Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የኢትዮጵያ አየር መንገድ ከፊል ድርሻ ለቱርክ መንግስት ሊሸጥ ነው ኢትዮጵያ ከቱርክ ተዋጊ ድሮን ለመግዛት ጥሪ አቅርባለች ዛሬ ከዋሽንግተን ዲሲ አካባቢ የተገኘ መረጃ እንደሚያመለክተው በጠቅላይ ሚንስትር ዶ/ር አብይ አህመድ የሚመራው የኢትዮጵያ መንግስት የኢትዮጵያ አየር መንገድን እስከ ግማሽ የሚጠጋ የባለቤትነት ድርሻ ለቱርክ አየር መንገድ ለመሸጥ ጥያቄ ማቅረቡን ያመላክታል። ከቀናት በፊት በምክትል ጠቅላይ ሚንስትር ደመቀ መኮንን የሚመራ አንድ የልኡካን ቡድን ወደ ቱርክ...
በንጉሡ በሄሮድስ ዘመን፣ ኢየሱስ በቤተልሔም ይሁዳ ከተወለደ በኋላ ጠቢባን ከምሥራቅ ወደ ኢየሩሳሌም መጥተው፣ “የተወለደው የአይሁድ ንጉሥ ወዴት ነው? በምሥራቅ ኮከቡን አይተን ልንሰግድለት መጥተናልና” ሲሉ ጠየቁ። ንጉሡ ሄሮድስ ይህን በሰማ ጊዜ ታወከ፤ እንዲሁም መላዪቱ ኢየሩሳሌም አብራ ታወከች። እርሱም የካህናት አለቆችንና የአይሁድ ሃይማኖት መምህራንን በሙሉ ሰብስቦ፣ ክርስቶስ የት እንደሚወለድ ጠየቃቸው። እነርሱም፣ “በይሁዳ ቤተ ልሔም፤ ነቢዩ እንዲህ ብሎ ጽፎአልና አሉ፤ “ ‘በይሁዳ ምድር የምትገኚው አንቺ ቤተ ልሔም፣ ከሌሎቹ የይሁዳ ገዦች በምንም አታንሺም፤ የሕዝቤ የእስራኤል ጠባቂ የሚሆን፣
ከዚያም ሄሮድስ ጠቢባኑን በምስጢር አስጠርቶ በማነጋገር ኮከቡ የታየበትን ትክክለኛ ጊዜ ተረዳ። ጠቢባኑንም ወደ ቤተ ልሔም ልኮ፣ “ሂዱና ሕፃኑን ፈልጉ፤ እኔም ደግሞ ሄጄ እንድሰግድለት፣ እንዳገኛችሁት ወደ እኔ ተመልሳችሁ የት እንዳለ ንገሩኝ” አላቸው። ጠቢባኑ ንጉሡ ያለውን ከሰሙ በኋላ ጒዞአቸውን ቀጠሉ። ይህም በምሥራቅ ያዩት ኮከብ እየመራቸው ሕፃኑ እስካለበት ድረስ ወሰዳቸው። ኮከቡንም ሲያዩ ከመጠን በላይ ተደሰቱ። ወደ ቤትም በገቡ ጊዜ ሕፃኑን ከእናቱ ከማርያም ጋር አዩ፤ ተንበርክከውም ሰገዱለት። ሣጥኖቻቸውን ከፍተው ወርቅ፣ ዕጣን፣ ከርቤም አቀረቡለት። እግዚአብሔርም ወደ ሄሮድስ እንዳይመለሱ በሕልም ባስጠነቀቃቸው መሠረት፣ መንገድ አሳብረው ወደ አገራቸው ተመለሱ (ማቴዎስ 2፡1-12)።
የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ አስተሪዮ ወይም ሕጻኑ ኢየሱስ ለሰብአሰገል የተገለጸበት የመታሰቢያ በዓል ቀን ላይ የተነበበልን ቅዱስ ወንጌል (ማቴዎስ 2:1-12) ኢየሱስ ወደ ዓለም በመጣበት ወቅት የተደርገለትን አቀባበል እና ለዓለም ራሱን የገለጠበት ሦስት ባሕሪያትን ለእኛ ያቀርብልናል። እነዚህም በደስታ ተሞልቶ መፈለግ፣ ቸልተኝነት እና ፍርሃት የተሰኙት ባሕሪያት ናቸው።
ሰብአሰገል መሲሁን በደስታ መፈለግ አልታከቱም ነበር። ወደ ኢየሩሳሌም በደረሱ ጊዜ “የተወለደው የአይሁድ ንጉሥ ወዴት ነው? በምሥራቅ ኮከቡን አይተን ልንሰግድለት መጥተናልና” ሲሉ ጠየቁ” (ማቴ 2:2)። በጣም ረጅም የሚባል ጉዞ አድርገዋል። አሁን ደግሞ በታላቅ ጉጉት አዲስ የተወለደው የአይሁድ ንጉሥ የተኛበትን ሥፍራ ትክክለኛ ቦታ ለማወቅ በጉጉት ፍለጋቸውን ቀጥለዋል። ይህንንም ሥፍራ በትክክል እንዲነግሯቸው በማሰብ ወደ ንጉሥ ሄሮደስ ዘንድ ሄደው ይጠይቁታል። እርሱም የካህናት አለቆችንና የአይሁድ ሃይማኖት መምህራንን በሙሉ ሰብስቦ፣ ክርስቶስ የት እንደሚወለድ ጠየቃቸው።
ይህ በደስታ የተሞላ የሰብአሰግል ፍለጋ የካህናት አለቆችንና የአይሁድ የሃይማኖት መምህራን ከነበራቸው የግዲየለሽነት ባሐሪ ጋር ይቃረናል። እነርሱም በነብያት የተጻፉትን መጽሐፍት በሚገባ ያወቁ ስለነበረ ኢየሱስ የተወለደበት ትክክለኛ ሥፍራ የማወቅ አቅም ነበራቸው። በእዚህም ምክንያት እነርሱም፣ “በይሁዳ ቤተልሔም፤ ነቢዩ እንዲህ ብሎ ጽፎአልና አሉ” (2፡5)፣ ይሁን እንጂ ወደ እዚያ ሥፍራ ለመሄድ አልተመቻቸውም ነበር። ቤተልሔም እነርሱ ከነበሩበት ሥፍራ በጣም ጥቂት ኪሎሜትሮች ርቃ የምትገኝ ሥፍራ ብትሆንም ቅሉ እነርሱ ግን መነቃነቅ አልፈለጉም።
ከእዚህም የከፋው ደግሞ የሄሮድስ ባሕሪ ነው። እርሱ ይባስ ብሎ ይህ የተወለደው ሕጻን ስልጣኑን የሚንጥቅበት መስሎት ስለተሰማው በጣም ደንግጦ ነበር። ከዚያም ሄሮድስ ጠቢባኑን በምስጢር አስጠርቶ በማነጋገር ኮከቡ የታየበትን ትክክለኛ ጊዜ ተረዳ። ጠቢባኑንም ወደ ቤተልሔም ልኮ፣ “ሂዱና ሕፃኑን ፈልጉ፤ እኔም ደግሞ ሄጄ እንድሰግድለት፣ እንዳገኛችሁት ወደ እኔ ተመልሳችሁ የት እንዳለ ንገሩኝ” አላቸው (ማቴዎስ 2:7,8)። በእርግጥ ሄሮድስ ሕጻኑ የተወለደበትን ሥፍራ ማወቅ የፈለገው ለሕጻኑ ለመስገድ ፈልጎ ሳይሆን፣ ነገር ግን ባላንጣ አድርጎ ስለቆጠረው ሊገለው ፈልጎ ነበር እንጂ።
የራስ ወዳድነት መንፈስ ኢየሱስ በሕይወታችን ውስጥ ለመኖር መምጣቱ እንደ ማስፈራሪያ አድርገን እንድንቆጥር ይገፋፋን ይሆናል። በዚህም መንፈስ የተነሳ የኢየሱስን መልእክት ላለማዳመጥ ወይም ደግሞ እርሱ የሚነግረንን መልእክት ሰምተን ዝም ለማለት እንሞክራለን። አንድ ሰው ሰብዓዊ የሆኑ ፍላጎቶችን ለምሳሌም በጣም ምቹ የሆኑ አመለካከቶችን፣ የክፋት ዝንባሌዎችን፣ በሚከተልበት ጊዜ ኢየሱስ እንደ እንቅፋት ሆኖ ይታየዋል።
በሌላ በኩል ደግሞ የቸልተኝነት ፈተና ዘወትር በእኛ ውስጥ ይገኛል። ኢየሱስ አዳኝ መሆኑን እያወቅን እርሱ አዳኝ እንዳልሆነ አድርገን፣ ኢየሱስ አዳኝ መሆኑን ብናውቅም እንዳልሆነ አድርገን ለመኖር እንመርጣለን። ከእኛ የክርስትና እምነት ጋር በጥብቅ ከመወዳጀት ይልቅ የዓለምን መርሆዎች እንከተላለን፣ ይህም የእብሪተኛነት ዝንባሌን የስልጣን እና የሐብት ጥማት እንዲኖረን ያደርጋል።
ይልቁኑም እኛ በደስታ እርሱን መፈለግ እንዳለብን እና አልፊ በሆኑ ሁኔታዎችም ውስጥ ሳይቀር ኢየሱስን ለማግኘት ዝግጁ መሆን እንዳለብን ሰብአሰገል ያሳዩንን አብነት ለመከተል ተጠርተናል። እሱን ለማምለክ መፈለግ፣ እርሱ ጌታችን መሆኑን እንድናውቅ እና እርሱን ለመከተል የምያስችለንን ትክክለኛውን መንገድ የሚያመለክት እርሱ ብቻ መሆኑን ለማወቅ መሻት ይኖርብናል። እንዲህ ዓይነት አመለካከት ካለን ኢየሱስ በእውነት እኛን ያድነናል፣ እኛ አስደሳች ሕይወት ልንኖር ይችላል፣ በእምነት በመፈለግ እና በተስፋ በእግዚአብሔርና በወንድሞቻችን ላይ ያለንን ፍቅርን ማሳደግ እንችላለን።
በምድር ላይ ምጽሐተኞች ለሆንን ለእኛ ጨረቃችን የሆነች እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም በአማላጅነቷ ትርዳን። የእናትነት እገዛዋ ሁሉም ሰዎች እውነተኛ ብርሃን የሆነውን ክርስቶስን በመከተል ዓለማችን በሰላም እና በፍትህ ጎዳና ላይ ትራመድ ዘንድ በአማላጅነቷ ትረዳን ዘንድ እርሷን ልንማጸናት ይገባል።
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን በየመን እየተካሄደ ለሚገኘው ጦርነት ድጋፋቸውን ማቋረጣቸው አስታውቀዋል፡፡ በየመን ለስድስት ዓመታት በዘለቀው ጦርነት ከ110 ሺህ በላይ ሰዎች
ዴሞክራቱ ተመራጭ ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን 46ኛው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት በመሆን ዛሬ በነጩ ቤተመንግስት ቃለ መሀላ ይፈፅማሉ። ተመራጩ ፕሬዚዳንት ከፍተኛ የፖለቲካ መከፋፈል፣
የኔዘርላንድስ ፖሊስ በሩዋንዳ የዘር ማጥፋት ወንጀል ተጠርጣሪ የሆነን ግለሰብ በቁጥጥር ስር ማዋሉን አስታወቀ፡፡ የ71 አመቱ ግለሰብ በፈረንጆቹ 1994 በሩዋንዳ በተፈጸመው
ዝርዝሮች: የቫይኪንግ ሯጭ ማንጠልጠያ 29.5 ሚሜ ርዝመት ፣ 21 ሚሜ ስፋት ፣ 2.9 ሚሜ ውፍረት እና ክብደቱ 13.8 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡
ሰንሰለት: 24 "ረዥም ወርቅ የታሸገ ወይም አይዝጌ ብረት ከርብ ሰንሰለት ፣ 18" ረዥም 14 ካራት የወርቅ ገመድ ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 175.00) ፣ ወይም 18 "ረዥም ባለ 14 ካራት ነጭ የወርቅ ገመድ ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 175.00)። ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
የፍርድ ቤት ትእዛዝ. የመጨረሻው ድንጋጌ ሙለ በሙለ በሙለ እና በሙለ ክስ መመስረት ያሇበት ነው. የኪንደርጋጦታ ድንጋጌ ብዙውን ጊዜ የፍትህ አካል ክፍልን ብቻ የሚያስወግድ የመጀመሪያ ደረጃ ትእዛዝ ነው.
የተጎዱ እና ሙሉ ለሙሉ ደህንነቱ በተጠበቀ ቤት ለወጣቶች እቤት እንዲኖሩ, ማህበረሰቡን በመጠበቅ እንዲሁም ከራሳቸው ወይም በሌሎች ላይ ከሚደርስ ጉዳት ለመጠበቅ.
የፍርድ ቤት መቋረጥ. ያለ አንዳች ጭፍን ጥላቻ የተከለከሉበት ምክንያት በኋላ ላይ እንደገና ክስ እንዲመሰርቱ የጀመረው አካል ይፈቅዳል. በተቃራኒው, ከጭፍን ጥላቻ ማሰናበት, ክሱ ያነሳሱት ወገኖች ይህን ዳግም እንዳይመልሱ ያግዳቸዋል.
ለማለት አልስማማ. በአብዛኛዎቹ ሰዎች አመለካከት እና በአብዛኛዎቹ ውሳኔዎች ላይ አንድ ወይም ከዚያ በላይ ዳኞች አለመግባቸውን የሚገልጹ የይግባኝ ፍ / ቤት የፍርድ ቤት ውሳኔ.
ተከሳሹ ለተወሰነ ጊዜ የመልሶ ማቋቋም ወይም በተወሰነ ደረጃ የማገገሚያ ሁኔታን ካሳየ ሁሉንም ጥቃቅን የወንጀል, የትራፊክ ወይም ጁሻነስ ጉዳዮችን ከጠቅላላ የፍርድ ሂደቱ የማስወገድ ሂደት.
የሁሉንም ሰዎች ሕጋዊነት እና የሕግ ጥበቃ እና የፍርድ ሂደቱን ለመቀበል መብት. እንደ ተገቢ ማሳሰቢያ, የምክር እርዳታ, እና ዝምታ የማድረግ መብቶች, በፍጥነት እና በህዝብ ክርክር, በተዳደለ ዳኝነት እና ምስክሮችን ለማጋለጥ እና ዋስትና ለመስጠት የመሳሰሉትን ህገመንግሥታዊ መስፈርቶች ያጠቃልላል.
ዘመናዊ ኮምፒተር ማቀፊያ እንደ ህትመት ቲሸርት ያሉ የተለያዩ ጨርቆችን እና ልብሶችን ለማስዋብ እንዲሁም በስራ ቦታ እና በሁሉም ስብሰባዎች ላይ የሚያገለግሉ የግል ልብሶችን ለማስዋብ ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡
ህትመት ያለው ልብስ የማስታወቂያ አካል ሊሆን እና የራስዎን ምርት ለመገንባት ሊረዳ ይችላል ፡፡ የኮምፒተር ህትመት ተተክሏል ሸሚዞች, ሱሪ, ሹራብ, caps, የመከላከያ እና የሥራ ልብስ.
በጣም የተለመደው ግን ቲ-ሸሚዞች ከራስዎ ህትመት ጋርዛሬ በጣም ተወዳጅ የሆኑት. ለራስዎ ልብሶች በጣም የመጀመሪያ ሀሳቦችን እንኳን ግለሰባዊን ለመተግበር ያስችሉዎታል ፡፡ እንዲሁም የራሳቸውን ልብስ በግለሰባዊ አርማ ወይም በላዩ ላይ የተቀረፀ ጽሑፍ በመጠቀም ለኩባንያዎች ፣ ለማህበራት ፣ ለሁሉም ድርጅቶችና ግለሰቦች ተስማሚ መፍትሄ ነው ፡፡
ስለዚህ ተፈላጊ በኋላ በአሁኑ ጊዜ ውጤታማ ፣ ዘመናዊ እና የመጀመሪያ ጨርቆችን እና ልብሶችን ማስጌጥ በዘዴ ሊከናወን ይችላል ኮምፒተር ማቀፊያ. በዚህ መንገድ የተደረጉ ምልክቶች እና ጽሑፎች በተመሳሳይ ጊዜ እጅግ ጠንካራ እና የሚያምር ናቸው ፡፡ ስለዚህ ተወካይ ወይም የማስታወቂያ ልብሶችን ጨምሮ ለሁሉም ዓላማዎች ጌጣጌጦች በሁሉም ዓይነት የልብስ ዕቃዎች ላይ ሊሠሩ ይችላሉ ፡፡
በተናጥል የተነደፉ የመጀመሪያ ቅጦች በጨርቃ ጨርቅ ላይ ተፈጥረዋል ፡፡ የማሽን ጥልፍ ዘዴ እርስዎ በመረጡት ማንኛውም ቀለም ውስጥ ማለቂያ የሌላቸውን ምልክቶች እንዲፈጥሩ ያስችልዎታል።
ይህ ጥልፍ ሊታይባቸው የሚገቡባቸውን የተለያዩ ቲሸርቶች ለማመልከትም በተሳካ ሁኔታ ሊያገለግል ይችላል የኩባንያ አርማ ወይም ድርጅት ፣ ጽሑፍ ወይም ልዩ መለያ ምልክት።
ይህ ዓይነቱ ማስጌጫ ብዙ ጊዜ መታጠብ እና ልብሶችን በብዛት መጠቀምን እንኳን ይቋቋማል ፡፡ በተጨማሪም ፣ በልብሱ ሕይወት በሙሉ ግልፅ ቀለሞችን ይጠብቃል ፡፡ የኮምፒተር ማቀፊያ በተለያዩ የጨርቅ ዓይነቶች ላይ በጥሩ ሁኔታ ይሠራል ፣ በጥጥ ፣ ሰው ሠራሽ ጨርቆች ላይ ፣ በመከላከያ ልባስ ወይም በፍል ላይም ቢሆን ፡፡
ለዘመናዊ ቴክኖሎጂ አጠቃቀም ምስጋና ይግባቸውና የተለያዩ የልብስ አይነቶች ላይ ኦሪጅናል ፣ ልዩ እና የሚበረክት ምልክት ወይም ጽሑፍ እንዲኖር ማድረግ ይቻላል ፡፡ የተለያዩ ዓይነቶችን የሴቶች እና የወንዶች ቲሸርት ፣ ስፖርቶች ፣ የሥራ ወይም የዕለት ተዕለት ሸሚዞች ጨምሮ ፡፡
በኮምፒተር ጥልፍ የታተሙ ቲሸርቶች ለጥልፍ ጥልፍ ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን ክሮች በመጠቀም ይገለጻል ፡፡ ይህ የተሰራውን ምልክት ዘላቂነት ያረጋግጣል ፡፡ ልብሶችን በጥልቀት በመጠቀም እና ብዙ ጊዜ በማጠብ ፣ በከፍተኛ ሙቀት ውስጥ እንኳን ጥራቱ አይቀንስም ፡፡
ቲ-ሸሚዞችን ለማስጌጥ የኮምፒተር ጥልፍ ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡ የዚህ ዓይነቱ የማስዋቢያ ጨርቆች ቅጦችን የመፍጠር ችሎታን ይጠይቃል ፣ ምክንያቱም በሥራ ወቅት ብዙ አካላት ከግምት ውስጥ መግባት አለባቸው ፣ ይህም በኋላ ለየት ያለ ውጤት ዋስትና ይሆናል ፡፡ በፕሮጀክቱ ዝግጅት ወቅት በርካታ አስፈላጊ ነገሮች መታወቅ አለባቸው ፡፡ የንድፍ ውስብስብነት መጠን ንድፉን ፣ የቁሳቁስ ንጣፉን እና የተገኘውን ምልክት መጠን ለመሥራት የሚያገለግሉትን ክሮች ጥግግት ለመለየት ይተረጎማል።
የኮምፒተር ጥልፍን በመፍጠር ረገድ ሰፊ ልምድ ፍጹም የሆነ የመጨረሻ ውጤት ዋስትና ነው ፡፡ በትእዛዝ ምሳሌ በስፖርት ቲሸርት ምሳሌ ላይ ከዚህ በታች ቀርቧል ፡፡
ሰፋፊዎቹ ክሮች ቀለሞች እና ጥልፍ ተገቢው ገጽታ በእውነቱ የመጀመሪያ ህትመቶችን እንዲያደርጉ ያስችሉዎታል ፡፡ የደንበኞች ፈጠራ ወሰን አያውቅም ፣ በተለይም ለሁሉም ዓይነት ልዩ ዝግጅቶች እና ዝግጅቶች በታዘዘ ልብስ ፡፡
በመጀመሪያ የተሰሩ ቅጦች እና ጽሑፎች የስፖርት ሸሚዝዎችን በራሳቸው ማተሚያ ወይም በፖሎ ሸሚዝ በኮምፒተር ጥልፍ ብቻ ሳይሆን በመስሪያ እና በመከላከያ ልብስ ያጌጡ ናቸው ፡፡
በኮምፒተር ጥልፍ የታተሙ ቲሸርቶች አቅርቦት ለግለሰቦች ፣ ለድርጅቶች እና የራሳቸውን አርማ ፣ የኩባንያ ስም ወይም የድርጅት ምልክት በሚታይ ህትመት በሚያምር ልብስ ለብቻቸው ለሚወጡ ኩባንያዎች የሚነገር ነው ፡፡
አፖሮ የታተመ ቲሸርቶችዲታሎንlon ቲሸርቶች ከህትመት ጋርየታተሙ ቲ-ሸሚዞችየታተሙ ቲ-ሸሚቶችን ለመግዛት የትበእራስዎ ህትመት ቲሸርቶችን የት እንደሚገዙየታተሙ ቲሸርቶችን መግዛት የሚችሉበት ቦታበእራስዎ ህትመት ላይ ቲ-ሸሚቶችን ማዘዝ የሚችሉበት ቦታቲ-ሸሚዞችን ከህትመት ጋር መስራት የሚችሉበትቲ-ሸሚዞችን በእራስዎ ህትመት ማዘዝ የተሻለ በሚሆንበትየታተሙ ቲ-ሸሚቶችን የትእዛዝ ማዘዝቲሸርቶችን ከእራስዎ ህትመት ጋር የትእዛዝ ማዘዝ ይቻላልየታተሙ ቲ-ሸሚዞችን ለማድረግየታተመ ቲ-ሸሚዝ ለማምረት ምን ያህል ያስከፍላል?የታተመ ቲሸርት ለመሥራት ምን ያህል ያስከፍላል?ነጭ የታተሙ ቲ-ሸሚዞችን እንዴት ማጠብ እንደሚቻልየታተሙ ቲ-ሸሚዞችን እንዴት ማጠብ እንደሚቻልየታተሙ ቲ-ሸሚዞችን እንዴት እንደሚሠሩየታተሙ ቲ-ሸሚዞችን እንዴት እንደሚሠሩከህትመቶች ጋር ቲ-ሸሚዝ እንዴት እንደሚደረግከህትመት ጋር ቲ-ሸሚዝየህትመት ውጤቶች የሴቶች ቲሸርትየሴቶች ቲሸርት ከእራስዎ ህትመት ጋርለህትመት ላሉት ልጆች ቲ-ሸሚዞችከህትመት ጋር ቲ-ሸሚዞችከህትመት ጋር የአሻንጉሊት ቲሸርቶች ፍሬየህክምና ቲ-ሸሚዞች ከህትመት ጋርከህትመት ጋር የወንዶች ቲሸርቶችየወንዶች ቲ-ሸሚዝ በ 3 ዲ ህትመትየእግር ኳስ ሸሚዝ ከህትመት ጋርየእግር ኳስ ጃኬቶች በእራስዎ ህትመትፖሎ ሸሚዝ ከህትመት ጋርየህትመት ቲ-ሸሚዞች ከህትመት ጋርየስፖርት ቲ-ሸሚዞች ከህትመት ጋርየስፖርት ቲ-ሸሚዝ ከራስዎ ህትመት ጋርቴርሞዳይድ ቲ-ሸሚዞች ከህትመት ጋርቲ-ሸሚዞች ከህትመት ጋርቲ-ሸሚዞች 3 ዲ ታትመዋልቲ-ሸሚዞች ከአመሪካ ህትመት ጋርበቢłስክ ከሚመሰለው ምስል ጋር ቲ-ሸሚዞችቲ-ሸሚዞች ለሴቶች ከህትመት ጋርለልጆች ከህትመት ጋር ቲ-ሸሚዞችከጋንዳክስ ህትመት ጋር ቲ-ሸሚዞችየት መግዛት እንዳለበት ከህትመት ጋር ቲ-ሸሚዞችየት ማዘዝ እንዳለባቸው ከህትመት ጋር ቲ-ሸሚዞችእንዴት እንደሚሰራ ከህትመት ጋር ቲ-ሸሚዝእንደ አባት ፣ ልጅ ያሉ ከህትመቶች ጋር ቲ-ሸሚዞችካትዋይስ ከህትመት ጋር ቲ-ሸሚዞችቲ-ሸሚዞች በክራኮው ህትመትቲ-ሸሚዞች ከጀልባው ህትመት ጋርቲ-ሸሚዞች ከሊብሊን ህትመት ጋርለወንዶች ከህትመት ጋር ቲሸርትብጁ የታተሙ ቲሸርቶችቲ-ሸሚዞች ከስልጣኑ olsztyn ጋርከህትመት poznań ጋር ቲ-ሸሚዞችቲ-ሸሚዞች ከብዙዎች ህትመት ጋርከፀጉር ማያያዣዎች ጋር ቲ-ሸሚዞችከ Warsaw ህትመት ጋር ቲ-ሸሚዞችቲ-ሸሚዞች ከራስዎ አሻራ ጋርበወረቀት ሸሚዝ የተሠሩ ቲ-ሸሚዞችከአርበኞች ግንባር ጋር ቲ-ሸሚዞችቲ-ሸሚዞች ከራስዎ ህትመት ጋርቲ-ሸሚዞች በእራሳቸው የእይታ አሻራ አመጣጥቲ-ሸሚዞች ከራስዎ የህትመት ክራኮው ጋርቲሸርቶች ከእራስዎ የህትመት poznań ጋርቲ-ሸሚዝ ከራስዎ የህትመት ርካሽቲ-ሸሚዞች በእራስዎ ከሚታየው ፋርማወርድ ጋርቲ-ሸሚዞች ከራስዎ አሻራ ፋሲካ ጋርከህትመት ጋር አስቂኝ ቲሸርቶችከህትመት ጋር ርካሽ ቲሸርቶችርካሽ ቲሸርቶች ከእራስዎ ህትመት ጋር
Being pregnant can cause acid reflux, due to the weight of your baby. ይህን እየተከሰተ ነው ብለው የሚያስቡ ከሆነ, እሱ ወይም እሷ እርስዎ አደጋ ውስጥ ሕፃን በማስቀመጥ ያለ የ አሲድ reflux ለማርገብ ምን ማድረግ እንዳለብን መወሰን እንዲችሉ ከሐኪምዎ ጋር እንደተገናኙ ማግኘት.
በዚህ ሳምንት በአንድ ጨዋታ ብቻ 11 የማስጠንቀቂያ ካርዶች ሲመዘዙ ለመጀመሪያ ግዜ ሲሆን። ይህም በአዲስ አበባ ስታዲዮም ሰበታ ከተማ እና ኢትዮጵያ ቡና ተገናኝተው 0-0 በሆነ አቻ ውጤት በተጠናቀቀው ጨዋታ የተመዘገበ ነው። የጨዋታው ዋና ዳኛ ባህሩ ተካ ውሳኔዎች ላይ የሁለቱም ቡድኖች ደጋፊዎች ተቃውሞን በተደጋጋሚ ሲያሰሙ ተስተውለዋል ::
ቅዱስ ጊዮርጊስ 2-1 እየመራ ጨዋታው በዚሁ ውጤት ተጠናቀቀ ተብሎ ሲጠበቅ የቅዱስ ጊዮርጊሱ ሄኖክ አዱኛ ሱራፌል ዳኛቸው ላይ የፍፁም ቅጣት ምት ክልል ውስጥ ጥፋት መስራቱን ተከትሎ የእለቱ አርቢትር የፍፁም ቅጣት ምት ይሰጣሉ። ሆኖም ግነ አንዳንድ የቅዱስ ጊዮርጊስ የዳኛዋን ውሳኔ ለመቀበል ተቸግረው ታይተዋሎ። ከዚህ ባለፈም አላስፈላጊ ንትርክ እና ጭቅጭቅ ውስጥ ሲገቡም ታይተዋል። ይህ መታረም ያስፈልገዋል።
በሳምንቱ አስገራሚ ከነበሩ ጉዳይ አንዱ ሰበታ ከተማ የገጠመው ኢትዮጵያ ቡና የተጫዋች ለውጥ በሚያደርጉበት ወቅት የፀጥታ ሀይሎች ቅያሪውን ለማዘግየት ወደ አሰልጣኞች ቦታ የሄዱበት መንገድ እና ቅያሪው ለተወሰኑ ደቂቃዎች የዘገየበት መንገድ መነጋገሪያ ነበር።
በሜዳው ባህርዳርን አስተናግዶ 1-0 ያሸነፈው ወላይታ ድቻ። አሰልጣኝ ደለለኝ ደቻሳ ያልተጠበቀ ለውጥ አድርገው የሶስት ነጥብ ማግኛ መንገድ ሆኖላቸዋል። በጨዋታው በጣም ደካማ እንቅስቃሴ ያደረጉት ወላይታ ድቻዎች ወደግብ የመድረስ ደካማ አጋጣሚ ቢኖራቸውም የመሀል ተከላካዩ ደጉ ደበበን በፊት አጥቂ መስመሩ ባየ ገዛኸኝ ቀይረው በማስገባት ተሳክቶላቸው ባየ ገዛኸኝ ብቸኛዋን የማሸነፊያ ግብ አስቆጥሯል።
የፋሲል ከነማው ሽመክት ጉግሳ እና የቅዱስ ጊዮርጊሱ ደስታ ደሙ በፈጠሩት አለመግባባት ምክንያት በሁለተኛ ቢጫ ካርድ ከሜዳ ሊወገዱ ችለዋል። ሁለቱም ተጫዋቾች የኢንተርናሽናል አርቢትር ሊዲያ ታፈሰን ውሳኔ ላለመቀበል ሲቃጣቸው ተስተውሏል።
በክረምቱ መቐለ 70 እንደርታን ተቀላቅሎ ከቡድኑ ጋር ለመቀናጀት ተቸግሮ የነበረው ግዙፋ ናይጀርያዊ አጥቂ ከጊዜ ወደ ጊዜ መሻሻልን አሳይቶ በዚህኛው ሳምንት ሀዋሳ ከተማ ላይ ሀትሪክ መስራት ችሏል።ከሌሎች የቡድን አጋሮቹ ጋር ጥሩ ቅንጅት እየፈጠረ ሚገኘው ኦኪኪ በዚህ ውድድር ዓመት ያስቆጠራቸው ግቦች ወደ 6 ከፍ ማድረግ ችሏል።
ከመይ ትኮኑ ኣለኩም ብምሊኣትኩም የህዋትን ኣሃት። ሒጂ ዊን ኣብ ጊዜና ታሪክ ከይዲገም።ሰኣን ተሳኒካ ህዝብካ ሚድሃን፡ መጻወቲ ከደኣት ደኪ ሃገር ከይንከውን። ልቢ ጊበሩ፡ ይእኪል ኒበል፡ ቨስቲቫል ደንቨር ኣብ አዋናዊ ግዜ ምካኑ ንጣአሚ ጺቡክ፡ ብእቢ ተስፋ አና ንጺበየኩም ዘለና። ካብዛ መደናገሪት ዘረባ ዚሃለፈ 50 ኣመት ተረዳዴና ወጺና ቲበሃል ኣድሁንና። ሰላምን ፊክሪን ጹቡክ መኣልቲ ንክገብረልኩም ን ኣምላክ ረቢ ንልሚን። ካብ ሃውኩም ኣማኑአል መብራህቱ ፍፍም ጀርመን።
እዋናዊ ናይ እግዚኣቢሄር ሓቅታት (Present-Truth) በመንገዲ ሃዋሪያዊ ተልእኮን ማሕበረሰብን ናይ ኢየሱሱ ስም፡ማንነት፡ባህሪኡን ቃሉን ልዕል ንምባልን ሕጂ ኣብዘላትሉ ቤተክረስትያን ኩሉንትናዊ ለውጢ ምምጻእ ንዝካሎ ናይ ትሃድሶ ተግባር ብምክንዋን ሓድሽ መሎኮታዊ ድፍረትን ብቅዓትን ዝለበሰት ናይ እግዚኣቢሄር ፍቃድን ሓሳብን ክሳብ ፍጻሜ ምብጻሕ እትክእል ቤተክርስትያን ምድላውን ምህናጽን እዩ።
ነፍሲ ወከፍ ናይ ቤተክርስትያን ኣባል ብእግዚኣቢሄር ቃል ብዝተገለጾ መስረት ናቲ እግዚኣቢሄር መንግስቲ ዝጥይቆ ናይ ሂወት ኣካይዳ(Life stayle) ከተግበር ትጽቢት ይግበረሉ። እዚ ተግባራዊ ንምግባር ካብ ፍልጠትን ምርዳእን ከሙኡ ውን ብቃል ካብ ምዝራብ ዝሓለፈ ብትክክል ቢሂወት ሙጉዓዝን ብምንባር ዝግለጽ ስብእና ትጽቢት ይግበረሉ። ኩሎም ኣባላት ሕጂ ካብ ዘሎዎ ናይ ግሊ ናይ ሂወት ኣቃም (ባህሪኡ፡ ኣተሓሳስቡኡ ፡ርእየቱን_ውዘተ)ልዕል ዝበለ ናይ እግዚኣቢሄር መንግስቲ ትሕዝቶታት (kingdom Values) ንምስግጋር ንዝሓቶ ናይ ለውጢ መስርሕ ተግበራዊ ምግባር ትጽቢት ይግበረሉ ። እዚ ናይ ምልዋጥ ተበግሶ(Transformation process) ተግባራዊ ዝገብር ዋና መንገዲ ናይ ርእስካ ድሌት፡ ንግላዊ ሓሳብን ምድልይ ብሙማት ናይ ሂወት መስርሕ ኢዩ።Process of death to self desire and personal ambition)
ናይ ኣምልኮ ጅማሬ ቃሉ ኣብ ሂወትና ምስዝግለጽ ኢዩ! ኣምልኮ ብዝተዋሃበና ሂወት ማንነት (unresrved and full commited life style) ልዕል ዝበለ ናይ እግዚኣቢሄር ህላውነት ዝዕድም ኣከባቢና ብመንፈሳዊ ስርዓት ውሽጢ ንክከውን ዝቃኒ ኢዩ።ኣብ ግልና ኮነ ብሕብረት እንገብሮ ጸሎት ውሽጣዊ ባህሪኡ ምግዛእ ዝተመለአ ምስዝኮውን እቲ ጸሎት ናይ እግዚኣቢሄር ፍቃድን ሓስቡን ብዘይ ምክልካል ብሓይልን ብብርተዐ ኣብ ምድሪ ኩሉ ንክግበር ዝግበር ኢዩ። ናይ እግዚኣቢሄር ቃል ኣብ ውሽጢ ኩሉ ኩነታት ልዕልና ዘለዎ ዘይልወጥ ዝሰርሕ ናይ ሂወት መራሒን ናይ እምነት መሰረትና ከምዝኮነ ንኣምን ኢና።
እንቅስቃሴ ዘይቡሉ ናይ ርእስካ መደባትን ኣስራርሓ ዝተትሓዙ ሃይማነታዊ ስርዓት ብምውጻእን ብምርሓቅ ናይ እግዚኣቢሄር ናይ ዘልአለም መደባትን ሓሳብትን ተግባራዊ ንምግባር ናብ ዘክእለና ጉዑዞ ብምፍሳስ ልዕል ናብ ዝበለ እዋናዊ እግዚኣቢሄር ክንበጽሖ ናብ ዝደሊዮ ናይ ሂወት ኣሰራርሓ ኣቅዋም ናይ ምክታልን ናይ ምትግባር ኣመላክክታን ኣተሓሳስባ ምህናጽ ካብኩሉ ኣባል ትጽቢት ዝግበረሉ ኢዩ።እየሱስ ክርስቶስ ርእሱ ኣትሕት ኣቢሊ ናይ እግዚኣብሄር ፍቃድን ሓሳብን ከመዘገልገለ ፡ ክሉ ኣባል እዚ ናይ ክርስቶስ መሳሌነት ኣብ ተግባር በምግባር ናይ እግዚኣብሄር ሓሳብን ፍቃድን በምሉእ ልቡ ፍቃደኛ በመካን ምግልጋል ይጽበዮ ።
እግዚኣቢሄር ኣብ ፣ ውልድ ፣ መንፈስ ቁዱስ ብስሉሳዊ ዝግለጽ ኣምላክ እንትኮን ንሕና ብእግዚኣቢሄር ተምሳል ብምፍጣርና ነንሕድ ሕድና ብምትሕብባር ብምድግጋፍ ትክክለኛ ዝኮነ ማሕበረሰብ (community) ምህናጽ ትጽቢት ይግበረልና። ትክክለኛ ዕቤት ዝኮነሉ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ትጽቢት ዝግበረሉ ዝኮነ ነገር ብትግሃት ብፍቅሪ ንካልእ ኣባል ንኩሉ ኣካል ኣስተዋጾኦ ምስዝገብር ኢዩ ስለዚ ሂወት ምክፋል ካብ ኩሉ ኣባል ትጽቢት ዝግበረሉ ሓደን ዋናን ኣድላይ ናይ ህወት ኣካይዳ ኢዩ።
ናይ ሌዋውያን መንግስቲ ማእከል ካብ ስዊዘርላንድን ካቡኡ ዝሓለፈ ተላእኮ ብሃውሪያዊ መምሪሒ ናይ ትሓድሶ ስራሕ ኣብ ቤተክረስትያን ውሽጢ ተግባራዊ ንምግባር ካብ እግዚኣቢሄር ዝተቀቦሎ ስራሕ ቡሙካኑ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ነዚ ክገብር ዝክእል ማንነት ንክሃንጽ ትጽቢት ይግበረሉ።እዚ ማንነት ፍጹም ብዝተወፈየ ናይ ሂወት ኣካይዳ ብእግዚኣቢሄር ናይ ዘመን ፍጻሜ ኣገዛዝኣ ናይ ተሃድሶ ሓቂ ዝእውጅን ውስንነት ካብ ዘለዎ ጸቢብ ኣመላካክታ ብምውጻእ ዓለምለከ ብዝኮነ ናይ እግዚኣቢሄር ኣመልካክታ፡ ጸረ ናይ እግዚኣቢሄር መንግስቲ ዝኮነ ናይዚ ዓለም ኣስራርሓ መዋቅር ንምፍራስ ዓቢ ኣስተዋጾ ዝገበር።
ብእግዚኣቢሄር ፍቃድን ሓሳብን ብበርተዕ ምስረት ዝህነጽን ዝትግበርን መጽሓፍ ቁዱሳዊ ኣመራርሓ እውን ዝገበር ናይ እግዚኣቢሄር መንግስቲ ማሕበረሰብ (kingdom community) ምድላውን ምስራሕን።ናይ ቤተክርስትያን መሰረት ዝኮኑ ናይ ሃዋሪያትን ናይ ነቢያት ኣገልግሎት መንግስቲ ትውህብቱ ብምቅባል ንክሰርሑ ካሎኦት ኣገልገልቲ(ወንጌላዊ፡መጋቢ መማህራን) ኣስራርሓ ተግባራዊ ብምግባር ብስለትን ጥንካረን (maturity and strength) ዝለበሰ ማሕበረሰብ ምህናጽ።ናይ ኢየሱስ ኩሩስቶስ ባህሪን ማንነትን ብምውራስ ናይ ትንቢት፡ መልኮታዊ ፈውሲ፡ ተኣምራትን ናይ መንፈስ ቁዱስ ውህብቶታት ዝሰርሕሉ ናይ ነፍሲ መከፍ ቤተሰብን ኣባልን፡ብእየሱስ ኩሩስቶስ ጸጋን ሓይልን ሓቀኛ ናይ ሂወት ለውጢ ማንነት ንክነብሮ ምትጋህ። ናይ ሌዋውያን መንግስቲ ማእከል ሓቀኛን ትክክል ናይ ሂወትና ናይ ኣሰራርሓ ኣካይዳ ብምስራሕን እንዳሃነጽና ንካሎኦት ማሕበረሰብ (kingdom community) ኣራያ ሙካን ዘክእል ማነነትን ኣሰራርሓ ምህናጽ ኢዩ።
PVC ዝናብ prrof ጨርቅ ፣ ፒኢ የዝናብ መከላከያ ጨርቅ ፣ የጭነት መኪና ሽፋን አምራቾች - ቻይና የ PVC ዝናብ prrof ጨርቅ ፣ ፒኢ የዝናብ መከላከያ ጨርቅ ፣ የጭነት መኪና ሽፋን አቅራቢዎች እና ፋብሪካ
ገንዘቤ ዲባባ ስቶክሆልም ስዊድን ውስጥ ባለፈው ሳምንት ረቡዕ አዲስ ያስመዘገበችው የዓለም ክብረ ወሰን 4 13 31 ሲሆን ላለፉት 26 ዓመታት ሳይደፈር ከቆየው ጊዜ ላይ አምስት ሴኮንዶች ግድም ላጭታለታለች።
በኢሬቻ በዓል ላይ ከሁለት ሚሊዮን አምስት መቶ ሽህ በላይ ሰዎች መገኘታቸው በወቅቱ በተለያዩ ሚዲያዎች የተገለጸ አሃዝ ነበር። ይህ ሁሉ ሕዝብ በባህሉ መሰረት የልማዱን ለማድረገ የተመመው ከተለያዩ የአገሪቱ ክፍል ነው። በዚህ በዓል ላይ ከፈተኛ ቁጥር ያላቸው የፌደራልና የክልሉ የሰራዊት አባልት በተጠንቀቅ ቆመው እንደነበር የምስልና የቪዲዮ ማስረጃ አለ። ከዚም በላይ ጥይት ሲተኮስ እቦታው ላይ የነበሩ ጋዜጠኞች መስማታቸውን መስክረዋል። አስለቃሽ መርዝመ ሲረጭ ነበር። ሕዝቡም ይህንኑ ሽሽት እግሬ አውጪኝ ሲል በቁጥር ስምምነት ባይደረስም ያለቀው አልቋል። ታዲያ ” በድንገት” የሚለው ሃረግ ከየት መጣ?
ለዛጎል የጽሁፍ መዕክት የላኩ የክልሉ ነዋሪዎች እንዳሉት ” ዝም ቢባል ይሻል ነበር” በሌላም በኩል ሃውልቱ ካካባቢው እርቆ የተሰራው ከወር በሁዋላ በሚደረገው ተመሳሳይ በዓል ላይ ሕዝብ ያፈርሰዋል በሚል ስጋት እንደሆነ ያመለከቱት ሰዎች ” እኛ በቦታው ነበርን። ሮጠው ካመለጡት መካከል እንደመራለን። የተኩስ ድምጽና አስለቃሽ መርዝ ሲፈነዳ ነበር። ይህ እውነት ነው። ታዲያ ሙታንን እናስብ እየተባለ ውሸትን መዋሸት የይቅርታን ልብ የሚያሻክርና የሚያጠቁር እንጂ ምስጋና የሚያሰጥ አይሆንም። ስለዚህም አንድ መላ እንዲባል ከወዲሁ እናሳስባለን” ይላሉ።
በወቅቱ ማይክራፎን በመቀማት ” ወያኔ ይውረድ” የሚል መፈክር አካባቢውን ሲያናጋው እንደነበር ሊሸሸግ እንደማይችልና ሙሉ ማስረጃ የሚቀርብበት ጉዳይ ነው። በተመሳሳይ ህዝብ መርዝ እየተረጨበት ራሱን ለማዳን ሲል ወደ ሞት መውረዱም የሚካድ አይደልም። ስለዚህም የአደባባዩን እውነት ለመካድ መሞከር እንደማያገባባ ነው አስተያየት የተሰጠው። ከዚህ በታች የጀርመን ድምጽ የዘገበው ዘገባ እንዳለ ለማመዛዘኛነት ታትሟል።
የኦሮሚያ ክልል መንግስት ባለፈው ዓመት በኢሬቻ ክብረ በዓል ወቅት የሞቱ ሰዎችን ለማስታወስ ያሰራውን ሀውልት በትላንትናው ዕለት አስመርቋል፡፡ በወቅቱ ህይወታቸውን ያጡ ዜጎችን ለማሰብ ሌሎች መርሃ ግብሮችም እንደሚኖሩ ተገልጿል፡፡ ትላንት በተመረቀው ሀውልት ላይ ላይ በድንገተኛ ሞት ህይወታቸውን እንዳጡ መጻፉ ግን ትችት ቀስቅሷል፡፡
በኢሬቻ ዓመታዊ ክብረ በዓል ወቅት ህይወታቸውን ላጡ ዜጎች የተሰራው ሀውልት የተመረቀው በቢሾፍቱ ከተማ ትላንት ነሐሴ 21 ቀን 2009 ዓ.ም ነው፡፡ ሀውልቱ የቆመበት ስፍራ 5,500 ካሬ ሜትር የሚሰፋ ሲሆን ዙሪያውን ተከልሎ በአረንጓዴ መናፈሻነት እንደሚጠበቅ ተነግሯል፡፡ በመታሰቢያ ሀውልቱ የምረቃ ስርዓት ላይ የክልሉ ፕሬዝዳንት አቶ ለማ መገርሳ እና የኦህዴድ ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አብዱላዚዝ ሞሃመድን ጨምሮ ሌሎችም ባለስልጣናት ተገኝተዋል፡፡
የክልሉ ፕሬዝዳንት በስነ ስርዓቱ ላይ ባደረጉት ንግግር “የኢሬቻ በዓል የኦሮሞ ህዝብ በሰላማዊ መንገድ አምላኩን የሚያመሰግንበት ብቻ መሆን አለበት” ማለታቸውን የሀገር ውስጥ መገናኛ ብዙሃን ዘግበዋል፡፡ በዚህ ዓመት ለሚካሄደው የኢሬቻ በዓል ቅድመ ዝግጅቶች እየተደረጉ እንደሆነም በስነ-ስርዓቱ ተገልጿል፡፡ መጪው የኢሬቻ በዓል እስከሚደርስ ባለው ጊዜ ባለፈው ዓመት በበዓሉ ላይ ህይወታቸውን ላጡ ዜጎች ተጨማሪ የመታሰቢያ ዝግጅቶች እንደሚካሄዱ ተነግሯል፡፡
የኦሮሚያ ክልል መንግስት የመታሰቢያ ሀውልቱን ያስመረቀው የኢሬቻ ሰለባዎች አንደኛ ዓመት መታሰቢያ ከመድረሱ አንድ ወር አስቀድሞ ነው፡፡ ትላንት በተመረቀው የመታሰቢያ ሀውልት ላይ ማቾቹ “በድንገተኛ ሞት” ህይወታቸውን እንዳጡ መጻፉ ግን ትችት ቀስቅሷል፡፡ ጉዳዩን አስመልክቶ የዶይቸ ቬለ አድማጮች እና የማህበራዊ ድረ ገጽ ተከታታዮች ሀሳባቸውን ሰንዝረዋል፡፡
የድሬዳዋ ነዋሪ የሆኑ ታረቀኝ የተባሉ አድማጭ “ይሄ ትንሽ ከባድ ነው፡፡ በምንም ተዓምር በአጋጣሚ ሊባል የሚችል አይደለም፡፡ በሚሊዮን በሚቆጠር ህዝብ ላይ እየተተኮሰበት እነዚህን በአጋጣሚ ሞቱ ለማለት፣ ደፍሮ እንደዚያ ለማለት ትንሽ የሚከብድ ነገር ነው፡፡ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት በዚህ ዙሪያ ያጻፈው መልዕክት ተገቢ አይደለም፡፡ መሰረዝ አለበት የሚል አስተያየቴን ለመግለጽ እወዳለሁ” ሲሉ አስተያየታቸውን በዋትስ አፕ ልከውልናል፡፡
በድምጽ አስተያየት ከላኩልን አድማጮቻችን ውስጥ ስማቸውን ያልገለጹልን አንድ ግለሰብ በኢሬቻ ለደረሰው ሞት መንግስትን ተጠያቂ ያደርጋሉ፡፡ “ሰው ራሱ ያደረገውን መልሶ እንዳላደረገ፣ ከኃጢያት እና ከስህተት ራሱን ለማውጣት የእዚህን አይነት ሙከራ ማድረጉ ሰውን በጥፊ መትቶ እንዳያለቅስ መከልከል ይመስለኛል፡፡ ሌላ ምንም ትርጉም የለውም” ይላሉ አድማጫችን፡፡
ስማቸውን ያልጠቀሱ ሌላ አድማጭም ተመሳሳይ አስተያየት አላቸው፡፡ “በኦሮሚያ ክልል የተሰራው ሀውልት በጣም የሚያስቅ ነው፡፡ ይሄ ታሪክ አይደለም፡፡ እኔው ገድዬ እንደገና ሀውልት ለሰው ልሰራ ነው? ይሄ አስጸያፊ ነገር ነው፡፡ ሀውልት ከሚሰራላቸው ይልቅ በደንብ ይቅርታ ቢጠይቅ ጥሩ ነው፡፡ ለኢትዮጵያ፣ ለሀገርም፣ ለህዝብም ምንም የማይጠቅም ነው፡፡ በዚህ ወጪ ሌላ ብዙ ነገር ቢያደርግላቸው ይሻል ነበር” ብለዋል፡፡
ሀውልት መሰራቱን የሚደግፉት ሌላኛው አድማጫችን ደግሞ የክልሉ መንግስት የህዝቡን ጥያቄዎች መፍታት አለበት ይላሉ፡፡ “እንደዚህ አይነት ነገር ጥሩ ሆኖ እዚህ ላይ 10 ኪሎ ሜትር ርቆ ነው የተሰራው፡፡ መሰራት ያለበት ቦታው ላይ ነው፡፡ ድርጊቱ የተፈጸመበት ቦታ ላይ ነው፡፡ መስራቱ፣ አለመስራቱ ላይም አይደለም፡፡ ለቀጣይ ዓመት ወይም ለቀጣይ ወራት ምን ዓይነት ስራ ነው የሚሰራው? እዚያ [ቦታ] ላይ ድጋሚ እንዳይከሰት መንግስት ትልቁን ሚና መጫወት አለበት” ሲሉ አስተያየታቸውን አጋርተዋል፡፡
በኢሬቻ ክብረ በዓል ወቅት ስለሞቱ ሰዎች ብዛት እና መንስኤው በተለያዩ ወገኖች የተለያዩ መረጃዎች ሲቀርቡ ቆይተዋል፡፡ መንግስታዊው የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ባለፈው ሚያዝያ ወር ለተወካዮች ምክር ቤት ባቀረበው የምርመራ ዘገባ እንዳመለከተው በበዓሉ የተሳተፉ ሰዎች ብዛት ሁለት ሚሊዮን 500 ሺህ ገደማ ይሆናሉ፡፡ እንደ ኮሚሽኑ ገለጻ በወቅቱ በተፈጠረው “ብጥብጥ” 56 ሰዎች ሞተዋል፡፡ ከሟቾቹ ውስጥ አስሩ ሴቶች መሆናቸውን ዘገባው ጠቁሟል፡፡
ኮሚሽኑ በበዓሉ ወቅት የነበረውን “ብጥብጥ” ለማርገብ “የጸጥታ ኃይሎች ከአስለቃሽ ጭስ ውጭ የተጠቀሙት ኃይል የለም፡፡ የወሰዱትም እርምጃ ተመጣጣኝ ነው” ሲል ከተለያዩ ወገኖች የሚቀርቡትን ውንጀላዎች አስተባብሏል፡፡ እንደ ሂዩማን ራይትስ ዎች ያሉ የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች ግን የጸጥታ ኃይሎች “ተመጣጣኝ ያልሆነ ኃይል ተጠቅመዋል” ባይ ናቸው፡፡ የሟቾቹም ቁጥር በመንግስት ከተገለጸው በላይ እንደሆነ ይሟገታሉ፡፡
ሀውልቱን አስመልክቶ የተነሱ አስተያቶች ላይ ምላሽ ለማግኘት ወደ ኦሮሚያ ክልል የኮሚዩኒኬሽን ጉዳዩች ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አዲሱ አረጋ እና ምክትላቸው ጋር በተደጋጋሚ ብንደውልም ምላሽ አልሰጡንም፡፡ በተመሳሳይ ወደ ኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት ጽህፈት ቤት እና ወደ ቢሾፍቱ ከተማ ከንቲባ ያደረግነው ሙከራም አልተሳካም፡፡
የ2009 የውድድር ዘመን የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ እጅግ ወሳኝ ጨዋታ ዛሬ ድሬዳዋ ስታድየም ላይ ተደርጎ መቐለ ከተማ ሀዲያ ሆሳዕናን 2-1 በመርታት ለመጀመርያ ጊዜ ፕሪምየር ሊጉን ተቀላቅሏል፡፡
ይህን ወሳኝ ጨዋታ ለመከታተል በርካታ ተመልካች በድሬደዋ ስታድደም የታደመ ሲሆን በሁለቱም ክለብ ደጋፊዎች ህብረ ዜማ ታጅቦ ተካሂደል፡፡ በከተማው ከነበረው ከፍተኛ ሙቀት አንጻር በድንገት የጣለውና ጨዋታውን እስከማቋረጥ የደረሰው ዝናብም የጨዋታው አንድ ክስተት ነበር፡፡
ኢንተርናሽናል ዳኛ በአምላክ ተሰማ በጥሩ ብቃት በመራው የሁለቱ ቡድኖች ወሳኝ ጨዋታ 3ኛው ደቂቃ ላይ በጥሩ ሁኔታ ጨዋታውን የጀመሩት ሀዲያዎ ሆሳዕናዎች ከማዕዘን ምት በተሻገረ ኳስ ጎል አስቆጥረው የነበረ ቢሆንም ኳሱን ወደ ጎልነት የቀየረው አምረላ ደልታታ በግብ ጠባቂው ሶፎንያስ ላይ ጥፋት ሰርቶ ሚዛን አስቶታል በሚል ሳይፀድቅ ቀርቷል፡፡ የሀድያ ተጠባባቂ ተጫዋቾች እና አሰልጣኞች ጎሉ የፀደቀ መስሏቸው ደስታቸውን በአስገራሚ ሁኔታ ሲገልፁም ነበር።
ጨዋታው ቀጥሎ ስምንተኛው ደቂቃ ላይ ንፋስ የቀላቀለ ከባድ ዝናብ በመጣሉ ምክንያት የተቋረጠ ሲሆን ከ12 ደቂቃዎች በኋላ ዝናቡ ማባራቱን ተከትሎ ከተቋረጠበት ቀጥሏል፡፡
በኳስ ቁጥጥሩም ሆነ በማጥቃት እንቅስቃሴ ረገድ ተሽለው የቀረቡት ሀዲያዎች ጎል በማስቆጠርም ቀዳሚ ነበሩ፡፡ 14ኛው ደቂቃ ላይ በጉልበት እና ፍጥነት የመቐለ ከተማ ተከላካዮችን እረፍት ሲነሳ የነበረው እንዳለ ደባልቄ የግል ጥረቱን ተጠቅሞ ሀድያ ሆሳዕናን ቀዳሚ ማድረግ ቻለ።
የሀዲያ የመሪነት ግብ የዘለቀው ለቅፅበት ብቻ ነበር፡፡ በስታድየም የነበረውና በርካታ ቁጥር ያለው ተመልካች ደስታውን ገልፆ ሳይጨርስ የከፍተኛ ሊጉ ክስተት አማኑኤል ገብረሚካኤል በግምት ከ35 ሜትር ርቀት ላይ የግብ ጠባቂው አስራትን አቋቋም ተመልክቶ አክርሮ የመታው ኳስ ሀድያ መረብ ላይ አረፋ መቐለ ከተማን አቻ ማድረግ ችሏል።
ጨዋታው በአስገራሚ የመሸናነፍ ፍላጎት እና እልህ ቀጥሎ ሀዲያዎች በፍጥኘት ወደ መሪነት ሊመለሱባቸው የሚችሉባቸውን እድሎች መፍጠር ችለው ነበር፡፡ በተለይ በ20ኛው ደቂቃ ላይ በእንዳለ ደባልቄ እንዲሁም አምረላ ደልታታ አማካኝነት አግኝተው ሶፎንያስ ሰይፋ በአስገራሚ ሁኔታ አድኖባቸዋል። በተጨማሪም በ27ኛው ደቂቃ በተከላካይ አማካያቸው አሚኑ ነስሮ አማካኝነት በግንባሩ ገጭቶ የመታው ኳስ ለጥቂት አግዳሚውን ታኮ ወደ ውጭ የወጣው ኳስ የሚያስቆጭ አጋጣሚ ነበር፡፡
በአንድ ሁለት ቅብብልም ሆነ በረጃጅም ኳሶች ጨዋታውን መቆጣጠር የቻሉት ሀድያዎች ተጨማሪ የጎል እድል ለመፍጠር የሞከሩ ሲሆን መቐለዎችም የአማኑኤል ገ/ሚካኤልን የግል ጥረት ተጠቅመው አጋጣሚዎችን ለመፍጠር ሞክረዋል፡፡
በ35 ኛው ደቂቃ ላይ መቐለ ከተማዎች በአምበሉ አሌክስ ተሰማ አማካኝነት ክስ ለማሲያዝ ሲሞክሩ የዕለቱ ዳኛ በአምላክ ተሰማ ጨዋታ ተቋርጦ ክስ ማስያዝ አይቻልም በማለት ጨዋታውን ማስቀጠላቸው የጨዋታው አንድ አጋጣሚ ነበር። የመጀመርያው አጋማሽ የመጨረሻ 10 ደቂቃዎችም የጎል ሙከራዎች ሳይሰተናገዱበት ወደ መልበሻ ክፍል አምርተዋል፡፡
ከእረፍት መልስ ሀዲያ ሆሳዕና ከ ሀላባ ከተማ ጋር ባደረገው ጨዋታ ላይ እንደነበረው ሁሉ አምበሉ ኄኖክ አርፊጮ እና ግብ ጠባቂው አስራት ሚሻሞ ተገቢ ያልሆኑ ተጨዋቾች ናቸው በሚል ክስ በማስያዝ የጀመረው ሁለተኛ አጋማሽ ቀዝቀዝ ባለ እና በጥንቃቄ ላይ የተመሰረተ እንቅስቃሴ የታየበት ሲሆን ሀድያ ሆሳዕናዎች ከመጀመርያው በወረደ መልኩ ተዳክመው ቀርበዋል፡፡ በአንጻሩ መቐለዎች ተሻሽለው ቀርበዋል፡፡
የጨዋታው ሁለተኛ አጋማሽ የጎል ሙከራ ሳያስተናግድ እስከ 78ኛ ደቂቃ የዘለቀ ሲሆን በ78ኛው ደቂቃ በግምት ከ35 ሜትር ርቀት ላይ የተሰጠውን ቅጣት ምት ዮሴፍ ኃይሉ ለማሻማት በሚመስል መልኩ ወደ ሀዲያ ሆሳዕና የግብ ክልል የላከው ኳስ የግብ ጠባቂው አስራት ሚሻሞን የአቋቋም ስህተት ተከትሎ በቀጥታ ወደ ግብነት ተለውጧል፡፡ ጎሉም በስታድየሙ የነበሩት የመቐለ ደጋፊዎችን ወደ ጥልቅ ደስታ አሸጋግራለች፡፡
በቀሩት አስራ ሁለት ደቂቃዎች መቐለዎች ውጤቱን ለማስጠበቀ በጥብቅ መከላከል ኳሶችን ከግብ ክልላቸው በማራቅ ሲጠመዱ በአንፃሩ ሀዲያዎች በሙሉ አቅማቸው በመጠቀምና የአጥቂ አማራጫቸውን በማብዛት ጎል ለማስቆጠር ያደረጉት ጥረት ሳይሳካ ቀርቶ ጨዋታው በመቐለ ከተማ 2-1 አሸናፊነት ተጠናቋል፡፡
ውጤቱን ተከትሎ መቐለ ከተማ ጅማ ከተማ እና ወልዋሎ አዲግራት ዩኒቨርሲቲን ተከትሎ ወደ 2010 የኢትዮዽያ ፕሪምየር ሊግ መቀላቀል ችሏል፡፡ በመቐለ ከተማም ቁጥሩ ከፍተኛ የሎነ የከተማው ህዝብ ወደ አደባባዮች በመውጣት ደስታውን በከፍተኛ ሁኔታ ሲገልፅ አምሽቷል፡፡
በ1965 የተመሰረተው መቐለ ከተማ በተለያዩ ጊዜያት እየፈረሰ እና በድጋሚ እየተመሰረተ ቆይቶ በ2000 እንደአዲስ ከተመሰረተ ወዲህ በተለያዩ የታችኛው ሊግ እርከኖች ሲወዳደር ቆይቶ ዘንድሮ ወደ ፕሪምየር ሊጉ ለመጀመርያ አድጓል፡፡ ፕሪምየር ሊጉ እንደአዲስ ከተጀመረበት 1990 ወዲህ የተሳተፈ 48ኛው ክለብም መሆን ችሏል፡፡
እንተኾነ ዋይት ሃውስ ነቲ ፕረዚደንት ትራምፕ ኢሎምዎ’ዮም ዝባሃል ዘይእሩም ቃላት ብዛዕባ ኣፍሪቃን ሄይትን ኣሉታዊ ግብረ መልሲ ክሳብ’ዚ ሰዓት’ዚ ኣይሃበን ዘሎ። ሪፐብሊካዊ ኣባል ኮንግረስ ኢልየና ሮዝ-ሌትነን፣”ትንፋስካ’ዩ ዝሓጽረካ። እዞም ቃላት’ዚኣቶም ካብ ፕረዚደንት ኣሜሪካ ዝመጹ ቃላት’ዮም ኢልካ ንምምእማን ንምሕሳቡ’ውን ከቢድ’ዩ። ንኣድልዎን ንሰባት ብማዕረ ትሪኢን ስደተኛታት ካብ ተጋይሽን ሃገር። ካብ ነጻ ሃገር? ፕረዚደንታ ግና ካብ ድኻታትን ዘይጽሩያትን ዝበለን ሃገራት ስደተኛ ክንቅበል ኣይንደልን ይብል ኣሎ።
ወሃቢ ቃል ትካል ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኮልቪለ ንኣባሃህላ ፕረዚደንት ትራሞፕ ዓሌታዊነት እዩ ድሕሪ ምባል ንጽልኢ ወጻእተኛ ዘተባብዕ ንመነባብሮ ብዙሓት ክጸልው ዝኽእል እዩ ኢሎም።
ጎሕ ባለፉት ጥቂት ዓመታት ውስጥ በጎንደርና በአካባቢዋ በሕዝባችን ላይ የተፈራረቁ ጉዳቶች በደረሱበት ወቅት በተቻለው ፍጥነት እርዳታዎችን ለማድረስ ያላሰለሰ ጥረት አድርጓል። በቅርቡ በመሃል ጎንደርና በምዕራብ ጎንደር በደረሰው መፈናቀልና ንብረት መውደም ምክንያት ከእለት ጉርስና መጠለያ እስከ መቋቋም ድረስ እርዳታችን የሚሹ ወገኖቻችን የወገን ያለህ እያሉ ነው። ከቀውሱ ለመውጣት ብዙና የረዥም ጊዜ ጥረትን ይጠይቃል።
ባለፉት ሣምንታት በኦሮሚያ የተለያዩ ክፍሎች ተቀስቅሶ በነበረው የተማሪዎች ተቃውሞና የተከተለው ሁከት ምክንያት “ከታሠሩት አንዳንዶቹ የተፈቱ ቢሆንም ዛሬም እሥሩ ቀጥሏል” ሲሉ የኦሮሞ ፌዴራላዊ ኮንግረስ ዋና ፀሐፊና የመድረክ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባል ገልፀዋል፡፡
አቶ በቀለ ዛሬ ለቪኦኤ በሰጡት መግለጫ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ ለነገ በስተያ ቅዳሜ የጠራው ሰልፍም ዓላማው የኢትዮጵያ ሕዝብ የመንግሥትን የግድያና የእሥራት እርምጃ በአንድነት የሚቃወምበት መድረክ መፍጠር መሆኑን ተናግረዋል።
በሌላ በኩል ደግሞ የመንግሥት ኮምዩኒኬሽንስ ባለስልጣናት የኦሮሞ ተማሪዎች ተቃውሞ ሕጋዊ መሆኑን ጠቅሰው ከእንቅስቃሴው በስተጀርባ ግን “የቀለም አብዮት” ያሉትን የሚያራምዱ ሊኖሩ እንደሚችሉ ለአገር ውስጥ መገናኛ ብዙኃን ገልፀዋል።
ኣብ ኢትዮጵያ ቁጽሪ ህጹጽ ሓገዝ መግቢ ዘድልዮም ሰባት ይውስኽ ስለዘሎ ተወሳኺ 88 ሚሊዮን ዶላር ረድኤት ዝመደበ መንግስቲ ዩናይትድ ስቴትስ ሓገዙ ከምዝቕጽል ኣብ ናይ ኣሜሪካ ዓለምለኸ ትካል ልምዓት ዳይረክተር ቤት ጽሕፈት ናይ ወጻኢ ሓደጋ ጀረሚ ካናንዳይክ ገሊጾም።
'ንኢትዮጵያ ተወሳኺ 88 ሚሊዮን ዶላር ሓገዝ ንምልጋስ ኣብ ቀረባ ዝወሰናሉ ምኽንያት ዝውስኽ ዘሎ ሕጽረት ውሕስነት መግቢ እዩ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ 2016 ዓ.ም.ፈ ዘድልዮ ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብ ዘቕረቦ ሕቶ 10.2 ሚሊዮን ሰባት ተወሳኺ ረድኤት ከምዘድልዮ ኣፍሊጡ’ሎ።'
ኣቀዲሙ ልዕሊ ሸሞንተ ሚሊዮን ሰባት ብሴፍት ኔት ብቀዋሚነት ክሕገዙ ከምዝጸንሑ ዝገለጹ ካናንዳይክ ምስቲ 10.2 ሚሊዮን ሓዊሱ ኣብ 2016 ዓ.ም.ፈ ቁጽሪ ህጹጽ ሓገዝ ዘድልዮም ኢትዮጵያዊያን ኣስታት 18 ሚሊዮን ምዃኖም ሓቢሮም።
ጎልጉል “የዖሮምያ ሰነድ አዲሱ ቃልኪዳን” በሚል ርእስ ባወጣው ፅሁፍ የመክለፍለፍ ፖለቲካ ጎጂ አዝማሚያ በግልፅ መጠቆሙን ሳነብ እኔም “እውነትም መክለፍለፍ” ልል አማረኝ፤ እውነትም መክለፍለፍ።
መቼም በኢትዮጵያ የለውጥ ታሪክ ውስጥ ልሂቃን ፖለቲከኞችና ህዝብ ሆድና ጀርባ ከሆኑ ከ40 አመት በላይ ሆኗል። ህዝብ ለሃቀኛ ለውጥ ደሙን ያፈሳል፤ ብልጡ ልሂቅ ስልጣን ይወርሳል። ህዝብ ለጋራ አላማ ይደማል፤ ልሂቅ ለግል ጥቅሙ ይሿሿማል። ህዝብ ለለውጥ ይደማል፤ ብልጣብልጥ ፖለቲከኛ ስልጣን ይቀማል። ህዝብ ላንድነት ይጮሃል፤ ህዝብ እወክላለሁ ባይ ፖለቲከኛ ለልዩነት ይሰራል። ህዝብ ደማችን አንድ ነው በሚል ሰልፉን ሲያደምቅ ለዝቅም የሚማስነው ፖለቲከኛ ለጠብ ይሮጣል።
በሰሞኑም የሚታየው ይህንኑ የሚመስል ነው። ሞት አይፈሬዎቹ የህዝብ ልጆች ከጨካኝ ባለክላሾች ጋር በባዶ እጃቸው በሚተጋተጉበትና ለፍትህ፣ ዲሞክራሲና አንድነት እየጣሉ በሚወድቁበት ባሁኑ ወቅት የዳያስፖራ ተቃዋሚ ፖለቲከኞች በየስፍራው ቻርተር በማርቀቅና የሽግግር መንግስት በማፅደቅ ስራ ተጠምደዋል ይባላል። ይህን የመሰለ ያገር ጉዳይ በቡድን እንዲወስኑ ከየትኛው ህዝብ እንዴት ያለ ውክልና እንደተቀበሉ የሚያውቁት እነርሱ ብቻ ናቸው። እኛ የምናውቀው ግን ህዝብ የሚለው ሌላ ፖለቲከኛ የሚለው ሌላ መሆኑን ነው።
አንድ ሁሉም ሊያውቀውና ሊጠነቀቅበት የሚገባ ትልቅ አደጋ አለ። ይሄውም በህዝብ ትግልና መስዋእትነት እየመጣ ያለው ለውጥና የህዝብ አንድነት በተለመደው የፖለቲከኞች የማይረካ የስልጣን ጥም ሩጫ እንዳይኮላሽና ዳግም ኢትዮጵያን ለሞት የሚዳርግ የትውልድ ስህተት እንዳይፈፀም ነው። አሁን የሚበጀው አጋጣሚውን በመጠቀም ለሚያልፍ ስልጣን የማያልፍ የታሪክ ስህተት ለመፈፀም መጣደፍ ሳይሆን ከታሪክ ተምረን የህዝብን እውነተኛ ፍላጎት መሰረት በማድረግ ለሀገሪቱ ህልውናና ለህዝቧም ዘላቂ አንድነት የሚበጅ የጋራ ስልት መቀየስ ነው። -9 ክልል ህዝብን እንዳላረካ ሁሉ 80 ቻርተር ለህዝብ ጥያቄ መልስ አይሆንም። ጉልጉል ጋዜጣ እንዳለው ለማይረባ የፖለቲካ አጀንዳ ከመክለፍለፍ ላገርና ህዝብ ዘላቂ ጥቅም በህብረት መጣደፍ ይበጃል።
እባካችሁ ለህዝብ ችግር ከቢሮ ተደስኩሮ ለህዝብ የሚወረወር መፍትሄ ሰልችቶናል። ንጉስ ሀይለስላሴ ስለምንወዳችሁ ህገመንግስት ሰጠናችሁ ብለው ከአርባ አመት በላይ ቀጥቅጠው ከገዙብ በኋላ ለጅብ ሰጥተውን ሄዱ። ደርግ ታሪክ አደራ ጣለብኝ አለና የህዝቡን አደራ በልቶ እሱም ህዝቡም በማያውቀው ባእድ ፍልስፍና ሲደናበር ከርሞ ለባሰበት የቀን ጅብ ሰጥቶን ተፈረካከሰ። ተረኛውም የህዝብ አደራ ቀማኛ ፥እናንተ ዝንበሉ እኔ አውቃለሁ መላ፥ አለና ብሄር፣ ብሄረሰብና ህዝብ በተሰኘ የእስታሊን ዘፈን 25 አመት ሲደንስብን ኖሮ አሁን ህልፈቱ እንደቀረበች በማወቅ አርፎ እንዳይሞት መቃብር አፋፍ ላይ ተዘቅዝቆ አስቸኳይ አዋጅ አጣዳፊ አዋጅ እያለ ያንቋርርብናል።
ይኼ ሁሉ የህዝብ መከራ በህዝብ ትግል ሊገፈፍ ተቃረበ በሚል ደስ ደስ ሊለን ሲጀምር ልማደኞቹ ፖለቲከኞች የህዝብ እውነተኛ ፍላጎት የሚነበብበትን ገፅ በመገልበጥ የራሳቸውን የስልጣን ጥም ማረጋገጫ ቻርተር ሊፅፉበት ወንበር ይጎትቱ ገቡ። ደግነቱ ጀግናው የዖሮሞ ህዝብ ባደባባይ ያሳየውን የአንድነትና ፍቅር ፍላጎት አሳምረው የሚያውቁ ፕሮፌሰር ሕዝቅኤል ገቢሳንና ዶ/ር ፀጋዬ ረጋሳን የመሳሰሉ ሃቀኛና በሳል የዖሮሞ ምሁራንን ስላፈራን በብስለት ሳይሆን በስሜት የሚነዱ አላዋቂ ፖለቲከኞች ከምንወደው ህዝባችን ሊለዩን አይችሉም። አረ ቀስ ጎበዝ! እየተስተዋለ እንጂ! የህዝብን ሀቀኛ የዲሞክራሲ ጩኸት ወደፖለቲካ ሸቀጥ ከመቀየር ደዌ ፈውስ የምናገኘው መቼ ነው?
ኢትዮጵያ ሆይ፣ የክፋት መልእክተኞች በሰይፍ የለዩት ህዝብሽ በሰልፍ ዳግም በፍቅር ሊተቃቀፍ እየገሰገሰ ነውና ደስ ይበልሽ! ትንሳኤሽን እናይ ዘንድ ጊዜው ቀርቧል።
ZhongShan የፓናል ብርሃን የ LED የቁም መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የፓናል ብርሃን የ LED የቁም መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የፓናል ብርሃን የ LED የቁም መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ሰላምታዬንና አክብሮቴን በማስቀደም የተከበሩ ሚኒስትር፣ ኢንጂነር ታከለ ኡማ ኢዜማ በጥናት ደረስኩበት ብሎ ይፋ ላደረገው ሰነድ በሰጡት መልስ የተገነዘብኩት እንደ አንድ ተራ ዜጋ ላቀርብልዎት እወዳለሁ ።
ሲጀመር የሰጡት አርስት ራሱ ችግር እንዳለበት ይሰማኛል። ማስረጃ አጠናቅሬያለሁ ያለ ድርጅት መግለጫ ከማውጣቱ ሰነዱን ለሚመለከታቸው አቅርቦ ይመሩት የነበረው ፅ/ቤት መልስ ስላልሰጠ። ኢዜማ ከዚህ ቢሮ መልስ አግኝቶ ቢሆን ኖሮ አንደኛ መልሱን ሪፖርቱ ላይ ያካትት ነበር፣ አሳማኝ የሆኑ ጉዳዮች ከቀረቡም ፓርቲው ከሪፖርቱ ላይ የተወሰኑትን እንዲያርም ወይም እንዲያሻሽል እድሉ ክፍት ይሆን ነበር ብየ አምናለሁ።
በመቀጠልም ምላሽ ለመስጠት ተገቢው ቦታ ባልገኝም ሲሉ ተገቢው ቦታ ለመሆኑ የቱ ነው። ሰነዱ በቀጥታ ከሚመለከታቸው ግለሰቦች አካላት እስዎና እስዎ ይመሩት የነበረው ተቋም በመሆናቸው መልስ እንዳይሰጡ ቦታ ምክንያት ይሆናል ብዬ አላስብም ።
በመቀጠልም የመሬት ወረራን በተመለከተ ስልጣን ላይ ከወጣንበት የመጀመሪያ ቀን ጀምሮ እስከ መጨረሻዋ ቀን ድረስ ጠንካራ እርምጃዎች ስንወስድበት የነበረ ጉዳይ ነው ብለዋል።
ለስዎ አድልተን ያሉትን ብንቀበል እንኳን “የመሬት ወረራውን አስቆሙት ወይ ? የኮንዶሚኒየሙን አድሎአዊ እደላ አስወገዱት ወይ ነው?” ጥያቄው በራስዎ አንደበት የሀይማኖት ተቋማት ሳይቀሩ በኢ_መደበኛ አደረጃጀቶች ሲወረሩና በመንግስት አካላት ሲፈርሱ በተነሳብዎት ተቃውሞ ምክንያት እስዎ ራስዎ ይቅርታ አልጠየቁም ወይ? ከፍተኛ የሆነ የመሬት ወረራ እንዳለ በይፋ አልተናገሩም ወይ? ባለፉበት ባገደሙበት ሁሉ የከተማዋን መሬት ለግለሰቦችና ለተቋማት ሲያድሉ አልነበር ወይ?
ሌላው ክቡር ኢንጂነር የተፈናቀሉትን አርሶ አደሮች በመታከክ እንደ ህወሀቶቹ የቀን ጅቦች ብሄርዎን ዋሻ ለማድረግ የሄዱበት መንገድ በጣም ከስዎ በጭራሽ ያልጠኩት ነበር። ለመሆኑ የትኛው የኢዜማ የመግለጫው ክፍል ላይ ነው “የተፈናቀሉት ገበሬዎች የመኖሪያ ቤት ተጠቃሚ አይሆኑ” የሚለው። ማነው በቃለ መጠይቁስ ላይ “ለተፈናቀሉት ቤት አይሰጥ” ያለው? በስዎ የስልጣን ዘመን በገፍ ቤት የታደላቸው በሺዎች የሚቆጠሩት የኦሮሚያ ባለስልጣናት የተፈናቀሉ አርሶ አደሮች ነበሩ ወይ? እስከ ልጅ ልጅ የሚሰጠው መሬት ፍትሀዊ ነበር ወይ? ለክለቦች የታደለውስ? ይህ ሁሉ እየሆነ ያለው እኮ “በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ድሆች ከዛሬ ነገ አንገታችንን ማስገቢያ፣ ልጆቻችንን ማሳረፊያ ቤት ልናገኝ ነው” በማለት ቤትን የህልውናቸውና የተስፋቸው ጥግ አርገው እየጠበቁ ሳለ ነው።
“እኛ ህጋዊ እርምጃ ስንወስድ የዛሬ ተችዎቻችን የሰብአዊ መብት ተነካ፣ ዜጎች ተፈናቀሉ ብለው ዘመቻ የከፈቱብን አካላት ናቸው”ብለዋል። በመጀመሪያ ደረጃ እርምጃ ሲወሰድ የሰብአዊ መብት መከበር አለበት የሚለው አለማቀፋዊ መርህ እንደተጠበቀ ሆኖ “ዘመቻ” ላሉት ቃል ግን ይቅርታ ያድርጉልኝና ማፈር ይኖርብዎታል። ለእስዎም ሆነ ለመንግስትዎ የኢዜማን ያክል እድል የሰጠ አንድም ድርጅት የለም። መወቀስ ካለበትም በሰጣችሁ ሰፊ እድልና በታገሳችሁ ልክ መሆን አለበት ምንም እንኳን ሁለቱም ምክንያታዊ ናቸው ብዬ ባምን።
ሌላው እጅግ አስገራሚ የሆነው ደሞ “አንድም ቀን ለተናቀሉት የመቆርቆር ስሜት አሳይቶ የማያውቅ ድርጅት” ሲሉ የጠቀሱት ለመሆኑ ኢዜማ የጠቀሷቸው ዜጎች ሲፈናቀሉ ህልው ፓርቲ ነበር ወይ? ያፈናቀላቸው እኮ የራስዎ ድርጅት የዛሬው የኦሮሚያ ብልፅግና የትናንቱ ኦህዴድ ነበር! ተረሳ ክቡር ሚኒስትር? አግ7 እንዲሁም ከስመው ኢዜማን የመሰረቱት እኔ የማቃቸው ፓርቲዎች እና ግለሰቦች ሁሉ እናንተ ስታፈናቅሉ እነሱ ከተፈናቃዮች ጎን ሆነው ድምፃቸውን ሲያሰሙ የነበሩ መሆናቸውን አስረግጬ መናገር እችላለሁ። እንደ አንድ ለወገኑ እንደሚቆረቆር ኢትዮጲያዊ እኔም ከነሱ ባለሁበት ያቅሜን ስጮህ ነበር። ለምን ይዋሻል ኢንጂነር!
“የአርሶ አደሮችን ጉዳይ ለተቀባይነት ማግኛ” በማለት የፃፉት እና “መጀመሪያ ላይ በሀሰተኛ መረጃ ሀገር ማፍረስ እንጂ አይገነባም” ላሉት ደሞ ትንሽ ማለት አለብኝ። ለመሆኑ ኢዜማ እስዎ ባሉት መልኩ ተቀባይነት ማግኘት እንደሚቻል ጠፍቶት ነው በብዙ ሺ የሚቆጠሩ ደጋፊዎቹን ያጣው? ሌላው ቢቀር በእናት ድርጅትዎ መዋቅር በአብዛኛው ኦሮሚያና እስዎ ሲያስተዳድሯት በነበረችው በአዲስ አበባ በፓርቲው አባላትና ደጋፊዎች ላይ ሲደርሱ የነበሩት የሰብአዊ መብት ጥሰቶችን በማስጮህ ብቻ ተከታይን ማፍራት አይቻልም ብለው ያስባሉ? ይልቅስ ከላይ እንደጠቀስኩት የተፈናቃዮችን ልብ በፀረ ኢዜማ ትርክት ለማነፅና ጭፍን ተከታይ ለማፍራት የኳተኑት እስዎ ራስዎ ነዎት። በነገራችን ላይ ለሀገር ሰላምና መረጋጋት እድል መስጠት ከመንግስታዊ ኢ_ህገመንግስታዊ ተግባራት ጋ ማበር አይደለም።
ክቡር ኢንጂነር አሁን ላይ በደንብ የገባኝ ከስልጣን ሲወርዱ፣ በሀሳብ መሟገት ሲያቅታቸውና ፖለቲካ ፊት ስትነሳቸው “ብሄርን መደበቂያ ዋሻ” ማድረግ በስፋት እየተዛመተ ያለ አስፈሪ ፖለቲካዊ ባህል መሆኑን ነው። ። እስዎም ይሄን መንገድ በመከተል የነ ሀይለመስቀል ሸኚን ፣ የነ አቦይ ስብሀትን የነልደቱ አያሌውን ዱካ እንደተከተሉ ተረድቻለሁ።
የአሿሿምዎ ሂደት አጠያያቂነት እንደተጠበቀ ሆኖ ክቡር ሚኒስትር እስዎ የታላቋ አዲስ አበባ ከንቲባ ነበሩ። ሲያስተዳድሯት የነበረችው አዲስ አበባ ማለት የ AU፣ የ ECA እና የመሳሰሉት ታላላቅ አለማቀፋዊ ድርጅቶች መቀመጫና በአለም ላይ 3ኛዋ ወይም 4ኛዋ የዲሎማሲና የፖለቲካ ከተማ እንደሆነች አለም የሚያውቀው ሀቅ ነው። አሁንም ቢሆን ሚኒስትር እንጂ እንደኔ አክቲቪስት አይደሉም። ቢሆን ደስ የሚለኝ “ቀረበ” የተባለውን ሰነድ በሚገባ ፈትሸው ተመጣጣኝ በሆነ አግባብ መልስ ቢሰጡ ነበር። ሰነዱን በሙሉም ሆነ በከፊል ወይም በተወሰነ ደረጃ ተቀብለው ያም ካልሆነ ተቃውመው የነበሩበትንና ያሉበትን ወንበር የሚመጥን አፀፋ ይሰጣሉ ብዬ ጠብቄ ነበር። በኔ በኩል ያደረጓቸውን በጎ ተግባራት በዜሮ የማጣፋ ሰው አይደለሁም። የዛሬው መልስዎ ስሜቴን በእጅጉ ቢበርዘውም ለበጎ ለበጎዎቹ ስራዎችዎ ዛሬም ክብር እሰጣለሁ። ይሁን እንጂ በቀረበብዎ ክስ እና በሰጡት መልስ ምክንያት የተደበቀውን “ኢንጂነር ታከለ ኡማን” ማየቴን ደሞ አልሸሽግዎትም። አሁን ለደረስኩበት ግንዛቤ ትልቁ ግብአቴ ደሞ እስዎ ራስዎ የነገሩንን ጭምር በመካድዎ ነው። ይሄ ሁሉ ሆኖም የነበሩበትንና ያሉበትን ደረጃ የሚመጥን መልስ ካለ ለመስማት አሁንም ፍቃደኛ ነኝ።
ክቡር ሚኒስትር ስንብቴን አስቀድሜ እያቀረብኩ ደብዳቤየን ከማጠናቀቄ በፊት እስዎ ወይም ይመሩት የነበረው አስተዳደር ስለተሞገታችሁ ብቻ ሀገር እንደማትፈርስ በርግጠኝነት ልነግርዎ እወዳለሁ። ይልቅስ ሀገር የሚያፈርሰው የዜጎችን ድምፅ ለማፈን ይመሩት የነበረው ተቋም እየወሰደ ያለው ኢ_ህገመንግሳታዊና ኢ_ዴሞክራሲያዊ እርምጃ ነው። የኢዜማ መግለጫዎች መታገድ የከንቲባ አዳነች አቤቤ ሳይሆን የእስዎ የሁለት አመታት የከንቲባነት ዘመን ውጤት ነው። የክብርት ከንቲባዋን ውጤት ደሞ ሰነባብተን እናየዋለን።
የእነዚህ ወንዶች እና ሴቶች ባህላዊ የግብፃውያን አልባሳት ጥቁር እና ነጭ ቀበቶ, የተጣበቁ ሻካራዎች, የሽፋናቸው የራስጌዎች, የተጣጣጠሙ መጋጠሚያዎች እና ጌጣጌጦች ይታያሉ. ይህ ቀጥተኛ ባልሆኑት ክርታዎች በተለያዩ የክሮሺያን ወንዶች የልብስ ልብስ ውስጥ ይታያሉ. ጥቁር ልብሶችም የተለመዱ ናቸው.
የክሮሺያ ብሔራዊ ልብሶች በብዛት በንድፍ, በተለያየ ቀለማት, እና በሚለብሱት ልብሶች ውስጥ ይለያያሉ. የክልል ምርጫዎችን እንዲሁም የአንድን ሰው ማህበራዊ ሁኔታም ግምት ውስጥ ማስገባት ያስፈልጋል. ለምሳሌ, አንድ ወጣት ያላገባች ሴት ከተጋቡ ሴቶች የተለየን እንድትለብስ ከተለያዩ ነገሮች (ደማቅ ቀለሞች, የተለየ የራስጌ መደብር ወይም የፀጉር አሠራር) በልዩ ሁኔታ ትለብስ ይሆናል.
እነዚህ ሴቶች ተመሳሳይ ጥቁር ቀሚሶችን ይለብሳሉ. ነጩ ነጭ ሸሚዝዎቻቸው ፀጉራቸውን ይደብቃሉ. ከካሩሲዎች ውስጥ ሌሎች የሴት ባህላዊ አልባሳት ውስጥ የሚሠሩ የአንገት ጌጣ ጌጦች ናቸው.
ይህ ልብስ በፖሬክ ውስጥ ታይቷል. ነጭ ቀሚስና ሸሚዝ በቀይ የተሸፈኑ ብዕሮች, ቅጠሎች እና አበቦች ያጌጡ ናቸው. በፎቅ ቀሚስ በቀኝ በኩል ያለው ጥቁር ነጭ ፎቶም ተመሳሳይ ልብስ የሚለብፉ ሶስት ሴቶች ያሳያል.
ዛግሬብ የሚይዘው ክሮኤሽያ ውስጥ የሚገኙት የትርፍላቪያ ነዋሪዎች, በዘልምድ ነጭ ልብሶችን በጂኦሜትሪክ ዲዛይን በጥልፍ ያሸለቡ ነበር. የባርኔጣዎች ፓላዎች የእንከን ድብደባዎችን እና ቀሚሶችን ያጌጡ ናቸው. ሴቶቹ የዓሣ ነባራዎችን ይለብሳሉ, ምንም እንኳን ሌሎች የኔል ልብስ በዚህ ክልል ውስጥ የተለመዱ ቢሆኑም. ሁሉም ነጭ ልብሶች (ያማረ ልብስ የለበሱ) ለሽማግሌዎች ወይም ለሴቶች ሐዘን ተዳርጓል.
ሴትየዋ ረዥም ነጭ ቀሚስና ክላብ, ጥቁር ባለ ጌጥ, የሽርሽር ሽፋን እና በአንገቷ ላይ ቢጫ ጫማ አድርጋለች. ሰው ጥቁር, ጉልበቷ ረዥም ሱሪዎችን, ተጓዥ የሆነ ልብስ እና ነጭ ሸሚዝ ለብሷል. ሁለቱም ዳንሰኞች ለበርካታ ክሮሺያዊ ባህላዊ ልብስ የሚለቁ ቀይ ኮላዎችን ይለብሳሉ.
እነዚህ ሴቶች ይኖሩ የነበረው በምሥራቃዊው ክሮኤሽያ ክሮኤሽያ ውስጥ ከምትገኘው ኦሳይክ ነው. ጥቁር እና ጥቁር የተጎተቱ መጫዎቻዎች በፀጉር ነጭ እና በሱፍ ሽፋን ላይ ነጭ ተቆልቋይ ናቸው. የሻጋጣ ጌጣጌጦችን የሚያንኳኳው የአንዳንድ ሴቶችን እጅጌ እና ሽርሽር ይቀርባል. የራስጌዎቻቸው ተጣጥፈው ከአንገታቸው የኋላ ኋላ ይሸፈናሉ.
በየህክምና ተቋማት የሚስተዋለው የባለሙያ እጥረት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ ነው፡፡ በጤና ተቋማት፣ በጤና ኬላዎችና በሆስፒታሎች ተገኝቶ አገልግሎት ለማግኘት የሚንከራተተው ህዝብም መፍትሄ ሳያገኝ ጊዜን እየተሻገረ ይገኛል፡፡ በተለይ በአሁኑ ወቅት በሃኪሞች እጥረት ሳቢያ በመንግስት ጤና ተቋማት አገልግሎት አሰጣጥ የታካሚዎች መጉላላትና ምሬት በርትቷል፡፡ ችግሩ አገር ያወቀው ብዙዎች የሚስማሙበት በመሆኑም ማስረጃ ማቅረብ አያሻም፡፡
ወዲህ ደግሞ ከተለያዩ የትምህርት ተቋማት የተመረቁ ሃኪሞች ስራ ፈት ሆነው ‹‹የስራ ያለህ›› እያሉ ተማጽኖ ላይ ናቸው፡፡ በዘርፉ ‹‹ፍየል ወዲህ ቅዝምዝም ወዲያ›› ይሉ ነገር ሆኗል፡፡ ታካሚንና ሃኪምን ማገናኘትም አልተቻለም:: የባለሙያዎች ቅጥር ለማከናወን የበጀት እጥረት እንደ አንድ ምክንያት የሚገለጽ ሲሆን፤ ጉዳዩ ፈጣን እልባት እንደሚያስፈልገው ባለሙያዎቹ ይናገራሉ:: ከተለያዩ የትምህርት ተቋማት የተመረቁ ሃኪሞች እንደቀድሞው በህክምና ተቋማት ተመድበው እንዲሰሩ አለመደረጉ አሳሳቢ መሆኑንም ለዝግጅት ክፍላችን ተናግረዋል፡፡
ለሰባት ዓመታት ተምረው ስራ ሳይቀጠሩ በቤተሰብ ላይ መውደቃቸው ከዕለት ዕለት እንደሚያሳስባቸው፣ በዚህ ምክንያትም ለአእምሮ ጤና ችግር፤ ለስነ ልቦና ቀውስ እየዳረጋቸው እንደሚገኝ፣ ለኢኮኖሚ እና ለተለያዩ ችግሮች መጋለጣቸውንም ይናገራሉ፡፡ መፍታት የሚችሉት ችግር እያለ፣ ማገዝ የሚፈልጉት ማህበረሰብ በችግር ላይ ወድቆ ከሰባት ወራት በላይ ስራ ፈትተው መቀመጣቸው በባለሙያዎቹ ላይ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጽእኖ እንዳለው ይጠቁማሉ፡፡ ከእዚህ ባሻገርም ለማገልገልና ለማገዝ ቃለ መሃላ ፈጽመው ላስተማራቸው መንግስትና ህዝብም ኪሳራ መሆኑንም ይገልጻሉ፡፡
ወደክልሎች የወረደው የቅጥር ስርዓት ለሙስና የተጋለጠ፣ በቋንቋና በተለያዩ ምክንያቶች ሐኪሞችን የገፋ፣ ህሙማንንም ያላገናዘበ እና የናቀ መሆኑን ነው ቅሬታ አቅራቢዎቹ የሚገልጹት፡፡ በመሆኑም ቅጥሩ ወደ ጤና ሚኒስቴር እንዲመለስ ይጠይቃሉ፡፡ ይህ የማይሆን ከሆነም አቅም እስኪጠናከር ድረስ ስራ የፈቱ ሃኪሞች ወደ ውጭ አገራት ሄደው በሙያቸው በማገልገል በውጭ ምንዛሬ ግኝት አገራቸውን በስራ ዕድል ፈጠራም ራሳቸውንና ቤተሰቦቻቸውን እንዲያግዙ እንዲደረግ ያመለክታሉ፡፡ ለዚህም ጉዳዩ የሚመለከታቸው አካላት በአጽንኦት ተመልክተው ፈጣን ዕልባት እንዲሰጧቸው ይጠይቃሉ፡፡
ከአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ በህክምና ዘርፍ የተመረቁት የአዲስ አበባ ከተማው ነዋሪው ዶክተር ያደለው ጌታነህ፤ ቀደም ሲል በማዕከል ደረጃ የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ምደባ ይሰጥ ነበረ ሲሉ ያስታውሳሉ:: ነገር ግን ከ2010 ዓ.ም ጀምሮ ህክምና፣ ራዲዮሎጂ፣ አንስቴዢያና ላብራቶሪ ዘርፍ የተመረቁት ሲመደቡ ሌሎቹ ፈልገው እንዲገቡ ውሳኔ መተላለፉን ይናገራሉ፡፡ ሆኖም ከ2011 ዓ.ም ጀምሮ እነዚህን ዘርፎች ጨምሮ በህክምናው ዘርፍ ያሉ ተመራቂዎች በሙሉ ራሳቸው ስራ ፈልገው እንዲገቡ መባሉን ነው የሚጠቁሙት፡፡ በተለይም ከጥቅማ ጥቅም ጋር ተያይዞ በህክምና ባለሙያዎች ተነስቶ ከነበረው ተቃውሞና እንቅስቃሴ በኋላ ማንኛውም የጤና ባለሙያ ስራ ፈልጎ እንዲገባ ውሳኔ መተላለፉንም ነው የሚጠቁሙት፡፡
የፌዴራል ጤና ሚኒስቴር ቀድሞ ራሱ ያደርግ የነበረውን ቅጥር በማንሳት ሃላፊነቱን ለክልሎችና ለከተማ አስተዳደሮች አስተላልፏል ዶክተሩ፤ እነዚህ ሃላፊነቱ የተሰጣቸው አካላት ደግሞ ከፈለጉ ይቀጥራሉ፣ ካልፈለጉም ላይቀጥሩ ይችላሉ፣ ሲቀጥሩም የየራሳቸውን መስፈርት አውጥተው መቅጠር ጀምረዋል ነው የሚሉት፡፡ ክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች በራሳቸው በጀት ልክና ፍላጎት ቅጥር እንዲያከናውኑ ሲደረግ ጭራሽ ቅጥር የማይፈጽሙ እንዳሉም መገንዘብ ይገባ እንደነበረም ይጠቁማሉ፡፡
ትግበራው ሃኪሞች በፈለጉትና ማስታወቂያ በሚወጣበት ቦታ ላይ ተወዳድረው እንዳይቀጠሩ እንቅፋት ፈጥሯል፡፡ ከእዚህ ውስጥም ቋንቋን መሰረት ያደረጉ፣ በበጀት እጥረትና በተለያዩ ምክንያቶችም ጭራሽ ቅጥር ያላደረጉ ከተማ አስተዳደሮችና ክልሎች አሉ፡፡ አንዳንድ ክልሎች ታዛዥ አለመሆናቸውም ሌላው ችግር ነው፡፡
ጤና ሚኒስቴር የመቅጠር ሃላፊነቱን ለከተማ አስተዳደሮችና ለክልሎች ሲያስተላልፍ ወጥ የሆነ የቅጠር መስፈርት አውጥቶ አለማስተላለፉ፣ የበጀት ጭማሪ አለማድረጉና ሊቀጠሩ የሚገባቸውን የባለሙያ ብዛት አለመጥቀሱ ለችግሩ አባባሽ ምክንያቶች መሆናቸውንም ነው የሚጠቁሙት፡፡ ዞን፣ ከተሞች፣ ክልሎች በየራሳቸው የተለያየ መስፈርት በማውጣት ቅጥር ፈጽመው ባልጀመሩና ስራ ባቋረጡ ባለሙያዎች ምትክ ወይ ከተጠባባቂ አልያም አዲስ ምልመላ አካሂደው ባለሙያዎችን ለማሟላት ጥረት ያላደረጉ ክልሎች መኖራቸውንም ነው ቅሬታ አቅራቢው የሚጠቁሙት፡፡
በክልሎች የሚወጣው ቅጥር ችግር ያለው መሆኑን የሚያነሱት ቅሬታ አቅራቢው፤ ቅጥር በቅርበትና በዝምድና ሆኖ ብልሹ አሰራርና ሙስና ሊፈጠር እንደሚችል፣ በጣም ሩቅና ምቹ ወዳልሆኑ አካባቢዎች ባለሙያዎች ለመስራት ፍቃደኝነት ማጣት ሊያጋጥም እንደሚችሉም ስጋታቸውን ይገልጻሉ፡፡ ቅጥር በማእከል ቢፈጸም ኖሮ ግን ባለሙያው ከምረቃ በኋላ ተመድቦ ሁለት አመት አገልግሎት የመስጠት ግዴታ ሲጥል፤ በአንጻሩ ባለሙያዎችን ፈልጋችሁ ግቡ የሚባለው ነገር ሁሉንም ወደአዲስ አበባና ሌሎች ከተሞች ላይ ብቻ እንዲያተኩሩ ያደርጋል ይላሉ፡፡
ቅጥሩ ከማዕከል ወጥቶ የቅጥር ሃላፊነቱ ለክልሎችና ለከተማ አስተዳደሮች ሲተላለፍ ማዕከሉ በአገር አቀፍ ደረጃ የሚተገበር የቅጥር መስፈርት ሊያዘጋጅ፣ በጀት ሊመድብ፣ ሊቀጥሩ የሚገባቸውን የባለሙያ ብዛት ተጠቁሞ መተላለፍ ነበረበት ሲሉም ነው የሚያመለክቱት::
‹‹ህክምና በሙያው ጥበብ ነው፡፡ ሙያውን በየጊዜው እያሳደግነው የምንሄደው እንጂ በአንዴ የምናዳብረው አይደለም፡፡ ካልሰራንበት አንድም ይጠፋል፣ ተጽእኖውም ከባድ ነው›› ይላሉ፡፡ አንድ ወላጅ ለልጁ ሃኪም ደረጃ እስኪደርስ ለማስተማር ሰባት ዓመታት የሚያወጣውን የኢኮኖሚክስ ወይም ሌላ ሙያ ላይ ለሶስትና አራት ዓመታት ከሚያስተምር ወላጅ ጋር ስታነጻጽር ችግሩ ይገባሃል፡፡ አንድ ልጁን ህክምና ለማስተማር ገንዘቡን የሚያወጣ ወላጅ ለሁለት ልጁ የሚሆን ሃብት ነው የሚያባክነው፡፡ ይህ ኢኮኖሚያዊ ጫናው ትልቅ ነው፣ በስነ ልቦናም የሚያደርሰው ተጽእኖ ከባድ ነው፡፡ ለአንድ ሃኪም ተምሮ ስራ አጥቶ መቀመጥ የበለጠ ከባድ ነው፡፡ ያዳበርነውን ዕውቀት እያጣ ነው የምንሄደው ሲሉም ኪሳራውን ይጠቅሳሉ፡፡
በየጤና ጣቢያው የባለሙያ እጥረት ባለበት፣ በተለይም በአለም አቀፍም ሆነ በአገር አቀፍ ደረጃ የኮሮና ቫይረስ በተስፋፋበት አጋጣሚ የህክምና ባለሙያዎች በስራ ማጣት መንገላታታችን መንግስት የጤናውን ዘርፍ ቸል ማለቱንና የተሰጠው ግምት አነስተኛ መሆኑን የሚያሳይ ነው ሲሉም ይወቅሳሉ፡፡ ትኩረት ቢሰጠው ኖሮ ለሰባት ዓመታት የተማሩ የህክምና ባለሙያዎች በየቦታው እንድንበተንና እንድንገላታ አይደረግም ነበር ይላሉ፡፡
ቀደም ሲል በአገር አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ የህክምና ባለሙያዎች እጥረት እንደነበር በማስታወስም፤ ችግሩን ለመቅረፍ በርካታ ቁጥር ያላቸው በዘርፉ ሰልጥነው ዘርፉን እንዲቀላቀሉ መንግስት መወሰኑን ያስታውሳሉ፡፡ ነገር ግን ትኩረት የተሰጠው ማስተማሩን ብቻ እንጂ ከምርቃት በኋላ ተመራቂዎች ወደ ስራ ስለሚሰማሩበት፣ ምን ያክል በጀት እንደሚያስፈልግ ቀድሞ ዝግጅት አለመደረጉና በእቅዱም አለመካተቱ ችግሩ እንዲፈጠር ማድረጉን ነው የሚጠቅሱት፡፡ ‹‹አሁን አቅርቦትንና ፍላጎትን የማጣጣም ችግር አጋጥሟቸዋል፣ ባለሙያውም ዘርፉ ከሚይዘው መደብ በላይ ሆኖባቸዋል›› ባይ ናቸው ዶክተሩ፡፡
ከሐዋሳ ዩኒቨርሲቲ በህክምና የተመረቁት የሐዋሳ ከተማ ነዋሪው ዶክተር በእሱፍቃድ ተስፉ፤ ላለፉት ሰባት ወራት ስራ አለመጀመራቸው የጤና ሚኒስቴር እንደቀድሞ ለተመራቂ ሃኪሞች ምደባ አለማድረጉ ለችግሩ መፈጠር ምክንያት መሆኑን ነው የሚናገሩት፡፡
ሚኒስቴሩ የቅጥር ሃላፊነቱን ለክልሎች ማስተላለፉ ትክክል እንዳልሆነ የሚጠቁሙት ቅሬታ አቅራቢው፤ ያገኙትን አጋጣሚ በመጠቀም አንዳንድ ክልሎች ከአማርኛ ቋንቋ በተጨማሪ የአካባቢያቸውን ቋንቋ የሚችል መሆን እንዳለበት በቅጥር ማስታወቂያ መስፈርቱ ማካተታቸውንና ሂደቱም ቅጥር ለማግኘት እንዳስቸገራቸውም ነው የሚገልጹት፡፡
ከመጀመሪያ አመት አንስቶ ለልምምድ እስኪመደቡ እስከ ሰኔ ወር 2011 ዓ.ም የስራ ምደባ ይሰጥ የነበረው ጤና ሚኒስቴር እንደነበር በመጠቆም በስልጠና ወቅት አሰራሩ እንደሚቀየር ምንም አይነት መረጃ እንዳልተሰጣቸውም ያመለክታሉ፡፡ ችግሩ የተከሰተው በሃኪሞች ተነስቶ ከነበረው ተቃውሞ በኋላ ሲሆን፤ የገጠመውን የበጀት ችግር ከመፍታት ይልቅ ሃላፊነቱን ለመሸሽ የተደረገ ሁኔታ ነው ይላሉ፡፡
እንደ አገር የትኛውም የግልና የመንግስት ተቋም የታካሚዎች ቁጥር ሲታይ ብዙ መሆኑን የሚናገሩት ቅሬታ አቅራቢው፤ ‹‹ህዝቡ በጤና ተቋማት ቀርቦ ለመታከም ወረፋ አልደርስ ብሎት በህክምና ዕጦት እየተሰቃየ ይገኛል፡፡ ታካሚንና ሃኪምን ማገናኘት አልተቻለም፡፡ በጀት የለም በሚል ተልካሻ ምክንያት በርካታ ባለሙያዎች በቤታችን ተቀምጠን በአንጻሩ ታካሚ መንገላታቱ የማይገባ ድርጊት ነው›› ይላሉ፡፡
በርካታ በሽተኞች የህክምና እርዳታ ሳያገኙ በህክምና ማጣት እየተሰቃዩ፣ ለሞት እየተዳረጉም ይገኛሉ፡፡ በቀላሉ መፍታት የሚቻለውን ነገር ችላ በመባሉ ችግሩ አይሏል ይላሉ፡፡ ‹‹ለሰባት ዓመታት ተምረን ስራ ባለመቀጠራችን በቤተሰብ ላይ ወድቀን ጫና ለመፍጠር ተገድደናል፣ ለአእምሯዊ ጤና መቃወስ፤ ለስነ ልቦና፣ ለኢኮኖሚ እና ለተለያዩ ችግሮች እየተጋለጥን እንገኛለን›› ይላሉ፡፡ መፍታት የሚችሉት ችግር እያለ፣ ማገዝ የሚፈልጉት ማህበረሰብ በችግር ላይ ወድቆ ሳለ ስራ ፈትተው መቀመጣቸው በባለሙያዎቹ ላይ ከሚፈጥረው ተጽእኖ ባሻገር ለማገልገልና ለማገዝ ላስተማራቸው መንግስትና ህዝብም ኪሳራ መሆኑንም ነው ሃኪሙ የሚገልጹት፡፡
ቅጥር ለማግኘት የሐዋሳ ከተማ ጤና መምሪያን በተደጋጋሚ እንደጠየቁ የሚናገሩት ቅሬታ አቅራቢው፤ የቅጥር ማስታወቂያ እናወጣለን ጠብቁ የሚል ምላሽ ቢሰጣቸውም የቅጥር ማስታወቂያ ሊወጣ አለመቻሉንም ነው የሚናገሩት፡፡ የደቡብ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች እንዲሁም የሲዳማ ክልል ጤና ቢሮ የሚገኘው በሐዋሳ ከተማ እንደ መሆኑ ቀርበው መጠየቃቸውንም ይጠቅሳሉ፡፡ የደቡብ ክልል የቅጥር ስልጣኑን ለዞኖች መስጠቱንና ቅጥር ማቆሙን እንደገለጸላቸው ይናገራሉ:: በዞን ሄደው ለማናገር ደግሞ የዞኑን ቋንቋ ለሚናገሩ ቅድሚያ ተሰጥቶ እንደሚቀጠሩና እርሳቸውና ሌሎች ጓደኞቻቸው ግን ስራ አጥተው ቤት መቀመጣቸውን ይናገራሉ፡፡ ሁኔታውን በመገንዘብ የሚመለከታቸው አካላት ስራ ተመድበው ህብረተሰቡን እንዲያገለግሉ እንዲያደርጉላቸው ይጠይቃሉ፡፡
ከባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ በህክምና ትምህርት የተመረቁት ዶክተር ገደፋው ክንዱ፤ ከ2011 ዓ.ም በፊት ሃኪሞችን ይመድብ የነበረው ጤና ሚኒስቴር እንደነበር ይጠቅሳሉ፡፡ ሆኖም ግን ከተጠቀሰው ጊዜ አንስቶ ሚኒስቴሩ ሃላፊነቱን ከእራሱ በማንሳት ለክልል እና ለከተማ አስተዳደር ጤና ቢሮዎች ሃላፊነት መስጠቱን ይናገራሉ፡፡ ግን የጤና ሚኒስቴር በየዓመቱ ሃላፊነቱን ሲያስተላለፍ በተለይም የበጀት ችግር እንዳይገጥም በየአመቱ እየተመረቁ የሚወጡ ጠቅላላ ሃኪሞችን መሰረት በማድረግ በክልሎች ጤና ተቋማት ላይ ሊደርስ የሚችለውን የበጀት ችግር ለመሸፈን ቃል ገብቶ እንደነበር ያስታውሳሉ፡፡ ነገር ግን ጤና ሚኒስቴሩ እያደረገ ያለው ቃል በገባው መሰረት በየአመቱ የሚመረቀውን ጠቅላላ ሃኪም ያገናዘበ አይደለም ሲሉ ነው የሚገልጹት፡፡
በጤናው ዘርፍ የሚታዩ በርካታ ችግሮች መፍትሄ እንዲሰጣቸው የሚጠይቅ በአገር አቀፍ ደረጃ ተቃውሞ ተነስቶ እንደነበር ዶክተሩ ያስታውሱና፤ ውሳኔው ሃላፊነትን የመሸሽ መሆኑንም ይናገራሉ፡፡ ሃኪሞች ላነሷቸው ጥያቄዎች ምላሽ ከመስጠት ይልቅ ለመሸሽ ተብሎ የተደረገ ሊሆን ይችላል የሚል ጥርጣሬ እንዳላቸውም ይናገራሉ፡፡ የደመወዝ፣ የጥቅማ ጥቅም ማስተካከያ ጥያቄ፣ የህክምና ተቋማት ላይ የሚስተዋል የመድሃኒትና የላቦራቶሪ እጥረት፣ የህሙማን መጉላላት
ቅጥሩ ወደ ክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች ሲወርድ ቋንቋንና የትውልድ ሰፈርን መሰረት ያደረገ ቅጥር እንዲቀጠር ምክንያት እንደሆነ፣ አንዳንድ አካባቢዎች ደግሞ የክልሉን/ የአካባቢውን ቋንቋ የማያውቅ ለመቅጠር ችግር ይፈጥራል ሲሉም ነው የሚናገሩት፡፡ በአንዳንድ የዞን ጤና መምሪያዎች የሚደረገው ቅጥርም በቋንቋ ሽፋን ለሙስና የተጋለጠ መሆኑንም ነው የተናገሩት:: አፋር፣ ትግራይና ሶማሌ ክልሎች ጭራሽ ቅጥር እንዳልፈጸሙ ፣ በአማራ ክልልም የበጀት ችግር መኖሩ እንደተገለጸላቸውም ነው የሚናገሩት፡፡
ከፍተኛ መስዋእትነት ከፍለን በህክምና ለሰባት ዓመታት ተምረን ጨርሰን ቤት ውስጥ መቀመጣችን ትልቅ ስህተት ነው፡፡ ይህንን ያህል የተማረ ሃኪም በየቤቱ እንዲቀመጥ ተፈርዶ በየህክምና ተቋማት በርካታ ህሙማን በሃኪም እጥረት እየተንገላቱ ናቸው፡፡ በአንድና በሁለት ቀናት መፍትሄ ማግኘት እየቻሉ በየጤና ተቋሙ ሲጉላሉ የሚሰነብቱ በርካታ ህሙማን መሆናቸውን መታዘባቸውንም ይገልጻሉ፡፡
ችግሩ ዘርፈ ብዙና ያልተስተዋለ መሆኑን ነው ዶክተር ገደፋው የሚናገሩት፡፡ በየጤና ተቋማቱ ባለው የሃኪሞች እጥረት ምክንያት ወሩን ሙሉ በተረኝነት የሚገቡ ባለሙያዎች መኖራቸውንም ይጠቁማሉ፡፡ በእዚህ ሁኔታ 30 ቀናት ሙሉ እንቅልፍ አይተኙም፣ አንድ ባለሙያ በሚሰጠው ህክምና ተገልጋይ እርካታ ያገኛል ለማለት ያስቸግራል ሲሉም ይጠቁማሉ፡፡
መንግስት፣ የጤና ሚኒስቴር፣ የጤና ተቋማት የጤናውን ዘርፍ ረስተውታል ሲሉ ይወቅሳሉ። ሰባት አመታት ለደከሙ ባለሙያዎች ሞራልን የሚነካ፣ ለአገር ኪሳራን በማድረስና መጥፎ ገጽታን በማላበስ የህክምና ትምህርት እንዲጠላ የሚያደርግ መሆኑንም ነው የሚገልጹት፡፡
በኦሮሚያ ክልል እና አንዳንድ አካባቢዎች የሚገለጸው ነገር የቋንቋ ክፍተት በህክምና አሰጣጥ ላይ ተጽእኖ ይፈጥራል የሚል ምክንያት እንደሚነሳ ዶክተር ገደፋው ጠቁመውም፤ ጉዳዩ ከእዚህ በፊት ተነስቶ የማያውቅ፣ በተለያዩ ክልሎች ተሰማርተው አገልግሎት የሰጡና እየሰጡ የሚገኙ ሐኪሞች ይህ ችግር ገጥሟቸው የማያውቅና ሲሰራበት የኖረ መሆኑን ይናገራሉ፡፡
ቋንቋችንን የማያውቁ በርካታ የውጭ አገር ሃኪሞች ወደ ኢትዮጵያ ገብተው አገልግሎት እንደሚሰጡና ኢትዮጵያውያንም ቋንቋን ወደማያውቁባቸው ወደ ተለያዩ የአለም አገራት ለህክምና እንደሚጓዙ፣ አገልግሎት እንደሚያገኙና እንደሚሰጡም ነው የሚጠቁሙት:: ቋንቋ ለዘርፉ ችግር አይደለም፤ ለቅጥር ቋንቋን እንደ መስፈርት መወሰኑም መፍትሄ አይደለም ይላሉ ዶክተር ገደፋው፡፡
በመሆኑም በፍጥነት እንዲቀጠሩ ይጠይቃሉ፡፡ ሆኖም ይላሉ ቅሬታ አቅራቢው ‹‹ባሉ የተለያዩ ችግሮች በአገር ውስጥ ቅጥር ለመፈጸም የሚቸገሩ ከሆኑ ከተለያዩ የአፍሪካ አገራትና የአረብ አገራት ኢትዮጵያውያን ሃኪሞችን ለመቅጠር የጤና ሚኒስቴርን በጠየቁት መሰረት ተፈቅዶልን የወጪ መጋራትን በመክፈል ወጥተን ለመስራት ይፈቀድልን›› ይላሉ፡፡
ጉዳዩ እልባት እንዲያገኝ በማሰብ ይመለከታቸዋል ያልናቸውን አካላት ጠይቀናል የሚሉት ቅሬታ አቅራቢዎች፤ ችግሩን ጤና ሚኒስቴር፣ አዲስ አበባ ጤና ቢሮ፣ አማራ ክልል ጤና ቢሮ፣ የኢትዮጵያ ህክምና ማህበርና የአማራ ሃኪሞች ማህበር በተገቢው መንገድ ያውቁታል ሲሉ ነው የሚጠቅሱት፡፡
ሆኖም ግን ጉዳዩ እልባት ሊሰጠው እንዳልቻለ ይናገራሉ፡፡ ያጋጠመውን ችግር ለመፍታት አዲስ የተተገበረውን የቅጥር ሁኔታ በመቀየር ወደ ማዕከል (ወደጤና ሚኒስቴር) መመለስ ይኖርበታል፡፡ ይህ ካልሆነ ጤና ሚኒስቴር ለቀጣሪዎቹ የቅጥር መስፈርት አውጥቶ እንዲተገበር ማስተላለፍ ይጠበቅበታል፡፡ ቀጣሪዎችም በየጊዜው ሊቀጠሩ የሚገባቸውን የባለሙያዎች ብዛት ማመላከት ይኖርበታል፡፡ ለዘርፉ ትኩረት በመስጠትም የበጀት ድጎማ ሊደርግ ይገባዋል፡፡
ጤና ሚኒስቴሩ ይሄንን ለማድረግ አቅሙ የማይችል ከሆነ ግን ችግሩን ለመቅረፍ ሌላ የመጨረሻ አማራጭ አለን ባይ ናቸው ምሩቃኑ፡፡ የኢትዮጵያን መንግስት ሃኪሞች እንዲሰጡት የጠየቁ የውጭ አገራት መኖራቸውን ያመለክቱና፤ ‹‹ተመርቀን ቤት ከምንቀመጥ መንግስትን ወደ ጠየቁ የውጭ አገራት ሄደን የምናገለግልበት ሁኔታ ሊመቻችልን ይገባል›› ነው የሚሉት፡፡
ይህ መሆኑ አንድም ልምድ አዳብረው ለመመለስ እንደሚያስችላቸው፣ ለአገሪቱም የውጭ ምንዛሬ እንደሚያስገኙና ካጋጠማቸው የሥራ ማጣት ችግርም መፍትሄ እንደሚሆናቸው ይጠቁማሉ፡፡ ከሌሎቹ አማራጮች ወደ ውጭ አገራት ሄደው ቢሰሩ የተሻለ መሆኑን በመጠቆምም በአማራጩ ላይ ትኩረት በማድረግ እልባት እንዲሰጠውም ይጠይቃሉ፡፡
አማራ ክልል ላይ በየሆስፒታሉ ተመድበው የነበሩ ሃኪሞች የቅጥር ውል ከፈጸሙ በኋላ መደቡን ትተው ሄደዋል፡፡ የእነዚህ ሃኪሞች በጀት የተለቀቀ ቢሆንም የየሆስፒታሉ አስተዳዳሪዎች ሃኪሞቹ እንደለቀቁ ለጤና ቢሮ ሪፖርት አላደረጉም ሲሉ ይናገራሉ፡፡ ቅጥር ሊፈጸም ሲገባው ጥለው የሄዱ ባለሙያዎች እንዳልተተካና በእዚህ ምክንያትም በየአመቱ ከ15 ሚሊዮን ብር በላይ እንደሚባክን ነው የሚያመለክቱት፡፡ ይህ ገንዘብ እየባከነ ነው፣ ሃኪሞችም ስራ አጥተን ተቀምጠናል፣ ህሙማንም ሃኪም አጥተው እየተንገላቱ ናቸው ይላሉ፡፡
የማህበሩ ፕሬዚዳንት ዶክተር ተግባር ይግዛው፤ ጉዳዩን ማህበሩም እንደሚያውቀውና አንገብጋቢ ችግር መሆኑንም ይጠቁማሉ፡፡ ኢትዮጵያ ከሌሎች የአፍሪካ አገራት ጋር ሲነጻጸርም ሆነ ዘላቂ የልማት ግቦችን ከማሳካት፣ ሁሉን አቀፍ የማህበረሰብ ጤና ለማህበረሰቡ ለማዳረስና የህዝቡን የጤና ሁኔታ ከማሻሻል አንጻር የሚያስፈልጓት የጤና ባለሙያዎች የሏትም ወይም ቁጥራቸው ዝቅተኛ ነው ይላሉ፡፡
በኢትዮጵያ የሃኪሞች ቁጥር ከሕዝብ ቁጥር ጋር ሲነጻጸር አንድ ሃኪም በአማካኝ የሚደርሰው ለ10 ሺህ ሰዎች ነው፡፡ አፍሪካ ውስጥ ስንመለከት ግን ከህዝብ ቁጥር ጋር ያለው ጥምርታ ሶስት ይሆናል፡፡ የዘላቂ የልማት ግቦችን ለማሳካት የአለም ጤና ድርጅት ያወጣውን ቁጥር ብንመለከት ለአንድ ሺ ሰዎች አራት የሚደርሱ ዶክተሮች፣ ነርስና ሚድዋይፈሪዎች ያስፈልጋሉ ተብሎ ይገመታል:: የተቀመጡትን ዘላቂ የጤና የልማት ግቦችን ኢትዮጵያ እንድታሳካ አሁን ያለው የሃኪም፣ የነርስና የሚድዋይፈሪ ቁጥርን በእጥፍ መጨመር ይገባል፡፡ በመሆኑም በኢትዮጵያ ከፍተኛ የሆነ የጤና ባለሙያና የሃኪም እጥረት አለ ይላሉ ዶክተር ተግባር፡፡
እንደፕሬዚዳንቱ ማብራሪያ፤ መንግስት ከአገር ውስጥ ሃብት በየአመቱ ለጤና የሚመድበው ከአምስት በመቶ አይበልጥም፡፡ ይህ መጠን በአለም አቀፍ ከሚመደበው 10 በመቶ አማካኝ ጋር ሲነጸር አነስተኛ ነው፡፡ ለችግሩ አንዱ መሰረታዊ ማነቆ ገንዘብ ነው:: ለጤና ዘርፉ በቂ ገንዘብ ከተመደበ በጀቱ በርካታ ባለሙያዎችን ለመቅጠር ይውላል፡፡ በመሆኑም መንግስት ለጤና ዘርፉ የሚመድበውን በጀት መመልከት ይኖርበታል፡፡
ይህ ሆኖ ሳለ በአሁኑ ወቅት ከ500 በላይ የሚሆኑ ሃኪሞችና በርካታ ነርሶች ስራ የላቸውም፡፡ ስራ ቢይዙ የበርካታ ማህበረሰብን የጤና ችግር ይፈታሉ የምንላቸው ባለሙያዎች ስራ አጥ ሆነው ተቀምጠዋል፡፡ እጥረት እያለ፣ ለዘርፉ እንደሚያስፈልጉ እየታወቀና ለሰባት አመታት ያህል የተማሩ፣ አገሪቱም ከፍተኛ ወጪ ያወጣችባቸው ባለሙያዎች መቅጠር ያልተቻለባቸው የተለያዩ ምክንያቶች አሉ፡፡ ሆኖም ዋናው ምክንያት ግን የጤና ተቋማትና ጤና ቢሮዎችን ለመቅጠር በቂ መደብና በጀት አለመያዛቸው ለመቅጠር ያላስቻላቸው ምክንያት ነው ባይ ናቸው ዶክተሩ፡፡
ከበጀትና ከመደብ ውስንነቱ ባሻገር ለመቅጠር እየቻሉ ያላደረጉም አሉ ሲሉም ይታዘባሉ፡፡ ችግሩን ለመቅረፍ ጤና ሚኒስቴር ለድህረ ምረቃ ለ100 ሃኪሞች ደመወዝ እንደሚከፍልና በእነርሱ ምትክ እንዲቀጥሩ ከጤና ቢሮዎች ጋር ስምምነት መደረጉን በማስታወስም፤ የጤና ቢሮዎች ግን የድህረ ምረቃ ትምህርት ለመማር መደቡን በሚለቁ ባለሙያዎች ምትክ እየቀጠሩ አይደለም ሲሉ ነው የሚታዘቡት፡፡ የተወሰኑ የቀጠሩ ቢኖሩም ያልቀጠሩ የተወሰኑ ቢሮዎች መኖራቸውንም ያክላሉ፡፡
ተግባራዊ ከተደረገው የፌዴራሊዝም ስርዓትም አንጻር የሰዎች ቅጥር ላይ ክልሎች የአካባቢውን ቋንቋ ተናጋሪ ለሆነ የአካባቢው ሰው ቅድሚያ መስጠታቸው ችግር የለውም፣ ቋንቋውን የሚያውቁ የተሻለ የጤና አገልግሎት ይሰጣሉ ተብሎ መታሰቡም ስህተት አይደለም የሚሉት ዶክተር ተግባር፤ ነገር ግን የአካባቢ ተወላጅ ካልሆንክ ወይም የአካባቢውን ቋንቋ ካልቻልክ የህክምና አገልግሎት መስጠት አትችልም ብሎ ማሰብ ልክ አይደለም ይላሉ፡፡
ዘመናዊ ህክምና አገር ውስጥ የገባው በሩሲያውያኖች በመሆኑ ያኔ ያገዙን ቋንቋችንንም ሆነ ባህላችንን የማያውቁ ናቸው ይላሉ፡፡ ህክምና አለማቀፋዊ መሆኑንም ያመለክታሉ፡፡ በርካታ ኢትዮጵያውያን ባላደጉበት ባህል ወደተለያዩ የአለም አገራት ተጉዘው በሙያቸው እየሰሩ እንደሚገኙም አብነት ይጠቅሳሉ:: ስለዚህ ባለሙያዎቹ የሚሰሩበትን ማህበረሰብ ስነ ልቦና ማወቅ፣ ቋንቋውን መልመድ፣ የማህበረሰቡን ፍላጎት ተረድተው ጥራት ያለው አገልግሎት እንዲሰጡ መደረግ ነው ያለበት እንጂ ቋንቋውን ስለማታውቀው ወይም ከአካባቢው ስላልወጣህ አታገለግልም ማለት ግን የማህበረሰቡን የጤና አገልግሎት የማግኘት ዕድልን እንደመከልከል እንደሚቆጠር ነው የሚገልጹት፡፡
አዝማሚያዎቹ የቆዩ ቢሆንም በተለይ ከቅርብ አመታት ወዲህ ችግሮቹ እየጨመሩ መሆናቸውንና በጤና ሚኒስቴር የተመደቡም የሚመለሱበት ሁኔታ መኖሩንም ይናገራሉ፡፡ እንደዚህ አይነት ሁኔታዎች ለአገሪቱ የጤና ሁኔታ አስቸጋሪ መሆኑንም ይጠቁማሉ:: የአካባቢውን ባህልና ቋንቋ እየለመዱ፣ በጋብቻ ተጣምረው ልጆች አፍርተው እየኖሩ የሚገኙ በህክምና ብቻ ሳይሆን በመምህርነትና በሌሎች ሙያዎች መኖራቸውንም ይጠቅሳሉ፡፡ ቋንቋውንና ባህሉን እንዲያውቁት ማስተማር የህብረተሰቡን ስነ ልቦና እንዲገነዘቡት ማበረታታት ተገቢ ነው፤ ግን እስካለመቅጠር ደረጃ መደረስ የለበትም፡፡ክልሎችና ከተማ አስተዳደሮችም ለትግበራው ተባባሪ መሆን አለባቸው ይላሉ፡፡
ዶክተር ተግባር ወጥ መስፈርት ይውጣ የሚለውን ሃሳብ አይስማሙበትም፡፡ ክልል ጤና ቢሮዎች ከተጨባጭ ሁኔታ በመነሳት በክልላቸው ስለሚከናወነው ነገር ወሳኞች መሆናቸውን ያነሳሉ:: ይህንን አድርጉ መባልም የለባቸው ይላሉ፡፡ ህክምና አለምአቀፋዊና በርካታ ኢትዮጵያውያን ሃኪሞች ወደተለያዩ የአለም አገራት ተንቀሳቅሰው እየሰሩ የሚገኙበት ሙያ መሆኑን ይናገራሉ፡፡
ከተለያዩ ተቋማት የተመረቁ ሃኪሞች ስራ ካጡ ጊዜ አንስቶ ውይይት እያደረግን እንገኛለን ይላሉ ዶክተር ተግባር፡፡ በመንግስት ላይ ጫና በማሳደር ለችግሩ አማራጭ ናቸው የምንላቸውን መፍትሄዎች ለመጠቆም እየሞከርን ነው፡፡ ከጤና ሚኒስቴር ጋርም ውይይት እያደረግን እንገኛለን ሲሉም ያክላሉ፡፡
የተማሩ፣ የሰለጠኑ ባለሙያዎችን መንግስት ከመንግስት ጋር በሚደረግ ስምምነት ሄደው እንዲሰሩ ቢደረግ ለዜጎች የስራ ዕድል እንደሚፈጥር፣ ጥሩ ገቢ እንዲያገኙ እንደሚያስችል፣ ለውጭ ምንዛሬ ግኝት የበኩላቸውን ሊወጡ እንደሚያስችል ይጠቁማሉ፡፡የአገር ኢኮኖሚ ውስን ከመሆኑ አንጻርም መንግስት ላይ የስራ ዕድል ፍጠር በሚል የሚደረገውን ጫናም ይቀንሳል ይላሉ፡፡
የእኛ ምኞት ይህ እንደ መጨረሻ አማራጭ እንዲሆን ማድረግ ይገባል፡፡ ምክንያቱም ዝቅተኛ ባለሙያ ባለበት አገር ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገባ የአገር ውስጥ በጀትን ከፍ በማድረግ፣ መደቦች እንዲፈጠሩ ማድረግና የግል የጤና ዘርፉን በማሳደግ የህብረተሰቡን ጤና ለመጠበቅ እንችላለን ህይወት እናድናለን፡፡ ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገባም ይሄ ነው፡፡ ያለው ተጨባጭ እውነታ ይህንን ካልፈቀደ ግን፤ በሌላ ቦታ ላይ ስራ እያለ እዚህ መሆን አለባችሁ ተብለው መያዝ የለባቸውም፡፡ ቅድሚያ የሚሰጠው ባይሆንም ይሄም እንደ አንድ አማራጭ መታሰብ ይኖርበታል፡፡
እንደ ዶክተር ተግባር እሳቤ ከሆነ በቂ ሃኪሞችና የጤና ባለሙያዎች አለመኖራቸውን መገንዘብ ያስፈልጋል፡፡ አስፈላጊ የጤና ባለሙያዎችን ለመቅጠር መንግስት ለጤናው ዘርፍ የሚበጅተውን መጠን መጨመር ይኖርበታል፡፡ ለጤና ዘርፉ የሚመድበውን በጀት መመልክት አለበት ይላሉ፡፡ ጊዜው ያለፈበት፣ ካለው የስራ ጫና እና ከህብረተሰቡ ፍላጎት ጋር የማይመጣጠን የመደብ ሁኔታን በጥናት ላይ ተመስርቶ መቀየር እንደሚያስፈልግም ነው የሚያመለክቱት፡፡
ለአንድ ጠቅላላ ሆስፒታል፣ ለመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ሆስፒታሎችንም ያማከለ የባለሙያ ምደባ ሊደረግ ይገባል፡፡ አቅም በፈቀደና ማሰልጠን እስከተቻለ ድረስ ወደጤና ጣቢያዎች ባለሙያዎችን በርካታ ሃኪሞችን መቅጠር ያስፈልጋል፡፡
በኢትዮጵያ አብዛኛውን ቅጥር የሚሸፍነው መንግስት ነው፡፡ የመንግስት የመቅጠር አቅም እየደከመ ሲሄድ ተመራቂ ሃኪሞች ስራ ያጣሉ፡፡ በመሆኑም በጤና ገበያው የግል ዘርፉ ያለውን ድርሻ ማጎልበት ይገባል፡፡ የግል ዘርፉ አቅም እንዲጎለብት መደረጉ ለማህበረሰቡ ጥራት ያለው አገልግሎት ማዳረስ ይቻላል፡፡ ለበርካታ የጤና ባለሙያዎችም የስራ ዕድል መፍጠር ያስፈልጋል:: አሁን ከ80 በመቶ በላይ ተመራቂዎችን የሚቀጥረው መንግስት ነው፡፡ እንደኬንያ ያሉ ጎረቤት አገሮችን ጨምሮ የጤና ባለሙያዎች የሚቀጠሩት በግል ዘርፉ ነው፡፡ የግል ጤና ዘርፉን በማሳደግ ለማህበረሰቡ ጥራት ያለው አገልግሎት ከማዳረስ ባሻገር ለሃኪሞችና የጤና ባለሙያዎች የስራ ፈጣሪነት ድርሻውን እንዲወጣ ማስቻል ይገባል፡፡
የክልል ጤና ቢሮዎች፣ የጤና ሚኒስቴር፣ የህክምና ማህበራት በጉዳዩ ዙሪያ የሚሳተፉበት የውይይት መድረክ ማዘጋጀት ያስፈልጋል፡፡ አንድ የጤና ባለሙያ የአካባቢው ቋንቋ ተናጋሪ አለመሆን ወይም በአካባቢው አለመወለዱ ምክንያት መሆን የለበትም፡፡ ትግበራው ማንንም አይጠቅምም፡፡ ማህበረሰቡ አገልግሎት ሳያገኝ ይቀራል፤ ባለሙያውም ስራ ማግኘት እየቻለ ስራ አጥ ይሆናል፡፡ በአገርም ላይ ኪሳራ ይደርሳል፡፡
የጤና ጥበቃ ሚኒስቴር በጉዳዩ ዙሪያ ምላሽና ማብራሪያ እንዲሰጠን የሚመለከተውን አካል በስልክ ጠይቀናል፡፡ የስራ መደራረቦች በመኖራቸው በሌላ ጊዜ ቀጠሮ እንደሚይዙልን ቃል ገብተዋል፡፡ ሚኒስቴሩ በጉዳዩ ዙሪያ ምላሽና ማብራሪያ ለመስጠት ፍቃደኛ ከሆነ ዝግጅት ክፍሉ የሚያስተናግደው ይሆናል፡፡
ግርማይ ገብሩ መቐለ ከተማ ውስጥ ያለፈው የ25 ዓመታት ጉዞ እንዴት ታዩታለችሁ በሚል የተለያ ሰዎችን አነጋግሯል። ​​ባለፉት 25 ዓመታት ለውጥ እየታየ መሆኑን የገለፁት አስተያየት ሰጭዎቹ፤ ስርዓቱ መልካም አስተዳደር በማስፈን ላይ ግን ችግር እንዳለበት ይናገራሉ።
በፌዴራል መንግሥቱና በትግራይ ክልላዊ መንግሥት መካከል ያለውን ውጥረት የመፍታት ሥራ ለዕርቀ ሰላም ኮሚሽኑ የተሰጠ ኃላፊነት እንዳልሆነ፣ የኮሚሽኑ የሥራ መሪዎች አስታውቀዋል።
ዕጡቓት ኣልሸባብ ኣብ ዋና ከተማ ሞቓድሾ ኣብ ዝርከብ ናይ ወሰን ማይ ቤት ምግቢ ኣብ መኪና ቦምብ ብምፅዋድን ቶኪሲ ብምኽፋትን መጥቓዕቲ ከምዝፈፀሙ ኣማሲዩ ዝበፅሐናዜና ሓቢሩ።
‘’ብቦምብ ዝተመልአት መኪና ኣብ መእተዊ እቲ ቤት ምግቢ ተተኲሱ ክልተ ኣጥቓዕቲ ናብ ውሽጢ ብምእታው ምስ ናይቲ ቤት ምግቢ ሰራሕተኛታት ፀጥታ ቶኽሲ ከምዝገጠሙፖሊስ መኮነን ኣደን መሓመድ ሓሳን ገሊፁ።እቶም ኣጥቓዕቲ ዝተቐትሉ እውን ይመስል ኣሎ ኢሉ’ሎ።ዝርዝር ዝበፅሐ ሞት ግን ኣይተፈልጠን ዘሎ።
ብኻልእወገን​ ​ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት UNHCR ኣብ ኬንያ ዝርከቡ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ብሰንኪ ካብ ሰበስልጣን ፀጥታ ኬናይ ይበፅሖም ዘሎ ምፍርራሕ ካብታ ሃገርይወፁ ከምዘለው ኣፍሊጡ።
ካብ ዓለም ዝዓበየ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ኣብ ኬንያ ይርከብ።ልዕሊ 300 ሽሕ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ይነብሩ።ሰበስልጣን ኬንያ ስግኣት ፀጥታ ብምጥቓስ ነቲ መዕቖቢንምዕፃው ኣብ ምጥንቃቕ ይርከቡ።
በወረርሽኙ ምክንያት ናኖ የቢራ ጠመቃ ስርዓት በቤት ውስጥ ቢራ አፍቃሪዎች ዘንድ በጣም ተወዳጅ ነው ፡፡ የገቢያ ፍላጎትን ለማርካት COFF በተከታታይ የቤት ውስጥ የቢራ ጠመቃ ዘዴን ያስወጣል ፡፡ አሁን አንድ በአንድ እናስተዋውቃቸዋለን ፡፡
የቢራ ጠመቃ ስርዓት በኤሌክትሪክ ንጥረ ነገር ፣ በተጣራ ቅርጫት ፣ በ ‹RTD-PT100› ቴም-ሴንሰር ፣ በፈሳሽ ደረጃ ቱቦ ፣ በንፅህና አጠባበቅ ላይ ያሉ የ “SUS” ቧንቧዎች እና ቫልቮች ፣ ፓምፕ (ቪኤፍዲ አማራጭ) ፣ የሙቀት መለዋወጫ ከዎርት አየር ማራዘሚያ ፣ የመቆጣጠሪያ ፓነል ጋር ተጭኗል ፡፡
የመፍላት ስርዓት የሚከተሉትን ያካትታል -3x50L unitank ፣ RTD-PT100 tem-sensor ፣ ሆፕስ ወደብ ፣ ሲአይፒ ፣ የግፊት መለኪያ ፣ የናሙና ቫልቭ ፣ የጭረት ክንድ ፣ የፍሳሽ ማስወገጃ ወደብ ፣ የደህንነት ቫልዩ ፣ የካርቦኔት ዱላ እና የ SUS ቫልቮች ወዘተ ፡፡
ሰሞኑን የትግራይ ጊዚያዊ አስተዳደር የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ ግእዝ ከተባለ ሚዲያ ጋር በነበራቸው ቃለ መጥይቅ ስለ ወልቃይት ጠገዴና ራያ ጥያቄ ቀርቦላቸው ነበር። በመልሳቸውም “በሃይልና በሱሬ የምትሄድ ክልል የለችም” ሲሉ ሰማኋቸው። እንዲሁም የክልሉ ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ ሃላፊ የሆኑት አቶ አብራሃ ደስታ በፌስቡክ ገፃቸው የትግራይ ክልል አንድ ኢንች ከተገፋ ስልጣኔን እለቃለሁ የሚል መልዕክት ለጥፈው አየሁ። ሁለቱም ሃላፊዎች ሃሳቦቻቸውን ሲገልፁ እያመላከቱ ያሉት የአማራ ክልልን ህዝባዊ ሃይልና መስተዳድር መሰለኝ።
እኔም በሁለቱ ሃላፊዎች አባባል በመርህ ደረጃ በእጅጉ እስማማለሁ። ምክንያቱም ምንጊዜም ቢሆን የማንኛውም ክልል መሬት አንድ ኢንች ያህልም ቢሆን ያለህግ መወሰድ የለበትም። በዚህ ረገድ ጥያቄዎች ካሉም መስተናገድ ያለባቸው በህግና በህግ ብቻ መሆኑን እገነዘባለሁ። የዚህ አይነት አሰራር የሰለጠነና ዘመኑን የዋጀ እንደሆነም ለማንም ሰው ይጠፋዋል ብየ አላምንም።
የስራ ሃላፊዎቹ ባነሱት ዋነኛ ጉዳይ ላይ ያለኝን ሃሳብ በግልፅ ከማቅረቤ በፊት ግን ስለ ወልቃይት ጠገዴና ራያ የኋላ ታሪክ የማውቀውን ያህል በአጭሩ እንድገልፅ ይፈቀድልኝ። እንደሚታወቀው ከ1984 ዓ.ም በፊት ወልቃይት ፀገዴ በጎንደር ክፍለ ሃገር፤ ራያ ደግሞ በወሎ ክፍለ ሃገር ስር ሲተዳደሩ የነበሩ ቦታዎች ናቸው። ይህ እውነታ በንጉሱም ሆነ በደርግ ጊዜ ፀንቶ የቆየ ነበር።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ግን ህወሃት ከትጥቅ ትግሉ ጊዜ ጀምሮ የግዛት መስፋፋት ህልሙን እውን ለማድረግ በማሰብ ወልቃይት ጠገዴንና ራያን ወደ ትግራይ የማካተት ህልም ይዞ መንቀሳቀስ ጀምሮ ነበር። በዚህ ረገድ ያለውን እውነታ ግልፅ ለማድረግ ያህል የተወሰኑ ነጥቦችን ማንሳት ይቻላል። በትጥቅ ትግሉ ሂደት ረዘም ላለ ጌዜ አባላቱ በሚለብሷቸው ካኔትራዎችና በሚዘጋጁ አንዳንድ ፅሁፎች ላይ የሚታተመው የትግራይ ካርታ ወልቃይት ጠገዴንና ራያን አይጨምርም ነበር። ህወሃት በግዛት መስፋፋቱ የፀና አቋም መውሰድ ከጀመረ በኋላ ግን ወልቃይት ጠገዴና ራያ የሌሉበት ካርታ የተለጠፈባቸውን ካኔትራዎችና ፅሁፎች ድራሻቸውን እንዳጠፏቸው ራሳቸው ህወሃቶች በሚገባ ያውቁታል። የህወሃት ነባር አመራሮች የነበሩት እነ አቶ አብራሃም ያየህም ደርግ ሊወድቅ አከባቢ አድርገውት በነበረው ቃለመጠይቅ ይህን የህወሃትን የግዛት መስፋፋት እቅድ በዝርዝር ገለፃ አድርገውበት ነበር። እነዚህ አመራሮች በወቅቱ ባደረጉት ቃለመጠይቅ ህወሃት የትግራይ አካል ያልሆኑትን ወልቃይት ጠገዴንና ራያን፤ ከዛም አልፎ ደግሞ እስከ አልውሃ ምላሽ ቆርጦ ወደ ትግራይ የማካለል ህልም እንደነበረው በግልፅ ማስረዳታቸውን የሚያሳይ ዩቱብ ፈልጎ ማዳመጥ ይቻላል። አቶ ታምራት ላይኔም ቢሆን በሚያደርጋቸው ተደጋጋሚ ቃለመጠይቆች ትጥቅ ትግል ላይ እያሉ የወልቃይት ጠገዴና የራያ ጉዳዮች ይነሱ እንደነበርና ግን ስምምነት ሳይደረስባቸው በይደር እንደታለፉ ለማብራራት ሲሞክር አድምጨዋለሁ።
የኋላ ኋላ ትጥቅ ትግሉ ተጠናክሮ ቀጠለና በአስራ ዘጠኝ ሰማንያ ሶስት ዓ.ም ደርግ ከስልጣን ሲወገድ ተጠናቀቀ። ከዚህ ጊዜ ጀምሮ ለሃያ ሰባት አመታት ሁሉም የሃገሪቱ እጣ ፋንታዎች የሚወሰኑት በህወሃት አመራሮች መሆኑን ሁላችንም ሳናውቅ የምንቀር አይመስለኝም። በነዚያ ሃያ ሰባት አመታት ውስጥ ህወሃቶች የማያሻማ ትእዛዝና አመራር ሰጥተው ብቻ ሳይሆን አንድ ቃል ተናግረው እንኳ የሚያስፈፅሙበት፣ ምጣድ አቀብሉን ቢሉ ሞግዱን ረሳችሁት የሚል መልስ የሚያገኙበት፣ ገርፈውም ሆነ ገድለው ራሳቸው የሚጮሁበት እንዲሁም ያሻቸውን ነገር ሁሉ የሚያገኙበት ሁኔታ እንዲፈጠር የሚችሉትን ሁሉ አድርገው ሃሳባቸው ሞልቷል። የህወሃት አመራሮች በዘመናቸው ቦታዎችን ከአንዱ ወደ ሌላው ማካለል ብቻ ሳይሆን ሰብአዊ ፍጡር የሚኖርበትን እንኳ የሚወስኑበት እስከመሆን ደርሰው እንደነበር ሁላችንም እናስታውሳለን።
በመሆኑም ደርግን አስወግደው ሃገሪቷን እንደተቆጣጠሩ በትጥቅ ትግሉ ወቅት ሲያልሙት የነበረውን ሁሉ ተግባራዊ ማድረግ ጀመሩ። ተግባራዊ ካደረጓቸው እቅዶች አንዱና ዋነኛው ወልቃይት ጠገዴንና ራያን ኢ-ፍትሃዊ በሆነ መንገድ ወደ ትግራይ እንዲካለሉ ማድረግ ነበር። ማካለሉን ተግባራዊ ባደረጉ ማግስት ደግሞ ከተዋጊዎቻቸው የተቀነሱ (በወቅቱ አጠራር demobilized የተደረጉ) አባሎቻቸውንና ሌሎች አከባቢዎች ይኖሩ የነበሩ ታጋሮዎችን ማስፈራቸው ይታወቃል። ይህን እንዲያደርጉ ያስቻላቸው ህጋዊ መሰረት እንደነበራቸው ግን ሲገለፅ አልሰማሁም። ወልቃይት ጠገዴና ራያ ይኖሩ የነበሩ አማራዎችም ግልፅና ነፃ በሆነ መንገድ እጣ ፈንታቸውን እንዲወስኑ እድል ያገኙ መሆኑን የሚያሳይ ማስረጃም አላየሁም።
ህወሃቶች ወልቃይት ፀገዴንና ራያን ከላይ በተገለፀው ኢ-ፍትሃዊ መንገድ ወደ ተግራይ እንዲካለሉ ካደረጉና የነዋሪዎቹን ማንነት ከነጠቁበት ጊዜ ጀምሮ በሁለቱም አከባቢዎች የሚኖሩ አማራዎች ተቃውሟቸውን ማስማት መጀመራቸው ይታወቃል። ሰሚ ግን አልነበራቸውም። ህወሃቶች ጭራሽ የቦታዎቹ ባለቤት የነበሩት አማራዎች ባህላቸውን፣ ቋንቋቸውን፣ ወጋቸውንና ልምዳቸውን እንዳይጠቀሙና እንዳያከብሩ ማድረግ ጀመሩ። ለምሳሌ የየአከባቢዎቹ አማራ የሆኑ ነዋሪዎች አማርኛ ዘፈኖችን እንዳያዳምጡ፣ የአማራ ክልል የእግር ኳስ ክለቦችን በተለይም ፋሲል ከነማን እንዳይደግፉ፣ የነሱንም ማሊያዎች እንዳይለብሱ፣ ቀይ ቢጫ አረንጓዴ ቀለማት ያሉበትን ሰንደቅ አላማ ለመያዝ ሲከለከሉ እንደነበር በተለያዩ ጊዚያት ምርር ብለው ገልፀዋል፤ አሁንም ሲገልፁ ይደመጣሉ። ይህ ለምን ይሆናል ብለው የጠየቁ አማራዎችም ተገድለዋል፣ ተደብድበዋል፣ ተሳድደዋል፣ ንብረታቸው ወድሟል።