Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ህወሀት እየሄደበት ካለው ኢ- ሕገ መንግሥታዊ ጉዞው እንዲታረም በፌዴራል መንግሥት በኩል ሁሉንም ዓይነት ውይይቶችን እና ሕጋዊ መንገዶችን ተከትሎ መጠየቁን ለዲፕሎማቲክ ማኅበረሰቡ ማብራሪያ ተሰጥቷል። ህወሀት የሰላም እና ሕጋዊነት የተላበሱ ውይይቶችን ለመቀበል ፍቃደኛ አለመሆኑም ተጠቅሷል።
ሀገራዊ ምርጫውን በተያዘለት የጊዜ ሰሌዳ ለማካሄድ ሁሉም ዓይነት ዝግጅቶች እየተደረጉ እንደነበር በሚኒስትር ማዕረግ የዲሞክራሲ ሥርዓት ግንባታ ማዕከል የሕዝብና ዓለማቀፍ ግንኙነት ኃላፊ ቢቄላ ሁዴሳ (ዶክተር) አስረድተዋል።
በኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት የምርጫ ቦርድ ምርጫውን ማካሄድ እንደማይችል በማሳወቁ መንግሥት የወሰደውን የሕገ መንግሥት ትርጉም መፍትሔም አብራርተዋል። ምርጫው ከ9 ወር እስከ 1 ዓመት እንዲራዘም ውሳኔ ያሳለፈ መሆኑ እየታወቀ በትግራይ ክልል መንግሥት በኩል ግን ኢ-ሕገ መንግሥታዊ የሆነ ምርጫ መካሄዱን ዶ/ር ቢቂላ ገልጸዋል።
‘‘የሀገሪቱ ሕገ ሁሉ የበላይ ሕግ የሆነው ሕገ መንግሥት በሁሉም ክልሎች እኩል መከበር አለበት። ሁለቱ ምክር ቤቶች የሚያሳልፉት ውሳኔ ገዥ መሆኑ እየታወቀ ‘የትግራይ ክልል መንግሥት ያካሄደው ምርጫ ተቀባይነት የሌለው፣ የማይፀና እና ኢ-ሕገ-መንግሥታዊ ነው’ በሚል በትግራይ በኩል የተካሄደው ምርጫ ተቀባይነት የለውም’’ በሚል ውሳኔ መተላለፉን የዲፕሎማቲክ ማኅበረሰቡ እንዲረዳም ዶ/ር ቢቂላ አብራርተዋል።
የልማት ሥራዎችን በመንግሥትም ሆነ በተለያዩ ለጋሽ አካላት ማከናወን ያልተቋረጠና የሚቀጥል መሆኑንም ለዲፕሎማቲክ ማኅበረሰቡ አስታውቀዋል። (ጋሻው ፋንታሁን፤ አብመድ)
ፍርድ ቤቱ የአቶ መላኩ ፈንታና ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስን ጨምሮ የተለያዩ ግለሰቦች ክስ እንዲቋረጥ ጠቅላይ አቃቤ ህግ ያቀረበውን ጥያቄ ተቀብሎ እንዲፈቱ ትእዛዝ ሰጠ
የእኔን RSS ምግብ ወይም የእኔ ፖድካስቶች ወደ ማህበራዊ ሚዲያ ለመለካት እና ለማተም ከምወዳቸው መሣሪያዎች መካከል አንዱ ነው FeedPress. እንደ አለመታደል ሆኖ ፣ መድረኩ ምንም እንኳን የ LinkedIn ውህደት የለውም። እነሱ ሊጨምሩት እንደሆነ ለማየት ወጣሁ እና ተለዋጭ መፍትሄን ሰጡ - ለ LinkedIn በማተም በኩል Zapier.
ዛፒየር ለጥቂት ውህደቶች እና ለመቶ ክስተቶች ነፃ ነው ፣ ስለሆነም ይህን መፍትሄ በእሱ ላይ ምንም ገንዘብ ሳላጠፋ መጠቀም እችላለሁ… እንዲያውም በተሻለ! እንዴት እንደሚጀመር እነሆ
የዎርድፕረስ ተጠቃሚ ያክሉ - ለዛፒየር አንድ ተጠቃሚ ወደ WordPress እንዲጨምር እና የተወሰነ የይለፍ ቃል እንዲያዘጋጁ እመክራለሁ ፡፡ በዚህ መንገድ ፣ የግል የይለፍ ቃልዎን ስለመቀየር መጨነቅ አያስፈልግዎትም ፡፡
የዛፒየር WordPress ፕለጊን ይጫኑ - ዛፒየር የዎርድፕረስ ተሰኪ የ WordPress ይዘትዎን ከብዙ ቶን አገልግሎቶች ጋር ለማቀናጀት ያስችልዎታል። ለዛፒየር ያዘጋጁትን የተጠቃሚ ስም እና የይለፍ ቃል ያክሉ።
WordPress ን ወደ LinkedIn Zap ያክሉ - ዛፒየር ሊንክኔድ ገጽ ቀደም ሲል የተዘረዘሩ በርካታ ውህደቶች አሉት which አንዱ ከዎርድፕረስ ወደ ሊንክዲን ነው ፡፡
ዚፕዎን ያብሩ - ዚፕዎን ያንቁ እና በሚቀጥለው ጊዜ በዎርድፕረስ ላይ አንድ ልጥፍ ሲያትሙ በ Linkedin ላይ ይጋራል! በዛፕየር ዳሽቦርድዎ ውስጥ አሁን ዛፕን ንቁ ሆነው ያዩታል።
ሐሳባዊነት ሊታዎቅ የሚችለው ዓለም (በሌላ አባባል የውኑ ዓለም ) ሥረ መሠረት ወይም አዕምሮ ወይም ደግሞ መንፈስ ነው የሚል ነው። ከቁስ አካልዊነት በትይይዩ ያለ የፍልስፍና ክፍል ነው። ኅሊና ከቁስ አካላት በላይና ቀዳሚ ነው የሚልን አስተሳሰብ ያራምዳል። በዚህ ግዙፍ የፍልስፍና ጥላ ስር የሚንሸራሸሩ ብዙ ዓይነት ፍልስፍናዎች አሉ። ከብዙ በጥቂቱ፦
ኅሊናዊ ሐሳባዊነት ፡ ሐሳባችን እና አዕምሯችን ብቻ በእርግጠኝነት እንዳሉ (ኅልው እንደሆኑ) ሊታዎቅ ይቻላል። ከዚህ ውጭ ያለው ማናቸውም ነገር በእርግጠኝነት መታዎቅ ስለማይችል፣ ፋይዳ የለሽ ነው ይላል። የማናቸውም ነገር ኅልውና መሰረት በአዕምሮ ውስጥ መታሰቡ ብቻ ነው።
ምጥቃዊ ሐሳባዊነት ፡ ነገሮች-በራሳቸውን ማዎቅ አንችልም። ይልቁን ለኛ የሚመስሉንን ያክል ነገሮችን እናውቃቸዋለን የሚል ነው። ለምሳሌ አበቦች ለንቦች የተለየ መልክ አላቸው። ይሁንና ሰዎች አበቦችን፣ ለሰዎች በሚመስሉት ልክ እንደሚረዱ ማለት ነው።
በግሎባል ፋየር ፓወር የአመቱ ወታደራዊ አቅም ሪፖርት ውስጥ ከተካተቱት የአፍሪካ አገራት መካከል ግብጽ፣ አልጀሪያ፣ ደቡብ አፍሪካ፣ ናይጀሪያና ሞሮኮ ከአንደኛ እስከ አምስተኛ ደረጃን ሲይዙ፤ ኢትዮጵያ በ6ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጣለች፡፡ ከ138 የዓለም አገራትም በ60ኛ ደረጃ ላይ ትገኛለች – ኢትዮጵያ፡፡
የኢትዮጵያ የምግብና የመድኃኒት ቁጥጥር ባለስልጣን ማንኛውም የምግብ ምርት በባለስልጣኑ ሳይመዘገብ እና የገበያ ፊቃድ ሳያገኝ ለሽያጭ ማቅረብ፣ ማስተዋወቅ ወይም የምርት ይዘት፣ ዓይነትና ሂደት ለውጥ ማድረግ እንደማይቻል አስታወቀ፡፡
በቅርቡ በሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት በፀደቀው የምግብና መድኃኒት አስተዳደር አዋጅ ቁጥር 1112/2011 አንቀጽ 71/2/ መሠረት የምግብ ምዝገባ መመሪያ ቁጥር 42/2011 መውጣቱን በመግለጽ ማንኛውም የምግብ አስመጪ እና አምራች ቀድሞ Focal Person በማሳወቅ በመመሪያው የተቀመጡ መስፈርቶች /ሰነዶች/ን በማያያዝ በተቋሙ ድህረ ገጽ www.eris.efda.gov.et ላይ በOnline ምርቱን ማስመዝገብ እንድሚኖርበት ባለስልጣን መ/ቤቱ አሳስቧል፡፡
ባለስልጣን መ/ቤቱ ለህብረተሰቡ የሚቀርብ ማንኛውም የምግብ ምርት በባለስልጣኑ ሣይመዘገብ እና የገበያ ፊቃድ ሳያገኝ ለሽያጭ ማቅረብ፣ ማስተዋወቅ ወይም የምርት ይዘት፣ ዓይነትና ሂደት ለውጥ የተከለከለ መሆኑን አስታዉቋል፡፡
PreviousPrevious post:የጥራት ደረጃቸውን ያላሟሉ መድኃኒቶችና የመጠቀሚያ ጊዜ ያለፈባቸው ምግቦች ወደ ሀገር ውስጥ ሊገቡ ሲሉ በቁጥጥር ሥር በማዋል እንዲወገዱ ተደረገ፡፡NextNext post:ከ208,530 ብር በላይ የሚገመት ሕገወጥ መድኃኒት፣ አደንዛዥ ዕፆችና አልሚ ምግቦች በቁጥጥር ሥር ዋሉ፡፡
ማኬ ፡ ሁለተኛው የንቃተ ካፒታሊዝም መርህ የባለድርሻዎች መርህ ነው፡፡ ቀደም ብዬ በተዘዋዋሪ ተናግሬያለሁ፡፡ እሱም ቢዝነሱ ለተለያዩ ባለድርሻዎች የሚፈጥረውን እሴትና ቢዝነሱ ላይ ጫና ማሳደር ስለሚችሉት ጉዳዬ ባዮች ሁሉ ማሰብ ነው፡፡ ለእነዚህ እርስ በርስ በጥቅም ለተሳሰሩት ባለድርሻዎች ፣ ለደንበኞች ፣ ለሠራተኞች ፣ ለአቅራቢዎች ፣ ለኢንቨስተሮችና ለማህበረሰቡ እሴት ለመፍጠር ስለሚተጋው ቢዝነስ ውስብስብነት ማሰብ ነው፡፡
ሦስተኛው መርህ – ቢዝነስ እጅግ በሥነ-ምግባር የታነፁና ለዓላማ ቅድሚያ የሚሰጡ የሥራ መሪዎችን ይፈልጋል፡፡ የሥራ መሪዎቹ የባለድርሻ አካላትን መርህ በመከተል ለቢዝነሱ ዓላማ የሚያገለግሉና የሚጥሩ ይሆናሉ፡፡ ስለሆነም እርምጃቸው ሁሉ ስለቢዝነሱ ጉዳይ (ወሬ) ይሆናል ማለት ነው፡፡
አራተኛው የንቃተ – ካፒታሊዝም መርህ – አላማ ፣ የባለድርሻ አካላትና የሥራ አመራር ተጣጥመውና ተቀናጅተው አብረው መጓዝ እንዲችሉ የሚያግዝ ባህል መፍጠር ነው፡፡
ፓልመር ፡ እነዚህ የጠቀስካቸው መርሆዎች አንተ ጠዋት ከመኝታህ ስትነሳ በግል ደረጃ አንተን የሚያነቃቁህ ናቸውን? “ተጨማሪ ዶላር ለማግኘት እሔዳለሁ” ነው የምትለው ወይስ “ለዐቢይ መርሆዎቼ ታማኝ እሆናለሁ” ነው?
ማኬ ፡ ይህን በተመለከተ እኔ ትንሽ ለየት ያልኩ ነኝ ብዬ አስባለሁ፡፡ ምክንያቱም ላለፉት አምስት ዓመታት ሙሉ በሙሉ ማለት ይቻላል ከጠቅላላ ምግቦች ምንም ደመወዝ አልወሰድኩም፡፡ ጉርሻም (Bonuses) እንደዚያው፡፡ ይህ ይገኝ የነበረው ገንዘብ በዓለም ዙሪያ ላሉ ድሃ ሰዎች ለጥቃቅንና አነስተኛ ስራ የብድር አገልግሎት እንዲውል ለጠቅላላ ምግቦች ዓለምዓለ ማዕከል (The Whole Planet Foundation) ተሰጥቷል፡፡ ይህን የፈቀድኩት ከድርጅቱ ምንም ዓይነት ከፍተኛ የገንዘብ ማካካሻ አገኛለሁ ብዬ አስቤ ሳይሆን የከፍተኛ ምግቦች ዓላማ በከፍተኛ ሁኔታ ውስጤ በመስረፁ ተነሳስቼ ነው፡፡ በዓል ደረጃም ከኩባንያው ባለኝ የአክስዮን ድርሻ የማገኘው ሐሰት ከበቂዬ በላይ ነው ብዬ አምናለሁ፡፡
ማኬ ፡ የጠቅላላ ምግቦችን ከፍተኛ ዓላማዎች በቂ ጊዜ በምናገኝበት ሰዓት ይበልጥ ልገልፅልህ እችላለሁ፡፡ አሁን በደቂቃ ውስጥ መናገር የምችለው ኩባንያችን ሰባት ዐቢይ እሴቶችን መሰረት ባደረጉ ዓላማዎች ላይ የተዋቀረ መሆኑን ነው፡፡ የመጀመሪያው ዐብይ እሴታችን ደንበኞቻችንን ማርካትና ማስደሰት ነው፡፡ ሁለተኛው ዐብይ እሴታችን የሥራ ቡድኖቻችንን ደስታና ክብር ማሳደግ ነው፡፡ ሦስተኛው ዐብይ እሴታችን ኩባንያችንን አሳድገን ትርፋማ በመሆን ሐብት መፍጠር ነው፡፡ አራተኛው ዐብይ እሴት በማህበረሰባችን ውስጥ መልካም ዜጋ በመሆን የቢዝነስ ስራችንን ማከናወን ነው፡፡ አምስተኛው ዐብይ እሴት ቢዝነሳችንን ከተፈጥሮቸ አካባቢያችን ጋር የተቀናጀና የተወዳጀ ማድረግ ነው፡፡ ስድስተኛው ዐብይ እሴት አቅራቢዎቻችንን እንደ ባለድርሻ አካል በመውሰድ ከእነርሱ ጋር አብሮ የማደግ (የማሸነፍ) ግንኙነት ማዳበር ነው፡፡ ሰባተኛው ደግሞ ለቢዝነሳችን የድርሻ አካላት (Partners) በሙሉ ስለጤናማ የአመጋገብ ስርዓትና ጤናማ የአኗኗር ዘዬን ማስተማር ነው፡፡ ስለሆነም ከፍተኛ ዓላማዎችን በእነዚህ ዐብይ እሴቶቻችን ላይ በቀጥታ የተዋቀሩ ናቸው፡፡ ከእነዚህም መካከል ለመጥቀስ ያህል አንዱ የአሜሪካን ሕዝብ ጤና መታደግ ነው፡፡
ሕዝባችን ወፍራምና ሕመምተኛ ነው፡፡ ጤናን የሚያናጉ ምግቦችን እየተመገብን በልብ ሕመም ፣ በካንሰርና በስኳር በሽታ እንሞታለን፡፡ እነዚህ ከአኗኗር ዘዬ ጉድለት የሚከሰቱ በሽታዎች ናቸው፡፡ በሽታዎቹን በአብዛኛው ልንከላከላቸው ወይም ልንቀለብሳቸው እንችላለን፡፡ ሌላው ከፍተኛ ዓላማ የግብርና ስርዓታችንን የተመለከተ ነው፡፡ የግብርናው ስርዓታችን ይበልጥ ዘላቂ እንዲሆንና የምርታማነት አቅማችን መጎልበት እንዲችል መጣር ነው፡፡
ሦስተኛው ከፍተኛ ዓለማችን ከመላው ዓለም ማዕከል (The kghole plane foundation) ጋር የተያያዘ ሲሆን ከግራሚን ትረስት (Grameen Trust) እና ሌሎች የጥቃቅንና አነስተኛ ሥራ የብድር ተቋማት ጋር በመሆን ከዓለም ላይ ድህንት እንዲጠፋ ዕገዛ ማድረግ ነው፡፡ (ግራሚን ባንክና ግራሚን ትረስት በድሃ አገሮች ውስጥ እየተንቀሳቀሰ የማይክሮፋይናንስ ድጋፍ በመስጠት በተለይም ለሴቶች እገዛ በማድረግ ወደ ልማት እንዲገቡ በመስራት ላይ ያለ ድርጅት ነው፡፡) በአሁኑ ጊዜ በ34 አገራት ውስጥ እየተንቀሳቀሰ እንገኛለን፡፡ በዚህ አካሔድ በመቶ ሺዎች በሚቆጠሩ ሰዎች ላይ አዎንታዊ ተፅዕኖ እያመጣን እንገኛለን፡፡ አራተኛው ከፍተኛ ዓላማዎች ንቃተ – ካፒታሊዝምን ማስፋፋት (ማሰራጨት) ነው፡፡
ፓልመር ፡ ስለቢዝነስ ዓላማዎች ተናግረሃል፡፡ ከዓለማዎቹ አንፃር ስናስብ ትርፋማ መሆን ለምን አስፈለገ? ቢዝነስ የትርፍን ከፍተኛነት እያሳደገ የሚሔድ ድርጅት አይደለም ወይ? ለትርፋማነት ሳትሔዱ እነዚህን ዓላማዎች ማሳካት አይቻላችሁም ወይ? ወጪያችሁ ብቻ መሸፈን የሚያስችል ገንዘብ ማመንጨት አይቻልም ወይ?
ማኬ ፡ አንደኛው መልስ – ውጤታማ መሆን አትችልም ነው ምክንያቱም ወጪህን መሸፈን የሚያስችል ገንዘብ ለማመንጨት ብቻ የምትሔድ ከሆነ መፍጠር የምትችለው ተፅዕኖ በጣም የመነመነ ነው የሚሆን፡፡ ጠቅላላ ምግቦች ዛሬ እየፈጠረ ያለው ተፅዕኖ ከሰላሳ ወይም ከሃያ ወይም ከአስራ አምስት ወይም አስር ዓመታት በፊት ከነበረው እጅግ የላቀ ደረጃ ላይ ደርሷል፡፡ ምክንያቱም እጅግ ትርፋማ ሆነን ማደግ በመቻላችን ነው፡፡ ዓላማዎቻችንን ይበልጥና ይበልጥ ዕውን ለማድረግ ከጥቂት ሺዎች ይልቅ ሚሊዮን ሕዝቦች ጋር ማድረስና መርዳት ችለናል፡፡ ስለሆነም ዓላማህን በተሻለ ደረጃ ማሳካት ከፈለግክ ትርፋማ መሆን እጅግ አስፈላጊ ይመስለኛል፡፡ ሌላው የትርፋማነት ጥቅም ዓለማችን ለምትፈልገው ክልሰፋና የዕድገት እርምጃ የሚያስፈልገውን ካፒታል መፍጠር ያስችላል፡፡ ትርፉ ከሌለ ዕድገት የለም፡፡ ሁለቱ እርስ በርሳቸው ሙሉ በሙሉ የተቆራኙ ናቸው፡፡
ማኬ ፡ በርግጥ ቢዝነሱ የሚያፈራው አብዛኛው ትርፍ ወደ ባለአክስዮኖች ኪስ የሚገባ አይደለም፡፡ በአንፃራዊነት ስናይ በጣም ትንሽ እነጅ (ፐርሰንት) ብቻ ነው ከትርፉ ድርሻ (dividends) ለባለ አክስዮኖቹ የሚከፋፈል ካተረፍነው ገንዘብ ከዘጠና ፐርሰንት በላይ የሚሆነው ለቢዝነሱ ማስፋፊያ ዳግም እዚያው ኢንቨስት ይደረጋል፡፡ አበክሬ የምናገረው ትርፋችንን መቶ ፐርሰንት ለባለ አክስዮኖቹ እንደ ትርፉ ድርሻ አከፋፍለን ቢሆን ኖሮ ፣ በርግጥ ያ መሆን ይችል ነበር፡ ግና ይህን የሚያደርግ አንድም የቢዝነስ ድርጅት አላውቅም ከሪል እስቴት ኢንቨስትመንት ትረስት (Real Esate Investment Trust, REIT) በስተቀር የትም ስፍራ ቢሆን ማንኛውም የቢዝነስ ድርጅት በሚያገኘው ትርፍ ቢዝነሱን ያስፋፋል፡፡ ከዚህም በላይ ባለአክስዮኖቹ ትርፋማ በመሆናቸው ራሱ ለቢዝነሱ አንቨስት እንዲያደርጉ ይገፋፋቸዋል፡፡ ይህ ካልሆነ ከፍተኛ ዓላማዎችህን ከግብ የምታደርስበት ካፒታል ሊኖርህ አይችልም፡፡ የአንድን ተቋም የካፒታል እሴት መጨመር መቻል ማለት እሴት መጨመር መቻል ማለት ነው፡፡ ለዚህ ጥሩ መለኪየው ደግሞ ምን ያህል አክስዮን ገዝተሃል የሚለው ይሆናል፡፡ ይህ ነው ባለፉት ሰላሳ ዘለል ዓመታት ውስጥ ከ10 ቢሊዮን ዶላር በላይ ዋጋ ያለው እሴት መፍጠር ችለናል በማለት ቀደም ብዬ የተናገርኩት፡፡
ማኬ ፡ ይህ እውነት አይመስለኝም፡፡ በአጠቃላይ የሰው ልጅ ታሪክ እንዳየነወ ስር በሰደደ ድህነት ውስጥ መኖ ለአብዛኞቹ ሕዝቦች የተለመደ የሰው ልጅ ክስተት ሆኗል፡፡ ሁሉም የሰው ልጆች እኩል ድሆች ነበሩ ፤ ይኖሩ የነበረው የዕድሜ ጣራው በጥቅሉ ሲታይ አጭር ነበር፡፡ ከዛሬ ሁለት መቶ ዓመታት በፊት በዚህች ምድር ላይ በሕይወት ይኖሩ ከነበሩት ሰዎች 85 በመቶ (ፐርሰንት) ያህሉ በዛሬው ዶላር ተመን ለዕለት ኑሮአቸው ከአንድ ዶላር ባነሰ ገቢ ይተዳደሩ ነበር፡፡ አስቡ 85 በመቶ ሕዝብ ይህ አኃዝ ዛሬ ወደ 20 በመቶ ወርዷል፡፡ በዚህ ክፍለ ዘመን መጨረሻ ላይ ዜሮ መድረስ ይኖርበታል ነው፡፡ ስለሆነም ይህ የሚያመለክተወ እየተጨመረ የሚሔድን ዕድገት ነው፡፡ ዓለም ሐብታም እየሆነች ነው ፤ ሕዝብ ከድህነት እየተላቀቀ ነው ፤ ሰብአዊነትም በትክክል እያደገ ነው ፤ ባህላችንም እየዳበረ ነው ፤ ዕውቀታችን እየሰፋ ነው፡፡ አካሔዳችን ቁልቁል ሳይሆን ወደ ላይ ነው፡፡ እራሳችንን ከጥፋት (ውድቀት) መቆጣጠር ከተሳነን ግን ያ አደጋ ያስከትላል፡፡ ምክንየቱም አንዳንዴ ሰዎች ጦርነት ናፋቂ ይሆናሉ፡፡ በነገራችን ላይ ቢዝነስ ፣ የቢዝነስ ተቋማት እንዲሁም ፈጠራ ሐብት እንዲስፋፋ የምንተጋው አንዱ ምክንያታችንም ሰዎች ኃይላቸውን (ውስጣዊ አቅማቸውን) ለጦርነት ፣ ለፖለቲካዊ ግጭትና ለሐብት ውድመት ሳይሆን ለጤናማ ሥራ (አገልግሎት) እንዲውሉ ለማድረግ ነው፡፡ ይህ ራሱን የቻለ ትልቅ ርዕሰ ጉዳይ ነው፡፡
እናስ ይኼ መበላለጥን (ልዩነትን) ይጨምራል? ካፒታሊዝም ያን ያህል መበላለጥን ይፈጥራል ብዬ አላስብም፡፡ ምክንያቱም ሰዎች ይበልጥ እንዲበለፅጉ ያደርጋልና፡፡ ይህ ማለት ግን እያንዳንዱ ሰው በእኩል ደረጃና ፍጥነት ያድጋል ማለት አይደለም፡፡ ሁሉም ሰው በጊዜ ሂደት ውስጥ ወደ ዕድገት ይመጣል፡፡ ይህ እየሆነ ያለ መሆኑን ተመልክተናል፡፡ በተለይም በላፉት ሃያ ዓመታት ውስጥ በመቶ ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎች በቻይናና በሕንድ ከድህነት ሲላቀቁ አይተናል፡፡ ይህ የሆነው ካፒታሊዝምን ይበልጥ በመቀበላቸው ነው፡፡ በገሀድ እንደምናየው አንዳንድ ሰዎች ከሌሎች ሰዎች ቀድመውና ፈጥነው በመበልፀግ ድህነትን በቀላሉ ያመልጣሉ፡፡ ይህ ታዲያ ድህነትን መከሰት አይደልም ድህነት እንዲያከትም ማድረግ እንጂ ብዙ ሰዎች እንደሚያስቡት ነፃ ገበያ መበላለጥን (ልዩነትን) አይከሰትም፡፡ ታሪክ እንደሚመሰክረው በየትኛውም የማህበረሰብ አደረጃጀት ውስጥ ሁሌም መበላለጥ (ልዩነት) ይኖራል፡፡ ሌላው ቀርቶ የማህበረሰቡን አባላት እኩል የሐብት ባለቤት ያደርጋል ተብሎ የተሰበከለት የኮምዩኒዝም ስርዓት ሳይቀር የሐብት ባለቤቶችን በደረጃዎች ያዋቀረች ምሁራንን የልዩ ጥቅም ባለመብት የሚያደርግ ነው፡፡ ስለሆነም መበላጥን የካፒታሊዝም ችግር አድርጎ ማየት ተገቢ አይመስለኝም፡፡ ካፒታሊዝም ሰዎችን ከድህነት የሚያወጣ ፣ ይበልጥ እንዲበለፅጉ የሚያደርግና ሐብት እንዲያፈሩ የሚያስችል ነው፡፡ ይህ በጣም ጥሩ ነገር ነው፡፡ ልናተኩርበት የሚገባውም ይኸው መሆን አለበት፡፡
በዓለም ላይ የሚታየው ትልቁ ክፍተት የነፃ – ገበያ ካፒታሊዝምን በመቀበላቸው ሀብታም በሆኑና ባለመቀበላቸው ድህነት ውስጥ በቀሩት መካከል ያለው ነው፡፡ ችግሩ አንዳንዳችን ሐብታም ሆኑ ሌሎች ደህይተው ቀሩ አይደለም፡፡ መሆንም ያለበት ይህ አይደለም፡፡
ፓልመር ፡ የነፃ ገበያ ካፒታሊዝም ሰዎች ትርፋማና የቢዝነስ ባለቤቶች መሆን ከቻሉበት ሌሎ ስርዓቶች በተለይም ከክሮኒ ካፒታሊዝም የተለየ መሆኑን ተናግረሃል፡፡ ይህን አስመልክቶ በአንተ የሞራል ዕይታና በብዙ የዓለም አገራት ባለው ተጨባጭ ዕውነታ መካከል ልዩነት ምንድነው?
ማኬ ፡ የሕግ የበላይነት ሊኖህ ይገባል፡፡ ሰዎች እያንዳንዳቸው ላይ በእኩል ደረጃ ተፈፃሚ የሚሆኑ መመሪያዎች ሊኖቸው ይገባል፡፡ መመሪያዎቹ ተፈፃሚ መሆን አለባቸው፡፡ በሁሉም ሰው ላይ በእኩል ደረጃ መተግበርን ዋነኛ ግቡ ያደረገ ሕገ ያስፈልገናል፡፡ አንዳንዳችን ልዩ መብት አጎናፅፎ ሌሎችን የሚናፍግ መሆን የለበትም፡፡ በብዙ ማህበረሰቦች እየተካሔደ ያለና በአሜሪካ ደግሞ ይበልጥ እየተካሔደ ያለው ምን መሰለህ – ከፖለቲካዊ ጋር ትስስር ያላቸው ሰዎች የተለየ ጥቅም እንዲየገኙ ይደረጋል፡፡ ይህ ስህተት ብቻም ሳይሆን መጥፎም ነው፡፡ አንድ ማህበረሰብ የክሮኒ ካፒታሊዝም ወይም በጓደኞቼ ማይክል ስትሮንግ አጠራር የ”ካፒታሊዝም” ሰለባ በሆነበት ደረጃ ልክ ከነፃ ገበያው ማህበረሰብ ውጭ ስለሚሆን ፣ በሙሉ አቅሙ ሰርቶ ከፍተኛ ብልፅግና ላይ እንዳይደርስ ያደርገዋል፡፡ ይህ አግባብነት የጎደለው ተግባር ለብዙና ብዙ ሰዎች እንቅፋት በመሆን በሕግ የበላይነት በታገዘ እውነተኛ የነፃ ገበያ ስርዓት የሚመሩ ሰዎች ሰርተው ከሚበለፅጉት በታች እንዲሆኑ ያደርጋቸዋል፡፡
ማኬ ፡ ወቅታዊ የሆኑ ሁለት ምርጥ ምሳሌዎቼን ልስጥህ፡፡ የእርዳታ መመሪያዎችንና ደንቦችን በተመለከተ ያቀረቡት ሰነድ በ Obama care ስር አልፎ (ታይቶ) በኦባማ አስተዳደር ተቀባይነትን እንዲያገኝ ያደረጉ በቁጥር ከሺህ በላይ የሚሆኑ የዕርዳታን መኖ ጠያቂዎች አሉ፡፡ ይህ አንዱ የክሮኒዝም ዓይነት ነው፡፡ መመሪያዎቹ በእያንዳንዱ ሰው ላይ በእኩል ተፈፃሚ የሚሆኑ አይደሉም፡፡ ለአንዱ የዕርዳታ መኖር ጠያቂ (waiver) ስልጣን መስጠት ማለት ሌላውን ደግሞ ስልጣን መንፈግ ማለት ነው፡፡ በዚህ ሁኔታ ስትጓዝ ስልጣን ላይ ላለው የፖለቲካ ፓርቲ የገንዘብ ድጋፍ ያላደረጉትን ወይም በማንኛውም ምክንያት ያልወደድካቸውን መብት መንፈግ ትችላለህ፡፡ እያለህ አንዳንዶች ላይ የምትተገብር ሌሎ ላይ የማትተገብር እንደፍላጎትህ የምትጠቀምበት (arbitrary law) ሕግ ይኖረሃል፡፡
ሁለተኛ ምሳሌ – ክሮኒ ካፒታሊዝምን በአሁኑ ወቅት ለግሪን ቴክኖሊጂ (Green Technology) እየተደረገ ባለው ያ ሁሉ ድጎማ እያየሁኝ ነው ያለሁት፡፡ መንግስት በራሱ ገንዘብ ስለሌለው ፤ ከግብር ከፋዮች ገንዘብ እየሰበሰበ አንዳንድ ቢዝነሶችን ይደጉማል ፤ ፖለቲካዉ ለወደዳቸው ሰዎችም ያከፋፍላል፡፡ የጀነራል ኤሌክትሪክን (General Electric) የታክስ አከፋፈለ በተመለከተ በልዩ ሁኔታ ከታክስ ነፃ የተደረገበትን ጨምሮ የተደረጉለትን የታክስ ቅነሳዎች ከተፃፈው የታክስ ሕግ ውስጥ እስከማካተት ድረስ እየተደረገ ያለው ነገር ሁሉ እያየሁኝ ነው፡፡ እነዚህ (እነርሱ) ወደ አማራጭ የኃይል ቴክኖሎጂ (alternatice energy techonology) በመግባታቸው ወይም ከእነዚህ ውስጥ አንዳንዶቻቸው ከሚያገኙት አብዛኛው ገቢ ላይ ታክስ እማይቆረጥበት ደረጃ ላይ እየደረሱ ነው ምክንያቱም ዳግም ከፖለቲካው ጋር ትስስር ስላላቸው ነው፡፡ እናም ይህ ያበሳጨኛል፡፡ በጣም መጥፎ ነገር ሆኖ ይታየኛል፡፡
ማኬ ፡ አዎ ፣ በሚገባ ሞራል የለሽ … ነው፡፡ ሞራል የለሽ ብዬ እጠራዋለሁ፡፡ ምን ማለት እንደሆነ ማስረዳት ያስፈልጋል ግን ይህ የኔን ስነ-ምግባርና ስሜቴ ሰናይና ዕኩይ ብሎ የሚለይልኝን የሚጥስብኝ ነው በእውነቱ የሌሎችን ሰዎች ሰነ-ምግባር ይጣስ አይጣስ መናገር ያዳግታል፡፡ እኔ በእውነቱ አልወድደውም ፤ እቃወማለሁ፡፡ ማህበረሰብ እንዴት መተዳደር እንዳለበት እኔ ከማስበው ጋር ጨርሶ አይጣጣምም፡፡ ጠንካራ የሕግ የበላይነት ባለው ማህበረሰብ ውስጥ እንደዚህ ዓይነቱ ነገር መፈጠር የለበትም፡፡
ማኬ ፡ ሁሉም፡፡ በማህበረሰቡ ውስጥ ያለ እያንዳንዱ ሰው ተጠቃሚ ነው፡፡ የነፃ ገበያ ካፒታሊዝም ሰዎችን ከድህነት ውስጥ በማውጣት ሰብአዊነትን እጅግ ከፍ ያደረገ ነው፡፡ ይህችን አገር ሐብታም ያደረጋት እሱ ነው፡፡ መናጢ ድሆች ነበርን፡፡ ግና ያኔም አሜሪካ የዕድል በር ከፋች ምድር ነበረች፡፡ አሜሪካ ምንም እንኳ ፍፁም ባትሆንም በዓለም ላይ ለጥቂት መቶ ዓመታት ከዓለም ገበያዎች እጅጉን ነፃ ሊባል የሚችለውን ማጣጣም የቻለች አገር ናት፡፡ በዚህም ምክንያት ነው ከከፋ የድህነት ኑሮ በመላቀቅ መበልፀግና በአስደናቂ ፍጥነት ሐብታም መሆን የቻልነው፡፡
ፓልመር ፡ ዴይርድሬ ማክ-ክሎስኪ “የቡርዥዋ ክብር” በተባለው መጽሐፍዋ ውስጥ ሰዎች ስለ ቢዝነስና ስለ ኢንተርፕሬነራዊ ፍልሰፋ የነበራቸው የአስተሳሰብ ለውጥ ነበር ሰዎችን ወደ ብልፅግና ማምጣት ያልቻለው የሚል አቋም አላት፡፡ እና ሐብትን ለሚፈጥሩ ቢዝነሶች ደግሞ ክብር ሊኖረን ይቻላል ብለህ ታስባለህ?
ማኬ ፡ አዎ ፣ የምንችል ይመስለኛል፡፡ ምክንየቱም ሮናልድ ሬጋን በተመረጠበት ጊዜ ምን እንደተከሰተ አይቻለሁ፡፡ በ1970ዎቹ አሜሪካ ቁልቁል እየሔደች ነበር፡፡ ይህ ምንም የሚያጠራጥር አይደለም፡፡ ግሽበትና የወለድ ምጣኔው የት ደርሶ እንደነበር ፣ አጠቃላይ የአገር ውስጥ ምርት (GDP) ወዴት እያመራ እንደነበርና ገበያ የተዳከመበትን ፍጥነት መመልከት ይቻላል፡፡ የነበርንበት የስታግፍሌሽን (Stagflation) ሰለባ ፣ ወደ ኬይኔሽያን ፍልስፍና (Keynesian Philosophy) ጥልቅ ሽንቁሮች ማምራታችንን ነበር የሚገልጸው ከዚያም አዲስ መሪ መጣ ታክሶችን የቆረጠና ከአንዳንድ ደንቦችን በርካታ ኢንዱስትሪዎችን ነፃ ያወጣ መሪ አሜሪካን ወደ ህዳሴ ፣ ዳግም ውልደት ቀየራት፡፡ ይህ ድንቅ ስራ ላለፉት 25 ወይም ከዚያ በላይ ዓመታት ይዞን መጣ፡፡ በመሰረቱ ወደ ላይ አቅጣጫ የሚያመራ ዕድገትና ግስጋሴ ነበረን አለመታደል ሆኖ አሁን ደግሞ ዳግም ይበልጥ ወደ ኃላ ተመለስን ቢያንስ በተወሰኑ እርምጃዎች ወደ ታች ተንሸራተትን፡፡ በመጀመሪያ በ ……. እነዚህን ፕሬዚዳንቶችና ፖለቲከኞች እያንዳንዳቸውን ነው የምወቅሰው፡፡ ሬጋንም በምንም መንገድ ፍፁም አልነበረም፡፡ ነገር ግን የቅርቡ ቡሽ ያንን ውድቀት አፋጠነው፡፡ አሁን ደግሞ ቀደም ያሉት ፕሬዚዳንቶች ወደ ኃላ ከመለስን በላይ እጅጉን በተለየ ደረጃ አርቆ ወደ ኃላ መለሰን፡፡
ግና ታውቃለህ ፤ እኔ ኢንተርፕሬነር ነኝ ፤ እናም አመለካከቴ ቀና ነው፡፡ ይህን ሒደት መቀልበስ ይቻላል ብዬ አስባለሁ፡፡ ውድቀታችን የማይቀለበስ ደረጃ ላይ የደረሰ አይመስለኝም፡፡ ነገር ግን አግባብነት ያላቸውን ወሳኝ ለውጦች በፍጥነት ማካሔድ ይገባናል ብዬ አስባለሁ፡፡ በአንድ ምክንያት ክስረት ውስጥ እየገባን ነው፡፡ ስለዚህ ጉዳይ የታክስን መጠን ሳንጨምና የአሜሪካን ተቋማት ሥራ ሳናስቆም ፈቃደኛ ሆነን በአፅንኦት ልንነጋገርበት ካልቻልን ፣ ቁልቁል የመሄዳችን ጉዳይ አይቀሬ ሆኖ ይታየኛል፡፡ ይሁን እንጂ አሁንም ድረስ ነገሮችን ማስተካከል ይቻላል የሚል ተስፋ አለኝ፡፡
ፓልመር ፡ ካፒታሊዝም መስማማትን (Conformity) ይፈጥራል ብለህ ታስባለህ ወይስ ለብዝሃነት (diversity) ቦታ ይሰጣል ትላለህ? የአይሁድ ሕግ የሚጠይቀውን መስፈርት የሚያሟላ ምግብ (Kosher food) ወይም በሙስሊም ሕግ የተዘጋጀ (Halal food) ምግብ ስለሚወድዱ ሰዎች ፣ ወይም በሃይማኖት ወይም በባህል ወይም በፆታ …… አናሳ ስለሆኑት ሰዎች እያሰብኩ ነው፡፡
ማኬ ፡ እነዚህን ነገሮች መዘርዘር በመቻልህ አንተ ራስህ ለጥያቄዎቹ ምላሽ አግኝተሃል ማለት እችላለሁ፡፡ ካፒታሊዝም በዋነኝነት ለሌሎም ለራስም እሴት ለመፍጠር ሰዎችን በአንድነት ያስተባብራል፡፡ ካፒታሊዝም ማለት ያ ነው፡፡ በእርግጥ ግለ – ፍላጎትም በዚህ ውስጥ ይኖራል፡፡ ቁልፍ ነገር ተባብሮ በመስራት ለራስም ሆነ ለሌሎች እሴት መፍጠር መቻል ነው፡፡ እናም ለምርታማነት የሚደረገው ጥረት ብዝሃነትን ይፈጥራል – ምክንያቱም የሰው ልጆች በጣም ብዝሃናት ያለው ፍላጎቶች አላቸውና፡፡ ካፒታሊዝም ገበያውን በማስተባበር እነዚህን ፍላጎቶች ለሟሟላት ይሠራል፡፡ ይህ ደግሞ ለግለኝነት ሰፊ ምህዳር ይሰጣል፡፡ በጌታና ሎሌ (በአዛዥና ታዛዥ) ዓይነት ሥርዓት ሰዎች በልዩ የጥቅም መብት በተደራጁበት ወይም በሐይማኖት የእልቅና መሰላል በተዋቀሩበት ወይም የዩኒቨርስቲ ምሁራንም ሆኑ ሌሎች ፍፁም የሚበጅህን የማውቅልህ እኔ ብቻ ነኝ የሚሉ ቡድኖች ባሉበት ማህበረሰብ ውስጥ የምትኖር ከሆነ ፣ እነዚህ ሰዎች ወይም ቡድኖች ሐሳቦቻቸውን በእያንዳንዱ ሰው ላይ በኃይል ይጭናሉ ፤ ሰዎችን በማስገደድ ያዝዛል፡፡ በካፒታሊዝም ማህበረሰብ ውስጥ ለግለኝነት በጣሙን የላቀ ነፃነት ይሠጣል፡፡ የካፒታሊስቱ ማህበረሰብ ቢሊዮኖች አበቦች እንዲያድጉና እንዲያብቡ ዕድል ይሠጣል፡፡ ምክንያቱም የካፒታሊዝም ዋነኛ ግቡ ወይም መዳረሻው ወይም የተፈጠረበት ዓላው ለሰው ልጅ ዕድገት ነውና!
ማኬ ፡ እንደኔ ፍላጎት ቀዳሚ መሆን ያለበት – የካፒታሊዝም ተሟጋቾች (ጠባቂዎች) እየተጠቀሙ ያለው ስትራቴጂ በካፒታሊዝም ጠላቶች እጅ እየወደቀ መሆኑን ሊረዱ ይገባል፡፡ እነዚህ ሰዎች በከፍተኛ የሞራል መሰረት ላይ የተገነባው ካፒታሊዝም – መበላለጥ የሚያመጣ ፣ ሠራተኞችን የሚበዘብዝ ፣ ሸማቶችን የሚያታልል ፣ ተፈጥሮአዊ አካባቢን የሚያወድምና ማህበረሰብን የሚሸረሽር የብዝበዛ ፣ የስግብግብነትና የራስ ወዳድነት ስርዓ ተደርጎ እንዲሳል ለካፒታሊዝም ጠላቶች በር ከፍተዋል፡፡ የካፒታሊዝም ተሟጋቾች ለጠላቶቻቸው እንዴት አፀፋ መስጠት እንዳለባቸው አያውቁም፡፡ ምክንያቱም ካፒታሊዝም እንዲተች (እንዲብጠለጠል) ራሳቸው ትልቅ ክፍተት ካፒታሊዝም እየፈጠረ ያለውን እሴት ማየት ያስፈልጋቸዋል፡፡ ይኸውም ለኢንቨስተሮች ብቻ ሳይሆን (ለኢንቨስተሮችም እሴት መፍጠሩ እንዳለ ሆኖ) በቢዝነስ ውስጥ እየተንቀሳቀሰ ላለው አጠቃላይ ሕዝብ ፣ ለደንበኞች ፣ ለሰራተኞ ፣ ለአቅራቢዎና በአጠቃላይ ለማህበረሰቡ ሁሉ እሴቶችን ይፈጥራል፡፡ በመንግስትም እሴትን ይፈጥር – ማለት የፈለኩት የሥራ እድሎችን በመክፈት ፣ ገቢንና ሐብትን በመፍጠር ታክሶችን መሰብሰብ ከሚያስችለው ካለ ጠንካራ የቢዝነስ ሴክተር በመፍጠር መንግስታችን ምን ይዉጠው ነበር? ይህ አይደለም እኔን ዘወትር ደስ የሚያሰኘኝ፡፡ ልብ በል፡፡
ካፒታሊዝም የእሴት ምንጭ ነው፡፡ ማህበራዊ ትብብርን (የህብረት ስራን) በመፍጠር ረገድ እስከ ዛሬ ከነበሩት ሁሉ እጅጉን የላቀ ድንቅ መሳሪያ ነው፡፡ ይህን ታሪክ ነው መንገር ያለብን፡፡ የአነጋገር ስልታችንን መቀየር ይኖርብናል፡፡ ከሥነ-ምግባራዊነቱ አንፃር ለጥቂቶች ብቻ ሳይሆ ለእያንዳንዱና ሁሉም ሊጋራው የመችል እሴት እየፈጠረ መሆኑን ለማሳየት ስለ ካፒታሊዝም የምንመሰክርበት የአነጋገር ሥልታችንንን መለወጥ ያስፈልገናል፡፡ እኔ በማየው መንገድ ሌሎም ሰዎች ማየት ከቻሉ ፣ እኔ ካፒታሊዝምን እንደወደድኩት እነርሱም ሊወድዱት ይችላሉ፡፡
ኢትዮጵያ “ገብታበታለች” ካሉት “ውስብስብ ፖለቲካዊ ቀውስ” እንድትወጣ - ዓለምአቀፍ ጉባዔ እንዲዘጋጅ የመላ ኢትዮጵያ አንድነት ድርጅት - መኢአድና ሰማያዊ ፓርቲ ጥሪ አቀረቡ።
“ናብዚ ካብ እንመፅእ 10 ህፃናት ሞይቶም ኣለው።ሽዱሽተ ሰብኡትን ክልተ ደቂ ኣንስትዮን እውን ብጥምየት ሞይቶም።ንበልዖ ዋላ ሓደ ነገር የለን።ገንዘብ’ውን የብልናን።ዋላ ሓደ ሰብ ዝሓገዘና የለን።በዓልቤተይ ሞይቱ፤10 ቆልዑት ኣለውኒ።ካበይ ኣምፂኤ’ሞ ከብልዖም? ስጋይዶ ቆሪፀ ክህቦም ኮይነ?”
ካብ ዞባ ምብራቕ ጉጂ ወረዳ ቀርጫ ብተደጋጋሚ ከምዝተመዛበሉ ዝገለፁ ኣቶ ተስፋየ ታምሩ እውን ሰብኣዊ ሓገዝ ዝገበረሎም ዋላ ሓደ ወገን የለን፤መንግስቲ እውን ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ርእዩ ከምዘይርኣየ ኮይኑ’ሎ ኢሎም።
“ኣጋጢሙና ዘሎ ፀገም ጥምየት እዩ።ንሰርሖ የለን፣ጠሚና።ዝሞተ ሰብ 100 ይኸውን።መደቀሲና እውን እዚ ትርኢዎ ዘለኹም እዩ።ጥር ትብል ሓገዝ እውን ኣይረኸብናን፤ዳኛ የብልናን።”
እቲ ፀገም ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዞባ ጌድኦ ተዓቑቦም ዝርከቡ 178 ሽሕ ዜጋታት ተመሳሳሊ እዩ።ድምጺ ኣሜሪካ ኣብቲ ከባቢ ብኣካል ተረኺቡ ከምዘረጋገፆ ኣብ ቤት ክርስቲያን ጎቲ ቃለ ህይወት ጥራሕ ልዕሊ 12 ሽሕ ዜጋታት ተዓቑቦም ንሕሱም ጥምየት ተቓሊዖም ምህላዎም አረጋጊጹ’ሎ።
ብሕፅረት መግቢ ኣዝዮም ዝተጠቕዑ ኣዒንቶም ክገልፁ ዘይኽእሉ ህፃናት፣ስኣን ዓቕሚ ካብዝደቀሳሉ ዘይንቀሳቐሳ ደቂ ኣንስትዮ ኣለዋ።ህፃናት ይሞቱ ከምዘለው እውን እቶም ተመዛበልቲ ይዛረቡ።
ሚንስትር ሰላም ኢትዮጵያ ወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል ኣብ ዞባ ጊዲኦ ወረዳ ገደብ ኣዕቑቦም ንዝርከቡ ሰባት ከምዝበጽሓን ንተመዛበልቲ ሓገዝ ከምዝግበረሎምን ገሊፀን ኣለዋ።መንግስቲ ነባሪ ፍታሕ ንምምፃእ የካይዶ ዘሎ ፃዕሪ ኣሐይሉ ክቕፅለሉ እዩ ኢለን።
እዚ ናይ ትማሊ ሰንበት ምብፃሕ ህዝቢ ጌዲኦ ካብ ምብራቕን ምዕራብ ዞባታት ጉጂ ምምዝባል ካብ ዝጅመር ቅድሚ ሸሞንተ ኣዋርሕ ቀዳማይ ሚንስትር መፂኦም ዘይምርኣዮም ይልዓል ንዝነበረ ቅሬታ ዝምልስ ነይሩ ።
ኣብዚ ኣዚዩ ፀገም ከምዘለኹም መንግስቲ ፈሊጡ’ሎ ዝበሉ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ካብ ግዚያዊ ሓገዝ ብተወሳኺ ነባሪ መፍትሒ ንምርካብ ጻዕርታት ይካየድ ከምዘሎ ገሊፆም።
ዝለዓለ ጥምየት ዘጋጠሞምን ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ዝርከቡን ኣብ ጉተት ዝርከቡ ተመዛበልቲ ግን መፂኡ ዝርኣዮም በዓል ስልጣን መንግስቲ የለን ክብል ናብቲ ቦታ ዝኸደ ወኪል ድምጺ ኣሜሪካ ይሕብር።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ዝዓረፈት ፍልጥቲ ፀላም ኣሜሪካዊት ጋዜጠኛ ጉዌን ኣይፊል ብሞያኣ ዝለዓለ ኣድናቖትን ተፈላጥነት ዝረኸበት ኣፍሪካዊት ኣሜሪካዊት ጋዜጠኛ ጉዌን ኣይፈል ኣብ መበል 61 ዓመታ ብሕማም ናይ ማህፀን ካንሰር ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልያ።ጋዜጠኛ ጉዌን ኣይፊል ፀለምቲ ኣሜሪካዊያን ብኣፃብዕቲ ይቑፀሩ ኣብዝነበርሉ እዋን ኣብ ዓበይቲ መራኸቢ ማዕኸናት ኣሜሪካ ትሰርሖም ብዝነበረት ሽማ ዘመዝገበት ኣብነታዊ ጋዜጠኛ ከምዝነበረት መሰራሕታን ካልኦትን ይምስክሩላ።
ካብ ኣድነቕታ ሓደ ዝኾኑ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ጉዌን ምዕራፋ ምስ ሰምዑ ጋዜጣዊ መግለፂ ይህቡ ኣብዝነበርሉ እዋን ናይ ጉዌን ሞያዊ ክቡርነት ኣብ እዋን ቃለ ምልልስ ንዕኦም ካብዝሓተተቶም ሕቶታትን ከይተረፈ ዝፈልጥዎን ዘድንቖዎን ከምዝኾኑ ንስድርኣን ንናይ ሞያ ኣጋራን መሳርሕታን ይገልጹ።
ኣብ PBS ን17 ዓመታት ኣብ ዝሰርሐትሉ እዋን ኣብ PBS News Hourን ኣብ ዋሽንግትን ዊክን ንዝቐርቡ ትንታነታት ብምምራሕን ማኔጂንግ ኤዲተር ብምዃንን ንልዕሊ 17 ዓመታት ኣገልጊላ።ቅድም ክብል እውን ኣብ ኒውዮርክ ታይምስን ዋሽንግተን ፖስትን ከምኡ እውን ባልቲሞር ሳንን ኣብ ዝኣመሰሉ ዓበይቲ ጋዜጣታት ኣሜሪካ ኣብ ፖለቲካዊ ጉዳያት ፀብፃባት ብምቕራብ ብቕዓቶም ካብ ዘመስከሩ ጋዜጠኛታት ሓንቲ ነይራ።በዚ ምኽንያት እውን ብዙሓት ዓበይቲ ሽልማታት ረኺባ እያ።
ወለዳ ካብ ባርቤዶስን ፓናማ ዝመፁ እዮም።ምስ ብዙሓት ኣሕዋታን ኣሓታን ኣብ ከተማ ኒው ዮርክ ዝዓበየት ጉዌን ኣይፊል ወላዲ ኣቡኣ ናይ ኣፍሪካ ሜቶዲስት ኤጲስቆጲስ ቤተ ክርስቲያን ካህንን ተሓላቓይ ስቪላዊ መሰላትን ነይሮም።
ኣብ ማሳቹስተስ ኮሌጅ ሲመንስ ብጋዜጠኝነት ዝተመረቐት ጉዌን ኣብ ጋዜጣ ቦስተን ሄራልድ ብተለማማድነት ሰሪሓ እያ።ኣብ እትሰርሐሉ እዋን ዘርኣዊ ምፍርራሕ ይበፅሓ ነይሩ።ካብቲ ዩኒቨርሲቲ ምስ ተመረቐት ግን ኣብ መወዳእታ 70ዓታት ኣብዚ ጋዜጣ ብሪፖርተርነት ተቖፂራ ሰሪሓ እያ።ብዛዕባ ተመኩርኣ ክትዝክሮ ከላ ጉዌንከም ሓንቲ ፀዓዱ ዘይኮኑ ሒደት ሰራሕተኛታት ዜና ምፅሓፍ ከምዝኽእል፣ኣብዝተውሃበኒ እዋን ፈፂመ ከቕርብ ከምዝእክል ከራጋግፅ ነይሩኒ ትብል ።
ጋዜጠኛ ጉዌይን ኣይፊል ንሸሞንተ ፕሬዝዳንታዊ ወፍርታት ምርጫ ተኸታቲላ ፀብፂባ እያ።ክልተ ናይ ምኽትል ፕሬዝዳንታዊ ክትዓትን ከምኡ እውን ኣብ ናይ ሎሚ ዘበን ናይ ዴሞክራሲያዊያን ፓርቲ መባእታዊ ምርጫ ሕፁት ዴሞክራሲያዊያን ፓርቲ ንምዃን ይወዳደሩ ዝነበሩ ሂላሪ ክልንቴንን በርኒ ሳንደርስን ንዘካየድዎ ክትዕ እውን መሪሓ እያ።
12 ኣምላኽ ድማ ንኣብርሃም፡ ብናይ እዚ ወድን ብናይ እዛ ባርያኻን ክፉእ ኰይኑ ኣይርኤኻ። ብይስሃቅ እዩ ዘርኢ ዚጽውዓልካ እሞ፡ ብዅሉ ሳራ እትብለካ ዘላ ቓላ ስማዕ።
14 ንጽብሒቱ ኸኣ ኣብርሃም ኣንጊሁ ተንሲኡ እንጌራን ሓርቢ ማይን ወሲዱ፡ ንኣጋር ሀባ፡ ኣብ መንኩባ ድማ ኣሰከማ፡ እቲ ቘልዓውን ሂቡ ሰደዳ። ንሳ ኸኣ ኸይዳ፡ ኣብ በረኻ ብኤር-ሸባዕ ኰብለል ትብል ነበረት።
23 ሕጂ ኸኣ ከምቲ ኣነ ለውሃት ዝገበርኩልካ፡ ንኣይን ነዛ ስደተኛ ዄንካ እትነብራ ዘሎኻ ምድርን፡ ከምኡ ኽትገብር እምበር፡ ንኣይን ንደቀይን ንደቂ ደቀይን ከይትጠልም ብኣምላኽ መሓለለይ።
አዩ ... እንቁላሉ! በማርች ወይም ኤፕሪል ወቅት የጫጉላ ወይም የእረፍት ጊዜዎን ለመወሰድ የት ቦታ ላይ እንደሚሄድ ማንነት ይመረጣል? ምንም እንኳን አየር ሁኔታ በተለይ በፀደይ ወቅት መጀመሪያ ላይ ተለዋዋጭ ቢሆንም, ከፍ ያለ ዝቅተኛ ቦታዎች ከዝቅተኛ ቦታዎች ይልቅ ቀዝቃዛዎች ናቸው, ባጋጣሚዎች በእነዚህ ወራት ውስጥ ተስማሚ የአየር ሁኔታ ማግኘት ይችላሉ.
ላስ ቬጋስ - ሙቀቱ በበረሃው እዚህ ውስጥ ምቾት አላቸው, ስለዚህ በማርች ወይም ኤፕሪል ለደንቅ አዋቂዎች ለመጎብኘት በጣም ሞቃታማ አልሆነም. እንዲያውም, ሹራብ ለማከም ትፈልጉ ይሆናል. ካሲኖኖ አየር ማቀዝቀዣው ቀዝቃዛ ሊያደርግ ይችላል.
ደቡባዊ ካሊፎርኒያ - የባህር ዳርቻዎች, ወይን ያደጉ ክልሎች, በመካከለኛው ምዕተ-አመት ዘመናዊ ፓልም ስፕሪንግስ , እና የባህር ዳርቻዎች መዳረሻዎች ያለ ህዝቦች እንደ ክረምት ያቀርባሉ.
ዋሽንግተን ዲሲ - ሁሉም ሰው በኪዳኖቹ ዙሪያ በሚገኙት ማራኪ ፍራፍሬዎች ውስጥ መራመድ ይወዳል, ሆኖም ግን ፀደይ በፀደይ ወራት (በሜይሊንግ) መዘጋት መጀመሯን ያስጠነቅቃል (ሚያዝያ ከመጋቢት ወር ለመጓዝ ደህንነቱ የተጠበቀ ጊዜ ነው).
ካሪቢያን - ከኤፕሪል 15 እስከ ሚያዝያ 15 ድረስ በአብዛኛው በደሴቶቹ ላይ በመጓዝ ላይ የሚገኙት የወቅቱ ዝናብ ጊዜ እስከ ሰኔ 1 ድረስ አይጀምርም. ስለዚህ ግንቦት እና ሰኔ ለእረፍት እዚህ ለእረፍት ተስማሚ ጊዜዎች ናቸው.
ደቡብ አሜሪካ - ወቅቶች በመተላለፊያው እንደተመለሱ አስታውሱ ስለዚህ ቀደም ብለው "fall" ብለው ይጀምራሉ. ከኤኳቼር በጣም ቅርብ የሆኑት አገሮች አደገኛ ናቸው, ደቡብ ምስራቃዊዎቹ ደግሞ በበረዶ ሸርተቴ ላይ በረዶ ሊታዩ ይችላሉ.
ዓመት ሙሉ, የአየር ሁኔታ በሃዋይ ደሴቶች ላይ ፍጹም ነው. ብዙ ታዋቂ ሆቴሎች እድሳት አድርገዋል, ስለዚህ የትኛውም ደሴት አይጎበኙም, ለመመርመር የሚያማምሩ አስደሳች የባህር ዳርቻዎች ሊኖሯቸው ይችላል.
የአውሮፓ ዋና ከተማዎች በእያንዳንዱ የመጀመሪያ ጊዜ ጎብኝዎች ዝርዝር ውስጥ ይገኛሉ. እና አንድ ጊዜ ከጎበኙ እነዚህን ዓለም-ምድብ ከተሞች ለማወቅ በእውነት ተጨማሪ ጉብኝቶች ያስፈልግዎታል. እነዚህ በጣም ተወዳጅ ስለሆኑ ዋና ዋና መስህቦች ከብዙ ሰዎች ጋር ካልተጋለጡ ማርች ወይም ኤፕሪል እረፍት ማቀድ የተሻለ ነው. ጠቃሚ ምክር: ማየት ለሚፈልጉት ቦታ ሁሉ ትኬቶችን አስቀድመው መግዛት ከቻሉ ረጅም ርዝመትን ለመጠበቅ ያደርጉ.
በበጋው ወቅት በርካታ ቱሪስቶች ከመድረሳቸው በፊት አውሮፓን ይግዙ. ምንም እንኳን የአየር ጠባይ ሊተነተን የማይችል ቢሆንም, ለእሱ ዝግጁ እስከሆንክ ድረስ በትላልቅ ከተሞች ውስጥ ብዙ ስራዎችን ታገኛለህ.
ለንደን - የዩናይትድ ኪንግደም ዋና ከተማ መፈለጉም ሁልጊዜም የሚያስደስት ነው. በመርሐም እና ሚያዝያ ውስጥ ዝናብ ሲመጣ ብዙ ሰው አይገኝም, ይህም ወደ ተወዳጅ መስህቦች እንዲገባዎት ቀላል ያደርገዋል.
በኒው ኢንግላንድ እና በሰሜን ምስራቅ አሜሪካ በፀደይ መጀመሪያ ላይ ቀዝቃዛ እና ዝናብ ነው. ዝናብ የቀዘቀዘ ዝናብ ካልተዘለለ, የጭቃ ውዝቅ እቅዶችዎን ሊያሾፍ ይችላል.
እነዚህ ሁለት ወራቶች በተለምዶ የምስራቅ እስያ ዝናባማ ወቅት ነው. ስለዚህ በመጋቢት ወይም ሚያዝያ የእረፍት ጊዜ ማሳጣት ካልፈለጉ እስከ ሜይ እስከ ቻይና, ታይዋን, ኮሪያ እና ጃፓን ድረስ ማስወገድ ጥሩ ነው.
ጸደይ ማለቂያ ማለት የስፕሪንግ እረፍት ማለት ነው , እና አንዳንድ የትሮፒካል ቦታዎች አሉ , ያለፈው ኮሌጅ ዕድሜ ያለ ብዙ አዋቂዎች እና በአስክሬን ፈገግታ የማይደሰቱ አዋቂዎች ለማስወገድ ይፈልጋሉ . በሌሎች አመታትም በሌሎች አመታትም ሊሆኑ ይችላሉ, አሁንም አሁን አይደለም.
የዓለም ጤና ድርጅት፣ በሰሜን ኢትዮጵያ ትግራይ ክልል ውስጥ፣ በፌደራሉ መንግሥትና በህወሃት መካከል በተካሄደው ግጭት ሳቢያ የተቋረጠው የጤና አገልግሎት፣ አደገኛ ወደ ሆኑ ተላላፊ በሽታዎች መስፋፋት ሊያመራ እንደሚችል አስጠንቀቋል፡፡
ዝርዝሮች: የዚንክ ዳንግሌ ዘይቤ የጆሮ ጌጣ ጌጦች 14 ኪ.ሜ ቢጫ ወይም ነጭ የወርቅ የጆሮ ሽቦዎችን ያካትታሉ ፡፡ እያንዳንዱ የዚንክ ምልክት 15.1 ሚሜ ርዝመት ፣ 9 ሚሜ ስፋት እና 1.4 ሚሜ ውፍረት አለው ፡፡ የተሳሳተ የጆሮ ጉትቻዎች በግምት 2.5 ግራም ይመዝናሉ ፡፡ የመስህቦች ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ ነው ፡፡
ኣቐዲሙ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝተኻየደ ዘተ ሰለስቲኤን ሃገራት ድሕሪ ምፍሻሉ፣ እቲ ርክብ ኣብ ዋሽንግተን ክቕጽልን፣ ክሳብ 15 ጥሪ ድማ ኣብ ስምምዕ ክበጽሑን ምምሕዳር ትራምፕ ጸቕጢ ከምዝገበረ ዲፕሎማሰኛታት የረድኡ።
ድሕሪ’ዚ ናይ ዋሽንግተን ህጹጽ ኣኼባ፣ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ተሃድሶ ዝመልኣሉ ዓቐን ማይ፣ ብቴክኒካዊ ሸነኻቱ ኣብ ስምምዕ ከምዝተበዝጽሐ እኳ እንተተሓበረ፣ እዘን ሃገራት ኣብ ኣተገባብርኡ ዘይምርድዳእ ከጋጥመን ምዃኑ ዝተፈላለዩ ክኢላታት ይእምቱ።
ኢትዮጵያ ከተቕርቦ ዝጸንሐት ጠለብ፣ ልዕሊ 40 ቢልዮን ሜትሪክ ቶን ክኸውን እንከሎ፣ ግብጺ 31 ቢልዮን ሜትሪክ ቶን ሱዳን ድማ 35 ቢልዮን ሜትሪክ ቶን ማይ ከዕቑር ኣለዎ ኣብ ዝብል’የን ክከራኸራ ጸኒሐን።
ኢትዮጵያ፣ ብኣስታት 4 ቢልዮን ዶላር እትሃንጾ ዘላ፣ ኣብ ኣፍሪቃ ብዕብየቱ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝስራዕ ዲጋ ተሃድሶ፣ ማይ ዘዋህልለኡ ግዜ ካብ 7 ክሳብ 8 ዓመታት ክኸውን ከምዘለዎ’ዩ ዝግለጽ።
በወንጀል ተከስሰው በእስር ቤት የሚገኙት ጃዋር ሲራጅ መሐመድ፣ በቀለ ገርባ ዳኮ፣ ሐምዛ አዳነ ታዬ እና ሸምሰዲን ጠሃ መሐመድ ከሰኞ መስከረም 25 ቀን ጀምሮ በሚመሠረተው የአደራ መንግሥት ለመሳተፍ ከእስር እንለቀቅ ብለው ተማጽንዖ አቅርበዋል። ተከሳሾቹ እነ ጃዋር ልቅም ባለ አማርኛ ከሽነው በጻፉት ደብዳቤ መንግሥታዊ አካል ለሆነው “የፌዴራል ማረሚያ ቤቶች” ጥያቄያቸውን ሲያቀርቡ በግልባጭ “ለፌዴራል ዐቃቤ ሕግ” እና “ለፌዴራል ወንጀል ምርመራ” ጥያቄያቸውን ልከዋል። ተከሳሾቹ መቀሌ ከመሸገው የበረኻ ወንበዴዎች ቡድብ ህወሓት እና ከሌሎች ራሳቸውን ተቃዋሚ ፓርቲ ብለው ከሚጠሩ ጋር በመሆን ከመስከረም 25 ጀምሮ የአደራ መንግሥት እንመሠርታለን ብለው በተደጋጋሚ ሲናገሩና ሲሠሩ እንደነበር ይታወቃል። ተከሳሾቹ ያቀረቡት ደብዳቤ ከዚህ በታች ይገኛል፤ ጎልጉል የድረገጽ … [Read more...] about ተከሳሾቹ እነጃዋር “መንግሥት የለም” ብለው የመንግሥት አካል ነጻ እንዲያወጣቸው ተማጸኑ
የደቡብ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የወላይታ ዞን የቀድሞ አመራሮችን ጨምሮ ለ20 ተጠርጣሪዎች የእስር ፍርድ ቤት በፈቀደው ዋስትና ላይ እና ፖሊስ በጠየቀው የምርመራ ቀናት ላይ ብይን ለመስጠት ለመስከረም 27/2013 ዓ/ም ተለዋጭ ቀጠሮ ሰጥቷል። ፍርድ ቤቱ ዛሬ በነበረው ችሎት በዋስትናው ጉዳይ እና ተጠርጣሪዎች ባቀረቡት አቤቱታ ላይ የደቡብ ክልል ፖሊስ ኮሚሽን በጹሁፍ ያቀረበውን የመልስ መልስ ተቀብሏል። ዛሬ በነበረው ችሎት ማናቸውም ተጠርጣሪዎች በፍርድ ቤት አለመቅረባቸውን የ6ቱ ጠበቃ ተመስገን ዋጃና ተናግረዋል። በማረሚያ ቤት እንዲቆዩ ከተደረጉ 15 ተጠርጣሪዎች ውስጥ አስራ 2ቱ በዛሬው ችሎት የተወከሉት፤ በ3 ጠበቆች መሆኑንም ገልጸዋል። ቀሪዎቹ 3 ተጠርጣሪዎች በራሳቸው የሚከራከሩ ናቸው ብለዋል። ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ማክሰኞ በነበረው ችሎት በሰጠው ትዕዛዝ መሰረት፤ … [Read more...] about የወላይታ ዞን የቀድሞ አመራሮች ፍርድ ቤት ውሎ
ከድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያ ጋር በተያያዘ በቁጥጥር ሥር ውለውና ክስ ተመሥርቶባቸው የሚገኙ ግለሰቦች ፖለቲከኞች ቢሆኑም፣ የታሰሩት በፖለቲካ እንቅስቃሴያቸው አለመሆኑን ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ አስታወቀ። የኢፌዴሪ ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ ጌዲዮን ጢሞቴዎስ (ዶ/ር) መስከረም 14 ቀን 2013 ዓ.ም. በጠቅላይ ሚኒስቴር ጽሕፈት ቤት ፕሬስ ሴክሬታሪያት የውጭ ቋንቋዎችና ሚዲያ ኃላፊዋ ቢልለኔ ሥዩም ጋር በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ እንደገለጹት፣ የጉዳዮች መገናኘት ካልሆነ በስተቀር፣ የታሰሩ ግለሰቦች ፖለቲከኞች ቢሆኑም ከፖለቲካ አመለካከትቸና እንቅስቃሴያቸው የታሰሩ እንዳልሆነ አብራርተዋል። ሰኔ 23 ቀን 2012 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ልዩ ስሙ ገላን ተብሎ በሚጠራው አካባቢ በጥይት ተመትቶ የተገደለው ድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ሞት ተከትሎ፣ በአዲስ አበባና በኦሮሚያ ክልል ከተከሰቱ አመፆችና … [Read more...] about 160 ሰዎች የሞቱበት፣ 360 ሰዎች የተጎዱበት፣ ከ4.6 ቢሊዮን ብር በላይ ንብረት የወደመበት የነጃዋር ክስ የወንጀል እንጂ የፖለቲካ እንዳልሆነ ተጠቆመ
ዓቃቤ ሕግ በመሠረተባቸው ክስ የሕዝብ ሰላምንና የአገርን ደኅንነት አደጋ ላይ ለመጣል ተንቀሳቅሰዋል፣ ሥልጣንን በኃይል ለመያዝና የሽብር ተግባር ለመፈጸም ተዘጋጅተዋል በማለት የዋስትና መብታቸው እንዳይፈቀድላቸው መከራከሩን በመቃወም ለፍርድ ቤቱ ምላሽ የሰጡት እነ አቶ እስክንድር ነጋ፣ መንግሥት ወይም ዓቃቤ ሕግ ለሕዝብ ሰላምና ለአገር ደኅንነት የሚያስብ ከሆነ የዋስትና መብታቸው ተጠብቆላቸው፣ በመጪው አገራዊ ምርጫ እንዲሳተፉ መደረግ እንዳለበት ለፍርድ ቤት ተናገሩ። የባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ ፓርቲ (ባልደራስ) ሊቀመንበር አቶ እስክንድር ዋስትና እንዲከበርላቸው የጠየቁት፣ የተመሠረተባቸውን ክስ የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ የሽብር ተግባራትና ሕገ መንግሥታዊ ጉዳዮች አንደኛ ተረኛ ወንጀል ችሎት መስከረም 7 ቀን 2012 ዓ.ም. ካነበበላቸው በኋላ፣ ስለመብት … [Read more...] about የእነ እስክንድር ክስ እንዲሻሻል ተጠየቀ
በተደጋጋሚ የክስ ቻርጅ እንዳይሰጠው ጥረት ሲያደርግ የነበረው ጃዋር ሲራጅ መሐመድ ከግብርአበሮቹ ጋር “ተከሳሽ” የሚለውን መጠሪያ ትላንት ሰኞ መስከረም 11/2013 ተቀብለዋል፤ የፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ በይፋ ክስ መስርቷል። ዐቃቤ ህግ በጃዋር መሐመድ እና ሌሎች 23 ተከሳሾች ላይ ክሱን በመሠረተበት ወቅት፤ ጉዳዩ የቀረበለት የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የጸረ ሽብር እና ህገ መንግስታዊ ጉዳዮች አንደኛ ወንጀል ችሎት፤ በውሎው የክስ ሰነዶቹ ለተከሳሾችና ጠበቆቻቸው እንዲከፋፈል አድርጓል። በመሆኑም እነ ጃዋር መሀመድ፣ በቀለ ገርባና ሀምዛ አዳነን ጨምሮ 18 ግለሰቦች ፍርድ ቤት ቀርበው ክስ ተመስርቶባቸዋል። ተከሳሾቹ በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት 1ኛ ህገ መንግስትና ጸረ ሽብር ጉዳዮች ወንጀል ችሎት ቀርበው ክሱ ደርሷቸዋል። ዐቃቤ ህግ በክስ ሰነዱ ላይ 10 ክሶችን … [Read more...] about “ተጠርጣሪዎቹ” እነ ጃዋር “ተከሳሽ” የተባሉበት ክስ ዝርዝር
አቃቤ ሕግ በእነ ጃዋር መሐመድ እና በቀለ ገርባ ላይ ክስ የሚመሰርትበት ቀን አርብ መስከረም 8፤ 2013ዓም ነበር። ሆኖም በዚህ ክስ ይመሰረታል ተብሎ በሚጠበቅበት የመጨረሻው ቀን ተጠርጣሪዎቹ ፍርድ ቤት ሳይቀርቡ ቀርተዋል። በዚህም አካልን ነጻ የማውጣት አቤቱታ ለፍርድ ቤት እንደሚያቀርቡ የነ ጃዋር መሐመድ ጠበቃ አቶ ቱሊ ባይሳ ተናግረው ነበር። ሆኖም ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ በፌስቡክ ገጹ ባወጣው መረጃ መሠረት ጃዋርና ሲራጅ መሐመድና ግብረአበሮቹ በ10 ተደራራቢ ክሶች ፋይል እንደከፈተባቸውና የክስ ቻርጁም መስከረም 11፤2013ዓም ፍርድ ቤት ሲቀርቡ እንደሚደርሳቸው አስታውቋል። ዐቃቤ ሕግ ያወጣው ጽሁፍ ሙሉ ቃል እንዲህ ይነበባል፤ የፌዴራል ጠቅላይ አቃቤ ህግ አቶ ጃዋር መሀመድ፤አቶ በቀለ ገርባ፤አቶ ሀምዛ አድናን እንዲሁም በሌሉበት የተከሰሱትን የኦሮሚያ ሜዲያ … [Read more...] about ጃዋርና ግብረአበሮቹ 10 ተደራራቢ ክሶች ተከፈተባቸው
በእነ ጃዋር ሲራጅ መሃመድ ላይ ተከፍቷል ከተባለው የክስ መዝገብ ጋር በተያያዘ በመጪው ሳምንት መግለጫ እንደሚሰጥ ዐቃቤሕግ አስታወቀ። ጃዋር ሲራጅ መሀመድን ጨምሮ በአጠቃላይ በ24 ሰዎች ላይ በመዝገብ ቁጥር 260215 በ10 ተደራራቢ ክሶች ማስከፈቱን ያስታወቀው ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ጉዳዩን በማስመልከት በመጪው ሳምንት የመጀመሪያ ቀናት መግለጫ እንደሚሰጥ ተገለፀ። “ክስ መመሥረት ባለበት ጊዜ ውስጥ ባለመመሥረቱ ተከሳሾቹ ከሰኞ ጀምሮ ከእሥር ሊለቀቁ ነው የሚል ወሬ በሕዝብ ዘንድ ተሰራጭቷል” መግለጫው ዐቃቤ ሕግ ተቋሙ እየሰራ ያለውን ሥራ ማኅበረሰቡ እንዲያውቀው ለማድረግ የሚሰጥ ነው ብለዋል። የፌዴራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ የክስ መዝገብ መከፈቱን በተመለከተ ዛሬ በይፋዊ የፌስቡክ ገጹ አጭር ጥቅል መረጃን ሰበር በሚል ርዕስ ሰጥቷል። “ፍርድ ቤት ራሱ ክሱ በዝርዝር … [Read more...] about እነ ጃዋር ይከሰሳሉ – ዐቃቤ ሕግ
በእነ ጌታቸው አሰፋ የክስ መዝገብ በተከሰሱ በ26 የቀድሞ የብሄራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ሰራተኞች ላይ ጠቅላይ አቃቤ ህግ የዐቃቤ ህግ ምስክር ማሰማት ጀመረ። በእነ ጌታቸው አሰፋ የክስ መዝገብ በ26 የቀድሞ የብሄራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ሰራተኞች በተከሰሱበት በአዋጅ ከተሰጣቸው ስልጣን ውጪ ሰዎችን በመያዝና በማሰር ስልጣንን ያለ አግባብ መገልግል ወንጀል ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ ከመጋረጃ ጀርባ ማንነታቸው የማይገለፅ ምስክሮችን ዛሬ ማሰማት ጀምሯል። በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት አንደኛ ወንጀል ችሎት የቀረቡት አጠቃላይ 22 ተከሳሾች ሲሆኑ፥ ጌታቸው አሰፋ፣ አፅበሃ ግደይ፣ አሰፋ በላይ እና ሺሻይ ልኡል በሌሉበት ነው ጉዳያቸው የታየው። ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ በምስክር ጥበቃ አዋጅ 699/ 2003 መሰረት ጥበቃ የሚያስፈልጋቸው እና ማንነታቸው የማይገለፅ 29 ምስክሮችን … [Read more...] about ለጌታቸው አሰፋና መሰሎቹ ክስ ምስክር ማሰማት ተጀመረ
ከፒ.ሲ. የተሻሉ የሙቀት መቋቋም ይህ ምንጣፍ መርዛማ ያልሆነ እና ጣዕም የለውም እንዲሁም የላቲን ፣ ካድሚየም ፣ እርሳስ ወይም ማንኛውንም ጎጂ የፒ.ቪ. የለውም ፡፡
የሁሉም የአየር ሁኔታ መከላከያ - የ TPE ሶስት እጥፍ የማስወጫ ንጥረነገሮች 100% ደህንነት ፣ ምንም ሽታ እና የአካባቢ ጥበቃን ያረጋግጣሉ ፣ ለሁሉም የአየር ሁኔታ ተስማሚ ናቸው (ዝናብ ፣ ጭጋግ ፣ በረዶ ፣ ወዘተ) ፡፡ [ትክክለኛውን መኪና በእጥፍ ለመፈተሽ ያስታውሱ] ጥሩ ጥንካሬ እና ጥንካሬ አለው መቼም አትወድቅም
የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ ዓለም አቀፍ የኤች አይቪ ኤድስና የነጭ ሪቫንን ቀንን በተለያዩ ዝግጅቶች አስበው ውለዋል፡፡ ቀኑን በማስመልከት የአካዳሚው ምክትል ዋና ዳይሬክተርና የአአስተዳደር ልማት ዘርፍ ኃላፊ አቶ ምስራቅ ወርቁ ፕሮግራሙን ሲከፍቱ እንደተናገሩት 65 በመቶ የሚሆነው የህብረተሰብ ክፍል ወጣት በሆነባት ሀገራችን በኤች አይቪ ኤድስ መስፋፋት ምክንያት አምራች የሆነውን ሀይል እያጣን ነው፡፡ እናም ወጣቱ አምራች ብቻ ሳይሆን የነገ ሀገር ተረካቢም ጭምር በመሆኑ ራሱን ከበሽታው ሊጠብቅ እንደሚገባ አስርደተዋል፡፡
የመወያያ ፅሁፍ ያቀረቡት በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የኤች አይቪ ኤድስ መከላከያና መቆጣጠሪያ ጽ/ቤት ባለሙያ የሆኑት ሲስተር ሽብሬ መንገሻ በሰነዱ እንዳብራሩት ኤች አይቪ ኤድስ መከሰቱ ከታወቀበት እንደፈረንጆቹ አቆጣጠር ከ1981 ጀምሮ በዓለም ላይ ከ39 ሚሊዮን የሚልቁ ሰዎችን ህይወት ቀጥፏል፡፡ በሀገራችንም በርካታ ወገኖቻችንን እንድናጣ ከማድረጉም በላይ ቁጥራቸው አያሌ የሆኑ ህፃናትን ካለወላጅ እንዲሁም አረጋዊያንን ያለጧሪ እንዲቀሩ ማድረጉን ጠቁመዋል፡፡እንደ ሲስተር የሽብሬ ገለፃ ባለፉት ዓመታት የበሽታውን አስከፊነት በመገንዘብ በሀገራችን ሰፊ የመከላከል ስራ በመሰራቱ በከፍተኛ ደረጃ ስርጭቱን መቀነስ የተቻለ ቢሆንም ከዚህ ጋር ተያይዞ በተፈጠረው መዘናጋት በአሁኑ ወቅት አገርሽቶ አስጊ ደረጃ ላይ ደርሷል፡፡
በተለይ በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት በተደረገው ጥናት ስርጭቱ በከፍተኛ ደረጃ እየተስፋፋ መሆኑን ማረጋገጥ ተችሏል፡፡ መንግስትም እንደ በፊቱ ሁሉ ለበሽታው ትኩረት ሰጥቶ መንቀሳቀስ ላይ እንደሚገኝ ባለሙያዋ ተናግረዋል፡፡ በተጨማሪም ሁሉም የህብረተሰብ ክፍል በበሽታው ላይ በመዝመት በአጭር ጊዜ ውስጥ ስርጭቱን መግታት ይገባል ብለዋል፡፡ በተያያዘ ዜና የነጭ ሪቫን ቀንን በማስመልከት የአካዳሚው የስርዓተ ፆታ ክፍል ኃላፊ የሆኑት ወይዘሮ አዜብ ገበያ በፆታዊ ጥቃት ላይ ያጠነጠነ ጥናታዊ ፅሁፍ አቅርበዋል፡፡ ይህ በአካዳሚው ላይ የተደረገው ጥናት እንደሚያስረዳው ግልፅ የሆነ ፆታዊ ጥቃት ባይፈፀምም ሴቶችን ወደ አመራር አለማምጣት፣ ከወንዶች አሳንሶ የማየት፣ የማሸማቀቅ እንዲሁም በቂ የሆነ የትምህርት ዕድል አለመስጠት የሚሉና ሌሎች ተጨማሪ ጉዳዮች ተዳስሰዋል፡፡ በመጨረሻም ከተሳታፊዎች የተለያዩ ጥያቄዎች የተነሱ ሲሆን በሚመለከታቸው አካላት ምላሽና ማብራሪያ ተሰጥቶባቸዋል፡፡ የነጭ ሪቫን ቀን በዓለም ለ27ኛ በሀገራችን ደግሞ ለ13ኛ ጊዜ ጀግኒት ልጆቿን በማስተማር ፆታዊ ጥቃትን ትከላከላለች በሚል መሪ ቃል እንዲሁም የኤች አይቪ ኤድስ ቀን በሀገራችን ለ30ኛ ጊዜ ለኤች አይቪ ይበልጥ ተጋላጭ ነን እንመርመር ራሳችንን እንወቅ በሚል መሪ ቃል ታስቦ ውሏል፡፡
ህዝቢ እታ ሃገር፣ ዝጸንሖ ዶላር ኣመሪካ፣ ራንድ ደቡብ ኣፍሪቃን ካልእ ባጤራታትን በዚ ሓድሽ ባጤራ ዶላር ዚምባብዌ ንምትካእ፣ ኣብ ባንክታት ተሰሪዑ ይርአ ከምዝሎ ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ካብ ከተማ ሃራረ ሓቢረን።
ብሕርሻዊ እቶት፣ ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ዝጸገዋ ሃገራት ሓንቲ ዝነበረት ዚምባብዌ፣ 38 ዓመታት መሪሕነት ሮበርት ሙጋበ፣ ናብ ድኽነትን ድሕረትን መሊሱዋ ጥራይ ዘይኮነ፣ ናይ ገዛእ ርእሳ ባጤራ’ውን ኣስኢኑዋ’ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ሸውዓት ዓመታት ኣብ ናይጀርያን ጎረባብታ ዝኾና ሃገራትን ምስ ጥሩፍ ጉጅለ ቦኮ ሓራም ኣብ ዝተኻየደ ኩናት ልዕሊ 18,000 ሰባት ሞይቶም፡ ልዕሊ 2 ሚልዮን ድማ ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም። ኣብ ክፍለ ግዝኣት ቦርኖ-ናይጀርያ ጥራይ ልዕሊ ፍርቂ ሚሊዮን ሰባት ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም፡ እኹል መግቢ፡ዝስተ ማይን ኣገልግሎት ጥዕናን ኣብ ዘይረኽብሉ መዓስከር ስደተኛታት ድማ ይነብሩ ኣለው።
በአፍሪካ ትልቁን የህዝብ ቁጥር የምትይዘዋ ናይጀሪያ ሰሞኑን በታጣቂዎች ውጥረት በዝቶባታል፡፡ከቀናት በፊትም ሰሜናዊ ናይጀሪያ ሮኬትና ቦምቦችን አስተናግዳለች፡፡ ለ48 ሰዓታት ባለመቋረጥ የተፈፀመው ጥቃት ‹‹ካዱና›› እና ካትሲና በተባሉ ግዛቶች በሚገኙ ከተሞች ነው፡፡ ከጥቂት
ዕርቅ ከውጭ ለማስገባት መሞከራችንን ማቆም አለብን ፣ ዕርቅ ጠይቀን ግጭት ሲላክልን ነው የኖርነው ብለዋል ለኢትዮ ኤፍ ኤም ሀሳባቸውን የሰጡ ምሁራን። እውነተኛ ይቅርታና የግጭት መፍትሄ የሚገኘው ከኢትዮጵያዊ ዕርቅ ነው፣ የአድዋ ድል
በሀሰት ትርክት ላይ የቆመው ህገመንግስትና በብሄር የተሸነሸነው መሬት -ቆይታ ዶ/ር አበባ ፣ ዶ/ር ደብሩ፣ሻምበል አሸብር፣ዶ/ር አረጋሀኝ፣ ዶ/ር ብርሀኑ የአማራ ሚዲያ ማእከል የቀጥታ የውይይት ስርጭት https://youtu.be/OfgevuoacdI Source: Link to the Post
አዲስ አበባ፣ የካቲት 19፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) የጉሙሩክ ኮሚሽን 4 ሺህ 320 ኪሎ ግራም አደንዛዥ እጽ መያዙን አስታወቀ፡፡ እጹ የተያዘው በኤፍ ኤስ አር ተሽከርካሪ ተጭኖ ከሻሻመኔ ወደ ሞያሌ ሲጓጓዝ መሆኑ ታውቋል፡፡
በአፍሪካ ነፃ የንግድ ቀጠና ስምምነት ላይ የኢትዮጵያ የንግድ ማህበረሰብ በቂ ምርት ካላቀረበ ኢትዮጵያ ከሌሎች የአፍሪካ ሀገራት ጋር ተወዳዳሪ ልትሆን እንደማትችል የኢትዮጵያ የንግድና ዘርፍ ማህበራት ምክር ቤት ገልጿል፡፡
በአፍሪካ ነፃ የንግድ ቀጠና ስምምነት ላይ ለንግዱ ማህበረሰብ ግንዛቤ ከማስጨበጥ አኳያ የሚገባውን ያክል ትኩረት አለመስጠቱ በአፍሪካ አህጉራዊ ነፃ የንግድ ቀጠና ላይ ኢትዮጵያ ተወዳዳሪ እንዳትሆን ያደርጋታል ሲሉ የምክር ቤቱ ፕሬዝዳንት ኢንጂነር
ኢትዮጵያ እርቅን ከውጭ ለማስገባት መሞከሯን እንድታቆም ምሁራን አሳሰቡ።ዕርቅ ከውጭ ለማስገባት መሞከራችንን ማቆም አለብን ፣ ዕርቅ ጠይቀን ግጭት ሲላክልን ነው የኖርነው ብለዋል ለኢትዮ ኤፍ…
ኢትዮጵያ እርቅን ከውጭ ለማስገባት መሞከሯን እንድታቆም ምሁራን አሳሰቡ። ዕርቅ ከውጭ ለማስገባት መሞከራችንን ማቆም አለብን ፣ ዕርቅ ጠይቀን ግጭት ሲላክልን ነው የኖርነው ብለዋል ለኢትዮ ኤፍ ኤም ሀሳባቸውን የሰጡ ምሁራን። እውነተኛ ይቅርታና
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ያወጣው መረጃ በአፍሪካ እንደ ሣህል ቀጣና ሀገራት በዓለም ላይ የህፃናት ያለ ዕድሜ ጋብቻ የሚፈፀምበት ቀጣና የለም ሲል አስነብበቧል፡፡ በሣህል ቀጣና ሀገራት ግማሽ ያህሉ ከ18 ዓመት በፊት ወደ
ዋዜማ ራዲዮ- የፌደራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ 1ኛ የጊዜ ቀጠሮ ወንጀል ችሎት ዛሬ ረፋድ ላይ ተሰይም የእነ ስብሀት ነጋ እና ሌሎች 2 መዝገቦችን ተመልክቷል። አቶ ስበሀት ህክምና እንደሚያስፈልጋቸው
ሃማስ እንደሚለው የእሥራኤል ኃይሎች ብዙ የሃማስ ከፍተኛ ባለስልጣናት በምርጫው እንዳይሣተፉ በማሰር እየከለከሏቸው ነው ሲል አስጠንቅቋል፡፡የሃማሱ መሪ እስማኤል ሃኒያ የመሩት ስብሰባ ከተጠናቀቀ በኋላ ሃማስ ባወጣው መግለጫ የእሥራኤል በፍልስጤም የምርጫ ጉዳይ ጣልቃ
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 19 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በትግራይ ክልል ለ3 ሚሊየን 165 ሺህ ዜጎች እርዳታ መከፋፈሉን የፌዴራል አደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ኮሚሽነር አቶ ምትኩ ካሳ ገልጸዋል።
አምነስቲ ኢንተርናሽናል በአክሱም ከተማ በኤርትራ ጦር ተፈጽሟል ያለውን አሰቃቂ ጭፍጨፋ ግኝት ይፋ አደረገ አሻራ ሚዲያ የካቲት 19/06/13/ዓ.ም ባህር ዳር ሪፖርቱ በትግራይ ጦርነት ላ…
አምነስቲ ኢንተርናሽናል በአክሱም ከተማ በኤርትራ ጦር ተፈጽሟል ያለውን አሰቃቂ ጭፍጨፋ ግኝት ይፋ አደረገ አሻራ ሚዲያ የካቲት 19/06/13/ዓ.ም ባህር ዳር ሪፖርቱ በትግራይ ጦርነት ላይ እስከአሁን ከወጡ ሪፖርቶች ሁሉ የከፉ ወንጀሎች የተሰነዱበት
አዲስ አበባ፣ የካቲት 19፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ) የሶማሌ ክልል ዳያስፖራ አባላትን ሁለንተናዊ ተሳተፎ የማሳደግ ዓላማ ያለው የመጀመሪያው ክልላዊ የዳያስፖራ ውይይት በጅግጅጋ እየተካሄደ ነው። የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ኤጀንሲ ዋና ዳይሬክተር ወይዘሮ ሰላማዊት
መማር ማስተማር፣ ጥናትና ምርምር ማከናወንና የማህበረሰብ አገልግሎት መስጠት የሚሉትን ሶስት መሰረታዊ ዓላማዎች ይዘው የሚንቀሳቀሱት የሃገራችን ዩንቨርሲቲዎች የግጭትና የጦርነት አዋጅ መስበቂያ ሆነዋል በሚል በተደጋጋሚ ሲተቹ ይደመጣል። ለዚህም ደግሞ ተቋማቱ ከፖለቲካ ነፃ
ኡጋስ ሙስጠፋ በዛሬው ዕለት በድሬዳዋ የሚካሄደውን የነገውን የምክክር መድረኩን የሚመሩትን የሀገር ሽማግሌዎች በቤታቸው ተቀብለው አስተናገዱ፡፡ ይህንን የሱማሌ ክልል የወደፊት ዕጣ ይወስናል ተብሎ የተነገረለትን ስብሰባ አብዲ ኢሌ ለማሰናከል ያልፈነቀለው ድንጋይ የለም፡፡ ግን አልተሳካለትም፡፡ ቅጥረኛ ነፍስ-ገዳዮች አሰማርቷል፣ ሽማግሌዎችን በገንዘብ ለመደለል ሞክሯል፣ 99 ወረዳዎችንና 22 ካውንስሎችን እንደ ስኳር አድሏል፣ የወረዳውን የፀጥታ ቢሮ ኃላፊን በገንዘብ ደልሎታል፣ ምኑ ቅጡ በአጭሩ ያላደረገው ነገር የለም፡፡ ከሱ ፍራቻ ሰዉ ተገላግሎ ዛሬ ድሬዳዋ ላይ እንደ ዲያብሎስ እየተወገዘ ይገኛል፡፡
የድሬዳዋ መስተዳድር ስብሰባው ሳይስተጓጎል በሰላም እንድካሄድ የአካባቢውንና የተሳታፊዎችን ደህንነት በንቃት መጠበቅ ይኖርበታል፡፡ እስከአሁንም መስተዳድሩ ላደረገው ትብብር አድናቆታችንን በዝሁ አጋጣሚ መግለፅ እንወዳለን፡፡ እንደዝሁም ኡጋስ ሙስጠፋ የሱማሌዎች ሁሉ ኡጋስ ለርስዎ ያለንን ከፍተኛ አክብሮት ለመግለፅ እንፈልጋለን!
ትላንት በፊቅ ከተማ የአብዲ ኢሌ ጨቋኝ አገዛዝ በመቃወም ነዋሪዎች ሰልፍ ወጥተዋል፡፡በዝሁ ሰልፍ ላይ የልዩ ፖሊስ ኃይሎች ሰልፈኛው ላይ በመተኮስ አንድ ሰው ማቁሰላቸው እየተነገረ ነው፡፡
ሰሞኑን ጠ/ሚ አብይ ሀገራችን የራሷ የባህር ሃይል እንደሚኖራት መጠቆማቸው ይታወሳል፡፡ በእርግጥ ዶ/ር አብይ የባህር ሃይል ስለማቋቋም በይፋ የተናገሩት አንድ ተጨባጭ ምክንያት ቢኖራቸው ነው፡፡ እንደ እኔ ግመት ዶ/ር አብይ አቡ ዲያቢ ላይ ከኢሳያስ አፈወርቂ ጋር ካነሷቸው ነጥቦች አንዱ ኤርትራ ውስጥ የጦር ሰፈር መገንባት ይመስለኛል፡፡ ምክንያቱም ከባህር ጠረፍ ላይ የጦር ሰፈር ከሌለ የባህር ሃይል ማቋቋም ትርጉም የለውም፡፡ ጅቡቲ ላይ ፈረንሳይና አሜሪካን የጦር ሰፈር አላቸው፡፡ በሶማሊላንድ በኩል የተሻለ ዕድል ቢኖርም ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታው ውስን ነው፡፡ ከሁሉም በላይ የኢትዮጲያን ባህር ሃይል መልሶ ማቋቋም ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ የሚኖረው ቀይ ባህር ላይ የጦር ሰፈር መገንባት ሲቻል ነው፡፡
በመሠረቱ የኢሳያስ አፈወርቂ መደራደሪያ ሃሳብ ምን ሊሆን ይችላል? በእርግጠኝነት “የአልጄርሱን ስምምነት ተቀበሉና ባድመን አስረክቡን” የሚል ይመስለኛል፡፡ ዶ/ር አብይ ደግሞ የራሱን መደራደሪያ ሃሳብ ያቀርባል፡፡ የመጀመሪያው የአሰብ ወደብን መጠቀም ነው፡፡ ነገር ግን፣ የአሰብ ወደብን መጠቀም ጥቅሙ ከኢትዮጲያ ይልቅ ለኤርትራ ነው፡፡ ምክንያቱም የኤርትራ መንግስት ከፍተኛ የገቢ ምንጭ ከአንደ የወርቅ ማውጫ በአመት የሚያገኘው $100ሚሊዮን ዶላር ነው፡፡ ኢትዮጲያ የአሰብ ወደብን ብትጠቀም በአማካይ በአመት $300ሚሊዮን ዶላር ያገኛል፡፡
በነገራችሁ ላይ በዚህ አመት በሱዳን በኩል የመጣች ኤርትራዊ እንደነገረችኝ ከሆነ ኤርትራ ከተገነጠለች ወዲህ አስመራ ውስጥ የተገነቡትን ህፃዎች ብዛት 4 (አራት) ብቻ ናቸው፡፡ አስመራ ከተማ ስሟ እንጂ ትልቅ ስፋቷ በጣም ጠባብ ነው፡፡ ከተማዋ ከጫፍ እስከ ጫፍ ብትለኳት 7 ኪሎ ሜትር ናት፡፡ ስለዚህ የከተማ እድገትና መስፋፋት ብሎ ነገር የለም፡፡ በመጨረሻ አስመራ ውስጥ ስንት ፋብሪካ ያለ ይመስላችኋል? በደንብ የሚንቀሳቀሱት ሁለት (2) ፋብሪካዎች ሲሆኑ እነሱም አንድ ቢራ ፋብሪካ እና አንድ ውሃ ማሸጊያ ናቸው፡፡ ኢትዮጲያ የአሰብ ወደብን ብትጠቀም በአንድ አመት አስመራ ውስጥ ስንት ህንፃና ፋብሪካ እንደሚገነባ አስባችሁታል?
አሁን የጅቡቲ ወደብን እንደምንጠቀመው ወደፊት የአሰብ ወደብን ከፍለን ነው የምንጠቀመው፡፡ ስለዚህ የአሰብ ወደብን መጠቀም ለኢትዮጲያ መደራደሪያ ሊሆን አይችልም፡፡ “አሰብ ወደብ ላይ የጦር ሰፈር ማቋቋም” የሚለውስ? ይሄ ትክክለኛ መደራደሪያ ነው፡፡ ኤርትራ ይህን አልቀበልም አትልም፡፡ እንኳን ለእኛ ለግብፅና ኳታርም ፈቅዳለች፡፡ ኢሳያስ የሚፈልገው የውጪ ምንዛሬ የሚያገኝበት እንጂ ሌላ ነገር አይደለም፡፡ የትኛውም ሀገር ሊሰጠው ከሚችለው የገንዘብ ድጋፍ ከኢትዮጲያ የውጪ ንግድ እንቅስቃሴ የሚያገኘው ይበልጣል፡፡
ከዚያ በተጨማሪ የኢትዮጲያ ህዝብና መንግስት ከኳታርና ግብፅ ይቀለዋል፡፡ ምክንያቱም ከፖለተካ አንፃር የአረብ ሀገራት ኤርትራን መጠቀሚያ የሚያደርጏት ሲሆን ከኢትዮጲያ ጋራ ግን የጋራ ጥቅም ይኖራታል፡፡ ኢትዮጲያ አሰብ ላይ የጦር ሰፈር እንድታቋቁም መፍቀድ በኢኮኖሚ ሆነ በፖለቲካ ረገድ ለኤርትራ ትልቅ ፋይዳ አለው፡፡ እንግዲህ ለዚህ ይመስለኛል ዶ/ር አብይ “የባህር ሃይል አናቋቁማለን” ብሎ በተናገረ ማግስት የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ የአልጄርስ ስምምነትን የተቀበለው፡፡
እነአንቶኔ የድንጋይ ፍትፍት የሞላትን ባድመ “ሄደች፥ ቀረች” እያሉ ይቃዣሉ፡፡ እኛ ቀይባህር ላይ የቀድሞውን የኢትዮጲያባህር_ሃይል መልሰን ስለማቋቋም እያሰብን ነው፡፡ ለማንኛውም ይህን በቀድሞ የኢትዮጲያ ባህር ሃይል (Ethiopian Navy Force) ባልደረባ የተዘጋጀ የቪዲዮ ቅንብር በመጋበዝ እሰናበታለሁ፡፡
በቅድሚያ ኤርትራን በተመለከት በሀይለስላሴ መንግስት እና በመለስ ዜናዊ አድሎአዊ አገዛዝ የነበረውን የተዛባ ፖሊሲ አንድ ነጥብ ብቻ ልጥቀስ… (የደርግ ያው ውድመት ብቻ ነበር)
በወቅቱ 4ሚሊዮን የሚጠጋ ህዝብ ለነበራት የቀድሞ ክፍለሀገር ኤርትራ ለአሰብ ወደብ ኪራይ ብቻ ኢትዮጵያ በያመቱ ከ$2ቢሊዮን ዶላር (20 ቢሊዮን የኢትዮ ብር) በላይ ትገብር የነበረ ሲሆን፤ በወቅቱ ከ20 ሚሊዮን ህዝብ በላይ የሚኖርበት የኦሮሚያ ክልል አመታዊ በጀት 1.4 ቢሊዮን ዶላር (14 ቢሊዮን የኢትዮ ብር) ብቻ ነበር። በመሆኑም የኤርትራ ህዝብ ከኢትዮጵያ በሚያገኘው የወደብ ኪራይ ብቻ ከኦሮሚያ ህዝብ ከአምስት (5) እጥፍ በላይ ገቢ (500%) ኢኮኖሚያዊ ጥቅም በማግኘት ይኖር ነበር።
(2. • ብጻይ መለስ ዜናዊ የራሱን ታማኝ ባለሀብቶች እስከሚፈጥር ድረስ በአዲስ አበባ የሚገኙ የኤርትራ ተወላጆች ከውጭ ሀገር እቃዎችን ያለቀረጥ እያስገቡ አዲስ አበባ ላይ በፈለጉት ዋጋ ሲሸጡ አውቆ ዝም በማለት ህጋዊ ኢትዮጵያዊ ባለሀብቶችን በማዳከም ከጥቅም ውጭ ባደረገበት)
1. • በሀይለ ስላሴ መንግስት ፈዴሬሽኑን በማፍረስ የኤርትራ ህዝብ ከኢትዮጵያ ጋር በመኖር እንዲጸና በመፈለግ በወጣ ሚዛን ያልጠበቀ ደንቆሮ ኢኖሚያዊ ፖሊሲ መሰረት 65% የኢትዮጵያ ኢንዱስትሪ በኤርትራ እንዲተከል በተደረገበት)
2. • የሀይለስላሴ መንግስት “ኤርትራን ከእናት ሀገርዋ ለማዋሀድ” በሚል ተልካሻ (ያልሰራ) ፖለቲካዊ ፖሊሲ መሰረት ፈዴሬሽኑን በማፍረስ “ትዋሀድ” ብለው ፒቲሺን ለፈረሙ በመላ ኢትዮጵያ ለተሰማሩና ለሚሰማሩ ለያንዳንዱ የኤርትራ ተወላጆች እንደምርጫቸው 1/ ተሳቢ ያለው የነዳጅ ቦቴ መኪና ወይም 2/ ተሳቢ ያለው የጭነት መኪና ወይም ደግሞ በፈለጉት ከተማ ሆቴል ወይም ጋራዥ እንዲገነቡ በወቅቱ ከዶላር እኩል ምንዛሪ የነበረ $10ሺ ብር ለያንዳንዳቸው በመስጠት በሀገሪቱ ጥሩ ሀብታሞች በሆኑበት) (• ለዚህም ነው 1. የኤርትራ ተወላጆች የሆቴል፤ የጋራዥ፤ የነዳጅና የጭነት ተሳቢ መኪና ንግድን በስፋት የያዙት 2. በኢትዮጵያ ውስጥ አንድም የነጣ ደሀ የኤርትራ ተወላጅ የማይታይበት ምክንያቱም ይህ ነው)
(የባድመ ጦርነትን ያደረሰው የሰብአዊና የኢኮኖሚ ከፍተኛ ክስረት ገና በውል ባልተጠናበት… ኢትዮጵያ ጦርነቱን ባለመጀመርዋ ለደረሰው የጦርነት ውድመት ኪሳራ ለኢትዮጵያ ካሳ እንዲከፈል ስምምነት እንደሚደረግ ባልተረጋገጠበት) ዛሬ ማንም ባልጠበቀው ሁኔታ ከሕወሀት/ኢህአዴግ በመውጣት አዲስ የአመለካከት የለውጥ አየር በማናፈስ የበሰበስውን TPLF/EPRDF ስርአት ለህዝብ ወገን ወደሚሆን አዲስ ስርአት ለመቀየር ደፋ ቀና የሚሉት አዲሱ ጠ/ሚር አቢይ አህመድ የአልጀርሱን ስምምነት በመቀበል የሚመጣው ለውጥ የኢትዮጵያን የባህር በር ባለቤትነት የሚያረጋግጥ ካልሆነ “እንደመር” እያሉ “መቀነስ” እንዳይሆንባቸው እሰጋለሁ።
የተከበርክ ኣቶ ስዩም የጻፍከውን ኣንብቢያለው። ኣሁን መልስ ለመስጠት የፈለግኩት ግን ስለ ያንተ በጦማሩ ላይ ያለው ኣስተያየት ሳይሆን። ኣንዳንድ መታረም ያለባቸው ማስረጃዎች እንዳሉ ለማስታወስ ነው። ከኤርትራ ነጻነት ቡሃላ በኣስመራ ስለተሰሩ ቤቶች ኣንዲት ሴት የነገረችህ ብዛት ትክክል ኣይደለም። ኣዎ እንደ ኣዲስ ኣበባ ባይሆንና እንደተፈለገውም ባይሳካ ብዙ ቦታዎች ብዙ ቤቶች ተሰርተዋል። ትልቁ ፕሮጀክት በኮርያውያን የተሰራው እንዳኮርያ ተብሎ በሚጠራ ቦታ እስከ መቶ የሚደርስ ኣፓርታማዎች ተሰርተዋል። በዛ ኣካባቢም ከሱ የተለዩ ብዙ ፎቆች ተሰርተዋል። ለምሳሌ ሚሆንም ኢንተርኮንቲነንታል ሆቴል ይጠቀሳል። በሌላ ቦታዎችም የተሰሩ ቤቶች ኣሉ በየኣካባቢው። ለምሳሌ ስፐስ፣ ማይተመናይ፡ ቀሓውታ፡ ሓዝሓዝ፡ ሰምበልና ሌሎችም ኣሉ። ኣሁንም በውስጣዊ ዓቅምና ከጣልያን ኩባንያ ጋር በትብብር የሚሰሩ እስከ መቶ የሚደርሱ ኣፓርታማዎች ኣሉ። እቺ ሴትዮ ኣለችኝ የምትለኝ ግን የሚገባኝ ከሆነ፡ ኣስመራ በኣርትዴኮ የተሰራችና በUNESCO የተመዘገበች ናት። በዛ በኣርትዴኮ ክልል ደሞ 4 የሚሆኑ ኣርትዴኮውን የሚያበላሹ ፎቆች ተሰርተዋል። እንደ ስተትም ተቆጥሯል። ኣንዱ ናቅፋ ሃውስ ተብሎ የሚጠራ ትልቅ ህንጻ ነው። ሴትዮው እየተናገረች ያለችው ስለዚ እንዳይሆን። ኣስመራ ኣዎ ትንሽ ናት፡ ለመረጃ እንዲሆንህ የኣስመራ የቆዳ ስፋት 17.37mi2 ሲሆን የኣዲስ ኣበባ ደሞ 203.5 mi2 ነው። ስለዚ ኣዲስ ኣበባ ከኣስመራ በ12 እጥፍ ትልቅ ናት። ስለ ፋብሪካዎች የጠቀስከውም በጣም ኣጋነነከው ወንድሜ፡ ለሰው የተሳሳተ መረጃ ማድረስ ነው። ስንት ፋብሪካዎች እንዳሉ በትክክል ባላውቅም ቱባ ቱባዎቹን በደምብ ሚንቀሳቀሱትን ልዘርዝርልህ፡ እንዳልከው 1 ፋብሪካ ቢራ፡ ከ10 የሚበዙ የውሃ መሸጊያዎች፡ 1 የኮካኮላ ፋብሪካ፡ በኢጣልያዊ ዜጋ የሚተዳደር የጨርቃጨርቅ ኢንዳስትሪ፡ ሌላ ባራኮ የሚባል ወታደራዊና የተማሪዎች ዩኒፎርም የሚያቀርብ ፋብሪካ፡ ሌላ ኣስመራ ቴክስታይል የሚባል ጨርቃጨርቅ ፋብሪካ፡ Asmera Soap Factory፡ የተለያዩ የማተምያ ድርጅቶች፡ የዓይን መነጽር ፋብሪካ ……. ቆይ ራስህ እንድትዳስስ ሊንኩን ልስጥህ፡ https://en.wikipedia.org/wiki/Asmara
የምትፈልገውን ኣሳብ መጦመር የሚቻል ቢሆንም የተዛባ መረጃ መስጠት ግን ክብር ኣይሰጥምና፡ በተቻለህ መጠን እውነተኛና የተጠና መረጀ ብዙ ኣድማጭ ካለህ ኣንተ የሚጠበቅ መሆኑን እንዳትረሳ። ስላነበብከው ኣመሰግናለው።
ከቻይና ከተመለስኩ ጀምሮ በተደጋጋሚ ስለ ኦሮማራ ጥምረት ፅሁፎችን ማውጣቴ ይታወሳል። ለዚህ ዋናው ምክንያት ደግሞ “የኦሮማራ ጥምረት ሊፈርስ ይችላል” የሚል ስጋት ነው። እንደ እኔ አመለካከት የኦሮማራ ጥምረት ከፈረሰ ጉዳቱ የከፋ ነው። በመጀመሪያ አንድ መጠቀስ ያለበት ነገር አቶ ደመቀ መኮነን ደመቀ በአዴፓ (ብአዴን) ሊቀመንበርነት የመቀጠል ፍላጎት አልነበረውም። ይህንን ለግለሰቡም ሆነ ለፓርቲው ቅርበት ካላቸው ሰዎች ለማረጋገጥ ችያለሁ። “ታዲያ ለምን ሃሳቡን ቀይሮ ተመረጠ?” ለሚለው መልሱ ያለው አዴፓና ደህዴን ጋር ነው። ለምንና እንዴት የሚለውን ከዚህ ቀጥሎ እንመለከታለን።
በእርግጥ አዴፓ አቶ ደመቀ መኮነን ያቀረቡትን ጥያቄ ተቀብሏቸው ነበር። ነገር ግን የፓርቲው ደጋፊዎችና አባላት፣ እንዲሁም ገለልተኛና የሌላ ፓርቲ ደጋፊዎችና አባላት ጭምር አቶ ደመቀ በሊቀመንበርነት እንዲቀጥል ባደረጉት ግፊት በአመራርነት ለመቀጠል መወሰናቸውን ገለፁ። የአዴፓ ማዕከላዊ ኮሚቴ ሆነው የተመረጡት ሰዎች ስምና ያገኙት ድምፅ ሲገለፅ አቶ ደመቀ ከዶ/ር አምባቸው እና ገዱ አንዳርጋቸው ቀጥሎ ሦስተኛ መሆናቸው ሲታወቅ በአዳራሹ የነበሩት ሰዎች ያሰሙት የተቃውሞ ድምፅ ሁላችንም በቴሌቪዥን የተመለከትነው ጉዳይ ነው።
አቶ ደመቀ ሳይፈልጉ የድርጅቱ ሊቀመንበር ሆነው እንዲመረጡ የተደረገበት መሰረታዊ ምክንያት የአዴፓ አባላትና ደጋፊዎች የኢህአዴግ ምክትል ሊቀመንበርነትን ቦታ ማጣት የለብንም የሚል ፅኑ አቋም ስለነበራቸው ነው። የድርጅቱ ዋና ሊቀመንበር የመሆን ዕድል የነበራቸው ዶ/ር አምባቸው ደግሞ በፓርቲው አባላት ዘንድ ተወዳጅነት አላቸው። ከውሳጥ አዋቂዎች እንደሰማሁት ከሆነ ዶ/ር አምባቸው የእነ አቶ በረከትን ቡድን በጥያቄ ወጥረው ይይዙ ነበር። ይህን የተመለከቱት እነ በረከት ሆዬ እንደ አቶ መላኩ ፈንታ እስር ቤት ከመወርወር ይሉና ወደ ውጪ ለትምህርት ይልኩታል። ሆኖም ግን “ይሄ ትምክህተኛ’ማ በቂ ገንዘብ እየላክን ደልቶት አይማርም” ብለው የሚላክበትን ገንዘብ አቋርጠውበት ነበር። እሱ ሆይ ከሌሎች የፓርቲው አባላት የጠበቀ ግንኙነት ስለነበረው እነሱ በሚልኩለት ገንዘብ ትምህርቱን ለማጠናቀቅ መብቃቱን ሰምቼያለሁ።
ከላይ እንደጠቀስኩት ዶ/ር አምባቸው በፓርቲው አባላት ዘንድ እንዲህ ያለ ተወዳጅነት ስላለው የአዴፓ ሊቀመንበር ሆኖ የመመረጥ እድሉ ሰፊ ነበር። ይሁን እንጂ ዶ/ር አምባቸው በሌሎች የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ዘንድ እንደ አቶ ደመቀ እውቅና እና ቅቡልነት የለውም። እንደሚታወቀው ዶ/ር አብይ የኢህአዴግ ሊቀመንበር ሆኖ መመረጡ ሳይታለም የተፈታ ነው። ስለዚህ በሃዋሳው ጉባኤ አሳሳቢው ነገር “ማን የኢህአዴግ ምክትል ሊቀመንበር ይሆናል?” የሚለው እንደነበር ይታወሳል።
አዴፓ (ብአዴን) የኢህአዴግ ምክትል ሊቀመንበርነትን መልቀቅ እንደሌለበት የጋራ አቋም ይዟል። ብዙዎች የማያውቁት ነገር ደግሞ በዚያው ልክ የደህዴን ሊቀመንበር ወ/ሮ ሙፈሪያት የኢህአዴግ ምክትል ሊቀመንበር የመሆን ፅኑ ፍላጎት ነበራት። በኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ዘንድ ደግሞ ወ/ሮ ሙፈሪያት ከዶ/ር አምባቸው የተሻለ ቅቡልነትና ዕውቅና አላት። ስለዚህ አዴፓ የኢህአዴግ ምክትል ሊቀመንበርነት ቦታውን ላለማጣት ሲል በድርጅቱ የስልጣን መሰላል ላይ ወደላይ እየወጣ የነበረው ዶ/ር አምባቸውን ያስቆምና ወደታች መውረድ የሚሻውን አቶ ደመቀ መኮነን በሊቀመንበርነት እንዲቀጥል ያደርጋል።
በዚህ መልኩ ወ/ሮ ሙፈሪያት ምክትል ሊቀመንበር ሆና ለመመረጥ የነበራት ጠንካራ ፍላጎት አዴፓ ዶ/ር አምባቸውን ትቶ አቶ ደመቀን በሊቀመንበርነት እንዲመርጥ አስገድዶታል። ትላንት ወ/ሮ ሙፈሪያት “ራሳቸውን ከውድድር ያገለሉበት ምክንያት” በሚል አንድ ፅሁፍ አውጥቼ ነበር። ከዚያ በኋላ ብዙ ሰዎች “ከውድድሩ ራሷን ማግለሏን እንዴት አወቅክ?” በማለት በጥያቄ አፋጥጠውኛል። በእውነቱ ወ/ሮ ሙፈሪያት ከውድድሩ ራሷን ስለማግለሏ የማውቀው ነገር አልነበረም። ቀደም ብሎ የኢህአዴግ ምክትል ሊቀመንበር የመሆን ከፍተኛ ፍላጎት ስለነበራት በእጩነት ትቀርባለች የሚል ግምት ነበረኝ። በዕጩነት አለመቅረቧን ሳውቅ ደግሞ ራሷን ከውድድር አግልላ ሊሆን እንደሚችል ገምቼ ከላይ የተጠቀሰውን ፅሁፍ አወጣሁ።
በእርግጥ አንዳንዶች’ማ ከእኔም የባሰ አስቂኝ ተረተረት ፅፈዋል። ለምሳሌ “የምክትል ሊቀመንበርነቱን ቦታ ለወንድሜ (ደመቀ) ለቅቄያለሁ” ብላ ስትል “አቶ ደመቀ ስቅስቅ ብሎ አለቀሰ” የሚል ነገር አንብቤያለሁ። በኢህአዴግ ጉባኤ የተሳተፉ አንዳንድ ወዳጆቻችን የነገሩን ግን ሌላ ነው። ወ/ሮ ሙፈሪያት የኢህአዴግ ምክትል ሊቀመንበር ሆና ለመመረጥ ከፍተኛ ጥረት ማድረጓን ገልፀውልኛል። አቶ ደመቀ የተመረጠበት የመጀመሪያ ምክንያት ቀደም ሲል በተጠቀሰው የድርጅቱ ስሌት አማካኝነት ኢህአዴግ ውስጥ ያለውን እውቅና እና ቅቡልነት በመጠቀም ነው። ሁለተኛ የአቶ ደመቀ ተወዳዳሪ ዶ/ር ደብረፂዮን መሆኑና ባልተጠበቀ መልኩ ከህወሓት አባላት ድምፅ በማግኘቱ ነው። በመጨረሻ ወ/ሮ ሙፈሪያት በእጩነት ባለመቅረቧ የደህዴን ተወካዮች ከዶ/ር ደብረፂዮን ይልቅ ለአቶ ደመቀ ሰጥተዋል። በዚህ ምክንያት አቶ ደመቀ ያገኙት ድምፅ ከፍ ሊል ችሏል። በአጠቃላይ ግን የኢህአዴግ ምክትል ሊቀመንበር ሆኖ ለመመረጥ በአዴፓ (ብአዴን) እና ደህዴን መካከል የጦፈ ውድድር እንደነበር የውስጥ አዋቂዎቹ እማኝነታቸውን ሰጥተዋል
የአንድ ንብረት ባለይዞታ የሆነ ሰው ይዞታውን ለመንጠቅ ወይም በይዞታው ላይ ሁከት ለመፍጠር የሚፈፀምን ማንኛውንም ድርጊት እንዲቆም ወይም ንብረቱ እንዲመለስለት የሚያቀርበው የይዞታ ክስ
በፍ/ሕ/ቁ. 1149/1/ መሰረት የሁከት ይወገድልኝ ክስ መቅረብ የሚችለው አቤቱታ አቅራቢው ለክርክሩ መነሻ በሆነው ነገር በቀጥታ ወይም በጠባቂ ይዞታ ሲኖረው ነው፡፡ እንዲሁም የይዞታ ክስ የሚቀርበው ለክርክሩ መነሻ የሆነውን ንብረት በወቅቱ ለመያዝ ምንም ዓይነት መብት በሌለው ሰው ላይ ስለመሆኑም የድንጋጌው መንፈስ ያስረዳል፡፡ የሁከት ይወገድልኝ አቤቱታ አቅራቢ በማስረጃ ማረጋገጥ ያለበት ንብረቱ በይዞታው ስር የነበረና የሁከት ድርጊት ፈፃሚው የኃይል ተግባር በመጠቀም ወይም በሚስጢር ንብረቱን የወሰደበት መሆኑን ነው፡፡ ሁከት ተፈጥሯል የሚባለው ባለይዞታ የሆነው ሰው በይዞታው ስር በሚገኘው ንብረት እንዳይገለገልበት ሌላ ሰው ጣልቃ ገብቶበት መሰናክል ሲፈጥርበት ወይም ረብሻ ሲፈጥርበት ነው፡፡
የሁከት ይወገድልኝ ክስ ለማቅረብ ከሳሹ ማስረዳት ያለበት ባለቤትነት ወይም የባለቤትነት ማረጋገጫ ሰርተፊኬት እንዳለው ሳይሆን ክስ ያቀረበበት ንብረት ህጋዊ ባለይዞታ መሆኑ በሌላ አነጋገር ሁከት የተፈጠረበትን ነገር በእጁ አድርጎ በእውነት ሲያዝበት እንደነበር ነው፡፡
ሁከት እንዲወገድ በቀረበ ክስ ተከሳሽ የሚያነሳው የባለቤትነት ክርክር እራሱን የቻለ ባለቤትነት የመፋለም ክስ /petitory action/ በሚመለከተው ላይ አቅርቦ ከሚታይ በስተቀር ሁከት ተፈጥሯል ወይስ አልተፈጠረም ተብሎ ለሚያዘው ጭብጥ ተገቢነት የለውም፡፡
የውሉ ተገቢውን የአጻጻፍ ሥርዓት ተከትሎ አለመደረግ ይዞታው በተጨበረበረ መንገድ ስለመያዙ ወይንም በማናቸውም ሕገወጥ ሁኔታ ስለመያዙና ሁከት እንዲወገድለት ክስ ያቀረበው ከሳሽ በይዞታው በእውነት ሊያዝበት እንደማይችል አያረጋግጥም፡፡ በዚህ ረገድ ውሉ ጉድለት አለበት ከተባለ በፍ/ብ/ሕ/ቁ/1808(2) ላይ እንደተመለከተው ውሉ ፈራሽ ነው እንዲባል የክስ ምክንያት ከሚሆን በስተቀር ሁከት ይወገድልኝ ተብሎ በቀረበ ክስ ላይ ሊስተናገድ የሚችል አይሆንም፡፡
ጨለማ ነሐስ / የአንገት ሐብል - $ 35.40 ዶላር ጨለማ ነሐስ / ቁልፍ ሰንሰለት - ተሽጧል ቢጫ ነሐስ / የአንገት ሐብል - $ 35.40 ዶላር ቢጫ ነሐስ / ቁልፍ ሰንሰለት - $ 35.40 ዶላር ነጭ ነሐስ / የአንገት ሐብል - $ 35.40 ዶላር ነጭ ነሐስ / ቁልፍ ሰንሰለት - $ 35.40 ዶላር
ዝርዝሮች: የመንፈስ ጭረት አንጓው የዋስትናውን ጨምሮ 45 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ 38.1 ሚ.ሜ ስፋት እና 2.8 ሚ.ሜ ውፍረት አለው ፡፡ የተንጠለጠለው ክብደት 17.4 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት ምልክት እና በናስ የብረታ ብረት ይዘት የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡
Rebula አናት የበለፀገ ብርቱካንማ ፣ አፕሪኮት እና የደረቀ ፍራፍሬ ጥሩ መዓዛ አለው ፡፡ በፓስታ ላይ ከአንዳንድ የቫኒላ ጣዕሞች ጋር በጥሩ ሁኔታ ይጣፍጣል።
ብርቱካናማ ወይን ጠጅ በዓለም ዙሪያ ወቅታዊ ነው ፡፡ በሂስተሩ በሚጠጡ ሰዎች ውስጥ የቅርብ ጊዜው buzzword ነው ፡፡ ቤሎ አክለውም “የስሎvenንያ ልዩ የሆነ ብርቱካናማ ወይን ጠጅ ያለው ብርቱካናማ ባህርይ እዚህ አለ ታሪክ አለ ፣ አዲስ ፋሽን ብቻ አይደለም” ብለዋል ፡፡ በሌሎች የአለም ክልሎች ውስጥ ሰዎች ከቆዳ ጋር ንክኪ ለማድረግ እየሞከሩ ነው። Rebula ወደ ላይ ጥሩ ጥሩ ብርቱካንማ ወይን ጠጅ ጥሩ ምሳሌ ነው - ትኩስ እና ትኩስ እና ቀልጣፋ አይደለም ፣ ስለሆነም ትክክለኛ ምርጫ ያደረግን ይመስለኛል። ”
ከ 120 ዓመታት በፊት 1 ቱ ሄርክ ቤተሰብ 50 ሄክታር የወይን ጠጅ በማምረት 1990 ሄክታር የወይን ተከላዎችን አመረዙ ፡፡ ዩሬክ ቤተሰብ 7 ሄክታር የወይን እርሻዎችን በማምረት እና በዓመት 15.000 ጠርሙስ የወይን ጠጅ በማምረት ጊዜ የወይን ጠጅ ለመጀመሪያ ጊዜ የታሸገ ነበር ፡፡ ዛሬ አባት ስቶጃን Ščሬክ (በፎቶው ላይ) እና አምስት ወንዶች ልጆቹ ከ 20 ዓመት በላይ የሆናቸው ከ 55 ሄክታር በላይ የሚሆኑ የወይን እርሻዎች ባለቤት ሆነዋል ፡፡
በየዓመቱ የዩሬክ ቤተሰብ ከተለያዩ የአከባቢ እና ዓለም አቀፍ የወይን ዘሮች የተሰሩ ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን የወይን ጠጅ እስከ 90,000 ጠርሙስ ያወጣል ፡፡ ለአዳዲስ ግን ሙሉ ለሆኑ የወይን ጠጅ ታማኝ ሆነው ኖረዋል እናም የመጀመሪያውን እስኪያልቅ እስከ ፀደይ መገባደጃ ድረስ የዘገዩ ናቸው ፡፡
ዛሬ ሴኪውር በእያንዳንዱ እህል ወደ 120,000 ጠርሙስ የወይን ጠጅ ያመርታል ፡፡ ነገር ግን በዩጎዝላቪያ ቲቶ እና ኮሚኒስት ዘመን ዘመን ፣ እና የሹርኪክ ቤተሰብ የኮሚኒስት ፓርቲ አባላት ስላልነበሩ መንግስት እነሱንም ሆነ ሌሎች የወይን ጠጅቸውን እንዳይጠጡ ይከለክላል ፡፡ መንግሥት ዓመታዊውን የወይን ተክል አዝመራቸው ሰላሳ በመቶውን በአከባቢው ትብብር አማካይነት ለስቴቱ እንዲሰጥ ይፈልግብ ነበር - እዚህ እየሄድኩ ያለሁት አሁን እየሠራሁ ያለሁት አሁን ግን በግል ገቢያለሁ ፡፡
በእኛ አገር ‘ተሰደብኩኝ ስሜ ጠፋ’ ብሎ ለፖሊስ የሚያመለክት ሰው አንድም አልታደለም አሊያም አዙሮ አላሰበም፡፡ ወደ ፖሊስ ያመራው በሰው ፊት ሲሰደብ፣ ስሙ ሲጠፋ መጠቃቱ አንገብግቦት፣ በንዴት ሰክሮ ባስ ሲልም ራሱን መቆጣጣር አቅቶት ይሆናል፡፡ ክብሩ ተነክቷልና ይሄ ጥጋበኛ ሰዳቢ በፍትሕ ፊት ቀርቦ የእጁን ማግኘት አለበት፡፡ ተሰደብኩኝ ባይ ወደ ፖሊስ በማምራት አንዴ የጠፋ ስሙን ለማደስ ባይችልም በእርግጥም ፍትሕ ያገኝ ይሆናል፡፡ ሆኖም ግን ከሚያገኘው ይልቅ የሚያጣው ነገር ይበልጣል፡፡
በመጀመሪያ ‘እከሌ እንዲህ ብሎ ሰደበኝ’ የሚል ማመልከቻ ይዞ ፖሊስ ጣቢያ ሲሄድ ይህ ማመልከቻው በትንሹ በ3 እና 4 ፖሊስ እይታ ውስጥ ይገባል፡፡ ስድቡ ለጆሮ የሚዘገንን ወይም ቃላቶቹና አገላለጻቸው በአካባቢው ከተለመደው የተለየና ወጣ ያለ ከሆነ መርማሪው ፖሊስ እንዲሁም ማመልከቻውን ያነበቡ ፖሊሶች ወሬውን በጨዋታ መልክ ለሌሎች ፖሊሶች ሹክ ማለታቸው አይቀርም፡፡ አስቂኝ ይዘት ካለው ደግሞ የወሬ ቅብብሎሹ እስከ ዕለቱ ተረኛ ፖሊሶች ድረስ ይዛመታል፡፡
ቀጥሎ ባለው ሂደት ፖሊስ የምርመራ መዝገብ ይከፍትና ማመልከቻውም ከግላዊ ወደ መንግስታዊ ሰነድነት ይሸጋገራል፡፡ አመልካች በለስ ቀንቶት ከጊዜ በኋላ ሹመት ቢያገኝ፣ ዝና ቢቀዳጅ ፖሊስ የእርሱን ማመልካቻ አውጥቶ አይቀደውም፡፡ መዝገቡን ለአዲሱ ስሙ ሲል አያጠፋውም፡፡ በቃ! ሁሌ እዛው ነው፡፡
በምርመራ መዝገቡ ውስጥ የአመልካች ቃል እና የምስክሮች ቃል ይሰፍራል፡፡ የምስክሮችን ብዛት በትንሹ በሁለት ብንወስነው አመልካችን ያንገበገበው የስድብ ቃል ሶስት ጊዜ ይደገማል፤ አንዴ ራሱ የከሳሽነት ቃል ሲሰጥ፣ ሁለቴ ምስክሮች ቃላቸውን ሲሰጡ፡፡ ቃሉ በተጠራ ቁጥር በከፊልም ቢሆን አመልካች መሸማቀቁ አይቀርለትም፡፡ ባይሸማቀቅ እንኳን ጥጋበኛውን ሰዳቢ እያስታወሰ በውስጡ ይበግናል፡፡
በምርመራ ሂደት ተጠርጣሪው እንዲቀርብ በተበዳይ በኩል መጥሪያ ይላክለታል፡፡ መጥሪያ ሲቀበል ብቻውን አይሆንም፡፡ ጓደኛቹ፣ የሥራ ባልደረቦቹ፣ ጎረቤቶቹ ይኖራሉ፡፡ የፖሊስ ጣቢያ ማህተም ያረፈበት ሰነድ ሲያዩ ስለጉዳዩ ይጠይቁታል፡፡ በድንገተኛ አጋጣሚ በተፈጠረ አለመግባባት ወይም ጥል እንደሰደበው ይነግራቸዋል፡፡ ወይም አመልካች ራሱ ቀድሞ ስለሰደበው እርሱም በተራው እንደሰደበው ይነግራቸዋል፡፡ መቼም ‘ምን ብለህ ሰደብከው?’ ብለው መጠየቃቸው አይቀርም፡፡ በዚህ መልኩ የአመልካችን መሰደብ በትንሹ ተጨማሪ 3 ሰዎች ሰሙ ማለት ነው፡፡
ተጠርጣው ፖሊስ ጣቢያ ሲቀርብ በቀላሉ ወደ ቤቱ አይመለስም፡፡ ማረፊያ ቤት ይገባል፡፡ በነጋታው ወይም ከሁለት ቀናት በኋላ ፍርድ ቤት ይቀርባል፡፡ መርማሪ ፖሊስ እንደለመደው ምርመራዬን አላጠናቀቅኩም ብሎ የጊዜ ቀጠሮ ይጠይቅበታል፡፡
ተጠርጣሪው በጊዜ ቀጠሮ ሲቀርብ ‘እከሌን እንዲህ ብሎ ስለሰደበው’ ተብሎ ቁጥር በያዘ የፍርድ ቤት መዝገብ ላይ ይመዘገባል፡፡ ይህ መዝገብ እንደ ምርመራው መዝገብ ሁሉ ለብዙ ዓመታት የአመልካችን የመሰደብ ታሪክ የሚናገር መንግስታዊ ሰነድ ሆኖ ይቆያል፡፡ ተጠርጣሪው ጥፋቱን በወ/መ/ስ/ስ/ህግ ቁ. 35 መሰረት ካመነ ይህም በመዝገቡ ላይ ይሰፍራል፡፡ ዳኛው ይሰሙታል፡፡ ሬጅስትራር እና ፋይል ከፋች ምናልባትም ችሎት ጸሐፊ እየተቀባበሉ ያነቡታል፡፡ በፖሊስ ጣቢያ ቆይተው የጊዜ ቀጠሮ የሚጠባበቁ ተጠርጣሪዎችም ዜናው ይደርሳቸዋል፡፡ መቼም ‘ምን አጥፍተህ ገባህ?’ እያለ መጠየቃቸው፣ ሌሊቱን ማውጋታቸው አይቀርም፡፡ አመልካች ራሱ ‘እከሌ እንዲህ ብሎ ሰደበኝ’ ብሎ በማመልከቻው ላይ እንደወረደ ያሰፈረው ጸያፍ የስድብ ቃል በዚህ መልኩ በፍጥነት ይዛመታል፡፡
በመጨረሻም የምርመራ መዝገቡ ተጠናቆ ለዓቃቤ ህግ ሲላክ ቢያንስ 5 ዓቃቤ ህጎች (በ1 ለ5 ተጣምረው) የአመልካችን መሰደብ ያውቃሉ፡፡ ከተጠርጣሪው አፍ የወጣው ጸያፍ ቃል ሳቅ የሚያጭር ከሆነ በር ዘግተው በሳቅ ፍርስ ይላሉ፡፡ የግል ገጠመኛቸውን እያነሱ በጉደኛው መዝገብ ይዝናናሉ፡፡
በመጨረሻም በሰነድ እና በሰው በፍጥነት የተሰራጨውና (ምናልባትም የድራፍትና የቡና ማጣጫ የሆነው) ጸያፍ ቃል በዐቃቤ ህግ ክስ ላይ እንደወረደ ተጽፎ ለመደበኛ ፍርድ ቤት ይቀርባል፡፡ ክሱን ሬጅስትራርና ዳኛው ያነቡታል፡፡ ከሁሉ የከፋው ደግሞ ምስክሮች በችሎት ድምጻቸውን ከፍ አድርገው ሲናገሩት ታዳሚው ሁሉ ይሰማዋል፡፡ ለዛውም በተደጋጋሚ፡፡ በዋና ጥያቄ ተከሳሽ የግል ተበዳይን ምን እንዳለው? ዓቃቤ ህግ ይጠይቃል፣ በመስቀለኛ ጥያቄ ‘አንተ እንዲህ ስለው ሰምተሃል?’ ሲል ተከሳሽ ይጠይቃል፡፡ ዳኛውም በማጣሪያ ጥያቄ ‘ተከሳሹ የግል ተበዳይን በትክክል ምንድነው ያለው?’ ብለው ይጠይቃሉ፡፡ ምስክሩ ለእያንዳንዱ ጠያቂ ምላሽ ሲሰጥ ቃሉን ከአንድ ጊዜ በላይ ይጠራዋል፡፡ ተከሳሽ ሸረኛ ከሆነ ደግሞ በመስቀለኛ ጥያቄ ሰበብ ‘እኔ ተከሳሹን እንዲህ ብየዋለው?’ ‘እሺ እንዲህ ስለው አንተ የት ነበርክ?’ ‘እንዲህ ብዬ የሰደብኩት ጮክ ብዬ ነው?’…እያለ የግል ተበዳይን በድጋሚ ሊያሳርረው ይችላል፡፡
የግራ ቀኙ ማስረጃና ክርክር ተመርመሮ ፍርድ ቤቱ ውሳኔ ሲሰጥ የጸያፍ ቃሉ መዛመት ያበቃለታል ተብሎ ይገመታል፡፡ እውነታው ግን ከግምቱ የተለየ ነው፡፡ ጸያፍ ቃሉ በውሳኔውም ላይ ፈጦ ይታያል፡፡ ከተከሳሽ አፍ የወጣው ለጆሮ የሚዘገንን ቃል በሚዘገንን መልኩ የውሳኔው አካል ይሆናል፡፡ ለዛውም እየተደጋገመ፡፡ ከሳሽ ዓቃቤ ያቀረበው ክስ ሲገለጽ፣ የዓቃቤ ህግ ምስክሮች ቃል ሲዘገብ፣ ፍርድ ቤቱ ምክንያት ሲሰጥ፣ ድምዳሜ ላይ ሲደርስ ቃሉ በጥሬው ይደጋገማል፡፡
በግምት ከሁለት ወራት በፊት ዓቃቤ ህግ የመንግስትን ክብር አንቋሸሸ ባለው ግለሰብ ላይ ያቀረበው ለየት ያለ ክስ በማህበራዊ ድረ-ገጽ ላይ ተለቆ ነበር፡፡ ይኸው ግለሰብ መንግስትን “ቡሽቲ ነው፡፡” እንዳለና ሌሎች ቅስም ሰባሪ አስጸያፊ ቃላትን እንደተናገረ በክሱ ዝርዝር ላይ ተጠቅሷል፡፡ የክሱ መቅረብ ከተከሳሽ አፍ የወጡትን አጸያፈ ቃላት አሉታዊ ውጤት አጋነነው እንጂ አልቀነሰውም፡፡
እስካሁን የቀረበው ሀተታ ዓላማ በስድብ፣ ስም ማጥፋት፣ ዛቻ፣ አስነዋሪና አጸያፊ ቃላትና ድርጊት ክብራቸው ተነክቶ ጥቃት የደረሰባቸው ሰዎች በደላቸውን በገሀድ እንዳያሰሙ አሊያም ፍትህ እንዳይሹ ተስፋ ማስቆጥ አይደለም፡፡ በወንጀል ጉዳይ ዝምታ መምረጥ ወንጀልን የሚያባብስ እንደመሆኑ መፍትሔ ማግኘቱ ግድ ነው፡፡ ይሁን እንጂ እንዲህ ዓይነት የወንጀል ክስ አቤቱታዎች ከፖሊስ ጣቢያ እስከ ፍርድ ቤት ድረስ የሚስተናገዱበት ስርዓት የተበዳዩን ግላዊ ሁኔታ ለአደባባይ በማያጋልጥ መልኩ በተለየ መንገድ መከናወን ይኖርባቸዋል፡፡ በተለይም አስጸያፊና አስነዋሪ ቃላት እና ተግባራት በፍርድ ቤት ውሳኔ ላይ የሚሰፍሩበትና የሚገለጹበት መንገድ ከተበዳይ አንጻር ብቻ ሳይሆን ከውሳኔ አሰጣጥ መርሆች አንጻር ትኩረት የሚያስፈልገው አነጋጋሪ ርዕስ ነው፡፡
እውነትነቱን ማረጋገጥ ባልችልም አንድ ወዳጄ እንዳጫወተኝ በድሮ ጊዜ አጸያፊ ቃላት በፍርድ ላይ በጥቅል ገላጭ መጠሪያ ነበር የሚገለጹት፡፡ ለምሳሌ በተለምዶ የሚታወቁ ክብር የሚነኩ አስጸያፊ ቃላት ‘ቅስም ሰባሪ’ በሚል ይመደባሉ፡፡ ስለሆነም ተከሳሹ ተበዳዩን እንዲህ ብሎ ስለደበው በማለት ቃሉን በመጠቀም ፈንታ ‘ቅስም ሰባሪ ስድብ ስለሰደበው’ የሚል አገላለጽ በውሳኔው ላይ ይሰፍራል፡፡ ከአባላዘር በሽታ፣ ከወሲብ እና ሐፍረተ ስጋ ጋር በተያያዘ ክብረ ነክ የሆኑ አጸያፊ ቃላት ደግሞ ‘ጋብቻ ከልክል’ በሚል ይፈረጃሉ፡፡
እነዚህ የአገላለጽ መንገዶች በእርግጥ ፍርድ ቤቶች ሲጠቀሙባቸው እንደነበረ ማረጋገጫ ባይኖርም በአሁኑ ወቅት የፍርድ ቤቶችን ውሳኔ ‘እያቆሸሹ’ የሚገኙት አጸያፊ ቃላት ግን ዘዴ ተፈልጎላቸው ተጠራርገው ሊወጡ ይገባል፡፡ ፍርድ በባህርዩ በተከራካሪዎች መካከል መብትና ግዴታ ከመፍጠር የዘለለ ውጤት አለው፡፡ እንዲያውም ይህን ግላዊ ሚናውን ከተወጣ በኋላ በዘላቂነት የሚቆየው መገለጫው ህዝባዊ ሰነድነቱ ነው፡፡ ፍርዱን ተማሪዎች ያነቡታል፤ መምህራን ይመረምሩታል፣ ተመራማሪዎች በጥልቀት ይተነትኑታል፡፡ ከዚያም አልፎ ፍላጎት ያለው የማህበረሰብ ክፍል ለተለያየ ምክንያት ያነበዋል፡፡
ከአስፈላጊነት አንጻር ካየነው የእነዚህ ቃላት መገለጽ በተከራካሪዎች መብትና ግዴታ ብሎም በፍርዱ ይዘት ላይ የሚያመጣው ለውጥ የለም፡፡ ከተከሳሹ አፍ የወጣው ቃል በዐቃቤ ህግ ክስ ላይ እስከተጠቀሰ ድረስ ፍርድ ቤቱ ‘ተከሳሽ ተበዳይን በዐቃቤ ህግ ክስ ላይ የሰፈረውን ቃል በመናገር እንደሰደበው’ በፍርዱ ላይ ጠቋሚ መግለጫ ከሰጠ የተከራካሪዎችን የይግባኝ መብት አያጣብብም፡፡
አጸያፊ ቃላት በመገኛኛ ብዙኃን በቀጥታ አይነገሩም፡፡ እነዚህ ተቋማት ምንም እንኳን እውነትን ሳያድበሰብሱ ለታዳሚያቸው የማቅረብ ግዴታ ቢኖርባቸውም ለጆሮ የሚሰቀጥጡ ጸያፍ ቃላትን ቆርጠው ያስቀራሉ፡፡ ህዝብ ፊት የሚቀርብ የሚዲያ ውጤት የቱንም ያክል ቀዳሚ ዓላማው እውነትን ሳይጨምር ሳይቀንስ ለታዳሚው ማስተላለፍ ቢሆንም ጸያፍ ቃላት ለጆሮ ያልተገቡ፣ ሰቅጥጭ ነውራዊ ስሜት የሚፈጥሩ በመሆናቸው መቅረታቸው ግድ ነው፡፡ ይህ መሆኑ የሚዲያ ውጤቱ የተከበረ ያደርገዋል፡፡ በተጨማሪ የአገር ባለጌ የተናገረውን ሁሉ እንደወረደ መዘገብ ባለጌዎችን የማበረታታት ያክል ነው፡፡
በተግባር እንደምናየው አብዛኛዎቹ ፍርድ ቤቶች ለስድብ እና መሰል ወንጀሎች ከሚሰጡት አነስተኛ ቦታ የተነሳ ብዙውን ጊዜ ሰዳቢ (ተከሳሽ) አንድም ቅጣቱ ተገድቦለት ወደ ቤቱ እያፏጨ ይሄዳል፡፡ አሊያም እዚህ ግባ በማይባል የገንዘብ መቀጮ ይቀጣል፡፡ ሆኖም ለክሱ ምክንያት የሆነው ስድብና አጸያፊ ቃል እስከመጨረሻው የፍርዱ አካል ሆኖ ይቀራል፡፡ የግል ተበዳይ ላይ ያልተለጠፈበት ስድብ አሁን ፍርዱ ላይ ይለጠፋል፡፡ እና ማነው የግል ተበዳይን የበለጠ የጎዳው? የሰደበው ተከሳሽ ወይስ ለሰዳቢ ያጋለጠው የፍርድ ቤት ውሳኔ?
ኣለፍ -ኣ- ወይም አልፋ የመጀመሪያው ፊደል ነው። የፊደል ተራ በጥንታውያን ልሳናት ሲገለጽ በግእዝ -አ- በ- … በዕብራይስጥ አሌፍ፣ ቤት፣ ጋሜል… በዓረብኛ አሊፍ፣ ባ፣… በግሪክ አልፋ፣ ቢታ፣ ጋማ… በላቲን(ኖ) ኤ፣ ቢ፣ … የሚል ነው። በሁሉም ውስጥ “አ” ድምጽ መጀመሪያ ላይ ይገኛል:: በቅርጸ ፊደል ግን ለመጀመሪያ ጊዜ ድምጹን ወክሎ ከተቀመጠው ፊደል የሚመሳሰል ፊደል ያለው በኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ ነው። የዚህ ፊደል ትርጉሙ (የ) ቀደመ፣ ቀዳሚ (የ)ፊት ማለት ሲሆን በጥንታውያን ቋንቋዎች የፈጣሪን ቀዳሚነት ለመግለጽ ፊተኛው የሚል ትርጉም ያለው ስም (ስመ አምላክ) በመሆንም አገልግሏል። እኔ የመጀመሪያም የመጨረሻም “አልፋ” ና “ኦሜጋ” ነኝ እንዳለው። ይኸውም ቀዳማዊ ህልውናን የሚወክል “የህልውና” መግለጫ መሆኑን የሚያጠይቅ ነው። በግሪኩ ሐዲስ ኪዳን “አልፋ” ና “ኦሜጋ” የሚለው በግእዙ “አልፋ” ወ “ዖ” (ራዕ 1፡8) የተገኘው ከኦሪቱ የዕብራውያን ትርጉም አኽያ [ኣ]ሸር አኽያ“ (ዘፀ 3፡14) ያለና የነበረ ወደፊትም የሚኖር” ከሚለው ስለሆነ የመጀመሪያው ፊደል ቀዳማዊ የአምላክ ህልውናን ለማስተማር ጥቅም ላይ መዋሉ ታውቋል።
ሁለተኛው ፊደል “በ” ስሙ ቤት ትርጉሙ ማደሪያ ማለት ነው። በ-ቤት የሚለው ቃል የሚወክለው ማደሪያ ለሚያስፈልገው የሰው ልጅ መኖሪያነት ያገለገሉ እንደ ሕንፃ፣ ዋሻ፣ ፍልፍል መሬትና ዳስን (ድንኳንን) ሲሆን የቅርጸ ፊደሉ ተምሳሌት ማደሪያን ይወክላል። የግእዝ ቋንቋ ሁለተኛው ፊደል “ቤት” ነው። ምስጢሩን እና ሐተታውን ለጊዜው እንተወውና የፊደሉ መገኘት እንዴት እንደሆነ እንናገር። ቤት ቃሉ “ቤተ – አደረ” ከሚለው ዘር የተገኝ ነው። በሌላ በኩል ካለው የቋንቋ ፈጠራ ልምድ አንፃር መጀመሪያ “ቤት” ማደሪያ የሚለው ነባር ተገኝቶ፣ “ቤተ” አደረ የሚለው ዘር ከዚያ እንደወጣ የሚናገርም ይመስላል። ቃሉን በግእዝ፣ በአማርኛ፣ በዕብራይስጥ ቋንቋዎች በጥሬው ይጠቀሙበታል።
ከጥንታዊው ሰው አኗኗር ታሪክ አንፃር የቤት ቅርጽ እንደ “በ” የተደፋ ኩባያ መስሎ የተሠራ ሲሆን በጥንቱ የግብፃውያን “ፒክቶግራፊ” እና የደቡብ ሴማዊ ቅርጸ ፊደል “በ” የሰውን መኖሪያ መስሎ የተቀረጸ ማደሪያውን የሚያመለክት የማደሪያ መጠሪያ ፊደል ነው። ስለዚህ የመጀመሪያው ሕንፃ ቤት ቅርጽ የ“በ” ፊደል ዓይነት ነው። በመሆኑም “ቤት” ማደሪያ ለሚለው ስምና ቤተ አደረ ለሚለው ግሥ መነሻ ብቻ ሳይሆን “በ” ለተባለው ቅርጸ ፊደልም መነሻ ነው። “በ” የተባለው ቅርጸ ፊደል የመጀመሪያው ቤት ቅርጽ በመሆኑም ይኽንኑ ቅርጽ አሁንም ከቦታ ቦታ የሚንቀሳቀሱ ተጓዦች፣ ጎብኝዎች፣ የመስክ ተመራማሪዎችና አርብቶ አደሮች ይጠቀሙበታል። እንደ ግእዝ፣ አማርኛና ትግርኛ ያሉ ቋንቋዎችም ይኽንኑ ፊደል ጥንታዊ ቅርጹን፣ ድምጹንና ትርጉሙን እንደጠበቁ ይገኛሉ።