Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
- ማለት ሁላችንም በኢየሱስ ደም አንዴ ከኃጢአት ነጻ ወጥተናል፤የመድህን ዋስትና እስከተሰጠን ድረስ ኃጢአት መሥራትን ለምን እንተዋለን?! ይህ ለምህረት ምስክር ወረቀት ንግድ ጥሩ መግቢያ ይመስለኛል።
- እንዴት ያለ ፈጣን እርምጃ ነው? ስለ እስላም መናገር ጀመርሽ? ይህ ሁሉ አንድ መጽሐፍ ብቻ ካነበብሽ በኋላ?! ሙስሊሞች ንስሐ የሚገቡት በመነኮሳትና ቀሳውስቶቻቸው ዘንድ ነው? ከኋጢአት የመንጻት ቅዳሴ የሚደረገው እንዴት ነው?
- ምንም ዓይነት ቅዳሴ የለም፤በቀጥታ ወደ ፈጣሪ አምላክ ተመልሰህ ምህረት እንዲያደርግልህ መለመን፣ኃጢአቱን እርግፍ አድርገህ መተውና ሁለተኛ ላትመለስበት በቁርጠኝነት መወሰን ብቻ ነው።
- እኔም በበከሌ እንዳንተው በግራ መጋባት ሁኔታ ውስጥ ነኝ፤እኔን በሚመለከት የግል ጉዳይ ላማክርህ ነበር፤ስለ ቀደምከኝ ግን በሁለት ግርታዎች ላስጨንቅህ አልፈልግም።
- አንተ መርህን መጣስ እንደማትወድ ሁሉ እኔም መርሆዬን መጣስ አልሻም። በማስተምረው አብዛኛው ነገር እምነት አጥቻለሁ፣ወይ የማላምንበትን ነገር ለሌሎች በማስተማር መርሆዬን መጻረር፣አልያም የሥራ መልቀቂያ ማቅረብና ከነሱ የማገኘውን የወር ገቢ ማጣት ነው።
- ይህ ከፍተኛ ለውጥ ነው፣ባለፉት አስር ዓመታት ይህንኑ ስታስተምሪ አልነበረም? ምኑ ነው አዲስ? ሁለታችንም ሥራ ከለቀቅን በእንግሊዝም ሆነ በዓለም ደረጃ እየተባባሰ በመጣው የሥራ አጥነት ሁኔታ ውስጥ እንዴት መኖር እንችላለን?
- ልክ ነሽ፣በግርታዬ ላይ ግርታ ነው የጨመርኩት . . ደጋግሜ አስብበትና በሁለት ቀናት ውስጥ እወስናለሁ። አንቺም ከውሳኔ ላይ መድረስ አለብሽ። እውነቱን ለመናገር ሕይወት በጥቅሉ ውሳኔ ናት . .
‹‹ሰባተኛው ዙር ፦ አንድ ችግር ስለ አጋጠመኝ ለስድስተኛው ዙር ምላሽ ከመስጠታችሁ በፊት ምክር እንድትሰጡኝ ወደድኩ። ችግሩ በአጭሩ ፦ ቁሳዊ ሕይወቴ ቢጎዳም ለመርሆዎቼ ታማኝ ልሆን? ወይስ መርሆዎቼን ረግጬም ቢሆን ለጥቅሜ ትኩረት ልስጥ? ራሳችሁን በኔ ቦታ አድርጋችሁ በመውሰድ መልሳችሁ ግልጽና ቀጥተኛ እንዲሆን ምኞቴ ነው። ግላዊ ጥቅሞችና መርሆዎች የማይጋጩበትና የሚጣጣሙበት መንገድ ይኖር ይሆን?
መልእክቱን ከላከ በኋላ የቶምን የፌስቡክ ገጽ ከፈተ፤ወደ ቀድሞ ቦታው ተመልሶ አገኘው። በገጹ ላይ ታትመው ለነበሩ ሐሰተኛና ቆርጦ ቀጠል ፎቶዎች ይቅርታ የሚጠይቅ ጽሑፍ ተለጥፎአል . . ቶም የፌስቡክ ሂሳቡን ለማስመለስና ከበራድ ጋር የነበረውን ችግር ለመፍታት የቻለ መስሎ ስለታየው ትንሽ እፎይታ ተሰማው። ከዚያም የአደምን ገጽ ከፈተ፤‹‹የመታደልን መንገድ ለመገለግ ከተሰማራው ወዳጄ የሚቀሰሙ ትምርቶች 4›› በሚል ርእስ አዲስ መጣጥፍ ተለጥፎ አገኘ
1.የሰው ልጅ ማወቅ የሚያስፈልገው ነገር ከማወቅ ይልቅ የማያስፈልገውን ነገር ማወቅ ይቀለዋል። የመታደልን መንገድ ከማወቅም ያለ መታደልን መንገድ ማወቅ ይቀለዋል። አዲስና መሰረታዊ ለውጥ ውስጥ ማለፍ ለማንም ቢሆን አስቸጋሪ ነው።
2.የትኛውም ብርቱ ውሳኔ ድፍረትና ጀግንነትን ይጠይቃል። ጀግንነት ለማንኛውም አመለካከታዊ፣ወታደራዊ ወይም ስነ ምግባራዊ ስኬት ወሳኝ ነጥብ ነው። ወዳጄ ያለ ጥርጥር ጀግና ነው፣ነገር ግን አሁን ከቀድሞው የበለጠ ጀግንነት ያስፈልገዋል። እናም እንደዚያ መሆን ይችል ይሆን?
3. ወዳጄና በዙሪያው ያሉት ብዙም ትኩረት በማይሰጡትና ልብ በማይሉት የለውጥ ሂደት ውስጥ ናቸው። ይህም አስገራሚ ነገር ነው። እስካሁን ድረስ እኔ ሙስሊም መሆኔን አያውቅም። በጣም የሚቀርቡት ሰዎችም እንደሱ በከፍተኛ የለውጥ ሂደት ውስጥ መሆናቸውን ሲያውቅ መገረሙ አይቀሬ ነው።
4. ወዳጄ ለመማር ጉጉና ታታሪ ቢሆንም እስላምን የማወቅና የመመርመር ውሳኔ ላይ በቀላሉ አልደረሰም። ምናልባት ለዚህ መንስኤው በመገናኛ ብዙኃን በእስላም ላይ የሚነዛው ሰፊ ውዥንብር ሊሆን ይችላል። በከፊል ደግሞ ሙስሊሞች ራሳቸው ማድረግ የሚገባቸውን ባለ ማድረጋቸውና በስህተቶቻቸው ምክንያት ሊሆንም ይችላል።
አሁንም ቢሆን ወዳጄ በመታደል መንገድ ፍለጋ ጉዞውና ለትላልቆቹ የሕይወት ጥያቄዎች መልስ ለማግኘት በመጨረሻዎቹ ምዕራፎች ላይ ነው የሚል እምነት አለኝ። ቀጣዩን ትምህርት በቅርቡ ይዤላችሁ እመለሳለሁ።››
ጆርጅ በአደም የተጻፈውን በድጋሚ በጢሞና አነበበው። ‹‹አደም የመታደል መንገድ እስላም ብቻ ነው ብሎ ያምናል ማለት ነው?! ከሆነስ ከመነሻው ለምን አልነገረኝም ኖሯል? እያፌዘብኝ ይሆን? ወይስ እስላም በማታለል ላይ ይመሰረታል? እስላም እውን የመታደል መንገድ ነው ብሎ የሚያምን ከሆነ ለምን ይደብቃል? ለምንስ ከኔ ይሸሽጋል?! የሚሸሹት አሳፋሪ ነገር ሆኖ ነው? ወይስ የቤተ ክርስቲያንን ሚስጥራት የመሰለ ሌላው የሃይማኖት ሚስጥር ይሆን?›› ሲልም ራሱን ጠየቀ። በዚህ የሀሳብ ማዕበል ውስጥ እያለ ካትሪና መጣች . .
- ካኽ በችግሮቹ ወጥሮኝ ስለነበረ ገና አልጀመርኩም። ዛሬ ከአደም ጋር እገናኛለሁ፣ቁርኣንን ማንበብም ዛሬ እጀምራለሁ። በኩባንያው ሥራ መቀጠል አለመቀጠሌን ዛሬ ወይም ነገ ለመወሰን እሞክራለሁ።
- አደም ከኛ የተሻለ አዋቂ አይሆንም፣ይበልጥ ጠንከር ባለ ሁኔታ ምላሽ እንድንሰጠው ረጋ ብለህ የሚልህን አዳምጥ . . ምናልባት ሰልመን ከርሱ ጋር እስላምን እንድከተል ይፈልግ ይሆናልና ክርስትና ተነስቶ ከኛ ጋር እንዲሆን እናደርገው።
ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ጽዒና ማእከላይ ባሕሪ ተቛርጽ ዝነበረት ጀልባ ኣብ ገማግም ባሕሪ ቱኒዝያ ምጥሓላ ምንጭታት መንግስቲ ቱኒዝያን ቀይሕ ወርሒ ጨንፈር ቱኒዝያን ሓቢሮም።
ሓደ ካብ አባላት ቀይሕ ወርሒ ቱኒዝያ ሞንጊ ስሊም ሓለዋ ባሕሪ ቱኒዝያ ካብቶም ኣርባዕተ ብህይወት ዝደሓኑ ዝረኸብዎ ሓበሬታ እታ ጀልባ ኣብ ገማግም ባሕሪ ከተማ ዛርዚስ ምጥሓላ ገሊጾም ኣለው።
እቶም ብህይወት ዝደሓኑ ስደተኛታት ካብ ከተማ ዛውራ ሊብያ ዝተበገሱ ምዃኖምን ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ኣብታ ጀልባ ዝነበሩ ስደተኛታት ምጥሓሎምን ንሓለዋ ባሕሪ ቱኒዝያ ገሊጾም ኣለው።
ኣብ ሊብያ ዘሎ ኹናት ነቲ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት እንተጉደለ ብዝሒ ዘለዎም ሊብያዊያን ሃገሮም ገዲፎም ክስደዱ የገድድ ምህላው ሰበ ስልጣን ዓለምለኸ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት የጠንቅቑ።
ክፍሊ ኣገልግሎት በጻሕቲ ናይ ትካልና፡ ቀለስቲ ንዝመርሕዎ ናይ ምብጻሕ ጕዕዞ (ዝለዓለ ቍጽሪ ሰባት 28 ምዃኑ እዩ) ብዝምልከት ሕጉስ ኰይኑ ምኽሪ ክህበኩም እዩ።
ናይ ቤተ-መዘክርና ድኳን ኣብ’ቲ መጀመርታ እትኣትዉሉ መቐበሊ ክፍሊ እዩ ዝርከብ። ብዘይካ’ዚ፡ ኣብ ርእሲ እቶም ንቤተ-መዘክርን ምርኢታትን ዝምልከቱ ካታሎጋት ኰኑ ሕትመታት፡ ምስ ቤተ-መዘክርን ምርኢታቱን ዝተኣሳሰሩ ተወሰኽቲ ፍርያታትን ዓይነታት ህያብን ክትረኽቡ ኢኹም። እዚ ድኳን እዚ ሓያለይ ካርተሊናታትን ህያባትን እውን ንመሸጣ ይቕርብ።
የሕዝባችን ሁለንተናዊ ትግል አምጦ የወለደው የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ የአማራ ህዝብ የተጋረጠበትን የኅልዉና አደጋ በመቀልበስ ከሌሎች ወንድም ሕዝቦች ጋር በእኩልነትና በፍትኃዊነት የሚኖርባትን ኢትዮጵያ እውን ለማድረግ በተመሰረተ በአጭር ጊዜ ውስጥ እጅግ ብዙ የተመዘገቡ አባላትና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ደጋፊዎችን አፍርቷል፡፡ ድርጅታችን በአንድ አመት ጊዜ ውስጥ በመላ አገሪቱ 139 ቢሮዎችን ከፍቶ የአማራን ሕዝብ እያነቃና እያደራጀ ይገኛል፡፡
እነዚህ ጽ/ቤቶች ያለባቸውን የቢሮ እቃዎች ፣ የግብዓትና የፋይናንስ ችግር ለመቅረፍ ከዛሬ ነሐሴ 22 ቀን 2011 ዓ.ም ጀምሮ ለ10 ቀናት የሚቆይ የዋናውን፣ የዞን እና የወረዳ ጽ/ቤቶችን በቀጥታ የመደገፍ ዘመቻ በይፋ ተጀምሯል፡፡
ZhongShan የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ቀደም ሲል የፋይናንስ አስተዳደር ዳይሬክቶሬት የበጀት ዝግጅትና ክትትል ስራን በማካተት ሲሰራ የነበረ ቢሆንም በአዲሱ አደረጃጀት የበጀት ዝግጅትና አፈጻጸም ክትትልና ግምገማ በዕቅድ፣ በጀትና ፕሮጀክት ዝግጅት ክትትልና ግምገማ ዳይሬቶሬት ውስጥ እንዲካተት ተደርጎ የፋይናንስ አስተዳደር ዳይሬክቶሬት ተጠሪነቱ ለአስተዳደር ጉዳዮች ዘርፍ ሆኖ በስሩ አንድ ቡድን በመያዝ የሚከተሉት ተግባራት እና ኃላፊነት ይኖሩታል:-
13. የመ/ቤቱን ሂሳብ በውስጥና በውጭ ኦዲተሮች ያስመረምራል፣ በኦዲት ሪፖርት ግኝት መሠረት የማስተካከያ እርምጃ መግለጫዎች ለኃላፊ ያቀርባል፣ አፈፃፀሙን ይከታተላል፣
16. የስራ ክፍሉ ተግባራት የሚመሩበትን መመሪያዎች እንዲዘጋጁ ያደርጋል ፣ሲፀድቁም በአሰራሩ መሠረት መፈጸማቸውን ያረጋግጣል ፣ በየጊዜው እንዲሻሻሉ ሃሳብ ያቀርባል፤
17. በስራ ክፍሉ ያሉ ባለሙያዎችን የክህሎት ክፍተት ለይቶ አቅማቸው የሚገነባበትን ስልጠናና ትምህርት እንዲያገኙ ያደርጋል፤የስራ ክፍሉን ሰራተኞችን የስራ አፈፃፀም ይመዝናል፤
18. ከዘርፉ ኃላፊ ጋር በመመካከር ለስራ ክፍሉ ተልእኮ መሳካት አስተዋፅኦ ካላቸው ተቋማትና የሥራ ክፍሎች ጋር የሥራ ግንኙነቶችን ይፈጥራል፣ በቅንጅት ይሰራል፤
19. ከስራ ክፍሉ ተልእኮ ጋር የተያያዙ መረጃዎችን እና ምርጥ ተሞክሮዎችን ያደራጃል፣ 20. ለስራ ክፍሉ የሚቀርቡ አቤቱታዎችን እና ቅሬታዎችን ተቀብሎ ያስተናግዳል ፣ ተገቢውን ምላሽ ይሰጣል፤
21. የስራ ክፍሉን የስራ አፈፃፀም ይከታተላል፣ ይገመግማል፣ ከቡዱኖች ሪፖርት ይቀበላል ፣ ግብረ መልስ ይሰጣል፣ የስራ አፈጻጸም ሪፖርት አዘጋጅቶ በወቅቱ ለሚመለከታቸው አካላት ያቀርባል፣
23. የዳይሬክቶሬቱ ሠራተኞች በተቀመጡ እሴቶች መሠረት በስነምግባር እና በባለቤትነት ስሜት እንዲሰሩ እና ውጤታማ እንዲሆኑ የኮቺንግ (Coaching) ሥራ ያከናውናል፣ በስራ ክፍሉ ያሉትን ሰራተኞች በስነምግባር እንዲገነቡ ያደርጋል፣ ጥሰት ሲፈፀም ተጠያቂነት እንዲሰፍን ያደርጋል፤
በፌዴራል ስም የተሸፈኑ ህውሃት/ኢህአዴጎች እና በአቶ መለስ ራዕይ የተጠመቁ የክልል ፖለቲከኞች በኢትዮጵያ የዘር ማጥራት (Ethnic Cleansing) ወንጀል ስለመፈጸማቸው መዘገብ ከጀመረ ውሎ አድሯል። ይኽ ዜና በኢትዮጵያ ወዳጆች ኢትዮጵያውያን እና የውጭ ዜጎች ዘንድ ስጋት ፈጥሯል። ኢትዮጵያ እንድትበተን የሚፈልጉ ግን አፍና እጃቸውን አስተባብረው ኢትዮጵያ የምትባል አገር ከመንገዳቸው ላይ ተወግዳ ህልማቸው ወደሆኑት የቃል-ኪዳን አገሮቻቸው (Promised-land) ለመድረስ የጀመሩትን ጉዞ ፍጥነት እና ግልጽነት ሳያመቻቸው ዝቅ ሲያመቻቸው ደግሞ ከፍ ያደርጋሉ እንጂ አያቆሙም። የህውሃት ሕገ መንግስት (አንቀጽ 39) ግፉ በርቱ ይላል። ስለዚህ የቤንሻንጉል ጉምዝ አስተዳዳሪ አቶ አህመድ ናስር ቀደም ብሎ በቪኦኤ አማርኛ ፕሮግራም ሲጠየቅ አፉን ሞልቶ ሞቅ ባለ ስሜት አማርኛ ተናጋሪውን ያፈናቀልነው መሬቱን ለልማት ስለፈለግነው ነው እንዳላለ ሁሉ ድንገት ተነስቶ ሰሞኑን ይቅርታ መጠየቁ ማጭበርበሪያ ድራማ እንጂ ሃቅ አይደለም። ይኽ ይቅርታ ከራዕይ እና ከፖሊሲ ለውጥ የመነጨ ሳይሆን የተለመደው የህውሃት ማዘናጊያ እና አቅጣጫ ማስቀሪያ ፕሮፖጋንዳ ነው። ለአንድ ደቂቃ እንኳን መዘናጋት የለብንም። ላብራራ።
በውጭ እና በአገር ቤት ያለው ኢትዮጵያዊ በአንድነት የዲፕሎማሲ ትግሉን ሙቀት ከፍ በማድረጉ ህውሃት ትኩሳቱ ሲፈጀው በተለየም የለጋሽ አገሮች የገንዘብ እርዳታ ሊቋረጥበት እንደሚችል ወለል ብሎ ሲታየው ስለተደናገጠ ቀውስ ለመቆጣጠር የተፈጸመ ትዕይንት ነው ይቅርታው። አለም አቀፍ የዘር ማጥራት ወንጀል እንዲፈጽም ያግባቡት ጌቶቹ ህውሃቶች እራሳቸውን ነፃ ለማውጣት አቶ አህመድ ናስር አደባባይ ወጥቶ ወንጀሉን ወደ ራሱ እና ወደ ወረዳ ሹሞቹ እንዲያስተላልፍ፣ ይቅርታ እንዲጠይቅ፣ የተፈናቀሉት ወደ ቀድሞ ስፍራቸው ይመለሱ ብሎ እንዲናገር አዘዙት። በጌቶቹ የታዘዘውን አቶ አህመድ ናስር ፈጸመ። በቅድሚያ እንደታዘዘው የፌዴራል ባለስጣኖች ከወንጀል ነፃ ለማድረግ ሞከረ። በሁለተኛ ደረጃ እራሱን እና ከወረዳ በላይ ያሉ የክልል ሹሞቹን ለማትረፍ ሞከረ። በቃ ይኼው ነው። ለህውሃት ጠቃሚ ከሆነ ድራማ ያለፈ ምንም ፋይዳ ያለው ነገር አተደረገም። ወንጀል ለተፈጸመበት ህዝብ ካሳ አልተከፈለም። ስህተት ተፈጽሟል ቢባልም የደረሰውን ኪሳራ ተፈናቃዩ ህዝብ እንዲወርስ ነው የተደረገው። ኢትዮጵያ ደሃ አገር በመሆኗ ወደቀድሞ ቦታችሁ ተመለሱ የተባሉት አማርኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች ከመፈናቀላቸው በፊት የነበሩዋቸውን የቤት እንሰሳት እና ሌሎች ቅርሶች ግማሽ ያህሉን እንኳን መልሰው ሳያፈሩ በድህነት እና በበሽታ ይሞታሉ። የቀሩትም ከስጋት ሳይላቀቁ የቀረ ዘመናቸውን ይጨርሳሉ። በተጨማሪ በቤንሻንጉል ጉምዝም ሆነ በሌሎች ክልሎች ዜናው ላስደነገጣቸው ሌላ ቋንቋ ተናጋሪዎች ዋስትና የሚሰጥ ህግ የፌዴራል መንግስት አላወጀም።
ካለአንዳች ሃፍረት አቶ መለስም ከመሞቱ በፊት አማርኛ ተናጋሪው ከጉራፈርዳ ወደ አገሩ እንዲመለስ የተደረገው አማርኛ ተናጋሪ በመሆኑ ሳይሆን ጫካ እየመነጠረ በማንደዱ ነው ብሏል። አቶ መለስ አማርኛ ተናጋሪው ወደ አገሩ እንዲመለስ ተደረገ ሲል በጭንቅላቱ ውስጥ ጉራፈርዳ ኢትዮጵያ መሆኗ አብቅቷል ማለት ነውን? ደቡብ ህዝቦች ለይስሙላ ካልሆነ በስተቀር የመገንጠል ሂደቱን ፈጽሟል ማለት ነውን? በሌላ ጊዜም በፓርላማ ብቸኛ ተቃዋሚ የሆኑት አቶ ግርማ ሰይፉ ከጅጅጋ፣ ከደቡብ ህዝቦች እና ከቤንሻንጉል ጉምዝ የአማርኛ ቋንቋ ተናጋሪው ህዝብ መፈናቀል ጥያቄን በማርላማ ሲያነሱ አቶ መለስ ተፈናቃዮችን ወንጀለኞች የሚያደርግ እንጂ እራሳቸውን (የፌዴራል ባለስልጣኖች) እና የክልል ባለስልጣኖችን ስተተኞች ወይንም ወንጀለኛ የሚያደርግ መልስ እንዳልሰጠ የቪዲዮ መረጃ ማቅረብ ይቻላል። ያም ሆነ ይህ በደቡብ አቶ ሽፈራው ሽጉጤ፣ ከቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል አቶ አህመድ ናስር፣ ከፈዴደራል አቶ መለስ ዜናዊ እና ምትኩ አቶ ኃለማሪያም ዘር የማጥራት ወንጀል ፈጽመዋል።
በተጨማሪ የጤና ምኒስትር ሳለ ከእንግሊዘኛ ተናጋሪ ለጋሽ አገሮች ጋር ቅርርብ ስለነበረው አቶ መለስ እንደሞተ አቶ ቴዎድሮስ አድሃኖም ቀደም ሲል አቶ ስዩም መስፍን ሲያደርግ እንደነበረው የኢትዮጵያን ሳይሆን የህውሃትን ጥቅም የሚያስቀድም የውጭ ጉዳይ ምንስትር ሆኖ በኢትዮጵያ ላይ መተከሉን እናውቃለን። ይኽ ግለሰብ ዛሬ ኢትዮጵያን ወክሎ በሚሄድባቸው ለጋሽ አገሮች በደቡብ ኢትዮጵያ እና ቤንሻንጉል ጉምዝ ስለተፈጸመው ዘር የማጥፋት ወንጀል ለሚቀርቡለት ጥያቄዎች ህውሃትን ከወንጀለኛነት ለማትረፍ በኢትዮጵያ የዘር-ማጥፋት ወንጀል አልተፈጸመም ማለት ከጀመረ ውሎ አድሯል።
እነዚህ ስማቸው የተጠቀሱት እና ሌሎች ወንጀለኞች በአለም አቀፍ እና ወደፊት የህዝብ መንግስት ሲመሰረት በአገር ቤት ከሚመሰረትባቸው ክስ በተጨማሪ ለጉብኝትም ሆነ ለስራ ጉዳይ ወደ አሜሪካ የሚያስገባ ቪዛ እንዳያገኙ እና በውጭ ያስቀመጡት ሃብት እንዳይንቀሳቀስ ለማድረግ የተጀመረው ዲፕሎማሲያዊ ትግል ከግብ እስኪደርስ ድረስ ተጠናክሮ ሽቅብ እንዲጓዝ መደረግ አለበት። ከመረጃ እጥረት ይልቅ የመረጃ መብዛት ስለሚመረጥ መረጃ የማሰባሰብ ጥረትም እንደዚያው ተጠናክሮ መቀጠል አለበት። ይኽን ጉዳይ አስመልክቶ በአሜሪካ፣ በካናዳ እና በአውሮፓ የሚደረጉ ሰላማዊ ሰልፎች ቁልፍ ናቸው። የሰላማዊ ሰልፈኛው ቁጥር ከፍ ማለት ደግሞ ተደማጭነትን እና ተጽዕኖን ከፍ ያደርጋል።
በአንድ አገር በአንድ ቋንቋ ተናጋሪ ላይ ዘር የማጽዳት ወንጀል (Ethnic Cleansing) መፈጸም ከተጀመረ የሌላ ቋንቋ ተናጋሪም መጪ እጣ ምን እንደሆነ በየግድግዳው ላይ ተጽፎለታል ማለት ነው። በየግድግዳው ላይ የተጻፈለትን ማንበብ የቻለ ፈጠን ብሎ አካባቢውን መልቀቅ ማሰቡ አይቀርም። ምናልባትም ተወልዶ ያደገበትን ወይንም ለረጅም ጊዜ የኖረበትን የሚወደውን ቀየውን ለቆ ወደ ቀድሞ ዘመዶቹ ትውልድ ስፍራ መሄድን አሊያም ሌሎች እንዳደረጉት ወደ አረብ አገሮች ወይንም ወደ ምዕራቡ ዓለም ለመሰደድ ማውጣት ማውረድ ይጀምራል። የቀረው ሌላ ቋንቋ ተናጋሪ ደግሞ ጊዜው ሲደርስ (ለህውሃት ሁኔታው የተሟላ ሲመስለው ማለት ነው) ቀደም ሲል በሌላ ላይ የተፈጸመው የዘር-ማጥራት ወንጀል ይፈጸምበታል። ያም ሆነ ይኽ በአንድ ቋንቋ ተናጋሪ ላይ የተጀመረው የዘር ማጥራት ወንጀል የዜጎችን ኑሮ ቀጣይነት ያናጋል። ዜጎች እንደቀድሞው ባሉበት አካባቢ ተስፋ አይኖራቸውም። ልማት እና እድገትን ይቆማል። ለምሳሌ በቤንሻንጉል ጉምዝ እና በጎረቤቱ አማራ ህዝብ መካከል መቃቃር እየፈጠርክ እንዴት አድርገህ ነው በህዝብ ትብብር የአባይን ግድብ በቤንሻንጉል እየገነባሁ ነው የምትለኝ!? ባጭሩ የአቶ መለስ ራዕይ አብሮት እንዲቀበር ካልተደረገ በኢትዮጵያ ሁሉም በያለበት በተራ የዘር-ማጽዳት ወንጀልን እንደጽዋ መጎንጨቱ አይቀሬ ነው። ምርጫ 97ን ተከትሎ ድምጽ ይከበር የሚል ጥያቄ በተነሳበት ወቅት ይመስለኛል በአገሩ ኢትዮጵያ ውስጥ ሆኖ ከሚጫወተው እጅግ ጠቃሚ የፖለቲካ ሚና ባሻገር ቀልዱም የሚጥመኝን አቶ ጉዲናን አንድ ጋዜጠኛ “ለምን ድርጅትህ (ኦብኮ) ፈረሰ?” ብሎ ሲጠይቀው “የጊዜ ጉዳይ ነው እንጂ ህውሃት/ኢህአዴግ የሁልሽንም በር ያንኳኳል” ማለቱ በወቅቱ ቢያስቀኝም ሃቁን የገለጸበት አባባል ግን እስከዛሬ ድረስ ከአዕምሮዬ አለ። በቃ እንደዚያ ማለት ነው። ዛሬ በጅጅጋ፣ በደቡብ ህዝቦች እና ቤንሻንጉል ጉምዝ በአማርኛ ቋንቋ ተናጋሪ ላይ የተጀመረው ዘር የማጥራት ወንጀል ነገ የሌሎችን በር ያንኳኳል። የሚገርመው ግን ዛሬ በሚሊዮኖች የሚቆጠር አባቱ አሜሪካዊ እናቱ ፊሊፒኖ ወይንም ኢትዮጵያዊት የሆነ አለም-አቀፋዊ የሰው ዘር እየተፈጠረ ባለበት በ21ኛው ክፍለ ዘመን ይኽን አይነት የዘር ማጥራት ወንጀል መፈጠሩ ነው። ስለሆነም ይኽ ዘር የማጥራት ወንጀል ፍጹም ተቀባይነት ሊኖረው አይገባም።
የህውሃት/ኢህአዴግን የቅርታ ጥያቄ ድራማ ወደጎን በመተው በሰላማዊ ትግል የህውሃት/ኢህአዴግ መንግስት በህዝብ መንግስት እንዲተካ ማድረግ ላይ ማትኮር አለብን። በሰበብ አስባቡ የህውሃት/ኢህአዴግ የስልጣን ዘመን በተራዘመ ቁጥር አደጋው ይበልጥ እየገዘፈ እና ውስብስብ እየሆነ ይሄዳል እንጂ እያቆለቆለ እና እየቀለለ አይሄድም። እሬሳው በመታሰቢያ ተቋም (ፈውንዴሽን) ተቀምጦ ራዕዩ ከትውልድ ትውልድ እንዲተላለፍ እና እንዲሰርጽ እናደርጋለን የሚለው የኢትዮጵያ መንግስት ወቅታዊ መዝሙርም የሚያሳየው ይኽ አደጋ ወደፊት ሊገዝፍ እና ሊወሳሰብ እንደሚችል እንጂ እየቀለለ መሄዱን አይደለም።
በመንግስት አዋጅ የተቋቋመው እና በመከላከያ ሚኒስቴር ጀነራል ሳሞራ የኑስ፣ በገንዘብና ኢኮኖሚ ሚኒስቴር አቶ ሱፊያን አህመድ፣ በውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም፣ በፌዴሬሽን ም/ቤት አቶ ካሳ ተ/ብርሃን፣ በደቡብ ህዝቦች አስተዳዳሪ አቶ ሽፈራው ሽጉጤ፣ በኦህዴድ ወ/ሮ አስቴር ማሞ፣ በህውሃት በአቶ ቴዎድሮስ ሐጎስ፣ በሶማሌ ክልል አስተዳዳሪ በአቶ አብዱ ዑመር መሐመድ እእና በቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል አስተዳዳሪ በአቶ አህመድ ናስር የቦርድ አባልነት የሚመራው የአቶ መለስ መታሰቢያ ተቋም (ፋውንዴሽን) በሚቀጥለው ጽሑፍ በሰፊው ይተነትናል።
ይህ ከአስር ዓመታት በፊት የተዜመ ዜማ የብዙዎችን ልብ የነካ፣ በተለይ በሁለቱ አገራት መካከል በነበረው ግጭት ቤተሰባቸው ለተለያዩ ህዝቦች እንባን ያራጨ ዜማ ነበር፡፡
ዛሬ ግን ያ ታሪክ ተቀይሯል፡፡ በሁለቱ አገራት ህዝቦችም መካከል ለሃያ ዓመታት የቆየው የመለያየት ዘመን አብቅቶ የፍቅርና የመደመር ዘመን ተተክቷል፡፡ ያለፉት የመለያየት ዘመናት የፈጠሩት መራራቅም የናፍቆት ረሃብ ሆኖ የሁለቱ አገራት ህዝቦች በአዲስ መንፈስ አዲሱን ግንኙነት በእንባ ታጅበው እንዲያጣጥሙት አዲስ ምዕራፍ ተከፍቷል፡፡
የመለያየት ታሪክ አብቅቶ የኤርትራና ኢትዮጵያን ህዝቦች የሚያገናኘው ድልድይ በአዲስ መልኩ ተገንብቷል፡፡ እነሆ ሁለት የነበሩትን ህዝቦች አንድ ያደረጉ ግንኙነቶች በይፋ ከተመሰረቱም ሁለት ሰንበቶች አለፉ፡፡ ባለፈው ሰንበት በኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ በኤርትራ የተደረገው ጉብኝትና በህዝቡም የተደረገው አቀባበል በዚህኛው ሰንበትም ቀጥሎ በድምቀት አልፏል፡፡
ለዓመታት በናፍቆት የተራበው የሁለቱን አገራት ህዝብ ለማገናኘት በዚህኛው ሰንበትም የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ በተገኙበት የኢትዮ-ኤርትራ የሰላም ማብሰሪያ መድረክ በሚሌኒየም አዳራሽ ተከናውኗል፡፡
በዚህም መሰረት ትናንት ቦሌ ከወትሮው በተለየ ሁኔታ መሸከም ከምትችለው ህዝብ በላይ ሲታይባት አምሽቷል፡፡ መንገዶቹ ሁሉ የሁለቱ አገራት መሪዎችን ምስል በያዙና «የኢትዮጵያና የኤርትራ ህዝቦች በፍቅር መደመርን መርጠናል»፣ «የኢትዮጵያና የኤርትራ ድንበር በፍቅር ድልድይ ፈርሷል» በሚሉ ጥቅሶች አሸብርቃለች፡፡
ታዳሚዎች የሁለቱን አገራት መሪዎች ምስል የያዘና የአዲሲቷን ኢትዮጵያ ተስፋ ያዘሉ መልዕክቶች በመያዝና ቲሸርቶችን በመልበስ እና ፊታቸውንም በሁለቱ አገራት ብሄራዊ አርማዎች በማስዋብ ደምቀው አምሽተዋል። ሁሉም ወደ ስፍራው የተጓዘው ህዝብ በቦታ ጥበት ምክንያት ወደ ውስጥ መዝለቅ ባይችልም ከውጭ በመሆን መርሃ ግብሩን ግን ጆሮውን አቅንቶ ይታደማል፡፡
በአዲስ አበባ ከተማ ጉለሌ ክፍለ ከተማ ነዋሪ ወጣት አንዷለም አሸብር በስፍራው ለመታደም በስፍራው ከተገኙ ታዳሚዎች አንዱ ነው፡፡ እንደወጣቱ ገለፃ የተሰማው ደስታ ቃላት አይገልፁትም፡፡ አገር መምራት ማለት ለህዝብ ጥያቄ ፈጣን ምላሽ መስጠት ማለት ነው፡፡ ሆኖም በጥቂት አካላት አለመግባባት ምክንያት በደም የተቆራኘ ህዝብ ፈጣን ምላሽ ተነፍጎት ለዓመታት ቆይቷል፡፡ ለዚህም የረጅም ጊዜ የህዝብ ጥያቄ በአሁኑ ወቅት ምላሽ መሰጠቱ ከፍተኛ ደስታ የፈጠረና ለመጪው ትውልድ የሚተላለፍ ታላቅ ታሪክም ጭምር ነው፡፡
እንደ ወጣት አንዷለም ገለፃ በአሁኑ ወቅት የተፈጠረው የእርቅ ሂደት በማህበራዊ መስክ የነበረውን ግንኙነት ያጠናክረዋል፡፡ በኢኮኖሚውም አገሪቱ የምትከተለው ሰጥቶ የመቀበል መርህ ተግባራዊ በማድረግ ኢትዮጵያ የመሰረተ ልማት እና ሌሎች ልማቶቿን ለኤርትራ በማጋራት፣ በተመሳሳይ ኤርትራም ያላትን የተፈጥሮ እምቅ ሀብት ለልማት እንዲውል በማድረግ ሁለቱ አገራት መካከለኛ ገቢ ካላቸው አገራት ተርታ ይሰለፋሉ፡፡ በግስጋሴውም ፈጣንና ተከታታይ እድገት ለማስመዝገብ በአንድነት መሥራታቸው የሚኖራቸው ጥቅም የትየለሌ ነው፡፡ይህም ኢትዮጵያን በቀጣይ ያቀደችውን ባለሁለት አሃዝ ተከታታይ የምጣኔ ሀብት እድገት ለማስመዝገብ ያግዛታል፡፡
በአዲስ አበባ ከተማ ሸጎሌ አካባቢ ነዋሪ የሆነችውና በዓሉን ለመታደም የተገኘችው ሌላኛዋ ወጣት ማህሌት አባቡ ደግሞ ዳግም የመፈጠርን ያህል ደስታ እንዳገኘች ትናግራለች፡፡ ምንም እንኳን ኤርትራ ዘመድ ባይኖራትም ሁለቱ አገራት ቀደም ሲል አንድ አገር በመሆናቸው አንድ የነበሩ አገራት በመሆናቸው ዳግም አብሮነታቸው መታደሱ ለቀጣይ ለሁለቱም አገራት እድገት የተስፋ ጭላንጭልን ያሳየ ነው፡፡ በሁለቱ አገራት መካከል እርቅ መፈጠሩ ከምንም በላይ ሰላም ቀዳሚ ቢሆንም ይህን ተከትሎ የሚደረገው የንግድ ልውውጥኢኮኖሚው ላይ ትልቅ ለውጥ እንደሚያመጣ ተስፋዋን ገልፃለች፡፡
ሌላኛዋ የበዓሉ ታዳሚ በአዲስ አበባ ከተማ አራዳ ክፍለ ከተማ ነዋሪ ወ/ሮ ህይወት ገብሩ እንደምትለው ግማሽ የቤተሰቧ አካል ከወዲያ ማዶ የጋረደው መጋረጃ መቀደዱ ለበርካታ ቤተሰቦች ዳግም መገናኛ ሆኗል፡፡ ለሁለት አስርት ዓመታት ያላየቻቸው ቤተሰቦቿም ዳግም ልታገኝ ነው፡፡ የትግራይ ህዝብም ሆነ በድንበር የተከለለው ኤርትራ ህዝብ አንድ ቋንቋን ተናጋሪና ባህሉንም የሚጋራ በመሆኑ የሚደረገው እርቅ ለቀጣይ ግንኙነት ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል፡፡
ከኤርትራ አስመራም ከመጣች አምስት ዓመታትን እንዳስቆጠረች የምትናገረው ደግሞ በአዲስ አበባ ከተማ ቃሊቲ አካባቢ ነዋሪ የሆነችው ወ/ት ሜሮን ግርማ ናት፡፡ ወደ ኢትዮጵያ የመጣችበት ሁኔታም እጅግ አስከፊ እንደነበር አስታውሳለች፡፡ አንድ የሆኑ ነገር ግን ተገቢ ባልሆነ ሁኔታ የተለያዩት እነዚህ ሁለት ህዝቦች ለዓመታት ማግኘት የሚገባቸውን ጥቅም ሳያገኙ መቅረታቸውንም ሳትጠቅስ አላለፈችም፡፡ ነገር ግን በአሁኑ ወቅት የተጀመረው የሰላም ሂደት ዳግም ሁለቱን ህዝቦች የሚያገናኝና ወደ እድገት ጎዳና ሽቅብ የሚያወጣ መሰላል መሆኑንም ተናግራለች፡፡
የኢትዮጵያና ኤርትራ መካከል የተጀመረው የዕርቅ ሂደት አስመልክቶ ለኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ በሚሊየም አዳራሽ የተዘጋጀው ህዝባዊ አቀባበል ለኢትዮ- ኤርትራ የህዝብ ለህዝብ ግንኙነት ከፍተኛ አስተዋፅኦ ሲያደርጉ የቆዩት የቀድሞ ፕሬዚዳንት ግርማ ወ/ጊዮርጊስን ጨምሮ ከፍተኛ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች፤ የኪነጥበብ ባለሙያዎችና ሌሎች እውቅ ሰዎች በተገኙበት በተለያዩ መርሃ ግብሮች አልፏል፡፡ የሃይማኖት አባቶች ሰላምን አስመልክቶ ፀሎት ያደረጉ ሲሆን፤ ሰላምን የሚሰብኩ የተለያዩ ዜማዎችም ቀርበዋል፡፡
በበዓሉ ላይ ንግግር ያደረጉት የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ አፅንኦት ሰጥተው የተናገሩት የፍቅር፣ የአንድነትና የመደመርን ጉዳይ ነው፡፡ እውነትና ፍቅር ከምንም በላይ ነው ያሉት ዶክተር አብይ በተለይ ከኤርትራ ጋር ያደረግነው ግንኙነት ትርፍ እንጂ ኪሳራ የለውም ብለዋል፡፡
ከጀብዳዊ ጭካኔ ይልቅ ሰላም፣ ከጥላቻ ይልቅ ፍቅር፣ ከመከፋፈል ይልቅ መሳሳብ ስለመረጣችሁ ዝቅ ብዬ አመሰግናለሁ ሲሉም ታዳሚውን አመስግነዋል፡፡ ጤናና ሰላም በእጅ ሲሆኑ ርካሽ የሚመስሉን ስናጣቸው ግን በምንም ዋጋ የማናገኛቸው ውድ ሃብቶች በመሆናቸው ልንንከባከባቸው ይገባል ሲሉም ተናግረዋል፡፡
ሰላም የብልፅግና እናት ናት ያሉት ዶክተር አብይ ከሰላምና ነፃነት ውጪ ብልፅግና ከንቱ ነውም ብለዋል፡፡ ስለህብረ ብሄራዊ አንድነትም ሲናገሩ «ልዩነት ካወቅንበትና ከተጠቀምንበት ጠቃሚ ነው፤ ሰበቃ የሁለት ድንጋይ ፍጭት ውጤት ነው» ሲሉ አስረድተዋል፡፡ ችግር ለምን ተፈጠረ ሳይሆን ችግርን የምንፈታበት መንገድ መሰረታዊ ሊሆን ይገባልም ብለዋል፡፡ ከሰላም የሚገኘውን ትርፍ ለመቋደስ ግጭት እንዳይፈጠር ሳይሆን ግጭት ሲፈጠር የምንፈታበትን ጥበብ ልንላበስ ይገባልም ሲሉ አክለዋል፡፡
ይቅር ባይነት ደግሞ ከሚመጣው ኪሳራ ስለሚጠብቀን ጥላቻና ክፋትን ከውስጣችን አውጥተን ይቅር ልንባባል ግድ ይለናል ያሉት ዶክተር አብይ ሀገር እንደሰው በመሆኗ እኛ ይቅር ስንባባል ሀገርም ይቅር ትለናለች፣ ስንፋቀር አቅፋ ትይዘናለች ብለዋል፡፡
የእኛ የመደመር ስሌት የመጀመርያው ምዕራፍም የጥላቻን ግንብ ማፍረስ ነው ያሉት ዶክተር አብይ «እኔና አንተ፣ እኔና አንቺ ስንደመር እኛ እንሆናለን» ሲሉም ገልጸውታል፡፡ በእኛ የመደመር መርህም በደል፣ ቂም፣ ክፋት፣ ጥላቻ፣ ስንፍና፣ ቀማኛነት፣ አገርን አለመውደድ የሚቀነሱ መሆናቸውንም ተናግረዋል፡፡ በመደመር ስሌት ውስጥም የሚካፈሉ ነገሮች መኖራቸውን የጠቆሙት ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ ፍቅር፣ ጥበብና ነዋይ እንዲሁም ኀዘን ናቸው ሲሉም ገልፀዋል፡፤
«እኛ ከኔ ይልቃል» ያሉት ዶክተር አብይ «ኢትዮጵያና ኤርትራ ለየብቻ ግንጥል ጌጦች ናቸው፤ ሲደመሩ ግን ለአፍሪካ ቀንድና ለመላ አፍሪካ ፈርጥ ናቸው፤ ኢትዮጵና ኤርትራን ለመለያየት የሚችል አንዳችም ኃይል የለም፤ ለውጡንም ሊያቆም የሚችል አንዳች የሞት ሃይል የለም፤» ሲሉም በአፅንኦት ተናግረዋል፡፡ ሰላምና ዴሞክራሲ አንዴ ካመለጠን ዋጋ ያስከፍላል፣ እንዳያመልጠን ተደምረን ዘብ ልንቆም ይገባልም ብለዋል፡፡
ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ በበኩላቸው በአማርኛ ቋንቋ ባደረጉት ንግግር ያለፈው ጥላቻና የቂም በቀል ባህላችን ተወግዶ በሁሉም መስክና ግንባራት ልማት፣ ብልፅግና እና መረዳዳት ይዘን አብረን ለመጓዝ ቆርጠን ተነስተናል ብለዋል፡፡ ፍቅራችንን የሚሸረሽር እና እድገታችንን የሚፈታተን አንዳችም ኃይል አንፈልግም፤ በጋራ ጥረታችን የከሰርነውን አስመልሰን ለመጪው ጊዜ መልካም ሥራ ሠርተን እንደምናሸንፍ እርግጠኖች ነን ብለዋል፡፡
የፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት አራት የኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ አመራር አባላትን ጨምሮ፣ በሃያ ሁለት ተከሳሾችና በዓቃቤ ሕግ መካከል ባለው ክርክር ላይ ዛሬ ብይን ሳይሰጥ ቀረ፡፡
የፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት አራት የኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ አመራር አባላትን ጨምሮ፣ በሃያ ሁለት ተከሳሾችና በዓቃቤ ሕግ መካከል ባለው ክርክር ላይ ዛሬ ብይን ሳይሰጥ ቀረ፡፡ ለዚህ ምክንያቱ ዓቃቤ ሕግ በተከሳሾቹ ላይ የቆጠረውን የድምፅ ከምስል ማስረጃ፣ በፍርድ ቤቱ የሥራ ቋንቋ አስተርጉሞ፣ ባላማቅረቡ እንደሆነ ፍርድ ቤቱ ገልጿል፡፡ ተለዋጭ ቀጠሮና ተጨማሪ ትዛዝ ሰጥቷል፡፡
ፌደራል ዓቃቤ ሕግ አራቱን የኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ ማለትም አቶ ጉርሜሳ አያኖ አቶ ደጀኔ ጣፋ አቶ አዲሱ ቡላላ እና አቶ በቀለ ገርባን ጨምሮ በሃያ ሁለት ተከሳሾች ላይ የሽብር ድርጊት ፈፅመዋል ሲል በፌደራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ክስ መስርቶባቸዋል፡፡
15 |Colossenses 1:15| እርሱም የማይታይ አምላክ ምሳሌ ነው። የሚታዩትና የማይታዩትም፥ ዙፋናት ቢሆኑ ወይም ጌትነት ወይም አለቅነት ወይም ሥልጣናት፥ በሰማይና በምድር ያሉት ሁሉ በእርሱ ተፈጥረዋልና ከፍጥረት ሁሉ በፊት በኵር ነው። ሁሉ በእርሱና ለእርሱ ተፈጥሮአል።
19 |Colossenses 1:19| እግዚአብሔር ሙላቱ ሁሉ በእርሱ እንዲኖር፥ በእርሱም በኩል በመስቀሉ ደም ሰላም አድርጎ በምድር ወይም በሰማያት ያሉትን ሁሉ ለራሱ እንዲያስታርቅ ፈቅዶአልና።
21 |Colossenses 1:21| እናንተንም ነውርና ነቀፋ የሌላችሁና ቅዱሳን አድርጎ በእርሱ ፊት ያቀርባችሁ ዘንድ፥ በፊት የተለያችሁትን ክፉ ሥራችሁንም በማድረግ በአሳባችሁ ጠላቶች የነበራችሁትን አሁን በሥጋው ሰውነት በሞቱ በኩል አስታረቃችሁ።
23 |Colossenses 1:23| ይህም፥ ተመሥርታችሁና ተደላድላችሁ ከሰማችሁትም ከወንጌል ተስፋ ሳትናወጡ፥ በሃይማኖት ጸንታችሁ ብትኖሩ ይሆናል። ያም ወንጌል ከሰማይ በታች ባለው ፍጥረት ሁሉ ዘንድ የተሰበከ ነው፥ እኔም ጳውሎስ የእርሱ አገልጋይ ሆንሁ።
24 |Colossenses 1:24| አሁን በመከራዬ ስለ እናንተ ደስ ይለኛል፥ ስለ አካሉም ማለት ስለ ቤተ ክርስቲያን በሥጋዬ በክርስቶስ መከራ የጐደለውን እፈጽማለሁ።
25 |Colossenses 1:25| ስለ እናንተ እንደ ተሰጠኝ እንደ እግዚአብሔር መጋቢነት፥ የእግዚአብሔርን ቃል ፈጽሜ እንድሰብክ እኔ የቤተ ክርስቲያን አገልጋይ ሆንሁ።
27 |Colossenses 1:27| ለእነርሱም እግዚአብሔር በአሕዛብ ዘንድ ያለው የዚህ ምሥጢር ክብር ባለ ጠግነት ምን እንደ ሆነ ሊያስታውቅ ወደደ፥ ምሥጢሩም የክብር ተስፋ ያለው ክርስቶስ በእናንተ ዘንድ መሆኑ ነው።
በትግራይ ክልል መቀሌ ሀራ ገበያ ዓዲ ጉደም ምድር ባቡር ፕሮጀክት በሚጠብቁት ላይ ከተፈጸመ ጥቃት የተረፉት ሁለት የፌደራል ፖሊስ አባላት አዲስ አበባ ከተማ ገብተዋል፡፡
የህዝብና መንግስት መሰረተ ልማቶችን በመጠበቅ ከ10 ዓመታት በላይ መቆየታቸውን የገለጸው ዋና ሳጅን ድረስ ስንሻው የተለመደዉን መደበኛ የጥበቃ ስራችን እያከናወን በነበርንበት ወቅት በፕሮጀክቱ ባሉ ሳይቶች ላይ የነበሩ የስራ ባልደረቦቻችንን ትጥቅ በማስፈታት፣ አፍነውና እጃቸውን በካቴና አስረው ወደ መቀለ ሲወስዷቸው እጃችንን ከምንሰጥ ብለን ወደ ጫካ በመግባት ለሚተኮስብን ተኩስ ምላሽ በመስጠት ለማምለጥ ችለናል ብለዋል፡፡
እኛ ለአንድ ብሔር የቆምን ሳይሆን ከሁሉም ብሔር፣ብሔረሰቦችና ሕዝቦች የተውጣጣንና ሀገራችን ኢትዮጵያ በአንድነት ስንጠብቅ የኖርን በመሆኑ እንደዚህ አይነት የሀገር ክህደት ይፈጸምብናል ብለን አልጠበቅንም ነበር በማለት ገልጸዋል፡፡
የታፈኑ አባሎቻችንን ለማስለቀቅ ብንሞክርም ከአቅማችን በላይ በመሆናቸውና እኛንም ለማስቀረት ከፍተኛ የሆነ ቶክስ ስለ ከፈቱብን ለጽንፈኛው ቡደኑ እጅ ከምንሰጥ በማለት ለሶስት ቀናት የሚበላና የሚጠጣ ባልነበረበት በበረሃ ጫካ ለጫካ እየተጓዘን አፋር ክልል ስንደርስ አባላ የሚባል አካባቢ የክልሉ ህዝብ ተቀብሎን ወደ መስመር አወጣን ሲሉ ተናግረዋል፡፡
የህወሓት ጽንፈኛ ቡድኑ በእኛ በፌደራል ፖሊስ አባላትና በሀገር መከላከያ ሰራዊት የፈጸመው አረመናዊ ድርጊት በጣም አሳዝኖናል፣በተለይ ከ10 ዓመታት በላይ አብሮን የሰሩና የኖሩ የትግራይ ተወላጅ የፖሊስ አባላት ወደ ክልሉ ልዩ ሀይል በመቀላቀል አፈሙዝ ወደ እኛ በማዞር የፈጸሙብን ክህደት በጣም አሳዝኖናል፣ አስከፍቶናልም ብለዋል፡፡
ከዚህ ቀደም አባት አርበኞች ከፍተኛ መስዋትነት ከፍለው ኢትዮጵያን እንዳስረከቡን ሁሉ ዛሬም በርካታ የሀገር ተቆርቃሪ የሆኑ ጓዶች ስላሉን ሀገራችን ለማዳን እየተከናወኑ ያሉ የህግ ማስከበር ስራዎች ስኬታማ እንዲሆኑ እስከ መጨረሻ ከህዝብ ጋር በመቆም ለዚህ አስነዋሪ ድርጊት የተሰለፉትን የህወሓት ፅንፈኛ ቡድን ለህግ ለማቅረብ ለሚደረገው ርብርብ ኃላፍነታቸውን ለመወጣት ዝግጁ መሆናቸውን ጠቁመዋል፡፡
ሌላኛዉ የሰሜን ዲቪዥን፣ሶስት፣ሻለቃ 4፣ሻምበል 1 አባል ኮንስታብል ድረስ ንጉሴ እኛ ሰላም ነው ብለን በተቀመጥንበትና ባላሰብነው ሰዓት የክልሉ ልዩ ሃይልና ሚሊሻ ተደራጅተው በመምጣት አንድ ዳቦ ለሁለት በመካፈል አብረውን ሲበሉ ከነበሩ ከትግራይ ተወላጅ የስራ ባልደረቦቻችን ጋር በመሆን ጥቃት ቢፈጽሙብንም የአፋር ህዝብ ላደረገልን አቀባበልና ድጋፍ ልባዊ ምስጋናዬን አቀርባለሁ ብለዋል፡፡
እኛ የትግራይ ህዝብን ከወንጀል በመከላከልና በክልሉ የሚገኙ መሰረተ ልማቶችን በመጠበቅ ብቻ ሳይሆን በሁሉም ማህበራዊ እንቅስቃሴ ስናግዝና ስንተባበር ነው የቆየነው፣የትግራይ ህዝብ ይህንን ጽንፈኛ ቡድን በማጋለጥ ነጻነቱን ሊያረጋግጥ ይገባልም ብሏል፡፡(የፌ/ፖሊስ ሕዝብ ግንኙነት)
@Salam Bክክክክክክክ ሃለፍታ ይግብረልኪ ኣሎ እተን ወሲድኩመን ዝነበርኩም ከብትና ኩሉ ንብረትና መካይና ገንዘብና ሕጂ ግዜ ረኪብና ንመልሶ ኣለና ንብረት መን ዘሚትክን ደኣ ክትድቅሳ ፈቲኽን ጸሊእኽን ንሕና ኢና ጎይተትክን
ኤርትራውያን ሰረቅቲ ዶ በልካ ጽሩፍ ከይጸርፈካ ዲዩ ዝበሃል ከምዚ ናዚኣቶም እዩ ወልድና ከዘንትዉ ከለዉ ብዛዕባ እዞም ጎንዳፋት እሲ ከምዚ ይብሉ መተከል ወይ መበቆል ስርቂ ኣብ ትግራይ ኢዩ ኣብ ኣዶም እቲ ንብረት ዘለዎ ዝበሃል ገዛውቶም ብደጎል ጌሮም ይሰርሕዎ ይበሃል ንከመይ ይመስለኩም ሓደ እምኒ ከልዕሉ ከለዉ ብምሉኡ ክጸድፍ እሞ ክሰምዕዎ ኢዩ ነገሩ ምወስክናልኩ ኔርና እተኮነ ያክለና መስለኒ
ጁንታው ተደመሰሰ! ሰበር ዜና | የህውሃት ጦር ቋራ ላይ ተመታ | ባለስልጣኑ በፈቃደኝነት ከስልጣኑ ወረደ | ግብፅ እና ሱዳን አመረሩ - Ethiopia NewsHabesha Broadcast
በሱዳን እና ግብጽ ስምምነት ዙሪያ መሐመድ አል ዐሩሲ እና ኡስታዝ ጀማል በሽር በዓረቡ ሚዲያ ይወያያሉ ትርጉም በኡስታዝ ጀማል በሽርUstath Jemal Beshir
• አንድ ዓላማ፣ አንድ እምነት፣ አንድ ሀሳብ፣ አንድ ዘዴ አንድ መንገድ በቀር ሌላው ሁሉ ይዘጋል፤ ይህንን ጥርነፋ የሚቃወም ሁሉ አሸባሪ ተብሎ ይታሰራል፤ የሲአይኤ ሰላይ ተብሎ ተሰቃይቶ ይሞታል፤
ከዚህ በላይ የተዘረዘረት በሙሉ የሽብርተኞች ወንጀሎች የሚባሉ ናቸው፤ እነዚህን እንደመመዘኛ አድርገን በአንድ በኩል ወያኔን፣ ከተፈጠረ ጀምሮ እስካሁን የሚያድርገውንና እያደረገ ያለውን በማስታወስ፣ በሌላ በኩል ከዚህ በታች የተዘረዘሩትና በሽብርተኛነት ተከስሰው በእስር ቤት የሚገኙት ሰዎችን
• የዞን ዘጠኝ በመባል የሚታወቁት ወጣቶች፣ (ማኅሌት ፋንታዬ፣ አጥናፍ ብርሃኔ፣ ኤዶም ካሣዬ፣ አቤል ዋበላ፣ አስማማው ኃይለ ጊዮርጊስ፣ ተስፋ ዓለም ወልደየስ፣ ዘለዓለም )
ስናመዛዝን በሽብርተኛነት መመዘኛዎቹ ከብደው የሚታዩት የትኞቹ ናቸው? የአሸባሪነት የተግባር መግለጫ ተብለው በተዘረዘሩት ውስጥ ባሉት ዓላማዎችና መንገዶች የሚንቀሳቀሱት የትኞቹ ናቸው? ወያኔ ነው ወይስ የታሰሩት ሰዎች? ሽብርተኛ ተብለው ከታሰሩት ውስጥ ባንክ ሲዘርፍ የተያዘ አለ? እኔ አስከማውቀው የለም፤ ከወያኔ ውስጥስ ባንክ የዘረፈ አለ? ራሱ መለስ ዜናዊ በኩራት ነግሮናል! በሌሎች ወንጀሎችም ቢሆን ያው ነው፡፡
ተጨማሪ ማስረጃ የሚሆነው የዓለም የሰብአዊ መብቶች ድርጅቶች ሁሉ በወያኔ በሽብርተኛነት የታሰሩት ሁሉ እንዲፈቱ እየወተወቱ በአንጻሩ የወያኔን የሰብአዊ መብቶችን መጣስ እያወገዙ ነው፤ ስለዚህ ጋዜጠኞችንና የፖሊቲካ ሰዎችን እየለቀሙ በሽብርተኛነት እየወነጀሉ በየእስር ቤቱ መወርወሩ አላዋጣም፤ አዝማሚያው እንደሚያሳየው የወያኔ ጸረ-ሽብርተኛ መምሰል ለሲአይኤም የሚሸጥ ሊሆን የሚችል አይመስልም፡፡
በዚያ ላይ ሽብርተኞች በኢራቅና በአፍጋኒስታን አድርገው የመን ገብተዋል፤ ከየመን ሶማልያ ቅርብ ነው፤ ኬንያን እየፈተሹት ነው፤ የሱዳን ትርምስ ሽብርተኞችን እንደሚጋብዝ ጥርጥር የለም፤ የናይጂርያው ወደሱዳን ሲጠጋ መፈናፈኛ ይጠፋል፤ በሽብርተኛነት የተከሰሰችው ኤርትራ ለመሸሸጊያ ትሆን ይሆን?
ጤናማ ሰው ሆኖ ሽብርተኛነትን የሚደግፍ ያለ አይመስለኝም፤ ዛሬ በኢራቅ የሚደረገውን በየቀኑ ስንመለከት ወደቤታችን አልተጠጋም ብለን ልንዝናና የምንችልበት ሁኔታ ላይ አይደለንም፤ በዋልድባና በበዙ ሌሎች ቦታዎች የኢትዮጵያ ቅርሶች አደጋ ላይ መሆናቸው ይሰማናል፤ ግን በአቅመ-ቢስነት በዝምታ እንመለከታለን፤ ይህንን የአዳፍኔ የፖሊቲካ አቅጣጫ ለመለወጥ የሃሳብ መለዋወጫ መድረክ የሚፈጥሩትን ወጣቶች ሁሉ በእስር ቤቶች እያጎሩ ነው፤ አዲስ የፖሊቲካ መድረክ እንፍጠር ብለው በሰላማዊ መንገድ የፖሊቲካ ትግል የጀመሩትን ሁሉ እያሰሩ ነው፤ በትግራይ ውስጥ አረና በትግራይ ያለውን የፖሊቲካ መሻገት ለማጥራት እንዳይሞክር እየተደረገ ነው፤ ከዚህ በፊት ገብሩ ዓሥራት የኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ ኅብረትን በክፉ የጭካኔ ዘዴ እንዳዳከመ አሁንም አረናን ለማዳከም እየተሞከረ ነው፡፡
የሲሸልስ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የሲሸልስ እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል ነው። ፌዴሬሽኑ በ1976 እ.ኤ.አ. የተመሠረተ ሲሆን የሲሸልስ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንንና የተለያዩ ብሔራዊ ውድድሮችን ያዘጋጃል።
በቶሮንቶ እና አካባቢው የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ዛሬ ከሰዓት በኋላ በኦንታሪኦ ፓርላማ ፊት ለፊት ደማቅ የተቃውሞ ሰልፍ አድርገዋል። በመቶዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን እና ትውልደ ኢትዮጵያውያን በኢትዮጵያ በስልጣን ላይ ያለው መንግስት በሰላማዊ ሰልፈኞች ላይ እያደረሰ ያለውን አሰቃቂ የጂምላ ግዲያ አውግዘው የህዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ መንግስ አገዛዝ ማክተም አለበት ሲሉ በመፈክር መልክ አሰምተዋል።
የካናዳን መንግስት በሚመለከት ከኢትዮጵያ ጋር አለው ያሉትን የኢንቬስትመንት ፤ የንግድ እና የእርዳታ ግንኙነት አውስተው ፤ በስልጣን ላይ ያለው መንግስት ተጨማሪ እልቂት እንዳያደርስና እና ኢትዮጵያን በርዋንዳ ታይቶ እንደነበረው አይነት የዘር ፍጂት እንዳይወስዳት ተጽዕኖ ካናዳ ያላትን የኢኮኖሚ እና የዲፕሎማሲ አቅም በመጠቀም በአገዛዝ ስርዓቱ ላይ ተጽዕኖ እንድታሳድር ሰልፈኖቹ በቶሮንቶ የኢትዮጵያ ማህበረሰብ አማካኝነት በተዘጋጀ ደብዳቤ ጠይቀዋል።
ሰልፉን ያስተባበረው በቶሮንቶ የኢትዮጵያውያን ማህበር ነው። የድርጂቱ ፕሬዝዳንት ወይዘሮ የሺሃረግ ወርቁ በሰልፉ ላይ ባደረገችው ንግግር ኢትዮጵያ ያለችበት ሁኔታ እጂግ አሳሳቢ እንደሆነ ገልጻ ፤ የፖለቲካ ልዮነቶቻችንን ወደጎን በማድረግ በኢትዮጵያዊነታችን ስለ ኢትዮጵያ ስንል ድምጻችንን እንድናሰማ ጥሪ አስተላልፋለች። በተጨማሪም ኢትዮጵያዊ ወገኖቻችንን እየገደለ ያለው ስርዓት ሰዎች እና ደጋፊዎቻቸው በቶሮንቶ በሚያንቀሳቅሳቸው ንግዶች (ከኢትዮጵያ የሚላከውን እንጀራ ጨምሮ) ላይ ኢትዮጵያውያን ማዕቀብ መጣል አለብን ስትል እልህ እና ወኔ በተቀላቀለበት ሁኔታ ተናግራለች።
አዲስ አበባ ፣ ጥር 9፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በምዕራብ ጎጃም ዞን በጃቢ ጠህናን ወረዳ በሆዳንሽ ቀበሌ አነስተኛ የህዝብ ማመላለሻ ተሽከርካሪ (ዶልፊን) ከፍኖተ ሰላም ወደ ጅጋ ሰርገኞችን ይዞ እየተጓዘ እያለ ተገልብጦ ከሙሽራው ጋር የነበሩ የ7 ሰዎች ህይወት ወዲያውኑ ማለፉ ተገልጿል።
ንሕና ስደተኛታት ካብ ሩስያን፡ዓረብን ቻይናን ተዛረብቲ ቋንቋ ከባቢ ኢና፡ከምኡ ጀርመናውያን፡እቶም ሓቢሮም ን ሓደ ዲሞክራስያዊ፡ሓባራውን ባህላውን ሕብረተሰብ ዝጥቀሙ፡እዚ ብ ስደተኛታትን ጀርመናውያንን ብሓባር ይመሓደር።ስለዚ ከኣ ንሕና ኣብ ክረምቲ 2007 እዚ ማሕበር migra e.V.- ቋንቋ፡ትምህርቲ፡ምውህሃድን ን ስደተኛታ ኣብ መክለንቡርግ-ቮርፖመን ኣብ ሮስቶክ መስሪትናዮ።
ንሕና ቋንቋውን ሞያውን ትምህርቲ እቲ ወሳኒ መፍትሕ ን ሓደ ዕዉት ምውህሃድ ሙዃኑ ኢና ንኣምን፡እቲ ቀንዲ ነጥቢ ናይ ማሕበርና ስራሕ ከኣ ኣብዚ ይርከብ።ኩሎም መስረቲ ኣባላት ናይዚ ማሕበር ንብዙሕ ዓመታት ተመክሮታት ኣብ ምሕደራን ምስናይን ናይ ምውህሃድ መስርሕ ኣብ ዓዳውን፡ዞባውን ሃገራውን ኦይሮፓውን ጽፍሒ ኣለዎም።ናትና ሞያውን ተሞክራውን ፍልጠት፡እቲ ጽቡቕ ርክብ ምስ ስደተኛታትን ጽቡቕ ኣፍልጦ መንገድታት ከምኡ ውን ተሰታፍነት ኣብ መክለንቡርግ-ቮርፖመን ፡ግብራዊ ዝኾነ መፍትሒታት ንምምዕባል ንጥቀመሉ፡እዚ ከኣ ንስደተኛታት ዕድላትን ቀረባትን የመሓይሽ።
የውይይቱ መነሻም ከዚህ ቀደም በተደረገው ሪፖርትና የውይይት መድረክ የታዩትን ክፍተቶችን መነሻ በማድረግ እነዚህ ክፍተቶች ተስተካክሎ በተጨባጭ እውነታ ላይ የተመሠረተ ሪፖርት እንዲቀርብ በተቀመጠው አቅጣጫ መሰረት ነው፡፡
ሪፖርቱ ያካተታቸው ዋና ዋና መሠረተልማት አውታሮች ስምንት ሲሆን እነሱም የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት፣የኢትዮጵያ መንገዶች ባለስልጣን፣የኢትዮ ቴሌኮም፣ የከፍተኛ ትምህርት ተቌም፣ በኢትዮጵያ አየር መንገድ ግሩፕ ፣የኢትዮጱያ ኤርፖርቶች፣ የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል፣የመስኖ ልማት ኮሚሽንና ኢንዱስትሪያል ፓርክ ልማት ኮርፖሬሽን ይገኙበታል፡፡ በውይይቱ ስለፍትሐዊነትና ስለመሰረተ ልማቶች መሥፈርቶች ጥያቄ ተነስቶባቸው ውይይት የተደረገባቸው ሲሆን ፍትሐዊነትን ፣የዜጐችን ተጠቃሚነትንና አዋጭነትን ሊያረጋግጥ በሚችል መልኩ በሚገባ እንዲታዩ ተጠቁመዋል፡፡ በአብዛኛው በሁሉም መስኮች የበጀት እጥርት መሆኑ ተነስቷል፡፡
በመጨረሻም ተቌማቱ ከክልሎች ጋር የተሳለጠ ውይይት ማካሔድ እንደሚጠበቅባቸው ፣የአሥር ዓመት መሪ እቅድ ክፍተቶችን በሚያሟላ መልኩ አዋጭነቱን ታሳቢ በማድረግ፣ የልማቱን ቀጣይነት በሚያረጋግጥ ሁኔት እንዲዘጋጅ፣ ተቌማቱ የሚያስቀምጡ መሥፈርቶች ከሌሎች ጋር ተነባቢነት ባለው መልኩ ከበጀት አቅም የተገናዘበ( የበጀት ምንጭ) በግልፅ በሚያሳይ ሁኔታ፣ እያንዳንዱ እንቅስቃሴ ግልጽና ከሕዝቡና ከባለድርሻ አካላት ጋር የኮሙኒኬሽን ሥራ እንዲሰራ ለሌላ ዓላማ ፍጆታ በማይውል አግባብ እንዲሆን በየክልሉ የመሰረተ ልማት ደህንነት ጉዳይ ትኩረት እንዲሰጠውና በየአስተዳደር እርከኑ ያሉ ኃላፊዎችና የልማቱ ባለቤት የሆነው ሕዝብ ኃላፊነት እንዲወስዱ ማብቃት የሚሉ አቅጣጫዎችን በማስቀመጥና አሁንም የፍትሃዊነት ችግሮች እንዳሉ በማስመልከት በሂደት እንዲስተካከል በመጠቆም ውይይቱ አብቅቷል፡፡
ሰንበት 27 ጥቅምቲ 2019 ዓምፈ ነቲ ንሰለስተ ሳምንቲ ዝተኻየደ ሲኖዶስ ጳጳሳት ንዞባ ኣማዞናያ መዕጸዊ ቅዳሴ ኣብ ዘዕረጉሉ ‘ኣምልኾ ገዛእ ርእስኻ ዘይኮነ ኣምልኾ እግዚአብሔር ንምፍጻም ድኽነት ድኻታትና ፈሊጥና ገዓሮም ገዓርና ምስ እንገብሮ ጸሎትና ብቀጥታ ናብ እግዚአብሔር ይዓርግ’ ድሕሪ ቢሎም ገሊኦም ካቶልካውያን ግን ሓቀኛ ኣምልኾ ብፍቅሪ ብጻይ ከምዝሓልፍ ይዝግዑ ኢሎም ።
ናይ ዕለቱ ወንጌል ካብ ሉቃስ 18.9 ኮይኑ ጸሎት ንምዕራግ ናብ ቤተመቅደስ ናይ ዝኸዱ ፈሪሳውን መጸበሓውን ዝትርኽ ምሳሌ ነበረ። እቲ ፈሪሳዊ ብትዕቢት ፍጹም ምዃኑ እናገለጸን ርእሱ እናኣመጻደቀን እንክልምን እቲ መጸበሓዊ ግን ርእሱ ኣቅኒዑ ንላዕሊ እኳ ክጥምት ከይደፈረ ኣፍልቡ እናሃረመ ሓጢኣተኛ እየ እሞ መሓረኒ ይብል ነበረ። ኣብዚ ምሳሌ እዚ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እቲ ብትሕትና ዝለመነ ጸዲቁ ከምተመልሰ እሞ ትሕትና መሠረት ልዕልና ምዃኑ ዝገልጽ ነበረ።
ቅዱስነቶም ኣብነት ናይቲ ብትሕትና ምሕረት እግዚኣአብሔር ዝሓተተ መበገሲ ናይ ኣምልኾ እግዚኣአብሔር ስለዝኾነ እዚ ነቲ ናይ ኣነነት መንፈስ ከም እነውግድ ድኻታት ምዃና ፈሊጥና ምሕረት እግዚኣአብሔር ከምዘድልየና ምስ እንኣምን ሓቀኛ ኣምልኾ ንእግዚኣአብሔር ነቅርብ። ድሕነት እግዚኣአብሔር ከኣ ኣብዚ ትሕትና እዚ እዩ ዝምስረት። ኣብ ሲኖዶስ ዞባ ኣማዞንያ እውን ድምጺ ድኻታት ገዓር ድኻታት ክንሰምዕ እዚ ገዓር እዚ ከኣ ገዓር ቤተክርስትያን ኮይኑ ናይ ተስፋ ገዓር ቤተክርስትያን እዩ። ነዚ ገዓር ድኻታት ናትና ገዓር ገርና ናብ እግዚአብሔር ከም ጸሎት ኣቅሪብናዮ ብቀጥታ ናብኡ ከምዝድይብ ከኣ እምነተና እዩ ኢሎም።
ቀዳስያን ልብሶም ለቢሶም ንቅዳሴ ኣብ ዚኣትውሉ ዝነበረ ካብ ኣማዞንያ ኣብ ሲኖዶስ ክትዕዘብ ዝመጸት ተኽሊ ኣምዞንያ ሒዝያ ክሳብ መንበረ ታቦት መርሓቶም። ኣብቲ ሲኖዶስ ከም ተዓዘብቲ ወይ ሰማዕቲ ተሳተፍቲ ብዙሓት ካብ ኣማዞንያ ዝመጹ ዓለማውያን ውሉደ ክህነት ተኸተልቲ ካልእ እምነታትውን ተሳቲፎም ነበሩ። ቅዱስነቶም ኣብ ግዜ ቅዳሴ ንቀዳማይ ንባብን ወንጌልን ብምዝማድ ናይ ሰለስተ ሰባት ጸሎት ማለት እቶም ኣብ ወንጌል ዝተጠቅሱ ፈሪሳውን መጸበሓውን ከምኡ እውን እቲ ኣብ መጽሓፈ ሲራክ ዝተጠቅሰ ጸሎቱ ብቀጥታ ንሰማይ ዚዓርግ ድኻ ሰብ ነበሩ።
ናይዚ ፈሪሳዊ ጸሎት ‘ኦ ጐይታ ከም ካልኦት ስለዘይገበርካኒ አመስግነካ ኣሎኹ’ ዝብል ኰይኑ ንኩሉ ትእዛዛት ከምዘኽብር ይገልጽ ኰይኑ ነታ ዓባይ ‘ንእግዚአብሔርን ንብጻይካን ኣፍቅር’ ትብል ትእዛዝ ይርስዕ።
“እንተኾነ ብዘይፍቅሪ እንታይ ፍረ ክርከብ እዩ! ክንዲ ዝጽሊ ንገዛእ ርእሱ የመጻድቅ። ንጐይታ ከኣ ምንም ኣይልምንን። ከመይ ርእሰይ ክኢለ እየ ምንም ዘድልየኒ የልቦን ይብል። ኣብ ቤተመቅደስ ኣምላኽ እዩ ዘሎ ኰይኑ ክንዲ ኣምልኾ ንእግዚአብሔር ዘቅርብ ናይ ገዛእ ርእሱ ናይ ኣነነት ኣምልኾ እዩ ዘቅርብ ዘሎ። ብዙሓት ክርስትያን ምርኡያት ካቶሊካውያን እውን ነዚ ጐዳና እዚ ዝኽተሉ ይመስሉ። ከመይ ሎሚ ከም ሎሚ ኣብ መሪሕነት ዘሎ ዘቦኡ ነቶም ዘግለሎም ከርሕቅ መናድቅ ይሃንጽ።”
እዚ ፈሪሳዊ ንእግዚአብሔር ጥራይ ዘይኮነ ንብጻዩ እውን ይርስዕ! ወረ ንኩሎም የስተናዕቆም! ከምኦም ዘይገበርካኒ ኢሉ የመስግን። ንርእሱ ካብ ኩሎም ዝበለጸ ገሩ ይስምዖ። ካልኦት ንኣኡ ኣየድልዩን ዳርጋ ተረፍ መረፍ እዮም፣ ንኩሉ የነኣእስ። ኩሎም ክተርሕቆም ዘሎካ እዮም ብማለት መከላኸሊ መናድቅ ይሃንጽ።
“ክንደይ ናይ ኣምሰሉነት ትዕቢታት ናብ ምዝመዛን ጸቅጥን ዘየምርሑ። ሎሚ እውን እንተኾነ ኣሎ። ነዚ ኣብ ሲኖዶስ ሰሚዕናዮ ርኢናዮ ምዝመዛ ተፈጥሮ ምዝመዛ ደቂ ሰባት ምዝመዛ ነበር ኣማዞንያ ንግድ ደቂሰባት ወዘተ። ናይ ሕሉፍ ታሪኽ ጌጋታት ከይኣክሉ ገና ንካልኦት ምግባትን ዘይሓዊ ቊስልን በሰላን ኣብ ደቂሰባትን ኣብዛ እንነብረላ መሬትን ነስዕብ ኣሎና። ነዚ ከኣ ውቃቤኣ ዝተዳህለ ዞባ ኣማዞንያ ምርኣይ እኹል እዩ። እቲ ዘሕዝን ገሊኦም ንቅዳሴ እንክኸዱ ክንዲ ንእግዚኣአብሔር እምነት ገዛእ ርእሶም ክገብሩ ምኻዶም እዩ።”
ሰንበት ሰንበት ኣብ ቤተክርስትያን ዝመላለሱ ቅዳሴ ዝሰምዑ ካብዚ ኣምልኾ ገዛእ ርእስኻ ነጻ ኣይኮኑን። ጐይታ ካብዚ ሕማም እዚ ከናግፈና ንጸሊ። ጽጹይ ናይ ሕልና መርመራ እውን ንግበር። ንካልኦት ኣቈናጺብና እንተኾና ልዕሊ ካልኦት ኰና ዝስመዓና እንተዀይኑ ንገሊኦም ከምዘየድልዩን ክግለሉ ዘለዎም ኢልና ንሓስብ እንተዀና ነስተንትን እሞ ንጐይታ ጸጋኻ ሃበና ፈውሰና ንበሎ።
ቀንዲ ምልክት ናይቲ መጸበሓዊ ድኻ ምዃኑ ምእማኑን ምሕረት ኣምላኽ ብግዲ ከምዘድልዮ ምፍላጡ እዩ። እቲ ቅኑዕ ተበግሶ ከኣ እዚ እዩ። እግዚአብሔር ብቃላት ጥራይ ዝድርደር ጸሎት ዘይኮነስ ብቅኑዕ ኣገባብ ክግበር ይደሊ።
“ናይቲ መጸበሓዊ ጸሎት ካብ ልቢ ይውለድ ንጹር ከኣ ነሩ። ናብ እግዚኣአብሔር ምስትምሳል ዘይኮነ ልቡ የወፊ። ጸሎት ማለት እግዚኣአብሔር ውሽጥኻ ክርኢ ምፍቃዱ ብዘይ ሕብእብእ ብዘይ ኣጽድቆ ርእስ ናብኡ ምቅራብ እዩ። ሓንሳእ ሓንሳእ ብኣጽድቆ ርእስ ዝግበር ኑዛዜ ቊሩብ ክምስ ከምትብል ይገብረካ። እዚ ኣጽድቆ ርእስ እዚ ካብ ዲያብሎስ ስለዝኾነ ግብዝነት ዘይኰንካዮ ኰንካ ክትረኤ ምቅላስ እንክኸውን እቲ ካብ ብርሃን እግዚአብሔር ዝመጽእ ግን ሓቅን ቅንዕናን ግሉጽነት ልብን እዮም። ስለዚ ጐይታ ጸጋኡ ክህበና ድኻታት ምዃና ክስቈረናን ምሕረቱ ከምዘድልየና ክንፈልጥን ንለምኖ። ከመይ ናብ ገዛእ ርእስና ምልስ ኢልና ሕልናና ብቅንዕና እንተደኣ ተዓዚብና ገለ ብሑቅ ፈሪሳውነት ኣይሰኣናን እዩ።”
ሓጢኣተኛታት ብምኳኑ ከምቲ መጸበሓዊ ኢና ስለእነስተማስል ምኽኒት ሓሰው ስለንብል ተጋግየ ስለእትኸብደና ከኣ ቁሩብ ፈሪሳውነት ኣሎና። ምስ ብጾትና ክነመኻኒ ክንሕሱ ንኽእል ምስ እግዚአብሔር ግን ፈጺምካ ኣይከኣልን። ጐይታ ነዚ ጸጋ ክህበና ንለምኖ።
ቅዱስነቶም ናይ መወዳእታ ኣብነት ዘቅረብዋ እታ ኣብ መጽሓፈ ሲራክ ተጠቂሳ ዘላ ጸሎት ድኻ ኰይና ንሳ ከኣ ንደመናታት ኣቋሪጻ ብቀጥታ ናብ እትዓርግ ጸሎት እያ። ድኻታት ኣብ ሕወቶም ቀዳማይ ቦታ ንእግዚኣአብሔር ይህቡ። ተስፋኦምን ምሉእ እምነቶምን ኣብኡ ኣንቢሮም ብልቦም ሰልዝጽልዩ ይሰምዖም።
“ኣብዚ ሲኖዶስ እዚ ናይ ድኻታት ድምጺ ንክንሰምዕን ብዛዕባ ጸገማቶም ክነስተንትንን ጸጋ ረኺብና። ንኩነታት ብካልእ ጐድኑ ክትርእዮ ከምእትኽእልን ተፈጥሮ ንክትምዝምዛ ዘይኮነስ ኣብ እግዚአብሔር ኣሚንካ ክትከናኸና ዘሎካ ምዃና ተገንዚብና። ቤተክርስትያንከስ ድምጺ ድኻታት ክትሰምዕ ኣለዋ። ከመይ ንኣኣ ድምጺ ተስፋ ዝኾና እዚ ድምጺ እዚ እዩ። በዚ ከኣ ገዓር ድኻታት ገዓር ተስፋ ቤተክርስትያን ምዃኑ ንክርድኣና ጐይታ ጸጋኡ ክህበና ንለምኖ ሽዑ ጸሎትና ዝኾነ ጸሎት ቤተክርስትያን ንደመናታት ሰንጢቑ ናብ እግዚኣአብሔር ክበጽሕ እዩ።”
በኢትዮጵያ ብዝሀ ሕይወት ኢንስቲትዩት የጀነቲክ ሀብት አርክቦትና ጥቅም ተጋሪነት ዳይሬክቶሬት የግናዛቤ ማስጨበጫ ለበለድሻ አካለት ሰጠ (አዳማ, መጋቢት 2011ዓ.ም)
የጄኔቲክ ሀብትና የማኅበረሰብ ዕውቀት አርክቦት እና የማኅበረሰብ መብቶች ለመወሰን የወጣውን አዋጅ ቁጥር 482/1998ን ለማሻሻል የተደረገ የምክክር መድረክ (አዲስ አበባ ግንቦት 2010 ዓ.ም)
በግሎባል ኤቢኤስ ፕሮጀክት አማካኝነት የናጉያን ፕሮቶኮል አፈፃፀምን ለማሳደግ ከባለድርሻ አካላት ጋር የተደረገ የግንዛቤ ማስጨበጫ መድረክ (ሀዋሳ ግንቦት 2010 ዓ.ም)
የኢትዮጵያ ብዝሀ ህይወት ኢንስቲትዩት የ 2011ዓ.ም በጀት የስድስት ወራት ዕቅድ አፈፃፀም በሕዝብ ክንፍና በባለድርሻ አካላትጋር የተደረገ ውይይት (ቢሾፍቱ የካቲት 2011ዓ.ም)
በኢትዮጵያ ብዝሀ ሕይወት ኢንስቲትዩት የከመጋቢት 13 እስከ 14, 2011ዓ.ም የጄኔቲክ ሀብት አርክቦትና ጥቅም ተጋሪነት አውደ ጥናት የምክክር መድረክ ላይ ከቀረቡ ጥያቄዎች በከፊል (አዳማ)
የኩሽና በርጩማ ይህ በርሜል አንድ ሰው ገለልተኛ የመቆም ሁኔታውን ጠብቆ ለማቆየት እንዲረዳ የተቀየሰ ነው። የዲዛይን ቡድኑ የሰዎችን የዕለት ተዕለት ባህሪ በመመልከት ሰዎች ለጥቂት ጊዜያት በርጭቶች ላይ እንዲቀመጡ ለምሳሌ ለአፋጣኝ እረፍት በኩሽና ውስጥ መቀመጥ አስፈላጊ መሆኑን አገኘ ፣ ይህም ቡድኑ ይህንን መሰል ባህሪን ለማስተናገድ በተለይ እንዲፈጥር ያነሳሳው ፡፡ ይህ ሰገራ የአምራች ምርታማነትን ከግምት ውስጥ በማስገባት በርሜሉ ለገyersዎች እና ለሻጮች ለሁለቱም ተመጣጣኝ እና ወጪ ቆጣቢ እንዲሆን አነስተኛ በሆኑ ክፍሎች እና መዋቅሮች የተሠራ ነው ፡፡
በኢትዮጵያ በሳምንቱ መጨረሻ የተካሄዱ የተቃውሞ ሰልፎች ጋር በተያየዘ የተነሱ ሁከቶች ክፉኛ እንዳሳሰቡት የዩናይትድ ስቴይትስ መንግስት አስታወቀ። አዲስ አበባ በሚገኘው ኢምባሲውና በውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤቱ የወጡ መግለጫዎች በግጭቱ ከሰለፈኞችና ከጸጥታ ባለስልጣናት በኩል ህይወት ማለፉን ጠቅሶ፤ ጉዳት ለደረሰባቸው ሃዘኔታውን አስታውቋል።
አዲስ አበባ የሚገኘው ኢምባሲ ያወጣው መግለጫ፤ በተለይ “ሰልፎቹ የተካሄዱት ያለፈቃድ መሆኑ እንረዳለን፤ እናም ሁሉም ወገኖች በሰላምና ገንቢ በሆነ ውይይት በሰላም ጉዳዩን ለመፍታት የሚሰሩን ሁሉ እንዲደግፉ እናሳስባለን” የሚለው ቃል በማህበራዊ የመገናኛ ብዙሃን ክርክርና ትችት ቀስቅሷል።
ERi-TV, Eritrea – ማእገር፡ ገዲም ተጋዳላይ ተስፋይ ገብረሂወት (ሓርበል) መራሒ ታንኪ ሓንቲ ካብተን ኣብ ወደባዊት ከተማ ባጽዕ ኣብ ሓወልቲ ቆይመን ዘለዋ ታንክታት
አቶ ጋሻው የትዋለ ከአስመራ ዩኒቨርሲቲ በኢኮኖሚክስ የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን ሲያገኙ፣ ኔዘርላንድስ ከሚገኘው ማስትሪች ስኩል ኦፍ ማኔጅመንት በፕሮጀክት አፕሬዛል፣ እንዲሁም ማኔጅመንት ዲፕሎማ፣ አውስትራሊያ ከሚገኘው የካንቤራ ዩኒቨርሲቲ በዓለም አቀፍ የታክስ አስተዳደር የማስተርስ ዲግሪ አግኝተዋል፡፡ በማክሮ ኢኮኖሚ ፖሊሲዎች፣ በኮርፖሬት ቢዝነስ ስትራቴጂ፣ በፕሮጀክት ፕላኒንግና ማኔጅመንት በርካታ ሥልጠናዎች ተከታትለዋል፡፡ በኢንግሊዝ፣ በኔዘርላንድስና በቤልጂየም፣ እንዲሁም በአፍሪካ በኡጋንዳ፣ በደቡብ አፍሪካ፣ በኬንያና በታንዛኒያ የተከታተሏቸው የአጭርና የመካከለኛ ጊዜ የአቅም ግንባታ ሥልጠናዎችን መውሰዳቸውን ይናገራሉ፡፡ የማክሮ ኢኮኖሚ ፖሊሲዎችንና የኮርፖሬት ቢዝነስ ስትራቴጂዎችን በዋናነት የንግድ፣ የታክስ፣ የፋይናንስ፣ የኢንዱስትሪና የኢንቨስትመንት ጉዳዮች ላይ የዳበረ ልምድ አላቸው፡፡ በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ክልሎችን በመወከል፣ ከዓለም ባንክና ከዓለም የገንዘብ ድርጅት የጥናትና የባለሙያዎች ቡድን ጋር በቅርበት በመሥራት፣ የአገሪቱን የታክስና የፋይናንስ ጉዳዮች ከአገሪቱ የኢኮኖሚ ዕድገትና ልማት አንፃር በማጥናትና በመገምገም የፖሊሲ ሐሳቦችንና ስትራቴጂዎች ላይ የዳበረ ልምድ አላቸው፡፡ የኢትዮጵያን የሽያጭ መመዝገቢያ መሣሪያ ፕሮጀክት በማዘጋጀትና ፕሮግራሙን በመምራት፣ እንዲሁም እንዲተገበር በማስተባበር ተሳትፈዋል፡፡ በአጠቃላይ ከ27 ዓመታት በላይ የማክሮ ኢኮኖሚ ፖሊሲዎችንና የኮርፖሬት ስትራቴጂዎችን ከማመንጨት ልምዳቸው በመነሳት፣ የኢትዮጵያ የዳያስፖራ ባንክ አክሲዮን ማኅበርን ከሐሳብ ጀምሮ አሁን እስከሚገኝበት ደረጃ ድረስ በአደራጅነትና በመሥራችነት የሚሳተፉት አቶ ጋሻው፣ የሚመሠረተው የዳያስፖራ ባንክ ዓላማዎቹንና የወደፊት እንቅስቃሴዎቹን በተመለከተ ብርሃኑ ፈቃደ አነጋግሯቸው የሚከተለውን አጠናቅሯል፡፡
አቶ ጋሻው፡– ከማክሮ ኢኮኖሚ የዕድገትና ልማት ፖሊሲዎችና ስትራቴጂዎች አንፃር ፈጣን፣ ዘላቂነትና ቀጣይነት ያለው የኢኮኖሚ ዕድገትና ልማት በማምጣት የአገሪቱን የመካከለኛ ገቢ ራዕይ እ.ኤ.አ. በ2025 ዕውን ለማድረግ ሲታሰብ፣ በአንድ በኩል የአገሪቱ ማክሮ ኢኮኖሚ እየጨመረ መምጣቱ በሌላ በኩል ከፍተኛ የውጭ ምንዛሪ እጥረት መኖሩ፣ የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ባንክን ለማቋቋም እንደ ዋና ገፊ ምክንያት ተደርጎ ተወስዷል፡፡ በመንግሥት አገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያም የማክሮ ኢኮኖሚው ቁልፍ ችግር የውጭ ምንዛሪ እጥረት መሆኑ በጥናት ተረጋግጧል፡፡ የማክሮ ኢኮኖሚ አመልካቾችን በተመለከተ የፊስካል ፖሊሲውና የሞኒተሪ ፖሊሲው መስተጋብር የተጣጣመ አለመሆን ዋናው ቁልፍ ችግር ሲሆን፣ በዚህ ረገድ በተለይ የወለድ ምጣኔ፣ የዋጋ ግሽበት ምጣኔ፣ የቁጠባ ምጣኔ፣ የታክስ ምጣኔ፣ የኢንቨስትመንት ምጣኔ፣ የጉልበትና የገበያ ዋጋ ምጣኔና የጥቁር ገበያ ምጣኔ፣ የተጣጣመና የተመጣጣነ አለመሆን ነው፡፡ በአጠቃላይ የምርት ፍላጎትና አቅርቦት፣ የገንዘብ አቅርቦትና ፍላጎት፣ የውጭ ምንዛሪ አቅርቦትና ፍላጎት የተጣጣመና የተመጣጣነ አለመሆን የማክሮ ኢኮኖሚው ቁልፍ ችግር ነው፡፡ በመሆኑም የአገሪቱን የኢኮኖሚ ምኅዳርና የውጭ ምንዛሪ ቋት ለማስፋት የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ባንክ አክሲዮን ማኅበርን ማቋቋም አስፈልጓል፡፡
በሌላ በኩል አንዱ ቁልፍ ችግር የድህነት ጉዳይ ሲሆን፣ በዚህ ረገድ ዝቅተኛ ገቢ ዝቅተኛ ቁጠባ፣ ዝቅተኛ ቁጠባ ዝቅተኛ ኢንቨስትመንት፣ ዝቅተኛ ኢንቨስትመንት ዝቅተኛ ገቢ የሆነውን የድህነት አዙሪት አከርካሪውን ለመስበር መሠረተ ሰፊ የሆኑ አዋጭ የኢኮኖሚ ዘርፎችን ፋይናንስ በማድረግ የውጭ ምንዛሪ ክምችትን ለመጨመር፣ የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ባንክ አክሲዮን ማኅበርን ለማቋቋም አስፈልጓል፡፡ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት የዓለም ኢኮኖሚ ከግብርና መር ወደ ኢንዱስትሪ መር፣ ከኢንዱስትሪ መር ወደ አገልግሎት ዘርፍ መር፣ አገልግሎት ዘርፍ መር ወደ ቴክኖሎጂ ዘርፍ መር፣ ከቴክኖሎጂ ዘርፍ መር ወደ ዲጂታል ኢኮኖሚ መር በፍጥነት በመሸጋገር ሒደት ላይ ይገኛል፡፡ በመሆኑም በአሁኑ ወቅት አገሪቱ የጀመረችውን ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ የለውጥ ጉዞ ወደፊት ማራመድ ያስፈልጋል፡፡ በተለይ የብልፅግና ጉዞን ወደፊት ለማራምድና የኢትዮጵያን የኢኮኖሚ አብዮት በማቀጣጠል ሁሉን አቀፍ የኢኮኖሚ ሽግግር በፍጥነት ለማምጣት የትውልደ ኢትዮጵያውያውን ዳያስፖራዎች የልማት ተሳትፎ በባንኩ ምሥረታ ጉልህ ሚና የሚጫወት መሆኑ ከዓለም አቀፍና አኅጉር አቀፍ ተለዋዋጭ የኢኮኖሚ ሁኔታ አንፃር፣ በተለይም ኢትዮጵያ በአሁኑ ወቅት የዓለም የንግድ ድርጅት አባል ለመሆን በሒደት ላይ የምትገኝ ስለሆነ ሰጥቶ በመቀበል መርህ የማክሮ ኢኮኖሚ የፋይናንስ ዘርፉን ደረጃ በደረጃ ለነፃ ገበያው በሯን ክፍት በማድረግ፣ ተጠቃሚነቷን ሙሉ በሙሉ ለማረጋገጥ ባንኩን ማቋቋም አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ ነው፡፡
ለባንክ ኢንዱስትሪያችን የቴክኖሎጂ ፍላጎት በ21ኛው ክፍለ ዘመን ዓለም የደረሰችበትን ከፍተኛ የባንክ ኢንዱስትሪ የቴክኖሎጂ ደረጃ በመተግበር የደንበኞችን እርካታ ማሳደግ አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ ነው፡፡ የባንክ ኢንዱስትሪውን የፈጠራና የሙያ ብቃት ጥራት ፍላጎት፣ የባንክ ኢንዱስትሪው ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የሙያ ብቃትና ጥራት የሚፈልግ ከመሆኑ አንፃር ዓለም አቀፍ ደረጃቸውን በጠበቁ ቅን ታማኝና ተጠያቂ አመራሮችና ባለሙያዎች በማደራጀትና በማሰማራት፣ አዲስ ባንክ ማቋቋም አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ ነው፡፡ ስፔሻላይዜሽንና ዳይቨርሲፊኬሽን (ብዝኃነት) በማስፈለጉ ከከፍተኛና መሠረተ ሰፊ በሆኑ ውስን የኢኮኖሚ ዘርፎች ላይ የተመሠረተ ሁሉን አቀፍ ባንክ ማቋቋም በማስፈለጉ ነው፡፡ ከፍተኛ የውጭ ምንዘሪ ፍላጎት ያላቸውን ግዙፍ የኢኮኖሚ ዘርፎች ፋይናንስ ማድረግ በማስፈለጉ፣ በዚህ ረገድ ግዙፍና መሠረተ ሰፊ የሆኑ ኢንዱስትሪዎችን ማለትም የህዋ ሳይንስ ቴክኖሎጂ፣ የሳይበር ቴክኖሎጂ፣ የአቪዬሽን ኢንዱስትሪ፣ የሕክምና ኢንዱስትሪ፣ የኃይል ኢንዱስትሪ፣ የፊልም ኢንዱስትሪ፣ የግብርና ኢንዱስትሪና የምሥራቅ አፍሪካ የመሠረተ ልማትን ፋይናንስ ለማድረግ ነው፡፡
አቶ ጋሻው፡– የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ባንክ ከስያሜው ጀምሮ ዳያስፖራውን የሚመለከት ሲሆን፣ ከ70 በመቶ በላይ ዳያስፖራው ላይ አተኩሮ የሚሠራ ይሆናል፡፡ ባንኩ ለዳያስፖራው የአገሩ የኢኮኖሚ ልማት ዓርማ ወይም ምልክት በመሆን፣ ዳያስፖራው በአገሩ ዕድገትና ልማት ከፍተኛ ተሳትፎ በማድረግ አገሪቱ ከድህነት ቀለበት ለመውጣት የምታደረገውን እልህ አስጨራሽ መራራ ትግል አከርካሪውን ለመስበር በሚደረገው ጉዞ ዘመን ተሸጋሪ አስተዋፅኦ ይኖረዋል፡፡ ጥናቶች ኢንደሚያመለክቱት አገሮች እንደ ራሳቸው የመንግሥት አወቃቀርና የኢኮኖሚ ፖሊሲ ኢኮኖሚያቸውን ጥቃቅን፣ አነስተኛ፣ መካከለኛና ከፍተኛ በማለት ይከፋፍላሉ፡፡ በዚህ ረገድ የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ባንክን ለመመሥረት አራት አማራጮች ቀርበዋል፡፡ የመጀመሪያው አማራጭ ከጥቃቅን ጀምሮ ሁሉንም የኢኮኖሚ ዘርፎች ማካተት፣ ሁለተኛው አማራጭ መካከለኛውን የኢኮኖሚ ዘርፍ ማካትት፣ ሦስተኛው አማራጭ ከፍተኛውን የኢኮኖሚ ዘርፍ መሠረት ማድረግና አራተኛው አማራጭ የመካከለኛውንና የከፍተኛውን የኢኮኖሚ ዘርፍ ውህድ በመውሰድ ማደራጀት የሚል ነው፡፡
በዚህ ረገድ በተካሄደው ጠቋሚ ጥናት መሠረት የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ባንክ መካከለኛውንና ከፍተኛውን አወቃቀር የሚመለከት ይሆናል፡፡ በኢኮኖሚው ዑደት ውስጥም መካከለኛና ከፍተኛ ገቢ ያላቸውን የኢኮኖሚ ተዋንያን የሚመለከት ይሆናል፡፡ ባንኩን ትርፋማ የሚያደርጉና አዋጭ ሜጋ መሠረተ ሰፊ የኢኮኖሚ ዘርፎች ላይ አተኩሮ የሚሠራ በመሆኑ፣ በኢኮኖሚ ትስስር ሒደት ዝቅተኛውን የኅብረተሰብ ክፍልን ጨምሮ ሁሉንም የኅብረተሰብ ክፍል ተጠቃሚ የሚያደርግ ይሆናል፡፡ የተፈቀደ ካፒታል ስድስት ቢሊዮን ብር ሲሆን፣ የተመዘገበ ካፒታል አራት ቢሊዮን ብር ይሆናል፡፡ ዝቅተኛው የአክሲዮን ሽያጭ መጠን ብር 200 ሺሕ ብር መሆኑ፣ ከአሁን በፊት አክሲዮን ይሸጡ ከነበሩት ባንኮች ሁሉ የተለየ ያደርገዋል፡፡ ‹ከስፔሻላይዜሽን፣ ከዳይቨርስፊኬሽን፣ ከሴግመንቴሽን፣ ከምርምር፣ ከቴክኖሎጂና ከሙያ ብቃት› አንፃር ባንኩ የተለያዩ አሠራሮችን ይዞ ይቀርባል፡፡ ከዚህ አኳያ ከሕግ ማዕቀፍ አንፃርም የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ባንክ በአዋጅ ቁጥር 1159/2011 እና አፈጻጸም መመርያ ቁጥር ssb /73/2020 የውጭ ዜግነት ባላቸው ትውልደ ኢትዮጵያውያንና ሙሉ በሙሉ ኢትዮጵያውያን በሆኑ ባለሀብቶች፣ የውጭ ዜግነት ባላቸው ትውልደ ኢትዮጵውያንና ሙሉ በሙሉ ኢትዮጵያውያን ባለሀብቶች የተያዙ የሕግ ሰውነት ባላቸው ኩባንያዎች ይመሠረታል፡፡
አቶ ጋሻው፡– ባንኩ ዓለም የደረሰችበትን ከፍተኛ የባንክ ኢንዱስትሪ ቴክኖሎጂ የሚተገብር ከመሆኑ ጋር ተያይዞ፣ ዳያስፖራው የባንክ ቴክኖሎጂ የልቀት ማዕከል እንዲሆን ቅድሚያ ዕድሉ ይሰጠዋል፡፡ እንደሚታወቀው አብዛኞቹ በሥራ ላይ ያሉ ባንኮች ቴክኖሎጂ የሚገዙት ከህንድና ከቻይና ከመሳሰሉት አገሮች በመሆኑ፣ ወደፊት በምሥረታ ሒደት ላይ ላሉ ባንኮችም ጭምር የቴክኖሎጂ ምንጭ በመሆን የውጭ ምንዛሪ ከማስቀረቱም በላይ፣ ኩባንያ በመፍጠር ሰፊ ተሳትፎ እንዲኖረው ይበረታታል፡፡ በሌላ በኩል የባንክ ኢንዱስትሪው ዘርፍ ደረጃውን የጠበቀ የሙያ ጥራትና ብቃት የሚያስፈልገው በመሆኑ፣ ዳያስፖራው ባንኩን በማማከር እንዳስፈላጊነቱ የአገሪቱ ሕግ በሚፈቅደው መሠረት ተቀጣሪ በመሆንና ኩባንያ በመፍጠር የአጭር፣ የመካከለኛና የረዥም ጊዜ ሥልጠና በመስጠት የዘርፉ የልዕቀት ማዕከል እንዲሆን ይበረታታል፡፡
ሪፖርተር፡– ሊመሠረት የታሰበው ባንክ የተፈቀደ ወይም የታቀደ ካፒታል ስድስት ቢሊዮን ብር ነው፡፡ ዳያስፖራው ይህን ያህል ገንዘብ ሊያዋጣ እንደሚችል ምን መተማመኛ አለ?
አቶ ጋሻው፡– ባካሄድነው ጠቋሚ ጥናት ከሦስት ሚሊዮን በላይ ዳያስፖራዎች በውጭ እንደሚኖሩ ሲታሰብ፣ ከስድስት ቢሊዮን ዶላር በላይ ወደ አገራቸው በዓመት እየላኩ በመሆናቸው፣ ይህ አቅም ባንኩን ለማቋቋም ታሳቢ ተደርጓል፡፡ በዚህ ረገድ በተለይ ባንኩ ቁጥራቸው ከአንድ በመቶ በታች በሆኑ መካከለኛና ከፍተኛ ገቢ ባላቸው ባለሀብቶች ላይ አተኩሮ ይሠራል፡፡ በሌላ በኩል የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ዕድገት በዓለም ባንክና በዓለም የገንዘብ ድርጅት (አይኤምኤፍ) ትንበያ መሠረት፣ እ.ኤ.አ. በ2020 ከስድስት በመቶ በላይ እንደሚሆን ስለተነበየና በምሥራቅና በመካለኛው አፍሪካ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ግዙፍ እንደሆነ በመረጋገጡ፣ የአገር ውስጥ መካከለኛና ከፍተኛ ገቢ ያላቸው ባለሀብቶች ሰፊ ተሳትፎ እንደሚኖራቸው ባደረግነው ቅድመ ጥናት በመረጋገጡ፣ ከአክሲዮን ሽያጭ አንፃር የተጠቀሰውን ካፒታል ለማሳካት ዝቅተኛ የአክሲዮን ብዛት አሥር ወይም 200 ሺሕ ብር ሲሆን፣ 60 በመቶ በቅድሚያ የሚከፈልና ቀሪው በሁለት ጊዜ ክፍያ የሚፈጸም በመሆኑ፣ በውጭ ምንዛሪም ክፍያው አዋጭ መሆኑ የጥናት ታሳቢዎች ያመለክታሉ፡፡
ሪፖርተር፡– ከዚህ ቀደም መንግሥት ባሻው ጊዜ ሕግ ሲያወጣና ሲቀይር በዳያስፖራው ላይ በርካታ ችግሮች ተፈጥረዋል፡፡ ወደፊትስ እንዲህ ያለው ነገር ላለመምጣቱ ምን ዓይነት ዋስትና ይኖራል?
አቶ ጋሻው፡– ከለውጡ ቀደም ብሎ በነበረው ሥርዓት ዳያስፖራው አክሲዮን እንዳይገዛ መደረጉ፣ የገዛውንም እንዲሸጥ መገደዱ ምንም ዓይነት የኢኮኖሚ ገፊ ምክንያት የለም፡፡ የዓለም ተሞክሮም ይህንን አያሳይም፡፡ ይሁን እንጂ ከለውጡ በኋላ መንግሥት ጉዳዩን በመገንዘብ ዳያስፖራው ባንክ እንዲያቋቁም፣ ማክሮ ፋይናንስ እንዲያቋቁም፣ የመድን ድርጅት እንዲያቋቁም መፍቀዱ እንደ በጎ ጅምር ሊወሰድ ይችላል፡፡ በእኔ እምነት ከሁሉም በላይ ለዳያስፖራው ትልቁ ዋስትና የአገሩ ጉዳይ በመሆኑ፣ የተፈጠረውን መልካም አጋጣሚ በመጠቀም ከፍተኛ የኢንቨስትመንት ተሳትፎ ማድረግ ይጠበቅበታል፡፡ መንግሥት የጀመረውን የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ በተለይ በባንክ ኢንዱስትሪው ዘርፍ ማሻሻያ አጠናክሮ ኢንደሚቀጥል የሚጠበቅ ሲሆን፣ ዳያስፖራውን ለማገዝ የሚያስችል የዳያስፖራ ኤጀንሲ አቋቁሟል፡፡ በሠለጠነው ዓለም የሚኖረው ዳያስፖራም በማኅበሩ በኩል በመደራጀት የኢኮኖሚ ፍትሐዊነትና ነፃነት እንዲኖር የበኩሉን አስተዋፅኦ ማድረግ ወቅቱ የሚጠይቀው ቁጥር አንድ አጀንዳ ነው፡፡
ሪፖርተር፡– ዳያስፖራው ከ70 በመቶ በላይ ባለድርሻ በሚሆንበት በዚህ ባንክ በዶላር አክሲዮን ገዝቶ የትርፍ ድርሻ ክፍያ የሚያገኘው ግን በብር መሆኑ፣ ምን ያህል ተቀባይነት ይኖረዋል?
አቶ ጋሻው፡– ከባንኩ ራዕይ፣ ተልዕኮና ዓላማ አንፃር የሚመሠረተው የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ባንክ ዳያስፖራውን የአገሩ የኢኮኖሚ ልማት ዓርማና ምልክት እንዲሆን ያደርገዋል፡፡ በዋናነት ዳያስፖራው በአገሩ የኢኮኖሚ ዕድገትና ልማት ላይ ከፍተኛ ድርሻ እንዲኖረው፣ በትልልቅ የኢኮኖሚ ዘርፎች ከኢትዮጵያዊያን ባለሀብቶች ጋር በመቀናጀት እንዲሠራና ቀጥተኛ የኢንቨስትመንት ተሳታፊ እንዲሆን ለማድረግ ያግዘዋል፡፡ ለዚህ ነው ባንኩ መካከለኛና ከፍተኛ ገቢ ባላቸው ባለሀብቶች ላይ ያተኮረው፡፡ ይሁን እንጂ ከኢኮኖሚ ፍትሐዊነትና አሁን ካለው የጥቁር ገበያ ችግር አንፃር ውስንነቶች እንደሚኖሩ፣ ከተለያዩ ክፍለ ዓለማት ከሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የተወሰደ ጠቋሚ መረጃ አመልክቷል፡፡ በዚህ ረገድ አዋጅ መውጣቱና ዳያስፖራውን የባንክ ባለቤት ማድረጉ ትልቅ ጅምርና የለውጡ አካል ተደርጎ መወሰድ እንዳለበት እናምናለን፡፡ የኢትዮጵያ መንግሥትም የባንክ ኢንዱስትሪውን ዘርፍ ለማዘመን ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የማክሮ ኢኮኖሚ፣ በዋናነት የሞኒተሪ ፖሊሲ ማሻሻያ እንደሚያደርግ ይጠበቃል፡፡
አቶ ጋሻው፡- ከሁሉም በላይ የባንኩ ዓላማ ዳያስፖራውን በራሱ ስም የሚጠራ የባንክ ባለቤት እንዲሆን ማስቻል ሲሆን፣ ዳያስፖራው በሒደት መሠረተ ሰፊና ከፍተኛ በሆኑ የኢንዱስትሪ ዘርፎች በአነስተኛ የወለድ ምጣኔ ኢንቨስት እንዲያደርግ ቅድሚያ ይሰጠዋል፡፡ በዚህ ረገድ የሚሰበሰበውን 70 በመቶ የውጭ ምንዛሪ ባንኩ እንዲጠቀምበት በሕግ የተፈቀደ በመሆኑ፣ ትርፋማ በሆኑ የኢኮኖሚ ዘርፎች እንዲሰማራ ቅድሚያ ይሰጠዋል፡፡
ሪፖርተር፡– በባንክ ኢንዱስትሪው ውስጥ በዚህ መንገድ መንቀሳቀስ የልማት ባንክ ባህሪ የሚያላብሰው ስለሚሆን፣ ከዚህ አኳያ የሚሰጣቸውን ብድሮች በምን ያህል ጊዜ ውስጥ ተመላሽ ያደርጋል?
አቶ ጋሻው፡– ባንኩ ከብሔራዊ ባንክ በተሰጠው ቅድመ ዕውቅና መሠረት የአክሲዮን ሽያጭ ከማስኬድ ጎን ለጎን፣ የዓለም አቀፍ የባንክ ኢንዱስትሪ አማካሪዎችን በመቅጠር ዝርዝር የአዋጭነት ጥናት በማስጠናት በሚያዘጋጀው የኮርፖሬት ፖሊሲና ስትራቴጂ በኩል የሚመለስ ሲሆን፣ ቀደም ሲል በተካሄደው ጠቋሚ ጥናት ግን ባንኩ እንደ ኢኮኖሚ ዘርፎች የአወቃቀር ባህሪይ፣ እንደ አገሪቱ የኢኮኖሚ ዕድገትና የልማት ደረጃ፣ እንዲሁም ባንኩ እንደሚሰበስበው የካፒታል መጠን የአጭር፣ የመካከለኛና የረዥም ጊዜ ብደር ይሰጣል ተብሎ ይገመታል፡፡
አቶ ጋሻው፡– ቀደም ብሎ በተጠናው ጠቋሚ ጥናት መሠረት በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ አራት አማራጮች ለይተን ለማየት ሞክረናል፡፡ በዚህ ረገድ የመጀመሪያው አማራጭ አነስተኛና ጥቃቅን ዘርፉ የሚገኝበት ዘርፍ ነው፡፡ ሁለተኛው አማራጭ መካለከኛው ሲሆን፣ ሦስተኛው ከፍተኛውና ትልልቅ የኢኮኖሚ አውታሮች የሚሳተፉበት ነው፡፡ አራተኛው አማራጭ ግን የመካከለኛውና የከፍተኛው ውህድ ነው፡፡ ይህንን ውህድ በመውሰድ መንቀሳቀስ ለባንኩ የተለየ የእንቅስቃሴ ዘርፍ ሆኖ በመመረጡ፣ ይኼኛው አማራጭ የተሻለ እንደሚሆን በጥናቱ ተመልክቷል፡፡ በመሆኑም ከኢኮኖሚው አወቃቀርና ክፍፍል፣ እንዲሁም ከተነሳንበት የስፔሻላይዜሽን መርህ አንፃር ባንኩ በአብዛኛው መካከለኛውንና ከፍተኛውን ባለሀብት ይመለከታል፡፡ ይሁን እንጂ በአማራጭ ሞዴሉ መሠረት በገበያ ፍላጎትና አቅርቦት ለሁሉም የኅብረተሰብ ክፍሎች የሚሠራ ባንክ ይሆናል፡፡
አቶ ጋሻው፡– በመርህ ደረጃ ባንኩ በአገር አቀፍ ደረጃ የኢኮኖሚ ነፃነትና እኩል ተጠቃሚነት፣ በዋናነት የግሉ ዘርፍ በኢኮኖሚው ውስጥ የሚኖረው ድርሻና ተሳትፎ ከፍተኛ እንዲሆን፣ የመወዳደሪያ ሜዳውም እኩል እኩል መሆን እንዳለበት ያምናል፡፡ በመሆኑም ባንኩ ከተነሳበት ራዕይ፣ ተልዕኮና ዓላማ አንፃር አገልግሎቱን ለነፃ ገበያ ክፍት በማድረግ በገበያ ተዋንያን የሚሰጠው አገልግሎትም ባስቀመጠው ሞዴል በአቅርቦትና በፍላጎት ላይ ይሠራል፡፡ ነገር ግን ከስፔሻላይዜሽን አኳያ በተመረጡ ዘርፎች የሚሠራ ሲሆን፣ በሩ ለሁሉም ኢትዮጵያዊያን ክፍት ነው፡፡ ከኢኮኖሚ ትስስር አንፃር መሠረተ ሰፊ በሆኑ አዋጭ የኢኮኖሚ ዘርፎች በማተኮር የሥራ ዕድል በመፍጠርና የታክስ ገቢ በማመንጨት፣ በኢኮኖሚ የትስስር ሒደት ዝቅተኛው የኅብረተሰብ ክፍል ተጠቃሚ እንዲሆን ጥረት ይደረጋል፡፡
አቶ ጋሻው፡– በታቀደው የካፒታል መጠን ወይም ሊመዘገብ በታቀደው የአክሲዮን ዋጋ ሽያጭ ፍጥነት ሒደት የሚወሰን ቢሆንም፣ በፕሮጀክት ዕቅዱ ሁለት ዓመት እንደሚሆን ተመልክቷል፡፡ በፕሮጀክቱ ፍኖተ ካርታ መሠረት የታቀደውን ግብ ከማሳካት አንፃር በዓለም አቀፍ፣ በአኅጉር አቀፍና በአገር አቀፍ ደረጃ በሚደረጉ የፕሮሞሽንና የማርኬቲንግ ሥራዎች አፈጻጸም የሚወሰን ይሆናል፡፡ የኩባንያው የካፒታል መጠን ስድስት ቢሊዮን ብር ነው፡፡ ከዚህ በላይ የተጠቀሰው ካፒታል እያንዳንዳቸው 20 ሺሕ ብር ዋጋ ባላቸው 300 ሺሕ ተራና የተመዘገቡ አክሲዮኖች የተከፋፈለ ነው፡፡ ዝቅተኛ የአክስዮን ብዛት አሥር ወይም 200,000 ብር ይሆናል፡፡ ማንኛውም ባለአክሲዮን ቢያንስ የካፒታሉን 60 በመቶ በቅድሚያ መክፈል፣ እንዲሁም ለሥራ ማስኬጃ የአገልግሎት ክፍያ አምስት በመቶ መክፈል ይጠበቅበታል፡፡
ኩባንያው በሰነዶች ምዝገባና ማረጋገጫ ኤጀንሲ በተመዘገበ በ24 ወራት ውስጥ በሁለት ጊዜ ክፍያ ይጠናቀቃል፡፡ አክሲዮን የሚሸጥላቸው የውጭ ዜግነት ያላቸው ትውልደ ኢትዮጵያዊያንና ሙሉ በሙሉ ኢትዮጵያዊያን የሆኑ ባለሀብቶች በጋራ፣ ትውልድ ኢትዮጵያዊ የውጭ አገር ዜግነት ያለቸው ግለሰቦች ወይም የውጭ ዜግነት ያላቸው ትውልደ ኢትዮጵያዊያንና ሙሉ በሙሉ ኢትዮጵያዊያን ባለቤትነት ለተቋቋሙ ድርጅቶች ይሆናል፡፡ በአጠቃላይ እያንዳንዳቸው 20,000 ብር የሚያወጡ 300,000 አክሲዮኖች፣ በጠቅላላው ስድስት ቢሊዮን ብር የሚያወጡ አክሲዮኖች ለሽያጭ ቀርበዋል፡፡ ሆኖም ኩባንያው በአጭር፣ በመካከለኛና በረዥም ጊዜ የባንክ አገልግሎት ሥራዎች ላይ እንደሚሰማራ በመታቀዱ፣ በብሔራዊ ባንክ መመርያ መሠረት ጠንካራ ጅማሮ እንዲኖረው ሲባል የተከፈለ ካፒታሉ አራት ቢሊዮን ብር ይሆናል፡፡
መቐጸልታ ናይዛ ግጥሚ፡ እንከለኹ ባዕለይ ከም እትብል እምበር፡ እቲ ካልእ ስዒቡ ዚመጽእ ሓሳብ ይኹን ዜማ ኣይፈልጦን እየ። ምናልባት እዉን እዚ ኣብዛ ዜማ ዚጥቀስ ዘሎ ሓዳር ነቲ ኣብ ኣእምሮይ ዘሎ ሓዳር ፍጹም ኣይመሳሰልን ይኸዉን። ነዛ ኣርእስቲ ዝመረጽኩላ ምኽንያት ግን ኣሎኒ።
እቲ ኣውራ ምኽንያት ነዛ ኣርእስቲ መምረጽየይ፡ እቲ እዛ ኣርእስቲ እተስዕቦ ሕቶ ኣብ ክርትያናዊ ሓዳር(መርዓ) እዩ። ክርስትያናዊ ሓዳር መን ይኣልዮ/ወይ ይሓልዮ? ነዛ ሕቶ ዝተፈላለዩ ሰባት ብዝተፈላለየ መገዲ ኪምልስዋ ይክኣል እዩ። እቶም ቀዳሞት “ክርስትያናዊ ሓዳር ብጐይታ እዩ ዝእለን ዚሕለን” ዝብሉ እዮም፡ እቶም ካልኦት እውን “ክርስትያናዊ ሓዳር ልክዕ ከምቲ ካልኦት ሓዳራት ብፍቕርን ስኒትን እቶም መጻምዲ እዩ ዝእለ” ይብሉ። “ ገለ ካልኦት ድማ “ክርስትያናዊ ሓዳር ብባህልን ልምድን እቲ ሕብረተሰብ እዩ ዝእለ” ዝብሉ ኣይስኣኑን።
ብትዕዝብተይ (ጌጋ ድኣ ይኽልኣለይ እምበር!) ክርስትያናዊ ሓዳር ወይ ድማ መርዓ ኣብ ማሕበር ኤርትራ እቲ ቅኑዕ ቃል ኣምላኻዊ ስፍራኡ ኣይሓዘን። ከም ሳዕቤኑ ኸኣ ብደገ ክትርእዮም ከሎኻ ፍቑራት ዝመስሉ መጻምድቲ፡ ቅርብ ምስ በልካ ግን። ውሽጦም ካብቲ ኣብ ሓድሕዶም ዘሎ ጽልኢ እተላዕለ፡ ዘይከዉን ኰይንዎም እምበር እንተዝፋትሑ ዘይጸልኡ ሰብ ሓዳር ብዙሓት ኣብ ቤተክርስትያን ንጡፋት ምእመናን ኣገልገልትን ኣለዉ። እዞም መጻምዲ ሰብ ከይብሎም እንተዘይኰይኑ ብልቦም ፍቱሓት እዮም። እቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዘሎ በረኸት ናይ ሓደ ስጋ ምዃን ከኣ ንኣታቶም ከምዘይምልከት ይሓልፍዎ። ብዙሓት እዉን ቅድሚ ነተን ንመርዓ ምውሳኖም ዝነበራ መዓልትታት ይወቕስወን። “ቀደሙ ንሱ(ንሳ) ብዓልቲ ሓዳረይ ክትከዉን ፍቓድ ኣምላኽ ኣይነበረን። ሕጂ ኸኣ እንትርፎ ብመከራ ምንባር ካልእ ኣማራጺ የብለይን” ይብሉ እቶም ዝበዝሑ። ነታ ኣብታ ጊዜ ክነብርዋ ዘለዎም ካብ ምሕሳብ፡ ነቲ ሕሉፍ ነገር ይጥምቱ እሞ ናብ ተስፋ ምቚራጽ ይበጽሑ። ንሓዳሮም ድማ ከም ቃል ኣምላኽ መሰረት ክነብርዎ ኣይተግሁን። በዚ ምኽንያት ንሓድሕዶም ከምቲ ቅድሚ መዓልቲ መርዓኦም እትመስሎም ዝነበረት ኮይና እትጸንሖም ሰብ ሓዳር ሒደት እዮም።
እቲ ጠንቂ ነዞም ኣብ ላዕሊ እተጠቕሱ ሳዕቤናት ናይ ሓዳር ግጉይ ኣረኣእያ ብዛዕባ ሓዳር እዩ። እዞም ጉጉያት ሓሳባት፡ ምስቶም ዝበዝሑ ሓሳባት ተጸንቢሮም ስለ ዝቐርቡ፡ ፈቲልካ ከተውጽኦም ኣሸጋሪ እዩ። ብዙሓት ድማ ከም ሓቕታት ይቕበልዎም። እዞም ጉጉያት ኣረኣእያታት ከይተኣልዩ ግና እቲ ብክርስቶስን ብማሕበሩን ዝምሰል ጥቡቕ ሓድነት ሰብኣይን ሰበይትን ክመጽእ ኣይክእልን እዩ። እዞም ጉጉያት ሓሳባት እዞም ዝስዕቡ እዮም፡-
እዚ ዘሎናዮ ዘመን ቀሊል ፍታሕ እምበር ቅኑዕ ፍታሕ እነናድየሉ ዘመን ኣይኰነን። “መገዲ ሰላም ዓመት ኪዶ” ዝብል ምስላ ኣቦታት’ውን ኣብዚ ጊዜ ብዙሕ ተመራጺ ኣይኰነን። ስለዚ እዉን ናይ ሓዳር ጉዳይ መፍትሒ “ሓደ…፡ ክልተ…፡ ሰለስተ…” ቅልጡፍ ስጉምትታት ነናዲ።
ሓደ ሰብኣይ ንሰበይቱ እንተ ገንሓ፡ እቲ ብሉይ ናይ ቅድሚ ክርስቶስ ምቕባሉ ዝነበሮ ህይወት ኣይሓደጐን ኢልና ንኹንኖ እሞ ኵሉ እቲ ካብ ክርስቶስ ዝርከብ ሓድሽ ለቢሱ ብፍቕርን ለዉሃትን ክነብር ንምዕዶ። ነዚ ምግባር ምስ ዝጨንቆ ድማ (ሽሕ’ኳ ሓደ ክልተ ሳዕ እንተተዓወተ) ካብ ክርስትና ከም ዝዓለወ ንፈርዶ። ኵሉ እቲ ብድሕሪ እዚ ዝገብሮ ዘይቃልኣምላኻዊ ግብርታት ኸኣ “ኣይበልናንዶ…” ኢልና ከም እተፈጸመ ትንቢት ንወስዶ።
ሓቂ’ዩ፡ ህይወት ክርስትና ብጐደና ምእዛዝ እዩ ዚኽየድ። ንቃል ኣምላኽ ክነብሮ ሓላፍነት ዘይወስድ ሰብ ድማ ንጐይታ ከስምር ኣይክእልን እዩ። (ጐይታየ፡ ምሕላው ቃልካ ግደይ እዩ በልኩ መዝ 119.57) ሓጢኣት ዝብሃል ከኣ ንቓል ኣምላኽ እናፈለጥካዮ ዘይምግባር እዩ።
ግናኸ፡ ንዝዀነ ዓይነት ዘርኢ እተጥፍእ፡ ካብ ሱሩ ምምሓዉ ከም ዘድልየካ፡ ንዘርኢ ሓጢኣት ክተጥፍእ’ውን ሱር እቲ ሓጢኣት ምፍላጡ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ሓጢኣት ፡ ነቶም እንገብሮም ግብርታት ጥራይ ዘይኰነስ ነቶም እንሓስቦም ሓሳባትን እንሓልፎም ሽቶታትን ዝስምዓና ስሚዒታትን ከይተረፈ እዩ ኣርኪስዎም። ስለዚ ነቶም ግጉያት ግብርታት (ዝርኣዩ ሓጢኣት) ጥራይ ኣጥፍእናዮም ማለት፡ ነቲ ሓጢኣት ካባና ኣርሒቕናዮ ማለት ኣይኰነን። ኣብ ሓዳር’ውን “ግበር - ኣይትግበር” ዝብሉ ቀለልቲ ስጉምትታት፡ ግዚያዊ ፈውሲ ቓንዛ’ምበር፡ ሓቀኛ ፈውሲ እቲ ሕማም ኪዀኑና ኣይክእሉን እዮም።
ናይዚ ዘመን ግጉይ ኣተሓሳስባ እቲ ኣብዛ ዓለም ዘሎ ዝበለጸ ነገር እቲ ዝያዳ ዜሓጉስ ወይ ዕጋበት ዝህብ እዩ ዝብል እዩ። እዚ ሓሳብ ኸኣ ኣብ ክርስትናና እዉን ሰሊዅ ዝኣተወ ይመስል - ኣብ ሓዳር ኸኣ ብጋህዲ ይርአ። ደድሕሪ እቲ ዘሓጒሰካ ነገር ጥራይ ምስዓብ ብፍላይ ብዋጋ እቲ ንክርስቶስ ዘሓጒሶ ግብሪ ጽድቂ ምስዝኸዉን ኣሉታዊ ሳዕቤን እዩ ዘምጽእ።
ክሕጐስ፡ ክዓግብ ዘይደሊ መን ኣሎ? ሓጐስ ኵሉ ሰብ ዝደልያ ተናፋቒት መቐረት ህይወት እያ። እቲ ስግንጢር ግና ንሓጐስ ብመጠን እቲ ዝደለኻያን ንኽትረኽባ እትጽዕሮን ትጠፍእ ምዃና እዩ። ንሓጐስ ከም ቀዳማይ ሽቶ ናይ ህይወትና ወይ ሓዳርና ምስ እንገብራ፡ ነቶም ሰብ ሓዳር ናይ ሕሉፍ ኣጀንዳታት ኣምጺኣ፡ ሓጐስ የለ ሓዳር የለ ገይራ ትድርብዮም።
ቃል ኣምላኽ “ጽድቂ ፈቶኻ፡ ዓመጻ ጸላእካ፡ ስለዚ ኣምላኽ ሓለፋ ብጾትካ ብዘይቲ ሓጐስ ቀብኣካ” ይብል (እብ 1.9)። እዚ እንታይ ማለት እዩ? ሓጐስናን ዕጋበትናን በቲ ንቓል ኣምላኽ ዘሎና ምእዛዝ (ሽሕኳ ኣይጥዓም!) እምበር፡ ብርእሳ ከም ዘይትመጽእ የረድኣና። ሓጐስ ወይ ዕጋበት ውጽኢት ናይ ምእዛዝ እምበር ንባዕሉ ሽቶ ኣይኮነን። ብኻልእ ኣዘራረባ መገዲ ሓጐስ በቲ “ንሓጐስ ዘብጽሕ መገዲ” እተጻሕፎ ጐደና ዘይኮነስ “ጐደና ምእዛዝ” ብእተመልክት መገዲ እያ።
እዚ ማለት ንድሌታተይ ብኸመይ እመልእ? ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ንመጽሓፍ ቅዱስ ከም ላዕለዋይ ብዓል ስልጣን ናይ ህይወት ካብ ምርኣይ ከም ሓደ ካብቶም ዝበለጹ ኣማራጺታት ንወስዶ ማለት እዩ። እዚ ሓሳብ ንሰብ ቀዳማይ ሰሪዑ ንመጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ከም መሳርሒ ሓሳባት ሰብ ዝጥቀመሉ ናብ ናይ ሓሶት ስነ ሓሳብ ይመርሓና። ህይወት ክርስትያን ብስልጣን ቃል ኣምላኽ እዩ ዚምራሕ። ጳውሎስ “ንኣይ ህይወተይ ክርስቶስ እዩ” ፊሊ 1.21 ክብል ከሎ ኸኣ ድሌታተይን ሃቐና ልበይን ኵሉ ኣብ ትሕቲ ስልጣኑ ኣግዚአ ንኽብሪ ክርስቶስ እየ ዝነብር ማለቱ እዩ።
እዚ ግጉይ ስነ ሓሳብ ኣብ ሓዳርና ድማ ንክርስቶስ ከም ርእሲ ናይታ ቤት ከየንግሶ ይኽልክለና እሞ ንመጽሓፍ ቅዱስ ብመጠን እቲ ዝእዝዘና ዘይኰነስ ብመጠን ዘድልየና ከነንብቦ ይገብረና። ንኣብነት፡ እቲ፡ “ሰበይቲ ንሰብኣያ ትተኣዘዞ” ዝብል ጽሑፍ ኤፌ 5.2፡ እቶም ሰብኡት ንኣና መታን ክጥዕመና “ሰብኣይ ከኣ ንሰበይቱ ይኣዝዛ” ኢልና ንነቦ። እዚ ግን ኣይተጻሕፈን! እቲ ንሰብኣይ እተጻሕፈ “ሰብኣይ ከኣ ንሰበይቱ የፍቅራ” ኤፌ 5.25 ዝብል እዩ። እተን ኣንስቲ’ውን ከምኡ ነቲ ቃል በቲ ዝጥዕመን እምበር በቲ እተጻሕፈለን ኣይነብኦን። ሽዑ ናይ ረብሓ ባእሲ ይመጽእ።
ዝበዝሑ ሕልኽላኻት ናይ ሓዳር እምብኣር ካብዞም ኣብ ላዕሊ እተጠቕሱ ግጉይ ኣተሓሳስባታት ዚበቑሉ እዮም። ነዚ ጽሑፍ ንምንባብ ድሉዉ ካብ ኮንካ እዞም ዝስዕቡ ኣርባዕተ ነጥብታት ከም ቅድመ ኵነት ሓዞም።
ሀ. እዚ ጽሑፍ ንናይ ሓዳርካ ሽግር ቅልጡፍን ቀሊልን ፍታሕ ኸቕርበልካ ውሕስነት ኣይህበካን። መንፈሳዊ ዕቤት ነዊሕን ብዙሕን ብድሆታት ዘለዎ መገዲ እዩ። ስለ ዝዀነ ድማ፡ ነቲ እትብህጐ መንፈሳዊ ዕቤት ምስ ሓጐስ ክትረኽቦ ኣብ ጐይትነትን ጉስነትን የሱስ ክርስቶስ ተወኪልካ ንህይወትካ ኣብ ቃሉ ኣግዚኣካ ምጉዓዝ እምበር ኣቋራጺ መገዲ ወይ ፎርሙላ የለን። እቲ ኣብዚ እትረኽቦ ጽሑፍ ግና ህይወትካ ንጐይታ ዜግዝእ ብርሃን ክህብ ይኽእል እዩ።
ለ. ኣብ ገለ እዋናት ንኣምላኽን ቃሉን ብቕንዕና ምእዛዝ፡ ከቢድን ትርጉም ዘይብሉን ዝመስልን እዩ። ሓደ ሓደ ጊዜ፡ ካብ ንቓል ኣምላኽ ምእዛዝ ንላዕሊ ዝሓሸ ኣማራጺ ይርከብ እዩ። ኣብዚ ጊዜ ግን እቲ ጴጥሮስ ንየሱስ ዝበሎ ቃል ክንዝክር ይግብኣና “ንስኻ ናይ ዘልኣለም ህይወት ቃል ኣሎካ፡ ካባኻ እሞ ናበይ ክንከይድ ኢና?” ዮሃ 6.68። እቶም ኣማራጺታት ወይ ንኣምላኽ ወይ ከኣ ንርእስና ምእዛዝ እዮም።
ሐ. ህይወትካ ብቓል ኣምላኽ መሰረት ምምራሕ፡ ውሑስ መገዲ ንዕዉት ሓዳር ከይከዉን ይኽእል እዩ። እቲ መጻምድቲ ከይሓብረካ ይኽእል እዩ - ምናልባት’ውን ምስቲ ናቱ ሓሳባት ዝያዳ ክትሰምር ክቐስበካ ይክኣል እዩ። ኣብዚ ጊዜ “ንሓዳረይ ብኸመይ የማሓይሾ” ዘይኰነስ “ቃል ኣምላኽ እንታይ ይብለኒ፧” ዝብል ሕቶ ከነቐድም ይግብኣና፡ “ቅድም መንግስቲ ኣምላኽን ጽድቁን ድለዩ …” ማቴ 6.33
መ. ምሉእ ዝዀነ ስእሊ ናይ ሓዳር ነኸነማዕብል፡ ንመጽሓፍ ቅዱስ እቲ ዝልዓለ ስልጣን ክንህቦ ይግብኣና። ብዙሓት ሰባት እቲ ንሓዳርና ዝመርሕ እንታይ ምዃኑ’ውን ብንጹር ኣይንፈልጥን ኢና። ገሌና ብናይ ፊልም ሆሊ-ውድ መምርሒታት ንኸይድ፡ ብዙሓት ካባታትና ድማ ብናይ ባህልና መዘውር ንዝወር። ቃል ኣምላኽ ልዕሊ ኵሉ ስልጣናትን ባህልታትን ጥበባትን እዩ።
ናይ ብሓቂ ሚዛናዊ መምርሒ ትህብ ጽሕፍቲ። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ ግጉይ ዕላማ ሓዳር ወይ ከኣ ዕላማ ሓዳር ዘይምፍላጥን፣ ንፍቕሪ ከኣ ከምቲ ቃል ኣምላኽ ጌርና ዘይምርዳእናን፣ ዋሕዲ ፍልጠት ቃል ኣምላኽ ብሓፈሻን እዩ።
የኬንያ ምርጫ ቦርድ የኬንያ ተቃዋሚ ፓርቲ ዕጩ ያጣጣሉትን ምርጫ ውጤት ዛሬ ይፋ አደረገ። በምርጫው ተቀማጩ ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ 98 በመቶ ደምፅ አግኝተው ማሸነፋቸውን የኬንያ የምርጫ ቦርድ ኮሚሽነር ዋፉላ ቸቡካቲ ገልፀዋል።
ቅቅቅቅቅቅ.... አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ አንተ የትኛው ኢትዮጵያዊ ነህ የሲያትሉ ወይሰ የኢትዮጵያ...ጀግናው ወያኔ ነው እድል ሰጥቶ የመለመላቸው...ለዚህም ነው የኢትዮጵያ ሕዝብ ደሰ የሚለው...ያንተ ፈይሳ ባንዳ ነውና ለጌቶቹ እንዳነት የተገዛ ነው !!!!
እንደሚታወቀው ሁሉ ዕውቀት ኃይል ነው፤ መረጃ ደግሞ አንዱ የዕውቀት መሠረት ነው፡፡ በመሆኑም ጎልጉል የዜና ማሰራጫ ወይም የመረጃ ማስተላለፊያ ስራ መጀመሩን ይፋ ያደረገበት ዕለት የህዝብ ልሳን መሆናችንን አወጅን ማለት ነው። የህዝብ ንብረት ሆንን ማለት ነው። ሕዝብ ኃይል እንዲኖረው የምናገኘውን መረጃ ያለ መድልዖ ለሕዝብ ማሳወቅ አለብን ማለት ነው – ይህ ነው የሕዝብ ንብረት መሆን ማለት፡፡ ስለዚህ በህዝብ ንብረት ላይ የማዘዝ ስልጣን የለንም፡፡ ጎልጉልን አብረን እንምራው፡፡ አጀንዳችን ህዝብ ነውና ሁሉም በነጻነት ይሳተፍበት፡፡ በአመለካከት ነጻነት መከበር ላይ ካለን እምነት በመነሳት የተለያየ ሃሳቦች ላይ ገደብ አናደርግም።
“ከጎሰኝነት ይልቅ ለሰብአዊነት ቅድሚያ መስጠት” የሚለው ታላቅና ሁሉን ዓቀፍ የሆነው መርህ ስለሚገዛን ድረገጻችን በዚህ ዙሪያ ልዩ ትኩረት ይሰጣል። ይህ ማለት ግን በድረገጻችን የሚጻፈው ሁሉ የአንድን ድርጅት ወይም ተቋም ሃሳብ ያንጸባርቃል ማለት እንዳልሆነ ይታወቅልን ዘንድ እንወዳለን፡፡ ከላይ እንደጠቀስነው ጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ® የሕዝብ ነው!
በተጨማሪም ለፖለቲካና ለማህበራዊ ጉዳዮች፣ ለአንገብጋቢ ቀውሶች ትኩረት በመስጠት መተዛዘን እንዲሰፍን፣ የፖለቲካውና የፖለቲከኞች አለመጣጣም፣ የህዝብን እምነትና ፍላጎት አለመረዳት፣ አገራችንና ህዝቧን ለከፋ ችግር የዳረገበትን ዋና ጠባሳ በማሳየት ሁላችንንም ነጻ የሚያወጣንን መረጃ ለሕዝባችን በማስተላለፍ መረጃን ኃይል ወደሆነው እውቀት በማስተላለፍ የበኩላችንን እንሰራለን። ማንኛውንም ዓይነት አስተያየትና በጨዋነት እናስተናግዳለን። ጽሁፎቻችንም እንደአስፈላጊነቱ በአማርኛና በእንግሊዝኛ ይቀርባሉ፡፡ እኛ ይህን እንመስላለን።
ለጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ የመረጥነው መለያ ራሱኑ ስሙን ሲሆን በቃሉ መጨረሻ ላይ የምትገኘውን “ል” እግር ወደ ብዕር በመቀየር የኢትዮጵያ ሠንደቅ ዓላማ ኅብረ ቀለማትን ሲጽፍ ያሳያል፡፡ ብዕሩም ሆነ ጉልጎላው ስለ ኢትዮጵያ መሆኑን በቀላሉ ለማመላከት ነው፡፡
የጎልጉል ዋና አላማ መረጃን ማመጣጠን ሲሆን፣ አሁን ባለው የመረጃ ፍሰት ውስጥ የሚታዩትን የድግግሞሽና የመመሳሰል አካሄድ በመቀየር ትኩስና ሚዛናዊ ዘገባ ማስተላለፍ ነው። በተለይም ሰዎች እምነታቸውንና ፍላጎታቸውን ያለ አንዳች ገደብ በጨዋነት/በውስጥ የዲሲፒሊን ደንባችን መሰረት/ እንዲያስተላልፉ ማድረግ ነው። ጎልጉል በተጓዳኝ ለሚጀመሩ የድምጽና የምስል መገናኛዎቻችን መሰረት የምንጥልበትም ነው።
የጎልጉል መስራቾችና አዘጋጆች መሰረታዊ ግብ መረጃ የመቀበልና የመስጠት መብት ከማንም በስጦታ የማይቸር መሆኑን በማሳየት የሚዲያው ባለቤት የሆነው ህዝብ በንቃት ተሳታፊ ሆኖ ማየት ነው፡፡
የድርጅቶችና የማንኛውም ግለሰብ ነጻ ሃሳብ የሚስተናገድበት፤ የሚላኩልን ጽሁፎች ያለአንዳች መድልዖ በዚህ ዓምድ ሥር ይዘገባሉ፡፡ በተለይ እስካልተጠቀሰ ድረስ በዚህ ዓምድ ሥር የሚቀርቡት ጽሁፎች የጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ® አቋም አይደለም፡፡
የቀድሞው የታማዦር ሹም ጄነራል ጻድቃን ባልተጠበቀ ሁኔታ ኢትዮጵያ በቀይ ባህር ላይ ተመልካች መሆን እንደማይጋባት አጠቃላይ ምስራቅ አፍሪቃን የቃኘ ትንታኔ ሰጡ። ኤርትራ ላይ ያለውን መንግስት ማንኛውንም ዓይነት ዘዴ፣ ሃይልን ጨምሮ በመጠቀም ማስወግድ ግድ እንደሆነም አመልክተው ነበር።
አቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝም በኤርትራ ላይ አዲስ ፖለሲ መከተል እንደሚጀመር ከትግራይ ህዝብ ለቀረበላቸው ጥያቄ መልሥ ሲሰጡ አስታውቀው ነበር። No war, No peace በሚል መጠቅለያ ሃሳብ አክቲቪስቶች፣ አፍቃሪ ኢህአደግ የሆኑ ምሁራንና ሚዲያዎችም ድርጅታቸው ወደ አንድ መፍትሄ እንዲያመራ ሲገፉም ነበር።
ሁሉም ክፍሎች ጀነራሉን ጨምሮ ሟቹ መለስ “ቀይባህርን አንፈልግም” በሚል የአገሪቱን ድርሻ ሰርግና ምላሽ አድርገው ሲያስረክቡ አልተነፈፈሱም ነበር። ይልቁኑም ” አሰብ የግመል መፈንጫ” ይሆናል የሚል የነተበና በተንኮል የተለወሰ ምላሽ ሲሰጡ እኒህ ክፍሎች አድናቂና የገደል ማሚቶ ነበሩ።
ዛሬ በኢትዮጵያ በተለይም በኦሮሚያና በአማራ ክልል፣ እንዲሁም በተለያዩ ክፍሎች ተቃውሞ ሲያይል ይህ ድሮ በትኩሱ መላ ሊባል የሚገባውን የቀይ ባህር ጉዳይ ከጣሉበት ጉሮኖ አነሱት። የኤርትራ ህዝብ ካፈራው ንብረትና ከኖረበት ቀዬ እየተጎተተ ሲባረር፣ በተመሳሳይ ኤርትራ ኢትዮጵያዊያኖችን አሽቀንጥራ ስትወረውርና ሃብታቸውን ስትዘርፍ ደንታ ያልሰጣቸው ክፍሎች ዛሬ ስለ ሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነት መዘመርና ማልቀስ መጀመራቸው ሰፊውን ህዝብ እያስገረመ ነው።
ተጨማሪ ይህንን ያንብቡ ኢህአዴግ – አስመራ ላይ ምን አሰበ? ” ጥልቅ ጥናት እየተደረገ ነው፤ ተግባራዊ የሚያደርገው ሕዝብ ስለሆነ ሲጠናቀቅ ይፋ ይደረጋል” ሃይለማሪያም ደሳለኝ
የመሃሉን ፖለቲካ ጎሳና ዘር እንደ አረም ወረውት አብሮ መማር፣ አብሮ ኳስ መቻወት፣ በነጻነት ማለፍና ማግደም… አስቸጋሪ ሲሆን የኢትዮጵያና ኤርትራ ማቆሚያ የሌለው ችግር አሳሰበን የሚሉ የሃይማኖት ተቋማት ሰራተኞች፣ የኈቱን ሕዝቦች እንወክላለን የሚሉ አካሎች የመታየታቸው ጉዳይ በበጎ ቢታይም፣ እነዚ የሃይማኖት ተቋማት መጀመሪያ አገር ቤት ያለው ቀውስ ለዓይናቸው አልሞላ ብሎ ነው የኤርትራን ጉዳይ ቅድሚያ የሰጡት? የሚል ጥያቄ ያስነሳል።
የዓለምአብያተ ክርስቲያናት ምክርቤት ሁለቱን አገሮች ለማስታረቅ ደፋ ቀና ማለቱን የነገሩን የአገራችን ” የሃይማኖት ባቶች” አገር ቤት በየቀኑ ሰው እያለቀና ፖለቲካው ውሉ እየጠፋ፣ በራሱ በኢህአዴግ ቋንቋ ” መጠራጠር ሊያጠፋን ነው” የሚለውን ጩኽት እየሰሙ ዝም ማለታቸው አሳፋሪ ይሆናል። እንደ እምነት መሪም ብቃትም ሆነ ቅድስና የራቃቸው ካድሬዎች መሆናቸውን ያረጋግጣል። እንዲህ ዓይነት የእምነት መሪዎች የአገሪቱን ባህል፣ ወግ፣ ፈርሃ አምላክ፣ አዛኝነት፣… አጥፍተውታል። ምግባራቸው ከሃላፊነታቸው የሚቃረን በመሆኑ ሰው ክዷቸዋል።
አንዳንዶች እንደሚሉት ይህ የሃይማኖት መሪዎች የርቅ ሩጫ ፖለቲካዊ ነው። ከፖለቲካነቱም በላይ የሚቀኘው በህወሃት ሰዎች ነው። ይህ መሆኑ ደግሞ እርቁን የሁለት አገሮች አያደርገውም። ጎልጉል የተባለው የድረ ገጽ ጋዜጣ
” በአገር ውስጥ ያለው ሁኔታ እየተወሳሰበና መፍትሔው እየጠፋ ባለበት ባሁኑ ወቅት ህወሓት በማኒፌስቶው ላይ እንዳሰፈረው ትግራይን ሪፑብሊክ የማድረግ ዕቅዱ ከታሰበው ጊዜ የቀደመበት ይመስላል። ለኢትዮጵያ የመቶ ዓመት የቤት ሥራ ሰጥተናል እያለ ሲፎክር የነበረው የህወሓት ፈጣሪና ጌታ ሻዕቢያም “ተስፋው” ግቡን አልመታለትም። ከዚያ አልፎ በኢትዮጵያ አንጡራ ሃብትና በህወሓት ተላላኪነት ኤርትራን ሲንጋፖር የማድረግ ሕልሙ ከህወሓት ጋር በከፈተው ጦርነት ቅዠት ሆኖ ቀርቷል። ከነዚህ ሁሉ ጉዳዮች በመነሳት ሁለቱ የወንበዴ ቡድኖች ስምምነት የማድረግ ፍላጎታቸው ባሁኑ ሰዓት ቢነሳሳ የሚገርም እንዳልሆነ አስተያየት ሰጪዎች ይናገራሉ” ሲል ከሁለት ሳምንት በፊት ዘግቧል።
በመርሃ ደረጃ እርቅ የሚደገፍ ቢሆንም፣ ህወሃት በአገሪቱ እምነት ስለነጠፈበት አካሄዱን የሚጠራጠሩ ቁጥር አይገልጻቸውም። በግልጽ እንደሚሰማው በዚህ አዲስ የእርቅ ሃሳብ ዙሪያ የሚራወጡት ክፍሎች ማንነትና የወጡበት አስኳል ብሄራቸው ጥርጣሬውን ያሰፋዋል። ከሁሉም በላይ የተመረጠው ጊዜ የሚነሱትን ጥያቄዎች አሳንሶ ማየት እንደማይቻል ያመላክታል።
ይህ በንዲህ እያለ “የኢትዮጵያና የኤርትራ ሕዝቦች የሰላም ተነሳሽነት” በሚል ከሁለቱም አገር የተወጣጡ ወገኖች አሉበት የተባለ እንቀስቃሴ መጀመሩን ቪኦኤ ትላንት ዘግቧል። በዘገባው ከኢትዮጵያ ወገን የተወከሉት ይፋ ባይሆኑም ከኤርትራ ወገን አቶ ይስሃቅ ዮሴፍ የተባሉ ” ከጀርባ የሚገፋን ከፊት የሚጎትተን የለም” ሲሉ እጅግ ገለልተኛ እንቅስቃሴ መሆኑንን ገልጸዋል።