Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
“ግመሎችንም ከአላህ ምልክቶች አደረግናቸው። ከነርሱ (ብዙ) መልካም ነገሮችን ታገኛላችሁ። ስለዚህም (ለእርድ) በረድፍ በቆሙ ጊዜ የአላህን ስም አውሱ። (ከታረዱም በኋላ) በጐቻቸው በወደቁ ጊዜ (ከሥጋዎቻቸው) ተመገቡ። መለመን የማይከጅሉ (ችግረኞችንም)፣ ለማኝንም መግቡ። በዚህ አኳኋን እርሷን (ግመሏን) ገራንላችሁ፤ ታመሰግኑ ዘንድ።” (አል-ሐጅ 22፤ 36)
ርእሰ ከተማ ቤልጅም ብራስልስ ንዝሓለፉ መዓልታት ብሕልፊ መጓዓዝያ ውሽጢ መሬት ተዓጽዩ ከምዝቀነየ ተገሊጹ። ናይ’ታ ከተማ ኣብያተ ትምህርቲ፣ ገለ ኣብያተ ጽሕፈት፣ ስፍራ ዕዳጋታት፣ ህዝባዊ ኣኼባታትን መዘናግዒታትን’ውን ተዓጽዮም ኣለው።
ቤት ምኽሪ ሃገራዊ ድሕነት ቤልጅየም ኩነታት ጸጥታ ገምጊሙ እቶም ተዓጽዮም ዘለው ትካልትን ኣብያተ-ጽሕፈትን ማእከላት ትምህርቲን ንክኽፈቱ ክፈቅድ እንተኾይኑ ክዘራረበሉ መደብ ኣሎ።
ካብ ቤልጅየም ተበጊሶም ኣብ ፓሪስ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ሰለስተ ሰባት እቶም ክልተ ተቀቲሎም’ዮም። ብሰንኪ’ቲ መጥቃዕቲ ናይ ፓሪስ ኣስታት 130 ሰባት ሞይቶም ብርክት ዝበሉ ከምዝቆሰሉ ዝዝከር’ዩ።
የሰው ልጅ በእግዚአብሔር አርአያና አምሳል የተፈጠረ እንደመሆኑ ጭካኔ፣ ሰቆቃ መፈፀም እና በሰው ላይ ግፍ መዋል የባሕርይው አይደለም። የሰው ልጅ «ሰው» ነውና እግዚአብሔር በኅሊናው ውስጥ ክፉውንና ደጉን የሚለይበት መዳልው (ሚዛን) ፈጥሮለታል። ከማንም ባይማረው እንኳን በኅሊናው ክፉውን እና ደጉን የመለየት ሥጦታ አለው። ይህ ክፉንና ደጉን የመለየት ሥጦታ በሥነ ምግባር እና በትምህርት የበለጠ ይዳብራል፤ ያድጋል፣ ይጎለምሳል።
ይሁን እንጂ የሰው ልጅ ኅሊናው ክፉና ደጉን በመለየት መካከል ፈራጅ ሆኖ የተቀመጠለት ቢሆንም ክፉውን እየተወ ደጉን እንዲከተል «ሥነ ምግባር» ብሎም «ሕግ» የሚባል አጥር ይበጅለታል። በነጻነት የተፈጠረ እና ነጻ ፈቃድ ያለው ቢሆንም በነጻ ፈቃዱ ተጠቅሞ ለሚሠራው ሥራ ደግሞ ተጠያቂነት አለበት። ያ ተጠያቂነት ነጻ ፈቃዱን በአግባቡ እንዲጠቀም ያደርገዋል። ለሰው ልጅ ሰማያዊ ሕግ እንዳለው ሁሉ ምድራዊ መተዳደሪያ ሕግም አለው። ለሰማያዊው ሕግ ብሎ መልካም ባይሠራ ስንኳ ምድራዊውን ቅጣት ፈርቶ ከክፉው ይልቅ በጎውን ይመርጣል። በእርግጥ በምድራዊው ሕግ ጥሩ የተባለ ነገር ሁሉ በሰማያዊው ሕግ ጥሩ የማይባል ሊሆን ቢችልም በዚህ ዓለም ላይ አንዱ ከአንዱ ተከባብሮ ለመኖር ግን ይጠቅመዋል። ያ ባይሆን ኖሮ ለሃይማኖት ደንታ የሌላቸው ነገር ግን በሥርዓት የሚኖሩት ሕዝቦች እርስበርሳቸው በተበላሉ ነበር።
ሰው ልጅ ሰማያዊ ሕግም ምድራዊ ሕግም የማይገዛው ሲሆን ከእንስሳትና ከአውሬዎች ያልተሻለ ጨካኝና አረመኔ ይሆናል። ወንጀል እና ጭካኔ የዕለት ተዕለት ተግባሩ ይሆናሉ። በሌላ ዘመን እና በሌላ ጊዜ ቢሆን እንኳን ሊፈጽማቸው ሊያስባቸው እንኳን የማይችላቸውን ነገሮች መፈፀም ይጀምራል። ስለዚህ የሕግ አጥር እንዳይጣስ እና ሰው ከሰዋዊነት (ሰብዓዊነት) ድንበር ወጥቶ የአውሬዎችን ጠባይ እንዳይላበስ (በሕገ አራዊት እንዳይመራ) ትልቅ ጥንቃቄ ይፈልጋል። ይህንን በማድረግ ረገድ የሥነ ምግባር ሚዛን ያላቸው የእምነት ተቋማት እና ምድራዊ የሕግ ሚዛን ያላቸው መንግሥታትና መንግሥታዊ ተቋማት ትልቅ ኃላፊነት አለባቸው። እነዚህ ሁለቱ ተቋማት (ማለትም ሃይማኖት እና መንግሥት) ይህንን ሚዛናቸውን የጣሉ ቀን የሰው ልጅ ከሰውነት ተርታ ወጥቶ ወደ አራዊትነት እንዲገባ በሩ ተከፈተለት ማለት ነው።
«የእግዚአብሔር አገር፣ የሃይማኖተኞች አገር» በምትባለው በአገራችን በኢትዮጵያ ሰዎች ከሰውነት ወደ አውሬነት የተቀየሩበትን የቀይ ሽብር/የነጭ ሽብር ዘመን ማንሣት የግድ ነው። ወገን ወገኑን የጨፈጨፈበት፣ ወንድም እህቱን፣ እህት ወንድሙን አሳልፎ የሰጠበት፣ ለሳንቲም ድቃቂ፣ ለጨርቅ እላቂ ሲባል ሰው ከሰው የተከዳዳበት፣ ሚስቱን ለመድፈር ሲባል ያለ ወንጀሉ ባል የተገደለበት ዘመን ታሪክ የተጻፈበት ቀለም ገና አልደረቀም። በወጣነታቸው ሮጠው ያልጠገቡ ያገራችን ልጆች በፖለቲካ አመለካከት ተለያይተው የተጫረሱበት፣ እርበርስ የተከዳዱበት፣ ዘግናኝ ጭካኔ የተፈጻጸሙበት ዘመን ትናንት እንጂ ጥንት አይደለም። የዚያ ዘመን የጭካኔ ተሳታፊዎች አሁንም በመካከላችን አሉ። ከመካከላቸው ጥቂቶቹ በቃላቸው እየነገሩን፣ በጽሑፋቸው ያንን ታሪክ እንዳንደግም እየመከሩን፣ ዘመነ ንስሐቸውን በደግ ነገር ለማሳለፍ እየጣሩ እኛም ወደዚያ አይነት ዘመን እንዳንመለስ እያስጠነቀቁን ቢሆንም አልሰማናቸውም። አሁንም አገራችን በአስቸኳይ አዋጅ ሰበብ «ነጻ ርምጃ»ን ድጋሚ አውጃ ያንን ዘመን ለመድገም አፋፍ ላይ ደርሳለች።
1. ከአዲስ አበባና ከአካባቢው የሚወጡ መረጃዎች እንደሚያመለክቱት መብራት በማጥፋትና በየቤቱ በመግባት መዝረፍ ተጀምሯል። ይህንን የሚያደርገው ወንጀል መፈፀም እንደሚችል የተፈቀደለት ብረት አንጋቢ ወታደር ነው።
ከዚህ ቀጥሎ የሚመጣው የንብረት ዘረፋው ስስት ጋብ ሲል ሴቶችን መድፈር መሆኑን ከዘመነ ቀይ ሽብር ታሪክ መማር የግድ ነው። በቂም በበቀል ያለ ምንም ወንጀላቸው የሚገደሉ ሰዎች ቁጥር ይጨምራል። ጎረቤት ከጎረቤቱ መበቃቀያ ጊዜ ያገኘ ይመስለዋል። በዲላና በአካካዊዋ ምን እየሆነ ነው? የሰው ልጅ የሥነ ምግባር እና የሥነ ሕግ ሚዛኑ ሲነሳለት የማያደርገው ነገር የማይፈጽመው ወንጀል አይኖርም።
ይህ ሁሉ እንዳይመጣ የሃይማኖት አባቶች እና የሃይማኖት መሪዎች ትልቅ ኃላፊነት ነበረባቸው። ምን እያደረጉ እንደሆነ በይፋ ስለምናውቅ ከእነርሱ አንዳች መፍትሔ መጠበቅ የዋህነት ነው። ይሁን እንጂ በሥልጣን ላይ ባይኖሩም መንፈሳዊ ሥልጣኑ ያላቸው የሃይማኖት አባቶች በግላቸው ይህንን ኃላፊነት መሸከም አለባቸው። በወታደርነት ለሚያገለግል ማንኛውም ዜጋ መንገር አለባቸው። ከሰውነት ወጥተው ወደ አውሬነት እየገቡ መሆናቸውን፣ ያንን ድንበር ካለፉ በኋላ ወደ ሰውነት መመለስ እንደማይኖር ሊመክሯቸው ይገባል። በደም የሰከሩት የሕወሐት ሰዎች ወደ ኅሊናቸው ይመለሳሉ ብሎ መገመት መቸም የዋህነት ነው። ሌላው ጀሌ ግን ጊዜና ተስፋ አለው። አሁንም ኅሊናውን ቢያዳምጥ ተስፋ አለው። ቀሪ ዘመኑን በጸጸት እሳት ሲቃጠል ከሚኖር አሁን ምርጫውን ቢያስተካክል ይበጀዋል። ይህ የፖለቲካ ምርጫ አይደለም። ሰው የመሆንና ሰው ያለመሆን ምርጫ ነው።
ሌላው ይህ ጥሪ የሚመለከታቸው በስማቸው የሚነገደው የትግራይ ወገኖቻችን ናቸው። አገራችን ከምድረ ሰብዕ ወደ ምድረ አራዊት፣ ሕጋችን ከሕገ ሰብዕ ወደ ሕገ አራዊት እየተንሸራተተች መሆኗን ተረድተው የመጨረሻ የመፍትሔ ርምጃቸውን መውሰድ አለባቸው። ይህ ደም መፋሰስ ማቆሚያ አይኖረውም። ጭካኔ ጭካኔን ይወልዳል። ጭካኔ ቂምን ይወልዳል። ደም ማፍሰስ ደም ማፍሰስን ያስከትላል። አሁንም ኅሊና ላላቸው፣ በጎ ኅሊና ላላቸው በሙሉ እንጮኻለን፣ ጆራቸው ሳይሆን ኅሊናቸው እንዲሰማን።
መንነቶም ዘይተፈልጡ ዕጡቓት ኣብ ሰሜናዊ ጅቡቲ ኣብ ዝርከብ መደበር ፖሊስ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸሙ ንመግለጺ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ቻይና-ሺንሁዋ ሓቢሩ።
እቲ ሚኒስተሪ ኣብ መግለጺኡ፣ ሓደ ካብቶም ነቲ መጥቃዕቲ ዝፈጸሙ ሰባት ተለልዩ ከምዘሎ ብምሕባር፣ ብመንግስቲ ኤርትራ ካብ ዝድገፉ ዕጡቃት ጅቡቲ ክኸውን ከምዝኽእል’ውን ይኸስስ።
ኤርትራን ጅቡትን ድሕሪ’ቲ ኣብ 2008 ዘካየድኦ ግጭት፣ ብመነጎኝነት ቀጠር መስርሕ ዕርቂ ተጀሚሩ እኳ እንተነበረ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ዝኾነ ፍረ ክርከቦ ኣይክኣለን።
እቲ ብመንኝነት ቀጠር ዝተጀመረ መስርሕ ዕርቂ ክዕወት ዘይክኣለሉ ምኽንያት፣ መንግስቲ ኤርትራ ሃለዋት ምሩዃት ጅቡቲ ምሕባር ስለዝሓንገደ ምዃኑ’ዩ መንግስቲ ጅቡቲ ዝጠቕስ።
ዮተነ ኣብ ቨስትራ ዮታላንድ ጥቓ ናይ ቨነርን ደቡባዊ ገምገም ትርከብ፡ ንከተማታት ዮተነ፡ ሀለኪስ፡ ሸልቢን ሉንድስብሩንን ድማ ተጠቓልል። ኣብ ዮተነ ኮምዩን 1,400 ዋኒናትን 190 ንጡፋት ማሕበራትን ይርከብ።
ኣብ ዮተነ ኮምዩን ኣስታት 190 ንጡፋት ማሕበራት ኣለዋ። ኣብኡ ባህላዊ ማሕበራት፡ ናይ መርከብ ክላባት፡ ናይ ስፖርት ክላባት፡ ናይ ጥሮተኛታት ማሕበራት፡ ስካውት፡ ማሕበር ስንኩላን፡ ፖለቲካውያን ማሕበራት ወዘተ. ኣለዋ።
ምስ ቤት ጽሕፈት ካሳ ውሕስነት ቆጸራ ክትሕዝ ትኽእል ኢኻ፡ ሽዑ ናብ ዮተነ ይመጹ። ቤት ጽሕፈት ኣብ ሊድሾፒንግ ይርከብ። ምስ ቤት ጽሕፈት መራኸብቲ ስራሕ ብመንገዲ ኮምፕዩተር ምዝርራብ ይከኣል እዩ። ቤት ጽሕፈቶም ኣብ ስካራ ይርከብ። እዚ ኮምዩን ነቶም ስራሕ ዘይብሎም ደገፍ ዚህብ ሓደ ናይ ስራሕ ዕዳጋ ኣሃዱን ከምኡ'ውን ስደተኛታት ስድራን ብዘይወለዶም ንዝመጹ ስደተኛታት ቈልዑን ዝቕበል ሓደ ናይ ስደተኛታት መቐበሊን ኣለዎ።
ኣብ ዮተነ፡ ሀለኪ፡ ሉንድብሩንን ሸልቢን ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ኣሎ። ኣብኡ ናይ ስድራቤት መዕረፊ ገዛንናጻ ኣብያተትምህርቲ ህጻናትን ኣሎ። ኣብ ዮተነ ሰንትሩም እቲ ማእከል ስድራቤት እተባህለ ናጻ ናይ ህጻናት ቤትትምህርቲ ኣሎ።
ኣብ ዮተነ ነቶም ኣብ መንጎ 6-15 ዝዕድመኦም ህጻናት ዝኸውን መደበኛ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ኣብ ሀለኪስን ሸልቢን ሉንድስብሩንን ነቶም ኣብ መንጎ 6-15 ዝዕድመኦም ህጻናት ዝኸውን ኣብያተትምህርቲ ኣሎ። ኣብተን ናይ ከባቢ ከተማታት ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣሎ። ዝበዝሑ ተመሃሮ ንካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ናብ ሊድሾፒን ወይ ስካራ ይኸዱ።
ናይ ዮተነ ኮምዩን ንሽወደን ንስደተኛታት፡ ኤስኤፍኢ፡ ወይ ንትምህርቲ ንዓበይቲ ብዚምልከት ምስ ሊድሾፒን ኮምዩን ይተሓባበር። ነቲ ኮለጅ ትምህርቲ ዘቕርብ ሊድሾፒን ካምፓስ ይካፈሉዎ። እቲ ዝቐረበ ኮለጅ ኣብ ኾቭደ ይርከብ።
ኣብ ናይ ዮተነ ሰንተርሁሰት ክልተ ማእከላት ጥዕና ኣለዋ፡ ነርሀልሳንስ ማእከል ጥዕናን ኪነኩለ ሀልሳንስ ማእከል ጥዕናን። ኣብኡ ናይ ኣደታትን ህጻናትን ናይ ስኒ ሓኪምን ኣለዉ። ሆስፒታል ወይ ህጹጽ ረድኤት ኣብ ኾቭደን ሊድሾፒን ይርከቡ።
ናይ ዮተነ ኮምዩን ኣብ E 20 ኣብ መንጎ ማሪስታድን ስካራን ይርከብ። እቲ ሪክስቨግ 44 ካብ ዮተነ ናብ ሊድሾፒን ይወስደካ ቀጺሉውን ናብ ኡደቫላ። ኪነኩለቶገት ኣብ ሸልቢን ሀለኪስን ደው ይብል። ካብኡ ክሳዕ የተቦሪን ስቶክሆልምን ምኻድ ይከኣል። ኣውቶቡሳት ብዮተነ ሸልቢን ሉንድስብሩን ገይረን ናብ ሊድሾፒን፡ ስካራን ማሪስታድን ይኸዳ፡ ካብኡ ካልእ ኣውቶቡስ ወይ ባቡር ብምልዋጥ ጕዕዞ ክትቅጽል ይከኣል።
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በፖለቲካ ፓርቲዎች የሥርዓተ-ፆታ ኦዲት ሪፖርት ዙሪያ ለሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶች ግንዛቤ ለመፍጠር የሚያስችለውን የምክክር መድረክ አካሄደ | የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በፖለቲካ ፓርቲዎች የሥርዓተ-ፆታ ኦዲት ሪፖርት ዙሪያ ለሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶች ግንዛቤ ለመፍጠር የሚያስችለውን የምክክር መድረክ አካሄደ
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ከተ.መ.ድ የሥርዓተ-ፆታ ዕኩልነትና ሴቶችን የማብቃት ክፍል ጋር በመተባበር በትላንት ዕለት ጥር 6 ቀን 2013 ዓ.ም የቦርዱ ምክትል ሰብሳቢ የሆኑት ውብሸት አየለና የቦርዱ አመራር የሆኑት ብዙወርቅ ከተተ በተገኙበት በፖለቲካ ፓርቲዎች የሥርዓተ-ፆታ ኦዲት ሪፖርት ዙሪያ ለሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶች ግንዛቤ ለመፍጠር የሚያስችለውን የምክክር መድረክ አካሄደ። መድረኩ የሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶች ተወካዮችና ባለድርሻ አካላት የተገኙበት ሲሆን፤ የመድረኩን ዓላማና ከመድረኩ የሚጠበቀውን ውጤት በምርጫ ቦርድ የሥርዓተ- ፆታና ማኅበራዊ አካታችነት ኃላፊ የሆኑት መድኃኒት ለገሠ ማብራሪያ ሰጥተውበት ኦዲት ሪፖርቱ ቀርቧል።
የኦዲት ሪፖርቱን ዝርዝር በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የሥርዓተ-ፆታና የሕግ ረ/ፕሮፌሰር የሆኑት እመዛት መንገሻ (ዶ/ር) አማካኝነት ቀርቧል። ዶ/ር እመዛት በንግግራቸው ጥናቱ ፓለቲካ ፓርቲዎች መሠረታዊ የሥርዓተ-ፆታ ዕኩልነት ለማረጋገጥና ሴቶችን ለማብቃት የሚያስችሉ ድንጋጌዎች በፓርቲዎቹ መርኃ-ግብርና የስትራቴጂ ዕቀዶች ውስጥ ተገቢውን ቦታ ተሰጥቷቸዋል ብሎ ለመናገር እንደማያስደፍር ገልጸው፤ ሚዲያዎችም ሴቶችንና ፓለቲካን የሚረዱበት አግባብ ሊሠራበት እንደሚገባ አስገንዝበዋል። ዶ/ር እመዛትን ንግግር የሚጋሩት የቦርዱ ምክትል ሰብሳቢ ውብሸት አየለ በበኩላቸው ሴቶችን በዕጩነት የሚያቀርብና ለአመራርነት የሚያበቃ አሠራር ፓለቲካ ፓርቲዎቹ መከተል እንደሚገባቸው የገለጹ ሲሆን፤ በመድረኩ የተገኙት ሲቪል ማኅበረሰብ ድርጅቶችም በሚያደርጉት እንቅስቃሴ የጥናቱን ግኝቶች ከግምት ውስጥ በከተተ መልኩ እንዲሆን ጠይቀዋል።
የመድረኩ ተሳታፊዎች መሠል ጥናቶች ያላቸውን ትልቅ ፋይዳ ገልጸው፤ በጥናቱ ላይ ያላቸው ሀሳብና አስተያየት ሰጥተውበታል። ከመድረኩ ለቀረቡትን አስተያየቶች በዶ/ር እመዛት፣ በቦርዱ አባል ብዙወርቅ ከተተና በቦርዱ ስርአተጾታ እና አካታችነት ሃላፊዋ መድኃኒት ለገሠ መልስ ተሰጥቶባቸዋል። ቦርዱ ከዚህ ቀደም በኦዲት ሪፖርቱ ላይ ከፖለቲካ ፓርቲዎች ተወካዮች ጋር እንደመከረበት ይታወሳል።
በዲሲ ሱፐርቪው ፍርድ ቤት የቀድሞው የቀድሞው የዘመቻ አሳታሚ ቢሮ (Office of the Veterans Navigator Office) ከፍርድ ቤት ጋር የተያያዙ ወታደሮች ጋር የተለያዩ አገልግሎቶችን የሚሰጡ ድርጅቶች እና ፕሮግራሞችን ለማገናኘት ያስችላቸዋል.
አገልግሎቶቹ የሚከተሉትን ያጠቃልላሉ ነገር ግን በነዚህ ብቻ ያልተገደቡ-ሲቪል ህጋዊ እርዳታ, መኖሪያ ቤት, የአእምሮ ጤና ህክምና, የአደንዛዥ እጽ አያያዝ, የጉዳተኛ ጣልቃ ገብነት, ማህበራዊ ማስተካከያ አማካሪ, ስራ, ስልጠና, የሙያ ማገገሚያ, የጤና እንክብካቤ, ወታደራዊ ውሀ (DD-214) እና VA አቤቱታዎች, ጥቅማጥቅሞች እና የይግባኝ እገዛዎች.
በፍርድ ቤት የተካፈለው አረጋዊ አንድን ወንጀለኛ, ሰብአዊነት, ፍርድ ቤት, የቤት ውስጥ ብጥብጥ, አነስተኛ ቅሬታዎች, የቤት አከራዮች / ተከራዮች, ወይም የቤተሰብ ጉዳዮች ጉዳይ በከፍተኛ ፍርድ ቤት ውስጥ ያቀርባል.
መርማሪዎቹ በአሜሪካ ካፒቶል ላይ በደረሰው ጥቃት በሪፐብሊካን እና ዴሞክራቲክ ፓርቲ ዋና መስሪያ ቤት ሁለት በቤት ውስጥ የሚሰሩ ቦንቦችን የመትከል ሃላፊነቶችን ለመፈለግ ሲሞክሩ ኤፍቢአይ መረጃውን ለማግኘት እስከ 50000 ሺህ ዶላር (37000 ፓውንድ) ሽልማት ይሰጣል ፡፡
ፖሊስ ረቡዕ ዕለት አጠራጣሪ መሳሪያዎች ሪፖርቶችን ደርሷል ፡፡ ዛሬ ኤፍ.ቢ.አይ በመግለጫው ተጠርጣሪዎች “የሚገኙበትን ቦታ ፣ እስራት እና ጥፋተኛ” ወደ ሚሆን መረጃ በሚሸለም መረጃ ሽልማት እንደሚሰጥ ገል saidል ፡፡
የቦምብ ቴክኒሻኖች የውሃ መድፎችን ተጠቅመዋል መሣሪያዎቹን ለማፍረስ እና በዋሽንግተን ዲሲ በተነሳው አመፅ ወቅት ምንም ጉዳት የሌለባቸው ለማድረግ ሲል ኤቢሲ ኒውስ ዘግቧል ፡፡
“መብት” ምንድነው? ለማን ነው የሚሰጠው? “መብት” ለሚሰማ፣ ለሚናገር፣ ለሚርበው “አካል አዕምሮ” ላለው፣ ግዝፈት ላለው እና ለሚዳሰስ ነገር እንጂ በጥቅል የግለሰቦች ስብስብ ውጤት ለሆነ “አካል አዕምሮ” ለሌለው፣ በረደኝ አልብሱኝ፣ ጠማኝ አጠጡኝ፣ የህሊና እስረኛ ሆኛለሁ ነፃነት ስጡኝ ብሎ ለማይጠይቅ አካል የሚሰጥ አይደለም። “ብሄር” እና ሌላ የማንነት መሰባሰቢያ የማይጨበጥ አካል አዕምሮ የለሽ፣ ግዝፈት የለሽ እና የማይዳሰስ “ቡድን” ነው።
የ”ቡድን” መብት የሚባለው፣ የአካል እና የአዕምሮ ባለቤት ለሆነው “ግለሰብ” በሚሰጠው የመብት ማዕቀፍ ውስጥ እንደ ውጤት (effect) ምላሽ የሚያገኝ እንጂ በራሱ መብት ሊሰጠው የማይችል ነው። የግለሰቡን መብት ማክበር ማለት እሱ አባል ለሆነለት ቡድን መብትም ማክበር ነው። የግለሰቡ መብት ማለት “ጥቅል” የመብቶች ንብርብር ማለት ነው። ከነዚህ “ጥቅል” የመብቶች ንብርብር ውስጥ የ”ብሄር” መብት አንዱ ሰበዝ ነው። የሀይመኖት፣ የሞያ ማህበራት እና ሌሎች በተፈጥሮ የሚገኙም ሆነ በፍቃደኝነት ላይ ተመስርቶ የመሰባሰቢያ የ”ቡድን” ማንነቶችን ይዞ የሚመጣ መብት፣ ከግለሰቡ “ጥቅል” መብቶች ጋር የሚታሰብ ፅንሰሀሳብ ነው ማለት ነው።
እንደ ስብስብ “የብሄር መብት” እውን የሚሆነው ለእያንዳነዱ ግለሰብ በፖለቲካዊ ተሳትፎ ውስጥ መንግስት “ጥቅምና አመመለካከትን” (በሌላ አነጋገር “በሀሳብ” ላይ የሚመረኮዝ) ለማስተዳደር ሲዋቀር በህግና በፖሊሲ የሚመልሰው መብት ነው። ሰው እንደዜጋ መብቱ ሲከበር እንኳ የስብስቡ የጋራ መብት፣ የእንስሳና የዕፅዋትን መብት ያስከብራል።
የእኛ የፖለቲካ ቅርቃር ግለሰቡን ትቶ “የብሄር መብት” ብሎ መነሳቱ ነው። የግለሰቡ መብት ዜሮ ሲሆን፣ ዜሮ መብት ያላቸው ግለሰቦች ተሰባስበው መገለጫዬ የሚሉት “ብሄር” መብቱ ዜሮ መሆኑ ሳይታለም የተፈታ ነው። ብሄር በፖለቲካ ውስጥ የሚሳተፈው በግለሰቦች መንገድ እንጂ እንደ ግብ የእራሱን መብት ለማስጠበቅ አይደለም። ለምሳሌ የአማራን የህልውና ጥያቄ እንደመብት ውጤታማ ምላሽና መዳረሻው ያማረ የተጨበጠ ምላሽ የሚያገኘው አማራ ነኝ ብለው የሚያምኑ ዜጎችና ይህ አሳሳቢ ጉዳይ አስጨንቋቸው ድጋፍ የሚሰጡ ግለሰቦች በፖለቲካዊ ተሳትፎ “መብታቸው” ተጠቅመው እውን ሲያደርጉት ነው።
እንጂማ “አማራ” የሚባል ግዝፈት ያለው፣ የሚያስብ እና የመብቱ መገፈፍ የሚያሳስበው፣ ለዚህም ከመንግስት ጋር “በመብቱ” ጉዳይ መደራደር የሚችል አካል የለም። ያሉት የአማራ ማንነት አለን የሚሉ ዜጎች ናቸው፣ ለህልውናቸው፣ ለማንነታቸው እና ለአጠቃላይ ኢኮኖሚያዊ፣ ማህበራዊ እና ፖለቲካዊ “መብታቸው” ይቆማሉ፣ ይጠይቃሉ፣ ይደራደራሉ፣ ሰልፍ ይወጣሉ፣ ይፅፋሉ፣ ይህን ፅሁፍ ያነባሉ፣ ኮሜንት ያደርጋሉ፣ ላይክ ያደርጋሉ። ይህ የብሄር መብት ሳይሆን የእያንዳንዱ አማራ መብት ነው። የብሄር መብት ከፈረሱ ጋሪውን የሚያስቀድም በመሆኑ የለም።
የሰው ልጅ የፈጣሪውን ትዕዛዝ በገዛ ፈቃዱ ከተላለፈባት እለት ጀምሮ ቅዱስ የሆነው ፈጣሪ፣ ከእርሱ ክብር በጎደለው (ሮሜ 3፡22-23) ፍጡሩ ላይ ተቆጥቷል። ይህ ቁጣ ሃጢአተኞችን ሁሉ ሊበላ ያለ ቁጣ ነው። እውነትን በዓመፃ በከለከሉ ሰዎች በኃጢአተኝነታቸውና በዓመፃቸው ሁሉ ላይ የእግዚአብሔር ቍጣ ከሰማይ የሚገለጥበት ጊዜ ደርሷል (ሮሜ 1፥18)። ቅዱስ ዮሐንስ በራዕዩ ላይ የእግዚአብሔር የቁጣ ጽዋዎች ሞልተው በምድር ላይ የሚፈሱበት ሰአት እንዳለ ገልጿል (ራእይ 16፥1፤ ራእይ 15፥7)።
ይህ የእግዚአብሔር ቁጣ ለተወሰኑ ሰዎች ብቻ የተጠበቀ አይደለም። ለተወሰነ የሃይማኖት ተከታዮች፣ ለተወሰኑ ዘሮች ወይም ነገዶች፣ ወይም ለተወሰኑ የሕብረተሰብ ክፍሎች ብቻ ወይም የቆዳ ቀለም ላላቸው የተጠበቀም አይደለም። ለእርሱ በማይታዘዙ ሰዎች ሁሉ ላይ የእግዚአብሔር ቁጣ ይመጣል (ኤፌሶን 5፥6፤ ቆላስይስ 3፥6)።
የእግዚአብሔር ቁጣ ሕይወታችንን ለዘላለም ከእግዚአብሔር ቅድስና ለይቶ በዘላለም እሳት ውስጥ የሚያኖር ቁጣ ነው። ይህ ቁጣ ከምናስበው በላይ ብርቱ ነው (ራእይ 19፥15)።
ይህ ታላቅ የእግዚአብሔር ቁጣ ንስሃ በማይገቡ ሰዎች ላይ እንደነደደ እስከ ፍርድ ቀን ድረስ እንደሚቆይ ጳውሎስ በ ሮሜ 2፥5 እንዲህ በማለት ያሳየናል፣ ‘‘ነገር ግን እንደ ጥንካሬህና ንስሐ እንደማይገባ ልብህ የእግዚአብሔር ቅን ፍርድ በሚገለጥበት በቍጣ ቀን ቍጣን በራስህ ላይ ታከማቻለህ።’’
‘‘ታዲያ፣ እንዴት ከዚህ የእግዚአብሔር ቁጣ ልተርፍ እችላለው?’’ መልሱን ሐዋሪያው ቅዱስ ዮሐንስ እንዲህ ሲል ያሳውቀናል፣ ‘‘በልጁ የሚያምን የዘላለም ሕይወት አለው፤ በልጁ የማያምን ግን የእግዚአብሔር ቍጣ በእርሱ ላይ ይኖራል እንጂ ሕይወትን አያይም’’ (ዮሐንስ 3፥36)።
ከአዳም ውድቀት ጀምሮ በሰው ላይ ተነጣጥራ ያለችው የእግዚአብሔር ቁጣ መብረጃዋ አንድ ነገር ብቻ ነው። የእግዚአብሔር ቁጣ የእግዚአብሔርን ፍትህ ያሳያል። የእግዚአብሔር ፍትህ ደግሞ የእኛን ሞት ይጠይቃል (ሮሜ 6፡23)። የእግዚአብሔር ፍትህ የሃጢአተኛውን ሞት ይሻል (ዕብራውያን 9፡22)። ሁላችን ሃጢአትን ስላደረግን ለዚህ ሞት (የእግዚአብሔር ቁጣ ውጤት) ተዘጋጅቶልናል (ሮሜ 6፡23)። ሃጢአትን ያላደረገ በዚህ ምድር ላይ ስለሌለ (መክብብ 7፡20፤ 1ዮሐንስ 1፡8፤ ሮሜ 3፡10-18) ከዚህ ፍርድ ስር ያልሆነ ሰው በምድር ላይ የለም።
ሆኖም ግን፣ ከዚህ ፍርድ ስር መሆናችን ያሳዘነው እግዚአብሔር የራሱን ፍትሃዊ ፍርድ ራሱ ሊቀበልልን ወሰነ። በዚህም ምክንያት ሁላችን ከምንሞት አንድ ልጁ በእኛ ፈንታ እንዲሞት ፈቀደ (የሐንስ 11፡50-52)። ይህ ቅዱስ ልጁ፣ ኢየሱስ ይባላል። ኢየሱስ የዓለምን ኃጢአት የሚያስወግድ የእግዚአብሔር በግ ነው (ዮሐንስ 1፡29)። እግዚአብሔር በእኛ ላይ ሊያፈሰው የነበረውን ቁጣ በልጁ በኢያሱስ ላይ አፈሰሰው። ኢየሱስ በእኛ ሞት ፈንታ ሞተልን። በዚህ ምትክ ሞት ምክንያት በኢየሱስ ሞት እና ትንሳኤ የሚያምኑ ሁሉ ከእግዚአብሔር ቁጣ እንዲተርፉ ሆነ። እግዚአብሔር፣ በኢየሱስ ሞትና እና ትንሳኤ ያመኑትን ሁሉ፥ ከሞት ፍርድ ያድናቸዋል (1ተሰሎንቄ 4፡14)። ‘‘በልጁ የሚያምን የዘላለም ሕይወት አለው፤ በልጁ የማያምን ግን የእግዚአብሔር ቍጣ በእርሱ ላይ ይኖራል እንጂ ሕይወትን አያይም’’ (ዮሐንስ 3፥36)።
በልጁ ሞት እና ትንሳኤ ማመን ማለት፣ የእርሱ ሞት እግዚአብሔር በእኔ ላይ የነበረውን ቁጣ እንዲያነሳና ከእኔ ጋር ሰላም እንዲያርግ (ሮሜ 5፡1) አድርጎታል ብሎ ማመን ነው። በልጁ የሚያምን ከእንግዲህ የእግዚአብሔር ቁጣ በእርሱ ላይ የለበትም (ዮሐንስ 3፥36)። የእግዚአብሔር ጠላት (ሮሜ 5፡10) ሳይሆን ወዳጅ ሆኗል። የኢየሱስ የሚያምን ሰው የኢየሱስ ሞት ለእግዚአብሔር ቁጣ በቂ ምላሽ እንደሰጠ ያምናል። ተጨማሪ የማምለጫ ስልቶችንም አይቀየስም። የእግዚአብሔር የድነት መንገድ (ዮሐንስ 14፡6) በቂ እና ፍጹም እንደሆነ ያምናልና።
ከእግዚአብሔር ቁጣ ለመትረፍ የሚበጁ ሌሎች አማራጮች ሁሉ መጽሐፍ ቅዱሳዊ አይደሉም። በራስዎ ‘‘መልካም’’ ምግባር ወይም ስራ እግዚአብሔርን ደስ አሰኝተው ከእግዚአብሔር ቁጣ ለመትረፍ እንደሚችሉ ያስቡ ይሆን? ‘‘የተቀደሱ’’ ቦታዎች ላይ በመሄድ ከእግዚአብሔር ፍርድ የሚያመልጡ ይመስሎታል? ሃይማኖታዊ ክብረ በአላትን አዘውትረው በመጠበቅ ከቁጣው የሚሸሸጉ ይመስሎታል? የፓስተር ወይም የጳጳስ ልጅ ወይም ዘመድ በመሆንዎ የእግዚአብሔርን ፍረድ ሊያጣምምሙ የሚችሉ ይመስሎታል? ቁጣውን ለማፍሰስ በገዛ ፃድቅ ልጁ ላይ እንኳ ያልራራ (ሮሜ 8፡34)፣ ለእርሶ ጽድቅ ያውም ደግሞ የመርገም ጨርቅ ለሆነ ጽድቅዎ የሚራራ ይመስሎታል (ሮሜ 10፡2-3)? ገዳም በመግባትዎ፣ ለድሆች በመመጽወትዎ፣ ሳያጓድሉ በመጾምዎ እና በመፀለዮ፣ አዘውትረው ወደ ቤተ ክርስቲያን በመሄድዎ ምክንያት እግዚአብሔርን ከቁጣው የሚመልሱት ይመስሎታል? እንዲህ የሚያስቡ ከሆነ እንግዲያው ክርስቶስ በከንቱ ሞተ (ገላቲያ 2፡21)። እነዚህ መልካም ነገሮች ሁሉ ከዚህ ከእግዚአብሔር ቁጣ በክርስቶስ ሞት አማካኝነት ያመለጠ አማኝ ሁሉ ሊያፈራቸው የሚጠበቁ የመንፈስ ቅዱስ ፍሬ (ገላትያ 5፡20) ናቸው። እናም የሚናቁ አይደሉም። ነገር ግን፣ ከእግዚአብሔር ፍርድ የማምለጫ አቋራጮች አይደሉም። ከእግዚአብሔር ቁጣ እና ፍርድ ማምለጥ የሚቻልበት ሌላ አማራጭ ቢኖር ኖሮ እግዚአብሔር ፃድቅ እና አንድያ ልጁን ለሃጢአተኞች ሞት ተላልፎ እንዲሰጥ የሚፈቅድ የመስሎታል?ቅዱስ ጳውሎስ የሰው ልጅ እንዴት ከእግዚአብሔር ቁጣ ሊድን እንደሚችል የተናገረውን ተናግረን እናጠናቅ፣ ‘‘ይልቁንስ እንግዲህ አሁን በደሙ ከጸደቅን በእርሱ ከቍጣው እንድናለን (ሮሜ 5፡9)’’።
መድሃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን የሕይወትዎ ጌታ በማድረግ ቀሪው ዘመንዎን ለመኖር ወስነው ከሆነ፣ ይህንን ሊንክ በመጫን ስምዎንና የኢ-ሜይል አድናሻዎን ይላኩልንና፣ ለመንፈሳዊ ሕይወት እድገትዎ የሚቻለንን ሁሉ እገዛ እናደርግሎታለን።
'''ኡር-ናንሼ''' ከ2309 እስከ 2279 ዓክልበ. ድረስ ግድም የ[[ሱመር]] ከተማ [[ላጋሽ]] መጀመርያ ንጉሥ ነበር። ቀዳሚው ሉጋል-ሻግ-ኤንጉር ንጉሥ ሳይሆን አለቃ ወይም ከንቲባ ነበር፤ ለ[[መሲሊም]] ተገዥ ነበር። ከመሲሊም ዘመን በኋላ ላጋሽ ነጻ ወጣ። ኡር-ናንሼ የጉኒዱ ልጅ ነበር። በዘመኑ ግድግዳዎች፣ ቤተ መቅደሶችና መስኖዎች እንደ ተሠሩ ይመዘገባል። ከ[[ድልሙን]] ጋር ንግድ ያካሄድ ነበር። በዚህ ዘመን የላጋሽ ጎረቤትጎረቤቶች [[ኡማ]]ና በዚህ[[ኡር]] ዘመንጦርነት ነጻነቱንበላጋሽ አግኝቶላይ ንጉሡአደረጉ፤ ኡር-ሉማናንሼ ላጋሽንግን ተዋጋ፤አሸነፋቸውና ግንየኡማ ንጉሥ ፓቢልጋልቱክን አልተከናወነም።ማረከው። የኡር-ናንሼ ልጅ [[አኩርጋል]] ተከተለው።
አተሚክ ስዓት በጣም ትክክለኛ የሆነ ሰዓት ቆጣሪ ሲሆን ጊዜ የሚቆጥረው በተንቀሳቃሽ ግዙፍ ቁሶች ሳይሆን በአቶሞች ነው። የሰዓቱ ድግግሞሽ የሚመነጨው ከኤሌክትሮኖች ጨረር መቋረጥ ነው። በአለንበት ዘመን አተሚክ ሰዓቶች ከማንኛውም የሰአት ቆጣሪዎች በበለጠ ትክክል ነው። [1]
በአለም ላይ 260 የአተሚክ ሰዓቶች 60 ቦታወች ላይ ይገኛሉ። ከነዚህ የሚመነጩ መረጃዎች ፓሪስ፣ ፈረንሳይ ተጠራቅመው ይቀመራሉ። አለም አቀፉ የአተሚክ ሰዓት በዚያው በፓሪስ ይሰላል።[2]
እቲ ሕብረት ብራስለስ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ብዕለት 8 ታሕሳስ ኣብ ዝዘርገሖ መግለጺ፣ እዚ ተለጊሱ ዘሎ ሓገዝ፣ ኢትዮጵያ ኣጋጢሙዋ ንዘሎ ጥሜትን፣ ዋሕዲ መኣዛዊ መግብን ኣብ ምምካት ዝውዕል ከምዝኾነ ኣፍሊጡ።
ኢትዮጵያ ምዝንባዕ ኩነታት ኣየር ብዘስዓቦ ደርቂ ተጎዲኣ እንከላ፣ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝመጹ ስደተኛታት ከምኡ’ውን ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝተመዛበሉ ዜጋታታ ተወሳኺ ሽግር ፈጢሮምላ ኣለዉ፣ ድሕሪ ምባል ሕብረት ኤውሮጳ፣ እዚ ሕጂ ዝልገስ ዘሎ ናይ 15 ሚልዮን ዩሮ ሓገዝ፣ ኣገልግሎት ማይ ንምዕባይ፣ ንዕቃበ ከብትን ጥሪትን ኣብ ዝኣመሰለ ሰብኣዊ ሓገዝ ከምዝውዕል ኣፍሊጡ።
ኢትዮጵያ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት ንዝመጹዋ ስደተኛታት ብምዕቋብ ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ካልኣይ ደረጃ’ያ ትስራዕ። ኢትዮጵያ ኣብ 25 መዕቆብ ስደተኛታት ኣጽሊሎም ዝርከቡ ካብ ደቡብ ሱዳን፣ ሶማልያ፣ ሱዳንን ኤርትራን ዝመጹ ከባቢ 880 ሽሕ ስደተኛታት ኣዕቊባ ትርከብ።
ፓርላማ እስራኤል ሎሚ ሓሙስ ብዝሃቦ ድምፂ ‘ቲ ፓርላማ ክብተን ወሲኑ።ቀዳማይ ሚንስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ ሓድሽ ናይ ጥምረት መንግስቲ ክምስርቱ ብዘይምኽኣሎም ቅድሚ ሎሚ ልሙድ ብዘይኮነ ኩነታት ካልኣይ ምርጫ ክካየድ እዩ።
ኢትዮጵያን በነጻ አውጪ ስም የሚገዛው ህወሃት ላለፉት 25ዓመታት መብት በገፍ ሲሰጥ የቆየ ይመስል ህገመንግሥታዊ መብቶችን የሚገፍ ያስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጇል። አዋጁ ለስድስት ወር ይቆያል ማለቱ የህወሃት ዕድሜ ከስድስት ወር እንደማይቆይ ማሳያ ተደርጎ ተወስዷል፡፡
ከህወሃት በተሰጠው ትዕዛዝ መሠረት ኃይለማርያም ደሳለኝ ትላንት እሁድ በሃገሪቱ “ያንዣበበውን አደጋ ለመቀልበስ” በሚል ሚኒስትሮች ምክር ቤት ለስድስት ወራት የሚዘልቅ የአስቸኳይ ጊዜ ዐዋጅ ማወጁን አስታውቋል። እንደ ኃይለማርያም ንግግር ህገመንግሥታዊ መብቶች የማይጣሱ መሆናቸው ቢነገርም እዚያው የኃይለማርያም ካቢኔ አባል የሆነው የጠቅላይ አቃቤ ሹመኛው ጌታቸው አምባዬ ህወሃት በቀጣይ እንደፈለገ የሚያደርጋቸውንና የሚገድባቸውን መብቶች በዝርዝር ተናግሯል። እነዚህም:-
ያስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ካልወጣበት ቀን (ከቅዳሜ) ጀምሮ ተግባራዊ ሆኗል ተብሏል፡፡ ሟቹ መለስ በ1997ቱ ምርጫ ለአንድ ወር የሚቆይ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ሲለፍፍ ወሩ ሲሞላ አዋጁ ስለመነሳቱ የተነገረ አለመኖሩ አገሪቱ ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ባሰቸኳይ ጊዜ አዋጅ ነበረች የሚሉ ጥቂቶች አይደሉም፡፡ ህወሃት አሁን በለፈፈው ያስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ለተፈጠረው ችግር “በጥልቅ መታደስ” ስላቃተው በጥልቅ ለመግደል ማሰቡ የራሱን መቀበሪያ ጉድጓድ በጥልቅ የቆፈረበት አዋጅ ነው ተብሏል፡፡
በውይይታቸውም ለጤና ዘላቂ የልማት ግቦች እና ለኮሮና ቫይረስ የድንገተኛ አደጋ ምላሽ ፕሮጀክት በዓለም ባንክ በኩል የሚደረገውን የፋይናንስ ድጋፍ ተፈጻሚነት ማፋጠን በሚቻልበት ዙሪያ መክረዋል።
በተመሳሳይ በኢትዮጵያ የጤና ሴክተር ሽግግርን ለመደገፍ ስራዎች ሊሰሩባቸው በሚችሉ ጉዳዮች ዙሪያም ምክክር ማድረጋቸው በኢትዮጵያ የዓለም ባንክ ያወጣው መረጃ አመልክቷል።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ-ክርስቲያን ጥንታዊትና ታሪካዊት ናት፡፡ አስተምህሮዋና መሠረተ እምነቷ ከአማናዊው መምህር ከኢየሱስ ክርስቶስ የተገኘ በመሆኑ አማናዊትና ርትዕት ናት፡፡ የዚህች ርትዕት ቤተ-ክርስቲያን ዋነኛ አገልግሎቷም ሐዋርያዊ ተልእኮ ነው፡፡ቅዱሳን ሐዋርያት ከጌታ በአካል የተማሩትን የምስራች ቃል በታዘዙትና በተሰጣቸዉ መንፈሳዊ ኃይል በመታገዝ በብዙ መከራ ዉስጥ ሆነዉ በዓለሙ ሁሉ ዞረዉ አስተምረዋል፤ ነፍሳትንም ለክርስቶስ ማርከዋል፡፡
ይሁን እንጂ ከቤተክርስቲያን ታሪክ በቀጥታ መረዳት እንደሚቻለው ቤተክርስቲያናችን “ወርቃማ ” ተብለው የሚጠሩ ዘመናትን ያሳለፈች ቢሆንም፣ እጅግ ፈታኝ የሆኑ ጊዜያትንም አሳልፋለች፡፡ ይህም የስብከተ ወንጌል/የሐዋርያዊ አገልግሎት ተደራሽነት እጅግ ውሱን እና የተቋረጠ እንድሆን አድርጓል፡፡ በዚህም ምክንያት ቤተ ክርስቲያኒቱን ለሚናፍቁ በገጠርና ጠረፋማ አካባቢዎች ለሚገኙ ወገኖች መድረስ አልተቻለም፡፡ ይህም መናፍቃኑ ቀድመው በመግባት ብዙዎችን ወደ ምንፍቅና እንዲወስዷቸው በር ከፍቶላቸዋል፡፡ብዙ ወገኖች እውነተኛውን የወንጌል ብርሃን ሳይመለከቱ በእግዚአብሔር ቃል ሳይጠኑ፣ በገጠር በጠረፋማው የሀገራችንና በአጠቃላይ የዓለማችን ክፍል ተበትነው ፣ ድኅነትን እንደናፈቁ ፣ በጎውን ነገር ሳያዩ ሞተ ሥጋ ይቀድማቸዋል፡፡
የሰባክያነ ወንጌል ሥልጠና መስጠት ያስፈለገበት ምክንያት በተለያዩ አህረ ስብከት ከሰባክያነ ወንጌል እጥረት የተነሳ ስብከተ ወንጌል ያልተዳረሰባቸው እና በመናፍቃን የተወረሩ አካባቢዎች በመኖራቸው ከየማኅበረሰቡ መካከል ሰባኬ ወንጌል ሊሆኑ የሚችሉ ወጣቶችን መልምሎ በማሰልጠን ስብከተ ወንጌልን ተደራሽ በማድረግ ከቤተ ክርስቲያን ውጭ የሆኑትን አስተምሮ ማሳመንና ማስጠመቅ፣ በተለያየ ምክንያት ከቤተ ክርስቲያን የወጡትን አስተምሮ ለመመለስ እና አምነው የተጠመቁትን በምግባር በሃይማኖት ማጽናት ያስፈልጋል፡፡
በተለያዩ ገጠራማና ጠረፋማ አካባቢዎች የስብከተ ወንጌል አገልግሎትን ተደራሽ በማድረግ አዳዲስ አማንያንን ለማስተማርና ለማስጠመቅ፣ ምእመናንን በምግባር በሃይማኖት ለማጽናትና የጠፉትን ለመመለስ የሚያገልግሉ 1000 ሰባክያነ ወንጌል ማሰልጠን
የክህነት አንዱ መገለጫው መስዋዕት ማቅረብ ሲሆን ፤ ለመጀመሪያ ጊዜ ለዚህ አገልግሎት የተመረጠውና ካህን ተብሎ የተጠራው መልከ ጼዴቅ ነው ። ዘፍ 14፥18 ። በኋላም እግዚአብሔር በቃል ኪዳኑ ታቦት ፊት በቤተ መቅደስ እግዚአብሔርን የሚያገለግል የሕዝቡን ኃጢአት እየተቀበለ ከእግዚአብሔር የሚያስታርቅ ካህን እንዲመርጥ ሙሴን ስላዘዘው ከመልከ ጼዴቅ በኋላ አሮን ተሾመ ።
ነገር ግን በዘር ሐረግ ላይ የተመሠረተው ክህነት ለሐዲስ ኪዳኑ ክህነት ምሳሌ ስለነበረ ፍፁምና ዘላቂ አልነበረምና መስዋዕቱም ሆነ የአመራረጡ ሂደት በሌላ ተተካ ።
አገልግሎቱ ለጊዜው ከሥጋ መቅሰፍት ከማዳን ያላለፈ ነበረ ፤ በሐዲስ ኪዳን ግን በምድርም በሰማይም ማሰር በሚችሉ ፣ በነፍስም በስጋም ላይ ሥልጣን ባላቸው ካህናት ተተካ ። ማቴ 18 ፥ 18 ።
በብሉይ ኪዳን የመጨረሻው ካህን መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ ሲሆን ፤ ከእሱ በኋላ የብሉይ ኪዳን ክህነት አልፏል ። ጌታችን ወደ ዮርዳኖስ ሄዶ በዮሐንስ እጅ በመጠመቅ ፡ ካህኑ በሚገኝበት ቦታ ቤተ ክርስቲያን ድረስ ሄደን በካህኑ እጅ መጠመቅ እንዳለብን አስተምሮናል ። ማቴ 3 ፥13 ።
ጌታችን ሲያስተምር ስለ ካህናት በብዙ ቦታ ተናግሯል ። ሂድና ራስህን ለካህን አሳይ ። ማቴ 8 ፥ 4 ። አንተ ብፁዕ ነህ ፡ የመንግስተ ሰማያትንም መክፈቻ እሰጥሃለሁ… ። ማቴ 16 ፥ 17 ። እውነት እላችኋለሁ በምድር ያሰራችሁት በሰማይ የታሰረ ፣ በምድር የፈታችሁት በሰማይ የተፈታ ይሆናል ። ማቴ 18 ፥ 18 ። ይህን የተናገረው በመዋዕለ ስብከቱ ሲሆን ከሙታን ከተነሳ በኋላም ለሐዋርያት አረጋግጦላቸዋል ። ሂዱና በአብ በወልድና በመንፈስ ቅዱስ ስም አጥምቋቸው ። ማቴ 28 ፥ 19 ።..እፍ አለባቸውና መንፈስ ቅዱስን ተቀበሉ ። ዮሐ 20 ፥ 22 ። በመጨረሻም ቅዱስ ዼጥሮስን “….ስምዖን ሆይ በጎቼን ጠብቅ ፤ (ለጊዜው አስራ ሁለቱን ሐዋርያት ፡ ለፍጻሜው ወላጆችን) ፣ ጠቦቶቼን ጠብቅ ፤ (ለጊዜው ሰብዓ አርድዕትን ፡ ለፍጻሜው ወጣቶችን) ፣ ግልገሎቼን ጠብቅ (ለጊዜው ሰላሳ ስድስቱ ቅዱሳት አንስትን ፡ ለፍጻሜው ህጻናትን)” በማለት ሐዋርያትን ዸዸሳት ፣ ቅዱስ ዼጥሮስን የመጀመሪያ ሊቀ ዻዻሳት አድርጎ ሾመው ። ዮሐ 21 ፥ 15 ። ከዚህ ጊዜ ጀምሮ ቤተ ክርስቲያን በሊቀ ዸዸስና በዸዸሳት በሚመራ መንፈሳዊ ጉባኤ (ቅዱስ ሲኖዶስ) አማካኝነት እየተመራች አገልግሎቷን ታካሂዳለች ።
ሊቃነ ዸሳሳት “ፓትርያርክ” እየተባለም ይጠራል ። በአንዲት ቤተ ክርስቲያን (በአንድ ሲኖዶስ) ላይ የበላይ ሆኖ የሚሾም የሁሉም አባት ነው ። የሐዋ ሥራ 20 ፥ 28 ። በሕዝብና በካህናት ከተመረጠ በኋላ በዻሳሳት ይሾማል ። ፍት ነገ 5 ። ረስጣ 2 ። ፓትርያርክ ያወገዘውን ዻዻስ አይፈታውም ። መንፈሳዊ ሥልጣኑ ከሁሉም በላይ ነውና። (ሲኖ 51) ፓትርያርክ በመላዋ ቤተ ክርስቲያን በጸሎት ጊዜ ስሙ ይጠራል ።
ዻዻስ በአንድ ሀገረ ስብከት አባት ሆኖ የሚሾም ነው ። ሲያገለግል በነበረበት አካባቢ ባሉ ምዕመናን ጥቆማና ድምጽ በርዕሰ ሊቃነ ዻሳሳቱና በሲኖዶስ ፈቃድ ይሾማል። (ፍት ነገ 5 : አብጥ 2) በአንድ ዻዻስ ብቻ አይሾምም። (ፍት ነገ 5 : ረስ 58 : ዲድ 34) ዻዻስ በሀገረ ስብከቱ በጸሎት ጊዜ ስሙ ይጠራል። (ፍት 5 : ክፍ 4) አዲስ ጽላት ፣ አዲስ ቤተ ክርስቲያን ፣ ይባርካል ። ለቄስ ለዲያቆን ሥልጣነ ክህነት ይሰጣል ። (1 ጢሞ 5 ፥ 2 : ፍት ነገ አን 5 ክፍ 4 )
በምንኩስና የተወሰነ ያላገባ ጌታን እንዴት እንደሚያገለግል የጌታን ነገር ያስባል ( 1 ቆሮ 7 ፥ 32 ) በማለት ቅዱስ ዻውሎስ እንደተናገረ ፤ በምንኩስና ለመኖር የፈለገ አስቀድሞ ወደ ገዳም ሄዶ የምንኩስናን ሕይወት መማርና አባቶችን እያገለገለ በተግባር ማየት አለበት ። በገዳም የሚሰጠውን አገልግሎት ከፈጸመ በኋላ ፤ አበምኔቱ ሲፈቅድለት ሥርዓተ ገዳሙ በሚያዝዘው መሠረት መዓርገ ምንኩስና ይቀበላል ። (ይመነኩሳል)ከምንከስና በኋላ ለክህነት የሚያበቃውን ትምህርት ተምሮ በየደረጃው ያሉትን የሥልጣነ መዓርጋት። በድንግልና ከመነኮሰና በትም ሕርቱም ሆነ በግብረ ገብነቱ በቂ ሆኖ ከተገኘ እስከ መጨረሻው የቤተ ክርስቲያን መዓርግ “ጵጵስና” ሊደርስ ይችላል ።
በህግ የተወሰኑ ዲያቆናት በአንድ ህግ ከተወሰኑ ፤ በኋላ ለቅስና የሚያበቃ ትምህርትና ሥነ ምግባር ካላቸውና በሚያገለግ ሉበት አጥቢያ ሕዝብ ድምጽ ከተደገፉ ፤ ሊቀ ዻዻሱ ብቃታቸውን መዝኖ የቅስና መዓርግ ይሰጣቸዋል። (ፍገ ፡ 6)
ሰላሳ ዓመት ያልሆነው ቅስና አይሾምም ። ፍት ነገ ፡ 6 ። የቀሳውስት የአገልግሎት ድርሻ አስተምሮ ማጥመቅ ፤ ንስሐ መቀበልና መናዘዝ ፣ (ማሰርና መፍታት) ፤ ቀድሶ ማቁረብ ፤ ማስተማር…. ናቸው ።
ካህን የመጀመሪያ ሚስቱ ከሞተችበት ፤ መነኩሴም ምንኩስናውን ከተወው በኋላ የቅስና (የክህነት) ሥራ መሥራት አይፈ ቀድለትም ። ከማኅበረ ምዕመናን ግን አይለይም ።
አስቀድሞ ሃይማኖቱን የተረዳ ፣ በምዕመናን ዘንድ በግብረ ገብነቱ የታወቀና የተመሰከረለት ፣ ለዲቁና አገልግሎት የሚያበቃውን ትምህርት ጠንቅቆ የተማረ ፤ ሆኖ ሲገኝ በአንብሮተ ዕድ (እጅ በመጫን) ይሾማል ። የተለየ ብቃትና ችሎታ ከሌለው በቀር ዕድሜው ከሃያ አምስት ዓመት በታች የሆነ ዲቁና አይሾምም ። ዲያቆን ከመጀመሪያ (ከህግ) ሚስቱ ከተፋታና ሌላ ካገባ ፣ ሃይማኖቱን ለውጦ በመናፍቃን ከተጠመቀ ፣ ከክህነቱ ይሻራል ። ፍት ነገ ፡ 7 ። ክፍል ፡ 5 ። ዲያቆናት መቅደስ ይገባሉ ፤ ነገር ግን መንበርና ታቦት ፣ (ከተለወጠ በኋላ) ሥጋውንና ደሙን በእጃቸው አይነኩም ። ዲያቆናት ለተልእኮ የሚፋጠኑ ፣ በትህትና የሚላላኩ ፣ በኑሯቸው ለሌላው አርአያ መሆን ይገባቸዋል ።
የዲያቆን ረዳት ሲሆን ፤ መንፈሳዊ ሕይወቱ ፣ ግብረ ገብነቱና የሃይማኖቱ ጽናት በሚያገለግልበት አጥቢያ ካህናትና ምዕመናን የተመሠከረለት ። ፍት ነገ 8 ። ንፍቀ ዲያቆን በቃል ብቻ ይሾማል ፤ አንብሮተ ዕድ “እጅ በማጫን” አይደረግለትም ። ፍ ነ 8 ክፍ 2 ። የዲያቆን ረዳት እንደመሆኑ መጠን በሥራው ሁሉ ያግዘዋል እንጅ ንዋየ ቅድሳት አይነካም ። ፍት ነገ 8 ። ዶክ 45 ፣ 46 ። ጥፋት ሠርቶ ከተገኘ ከክህነቱ ይሻራል ። ፍት ነገ ፡ 8 ፡ ክፍል ፡ 4 ።
አገልግሎቱ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ መጻሕፍት ማንበብ ሲሆን ፤ ትምህርቱና በግብረ ገብነቱ ከታየ በኋላ ተመ ርጦ ይሾማል ። ፍት ነገ 8 ክፍል1 ። አናጉንስጢስ አንብሮተ ዕድ አይደረግለትም በቃል ብቻ ይሾማል ። ፍት ነገ 8 ፡ ክፍ ፡ 2 ። በአገልግሎት ጊዜ ዲያቆናት በቅዳሴ ሠዓት የሚለብሱትን ልብሰ ተክህኖ አይለብስም ። ፍት ነገ 8 ፡ ክፍ 3 ። አናጉንስጢስ ጥፋት ከተገኘበት ከሥራ ታግዶ ከዓመት በኋላ ይመለሳል ። ከጥፋቱ ካልታረመ ከአገልግሎቱ ይሻራል ። ፍት 8 ክፍል 4 ። ሚስቱ ከሞተችበት ሌላ አግብቶ ማገልገል ይችላል ። ፍት ፡ 4 ፡ ክ ፡ 5 ።
በቡራኬ ይሾማሉ ። ፍ ነገ ፡ 8 ክፍ ፡ 2 ። ከመዝሙረ ዳዊት ፣ በሀገራችን የቅዱስ ያሬድን ዝማሬም ይዘምራሉ ። በሚዘምሩበት ጊዜ ልብሰ ተክህኖ አይለብሱም ። ፍት ገነ ፡ 8 ክፍ ፡ 3 ። መዘምራን ሚስታቸው ከሞተችባቸው ሌላ ማግባት ይችላሉ ። ፍት ነገ ፡ 8 ክ ፡ 5 ። በሀገራችን መዘምራን ማለት የማኅሌት ትምህርት የተማሩትን ሲሆን ፤ እነዚህም ሥልጣነ ክህነት (ዲቁና ቅስና ፣ ከዚያም በላይ) ካላቸው በሁለቱም (በማኅሌትም በክህነታቸውም) ማገልገል ይችላሉ ። የሰንበት ት“ምህርት መንፈሳውያን ወጣቶችም መዘምራን ይባላሉ ።
በቃል ብቻ ይሾማል አገልግሎቱ በር መክፈትና መዝጋት ሲሆን ልብሰ ተክህኖ አይለብስም ። ፍት ነገ 8 ፡ ክፍ ፡ 3 ። ሚስቱ ከሞተችበት ሌላ አግብቶ ማገልገል ይችላል ። ፍት ነገ ፡ 8 ፡ ክፍ ፡ 3 ።
በትዳር ተወስነው የኖሩ ፣ ልጆቻቸውን በሥርዓት ያሳደጉ ፣ በቅዱስ ቁርባን የተወሰኑ ፣ ለአገልግሎት የ ሚፋጠኑ ፣ 8 ዓመት የሆናቸው ፤ ዲያቆዊት ሆነው በቃል ይሾማሉ ። 1 ጢሞ 5 ፥ 9 ። ፍት ፡ ነ 8 ፡1 ። ዲድ 17 ።አገልግሎታቸው
እነዚህም ፤ ፈቃደ እግዚአብሔር ሆኖ ከሌላው ምዕመን ተለይተው እነሱ ወደ ቤተክርስቲያን ስለቀረቡ ፤ ምዕመናን በሥጋ ድካም ቢሳሳቱ ፤ ከሚያገለግሉት ጓደኞቻቸው መካከልም የተሳሳተ ወንድማቸው ቢኖር ሊመክሩት ፤ ሊያጽናኑት ይገባል እንጅ ፤ የራሳቸውን ጽድቅ የወንድማቸውን ስህተት እያወሩ ፤ ለሚድኑት መሰናክል መሆን የለባቸውም። (ሉቃ 18 ፥ 9)
80 ሚእታዊት ካብ ህዝቢ ኤርትራ መነባብርኡ ኣብ ሕርሻ ዝተመርኮሰ ደኣ ይኹን’ምበር፣ ሓፈሻዊ ዓመታዊ እቶት ኤርትራ ካብ ኣርባዕተ ቢልዮን ዶላር ዘይሓልፍ ብምዃኑ ምስተን ኣዝየን ድኻታት ዝብሃላ ሃገራት ከምእትስራዕ’ውን እቲ ጸብጻብ የመልክት።
27 ሚእታዊት ካብ ዓመታዊ ሓፈሻዊ እቶት ኤርትራ ካብ ግብርን ካብ ወጻኢ ዝርከብ ሓዋላን ክርከብ እንከሎ፣ ካብ ወፍርን ንግድን 27.5 ሚእታዊት እቶት ከምእትረክብ ይጥቀስ።
ብመምዘኒ ባንክ ዓለምን ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብን ቁጠባ ኤርትራ ካብቲ ወዲቕሉ ዘሎ ብኣስታት 7 ሚእታዊት ክትንስእ ትጽቢት እኳ እንተሎ፣ ኣብ መነባብሮ ህዝቢ ዝኾነ ልውጢ ከምዘየምጽእ ይግለጽ።
ኣብ ባንክታት ኤርትራ ንሓደ ዶላር ኣመሪካ 15.38 ናቕፋ ይሽረፍ እኳ እንተሎ፣ ምስዚ ንሂሩ ዘሎ መጠን ዝቕባበ ግና ኣብ ጸሊም ዕዳጋ ንሓደ ዶላር ኣመሪካ ክሳብ 4 ሽሕ 500 ናቕፋ ዝሽረፈሉ እዋናት በጺሑ ኣሎ።
ነቲ "ወኻርያ ከተምስል ዝዋውዕ ትኣስር፡" ዝበል ዝውቱር ምስላ ትግርኛ ከም ኣርእስቲ ብምጥቃል ብፈጠራ ሓድሽ ዛንታ እተፈጥረላ ዛንታ ቈልዑ'ያ። መሰጥቲ ዝዀኑ ናይ ኢድ ኣሳእል'ውን ነቲ ዛንታ ኣስንዮምዎ ይርከቡ።
አንድ መጠን / ጥቁር አንድ መጠን / ሰንጠረዥን ይመልከቱ አንድ መጠን / ሰንጠረዥን ይመልከቱ -3 አንድ መጠን / ሰንጠረዥን ይመልከቱ -4 አንድ መጠን / ሰንጠረዥን ይመልከቱ -5 አንድ መጠን / ነጭ
የአይስ ሐር ንጣፍ ዱካ የሌለበት ሴት ዝቅተኛ ወገብ የውስጥ ሱሪ - አንድ መጠን / ጥቁር ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በየካቲ 03/2011 ዓ.ም በቫቲካን በሚገኘው በቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ ለተሰበሰቡ ምዕመናን በእለቱ በተነበበው ቅዱስ ወንጌል ላይ ተመርኩዘው አስተንትኖ ካደርጉ በኋላ በካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ለእመቤታችን ለቅድስት ድንግል ማርያም ክብር በመስጠት ከሚደገሙ ጸሎቶች መካከል በቀዳሚነት የሚጠቀሰውን “የእግዚኣብሔር መልኣክ ማርያምን አበሰራት” የሚለውን የብስራተ ገብሬል ጸሎት ከምዕመናን ጋር በመቀባበል ከደገሙ በኋላ እንደ ተለመደው ለዓለም ባስተላለፉት መልእክት እንደ ገለጹት ከሁለት ቀናት በፊት የቅድስት ባኪታ አመታዊ በዓል በተከበረበት ወቅት በዓለም አቀፍ ደረጃ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውርን በመቃወም የሚዘከረው ዓለም አቀፍ ቀን ታስቦ መዋሉን ያስታወሱት ቅዱስነታቸው ሁላችምን የዝህን ዓይነቱ ሕገወጠ የሰውች ዝውውር እንዲያበቃ የበኩላችንን ማድረግ ይኖርብናል ብለዋል።
ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር አስከፊ የሆነ፣ አሁን ባለንበት ዘመናዊ ዓለም ውስጥ እየተከሰተ የሚገኝ ዘመናዊ የባርነት ቀንበር እንደ ሆነ የገለጹት ቅዱስነታቸው በተለያየ መልኩ እና ሁኔታ እነዚህን አስቃቂ የሆኑ ተግባራትን በመዋጋት ላይ የምትገኙትን ሰዎች ላመሰግናችሁ እወዳለሁ ብለዋል። በተለይም የዚህ ጉዳይ ቀጥተኛ ተጠቂ ለሆናችሁ ለወጣቶች ይህንን ጥሪ ማቅረብ እፈልጋለሁ ያሉት ቅዱስነታቸው ይህ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር የሚያስከትለውን መዘዝ መርማራችሁ ማወቅ ይኖርባችኋል፣ ብለዋል።
ZhongShan የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን SP-F620A-108P, 216W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን SP-F620A-108P, 216W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን SP-F620A-108P, 216W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በአፍሪቃ የሥነ - ጽሑፍ ዕድገት ታሪክ ውስጥ የሀገረኛ ዘይቤ አጠቃቀም ሊቅ በመባል የሚታወቅ ስመጥሩው ናይጀሪያዊ ብዕረኛ ቺኑዋ አቼቤ በምስራቃዊው የናይጀሪያ ክፍል ልዩ ስሙ ኦጊዶ በተባለ ሥፍራ ከአንድ የክርስቲያን ቤተሰብ ተወለዱ - ጊዜው 1930 ዓ.ም ነበር፡፡ ከኢባዳን ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ በ1953 ዓ.ም…
አዲሱ ፊልምሽ እንዴት ነው… ጥሩ ፊልም ሠርቻለሁ ብለሽ ታስቢያለሽ? በእኔ በኩል ሠርቻለሁ ነው የምለው፤ ሌላውን ደግሞ ሕዝብ ሊያረጋግጥልኝ ይችላል፡፡ ፊልም የአንድ ሰው የምናብ ውጤት ነው፡፡ ተመልካቹን ሁሉ አረካለሁ ማለት ባይቻልም ይኼ የእኔ ፈጠራ ነው ብለህ ስትሰጠው ደስ ካለው ደስ ይልሃል፡፡…
ሙሉነት ተሰማኝ፡፡ የመጉድል ፍላጐት በፅኑ አደረብኝ፤ ለመፃፍ ተነሳሁ፡፡ መጉደል ማለት ማጣት አይደለም፡፡ የሀሳብ ደም በመጉደል የሚተካ ነው፡፡ መሆኑ ራሱ የፍቅር ባህርይ አለው፡፡ መቶ ቢሊዮን ፀሐዮች በእኛ ጋላክሲ ውስጥ፣ መቶ ቢሊዮን የኒውሮን ህዋሶች ደግሞ በእኔ የራስ ቅል ውስጥ ይገኛሉ፡፡ ምን ያህል…
አቀላቅሎ መዛቅ የሶሻሊዝም ሥራ ነው . . . ብዙሃኑ ጋብ ሲል፤ ጥቂቶች ጉብ ይላሉ . . .“ዕቃ ብናጣ በአንድ በላን” አሉ ከተራው ጋር መሰየማቸው የቆጠቆጣቸው የጥንት መኳንንት፡ በእሳቸው ወገን ሆነን ካየነው ልክ ናቸው፡ ይቆጠቁጣል እንጂ - እንዴት አይቆጠቁጥ? በደም ፍላት…
ተረት ማህበረሰባዊ እውነታን በቀላል እና የዋህ ዘዬ የሚቀርብበት የጥበብ ዘርፍ ነው፡፡ ቀጥሎ በምትመለከቷቸው ተረቶች ውስጥ የተገለፁ እውነቶች ደረጃቸውና መገለጫቸው የተለያየ ቢሆንም በህይወታችን ውስጥ በየቀኑ የሚገጥሙንና በዝንጋኤ የሚታለፉ ደረቅ እውነቶችን የሚያጎሉ የሃሳብ ምግቦች ናቸው፡፡ እስኪ እንብቧቸው፡፡ የነብሩ ጅራት
ይህንን ጽሁፍ እጽፍ ዘንድ መነሻ የሆነኝ የ2003 ዓ.ም የኢትዮጵያ አይዶል የሽልማት ስነ-ስርዓት ነው፡፡ በኢትዮጵያ ቴሌቪiን በቀጥታ በተሰራጨውና በዕለተ መስቀል የተካሔደው ውድድርና ሽልማት ስፍራ በብሔራዊ ቴአትር አዳራሽ ሲሆን የታዘብኳቸውንና በግሌ ስሜት የሰጡኝን ጉዳዮች እነካካለሁ፡፡ ቅድሚያ የምሰጠውም የኢትዮጵያ አይዶል በየዓመቱ ለሀገራችን የኪነ-ጥበብ…
ከላይ በርዕስ የተጠቀምኩትን፤ ለመጀመሪያ ጊዜ የተጠቀሙት፤ የሞሶሊኒ አማችና የጣልያን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የነበሩት ጅያኖ ጋላትሶ ቺያኖ “La victoria trova cento padri, e nessuno vuole riconoscere l’insuccesso.” ሲሉ ነበር የገለጹት። ይህ ብሂል እውነትነት እንዳለው በብዙ ሁኔታዎች የታየ ለመሆኑ በርካታ ማስረጃዎች አሉ። የሰው ልጅ በተፈጥሮው፤ ተሸናፊነትን ይጸየፋል። ተሸንፎ እንኳን “አሸንፍያለሁ” ብሎ መፎከር የተለመደ ነው። ብዙ ሳንርቅ ይህንን በሃገራችን እንኳ፤ ባለፉት 30 ዓመታት በተደጋጋሚ አይተናል። የቀድሞው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር፤ ስዩም መስፍን፤ የኢትዮጵያን ሏአላዊነት፤ በአለም መድረክ ላይ ካስደፈሩ በኋላ፤ ዓይናቸውን በጨው አጥበው፤ የአልጀርሱ የኢትዮ-ኤርትራ የድንበር ድርድር በእኛ “አሸናፊነት” ተጠናቋል ብለው፤ ሕዝቡ በአደባባይ ሰልፍ ወጥቶ ደስታውን እንዲገልጽ አድርገውታል። ለሕዝብ የተነገረው ውሳኔ፤ ሃሰት መሆኑ ሲጋለጥ፤ የወቅቱ መንግስት ሕዝቡን ይቅርታ አልጠየቀም፤ በዋሾው ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴርም ላይ ምንም ዓይነት እርምጃ አልወስደም። ይህን የመሰለ ውርደት ተከናንበን፤ “በተከድኖ ይብሰል” እሳቤ አልፈነዋል።
የኤርትራ መንግሥት፤ የኢትዮ-ኤርትራ የወሰን ውዝግብ ገና በድርድር በነበረበት እና፤ የኤርትራ የድንበር ኮሚሽን አባላት፤ ለድርድር አዲስ አበባ በነበሩበት ስዓት ነበር፤ በወቅቱ፤ የኢትዮጵያ ግዛት የነበረውን ወሰን ጥሶ፤ ሰራዊቱን እና ታንኩን ይዞ፤ በሃገራችን ላይ ወረራ የፈፀመው። በዚህ ሻዕብያ በለኮሰው ጦርነት፤ አይቀጡ ቅጣት ቢቀጣም፤ ለሕዝቡም ለዓለምም “አሸንፍያለሁ” ሲል ነው እስካሁንም የሚዘግበው። አስገራሚው ነገር፤ ሻዕብያ አሸንፍያለሁ፤ የሚለው፤ ግዛቴ የሚላቸው መሬቶች፤ አሁንም በኢትዮጵያ ቁጥጥር ሥር ሆነው ነው። በሰሞነኛው የኢትዮጵያ መንግሥት የሕግ ማስከበር ሂደትም፤ ይህንኑ ድራማ ከወያኔ ስናደምጥ ነበር። የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት፤ መቀሌ አፋፍ ላይ ሆኖ፤ የወያኔ ባለሥልጣናት፤ አክሱምን እና ሁመራን አጥቅተን መልሰን ተቆጣጥረናል ሲሉ ፈገግ አሰኝተውናል።
በሃገራችን ታሪክ በተደጋጋሚ እንዳየነው፤ ሁሉም የድል ተሻሚ የሆነ አባዜ አለበት። ከሁለት ዓመታት ተኩል በፊት ሕወሃትን ከሥልጣን ያፈናቀለው፤ “ጀግናው ቄሮ ነው” በሚል ትርከት፤ ህዝቡ ለ27 ዓመታት በተለያየ መንገድ ያደረገውን ትግል እና፤ ለዚህ ውጤት የበቃበትን መንገድ ለማኮሰስ ተሞክሯል። እኔ እስከሚገባኝ ድረስ ማንም ይሁን ማን “የአንድ ዘር ጀግና የለውም” የሰው ልጅ ሁሉ የተፈጠረው በሰውነት ነው። አንዱ ዘር ከአንዱ ዘር የሚለየው የተለየ ችሎታም ሆነ ሥጦታ የለውም። በእርግጥ፤ ግለሰቦች በማንኛውም ማህበረሰብ ውስጥ ልዩ ተሰጦ ኖሯቸው ሊወለዱ ይችላሉ፤ በሚኖሩበት ማህበረሰብም፤ ተሰጧቸውን ሊያዳብሩ የሚችሉበት ምቹ አጋጣሚ ሊኖር ይችላል፤ ነገር ግን፤ ሁሉም አይሁዳዊ አልበርት አነስታይን፤ ሁሉም ሶርያዊ እስቲቭ ጃብ፤ ሁሉም አሜሪካዊ ቢል ጌት፤ ሁሉም ኢትዮጵያዊ አበበ በቂላ ወይም ዶ/ር አክሊሉ ለማ አይደለም። ለጀርመን የአንደኛ እና የሁለተኛ አለም፤ ጦርነቶች ክፉኛ አወዳደቅ፤ “ጀርመናዊ ከማንም የሰው ልጅ የተለየ እና የበለጠ ነው፤ ማንንም ማሸነፍ ይችላል” በሚል የመከነ አስተሳሰብ በትዕቢት የተወጠረ ስለነበር ነው። እንዲህ ዓይነት ትእቢት ግን ለጀርመን እንዳልበጅ ታሪክ ያስተምረናል።
ሃያሏ አሜሪካ፤ በቬትናም እና በሶማሊያ የተጎናጸፈችው ሽንፈትም፤ ከዚህ ትዕቢት የመነጨ ነው። ሕዝብን እንረዳለን ብሎ ሶማሊያ የገባ ሰራዊት፤ በሃገሪቱ መሪ ጄነራል መሃመድ ፋራህ አዲድ ላይ ጦርነት በመክፈቱ፤ የአሜሪካ ሰራዊት፤ በሶማሊያ አይቀጡ ቅጣት ተቀጥቷል። ይህ የሚያመለክተን፤ ጦርነቶች ፍትሃዊ ሲሆኑ፤ ጊዜው ቢረዝምም፤ ብዙውን ጊዜ የሚያሸንፈው ለፍትሕ የቆመ ሃይል መሆኑን ነው። ኢፍትሃዊ ጦርነቶች፤ ውጊያቸው በአሸናፊነት ቢጠናቀቅም እንኳን፤ በሰተመጨረሻ ጦርነቱን የማሸነፍ ዕድላቸው የመነመነ ነው። በጥቅምት 1928 ጣልያን ኢትዮጵያን ስትወር፤ ውጊያ አሸንፋ፤ ሃገራችንን ለአምስት አመታት ተቆጣጥራ ነበር፤ ውጊያውን ብታሸንፍም ግን፤ ጦርነቱን አላሸነፈችም። ከአምስት አመታት የአርበኞች መሪር ትግል በኋላ፤ ኢትዮጵያ እና አጋዥ ሃይሎቿ ጣልያንን ድል ማድረግ ችለዋል። ጣልያንን ካሸነፍን በኋላ ግን፤ ባንዳ እና አርበኛ በሚል ተከፋፍለን፤ ሃገራችንን ወደ ኋላ በጎተተ በርካታ የፖለቲካ ሴራዎች ተተብትበን አልፈናል።
በቅርቡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አሕመድ (ዶ/ር)፤ በመቀሌ በሰራዊቱ መሃል ተገኝተው ባደረጉት ንግግር፤ ከዚህ ድል በኋላ እርስ በእርስ እንዳንከፋፈል በአደራ አሳስበው ነበር። ይህ ድል “የከበደ ወይም የተሰማ አይደለም፤ የሁላችንም ድል ነው” ሲሉም አስረግጠው ተናግረዋል። ምድር ላይ ያለው እውነታ የሚጠቁመን ግን፤ ይህ መልዕክት ሙሉ ለሙሉ በውስጣችን ዘልቆ እንዳልገባ ነው። ብንቀበለውም ባንቀበለውም መሪሩ ሃቅ፤ ለዚህ ውጊያ በፍጥነት እና በብቃት መጠናቀቅ ምክንያቱ፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ ቀፎው እንደተነካ ንብ ከጫፍ እስከ ጫፍ በመነሳቱ ነው። የመከላከያው ሰራዊት፤ በአማራ ክልል ልዩ ሃይል እና ሚሊሽያ፤ በአፋር ክልል ልዩ ሃይል እና ፖሊስ ሰራዊት ቀጥተኛ ተሳትፎ፤ እንዲሁም፤ በሌሎች ክልሎች፤ የልዩ ሃይል አባላት እና ፖሊስ አባላት፤ ተሳትፎ፤ በአዲስ አበባ ፖሊስ እና የፌደራል ፖሊስ ተሳትፎ፤ እንዲሁም በመላው ሕዝባችን ደጀንነት ባይታገዝ ኖሮ፤ ዛሬ የምናጣጥመውን የውጊይ ድል፤ በአጭር ጊዜ ውስጥ ማጣጣም አንችልም ነበር።
ይህንን ሃገራዊ ድል፤ የአንድ ወገን ብቻ “ድል” አድርገው “የሚፎክሩ ሃይሎች፤ ውጊያው እንጂ ጦርነቱ ገና እንዳላበቃ አልተረዱም። ምንም እንኳን ሹማምንቶቻችን፤ “ጦርነቱ አብቅቷል” ቢሉንም፤ ጦርነቱ ተጀመረ እንጂ፤ አላበቃም በማለት፤ መራራውን እውነት እንዲያጤኑ፤ ደውሉን መደውል የግድ ይላል። ብዙዎቻችን ከሻዕቢያ እና ከሕወሃት ውድቀት ያልተማርነው ብዙ ነገር እንዳለ ድርጊቶቻችን ያሳብቃሉ። በተለይ ደግሞ ዛሬ፤ ሁሉም የሚድያ ባለቤት፤ ሁሉም የፖለቲካ ተንታኝ እና የወታደራዊ ስትራቴጂ ነዳፊ፤ ጦርነቱ፤ ልክ እንደ ምድሩ ጦርነት፤ በበይነ መረብ በሆነበት በዚሀ የሥልጣኔ ዘመን፤ ድል አብሳሪውን፤ አጀጋኙን፤ አሸማቃቂውንና፤ “ሊቀ ሊቃውንቱን”፤ እንደልቡ ሲፈነጭ ከልካይ በሌለበት በዚህ ወቅት፤ ውጊያውን እንጂ ጦርነቱን እንዳላሸነፍን ካለመገንዘብ የምናደርጋቸው ድርጊቶች፤ ከፊታችን የተደቀነውን የጦርነት አደጋ ከባድ፤ ችግሩንም እጅግ ውስብሰብ ያደርገዋል።
ከታሪካችን ያልተማርነው እና የዘነጋነው ነገር፤ የሻዕብያ መራሹ የሕወሃት እና አጋፋሪውቹ ቡድን፤ የወታደራዊውን መንግስት ከሥልጣን አስወግደው፤ ሃገራችንን ሲቆጣጠሩ፤ ወቅቱ ውጊያው ያበቃበት እንጂ፤ ጦርነቱ ያበቃበት ወቅት እንዳልነበረ ነው። እነዚህ ተዋጊ ሃይሎች፤ ከአማፂነት ወደ ሃገር አስተዳዳሪነት እራሳቸውን ሊቀይሩ ባለመቻላቸው እና፤ ውጊያውን እንጂ ጦርነቱን እንዳላሸነፉ ካለመግንዛባቸው፤ በርካታ ሃገር እና ትውልድ አጥፊ የሆኑ ከፍተኛ ስህተቶች ፈጽመዋል። እነዚህ ሃይሎች ያልተረዱት ነገር፤ ውጊያውን ያሸነፉት፤ ሕዝቡ ከወታደራዊው መንግስት ጎን ባለመቆሙ፤ በውጭ እና በውስጥም፤ በተለያዩ መንገዶች፤ በነበረው መንግስት ላይ አመጽ እና ጥቃት ይፈጸም ስለነበር ነው። ከዚህም በተጨማሪ፤ በወታደራዊው መንግስት ከፍተኛ ጥላቻን ያነገበው ሕዝብ፤ ስንቅ እየሰጠ፤ ቦታ እየመራ እና መረጃ እያቀበለ፤ ለአማጽያኑ ክፍተኛ ድጋፍ በመስጠቱ ነበር፤ ድል የተጎናጸፉት። ከዚህም አልፎ፤ ጦርነቱ አለም አቀፋዊ ይዘት ስለነበረው እና፤ አማጽያኑ በአሜሪካን የስለላ ድርጅት እና፤ በኢትዮጵያ ታሪካዊ ጠላቶች እየታገዙ፤ ወደ 4 ኪሎ ቤተ መንግስት መግባታቸውን ዘነጉ። ከወታደራዊው መንግስት ጋርም የተደረግው ውጊያ 17 ዓመታትን የፈጀ፤ የብዙ ወጣቶችን ሕይወት የቀጠፈ እና በሚሊዮኖች ብር የሚገመት ንብረት ወድሞ መሆኑንም እረሱት። ጦርነቱን “የኬክ ጉዞ” የሚያስመስል ስዕል በመሳል፤ “ከእኛ በላይ ጀግና የለም” “250 ሺህ ጦር ያለውን እና በዘመናዊ ትጥቅ የታጀበን ሰራዊት አሸንፈናል”፤ ወዘተ በሚል ዲስኩር፤ “ጦርነትን መዋጋት ብቻ ሳይሆን፤ ጦርነትን መስራት እንችላለን” በሚል፤ ግብዝነት እና ትእቢት በመወጠራቸው፤ ውጊያውን እንጂ ጦርነቱን እንዳላሸነፉ በቅጡ ሳይረዱት ቀሩ።
ወያኔ እና ሻዕብያ፤ የኢትዮጵያን መንግስት እና ሃገር፤ ለሁለት ከፍለው፤ ሕዝቡን መግዛት ከጀመሩባት ሰከንድ ጀምረው ጦርነት ላይ ነበሩ፤ ይህንን ግን በቅጡ አልተረዱትም። ያሸነፉትን ውጊያ፤ የሕዝብ ውጊያ መሆኑን እና፤ በተለያየ ቡድን ተሰልፎም ይሁን በተናጠል በሚችለው አቅም ሁሉ የታገለው እና የተዋደቀው ሁሉ የዚህ ድል ባለቤት መሆኑን ዘንግተው፤ ትግሉ ከአስከፊው ሥርዓት ጋር እንጂ ከሕዝቡ ጋር አለመሆኑን የተሸበቡበት የትዕቢት ሰንሰለት አላሳይ ብሏቸው፤ ሕዝቡን እንደማስተባበር፤ ለአንድ ሃገር ሏአላዊነት እንዲቆም ከማድረግ ይልቅ፤ “በከፋፍለህ ግዛ መርህ” የራሳቸውን ሥልጣን ለማራዘም እና የጥቂት አመራሮችን ዘመድ አዝማዶች በሃብት ለማደለብ፤ ወርቃማውን አጋጣሚ፤ ሳይጠቀሙበት ቀሩ። ሻዕቢያም፤ የኤርትራን ሕዝብ እረግጦ በመግዛት፤ “ጦርነቱን ያሸነፍነው እኛ ነን፤ ከእኛ በላይ ጀግና ለአሳር ነው” በሚል የወጠጤ ስሜት፤ እንደ አበደ የሰፈር ጎረምሳ፤ የአካባቢውን ሃገራት ሁሉ ይተናኮል ጀመር።
አወቅነውም፤ አላወቅነውም፤ ሕወሃት ሥልጣን ከያዘበት ጊዜ ጀምሮ፤ ከኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር ጦርነት ላይ ነበር። እኔ እንደሚገባኝ፤ ጦርነትን ሙሉ ለሙሉ አሸነፍን ልንል የምንችለው፤ የሕዝቡን ልብ ስናሸንፍ ብቻ ነው። የሕዝቡን ልብ ማሸነፍ የማይችል ማንኛውም ሃይል፤ በትንሹም ይሁን በትልቁ ሁሌም ከሕዝቡ ጋር በጦርነት ውስጥ ነው የሚቆየው። ሕወሃት በሥልጣን በቆየባቸው 27 ዓመታት፤ ሃገራችን፤ በተረጋጋ ሁኔታ የቆየችበት አንድም ወቅት አልነበረም። ተረጋግቷል ተብሎ በታሰበበት ወቅት ሁሉ እንኳን፤ የማይሰሙ፤ የማይታዩ “የዝምታ ጦርነቶች” ነበሩ። ሕወሃት ሃገሪቱን በዘር ከፋፍሎ ሁሉንም ነገር እኔ በጉልበት አደርጋለሁ ካለባት ሰከንድ ጀምሮ፤ የመላው ሕዝብ ልብ ሸፍቶ፤ ከሕወሃት ጋር ጦርነት ገጥሟል። ይህ ያላባራ ጦርነትም ነው ዛሬ ሕወሃትን ከመንግስትነት ተሸቀንጥሮ ወድቆ’ ወደ አማጺነት ጉድጓዱ እንዲመለስ ያደረገው እና በውጊያው የተሸነፈው። የኢትዮጵያ ሕዝብ፤ ይህንን ውጊያ በድል አጠናቋል። መሰረታዊ ጥያቄው ግን፤ ጦርነቱን አሸንፈናል ወይ ነው። የትግራይን ሕዝብ ልብ’ስ ሳናሸንፍ፤ ጦርነቱን ማሸነፍ እንችላለን ወይ? ለዚህስ የእያንዳንዳችን አስተዋጽኦ ምን መሆን አለበት? በውጊያው ድል ተኩራርተን፤ በአግላይነት ስሜት፤ እንዲሁም እኛና-እነሱ በሚል ብሽሽቅ እና ንትርክ፤ ሃገራችንን፤ ወደ የምንፈልገው ዘላቂ ሰላም ማስጓዝ እንችላለን ወይ? የአንዱን ዘር በማጀገን፤ የሌላውን ዘር በማንኳሰስ፤ “የድሉ አባት እኔ ነኝ” በሚል የግብዝነት አባዜስ፤ የግጭት አዙሪትን መስበር እንችላለን ወይ?
እነዚህ እና መሰል ጥያቄዎች መመርመር እና መመልሰም ይኖርባቸዋል። ዛሬ የምናያቸው ነገሮች የሚጠቁሙን ከሕወሃት አወዳደቅ ተምረን፤ የአስተሳሰብ አቅጣጫችንን አለመለወጣችንን ነው። ትላንት፤ አማራውን ወጣት፤ የግንቦት 7 ወይም የቅንጅት አባል እያለ ሲያሳድድ ከነበረው ጽንፈኛው የወያኔ ሃይል ከመማር እና፤ በማንነት ላይ የሚደረግን ጥቃት በጽኑ ከመታገል ይልቅ፤ ትግሬ ሁሉ ወያኔ ነው ወደ የሚል የጽንፈኛ ሃይሎች ትርከት እየተሸጋገርን መሆናችን ሁላችንንም ሊያሳስበን ይገባል። በዚህ አካሄድ ከቀጠልን፤ ጦርነቱ ማብቅያ አይኖረውም። በወያኔ ስርዓት፤ “በየጥንቸል ጉድጓዳቸው ተደብቀው” የነበሩ፤ ዛሬ ግን ለውጡ በፈጠረው አጋጣሚ፤ ቀና ብለው በጫሩት ጽሁፍ፤ በተቸራቸው ጭብጨባ ሰክረው፤ “ከእኛ በላይ ኢትዮጵያዊ ለአሳር ነው” የሚሉን “አዲሶቹ ጋዜጠኛ አክቲቪስቶች” እንዲሁም እራሳቸውን ጉምቱ ፖለቲከኛ አድርገው የሚገምቱ ጽንፈኞች፤ ጦርነቱ ሲጀመርና የአማራ ልዩ ኃይልና ሚሊሽያ፤ በሕወሃት ጦርነት ጥቃት ተፈጽሞበት ወደ ጦርነቱ ሲገባ፤ “ዐብይ አሕመድ አማራውን ከፊት አሰልፎ ሊያስጨፈጭፈው ነው፤ የአማራው ልዩ ሃይል ለማን ብሎ ነው ጦርነት ውስጥ የሚገባው” በሚል ትርከት፤ የአየር ሞገዱን፤ የማህበራዊ ሚድያውን እና የጋዜጣ አምዶችን አጣበው ነበር።
እነዚህ ሰዎች፤ ሕወሃት ለዓመታት በሸበባችው ፍርሃት ውስጥ፤ የራሳቸው የሕሊና እስረኞች ሆነው፤ በምናባቸው ይታያቸው የነበረው “የሕወሃት አሸናፊነት” ስለነበር፤ በአማራው ሕዝብ ላይ ለመነገድና የፖለቲካ ትርፍ ለማጋበስ፤ ብዕራቸውን አሹለው የሚጠብቁት፤ እነሱ “የዐብይ አሕመድ ሽንፈት የሚሉትን” የሃገር ሽንፈትን ለመዘገብ ቋምጠው ነበር። የአማራው ተቆርቋሪ በመምስል፤ መሰረተ ቢስ ዕይታቸውንም፤ የፍርሃታቸው መሸሸጊያ አድርገውት ቆይተዋል። ሆኖም፤ ሕወሃት አይቀጡ ቅጣት ሲቀጣ፤ የመጀመሪያዎቹ “የድሉ ፊታውራሪ በመሆን”፤ “ድል አድራጊው የአማራ ኃይል ከድል ሲመለስ አፈ ሙዙን በብአዴን ላይ ያዙር” ሲሉ የመርዝ ኪኒናቸውን ሲነሰንሱ ለማየት በቅተናል።
ይኽው ጽንፈኛ ሃይል ነው፤ “የሃገር ልጅ፤ የማር እጅ” በሚል መሪ ቃል፤ ሕዝቡን አስተባብሮ፤ ለትግራይ ክልል እርዳታ ለማሰባሰብ የተነሳውን የኪነ ጥበብ ባለሙያዎቻችንን ጥሪ፤ ለማደናቀፍ ተግቶ የሰራው። ኦሮምያ ክልል፤ ቤኒሻንጉል እና ሶማልያ ክልል አማራው ሲፈናቀል እና ሲገደል፤ “የኪነ ጥበብ ባለሙያዎቹ የት ነበሩና ነው፤ ዛሬ ማይካድራ ላይ አማራን ጨፍጭፈው ወደ ሱዳን ለተሰደዱ ሰዎች እርዳታ የሚያሰባስበው” በሚል የፈጠራ ትርከት፤ የኪነ ጥበብ ባለሙያዎችን ስልክ ደውሎ እና በማህበራዊ ሚድያ ዘመቻ በማሸማቀቅ፤ የእርዳታ ማሰባሰቡ በጎ ተግባር ላይ፤ አሳዛኝ ተጽእኖ ፈጥረዋል። ጽንፈኛው ሃይል በሕዝብ ስም ለመነገድ፤ በሕዝብ ስቃይ ለማትረፍ ሲከጅል ይህ አዲስ አይደለም። በ1990ዎቹ (እንደ አውሮፓ አቆጣጠር)፤ ይህንን ክሰተት አይተነው ነበር። ጽንፈኛው ሃይል፤ አቧራውን አራግፎ፤ ከተደበቀበት ሥርቻ ማንነቱ ላይ ጭምብል ለጥፎ “ከኔ በላይ ተቆርቋሪ ለእሳር” በሚል ግብዝነት ብቅ ቢልም፤ ሥራው ማንነቱን ፍንትው አድርጎ ያሳይበታል። ይህ “ትግሬ ጠል” ሃይል፤ ሌላው ቀርቶ በሰሜን አሜሪካ እንኳ ኢትዮጵያውያንን በማሸማቀቅ፤ ሬስቶራንት ውስጥ ትግርኛ እንዳይዘፈን፤ “ሌላው ኢትዮጵያዊ” ከትግርኛ ተናጋሪው ጋር እንዳይገበያይ፤ እንዲሁም ትግሬ እና ሕወሃት/ሻዕብያ አንድ ናቸው በሚል ትርከት፤ በአንድነት ሥም እየነገደ ሕዝባችንን የከፋፈለ ሃይል ነበር። ይህን ሃይል አደብ ግዛ የሚለው በመጥፋቱ፤ “እራሱን በኢትዮያዊ ማንነት ማማ ላይ ሰቅያለሁ” ብሎ፤ ለሌላው ዜግነትን በመስፈር፤ ለዓመታት “የሚፈራ ሃይልም” ሆኖ ቆይቶ ነበር። በወቅቱ በደቡብ ኢትዮጵያ በተከሰተው ርሃብ፤ የኪነ ጥበበ ጠበብቶቹ፤ ጋሽ ደበበ እሸቱ እና ጥላሁን ገሰሰ ወደ ዋሽንግተን ዲሲ መጥተው፤ በወቅቱ ከነበረው የኢትዮጵያውያን የሰሜን አሜሪካ የሙዚቀኞች ማህበር ጋር በመተባበር፤ በጠኔ ለተጎዳው ሕዝባችን እርዳታ ለማሰባሰብ ሲሞክር፤ “እርዳታውን ማሰባሰብ ወያኔን መርዳት ነው” በሚል በያዘው ጽንፈኛ እና አደገኛ አቋምም፤ እንቅፋት ሆኖ ነበር። ሆኖም፤ ይህንን ጽንፈኛ ሃይል ለመሞገት ተቁቁም የነበረው የሕብረት ሬድዮ፤ በግንባር ቀደምትነት በመሰለፍ፤ ጽንፈኛውን ሃይል በመምገት እና፤ በኢትዮያ አንድነት ሰም የለበሰውን መርዛም ጭምብል በአደባባይ አስውልቆ፤ ከነበረብት ማማ ላይ ስለጣለው፤ የኪነት ባለሙያዎቹ፤ የእርዳታ ማሰባሰብ ግብራቸውን ማከናወን ችለዋል። በትግርኛ ተናጋሪው ላይ የነበረው አደገኛ ከፋፋይ ዘመቻም አከርካሪውን ሊመታ ችሏል።
የዋሽንግተኑ ጽንፈኛ ሃይል፤ እኩይ ገቢሩ ለዓመታት የቆየው፤ በሃሳቡ የማይሰማሙ ሰዎች ዝም በማለታቸው እንጂ፤ በጽንፈኛው ሃይል አቅም እና ጉልበት አልነበረም። ዛሬም፤ “የሃገር ልጅ የማር እጅ” በሚለው እቅድ ላይ የተጀመረው የጽንፈኞች ዘመቻ ዓላማው የከፋፋይነት እና፤ እነሱን የሚመስሉ ሰዎች ሃገርን ካልተቆጣጠሩ፤ ሃገራችንን ለማዳከም የያዙት ውጥን መሆኑ፤ ለሁሉም ግልጽ ሊሆን ይገባል። የኪነ ጥበብ ባለሙያዎቹን፤ በአማራው ላይ መፈናቀል እና ግድያ ሲፈፀም ለምን እርዳታ አልለገሳችሁም ብሎ መጠየቅ ተገቢ ነው። ይህን የሚጠይቁ ሰዎች ደግሞ እራሳቸውንም የት ነበርን፤ አሁንስ የት አለን ብለው ሊጠይቁ ይገባል። ትላንት አልተደረገም እና ዛሬ ለምን ይደረጋል የሚል አስተሳሰብ ግን ከቀጨጨ አእምሮ የመነጨ፤ እኩይ አላማ ያነገበ ለመሆኑ፤ አጠያያቂ አይደለም። እነዚህ እኩይ ሃይሎች፤ ትግራይን መልሶ መገንባት እና የትግራይን ሕዝብ መልሶ ማቋቋም፤ የጦርነቱ አካል መሆኑን ነው። እነዚህ ሃይሎች በሚደሰኩሯቸው ዲስኩሮች እና በሚለጥፏቸው ጽሁፎች መረዳት እንደሚቻለው፤ ዛሬ ከሌላው የተለየ አድርገው “የሚያጀግኑትን የአማራ ልዩ ሃይልና ሚሊሽያ” ለራሳቸው እኩይ አላማ ሊጋልቡት እያዘጋጁት እንደሂነ ነው። ትላንት ሕወሃት፤ በአጃቢዎቹ እና በአጫፋሪዎቹ አጨብጫቢነት እና ድጋፍ፤ የፌደራል መንግሥቱን፤ እንደ-አቅመ ቢስነት በመሳል፤ “ከእኔ በላይ ጀግና ለአሳር ነው ሲለን የነበረው። ይህን በሚሳኤል እና በሮኬት፤ እንዲሁም በተለያዩ ዘመናዊ መሳርያ የታጠቀን፤ በርካታ የሰው ሃይል ያሰለፍን ሃይል፤ ማንም ባልጠበቀው ፍጥነት፤ የፌደራል መንግሥቱ በሰጠው አመራር፤ በውጊያ አሸንፎታል።
የአማራ ክልልን ልዩ ሃይልና ሚሊሽያ፤ ከሌላው የተለየ ጀግና አድርገው የሚስሉልን ሃይሎች፤ “የፌደራል መንግስቱ ቤኒሻንጉል ክልል ሕግ ማስከበር ካልቻለ፤ የአማራ ክልል ልዩ ኃይል ሕግ ማስከበር ይችላል” በሚል የከበሮ ድለቃ፤በአማራ ክልል መንግስት ላይ በሚፈጥሩት ተጽዕኖ፤ እነሆ የአማራ ክልል የፖሊስ ኮሚሽነሩ ምንም ሕጋዊ መሰረት የሌለው፤ አደገኛ የሆነ ጥያቄ ለፌደራል መንግስት ማቅረባቸውን ሪፖርተር የተሰኘው ጋዜጣ ዘግቦት አይተን ለመገረም በቅተናል። ትላንት ጄነራል አሳምነው ጽጌን የፈጠራ ጽንፈኛ ሃይል፤ ዛሬም ሌላ አሳምነው ጽጌ ለመፍጠር እንዳልተዘጋጀ እርግጠኞች መሆን አንችልም። ለፌደራል መንግስቱ፤ እና ለኢትዮጵያ መከላከያ ኃይል አስቸጋሪ የሆነ ክስተት፤ እንዴት ነው፤ ለአማራ ክልል ልዩ ኃይል ሊቀልለት የሚችለው? ገራሚው ነገር፤ ትላንት፤ የአማራው ልዩ ሃይል እና ሚሊሻው ከሕወሃት ጋር መዋጋት የለበትም ያሉን ሰዎች ናቸው፤ ዛሬ፤ ይህ ሃይል ቤኒሻንጉል ገብቶ ይዋጋ የሚሉን።
በየትም ሃገር ሕግን የማስከበር ሃላፊነት የሚወድቀው በመንግስት ላይ ቢሆንም፤ መንግሥት ወንጀልን ሙሉ ለሙሉ ያስቆመበት ሃገር የለም። በተለይ በመንግስት የሽግግር ወቅት፤ ብዙ ዓማጽያን፤ በንጹሃን ዜጎች ላይ ጥቃት እንደሚፈጽሙ ከታሪክ እንማራለን። ሃያሏ አሜሪካ፤ ኢራቅ ውስጥ መንግስት ከመሰረተች እና በሺህ የሚቆጠሩ ወታደሮችዋን፤ በኢራቅ ቋሚ ካደረገች በኋላ እንኳን ይኸው እሰከዛሬ ድረስ በሱኒ ሙስሊሞች ላይ የሚደረግው የጅምላ ግድያ እንደቀጠለ ነው። ይህ አሜሪካና 49 አጋዥ ሃገራቱ፤ ከ10 ዓመታት በላይ ሊቆጣጠሩት ያልቻሉት ክስተት ነው። መገንዘብ የሚገባን፤ ኢትዮጵያን ለማፍረስ ተግቶ የሚሰራ ሃይል አለ። ይህ ሃይል በሚችለው አጋጣሚ ሁል ንጹሃን ዜጎቻችንን በመግደል፤ መንግሥት ሕግ ለማስከበር እንደማይችል ሊያረጋግጥ የሚፈልግ ሃይል ነው። ከዚህም አልፎ፤ እርስ በእርስ እንድንገዳደል የሞት ድግስ ደግሶልናል። ማንነት ላይ ያነጣጠረ የጅምላ ግድያዎችን ለማስቆም የምንችለው፤ መንግስት ከሚወስደው ሕግን ይማስከበር እርምጃ በተጨማሪ፤ በአንድ ላይ ቆመን፤ የሕዝቡን ልብም ማሸነፍ ስንችል ብቻ ነው። የሃገሬ አቅጣጫ “እኔ በምፈልገው መንገድ” ብቻ ካልሄደ በሚል ድንክዬ አስተሳሰብ እና እኔን የሚመስል ሰው ብቻ ሃገሪቱን ካልተቆጣጠረ በሚል ስሜት እንቅፋት ለመፍጠር ከሚተጋ ሃይል ጋር ከተባበርን፤ “ከፌደራል መንግስቱ የበለጠ ጉልበት ያለኝ እኔ ነኝ” የሚል ክልል ከፈጠርን መቼም ቢሆን ጦርነቱን አናሸንፍም።
“ንፁሕ ኢትዮጵያዊ”፤ “ቆሻሻ ኢትዮጵያዊ” በሚል እሳቤ እንኳን ከድህነት አረንቋ ልንወጣ ቀርቶ፤ አንድ እርምጃ እንኳን መራመድ አንችልም። ለሃገር ተግቶ የሚሰራ ኢትዮጵያዊ እንዳለ ሁሉ፤ ሃገር ለማጥፋት ተግቶ የሚሰራ ኢትዮጵያዊም አለ። ይህ ደግሞ በዘር እና በሃይማኖት የተወሰነ አይደለም። አማራ ስለሆንክ ሃገር አፍቃሪ፤ ትግሬ ስለሆንክ “ባንዳ” የሚለው ጽንፈኛ አመለካከት አብሮ አያኖርንም። ሰው ማንነቱን መርጦ አይወለድም። ከኢትዮጵያዊነትም በላይ፤ ሁላችንም የሰው ልጆች ነን፤ እንደ ግለሰብ እንጂ፤ እንደ ብሔር አናስብም። ትላንት ጦርነቱን የተቃወሙ ሰዎች፤ ዛሬ የድሉ ባቡር ላይ ቀድመው ተሳፍረዋል፤ እነሱን እሰየው ልንል ይገባል። ነገር ግን፤ ውግያውን ያሸነፍነው፤ በመላው ኢትዮጵያዊ ተሳትፎ እንጂ በአንድ ብሔር እንዳልሆነም ደግመን ልናስታውሳቸው ግድ ይላል። ይህ ውጊያ የወንድማማች ብቻ ሳይሆን፤ የአባት እና የልጅ ውጊያም ነበር። የ42 ዓመቱ የአማራ አባት፤ ከ21 ዓመቱ የትግራይ ልዩ ሃይል ልጃቸው ጋር የተዋጉበት አሳዛኝ ጦርነት ነው።
ውጊያውን አሸንፈናል፤ ጦርነቱ ግን አላበቃም። ጦርነቱን ለማሸነፍ፤ የትግራይን ሕዝብ ልብ ማሸነፍ ወሳኝ ነው። የትግራይ ሕዝብ፤ ሕዝባችን ነው ስንል ወሬ ብቻ መሆን የለበትም፤ በተግባርም ማሳየት አለብን። በትግራይ ክልልም ሆነ በተለያየ የሃገራችን ክፍል ለተፈናቀለው ሕዝብ እርዳታ ያሰፈልጋል፤ ይህ በመንግስት ብቻ የሚቻል አይደለም። ሕዝባችን ከጥግ እስከ ጥግ መንቀሳቀስ አለበት። በራስ አነሳሽነት ማድረግ የምንችላቸው ብዙ ነገሮች አሉ። ካቴድራል የ8ኛ ክፍል ተማሪ በነበርኩበት ጊዜ፤ በራስ አነሳሽነት በየትምህርት ቤቱ እየሄድን ልብስና ጫማ ሰብስበናል። ከሶማልያ ጦርነት በኋላ፤ በጦርነቱ የተፈናቀለን ሕዝባችንን ለማገዝ በተደረገው ዘመቻ፤ በራስ አነሳሽነት፤ እርዳታዎችን ለማሰባስብ ከአዲስ አበባ እስከ ካራማራ በመኪና ተጉዘን እርዳታ አሰባስበናል። ይህ ሕዝባችን ከጥግ እስከጥግ የተንቀሳቀሰበት ዘመቻ እጅግ ስኬታማ ነበር። በወሎ ረሃብ ወቅት፤ ጳውሎስ ኞኞ ባቁቋሙት የጋዜጠኞች የሙዚቃ ቡድን፤ ወደ 159ሺህ ብር ለተረጂዎች ተሰብስቧል። ይህ ጋዜጠኞች በግል ተነሳሽነት ያደረጉት ነበር። ዛሬ እንደ አሸን የፈሉ “ጋዜጠኞቻችን” እንኳን በራሳቸው አነሳሽነት እርዳታ ሊያሰባስቡ ይቅርና፤ እርዳታ ለማሰባሰብ በበጎ እሳቤ ተነሳስተው የተጠራሩ የኪነት ባለሙያዎቻችንን ለማሸማቀቅ የሄዱበት መንገድ አሳፋሪ እና በሁላችንም ሊወገዝ የሚገባው ነው። ውጊያውን ስላሸነፍን፤ ሁላችንም “የድል አባቶች” በመሆን፤ “ለድሉ አንሻማ” በድሉም አንኩራራ፤ ጦርነቱ ገና አላበቃም። ጦርነቱን ለማሸነፍ ተግተን እንስራ። ከታሪካችን እንማር፤ በማንነት ላይ የሚያነጣጥር ማንኛውም ጥቃት ይቁም።
ቅቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ብለህ ብለህ የኢትዮጵያና የኢትዮጵያን ሕዝብ ጠላት እርዳታ ልመና ጀመርክ...የኢትዮጵያን ብሄሮችና ሓዝቦች እንዲሁም ኢትዮጵያን ያላከበርክ ማን የሚያከብርህ መሰሎህ ነው የቀጣሪህ ጉያ ስር መጥተህ የተወተፍከው...ኢትዮጵያን እምቢ ብሎ አሁን ፍዳውን የሚያየውን መለማመጥ ባንዳነትህን አጉልቶ ያሳያል አንት ሃገር ከሃዲና ሃገር ሻጭ....ጭንቅላት ቢኖርህ ኖር ይህ የምትማጸነው ግለ ሰብ ባህርን አቋርጦ ሳይሆን ድንበርን ተጉዞ እጁን ለኢትዮጵያ አለመሰጠቱን ምን አሳወቀህ...በጅግናው ወያኔ አማካኝነት ኢትዮጵያ ጥገኝነት እንደፋቀድችለት መረዳት የተሳነህ ያው ከዶንኪው ጋር ውሎህ ሰለሆነ ብቻ ነው !!!!
ስፖርቱን ፍቅሩን ባህሉንም ወያኔያዊ ጎጠኛ ያደረጉትን የሰሞኑን የወያኔ ፍልፈሎች ብታይ ምንኛ ባዘንክ ነበር? አይዞን/አጆሃ ምኒሊክ ግቢ ያስገባችሁትን መጅገር ወያኔ ህዝባችን የሚያስወግድበት ቀን እየመጣ ነው፡፡ያኔ ከእናንተ ጋር ፕሮፌሰር አስራት ከይሲው ወያኔው አስሮ የገደላቸው እንዳሳሰቡት እነደአንድ ሃገር ልጅ በፍቅር እምቢ ካላችሁ በመከባበር በጉርብትና በሰላም ባህር የሚበላቸው ወገኖቻችንን በተገቢ ስልጠናና ስራ ከሞት በማትረፍ በአለም አቀፍ መድረክ በስፖርት ድሎችን ጀግኖቻችን እየኮራን ቀና ብለን የምንነሳበት ዘመን ይመጣል!
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፣ ካብ 28 ክሳብ 30 ሚያዝያ ኣብ ሩዋንዳ ኣብ ዘካየዶ ዑደት፣ ምስ ፕረዚደንት ፓል ካጋመ ብምርኻብ፣ ኣብ ምልውዋጥ ሓበሬታ፣ ምርኽኻብ ገበነኛታት፣ ሕጋዊ ምትሕግጋዝ፣ ኣመሓድራ ኣብያተ ማእሰርትን ካልእ ክልቲኤን ሃገራት ተሞክሮ ክልዋወጣሉ ኣብ ዘኽእልን ሓያሎ ስምምዓትን ከምዝኸተመ ማዕከናት ዜና ካብ ኪጋለ ሓቢረን።
እንተኾነ ዑደት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ናብ ሩዋንዳ፣ ነቲ ግብጺ ምስ ወሓዚ ናይል ምትእስሳር ዘለወን ሃገራት ክትምስርቶ እትደሊ ኪዳን ንምፍራስን፣ ኣብ ጉዳይ ኣጠቓቕማ ናይል ብዝምልክት ድማ ሓበራዊ መርገጺ ንኽሕዙን ዝዓለመ ምዃኑ ተንተንቲ ፖለቲካ የረድኡ።
ልክ የዛሬ ሰላሣ ስድስት ዓመት ነው!! በዚያች ዕለት (መስከረም 2/1977) ደርግ ከአጼ ኃይለሥላሤ መንግሥት ስልጣን የተረከበበት 10ኛው የአብዮት በዓል ይከበር ነበር፡፡ ያ በዓል ከቀደሙት በዓላት ለየት የሚልበት አንድ ነገር ታይቶበታል፡፡ ይህም የስመ ገናናው የኢትዮጵያ ሠራተኞች ፓርቲ (ኢሠፓ) ምስረታ በይፋ መታወጅ ነው፡፡ ይህንን ድርብ ደስታ ለማድመቅ ተብሎ የተዘጋጀው ክብረ በዓል በሀገራችን ታሪክ በድጋሚ አልታየም፡፡ ለዚህ በዓል ማክበሪያ በትንሹ አንድ መቶ ሚሊዮን ብር ወጪ ሆኗል (ያ ገንዘብ በአሁኑ ስሌት ሁለት ቢሊዮን ብር ሊሆን ይችላል)፡፡
በዚያን ጊዜ ነው በአስራ ዘጠኝ ሚሊዮን ብር የተሰራው ታላቁ የኢሠፓ የጉባኤ አዳራሽ ተመርቆ የተከፈተው፡፡ ከጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ፊት ለፊት ያለው የ“ትግላችን” ሀውልትም በዚህ በዓል ወቅት ነው የተመረቀው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ለበዓሉ የታጨችው አዲስ አበባ በደማቅ መብራቶችና በልዩ ልዩ መፈክሮች ተጥለቅልቃ ነበር፡፡ እንግዶች በሚንቀሳቀሱባቸው ዋና ዋና ጎዳናዎች ላይ ያሉ አሮጌ ቤቶች በግንብ አጥርና በትላልቅ የጨርቅ ሽፋኖች እንዲከለሉ ተደርገዋል፡፡ የክፍለ ሀገር ዋና ከተሞችና የአውራጃ ከተሞችም በመፈክሮችና በማጭድና መዶሻ ምስሎች አሸብርቀዋል፡፡ በዋና ዋና መንገዶች ላይ ያሉ የንግድ ድርጅቶችና የመንግሥት መስሪያ ቤቶች በሶስት ቀለማት (አረንጓዴ፤ ቢጫ፤ ቀይ) የተዘጋጁ አምፖሎችን እንዲያበሩ ታዘዋል፡፡ በየቀበሌው የተቋቋሙ የኪነት ቡድኖችም ኢሠፓን የሚያወድሱ መዝሙሮችን አፍልቀዋል፡፡ የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን የነጭና ጥቁር ስርጭቱን ትቶ ወደ ሙሉ ቀለም ስርጭት የተሸጋገረው በዚያች ታሪካዊ ዕለት ነው፡፡
በዚያ ታላቅ ክብረ በዓል ላይ የምስራቅ ጀርመን ኮሚኒስት ፓርቲ ዋና ፀሐፊና የሀገሪቱ መሪ የነበሩትን ጓድ ኤሪኽ ሆኔከርንና የየመን ዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ (ደቡብ የመን) መሪ ጓድ ዓሊ ናስር አል-ሐሰንን ጨምሮ በርካታ የሶሻሊስት ሀገራት ልዑካን ተገኝተዋል፡፡ ከአፍሪቃም የዛምቢያው ኬኔት ካውንዳ፤ የዚምባብዌው ሮበርት ሙጋቤና የሞዛምቢኩ ጓድ ሳሞራ ማሼል የበዓሉ ታዳሚ ነበሩ፡፡ ዋናው የበዓሉ አከባበር ስነ-ስርዓት በኢሠፓ ጉባኤ አዳራሽና በአብዮት አደባባይ የተካሄደ ሲሆን በተለይም በአብዮት አደባባይ የተካሄደው ልዩ ትርዒትና ወታደራዊ ሰልፍ በሀገሪቱ ታሪክ ተወዳዳሪ አልተገኘለትም፡፡
“ኢሠፓ” የሚባለው ዝነኛ ፓርቲ የተመሰረተው ለአምስት ዓመታት የዘለቀ መጠነ ሰፊ ዝግጅት ከተደረገ በኋላ ነው፡፡ ለፓርቲው ምስረታ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎችን እንዲያቀላጥፍና ህዝቡን በሶሻሊስታዊ ስርዓት እንዲያደራጅ በሚል “የኢትዮጵያ ሰርቶ አደሮች ፓርቲ አደራጅ ኮሚሽን” (ኢሠፓአኮ) የተባለ ከፍተኛ የአስፈጻሚ አካል በመስከረም 1972 ተመስርቶ ነበር፡፡ ይህንን ኮሚሽን ማቋቋሙ ያስፈለገው “የሰርቶ አደሩን ፓርቲ ለመመስረት የሚቻለው ህዝቡን በማንቃትና በማደራጀት በአንድ ማዕከል ዙሪያ ካሰባሰቡ በኋላ ነው ” በሚለው የኮሚኒስቶች ርዕዮተ-ዓለማዊ መርህ መሰረት ነው፡፡ የዚህ ኮሚሽን ተጠሪ በመሆን በየክፍለ ሀገሩ የተመደቡ ወኪሎች የየአካባቢው የበላይ ውሳኔ ሰጪዎች ነበሩ፡፡ የኮሚሽኑን ዓላማ የሚገልጸው “የኢሠፓአኮ ተልዕኮ ይሳካል” የተሰኘ መፈክር በመላው ኢትዮጵያ ተደጋግሞ ይሰማ ነበር፡፡
ኢሠፓ የተመሰረተው ለአምስት ቀናት በተካሄደ መስራች ጉባዔ ነው፡፡ በጉባኤው ማጠቃለያ ላይ በድርጅታዊ አሰራር የተዘጋጀ ምርጫ ተደረገ፡፡ ጓድ መንግሥቱ ኃይለማሪያም የፓርቲው ዋና ጸሐፊ ሆነው መመረጣቸውም ተነገረ፡፡ ከርሳቸው ጋርም መቶ ሰማኒያ ሶስት የማዕከላዊ ኮሚቴ አባላት ተመረጡ፡፡
የኢሠፓ አወቃቀርና አሠራር በሌሎች የሶሻሊስት ሀገራት ከታዩት ኮሚኒስት ፓርቲዎች ጋር ተመሳሳይ ነው፡፡ ፓርቲው የመንግሥት አስፈጻሚ አካላት የበላይ ነው፡፡ የፓርቲውና የአስፈጻሚ አካላቱ ግንኙነት የጎንዮሽ ሳይሆን ከላይ ወደታች የተዘረጋ መዋቅራዊ መልክ ነበረው፡፡ በመሆኑም ኢሠፓ በየትኛውም እርከን ላይ ላሉት አስፈጻሚ አካላት የበላይና አመራር ሰጪ ነው፡፡ ይህ አወቃቀር በሀገር አቀፍ፣ በክፍለ ሀገርና በአውራጃ ደረጃ የተዘረጋ ነው፡፡ በሀገር አቀፍ ደረጃ የነበሩት የሚኒስቴር መስሪያ ቤቶች አመራር የሚቀበሉት ከኢሠፓ ማዕከላዊ ኮሚቴ ጽ/ቤት ነው፡፡ በክፍለ ሀገርና በአውራጃ ደረጃ ያሉ መስሪያ ቤቶችም ከኢሠፓ ጽ/ቤት ነው አመራር የሚሰጣቸው፡፡ በመሆኑም የአውራጃና የክፍለ ሀገር የኢሠፓ ኮሚቴ አንደኛ ፀሐፊ ሆኖ የተመደበ ሰው በፕሮቶኮልም ሆነ በስልጣኑ ከሌሎች ተሿሚዎች ሁሉ ይበልጣል፡፡
የኢሠፓ መዋቅር በኢ-መደበኛ ሁኔታ ሁሉንም የመንግሥት መስሪያ ቤቶች አዳርሷል፡፡ በያንዳንዱ የመንግሥት መስሪያ ቤት፣ በማምረቻና ማከፋፈያ ድርጅቶችና በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ውስጥ “የኢሠፓ መሰረታዊ ድርጅት ጽ/ቤት” የሚባል መምሪያ ነበረ፡፡ የዚህ መሰረታዊ ድርጅት ዓላማ የኢሠፓን ርዕዮተ ዓለም ማስተማርና ከበላይ አካል የመጡ መመሪያዎች ተፈጻሚ መሆናቸውን መቆጣጠር ነው፡፡ ለፓርቲ አባልነት ብቁ የሆኑ ጓዶችን መልምሎ የአባልነት መታወቂያ የሚሰጠውም እርሱ ነው፡፡
ኢሠፓ በፕሮፓጋንዳው ዘርፍ ከፍተኛ እንቅስቃሴ ያደርግ ነበር፡፡ የፓርቲው ልሳን “ሠርቶ አደር” የሚባለው ሳምንታዊ ጋዜጣ ነው፡፡ መስከረም ደግሞ የፓርቲው የርዕዮተ ዓለም መጽሔት ነው፡፡ የፓርቲው አባላት በሁለቱ ህትመቶች በወጡ ጽሑፎች ላይ የመወያየት ግዴታ አለባቸው፡፡
ኢሠፓ የደርግ መንግሥት ከስልጣን እስከተወገደበት ጊዜ ድረስ ቆይቷል፡፡ በስልጣን ላይ በነበረባቸው ሰባት ዓመታት በጠቅላላው ከ100, 000 ያላነሱ አባላትን አፍርቷል፡፡ አባላቱ ከሲቪልም ሆነ ከጦር ሀይሉ ክፍል የተመለመሉ ናቸው፡፡ እያንዳንዱ የፓርቲ አባል በስራ ቀናት ከካኪ የተሰፋ ሱሪና ኮት የመልበስ ግዴታ አለበት (ይህ መመሪያ የወጣው “የሀገር ውስጥ ምርቶችን ማበረታታት አለብን” በሚል መነሻ ነው፤ ካኪው በቃሊቲ ጨርቃጨርቅ ፋብሪካ ነው የሚመረተው)፡፡
ከላይ እንደገለጽኩት የኢሠፓ ዋና ፀሐፊ ጓድ መንግሥቱ ኃይለ ማሪያም ነበሩ፡፡ ፓርቲው ምክትል ዋና ፀሐፊ በይፋ ባይሰይምም የጓድ መንግሥቱ ተከታይ ሆነው ሲሰሩ የነበሩት ጓድ ፍቅረ ሥላሤ ወግደረስ ናቸው፡፡ የርዕዮተ-ዓለም መምሪያ ሃላፊው ጓድ ሽመልስ ማዘንጊያ ሲሆኑ ጓድ ብርሃኑ ባይህ የውጭ ግንኙነት መምሪያ ሃላፊ ነበሩ፡፡ ጓድ ሸዋንዳኝ በለጠ የኢኮኖሚ ልማት መምሪያ ሃላፊ፤ ጓድ ተካ ቱሉ የኦዲትና ቁጥጥር ኮሚሽን ሃላፊ፣ ጓድ ደበላ ዲንሳ የማህበራዊ ጉዳዮች መምሪያ ሃላፊ፣ ጓድ ሜጀር ጄኔራል ገብረየስ ወልደሃና የወታደራዊ ጉዳዮች መምሪያ ሃላፊ ነበሩ፡፡ ከሁሉም በላይ ስልጣናቸው ገንኖ የነበረው ግን የድርጅት መምሪያ ሃላፊው ጓድ ለገሠ አስፋው ናቸው፡፡
ኢሠፓ የምስረታ ጉባኤውን በሚያካሄድበት ወቅት (ጳጉሜ1-ጳጉሜ 5/1976) ሀገሪቱ በከፍተኛ ድርቅ ተጠቅታ ነበር፡፡ ከአምስት ሚሊዮን የማያንሱ ዜጎች በትግራይ፣ በወሎ፣ በጎንደር፣ በኤርትራ፣ በሀረርጌና በባሌ ክፍላተ ሀገር በቸነፈር ተጠብሰው በሞት አፋፍ ላይ ነበሩ፡፡ አንዳንድ የሀገር ተቆርቋሪዎች መንግሥት የፓርቲ ምስረታ ጉባኤውን ለሌላ ጊዜ እንዲያስተላልፍና የ10ኛ አብዮት በዓልን እንዲያስቀር ቢወተውቱም ሰሚ አላገኙም፡፡ የወቅቱ መንግሥት የድርቁ መኖር ከታወቀ በአብዮት በዓል አከባበሩ ላይ ጥላውን ያጠላል በማለት የምዕራብ ሀገራት የዜና አውታሮች ወደ ሀገር ውስጥ እንዳይገቡ ከልክሎአቸው ነበር፡፡ ይሁንና አንዳንድ ሚዲያዎች የዜና ዘጋቢዎቻቸውንና የቪዲዮ ሪፖርተሮቻቸውን በድብቅ ወደ ሀገር ውስጥ በማስረግ የዓለም ህዝብ አስከፊውን ድርቅ እንዲያየው አድርገዋል፡፡ በነዚያ ሪፖርተሮች የተቀረጹ ምስሎችን የተመለከቱ የዓለም ህዝቦች ለድርቅ የተጋለጠውን ኢትዮጵያዊ ረሀብተኛ ለመታደግ በተንቀሳቅሰዋል (በሰር ቦብ ጊልዶፍ አስተባባሪነት የተሰባሰቡ የዓለማችን እውቅ አርቲስቶች Live Aid የተባለውን የሙዚቃ ዝግጅት ያቀረቡት ያኔ ነው፡፡ አርቲስቶቹ በዝግጅቱ ላይ በጋራ ያዜሙት We are the world የተሰኘው ዜማ ከምንጊዜም ምርጥ ዜማዎች መካከል አንዱ ሆኖ ተመዝግቧል)፡፡
የደርግ መንግሥት በህጋዊ መንገድ ፈቅዶላቸው የመጡ ጥቂት የሶሻሊስት ሀገራት ዘጋቢዎች ደግሞ “ድርቅ በመቶ ሺህ የሚቆጠር ህዝብ እየቀጠፈ ለዚህ በዓል ከፍተኛ በጀት መመደብ አግባብ ነውን?” የሚል ጥያቄ በይፋ በማቅረብ የሀገሪቱን ከፍተኛ ባለስልጣናት አጨናንቀዋል፡፡ በመሆኑም የአብዮት በዓሉ ሲፈጸም መንግሥት በድርቅ የተጎዳውን ህዝብ ለመታደግ መንቀሳቀሱ ግድ ሆኖበታል፡፡ ሆኖም የመንግሥት እርምጃ በጣም የዘገየ በመሆኑ አምስት መቶ ሺህ የሚሆኑ ኢትዮጵያዊያን በዚያ አስከፊ ድርቅ አልቀዋል፡፡
ግጥሚታትካ ምስ ናይ ማዓል ባሻይን ኣማኔል ኢያሱን ከወዳድሮ ብቅዓት የብለይን ገጣማይ ስለ ዘይ ኮንኩ።ግጥሚ ግን ሓያል ኣንባብይ ኣንተ ረኺቡ ይበል የብል።ከም ዝዝከረኒ ፡ግጥምታትካ ከም ርእይቶ ስለ ዝነውሕ ኣሰና post ግበሮ ኢላትካ ነይራ።እሞ፡ ሕጂ’ድኣ ተረኽበ ? ብዝኾነ፡ንግጥሚታትካ ብስምዒት ስለ ትጽሕፎ ኣነ ውን ብቀሊሉ ዘንብቦን ዝዝይሞን ወሰደ ጂጂ ሓቂ-ጉዛይ!!!
ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ኣብ ካልኣይ ማዕልቲ ናይ በርማ ዑደቶም ምስ መራሕቲ መንግስትን ተቓዋምን ይዘራረቡ ኣለው።ፕሬዝዳንት ኦባማ ሜይንማር ተተኣናግዶ ኣብዘላ ጉባኤ ማሕበር ሃገራት ደቡብ ምብራቕ ኢሲያ ASEAN ንምስታፍ እዮም ተረኺቦም።
ኣብ ኣኼባ ዞባዊ ምትሕብባር ድሕሪ ምክፋሎም ፕሬዝዳንት ኦባማ ናብ ኣዚዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ኣጀንዳ ነይሮም ዝኣተው።እታ ሃገር ካብ ናይ ዓሰርተታት ዓመታት ወታደራዊ መግዛእቲ ምስ ወፀት ቅድሚ ኣርባዕተ ዓመት ፖለቲካዊ ለውጢ ወይ ምምሕያ ብቕልጡፍ ክመፅእ ብዙሓት ተስፋ ገይሮም ነይሮም።ፕሬዝዳንት ኦባማ ነዚ ክደፍእሉ እዮም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ምስ ናይታ ሃገር መፅሄት ኣብዘካየድዎ ቃለ ምልልስ ኣብ 2012 ኣ/ፈ ኣብታ ሃገር ዑደት ካብዘካይዱ ኣብ ቁጠባ፣ኣብ ምፍታሕ ፖለቲካዊ እሱራትን ምጅማር ምምሕያሽ ሕገ መንግስትን ለውጢ ከምዝርኣዩ ብምግላፅ ኣብ ገሊኦም ግን ንድሕሪት ምምላስ ተራኢዩ ኢሎም።ናይ ቀደም ፖለቲካዊ እሱራት ምንቅስቓሶም ውሱን እዩ።ጋዜጠኛታት ሎሚ እውን ይቕተሉ፣ይእሰሩን ይንከላበቱን፤ኣብ በርማ።
መራሒ ዩናይትድ ስቴትስ ሓደ ኣገዳሲ ጉዳይ ብፍሉይ ከልዕልዎ እዮም።ኩነታት ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ሙስሊም ዓሌት ሮህንጊያ /Rohingya/።እዞም ህዝቢ መብዛሕቲኦም ዜግነት ኣልቦ እዮም።
ሃሎዊን በዲሺም ፕሬስ መናፈሻዎች እና በመላው ዓለም የዱር የሽርሽ መርከቦች ዋና ዋና ክብረ በዓላት ያመጣል. አብዛኛዎቹ ሁነቶች በመስከረም እና ኦክቶበር ውስጥ ይከሰታሉ.
ስሙ እንደሚያመለክተው, የ Disney World-አስፈሪው የሃሎዊን በዓል በሁሉም የዕድሜ ክልል ውስጥ ያሉ ልጆች ላይ ያተኮረ እና በፍርሀት ላይ ሳይሆን በጨዋታ ላይ ያተኮረ ነው. በኦርላንዶ ፕሬዝዳንት መናፈሻ ላይ, የሜክይይ አይ-ሶሪ ሃሎማን ፓርቲ በ "Magic" ፓርክ ውስጥ ለየት ያለ ትኬት የሚያስፈልግ ልዩ ክስተት ነው. አዋቂዎችና ልጆች በዲፕሎይ ዎርልድ ውስጥ በጨው እና በጤናማ ምግቦች የተካኑ ጉዞዎች ላይ በጨዋታ ልብስ እና በአለባበስ እንዲለብጡ ይበረታታሉ. ሃሎዊን ሃርቦርስን ጨምሮ ልዩ የጎልማሳ ምግቦች እና ሸቀጣ ሸቀጦችን, አስፈሪው ወቅት ላይ ይገኛሉ.
በሰባቱ ሳምንታት የሃሎዊን አቆጣጠር በደቡብ ካሊፎርኒያ-ዲዝላንድ እና ዲክሳይኒስ ፌሽናል ሪቬልት የሚባሉ የዲስዴይላንድ ሬስቶራንቶች መናፈሻዎች ሁለቱ በሃሎዊ ክብረ በአል ልብ ለክላሊት እና ለህጻናት ተስማሚ የሆኑ የሃሎዊን ክብረ በዓላት ይሰጣሉ. ዋና ዋና ዜናዎች የሃኒንግ ሞኒየር ሆም ሆም እና የጠፈር ተራራ ጉልስ ጋላክሲ, ሚኬይ አይጥ እና ጓደኞቹ በሃሎዊን አለባበሶች እና በዲቪሽ ሻሚዎች ላይ ልዩ ትኩረትን ያካትታሉ. በተጨማሪም ለሃሎዊን ወቅቶች ልዩ ምግቦች እና ሸቀጣ ሸቀጦችን ለማስተዋወቅ ይነሳሳሉ.
ሃውኪንግ በሃይቆች ላይ ከመስከረም እስከ ጥቅምት ባለው ጥቅምት እስከ ኦክቶበር ድረስ እስከ ሁሇት የዱቲ ክረይዝ መርከቦች በሚመሇከቱ አብዚኛዎቹ ጉዞዎች ውስጥ ይካሄዲሌ. የዱቱ መርከቦች አስፈሪ አስደሳች ክስተቶች እና እንቅስቃሴዎችን, ልዩ ውበትዎችን, በምግብ ቤቶች ውስጥ ያሉ ልዩ ምናሌዎችን, በእንጥል ላይ ያሉ ፓርቲዎች እና እንዲያውም በመርከብ ውስጥ በሚያስገርም ሁኔታ በሚያስገርም መልኩ እንደ ተባይ ዱቄት የተስተካከሉ የዱብ ዛፍ ናቸው. አራቱ የዴኒስ መርከቦች በሪቻርድ ውስጥ በዳርዊስ ካይ በተባለችው በካስ ፓወር ካይ በተቆለሉበት ወቅት በክረምቱ ወቅት በሃሎዊን ላይ የተቀረፁ የካርቢያን ጉዞዎችን ያቀርባሉ. እነዚህ ልዩ ጉዞዎች በ Mickey's Mouse-querade Party ውስጥ በሃሎዊን አለባበስዎቻቸው ላይ የተወደዱ የዲ ቲ ሆኪዎችን ለመመልከት ጥሩ እድል ናቸው. ሌላው ማሳያ ደግሞ " ከገና በፊት - ዳንስ እና ጩኸት" የሚባለውን ተጓዳኝ ፊልም እንግዶች አንድ ላይ ተካፋይ ሲሆኑ የጋዜጣው አካል ናቸው, ከዚያም ከ "ከገና በፊት ከጨለማው ድራማ" ጋር በጃክ ስኩልንግተን እና በሳሊ ጋር ለመገናኘት ቀጠሮ ይይዛሉ.
በማርኔ-ላ-ቫሌሌ, ከፓሪስ ውጪ, ዲላንስ ፓርት ፓሪስ በጥቅምት ወር ውስጥ በየዓመቱ የዲሲን የኦሎምፒክ ፌስቲቫል ይጀምራል. ለሮያል እስልት ጎዳና ለረዥም ጊዜ አስፈሪ ትዕይንት እና ለካፒቴን ሃክ, ለጃፍፈ እና ማይክሲንገር ካሉ ገጸ-ባህሪያት ጋር አስደንጋጭ ደስታ ያሳዩ. ይህ በእንዲህ እንዳለ ዋናው ጎዳና ዩናይትድ ስቴትስ ከጃኬቶች ላይ ፈገግታ ለማሳየት ከጌል-ኦር-ባንዲንግ እስከ ቅዠት ሥዕሎች ድረስ በሃሎዊን ማጌጥ የተቀረጸ ነው. በተጨማሪም ለሃሎዊን ወቅት የተዘጋጁ ልዩ ምግቦች እና ሸቀጦች አሉ.
የዲሲ የጆን ሃንደቲዝ ሃሎዊን በሆንግ ኮንግ የዱስላንድ መሬት በጥቅምት ወር ውስጥ ዋነኛው ክስተት ነው. ሞኮይ እና ሌሎች የ Disney ጓደኞቻቸው በሃሎዊን አለባበስዎ ላይ የሚለብሱባቸው አጋጣሚዎች አሉ, እና "የሃሎዊን ሰዓት" ክብረ በዓላት ማወዳደሪያ ሥዕሎች, የልብስ ፓርቲዎች, እና ማታ ወይም ማከምን ያካትታሉ, ምሽት ላይ ሻርኮች ለቀጥታ ስርጭት ትርዒቶች እና ለመገናኘትና በመናፈሻው ውስጥ. በተጨማሪም በሃሎዊን ክረምት ወቅት ልዩ ምግቦች እና ሸቀጦች ይነሳሉ.
ቶኪዮ ዲኒስፓን ፓርክ የዲሲ የሃሎዊን ክብረ በዓላት ከመስከረም ወር አጋማሽ እስከ ጥቅምት ወር መጨረሻ ድረስ ያቀርባል. "ሃሎዊን ፖፕ አፕ" አከባበር ስርጭት ወደ ሙዚቃ ትርኢት ይቀርባል, እና ታዋቂ የዲሲን ቁምፊዎችን እና በርካታ የሙዚቃ ትርዒቶችን ያቀርባል. በወቅቱ ተወዳጅ ከሆኑት የዲቢሊቲ ትውፊቶች እንደ ሜልፊኪንት በመባል የሚታወቁት የ "ዲፕሎማት ቬጅ" የሜዲትራንያን ሃርቦር በቶኪዮ ዲሲ ባህረ ሰላጤው ውስጥ "ቫንሸርስ ዓለም" በመባል ለሚታወቀው ዘግናኝ የሙዚቃ ዘፈን. ምግቦች, እና ሸቀጦች ለበዓል ሰአት አስተዋውቀዋል. ለመጀመሪያ ጊዜ ሁለቱም ፓርኮች በሁሉም የዕድሜ ክልል ውስጥ ያሉ እንግዶች በልዩ ዝግጅቱ ወቅት በማንኛውም ቀን የዲኪም ቁምፊዎች እንዲለብሱ ይፈቅዳል.
የሃሎዊን ወቅት ትንሽ ውሸት በሻንሰን ዲኒስላንድ ሪዞርት ውስጥ ሲታይ, የዲስቴፖች መመገቢያ እና የገበያ ዲስትሪክት ብዙ የበዓል ዝግጅቶችን በማድረግ የበዓል መንፈስን የሚያመጡ የሃልኪል ካርኒቫል ይይዛሉ. ሚኪይ እና ሚኔ ኔፕ በየሳምንቱ መጨረሻ ከጥቅምት አጋማሽ እስከ ጥቅምት አጋማሽ ባለው የሃሎዊን አልባሳት ልብስ ይለብሳሉ. እንግዶች ጃክ-ኦ-ላንተርን የተቀረጸ ሠርቶ ማሳያዎችን ማየት ይችላሉ, ፊትን ቀለም መቀባትን ይደሰታሉ, እና በጥቅምት 31, እንግዶችም በተመረጡ የዱቲቶው ሱቆች ውስጥ ማታለልም ይችላሉ. በተጨማሪም ከድኒ እና ከሃሎዊን መብራት ጋር የሌሊት ጭፈራ ቡድን አለ.
በዚህ የ ‘TechTalk With Solomon’ አዲሱ ሲዝን ሁለትኛ ፕሮግራም ላይ የተለያዩ ወቅታዊ የሆኑ የቴክኖሎጂ ዜናዎችን የማቀርብ ሲሆን፣ በተጨማሪም ከብዙዎች በደረሰኝ ጥያቄ መሰረት የኮምፒውተር አገዛዝ መመርያ ዝግጅት ይዤ እቀርባለሁ። In this 2nd Episode... Read more »
ካብ መንጎ`ቶም ኣተሓባበርቲ`ቲ ዋዕላ ሳምሶን ያረድ፡ እቲ ካብ ከተማ ኦስሎ ውጽእ ኣብ ዝበለ ቦታ ጽባሕ ዓርቢ ዝጅመር ዋዕላ፡ 7ይ ዓመት መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ዝተፈለለየ ዙርያ ዓለም ክካየድ ዝጸንሐ ምዃኑ ይገልጽ።
ቀጻልነት ዘለዎ ሃገራዊ ዕብየት ከምኡ ድማ ምሕያል ውዳበ መንእሰያት ዝብሉ ኣርእስታት ቀንዲ ዛዕባ`ቲ ዋዕላ ከምዝኾኑ ዝገለጸ መንእሰይ ሳምሶን፡ እቲ ዋዕላ ካልኦት ማሕበራዊ ንጥፈታት`ውን ከምዘጠቓልል ሓቢሩ።
ስራሕ ከተናድዩ እንተዄንኩም፡ ኲሉ ግዜ ሃገር ክትመርጹ የድልየኩም፣ ቀጺልኩም ድማ ብዝኾነ ቃል ወይ ብሞያ ገይርኩም ንኸተናድዩ ክትመርጹ ትኽእሉ ኢኹም። ብዛዕባ ኣብ ውጽኢታት ምንዳይ ስራሕ ዚወጽእ ክፉት ስራሕ ዚምልከት ብዝያዳ ከተንብቡ ትደልዩ እንተዄኩም፡ እቲ ኣብ ምልውዋጥ ስራሕ ዝተዋዕወዐ ክፉት ስራሕ፡ ኣብ ሓድሽ ሰሌዳ (ዊንዶው) ኪኽፈት እዩ።
ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የተሰጠ መግለጫ ኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ለ6ተኛው አገራዊ ምርጫ የሚያደርገውን ዝግጅት አስመልክቶ የጊዜ ሰሌዳ ማውጣቱ እንዲሁም የተለያዩ ተግባራትን ለማከናውን ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በጋራ እየሰራ እንደሚገኝ ይታወቃል። ከዚህም መካከል የምርጫ ጸጥታን ማረጋገጥ [Read More]
አላህም (እርዳታውን) ለእናንተ ብስራትና ልቦቻችሁ በእርሱ እንዲረኩ እንጂ አላደረገውም፡፡ ድልም መንሳት አሸናፊ ጥበበኛ ከኾነው አላህ ዘንድ እንጅ ከሌላ አይደለም፡፡
ሮታ ሮማ በመደበኛነት የሮማ ሮታ ሐዋርያዊ ችሎት በመባል የሚታወቀው (በላቲን ቋንቋ: Tribunal Apostolicum Rotae Romanae) የቅድስት መንበር የሕግ ችሎቶችን የተመለከተ እና ከጥንት ጊዜ ጀምሮ የሐዋርያዊ ችሎቶችን የሚያዳምጥ የቅድስት መንበር ፍርድ ቤት ሲሆን የላቲን ስርዓተ አምልኮ እና የምስራቃዊያንን አብያተ ክርስቲያናት በተመለከተ የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ከፍተኛ የይግባኝ ሰሚ ችሎት መሆኑ ይታወቃል። በተጨማሪም ይህ ችሎት በካቶሊክ ቤተክርስቲያን ውስጥ ከሚሰጡት የፍርድ ሂደቶች ጋር በተያያዘ በቅድስት መንበር የተቋቋመ ከፍተኛ የቤተ-ክህነት ፍርድ ቤት ነው።
ይህ ሮታ ሮማ በመባል የሚታወቀው የቅድስት መንበር ከፍተኛ የቤተ-ክህነት ፍርድ ቤት እ.አ.አ የ2021 ዓ.ም የሥራ አመት በጥር 20/2013 ዓ.ም በይፋ በመጀመረበት ወቅት በቫቲካን ከርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ጋር መገናኘታቸው የተገለጸ ሲሆን የሮታ ሮማ ሐዋርያዊ ችሎት አባላት በቤተሰብ ውስጥ የሚገኙትን የተቀናጁ እሴቶችን እንዲከባከቡ ቅዱስነታቸው መጠየቃቸው የተገለጸ ሲሆን በተለይም ደግሞ በጋብቻ ሥነ የምግባር ጉድለት ላይ በሚሰጡት ውሳኔ በቤተሰብ በተለይም በሕፃናት መካከል ያለውን መልካም ነገር እንዲያስቡ አሳስቧቸዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ አርብ ዕለት የሮታ ሮማ ልዩ ፍርድ ቤት ባለሥልጣናት እ.አ.አ የ2021 ዓ.ም የሥራ አመት በይፋ በተከፈተበት ወቅት ቅዱስነታቸው ተገኝተው ንግግር ማደረጋቸው ተገልጿል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ በመልእክታቸው ባለፈው ዓመት ለፍርድ ቤቱ ባለሥልጣናት ያስተላለፉትን መልእክት በድጋሚ በማስታወስ የክርስቲያን ጋብቻ ጭብጥ ማንሳታቸው የተገለጸ ሲሆን በተጨማሪም የቤተሰብ መልካምነት ፣ በተለይም የልጆች መልካምነት በትዳር ውስጥ ከሚንጸባረቁ እርባናቢስ ሁኔታዎች ባሻገርም መታሰብ እንዳለበት አሳስበዋል።
የጋብቻ መሰረዝ ጉዳዮችን ይግባኝ የሚመለከተው ልዩ ፍርድ ቤቱ የቤተክርስቲያኗ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ነው። እንዲሁም ከቀኖን ሕግ ጋር በተያያዙ ሌሎች የፍትህ እና አስተዳደራዊ ጉዳዮች ላይ ይሠራል።