገና በመጣራት ላይ ነው።
ኢዛ (ዓርብ ኅዳር ፲፰ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. November 27, 2020)፦ የአገር መከላከያ ሠራዊት መቀሌን እና የወንጀለኛውን ጁንታ ቡድን አባላት ለመቆጣጠር የሚያስችሉትን ስትራቴጂክ ቦታዎችን መያዙንና በጥቂት ቀናት ውስጥ የጁንታውን አባላት ለሕግ የሚያቀርቡ መኾኑን ሌተናል ጄኔራል ሐሰን ኢብራሒም አስታወቁ።
የንባብ ጊዜ: 4 ደቂቃዎች አንድ ባቡር ግልቢያ ቆም እንድናደርግ ያስገድዳቸዋል, በመስኮት እመለከት እና ጊዜ እየወሰደ ያለውን የቅንጦት እናደንቃለን. በመጓዝ አስደሳች ነው ነገር ግን አንዳንድ ጊዜ ሁሉ የእኛ ኃይል ሊወስድ ይችላል, አንድ ረጅም ባቡር; ጥፋቱም ማጥፋት እና የምናወራበት ዕድል ነው. Make the most…
የንባብ ጊዜ: 4 ደቂቃዎች ጦማሩ የማይረሳ የክረምት የበዓል የእርስዎን ተወዳጅ የአውሮፓ ከተማ ወደ አንድ ባቡር ጉዞ ጋር አዲስ ዓመት ውስጥ ቅጥ ለማክበር ቦታዎች ነው. እርስዎ የፍቅር የባህል ምሽት እየፈለጉ ይሁን, አንድ አስደናቂ ርችቶች ማሳያ ወይም በዓመቱ ወገን, እኛ…
የንባብ ጊዜ: 4 ደቂቃዎች ባቡር በ የገና ገበያዎች እናንተ የአውሮፓ ምርጥ ከተሞች ወደ አንዱ ጉዞ ጋር የገና መንፈስ ወደ እንዲያገኙ ያግዛል. በባቡር ተጉዞ እና ከመቼውም የእርስዎን ተሞክሮ በጣም አስማታዊ ማድረግ! ብዙ ጣቢያዎች ከተማ ማዕከል ልብ ውስጥ ነው የሚገኙት, making traveling by…
ከጥቂት ዓመታት ወዲህ የባለቤትነት ማረጋገጫ የመስጠት ስልጣን ያላቸው አካላት ‘ካርታ ማምከን’ የሚሉት አዲስ ፈሊጥ አምጥተዋል፡፡ ፍርድ ቤቶችም ቃሉን በተውሶ እያዘወተሩት ወደ ህግ ቃል እየቀየሩት ነው፡፡ ይህ የማምከን እርምጃ እስከ 2005 ዓ.ም. ድረስ በተደጋገሚ ሲስተዋል የነበረ አሳዛኝ ክስተት ነው፡፡ ህገ መንግስታዊ ንብረት የማፍራት መብትን አደጋ ውስጥ የከተተው ‘ከመሬት ተነስቶ’ ካርታ የማምከን ተግባር በቅርብ ሆኖ የሚቆጣጠረው በመጥፋቱ የተነሳ አስተዳደሩ ከህገ ወጥነት ወደ ጋጠ ወጥነት ተሸጋግሯል፡፡ በአስረጂነት ከሚጠቀሱ የሰበር ችሎት መዝገቦች መካከል የሰ/መ/ቁ 17712 አንደኛው ነው፡፡ በዚህ መዝገብ አመልካች ሆኖ የቀረበው የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ጽ/ቤት ሲሆን ተጠሪ የወሮ ሳድያ እስማኤል ወራሾች ናቸው፡፡ የጉዳዩ አመጣጥና በሰበር የተሰጠው ውሳኔ በአጭሩ እንዲህ ይተረካል፡፡
ክርክሩ የተጀመረው በፌዴራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ሲሆን ተጠሪዎች በውርስ የተላለፉላቸው በአዲስ አበባ የሚገኙ ሁለት የንግድ ቤቶችን ተከራይተው የሚሰሩባቸው ግለሰብ ቤቶቹን እንዲያስረክቧቸውና ያልተከፈለ ኪራይም እንዲከፍሉ በማለት ክስ ያቀርባሉ፡፡ ፍርድ ቤቱም መብታቸውን በማረጋገጥ ወሰነላቸው፡፡ ከውሳኔ በኋላ የአዲስ አበባ መስተዳደር ቤቶቹ በአዋጅ ቁጥር 47/67 የተወረሱና ከዚህ ቀደም ተሰጥቶ የነበረው የባለቤትነት ደብተር በአዲስ አበባ አስተዳደር ሥራና ከተማ ልማት ቢሮ የቤቶች ጉዳይ መምሪያ የተሰረዘ መሆኑን በመግለፅ በክርክሩ ውስጥ በተቃውሞ ገብቶ የባለቤትነት ጥያቄ ያነሳል፡፡
ጉዳዩን በመጀመሪያ ደረጃ እና በይግባኝ ያዩት የስር ፍ/ቤቶች ‘ቤቶቹ ስለመወረሳቸው የሚያረጋግጥ የመረካከቢያ ቅፅ አልቀረበም’ በሚል የአስተዳደሩን ጥያቄ ውድቅ አደረጉት፡፡ አስተዳደሩ የሥር ፍርድ ውሳኔዎች መሠረታዊ የሕግ ስህተት ስላለባቸው ይታረምልኝ በማለት የሰበር አቤቱታ በማቅረቡ የሰበር ችሎት የሚከተለውን ውሳኔ በድምፅ ብልጫ ሰጠ፡፡
በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1195 ንዑስ አንቀፅ 1 ላይ በግልፅ እንደተመለከተው የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለሃብትነትን በማወቅ በአስተዳደር ክፍል ለአንድ ሰው የተሰጠ የባለሃብትነት የምስክር ወረቀት ማስረጃ ለተሰጠው ሰው ለዚሁ የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለሃብት እንደሆነ እንደሚያስቆጥረው ተመልክቷል፡፡ በአንፃሩ ማስረጃው የተሰጠው ከደንብ ውጭ በሆነ አሰራር መሆኑ በተረጋገጠ ጊዜ ከፍ ብሎ በፍትሐብሔር ቁጥር 1195 ላይ የተመለከተው የሕሊና ግምት ፈራሸ እንደሚሆን የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1196 (1) ይደነግጋል፡፡ በያዝነው ጉዳይ በሕግ አግባብ ስልጣን ተሰጥቶት ይህን መሰሉን የባለሃብትነት ማስረጃ የሚሰጠው ክፍል ቁጥር 5127386 የሆነው የባለሃብትነት የምስክር ወረቀት የሰረዘው መሆኑ ተረጋግጧል፡፡ በተሰረዘ የባለሃብትነት ምስክር ወረቀት ደግሞ የሚገኝ የባለሃብትነት መብት አይኖርም፡፡ የተጠሪ ወራሾችም አውራሻቸው ያልነበራቸውን መብት ሊወርሱ አይችሉም፡፡
አመልካች የአዲስ አበባ መስተዳደር በቤቶቹ ላይ መብት አለኝ የሚለው በመንግስት የተወረሱ ናቸው በሚል መሆኑን መዝገቡ ያስረዳል፡፡ ይሁን እንጂ ቤቶቹ በመንግስት የተወረሱ መሆናቸውን የሚያሳይለት ማስረጃ አላቀረበም፡፡ ለተጠሪዎች አውራሸ ተሰጥቶ የነበረው የባለቤትነት ደብተር ተሰርዟል ማለቱ ብቻውን ለእርሱ መብት የሚሰጠውና አቤቱታውም በፍ/ስ/ስ/ህ/ቁ. 358 አግባብ እንዲሰተናገድለት ለማድረግ የሚያስችል አይደለም፡፡ በኔ እምነት የሥር ፍርድ ቤቶች ወደ ዋናው ጉዳይ ተመልሰው ክርክሩን እንደገና መመርመር ሳያስፈልጋቸው አመልካቹን ወደ ክርክሩ ለመግባት የሚያስችልህ መብት መኖሩን አላስረዳህም በሚል ከወዲሁ ጥያቄውን ውድቅ ማድረጋቸው የፈፀሙት የሕግ ስህተት የለም፡፡
የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1195 ግምት በፍ/ሕ/ቁ 1196 በተደነገገው መሠረት ማለትም በሕጉ መሠረት ፈራሸ ሊሆን ይችላል፡፡ የባለቤትነት ካርታው ከደንብ ውጭ የተሰጠ ከሆነ መሰረዙን ህግ ይፈቅዳል፡፡ ሆኖም የመሰረዝ ስልጣን ያለው አካል የካርታው አሰጣጥ ከደንብ ውጭ ስለመሆኑ የማስረዳት ግዴታውን ሊወጣ ይገባል፡፡ የአዲስ አበባ መስተዳደር ሥራና ከተማ ልማት ቢሮ የቤቶች ጉዳይ መምሪያ ካርታውን ሲሰርዝ ካርታው ከደንብ ውጭ የተሰጠ መሆኑን የማሳየትና የማስረዳት ግዴታ አለበት፡፡ ይህን ካላደረገ እርምጃው ከሥልጣን በላይ እንደመሆኑ በሕግ ፊት ዋጋ አይኖረውም፡፡ አመልካች ካርታው ከደንብ ውጭ ስለመሆኑ ወይም ቤቱ በአዋጅ ስለመወረሱ በክርክሩ ቢጠቅስም ከአባባል ያለፈ በተጨባጭ ማስረዳት አልቻለም፡፡ ስለሆነም የመሰረዝ ድርጊቱ የሕጋዊነት መርህን የሚጥስ፣ የሕግ የበላይነትን የሚጻረር፣ ከሥልጣን በላይ የሆነ ድርጊት ነው፡፡
የአብላጫው ድምፅ ይህን መሠረታዊ ጭብጥ አላነሳውም፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ካርታው በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1196 (1) መሠረት ተሰርዞ በምትኩ ለሌላ 3ኛ ወገን ሲተላለፍ ያ ሶስተኛ ወገን የቤቱ ሕጋዊ ባለቤት ስለመሆኑ መረጋገጥ ይኖርበታል፡፡ የአዲስ አበባ መስተዳድር ባለቤትነቱ የተሰረዘውን የንግድ ቤት የራሱ ሃብት ሲያደርገው በሕጉ መሠረት የባለቤትነት መብት የተሰጠው መሆኑን ማረጋገጥ አለበት፡፡ በአዋጅ ቁ 47/67 ተወርሷል የሚል ከሆነ እንደተወረሰ በበቂ ማስረጃ ማሳየት አለበት፡፡ አመልካች የቤቱ ባለቤት ስለመሆኑ አሁንም በአብላጫው ድምፅ ላይ ጭብጥ ሆኖ ተነስቶ ድምዳሜ ላይ አልተደረሰበትም፡፡ በእርግጥ በተሰረዘ የባለሀብትነት የምስክር ወረቀት የሚገኝ የባለሀብትነት መብት አይኖርም፡፡ ከዚህ ድምዳሜ በፊት ግን የህግ የበላይነት ጥያቄ ምላሽ ማግኘት አለበት፡፡
ተጠሪዎች እየሞገቱ ያሉት የመሰረዙን ሕጋዊነት ነው፡፡ የተጠሪዎች ሙግት በአብላጫው ድምፅ ሰሚ አላገኘም፡፡ የአዲስ አበባ ከተማ መስተዳድር ካርታው ከደንብ ውጭ ለአመልካች እንደተሰጠ ስላላስረዳ ድርጊቱ ሕገ ወጥ ወይም ከሥልጣን በላይ ነው፡፡ በቤቱ ላይ በሕጉ መሠረት ባለቤት እንደሆነ ስላላስረዳም ‘ከመሬት ተነስቶ በሌላ ሰው መብት ባለቤትነት ሊኖረው አይችልም፡፡ ይህን ሀሳብ በአነስተኛ ድምፅ አስተያየት ስንቋጨው፤
በሌላ ተመሳሳይ መዝገብ እንዲሁ ፍርድ ያረፈበት የባለቤትነት መብት አስተዳደሩ ስላመከነው መና ሆነ ቀርቷል፡፡ በሰ/መ/ቁ. 22719[1] ተጠሪ በሁለት የቤት ባለቤትነት ማረጋገጫ ደብተር /ካርታ/ የተመዘገቡ ሶስት የቤት ቁጥር የተሰጣቸው ቤቶች የራሳቸው መሆናቸው ተረጋግጦ በፍርድ ቤት ውሳኔ አርፎባቸው በአፈጻጸም መዝገብ ቤቶቹን ተረክበዋል፡፡ የፍርድ ሂደቱ እንደተጠናቀቀ አመልካች የቤት ማረጋገጫ ደብተሮቹን በመሰረዙ ተጠሪ ክስ አቀረቡ፡፡ በሰበር ችሎት በነበረው ክርክር ችሎቱ ተጠሪ መብታቸውን በፍርድ ቤት አስከብረውና አረጋግጠው የተፈጸመባቸው ዓይን ያወጣ ህገ ወጥ ተግባር ከማረምና የህግ የበላይነትን ከማስከበር ይልቅ ክስ የማቅረብ መብታቸውን ነፍጓቸዋል፡፡ ችሎቱ ለማመዛን እንደሞከረው፡
አመልካች የተጠሪን የባለቤትነት ማረጋገጫ ሰነዶች ከሰረዘ ተጠሪ አስቀድሞ በተጠቀሱት ቤቶች ላይ ባለመብት መሆኑን የሚያረጋግጡ ማስረጃዎችን በእጁ ማስገባት ይኖርበታል፡፡ ይህ መሠረታዊ ማረጋገጫ ሰነድ ወይም ማስረጃ ሳይኖረው ፍ/ቤት ሰነድ እንዲሰጠው እንዲወሰንለት መጠየቅ አይቻልም፡፡
የሰበር ችሎት ዘግይቶም ቢሆን የሰ/መ/ቁ 17712 እና 22719 ውሳኔ ካገኙ ከሰባትና አምስት ዓመታት በኋላ ፍጹማዊ በሆነውና ፍጹማዊነቱንም ችሎቱ ይሁንታ በሰጠው የአስተዳደሩ ካርታ የማምከን ስልጣን ላይ ገደብ ለማበጀት ተገዷል፡፡ በሰ/መ/ቁ. 42501[2] ፍርድ ባረፈበት ጉዳይ ካርታ ማምከን ህገ ወጥነቱን ጠንከር ባሉ ቃላት እንደሚከተለው ገስጾታል፡፡
አንድ የአስተዳደር አካል በፍርድ ቤት ክርክር መረታቱን ከተረዳ በኃላ በሕጉ የተሰጠውን ስልጣን መነሻ በማድረግ ለፍርዱ መሰጠት መሠረት የሆነውን ማስረጃ ዋጋ በማሣጣቱ ምክንያት የፍርድ አፈፃፀም ዋጋ እንዲያጣ የማድረግ ውጤት በኢ.ፊ.ዲ.ሪ ሕገ መንግስት አንቀጽ 78/1/ እና 79/1/ እና /4/ ስር የተረጋገጠውንና የተከበረውን የነፃ ፍርድ ቤት መኖርንና የዳኝነት ስልጣን ትርጉም አልባ የሚያደርገው ነው፡፡
[1] አመልካች የአ/አ/ ከተማ አስተዳደር ስራ ከተማ ልማት ቢሮ ተተኪ የመሬት ልማትና አስተዳደር ባለስልጣን እና ተጠሪ አቶ ነጋሽ ዱባለ ጥር 14 ቀን 2000 ዓ.ም. ቅጽ 6
እንዲያው ውሳኔውን ማሻሻሉ ጥሩ ነገር! የመጀመሪያወቹ ውሳኔወችማ ለአምባገነን ባለስልጣናት የልብልብ የሚሰጡ ናቸውኮ! ምን ታይቶአቸው ነው ግን? አንድ ሰነድ ሲሰረዝ የተሰረዘበትን ህጋዊ ምክንያት መጠየቅ እንኳን እንዴት ያቅታል።
ካብ ማእከላይ ባሕሪ ናብ ናይ ሊብያ ወደባዊት ከተማ ሚስትራ ዝተመልሱ 93 ስደተኛታት ናብ ሊብያ ክምለሱ ከምዘይደልዩ ብምግላጽ ካብታ ዝተጻዕኑላ መርከብ ንምውራድ ፍቓደኛታት ከምዘይኾኑ ይገልጹ።
ደቂ ኣምላኽ ናብተን ኣዋልድ ሰብ ምስ ኣተዉ፡ ንሳተን ከኣ ምስ ወለዳሎም፡ በቲ ዘበን እቲ፡ ብድሕሪኡ ድማ፡ ኣብ ምድሪ ንጉዓት ሰባት ነበሩ። እቶም ካብ ጥንቲ ስሙያት ዝነበሩ ጀጋኑ ሰባት እዚኣቶም እዮም።
እግዚኣብሄር ከኣ፥ ንሰብ ስለ ዝገበርክዎ ተጣዒሰ እየ እሞ፡ ንዝፈጠርክዎ ሰብ፡ ካብ ሰብ ክሳዕ እንስሳ፡ ክሳዕ ለመምታ፡ ክሳዕ ኣዕዋፍ ሰማይ ድማ ካብ ዝባን ምድሪ ኽድምስሶም እየ፡ በለ።
ንስኻ ብህይወት ምእንቲ ኽትሕልዎምሲ፡ ካብ ኣዕዋፍ በብዓይነተን፡ ካብ እንስሳ በብዓይነቱ ኣብ ምድሪ ለመም ካብ ዚብል በብዓይነቱ ጌርካ፡ ካብ ዝዀነ ዓሌት ከክልተ ናባኻ ይእተዉ።
የውሃ መከላከያ የ LED የኃይል አቅርቦት አሽከርካሪ ቋሚ tageልቴጅ እና የወቅቱ የ LED መብራት ብርሃን ለ የግድግዳ Washer Light FT Series 6020
የውሃ መከላከያ የ LED የኃይል አቅርቦት አሽከርካሪ ቋሚ tageልቴጅ እና የወቅቱ የ LED ብርሃን አሽከርካሪ ለጋዝ ጣቢያ እና ቦይ ብርሃን FT ተከታታይ 6024
የውሃ መከላከያ የ LED የኃይል አቅርቦት አሽከርካሪ ቋሚ tageልቴጅ እና የአሁኑ የ LED መብራት መብራት ለከፍተኛ የኃይል ኢንዱስትሪ መብራት FT ተከታታይ 6028
ፍልሰት ሰባት ካብ ኣፍሪቃ ንምግታእን ኣብ ልዕሊ ሓደ ውልቀምልኪ ለውጢ ንምምጻእን ዓሊሙ ሕብረት ኤውሮጳ ኣብ’ቶም ብግዱድ ዕስክርና ዝተታሕዙ ሰባት ዝሃንጽዎም ፕሮጀክታት ሚልዮናት ዶላራት የፍስስ ኣሎ ይብል ኣብ ጋዜጣ ኒው ዮርክ ታይምስ ዝወጸ ጽሑፍ ማቲና ስቴቪስ-ግሪድነፍ። ትርጉም ምሉእ ትሕዝትኡ እነሆ፡
በጋምቤላ ኢንዘስትመንት – ለ381 ባለሃብቶች ከ45 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት ተደራርቦ ተሰጠ!! 200 ባለሃብቶች 4.96 ቢሊዮን ብር ወስደዋል- ብሩ ለታለመለት ዓላማ አልዋለም – ZAGGOLE – ዛጎል
አንድ ሺህ የሚሆኑ የትግራይ ባለሃብቶች በማንነታችን ሳቢያ ብድር ተከለከልን በማለት ለአገር ውስጥና ለውጭ መገናኛዎች አቤቱታ ባቀረቡ ሳምንት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ መንግስት አስገራሚ መረጃ ይፋ አደረገ። በመርጃው መሰረት በጋምቤላ ኢንቨስትመንት ቀልድ እንደሆነ ነው የተመለከተው። ከሚጠበቀው ስራ 15 በመቶ የሚሞላው እንኳን ተግባር ላይ እንዳልዋለ ነው የተዘገበው።
በጋምቤላ በእርሻ ልማት ስም ሊተኩ የማይችሉ ጥብቅ የተፈጥሮ ደኖች መጨፈጨፋን፣ ባለሃብት የሚባሉት በጣውላ ንግድ ላይ መሰማራታቸው፣ ከልማት ባንክ የተወሰደ ብድር ለሌላ ተግባር እንደሚውልና ስራው በአግባቡ ተጠንቶ የሚተገበር ባለመሆኑ ጥንቃቄ እንዲደረግ ሃሳብ ሲሰጥ ነበር። ከዚህም በላይ ለማይጨበጥ ልማት የሚፈናቀለው ህዝብ ጉዳይ ቅድሚያ ግምት ውስጥ እንዲገባም በተደጋጋሚ ሲወተወት ነበር።
ጠ/ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ ባዘዙት መሰረት የተጠና ጥናትን ተንተርሶ የፋ የሆነው ዜና ብር በልተው በስፋራው የሌሉ ” ባለሃብቶች” መኖራቸው፣ በብድር የተወሰደ ብር ለሌላ ተግባር መዋሉ፣ መሬት ተደራርቦ እንደሚሰጥ፣ በጥቅሉ በክልሉ ያለው ኢንቨስትመንት የጨነገፈ እንደሆነ የሚያመላክት ሆኗል። ዘግባው የፋና ብሮድካስቲንግ ነው ከዚህ በታች እንዳለ ቀርቧል።
አዲስ አበባ ፣ ታህሳስ 10 ፣ 2009 (ኤፍ ቢ ሲ) በጋምቤላ ክልል ለሰፋፊ እርሻዎች ከተሰጠ 630 ሺህ ሄክታር መሬት ውስጥ ወደ ልማት መግባት ከነበረበት መሬት ወደ ስራ የገባው ከ15 በመቶ አይበልጥም ተባለ።
በሰፋፊ እርሻ ዘርፍ የሚታየውን ክፍተት ለመቅረፍ፥ ባለፈው አመት የካቲት ወር ጠቅላይ ሚኒስትር ሀይለማርያም ደሳለኝ በዘርፉ ላይ ያሉ ችግሮች ተለይተው እንዲጠኑ ትዕዛዝ አስተላልፈው የጋምቤላ ክልል ተመርጦ ጥናት ተደርጎበታል።
በጥናቱ 14 ባለሙያዎችን ጨምሮ የእርሻና ተፈጥሮ ሀብት ሚኒስቴር፣ የግብርና ኢንቨስትመንትና መሬት አስተዳደር ኤጀንሲ፣ የኢትዮጵያ ልማት ባንክ እና የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ተሳትፈውበታል። የጥናቱ ሪፖርት እንደሚያሳየውም በክልሉ በሰፋፊ እርሻዎች ላይ ያለው ችግር እጅግ ከፍ ያለ ሆኖ ተገኝቷል፤ ዘርፉም ውጤታማ አልሆነም ለማለት ያስደፍራል።
ከዚህ ቀደም ከ780 በላይ ባለሃብቶች በክልሉ እንደተሰማሩ ቢጠቀስም፥ በጥናቱ ግን በዘርፉ የተሰማሩ ባለሃብቶች ቁጥር 623 መሆኑ ተረጋግጧል፤ የቁጥሩ መዛነፍ ከመረጃ ልውውጥ ክፍተት የመጣ መሆኑም በጥናቱ ተጠቁሟል።
ከ630 ሺህ በላይ ሄክታር መሬት ውስጥ 15 ነጥብ 5 በመቶው ብቻ ወደ ልማት መግባቱ እንደተረጋገጠ፥ የግብርና ኢንቨስትመንትና መሬት አስተዳደር ኤጀንሲ ዋና ዳይሬክተር አቶ አበራ ሙላት ለፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ተናግረዋል። ይህ ከዘርፉ ይጠበቅ ከነበረው አንጻር አነስተኛ ሲሆን፥ የባለሃብቶች አቅም በደንብ አለመታየቱ፣ በዘርፉ ላይ ያላቸው ልምድም ሆነ ብቃት ከግምት ውስጥ ከማስገባት አንጻር ከፍተት መኖሩም በጥናቱ ተረጋግጧል።
ከዚህ ባለፈም ባለሃብቶችን ከመደገፍ አንጻር ብዙ እየተሰራ አለመሆኑም ተጠቅሷል፤ በነጻ መሰጠት ያለባቸው መንግስታዊ አገልግሎቶችም እጅ መንሻ ስለሚጠየቅባቸው በሚፈለገው ፍጥነት መሄድ አለመቻሉም ነው የተነገረው። ለባለሃብቶች የተሰጠ መሬት መደራረብም በጥናቱ በዋና ችግርነት ተነስቷል።
ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ከዚህ ቀደም በሰራው ዘገባ በክልሉ 43 ባለሃብቶች መሬት ተደራርቦ ተሰጥቷቸው በዚህ መሬት ላይም የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ብድር መስጠቱን መዘገቡ ይታወሳል። በቅርቡ የተሰራው የጥናት ውጤት ደግሞ ከ623 ባለሃብቶች ውስጥ ለ381 ባለሃብቶች የተሰጠው ከ45 ሺህ ሄክታር በላይ መሬት ተደራርቦ እንደተሰጣቸው የሚያሳይ ሲሆን፥ በዚህ ሳቢያ በባለሃብቶች መካከል ግጭት እየፈጠረ ስራን በእጅጉ እንዳስተጓጎለ ተገልጿል።
በክልሉ በግዙፍ እርሻ ኢንቨስትመንት ከተሰማሩ 623 ባለሃብቶች መካከል 200 ባለሃብቶች ከኢትዮጵያ ልማት ባንክና ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ብድር የተጠቀሙ ናቸው፤ በአጠቃላይም 4 ነጥብ 96 ቢሊየን ብር ተፈቅዶላቸዋል። ብድሩ ለመሬት ልማት፣ ለማሽነሪ ግዥ፣ ለካምፕ ግንባታ እና ለስራ ማስኬጃ የተሰጠ ሲሆን፥ ከአጠቃላዩ ብድር ውስጥ 1 ነጥብ 99 ቢሊየን ብሩ ለመሬት ልማት ተብሎ ለ194 ባለሃብቶች ተሰጥቷል።
በዚህ ገንዘብ 314 ሺህ 645 ሄክታር መሬት እንዲያለሙ ቢጠበቅም ባለሃብቶቹ ያለሙት ግን 55 ሺህ ሄክታሩን ወይም ከሚጠበቀው 18 በመቶውን ነው፤ 47 ሺህ ሄክታሩ ደግሞ ገና በምንጣሮ ላይ ይገኛል ተብሏል። በክልሉ ከሚገኙ 623 ሰፋፊ እርሻ አልሚዎች መካከል 242 ከቀረጥ ነጻ ተጠቃሚዎች ናቸው።
ባለሃብቶቹ 565 ትራክተር እንዳስገቡ ቢገልጹም 312 ትራክተር እንዲሁም አለ ከተባለው 731 ማረሻ 523 ብቻ መስክ ላይ መገኘቱ በሪፖርቱ ተመልክቷል። እንዲሁም በክልሉ በኢንቨስትመንት ላይ አሉ የተባሉ 29 ባለሃብቶች በስፍራው አልተገኙም፤ ይህም ተጨማሪ ማጣራትን ይጠይቃል ተብሏል።
እነዚህ በዋነኝነት የተለዩ ችግሮች ናቸው፤ ለባለሃብቱ መሬት ከመተላለፉ በፊት ጥብቅ ማጣራት እንዲካሄድ ማድረግ ደግሞ በመፍትሄ አቅጣጫነት ተቀምጧል። በዘርፉ ላይ ያልተገቡ አሰራሮች እንዲስተዋሉ አስተዋጽኦ የነበራቸው ሰዎችም እርምጃ እየተወሰደባቸው መሆኑ ተነግሯል።
ካለፈው አመት ጀምሮ በዘርፉ ላይ ጥናት እንዲደረግ በሚል የልማት ባንክ ብድር እንዲቆም ተደርጎ ነበር፤ አሁን ላይ ባንኮች አሰራራቸውን ፈትሸው ወደ ብድር እንዲመለሱ ተብሏል። በተለይ ልማት ባንክ ሲሰጠው የነበረው ብድር በሁሉም ክልል ተቋርጦ ስለነበር ባለሃብቶች ላይ ጫና አሳርፎ ስለነበር አሰራሩ ተመርምሮ እንዲቀጥል ነው መንግስት የወሰነው።
ኒኮላስ ዴሞራንድ በፈረንሣይ ኢንተር 7/10 ተቀብለው ፣ የምጣኔ ሀብት ምሁራን ክበብ ፕሬዝዳንት ፣ ዣን ሄርቬ ሎረንዚ የፓሪስ-ዳውፊን ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰር እና የኦፌንስ ፕሬዝዳንት ዣን ፖል ፊቱሲ ፣ በሳይንስ ፕሮፌሰር በስልክ ይቀበላሉ ፡፡ ፖ (ከቀኑ 08 20 - ህዳር 26 ቀን 2009)
ከሐምሌ 15 ጀምሮ በባቱ ከተማ የተካሄደው ውድድር በአራት ምድብ ተከፍሎ በ16 ክለቦች መካከል ቁጥሩ በርካታ ተመልካች በተገኘበት በድምቀት ሲካሄድ ቆይቶ የሩብ ፍጻሜ ደረጃ ላይ ደርሷል፡፡
በውድድሩ 24 ጨዋታዎች የተካሄዱ ሲሆን 64 ጎሎች ከመረብ አርፈዋል፡፡ በአማካይ 2.67 ግቦች በየጨዋታው ያርፋሉ ማለት ነው፡፡ ከግቦች ጋር የሚስተካከል 61 የቢጫ ካርድ እና 2 ቀይ ካርዶችም ተመዝግበዋል፡፡
በውድድሩ 6 ክለቦች ወደ ከፍተኛ ሊግ የሚሻገሩ ሲሆን ነገ እና ከነገ በስቲያ የሚደረጉትን የሩብ ፍፃሜ ጨዋታዎች የሚያሸንፉ ክለቦች በቀጥታ ወደ ከፍተኛ ሊግ ማለፋቸውን ያረጋጋግጣሉ፡፡
የሩብ ፍጻሜ ተሸናፊዎች ወደከፍተኛ ሊግ ለመግባት በድጋሚ እጣ ወጥቶላቸው እርስ በእርስ የሚጫወቱ ሲሆን የሚያሸንፉ ሁለት ክለቦች 5ኛ እና 6ኛ ሆነው ከፍተኛ ሊጉን ይቀላቀላሉ፡፡
የተወለደው አዲስ አበባ ካሳንችስ አካባቢ ነው። ከጅማ ዩኒቨርስቲ በኢኮኖሚክስ የመጀመሪያ ድግሪው ማግኘት ችሏል። በአሁን ወቅት ደግሞ በቢዝነስ አድሚኒስትሬሽን ኹለተኛ ድግሪው ለማግኘት በመማር ላይ ይገኛል። ባሳለፈውነ ሳምንት ደግሞ ማስተር ካርድ ፋውዴሽን ከቦቢ ፓውል ፎቶግራፊ ባዘጋጀው ‹አፍሪካን ኢን ኮንቴክስት› ተብሎ በተሰየመው የፎቶግራፍ ውድድር ላይ ኢትዮጵያን ወክሎ ማሸነፍ ችሏል – ይሥሐቅ ልሳነ ክርስቶስ።
ከጅማ ዩኒቨርስቲ ‹በኢኮኖሚክስ› ከተመረቀ አራት ዓመታትን ያስቆጥረው ይሥሐቅ በቪዲዮግራፊ፣በዳይሬክቲንግ ወይም ደግሞ በፎቶግራፍ ለመሰማራት ፍላጎት እና እቅድ ነበረው። ድንገት የጀመረው የፎቶግራፍ ሥራው ግን ከመውደዱ በተጨማሪም ወደፊትም ደስተኛ ሆኖ እንደሚሰራበት በማመንም የትኞቹንም ትምህርት ቤቶች ደጅ ሳይረግጥ በኢነተርኔት በሚሰጡ የቀጥታ ትምህርቶችን በመከታተል ራሱን አስተማረ።
ታሪካዊ እና ዶክመንታሪ (ዘጋቢ ) ፎቶዎችን ማንሳት አብዝቶ የሚወደው ይስሐቅ ለወደፊት ብዙ ዓላማ አለውና ራሱን ከማስተመር አልፎ ተርፎም ራሱን ለውድድርም ማዘጋጀት ጀመረ።
ታዲያ እዚህ ጋር ለይስሐቅ አንድ አጋጣሚ ተፈጠረለት እሱም በአፍሪካ ትልቅ ቦታ የሚሰጠው የአዲስ ፎቶ ፌስት ወድድር ሲሆን ያነሳቸውን ፎቶዎች ላከ ፎቶዎቹም ተመረጠለት። በምላሹም ለእሱ እና መሰል ተወዳዳሪዎች የስልጠና ዕድል ተመቻቸላቸው።
‹‹በስልጠናው ላይም በአንድ ርዕሰ ጉዳይ ላይ የፎቶ ግራፍ ፕሮጀክት እንዴት እንደሚሰራ ተምሬያለሁ። የተሻለ ትምህርት ለመጀመሪያ ጊዜ ወስጃለሁ›› ነው ያለው ወጣቱ የፎቶግራፍ ባለሙያ ይስሐቅ ለአዲስ ማለዳ ሲያስረዳ።
ከወራት በፊትም ማስትካርድ ፋውንዴሽን እና ቦይፖል በጋራ በመተባበር አንድ የፎግራፍ ውድድር አዘጋጁ። ኹለቱ ተቋማት ያዘጋጁት ውድድር አፍሪካ የኮቪድ19 ወረርሽኝ (ኮሮናን) እንዴት በጥንቃቄ እንዳሳፈቸ የሚያሳይ ፎቶግራፍ ማወዳደር ነበር ።ይህ ውድድር ራሱን በራሱ ለማስተማር ሲጥር እና ሲሞክር ለነበረው ይስሐቅ አንዳች እንድልን ይዞለት የመጣ ይመስላል።
አሁን አሁን እንዲህ ዓይነት ማስታወቂያዎች ነገሬ ብሎ የሚመለከት እና የሚከታተል ካለም በማኅበራዊ ትስስር ገጾች በስፋት የመታየታቸው ዕድል ሰፊ ነው። ዕድል ወደ ይስሐቅ በጣም እየቀረበችም ይመስላል። ከማኀበራዊ ትስስር ገጾች አንዱ በሆነው ኢንስታግራም ይህን ማስታወቂያ ተመለከተች ተመልክታም ዝም አላለችም እንዲወዳደርም ነገረቸው እንጂ -የይስሃቅ ጓደኛ ቢታንያ።
ይህን መልዕክት የደረሰው ይስሐቅ ቀድሞ ተዘጋጅቶበት የነበረውን ሥራውን መላክም ቻለ። ‹‹የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ሃይማኖታዊ ሥነ ሥርዓቱ እየተካሄደ በጥንቃቄ እዴት እንዳሰለፈወችው በቦሌ መድሃኒዓም ቤተ ክርስትያን በመገኘት እንዴት እንዳሰለፈች የሚያሳ ፕሮጀክት መስራቴን የምታውቀው ቢታኒያ በላከችልኝ ሊንክ (ማስፈንጠሪያ) ያሉኝን መረጃዎች ላኩኝ በኋላም ከኢትዮጵያ እኔ አሸንፌያለሁ ›› ሲልም ለአዲስ ማለዳ የተወዳደረበትን መንገድ አስታውሷል።
ይስሐቅ ለመወዳደር ከቀረቡት መስፈርቶች መካከል ሲያስታውስ ‹‹ፎቶ ግራፎቹ ጥሩ ታሪክ የሚናገሩ መሆን አለባቸው ሥላለው ሁኔታ መግለጽ የሚችሉ ሲሆን ሌሎቹ ደግሞ ሙያዊ መስፈርቶቹን ጨምሮ ከጥራቱ ባሻገርም አፍሪካ ኮቪድን እንዴት እንዳሳለፈች የሚገልፅ መሆን ነበረበት።››
እዚህ ወድድር ላይ ኹለት ፎቶግራፎችን መላክ ይጠበቃል። ይስሐቅ ወደ ስድስት ወራት ገደማ በኮቪድ ላይ ያተኮረ ፕሮጀክት ያዘጋጀ ሲሆን በዚህም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያ እንዴት ኮቪድን አሳልፋለች የሚለውን ለማሳየት ከሁለት ሺ በላይ ፎቶዎች በማንሳት በአዲስ ፎቶ ፌስት ለማሳየት እንዲሁም ለመማሪያ የተነሱ ነበር።
እንዲህ ዓይነቶቹ ሽልማቶች ከገንዘብ በተጨማሪም ሥራዎች ተቀባይነት እንዲያገኙ እና የተሰሩ ሥራዎችን በማስተዋወቅ በኩል እንዲሁም ለሌላ ሥራም ይሁን ውድድር ጉልበት አቅምም ይፈጥራሉ። ‹‹ሽልማቱ ለእኔ ብዙ ነገር ነው። ኢትዮጵያን ወክዬ መስራቴም ደስ የሚል ነገር ነው። አገራችን ኮሮናን እንዴት እንዳሳለፈች የሚያሳይ ፎቶዎቼምኤግዚብሽን ላይ ይቀርባሉ።ደግሞም የገንዘብም ሽልማት ነበረው። ከአዘጋጆችም ጋር ቢሆን የእኔ ፎቶግራፎች በኬንያ ኤግዚቢሽን ላይ እንደሚታይም ተነጋግረናል። ከዚህ በተጨማሪም ኬንያ ሄጄ የእነሱን ባህላዊ ነገራቸውን በሌላ ሰው እንዲሰራ ፍላጎት እንዳላቸው ገልጸውልኛል። ዶክመንታሪም ፎቶ (ዘጋቢ) እንደምሰራም ነግረውኛል ›› ይስሐቅ ይህን ያለው ከሽልማቱ ጋር ተያይዘው ስለመጡት መልካም ነገሮች ሲጠቅስ ነው ።
ሽልማቱን የተቀበለው ይስሃቅ ሲናገር ገንዘቡ 2መቶ ዶላር ይሁን እንጂ ከገንዘቡ ውጭ ሽልማቱ ተከትለው የሚመጡ ብዙ ነገሮች እንዳሉ በመናገርም ሥራው ተቀባይነት ማግኘቱ እንዲሁም እውቅና መሰጠቱም ቢሆን በጣም እንዳስደሰተው ይናገራል ‹‹ ብዙ አገራት የሚወክላቸው ሥራ አለን ብዬ አላስብም።ኢትዮጵያ ግን በዛ ፎቶግራፍ ማሳየቱ ትልቅ ደስታ ፈጥሮልኛል። በተጨማሪም ያ ፎቶ (ያሸነፈበት ፎቶ ) ባይኖር ኮቪድን እንዴት እንዳሰለፍን የሚወክል ነገር ላይኖር ይችላል። ከዚህ በተጨማሪም እኔ የኢትዮጵያን ነገር እንዳያሳይ አድርጎኛል። ከኢትዮጰያ ውጭ በዓለም አቀፍ ደረጃ መወዳደር እንድችልም አድርጎኛል ።››
በፎቶ ግራፍ ውድድር ላይ አሸንፋለሁ ብሎ መጠበቅ ከባድ እንደሆነ የሚገልጸው ይስሃቅ ብዙ ሠዎች ለመወዳደር ሥራዎቻቸውን ያስገባሉ ሲልም ይጠቅሳል። ቢታንያን በተደጋጋሚ የሚያመሰግነው ወጣቱ ተሸላሚ ‹‹ቢታንያ ተወዳደር ብላኝ ተወዳደርኩ በኋላ ደግሞ ማሸነፌ ተነገረኝ ግን እንዳሸነፍኩ ሲነግረኝ ማሸነፍ ብቻም ሳይሆን ለወደፊት ከእኔ ጋር መሥራት ፍላጎት እንዳላቸው በመግለፅ ጭምር ነው።›› ሲልም ይሰማል።
የሽልማቱ ሙሉ ሂደት የተጀመረ ከኹለት ወራት በፊት የነበረ ሲሆን ውጤቱ የተነገረው ደግሞ ከሳለፈውው ሳምንት ጀምሮ ነበር።ይስሐቅን ለሽልማት ያበቃው ፎቶ አንድ ዲያቆን በቦሌ መድኒዓለም ቤተክርስትያን መግቢያ በር ላይ በመሆን የፊት ጭምብል ወይም ማስክ አድርጎ ሙዳይ ምጸዋት ለመቀበል ተቀምጦ የሚያሳይ ፎቶግራፍ እንደሆነም አዲስ ማለዳ ለመረዳት ችላለች።
ከተነሱት ፎቶግራፎች ውስጥ ለውድድር ይሆና ብሎ መለየትም በራሱ ከባድ እንደሆነ የሚያነሳው ይስሐቅ ይሁን እንጂ ይላል እኔን በማገዝ በኩል የፎቶግራፍ ባለሙያ የሆነው አሮን ስሜነህ ካለው የተጨናነቀ እና የተጣበበ ጊዜ ውስጥ ጊዜውን መስዋዕት አድርጎ ፎቶግራፎች በመምረጥ ለአሸናፊነት እንድበቃ ድጋፍ አድርጎልኛል ሲል በምስጋና ነው የሚገልጸው።
ኮቪድ እንደ አንድ ጉዳይ ብቻ በመያዝ የተለያዩ ፎቶግራፎችን ሲያስቀር የነበረው ይስሐቅ ከዚህ ጎን ለጎንም የኢትዮጵያ የተለዩ ገጽታዋን የሚያሳዩ ፎቶዎቸን በማንሳት ምስሎችን ያስቀራል። የበለጠም የማስቀረት ዓላማ እንዳለውም ለአዲስ ማለዳ ይናገራል። ጨምሮም ይህንን ብሏል ‹‹ዓላማዬም የኢትዮጵያን ልዩ የሆነውን ገጽታ ማሳየት ነው። ለምሳሌም የገና በዓል፣የጥመቀት፣ የአደዋን በዓልን በተመለከተ በተከታታይ ፎቶግራፎችን አነሳለሁ። እንደውም የጥምቀት በዓልን የሚያሰዩ ፎቶችን ለሦስት ዓመታ አንስቻለሁ። ዓለም ስለኢትዮጵያ የማያውቀውን ገጽታም ለማሳየት እቅድ አለኝ።ከዚህ ውጭም በከተማው ላይ ያለውን እኛል ሊያሳዩ የሚችሉ አኗኗራችን አስመልክቶም ነገሮችን ዶክመንት አደርጋለሁ (እሰበስባለሁ)። ይህንንም በመውዳደራቸው ውደድሮች ላይ ጭምርም እንደ አንድ ግብዓት አስገባለሁ።›› ብሏል።
በአንድ ወቅት ወደ ሰሜን ተራራ የመሄድ እድል እንደገጠው የሚገልጸው ይስሐቅ፤ አኗኗራቸው እንዴት እንደሆነ ጥንካሬያቸውንም ጭምር ሊያሳዩ የሚችሉ ነገሮች እንዳሉ በመጠቆም ከዚህ በኋላ በስፋት ወደ ክፍለ አገር በማቅናት ብዙ ያልታዩ ነገሮች በፎቶ አማካኝነት የማሳየት አላማው እንዳለውም ነው የሚጠቅሰው።
ከይስሐቅ ጋር ያለን ጨዋታ ቀጥሏል ባለሙያው የፎቶግራፍ ስራውን የሙሉ ጊዜ በመስጠት ሳይሆን ባለው ትርፍ ሰዓት እየሰራ ሲሆን በተመረቀበት የሙያ ዘርፍም እየሰራ ይገኛል። በአሁን ወቅት ደግሞ ኹለተኛ ድግሪውን በቢዝነስ አድሚኒስትሬሽን እየተማረም ይገኛል ። ትምህርቱ ሲያጠናቀቅም ወደ ፎቶግራፍን ሙያውን የሙሉ ጊዜ ሥራው ለማድረግ ዕቅድ እንዳለውም ይጠቅሳል።
ከአዲስ አበባ ወጣ በማለትም በየክፍለ አገሩ በመጓጓዝ የተለያዩ ፎቶዎችን በማንሳት ፎቶግራፍን ወደ ሙሉ ጊዜ ሥራ ለማድረግ ዓላማን አንግደቦ በእቅድ ላይ ተመስርቶ ሥራውን ጎን ለጎን እየሠራ ይገኛል።
የኮቪድ 19 ወረርሽኝ ከተከሰተ በኋላ በአትዮጵያም ይሁን በሌሎች የዓለም አገራት ያልጎዳው ዘርፍ አለ ብሎ ለመናገር አዳጋች ይሁን እንጂ በተቃራኒው ደግሞ የከፈታቸው የሥራ ዕድሎች እንዲሁም ክስተቱን እንደ ጥሩ እና መልካም አጋጣሚዎች የተጠቀሙበት ግለሰቦችም ይሁኑ የተለያዩ ተቋማት ስለመኖራቸው አይሸሸግም። ከነዚህ ግለሰቦች ውስጥ ተጠቃሹ ደግሞ አንዱ ይስሐቅ ነው።
ከከባድ ሁኔታ ውስጥ ጥሩ ነገር ማውጣት ብሎም አጋጣሚ መቀየርም ይቻላል ብሎ ያምናል -ይስሐቅ። ‹‹ኮቪድ የሁላችንም ሕይወት ከባድ አድርጎታል።የብዙ ሰዎችን ሕይወት ጭምር ነጥቋል። እንደ ፎቶግራፍ ባለሙያም ሕይወታችንን ከባድ አድርጎታል። ከኮቪድ በፊት ታሪካዊ ፎቶዎችን ለማንሳት ብሎም በየመንገዱ ያሉ እንቅስቃሴዎችን የሚያሳይ ፎቶዎችን ማንሳት ለእኛ በጣም ቀላል ነበር። ሠዎች በነጻነት በየመነገዱ ይታዩም ነበር በኋላ ደግሞ እንደፈለጉ እንዳይንቀሳቀሱ ማድረጉም ለእኛ ፈታኝ ሆኖብን ነበር›› ይቀጥልና እንዲህል ሲል ያክላል እንዲህ ዓይነት ችግር ሲገጥመን ለተሻለ አጋጣሚ መጠቀም ያስፈልጋል።
በማለት ፎቶግራፎችን ሲያነሳ የነበረበት የቤተክርስትያኑን ሁኔታ ምሳሌ በማድረግ ጠቅሳል። በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ስንመለከት ከመግቢያ በር ጀምሮ እስከ ቤተ መቅድስ ድረስ የመሳለም ሥርዓት አለ ይህም እውነትን የሚፈታተን ነገር ነበር። በጤና ባለሙያዎች በተቀመጠው መመሪያ መሠረት እና በአባቶች ምክር በኩል በተሰጠው ነገር ይህንነ ነገር እንዴት እያሳለፈች እንደነበር ማሳየት ችያለሁ ይላል። ‹‹ኮቪድ ይህንን ነገር እንዳሳይ ስለረዳኝ አመሰግናለሁ አይባልም ግን አጋጣሚውን እና ሁኔታውን ግን ተጠቅሜበታለሁ›› በማለት ነበር በሳቅ በታጀበ ንግግሩ ለአዲስ ማለዳ የገለጸው።
የኮቪድ ነገር አሁንም መቋጫ አልተገኘለትም። ከኮቮድ 19 ወረርሽኝ ጋር ተያይዞ የተለያዩ ፎቶ ግራፍ በማንሳት ላይ የሚገኘው ይስሐቅ ቀጣይ እቅዶቹንም ሲገልጽ በተለይም ከተለያዩ የሃይማኖት ተቋማት ውስጥ የፕሮቴስታንት፣ የእስልምና እምነት ተቋም በኮቪድ ምክንየት ዝግ ነበሩ። አሁን ላይ ግን ተቋማቱ በመከፈታቸው የካቶሊክ ተቋምን ጨምሮ እንዴት እንዳሰላፉ በፎቶግራፍ የማሳት ዕቅድ እንዳለውም ያስረዳል።
ከእምነት ተቋማት ውጭ የተለያዩ አካባቢዎች ለምሳሌ አራት ኪሎ እና ሌሎች ቦታዎችን ጨምሮ ድሮ ከነበሩ ፎቶዎች ውጭ አሁን ላይ ያለውን ሁኔታ የሚያሳይ ፎቶግራፍ ለማንሳት በግሉ ማሰቡንም አልሸሸገንም።
ፎቶ ግራፍ ያለውን ነባራዊ ሁኔታ አጉልቶ የሚያሳይ ነገር እንደሆነ ቢታወቅም በአገራችን ከኮቪድ ጋር ያለውን ጥንቃቄ ከዕለት ዕለት እየቀነሰ ስለመምጣቱም በግልጽ የሚታይ ነገር እንደሆነም ማንሳት ይቻላል። ይሁን እንጂ እንደነዚህ ዓይነቶቹን ክፍተት ከማሳየት ይልቅ ያለውን በጎ ጎን በማሳየት ሰዎች ላይ ተፅዕኖ ማሳደር እንደሚቻል ይስሐቅ ያስረዳል ።
በኪነጥበብ ዘርፍ ድጋፍ በማድረግ፣ እውቀትን በማስተላለፍ፣ መንገዶችን በማሳየት ድጋፍ የሚያደርጉ ጥቂት ሰዎችን ማመስገን ያስፈልጋል። በኪነጥበብ ዓለም ላይ እንዲህ ዓይነት ሰዎች ምስጋና እንዲደርሳቸወ እንዲሁም ቁጥራቸው እንዲበዙም ምኞቱ ነው። ድጋፍ ያደረጉለትንም ሰዎች አመስግኗል- ተሸላሚው የፎቶግራፍ ባለሙያ ይስቅ ልሳነ ክርስቶስ።
ኣዲስ ኣበባ፣ 16 ጥሪ፣ 2013 ዓ ም(ኤፍ ቢ ሲ)ልዕሊ 750 ነበር ኣባላት ዕጡቓት ፍሉይ ሓይሊ፣ ፖሊስን ሚኒሻን ህወሓት ኣባላት ኣብ ዓፋር ኣዋሽ ኣርባ ናይ ተሃድሶ ስልጠና ይወስዱ ኣለው።
በአነስተኛ ደረጃ እና በጣም በአካባቢያዊ ሁኔታ ኢንትሮፊው ሊቀለበስ ይችላል ፣ በሌላ በኩል ደግሞ በዓለም አቀፍ ደረጃ ሊጨምር ይችላል ፡፡ ሆኖም ግን ፣ ይህ ጭማሪ የማይለዋወጥ ነው የሚል ምንም ነገር የለም ፣ በተለይም በአጽናፈ ዓለም ወይም በኳንተም ስበት ዑደት ውስጥ
ከተለያዩ ፕሮግራሞች ጋር በመስራት ሁል ጊዜም ግራ የመጋባት እድል ይኖርዎታል ፣ እናም በዚህ ምክንያት የስፖርት ትምህርት ቤቱ ሥራ በቀላሉ ይረበሻል። ሁላችንም አንድ ሁለንተናዊ የስፖርት ትምህርት ቤት መርሃግብርን እንፈልጋለን ፣ ይህም ሁሉንም የስፖርት ትምህርት ቤት የሂሳብ አያያዝ ተግባራት ይኖሩታል ፡፡ እንደዚህ ባለው ተቋም ሥራ ውስጥ ጥቅም ላይ መዋል ካለባቸው የተለያዩ ሥራዎች ጋር አብሮ ለመስራት የተነደፈ የዩኤስዩ-ለስላሳ የስፖርት ትምህርት ቤት ፕሮግራም ነው ፡፡ እያንዳንዱን እርምጃ በተናጥል በትክክል በመቆጣጠር በስፖርት ት / ቤቱ አያያዝ በሂሳብ እና በአመራር መርሃግብሩ ብዙ ዕድሎች እና ተግባራት በመታገዝ ሊከናወን ይችላል ፡፡ የስፖርት ት / ቤቱ መርሃግብር አጠቃቀም ቀላልነት በቀላል በይነገጽ ውስጥ ሲሆን በውስጡም 3 ዋና ትሮችን ብቻ ይጠቀማሉ-ሞጁሎች ፣ ማውጫዎች እና ሪፖርቶች ፡፡
የስፖርት ትምህርት ቤቱ ራስ-ሰርነት ለወደፊቱ ትልቅ እርምጃ ነው ፡፡ በስፖርት ት / ቤት ውስጥ እንደ ወርሃዊ የገንዘብ ሪፖርት ያሉ ድርጊቶችዎን በተለመደው እና በአንድ ጊዜ ይከፍላሉ። የስፖርት ትምህርት ቤት አያያዝ ትኩረት ይፈልጋል ፡፡ የሚፈልጉትን መረጃ ከሞሉ በኋላ ማንኛውንም የጊዜ ሰሌዳ ፣ ዕቅዶች ወይም ሪፖርቶች በቀላሉ ይሞላሉ ፡፡ የስፖርት ትምህርት ቤቱ የሂሳብ አያያዝ እና አስተዳደር ፕሮግራም በራስ-ሰር ነው። የመረጃ ቋቱን አንድ ጊዜ ካፈጠሩ በራስ-ሰር ቁጥጥር ፕሮግራም የሚከናወኑትን ማንኛውንም ስሌቶች ፣ ዕቅዶች ወይም መርሃግብሮች በቀላሉ በአንድ ሴኮንድ ውስጥ ያገኛሉ! ይህንን የጥራት ቁጥጥር እና የንግድ አደረጃጀት ልማት መርሃግብር መጠቀም ሲጀምሩ የስፖርት ት / ቤቱ ቁጥጥር ሥርዓታዊ ነው ፡፡ በስፖርት ውሳኔዎችዎ እና በድርጊቶችዎ ውስጥ የስፖርት ት / ቤቱ ፕሮግራም ዋና ረዳት ይሆናል! ከፕሮግራሙ ጋር በስፖርት ት / ቤቱ አስተዳደር ውስጥ ምንም የተወሳሰበ ነገር የለም ፡፡ የዩኤስዩ-ለስላሳ የሂሳብ አያያዝ ስርዓት የስፖርት ትምህርት ቤት ፕሮግራምን በቀላሉ ፣ በፍጥነት ፣ በቀላሉ ለመቋቋም ይረዳዎታል!
እንዲሁም የኮምፒተር ፕሮግራሙን የሚጠቀሙት በአከባቢው ብቻ ሳይሆን በኔትወርክም ጭምር ነው ፡፡ ይህ ለሁለቱም ሥራ አስኪያጆች እና ሠራተኞች ጠቃሚ ነው - የቅርንጫፍ አውታር እንቅስቃሴዎች ተጣምረው እርስዎ ከመረጃ ቋቱ ጋር ተገናኝተው ከየትኛውም የዓለም ክፍል ሆነው ሥራውን ያከናውናሉ ፡፡ በስርዓት በይነገጽ ውስጥ ያለው እያንዳንዱ ዝርዝር የታሰበበት በመሆኑ ሁሉም ሰው በፕሮግራሙ ውስጥ መሥራት ይችላል ፡፡ ለስፖርት ት / ቤት ፕሮግራም የግል ጣዕምዎን ከግምት ውስጥ በማስገባት ሊነድፍ ይችላል - ከሃምሳ በላይ የቅጥ ገጽታዎች ይገኛሉ ፡፡ ይህንን የአስተዳደር የሂሳብ መርሃግብር ለመጫን ከወሰኑ የኩባንያውን ምስል ማሻሻል በቀላሉ ይዘጋጃል ፡፡ የሁሉም መረጃዎች ተገኝነት ፣ ትክክለኛነት እና የተሟላ መሆኑን የሚያረጋግጥ ሲሆን በአካል ብቃት እንቅስቃሴ ተቋምዎ ውስጥ የተለያዩ የስልጠና እና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ዓይነቶችን ለመቆጣጠር ቀላል ያደርገዋል ፡፡ ስለ እርስዎ ኩባንያ የሂሳብ ሪፖርቶች የድርጅቱን እንቅስቃሴ ለማቀድ እና የሽያጭ ክፍል ሰራተኞችን ለማነቃቃት ይረዳሉ ፡፡ አውቶማቲክ ከሰው ልጅ ተፅእኖ ጋር የተዛመዱ አስቂኝ ስህተቶችን ለማስወገድ ይረዳል እና የአመራሩን ውጤታማነት እና ውጤታማነት ይጨምራል ፡፡ በኩባንያዎ ውስጥ እቅድ ማውጣትና ቁጥጥርን ማካሄድ ከዓርማው ጋር አብሮ መሥራት በጣም አስፈላጊ ነው ፡፡ የኩባንያዎ አርማ በስርዓቱ ዋና መስኮት ውስጥ ሊቀመጥ ይችላል ፣ እናም በዩኤስዩ-ለስላሳ በመጠቀም በተፈጠሩ እና በሚታተሙ ሁሉም ሪፖርቶች እና ሰነዶች ላይ ይታያል። ትግበራው በእራስዎ በተቋቋመው እያንዳንዱ ሪፖርት ላይ የአካል ብቃት ማእከልዎን አርማ እና ዝርዝሮች ያክላል ፡፡ የአስተዳደር ስርዓት ባለብዙ መስኮት በይነገጽ እና ለአጠቃቀም ቀላል ነው ፡፡
ከዩኤስዩ-ለስላሳ ጋር ሲሰሩ በማያ ገጹ ታችኛው ክፍል ላይ በሚገኙ ትሮች በኩል በመስኮቶቹ መካከል መቀያየር ይችላሉ ፡፡ እንደ የሥራ ቦታዎቻችን ኢመጠጥነት እና ምቾት ያሉ ጥራቶችን እናቀርባለን ፡፡ ስራዎን የበለጠ ምቹ ለማድረግ እና የማይጠቀሙባቸውን ክፍተቶች ለማስወገድ በእያንዳንዱ ጠረጴዛ ውስጥ ማንኛውንም አምዶች በሁለት ጠቅታዎች መደበቅ ይችላሉ ፡፡ የሰራተኞች ቁጥጥር እና የስኬት ስኬት ራስ-ሰር ፕሮግራም ተጠቃሚው የአምዶችን ቅደም ተከተል በቀላሉ እንዲለውጥ ያስችለዋል - ይህ የሚከናወነው በተለመደው የመዳፊት ጠቋሚ በመጎተት እና በመጣል ነው ፡፡ ትግበራው የአምዶችን ስፋት በቀላሉ ማስተካከል ይችላል። ሶፍትዌሩ ለግብይት ዓላማዎች ሊያገለግል ይችላል - በቅንብሮች ውስጥ አርማውን ብቻ ሳይሆን ስሙን ፣ ዝርዝሮችን እና የእውቂያ መረጃዎችን መለወጥ ይችላሉ ፡፡ በእሱ አማካኝነት የደንበኞችን ካርዶች በመሙላት ጊዜ ለመቆጠብ ይችላሉ - ለማስገባት ከሚያስፈልጉት ትንሽ ለየት ያለ መግቢያን ብቻ ይገለብጡ ፣ የሚያስፈልጉትን መስኮች ይለውጡ እና ያስቀምጡ ፡፡ በዋናው ምናሌ ውስጥ ተጠቃሚው ሶስት ዋና ክፍሎችን ያገኛል - ሪፖርቶች ፣ ሞጁሎች ፣ ማውጫዎች ፡፡
ማውጫዎቹ አንድ ጊዜ ብቻ ይሞላሉ ፣ ሪፖርቶቹ በአስተዳደር ሠራተኞች (አስተዳዳሪ ወይም ሥራ አስኪያጅ) ይጠቀማሉ ፣ ሞጁሎቹም ለዕለት ሥራ ያገለግላሉ ፡፡ በስርዓቱ ውስጥ የተፈጠሩ የትምህርት ዓይነቶች ብዛት በስፖርት ተቋምዎ በሚገኙ ማህደረ ትውስታ እና ችሎታዎች ብቻ የተወሰነ ነው። አውቶሜሽን ወደፊት ነው! እና የበለጠ ተፎካካሪ ለመሆን እና ሁሉንም ተቀናቃኞች ለማለፍ በድርጅትዎ ውስጥ ለሚከናወኑ ድርጊቶች ሁሉ ሂሳብዎ ጥሩ ፕሮግራም ይፈልጋል ፡፡ በአለም አቀፍ ደረጃዎች እንደ ምርጥ ፕሮግራሞች አንዱ እውቅና የተሰጠው የእኛ የዩኤስዩ-ለስላሳ ፕሮግራማችን እንመክርዎታለን ፡፡
በህይወት ውስጥ ደስታ እና ዓላማ እንዲሰማው አንድ ሰው ዘና የሚያደርግ እና የአእምሮን ፀጥ የሚያሰኙ ነገሮችን ማድረግ አለበት ፡፡ እነዚህ ነገሮች የተለያዩ ሊሆኑ ይችላሉ ፣ ግን አንድ አለ ፣ ሆኖም ፣ እሱ ዓለም አቀፋዊ ነው እናም በዓለም ላይ ስላለው ማንኛውም ሰው ሊባል ይችላል-የስፖርት ልምምዶች ፡፡ ህያው እንድንሆን እና ሰውነታችንን በበላይነት እንድንቆጣጠር ያደርገናል። ዛሬ ብዙ ጂሞች ስላሉት ይህ የስፖርት ትምህርት ቤት ጥቅሙን እና ሁሉንም ጥቅሞቹን የሚሰጥ ነገር ይፈልጋል ፡፡ ለዚህ የሚያስፈልጉ ሁሉም ባህሪዎች እንደመሆናቸው የዩኤስኤ-ለስላሳ ከእነሱ አንዱ ሊሆን ይችላል ፡፡
ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማነ ገብረኣብን ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ከምዝተራኸቡ ወዓዊ ልሳን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣመልኪቱ።
ክልቲኦም ወገናት፣ ልክዕ ቅድሚ ሓደ ዓመት ዝጀመረ ሓድሽ ዝምድና መንግስቲ ኢትዮጵያን ፕረዚደንት ኢሰያስን፣ በጺሑዎ ዘሎ ደረጃ ክግምግሙ ምዃኖም እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ የመልክት።
ፕረዚደንት ኢሰያስ፣ ንሚኒስተራቱ እውን ከየማኸረ ብዝወሰዶ በይናዊ ውሳኔ ዝጀመረ ዝምድና ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ተኸቲሙ ዘሎ ውዕላት ዝርዝር ትሕዝቶኡ ንህዝቢ ኤርትራ ገና ብወግዒ ኣይተሓበረን ዘሎ።
እዚ ምስጢራዊ ስምምዓት ብፍላይ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ሻቕሎት ፈጢሩ ከምዘሎ በብእዋኑ ክግለጽ ዝጸንሐ ኮይኑ፣ ላዕለዎት ሓለፍትን ካድራትን እቲ መንግስቲ ንህዝቢ ኣኪቦም ኣብ ዝህብዎ ዝነበሩ መብርሂታት እውን፣ ብዛዕባ’ቲ ጉዳይ ወላሓንቲ ኣፍልጦ ከምዘይብሎም ዘርኣየ ምንባሩ እዩ ዝፍለጥ።
ኣብ 2018 መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ኣብ ዝኽበረሉ ዝነበረ ኣጋጣሚ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣብ ዝሃቦ መደረ፣ ንጻውዒት ሰላም ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ምቕባሉ ከፍልጥ እንከሎ፣ ምስቲ ረዚን ዕለት ዘይሳነ ንሓደ ክፋል ህዝቢ ኢትዮጵያ ብምንጻል ‘ጸወታ ተወዲኡ’ ክብል እዩ ተሰሚዑ።
ኣቶ የማነ ገብረኣብ ኣብዚ ናይ ኢትዮጵያ ዑደቱ ምስ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ፣ ሰላም ንምህናጽ ሓደ ዓመት እኹል ከምዘይኮነን ገና ብዙሕ ጻዕሪ ክካየድ ከምዘለዎን ገሊጹ።
ጥጥ የተደባለቀ ፍርግርግ ቀጥ ያለ ስስ አካል ብቃት የወንዶች ንግድ ሱሪ - 38 / ሰማያዊ ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
መጽናኛ የተስተካከለ ኋላ-አልባ ushሽ አፕ ላውንስ የአበባ ብሬ እና ፓንቲ አዘጋጅ - ካኪ / 85 ቢ ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
የአበባ ህትመት ረጅም እጅጌ ሸሚዝ እና ተጣጣፊ ወገብ አነስተኛ ቀሚሶች - 2 ቁርጥራጭ ስብስቦች / ኤክስኤል ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡