Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኣብ ሱዳን፣ ከተማ ካርቱም ጥራይ ኣስታት 200 ሽሕ ኤርትራውያን ብዘይሕጋዊ ፍቓድ ይነብሩ ከምዘለዉ ንኣምሓዳሪ ዞባ ካርቱም ሌተናንት ጀነራል ዓብዱራሒም መሓመድ ሑሰን ብምጥቃስ ማዕከን ዜና ሱዳን ቪዥን ሓቢሩ።
ኣብ ካርቱም ብድምር ኣስታት 3 ሚልዮን ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ብዘይሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ከምዘለዉ ዝሓበረ ሰነደ ፖሊስ ከኣ፣ እቶም 2 ሚልዮን ካብዚኣቶም ኢትዮጵያውያን ክኾኑ እንከለዉ፣ ኣስታት 200 ሽሕ ከኣ ኤርትራውያን ምዃኖም ኣገንዚቡ።
ኣብታ ከተማ ብዘይሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዝነብሩ ዘለዉ ዜጋታትን፣ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ስደተኛታትን፣ ሓደ ካብቲ ንመንግስቲ ሱዳን ዘሻቕሎ ጉዳይት ምዃኑ’ውን ጸብጻብ ሱዳን ቪዥን የመልክት።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ካብ ኤርትራ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ብስግረ ዶብ ናብ ሱዳንን ኢትዮጵያን ናይ ዝሰግሩ ብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣስታት 5 ሽሕ ዝበጽሕ ኮይኑ፣ መብዛሕቶም እቶም ናብ ኢትዮጵያ ዝሰገሩ ኤርትራውያን’ውን ከኣ ንዝተወሰነ እዋን ኣብ መዓስከራት ድሕሪ ምጽናሕ፣ ብመንገዲ ሊብያ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንምእታው፣ መሊሶም ናብ ሱዳን ከምዝሰግሩ ዝፍለጥ’ዩ።
ዋሕዚ ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ሱዳንን ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ግኑን እኳ እንተኾነ፣ መብዛሕቶም ኢትዮጵያውያን ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ስለዝሓቱ ንብዝሒ ኤርትራውያን ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ኣጋኒንዎ ይርከብ።
ፓርላማ ሶማል፣ ኣብ ወርሒ ሓምለ ካብ ስልጣኑ ዝሰጎጎ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር ሓሰን ዓሊ ኻይረ፣ ኣብ ዝመጽእ ዓመት ኣብ ዝካየድ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ክወዳደር ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ኣብ ስልጣን ኣብ ዝነበረሉ ክልተ ዓመታት፣ ሓያሎ እወታዊ ለውጥታት ከምዝተመዝገቡ ዘዘኻኸረ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ነበር፣ ዝያዳ ተመክሮ ደሊቡ ስለዘሎ፣ ንፕረዚደንት ክወዳደር ምውሳኑ ገሊጹ።
ፕረዚደንት ሶማል መሓመድ ዓብዱላሂ ፋርማጆ፣ ዝመጽእ ዓመት ብዛዕባ ዝካየድ ምርጫ ኣመልኪቱ፣ ምስ መራሕቲ ሰለስተ ዞባታትን ከንቲባ ከተማ ሞቛድሾን ኣብ ስምምዕ በጺሑ እኳ እንተሎ፣ ዝተቓወማ ዞባታት’ውን ኣለዋ።
የመንና ጅቡቲ ውስጥ የተቀሰቀሰው የስደተኛ እና የፍልሰተኞች ቀውስ በአፍሪካ ቀንድ ዙሪያ ከባድ እንድምታ እየፈጠረ ነው ሲል ዓለም አቀፍ የፍልሰተኞች ድርጅት አይ ኦ ኤም አስጠነቀቀ።
በምርመራ ሊገኝ የማይችል ኤች.አይ.ቪ. በደሙ ውስጥ ያለ ሰው (undetectable) ማለት አንድ ሰው የኤች.አይ.ቪ. ቫይረስ በደሙ ውስጥ ያለ ቢሆንና ህክምናውን በትክክል ቢከታተል በህክምናው ጫና ምክንያት ቫይረሱ በሰውነቱ ወስጥ ይደበቃል። በዚህም የተነሳ ምርመራዎች ቫይረሱን በደም ናሙና ውስጥ ሊያገኙት አይችሉም።
አንድ ከኤች አይ ቪ ጋር የሚኖር ሰው በምርመራ ሊገኝ የማይችል ኤች.አይ.ቪ. በደሙ ውስጥ ያለ ሰው (undetectable) በሚሆንበት ጊዜ ፣ ሰውየው ጤናማ ከመሆኑም በተጨማሪም ኤች.አይ.ቪን ወደ ሌላ ሰው ሊያስተላልፍ እንደማይችል ሳይንስ አረጋግጧል። ወይም፦ በምርመራ ሊገኝ የማይችል ኤች.አይ.ቪ. በደሙ ውስጥ ያለ ሰው (undetectable) = ሊተላለፍ የማይችል(Untransmittable) (U = U)።
አንድ ሰው የታዘዘለትን መድሃኒት በትክክል እስከወሰደ ድረስ በምርመራ ሊገኝ የማይችል ኤች.አይ.ቪ. በደሙ ውስጥ ያለ ሰው (undetectable) ሆኖ ይቆያል::
በምርመራ ሊገኝ የማይችል ኤች.አይ.ቪ. በደሙ ውስጥ ያለ ሰው (undetectable) ሆኗል ማለት ከኤች.አይ.ቪ. ተፈውሷል ማለት አይደለም ፤ ነገር ግን አንድ ውጤታማ የኤች.አይ.ቪ. መከላከያ አማራጭ ነው።
ከኤች.አይ.ቪ. ጋር ከሚኖሩ ሰዎች መካከል አንዳንዶቹ በምርመራ ሊገኝ የማይችል የቫይረስ-ጭነት (viral load) የለባቸው። እነዚህ ሰወች እንደ ኮንዶምና ፕሪፕ (PrEP) ያሉ የኤች.አይ.ቪ. መከላከያ አማራጮችን በመምረጥና በመጠቀም ደህንነቱ የተጠበቀ የግብረስጋ ግንኙነት እንዲኖራቸው ማድረግ ይችላሉ።
Woodinville Pediatric Dentistry የፌደራል ሲቪል መብቶችን መብት የሚያከብር ሲሆን ሰዎችን በዘር፡ በቆዳ ቀለም፣ በዘር ሃረግ፣ በእድሜ፣ በኣካል ጉዳት ወይም በጾታ ማንኛውንም ሰው ኣያገልም።
ማስታወሻ: የሚናገሩት ቋንቋ ኣማርኛ ከሆነ የትርጉም እርዳታ ድርጅቶች፣ በነጻ ሊያግዝዎት ተዘጋጀተዋል፡ ወደ ሚከተለው ቁጥር ይደውሉ 1-425-402-8393 (መስማት ለተሳናቸው: 711).
ድሕሪ ናይ የመን ኩነታት፣ ምስ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝምድናኣ ዛሕቲሉ ዝርከብ ኢራን፣ ኣብ ምዕራብ ኣፍሪቃ ሓድሽ ናይ ዲፕሎማስን ቁጠባን ዝምድና ንምምስራት ተበግሶታት ትወስድ ምህላዋ ዝተፈላለዩ ተንተንቲ ሓቢሮም።
እቶም ተንተንቲ ነዚ ዝሕብሩ ዘለዉ፣ ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢራን መሓመድ ጃቫድ ዛሪፍ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ኢራን ኣብ ሓያሎ ሃገራት ምዕራብ ኣፍሪቃ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ኣብ ዘካይደሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
እቲ ልኡኽ ኣብዘን ሃገራት ኣብ ዘካይዶ ምብጻሕ፣ ኣብ ንግድን ወፍርን ከምኡ ድማ ኣብ ዲፕሎማሲ ዘተኮረ ዝምድናታት ንምምስራት ምስ መራሕቲ እተን ሃገራት ሓያሎ ውዕላት ክኽትም ትጽቢት ይንበረሉ።
ኢራን ኣብ ኣፍሪቃ፣ ናብተን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝርከባ ኤርትራ፣ ሱዳንን ጅቡትን ኣተኵራ እኳ እንተነበረት፣ ኣብ የመን ኣንጻር’ቶም ብኢራን ይድገፉ’ዮም ዝተባህሉ ኣመንቲ ሺዓ ዝኾኑ ሑቲ ድሕሪ ዝተወልዐ ኵናት ግና እዘን ሃገራት ምስ ስዑዲ ዓረብ ብምውጋን፣ ምስ ኣኢራን ዝነበረን ዲፕሎማሲ ኣዛሕቲለን ይርከባ።
ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ኣብ ቴህራን ዝርከብ ኤምባሲ ስዑዲ ዓረብ ካብ ህዝቢ ዝወረዶ መጥቃዕቲ ሱዳንን ጅቡትን ኣምባሳደራት ኢራን ክሰጓ እንከለዋ፣ ኤርትራ ከኣ ንኢራን ኮኒና።
ኢራን፣ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ወትሃደራዊ ህላዋኣ ንምርግጋጽ ምስዘን ሃገራት ከተካይዶ ዝጸንሐ ናይ ነዊሕ ዓመታት ጻዕሪ ከኣ፣ ስዑዲ ዓረብ ብጉዳኡይ የመን ኣቢላ ብዝመስረተቶ ኣብ ሓገዝ ዝተሞርኮሰ ልፍንቲ፣ ተቖጽዩ ይርከብ።
በባለፈው መጣጥፋችን በአስተዳደርና ገንዘብ ነክ ጉዳዮች ዙሪያ ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና በኢስላማዊው መንግሰት ውስጥ ያስገቡትን አዳዲስ የአሠራር ለውጦች ተመልክተን ነበር፡፡ ዛሬ ደግሞ የአላህ ፍቃዱ ከሆነ ይህንኑ ጉዳይ እናጠናቅቃለን፡፡
የሠሩት ሥራ በአስቸኳይ ጊዜዎች የሚተገበር አጠቃላይ የሆነ የአደረጃጀት መዋቅር አዋጅ ማውጣት ነበር፡፡ የፋርሱ ንጉስ የዝደጅርድ ተደጋጋሚ ሽንፈት ባጋጠመው ጊዜ እንደገና ለመጠናከር ከፋርስ/ኢራንና አካባቢው/ ያለውን ሀይል ሁሉ በማሰባሰብ ላይ መሆኑን ተደረሰበት፡፡ ዑመርም በተመሣሣይ መልኩ ምላሽ መስጠት ነበረባቸውና ወዲያውኑ በዐረቢያ ምድር ለሚገኙ ሀገረ ገዥዎችና የጎሳ አለቆች በሙሉ እንዲህ በማለት ፃፉ ‹መሣሪያ፣ ፈረስ፣ ቀስት፣ አሊያም ጥሩ መላና ሀሣብ ያለውን ሰው ሁሉ እጅግ አስቸኳይ በሆነ ሁኔታ ወደኔ ላኩ፡፡›
በአንድ የተወሰነ ሀገር ውስጥ አሣሣቢና አስቸኳይ ነገር ሲያጋጥም የሀገሪቱ አመራሮች ችግሩን ለመቅረፍ የመመካከርን ፋይዳ በመዘንጋት ለየት ያሉ የአስቸኳይ ጊዜ ህጎችንና የተለመዱ አሠራሮችን ሲከተሉ እናያለን፡፡ ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና ግን የጦርነት ጉዳዮች እጅግ ወሣኝ የሆኑ አቋሞች የሚያዙበት አሣሣቢና አንገብጋቢ ጉዳዮች ናቸውና ምክክር የሚያስፈልጋቸው መሆኑን ጠንቅቀው ያውቃሉ፡፡ ከነቢዩ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም አካሄድ የተማሩትም ይህንኑ ነበር፡፡ ስለሆነም ሰዎች ሁሉ እንዲሰባሰቡላቸው በማሰብ ‹አሰላት ጃሚዓህ!› በማለት ተጣሩ፡፡ የዚህ አይነቱ ጥሪ አጣዳፊ የሆነ ነገር ሲያጋጥም የሚደረግ ነው፡፡ ሰዎች ሲሰበሰቡላቸውም እንዲህ አሏቸው ‹የተከበረውና የላቀው የሆነ ጌታ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ በኢስላም ላይ ህዝቦቹን አሰባስቧል፡፡ በቀልቦች መካከልም መተሣሰርን ፈጥሯል፡፡ ወንድማማቾችም አድርጓቸዋል፡፡ ሙስሊሞች በመካከላቸው እንደ አንድ ሰውነት ናቸው፡፡ አንዱን ሰው ችግር ያገኘው እንደሆነ ሌላኛውም የችግሩን ህመም ይጋራዋል፡፡ እንዲሁ በሙስሊሞች መካከል መመካከር ግዴታ ነው፡፡ ከመካከላቸው የተሻሉ የሀሣብ ባለቤቶች ይኖራሉና፡፡ ሰዎች ጉዳያቸውን የያዘውን መንግስት ይከተላሉ፡፡ አመራሮችና ብልሃተኞች የተስማሙበትንና የተቀበሉትንም ነገር ይቀበላሉ፡፡ የመንግስት አመራሮችም የተሻሉ የሀሣብ ባለቤቶች የሆኑ ሰዎች ያቀረቡትን ምክር ይቀበላሉ፡፡ በጦርነት ስልትም ሆነ ባዩባቸው ብልጠት ከሌሎች ጎልተው የታዩትን ይከተላሉ፡፡ (3)
ዑመር ለምክክር ካቀረቧቸው አጀንዳዎች መካከል ‹ይህን ግዙፍ የሙስሊም ጦር እራሱ ይምራው ወይንስ ሌላ ሰው ይመድብበት?› የሚለው አንዱ ሲሆን የብዙሃኑም ሀሳብ ‹እሱ /ዑመር/ ራሱ ብልህ መሪ ይምረጥለት› የሚል ነበር፡፡ ይህንኑ ሀሣብ ከደገፉ ሰዎች መካከል ጦለሃ ኢብኑ ዐቢዱላህ እንዲህ ብሎ ነበር፡-
‹እናት አባቴ ፍዳ ይሁኑልህ፡፡ ሁሉን ነገር ለኔ ተውና ሥራህን ቀጥል፡፡ ሰራዊቱንም ላክ፡፡ ከዚህ በፊት በሰራዊትህ ላይ የአላህ ውሣኔ ላንተ ያጋደለ ሆኖ አይቻለሁ፤ ወደ ኋላ ላይም ይሀው ነው የሚሆነው፡፡ የሰራዊትህ መሸነፍ ያንተን መሸነፍ ያህል የሚጎዳ አይደለም፡፡ አንተ ምናልባት ወዲያውኑ ብትገደል አሊያም ብትሸነፍ ሙስሊሞች ‹አሏሁ አክበር› እንዳይሉ እና እስከመቼውም ‹ላኢላሀ ኢለላህ› በማለት እንዳይመሰክሩ እሠጋለሁ፡፡›
ከዚህ ውሳኔ በኋላ ዑመር እንዲህ አሉ ‹ እኔ የተሻሉ የሀሣብ ባለቤቶች (አማካሪዎች እና ጥልቅ ተንታኞች) ከሀሣቤ እንድመለስ እስካደረጉኝ ጊዜ ድረስ ከናንተ መካከል እንደ አንድ ሰው አድርጌ እራሴን እቆጥር ነበር፡፡›
በዚህ መልኩ ነበር ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና እጅግ ወሣኝ በሆነው የሀገርና የመንግስት ጉዳይ ላይ ብዙ ካማከሩ በኋላ ከውሣኔ የደረሱት፡፡ ውሣኔያቸው ከአምባገነንነት የራቀ፣ የራስን ስሜት ብቻ ከመከተልም ፈፅሞ የፀዳ ነበር፡፡
ጦሩን በበላይነት ማን ይምራው የሚለው ሀሣብም መጨረሻ ላይ ጥቆማው ሰዕድ ኢብኑ አቢ ወቃስ ላይ ዐረፈ፡፡ ሀላፊነቱን አስረክበው ሲሸኙትም እንዲህ በማለት መከሩት ‹ ሰዕድ ሆይ! ሰዎች ‹የአላህ መልእክተኛ አጎት እና ወዳጅ ነው› የሚሉህ ነገር አደራህን እንዳያዘናጋህ፡፡ አላህ መጥፎን በመጥፎ አያብስም፣ ነገርግን መጥፎን በመልካም ነገር ያብሣል፡፡ በአላህ እና በሰው ልጅ መካከል ትስስር የሚኖረው እርሱን በመታዘዝ ብቻ ነው፡፡ ከዚህ ውጭ የሰው ልጅ ‹የተከበረ›ም ሆነ ‹ተራ› የሚባለው በአላህ ዘንድ እኩል ናቸው፡፡ አላህ ጌታቸው ሲሆን እነርሱ ደግሞ ባሮቹ ናቸው፡፡ በደህንነት ዋስትና ይበላለጣሉ፡፡ እርሱን እንደመታዘዝ ደረጃቸውም ከሱ ዘንድ ያለውን ችሮታ ይቋደሣሉ፡፡ ከተላኩበት ጊዜ ጀምሮ እስከ እለተሞታቸው ድረስ ነቢዩ ሰለላሁ ዓለይሂ ወሰለም በኖሩበት ሁኔታ ላይ ፅና፡፡ ትክክለኛው መንገድ እሱ ነው፡፡ ይህ ላንተ የምሠጠው ምክሬ ነው፡፡ ይህን ትተህ ወደሌላ ነገር ብታዘነብል ሥራህ ይበላሻል፡፡ ከከሣሪዎችም ትሆናለህ፡፡› (4)
ከዚህም በተጨማሪ በጦርነት ጊዜ ሙስሊሞች ሊከተሉት የሚገባውን የጦርነት ሥርዓት አስታወሱት፡፡ ይህን የጦር ዲሲፕሊን የዛሬው ትውልድ ተከትሎት የሚሰራበት ቢሆን ኖሮ የሙስሊሙ ጦር ስብእና በጠላት ጭምር የሚመሠከርለት በሆነ ነበር፡፡ እንዲህ በማት ነበር ያዘዙት ‹ከናንተ መካከል አንዳችሁ ዐረብ ያልሆኑትን ሰዎች ስለ ሰላም በምልክት ወይንም በየትኛውም ቋንቋ አናግሮ ሰዎቹ ያልተረዷችሁ እንደሆነና እነርሱ ሰላም ፈላጊ ሆነው ካገኛችኋቸው የደህንነት መንገድ ክፈቱላቸው፡፡ አታላግጡባቸው አደራ፡፡ ቃልኪዳናችሁን ሙሉ፡፡ ቃልኪዳን አለመሙላት እዳ አለው፡፡ ክህደት መፈፀም ደግሞ ትልቅ ጥፋት ነው፡፡ በክህደት ምክኒያት መዳከም ያገኛችኋል፡፡ ጠላቶቻችሁ ደግሞ ያይላሉ፡፡ አደራችሁን ሙስሊሙን አትጉዱ፡፡ ለመዳከሙም ምክኒያት አትሁኑ፡፡ (5)
ሰዕድ እና የተቀሩት በአመራር ላይ ያሉ ሌሎች ሰሃቦች ምክሩን ተቀብለው በአግባቡ ተገበሩ፡፡ ሌላው ቀርቶ ሙስሊሞች ነሃውንድን በከፈቱበት ቀን ድንገት ከተማይቱን ከበው ነዋሪዎቿን አስደንግጠው አልገቡም፡፡ ነገርግን በሮቿ ሲከፈቱ፣ ቅፍለቶቿ ሲወጡና ገበያው ሞቅ ብሎ ነዋሪዎቿ ሲበተኑ ሙስሊሞቹ ‹ምን እንድናደርግ ትሻላችሁ?› ብለው ላኩባቸው፡፡ እነሱም ‹ስለ ሰላም ሀሣብ አቀረባችሁልን እኛም ተቀብለናል፡፡ እንዳትነኩንም ግብር ልንከፍላችሁ ተስማምተናል፡፡› አሉ፡፡ ሙስሊሞቹ ለዚህ የሰላም ሀሳብ ያበቃቸው ምን እንደሆነ ባለማወቃቸው ግራ በመጋባት ‹ምን ያደረግነው ነገር አለ?› በማለት ጠየቁ፡፡ ሰዎቹም መልእክት ደርሷቸው እንደነበር በመግለፅና የስምምነት ሀሳባቸው እውነት መሆኑን ማሳወቅ ነበረባቸውና ‹እኛ አልዋሸንም፡፡› አሉ፡፡ በዚህን ጊዜ ሙስሊሞች እርስ በርሣቸው ተጠያየቁ፡፡ በኋላ ሙከነፍ የሚባልና መሰረቱ ከዚች ከተማ የሆነ አንድ ባሪያ በሙስሊሞች ሥም የስምምነት ውል የፃፈላቸው መሆኑን ተረዱ፡፡ በዚህን ጊዜ ‹እርሱ እኮ ባሪያ ነው!› አሏቸው፡፡ እነሱም ‹ከናንተ ውስጥ ማን ባሪያ እንደሆነና እንዳልሆነ እኛ የምናውቀው ነገር የለም፡፡ ስለ ሠላም ሀሣብ አመጣችሁልን እኛም እንዳለ ተቀብለናል፡፡ እኛ ምንም የቀየርነው ነገር የለም፡፡ እናንተ ከፈለጋችሁ ቃላችሁን ማፍረስ ትችላላችሁ፡፡› አሏቸው፡፡ በዚህን ጊዜ ሙስሊሞች እነሱን ከመንካት ታቀቡ፡፡ ስለ ጉዳዩም ለዑመር ፃፉላቸው፡፡ እሳቸውም እንዲህ በማለት መለሱላቸው ‹ አላህ ቃልኪዳን መሙላትን ከባድ አድርጎታል፡፡ ጥርጣሬ ላይም ሆናችሁ ጭምር ቃልኪዳናችሁን እስካልጠበቃችሁ ድረስ ቃልኪዳናችሁን ሞላችሁ አይባልም፡፡ ስለሆነም ያሉትን ተቀበሏቸው፡፡ ቃልኪዳኑንም ሙሉላቸው፡፡› በዚህ ሁኔታ መስሊሞች ያላሰቡትን የስምምነት ቃልኪዳን ተቀብለው ወደመጡበት ተመለሱ፡፡› (6)
በተለምዶ ‹ህዝቦች በነገስታቶቻቸው ሃይማኖት ላይ ይኖራሉ፡፡› ይባላል፡፡ ሰዕድ የፋርስ ዋና ከተማን አል መዳኢንን በድል ገቡ፡፡ ውድ ማዕድናትን በሚሰበሰብበት ወቅት አንድ ወታደር እርሱ ዘንድ የነበረውን ለሰብሣቢው ሠጠ፡፡ ሰዎችም ‹ይህን የሚስተካከል አሊያም ከዚህ ተቀራራቢ የሆነ ፈፅሞ አይተን አናውቅም፡፡ ከላዩ ላይ አጉድለሃልን?› አሉት፡፡ ሰውዬውም ‹ወላሂ አላህን ፈርቼ ባልሆን ኖሮ ይዤ ባልመጣሁ ነበር፡፡› አላቸው፡፡ በዚህን ጊዜ ሰውዬው ጥሩ ሰው እንደሆነ ገመቱ፡፡ ‹ማነህ?› በማለትም ስለማንነቱ ጠየቁት፡፡ ‹ወላሂ እንድታወድሱኝ ብዬ አልነግራችሁም፡፡ ለሌሎችም ብሆን ከፍ ከፍ እንዲያረጉኝ ብዬ ስለማንነቴ አልናገርም፡፡ ነገርግን አላህን አመሰግናለሁ፡፡ ምንዳዬንም ከሱ ብቻ እፈልጋለሁ፡፡› አለ፡፡ (7)
ዓላማቸውን የዚህች ዓለም ጥቅም አድርገው የሚንቀሳቀሱ ሰዎች አንዲትን ከተማ ድል አድርገው የተቆጣጠሩ እንደሆነ ቤተመንግስቱንና ውስጡ ያለውን ሀብት ንብረት ለመቀራመት ይሽቀዳደማሉ፡፡ ሰዕድ ኢብኑ አቢወቃስና ሰሃቦቹ ግዙፍ፣ በቅንጦት እና በከበሩ ማዕድናት የተሞሉትን የፋርስ ከተሞች ሲከፍቱ ግን ለዚህ ዓይነቱ ጉጉት ቦታ አልነበራቸውም፡፡ የዝደጅርድ እና ጀሌዎቹ ጥለውት የሸሹትን ቤተመንግስት ወደ መስጅድ በመቀየር በውስጡ ሚንበር አኖሩ፡፡ መስጊዱንም ለስግደትና ለሙስሊሞች ጉዳይ መሰባሰቢያ ቦታ አድርገው ይጠቀሙበትም ነበር፡፡ (8)
ከድሉ በኋላ ሰዕድ አላህ ሱብሃነሁ ወተዓላ የሠጣቸውን ድል ለማብሠር ወደ ዑመር ፃፈ፡፡ የሀገሪቱንም ሆነ የነዋሪዎችን ሁኔታ ገለፁለት፡፡ ዑመርም መልዕክቱን ካነበቡ በኋላ ‹የተዋጉህ አሊያም ሸሽተው ወደ ጠላት ወገን በመሄዳቸው አሣደህ የያዝካቸው ሲቀሩ ገበሬዎችን በሙሉ ባሉበት እንዲረጉ አድርጋቸው፡፡ ከነሱ በፊት ለነበሩት ገበሬዎች ስታደርግ የነበረውን ነገር ሁሉ አድርግላቸው፡፡› በማለት መለሱለት፡፡ (9)
ከብዙ ታሪኮች እንደሰማነውና እንዳየነውም ብዙን ጊዜ ጦርነት ሲቀሰቀስ የውጤት ወላፈኑ ያለ አንዳች አዘኔታና ርህራሄ ትንሽ ትልቅ፣ ደሃ ሀብታም ሣይል ሀገሩን ሁሉ ያዳርሣል፡፡ በሙስሊሞች ሥርዓት ግን ከጦርነት በኋላ አብዛኛውን ጊዜ ዝቅተኛ የሚባሉ የማህበረሰብ ክፍሎችና ገበሬዎች አይነኩም፡፡ ምክኒያቱም ጦርነትን ሁሌም ቢሆን የሚያቀጣጥሏት የሥልጣን፣ የጥቅም ባለቤቶችና ሀብታሞች ናቸው፡፡ በመሆኑም ከድል በኋላ በብዝበዛና በችግር ሥር ማቅቀው ህይወትን ያሣለፉ ድሆች የቅድሚያ ትኩረት ያገኛሉ፡፡ ይህንንም ከዑመር ደብዳቤ መልእክት መረዳት እንችላለን፡፡
የዑመር ደብዳቤ ከያዛቸው ዋና ዋና ነጥቦች መካከል በዒራቅ ስላረፉት የበኒ ተግለብ ነሣራዎች/ ክርስቲያኖች/ የኑሮ ሁኔታ በመጠየቅ ስለነሱ በመልካም ነገር አደራ ካለ በኋላ ከነርሱ ውስጥ የሠለመ ሰው ሙስሊሞች የሚያገኙትን ጥቅማ ጥቅም ሁሉ እንደሚያገኝ፤ ከሙስሊሞች የሚጠበቅ ማንኛውም ግዴታ እንደሚጠበቅበትና አሻፈረኝ የሚል ካለም ግብር መክፈል እንደሚኖርበት የሚገልፅ መልእክት ይገኝበታል፡፡
ዒራቅን የመክፈቱ ዘመቻ ተጠናቆ የሙስሊም ወታደሮች በሀገሪቱ ከረጉ በኋላ ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና ሰሃቦች ከአየሩ ጋር መላመድ ባለመቻላቸው ምክኒያት ሰውነታቸው እየተዳከመ መሆኑን አወቁ፡፡ በመሆኑም ለጤናቸው ተስመሚ የሆነ ቦታ ይፈልግላቸው ዘንድ ሰው ላኩ፡፡ ወደ ሰዕድም አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና እንዲህ በማለት ላኩ ‹ ዐረቦች የሚመቻቸው ግመሎችና ፍየሎች የሚገኙበትና ተክል የሚበቅልበት አካባቢ ነው፡፡ ስለሆነም በደቡብ ባህር አቅጣጫ በኩል ሜዳ ፈልግና ለሙስሊሞች መስፈሪያ እንዲሆን አድርግ፡፡› ፍለጋውም ተጀመረ፡፡ በመጨረሻም በደቡብ ዒራቅ ግዛት የተሻለ ነው ባሉት ቦታዎች ላይ የኩፋንና የበስራን ከተሞች ቆረቆሩ፡፡
በነኚህ ሁለት ከተሞች መጀመሪያ ወታደሮችን በማስፈር ድንኳን ጥለው እንዲኖሩ ተደረገ፡፡ ቀጥሎም ቤተሰቦቻቸው ወደ ከተሞቹ እንዲመጡ ሆነ፡፡ መሰረት ያለው ቤት ለመሥራትም አስፈቀዱ፡፡ ዑመር ግን ‹ለሚገጥማችሁ ጦርነት ቀልጠፍ የሚያረጓችሁ እና አመቺ የሚሆኑት ጎጆዎች/ወታደራዊ ድንኳኖች/ ናቸው፡፡ እኔ ሀሣባችሁን መቃወም ፈልጌ አይደለም፡፡› አላቸው፡፡ ሆኖም ግን ከትንሽ ጊዜ ቆይታ በኋላ ላይ በበስራና በኩፋ ከተሞች የእሣት ቃጠሎ ተከሠተ፡፡ በቃጠሎው እጅጉን የተጎዳችው ኩፋ ነበረች፡፡ ለቃጠሎው መክፋት የቤቶቹ አሠራር ቀላል መሆን አስተዋፅኦ አድርጓል፡፡ በመሆኑም ሰዕድ ሙስሊም ሰፋሪዎች ቤቶቹን ጠንከር ባለ ሁኔታ ይገነቡ ዘንድ እንዲፈቅድላቸው የተወሰኑ ሰዎችን ወደ ዑመር ላከ፡፡ ስለ ቃጠሎውም ሁኔታ አስረዱት፡፡ ዑመርም ‹እንግዲያውስ ጥሩ፡፡› ካሉ በኋላ ‹ነገር ግን አንዳችሁ ከሦስት ቤት በላይ አይስራ፡፡ በቤት ግንባታዎችም ላይ አትፎካከሩ፡፡ በሱናው/የነቢዩ መንገድ/ ላይ ፅኑ፣ መንግስታችሁ ይፀናል፡፡› በማለት አሣሰቧቸው፡፡ ሰዎቹም ይህን ሀሣብ ይዘው ወደ ኩፋ ተመለሱ፡፡ ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና በተመሣሣይ መልኩ ወደ ዐተባህ እና የበስራ ሰዎችም ፃፉ፡፡ (10)
ከተሞቹን የማስፋፋቱ ሥራ ቀጠለ፡፡ ዋና ዋና መንገዶች ስፋታቸው አርባ ክንድ ያህል እንዲሆኑ በአስፈላጊነታቸው ከነሱ ቀጥለው የሚገኙት ሠላሣ፤ ቀጥለው ያሉት ሀያ፤ በጣም አነስ ያሉት ደግሞ ሰባት ክንድ ያህል ስፋት እንዲኖራቸውና ከዚህ በታችም እንዳይኖርና በሁለት መንገዶች መካከል መለያ ስላሣ ክንድ ያህል እንዲያደርጉ አዘዙ፡፡
በዚህ በተደራጀና ሥርዓት ባለው ሁኔታ ላይ ሌሎች ኢስላማዊ ከተሞችም መልክ መልካቸውን እንዲይዙ ተደረገ፡፡ በመሆኑም በመንገዶችም ላይ የመጨናነቅና የመጋፋት ችግር ሊቀረፍ ቻለ፡፡ ንፁህ አየር በመንሸራሸሩ ምክኒያትም ከመጨናነቅ መንስኤ የሚመጡ በሽታዎች ተወገዱ፡፡
በኩፋ የተገነባው የመጀመሪያው ነገር መስጅድ ነበር፡፡ አንድ ጠንከር ያለ ቀስት ወርዋሪ ሰው መስጊዱ ሊሰራ ከታሰበበት ቦታ መሃል ላይ ቆመና በቀኙ በኩል ቀስቱን ወረወረ፡፡ አንዱ ቡድን ቀስቱ ካረፈበት ከመጀመሪያው ቦታ ግንባታውን እንዲጀምር ታዘዘ፡፡ እንዲሁ ከፊት ለፊቱም ከኋላውም በኩል ወረወረ፡፡ ሌላኛው ቡድን በዚያ በኩል ግንባታ እንዲጀምር ታዘዘ፡፡ በአራቱም አቅጣጫዎች በኩል ሰፊ ቦዶ ቦታዎች ተትተው መስጅዱ መሃል ላይ እንዲያርፍ ተደረገ፡፡ ግቢው እንዲህ እንዲሠፋ የተደረገው ሰዎች በሚሰበሰቡበት ጊዜ እንዳይጠባቸው ተብሎ ነው፡፡ ከመካው መስጅደል ሀራም በስተቀር ሌሎች በጊዜው የነበሩ መስጅዶች በሙሉ በዚሁ መልኩ ነበር የተገነቡት፡፡ ካላቸው ከፍተኛ ክብር የተነሣ መስጅደል ሀራምን እንደማንኛውም መስጅድ አይመለከቱም ነበርና ነው፡፡
ወደ መስጅዱ አንድም ተንኮል ያሠበ ሰውም ሆነ አስቸጋሪ ነገር እንዳይገባ ለመከላከል በመስጅዱ ዙሪያ ቦይ ተቆፈረ፡፡ ለሰዕድ ደግሞ ጫፉ ላይ ቤት ሰሩለት፡፡ በመስጊዱና በቤቱ መካከል ያለው ርቀት ሁለት መቶ ክንድ ያህል ነበር፡፡ የሙስሊሙ ንብረቶችም እዚያ እንዲቀመጡ ተደረጉ፡፡ በመስጅዱ ዙሪያ ባዶ ቦታዎች ላይ ገበያዎች ተመሠረቱ፡፡ ገበያው ወደተለያየ አቅጣጫ ለሚበተኑ መንገዶችም መነሻ ሆነ፡፡ በዚህ በመልኩ ከተማዋ በመስጅዱ ዙሪያ ክብ በሆነ መልኩ ተመሠረተች፡፡
ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና ከዚህ ቀደም የማይታወቅ በዓይነቱ ለየት ያለ የአሠራር ሂደት አስተዋወቁ፡፡ አሠራሩ ሀላፊነት ላይ ያለ ሰው ከሥራው ዝንፍ ሣይል እንዲሠራ የሚያደርግ ነበር፡፡ ለሀገረ ገዥነት አሊያም አስተዳደር ጉዳይ አሚር አስቀመጡ፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ይሀው ሰው በመስጅድ የሙስሊሞች ኢማም እንዲሆን ሀላፊነት ተሰጠው፡፡ ተጠሪነቱ ለአሚሩ ያልሆነ አንድ ሌላ ሰው ደግሞ በሙስሊሙ ግምጃ ቤት ላይ ሀላፊ አደረጉ፡፡ ይህ ሰው ተጠሪነቱ ለከተማው ከንቲባ ነው። በሰዎች መካከል የሚነሱ ውዝግቦችን ይፈቱ ዘንድም ቃዲዎችን መደቡ፡፡
ዑመር ዘወትር ወደ ገዥዎቻቸው እንዲህ በማለት ይፅፍ ነበር፡፡ ‹እኔ በሙሀመድ ህዝቦች በፀጉሮቻቸው አሊያም በሰውነቶቻቸው ላይ አይደለም የሾምኳችሁ፡፡ እኔ የሾምኳች ሰላትን እንድታቆሙላቸው፣ በመካከላቸው በፍትህ እንድትፈርዱና ፍትህን እንድታሰፍኑ ነው፡፡ እኔ እያንዳንዷን ነገሮቻቸውን እንድትቆጣጠሩና አምባገነን እንድትሆኑባቸው አላዘዝኳችሁም፡፡ ዐረቦችን ለማዋረድ ብላችሁ አትግረፏቸው፡፡ እሣት ላይ የመጣድ ያህልም አትፈታናኗቸው፤ የመከልከል ያህልም አትዘንጓቸው፡፡ ለቁርዓን ነፃ ጊዜ አድርጉለት…እኔ አብሬያችሁ ነኝ፡፡›
ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና አንድ ሰራተኛ በሀላፊው ላይ አቤቱታ ያቀረበ እንደሆን ባለጉዳዩና ሀላፊው ባለበት በማገናኘት ጉዳዩን ያጣሩ፤ የሚያስቀጣ ሆኖ ከተገኘም ለአቤቱታ ሀላፊውን ይቀጡ ነበር፡፡
በአንድ ወቅት አቢ ሙሣ አንድ ከዐነዛ ጎሣ የሆነና ደባህ ኢብኑ መህሲን የተባለ ሰው ጋር ያጋጠማቸውን ታሪክ የያዘ ደብዳቤ ዘርዘር አድርገው ለዑመር ፃፉላቸው፡፡ ደብዳቤው፣ ልዑኩ እና የድሉ ብስራት ለዑመር በደረሠው ጊዜ የዐነዛው ሰውዬም መጣና ‹አሰላሙ ዐለይኩም› አለው፡፡ ዑመርም ‹አንተ ማነህ?› አሉት፡፡ ሰውዬውም ነገረው:: ዑመርም ‹እንኳን ደህና መጣህ ላንተ አቀባበል አያስፈልግም፡፡› አሉት፡፡ ሰውዬውም ‹አቀባበል የአላህ ነው ያንተ አያሣስበኝም፡፡ ቤተሰብ ደግሞ የለኝም አለው፡፡ (11)
ይህንን እጅግ ደረቅ የሆነውን የሰውዬውን መልስ የሠማ ሰው የዑመርን ትእግስት ማድነቁ አይቀርም፡፡ የዚህ ዓይነቶቹን የሙስሊም መሪዎች ታሪኮች ቀደም መሪዎቻችን ምን ያህል አስተዋይና በሳል እንደሆኑ ያመላክቱናል፡፡ የዛሬዎቹ አብዛኞቹ የሙስሊም ሀገራት መሪዎች ኢስላማዊውን ታሪክ በተለይም የዘመነ ኸሊፋውን ከጥናት ተቋማት፣ ከትምህርት ቤትና ከዩኒቨርስቲዎች ወዲያ ገፍተውና አርቀው መልካም ሥነምግባርም ሆነ ለጥሩ አስተዳደግ እዚህ ግባ የማይባሉ የሌሎች ግለሰቦች ታሪኮችን የማሣደዳቸው ነገር እጅጉን ያሣዝናል፡፡
ይህ ሰው ሦስት ቀን ሙሉ ዑመር ዘንድ ሲመላለስ ቆየ፡፡ ሲጠይቁት ይህንኑ ቃል እንጂ አያሠማውቸም፡፡ በዚህ መልኩ እንጂ አይመልስላቸውም ነበር፡፡ በአራተኛው ቀን ዑመር ሰውየው ወዳለበት ገቡና ‹ከአሚርህ ምን ያስቆጣህ ነገር አለ?›› አለው፡፡ እሱም እንዲህ በማለት ከሠሠ ‹ስልሣ ምርጥ ምርጥ አገልጋዮችን ለራሱ አደረገ፡፡ ዐቂላ የምትባል አገልጋይ ባሪያ ያለችው ሲሆን ክብር ያላቸው ወታደሮች ከሷ ዘንድ ጧት ማታ እየገቡ ከአገልግሏ ይበላሉ፡፡ ከኛ መካከል አንድም ሰው ይህ እድል የለውም፡፡ ሁለት ፈረሦችና ሁለት ቀለበቶች አለው፡፡
ዑመር ሰውየው ያለውን ሁሉ በመፃፍ ለአቢ ሙሣ አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና ከላኩ በኋላ እንዲመጣም አስጠሩት፡፡ አቢ ሙሣም በደረሠ ጊዜም ለተወሰኑ ቀናት አላናገሩትም ነበር፡፡ በመጨረሻም ሁለቱ ሰዎች ተጠሩና እንዲቀርቡ ተደረገ፡፡ ደብዳቤውንም ሰጡትና የፃፍኩትን አንብብ አለው፡፡ እንዲህ በማለት አነበበ ‹ስልሣ አገልጋዮችን ለራሱ ወሠደ፡፡› አቢ ሙሣም እንዲህ አለ ‹ስለነሱ ተጠቆምኩኝ፡፡ እዳ ነበረባቸው እዳቸውን ከፍዬ ነፃ በማውጣት ለሙስሊሞች ከፋፈልኩኝ፡፡› ድባህም እንዲህ አለ ‹ወላሂ አልዋሸም እኔም አልዋሸሁም፡፡ ‹ሁለት ፈረሦች አሉት› አለ፡፡ አቢ ሙሣም ‹አንዱ ለቤተሰቤ ሲሆን ለነሱ ቀለብ አቀርብበታለሁ አንዱ ደግሞ በሙስሊሞች እጅ ነው ያለው ሲሣያቸውን ይፈልጉበታል፡፡› አለ፡፡ ዲባህም ‹እሱ ዋሽቷል እኔ ግን አልዋሸሁም፡፡› አለ፡፡ ስለ ዐቂላ ሲያነሣ ደግሞ አቢ ሙሣ ዝም አለ፡፡ በዚህ ዙሪያ ምንም ምክኒያትም ባለማቅረቡም ድባህ ያመነለት መሠለው፡፡ ቀጥሎም ‹ዚያድ የሰዎችን ጉዳይ ያውቃል፡፡ ይህ ግን አያውቅም፡፡ ብልህና አስተዋይ ሆኖ ስላገኘሁት ሥራዬን ለሱ ሰጠሁት፡፡› አለ፡፡ (12)
ዑመር አቢ ሙሣን እንዲመለስ አዘዘው፡፡ ‹በተመለስክም ጊዜ ዚያድን እና ዐቂልን ላክ፡፡› አለው፡፡ አቢ ሙሣም ሁለቱን ሰዎች ላከ፡፡ ቀድማ የደረሠችው ዐቂላ ነበረች፡፡ ዚያድ መጣና በሩ ላይ ቆመ፡፡ ዑመር ሲወጡ ዚያድ ነጭ ኩታ ነገር ለብሦ በር ላይ ቆሞ አገኙት፡፡ ‹ይህ ልብስ ምንድነው?› አሉት፡፡ ዚያድም ነገራቸው፡፡ ‹ዋጋው ስንት ነው?›› በማለት ጠየቁት፡፡ ሲነግራቸው ዋጋው በጣም ቀላል ነበር፡፡ ስንት ነው የሚከፈልህ አሉት፡፡ ‹ሁለት ሺህ› አላቸው፡፡ ‹መጀመሪያ በተከፈለህ ምን ሠራህበት?› አሉት፡፡ ‹እናቴን ከባርነት ነፃ አወጣሁበት፡፡ በሁለተኛው ክፍያ ደግሞ አንድ አብሮ አደጌን ነፃ አወጣሁበት፡፡› ‹አላህ ገጥሞሃል፡፡› አሉት፡፡ ስለ ግዴታዎች፣ የነቢዩ ሱናዎች እና ስለ ቁርዓን ሲጠይቁት ከመለሰው መልስ ጥሩ የሃይማኖት ሊቅ መሆኑ ተረዱ፡፡ እንዲመለስ አደረጉ፡፡ የበስራንም አስተዳዳሪዎች የሱን ሀሣብ እንዲቀበሉ አሳሳቧቸው፡፡ (13) ዐቂላን ግን እዚያው አስቀሯት አልመለሷትም፡፡
ዑመር የዚህን በአደባባይ የተደረገውን ምርመራ ውጤት በህዝብ መሃል ይፋ አደረጉ፡፡ ዱኒያዊ ጥቅምን ስላስመለጠውና ስለሱም እውነት ተናግሮ ስላስዋሸው የሱ እውነት ውሸቱን ስላበላሸበት ዲባህ በአቢ ሙሣ እጅግ በመናደድ ወዲያውኑ ተለየው፡፡ ‹አደራችሁን ውሸትን ተጠንቀቁ፡፡ እሱ ወደ እሣት ይመራልና፡፡› (14)
እምነት በሙስሊሞች ውስጥ እጅግ ሰርፆ በነበረበት ሁኔታ ዑመር እንዲህ ጠንከር ያለ ግምገማ ማድረጋቸው እያንዳንዱ ሀላፊ በሚያስተዳደድረው ህዝብ ላይ እምብዛም ሀይል እንደሌለው ሆኖ እንዲታየው አድርጎታል፡፡
በአንድ ወቅት ሙስሊሞች ከከፈቷቸው ሀገሮች መካከል ነዋሪ የሆኑ ሰዎች ለአባ ዑበይዳ ኢብኑ መስዑድ ሰቀፊ ‹ይህ ላንተና ካንተ ጋር ላሉ ሰዎች ክብራችንን የገለፅንበት ነው› በማለት የፋርስ ሀገር ውድ የሆነ ምግብ የያዘ እቃ ላኩለት፡፡ እሱም ‹ወታደሩንም በዚሁ መልኩ ነው ክብር የሠጣችሁትና ያስተናገዳችሁት?›› በማለት ጠየቃቸው፡፡ እነሱም ‹ይህን ለማድረግ አቅማችን አልፈቀደልንም፡፡› አሉት፡፡ አባ ዑበይድም ‹እንግዲያውስ ለወታደሮቻችን የማይበቃ ከሆነ እኛም አያስፈልገንም፡፡› በማለት መለሠላቸው፡፡
አባ ዑበይድ ከባሮስማ ግዛት መካከል የሆነችውን አንዲት መንደር በድል ሲገቡ ተመሣሣይ ክስተት ያጋጠመው ሲሆን ነዋሪዎቿ ምግብ ሰርተው ሲያመጡ ‹እኔ ይሄን ነገር ከሙስሊም ጓደኞቼ ውጭ የምበላ አይደለሁም፡፡› አላቸው፡፡ እነሱም ‹እባክህን ብላ፡፡ ለያንዳንዱ ባልደረባህ የዚህ ዓይነት አሊያም ከዚህ የሚበልጥ የሆነ ምግብ ቤቱ ድረስ እናደርስለታለን፡፡› ሲሉትና በላ፡፡ ሲመለሱ ምግብ ደርሷቸው እንደሆነ ባልደረቦቹን ጠየቃቸው፡፡ እነሱም ጥሩ ምግብ እንደመጣላቸው ነገሩት፡፡ (16)
ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና በወታደሩና በአለቃው አሊያም በመሪው መካከል ያደረጉት እኩልነት እዚህ ላይ ብቻ ያበቃ አልነበረም፡፡ በአንድ ወቅት አንድ ከሙስሊሞች ወገን የሆነ ሰው አቢ ዑበይድን ለመውጋት ጦር አሰባስቦ የነበረን መጦር ኢብኑ ፍዷ (ጃባን) የሚባልን ሰው ማረከ፡፡ ሲማርከው አላወቀውም ነበር፡፡ ሰውዬው ትልቅ ሰው ሆኖ አርጅቶም ስለነበር አዘነለት፡፡ ጃባን ግን ይበልጥ ሊያታልለው በማሰብ ‹እናንተ ዐረቦች ሆይ! ቃላችሁን የምትሞሉ ታማኞች ናችሁ፡፡ ሥራ የሚያቀልሉህ ሁለት ቆንጆ ባሪያዎች ልስጥህና በሠላም ልትለቀኝ ትችላለህን?›› በማለት ሰውየውን ጠየቀው፡፡ ሰውየውም አልገባውም ነበርና ይበልጥ አዝኖለት ‹እሺ› አለው፡፡ ጃባንም ‹ እንግዲያውስ ንጉሣችሁ ዘንድ አስገባኝና እርሱ ባለበት ይሁን፡፡› አለው፡፡ አባ ዑበይድ ዘንድ ሲገቡ በዙሪያው የነበሩት ሰዎች አወቁት፡፡ ይህ እኮ ‹ ጃባን › የሚባለው ንጉስ ነው፡፡ ይህን ሁሉ ጦር ያሠለፈብን እሱ ነው፡፡› አሉ፡፡ አቡ ዑበይድም ‹ የረቢዓ ሰዎች ሆይ! ምን የማደርግ ይመስላችኋል ! ጓደኛችሁ የደህንነት ዋስትና ሠጥቶት እኔ እገድለዋለሁን?› ከዚህ ዓይነቱ ድርጊት በአላህ እጠበቃለሁ፡፡› በማለት አሰናበቱት፡፡ (17)
ዑመር አላህ መልካም ስራቸውን ይውደድላቸውና ለሁሉም ሰዎች ያሣዩት የነበረው እዝነት ከዚህ ሁሉ ይልቃል፡፡ ደህንነታቸው ይጠበቅ ዘንድ ከፍተኛ ጉጉት ነበራቸው፡፡ አቡ ዑበይዳ አስ ሰቀፊ ጂስር በተባለው ቦታ ላይ በወረርሽኝ በሽታ ተለክፈው ታመሙ፡፡ በሽታውን ፈርተው ከሸሹት ሰዎች መካከል የተወሰኑት ወደ መዲና መግባት እንዳፈሩ ዑመሩ ወሬ ደረሣቸው፡፡ በዚህን ጊዜ ዑመር ‹አላህ ሆይ! እኔ እያንዳንዱን ሙስሊም ይቅር ብዬዋለሁ፡፡ እኔ ከጠላት ጋር ተገናኝቶ አንዳች ድንጋጤ ካገኘው ሙስሊም ወገን ነኝ፡፡ እኔ ወገኑ ነኝ፡፡ አላህ ለአባ ዑበይዳ ይዘንለት፡፡ ወደኔ ተጠግቶ በሆን ኖሮ መጠጊያው በሆንኩት ነበር፡፡› አሉ፡፡(18)
ዑመር በቃዲሲያ ጦርነት ወቅት በየቀኑ ጠዋት ጠዋት ወደ በረሃው ይወጡና እስከ እኩለ ቀን ድረስ እዚያው በመቆየት ስለ ሠራዊቱ በመልካም ዜና የሚያበስራቸውን ሰው ይጠባበቁ ነበር፡፡ ካጡም ወደቤታቸው ይመለሣሉ፡፡ አንድ ቀን አንድ ብስራት ነጋሪ አጋጠማቸው፡፡ ሰውዬው አላወቃቸውም ነበር፡፡ ከየት እንደመጣ ጠየቁትና ‹አንተ የአላህ ባሪያ ሆይ! እስቲ አውራኝ፡፡› አሉት፡፡ ሰውዬውም ‹አላህ ጠላትን አዋርዷል፡፡› በማለት ተናግሮ ዞር ሣይል በግመሉ ላይ ሆኖ በፍጥነት ወደፊት ገሠገሠ፡፡ ዑመርም ፈጠን እያሉ እየተከተሉ ያናግሩታል፡፡ በዚሁ ሁኔታ መዲና ደረሱ፡፡ ሰውየው ሰዎች ለዑመር ‹የምእመናን መሪ ሆይ! አሠላሙ ዐለይኩም፡፡› ሲሉ ሰማ፡፡ በዚህን ጊዜ በሠራው ነገር አፈረ፡፡ ‹ምናለ የምእመናን መሪ እንደሆኑ ነግረውኝ በሆን ኖሮ አላህ ይዘንልዎ! አንተ የምእመናን መሪ ነዎትን!› አላቸው፡፡ ዑመርም ‹አይዞህ ግዴለም ተረጋጋ፡፡› አሉት፡፡ (19)
በሦሪያና አካባቢው የዐምዋስ ወረርሽኝ በተከሠተ ጊዜ አቡ ዑበይዳን ይህ በሽታ እንዳያገኛቸው ዑመር ተጨነቁ፡፡ እንዲህ በማለትም ፃፉለት ‹ሰላም ባንተ ላይ ይሁን፡፡ በግልፅ የማዋይህ ጉዳይ ነበረኝ፡፡ ይህ ደብዳቤ እንደደረሠህ ወዲያውኑ በአስቸኳይ እንድትመጣ፡፡› አሉት፡፡ አባ ዑበይዳህ ግን ዑመር እሱን ከወረርሽኙ ለማዳን የተጠቀሙት መላ እንደሆነ ገባው፡፡ በመሆኑም እንዲህ አለ ‹አላህ ለምእመናን መሪ ይዘንለት፡፡› ‹የምእመናን መሪ ሆይ! እኔ ጉዳይህን አውቄያለሁ፡፡ እኔ በሙስሊም ወታደሮች መካከል ነው ያለሁት፡፡ እነሱን ትቼ መሄድ አልፈልግም፡፡ አላህ በኔና በነሱ መካከል ቀዷና ቀደሩን እስኪወስን ድረስ ከነርሱ መለየት አልፈልግም፡፡ የምእመናን መሪ ሆይ! ባለመምጣቴ ይቅር በሉኝ፡፡ ከሰራዊቴ ጋር ይተውኝም፡፡› ዑመር ደብዳቤውን ባነበቡ ጊዜ አለቀሱ፡፡ ሰዎችም ‹አቡ ዑበይዳ ሞተ እንዴ!› በማለት ጠየቁት፡፡ ዑመርም ‹ አይ ያው እንደሆነ ነው..› አሏቸወ፡፡
ከዚያም መልሰው ፃፉለት ‹ ሰላም ባንተ ላይ ይሁን፡፡ በርግጥ ሰዎችን ረባዳ ቦታ ላይ ነው ያሰፈርከው፡፡ በመሆኑም ከፍ ወዳለ ቦታ ውሰዳቸው፡፡› ደብዳቤው በደረሰው ጊዜ አባ ዑበይዳ አቢ ሙሣን አስጠሩትና ‹አባ ሙሳ ሆይ! የምእመናን መሪ ደብዳቤ የያዘውን መልእክት አይተሃል፡፡ በል ውጣና ለሰዎች ማረፊያ ቀይርላቸው፡፡ እኔም እከተልሃለሁ፡፡› አሉት፡፡(20)
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-4 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ሊቲየም አይን ባትሪ ሴሎች, የኃይል ባትሪ ጥቅል, የኃይል ሊቲየም ባትሪ, 3.6v ሊቲየም-አዮን ባትሪ, የኃይል ሊቲየም ባትሪ ጥቅል, 20ah ሊቲየም አይን ባትሪ,
የጎጆዎቻንን ገመናስ እንሸፍንበት ገዶን አያውቅም፤ ድሮ በደህናው ጊዜ፣ ኑሮ ርካሽ በነበረበት ዘመን፣ ኑሮ ከሀገራችን እድገት ጋር እንዲህ አብሮ ሳያድግ፣ የጋገርነውን የዘንጋዳ ቅይጥ፣ ባሰጣነው ማኛ፣ እርቃናችንን በሰልባጅ እንሸፍነው ነበር፡፡ ዛሬም ቢሆን እንደየአቅማችን ገመናችንን እንሸፍንበት አልገደደንም፡፡ ሌላው ቀርቶ መሶባችን ባዶ ሆኖ የሚበላ ቢጠፋ፣ ጦም መዋላችንን እንሸፍንበት የከራረመ ስቴኪኒ ከጥርሳችን አይጠፋም፡፡ እንደርበው ጃኬት ባይኖረን፣ ቆዳ በሚያሻክር ብርድ ሙቀቱን እናማርራለን፡፡ አቦ የራስን ገመና ይሸፍኑበት መች ይገዳል!
ሀገሬ የገደደው ያንቺ ገመና ይሸፈንበት መንገድ ነው፡፡ ሁሉም የጎጆውን ገመና ለመሸፈን ደፋ ቀና ሲል፣ የአንቺ ገመና እንደአዳል በግ ላት ተገልብጦ አረፈው፡፡ ለነገሩማ፤ አዎ ያስተማርሻቸው ልጆች አሉሽ፤ ህገ-መንግስትም አቁመሻል፤ ህግ የሚያሰከብርልሽ መንግስትም ሰይመሻል፣ ግን አንዳቸውም ያገጠጠ ገመናሽ ላይ እራፊ ጨርቅ አልጣሉልሽም፡፡
እንዲህ እንደዛሬው ብቻዬን ቁጭ ስል፣ እንዲህ እንደዛሬው ከልጆች ትምህርት ቤት፣ ከቤት ኪራይ፣ ከታክሲ፣ ከአስቤዛ ክፍያ አብሰልስሎት የተረፈ ማሰቢያ አእምሮና ጊዜ ሲኖረኝ፣ ‹‹እውነት ሀገሬ ማፈሪያ ገመናሽን ከአደባባይ ኩራትሽ ለይተሽ ታውቂያለሽ?›› እያልኩ አሰላስላለሁ፡፡
አንዳንዶች እንደሚሉኝ ግትር ተሟጋች ሆኜ እንዳይመስልሽ፡፡ ነቅሼ እሟገትበት ማስረጃ ሞልቶኛል፡፡ እኔ የምልሽ እስቲ ስለቀጣይነትሽ ንገሪኝ! ‹‹ሀገር የሚቆመው በምን ነው? የሚፈርስስ በምን ነው?››፡፡ ንጉሰ ነገስታት ቀዳማዊ ኃይለስላሴ ከሚጠቀሱላቸው ንግግሮቻቸው አንዱ ይህን አስመልክተው የተናገሩት ነው፤ ሀገርና ታሪክ የሚቀመው በዜጋው መሆኑን የተናገሩበት፡፡ ታዲያ ሀገር የሚቆምም የሚፈርስም በዜጋው ከሆነ፣ ዜጋንስ በምን ያንፁታል? መቼም በእህል ውሃ እንዳልሆነ ታውቂያለሽ፡፡ ያማ ቢሆን ወቅቱን ጠብቆ በእሳት የሚያጠምቀን ረሃብ፣ ሰውነታችንን አዋርዶ፣ አንቺም ሀገሬ በፈራረስሽ ነበር፡፡ ግን ስለረሀብ አልፈረሽም፡፡
አዎ ልክ ነሽ ሀገሬ፣ ዜጋ ሀገሩን የሚያፀናው በእውቀትና በስነ ምግባሩ ነው፡፡ ይህን ካወቅሽ ታዲያ ምነው እንዲህ ከሀገር ተራ ስትወጪ ገመናሽን ታስተካክይበት ይቅር፣ ትሸፍኚበት ማጣትሽ! ምነው? እዚህ ላይ ሀገሬ ዘመን ካቋደሰሽ ስልጣኔ ተኳርፌ፣ ስልጣኔ ከሸረሸረው ቀርነት ጋር ተቃቅፌ እንዳይመስልሽ፡፡ የስልጣኔ ግቡስ የሰዎችን ኑሮ ማቅለል አይደል? ስልጣኔን ማን ይጠላል! ሀገሬ ችግሩ ስልጣኔው አይደለም፡፡ ችግሩ ያልሰለጠነውን እኛን በሰለጠነ ሌላ ለመተካት መሞከርሽ ነው፡፡ ማለቴ ያልሰለጠነውን ኢትዮጵያዊ በሰለጠነ ፈረንጅ ለመተካት መሞከርሽ መጀመሪያ ያሳፍራል፤ ቀጥሎ ያበሽቃል፡፡
እኔ የምልሽ ሀገሬ የሰለጠነ ኢትዮጵያዊ የማትፈልጊው ለምንድነው? ‹‹ለምን አትፈልጊም?›› ማለቴ ወጌን ላተጋ እንዳይመስልሽ፤ የዛሬ ስልጣኔሽ ውስጥ የአንቺ አሻራ ቢደበዝዝብኝ ነው፡፡ ራዲዮና ቲቪሽን ከየፈረንጅ ሀገሩ በተቃረሙ ፕሮግራሞች ልትሞዪ ደፋ ቀናሽ በዛ፡፡ ሀገሬ ‹ዲል ኖ ዲልን› እስማማለሁ አልስማማም አልሽ ዝም አልን፡፡ ‹አይዶልን› ከየፈረንጅ ሀገሩ ሳትተረጉሚ አመጣሽ፤ ይሁን ብለን ዘፈንን፡፡ ‹ፕራንክ›ን የካሜራ አይን ምናምን እያልሽ በፈረንጅ ቀልድ በየጎዳናውና በየመዝናኛው ቀልባችንን የምትገፊው ምን ሆነሽ ነው? መሰልጠን መተርጎም ነው እንዴ? እውነት በዛ! አንባሰልን፣ ትዝታን፣ አንቺ ሆዬን . . . የመሳሰሉ የሙዚቃ ምቶችሽን ጥለሽ ሂፖፕን፣ ሮክን ትተረጉሚያለሽ! የወጣቶችሽም አለባበስ ከፈረንጅ የተተረጎመ ነው፡፡ የየብሄረሰቦችሽን ጭፈራ በፈረንጅ ዳንስ አዳቅለሽ ስታሰቃዪው ማየት ያሳዝናል፡፡ . . . መቼም ሀገሬ እድሜ ከሰጠኝ ኢትዮጵያዊ ማለት የአንድ ፈረንጅ ትርጉም ሆኖ ማየቴ አይቀርም፡፡
ሀገሬ ወጣቶችሽን እኮ የአንድ ዋልጌ ፈረንጅ ትርጉም እንዲሆኑ እየወተወትሻቸው ነው፡፡ አሁን ማን ይሙት ሀገሬ፣ እነዚያ በአመት አንድ ቀን ጥምቀተ – ባህር ሲወጡ የተወረወረላቸውን ሎሚ ለማንሳት የሚሽኮረመሙት ልጃገረዶች መሀል አዲሳባ፣ በጠራራ ፀሐይ ሳይቀር እርቃናቸውን ይደንሳሉ ብለሽ ታምኛለሽ! ይከብዳል፡፡ ግን ይደንሳሉ፡፡ ወንዱም ያስደንሳል፡፡ ለምን? ለምን እንደሆነ ልንገርሽ! አብዛኞቹ ሴቶች ካንቺ ከሀገራቸውና ከሰየምሽላቸው መንግስት እጅ ያጡትን የእለት እንጀራ ፈጣሪ ከሰጣቸው ውበት ለማግኘት ይደንሳሉ፡፡ ጥቂት ወንዶች ደግሞ አንቺና መንግስት የለገሳችኋቸውን ንዋይ ያፈሱበት አጥተው፣ የልጃገረዶችሽ ሰውነት ላይ እያፈሰሱ ውበታቸውን ያረክሱታል፡፡
እረ ስንቱ ሀገሬ! ገመናሽ ይናገሩት ያፀይፋል፡፡ የራስሽንና የህዝቦችሽን ገመና ይሸፍንልሽ ዘንድ የሰየምሽው መንግስትም ጉድፍሽን እንደብራ መብረቅ አገነነው፡፡ አስተማርኩት ያልሽው ዜጋም ደጁን ቆልፎ ሌላ ገመና ሆነሽ፡፡ ለነገሩ ምን ያድርግ! አንቺ ያስታጠቅሽውን እንጂ መቼ ያስተማርሽውን ታዳምጫለሽ! በምትሰይሚው መንግስትና በተማሩ ልጆችሽ መካከል የአዳምና – የእባብን እጣ አኑረሻል፡፡ አዳም የእባቡን አናት ይጨፈልቅበት ቆመጥ ቢኖረውም፣ እባቡም አዳምን ይገድል መርዝ አለው፡፡ ያንቺ ግን ሀገሬ ግፍ ነው! ለመንግስት ያስተማርሽውን የሚገልበት ነፍጥ፣ የሚያጉርበት እስር ቤት ሰጥተሸ፣ ለተማረው ብዕር ሰጠሽ፡፡ በእውነት ግፍ ነው! እና የተማረው ልጅሽ በየዘመኑ ለምትሰይሚው መንግስት የሰጠሽው ነፍጥና ማጎሪያ ቢሰለቸው በአካሉ ላይ ቤቱን፣ በእውቀቱ ላይ አእምሮውን ቆልፎ ከአደባባይሽ ራቀ፡፡
ይኽው ታዲያ ዛሬ ሀገሬ አደባባይሽን ደፋር ሸለለበት፡፡ ማሳዎችሽ የተማሩ የሚቀጭጩባቸው፣ የደፈሩ የሚያፈሩባቸው ሆኑ፡፡ ራዲዮና ቲቪሽ ዜጎችሽን ለሚያንጹ አስተዋዮች ሳይሆን፣ ኢትዮጵያውያንን ወደ ፈረንጅነት ለመተርጎም ታጥቀው ለተነሱና ጊዜም ለሰገደላቸው ደፋሮች ተሰጡ፡፡ ቆይ እኔ የምልሽ እነ ዮሐንስ፣ ደበበ፣ ፀጋዬ፣ . . . ስንቱ በተጠበበበት መድረክ የስነ ጥበብን ዋጋ የማያውቁ ደፋሮች ሲያቀረሹበት ትንሽ አይሰቀጥጥሽም! እንዴት አድርገሽ ነው ለዚህ ትውልድ ስብራት እነዚህን የስነ ጥበብን ምንነት ከቁብ ያልከተቱ ነጋዴዎች በወጌሻነት የመረጥሽው? እሺ ይሁን እንዳልሽው ባለሙያው ዝም ሲል እነሱ ደፈሩ! ነገዱ! ይነግዱ፡፡ ሲራራ ሆኖ የተጫነ ወይ የተጫነውን መጋዣ ማልዶ የጎተተ ሁሉ ሸቅጦ በሚያተርፍበት በዚህ ዘመን . . . ደግሞ ለመነገድ! በዚህ አልወቅስሽም፡፡ ማዘኔ እነዚህን ደፋር ነጋዴዎች ለዜጎችሽም መስፈሪያ ባደረግሻቸው ጊዜ ነው፡፡
እንዴት ነው የስነ ጥበብን ዋጋ ዘነጋሽ እንዴ! ዛሬ እኮ ደፍረን ለጓደኞቻችን የማንነግረው የዘቀጠ ጉዳይ ነው ፊልም እየተባለ በየሲኒማ ቤቱ የሚታየው! የውልሽ ሀገሬ ያገጠጠ፣ አፀያፊ ገመናሽን ከለላ ሆኖ እንዲሸፍን፣ ቢችል ደግሞ ወጌሻ ሆኖ እንዲጠግን፣ አደራ ያልሽው መንግስት ራዲዮና ቲቪውን በጥበብ ስም ለሚተፋ የደፋር ቅርሻት ሸለመው፡፡ እና ገመናሽ ራዲዮና ቲቪ ገባ፡፡
ከዘነጋሽ እስቲ የበቀደሙን የገናን በዓል የኢቲቪ ውሎ ልንገርሽ! የውልሽ፤ ጥበብ የጠራችው የጥበብ ሰውና ሌላው ሲጠራ ተከትሎ ሄዶ ጥበብን አስገድዶ የደፈረ ዋልጌ ተሰብስቦ አጫዋችና ተጫዋች ሆኖ ውሎውን አዋለን፡፡ አየሽ ሀገሬ! አንቺ የፖለቲካ አዋቂ፣ የታሪክ ተመራማሪ፣ አንጋፋ የባህልና ወግ አዋቂ፣ ሳይንቲስት እንደሌለሽ ቲቪሽን ደፋር አርቲስት ነኝ ባይ ሞላው፡፡ ልጆቻችን ከዘፋኝ፣ ከዳንሰኛና ከተዋናይ ውጪ ‹‹እሱን እሆናለሁ›› የሚሉት ዜጋ ናፈቃቸው፡፡
በአንድ ቅዳሜና እሁድ ባላገሩ አይዶል (ዳንስና ዘፈን)፣ ኢትዮ ታለንት ሾው (አሁንም ዳንስና ዘፈን)፣ ኮካኮላ ‹ታለንት› ሾው (አሁንም ዳንስና ዘፈን) እያቀረቡ፣ የእረፍት ቀኖቻችንን በፈንጠዝያ ሞሉት፡፡ ልጆቻችን ከዘፈንና ከዳንስ የዘለለ ‹ታለንት› አለመኖሩን አምነው እንዲቀበሉ የመንግስት ቲቪ ፍዳቸውን ያሳያቸዋል፡፡ አየሽ ሀገሬ፣ ገመናሽን እሸፍን ብለሽ የበለጠ አሰጣሽው፡፡ አንዳንዴ በውስጥሽ የሚደረገውን ስመለከት ብርርር ብለህ ጥፋ ጥፋ የሚል ስሜት ይሰፍርብኛል፡፡ ድንቄም ሀገር! እስቲ አሁን እንዲያው የሀገር ወግ ያለው ሀገር ‹‹ከተወለድኩ አንድም መጽሐፍ አንብቤ አላውቅም›› የሚል ደፋር አርአያ ብሎ ለዜጋው በቲቪ ያቀርባል! ትንንሾቹ ልጆች ምን ሲሉ እንደሰማሁ ልንገርሽ? ‹‹ለካስ ሳይነበብም ትልቅ ሰው ይኮናል፤ ለካስ ማንበብ ጊዜ ማጥፋት ነው›› አሉና አረፉት፡፡
እነ ከበደ ሚካኤል፣ የንባብና የእውቀትን ጥቅም በሰበኩበት መቅደስ፣ ንባብና እውቀት ያልሞረዳቸው ደፋሮች ንባብ ለምኔን አዜሙበት፡፡ እውነት እልሻለሁ ያሁኑ ግን በዛ! ሀገሬ ሙች በዛ! ፊልሙንና ዘፈኑንስ እሺ ‹‹የሚመረጥ ከተገኘ መርጠን እንመለከታለን፤ እናዳምጣለን፣ ካልተገኘም ይቅር›› ብለን በራችንን ቆልፈን ተቀመጥን፡፡ አንቺ ግን ሀገሬ፣ በእለተ እሁድ ከልጆቻችን ጋር በተቀመጥንበት ግራና ቀኙን አዙሮ የማያይ ደፋር ላክሽብን፡፡ እኔ ምልሽ እነሱን፣ ጃስ! ብሎ ፈትቶ የለቀቀብንን መንግስትንስ ተይው አንቺ ግን አይሰማሽም!
እኔ የማውቀው ምድር በፀሀይ ዙሪያ ስትሽከረከር ነው፡፡ አንቺን ማነው ከምድር ተለይተሸ በደፋር ነጋዴ አርቲስቶች ዙሪያ እንድትሽከረከሪ የፈረደብሽ? ቆይ ሰማንያ ሚሊየን ህዝብ አለኝ ትዪ የለ እንዴ! ፊልሙን ከድርሰቱ እስከ ዝግጅቱ፣ ማስታወቂያውን፤ ይባስ ብለሽ ደግሞ ስንት ትምህርትና ንባብ የሚጠይቁ ማህበረ-ባህላዊ ጉዳዮች ላይ የሚደረጉ ትምህርታዊ ውይይቶችን ሳይቀር ገንዘብና ድፍረት ለታጠቀ ደፋር አርቲስት መሸለምሽ የጤና ነው? ሀገሬ ሙች የጤና አይመስለኝም፡፡ አስሮ ጸበል የሚወስድ ጎረቤት አጥተሸ እንጂ ሀገሬ ሙች ወፍፈሻል፡፡ ደፋሮችሽን የጥበብ ብቻ ሳይሆን የእውቀትም መስፈሪያ አደረግሻቸው እኮ!
መቼም አንድ ሰው ያቅሙን ነው፤ ‹አንብቤ አላውቅም› ያለ ደፋር የአራተኛ ክፍል ትምህርቱን አስታውሶ፣ ስላለው ገንዘብና ስለማያውቀው እውቀት፣ ጠዋት ጠዋት ስለሚጠጣው ቡና፣ አልያም ፈርምልን ስለሚሉት የዋህ የድፍረቱ አድናቂዎች ልፈላሰፍባችሁ ቢል ላይገርም ይችላል፡፡ ሀገሬ ይህን ገመናሽን ግን በሳምንት አንዴ የሚመጣ ሰንበታችንን ማርከሻ ማድረግሽ እውነት ግፍ ነው፡፡ ቆይ ቲቪው ያንቺ ቢሆንስ! ልጆቻችንስ የአንቺ አይደሉም እንዴ! ጦም አድረን የምናስተምራቸው እኮ ለእራሳቸውም ለአንቺም የሚጠቅሙ ዜጎች ይሆኑ ዘንድ ነው፡፡ እና ራዲዮና ቲቪሽን ሰብስቢልና! የሌለንን ገንዘብ ሆጭ አድርገን እያስተማርን የምናንጻቸውን ልጆቻችንን ስነምግባር ናድሽው እኮ!
ቆይ እኔ የምልሽ አንቺ ሀገር አይደለሽም እንዴ! ቆይ እነ ህሩይ ወ/ሥላሴ፣ ገብረህይወት ባይከዳኝ፣ ዮፍታሔ፣ ዮሐንስ፣ ፀጋዬ… እረ ስንቶች ታውቂያቸው የለም እንዴ! በእነሱ አልነበረም እንዴ እውቀትን የምትለኪው! አይጣል ምፀትሽ! ዛሬ በማያነቡ አርቲስቶች ድፍረት እውቀትን ትለኪ ገባሽ፡፡ መጥኔ መዝቀጥ!
አንድ በቲቪሽ የምናየውን ‹‹ሰው ለሰው›› የተባለውን፣ ዘወትር እረቡ ማታ የሚታየውን ተከታታይ ድራማ ታውቂው የለ! በቀደም እለት በምሳ ሰአት ድንገት ቲቪሽን ስከፍት፣ ድራማው ላይ ያሉ አንድ የቤተሰብ አባላት ተመለከትኩ፡፡ ‹‹የድራማው ሰአት ተቀየረ እንዴ›› ብዬ ባተኩር፣ ጉዳዩ የቢራ ማስታወቂያ ሆኖ አገኘሁት፡፡ አየሽው አይደል ሀገሬ ጥበብን እንዴት እንዳረከሽው! አውርደሽ መሸቀጫ እንዳደረግሽው! ድራማው ላይ ጠላት ያልናቸው ማስታወቂያው ላይ ወዳጅ ሆነው ጽዋቸውን ሲያነሱ ተመልክተን እኛ በመጀመርያ አፈርን፤ ቀጠልንና ‹‹ደፋሮች የጥበብን ቤተ-መቅደስ አርክሰው፣ የጽላትዋን በልተው፣ ትእዛዛትዋን ለገንዘብ ቸረቸሩት›› አልን፡፡ ልጆቻችን በመጀመሪያ ግራ ተጋቡ፤ ቀጥለው በማስታወቂያና በድራማ መካከል ያለውን ግንብ አፈረሱ፡፡
ሀገሬ ነውር እኮ ገመና የሚሆነው ተሸፋፍኖ፣ ተደብቆ ሲቀመጥ ነው፡፡ ያንቺ ግን ቅጥ አጣ! ገመናሽ ነው ብለን በየጎጇችን የምናንሾካሹከውን ነውርሽን እንዲህ ዝቀሽ ቲቪ ላይ ታሰጪው!
"....ስለዚህም በእኔ በኩል የራዕይ አፈጣጠርና ባህሪ እንዲሁም ባለቤትነት ለጊዜው እስኪጠና አቆይተነው፤ በመለስ አመራር ሰጪነት የተጀመረው የድርጅቱን ራዕይ በመጀመሪያ ህወሓት ቀጥሎም...
ZhongShan የ LED flood flood LWW-5 ኤልኤል ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED flood flood LWW-5 ኤልኤል ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED flood flood LWW-5 ኤልኤል ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 11kva ተጠባባቂ ኃይል 12kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል 4 ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 200kva ተጠባባቂ ኃይል 220kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል 1 ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 15kva ተጠባባቂ ኃይል 17kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል 4 ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎችን የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 1800kva ተጠባባቂ ኃይል 1980kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 1700kva ተጠባባቂ ኃይል 1870kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል 4012 ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 1500kva ተጠባባቂ ኃይል 1650kva ደረጃ የተሰጠው የቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 1300kva ተጠባባቂ ኃይል 1430kva ደረጃ የተሰጠው የቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 1200kva ተጠባባቂ ኃይል 1320kva ደረጃ የተሰጠው የቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 1000kva ተጠባባቂ ኃይል 1100kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 900kva ተጠባባቂ ኃይል 990kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል 4 ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎችን የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 800kva ተጠባባቂ ኃይል 880kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል 4 ...
አነስተኛ ብዛት 1 ስብስብ ወደብ የሻንጋይ የክፍያ ውሎች-ቲ / ቲ ፣ ኤል / ሲ መጠን-ጥገኛ ቁሳቁሶች-ብረት እና ናስ ባህሪዎች-የኃይል ማመንጫ ትግበራዎች-የኤሌክትሪክ ደንበኞችን ይፍጠሩ-አቅራቢ / አምራች / ኩባንያ / ፋብሪካ / አከፋፋይ / ተወካይ / የመጨረሻው ተጠቃሚ ግብይት አካባቢ-እስያ ፣ አፍሪካ ፣ አውሮፓ ፣ የአረብ ክልል ጄነሬተር ዝርዝር መግለጫዎች የውጤት ድግግሞሽ 50HZ ተመን ፍጥነት 1500rpm ጠቅላይ ኃይል 750kva ተጠባባቂ ኃይል 825kva ደረጃ የተሰጠው ቮልቴጅ 400v ደረጃ 3 ሞተር ሞዴል 4006-2 ...
Reporter ውድነህ ዘነበ በደቡብ ክልል ሸካ ዞን ዓርብ መጋቢት 7 ቀን 2010 ዓ.ም. የተነሳ ሰደድ እሳት፣ 200 ሔክታር በሚገመት መሬት ላይ የሚገኝ የተፈጥሮ ደን አወደመ፡፡ በሳምንቱ ዓርብ መጋቢት 14 ቀን 2010 ዓ.ም. ሰደድ እሳቱ ወደ አጎራባች አካባቢዎች መዛመቱ የተገታ ቢሆንም፣ ሙሉ በሙሉ ግን አለመጥፋቱ ታውቋል፡፡
በምዕራብ ኢትዮጵያ ከኦሮሚያ ክልል ኢሊባቦራ ዞን ጎሬ ከተማ ወደ ደቡብ ክልል ሸካ ዞን ማሻ ከተማ በሚወስደው መንገድ 14 ኪሎ ሜትር ወደ ውስጥ ገባ ብሎ በሚገኝ ተፈጥሯዊ ደንና ውኃ አዘል መሬት ላይ ሰደድ እሳቱ ተከስቷል፡፡ ምክንያቱ እስካሁን ባይታወቅም በቦታው ተፈጥሯዊ ደን፣ የጫካ ቡና፣ ኮሮሪማ፣ የማር ቀፎዎችና ውኃ አዘል መሬቶች ይገኛሉ፡፡
የሸካ ዞን የአካባቢ ጥበቃ ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ ታረቀኝ ዓለሙ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ በአጠቃላይ 200 ሔክታር በሚገመት መሬት ላይ የነበሩ ተፈጥሯዊ ሀብቶች ወድመዋል፡፡
‹‹ሰደድ እሳቱ በሰባት ቀበሌዎች የሚገኙ አርሶ አደሮች፣ የመንግሥት ሠራተኞችና ተማሪዎች ባካሄዱት ርብርብ ተቆጣጥረውታል፡፡ በአሁኑ ወቅት እሳቱ ወደ ሌሎቹ አካባቢዎች መዛመቱን ያቆመ ቢሆንም፣ ሙሉ በሙሉ ግን አልጠፋም፤›› ሲሉ አቶ ታረቀኝ አስረድተዋል፡፡
በምዕራብ ኢትዮጵያ በሸካና በአካባቢው የሚገኙ ሰባት አካባቢዎች ላይ የሚገኝ ተፈጥሯዊ ሀብት በዩኔስኮ ተመዝግቧል፡፡ በሰደድ እሳቱ የወደመው አካባቢ ከሰባቱ አካባቢዎች አንዱ ሲሆን፣ ጠቅላላ ስፋቱ 5,038 ሔክታር ነው፡፡
ሥፍራው የባሮ ወንዝ ሲሞላ የሚተኛበት ስለሆነ ከፊል ውኃ አዘል መሬት ሲሆን፣ ዙርያው ደግሞ በጥቅጥቅ ተፈጥሯዊ ደን፣ በጫካ ቡና በኮሮሪማና በማር ቀፎ የተሞላ ነው፡፡
የመልካ ኢትዮጵያ የሸካ ፕሮጀክት አስተባባሪ አቶ አዱኛ ሻዌኖ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ አካባቢው ቀደም ሲል በዓመት ለአሥር ወራት ዝናብ ይዘንባል፡፡ አሁን ባለው የአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት ለስድስት ወራት ዝናብ ያገኛል፡፡
ሰደድ እሳቱ እንዴት ሊከሰት እንደቻለ ለአቶ አዱኛ ጥያቄ ፈጥሮባቸዋል፡፡ ነገር ግን ደኑ ለአካባቢው ሕዝብ የህልውና ጉዳይ በመሆኑ በኅብረት ወጥቶ ሊቆጣጠረው መቻሉን ተናግረዋል፡፡
በምዕራብ ኢትዮጵያ የሚገኙት ኦሮሚያ ክልል ኢሊባቦር ዞን፣ ጂማ ዞን፣ ጋምቤላ ክልል ማጃንግ ዞን፣ ደቡብ ክልል ሸካ ዞን፣ ቤንች ማጅ ዞንና ከፋ ዞን ተፈጥሯዊ ደን ያላቸው አካባቢዎች ናቸው፡፡
ተጽዕኖ ማሳደጊያ ግብ ዓላማ- የገንዘብ, የፕሮግራም, እና የመማሪያ ውጤቶችን በሚመልስበት መንገድ የእኛን ዕርዳታ ይኑር. እንደ ሃብቶች ባለቤቶች, የፋይናንስ ምርቶች ተጠቃሚ, የአክሲዮን ባለቤት, እና ዘላቂነት ለማራመድ የገበያ ተሳታፊ እና የፕሮግራም ግቦችን ይምረጡ.
McKnight's ስትራቴጂካዊ መዋቅር ማህበረሰባዊ, ኢኮኖሚያዊ እና አካባቢያዊ ዘላቂ ዘላቂ ማህበረሰቦችን ለመገንባት እና ለማጠናከር የፋውንዴሽን ምንጮችን ለማሻሻል ይጥራል.
አብዛኛው መሠረቶች በየዓመቱ 5% የኢንቨስትመንት ንብረቶች እሴት ወደ ከበጎ አድራጎት እና አስተዳደራዊ ዓላማዎች ለማሰራጨት በህግ ያስገድዳሉ. የኢንፎርሜሽን ኢንቬስትመንት ሌላውን የንጹህ ኢነርጂ ፍላጎት እና ተስማሚ የመኖሪያ ቤት ፍላጎት የመሳሰሉ መፍትሄዎችን ለማፋጠን ከአዲስ የገንዘብ ድጎማዎች ውስጥ 95 በመቶውን ለማትነጽ የሚያስችል ዕድል ነው. በዚህ 21 ኛው ክፍለ-ዘመን የመዋዕለ ንዋይ ፈሳሽ አማካኝነት የእኛን የበጎ አድራጎት ተፅእኖ እና የመርዳታ አስተማማኝነታችንን እናሳያለን.
"ማህበራዊው ማህበረሰብ በቢሊዮኖች የሚቆጠር ዶላር በሚገኝ የገንዘብ ልውውጥ ገንዘብ ላይ ተቀምጧል. ሁሉም የገንዘብ ድጋፍ የካርቦን ውክሎችን ለመቀነስ የሚያስችል ፈጣን እና ኃይለኛ ዕድሎችን ያቀርባል."
መልእኽቲ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ንሚኒስተር ትምህርቲንሕና ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን፣ ንሃገርና ኮነ ንኵነታት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኣብ ሃገርና ብዚርኢ፣ ምስ ኣካላት መንግሥቲ ተራኺብና ክንዛረብ ክንላዘብ ናይ
እ.አ.አ. ከ1989 – 1902 ዓ.ም እንግሊዝ እና በደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ነጭ ሰፋሪዎች መካከል የተካሄደው ጦርነት “Anglo-Boers War II” በመባል ይታወቃል። በዚህ ጦርነት ሂትለር በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት በአይሁዶች ላይ የፈፀመውን ዓይነት ጭፍጨፋ እንግሊዞች በደቡብ አፍሪካ ነጭ ሰፋሪዎች ላይ ፈፅመውታል። በደቡብ አፍሪካ የነጮች አፓርታይድ ሊመሰረት የቻለው እንግሊዞች በደቡብ አፍሪካ ነጭ ሰፋሪዎች ላይ በፈፀሙት ጭፍጨፋ ነው።
በክፍል አንድ በዝርዝር እንደተመለከትነው፣ ናዚዎች በሁለተኛው ዓለም ጦርነት ወቅት በአይሁዶች ላይ የፈፀሙት የዘር-ማጥፋት እ.አ.አ. በ1948 ዓ.ም በእስራኤል የአይሁዶች አፓርታይድ እንዲመሰረት ምክንያት መሆኑን ተመልክተናል። በተመሣሣይ፣ በደቡብ አፍሪካ የነጮች አፓርታይድ ስርዓት ወደ ስልጣን የመጣው እ.አ.አ. በ1948 ዓ.ም ነው። ለአንዳንዶች በእስራኤል ከተመሰረተው የአይሁዶች አፓርታይድ ጋር በተመሣሣይ አመት ስልጣን መያዙ ሊያስገርም ይችላል። ነገር ግን፣ በደቡብ አፍሪካ የአፓርታይድ ስርዓት ወደ ስልጣን የመጣበትን አግባብ ስንመለከት ከእስራኤል ጋራ ፍፁም ተመሳሳይ መሆኑን እንገነዘባለን።
ለምሳሌ “Concentration Camp” ሲባል ቀድሞ ወደ አዕምሯችን የሚመጣው ናዚዎች በፖላንድ የገነቡት የማጎሪያ ካምፕ ነው። በእርግጥ፣ ከናዚዎች በፊት እንግሊዞች በደቡብ አፍሪካ የሚገኙ ከግማሽ በላይ የሚሆኑ ነጭ ሰፋሪዎችን በ“Concentration Camp” ውስጥ አጉረዋቸው ነበር። በዚህ ማጎሪያ ካምፕ ውስጥ ወደ 28000 የደቡብ አፍሪካ ነጭ ሰፋሪዎች በወረርሽኝ በሽታና በርሃብ ለሞት ተዳርገዋል። ይህም ከአጠቃላይ የነጭ ሰፋሪዎች ብዛት ውስጥ 10% የሚሆነው ሕዝብ ለሞት ተዳርጓል። ከምንም በላይ ነገሩን አሰቃቂ የሚደርገው ደግሞ ከሟቾቹ ውስጥ 81% (22074) ሕፃናት መሆናቸው ነው።
እንግሊዞች በበደቡብ አፍሪካ ነጮች ላይ እንዲህ ያለ ግፍና ጭፍጨፋ የፈፀሙበት ምክንያት በተለይ የ“Anglo-Boers War II” በተጀመረ የመጀመሪያ ሁለት አመታት ውስጥ እጅግ አስከፊ ሽንፈትና ውርደት ስለደረሰባቸው ነዉ። ከ27000 የማይበልጥ ወታደር የነበራቸው የደቡብ አፍሪካ ነጭ ሰፋሪዎች ግማሽ ሚሊዮን ወታደሮች ያሰለፈውን የእንግሊዝ ጦር ገጥመው ከፍተኛ ጉዳት አድርሰውበታል። በድምሩ 22000 የእንግሊዝ ወታደሮች የተገደሉ ሲሆን ወደ 200 ሚሊዮን ፓውንድ ወጪ አስወጥቷል። በአጠቃላይ፣ ከ1815 – 1915 ዓ.ም (እ.አ.አ.) ባለው አንድ ክፍለ ዘመን ታይቶ ባልታወቀ መልኩ እንግሊዝ በደቡብ አፍሪካ ነጮች አሳፋሪ ሽንፈት አጋጥሟት እንደ ነበር የታሪክ መዛግብት ያስረዳሉ። ይሄ ደግሞ ጀርመኖች በአንደኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ካጋጠማቸው አሳፋሪ ሽንፈት ጋር ፍፁም ተመሳሳይ ነው።
በአይሁዶች በፍልስጤሞች ላይ የፈፀሙትን አይነት በደል እና ጭቆና የደቡብ አፍሪካ ነጮች በጥቁሮች ላይ ፈፅመውታል። ለምሳሌ፣ ከ1963 – 1987 ዓ.ም (እ.አ.አ.) ባሉት ዓመታት ለጮች ብቻ በተከለሉ አከባቢዎች ይኖሩ የነበሩ 3.5 ሚሊዮን ጥቁር ደቡብ አፍሪካዊያንን ከአያት-ቅደመ አያቶቻቸው ከወረሱት መሬት እንዲፈናቀሉ አድርገዋል። በአጠቃላይ፣ ከ80% በላይ የሚሆኑትን ጥቁር ደቡብ አፍሪካዊ ከ15% በታች በሆነ መሬት ላይ እንዲሰፍሩ አድርገዋቸዋል። ይህም የደቡብ አፍሪካ ጥቁሮችን ለከፋ ድህነትና ርሃብ ዳርጓቸዋል።
በሕዝባቸው ላይ ሲፈፀም የነበረን በደልና ጭቆና ለማስወገድ ታግለው ወደ ስልጣን የመጡ መንግስታት በሌሎች ሕዝቦች ላይ ተመሳሳይ በደልና ጭቆና ይፈፅማሉ። ናዚዎች በአይሁዶች ላይ የፈፀሙትን ግፍና ጭፍጨፋ ዛሬ የእስራኤል መንግስት በፍልስጤሞች ላይ እየፈፀመ ይገኛል። በፍልስጤሞች ላይ የተፈጸመው ግፍና በደል በመቃወም ለአረቦች ነፃነት ለመታገል የተቋቋሙ እንደ ሃማስ፣ ሂዝቦላህ፣ አልቃይዳ፣ “ÏSIS”፣ …ወዘተ ያሉ ድርጅቶች በራሳቸውንና በሌሎች ሀገራት ዜጎች ላይ የሽብር ጥቃት ይፈፅማሉ። እንዲሁም፣ እንግሊዞች በደቡብ አፍሪካ ነጭ ሰፋሪዎች ላይ የፈጸሙትን በደልና ግፍ የአፓርታይድ አገዛዝ በጥቁሮች ላይ ፈፅሞታል።
በናዚ የተፈፀመውን የዘር-ማጥፋት ተከትሎ የተፈጠረው የአይሁዶች አፓርታይድ ከሞላ-ጎደል ላለፉት 70 ዓመታት በፍልስጤም ዜጎችና ሌሎች የአረብ ሀገራት ላይ ተመሣሣይ በደልና ጭቆና እየፈፀመ ይገኛል። የእስራኤል መንግስት በፍልስጤሞች ላይ የሚፈጽመው ግፍና በደል ከቀጠለ እንደ ሂዝቦላህና ሃማስ ያሉ ቡድኖች በአዲስ እየተተኩ ወይም እንደ አዲስ እየተጠናከሩ ይሄዳሉ እንጂ በጭራሽ አይጠፉም። እነዚህ ቡድኖች እድልና አጋጣሚ የሰመረላቸው ዕለት በእጃቸው የገባ ማንኛውም ዓይነት የጥፋት መሳሪያ እስራኤልን የመጀመሪያ መሞከሪያ መሆኗ የማይቀር ነው። ለዚህ ደግሞ የኢራን ተምዘግዛጊ ሚሳኤሎች አቅም የሚለካው እስራኤልን ከማውደም አንፃር መሆኑ አንዱ ማሳያ ነው።
ከዚህ በተጨማሪ፣ በሁሉም ፍልስጤማዊያን ፊት ላይ በግልፅ የሚስተዋለው ሽንፈትና ውርደት በፍልስጤም ግዛት ሌላ “አዶልፍ ሂትለር” እንዲፈጠር ማድረጉ አይቀርም። እስራኤል በፍልስጤሞች ላይ የምትፈፅመው በደልና ጭቆና በዚሁ ከቀጠለ አይሁዶች ከኋላ የሚሸሹት የዘር-ማጥፋት ሰቆቃ ከፊት-ለፊታቸው ቆሞ ይጠብቃቸዋል። በእርግጥ እስራኤል ጠንካራ ወታደራዊ አቅምና የደህንነት ተቋም እንዳላት ይታወቃል። ይህ ግን አንድ ፍልስጤማዊ ለራሱ ካለው ክብር አይበልጥም፤ የእስራኤል ወታደሮች እያደረሱበት ካለው ውርደት (humiliation) በላይ አያስፈራውም። ዋሌ ሶይንካ፣ በጣም አስተዋይ እንደሆኑ የሚመሰክርላቸው የቀድሞ የእስራኤል ፕሬዘዳንት “Shimon Peres” እንኳን ይህንን በሚፈለገው ደረጃ እንዳልተገነዘቡት እንዲህ ሲል ምስክርነቱን ሰጥቷል፡-
ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ የሰው ልጅ ጭቆና ሲበዛበት፣ የሚደርስበት ግፍና በድል ከሚሸከመው በላይ ሲሆንበት ባህሪው ፍፁም ይቀየራል። ከመጠን ያለፈ በደልና ጭቆና ሰብዓዊ ክብሩን (dignity) አሳጥቶ በምትኩ ውርደትን ያከናንበዋል። በዚህ ምክንያት በሕይወት የመኖር ጉጉት እና ሰብዓዊ ርህራሄ ከውስጡ ተሟጥጦ ያልቃል። ይህ ሲሆን በራሱና በሌሎች ላይ ጨካኝ ይሆናል። ለምሳሌ፣ እስራኤል በምድርና በአየር የምትፈፅመው ጥቃት ለእነ ሃማስ፣ ሂዝቦላህና አልቃይዳ ጥሩ “የቅጥር ማስታወቂያ” ሆኖ ያገለግላል። በዚህ መሰረት፣ የእስራኤል መንግስት የሚፈፅመው በደልና ጭቆና በፍልስጤሞች ልብ ውስጥ ቂምና ጥላቻ ይዘራል፣ የእስራኤል ሕዝብ ሞትና ሰቀቀን ያጭዳል።
ሌላው ለአረብ አብዮት መነሻ የሆነውን ቱኒዚያዊ እንደ ማሳያ መጥቀስ ይቻላል። እንደ ፍልስጤሞች በሌላ ሳይሆን በራስህ መንግስትና ወታደሮች የሚፈፅሙብህ ግፍና በደል በራስህ ላይ ጨካኝ ያደርግሃል። በደልና ጭቆና ሲበዛብህ በራስህ ላይ ጋዝ አርከፍክፈህ እሳት ትለኩሳለህ። በእርግጥ እንዲህ ያለ ተግባር አብዮት ለመቀስቀስ ተብሎ የሚደረግ አይደለም። ከዚያ ይልቅ፣ በራስህና በሌሎች ላይ ጨካኝ የምትሆነው መብትና ነፃነትህ ተገፍፎ ሰብዓዊ ክብርህን ስታጣ፣ በዚህም ሽንፈትና ውርደት ነፍስህ ደርስ ጠልቆ ሲሰማህ የምትወስደው የመጨረሻ እርምጃ ነው።
“ውርደት ማለት…” ይላል ዋሌ ሶይንካ፣ “ውርደት ማለት ከአያት – ቅድመ አያቶችህ የወረስከውና የቤተሰብህ ሕልውና የተመሰረተበት የወይራ ዛፍ በእስራኤል ለሚገነባው የግንብ...
ከ36ቱ የኢህሃዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባላት አንዱና በግንባሩ ጽ/ቤት የፖለቲካ ፓርቲዎች፣ የሲቪል ማኅበራትና የአጋር ድርጅቶች አስተባባሪ አቶ ፈቃዱ ተሰማ ማምሻውን ለአሜሪካ ድምፅ እንዳስረዱት በተጠቀሱት ርዕሶችና በተያዙ ጉዳዮች ላይ ነፃና ግልፅ ውይይት እየተካሄደ ይገኛል፡፡
በምዕራብ ትግሪይ በአዲ ሃርሽ እና አዲ ዐይኒ መጠለያ ሠፈሮች ውስጥ የሚገኙ የኤርትራ ስደተኞች ይደርስብናል የሚሏቸውን በደሎች ያሰሙበትን፣ መብቶቻቸው እንዲከበሩ የጠየቁበትን ሰልፍ በቅርቡ አድርገዋል፡፡ ከፀጥታ ኃይሎች ጋር በተፈጠረ ግጭት ሕይወት ጠፍቷል፤ ሰው ተጎድቷል፡፡
በምዕራብ ትግሪይ በአዲ ሃርሽ እና አዲ ዐይኒ መጠለያ ሠፈሮች ውስጥ የሚገኙ የኤርትራ ስደተኞች ይደርስብናል የሚሏቸውን በደሎች ያሰሙበትን፣ መብቶቻቸው እንዲከበሩ የጠየቁበትን ሰልፍ በቅርቡ አድርገዋል፡፡
ምንም እንኳ ሰልፉ ቀድሞም በውስጣቸው የነበሩ ብሶቶችን ያወጡበት ይሁን እንጂ ሜዲቴራኒያን ባሕር ውስጥ በጣልያኒቱ ላምፔዱሳ ደሴት አቅራቢያ የተፈጠረው ዓለምን እንደገና ያስደነገጠ የጀልባ መስጠም አጋጣሚ ነው የታሪኩ መነሻ፡፡
አዲ ዐይኒ የሚገኙት የኤርትራ ስደተኞች ብዙ የሚያነሷቸው ጥያቄዎች አሏቸው፤ ለብዙ ዓመታት በሠፊሮቹ ውስጥ የሚገኙ ስደተኞች እያሉ በእነርሱ ስም ትግርኛ ተናጋሪ ኢትዮጵያዊያን ወደ ሌሎች ተቀባይ ሃገሮች እንዲሄዱ እንደሚደረግ፣ መብቶቻቸው እንደሚሸጡና ሙስና እንደበረታ አመልክተዋል፡፡ አፋኞችና ሕገወጥ ሰው አስተላላፊዎች በሰፈሮቻቸው ውስጥ ችግር እንደሚፈጥሩባቸው ተናግረዋል፡፡ የሴቶችና የሕፃናት መብቶች እንዲከበሩ ጠይቀዋል፡፡
ባለፈው ቅዳሜ ምሽት የላምፔዱሣ አደጋ ሰለባ የሆኑ ወገኖቻቸውን በሻማ ለመዘከር ከወጡ በኋላ ሌሎች ጥያቄዎቻቸውን ለማሰማት ሲሰለፉ ከፀጥታ ኃይሎች ጋር በተፈጠረ ግጭት ሕይወት ጠፍቷል፤ ሰው ተጎድቷል፡፡
ሕወሓት, ኦነግ, የኢንተርኔት መቋረጥ, ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ, የገቢዎች ሚኒስቴር, የዓለም ሰላም ኖቤል ሽልማት, ኖቤል, ቦሌ አውሮፕላን ማረፊያ, የሳይበር ጥቃት, ሳይበር, ኦብነግ, አደንዛዥ እፅ, ኮኬይን, የግል ባንኮች, የፓርቲዎች ስምምነት,
ኢዛ (ከኅዳር 22 - 28 ቀን 2012 ዓ.ም.)፦ ባሳለፍነው ሳምንት ቀዳሚ ፖለቲካዊ ክንውኖች ተብለው ከሚጠቀሱት ውስጥ ከብልጽግና ፓርቲ ራሱን ያራቀው ሕወሓት ፌዴራሊስቶች ናቸው ብሎ ያመነባቸውን የፖለቲካ ድርጅቶችና ግለሰቦችን በማሰባሰብ በመቐለ ለሁለት ቀናት ያካሔደው ጉባዔ አንዱ ነው። በዚህ ጉባዔ ላይ የብልጽግና ፓርቲን የሚቃወሙ የበረከቱ አስተያየቶች የተሰነዘሩበትና የተለያዩ ጽሑፎች የቀረቡበት ሲሆን፣ በዋናነት ግን ከብልጽግና ፓርቲ አኀዳዊ ሥርዓትን ለማስፈን እየሠራ ነው የሚለውን አመለካከት ለማንጸባረቅ የተሞከረበት መድረክ ነው ማለት ይቻላል።
አዲሱ ፓርቲ ብሔር ብሔረሰቦችን ሊጨቁን ነው የሚለው መልእክት ጐልቶ እንዲተላለፍ የተፈለገበት መድረክ እንደነበር የሚጠቅሱም አሉ። በጉባዔው መጨረሻ ላይም የአቋም መግለጫ በማውጣትና አንድ ፎረም ለመመስረት የስበሰባው ተሳታፊዎች ስምምነት በማድረግ ተጠናቅቋል። ሕወሓት እንዲህ ባለ ስብሰባ ሳምንቱን ሲጀመር በአንፃሩ ደግሞ ብልጽግና ፓርቲ እውቅና ይሠጠኝ ብሎ ለኢትዮጵያ ምርጫ ቦርድ ማመልከቻ ያስገባው በዚህ ሳምንት ነው።
ሕወሓት ፌዴራሊስቶች ነን ያሉ የፖለቲካ ድርጅቶችና ግለሰቦችን በማደራጀት ብልጽግናን ለመገዳደር ዝግጅት እያደረገ ነው የሚለው ወሬ እየተራገበ ባለበት ሰዓት ደግሞ፤ በአብዛኛው ነፃ አውጪ የሚል ስያሜን ያካተቱ 10 የፖለቲካ ፓርቲዎች በጋራ ለመሥራት ስለመስማማታቸውና ይህንንም እወቁልን ያሉት በዚህ ሳምንት ነው። የእነዚህን ፓርቲዎች ጥምረት ወይም በጋራ ለመሥራት የመስማማት ዜና ጆሮ እንዲሠጠው ያደረገው፤ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ረዥም ዕድሜ ያላቸው እንደ ኦነግና የኦጋዴን ነፃ አውጭ ብሔራዊ ግንባር ከአሥሩ ተጣማሪዎች ውስጥ መካተታቸው ነው። በሌላ በኩል ደግሞ በብልጽግና ፓርቲ ሥር ያሉ የፖለቲካ ፓርቲዎች በዚህ ሳምንት በብልጽግና ፓርቲ ፕሮግራም ላይ ተከታታይ ውይይት እያደረጉ መኾኑ በሰፊው ሲዘገብ የነበረበት ሳምንት ነው። መደመርንና የኢሕአዴግን ውሕደት እንደማይቀበሉ የገለጹት መከላከያ ሚኒስትሩ ለማ መገርሳ ወደ አሜሪካ ማምራታቸው፤ ኢትዮጵያ፣ ግብጽና ሱዳን በህዳሴው ግድብ ላይ የመጨረሻ ስምምነት ለማድረግ ዋሽንግተን እንደሚገኙ መነገሩም በሳምንቱ ተጠቃሽ ወሬዎች መካከል ጥቂቶቹ ናቸው።
የሲዳማ ዞን የክልልነት ጥያቄ የመጨረሻ ውጤት ይፋ የሆነውም በዚሁ ሳምንት ነው። የዶክተር ዐቢይ አሕመድ የኖቤል ሽልማትና ከዚሁ ጋር ተያይዞ ሸላሚው አካል ጠቅላይ ሚኒስትሩ መሥጠት ይኖርባቸዋል ከተባለው ከጋዜጣዊ መግለጫ ጋር ተያይዞ የተነሳው አነጋጋሪ ጉዳይም የሳምንቱ ተጠቃሸ ወሬ ነው። እንዲህ ካሉ ዋና ዋና የፖለቲካ ክስተቶች ባሻገር ቢዝነስ ነክ ዜናዎች ውስጥ ደግሞ፤ የግል ባንኮች ትርፍ አሁንም እያደገ ስለመኾኑ ባንኮቹ በተከታታይ እያወጧቸው ያሉት መረጃዎች እያመላከቱ መኾኑ ነው። በተቀዛቀዘ ኢኮኖሚ ባንኮች አሁንም በይበልጥ እያተረፉ የመኾናቸው ጉዳይ ማነጋገሩ ባይቀርም፤ በ2011 በጀት ዓመት ከመቼውም ጊዜ የላቀ ትርፍ እያገኙ መኾኑን ሰሞኑን ከሚያቀርቧቸው ሪፖርቶች መረዳት ተችሏል።
ሌላ አነጋጋሪ ጉዳይ የአደንዛዥ እፅ ዝውውር እየጨመረ መምጣቱን የሚያሳዩ መረጃዎች እየወጡ መኾኑ ነው። በዚህ ሳምንትም ከ28 ሚሊዮን ብር በላይ ዋጋ ያለው ኮኬይን የተባለው አደንዛዥ እፅ በቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ መያዙ ከሳምንቱ ዜናዎች ውስጥ የሚካተት ነው።
የሳይበር ጥቃትን ለመከላከል ኢንተርኔት አገልግሎት ለደቂቃዎች እንዲቋረጥ የኾነውም በዚሁ ሳምንት ሲሆን፤ ጥቃቱን የተመለከተ ተጨማሪ መረጃም ተሠጥቷል። እንዲህ ካሉት ሳምንታዊ ክዋኔዎች በተወሰኑት ላይ የተጠናከረው ዘገባ እንደሚከተለው ይቀርባል።
ከሰሞኑ እንደዋነኛ ዜና ተደርጐ ሲናፈስ የነበረው ዜና በሰሜናዊቷ ኢትዮጵያ መቐለ ከተማ የተካሔደው አንድ ስብሰባ ነው። የስብሰባው አዘጋጅና አስተባባሪ ሕወሓት ነው። በስብሰባው የተሳተፉ ደግሞ የፌዴራል ሥርዓትን ያቀነቅናሉ የተባሉ ወይም ስም የተሰጣቸው የፖለቲካ ድርጅቶችና ግለሰቦች ናቸው። “ሕገ መንግሥቱንና ፌዴራል ሥርዓቱን እናድን” የሚል ጥቅል መልእክት ኖሮት በተሰናዳው በዚህ የመቐለ ስብሰባው ላይ፣ በኢትዮጵያ ውስጥ የሚንቀሳቀሱ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጥሪ የተላለፈላቸው ቢሆንም፤ በስብሰባው ላይ መሳተፍ የቻሉት የተወሰኑ ናቸው። በአብዛኛውም በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ይሄ ነው የሚባል ሚና የሌላቸው ናቸው የሚባሉ ፓርቲዎች ስለመኾናቸው የሚገልጹም አሉ። ስብሰባው የተከፈተው በሕወሓት ሊቀመንበር ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ነው።
ንግግራቸው ኢትዮጵያ አደጋ ላይ መሆንዋን በሚገልጹ ቃላቶች የታጨቁም ነበሩ። ስብሰባው ከተከፈተ በኋላ ወቅታዊው የአሪገቱ የፖለቲካ ጉዳዮች የተመለከቱ ጽሑፎችና ውይይቶች ተደርገዋል። የስብሰባው ተሳታፊ የሆኑ ግለሰቦች የተለያዩ የአስተያየቶች የሠጡበትም መድረክ ነበር።
በመድረኩ ጐልቶ እንዲታይ የተፈለገውም የብልጽግና ፓርቲና የነዶክተር ዐቢይ አሕመድ አዲሱ አካሔድ ብሔር ብሔረሰቦችን ለመጨፍለቅ የተነሣ መኾኑን፣ አኀዳዊ ሥርዓትን ለመዘርጋት ታስቦ እየተሠራ ስለመኾኑ የሚገልጽም ነው። እንዲያውም አንድ ተሳታፊ የብልጽግና ፓርቲ የምኒልክን አገዛዝ ለማምጣት ጥረት እየተደረገ ነው በማለት በስሜታዊነት ሲናገሩ የተሰማበት ነው። “ምኒልክ ልብሱን ቀይሮ መጥቷል” በማለት እስከመግለጽ የደረሱበት ነው።
በሕወሓት መሪነት በተካሔደው የዚህ ስብሰባ ሒደት ግን የሚዲያዎችን ትኩረት ያላገኘ ነበር ማለት ይቻላል። ከትግራይ ሚዲያዎች ሌላ ሌሎች ሚዲያዎች ለጉባዔው የሠጡት ሽፋን የታሰበውን ያህል ያለኾሆኑ ሲገለጽም ነበር።
በመቐለው ስብሰባ ዘገባ የሠሩም ቢኾኑ እንደ ትግራይ ሚዲያዎች ሰፊ ሽፋን ያለመሥጠታቸውም ወሬው በተቀነጫጨበ መንገድ በማኅበራዊ ሚዲያዎች ላይ ብቻ እንዲወሰን አድርጓል። መንግሥትም ቢሆን በመቐለው ስብሰባ ላይ አስተያየት አልሠጠም። ከዚያ ይልቅ በዚህ ስበሰባ ዙሪያ የተሠጡ አስተያየቶች ጐልተው ታይተዋል። የተለያዩ ሚዲያዎች የፖለቲካ ሰዎችን በመጋበዝ ውይይት አድርገውበታል። ከዚህ ውስጥ ዋልታ ቴሌቪዥን የትግራይ ዴሞክራቲክ ትብብር ፓርቲ አመራሮችን በመጋበዝ ያደረገው ውይይት አንዱ ነው። በመቐለው ስብሰባ እንዲሁም በአጠቃላይ በሕወሓት አካሔድ ላይ ሰፊ ውይይት የተደረገ ሲሆን፣ በአብዛኛው ከመቐለ ስብሰባው ጋር የተገናኘ በመኾኑ ትኩረት ሊስብ ችሏል።
የትግራይ ዴሞክራቲክ ትብብር ፓርቲ አመራሮች፤ ሕወሓት ከተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎችና አንዳንድ የፖለቲካ ፓርቲ ተወካዮችን ወደ መቐለ ጠርቶ ያካሔደው ስብሰባ የሕወሓት አካሔድ አሁንም ለመታረም ያልፈቀደ ስለመኾኑ የሚያመላክት ነው ብለውታል። አካሔዱ የትግራይን ሕዝብ በሰበብ በአስባቡ ለመነጠል በማሰብ፤ የሕወሓት አመራሮች ዕድሜያቸውን ለማራዘም የተጠቀሙበት መድረክ ነውም ብለውታል። በተለያዩ ሰበቦች የትግራይን ሕዝብ ከሌላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ለመነጠል የሚደረግ ሙከራ ስለመኾኑም አስረድተዋል። ነገር ግን በምንም መልኩ ኢትዮጵያን ማፍረስ እንደማይቻልና የትግራይ ሕዝብ በኢትዮጵያዊነቱ የማይደራደር በመኾኑ፤ በሕወሓት በኩል የሚደረጉ አፍራሽ አካሔዶች የማይሳካለት መኾኑንም ጠቅሰዋል። ይህም የሚያሳየው ሕወሓት ግራ መጋባት ውስጥ መኾኑን ነው ይላሉ። ሕዝብ ሕዝብ ነውና አንድ ቀን መነሳቱ የትግራይን ሕዝብ የሚገነጥል ሳይሆን የማያገል አሠራር እየሠሩ ነው።
የሕወሓት አካሔድ ግራ መጋባቱን ያመለክታል ያሉት እኒሁ የፓርቲ አመራሮች እንደ ምሳሌ የጠቀሱት፣ ሕወሓት በአንድ በኩል ፌዴራላዊ ሥርዓቱ እንዳይፈርስና ሕገ መንግሥቱን መጠበቅ አለብን በማለት እየተናገረ፤ በሌላ በኩል ደግሞ “ዲፋክቶ ስቴት” እንመሠርታለን በማለት እያስተጋቡ ያሉት ነገር ግራ መጋባቱን ያሳያል በማለት ይገልጻሉ።
ዲፋክቶ ስቴት እንመሠርታለን የሚለውን ፍላጐታቸውን በሕወሓት ልሳን ላይ እያንጸባረቁ፤ በሌላ በኩል ደግሞ አገር እናድናለን የሚሉት ነገር ፈጽሞ የማይጣጣሙ መኾናቸውን የትግራይ ዴሞክራቲክ ትብብር ፓርቲ አመራሮች ሰፊ ማብራሪያ ሠጥተዋል። በመቐለው ስብሰባ ላይ ተገኙ የተባሉት የግለሰብ ፓርቲዎች አብዮታዊ ዴሞክራሲን የሚቀበሉ አለመኾናቸውንም በማስታወስ፤ ሕወሓት ደግሞ የአብዮታዊ ዴሞክራሲ አቀንቃኝ ነው። ከዚህ አንጻር የተስማማ ነገር የሌላቸው አካላት ናቸው ብለዋል።
ስለዚህ ሕወሓት የመጨረሻ ሙከራ እያደረገ ስለመኾኑ የሚያሳይ ስብሰባ ነው ብለዋል። “ፌዴራሊስት ናቸው የተባሉትን ሰዎች መቐለ ያሰባሰቡት እኛም ደጋፊ አለን ለማለትና የትግራይ ሕዝብን ለማደናገር የተደረገ ሙከራ ነው” በማለት የትግራይ ዴሞክራቲክ ትብብር ፓርቲ አመራሮች አመለካከታቸውን አንጸባርቀዋል።
መቐለ “ሕገ መንግሥትንና ሕብረ ብሔራዊ የፌዴራሊዝም ሥርዓት ለማዳን” በሚል በተካሔደው ስብሰባ መጨረሻ ላይ ግን፤ ተሳታፊዎች የአቋም መግለጫ ማውጣታቸው አይዘነጋም። ከመግለጫው መረዳት እንደሚቻለው በቀደሙት ዓመታት ሕገ መንግሥታዊነትንና ሕብረ ብሔራዊ የፌደራሊዝም ሥርዓትን ቀስ በቀስ እግር እየተከሉ በሰላም፣ በልማትና በዴሞክራሲ ረገድ ብዙ ለውጦች የተመዘገቡበት እንደነበር በማስታወስ ይጀምራል። ሆኖም በመንግሥት ውስጥ እየገነነ በመጣው ኪራይ ሰብሳቢነት፣ የፀረ ዴሞክራሲ አሠራርና የመልካም አስተዳደር ችግር የተጀመረውን መልካም ሥራ በተለይም ሕገ መንግሥቱንና ሕብረ ብሔራዊ የፌደራሊዝም ሥርዓቱን ለከፍተኛ አደጋ የተጋለጠ መኾኑንም መግለጫው ይጠቅሳል። ኢሕአዴግ በሕብረ ብሔራዊ የፌደራሊዝም ሥርዓት እንዲመራት በአደራ የተቀበላት አገርና የተሠጠውን የፖለቲካ ሥልጣን መንገድ ስቶ አገሪቷን ወደ መበታተን እያመራች መኾኑን የሚገልጸው ይኸው መግለጫ፤ አገራዊ ተጨባጭ ሁኔታዎችን፣ የብሔሮች፣ ብሔረሰቦች፣ ሕዝቦች ሕገ መንግሥታዊ መብቶችና ራስን በራስ የማስተዳደር መብታቸው አደጋ ላይ ስለመውደቁ የሚያትትም ነው።
የሕግ የበላይነት፣ ሰላምና የዜጎች ደኅንነት የማይከበርበት፣ የዜጎች መሠረታዊ ጥያቄዎች በማዳፈን ሥልጣን ላይ ያሉ ኃይሎች ያለ ገደብ ያሻቸውን እያደረጉ ስለመኾኑ፤ እነዚሁ በሥልጣን ላይ ያሉት ኃይሎች ሕግ የማይገዛቸው በሚመስል መልኩ የሚጓዙበት፣ የተጀመሩ መልካም ውጤቶች ወደኋላ የተመለሱበት ሁኔታዎች ስለመፈጠራቸው ይገልጻል። ይህንን ሁኔታ መግለጫው አገሪቷ በጣም አስጊ በኾነ መንገድ እየተጓዘች ነው ብሏል። ይህ ስጋት ባለንበት ሁኔታ ኢሕአዴግ እንዲህ ያሉ ተጨባጭና አንገብጋቢ አገራዊ ችግሮች ከመፍታት ይልቅ በለውጥና ሌሎች አማላይ ቃላት እየተንቆለጳጰሰ በውሕደት ስም ወደ ቀደሙት ሥርዓቶች ለመመለስ ጫፍ ላይ ደርሷል በማለት ውሕደቱን ይኮንናል። አያይዞም ሚዲያዎችን የሚኮንን አንቀጽ ያካተተው የመቐለው መግለጫ ይህንንም፤ “የመንግሥትም የግልም ሚዲያዎች አገርን የማዳን ኃላፊነታቸውን ከመወጣት ይልቅ፤ ሐቆችን በማዳፈንና ችግሮችን በማባባስ ተጠምደዋል” በማለት ሚዲያዎችን ነቅፏል።
የመቐለው ተሳታፊዎች አንድ መደምደሚያ ላይ ስለመድረሳቸው በመግለጽ፤ ሊወሰዱ ይገባቸዋል ያላቸውን እርምጃዎች በዝርዝር ገልጿል። “እኛ የመድረኩ ተሳታፊዎች ባካሔድነው ሰፊ ውይይት በሕገ መንግሥታችንና በሕብረ ብሔራዊ የፌዴራሊዝም ሥርዓታችን የተደቀነው አደጋ በብሔር ብሔረሰቦች፣ ሕዝቦች የጋራ ትግል ካልተገታ አገርን ወደ መበተታተን፣ ሕዝቦችን ወደ የእርስ በርስ እልቂት ሊያስገባን እንደሚችል መደምደሚያ ላይ ደርሰናል።” በሚል ሰፍሯል።
“በመቐለው ስብሰባ የተሳተፉ የፌደራሊዝም ኃይሎች በተጨባጭ አገራዊ ወቅታዊ ሁኔታዎች ላይ የቀረቡት ጥናታዊ መነሻ ጽሑፎች አድምጠን ባደረግነው ሰፊ ውይይትና ተሳትፎ የጋራ መግባት ላይ ደርሰናል” የሚለው መግለጫ፤ በዚሁም መሠረት ወደ ተግባር እንዲቀየሩ ብሎ ያመነባቸውን አምስት ነጥቦች ዘርዝሮ ጠቅሷል። ከእነዚህም ውስጥ፤ ፀረ ሕብረ ብሔራዊ ፌደራሊዝምና አኀዳዊ ኃይሎች ባለ በሌለ አቅማቸው በሕገ መንግሥታችንና ሕብረ ብሔራዊ የፌደራሊዝም ሥርዓታችን የከፈቱት ጥቃት ለመመከት የሚያስችለን ሕብረ ብሔራዊ የፌደራሊዝም ኃይሎች ፎረም በመፍጠር የሚል አንዱ ነው።
በዚህ አገርን የማዳን መድረክ በተላለፈው ውሳኔ መሠረት ወደ ተግባር ለመግባት ሕብረ ብሔራዊ የፌደራሊዝም ኃይሎች የምናደርገው እንቅስቃሴና ትግል ሁሉም ባለድርሻ አካላትና የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች፣ ሕዝቦች ያልቆጠበ ድጋፍና ላማዊ ትግል እንዲያደርጉ ጥሪ እናስተላልፋለን ብሏል። ቀጣዩ ምርጫ ጊዜውን ጠብቆ ይካሔድ የሚል አቋም እንዳለው በዚሁ መግለጫው ላይ አንጸባርቋል።
ሕብረብሔራዊ ፌደራሊዝም ሥርዓቱን ከአደጋ መታደግ ኢትዮጵያን እንደ አገር የማስቀጠል በመኾኑ፤ ሁሉም መንግሥታዊና የግል መገናኛ ብዙኀን፣ የፍትሕና የጸጥታ ተቋማት፣ ሲቪክ ማኅበራት፣ የሃይማኖት ተቋማት፣ የወጣቶችና የሴቶች አደረጃጀቶች፣ እንዲሁም መላ ኢትዮጵያውያን ሕገ መንግሥታዊ ግዴታቸውን እንዲወጡ የሚሉም ሐሳብ ይዟል። ይህ የመቐለው ስብሰባ የወጣው የአቋም መግለጫ ግን አሁን ካለው ሁኔታ ጋር ያልተገናዘበ መኾኑን እንደ ትግራይ ዴሞክራቲክ ትብብር ፓርቲ ያሉ ኃይሎች የገለጸ ሲሆን፤ በተለይ አዲሱ ብልጽግና ፓርቲ አኀዳዊ ሥርዓት ሊመሠርትና ብሔር ብሔረሰቦችን ሊጨፈልቅ ነው በሚለው ትርክት ላይ ሕወሓትና የመቐለ ተሳታፊዎች የሚያሰሙት ጩኸት መኾኑን ተገልጿል። ብልጽግና ይህ አመለካከት የሌለው መኾኑን ግን ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ጀምሮ በብልጽግና ፓርቲ ይዘት ላይ ተደጋጋሚ ማብራሪያዎች የተሠጡ ቢሆንም፤ የመቐለ ተሰብሳቢዎች ግን ከዚህ የተለየ ሐሳብ ይዘዋል። ይህ የት ድረስ እንደሚያስኬድ የሚታወቅ ነገር ባይኖርም፤ በቅርቡ ይካሔዳል ተብሎ ከሚጠበቀው የሕወሓት ጉባዔ በኋላ ብዙ አገሮች ነጥረው ሊወጡ ይችላሉ የሚለው ግን የብዙዎች ግምት ነው።
በሳምንቱ መጨረሻ ላይ ደግሞ ከኦቢኤን ጋር ቃለምልልስ ያደጉት የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ አቶ ገዱ አንዳርጋቸው፤ ከዚሁ ጋር ተያያዥነት ያለው አስተያየት ሰንዝረዋል። እንደ እሳቸው ገለጻ፤ ሕወሓት ይዞ የቆየው የአብዮታዊ ዴሞክራሲ ርዕዮተ ዓለም የኢትዮጵያን ችግር ሊፈታ ቀርቶ፤ አብዮታዊ ዴሞክራሲን ይዞ እየተገዘተና እየማለ ባለበት ክልል ውስጥ ያለውን ችግር አይፈታም ብለዋል። ይህንንም የብልጽግና ፓርቲ የፈጠሩት ፓርቲዎች የሚስማሙበት እንደኾነም አመላክተዋል። ነገር ግን ሕወሓት የአብዮታዊ ዴሞክራሲ አመለካከቱን ይዞ መቀጠል የሚችል መኾኑንና ይህም መብቱ መኾኑን በማስታወስ ያመነበትን ይዞ መቀጠል እንደሚችልም ተናግረዋል።
“ያመነበትን ይዞ መቀጠሉ ስሕተት የለበትም። ሕወሓት ያመነበትን ይዞ ሲቀጥል፤ ሌላው ደግሞ ያመነበትን ይዞ እንዲቀጥል፣ ላለመስማማት መስማማት ነው” ማለት ገልጸዋል።
የትግራይ ሕዝብ ተከቧል በሚለው ትርክት ላይ አቶ ገዱ ሰፊ ማብራሪያ የሠጡ ሲሆን፤ ከዚህ ውስጥ “የትግራይ ሕዝብ ሠርቶ ጥሮ በራሱ ላብ የሚኖር፣ አገሩን የሚወድ ነው። ይሄ ብዥታ መኖር የለበትም። ከሌላው ሕዝብ ጋር ጥላቻ የለውም። እንደ አለመታደል ሆኖ ይህንን ሕዝብ ሰፊ ተጐራባቹን ‘አማራ መጣብህ’ ብሎ ለማስፈራሪያነት ይጠቀምበታል” የሚለው ይጠቀሳል። አያይዘውም የአማራ ሕዝብ ለትግራይ ሕዝብ ቁጥር አንድ ወዳጅ ነው። የትግራይ ሕዝብ ለአማራ ሕዝብ ቁጥር አንድ ወዳጁ ነው። ነገር ግን ቁጥር አንድ የሆነውን የአማራ ሕዝብ ሕወሓት ቁጥር አንድ ጠላት አድርጐ የሚመለከትበት ሁኔታ አለ። ይህ እንዳለመታደል የሆነ ነው የሚሉት አቶ ገዱ፤ በተለይ ከአማራ ሕዝብ ጋር በብዙ የተቆራኘ ነው ብለዋል።
በሁሉም ነገር የትግራይና የአማራ ሕዝብ በቅርብ የተሳሰሩ መሆናቸውንም በማስታወስ፤ የአማራ ሕዝብ የትግራይ ሕዝብ ሲነካ አይወድም፤ የትግራይ ሕዝብ የአማራ ሕዝብ ሲነካ አይወድም። ነገር ግን ሕወሓት እየመጣብህ ነው በማለት በማስፈራሪያነት የተጠቀመበት መኾኑን በመግለጽ፤ ይህ ሁኔታ ግን የጊዜ ጉዳይ ካልሆነ በቀር ይሄ ረዥም ጊዜ ይኖረዋል ብለው እንደማያምኑ ገልጸዋል።
አሁን በሕወሓት የሚታየው አካሔድ ጊዜ ሊፈታው የሚችል ስለመኾኑ፣ ከዚህ ቀደም የነበሩ ችግሮች እየተፈቱ ሲሔዱም፤ ሁኔታዎች ይስተካከላሉ ብለው እንደሚያምኑም በዚሁ ቃለምልልሳቸው ላይ ገልጸዋል። በኢትዮጵያዊነቱ የሚያምነውና ከሌሎች ወንድሞቹ ጋር በጋራ የኖረውን የትግራይ ሕዝብ ሊጠሩህ ነው ሊመጡብህ ነው በሚል ትርክት እያስፈራራና ሕዝቡን እንደመያዣ አድርጐ መቆየት እንደማይችል በመጠቆም፤ ይህ ነገር የጊዜ ጉዳይ ካልሆነ ይፈታል የሚል እምነትም አላቸው።
ችግሩ የትግራይ ሕዝብ አለመኾኑን ለማጉላትም፤ የትግራይ ሕዝብ አገር ወዳድና ከሌሎች አብሮ መኖር የሚፈልግ ነው። ሕወሓት ደግሞ እያዘዘና እያናዘዘ በመኖር የበላይ መኾን እንደሚፈልግ ገልጸዋል። የትግራይ ሕዝብና የሕወሓት ፍላጐቶች የተለያዩ ናቸውም ብለዋል። በተለይም “ኢትዮጵያ ሙሉ የምትሆነው ትግራይን ስታካትት ነው። ትግራይን አርቆ ኢትዮጵያ የምትባል አገር የሚመኝ የለም” ብለዋል። (ኢዛ)
የአገሪቱ ባንኮችና ኢንሹራንስ ኩባንያዎች ካለፈው ወር ጀምሮ የ2011 ዓ.ም. በጀት ዓመት የሥራ አፈጻጸማቸውን የሚያመለክቱ ዓመታዊ ሪፖርታቸውን በማቅረብ ላይ ናቸው። በተለይ የአገሪቱ 16ቱ የግል ባንኮች በተከታታይ እያቀረቡዋቸው ያሉ ሪፖርቶች እንደሚያመለክቱት በአትራፊነታቸው እንደቀጠሉ ነው።
በአገር ደረጃ ያለው ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴዎች ተደክሟል በሚባልበት በዚህ ወቅት፤ የአገሪቱ ባንኮች ግን ከየትኛውም ጊዜ በላይ ትርፋቸው እያደገ መምጣት የፋይናንስ ዘርፉን በተለየ እንዲታይ አድርጐታል።
ሌሎች የቢዝነስ ዘርፎች እንቅስቃሴያቸው ከመቀዝቀዝ አልፎ የትርፍ መጠናቸው ስለመቀነሱ እየተነገረ ባለበት ሰዓት፤ የባንኮች ትርፍ አሁንም እየጨመረ መሔዱ የተለያዩ አስተያየቶች እየተሠጡበት ቢሆንም፤ በአገር ደረጃ ያለው ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ መቀዝቀዝ ግን እነሱን እንዴት ሊዳብስ አልቻለም የሚለው ጥያቄ የብዙዎች ከኾነ ሰነባብቷል። ከሰሞኑ ካቀረቡዋቸው የ2011 ዓ.ም. በጀት ዓመት ሪፖርታቸው ላይ በበጀት ዓመቱ የተለያዩ ተግዳሮቶች እንደነበረባቸው ሳያመለክቱ አላለፉም። እነዚህ ተግዳሮቶች ባይኖሩ ዘርፉ አሁን እየተጠቀሰ ካለው በላይ ውጤት ያስመዘግብ እንደነበርም ጠቅሰዋል።
የውጭ ምንዛሪ እጥረት፣ በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የነበረው አለመረጋጋት፣ የወጪ ንግድ እንቅስቃሴ ከድጡ ወደ ማጡ ሆኖ መቀጠልና የመሳሰሉት ችግሮች ባይኖሩ አፈጻጸማቸው አሁን ከደረሱበት በላይ ውጤት የሚገኝበት ስለመኾኑም ይገልጻሉ።
በአንጻሩ ግን የባንኮች ከዓመት ዓመት ትርፋቸው እየተመነደገ፤ አሁንም ኢኮኖሚው በተቀዛቀዘበት ወቅት የትርፍ እድገታቸው የመቀጠሉ አንዱ ምክንያት፤ ባንኮች የብድር ወለድ መጠናቸው ከፍ ከማለቱ ጋር የሚያያዝ መኾኑን አንዳንድ የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ሲጠቅሱም ይሰማል። በዚህ ረገድ የሚሠጡ አስተያየቶች የተለያዩ ቢሆኑም፤ መሬት ላይ ያለው እውነት የሚያሳየው ግን የኢትዮጵያ ባንኮች ከዓመት ዓመት የትርፍ መጠናቸውን እያሳደጉ ከመሔድ የገታቸው ያለመኾኑን ከሰሞኑ እያቀረቡት ያለው የሒሳብ ሪፖርታቸው ቁልጭ አድርጐ እያሳየ ነው።
“የኢትዮጵየ ዛሬ” ድረገጽ ጥቅል ቅኝትም የኢትዮጵያ ባንክች ከሌሎች ቢዝነሶች በተለየ ከማትረፋቸውም በላይ፤ የየባንኮቹ ባለአክሲዮኖችም የትርፍ ድርሻቸው እንዲል ያስቻለ መኾኑ ነው።
ከስድስት ባንኮች ሪፖርት መገንዘብ እንደሚቻለው አዋሽ ባንክ ከግብር በፊት 3.4 ቢሊዮን ብር ማትረፉን ነው። በባንኩ ሪፖርት መሠረት በ2011 ከግብር በፊት ያገኘው ትርፍ በ2010 አግኝቶ ከነበረው ከ1.3 ቢሊዮን ብር በላይ ብልጫ ያለው ነው።
አዋሽ ባንክ በ2011 ያገኘው ዓመታዊ ትርፍ በአገሪቱ የግል ባንኮች ታሪክ ከፍተኛ የሚባል ሆኖ ተመዝግቧል። የባንኩ የዳይሬክተሮች ቦርድ አባላት በሪፖርታቸው የጠቀሱትም እስካሁን በዚህን ያህል ደረጃ ያተረፈ የግል ባንክ ያለመኖሩን ነው። ከአዋሽ ባንክ 2011 ዓ.ም. በሌሎች አፈጻጸሞቹም ከሌሎች ባንኮች ከፍ ያለ ውጤት እንዳገኘ ከሪፖርቱ መረዳት ይቻላል። በተለይ የውጭ ምንዛሪ ግኝት ከፍ ያለና እስካሁን በአንድ የግል ባንክ ያልተመዘገበ ነው ተብሏል። ባንክ በ2011 ዓ.ም. ከ980 ሚሊዮን ዶላር በላይ የውጭ ምንዛሪ ገቢ አግኝቷል። እስካሁን ከግል ባንኮች የውጭ ምንዛሪ አንጻር አንድም ባንክ በአንድ ዓመት ይህንን ያህል የውል ምንዛሪ ያገኘ የለም። በአሁኑ ወቅት ምንዛሪ ግኝት ከፍተኛውን ገቢ በማግኘት የሚጠቀሰው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ነው። ንግድ ባንክ ዓመታዊ የውጭ ምንዛሪ ግኝቱ ከአምስት ቢሊዮን ዶላር በላይ የዘለለ ሲሆን፣ ከግል ባንኮች ግን አዋሽ ቀዳሚውን ሥፍራ ይዟል። አዋሽ ባንክ በአሁኑ ወቅት ጠቅላላ የሀብት መጠኑ 74.6 ቢሊዮን ብር ደርሷል።