Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የኛ ጀግኖች ውድ ሕይወታቸው እየከፈሉ ነው እናንተ ደግሞ እየተከፈለ ያለውን መስዋዕትነት እያጣጣላችሁት ነው የአቶ ተክሌ የሻውን ንግግር መስማት ይቻላል ስለ ትጥቅ ትግል የተናገሩትን ።
Temesgen Hunegnaw በዚህ እድሜህ እንዲህ ደንቆሮ መሆንህን ሳይ ብዙም ባይደንቀኝም በአንተ እድሜና ከዛ በታች ያሉ ጓደኞችህ ለህዝብ የሚጠቅም ምሁራዊ ነገሮችን በመረጃ በማስደገፍ ሲፅፍ አንተ ግን እዚህ fb 24 ሰሀት ተደፍተህ ከንቱ ሰው መሆንህን ሳይ ግን ታሳሳዝነኛለህ ፡
Zekarias Yeneneh የዋህ አይምሰልህ ተሳስተሀል ወድሜ እሽቴን አተውቀውም ጥሩ ሰው ነው ለማንኛውም ወድምህ ነው በሰከነ አደበት መነጋገር እጅ መዘላለፋ አይጠቅምም እራሳችን ነው የሚጎዳን የኛ አለመግባባት ለወያኔውች ደስታቸው ነው ስለዚህ ሁሉም ሰው በተቻለ መጠን መረዳዳቱ የተሻለ ነው እሸቴ አማራ ሲጎዳ የማይነደው ሰው አይደለም ሁላችንም አማራወች ሆነን መጨቃጨቁ ትግሉን ይጎዳል ለህዝቡ ስትሉ ተሸነፋ ተሸንፎ ማሸነፍ አለና
Eshete Kassa Zewudie ልብ በሉ በሰሜን ጎንደር በገበሬ የጎበዝ አለቂች ላይ የኘበአማራ ተጋድሎ ስም በኢየሩሳለፀም የተቀመጠ እንኳን አርማጭሆን ጎንደርን እግሩ ያልረገጠ ሰው ነው ታጋዮች በአደባባይ በሚዲያ ከመጀመሪያ ክፍል 1 ብሎ ዶክመንታሪ ፊልም የለቀቀው ክፍል 2 የሚባል ሰይቀርብ ይህ ሚዲያ ሕዳር 19/2016 ቀርቦ ከ3ቀን በሆላ በሰዎቹ ላይ ከበባ ተደርጎ በምስሉ ከታዩት 4 ወጣቶች ወደቁ ።
Tsige Anbessie አሁንስ በጣም የሰለቸ ነገር ነው ከኔ ውጭ ለአማራ የሚያስብ የለም የምትሉ አንዳንድ አስመሳዬች ሰለቻችሁን ሰው ሃሳብንም የመግለጽም ይሁን የፈለገው የፖለቲካ ጅርጅት ደጋፊ ይሁን ለምን እኔን ሃሳቤን አልደገፈም ብላችሁ የምትነታረኩ አስመሳዬች ሁሉም ዚዜውን ጠብቆ ይወጣል ሰው የፈለገውን የመጻፋም መብት አለው የሰው መብት ለመድፈር እና ዘረኝነቱ የወያኔ ይበቃናል ።
Eshete Kassa Zewudie ልያ ፋንታ እንከባበር ድርጅት ለማፍረስ ውስጥ ከውስጥ መጣር ጀግንነት አይምሰልሽ አሁንም ምን እየሰራሽ እንደሆን መረጃው አለን ።
እንደ አንተ አይነት የጎንደሬነት ሱሪዉን እውልቆ አሼርጦ ፣አደግድጎ የሚያድር ጎንደሬ በእንዶድ ታጥቦ ጎንደሬነቱ ቢለቅ አንገርብ ወስደን ባጠብንህ ነበር ግን በጉልጭማ ቢጥዱህ የማትበስል ጥሬ ነህ ።
Asnakew Abebe እሸቴ እራስህን ቻል። አንተን መምከር አይቻልም። የእኔ ዘር ማንዘር ለሃገር ሲሰው የኖሩ አርበኛ ጀግኖች ናቸው። እኔ አገው ነኝ ብለህኛል እናም ስለ ዳባት ሰው የት አውቀህ። ለማንኛውም ሁሉም ጋር ተናክሰህ አትዘልቀውምና ያመንክበትን ስራ። ትግላችን ፀረ ወያኔ እስከሆነ ድረስ ጎንደር ህብረት ውስጥ ጉልህ ሚና የምትጫወተውን እህታችንን ልያን መዝለፍ ምን አስፈለገህ? ባለፈው ሰሞንስ ከአሉባልተኞች ተደርበህ ስትሰድበኝ አልሰነበትክም? ዝም ያልኩህ መልስ ልሰጥህ አያስፈልገኝም ነበርና ነው። ለማንኛውም ስራ ነው የሚያስከብርና ጦርህን ወደ ጠላትህ ስበቅ። ሁላችንም የጎንደር ሰወች ነን። ጠላታችን ወያኔ ነው። ከዛ ወርደህ ከተገኘህ ተጎንብሶ መነጋገር አለመድንም።
Asnakew Abebe የእኛ ቤተሰብ ሲገደል ሃገር ጥሎ ሲሰደድና ሲሰቃይ የኖረ ነው። ይህ ሃገር የሚያውቀው ነው። ለመሆኑ አስናቀውና አበበ ማን ይመስሉሃል? ለመሆኑ ከአጅሬ ዘር ማንዘራችን ከባድማው ተፈናቅሎ እንደቀረ ታውቅ ይሆን? ለመሆኑ አንተ አገው ከሆንክ እና ዳባት ካልኖርክ እንዴት ልትረዳው ትችላለህ። ይህን መልስ የምሰጥህ ላንተ ሳይሆን ማደናገር ልትፈጥር ስትፍጨረጨር ስላየሁህ ነው። ሳብ ስትልም የሁለት የጣልያን…See More
Asnakew Abebe ደሞ ከድፍን የወገራ ህዝብ ጋር ልትገጥም ፈለክ?! ወገራ ላይ ጠምሩ ያልሆነ ማግኘት ይከብድሃል። በጅምላ ልወንጅላቹህ ካልክ ልክህን የምታውቀው አንተ ነህ። የወገራ ህዝብማ ከ1972 ጀምሮ ታሃት/ወያኔን ገጥሞ የኖረ ነው። ወያኔ ኢትዮጵያ በእጁ እስክትገባ ወገራ እጁን አልሰጠም። አሁን በዱር በገደል ማን እንዳለ መዘርዘር የለብኝም። በ1978 አጅሬ ላይ ታህትን ገጥመው የተሰውት አስናቀውና አበበ ታናሽ…See More
Alem Tirunhe ኧረ እባካችሁ ወገኖቸ ስንት ወገኖቻችን በየቀኑ በወያኔ እያጣን አሁን የእኛ እርስበእርስ እነደዚህ መሆን ምንድነው ። እግዚአብሔር ቢያድለን ሁላችንም በአንድነት ቁመን ዋናውን ጠላታችን መታገል ይገባን ነበር ካልሆነ ደግሞ ሁሉም ያዋጣኛል በሚለው መንገድ ይታገል በዛም ይሁን በዚህ አላማችን አንድና አንድ ወያኔን መታገል ነውና ። ነገርግን እኔ በምሄድበት መንገድ ካልሄዳችሁ ተብሎ እንደዚህ መባባል በጣ…See More
አድናቆቴ ይድረስሽ፣ በወያኔ በደል በቁጭት የሚንገበገቡ የአማራ ልጆችን በየተራ፣ ሙሉነህን ፣ እኔን ከመዝለፍ አልፎ እንደ አሼዋ ዘሩ የበዛውን ከመላው ኢትዮጵያዊ በላይ ከህዋህት ጋር የሚፋለመውን የድፍን ወገራን አባት ጠምሩን በአደባባይ የሚዘልፍ ሰው ምን ትይዋለሽ?
ልያ እምትሄጅበት እኔ ከምሄድበት ይለያል በማቃጠር ከሆነ ከምንሽም አልደርስ የዳባትን ጭቁን ሕዝብ ወያኔ ከገባ ጀምሮ በዘመድ አዝማድ እየተሿሿሙ እነማን በደል እየፈፀሙ እንደሆን የግፉ ሰለባ ከሆኑት አንደበት ሰነምቻለሁ ።…See More
Leya Fanata ቃላት ላለመናገር ወስኛለሁ። ሴት ብሆንም የጄግኖች ወንድሞቼን ክብር እና የጄግና ህዝቤን የተጋድሎ ታሪክ ለመጠበቅ ስል ከዚህ በኋላ አልመልስም።
Eshete Kassa Zewudie አለምዬ የማትለወጭው ነሽ ስጠፋም አቋጣሪዬ ነሽ በመሳደብ ቢሆን እንደ ሙሉዬ የሚሰድበኝ የለም ግን ቅር አይለኝም ምክንያቱም እሷ የምታዬውን እኔ አላየውም እኔ ያየሁትን አላየችውም ቢሆንም የፖለቲካ ድርጅ ልታቋቁም ወይም ድርጅት ልታፈርስ አይደለም እንደ ግለ ሰብ ብዙውን በተግሳፅ ለመመለስ እንደሆን ነው የማየው ።
Alem Tirunhe ሁላችሁንም አመሰግናለሁ እኔ እናንተን ለመምከር እውቀቱም ይሁን ችሎታው የለኝም ነገርግን የወገኖቸ ስቃይ ስለሚያመኝና ስንቶቹ ሀብት ንብረታቸውን ትተው በየበርሀው እየተዋደቁ የእኛ እርስበእርስ መባላት ስላሳሰበኝ ነው ሁላችንም አንድ አይነት ህመም ስላለን ብንችል እንግባባ ባንችል ደግሞ አንነቃቀፍ ለጠላት ደስታ አንሁን ከማለት ነው።
Kidist Abebe አለም እንደው ልፊ ብሎሽ እንጂ ይህ ሰው ጤና ነስቶታል! እባክሽ ማስታረቅም ሆነ ማግባባት የምትችይው ጤንነት የሚታይባቸውን ነውና አይኖችሽን ወደእውነታው ብቻ አቅኚያቸው!
አሞራው ምንአለ ባሻ ከዚህ ውስጥ ኮሚንት ለመስጥት አልፈልኩም ነበር ነገር ግን ብዙዎቻችን ከስድብ ላይ ያተኪረ ሥራ ስንሰራ ይታያል ብዙዎቻችን በስተጀርባ ማንን እያገዝን ነው ብዙዎቻችን በአማራ ስም የምንነገድ ስንቶቻችን ነን?ይልቁንስ ትልቁ የአማራውን ጠላት TPLF ላይ ለምን ትኩረት አይደርግም በስሙ ልንለግድበት አይገባም ተኩላዎችን ማጋለጥም አንዱ የትግል ስልት ነው የወያኔ ካድሪ ሁኖ አማራን ማሽማቀቅ መሳደብ አርበኞችን ግንቦት ሰባትን መዝለፍ ኢሳትን ይህ ነው ለአማራ ቆምን የሚባለ?
ብዙ ተሞክሮ አለኝ ከዚህ በፊትም ከባድ ፈተናዎች ገጥመውኝ ነበር አደባባይ ሳልወጣ ሞቴ የውሻ ሞት ሁነ ቀርቶ ነበር። ነበር በደንበር ተሻጋሪ በሕወሓት ገዳይ ቡድን ።…See More
Getahun Tesema እኔ የሚገርመኝ አንድ ነገርአለ ይህን የአንድነቱ። ሀይል ፓለቲከኛችከእንግዲህአንድነቱም ከመጣ እራሱ ግንቦት7 ኢሳትን ሚዲያ ጨምሮ አሁን ባለው ፊዴራል ሲስስተ ዲሞክራቲክ በማድረግ ብቻ እንደሚታገሉ ራሳቸው ይናገራሉ ውያኔ እሺ አለለም እንጁ ፍርቅም ይጠይቃሉ ግንቦት7 እንዳለውይሁን ከእንግዲህ እኮ ውያኔ ወዳም ይሁን ተገዳ የሚቃቃመው መንግስት በብሄሮች ማንዴት ነው ይህን ሁኖ እያለ ለምን አማራአማራ …See More
Mikiyas Adane ወንድም ኢሳይያስ ይርጋ እሸቴን ስለማታውቀዉ ነዉ እንጂ አሉ ከሚባሉት የአማራ ልጆች ዉስጥ በአንድኝነት ልትመድበዉ ምስጢር ልታካፍከዉ የምትችለዉ ሰዉ ነዉ በማንኛዉም ነገር በዉስጥ መስመር ብትነጋገሩ ግልፅ በግልፅ ማንነቱን ትረዳለህ። የምታደርገዉ ትልቅ ተሳትፎህ ግን እውነትም የጀግና ዘር ጀግና ነዉ እና አድናቂህ ነኝ። በርታ አመሰግናለሁ።
ናይ ኢትዮጵያ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ ኣባላት ኣመራርሓ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ክምስክሩሎም ዝፀውዑዎም ላዕለዎት ሰበስልጣን ኣቀራርባ ብዝምልከት ውሳነ ከምዘይበፅሓሉ ኣፍሊጡ።
እኒ ኣቶ በቀለ ገርባ ዝርከቡዎም ኣብ መአረሚ ቦታ ዝርከቡ ኣባላት ኣመራርሓ እቲ ውድብ ቃለ ምስክርነት ክህቡ ዝቖፀሩዎም ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ፣ኣቶ ለማ መገርሳ፣ኣቶ ኣባዱላ ገመዳ፣ዶ/ር ኣብዪ ኣሕመድን ወ/ሮ ጫልቱ ሳኒን ቤት ፍርዲ ቀሪቦም ምስክርነት ዝህብሉ ኣገባብ ውሳኔ ከምዘይበፅሐሉ ሎማዕንቲ ዓርቢ ዝገለፀ ቤት ፍርዲ ን3 ጥሪ 2010 ዓ/ም ቆፀሮ ሂቡ’ሎ።
ኣቦ መንበራት ኣርባዕቲአን ናይ ኢህወዴግ ኣባል ውድባት ንመንግስታዊ መራኸቢ ማዕኸናት ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሃገራዊ ምርድዳእ ንምፍጣርን ዴሞክራሲያዊ ምህዳሩ ንምስፋሕን ክብሃል ብዝሰርሑዎ ጥፍኣት ንዝተኣስሩ ኣባላት ኣመራርሓ ተቓወምቲ ውድባትን ገለ ውልቀሰባትን ብሕጋዊ ኣገባብ ክፍትሑ ከምዝተሰወሰን ምግላፆም ይዝከብር።ይኹን እምበር እኒ መንን መዓስን ከምዝፍትሑ ግን ኣይተገልፀን።
እውነቴን እኮ ነው፡፡ እሰቲ ወደ ከተማ ውጡ፡ እስቲ ቴሌቪዥኑን እዩት፡ እስቲ ራዲዮውን ስሙት… የሆነ የሚጨንቅ ነገር የለውም? የእኔውማ Phobia ሁሉ ይመስለኛል… በዓል ሲደርስ…ይደብረኛል …ይከፋኛል … ብርድ ብርድ ይለኛል … ሽፍፍ ይልብኛል…ያሳክከኛል…ብን ብሎ በዓል የሌለበት ሀገር መሄድ ሁሉ ያምረኛል፡፡ ብዙ ነገር -ኛል ፡ሚዲያዎቹ “የደስታ እና የፌሽታ…” ሲሉ ይገርመኛል፡፡ አዎ ሊሆን የሚገባው እንደዛ ነው… ሃይማኖታዊ ፋይዳውን…የክብረ በዓሉን ትሩፋት እያሰቡ በፀሎት…በዝማሬ በአምልኮ…በምስጋና ከአምላክ መገናኘት ነው… መሆን የሚገባው…እኛ ግን… ወደድንም ጠላንም በዓላችን እና ሆዳችን ላይለያዩ ተዛምደዋል፡ ተዋደዋል ፡ተጋምደዋል፡፡
ደስታ በመብል ሰሃን … ፌሽታ በመጠጥ ዋንጫ …ፍሰሃ በብርሌ …ካልሰፈርን እንላለን …ውሃን በኪሎ … ድንችን በሊትር እንደመለካት ይመስለኛል፡፡ ቀድሞ ነገር መለኪያ ሚዛኑ ራሱ ተሳስቶ መጠኑ በምን ይታወቅ?
ከዛም … ሳሎን ሶፋ ጥግ ላይ በቁምጣ እና በቲሸርት ጋደም ብሎ ሪሞትኮንትሮል የታቀፈ… “የበአል ልዩ የቴሌቭዥን መሰናዶ” ቻናል እየቀያየረ የሚያይ “ስራ-ፈት” አባወራ… ወይም Gemechu ን የሚመስል ወንድም “አልደረሰም?” የሚል ጎርናና ድምፅ … (ብራዘር ወጣ ብለህ የበግ ቆዳ ስንት እንደሚሸጥ ጠይቅ እንጂ) ይህን ፍራቻና ጥላቻ የበዓል ሰሞን የሆነ የምገባበት…. ግርግሩ አልፎ በማግስቱ “ብቅ” የምልበት ጉድጓድ ወይም ዋሻ ነገር ባገኝ ራሴው ለመቆፈር ፈቃደኛ ነበርኩ… በመሃል ደግሞ ወሽመጥ ቁርጥ የሚያደርጉ ገጠመኞች አይጠፉም ….ቲማቲም እና ሽንኩርት የተገዛበት ፌስታል አስፋልት መሃል እንደ መበጠስ ያለ …. ቲማቲሙ በየጎማው በየመንገደኛው እግር ስር ሲንከባለል…ሲታጠብ ተውሎ የተሰጣ ልብስ ሳይደርቅ ማስጫው እንደመበጠስ ያለ (ጋቢ ሁሉ አለው)…ከገበያ የመጣው እንግዳ ዶሮ ማሰሪያውን በጥሶ ጊቢ ለጊቢ እንደመሯሯጥ ያለ….አብሲት ተጥሎ ኩፍ እንዳለ…ወይም ፀጉር ቤት ታጥቦ ተጠቅልሎ ቁጭ እንዳሉ …መብራት እንደመጥፋት ያለ….ዶሮው ታጥቦ ሳይጠራ ውሃ እንደመጥፋት ያለ…የመንደር ባለጌ ድመት የዶሮውን ፈረሰኛ ይዞ እንደመሮጥ ያለ…ኧረ ስንት ነገር አለ…
ዶሮ ወጥ መስራት እና መብላት ሐገራዊ ጉዳይ መሆኑን ይበልጥ የምትረዱት፡ ፈረሰኛውን ከተቀረው አካል ለመገንጠል፡ የሚደረገው እልህ አስጨራሽ ተጋድሎ ኤርትራን ከኢትዮጵያ የመገንጠል ያክል ከባድ መሆኑን ስታዩ ነው፡፡ ያጋነንኩ የመሰለው ይሞክረው …
በሚለው ክሊፕ ላይ የሚቆረሰው ዳቦ የተጋገረበት ስንዴ ሲለቀም አናይም… የሚጨለፈው ዶሮ ወጥ አገነጣጠል እና አስተጣጠብ ታሪካዊ አመጣጥም አይነገረንም (ቢነገረንም በእነ እትዬ ጆርዳና በቅንጡ ወጥ ቤታቸውና በ “ready made” ዶሮአቸው ስለሚሆን የአብዛኞቻችን አኗኗር አይገልፅም-ኧረ የሩባችንንም አይገልፅም… ይታያችሁ ጆርዳና ታርዶ ላባው በፍል ውሃ የተገፈፈ ዶሮ በቀሰም ነፍታ በእሳት ስትለበልብ…የማይመስል ነገር!) ክሊፑ ላይ የበርበሬው አፈጫጭ…የአስፈጪው ንጥሻ… የቂቤው አነጣጠር …የኮሰረቱ አጣጣል አይታየንም…የሚንቆረቆረው ጠላ ሲጠነሰስ፤ሲጠመቅም አናውቅም… ጠጁስ ሲጣል ማሩ ሲበጠበጥ የታል?
ብቻ ጥበብ ቀሚስ የለበሰች በወርቅ የተንቆጠቆጠች ሴት ወይዘሮ ሰፌድ ሙሉ የበረዶ ቁልል የመሰለ ፈንዲሻ ስታዘግን…እዛጋ ጨረቃማ ሲኒዎች ደርድሮ የተዘረጋ ረከቦት ከነጀበናው …የቄጠማው ጉዝጓዝ….በሙካሽ ዝምዝማት ያጌጠ ካባ የደረበ አባት… የወተት አረፋ የመሰለ ጭራውን እየነሰነሰ…. ዳቦ ለመቁረስ ሲባርክ…ለመብል ያላነሱ ለስራ ያልደረሱ ልጆች በነጫጭ ልብሶቻቸው ውስጥ ሆነው ወዲያ ወዲህ ሲሯሯጡ….
ኧረ ክሊፑ ያምራል፡፡እውነት ያምራል፡፡ያስቀኑኛል፡፡ ሁሌም ዝንጥ እንዳልኩ… አይኔ በሽንኩርት ሳያለቅስ… ጥፍር ቀለሜ ሳይለቅ…ከተረከዛማ ጫማዬ ሳልወርድ…ወጥ ሳይፈናጠቅብኝ…እንፋሎት ሳይጨስብኝ…ሽቶዬን አርከፍክፌ…ነጠላዬን ነስንሼ …መሃላቸው ተገኝቼ በአሉን አብሬአቸው ባሳልፍ እመኛለሁ፡፡ ሊፒስቲክን አደማምቆ … ጠጋ … ሳቅ እያሉ ፎቶ መነሳት… ነበር!
“አሁን እኮ ዘመኑ ሰልጥኗል ያ ሁሉ ልፋት ቀርቷል እንደ ‘Middle Age’ ነው ወይ የታስቢው? ከሱፐርማርኬት የተገነጠለ ዶሮ… ከነቁሌቱ “Pick” አድርጎ አንድ ሰአት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ አብስሎ ‘የዶሮ ወጥ’ ማግኘት ይቻላል… ወንዶቹም ቢሆኑ እቃ ማጠብ እና ቀለል ቀለል ያለ የፅዳት ስራ ያከናውናሉኮ… አበዛሽው… አጋነንሽው…” ካላችሁ….“መቼ እንደታረደ.. መቼ እንደ ተሰራ የማይታወቅ ዶሮ አልበላም!” የምትል እናት የለቻችሁም ማለት ነው፡፡ እንግዲያውስ ይግረማችሁ እኛ ቤት ዛሬም ድረስ ሽሮ ይከካል…በርበሬ ይደለዛል…ገብስ ይፈተጋል… ታዲያ ይሄ ሁሉ ሲሆን ገጠሬዋ እኔ ወገቤን ታጥቄ እገባበታለሁ እንጂ “ኧረ ይሄ ነገር ከሰላም ባልትና ይገዛ” ማለት እንዴት ይቻለኛል?
እሰይ! ጌታ ተነሳ፡፡ በሰው እና በአምላክ መካከል የነበረ የጥል ግድግዳ ፈረሰ…. ደስ ይላል! በጣም… ይሄን የመሰለ ክብረ- በዓል ግን … በረት ሙሉ በሬ ካልተቃረጥንበት … ጣባ ሙሉ ክትፎ ካልጨረስንበት… እንስራ ሙሉ ጠላ ካላንቆረቆርንበት …ሳጥን ሙሉ ቢራ ካልጨለጥንበት… ሰፌድ ሙሉ ዳቦ ካልገመጥንበት… ምኑን በአል ሆነው? የሚባለው ነገር አይገባኝም…አይዋጥልኝም… እስቲ አሁን “ቃልም ስጋ ሆነ” በሚል ሰበብ… ስጋ ሲቆርጡ ከመዋል በላይ “ስጋዊነት” ምን አለ?
(fanabc) –አዲስ አበባ ፣ ህዳር 13 ፣ 2010 (ኤፍ ቢ ሲ) ወደ ሃገር ውስጥ የሚገቡ የተለያዩ ሸቀጦችን የያዙ ከ12 ሺህ በላይ ኮንቴነሮች ጂቡቲ ወደብ ላይ ተከማችተዋል።
በአስመጪነት የተሰማሩት ነጋዴዎች ከወር በፊት ከውጭ ለማስገባት ያዘዟቸውን ምርቶች የያዙ ኮንቴነሮች ጂቡቲ ወደብ ቢደርሱም እስካሁን እጃቸው አለመግባቱን ይናገራሉ።
ከዚህ ባለፈ ግን እቃቸው ቀናት ማስቆጠሩ ሳያንስ የባህር ትራንዚትና ሎጂስቲክ አገልግሎት ለጅቡቲ መንግስት ሊከፍል የሚችለው የዲመሬጅ ክፍያ ተወራርዶ ወደ እነርሱ እንዳይመጣም ይሰጋሉ።
ጂቡቲ በስምንት ቀናት ውስጥ የኢትዮጵያ ገቢ እቃ ካልተነሳ ከስምንት ቀናት በኋላ በእያንዳንዱ ቀን እንደ ኮንቴነሩ ርዝማኔ እስከ 11 ዶላር ድረስ በቀን ለአንድ ኮንቴነር ታስከፍላለች።
የሚገባው አልያም የሚወጣው እቃ በትክክለኛው ሰዓትና ቦታ መድረስ ካልቻለ ትራንዚተሮችም ተቀጭ በመሆን የችግሩ ሰለባ ይሆናሉ፤ በተጨማሪም በማምረቻው ዘርፍ ላይም አሉታዊ ተፅእኖ እያሳረፈ ስለመሆኑ አስተያየት ሰጭዎች ይናገራሉ።
በውጭ ምንዛሪ እጥረት ሳቢያ የገቢ እቃዎችን በጊዜ ማንሳት ካለመቻል ጋር ተያይዞ፥ የዶላር የውጭ ምንዛሪ እየጨመረ ስለሚሄድ የእቃዎቹ ወደብ መከማቸት ሃገሪቱን ለተጨማሪ ወጪ ይዳርጋታል።
የኢትዮጵያ ብሄራዊ ባንክ በ2002 ዓ.ም ሰኔ ወር ላይ በፃፈው ደብዳቤ አስመጪዎች ለሚያስመጡት እቃ የባንክ ኤል ሲ ሲከፍቱ፥ በሁሉም የንግድ ባንኮች ለትራንዚት የሰባት በመቶ ቁጠባ በባህር ትራንዚትና ሎጂስቲክ አገልግሎት የውጭ ምንዛሪ የባንክ ሂሳብ ውስጥ ተቀማጭ እንዲያደርጉ ትዕዛዝ ሰጥቶ ነበር።
ከዚህ ባለፈም የባህር ትራንዚትና ሎጂስቲክ አገልግሎትም የውጭ ምንዛሪ በሚያቀርብበት ጊዜ ከዚህ ሂሳብ ተቀናሽ እየሆነ እንዲፈፀምለት የሚል ትዕዛዝም አስተላልፏል።
የኢትዮጵያ ንግድ መርከብ ድርጅት ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ሮባ መገርሳ እንደሚሉት ግን ከግል የንግድ ባንኮች በስተቀር ይህን የውጭ ምንዛሪ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ እየተገበረው አይደለም።
ድርጅቱ ከኢትዮጵያ ብሄራዊ ባንክና ንግድ ባንክ ጋር በመሆን በጋራ ችግሩን ለመፍታት የሚያስችል እስከ 30 ሚሊየን ዶላር እንደሚለቀቅለት ቢነገረውም እስካሁን አልተፈጸመም ነው ያሉት ዋና ስራ አስፈጻሚው።
እስከ ታህሳስ ወር መጨረሻ የተጠቀሰው ገንዘብ ይለቀቃል ተብሎ እስካሁን ገቢ የተደረገው ግን 2 ሚሊየን ዶላር ብቻ መሆኑንም አስረድተዋል፤ ይህ መሆኑ ድርጅቱን ለእዳ እየዳረገው መሆኑን በማንሳት።
የኢትዮጵያ ብሄራዊ ባንክ ምክትል ገዥና ዋና ኢኮኖሚስት ዶክተር ዮሃንስ አያሌው ግን ለስራ የሚያስፈልገውን ያህል መጠን ንግድ ባንክ እየለቀቀ መሆኑን ይገልጻሉ፤ ካለው የውጭ ምንዛሪ እጥረት አንጻርም እየመጠነ ይለቃል ነው ያሉት።
በእሥራኤል የጋዛ ሠርጥ ወሰን ላይ ዛሬ በተነሣ ግጭት ቢያንስ አንድ ፍልስጥዔማዊ ተገድሎ ሌሎች ቁጥራቸው አርባ የሆነ ሰዎች ቆስለዋል። ግጭቱ የተፈጠረው ከአንድ ሣምንት በፊት በዚያው አካባቢ ተካሂዶ በነበረ ሁከት የበረታበት የተቃውሞ እንቅስቃሴ 19 ፍልስጥዔማዊያን በእሥራኤል ወታደሮች መገደላቸውን ተከትሎ ነው።
የደቡብ /ብ/ብ/ህ/ክ/መንግስት መገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ኤጀንሲ የኢንፎርሜሽን ኮሚኒኬሽን ቴክኖሎጂ የግል ስራ ፈጠራ አገልግሎት አስተዳደር ዳይሬክቶሬት ከሚዛን ቴፒ ዩኒቨርሲቲ ጋር በመሆን በዩኒቨርሲቲው ውስጥ በ ICT ዘርፍ ለተደራጁ ኢንኩቤቲ ተማሪዎች በኔትዎርክ ዝርጋታ፣ በሶፍት ዌር ልማት ፣ በቢሮ ማሽኖች ጥገና ፣በኢንተርፕርነርሺፕ እና በቢዝነስ ፕላን / ዕቅድ / አዘገጃጀት ዙሪያ የተግባር ተኮር ስልጠና ሰጠ፡፡ ይህ ስልጠና ተማሪዎች በስራ ዓለም በሚሰማሩበት ወቅት በንድፈ ሀሳብ ያገኙትን እውቀት በተግባር ላይ በተመሰረተ ስልጠና ማስደገፍ መቻላቸው አሁን ላይ የተሻለ ውጤታማ በማድረግ በመስኩም ጥሩ ተወዳዳሪ ምሩቃን ያደርጋቸዋልም ተብሏል፡፡እነዚህ ሰልጣኞች ከዩኒቨርሲቲው ተመርቀው ከመውጣታቸው አስቀድሞ የሚሰጣቸውን ስልጠና በመጠቀም ወደ ሌሎቹ በሺዎች ለሚቆጠሩ ተማሪዎች በማካፈል ውጤታማ ስራ መስራት የሚያስችላቸው ከመሆኑም በተጨማሪ በጥቃቅን ምክንያቶች አገልግሎት መስጠት የማይችሉ ኮምቲተሮችን ባገኙት እውቀት ተጠቅመው ለአገልግሎት እንዲውሉ በማስቻል በቆይታቸው ለዩኒቨርሲቲው ቀላል የማይባል አስተዋጽዎ ሊያበrክቱ እንደሚያስችላቸውም ተብራርቷል፡፡
(ሰኞ የካቲት 17 ቀን 2000 ዓ.ም. February 25,2008)፦ በኢትዮጵያ ትልቁንና የመጀመሪያውን የካንሰር ሆስፒታል ለመገንባት የገቢ ማሰባሰቢያ እና ግንዛቤ ማስጨበጫ ኮንሰርት በሚሌኒየም አዳራሽ ይዘጋጃል፡፡
ዘ ላይፍ ሰከንድ ቻንስ ፋውንዴሽን ከሠራዊት መልቲ ሚዲያ ጋር በመተባበር በየካቲት 22 ቀን 2000 ዓ.ም. በሚሌኒየም አዳራሽ የሚደረገው ኮንሰርት ዓላማ፤ ከአዲስ አበባ በስተሰሜን 80 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በኦሮሚያ ክልል ሸኖ ከተማ ላይ ለሚገነባው የካንሰር ሆስፒታል የመጀመሪያውን የገቢ ማሰባሰቢያ እና ግንዛቤ ማስጨበጫ ይዘጋጃል፡፡
ዝግጅቱን አስመልክቶ ዘ ላይፍ ሰከንድ ቻንስና ሠራዊት መልቲ ሚዲያ በሰጡት መግለጫ በኢትዮጵያ የካንሰር ሕሙማን ቁጥር በዓመት ወደ 200 ሺህ እንደሚጠጋ ጥናቶች ያመለክታሉ፤ ነገር ግን በብቸኝነት አገልግሎቱን እየሰጠ ወደሚገኘው ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ደርሰው እርዳታ የሚጠየቁት ታካሚዎች ብዛት ከ60 ሺህ እስከ 125 ሺህ የሚደርሱ ናቸው፤ ከእነዚህ ውስጥ ደግሞ እርዳታውን የሚያገኙት 500 የሚደርሱ ሕሙማን ብቻ ናቸው፡፡
የፋውንዴሽኑ መሥራች ወ/ሮ ወሰኔ ቦውለር ነዋሪነታቸው አሜሪካን አገር ነው፡፡ ባሉበት አሜሪካም የካንሰር ሕመምተኛ ነበሩ፡፡ ነገር ግን በወቅቱ ከፍተኛ ገንዘብ ተከፍሎም ቢሆን ሕክምናውን አግኝተው ከበሽታው ለመዳን ችለዋል፡፡
ወደ ኢትዮጵያ በመጡበት ወቅትም ሕክምናው ወደሚሰጥበት ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ሄደው በጎበኙበት ወቅት የተመለከቱት የሕክምና አሰጣጥ አሰቃቂ ሆነባቸው፤ ተመልሰው ወደ አሜሪካ በመሄድ ፋውንዴሽኑን አቋቁመው ለሆስፒታል ግንባታ እንቅስቃሴ ጀመሩ፡፡
የአካባቢው የአየር ሁኔታና የቦታው አቀማመጥ ከብክለት የጸዳ በመሆኑ ለካንሰር ሕመምተኞች ተመራጭ ሆኖ በተገኘው ሸኖ ከተማ ላይ ቦታ እንዲሰጣቸው በጠየቁት መሠረት የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት 68 ሄክታር (68 ሺህ ካሬ ሜትር) ቦታ በነፃ ለፋውንዴሽኑ ሰጥቷል፡፡
ሪፈራል ሆስፒታሉን ለመገንባትም 84.04 ሚሊዮን ዶላር ያስፈልጋል፡፡ የግንባታው መሠረት ድንጋይ ግንቦት 2 ቀን 2000 ዓ.ም የሚጣል ሲሆን፤ ግንባታው ከተጀመረ እስከ 2003 ዓ.ም. ድረስ ይጠናቀቃል ብለዋል፡፡
የሆስፒታሉ ግንባታ ሲጠናቀቅ የሥልጠና ማዕከሎች፣ የሕክምና ባለሞያዎች፣ የሰልጣኞችና የሰራተኞች መኖሪያ ቤት ይኖረዋል፡፡ ሥራውን ሲጀምርም በቀን ለ500 የካንሰር ሕሙማን አገልግሎት እንደሚሰጥና 400 አልጋ እንደሚኖረው የፋውንዴሽኑ የሥራ አመራር ቦርድ አባል ዶ/ር ዓለማየሁ ተገኝ ተናግረዋል፡፡
የካንሰር ሕምም ኅብረተሰቡን ክፉኛ እየጎዳ እንደሆነ የገለጹት ዶ/ር ዓለማየሁ ኅብረተሰቡ ችግሩን ተረድቶ የበኩሉን አስተዋጽኦ በማበርከት ለሆስፒታሉ ግንባታ እንዲረባረብ ጠይቀዋል፡፡ ከኮንሰርቱ በሚገኘው ገቢ ግንባታውን የትም ማድረስ እንደማያስችል የገለጹት ዶ/ር ዓለማየሁ ችግሩ የሁሉም መሆኑን በመረዳት በቀጣይነት ለማድረገው ገቢ ማሰባሰቢያ ኅብረተሰቡ ተሳታፊ እንዲሆን ጠይቀዋል፡፡
የሠራዊት መልቲ ሚዲያ ሥራ አስኪያጅ አቶ ሠራዊት ፍቅሬ በበኩላቸው ዘ ላይፍ ሰከንድ ቻንስ ፋውንዴሽን (The Life Second Chance Foundation) የተባለው ድርጅት የካንሰር ሪፈራል ሆስፒታልን ለማቋቋም መነሳቱን ገልጾላቸው የድርጅታቸውን እገዛ ሲፈልግ በደስታ ተቀብለው «ጤና ይስጥልኝ» የተሰኘ በማውጣት አብረው እየተንቀሳቀሱ መሆኑን ገልጸዋል፡፡
በጉዞ ገደቦች ምክንያት ቦታውን መጎብኘት ያልቻሉ የኢንዱስትሪ የውስጥ አዋቂዎች በዚህ ዓለምአቀፍ ራስ-ሰር ኢንዱስትሪ ክስተት ውስጥ ከኖቬምበር 30 እስከ ታህሳስ 6 በሚከፈተው በኤኤምኤስ ቀጥታ የመስመር ላይ መድረክ ላይ መሳተፍ ይችላሉ ፡፡ የኤ.ኤም.ኤስ ቀጥታ መድረክ ለብዙዎች ምቹ አማራጭን ይሰጣል ፡፡ ወደ ትዕይንት መሄድ የማይችሉ የባህር ማዶ ታዳሚዎች ፡፡
16 ኛው አውቶሜካኒካካ ሻንጋይ ከጠቅላላው የመኪና ኢንዱስትሪ ሰንሰለት ወደ 3,900 ያህል ኤግዚቢሽኖችን ይሳባል ተብሎ ይጠበቃል ፣ በአጠቃላይ ኤግዚቢሽን 280,000 ካሬ ሜትር ይሆናል ፡፡ ይህ ዐውደ-ርዕይ “የወደፊቱ አውቶሞቲቭ ሥነ-ምህዳር መገንባት” በሚል መሪ ሃሳብ ላይ ያተኮረ ሲሆን ሰባት ዋና ዋና ሴክተሮችን እና ሶስት ልዩ ዞኖችን በማመቻቸት እና በማሻሻል እንዲሁም የኢንዱስትሪ ሀብቶች ውህደትን እና የድንበር ዘለል ልማት ፈጠራን ያበረታታል ፡፡
በአሁኑ ጊዜ አውቶሜካኒካካ ሻንጋይ በብዙ የእስያ አውቶሞቲቭ ኤግዚቢሽኖች መካከል ትልቁ እና በጣም ሰፊ የሆነ የመኪና አውደ ርዕይ ነው ፡፡ ወደ ፊት ከፍተኛ የቴክኖሎጂ አዲስ የቴክኖሎጂ ልማት ወደ ሀገር ውስጥም ሆነ ከውጭ የሚገኘውን የመኪና ኢንዱስትሪን እየመራ እጅግ ወደፊት የሚመለከት ኤግዚቢሽን ነው ፡፡ እሱ እጅግ በጣም የተለያዩ የራስ-ሰር የገበያ አገልግሎቶችን ይሸፍናል ፣ እና ብዙ የገቢያ መረጃዎችን ይ containsል።
እንደ ዓለም አቀፍ ኤግዚቢሽን ፣ ኦቶሜካኒካካ ሻንጋይ ብቅ ያሉ ገበያዎችን ለመዳሰስ እና ከደንበኞች ጋር የጠበቀ ግንኙነት ለመፍጠር በጣም ጠቃሚ መንገድ ይሰጠናል ፡፡
በዚህ ጊዜ የሽያጭ ገበያን ለማስፋት ተስፋ በማድረግ ዋናውን የሽያጭ ምርት TPE የመኪና ምንጣፎችን እና ሌሎች የራስ መለዋወጫዎችን አመጣን እንዲሁም በተመሳሳይ ጊዜ ያልታወቁ የገቢያ ደንበኞቻችንን እናገኛለን ፡፡ የገበያ ዕድሎችን እና ዕድሎችን ለመገንዘብ ይህ ለቀጣይ ኩባንያችን ቀጣይ እድገት አዎንታዊ የመምሪያ ሚና አለው ፡፡
አሁን የመኪና ገበያው በአንድ ምዕተ-አመት ውስጥ ለውጥ አስከትሏል ፡፡ በአውቶሜቻኒካ ሻንጋይ በመሳተፍ ተግዳሮቶችን በተሻለ በመወጣት የወደፊቱን የገቢያ ልማት አቅጣጫ መገንዘብ እንችላለን ፡፡
የኦሮሞ ነፃነት ግንባር ለኦሮሞ ሕዝብ መብት የተነሳሁ ነኝ ቢልም፤ ባለፉ አርባ ዓመታት ለምን እንደቆመ ተግባሩ እያሳየን ነው። በተለይም በዚህ የለውጥ ጊዜ ኢትዮጵያን ወደየት ይዟት ሊሄድ እንደፈለገ በተግባር ያሳየን ስለሆነ፤ ዛሬ ሁሉም በሚገባ ያውቀዋል። ሁሉን አካታች የሆነው የኦሮሞ ሕዝብ በስሙ በሚካሄድ ወንጀል የአገሩ ሕልውና አደጋ ላይ እየወደቀ ከሌላው ወገኑ ጋርም በፍቅር የሚኖርበትን ሁኔታ እየተበላሸ ነው።
ከሁሉም በላይ ሥልጣን ላይ ያለው የለውጥ ኃይል ኦነግን እሽሩሩ የሚልበት ሁኔታ አሳሳቢ ነው። አምስት መቶ የማይሞላ ታጣቂ አለኝ ባለ በወሩ በአስር ሺዎች ታጣቂ አለኝ ሲልና ትጥቅ አልፈታም ብሎ ለያዥ ለገራዥ ሲያስቸግር ዝም ተባለ። ኦነግ ሲያልማት የኖራትን የተገነጠለች ኦሮምያ ሪፐብሊክ ለመመሥረት ሁሉንም ለመዋጥ ሲያዛጋ እያየን ነው። አሁን ግን ከማዛጋት አልፎ እየነከሰም እያደማም ነው። ሶማልያ ለተፈፀመው እልቂትና ስደት ከአብዲ ኢሌ የበለጠ እንጂ ያነሰ ሚና አልነበረውም። ሐረርንና ድሬዳዋን ለመሰልቀጥ በሚያደርገው ሩጫ የአካባቢው ነዋሪዎች ስቃይ ላይ ናቸው። በመቶ ሺህ የሚቆጠር የጌድዮ ሕዝብ ላይ የተፈፅመው ዘግንኝ ግፍ፤ አይደለም በድርጊቱ የተሳተፉትን ሥልጣን ላይ ሆነው በቸልታ የተመለከቱትን ነገ ማስጠየቁ የማይቀር ነው። ኦነግ በደቡብ ለሚገኙ ሌሎችም ማኅበረሰቦች የስጋት ምንጭ ነው። ቡራዩ የተካሄደው ዘግኛኝ ጭፍጨፋ በግልጽ ለመናገር የዘር ማጥፋት ወንጀል በሚገባ በመረጃ ተደግፎ የተቀመጠ ወንጀል ስለሆነ ነገ የሚወጣ እውነት ነው። አዲስ አበባን በመዳፉ ለማድረግና ነዋሪዋን ቅኝ ለመግዛት የተሄደበት ግልጽና ስውር ደባ የሚሳካ ባይሆንም፤ ብዙ የሚያስከፍለን ነው። ሞያሌ እንዲሁም ምዕራብ ወለጋ በዜጎች ላይ የተደረገው ግድያ፣ ዘረፋና የንብረት ማውደም፤ ለሌላው ብቻ ሳይሆን ቆሜለታለሁ ለሚለው ለኦሮሞው ሕዝብም የማይመለስ አረመኔያዊ ድርጊት መሆኑን በአደባባይ አስመስክሯል። አስራ ስምንት የሕዝብ ባንክ ሲዘርፍ፣ የሕዝብ መጠቀምያ የሆኑ ትምህርት ቤቶች፣ ክሊኒኮችና መሥሪያ ቤቶች ሲያወድም፤ የአካባቢ ተወላጁን ኢንቨስተር ከውጭ ባለሙያዎቹ ጋር ገድሎ ሲያቃጥል፤ ኦነግ ለኦሮሞ ሕዝብ ቆሟል የሚል ካለ ጤነኛ አይደለም።
የቤንሻንጉል ባለሥልጣናትን በመግደል በኦሮሞዎች ጉሮሮ ላይ ቆሞ በመቶ ሺዎች እንዲፈናቀሉ ምክንያት ሲሆን፤ አሁን ደግሞ ወደ አማራው ሰሜን ሸዋና ወሎ ዘልቆ የመንግሥት የውስጥ ደጋፊዎቹ ባስታጠቁት ከባድ መሣሪያ ንጹኅ ኢትዮጵያውያንን ሲገድል፤ ኦሮሞው ከሌላው ወገኑ ጋር በሰላም እንዳይኖር እያዘጋጀው ያለው አደጋ የማይታየው ካለ የሞተ ብቻ ነው።
ባለፉት ሦስት የትንቅንቅ ዓመታት፤ በወያኔ ስናይፐር ሺ ወጣቶች በአደባባይ ሲረፈረፉ አንዲት ጥይት መተኮስ ሳይችል በኢሳያስ ጉያ የነበረ ልፍስፍስ ድርጅት፤ ዛሬ ሺ ንጹኀንን የሚገድልበት ጉልበትና ችሎታ ከየት አገኘ? መልሱ ቀላል ነው። ኦሕዴድ/ኦዴፓ ውስጥ ተጠልለው የኖሩ ዘራፊና ፈሪ ዘረኞች መሣሪያውን፣ ገንዘቡን፣ መንግሥታዊ ተቋሙንም ከፍተው አቅም ሰጥተውታል። ዴሞክራሲያዊ ለውጥ እነሱንም እንዳይጠራርግ ሕወሓት ትቶት የሄደውን ሥልጣንና የሀብት ምንጭ ተቆጣጥረው ተረኛ አምባገነን ለመሆን ያለሙ ናቸው። በእያንዳንዷ ክፍት ቦታ ራሳቸውን ሲሞሉ እያየን ነው።
ትናንት የአገር ጠላት ሕወሓት መራሹ ጨካኝና ዘራፊ ቡድን ነበረ። በሕዝብ ትግል ተወግዷል። ዛሬ ደግሞ ጎልቶ ያልወጣ ቢመስልም በኦነግ ዓላማ ዙርያ ኢትዮጵያን ቀፍዶ የሚይዝ ሌላ ዘረኛና ዘራፊ አምባገነን ሥርዓት ለመትከል ቅርፅ እየያዘ የመጣ ኃይል በተረኛነት በኢትዮጵያ አድማስ ላይ ይታያል። ከዓመት በፊት የተለኮሰውን ተስፋ ሊያደበዝዝ ጥላውን እያጠላ ያለው አስፈሪ ዘረኝነት በጠቅላይ ሚንስትሩ የመደመርና የፍቅር እንዲሁም የለማ መገርሳ ኢትዮጵያ ሱሴ አማላይ ሰበካ የሚወገድ አይደለም። ያዘናጋን እንደሆነ እንጂ።
መፍትሔው በሕዝቡ እጅ ነው። መንግሥት የዜጎችን ደህንነት መጠበቅ እየተሳነውና የተደራጀ ዘረኛ ቡድን ተስፋፊ ፍላጎቱን በመላ ኢትዮጵያውያን ላይ ለመጫን እድል እየሰጠው ስለሆነ፤ ራሱን መጠበቅና ለውጡን ወደ ትክክለኛ አቅጣጫ ማስኬድ የሕዝቡ ኃላፊነት ነው። ስለሆነም፤
ሕዝቡ በየአካባቢው በመደራጀት የአካባቢውን ፀጥታ መጠበቅና ግጭቶች እንዳይነሱ መከላከል፣ ከአጎራባች ሕዝብ ጋር መልካም ግንኙነት መቀጠል፣ ለጋራ ደህንነት መተባበር፤
የአገሪቱ ኤኮኖሚ አደጋ ላይ ስለሆነ ምርት እንዲጠናከር፣ ገበያ እንዲስፋፋ፣ የሕዝብ ግንኙነት እንዲሳለጥ ማድረግ። የምርት ተቋማት ላይ የሚደረግን ጥቃት መከላከል፤
መንግሥት ኦነግን እሽሩሩ የሚልበት አንቀልባ እስኪበጠስ በትዕግሥት ስንጠብቅ አገራችንን እናጣታለን። ዛሬ መንግሥት የምንለው ኃይል የጠራ አቋም ወይንም አቅም ያለው አይመስልም። አቋሙም ሆነ አቅሙ የሕዝቡን ፍላጎት ማካተት የሚችለው ሕዝባዊ ትግሉ ሲቀጥል ነው። አሁን “ፖለቲከኛ” ነኝ የሚለው አማተርም ሆነ ሕዝቡ የለውጥ ኃይል ከሚባለው አካል ብዙ ይጠብቃል። ጨርሶ ስሕተት ነው። እነዚህ ሰዎች በሕዝብ ትግል ተገድደው አገልጋይነቱም ሰልችቷቸው ትግሉን ተቀላቀሉ እንጂ፤ በተፈጥሮአቸው የለውጥ ኃይል አይደሉም። በሕዝብ ሙቀትና ጭብጨባ የጀመሩት እስክስታ ከውስጣቸው የመነጨ አለመሆኑን ተግባራቸው እያሳየን ነው። ዋናውን ሥራቸውን ትተው አሁንም ድቢ እየመታን እንድናጅባቸው እንጂ ስሕተታቸውን እንድንነግራቸው ፍላጎት እያሳዩ አይደለም። ቀዝቀዝ ስናደርግ ሲቆጡና ሲደናገራቸው፣ እልፎ እልፎም የከፈሉትን መሥዋዕትነት ሊሰብኩን ይዳዳቸዋል። ልጆቻቸው በስናይፐር ከተገደሉባቸው ወላጆች ወይንም ጥፍራቸው በፒንሳ፣ ብልታቸው በሃይላንደር ከተጎተቱት በላይ መሥዋዕት ከፍለናል ሊሉን ምንም አልቀራቸውም። ውሾን ያነሳ ውሾ ይሁን እንደሚባለው የትናንቱን ረስተን ወደፊት እንሂድ ያለን ሕዝብ የዛሬ ጥፋታቸውን እንዲያርሙ ሊነገራቸው ሲሞከር ትናንት የሠሩትን “ገድል” ሊሰብኩን ይዳዳቸዋል። ሕወሓትም የአስራ ሰባት ዓመት ገድልና የስልሳ ሺህ መሥዋዕት ለሃያ ሰባት ዓመት ሰብኮ አልጨረሰውም። አላሳመነንም። ከሕዝብ የተደበቀ መሥዋዕት ሆነ ወንጀል የለም። አንበሳ ጦጣን “ነይ ውረጅ አልበላሽም” ሲላት፤ “አልበላሽምን ምን አመጣው?” ብላለች። “ትናንት ይህን አድርገናል” የሚል የውለታ ጥያቄ የዛሬን ስሕተት አይሸፍንም።
አብይ ሆይ! ያለምንም ዋስትና ከሰንሰለት የለቀቅከው ኦነግ፤ ዛሬ ሕዝብና አገር እያደማ ነው። አንተንና ጓዶችህን ለመብላት እንደማይመለስ ልቦናህ ያውቀዋል። የጊዜ ጉዳይ ነው። ትናንት በአንቀልባ እሹሩሩ የተባለው ኦነግ ዛሬ በመግዘፉ አንቀልባውን በጥሶ አዛዩን ሊያጠቃ ምንም አልቀረውም። አዝሎት ያመጣውን ያጠፋ እነደሆነ እንጂ፤ ኢትዮጵያና ሕዝቧ ራሳቸውን ለመጠበቅ ይገደዳሉ።
ኣብ መኽፈቲ እቶም መንእሰያት ነቲ ኣረሜናዊ ስርዓት ህግደፍ ንምኹናን ከምኡ’ውን ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ወሪዱ ዘሎ ከቢድ ሓዘንን ቀጻሊ ስቓይን ዓለም ቆላሕታ ንኽገብረሉን፡ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያንን ኤውሮጳን ሰላማዊ ሰልፍታትን ንምድላው ንምውህሃድን ምስ ካልኦት ዝነጥፉ ዘለዉ ተሳልጥ ግዝያዊት ሽማግለ ኣቝሞም።
ቀጺሉ መንእሰይ በረኸት ካሕሳይ ኣባል ሃገራዊ ኮሚሽን ብዛዕባ እቲ ኣብ መጋቢት ዘተኻየደ ካልኣይ ስሩዕ ኣኼባ ሃገራዊ ኮሚሽን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝምልከት ሰፊሕ ጠቕላላ ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ካብ መንጎ ዘቕረቦ ጸብጻብ ብዛዕባ ኣብ መዳይ ዲፕሎማሲ ስርሓት ዝተኻየዱ ዑደታን ርኽክባትን፣ ብዓወት ምድላው ንሃገራዊ ጉባኤ ዝቐርቡ ሰነዳት ብፖለቲካዊ ሽማግለ፣ ኣገባብ ኣሳታትፋ ንጉባኤ ዝሕጸዩ ወከልቲ፣ ኣብ ዜናዊ መዳይ ዝተፈጸሙ ስርሓትን ከም’ውን ብዛዕባ ሃገራዊ ጉባኤ ንምምዋል ብሽማግለ ፋይናንስ ምምሕዳርን ዝቐረበ ናይ ነብስኻ ምኽኣል ውጥን ዘጠቓለለ ነይሩ።
ስዒቡ ናይ ሕቶ መልስን፣ ርእይቶ ለበዋን መድረኽ ተኸፊቱ፣ ኩሉ ዝቐረበ ሕቶታት ግቡእ መልሲ ተዋሂብዎ፣ እቲ ዝቐረበ ለበዋታት ‘ውን ኣብ መዝገብ ከም ዝሰፍርን ብመልክዕ ጸብጻብ ናብ ኮሚሽን ከም ዝልኣኽን ኣረጋጊጽሎም።
ኣብ መደምደምታ፡- ነቲ ንምሉእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ከቢድ ሓዘን ዘእተወ፡ መጠነ-ሰፊሕ ምጥሓል ናይ ልዕሊ ዳርጋ 330 ንጹሃት ኤርትራውያን ዜጋታት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ንምዝካር ሽምዓ ኣብሪሆም። ኣብኡ ተረኺቡ መንእሰይ በረኸት ኣብ ዘስመዖ ቃል “ህዝቢ ኤርትራ መረርኡ ከም እንሰምዖን ኣካል ሽግሩ ምዃንናን ንጹር መልእኽቲ ከነመሓላልፍ ምእንቲ ተራ ምውድዳብ፣ ምትእስሳር፣ ምድግጋፍን ኤርትራውያ መንእሰያት ብደረጃ ከባብያውን ወይ ዞባውን ዓለም-ለኻዊን ክሕይልን ክድንፍዕን ከም ዝግባእ። እዚ ምስ ዝረጋገጽ መንእሰያት መሪሕ ትርኦም ኣብ ምእላይ ዲክታቶራዊ ስርዓት ኣብ ስደት ጥራይ ከይተሓጽረ ኣብ ወሽጢ ኤርትራ ‘ውን ባርዕ ኮይኑ ክልሕም ኢዩ” ኢሉ።
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ ብሰንኪ ቅትለት ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ኣብ ዝተጎሃሃረ ግጭት፣ ኣስታት 9 ሽሕ ሰባት ካብ መነባብርኦም ከምዝተፈናቐሉ፣ ንቤት ጽሕፈት ምትሕብባር ሰብኣዊ ጉዳያት ሕቡራት ሃገራት ብምጥቃስ ኣገልግሎት ዜና ቻይና፣ ሺንሁዋ ሓቢሩ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ካብ ዝኣሰሮም ኣሽሓት ዜጋታት እታ ሃገር፣ ጋዜጠኛታት፣ ነጠፍተኛታት፣ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላትን መራሕቲ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ፖለቲከኛታትን ይርከብዎም።
ኤርትራ ኣብ ድሕሪ ናፅነት፣ናፃ መስመር ንከይትኽተል ኣሜሪካ ዓንቂፋ'ያ ዝበሉ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፣ኤርትራ ምስ ጎረባብታ ንቡር ርክብ መስሪታ ቁጠባዊ ንግዳዊ ምትሕብባር ኣሓይላ ዒላማታት ኢጋድ ናብ ልምዓት ንክሰፍሕ ገይራ'ያ ኢሎም።እዚ ሰናይ ተበግሶ ግን ብኣሜሪካ ኣይተፈትወን ይብሉ።
ኣብ ምንስቲር ወፃኢ ሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ጆኒ ካርሰን ግና፣ኤርትራ ምስ ኣሜሪካ ንቡር ዝምድና ንክህሉ ንዝተገብሩ ፃዕሪታት-ኣሜሪካ ዓንቂፋ'ያ፣ምንስስቲር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለርይ ክልንተን ምስ ፕረዚደንት ኢሳያስ ብተለፎን ክዘራረባ ፈቲነን'ውን ኣዎንታዊ መልሲ ኣይረኸባን ከምዝበሉ ተገሊፁ ነይሩ።
በኛንጋቶም ብሄረሰብ ዘንድ ልጅ ከተወለደ በኋላ አስተዳደጉ ላይ ጥንቃቄዎች ይደረጋሉ፡፡ ህፃኑ አንድ ዓመት እስኪሞላው ድረስ እንክብካቤውን የሚያገኘው ዘጠኝ ወር በማህፀኗ ከተሸከመችው፣ አምጣ በመውለድ ወደዚህ አለም ከቀላቀለችው እናቱ ነው፡፡
ህፃኑ አድጎ እድሜው ለከብት ጥበቃ ሲደርስ የአባቱን እግር ተከትሎ ወደ ግጦሽ መስክ ይወጣል፡፡ ይህ እንግዲህ ከብት መጠበቅ ብቸኛው አማራጭ በሆነባቸው ዘመናት ነው፡፡ ጋሼ አሪክ እንደሚናገሩት ግን አሁን፣ በዚህ ዘመን፣ የትምህርት ቤት ደጃፎችን አልፎ ቀለም የመቅሰም ዕድሎችም አሉት፡፡
ያባቱን እግር ተከትሎ ለከብቶች ጥበቃ የሚወጣው ህፃን መጀመሪያ አካባቢ ውሎዎቹ ከጥጆችና ግልገሎች ጋር ነው፡፡ ከጥጆችና ግልገሎች ጋር አየቦረቀ የሚያድገው ህጻን፣ ወደ ወጣትነት ሲሸጋገር፣ ከእድሜ አቻና ተቀራራቢዎች ጋር ተደምሮ ስያሜ ይወጣለታል፡፡ በኛንጋቶሞች የኢትዮጵያን መሬት ከረገጡ በኋላ ትውልድ ስያሜዎች እየተሰጡት ነው ዛሬ ላይ ደረሰው፡፡
በኛንጋቶም ብሄረሰብ ዘንድ እያንዳንዱ ትውልድ ስያሜ የሚያገኝበት ስርዓት አለ፡፡ የመጀመሪያው ትውልድ ቀዳሚዎቹ የሰው ዘሮች፣ ይህችን ምድር ቀድመው የረገጡቱ፣ በብሄረሰቡ አጠራር “ ngisekop -” ይሰኛሉ፡፡
ቀዳሚዎቹ የኛንጋቶም የሰው ዘሮች ወደዚህች ምድር ብቻቸውን አልተከሰቱም፡፡ ሁሉም የሰው ዘሮች ከሰማይ እንደወረዱ ኛንጋቶሞች ያምናሉ፡፡ ነገሩ እንደዚህ ነው በኛንጋቶሞች እምነት መሰረት ፡-
ከምድር እስከ ሰማይ በፈጣሪ አማካኝነት ገመድ ተዘረጋ፡፡ በዚህ በተዘረጋ ገመድ በመንሸራተት ወይም ተንጠልጥሎ በመውረድ ነው ሁሉም የሰው ዘሮች መሬትን መርገጥ የቻሉት፡፡ ጉራጌውም፣ ኦሮሞውም፣ ሐመሩም፣ አማራውም፣ ትግሬውም፣….፡፡ ሁሉንም በአንድ ሌሊት ነው ፈጣሪ ወደዚህች ምድር በልዩነት ያወረዳቸው፡፡ የየራሳቸውን ማንነት እና ቋንቋም እንደያዙ ጭምር፡፡
ከዚህ የብሄረሰቡ ሀተታ ተፈጥሮ የምንረዳው ነገር አለ፡፡ ብሄረሰቡ በዚህ የእምነት አስተሳሰቡ መነጽር ሲታይ ልዩነትን የሚቀበል ስለመሆኑ ፡፡ ልዩነቶች ተፈጥሯዊ እና የተፈጥሮ ፀጋዎችም ስለመሆናቸው ነው የሚነግረን፡፡
በዚሁ የልዩነት ተፈጥሯዊ ክስተት ምክንያት ከተፈጠሩት መካከልም የኛንጋቶም ብሄረሰብ ራሱን ይደምራል፡፡ በዚህም የራሱን ማንነት እና ቋንቋ ይዞ ከሰማይ እስከ ምድር በተዘረጋው ወፍራም ገመድ ተንጠላጥለው መሬት ላይ ያረፉት የመጀመሪያዎቹ የኛንጋቶሞች የትውልድ መጠሪያ ኒፓላጆም ወይም ቀዳሚዎች የሚል ስያሜ እንዳለው ነው የሚነገረው፡፡ ከዚህ ትውልድ ቀጥሎ በኛንጋቶም ብሄረሰብ ታሪክ ውስጥ ያለፈው፡፡ “ ngisekop -” በኩር ወይም የቆዳ ልብስ ለባሾች ናቸው፡፡ ይህ ትውልድ ከአደን የሚያገኘውን የእንስሳት ቆዳ ለብሶ በመገኘቱም ነው ስያሜውን መለያው ያደረገው፡፡
በኛንጋቶም ብሄረሰብ ዘንድ፣ ከተናጥል ኑሮ ማህበራዊ ኑሮን መስርቶ ህይወት መግፋት የተጀመረው ከኒፓላጆም ቀጥሎ ባለው ትውልድ ዘመን ነው፡፡ “ ngimoru ” በማህበር፣ ተሰባስቦ በመንደር የመኖርና ጋብቻ እየመሰረቱ በአብሮነት ህይወትን መግፋት የተጀመረበት የታሪክ ወቅት ሆኖ በኛንጋቶም አባቶች ዘንድ ይነሳል፡፡
ከዚህ በኋላ የመጣው ትውልድ “እሞር” ተራራ ላይ የኖሩቱ የሚል እንድምታ አለው፡፡ ኑሯቸው ከተራራ ተራራ በመንቀሳቀስ ላይ የተገነባ በመሆኑ ነው ይህ ስያሜ ሊሰጥ የቻለው፡፡ ጠንካሮች፣ ተዋጊዎችም ጭምር ነበሩ፡፡
ኝሞሩዎች፣ ዝሆኖቹን ወይም በብሄረሰቡ አጠራር “ngitome-” ዎችን ወልደዋል፡፡ በዚህ ትውልድ ዘመንም ነው ሀብት ማከማቸት፣ሀብት መፍጠር ለህልውና የጀርባ አጥንት ስለመሆኑ ከፍ ያለ አስተሳሰብ የተያዘበት፡፡ ይህንኑ አስተሳሰብ ተከትሎም ሀብት የፈጠሩ የብሄረሰቡ አባላት በዝሆን ጥርስ ማጌጥን መለያቸው አድርገዋል፡፡ በዚህ ምክንያትም ነው ዝሆኖቹ የሚል መጠሪያ የተሰጣቸው፡፡ ከዚህ ባሻገርም ሀብት ያከማቸ ትውልድ በመሆኑ ከቀደሙት ይልቅ በሰውነት ግዝፈቱ ተለይቶ ይታወቃል፡፡ ይህም ብቻ አይደለም እንደዝሆን ጩኸት ሁሉ በድምፆቻቸው ከፍታ፣ ሲናገሩ በሚያሰሙት የጎላ ድምጽ ሀይል፣ ጠላቶቻቸውን የሚያስደነግጡ ጭምር ነበሩ፡፡
ዝሆኖቹ ፣ (nginggorukopir) ሰጎኖቹን ወልደዋል፡፡ ሰጎኖች በተክለ ሰውነታቸው ከዝሆኖቹ ጋር የሚነፃጸሩ አይደለም፡፡ ቀጫጭኖች ናቸው፡፡ ነገር ግን በቅልጥፍና እና እንደሰጎን ሁሉ ባላቸው የሩጫ ሀይል ተለይተው ይታወቃሉ፡፡ እንደሰጎን ፈጣኖች ናቸው፡፡ ይኸው ፍጥነታቸው የሚበሉትን ነገር አድኖ ለመያዝ ሀይል ሆኗቸዋል፡፡ በወቅቱ ለተከሰቱት የተፈጥሮ ችግሮችም ይህንኑ ተከትሎ የመጣውን የምግብ እጦት መቋቋም ችለዋል፡፡
ከሰጎኖቹ አብራክ ተወልደዋል(gningolotiang) ዋልያዎቹ፡፡ ዋልያዎቹ ተለይተው የሚታወቁት እንደፍየል ከልሳናቸው የቀጠነ ድምፅ ይወጣቸው ነበር ፡፡ እርስ በርስ መግባባት የሌለው፣ መደማመጥ የጎደለው ነበርም መለያ ባህሪያቸው ፡፡ የእርስ በርስ መጯጯሁ ብቻ ሳይሆን ይህ ትውልድ ለአባቶቹም መታዘዝ የሌለው ፣ የአባቶቹን ምክር የማዳመጥ ስክነት የጎደለው በመሆኑ ነው ስያሜው የተሰጠው፡፡
ጎሽ የሚባለው እንስሳ በቆሰለ ጊዜ፣ ከተጨማሪ የመቁሰል አደጋ ለማምለጥ ወደፊት ይሮጣል፡፡ ለማምለጥ ይሩጥ እንጂ ዳግም ወደኋላ የመመለስና በጠላቱ ላይ መልሶ ጥቃት የመፈጸም ተግባር የማከናወን ባህሪ አለው፡፡ ይህንን የሚያደርገውም ጥቃት የፈጸመብኝ አካል አሁንም ይከተለኛል፣ እየተከተለኝ ነው የሚል ባህሪ ባለቤት በመሆኑ ነው፡፡ የሰጎኖቹ አባቶች ተንበርክከው በድካማቸው ሀይል ያመጧቸው ትውልዶች መጠሪያም የዚሁ ጠባይ ባለቤቶች በመሆናቸው ምክንያት ይኸው ስያሜ ተሰጥቷቸዋል፡፡ እና ይህ ትውልድ በብሄረሰቡ ታሪክ ውስጥ እንደ አደጋም ነው ተደርጎ የሚወሰደው፡፡
የዛሬው ትውልድ መጠሪያ ሳላ ነው፡፡ ሳላዎች፣ ተግባቢዎች፣ ከሌሎች የብሄረሰቡ አባላት ካልሆኑ ሰዎች ጋር በፍፁም መግባባት፣ በፍፁም ፍቅር፣ እንደ ሳላ ሁሉ በየዋህነት ፀባይ በሞላው የግንኙነት መሠረት ላይ የቆሙ ናቸው፡፡
ድሬዳዋ ከተማ እግርኳስ ክለብ ከኢትዮጵያ ቡና ጋር በተደረገው ጨዋታ ላይ ደጋፊዎቹ ባሳዩት ያልተገባ ድርጊት ምክንያት የ75,000 ብር እና ከቅዱስ ጊዮርጊስ ጋር የሚያደርገውን ጨዋታ በዝግ ስታድየም እንዲጫወት ተወስኖበት የነበረ ቢሆንም ክለቡ ይግባኝ በመጠየቁ ቅጣቱ ለጊዜው መነሳቱን ለማወቅ ተችሏል፡፡
በድሬዳዋ ከተማ እና ቅዱስ ጊዮርጊስ መካከል የሚደረገው የ24ኛ ሳምንት የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ጨዋታ በመጪው ሀሙስ 10:00 ላይ በድሬዳዋ ስታድየም ይካሄዳል፡፡
ቀዳም 6 መስከረም 1997 ልክዕ ሰዓት ሓደ ድሕሪ ቀትሪ ኢዩ፡ ኣብ ውሽጢ ባጽዕ ሽዑ ኣብ ዝነበረ እንዳ ኣውቶቡስ፡ ምስ ወዲ ሓወቦይ ካብ ኣውተቡስ ወሪደ ሃፈጽታ ዝነበሮ ንፋስ ባጽዕ ጠዓምክዎ። ብክልተ እግረይ ኣብ ባጽዕ ረጊጸ፣ ብኣዒንተይ ንከባቢ ወደብን ግራርን ኣብ ውሽጢ ባጽዕ ዘሎ ህንጻታትን ነቲ በለቕ-በለቕ እናበለ ናብ’ቲ መናድቕ ዝጋጮ ዝነበረ ማይ ባሕርን ብምግራም ደጋጊመ ረኣኹ። ኣጋይሽ ምንባርና ንዝኾነ ዝዕዘበና ሰብ ርዱእ ነበረ። ቀባሕባሕ ክንብል ድሮ እቶም ኣብ ኣውቶቡስ ተሰቒሎም ምሳና ናብ ባጽዕ ዝወረዱ ሰባት ገዲፎምና ተሰዊሮም። ከም ከተማ መጠን ብዙሓት ሰባት ክንርኢ ተጸቢና፣ ግን ብዘይካ ኣብ ጽላል ኮይነን ከርከደ ከምኡ መሳሊ ገለ ዝስተ ሒዘን ኮፍ ዝበላ መንእሰያት ሰብ ዝበሃል ኣይነበረን። ኣማዕዲና ከም ዝረኣናየን መራክብ ብዓበይቲ ክረይናት ይራገፋ ነይረን። ንዝኾነ መጀመርያኻ ትርእዮ ነገር ወይ ዓቢ ትብሎ ወይ ንእሽተይ ትብሎ። ደሓር ኢኻ ተመዛዝን። ሽዑ ተመሃራይ 7ይ ክፍሊ እየ ነይረ። ብዛዕባ ወደባት ኤርትራን ቀይሕ ባሕራን ምስ’ቲ ሓድሽ ናይ ናጽነት እዋን ዝሰምዖ ዝነበርኩ ተሓዋወሰኒ። “ባጽዕ – ባጽዕ ዝብሉ ደኣ ናጽነት መጺኡ ተባሂሉስ ኣበይ ኣሎ እዚ ኩሉ ሰብ፧ ከተማ ተባሂሉስ ጭው-ጭው፧” ክብል እረኣየኒ። ነገር ጋሻ ዓሻ!
ኣብ ባጽዕ ምስ ኣተና ብስድራና ክንኣትዎ ዝተሓበረና፣ ኣብ’ቲ ጥቓ እንዳ ኣውቶቡስ፣ ዝርከብ ቤት ቁርሲ ኳሕኲሕና ኣቲና። እታ ዝተቐበለትና ሓብተይ እምበር ንሕና ኣይንፈልጣን። “ባር ዕጹው፣ ድኳናት ዕጹው፣ እንዳ ሻሂ ዕጹው፣ እንታይ ከተምኡ ኢዩ፧” ተበሃሂልና። ሓሓንቲ ፓስተን ሻህን ሰቲና ኮፍ ከይበልና መሊቑና ወጺና። ኣብ ወደብ ባጽዕ ከይንጠፍእ ፍርሒ ዝበሃል ኣይነበረናን። ናይ ምርኣይ ህንጡይነት ጥራይ። ገና ብዛዕባ ካልእና ክንግረም እቲ ናይ መስከረም ምቖት ኣይተፈለጠናን። ናብ ውሽጢ ወደብ ኣቲና ክንርኢ ሓሲብና ኣየእተዉናን። ብቀትሪ፣ ነቲ ገምገም ባሕሪ ውሽጢ ባጽዕ ኮለልናዮ። ግና ኣይደፈርናዮን፣ ማይ ረኺብና ኢልናስ ኣይሓንበስናን። ንሓቶ ሰብ ከኣ ኣይነበረን። ጭው ዝበለ ቀትሪ!
ኣማዕዲና ንእሽቶ ደሴት ርኢና። ሓምላይ ደሴት እያ። ደሴታትና ኣዘከረትና። ነቲ ኣብ 1995 ምስ የመን ዝነበረና ክርክር ዘኪርና ከኣ “ነዘን ንኣሽቱ ደሴታትሲ ኣበይ ኮይኖም ይዋግኡለን ወደይ፧” ተበሃሂልና ናብ’ታ ደሴትን ናብ’ቲ ኣማዕዲኻ ዘይውዳእ ማይ ባሕርን እናኣማዕደና ከነዕልል እረኣየኒ። ብእግርና ንውሽጢ ባጽዕ ክንኮልል፣ ፍርስራስ ኣባይቲ ክንርኢ፣ ኣይደኸምናን ማይ ግን ጸሚእና። “ንኽንዲ’ዚ ዝኸውን ማይ ባሕሪ እንታይ ከይብክሎ ኢዩ!” ኢልና ካብ’ቲ ባሕሪ ማይ ክንሰቲ ፈቲንና። “እዋይ ጨው! ጎሮሮ ብትኽ! እንቱፍ… እንቱፍ…” ክንብል፣ እቲ ማይ ባሕሪ በለቕ በለቕ ክብል እረኣየኒ።
ካብ ውሽጢ ነታ 100ሜትሮ ትኣክል ዘይትመስል ቀጣን ጽርግያ ሓሊፍና ናብ ከባቢ ዳህላክ ሆቴል፣ ናብ ከባቢ ሰንትራል ሆቴል፣ ናብ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ ሆቴል ብኹሉ መሕለፊ ብዝረኸብናሉ ተዛዊርና። “እንታይ ዝበለ ሰብ ዘይብሉ ከተማ ኢዩ እዚ፧” እናበልና ክንግረም እረኣየኒ። ሃሩር በርቲዓና ብረሃጽ ተሓጺብና፣ ግና ነገር ንእስነት ሓዲሱና ኮፍ ኣይበልናን። ንስጋለት ቀጣን ዝጥምት ሓወልቲ ታንክታት በጺሕና። ከም’ዚ ሎሚ ሞባይል ኣይነበራን፣ ካሜራ’ውን ኣይተማላእናን። ብኢድና ሒዝናየን። ነተን ካብ ኣስመራ ናብ ባጽዕ እናወረድኩ ኣብ ፈቖዶ በረኻ ዝረኣኽወን ዝተቓጸላ ታንኪታት ዘከርኩ። ናጽነት ንምውጻእ ተዓጢቀን ዝነበራ ታንኪታት፣ ኣብ ባጽዕ ከም ሓወልቲ ዝተተኽላ ብሓፈሻዊ ፍልጠት ኣስማተን ነጽንዐን ነይርና ኢና። ጆጓር፣ ታይገር፣ ኮማንደር። “እዞም ነዘን ታንክታት ዓጢቖም ናጽነት ንምምጻእ ዝተሰዉኡ’ሲ፣ ኤርትራ ነጻ ምስ ወጸት እንታይ መሲላ ትረኣዮም ነይራ ትኸውን፧” ብምባል ንወዲ ሓወቦይ ክሓቶ ኣብ ገጹ ዝነበረ ስምዒት እረኣየኒ።
ንክልቴና ኣሕዋትና ናጽነት ኣብ ምምጻእ ተሰዊኦምና ኢዮም። ብኣስማቶም እንፈልጦም ‘ምበር ብገጾም ዘይረኣናዮም፣ ኣብ ገገዛና፣ ናይ ስዉኣት ኣሳእል ተንጠልጢሉ ኢዩ። ናብ ቀጣን ስጋለት ናብ ሲነማን ዕዳጋን እናኣማዕደና፣ “ነዚኣስ ከመይ ገይሮም ሓሊፎማ፧” እናበልና ነቲ ኣብ ኣእምኖና ተሳኢሉ ዝነበረ ብዛዕባ ስርሒት ፈንቅል ምስ’ቲ ቦታ ከነዋሃህዶ ፈቲንና። ካብ’ተን ታንክታት ናብ’ቲ ኣብ ስጋለት ቀጣን ዝነበረ ናይ ጽርግያ መንደቕ፣ ኬድና እግርና ጠልጠል ኣቢልና ኮፍ ብምባል፣ “እዚ ባሕሪ፣ ባሕርና ኢዩ። ነዚ ባሕሪ ከይረኣዩ ክንደይ ኤርትራውያን ሓሊፎም ይኾኑ፧” ክንበሃሃል፣ እቲ ማዕበል ባሕሪ ዝሑል ንፋስ ሒዙ እናመጸ ናብ’ቲ መንደቕ ቦጫዕ ቦጫዕ ከብል እረኣየኒ። ሰዓታት ናብ ኣጋ ምሸት እናተቓረበ ኸደ። ክልቴና ኣየዕረፍናን። ንሓቶ ሰብ ግና ኣይረኸብናን። ንወዲ ሓወቦይ ሓዉ ኣብኡ ነይሩ ኢዩ። ዝቕመጠሉ ቦታ ግና ንመን ክንሓትት።
እቲ ምሳይ ዝኸደ ወዲ ሓወቦይ፣ ተመሃራይ ዩኒቨርሲቲ 2ይ ዓመት ስለ ዝነበረ፣ ኣነ ንዘልዕሎም ዝነበርኩ ሕቶታት ብዓቕሙ ይምልሰለይ ነይሩ ኢዩ። ሓፈሻዊ ብዛዕባ ታሪኽን ዓለማትን ቀላያትን ማለተይ ኢየ። እምበር ባጽዕ’ሲ ንክልቴና ፈለማ እግርና ኢያ ነይራ። ካብ ኣስመራ ንምብራቕ ወጺእና መንገዲ ዓርበረቡዕ ምስ ሓዝና ጀሚርና ዝተገረምና ኢና። ንዓይ ከምኡ ዓይነት ቅርጺ መርየት ክርኢ ንመጀመርታይ ኢዩ። ክንዲ’ዚ ለጠቕ ዝበለ
ስንጭሮታትን ጋብላታትን፣ ንላዕሊ ዝተወጠሙ ጎቦታትን፣ ሰንሰለት ኣኽራናትን ክንድኡ ምብዝሑ በለስን ዘየገርም ከመይ! ነፋሲት፣ እምባትካላ፣ ጊንዳዕ፣ ደንጎሎ እናበልና ቅድሚኡ መዓልቲ ኢና ወሪድና። ኣብ ደንጎሎ ኣሕዋት ስለ ዝነበሩና ኣዕሪፍና ኢና። ኣብ ደንጎሎ “ኣብ ክረምቲ ጸኒሕናስ ኣብ ክልተ ሰዓት ናብ ሓጋይ!” እናበልኩ ክግረም እረኣየኒ። ኣብ’ቲ ምሸት ንክልቴና፣ ሓንቲ ኣልማዝ ዝስማ ተጋዳሊት፣ ኣብ’ቲ መዓስከር ኣብ ላዕሊ ኣውጺኣ ኣንፈትና ናብ ታባ ጋሕያት ኮፍ ኣቢላ፣ ብዛዕባ ግንባር ጊንዳዕ ዝነበረ ምርብራብ፣ ምድፍናቕ ሓዊሳ ብደቂቕ ክትገልጸልና ሽዑ ዝኾንኩዎ እዝከረኒ። ዓቢ ናይ ምርብራብ ኲናት ዝተኻየደሉ ግንባር ብተጋዳሊት ክግለጸለይ፣ ንሱ’ውን ንመጀመርታይ ኢዩ ነይሩ። እታ ምሸት ንሳ ዝቀረ ጽክዎ ኩነታት ግንባር ጊንዳዕ እረኣየኒ። ንባጽዕ ካብ ደንጎሎ ኢና ወሪድና። ሓቂ ዘረባ ካብ ኣስመራ ንደንጎሎ፣ ምስ’ቲ ጽባቐ ቅርጺ መሬት ደኣ ተጻዊረዮ ‘ምበር ርእሰይ’ሲ ጽሩውሩው እናበለኒ፣ ተምላስ ዝመጸኒ እናመሰለኒ ኢየ ሓሊፈዮ። ኣብ’ታ ኣውቶቡስ ክሳደይ ብፊንስትራ ኣውጺአ ጽሩይ ኣየር ከስተማቕር እረኣየኒ።
ምስ ወዲ ሓወቦይ ኣብ ወሰን ጽርግያ ስጋለት ቀጣን ኮፍ ኢልና ብዛዕባ እቲ ኣብ መንገዲ ዝረኣናዮ ቅርጺ መሬትን ዓይነት ኣግራብን፣ ዓይነት ሓመድን ኣእማንን ኣዕሊልና ኢና። ምብራቓዊ ቆላ ንመጀመርታና ኢና ርኢናዮ። ቆላ ዝበሃል’ውን ቅድሚኡ ኣነ ኣይረኣኹን ብዘይካ ሃዞሞ። ካብ ጋሕቴላይ ንባጽዕ ብዝረኣናዮ እናተገረምና ኢና ሓሊፍና። መንገዲ ባቡር ካብ ዓርበረቡዕ ክሳብ ባጽዕ ካብ ጎንና ኣይተፈልየን። እቶም ብዕምቆት ዝተገረምናሎም ቢንቶታትን ገለርያታትን ከኣ ናይ’ቲ መንገዲ ባቡር ኢዮም። ኣብ ቀጣን ሲጋለት ምስ ጸሊም ጽርግያ ለጊቡ ኢዩ ዝኸይድ። ኣብ ቀጣን ሲጋለት ብኾፍና ነብስና ብረሃጽ ተሓጺቡ ኢዩ። ንባጽዕ እንታይ ተኸዲንካ ይኽየድ’ውን ኣይፈለጥናን። ጅንስ ስረ ኢና ገይርና ነይርና። ረሃጽ ካብ ገጽና ብሶፍት ክንደርዝ እረኣየኒ።
ካብ’ቲ ኮፍ ዝበልናዮ ከይተንሳእና፣ ሰባት ብእግሮም ክንቀሳቐሱ ጀመሩ። ሰባት ሓቲትና፣ ዕዳጋን ኣዲስ ኣለምን ኣበይ ምንባሩ ምስ ፈለጥና፣ ንስጋለት ቀጣን ብእግርና ተተሓሓዝናያ። የማነ ጸጋምና ዝገማጠል ዝነበረ ማዕበል ባሕሪ እናረኣና ብዘገምታ ተጓዓዝና እቲ ማዕበል እናወሰኸ ኢዩ ዝኸይድ ዝነበረ። ክንድኡ ማይ ርኢና ስለ ዘይንፈልጥ ዝነበረና፣ የደንቐና ነይሩ። ቅድሚኡስ ማይ ሩባን ማይ ዲጋን ኢና ርኢና። ኣብ ንኣሽቱ ወሓይዛት እናሓንበስና ኢና ኸኣ ዓቢና። ብዛዕባ “ሓደ ኣብ ከበሳ ዝዓዱ ሰብኣይ ነቲ ማይ ባሕሪ ምስ ረኣዮ ዝበሎ” እናበሉ ዘዕለሉና ተዘኪሩኒ። “ኣንታ ኣምላኽ ክንድ’ዚ ባሕሪ ካብ ትሰርሕስ ነንኡሽተይ ቀላይ ገይርካ ኣብ ዓዓድና ዘይትሰርሓልና።” ከም ዝበለ ኢዩ ዝዝረብ። ሓቁ ኢዩ ዘየብል ኣይኮነን። ኣነ’ውን ሽዑ ነቲ ማይ ባሕሪ ምስ ረኣኽዎ ዝኾንኩዎ እረኣየኒ።
ኣብ ዕዳጋ ምስ በጻሕና፣ ካብኡ ንወገን ደቡብ ዝስራሕ ዝነበረ ህንጻታት እረኣየኒ። ጸሓይ ናብ ምዕራብ ገጻ ነበረት። ኣብ’ቲ ሓደስቲ ህንጻታት ብትርፊ ሰዓታት ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ብዙሓት ነይሮም። ናይ’ቲ ዝደለናዮ ሰብ ኣድራሻን ስርሑን እናነገርና ሓቲትና። ኣብ ስራሕ ከም ዝነበረ ኸኣ ፈሊጥና። ንዕዳጋ ኮሎልናያ። ብሓደ ወገን ናብ’ቲ ባሕሪ ምስ ወጻእና፣ ብዛዕባ ሳሊና ሓቲትና። “ባጽዕ ዝብልዋ፣ ጎልጎል ሳሊና ትመስክር ስዉእ ኣለዋ…” ትብል ደርፊ ወዲ ትኹል ኣብ ኣእምንሮና ተሳእለት። ነቲ ብዛንታ ዝሰማዕናዮ ምስ’ቲ ቦታ እናኣነጻጸርና ኣብኡ ዘጋጠመ ኩነታት ሓሰብናዮ። “እዞም ኩሎም ኣብ’ዚ ዝተሰዉኡስ፣ ኤርትራ እንታይ ክትመስል እናተራእየቶም ኮን ተሰዊኦም ይኾኑ፧” ኢለ ክሓቶን ወዲ ሓወቦይ ድማ “ናጽነት ዘለዋ፣ ምዕብልቲ ሃገር!” ክብለኒ እረኣየኒ።
ሓዳስ ኤርትራ፣ ኣፍሪቃዊት ሲንጋፖር፣ ዳግመ ህንጻ ሃገር ዝበሃለሉ ዝነበረ እዋን ኢዩ። ንመጻኢት ኤርትራ እናሓሰብኩ፣ ነቲ ሽዑ ዝሓለፈ ኲናት እናዘከርኩ ንዝኾነ ነገር ምስ ናጽነትን ውግእን እናኣተኣሳሰርኩ ክሓትትን ክመራመርን እረኣየኒ። “ቀይሕ ባሕሪ፣ ቀንዲ ስትራተጂካዊ ቦታ ስለዝኾነ እየን ሓያላት ሃገራት ዘርየናና፣” ዝብል ከኣ ኣብ ታሪኽ ተማሂርናዮ ስለዝነበርኩ፣ ቀይሕ ባሕሪ ንሓያላን ሃገራት ብዙሕ ካብ ኣገደሰን ንዋናታቱኸ ደኣ ክንደይ የገድሶም፧ ቀይሕ ባሕሪ ዝቅናታ፣ መጻኢት ኤርትራ ክንርኢ ዝግበር ዝነበረ ስነ-ጥበባውን ትምህርታውን ስርሓት እረኣየኒ። መጻኢት ኤርትራ ክርኢ፣ ዝገብሮ ዝነበርኩ ትምኒትን ሕድሪ ሰማእታት ምፍጻም ማለት ምህናጽ ጽብቕቲ ሃገር ምዃኑ ዝረኣየኒ ዝነበረ ራእን እረኣየኒ። ብቑልዕነታዊ ስምዒት “ነዚ ደምና ዝተሓወሶ ባሕሪ ድሕሪ ሕጂ ንዘለኣለም እግሩ ዘንብረሉ ጓና የለን!” ክብል እረኣየኒ።
ጸሓይ ምስ ዓረበት፣ ኣብ’ቲ ህንጻታት ዝሰርሑ ዝነበሩ ሰራሕተኛታት ተፈዲሶም። ንሕና ኸኣ ሓውና ንምርካብ ሓቲትና፣ በቲ ዝተሓበረና ቦታ እናኸድና፣ እቲ ሽዑ ኣብ’ቲ ከተማ ድብልቕልቕ ዝብል ዝነበረ ህዝቢ ሕጂ ሕልሚ ኮይኑ እረኣየኒ። “ነገር ጋሻ’ዶ ይኸውን፧ እዞም ህዝቢ ከተማ ባጽዕ ደኣ “ቀትሪ ለይቶም፣ ለይቲ ኸኣ ቀትሮም ድዮም፧” ኢለ ምስ ሓደ “ካበይ መጺእኩም፧” እናበለ ዘዕልለና ዝነበረ መንእሰይ ክዛረብ እረኣየኒ። ከምኡ ዓይነት መንእሰይ ብዘይካ ኣብ ሰራዊት፣ ቅድሚኡ ርእየ ኣይፈልጥን ኢየ። ነዚኣቶም ደኣ ኤርትራ ንምህናጽ እንታይ ከተጽንሖም፧ ልዕሊ እታ ኣፍሪቃዊት ሲንጋፖር ንብላ ዘለና ኤርትራ እኳ ይሰርሑ።” ክብል እቲ ቆልዓዊ ኣተሓሳስባይ እረኣየኒ።
ወዲ ሓወቦይ ረኺብናዮ። ናብ ዝቕመጠሉ መንበሪ ወሲዱና። ኮይንናዮ ዝወዓልና ምስ ነገርናዮ፣ ኣብ ገጹ ዝተፈጥረ ስምባደን ስምዒትን እረኣየኒ። “ብኮልቦ ዲሶሎ ክትጠፍኡ፧” ኢሉና። ‘ኮልቦ ዲሶሎ’፣ ንመጀመርታይ ዝሰማዕኩዋ ቃል ኢያ። “ብውሽጠይ፣ ኤርትራ ነጻ ዝኾት ሃገር፣ ባጽዕ ቅድሚ ኣስመራ ናጻ ዝኾነት፣ ደኣ እንታይ ዝኾነ ኮልቦ ዲሰሎ ኢዩ ንዓና ዘጥፍእ፧” ኢለ ብውሽጠይ ክግረም እረኣየኒ። እቲ መካይድተይ 2ይ ዓመት ዩኒቨርሲቲ፣ “እንታይ ኢዩ’ኸ ኮልቦ ዲሰሎ ኢሉ ሓተቶ። ንሱ ኸኣ ጽቡቕ ገይሩ ኣረደኣና። እቲ ተመሃራይ ብእንግሊዘኛ ዲሃይድረሽን (dehydration) ኢዩ። ማይ ወዲእካ ትመውት” ኢሉ ወሰኸ። ክንድ’ዚ ማይ ባሕሪ፣ እዚ ኩሉ ሰብ ተሰዊኡሉስ ክልተ ሰብ’ዶ ምድሓን ክስእን፧ ወላ ጨው ይጥዓምሲ መድሓነና።” ክብሎም እረኣየኒ። ከድሕን ከም ዘይክእል ኣረደኣኒ። ኣብ ገዝኡ ምስ ኣተና ብዙሓት መንእሰያት ጸንሑና። “እቲ ገዛ ብዕንጸይቲ ዝተሰርሐ፣ እቲ መካበብያኡ ብዕንጸይቲ ዝተሰርሐ። ባጽዕ ተባሂሉስ ብዕንጸይቲ ዝተሰርሐ!” እናበልና ክንግረም እረኣየኒ።
ብመዓት ክንክን ነብስና ተሓጺብና እንጀራ በሊዕና። እንተረኣናስ ሰባት መመሊሶም ይመጹ። መኣዲ ኸኣ ይቕረብ። “እንታይ ደኣሉ እዚ እንተበልናስ፣ መጋቢት ኣላትና ኣዋጺእና ኢና ንምገብ መደቀሲ ኸኣ ጸገም የለን ኣብ ደገ ኢና ንድቅስ።” መጀመርያኻ ኩሉ ኢዩ ዝሕድሰካ። “ኣብ ስራሕ ውዒልካ ገዛኻ ትድቅስ፣ ገዛኻ ትድረር ‘ምበር። ባጽዕ ኣለዉ እናተባሃልኩም ብእኩብ ትነብሩ። ከም’ዚ ርኢና ኣይንፈልጥን” እንተበልናስ፣ “ወጺእኩም ስለዘይትፈልጡ ኢኹም።” ኣይብሉናን። ንሳቶም ብሓባር ክስሕቁና ንሕና ኸኣ “ዓድኻ ገዲፍካ ኣብ ወደባዊት ከተማ እናተቐመጥካስ ጋሻ ትቕበለሉ ገዛ ዘይትሕዘሉ፣ ብኸምዚ ይንበር!” እናበልና ክንግረም እረኣየኒ።
መቸም ደኺምና ስለዝወዓልና፣ ንሳቶም ከኣ ደኺሞም ስለዝወዓሉ፣ ንባጽዕ ብለይቲ ኣይተዛወርናያን። እቲ ህዝቢ ለይቲ ቀትሩ ምዃኑ ግና ርኢናዮ ኢና። እቲ በይንና ምስ ረሃጽና ጅንስ ተኸዲንና ሸንኮለል ክንብለሉ ዝወዓልና ቦታታት ብሰብ ከም ዝመልአ። እቲ ተዓጽዩ ዝወዓለ ትካላት ከም ዝተበራበረ ፈሊጥና፣ ብገሊኡ ኸኣ ቅድሚ ገዛ ምእታውና ርኢናዮ ኢና። ኣብ ገዛ ኣቲና እናበልና ኣብ ደገ ክሳብ ድቃስ ዝወስደኒ ጥንቅሊዒት ደቂሰ ኮዋኹብቲ ክቖጽር እረኣየኒ። ባጽዕ ክረምቲ ኣይትግየሽን ኢያ፣ እናበሉ ብዛዕባ ባጽዕ ስለዘዕለሉና ምስ ወዲ ሓወቦይ ተማኺርና ሰንበት ለይቲ ናብ ኣስመራ ክንብገስ ምኳና ተሰማሚዕና ሓዲርና። ንጽባሒቱ ሰንበት ስለዝኾነ። እቲ ባሕሪ ገይሹ ክሓድር ኢዩ’ሞ እቲ መሬት እንታይ ከም ዝመስል ክርእዮ እናሓሰብኩ ክድቅስ እረኣየኒ።
ንግሆ ቀልጢፍና ተንሲእና። ንሳቶም ከም ናይ ዓድና ንግሆ ኣይቆርሱን ኢዮም። ንገዛና ተበጊስና። ኣብ ዕዳጋ ስለዝሓደርና ጸሓይ ከይበረቐት ንግራር ናብ ዝወስድ መንገዲ ወጺእና ኣብ ደገ ሸይንና። እቲ ማይ ባሕሪ እንተረኣኹዎስ ቁሩብ ርሒቑ’ምበር ናብ ርሑቕ ቦታስ ኣይገሸን። ኣደይ ባሕሪ ሰንበት ከም ዘዕርፍ ክትዛረብ እሰምዓ ነይረ ኢየ። ግና፣ ሰንበት ዝገይሽ እንተኮይኑስ ተጋደልቲ ንምንታይ ንባጽዕ ብሰንበት መዓልቲ ባሕሪ ምስ ገሸ ዘይሕዝዋ እናበልኩ ክሓታ፣ መገሽኡ ቀረባ ምዃኑ ትነገረኒ ነይራ። መገሻ ባሕሪ ካበይ ናበይ ምዃኑ ተገሪመ ክዕዘቦ እረኣየኒ።
ኣብ ዓድና ጸሓይ ብጎቦታት ኢያ ትበርቕ። ኣብ ባጽዕ ግና ብባሕሪ ኢያ ትበርቕ። ናይ ባሕሪ ጸሓይ በርቂ፣ ኣብ’ቲ ባሕሪ ብብርሃን መንገዲ ዘውጽአት ኢያ ትመስል። ነቲ ባሕቲ ካልእ ሕብሪ ኢያ ትህቦ። ወርቃዊ ሕብሪ! ጸሓይ ኣብ ጥቓኻ ዘላ ኢያ ትመስለካ። ቀደድታ ጸሓይ በርቂ ነቲ ማይ ባሕሪ፣ በለጭ በለጭ ከብሎ ግርማ ኣለዎ። ባህታ ኸኣ ይፈጥር። ብቀደመይ ጸሓይ በርቂ እፈቱ እየ። ኣብ ባሕሪ ዝተፈልየ ጸሓይ በርቂ ክርኢ ግና ንመጀመርታይ ነበረ። ተገሪመ ብተምሳጥ ክዕዘቦ ሕብርታት ባሕርን ሰማይን ከስተማቕር እረኣየኒ። ጸሓይ በርቂ ኩሉ ግዜ ዝተፈላለየ ኢዩ። ካብኡ ናብኡ ኸኣ ናይ መሬትን ናይ ባሕርን ጸሓይ በርቂ ነናቱ ጽባቐ ኣለዎ። እንዳ ኣውቶቡስ ውሽጢ ባጽዕ ስለዝነበረ ብሚኒባስ ኢና ኬድና። ብንግሆና ኣውቶቡስ ተሰቒልና ናብ ኣስመራ ተበገስና። ካብ ባጽዕ ብየማንና ማይ ብጸጋምና ማይ እናረኣና ክንወጽእ እረኣየኒ። ርእሰይ ጽርውርው ከይብለኒ ክልተ ለሚን ኣብ ኢደይ ሒዘ እናመጸኹ፣ ኣብ መንገዲ ደስ ዘዝበለኒ ትርኢት እናኣስተማቐርኩ ናብ ኣስመራ ክምለስ እረኣየኒ። ክንደይ እወ እረኣየኒ!
በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሃዱ አምላክ ፨ የተወደዳችሁ አንባቢያን እንደ እግዚአብሄር ፍቃድ ከዛሬ ጀምሮ በተከታታይ የኢትዮጵያውያን ቅዱሳን ታሪኮችን ማቅረብ እንጀምራለን። አስተያየታችሁን እንዲሁም ሊያካፍሉን የሚሹት የኢትዮጵያውያን ቅዱሳን ታሪክ በኢሜል ኣድራሻችን ቢልኩልን ምስጋናችን ላቅ ያለ ነው። የቅዱሳኑ በረከት ከሁላችን ጋር ይሁን።
ጽጌ መስቀል ዘጎጃም አባቱ ዘክርስቶስ : እናቱ ሥነ ድንግል : የተወለደበት ጊዜ በሰባተኛው ክፍለ ዘመን ሲሆን : በጥር 13 ቀን ተወለደ :: በዚህም ጊዜ : ከተወለደባት ቦታ እስከ አክሱም ጽዮን ድረስ : ቀስተ ደመና ተተከለ ::የተወለደባትም ቦታ : በጎጃም ክፍለ ሃገር : በቋሪት ወረዳ : በዋሸራ ገዳም ቀበሌ ነው ::
ጻድቁ ጽጌ መስቀል በገድሉና በትሩፋቱ የታወቀ ሲሆን : በመጀመርያ በስሙ የተሠራውን ገዳም ከመትከሉ በፊት : አካባቢውን ቢባርከው : ተራራው : በአንድ ጊዜ : የአበሻ ጽድ በቀለ :: ከዚህም በኋላ :በቋሪት ወረዳ : መቅደሰ ድንግል : በእንቁዕ ቅድስት ማርያም : በዚያም አቡነ ጽጌ መስቀል ገዳም ተብሎ ይጠራል :: ገዳሙ በታላቅ አጸዶች የተከበበ ነው :: የአካባቢው ገበሬ ከገዳሙ ጽድ አይነካም :: እያንዳንዱም ቅጠል ከተቆረጠ ይታመማል :: ከብቶቹም ያልቁበታል :: ልጅም ይሞትበታል ::
ይህ ጻድቅ : እንቁዕ ማርያም አጠገብ ዱር ገደል የተባለውን ተራራ ቢባርከው : ከተራራው ላይ ጸበል ፈለቀ :: ውኃውም እንደ ባሕር ተጠራቀመ :: በክረምት አይሞላም : በበጋ አይጎድልም ::ያስደንቃል :: ጻድቁ ይቀድስበት የነበረው ልብሱ : አስደናቂው መስቀሉ : ዛሬ በዋሸራ ገዳም በክብር ተቀምጦ : በገዳሙ ተአምራትን እያደረገ ይኖራል :: በዚሁ ገዳም : ታላላቅ የአብነት መምህራን ወጥተውበታል :: ጻድቁ በተወለደ በ 91 ዓመቱ ዐርፏል :: በስሙ ሁለት ቤተክርስቲያኖች ተሰርተዋል ::
በአቶ ዳውድ ኢብሳ የሚመራው የኦሮሞ ነፃ አውጭ ግንባር /ኦነግ/ በሚቀጥሉት ጥቂት ቀናት ወደ አዲስ አበባ ልዑካን እንደሚያሰማራና፣ ጽሕፈት ቤት ከፍቶ በሰላማዊ መንገድ የፖለቲካ እንቅስቃሴ እንደሚያደርግ አስታወቀ።
በመኩሪያ መካሻ- ኢትዮጵያ፣ግብፅ እና ሱዳን ዛሬ በመሪዎች ደረጃ ተነጋገሩ።በሁለት ሳምንታት ውስጥ የጋራ ሰነድ በባለሙያዎች እንዲዘጋጅ ተስማምተዋል።በእዚህ ስምምነት ኢትዮጵያ በለጠች? ወይንስ
በመኮንን ተሾመ ቶሌራ (Science Writer) – ከሀገራችን ምሁራን መካከል አንዱ የሆኑት ዶ/ር ተወልደብርሃን ገብረ እግዚአብሔር ሰሞኑን “ግልፅ ደብዳቤ ለኢትዮጵያ መንግስት”
ኣብዚ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ክፋላት ናይ መትሎን ኣስኪትን ከምኡ’ውን ብኸመይ ከም ዝሰርሑን ከተንብብ ትኽእል። መትሎን ኣስኪትን ኣዝዮም ኣገደስቲ ክፋል ናይ ኣካልት ኮይኖም ንምሻን፣ ዘርኢ ወዲ ተባዕታይ ንምፍራይን ምቹእነት ንክስምዓካ ምግባርን ይጠቕሙ።
ትላንት በትግራይ ክልል የተለያዩ ከተሞች የተደረገው ታላቅ ሰልፍ ባላፉት አርባ አመታት ውስጥ በደርግ እና በኢህአዴግ አዘጋጅነት ይደረጉ ከነበሩት የድጋፍ ሰልፎች በምን ይለያል? የተካሄደው ሰልፍ ሰሞኑን በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች እንደሚካሄዱ ሰልፎች የነጻነት መገለጫ ወይስ ነጻ ያልወጣ ሕዝብ ጩኸት?
ባለፉት አሥርት አመታት ውስጥ በቀበሌ አስተባባሪነት ይጠሩ በነበሩ የአደባባይ ሰልፎች ላይ ሴቶች ነጠላቸውን እያጣፉ እና አንዳንዴም የክት ልብሳቸውን ለብሰው ወንዶችም እንዲሁ ሰልፋቸውን አሳምረው እና መፈክር ተሸክመው ከጓድ መንግስቱ ጋር ወደፊት እያሉ ድጋፍ ያልሰጡና እጃቸውን ወደ ላይ ያልቀሰሩ ስንት ናቸው? በወያኔም ዘመን እንዲሁ የቀበሌ ጥቅማ ጥቅም እንዳይቀርበት ልማታዊ ተሰላፊ ሆኖ አደባባዮችን ያጨናንቅ የነበረው ሰው ቁጥር ስንት ነበር? ማንበብ የማይችሉ ሰዎች ጭምር ያላነበቡትን ወይም ያልገባቸውን መፈክር ሳይቀር ተሸከመው ሰልፍ ይወጡ አልነበረም ወይ? በአንባገነናዊ ሥርዓት ውስጥ የሚደረጉ የመንግስት የድጋፍ ሰልፎች የሕዝብን ዽምጽ ይወክላሉ ወይ?
የ1997ቱ ምርጫ ዋዜማ እና ማግስት የታዩ ሰልፎች ጥሩ ምሳሌዎች ናቸው። ከምርጫው በፊት ሚያዚያ አንድ ወያኔን ደግፎ የወጣውና አዲስ አበባን ያጥለቀለቀ ሰልፈኛ በማግስቱ ተቃዋሚዎችን ደግፎ ወቶ ምድር አልጠበበችውም ወይ? ከምርጫው ማግስት ደግሞ የተቃዋሚ አመራሮች ከታሰሩ በኋላ በመላ አገሪቱ ቅንጅትን ለማውገዝ፣ ወያኔ የፈጸመውን ግድያ እና ሸፍጥ ለመደበቅ በተጠራው ሰልፍ ላይ ለራሱ ለተቃዋሚው ኃይል ድምጽ የሰጠው ሰው ሳይቀር በሚሊዮኖች ወጥቶ በየከተማው ታሳሪዎቹን እና ሟቾችን አላወገዘም ወይ?
እነዚህን ጥያቄዎች እንዳነሳ ያስገደደኝ ትላንት በትግራይ ክልል የተለያዩ ከተሞች የተደረጉ የድጋፍ ሰልፎችን ተከትሎ በማህበራዊ ድህረ ገጾች እና በተለያዩ ሚዲያዎች የተንጸባረቀው የሌላው ሕዝብ ቁጣ ነው። ጋዜጠኞች፣ መሁራን እና የማህበረ ድረገጽ ተሳታፊዎች በሰልፉ ዙሪያ የሰጡትን አብዛኛዎቹን አስተያየቶች ለመከታተል ችያለሁ።
አብዛኛዎቹ የተስማሙበት እና የድጋፍ ሰልፉን የተነተኑበት መንገድ ህውሃት የፈለገው አይነት ቢሆንም ብዙዎቻችንን አስደንግጧል። ህውሃት በትላንቱ ሰልፍ ማስተላለፍ የፈለገው መልዕክት ግልጽ ነው። የክልሉ ባለሥልጣናት ደጋግመው ሲነግሩን እንደቆዩት ሁሉ ህውሃት እና የትግራይ ሕዝብ አንድ ነው፤ የሚለየው የለም የሚል መልዕክት ነው። ከሌላው ሕዝብ ለትላንቱ ሰልፍ የተሰጠው ምላሽ ከሞላ ጎደል የሚያሳየው ይህ የህውሃት መሰሪ ተልዕኮ የተሳካ መሆኑን ነው።
ያዲያቆነ ሴይጣን እና ህውሃት አንድ አይነት ናቸው። አንዱ ሳያቀስ፤ ሌላውም የወየነበትን ተልዕኮ እውን ሳያደርግ እንቅልፍ የሚተኙ አይደሉም። ላለፉት ሃያ ሰባት አመታት መላውን የኢትዮጵያን ግዛት እና መቶ ሚሊዮን የሚጠጋውን ሕዝብ በጥርነፋ መዋቅሩ እና ባፈረጠመው ጡንቻው ሰጥ ለጥ አድርጎ ይገዛ የነበረው ህውሃት ያንን ሁሉ ኃይሉን አሰባስቦ መቀሌ ላይ ከመሸገ ሰነባብቷል። የህውሃት አቅም የተዳከመው በመሃሉ አገር ፖለቲካ እንጂ እሱ እንደ ካምፕ በመሸገበት ትግራይ ውስጥ አይደለም።
ሕውሃት መቀሌ ሲከትም ዲሞክራት ሆነ ካላላችሁኝ በስተቀር ድርጅቱ ያንኑ የጭካኔ በትሩን እንደያዘ ትግራይን ዙሪያዋን በእሳት አጥሮ የሱ እና የሱ ብቻ ደሴት አድርጓታል። የክልሉ ባለሥልጣናት በአደባባይ እየተናገሩ ያሉትም ይህንኑ ነው። ያለ እነሱ ፈቃድ የፌደራል መንግስቱ እንኳ ወደ ክልሉ ዝር እንዳይል በደብረጺዮን በኩል ባለፈው ሳምንት በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ አስጠንቅቋል። በአፈና አደረጃጀታቸው የረቀቁት የህውኃት የደንነት ሰዎችን ጨምሮ በመላው ኢትዮጵያ ኮሽ ባለ ቁጥር እየተወነጨፈ የተገኘውን ሁሉ አናት አናቱን ይመታ የነበረው የአጋዚ ሰራዊትም እዛው ትግራይ ውስጥ መመሸጉ መዘንጋት የለበትም።
ይህ ሁኔታ ደግሞ ተበታትኖ የነበረውን የህውሃት አቅም በክልሉ ውስጥ እንዲሰባሰብ እና እንዲፈረጥም አድርጎታል። ይህ የተጠናከረ የህውሃት አቅም ለጊዜው ሁለት ነገሮችን ማድረግ ያስችለዋል። አንዱ የትግራይ ሕዝብ ከመቼውም በከፋ መልኩ ከልጅ እስከ አዋቂ፣ ከምሁር እስከ ደቂቅ አፍንጫውን ተይዞ ከህውሃት ጎን እንዲቆም ማድረግ። ሁለተኛው ደግሞ ትልቋን ኢትዮጵያ ማስተዳደር ባይችልም ማተራመስ የሚያስችል አቅም ፈጥሮለታል። የወደፊቱን እያደር እናየዋለን።
ዛሬ ትግራይ ውስጥ ያለው ሁኔታ በኤርትራ ሕዝብ እና በኢሳያስ አፎርቂ መንግስት መካከል ያለው አይነት መልክ የያዘ ይመስላል። ኤርትራ ውስጥ ኢሳያስን መቃወም አይቻልም። ምርጫው ሁለት ነው። አርፎ የግፍ እንቆቆን መጋት፤ አለያም መሰደድ። ዛሬ ትግራይ ውስጥ ህውሃት የሚነግድባቸውን የማጭበርበሪያ ካርዶች መንካት ወይም መቃወም አይቻልም። የተመዘዙት የፖለቲካ ካርዶች ከትግራይ ሕዝብ ጋር ሊያጋጩ የሚችሉ እና ቅድመ ዝግጅት ተደርጎባቸው ሕዝብ አደጋ ተነጣጥሮብኛል ብሎ እንዲያስብ ተደርገው የተፈበረኩ ናቸው። በመሆኑም እዛ ላሉ ተቃዋሚዎችም ጭምር አጣብቂኝ ውስጥ የገቡ ይመስላል።
ድፍን ኢትዮጵያን ለ27 ዓመታት ሲያንቀጠቅጥ የነበረ ፈላጭ ቆራጭ የሆነ አንባገነናዊ እና ሙሰኛ ድርጅት በትንሿ ትግራይ ክልል ላይ ተንሰራፍቶ ጉብ ብሏል። እኛ ከዚህ ሥርዓት ለመላቀቅ 27 ዓመታት ከፈጀብን ትግራዊያንስ ወደፊት ምን ያህል ዘመን ይወስድባቸው ይሆን? ብቻቸውንስ ይህን ሥርዓት የመጋፈጥ አቅም አላቸው ወይ? የቀረው የኢትዮጵያ ሕዝብ እና የፌደራል መንግስቱስ ክልሉን ከዚህ ሥርዓት ነጻ ለማውጣት እና ሕዝቡም የነጻነት አየር እንዲተነፍስ ለማድረግ ኃላፊነት የለባቸውም ወይ? ወይስ የትግራይ ጉዳይ ለተጋሩዎች ብቻ የሚተው ነው?
በአንድ አገር ውስጥ፤ በተለይም በፌደራል አወቃቀር በሚመራ ሥርዓት የአንድ የክልል መንግሥት በሕዝብ ላይ ያሻውን ሲያደርግ የፌደራል መንግስቱም ሆነ ሌሎች ክልሎች ዝም ነው ወይ የሚሉት? ድርጊቱን ከማውገዝ ጀምሮ ያሉትን ሕጋዊና አስተዳደራዊ መንገዶች ተጠቅሞ የክልሉን ሕዝብ መታደግ እና ሥርዓቱንም ማረቅ አይገባም ወይ?
ብዙዎች በሃሳቤ ላይስማሙ ይችላሉ፤ ለእኔ ግን ትላንት ከትግራይ የተለያዩ ከተሞች የተሰሙት ድምጾች መልዕክታቸው በሰሉፉ ላይ በግልጽ ከታየው እና በመፈክር ከተሰማው የተለየ ነው። በሰልፉ ላይ የተንጸባረቁት የሕውሃት ድምጾች ናቸው። አንባገነኖች ሁሌም የሚናገሩት በሚገዙት፣ በሚያሰቃዩት እና ባፈኑት ሕዝብ አንደበት ነው። ሕዝብ በርሃብ እየተቆላ እድሜ ላጠገበኝ መንግስት ይላል፣ በዱላ እየተነረተ እና በሰንሰለት ተቀፍድዶም በያመቱ የነጻነት ቀን እያለ በአደባባይ እየጨፈረ ያከብራል፣ አንጀቱ ውስጥ ውስጡን እያረረ ጸሃዩ መንግስታችን ብሎ ይመርቃል፣ ከሰው ተራ ወጥቶ እና ተዋርዶ እየኖረም ለገዢዎቹ ድምጹን አውጥቶ እድሜ ሲለምን ይደመጣል።
ትላንት ከትግራይ ከተሞች የተሰሙት ድምጾች ለእኔ የድረሱልን ጩኸት ይመስለኛል። እንዲያዳቆነው ሰይጣን ህውሃትም ትልሙን ከገፋበት የትግራይ ሕዝብ እጣፈንታው ያሳስበዋል። አንዳንድ የክልሉ ምሁራንም አጥብቀው ህውሃትን እየመከሩ ያሉት ጫካ ሆኖ የተለመውን እውን እንዲያደርግ ነው። እነዚህ ምሁራን ከኤርትራ ክሽፈት ለመማር ከማንም በተሻለ እነሱ ቅርብ ነበሩ። ግን የአዕምሯቸው መደፈን ወይም በሌላ ምክንያት ይህን ሊያዩት አልቻሉም። ከዚህ እኩይ ተልዕኮ በመለስም የክልሉ ሕዝብ የኢትዮጵያ ሕዝብ ተሸክሞ፣ አጎልምሶ፣ አሞስኖ እና አጠብድሎ የለቀቀውን የሃያ ሰባት አመት ጎልማሳ አንባገነን ሥርዓት ብቻውን ለመሸከም ተገዷል። ሸክሙም ገና በጊዜ አጥንቶችን እያሽመደመደው እንዳለ የትላንቱ ሰልፍ ጥሩ ማሳያ ነው። ለእኔ የድረሱልን እና የጣር ድምጽ ነው የተሰማኝ።
አሁንም የትግራይ ሕዝብ ሌቦችን ይደግፋል፣ የህውሃት ምሽግ ነው፣ ተባባሪ ነው፤ ወዘተ የሚሉት ጩኸቶች አይሰሙኝም። ይልቁንስ የሚገርመኝ 17 ዓመት ድርግን እና 27 ዓመት ወያኔን ተሸክሞ የኖረ ሰው ከሱ ባልተናነሰ፤ ምናልባትም በከፋ አፈና ውስጥ የሚገኝን ሕዝብ ሥነልቦና እንዴት መረዳት እና ህመሙን መጋራት ይቸገራል የሚለው ነው። ድህነት ሽርፍራፊ ሳንቲሚ ሲገኝ ቶሎ ሊረሳ ይችላል፤ በአፋኝ ሥርዓት ውስጥ የደረሰ ቁስል እና የሥነልቦና ጉዳት ግን እንዲህ ቶሎ የሚረሳ አይመስለኝም ነበር።
ለማንማውም በአዲስ አበባ፣ በናዝሬት፣ በባህርዳር፣ በድሬዳዋ፣ በጋንቤላ፣ በአዋሳ እና ሌሎች የአገሪቱ ክፍሎች የፈነጠቀው የነጻነት ፀሃይ መቀሌም ላይ ፈንጥቆ ለማየት ያብቃን።
Next Post አዲስ የተቋቋመው የህዝብ እና ቤት ቆጠራ ኮሚሽን አባላት፤ 9 ሚኒስትሮች፣ 8 የክልል ም/ ርዕስ ፕረዜዳንቶች፣ 2 ክንቲባዎች እና የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ-ጉባኤ
ታህሳስ 20/2021 ዓ.ም የአዲሱ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ጆስፍ አር ባይደን እና ምክትል ፕሬዝደንቷ ካማላ ሃሪስ ቃለ መሃላ ፈፅመው የሃገሪቱን ስልጣን ተረክበዋል፡፡ ስልጣን በተረከቡ በጥቂት ቀናት ውስጥ አዲሱ አስተዳደር ያሳለፋቸው ውሳኔዎች እና ያቀረቧቸው ረቂቅ ህጎች እንደኛ ላሉ የኢሚግሬሽን ጠበቃዎች መልካም ዜና ያበሰሩ እና ያለፍንባቸውን ተግዳሮቶች የሚያቃልሉ ሆነው አግኝተናቸዋል፡፡
ያለፉት አራት አመታት; በኢሚግሬሽን ጉዳዮች ላይ ለተሰማራ ባለሙያ በጣም አስቸጋሪ የነበሩ እና የደንበኞቻችንን ፍላጎት ለሟሟላት ያለመታከት እንድንታገል ያስገደዱን ቢሆንም ያለንን የአመታት የካበተ ልምድ በመጠቀም የእናንተን ጉዳዮች በአግባቡ እና በሚፈለገው መንገድ ዳር ለማድረስ ችለናል፡፡ በዚህ አስቸጋሪ ወቅት ላሳያችሁን ትግስት እና ያላሰለሰ ተስፋ እጅግ እናመሰግናለን፡፡ለራሳችሁ እና ለቤተሰቦቻችሁ የሰነቃችሁትን በዚህች ሃገር ኑሮን የማቃናት ተስፋ አጥብቃችሁ ስለያዛችሁ እና በእምነታችሁ ስለፀናችሁ እናመሰግናለን፡፡
በእርግጥም አንድ አፍሪካ አሜሪካዊ ከሆነ አባት እና እሲያዊ ከሆነች እናት የተወለደች የስደተኞች ልጅ በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ ያገሪቱ ቁንጮ ከሆኑ ስልጣኖች አንዱ የሆነውን የምክትል ፕሬዚዳንትነት ስልጣን ስትይዝ :በዚህች ሃገር ማሳካት የሚቻለውን የተስፋ አድማስ ስፋት ይነግረናል፡፡ የካማላ ሃሪስ ታሪክ የሁላችንም ታሪክ ነው፡፡
ከዚህ ስር ጠቅለል ባለ መልኩ አዲሱ አስተዳደር በኤክስኪዩቲቭ አክሽን እና በረቂቅ ህግ መልኩ ያቀረባቸውን በኢሚግሬሽን ጉዳዮች ላይ ያተኮሩ ነጥቦችን ለማስቀመጥ ሞክረናል፡፡ በኤክስኪዩቲቭ አክሽን የቀረቡት ህጎች ተፈፃሚነታቸው ወዲያውኑ ሲሆን በረቂቅ ህግነት የቀረቡት ግን ተፈጻሚ እንዲሆኑ በኮንግረስ ፊት ቀርበው መፅደቅ ይጠበቅባቸዋል፡፡ በረቂቅነት የቀረቡትን ህጎችን በማፅደቅ ሂደት ውስጥ የሪፐብሊካን ፓርቲ አባላት ከባድ ተቃውሞ እንደሚያቀርቡባቸው ይጠበቃል፡፡ ምናልባትም እነዚህ ረቂቅ ህጎች ሙሉ በሙሉ ይፀድቃሉ ብሎ መጠበቅ አስቸጋሪ ይሆናል፡፡ ነገር ግን በአጠቃላይ በረቂቅ ህጉ ውስጥ የተነሱት ሃሳቦች እና በኤክስኪዩቲቭ አክሽን የተወሰኑት ጉዳዮች; አዲሱ አስተዳደር ወደስልጣን በመጣ በጥቂት ቀናት ውስጥ መነሳታቸው ተስፋ የሚያጭር እና ባለፉት አመታት የነበሩብንን ተግዳሮቶች ለመፍታት ቅድሚያ መሰጠቱን የሚያመላክት ነው፡፡
ከዚህ ጋር በተያያዘ በቀጣይ የምናገኛቸው አዳዲስ መረጃዎች እና ማሻሻያዎች በምን መልኩ ጉዳዮቻችሁን እንደሚመለከቱ ለማወቅ ከቢሯችን ጋር ያላችሁን ግንኙነት በቅርበት አጠናክራችሁ እንድትቀጥሉ እናሳስባለን፡፡
ጃንዋሪ 20, 2021 ፕሬዚደንት ባይደን ከፈረሟቸው የአስፈጻሚ ውሳኔዎች አንዱ በተወሰኑ የእስልምና እምነት ተከታይ እና የአፍሪካ ሃገራት ላይ ተጥሎ የነበረውን ፍትሃዊ ያልሆነ የተጓዥ እግድ የሚያነሳ ነው፡፡ ይህ እግድ ብዙ ቤተሰቦችን ላለፉት አመታት አለያይቶ የቆየ የቀደመው አስተዳደር ውሳኔ ነበር
በዚህ እግድ መነሳት ምክንያት ከዚህ ቀደም ወደ ዩናይትድ እስቴትስ እንዳይገቡ ተከልክለው የነበሩ እንደ ኢራን፣ሶሪያ፣ የመን የመሳሰሉ የሙስሊም ሃገራት ዜጎችን እና እንደ ናይጄሪያ እና ኤርትራ ያሉ የአፍሪካ ሃገር ዜጎች እግዱ አሁኑኑ ተነስቶላቸዋል፡፡ከዚህም ጋር በተያያዘ የቪዛ ቅድመ ሁኔታ እንዲነሳላቸው አመልክተው ጉዳያቸው እየታየ ያሉ የውጪ ሃገር ዜጎች ቪዛ እንዲሰጣቸው እና እንዲሁም ከዚህ በፊት በነበረው እግድ ምክንያት ማመልከቻቸው ውድቅ የተደረገባቸው ጉዳያቸው በድጋሚ እንዲታይ ትዕዛዝ ተሰጥቷል፡፡
ከላይ በተነሱት ሃሳቦች ላይ የሚያተኩር ጉዳይ ያላችሁ ደንበኞቻችን እነዚህ ህጎች ተፈፃሚ ለመሆን የተወሰነ ጊዜ ሊወስድባቸው ስለሚችል ወይም እንደሚችል ስለሚገመት መወሰድ ስላለባቸው እርምጃዎች እና አዳዲስ መረጃዎች በቢሯችን ከሚገኙ ጠበቆች ጋር በቅርበት እንድትወያዩ እንመክራለን፡፡
ጃንዋሪ 20, 2021 ፕሬዚደንት ባይደን ከፈረሟቸው የአስፈጻሚ ውሳኔዎች መካከል የ ዳካ (DACA) ፕሮግራም በነበረበት ተጠናክሮ እንዲቀጥል የሚያግዝ ሜሞራንደም አንዱ ነው፡፡ይህ ሜሞራንደም ምንም እንኳን አዲስ አይነት ለውጦችን በፕሮግራሙ ላይ ባይጨምርም ከዚህ በፊት ፕሮግራሙን ለማቋረጥ ሲደረጉ የነበሩ ጥረቶችን ወደ ጎን በመተው USCIS አዲስ አመልካቾችን መቀበሉን እንዲቀጥል እና የነባር ፍቃድ እድሳት አገልግሎት እንዲሰጥ የሚያሳስብ ማዘዣ ሆኖ ተፈርሟል፡፡ የ DACA ፕሮግራም በ USCIS የተቀመጡትን መመዘኛዎች ለሚያሟሉ አመልካቾች በየሁለት አመቱ የሚታደስ የስራ ፈቃድ የሚያስገኝ ሲሆን ከዚህ ጋር ተያይዞም ጊዜያዊ የመጓጓዣ ሰነድ (advance parole) ለማግኘት ማመልከቻ ማቅረብ የሚቻልበት ስርአትም ተዘርግቷል፡፡
በቀጣይም ፕሬዚደንት ባይደን የ DACA ስርዓት ተጠቃሚዎች የ ዩናይትድ ሴቴትስ ዜግነት ማግኘት የሚችሉበት መንገድ እንዲፈጠር የሚያግዙ ህጎችን ያካተተ ረቂቅ አዋጅ ለህግ አውጪው ምክር ቤት (ኮንግረስ) ያቀርባሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡ከዚህ ጋር ተያይዞ የሚወጡ አዳዲስ መረጃዎችን የህግ ቢሯችን በቀጣይ እየተከታተለ የሚያሳውቃችሁ ይሆናል፡፡
ጃንዋሪ 20, 2021 ፕሬዚደንት ባይደን ከፈረሟቸው የአስፈጻሚ ውሳኔዎች እንዱ ከሃገር የማስወጣት ሂደት (deportation procedure) ላይ ያሉ ሰወች ጉዳይን ለ100 ቀናት እንዲዘገይ እና በ ICE እስር ላይ ያሉት ደግሞ ከእስር እንዲፈቱ የሚያዝ ነው፡፡ በዚህ ትዕዛዝ ውስጥ የሚካተቱት ሰዎች በምንም አይነት ከባድ ወንጀል ወይም Aggravated Felony ያልተፈረደባቸው መሆን ይኖርባቸዋል፡፡ በተጨማሪም የላይቤሪያ ተወላጅ ለሆኑ ከአገር የመባረር ዕገዳ ተደርጓል
1: ከ ታህሳስ 23፣ 2013 (ጃንዋሪ 1, 2021) በፊት በ ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በአካል የሚገኙ እና ምንም አይነት ህጋዊ የመኖሪያ ፈቃድ የሌላቸው ሰዎች ጊዜያዊ የመኖሪያ ፍቃድ ለማግኝት ማመልከት ይችላሉ፡፡ ይህንንም ፍቃድ ለማግኝት ምንም አይንት አስቸጋሪ የወንጀል ሪከርድ የሌለባቸው ወይም ለሃገሪቱ ስጋት የሆነ ጉዳይ ውስጥ የሌሉ እና ግብር ባግባቡ የከፈሉ መሆን ይኖርባቸዋል::
2: በልጅነታቸው ወደ አሜሪካ የመጡ እና የ ዳካ (DACA) ፕሮግራም ተጠቃሚ የሆኑ፤ እንዲሁም ከተለያዩ አገሮች በተፈጥሯዊና ሰው ሰራሽ እደጋዎች የተነሳ ጌዚያዊ የመቆያ ሰነድ (Temporary Protected Status) ያገኙ እንዲሁም በእርሻ ስራ ላይ የተሰማሩ ሰዎች ወዲያውኑ ቋሚ የመኖሪያ ፈቃድ ለማግኝት ማመልከት እንደሚችሉ ረቂቁ ህግ ይገልጻል::
4: በተጨማሪም ከጃኑዋሪ 20, 2017 ብኋላ ከአገር ለቀው እንዲወጡ ውሳኔ የተላለፈባቸው ሰዎችን በተመለከተ ከመባረራቸው በፊት ለሶስት ዓመታት በአካል አሜሪካን አገር ነዋሪ ክነበሩ በዚህ ህግ ተጠቃሚ ሊሆኑ ይችላሉ ማለትም ከላይ “በአካል የመገኝት ግዴታዎች” የተባሉት ተፍጻሚ እንዳይሆኑባቸው መጠየቅ የሚችሉ ይሆናል::
5: በአገሪቱ የኢሚግሬሽን ህጎች ላይ የሚገኝው “ኤሊየን”(Alien) የሚለው የሚያንቋሽሽ መጠሪያ ዜጋ ያልሆኑ (noncitizen) በሚል አክባሪ አጠራር እንዲቀየር ይጠይቃል፥፥
ማስታወሻ፡- የዲቪ ሎተሪ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ከሚኖር ሰው ጋር ምንም አይነት ዝምድና የሌላቸው ብዙ ኢትዮጵያውያንን ወደ ዩናይትድ ሴቴትስ ለማምጣት የሚጠቀሙበት መልካም አመራጭ መንገድ ነው፡፡
አዲሱ የባይደን አስተዳደር በእስልምና እምነት ተከታይ ሃገራት ላይ ተጥሎ የነበረውን እና ብዙ ደንበኞቻችንን ከቤተሰቦቻቸው አለያይቶ የቆየውን ህግ መሻሩ ይታወሳል፡፡ ከዚህ በኋላ ማንኛውም ፕሬዝዳንት በአስፈጻሚ ውሳኔዎች ተጠቅሞ ሃይማኖትን ብቻ ተመርኩዞ የሚወጡ ዕገዳዎችን ይከለክላል፡፡
1: የተከማቹ እና መልስ ያልተሰጠባቸውን ጉዳዮች በፍጥነት መልስ በመስጠት ፣ጉዳዮችን ለማየት ይፍጅ የነበረውን የተራዘመ ጊዜ ማስቀረት ፣ በሀገራት ላይ የተጣሉ የቪዣ መጠን ጣሪያዎችን ከፍ ማድርግ ::
ማስታወሻ:- በዝምድና ላይ የተመሰረቱ የኢሚግሬሽን ጉዳዮች ጥያቄው የሚቀርብለት ዘመድ የሚመጣበት ሃገር ላይ በሚጣሉ የቪዛ መጠን ገደቦች ምክንያት ረዘም ላለ ጊዜ ለመጠበቅ ይገደዳሉ፡፡ እንደ ሜክሲኮ፣ ህንድ፣ፊሊፒንስ እና ቻይና የመሳሰሉት ሃገሮች በቪዛ መጠን ገደብ የተነሳ በተለየ ረጅም የመጠበቂያ ጊዜ ይኖራቸዋል፡፡
ማስታወሻ፡-ይህ ገደብ ብዙዎች በቤተሰብ ወይንም በስራ አማካይነት ቋሚ መኖሪያ ሊያገኙ ሲችሉ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ያለህጋዊ ፈቃድ ለስድስት ወራት ወይም ለአንድ አመት ስለቆዩ ብቻ ሶስት ዓመት ወይ አስር አመት ምንም አይነት ቋሚ የመኖሪያ ፈቃድ ማግኘት አይችልም ነበር፡፡
4: በዝምድና ላይ የተመሰረተ የኢሚግሬሽን ማመልከቻቸው ተቀባይነት ያገኘ ሰዎች የቪዛ ፕራዮሪቲ ቀን(Visa Priority Date) ከመድረሱ በፊት ወደ ዩናይትድ ስቴትስ በመምጣት መጠበቅ እንዲችሉ፡፡ ይህ ቤተሰቦች ወረፋ እስኪደርሳቸው ተለያይተው የሚጠብቁትን በቤተሰብ ላይ ብዙ ሰቀቀን የሚያመጣውን መለያየት ያስወግዳል፡፡
3: በ U(ዩ) ቪዛ, በ T(ቲ) ቪዛ እንዲሁም VAWA ስር ላሉ ሰዎች ተጨማሪ ጥበቃ እንዲደረግ፡፡ እነኝህ በተለይ ከባድ ወንጀል የተፈጸመባቸው፤ እንዲሁም ህገ ወጥ የሰዎች ዝውውርና የጾታዊ ጥቃት ሰለባዎችን ለመጠበቅ የሚረዳ ህግ ነው፡፡
በ H1B ቪዛ ተቀፅላ ሆነው ወደ ሃገር ውስጥ ለሚገቡ የትዳር አጋሮች የስራ ፍቃድ እንዲያገኙ እንዲደረግ፡፡ እንዲሁም ልጆቻቸው በማመልከት ሂደት ውስጥ ወሳኝ የሆኑ የእድሜ ገደቦች ተፈፃሚነት እንዳይኖራቸው እንዲደረግ፡፡
ከቀጣሪዎች የሰራተኛ ማህበራት እና የሲቪል መብት ተሟጋቾች ድርጅቶች የተውጣጣ ኮሚሽን የስራ ቅጥር ማረጋገጫ ሂደቶች ላይ አስፈላጊ የሆኑ ማሻሻያዎችን እንዲያቀርብ፡፡
ጠንከር ያሉ የአሰሪ እና የሰራተኛ ህግ ጥሰቶች ለሚፈፀምባቸው እና ጥሰት ፈፃሚዎቹን ወደ ህግ በማቅረብ ሂደት ውስጥ ከመንግስት አካላት ጋር ለመተባበር ፍቃደኛ የሆኑ ሰዎች የ U ቪዛ ጥበቃ እንዲደረግ፡፡
በድንበር መተላለፊያዎች ላይ የጥገኝነት ጥያቄዎችን ለማስተናገድ ተጨማሪ የገንዘብ እገዛዎች እንዲደረግና ስርዓታዊና ቅልጥፍና በተሟላበት ሁኔታ ጉዳዩ እንዲተገበር፡፡
DHS (የሃገር ውስጥ ደህንነት መስሪያ ቤት) ያለው ለድንበር አካባቢ አጥሮች እና ለድንበር መከለያዎች ሲባል የስቴት እና የአካባቢ ጥበቃ ህጎችን እና የፌደራል ደንቦችን የመገደብ ስልጣን እንዲከለስ፡፡
ከ DHS (የሃገር ውስጥ ደህንነት መስሪያ ቤት) እና HHS (የጤና እና ሰው ሃብት ልማት መስሪያ ቤት) እንዲሁም መንግስታዊ ካልሆኑ ድርጅቶች በተውጣጡ ባለሙያዎች በድንበር እና ቀረጥ ጥበቃ ባለስልጣን (CBP) ተይዘው የሚቆዩ ግለሰቦች የቤተሰብ አባላት እና ግለሰቦች አያያዝን በተመለከተ የሚተነትን መመሪያ እንዲዘጋጅ፡፡
ስደተኞችን መጠቀሚያ የሚያያርጉ ህገወጥ የሰወች ዝውውር ወንጀለኞችን በሰፊው ለመቅጣት የሚያስችል አቅም እንዲገነባ፡፡ እንዲሁም በመካከለኘው አሜሪካ የተደራጁ የወንጀል ቡድኖችን ለመከላከል የተቋቋሙ ግብረ ሃይሎች በጠንካራ መልኩ እንዲደራጁ እንዲደረግ፡፡
በመላው የመካከለኛው አሜሪካ አካባቢ የሚገኙ ስደተኞችን እና ከመኖሪያቸው የተፈናቀሉ ሰዎችን መልሶ ለማስፈር እና ለማቋቋም የሚረዱ የምዝገባ ጣቢያዎች ለዚህ ስራ ብቻ እንዲያገለግሉ ሆነው እንዲቋቋሙ፡፡
ማስታወሻ፡- በዚህ ፐሮግራም መቋረጥ ምክንያት የተከሰተው የህፃናት ልጆች ከቤተሰቦቻቸው የመለያየት ችግር በጣም አሳፋሪ ከሚባሉ ክስተቶች ውስጥ አንዱ ነበር፡ የሚታወስ የቅርብ ቀን ትውስታ ነው፡፡
በመካከለኛው አሜሪካ የሚኖሩ እና የተፈቀደ ስፖንሰርሺፕ(Sponsorship) ማመልከቻ ያላቸው የቤተሰብ አባላት በፍጥነት መቀላቀል እንዲችሉ የሚያመቻች ጊዜያዊ ፕሮግራም እንዲቋቋም፡፡
ለማጠቃለል ያህል እንደ ወትሮው ትህትና የተሞላው የላቀ የስራ ባህላችንን ከ25 ዓመታት በላይ ካደረግነው በበለጠ አጠናክረን እንደምንቀጥል ስንገልፅላችሁ ከታላቅ አክብሮት ጋር ነው፡፡
የግብፅ ፖለቲካዊና አስተዳደራዊ ታሪኳ ፤ ከፈሮዖኖች ጀምሮ ፣ 4500 አመታት ግዛት በኋላ በግሪኮች፣ ሶስት መቶ አመታት ገደማ ፤ ቀጥሎም በሮማውያን ሶስት መቶ ፣ አመታት ፤ ከዚያም በቢዛንቲያ ለሶስት መቶ አመታት ፤ በመቀጠልም ለአንድ ሽህ አንድ መቶ አመታት አረቦችና ማምሉኮች በየተራ እየተፈራረቁ ሲገዟት ፤ የትውልደ-አልባኒያዊው የሞሀምድ አሊ ስርወ-መንግስት በቀጥታ ወደ ሰማኒያ አመታት አንቀጥቅጦ አስተዳድሯታል ::
ጀማል አብደል ናስር ፤ አንዋር ሳዳትና ሆስኒ ሙባረክን ጨምሮ ሶስቱም ለ60 አመታት እስከ 2012ድረስ በይስሙላ ምርጫ እንደ እሳት አንገብግበው ግብፅን ገዝተዋታል ።
ውድ የፌስ ቡክ ወዳጆቼ የዚህ ፅሁፍ አላማ የግብፅን ታሪክ ለመተረክ ሳይሆን ለዘመናት የባዕዳን ሎሌ ሁና በቅኝ ግዛት ፍዳዋን ስትቆጥር የነበረችው ግብፅ የአባይን ውሀ በጦርነት ለማስገበር ማሰቧ እራሱ
” ግብፅ (ምስር)እንደሃገር ከምትታውቅበት ማለትም ከፈሮኦኖች ዘመን ጀምሮ ፤ የታሪኳም ሆነ የህልውናዋ መሰረት አባይ ነው። አባይ ባይኖር የግብፅ የቆየና ጥንታዊ ታሪኳ የለም ፤ የፈርኦኖች ታሪክ የለም፤ አባይ ባይኖር የክሊዮፓትራ ታሪክ የለም ። ባጠቃላይ አባይ ባይኖር ግብፅም ታሪኳም፤ ጥንታዊ ስልጣኔዋም፤ የአለማችንን እውቅ የታሪክ ምርምር መፃህፍት ገፆች ባላጣበቡ ነበር ። ታላቁ የግሪክ የታሪክ ሰው ሄሮዶቱስ ግብፅ የአባይ ስጦታ ነች” ያለውም ለዚህ ነበር በማለት ሀሳባቸው ያጠቃልላሉ ::
እኔም በግሌ ባደረኩት የታሪክ ዳሰሳ ሁሉም የታሪክ ተመራማሪዎች እንደሚስማሙበት አባይ ከጎጃም ምድር መንጭቶ፣ ጎጃምን አካቦ ወርዶ ሱዳንንም አቋርጦ አራት ሺህ ማይል ዐልፎ፣ ከሜዲትራኒያን ባሕር የሚቀላቀለው አባይ
አባይ 70 በመቶ የሚሆነው የሀገሪቱን ወንዞች የውሃ ድርሽ ሲይዝ አጠቃላይ የውሃድርሻውም ቢሆን 50 በምቶ የሚጠጋ ነው። በኢትዮጵያ ከአባይ ውጭ ያሉት ወንዞች ድምር ድርሻ 30 በምቶ ሲሆን ለግብጽና ለሱዳን ዋና የወሃ ምንጭ እንደሆነው ሁሉ ለኢትዮጵያም አባይ ወሳኝ ወንዟ በመሆኑ ኢትዮጵያ በብሔራዊ ሐብቷ ለሰከንድም የማንም ምርኮኛ ልትሆን እንደማትችል እርግጠኛ ነኝ ::
በአፍሪካ በሀብት ብዛት ሁለተኛ የሆነችውን እና እንዲሁም የመከላከያ ሰራዊቷ የተደራጀ እና በጠንካራ አቋም ላይ ያለችን ኢትዮጵያን ለመውረር ቀርቶ ማሰቧ ምን ያህል ዋጋ ሊያስከፉላት እንደሚችል አሮቦቹም ሆነ አሜሪካኖቹ ጠንቅቀው የሚያውቁት ይመስለኛል ::
ግብፅ የቀድሞውን መሪ ሞሀመድ ሆስኒ ሙባርክን ከስልጣን ካስወገደች በኋላ እንደ ሐገር የመቀጠሉ ሁኔታ አልሳካላት ብሎ የአረብ ሐገራትንና አሜሪካንን ተደግፋ ገና ወፌ ቆመች እያለች ነው ::
እውነቱን ለመናገር ከተፈለገ በአሁን ስአት ግብፅ ያለባትን ውስብስብ የውስጥ ችግሯን ለመፍታት ከእቅሟ በላይ ሆኖባት እየተንገዳገደች በሁለት እግሯ መቆም አቅቷት በምትዳክርበት ወቅት ለፖለቲካ ፍጆታ ብላ አባይን ከግድቡም ሆነ ከምንጩ ለመቆጣጠር ማሰቧ እብደት እንጅ የጤነኝነት ምልክት እንዳልሆነ አለም አይኑ ከፍቶ ጉዳዩን እየተካተተለ፣ ይገኛል ::
የፕሬዝዳቱ ከፍትህ ሚኒስቴር ጋር እስጥ አገባ ንትርክ ፣ ከሊበራሎች ጋር ባለ ጭቅጭቅ እንዲሁም እጅግ በጣም ከሚያከሩት ከሳላፊስቶች ጋር በተያያዘ ፓለቲካዊ ትንቅንቅ ፣ የሐይማኖትን ጉዳይ ተከትሎ በክርስቲያች ላይ እየደረሰ ያለው መጠነሰፊ ችግር እንዲሁም ካለህዝቡ ፍቃድ በግርግርና በሁከት በፀደቀው ህገ-መንግስት ተከትሎ በግብፅ ውስጥ ያለው መከፋፈል በጥቅሉ የሞርሲን ስልጣን ጥርሱን እያነቃነቀው ባለበት ወቅት በርህኛውን የአባይ ወንዝ በጠመንጃ አፈሙዝ ለማስገበር መመኜት ግብፅን እንደገና አፍሪካ ካርታ ላይ መታየቷ አጠራጣሪ ሊያደርገው ይችላል ::
የአባይ ወንዝ ግድብ ታላቅ ሀገራዊ ሕልምና ተስፋ ሰጭ በመሆኑ የዛሬው ብቻ ሳይሆን የመጪውም ትውልድ ታላቅ ሀገራዊ የልማትና የእድገት ራእይ በተግባር የሚገለጥበት ግዙፍ ግድብ በመሆኑ ሁሉም ኢትዮጵያዊ እጅ ለእጅ ተያይዞ ለግድቡ ፍፃሜ መነሳት ይኖርበታል ፡፡ እኔም ለዛሬው በዚሁ ዝግጅት አበቃሁ ::
አነስተኛ ፈጠራው በእጅ ወይም በኤሌክትሪክ የሚሠራ የወተት መናጫን ይመለከታል፡፡ ፈጠራው በእጅ ወይም በኤሌክትሪክ የሚሠራ በቼን የሚሽከረከር፣ ከትኩስ ወተት፣ ከእርጎ ወይም ከክሬም ቅቤ የሚያወጣ መሣሪያ ሲሆን፤ መሣሪያው የተሠራው ከማይዝግ ብረት (Stainless Steel) ሲሆን፤ ወተቱን የሚንጠው አካል በልዩ...
አነስተኛ ፈጠራው አውቶማቲክ ማገዶ ቆጣቢ ምድጃ ማምረቻ ማሽንን ይመለከታል፡፡ ፈጠራው ቋሚ እግሮች /1/፣ እጀታ /2/፣ ቅርፅ ማውጫ እና ኢንሰርት /4-6/፣ ሞተር ቺንጋና ፑሊ /7-9/፣ ቫይብሬተር ጠረጴዛ /10/ የያዘ ሆኖ እላዩ ላይ በተገጠመለት በኤሌክትሪክ ኃይል የሚሠራ ቫይብሬተር እየታገዘ ብዛት ያላቸውን...
አነስተኛ ፈጠራው በማንኛውም ዓይነት ኃይል የሚሠራ ምድጃን ይመለከታል፡፡ ፈጠራው በማንኛውም አይነት ኃይል የሚሠራ ምድጃን /2/ የሚመለከት ሲሆን፤ ምድጃው ባለው ዋና የውሃ ማሞቂያ ታንከር /3/፣ አማካይነት ውሃን በማሞቅ/በማፍላት እና ወደ ትነት በመለወጥ በሚገኘው እንፋሎት በቁጥር /6/ ትኩስ ውሃ ይሰጣል፡፡...
አነስተኛ ፈጠራው የበቆሎ መፈልፈያን ይመለከታል፡፡ በአንድ እጅ መዳፍ ውስጥ የሚያዝ ሲሆን፤ በሌላኛው እጅ በቆሎውን በመያዝ በመፈልፈያው ላይ ሰፋ ባለው የላይኛው ክፍተት በማስገባትና በማሽከርከር የተፈለፈለው በቆሎ ወደተዘጋጀው ማጠራቀሚያ ሲገባ አገዳው ወይም ቆረቆንዳው በመፈልፈያው ጠበብ ባለው ክፍተት በጣም...
አነስተኛ ፈጠራው ተገልባጭ የቆሻሻ መጣያ /Movable Dust Bin/ ማሻሻያን ይመለከታል፡፡ ቆሻሻ ማጠራቀሚያው ከወፍራም ላሜራ /Sheet Metal/ በአራት ማዕዘን ቅርፅ የተሠራ ሆኖ አራት እግሮች መሃል ለመሃል በላሜራ የተያያዙ እግሮች ያለውና ከላይ በኩል ዝናብ የተጠራቀመው ቆሻሻ ላይ ዘንቦ መጥፎ ጠረን...
ነዚ ሕጽር ዝበለ ጽሑፍ ከዳሉ ዝደረኸኒ ምኽንያት፡ ብጽሑፉን ብዘረባን “ ትግርኛ ከም ኣምሓርኛ፡ ቋንቋ ፍቅሪ ኣይኰነን” ዝብል ወትሩ ስለ ዝሰማዕኩ’የ። ብወገነይ ከይተረዳእኹ ከም ቅቡል ጌይረ እወስዶ ነበርኩ። ይኹን እምበር፡ ስለ ፍቅራዊ ደርፊ ዘመልክት ሓተታ፡ ብኸምዚ ዝስዕብ ክትንተን ይከኣል፡-
ብኻልእ ወገን፡ ብልማድ ዝጸንሐ ስርዓት መርዓ (arranged marriage) ብምዃኑ፡ ዓቅሚ ኣዳም ዝኣኸሉ ወይ ኣባጽሕ ክሳብ ክንድ’ቲ ፍቅሮም ብጽሑፍ ኰነ ብቃል ዝገልጽሉ መንገዲ ኣይረኸቡን ክበሃል ይከኣል። ወይ ድማ ብተፈጥሮ መሰረት ወዲ ተባዕታይ ስሚዒቱ ንምግላጽ ከም ድኽመት፡ ወይ ጓል ኣንስተይቲ ስሚዒታ ንምግላጽ ክብረታ ምትንካፍ ስለ ዝቁጸር፡ ፍቅራዊ ደርፊ ከም’ቲ ዝድለ ክዝውተር ኣይተኻእለን ዝብል ሓተታ ይቀርበልና ይኸውን። ልክዕ ኢዩ ብኹሉ ሸነኻት ነገሩ ኣዛሚድካ ክትርእዮ። ምኽንያቱ ሓደ ሓደ ማሕለኻታት ምህላዎም ስለ ዘይተርፍ።
የዶናልድ ትራምፕ የቀድሞ የግል ጠበቃ ማይክል ኮሐን አዲስ መጽሐፍ አሳትሟል፡፡ ዲስሎያል ይሰኛል፡፡ ጠበቃው ከምርጫ ቅስቀሳ ጋር በተያያዘ ዋሽተኸል፣ ያልተገባ ክፍያ ፈጽመኸል በሚል ነበር ዘብጥያ የወረደው፡፡
በሳዑዲ አረቢያ እስር ላይ የሚገኙትን ሼክ መሐመድ አል አሙዲን አስመለክቶ አቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ መግለጫ ሰጡ። በመግለጫቸውም ሳኡዲ አረቢያ ሉዓላዊ አገር በመሆኗ ሌላ የሚሰራ ነገር አለመኖሩን ተናግረዋል። በዲፕሎማሲያዊ መንገድ መርጃውን እየተከታተሉ መሆናቸውን አመልክተዋል።
የአንድን ተጠርጣሪ ጉዳይ “በዲፕሎማሲ መንገድ መረጃውን እንከታተላለን” ማለታቸውን የዘገበው ፋና በዲፕሎማሲያዊ መንገድ የተባለውን አግባብ አላብራራም። አቶ ሃይለማሪም አይይዘው “ሳዑዲ አረቢያ ሉዓላዊ ሀገር እንደመሆኗ ከኢትዮጵያ መንግስት በኩል ሌላ ሊሰራ የሚችል ነገር የለም” ብለዋል።
ተቀማጭነታቸው በሎንደን የሆነው ቃል አቀባያቸው ” ከሳዑዲ አረቢያ ውጪ ባሉ ኢንቨስትመንቶችና የንግድ ተቋማት ላይ ችግር እንደማይፈጠር ከቀናት በፊት ለብሉምርግ መናገራቸው ይታወሳል። አቶ ሃይለማሪያምም ይህንን በመድገም “በኢትዮጵያ ባለው የእሳቸው ኢንቨስትመንት ላይ እክል ይፈጠራል ብሎ መንግስት አይምንም” ማለታቸውን ዘገባው ያስረዳል።
የሼኩን መታሰር ተከትሎ በሚድሮክ አካባቢ መደናገጥ መፈጠሩ ተሰምቷል። አንዳንዶቹም ጉዳዩ እንደማንኛውም ዜጋ ድንገተኛ እንደሆነባቸው ነው ያስታወቁት። ሃምሳ ሺህ የሚሆን የሰራተኛ ቁጥር ያቀፉት ኢንቨስትመንቶች መካከል አንዳንዶቹ ቀድሞውንም በችግር የተተበተቡ፣ የጸዳ አስተዳደርና የብቃት ችግር ያለባቸው ዘርፎች መኖራቸው ሲገለጽ መቆየቱን የሚያስታውሱ ከወዲሁ ጥንቃቄ ሊደረግ እንደሚገባ ያሳስባሉ። እሳቸው በዚህ መልኩ የሚቆዩ ከሆነ ችግሩን መቋቋም ስለማይቻል ቆፍጠን ማለትና ዙሪያውን የመከታተል ስራ መሰራት እንደሚገባ አብዛኞች አስተያየት እየሰጡ ነው።
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ካህናት እና ምእመናን ላይ በተለያዩ አካባቢዎች የሚደርሰው ጥቃት እንዲቆም የሚንቀሳቀሰው የአዲስ አበባ አስተባባሪ ኮሚቴ መስከረም 2 ቀን 2012 ዓ.ም. በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ፣ በየጊዜው የሚኖረውን የውይይት ሒደት እና ውጤት፣ ለሕዝበ ክርስቲያኑ ለማሳወቅ በገባው ቃል መሠረት የመጀመሪያውን መግለጫ መስጠቱም ይታወሳል። ኮሚቴው ካከናወናቸው ዋና ዋና ተግባራት መካከል፡-
❖ በደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል እንዲሁም በድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር የተገቡ ቃሎች ትግበራ በተቻለ ፍጥነት እንዲሔድና ተግባራዊ ምላሽ ለመስጠት ከተማ አስተዳደሩና ክልሉ እያደረጓቸው ያሉ ጥረቶች አሁንም በተጠናከረ ሁኔታ ቀጥለዋል፡፡ በዚህ አጋጣሚ የክልሉንና የከተማ መስተዳድሮች ከፍተኛ አመራሮችን በቤተ ክርስቲያናችን ስም ሳናመሰግን አናልፍም። የእነዚህን ያህል ባይሆንም ከኦሮሚያ ክልል በስተቀር በሌሎች ክልሎችም ተስፋ ሰጪ ጅምሮችና እንቅስቃሴዎች አሉ።