Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ማታ ሁላችንም እንደተኛን፣ ሮባን የጓሮውን በር ክፈትልኝ ብዬ ሄጄ፣ ከሷው ጋራ አድሬ፣ ጧት በሌሊት ደግሞ እማማ እንዳታይ፣ ሳትነሳ ተመልሼ እቤት እንዳደረ ሰው ገብቼ እተኛለሁ።
አሁን እንግዲያውስ እቤት ሄጄ፣ ሮባን ልጅቷን ሄደህ ማታ እመጣለሁ ብሎሻል፣ በልና ንገራት ልበለው። ምናልባት ሮባም እንደነሱው ጅብ ናት፣ እኔ ምንም ቢሆን አልነግራትም፣ እናትህ ይገድሉኛል ይለኝ ይሆናል። ነገር ግን አንድ ብር ከሰጠሁትና፣ አንድ ኮት እሸልምሃለሁ ካልኩት ወዲያውኑ ይሄዳል።
አሰፋም በዚህ ሐሳቡ ጸንቶ ከዚያም ወዲያውኑ ወደ ቤት ተመልሶ ለእናቱ ገበሬ ለሮባ ጉርሻውን አስቀድሞ ሰጥቶ፣ የሚያደርገውን ሁሉ ነገረው። አቅዱም እንደተፈለገው ካንድ እስከ መጨረሻ፣ ወዲያውኑ እየተከታተለ መሥመር መሥመሩን ያዘ። እራት በልተው እንደተኙም፣ እናትየዋ እፎይ ተመስገን ጌታዬ፣ ልጄን አለባብሼ አስተኝቸዋለሁ ብለው፣ የማታ ጸሎታቸውን አድርሰው፣ ወገባቸውን መሬት እንዳስነኩ፣ አሰፋ ሸለብ ለማድረጊያቸው አሥር ደቂቃ ብቻ ሰጥቶ፣ ከዚያ በኋላ ወደ ወይኒቱ ቤት፣ ኰቴውን ሳያሰማ ሹልክ ብሎ ሄደ።
እንደዚህ ነበር ለጥቂት ጊዜ ሆኖ የቆየው፣ የአሰፋና የወይኒቱ የፍቅር ንግግር። በኋላም ይህ ሁሉ አልፎ፣ ለአሰፋም የቀኑ ህልም ተፈጽሞ፣ ጐን ለጐን ተቀምጠው፣ ስሟት ስማው፣ እንደዚሁም ደግሞ ሌላ ቁምነገር ሁሉ ሲያወሩና ሲጫወቱ ቆይተው፣ ሌሊቱ እንደተራመደባቸው እንዳስተዋሉ ደግሞ፣ ኩራዙን አጥፍተው ተኝተው ነበር።
አሰፋንም ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ፣ ከባድ እንቅልፍ ወስዶት፣ ወይኒቱ እጐኑ እክንዱ ላይ ተኝታ፣ እሱ በህልሙ ከሷው ጋራ፣ በደስታና በዓለም በብዙ አገር፣ በብዙ ቦታ ሲጓዝ ያይ ነበር። ነገር ግን አሰፋ በዚሁ በያዘው ሁኔታ ሌሊቱን በሞላ ሳያነጋ፣ ከሌሊቱ አሥራ አንድ ሰዓት ላይ ሲሆን፣ በርዶት ከእንቅልፉ ብንን አለ። ብርዱም ደግሞ ያለ ምክንያት አልነበረም። ህልሙ፣ ቅዠቱ፣ ፍቅሩ፣ ወይኒቱ ከጎኑ አልነበረችም።
እናቱም ያሉት ነገር ወዲያውኑ ትዝ አለው። ‘ጅብ ነች!’ ጥርጣሬ ሆዱን አሸበረው። ከብርዱ ጋራ ወባው እንደተነሳበት ሰው ተርገፈገፈ። በሚንቀጠቀጠውም እጁ ዳብሶ፣ ክብሪቱን እንደ ምንም ደረሰበት። እየተርበደበደም ጭሮ ኩራዙን አበራው። በዓይኑም ጨለማውን ባስወገደለት ኩራዝ ብርሃን ኀይል፣ እሷን ፍለጋ ጀመረ።
አሁንም ወይኒቱ ከቤቱ ውስጥ በየትኛውም ስፍራ አልነበረችም። ፈጥኖም ወደ በሩ ተመለከተ። እነሆ! በሩም መቀርቀሪያው ወልቆ ክፍቱን ተንገርብቦ ነበር። ለአሰፋም ይኸው በቃው። አስተኝታኝ ከዚያው ከጅቦቿ ዘንድ ሄዳለች አለ። ልብሱንም በጥድፊያ አጠላልቆ፣ ወደ እናቱ ቤት ሩጦ ሊሄድ አሰበ። ሱሪውንም ማታ አውልቆ ካኖረበት ወንበር ላይ ሊያነሳ፣ ዘወር ብሎ እጁን ሰደደ።
እዚያም ባየው ነገር ኮረንቲ እንደጨበጠ ሰው፣ እጁን ነዝሮ ካልጋው ላይ ነጥሮ፣ በሌላው ጐን በኩል ከመሬት ወርዶ ወደቀ። ሱሪው ከነበረበት ወንበር፣ በሱሪው ላይ፣ የወይኒቱ ፀጉር እንዳለ ወልቆ ተቀምጦ ነበር።
ብርድ፣ ፍርሀት፣ ድንጋጤ አሰፋን ሰበቁት። ከዚያም ቀስ ብሎ ተነሥቶ ላቡን እያንጠባጠበ፣ ግድግዳውን ጥግ አድርጎ ቆመ። ግድግዳውም ዙሪያውን ሁሉ የጅቦች ሹክሻኬ የሚያዘምት መሰለው። “አሁን እንበላዋለን … እንበላዋለን … ለን!”
በዚሁ ሁኔታው ምንም ያህል ሳይቆይ፣ ወዲያውኑ ደግሞ፣ በሩ ሊከፈት ተንሳጠጠ። አንድ መልክም ወዲያውኑ እቤት ውስጥ ገባ። አሰፋም ይህንኑ መልክ ትክ ብሎ አየው። መልኩም ግማሽ ወገኑ የወይኒቱን ይመስል ነበር። አዎን። አፍንጫው፣ ከንፈሩ፣ ዓይኑ፣ ሽፋሉ፣ ቅንድቡ፣ ቁመቱ፣ ሽንጡ የሷው የወይኒቱ ነበር። ነገር ግን እራሱ፣ ቅቤ የተቀባ ድፍን ቅል ይመስል ነበር። አንድም ፀጉር አልነበረበትም።
የአሰፋና የዚሁ መልክ ዓይን ተገጣጠመ። መልኩም ወዲያውኑ ቀስ እያለ፣ እርምጃውን ወደ አሰፋ በኩል ቀጠለ። አሰፋም በዚህ ጊዜ የሽሽት ግድግዳውን የሙጥኝ በሁለት እጆቹ ይዞ፣ በፍርሀት ድምፅ ጮኾ፣
ወይኒቱም በዚህ ጊዜ ከአሰፋ ዘንድ ተመልሳ፣ ወደ አልጋዋ እያዘገመች ሄዳ፣ በግርጌው ላይ ቁጭ አለች። እንባም በጉንጮቿ ላይ ወዲያውኑ ይወርድ ጀመር። ትንሽም በዚሁ ሁኔታ ዝም ብላ፣ አንገቷን ደፍታ፣ ስትንሰቀሰቅ ከቆየች በኋላ፣ ወደ አሰፋ ተመልክታ፣
“አሰፋ አንተም እንደ ሰዎቹ ጅብ ነሽ አልከኝ? ምን ኑሯል ሌሊት አቀፈኸኝ በክንዶችህ ላይ ሳለሁ የነገርኸኝ? መጽሐፍ ቅዱስ፣ ሳይንስ፣ ሰው ጅብ እንደማይሆን ያስረዳኛል፣ ማንም ጅብ ነሽ ቢልሽ፣ እኔ ከቶ አልልሽም አላልከኝም? አሁን ታዲያ ………!”
“እሺ። ስማኝ አሰፍዬ ልንገርህ እንግዲያውስ የት እንደነበርኩ። ፀጉሬም እንዴት እንደዚህ እንደወለቀ። አሁን ከአጠገብህ ያጣኸኝ፣ ወደ ጓሮ ወጥቼ ነው። ፀጉሬም እንዲህ የወለቀው፣ የራሴ የተፈጥሮ አይደለም” አለችው።
“አዎን አሰፍዬ፣ ስማኝ ታሪኬ ይህ ነው። እናቴ፣ ባሏ የእኔ የልጅዋ አባት፣ ወዲያው እንደተወለድኩ ሞቶባት፣ ችግርና ማጣት በዚህ ዓለም ክፉኛ ያንገላታት ድኻ ሴት ነበረች። የሚላስ የሚቀመስ ስላልነበረ፣ እየዞረች ትለምን ነበር። አንድ ቀን በተወለድኩ በዓመቴ፣ እኔን ብቻዬን ከቤት ውስጥ ዘግታብኝ፣ እሷ ቃርሚያ ሄዳ ነበር። ለካስ ፈቀቅ ብሎ ከተኛሁበት መደብ ሥር የተዳፈነ ረመጥ ኖሮ፣ ተንከባልዬ በአናቴ ወድቄበት፣ ራሴ በሞላ ተጠበሰ።
“እንደ አጋጣሚ በዚያ በኩል ከሚያልፉ ሰዎች አንዱ፣ ጩኸቴን ሰምቶ ባይደርስና ባያተርፈኝ ኖሮ፣ ነድጄ እቀር ነበር። ከዚያም አገር እናቴ ወዲያውኑ ይዛኝ ጠፍታ አዲስ አበባ ገባች። እዚያም ብዙ ሐኪሞች ዘንድ እየለመነች ደርሳ ራሴን አሳየቻቸው። ሁሉም ይኸ ፈጽሞ ተቃጥሏል፣ ሁለተኛ ፀጉር የሚሉት ነገር አያበቅልም አሏት። እሷም እኔን ያለልክ ትወደኝ ነበርና፣ መጨረሻ የሄደችበት ሐኪም እግሩ ላይ ወድቃ፣ ምርር ብላ ብታለቅስበት፣ ትልቅ ስትሆን ወደ እኔ ዘንድ አምጪያት አላት።
“እናቴም ሳትርቅ ለዚያው ለሐኪም ግርድና ገብታ ትሰራ ጀመር። እኔም ሌላ ቦታ ላይ እሳቱ ስላልነካኝ፣ ይህንኑ ራሴን ብቻ በቆብና በሻሽ እየተሸፈንኩ አደግሁ። በአሥራ አምስት ዓመቴም፣ ሐኪሙ ለእናቴ በሰጣት ተስፋ መሰረት፣ ይህንን ፀጉር ካገሩ ተላልኮ አምጥቶ ሰጠኝ። ስለዚህ ማታ ማታ ስተኛ፣ ከቀን ብዛት ከመኝታ የተነሳ፣ ተሰባብሮ እንዳያልቅብኝ አውልቄ አኖረዋለሁ” አለችው።
ወዲያውኑ ወደ አልጋው ጠጋ ብሎ፣ ፀጉሩን ከሱሪው ላይ አንስቶ በኩራዙ መረመረው። እውነትም ፀጉሩ ወይኒቱ እንዳለችው፣ በሰው እጅ የተጐነጐነ፣ ሰው ሰራሽ ነበር። የአሰፋም እንባው ተንቆረዘዘ። ፀጉሩን አልጋው ላይ አስቀምጦ፣ ራሷን ደግሞ ሊያይ ኩራዙን ይዞ ወይኒቱን ተጠጋት።
እነሆ! እሱም እንደዚያው እሷው እንዳለችው፣ በሞላ በእሳት የተቃጠለ ጠባሳ ነበር። አሰፋንም እንባ አነቀው። ከንፈሩም ተንቀጠቀጠ። ኩራዙንም ከቦታው አስቀምጦ መጥቶ፣ ወይኒቱን በደረቱ ላይ ጥብቅ አድርጎ አቀፋት።
እንግዲህ ይህ ታሪክ የዛረ 40-100 አመት ታሪክ ይመስለናል ፡፡ እነን ያሚገርመን አሁንም በዚህ ሃሳብ የሚሆኑ ስዎች መኖራቸው ነው፡፡ የአገራችን ህዝብ በታም ያሳዝናል ሁሉን የፈታረ አምላኩን እያመነ ይህንንም ያምናል ይገርመናል፤፤፤
እግዚኣብሔር ሆይ በመላኩ ምሥራች የልጅህን የእየሱስ ክርስቶስን ሰው መሆን እንዳወቅን በሕማሙና በመስቀሉ ወደ ትንሣኤ ክብር እንድንደርስ ጸጋህን ስጠን ብለን በጌታችን እየሱስ ክርስቶስ እንለምንሃለን።
የገብርኤል ብሥራት ጥንታዊ መሠርት የያዘና የጌታችን እየሱስ ክርስቶስን ሰው መሆን በማስታወስ በቀን ሦስት ጊዜ ማለትም በንጋት (በአስራሁለት ሰዓት) በቀትር (በስድስት ሰዓት) እንዲሁም በማታ (በአስራሁለት ሰዓት) የሚደገም የጸሎት ዓይነት ሲሆን ጸሎቱ በሚደገምበት ሰዓት ቤተ ክርስቲያንም የመልኣከ እግዚኣብሔርን ደወል በዚሁ ሰዓት ትደውላለች። ይህ ጸሎት መልኣከ እግዚኣብሔር የሚለውን ስያሜ ያገኝው ከጸሎቱ ከመጀመሪያ ስንኝ የእግዚኣብሔር መልኣከ ማርያምን አበሠራት ከሚለው የተወሰደ ሲሆን ጸሎቱ ስለ ጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ሰው መሆን ይናገራል። ጸሎቱ በሦስት የተከፈሉ አጫጭር ስንኞች ሲኖሩት በእነኚህ በሦስት አጫጭር ስንኞች መሓል ጸጋን የተሞላሽ የሚለው የማርያም ጸሎት ይደገማል። ይህ ጸሎት በሰንበትና በበዓላት ዕለት ልክ በእኩለ ቀን ላይ በዕለቱ ወንጌል ላይ ትንሽ አስተምሮና ገለፃ ከሰጡ በኋላ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት በቅዱስ ጴጥሮስ ኣደባባይ ላይ ይህንን ጸሎት ይመራሉ። በመቀጠልም በአደባባዩ ላይ የተገኝው ከተለያየ ቦታ ለንግደት የመጣውን ሕዝብ ሰላምታ ይሰጣሉ።በየትኛውም ጊዜ ከበዓለ ፋሲካ እስከ በዓለ ጰራቅሊጦስ በመልኣከ እግዚኣብሔር ጸሎት ፈንታ የጌታችን እየሱስ ክርስቶስን ትንሣኤ የሚዘክረውን “የሰማይ ንግሥት ሆይ ደስ ይበልሽ” የሚለው ጸሎት የሚደገም ሲሆን በመሓል በመሓሉ ጸጋን የተሞላሽ ማርያም ሆይ የሚለው ጸሎት ይታከልበታል።
ይህ በተከታታይ የሚቀርበው ክታቡ ተውሒድ በአማርኛ ትንታኔ ነው በዚህ መሃዳራ ዳኢው ክፍል ሃያ ሶስት 66 ኛው ምዕራፍ የክታቡ ተውሂድ (ሼርሕ) ትንታኔ በስፋት ያብራራበት ሙሐዳራ ነው::
ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ታሪኽ ወጽዓን ቃልሲ ኣንጻር ወጽዓን እዩ። ህዝብና ኣብ ታሪኹ፡ ዓቕሚ፡ ውደባን ንቕሓትን እንተዘይሓጺርዎ፡ ንናይ ኩሎም ተኸታተልቲ ገዛእቱ ወጽዓን ባርነትን ሓንጐፋይ ኢሉ ዝረዓመሉ ተመኩሮ የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ተመኩሮ ቃልሱ ከም ዝምስከሮ፡ ንወጽዓ ሓንጐፋይ ኢልካ ዘይምቕባል ጥራይ ዘይኮነ፣ ዋላ’ኳ ዓቕሙ ምስ ናይቶም ወጻዕቱን መሻርኽቶምን ዘይመጣጠን እንተነበረ፡ ኣንጻር ወጽዓ ተቓሊሱን ኣብቲ መስርሕ ቃልሲ ክቡር ዋጋ ከፊሉን ወጽዓን ባርነትን ዝሰዓረ ሕቡን ህዝቢ እዩ።
ሎሚ እውን “ብኣይ፡ መሰለይ ዘረጋግጸለይ ስርዓት ክሳብ ዝትከል ቃልሰይ ቀጻሊ እዩ” ብዝብል ኒሕን ሓቦን ዝቃለስ ዘሎ ምዑት ህዝቢ እምበር፡ ንወጽዓን ባርነትን “ኣሜን” ኢሉ ዝቕበል ህዝቢ ከም ዘይኮነ፡ ናይ ርሑቕን ቀረባን ተዓዘብቲ፡ እንተላይ ጉጅለ ህግዲፍ ዝፈልጥዎ ንድሕሪት ዘይምለስ ሓቂ እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ፡ ጉጅለ ህግዲፍ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ሰጊኡ ሰማይ ደጊፉ ዝሓድር ዘሎ። ናይ ዲክታቶር ኢሳያስ መንጠቢኡ ጠፊእዎን ኣብቲ ንቡር ቤት-መንግስቲ ምስፋር ስኢኑን፡ ከም ሓራስ ድሙ ባጽዕ፡ ዓዲ ሃሎን ዳህላክን ሎሚ ድማ ኣብ እምባ ገደም ምስዋር ከኣ ናይ ስግኣቱ ምልክት እዩ። እቲ ሓቂ እዚ ክንሱ ነቲ ኤርትራዊ ኣብ ዓድን ወጻእን ኣንጻር ወጽዓን ባርነትን ዘካይዶ ዘሎ መሪር ቃልሲ ጓስዮም ህዝቢ ኤርትራ ንወጽዓ ሓንጐፋይ ኢሉ ከም ዝረዓመ ገይሮም ከቕርብዎ ዝፍትኑ ኣካላት ክትዕዘብ እንከለኻ ዘገርም እዩ።
ኤርትራዊ ኣቶ ረዘነ ሃብተ፡ ኣብዚ ቀረባ እዋን “ደም የተከፈለበት ባርነት/ ደም ዝተኸፍሎ ባርነት” ዘርእስታ 206 ገጻት ዘለዋ መጽሓፍ፡ ብቋንቋ ኣምሓርኛ ደሪሱ ኣሎ። ኣብታ መጽሓፍ ኣስፊርዎ ዘሎ፡ ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘራኽስን ንኤርትራዊ ሃገርነት ዘይቅበልን ተጠዓሲ ትሕዝቶን ነታ መጽሓፍ ብቋንቋ ኣምሓርኛ ምጽሓፉን፡ ነብሱ ዝኸኣለ ካብ ሓደ ኣብ ቃልሲ ምእንቲ ናጽነት ዝተሳተፈ ኤርትራዊ ዘይትጽበዮ፡ ኣገራሚ ጉዳይ እዩ። ንህልዊ ዝምድና ጉጅለ ህግዲፍን ህዝቢ ኤርትራን ኣብ ዝምልከት ኣብዛ መጽሓፉ ዘስፈሮ ከኣ ኣዝዩ የገርም። ኣብዛ መጽሓፉ ብፍላይ ኣብ ገጻት 109ን 110ን ብዘይሕፍረት “እንደ የኤርትራ ህዝብ፡ በተለይ ትግርኛ ተናጋሪው፡ በራሱ ነጻ ፍላጎትና ምርጫ፡ በባርነት ለመኖር የወሰነ ህዝብ በሌላ ዓለም ይኖራል ብየ መገመት ኣልችልም፡……. እርስበእርሱ እየተጋጨ የሚኖርና ባርነትን በፈቃዱ የተቀበለ፡ ህዝብ መሆኑን ግን እኔም ብሆን ልደብቀው ያልቻልኩ ያፈጠጠ ሃቅ ነው/ ከም ህዝቢ ኤርትራ፡ ብፍላይ እቲ ትግርኛ ዝዛረብ፡ ብናቱ ናጻ ድሌትን ምርጫን ኣብ ባርነት ክነብር ዝወሰነ፡ ኣብ ካልእ ዓለም ይህሉ ኢለ ክግመት ኣይክእልን፡…… ኣብ ሕድሕዱ እንዳተጋጨወ ዝነብርን ባርነት ብፈቓዱ ዝተቐበለን ህዝቢ ምዃኑ ግና ኣነ እውን ክሓብኦ ዘይከኣልኩ ዓይኑ ዘፍጠጠ ሓቂ እዩ” ብዝብል መስደመም ሕጫጨ ኣስፊሩ ኣሎ።
ጨቋኒ እንተልዩ ተጨቋኒ ኣሎ። ከምቲ እቲ ጨቋኒ ዕድመ ጭቆናኡ ከናውሕ፡ ኩሉ ዝከኣሎ ኣእማን ዝፍንቅል እቲ ተጨቋኒ ከኣ ኣርዑት ጭቆና ክሰብር ምቅላሱ ውሁብ እዩ። እቲ ኣብ መወዳእታ ዝሰዓር ከኣ ጭቆና እዩ። ብፍላይ እቲ ምረት ጭቆናን ክብደት ባርነትን ዝፈልጥን ኣንጻር ጭቆና ተቓሊስካ ከም እትዕወት ብተግባር ዘርኣየን ህዝቢ ኤርትራ “ንባርነት ብፈቓዱ ዝተቐበለ” ክበሃል መስመሩ ዝሰሓተ ኣመዛዝና እዩ። ገለ ውሑዳት ብፍላይ ኣብዚ እዋንዚ መመሊሶም እንዳወሓዱ ዝኸዱ ዘለዉ፡ ብዝተፈላለየ ግዝያዊ ረብሓታት ተሳዒሮም ንህግዲፍ ዝንእዱን “ኣንታ ንበረልና” ዝብሉን፡ ቅድሚ ክብሪ ሃገሮምን ህዝቦምን ግዝያዊ ውልቃዊ ረብሓ ዘቐድሙ ኤርትራውያን ይህልዉ። እዚኣቶም ግና ንህዝቢ ኤርትራ ዘይውክሉ “ካብ ስርናይ ክርዳድ” እዮም። ኣብዚ ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ብውሽጥን ብደገን፡ ብናይ ቃልሲ ቋንቋ ኣንጻር ህግዲፍ ዝተረዳድኣሉ ሃለዋት፡ ህግዲፍ ባዕሉ እውን “ህዝቢ ኤርትራ ሕንጐፋይ ኢሉ እዩ ዝግዘኣለይ ዘሎ” ዝብል፡ ካብ ኣፉ ከወጽእ ኣይክእልን እዩ። ናይቶም ኣሸሓት ሃገሮም ገዲፎም ናብ ስደት ዝውሕዙ ዘለዉ ኤርትራውን መንእሰያት ውሳነ እውን ህዝቢ ኤርትራ “ሕራይ ንወጽዓን ባርነትን” ከም ዘይበለ ካብ ዘመላኽቱ ተረኽቦታት ሓደ እዩ።
“ህዝቢ ኤርትራሲ ስለምንታይ እዩ እዚ ኩሉ እንዳበደሎ ንህግዲፍ ተዓጊስዎ?” ዝብል ሕቶ ዝኾነ ሓላፍ መንገዲ ዘልዕሎ ዘሎ እዩ። ከም ናይዚ ሕቶዚ መልሲ “ህዝቢ ኤርትራ ብናቱ ናጻ ድሌትን ምርጫን ኣብ ባርነት ክነብር ዝወሰነ ስለ ዝኾነ እዩ” ኢሉ ዝቐበል ኣካል፡ ኣይኮነንዶ ካብ ኤርትራዊ ካብ ዘይኤርትራዊ እውን ክርከብ ኢልካ እትጽበዮ ኣይኮነን። ምናልባት ንናይ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ህግዲፍ ቀልጢፍካ ዘይምዕዋት፡ ካልእ ምኽንያታት ይቐርብ ይኸውን። እምበርከ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ወጽዓን ባርነትን ህግዲፍዶ ይቃለስ የለን እዩ። እቲ ናይ ቃልስን ዓወትን ድምጺ ካብ ውሽጢ ኤርትራ፡ ምናልባት ምስቲ ኣብ ወጻኢ ዘሎ በሪኽ ድምጺ ቃልሲ ኣወዳዲርካ፡ ክንድቲ ዝድለ ኣይስማዕን ይኸውን። እቲ ካብ ኤርትራ ወጻኢ ብኹሉ ኩርነዓት ዝቃላሕ ዘሎን ንህግዲፍ ፈጥፈጥ ዘብሎ ዘሎን ድምጺ ኤርትራዊ ሓይልታት ለውጢኸ፡ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ቃልሲ ድምጺ ኣይኮነን ማለት ድዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ቅድሚ ኣማእት ዓመታት ዝነበሮ ሃለዋት፥ ሎሚ ኣብታ ኣፎይ ኢሉ ኣስተርሕዩ ክነብረላ ዝነበሮ ግዜ ናጽነት፡ ኣብ ኣዚዩ ዝኸፍአን፥ ዝመረርን ኩነት እዩ ዝርከብ ዘሎ። ኣብቲ ቀደምሲ እቲ ባዕዳዊ መግዛእቲ ንህዝቢ ከብሳብስን፥ ኣርዒዱ ጂሆ ክሕዝን እትጽበዮ እዩ ነይሩ። ካብ መግዛእቲ እትጽበዮ መስተርሆት ስለ ዘየለ። ስለምንታይ ደኣ እዩ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ብደቁ ክመሓደር ኣብ ዝጀመረሉ ካብቲ ናይ ግዜ ባዕዲ ዝኸፍአ ጭቆናን ተራእዩን ተሰሚዑን ዘይፈልጥ ሕማቕ ምሕዳራን ዝሳቐ ዘሎ? ነፍሲ ውከፍ ኤርትራዊ ነዛ ሕቶ እዚኣ ክምልስ ክበቅዕ ኣለዎ። ድሕሪዚ እቲ መፍትሒ እንታይ ክኸውን ከምዝለዎ ክሓስበሉ ይግባእ።
ኤርትራ ሃገርና ደጊም ኣብ ጉዳይ ሓንቲ ዝተረፋ የብላን። ህዝቢ ብገዛእ ገንዘቡ ብቁንጣሮ ክስለዓሉ ካብ ዝተገብረ፡ ህዝቢ ጠምዩ ዘዕንግሎ ካብ ሰኣነ፥ ሓሚሙ ዝሕከመሉ ሃዋህው ካብ ዘየለ፡ እንታይ ተሪፍዎ ደኣ ክንብል ንኽእል። እታ ሃገር ብቑጠባ ከይትብልጽግ ኣብቲ ድሕሪ 1952 ዝነበረቶ ኣዝየኡ ዝደሓረ ምንቁልቋል እያ ትርከብ ዘላ። ካብ ኩሉ ዝኸፍአ ድማ ፥ እታ ራኢ ናይ ህዝብናን ሃገርናን ኣብ ኢድ እቲ ተካኢ ወለዶ ክንሳ፡ እግሪ ዝተኸለ ዘበለ ናብ ስድት የምርሕ ኣሎ። እዚ ከኣ ነታ ሃገር ደው ዘብላ ዓንዲ ይፈርስ ምህላው ዘመስክር እዩ። ሃገር ብዘይ መንእሰያት ማለት ዘራእቲ ተሓሪሱ እቶት ዘይብሉ ቀውዒ ከም ማለት እዩ። እቲ ተካኢ ወለዶ ንርእሱን ነታ ሃገርን ህዝባን ናብ ዝሓሸ ከሰጋግር ዝኽእል ሓይልን ጉልበትን ዝውንን እዩ።
እዚ ማለት ግን መንእሰይ ነቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ዋጋ ከምዘይብሎም ገይሩ ዝርዳእን ከቆናጽብን ማለት ኣይኮነን። እንታይ ደኣ እቲ ተካእቲ ወለዶ፡ ነቲ ሓላፍነት ካብ ቅድሚኡ ዝነበሩ ክቕበልን ሓላፍነት ክወስድን ክጽዕሩ ይግበኦ። እዚ ተካኢ ወለዶ ዝበሃል ዘሎ በቲ ንሱ ዘርከበሉ መድረኽ ናይ ምህዞን ምርምርን ኣቢሉ ነቲ በቶም ቅድሚኡ ዝነበሩ ዝተሰርሐ ታሪኽ ክመዝንን ክፈርድን እንተኮይኑ ግን ነፍሲ ወከፍ ነናቱ መድረኽ ከምዘለዎ ዘይምፍላጥ እዩ። መንእሰይ ወለዶ ንሃገሩን ህዝቡን ጠንጢኑ ንስደት ሃጽ ክብል ከሎ፥ ንሃገሩን ህዝቡን ንሓዋሩ ክርስዕ ኣይግበኦን። ዋላ እውን እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ጉድለታትን ኣሉታታን እንተሃለወ፡ ብኡ ኣመሳሚሱ ኣብ ክንዲ ነታ ናቱ ራህዋ፡ ረብሓን ቅሳነትን መጻኢ ዕድሉ ዝሃንጸላ ሃገር ንኽምስርት ብምሕሳብን ክቅላስን እዩ ዝግባእ። ወያ ሃገር ኣናተዳኸመት ትኸይድ ከምዘላ እናረኣየ፥ ካብቲ ድኽመት እቲ ከውጽኣ ኣብ ክንዲ ምጽዓር ምስቶም ቀዳሞት ኣያታቱ ጥራይ ክቆራቘስ እንተኾይኑ ግን መፍቶ እቲ መላኺ ስርዓትን ጥራይ እዩ ክኽውን።
ሎሚ ሃገርና ኤርትራ ናተይ እትብሎም ብጉልባብ ግዳማውን ዞባውን ዛዕባታት ነቐዝ ኮይኖማ፡ ዝደኸመት ሃገር ንኽትክውን ፍሕሶታትን ሸርሕታትን ይመሃዛ ከምዘሎ ክርደኣና ይግባእ። መጀመርያ እቲ ንህዝቢ ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ስማዊ ስርዓት፡ እንታይ ተልእኾ ከምዘለዎ’ኳ እንተዘይፈለጥናዮ፥ ግን ድማ እቲ ምልክታት ንህዝቢ ኤርትራ ኣድኪኻ፥ እታ ሃገር ኣብ መዳያት ቁጠባውን ማሕበራውን ከምዘይትምዕብል ይገብራ ከምዘሎ ዝሕብር ወስታታት ንዕዘብ ኣለና።
እቲ ኣብ ኣስመራ ዘሎ ስርዓት በቲ ባዕሉ ዝወለዖ ኲናት ፍርቂ መሬት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝኣቱ ገይሩ፥ ህዝብና ሓሪሱ ከይዕንገል ዝፈጠሮ ሓደ ውዲት እዩ። እቲ ካልኣይ ውዲት ድማ፥ ዋላ’ኳ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ዶብ ንኸይሕንጸጽ ጅሆ እንተሓዘቶ፥ ኣብ ክንዲ እቲ ቀያድን ናይ መወዳእታን ብይን ዶብ ክትግበር ኣለዎ ኢሉ ዝንቀሳቐስ፡ ኪኖ ዶብ ክንጥምት ኣሎና ብዝብል ሸፈጥ ተፈላሲፉልና። ካብዚ ዝገደደ ድማ ንኣብይ ኣሕመድ ወኪለካ ኣሎኹ ንዝበሎ ድማ፥ ትማሊ ኣብ ናይ ፓርክ ምረቓ ኣብ ክንዳይ ኰንካ ክትዛረብ ወኪለካ ኣለኹ ኢሉ ምድጋሙ እዛ ኤርትራስ እንታይ ደኣ ተሪፍዋዶ ኣየብልን።
መንእሰይ ዓዱ ጠንጢኑ ካብ ወጸ፥ ኤርትራ ብቑጠባ መሬት ካብ ዘበጠት፥ እቲ ተካኢ ወለዶ ድማ ምስ ቅድሚኡ ዝነበሩ ወለዱ ክነሓናሕን ክጻረፍን ኢትዮጵያ ድማ ብቑጠባን ብዓለም ለኻዊ ዲፕሎማሲያዊ ርኽክባታን ኣማዕቢላ ጸላዊት ሃገር ንኽትከውን ትጽዕር ኣላ። ስለዚ መጻኢ ዕድል ኤርትራ እንታይ ኮነ ክኸውን እዩ? እቲ ባድመ ናብ ኤርትራ ክትምለስ ብዓለም ለኻዊ ቤት ፍርዲ ዝተፈርደን፡ ዝምልከት ዶብ ንምሕንጻጽ’ውን ቅሩበንት ካብዘይሃለወን፥ ቀስ ብቐስ ጉዳይ ዶብ ክርሳዕ ደኣ እንታይ ተሪፍዎ።
እዚ መርበብ ሓበሬታ’ዚ ዝተመስረተሉ መሰረታዊ ዕላማ፡ ኣብ መንጎ ዝተፈላለየ ኣተሓሳስባታት ዘለዎም ውልቀሰባትን ጕጅለታት፡ ናጻን ሃናጽን ምልውዋጥ ናይ ርይቶታት ንምክያድ ተባሂሉ ኢዩ። ስለዘዝዀነ ከኣ፡ ኣብ ኣምራት ዝተመርኰሱ ሓሳባት ሓንጐፋይ ኢሉ ከስተናግዶም ድልዊ ኢዩ። ሕማቕ ፍርዲ እንተዘይኰይኑ ሕማቕ ሓሳባት የለን። እዚ ኰይኑ ግን፡ ንሕማቕ ዕላማ ዝተበገሱ፡ ንጭብጥታት ዝጥምዝዙ፡ ንውልቀሰባት ጸለሎ ዝቐብኡ፡ ጐዛዘይቲ፡ ካብ ጽልኢ ዝተበገሱን ሓቀኛ ኣድራሻን መንነትን ዘይብሎምን ጽሑፋት ናይ ምንጻግ መሰል ከምዘሎና ክንሕብር ንፈቱ።
ኵሎም ኣቕረብቲ ጽሑፋት፡ ነንሓድሕዶም ዝከባበሩ፡ ናይ ሓሳባት ፍልልያት ዝጾሩ፡ መፍትሒታት ንምርካብ ዝጽዕሩ፡ መተካእታ ሓሳባት ዘቕርቡን ንሓድነት ዝሕግዝ ቃና ዘለዎምን ክዀኑ ድማ ነተባብዕ።
አዎ እናደርጋለን ፡፡ ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን ቁሳቁሶች እንጠቀማለን ፡፡ እኛ ከደንበኞቻችን ጋር ለ 30 ዓመታት ያህል ልዩ የሆኑ የተስተካከሉ ቁርጥራጮችን ለመቅረፅ እና ለመቅረጽ እየሠራን ነው ፡፡
አዎ ፣ ቪዛ ፣ ማስተርካርድ ፣ የአሜሪካን ኤክስፕረስ እና ዲስክን ጨምሮ ሁሉንም ዋና ዋና የዱቤ ካርዶች እንቀበላለን ፡፡ በተጨማሪም የአማዞን ክፍያ ፣ አፕል ክፍያ ፣ ጉግል Pay ፣ PayPal እና ሌላው ቀርቶ Bitcoinንም እንቀበላለን። እናም እርስዎም ምናልባት ቢገረሙም እንዲሁ እኛ ጥሩ ኦዚ ፋሽን ፣ በብርድ ደረቅ ገንዘብ እንቀበላለን ፡፡ (እባክዎ ለእኛ አይላኩልን) ፡፡
እንደ PayPal Checkout ያሉ የተለያዩ አማራጭ የክፍያ ዘዴዎችን እንቀበላለን ፣ ይህም በእኛ የመስመር ላይ መደብር እና በእኛ አካላዊ መደብር ውስጥ ትዕዛዞችዎን እንዲከፍሉ ያስችልዎታል። በተጨማሪም ፣ እንደ Apple Pay ፣ Android Play እና Samsung Play ያሉ NFC (የመስክ ግንኙነት) የሞባይል ክፍያዎችን እንቀበላለን ፡፡ እኛ ደግሞ ደንበኞቻችንን በመደብሮች ውስጥ ግዢዎች በበርካታ ካርዶች ወይም በክፍያ ዘዴዎች ጥምረት የመክፈል አማራጭ እናቀርባለን ፡፡ እኛ ደግሞ የባንክ ሽቦን ፣ ገንዘብ ተቀባይ / የተረጋገጠ ቼክ እና የገንዘብ ማዘዣዎችን እንቀበላለን ፡፡ ተጨማሪ የክፍያ ሂደት ጊዜዎች ለእነዚህ የክፍያ ዘዴዎች ይተገበራሉ። በተጨማሪም ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጦቹ ከመለቀቁ ወይም ለደንበኛው ከመላካቸው በፊት ክፍያዎች ማጽዳት አለባቸው ፡፡
አዎ ፣ እኛ እናውቃለን። የእኛ ተለዋዋጭ አስገራሚ አስገራሚ ዕቅዶች ከሳምንታዊ እስከ ወርሃዊ ክፍያዎች ይለያያሉ። ብጁ የክፍያ ወቅት ከፈለጉ ፣ እባክዎ አግኙን.
አዎንታዊ! (pun የታሰበ) ጌጣጌጦች ለችግር የማይዳረሱ መሆን የለባቸውም ብለን እናምናለን ፡፡ የወርቅ ዋጋ በቋሚ ዋጋ ላይ በመሆኗ ሁልጊዜ ጥሩ ጌጣጌጥዎቻችንን ለሁሉም ሰው ብቁ ለማድረግ መንገዶችን እየፈለግን ነው። ከተለዋዋጭ አስገራሚ አስገራሚ ዕቅዶቻችን በተጨማሪ በመስመር ላይ የሚደረጉ ግ purchaዎች በገንዘብ ሊደገፉ ይችላሉ ማረጋገጫ ና የ Paypal ዱቤ. አንዴ ለዱቤ መስመር ከፀደቁ በኋላ እርስዎ እንደሚፈልጓቸው እና በመስመር ላይ የፋይናንስ አማራጮች ለእርስዎ እንደሚቀርቡ በእኛ የመስመር ላይ መደብር በኩል ማየት ይችላሉ ፡፡ በ PayPal ክሬዲት አማካኝነት PayPal ን መርጠው ከገቡ በኋላ የፀደቁትን ዱቤ ዱቤውን ይጠቀማሉ።
እንደ ኩባንያ በኩራት የተመሰረተው እና በኒው ዮርክ የተመሰረተው እንደሆንን ደንበኞቻችን ከታሸጉ የጊዜ ሰሌዳዎቻቸው ብዙ ጊዜ በሱቃችን ውስጥ ለመግዛት ብዙ ጊዜ እንደማይወስዱ እናውቃለን ፡፡ በተመሳሳይ ጊዜ ፣ ​​የትም ቦታ ቢሆኑ ይህን ማድረጉን ምቾት እንደሚወዱ እና በከፍተኛ ጥቅም እንደሚወዱ እናውቃለን። ለዚያም ነው በሰው ኃይል በተቻለ ፍጥነት የትእዛዝ ማቀናበርን ለማቅረብ የምንጥረው - ብዙውን ጊዜ ፣ ​​በክምችት ውስጥ ዕቃዎችን ለመልበስ ዝግጁ የሆኑ ትዕዛዞች በተመሳሳይ የሥራ ቀን ይላካሉ። በእነዚያ የመጨረሻ ደቂቃዎች ስጦታዎች ላይ ከባድ ችግር ላለባቸው ሰዎች ፣ በታላቁ ኒው ዮርክ ከተማ አካባቢ (በፍላጎት አሰጣጥ አጋሮቻችን በኩል) የአንድ ቀን መላኪያ እናቀርባለን ኡበርRUSH ና የፖስታዎች.)
ከታዋቂ ሰዎች የሚመጡ ሁሉም ጥሩ ጌጣጌጥ ግ compleዎች ከተጨማሪ ባለሙያ የባለሙያ ጌጣጌጥ ጽዳት / ዕድሜ ጋር አብረው ይመጣሉ ፡፡ ጌጣጌጦችዎ ላይ በተቻለ መጠን ገርነት እንዲኖራቸው እንመክራለን ፡፡ በአብዛኛዎቹ ሁኔታዎች ሙቅ ውሃ እና ለስላሳ ሳሙና መጠቀም ጌጣጌጥዎን ለማፅዳት በቂ ይሆናል ፡፡
አዎ እናደርጋለን ፡፡ ለወርቅ እና ለብር ጌጣጌጥ ቁርጥራጭ የጥገና አገልግሎቶችን እናቀርባለን ፡፡ የተበላሸ ቁራጭዎን ወደ መደብራችን ማምጣት ብቻ ያስፈልግዎታል እና በተቻለ ፍጥነት ለማስተካከል የተቻለንን ሁሉ እናደርጋለን ፡፡ በከፍተኛ የሥራችን ብዛት ምክንያት እባክዎን ብቁ ከሆኑ ለተመሳሳይ ቀን የጌጣጌጥ መደበኛ የጥገና አገልግሎት ቢያንስ ለ 1-2 ሰዓታት የጥበቃ ጊዜ ይፍቀዱ ፡፡ የሥራ ማጠናቀቂያ ጊዜዎች በሥራው ውስብስብነት ላይ ይወሰናሉ።
አዎ ፣ እኛ እናውቃለን። ከመደበኛ ባትሪ ለውጦች እስከ ሜካኒካል እንቅስቃሴ ጥገና / ጥገና ሙሉ የመመልከቻ አገልግሎቶችን እናቀርባለን። ለምርመራ እና መጥቀስ ዋጋ ያለው የእጅ ሰዓትዎን ወደ ሱቅችን ለማምጣት ነፃነት ይሰማዎ። በጥሩ እጅ ውስጥ ይሆናል።
በመስመር ላይ መደብርችን ለተደረጉ ግsesዎች የእኛ የመስመር ላይ መመለሻ መመሪያ ተግባራዊ ይሆናል። ስለ መመለሻ መመሪያችን የበለጠ መረጃ እባክዎን የእኛን ይጎብኙ የመርከብ እና የመመለስ ፖሊሲ ገጽ.
ቅዱስ ጴጥሮስ ወይም ስምዖን ጴጥሮስ (አራማይስጥ፦ ሸማዮን ከፓ፤ ዕብራይስጥ፦שמעון בר יונה‎ ፦ ሽምዖን ባር ዮና፤ ግሪክኛ፦ ፔትሮስ፤ 8 ዓክልበ. ግ. - 56 ዓም) የኢየሱስ ክርስቶስ ሐዋርያ እና መጀመርያው የሮሜ ጳጳስ (ፓፓ) ነበሩ።
ክርስቶስ ጴጥሮስን ብዙ ጊዜ ከመጥፋት ያዳነው ደቀመዝሙር ነበር ምክኒያቱም በመሰለው መንገድ ወይም በስሜታዊነት እየሱስን ሳያማክር ይናገር ፣ይመራ ስለነበር ነው ። ይህም ገና በመንፈሳዊ ዕውቀት ስላላደገ ሆነ ። በተለይ እየሱስ ስለ ስቃዩ፣ሞቱ፣መነሳቱ ለደቀመዝሙሮቹ ሲነግራቸው ጴጥሮስ ባለመረዳቱ ክርስቶስ የዛን ጊዜ ለጴጥሮስ አጥብቆ ጸለየለት በኋላው የሚፈታተነውን ስለሚያውቅ ። ለነገሩ "እኔን ማን ይሉኛል" ? ለሚለ ው የክርስቶስ ጥያቄ ትክክለኛው መልስ የሰጠው ጴጥሮስ ነበረ ። ይህንንም የመንፈስ ቅዱስ ስጦታ በክርስቶስ ትምህርት ማዳበር የሚጠበቅበት አንድ ትልቅ እርምጃ ነበር እየሱስ ክርስቶስም እንደሚክደው፣እንደሚፀፀት፣በልቡም በጣም እንደሚወደው ያውቅ ነበር ። ከክርስቶስ ትንሣዔ በኋላም ወደ ዐሣ አጥማጅነት ተመልሶ ሄዷል በዛም ወቅት በዐሣ ጠመዳ ተአምሩን አሳይቶት ሁሉ በእጁ እንደሆነ አሳምኖት ልቡ እንዲሰበር አድርጎ ለወንጌል ሰበካ ለገነት ቁልፍ ተረካቢነት ከዛም አልፎ ከዕርገት በኋላ መንፈስ ቅዱስን ተቀብሎ የሚያውቀው ጸንቶለት የማያውቀው ተገልጾለት በአንድ ቀን ስብከት ፫ሺህ ሕዝብ የወንጌልን ቃል ለማሳመንና ለሰማዕትነት አብቅቶታል ።
“ወዳጅና ወዳጅ፣ የተጣላ እንደሆን መታረቁም አይቀር፣ እንደጥንቱም አይሆን” - ( አገርኛ ግጥም) - Addis Admass Newspaper | Amharic news | Ethiopian news
ከዕለታት አንድ ቀን፣ ኢትዮ-ኤርትሪያ ጦርነት ሊጀመር ሰሞን፤ አንድ ክስተት ላይ ተመርኩዞ በዚህ ጋዜጣ፣ ተረት መሰል ትርክት አቅርበን ነበር፡፡ አንዳንድ ዕውነት እጅግ ሲቆይ ተረት ይመስላል፡፡ ዕውነትና ተረት አንዳንዴ በጣም ከመቀራረባቸው የተነሳ አንዱ አንዱን ተክቶ የሁኔታዎች መግለጫ፣ አሊያም የሂደቶች አንዳች መተንተኛ ይሆናል፡፡ እንግዲህ ያኔ የሚከተለውን ፅፈን ነበር፡፡
ከዕለታት አንድ ቀን በትግራይ ክልል ለስራ ጉዳይ ሄደን ሳለን፤ ዋና ዋና ጉዳያችንን ፈፃፅመን ስናበቃ፤ ወደ ማታ ግድም ትንሽ ዘና የማለት ፍላጎት አድሮብን፣ ከአንድ ቡና ቤት ወደ ሌላ እየተዘዋወርን ስንጫወት፤ ስናወጋና ጭፈራ ስናይ እያመሸን ሳለን፤ በአንደኛው መዝናኛ ቦታ የኤርትራ ዘፋኝ የሚጫወተው ዘፈን ይዘፈናል፡፡ ሰው በየነሸጠው ቅፅበት እየተነሳ ይጨፍራል፡፡ ይደነክራል፡፡ የደከመው ይቀመጣል፡፡ ሌላው በራሱ ጊዜ ይነሳል፡፡
በአጋጣሚ ከእኛ ከአዲሳቤዎቹ እንግዶች አጠገብ የተቀመጡ የዚያው ክልል ሰው፣ ጎምቱ አዛውንት ናቸው፤ ነሸጣቸውና ብቻቸውን ተነስተው ያስነኩት ጀመር - ጭፈራውን፡፡ እስኪበቃቸው ተወዛውዘው መጥተው አጠገባችን ተቀመጡ፡፡
“አያችሁ ልጆቼ! አዲሳባ ሆናችሁ ስለ ኤርትራና ኢትዮጵያ ድንበር ጦርነት የሰማችሁት ሁሉ ዕውነት ነው፡፡ ጦርነቱ አይቀሬ ነው፡፡ ደም መፋሰስ ይኖራል፡፡ ከሁለቱም ወገን ሰው ያልቃል፡፡ ጥንት የነበረው አብሮ መኖር ሁሉ ይቀራል!
ግን አንድ ፅኑ ዕውነት ልንገራችሁ፡፡ በኤርትራና በትግራይ (በኢትዮጵያ) ድንበር መካከል፣ በሥራቅና ምዕራብ ጀርመን መሀል እንደነበረው ዓይነት ታላቅ ግንብ ቢገነባ እንኳን፤ ለካሴት መቀባበያ የምትሆን አንዲት መስኮት ትኖራለች!!” አሉና “ተነሱ እንጫወት እባካችሁ!” ብለው “ደርብ!” አሉ፡፡ ጭፈራው በጣም ያምርባቸዋል፡፡
ያቺ የአቦይ መስኮት የባህል በር ናት፡፡ የታሪክ በር ናት፡፡ የልብ ለልብ መተሳሰቢያ ምት ናት! የህዝብ መተናፈሻ ናት!! ከሥጋ ዝምድና፣ እስከ ጋብቻ፣ በጉርብትና ቡና ከመጠራራት እስከ ጠቅላይ አብሮ መኖር ድረስ በዚያች መስኮት ታሪካዊ ቅብብሎሹ ይቀጥላል፡፡ ትላንት ነበረ፣ ዛሬም አለ፡፡ ነገም ይኖራል!! እንደ ዛሬ በራሱ ጊዜ መስኮቱ ሰፊ በር፣ ሰፊው በር ደግሞ ዋናው “ከተም በሪ” ይሆናል፡፡ ብሎ ማን ያስባል? ወይም ደግሞ ግንቡ እንደ ጀርመኑ ግንብ እስከናካቴው ይፈራርስ ይሆናል፡፡ ከዚያም የምናስተውለውን ወለል ያለ ሰፊ እይታ እናስብ፡፡ ገላጣውን የአንድነት አውላላ ሜዳ (ፈረንጆቹ WIDER VISTA የሚሉትን ዓይነት) እንደምን በፍቅር አንቀልባ ጠቅልለን እንደምንይዘው ከርቀት እንይ፡፡
ዛሬ! የይቅርታ መስኮት አንድ ፀጋ ነው፡፡ የህገ መንግሥት ሥርዓትና መልክ መያዝ ሌላ መስኮት ነው፡፡ የንቃተ - ህሊናችን ማደግ፣ የትጋታችን መቀስቀስ፣ የተስፋችን ማበብ ዋና በር ነው! ከሁሉም በላይ ግን ዜጋን የማፈን፣ የመሸሸግ፣ የውስጥ ውስጡን መመሳጠር፣ የእስር ቤት አሰቃቂ ህይወት፣ የሸፋፍነህ ግዛ ኢ-ፍትሐዊ ግፍ፣ የነጋዴ ቢሮክራቶች ፖለቲካ - ኢኮኖሚያዊ ምዝበራ፣ የመንግሥት መጨቆኛ መሳሪያዎች ቁልፉ ፍሬ ነገር ነው! የቅርቡ የኢትዮጵያ የሥርዓት እርምት፣ ሽግሽግ፣ ሽግግርና እድሳት አዲስ ሂደት፤ ህዝበ - ሱታፌን የሚጠይቅ፣ ኢትዮጵያ የሁላችንም አገር መሆኗን በአንድ አፍ፣ በአንድ ልብና በአንድ አቅም፣ አንድም ሦስትም ነን በሚሰኝ ብልሃትና ጥበብ-ተስፈኛ፣ አዎንታዊ እና ልበ - ሙሉ አገር ለዋጮች የምንሆንበት ይመስለናል፡፡
እስቲ ከቁጣ፣ ከቂም፣ ከበቀል፣ ‹ከእኔ ብቻ ነኝ ልክ› እንውጣና እራሳችንን ከፍቅርና ከሰላም አቅል አቅጣጫ እንመልከት የምንልበት ቀን ነው! ያጣናቸውንና ያመለጡንን፣ ያልተጠቀምንባቸውን ቀና ነገሮች ሁሉ፣ በቁጭት ከመመንዘር ይልቅ፣ “ነገ የሚባል የማናውቀው ቀን እንይ” ብለን አሰልቺውን ህይወት፣ ከሻካራ ገፁ የምንነጥልበት የምናበለፅግበት ቀን መጥቷል፡፡ ትላንት የቆሰልነውና የደማንበት! “አሸነፍን አላሸነፍን” የተባባልንበት፡፡ በታሪክ፣ በባህል፣ በሃይማኖት አስተሳስሮን፣ አንጀታችን ገብቶ፣ አድሮ የማይሞተውን ፍቅራችንን የሚተካ፣ ዞሮ መግቢያና ማረፊያ አገራችንን የሚያኮራ፣ የማቴሪያልም ሆነ የአካላዊ ጥቅም ፍሬ አላገኘንበትም፡፡ ዋጋው የማይለካ (Priceless እንዲሉ) ነገር! ወንድማማችነታችን፣ ተዛምዶአችን፣ መጋባት መዋለዳችን፤ መግባባትና አብረን መሳቃችን፣ አብረን ማደጋችን፤ የማይበጠስ ማተባችን፣ መንፈሳዊ መቀንቻችን የሁልጊዜ ህልውናችን መሆኑን፣ ዛሬ ባንድ ልብና ልቦና አሳድረነዋል! አንድነት የጠራ ሀቃችን (Crystal Truth) መሆኑን፣ የማይሸራረፍ ህልውናችን መሆኑን፣ የማታ ማታም ቢሆን ነብሳችን ላይ መንቀሳችን ቀዳሚና ላዕላይ እሴታችንን ማስረገጣችንን እንድናሰምር አግዞናል! ለዚህና ስለዚህም ምስክርነት የሚሰጥ፣ ከእኛና ከእኛ ሌላ ማን አለ?
ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን፤ በአንደኛው ተውኔቱ ውስጥ ስለ እሥር ቤት የነገረንን ዛሬ ብናስታውስ ደግ ነው፡፡ ባጭሩ ጃንሆይ ወህኒ ቤትን መርቀው ሲከፍቱ ያደረጉት ንግግር ነው፡-
አንዳችን አንዳችንን ስናስር ኖረናል፡፡ በየታሪካችን ምዕራፍ እንደተቀመጠው፤ ጦር ሰብቀን፣ ዘገር ነቅንቀን፣ ደም ተፋሰን፣ ሬሳ ተቋጥረን፣ ድንበር ተቋርሰን፣ … የሁለንተናችን መገለጫ ሰውና የሰው ሰላም መሆኑን አናምንም ብለን፤ እንደ ጉልት ደንጊያ አንነቀነቅ ብለን፤ በጉድ አዋጅ እንደታጠርን ብዙ የደም ዘመን ገፋን! ዛሬስ ይብቃን! ዛሬ በሰፊ አዕምሮ ስናስተውለው፤ “ለዚሁ ነው በሬዬን ያረድኩት?” እንዳለው ሰውዬ መሆናችንን በትዝብት ተገነዘብን! ለልጆቻችን የምናወርሰው ፍቅርና ግብረገብነት የሌለን፣ ባዶ ልብና ባዶ ኪስ ነን! ታሪክ እያለን ታሪክ እንደሌለን የሆንንበትን ምክንያት መመርመር አለብን! ታሪክ ሰሪም፣ ታሪክ - ፀሐፊም ማጣት እርግማን ነው! ኦና ቤት ውስጥ የነግ ዕጣ - ፈንታውን ሳያውቅ እንደተቀመጠ እንስሳ ሆነን መኖራችን ደግሞ የከፋ እርግማን ነው!
“እራስን በራስ ማስተዳደር እስከ መገንጠል” (Regional autonomy upto and including cessation) የማለትን መርህ እያስታወስን፤ ወደ ኋላ እየሳቅን፣ ወደፊት ለመራመድ የምናስብበት ወቅት ይመስላል!
ጦርነት ኋላ ቀር ነው የሚለውን ሃሳብ እንደ “ማጨስ የፋራ ነው” እንደማለት ማስተዛዘብ ጀምረናል፡፡ ቤርቶልት ብሬሽት “ጀግና የማትወልድ አገር የታደለች ናት!” ያለንን መቀበል ላይ ነን፡፡
የደም ጀግንነት ይብቃን እንደማለት ነው፡፡ “የሰሜንን እህል፣ አልበላም እርሜ ነው ያጨደው መትረየስ፣ ያፈሰሰው ደም ነው!” ያልነውን የምር አረግነው እንደማለት ነው፡፡ ሁሉንም በዲሞክራሲ ገበታ ላይ ብንመካከረውስ? ማለት ስልጣኔ ነው! ወደ ሥልጣኔ ገበታ እኩል እጃችንን መሰንዘር መቻል መታደል ነው! ጥቂቶች የሚሞቁት ደመራ ሳይሆን ሁሉም ችቦ ችቦውን ይዞ “እዮሃ!” የሚልበት በዓል ዘንድ እየደረስን ነው፡፡
የትላንትናን ጥፋት በአንዲት በዛሬ ጀንበር እንሰርዘዋለን ማለት የዋህነት መሆኑን አላጣነውም! ይቅርታን መድፈር ብርቱ ጅማሮ ነው! እርቅ ኃያል ግለ - ሂስ ነው! ያማል ግን ያድናል! ዛሬም ለውጥ አዳጊ ሂደት እንጂ በቁርጥ ክፍያ የሚጨረስ የቀን ሥራ አይደለም! ስንል እንደኖርነው ሁሉ፣ ዛሬም Change is an incremental process- አዳጊ ሂደት ነው! የሁላችንም ድምፅ ወደሚሰማበት አገር ለመሄድ መንገድ መጀመር ነው ዲሞክራሲ፡፡ ዲሞክራሲን ያፈንነው እኛ ነንና፣ የምንፈታውም እኛው ነን! ያማረ ነገር ስናይ “ምነው የእኔ በሆነ” ማለት ሰብዓዊ ምኞት ነው፡፡ “ያ ያማረ ነገር ምነው የእኔ ብቻ በሆነ” ማለት ግን ገና ከጥንስሱ ጤና ያጣ ፍላጎትን ያዘለ ነው፡፡ ሁሉም ነገር፤ የተጣመመው ተቃንቶ፣ የተበላሸው ተስተካክሎ፣ ፀድቶ እንደነበረው እንዲሆን ለማድረግ መጣጣራችን መልካም ነው፡፡ ሆኖም ዛሬ ሌላ ጠዋት ነውና፣ ራሱን ትላንት ጠዋትን ካላገኘሁ ሞቼ እገኛለሁ አንበል፡፡ እንኳን ትላንት ጠዋት፣ ነገ ጠዋትም ሌላ ነው!
ፕረዚደንት እስማዒል ዑመር ጉለ፣ ቻይና ኣብ ጅቡቲ ወትሃደራዊ መዓስከር ንምኽፋት ትዝቲ ከምዘላ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ጠቒሱ እኳ እንተነበረ፣ መንግስቲ ቻይና ግና ዝኾነ መግለጺ ኣይሃበሉን።
ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ቻይና ኣብቲ ዓቢ ስትራቴጅያዊ ኣገዳስነት ዘለዎ ዞባ ወሽመጥ ዓደን ባብ ኤል መንደብን ኣብ እትርከብ ጅቡቲ ገዚፍ ወትሃደራዊ መዓስከር ንምቋም ትዝቲ ምህላዋ ዝተፈላለዩ ወገናት የረድኡ።
ኣብ ጅቡቲ ዝካየድ ዘሎ ዓበይቲ ናይ ህንጻ ብፋልይ ናይ ወደብ ምስፋሕን ምዝርጋሕ መንገዲ ባቡርን ካብ መንግስቲ ቻይና ብዝተረኽበ ናይ ኣስትራት 4 ቢልዮን ዶላር ልቃሕ ይስራሕ ብምህላዉ፣ ጅቡቲ ነዚ ከም መከሓሓሲ ንዝተወሰነ ዓመታት ዝጸንሕ ንወትሃደራዊ መዓስከር ዝኸውን ቦታ ንቻይና ክትህባ ተኽእሎ ከምዘሎ ይዝረበሉ ኣሎ።
እንተኾነ፣ እታ ምስ ሃገራት ምዕራብ ኣብ ናይ ረብሓ ምሽማይ እትርከብ ቻይና፣ ምስተን ካብ ነዊሕ እዋን ኣብ ጅቡቲ ወትሃደራዊ መዓስከር ዘለወን ፈረንሳን ኣመሪካን ከመይ ክትቓዶ’ያ ሓደ ካብቲ ዝዝተየሉ ዘሎ ዛዕባታት ምዃኑ’ውን ይንገር።
ምስ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ሶማልን እትዳወብ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ተዋሲና ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እትርከብ ጅቡቲ፣ ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ዘለዋ ሃገራት እታ ዝበዝሐ ወትሃደራዊ መዓስከራት ናይ ወጻኢ ሃገራት ዝርከበላ ሃገር’ያ።
ጨለማ ነሐስ / 24 "የማይዝግ የብረት ገመድ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ጨለማ ነሐስ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ጨለማ ነሐስ / 20 "ስተርሊንግ ሲልቨር ሣጥን ሰንሰለት ($ 25) - $ 79.00 ዶላር ቢጫ ነሐስ / 24 "የማይዝግ የብረት ገመድ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ቢጫ ነሐስ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ቢጫ ነሐስ / 20 "ስተርሊንግ ሲልቨር ሣጥን ሰንሰለት ($ 25) - $ 79.00 ዶላር
ኔክሮኖሚኮን በ HP Love Love’s Cthulhu አፈታሪኮች ውስጥ የታተመ ልብ ወለድ ግሪሞር ነው ፡፡ መጽሐፉ በመጀመሪያ በአብዱል አንዛሬድ “እብድ አረብ” በ 738 ዓ.ም እንደተጻፈ ይነገራል እንዲሁም የብሉያኖችን ፣ ታሪካቸውን እና እነሱን ለመጥሪያ መንገዶችን አካቷል ፡፡
Necronomicon locket በመጽሐፉ ውስጥ የተያዙትን ጨለማ ምስጢሮች ለማሰር ፣ ለመያዝ እና ለመያዝ የጥንት ምልክቶችን የያዙ በእጅ የተቀረጹ ዲዛይኖችን ያሳያል ፡፡ በመጽሐፉ ረዣዥም ጎኖች ላይ ያሉ ቅጦች የ Ctulhu እና Yog-Sothoth ረቂቅ ሥዕሎች ናቸው ፡፡ የመጽሐፉ የማዕዘን ክዳኖች ሽማግሌዎችን እና አገልጋዮቻቸውን በችሎታ ይይዛቸዋል በተባለው በሽማግሌ ምልክት ተቀርፀዋል ፡፡ የመጽሐፉ ውስጠኛ ክፍል የመጽሐፉ የመጀመሪያ ቋንቋ በሆነው በአረብኛ ከሚታወቀው የኔክሮኖሚኮን የግጥም ጥንቅር ጋር ተቀር engል ፡፡ ይነበባል
ዝርዝሮች: Necronomicon መክፈቻ ነው ፣ የመጽሐፉ ተንጠልጣይ ተከፍቶ እንዲከፈት እና እንዲዘጋ ፡፡ የኔክሮኖሚኮን ቁመቱ 44.2 ሚ.ሜ ፣ ሲዘጋ 27.6 ሚ.ሜ ወርድ ፣ ሲከፈት 52 ሚ.ሜ እና 6.9 ሚ.ሜ በጣም ወፍራም በሆነ ቦታ ላይ ይለካል ፡፡ የተንጠለጠለው ክብደት 25 ግራም ገደማ ነው ፡፡ አንጓው በሰሪዎቻችን ምልክት እና በቅጂ መብት ታትሟል ፡፡
ሰንሰለት: 24 "ረዥም አይዝጌ ብረት ገመድ ሰንሰለት ፣ 24" ጥቁር የቆዳ ገመድ (ተጨማሪ $ 5.00) ፣ ወይም 20 “1.2 ሚሜ ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት ()ተጨማሪ $ 25.00) ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
ይህ አስገራሚ የስራ ክፍል ነው ፡፡ በሁሉም ላይ ያሉት ጥቃቅን ዝርዝሮች ባዳሊ ምን ያህል እንደሚያውቁ ያሳያል ፣ እና እነሱ ስለሚፈልጓቸው አፈ ታሪኮች ይንከባከባሉ ፡፡ በዚህ ላይ ብቻ የሚቆጨኝ ነገር አለማስተዋሌ እና ስለዚህ ቶሎ መግዛት ነው ፡፡ በፍጥነት ያረምኩት ስህተት ፡፡
ጠቅላዩ “የኦሮሞን ጥያቄ ሳይንሳዊ በሆነ መንገድ እየሰራን ነው” ሲሉ እኛ የሚገባን….?!? ተፈራ ወንድማገኝ * እነሆ. . .! *የኦሮሞ ልሒቅ በተለመደው መንገድ “ፊንፊኔ ኬኛ” በማለት የአዲስአበባን ባለቤትነት...
ኬንያ በቻይና ውሃን ግዛት በተቀሰቀሰው የኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት ወደ ሀገር መመለስ ያልቻሉ ዜጎቿን ለመደጎም ገንዘብ መመደቧን ይፋ አድርጋለች። የኬንያ የጤና ሚኒስትር ዳይሬክተር ድጋፉ ለትምህርት ሄደው ቻይና ውሃን ግዛት የሚገኙ የሀገራችንን ዜጎች ለመርዳት የሚውል ነው ብለዋል።
‹‹ጫት ፈጣሪ የሚወደው ዛፍ ነው፡፡ በፈጣሪ ተባርኮ ለእኛ የተሰጠን ውድ ስጦታ፡፡ ይህ የተባረከ ዛፍ ላይ ሰው ምንም ስልጣን የለውም። የተለያዩ ሰዎች ጫትን ለማጥፋትና ለመቆጣጠር ዋጋውን በማናር ጭምር ሞክረዋል፤ ማንም ግን አልተሳካለትም። ጫት እኮ ተራ አትክልት አይደለም፤ ጫት የአላህ ቅጠል (leaf of Allah) ነው፡፡››
ይህን የሚሉን አደም አልዩ ጄላን የተባሉ የአወዳይ ከተማ ነዋሪ የሆኑ ሽማግሌ ሲሆኑ፤ ዶ/ር ሕዝቅኤል ገቢሳ ከአስራ ሶስት ዓመታት በፊት “Leaf of Allah Khat & Agricultural Transformation in Harerge, Ethiopia, 1875–1991”
ሰሎሞን የኔነህ (ስሙ ለዚህ ጽሑፍ ሲባል የተቀየረ) ኑሮውን መቐለ ከተማ ያደረገ፣ ወደ አዲስ አበባ በሚመጣባቸው የስራ አጋጣሚዎች የመገናኘት ዕድሉ ያለን የረጅም ዓመታት ወዳጄ ነው። በቅርቡ እንደ ወትሮው ሁሉ ከሰሎሞን ጋር ተገናኝተን ስለ ሥራ፣ ኑሮና ልጆች ከተጠያየቅን በኋላ፤ በድንገት:
ጫት ሁለመናውን ሽባ አድርጎት እንደነበር ለማወቅ ፊቱን ማየት ብቻ በቂ ነበር፡፡ ሰሎሞን ጫት በዘመናችን ያመጣው ጣጣ አይነተኛ ማሳያ (microcosm) ነው፡፡ ከሰሎሞን ተነስተን ስንቶቹ ከስራ ገበታቸው እንደተፈናቀሉ፣ ትዳራቸውን እንደበተኑና ከኑሯቸው እንደተጣሉ መናገር የአደባባዩን እውነታ መድገም ነው የሚሆንብን።
ብሪታኒያ ወደ አገሯ በዓመት ከሚገባው 2560 ቶን ጫት 2.5 ሚሊዮን ፓውንድ አመታዊ የታክስ ገቢ እንደምታስገባ ሪፖርቶች ያሳያሉ። ነገር ግን ይህ ትርፍ ጫትን ወደ አገሯ እንዳይገባ ከማድረግ አላገዳትም። ከአንዳንድ የፓርላማ አባላት የቱንም ያህል ተቃውሞ ቢገጥመውም፣ በመጨረሻም ጫት በአደንዛዥ እፅነት ተመድቦ፣ ከተከለከሉ እፆች ተርታ ለመካተት በቅቷል። ለክልከላው መሰረት የሆነውም የዓለም የጤና ድርጅት ጥናቶች ናቸው፡፡
ጫትን አስመልክቶ ሁለገብ ርዕሶችን በማካተት ከስምንት ዓመታት በፊት “The Khat Controversy: Stimulating the Debate on Drugs” በሚል ርዕስ በአራት ፀሃፍት የተዘጋጀው ጥናት፤ የጫትንና የአዕምሮ ጤናን ግንኙነት አስመልክቶ 41 የተለያዩ ጥናቶችን ጨምቆ ያቀረበ ሲሆን በውጤቱም ጫት የአዕምሮ ጤና ችግርን አባባሽ ብቻ ሳይሆን ዋነኛ መነሻም እንደሆነ ያስረዳል::
በጫት የጤና ጠንቅነት ላይ እጅግ ብዙ ጥናቶች በተለያዩ ደረጃዎች የተሰሩ ሲሆን፣ ከላይ ካነሳነው በተጨማሪ በሳኡዲ አረቢያው ጃዘል ዩኒቨርሲቲ ጥናት ያቀረቡት ዶ/ር ሁሴን አጊሌ፤ በየመን ውስጥ በ1118 አዲስ የተወለዱ ህፃናት ላይ የተደረገ ጥናትን ጠቅሰው እንዳመላከቱት፤ በሕፃናቱ ላይ የክብደት መቀነስ እንደሚታይና ይህም የሆነው በእርግዝና ወቅት እናቶች ጫት ተጠቃሚ ስለነበሩ እንደሆነ ይገልፃሉ። ከዚህም ሌላ የሆድ ድርቀት፣ እንቅልፍ ማጣት፣ የአዕምሮ እረፍት ማጣት፣ የጥርስ/ድድ (dental cavities) ጉዳት መድረስና የደም ግፊትን የመሳሰሉ የጤና መዛባቶችን እንደሚያስከትል ዶክተሩ “Health and Socio-economic Hazards Associated with Khat Consumption” በተሰኘ ጽሁፋቸው ላይ አበክረው ገልፀዋል። ከተለያዩ ጥናቶችና የቤተ ሙከራ ግኝቶች በመነሳት የዓለም የጤና ድርጅት (WHO) ጫት፤ “Cathine” እና “Cathinone” የተባሉ አደገኛና መራዥ ንጥረ ነገሮችን መያዙን በጎርጎሮሳዊያኑ አቆጣጠር በ2006 ባደረገው አሰሳም ይፋ አድርጓል።
ይህን የሚሉን አደም አልዩ ጄላን የተባሉ የአወዳይ ከተማ ነዋሪ የሆኑ ሽማግሌ ሲሆኑ፤ ዶ/ር ሕዝቅኤል ገቢሳ ከአስራ ሶስት ዓመታት በፊት “Leaf of Allah Khat & Agricultural Transformation in Harerge, Ethiopia, 1875–1991” በሚል ርዕስ ባሳተሙት የጫትን የመቶ ዓመታት የምስራቅ ኢትዮጵያ ታሪክ በሚያወሳው መጽሐፋቸው ካናገሯቸው ግለሰቦች አንዱ ናቸው፡፡ ለሽማግሌው ዓደም ጫት ኢኮኖሚያዊ፣ ማሕበራዊና መንፈሳዊ መሰረት የሆነ በፈጣሪ ትዕዛዝ ለሰው ልጆች የተበረከተ ስጦታ ነው። ይህ ስሜት ግን የዓደም ብቻ አይደለም፡፡
ካምብሪጅ ዩኒቨርሲቲ በፈረንጆቹ መስከረም 2016 የደቡብ ክልልን እንደመነሻ ወስዶ ባስጠናው ጥናት፤ በርካታ ቤቶች የጓሮ አትክልት ልማትን ወደ ጫት ማሳነት መቀየራቸውን ተከትሎ፣ ለምን ወደዚህ ዘርፍ እንደገቡ ጠቅለል ያለ ፅሁፍ አቅርቦ ነበረ። በጥናታዊ ጽሑፉ እንደተመለከተውም፤ በ1980 ከ40 አባወራዎች አንዱ ብቻ የጫት ማሳ እንደነበረው የተጠቀሰ ሲሆን፣ ከ1990 ወዲህ ግን ከ40 አባወራዎች 38ቱ ማሳቸውን ወደጫት ማሳነት እንደቀየሩት ያመላክታል፡፡ ይሄም አዲስ እውነታ ለእንሰትና ለተለያዩ ዛፎች ተይዞ የነበረው ቦታ እንዲቀንስ ማድረጉን ጥናቱ ጠቁሟል። አያይዞም ይህ እውነታ የአካባቢው አርሶ አደሮች ወደ ሌሎች ከተሞች አስቤዛ ሽመታ እንዲወጡ ማድረጉን ጥናቱ ላይ የተሳተፉ ግለሰቦችን ጠቅሶ፣ ይገልጻል። በአስገራሚ ሁኔታም አንድ በጥናቱ ላይ የተሳተፉ ግለሰብን ጠቅሶ ለ20 ዓመታት በጫት ልማት ላይ እንደነበሩና አሁን ግን ፊታቸውን ወደ ቀድሞ እርሻቸው መልሰው እንዳዞሩ በማተት ለዚህም እንደ ገፊ ምክንያት የሆነው በቤተሰባቸው ውስጥ ለምግብነት የሚውል የአትክልት እጥረት እንደሆነ ይገልፃል፡፡
ይህ ጥናት የሲዳማ ዞን ገበሬዎች የጓሮ አትክልታቸውን ወደ ጫት ማሳነት የቀየሩበትን ምክንያት ሲዘረዝር፤ የተሻለ ገንዘብ ማስገኘቱ፣ የዘር አቅርቦትና ማዳበሪያ እጥረት መኖሩ መሆናቸውን የጥናቱን ተሳታፊዎች አጣቅሶ ይገልፃል። እንደ ጎርጎሮሳዊያኑ አቆጣጠር ከ1990 እስከ 2000 ባሉት አስር ዓመታት ውስጥ የጫት ዋጋ ከ9 ብር ወደ 45 ብር ከፍ ማለቱንና ያም በየ300 ኪ.ሜ ራዲየስ ውስጥ 20 የተለያዩ የጫት ገበያዎች እንዲከፈቱ ምክንያት መሆኑን ያትታል።
ይሄንና መሰል ጥናቶች የሚያመላክቱት ነገር ቢኖር ጫት የኢትዮጵያን ግብርና ምን ያህል ሊቀይረው እንደሚችልና ራሷን መመገብ ያልቻለች አገር ላይ እንዲህ ያለ ተጨማሪ ፈተና ሲደረብ ደግሞ ‹‹በምግብ ራስን መቻል›› የሚባለውን ጉዳይ ወደ ተረትነት ሊቀይረው እንደሚችል ነው።
በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ ጫት ከቡናና ከጥራጥሬ ምርቶች ጎን ለጎን የውጭ ምንዛሬ በማስገኘት ተወዳዳሪ ያልተገኘለት ቅጠል ሆኗል። ‘The Dollar Leaf’ የሚለው ቅጥያውም ዘልቆ እየተሰማ ይገኛል፡፡ ለአገሪቱ አዲሱ የኢኮኖሚዋ ዋልታ ጫት በመቶ ሚሊዮን ዶላሮችን በየዓመቱ የሚያሳፍስ ቅጠል እንደሆነ የቅርብ ጊዜ መንግስታዊ መረጃዎች ያመላክታሉ፡፡
የጫት ምርትን ከአገራችን ወደ ውጭ መላክ የተጀመረው በደርግ ዘመን ቢሆንም ኢሕአዴግ ስልጣን ከያዘበት 1983 ወዲህ በዘርፉ የሚገኘው የውጭ ምንዛሬ እያደገ ይገኛል፡፡ በ1983 ዓ.ም በዘርፉ የወጪ ንግድ ከ56 ሚሊዮን ዶላር በላይ ገቢ መገኘቱን የገንዘብና ኢኮኖሚ ቢሮ መረጃዎች ያመላክታሉ፤ በ2007 ዓ•ም ከጫት ንግድ 332 ሚሊዮን ዶላር የውጭ ምንዛሪ መገኘቱን የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን መረጃዎች ይጠቁማሉ። ከ2008 እስከ 2012 ዓ.ም 275 ሺ ቶን ጫት ወደ ውጭ በመላክ፣ ከ 1.5 ቢሊዮን ዶላር በላይ ለማግኘት ታቅዶ እየተሰራ እንደሆነ መንግስታዊው ዕቅድ ይጠቁማል።
በዓለማቀፍ ተቋማት እንደ መርዘኛ አደንዛዥ እፅ በሚቆጠር የሰብል አይነት ላይ ይሄን ያህል መደገፍ ለጊዜው ለአገሪቱ ዶላር ቢያመጣላትም ቋሚና ዓለማቀፋዊ ተቀባይነት ያላቸውን ምርቶች ወደ ገፍቶ የማታ ማታ አገሪቱን ታላቅ ኪሳራ ላይ እንዳይጥላት የሚያሰጋ ነው፡፡
ጫት በዓለማቀፍ ተቋማት በመርዘኝነት የታወቀ ቅጠል ቢሆንም በኢኮኖሚያዊና ማሕበራዊ ምክንያቶች የተነሳ ስርጭቱ እጅግ እየሰፋ መሔዱ የማይካድ እውነት ቢሆንም በዚህ ድምዳሜ ላይ ጥርጣሬ እንዳላቸው የሚገልፁ ግለሰቦችም አልጠፉም፡፡ ዶ/ር ኤፍሬም ተሰማ ከእነዚህ ተጠራጣሪዎች መካከል አንዱ ናቸው፡፡ ዶ/ር ኤፍሬም ለዶክትሬት ማሟያቸው በሰሩት ጥናት ላይ የጫትን አዎንታዊ ጎን ለማጥናት ሙከራ አድርገዋል። አያይዘውም በ1960ዎቹና 70ዎች በነበረው የትግል ንቅናቄ ወቅት ጫት የነበረውን አስተዋፅኦ ይገልጻሉ። በትግሉ ላይ ለነበሩ ወጣቶች ጫት የጀርባ አጥንት እንደነበረ አስረግጠውም ይናገራሉ፣ “ወጣቶቹ ፓምፍሌቶችን በማባዛት፣ ማርክሲስት ሌኒናዊ ርዕዮተ ዓለምን ሌሊቱን ሙሉ እያጠኑ ለመቆየት ጫት አስተዋፅኦ ነበረው” ይላሉ ዶክተር ኤፍሬም። በወቅቱ የነበረው እድገት በህብረት ዘመቻም ወጣቶቹን ከጫት ጋር ለማስተዋወቅ የራሱ የሆነ አስተዋፅኦ እንደነበረው ያትታሉ። በተጨማሪም እስከ 13ኛው ክፍለ ዘመን የሚመዘዝ ታሪካዊ ዳራ ያለውና በአብያተ ክርስቲያናትና በገዳማት እንዲሁም በሙስሊሙ ማሕበረሰብ ውስጥ የተለያዩ አስተዋፅኦ ያበረከተ ቅጠል እንደሆነ አበክረው ይናገራሉ፡፡ አስከትለውም ጫት ላይ ሕግና ፖሊሲ ከመርቀቁም በፊት ሰፊ ጥናት እንደሚያስፈልግና በዘርፉ ላይ ለመስራት የሚሳተፉ ቡድኖች ጥልቅ ምርምርን አድርገው ‹‹ጫት ይከልከል›› አልያም ‹‹አይከልከል›› የሚለው ነገር ቢወሰን የተሻለ ይሆናል ይላሉ።
ዶክተር ኤፍሬም ለዚህ ሐሳባቸው ሰሚ ያጡም አይመስልም። ባሳለፍነው ዓመት በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የምሁራን ስብሰባ ላይ የተገኙ ከጎንደር የመጡ መምህር፣ የወጣቱን የጫት ሱሰኝነት ተከትሎ መንግስት ምን እንዳሰበ ለጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ጥያቄ አቅርበው የነበረ ሲሆን፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩም የዶክተር ኤፍሬምን ጥርጣሬ በሚያንጸባርቅ መልኩ “ጫትን የመቃወም የመደገፍ አቋም የለኝም፣ ጫት ይጠቅማል፣ አይጠቅምም የሚሉ ወገኖች ምርምር አድርገው ተከራክረው ያሳምኑን። ያኔ በማስረጃ ጎጂ ነው ከተባለ እናስቆማለን፣ እስከዛው ድረስ ግን የሚያስገኘውን ዶላር እየበላን እንቆያለን” የሚል አስገራሚ መልስ ሰጥተው፣ መንግስት ጫትን ለመቆጣጠር ፖሊሲ የማርቀቅም ሆነ ሕግ የማውጣት ፍላጎት እንደሌለው ጠቆም አድርገው ነበር።
ይህ በምዕራቡ ዓለም ከሚታየው የዓለም ሙቀት መጨመር ጋር ተያይዞ ከሚነሳው ክርክር ጋር እጅግ ተመሳሳይነት ያለው ሆኖ ነው ያገኘሁት። ምንም እንኳን ለመቶ ዓመታት እጅግ ብዙ የዓለም ሙቀት መጨመርን አስመልክቶ የተሰሩ ጥናቶች ቢኖሩም አንዳንድ የአየር ንብረት መለወጥን የሚክዱ (Climate change deniers) ሊቃውንት ግን ‹‹የለም፤ የዓለም ሙቀት መጨመር ብሎ ነገር የለም›› ብለው በመካድ ለአንዳንድ ፖለቲከኞች የተሳሳታ የፖሊሲ ግብዓት ሲያቀርቡ ይታያል። ጫትና ተያያዥ ጉዳዮችን አስመልክቶም እጅግ ብዙ ጥናቶች የቅጠሉን ጎጂነት በመግለፅ በአገሪቱ ላለው የአዕምሮ ጤና መዛባት የራሱን አስተዋፅኦ እያበረከተ እንደሚገኝና፣ ኢኮኖሚያዊና ማሕበራዊ ኪሳራው እጅግ ብዙ እንደሆነ፤ እንዲሁም የንግድና የእርሻ ትስስር ላይ እጅግ አሉታዊ ተጽእኖዎች እንደሚያሳድሩ ቢጠቁሙም ‹‹የጫትን ጎጂነት የሚያመላክት ማስረጃ እስኪቀርብልን ድረስ የሚያስገኘውን ዶላር እየበላን እንቆያለን›› የሚለው የመንግስት ምላሽ፣ በመግቢያዬ የጠቀስኩት ሰሎሞንና እሱን መሰሎቹ ቤት ሲበተንና የአዕምሮ ጤና መዛባት ከመቼውም ጊዜ በላይ በዜጎች ላይ ከተከሰተ በኋላ እርምጃ ቢወሰድ “ቀድሞውን ነበር እንጂ መጥኖ መደቆስ አሁን ምን ያደርጋል ድስት ጥዶ ማልቀስ” እንዳይሆንብን ያሰጋል።
የሃገሪቱ ችግሮች የሚመነጩት’ኮ በሃገራችን የህግ የበላይነት ባለመኖሩ ብቻ ነው፡፡ የህግ የበላይነት የለም ማለት ደግሞ ፍትህ የለም ማለት ነው፡፡ እስከዛሬ ድረስ...
ብዘይ እምነት ግና ንኣምላኽ ኬስምርዎ ኣይከኣልን እዩ። እቲ ናብ ኣምላኽ ኪመጽእ ዚደሊ፡ ንሱ ኸም ዘሎን ነቶም ዚደልይዎ ዓስቢ ኸም ዚህቦምን፡ ኪኣምን ይግብኦ እዩ።
ኖህ ብዛዕባ እቲ ገና ዘይተራእየ ነገር ራእይ ምስ ረኣየ፡ ብፍርሃት ኣምላኽ ተደሪኹ ብእምነት እዩ ንምድሓን ቤቱ እትኸውን መርከብ ዘዳለወ። ብእኣ ገይሩ ንዓለም ኰነና፡ ነቲ ብእምነት ዝርከብ ጽድቂ ኸኣ ወራሲ ዀነ።
ነታ ኣምላኽ ዝሃናጺኣን ዝሰራሒኣን፡ መሰረት ዘለዋ ኸተማ ይጽበ ስለ ዝነበረ፡ ብእምነት ኣብታ ምድሪ ተስፋ ኸም ኣብ ምድሪ ጓና ዀይኑ ተቐመጠ እሞ ምስቶም ነዛ ተስፋ እዚኣ መዋርስቱ ይስሃቅን ያእቆብን ኣብ ድንኳን ይነብር ነበረ።
እዚኦም ኵላቶም ነተን ተስፋታት ኣይረኸብወንን፡ ግናኸ ካብ ርሑቕ ርእዮም ተሳለምወን እሞ ኣብዛ ምድሪ እዚኣ ኣጋይሽን ስደተኛታትን ምዃኖም እናተአመኑ፡ ብእምነት ሞቱ።
እሞኸ ብዛዕባ እኒ ጊዴዎን፡ እኒ ባራቅ፡ እኒ ሳምሶን፡ እኒ ይፍታሄ፡ እኒ ዳዊትን ሳሙኤልን ነብያትን እንታይ ክብል እየ፧ ብዛዕባኦም ከየዘንትወልኩም ጊዜ ይሐጽረኒ እዩ።
ካብ መሬት ተበጊሱ፣ ሓጺር ርሕቀት ዝውንጨፍ እዚ ሚሳይላት፣ ካብ ባሕሪ ይኹን ኣየር ዝተወንጨፉ ሚሳይላት ኣብ ምምካን ልዑል ኣበርክቶ ከምዘለዎ ወትሃደራውያን ክኢላታት ይሕብሩ።
በ2012 የውድድር ዘመን አባ ጅፋርን የተቀላቀሉት አሰልጣኝ ጳውሎስ ጌታቸው ውድድሩ በኮሮና ቫይረስ እስቀተቋረጠበት ጊዜ ድረስ ቡድኑ በሜዳም ከሜዳም ውጭ የተለያዩ ችግሮች እያስተናገደ መዝለቅ ችለው ነበር። ዓምና የነበረው ተመሳሳይ ችግር ዘንድሮም ተከትሎ የመጣው ጅማ አባ ጅፋር በተመሳሳይ የውጤት ቀውስ ውስጥ ይገኛል። ከጨዋታ በፊት እና በኃላ በሚሰጡት አስተያየት መነጋገሪያ የሆኑት አሰልጣኝ ጳውሎስ ትናንት በድንገት ከሰዓት በነበረው በረራ ወደ አዲስ አበባ መግባታቸው ታውቋል። ታዲያ የጅማ አባጅፋር እና የአሰልጣኝ ጳውሎስ ጌታቸው እህል ውሀ ያበቃ ይሆን ስንል በክለቡ በኩል አቶ ሱልጣን የክለቡን ሥራ አስኪያጅ እና አሰልጣኝ ጳውሎስ ጌታቸውን አናግረን ተከታዩን ምላሽ ሰጥተውናል።
” የፊርማ ገንዘብ አልተከፈለኝም። በተጨማሪ የሰባት ወር ደሞዝ አልተከፈለኝም። ከዚህ በኋላ በምን ሁኔታ ነው ልሰራ የምችለው። ደሞዝ ሳይከፈለኝ ማሰልጠን አልችለም። ከዚህ በኃላም በሚኖሩ ጨዋታዎች ቡድኑን እንደማልመራ ለሚመለከታቸው ለከንቲባ ፅህፈት ቤት፣ ሊግ ካምፓኒው እና ለሌሎችም አካላት ደብዳቤ አስገብቻለሁ።”
ሰበብ እየቆጠሩ ኃላፊነታቸውን ከመወጣት ይልቅ ቸልተኝነት እያሳዩ ነው ስንል የመጀመርያ ማስጠንቀቂያ ደብዳቤ ሰጥተን ነበር። ሆኖም ትኩረት ሰጥተው የቡድኑን ውጤት ከማሻሻል ይልቅ ምንም ማሻሻል ባለመቻላቸው ሁለተኛ ማስጠንቀቂያ ደብዳቤው ሊፃፍባቸው እንደሆነ ሲያውቁ በራሳቸው ጊዜ ጥለው ሄደዋል።”
ጅማ አባ ጅፋር ከኢትዮጵያ ቡና ጋር ከነገ በስቲያ የስምንተኛ ሳምንት ጨዋታውን የሚያደርግ ሲሆን በዚህ ጉዳይ ዙርያ የሚኖሩ አዳዲስ መረጃዎችን ተከታትለን ወደ እናንተ የምናደርስ ይሆናል።
ፍርሃትን ፈራሁት! በግቢዬ የተከልኩትን ሽንኩርት እየኮተኮትኩ ነው፡፡ በዚህ ሁኔታ ያድጋል የሚል እምነት አልነበረኝም፡፡ ዛሬ ላይ ሆኜ ዘሩን ስተክል የነበረኝን ፍርሃት ሳስታውሰው ስጋት ይደቀንብኛል፡፡ በትክክል አድጎ ያፈራ ይሆን!? እላለሁ፡፡ ያም ሆኖ እየኮተኮትኩ ነው፡፡ ስራዬን አላቋረጥኩም፡፡ ሰውን ሰው ያደረገው ስራው ነው --…
…ጊዜያዊ እንጂ ለዘላቂነት ደስታ የማይሰጥ፤ ለአጭር ጊዜ እንጂ በቆይታ ህይወትን የሚጐዳ ነገር ሁሉ “ሱስ” ተብሎ ሊጠቃለል ይችላል፡፡ ፍርሀት፣ ጥርጣሬና አምባገነንነትም ከዚሁ ተክለ ቁመና ግራና ቀኝ ኪስ ቢፈተሹ ተደብቀው ይገኛሉ፡፡ መርዶቂዮስ ስድስተኛውን ሲጋራውን እየለኮሰ እንደለመደው እለታዊ ማማረሩን ጀመረ፡፡ ማማረሩ ራሱ የሱሱ…
ከምሽቱ አንድ ሰዓት እስከ ሁለት ሰዓት ያህል በስልክ እናወራለን፡፡ አንዳንዴም ከምሽቱ አስራ ሁለት ሰዓት እስከ አንድ ተኩል ልናወራ እንችላለን፡፡ ሁኔታው የሚወሰነው በዕለቱ በሚኖረን የወሬ መጠንና የውስጥ ፍላጐታችን ሃይል ነው፡፡ እኔ በበኩሌ አንዳንዴ ባናወራ የምልበትም ቀን አለ፡፡ ሥራ ሲበላሽብኝ ወይም የሀገሪቱ…
ባንዱ እሁድ ተጋባዥ የነበረው ሰባኪ፤”ከጎናችሁ ላለ ሰው አንድ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅስ ንገሩት”ብሎ አዘዘን፡፡ ቸርች ውስጥ ሆኜ ከጎኔ ያለውን ሰው ልብ ብዬ አይቼ አላውቅም ነበር…በግራ በኩል መተላለፊያ ስለነበር ወደ ቀኝ ስዞር እንደ ትንግርት የምታምር ልጅ የምለውን ልትሰማ እየጠበቀችኝ ነበር…ይህን ውበት ሳላይ…
የቁም ቅዠት ውድቅት ላይ ነው፡፡ ጧ ያለ እንቅልፍ ላይ ነኝ፡፡ ግን እረፍት የለሽ ነፍሴ ትቃትታለች፡፡ይመስለኛል !... የአያቴ ቤት ነው፡፡ ፊት ለፊቱ ለጥ ባለ ሜዳ ላይ የሚገማሸር ወንዝ አለ፡፡ ህፃናት ጠርዙን ይዘው ተኮልኩለዋል:: በእጃቸውና በእግራቸው እንደ ልብ ያንቦጫርቃሉ፡፡ በደስታ ማዕበል ይከንፋሉ::…
መበማለዳ ደመና የተጎነጎነው የጀምበሯ ሹሩባ ያምራል፡፡ ተራራው በጤዛ እርሶ ደረቱን ለሙቀት አጋልጦ ሰጥቷል፡፡ ነፋስ ሁሉን በፍቅር ለመዳበስ ይመስል ለስለስ ባለ የዋሽንት ስልት ይርመሰመሳል፤ የባህሩ ውሃ እናቱ ደረት ላይ ጡት እንደሚዳብስ ህጻን ፈገግታው ልከኛ ነው፣ እስክስታም ለመውረድ ተዘጋጅቷል፡፡ ማለዳው እንደ ዛሬ…
ቁጥር 39 ፣ ኩንክስንግ አርዲ ፣ ዲሴምበር ፣ 2019 - አዲስ ኮንትራት ተሰጥቷል-እ.ኤ.አ ኖ ,ምበር 22 ላይndአንድ መሪ ​​የጣሊያን አይዝጌ ብረት አገልግሎት ማእከል ለ “ZS ማሽን” የገባውን ሙሉ በሙሉ አውቶማቲክ ንጣፍ ለቁጥር 4 እና ለኤች.አይ.ኤል የማጠናቀቂያ መስመር 5 ጫማ ስፋት ለማዘዝ ትዕዛዝ መስጠቱን አረጋግ Machineryል ፡፡
እሱ የዙር ቁልፍ ፕሮጀክት ፣ የ 1 ታችኛው ሰፊ ቀበቶ ፖሊስተር + 2 የላይኛው ሰፊ ቀበቶ ፖሊመርስ + 3 የጭንቅላት የኤች.ኤል. ማሽን + የቫኪዩም ኩባያ ጭነት / ማራገፊያ መሣሪያ + የቀዘቀዘ ማጣሪያ + ማጠቢያ እና ማድረቂያ + የ PVC ሽፋን ማሽን ነው ፡፡
እ.ኤ.አ. በሐምሌ ወር 2020 መስመሩን ለመጫን እና ለመጀመር መርሐግብር ተይዞለታል ፡፡ ለደንበኛው እሴት ለመፍጠር ሁል ጊዜም የ ZS ማሽኖች ፍላጎት ነው ፡፡
ሙሉ ራስ-ሰር ሉህ ወደ ሉህ አረም ማድረጊያ መስመር በዋነኝነት የሚተገበረው በቀዝቃዛው ጥቅልል ​​ውስጥ አነስተኛ ጉድለትን ለማስወገድ ፣ የጌጣጌጥ ማጠናቀቂያውን ያግኙ ፣ ማለትም No.3 ፣ ቁ. 4 ፣ ኤች.ኤል. ቀዝቅዞ emulsion ወይም የማዕድን ዘይት ሊሆን ይችላል ፡፡ የተሟላ መስመር ለማብሰል ማጣሪያ እና እንደገና ጥቅም ላይ የሚውለው እንደገና ጥቅም ላይ እንዲውል ለማድረግ አስፈላጊ ነው ፡፡ WUXI ZS CPL ከ 100 እስከ 2200 ሚሊ ሜትር ስፋት እና ከ 0.4 እስከ 3.0 ሚሜ ባለው ውፍረት መካከል ለቅዝቃዜ የሚሽከረከር ጥቅል WUXI ZS እንዲሁ SPL ደረቅ ይሰጣል ፡፡ የ ZS SPL ጥቅም 1. ሶል…
ሙሉ ራስ-ሰር ሉህ ወደ ሉህ አረም ማድረጊያ መስመር በዋነኝነት የሚተገበረው በቀዝቃዛው ጥቅልል ​​ውስጥ አነስተኛ ጉድለትን ለማስወገድ ፣ የጌጣጌጥ ማጠናቀቂያውን ያግኙ ፣ ማለትም No.3 ፣ ቁ. 4 ፣ ኤች.ኤል. ቀዝቅዞ emulsion ወይም የማዕድን ዘይት ሊሆን ይችላል ፡፡ የተሟላ መስመር ለማብሰል ማጣሪያ እና እንደገና ጥቅም ላይ የሚውለው እንደገና ጥቅም ላይ እንዲውል ለማድረግ አስፈላጊ ነው ፡፡ WUXI ZS CPL ከ 100 እስከ 2200 ሚሊ ሜትር ስፋት እና ከ 0.4 እስከ 3.0 ሚሜ ባለው ውፍረት መካከል ለቅዝቃዜ የሚሽከረከር ጥቅል
በነገው እለት አንድ ጨዋታ ብቻ ሲደረግ 11፡30 ላይ መከላከያ ከ ኢትዮጵያ ቡና አዲስ አበባ ስታድየም ላይ ይጫወታሉ፡፡ ሁለቱም ክለቦች ፕሪሚር ሊጉን በሽንፈት የጀመሩ ሲሆን የነገው ጨዋታ አጀማመራቸውን ለማሳመር ወሳኝ ነው፡፡ ተከላካዩ አወል አብደላ ከመከላከያ ፣ ሀሪሰን ሄሱ ከኢትዮጵያ ቡና በመጀመርያው ጨዋታ ባዩት ቄ ካርድ ምክንያት የነገው ጨዋታ ያመልጣቸዋል፡፡
አዲስ አበባ ከተማ እና ጅማ አባ ቡና በፕሪሚር ሊጉ ለመጀመርያ ጊዜ የሚገናኙበት ጨዋታ እሁድ 09፡00 ላይ በአዲስ አበባ ስታድየም ይደረጋል፡፡ አዲስ አበባ በመክፈቻው ወደ ሀዋሳ ተጉዞ በድል የተመለሰ ሲሆን ጅማ አባ ቡና ከኢትዮ ኤሌክትሪክ ያለግብ በአቻ ውጤት አጠናቋል፡፡
አርባምንጭ ላይ አርባምንጭ በመክፈቻው ከደረሰበት ሽንፈት ለማገገም በማለም ወልድያን 09፡00 ላይ ያስተናግዳል፡፡ ወልድያ ደግሞ በመክፈቻው ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ላይ ድል አስመዝግቦ በከፍተኛ መሳሳት ጨዋታውን ያደርጋል፡፡
አዳማ አበበ ቢቂላ ላይ አዳማ ከተማ ሲዳማ ቡናን በ09፡00 የሚያስተናግድበት ጨዋታ ከሳምንቱ ተጠባቂ ጨዋታዎች አንዱ ነው፡፡ ሁለቱም የመጀመርያውን ጨዋታ ያሸነፉ ሲሆን በጥሩ አቋም ላይም ይገኛሉ፡፡
ድሬዳዋ ላይ ድሬዳዋ ከተማ ከ ኢትዮ ኤሌክትሪክ የሊጉ የመጀመርያ ድላቸውን ለማስመዝገብ 10፡00 ላይ ይፋለማሉ፡፡ ድሬዳዋ ከአዳማ በሽንፈት ሲመለስ ኢትዮ ኤሌክትሪክ ከጅማ አንድ ነጥብ ይዞ ወደ ድሬዳዋ ተጉዟል፡፡
የሊጉ 2ኛ ሳምንት ሌላኛውን የሳምንቱ ታላቅ ጨዋታን እሁድ 11፡30 በአዲስ አበባ ስታድየም ያሳየናል፡፡ ደደቢት ቅዱስ ጊዮርጊስ! ሁለቱም ክለቦች የመክፈቻ ጨዋታቸውን በተመሳሳ 3-0 አሸንፈው በከፍተኛ በራስ መተማመን ላይ የሚገኙ ሲሆን እንደከዚህ ቀደም የእርስ በእርስ ጨዋታዎች ሁሉ ጠንካራ ፉክክር ያደርጋሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡
ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ከ ሀዋሳ ከተማ ቅዳሜ 09፡00 ላይ ሊያደርጉት የነበረው ጨዋታ በሀዋሳ ከተማው ግብ ጠባቂ ክብረአብ ዳዊት ድንገተኛ ህልፈት ምክንያት ለሌላ ጊዜ የተሸጋገረ ሲሆን ፋሲለደስ ስታድየም ላይ ሊደረግ የነበረው የፋሲል ከተማ እና ወላይታ ድቻ ጨዋታም ወደ ሌላ ጊዜ እንዲሸጋገር ተደርጓል፡፡ የዚህ ጨዋታ መራዘም ምክንያትን ግን ፌዴሬሽኑ በይፋ አልገለፀም፡፡
ሶከር ኢትዮጵያ በነገው እለት መከላከያ ከ ኢትዮጵያ ቡና የሚያደርጉትን ጨዋታ በቀጥታ የፅሁፍ ወደ እናንተ እንደምናደርስ ከወዲሁ እንገልፃለን፡፡ እሁድ ደግሞ አዲስ አበባ ከ ጅማ አባ ቡና ፣ አዳማ ከተማ ከ ሲዳማ ቡና እንዲሁም ደደቢት ከ ቅዱስ ጊዮርጊስ የሚያደርጉትን ጨዋታ በቀጥታ ከሶከር ኢትዮጵያ ያገኛሉ፡፡ ሁሉንም ጨዋታዎች እንደተለመደው በሶከር ኢትዮጵያ የቀጥታ የውጤት መግለጫ መከታተል ይችላሉ፡፡
በመካከለኛው ምሥራቅ ከእሥራኤልና ቤይሩት ቀጥሎ ሦስተኛዋ፣ በዐረቢያ ፔኑዙኤላ ደግሞ የመጀመሪያዋ የምትሆነው ሕንጻ ቤተ ክርስቲያን በኳታር ምድር ልትታነጽ ነው፡፡
በኳታር ምድር የዛሬ አሥር ዓመት ለጸሎትና ለትምህርት መሰባሰብ በጀመሩ ወንድሞችና እኅቶች የተጀመረችው የኳታር ቅድስት ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን ወደ አካባቢው ለሥራ የሚጓዙ ምእመናንን በማሰባሰብና በማገናኘት፣ ስብከተ ወንጌልን በማስፋፋትና ክርስቲያናዊ ማኅበራዊ ኑሮን በማጠናከር የምትታወቅ ናት፡፡ ቤተ ክርስቲያንዋ አገልግሎቷን የምትፈጽመው በግብጽ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሲሆን በዓረቡ ዓለም እንደተለመደውም ዘወትር ዓርብ ከሰዓት በኋላ የቅዳሴና የትምህርት አገልግሎት ይሰጣል፡፡ የኳታር ቅድስት ሥላሴ ምእመናን የሥራ ጫናውን ሁሉ ተቋቁመው ተግተው በማገልገል ብቻ ሳይሆን ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን ጠብቀው በማስጠበቅም የሚታወቁ ናቸው፡፡
በአብዛኞቹ የዓረበ ሀገሮች እንዳሉት አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ በኳታር ለነበረችው ቤተ ክርስቲያንም ዋና ፈተና የነበረው የራስዋ ሕንጻ ቤተ ክርስቲያን አለመኖር ነው፡፡ ይህም አገልግሎቷን በሳምንት ወደ ተወሰኑ ቀናትና ሰዓታት ከማሳነሡም በላይ፣ ምእመናን የሚፈልጓቸውን ሁሉን አገልግሎቶች ለመስጠት እንዳትችል አድርጓት ነበር፡፡ ለቤተ ክርስቲያንዋ የራስዋ ሕንጻ መሥሪያ ቦታ በመፈለግ ችግሩን ለመፍታት ጥረት ሲያደርግ የነበረው የሰበካ ጉባኤ ባሳለፍነው ሳምንት በዐረቡ ዓለም የመጀመሪያ የምትሆነውን ሕንጻ ቤተ ክርስቲያን ለመሥራት የሚያስችል መሬት ተረክቧል፡፡
እስካሁን ድረስ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን በየመን፣ በዓረብ ኤምሬትስ፣ በባሕሬን፣ በኩዌት፣ በሊባኖስና በግብጽ የራስዋ አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት ቢኖሯትም በራስዋ ገንዘብ የተሠራና ንብረትነቷ የቤተ ክርስቲያኒቱ የሆነ ሕንጻ ቤተ ክርስቲያን ግን ከእሥራኤልና ቤይሩት በቀር አልነበራትም፡፡ የኳታር ቅድስት ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን ከተሠራ በመካከለኛው ምሥራቅ ሦስተኛው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ‹ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን› ይሆናል፡፡
በኳታር ሕንጻ ቤተ ክርስቲያኑ መሠራት ዘርፈ ብዙ ጥቅም ይኖረዋል፡፡ በአንድ በኩል የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያኑን አገልግሎት ከሳምንት እስከ ሳምንት የማያቋርጥ እንዲሆን ሲያደርገው በሌላ በኩል ደግሞ በአካባቢው ላሉት ሌሎች አጥቢያዎችም አርአያነት ይኖረዋል፡፡ ከኳታር በፊት እንቅስቃሴ የጀመሩት እንደ አቡዳቢ መድኃኔዓለም ያሉትን አጥቢያዎች የጀመሩትን በርትተው እንዲፈጽሙ ያነሣሣቸዋል፡፡
በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የሐዋርያነት ታሪክ በዐረቢያ ፔኒዙኤላ የነበረው ቤተ ክርስቲያን ከ1400 ዓመታት በፊት በየመን ናግራን ታንጾ የነበረው የቅድስት ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን ነበር፡፡ እርሱ ከጠፋ ከ1600 ዓመታት በኋላ በዓረቢያ ፔኑዚኤላ ሁለተኛው ሕንጻ ቤተ ክርስቲያን በቅድስት ሥላሴ ስም እንደገና በኳታር መታነጹ የታሪኩ ተገጣጣሚነት የሚያስደንቅ ነው፡፡
ይህ ቤተ ክርስቲያን በአንድ በኩል ታሪካዊ፣ በሌላ በኩል የቤተ ክርስቲያኒቱን ሐዋርያዊ ተልዕኮ ወደ አንድ ምዕራፍ የሚያሸጋግር፣ ሲሠልስም ለሌሎች አርአያነት ያለው በመሆኑ ሥራ በኳታር ለሚገኙ ብቻ የሚተው አይደለም፡፡ ግብጻውያን እንደዚህ ባሉ አካባቢዎች የሚታነጹ የተለየ ታሪክና ጠቀሜታ ያላቸውን አብያተ ክርስቲያናት በመተጋገዝ እንደሚገነቧቸው ሁሉ በመላው ዓለም የሚገኙ ኢትዮጵያውያንም እያንዳንዷን የሕንጻዋን ብሎኬት ተካፍለው በመገንባት በታሪክ ምዕራፍ ላይ አሻራቸውን ማስቀመጥና በረከት ማግኘት ይጠበቅባቸዋል፡፡
በሀገር ቤት፣ በአውሮፓ፣ በአሜሪካና በአውስትራልያ የሚገኙ ምእመናን በአካባቢያቸው ቤተ ክርስቲያን ባይኖር ነድተውም ሆነ ተሳፍረው ወደ ሌላ አካባቢ በመሄድ ቤተ ክርስቲያን መገልገል ይችላሉ፡፤ በዐረቡ ዓለም ግን በአንድ አካባቢ አንድ አጥቢያ ብቻ ስለሚገኝ ወጣ ብሎ በሌላ አጥቢያ መገልገል አይቻልም፡፡ በተለይ ደግሞ እንደ ኳታር ባሉ ሀገሮች ያለው ቤተ ክርስቲያን አንድ ነው፡፡ ይህን ቤተ ክርስቲያን ማነጽና አገልግሎቱን ማጠናከር፣ በዐረቡ ዓለም የሚገኙ ወገኖቻችን በመንፈሳዊ ሕይወታቸው በርትተው፣ ከመንፈስ ጭንቀት ተላቅቀው፣ የሚደርስባቸውን ፈተናም አሸንፈው ለሀገራቸውና ለወገኖቻቸው የሚጠበቅባቸውን እንዲያደርጉ የሚያስችል ነው፡፡ በመሆኑም በመላው ዓለም የተሠማሩ ኢትዮጵያውያን ሁሉ የሚታነጸው የራሳቸው አጥቢያ መሆኑን አስታውሰው ልባቸው ኳታር ሊሆን ይገባል፡፡
በእውነት በጣም ደስ የሚል ነው ሰው ያስባል እግዚአብሔር ይፈጽማል።ለእኛም በፐርዝ የቅድስት ሥላሴ በ/ክ የደረሰብንን ትንሽ ጻፍ ጻፍ ብታደርግልንና የተበደልነውን በደል ለመላው ህዝበ ክርስቲያን ብትገልጽልን እንዴት ጥሩ ነው እንላለን ጉዳዩን በደንብ አንተ ስለምታውቀው
" እድፈት ወይም የፊት መጨማደድ ወይም እንዲህ ያለ ነገር ሳይሆንባት ቅድስትና ያለ ነውር ትሆን ዘንድ ክብርት የሆነችን ቤተ ክርስቲያን ለራሱ እንዲያቀርብ ፈለገ። " ኤፌ5:27
ቤተ ክርስቲያኑ መገንባተዋ መልካም ነው ነግር ግን በሀገራችን በአክሱም መስጊዶች እንዳይገነቡ የእስልምና ተከታይ ጸሓይና ውርጭ እየተፈራረቀባቸው በረንዳ ላይ እየሰገዱ ይገኛሉ፡፡በሃገራቸው የእምነት ተቋማቸውን እንዳይመሰርቱ እንቅፋት እየሆንባቸው በኳታር ለመገንባት የታሰበ ቤተ-ክርስቲያን ጥያቄ ውስጥ የሚያስገባ ነው ፡፡ ስለዚህ ዳንኤል በዚህ ላይ ምን ትላለህ
ታማኝነት የእውነተኛ ህይወት መገለጫ ባህርይ ነው፡፡ ታማኝነት በዋናነት የልብ ጉዳይ ነው፡፡ ታማኝነት ከኢየሱስ ክርስቶስ ወንጌል መሰረታዊ መመሪያዎች አንዱ ነው፡፡ እግዚአብሔር የልብን ሀሳብና መሻት ያውቃል፡፡ እውነተኝነት ለእግዚአብሔር መሰረታዊ መርህ ነው ምክንያቱም እርሱ የእውነት አምላክ ነው (ዘዳግም 32፡4)፡፡ ሙሉ በሙሉ ታማኝ የሆነ ልባችንን በእርግጥም ይባርካል፡፡
በአዲስ ኪዳን ውስጥ ሐናንያ እና ሰጲራ ስለሚባሉ ባልና ሚስት የተጻፈ አስደናቂ ታሪክ አለ (ሐዋ. ስራ 5፡1-11)፡፡ ሌሎች ብዙዎች ያደርጉ እንደነበረው እነርሱም መሬታቸውን ሸጡ፤ ከሚስቱም ጋር ከሽያጩ እኩሌታውን ለማስቀረት በስውር ተስማምተው ሳለ ሙሉ ገንዘቡን ለቤተ ክርስቲያን የሰጡ አስመሰሉ። ሐናንያና ሰጲራ መሬታችንን ይህን በሚያህል ዋጋ ሸጥነው በማለት ገንዘቡን ለቤተ ክርስቲያን መሪዎች አመጡ፡፡ ለማታለል በመሞከራቸው እግዚአብሔር ወዲያውኑ በሞት ቀጣቸው፡፡ የቀደመችው ቤተ ክርስቲያን ታሪክ በሆነው በዚህ ክስተት ላይ ግብዝነት ወይም አለመታመን ለጥብቅ ቅጣት ሲያጋለጥ እናያለን፡፡ እግዚአብሔር እንዲህ ያለውን ሀሰተኝነት አጥብቆ ይቃወማል፡፡ እኛም እንደ ሐናንያና ሰጲራ ሰዎች ስለኛ የተሳሳተ ግንዛቤ እንዲኖራቸው ልናደርግ እንችላለን፡፡ ለድርጊቶቻችን በእግዚአብሔር ፊት ተጠያቂ እንደምንሆን እንዘነጋለን፡፡ እግዚአብሔር ልባችንን ስለሚያውቅ ፍጹም ታማኝነትን ከኛ ይፈልጋል፡፡
ግብዝ የሆነ ሰው ያልሆነውን እንደሆነ ያስመስላል፡፡ እውነተኛ ነኝ ይላል ነገር ግን ለጥቅሙ ሲሆን እውነታን ከማጋነን ወደ ኋላ አይልም፡፡ ችግረኞችን ስለመርዳት ያወራ ይሆናል ነገር ግን አደጋዎች ሲከሰቱ ጊዜና ገንዘቡን ለመለገስ ፈቃደኛ ይይደለም፡፡ አንድ ሰው የባልንጀራው ሁኔታ ከልቡ እንዳሳዘነው ሊያስመስል ይችላል ነገር ግን በችግር ወስጥ ያለ ባልነጀራውን ከመርዳት ይልቅ ማማት ይቀለው ይሆናል፡፡ አንድ ሰው ታማኝ መስሎ ሊቀርብ ይችላል ነገር ግን እስካልታወቀበት ድረስ የሌላውን ሰው ገንዘብ ለመውሰድ ወደ ኋላ የማይል ሰው ሊሆን ይችላል፡፡ አታላይም ሆኖ ሳለ በአስተሳሰቡ ብልጠት ከብዙ ሰዎች እንደሚሻል አድርጎ ራሱን ለማሳመን የሚጥር ይሆናል፡፡ ከነዚህ ሁኔታዎች በአንዱ የተገኘ ሰው ታማኝ እንዳይደለ ወይም ግብዝ መሆኑን ያሳያል፡፡
የሰዎች ግብዝ ባህርይ እግዚአብሔርን ሁልጊዜ ያሳዝናል፡፡ “ይህ ሕዝብ በከንፈሩ ያከብረኛል፥ ልቡ ግን ከእኔ በጣም የራቀ ነው” (ማቴዎስ 15፡8)፡፡ ለሰው በአፉ የሚናገረውንና በልቡ ያለውን ማስታረቅ ከባድ ነው፡፡ ከውስጥ ማንነታችን የሆነ ታማኝነት በጌታ ፊት ተቀባይነትን እና ፀጋን ለማግኘት ቁልፍ ነው፡፡
እውነተኛ ክርስቲያን የታማኝነት ምሳሌ ነው፡፡ በእግዚአብሔር ፊት ባለው ታማኝነት መጠን በመንፈሳዊ ሕይወቱ ያድጋል፡፡ አጠገባችን ካሉ ሰዎች ጋር ባለንም ግንኙነት ታማኝነት ጥንቃቄና አትኩሮት ሊሰጠው ያስፈልጋል፡፡ በቃላችንም ሆነ ተግባራችን አንዳችን በሌላችን ላይ እምነት የሚጣልብን ልንሆን ያስፈልገናል፡፡ ስለ እውነት የሚጠበቅብንን መስዋዕት ሁሉ ለመክፈል ፈቃደኞች ልንሆን ያስፈልገናል፡፡
እውነት ምቾት ቢነሳንም እንኳን ልንጠብቀው ፈቃደኞች ልንሆን ይገባል፡፡ ከጊዜያዊ ሀፍረት ራሳችንን ለማዳን ብለን መዋሸት ሀቀኝነታችንን አሳልፈን በመስጠት የምንከፍለው ትልቅ ዋጋ ነው፡፡ እምነትን በማጉደል የሚገኝ ገንዘብ ለቆሸሸ ህሊና እና በዚህ አይነቱ ኃጢአት ላይ እግዚአብሔር ለሚያኖረው ዘላለማዊ ፍርድ የሚከፈል ትንሽ ዋጋ ነው፡፡
ታማኝነት የባህርይ መመዘኛ ነው፡፡ እግዚአብሔር ልባችንን ያውቃል፤ ከፊቱም የተሰወረ ምንም ነገር የለም፡፡ ይሁን እንጂ አንዳንድ ጊዜ እግዚአብሔር እንደሚያውቀን እና በውስጣችንም እንደሚሰማን ሆነን በእግዚአብሔር ፊት አንቀርብም፡፡ ታማኝነታችንን ወይም እውነተኛ ማንነታችንን በሰዎች ፊት አንገልጠው ይሆናል፡፡ እውነተኛ ደስታ ያለው ሰው ለእግዚአብሔር ታማኝ የሆነና ትክክለኛ ማንነቱን የማይደብቅ ነው፡፡ ልባችንን ለእግዚአብሔር ግልጽ ስናደርግ እነዚህ ችግሮች መፍትሄን ያገኛሉ፡፡
አመለካከታችን እና መነሻ ሀሳባችን የታማኝነት ፈተናን ማለፍ አለባቸው፡፡ ይህንን ፈተና በእግዚአብሔር እና ሰዎች ፊት ለማለፍ ውስጣዊ የሆነ ለውጥ ያስፈልገናል፤ ምክንያቱም ውጫዊው ማንነታችን የውስጣዊው ማንነታችን መገለጫ ነውና፡፡ ታማኝ ነህ? ታማኝነታችንን፤ እግዚአብሔር ይሻልዋል፣ ሌሎች ይጠብቁብናል፣ እኛም ተጠቃሚ እንሆንበታለን፡፡ የታማኝነት ህይወት ዋጋው እጅግ የከበረ ነው፡፡ “በነገር ሁሉ በመልካም እንድንኖር” ወደናል (ዕብራውያን 13፡18)፡፡ “ለማንም ስለ ክፉ ፈንታ ክፉን አትመልሱ፤ በሰው ሁሉ ፊት መልካም የሆነውን አስቡ” (ሮሜ 12፡17)፡፡ በተጨማሪ ዘሌዋውያን 19፡35-36 እና ምሳሌ 19፡5ን አንብብ፡፡
እንደ ገቢው ሁኔታ የተወሰነ መጠን ፣ ማንኛውንም ዕዳ ወይም ብድር ስትከፍል በየወሩ መክፈል ከሚጠበቅብህ አነስተኛ መጠን አስበልጠህ ለመክፈል ጥረት አድርግ። ሁለተኛ፣ መጀመሪያ ላይ
ከጽሑፉ ላይ ተመሳሳይ የአልኮል እና የቤሪክ እንዲሁም የሳሊሲሊክ አሲድ ይማራሉ ከነዚህ ገንዘቦች ውስጥ የትኛው ኦቲሲት ጋር በጆሮው ውስጥ እንደሚንጠሉ ይንገሩን በኬሚካዊ መዋቅር እና እንዴት በተዘረዘሩት መድሃኒቶች መካከል ያለው ልዩነት
ለአካለ መጠን ከደረሱ የአገሪቱ ዜጎች ውስጥ ከፋይናንስ ተቋማት (አነስተኛ የፋይናንስ ተቋማትን ጨምሮ) የብድር አገልግሎት የሚያገኙት ከ11 በመቶ አይበልጡም፡፡ ይህ ቁጥር የባንክ ዘርፉ በቂ ተቋማት ገብተውበታል ለማለት ያስችላል? አያስችልም
2017-04-19ኢትዮ-ሪሶርስ ግሩፕ ከዚህ ፍላጎት አንፃር ከነፋስና ከፀሐይ ኃይል አመንጭቶ ለመሸጥ የሚያስችለውን ፈቃድ ጠይቆ ከኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኤጀንሲ የኃይል ማመንጫ ግንባታውን በመውሰድ ወደ ሥራ መግባቱን ጠቅሰዋል፡፡ በዚሁ መሠረት ኩባንያቸው
እንደ የመስመር ላይ የንግድ ሥራ ባለቤት እንደመሆንዎ መጠን ሊታሰቡበት የሚገባው ነገር ድር ጣቢያዎን ለማቋቋም የሚጠቀሙበት መድረክ ነው ፡፡ ንግድዎን ለማሳደግ በበርካታ ሥራዎች ቀድሞውኑ ተተክተዋል። ጣቢያዎን እንዴት እንደሚነድፉ እና
ታማኝነትንም (Anethum graveolens) ነው አንድ ዓመታዊ የሚበላ ቅጠላቅጠል በ የአታክልት ዓይነት ቤተሰብ ውስጥ Apiaceae ይህም ጂነስ ብቸኛ ዝርያዎች ነው Anethum ከእንስላል 40-60 ሴ ሜ እስከ ያድጋል (16-24 ውስጥ) ቀጠን ሹል ግንዶች እና ተለዋጭ ጋር በደቃቁ ተከፈለ
በእርድ ላይ በመመርኮዝ ኤልዲኤል ኮሌስትሮልን ለማስወገድ የጉበት አቅምን ለመጨመር የሚረዳው ለጣፋጭ አሳ፣ ስጋ ወይም ምስር ማጣፈጫዎች ሳይሆን ለጤናማ የሽንኩርት ወጥ፣ ድንቾች እና/ወይም የአበባ ጎመንን ለማጣፈጥ፤ ወይም ክሬም ያለው
ከኢኮኖሚ አዋጭነት አንፃርም የኢትዮጵያ አየር መንገድ ለመሸጥ ምንም ዓይነት ምክንያት የለም። በጅምላ ከሌሎቹ የመንግሥት ልማት ድርጅቶች ጋር ለመሸጥ ከተሞከረም እንዲቀር መጣር አለብን። የጅምላ ውሳኔ አይበጀንም። የኢትዮጵያ አየር መንገድ �
አ 1954 ጀምሮ እስካሁን ያለው ጊዜ ሲታይ ከሌሎች የግብር ዓይነቶች አንፃር አጭር ዕድሜ ያለው ቢሆንም፣ በሚያስደንቅ ሁኔታ በዓለም ላይ በስፋት ጥቅም ላይ የዋለ የታክስ ዓይነት ነው ብሎ ማስቀመጥ ይቻላል፡፡ ከሌሎች የግብር ሕጐች በተለየ ሁኔታና በ�
የምግብ ማቀናበሪያዎች ባለፈው ምዕተ ዓመት መጀመሪያ ላይ ይለማመዱ ነበር ነገር ግን በሴቶቹ ውስጥ ብቻ በሴቶች ነፍስ ውስጥ ይኖሩ ነበር የመጀመሪያዎቹ ክፍሎች ትልቅ መጠኖች ነበሩ
8 እንዲህ ብሏል፦ "በጉዳዩ ላይ ለአንድ ዓመት ያህል ካሰብኩበትና ገንዘብ ካጠራቀምኩ በኋላ መንገድ ላይ አይስ ክሬም ለመሸጥ ወሰንኩ። መጀመሪያ ላይ የገንዘብ ችግር ያጋጠመኝ ሲሆን ተስፋ ቆርጬ ነበር። የቀድሞ የሥራ ባልደረቦቼ ሲያገኙኝ
2020-05-11አሣ ከመርዳት ማጥመድ ማስተማሩ የሚቀለው አትሌት ኃይሌ ገብረሥላሴ፤ ጥሩ አድርጎ አሣ ላጠመደ አሣ እመርቃለሁ ብሎ መጥቷል፡፡ አዲሱ የኃይሌ ቻሌንጅ፤ ህይወት፣ ውበት፣
በፕሬዚዳንቱ የአስቸኳይ ጊዜ የኤድስ እርዳታ ፔፍ ፋርም አማካኝነት ከዩናይትድ ስቴትስ መንግሥት እየተደረገ ያለው ድጋፍ የኤች አይ ቪን ስርጭት ለመቀነስ ያገዘ መሆኑን የድሬዳዋ አስተዳደር ባለሥልጣናት ተናግረዋል፡፡
የውጭ ጉዳይ ሚንስቴር የ12 አዳዲስ አምባሳደሮችን ሹመት ይፋ አድርጓል። በዚሁ መረጃ መሰረት አቶ ስዩም መስፍን የቻይና አምባሳደርነትን ማእረግ ለባልደረባቸው አቶ ብርሃነ...
ሰው ሟች ነውና ሁላችንም እንሞታለን። ሞት ለሁሉም እኩል ነው፣ አሟሟታችን ግን ለየቅል ነው። በአንድ ተፈጥሯዊ አጋጣሚ ያገኘነውን ሕይወት በሌላ ተፈጥሯዊ አጋጣሚ ማጣታችን እርግጥ ነው። ለምሳሌ፣ የሰው ልጅ እድሜ ዘመኑን ጨርሶ፥ በበሽታ ታሞ፣ በድንገተኛ የጎርፍ አደጋ፣ የመሬት መንቀጥቀጥ፥ መሸራተት፥ መናድ፣ እና በመሳሰሉት ተፈጥሯዊ አደጋዎች ምክንያት ሕይወቱን ሊያጣ ይችላል። ነገር ግን፣ ሰው እንዴት የቆሻሻ ክምር ተንዶበት ይሞታል?
ይህ ነጋሪ ሆነ ለቀባሪ የማይመች አሟሟት ምን ይሉታል፡ ተፈጥሯዊ ወይስ ሰው-ሰራሽ አደጋ? “ተፈጥሯዊ” እንዳይሉት ቆሻሻው ሰው-ሰራሽ ክምር ነው፤ “ሰው-ሰራሽ” እንዳይሉት ቆሻሻው የተናደው በሰው አይደለም። ሰዎቹ ከቆሻሻው ስር የተገኙት በአጋጣሚ ነው እንዳይባል ዘወትር የሚኖሩበት ወይም የሚሰሩበት ቦታ ነው። የሟቾች የመኖሪያና መስሪያ ቦታ ከቆሻሻው ስር ነው እንዳይባል ደግሞ አንደ ሁላችንም ከቆሻሻ የፀዳ አከባቢ መኖርና መስራት የሚሹ ሰዎች ናቸው።
ነገሩ ለብዙዎች ግራና ግር የሚል ነው። የአዲስ አበባንና የኦሮሚያን ፖለቲካ በቅርበት ለሚከታተሉ ሰዎች ግን ነገሩ ቀጥተኛና ግልፅ ነው። ምክንያቱም፣ ባለፉት ጥቂት አመታት በአዲስ አበባ እና በዙሪያዋ ባሉ የኦሮሚያ ክልል ነዋሪዎች ከቆሻሻ ጋር በተያያዘ ያጋጠማቸውን ችግር እና በሁለቱ መስተዳደሮች መካከል የነበረውን ፍጥጫ በቅርበት ሲከታተል ለነበረ ሰው ከትላንት በስቲያ ስለ ደረሰው አደጋ ምንነትና ምክንያት በእርግጠኝነት መናገር ይችላል። አዎ…በረጲ (ቆሼ) የቆሻሻ ማስወገጃ አከባቢ የደረሰው አደጋ “የዴሞክራሲ አደጋ” ሲሆን የአደጋው መንስዔው የዴሞክራሲያዊ መብትና ነፃነት እጦት ነው።
አንዳንዶቻችሁ “ለራስህ የሀዘን ስሜት፣ ለወዳጅ-ዘመድ ደግሞ መፅናናትን መመኘት ሲገባህ፣ ይህን አሰቃቂ ክስተት እንዴት “የዴሞክራሲ አደጋ” እያልክ ታሾፋለህ?” እንደምትሉ መገመት ቀላል ነው። ነገር ግን፣ የሀዘን ስሜት ስለ አደጋው ምንነትና ምክንያት እንዳናውቅ ሊያደርገን አይገባም። ከዚህ በመቀጠል በረጲ (ቆሼ) የቆሻሻ ማስወገጃ አከባቢ የደረሰው “የዴሞክራሲ አደጋ” ምንነትና ምክንያትን በማስረጃ አስደግፌ በዝርዝር ለማስረዳት እሞክራለሁ።
በእርግጥ አዲስ አባባ ገና ከአመሰራረቷ ጀምሮ በዙሪያዋ ካለው የኦሮሞ ማህብረሰብ ጋራ የነበራት ግንኙነት ኢፍትሃዊ ነበር። በዚህ ላይ “ማስተር ፕላን፡- የችግሩ መነሻና መጨረሻ” በሚለው ፅሁፌ ላይ ዝርዝር ማብራሪያ ስጥቼበታለሁ። ከቆሻሻ ማስወገድ ጋር በተያያዘ የተከሰተው ችግር የዚሁ ነፀብራቅ ነው፡፡
የአዲስ አበባ መስተዳደር በሰንዳፋ የተገነባው የቆሻሻ ማስወገጃ ቦታን ለግንባታ ከመረከቡ በፊት፤ የቦታ መረጣ (Site Selection)፣ የአከባቢ እና አዋጭነት ጥናቱን (Physical and Feasibility study) ያደረጉት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ እና “Horn of Africa Regional Environmental Center and Network” (HOARE&N) በጋራ ሆነው ነው። በመሰረቱ፣ እንዲህ ዓይነት የግንባታ ፕሮጀክት ቦታ መረጣና የአዋጭነት ጥናት ለማድረግ ከሚያገለግሉት አመስት ዋና ዋና መስፈርቶች ውስጥ “የሕግ አዋጭነት” (Legal feasibility) አንዱ ነው። በመሠረቱ፣ የተጠቀሱት ሁለት ተቋማት ለአዲስ አበባ የቆሻሻ ማስወገጃ የሚሆን ቦታን ከከተማዋ 37 ኪ.ሜ ርቀት ላይ ሄደው በአንድ ሉዓላዊ ክልላዊ መስተዳደር የመሬት ይዞታ ውስጥ ገብተው መምረጣቸው በራሱ ሕገ-ወጥ ተግባር ነው።
በእርግጥ በዘመናዊ የአወጋገድና አስተዳደር ስርዓት መሰረት “ቆሻሻ” እንደ ስሙ አስቀያሚ ሳይሆን አዋጭ የሆነ ቢዝነስ ነው። ለምሳሌ፣ የአዲስ አበባ የደረቅ ቆሻሻ መልሶ-መጠቀምና ማስወገድ ፕሮጀክት ፅ/ቤት በ2006 የበጀት አመት ብቻ ከ1.2 ሚሊዮን ብር ገቢ ከአገልግሎት ክፍያ ሰብስቧል። በቀጣይ 50ና 60 አመታት ከእያንዳንዱ የአዲስ አበባ ነዋሪ በአማካይ በቀን የሚጥለውን 2.1 ሜትር ኪዩብ ቆሻሻ እየሰበሰበ ወደ ሰንዳገፋ ወስዶ በመጣል ዳጎስ ያለ ገቢ እንደሚሰበስብ ይጠበቃል።
ከዚህ በተጨማሪ፣ ሊጠናቀቅ ጥቂት የቀረው የረጲ ከደረቅ ቆሻሻ ኤሌክትሪክ ማመንጫ ፕሮጀክት በየቀኑ የ50 ሜ.ዋ የኤሌክትሪክ ኃይል ያመነጫል ተብሎ ይጠበቃል። ይህ ፕሮጀክት ሲጠናቀቅ በአማካይ በአመት 22,265,000 ብር ከኤሌክትሪክ ኃይል ሽያጭ ገቢያስገኛል። ከዚህ በተጨማሪ፣ ላለፉት 50 ዓመታት ከተጠራቀመው ቆሻሻ ስር የሚፈጠረው “Methane” የሚባለው ጋዝ ከካርቦን ዳይኦክሳይድ 20 እጥፍ ከባቢ አየርን የሚበክል ነው። የረጲ ከደረቅ ቆሻሻ ኤሌክትሪክ ማመንጫ ፕሮጀክት ይህን በካይ ጋዝ በመቀነሱ ረገድ በሚያበረክተው አተዋፅዖ ሀገሪቱ ከካርቦን ክሬዲት (Carbon Credit ) በየአመቱ 100000 ዶላር (2185000 ብር) ታገኛለች። በአጠቃላይ፣ ከረጲ የቆሻሻ ማጠራቀሚያ ጋር በተያያዘ ብቻ የከተማ መስተዳደሩና የፌደራል መንግስት በአመት 25.6 ሚሊዮን ብር ገቢ ይገኛል።
በኢፌድሪ ሕገ-መንግስት አንቀፅ 92 ከተዘረዘሩት የአከባቢ ደህንነት ጥበቃ አላማዎች እንዳሉ ሆነው፣ በሰንዳፋ የሚገነባው የቆሻሻ ማስወገጃ እንደ ተቋም ለአከባቢው ነዋሪዎች “ማህበራዊ ኃላፊነት” “Corporate Social Responsibility – CSR) አለበት። ነገር ግን፣ በሰንዳፋ የቆሻሻ ማስወገጃ ፕሮጀክት የአዋጭነት ጥናት እና በወደፊት እቅዱ ውስጥ የአከባቢው ነዋሪዎችን ማህበራዊ ደህንነት (Social wellbeing) በጭራሽ ከግምት የገባ አይመስልም። አዲስ አበባ ከተማ የፅዳት አስተዳደር ኤጀንሲ ዋና ስራ አስኪያጅ እና የ“HoARE&EN” ዋና ዳይሬክተር በሰንዳፋ የቆሻሻ ማስወገጃ ተመሣሣይ ከኤሌክትሪክ ኃይል እና ከካርቦን ክሬዲት ገቢ ሊገኝ እንደሚችል ይጠቁማሉ።
ሆኖም ግን፣ በቀድሞው ሆነ በአዲሱ ፕሮጀክት የሰንዳፋ አከባቢ ማህብረሰብ ከቆሻሻ ከሚገኘው ገቢ ተጠቃሚ እንዲሆኑ ታሳቢ አልተደረገም። ለሰንዳፋ የቆሻሻ ማስወገጃ ግንባታ 137 ሄክታር መሬት ከአከባቢ አርሶ-አደሮች ተወስዷል። ለአርሶ-አደሮቹ ተከፈለ የተባለው ጠቅላላ የካሣ መጠን 25 ሚሊዮን ብር ሲሆን፣ ይህም ቢሆን በአግባቡ ለአርሶ-አደሮቹ አልተከፈላቸውም።
ነገር ግን፣ የኢፌዲሪ ሕገ-መንግስት፤ 1ኛ፡- መሬት በሀገራችን ዋንኛ የሃብት ምንጭ ስለሆነ የሀገሪቱ ብሔሮች፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች የፍትሃዊነት ተጠቃሚነት አንዱ ማረጋገጫ መሳሪያ መሆኑን፣ 2ኛ፡- በሀገራችን ሁኔታ መሬት ከማንነት ጋር የተያያዘ ስለሆነ ብሔር ብሄረሰቦች የማንነት መገለጫዎቻቸውን ማሳደግ የሚችሉት ከመሬት ያለመነቀል ዋስትና ሲያገኙ ነው የሚል መርህ አለው፡፡ አንቀፅ 49(5) ተግባራዊ ባለመደረጉ ምክንያት የሰንዳፋ አከባቢ ነዋሪ የመሬት ባለቤትነትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የሚያስችሉ ሕጎችና መመሪያዎች አልወጡም። በዚህ ምክንያት፣ የሰንዳፋ አከባቢ ነዋሪዎች ሕገ-መንግስታዊ መብታቸው አልተከበረም።
እዚህ ጋር ሊሰመርበት የሚገባው ነጥብ፣ የአከባቢው አርሶ-አደሮች ለመሬታቸው ይከፈላቸዋል የተባለው የ25 ሚሊዮን ብር ካሣ የፌዴራሉ መንግስትና የአ.አ መስተዳደር ከቆሻሻ ብቻ በየአመቱ ከሚያገኙት የ25.6 ሚሊዮን ብር ገቢ ያነሰ መሆኑ ነው። እስኪ አስቡት፣ አዲስ አበባ ቆሻሻዋን ሰንዳፋ ወስዳ ደፍታ በሚሊዮኖች ገቢ ስታገኝ፣ የአከባቢ ንፅህና እና የነዋሪዎቿ ጤንነት ሲጠበቅ፣ የሰንዳፋ አርሶ-አደር ግን 18 ብር በካ.ሜ ካሣ እየተከፈለው ከመሬቱ ሲፈናቀል፣ የአከባቢው ንፅህና እና የቤተሰቡ ጤንነት አደጋ ላይ ሲወድቅ፣ …ከዚህ በላይ ግፍና በደል ሌላ ምን አለ?
የአዲስ አበባ እድገት ተፈጥሯዊና ሊቋረጥ የማይችል ነው። ነገር ግን፣ ከተማዋ ላለፉት 129 ዓመታት ስታደርግ እንደነበረው፣ በዙሪያዋ ያለውን የኦሮሞ ገበሬ እያፈናቀለች መቀጠል አትችልም። ከዚያ ይልቅ፣ አዲስ አበባ እና በዙሪያዋ ያሉት የኦሮሚያ ክልል ነዋሪዎች በጋራ እጅ-ለእጅ ተያይዘው አብረው ማደግ አለባቸው። ለዚህ ደግሞ፣ በሕገ-መንግስቱ አንቀፅ 49(5) መሰረት ግልፅ የሆነ የሕግ ማዕቀፍና የአፈፃፀም መመሪያ ሊዘጋጅ ይገባል። የአዲስ አበባ ማስተር ፕላን አዘገጃጀት ከዚህ መርህ ውጪ ስለነበረ በህዝብ አመፅና ተቃውሞ እንዲቋረጥ ተደርጏል። በዚህም የከተማዋ እድገት ባላት ውስን የከተማ መሬት ላይ ወደ ሰማይ እንዲሆን ተወሰነ። ነገር ግን፣ ወደ ሰማይ ለማደግም ከመሬት ላይ መቆም ያስፈልጋል። ስለዚህ፣ የአዲስ አበባ መስተዳደር ሰማይ ጠቀስ ፎቆችን ለመስራት የሚያስፈልገውን ቦታ ለማግኘት በምድር ላይ ያሉ መኖሪያ ቤቶችን በዘመቻ ማፍረስ ጀመረ። ላለፉት አስር አመታት ያልታየው ሕገ-ወጥ ወረራ ዛሬ ላይ በድንገት ተገለጠለት።
በተመሣሣይ፣ በሰንዳፋ የተነሳውን የገበሬዎች ተቃውሞን አስመልክቶ፣ የአዲስ አበባ ፅዳት አስተዳደር ቢሮ ኃላፊ፣ ከ7 ዓመት በፊት በጉዳዩ ዙሪያ ከአከባቢ ነዋሪዎች ጋር ውይይት ማድረጋቸውንና በወቅቱ ከመግባባት ላይ ደርሰው እንደነበር ያስታውሳሉ። ነገር ግን፣ በሕገ መንግስቱ መሰረት ልዩ ጥቅም ለማስከበር የሚቻልበት ዝርዝር ሕግና መመሪያ በሌለበት ከአከባቢው ማህብረሰብ ጋር መወያየት በራሱ ሕጋዊ መሰረት የለውም። ከዚህ በተጨማሪ፣ የአዲስ አበባ ከንቲባን ጨምሮ የከተማ መስተዳደሩ ኃላፊዎች ከኦሮሚያ ክልል ባለስልጣናት ጋር በሰንዳፋ ጉዳይ ላይ ለሰባት ቀናት ያህል በደረጉት ስብሰባ ከስምምነት ላይ አለመድረሳቸው ተገልጿል። ነገር ግን፣ እንኳን ስምምነት ላይ መድረስ፣ ውይይቱ በራሱ የሕገ-መንግስቱ አንቀፅ 49(5) የሚጥስ ነው። ይህ አንቀፅ ተግባራዊ እስካልሆነ ድረስ በአዲስ አበባ በጣም ብዙ መኖሪያ ቤቶች ይፈርስሉ፣ ከፍተኛ የቆሻሻ ክምር ይኖራል። በዚህም፣ የአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪዎች የራሳቸውን መኖሪያ ቤት የመገንባት እና ንፅህናው በተጠበቀ አከባቢያ የመኖር መብታቸው ሊረጋገጥ አይችልም፡፡
ከላይ በዝርዝር ለመጥቀስ እንደተሞከረው፣ የፌዴራል መንግስት፣ የአዲስ አበባ ከተማ መስተዳደር እና የኦሮሚያ ክልላዊ መስተዳደር ሁሉም ሕገ-መንግስቱን አክብረው አላስከበሩም፡፡ በዚህ ምክንያት፣ የሰንዳፋ አከባቢ እና የአዲስ አበባ ነዋሪዎች ሕገ-መንግስታዊ መብታቸው አልተከበረም፡፡ በመሆኑም፣ የሰንዳፋ አከባቢ ነዋሪዎች ከአዲስ አበባ ከተማ የሚወጣው ቆሻሻ በአከባቢያቸው እንዳይደፋ በመቃወም መንገድ ዘጉ፡፡ የአዲስ አበባ ከተማ እና የኦሮሚያ መስተዳደር ከፍተኛ ሃላፊዎች ከአንድ ሣማንት በላይ ስብሰባ ተቀምጠው ለችግሩ መፍትሄ መስጠት ተሳናቸው፡፡
የረጲ (ቆሼ) ቆሻሻ ማስወገጃ የአገልግሎት ዘመኑ በመጠናቀቁ መዘጋት ነበረበት፡፡ ከላይ በተጠቀሰው መልኩ የሰንዳፋ ቆሻሻ ማስወገጃ ግንባታ ሕጋዊ መሠረት በሌለው ቦታ መረጣ፣ ግልፅነት በጎደለው ጨረታ፣ ያለ በቂ ካሣ ክፍያና ለአከባቢያዊና ማህብረሰባዊ ጤና ትኩረት ባልሰጠ መልኩ የተካሄደ ነው፡፡ ስለዚህ፣ ለአመታት የተሰራ ስህተት በቀናት ስብሰባ መፍትሄ ሊያገኝ አይችልም፡፡ በአንድ ቢሊዮን ብር ተገነባ የተባለው የሰንዳፋ ዘመናዊ የቆሻሻ ማስወገጃ ተዘጋ፡፡ የአገልግሎት ዘመኑን ጨርሶ ተዘግቶ የነበረው የረጲ (ቆሻ) ቆሻሻ ማስወገጃ ዳግም ተከፍቶና ላለፉት 6ወራት ከአቅም በላይ አገልግሎት ሰጠ፡፡
በሌላ በኩል የአዲስ አበባ መስተዳደር ለከተማዋ ነዋሪዎች የመኖሪያ ቤት የማግኘት መብታቸውን ከማረጋገጥ ይልቅ “ሕገ-ወጥ ግንባታ” እያለ የማፍረስ ዘመቻውን አጣጡፎ ከረመ፡፡ የነዋሪዎቹን አቤቱታ የሚሰማ ሲጠፋ በየስርቻው ስር ፕላስቲክ ወጥረው መኖር ጀመሩ፡፡ በቆሼ ቁጥራቸዉ እስከ 500 የሚደርሱ ሰዎች ቆሻሻዉን በመለየት፣ በመመነጣጠልና በመልቀም የሚተዳደሩ ሲሆን በአደጋ በብዛት ሰለባ የሆኑት በአካባቢው በደሳሳ ጎጆ ዉስጥ የሚኖሩ ደሃና ለፍቶ አዳሪ ሰዎች ናቸው፡፡ ስለዚህ፣ እነዚህ ሰዎች በመስተዳደሩ ዘመቻ የተፈናቀሉ፣ መኖሪያና መጠለያ የማግኘት መብታቸውን የተነፈጉ፣ ወይም ደግሞ በአዲስ አበባ ዙሪያ ካሉ የኦሮሚያ አከባቢዎች በመሠረተ-ልማት ግንባታና በኢንቨስትመት ምክንያት ከመሬታቸው የተፈናቀሉ ናቸው፡፡
“እነዚህ ቁጥራቸዉ እስከ 500 የሚደርሱ ሰዎች የሚተዲደሩት ቆሻሻን በመለየት፣ በመመነጣጠልና በመልቀም ሥራ ስለሆነ የከተማው መስተዳደር ተጠያቂ ሊደረግ አይገባም” የሚሊ ሰዎች ይኖራሉ፡፡ ነገር ግን፣ የአንድ ከተማ መስተዳደር ለነዎሪዎቹ ከቆሻሻ የተሻለ የሥራ ዕድል መፍጠር ከተሳነው ከህዝቡ ግብርና ታክስ የሚሰበስበው ምን ሊሰራበት ነው ታዲያ? እሺ መስተዳደሩ በከፋ ድህነት ውስጥ ላሉ ነዋሪዎች የሥራ ዕድል መፍጠር እንኳን ባይችል በከተማ ሴፍቲኔት ፕሮግራም እንዲታቀፉ ማድረግ ይችል ነበር፡፡ ነገር ግን፣ ላለፉት ሶስት አመታት የሴፍቲኔት ፕሮግራሙ “ሊጀመር ነው” እያሉ ከመጮህ የዘለለ ሥራ አልተሰራም፡፡ በአጠቃላይ፣ እነዚህ ሰዎች መሠረታዊ መብትና አገልግሎት ተነፍጏቸው፣ የተሻለ ምርጫና አማራጭ አጥተው ካልሆነ በስተቀር ኑሮና ውሏቸውን ከቆሻሻ ክምር ስር የሚያደረጉበት ሌላ ምክንያት ሊኖር አይችልም፡፡
አንድ ቢሊዮን ብር ወጪ የተደረገበት የሰንዳፋ ቆሻሻ ማስወገጃ የግንባታ ሂደት አሳታፊ፣ ግልፅነትና ተጠያቂነት የሰፈነበት ቢሆን ኖሮ የአከባቢውን ነዋሪዎች መብትና ተጠቃሚነትን በደንብ ማረጋገጥ ይቻል ነበር፡፡ ይህ ባለመሆኑ የሰዳፋ አከባቢ ነዋሪዎች በተቃውሞ መንገድ ዘጉ፡፡ በዚህ ምክንያት፣ የከተማዋ ፅዳትና ውበት ዳይሬከተር “ዳግም ላይከፈት ተዘግቷል” ያሉት የረጲ ቆሻሻ ማስወገጃ ዳግም ተከፍቶ ላለፉት 6ወራት ከአቅም በላይ ቆሻሻ ሲከመርበት ቆየ፡፡ ባሳለፍነው ግማሽ ዓመት ብቻ በአማካይ 150,000 ቶን ቆሻሻ በቆሼ ተጥሏል፡፡ “በግማሽ ዓመት ውስጥ ከቦታው አቅም በላይ የተጣለው ቆሻሻ ለተፈጠረው አደጋ እንደ ምክንያት ሊወሰድ አይገባም ” የሚሉ ሰዎች ይኖራሉ፡፡ ነገር ግን፣ ከባለፈው ዓመት መገባደጃ ጀመሮ ቆሻሻው በታቀደው መሠረት አዲስ በተገነባው የሰንዳፋው ዘመናዊ የቆሻሻ ማስወገጃ የሚጣል ቢሆን ኖሮ አደጋው ሲከሰት ነበሩ ከተባሉት 150 ሰዎች ውስጥ አብዛኞቹ በቦታው ስለማይኖሩ እንደ የብዙ ሰዎች ሕይወት አይጠፋም ነበር፡፡
በአጠቃላይ፣ በፌደራል፣ ክልልና በከተማ መስተዳደር ደረጃ ያሉ የሚመለከታቸው የመንግስት አካላት ድርሻና ኃላፊነታቸውን በተገቢው ሁኔታ ቢወጡ ኖሮ፤ የሰንዳፋ ዘመናዊ የቆሻሻ ማስወገጃ በተባለለት ግዜ ተገንብቶ አገልግሎት መስጠት ይጀምር ነበር፣ ከአገልግሎት ውጪ የሆነው የረጲ የቆሻሻ ማስወገጃ (ቆሼ) ዳግም ተከፍቶ ከአቅም አገልግሎት እንዲሰጥ አይደረግም ነበር፣ አደጋው በደረሰበት ዕለት የነበሩት 150 ሰዎች በቦታው አይገኙም፣ በሌላ አጋጣሚ አደጋው ቢከሰት አንኳን አንደ አሁኑ የብዙ ሰዎች ሕይወት አይቀጥፍም።
በአዲስ አበባ ከተማ እና በኦሮሚያ ክልላዊ መስተዳደር ያሉ የመንግስት ኃላፊዎች እና የአገልግሎት መስጫ ተቋማትና ሥራና ተግባራቸውን አሳታፊና ቀልጣፋ፣ እንዲሁም ግልፅነትና ተጠያቂነት በሰፈነበት መልኩ ቢከናውኑ ኖሮ በከተማዋ የሕገ-ወጥ ግንባታ አይስፋፋም፣ መኖሪያ ቤቶች አይፈርሱም፣ አርሶ አደሮች ከመሬታቸው አይፈናቀሉም። አስፈላጊው የማህበራዊ ዋስትና ሥርዓት ቢዘረጋ ኖሮ ዜጎች መኖሪያቸው ከቆሻሻ ክምር አያደርጉም፣ 500 ሰዎች የዕለት ጉርሳቸውን ከቆሻሻ ውስጥ ሲፈልጉ አይውሉም። ይሄ ሁሉ ለመንግስት ኃላፊነት፣ ለነዋሪዎቹ ደግሞ መብት ነው። መንግስት ኃላፊነቱን በአግባቡ ቢወጣና የነዋሪዎቹ መብት ቢከበር ኖሮ የሰዎች ሕይወት ያለ አግባብ ባልጠፋ ነበር፡፡ ስለዚህ፣ የቆሼው አደጋ በዴሞክራሲ እጦት ምክንያት የተከሰተ ነው ማለት ይቻላል፡፡
ለጁንታው ምሽግ ሲቆፍሩ ነበር ተብለው የተጠረጠሩት ሌተናል ኮሎኔል ኤፍሬም የህወሓት ቡድን አስገድዷቸው ምሽግ ሲቆፍሩ እንደነበር ለችሎት ገለጹ – ZAGGOLE – ዛጎል
ተጠርጣሪዎቹ በተጠረጠሩበት ህገመንግስቱን እና ህገመንግስታዊ ስርዓቱን በሃይል መናድ ሙከራ ወንጀል መርማሪ ፖሊስ የሰራውን ሰፊ የምርመራ ስራ ለችሎቱ አብራርቷል።
የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድቤት አራዳ ምድብ 1ኛ የጊዜ ቀጠሮ ችሎት በቀረቡት ሰባቱ ተጠርጣሪዎች ላይ መዝገብ መርምሮ ትዕዛዝ ለመስጠት ለነገ በይደር ተለዋጭ ቀጠሮ ሰጥቷል።
ዛጎል ዜና - አቶ ለደቱ አያሌው የቀድሞ የቅንጅት ከፍተኛ አመራርና የአንድነት ሊቀመንበር የነበሩት ብርቱካን ሚደቅሳን ስም ጥቀሰው አበሻቀጡ። ወደ ሃላፊነት...