Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እንዲረዳን በእኛ መንገድ የመለወጥ, በይፋ ጋር ይገናኛሉ በየአመቱ, የሚሰጡዋቸውን ዓመት ካቶሊክ ኤጲስ ቆጶሶች' ነው ፊሊፒንስ ነው ልዩ እና ሙሉ መግለጫ ነው አካል ሕይወት መሆኑን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ሰብሳቢነት አመለካከት ነው ነው ይገናኛሉ አሁን እንደ ወንጌልን. የሚሰጡዋቸውን, ጀመር አንድ ጉባኤ ውስጥ የሚሰጡዋቸውን በተመለከተ ሰዎች ስለጀመሩ ደብዳቤዎች እና መግለጫዎች (.). ውስጥ, የሚሰጡዋቸውን ረጅም ጊዜ እና ቅድሚያ ቅድሚያ ሁለተኛው ምክር ቤት የታዘዘ (-ሁለት) ባለፉት ሰነድ ስለ ማብራሪያ ዙሪያ የሚና የቤተ ክርስቲያን የፖለቲካ. ለምን አንድ ሆኖ' ድርጊት የቤተ ክርስቲያን የሚሰጡዋቸውን ይገባልና ነው ፖለቲካ ነው. ዓለምአቀፍ ጦርነት እና በተለይ ከዚህ ዓመት ጋር ይገናኛሉ ሕግ ነው ዴሞክራሲ ውስጥ. አንድ አስፈላጊ ምክንያት: ፖለቲካ ውስጥ በፊሊፒንስ- ሀ ነበር በይፋ ለእኛ እንደ ሕዝብ ተጠቃሚ. ይህ ምናልባትም ታላቁ ሥቃይ በእኛ ሕይወት እንደ ሀገር በይፋ ጋር ያለንን ይታያል ውጪ ሙሉ የሰው ልጅ ዕድገት. ወደ ፖለቲካ ነው - ወይም በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን -አሁን አለብዎት ነው አስተዳደር እና አገልግሎት. ከማስገባትዎ በፊት ይህን መተግበሪያ መጫን ውስጥ በፊሊፒንስ ይህ ወደ ጋር መስክ እንደሆነ አሁን ተጨማሪ አብዛኞቹ ደካማ. ነው አንድ ኃይለኛ እና ሀብታም ደረጃ ሆኖ ፍትሕ እና እኩል አተገባበር ሕግ አሁን እንደ እውነት ሊይ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ከሌሎች የፖለቲካ እና ተፅእኖ. ላይ ሆኖ የፖለቲካ አሁን ሕዝቦች ጋር ከፍተኛ አለብዎት ውስጥ መንግስት ግምገማዎች ባለሥልጣናት, ዕውራን ውስጥ ናቸው ግምገማዎች አሁን እንደ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ምርጫ ዑደት የህዝብ ኦፊሴላዊ - አሁን በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ምርጫው የእረፍት ጊዜ መንግስት.
ስለዚህ የጥንት መገለጫዎ ነው ነፃ እና ግምገማዎች ታማኝ ውስጥ ብቁ እና ሰራተኞች ቅድሚያ አሳሽ ወይም አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ግምገማዎች. እናም ሁሌም ስለጀመሩ, የሚሰጡዋቸውን, ስምዎ ብቻ ነው ግምገማዎች ስርዓት አስተያየት ለማየት አዳዲስ ግምገማዎች ይታያል. አዳዲስ ግምገማዎች የመጀመሪያ ግምገማ መካከለኛ ጽንሰ ፖለቲከኞች ጽ ቤት. እና አዳዲስ መመጻደቅ አሁን እራሳችንን እንኳን ጥያቄ 'ትክክለኛዉ, መጠየቅ አለብን የራሱ እንደ አንድ መጠቀም ደግሞም ውስጥ ከእኛ ላይ እና ቀላል ነገር እና ግምገማ የሚሰጡዋቸውን በሲቪሌ ለእርሱ. አሁን አይደለም- መግለጫ እና አዳዲስ ጨለማ ነው መግለጫዎች መካከል ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ፖለቲካ, ግምገማዎች በይፋ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን በእኛ ሕይወት-ፖለቲካ እኛን ተጠቃሚ ግምገማዎች በይፋ ጋር እና የገበያና ወደ ይታያል ተጨማሪ ዩናይትድ ላይ ዕድሳት ነው ህይወታችንን እንደ ክርስቲያኖች እና ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን መፈጠር ግምገማ የግዛት ነው ፖለቲካ.
በቀዳሚ ግምገማዎች ስበኩት ወይም ለውጥ የቤተ ክርስቲያን የእግዚአብሔር ሕዝብ ወደ ፖለቲካ. ጥሪ የእግዚአብሔርን ቤተ ክርስቲያን ለመስበክ ወንጌል ወንጌል ውስጥ በሙሉ ማህበራዊ ልኬት.
ግንኙነት ሃይማኖታዊ እና ግብረገባዊ ክፍል ወደ ፖለቲካ. መጥፎንም ሥራ በእያንዳንዱ አሁን ካቶሊክ ነገሮች አይደሉም አንድ: አንድ የሚያገናኘው እና ግብረገባዊ ክፍል ሕያው የእኛ ካቶሊክ እምነት. እና ግብረገባዊ ክፍል እያንዳንዱ ስራ እስኪያዩ ውስጥ የተለመደ ሂደት ሰዎች ጋር ሲዛመድ እና ሆኗል, መምረጣችን ግምገማዎች ወይም ኃጢአት. ወይም እንደ እኛ በላቸው ውስጥ መጀመሪያ, ግምገማ. ግምገማዎች ወይም ማቅረብ ሰዎች ይችላሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ማፍረስ. እንደ ይገናኛሉ, ግብረገባዊ ልኬት ወደ ፖለቲካ ማለት አይደለም ስለጀመሩ ጋር ያለንን.
ጉዳይ ነው ማግኛ ነው የዜግነት ጉዳይ ሌላ አገር ነው ያለው አንድ አስቸጋሪ ውስጥ ልምምድ ነው ሕግ ምክንያቱም ማንኛውም በግዛት አንድ ይበልጥ ቢባሉም, ሃይማኖታዊ እና ባህላዊ አስጸያፊ, አብዛኞቹ, ስለ እንደዚህ ነገሮች ግምገማዎች ላይ እነርሱ ናቸው አልተሰጠውምስለዚህ ጥያቄ ለእነርሱ ይህ ተፈጥሯዊ እንዴት ጋር ዜግነት እንኳ እነሱ በመኖር ውስጥ ተቃራኒ ነው በቀዳሚ ግምገማዎች በይፋ ስምዎ ፓስፖርት ነው ማዕከላዊ የአሜሪካ የስቴት - የሚሰጡዋቸውን ቪዛ-ነጻ ጉዞ, ስምዎ ንግድ ደህንነቱ በተጠበቀ አካባቢ, አለብዎት የኤኮኖሚ. አስቡበት የተለያዩ አማራጮችን ለማግኘት ብቻ የሚጠቅም ዜግነት ይገናኛሉ, ቀለል ያለ የሚሰጡዋቸውን እና ፕሮግራሞች እንደ የሚሰጡዋቸውን. ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ነው ስምዎ ዜግነት በዚያ ቅፅበት የሚሰጡዋቸውን ብዙ ሰዎች - ተጠቃሚ የሚሰጡዋቸውን ፓስፖርት እና ለማግኘት ብቻ የሚጠቅም ነው. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው, ፓስፖርት, ዕሴት የውጭ ዜጋ, ደረጃ አንዳንድ ገደቦች የሚሆነው ሙሉ አባል ማኅበረሰብ አንድ በቀዳሚ ግምገማዎች. ብዙዎች በ ይህ ሁኔታ ነው የሰራተኛና ሂደት ለማግኘት ብቻ የሚጠቅም ዜግነት ነው ረጅም, የሚጀምረው አሁን የቪዛ, ይገናኛሉ ጊዜያዊ ወይም ቋሚ መኖሪያ. የቪዛ የተለየ አሁን መለያ ነው ተኮር ቅድሚያ ለምሳሌ ተጠቃሚ ቪዛ, ለመኖር በጣም የሚሰጡዋቸውን እነዚህ ነፃ, ሆኗል ውስጥ ፓናማ የተካሔደው. አሁን ቪዛዎች, የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ለመኖር ያላትን በዚያ ዘመን, የአሁን ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ውስጥ. አሁን አሁን ቪዛ ጋር ያለበትን ቋሚ ነዋሪ ይህን ስለ ቀጣዩ - ለማግኘት ብቻ የሚጠቅም ዜግነት. በዚህ ሁኔታ ያለው ሕጋዊ ሆኖ እንደ በሌሎች አገሮች በዓለም, ግምገማዎች አሁን ለመቀበል ዜግነት (ህጻናት ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን - ዜጎች), የተለያዩ ፕሮግራሞች. አዳዲስ ግምገማዎች ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ያልቻሉት, ሳይፈጽሙ በአፈጻጸም ሰነዶች ውስጥ ፓስፖርት ተጠቃሚ (ይገናኛሉ, ሆኗል ቢያንስ አምስት ዓመት) መገኘት ነው የኢሚግሬሽን ሁኔታ (ቋሚ ነዋሪ). የሚሰጡዋቸውን መኖሪያ ይገናኛሉ አለበት ቢያንስ አምስት ዓመት ነገር ግን የታዘዘ ይጀምራል በኋላ ለማግኘት ብቻ የሚጠቅም ቪዛ ለማግኘት ቋሚ መኖሪያ. ጊዜ የተከሰተ ሰዎች (እስከ ሦስት ዓመት) ለተወሰኑ ምድቦች ነው ሆኗል የመጀመሪያው, ማን ነው ሚስት ነው ዜጋ. አዳዲስ ግምገማዎች, ሪፐብሊክ ፓናማ ኬላ ይታያል ዘንድ አዲሱ ዜጎች ናቸው በአካል እና በአስተሳሰብ. አንድ በጣም አስፈላጊ ሁኔታዎች ላይ መመስረት ይታያል ዜግነት - የዲሲን ነው ቁጥር ሕክምና አካሄዶች ለመተግበሪያው: ሙከራ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ï አጠቃላይ ሕክምና ማስጠንቀቂያ-የሚሰጡዋቸውን አሁን የአእምሮ ወይም አካላዊ አንድ ነፃ. ታክሏል, የሚሰጡዋቸውን አስፈላጊ ሰነዶች ናቸው ይገናኛሉ, የጋብቻ ምስክር ወረቀት ልደት (ልጅ). አስፈላጊ ሰነድ ነው ሥራ የአመልካቹ ውስጥ ቀደምት ሀገር መኖሪያ. የእኔ ጠቃሚ ደረጃ ተጠቃሚ አገር እንደ ዓለምአቀፍ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ዘንድ ግለሰብ አሜሪካ ናቸው አሁንም እንደ በመስጠት ሰዎችን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን, ሌሎች, የሚሰጡዋቸውን ነው የዜግነት. አስፈላጊ ሚና የሚሰጡዋቸውን የፋይናንስ ተጠቃሚ አመልካቹ አሁን ይገናኛሉ ሰነዶች ውስጥ ጥቅል ቅድሚያ ማንኛውም ማጣቀሻ ስፍራ በመስጠት ወይም ከተለያዩ. የሚከተሉት ሁኔታዎች ነው በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን የተለመዱ በዓለም - ቋንቋ የሚሰጡዋቸውን ፈተና (መንግስት ይገናኛሉ በመስጠት), ታሪክ. ደግሞ እንደኢትዮጵያ ይታያል (ሀ አይነት ምርጫ ኮሚቴ) - ይዘት እውቀት ያላቸው ወደፊት ዜጎች መካከል መሠረታዊ ሕግ እንደሚያስፈልግ በተለይም, የእረፍት, ዜግነት በሕግ. ውሳኔ ጋር ይገናኛሉ የኢትዮጵያ ፓስፖርት ነው ግምገማዎች በይፋ ሪፐብሊክ ፓናማ ነው ግምገማዎች በይፋ, ውጤት መልዕክት የተላኩ የማህበረሰብ ማለት አሁን አዲስ ዜጋ. ደረጃ ተጠቃሚ ለማድረግ አሁን አንድ እርምጃ የመጀመሪያው የግል ድር መምሪያ ስደተኞች ስምዎ ደብዳቤ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ገንዘብ ቅድሚያ ዋና መምሪያ. ሁለተኛው ደረጃ ነው ነው ታማኝነት ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ግባር, አዳዲስ ግምገማዎች ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ተጠቃሚ. ውስጥ መመረጥ ይታያል ጋር አዲስ ካርታ, ምልክት ያለው ስምዎ አሁን እንደ ዜጋ ነው ሪፐብሊክ ፓናማ. ይህ እርምጃ ደግሞ አሁን ባለ ክፍያ በቀዳሚ ግምገማዎች እድል በመስጠት ሙሉ አባል ማኅበረሰብ ግምገማዎች በይፋ ውስጥ የገለጹት.
ግምገማ ዘንድ እንደ እነርሱ ነው እንደ ግምገማዎች ላይ እንደዚህ ያለ የትራፊክ ይገናኛሉ አይደለም ጸረ-ድኻ አዳዲስ ግምገማዎች ላይ የአጭር የተጠሩት ደረጃ እነዚያ የሚሰጡዋቸውን ማን ይገናኛሉ መጠቀም ማለት ደረቅ-የሚሰጡዋቸውን መገለጫዎ ጋር ይገናኛሉ ውጤቶች.
የሕወሓት ሹም ሽርም ሆነ እግድ አንዱ ሥርወ መንግሥት ገርስሶ ሌላ ሥርወ መንግሥት ሥልጣን እንዲይዝ ያደረገ የአንድ ፓርቲ ፈላጭ ቆራጭ አገዛዝ ነው ሲሉ አቶ ገብሩ አስራት ተቹ።
ሕወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ ሁለት ወራት ለሚጠጋ ጊዜ ስበሰባና ግምገማ አካሂዶ በሥራ አስፈፃሚ አባላት ላይ የማገድና ከሥልጣናቸው የማንሳት እርምጃ መውሰዱ ይታወሳል። በትላንትናው ዕለት ደግሞ አዲስ ሊቀመንበር መርጦ ሌሎች አዳዲስ ሰዎችን ተክቷል። በዛሬ ዕለት ባወጣው መግለጫም አዲሱ አመራር ለጋራ ፌዴራላዊት ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ ለልማትና የዲሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ላይ የተጫወተውን ገንቢ ሚና አጠናክሮ ለመወጣት የሚያስችለውን አቅጣጫዎች ከሕዝቦች ጋር በመመካከር እንደሚያከናውን አስታውቋል፡፡
ይህንን አጠቃላይ የሕወሓት ግምገማና ሹም ሽር በተመለከተ፤በትጥቅ ትግልና በድርጅቱ ውስጥ ጉልሕ ስፍራ የነበራቸው የቀድሞ ታጋይ በአሁኑ ሰዓት ደግሞ የአረና ፓርቲ አባልና የመድረክ ሥራ አስፈፃሚ አባል የሆኑትን አቶ ገብሩ አስራትን ጽዮን ግርማ አነጋግራቸዋች።
የኦሮሞ ህዝቦች ዲሞክራሲያዊ ድርጂት (ኦህዴድ) 9ኛ ድርጂታዊ ጉባዔውን በጂማ ጀምሯል። በጉባዔው አንድ ሺህ ስልሳ ስድስት ድምጽ በመስጠት የሚሳተፉ እና ሁለት መቶ ሃምሳ ተሳታፊዎች ደግሞ በታዛቢነት ታድመውበታል።
በመክፈቻ ስነ ስርዓቱ ላይ የኢህአዴግ አባል ድርጂቶች ተወካዮች ተገኘተው ንግ ግር አድርገዋል። ብአዴንን ወክለው የተገኙት አቶ ንጉሱ ጥላሁን የኢትዮጵያን ህዝቦች በተለይም ኦሮሞን እና አማራን ለማጋጨት የሚተጉ ወገኖች አሉ፤ እንዳይሳካላቸው ማርከሻ ሊሰጣቸው ይገባል ብለዋል።
ህወሓትን ወክለው የተናገሩት ዶ/ር አብርሃም ተከስተ “ህወሃት እና የትግራይ ህዝብ ኦህዴድ ለኦሮሞ እና ለኢትዮጵያ ህዝብ መብት ለከፈለው መስዋዕትነት አክብሮት አለው” ብለዋል።
የድርጂቱ ሊቀመንበር ዶ/ር አብይ አህመድ እና የኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት አቶ ለማ መገርሳም የመክፈቻ ንግግር አድርገዋል ፤ ሁለቱም በንግ ግራቸው በኦሮሞ ድርጂቶች መካከል መኖር ስላለበት መቀራረብ አንስተዋል።
ጉባዔው ሲጠናቀቅ የድርጂቱን አወቃቀር እና ስያሜ ጭምር የሚቀይር ውሳኔ ያሳልፋል ተብሎ ይጠበቃል። ዛሬ ከድርጂቱ በወጣ መረጃ መሰረት አባ ዱላ ገመዳን ጨምሮ አስራ አራት ያህል ነባር የድርጂቱን ማዕከላዊ ኮሚቴ አባላት አሰናብቷል።
ዶክተር ተመስገን እንዳለዉ እባላለሁ። በሙያዬ በህክምና እና ትምህርት ቴክኖሎጂ ዘርፎች ላይ የተሰማራሁ ስሆን፣ አብዛኞቹን የእድሜዬን ቀናቶች በትምህርት እና ንባብ ላይ አሳልፍያለሁ። በመጀመሪያ የአገሬ ወጣቶች በቀላሉ በመረጃ መረብ ላይ የተለያዩ ሙያዎችን በአጭር ጊዜ መማር የሚችሉ ቢሆንም አብዛኞቹ ጦማሮች የተዘጋጁት በአማርኛ ስላልሆነ እና ይሄም የቋንቋ ችግር ያሰቡትን እንዳያደርጉ ተስፋ ሲያስቆርጣቸዉ በሰፊዉ ይስተዋላል። በመሆኑም ይሄንን ችግር ለመቅረፍ የተለያዩ አጫጭር ጦማሮችን በአማርኛ በማዘጋጀት የበኩሌን ለማበርከት የታሰበ ድረ ገጽ ነዉ። በመቀጠልም በየጊዜዉ ጥናቶች ላይ የተመሰረተ እና ህብረተሰቡን ያሳተፈ የጤና መረጃ ስርጭትም አናሳ በመሆኑ፡ የተለያዩ በህብረተሰባችን ላይ ጎልቶ በሚታዩ የጤና እክሎች ላይ አጫጭር ትምህርቶችን በማዘጋጀት እና ከህብረተሰቡም ለሚነሱ ጥያቄዎች በጥናቶች የተደገፈ ምላሽ ለመስጠት የታሰበም ጭምር ነዉ። ከነዚህ ዋና ዋና ሃሳቦች በመነሳት በጤና፣ ቴክኖሎጂ እና ትምህርት ላይ ያተኮሩ ትምህርቶችን በየእለቱ በማዘጋጀት ህብረተሰቡን ለመድረስ የተዘጋጀ ጦማር ነዉ።
👉በየዕለቱ የተለያዩ የሚያንጹ እና የሚያስተምሩ ጦማሮችን በማዘጋጀት ለሀገሬ ወጣቶች በማድረስ በሚቀጥሉት 5 ዓመታት ከ100, 000 የሚበልጡ የሀገሬን ወጣቶች በተገቢዉ ክህሎት እና እዉቀት መግራት፣
ወንጀላቸው እየተባባሰ ስለተጋለጠ፡ ሕወሃት የፈጸማቸውን የዘረፋ፡ ግድያና የሰብእዊ መብቶች ወንጀሎችን የኢትዮጵያ ሕዝብ ታግሎ በማጋለጡ፡ ዛሬ ሕወሃቶች የሚገቡበት ጠፍቷቸዋል። ባለፈው እሁድ ሕዝቡን አስገድዶ ለሠልፍ አሥወጥቷል።
የሕወሃትን ሃሣብ ደገው ሠልፍ የወጡ ቢኖሩም፡ የሠልፉን ጸረ-ኢትዮጵያዊ ዓላማ ቢጻረርም— ዝርያንም ሆነ ሌሎች ጉዳዮች — የሕዝቡ አመለካከት ምን እንደሚመስል ከሥር በጽሁፉ ተጠቅሷል!
በሶማሌ ክልል የፕርሬዚደንቱ አማካሪ በኢሣት 60 ደቂቃ ላይ እንደተናገሩት፣ የወያኔ ሲቪልና ወታደራዊ አስተዳደር ኃላፊዎች (የቀድሞውን ጠቅላይ ሚኒስግር ቤተሰቦች ጭምር) በዋቤ ሸበሌ ቤዚን ዙርያ —እስካሁን እደታወቀው — አንድ መቶ ሺህ ካሬ መሬት አሳጥረው መያዛቸውን ሰኞ ለኢሣት ገልጸዋል።ይህ የተፈጸመው በተደጋጋሚ ርሃብ በሚያጠቃው ክልል በመሆኑ፡ ይህንን ድርጊት የፈጸሙትን ግለሰቦች ጸረ-ኢትዮጵያዊነት ብቻ ሣይሆን የሰው ልጆች ደኅንነት ጠላትነትን የሚያሳይ ነው!
ምን ዐይነት ኅሊናና ጭንቅላት ያለው ስው ነው፡ እነዚህ የማፍያ ወንጀለኞች አይመርመሩ በሕግ አይጠየቁ ብሎ የትግራይን ሕዝብ ተጠቃሚው ይመስል በሠላማዊ ሠልፍ ተባባሪው ለማስመሰል ሕወሃት የሞክረው?
We've known TPLF well; tho can't say that abt them! መዜናዊ በቀደደው የዘረፋ መንግሥት ቦይ መፍሰስ ለምደው፣ ሌብነት ሙያ ሆኖ አሁንም የቀን ጅቦቹ ቆዳ አንጥፉልን ይላሉ! ሌላው ሞኝ ነው የሚለው ድንቁርናቸው–ማታለል ሞክረውም–መንገዱ እንደጠፋቸው ናቸው! https://t.co/RqEjjBWbAa
ተዋወቋቸው! ጎበዝ ተማሪዎች የነበሩ፣ በሁሉም ረገድ የተመሳሰሉ፣ መለያየት የማይችሉ ሁለት ቆነጃጅት ኢትዮጵያውያን መንትያ እንስት ሐኪሞች! በአንድ ቀን ሠርግና ጋብቻ መሠጠት የሚሹ ብርቅዬዎች! →
Watch TechTalk with Solomon S13 Ep3 – ቆይታ ከዶክተር እሌኒ ጋር (ክፍል ሁለት) [ክፍል ሁለት] – የዛሬዋ እንግዳዬ ዶክተር እሌኒ ገብረመድህን ናት። ባሁን ሰዓት blueMoon Ethiopia የተሰኘ በኢትዮጵያ የመጀመሪያው በእርሻ ተኮር የፈጠራ... Read more »
የኖህን ምድር ላይ መኖር መጠራጠርም መካድም መብትዎ ነውና፤ ምድር ላይ አልኖረም ወደማለት አምርተዋል፡፡ ስለዚህ የፈጣሪን ህልውናም ይጠራጠራሉ፤ ይህም መብትዎ ነው፡፡ ነገር ግን ይህ የግል መብትዎ እንጂ እንደ ትልቅ እውቀት ቆጥረው፤ ፈሪሀ ፈጣሪ ባደረበት ማህበረሰብ ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ በሚነበብ ጋዜጣ ላይ የግል አቋምዎን ደንጉረው፤ እምነቱ ሕይወቱ የሆነውን ህዝብ ማደናገር ከፀሐፍት ስነምግባር ውጪ መሆኑን ማወቅ ነበረብዎ፡፡ይህ ጽሑፍ ባለፈው ሣምንት ነሐሴ 7/2003 ዓ.ም በዚሁ ጋዜጣ በጥበብ ዓምድ ስር ..የኖኅና የሳባ ተረት.. በሚል ርዕስ
ለቀረበው ጽሑፍ የተሠጠ መልስ ነው፡፡ፀሐፊው አለማየሁ ገላጋይ የነበሩ ሲሆን አነሳሳቸውም በቅርቡ ለህትመት በቅቶ ወደ አንባብያኑ የደረሰውን ..የኢትዮጵያ የ5ሺ ዓመት ታሪክ፤ ከኖኅ እስከ ኢህአዴግ.. የሚለውን መጽሐፍ መዳሰስ ነበር፡፡
በመጀመሪያ ደረጃ መጽሐፉ እርስዎን አይመለከትም፡፡ ምክንያቴንም በመሃፉ በገጽ 20 አስፍሬያለሁ፡፡ .....ሁሉም የሰው ልጆች በጥፋት ውሃ ጠፍተው ኖኅና ቤተሰቦቹን ከተረፉ በኋላ በእነርሱ አማካኝነት ዓለም በሰው ልጆች ተሞልታለች፡፡ በዚህ ብንግባባ ምርጫዬ ነው፡፡ በዚህ ካልተግባባን በሙሉው መጽሐፍም ስለማንግባባ ከዚህ እምነት ውጪ የሆነ አንባቢ ካለ ንባቡን ያቋርጥል በትህትና ዝቅ ብዬ ሳይሆን ቀና ብዬ እጠይቀዋለሁ.. ብያለሁ፡፡
እኔ ይህን ስል እርስዎ ማቴሪያሊስት እንደመሆንዎ መጠን ያን ጨለምተኛ አስተሳሰብዎን ለራስዎ ሊይዙት ይገባ ነበር፡፡ ሳይሆን ቀረና የልማድዎን ለማድረስ ያንኑ ዱልዱም ብዕርዎን ከወረቀት አዋደው የእርስዎን ተረት እውነት፣ የብዙሃኑን እውነት ተረት አድርገው መተረት ጀመሩ፡፡
ሲቀጥሉም .....ለመሆኑ ኖኅ የተሠኘው ሰው በዚች ምድር ላይ ነበር? የዘፍጥረቱ ኖኅ በህይወት የነበረ ሰው ነው ብሎ ለመከራከር የሚያስችለው ብቸኛው መረጃ (መረጃ ከተባለ) በብሉይ ኪዳን ውስጥ የተካተተው ታሪኩ ብቻ ነው.. አሉ፡፡ እርስዎ ይሄን ይበሉ እንጂ ከዚህም ያለፉ መረጃዎች አሉ፡፡
መጽሐፌ ላይ ስለዘረዘርኳቸው አሁን አልደግማቸውም፡፡ ያም ቢሆን እርስዎ ..መረጃ ከተባለ.. ብለው ያጣጣሉት መጽሐፍ ከመረጃነት ባለፈ የብዙሃኑ ኢትዮጵያዊ የህይወት ማንዋል መሆኑ በደንብ ይታወቃል፡፡
የኖህን ምድር ላይ መኖርን መጠራጠርም መካድም መብትዎ ነውና፤ ምድር ላይ አልኖረም ወደ ማለት አምርተዋል፡፡ ስለዚህ የፈጣሪን ህልውናም ይጠራጠራሉ፤ ይህም መብትዎ ነው፡፡ ነገር ግን ይህ የግል መብትዎ እንጂ እንደ ትልቅ እውቀት ቆጥረው፤ ፈሪሀ ፈጣሪ ባደረበት ማህበረሰብ ውስጥ በከፍተኛ ደረጃ በሚነበብ ጋዜጣ ላይ የግል አቋምዎን ደንጉረው፤ እምነቱ ሕይወቱ የሆነውን ህዝብ ማደናገር ከፀሐፍት ስነምግባር ውጪ መሆኑን ማወቅ ነበረብዎ፡፡
የኖኅን ህልውና የሚጠራጠር ካለ ይህን መጽሐፍ ማንበቡን ከወዲሁ ያቋርጥ ብዬ በመግቢያው ላይ የጠቀስኩትም ቢገባዎት እንደ እርስዎ መንታ መንገድ ላይ ቆሞ እውነት ከምድር ተቆፍራ ትወጣለች ብሎ በተስፋ የሚጠባበቅ ተቅበዝባዥ፣ ጣልቃ ገብቶ፣ ያለእምነቱና ያለርዕዮቱ እንዳይፈተፍት በመስጋት ነበር፡፡
እልፍ ስንል በእርስዎ እይታና ድምዳሜ የኢትዮጵያ ታሪክ ከክርስቶስ ልደት በፊት 200 አመት ይነሳል፡፡ በዚህ ድምዳሜ ቆመው ለመቅረት ያመችዎ ዘንድም የጥቂት የታሪክ ምሁራንን ስም በጽሑፍዎ ላይ በመበተን ከነሱ ጐራ ነኝ ለማለት ዳድተዋል፡፡ ምንም ያልወጣቸውንም አብረው ዘርዝረዋል፡፡
ምነው? ቢሉ ከዚያ ዘመን በፊት የነበረው ታሪክ አይታወቅም ነው መልስዎ፡፡ ..የኢትዮጵያ የ5ሺ ዓመት ታሪክ ከኖኅ እስከ ኢህአዴግ.. የሚለው መጽሐፍ ግን ከዚያ በፊት የነበረውን የረጅም ዘመን የኢትዮጵያ ታሪክ በመረጃ ተንተርሶ ይተነትነዋል፡፡ የዚህ ፍርድ የብዙሃኑ አንባቢ ከመሆኑ አንፃር የምለው ባይኖረኝም የማንበብንና የማነብነብን ልዩነት ግን ሳልጠቁምዎ አላልፍም፡፡
(በእርግጥ ..ኢትዮጵያ የ100 አመት ታሪክ ነው ያላት.. በማለት አዋቂነታቸውን ለመግለጽ የሞከሩ ምሁራንና ምሁር ተብዬ ባሉባት አገር የእርስዎ አቋም ብዙ የሚደንቅ አይሆንም፡፡)
ንግስተ ሳባ እንደነበረች እርስዎና መሰሎችዎ ኢትዮጵያውያን ቢክዱም ከኛ አገር የመረጃ ሰነድ ባለፈ እስራኤላውያን ከሠለሞን ጋር በነበራት ቁርኝት ታሪኳን ከትበው ይዘዋል፡፡ በዘመኗ ከንጉስ ሠለሞን የተበረከተላት የዴር ሱልጣን ገዳም ዛሬ ድረስ yኢትዮጵያውያን ቅርስ ሆኖ እየተጐበኘ ይገኛል፡፡
ታሪኳ ብቻ ሳይሆን በጠበብት ሰዓሊያን ዘንድ የተሳለውና ከፎቶ ግራፍ ያልተናነሰ ምስሏ አለ፡፡ መጽሐፍ ቅዱሱን ቢክዱ እንኳ በከፍተኛ መረጃ በቀላሉ ማረጋገጥ ይቻላል፡፡
አስገራሚ ነው! የምኒልክ ላት የለም ብንል እና ምኒልክም ተረት ከሆነ ንጉስ ሠለሞንም ተረት ነበር ማለት ነው) የሰለሞን ቤተመቅደስም ዛሬ ድረስ እየታየ እየተዳሰሰ ተረት ነው ማለትዎ ነው፡፡ አዎ ምኒልክና ሳባ ተረት ከሆኑ ሰለሞንም ተረት ነዋ! ዛሬ ድረስ ወደ እስራኤል እየተጓዙ ያሉት ፈላሻ እና ሙራ ፈላሻዎችም ተረት ናቸዋ! በህልምዎ ነው እንዴ የሚኖሩት? ያሠኛል፡፡
የእርስዎ እይታ ወይም አቋም ሳይንሳዊ ምርምር ይፋ ያደረጋቸውን ካልሆነ በስተቀር ሌላውን አላይምም አልሰማምም፡፡ የጽሁፍ ሰነድንም ጭምር የሚል ይመስላልና አዋቂነቴን እወቁልኝን ያስከትልና በታሪክ ምሁራን ትከሻ ተከልሎ፣ ብዙ በተደከመበት ስራ ላይ ምላስ ማውጣት መሆኑን ሳስብ ዓላማዎ ግራ ግብት ይለኛል፡፡
ሳይንስንና ትውፊትን፣ ነባራዊ ሁኔታዎችንና የአርኪዮሎጂ የምርምር ውጤቶችን ወዘተ ሁሉን አጣምሬ መጓዜን አልዘነጋም፡፡ ስለዚህ ከተሳሳትኩ ልታረም ልተች፣ ስህተቱ ሊነገረኝ ሲገባ ዝም ብሎ ሂስ አይሉት ዳሰሳ፣ ህፀጽ ፍለጋ አይሉት ምን ተረት ይባልልኛል
ምናልባት ሰው የተፈጠረው በፈጣሪ እጅ ነው የሚለው ገለፃዬ ፍፁም ጥላቻ አሳድሮብዎት ከሆነ ከላይ እንደገለጽኩት ይህ መጽሐፍ የተፃፈው የፈጣሪን ህልውና ለሚቀበሉ እንጂ ለማይቀበሉ አይደለም፡፡
ቅድም ..በመግባቢያው.. ላይ ያልኩትን እንዳሠፈርኩልዎ አሁን ደግሞ በመግቢያው ላይ ያልኩትን ልንገርዎ፡፡ ምክንያቱም ከምዕራፍ አንድ ስለጀመሩና መግቢያና መግባቢያውን አንብበውታል ብዬ ስለማላስብ ነው፡፡
.....ሳይንስ መነሻችንን ሊነግረን ቢዳዳም መድረሻችንን እስካላሳወቀን ድረስ ሁሌም ከጥያቄ አይድንም፡፡ ስለዚህ ሰው ከዱዳሌብ አፈር፣ ከኮሬብ እሳት ከአዜብ ነፋስና ከናጌብ ውሃ ተውጣጥቶ ተፈጠረ፤ ከፈጣሪው ነባቢነትን፣ ልባዊነትን፣ ህያውነትን አገኘ፤ የፍጥረታት የበላይ እንዲሆንም ተደረገ፡፡ ህግ ተሠጠው ያንን ህግ ተላለፈ፣ ቅጣቱም ሞት ሆነ፡፡ አፈር ነህና ወደ አፈር ትመለሳለህ፤ ሞትንም ትሞታለህ ተባለ፡፡ ይሄው ዛሬ ድረስ እየሞትን ነው፡፡ ሳይንስ ሞትን እስኪያስቀር ድረስ የትኛውን መነሻ መምረጥ እንዳለብን መድረሻችን በራሱ ስለሚነግረን ብዙ ማለት አያስፈልገንም፡፡
ምንም ቢሆን ግን የኢትዮጵያን ታሪክ በተመለከተ መፈናፈኛ የለም፡፡ በከርሰምድር ጥናት ቢባል በምን ያው የሰው ዘር መገኛነቷ የተረጋገጠ ነው...፡፡.. ብያለሁ (ገጽ 8) እየሞትን አይደለም እንዴ?
ወይስ የእርስዎ ሳይንስ ጦጣ መሰል የሚለው ነው? አይ ወዳጄ! እሱማኮ ድሮ ጦጣ መሰል ነን ተብለን ተምረነው ነበር፡፡ በኋላ ግን የእነ ወይዘሮ ሠላም፣ የእነ እቴሜቴ አርዲ፣ የእነ አቶ ካዳሙ አጥንት ተቆፍሮ ሲወጣ ጦጣ መሠል አይደለንም ሰው መሰል ነን ተብሎ የትምህርት ኳርኩለሙ ተቀይሯል፡፡ ነገም ሌላ ሲወጣ ሌላ ትምህርት እንማራለን፡፡
በእርስዎ አገላለጽ ..አባ ጋስፓረኒ፣ አቶ መላኩ በጐ ሰው፣ ብላቴን ጌታ ህሩይ ወልደ ስላሴ፣ ተክለፃድቅ መኩሪያ! ያሬድ ግርማ ታሪክ ፀሐፊዎች ሳይሆኑ የተረት አባቶች ናቸው፡፡.. ትልቁን ስህተትዎን ያየሁትም እዚህ ላይ ነው፡፡ አባ ጋስፓረኒ የአስመራ ካምቦኒ ኮሌጅ ዳይሬክተር የነበሩ ምሁር ናቸው፡፡ ብላቴን ጌታ ህሩይ ምንም የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቢሆኑ ለኢትዮጵያ ታሪክ የማይናቅ አስተዋጽኦ ያረከቱ ናቸው፡፡ ተክለፃድቅ መኩሪያ ማለት በአውሮፓ አገሩ ቤተመፃሕፍት እየተዟዟሩ በነጮች የተዘረፉብንን ሰነድ ሲያገላብጡ የኖሩና በከፍተኛ ደረጃና በልዩ ጥረት ፍሬ ነገር ያለው ታሪካችንን ጽፈው ትተውልን ያለፉ ከታላቅም ታላቅ ኢትዮጵያዊ ናቸው፡፡ የትምህርት ሚኒስትር ዲፕሎማት ሆነውም ሰርተዋል፡፡
እነሱንና ስራቸውን በማጣጣል የኛን ድንቁርና ለመጋረድ መሞከር ትልቅ የህሊና ብክነት ይባላል፡፡ የዛሬውን ዘመናዊውን የትምህርት ማዕረግ ይዞ ተጐልቶ ከሚያፈጥ ምሁር ያለ ቅድመ የማዕረግ ስም ለአገሩ ብዙ የሠራ ሰው በኔ ሚዛን ታላቅ ይሠኛል፡፡
ስለዚህ የዛሬዎቹ የታሪክ ፕሮፌሰሮች የፃፉት የቅርብ ዘመኑን ታሪክ ስለሆነ፣ ለቅርቡ ታሪክ እነሱን፣ ለፋቁ ታሪክ እነዚያን ተጠቅሜÃlhù”” እነሱን የጠቀሰ ፀሐፊ የረት አባቶች ቡድን ከተባለ እርስዎ ታሪክዎን ወይም ታሪክ የተማሩት እነሱ በፃፉት መጽሐፍ ስለሆነ የእርስዎ የማንነት ታሪክም ተረት ነው ማለት ይሆናል፡፡ እኔ ተበታትኖ ያለውን የኢትዮጵያ የታሪክ ሰነድ ገጣጥሜ ግዕዙን፣ አርኛውን፣ የሐውልቱን ጽሑፍ ወዘተ ተጠቅሜ የአገሬን ታሪክ ጽፌያለሁ፡፡ በእርስዎ እይታ የግዕዙ ሰነድ ተረት ተረት ነው፡፡ ይግረምዎትና ግን ከዚህ በፊት በየጋዜጣው ቃለ ምልልስ ሳደርግ እንደገለጽኩት እናንተ ግዕዙን ተረት ስትሉት የውጭ ዜጐች ግን ዶክትሬታቸውን በግዕዝ ይዘው ወደ ኢትዮጵያ ይመጣሉ፡፡ ተረት ሊያነቡ? አይደለም ተረትነቱ ለእርስዎና ለመሰሎችዎ እንጂ ቀደምት ኢትዮጵያውያን ተረት ሲጽፉ አልኖሩም፡፡ ተረት ለማውራት ጊዜ ያለው ማን እንደሆነም ያለፈው ሳምንት ጽሑፍዎ ያስረዳዎት ይመስለኛል፡፡
ኢትዮጵያ የታሪክ ሊቃውንት ይኖራት ይሆናል፡፡ ነገር ግን ከአፄ ቴዎድሮስ ወዲህ ያለውንና በአዝማሪ ስንኝ ለትውልድ የሚተላለፈውን ግልጽ ታሪክ እንጂ ሌላ ጽሑፍ አናገኝም፡፡ ስለዚህ የሊቃውንቱን ሊቃውንት መነሻ ከመድረግ ውጪ ምንም ምርጫ ይኖራል? የታሪክ ሊቃውንት የኢትዮጵያን የታሪክ መነሻና መድረሻ ጽፈው ከሆነ ከጠቀስኳቸው ውጪ ቢመሩኝ ደስ ባለኝ፤ ካለ ምን ገዶኝ? በአግባቡ ተጽፎ ከነበረማ ምን አደከመኝ? መነሻዬስ ምን ሆነና ያገሬ ታሪክ ተበታትኖ በገዛ ዜጐች ተንቆ ተሸራርፎ መቅረቱ ገርሞኝም አሳዝኖኝም እንጂ ሌላ ምን ልጠቀም ነው ይሄን ያህል መስዋዕት የከፈልኩት? መቸም ለጥቅም ብሎ አይሉኝም፡፡ በዚህ መሠረት ሂደት የገንዘብ ኪሳራ እንጂ ትርፍ እንደሌለው በራስዎ ያውቁታል ብዬ አምናለሁ፡፡ አንድ ነጭ እውነት ልነግርዎ እፈልጋለሁ፡፡ የድሮዎቹን የታሪክ ፀሐፍት የተረት አባት ለማለት የሚያስችልዎ ምንም የሞራል መሰረት የለዎትም፡፡ የእነርሱ ተረት ተረት ነው የሚል ሰው ተረት ያልሆነውን ከጐኑ አስቀምጦ ማሳየት አለበት፡፡ ገሎ ነው መፎከር የሚለው ብሒል በደንብ ይገልፀዋል፡፡ የተሻለ አማራጭ አቅርቦ ነው መናገር፤ ስለዚህ እንኳን እርስዎ ሊቃውንቱ እነዚያን ፀሐፍት የማጣጣል ሞራልም መብትም ብቃትም የላቸውም ለምድነው በ1936 ዓ.ም የታተመው የተክለፃድቅ መኩሪያ መጽሐፍ ያውም ከቴዎድሮስ እስከ ሃይለስላሴ ከ74 አመታት በኋላ በ2000 ዓ.ም እንደገና ታትሞ ወዲያው ያለቀው? ..ከልብነድንግል እስከ ቴዎድሮስም.. ጭምር በ74 አመታት ውስጥ ከሚሏቸው የታሪክ ሊቃውንት የተሻለ ጽሑፍ ጠብ ማለት ተስኖት? ወይስ ለምን? ባገሩ ቋንቋ ላገሩ ሰው መፃፍ የሚቀለውና የሚሰልጠውስ ማነው? ለማንኛውም ..የኢትዮጵያ የ5ሺ አመት ታሪክ ከኖኀኀ እስከ ኢህአዴግ.. የሚለው መጽሐፍ እርስዎ እንዳሉት ሳይሆን የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የታሪክ መምህራን ገምግመው ጉድለት ያሉትን ሞልተው፣ ስህተት ያሉትን አርመው ያሳለፉት እንጂ በኔ ይሁንታና በኔ ገንዘብ የታተመ አይደለም፡፡ እኔም ብሆን ከአክሱም እስከ ኑብያ ናፖታ፣ መርዌ የዛሬው ጀብል ባርካ ድረስ ተጉዤ የፃፍኩት እንጂ ሌላ አይደለም፡፡ የእርስዎን አንዲት ተቃውሞ ብቻ ማግኘቴንም አልሸሽግም፡፡ Only text ብዬ ባስቀመጥኩት ስልክ ቁጥርና በኢሜል የደረሱኝ አስተያየቶችም 472 ሲሆኑ አንድም ተቃውሞ አልደረሰኝም፡፡ የጠቀሷቸው ምሁራን ሳይቀሩ የኢትዮጵያ አምላክ ይጠብቅህ ባዮች ናቸው፡፡ መጽሐፉም 5ሺ ኮፒ ታትሞ በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ ተሠራጭቶ ያለቀና ለድጋሚ ህትመት የተዘጋጀ ነው፡፡ በርካታ የታሪክ ምሁራንም ወደ እንግሊዝኛ ሊተረጉሙት ዝግጅት ላይ ናቸው፡፡ በአመቱ ከታተሙ መፃሕፍት ውስጥም በሽያጭ ረገድ 6ኛ ደረጃ ላይ መገኘቱን በሚዲያ የሰሙ ይመስለኛል፡፡ ስለዚህ ለእርስዎ ተረት ለብዙሃኑ እውነት ሆኖ ይቀጥላል፡፡ በተረፈ አራት ኪሎ ላይ ሆነው ያራት ኪሎን ታሪክ ጽፈው በማሳተምዎና አንባቢዎን በማዝናናትዎ ሳላደንቅዎ አላልፍም፡፡ ..አጥቢያ..የምትለው መፃሕፍም ጥሩ ናት፡፡ እናም በዘርፍዎ ቢቀጥሉ ለማለት ነው፡፡
Econologie.com » Téléchargements » ማውረድ: T21: መላጨት መላጨት ፣ ኤሌክትሪክ Fiat ፣ የኤሌክትሪክ ከተማ አውቶቡሶች ፣ የኢ-ትራክ እና ወታደራዊ የጎማ ተሽከርካሪዎች
ትራንስፖርት 21 እትም 4 ፣ መስከረም 2009: - 2009 የፍራንክፈርት ሞተር ሾው ፣ ኤሌክትሪክ ፣ ኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ከራዘር ክልል ማራዘሚያ ፣ ፊያት ኤሌክትሪክ በኤሌክትሪክ ኃይል FEV የተቀየረ ፣ አብዮታዊ ባትሪ በተመራማሪ ኢንስቲትዩት “ሃይድሮ-ኪቤክ ፣ በትሮሊይ አውቶቡሶች ምትክ በጠርሙስ የተመገቡ አውቶብሶች ፣ ኢ-ትራክሽን ከጄኔራል ዳይናሚክስ ላንድ ሲስተምስ ባለ ባለ ጎማ ሞተር አውቶቡሶች እና ባለ ጎማ ወታደራዊ ተሽከርካሪዎች ይነሳሉ ፡፡
ፋይሉን ያውርዱ (የዜና መጽሄት ምዝገባ ሊጠየቅ ይችላል)- T21: መላጨት ኤክስቴንሽን ፣ ኤሌክትሪክ ፋቲ ፣ የኤሌክትሪክ የከተማ አውቶቡሶች ፣ የኢ-ትራክ እና የወታደር ተሽከርካሪ ሞተሮች
የኢ.ፌ.ዴ.ሪ የፌዴሬሽን ምክር ቤት 5ኛ የፓርላማ ዘመን 5ኛ ዓመት የሥራ ጊዜ 2ኛ መደበኛ ስብሰባ ዛሬ እያካሄደ ነው። የምክር ቤቱ የሕገ መንግሥት ትርጉምና የማንነት ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ምርጫን ከማራዘም ጋር በተያያዘ የቀረበለትን የህገ መንግስት ትርጓሜ ጥያቄ ከአተረጓጎም ፣ መርህ ፣ ዘዴና አላማ ይዘት ጋር ገምግሞ ተገቢውን ምርመራ በማድረግ የውሳኔ ሃሳብ ማሳለፉን አስታውቋል።
የጠ/ሚኒስትሩ ንግግር በፓርላማ አባሉ ዕይታ (ተስፋዬ ዳባ የፓርላማ አባል) የጠቅላይ ሚንስትራችን የፓርላማ ውሎ በትግራይ ህዝብ የነበረ ብዥታ መስመር ያስያዘ እና...
አዲስ አበባ ፣ ጥር 13 ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) በስድስት ተከታታይ ወራት የወጪ ንግድ አፈፃፀም ከፍተኛ ድርሻ ካላቸው አምስት ዘርፎች መካከል ወርቅ በአንደኝነት መቀመጡ ተገልጿል።
5. የቅባት እህሎች 150 ነጥብ 72 ሚሊየን ዶላር ገቢ ያስገኙ ሲሆን የጥራጥሬ ሰብሎች፣ ጨርቃጨርቅና አልባሳት እንዲሁም ኤሌክትሪክ ከስድስት እስከ ስምንት ያለውን ደረጃ ይዘዋል።
ምግብና መጠጥ፣ የስጋ ወተትና ኢንዱስትሪ ዘርፍ፣ አትክልትና ፍራፍሬ፣ የቁም እንስሳት፣ ቆዳና የቆዳ ውጤቶች እና ኤሌክትሮኒክስ እንደየቅደም ተከተላቸው ያለውን ደረጃ መያዛቸውም ነው የተገለጸው።
3ተ ተቓወምቲ ውድባት ኢትዮጵያ ኣብ ዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለጺ፡ ኽትኣምኖ ብዘይትኽእል ኹነታት ዝተገልጸ ውጽኢት ምርጫ ምቕባል ማለት ንሕገ-ኣልቦነት ምትብባዕ`ዩ ኸምኡ`ውን ንውልቀመለኽቲ ምሽላም`ዩ ኢሎም።
የዓይን ምስክሮች በሰሜን ዕዝ ላይ ስለተፈጸመው ጥቂቱን ሲናግሩ እንዲህ ይላሉ፤ “ወደ ሰላሳ የሚጠጉ በሰሜን ዕዝ ውስጥ የሚገኙትን ወታደሮችን ገድለው፤ ልብሳቸውን አውልቀው፤ አስከሬናቸውን አንድ ላይ ከምረው ሌሊቱን ሲጨፍሩ አደሩ፤ አሁንም ድረስ አስከሬናቸው አልተቀበረም፤ አሞራና ጅብ እየበላው ነው።” ጄኔራል ባጫ ደበሌ ሰሞኑን አካባቢውን ቃኝተው ከተመለሱ በኋላ ሲናገሩ፤ “የታፈኑ አመራርና ወታደሮችን ጁንታው ልብሳቸውን አወላልቆ ራቁታቸውን ወደ ሻዕቢያ ሂዱ ብሎ ሰዷቸዋል፤ የባዕድ ጦር ልብስ ነው ያለበሳቸው፤ በመከላከያ ውስጥ ያሉ ትግርኛ ተናጋሪዎች የጁንታው ኔትዎርኮች ናቸው ጥቃቱን ያቀናጁት፤ … የተረሸኑ የመከላከያ አባላት ዘረኛው ጁንታ የሟቾችን አልባሳት አውልቆ ጸሃይ ላይ ለቀናት በማስጣት እንዲፈንዳዳ አድርጓል፤ የሌሎቹን አስከሬንም እንዳይቀበሩ በማድረግ ብዙዎች በጅብ … [Read more...] about የሰሜን ዕዝ እንዴት ሊጥቃ እንደቻለና ወንበዴዎቹ የፈጸሙት ሰቅጣጭ ግፍ
ራሱን የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግምባር (ህወሓት/ትህነግ) በማለት የሚጠራውና በኢትዮጵያ እጅግ አስከፊ የሚባልና ትውልድን ያወደመ ርዕዮት በመከተል አገር ያፈረሰው የወንበዴዎች ጥርቅም፤ እስካሁንም በዓለምአቀፍ የአሸባሪዎች የመረጃ ቋት በአሸባሪነት ተመዝግቦ የሚገኝ ድርጅት መሆኑ ይታወቃል። አባላቱና ደጋፊዎችም በዚሁ ሁኔታ የሚታዩ መሆናቸውን ብዙዎች የሚስማሙበት ነው። ለአብነት ያህል፤ በአዲስ አበባ በሚኒባስ የፈነዳ ቦምብ በኦነግና በኤርትራ ላይ የተሳበበ መሆኑን የሚያስታውሱ ወገኖች ህወሓት ያኔ የፈጸመውን የአሸባሪነት ተግባር ላሁኑ እንደ ግብዓት ያነሳሉ። ሆኖም ቆየት ብሎ የታተመው የዊኪሊክስ (ሹልክ ዓምድ) ዘገባ ፍንዳታውን አቀነባብሮ ያከናወነው ህወሓት ስለመሆኑ እዚህ ላይ በዝርዝር አስረድቷል። ከበረሃ ጀምሮ ማሸበር ሙያው የሆነው ህወሓት ሥልጣን ይዞም ይህንኑ በደም የተነከረ … [Read more...] about ህወሓትና ተላላኪዎቹ በአሸባሪነት እንዲሰየሙ ተጠየቀ
* የአማራ ክልል ሰላም መሆን ለትህነግ ሤራ ስኬት ዕንቅፋት መሆኑ ተገመገመ ስብሃት ነጋ የሚባለው የትህነግ (ህወሃት) ማፊያ ቡድን አውራ ገና ወደ በረሃ ከመግባቱ በፊት አዲስ አበባ ፒያሳ ከገብረ ትንሳኤ ኬክ ቤት ዝቅ ብሎ ፍሎሪዳ ቡና ቤት መጠጥ ጠግቦ ሲወጣ ሽንት ያዘው። ከዚያም ከፍሎሪዳ እንደወጣ ያለው አደባባይ ላይ ለመሽናት አብሮት ከነበረው ባልደረባው ጋር በመሆን በሞቅታ እያወጋ ተጠጋ። አደባባዩ ላይ ሲሸና እየገለፈጠ “አማራ ላይ እንሽና” ማለቱን በወቅቱ አብሮት ከነበረው ሰው በጀብድ ሲወራ መስማቱን የመረጃ ምንጫችን ይናገራል። ራሱን የትግራይ ህዝብ ነጻ አውጪ ብሎ በመሰየም አገር ሲያተራምስና ሲዘርፍ ኖሮ መንግሥት እንዲሆን ባዕዳን ኢትዮጵያ አናት ላይ አስቀምጠውት የነበረው የጥቂት ወንበዴዎች ጥርቅም ከጅምሩ የአማራን ሕዝብ በጠላትነት ፈርጆ ለማጥፋት … [Read more...] about የትህነግ አዲሱ ሤራ – አማራን በውክልና እልህ ውስጥ መክተት
የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ግድያ በፈጸሙ ጥፋተኞች ላይ ተጠያቂነት እንዲረጋግጥ አሳስቧል የመከላከያ ሠራዊት የምዕራብ ዕዝ በአካባቢው ግድያና ጥቃት በፈጸሙ ማንነታቸው በግልጽ ያልተነገረ ታጣቂዎችን የመደምሰስ ዕርምጃ መውሰድ መጀመሩን ያስታወቀ ሲሆን፣ ጥቃት በተሰነዘረባቸው አካባቢዎች ላይም 150 ኪሎ ሜትር የሸፈነ ስምሪት ማድረጉንም ገልጿል። በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መተከል ዞን ከዚህ ቀደም ለተደጋጋሚ ጊዜ እንዲሁም ሰሞኑን በነዋሪዎች ላይ በተቃጣው ግድያና ጥቃት ሥጋት ውስጥ የወደቁ የአካባቢው ነዋሪዎች መንግሥት ደኅንነታቸውን በዘላቂነት እንዲያስጠብቅላቸው ጠየቁ። ነዋሪዎቹ ጥያቄያቸውን ያቀረቡት የሰሞኑን ግድያና ጥቃት ተከትሎ በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ደመቀ መኰንን የተመራ የፌዴራልና የክልል መንግሥት ከፍተኛ ባለሥልጣናት ቡድን ባለፈው ዓርብ መስከረም 8 ቀን … [Read more...] about የመከላከያ ሠራዊት በቤንሻንጉል አካባቢ ታጣቂዎች ላይ የመደምሰስ እርምጃ መውሰድ ጀመረ
ZhongShan የመኪና ጎርፍ LWW-3 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመኪና ጎርፍ LWW-3 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመኪና ጎርፍ LWW-3 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ህንድ የራስዋን የጠፈር ጣብያ የመመስረት ዕቅድ እንዳላት አስታውቃለች። የህንድ የጠፈር አገልግሎት ሊቀ መንበር ኬ ሴቫን ዛሬ ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ህንድ እአአ በ2030 ከ11 ዓመታት በኋላ፣ 20 ቶን የሚሆን የጠፈር ጣብያ የመመስረት ዕቅድ አላት ብለዋል።
ህንድ የጠፈር ጣብያውን ምስረታ በሚመለከት ከማንኛዋም ሀገር ጋር አትተባበርም ሲሉም አክለዋል። የጠፈር ጣብያው የሚያስፈልገው የመጀመርያውን የህንድን የሰዎች የጠፈር በረራን ለመደገፍ ነው ብለዋል።
በ1911 ዓ.ም በሀገራችን በተከሰተው የኅዳር በሽታ (ስፓኒሽ ፍሉ) የተነሳ የሞተው ሰው እስከ 40 ሺህ እንደሚገመት መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ ጽፈዋል፡፡ በሽታው አሁን ዓለማችንን ከገጠማት ጋር ተመሳሳይ ነው፡፡
ብላታ መርስዔ ሀዘን እንደሚሉት፣ በወቅቱ በሽተኞች በምግብና በውኃ እጦት የተነሳም ይሞቱ ነበር፡፡ ‹‹ በዚያን ወራት በአዲስ አበባ የነበረውን ጭንቀት በስፍራው ተገኝቼ ተመልክቼዋለሁ፡፡ የኔታ ወልደ ጊዮርጊስ በሰፈራቸው በጉለሌ ክፍል በየቤቱ እየዞሩ ለበሽተኞችና ለገመምተኞች እንጀራና ውኃ ሲያድሉ ሰነበቱ፡፡ በእግዚያብሔር ቸርነት ከበሽታው አምልጠን ነበርና እኔና ጎጃሜ ኃይለ ማርያምን ውኃ በገንቦ እያሸከሙ እሳቸው ቁራሽ እንጀራ ይዘው ይሄዱና ከቤቱ ደጃፍ ሲደርሱ እኛን እውጪ አስቀርተው እሳቸው ውኃውንና ቁራሹን ይዘው ይገቡ ነበር፡፡›› ይላሉ፡፡
በኮሮና ቫይረስ የተነሳ በዓለም እየደረሰ ያለው መጠኑ አይታወቅ እንጂ እኛ ዘንድም ሊደርስ ይችላል፡፡ ከተማው ሙሉ በሙሉ ተዘግቶ ሁሉም ቤቱ መቀመጥ ሊኖርበት ይችላል፡፡ ይህ ቤትን ዘግቶ መቀመጥ ግን መዳኛ ብቻ ሳይሆን መሞቻም ይሆናል፤ እቤታቸው ውስጥ መሶብ የሌላቸው፣ ይዘውት የሚዞሩት ፌስታል መሶባቸው የሆነ በርካቶች ናቸው፡፡ ለነዚህ ሰዎች ቤት መዋል ከኮሮና ሞት ቢከልላቸውም ለረሀብ ሞት አሳልፎ ይሰጣቸዋል፡፡ ከዚህም በላይ ተነጥለው የሚዘጉት ቤት የሌላቸው ጎዳና የሚኖሩትም ረሀብ ይጋረጥባቸውዋል፡፡ ለነዚህ ወገኖቻችን መነጠል ከመሞቻ መንገድ ምርጫነት አይዘልም፡፡ የሚበላው ለሌለው 3 ከመቶ የሚገድለው ኮሮና መቶ በመቶ ከሚገድለው ረሀብ ይሻለዋል፡፡
ገንዘብ ያለን ቤታችን እስኪጠብ ቀለባችንን እያከማቸው ነው፤ ካልበዛ መጠንቀቅ ጥሩ ነው፡፡ አንዳንድ ነጋዴዎችም በሽታውን ከስግብግብነታችን አጣምረው፣ ዋጋ ቆልለው ገንዘብ ይሰበስባሉ፡፡ ይህ ለማንም አይጠቅምም፡፡
በየሰፈራችን የአቅማችንን ያህል ገንዘብና ቁሳቁስ እናሰባስብ፡፡ ይህ በእድር፣ በመኖሪያ ሰፈር ማኅበራት፣ በየኮንዶሚኒየሙ ባሉ የጽዳት ኮሚቴዎች፣ . . . ወዘተ. አማካኝነት ሊከናወን ይችላል፡፡ በዚህ ዓይነት፣ ጠቅላላ ከተማው የሚዘጋ ከሆነ በየአካባቢያችን የሚኖሩ ባለዕለት ጉርሶችን ልንመግብ እንዘጋጅ፡፡ ይህ ደግሞ መከናወን ያለበት ዛሬ ነው፡፡ ጊዜያዊ መመገቢያዎች በኮንቴነርና በቆርቆሮ በየሰፈሩ ይሰራ፡፡ ለምሳሌ የአዲስ አበባ መስተዳድር እያሰራው ያለውና ሥራው እየተገባደደ ያለው ግዙፍ የዳቦ ማምረቻ የሚቻል ከሆነ በከፊልም ቢሆን ማምረት እንዲጀምር ይደረግ፡፡ መንግሥት እንደመንግሥት ይዘጋጅ፡፡ እኛም እንደማኅበረሰብ እንዘጋጅ፡፡
እፅ ማጭበርበር ህጎች, ክፍያዎች ሆኖ ነው ገደቦች አዳዲስ ግምገማዎች ወይም ጠበቃ የሚሰጡዋቸውን - ጠበቃዎች ነው ኮሪያ የመስመር. የኮሪያ እንደ አንድ ህጋዊ ቅድሚያ.
በቱሪዝም ኢትዮጵያ ስር የተቋቋመው የማይስ ኢትዮጵያ (የኢትዮጵያ ኮንቬሽን ቢሮ )ምስረታ በሀገር አቀፍ ደረጃ ዛሬ በይፋ ተቋቋመ፡፡ ዛሬ በአፍሪካ ኢኮኖሚክስ አዳራሽ በተደረገው የምስረታ ፕሮግራም ላይ ክብርት የኢፌድሪ ፕሬዝዳንት ወ/ሮ ሳህለወርቅ ዘውዴ፤ ክቡር የቀድሞ ጠቅላይ ሚንስትርና የቱሪዝም ኢትዮጵያ ቦርድ ሰብሳቢ አቶ ሀይለማርያም ደሳለኝ፣ እንዲሁም ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች ተገኝተዋል፡፡ የቀድሞ ጠቅላይ ሚንስትርና የቱሪዝም ኢትዮጵያ ቦርድ ሰብሳቢ አቶ ሀይለማርያም …
(ቱኢ)ቱሪዝም ኢትዮጵያ የ2013 በጀት ዓመት የስድስት ወራት ዕቅድ ክንውን አፈጻጸምን በተመለከተ ጥር 18 ቀን 2013 ዓ.ም በአዳማ ከተማ ውይይት አደረገ፡፡ በስብሰባው ላይ የቱሪዝም ኢትዮጵያ ሠራተኞች ተሳትፈዋል፡፡ አቶ ስለሺ ግርማ የቱሪዝም ኢትዮጵያ ዋና ዳይሬክተር በስብሰባው ላይ እንደተናገሩት ቱሪዝም ኢትዮጵያ ባለፈው መንፈቅ ዓመት በርካታ ስራዎችን ያከናወነ ቢሆንም በቱሪዝም ዘርፍ መሰራት የሚገባቸው በርካታ ስራዎች እንዳሉ ገልጸዋል፡፡ ተቋሙ አዲስ …
ሀገራችን ያላት ተስማሚ የአየር ሁኔታና መልካም ምድር ከተለያዩ አለማት ለሚመጡ ፕሮፌሽናል ሯጮች ተመራጭ በመሆኗ የቱርክ ብሄራዊ አትሌቲክስ ቡድን ለቶኪዮ ኦሎምፒክ 2020 የሚያደርገዉን ዝግጅት በሱሉልታ ላለፈዉ አንድ ወር ልምምድ ያደረገ ሲሆን ቱሪዝም ኢትዮጵያ ይህን እንደመልካም አጋጣሚ በመጠቀም ሀገራችንን የአትሌቲክስ ቱሪዝም ለማድረግ በሚያደርገዉ ጥረት ከቱርክ ብሄራዊ አትሌቲክስ ቡድን የጋራ ዉይይት፣ የምሳ ግብዣ እና ጉብኝት በእንጦጦ ፓርክ ተካሄዷል፡፡በዚህ …
ቱሪዝም ኢትዮጵያ ባዘጋጀዉ የአስጎብኚዎች ስልጠና ላይ ስነ-ፈለክ ቋንቋና የቀን አቆጣጠር ከቱሪዝም እይታ አንፃር ያለዉ ግንኙነት አስመልክቶ ዶ/ር ሮዳስ ታደሰ ለአስጎብኚዎች ስልጠና የሰጡ ሲሆን በስልጠናዉ ወቅት የስፔስ ቱሪዝም በአለም አቀፍ ተወዳጅ የቱሪዝም አይነት መሆኑን ጠቅሰዉ የስፔስ ቱሪዝም በሀገራችን ቢለመድና ቢስፋፋ ወደፊት አንድ መዳረሻ ሊሆን እንደሚችል ገልፀዋል፡፡ከዚህ በመቀጠልም “Creative Economy’’በሚል ጽንሰ-ሀሳብ ስልጠና የተሰጠ ሲሆን በስልጠናዉም አዳዲስ የቱሪዝም …
አስጎብኚዎች ሃይማኖታዊ ቦታዎችን በሚያስጎበኙበት ወቅት ሃማኖታዊ ስነ-ስርዓትን እና አለባበስን መሰረት ያደረገ መሆን እንዳለበት ተገለፀ፡፡ከሰዓት በነበረዉ መድረክ ቱሪዝምና የአስጎብኚነት ስነ-ምግባር ከሃይማኖታዊ ጉብኚት አንፃር በሚል ሁለት ጥናታዊ ፅሁፎች የቀረቡ ሲሆን በክፍል አንድ በአቶ መሀመድ ካሳ እና በክፍል ሁለት በአቶ ፋንታሁን ዋቄ ቀርቧል፡፡ ከሁለቱም ጥናታዊ ፅሁፎች ጥሩ ግንዛቤ እንዳገኙ ተሳታፊዎች ገልፀዋል፡፡
አዲስ አበባ ሚያዚያ 26/2010 ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድና ፕሬዝዳንት ኦማር ሃሰን አልበሽር በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ላይ ጠቃሚ ውይይት ማድረጋቸውን ገለጹ።
በምጣኔ ኃብት ረገድም አዲስ አበባና ካርቱምን በባቡር መስመር ለማስተሳሰር፣ የሱዳን ወደብን በጋራ ለማልማት፣ የንግድ የኢንቨስትመንት ልውውጡ እንዲጠናከር መስማማታቸውን ጠቁመዋል።
“የኢትዮጵያ ህዝብ ሱዳን ሲኖር፣ ኢትዮጵያ የኖረ ያህል ይሰማዋል፤ ለሱዳንም ተመሳሳይ ነው” ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ ይህ ቁርኝት በሁለቱም በኩል መጠናከር አለበት ብለዋል።
ፕሬዝዳንት ኦማር ሃሰን አልበሽር በበኩላቸው ግድቡ የሦስቱን አገራት ጥቅም በማይጋፋ መልኩ የሚካሄድ ፕሮጀክት መሆኑንና በወሳኝ ነጥቦች ላይ የጋራ ምክክር ማድረጋቸውን ነው ያነሱት።
ውይይታቸውም በግድቡ ውኃ አሞላል፣ ግድቡ ሊያስከትል በሚችለው የደህንነት ጉዳይና ሥራ ሲጀምር ለታችኛው ተፋሰስ አገራት በሚሰጠው ጥቅም ዙሪያ ማተኮሩን ጠቁመዋል።
የአገራቱን የሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነት ለማጠናከር መሰራት እንዳለበት የገለጹት ፕሬዝዳንቱ በቀጣናዊ የሰላምና የደኅንነት ጉዳይ ላይም በጋራ ለመሥራት በሚያስችሉ መንገዶች ላይ መምከራቸውን አስረድተዋል።
‹‹ሙሐመድ የተዋረደ ደመኛ ሕዝብን ከመጥፎ ልማደች ሰይጣናት ጥፍሮች ነጻ አውጥቶ የምጥቀትና የስልጣኔን መንገድ የከፈተላቸው መሆኑ ብቻ ለክብርና ለዝና በቂው ነው። የሙሐመድ ሸሪዓ (ሕግ) ከአእምሮና ከጥበብ ጋር የተጣጣመ በመሆኑ በዓለም የበላይ ይሆናል።
እቶም በዓልስልጣን ንቪኦኤ ኣብ ዝህብዎ ቃለ-መጠይቅ እቶም መንግስቲ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ሓገዝ የድልዮም'ዩ ክብል ዝገለፆም 10.2 ሚልዮን ሰባት ካብቶም ድሮ ብመርሃ-ግብሪ ሴፍቲኔት ዝተሓቁፉ 8-ሚልዮን ብተወሳኺ'ዮም ኢሎም።
የዐድዋ ጦርነት እስከዛሬ በአፍሪካም ምድርና በአፍሪካ ታሪክ ከተከናወኑት ጦርነቶች ከፍተኛውን የዋጋና የክብር ድልድል የያዘ ጦርነት ነው። አኒባል የአልፕን ተራሮች ዞሮ የአውሮፓን ኃያል መንግሥት ካሸነፈ ወዲህ፣ አንድ አውሮፓዊ ጦር በአፍሪካውያን ጦር ሲሸነፍ ለመጀመሪያ ጊዜ ነበር። ስለሆነም፣ ጦርነቱ ብዙ መልክና ብዙ ቅጽል ተሰጥቶታል።
ጦርነቱን የአቤልና የቃዬል ጦርነት አካል አድርገው የገለጹትም ነበሩ። ሆኖም፣ ይላሉ ተመልካቾቹ "ነፍሰ-በላው ቃዬል፣ ለመጀመሪያ ጊዜ በአቤል እውነትና ጽድቅ ተሸንፏል፤" ሲሉ መስክረዋል። ገሚሱ የስልጡኗ አውሮፓና የኋላ-ቀሯ አፍሪካ ጦርነት ነው፤ ከማለትም አልፈውና ተርፈው "የዘር ታፔላ"ለጥፈውበት፣ የጥቁሮችና የነጮች ፍልሚያ አድርገው ያራገቡትም አልጠፋም። ገሚሶቹ ደግሞ፣ የካቶሊካዊቷ ሮማና የኦርቶዶክሳዊቷ ኢትዮጵያ ፍልሚያ አድርገው አስበውታል። እርግጥ ነው የአራዳው ጊዮርጊስ ጽላትና አቡኑም በጦርነቱ ሥፍራ ነበሩ። በሌላ በኩል፣ በዐድዋው ጦርነት ወቅትና ከአርባ አመታት በኋላም በተደረገው የአምስት ዓመቱ የወረራም ዘመን ጊዜ የሮማ ሊቃነ-ጳጳሳት በአደባባይ ተገኝተው በካቶሊክ ቤተ-ክርስቲያን ስም ባርከው ልከዋል። በመሆኑም፣ ጦርነቱ የአራዳውን ጊዮርጊስ ጽላት/ታቦት ተሸክመው የዘመቱት ኦርቶዶክሳዊያንና በሊቀ-ጳጳሳቶቻቸው የተባረኩት ካቶሊኮች ጦርነት ሆነ። ውጤቱም ለኦርቶዶክሳውያኑ ያደላ ሆነ።
ምንም እንኳን- ጓንዴ፣ ውጅግራና ሰኔኔ የመሳሰሉትን "ኋላ-ቀር" መሳርያዎችን የታጠቀው የኢትዮጵያ/የአፍሪካ ጦር፣ እጅግ ሜካናይዝድ ከሆነው አውሮፓዊ ጦር ጋር ጦርነት የገጠመ ቢሆንም፤ ጦርነቱን በወኔና በቁጣ የተነሳሳው የአፍሪካ ጦር ለዓላማውና ለሉዓላዊነቱ ሲል ወራሪውን ኃይል መሣሪያና ትጥቅ "ኢምንት አድርጎ" አንኮታኮተው። ዜናውም፣ በቅኝ ግዛትና በባርነት ጥላ ስር ለነበሩት ከደቡብ አሜሪካ እስከ አላስካና ደቡባዊ አፍሪካ፣ ከናይጄሪያ እስከ አውስትራልያና እስያ ያሉትን ቅኝ-የተገዙ ህዝቦች ሁሉ ለሰብዓዊ ክብራቸውና ለነፃነታቸው እንዲታገሉ የአዋጅ አንቢልታውን፣ ከዐድዋ ተራሮች አናት ላይ ስለነፋው፣ አድማሳትን ተሻግሮ አስተጋባ። ዐድዋም የመላው ጭቁን/ተወራሪ ህዝቦች የ"ነፃነት ፋና" ተለኩሶ የበራባት፣ የሰብዓዊ እኩልነትና የዘር መድሎ ቀንበር የተሰበረባት፣ ድሉም ዳር እስከዳርም ለዓለም የተሰበከባት ደጀሰላም ሆነች። የጥቁር ሕዝብ የዜማ፣ የግጥም፣ የስዕልና የፖለቲካ እንቅስቃሴዎች ማጠንጠኛ የሆነ እንደአድዋ ማን አለ? (ነፍስ ሔር ለክቡር እመ ክቡራት - ሰማዕታት!)
ከላይ እንዳልነው፣ የዐድዋ ጦርነት የሥልጡኗ አውሮፓና "የኋላ-ቀሯ" አፍሪካ ፍልሚያ ተደርጎ መታየቱ ጥርጥር የለውም። ("ኋላ-ቀሯ" የሚለው ቅጽል የአውሮፓውያኑ ስያሜ ስለሆነ ፈጽሞ ስለማልቀበለው ነው በትምህርተ ጥቅስ ውስጥ የቀነበብኩት። ሥልጡንነትና "ኋላ-ቀርነት" ራሳቸው ተምታትተው-የሚያምታቱ ሃሳቦች ስለሆኑ፣ ፍረጃውን አምኖ መቀበሉም ይከብዳል። አንድ ጥያቄ ብቻ ብናነሳ ነገሩን ግልጽ ያደርገዋል። ለመሆኑ በማን ዐይን ነው "ይኼ የሠለጠነ ነው፤ ያኛው ደግሞ ያልሠለጠነ ነው!" ለማለት የሚቻለው?) ይህንን ጉዳይ በተመለከተ፣ ፕሮፌሰር መስፍን ወልደ ማርያም በጻፉት "መክሸፍ እንደኢትዮጵያ ታሪክ" በተሰኘው መጽሐፋቸው (2005፣ ገጽ 137 ላይ) እንደገለጹት "በዐድዋው ጦርነትና በኢትዮጵያም ድል አድራጊነት የአውሮፓ መንግሥታት በእጅጉ ተረበሹ። ኢጣሊያ በአድዋ ላይ የደረሰባት ውርደት የአውሮፓም ውርደት ሆነ። የኢትዮጵያም ድል የአፍሪካውያንና የጥቁር ሕዝቦች ድል ሆነ። የኢትዮጵያውያንም የነጻነት፣ የአገር ፍቅር፣ ቆራጥነትና የውጊያ ችሎታ ተደማምረው አንድን የአውሮፓ ኃይል ለማንበርከክ ወኔና ቁርጠኝነት ከፍተኛ ዋጋ እንዳላቸው ለሌሎችም የአፍሪካ ክፍሎች አርአያ ሆኖ እንዳይደጋገም የአውሮፓ ቄሳራውያን ኃይሎች ፈሩ። በተለይም ብሪታኒያና ፈረንሣይ ከባድ ሥጋት አድሮባቸው ነበር።" ስለሆነም፣ በጣሊያን ጎትጓችነትና በእንግሊዝና በፈረንሣይ መንግሥታት አሽቃላጭነት (sponsorship)፣ እንዲሁም በካቶሊካዊቷ ቫቲካን መሰሪነት የተቀነባበረ የዕርቅ ጥያቄ አቀረቡ። ተሯሩጠውም፣ ኔራዚኒን የተባለውን መልዕክተኛም ደብዳቤ አሲይዘው ወደአዲስ አበባ ላኩ።
የካቶሊኩን ጳጳስ፣ የሊዮ 13ኛን ያህል የተንገበገበም ያለ አይመስልም። ተክለ ጻድቅ መኩሪያ በ1983 ዓ.ም ባሳተሙት "አፄ ምኒልክና የኢትዮጵያ አንድነት" በተባለው መጽሐፋቸው (በገጽ 523 ላይ እንደገለጹት)፣ ሊዮ 13ኛ በጣሊያን ያሉት የምርኮኞቹ ቤተሰቦችና ወዳጆች ፈጥረው ስለያዟቸው ለአፄ ምኒልክ ደብዳቤ ጻፈና ላከ። ደብዳቤው እንዲህ ይላል፤ "እኛም ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ በተቀበልነው አደራ እንደልጆቻችን ያኽል እንወዳቸዋለንና እነዚህን ምርኮኞች በቶሎ በነፃ እንዲለቋቸው በቅድስት ሥላሴና በድንግል ማርያም እየለመንኩኝ፣ በዓለም ካለው በሚወዱት ነገር ሁሉ ስም እማጸንዎታለሁ፤" ሲል ይሽቆጠቆጣል።
ቢሳካላቸው ኖሮ፣ ከዘመቻቸው በፊት በካቶሊክ ኃይማኖት ሰባኪነት ስም በገቡ "ሰባኪ-ነን" ባይ ሰላዮች አማካኝነት በተጠናው መሠረት፣ በቅኝ ሊገዙት በወጠኑት አገርና ህዝብ ላይ በቀላሉ አስተዳደራቸውን እንደቆዳ ሊገደግዱት ነበር። በዚሁ ቀቢጸ-ተስፋም የተነሳሳው የኢጣልያና የእንግሊዝ መንግሥታት በርካታ አገር አሳሾችን (Explorers) እና ቀሳውስቱን (እነአባ ማስያስንና ሌሎችንም) ልኮ ከሰለለ በኋላ ነበር፣ ድሉን በወታደራዊ መስክም ለማረጋገጥ ቆርጦ የተነሳው። የኢትዮጵያውያን ወኔና ጀግንነት ግን ይህንን ዓላማቸውን "አከሸፈው!" (ፕሮፌሰር መስፍን ወ/ማርያም፤ "መክሸፍ እንደኢትዮጵያ ታሪክ" ገጽ 31)።
በዚህ የከሸፈ የቅኝ-ግዛት እቅድና የተኮላሸ የአውሮፓውያን ተስፋፊነት የተደሰቱ ሶሻሊስት አመለካከት ያላቸው ወገኖች በጣሊያን፣ በእንግሊዝና በፈረንሣይም ነበሩ። ከሁሉም ከሁሉም ግን፣ እንደኢጣሊያኑ ክሪቲካ ሶሻሌ (Critica Sociale) ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ፣ እንደ ቱራቲ በድፍረት የጻፈ አይገኝም። ጋዜጠኛው ቱራቲ እንዲህ ሲል በወኔና በምልዓት ለእውነት ስለእውነት ጻፈ። "ጣሊያን ወደዐድዋውና ወደሌሎችም ከኢትዮጵያ ጋር ወደተደረጉት ጦርነቶች የገባችው፣ ለእንግሊዛውያን አገልጋይና አሽከር ሆኖ ነው። በዚህም የተነሳ የኢጣሊያናውያን ሀብትና ደም ያላግባብ ፈሰሰ።" ሲል በእጅጉ ተቸ። ቀጠል አድርጎም፣ "የጣሊያንና የእንግሊዝ መንግሥታት በአፍሪካ ስለተቀዳጁት የቅኝ-ግዛትና የተስፋፊነት ድል እንደጽጌረዳ የፈካ ውሸት እየፈበረኩ ይመጻደቁ'ጂ፣ በእርግጥ ኢትዮጵያ ድል አድርጋለች።....ቪቫ ምኒልክ! ቪቫ ኢትዮጵያ!" ሲል አወድሷል (ሪቻርድ ፓንክረስት፤ (1998 እ.አ.አ) ገጽ-531)። ይኼንን የእንግሊዝ መንግሥት ሸርና ተንኮል የተረዳቸው አንጎራጓሪም እንዲህ ብላ ነበር።
ይህ ሀሳብ የጋዜጠኛው ቱራቲ ብቻ አልነበረም። በተለይም፣ በኢጣሊያን ፓርላማ ውስጥ የነበሩትን በሶሻሊስት ፓርቲ አባልነት የተደራጁ ከሕሊናቸው ጋር ያልተጣሉ ጣሊያናውያንም በየመድረኩና በየአደባባዩ "ቪቫ ምኒልክ! ቪቫ ምኒልክ!" እያሉ ፀረ-ቅኝ ግዛት አቋማቸውን አንጸባርቀዋል። ከላይ እንደገለጽነው፣ የክሪቲካ ሶሻሌ ዋና አዘጋጅ-ቱራቲ "አቤልአውያን" ያላቸውን ኢትዮጵያውያንና መሪያቸውን አፄ ምኒልክንም ካወደሰ በኋላ፣ የኢጣሊያንንና የአውሮፓውያኑንም ስልጣኔ "የቃዬልአውያን ሥልጣኔ" ነው ሲል ኮንኖታል። ቱራቲ አጽንኦት ሰጥቶ እንደገለፀው፣ "የኢጣሊያን ሥልጣኔ-የነፍሰ በላው የቃየል ሥልጣኔ ነው አካል ስለሆነ የተሸናፊነትና የጨካኝነት ሥልጣኔ ነው፤" ሲል አትቷል።
የቱራቲንም ሆነ የሌሎቹን ተቺዎች ሃሳብ የሚያጠናክሩ በርካታ ግጥሞችና አባባሎች በአማርኛም አሉ። ትልቁ ገጣሚ ሐሰን አማኑ እንደተጠበበው፣ የአፄ ምኒልክ ጀግንነት እንዲህ ነበር የተወደሰው።
ሐሰን አማኑ እንዲሁም ቱራቲ እንዳሉት፣ በአፄ ምኒልክ መሪነት የተደረገው የዐድዋ ጦርነት ከፍተኛ ዝናን ለመሪው ለአፄ ምኒልክም ሆነ ለኢትዮጵያ አስገኝቷል። ሐሰን አማኑ እንዳለው፣ ወንዱ ምኒልክ አራቱንም አህጉራት እጅ አስነስቷል። የኢትዮጵያና የኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያንም ወዳጆች በደስታ ፍንክንክ ብለው ከመሳቅም አልፈው፣የአብሲኒያን ባቢቲስት ቸርቾችን በሰሜንና በደቡብ አሜረካን፣ እንዲሁም በደቡብ አፍሪካ ተመሥርተዋል። ዳዊት ለመድገምና ውዳሴ ማርያምም ለማንበልበል ሲሉ ግዕዝ ማጥናት የጀመሩ ጥቁር አሜሪካውያንና ደቡብ አፍሪካውያን ቁትር ቀላል አልነበረም። ዝርዝሩን "Adwa፡ Victory Centenary Conference 26 Feb.- 2 March 1996" published in1998-AAU" እና "Adwa: A Dialogue between the Past and the Present (1997)" የተባለውና የማይምሬ መናሰማይ (Maimire Mennasemay) ጥናት ሰፊ ሃተታን የሚያቀርብ ስለሆነ ማንበቡ የበለጠ ግንዛቤ ይሰጣል።
በተመሣሣይ መልኩም፣ ከዐድዋ ጋር በተያያዘ ስለወሎው ንጉሥ ሚካኤልና ስለታላቁ ጀግና ፊታውራሪ ገበየሁ (አባ ጎራው) ሐሰን አማኑ የሚከተሉትን የሙገሳ ግጥሞች ተቀኝቷል። ስለንጉሥ ሚካኤል እንዲህ አለ፡-
ተብሎለታል። ገጣሚው ሐሰን አማኑ፣ ከአስር ሰላይ "የካቶሊክ ቄሶችና ሚሽነሪ ነን ባዮች" ይልቅ፤ ዳዊት ደጋሚው፣ ጾምና ጸሎት አዘውታሪው ፊራውራሪ ገበየሁ (አባ ጎራው) የተሻለ ቀዳሽነትና ብጽዕና አለው፣ ለማለት (ሊል) ፈልጓል። ወዶ አይደለም። በካቶሊካዊ አስተምህሮትና ስብከት ያደጉት የጣሊያን ወታደሮች በየሄዱበት ሁሉ የኦርቶዶክስ አብያተ-ክርስቲያነትን የጦር ግምጃ ቤትና ምሽግ አድርገው ስለተጠቀሙበት፣ የፈረስና የበቅሎዎችም ማሰሪያ አድርገውት ስለነበረ ነው። ሐሰን አማኑ የሕይወት ታሪኩ እንደሚያመለክተው ቦሩ ሜዳ ላይ ከነንጉሥ ሚካኤል ጋር ወደኦርቶዶክስ ክርስቲያንነት አማኒነት የተመለሰ ሰው ስለነበር፣ ጣሊያን ያንን በማድረጉ ከፍተኛ ቁጭትና እልህ ተሰምቶታል። ወይም ደግሞ አጠገቡ የነበሩትን ሰዎች እልህና ብስጭት አስተውሏል። አስተውሎም አላበቃ፣ "ጥሊያን (ጠላት) አረከሰው" ሲል ይንገበገባል። መፍትሔውም፣ ገበየሁ (ጎበዝ አየሁ!) ገብቶ ቢቀድሰው እንደሚሻል፣ "በሞቴ" ሲል ተማጽኖ ይጠይቀዋል።
ጣሊያኖች በኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ላይ የፈጸሙት ድርጊት ከክርስቲያኖች የሚጠበቅ አይነት አልነበረም። በተለይም ማጆር (ሻለቃ) ቶዞሊ በሐላይ በተባለ ቦታ-ደጃዝማች ባሕታ ሐጎስን ተዋግቶ ከገደለው በኋላ ለሌሎች የኢትዮጵያ ተዋጊዎች መቀጣጫ እንዲሆን ብሎ አስክሬኑን እንዳይቀበር አደረገው። አሞራና ጥንብ አንሣ ተጫወተበት። (ይህንኑ ኢ-ሰብአዊ የሆነ አውሮፓዊ ሥልጣኔ ይዘው ነው እንግዲህ፣ እኛን ኋላ-ቀር የሚሉን።) ሆኖም፣ በኅዳር 28 ቀን 1888 ዓ.ም አላጌ ላይ በተደረገው ጦርነት ማጆር ቶዞሊም በሰባት ዐረር ተመትቶ ተገደለ። ራስ መኮንንና ፊታውራሪ ገበየሁም በኢትዮጵያዊ ጨዋነት አስክሬኑን አጅበውና ወታደራዊ ሰልፍ አዘው በክብር ቀበሩት። በቶዞሊ መገደል አንጀቱ ቅቤ የጠጣው አዝማሪ/ገጣሚ እንዲህ ሲል ተቀኘ፤
"እንደግራኝ ሁሉ፤ በሰባት ዐረር።" ተባለ። ልብ በሉ፣ መጆር ቶዞሊም እንደግራኝ በሰባት ዐረር እንዲገደል የተደረገው በዘፈቀደ አይደለም። ትልቁ የቤተ ክርስቲያን ጠላት ግራኝ ማህመድ ያንን ሁሉ አብያተ-ክርስቲያን ሲዘርፍና ሲያቃጥል፣ እነዚያን ሁሉ መነኮሳትና ቀሳውስት ካልሰለማችሁ እያለ ከ15 ዓመታት በላይ ሲያጠፋና ሲያቃጥል ቆይቶ እንዴት በሰባት ዐረር "ብቻ" እንዲገደል እንደተደረገ መገመት ይቻላል። በዘመኑ፣ የክርስቲያኖቹ ተዋጊዎች ፈሪሃ-እግዚአብሔር ስለነበራቸው ነው።
በተቃራኒው፣ ምንም ፈሪሃ-እግዚአብሔርም ሆነ ርዕዮተ-ዓለም ያልነበረው የንጉሥ ኡምቤርቶና የጠቅላይ ሚኒስትር ክሪስፒ ጦር፣ ደጋግመው አፄ ምኒልክና ራስ መኮንን የጻፉላቸውን ደብዳቤዎች ከፍርሃት ቆጥረው ከሰሜን/ከኤርትራ ወደመኻል አገር መትመም/መግፋት ጀመሩ። አፄ ምኒልክና ራስ መኮንንም በተደጋጋሚ ስለሁለት መርሆዎች ብለው ያልተገሩትንና ለእንግሊዝ መንግሥት ሎሌነት የገቡትን የጣሊያን መሪዎች በክብር ጠይቀዋል። የደብዳቤዎቻቸው ሁለቱ ሃይለ-ሃሳቦች እንዲህ ይላሉ፤ "አንደኛ፣ ጉዳያችንን በሰላምና በወዳጅነት መንፈሥ እንጨርስ፤" የሚል ሲሆን፣ "ሁለተኛው ደግሞ፣ የክርስቲያኖችን ደም በከንቱ እንዳይፈስ እናድርግ!"የሚል ነበር። ሆኖም፣ ተደጋጋሚዎቹ ጥያቄዎችና የደብዳቤ መልዕክቶች በጣሊያን መሪዎች ዘንድ እንደፍርሃት ሳይቆጠሩም አልቀሩ። ስለሆነም፣ የጣሊያን መሪዎች፣ እንደጽጌረዳ አበባ የፈካና ያማረ መረጃ ለፓርላማ አባላቶቻቸው እየቆነጠሩ በመስጠት፣ ምክር ቤቱ ጣሊያን በኢትዮጵያ ላይ የሚያደርገውን ወረራ በከፍተኛ ድምጽ እንዲደግፍ አደረጉት (ክሪቲካ ሶሻሌ)።
ከጥቅምት 2 ቀን 1888 ዓ.ም ከአዲስ አበባ ተነስቶ በ87ኛ ቀኑ መቀሌ የገባው የኢትዮጵያ ጦር ከፍተኛ የሆነ የሞራልም የሰብዕናም አቅም የነበረው ጦር ነው። በተለይም፣ "አፄ ምኒልክ የመንፈሥ ልዕልናና ቆራጥነት የሚያስከብራቸውና የኢትዮጵያን ሕዝብም የሚያከራ ነበር።" (መክሸፍ እንደኢትዮጵያ ታሪክ፤ ገጽ 136)። አፄ ምኒልክ ለጋሊያኖና ለሚመራው ጦር 500 ግመሎችና በቅሎዎችን እንዲገዙ ፈቅደውላቸው ሲያበቁ፣ ለሻለቃ ጋሊያኖም "በማለፊያ መርገፍ ኮርቻ የተጫነች በቅሎ ሰጥተው ወደእናት ክፍለ-ጦሩ እንዲሄድ አደረጉት። ፕሮፌሰር መስፍን ከላይ በጠቀስነው መጽሐፍ በገጽ 135 ላይ እንዲህ ሲሉ ይጠይቃሉ፤ "በየት አገር ነው ጠላቱን ካሸነፈና ካንበረከከው በኋላ እንዲህ ያለ ንክብካቤ የሚደረግለት?" ሲሉ ይጠይቃሉ። እውነት አላቸው። ይህም እውነተኛ ጨዋነትና ፈሪሃ-እግዚአብሔር ነው የጣሊያናዊውን ቱራቲን ልብ ማርኮና ለአድናቆት አነሳስቶ "ቪቫ ምኒልክ!" ያሰኘው። (በነገራችን ላይ፣ በጣሊያንኛ "ቪቫ" ማለት "ረጅም እድሜ ይስጥህ!" እንደማለት ነው። ስለሆነም፣ "ቪቫ ምኒልክ" ሲባል፣ "ረጅም ዕድሜ-ለምኒልክ!" እንደማለት ነው።)
ሌላም መታወስ ያለበት ነጥብ አለ። የአድዋን ድል ተከትሎ ስለመጣው የኢትዮጵያ ወሰን ጉዳይ ነው። በግንቦት 1889ዓ.ም ጣሊያኖቹ ከአፄ ምኒልክ ጋር ስለወሰን ጉዳይ እንዲነጋገር ኔራዚኒ የተባለውን መልዕከተኛ ላኩት። አፄ ምኒልክ ራሳቸው፣ በአንድ ካርታ ላይ የኢትዮጵያን ወሰን አስመልክተው መስመር አሰመሩና ማስመሩም ላይ ማኅተማቸውን አድርገውበት ሲያበቁ፣ "የኢትዮጵያ ወሰን ከዚህ እስከዚህ ድረስ ነው፤" ብለው ለኔራዚኒ ሰጡት። ከሁለት ወራት በኋላም የጣሊያን መንግሥት የአፄ ምኒልክን የወሰን ካርታ እንደተቀበለው አስታወቀ። ሆኖም፣ አፄ ምኒልክ አንድ ትልቅ ስኅተት ሠሩ። ለኔራዚኒ ካርታውን ሲሠጡት ለራሳቸው ቅጂ አላስቀሩም ነበር (መክሸፍ እንደኢትዮጵያ ታሪክ፤ ገጽ 148)። ከዚህም ጊዜ ጀምሮ እስካሁን ድረስ የኢትዮጵያ ወሰን በሰሜን-ከኤርትራ፣ በምስራቅ ከሶማሊያ እና በምዕራብም ከሱዳን ጋር እንደላስቲክ እንዳንዴ ሲሳብ ሌላ ጊዜ ደግሞ ሲሰበሰብ አንድ መቶ አስራ አምስት አመታት ተቆጠሩ።
የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፕሬስ በ1999 ዓ.ም ባሳተመው፣ ፊ/ሪ ተክለ ሐዋርያት ተክለ ማርያም "የሕይወቴ ታሪክ/ኦቶባዮግራፊ" ብለው በጻፉት መጽሐፋቸው በገጽ 73 ላይ እንደገለጹት፣ "ራስ መኮንንና አፄ ምኒልክ በዘመናቸው የሠሩት ሥራ የሚደነቅ ነው። ነገር ግን፤ ስኅተታቸውን አውሮፓ ለትምህርት ከሔድኩ በኋላ እየገመትኩት መገረሜ አልቀረም። ይሁን እንጂ፣ የዚያን ጊዜ ዕውቀትና ኃይል በማነሱ ይቅርታ ሊደረግላቸው የተገባ ነው። እነሱ በደከሙበት ሥራ ብዙ ተጠቅመናል። በስህተታቸውም አደጋ ተቀብለንበታል። ...የጣሊያን መንግሥት በዐድዋ ጊዜ ዕውቀቱም ኃይሉም ትንሽ ነበር። ...በእኛ ስህተት አገር በጁ እንደሆነ ስለቀረ (ኤርትራን ማለታቸው ነው፤) ሃምሳ ዓመታት ያህል ቆይቶ ተሰናዳና አጠቃን፤ ..." ሲሉ እርር ድብን ይላሉ። ከፍ ብለውም፣ "ዐድዋ ላይ ያን ያህል ሰዎች ተላለቁና፣ ጣሊያን የወሰደብንን አገር ሳናስለቅቅ ሄድን። ... የድሉን ዋጋ ዐደዋ ከራስ መኮንን ጋር በዘመትኩ ጊዜ ለመገመቻ የሚሆን ዕውቀት አልነበረኝም። ኋላ፣ በአውሮፓ መማር ከጀመርኩ በኋላ ግን እያስታወስኩት እንደ እሳት ያቃጥለኝ ጀመር።" እያሉ ስለዐድዋ ድልና ጥሎት ስላለፈው ጠባሳ ይገልጻሉ። (የሳምንት ሰዎች ይበለን።)
ኣብ መኪና ዝተጻዕኑ፣ ኤርትራውያን ምዃኖም ዝገለጹ ክልተ ኣወዳትን ክልተ ደቂንስትዮን ካብ ኬንያ ናብ ኡጋንዳ ድሕሪ ምእታዎም፣ ዝሓለፈ ሰሙን ኢጋንጋ ኣብ ዝተባህለ ዞባ ከምዝሓዞም ዝገለጸ ፖሊስ ኡጋንዳ፣ ድሒሩ ብዘካየዶ ምጽራይ፣ እቲ መራሕ መኪናን ኣዋፋሪኡን ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ ዝተዋፈሩ ምንባሮም ከምዘረጋገጸ ኣመልኪቱ።
እቶም ክልተ ጥርጡራት፣ ኣብ ጂንጃ ኣብ ዝርከብ ቤት ማእሰርቲ ክኣትዉ፣ እቶም ዝኾነ ሰነድ ዘይጸንሖም ኣርባዕተ ኤርትራውያን ግና ኣብ ሃገሮም ካብ ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታት ብምህዳም ኣብ ኡጋንዳ ምስ ዝርከቡ ስድራቤቶም ብምጽንባር ዑቕባ ክሓቱ ከምዝደልዩ ከምዝገለጹ እቲ ናይ ፖሊስ ሓበሬታ የነጽር።
ኡጋንዳ፣ ንስደተኛታት ዝወሃብ ወረቐትን መንበሪ ፍቓድን ብብልሽውና ናብ ዕዳጋ ወሪዱ ብዝብል ምኽንያት፣ እታ ሃገር ክሳብ መፋርቕ ወርሒ መጋቢት ኣትሒዛ ምጽራይን ዳግመ ምዝገባን ስደተኛታት ተካይድ ከምዘላ ኣቐዲሙ ብሬድዮ ኤረና ተቓሊሑ’ዩ።
ሚኒስቴሩ የግል የዳታ ማዕከል ኪራይ፣ ሰርቨር በመከራየት በጋራ የዳታ ማዕሉን አገልግሎት መጠቀም ወይም ደግሞ ከእነዚህ ሁለት አማራጮች በማቀናጀት የሚጠቀም ይሆናል፡፡ የዳታ ማዕከል እንደ አገልግሎት (DCAAS) አገልግሎቱን የሚያገኙት ተቋማት ከሚገኙበት ስፍራ ውጪ የሆነ የዳታ ማዕከል አገልግሎትና መሰረተ ልማት ለተገልጋዮች ማቅረብ ነው፡፡ ደንበኞች የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴርን የዳታ ማዕከል በኪራይ ወይም በሊዝ በሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ባለቤትነት ስር የሚገኙ ሰርቨሮችን፣ ኔትዎርክ አገልግሎቶችን፣ መረጃ ማከማቻን እንዲሁምየኮምፕዩተር ግብዓቶችን ይጠቀማሉ፡፡
ደህንነቱ የተጠበቀ እና አስተማማኝ የኢሜል አድራሻዎችን ለማግኘት በመንግስት ይፋዊ የደብዳቤ ጥያቄ መሰረት የሚቀርቡ አገልግሎቶቸ ናቸው ፡፡ እነዚህ የኢ–ሜይል ሰርቨሮች እያደገ የሚሄድ ፍላጎት መሸከም የሚችሉ፣ ለአጠቃቀም ቀላል እና የላቀ ድጋፍ ያላቸው ናቸው፡፡ ሚኒስቴሩ ለመንግስት ተቋማቱ በጥያቄያቸው መሰረት የሚያቀርበው የኢ-ሜይል አካውንት (አድራሻ) ኢ–ሜየላቸውን በማንኛውም ጊዜ፣ በማንኛውም ስፍራ እንዲሁም በማንኛውም መገልገያ መሳርያ ላይ ላይ ያለምንም መቆራረጥ መጠቀም ያስችላቸዋል፡፡
· አለም አቀፋዊ የስልክ ቁጥሮችን እና ብልህ ራውቲንግ በመጠቀም፣ በተደጋጋሚ ለተጠቃሚዎች ማሳሰብያዎችን ይልካል እንዲሁም ተጠቃሚዎችን በሰፊው መድረስ ይችላል፡፡
የምስጋና ቀን የሚለው ጽሑፍ ከወጣ በኋላ ከሀገር ውስጥም ሆነ ከውጭ ብዙ አንባብያን በስልክ እና በኢሜይል ሃሳባቸውን ልከውልኛል፡፡ በጽሑፉም ላይ አስተያያት ሰጥተዋል፡፡
አንዳንድ አንባብያን ይህ ነገር ከንቱ ውዳሴን እንዳያባብስ ያሠጋል ብለዋል፡፡ ሥጋታቸው አይከፋም፡፡ ከንቱ ውዳሴ ማለት ግን አንድን ሰው «እግዜር ይስጥልኝ» በማለት የሚመጣ አይደለም፡፡ ሰውን ያለ ዐቅሙ እና ያለ ሥራው እየደጋገሙ በማመስገን የሚመጣ እንጂ፡፡
በሌላም በኩል ደግሞ ነገሮችን ሁሉ በጻድቃን ዓይን ማየት ያለብን አይመስለኝም፡፡ እነርሱማ እንዲያውም መመስገን አያበረታታቸውም፡፡ ይህንን ደረጃ አልፈውታልና፡፡ አሁን እየተነጋገርን ያለነው ስለ እኔ እና ስለናንተ ነው፡፡ እኛ አይደለንም ወይ «እጄ ዐመድ አፋሽ ሆነ» የምንለው፡፡ «በልቶ ካጅ፣ ምስጋና ቢስ፣ የበላበትን ወጭት ሰባሪ፣» እያልን የምናማርረው እኛ አይደለንም ወይ፡፡
አንዳንድ ወገኖቼ ሰው መልካም መሥራት ያለበት ለመመስገን ሳይሆን ለጽድቅ ብሎ ነው ብለዋል፡፡ ልክ ነው፡፡ ሲሠሩ መመስገን እና ለመመስገን ብሎ መሥራት ግን ይለያያሉ፡፡ በሌላም በኩል ለፈጣሪ ብለው እና ጽድቅን ብቻ አስበው የሚሠሩ ወገኖቼን ይህ ጽሑፍ አይመለከታቸውም፡፡ የእነርሱ ደረጃ የተለየ ነው፡፡ የሚመለከተው እኔን መሰሎቹን ደካሞች ነውና፡፡
እንደ እኔ በማኅበረሰባችን ላይ ከንቱ ውዳሴ ካመጣው ጉዳት ይልቅ ለበጎ ሠሪዎች ዋጋ አለመስጠታችን ያመጣው ጉዳት የሚብስ ይመስለኛል፡፡ ዮሐንስ አፈወርቅ አንድ ሰው መጥቶ «መመጽወት እፈልጋለሁ ከንቱ ውዳሴም እፈልጋለሁ አለው፡፡ ዮሐንስ አፈ ወርቅም «ሳትመጸውት ብትቀር አንተም ነዳያንም ትጎዳላችሁ፤ ለከንቱ ውዳሴ ተብሎ ሳትመጸውት ከምትቀር እየመጸወትክ በነዳያኑ ጸሎት ከዚህ ፆር ብትድን ይሻላል» አለው ይባላል፡፡
አባቶቻችንኮ «ወድሶ ለሰብእ በዘኢኮነ ድልወ» ይላሉ፡፡ ሰውን ባልሆነው ነገር እንኳን አመስግነው ማለት ነው፡፡ ሳልሠራ ይህን ያህል ምስጋና ያገኘሁ ባደርገውማ ምን አገኝ ነበር ብሎ ይበልጥ እንዲተጋ ይላሉ፡፡
እናም እንደ እኔ እንደ እኔ አያሌ ሰዎች በጎ ሠርተው በጎ መሥራቸውን እኛም፣ እነርሱም ሳናውቀው እያለፉ ነው፡፡ የበጎ ነገር አርአያም እያጣን ነው፡፡ እነዚያ በጎ አድራጊዎችም ያመጡትን ለውጥ ስለማያውቁት በበጎ ሥራቸው አይበረቱበትም፡፡ አሁን ለምሳሌ መምህሮቻችን ተማሪዎቻቸው ምን ላይ እንዳሉ፣ እነርሱ ባስተማሩት ትምህርት ምን ሀገራዊ ለውጥ እንደመጣ ቢያውቁ አይበረታቱም ትላላችሁ?
አንድ ወዳጄ ደግሞ ከመቀሌ ደውሎ «ይህ ቀን የምስጋና እና የይቅርታ ቀን» ቢሆን ብሎኛል፡፡ የሚደንቅ ማለፊያ ሃሳብ ነው፡፡ በዚሁ ቀን የምናመሰግናቸውን ማመስገን ይቅር ልንላቸው፣ ወይንም ይቅርታ ልንጠይቃቸው የሚገቡትንም ይቅር ማለት ወይንም ይቅርታ መጠየቅ መልካም ሃሳብ ነው፡፡
የኮሙኒኬሽን ባለሞያዎች የአንድን ማኅበረሰብ ማኅበራዊ ጤና ለመጠበቅ ሁለት ቃላት ይበቃሉ «አመሰግናለሁ/እግዜር ይስጥልኝ» እና «ይቅርታ» ይላሉ፡፡ The Two Most Powerful Words ይሏቸዋል፡፡
አንዳንድ ወዳጆቼ «ይህንን ነገር በየጊዜው እናድርገው እንጂ ምን የተለየ ቀን ያስፈልገዋል» ብለዋል፡፡ መልካም ለተቻለው፡፡ የክርስቶስን ትንሣኤ በፋሲካ ቀን እንድናስበው ማድረግ ሌላ ቀን አናስበው ማለት አይደለም፡፡ የሰው አአምሮ ግን ማስታወሻ ያስፈልገዋልና ነው የተለየ ቀን የተወሰነለት፡፡
እናም እስካሁን በመጡት ሃሳቦች በጳጉሜ ወር የሚለው የብዙዎች ሃሳብ እየሆነ ነው፡፡ እስኪ የጳጉሜን ወር ለዚህ እንጠቀምባት፡፡ አምስት ወይንም ስድስት ቀን ናት፡፡ በእነዚህ ቀናት ልናመሰግናቸው የሚገቡንን ሰዎች እና አካላት እናመስግናቸው፡፡ ስልክ ደውለን፣ ደብዳቤ ጽፈን፣ በአካል ተገኝተን፣ ከተቻለም የማስታወሻ ስጦታ አዘጋጅተን እንላክላቸው ወይንም እንስጣቸው፡፡
ይቅር ልንላቸው የሚገቡንንም ይቅር እንበል፤ ይቅርታ መጠየቅ ያለብንንም ይቅርታ እንጠይቅ፡፡ ጳጉሜን የዓመቱ መዝጊያ ናትና ዓመቱን በምስጋና እና በይቅርታ ብንዘጋው ምናለ፡፡ መንግሥታትም በዚህ ጊዜ ነው ለእሥረኞች ይቅርታ የሚያደርጉት፡፡
ሁልጊዜ በጎ በጎውን መመኘት እና ማድረግ መቸም ቢሆን ማንንም ጎድቶ አያውቅም፤ ሁሉንም ግን ይጠቅማል፡፡ ስለዚህ በጎ ማድረግን ከይቅርታና ከምስጋና ጋር ብንጀምረው እጅግ ማትረፊያ ነው፡፡ ኧረ እግዚአብሔር ትንሣኤ ኅሊና ወልቡናን አድሎ የይቅርታና የምስጋና ሰዎች ያድርገን!!!!!!
ዲን. ዳንኤል በጣም ጥሩ ጊዜ ነው የተመረጠው! እንግዲህ ጥሩ የይቅርታ መንገዶችን እናገኝ ዘንድ እንዲሁም ጥሩ የመልካም ሥራ ማበረታቻዎችን መልካም ለዋሉልን እናደርግ ዘንድ ቀኖቹንም በአግባቡ እንጠቀምባቸው ዘንድ ስለ ይቅርታ እና ስለ መልካም ሥራ ምስጋና አቀራረብ እና ጥቅም እንዲሁም የመወያያ ርዕሶችን ብታዘጋጅ መልካም ነው!
ይቅርታ አድራጊውም ሆነ ይቅርታ ጠያቂው እንዲሁም በጐ ሥራ የተደረገለትም ሆነ ምስጋና ተቀባዩ በልባቸው ለዚህ ተግባር ልባቸው የቀና ይሆን ዘንድ በፌስቡክ ወይም በዚህ በብሎግህ የድርጊት መርሃግብር አዘጋጅተህ ሰው በያለበት ይህንን ተግባር በመፈጸም ወርሃ ጳጉሜን እንዲያሳልፍ ብታደርግ ጥሩ ነው!
"እርሱም በስተኋላዋ ትራስ ተንተርሶ ተኝቶ ነበር፤ አንቅተውም። መምህር ሆይ፥ ስንጠፋ አይገድህምን? አሉት።"ማር4:38 መምህር ሆይ የወቅቱ የቤተክርስቲያን ፈተና አይገድህምን?
ዲ/ን ዳንኤል እጅግ በጣም ጥሩ ሃሳብ ነው ያነሳኻው የጳጉሜን ሳምንት በይቅርታና በምስጋና ማሳለፍ ከምንም በላይ የሰውን አእምሮ እና አስተሳሰብ ወደ መልካምነት ይመልሰዋል:: ሰው አዲስ ዓመት ለመከበል ብሎ የሚበላና የሚጠጣ ነገር እንዲሁም የሚለብሰው ላይ ሲረባረብ የሚታይበት ብዙሃኑ ራሱን የሚጎዳበት ሰሞን ሆኖ የሚታይበት ነውና አንዳንድ አባቶች ይህን ሳምንት በጾምና ፀሎት በማሳለፍ ይጠቀሙበታልና ሙሉ ያሳለፈውን የጳጉሜን ሳምንት በይቅርታና በምስጋና ማሳለፉ ብሎም ቀን ወስኖ መጠቀሙ መልካምና ይበል የሚያሰኝ ነውና በዚሁ ይቀጥል::
ውድ ወንድሜ እረጅም እድሜ ይስጥልኝ። አያቴ ስታሳድገኝ ሁሌ ከህሌናዬ የማይጠፋና የማስታውሰው ቃል አለ፡አምላኬ ይህን አይንሳኝ። እኔም እንደ እርሷ ይህን ማለፊያ የሆነውን መዐድ እግዚአብሔር አሳይቶ አያንሳኝ። ከልብ ተቀምረው የሚወጡ መልዕክቶችህ የዘወትር ምግብ ሆነውኛልና። ለራሴ ቃል ገብቻለሁ--ለዛሬ ማንነቴ ከፍተኛ አስተዋጾ ያደረጉልኝን ሰዎች ለማመስገን። ትናንት ሁለተኛ ደረጃ ስማር የትምህርት ቤት ደብተር የሚገዛልኝ ከተወለድሁበት አካባቢ የሚሰራ አንድ የዲፕሎማ ምሩቅ ነበር። ዛሬ ግን እኔ በውጭ አገር የፒ.ኤች.ዲ. ትምህርቴን እከታተላለሁ። እኔ ውለታ ቢሱ ይህን ሰው አይደለም መርዳት ጠይቄው አላውቅም!
ዳኒ ግሩም ሀሳብ ነው፡፡ አሮጌውን አመት በምስጋና እና በይቅርታ ፈፅመን፣ አዲሱን አመት ያመሰገነም እረክቶ ይቅር ያለም ይቅር የተባለም ተደስቶ በመልካም መንፈስ ይቀበላል፡፡
ሰው ላደረገልን ነገር ‹‹እግዚአብሔር ይስጥልኝ›› ማለት ተገቢ ነውና ይህንን ባህል የሚያዳብር ይልቁንም ደግሞ ያለፉ ትውስታዎቻችንን እያሰብን እግዚአብሔርንም እንድናመሰግን የሚገፋፋ ስለሆነ ሀሳቡ የሚደገፍ ነው፡፡
ድንቅ ሃሳብ ነው ሰዎች ላደረጉልን መልካም ስራ ማመስገናችን ተገቢ ነው እነሱን ከማበረታታት አልፎ ለሌሎች አርአያ ይሆናል ብዙ ጥቅም አለው ሆኖም እርስ በእርሳችን ስንመሰጋገን በመሃል እግዚአብሔርን ማመስገናችንን እንዳንረሳ በዚህ ቀን በቅድሚያ እግዚአብሔር ስላደረገልን ነገር ሁሉ እናመስግን በርግጥ ፍጥረት ሁሉ ዓመቱን ሙሉ ፈጣሪን ለማመስገን ስለተፈጠረ በዚህም ቀን ማመስገን ይጠበቅበታል ይቅርታ መጠየቁም ሆነ ይቅርታ ማድረጉ ተገቢና መንፈሳዊም ነው ሆኖም በቀን ውስጥ ሰባ ጊዜ ሰባት ይቅርታ ማድረግ እንደሚገባንና በቁጣችሁ ላይ ፀሐይ አይግባ ኤፌ 4 27 ስለታዘዝን ዓመት ጠብቀን ብቻ ሳይሆን ምንጊዜም ይቅርታ ማድረግና ይቅርታ መጠየቅ እንደሚገባን እንዳንዘነጋ ሆኖ በዚህም ቀን ይቅርታ መጠየቅም ሆነ ይቅርታ ማድረግን ብንፈጽም መልካም ነው
እጅግ የሚደነቅ ሃሳብ ነው ብዙሃኑ ጰግሜ ለአዲሱ ዘመን መቀበያ የጾምና የጸሎት ጊዜ ያደርጋታል። በዚያውም መልካም ነገር የሰሩልንና የምናመሰግንበት እኛ ድግሞ ከልብ ይቅርታ የምናደርግበት ከጾምና ከጸሎት ጋር ቢሆን እጅግ የተቀደሰ ሀሳብ ነው።
በቅርቡ ከእህቴ ጋር ስናስበው ነበር ይህንን ዓይነት ሃሳብ፡፡ የምስጋና ቀን ይኑረን ስትለኝ እኔ ደግሞ የምንወቃቀስበት ይኑር አልኩ፡፡ እርስ በርሳችን ቤተሰቡ በሙሉ ስላደረግነው መልካም ነገር ብቻ ሳይሆን ስላጠፋነው ነገር እና መድገም ስለሌለብን ጥፋቶች፡፡ አንዳችን በአንዳችን ላይ አይተን ሳንናገር ስለተላለፍነው ነገር በሚል፡፡
ዲ ዳንኤል እግዚአብሄር ይባርክህ::እኔ ግን ይቅርታ ስንተየቅም ሆነ ስንመሰገን በከንቱ እንዳንኮፈስ እፈራለሁ::(በቀረብኝ እንዳንል)ያልለመደብን ባህል ስለሆነ ትንሽ ምክር ብታክልበት እላለሁ::
አንድ ሰው መጥቶ «መመጽወት እፈልጋለሁ ከንቱ ውዳሴም እፈልጋለሁ አለው፡፡ ዮሐንስ አፈ ወርቅም «ሳትመጸውት ብትቀር አንተም ነዳያንም ትጎዳላችሁ፤ ለከንቱ ውዳሴ ተብሎ ሳትመጸውት ከምትቀር እየመጸወትክ በነዳያኑ ጸሎት ከዚህ ፆር ብትድን ይሻላል» አለው ይባላል፡፡
ዲያቆን ዳንኤል፡ ለአንተ ወደላይ መንገሩ ቢከብደኝም ከላይ ከተቀመጠው ጽሑፍህ እንደተረዳሁት ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ በዚህ መልእክቱ ያስተላለፈው ውዳሴ ከንቱ አይጠቅምም፡፡ ነገር ግን ጠላት ይህን ምክንያት አድርጎ ምጽዋቱን እንዳያስቀር አንተም መስጠቱን ቀጥል፡፡ እነርሱም ውዳሴ ከንቱ እንዲቀርልህ ይጸልዩልህ ነው፡፡ እናም ያለቦታው የተጠቀሰ ነውና ቢስተካከል፡፡ ሌላው ደግሞ በብዙ ጽሑፎችህ ላይ እንዳየሁት የቤተክርስቲያንን ትምህርት ከማኀበራዊ ሳይንስ ጋር እየቀላቀልክ ታቀርባለህ፡፡ ብዙ ሰው ደግሞ አንተን የሚያውቀው በቤተክርስቲያን መምህርነትህ ስለሆነ የአንተ ቃል እንደቤተክርስቲያን ድምጽ ተወስዶ ለብዙዎች የመሰናክል ድንጋይ ሊሆን ይችላልና ከጸሎት ጋር ጥንቃቄ ብታደርግበት፡፡ ከቻልክ ደግሞ በደጅ ጥናትም ሆነ በትምህርት ከአንተ የቀደሙ አባቶች ጋር ቀርበህ ምክር ብትወስድ ሕዝቡንም ሕይወትህንም ታተርፋለህ፡፡ በመጨረሻም ልልህ የምወደው ይቅርታ ጥሩ ነው፡፡ ምስጋናም ጥሩ ነው፡፡ ነገር ግን ይህ ሲደረግ ኢትዮጵያዊ ትውፊቱን በማይጋፋ መልኩ ሲሆን የበለጠ ጥሩ ነውና ይህንንም አስብበት፡፡ አንተም የውዳሴ ከንቱ ሰለባ ሆነህ ከመንገድ እንዳትቀር ሁሌም የምትመሰክርላት ሃይማኖት ጠበቃ የሆኑት ቅዱሳን እንዲቆሙልህ ልባዊ ምኞቴ ነው፡፡ በተረፈ መጀመሪያ መቀመጫዬን እንደተባለው ወቅቱ የቤተክርስቲያን ፈተና በአደባባይ ወጥቶ ያፈጠጠበት ጊዜ ነውና ምስጋናውም ይቅርታውም እንደተጠበቀ ሆኖ እግዚአብሔር የምሕረቱ ፊቱን መልሶ የቤተክርስቲያናችንን ክብር እንዲገልጽ ሁላችንም በአንድ ሃሳብ ወደፈጣሪያችን ብናመለክት ወደቅዱሳን ብንማልድ የበለጠ ይጠቅመናል፡፡ የቅዱሳን አምላክ ይጠብቅልን፡፡
…በሁሉም ዘንድ እንደሚታወቀው ሀገራችን ኢትዮጵያ ከ1ኛው እስከ 12ኛው የአፍሪካ የአግር ኳስ ዋንጫ ውድድር ድረስ በስፖርቱ ትልቅ ስምና ዝና ነበራት:: ነገር ግን ከዚያ ወርቃማ ዘመን በኋላ እስከ አሁን የእግር ኳስ ስፖርት ደረጃችን መቀነስ ከዓመት ወደ ዓመት ቀጥሏል፡፡ በዚህም ምክንያት አሁንም ከአፍሪካና ከዓለም አቀፍ ደረጃ ጋር በስፖርቱ ልንመጣጠን አልቻልንም፡፡ በእነዚህ የደረጃ መውረድ ዓመታት ይህን አሳሳቢ ሁኔታ ለማስተካከል የመስኩ ባለሙያዎችና ጋዜጠኞች የማያቋርጥ ጥቆማ፣ ግምገማ፣ ተቃውሞና ጥረት ቢደረግም አሁንም በስፖርቱ የሚያረካ ደረጃ መድረስ አልቻልንም፡፡ የችግሩ መሰረታዊ ምንጭና ምክንያት ምን ይሆን?.... በሚል አቶ ሞላልኝ ለአዲስ አድማስ የስፖርት አምድ ደብዳቤያቸውን አድርሰዋል፡፡ “አዲስ ሀሳብ ለኢትዮጵያ እግር ኳስ ስፖርት ሥርነቀል ማሻሻያ” በሚል ርእስ ባቀረቡት ጥናታዊ ፅሁፍ ከመግቢያው አንስቶ የተለያያዩ ርእሶችን ዳስሰዋል፡፡ ወርቃማው የኢትዮጵያ የእግር ኳስ ስፖርት ዘመንን መነሻ በማድረግ ይህ ወርቃማ የእግር ኳስ ስፖርት አካሄድ እንዴት ተኮላሸ? የሚለውን ጥያቄ አንስተዋል:: ከዚያም እግር ኳሱን ለማሻሻል የተወሰዱ የማስተካከያና የመፍትሔ እርምጃዎች ከዳሰሱ በኋላ አዳዲስ የመፍትሔ ሀሳቦችን ሲያነሱ ዋናው መፍትሔ፤ የህዝብ/የግል/ክለቦችን መመስረት እና ማወዳደር የግድ መሆኑን ጠቅሰው የዋናው መፍትሔ መሰረት ቋሚ የታዳጊዎች ውድድር በሀገሪቱ ዙሪያ ማቀጣጠል እንደሆነ በመጠቆም ማጠቃላያቸውን አቅርበዋል፡፡ መልካም ንባብ፡፡
በአገራችን የእግር ኳስ ስፖርት በአፍሪካና በዓለም አቀፍ ደረጃ ውጤት በማጣታችን ተቃውሞ፣ ትችት፣ ወቀሳ፣ ጥቆማ እንዲሁም ማስተካከያ እርምጃዎች መወሰድ ከጀመሩ በርካታ ዓመታት ተቆጥረዋል፡፡ ነገር ግን አሁንም ከመዳከር ውጪ አልፎ አልፎ ብቅ ጥልቅ ብልጭ ድርግም ከሚለው አመርቂ ውጤት በቀር ምንም ተከታታይነት ያለው አንጀት የሚያርስ ነገር አልተገኘም፡፡ እኛ ኢትዮጵያውያን በስፖርቱ ዙሪያ እንዲህ የምንጨነቅበትና የምንቆረቆርበት በቂ ምክንያት አለን፡፡ እንዲያውም ባንቆጭና ባንንገበገብ ይበልጥ አሳፋሪ በሆነብን ነበር፡፡ ይሄን የምንልበት ምክንያት በአፍሪካ ደረጃ ለብዙ ማህበራዊ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ፋይዳዎች ግንባር ቀደም እንደሆንን በእግር ኳስ ውድድር ታሪክም የአንበሳ ሚና አለን፡፡ የሀገር ውስጥ ክለቦችን በማቋቋም እንዲሁም በውድድር ከአፍሪካ አልፎ ከአውሮፓ ክለቦች ጋር የተስተካከለ አቅም የነበረን ነን/በንጉሱ ዘመን/፡፡
በአፍሪካ ደረጃም አሁን በስፖርቱ ውጤት ጣሪያ የነኩት የምዕራብና የሰሜን አፍሪካ ሀገሮች ዳዴ ሲሉ እኛ በፋና ወጊነት እንታወቅ ነበር፡፡ ከሁሉ የሚያስቆጨው ደግሞ ከእኛ እኩል ታሪክ ያላት ግብጽ እስከአሁን ደረጃዋን ጠብቃ የመሪነት ክብሯን አስጠብቃ በኩራት በስፖርቱ ስትምነሸነሽ እኛ በፊት የእግር ኳስ ዳዴ ሲሉ ያየናቸው ሀገሮች ጭራን መያዝ እንኳን አቅቶን አሁንም የእነርሱን ውጤትና ደስታ ናፋቂ ሆነን እንገኛለን፡፡
ለመሆኑ ይህ ዕንቆቅልሽ ክስተት በእግር ኳሳችን እንዴት ሊከሰት ቻለ? ምኑ ጋር ነው ችግሩ ? ምን ማድረግ ያዋጣል? በሚለው ባልሳሳት ከሰላሳ ዓመታት ላላነሰ ባለሙያዎቻችን ፣አሰልጣኞቻችን፣ ተጫዋቾቻችን፣ የውጭ ሰዎች ሳይቀሩ የታያቸውን፣ የመሰላቸውን ብለዋል፡፡ እኔም ይህን መስማት የጀመርኩትና የተቆረቆርኩት ከደምሴ ዳምጤ ዕንባ ቀረሽ ቃና ከነበረው ድምፀት አስተያየትና ሙግት ጀምሮ ነው፡፡ ለብዙ ዓመታት የሚለውን ሁሉ ክፍተት አንጠፍጥፎ ብሎ ምንም ፋይዳ ሳይመለከት ቀረ፡፡ እና በተለያዩ ዓመታት በዚህ ርዕሰ ጉዳይ አሁን የተነሱት ጋዜጠኞቻችን ሳይቀር ጥልቅና ሰፋ ያለ ሙያዊ አስተያየት ሲሰጡ ግን ነገሩ አልሳካ ሲል ያማል፡፡ ምን ይሻላል? አረ ምን ይሻላል? እኔ የተለየ ሀሳብ ባነሳ ተሰሚነት አገኝ ይሆን ?ማን ይሰማኛል? በሚል ለብዙ ጊዜ ሳብሰለሰል ቆይቼ አሁን አሁን ትንሽ ከአኔ ሀሳብ ጋር የሚቆራኝ አካሔድ መነሳሳት ስለጀመረ እኔም ሀሳቤን በዝርዝር ለማቅረብ ተነሳሳሁ:: ቀጥታ ወደ መፍትሔው ከመግባቴ በፊት እንዴት ለዚህ አሳሳቢ ሁኔታ እንደተዳረግን ታሪካዊ ምልከታ ለማሳየት እሞክራለሁ፡፡
የክቡር አቶ ይድነቃቸው ተሰማ አራዳ እግር ኳስ ክለብ ከተመሰረተ ጀምሮ ይሔን ፈር በመከተል በሀገራችን ብዙ የህዝብ /የግል/ ክለቦች ተመስርተዋል:: ለዚህ በንጉሱ ዘመን የኢ/እ/ፌደሬሽን ለውድድር ሲያወጣቸው የነበሩ ኮሚኒኬዎችን ማመሳከር ይቻላል፡፡
የዚያኔው ህብረተሰባችን ምንም እንኳን በትምህርቱና በስልጠናው የገፋ ባይሆንም ከስሜትና ፍቅር በመነሳት በየአካባቢው የራሱን ህዝባዊ ክለቦች በማቋቋም በገንዘብ አቅም በራሱ በመደራጀት፣ተጫዎቾችን መልምሎ በማሰልጠን፣ አሰልጣኞችን ከምንም ተነስቶ በማደራጀት እጅግ በጣም ጣፋጭ እስፖርቱን ለማሻሻል የሚያበቃ በፍቅር ለማሊያውና ለክለቡ ያለውን ሁሉ በመስጠት የሚፎካከር የእግር ኳስ ትውልድ ፈጥረው ነበር፡፡ ውጤቱም ሁሉም እንደሚያውቀው ሶስት የአፍሪካ ዋንጫን አዘጋጅቶ አንዱ በማንሳት ከጌታቸው አበበ እና መንግስቱ ወርቁ አስከ ለማ ክብረትና ንጉሴ ገብሬ/1954-1974/ ከኢትዮጵያ እግር ኳስ ታሪክ ሊረሱ የማይችሉ ብርቅ ተጫዎቾችን አፍርተው ነበር፡፡
ያን ትውልድ በዋናነት ለውጤት ሲያበቃው የነበረው ልክ አሁን በላቲኑና በምዕራቡ ዓለም እንደሚታወቀው ዓይነት አነሳስ ስለነበረው ነው:: አንደኛ የራሱ የቅርብ እሱነቱን የሚወክሉ ክለቦች ተመስርተውለት ነበር፡፡ ለምሳሌ እንደ አካባቢ /ሰፈር/ እና ከተማ ተኰር የሆኑ ማለት በመንግስት መዋቅር ወይም በተቋማትና በድርጅቶች ላይ ያልተመሰረቱ ግን የራሱ የህዝብ ባለቤትነት የነበራቸው ማለት ነው፡፡ ከነዚህም የተነሳ ህዝቡ ከሰፈሩ ከቤተሰቡና ከልጅነቱ ጀምሮ የሚቀረጽበት በእኔነትና በባለቤትነት ስሜቱ ለክለቡ በችሎታውም ሆነ በአለው ነገር የቻለውን ለመስጠትና ውጤታማ ለማድረግ ያለውን አቅም ሁሉ አሟጦ የመጠቀም ፍቅርና ፍላጐት ነበረው፡፡
ይህ ተጫዋቹ በውድድር ወቅት ላለመሸነፍ ከሚያሳየው ተጋድሎ ፣ እንዲሁም ደጋፊው ክለቡ ከሌላ ተፎካካሪ ክለብ እንዳያንስ በገንዘብ አቅም ደረጃ ያለውን ሁሉ በእልህ በማዋጣት ለማጠናከር መነሳሳትን መፍጠሩ ከሌላው መዋቅር እና ተቋም ተኮር ክለብ አመሰራረት አካሄድ የተሻለ ለመሆኑ መካድ አይቻልም፡፡ ሰው በተፈጥሮው የግሉ ወይም የራሱ የሆነን ነገር ለማበጀት ያለውን አቅም ሁሉ አሟጦ ይጠቀማል፡፡ የጋራ በሆነ ነገር ላይ ያለውን አቅም ሁሉ ለማፍሰሰ ያን ያህል ፍላጐቱ ደካማ ነው፡፡ ምክንያቱም ሁሉም ተመሳሳይ ተነሳሽነት ስለማይኖረውና የዚያኑ ያህል ጉተታ ስለማያጣው ነው፡፡ ይህ ደግሞ ተፈጥሮአዊ ስለሆነ በምንም ሲስተምና ስልጠና ማስተካከል አይቻልም፡፡ ለህዝቡ የራሱ የሆነውን ለራሱ ትቶ በራሱ አካሔድ ላቅ ወዳአለ ደረጃ እንዲደርስ ዕድልና አመራርን ከመስጠትና ወጣ ብሎ ድጋፍ ከማድረግ በቀር፡፡
በእርግጥ በዚያን ወቅት የተቋማት ክለቦች አልነበሩም ማለት ባይቻልም ውስን ነበሩ:: የሰራዊቱ ክለቦችም ነበሩ፡፡ ነገር ግን የህዝባዊ ክለቦች ተጽዕኖ ፈጣሪነት የጐላ ነበር፡፡ እና ያኔ ፉክክሮች ሁሉ በፍፁም የእኔነት ስሜት እንዲካሄዱ ይህ የህዝባዊ ክለቦች ስሜት መሰረት ጥሎ ስለነበር ሳይታሰብ የእግር ኳሱን ዕድገት አፋጥኖታል፡፡ ክለቦች ውጤታማ ለመሆን ከፍተኛ ፉክክር ውስጥ የመግባታቸው ሚስጥር ተጫዋቾችና ደጋፊዎቻቸው ክለቦቻቸውን እንደራሳቸው የግል ንብረት ስምና እና ዝና ይቆጥሯቸው ስለነበረ ነው፡፡ ለዚህ ነው የያኔውን የእግር ኳስ ደረጃችንን እስከ አሁን የምንናፍቀውና የምንጓጓለት፣ ልንረሳውም የማንችለው ታሪክ የሆነው፡፡
ለዚህ ውድቀት በእኔ ዕይታ የመጀመሪያው ምክንያት ሊሆን የሚችለው ሀገራችን በሶሻሊስት ስርዓት ርዕዮት በተመራችበት ወቅት ነበር፡፡ ይህ ስርዓት የግል ንብረትንና ኢኮኖሚን ስለማያበረታታ በመሆኑም የህዝቡ የግል ንብረት የነበሩትን የኢትዮጵያ ህዝባዊ ክለቦች እንዲፈርሱ ወሰነ፡፡ ለምሳሌ በራሪ ኮከብ፣አንድነትንና የአዲስ ከተማ እግር ኳስ ክለቦችን ማንሳት ይቻላል፡፡ ስለሆነም እንደዚያ ሲንቦገቦግ የነበረው የሀገራችን እግር ኳስ ውጤት ደረጃና ጥንካሬ ላይ ውሀ ተቸለሰበት፡፡ ቢያንስ ከ1940-1970 ዓ.ም ኢትዮጽያ ስትከተለው የነበረው ተደራጅታበትና ተንሰራፍታበት የነበረው የእግር ኳስ ውጤቷንና ታሪኪን ገንብታበት የነበረው የግል ህዝባዊ ክለቦች ሁሉ ፈርሰው አፈር ድሜ እንዲበሉ ተደረገ/1970 ዓ.ም/
ከዚያ በኋላ ለጥቂት ጊዜ የቀድሞው አሻራ አልለቅ ብሎ የትግል ፍሬን የመሰለ አስፈሪ ቡድን ተከስቶ ነበር፡፡ የህዝቡ ሳይሆን የድርጅት ክለብ በመሆኑም እሱም ዕድሜው በአጭር ተቀጨ፡፡ በመሆኑም ከዚያን ወቅት ጀምሮ የሀገራችን እግር ኳስ በውጤታማነት ሊዘልቅ አልቻለም፡፡ መሰረቱ ስለተናደ ቀስ በቀስ መዳከሙ ተንሰራፍቶ ብርቅ ብርቅ እግር ኳስ ተጫዋቾችን የሚፀንሱ ምንጮች ሁሉ ደርቀው/ህዝባዊ ክለቦች/ የሀገሬ እግር ኳስ በውጤት አልባነትና በብርቅዬ ተጫዋቾች በብዛት መትረፈረፍ ዕጦት ድርቅ ተመታ፡፡ ከዚያ በኋላ የነበረውን ጩኸት ከደምሴ ዳምጤ ቦኋላ የመጡ እውነተኛና ብቃት ያላቸው የስፖርቱ ጋዜጠኞች ስለሚያውቁት ለእነርሱ እተወዋለሁ፡፡
በእርግጥ የሶሻሊስቱ ስርዓት በራሱአካሄድ እግር ኳሱን በቀበሌ እና በከፍተኛ መዋቅር ደረጃ ሊያስቀጥለው ሞክሮ ነበር፡፡ ይህም መጀመሪያ ጥሩ ይመስል ነበር፣ያለፈው የህዝባዊ ክለቦች ውስጥየነበሩ ቅሪት ሆነው ስለነበር በተጫዋችነትም በአሰልጣኝነትም የቀበሌንና የከፍተኛን ውድድር መጀመሪያ ዓመታት ላይ አደማምቀውት ነበር፡፡ በኃላ ግን እነዚህ በግል ባለቤትነት ሳይሆን በወል ባለቤትነት የተመሰረቱ ቡድኖች ባለቤት አልባ እየሆኑ መጡ፡፡ እንደራሱ የሚቆጥራቸው ባለቤት ስለሌላቸው በውድድር ፕሮግራም ውጤት ወቅት የሚገነቡ በኋላ ውድድሩ ሲያልቅ ክረምት ላይ የሚፈርሱ ሆኑ፡፡ ተጫዋቾችን ባለቤት አልባና ዓላማ ቢስ አድርገው ለዲስፕሊን እንዳይገዙ ፈትተው ለቀቋቸው፡፡
የግል ህዝባዊ ክለቦች ተጫዋቾች ስላልሆኑ ቁጥጥሩ በላላ የቡድን አገነባብ አካሄድ ውስጥ ገቡ:: ውድድሩ ሲያልቅ ጠያቂ የሌላቸው እንደፈለጉ መሆኑ የሚችሉ አደረጋቸው፡፡ በአማተሪዝም ስም ፕሮፌሽናሊዝም ስለተዳከመ የሁሉም ትጥቅ ተፈታ:: በፊት ግን ቢያንስ በክለባቸው ተፎካካሪ ለመሆንና ለክለባቸው ፍቅር ሲሉ እንደልብ ከመሆን ይቆጠቡ ነበር፡፡
በውድድሮች ወቅትም ለስፖርቱ ልምዱም ዕውቀቱም የሌላቸው ባለስልጣኖች እና ኃላፊዎች ያለሙያቸው ጣልቃ ይገቡ ስለነበረ ስፖርቱ በሀገር አቀፍ ደረጃ የመውደቅ ስበት ውስጥ ገባ፡፡ ይህ የሳሳ አያያዝ በኋላ አልቀረለትም ጠንካራ መሰረት ላይ ስላልተገነባ የቀበሌ ቡድኖች መፈራረስ ጀመሩ:: ጥሩ ልምድና ዕውቀት ያላቸው አሰልጣኞችም ሆነ ተጫዋቾች በዕድሜም ይሁን በሌላ ከተሳትፎ ሲገለሉ እነሱን በብቃት የሚተካ የቡድን አገነባብ ስላልነበረ በየአካባቢው ያለውን ትውልድ በጥሩየእግር ኳስ ስሜትና ችሎታ የሚገነባ ተተኪ እየጠፋ መጣ፡፡
ለህዝቡ በየሰፈሩና በየመንደሩ ባለቤት ሆኖ ይህን ስፖርት የሚያስቀጥልለት ወገን በመጥፋቱ እንደሚታወቀው ወጣቱ ባብዛኛው የራሱን ማንነት መልክና ቅርጽ በስፖርቱ ይዞ እንደመቅረጽ በሌሎች ተጽዕኖዎች መውደቅ ጀመረ፡፡ የቀበሌ ቡድኖች ውድድርም ከነአካቴው ቀርቶ ህዝብ ከትላልቅ የስቴዲየም ውድድሮች ውጪ በቅርቡ በእሱነቱ ደረጃ የሚወክለውና በስፖርቱ ተፎካክሮ የሚያረካው ቡድንም ሆነ ስፖርተኛ አጥቶ የበይ ተመልካች ሆኖ ቀረ/ምንም ማጋነን የሌለበት/፡፡
እንደ እውነቱ ከሆነ የኢትዮጵያ በእግር ኳስ ተመልካች እና አፍቃሪ በስሜትም በቁጥርምበፍቅርም ስፖርቱ ከፍተኛ ደረጃ እንደደረሰባቸው ሀገሮች ነው:: ግን የሚያመረቃ የኳስ ጨዋታ ጥበብና ችሎታ እንዲሁም ውጤት ለማግኘትና ለማየት ያልታደለ ግን በዚህ ሁሉ ጥማት አሁንም ለስፖርቱ ፍቅሩንና ትኩረቱን ያልነፈገ፣ ግን እርካታውን ከራሱ ልጆች ሳይሆን ከሌሎች የሚቋደስ ሆነ፡፡ ይህ ተመልካች በትክክለኛ አሳማኝ ብቃትና ችሎታ የሀገሩ ቡድንም ሆነ ክለብ በዓለም አቀፍ ደረጃ ውጤት አምጥቶለት የሚደሰተውን ደስታና የሚገልፀውን ስሜት ለማየት እንበቃ ይሆን? በኋላ መፍትሔ ብለን የተከተልውን አካሄድ ታዳጊዎችን በፕሮጀክት አሰባስቦ ማስልጠን ነው፡፡ በእርግጥ ይህ ዓለሙ ሁሉ የሚከተለው አካሄድ ነው፡፡ እኛ ጋ ግን ውጤቱ አሁንም ያቀድነው ደረጃ ላይ አላደረስንም፡፡
ይህን አካሄድ መከተል ከጀመረን ብዙ ዓመታት ቢቆጥሩም አሁንም ከውጤት አልባነት የተነሳ ትችቱ፣ ቅሬታው፣ ተቃውሞው አልለቀቀንም:: ማለት በአፍሪካና በዓለም ደረጃ እንድ እርምጃ እንኳን እንድንራመድ አላገዘንም፡፡ በነገራችን ላይ የታዳጊዎች በየስፖርት ዘርፉ በፕሮጀክት ታቅፎና አካዳሚ ገብቶ መሰልጠን የሰለጠነው ዓለም ያመነበትና ውጤታማ የሆነበት አካሄድ ስለሆነ እኔ ምንም ቅሬታና ተቃውሞ የለኝም፡፡
ነገር ግን እኛ ጋ ለምንድን ነው በአሰብነው ልክ ያላሳኩልን? ለምን ዓይነ ግቡ የሆኑ ክለቦችና ብሔራዊ ቡድን የመመስረት ደረጃ ላይ አላደረሱንም? ልጆቻችን ተፈጥሮአዊ ችሎታና ጥበባዊ ብቃትን አልተካኑም? አሰለጣጠናችንን በአኛ ዓውድ አላደረግነውም ወይስ ይህ አካሄድ ስኬታማ እንዳደረጋቸው የላቲንና የአውሮፓ ሀገሮች በግልና በህዝባዊ ክለብ ላይ ስላልተመሰረቱ ና በእኔነት ስሜት እንዳይጫወቱ ከፍተኛውን የሞራልና ያለመሸነፍ ስነ ልቦና አላቀዳጃቸውም?
በዚህ ግራ አጋቢ ወቅት ብዙ የስፖርት ባለሙያዎች የታዳጊዎች ፕሮጀክትና ስልጠና ላይ ለማተኰር ተገደዱ፡፡ በእርግጥ ይህ አሁንም ዓለሙ ሁሉ የሚያምንበትና የሚከተለው አካሄድ ነው::
በእርግጥ የኢኮኖሚ አቅም የስልጠና ዕውቀትና ልምድ እንዲሁም የቴክኖሎጂ ፍላጐት በእኛና በእነርሱ መካከል ውጤት እንዳናመጣበት ለልዩነት ምክንያት ሆኖ ሊሆን ይችላል፡፡ ዋናው ግን እነሱ የመጀመሪያውን ግዴታ ተወጥተውታል:: እነዚህ ታዳጊዎች በእኔነት የክለቡ ፍቅር ስሜት እንዲቀረፁ አድርገዋል፡፡ ሥነልቦናቸው ላይ መስራት ብቻ ሳይሆን እነርሱም እንደዚያው ሆነው ተገኝተዋል:: የግል ህዝባዊ ክለቦች ናቸው:: የማሸነፍ የመግነን ፍላጎትና ስሜቱ ቀደም ብሎ ተገንብቶ ይህን ለማሳካት ስልጠናውንና ክትትሉ ይከተላል:: የመጀመሪያው ግን ክለቡን የእኔ የግሌ ነው የሚያስብል ስነ ልቦና መገንባቱ ነው ወሳኙ:: እሱ ነው ውጤታማ ታዋቂ እንዲሁም ጥበበኛ ተጫዋች ለመሆን የፍላጐቱ መሰረቱ፡፡ ያም ሆኖ በአኛ ሀገር የታዳጊዎች ፕሮጀክትም ሆነ ስልጠና ዘለቄታዊነቱ አጠያያቂ ነው:: የተለያዩ ምክንያቶች ሊኖሩ ይችላሉ፡፡ከፋሲሊቲና ከገንዘብ ዕጥረት ባሻገር ሰልጣኞች ስልጠናውን ለዘለቄታው የሚጠቀሙበት ሁኔታ ያለመመቻቸት ማለት ተግባራዊነቱን የሚያስቀጥልለት ሁኔታ አለመቀናጀቱ ነው፡፡
እንደአቅማቸው በየግላቸው የሚሳተፉበት ሰፊ የውድድር መስክና የክለብ አደረጃጀት የለም፡፡ የአካዳሚዎች አካሄድ ጥሩ ሆኖ ሳለ አሁንም የማነሳው ጥያቄ የሌላው ዓለም የአካዳሚ አመሰራረትና የእኛ ልዩነት ምንድን ነውእነርሱጋ የመንግስት አካዳሚ በብቸኝነት የለም ሁሉም የግል ናቸው፡፡ በአርግጥ የመንግስት አካዳሚ መኖሩ ጥሩም ተገቢም ነው:: ቢያንስ ቢያንስ ለሁሉም መሰረትና ለሀገርም ተወካይ ሊሆን ይችላል፡፡ ከእርሱ በፊት ግን የግል ክለቦች አካዳሚ ይቀድማል፡፡ ለምን በራስ ማንነትና ባለቤትነት ላይ ስለሚመሰረቱ፣ የአካዳሚውም ሰልጣኝ ታዳጊዎች በግልም ሆነ በህብረት በዚህ ስሜት ስለሚገነቡ፣ከታች ጀምሮ ጠንካራ የሥነ ልቦና አንድነትና የችሎታ ጥምረት ይዘው ስለሚመጡ፣ውድድር ላይ ለማሸነፍ ዋናው መሰረቱ በችሎታ የታገዘ ጽኑ ፍላጎትና ተነሳሽነት በመሆኑ ከነዚህ ግብዓቶች የተነሳ ውጤት ለማምጣት የሚመክታቸው አይኖርም፡፡ ስለዚህ ከዚህ ሁሉ በፊት የ” እኔ” ማለት የራስ ባለቤትነት መንፈስና ስሜት ወሳኝ ነው ማለት ነው፡፡ የእኛ ሀገር እግር ኳስ ውጤት ማጣት ዋነኛ ምክንያት ይህ ነው፡፡
ተጫዋቾች በአብዛኛው ቡድናቸው ላይ በግልና በራስ ባለቤትነት ስሜት ላይ ተመስርተው አይመጡም፡፡ ስለዚህ ይህ ውጤታማ ለመሆን ያላቸውን ነገር ሁሉ የመጠቀም ተነሽነታቸው ላይ ተጽዕኖ ያመጣል ማለት ነው፡፡ ለምሳሌ የእግር ኳስ አካዳሚ ባልተስፋፋባቸው ዘመን ተነስተው ዓለምን ያስገረሙ ተጫዋቾች እንደ ጋራንቻ፣ፔሌ፣አዞፒዮ ፑስካሽ የቶታል ፉትቦል ፈላስፋውጆሀን ክሩፍ--- ሁሉም መሰረታቸው በግል ክለቦች ማንነት ላይ መኮትኮታቸው ነው፡፡ ያ የግል ባለቤትነት መንፈስ ያላቸውን ተስጥኦ ሁሉ አውጥተው እንዲጠቀሙ ረድቷቸዋል፡፡ ጥብቅ ክትትሉም ዲስፒሊንድ እዲሆኑ አድርጓቸዋል፡፡ ስለዚህ የሚቀድመው ተፈጥሮአዊ ችሎታና ስሜት ከዚያ ጠንካራ የግል እና የእኔነት ስሜት እንዲኖር በግል ክለቦች ውስጥ መታቀፍ ነው፡፡ ይህ የዳበረ ማንነት በብሔራዊና በሀገር ደረጃሲጎለብት ማንም የማይበግረውን ማንነት ይዞ ብቅ ይላል፡፡ ምክንያቱም በውድድሮች ሁሉ የግል ክለባቸውን ክብር ለማስጠበቅበሚያደርጉት ጥረት በብዙ የላቀ ችሎታ በሚጠይቁ ውድድሮች ሰለሚታሹበችሎታቸውና በልምዳቸው የላቀ ደረጃ ላይ ስለሚደርሱ ነው፡፡