Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በተፈናቃዮች ውስጥ በተለያየ ሙያ ዘርፍ ተሰማርተው ይሠሩ የነበሩ ከተማ ነዋሪዎች፣ አርብቶ አደርና ከፊል አርብቶ አደሮች ይገኛሉ፡፡ የከተማ ነዋሪዎችን በተመለከተ ትልልቅ የንግድ ሥራ ያከናውኑ የነበሩ የንግድ ድርጅት ባለቤቶች፣ አነስተኛ የንግድ ሥራና የጉልበት ሥራ የሚሠሩ ዜጎች፣ በመንግሥት ሥራ ተቀጥረው አገራቸውንና ሕዝባቸውን ሲያገለግሉ የነበሩ መምህራን፣ የሕግ ባለሙያዎች፣ የልማት ጣቢያ ሠራተኞችና የባንክ ሠራተኞች ይገኙበታል፡፡
በፓርላማ የተቋቋመው የሱፐርቪዥን ቡድን በተመለከታቸው መጠለያ ጣቢያዎች የሚገኙ ተፈናቃዮች መረጃ ያሰባሰበ ሲሆን፣ በአጠቃላይ የሱፐርቪዥን ቡድኑ ያልደረሰባቸውን አካባቢዎች ጨምሮ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች በየመጠለያ ጣቢያዎች ይገኛሉ፡፡
በሁሉም መጠለያ ጣቢያዎች የሚገኙ የኦሮሚያ ክልል ተፈናቃዮች ዘግናኝ የሆነ ጉዳትና እንግልት አድርሶ እንድንፈናቀል ያደረገንና በወገኖቻችን ላይ በደል የፈጸመው የሶማሌ ክልል ልዩ የፀጥታ ኃይል፣ የየአካባቢው ፖሊስና ሚሊሺያ ነው፡፡ አብረነው በሰላም እንኖር የነበረው የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ሕዝብ አይደለም በሚል በተመሳሳይ ሁኔታ ይገልጻሉ፡፡ በአንዳንድ አካባቢዎች ይህንን ሕገወጥና ኢሕገ መንግሥት ድርጊት የመሩትን የፀጥታ አካላትንና የየአካባቢው አስተዳደር አካላትን በስም ጭምር በመጥራት የነበረውን ሁኔታ ይገልጻሉ፡፡
ዝርዝር የደረሰውን ጉዳት አስመልክተውም ባልጠበቅነውና ባላሰብነው ጊዜ ኦሮሞ በመሆናችን ብቻ እየተለየን አሰቃቂ የሆነ ግድያ ተፈጽሟል፡፡ በዚህም ቤተሰቦቻችንን ከሕፃን እስከ አዋቂ አጥተናል፡፡ በዚህ ዘመን ሊፈጸም የማይገባ ከፍተኛ የሆነ የአካል ጉዳት ደርሶብናል፡፡ በሴት እህቶቻችን ላይ ለመግለጽ የሚዘገንን ኢሰብዓዊ የሆነ የፆታ ጥቃት በማድረስ ለከፍተኛ የጤናና የሥነ አዕምሮ ቀውስ ተዳርገዋል በማለት ገልጸዋል፡፡ በቀጥታ ጉዳቱ የደረሰባቸው ወገኖችም ለሴት የሱፐርቪዥን ቡድን አባላት የደረሰባቸውን በደል ራሳቸው ገልጸውላቸዋል፡፡
በሰላም ስንኖር በነበርንበት በርካታ ዓመታት ያፈራነውን ሀብት ንብረት ምንም ነገር ሳንይዝ ባዶ እጃችንን ወጥተናል በማለት የተዘረፉትን ንብረት ይዘረዝራሉ፡፡ ትልልቅ የንግድ ድርጅት ቤቶች፣ መኖሪያ ቤቶች፣ ተሽከርካሪዎች፣ የቤት ቁሳቁስ፣ ጥሬ ገንዘብና አርብቶ አደር አካባቢ ደግሞ እንስሳት፣ እህልና የቤት ቁሳቁስ ጥለው እንደወጡና ለእንግልት እንደተዳረጉ ይገልጻሉ፡፡
አንድ ቤተሰብ ለሁለት የተለያዩበትና ባል ወይም ሚስት ተፈናቅሎ ወጥቶ አንደኛው የቀረበት፣ ልጆች የተለያዩበት፣ የተወሰኑት መጥተው የተወሰኑት የቀሩበት፣ አንዳንዶቹም ይኑሩ ወይም ይሙቱ የማይታወቁ ያሉበትና ቤተሰቦቻቸው ተገድለውባቸው በሥርዓት ዕርማቸውን ሳያወጡ ተደብቀው ቁጭ ያሉና እባካችሁ አውጡን እያሉ የሚደውሉላቸው የተጎጂ ቤተሰቦች እንዳሉም ተገልጿል፡፡
የመንግሥት ሠራተኛ ተፈናቃዮች በሚሰጣቸው የዕርዳታ እህል ቤተሰቦቻቸውን ለማኖር ጥረት እያደረጉ ቢሆንም፣ አገራችንንና ሕዝባችንን ለረዥም ዓመት አገልግለን ከቦታችን ተፈናቅለን ያለ ሥራና ደመወዝ ችግር ውስጥ በመውደቃችንና መፍትሔ ባለመሰጠቱ በእጅጉ አዝነናል ይላሉ፡፡
የደረሰውን በደል ከላይ በተገለጸው መንገድ ከገለጹ በኋላ የፌዴራል መንግሥት ጉዳዩን ተከታትሎ በአጭር ጊዜ መፍትሔ መስጠት ባለመቻሉ፣ ተስፋ በቆረጠ ስሜት በፌዴራል መንግሥት፣ በአስፈጻሚው፣ በፓርላማና በመከላከያ ኃይሉ ላይ የሚከተለውን አስተያየት ይሰጣሉ፡፡
በሰላም በምንኖር ሕዝቦች ላይ ዓይተነው የማናውቅ ግፍ ሲፈጸምብን መንግሥት ፈጥኖ ዕርምጃ መውሰድ ሲገባው ዝም ብሎ ተመልክቶናል፣ ዘግይቶም ቢሆን ያለንበትን ሁኔታ የተመለከቱ አመራሮች መፍትሔ አልሰጡንም፡፡ ይህ በመሆኑ በፌዴራል መንግሥት በእጅጉ አዝነናል፣ ተስፋም ቆርጠናል፡፡ የሌሎች አገሮች ሰላምን ለማስከበር የሚያደርገውን ጥረትና በተለያዩ ጉዳዮች በእኛ ዜጎች ላይ የሚደርስን ጉዳት አስከትሎ የሚሰጠውን የሐዘን መግለጫ በእኛ ላይ በደረሰ ጉዳት ሲያደርገው አልተመለከትንም፡፡ በኢትዮ ቴሌኮም ዕርዳታ ለማሰባሰብ የተጀመረው እንቅስቃሴ እንዲቆም የተደረገበትን ምክንያትም አላወቅነውም፣ መቆምም አልነበረበትም፡፡ በአጠቃላይ መንግሥት ችግራችንን በአግባቡ ተረድቶ ፈጥኖ ምላሽ አልሰጠንም ማለታቸው ተገልጿል፡፡
የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላትም ሕገ መንግሥቱን በመፃረር በደልና ግፍ ሲደርስብን ድምፃችሁን አላሰማችሁም፣ ይህን የምታደርጉ ከሆነ ሕዝብ በሰጣችሁ ወንበር ላይ መቀመጥ ለምን ያስፈልጋል በማለት ተቋሙ ችግሩ መፍትሔ እንዲያገኝ ሥራውን ባለመሥራቱ የተሰማቸውን ቅሬታ በምሬት ይገልጻሉ፡፡
የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊትን በተመለከተ አንዳንዶች በነበረው ሁኔታ መከላከያ ኃይል ባይደርስ ኖሮ የመውጣት ዕድል ሳናገኝ ይጨርሱን ነበር፡፡ የተረፍነው በመከላከያ ሠራዊት ብርታት ነው ብለው ይገልጻሉ፡፡ የተወሰኑት ደግሞ የመከላከያ ሠራዊት ሰፊ ጉዳት እንዳይደርስ መከላከል እየቻለ ዝም ብሎ የተመለከተበት አካባቢ አለ፡፡ ግጭቱን ባለበት ሁኔታ ማስቆም ሲገባም በራሱ መኪኖች እየጫነ ማውጣቱ ተመራጭ አልነበረም በማለት ይገልጻሉ፡፡ አርብቶ አደሩ አካባቢም በሁለቱ ወገኖች መሀል ላይ የሰፈረው መከላከያ ያመጣውን አንፃራዊ ሰላም ገልጸው፣ አልፎ አልፎ እንስሳት ሲወሰዱና የመተናኮስ ሙከራ ሊደረግ ሲል ፈጥነው ዕርምጃ አይወስዱም በማለት ቅሬታቸውን አቅርበዋል፡፡
የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮችም በተመሳሳይ እንዲፈናቀሉ ያደረጋቸውና በደሉን ያደረሰባቸውን አብረውት ይኖሩ የነበሩት የኦሮሞ ሕዝብ ሳይሆን በዋነኛነት የአካባቢው አመራሮች፣ የፀጥታ አካላትና የተወሰኑ ወጣቶች መሆናቸውን ይገልጻሉ፡፡ እነዚህ አካላት ወገኖቻችንን ገድለዋል፣ ሴት እህቶቻችንን ደፍረዋል፣ ሀብት ንብረታችንንም ዘርፈዋል ይላሉ፡፡ እነዚህን አካላት መንግሥት ለሕግ ሊያቀርባቸው ይገባል ሲሉም ይገልጻሉ፡፡ ለረዥም ጊዜ ከኖርንበት አካባቢ ተፈናቅለን በመጠለያ ካምፕ ከዚህ በላይ መቆየት ስለማንፈልግ ወደ ነበርንበት ቦታ መንግሥት ይመልሰን፡፡ ይህ የማይቻል ከሆነ ከዚህ ካምፕ ወጥተን ኑሯችንን እንድንመራ የተዘረፍነው ሀብትና ንብረታችን ተመልሶልን እንድንቋቋም ሊደረግ ይገባል ብለው አስተያየታቸውን ይሰጣሉ፡፡
በአጠቃላይ የሁለቱም ክልል ተፈናቃዮች ችግሩ ከመከሰቱ በፊት የሁለቱን ክልሎች ወሰን ሪፈረንደሙን ተከትሎ ማካለሉ ረዥም ጊዜ የወሰደ ቢሆንም፣ አለመቋጨቱንና ግጭቱ ከተፈጠረ በኋላም ፈጥኖ በአጥፊዎች ላይ ዕርምጃ ወስዶ ለተፈናቃዮች መፍትሔ ባለመስጠቱ በፌዴራል መንግሥት ላይ ያላቸው አመኔታ በእጅጉ እንደተሸረሸረ ይገልጻሉ፡፡
የኦሮሚያ ክልል ተፈናቃዮች ባልጠበቁት ሁኔታና ጊዜ ለዘመናት ያፈሩትን ሀብትና ንብረት ጥለው ባዶ እጃቸውን ሲወጡ፣ በቅድሚያ በየደረሱበት አካባቢ የሚጠጉበት ቦታና ልብስ በመስጠት የደረሰላቸው የአካባቢው ሕዝብ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ በመንግሥትና ረጂ ድርጅቶችም የዘገየና ለሁሉም ተፈናቃይ በበቂ ሁኔታ ባይደርስም መጠለያ፣ አልባሳትና የምግብ ማብሰያ ቁሳቁስ ለማቅረብ ጥረት መደረጉን ተፈናቃዮች ይገልጻሉ፡፡ በከተማ አካባቢ ተፈናቃዮች በአዳራሾችና በትምህርት ቤቶች በጋራ እንዲጠለሉ ሲደረግ፣ አርብቶ አደር አካባቢም አፈግፍገው በተቀመጡበት ቦታ የየራሳቸውን መጠለያ ቀልሰው ለማረፍ እንዲችሉ ፕላስቲክ ወይም ሸራ እንደተሰጣቸው ሪፖርት ተደርጓል፡፡ በተጨማሪም ብርድ ልብስ፣ የሴቶች ልብስ፣ የምግብ ማብሰያ ብረት ድስት፣ የውኃ መቅጂያ ጀሪካንና አጎበር የተሰራጨባቸው ቦታዎችን መመልከቱን የሱፐርቪዥን ቡድኑ አስታውቋል፡፡
የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች በተመሳሳይ ሁኔታ ተፈናቅለው ወደ ክልላቸው ሲመለሱ፣ የአካባቢው ሕዝብና የክልሉ መንግሥት በጥሩ ሁኔታ እንደተቀበላቸውና ሴቶችና ሕፃናት ለብቻቸው የተለየ ቦታ እንደተሰጣቸው፣ በተጨማሪም ቤተሰቦቻቸውን በሞት ላጡ ወገኖች የፍርድ ቤት ማስረጃ እንዲያቀርቡ ተደርጎ ለ21 ሰዎች የመቋቋሚያ ገንዘብ መስጠቱ ተገልጿል፡፡
ከላይ የተገለጸው እንደተጠበቀ ሆኖ ከመጠለያና ከቁሳቁስ አቅርቦት ጋር ተያይዞ በርካታ ችግሮች ይነሳሉ፡፡ በአዳራሽና በትምህርት ቤቶች እንዲጠለሉ የተደረጉ የኦሮሚያ ተፈናቃዮች ቦታው ከተፈናቃዮች ቁጥር ጋር የማይጣጣም ከፍተኛ መጨናነቅና መተፋፈግ ያለበት ወንዶች፣ ነፍሰ ጡር እናቶች፣ ወላድ ሴቶችና ሕፃናት በአንድ ላይ ተፋፍገን የምንኖርበት በመሆኑ የጤና ችግር እያስከተለ ነው በማለት ፈጥነው የሚወጡበት ሁኔታ እንዲመቻችላቸው አጥብቀው ይጠይቃሉ፡፡ በተለይም የአካል ጉዳት የደረሰባቸው ተፈናቃዮች በችግራችን ላይ ሌላ ችግር እየጨመርን ነው በማለት በምሬት ይገልጻሉ፡፡ ዘመዶቻቸው ወደየአሉበት አካባቢ እንዲሄዱ የተደረጉ ተፈናቃዮች ደግሞ በየከተማው ተበታትነው የሚኖሩ በመሆኑ ምቹ ባልሆነ ሁኔታ ውስጥ እንዳሉ፣ አንዳንዶች በረንዳና ፖሊስ ጣቢያ አካባቢ ተጠግተው እንዳሉ መገለጹ ተመልክቷል፡፡ እነዚህ ተፈናቃዮች መፍትሔ እስኪያገኙ ድረስ ሳይበተኑ አንድ አካባቢ እንዲሰፍሩ ቦታ ይሰጠን የሚል ጥያቄ አላቸው፡፡
አርብቶ አደር ተፈናቃዮች አፈግፍገው በሰፈሩበት አካባቢ መጠለያ ቀልሰው ለመኖር እየሞከሩ ሲሆን ፕላስቲክ፣ ሸራ፣ ብርድ ልብስና ቁሳቁስ እንዳልደረሳቸው የሚገልጹ አሉ፡፡ የሠሩት መጠለያም በተለይ በ2009 ዓ.ም. ታኅሳስ ወር የተፈናቀሉ ፀሐይና ዝናብ ሲፈራረቅበት ተቀዳዶ እንደ አዲስ ጥያቄ እያቀረቡ መሆኑን ተመልክቷል፡፡ በአጠቃላይ በሁሉም አካባቢዎች ከተፈናቃዮች ቁጥር መብዛትና መረጃው ከተሰበሰበ በኋላ ዘግይተው የሚንቀሳቀሱ በመኖራቸው ምክያት የመጠለያ፣ የአልባሳትና የቁሳቁስ አገልግሎት አላገኘንም የሚለው ሰው ቁጥር ቀላል አለመሆኑም ተገልጿል፡፡
በሁሉም ቦታዎች የሱፐርቪዥን ቡድኑ ያነጋገራቸው የኦሮሚያ ክልል ተፈናቃዮች ቀድሞ የደረሰላቸውን የአካባቢያቸውን ሕዝብ የበሰለ ምግብና የሚጠጣ ውኃ በማቅረብ፣ መንግሥትና ሌላው አካል እስኪደርስልን ድረስ ሕይወታችንን ታድጓል በማለት ከከፍተኛ ምሥጋና ጋር የተደረገላቸውን ነገር ይገልጻሉ፡፡ አንዳንድ የአካባቢው አስተዳደር አካላትም የወረዳቸውን ሕዝብና ከጎረቤት ወረዳም ጭምር በማስተባበር እህል አሰባስበው ለማሰራጨት ጥረት ማድረጋቸው ተጠቁሟል፡፡
በመቀጠልም መንግሥትና ረጂ ድርጅቶች በቆሎ፣ ስንዴ፣ ሩዝና ዱቄት በተፈናቃዮች የቤተሰብ ብዛት መጠን እያከፋፈሉ ይገኛሉ፡፡ አልሚ ምግብ ለእናቶችና ሕፃናት፣ እንዲሁም የምግብ ማጣፈጫ ሥርጭቱ ሁሉንም ያዳረሰ ባይሆንም ለማቅረብ ተሞክሯል፡፡ ከተለያዩ አካላት በዕርዳታ የተለገሰ ገንዘብንም ለተፈናቃዮች ለማከፋፈል የተሞከረባቸውን ዞኖች ለመመልከት መቻሉ ተገልጿል፡፡ በከተማ አካባቢ አንድ ላይ በሰፈሩባቸው መጠለያ ቦታዎች ጥሬ የምግብ እህል ከማከፋፈል ይልቅ፣ በተሻለ ሁኔታ ምግብ በጋራ አንድ ቦታ ላይ እንዲበስል በማድረግ ለማከፋፈል ጥረት መደረጉ ተጠቁሟል፡፡
የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች ያሉባቸው መጠለያ ጣቢያዎች ላይ ተፈናቃዮች በምግብ አቅርቦቱና አጠቃላይ አያያዛቸው ብዙ ችግር እንደሌለባቸው፣ ለሕፃናትና ለወለዱ እናቶች አልሚ ምግብ እንደሚቀርብላቸውና ምግብ አንድ ቦታ ተዘጋጅቶ እንደሚቀርብላቸው በምሥጋና አስተያየታቸውን የሰጡ መኖራቸውም ተገልጿል፡፡
ከላይ የተገለጹ ጥንካሬዎች ያሉ ቢሆንም ተፈናቃዮች ከምግብ አቅርቦት ጋር ተያይዞ እንዲስተካከሉ የሚያነሷቸው ጉዳዮች አሉ፡፡ በመንግሥት በኩል የቀረበው ዕርዳታ ከተፈናቀሉ ከ45 ቀናት በኋላ የመጣና የዘገየ መሆኑን፣ አንዳንድ ቦታዎች ላይም በተፈጠረው የፀጥታ ችግር ዕርዳታውን በጊዜው ለማድረስ ባለመቻሉ የኦሮሚያ ተፈናቃዮች ባሌ ዞን ጉራዳ ሞሌ ወረዳ ሁከልቱና ሀብሮና ቀበሌዎች፣ ቦረና ዞን አሬሮ ወረዳ ካራ ጉማታ ቀበሌ፣ የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች ደግሞ ዳዋ ዞን ሞያሌ ወረዳ ውስጥ በተገቢው መንገድ ዕርዳታውን እያገኙ አለመሆናቸውን መረዳቱን ቡድኑ አመልክቷል፡፡
የዕርዳታ እህሉ እየደረሰ ባለበት አካባቢም ዕርዳታው የሚራገፍበት ቦታና ተፈናቃዩ ያለበት ቦታ ርቀት ያለውና ሄዶ ለመረከብ እስከ 40 ኪሎ ሜትር ድረስ ለመጓዝ እንደሚገደዱና እንደተቸገሩ ተገልጿል፡፡ የባሌና የቦረና ዞን ቆላማ አካባቢዎች ላለፉት ተከታታይ ሦስት ዓመታት የዝናብ እጥረት ወይም ድርቅ ተከስቶ በዕርዳታ ላይ የነበሩ አካባቢዎች ሲሆኑ፣ ግጭቱ ተጨምሮበት ከፍተኛ የምግብ እህል እጥረት ያለበት አካባቢ ነው፡፡ ይህ ባለበት ሁኔታ ሁለኛው ዙር ዕርዳታ በእህል መሆን ሲገባው በገንዘብ መላኩ በአካባቢው ችግሩን ሊያባብስና ተፈናቃዩ በቀላሉ እህል ገዝቶ መጠቀም ስለማይችል ገንዘቡ ቀርቶ እህል እንዲቀርብላቸው ይጠይቃሉ፡፡
በመጠለያ ጣቢያው ውስጥ ለወለዱ እናቶች፣ ሕፃናትና ነፍሰ ጡር እናቶች የአልሚ ምግብ አቅርቦት በቂ አለመሆኑንና በአንዳንድ መጠለያ ጣቢያዎች የሌለ መሆኑ ተገልጿል፡፡ በተለይም የወለዱ እናቶች ጡታቸው ባዶ ሆኖ ሕፃናትን ማጥባት እንደተቸገሩ በምሬት ያወሳሉ፡፡ የሱፐርቪዥን ቡድን አባላትም ይህን መመልከታቸውን አረጋግጠዋል፡፡ እየቀረበ ያለው እህል ያለማጣፈጫ የሚሰጣቸው መሆኑና ለማስፈጨትም ባለመቻላቸው ብዙውን ቀቅለው በንፍሮ መልክ እየተመገቡ እንደሆነም በመግለጽ፣ የማጣፈጫና አልሚ ምግብ እንዲቀርብላቸው ይጠይቃሉ፡፡ ምግብ በጋራ ለማብሰል፣ ለተፈናቃዩ የሚቀርብበት ቦታ ድጋፍ ጥረቱ ጥሩ ሆኖ አልፎ አልፎ የበሰለው ምግብ ለሁሉም ሳይደርስ አለቀ የሚባልበት ጊዜ እንዳለና እንደሚቸገሩ የገለጹ ተፈናቃዮችም አሉ፡፡ የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች ከላይ በተገለጸው መንገድ የተሻለ አያያዝና አቅርቦት ያለ ቢሆንም፣ የእናቶችና የሕፃናት የአልሚ ምግብ አቅርቦት እጥረት እንዳለ ገልጸዋል፡፡
የኦሮሚያ ተፈናቃዮች የቅርብ ዘመዶቻቸው ባሉበት አካባቢ ሄደው እዚያው ድጋፍ እንዲደረግላቸው በመደረጉና የሚኖሩት ከኅብረተሰቡ ጋር ተቀላቅለው በመሆኑ፣ ኅብረተሰቡ ከሚጠቀመው ውኃ ይጠቀማሉ፡፡ በአንድ ላይ የሰፈሩት ደግሞ የውኃ ቦቴ ተሽከርካዎችን በመጠቀም ውኃ በታንከሮች እየተሰባሰበ ይሠራጫል፡፡ አርብቶ አደር ተፈናቃይ ባለበት አካባቢ ደግሞ ከዝናብ የሚገኘውን ኩሬ ውኃ ሲጠቀሙ ታይቷል፡፡ አንዳንድ የአርብቶ አደር መጠለያ ጣቢያዎች ላይም የውኃ ቦቴ ተሽከርካሪዎችን በመጠቀም ውኃ ለማድረስ ጥረት ተደርጓል፡፡ በተመሳሳይ የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች ከተማ ያሉት ኅብረተሰቡ ከሚጠቀመው ውኃ የሚጠቀሙ ሲሆን፣ በአንድ መጠለያ ለሰፈሩት ደግሞ በውኃ ማመላለሻ መኪኖች ውኃ እየቀረበ መሆኑ ተገልጿል፡፡
ይህ ጥረት እንደተጠበቀ ሆኖ ከምግብ አቅርቦት ጋር ተያይዞ እንደተገለጸው በኦሮሚያ ክልል ቆላማ አካባቢዎች መጀመርያም ከፍተኛ የውኃ እጥረት የነበረና ላለፉት ሦስት ተከታታይ ዓመታት ድርቅ የነበረ መሆኑ፣ የውኃ እጥረቱ እጅግ ከፍተኛና አሳሳቢ መሆኑ ተመልክቷል፡፡ የዝናብ ውኃውን በኩሬ በማጠራቀም ለመጠቀም የሚሞክሩ አካባቢዎችም ይህን ውኃ የሚያገኙት በጣም ረዥም ርቀት ተጉዘውና የኩሬውን ውኃ በውኃ አጋር ወይም በሌላ ኬሚካል ሳይታከም የሚጠቀሙ በመሆኑ፣ ለጤና ችግር የተጋለጡ መሆናቸው ሪፖርት ተደርጓል፡፡ ከችግሩ ስፋት ጋር የሚመጣጠን የውኃ ማመላለሻ ቦቴ መኪኖች አቅርቦት እጥረት ያለበትና ለሚሠሩ መኪኖች የሥራ ማስኬጃ ገንዘብና የጥገና አገልግሎት ችግር እንዳለም የየአካባቢው አስተዳደር አካላት ገልጸዋል፡፡
የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች በዳዋ ዞን ሞያሌ ከተማ ከኦሮሚያ ነዋሪዎች ጋር በጋራ እንጠቀምበት የነበረ የውኃ መስመር ስለተቆረጠብን ከሁለት ወራት በላይ ችግር ላይ ወድቀናል ሲሉ ገልጸዋል፡፡ ለውኃ ቦቴ ተሽከርካሪዎች በተመሳሳይ የሥራ ማስኬጃ ገንዘብ ችግር እንዳለ የኢትዮጵያ ሶማሌ አካባቢ አስተዳደር አካላት ገልጸዋል፡፡
የኦሮሚያ ክልል ተፈናቃዮች ባሉባቸው መጠለያ ጣቢያዎች በተወሰኑት ብቻ ጊዜያዊ የጤና ተቋም ወይም ማዕከል በመክፈት ሙያተኛና መድኃኒት በማቅረብ የጤና አገልግሎት ለመስጠት ጥረት ተደርጓል፡፡ ሌሎች ደግሞ በአቅራቢያቸው በሚገኝ ጤና ተቋም እየሄዱ አገልግሎቱን እንዲያኙ ሲያደርጉ ተመላላሽ ሙያተኛ በመመደብም የሕክምና አገልግሎት ለመስጠት ጥረት ተደርጓል፡፡ በጡሎና ሚኤሶ ጣቢያ ከፍተኛ የአካል ጉዳት የደረሰባቸው ተፈናቃዮች በአቅራቢያው ባለ ሆስፒታል የሕክምና አገልግሎት እንዲያገኙ ተደርጓል ተብሏል፡፡ ተላላፊ በሽታዎች በወረርሽኝ መልክ እንዳይከሰቱ የአጎበር ዕደላና እንደ አተት ላሉ ተላላፊ በሽታዎች ደግሞ መጠባበቂያ መድኃኒት በዞን ደረጃ ለመያዝ ጥረት አድርገዋል፡፡ የንፅህና መጠበቂያ ሳሙናና ሌሎች ቁሳቁሶችም በተወሰኑ ጣቢያዎች እንደተሠራጨ ለማረጋገጥ መቻሉ ተገልጿል፡፡ ይህ በመሆኑ አልፎ አልፎ አንዳንድ ምልክቶች የታዩ ቢሆንም በወረርሽኝ መልክ የተከሰተ የጤና ችግር የለም ተብሏል፡፡
የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች የግልና የአካባቢያቸው ንፅህና እንዲጠበቁ የንፅህና መጠበቂያ ቁሳቁሶች የቀረቡላቸው መሆኑንና መፀዳጃ ቤቶችም ምቹ መሆናቸውን ተፈናቃዮች ይገልጻሉ፡፡ በመጠለያ ጣቢያዎች አካባቢም የጤና ተቋም ወይም ማዕከል ተከፍቶ የባለሙያና የመድኃኒት አቅርቦትም መኖሩን የሱፐርቪዥን ቡድኑ አረጋግጧል፡፡
ከላይ የተገለጸው የጤና እንክብካቤና አገልግሎት እንደተጠበቀ ሆኖ ከመጠለያው ምቹ አለመሆኑንና ተፋፍገው የሚኖሩ በመሆኑ፣ በኦሮሚያ ተፈናቃዮች በኩል በአብዛኛው መጠለያ ጊዜያዊ የጤና ተቋም ወይም ማዕከል ባለመከፈቱ አገልግሎቱን እያገኙ አለመሆኑንና የመድኃኒት አቅርቦት ችግርም የጎላ መሆኑ ተገልጿል፡፡ በአቅራቢያ ካለ ጤና ተቋም ሄዶ ለመረዳትም በበጀትና ባለሙያ እጥረት የነፃ ሕክምና አገልግሎቱን ለሁሉም ተፈናቃዮች መሰጠት እንዳልቻሉ የሚገልጹ የአካባቢ አስተዳደር አካላትም አሉ፡፡
በአዳራሾችና ትምህርት ቤቶች የተጠለሉ ተፈናቃዮች በከፍተኛ መተፋፈግ የሚኖሩ በመሆኑ፣ ከፍተኛ የአካል ጉዳት የደረሰባቸው ሰዎች ለተጨማሪ የጤና ችግር የተጋለጡና የተቸገሩ መሆኑ ሪፖርት ቀርቧል፡፡ መፀዳጃ ቤቶች በጋራ የሚጠቀሙበት አካባቢ ሞልተው ለመጠቀም የማያስችሉና ለጤና ችግርም መንስዔ እየሆኑ ሲሆን፣ በብዙ አካባቢዎች ደግሞ የጋራ መፀዳጃ ቤት እንዲያዘጋጁ ስላልተደረገ በአካባቢው በሽታ በወረርሽኝ መልክ ሊከሰት ይችላል የሚል ሥጋት አለ፡፡ በተጨማሪም የሴቶች የግል ንፅህና መጠበቂያ ቁሳቁስ ያላገኙ በርካታ ተፈናቃዮች መኖራቸውን፣ በፀጥታ ችግር ምክንያትም የአምቡላንስ አገልግሎት ከምሽቱ 12 ሰዓት በኋላ የማይሰጥበት አካባቢ በተለይም ወላዶች የሕክምና አገልግሎት ሳያገኙ ባልተመቻቸ ሁኔታ እንደሚገላገሉ ለመረዳት መቻሉ ተገልጿል፡፡
የኦሮሚያ ክልል ተፈናቃዮች በተጠለሉበት አካባቢ ባለው መደበኛ ትምህርት ቤት ልጆቻቸውን በመላክ ለማስተማር ጥረት ያደረጉበት አካባቢ መኖሩ ተመልክቷል፡፡ የአካባቢው አስተዳደር አካላትና ረጂ ድርጅቶች ለተማሪዎች የመማሪያ ቁሳቁስ በማቅረብ ድጋፍ ለማድረግ ሙከራ ማድረጋቸው ተጠቁሟል፡፡ ጉጂ ዞን በተፈጠረው ችግር ተቋማቸውን ዘግተው ከተፈናቃዩ ጋር ወደ ኋላ ላፈገፈጉ መምህራንና ለሌሎችም ተፈናቃዮች ጊዜያዊ ምደባ ሰጥቶ ሥራ ላይ እንዲሰማሩ መደረጉ ተገልጿል፡፡ ድሬዳዋ መጠለያ ጣቢያ ከቤተሰቦቻቸው ጋር አብረው የተፈናቀሉ የኦሮሚያ የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ወደ ተመደቡበት ዩኒቨርሲቲ እንዲሄዱ የገንዘብ ድጋፍ እንደተደረገላቸውም ተወስቷል፡፡
የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች ጅግጅጋ ማኔጅመንት መጠለያ ጣቢያ ለሚገኙ ትምህርታቸውን ላቋረጡ ሕፃናት የክልሉ ትምህርት ቢሮ ዩኒፎርምና ሌሎች የትምህርት ቁሳቁስስ በማሟላት፣ ትምህርታቸውን አቅራቢያ ባለ የትምህርት ተቋም እንዲጀምሩ መደረጉ ተገልጿል፡፡
ሆኖም በኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት አዋሳኝ አካባቢ የነበሩ ነዋሪዎች ተፈናቅለው ወደኋላ በማፈግፈጋቸው ቁጥራቸው ቀላል ያልሆኑ የትምህርት ተቋማት ተዘግተዋል፡፡ ይህ በመሆኑ በርካታ ሕፃናት ትምህርታቸውን አቋርጠው በአንዳንድ አካባቢ ሳተላይት የትምህርት ጣቢያዎችን በመክፈት በበጎ ፈቃድ የአሥረኛ ክፍል የጨረሱ ተማሪዎች ለማስተማር ቢሞከርም፣ ልጆቹ ሥራ ፈላጊና ማስታወቂያ ሲወጣ የሚንቀሳቀሱ በመሆናቸው ሙከራው ውጤታማ አልሆነም ተብሏል፡፡ በአቅራቢያው ወዳለ ተቋም የማይሄደው ተማሪ ቁጥርም ከፍተኛ ነው፡፡ በቦረና ዞን ሞያሌ ከተማ ባለው ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት በተፈጠረው የፀጥታ ችግርና ውጥረት፣ ቡድኑ በተሰማራበት ጊዜ ትምህርታቸውን የሚከታተሉ ተማሪዎች 40 በመቶ ያህል ብቻ ነበሩ፡፡ በአጠቃላይ በትምህርት ሥራው ላይ ግጭቱ ትልቅ ተፅዕኖ አሳድሯል ተብሏል፡፡
በግጭቱ ወቅት እንስሶቻቸውን ይዘው ለመውጣት ዕድል ያገኙ የኦሮሚያ ክልል ተፈናቃይ አርብቶ አደሮች ወቅቱ የዝናብ በመሆኑ፣ በግጦሽና በውኃ በኩል እስካሁን ሰፊ ችግር እንዳልደረሰባቸው ይገልጻሉ፡፡ ከእንስሳት ጤና አኳያም መሠረታዊ የሆነ የእንስሳት በሽታ አለመከሰቱ ተገልጿል፡፡ ነገር ግን ብዙ ተፈናቃዮች በርካታ እንስሶቻቸውን ማለትም የቀንድ ከብት፣ ፍየል፣ ግመልና አህዮችን ጥለው እንደወጡና አሁን በምን ሁኔታ ላይ እንዳሉ እንደማያውቁ ወይም እንደተዘረፉ ይገልጻሉ፡፡ እንስሳትን ይዘው የወጡት ደግሞ የሰፈሩበት አካባቢ ጫካና ከቅርብ ርቀት የሶማሌ ክልል ታጣቂዎችና ነዋሪዎች ስላሉ፣ እንስሳቱ ወደለመዱት የድሮ ቦታቸው ሲሄዱባቸው መመለስ እንደማይችሉ ከሞከሩም ለግጭት መንስዔ መሆኑን ያወሳሉ፡፡ አርብቶ አደሮች ሕይወታቸው ከእንስሶቻቸው ጋር የተቆራኘ በመሆኑ በተለይ ለልጆቻቸው ምግብ ለማቅረብ ከዚህ በፊት ከእንስሳቱ የሚያገኙትን ተዋጽኦ (ወተት) በማጣታቸው መቸገራቸውን እናቶች ይገልጻሉ፡፡ አሁን ባለው ሁኔታ ችግሩ የከፋ ባይሆንም የዝናብ ጊዜው ካለፈ እንስሳቱም ለከፋ የውኃና የግጦሽ ችግር የሚጋለጡባቸው መሆኑን በውይይት ወቅት መረዳት መቻሉ ተገልጿል፡፡
የሶማሌ ክልል ተፈናቃይ አርብቶ አደሮችም እንስሶቻቸውን እንደተዘረፉና ላልተወሰዱባቸው እንስሳት ደግሞ በቂ የሆነ የውኃ፣ የመኖና የጤና አገልግሎት እንደሌለ ይገልጻሉ፡፡
በሁለቱም ክልሎች ግጭቱ በተከሰተባቸው አዋሳኝ ቦታዎች ላይ ተጨማሪ ግጭት እንዳይፈጠር መንግሥት በሰጠው ትዕዛዝ መሠረት፣ የመከላከያ ሠራዊት አልፎ አልፎ መሀል ላይ እንዲሰፍርና ቁጥጥር እንዲያደርግ በመደረጉ አንፃራዊ ፀጥታ እንዲሰፍን አስተዋጽኣ ያደረገ መሆኑን ይገልጻሉ፡፡ ተፈናቃዮች ያለቡትን መጠለያ ቦታ ፀጥታ ለማስከበር በራሳቸውና በአካባቢው ያሉ የፀጥታ ኃይሎች አማካይነት ቁጥጥር ለማድረግም ጥረት እንደሚያደርጉ ይገልጻሉ፡፡ በኦሮሚያና በሶማሌ አዋሳኝ አካባቢዎች ዳግመኛ ግጭት ሊፈጥር የሚችል የፀጥታ ሥጋትና ውጥረት መኖሩ ተጠቁሟል፡፡
ሆኖም ችግሩ ዘላቂ መፍትሔ ባለማግኘቱና በሁለቱም በኩል ተፈናቃዮች መጠለያ ጣቢያ ውስጥ ቁጭ ብለው የሕዝብና የመንግሥት እጅ የሚጠባበቁበት ሁኔታ ከመፈጠሩ ጋር ተያይዞ፣ በአካባቢው ከፍተኛ የፀጥታ ሥጋትና ቀጣይ ቀውስ ሊፈጠር ይችላል በሚል ስሜት ከፍተኛ ውጥረት ይታያል ተብሏል፡፡
አሁንም እንስሳትን ጠፍተተው ሲሄዱ መመለስ አንችልም፣ ስንሞክርም ለግጭት መንስዔ ይሆናሉ፣ በዚህ ምክንያትም አንዳንድ ቦታዎች ላይ የሰው ሕይወት እንደ ጠፋ፣ እንስሳት እስከ ጠባቂዎቻቸው ተወስደው ጠባቂዎች ከሁለትና ከሦስት ቀናት በኋላ እንደሚለቀቁ ይገልጻሉ፡፡ ምንም እንኳ የሁለቱም ክልል ታጣቂዎች ከሚዋሰኑት ቦት ሊቀመጡበት የሚገባበት ርቀት በመንግሥት የተወሰነ ቢሆንም፣ የሚዋሰኑት መሬት ሰፊ በመሆኑና ሁሉንም በመከላከያ ሠራዊት መሸፈን ስለማይቻል የሶማሌ ክልል ታጣቂዎች ገብተው ያጠቁናል በሚል ሥጋት መጠለያ ጣቢያቸውን ለቀው ጫካ ውስጥ እንደሚያድሩ እናቶች ይገልጻሉ፡፡
በአጠቃላይ የፀጥታ ሁኔታው እጅግ አሥጊ፣ ውጥረቱ በከፍተኛ ሁኔታ የነገሠበትና የሱፐርቪዥን ቡድኑ ሥራ ላይ ባለበት ጊዜም ሆነ ከወጣ በኋላ ግጭቶች እየተከሰቱ በሁለቱም ወገን የዜጎቻችን ሕይወት እየጠፋ፣ ሌላው ሰውም ከዛሬ ነገ ምን ሊፈጠር ይችላል በሚል ሥጋትና ውጥረት ውስጥ እንደሚገኝ ተፈናቃዮችም ሆነ የአካባቢው አስተዳደር አካላት ገልጸዋል፡፡
ለዘመናት ተከባብሮ፣ ተፋቅሮ ተዛምዶና ተዋልዶ በኖረው በሁለቱ አጎራባች ሕዝብ መካከል በተፈጠረው ግጭት በበርካታ ዜጎች ላይ የሕይወት፣ የአካል መጉደልና የንብረት መውደም ደርሷል፡፡
ስለዚህ ፌዴራል መንግሥት በተደጋጋሚ እየሰጠ ባለው መግለጫ መሠረት አጥፊዎችን በቁጥጥር ሥር በማዋል በሕግ እንዲጠየቁና ዳግም ተመሳሳይ ችግር እንዳይፈጠር አስተማሪ ሕጋዊ ዕርምጃ ጊዜ ሳይሰጥ ሊወሰድ እንደሚገባ ተመልክቷል፡፡ የተፈናቀሉ ዜጎችም ወደ ቀዬአቸው ተመልሰው ከነበሩበት አካባቢ ኅብረተሰብ ጋር ዘላቂ ሰላምና እርቅ እንዲፈጥሩ የተጠናከረ የሰላም ኮንፈረንስ ማካሄድ ያስፈልጋል ተብሏል፡፡ በመጨረሻም የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤቱ በቀረበው ሪፖርት ላይ ውይይት አድርጎ ውሳኔ እንዲያስተላልፍ የሱፐርቪዥን ቡድኑ አስተያየቱን አቅርቧል፡፡
የሱፐርቪዥን ቡድኑ አስባባሪ አቶ ጫኔ ሽመካ ሪፖርቱን ካቀረቡ በኋላ የፓርላማ አባላት በቁጭት እየተንገበገቡ ጥያቄዎቻቸውን አቅርበዋል፡፡ ጥያቄውን ካቀረቡት የምክር ቤት አባላት መካከል አቶ ተስፋዬ ሮቤላ አንዱ ሲሆኑ ‹‹ከአሥር ሺሕ በላይ በሞቱበትና ሰብዓዊ ኪሳራ በደረሰበት ግጭት የቀረበልን የዘገየ ሪፖርት ዕርዳታ ላይ ያተኮረ ነው፤›› ብለዋል፡፡ ለግጭቱ ተጠያቂ ናቸው የተባሉት ኪራይ ሰብሳቢዎችና ኮንትሮባንዲስቶች ናቸው በመባሉ የተበሳጩ የሚመስሉት የፓርላማ አባሉ አቶ ተስፋዬ፣ ‹‹ኪራይ ሰብሳቢ ማነው? የታለ? ለምን አይያዝም? ወይስ ኪራይ ሰብሳቢ ማለት ጭራቅ ነው?›› ሲሉ ጠይቀዋል፡፡
ታሪካዊ ግፍ እንደተፈጸመ የተናገሩት ደግሞ የሕወሓት ተወካይ የሆኑት ወ/ሮ ሙሉ ገብረ እግዚአብሔር ናቸው፡፡ ‹‹እነዚህን በደለኞች ሕዝብ ማወቅ አለበት፡፡ መጠየቅ አለባቸው፡፡ ከፍተኛ አመራሮችም ጭምር ሳይቀሩ መጠየቅ ስንችል ነው ደማቸውን መካስ የምንችለው፤›› ብለዋል፡፡
ሌላ የፓርላማ አባል (ኦሕዴድ) አቶ ሆርዶፋ በቀለ፣ ‹‹በዚህ ውይይት ብቻ የምናበቃ ከሆነ ምን ይዘን ነው ወደ ሕዝብ የምንወርደው? ዜጎች እንዴት ነው በመንግሥት ላይ እምነት ሊኖራቸው የሚችለው?›› ብለዋል፡፡ ‹‹ይህንን ልዩ ኃይልና ሚሊሻ ማነው የሚያዘው? ለምንድነው የራሳችንን ሕዝብ መጠበቅ ያቃተን?›› ሲሉ ጠይቀዋል፡፡
ወ/ሮ ሙንተሃ ኢብራሒም የተባሉ የምክር ቤት አባል በበኩላቸው እናቶች ተፈናቅለው ሜዳ ላይ እየወለዱ ሪፖርቱ ለቃላት ተጨንቋል ሲሉ ወቅሰዋል፡፡ ‹‹ዜጎቻችን ናቸው ዘግናኝ ችግር የደረሰባቸው፡፡ ከችግሩ ልንወጣ የምንፈልግ ከሆነ ለቃላት መጨነቅ የለብንም፤›› ሲሉ አሳስበዋል፡፡
ለቀረቡት ጥያቄዎች ምላሽ የሰጡት የሱፐርቪዥን ቡድኑ አስተባባሪ ምላሽ የሰጡ ሲሆን፣ ሪፖርቱ የዘገየው ምላሽ መስጠት የነበረባቸው የሥራ አስፈጻሚ አካላት በሥራ ምክንያት መገኘት ባለመቻላቸው እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ ሪፖርቱ ለምን ለቃላት ተጨነቀ የሚለውን በተመለከተ በሰጡት ምላሽም፣ ‹‹ያደመጥናቸውን ዘግናኝ ግፎች ሁሉ ለምክር ቤቱ ማቅረብ ተገቢ ነው ብለን አላመንበትም፤›› ብለዋል፡፡
በምክር ቤቱ ከተገኙት አመራሮች መካከል የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽነር አሰፋ በዩ በግጭት የተሳተፉ ተጠርጣሪዎችን ፖሊስ በቁጥጥር ሥር እየዋለ እንደሚገኝ ተናግረዋል፡፡ ‹‹ተጠያቂነትን በተመለከተ ምንም ድርድር አያስፈልግም፤›› ያሉት ኮሚሽነሩ፣ በእስካሁኑ ጥረት 98 ተጠርጣሪዎች መያዛቸውን ተናግረዋል፡፡
እነዚህ ተጠርጣሪዎች በቀጥታ የወንጀል ድርጊት ላይ የተሳተፉ መሆናቸውን የጠቆሙት ኮሚሽነር አሰፋ፣ የፖለቲካ አመራሩን በተመለከተ የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ሪፖርት ከቀረበ በኋላ በመንግሥት የሚወሰን እንደሚሆን ጠቁመዋል፡፡
ሪፖርቱን ያዳመጠው ምክር ቤቱ ውይይት ካካሄደ በኋላ የውሳኔ ሐሳቦችን አስተላልፏል፡፡ መፈናቀሉ የጀመረው በታኅሳስ ወር 2009 ዓ.ም. ቢሆንም መፍትሔ ሳይሰጥ ችግሩ ችግር እየወለደ አሁን የደረሰበት ደረጃ መድረሱን፣ አሁንም ውጥረቱና ሥጋቱ ከፍተኛ በመሆኑ መንግሥት ለችግሩ እልባት መስጠትን ቀዳሚ ሥራ በማድረግ በየቀኑ የሚሰማውን ግጭትና የዜጎች ሕይወት መጥፋት ማስቆም አለበት ብሏል፡፡
አጥፊ የሆኑ በየትኛውም የአስተዳደር እርከን ላይ የሚገኙ አመራሮች፣ የፀጥታ ኃይሎችና ግለሰቦች ተለይተው በሕግ ሲጠየቁ ብቻ ነው ከዚህ ችግር መማር የሚቻለው ሲል ፓርላማው ወስኗል፡፡ አጥፊዎችን ለሕግ የማቅረብ ሥራ ጊዜ ሳይሰጠው መፈጸም እንዳለበትም ውሳኔ አስተላልፏል፡፡
← ሕወሃት በጌታቸው አስፋ ላይ ብዙ የዘረፋ መረጃ እንዳለውና ድርጅቱም ብዙ ኢትዮጵያውያንን ማስጨፍጨፉን መከላከያው ጄኔራል ሳሞራ ዩኑስ ለጠ/ሚሩ መጻፋቸው ተዘግቧል
በሁሉም መጠለያ ጣቢያዎች የሚገኙ የኦሮሚያ ክልል ተፈናቃዮች ዘግናኝ የሆነ ጉዳትና እንግልት አድርሶ እንድንፈናቀል ያደረገንና በወገኖቻችን ላይ በደል የፈጸመው የሶማሌ ክልል ልዩ የፀጥታ ኃይል፣ የየአካባቢው ፖሊስና ሚሊሺያ ነው፡፡ አብረነው በሰላም እንኖር የነበረው የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ሕዝብ አይደለም በሚል በተመሳሳይ ሁኔታ ይገልጻሉ፡፡ በአንዳንድ አካባቢዎች ይህንን ሕገወጥና ኢሕገ መንግሥት ድርጊት የመሩትን የፀጥታ አካላትንና የየአካባቢው አስተዳደር አካላትን በስም ጭምር በመጥራት የነበረውን ሁኔታ ይገልጻሉ፡፡ ሪፖርተር
በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የኦሮሚያና የሶማሌ ክልል አዋሳኝ አካባቢዎችን ግጭት እንዲያጣራ የተዋቀረው የሱፐርቪዥን ቡድን ሪፖርቱን ያቀረበው ሐሙስ ታኅሳስ 26 ቀን 2010 ዓ.ም. ነበር፡፡ በሁለቱ ክልሎች የተሰማራው የሱፐርቪዥን ቡድን በአካል ተገኝቶ እስከ ኅዳር 2010 ዓ.ም. ድረስ ከተፈናቃዮችና ከአካባቢ አመራሮች የሰበሰበውን መረጃ በዝርዝር አቅርቧል፡፡ ተፈናቃዮች በግጭቱ ወቅት በደረሱባቸው ጉዳትና እንግልት፣ የንብረት ዘረፋና የተለያዩ ጥቃቶች ለጤናና ለሥነ አዕምሮ ቀውስ መዳረጋቸው ተገልጿል፡፡ መንግሥት ግጭቱን ለማስቆም ካለመቻሉም በላይ ችግሩ ከተፈጠረ በኋላ ፈጥኖ ዕርምጃ ባለመወስዱ፣ እንዲሁም የመንግሥት አመራሮች ለግጭቱ መፍትሔ ባለመስጠታቸው ተስፋ መቁረጣቸው ተመልክቷል፡፡ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላትም ከሕገ መንግሥቱ በተፃራሪ ግፍና በደል ሲደርስ ድምፃቸውን ባለማሰማታቸው ተወቅሰዋል፡፡ ዝርዝር ሪፖርቱ ከቀረበ በኋላ የፓርላማ አባላት በቁጭት በመንገብገብ ጥያቄዎች አቅርበዋል፡፡ ለዚህ ሁሉ በደልና ግፍ ከፍተኛ አመራሮች ሳይቀሩ ተጠያቂ መሆን አለባቸው ያሉም አሉ፡፡ ደረሰ የተባለውን ግፍ በዝርዝር ለፓርላማው ማቅረብ አለማስፈለጉም ተገልጿል፡፡ በምሥሉ ላይ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሪፖርቱ ሲቀርብ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን፣ መሰንበቻውን በይፋ ሥራ የጀመሩት አፈ ጉባዔ አባዱላ ገመዳና የሱፐርቪዥኑ አስተባባሪ አቶ ጫኔ ሽመካ ይታያሉ፡፡
ለዘመናት ተከባብሮ፣ ተፋቅሮ ተዛምዶና ተዋልዶ በኖረው በሁለቱ አጎራባች ሕዝብ መካከል በተፈጠረው ግጭት በበርካታ ዜጎች ላይ የሕይወት፣ የአካል መጉደልና የንብረት መውደም ደርሷል፡፡ ይህ ግጭት መነሻው በሕዝቦች መካከል የተፈጠረ አለመሆኑን ከተፈናቀለው ሕዝብ በሚሰጥ አስተያየት መረዳት ተችሏል፡፡ ጉዳቱ እንዳይሰፋ የተከላከሉ፣ በመፈናቀል ላይም አብሮነትን የመረጡና አንድ ላይ ቀዬአቸውን ለቀው የወጡ የተለያዩ የብሔር ጥንዶች እንዳሉ ተረጋግጧል፡፡ ስለዚህ መንስዔው የኪራይ ሰብሳቢው (ጥገኛው) ፍላጎት፣ ሕዝቡን ሳይሆን መሬትን መሠረት ያደረገ ስግብግብ አጀንዳ መሆኑ አሻሚ አይደለም ተብሏል፡፡
ብዙውዎች ገናን ለማድመቅ በዚያውም ፖለቲካዊ ነጥብ ለማስቆጠር በገና ዋዜማ የሚፈቷቸው ይኖራሉ ብለው ተስፋ አድርገው ነበር። በዚህም ወደቃሊቲና ቅሊንጦ የሄዱም እንደነበሩ...
የእሥራኤሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ የኢትዮጵያ ጉብኝት ከኤርትራ ጉዳይ ሆነ ከሌሎች ወቅታዊ ሁኔታዎች ጋር ግንኙነት የለውም ሲሉ አዲስ አበባ የሚገኙት የእሥራኤል አምባሳደር ተናግረዋል።
ደማቅ አቀባበል የተደረገላቸው የእሥራኤሉ ጠቅላይ ሚንስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ ኢትዮጵያን የጎበኙ የመጀመርያው የአገራቸው መሪ ሆነዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በአዲስ አበባ ቆይታቸው የኢትዮጵያ አቻቸው ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ጋር ተወያይተዋል ለህዝብ ተወካዮች ምክርቤትም ንግግር አድርገዋል።
ኣምባሳደር ሮዠ ኡክ፣ ኣብ መጽሓፉ ኣብ መወዳእታ ኣዋርሕ ናይ 2009 ከም ኣምባሳደር ኮይኑ ናብ ኤርትራ ዝተመደበሉ ሓደ ምኽንያት፣ ብሽበራውያን ጉጅለታት ንዝተታሕዙ ፈረንሳውያን እስራኤላውያንን ንምፍታሕ ብዝነበሮ ሕሉፍ ተሞክሮታት ኣብቲ ናይ ሶማል ጉዳይ’ውን ምስታ ምስ ኣልሸባብ ቅርበት ኣለዋ እትብሃል ኤርትራ ብምትሕብባር ክሰርሕ’ዩ ካብ ዝብል እምነት ምዃኑ’ዩ ጠቒሱ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ብዘይተፈልጠ ምኽንያት ብሃንደበት ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝወደቐት ናይ እስራኤል ነፋሪት ንዝነበሩ ክልተ እስራኤላውን ንምፍታሕ’ውን ኣበርክቶ ከምዝነበሮ ገሊጹ።
እቶም ብመንግስቲ ኤርትራ ተታሒዞም ዝነበሩ ክልተ እስራኤላውያን፣ በጻሕቲ ሃገር ምዃኖም እኳ እንተገለጹ፣ መንግስቲ ኤርትራ ግና ክኣምኖም ብዘይምኽኣሉን ብዘይፍቓድ ናብ ክሊ ኤርትራ ብምእታዎም ከምዝተታሕዙ ዝዝከር’ዩ።
ኣምባሳደር ኡክ፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝርከብ ሚኒስትሪ ዜና ኣብ ፎርቶ ብሰራዊት ዝተኻየደ ናይ 21 ጥሪ ፍጻሜ፣ ብዛዕባ ህሉው ኩነታት ኤርትራ ብዝምልከት ምስ ሬድዮ ፍራንስ ኢንተርናሽናል ቃለ መጠይቕ ምክያዱ’ውን ይዝከር።
ኣብ መበል 58 ዓመት ዕድምኡ ዝሞተ ሮዠ ኡክ፣ ጋዜጠኛ ኣብ ዝነበረሉ ኣብ 1987 ኣብ ቤሩት ብሖዝቡላህ ተጨውዩ ምንባሩን ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት ማእሰርቲ፣ ብመንጎኝነት መራሒ ሊብያ ነበር ሙዓመር ቐዛፊ ብዝተኸፍለሉ ገንዘብ ከምዝተለቐን’ውን ብዝርዝር ኣስፊርዎ ኣሎ።
ሮዠ ኡክ ብዛዕባ ታሪኽ ህይወቱ ዘዳለዎ መጽሓፍ ድሕሪ ሞቱ ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ድሕሪ ምዝርግሓ ውልቃውን ፖለቲካውን ምስጢራት ኣቃሊዓ ብምህላዋ’ውን ናይ ሓያሎ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ኣተኩሮ ስሒባ ትርከብ።
እኛ እንደ ታዳሽ እንመለከታለን ፣ በፍጥነት የታደሰው በሰው ኃይል መጠን ግን በተወሰኑ የሰው ልጆች ጉዳዮች ላይ እንደ የማይጠፋ (ስለዚህ ስሙ ይባላል) ለመቁጠር በፍጥነት ይታደሳል!
ታዳሽ ኃይል የሚመነጨው በዋናነት በፀሐይ (በፀሐይ ኃይል ግን በሃይድሮሊክ ፣ በነፋስ እና በባዮማስ ኃይል ፣ ወዘተ) ፣ በጨረቃ (ሞገድ ኃይል ፣ የተወሰኑ ፍሰቶች-ማዕበል ኃይል ፣ ወዘተ) እና ከምድር (ጥልቅ የጂኦተርማል ኃይል) ከሚመነጩ መደበኛ ወይም ቋሚ የተፈጥሮ ክስተቶች ነው ፡፡ …)
ዛሬ ብዙውን ጊዜ ታዳሽ ኃይሎችን ከንጹህ ኃይሎች ጋር እናወዳድራለን ፡፡ እነዚህ ኃይሎች ከቅሪተ አካል ነዳጆች በጣም “ቆሻሻ” ቢሆኑም እንኳ ይህ ሙሉ በሙሉ እውነት አይደለም ፡፡
በእርግጥ; ታዳሽ ኃይልዎችም እንዲሁ ይችላሉ ከቅሪተ አካል ነዳጆች መቃወም፣ አሁን እንደምናውቀው በሰው ሚዛን የማይጠፋ ነው። በዚህ ዶሴ ውስጥ እንመለከታለን ፣ ብዙ አገናኞች አሁንም ቅሪተ አካልን እና ታዳሽ ኃይሎችን አንድ ያደርጋሉ ፣ ቢያንስ ከኢኮኖሚ አንፃር ...
ያም ሆነ ይህ ፀሀይ የኃይል ምንጫችን መሠረት ናት ምክንያቱም ፀሐይ ከሌለ ምድር ልክ እንደ ቡድን C አይኖርም ነበር ፡፡ ግን ያለ መሬት ምንም የግሪንሀውስ ውጤት አይኖርም… ስለዚህ በጣም አንወዛወዝ let's
መካኒካዊ ፀሀይ : ቴርሞዳይናሚክ ፈሳሽ ለማሞቅ እና የጨረራ ሞተርን ለመፍጠር የሚረዳ ዘዴን በመጠቀም ጨረሩን መጠቀም ፡፡ ምሳሌ ሞተር የሚስብ ሶላር ou ሚኒቶር ዊለር.
የመሬት ባዮኬቶች : ዕፅዋት ለማደግ እና ለማደግ የፀሐይ ኃይልን ይጠቀማሉ ፡፡ ብዙ ዓይነቶች የባዮፊውል ዓይነቶች አሉ-“ማጣሪያ” የሚጠይቁ እና ሌሎችም ፡፡ ከእርሻ ብቻ ፡፡ ተጨማሪ ያንብቡ.
የባህር ውስጥ ባዮፊሎች ተመሳሳይ አስተያየቶች ለምድራዊ ባዮፊውልዎች አልጌ እንጂ ዕፅዋት አይደለም ከሚለው ልዩነት ጋር ፡፡ በጣም ጠንካራ የልማት አቅም አላቸው ፡፡ተጨማሪ ያንብቡ.
ፈሳሽ ባዮሚስ በመጨረሻው ምርት ውስጥ ወደ ባዮፊየሎች ሊዋሃድ ይችላል ነገር ግን የምርት ሂደቱ እጅግ የተለየ ነው። ይህ በተለይ በፊሸር-ትሮፕሽ ሂደት ጠንካራ የባዮማስ ክፍልፋይ ፈሳሽ ነው። ተጨማሪ ያንብቡ.
የጨጓራቂ ባዮሚስ : ባዮሚዝ gasification: 2 የታወቁ ዘዴዎች. ቆሻሻን ማበላሸት ou የእንጨት ነዳጅየ 1er ሂደት ​​ከሁለተኛው የበለጠ ውጤታማ ነው ፡፡
የንፋስ ኃይል ያለ ፀሐይ ነፋሱ አይኖርም ፡፡ ያለምንም ጥርጥር በጣም “ፋሽን” (“ፋሽን”) ታዳሽ ኃይል ነው ፣ ግን ከሥነ-ምህዳራዊ ብቃት በጣም አናሳ ነው ፡፡ ይህ ክፍል የማዕበል ኃይል ብዝበዛን ያጠቃልላል ፡፡ተጨማሪ ያንብቡ.
የሃይድሮሊክ ኃይል -ምንም ይሁን ምን አተገባበሩ (ሜካኒካል ወይም ኤሌክትሪክ) የሃይድሮሊክ ኃይል ከፀሐይ የውሃ ዑደት ከሌለ አይኖርም ፡፡ በዓለም ላይ እጅግ በጣም ታዳሽ ኃይል ነው ፡፡
የጂኦተርማል ወይም የአየር ሙቀት ኃይል ማለትም የሙቀት ፓምፖች ፡፡ በመሬት ውስጥም ሆነ በአየር ውስጥ ጉልበታቸውን ይይዛሉ. በሁለቱም ሁኔታዎች ፀሐይ ዋነኛው ምንጭ ናት ፡፡
የጡንቻ ወይም የእንስሳት ኃይል ማለት የጡንቻዎች መቆንጠጥ ማለት ነው ፡፡ ጉልበቱ የሚመነጨው ራሱ ፀሐይ ከሚመጣው ምግብ በመሆኑ ቀጥተኛ ያልሆነ የፀሐይ ኃይል ነው ፡፡
ኮሌስትሮል በእንስሳ ሴል ወይም ፈሳሶች ውስጥ የሚገኝ እንደ ስብ የመሰለ ሞለኩል (ውሑድ) አይነት ነው። ይህ ልዩ አስፈላጊ ሞለኩል በእንስሳት ብቻ እንጂ በአትክልት ውስጥ አይገኝም።
ለዓመታት በህጋዊ መንገድ ስንጠቀምበት የኖርነውን የእርሻ መሬት እየተወሰደብን ነው ሲሉ በኦሮሚያ ክልል ምእራብ ሸዋ ዞን ዳኖ ወረዳ የሚገኙ የአማራ ተወላጅ አርሶ አደሮች ቅሬታ አቀረቡ፡፡
ከአካባቢው ህዝብ ጋር ለዘመናት ተፋቅረንና ተዋልደን እየኖርን ባለበት ወቅት የወረዳና የዞን አመራሮች መሬታችንን እየነጠቁ ለወጣቶች እየሰጡብን ነው ብለዋል ቅሬታ አቅራቢዎቹ፡፡
ለበርካታ ዓመታት ግብር ሲከፍሉ የቆዩ በርካታ አርሶ አደሮችን አናውቃችሁም፤ መባላቸውን ተከትሎ አዲስ አበባ ለቅሬታ የመጡ የአማራ ተወላጆች ለአማራ ብዙኋን መገናኛ ድርጅት ተናግረዋል፡፡
የአማራ ብዙኃን መገናኛ ድርጅትም ጉዳዩን እየተከታተለ ሲሆን የኦሮሚያ ብሄራዊ ክልል መንግስት አመራሮችን በማካተት በዛሬው ምሽት 12፡00 የዜና እዎጃችን ዝርዝር ዘገባ ይዞ ይቀርባል፡፡
በዚህ ገጽ ላይ እና “ፓንቶን እና እኔ” በሚል ርዕስ የሚከተሉት የእኔን የመጨረሻ 4 ዓመታት ማጠቃለያ ያገኛሉ ፣ ማለትም የፓንቶን ሂደት ካገኘሁ ጀምሮ ማለት ነው ፡፡
እኔ በ ENSAIS (ኢኮሌ ኔኔሌል ሱፐርየስ ዴስ አርትስ ኤንድ ኢንዱስትሪዎች ዴ ስትራስበርግ) ማስተዋወቂያ ኢንጂነር ነኝ 2001 እና እኔ በፓንቶን ሂደት ላይ ዲፕሎማዬን የማጠናቀቂያ ጥናት ፕሮጀክት (ፒኤፍኤ) ዲፕሎማ ለማግኘት ፈፅሜያለሁ ፡፡ .
ባለፈው ዓመት በኢንጂነሪንግ ትምህርት ቤት በሁለት ክፍለ ጊዜዎች ይከፈላል-ክላሲካል ኮርሶች የሚሰጡት የመጀመሪያ ሶስት ወር እና የመጨረሻዎቹ 2 ለጥናት ኘሮጀክት መጨረሻ (አብዛኛውን ጊዜ በአንድ ኩባንያ ውስጥ የሚከናወነው) ፡፡ በመጀመሪያዎቹ ሶስት ወራቶች ውስጥ የቴክኖሎጂ ምርምር ፕሮጄክት (PRT) ማካሄድ አስፈላጊ ነው ፣ ይህ PRT እንደ ማይክሮ ፒኤፍኤ ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል እና ከ PFE ጋር ቀጥተኛ አገናኝ ሊኖረውም ላይኖረውም ይችላል ፡፡ ስለሆነም አንዳንድ PRTs ከ PFE ቅድመ-ጥናቶች ያነሱ ወይም ያነሱ አይደሉም ፡፡
በእርግጥ ፣ የእኔ የፒ.ቲ. (PRT) ርዕሰ ጉዳይ በከተማ ውስጥ አየር እና ትራፊክን ለማበላሸት “አዲስ” ሀይልን እንዲሁም የድርጅታዊ መፍትሄዎችን ያካተተ ነበር (ይህ ጥናት ሙሉ በሙሉ በዚህ ገጽ ላይ ይገኛል- ለከተማው የትራንስፖርት እና የኃይል ጥናት ጥናት ፡፡).
ይህ ዘገባ ዜሮ ነጥብ ኢነርጂን የሚመለከት ሲሆን ከሌሎች ነገሮች በተጨማሪ ስታንሊ ሜየር (“ይፋ” ከመጥፋቱ ጥቂት ቀደም ብሎ) ተለይቶ ቀርቧል ፡፡ ይህንን ዘገባ በዚህ ገጽ ላይ ማየት ይችላሉ- ከቫኪዩም እስከ ፍፁም ዜሮ ባለው ኃይል ላይ ሪፖርት ያድርጉ.
በዚህ ሪፖርት በጣም ስለተማረኩ ስለ እስታንሊ ሜየር የበለጠ ለማወቅ ወሰንኩ ፣ ያንን ያገኘሁት በዚህ መንገድ ነው Quanthomme የውሃ ነዳጅ ሴል (WFC) ን በማቅረብ ላይ። በፍጥነት ፣ በ ‹WFC› ላይ የመጨረሻውን የጥናት ፕሮጄክት የማድረግ ሀሳብ ነበረኝ ፡፡ እንደ አለመታደል ሆኖ በኢንተርኔት እና በባለቤትነት መብቶች ውስጥ የተገኘውን መረጃ ግልጽነት ባለመጋፈጥ እኔና መምህሮቼ በዚህ ጉዳይ ላይ ፒኤፍኢ ማድረጉ ተገቢ አለመሆኑን በፍጥነት ተረድተናል ፡፡ እኛ በጣም ብዙ እርግጠኛ ያልሆኑ እና ያልታወቁ ነገሮች በፍጥነት ይገጥሙን ነበር። ግን በኳንተምሜ ጣቢያ ላይ የቀረበው ሌላ ፈጠራ ነበር-የፓንቶን ሂደት።
በርግጥም የፓንቶን ፈጠራ በዚህ ጉዳይ ላይ የምረቃ ፕሮጀክት ለማከናወን የሚያስችለውን በጣም አስገራሚ እና ከሁሉም በላይ ተደራሽ ይመስላል ፡፡ ስለሆነም የፓንቶን ሂደት ባህሪ ለአሳታሪዎቼ (በማለፍ አመሰግናለሁ) ላቀርብ ነበር ፡፡ እነሱ በፍጥነት አረንጓዴውን መብራት ሰጡኝ-የፓንቶን / ማርትዝ ፕሮጀክት ተወለደ! ለአንቫር ድጎማ ማመልከቻ ቀርቦ ተቀባይነት አግኝቷል ፡፡
የፕሮጀክቱ የመጀመሪያ ጊዜ 5 ወር ነበር የምህንድስና ዲግሪ ለማግኘት አነስተኛውን ተቀባይነት ለማጠናቀቅ ከ 8 ወር በላይ ፈጅቶብኛል ፡፡ ግን ምንም ቢሆን ፣ የእኔ ፕሮጀክት አስደሰተኝ ፣ አንዳንድ እርምጃዎች በጣም ተስፋ ሰጭዎች ነበሩ ፡፡
እዚህ ብቻ ፣ አንድ ሰው ከሚያስበው በተቃራኒው ፣ የምህንድስና ትምህርት ቤት የተተገበረ ምርምር ለማድረግ አመቺ ቦታ አይደለም-መንገዶቹ ይጎድላሉ ፣ ሰራተኞቹ የግድ አስፈላጊ አይደሉም ፣ ግን በተለይም የመለኪያ መሣሪያ። እና ምርመራ በጣም የጎደለው ነው ፡፡ ለምሳሌ ፣ የሙከራ ወንበሩን አጠቃላይ ግንዛቤ ማከናወን ነበረብኝ (በሪፖርቱ ውስጥ የሚገኙ ፎቶዎች።): ዕቅዶች ፣ ባዶ መቁረጥ ፣ መጠቆም ፣ ፕሪምንግ ፣ ሥዕል ... ዌልድስ ብቻ የተካሄዱት በቤተ ሙከራ ባለሙያ ነው ፡፡ ከዚያ በኋላ መምህራኖቼ ሳይንሳዊውን ክፍል ብቻ በፍጥነት ባለማራመድ ነቀፉኝ ፡፡ ሌላ ምሳሌ ፣ የብክለት መቆጣጠሪያ ልኬቶችን ለማከናወን የሙከራ ወንበሩን ከቤተሰብ መኪና ጋር ወደ ቴክኒካዊ ቁጥጥር ማዕከል ማዛወር ነበረብን ፡፡ ይህ በትክክል ለመስራት ከባድ አለመሆኑን በመመልከት በ 200 ኪ.ሜ ርቀት ላይ የጋዝ ትንታኔ ማግኘት ነበረብን! በዚህ ረገድ ለዚህ ተግባር ቅዳሜና እሑድ ጊዜውን የሰጠውን ቴክኒሻንን አመሰግናለሁ ፡፡ እነዚህ ቁሳዊ ችግሮች በከፊል የፕሮጀክቱን የጊዜ ርዝመት ማራዘምን ያብራራሉ ፡፡ ግን ያ የችግሮች መጀመሪያ ብቻ ነበር ፡፡
እ.ኤ.አ. በጥቅምት ወር 2001 (ከ 40 ሰዎች በላይ በተመልካቾች ፊት ከተከላከልኩ በኋላ ለ PFE ልዩ የሆነ አንድ ነገር) እና በሪፖርቴ ውስጥ በተገኙት ውጤቶች እንደተመለከተው የሂደቱን እምቅነት ተሰማኝ ፡፡ ምናልባት በጥቂቱ በጥቂቱ ፣ ለምርምር እርዳታዎች እና ድጎማዎች በ “ውድድር” ውስጥ ፡፡
ከትምህርት ቤት በወጣሁ የመጀመሪያዎቹ ሳምንቶች ውስጥ አጀንዳዬ በየቀኑ ሞልቶ ነበር የንግድ ትርዒቶች ፣ ስትራስበርግ ከተማ ፣ አዴሜ ፣ አንቫር ፣ ድርድር ፣ ኢንሬቶች… እንዲሁም ብዙ ትምህርት ቤቶች ፣ የምርምር ማዕከላት እና የመንግስት ተቋማት ተገኝተዋል ፡፡ እንደዚሁም እንዲሁ እኔ በጀርመን ውስጥ አንዳንድ ግንኙነቶች ነበሩኝ ፡፡ ነገር ግን ከዚህ የፍጥጫ ውድድር ከጥቂት ሳምንታት በኋላ ካሰብኩት በላይ በጣም ከባድ እንደሚሆን በተወሰነ ብስጭት አገኘሁ ፡፡ እኔ ታላቅ ድርድር ወይም ዲፕሎማት እንደሆንኩ እና አሁንም እንዳልሆንኩ እርግጠኛ ነው ፣ ግን ሁሉም ተመሳሳይ ናቸው!
በእነዚህ እውነታዎች ላይ በመመርኮዝ ለማንኛውም ሀሳብ ክፍት ሆ remained ነበር ግን ከነዚህ ድርጅቶች አንድም አልተቀበልኩም ፡፡ እኔ በዚህ አቅጣጫ ካሉት እጅግ በጣም ግልፅ ምላሾች አንዱ የአዴሜ ምላሽ ነበር ፣ ጥያቄዎቼን ችላ በማለት ብቻ ግን መረጃውን ወደ ብሄራዊ ደረጃ ማምጣት አለመዘንጋት ...
የሂደቱን ማፍያ መጨመሪያ በተመለከተ ለ PFE ክትትል ለመጠየቅ ወደ ENSAIS ተመለስኩ ፡፡ ይህ የአቶ ዴቪድ ስብሰባን በቤት ውስጥ ነዳጅ በማቃጠል በግልፅ ነበልባል ከተመለከተ በኋላ ፡፡ የቀድሞ አስተማሪ አስተማሪዬ ፣ የቃጠሎ ሞተር ባለሙያ ፣ የቀድሞው ኢንጂነር በሬነል ከእኔ ላለመስማት በቁርጠኝነት መወሰኑን (ወይም ሂደቱን?) ፡፡ የእርሱ ክርክር-“ታውቃላችሁ-የነዳጅ ዘይት ከጋዝ ማሞቂያዎች ጋር ሲወዳደር መሬቱን እያጣ ነው ፡፡ " እምምም ... የድርድሩ መጨረሻ።
በጠቅላላው አከባቢ ግብዝነት ውስጥ እንደዚህ ያለ ንቀት ለመውሰድ ከባድ ነው። ሁሉም ሰው የእኔ ፕሮጀክት በጣም አስደሳች ነበር ፣ ግን ዕድሉ ወይም ተስፋው አይደለም ፣ የበለጠ ለመሄድ የሚያስችለኝ ማንም የለም! በአጠቃላይ ሲታይ ብክለት የህዝብ ጤና ችግር አይደለምን? በእውነቱ በስራዬ ውጤት የምታውቅ አንባቢን አስታውሳለሁ ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ ይህ ሂደት ከአንዳንድ ብክለት የ 90% ቅነሳን እንደሚቀንስ አውቃለሁ ፡፡ እነዚህ የብክለት ውጤቶች በዚህ ገጽ ላይ ይገኛሉ ፡፡ ወይም በ PFE ዘገባ።.
ይህ ከ “ካታሊቲክ ቀያሪዎች” በተቃራኒው በሚቀዘቅዝበት ጊዜ ውጤታማ ብቻ አይደለም ፣ ነገር ግን ፍጆታን ከመጨመር በተጨማሪ በሕይወታቸው ዑደት ውስጥ አካባቢያዊ ችግሮችን ይፈጥራሉ ፣ ከባድ የብረት ኦክሳይዶችን እና ወጪን ፣ ሥነ-ምህዳራዊ እና ሥነ-መለኮትንም መጥቀስ አይቻልም ፡፡ .
በጣም ብዙ እገዳዎች አጋጥመውኝ እ.ኤ.አ. በ 2002 መጀመሪያ ላይ Mr Pantone ን በአሜሪካን ለመሄድ ወሰንኩ ፣ በእውነቱ; ምናልባት በእጁ የተፈረመ ወረቀት ነገሮችን ማንጠልጠል ይችል ይሆናል እናም ምናልባት የኃላፊነት ቦታ ይሰጠኝ ይሆን? እውነታው በሚያሳዝን ሁኔታ በጣም የተለየ ይሆናል ...
msgstr "<big><b>ማስኬድ የሚያስፈልገውን ፕሮግራም መወሰን አልተቻለም</b></big>\n\nየመረጡትን እቃ በአስተዳዳሪ ሀይል መክፈት አልተቻለም ምክንያቱም ትክክለኛውን መተግበሪያ መወሰን አልተቻለም "
ZhongShan የብርሃን ብልጭ ኃይለኛ የኃይል ብርሃን መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የብርሃን ብልጭ ኃይለኛ የኃይል ብርሃን መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የብርሃን ብልጭ ኃይለኛ የኃይል ብርሃን መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ባለፈው ሳምንት በጠቅላይ ሚኒስትር ጽ/ቤት አዘጋጅነት በተካሄደው የአንድ አመት የለውጥ ጉዞ ግምገማ ላይ ሃሳባቸውን ከሰነዘሩ በርካታ ምሁራንና የፖለቲካ ተንታኞች መካከል ወጣቱ ፖለቲከኛና አክቲቪስት ዮናታን ተስፋዬ ይገኝበታል፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ፣ ከዮናታን ተስፋዬ ጋር ባለፈው አንድ ዓመት በተካሄደው የለውጥ ጉዞ ዙሪያ፣ በጎውንም ክፋውንም አንስተው ተወያይተዋል፡፡ አዲስ አድማስ ጋዜጣ፣ ለአንድ ዓመት በዘለቀው የለውጥ ጉዞ ሂደት ላይ የተለያዩ ሃሳቦችንና አመለካከቶችን እያንፀባረቀች ነው፡፡ ሃሳብን ማንሸራሸር አዕምሮን ከአዕምሮ የሚያገናኝ ድልድይ ነው!!
አንደኛ፤ አሁን ነገሮች ሠከን ሲሉ ሁሉም፣ ዞር ብሎ የሚመለከተው ነገር አለ፡፡ ዞር ብለው ሲመለከቱ፣ ኢህአዴጐች ሪፎርም የሚሉት ብዙዎች ለነፃነት በሚደረገው ትግል፣ አንድ ላይ የቆሙበት ነው ማለት ይቻላል፡፡ ይብዛም ይነስም የህዝብ ሁሉ ትግል አንድ ነበር፡፡ ከዚህ አንጻር በፊት የነበረው አንድነት፣ ከለውጡ በኋላ ሰዎች የቱ ጋ እንደቆሙ እየለየ የመጣ ይመስላል። በተለይ ጠ/ሚኒስትሩ ለ6 ወር ያካሄዱት ፈጣን የሪፎርም ስራ ሁሉንም ያስደሰተ ነበር ማለት ይቻላል፡፡ ስልጣን ላይ ሆነው ተጠቃሚ ከነበሩት በስተቀር፡፡ ስለዚህ በፊት የነበረው በትግል ሂደት የነበረ አንድነት ነው፡፡ አላማና ሃሳብ ቢለያይም፣ አፈናን ለማስወገድ ግን አንድነት ተፈጥሮ ነበር። ጠ/ሚኒስትሩ ከመጡ በኋላ ያለው 6 ወር ደግሞ አፍላ የሪፎርም ሂደት በመሆን ብዙዎችን ሲያስደስት ነበር። በሃሳብም በአላማም በፊት የማይስማሙ ሰዎች አንድ ላይ ቆመው እንድናይ አስችሎናል፡፡ ከ6 ወር በኋላ ግን የለውጡ አመራር አንዳንድ ለየት ያሉ እርምጃዎችን መውሰድ ጀምሯል ወይም ደግሞ ቸልተኛ እየሆነ መምጣቱን ያሳየበት አጋጣሚ አለ፡፡
ለምሣሌ የግንቦት 7 አመራሮች ወደ ሀገር ውስጥ ሲመለሱ፣ ደጋፊዎቻቸው አረንጓዴ ቢጫ ቀይ ባንዲራ አስፋልት ላይ እየቀቡ፣ በየመንገዱ እየሠቀሉ እየተደሰቱ ነበር። ይሄ ሲደረግ መንግስት ምንም አላለም፡፡ ነፃነት ሰጥቶ ሁሉንም ሰው በደስታ ተቀበለ፡፡ በኋላ ደግሞ የኦነግ መሪዎች እነ አቶ ዳውድ ኢብሣ ሲመጡ፣ ደጋፊዎቻቸው በተመሳሳይ መልኩ በድርጅታቸው አርማና ሰንደቅ አላማ፣ መንገዶችን መቀባት፣ አደባባዮችን ማስጌጥና ሠንደቃቸውን ለማውለብለብ ሙከራ ሲያደርጉ፣ ግጭት ተፈጠረ። “የኢትዮጵያን ባንዲራ አውርዳችሁ የእናንተን አትሰቅሉም” የሚለው በአንድ ወገን፣ “አይ እናንተ ጊዜያችሁን ጨርሳችኋል፤ የኛም ባንዲራ አለ” የሚለው በሌላ በኩል ቆሞ፣ ከፍተኛ ግጭት ነው የፈጠረው፡፡ ሰዎች የትና የት እንደቆሙ፣ የመጀመሪያው ማሳያ ይሄ ነበር፡፡ ከዚያ በፊት ሁሉም በአንድነት ነበር ለውጡን ሲያጣጥምና ሲደሰትበት የነበረው፡፡ ከዚያ በኋላ ቡራዩ ላይ በመንጋ ፍርድ፣ ብዙዎች አሠቃቂ ጉዳት ደርሶባቸዋል፤ ሰብአዊ መብታቸው ተጥሷል። እንግዲህ ከዚህ የምናየው በ“ግንቦት 7” እና በ“ኦነግ” አቀባበል ላይ መንግስት ያሳየው ቸልተኝነት፣ የዚህ ሁሉ ችግር መነሻ መሆኑን ነው፡፡ ይህ የመንግስት ክፍተት፣ ሰዎች ቆም ብለው ነገሮችን እንዲያጠይቁ አድርጓል። በኋላም ከአዲስ አበባ ከንቲባ ሹመት ጋር፣ ከከተማዋ የይገባኛል ጥያቄ ጋር፣ በተለያዩ የክልል ከተሞች ከተከሰቱ ግጭቶችና መንግስት ከሚያሳየው ቸልተኝት፣ በኋላም የሠብአዊ መብት ጥሰትና ሙስና የፈፀሙ እየተመረጡ ሲታሠሩ … ለምሣሌ እነ አቶ በረከት ስምኦን ሲታሠሩ፣ ጥረት ኮርፖሬትን በማክሠር የሚል ነው፡፡ በአንፃሩ ግን እኩያ የሚሆነውና ከፍተኛ ምዝበራ የተፈፀመበት የኦሮሚያውን ዴንሾ ያከሰሩ እነ አቶ አባዱላ ገመዳ፣ ባሉበት ነው የቀጠሉት። የሠብአዊ መብት ጥሰት በሚል ከትግራይ ሰዎች ሲታሠሩ፣ በ1997 ከምርጫ ጋር በተያያዘ የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽነር የነበሩት ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ በሹመት ቀጠሉ፡፡ ይሄ ኢ-ፍትሐዊነትን ፈጠረ። የሰው ስሜትም ይሄን ተከትሎ የበለጠ እየዋለለ ነው የመጣው፡፡ ብዙ ልዩነቶች እየተፈጠሩ ሲመጡ፣ አጨብጭቦ ለተቀበለው የዶ/ር ዐቢይ አስተዳደርም ያለው ስሜት ጥያቄ ውስጥ እየገባ እንደመጣ ነው ያየነው፡፡ በዚህ ላይ ደግሞ ተጨማሪ ማዳከሚያ የሆነው የኢህአዴግ የውስጥ ግንኙነት መቀዛቀዝ ነው፡፡ “የህወኃት የበላይነት ነበረ” የሚል ግምገማ በኦዴፓም በአዴፓም በኩል ነበረ። ዶ/ር ዐቢይ ወደ ስልጣን ከመጡ በኋላ ግን አዴፓ ውስጥ ያሉ ሰዎች በአንፃሩ፣ “የስልጣን ተጋሪ አልሆንም” የሚል ቅሬታ ማቅረብ ጀመሩ።
ተጠያቂው በአጠቃላይ ያለፍንበት የፖለቲካ ታሪክ ነው፡፡ ሁሉንም ነገር ተጠራጣሪ አድርጐ እዚህ ያደረሰን የፖለቲካ ስርአት ነው የነበረን። ላለፉት 60 አመታት የገነባነው ፖለቲካ፣ ያለመተማመን ባህልና ተጠራጣሪነትን ያጐለበተ ነው፡፡ ስለዚህ ከነበረው አፈና ስንወጣና ያ ደስታ አልፎ መረጋጋት ሲመጣ፣ ያ የጥርጣሬ ባህሪ በድጋሚ ቦታውን የያዘ ይመስለኛል። አሁን የተጠራጣሪነት ባህሪያችን ፊት ለፊት ተገልጦ እያየነው ነው፡፡ ኦዴፓ ስልጣን ላይ ሲሆን አዴፓ ወይም ሌሎች የኦሮሞ የበላይነትን ለማምጣት እየሠራ ነው የሚል ጥርጣሬ ውስጥ ይገባሉ፡፡ ይሄ ጥርጣሬ በተለይ በአማራ ልሂቃን ውስጥ የነገሠ ሆኗል፡፡ ስለዚህ አሁን ለውጡን ለምስቅልቅል ያደረሰው ተጠራጣሪነታችን፣ ያለፍንበት ስርአት የተወልን ጠባሳ ነው፡፡ በሁለተኛ ደረጃ ግን መንግስት ራሱ ፍትህን ለማስፈን ወጥነት የጐደለው መሆኑ፣ አሁን ላለው ችግር አድርሶናል፡፡ በሶስተኛ ደረጃ ደግሞ አሁን ያለው የፖለቲካ ሲስተም በራሱ ተፈጥሮ መታረቅ የማይችል መሆኑ ነው፡፡ አሁን ያለነው የሽግግር ወቅት ላይ ነን እንጂ ሠከን ብለን ተቀምጠን ተደራድረን፣ ችግሮችን ለመፍታት አቅም የለውም፡፡ ምክንያቱም ቀጣይ ምርጫ አለ፡፡
ይክፋም ይልማም አሁን በአመራር ያለው ፓርቲ ምርጫውን አሸንፎ ስልጣን መያዝ ይፈልጋል። በዚህች አንድ አመት ውስጥ አነዚህን ሁሉ ችግሮች ወይም ፕ/ር መረራ እንዳሉት “የሚጋጩ ህልሞች”ን አስታርቆ፣ ምርጫውን አሸንፎ ስልጣን መያዝ የሚቻል አይሆንም። አንዱን አስታርቃለሁ ብሎ ሲያስብ ሌላው ያመልጣል፡፡ ያመለጠውን ለመሰብሰብ ሲሄድ ደግሞ የተሰበሰበው ያመልጣል፤ ይሄ ነው አሁን ያለንበት ሂደት፡፡ ይሄን የፈጠረው የፖለቲካ ፍላጐቶቻችን በጣም የተራራቁ መሆናቸው ነው፡፡ አሁን ላለንበት መዋለል ያበቁን እነዚህ ሁሉ ተጠራቅመው ነው፡፡
እኔ ሶስት አይነት ነገር ነው የሚታየኝ። አንደኛ ዶ/ር ዐቢይ ኦዴፓን ወክለው ነው ጠ/ሚኒስትር የሆኑት፡፡ ጠ/ሚኒስትር ከሆኑ በኋላ ይናገሯቸው የነበሩ ነገሮች፣ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር እንደሆኑ የሚያሳዩ ነበሩ። ግን የጠቅላይ ሚኒስትሩ አካሄድ ለዘብተኛ ነው። ፍትህን ማስፈን ላይ ለዘብተኛ አቋም ነው ያላቸው፡፡ ይሄ አካሄድ የፈጠረው የራሱ ክፍተት አለ። የዲሞክራሲ ባህልን ያላዳበረ ማህበረሰብ፣ እንዲህ ያለን ለዘብተኛ አመራር ደካማ እንደሆነ አድርጐ ነው የሚያስበው፡፡ በዚህ አይነት ስነልቦና ውስጥ ያደጉ ፖለቲከኞች፤ ዶ/ር ዐቢይን “መምራት ያልቻሉ ደካማ” አድርገው ያስባሉ። ዶ/ር ዐቢይ በአንፃሩ “አሁን ህግ እናስከብር ብለን ብናስር ተመልሰን ወደነበርንበት እንገባለን” የሚል ስጋት ያላቸው ይመስላል፡፡ በተለያዩ ንግግሮችም ያንጸባረቁት ጉዳይ ነው፡፡ የሃይል እርምጃ ልውሰድ ቢሉ ነገሩ ለእሣቸው ቀላል ነው፡፡ አሁንም የደህንነትና ፖሊስ ሃይሉ በኢህአዴግ ስር ነው ያለው፡፡ ግን እሣቸው ያንን መንገድ ባለመምረጣቸው፣ ኢ-ዲሞክራሲያዊ ባህል ባለን ፖለቲካኞች ዘንድ እንደ ደካማ አመራር ነው ያየናቸው፡፡
ሁለተኛ ደግሞ ዶ/ር ዐቢይ በንግግሮቻቸው ስለ ኢትዮጵያ ሲናገሩ፣ ብዙዎቻችን የሠማናቸው በውስጣችን ያለችን ኢትዮጵያ ይዘን ነው እንጂ እሣቸው ስለሚያወሯት ኢትዮጵያ አይደለም፡፡ ዶ/ር ዐቢይ፣ ኢትዮጵያ ሲሉን እኛ የምናስበው በውስጣችን ያለችውን ኢትዮጵያ ነው። ኢትዮጵያዊነትን የተለያየ የብሔር ታሪክ ያላቸው፣ በየራሳቸው ነው የሚተረጉሙት፡፡ ብዙ አይነት አተያይ ነው ያለው፡፡ ከዚህ አንፃር ዶ/ር ዐቢይ ኢትዮጵያ ሲሉ የውስጣችንን ትርጉም ነው ይዘን የምንሄደው፡፡ ለዚህ ነው አሁን በተግባር ዶ/ር ዐቢይ የሚሏትን ኢትዮጵያ ማየት ስንጀምር ግራ መጋባት ውስጥ የነባነው። ሶስተኛው ግን የስልጣን ሽሚያ ጉዳይ ነው። ዶ/ር ዐቢይ ክስ በበዛባቸው ቁጥር ውጥረት ውስጥ ይገባሉ። ለምሣሌ የኦሮሞ የበላይነትን ሊያመጡ ነው ሲባል፣ ውጥረት ውስጥ ይገባሉ። በቅርቡ እንኳ አንድ መጽሔት በአዲስ አበባ የአስተዳደር ጉዳይ ላይ ይዞት በወጣው መረጃ፣ የኦሮሞ ተሿሚዎችን ዝርዝር ብቻ ይዞ ወጥቶ፣ የኦሮሞ የበላይነት ነግሷል የሚያስብል ነገር ለመፍጠር ሞክሯል፡፡ ግን ሙሉ የአስተዳደሩ አመራርና ሠራተኞችን ዝርዝር ብንመለከት እውነታው ሌላ ሆኖ እናገኘዋለን፡፡ ይሄ አካሄድ ደግሞ ግልጽ የስልጣን ሽሚያ እንዳለ ነው የሚያሳየው፡፡ በአዴፓም ይሁን በሌላ ሃይሎች ዶ/ር ዐቢይን ደካማ አድርጐ በመሣል ወይም የኦሮሞ የበላይነት አስከባሪ አድርጎ በመፈረጅና ተጠራጣሪ የሆነውን ስነ ልቦናችንን በመጠቀም፣ ዶ/ር ዐቢይን የማዳከም አካሄድንም እናያለን። ይሄን የሚያደርጉት ሃይሎች ዋነኛ ግባቸው፣ ስልጣኑን ከዶ/ር ዐቢይ በስልት መቀበል ነው። በዚህ አካሄድ ደግሞ በራሱ ላይ ትልቁን ዱላ የሚያቀብለው ኦዴፓ ነው፡፡
የስልጣን ፍላጎቶች መጋጨት ነው፡፡ ትልቁ ውጥረት ያለው ክልሎቹ ላይ ነው፡፡ ክልላቸው ላይ የሚፈጠርን የህዝብ ግፊትና ውጥረት ይዘው፣ ወደ ፌደራል ይመጣሉ፡፡ ክልላቸው ላይ ያለውን ውጥረት የሚያረግብላቸው የመሰላቸው የተለያየ የተቃረነ መግለጫ የሚሰጡትም ለዚህ ነው፡፡ ለምሳሌ ኦዴፓ ውስጥ ፅንፈኛ ብሔርተኝነትን የሚያራምዱ ኃይሎች አሉ፡፡ እነዚህ የህዝቡን ተቀባይነት ለማግኘት የሚሄዱበት ርቀት ስሜታዊ የሚያደርጉ አጀንዳዎች በማንሳት የሚለካ ነው። በሌላ በኩል፣ ኦዴፓ የክልሉን መቀመጫ ካላገኘ፣ የፌደራል መንግስት መቀመጫንም አያገኝም፡፡ ስለዚህ ይህን ሃሳብ መግፋት አይፈልግም፡፡ ምክንያቱም የጠራ ርዕዮተ ዓለማዊ አቅጣጫ የለውም፡፡ በዚህ አጣብቂኝ ውስጥ የገባ ድርጅት ነው፡፡ በአንድም ይሁን በሌላ የሚያወጣቸው መግለጫዎች እነዚህን ውጥረቶች ለማርገብ በማሰብ ነው፡፡ የፅንፈኛ ብሔርተኞች፣ የለዘብተኛውን ሃሳብ አማክሎ መግለጫ ለማውጣት ሲታገል ነው፤ የምናየው፡፡ በተመሳሳይ አዴፓም የዚህ ዓይነት ችግር ውስጥ የገባ ድርጅት ነው፡፡ የኦዴፓ ሎሌ ሆኗል የሚል ትችት ይሰነዘርበታል። ይሄ ከፍተኛ የስነ ልቦና ውጥረት ውስጥ ነው የከተተው፡፡ ይሄ በፅንፈኛ ብሔርተኞች የሚፈጠርን ጫና ለመቋቋምና ውጥረቱን ለማርገብ ነው፤ በተለይ ከማንነት ጋር በተገናኘ ከኦዴፓ ተቃራኒ የሆነ መግለጫ ለመስጠት የሚሞክረው፡፡
አሁንማ ህውሓት በሃገሪቱ የፖለቲካ ሂደት ውስጥ ቁልፍ ድርሻ ይኖረዋል፡፡ ግን “አትድረሱብን አንደርስባችሁም” ያለ ይመስላል። በተለይ በኢዴፓ እና በኦዴፓ መካከል በተፈጠረው መቀዛቀዝ ሳቢያ ልሂቃኖቹ በሁለቱም ላይ ዱላ ሲሰነዝሩ ይታያል። ይሄ ለህውሓት ምቾት የሰጠው ይመስለኛል፡፡ ምክንያቱም አሁን ተፈላጊነትም ሊኖረኝ ይችላል ብሎ ይገምታል፡፡ በነገራችን ላይ አሁን ሶህዴፓ (የሶማሌ ህዝቦች ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ) በዚህ ጨዋታ ውስጥ ገብቷል፡፡ ሶህዴፓ በፓርላማ ከህውሓት እኩል ማለትም 36 መቀመጫ ነው ያለው፤ ይሄ ቀላል አይደለም፡፡ አመራሩም ወደ ፌደራል ፖለቲካው የበለጠ ለመሳተፍ አዝማሚያ እያሳየ ነው፡፡ ህውሓት አሁን ከጎኑ ማድረግ የሚፈልግ ይኖራል፡፡ በቀጣይ ህውሓት ሚናው ምን ይሆናል የሚለውን ደግሞ በተግባር የምናየው ይሆናል፡፡ እስካሁን ግን ገለልተኛ ሆኖ ነው የቆየው፡፡ ፓርቲዎች ወደ ውህደት ሲሄዱ ግን የህውሓትን ተግባራዊ ሚና እናያለን። አሁንም ለወደፊትም ቢሆን ህውሓት ለዶ/ር ዐቢይ በጣም ፈተና የሚሆን ይመስለኛል፡፡
ለራሳቸው ሲሉ አንድ ውህድ ፓርቲ የሚሆኑ ይመስለኛል፡፡ በአንድም ይሁን በሌላ መልኩ ሃገሪቷን ለማስተዳደር የሁለቱ ትብብር ወሳኝ እንደሆነ ያጡታል ብዬ አላስብም። ኦዴፓ የአጋር ፓርቲዎችን ሰብስቦ ውህድ የሚፈጥር ከሆነና አዴፓ ራሱን ካገለለ ጥሩ እንደማይመጣ ያውቁታል፡፡ ውህደቱን ይፈልገዋል፤ አዴፓም በተመሳሳይ፡፡ አዴፓ በዚህ ስብስብ አልካተትም ካለ፣ ህውሓትም ተመሳሳይ አቋም ከወሰደና ሁለቱ ብቻቸውን ከተጣመሩ ለእነሱ ከባድ ነው የሚሆነው፡፡ ለመጣመርም በጣም ይከብዳቸዋል፡፡ ኦዴፓ እና አጋሮች ከተጣመሩ አብላጫ ወንበር ይዘው መንግስት ሆነው የመቀጠል እድል ይኖራቸዋል። አዴፓ እና ህውሓት ግን ቢጣመሩም አብላጫ ወንበር መያዝ አይችሉም። ስለዚህ ይህን ስሌት ከግምት አስገብተው፣ ሁለቱ አዴፓ እና ኦዴፓ ከመጣመር (መዋሃድ) ውጪ ሌላ አማራጭ እንደሌላቸው ያውቃሉ የሚል ግምት አለኝ፡፡
ይሄ ከባድ ነው፡፡ አሁን ጤናማ ዲሞክራሲን የምንገነባበት እድል የለም፡፡ አሁን መንግስት ሊያደርገው የሚችለው፣ የተገራ ‹ሊበራላይዤሽን› መተግበር ነው፡፡ ምናልባት እንደ ቱርክ ያሉ መንግስታትን በምሳሌነት መውሰድ ይቻላል። በቱርኮች መንገድ ዲሞክራሲን ማስለመዱ የተሻለ ይሆናል፡፡ ምክንያቱም ዲሞክራሲን ልቅ ለማድረግ ቢሞከር የሚሸከም ባህል የለንም። ዲሞክራሲ ስትል ደካማ አድርጎ የሚያስብህ ሃይል ራሱ ጉልበት እያገኘ ይመጣል፡፡ ጉልበት ሲያመጣ ደግሞ ጠላት ነው የሚሆንብህ፡፡ ጠላት ሆኖ ሲመጣብህ ሳትወድ አምባገነን ትሆናለህ፡፡ ስለዚህ ሊያለማምደን በሚችል መልኩ የተቃኘ ነፃነት ነው የሚያስፈልገን እንጂ በአንድ ጊዜ ልቅ የሚሆንበት ስርአት ብዙ አያስኬድም፡፡ በሌላ በኩል፤ ዲሞክራሲ የግለሰቦችን በነፃነት የመወሰን መብት ይጠይቃል፡፡ አሁን ባለው የፖለቲካ ስርአት ግን ቡድኖች ናቸው እንጂ ግለሰቦች አይወስኑም፡፡ ህገ መንግስቱ በራሱ ለግለሰቦች ዲሞክራሲ ማነቆ ነው። ለዚህ ዲሞክራሲን መሰረት ለማስያዝ ብዙ የሚቀሩ ነገሮች አሉ። ያ ማለት ግን ዲሞክራሲ አይገባንም ማለት አይደለም፡፡ ግን ዲሞክራሲን የምንሸከምበት ሁኔታ በመጀመሪያ መፍጠር አለብን፡፡ ለምሳሌ፡- አንዱን አንዱ ሲያሸንፍ፣ ተሸናፊው መሸነፍን በፀጋ የማመን ባህል ማዳበር አለበት፡፡ ይሄ ገና አልጀመርነውም፡፡
አዎ በዚህ ስርአት ያንን ማምጣት ይቻላል። አንደኛ በተቻለ መጠን ተቋማትን ገለልተኛ ለማድረግ እየሞከረ ነው፡፡ ለምሳሌ ምርጫ ቦርድ፣ ጠቅላይ ፍ/ቤት የመሳሰሉትን ለመቀየር የሚደረገው ጥረት ሲታይ ተስፋ ይሰጣል። ሌሎች አፋኝ የሚባሉ ህጎችን ለማሻሻል የሚደረግ ጥረትም አለ፡፡ እነዚህን የለውጡን ኃይል ጥረቶች ስንመለከት ብዙ ተስፋ ማድረግ እንችላለን፡፡ ነገር ግን ተስፋው የፀና እንዲሆን የአራቱ የኢህአዴግ ድርጅቶች መስተካከልና አንድ መሆን ወሳኝ ነው፡፡ ግን አሁንም ጥሩ ዕድል አለ፡፡
አሁን ባለው መልኩ ከቀጠለ ሃገሪቷን አደጋ ውስጥ እንደሚከታት ምንም ጥርጥር የለውም። አደጋ ውስጥ ይከታታል ስል ግን ያፈርሳታል ማለቴ አይደለም፤ ወደ ተለያየ ግጭት ነው የሚከታት። ግጭቱ ውስጥ ደግሞ የውጭ ኃይሎች ጣልቃ ሊገቡ ይችላሉ፡፡ ግጭቶች በዚህ መልኩ የሚፈጠሩ ከሆነ፣ ማዕከላዊ መንግስቱን የያዙት ኃይሎች ፍፁም አምባገነናዊ ይሆናሉ። ይሄ አካሄድ ሄዶ ሄዶ ወደ ወታደራዊ ስርአት ይወስደናል የሚል ስጋት ነው ያለኝ፡፡ ግን ይሄ ከመሆኑ በፊት ራሱ ኢህአዴግ ወደ አንድ ሃገራዊ ፓርቲ ከመጣ፣ ይሄን ፅንፈኝነት ሊያረግበው ይችላል፡፡ ፅንፈኝነቱንና የስሜት ፖለቲካውን ወደ መሃል ሰብስቦ ያሰክነዋል የሚል ግምት አለኝ፡፡ የኢህአዴግ ውህድ ፓርቲ መሆን አንዱ ከፅንፈኝነት የመውጫ መንገድ ይመስለኛል። ይሄ ካልሆነ ግን ሃገሪቱ አትፈርስም፤ ነገር ግን የከፋ አምባገነናዊ ወታደራዊ መንግስት ሊፈጠር እንደሚችል ጥርጥር የለውም፡፡
ይሄ ስሜት በልሂቃኑ ውስጥ ካለው የመገንጠል እሣቤ ጋር ተያይዞ የመጣ ነው። ነገ ስንገነጠል ይዘነው ልንገነጠል እንችላለን በሚልና ሲገነጠሉ ይዘውብን ይሄዳሉ ከሚለው አስተሳሰብ የመነጨ ውጥረት ነው። ይሄ እሣቤ ነው ይሄን ሁሉ ጥርጣሬ የሚፈጥረው፡፡ ነገ ለሚገነጠሉት እንዴት አዲስ አበባን እንለቃለን የሚለውም በመድረኩ አለ፡፡ ሌላው ብሔረሰቦች እንጂ የፖለቲካ ሃሳብ የስልጣን መፎካከሪያ ባለመሆኑ፣ አዲስ አበባን የስልጣን ተፎካካሪዎች እንደ መወዳደሪያ አድርገዋታል፡፡ አዲስ አበባ ነፃ ግዛት ነች፡፡ አዲስ አበባ ውስጥ ኢህአዴጐች እንደ ኢህአዴግ ነበር የሚወዳደሩት እንጂ ኦህዴድ እንደ ኦህዴድ፣ ብአዴን እንደ ብአዴን አልነበረም። በኮታ ነበር ስልጣን የሚከፋፈሉት። አሁን ግን ድጋፍ እያሠባሰቡ ያሉት እንደ ኢህአዴግ ሳይሆን በየራሣቸው ቆመው ነው፡፡ ይሄ በራሱ ሌላው ችግሩን አባባሽ ሁኔታ ነው፡፡ አዲስ አበባ የብሔርተኞች የሽኩቻ ማዕከል ነው የሆነችው። ግን አንዳቸውም ለከተማዋ የሚፈይዱላት ነገር የለም፡፡ ጃዋር መሐመድ በአንድ በኩል፣ እስክንድር በሌላ በኩል የቆሙበት ሁኔታ ከፖለቲካ ፍላጐት የሚመነጭ ነው፡፡ እስክንድር የሚያነሳው ጥያቄ ትክክል ነው፤ “አዲስ አበባ የአዲስ አበባውያን ነች” ይላል፡፡ አዎ ነች፡፡ ጃዋር ባለቤት ነኝ ቢል አንሠማውም፡፡ እዚህ ጋ ግን ያለው ችግር ምንድን ነው? በእስክንድርና በእስክንድር ዙሪያ የተሰባሰቡ ሃይሎች የአማራ ብሔርተኞች መሆናቸው ነው፡፡ እስክንድር ራሱ የአማራ ብሔርተኛ እንደሆነ የሚጽፋቸው ጉዳዮችን በማስረጃ መጥቀስ ይችላል፡፡
በመነጋገር ነው ከዚያ ችግር መውጣት የሚቻለው፡፡ ውይይት በስፋት ያስፈልገናል፡፡ አሁን ባለው ስሜት ትክክለኛ ምርጫ ማካሄድ አይቻልም። ቢካሄድም አሁን ባለው ሁኔታ በምርጫ አሸናፊ የሚሆነው ብሔር እንጂ የፖለቲካ ሃሳብ አይሆንም፡፡ ብዙ ቁጥር ያለው ብሔር ያሸንፋል፡፡ አበቃ፡፡ በዚያ ደግሞ ግጭት ሊነሳ ይችላል፡፡ ይሄን ሁሉ ለማርገብ ብዙ ፖለቲካዊ ውይይቶች ማድረግ ያስፈልጋል፡፡ በሌላ በኩል፣ አሁን ስልጣን ላይ ያለው ሃይል አጋር ምናምን የሚለውን ትቶ፣ በመጀመሪያ ግንባር ሆኖ፣ በብዙ ነገሮች መግባባት አለበት። በመርህ ደረጃ አንድ ላይ መቆም አለባቸው። መደራደር፣ መነጋገር አለባቸው፡፡ በኋላ ወደ ውህደት መምጣት ይችላሉ፤ ከአጋሮቹ ጋር። በዚህ የእነሱ ስምምነት አንድ ውህድ ፓርቲ ከተፈጠረ፣ ትልቅ እፎይታ ሊሆን ይችላል። በሌላ በኩል ደግሞ እነሱ በዚህ መልኩ ሲደራጁ አብን፣ ኦፌኮ፣ አረና የመሳሰሉት ደግሞ በተመሳሳይ ተነጋግረው ወደ ግንባር፣ ጥምረት፣ ቅንጅት መቀየር መቻል አለባቸው፡፡
አለበለዚያ ኢህአዴግ ብቻውን አንድ ሀገራዊ ፓርቲ ሲመሠርት፣ አማራ ክልል የሚያሸንፈው አብን ቢሆን ፌደራል መንግስቱ ላይ ተፅዕኖ እንኳ መፍጠር አይችልም፤ ሌላውም እንደዚያው። ፌደራል መንግስቱን የመምራት እድል አይኖረውም፡፡ ነገር ግን የስልጣን ሽኩቻው ከባድ ሊሆን ይችላል፡፡ ኦፌኮም ተመሳሳይ ነው … ሶስተኛው ሃይል ደግሞ ግንቦት 7፣ ሠማያዊ፣ ኢዴፓ የመሳሰሉት … ወደ ውህደት ሲመጡ፣ ትልቅ ድጋፍ የሚኖራቸው ከተማ ላይ ነው፡፡
የአፋር ክልል ጉዳይ ወደ መጨረሻው እየተቃረበ መሆኑንን ጉዳዩን የሚከታተሉ እየተናገሩ ነው። አፈናና እስር እንዲሁም ድብደባ ቢደርስበትም ሕዝብ ለውጥ መፈለጉን አደባባይ በመውጣት በተደጋጋሚ እየገለጸ ነው። በክልሉ የሃብት ተጠቃሚነት ጉዳይ ከመቼውም በላይ ገኖ ወጥቷል። ክልሉን የሚመራው ፓርቲም ከሕዝብ ጎን በመቆምና ባለመቆም ጉዳይ ተቧድኗል።
የአፋር ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ አብዴፓ ም/ፕሬዚዳንት ሊቀምንበር ሃሰን አብዱልቃድር ሶስት አመራሮች በዲሲፒሊን ጉድለት መታገዳቸውን ለኢዜአ ተናግረዋል። እነሱም የቀድሞውን ፕሬዚዳንት አቶ ኢስማኤል አሊ ሲሮ፣ ምክትል ፕሬዚዳንቱን አቶ አወል አርባና የአርብቶ አደር ቢሮ ሃላፊ የሆኑት አቶ አሊ ሁሴን ናቸው።
በቅርቡ ለሚካሄደው ሰባተኛው ድርጅታዊ ጉባኤ አዘጋጅነት በአብላጫ ድምጽ የተመረጡትን አዘግጅ ኮሚቴዎች ባለመቀበላቸውና፣ ሂስና ግለሂስ ለማድረግ ፈቃደኛ ባለመሆናቸው ሶስቱ የፓርቲው ከፍተኛ አመራሮች እንዲታገዱ መደረጉን ነው ዜናው ያስታወቀው።
በሌላ በኩል ግን የአፋር ክልል ለውጡን በአዲሱ መደመር ስሌት ሊቀላቀል ይገባል የሚል አቋም ያላቸው፣ አፈናና እስር ይቁም፣ የልማታቸንና የተፈጠሮ ሃብታችን ተጠቃሚ እንጂ ተመልካች መሆን የለብንም የሚሉትን የሚደግፉት ሃይሎች አሁን አይናቸውን መጻፍና ማንበብ በቅጡ በማይችሉት አሁን ክልሉን በሚመሩት አቶ ስዩም አወልና የእሳቸው ደጋፊዎች ላይ ተክሏል።
እንደ ሶማሊ ክልል ለውጥ የናፈቃቸው እነዚህ ሃይሎች በፊደራል መንግስት በኩል ሙሉ ድጋፍ እንዳላቸውም ይታመናል። በሌላ በኩል የአቶ ስዩም ቡድን በህወሃት ድጋፍና እገዛ እንደሚደረግለት ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ይናገራሉ። ህወሃት ከሶማሌ ክልል ጋር ያለው ግንኙነት እንዲበጠስ ከሆነ በሁዋላ ትኩረቱን ያደረገው አፋር ላይ ነው።
የጋምቤላ ጉዳይ በበቃኝ ከተጠናቀቀ በሁዋላ ቀጣዩ ትኩረት የአፋር ክልል ላይ እንደሚሆን እየተገለጸ ባለበት በአሁኑ ሰዓት፣ ፓርቲው ውስጥ ፍትጊያ መጀመሩ የእነ አቶ ስዩም ጉዳይ እያከተመ መሄዱን የሚያሳይ ስለመሆኑ ምልክት ነው። የአፋር ህዝብ ልክ እንደ ሶማሊ ክልል አይነት በሳልና ሰው ሰው የሚሸት አስተዋይ መሪ ከመናፈቁ ጋር ተዳምሮ ለውጡ ብዙም እንደማይቆይ ከወዲሁ እየተነገረ ነው። የአቶ ስዩም ቡድን በክብር ሃላፊነቱን ህዝብ ለሚፈልገው አመራር የማይሰጥ ከሆነ የአብዲ ኢሌ አይነት እድል ሊገጥማቸው እንደሚችል ግምት አለ።
ነገሮች በዚህ መልኩ በሚሄድሁበት በአሁኑ ወቅት ታገውደዋል የተባሉት ክፍሎች ሙሉ በሙሉ ስራቸውን በመስራት እነሱም ፖለቲካዊ እርምጃ መውሰዳቸውን እያስታወቁ ነው። ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ እንደሚሉት በዚሁ ግብ ግብ መነሻ የፌደራል ከፈተኛ ባለስልጣናት ወደ አፋር አምርተዋል።
የክልሉ አክቲቪስቶች እንደሚሉት አቶ ስዩም የሚባሉት የአፋር ፕሬዚዳንትና ቡድናቸው ከፓርቲው ታግደዋል። ይህንኑ ለማስተባበል ሲባል የፓርቲው ምክትል ሊቀመንበር አምባሳደር ሃሰን አብዱልቃድር ለኢዜአ ከዲሲፒሊን ጋር በተያያዘ ሶስት አባላትን መታገዳቸውን ተሽቀዳድመው ይፋ አድርገዋል። ከዚህም በተጨማሪ አቶ ስዩም የአፋርን ጉዳይ ወደ ጎሳ ሊወስዱት እየሞከሩ ያለበት መንገድ ጥንቃቄ እንደሚያሻው ተጠቁሟል።
ዝርዝሮች: አስ ትራቫርስ ፒን በጥንታዊ ቅጥነት በቢጫ ነሐስ ተጥሏል ፡፡ ፒን 32.6 ሚሜ ርዝመት ፣ 28.3 ሚ.ሜ ስፋት እና 2.1 ሚሜ ውፍረት አለው ፡፡ ዘ የአስማት ጥላዎች ፒን 8.4 ግራም ይመዝናል ፡፡ አንድ ብር ቀለም ያለው የ ‹መበተን› ክላች ፒን ጀርባን ያካትታል ፡፡ የፒን ጀርባው በሰሪዎቻችን ምልክት እና በቅጂ መብት የተለጠፈ እና የታተመ ነው ፡፡
ይህንን ሚስማር ለጓደኛ እንደ ምስጢራዊ የገና አባት ስጦታ ገዛሁ ፡፡ በማይታመን ሁኔታ በጥሩ ሁኔታ የተሠራ ነበር እና ጓደኛዬ በፍፁም ይወደዋል። ይህ ሁለተኛው ግዢዬ ባዳሊ ነው እናም መመለሴን እቀጥላለሁ ፡፡
በሆብቢት እና በመደወያው ጌታ ተመስጦ ፣ የጄአርአር ቶልኪን የማይሞቱ ስራዎች ፣ የባዳሊ የጌጣጌጥ አርቲስቶች የጉምሩክ ሰርተር ድዋርቨን ሪን ሪንግን ፈጥረዋል ፡፡ ሰርጥ የዱዋርቭስ ቅዱስ ሯዝ ፊደል ነው ፡፡ የሰርተር ምሳሌዎች በመካከለኛው ምድር ዙሪያ Th እንደ ትሮር ካርታ እና የባሊን መቃብር ባሉ ዕቃዎች ላይ ይገኛሉ ፡፡
ዝርዝሮች: ባንዶቹ ከ 6.5 ሚ.ሜ ከላይ እስከ ታች እና ውፍረት 2.2 ሚ.ሜ. ቀለበቱ 8.8 ግራም ይመዝናል - ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘቱ ታትሟል ፡፡
ብረቶች: 14 ኪ ቢጫ ወርቅ ፣ 14 ካይት ነጭ ወርቅ ወይም 14 ኪ.ሜ ሮዝ ወርቅ ፡፡ 14 ኪ ፓላዲየም ነጭ ወርቅ (ኒኬል ነፃ) እንደ ብጁ አማራጭ ይገኛል ፣ እባክዎ ዝርዝሮችን ለማግኘት እኛን ያነጋግሩን ፡፡
ጽሑፍ: ቃላትዎ ፣ ሩጫዎችዎ ወይም ሀረጎችዎ ደዋርዊሽ አንገተርስ ሞሪያ በመጠቀም ቀለበትዎ ላይ ይቀረፃሉ runes ፣ የሰርፊ ፊደል ትንሹ ቅርፅ ሰርጥ ሩኔስ ድምፃዊ ናቸው ፣ ማለትም እያንዳንዱ ሮኔ ከድምፅ ጋር የተቆራኘ ነው ፡፡ በቀለበትዎ ላይ እንዲታዩ እንደሚፈልጉት በትክክል ለሰርዝ ሯጮች ፊደላትን ለማስገባት እባክዎ ከዚህ በታች ያለውን የፊደል ቁልፍ ይጠቀሙ ፡፡ እባክዎን ለእያንዳንዱ ሩጫ ፊደሎችን በኮማ (፣) ይለዩ እና ኮከብ (*) ን ይጠቀሙ አንድ ነጠላ ስፓጋር ነጥብ ወይም ባለ ሁለት ነጥብ (:) ድርብ ስፓከር ነጥብ እንደሚፈልጉ ለማሳየት ፡፡ በቃላት መካከል ስፖከር ነጥቦችን የማይፈልጉ ከሆነ እያንዳንዱን ሩማን በኮማ ይለያሉ ፡፡
መጠኖች: የ Cirth rune ቀለበት በአሜሪካ መጠኖች ከ 5 እስከ 20 ፣ በአጠቃላይ እና በግማሽ መጠኖች ይገኛል (መጠኖች ከ 13.5 እስከ 20 ተጨማሪ $ 45.00 ናቸው). የእርስዎ ቀለበት መጠን እያንዳንዱ ቀለበት ሊይዘው የሚችለውን የሩጫ ብዛት ይገድባል ፡፡ በመጠንዎ ላይ ሊመሳሰሉ ለሚችሉት ከፍተኛው የሩጫዎች እና የአስፓጋ ነጥበቶች ብዛት ከዚህ በታች ያለውን ሰንጠረዥ ይመልከቱ። እባክዎን ያስታውሱ ፣ የባንዱ ውስጠኛው ከባንዱ ውጭ ከ 2 ያነሱ ቁምፊዎች ጋር ይጣጣማል።
የሩዝ ምደባ: የእርስዎ የሰርቱዝ ሩዝ በባንዱ ውጭ ፣ በባንዱ ውስጥ ወይም በሁለቱም በኩል ሊቀረጽ ይችላል (ተጨማሪ $ 30) ሩዶቹ ከባንዱ ጀርባ ባዶ ቦታን በመተው ወደ ቀለበቱ ፊትለፊት ያማራሉ ፡፡ በጠቅላላው ባንድ ዙሪያ ያሉትን ሩጫዎች በእዚህ የቅጥ ቀለበት እኩል ቦታ ማስያዝ አይቻልም.
“ሰርርት” ፣ “ትሮር” ፣ “ባሊን” ፣ “መካከለኛው-ምድር” ፣ “ሆብቢት” ፣ “የምልክቶች ጌታ” ፣ እና በውስጣቸው ያሉት ዕቃዎች እና ገጸ-ባህሪዎች የሳውል ዛንትዝ ኩባንያ ዲ / ቢ የንግድ ምልክቶች ናቸው / ለባዳሊ ጌጣጌጥ ፈቃድ የተሰጠው የመካከለኛ ዓለም ድርጅቶች ፡፡ መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
«ብርሃን ዘ ኢትዮጵያ» በሚል ቅፅል ስም የሚታወቁት እቴጌ ጣይቱ ከአባታቸው ደጃዝማች ብጡል ኃይለ ማርያም እና ከእናታቸው ወይዘሮ የውብዳር በነሐሴ 12 ቀን 1832 ዓ.ም በጌምድር ውስጥ ደብረታቦር ከተማ ተወለዱ። በየኢትዮጵያ
ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ስርዓት መሠረት በተወለዱ በ 80 ቀናቸው ጥቅምት 23 ቀን1833 ዓ.ም በደብረ ታቦር እየሱስ ቤተክርስቲያን ክርስትና ተነሱ። በልጅነት ዘመናቸው በዚሁ ደብር ውስጥ ዳዊት ደገሙ። ከዚያም በጊዜው ይሰጡ የነበሩትን ሌሎች የሃይማኖት ትምህርቶች በየታላላቅ አድባራት በመዘዋወር ያጠናቀቁ ስለመሆናቸው ታሪክ አዋቂዎች ይናገራሉ። የተማሩባቸውም መጻሕፍት የተጻፉት በግዕዝ ቋንቋ ስለነበር ቋንቋውን አጣርተው ያውቁ ነበር። እናታቸው ወይዘሮ የውብዳር ባለቤታቸው ደጃዝማች ብጡል ኃይለ ማርያም ከሞቱ በኋላ በጅሮንድ መዩ የተባሉትን የአፄ ቴዎድሮስ ባለሟልን አግብተው
ቀጥረውላቸዋል። እቴጌ ጣይቱ በማኅደረ ማርያም ሆነው ይማሩና መፃሕፍትን ይቀጽሉ በነበሩበት ጊዜ ለቤተክርስቲያን መጋረጃ መሥሪያ በትርፍ ጊዜያቸው ፈትል እየፈተሉ ያቀርቡ ነበር። በበገና ቅኝትና ድርደራም በኩል የታወቁ ባለሙያ እንደነበሩ ይነገርላቸዋል።
የሸዋው ንጉሥ ምኒልክ በሸዋ የአፄ ቴዎድሮስ እንደራሴ ከነበሩት አቶ በዛብህ ጋር ነሐሴ 17 ቀን 1857 ዓ.ም በጋዲሎ አካባቢ በተደረገው ጦርነት ድል አድርገው ወደ አንኮበር ገቡ። በነሐሴ 24 ቀን ነገሡ። በነገሡም በአሥራ ሁለት ዓመታቸው የፋሲካን በዓል በባሕር ዳር አቅራቢያ ሱሉልታ ላይ ዋሉና ደብረ መይ በጣይቱ ብጡል እናት በወይዘሮ የውብዳር ቤት ከጣይቱ ጋር ተጫጭተው ስለጋብቻቸው ተነጋገሩ። ከዚያም ዋና ከተማቸው ወደነበረችው ደብረ ብርሃን ተመለሱ። ከተጫጩ ከሁለት ዓመት በኋላ ወይዘሮ ጣይቱን ለማስመጣት በቤተ መንግሥቱ በተደረገው ምክር መሠረት አለቃ ተክለማርያም ወልደ ሚካኤል ደብዳቤ ተሰጥቷቸው ተላኩ። በዚያም አስፈላጊው ሁሉ በተፋጠነ ሁኔታ ተሟልቶ በጐጃም በኩል ደንገጡሮችና አሽከሮች አስከትለው ጉዞውን ጀመሩ። ደብረ ብርሃንም በገቡ ጊዜ ንጉሡ ምኒልክ ታላቅ አቀባበል አደረጉላቸው። ከዚያም ጣይቱ ወንድማቸው ራስ ወሌ ብጡል ዘንድ ለጥቂት ዓመታት ተቀምጠው ከቆዩ በኋላ የጋብቻቸው ሥነ-ሥርዓት የፋሲካ ዕለት ሚያዝያ 25
አፈወርቅ ገብረ ጊዮርጊስ «ዳግማዊ አጤ ምኒልክ» በተባለው መጽሐፋቸው ከገጽ 39 እስከ 41 ላይ «ከልጅነት ጀምረው ሲመኟት እንደ ህልም ሲአልሟት ትኖር የነበረችው ጣይቱ ብጡል በ18 75 ዓ.ም ደብረ ብርሃን ገባች። ንግሥተ ሸዋ ሆነች ወዲያው የፋሲካ ዕለት አንኮበር መድኃኔዓለም ቆርበው ተጋቡ። … ፀሐይቱ ለማለት ጣይቱ ተባለች ነገር ግን ከጣይቱ እጣይቱ ለመባል ይገባታል» ይላሉ።
ንጉሡ «አፄ ምኒልክ ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ» የሚለውን ስም በተቀዳጁ በማግሥቱ ጥቅምት 27 ቀን 1882ዓ.ም ወይዘሮ ጣይቱ ብጡል እቴጌ ተብለው ተሰየሙ። የሥርዓተ ዘውዱ አፈፃፀም በከፍተኛ መሰናዶ የተጠናቀቀ በመሆኑ እጅግ ደማቅ እንደነበር ከተፃፉ ጽሑፎች ለማወቅ ይቻላል። እቴጌ ጣይቱም ጳጳሱ አቡነ ማቴዎስ ከንጉሠ ነገሥቱ እጅ የተቀበሉትን ዘውድ ደፉላቸው። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በታወቁበት «እቴጌ ጣይቱ ብርሃን ዘ ኢትዮጵያ» በሚል የክብር ስም ማኅተም ተቀረፀላቸው። እነዚሁ ታሪካዊ ሂደቶች
በየጊዜው ይነሱ በነበሩ የሀገር ጉዳዮች ላይ ይይዙት የነበረው አቋም፣ ይሰጡት የነበረው ውሳኔና ያስተላልፉ የነበረው ትዕዛዝ ተሰሚነትና ተቀባይነት እያገኘ እንደመሄዱ መጠን ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ ይሄድ ለነበረው የዱኛ ሥልጣናቸው ዓይነተኛ ምክንያት ነበር።
እቴጌ ጣይቱ በኢትዮጵያ ዱኛ ተሳትፏቸው የገነነውና በአገር አስተዳደርም ውስጥ ከፍተኛ ሚና መጫወት የጀመሩት፤ ኢትዮጵያ ሚያዝያ 25 ቀን 1981ዓ.ም በውጫሌ ላይ ከኢጣሊያ ጋር በተፈራረመችው ውል ውስጥበኢጣሊያንኛው ትርጉም ሀገሪቷን ነፃነት እንደሌላት ጥገኛ በማስመሰልዓላማ ላይ የተመረኮዘ ውንብድና መኖሩ ከታወቀ ወዲህ ነው።
ይህ ለአድዋ ጦርነት መነሳት ምክንያትና ዋነኛ መንስዔ የሆነው ጉዳይ ሊታወቅ የቻለው እቴጌ ጣይቱ የውጫሌ ውል አንቀፅ 17 ላይ አለቃ ዓፅመ ጊዮርጊስ የተባሉት ቋንቋ አዋቂ አፄ ምኒልክ በሰጧቸው ትዕዛዝ መሠረት ነው። ያኔ የውሉን ሰነድ በመመርመር የውሉ 17ኛ አንቀፅ የያዘውን የትርጉም መዛባት ያለበት መሆኑን አሳወቁ። ጉዳዩ ኢትዮጵያ የምትጐዳበት ስለመለሆኑ ጭምር በማስረዳት በሰጡት ቃል እቴጌ ጣይቱ በጥንቃቄ ተመለከቱት።
ጉዳዩን አፄ ምኒልክ በመጀመሪያ ሳይረዱ አለቃ ዓፅመ ጊዮርጊስ እንዲታሰሩ ቢያደርጉም እቴጌ ጣይቱ ግን እኚህ ሰው ትክክለኛ የኢትዮጵያ ወዳጅ መሆናቸውን ለአፄ ምኒልክ በማስረዳት ከሦስት ዓመታት እስራት በኋላ ማስፈታታቸው ይታወቃል። በዚህ በኩል ሲታይ እቴጌ ጣይቱ የምኒልክ የቅርብ አማካሪ በመሆን በፖለቲካ ተግባሮች ምን ያህል አስተዋፅኦ እንዳበረከቱ መገንዘብ ይቻላል።
እቴጌ እንደተናገሩትም «ዓፅመ ጊዮርጊስ ቢታሰር ቢፈታም ለሀገሩ የሚገባውን ሠርቶ ነው። ኧረ ለመሆኑ ኢትዮጵያዊ ነኝ የሚለው ዮሴፍ፣ ኢጣሊያኖች በተንኮል ገብተው በማታለል ይህን የመሰለ ሥራ ሲሠሩ አነጋጋሪ ሆኖ ሳለ እንዴት ሳያስጠነቅቅዎ ቀረ?»በማለት የእቴጌ ጣይቱ የቁጣ መዓት ወደ ዮሴፍ ዞረ። ከዚያም ጨምረው «ከእንግዲህ ወዲህ የኢትዮጵያን ጥቅም የሚነካ፣ ሥር የሚነቅል፣ መሠረት የሚያፈርስ ጉዳዩን ሁሉ እኔ ሳላየውእንዳያልፍ ይፍቀዱልኝ» ብለው ለንጉሡ ባመለከቱት መሠረት «አንቺ ሳታይው ሳትመረምሪው አያልፍም» በማለት ፈቀዱላቸው። ይህ ሁኔታ የሚያመለክተው እቴጌ ጣይቱ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ የነበራቸው ቦታ ምን ያህል ከፍተኛ እንደሆነ ነው። ውሉንም ለማስተካከል አፄ ምኒልክ ያደረጉት የዲፕሎማሲ ጥረት ውጤታማ ሊሆን ባለመቻሉ ሚኒስትሮች የጦር አለቆችና መኳንንት የሚገኙበት ጉባዔ እንዲጠራ አደረጉ።
ስለዚህ የእቴጌን ጀግንነት የቁርጠኛ ኢትዮጵያዊ ልጅ ለመሆናቸው ሌላ ማረጋገጫ ማቅረብ አያስፈልግም። እቴጌ ጣይቱ ወንድማቸው ራስ ወሌን አተኩረው በማየት በታወቀው ጀግና አንደበታቸው የተሰበሰበውን ሕዝብ ስሜት ለመቀስቀስ ድምፃቸውን እንዲያሰሙ ማድረጋቸው ይነገራል።
ቀጥለውም «ኧረ ለመሆኑ ተራራው ሸለቆው ወንዛወዙ ጨፌው ሜዳው ማነው ቢሉት የማነው ብሎ ሊመልስ ነው እንገጥመዋለን እንጂ!» በማለትም የተሰበሰበውን ሕዝብ ልብ የሚነካና ወኔ የሚቀሰቅስ ንግግር አደረጉ። በዚህ የተዋጣ የቅስቀሳ ችሎታቸውም ባገኙት መድረክና አጋጣሚ የሚጠቀሙ አንደበተ ርቱዕ መሆናቸው ይነገራል።
ስለ እቴጌ ጣይቱ ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ በምሳሌነት ሊቀርብ የሚችል ሌላ ዓይነተኛ ታሪክ አለ። ይኸውም አፄ ዮሐንስ በሞቱ በአንድ ዓመታቸው በመጋቢት 1882 ዓ.ም አፄ ምኒልክ አገሩን ለማረጋጋት ሲሉ መሃል ትግራይን ለመጐብኘት ሄዱ። ይህ የሆነው እቴጌ ጣይቱ ለሸዋም፣ ለወሎም፣ ለበጌምድርም፣ ለየጁም መካከል በሆነችው ደሴ ከተማ ሆነው አገሩን እንዲጠብቁ በማለት ነው። እዚያ ሆነው ያከናወኑት ተግባር የረጋ አስተዋይና የተዋጣላቸው ዲፕሎማት አሰኝቷቸዋል። በተለይም በሁለት የጦር አበጋዞች መሃል የሚፈጠር አለመግባባትን አግባብቶ በመፍታት በኩል ተወዳዳሪ አልነበራቸውም።
እቴጌ ጣይቱ ከሕዝቡ ጋር በነበራቸው ግንኙነት በተለይም ያሳዩት በነበረው ርህራሄና ልግስና በጣም የተወደዱና የተመሰገኑ አድርጓቸዋል። ግልፅ የሆነው የፖለቲካ አስተያየታቸውና ጽኑ የሆነው ተግባራዊ ውሳኔያቸው፣ ዘዴንና ሥልጣንን እንዲሁም ምክርን ኃይልን ምን ጊዜ በእንዴት ያለ መጠን መጠቀም እንዳለባቸው በትክክል የመገመት ችሎታቸው ሲታይ በዓለም ከታወቁት የፖለቲካ አርበኞች ውስጥ ሊወሳ የሚገባ ታሪካዊ ስፍራ እንዳላቸው አጠራጣሪ አይሆንም። መልካም ስማቸውን ለማትረፍ ካስቻላቸው ጉዳዮች ጽኑ በሆነ መንፈሳዊ ኑሯቸው አኳያ የሚታየው የልግስናና የቤተ ክርስቲያን ነፃ ተግባሮች አንዱና ዓይነተኛው ነው። ይህ ከሃይማኖት መሪዎች ጋር ልዩ ግንኙነት ለመመስረት ያስቻላቸው ከመሆኑም በላይ የፖለቲካ ሥልጣናቸውን ለማጠናከር ከፍተኛ አስተዋፅኦ እንዳደረገ ከሌሎች ታላላቅ የፖለቲካ ሰዎች ታሪካዊ አነሳስ ለመገንዘብ ይቻላል።
በዚህ በኩልም እቴጌ ጣይቱ ብጡል በማህበራዊ ህይወት ሲያደርጉ የነበሩት በጐ ተግባርበመንፈሳዊ ኑሯቸው በእምነቱ ተከታዮች ዘንድ ያላቸው ተቀባይነት እጅግ የጐላ ነበር። ከነዚህም ውስጥ ለየካ ቅዱስ ሚካኤል ሰላሳ ጋሻ መሬት፣ ለሐመረ ኖህ ኪዳነ ምሕረት አሥራ ስድስት ጋሻ መሬት የሰጡ መሆኑ ለአብነት ያህል የሚጠቀሱ ናቸው።
እቴጌ ጣይቱ ለኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ወታደራዊና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታዎች መረጋጋት የሚያረጋግጥ የሀገር ግንባታ ተግባሮች በማከናወን ረገድና የአዲስ አበባ ከተማ መቆርቆር በእቴጌ ጣይቱ ከተጠናቀቁት የግንባታ ተግባሮች አንዱ ነው። ስለ እቴጌ ጣይቱ ሲወሳ በአዲስ አበባ ፒያሳ አካባቢ የሚገኘው የከተማዋ የመጀመሪያው ሆቴል «ጣይቱ ሆቴል» አብሮ ይነሳል። ምንም እንኳን እቴጌ ጣይቱ
የተቀረፀላቸው ሐውልትና ለትውልድ የሚተላለፍ ስማቸውን የሚያስጠራ ከአብራካቸው የወጣ ልጅ ባይኖራቸውም፤ የአፄ ምኒልክን ልጆች አክብሮታዊ ፍቅር ሳይለያቸው ቤተሰባዊ ፍቅርን እየተላበሱ እንደኖሩ ከተለያዩ መጻህፍት ለመረዳት ይቻላል።
እቴጌ ጣይቱ ከደንገጡራቸውና የእንጀራ ልጅ ልጃቸው ጋር ባላቸው ዳግማዊ አፄ ምኒልክ ከሞቱ በኋላ በልጅ እያሱና በደጃዝማች ተፈሪ መኮንን መካከል የሥልጣን ሽኩቻ ተፈጠረ። በጦሩ መካከልም መከፋፈል በመታየቱ አገራዊ ችግሩ የከፋ ሆነ። በልጅ እያሱ አስተዳደር ዘመንም እቴጌዪቱ ከቤተ መንግሥት ተወግደው በግዞት ላይ ለአንድ ዓመት ከመንፈቅ ከሃያ ሁለት ቀናት ተቀመጡ። ሆኖም ታማኝ አሽከሮቻቸውና መላው ሠራዊት የእቴጌነታቸውን ልዕልና አላጐደለባቸውም። መሳፍንቱ መኳንንቱና ወይዛዝርቱም ቢሆኑ ተገቢውን አክብሮት ሳይነፍጓቸው ዕለት በዕለት ይጠይቋቸው ነበር። አቤቶ እያሱም ቢሆኑ የተለያዩ ስጦታዎችን ይዘው በመሄድ ይጠይቋቸው ነበር። የጦር ሚኒስትሩ ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴም የተለያዩ እጅ መንሻ ይዘው ይጠይቋቸው ነበር።
የልጅ እያሱ ሥልጣን ብዙም ሳይቆይ ከላይ በተገለጸው ‘የሥልጣን ክርክር’ ተሸንፈው መስከረም 17 ቀን 1909ዓ.ም የሚኒስትሮች ካቢኔ ወይዘሮ ዘውዲቱ ምኒልክ ንግሥተ ነገሥታት ተብለው መንግሥቱን በመምራት እንዲተኳቸው መደረጉ ለእቴጌ ጣይቱ ታላቅ ድል ሆነ። በመሆኑም የእቴጌም የእስራት ቀንበር ሦስት ወር ባልሞላ ጊዜ ሊወድቅላቸው ቻለ። ንግሥት ዘውዲቱሥልጣናቸው ተዳክሞ ትዕዛዛቸው እንዳይዛባ በማለት ከተጓዙበት ከእንጦጦ ሳይቀር ምክር መለገሳቸውን አላቋረጡም ነበር።
እቴጌ ጣይቱ የደረሰባቸውን ፈተና ሁሉ በትዕግስትተቀብለው ጥቂት እፎይ ካሉ በኋላ ከአፄ ምኒልክ ጐን ሆነውየኢትዮጵያን አንድነትና ጥንካሬ ለማረጋገጥ ሲታገሉ ያለፉት ዘመን ከዕለታት አንድ ቀን ትዝ ስላላቸው ከሰገነት ላይ ብቅ ብለው «ያ ቤት የትኛው ነው?» ብለው ሲጠይቁ ከደንገጡሮቹ አንዷ «የእመቤቴ እልፍኝ ግምጃ ቤት ነበር» አለች። እሳቸውም ትንሽ ተከዝ ብለው ከቆዩ በኋላ ቀበል በማድረግ «ነበር ለካስ እንዲህ ቅርብ ኖሯል» አሉ ይባላል።
የዕረፍታቸውን ዜና የኀዘኑንም ሥነ ሥርዓት ለማወጅ የቤተ መንግሥቱ መድፍ ሃያ አምስት ጊዜ ድምፁን አሰማ። በኀዘኑ ሥርዓትም ላይ እቴጌ በአድዋ ጦር ሜዳ ላይ ያሳዩትን የቆራጥነትና የጀግንነት ሙያቸውን እየጠቀሱ በግጥም እየገለጡ በማሞገስ ይሸልሉ ይፎክሩና ያቅራሩ ነበር። የእቴጌም አስክሬን በወርቅ ሐረግ በተከበበ የእንጨት ሳጥን ተደርጐ በብረት ሳጥን ውስጥ ከገባ በኋላ በቀድሞ ቤተ ፀሎታቸው ውስጥ ሸራ ቤት እየተባለ ይጠራ በነበረው መንበረ ፀሐይ እንጦጦ ማርያም ቤት ውስጥ በታላቅ ክብር
እቴጌ ጣይቱ ከማረፋቸው አስቀድመው ለንግሥት ዘውዲቱ «ልጄ ማሚቴ ሆይ አደራዬን ሰጥቼሻለሁ» ብለው መናዘዛቸው በታሪክይወሳል። በዚሁ መሠረት ንግሥት ዘውዲቱ በታኅሣሥ ወር 1920 ዓ.ም የአፄ ምኒልክን ዓፅም ከቤተ መንግሥቱ አስወጥተው ለማረፊያው በታዕካ ነገሥት በአታ ቤተ ክርስቲያን አሳንፀው በነበረ ጊዜ የእቴጌንም ዓጽም እዚሁ እንዲያርፍ ቢፈልጉም የእንጦጦ ማርያም ካህናት እቴጌ ጣይቱ ለኛም እናታችን ናቸውና መታሰቢያነታቸውን እንሻለን በማለት የተቃውሞ ድምፅ አሰሙ። ቢሆንም የኑዛዜውን ቃል አብራርተው በማስረዳታቸው ፈቅደውላቸዋል። በመጨረሻም የእቴጌ ጣይቱ፣ የአፄ ምኒልክና የንግሥት ዘውዲቱ መካነ መቃብር በታዕካ ነገሥት በዓታ ቤተ ክርስቲያን ምድር ቤት ውስጥ በመንበሩ ትይዩ ሳጥኖች ተፈልፍለው በተሰሩ እብነ በረድ ታሽገው እንደቆዩ በወለሉ ላይ መደዳውን ተቀምጠው ይገኛሉ።
እቴጌ ጣይቱ በሞት የተለዩዋቸውን የሕይወት ጓደኛቸውን ጥለው በግዞት እንዲቆዩ በተገደዱበት በእንጦጦ አፋፍ ላይ ሆነው አዲስ አበባ ብለው የሰየሟትን መዲና በዓይን በመቃኘት «ያ ቤት የትኛው ነው?» ብለው የጠየቁት የምኒልክን መቃብር በዓይናቸው ሲፈልጉ ይሆን? የሰው ሕይወት ኃላፊ ነው፤ ታሪክ ግን ሠሪዋን ለዘላለም ታስታውሳለች። በዚያች ደቂቃ እቴጌ ጣይቱ ስማቸውን የሚያስጠራ ታሪካቸውን የሚያስታውስ አንድ የምኒልክ የደም ቋጠሮ ሀረግ ሳያሠሩ ማለፋቸው ሳያሳዝናቸው እንዳልቀረ መገመቱ ቀላል ነው።
የእረፍታቸውን መታሰቢያ በማስመልከት በየዓመቱ ከባለቤታቸው ከእምዬ ምኒልክ ጋር በመሆን ባሳነጿት በታላቂቷ እና በጥንታዊቷ በርእሰ አድባራት እንጦጦ መንበረ ፀሐይ ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን በዕለቱ በታላቅ ድምቀት ሌሊቱን በፀሎተ ፍትሐት በሥርዓተ ማህሌት እና ንግሥናቸውን በሚመጥን መልኩ ያለማቋረጥ ይታሰባሉ።
የኢትዮጵያውያን የጋራ መድረክ በኖርዌይ መንግስት ተመዝግቦ በሕጋዊ መንገድ የሚንቀሳቀስ በዲሞክራሲያዊ ውይይቶች፣ሀሳቦች በነፃ በማንሸራሸር እና በሀገራዊ ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ ከየትኛውም የፖለቲካ ድርጅት ባልወገነ እና ሁሉንም የፖለቲካ እና የሲቪክ ድርጅቶች እኩል ዕድል በመስጠት የሚንቀሳቀስ ኢትዮጵያዊ መድረክ ነው።መድረኩ በመጪው ቅዳሜ መጋቢት 23/2011 ዓም (ማርች 30/2019 ዓም) ቦአስሎ በኢትዮጵያ ወቅታዊ የፖለቲካ ሁኔታ ተስፋዎቹና ተግዳሮቶቹ በሚል ርዕስ በጠራው ሕዝባዊ ስብሰባ በርካታ የኦስሎ እና አካባቢዋ ነዋሪዎች እንደሚገኙ ይጠበቃል።
የቅዳሜው ውይይት ባብዛኛው ለሚታድሙ ኢትዮጵያውያን በፖለቲካው እድሎች እና ተግዳሮቶች ዙርያ እና መወሰድ በሚገባቸው እርምጃዎች ዙርያ ሃሳብ እንዲሰጡ እድሉን የሚያመቻች እንደሚሆን ለማወቅ ተችሏል። በስብሰባው ላይ ለመገኘት ዝርዝር መረጃውን እና የጋራ መድረኩን በተመለከተ ምንነት የሚያሳይ አጭር የቪድዮ ቃለ መጠይቅ ከስር ይመልከቱ።
ኢትዮጵያ ጥገናዊ ለውጥ ውስጥ ከገባች ድፍን አንድ ዓመት ሊሞላት አስር ቀናት ብቻ ቀርተዋታል።ሰሞኑን የተለያዩ ሚድያዎች የአንድ ዓመት ጉዞውን በመገምገም እና መጪውን በማመላከት ላይ ያተኮረ ስራዎች ላይ ተጠምደዋል።በእነኝህ ጉዳዮች ላይ ከእዚህ በፊት ብዙ ስላልኩበት እና ብዙዎች ብዙ ስላሉበት እዚህ ላይ በአንድ ዓመት ሂደት ላይ የምለው የለም። ኢትዮጵያ በቀጣይ በሚገጥማት ግልጥ እና የጠራ ሂደት ላይ ግን ብዙ ማለት ይቻላል።
የመጀመርያዎቹ በኢትዮጵያ ላለፉት 27 ዓመታት በህወሓት/ኢህአዴግ የተጫነው የጎሣ ፖለቲካ የሚያቀነቅኑ እና በከረረ መልክ ለማስቀጠል የሚሞክሩ ናቸው።እነኝህ ውስጥ የቀድሞው ህወሓት፣የአሁኑ ኦደፓ፣የኦነግ አንጃዎች እና በደቡብ ክልል ውስጥ የተደባለቁ አመራሮች ሁሉ ይካተቱበታል።
በሁለተኛ የሚጠቀሱት እንዲሁ ብሔርተኛ አስተሳሰብ የሚያራምዱ ነገር ግን በኢትዮጵያ የነበረ መሰረት ማናጋት እና አዲስ ትርክት መፃፍ አያዋጣም የሚሉ እና ፅንፍ የረገጡ ኃይሎች ሕዝብ አፈናቅለዋል፣ለመጭዋ ኢትዮጵያም አደጋ ናቸው የሚሉ የኢትዮጵያን ሰንደቅ ዓላማ መከበር አለበት፣አሁን ያለው ሕገ መንግስት እኛን ያላሳተፈ ነው የሚሉ ናቸው።በእዚህ ውስጥ ዓማራ ብሔራዊ ንቅናቄ (አብን)፣አዴፓ ውስጥ ያሉ ባለሙያ እና አንዳንድ አመራሮች ሁሉ ይገኙበታል።
ሶስተኛው ተጠቃሾች ደግሞ ላለፉት 27 ዓመታት ኢትዮጵያ የገባችበት የጎሳ ፖለቲካም ሆነ አሁን በየትኛውም መልኩ በተለያዩ ቡድኖች እና ፓርቲዎች የሚራመደው የጎሳ ፖለቲካ ኢትዮጵያን የሚያጠፋ እና ወደ ለየለት የእርስ በርስ ጦርነት የሚከት ስለሆነ ፈፅሞ ተቀባይነት የለውም። ፖለቲካ ብሎ የጎሳ ፖለቲካ ማራመድ ፈፅሞ አይቻልም ምክንያቱም ፖለቲካ በተፈጥሮው ሁሉን አቀፍ እንጂ የእዚህኛው ወገን ነኝ ብለህ ፖለቲካ ልታራምድ አትችልም።የሚል ሲሆን እንደ መፍትሄ የሚያቀርቡት የዜግነት ፖለቲካን ነው።አንድ ሰው ዜጋ በመሆኑ ብቻ ከየት መጣህ ሳይባል እንደ ግለሰብ እና የቡድን መብቱ ሊከበር ይገባል የሚል ሃሳብ ያቀርባሉ።ከእዚህ ሃሳብ ጋር የሚስማሙት እና ዋነኛ ተጠቃሽ በቅርቡ ወደ ፓርቲነት እንደሚቀየር ያስታወቀው የአርበኞች ግንቦት 7 ንቅናቄ ነው።