Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በነጮቹ ሀገር ዜጎች አስተዳደራዊ በደል ሲደርስባቸው እንዲሁም ከመንግስት የሚገባቸውን አገልግሎት ሳያገኙ ሲቀሩ እኔ “ታክስ ከፋይ ነኝ (I am a tax payer)” በማለት በደላቸውን ሲገልፁ ይስተዋላሉ፡፡ በተመሳሳይ መልኩ ህዝባዊ ተቆርቋሪነት የሚሰማቸው መሪዎችም አግባብነት የጎደለው የመንግስት ወጪን እና ብክነት ሲመለከቱ “ይህ የታክስ ከፋዩ ገንዘብ ነው” በማለት ፈፃሚ አካላትን እንዲሁም ተቋማትን ሲኮንኑ ይስተዋላሉ፡፡ በመሆኑም ባደጉ ሀገራት ታክስን መሰወርም ሆነ ማጭበርበር እንዲሁም የህዝብ ገንዘብን አግባብነት በጎደለው መልኩ ማባከን ትልቅ የህግ ቅጣትን ያስከትላል፡፡ ለአብነት ያክል በአህጉረ አሜሪካ አንድ ታክስ የሰወረ ዜጋ የግለሰብ ህይወት ካጠፋ ዜጋ ባላይ የህግ ቅጣት ይጣልበታል ምክንቱም ታክስ የሰወረው ግለሰብ በመላው የአሜሪካ ህዝብ ላይ የግድያ ቅጣት እንደሞከረ ይቆጠራል እና ፡፡ በመሆኑም ባደጉ ሀገራት ምንም እንኳ ታክስ ማጭበርበር እና መሰወር የለም ባይባልም መጠኑ ዝቅተኛ ሲሆን ዜጎቻቸውም ታክስ በመክፈላቸው አንፃራዊ ኩራት ይሰማቸዋል፡፡ በየጊዜው በሚያኪሂዱት ሀገራዊ ምርጫም በተለያዩ የህብረተሰብ ክፍል ላይ ለመጣል የሚያቅዱት የታክስ መጠን እና አይነት የዜጎቻቸውን ቀልብ ሲስብ ይስተዋላል፡፡
ወደ ሀገራችን ኢትዮጵያ ስመለስ ሰመኑን በተለያዩ የኦሮሚያ ክልል ከተሞች እንዲሁም በመዲናይቱ አዲስ አበባ ከታከስ ጋር ቁርኘት ያላቸው ህዝባዊ አድማዎች እየተስተናገዱ ነው ፡፡ አልፎ አልፎም የንግድ ቤቶቻቸውን ክርችም አድርጎ በመዝጋት ቅሬታቸውን የገለፁ ከተሞችም አልጠፉም፡፡ እናማ እኔም ከታች የተዘረዘሩ ጥያቄዎችን መሰረት በማድረግ ሃሳቤን መግለፅ ፍለኩ፡፡ ለመሆኑ በሀገራችን ኢትዮጵያ ከተለያዩ የህብረተሰብ ክፍል የሚሰበሰበው የታክስ መጠን እንደተባለው አውን የስራ ፍላጎትን የሚጎዳ ነው (cannon of productivity) ወይስ የፍታሃዊነት(cannon of equality) ችግር አለበት? ለምንስ ህዝባችን ስለ ሚከፍለው ታክስ ኩራት አይሰማውም? የሚሉ ጥያቄዎች ላይ አስታየቴን ለማንፀባረቅ እሞክራለው፡፡
የሀገራችን ኢኮኖሚ የሚያመነጨው የታክስ መጠን የስራ ፍላጎት እና ተነሳሽነት ላይ ያለውን ተፅኖ ለመለየት የሌሎች ሀገራትን ተምከሮ መመልከት ተገቢ ነው፡፡ የበለፀጉ ሐገራት የሰለጠነ የሰው ሀይል እና በቂ የሆነ ተቋማዊ እና ቴክኖሎጂካዊ አቅም ስላላቸው በአማካኝ 34 ፕርሰንት የሚሆነውን የአመታዊ ሐገራዊ ምርታቸውን በታክስ መልክ ይሰበስባሉ (In developed country on average tax revenue accounts for 34 of their GDP) ፡፡ ለአብነት ያክል ታክስ በታላቋ አሜሪካ በአመታዊ ሀገራዊ ምርት ሲለካ 26 ፕርሰንት የሚደርስ ሲሆን በዴንማርክ እስከ 48 ፕርሰንት ይደርሳል፡፡ በሀገራችን ኢትዮጵያ ከታክስ የሚሰበሰበው ገንዘብ በአመታዊ ሀገራዊ ምርት ሲለካ ከ 13 ፕርሰንት ያነሰ ነው፡፡ ይህም ኢኮኖሚው በሚያመነጨው ገቢ መጠን ታክስ እየተሰበሰበ አለመሆኑን የሚያሳይ ሲሆን እንደ አኔ አመላከከት በአጣቃላይ በሀገራችን የታክስ ትልቅነት የስራ ፍላጎትን የመጉዳት ደረጃ ላይ ደርሷል የሚል እምነት የለኝም፡፡ ይህም ማለት ግን ከአቅማቸው በላይ ታክስ እንዲከፍሉ የተገደዱ ዜጎች የሉም ማለት ግን አይደለም ምክንያቱም የታክስ አጣጣል ስርዓቱ ግምታዊ እና በመረጃ የተደገፈ ባለመሆኑ፡፡
በመቀጠልም የታክስ ግዴታው/Burden በተግባር ትልቅ ሃብት ካለው የህብረተሰብ ክፍል ይልቅ ትንሽ ገቢ ባላው የህበረሰተስብ ክፍል ላይ ይበረታል በተጨማሪም ፍትሃዊነት ይጎድለዋል፡፡ በአማካኝ ከ80-85 ፕርሰንት የሚሆነው የመንግስት ገቢ በታክስ አማክኘት የሚገኝ ሲሆን ከ37 እስከ 40ፕርሰንቱ ከውጭ በሚገቡ እቃዎች ላይ በሚጣል ቀረጥ፤ ከ26-32 ፕርሰንቱ በሰራተኛው ገቢ እና በንግዱ ማህበረሰብ ትርፍ ላይ በሚጣል ቀጥተኛ ቀረጥ እንዲሁም ከ19-26 ፕርሰንቱ በሽያጭ እቃዎች አና አገልግሎት ላይ በሚጣል ኢ-ቀጥተኛ(Indirect tax) ቀረጥ አማካኝነት የሚሰበሰብ ነው፡፡ ከውጭ በሚገቡ እቃዎች ላይ የሚጣል ታክስ (import duties)(37-40%) እንዲሁም በሽጣያጭ እቃዎች አና አገልግሎት ላይ የሚጣል(19-26%)ታክስ የሚሰበሰቡበት ከነጋዴው ማህበረሰብ ቢሆንም የሚከፍለው ግን ሸማቹ ህብረተሰብ ነው(Ultimately the bearer of the indirect tax burden is the consumer, not the seller)፡፡
በመሆኑም እንደኔ አመለካከት የታክስ ግዴታውን በአግባቢ እየተወጣ ነው ብዩ የማስበው የህብረተሰብ ክፍል የመንግስት ሰራተኛው/ሲቪል ሰርቫንቱ/ሸማቹ ብቻ ነው፡፡ “ለምሳሌ አንድ በማስተርስ ደረጃ ያለ የዩኒቨርሲቲ መምህር ገቢውን መደበቅ ስለማይችል በወር 2881.5 ብር ወይም በአመት ከሚያገኘው125,250 ብር 34,578 (27.7 ፕርሰንቱን) በታክስ መልክ ይከፍላል (የድርጅት መዋጮ ፣የአባይ ግድብ፣ የወላይታ ልማት ማህበር ምናመን ሳይታሰብ/ሴተረስ ፓሪብስ ማለቴ ነው)” ፡፡ በመሁኑም የንግዱ ማህበረሰብ(በተለይ የደረጃ “ሀ” እና “ለ” ግብር ከፋዮች) የሚያሰሙትን ቅሬታ የምመለከተው ከተጣለባቸው የታክስ ግዴታ ትልቅነት አንፃር ሳይሆን እኩለነትን በማስፈን ረገድ ፍታሃዊነት ይጎድለዋል በሚል እሳቤ ነው፡፡ እኔ እና አንተ ተመሳሳይ ቢዝነስ ኖሮን አንተ እጅህ በመርዘሙ ትንሽ ታክስ ትከፍላል፤ አንተ ለመንግስት መክፈል የሚገባህን ቀንሰህ ለኢዲተር በማካፈልህ እኔ ከገቢያ ስወጣ አንተ ተሸላሚ ባለሃብት ትባላለህ፡፡
በመጨረሻም እኔን ጨምሮ አብዛኛው የህብረሰተስብ ክፍል ስለሚከፍለው ታክስ ኩራት ሲሰማው አይስተዋልም፡፡ ለዚህም እንደ ምክንያትነት ከሚጠቀሰው ችግሮች መካከል ዜጎች በሚክፍሉት ታክስ ልክ ተጠቃሚ አለመሆን እና የሚከፍሉት ታክስ በመንግስት ተቋማት አማካኘነት አለአግባብ ሲባክን መመልከት ዋናዎቹ ናቸው፡፡ለመሆኑ ከቀበሌ መታወቂያ ለማግኘት የሚንገላታ ህብረተሰብ፤ ዘርፈ ብዙ የልማት ፕሮጀክቶች ተጀምረው መጠናቀቅ ሲሳናቸው የተመለከተ ህብረተሰብ፤ የተጠናቀቁ የቤት እና የመንገድ ፕሮጀክቶች ደብዛቸው ጠፋ ሲባል የሚስማ ህበረተሰብ፤ በቢሊየን የሚቆጠር ገንዘብ ህጋዊ ስርዓት ሳይከተል ስለመከፈሉ የሚያውቅ ትውልድ እና ህብረሰተሰብ ታክስ አልከፍልም፤ እረ ከበደኝ ቢል ምን ይደንቃል፡፡ አይደንቅም፤ ግን ወዳጄ እንደ ነጮቹ “እኔ ታክስ ከፋይ ነኝ” እንደማትል ተስፋ አድርጋለው ምክንያቱም እኔ ጥይት ያዥ ነኝ ይሉሃል፡፡
ወያኔ የነጋድያኑ አድማ እየተባባሰ የሚሔድ እንጅ የማይቀዘቅዝ መሆኑን ሲያውቅ ይፋዊ ባልሆነ መንገድ ማስተካከያ እንደሚያደርግ ቃል እየገባና እየለፈፈ ይገኛል፡፡ ነጋዴው ኅብረተሰብ ይሄንን የወያኔን የመደለያ ቃል አምኖ የተያያዘውን አድማ ወደ ዐመፅ ከመቀየር መታቀብ እንደሌለበትና ብቸኛው መፍትሔ ይሄው መሆኑን ጠንቅቆ ማወቅ ይኖርበታል፡፡ ምክንያቱም ወያኔ ግብር የጨመረው አማራጭ ስላጣ እንጅ ተጨማሪ ገቢ ለማግኘት አስቦ አይደለምና ነው፡፡ ወያኔ አማራጭ ቢኖረው ኖሮ እንዲህ ሕዝብ ጥርሱን በነከሰበት፣ ከሕዝብ ጋር በተፋጠጠበት ሰዓት ቢችል እንዲያውም ግብር ይቀንስ ሌላም ሌላም የማባበያ የመደለያ እርምጃዎችን ይወስድ ነበር እንጅ ጭራሽ እንዲህ ሕዝብን በጣም በሚያስቆጣ መልኩ ግብር እየቆለለ አያሸክምም ነበረ፡፡
ከሚገርማቹህ ነገር ነጋዴው “የተጣለብን ግብር ፈጽሞ የመክፈል አቅማችንንና ገቢያችንን ያገናገበ አይደለም!” ይበለው እንጅ የወያኔ ፍላጎት ግን ጭራሽ ከዚህም በላይ የሆነ ግብር በነጋዴው ላይ መጫን ነበር ፍላጎቱ፡፡ ነገር ግን አሁን ካለበት አሳሳቢ ሁኔታ አኳያ ይሄንን ቢያደርግ “በገዛ እጀ በአንገቴ ላይ ገመድ ማጥለቅ ማለት ነው!” ብሎ በማሰቡ “ተመጣጣኝ ነው!” ያለውን ነገር ግን ከነጋዴው ኅብረተሰብ የመክፈል አቅምና ገቢ አንጻር ፈጽሞ ተመጣጣኝ ያልሆነውን ግብር ሊጭን ችሏል፡፡
በነገራችን ላይ ወያኔ ግብር ብቻ አይደለም የሚጨምረው፡፡ ሁሉንም በተመሳሳይ ሰዓት ማድረጉ “ችግር ይፈጥርብኛል!” ብሎ ስላሰበ ነው እንጅ ቀረጥንም ከእጥፍ በላይ ለመጨመር አስቧል፡፡ የሸቀጦች ዋጋ አሁን ያለበትን ደረጃ እያያቹህት ነው፡፡ ሁሉም ነገር ጣሪያ ነክቷል፡፡ ይሄ ዋጋ ከእጥፍ በላይ ሲጨምር ደግሞ እንዴት ሊሆን እንደሚችል አስቡት! እስትንፋስ ያለውን ሁሉ ጸጥ ነው የሚያደርገው፡፡ ወያኔ ኃላፊነትና ተጠያቂነት የሚሰማው አካል ቢሆን ኖሮ እንዲህ ዓይነት ችግር ሲፈጠር እጅ ሰጥቶ “ተረከቡኝ! እኔ አልቻልኩም! ያዋጣል ብየ የያዝኩት መመሪያና የአሥተዳደሬ ሥርዓት እንዲህ ዓይነት ችግሮችን ፈጥሯል፣ ወድቄያለሁ (ፌይል አድርጌያለሁ) ላይሆን ነገር ይሄንን ችግር እቀርፋለሁ ብየ ሕዝብን በከፍተኛ ግብርና ቀረጥ ማስጨነቅ ማሰቃየት የለብኝምና ይችላል ችግራችንን ይቀርፍልናል የምትሉትን አካል ምረጡና አስቀምጡ!” ብሎ ሥልጣኑን ያስረክብ ነበረ፡፡ ነገር ግን ወያኔ እንደምታውቁት ፍጹም ኃላፊነትና ተጠያቂነት የሚባል ነገር የማይሰማውና የአስተሳሰቡ መሠረት “እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል!” የሚለው የአህያ አስተሳሰብ በመሆኑ ይዞን መቀመቅ ለመውረድ ያስባል እንጅ ሥልጣንን የማስረከብ ፍላጎት የለውም፡፡
ወያኔ ይሄንን እጅግ ከፍተኛ የሆነን ግብርና ቀረጥን ሳይፈልግ ለመጫንና ለመጣል የተገደደበት ምክንያት ከዚህ ቀደም ከምዕራባውያን ለጋሾች ያገኘው የነበረው ቀጥተኛ የባጀት (የገንዘብ መደብ) ድጋፍና እርዳታ በከፍተኛ ደረጃ ስለቀነሰበትና መልሶ ለማግኘትም ዕድሉ እንደሌለው ስለተረዳ ነው፡፡ ወያኔ አምና የተባበሩት መንግሥታት የሰብአዊ መብት ተቋም “የሰብአዊ መብት ጥሰት ተፈጽሞ መሆን አለመሆኑን ገብቸ አጣራለሁ!” ብሎ ያቀረበውን ጥያቄ ውድቅ ካደረገ ወዲህ ምዕራባውያኑ ለጋሾች እንደከዚህ ቀደሙ እንኳንና ለቀጥተኛ ባጀት ድጋፍና እርዳታ ሊያደርጉ ይቅርና እንደ ድርቅ ላሉ የአስቸኳይ ጊዜ እርዳታ ጥሪ እንኳ በጎ ምላሽ የማይሰጡ ሆነዋል፡፡ እንደ US Aid (የአሜሪካ የእርዳታ ድርጅት) ያሉ ከፍተኛ የእርዳታ ድርጅቶች ዘግተው እየወጡ ነው፡፡ በዚህ ምክንያት ወያኔ ባጀቱ (የገንዘብ መደቡ) ተቃውሶበት ለከፍተኛ የባጀት (የገንዘብ መደብ) ጉድለት ተዳርጓል፡፡
በየዓመቱ ከሚመደበው የመንግሥት ወጪ (ባጀት) ባለሥልጣናቱ እየዘረፉ ወደየግል ጋዝናቸው የሚያግዙት ከፍተኛ መጠንም ለባጀቱ መቃወስ ትልቁ መንስኤ መሆኑን ልብ በሉ፡፡ ኃላፊነትና ተጠያቂነት የማይሰማው አገዛዝ ባለበት ሁኔታ እንኳን ሙስናን ዋነኛ የአገዛዝ ሥርዓቱ መሣሪያ አድርጎ እየተጠቀመ ይቅርና ከሙስና የፀዳ ቢሆን ኖሮ እንኳ የተረጋጋ የምጣኔ ሀብት ሥርዓትን መዘርጋት መቻሉ የሚታሰብ አይደለም፡፡ በነኝህ ምክንያቶች ያጋጠመው የባጀት ጉድለት እጅግ በጣም ከፍተኛ ነው፡፡ ነጋዴው የተጣለበትን ከፍተኛ ግብር የሚከፍል ቢሆንም እንኳ ወያኔ የገጠመውን ጉድለት መሙላት አይችልም፡፡ ስለሆነም ወያኔ ከቆየ ይሄንን የቁርጥ ግብር ተመን ካላመደ በኋላ ሩቅ ባልሆነ ጊዜ ፈርቶ የተወውን የመጀመሪያውን የግብር ተመን በነጋዴው ላይ እንደሚጭን መገመት ይቻላል፡፡ በመሆኑም “የተጣለብን ገቢን ያላገናዘበው ግብር ይስተካከልልናል!” ብሎ ተስፋ የሚያደርግ ነጋዴ ካለ ሲበዛ የዋህ መሆኑን ልነግረው እወዳለሁ፡፡
ወያኔ ዜጎች መዋዕለ ንዋይን ለማፍሰስ፣ ሥራ ለመሥራት የራሱ ደጋፊ መሆናቸውን ግዴታ ሳያደርገው ዜጎችን ከሀገር ውጭ ያለውን የተማረውንና ሀብት ያካበተውን ጨምሮ በፖለቲካ (በእምነተ አሥተዳደር) አቋም አስተሳሰባቸው ምክንያት ሳያገል፣ ዕድል ሳይነፍግ በሀገራቸው በነጻነት መዋዕለ ንዋያቸውን ማፍሰስ፣ መሥራት፣ መንቀሳቀስ የሚችሉበት ሁኔታ ቢኖርና ለባዕዳንም ለሀገር ውስጥም መዋዕለ ንዋይ አፍሳሾች አደጋ፣ እንቅፋትና ሥጋት የሆኑት የንግድ ድርጅቶቹ ባይኖሩ ኖሮ ሀገሪቱ የእርዳታና ብድር ጥገኛ ሳትሆን፣ በነጋድያንም ላይ አሰቃቂ ግብርና ቀረጥ መጫን ሳያስፈልግ ከየትኛውም ሀገር በተሻለ የማደግ የመበልጸግ ዕድልና አቅም ነበራት፡፡ ይህችን ሀገር የእርዳታና ብድር ጥገኛ ያደረጋት፣ ያላትን አቅምና ዕድል ያህል ተጠቃሚ ሆና እንዳታድግ እንዳትበለጽግ ያደረጋት የወያኔ ያልተጻፈው አግላይ ፖሊሲ (መመሪያ) እና ውንብድና የተሞላበት የንግድ ድርጅቶቹ እንቅስቃሴ ነው፡፡
ይሄ አሁን የተፈጠረው ሁኔታ ግን ይሄንን ሁሉ ውጥንቅጥ መቋጫ የሚያበጅለት ይመስለኛል፡፡ ከዚህ ቀደም ነጋዴው ኅብረተሰብ የወያኔን በርካታ ግፎች ችሎ አሳልፏል፡፡ ትናንትና ወያኔ ለወገኖቹ ለትግሮች ሹክ ብሎ የንግድ ሱቆችን አማላይ ዋጋ እየከፈሉ የመንግሥትን ቤት ከተከራዩት ላይ እንዲከራዩ ካደረገ በኋላ የተከራይ አከራይ አዋጅን አውጆ አብዛኛውን የንግድ ሱቆች ወገኖቹ ትግሮች ወርሰው እንዲቀሩ ማድረጉን የንግዱ ማኅበረሰቡ ችሎ አሳልፏል፡፡ ነጋዴው ማኅበረሰብ እነኝሁ ሱቆችን እንዲወርሱ የተደረጉት ትግሮች ያለቀረጥና ግብር እየነገዱ ለከፍተኛ ኪሳራ ዳርገው ከጨዋታ ውጭ ሲያደርጉት አሁንም ችሎ አሳልፏል ወይም ለመቻል እየተንገዳገደ ይገኛል፡፡ ይሄንን የግብር ጫና ግን የንግዱ ማኅበረሰብ ወያኔን በመፍራት ችየ ላሳልፍ ቢል እንኳ ጉሮሮውን ተይዟልና የሚችል አይሆንም፡፡ ምክንያቱም ግብሩ ገቢውንና የመክፈል አቅሙን ያገናዘበ ባለመሆኑ ከየትም አምጥቶ ሊከፍል አይችልምና፡፡ በልቶ ለማደር ደግሞ የግድ መሥራት ስለሚኖርበትና “ሱቄን ዘግቸ እቀመጣለሁ!” የሚለው አባባል የሚያዋጣ ስለማይሆን የንግድ ማኅበረሰቡ የግዱን ጨክኖ መውጣቱና ወያኔን “በቃኸኝ!” ማለቱ የማይቀር ይሆናል፡፡
ስሙ የንግዱ ማኅበረሰብ ተባለ እንጅ ይህ ችግር የማይነካው የኅብረተሰብ ክፍል አይኖርም፡፡ ተጽዕኖው የሸቀጦች ዋጋ ላይ ጎልቶ መታየቱ አይቀርምና፡፡ አንዳንዶች ይህ የግብር ጫና ያተኮረው የቁርጥ ግብር ከፋይ ነጋዴዎች ላይ ስለሆነ ችግሩ የእነሱ ብቻ ሆኖ የሚቀር ይመስላቸዋል፡፡ ነገር ግን የቁርጥ ግብር ከፋዩ መሥራት ካልቻለ የደረጃ ሀ ግብር ከፋይ ትላልቅ ነጋዴዎች የሚያስመጡትን ሸቀጥ ማን ይወስድላቸዋል? ስለሆነም ከቁርጥ ግብር ከፋይ ውጭ ያለው ነጋዴም በዚህ ችግር ምክንያት ቀጥተኛ ተጎጂ ይሆናል ማለት ነው፡፡ በዚህ ችግር ምክንያት የሸቀጥ ዋጋ ሰማይን ሊቧጥጥ ነውና አጠቃላይ ሕዝቡም ቀጥተኛ ተጎጂ ሊሆን ነው ማለት ነው፡፡ ስለሆነም ችግሩ የሁላችንም ነውና በራሱ ችግር ምክንያት ይህችን ሀገርና ይሄንን ሕዝብ እንዲህ ባለ ምስቅልቅል ውስጥ ያሰጠመንን ወያኔን የግድ ከልተን፣ ነቅለን፣ አስወግደን ከችግር መላቀቅ ይኖርብናልና ለራሳችን ብንል እያንዳንዳችን ለዚህ ቆርጠን እንነሣ!!!
በይፋ የተመሰረተብኝ የክስ አይነት፡- አርበኞች ግንቦት ሰባት ከተባለ የሽብር ድርጅት አመራሮች ጋር ግንኙነት በማድረግ ድርጅቱን ለመቀላቀል ልትጓዝ ነበር በሚል የጸረ-ሽብርተኝነት አዋጁን አንቀጽ 7(1) በመተላለፍ በማናቸውም መልኩ በሽብርተኛ ድርጅት ውስጥ መሳተፍ የሚል ክስ ነው የፌደራል አቃቤ ህግ ያቀረበብኝ፡፡
7. በይፋ ክስ ተመስርቶብኝ ቃሊቲ እስር ቤት ካዛወሩኝ በኋላም የጠያቂ ገደብ ተጥሎብኛል፡፡ እኔን መጠየቅ የፈለገ ሰው ሁሉ እንዲጠይቀኝ አይፈቀድም፤ ቀድሞ ስማቸው በእስር ቤት አስተዳደሩ ከተመዘገቡት ውጭ አይፈቀድም፡፡
ለእስር የተዳረግሁት ልክ የዛሬ ሁለት አመት ነው፡፡ ለስራ ፍለጋ ከጎንደር ወደ አዲስ አበባ በመጣሁበት ወቅት ነው ተይዤ የታሰርሁት፡፡ ወደ አዲስ አበባ የመጣሁት ደካማ እናቴንና የስምንት ወር ህጻን ልጄን ትቼ ነበር፡፡ ምክንያቴ ደግሞ እራሴንም ቤተሰቦቼንም ለመርዳት የሚያስችል ስራ አገኝ ይሆናል በሚል ነበር፡፡ በዚህ ሁኔታ ባላሰብሁት መንገድ ታሰርሁ፡፡ አሁን ላይ በተከሰስሁበት ክስ የአራት አመት እስር ቅጣት ተፈርዶብኝ ቃሊቲ እገኛለሁ፡፡
ትምህርት እስከማስተርስ ዲግሪ ተምሬያለሁ፤ ማስተርሴን ጎንደር ዩኒቨርሲቲ ነው የሰራሁት፡፡ ጎንደር አርማጭሆ በመንግስት መስሪያ ቤት የሴቶች ጉዳይ ቢሮ ውስጥ እሰራ ነበር፡፡ ሆኖም በፖለቲካ አመለካከት ልዩነቴ ምክንያት ተባርሬያለሁ፡፡ የአንድነት ለፍትህና ዴሞክራሲ ፓርቲ አባል ነበርሁ፡፡
• “በማይቆጣጠሩት የፍጥነት ደረጃ እያደገና እየጨመረ የመጣውን አማራ የሚባለውን ብሄር ገስጋሴ እኛ አውሮፓውያን ፖሊሲ አውጥተን በአጭር ካልቀጨነው አፍሪካን አልፎ ለአውሮፓውያን መስፋፋት ትልቅ እንቅፋትና ተጋዳሮት እንደሚሆን አትጠራጠሩ።” Baron Roman Prochazka.
የተብላላው ገነፈለ ። የተናፈቀው ደረሰ ።ጎንደር አመፁን ባረከው። የአማራ አርሶአደር የሀምሌ ጎርፍ ሆነ።ግምባር ለግምባር ከአጋዚ ጋር ገጠመ። ደመቀ የሚባል አብሪ ኮኮብ የፌደራል ፖሊስ መለዮ ከነጭንቅላታቸው ቀነጠሰው ። ቦደሰው። ሀምሌ 5 ቀን 2008 አም የነፃነት ጉዞ መጀመሪያው ችቦው ተለኮሰ።
አንድ ህብረተሰብ ባላሰበውና ባልጠበቀው አይነት ከአንድ መራራ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የሶሻል ቀውስና ክስረት ውስጥ ድንገት በተዘፈቀ ጊዜ በግለሰቦችም ሆነ በማሀበረሰብ ላይ ብዙ አሳዛኝና አስቀያሚ ድርጊቶች ይፈፀማሉ። ድህረ ግንቦት 20 ኰድኩዶ ካስወለደው የቀውስ ዱብ ዕዳዎች አንዱ ባለፉት 25 አመታት በአማራ ላይ የደረሰው ዱብዳ ነው። አማራ ተከዜን አሻግሮ አራት ኪሎ ባደረሳቸው ለምድ የለበሱ የተኩላ መንጋ ባለፉት አመታት ሲነከስና ሲዘነጠል ኖሯል። አማራ በእነዚህ አመታት የደረሰበት ቀውስና ክስረት ምን ያህል የሚጎመዝዝ መራራ ሰፍነግ መሆኑን እኛ ከአማራ ከአብራኩ የወጣን ልጆቹ በደንብ እንገነዘባለን።
አማሮች በጭቆና ብዛት ገመምተኛ የሆነውን ስሜታቸውን ለማስታመም በውጭም በውስጥም እስከ ሀምሌ 5 መባቻ ድረስ በየፊናቸው እንጉርጉሮ ማሰማት ጀመሩ። ሀምሌ 5 ሌሊት ለአመታት ሲበስል እና ሲንተከተክ የነበረው የአማራ ህዝብ አመፅ እንደ እሳተ ገሞራ ፈነዳ ። በዚች ታሪካዊ ቀን አማራ የመጨረሻውን መጀመሪያ የትግል ጉዞ ጀመረ።
የአማራ የፀረ ወያኔ አገዛዝ ትግልና የነፃነት ገድል ተመዝግቦ በሚገኝበት ምእራፍ ውስጥ ሀምሌ 5 ልዩና ሰፊ ምዕራፍ ይዛለች። ባለፉት አመታት አማራ ብዙ ጊዜ ወድቆ ተነስቷል።አለቀለት ሲባል አገግሟል። ጠላቶቹ ቀብረነዋል ሲሉ ነፍስ ዘርቷል። ያን ሁሉ ዘመን አልፎም ዛሬ የነፃነት መንገድ ይዞ ለሌሎች መሰሎቿ በአርአያነት የሚጠቀስ የጀግንነት ተምሳሌት ሆኗል።
ነጻነት በገንዘብ የማይተምኑት፣ በስጦታ የማይደልሉለት የሰው ልጅ ፍላጎት መሆኑን አማራ ይረዳል። ድህነት፣ ማጣት፣ ችግርና የመሰለው ምንም አይነት መከራ ቢመጣ የአማራ ህዝብ ነጻነትን ለድርድር እንዲያቀርቡ አያደርጋቸውም። ነጻነት ክብር ነው፤ ክብር ደግሞ በምድር ላይ ለሰው ልጅ የተሰጠ ጸጋ ነው። ይህን ደግሞ ከምንም ከማንም በላይ አማሮች ያውቁታል።
ሚስማር ሲመቱት እንዲጠነክር ባለፉት አመታት በአማራ ህዝብ ላይ የደረሰው በደል እርሾ ሆኖ የህዝቡን ወኔ ይባስ ቀሰቀሰው እንጂ ወደኋላ አልመለሰውም። ተስፋ ሊያስቆርጡ የሚችሉ እጅግ በርካታ ምክንያቶች ቢደረደሩም ክብርና ነጻነትን ማቆየት ግን ከሁሉ በልጠው አመዘኑ።
ቋንቋ ያልተደባለቀባቸው፣ ቀለማቸው ያልደበዘዘ ባቸው፣ ባህል ያልተሰወረባቸው፣ ውበታቸው ያልተበረዘባቸው የራሳቸው ማንነት ያልጠፋቸው ልጆቻቸው ያለአንዳች ሃፍረት አንገታቸውን አቅንተው በኩራት እንዲቆሙ አደረጋቸው።
እነዛ ብርቱ የአማራ አርበኞች የህዝባቸው መልክ ይቀየር ዘንድ ለጠላት እጅ አልሰጡም፤ አልፈቀዱምና። አማራ ዛሬ ትጥቁን አልፈታም የጠመንጃው አፈሙዝ የጠላትን ፋሽስታዊ ጠረን እያነፈነፈ በመቅጣት ላይ ነው።
በጣም አስቸጋሪ በሆነ ሰአት አካላዊ ጥንካሬና የሞራል ሀቀኝነት በማሳየት ለሚያምኑበት ነገር እድላቸውንና ህይወታቸውን ለህዝባቸው አሳልፈው የሚሰጡ ሰዎች “ሄሮ ” ወይም ጀግና ይባላሉ ። አማራ በአለፈው ታሪኩ እልፍ አእላፍ ጀግኖችን ያፈራ ህዝብ ነው። ስለሁሉም የአማራ ጀግኖች ለመፃፍ መሞከር አባይን በጭልፋ ቀድቶ አለመጨረስ መሞከር ነውና ለጊዜው የዛሬዋን ቀን ስለሚያስታውሰው አንዱን ጀግና እንዘክራለን። ይህ የአማራ ጀግና ኮሌኔል ደመቀ ዘውዴ ይባላል።
የደመቀ ዘውዴን ክብር ስብእናና ግሑስ ባህርይ አሟልቶ ለመግለፅ እጅግ በጣም ያስቸግራል ። ምንም አይነት የብዕር ሀይል ሊገልፀው የማይችል ሆኖ ይሰማኛል። ኮለኔሉ የነጠረ የጀግና አበጋዝ ነው።
የደመቀ ዘውዴ ምድራዊ ህላዌ ግብ የተነደፈው ለህዝቡ የነፃነት ዋስትና መስጠት ነው። በዚህም ምክንያት የራሱ ግለኛ ኑሮና ህይወት ዶጋመድ ቢሆንና አፈር ድሜ ቢግጥ ጨርሶ ደንታው አይደለም ። ለግሉ ጥቅምም ሆነ ዝና ለራሱ ምቾትም ሆነ ብልፅግና በፍፁም አያልምም። ደመቀ ዘውዴ ነፃ አእምሮና ወታደራዊ ጥበብ ያጣመረ ለሚያምንበት ግንባሩን የማያጥፍ ጀግና ነው።
ኮሌኔል ደመቀ ዘውዴ የወልቃይት አማራ ህዝብ በገዛ መሬቱ በገዛ ወንዙ በመጤዎች የሚደርስበትን ግፍ እና ስቃይ አንገሽግሾት ይሄን ጭቆና አሽቀንጥሮ ጥሎ ለህዝቡ የነፃነት ሻማ ለመለኮስ የተጋ የዚህ ታሪካዊ ቀን አስጀማሪ አብሪ ኮኮብ ነው። ሀምሌ 5 ስትነሳ ደመቀ ዘውዴ ፣አታላይ ዛፌ እና እልፍ አእላፍ ጀግና አማሮች አብረው ይታወሳሉ።
የኮሌኔል ደመቀና ጓደኞቹ መንፈስ ዛሬም ከህውሃት ማጎሪያ አዘቅጥ ውስጥ ሆኖም አማሮችን ይመራል። የወልቃይት፣ የአርማጭሆ ተራራዎች ድምፁን እየተቀባበሉ ያንቆረቁሩታል። ድል አይቀሬ መሆኑን ይዘምሩለታል።
ኣብ ህይወት እቲ ዝዓበየ ቁም ነገር ከምቲ ኣምላኽ ዝደልዮ ኰንካ ምሕላፍ እዩ። ኣብ መጽሓፍ ቁዱስና ድማ ከምቲ ኣምላኽ ዝደለዮምን በቲ ንሱ ዝሓንጸጸሎም ጐደና ህይወት ዝተመላለሱ ኣብነታውያን ዝዀኑ ናይ ኣምላኽ ሰባት ብዙሓት ኣለዉ። ካብኣቶም እንምሃሮ ትምህርትን እንወስዶ ኣርኣያን እምብዛ ብዙሕን ዓቢን እዩ። ነዚ እዩ ቓሉ ብብዙሕ ምስክር ተኸቢብና ከም ዘሎና ገሊጹ ዝነግረና። ቃሉ ካብቲ መስትያት ህይወትና ዝዀነሉ ምኽንያት ድማ ሓደ እዚ እዩ። ባሮት ኣምላኽ ንምጽንናዕናን በረኸትናን ንትምህርትናን ተግሳጽናን ዝዀኑና ሰባት እዮም። ሎሚ ኣሰር ኣኣሰር ዘመሓላለፍዎ ናይ ህይወት ትምርቲ ክንከይድ ብጸጋ ኣምላኽ ክንጋደል ይግባኣና እዩ። ኣምላኽ ብእኦም ኣቢሉ ንህይወትና ዝምህሮ ኣዚዩ ብዙሕ ኣተምህሮ ኣለዎ። ነዚ እዩ ሓው ሃዋርያ ጳውሎስ “እቲ ናይ ኣምላኽ ሰብ፡ ንሰናይ ግብሪ ዘበለ ፈጺኡ ተዳልዩ፡ ፍጹም ምእንቲ ኪኸውንሲ፡ መንፈስ ኣምላኽ ዝነፈሶ ዘበለ ጽሑፍ ንትምህርቲ፡ ንተግሳጽ፡ ንምቕናዕ፡ ንጽድቂ ዚኸውን ምእዳብ ይጠቅም እዩ።” ብምብል ይነግረና።
እምብኣር ካብቶም ብዙሓት ኣብ መጽሓፍ ቁዱስና ንህይወትና ኣብነት ዝዀኑና ሓደ ነህምያ እዩ። ነህምያ ኣይሁዳዊ ኰይኑ ንኣምላኽ ዝፈርሕ ሰብኣይ እዩ። ካብ እስራኤል ወጻኢ ኣብ ስደት ዝተወልደ፣ ሰብ እዩ። ነህምያ ካብታ ድንካን ኣምላኽ ዝነበራ፣ ሕጊ ኣምላኽ ዝተዋህባ ሃገሩ ሪሕቑ ኣብቲ ንኣምላኽ ዘይፈልጥን ጣኦታት ዘመልኽ ቦታ እኳ እንተ ነበረ፣ ነቲ ኣምላኽ ኣቦታቱ ዝዀነ ፈጣሪ ግና ኣይረስዖን። እኳ ድኣ ኣብቲ ፈታኒ እዋን ንኣምላኽ እሙን ኰይኑ፣ ሓለፋ ገዛእ ርእሱ ንኣምላኽ ኣቐዲሙ ንኣምላኽ ኣስሚሩ ዝሓልፈ ባርያ እዩ። ብዙሕ ግዜ ብዛዕባ እዚ ባርያ ኣምላኽ ሰሚዒናን ተማሂርናን ከም ዘሎና ርዱኡ ኰይኑ፣ ሕጂ እን ከምቲ ጴጥሮስ ክነዘኻኽረኩም ንኣእምሮኹም ድማ ከነንቕሖ ግቡኡ ኰይኑ ይስማዓና ዝበሎ፣ ሎሚ እውን ንሓን ከመኡ ስለ ዝተሰመዓና እስከ ብዛዕብኡ ገለ ክንብል። እስከ ካብ ነህምያ እንመሃሮ ገለ ነጥብታት ክንርኢ።
የርሳሌም ብጸላእታ ዓንያ፣ ህዝባ ኣብ መቑሕ ባርነት ተሸሚሙ፣ ሰባ ኣብ ከቢድ ነውርን ሕስራርንን ኣብ ዝነበረሉ ኣዋን እዩ። ነህምያ ብዛዕባ ህዝቡ ዝነብሮ ጾር ክሳብ ክንደይዓቢ ምንባሩ ድማ፣ ነቶም ሰባት ዝሓተቶ ሕቶ እኹል መረጋገጺ እዩ። “ኣብ ወርሒ ከስለው፡ ኣነ ኣብ ግምቢ ሱሳን ነበኩ። 2- ሓናኒ ሓደ ኻብ ኣሕዋተይን ገለ ሰብ ካብ ይሁዳን መጹ። ኣነ ድማ ብዛዕባ እቶም ዘምለጡን ካብ ምርኮ ዝተረፉ ኣይሁድን ብዛዕባ ዮርሳሌምን ሐተትክዎም።” ነህምያ ብዛዕባ ህዝቡ ዝነብሮ ተገዳስነት ክሳብ ክንደይ ዓቢ ምንባሩ የርእየና። ነህምያ ብዛዕባ እቶም ኣብ ስቓይን ጭንቅን ዝነበሮ ተገዳስነት ዓቢ ነበረ። ኣብዚ ግዚ እዚ ቡዙሓት ኣሓትናን ኣሓዋትናን ኣብ ከቢድ ስቃይን ኣደራዕን ከም ዘለዉ ጉሁድ ሓቒ እዩ። ብዛዕብኦም ንሓትት ዶ? ግዲ ዶ ይብለና? ክስብ ክንደይ ኰን ኢና ብዛዕባቶም ንሓስብን ንጭነቕን? መብዛሕቱ ግዜ ኣብ ናትና ዋኒንን ኣብ ንዋሓጠሉ ግዜያት ዳራጋ ግዶም እውን ኣይንገብርን። ከምቲ ኣብ ከብዲ ጹጉብ ጥሙይ የሎን ዝበሃል ንርስዖም። ኣምላኽ ምሕረት ይግበር።
ንሕሰብ ነህምያ ኣብቲ ዝበለጸ ቤተ መንግስቲ ምስ ብሉጽ ዝዀነ ናብራ እዩ ኔሩ። ናቱ ጣዕሚ ግና ብዘይ ናይ ኣሓቱ ደሓን ትርጉም የብሉን። ንሱ ጢዒሞ ሓዉ ተኸፈኦ እንታይ ረብሓ ኣለዎ? ኰታ ኣምላኽ ሰማይ ምሕረቱ እንተ ዘብዝሓልና። እቲ ዘሕዝን ነገር ኣብ ዝመቸኣ ቦታ ምህላውና ነቶም ኣብ ስቓይ ዘለዉ ንበረኸት ምዃኑ ዘይምስትዓልና እዩ። ነህምያ ክንዮ ምሕታት ሓሊፉ ዝወሰዶ ስጉምቲ ግና ኣሎ። እቲ ቓል ክነግረና ከሎ “ንሳቶም ድማ፡ እቶም ዝደሐኑን እቶም ካብ ምርኮ ዝተረፉን፡ ኣብኡ ኣብታ ሃገር፡ ብብዙሕ መከራን ጸርፍን እዮም ዚነብሩ ዘለው፡ መከባብያ ዮርሳሌም ከአ ፈሪሱ ደጌታታውን ብሓዊ ነዲዱ በሉኒ።ኮነ ድማ፡ እዚ ዘረባ እዚ ምስ ሰማዕኩ፡ ሓያሎ መዓልቲ ሐዚነ እነበኼኹ ተቐመጥኩ። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ሰማይ ድማ እጽውምን እጽልን ነበርኩ።” ጓሂ ነህምያ ኣዚዩ ጹንኩር ካብ ምንባሩ ዝተላዕለ ካብ ጉቡእ ሓሊፉ ኣብ ቅድሚ ንጉስ እኳ ተጋሂዱ። ኣየ ካብይ ጀሚርና ብዛዕባ እቶም ኣብ ዝተፈላለየ ስቓይን መከራን ዘለዉ ኣሓትና ጋሂናን ጾርናን እንት ዝዓቢ ልቢ ኣምላኽ ክንደይ ኰን ምቐሰነ ኔሩ። ካብታ ዕለት ጀሚሩ ኣንፍ ህይወት ነህምያ ተለዊጡ እዩ። ሓደሽ ምዕራፍ እዩ ከፊቱ። ሎሚ ብዛዕባ ኣኣሕዋትና ኣሓትናን ዝስከም ዝባን ኣምላኽ ይዓድለና።
ብኻልእ ሸነኽ ንእግረ መንገደይ ክዛረበሉ ዝደሊ ድማ ኣብ ጉዑዞ መንፈሳዊ ህይወት ዘጋጥም ማእለያ ዘይብሉ ዓጐጽጐጽን ላዕልን ታሕትን ኣሎ፣ ኣብዚ ከምዚ እዋን ብብዙሕ መንፈሳኢ ድኻምን ምሕላልን ዝሓልፉ ክህሉ ናይ ግድን እዩ። እዞም ሰባት እዚኣቶም ትማሊ ትማሊ ንብዙሓት ንበረኸትን ንምጽንናዕን ዝዀንሉ ኣጋጣሚ ኔሩ እዩ። ግና ብሰንኪ ዘጋጠሞም መንፈሳኢ ውድቀት ኣብ ከቢድ ምንፈሳዊ ቅልውላው ኣለዉ። እቶም ነህምያ ዝሓተተሎም ኣሓቱ እውን ብሰንኪ መንፈሳዊ ውድቀት እዮም ኣብቲ ደረጃ ወደኢቖም ነህምያ ግና እንቓሕ ኰኑ ኢሉ ስቕ ኣይበለን እኳ ደኣ ክንዮ ጓህን ጸሎትን ንሱውን ተሓታቲ ምዃኑ እዩ ተኣሚኑ። ስለዚ ንሕና ድማ ኣብ ልዕሊ እቶም ዝበልናዮም ሰባት ተመሳሳሊ ዝዀነ መንፈስ ክህልወና ኣለዎ። ጥራይ ትማሊ እኰ እገለ ከምዚ እዩ ኔሩ ኢልና ክንሓልፍ ዘይኰነስ ብዛዕብኦም ብምሕታትን ብምጽላይን ብምግሃይን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ እሙናት ክንከውን ይግብኣና እዩ። ነዚ እዩ ይሁዳ ኣብ መልእኽቱ “ንገሊኦም፡ ነቶም ዚጣራጠሩ፡ ኣረድእዎም። 23 - ንገሊኦም ካብ ሓዊ መንጢልኩም ኣናግፍዎም፡ ንገሊኦም ድማ፡ ነቲ ብስጋ ዝረኸሰ ኽዳን እኳ እናጸላእኩም፡ ብፍርሃት ደንግጹሎም።” ብምባል ዝምዕደና እምብኣር ንምኹናን ዘይኰን ንኽንድንግጽ፣ ብድኻም ኣሕዋትና ክንጃሃር ዘይኰነ ክንግሂ ከም ዝተጸዋዕና ክንዝግዕ ኣይግብኣናን እዩ። ሓለውቲ ኣሕዋትና ክንከክውን ዝተጸዋዕና ምዃና ኣይንዘንግዕ። ልቢ ነህምያ ክህልወና ኣምላኽ ሰማይ ባዕሉ ብምሕረቱን ጸግኡን ይደግፈና።
ኣምላኽ ናብቲ ንሱ ዝደልዮ ቦታ ክጽዋዓካ ከሎ፣ ህድእ ምባልን ምጥንቃቕን ኣዚዩ ዓቢ ምስትውዓል እዩ። ኩሉ ንኣገልግሎት ዝኽፈተልካ ደገ ካብ ኣምላኽ እዩ ኢልካ ትቀዳደምን ትህወኽን እንተ ዀንካ ኣብ ከቢድ ጸገም ክትኣቱ ትኽእል ኢኻ። ኣነ ዝገርመኒ ሰብእይ እቲ ግዙእ ኣብርሃም ዝነበረ እሞ ንኢሳቕ ሰበይቱ ከምጻሉ ዝተበገሰ እዩ። እዚ ሰብኣይ እዚ እቲ ዝጸለዮ ጸሎት ኩሉ ክምለስ ከሎ ርእዮዎ እዩ፣ ይኹን እምበር ሓደ ብዛዕብኡ ዝተጻሕፈ ቃል ኣሎ ከምዚ ድማ ይብል “እቲ ሰብኣይ ድማ እግዚኣብሄር መገዱ ኣቕኒዑሉ እንተ ኾነ ወይስ እንተዘይኮነ ኪፈልጥ፡ ስቕ ኢሉ ተኩሩ ይጥምታ ነበረ።” ዘገርም እኰ እዩ። ሎሚ ሰኣን ህድእ ምባልና እነፍርሶ ብዙሕ ማእለያ ዘይብሉ ነገር እዩ። ነህምያ ድማ ካብ ኣምላኽ ጾር ምስ ተቐበለ እሞ ድማ ናብ ዕዮ ምስ ተበገሰ፣ ኣብ ሃዋኽን ሃልክን ኣብ ስሚዒታዊ ምዕዋዕን ኣይኣተወን። ነህምያ ኣብ ቅድሚኡ ዝጽበዮ ዘሎ ሃዋህ እንታይ ምኻኑ ኣቐዲሙ ከጽንዕ ኔሩዎ። መደብ ንምሕንጻጽ ክዳሎ ኔርዎ። ነዚ ድማ እዩ እቲ ቓል ብዛዕብኡ ክዛረበና ከሎ “እቶም ሓላቑ ግና ኣነ ዝኸድክዎን ኣነ እንታይ ከም ዝገበርኩን ኣይፈለጡን ነበሩ። ክሳዕ እዛ ግዜ እዚኣ ድማ ንኣይሁድን ንኻህናትን ንኸበርተን ንመሳፍንትን ነቶም ዝተረፉ ዕዮ ዚዐዩ ዝነበሩን ምንም ኣይነገርኩን።”
ሎሚ ኣብ ውሽጥና ኣምላኽ ዘቐመጦ ራኢ ክሳብ ጉቡእ ምድላው ንገብረሉ ክንህወኸሉ ግቡእ ኣይኰነን። እቲ ጉዳይ ኣምላኽ ራእይ ስለ ዘይህብ ዘይኰነስ እንታይ ደኣ ምስቲ ወሃቢ ራእይ ተሳኒኻ ዘይምጉዓዝ እዩ። ነህምያ መዓስን ኣበይን እዋን ኣምላኽ ሰማይ ከቕንዓልና እዩ እሞ ንሕና ባሮቱ ተንሲኢና ክንዓዪ ኢና ዝብለሉ እዋን ይፈልጥ እዩ። እዚ ቓል ዝብሃለሉ እዋን ኣርጊጽካ ከይፈለጥካ ምጉዓዝ ግና ህውተታ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዙሕ እዋን ኣምላኽ ምሳና ዘየለ ክነሱ ከም ምሳና ዘሎ ኣምሲልና ናብ ረብሓ ገዛእ ርእስና ዝተጓየናሉ እዋን ቀሊል ከይከውን ይኽእል እዩ።
እምብኣር ኩሉ ግዜ ዕዮ ኣምላኽ ብዙሕ መስዋእትነት ከም ዝሓትት ክንፈልጥ ይግባኣና። ነህምያ ነቲ ዝሓሰቦ እሞ ድማ ኣብ ልቡ ዝተቐመጠ ምኽሪ ኣምላኽ ንኸይፍጽም ዝማጐቶን ዝጻብእዎን ዉሑዳት ኣይነበሩን ግናኸ ምስ ኣምላኽ ኰይኑ ብምዉሳኑ ብህድኣት ንነገራት ብምምማዩ ኣብ ዓወት ክበጽሕ ኪኢሉ። ህድኣት ዘይብሉ ኣገልጋሊ ነቶም ምስኡ ከገልግሉ ዝደልዮም ሰባት ከህድእን ብህድኣት ክመርሖም ፈጺሙ ኣይክእልን እዩ።
ኣገልግሎት ኣምላኽ ህድእ ኢልካ እናገልገልካ እትጓዓዞ ጉዕዞ እምበር ብስሚዒት ተመሊእካ ሆ እናበልካ እትገብሮ ጉዳይ ኣይኰነን። ንራኢ ዋጋ ክትምነሉ እንተ ዘይኪኢልካ ንምዕዋት ዘሎ ተኽእሎ እምብዛ ጸቢብ እዩ። ኣብዚ እዋና ካብ ሃዲእካ ክትገብሮ ብስሚዒት ተደፋፊእካ ክትዓሞ ዝገብሩኻ ባእታት ይበዝሑ። መዓስ ብኸመይ ስለምንታይ ምስ መን ኣበይ ዝብሉ ኣገደስቲ ሕቶታት ንምሕታት ድሕር ክንብል የብልናን። ሳኦል ብምህዋኹ ካብ ንግስነት ክሰዓር ከሎ ዳዊት ድማ ህድእ ብምባሉ ናብ ንግስነት መጺኡ። ዝለዚ እቲ ኣምላኽ ኣብ ልብና ዘቐመጦ ኩቡር ኣዕናቕ ኣብ ማዓላ ክውዕል እምበር መራገጺ መፋልስ ከይከውን መንፈስና ክንሕሉ ኣእምሮናን ልብናን ብኣምላኽ ከነግዝእ ይግብኣና እዩ። ንሕሰብ ንህምያ ኩሉ ዳሕዲሑ ነቶም ሰባት ኣንተ ዝነግሮም እንታይ ምኰነ ነሩ እልና ንሓስብ? ኣምላኽ ኣብ ልቡ ሓደ ሰብ ገለ ራእይ ከቐመጥ እንከሎ ምስኡ ድማ ግዜን ሰዓትን ከምዘንብር ክርዳእ ይግባእ ስለዚ ህድኣት ነቲ ኣብ ውሽጥና ዝተነብረ ኣምላኻዊ ሓሳብ መሳንይቱ ሙኻና ንዘክር።
ኣብ ዝሓለፈ እዋን ሓደ ጹሑፍ ከንብብ ከለኹ፣ ኣብ ቤት ኣምላኽ ካብ ዘለዉ 95% ምእመነ ንጥፋት ኣይኰኑን። እቶም ብቐንዱ ዝዋስኡ ኣዚዮም ሒደት እዮም ይብል። ኣነ ነዚ ኣባሃህላ እዚ ጸሓፋይ ቁኑዑ ኰይኑ እዩ ዝስምዓኒ። ብግብሪ ድማ ከምኡ እዩ ዝርኣ። እቲ ጸገም እንታይ እዩ? ነፍሲ ወከፍ ዉሉድ ኣምላኽ ንዕዮ ኣምላኽ ዝከውን ጸጋ ኣለዎ። እዚ መኽሊት እዚ ክሽረፍ ግና ለባማት ከም ነህምያ የድልዩ ማለት እዩ። ኣብ ቤት ኣምላኽ ናይ ውሱናት ዕያቶታት ዓብላልነት ዝረኣየላ ቦታ ኣይኰነትን። ነህምያ ኣብ ምህናጽ ቀጽሪ ዮርሳሌም ዝተጻወቶ ዓቢ ተራ ነፍሲ ወከፍ ኣብ ዕዮ ክጽመድ እዩ ጌሩ። ነዚ እዩ ኣብቲ ሳልሳይ ምዕራፍ ክጅምር ከሎ “ኤልያሺብ እቲ ሊቀ ኻህናት ከአ ምስ ኣሕዋቱ ኻህናት ኮይኑ ተንስኤ፡ ነቲ ደገ ምስ ኣሕዋቱ ኻህናት ኮይኑ ተንስኤ፡ ነቲ ደገ ኣባጊዕ ነደቕዎ ቀደስዎ ኸአ፡ መዓጹኡውን ኣቁሙሉ። ክሳዕ ግምቢ ሃናንኤል ድማ ቀደስዎ። 2- ሰብ ያሪኮ ኸአ ኣልጊቦም ነደቑ። ዛኩር ወዲ ኢምሪውን ኣልጊቡ ነደቐ።” እንዳበለ ዝቕጽል። ንባዕሉ ካብቲ ዕዮ ኣይረሓቐን። ራእይ ኣሎኒ ዝብል ሰብ ግና ምስ ኣሕዋቱን ኣሓቱን ክዓዪ ዘይደሊ እንተ ዀይኑ ዝተቐበሎ ራኢ ኣድማዕነት ዘይብሉ ይኸውን ዑዉት ክኸውን ድማ ኣይክእልን እዩ። ኣምላኽ ኣብ ውሽጥና ጸጋ ከቐምጠልና ከሎ ክንሻቐጠሉ ወይ ክንረኣየሉ ዘይኰነ ክንዓየሉን ክንሃንጸሉን እዩ። ኣብዚ ዘመን ብስም ራኢን ጸጋን ዝግበር ዘሎ ናይ በይናውነት ቅድድም ግና ናብ ኣዚዩ ሓደገኛ ዝኰነ ኣንፈት ይመርሓና ከም ዘሎ ንርእዮ ኣሎና።
ኣብ ማሕበር ክርስቶስ ግላነት ዝብሃል ፈጺሙ ኣይሰርሕን እዩ። ኩላትና ኣካል ሓድሕድ ኢና። ብሓደ ንጐዪ ብሓደ ድማ ንሱጉም። ብፍላይ ከም መንእሰያት ናብቲ ዝቕጽል ናይ መሪሒነት መድርኽ ንሰጋገር ስለ ዘሎና ንኻልኦት ኣሚና ሓላፍነት ንምሃብ ፍቓደኛታት ክንከውንን ክንማሃርን ይግባኣና። ኣብ ዕዮ ኣምላኽ ብሒትና በይናን ከነገልግል ኣይክኣልን እዩ። ካልኦት ካባና ኣብሊጽና ክንርኢ ይግባኣና እዩ። መከባብያ ዮርሳኤም ብዝገርም ፍጥነት ኣብ ሓምሳን ክልተን መዓልቲ ክትውዳእ ዝኸኣለትን ብናይ ፈኸራ ተጻረርቲ እቲ ዕዮ ደው ክብል ዘይከኣለን ነፍሲ ወከፍ ሰብ ኣብቲ ዕዮ ክሳተፍ ዕድል ስለ ዝረኸበ ኣዩ።
ሎሚ ኣብ መሪሒነት ዝተቐመጡ ሰባትን ብሕጂ ንዝመጹን ኩላቶም እዚ ናይ ነህምያ ኣሰራርሓ ክትግብሩ መንፈስ ቁዱስ ክድግፎም ክሓቱ ይግባእ። ኣብቲ ብሓድነት ተርሖ ስራሕ በረኸት ኣሎ። ኩሉ ሳዕ ኣብ ዕዮ ዘይተጸምደ ሰብ ኣብ ወረን ካልእ ዘይተደልየ ነገር ክኣቱ ናይ ግድን እዩ። ስለዚ ነፍሲ አከፍ ኣገልጋሊ ልቢ ንነህምያ ሒዙ ንኻልኦት ኣርኣያ እንዳዀነ ብሓላፍነት ኣብ ዕዮ ክመዝዝ ግቡኡ እዩ።
ንሎሚ ኣብዚ ክኣኽለና እዩ። ኣብዚ መጽእ እቲ ዝተረፈ ክንቅጽሎ ኢና። ሓሳበይ ንምጥቕላል ግና ኩሉ ግዜ ብዛዕባ እቶ ኣብ መከራን ስቓይን ዘለው ሰባት ግዲ ክብለና ይግባእ። ነቶም ብዝተፈላለየ መከራ ዝሓልፉ ዘለዉ ንደንግጸሎም። ኩሉ ግዜ ኣብ ዕዮ ኣምላኽ ክንዋሳእን ክንዓይን ከሎና ህድእ ኢልና ከይተሃወኽና ነግልግል። ነቲ ዝተኣሃብናዮ ራእይ መዓስን ብከመይን ኣብ መዓላ ከምዝውዕል ንሕሰብ። ንኻልኦት ኣብ ዕዮ ንምስታፍን ሓላፍነት ንምሃብን ድሕር ኣይንበል ኣምላኽ ሰማይ ድማ ብኹሉ ክረድኣና እዩ። ኣብ ካልእ መድብ ክሳብ ንራኸብ ጸጋ ኣምላኽን ፍቕሪ ጐይታና የሱስ ክርስቶስን ሕብረት መንፈስ ቁዱስን ምሳኻትኩም ይኹን።
?የሚጥም ትዳር በሸይኽ ኢብኑ ዑሰይሚን አንደበት ? ? ? «አንድ ባል ሚስቱን በጥሩ አያያዝ ተኗኗራት የሚባለው ከሷ ጋር በአንድ ፍራሽ ላይ አንድ ለሃፍ ለብሶ መተኛቱ ነው። ምክንያቱም የመልእክተኛው ፈለግ ይኸ ነበርና። ነገር ግን...
ወቸሏ ብዲግ እያረገ በንቀት በ ኣርምሞ በ ተለያዩ ኣይነት ኣሳቦች ዋጋውን ኣውሮጳ ወይንም ኣማሪካ ገበያ ውስጥ ቲያገላብጠው ዴስ ይላል እንታይ ምስለካ ታማኝን ቢዞሩ ኣለምዬን ቢጠቡ መለስን ቢነክሱ ኣዜብን ቢያቾሩ የማይለወጥ ነገር እንዴ ወቸላው ነው መለስ ቢማረክ ኣገርክ ወዴት ነው ቢሉት ኣዲዋ ታማኝ ቢማረክ ኣገርክ ወዴት ነው ቢለው ኣምባ ጊዮርጊስ መንግስቱ ቢማረክ ኣገርክ ወዴት ነው ቢለው ጎጃም ጃንሆይ ታይቀሩ ሳት ታላላቸው ምንጃር ገለመለ ወደ ኂ ኣመት ብዙ መግስታት በ ኒትሮን ቦምብም ኣይፈታም ዲንገት ሶቪየት ምትባል ሃገር የፈረሰች ስድሳ ዘጠኝ ኣመት ብቻ ኣቅም ትለነበራት ነው የሂነ ሁኖ ለማ ወይንም ዳንቴ ቀሲስ ተሚያመለክተው ፕሳይኮለጅ ዋናው ጉዳይ ያለ ተወቸሏ ወይንም ፍራቱ ቅንጣሮት ላይ ነው::
ያለችንፈት ትምህርት ኣይገኝም ሃዲግ ኣምስት ጠመንጃ ወዴ ቤተመንግስት የቀየረ በ ኣስራ ሰባት ኣመት ነው ትለዚህ ተሞሮኮ ችንፈቱ ትኩስ እንዳለ ኣዲስ መስመር ከፍቶ ወደ ግብጥ ወይንም መካከለኛው ምስራቅ እንዲያመራ ያስገዻል ዲንገት ተርዋንዳ ዴርሶ መልስ እንገጥም ይሆን ኢትዮጵያ መቼ ነው ኣንዲ ቀን ዴፍራ ኣውሮጳ ምትሄድ?
ታንክ አይነቱ በዝቶ፤ ቅልጥፍናው ጨምሮ፣ ዘምኖ ዘመኖ፣ አሁን ከደረሰበት ምጡቅ የቴክኖሎጂ ጫፍ ተጠግቷል፡፡ የዘመኑ ትላላቅ የምድር ውጊያዎች፣ በአመዛኙ ያለ ታንክ አይታሰቡም፡፡ታንክ፣ በውጊያ ላይ መዋል የጀመረው በ1ኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ነበር፡፡ ውልደቱም በዚያው ጊዜ ነው፡፡ በብሪታንያ፡፡ሊትል ዊሊ ወይም ‹‹ትንሹ ዊሊ›› የተሠኘ ስም የተሰጠው የመጀመሪያው ታንክ ተመርቶ የወጣው የዛሬ 98 ዓመት…
ግንቦት 13-ታሪክን የኌሊት/ ኢትዮጵያን፣ ለ17 አመታት እንደፈቀዱና እንደፈለጉ ሲገዙና ሲነዱ የነበሩት ኮሎኔል መንግስቱ ሀይለማርያም፣ የተቃዋሚ የጦር ሀይል ወደ አዲስ አበባ ሲቃረብ፣ ሸሽተው ከሀገር የወጡት የዛሬ 29 ዓመት ልክ በዛሬው ቀን ነበር
ኢትዮጵያን፣ ለ17 አመታት እንደፈቀዱና እንደፈለጉ ሲገዙና ሲነዱ የነበሩት ኮሎኔል መንግስቱ ሀይለማርያም፣ የተቃዋሚ የጦር ሀይል ወደ አዲስ አበባ ሲቃረብ፣ ሸሽተው ከሀገር የወጡት የዛሬ 29 ዓመት ልክ በዛሬው ቀን ነበር፡፡
እለቱ ማክሰኞ ነበር፡፡ በስድስት ሰዓቱ የኢትዮጵያ ሬዲዮ የዜና እወጃ፣ በሀገሪቱ የነበረውን ደም ማፈሰስ ለማስቆም ሲባል ፕሬዚዳንት መንግስቱ ከሀገር እንዲወጡ መደረጉን ተናገረ፡፡ በማግስቱ ግን ለማንም ሳያሳውቁ ሸሸተው፣ መሄዳቸውን…
ምዕራባዊያን እንደ ቀንደኛ አሸባሪ፤ ግራ ክንፈኞችና ፍልስጤማውያን ደግሞ እንደ ዓለም አቀፍ ተዋጊ የሚቆጥሩት ካርሎስ ቀበሮ በፈረንሳይ የደህንነት ኃይሎች የተያዘው የዛሬ 19 ዓመት በዛሬዋ ዕለት ነበር፡፡ ሰውየው ሲወለድ እናት አባቱ ያወጡለት ስም ኤሊች ራሚሬዝ ሳንቼዝ ይባላል፡፡ ይህን ቬንዙዌላዊ ግራ ክንፈኛ በአብዛኛው ዓለም የሚያውቀው ካርሎስ ቀበሮ በተሰኘው ቅፅል ስሙ ነው፡፡
የበርሊን ግምብ የዚያን ጊዜዎቹን ምስራቅና ምዕራብ በርሊን መለያ ብቻ ሳይሆን የቀዝቃዛው ጦርነትም የርዕዮት ዓለማዊ ክፍፍል ተምሳሌት ሆኖ ይታሰባል፡፡ ግንቡ ከታጠረ ዛሬ ልክ 52ኛ ዓመቱን ደፈነ፡፡ በአውሮፓ 2ኛው የዓለም ጦርነት በጀርመን ሽንፈት እንደተደመደመ ሀገሪቱ በአሸናፊዎቹ የህብረቱ ኃይሎች መዳፍ ውስጥ ገባች፡፡ የጀርመንን ግዛት አሸናፊዎች ሶቪየት ህብረት አሜሪካ፣ ብሪታንያና ፈረንሳይ…
በ1960ዎቹ መጀመሪያ የአሜሪካ ፕሬዝዳንት የነበሩት ሪቻርድ ኒክሰን መልካም መልካሙን ለሕዝባቸው ለመናገር ብዙ ጊዜ በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ብለዋል፡፡ የዛሬ 39 ዓመት በዛሬዋ እለት በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ አሉ፡፡ በዚያች እለት በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ያሉበት ምክንያት እንደቀዳሚዎቹ ጊዜዎች አልነበረም፡፡ ኒክሰን ያን ዕለት በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ያሉት የሀገሬ ሰዎች ሆይ ከእንግዲህ “በኃላፊነቴ…
በሀገር አስተዳደር፣ ከውጭ ወራሪዎችን በመዋጋት፣ከፍ ያለ ያመራር ተሳትፎ እንዳላቸው ታሪክ የመዘገበላቸው እቴጌ ጣይቱ የተወለዱት ከ180 ዓመታት በፊት በዛሬው ቀን ነበር፡፡
የሄልሲንኪ ደብረ አሚን አቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን ሁል ጊዜ የምመናን መንፈሳዊ ህይወት በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሃይማኖት እምነት እና ቱፊት መሠረት ለሟሟላት ትሰራለች።
+ + + በስመአብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን! ውድ ምዕመናን እና ምዕመናት:- እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ በዚህ ዕለት የቅዳሴ መርሀ ግብር አዘጋጅተናል።በዕለት በቦታው ተገኝተው ተሳታፊ ይሆኑ ዘንድ ቤተ ክርስቲያን ጥሪዋን ታስተላልፋለች። የቅዳሴ መርሐ ግብር ሰዓት ፡- ቀን 7:00 – ቀን 11:00 (13:00-17:00) ቦታ ፡- Kristuksen taivaaseenastumisen kirkko (Läntinen Valkoisenlähteentie 48, Vantaa) ረድኤተ እግዚአብሔር አይለየን! በኢትዮዽያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በሰሜን ምዕራብ አውሮፓ ሀገረ ስብከት የሄልሲንኪ ደብረ አሚን አቡነ ተክለሃይማኖት ቤተክርስቲያን ሰበካ ጉባኤ ጽ/ቤት ፊንላንድ
የሄልሲንኪ ደብረ አሚን አቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን አስተዳዳሪ ብሎም በፊንላንድ ውስጥ የመጀመሪያው ቋሚ ካህን ናቸው፡፡ አገልግሎታቸውንም በኅዳር 4 ቀን 2008 ዓ.ም. (November 14, 2015) ጀምረዋል፡፡
ZhongShan መሪ ኢንዱስትሪ መብራት LWW-7 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪ ኢንዱስትሪ መብራት LWW-7 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት LWW-7 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በምዕርራብ ወለጋ ዞን መነሲቡ ወረዳ መንዲ ከተማ ካለፈው አርብ እስከ እሁድ የተካሄደውን የመንፈሳዊ ጉባኤ ሥነ ሥርዓት ተከትሎ መዝሙር በመዘመር ላይ የነበሩ የጉባኤው ተሳታፊዎች ወደየመኖሪያ ቀዬዎቻችን በመመለስ ላይ ሳለን በኦሮሚያ አድማ በታኝ ፖሊስና በፌድራል ሠራዊት ተደበደብን ይላሉ።
ዛሬ ጥቂት ያልተቀባባች መልዕክቴን ለመናገር ፊት ለፊት መጣሁ፡፡ ህሊናና እውነት ስላስገደደኝ ነው፡፡ የኢትዮጵያዊነት ዕዳም፣ የሀገር ውለታም እንድናገር ገፋፍቶኛል፡፡ በችግርና ፈተና ወቅት ወጥቶ ፊት ለፊት ለመናገርና ለመነጋገር አለመድፈራችን ብዙ ነገሮችን አሳጥቶናል፡፡ ፊት ለፊት መናገርና መነጋገር በዓለም ሁሉ የተበረታታው – በቃላት ለመመሰጥና ለአልኩ-ባይነት ብቻ ሳይሆን – ሁላችንም የማንፈልገውን ፊት ለፊት መተኳኮስን ስለሚያስቀርልን ነው፡፡ ንግግር የሰላም አባት ስለሆነ ነው፡፡ ቃል ህይወት ስለሆነ ነው፡፡ ለዚህስ ሲል ንግግር ለዘለዓለም ይኑር፡፡
ይህን ካልኩ ዛሬ ፊት ለፊት ልናገር የፈለግኩት በሰሞኑን እያየለና ወዳልተፈለገ አደገኛ ብሽሽቅና የኃይል ትዕይንቶች እየተሸጋገረ ስለመጣው የትግራይ ክልልን በሚያስተዳድረው ኃይልና የማዕከላዊ መንግሥቱን በሚያስተዳድረው ኃይል መካከል እየታየ ስላለው አስጊ ፍጥጫ ነው፡፡
በነገራችን ላይ አንድ የታዘብኩት ነገር – ወያኔ (ህወኀት) ‹‹በክልሌ ምርጫ አካሂዳለሁ!›› ስትል፣ ማዕከላዊው መንግሥትና የተቀረው የኢትዮጵያ ሕዝብ ምርጫው ዲሞክራሲያዊ እንዲሆን ከማገዝ ይልቅ ‹‹ምርጫ ታካሂጂና እንተያያታለን!›› የሚል አፀፋ መስጠቱ፣ እና አብዛኛው የኢትዮጵያ ህዝብም ‹‹ምርጫ ይካሄድ!›› ከሚለው የወያኔ አስገራሚ አቋም ይልቅ ‹‹ምርጫ አይካሄድም!›› የሚለውን አዳፍኔ አቋም የመደገፉን አስገራሚ እውነታ ስናይ የምንገነዘበው ቁልጭ ያለ እውነታ አለ፡፡ ያም በግልጽ እየታየ ያለ እውነታ ወያኔ ከምሥረታዋ ጀምሮ ባሳለፈችው አራት አሰርት ዓመታት በፈጸመቻቸው ክፋቶቿና የመንግሥነትንም ወግ ማዕረግ አግኝታ አስፍና በቆየችው አፋኝና ጨቋኝ የታጣፊ ክላሽ አገዛዟ የተነሳ አብዛኛው የኢትዮጵያ ህዝብ በደምሳሳው (ምናልባትም ‹‹በጭፍን›› ሊባል በሚችል ደረጃ) – በወያኔ ላይ ከፍ ያለ ጥላቻ የማሳደሩን እውነታ ነው፡፡
ይህ በግልጽ የምናገረው ዛሬ በብዙዎች ላይ በግልጽ የሚነበበው ፀረ-ወያኔ አመለካከት በወያኔ ላይ የኃይል እርምጃ እንዲወሰድ እስከመገፋፋትና በማንኛውም ፀረ-ወያኔ በሆነ እርምጃ ደስ እስከመሰኘትም የደረሰ መሆኑ ሲታይ – የኢትዮጵያ ህዝብ በወያኔ ላይ ያሳደረው ተራ ጥላቻ ብቻ ሳይሆን – ቂም ያረገዘ ጥላቻ ጭምር መሆኑን መረዳት አያዳግትም፡፡ የኢትዮጵያ ህዝብ ለመጥላትም ሆነ ለመውደድ ችኮላ የማያሳይ ህዝብ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ቂም ካረገዘ ደግሞ ቂሙን ሳይወጣና ሳያጠፋ ረክቶ እንደማይኖር በብዙ የታሪክ አጥኚ ምሁራን በጥናት የተረጋገጠ የኢትዮጵያውያን የታወቀ ህዝባዊ ባህርይ ነው፡፡ ይህን አምነን ከተቀበልን – ወያኔ ከማዕከላዊው መንግሥት ጋር የገባችበትን መቆራቆዝና እልህ ቀጥላበት ፍትጊያው ጠብመንጃ ወደ መማዘዝ ቢያመራ – ወያኔ – ብዙዎችንም የትግራይ ወጣቶችን ይዛ – ራሷን ለዓመታት የተጠራቀመ የኢትዮጵያ ህዝብ ብሶት መወጫ ለማድረግ ወስና ወደ ጥፋቱ አቅጣጫ እየገሰገሰች እንደሆነ ምንም ጥርጥር የለውም፡፡
ይህን የኢትዮጵያን ህዝብ የቂመኝነት ባህርይ ለመረዳት በ1990/91 ከኤርትራ ጋር ጦርነት በተለኮሰ ወቅት ህዝባችን ለጦርነቱ ጥሪ የሰጠውን አስገራሚ አጸፋ ማየት ብቻ በቂ ነው፡፡ ጦር ሜዳ ሄዶ ለመዋጋት ግልብጥ ብሎ የወጣው ኢትዮጵያዊ ወጣት ከመብዛቱ የተነሳ ዕድሜን በመሳሰሉ የተለያዩ ምክንያቶች እየተሰጣቸው ከምልመላ እንዲመለሱ የተደረጉ ብዙ ሺህ ዜጎች መገኘታቸው በወቅቱ ሁኔታውን እየተከታተሉ ይዘግቡ ለነበሩት ምዕራባውያን ተንታኞች ሳይቀር እጅግ አስገራሚ እውነታ ነበር፡፡ የወያኔን ከፋፋይ ሥርዓትና የለየለት አምባገነን አገዛዝ አምርሮ ይጠላል ተብሎ የሚታሰብና – ስለሆነም ከማንኛውም ወያኔን ለመውጋት ከመጣ ኃይል ጋር ዓይኑን ሳያሽ ይተባበራል ተብሎ የሚጠበቀው የኢትዮጵያ ህዝብ – እንዴት ከወያኔ ጎን ተሰልፎ ኤርትራን ለመውጋት ሆ ብሎ ወጣ?
መልሱ ቀላል ነው፡፡ በስሙም መጠራት አለበት፡፡ ህዝባዊ ቂም ነው፡፡ የሀገር ፍቅርም የታከለበት ቀኑን የጠበቀ ቂም፡፡ የኢትዮጵያ ህዝብ በሻዕቢያ ላይ የተጠራቀመ ቂሙን ከተወጣ በኋላ ግን በጥቂት ዓመታት ውስጥ የተላበሰውን ይቅር ባይነት ለማወቅ ኢሳያስ አፈወርቂ በቅርቡ አዲስ አበባ በመጣበት ወቅት ሕዝቡ በሙሉ ግልብጥ ብሎ በደስታና ሆታ የተቀበለበትን አኳኋን ማየት ነው፡፡ ያም የነቂስ አቀባበል – ባንድ በኩል ለኢሳያስ የተበረከተ ይቅርታና እርቅ ቢሆንም – በዋነኝነት ግን የኢትዮጵያ ህዝብ በወያኔ ላይ ያደረበት ጥላቻ የቱን ያህል ከፍታ ላይ እንደደረሰ ማሳያ አብነት መሆኑን የማይገነዘብ ካለ ጅል ብቻ ይሆናል፡፡
ለዚህ ነው አሁን ወያኔ (ህወኀት) ይሄንን በተለያዩ መልኮች ራሱን እየገለጸ ያለ የኢትዮጵያ ህዝብ ያረገዘባትን ተራራ የሚያክል (የገዘፈ) ቂም በጽሞና ከማስታመምና በጊዜ ሂደት የሚቀዛቀዝበትን ሠላማዊ መላ ከመፈለግ ይልቅ ወደ እልህና ፍጥጫ፣ ወደ ኃይልና ፅንፍ ወደ ወጣ የተንኳሽ-ተናካሽነት ተግባር ራሷን ማሰማራቷ ታሪካዊ ስህተት የሚሆነው፡፡ ወያኔ ራሷን በኃይልና ፍጥጫ ተግባራት ወደ መግለጽ ባዘነበለችና ራሷን ወደ ‹‹ዎር ሞንገሪንግ›› ተግባራት ባሰማራች ቁጥር – እና ‹‹ሌጂትሜሲዋን›› (ወይም የህልውናና የቅቡልነት ምክንያቷን) በኃይሌና-በጉልበቴ-ብቻ እያለች በመጣች ቁጥር – የኢትዮጵያ ህዝብ ሊመዝባት ያለው ለረዥም ጊዜ የተሳለ የበቀል ሰይፍ እየከፋ፣ የተቋጠረባት የዓመታት ቂምም ከማሰሪያው እየተዘረገፈ በግልጥ የሚወጣበት ወቅትም እየባተ እንደሚሄድ አሳምራ ማወቅ አለባት፡፡
ምንም እንኳ ለእውነት እና ለመብት እና ለዲሞክራሲ የሚከፈለው ‹‹መስዋዕትነት›› የምንለው ታላቅ ዋጋ ታላቅ ክብር የሚሰጠውና የሚያሰጥ የታላቅ ሰዎችና የታላቅ ህዝቦች አኩሪ ተግባር ቢሆንም – ምንም እንኳ ‹‹በጉልበት አልንበረክክም›› ብሎ ራስን ለመስዋዕትነት በማቅረብ ለሚመጣው አጥፍቶ መጥፋት መዘጋጀት የጀግና ወግ ቢሆንም – ከሀገሪቱ ጫፍ እስከ ጫፍ እንደ ሱናሚ ማዕበል – ባለ በሌለ ኃይሉ አጥለቅልቆ ድራሿን ለማጥፋት የአንድ ጀብደኛ መሪን ፊሽካ ብቻ አሰፍስፎ የሚጠባበቀው በሚሊዮን ከሚቆጠረው የተከፋና የተገፋ የኢትዮጵያ ህዝብ ብሶትና ቂም ጋር – በዚህ አጉል ሰዓት ጦርነት ገጥሜ አሸንፋለሁ – ወይም በተጋፋጭነቴ አተርፋለሁ ብሎ ማሰብ – ከእውነታው እጅጉን የራቀ ‹‹ቅዠት›› ብቻ ሳይሆን ‹‹እብደት›› ጭምር ነው፡፡ እብደት ብቻም ሳይሆን ‹ጄኖሳይዳል ኮንሰኩዌንስ› ያለው ‹ሱሳይዳል› (ራስን በገዛ እጅ ማጥፋት) አቋም መሆኑን ወያኔ አሳምራ መረዳት ያለባት ጊዜ ነው፡፡
አሁን በኢትዮጵያችን የመንግሥትን ሥልጣን ተረክቦ የሚገኘውን ማዕከላዊ ኃይል አቅፈው ደግፈው ወደ ሥልጣን ያመጡት የኦሮሞ ብሔርተኞች ተሰነጣጥቀው ፊታቸውን እያዞሩበትና አድማ እያስተባበሩበት ነው፡፡ በአማራና በደቡብ ክልልም ክልሎቹን በሚመሩትና ከኦሮሞው ብሄርተኛ ኃይል ጋር ተባብረው ወያኔ በቀጥታና በሪሞት ስትቆጣጠረው የነበረውን ሥልጣን ተካፍለው በሚገኙት የየክልሉ ሕዝብ አስተዳዳሪዎችም ላይ የቱንም ያህል በይፋ የተገለጠም ይሁን የታፈነ – ከፍ ያለ ሕዝባዊ ተቃውሞ፣ መቀናቀንና እምነት ማጣት እየደረሰባቸው ነው፡፡
በዚህ የህዝባዊ ድጋፍ ድርቅ በመታውና ሥልጣኑ በአስጊ አጣብቂኝና ስጋቶች መሐል በተወጠረው – የማዕከላዊው ሥልጣን በብዙ አጣብቂኝ ኃይሎች ተጽዕኖ ሥር በወደቀበት በዚህ አሳሳቢ ወቅት ላይ – የማዕከላዊው መንግሥት አብዛኛው የኢትዮጵያ ህዝብ ሥር የሰደደ ቂም በቋጠረባት በወያኔ ላይ ጦርነት ቢያውጅ – አንድም ማዕከላዊ መንግሥቱ ከመታው የሕዝባዊ ድጋፍ ድርቅ በአንዴ አገግሞ ለመነሳት እንደሚያስችለው ያውቃል፣ በሌላም በኩል ገና ባልበረደ ቂም ወቅት ይህ ቢፈጠር በወያኔ ላይ የሚደርስባት መቅሰፍት እጅጉን የከፋና የሚያሰቅቅ እንደሚሆንም ያውቃል፡፡
በኢትዮጵያ በቅርቡ ይህ እንዳይሆን ለማስቀረት ሁለት ነገሮች ያስፈልጋሉ፡፡ አንድም የሕዝባዊ ድጋፍ ድርቁን ለማስወገድ ሲል ጦርነትን እንደ ዓይነተኛ ስልት ሊጠቀምበት ለሚሻው ማዕከላዊ መንግሥት ተባባሪ የማይሆን ሕዝብ ያስፈልጋል፡፡ ይሄ ራስን ለሌሎች የሥልጣን ማጠናከሪያ ፍላጎት መሣሪያ ላለማድረግ የሚመርጥ ህዝባዊ ውሳኔ፣ ወይም ራስን ማቀብ ወይም በሌሎች ቅስቀሳና ጥሪ ላለመነዳት በኢትዮጵያ ህዝብ በኩል ሊታይ የሚችል ቁጥብነት – በተግባር ሲፈተሽ እና በተለይም የፕሮፓጋንዳ ኃይል ሲቀጣጠልበት – የቱን ያህል ሊሳካ እንደሚችል መገመት ይቻላል፡፡ አስቸጋሪ ነው፡፡ ነገሮች አንዴ አይቀጣጠሉ እንጂ – አንዴ ነገሮች ከሰከነ ሠላማዊ ሁኔታ ውጭ ወደ ኃይል እንቅስቃሴ ከተሸጋገሩ በኋላ – ምክንያታዊነት ስሜታዊነትን የመግራት ኃይሉ (እና ዕድሉ) እጅግ የመነመነ የመሆኑን ሀቅ አለመዘንጋት አስተዋይነት ነው፡፡ እና ወደ ጦርነት ላለማምራት ሊደረግ በሚችል ህዝባዊ እምቢተኝነት ላይ መተማመን አይቻልም ማለት ነው፡፡
ስለዚህ አሁን በወያኔ ላይ የተደቀነባትን የጥፋት ሱናሚ ለመቀልበስ የቀረው ሌላው ብቸኛው መፍትሄ ያለው በራሷ በወያኔ እጅ ላይ የወደቀ ነው ማለት ነው፡፡ ወያኔ ጠብን ከሚቆሰቁሱ ትንኮሳዎችና የጉልበቴን እዩልኝ-ስሙልኝ ተግባራት መቆጠብ አለባት፡፡ ወያኔ ከፊት ለፊት መቆራቆዝና የቃላት እንካ ሠላንቲያ በፍጥነት መውጣት አለባት፡፡ ወያኔ ለድርድር (ለመቀበልም ለመስጠትም) ራሷን ክፍት ማድረግ አለባት፡፡ ወያኔ ሸሮቿን ገሸሽ አድርጋ፣ ፍቅሯን ባደባባይ ደግማ ደጋግማ ለኢትዮጵያ ሕዝብ መግለጥ ይኖርባታል፡፡ ወያኔ ከማዕከላዊው መንግሥትም ሆነ ከጎረቤት ክልሎችና ሀገራት ጋር በግልጽም በስውርም ዲፕሎማሲያዊ የንግግር ጥረቶቿን አጠናክራ መቀጠል አለባት፡፡
ወያኔ አሁን የተሰማራችበት የእልህ አካሄድ ቀጥሎ ኋላ የኢትዮጵያ ህዝብ ለዓመታት ያረገዘውን የቂም ዶፍ የሚያወርድባት ከሆነ (ወይም ሲያወርድባት) – ያን ጊዜ አሁን የምታሳየው ማስፈራሪያና ሽለላ ቀርቶ – ‹‹ጄኖሳይድ (የዘር ማጥፋት) ታውጆብኛል፣ የዘር ጭፍጨፋ እየተፈጸመብኝ ነው፣ ድረሱልኝ!›› ብላ ለዓለማቀፉ ማኅበረሰብ በማይቀለበስ ሰዓት ለመጮህ ከመገደዷ በፊት – አሁኑኑ ባማረባትና ከነቁመናዋ ባለችበት ሰዓት – ዓለማቀፉን ማኅበረሰብ አስታራቂና ሚዛናዊ የሰላም መፍትሄ እንዲፈልጉላት መጮህና መጣር ያለባት ጊዜ አሁን ነው፡፡
በለውጥ ፈላጊው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጩኸት ተገፍቶ የማዕከላዊውን መንግሥት ሥልጣን የተቆናጠጠው ወያኔን ብቻ አስወጥቶ ስሙን ቀይሮ የቀጠለው የቀድሞው ኢህአዴግ – የአሁኑ ብልጥግናም – ጦርነትንና የኃይል ተግባርን የህዝባዊ ድጋፍ ማሰባሰቢያ ምንጭ አድርጎ ለመጠቀም እያሳየ ያለውን አዝማሚያ በፍጥነት ማስተካከል ያለበት ወቅት ላይ መሆኑን ማስተዋል ያሻል፡፡ በመንግሥት መሪዎችና አካላት የሚሰነዘሩ አስተያየቶች፣ ፕሮፓጋንዳዎችና የቃላት ዘመቻዎች በህዝብ ውስጥ የጦርነትን ነጋሪት እያቀጣጠሉ እንደሚመጡ ማስተዋል ብልህነት ነው፡፡ ወያኔ ታልፋለች፡፡ ኢህአዴግም ያልፋል፡፡ ግጭትና ጦርነት ተቀስቅሶ የሚሞተው ወጣት ህይወት ግን አይመለስም፡፡ የሚፈሰው ደም አይመለስም፡፡ የሚቀረው የደም መቃባት የታሪክ ጠባሳ አይመለስም፡፡
በተለይ ወያኔ ከሻዕቢያና ከሌሎች የኢትዮጵያን ሕዝብ ከሚወጉ ታሪካዊ የውጭ ጠላቶቿ ጋር ተሰልፋ የኢትዮጵያን ህዝብ ስታደማ መኖሯ – ከሻዕቢያ ጋር ወግና ኤርትራን በማስገንጠሏ – የኢትዮጵያን ህዝብ ወደብ-አልባ ህዝብ በማድረጓ – ሁሉም የእኔ የሚላትን ሀገርና ብሔራዊ ጀግናን በማሳጣቷ – ለውጭ ጠላቶች ፍላጎት ተንበርካኪና ተላላኪ በመሆን በሀገርና በህዝብ ላይ የፈጸመችው የባንዳነት ተግባርና ሀገርንና ህዝብን እንደ ዶሮ ብልት ገነጣጥሎና ከፋፍሎ የማናቆር ሥራዋ – አሁን ድረስ ሰማይን የሚያህል ቂም እንዲረገዝባት እንደበቃች – ገና ያ ሰማይን አክሎ በኢትዮጵያ ህዝብ የተረገዘባት ቂም ገና እንዳልተወራረደ አጥብቆ መገንዘብ ከወቅቱ የሀገሪቱ መሪዎች የሚጠበቅ የአስተዋይነት ተግባር ነው፡፡
ትናንት የወያኔን ከውጪ ኃይሎች ጋር ተባብሮ የገዛ ወገንን የመውጋትና የማስወጋት ባንዳዊ ድርጊት ያወገዘውና ቂም የያዘው ህዝብ – ዛሬ ደግሞ የለውጡ ማግስት የኢህአዴግ (የብልጥግና) መሪዎችም – ከኤርትራም ሆነ ከሌላ የውጪ ሀገር ጋር ተባብረው – የገዛ ወገናቸው የሆነውን የትግራይ ኃይል (ወያኔን) ለመምታትና ለማስመታት የሚያደርጉት እንቅስቃሴ – የወያኔን የባንዳነት ታሪክ ዛሬ ላይ የሚደግም – እና ዳግም በኢትዮጵያ ታሪክ የማይረሳ ጥቁር ጠባሳውን አሳርፎ የሚያልፍ – ከታሪክ ተወቃሽነትም የማያተርፍ ኢትዮጵያዊነት ያልተላበሰ ወራዳ ተግባር መሆኑን አበክረው ሊያስቡት ይገባቸዋል፡፡
በተረፈ ግን – ወያኔን አጠፋለሁ ብሎ ከኢህአዴግ ጉያ የሚነሳ ማንኛውም ኃይል – ከሁለት ዓመት በፊት – ከወያኔ ጋር አብሮና ተባብሮ የኢትዮጵያን ህዝብ በአምባገነን መዳፍ ሲገዛ የነበረና ከወያኔ ጋር በአንድ ገበታ ቀርቦ ሲጎርስና ሲጎራረስ የነበረ አካል መሆኑን መቼውንም መዘንጋት አያስፈልግም፡፡ አንዱ ሌላውን ለማጥፋት፣ አጥፊው ከጠፊው የተሻለ የንፅኅና ሚዛን እንዲኖረው ይጠበቃል፡፡ ይህን አበክሮ ማወቅ ከብዙ አላስፈላጊ ጥፋቶች ያድነናል ብዬ አስባለሁ፡፡ ዛሬ የኢትዮጵያን የፖለቲካ ተቃዋሚዎች ሁሉ እስርቤት አጉሮ የሀሰት ክሶችን እየፈበረከ ከፍርድ ቤት ከርቸሌ ሲያመላልስ የምናየው መንግሥታዊ አካልና መዋቅር – ያው ራሱ በወያኔ የሥልጣን አውራነት ዘመንም የነበረው አካል መሆኑን አስተውሎ ማየት በጭፍን ለአንድ ወገን ፍላጎት ማስፈጸሚያነት ከመነዳት ሁላችንንም ያድናል፡፡ በሥልጣን ሥር ተሻርከው የኢትዮጵያን ህዝብ ለዓመታት በጋራ ሲገዙ በነበሩ ኢህአዴጋውያን መካከል በተፈጠረ የሥልጣን ይገባኛል ጸብና መቆራቆዝ የተነሳ የምስኪኑ ኢትዮጵያዊ ወገኔ ደም እንዳይፈስ ከልቤ እመኛለሁ፡፡
በዚህ ዘመን ላይ ሆነን – በብዙ አፍሪካውያን ህዝቦች ላይ የምናየውን ዓይነት – ሥልጣን ላይ ያነጣጠረ ደም መፋሰስንና ጥሬ የጠመንጃ መንገድን በሀገራችን ላይ ለመድገም መሽቀዳደም – ቁርጡ የታወቀን የተሸናፊነትና የውድቀት ጎዳና ለሕዝባችን መምረጥ ነው፡፡ ለይስሙላም ከልብም እንደሚባለው – ለኛ ከምንም በላይ የሚያስፈልገን ሠላም ነው፡፡ ሠላምን እጅግ ተጠምተናልና ሠላም በእጅጉ ያስፈልገናል፡፡ በጥላቻዎችና ግጭቶች ‹‹ቶክሲክ›› እንዲሆን በተደረገ፣ እና በጥላቻ በደፈረሰ አካባቢና ሀገር ላይ ግን ይህን የምንመኘውን ሠላም ማምጣት አይቻልም፡፡ የጥላቻና የጦርነት ንግርት እየጎሰምንም የዜጎችን አዕምሯዊ ሠላም ማምጣትም፣ መገንባትም አንችልም፡፡
ዛሬ ላይ አመንንም አላመንንም በኢትዮጵያ ውስጥም ሆነ በስደት በዓለሙ ሁሉ ተበትነን ያለን ኢትዮጵያውያን እንደ ሀገርና እንደ ህዝብ ሠላማችንን ካጣን ቆይተናል፡፡ በያለንበት የሚያስጮኸንና የሚያባላን የሠላም እጦት ነው፡፡ እና ከምንም በላይ ሠላም ያስፈልገናል፡፡ ነገር ግን ይህ አጥብቀን የምንሻው ሠላም የጥይት ድምጽ አለመሰማት፣ ወይም የባሩድ ሽታ ያለመትነን ጉዳይ ብቻ አይደለም፡፡ ይህ ሠላም የጦርነት አለመኖር ብቻ፣ አሊያም የጦርነት ሥጋት አለመኖርም ብቻም አይደለም፡፡
ሠላማችንን ተጎናፀፍን የምንለው በሀገርና በትውልድ አዕምሮ ውስጥ ለብሩህ የወደፊት ተስፋ ከሌሎች ጋር በቅንነት ተባብሮና ተከባብሮ ለማሰብና ለመሥራት የሚያስችለንን አዎንታዊ አመለካከት ተላብሰን ለመገኘት ስንችል ብቻ ነው፡፡ የምንናፍቀው ሠላም ሌላ ሳይሆን ሁላችንም ኢትዮጵያውያን መንፈሳችን በጥላቻ ሳይደፈርስ በቅንነት መንፈስ እየተያየን መመላለስ የምንችልበት ሀገራዊ የአስተሳሰብ አውድ መፈጠር ነው፡፡ ሠላማችን ሠላማዊ ሀሳቦችን ለመፍጠር የሚያስችል አካባቢያዊ ሁኔታዎች መስፈን ነው፡፡ ሠላም አለን የምንለው ህይወትንና ኑሮን ለማቃናት ዜጎች ሠላማዊ መላዎችን የሚያውጠነጥኑ ሆነው መገኘት የሚችሉበት የአስተሳሰብ ሠላማዊነት በሀገራችን ሲሰፍን ብቻ ነው፡፡
ያን ሠላም ለመፍጠር የሚያስፈልግ ሪሶርስ የለም፡፡ የሚፈስ ሀብት የለም፡፡ የሚከፈልበት ህይወት፣ የሚከሰከስበት አጥንት የለም፡፡ የአዕምሮ ዝግጁነትና አስተዋይነት ብቻ፡፡ ቅንነት ብቻ፡፡ በኢትዮጵያዊ ወገንተኝነት፣ ወንድማማችነት፣ እህትማማችነት መንፈስ መነሳሳት ብቻ፡፡ ይዘግይም ይፍጠንም ይሄ በእጃችን ላይ በነጻ ያለ ምንም ዋጋ የማይከፈልበት ታላቅ የሠላም ጸጋችን ብዙ ዋጋና ህይወት የሚያስከፍለንን ታላቅ የጠብ ኃይላችንን እንደሚያበርደው ጥርጥር የለኝም፡፡
እኔ የማስበውን፣ እና በግልጽ አውጥቼ የጻፍኩትን ሀሳብ ብዙዎችም እንደሚጋሩኝ ከፍ ያለ እምነት አለኝ፡፡ ሁላችንም ‹‹ትክክለኛ›› ለመባልና ሀቅን ለመቀባባት የምናወጠውን ዕውቀትና ጉልበት – ፍላጎታችንን እና ሀቃችንን በግልጽ አውጥተን ለመነጋገር ብንጠቀምበት የመገናኛ መንገዳችንን ያሳጥርልናል የሚል የፀና እምነት አለኝ፡፡
የሚበጀን ልዩነታችንን ያከበረ፣ ለሁላችንም እኩል ዕድል የሚሰጠን፣ ወደተሻለ ህይወት ሊያደርሰን የሚችል፣ በዜግነታችን ለሁላችንም የደህንነትና የኑሮ ዋስትና የሚሆነን፣ በማንነታችን እውቅናና ክብሩን የማይነፍገን… የዓለምን ኢኮኖሚና ፖለቲካ ግምት ውስጥ ያስገባ፣ እና ለልጆቻችን የምትሆነንን ነጻነት የሰፈነባትን ዲሞክራሲያዊት ሀገር መገንባት የሚያስችለንን ወጥ ሀገራዊ ጎዳና … በሰፊ አንጀት፣ በሰፊ ልብ፣ በሰፊ አዕምሮ፣ እና ከጉልበተኝነትና ከቂም፣ ከጥላቻና ከእልህ፣ ከማን-አህሎኝነትና ከጠብ በጸዳ የረጋ መንፈስ ቁጭ ብለን ተነጋግረን ተወያይተን መቅረጽ ነው፡፡ ያን እንድናደርግ ፈጣሪ ይርዳን፡፡
ይህን የምጽፈው ለወያኔ ካለኝ ፍቅር የተነሳ ወይም ወያኔ እንዳትጠፋብኝ ባለችኝ ትንሽዬ አቅም ለመምከርም ፈልጌ አይደለም፡፡ በኢትዮጵያ ሰማይ ሥር ዳግም ሊከሰት የሚችለው የደም መፋሰስ ታይቶኝ – እና የአንድም ኢትዮጵያዊ ደም እንዳይፈስ – ቢያንስ ከዚህ በኋላ… የአንዲትም ኢትዮጵያዊት እናት እንባ በልጇ ሞትና ስብራት የተነሣ እንዳይፈስብን ከልብ ከመመኘቴ የተነሳ እንደ አንድ ተራ ኢትዮጵያዊ ዜጋ ፊት ለፊት ወጥቼ የጻፍኩት ምንም ያልተቀባባ ማንምም ለመወገን ተብሎ ያልተጻፈ ግልጽ መልዕክቴ ነው፡፡
ፈጣሪ ክፋትን ወደ አፎቱ ይመልስልን፡፡ ቂምን ከልባችን ማኅደር ይፋቅልን፡፡ በመካከላችን የተዘራብንን የጠብ መንፈስ ያብርድልን፡፡ የማይቻለውን የምንችልበትን አስተዋይነት ይስጠን፡፡ ጥልቅ ልቦናውን ይስጠን፡፡ ከጸባችንና ከጥላቻችን ባሻገር ለሺህዎች ዓመታት አባቶቻችን እናቶቻችን የጾሙለትን፣ የጮሁለትን፣ የዘመሩለትን፣ የቀደሱለትን ያን ለህይወታችን እጅግ ተፈላጊ የሆነውን መንፈሳዊነት በኢትዮጵያውያን ትውልዶች ሁሉ ልብ ውስጥ ያስርጽብን ፈጣሪ አምላክ፡፡ የሠላም አምላክ ሠላምን ይስጠን፡፡
ሂደት አራት ሰንጢክ (ኮርኪንግ) የድንጋይ ክምችት የ 2 ቧንቧዎችን በአንድ ጊዜ ለማሞቅ ይጠቀማል. በእያንዳንዱ መገጣጠሚያ ላይ ሶስት የድድል ቀለሞች ተዘርግተው ኃይልን በሁለቱም የቧንቧ መስመሮች ላይ የውኃ ፈሳሽ መያዣን ለመፍጠር ለ 90-100 ሴኮንዶች ይተገብራል. ታሪኩን • ደንበኞች ለሁለቱም ብራንድዎች የ 40 ሰከንዶችን የሙቀት መጠን ይጠይቃሉ. ይህን መስፈርት ለማሟላት የ 3 ክፍሎች በ 2-6 ሰከንዶች ውስጥ በጠቅላላው የ 90 መገጣጠሚያዎች በጠቅላላው የ 100 መገጣጠሚያዎች ይጠቀማሉ. ደንበኛው በአደገኛ ቦታ ላይ ቀጭን ብረትን ማቃለልና የጭረት ክፍሎችን ለመፍጠር በአይነ-ፍጥነት ሂደት እየተጠቀመ ነው. ለዚህ ማሽን ለሽግግር በመቀየር ደንበኞቻቸው የራሳቸውን የጨርቅ ክፍሎች እየቀነሱ እንዲሁም የጥራት ደረጃቸውን እና የምርት ተመንን እየጨመሩ ነው.
ይህ ዓይነት የአእምሮ ንብረት መብት ለኢትዮጵያ አዲስና ከወጣም ብዙ ዓመታትን ያላስቆጠረ መብት ነው፡፡ የዕፀዋት አዳቃዮች መብት ለማስጠበቅ የወጣው አዋጅ ቁጥር 481/98 አላማም በዚህ ዘርፍ የተሰማሩ ተመራማሪዎችና በልማዳዊ አሰራር ዝርያን የሚያዳቅሉ አርሶ አደሮችና አርብቶ አደሮች የሰራቸው ውጤት ተጠቃሚዎች ለመሆን የሚያስችላቸውን ኢኮኖሢያዊ ጥቅም ለማስጠበቅና የቆየው የዝርያ መጠቀምና መለዋወጥ ልማዳዊ ስርዓታቸው እንዲቀጥል ለማድረግና…
የንግድ ምልክት ማለት ምን ማለት እንደሆነ የንግድ ምልክት ምዝገባና ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 501/98 በአንቀፅ 2(12) ላይ፡- የንግድ ምልክት ማለት የአንድን ሰው ዕቃዎች ወይም አገልግሎቶች ከሌሎች ሰዎች ወይም አገልግሎቶች ለመለየት የሚያስችል የሚታይ ምስል ነው፡፡ ምልክቱ ቃላቶችን፣ ዲዛይኖችን፣ ፊደሎችን፣ ቁጥሮችን፣ ቀለሞችን ወይም የዕቃዎችን ወይም የመያዣዎቻቸውን ቅርፅ ወይም የእነዚህኑ ቅንጅት ሊይዝ ይችላል፡፡ በማለት…
የቅጅና ተዛማጅ መብቶችን በማስመልከት የወጣው አዋጅ ቁጥር 410/96 በአንቀፅ 2(8) ላይ "የቅጅ መብት ማለት ከአንድ ስራ የሚመነጭ የኢኮኖሚ መብት ሲሆን አግባብነት ባለው ጊዜ የሞራል መብቶችን ይጨምራል" በማለት ሲተረጉመው ተዛማጅ መብት ማለት ምን ማለት እንደሆነ ደግሞ በአንቀፅ 2(14) ላይ " ተዛማጅ መብት ማለት ከዋኝ፣ የድምፅ ሪከርዲንግ ፕሮዲሰር፣ የብሮድካስቲንግ ድርጅት በስራው ላይ…
ህገ-መንግስታዊ መሰረቱ የአእምሮ ንብረት ከድሮ ጀምሮ ሮማውያን የግለሰብ መብት (personal right) እና ግዙፍ መብት (real right) በሚል ከሚመድቧቸው የንብረት መብቶች በተጨማሪ ለየት ያለ መብት ሲሆን ስያሜውን በተመለከተ የተለያዩ ፀሓፍት የተለያየ አጠራር ሲጠቀሙ ይስተዋላል:: ለዚህም አንዳንዶቹ ግዙፍነት የሌለው መብት (incorporeal right) ሌሎቹ ደግሞ የአእምሮ ንብረት (inteiiectual property) በማለት ይጠሩታል:: ይህ ግን…
የምዝገባ አላማዎች በኢትዮጵያ የፍ/ብሄር ፍትህ ስርዓት የማይንቀሳቀስ ንብረት ምዝገባ በዜጎች የንብረት መብት ጥበቃ ፋይዳው የጎላ ቢሆንም እምብዛም ፍታብሄር ህጉ በሚደነግገው መሰረት ሲሰራበት አይታይም:: የማይንቀሳቀስ ንብረት ምዝገባን በማስመልከት የተለያዩ አገሮች የተለያየ አሰራር ይከተላሉ:: ለምሳሌ ፈረንሳይ transcription የሚባለውን እሰራር ስትከተል አውስትራልያ matriculation የሚባለውን አሰራር ትከተላለች:: በአገራችን ያለው የማይንቀሳቀስ ንብረት ምዝገባ ስር’ዓትም…
ለሕዝብ ጥቅም ሲባል ከይዞታው የሚለቅ ሰው በቅድሚያ ተመጣጣኝ ካሳ የማግኘት መብት ሕገ- መንግስታዊ መብት ነው፡፡ የዚህን የህገ-መንግስቱ አንቀጽ 40(8) መርህ ተግባራዊ ለማድረግ የወጣው አዋጅ ቁጥር 455/97 በአንቀጽ 7 ላይ የካሳ መሰረትና መጠን በሚል ርእስ ስርና በአንቀጽ 8 ላይ የማፈናቀያ ካሳ በሚል ስር ሁለት ዓይነት የካሳ ክፍያዎች እንዳሉ በሚገልጽ መልኩ ተደንግጓል፡፡…
ህገ መንግስታዊ መስረቱ የኢ ፌ.ዲ.ሪ ህገ - መንግስት የመሬት ባለይዞታነትን በማስመልከት ቀደም ሲል ለመዳሰስ እንደተሞከረው በአንቀፅ 40 እና 89(5) ላይ ዜጉች በገጠርን ሆነ በከተማ መሬት አጠቃቀም ስለሚኖሩዋቸው መብቶችና ግዴታዎች እንዲሁም አስተዳደሩን በማስመልከት የመሬት ባለቤትና የመንግስትና የህዝብ መሆኑን በእርግጠኛነት የሚደነግግ መሆኑን እያየን መጥተናል፡፡ አሁን ከያዝነው ርእስ ጉዳዩ አኳያም አንቀፅ 40(8) ላይ…
ህገ-መንግስታዊ መሰረቱ የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት የገጠር መሬት ባለይዞታነትን መብት መሰረት በማድረግ አጅግ በርካታ ለሆኑ የንብረት መሰረታዊ መብቶች እውቅና የሰጠ ነው ፡፡ በአገራችን ለአመታት የገጠር መሬት አስተዳደርና አጠቃቀምን መሰረት በማድረግ እዚህም እዚያም ይነሱና ለግጭት መንስኤ በመሆን ዜጎች እርስ በርሳቸው ደም እንዲቃቡ ያደርጉ የነበሩትን ችግሮች በሚቀርፍ መንገድ መልስ የሰጠና በህዝብ ይሁንታ ያገኘ የፖሎቲካና…
ህገ-መንግስታዊ መሰረቱ መንግስት በህገ-መንግስቱ ለህዝብ የገባቸውን ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ግዴታዎች ለመፈፀም ደግሞ የግድ በይዞታው ስር አድርጐ የሚያዝበት መሬት ሊኖረው ይገባል፡፡ ለምን ቢባል መንግስት ያለ እንደዚህ ያለ የኢኮኖሚ መሳርያ ዘላቂ ልማት፣ ዲሞክራሲ፣ መልካም አስተዳደርና የህግ የበላይነት የተረጋገጠባት ጠንካራ ኢትዮጵያን ሊገንባ አይችልም፡፡ ስለሆነም ይህን ይሁለንተናዊ ዘላቂ የልማት መሰረት የሆነውን መሬት በመንግስት…
አገራችን ኢትዮጵያ አሁን እየተከተለችው ባለ ህገ-መንግስታዊ ስርዓት የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት አንቀጽ 8(1) “የኢትዮጵያ ብሄር-ብሄረሰቦች ህዝቦች የኢትዮጵያ ልኡላዊ ስልጣን ባለቤቶች ናቸው፡፡” በማለት የሚደነግግ ሲሆን የህገ-መንግስቱ አንቀፅ 40(3) እንደዚሁ ከንብረት ባለቤትነት መብት አንፃር “የገጠርም ሆነ የከተማ መሬትና የተፈጥሮ ሀብት ባለቤትነት መብት የመንግስትና የህዝብ ብቻ ነው፡፡ መሬት የማይሸጥ የማይለወጥ የኢትዮጵያ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች የጋራ…
የንብረት አገልግሎት ስለ ሌላ የማይንቀሳቀስ ንብረት ጥቅም በአንድ የማይንቀሳቀስ ንብረት ላይ የሚጣል ግዴታ ነው፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ. 1359) የንብረት አገልግሎት መሰረቱ (subject matter) የማይንቀሳቀስ ንብረት ሲሆን የመብቱ ምንጮች (sources) ህግ፣ ውልና ተፈጥራዊ አቀማመጥ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ የንብረት አገልግሎት መብት ቀደም ሲል እንደ አላባ መብት በሚንቀሳቀሱ ንብረቶችና ግዙፍነት በሌላቸው እንደ ፈጠራ፣ የቅጅ መብትና፣ የኢንዱስትሪ…
የአላባ መብት ከአንድ ግዙፍነት ያለው የሚንቀሳቀስ ወይም የማይንቀሳቀስ ንብረት ወይም ግዙፍነት ከሌለው የባለቤትነት መብት ተቀንሶ በንብረቱ ለመገልገል (usus) ወይም ፍሬውን የመሰብሰብና መውሰድ (fructus) መብት በመስጠት የሚቋቋም የንብረት ግንኙነት ነው፡፡ ይሄውም አንድ ሰው ካለው የባለቤትነት መብት ቀንሶ ለሌላ ሰው የሚያስተላልፈው መብት ነው፡፡ አንድን ንብረት በአላባ የማስተላለፍ መብት በኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ መንግስት አንቀጽ…
ሁለተኛው የጋራ ባለሃብትነት ግንኙነት ልዩ የጋራ ባለሃብትነት ሲሆን የዚህ መብት መሰረት (subject matter) የጋራ ግንብ፤ አጥር፡ አፓርትማ ወ.ዘ.ተ. ሊሆን ይችላል፡፡ (ፍ/ብ/ህ/ቁ.1209(1)) ሰዎች በዚህ ዙርያ የሚኖራቸውን መብት በማስመልከት የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት አንቀጽ 40(7) ማንኛወም ኢትዮጵያዊ በጉልበቱ ወይም ለሚያደርገው ቋሚ ንብረት ወይም ለሚያደርገው ቋሚ መሻሻል ሙሉ መብት አለው፡፡ . . ." በማለት ሁለት…
የጋራ ባለሃብትነት ምንድን ነው? የጋራ ባለሃብትነት መብት በመሰረቱ በሁለት እና ከዚያ በላይ በሆኑ ሰዎች መካከል በሚደረግ ውል የሚቋቋምና የሚገዛ የጋራ ንብረት ባለሃብትነት መብት ወይም ከህግ በሚመነጭ የጋራ ባለሃብትነት የሚቋቋም የንብረት መብት ነው፡፡ የጋራ ባለሃብትነት መብት ከፍታብሄር ህግ አኳያ ሲታይ በሁለት ማለትም ተራ የጋራ ባለሃብትነት (Ordinary joint ownership) እና ልዩ የጋራ…
ብሃር ኤርትራዊ ኣትለት ዘርእሰናይ ታደሰ፡ ሎሚ 12 ጥቅምቲ ኣብ ሪዮ ዲ ጀኔሮ፡ ብራዚል፡ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ፍርቂ ማራቶን ውድድር ቀዳማይ ኮይኑ ተዓዊቱ። ንሳልሳይ ግዜ ናይ ፍርቂ ማራቶን ሽምፕዮን ዝተዓወተ ቀዳማይ ወዲ ተባዕታይ ብምዃን ከኣ ታሪኽ ሰሪሑ።
ምንጭ ለ መሪን ወረቀት 240 ቪ ኤ ኤል ኤሌክትር ገዳ የ SMD 5730 LED ROPE LIGHT በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት መሪን ወረቀት 240 ቪ ኤ ኤል ኤሌክትር ገዳ የ SMD 5730 LED ROPE LIGHT ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ መሪን ወረቀት 240 ቪ ኤ ኤል ኤሌክትር ገዳ የ SMD 5730 LED ROPE LIGHT አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan መሪን ወረቀት 240 ቪ ኤ ኤል ኤሌክትር ገዳ የ SMD 5730 LED ROPE LIGHT ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪን ወረቀት 240 ቪ ኤ ኤል ኤሌክትር ገዳ የ SMD 5730 LED ROPE LIGHT ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪን ወረቀት 240 ቪ ኤ ኤል ኤሌክትር ገዳ የ SMD 5730 LED ROPE LIGHT ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግንባር /ህወሓት ሊያጣው የማይፈልገውን የመከላከያና የደኅንነት ሥልጣንን አስጠብቆ ለመኖር ፍትጊያ እያደረገ መሆኑ በተደጋጋሚ የሚገለጽ ቢሆንም ብወዛው እንደማይቀር የጎልጉል የአዲስ አበባ መረጃ አቀባይ ጠቁሟል። መከላከያ በኮሚቴ (ካውንስል) ሊመራ ነው። አራቱ የኢህአዴግ ድርጅቶች አንድ አንድ ወኪል አላቸው። በሶማሌና አፋር ክልል ሁለት አዲስ ዕዞች ይቋቋማሉ፤ በማን እንደሚመሩ ለጊዜው አልታወቀም።
ይህንን አዲስ አወቃቀር ተግባራዊ ለማድረግ አዲሱ ጠ/ሚ ዓቢይ አህመድ የመከላከያ ሠራዊት ከፍተኛ አመራሮችን የሥራ ኃላፊነት የሚመለከት ብወዛ ለማካሄድ ብሎም በጡረታ ለመሸኘት በደመቀ መኮንንና በአባዱላ ገመዳ የሚመራ የመከላከያ ከፍተኛ መኮንኖችን ያካተተ አንድ ግብረ-ኃይል (ታስክፎርስ) እንዲቋቋም አድርገዋል። እንደ ጎልጉል ዘጋቢ የመረጃ ምንጮች ከሆነ ግብረኃይሉ በዋናነት የሚከተሉትን ተግባራት እያከናወነ እንደሚገኝ ይገኛል።
አሁን ካሉት አራት ዕዞች፣ ሰሜን ዕዝ (መቀሌ)፣ ደቡብ ምስራቅ ዕዝ (ሐረር)፣ ምዕራብ ዕዝ (ባህር ዳር) ማዕከላዊ ዕዝ ጠቅላይ መምሪያ (አዲስ አበባ ጃንሜዳ) በተጨማሪ ሁለት ዕዞችን ለማቋቋም የቅድመ ዝግጅት ሥራዉ ተጠናቋል። በዚህም መሠረት አዲስ የሚቋቋሙት ሁለት ዕዞች፤ የሰሜን ምስራቅ ዕዝ (አፋር) እና የምስራቅ ዕዝ (የኢትዮጵያ ሶማሌ) ላይ እንደሚቋቋሙ ከመረጃው ለማረጋገጥ ተችሏል።
ቀደም ሲል በነበረዉ አሠራር አሁን አዲስ ዕዝ እንዲመሠረት የታሰበባቸው ክልሎች ውስጥ በክፍለ ጦር ደረጃ ሠራዊት ነበር። መረጃው በዝርዝር እንዳሰፈረው የአፋርና ኤርትራ አዋሳኝ ቦታዎች የህወሓቱ ሌ/ጄ ገብራት አየለ በሚያዘው የሰሜን ዕዝ ሥር ባለ አንድ ክፍለ ጦር የሚመራ ሲሆን የኢትዮጵያ ሶማሌው ደግሞ በተመሳሳይ መልኩ ሌላኛው የህወሓት ጄኔራል አብርሃ ወ/ማርያም ሐረርን ማዕከል ባደረገው የደቡብ ምሥራቅ ዕዝ ሥር ባለ ክፍለጦርና ተወርዋሪ ቃኝ ሻለቃዎች ይመራ ነበር። በዚሁ መሠረት በአዲሱ አወቃቀር በአፋር ክልል የሰሜን ምስራቅ ዕዝ፤ በኢትዮጵያ ሶማሌ ደግሞ የምስራቅ ዕዝ ተብሎ በአዲስ መልኩ ይቋቋማሉ።
ከዚሁ ጋር ተያይዞ አስራ ሰባት አባላት ያሉት የወታደራዊ ካዉንስል በአዲስ መልኩ ስለሚቋቋምበት ሁኔታ ቅድመ ዝግጅትች በመካሄድ ነው። ከዚህ ቀደም በሳሞራ የኑስ የበላይነት ተጠርንፎ ተይዞ የነበረዉ የኤታማዦር ሹም ኃላፊነት ቦታ እንደ ቀድሞው በአንድ ጄኔራል የሚመራ ቢሆንም፣ የዉሳኔ አሰጣጥ በተመለከተ “የኤታማዦር ኮሚቴ” እንዲሆን ይደረጋል። በዚህም መሠረት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከተነሳ ወይም ከተጠናቀቀ በኋላ ባሉ ጥቂት ጊዜያት ዉስጥ የሳሞራ የኑስ ጡረታ መዉጣት በአገዛዙ ሚዲያ ይፋ ተደርጎ አዲሱ የቡድን ወይም የኮሚቴ ውሳኔ አሰጣጥ የሚመራው አሠራር ይፋ ይሆናል ተብሎ ይጠበቃል።
ሳሞራን ይተካል ተብሎ የሚጠበቀዉ በአሁኑ ሰዓት የመከላከያ የሥልጠናና ዘመቻ መምሪያ ኃላፊ የሆነዉ ጄኔራል ሰዓረ መኮንን ይመር እንደሚሆን ተጠቁሟል። ሰዓረ በአዲሱ ኢታማዡር ኮሚቴ ኢታማዦር ተብሎ የሚሾም ይሆናል። ቀሪዎቹ የኮሚቴዉ አባላት እንዲሆን የተመለመሉት፤
ሰዓረን ጨምሮ ብርሃኑን እና አደምን የምክትል ጠቅላይ ኤታማዦር ሹመት በመስጠት የሙሉ ጄኔራልነት ማዕረግ ጥር 26፤ 2010ዓም ያጎናጸፋቸው ሃይለማርያም ደሳለኝ ነበር። በዚሁ ዕለት ሞላም የሌ/ጄኔራልነት ማዕረግ ተሰጥቶታል።
አስራ ሰባት አባላት ያሉበት የመከላከያ ወታደራዊ ካዉንስል ሲደራጅ በዋናነት የኤታማዦር ኮሚቴዉን፣ የዕዝ ኃላፊዎችን እንዲሁም የወታደራዊ ደህንነት፣ የሎጀስቲክስ፣ የልዩ ኃይል፣ የመስመር ኃይል ኮር አመራር የበላይ ኃላፊዎችን ባካተተ መልኩ እንደሚሆን የጎልጉል ዘጋቢ አመልክቷል። የኤታማዦር ቦታዉ እንደማይነካበት ቃል የተገባለት ህወሓት በወታደራዊ ካዉንስሉ በኩል ቁጥሩ የላቀ አባላቱን ለማስመልመል የሚችለውን ሁሉ እያደረገ መሆኑንም መረጃ አቀባዮቹ አስታውቀዋል።
ጄኔራል ሰዓረ መኮንን ናቸዉ። (በተራ ቁጥር 5 እና 6 ከተጠቀሱት በስተቀር ሌሎቹ በሙሉ ሃይለማርያም ደሳለኝ በጥር ወር ለፕሬዚዳንቱ አስቀርቦ ሹመት ያሰጣቸው ናቸው፤ ይህም የሚያሳየው ህወሓት የፖለቲካ ሥልጣኑን ማጣቱ እውን እየሆነ ሲሄድ የመከላከያውን ጉዳይ ከእጁ እንዳይወጣ አስቀድሞ የቤት ሥራውን ሲያከናውን እንደነበር ጠቋሚ ነው)
በዝርዝሩ እንደተመለከተው ከአስራ ሰባቱ ወታደራዊ ካዉንስል አባላት ውስጥ ዘጠኙ የህወሓት ነባር ታጋዮች እንዲሆኑ ህወሓት የሞት ሽረት ትንቅንቅ በማድረግ ላይ ይገኛል። እንደ ጎልጉል ምንጭ ከሆነ ሳሞራ “ጥቂት ጊዜ ስጡን” ያለበት ምክንያትም ከዚሁ ጋር የሚያያዝ እንደሆነ ግምታቸውን ሰጥተዋል። የጻድቃን ገብረትንሳኤ መከላከያውን እና ደኅንነቱን ሳንነካ የፖለቲካ ተሃድሶ እናድርግ ዕቅድም ከዚሁ ጋር እንደሚያያዝ አስተያየት ይሰጥበታል።
በሶማሌ ክልል ህወሓት አለው ከሚባለው ልዩ ፍላጎትና አሁን ካለው ችግር አኳያ፣ እንዲሁም ለትግራይ አጎራባች ከሆነውና ሰፊ ክልሉ የተወሰደበት አፋር ላይ አዳዲስ የጦር ዕዞች ለማቋቋም የተያዘው ዕቅድ ዓላማው በተለይ ከህወሓትም ሆነ ከትግራይ ጥቅም አንጻር ምን እንደሆነ የመረጃው ምንጮች እየመረመሩ እንደሆነ የጎልጉል ዘጋቢ አመልክቷል። የኃላፊዎች ምደባ ይፋ ሲሆን ጉዳዩ ይበልጥ ግልጽ እንደሚሆንም አክለዋል። የሶማሌ ክልል ልዩ ሃይል በህወሓት ጄኔራሎች የሚመራና እንዳሻው የሚፈነጭ፣ የክልሉም ርዕሰ መስተዳድር አብዲ ኢሌይ ከልካይ የሌለው በደም የተጨማለቀ አምባገነን መሆኑን የሚጠቅሱ በሁለቱ ክልሎች ህወሓት የራሱን ሰዎች እንደሚያስቀምጥ ከወዲሁ አስታውቀዋል።
ኦህዴድና ብአዴን በመከላከያና በደኅንነት ውስጥ ያለው ውክልና ሙሉ በሙሉ ሚዛን የሳተ እንደሆነ በግምገማ ወቅት ቁርጠኛ አቋም ይዘው ሲሟገቱበት እንደነበር የሚታወስ ነው። በተለይም ኦህዴድ በያዘው የፈረጠመ አቋም የተነሳ ግምገማው መራዘሙና በመቋጫው ህወሓት አምኖ ማስተካከያ እንዲደረግ ስምምነቱን መግለጹ አይዘነጋም። አስራ ሰባት አባላት በሚኖሩት ካውንስል ውስጥም ዘጠኙን የህወሓት ጄኔራሎች ከወሰዱት ቀሪው ስምንት በኦህዴድ፣ በብአዴንና በደኢህዴን መካከል እንዲሆን የመደረጉ ጉዳይ በተለይ ኦህአዴድና ብአዴን ለመቀበል የሚቸግራቸው ከመሆኑ አንጻር አሁን ያለው አካሄድ ተለዋጭ አሠራር ሊቀርብበት ይችል ይሆናል የሚል ግምት አለ። ህወሓት ግን ከዘጠኝ ያነሰ ድምፅ ሰጪዎች በሚኖሩበት ካውንስል ውስጥ የሚፈልገውን አጀንዳ በድምፅ ብልጫ ማስፈጸም የማይችልበትን አካሄድ ለመቀበል የተዘጋጀ አይመስልም በማለት የመረጃው ምንጮች ለጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ የአዲስ አበባ መረጃ አቀባይ አስረድተዋል።
ትግሬዎች 5% ሆነው እንዴት ከ ግማሽ በላይ ፣ ማለትም ከ 17 ወንበር 9 ኙ፣ ለ እኛ ይሰጠን ይላሉ? አሳፋሪ እና መሆን የማይገባው ነው። ይህን መፍቀድ የ27 አመቱን ግፍ አገዛዝ ቀጥሉ ማለት ነው። ሊኖራቸው የሚገባቸው አንድ ብቻ ነው። እዚህ ላይ ምንም አይነት ድርድር ማድረግ አይገባም።
አንድ ጥሩ የበረዶ ሽፋን አንድ ተጓዥ ውጭ መሆን የለበትም ከሚሉት አስፈላጊ መሳሪያዎች አንዱ ነው. አሁን ግን መንገዱን ስንነካ, በአብዛኛው ብዙ የቴክኖሎጂ መገልገያዎች, የግል ቁሳቁሶች እና ጠቃሚ ሰነዶች በብዛት ይታያል. በጥሩ ሁኔታ የተነደፈ እሽግ ሁሉም እነዚህን ነገሮች በደህና እና በተደራጀ መልኩ ብቻ መያዝ ብቻ ሳይሆን, በየትኛውም ቦታ ብንሄድ እነዚህን ምቾት በተሻለ ሁኔታ እንድንይዝ ያስችለናል. በእለታዊ ጉዞው ውስጥ ፍጹማዊ የሆነ, ወይም ከፕላኔቷ ራቅ ወዳለው ወደ መሸሸጊያ የሚያደጋውን እንግዳ, ቴክኒካዊ የጀርባ ቦርሳ የሚያቀርብ ከኦጋዮ ጋር ወደ ገበታው የሚያመጣው በትክክል ነው.
ከተከማቹበት ጊዜ, ውሃ መቋቋም በሚችሉ ጨርቆች የተሰራ, ኮሚቴው የተሰራው እቃዎችዎን ውድ ከሆኑት የኤሌክትሮኒክስ መሳሪያዎች ጋር አስተማማኝ እና ውጤታማ በሆነ መልኩ ለማጓጓዝ ነው. ይህ በመንገድ ላይ እያሉ ምን ዓይነት የአየር ሁኔታዎች እንደሚታዩ ስለማያውቁ ለተጓዦች ይህ በተለይ ጥሩ ባህሪ ነው. እነዚህ ተመሳሳይ ጨርቆችም አረፋዎች ተከላካይ ናቸው, ይህም ማለት ቦርሳውን ከመደበኛ አጠቃቀም መበጥ ወይም መቀደድ አይጀምርም ማለት ነው. እንዲያውም, እኔ እየተፈተሸሁ እያለ አስተባባሪው ምን ያህል በጥሩ ሁኔታ እንደቆየና በጣም ረዥም ጊዜ እንደማያሳየኝ ተረድቼ ነበር. ቦርሳው እየተጓዘ ሳለ ወደ ውስጣዊ አዲስ ምርምር እየመጣ ነበር.
ዋናው መቀመጫዎ ወደ ማጠራቀሚያ ውስጥ ስለሚገቡ ማንኛውም ማሽኖች ለመዋጥ የሚችል እጅግ በጣም ብዙ አውቶቢስ ነው. ለምሳሌ ለካሜራ ጥሩ ቦታ ነው, ለአንዳንዱ ሌንስ ወይም ለሁለት ሌሊቶች ደግሞ አንድ ጃኬት, ጃንጥላ, ወይም ምሳ ምሽት አልፏል. የተራቀቀ ውሃን መቋቋም የሚችል የጭንጥላ መያዣ ለጆር ኮምፕዩተሮች ሌላ የጥበቃ ንብርብር ይሰጣል, ይህም የኦጂዮ ንድፍ ባለሙያ እጅግ በጣም ውድ የሆኑ መሳሪያዎቻችንን ከንጥሎቹ ለማስጠበቅ አስፈላጊ መሆኑን እንደሚገነዘቡ ያሳያል.
በመደበኛ መጠን የተሰራውን iPad እና iPad Mini ለመያዝ የሚያገለግሉ ፒካፕዎች አሉ, ሌላው በስማርትፎን ለመያዝ የተነደፉ ናቸው. የኤሌክትሮኒክስ መግብሮችዎ በዚህ ጥቅል የተሸፈኑ ናቸው ማለት ነው, እና በመንገድ ላይ የእርስዎን መሣሪያ ይዘው ለመሄድ የሚፈልግ መንገተኛ ከሆንክ ይህ ሻንጣ ከማስተናገድ የበለጠ ያገኛሉ.
ኦጋዮም የዚህን ፓኬት አጠቃላይ ንድፍ ሲፈታ አንዳንድ በጣም ጥበባዊ ውሳኔዎችን አድርጓል. ለምሳሌ, ቀላል ለትርጉም ትከሻ እና ለሙከራ ቀበቶ ማካተት በእለታዊ ጉዞዎ ፍላጎቶች ወይም በውጭ አገር በሚጓዙበት ጊዜ በትክክል እንዲደውል ያድርጉት. ሌላው ቀርቶ ከባድ ክብደት በሚነሳበት ጊዜ እንኳ ቢሆን ቀኑን ሙሉ በተመጣጣኝ ማጓጓዣ ሊያደርግልዎት የሚችለውን የተከካሽ ጥቅል በማድረጉ ረዥም መንገድ የተሸፈነ የጀርባ ፓርላማ ያቀፉ ናቸው. በጣም ቀጭን መልክም እንዲሁ ጥሩ ቆንጆ ነው, ከአውሮፕላን መቀመጫ ስር በማንሸራተት ቀላል ያደርገዋል እና በጀርባዎ ላይ እያርፉ በሃይልዎ ከመጠን በላይ እንዳይወጣ ይከላከላል.
እንደምታውቁት ሁሉ ኦጋዮ ኮሚዩኑ ሱሪን ደስ ይለኛል. ዘመናዊ, ሁለገብ, እና በ 100 የአሜሪካ ዶላር ዋጋ ብቻ, ዋጋው እንደዛባ ነው. ነገር ግን ይህ ለዳዊተሩ ድህነት ተስማሚ የሆነ ከረጢት ነው, እና የበለጠ ንቁ እንቅስቃሴዎችን ከሚወደው ጀምረው ተጓዥ አይደለም.
ለምሳሌ, ኮሚቴው የፓሪስ ወይም የበርሊን አውራ ጎዳናዎችን ለማቋረጥ ጥሩ ምርጫ ሊሆን ይችላል, እናም ብስክሌቱ ጀርባ ላይ እነዛን ከተሞች ከተፈተኑ እንኳን ጥሩ ይሆናል. ነገር ግን ለምሳሌ በሞሮኮ የአትላን ተራሮች ላይ ቢስክሌት መንዳት አትፈልጉ እንዲሁም ወደ ኪሊማንጃሮ ተራራ ላይ ለመጓዝ ጥሩ ምርጫም አይደለም. ይህ እሽት ቴክኒካዊ ያልሆኑ ስራዎችን ለመስራት የታለመ ነው, እና በመንገድ ላይ ጥቅም ላይ የሚውል የሆነ ነገር የሚፈልጉ ከሆኑ ብዙ የተሻሉ አማራጮች አሉ.
በሌላ በኩል, የጉዞ ዕቅድዎ ብርቱ እና ጀብዱ የማይሆን ​​ከሆነ, እና ጥሩ ቦርሳ በገበያ ውስጥ ለመጓዝ ሁሉንም መሳሪያዎችዎን ለመሸከም ከፈለጉ የኮምፒዩተሩ እሽግ አግባብ ያለው አማራጭ ነው. ለዘመናዊ ተጓዥ, በጣም አስፈላጊ የሆኑ, በጣም የተገነባ እና የተራቀቀ ጥቅል ነው, ሁሉንም አስፈላጊ እቃዎቸዎን በቀላሉ እና ማፅዳትዎ እንዲያጓጉዙ.
ጓደኞችን ለመገናኘት ወይም ወደ አንዳንድ የውጪ ከተማን ለመፈለግ አውሮፕላን ላይ ቢዘፍሩ, ይሄ ሁሉንም ፍላጎቶችዎን ሊያሟላ የሚችል አንድ ቦርሳ ነው. ኦጎዮ ይህን እጅግ ማራኪ ዋጋ ሊሰጠው ይችላል, ይህም አስቀድሞ በጣም ጥሩ አማራጭ ነው.
በጣም ቅርብ በሆነ ጫፍ ላይ ለሚገኙ ጀብዶች የተገነባ ባይሆንም, የኦጋዮ ኮሚዩቲ ፓስታ ቦርሳ ዘመናዊ መግብያዎቻቸውን ለማፅዳት ምቹ ቦታን ለመያዝ የሚያስችሉ ምቹ ቦታዎችን በመፈለግ ለጉዞዎች ምርጥ አማራጭ ነው. በጉዞ ላይ ሊመጣ የሚችለውን ቅጣይ ለመቀበል ለዘለቄታው ዘላቂ እና በሂደቱ ላይ ጥሩ ሆኖ መታየትዎን ይቀጥላል. ለዋጋው እውነተኛ ዋጋ ያለው ዋጋ ነው.
ስሜታዊ ብልህነት ባህሪያችንን የምንቆጣጠርበትን ሁኔታ፣ ማህበራዊ ውስብስብነቶች ውስጥ በስኬት የምንጓዝበትን መንገድ እንዲሁም ጥሩ ውጤት ሊያመጡ የሚችሉ ግለሰባዊ ውሳኔዎቻችን ላይ ተጽኖ የሚደርግ የስሜት አረዳድ እና አጠቃቀምን የሚያጠና አንድ የሳይንስ ዘርፍ ነው ። ስሜታዊ ብልህነት ወይም (Emotional Intelligence (EQ)) ሀይላችንን በአንድ አቅጣጫ በማድረግ ትልቅ ውጤትን የምናገኝበት መንገድ ሊሆን ይቻላል። ስሜታዊ ብልህነት በሁለት ዋና ችሎታዎች ማለትም ግለሰባዊ እና ማህበራዊ የስሜት ብልሃቶች ውስጥ በተካተቱ አራት ዋነኛ ክህሎቶች የተሰራ ነው። በጥቂቱ እንያቸው
1- ግለሰባዊ ችሎታ፦ ትኩርት የሚያደረገው በአብዛኛው ስለ እኛ ስለግላችን እንጂ እኛ ከሌሎች ሰዎች ጋር ስላለን ግንኙነት አይደለም። ግለሰባዊ ችሎታ ስሜታችንን ስለመረዳት እና ባህሪያችንን እና ዝንባሌያችንን ስለመምራትና ስለመቆጣጠር ብቃት የሚያትት ነው። ግለሰባዊ ችሎታ ሁለት ክህሎቶችን ያካታል።
2- ማህበራዊ ችሎታ (Social competence) ፦ ይህ ግንኙነትን ከማስተዳደር ክህሎት የሚመነጭ ሲሆን የሌሎች ሰዎችን ስሜት (mood)፣ በሃሪ እና መነሳሳታቸውን (motives) በማወቅ ለግኑኝነቶች ፈጣን መላሽ የመስጠት እንዲሁም ከሌሎች ሰዎች ጋር ያለንን ግንኙነት የማሻሻል ችሎታ ነው፡ ሁለት ክሀሎቶችን ያቀፈ ነው።
ግንኙነትን መምራት (Relationship Management) ፦ ራሳችንን የመረዳትና ሰዎችን የመረዳት አቅማችንን በመጠቀም ግንኙነቶቻችንን በብቃት የመምራት ክህሎት ነው።
ብቁጠባን ምዕባለን ጽቡቕ ንግስግስ ኣሎና ክብል፣ ተደጋጋሚ እዋን ጎስጓስን ፕሮፖጋንዳን ዘካይድ መንግስቲ ኤርትራ፣ እኹል ከም ጸባን መሰረታውያን ሃለኽቲ ነገራት ከቐርብ ኣብ ርእሲ ዘይምኽኣሉ፣ ነተን ኣቐዲመን’ውን ዝሐሸ ፍርያት ዝሃባ ዝነበራ፣ ኣብ ዒላ በርዒድ፣ ኣስመራን ካልእ ከባቢታን ዝርከባ ትካላት ፍርያት ጸባን ካልእ ዕሹግ መግብታትን ናብ ዝተሓተ ደረጅአን ክወርዳ እንከለዋ ካልኦት ከኣ ጠቕሊለን ከምዝተዓጽዋ ይዝከር።
ኣብ ኤርትራ፣ ካብዚ ዝሓለፈ ኣስታት 10 ዓመታት፣ ርኡይ ዋሕዲ ከም ባኒ፣ ጸባ፣ ሽኮር፣ ዘይትን ፊኖን ዝኣመሰለ መሰረታዊ መግቢታት ከምዘጋጠመ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ብዘይሕጋዊ ንግዲ ብኮንትሮባንዳ ብሱዳንን ካልእን ዝኣቱ ዘሎ ዕሹግ መግብታት ሳዕሪሩ ከምዘሎ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
በካፍ ኮንፌድሬሽን ዋንጫ የሩብ ፍፃሜ የመጀመሪያ ዙር ጨዋታዎች ቅዳሜ ምሽት በተደረጉ ጨዋታዎች ሲጠናቀቁ ቲፒ ማዜምቤ፣ ኤምሲ አልጀር እና ፉስ ራባት ማሸነፍ ችለዋል፡፡ የአምናው የኮንፌድሬሽን ዋንጫ ባለድል ቲፒ ማዜምቤ ከሜዳው ውጪ አል ሂላል ኦባያድን ሲረታ ፉስ ራባት ሴፋክሲየንን እንዲሁም ኤምሲ አልጀር ክለብ አፍሪካ በተመሳሳይ 1-0 በሆነ ውጤት ማሸነፍ ችለዋል፡፡
ቲፒ ማዜምቤ ዳግም የኮንፌድሬሽን ዋንጫ አሸናፊ ለመሆን የሚያደርገውን ጉዞ ያሳመረበትን ድል አል ሂላል ኦባያድን በማሸነፍ አሳምሯል፡፡ 2-1 በተጠናቀቀው ጨዋታ አል ሂላል አባያዶች የማዜምቤው ኬቨን ሞንዴኮ በራሱ ግብ ላይ ባስቆጠረው ግብ በ23ኛው ደቂቃ መሪ ቢሆኑም ንጊታ ማላንጎ ከ7 ደቂቃዎች በኃላ ማዜምቤን አቻ አድርጓል፡፡ ከእረፍት መልስ ማላንጎ በፍፁም ቅጣት ምት የሉቡምባሺውን ክለብ ለድል ያበቃች ድል አስመዝግቧል፡፡
ፉስ ራባት በካሪም ቤንአሪፍ የፍፁም ቅጣት ምት ግብ ሴፋክሲየንን 1-0 ሲረታ ኤምሲ አልጀር በበኩሉ በሃኪም ነካች የ8ተኛ ደቂቃ ደቂቃ ግብ ክለብ አፍሪካን ማሸነፍ ችሏል፡፡ የመልስ ጨዋታዎች በሚቀጥለው ሳምንት የሚደረጉ ሲሆን ዜስኮ ዩናይትድ እና ቲፒ ማዜምቤ ወደ ግማሽ ፍፃሜ የማለፍ ከፍተኛ እድል አላቸው፡፡ በሰሜን አፍሪካ ደርቢ የተመዘገቡት ውጤቶች ግን አላፊውን ቡድን ለመገመት አስቸጋሪ አድርገውታል፡፡
ኢትዮጵያ ዉስጥ በተለያዩ አካባቢዎች ሰዎች እየታሰሩ መሆኑን የአይን ምስክሮች አስታወቁ። በተለይ በኦሮሚያ ክልል ባለሥልጣናት እና የኃይማኖት መሪዎች ጭምር መታሰራቸዉን ነዋሪዎች...
በተጨማሪም የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ፣ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈጉባኤ ወይዘሮ ሙፈሪያት ካሚል እና ታዋቂ ግለሰቦች በዝግጅቱ ላይ እንደሚታደሙም ጽፍሀት ቤቱ አስታውቋል።
በርካታ የሙስሊም ማኅበረሰብ አባላትና የሀይማኖት መሪዎች በታደሙበት በዚህ የአፍጥር ምሽት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ እንዲሁም የአዲስ አበባ ከተማ ምክትል ከንቲባ ኢንጅነር ታከለ በዚህ የኢፍጣር ሥነ ስርዓት ላይ ተሳትፈዋል፡፡
ክኢላታት ጥዕና ኣንጎላ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ከተማ ሉዋንዳ ድሕሪ ዘካየድዎ ዓውደ ዘተ ከኣ እቲ ሕማም ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ዝኣትወሉ ዝተፈላለየ መደባት ከምዝሓንጸጹ ማዕከን ዜና ኣንጎላ ፕረስ ሓቢሩ።
ሓደ ካብቲ መደባት፣ ህዝቢ ብዝዕባ’ቲ ሕማምን ናይ ምክልኻል ሜላታትን እኹል ኣፍልጦ ንኽህልዎ ጽዑቕ ጎስጓስ ምክያድ ኮይኑ፣ ካብዚ ሰሙን እዚ ኣኣትሒዙ ይስርሓሉ ኣሎ።
ኣብቲ ብሚኒስተር ጥዕና ኣንጎላ ሆሴ ቫን ዱነም ተመሪሑ፣ ኣብ ከተማ ሉዋንዳ፣ ዞባ ቪያና ዝተበገሰ ጎስጓስ ኣንጻር ሕማም Yellow Fever፣ ኣስታት 100 ሚእቲ ተማሃሮ ሕክምና እታ ከተማ ክሳተፍዎ’ዮም።
ብሰንኪ እቲ ሕማም ከጋጥም ንዝጸንሐ ሞት ንምቁጽጻር፣ እ ሃገር ንህጹጽ እዋን ተዳልያ ከምዘላን ንክልተ ሽሕ ሰባት ከኣ ክታበት ክወሃብ ምዃኑን’ውን ሚኒስትሪ ጥዕና ኣንጎላ ኣፍሊጡ።
እዚ ኣብ ኣንጎላ ካብ መፋርቕ ዓመተ 2015 ኣትሒዙ ዝተራእየን ጠንቒ ከይተነጸረ ዝጸንሐ ሕማም፣ ኣብ ሓጺር እዋን ብውሕዱ ሽዱሽተ ኤርትራውያን ክቕተል እንከሎ ኤርራውያን ዝርከብዎም ኣስታት 25 ከኣ ምልክታት እቲ ሕማም ከምዝተራእዮም ጸብጻባት ካብ ኣንጎላ የመልክቱ።
እዚ ኣብ ኤርትራውያን ነበርቲ ኣንጎላ ሻቕሎት ፈጢሩ ዝጸንሐ ሕማም፣ Yellow Fever ምዃኑ ስለዝተረጋገጸ፣ ካብን ናብን እዛ ሃገር ዝንቐሳቀሱ ኤርትራውያን፣ ኣንጻር እዚ ሕማም ክታበት ከምዝወሰዱ ምርግጋጽ ከምዘድሊ’ውን ክኢላታት ሕክምና ምኽሪ ይልግሱ።
Yellow Fever፣ ረስኒ፣ ቅርጥማት፣ ድኻም፣ ሸውሃት ምዕጻው፣ ሕማም ራሲ፣ ዕግርግር ምባልን ተምሳልን ዝኣመሰሉ ምልክታት ዘርኢ፣ ብቫይረስ ዝስዕብ ሕማም ኮይኑ፣ ካብ ሰብ ናብ ሰብ ከኣ ብጣንጡ ይመሓላለፍ።