Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሊጎችን ዳግም ለማስቀጠል እየተሰሩ ያሉ ስራዎች በአንዳንድ ሀገራት ቢኖሩም ካፍ በመጪው ማክሰኞ የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ስብሰባ ሲያካሂድ የአፍሪካ ዋንጫን ጨምሮ በስሩ ያሉ ውድደሮች ላይ ውሳኔ እንደሚያስተላልፍ ይጠበቃል ::
ታሪክ ማጥናት አያሌ ጠቀሜታዎች አሉት። ታሪክን የምናጠናው በተለያዩ ምክንያቶች ነው። ለታሪክ ማጥናት የመጀመሪያው አስባብ የአእምሮን እድገት ለመለኮስ ግልጋሎት መዋሉ ነው። ታሪክ ማዕምራዊ ብስለትን ያነቃል። ሁለተኛው ምክንያት ደሞ፣ ለመልካም ዜግነት መሰረት መጣል ነው። ሶስትም፣ ምግባራዊ ግዴታዎችን ለመፈፀም በብርቱ ያግዛል። በአራተኛ ደረጃ የሚጠቀሰው የታሪክ ጥናት ዞግ ታሪክ ባህልን ለመገንዘብ የሚያበረክተው አስተዋፅኦ ነው። በመጨረሻም፣ ታሪክ ለዉጥን ለማገናዘብ አስፈላጊነቱ መጉላቱ።
አሜሪካዊው የታሪክ ምሁር ዋልተር ማክዱጋል ታሪክን መረዳት ለምን እንደሚጠቅም ባስተነተነበት የምርምር ወረቀት ላይ፣ ሶስት አበይት ምክንያቶችን እንደመደምደሚያ አቅርቧል፣ እንዲህም ይነበባል ።
“የታሪክ ትምህርት የአንድን ሀገር ህዝብ አእምሮአዊ እድገት የሚያነቃቃ፣ አስፈላጊ የሆነዉን የዜግነት ድርሻ ለመትግበር የሚያተጋ እና ስነ-ምግባራዊ አገልግሎት እንዲወጡ የሚያዘጋጅ ግዙፍ መሳሪያ ነው።” ታሪክ የወጣቶችን ሕሊና በምክንያት እንዲመራ የሚገራ፣ የሰው ልጆችን ህይወትና አኗኗር ጥልቀት፣ ስፋት፣ ክብረት (ሪችነስ) ለማድነቅ የሚያስችል፣ ስለ ሰው ልጅ አሳዛኝ የኑሮ መዋዕል የሚያስገነዝብም ትዉስታ የሚያድል ኃይል ነው። የታሪክ እዉቀት በሌሎችም ስነ- እውቀታት (ዲስፕሊንስ) ለምሳሌ ስነፅሁፍ፣ ስነ-ልሳን፣ ስነ-ፍጥረት (ሳይንስ )፣ ነገረ-መለኮት (ትዎሎጂ )፣ ስነ-ሰብ (አንትሮፖሎጂ)፣ ስነ-ሕብረተ ሰብ (ሶስዮሎጂ )፣ ስነ-ቅሪት ቁፋሮ (አርኬዎሎጂ )፣ ፍልስፍና፣ ስነ -ህንፃ (አርኪቴክቸር) ወዘተ መሰረት የሚሆን የሚጣጣም አውድ እንደሚፈጥር ለግንዛቤ ከበቃ ሰንበትበት ብሏል። ታሪክ የማንኛዉም ዘርፈ-ትምህርት ማዕምራዊ ግብዓት፣ የአስተምህሮዎች መሰረት መሆኑን በምርምር የተራቀቁ በሰሎች በአፍም በመፅሃፍም ሲያውጁ ነው ዘመናት የተቆጠሩት።
አሜሪካዊው የስነ-ትምህርት ተጠባቢ ሊንኔ ማንሰንም በበኩሉ ስለ ታሪክ እዉቀት ፋይዳ ሲናገር፣ “ታሪክ ስላለፉት ሁነቶችና ሰብእናዎች እርባና በማስተማር፣ ከራሳችን ህይወትና አኗኗር ጋር በማዛመድ አስተያይተን ይዞታችንን የምናበለፅግበትን መንገድ ለመቀየስ ያግዛል። ሰዎች በሃላፊው ዘመን የሰሩትን የፈፀሙትን በማወቅ፣ የራሳችንን አኗኗር በሰፊ ማዕቀፍ ዉስጥ እያስተዋልን በመመጪ ዘመን ማድረግ የምንችለዉን እንድንተልም የሚያበቃ የጥበብ አቅል ያድለናል” ብሎ ያሰምርበታል። ማንሰን ለትንታኔው ማሳረጊያ ያደረገው አረፍተ ነገር እጅጉን ቀልብ የሚስብ ነበር፣ “ካለ ታሪክ እዉቀት፣ አለምህ በጣም ትንሽ ናት” ያለው የብዙሃኑን ትኩረት ማርኩዋል። ይህም የታሪክን ትምህርት ሁለንተናዊ ረብ፣ ታሪክ መማር ማጥናት የሚኖረዉን ታላቅ ቁብ ለፅድቅ የሚያበቃ ሆኖ እናገኘዋለን ።
የታሪክ ትምህርት አቀንቃኞች የታሪክን ስነ-ዜጋዊና ምግባራዊ አገልግሎት በተመለከተ እንዳብራሩት ከሆነ፣ የታሪክ ትምህርት ምናልባትም ከማንኛዉም የትምህርት ዘርፍ በበለጠና በላቀ ሁኔታ፣ ሰዎች እንዴት ኃላፊነት የሚሰማቸው ሆነው እንደሚቀረፁ፣ እንደምን በህብረተሰቡ ዉስጥ አስተዋፅኦ የሚያበረክቱ ዜጎች ሆነው እንደሚታነፁ ያስተምራል።ለዚህ ነው እውቁ የታሪክ ተመራማሪ ማክዱጋል ታሪክ “በዘመናዊ ስርዓት ትምህርት ዉስጥ ያለ/የሚገኝ ሃይማኖት” ነው እስከማለት ርቆ የሄደው። ለግላጋዎቹ ወሬዛዎች በሚኖሩበት ሀገር የተገነቡትን እሴቶች ሲማሩ፣ ሁነኛ አምሳሎችን (አይድያልስ) ለመጠበቅና ለማስከበር የተደረጉትን ጦርነቶች ሲረዱ፣ የተለያዩ መሪዎችን ድል አድራጊነትና ሽንፈት ሲያጠኑ የራሳቸው ህብረተሰብ እንዴት እንደተበጀና መልክ እንዳበጀ እንዲሁም የነሱ ሚና በዚህ ዉስጥ ምን እንደሆነ በተሻለ መንገድ ደህና አድርገው ይረዳሉ፣ ይገነዘባሉ።
የታሪክን እውቀት ግንዛቤ መታጠቅ፣ የታሪክን ውል ማስተዋል ማጥበቅ ወጣቶች ያለፉትን ግለሰቦችና ህብረተሰቦች አሳዛኝ ስህተት የሚማሩበትን አጋጣሚ ሁኔታ ሲያዘጋጅላቸው፣ ተመሳሳይ ስህተቶች እንደገና እንዳይሰሩና እንዳይከሰቱ የሚከላከሉበትን አመቺ ምህዳር ያደላድልላቸዋል።
ከዚህም ባሻገር የታሪክ ግንዛቤ፣ ወጣቶች ከቀደሙት ታላላቅ ሰዎች ዉሎ መንፈስ ተምሳሌት ተዉሰው ትላልቅ ህልሞች እንዲያልሙ ያነቃቃል። ባለፉት ግዙፍ ሰብናዎች ገድል አርአያነት ተገርተውና ተቃኝተው በሕይወታቸው ዉስጥ ድንቅና እፁብ ነገሮችን እንዲከዉኑ ዉስጣዊ ኃይል ለማፍለቅ ያበቃል ያጠረቃል። የታሪክ ምርምር ሊቁ ማንሰን አክሎም ሲያትት፣ “ወደአለም የሚወስዳቸዉን የሚያደርሳቸውን አስፈላጊ እዉቀት የሚቸራቸው የሊበራል አርቶች እዉቀት ነው። “እናም ታሪክን ማጥናት የብልህ ምርጫ ነው።
በዚህ ፀሐፊ አገማገም፣ የታሪክ ጥናት ባህልንም ለመረዳት ያለው ጠቀሜታ እጅጉን የጎላ ነው። የታሪክ እዉቀት ባህልን ለመመርመርና ለመተንተን በቁልፍ መሣሪያነት ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያበረክታል። ጠለቅ ዘለቅ ያለ ታሪካዊ ግንዛቤ ሳይጨብጡ ባህልን ለመግለፅ የሚደረግ ሙከራ “ሳያጣሩ ወሬ፣ ሳይገሉ ጎፈሬ” ይሆናል ትርፉ። ወደሁዋላ መለስ ብለው ታሪክን ካልዳሰሱ፣ የታሪክ መዛግብትን አገላብጠው ካልከለሱ የተለያዩ ባህሎችን መገንዘብ አዳጋችም አታካችም ነው የሚሆነው። አንድን ባህል ጠንቅቆ ለማወቅ ከሁሉም የሚልቀው ሁነኛ አቀራረብ ባህሉ የተመሰረትበትን፣ ባህላዊ ገፅታው የተንሰራፋበትን አካባቢ ታሪክ በማጥናት ነው። ስለ ባህል የሚያጠኑ በሳል ተጠባቢዎች እንደሚያስተምሩን፣ ባህል አጠቃላይ (ጀነራል ) እና ልይ ወይንም ዉሱን (ስፐስፊክ ) ተብሎ የሚደለደል ሲሆን፣ ሁለቱንም ባህላዊ ምዳቤዎች በቅጡ ለመረዳት የታሪክ እዉቀት እገዛ በፍጡነ-ረድኤትነት የሚስተዋል ሆኖ ይገኛል።
ታሪክ አጠቃላዩን ሃገራዊ ባህል የምናነፅርበት፣ ልይና ዉሱን የሆነዉን ግላዊና አካባቢያዊ ክበበ-ባህል የምናስተዉልበት መነፅር ሆኖ ያገለግላል። እንዲህም ሲሆን፣ ታሪክ ለመልካም ዜግነት እዉንታ መሰረት የሚሆነዉን የራስን ልይና ዉሱን እንዲሁም አካባቢያዊ ባህል ጠንቅቆ ለማወቅ፣ በአናቱ ላይ የሀገርን የመንግስትን ስርወ-ታሪክ ልብ በማለት ብሔራዊ (ናሺናል)፣ ሃገረ መንግስታዊ (ስቴት)፣ እና አካባቢያዊ (ሎካል) ሆነው የፀኑ ሕግጋትን፣ ወጎችን፣ ልማዶችን፣ ግዕዛትን (ኖርምስ)፣ ትዉፊቶችን ወዘተ ለመተዋወቅና ለመለማመድ አመቺ ጎዳና ይጠርግልናል።
በሌላም በኩል የታሪክ ጥናት እርባና ከሚገለጥባቸው የአተያይ ዘዌዎች (አንግልስ) አንዱ ለዉጥን ለመረዳት የሚፈይደው ፋይዳ ገሃድ ነው። ለውጥ ከያንዳንዱ እለት ህይወት ማህፀን ዉስጥ የሚፈለቀቅ የሕይወት ዘር ነው። ለዉጥ የህይወትም ቅመም እንደሆነ የሚያወሱ ሃታትያን በርካታ ናቸው። የህልዉናን ፍሰት ለማስመር ለዉጥን በቅጡ ማየት፣ መመርመርና መፍትሄ መሻት ወይ መላመድ ተፈጥሮአዊ ሕግም ጭምር ነው። “ታሪክ ራሱን ይደግማል” ሲባል ስንሰማ አድገናል። ኖረናልም። ታሪክ ራሱን ሲደግም ለማስተዋል የታደልንም በአሀዝ እንገዝፋለን መቼም። ታሪክን ማጥናት እንዴት ለዉጥን በአግባቡ ማጤንና መወጣት እንደሚገባን ያስተምረናል። ለዉጥ ሲከሰት ዞር ብሎ ኃላፊዉን ጊዜ መመልከት እጅግ ብልህነት ነው። ለዉጡ በተሸኘው ዘመን የነበረዉን ሁኔታ መፈተሽ፣ እኛም ሆነ በቅርብ የምናውቃቸው ወይም ታሪካቸዉን የሰማንላቸው ሰዎች፣ ቡድኖችና ሰብአዊ ስብስቦች፣ ማህበረሰቦች፣ ህዝቦች፣ ሀገሮች ወዘተ እንዴት ለዉጡን በማስተናገድ ተሻግረን /ተሻግረው ማለፍ እንደቻልን/እንደቻሉ ልብ የምንልበትን አስተዉሎት ይለግሰናል።
ይህንንም አስተዉሎት ለገዛ ራሳችን ህይወት አርአያ ምሳሌ አድርገን ልንገለገል እንችላለን። ከዚህም በተጨማሪ፣ ታሪክ ለዉጥን በወርደ-ስፉህ (ላርጅ ስኬል) መልኩ አብራርቶ ለማስተንተን አቅል ይቸራል። ለምሳሌ አንድ ሰው ለምን የኑሮ ዉድነት እንደተከሰተ፣ የኑሮ ዋጋው ንሮ ስለምን ህዝቡን በችግር እንዳባዘተ ለማወቅ ቢሻ፣ ታሪክን ዳግም በመፈተሽ የምጣኔ ሃብታዊዉን ዝቅጠትና ድቀት ገፅታ ሊቃኝ፣ መንስኤዎቹንና የስፍነቱን መጠን መርምሮ ሊያገኝ አይሳነዉም።ይህም በታሪክ የተፈሸነ፣በታሪክ ተዳውሮ የተሸመነ ግኝት አሁን ባለንበት ወቅት በቃሪያ ጥፊ እሚያጮለንን ዉጥንቅር፣ እግር ከወርች ቀይዶ አላላውስ ያለልን ዉንክርክር ድንግርግር በወጉ ሊያመላክተን ይበቃል።
ከላይ ለማሳየት እንደተሞከረዉና ሁላችንም እንደምናውቀው የታሪክ ትምህርት እንደው ታሪክን ለማተት ብቻ የሚሰጥ ትምህርት አይደለም። ታሪክ ብዙ እጅግ ብዙ ነገሮችን ያስተምረናል። ታሪክ የትውልድን አእምሮ በማንቃት፣ የወጣቱን ሕሊና በቁም ነገር በማጠርቃት ወደ ብስለት ያሥገሰግሰዋል። እርምጃዉን ያፋጥናል። የታሪክ እዉቀት የመልካም ዜግነት መስረት፣ የዜግነት ግዳጅን በስኬታማ መልኩ ለመወጣት የሚያስችል፣ የግንዛቤ አብነት የሚያድል ሲናዊ ክህሎት ያላብሳል። ከዚህም ተያይዞ፣ ታሪካዊ እዉቀት ያለንበትን ማህበረሰብና ሕብረተ-ሰብ ወግና እድር፣ ትውፊቶችና ግዕዛት፣ ፍቁዶችና አይነኬዎች ጠንቅቀን፣ ድረ-ገብ ባህርያት አዳብረን በምግባረ-ሰናይነት ኑባሬያችንን እንድናስመሰክር ኮትኩቶ አሳዳጊያችን ነው። ወደ ባህላዊው ዳራ ስንዘልቅም፣ የታሪክ እዉቀት ባህልን በጥራት በምልዓት ለመገንዘብ አይናችንን በሚከፍትልን የብርሃን ዘሐ ይመሰላል። ታሪክ ማጥናት በእለት ተዕለት ሕይወታችን፣ በዙሪያችን በሚፈጠሩት ለዉጦች መሃል እንዴት መኖር እንደምንችል፣ እንደምን የለዉጡን ማዕበል ዋኝተን እንደምንሻገር የሚያግዘንን ኃይል ያስታጥቀናል።
ታሪክን የሸመገለው ዘመን አስታዋሽ፣ ያልሰለጠነና ሁዋላ ቀር ትዉልድ ትዝታ ቀስቃሽ ብቻ አድርጎ መመልከት በራሱ ካለመሰልጠን የሚመጣ ግድፈት ሆኖ የሚታይ ነው። ጥበባዊ በረከት ይደርጅለትና በሳሉ ድምፃዊ ቴዎድሮስ ካሳሁን፣ “ሳይራመድ በታሪክ ምንጣፍ፣ ሰው አይደርስም የዛሬን ደጃፍ።” ያለው የብዙዎችን ትኩረት የማረከው በዋዛ አይደለም። ታሪክ የትላንት መሰረታችን ከዛሬ ይዞታችን ተነፃፅሮ፣ ነገያችን በተራዘመ አተያይ ታልሞ፣ ተተልሞ የሚገራበት ወደረኛ የኑባሬ ጉባኤችን ነው እኮ። ታሪክ የምንነታችን፣ የእንዴትነታችን፣ የማንነታችን የከየት ወዴት አሻራችን ነዉና ልናውቀው ልንጠብቀው ይገባል።
ታሪክ ሊከበር ይገባል። ታሪክ ከምናብ ተፈልቅቆ፣ በግለሰባዊ የፈጠራ ግፊት ብቻ ተጨምቆ የሚነገር ተረት፣ የሚፃፍ የፈጠራ ድርሰት/ወግ አይደለም። ወይም ቡና በአቦል ተቀድሶ በበረካ እስኪያሰልስ እርስ በርስ የሚተጋተጉበት ተረብና የነገር ጉሸማም አይሆንም፣ ከቶም ቢሆን። ታሪክ አግቦና አገም ጠቀምም አይደለም። ያለ የነበረን የዘመን ዉሎና አዳር ፍርድ ሳያዛቡ ገልፀው፣ ግራና ቀኝ አይተው ያለአድልዎ በይነው ተንትነው፣ ለመጪው ትዉልድ ቅርስ ማስተላለፍ ነው። ታሪክን ማዛባት፣ የተወናከረ ታሪክ ማስተማር፣ ማስራጨት ማስተጋባት ያስጠይቃል። ያጠያይቃል። ታሪክንም እንዳይማሩ መከልከል ማገድ፣ የታሪክ ትምህርትን ቢጋር ከሥርዓተ ትምህርቱ ደልዞ መፋቅ፣ ከፍተኛ ትምህርት ተቁዋማት፣ ዩኒቨርስቲዎች የታሪክ ትምህርት እንዳይስተምሩ በመግለጫና ሰርኩላር ማገድ ሃገርን መግደል መሆኑ ሊጤን ይገባል።
ሀገራችን በአያሌ አያዎዎች (ፓራዶክሥስ ) አየታመሰች ነው። ግብርና -መር የኢንዱስትሪ እድገት ለእዉንታ የሚያበቃ የምጣኔ ሀብት ፖሊሲ መታወቂያ ዉሌ ነው ያለው መንግስት፣ ከትምህርት አይነቶች ማዕድ እርሻና ከብት እርባታዉን አካቶ የሚያቅፈዉን የግብርና ትምህርት ድራሹን ካጠፋ ሰንብቷል። በዚህም የገበሬው ልጅ ወላጆቹን እንዳቅሙ ሊመክር የሚያስችለው አንዳች እይታ እንዳያጎለምስ ድድር ግርዶሽ ጋርዶበታል፣ ትንሽም ቢሆን ምርት ማሳደጊያ ምክርና አስተያየት እንዳይሰነዝር ዕድል ነፍጎታል። የታሪክ ትምህርት ወቅታዊ ተግዳሮትም በመፃኢ እኛነታችን ላይ የሚቆልለው አስከፊ ጫና የትየለሌነቱ ካሁኑ ይታየኛል። በረከት ስምዖን ድርሰት የተለማምደበትንና፣ እስከዛሬም ፈውስ ባላገኘለት የንክነት (ንዩሮሲስ ) ሕማሙ መዳፍ ስር ተጨብጦ፣ ፍርሃትና ጭንቀት ተልትሎ በከታተፈው፣ እብድ እንደያዘው በሶ በነፋስ ተበታትኖ በተዘራ መንፈስ የጫረዉን “የሁለት ምርጫዎች ወግ” ነው የታሪክ አባሪ የምናደርገው? ተዋደው ተዛምደው፣ ተፋቅረው ተከባብረው የኖሩትን ህዝቦች በጎሳ ካንሰር አናቁሮ በማበላላት፣ ለኢሕአዴግ መንሰራፋትና አመቺ መንገድ በክፋት ለመቀየስ፣ ተስፋዬ ገብረአብ ህዝብን በህዝብ በማያባራ ግጭት ለማፋጀት የፃፈዉን “የቡርቃ ዝምታ” ብቻ ነው ታሪክ ብለን የምናወርሰው? የኤርትራ ታሪክ ሟቹ መለስ ዜናዊ በፃፈው ብቻ ተወስኖ መቅረት አለበት? የጅማ አባጅፋርን ቤተ መዘክር ትተን ነው የአኖሌን ሃውልት የምናስጎበኘው? መምህር ወልደኪዳን በሚያሳዝን ቅጥፈት የደጎሱትን የተንሻፈፈ ተረት ነው ለልጆቻችን አደራ የምናኖረው? ታዋቂ ምሁራንን ተመራማሪዎችን ያፈራው፣ በበርካታ ሺዎች የሚሰሉ አፍሪቃዊ የታሪክ ባለሙያዎችን አሰልጥኖ ወግ ማዕረግ ላለው አላማ ያደረሰው የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የታሪክ ትምህርት ክፍል ለመዘጋት መቃረቡ ምን ማለት እንደሆነ ለመረዳት ነቢይነትን አይጠይቅም። እጅግ አሳዛኝ ሁነትነቱ ከማንም የተሰወረ አይደለም። ሁላችንንም ሊያሳስበን ግን ይገባል። አሁን ነው ስለ ታሪክ ማሠብ። የዛሬን ቱማታ ብቻ ሳይሆን ነገንም ቆም ብሎ ማሰብ ተገቢ ነው። መንግስት በታሪክ ትምህርት ላይ የተከሰተዉን ችግር አስተዉሎ አሰብ እንዲያደርግ ጊዜው ትልቅ ጥያቄ ደቅኖበታል። እንዴት እንደሚዳኘው ከርመን እናየዋለን። የነገ ሰው ይበለን።
ኢትዮጵያውያን የራሳቸው ፍልስፍና ሆነ የመፈላሰፊያና የፈጠራ ዘዴና ዘይቤ የላቸውም የሚል አስተሳሰብ ለብዙ ጊዜ ሲነገር የቆየ ነው። ብዙዎቻችን ይህንን አስተሳሰብ ያለምርምር አምነንበት ኖረናል። ይህ በኢትዮጵያውያን ላይ የተሰነዘረው አመለካከት ምንጩ የት እንደሆነ ማወቅ ባያዳግትም በተጨባጭ ለማሳየት የሚረዳንን የጀርመኑን ፈላስፋ የሔግልን ጽሑፍ እንጠቅሳለን። ሔግል ስለአፍሪቃውያን በጅምላ የሰጠው አስተያየት እንዲህ ይላል፤
የምንነሳው ኢትዮጵያ በታሪኳ ጥንታዊነት መታወቋን ምርኩዝ በማድረግ ነው። ይህ ሲባል ግን ጥንታዊ ታሪኳ በጅምላ የሚያኮራ ነበር ከሚል ትምክት ለመነሳት አይደለም። ከዚህ ጥንታዊነት ጋር ተያይዞ ሲወርድ ሲዋረድ የመጣውን ባህልና ያሁኑ ትውልድ የወረሰውን ማንኛውንም ታሪክ መመልከት ይኖርብናል። የጥንትና የቅርቡ ታሪክ በሚነሳበት ጊዜ የምንማረው ምንድነው ከሚል ጥያቄ አንፃር መሆን ይኖርበታል። መጥፎውን መጥፎ፣ ጥሩውን ጥሩ ለማለት ግን ታሪክን የምናይበትና የምንመረምርበት መመልከቻ ዘዴ የግዴታ እንዲኖረን ሊያስፈልግ ነው።
የአገራችን ሳይንቲስቶች ምንም እንኳን በቁጥራቸው ያነሱ ቢሆኑም በራሳቸው ላይ ጠንካራ እምነት እስካላቸው የሌላ ወገኖቻቸውንም ንቃትና ሕሊና መቀስቀስ እንደሚችሉ እምነት አለን። አውሮጳውያን አፍሪቃ ላይ ካደረሱት በደል አንዱ የራሳችን የሆነውን ባህልና ሕብረተሰብ እንድንንቅና በራሳችን እምነት አጥተን ለእነሱ የአእምሮ ባሪያዎች ሆነን እንድንኖር ማድረጋቸው ሲሆን ይህን አጥብቆ መዋጋቱ የኛ ፋንታ ነው። የራሳችንን ዕድገት በራሳችን እንድንወስን “ሰምና ወርቅ” ይህችን አምድ ከፍቷል።
በኢትዮጵያ ከየብሔረሰቡ የሚፈልቁ ብዙ አሸብራቂና አስደሳች ትርጉም የሚሰጡ የባሕል ቅርሶች አሉ ። ብዙ ዓይነት ጣዕመ ዜማ ያላቸው የሙዚቃ መሳሪያዎችም ቁጥራቸው በርካታ ነው። ብሔራት የባህላቸውን ምንነት የሚገልጹባቸው የራሳቸው የሆነ የስእልና የቅርጻ ቅርጽ አቀራረጽ አሳሳልና ልዩ ልዩ ብልሃት ሞልቷል። ይህ ሁሉ አስደናቂ ነገር አብይ ቅርስ ስለሆነ ይህ ትውልድ የራሱ የሆነውን ቅርሳዊ ሃብት ኮርቶበት ለመጪው ትውልድ በቂ መሰረት ለማቆየት አካባቢውን አጥንቶና መርምሮ ማወቅና ማሳወቅ ማቆየት ይገባዋል።
ፖለቲካና ኢኮኖሚን አስመልክቶ ስለኢትዮጵያ የሚደረግ ምርምር ጥናትና ትንተና አላማው በሀያኛው ክፍለ ዘመን የዚህች ሃገር ኢኮኖሚ እጅግ ማዘቅዘቅ ከምን ሁኔታና ምክንያት ጋር እንደሚያያዝ መፍትሄ ለማግኘት መሆን ይገባው ይሆናል ። በህገሪቱ ውስጥ ከብዙ ዘመናት ሲጥመለመል የቆየው የፖለቲካ ሂደት ከጊዜ ወደ ጊዜ አስከፊ ውጤት እያስከተለ መሄድ ሃገሪቷ ከነበረችበት አንጻራዊ መደላደል ወደባሰ አለመደላደል ማዘቅዘቁ የፖለቲካ ባህል እያደር እያደገ በመሄድ ፋንታ የተለያዩ ቅራኔዎች መፋፋምና በቅራኔው አፈታት ላይ የተወሰዱት እርምጃዎች ፣የተፈጠሩት ችግሮች …ወዘተ የእነዚህ ሁሉ ምክንያት በምርምር መልስ ማግኘት አለበት ።
በአፍሪቃ ሀገሮች በተለይም በኢትዮጵያ ያለውን የኢኮኖሚና የልማት ሁኔታ ስንመለከት ከብዙ ዘመናት ጀምሮ ተስፋ የተጣለበት ትምህርት ለሃገሪቱ ብልጽግናን ለምን አላመጣም። ትምህርትስ በኢትዮጵያ ዕድገት ላይ የተጫወተው ሚና የቱን ያህል ነው፤ ነበርስ ብለን እንድንጠይቅና ጠለቅ ብለን እንድንመረምር ይጋብዛል ። ስለዚህ ጉዳይ ለአንባቢዎች ጽሁፍ ሊያበረክቱ ለሚሹ ሁሉ መንደርደሪያ እንዲሆን በማለት የሚከተሉትን ነጥቦች እናነሳለን ።
ንሱ ነዚ ዝሓበረ፣ ኮሚተ እገዳ ሶማልን ኤርትራን ካብ ተቖጻጻሪት ጉጅለ ንዝቐረበ ተወሳኺ መጽናዕታት ብዝምልከት ብ18 ለካቲት 2016 ናብ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ዘቕረቦ ጸብጻብ’ዩ።
ይኹን’ምበር ኤርትራ ንዝተፈላለዩ ኢትዮጵያን ተቓወምቲ ጉጅለታት ትድግፍ ምህላዋን፣ ብዛዕባ’ቲ ምስ ጅቡቲ ዘጋጠመ ፍጻሜ ከኣ ምስ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት ምትሕብባር ሓንጊዳ ምህላዋን እቲ ኣቦ መንበር ገሊጹ።
እቲ ብዛዕባ እገዳ ሶማልያን ኤርትራን ኣተኩሩ ዝተኻየደ ኣኼባ ባይቶ ጸጥታ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንተቖጻጻሪት ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት ናብ ኤርትራ ከይትኣቱ ንሰለስተ ዓመታት ከልኪሉዋ ምህላዉ ብምትሕስሳብ፣ እቲ መንግስቲ ምትሕብባር ከርኢ ደጊሙ ጸዊዑ።
ሓሙሽተ ቀወምቲ፣ ካብ ኩሉ ዞባታት ዓለም ዝተወከላ ኸኣ ዓሰርተ ዘይቀወምት ኣባላት ዘለዎ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሕቡራት ሃገራት፣ ኣብ ጉዳይ እገዳ ኤርትራ ዝተፈላለየ መርገጺ ሒዙ ምህላዉ’ውን ካብቲ ዘተ ምርዳእ ይከኣል።
ወኪል ኣመሪካ፣ መንግስቲ ኤርትራ እገዳ ክልዓለሉ ክጽውዕ ኣንከሎ በንጻሩ ከኣ ምስ ተቖጻጻሪት ጉጅለ ምትሕብባር ይኣቢሊ ድሕሪ ምባል፣ ብወገን ኤርትራ ዝተቀየረ ነገር የለን ክብል ደምዲሙ።
ፈረንሳ ከኣ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንኣልሸባብ ይሕግዝ ከምዘሎ ዘረጋግጽ መርትዖ ዘይምህላዉ ጽቡቕ እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ልዕሊ’ቲ መንግስቲ ዝተነብረ እገዳ ንኽልዓል ግና ኩሉ’ቲ ዘድሊ ተላበት ከምዘይተማልአ ኣመልኪቱ። ብፍላይ ብኤርትራ ተታሒዞም ዘለዉ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ጠቒሱ።
ኣብቲ ኣኼባ ዝተሳተፈ ወኪል ሰኔጋል ከኣ፣ ብዛዕባ’ቲ ኤርትራ ምስ ሰራዊት ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ዝስለፉ ወትሃደራት ናብ የመን ልኢኻ ዝብል ጉዳይ፣ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ተወሳኺ ሓበሬታ ክእክብ ጠሊቡ።
መንግስቲ ኤርትራ ካብ 2009 ከምኡ ድማ 2011 ኣትሒዙ ንኽልተ እዋን ብባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ዝተነብረሉ እገዳ ንኽልዓል፣ ጽዑቕ ዲፕሎማስያዊ ዘመተ ኣብ ምክያድን ንሓያሎ ሰበ ስልጣን ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ኣህጉራውያን ውድባትን ከኣ ናብ ኤርትራ ዑደት ከካይዱ ኣብ ምዕዳምን ተጸሚዱ ይርከብ።
አዎ! ሁሉም ነፍሰ ጡር እናቶች የሄፓታይተስ ቢ ምርመራ ማድረግ አለባቸው! ነፍሰ ጡር ከሆንሽ ዶክተርሽ የሄፓታይተስ ቢ ምርመራ እንዳደረገልሽ አርግጠኛ ሁኚበፊት ልጅሽ ከመወለዱ፡፡
የሄፓታይተስ ቢ ምርመራ ውጤትሽ ፖዘቲቭ ሆኖ ነፍሰጡር ከሆንሽ፤ ቫይረሱ በእርግዝና እና በወሊድ ግዜ አዲስ ወደሚወለደው ህፃን ይተላለፋል፡፡ ሄፓታይተስ ቢ እንዳለብሽ ዶክተሩ ካወቀ በማዋለጃ ክፍል ውስጥ ወደ ልጅሽ እንዳይተላለፍ ተገቢ የሆነ ህክምና ሊያደርግልሽ ይገባል፡፡ ተገቢውን ሂደት መከተል ካልተቻለ ልጅሽ ስር በሰደደው ሄፓታይተስ ቢ የመያዝ እድሉ እስከ 95% ነው፡፡
በእርግዝና ወቅት የሄፓታይተስ ቢ ኢንፌክሽን በአንቺና እና ባልተወለደው ልጅሽ ላይ ምንም ችግር ማስከተል የለበትም፡፡ አንቺ በሄፓታይተስ ቢ ስለመያዝሽ ዶክተርሽ ሊውቅ ይገባል፤ ይህን ተከትሎም ዶክተሩ በጤናሽ ላይ በሚያደርገው ክትትል ልጁ ከተወለደ በኋላ እንዳይያዝ ለማድረግ ያስችላል፡፡
የሄፓታይተስ ቢ ውጤትህ ፖዘቲቭ ከሆነ ዶክተርህ ለሄፓታይተስ ቢ e-antigen (HBeAg) ምርመራ የሚያደርግልህ ይሆናል፤ ከዚህ በተጨማሪም ፖዘቲቭ ሆነህ የሄፓታይተስ ቢ ቫይራል ሎድ ብለድ ቴስት (HBV DNA quantification) ምርመራም የሚደረግልህ ይሆናል፡፡ አንዳንድ ጊዜ የላቦራቶሪ ውጤት ከፍተኛ የቫይራል ሎድ መኖሩን ያሳያል፡፡ ሀኪምዎ በመጨረሻዎቹ ሶስት ወራት አካባቢ በአፍ የሚሰጥ የአንቲቫይራል መድሀኒት እንዲጠቀሙ ይመክራል፤ ይህም በወሊድ ግዜ አዲስ የሚወለደው ህፃን እንዳይያዝ ያደርገዋል፡፡
በመጀመሪያዎቹ 12 ሰዓታት ውስጥ እነዚህ ሁለቱ መድሀኒቶች በትክክል ቢሰጡ፣ አዲስ የተወለደው ህፃና እድሜ ዘመኑን አብሮት ሊኖር ከሚችለው የሄፓታይተስ ቢ ከ90% በላይ ተጠብቆ የመኖር እድል አለው፡፡
ቀሪዎቹን ከ2-3 የሚደርሱ የሄፓታይተስ ቢ ክትባቶች በመርሀግብሩ መሰረት ልጅዎ ስለመውሰዱ እርግጠኛ መሆን አለብዎት፡፡ ጨቅላ ልጅዎን ሙሉ በሙሉ ከሄፓታይተስ ቢ ለመጠበቅ ሁሉንም ክትባቶች ማስከተብ ያስፈልጋል፡፡ ሄፓታይተስ ቢ ካለባት እናት የተወለደ ልጅ የፖስት ቫክሲኔሽን ሰሮሎጂክ ምርመራ ከ9-12 ወራት ውስጥ በማድረግ ህፃኑ ከሄፓታይተስ ቢ መጠበቁንና አለመያዙን ማረጋገጥ በጣም ጠቃሚ ነው፡፡ ምርመራው HBsAg እና anti-HBs titer ምርመራን ያካትታል፡፡
በአብዛኞቹ ሀገሮች ፔንታቫለንት የሚባሉት ክትባቶች 5ቱን በአንድ ክትባት አጣምረው የያዙና አምስት አይነት በሽታዎችን ለመከላከል (ዲፕቴሪያ፣ ፐርቱሲስ፣ ቲታነስ፣ ሂብ እና ሄፓታይተስ ቢ) የሚረዱ ሲሆኑ 6ሳምንት ካለፈው ህፃን ጀምሮ እስከ 1 ዓመት ያሉት ሊወስዱት ይችላሉ፡፡ የመጀመሪያው ክትባት የሚሰጠው በ6 ሳምንት ሲሆን ሁለተኛው እና ሶስተኛው ክትባቶች ደግሞ የሚሰጡት በ10 እና በ14ኛው ሳምንት እድሜ ነው፡፡ ፔንታቫለንት ክትባቶች የሚሰጡት በነፃ ሲሆን ለዚህም ድጋፍ ያደረገው ጋቪ፣ የክትባት ጥምረት፡፡ ጋቪ ያለባቸውን ሀገራት ተመልከት፤ ያለውን ሀብት እና ኢሙዩናይዜሽን ለማየት፦ http://www.gavi.org/country/፡፡
ሄፓታይተስ ቢ ካለባት እናት የተወለደ ህፃን የመጀመሪውን የፐተንታቫለንት ክትባት የሚጠብቅ ከሆነ ከመዘግየትም ባለፈ በወሊድ ወቅት እንዲሁም በመጀመሪያዎቹ ስድስት ወራት ከመያዝ አይድንም፡፡ ሄፓታይተስ ቢ ያለባት ሴት ቫይረሱን ወደልጅዋ በማስተላለፍ ስርለሰደደ በሽታ ታጋልጠዋለች፡፡
አለም አቀፉ የጤና ድርጅት ሁሉም ህፃናት በተወለዱ 24 ሰዓት ውስጥ ሄፓታይተስ ቢ ክትባት መከተብ እንዳለባቸው ይመክራል፡፡ አርቀው ያቅዱ እና በመጀመሪያ ስለሚወሰደው ነጠላ ክትባት መኖርና ዋጋ ይጠይቁ፣ ስለ ክትባቱ መጠን ያስቡ፤ ይህ በጋቪ ድርጅት እንደሚቀርበው ዓይነት በሽታን ለመከላል የሚያስችል አይደለም፡፡ ይህ በተለይም በሄፓታይተስ ቢ ለተያዙ እናቶች ጠቃሚ ነው፡፡
የፔንታቫላንትን ክትባት ያልወሰዱ ህፃናት፣ የመጀመሪያውን የሞኖቫላንት ሄፓታይተስ ቢ ክትባት ህፃኑ በተወለደ የመጀመሪያዎቹ 12 ሰዓታት ውስጥ የግድ ሊሰጠው የሚገባ ሲሆን ቀሪዎቹ ከ2-3 የሚደርሱት ክትባቶች ደግሞ በተያዘላቸው መርሀ ግብር መሰረት መሰጠት አለባቸው፡፡
የፔንታቫላንትን ክትባትን እየወሰዱ ያሉ ህፃናት፣ ለሄፓታይተስ ቢ የሚሰጠውን የመጀመሪያውን የሞኖቫለንት ክትባት በተወለዱ በ12 ሰዓት ውስጥ ሊሰጣቸው የሚገባ ሲሆን የሄፓታይተስ ሁለተኛ እና ሶስተኛ ክትባት በፔንታቫላንት 1ኛ እና 2ኛ ክትባት ውስጥ የሚካተት ይሆናል፡፡
*ማስታወሻ፦ ሲዲሲ የሄፓታይተስ ቢ የመጀመሪያ ክትባትን እና HBIG በመጀመሪያዎቹ 12 ሰዓታት ውስጥ ሁለቱም ሊሰጡ እንደሚገባ ይመክራል፡፡ HBIG በሁሉም ሀገራት ላይኖር ይችላል፡፡
በእርግዝና ወቅት የሄፓታይተስ ቢ ኢንፌክሽን በአንቺና እና ባልተወለደው ልጅሽ ላይ ምንም ችግር ማስከተል የለበትም፡፡ አንቺ በሄፓታይተስ ቢ ስለመያዝሽ ዶክተርሽ ሊውቅ ይገባል፤ ይህን ተከትሎም ዶክተሩ በጤናሽ ላይ በሚያደርገው ክትትል ልጁ ከተወለደ በኋላ እንዳይያዝ ለማድረግ ያስችላል፡፡ የምትኖረው ከአሜሪካ ውጭ ከሆነ እና ሄፓታይተስ ቢ እንዳለብህና እንደሌለብህ እርግጠኛ መሆን ካልቻልክ ዶክተርህን በማናገር የሄፓታይተስ ቢ ምርመራ ማድረግ አለብህ፡፡
ህፃናት ሲወለዱ የተከተቡት የሄፓታይተስ ቢ ክትባትውጤት አለማምጣት እና HBIGበሴቶች ላይ ምናልባትምHBeAg ፖዘቲቭ በሆኑ እና የቫይራል ሎዳቸው በጣም ከፍ ባሉት ላይ ሄፓታይተስ ቢ ወደ ሰውነታችን እንዲተላለፍ ይሆናል፡፡
ሄፓታይተስ ቢ እንዳለባቸው የታወቀላቸው ሁሉም ነፍሰጡር እናቶች ክትትል እንዲደረግላቸው በሄፓታይተስ ቢ ላይ ብቃት ወዳለው የህክምና ባለሙያ መላክ አለባቸው፡፡ ሀኪምዎ እንደ ሄፓታይተስ ቢ e-antigen፣ HBV DNA level፣ እና ጉበት መስራቱን የሚያረጋግጥ ምርመራዎች (ALT) ያሉ ተጨማሪ የላቦራቶሪ ምርመራዎችን ማድረግ አለበት፡፡
የቫይረሱ ሌቭል ከ200,000 IU/mL ወይም 1 million cp/mlከበለጠ የሚያሳየው ሲወለድ የተከተበው ክትባት መጠን እና HBIGጥምረት ዝቅ ማለቱን ነው፡፡ ከወሊድ በፊት የመጀመሪያ የአንቲቫይራል ቴራፒ ከቴኖፎቪር ጋር የቫይራል ሎዱን ለመቀነስ ይመከራሉ፡፡ ቴኖፎቪር ለነፍሰጡር እና ጡት ለሚያጠቡ እናቶች አስተማማኝ መሆኑ ታይቷል፡፡ ምናልባት ቲኖፎቪር ውጤታማ ካልሆነ ዶክተሮቹ ቴልቢቩዲን ወይንም ላሚቩዲንን ሊያዙ ይችላሉ፡፡ የአንቲቫይራል ትሪትመንት ከ 28-32 ሳምንታት ውስጥ ጀምሮ እስከ 3 ወር ያለማቋረጥ ይቀጥላል፡፡
በእርግዝናዎ ወቅት አንቲቫይራል እንዲወስዱ ከታዘዙ፣ ከ3 እስከ 6 ወር አንድ ጊዜ በALT (SGPT) መታየት አለብዎት፡፡ ይህ የአንቲቫይራል ህክምናውን መቀጠል እንዳለብዎት ለመወሰን ይረዳል፡፡ እባክዎ በውጤትዎ መሰረት የታዘዘልዎትን የአንቲቫይራል መድሀኒት ዶክተርዎ ካላዘዝውት በቀር እንዳያቋርጡ፡፡ ለአብዛኞቹ ሴቶች የክትትል ውጤታቸው ምንም አይነት በሽታ አለመኖሩን ሲያሳይ፤ የእርስዎ ሀኪም፣ ጉበት ስፔሻሊስት ጋር ክትትል እንዲያደርጉ ይመክራሉ፡፡
ሁሌም አዋላጅ ሀኪምዎ እና አዲስ የተወለደው ልጅዎ ሀኪም ስለ እርስዎ የሄፓታይተስ ቢ ደረጃ ማወቃቸው ልጅዎ በቀጣይ ዘመኑ ሄፓታይተስ ቢ እንዳይኖርበት ለማድረግ ክትባት እንዲወስድ ሲያግዝ እርስዎ ደግሞ ተገቢውን የህክምና ክትትል እንዲገኙ ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል፡፡
ጡት ማጥባት የመያዝ እድልን ይቀንሳል፣ ምንም እንኳን ዝቅ ያለ ቢሆንም፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ህጻናት ሲወለዱ ሄፓታይተስ ቢ ን ለመከላከል የሚያግዘውን ክትባት መከተባቸው የሚመከርና በቀጣይ ሊመጣ የሚችልን ማንኛውም አይነት ችግር የመቀነስ እድልን ይፈጥራል፡፡ ለሄፓታይተስ ቢ ተብሎ የሚታዘዘው ቲኖፎቪር ጡት ለሚያጠቡ እናቶች አስተማማኝ ስለመሆኑ የሚያሳይ መረጃ አለ፡፡
የሰውነትዎ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ስልጠና የሆድዎን ጡንቻዎች ለማቃለል ተስማሚ ነው ፡፡ በእያንዳንዱ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ወቅት ጠንከር ብለው እንዲገፉ የሚያስችል ጥንካሬ እና ተጣጣፊነትን በመስጠት የሆድዎን ጡንቻ እና ዝቅተኛ ጀርባ ላይ ያነጣጠረ ነው ፡፡ ይህ የሚበረክት ፣ ምቹ ኳስ የሚረጭ እና ከሚፈልጉት መረጋጋት ጋር ሊስተካከል ይችላል። መጠን 27 ክፍለ ዘመናት። ቀለም: ጥቁር. ባህሪዎች የ PVC ቁሳቁስ ለስላሳ እና ለረጅም ጊዜ የሚቆይ ለተለያዩ የመረጋጋት ደረጃዎች ሊስተካከል የሚችል ሁለት የማስገቢያ መሰኪያዎችን ያካትታል
FitnessRebates.com Bodyfit Core Training Ball Giveaway (በ "Xwepstakes") ለሃምሳ (50) አሜሪካዊያን እና ዲስትሪክት ኦፍ ኮሎምቢያ እድሜያቸው ከ 21 ዓመት በላይ ለሆኑ እና በሳልስስቴክስ እና በቀጣይነት በ RidBebates.com ካልተገለጸ በስተቀር ከዚያ በኋላ የሚከፈልበት የድህረ-ምሽት ጊዜ. በአካባቢያዊ ህጎች እና ህግ በግልጽ ካልተከለከለ በስተቀር የዩ.ኤስ. ያልሆኑ ዕድሜያቸው ከዛ በላይ የሆኑ የ 18 ነዋሪዎች ሊገቡ ይችላሉ. ሁሉም የ FitnessRebates.com ሰራተኞች. ("ስፖንሰር"), ሁሉም ተያያዥ ኤጀንሲዎች እና እያንዳንዱ የሽያጭ ወኪሎቻቸው, አከፋፋዮች ወይም ተወካዮች (ከላይ የተጠቀሱትን ሁሉ ጨምሮ, በስፖንሰር የተደገፈ "ጥቂቶች ሰሪዎች") እና የቅርብ የቤተሰብ አባላት (ባለቤት, ወላጅ, ህፃን, እህት እና የትዳር ጓደኞቻቸው) እና በእያንዳንዱ ቤተሰብ ውስጥ የሚኖሩ (ተዛማጅ አይደሉም ወይም አይኖሩም) በ "ጥምዝስቱክ" ውስጥ ለመሳተፍ ብቁ አይደሉም. ሁሉም ተፈጻሚነት ያላቸው የፌዴራል, የክፍለ ሃገር እና የአካባቢ ህጎች እና ደንቦች ይተገበራሉ. በሕግ የተከለከለ ወይም የተከለከለ ቦታ አይኑር. በ "ስዊፕላስቲክ" ውስጥ የሚገቡት ሙሉ እና ያለአድልዎ እነዚህን የአስፈፃሚ ህጎች ይቀበላሉ. ምንም ግዢ አስፈላጊ አይደለም. ግዢ የሚያገኙትን ሽልማት አያሻሽልም
የፌዴራሉ መከላከያ ሰራዊት ከአማራ ልዩ ኃይል ጋር በመሆን በወሰደው ወታደራዊ ጥቃት ከተቆጣጠሯቸው ቦታዎች ዋጃ፣ ጥሙጋ፣ አለማጣና በአላማጣ ዙሪያ ያሉ አካባቢዎች እንደሚገኙበት የሃገር ውስጥ መገናኛ ብዙኃን በዘገባቸው አስታውቀዋል፡፡
እቲ ፕረዚደንት ኣብ መግለጺኡ፣ ብፍላይ መራሕቲ ዓበይቲ መካይን ዶብ ኣብ ዝሰግሩሉ እዋን፣ ጽዑቕ መርመራ ክግበረሎም ትእዛዝ ኣመሓላሊፉ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ጥራይ 43 መራሕቲ ዓበይቲ መካይን ብኮሮና ቫይረስ ዝተለኽፉ ኣብ ኬንያ ተረኺቦም። ካልኦት 78 መራሕቲ መካይን ከኣ ብዶባት ሶማልን ታንዛንያን ክኣትዉ እንከለዉ ብዝተገብረሎም መርመራ፣ ተሰከምቲ’ቲ ቫይረስ ኮይኖም ብምጽንሖም፣ ናብታ ሃገር ካብ ምእታው ከምዝተኸልከሉ ይግለጽ።
ብሰንኪ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ቁጠበአን ብከቢድ ካብ ዝተሃሰያ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝኾነት ኬንያ፣ ኣብ ቁጠባዊ ቅልውላው ከይትሽመም ከቢድ ስግኣት ብምህላዉ፣ ካብ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ፋይናንስያዊ ሓገዝ እትረኽበሉ መጽናዕቲ ኣብ ምክያድ ትርከብ።
በቅርቡ በብራዚሏ መዲና ሪዮ ዲ ጄኔሮ በተካሄደው የኦሊምፒክ ውድድር በነጻነት ጉዞ ሩብ ምዕተ-ዓመትን ያስቆጠረችው አዛርባጃን በአምሥት የውድድር ዓይነቶች 18 ሜዳሊያዎችን ለማግኘት በቅታለች፡፡ በካስፒያን ባሕር እና በኮከሰስ ትልቋ ከተማ የሆነችው ባኩ የአዛርባጃን መዲና ከመሆን አልፋ የመጀመሪያውን የአውሮፓ ጫወታዎች ባለፈው ዓመት አስተናግዳለች፡፡ ስፖርት እንደሚታወቀው በግል እና በጋራ ጥረት (ማለትም በኮርፖሬትም ሆነ በመንግሥት ደረጃ በሚደረጉ ጥረቶች) የተገኘ ስኬት ማንጸባረቂያ መድረክ ነው፡፡ አዛርባጃን ም ብትሆን በትልልቅ ስፖርታዊ መድረኮች ላይ የተቀዳጀችው ስኬት ቀደም ሲልም በዓለም ዓቀፍ ፖለቲካዊ መስኮች ያገኘቻቸው እመርታዎች እና የማኅበረ-ኢኮኖሚ ዕድገቷ ነጸብራቅ ነው፡፡ የሩብ ምዕተ-ዓመቱ እመርታ 1) ሀገሪቱ የዓለምን ገበያ ልትቀላቀል የቻለችበትን ዕድል የፈጠሩት እና ዘይት እና ጋዝ ያስገኙት የዋና ዋና የኃይል አቅርቦቱ ኢንደስትሪ ፕሮጀክቶች 2) የኢኮኖሚ ለውጦች እና ግለሰባዊ የንግድ ስኬቶች 3) በኢኮኖሚ እና የሕዝብ አስተዳደር መስኮች የታዩ አዲስ ቴክኖሎጂዎች 4) የማኅበረሰብ ባሕሎች መዳበር 5) የመጀመሪያዎቹ ሀገሪቱ የታወቀችባቸው ምርቶች 6) በሥልጣን ክፍፍል ላይ የመጣው ዓይነታዊ ለውጥ እና 7) መንግሥት ሀገሪቱ በተያያዘችው የዝመና ሂደት ዋንኛ አንቀሳቃሽ የመሆኑት ውጤት ነው፡፡ ታዲያ ይህ ሁሉ ግን የአንድ መሠረታዊ ሂደት---አዛርባጃን ከቀድሞው የሶቭዬት ማኅበረሰብ ተነጥላ በነጻነት መውጣቷ እና በአህጉራዊም ሆነ ዓለምዓቀፋዊ ፖለቲካ ጉልህ ሚና እየተጫወተች የመምጣቷ--መገለጫ ነው፡፡
አሰልጣኝ ስምዖን ዓባይ ከባለፈው ሳምንት የሲዳማ ቡና ጨዋታ ያሬድ ዘውድነህ እና ዋለልኝ ገብሬን በቢኒያም ጥዑመልሳን እና ዳኛቸው በቀለ ተክተው ወደ ሜዳ ገብተዋል። አሰልጣኝ ዮሐስ ሳህሌ በበኩላቸው በሜዳቸው ከሃዋሳ ከተማ ጋር ነጥብ ከተጋሩበት ጨዋታ ዳዊት ወርቁ እና ሠመረ ሃፍታይን በሚካኤል ለማ እና ጣዕመ ወ/ኪሮስ ለውጠው ለጨዋታው ቀርበዋል።
ሁለቱ ቡድኖች በመጀመሪያዎቹ 10 ደቂቃዎች ላይ ጥቃቶችን እርስ በእርስ መሰናዘር ተስኗቸው ታይቷል። በአንፃራዊነት በኳስ ቁጥጥር እና በመልሶ ማጥቃት እንቅስቃሴዎች የተሻሉ የነበሩት ባለሜዳዎቹ በ11ኛው ደቂቃ እጅግ ለግብነት የተቃረበ አጋጣሚ አምልጧቸዋል። በዚህ ደቂቃ በተሰራ ጥፋት የተገኘውን የቅጣት ምት ቢኒያም ጥዑመልሳን ወደ ግብ በቀጥታ መትቶት ግብ ጠባቂው ጃፋር ደሊል በጥሩ ብቃት አምክኖበታል። ይህንን ሙከራ ያደረገው ቢኒያም በተደጋጋሚ በአንድ ሁለት ቅብብሎች ወደ ወልዋሎ የግብ ክልል በመሄድ ሙከራዎችን ለማድረግ በግሉ ቢጥርን ተከላካዮች ሲያከሽፉበት ተስተውሏል።
ወልዋሎዎች በበኩላቸው በ16ኛው ደቂቃ ጥሩ አጋጣሚ ፈጥረው ነበር። በዚህ ደቂቃ ኢታሙና ኬይሙኒ ከቀኝ መስመር ያሻገረውን ኳስ ጁንያንስ ናንጂቦ ሞክሮት መረብ ላይ ልታርፍ የተቃረበችውን ኳስ ከግብ ጠባቂው ፍሬው ጌታሁን ፈጥነው የደረሱት የድሬዳዋ ተከላካዮች ኳሷን አውጥተዋታል። ጨዋታው ከተጀመረ ከ20ኛው ደቂቃ በኋላ ተመጣጣኝ የኳስ እንቅስቃሴ እና የግብ ሙከራዎች ታይተዋል። ቀስ በቀስ እየተነቃቁ የመጡት ወልዋሎዎችም በ24ኛው ደቂቃ ጁንያንስ ናንጂቦ ጎል አስቆጥረው መሪ ሆነዋል።
በጨዋታው መሪ የሆኑት ወልዋሎዎች ተጨማሪ ጎል ለማስቆጠር እንዲሁም ድሬዳዋ ከተማ ደግሞ የአቻነት ጎል ለማግኘት ተደጋጋሚ ሙከራዎችን ማድረግ ቀጥለዋል። ነገር ግን ሁለቱም ቡድኖች ፍሬያማ የሆነ እንቅስቃሴ ማድረግ ተስኗቸው የመጀመሪያው አጋማሽ ተጠናቋል።
በሁለተኛው አጋማሽ ጅማሮ ሁለቱም ቡድኖች የተጨዋች ቅያሪዎችን በማድረግ በተሻለ ለመንቀሳቀስ ሞክረዋል። አጋማሹ እንደተጀመረም ባለሜዳዎቹ ድሬዳዋዎች በሪችሞንድ ኦዶንጎ የርቀት ኳስ የወልዋሎን የግብ ክልል መጎብኘት ጀምረዋል። ከሁለት ደቂቃዎች በኋላም ተቀይሮ ወደ ሜዳ የገባው ባጅዋ ወደ ተጋጣሚ የግብ ክልል በመድረስ ግብ ለማስቆጠር ጥሯል። ከእነዚህ ሁለት ሙከራዎች በተጨማሪም ቡድኑ በ55ኛው ደቂቃ አማረ በቀለ ከመስመር አሻምቶት ያሬድ ታደሰ ወደ ግብ በመታው ነገር ግን የግቡ አግዳሚ በመለሰው አጋጣሚ እጅግ ለአቻነት ተቃርበው ነበር።
በአጋማሹ ጅማሬ የጨዋታ ብልጫ የተወሰደባቸው ወልዋሎዎች በ60ኛው ደቂቃ መሪነታቸውን አስፍተዋል። የድሬዳዋ ተከላካዮች መዘናጋትን ተከትሎ የተገኘውን ኳስ ጁንያንስ ናንጂቦ ለቡድኑ እና ለራሱ ሁለተኛ ግብ በማስቆጠር የቡድኑን የራስ መተማመን ከፍ አድርጓል። ጥረታቸውን ከንቱ የሚያደርግ ጎል ሳያስቡት የተቆጠረባቸው ድሬዎች በባጅዋ፣ ያሬድ እና ቢኒያም አማካኝነት ተደጋጋሚ ሙከራዎችን ማድረግ ቀጥለዋል። ነገር ግን ቡድኑ እንደ መጀመሪያው አጋማሽ የስልነት ችግር ታይቶበት ግብ ማስቆጠር አልቻለም። ሙሉ የጨዋታ ክፍለ ጊዜው ሊጠናቀቅ 2 ደቂቃዎች ሲቀሩትም ግዙፉ አጥቂ ሪችሞንድ አዶንጎ የጨዋታውን የመጨረሻ ሙከራ አድርጎ የግቡ ቋሚ መልሶበታል።
ጨዋታውም በተጋባዦቹ ወልዋሎ ዓ.ዩ 2-0 አሸናፊነት መጠናቀቁን ተከትሎ ባለሜዳዎቹ ድሬዳዋዎች ባሉበት 14ኛ ደረጃ ላይ ሲቀመጡ ወልዋሎዎች ደግሞ ዳግም ሊጉን በ14 ነጥብ መምራት ጀምረዋል።
አቻምየለህ ታምሩ- – ዛሬ ወድቃ የምትገኘው ኢትዮጵያ አገራችን በተለያዩ ዘመናት ከራሳቸው በላይ ላገራቸው የሚያስቡ፤ ምክራቸው አገር የሚያውል ትላልቅ ሰዎች ነበሯች። የሀያኛው መቶ ክፍለ ዘመን ኢትዮጵያ ከነበሯት ልጆች መካከል በዳግማዊ ምኒልክ ዘመን በደጅ አጋፋሪነት፤ በልጅ እያሱ ዘመን በሊጋባነትና በንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱና በአልጋ ወራሽ ተፈሪ መኮንን ጊዜ ደግሞ በደጃዝማችነት የሚታወቁት፤ በፈረስ ስማቸው አባ ሰብስብ በመባል የሚጠሩት በየነ ወንድማገኘሁ ቀዳሚው ናቸው።
በዚህ ጽሑፍ የበየነ ወንድማገኘሁን ማንነት እና በመጨረሻም ለኢትዮጵያ የከፈሉትን የመስዕዋትነት ታሪክ እናወሳለን። የታሪኩ ምንጮቻችን የብላቴን ጌታ ማኅተመ ሥላሴ ወልደ መስቀል «ቼ በለው»፤ የግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ «ሕይወቴና የኢትዮጵያ እርምጃ፣ ፩ኛ መጽሐፍ»፤ የአምባሳደር ዘውዴ ረታ «ተፈሪ መኮንን ረዥሙ የሥልጣን ጉዞ፣ በምኒልክ፣ በኢያሱ፣ በዘውዲቱ ዘመን»፤ የልዑል ራስ እምሩ ኃይለ ሥላሴ «ካየሁት ከማስታውሰው»፤ የአለቃ ገብረእግዚአብሔር ኤልያስ «የሕይወት ማስታወሻ፣ አቤቱ ኢያሱና እቴጌ ዘውዲቱ» እና የብላታ መርስዔ ኀዘን ወልደ ቂርቆስ «የሐያኛው ክፍለ ዘመን መባቻ» መጽሐፍቶች ናቸው።
በሕዝብ ዘንድ “ሊጋባው በየነ” በሚል የሚታወቁት ደጃዝማች በየነ ወንድም አገኘሁ አባ ሰብስብ የሸዋ ቡልጋ ተወላጅ ሲሆኑ የተወለዱት በ1868 ዓ.ም. ነው። በየነ አባ ሰብስብ በተወለዱበት ቡልጋ አካባቢያቸው በሚገኝ የቆሎ ትምህርት ቤት ገብተው ሲማሩ ከቆዩ በኋላ ወደ አንኮበር በማቅናት የቅኔ፣ የመጸሐፍትና የቤተ መንግሥት ትምህርት ቀስመዋል። ወጣቱ በየነ ንቁና ፈጣን ስለነበሩ በዳግማዊ ምኒልክ ቤተ መንግሥት በደጅ አጋፋሪነት ሥራ ተመድበው ብዙ ዘመናትን አገልግለዋል። ዳግማዊ ምኒልክ አርፈው ልጅ እያሱ መንበረ መንግሥቱን በ1905 ዓ.ም. ከተረከቡ ከሁለት አመት በኋላ ኀዳር 12 ቀን 1907 ዓ.ም. ከአጋፋሪነት ወደ ሊጋባነት ከፍ ያሉበትን ሹመት ተሰጥቷቸዋል። ልጅ እያሱ ሃይማኖት ለውጠው የመንግሥቱን ሥራ አልተከታተሉም ተብለው በትወነጀሉ ጊዜ ግንባር ቀደም ሆነው የተናገሩ እሳቸው እንደሆኑ ይነገርላቸዋል። በ1909 ዓ.ም. ልጅ እያሱ ከስልጣናቸው ከወረዱና ንጉሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ ከነገሱ ደጃዝማች ተፈሪ መኮንን ደግሞ ባለ ሙሉ ስልጣን አልጋ ወራሽ ከሆኑ በኋላ ሊጋባ በየነ በደጃዝማችነት ማዕረግ መጀመሪያ በባሌ ከወራት በኋላ ደግሞ ወደ ወላይታ ተዛወረው አውራጃ ገዢ ሆነው ተሾሙ።
ለአምስት አመታት ያህል ወላይታን እንዳስተዳደሩ በ1915 ዓ.ም. የወላይታ ባላባቶች በአገረ ገዢያቸው በደጃዝማች በየነ ወንድም አገኘሁ ላይ ክስ ስላቀረቡ ነገሩን ለመመርመር ግራዝማች ቆርቾ የሚባሉ የአልጋ ወራሽ ተፈሪ ወንበር [ዳኛ ማለት ነው] ከአዲስ አበባ ወደ ወላይታ ተላኩ። የክሱ ዓይነት፣ “ወህኒ ቤት ተቃጥሎ በእስረኞቹ ላይ ጉዳት ሲደርስ፣ ደጃዝማች በየነ በግቢያቸው ግብር እያበሉ ዝም ብለው ለእርዳታ ሳይደርሱ ቀርተዋል የሚልና በጠቅላላም በአስተዳደር በድለውናል” የሚል ነበር። ወንበሩም ነገሩን ከመረመረ በኋላ ክርክሩ አዲስ አበባ ቢደረግ የሚሻል መስሎ ስለታያቸው ይህንንኑ ጉዳይ ለበላይ አካል አስታወቁ። ስለዚህ የወላይታን ግዛት ነጋድራስ አስቤ እንዲጠብቁ ተደረገና ተከራካሪዎቹ ባላባቶችና ደጃዝማች በየነ ወደ አዲስ አበባ እንዲወጡ የበላይ ትእዛዝ ተላለፈላቸው።
ደጃዝማች በየነ ፊታውራሪ ኃይሌ አባ ይርጋ የተባለ ረዳት ነበሯቸው። ፊታውራሪ ኃይሌ አባ ይርጋ በደጃዝማች በየነ ወንድም አገኘሁ ቤት በአጋፋሪነት የሚያገለግሉ ናቸው። እኒህ ሰው ለጉዳያቸው ወደ አዲስ አበባ ቤተ መንግሥትና ወደ ሌላም ስፍራ በየጊዜው ይልኳቸው ነበርና በዚህ ምክንያት ከልዑል አልጋ ወራሽ ተፈሪ መኮንን ጋር ለመተዋወቅ ስለበቁ በአለቃቸው በደጃዝማች በየነ ላይ የሚያውቁትንም የማያውቁትንም ነገር እያመላለሱ “ይናገሩ ጀመር”። እንዲያውም በሚስጥር “የአልጋ ወራሽ አገልጋይና ነገር አመላላሽ ሆኗል” ተብለው ተወራባቸው። ደጃዝማች በየነ ይህን ወሬ ከሰሙ በኋላ ፊታውራሪ ኃይሌ አባ ይርጋ ወደ ወላይታ ሲመለስ እጃቸውን አስይዘው አሰሯቸውና የጭፍራ አለቆች እንዲጠብቋቸው አደረጉ። ለጥበቃ የታዘዙ ሰዎች ግራዝማች አበራና ግራዝማች ተክሌ የተባሉ የመቶ አለቆች ሲሆኑ፣ አቶ ተበጀ የተባሉ የኀምሳ አለቃም የእስረኛው ቁራኛ ሆነው እንዲጠብቁ ታዝዘው ነበር። ከጥቂት ቀናት በኋላ እስረኛው ከጠባቂዎቹ ጋር በወዳጅነት ተስማምተውና ግብዣ አድርገው በመጠጥ አሰከሯቸው። እንቅልፍ ሲወስዳቸውም ሌሊት የታሰሩበትን ፈትተው በመውጣት ወደ አዲስ አበባ ሸሽተው አመለጡ።
በማግሥቱ ጧት መጋቢት 12 ቀን 1915 ዓ.ም. ደጃዝማች በየነ ቤተ ክርስቲያን ተሳልመስ ወደ ግቢያቸው ሲመለሱ የእስረኛውን መጥፋት ስለነገሩዋቸው ተናደዱና ችሎት አድርገው ጠባቂዎቹን ለፍርድ አቀረቧቸው። እስረኛው እንዴት እንዳመለጠ ጥያቄና ምርመራ ከተደረገ በኋላም ለማምለጥ የቻሉት ጠባቂዎቻቸው ሰክረው በመተኛታቸውና በቸልተኛነታቸው መሆኑ ስለታወቀ በችሎቱ ላይ የነበሩ ፈራጆች “ትቀጣላችሁ፣ ቅጣቱን ግን የበላይ ያውቃል” እያሉ እንደቆየው የፍርድ ልማድና የዘመኑ መንፈስ እየተቹ በሦስቱም ላይ ፈረዱባቸው። ደጃዝማች በየነም በጥፋተኞቹ ላይ ፍርዱን አርባ ጅራፍ እንዲገረፉ ስላዘዙ ሶስቱ ጥፋተኞች አርባ ጅራፍ ተገረፉ። ሁለቱ የመቶ አለቆች ተገርፈው ከተነሱ በኋላ፣ ቁራኛ የነበረው ያምሳ አለቃ ተበጀ ሲገረፉ ጅራፉ ከወደጫፉ ተበጥሶ ነበር። ገራፊውም ሥራውን ቀጥሎ በጉንድሉ ስለገረፋቸው አቆሰላቸውና በቁስሉ ምክንያት ታመው ከጥቂት ቀን በኋላ ሞቱ። ስለዚህም በአዲስ አበባ የሚገኙት የኀምሳ አለቃ ተበጀ ዘመዶች ለልዑም አልጋ ወራሽ ራስ ተፈሪ አቤት ስላሉ ደጃዝማች በየነን በነፍስ ገዳይነት ከሰሷቸው። ከዚህ በተጨማሪ አለቃ ሀዋዝ የተባሉ ባሕታዊንም ያለፍርድ አስገርፈሃል የሚል ክስም ቀርቦባቸው ነበር።
ከዚህ በኋላ የባላባቶቹ አቤቱታና የነፍስ መግደል ወንጀሉ አዲስ አበባ ከልዑል አልጋ ወራሽ ተፈሪ ችሎት ቀርቦ ነገሩ ተመርምሮ ግንቦት 9 ቀን 1915 ዓ.ም. በደጃዝማች በየነ ስለተፈረደባቸው በመጀመሪያ በፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ቤት ዘጠኝ ወር ታሰሩ። ቀጥሎም ወደ አንኮበር ከተማ ተዛውረው ወህኒ አዛዥ በነበሩት በደጃዝማች አሰፋ ልዑል ሰገድ እጅ ዘጠኝ ወር ታሰሩ። ከዚህ በኋላ በ1917 ዓ.ም. በጥር ወር ምሕረት ተደርጎላቸውና ካሳ ከፍለው ከአንኮበር ወጡና በወሊሶ ወረዳ በርስታቸው ላይ እንዲቀመጡ ተፈቀደላቸው።
በዳግማዊ ምኒልክ ቤተ መንግሥት የተከበሩና የታፈሩ፣ ልጅ እያሱን ከመንግሥት ለመሻር አድማ ተደርጎ በነበረ ጊዜም ከመሪዎቹ አንዱ የነበሩት ደጃዝማች በየነ ወንድማገኘሁ በዘመኑ ፍትህ ይይዘው በነበረው ከፍተኛ ግምት የተነሳ በነፍስ ወንጀል ተከሰው ከተፈረደባቸው እስራት ሊያመልጡ አልቻሉም። ፍትህ የሌለበት የጨለማ ዘመን ተደርጎ ከአርባ ሶስት አመታት በላይ የተዘመተበት ያ ዘመን ለፍትህ እንዲህ አይነት ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚሰጥበት ዘመን ነበር።
ከአንኮበር ከተማ እስረኝነት አሞክሮ ተደርጎላቸው በወርሃ ጥር እስራቱ በምሕረት ቀረላቸውና ወደ አዲስ አበባ ሳይገቡ በርስታቸው ላይ ተቀምጠው ሳለ ባንድ በኩል ወደ ከተማ እንድገባ ይፈቀድልኝ እያሉ አማላጅ እየላኩ አልጋ ወራሽ ተፈሪ መኮነንን ይለምኑ ጀመር። በሌላ በኩል ደግሞ የአልጋወራሽን ሥልጣን በመቃወም የሤራ ቃል እየጻፉ ለየመኳንንቱ ይልኩ ጀመር። ተቃውሟቸውም “ንግሥት ዘውዲቱ በሕይወት እስካሉ ድረስ አልጋ ወራሽ ተፈሪ መኮነን የመንግሥቱን ሥልጣን ሊይዙ አይገባም። የአልጋ ወራሽ ሥልጣን ከንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ ምኒልክ መንግሥት በኋላ መሆን አለበ” የሚል ነበር።
ከዚህ ሌላ ለጦር ምኒስትሩ ለፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲኔግዴ በሚስጥር ደብዳቤ እየተላላኩ “አልጋ ወራሽ የፈረንጅ ደንብ ባገራችን ሊያስገቡብን ነውና ሳያስገቡብን አሁኑን እንበርታ፣ ከትልልቅ ሽማግሌዎች የተረፉ እርስዎ ነዎትና ሁሉም ይረዳዎታል፣ ሴቷ እንኳ በዘነዘና ትረዳለች፣ እኔም ልምጣ ልርዳዎ ሰዎችን ያስመልሱልኝ” የሚልና ሌላም ልዩ ልዩ የሤራ ቃል ጽፈው ኖሮ ወሬው ስለ ተሰማና ደብዳቤውም ስለተገኘ እጃቸውን ተይዘው ታሰሩ።
ደብዳቤዎን ለልዑል አልጋ ወራሽ ያቀረቡትም ራሳቸው የጦር ምኒስትሩ ናቸው እየተባል ይነገራል። ከዚህ በኋላ ደጃዝማች በየነ ወንድማገኘሁ ሚያዚያ ሰባት ቀን 1917 ዓ.ም. ከልዑል አልጋ ወራሽ ችሎት ቀረቡ። ለአባ መላ ሀብተ ጊዮርጊስ የተጻፈው ደብዳቤ የሳቸው መሆን አለመሆኑን የእምነት ክህደት ቃላቸውን እንዲሰጡ ተጠየቁ። “ይህ ደብዳቤ ቃልህ አይደለም ወይ?” ተብሎ ለቀረበላቸው ጥያቄ “የኔ ቃል ነው” የሚል የእምነት ቃል ከሰጡ በኋላ ፈራጆች ተራ በተራ እየተነሡና እየተቹ “ያስቀጣል” እያሉ ፈረዱባቸው። በዚህ ጊዜ ደጃዝማች በየነ አልጋወራሽ ተፈሪን የሚያስቆጣ ትርፍ ኃይለ ቃል በፉከራ ስለተናገሩ፣ ቅጣት እንዲጣልባቸው ተፈረደባቸው። ፈራጆችም “ጣለው ግረፈው” የሚል ትዕዛዝ ስላስተላለፉ በወቅቱ ልማድ መሰረት ባለጎፈሬ ገራፊዎች እዚያው ባደባባዩ እመሬት ላይ ሲያስትኟቸው፣ አሁንም አልጋ ወራሽን ኃይለ ቃል የተሞላበት ትርፍ ቃል በፉከራ መናገራቸውን ቀጠሉ። በዚህን ጊዜ ሃይለኛው በየነ ወንድማገኘሁ አልጋወራሽን በኃይለ ቃል መናገራቸውን ባለማቆማቸው በወቅቱ ደንብ መሰረት በጅራፍ ይገረፉ ጀመር። 29 ጅራፍ እንደተገረፉ የአጼ ምኒልክን ስም በመጥራታቸውና እነራስ ሥዩምና ፊታውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ቆመው አልጋ ወራሽ ተፈሪን ግርፋቱን እንዲያስቆሙ ስለለመኗቸው ግርፋቱ ቆመላቸውና ተነሱ። ቀጥሎም በደጃዝማች አባ ሻውል እጅ እንዲታሰሩ ወዲያው እለቱን በባቡር አሣፍረው ወደ ሐረር ወሰዷቸው።
ባለታሪካችን “ሊጋባው” በየነ ወንድማገኘሁ በሐረር የነበራቸው የእስር ቆይታ ከመጠናቀቁ በፊት አልጋወራሽ ተፈሪ ንጉሠ ነገሥት ከመሆናቸው በፊት በ1921 ዓ.ም. ንጉሥ ተፈሪ ተብለው ሲነግሱ የንግሥና በዓላቸውን ምክንያት በማድረግ በየነ አባ ሰብስብን በምህረት ለቀቋቸው። ደጃዝማች በየነ ከእስር እንደተለቀቁ ንጉሥ ተፈሪ የጎንደር አገረ ገዢ አድርገው ይሾሟቸው። በዚህን ጊዜ አገረ ገዢ እንዲሆኑ የተሾሙት ደጃዝማች በየነ የአገረ ገዢነቱን ሹመት እምቢኝ ብለው “አገሬን እንጂ ያሰረኝንና የገረፈኝን መንግሥት አላገለግልም” በማለት ሹመቱን ሳይቀበሉት ቀሩ። ኃይለኛው በየነ ወንድማገኘሁ ከእስር በኋላ የተሰጣቸውን ሹመት እንደማይቀበሉ ሲገልጹም በንጉሥ ተፈሪ ላይ ኃይለ ቃል ተናግረናውል በመባላቸው እንደገና ለእስር በግዞት በግንቦት ወር 1923 ዓ.ም. ወደ ኮንታ ተላኩ። “ያሰረኝን መንግሥት አላገለግልም” በሚል በያዙት የልበ ሙሉነትና አቋምና ኩራት ሹመት አልቀበልም ብለው ለእስር ሲዳረጉ የሰማው ያገራችን ሰው ስለኩሩነታቸውና ጅንነታቸው እንዲህ ብሎ ገጠመላቸው፤
በግጥሙ ጠጅ የተባለው እምቢ ያሉት የጎንደሩ የደጃዝማችነት ሹመቱ ሲሆን፤ በውሃ የተመሰለው ደግሞ ቀዝቃዛ ወደሆነው የኮንታ ክፍል የተጋዙበት የእስሩ ሁኔታ ነው። ይህ በሆነ በጥቂት አመታት ውስጥ ፋሽስት ጥሊያን መረብን ተሻግሮ ኢትዮጵያን ወረረ። ሹመት ሲሰጣቸው “አገሬን እንጅ ያሰረኝ መንግሥት አላገለግልም” ያሉት ደጃዝማች በየነ ወንድማገኘሁ የኢትዮጵያ በፋሽስት ጥሊያን መወረር በሰሙ ጊዜ ግን በግዞት ከሚኖሩበት ለቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ደብዳቤ ጻፉ። ለንጉሠ ነገሥቱ በጻፉት ደብዳቤም «አገሬን ከወራሪ ቀንበር ነፃ ለማድረግ ቁርጥ አድርጊያለሁ» ሲሉ አስታወቁ። ተፈቀደላቸውና ከኮንታ ወጥተው ወደ ጦር ግንባር ዘመቱ።
በመስከረም ወር 1929 ዓ.ም. የታወጀውን የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የክተት አዋጅ ተከትሎ በሰሜንና በኤርትራ የመጣውን የፋሽስት ወራሪ ጦር ለመመከት የዘመተውን በቤጌምድር እና በሰላሌ ገዥ በልዑል ራስ ካሳ ኃይሉ ዋና ጠቅላይ አዝማችነት ይመራ በነበረው የሰሜን ጦር ውስጥ በተንቤን ግንባር በመሰለፍ የካቱት 19 ቀን 1929 ዓ.ም. ተንቤን ላይ በተካሄደው ጦርነት ላገራቸው ሲዋጉ ግንባራቸው ላይ ተመተው በጀንግነት ተሰውተዋል። ማይጨው ግንባር ሆነው የደጃዝማች በየነን መሰዋት የሰሙት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ «አንተ ግንባርህን ለአገርህ እንደሰጠህ እኛ ደግሞ ደረታችንን ለሀገራችን እንሠጣለን» ማለታቸው በታሪክ ተመዝግቧል።
ልበ ሙሉው ደፋር በየነ አባ ሰብስብ አገረ ገዢ ተደርገው ሲሾሙ አልፈልግም ብለው፣ ጠላት አገራቸውን ሲወር ግን ከግዞት ወጥተው አገራቸውን ከወረረ ፋሽስት ጋር ሲዋጉ በጀግንነት ተሰው። የግራ ፖለቲከኞቻችን ወደ ኋላ እያዩ ያፈረሷት አገር እንደዚህ አይነት ከባድ መስዕዋትነት የተከፈለባትን ኢትዮጵያ ነው።
ከሰሞኑ ግዛቸው ተክለማርያም የሚባል ድምጻዊና የማሲንቆ ባለሞያ የጀግና የደጃዝማች በየነ ወንድማገኘሁን ጀብዱ «ሊጋባው በየነ» ሲል በሰራው ትዕይንታዊ ዘፈን ሊዘክራቸው ሞክሯል።
የዘፈኑ መልዕከት አንድነታችንን የሚፈታተነንን፣ አብሮነታችንን የሚንድ፣ በኢትዮጵያችንና በኢትዮጵያዊነታችን የሚመጣውን ማናቸውንም ነገር ልንታገሰው አንችልም በማለት የደጃዝማች በየነ ወንድማገኘሁ መንፈስ ለመድገም ያለመ ይመስላል።
በማለት ዛሬም ለክብራቸው ሲሉ ወያኔ ጠባብ ማሰቃያ ቤት ውስጥ ሲማቅቁ ለከረሙቱ ለኮለኔል ደመቀ እና ጓደኞቹ፤ ሲታገሉ ሕይወታቸውን ለሰውት ለእነ አርበኛ ጎቤ መልኬና የትግል ጓደኞቹን አይነት አገር አውል ወያኔን እምቢ ያሉ ጀግኖችን ያወሳል።
ደጃዝማች በየነ ወንድማገኘሁን አይነት እውነተኛ አርበኞች በፈለቁባት ድንቅ ምድር፣ ምቾታቸውን ያልፈቀዱ፣ በዱር በገደሉ ለሐገር የነፍስ መስዋእትነት የከፈሉ፣ ስማቸው ግን የተረሳ አገር የሚያውሉ ጀግኖች አልፈውባታል።
ጸረ ሰው አስተሳሰብ ይዘው አብዮት አካሄድን ባሉን የግራ ፖለቲከኞች ጨለማ ተደርጎ የተሳለው ያ ዘመን እንዲህ እንደዛሬው የነውረኞቹ የመለስ ዜናዊና የመንግሥቱ ኃይለማርያም ፍላጎት ያለገደብ የሚፈጸምበት ዘመን ላይ ሳንደርስ የሕግ የበላይነት ነበረበት። ደጃዝማች የሚለው የኢትዮጵያ ማዕረግ ጀኔራል ከሚለው የፈረንጆቹ ማዕረግ ጋር ተመሳሳይ ነው። በዚያ ዘመን በደጃዝማችነት ማዕረግ ያሉ ሰው ያላግባብና ያለ ፍርድ ሰው በድለሃል ተብለው ፍርድ ቤት ቀርበው ቅጣት ተፈጽሞባቸዋል። በወያኔና በደርግ ዘመን ግን ድሃ የዘረፉና ያለ ፍርድ ንጹሐንን በግፍ የሚገድሉ ጀኖራሎች ሹመትና ሽልማት ሲጎርፍላቸው ነው ያየነው። ባለፈው ሰሞን ባለ አራት ኮከብ ሙሉ ጀኔራል የሆኑት ሶስት የወያኔ አገልጋዮች ሙሉ ጀኔራል የሆኑት ባለፉት ሶስት አመታት ውስጥ የአማራና የኦሮሞ እንቦቀቅላዎችን በትዕዛዝ ስለጨፈጨፉ ነው። አብዮት አካሄደ ተብሎ የደረስነው ዛሬ እንደምናየው ለፍትሕ ምንም ታህል ቅንጣት ደንታ በማይሰጣቸው ነውረኞች እጅ ያለ ፍርድ በነጻ እርምጃ በጅምላ መረሽን ነው።
በርግጥ ይህ ነገር የተጀመረው ከመንግሥቱ ንዋይ ጀምሮ ራሳቸውን ተራማጅ አድርገው የሚቆጥሩት ወፈፌዎች ነው። እንደ ጀግናው ደጃዝማች በየነ ወንድማገኘሁ ሁሉ ራስ አበበ አረጋይና ራስ መስፍን ስለሺም ምክራቸው አገር የሚያውልና ጥሊያንን የተፋለሙ ጀግኖች ነበሩ። ራስ አበበን ያህል ጀግና የተረሸኑት ለውስጥ አመጣለሁ ብሎ በተነሳው መንግሥቱ ንዋይ ነው። ከመንግሥቱ ንዋይ ጭፍጨፋ የተረፉትን እነ ራስ መስፍን ስለሺን ጀግሞ የፈጃቸው የመንግሥቱ ንዋይ «አልጋ ወራሽ» መንግሥቱ ኃይለ ማርያም ነው። መለስ ዜናዊ የሚባለው የትግራይ ሽፍቶች አለቃም የሁለቱ አረመኔዎች ታናሽ ወንድምና በአማራ ጥላቻ ጨጓራው ተቃጥሎ የሞተ ነውረኛ ነው። የሶስቱ ነውረኞችና የመንፈስ ወንድሞቻቸው የሕይወት ፍልስፍና የሚበልጧቸው ሰዎች ከምድረ ገጽ ማጥፋት ነው። ፋሽስት ጥሊያንን ሲዋጉ በጀግንነት የወደቁት አርበኛው በየነ ወንድማገኘሁ በሕይወት ቢተርፉ ኖሮ እንደ ራስ አበበ አረጋይ ሁሉ በመንግሥቱ ንዋይ፣ ወይንም በመንግሥቱ ኃይለ ማርያም አልያም በመለስ ዜናዊ ይረሸኑ ነበር።
ለውጥ መጣ ተብለው ያተረፍነው የነበረንን መብት ነጥቀው ተራውን ዜጋ ብቻ ሳይሆን ከሁላችን በላይ አገራቸውን ከጠላት ወረራ በግንባር ቀደምትነት ተሰልፈው የተፋለሙ አርበኞችን ጭምር ያለ ፍርድ በጥይት ደብድበው የሚረሽኑ ምህረት የለሽ አረመኔዎች የአገዛዝ ቀንበር ስር መውደቅ ነው። ደጃዝማች በየነ የጎንደር አገረ ገዢ ተደርገው ሲሾሙ ሹመቱን አልቀበልም ያሉት ሰዎች በመነግሥት ላይ ጥገኛ ስላልነበሩ፤ እሳቸውም በጥረታቸውና በልፋታቸው ራሳቸውን ችለው መኖር እንደሚችሉ ስለሚያውቁና የራሳቸው የሆነ መሬትና ንብረት ስለነበራቸውም ነው። ላለፉት 44 ዓመታት የታጫኑብን ሁለት ስታሊናዊ አገዛዞች ግን የአገዛዛቸውን የጭቆናና[የአስተዳደር ላለማለት ነው] የስለላ መዋቅር ሁሉ በሰፊው ዘርግተው በግለሰብና በቤተሰብ ደረጃ የሚወሰኑ የእለት ተእለት የኑሮ ውሳኔዎቻችንን ብቻ ሳይሆን ሕይወታችንንም ጭምር በአገዛዞቹ መልካም ፈቃድና ይሁንታ ስር እንዲወድቅ አድርገውታል።
እያንዳንዱ ሰው በመንግሥት ላይ ጥገኛ እንዲሆን ተደርጎ በተዘረጉት የሁለቱ ዱርዬ አገዛዞች መዋቅርና የግራ ፖለቲከኞቻችን በሙሉ የመንግሥት ጥገኛ እንድንሆን ላለፉት አርባ አራት አመታት በሰሩት ሴራ የተነሳ ደጃዝማች በየነ ወንድማገኘሁንና እልቆ ቢስ መሰሎቻቸው ያፈራች አገር እንደ ደመቀ መኮንን አይነት አመርማሮ ያወጡና ምንም የግፍ ቀንበር ለመሸከም ትክሻቸውን ያመቻቹ፣ ሕሊና ቢስ ሆድ አደር እልፎች መፈልፈያ ጎረኖ ሆናለች። የነጻነት ቀናችን እየተራዘመ ያለው በአገዛዞቹ ጥንካሬ ብቻ ሳይሆን እንደ ደመቀ መኮነን አይነት የባርነት ዘመን የሚያራዝሙ የፊደል ሽፍቶች ጭምር እንዳሸን እየፈሉ ወደ ነጻነት በምናደርገው መንገድ ላይ ደንቃሮች ሆነውብን ነው።
ደቀን ምእንቲ ናጽነት ኤርትራ መስዋእቲ ክኸፍሉ፣ ፍናን ኣስኒቐን ዘፋነዋን፣ ኣብ እዋን ቃልሲ ኣብ ጎኖም ዝተሰለፋን ኣዴታት፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ደቀን ካብ ሕቑፈን እናመንጠለ ብዘይዝኾነ ምኽንያት ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዘሳቕን ሞራሎም ዝሓማሽሽን ንኤርትራ ናብ ጸልማት ዝመርሕ ንዘሎን ህግደፍ፣ ብቅሉዕ ተቓውሞአን ከስምዓ’ውን ለበዋ ቀሪቡ።
ኣቦታት’ውን ነቲ ብስም ህዝባዊ ሰራዊትን ሚልሻን ካብ ስሩዕ መነባብርኦም ኣመዛቢሉ ጠበናጁ ኣዕጢቕዎም ዘሎ መንግስቲ ኣብ ኤርትራ ፍትሒ፣ መሰልን ክብሪን ደቆም ከረጋግጽን ንሓያሎ ዓመታት ብዘይፍርዲ ሃለዋቶም ናይ ዝጠፍአ ዘሎ ደቆም ሕቶ ከቕርቡሉን መበል 14 ዓመት ፍጻሜ 18 መስከረም 2001 እተዘኻኽር ዕለት ምዃና’ውን ዝተፈላለዩ ውድባት ኤርትራ፣ ሲቪካውያን ማሕበራትን ውድባትን በብወገኖም ዝዝርግሕዎ ዘለዉ መልእኽታት ይጽውዕ።
መንግስቲ ኤርትራ ብስም ሃይማኖት፣ ፖለቲካን ስግረ ዶብን በብእዋኑ ናይ ዝኣሰሮም ዜጋታት ቁጽሪ ልዕሊ 10 ሽሕ ከምዝበጽሕን፣ ኣማኢት ካብዚኣቶም ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ሃለዋቶም ከምዘይፍለጥን ጸብጻባት ተጠባቕቲ ሰብኣዊ መሰላት የመልክት።
መቼም እኛና ኢትዮ ቴሌኮም ‘ምንና ምንድን ነን?’ ብሎ መጠየቅ አላዋቂ ያስብለናልና እሱን አናነሳም። ግን የግድ ‘ምንና ምን ናቹ?’ ብሎ በቀን 40 ጊዜ ከድርጅቱ እንደሚደርሱን የፅሁፍ መልእክቶች ችክ ብሎ የሚጠይቀን ቢመጣ ግን….
ጣውንጥ፣ ባላጋራ፣ የእንጀራ ዘመድ ነን’…..ምናምን ብለን እንመልሳለን። (ሆሆሆ….የገጣሚ ፈቃድን (poetic license) መጠቀም ይሏል እንዲህ ነው። ግን የእንጀራ ዘመድ የሚባል ነገር አለ እንዴ? ሆሆሆ…. ደግሞ ታች ድረስ ወርዶ በመከፋፈል ወንጀል መዝገብ እንዳንከሰስ ይቅርብን። — ስራ መፍታት ከሳሽና ተከሳሹን ያበዛዋል ብዬ እኮ ነው። ሃሃሃ….)
መቼም እንዲሁ ቤት ይምታልን ብለን እንጂ፣ በሁለተኛው ስንኝ ውስጥ በክፋትና ተንኮላቸው የሚታወቁ/የተለመዱ/በልማድ የተለዩ ወይም ደግሞ ክፋትና ተንኮልን አጉልተው የሚገልፁ ቃላትን ሁሉ ማጨቅም ነገሩን አይገልፀውም። ‘ምነው የለመድነውንና የረሳን የመሰልነውን ነገር ትቆሰቁሰው ዘንድ ምን አነሳሳህ? ያውም በምሽቱ?’ ምናምን ብሎ የሚጠይቅ ወዳጅም አይጠፋም። መቼም የእኛ ሰው ለመልስ ሳይጨነቅ መጠየቁን ተክኖታል…. ብዙ መልስ የሌላቸውን ጥያቄዎች ይጠይቃል…
ለጥያቄዎች መልስ ይሁን ብሎ ቃላት ቢሰትር፥ እዳው ኮብል ስቶን ነው የሚሆንበትና አያስበውም። (‘እዳው ገብስ የሚሉት አማርኛ ከገብስ መወደድና ከጌቶች ቆጣ ቆጣ ማለት ጋር ተያይዞ ተወዷል’ የሚል ወሬ ሰምተን እኮ ነው። ግን ምናለ ወጣቶቹ በጥቃቅንና በአነስተኛ ተደራጅተው ጆሮአችንን አሸዋ ቢገርፉልንና ከድካም ቢታደጉን? የምሬን እኮ ነው….) የእኛ ነገር!…አሁን ማን ጠርቶን እንዘባርቃለን?…. እርሱን ትተን የተነሳንበትን እንጫወት እስኪ። ነገሩ እንዲህ ነው…..
ዛሬ ካርድ የ15 ብር የሞባይል ካርድ ገዝቼ፥ አንድ ወዳጅ ጋ ስልክ ደውዬ (2 ደቂቃ ከ 24 seconds) እና e-mail አይቼ (ከ2 ደቂቃ ያነሰ) ወጣሁኝ። ከዚያም አገር ሰላም ብዬ፥ አንድ ወዳጄ የላከልኝን የፅሁፍ መልእክት ለመመለስ፥ አቀናብሬ ‘sent’ ብለው….. “Your account balance is insufficient for SMS Service. Please recharge first, dial 909 to recharge your account.” የሚል መልእክት ባናት ባናቱ 3 ጊዜ መጣልኝ። (ባለፈው 27text ልከውልኝ ስለነበር ’27 ጊዜ መጣልን’ ልንል አልንና ‘ተውነው እንደገና’ ሃሃሃ…)
ሶስትም ግን ብዙ ነው። አንዱ ይበቃ ነበር። ምናልባት ግን አንገብግበው ካርድ ማስገዛት አስበውም ሊሆን ይችላል። (የእኛና የነሱ የልጅ የጅል ጨዋታ አንዱ አካል…..ተነቃቅተናል….;) [ቀደምት አበወ ወ እመው፥ ‘በደንባራ በቅሎ ቃጭል ተጨምሮ’ እንዲሉ ብስጭቱ ተደማምሮ ደሜን ከፍ አያረገውም?! (ሃሃሃ… ‘ሲሉ ሰምቼ፣ ከኮልፌ መጣሁ በሩን ዘግቼ!’ ሄሄሄ…..)] ከዚያም ቀሪ ሂሳቤን ለማወቅ 804 ደውዬ ሳነብ 0.11 ሳንቲም ብቻ ነው ያለኝ። ነገሩ ግራ አጋባኝ። አስደነገጠኝ። (ኦ…ማንበብ የማይችሉ ዓይኖች ምንኛ የታደሉ ናቸው? ምናምን ብዬም ጠይቄያለሁ….ሃሃሃ…ጋዜጣ ማንበብ ስለቻልን አይደል ከጌቶች ጋር ሌባና ፖሊስ የምንጫወተው?… እነሆ አዲስ ታይምስንም አቀለጧት!)
ሂሳቡ እንዴት እንዲህ ይወርዳል? ብዬ መልስ የሌለው ጥያቄዬን ጠየቅኩኝ። ወዲያው ግን እንደ መረጋጋት አድርጎኝ፤ የእነርሱንና የእኔን ሌላኛውን የልጅ፣ የጅል ያላዋቂ ጨዋታ አስታውሼ….ከዚህ በፊት ኢንተርኔት ስጠቀም አላግባብ የተቆረጠብኝ ሳንቲም መልሶ መጥቶልኝ ያውቃልና ካርድ ሳልሞላ ጠበቅኩት። (መቼም ነገሩ ቢያሳፍርም እንዲህ ተማምኖ መመላለሱም ተመስገን ነው። ….ግን ምናለ በማይነጥፈው የፅሁፍ ጭቅጭቃቸው እንዲህ ሲያጠፉ ‘ይቅርታ’ ምናምን የምትል ነገር አክለው ቢልኩልን ኖሮ? ወይ ደግሞ መቀጫ 1ነፃ SMS….ሃሃሃ…
ቆይቼ ድጋሚ 804 ደውዬ የቀረኝን ሂሳብ አየሁት። ተረጋጋሁ…..ከፍ ብሏል….(አስራ ምናምን….ቦታው ይመስላል።) ግን ብዙ ጥያቄዎች መረጋጋቴን ተከትለው መጡ። እንግዲህ በመጨረሻው ዘመን መረጋጋትም በሽታ ነው….ብዙ መልስ የሌላቸውን ጥያቄዎች ያስከትላልና…..። በቀን ስንት ጊዜ አንዱን መልእክት እየደጋገሙ በመላክ የሚያሰለቹን ለምንድን ነው? አሃ….እርሱን ስናነብ ደክመን መፅሀፍ ምናምን እንዳናነብ ነው? …ሃሃሃሃ…..
[መጀመሪያ ሰሞን ‘ደንቆሮው ህዝቤ በ5 ዙር ምናምን ካልነገሩት አይገባውም ብለው ለእኛ አስበው ነው።’ ምናምን ብለን ለመፅናናት እንሞክር ነበረ።…..አሁን ሳስበው ግን የፅሁፍ መልእክቶቹን operate የሚያደርግ ህፃን ልጅ ሳይኖር አይቀርም። ያው ያንዱ ልጅ እየተጫወተ እንዲያገለግል….በሁለት ድንጋይ…ሄሄሄ… ምናምን ብለን ልንቀውጠው አልንና ‘ተውነው እንደገና።’ ለካስ በዚህ ረገድ ትልቅ መሻሻል አሳይተዋል።]
ደግሞ ቀሪ ሂሳብ ከ2ብር ሲያንስ “ያሎት ቀሪ ሂሳብ አነስተኛ ነው። እባክዎትን ተጨማሪ ካርድ ገዝተው ይጠቀሙ።” የሚለውን ደግ ማስፈራሪያ ለምን ይሆን የተዉት? (መቼም እዚህ አገር ደግ አይበረክትም….እንግዲህ እርሱም ድሮ ከቀሩት እሴቶች ተርታ መመደቡ ነው…. ልንል አልንና፣ ይሄንንም ‘ተውነው እንደገና’ አሁንማ አሻሽለውት ለፍተላ አልተመቸንም። ሃሃሃ… )
በፈለጉት ሰዓት ሳንቲም እየቆረጡ ቆይተው የሚልኩልን ለምንድን ነው? (ካርድ ማሻሻጫም ሊሆን ይችላል….ሃሃሃ….) ደግሞ ሳይልኩልን ቢቀሩስ? ያወጡትን ታሪፍ በአግባቡ ተጠቅመው እንደሚቆርጡብን በምን እናውቃለን? (መቼም አንድ በደወሉ ቁጥር ቀሪ ሂሳብን ማየት በመኪና ዘመን በአህያ እንደመሄድ ነው….ደግሞስ አግባብ ባይሆንስ ማን ይጠየቃል? ማን ይከሰሳል? ለማን ይከሰሳል?)
እኛና ኢትዮ ቴሌ እንዴት ነው የምንተማመነው? አንድ እነሱ ብቻ የቴሌኮም አገልግሎት በሚሰጡበት አገር ውስጥ ‘ሲም ካርድ በርካሽ ግዙ’ ምናምን ሲሉ አይደብራቸውም?…ልንል አልናና ይሄንንም ‘ተውነው እንደገና።’ ይሄ የፅሁፍ መቅረቱንም ልብ ይሏል። ደግሞስ ነጋዴውን ላንድ ዓይነት እቃ አንድ ዓይነት ንግድ ፈቃድ ምናምን ብለው ህግ ከጣፉለት በኋላ በጎን ቀፎ መሸጣቸውን ምን አመጣው? ….ብዙ ጥያቄዎች…..
ይህ በእንዲህ እንዳለም ልንል አልንና ‘ተውነው እንደገና’ ያልናቸውን ነጥቦች ስናስብ ከዚህ በፊት በየstatus updateኡ “ኡኡ…” የማለታችን ውጤት ሊሆን እንደሚችልም ተሰማንና የልብ ልብ ተሰማን። 🙂 አያይዘንም፥ ሲደብራቸው ሊሰሙን ይችላሉና መጮሃችንንም አናቋርጥም ስንል ለራሳችን ቃል ገባን። ህህህህ….
"ባልደራስ የተቋቋመው የአዲስ አበባ ድምጽ ለመሆን ነው" • የታሰሩ መሪዎቻችንን ዓላማ ለማሳካት የበለጠ እንታገላለን • አዲስ አበባ የሁሉም ኢትዮጵያውያን ናት የሚልን አስተሳሰብ ነው • የምንታገለው በኦሮሞ ህዝብ ስም የሚያጭበረብረውን ሃይል ነው ዋነኛ ትኩረቱን አዲስ አበባን ራስ ገዝ ወይም ክልል ለማድረግ…
የሕወሓት የፕሮፓጋንዳ ክንፍ ገና አልተነቀለም ላለፉት ሁለት አሰርት ዓመታት፣ ሁለንተናዊ ኪሳራ ሲያደርስ የነበረው አውዳሚው ድርጅት ሕወሓት፣ አሁን ታሪክ ሆኗል፡፡ ሕወሓት በሀገር መከላከያ ሰራዊት ላይ ገሃድ የወጣ ክህደትን ጥቅምት ሃያ አራት ከፈጸመ በኋላ፤ በውጭ ሀገር የሚገኙ ድርጎ ተቀባዮቹ፣ እስትንፋስ ሊቀጥሉለት በብርቱ…
"--በምርመራ ጋዜጠኝነት አማካኝነት በየአገራቱ ለህዝብ ከቀረቡ በርካታ ስራዎች መካከል የአሜሪካ ፕሬዚዳንት የነበረው ሪቻርድ ኒክሰንን ለስልጣን ስንብት ያበቃውና በዋሽንግተን ፖስት ጋዜጣ ላይ የወጣው ጽሑፍ “የወተር ጌት ቅሌት” በስፋት ተጠቃሽ ናቸዉ፡፡--" ጥቅምት 16 ቀን 2013 ዓ.ም በሃርመኒ ሆቴል፤ ፀረ-ሙስና ላይ ያተኮረ አንድ…
• የፖለቲካ ዲስኩር ሌላ፤ የኑሮ ተግባር ሌላ! • ወይ የህግ ከለላ ይኖርሃል። ወይ በስለት አጥር ራስህን ትከልላለህ። • “የጋራ ማንነት”፣”የብሔረሰብ ማንነት” የሚል ወሬ ሲበዛ፣ የግል መኖሪያውን በእሾህ በስለት አጥሮ የሚመሸግ ሰው ይበረክታል። ታዲያ፣ የግቢ አጥር ለጊዜው ቢጠቅምም፣ ያለ ህግና ስርዓት፣…
· የፖለቲካ ግለት ለመጨመር የሚደረግ አድማ ተቀባይነት የለውም · መንግስት በአንድ እስረኛ ጤንነትና ህይወት ላይ ሃላፊነት አለበት · በረሃብ አድማ ምክንያት ክስን ማቋረጥ የህግ ድጋፍ የለውም ብዙ ጊዜ እስረኞች የረሃብ አድማ አደረጉ ሲባል ይሰማል፡፡ ከሰሞኑም እነ አቶ ጃዋር መሃመድ የረሃብ…
1. ጥንታዊው ሰላማዊ ለውጥ፣ “የተሻረውም ንጉሥ ሖሩ!” የተሾመውም ንጉሥ ሖሩ!”… ”ሁላችሁም በያላችሁበት እርጉ፣ ተረጋጉ”! 2. ዘመናዊው ሰላማዊ ለውጥ፣ “ኪም ሱ ንግ ሄ ደ። ኪ ም ኡ ን መጣ። እገሌም ተባለ፣ እከሌም ተባለ፣…ሁሌም ፓርቲያችን አለ!”… 3. ስልጡን ሰላማዊ ለውጥ፣ “ይሄኛው ቢመረጥም፣…
ቅርጹ በጣም ትልቅ ስላልሆነ ለመሸከም እና ለማከማቸት ቀላል ነው፡፡ከሌለ ደግሞ ለዩኒሴክስ ለመጠቀም ቆንጆ እና ልዩ ነው ፡፡ መወርወሪያው ከሰውነት ጋር ተመሳሳይ ነው ፡፡ መላው ሻንጣ ተፈጥሯዊ ነው እናም “ለአካባቢ ጥበቃ ተስማሚ” የውሃ አቅርቦቶችን ያሟላል ፡፡
ቅርጹ በጣም ትልቅ ስላልሆነ ለመሸከም እና ለማከማቸት ቀላል ነው፡፡ከሌለ ደግሞ ለዩኒሴክስ ለመጠቀም ቆንጆ እና ልዩ ነው ፡፡ መላው ሻንጣ ተፈጥሯዊ ነው እናም "ለአካባቢ ጥበቃ ተስማሚ" መስፈርቶችን ያሟላል ይህ ሻንጣ የማይለወጥ የቲ-ቅርጽ ነው
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ድሕረ ባይታ እቲ ሞት ዘስዓቦ ዳርጋ ዓመት ዝገበረ ተቓውሞ ሰልፍታት ዘሎ መረረታት ንምፍታሕ ሓድሽ ሃገር ለኸ ምርጫ ከምዘይግበር ኣፍሊጡ።ካብ ዝተፈላለዩ ክፍሊ ሱማሊያ ወታደራት ምውፃእ ምስ ኩነታት ውሽጢ ሃገር ኣይራኸብን እዩ ኢሉ’ሎ።
በአገሪቱ ቀደምት የምሥረታ ታሪክ ካላቸው ስፖርቶች አትሌቲክስ በዋናነት ይጠቀሳል፡፡ ስፖርቱ ምንም እንኳ በሥሩ የሚያቅፋቸው የተለያዩ የሜዳ ተግባራት ገና ብዙ የሚቀረው መሆኑ እንደተጠበቀ፣ በሩጫው ግን በዓለም አቀፍ ደረጃ ተፎካካሪነቱ አገሪቱን በመድረኩ ከታላላቆቹ አገሮች ተርታ እንድትመደብ ያስቻለ መሆኑ አያከራክርም፡፡
ለሩጫው ስፖርት እዚህ መድረስ የዘርፉ አካል ተደርገው ከሚወሰዱት የአሠልጣኞችና ዳኞች ሚና ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡ ይሁን እንጂ እነዚህ ወሳኝ የሙያው አካላት እስከምንገኝበት ዘመን ድረስ የሙያተኛውን መብትና ግዴታ ሊያስጠብቅ የሚችል ምንም ዓይነት የሙያ ማኅበር ሳይኖራቸው መቆየቱ ተቋሙን ከሚያስወቅሱት ክፍተቶች በዋናነት ሲጠቀስ ቆይቷል፡፡
ይህንኑ የተረዳ የሚመስለው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ባለፈው ሐሙስ በኢትዮጵያ ሆቴል የመሰብሰቢያ አዳራሽ ባዘጋጀው መድረክ፣ አገር አቀፍ የአሠልጣኞችና ዳኞች ማኅበር የሚቋቋምበትን ረቂቅ ደንብ ለውይይት አቅርቧል፡፡ ረቂቅ ደንቡ ላይ የክልል ፌዴሬሽኖች አመራሮች፣ አሠልጣኞችና ዳኞች እንዲወያዩበት ሐሳብ እንዲሰጡበት ካስደረገ በኋላ የአሠልጣኞችና የዳኞች ማኅበር በይፋ በመመሥረት የአመራሮች ምርጫም አከናውኗል፡፡
ከብሔራዊ ፌዴሬሽኑ የተገኘው መረጃ እንደሚያስረዳው ከሆነ፣ በክልል ደረጃ የአዲስ አበባ አስተዳደር 89 አባላት የሚገኙበት የዳኞችና 51 አባላት የሚገኙበት የአሠልጣኞች ማኅበር፣ በትግራይ ክልል 51 አባላት ያሉት የዳኞችና 41 አባላት ያሉት የአሠልጣኞች ማኅበር ተቋቁመው ክልላዊ እንቅስቃሴ ሲያደርጉ ቆይቷል፡፡
በተመሳሳይ በደቡብ ክልል 30 አባላት ያሉት የዳኞችና 23 አባላት ያሉት የአሠልጣኞች፣ በኦሮሚያ 65 አባላት ያሉት የዳኞችና 47 አባላት ያሉት የአሠልጣኞች፣ በአማራ 20 አባላት ያሉት የዳኞችና 27 አባላት ያሉት የአሠልጣኞች፣ እንዲሁም በሐረር ክልል 15 አባላት ያሉት የዳኞችና 20 አባላት ያሉት የአሠልጣኞች ማኅበር ተቋቁመው በድምሩ 270 ዳኞችና 209 አሠልጣኞች በክልል ደረጃ በማኅበር ተደራጅተው ሲንቀሳቀሱ ቆይተዋል፡፡ ከቀሩት ውስጥ የድሬዳዋ አስተዳደርና የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ዳኞችና አሠልጣኞች ማኅበር ለመመሥረት ቅድመ ዝግጅት እያደረጉ እንደሚገኙ ተገልጿል፡፡ አፋር፣ ኢትዮጵያ ሱማሌና ጋምቤላ ክልሎች ግን እስካሁን ድረስ ምንም ዓይነት እንቅስቃሴ እያደረጉ አለመሆኑ ፌዴሬሽኑ አስታውቋል፡፡
ኢትዮጵያዊያንን ትውልዲ ኢትዮጵያ ኣሜሪካዊያንን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ገዳም ዋልድባ ይፍፅሞ ኣሎ ዝበልዎ በደል ብምቅዋም ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝብን ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስን ድምፆም ከስምዑ ውዒሎም።
እቲ ገዳም ዋልድባ ንምድሓን ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞል ሰልፊ ካብ ከብባኢ ዋሽንገተን ዲሲን ካልኦት ክፍለ ግዝኣት ዩናይትድ ስቴትስን ዝመፁ ምእመናን ካልኦትን ልዕሊ ክልተ ሽሕ ሰባት ምስታፎም ዋልድባ ምድሓን ናይ ዝተብሃለ ዓለምለኸ ኮሚቴ ጨንፈር ዋሽንግተን ዲሲ ኣተሓባብባሪ ኣቶ ሳምሶን ታፈሰ ገሊፆም።እቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣብ ምሉእ ዓለም ይከይድ ከምዝወዓለ እውን እቶም ኣተሓባባሪ ገሊፆም።
የአከባቢውን ግሬኔል አፈፃፀምን የሚመለከት ፕሮግራም ብሄራዊ ጉባ, ፣ መቀመጫ አገልግሎት የሕግ ክፍል ፡፡ ጥቅምት 18 ቀን 2008 (እ.ኤ.አ.) 75 ገጽ ፒ.ዲ.
(…) በፈረንሣይ እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. ከ 1990 እስከ 2050 ባለው ጊዜ ውስጥ የግሪንሀውስ ጋዝ ልቀቱን በአራት እንዲቀንስ የገባው ቃል
(…) ስለሆነም “ሁሉም የግንባታ ግንባታዎች በህንፃው ግንባታ ማመልከቻ ከ 2012 መጨረሻ ጀምሮ እና ከ 2010 መጨረሻ ጀምሮ በተጠበቀ ሁኔታ የህዝብ ሕንፃዎች ከሆኑ እና ለሦስተኛ ደረጃ የተመደቡ ሕንፃዎች የመጀመሪያ ደረጃ የኃይል ፍጆታ ያላቸው በአንድ ካሬ ሜትር እና በዓመት በአማካኝ ከ 50 ኪሎዋት-ደፍ በታች እና ዝቅተኛ ነው ”(…)
ዓላማው እስከዚያው 20 ድረስ ወደደረሱበት ደረጃ ለማምጣት በትራንስፖርት ዘርፍ የሚለቀቁትን የግሪንሀውስ ጋዝ ልቀቶች በ 2020 በ 1990 በመቶ ለመቀነስ ነው ፡፡
የህንፃዎችን ኃይል ቆጣቢነት ለማረጋገጥ ደረጃውን የጠበቀ የግንባታ ሂደቶች ጥራት ባለው ቻርተር መዘርጋቱ ይበረታታል ፡፡ (…) እ.ኤ.አ. ከ 2010 ጀምሮ ከሽያጩ ለመላቀቅ ዓላማ ፈረንሳይ በህብረተሰቡ ማዕቀፍ ውስጥ ከፍተኛ የኃይል ፍጆታ ያላቸው አምፖሎችን ለማገድ ፕሮጀክቶችን ትደግፋለች ፡፡ ጉዳዩ ከሚመለከታቸው ባለሙያዎች በተለይም ከአከፋፋዮቹ ጋር በመስማማት ግዛቱ የአውሮፓን ቀነ-ገደቦች ለመገመት ይጥራል ፡፡
ቪዲዮው የአማርኛ, የአረብኛ, የቻይንኛ ቀላል, የቻይና ባሕላዊ, ጀርመንኛ, ሎባ, ኦሮሞ እና ሶማሌኛን ያካትታል. በቪዲዮ ማጫወቻው ታችኛው ክፍል ቀኝ ጥግ ላይ የ "CC" አዝራርን በመምታት ንዑስ ርዕሶቹን ይድረሱ. ቪዲዮን ከትርጉም ጽሑፍ ውስጥ ይመልከቱ ፈረንሳይኛ, ሕሞንግ, እና ስፓንኛ ተጓዳኝ አገናኝን ጠቅ በማድረግ.
እያንዳንዱ ልጅ የእነሱን ስብዕና እውቅና የሚሰጠውን ዓለም አስቡት. ሁሉም ቤተሰብ ለመብላት በቂ የሆነ ምግብ እና ቤትን ለመደወል ቦታ, የቆዳ ቀለሙ ወይም የተወለዱበት ዚፕ ኮድ.
እሴት: ከሁሉም ዘሮች, ባህሎች እና ማህበራዊ ኢኮኖሚያዊ ደረጃዎች የተውጣጡ ሰዎች ፈጣን እድገትን እንዲያገኙ የእኛን ፖሊሲዎች, ልምዶች እና ምንጮች እንጠብቃለን.
ይህ ቁርጠኝነት የእኛን ተገቢነት, ታማኝነት እና ውጤታማነትን ለማጎልበት ወሳኝ ነው, እንዲሁም ሰዎች እና ፕላኔት እንዲበለጽጉ ይበልጥ ፍትሃዊ, የፈጠራ እና የተትረፈረፈ ብሩህ ተስፋን ለማሳደግ ተልዕኳችንን ያጠናክርልናል. ማኒ ሶቶ ማኮሴ ወደ ዳኮታ በመባል የሚታወቀው ሚኔ ሶቶ ማኮስ በመባል የሚታወቀው የእኛ ኢኮኖሚያዊ ኢኮኖሚያዊ አቅም ለሁሉም ሰው ሁሉን አቀፍ እና እኩልነት ለሁሉም እድል ይወሰናል.
ይህንን ራዕይ እንደ ቅርስ, አማካሪ, የአስተሳሰብ አመራር, እና እንደ አሰሪ, ኢኮኖሚያዊ ተቋም እና ተቋማዊ ኢንቨስተር አድርገው የሚመለከቱት ብዙ መንገዶች አሉ.
በምናደርገው ነገር ሁሉ ሥር የሰደደ ልማዳዊ ድርጊቶችን, ባህላዊ ደንቦችን, እና እኩል ያለመሆንን የሚያስከትሉ የውሳኔ አሰጣጥ አወቃቀሮችን ለመገንዘብ እና ለማስተዋል እንፈልጋለን. የዘር መድልዎ የሀገራችን አስከፊ ታሪክ ውርስ ነው, እናም ተቋማዊ ዘረኝነት እና ምንም ሳያውቅ አድልዎ ይቀጥላል. ሁላችንም በተመሳሳይ እድል ካልተወለድን በስተቀር አንድ ሰው ስኬታማ መሆን የሚያስፈልገውን መቀበል ማለት ነው.
ቀጣይነት ባለው ቁርጠኝነት የሚያስፈልግ ስለሚሆን በተለያየ, በተመጣጣኝ, በፍትሃዊነት እና በንቃት በመሳተፍ ወደ ሥራችን እንቀርባለን. በመንገዳችን ስንሳሳት, እኛ እራሳችንን ማላበስ እና መማራችንን እንቀጥላለን.
የፌዴሪኮ በርናርደቺ የሕይወት ታሪካችን ስለ ልጅነት ታሪኩ ፣ ስለ መጀመሪያው ሕይወቱ ፣ ስለወላጆች ፣ ስለቤተሰብ ፣ ሚስት ፣ አኗኗር ፣ የተጣራ ዋጋ እና የግል ሕይወት እውነታዎችን ይነግርዎታል ፡፡
በአጭሩ የኢጣሊያ እግር ኳስ ተጫዋች በቅጽል ስሙ “ታሪክ አለን ፡፡ብሩኖሌሽቼ“. Lifebogger የሚጀምረው ከመጀመሪያዎቹ ቀናት ጀምሮ በሴሪ ኤ ውስጥ ታዋቂ እስከነበረበት ጊዜ ድረስ የፌዴሪኮ በርናርደሺዮ ቢዮ አሳታፊ ተፈጥሮን ጣዕም ለእርስዎ ለመስጠት ነው ፣ የሕይወቱ ሥዕላዊ ማጠቃለያ እዚህ አለ ፡፡
አዎ, ሁሉም ሰው ያውቃል እሱ ፍጹም በሆነ የአቀራረብ ስሜት እና ለዓይን ግብ ከሚታወቁ ጣሊያናዊ በጣም አስደሳች እና ችሎታ ያላቸው ተስፋዎች አንዱ ነው. ሆኖም የፌዴሪኮ በርናርደቺን የሕይወት ታሪክ በጣም አስደሳች የሆነውን ከግምት ያስገቡት ጥቂቶች ብቻ ናቸው ፡፡ አሁን ያለ ተጨማሪ አነጋገር ፣ እንጀምር ፡፡
ፌዴሪኮ በርናርቼቺ እ.ኤ.አ. የካቲት (16) ቀን በ xNUMX ኛው ቀን የተወለደው እናቱ ነርስ እና አባት ፣ አልቤርቶርናርዴሽ (የእብነበረድ ፋብሪካ ሰራተኛ) ፣ ጣሊያን ውስጥ በምትገኘው ካራራራ ውስጥ ነበር ፡፡ ከዚህ በታች ትንሽ ልጅ Federico በርናሴሽ በልጅነት የሚያምር የባህር ባህር ፎቶ ነው ፡፡
ፌዴሪኮ በርናርዴሺ ቤተሰቡ የመጣው በመካከለኛው ጣሊያን ውስጥ በሚጠራው ታዋቂ ቅጽል ስሙ ከሚታወቀው ካራራ ከተማ ነው ፡፡ 'የእብነ በረድ ከተማ' አሁን ጥያቄው:… የእብነ በረድ ከተማ ለምን? ... ምክንያቱም ካራራ ውብ በሆኑት የካራራ ዕብነ በረድ ፍለጋዎች ስለ ታዋቂ ስለሆነ ነው ፡፡ ያውቃሉ?? ከዚህ በታች እንደተመለከተው የእብነ በረድ ከተማ የጣሊያን Legendary ግብ ጠባቂ የትውልድ ቦታ እና መኖሪያ ነው Gianluigi Buffon.
ከ Federico Bernardeschi ወላጆች አንዱ- አባቱ በልጅነት ዕድሜው በከተማው ውስጥ በእብነ በረድ ድርጅት ውስጥ ይሠራል። ልክ ብዙ ሥራ የሚበዛባቸው ወላጆች (ቶች) ያላቸው ልጆች ፣ Federico ሁልጊዜ ማታ ማታ አባቱን ማየት ይችል ነበር አልቤርቶ ከ 5 am በፊት ከቤት በመውጣት እና በ 6 pm pm ወደ ቤት በመመለስ ረጅም ሰዓት ይሠራል ፣ ስለሆነም Federico ከእናቱ እና ከታናሽ እህቱ ከጋያ ጋር ብዙ ጊዜ ያሳልፋል።
ከእግር ኳስ ኳስ ጋር እጣ ፈንታው ፌዴሪኮ በርናርዴሺ የሦስት ዓመት ልጅ እያለ አባቱ በካራራ ከተማ መሃል ወደሚገኘው ይህ ግዙፍ የመጫወቻ መደብር ወሰደው ፡፡ ወጣት ፌዴሪኮ በመደብሩ ውስጥ ሁለት እርምጃዎችን ሲወስድ በመጀመሪያ ያየው ነገር እግር ኳስ ነበር ፡፡ ወዲያውኑ ፣ በቀጥታ ወደ እሱ ሮጦ አነሳው እና ለአባቱ የሚሄዱበት ጊዜ እንደደረሰ ነገረው ፡፡ አልቤርቶ ፌዴሪኮ ሌሎች መጫወቻዎችን እንዲመለከት ፈልጎ ነበር ነገር ግን እሱ የእግር ኳስ ኳሱን ብቻ እንደሚፈልግ አጥብቆ ጠየቀ ፡፡
“የፈለግኩትን“ ኳስ ”ስላየሁ ፣ ምንም ነገር በእኔ ውስጥ እንዲገባ አልፈቀድኩም ፡፡ ያ የእኔ ባህሪ ነው ወይም መናገር አለብኝ ፣ ያ ከቤተሰቦቼ የመጡ ሰዎች ባህሪ ነው ፡፡ ከካራራ የመጡ ሰዎች እንደ እብነ በረድ ከባድ ናቸው - ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት ይጠይቁ ጂጊ ቡፎን. "
በሕይወቱ መጀመሪያ ላይ ፌዴሪኮ የባለሙያ እግር ኳስ መሆን የመፈለግ የመጨረሻ ምርጫ አደረገ ፡፡ በመጀመሪያ ምርጥ የእግር ኳስ ትምህርትን ለማግኘት በሚያደርገው ጥረት ፈተናዎች ነበሩ ፡፡ ፌዴሪኮ በሚኖርበት አካባቢ በእብነ በረድ ከተማ ውስጥ በቂ ጥሩ የወጣት ቡድኖች በዙሪያው አልነበሩም ፡፡ ያኔ በአከባቢው ውስጥ ምርጥ ቡድን ፣ ኤ.ዲ.ኤን ስፖርታዊት አርሰናል ካርራራ ወላጆቹ ከእነሱ ጋር አጭር ጊዜ ካሳለፉ በኋላ የሚፈልጉትን አላቀረበም ፡፡
ለልጃቸው ምርጡን ለማግኘት የፌዴሪኮ በርናርደሺ ወላጆች ምርጫ ማድረግ ነበረባቸው ፡፡ እናቱ እና አባቱ ልጃቸው ገና ትምህርቱን እንደሚተው ተስማምተዋል 3: 15 ሰዓት (የትምህርት ቤት ትምህርቶች ከመጠናቀቁ ከ 45 ደቂቃዎች በፊት) እግር ኳስ በአዲሱ አካዳሚ ለመጫወት ፡፡
ፌዴሪኮ በርናሴሽ በስምንት ዓመቱ የእግር ኳስ ትምህርቱን በ Polisportiva Ponzano፣ ከቤተሰቦቹ መኖሪያ ቤት በ 70 ማይል ርቀት ላይ ከሚገኘው ኢምፖሊ ጋር የተቆራኘ የእግር ኳስ ማሠልጠኛ ማዕከል ፡፡ ያኔ እናቱ ከመዘጋቱ በፊት በየቀኑ ከትምህርት ቤት ትወስደው ነበር ፣ ምሳ እንዲበላ ያደርግ ነበር (አብዛኛውን ጊዜ ፓስታ) እና ከዚያ በቤተሰቡ ግራጫ ወደ ኤምፒሊ ይንዱት ኦፔል ctራራ. ስለ ዕለታዊ ልምዱ መናገር እንደ ThePlayersTribune ፌቭሪዎ በርናርቼቺ አንዴ ብሏል ፣
“ምክንያቱም አብዛኛውን ጊዜ ትንሽ እንደዘገየሁ አውቃለሁ ፡፡ ቦቲዎቼን በመኪናው ውስጥ ማሰር አለብኝ ፡፡ እናቴ በጭንቅ ትቆም ነበር ፡፡ እንደደረስኩ ወደ ሥልጠና ክፍሌ ለመድረስ ወደ ሜዳ እወጣለሁ ፡፡ ከሁለት ሰዓታት በኋላ የእግር ኳስ ስልጠና ይጠናቀቅና እኛ ወደመጣንበት መንገድ ተመልሰን እንመጣ ነበር ፡፡
ሥራ ከሚበዛበት ትምህርት እና ስፖርት ቀን ወደ ቤቱ ሲመለስ እንኳ የፌዴሪኮ በርናርደሺ ወላጆች እና ሌሎች የቤተሰብ አባላት እሱ መሆኑን አውቀዋል የተማረውን ችሎታ እንዲገመግመው አሁንም እሱን ለማየት ስለሚያስችሉት ታላላቅ ነገሮችን ያቀፉ ናቸው ፡፡
ያውቃሉ?? ፌዴሪኮ እስከ ምሽቱ 10 30 ወይም 11 pm ድረስ በየምሽቱ አልጋው ላይ አይተኛም ፣ ከዚያም እንደገና ለማድረግ በጣም በማለዳ ይነሳል ፡፡ እንዲህ ዓይነቱ ቆራጥነት እና ታታሪነት በኋላ ላይ ትርፍ አስገኝቷል ፡፡ ፌደሪኮ በርናርዴሺ ከፍሎሬንቲና ጋር ሙከራዎችን ለመከታተል በተጠራ ጊዜ የሁሉም የቤተሰብ አባላት ኩራት (እርሱ በሄድኩበት እያንዳንዱ እርምጃ ከሱ ጋር ነበር) ወሰን አልነበረውም ፡፡
የተሳካ ሙከራ Federico Bernerdeschi በ 2003 ዓመት ውስጥ (በ 9 ዓመቱ) የ Fiorentina አካዳሚ ክንፍ አባል በመሆን ፡፡ ክበብ የሚገኝባት ከተማ ፍሎረንስ በተመሳሳይ አውራ ጎዳና ላይ Federico እና እናቱ ያሽከረከሩ ነበር ፡፡
በሥራው መጀመሪያ ላይ የፌዴሪኮ በርናርደሺ አባት ሁል ጊዜ ያመለጠውን አጋጣሚ ሁሉ በእሱ ላይ በመቆጣት ሁልጊዜ የተሻለ እንድሠራ ይገፋኝ ነበር ፡፡ በአባቱ የተፈጠረውን ጫና ለመቆጣጠር በሚደረገው ጥረት ፣ ፌዴሪኮ በአንድ ወቅት እንዲህ ብለዋል;
“በልጅነት ጊዜ አንዳንድ ጊዜ ያ በጣም ጥሩ ሆኖ ይሰማዎታል ፣ በተለይም በማንኛውም ጊዜ በእናንተ ላይ ከሚቆጣ አባቱ ሲመጣ በጣም ጥሩውን ነገር ውስጥ አያስገቡም ፡፡
በአባቱ ያሳደረው ጫና ትንሹ ፌዴሪኮ በክረምቱ ወቅት በወጣትነት ደረጃ ላይ በሚመላለስበት እና በሚመጡት ተቃዋሚዎች ሁሉ ላይ በማሸነፍ በክለቡ ዘንድ ትልቅ ግምት እንዲሰጥ አድርጎታል ፡፡
በ 16 ዓመቱ የህይወቱን ምርጥ እግር ኳስ ሲጫወት የነበረው ፌሪሪዎ በርናርድስ አንጋፋውን ቡድን ከፊዮሬናና ጋር እንዲታይ ለማድረግ በጣም ዝግ ነበር ፡፡ በሕይወቱ ውስጥ ሁሉም ነገር በተቀላጠፈ እንደሚሄድ እንዳሰበ ፡፡ መጥፎ ዕድል ተፈጠረ.
አሳዛኝ ዜና- ይህ ሁሉ የተጀመረው ድሃው ፌዴሪኮ ለመደበኛ የአካል ምርመራ በሄደበት ቀን ነው ፡፡ የፍሎሬንቲና የሕክምና ቡድን አንድ ተጨማሪ ነገር እና Xrays ን እንዲያካሂዱ ያነሳሳው በአካሉ ላይ ስህተት እየሰራ ነው ያሉበትን አንድ ነገር አገኘ ፡፡ ከጥቂት ቀናት በኋላ ዶክተሩ በልጃቸው አካል ውስጥ የተመለከቱትን ለፌደሪኮ በርናርደሺ ወላጆች ገለፀላቸው ፡፡
ሐኪሙ ለወላጆቹ ነገራቸው ፡፡ እንደተጠበቀው ፌዴሪኮ ማመን አልቻለም ፣ በእውነቱ እየጮኸ ለመስማት ፈቃደኛ አልሆነም .. ”የለም… ያ የማይቻል ነው ”. ለፌዴሪኮ እናት የተቸገረውን እግር ኳስ ተጫዋች ለማረጋጋት ብዙ ጥረት ይጠይቃል ፡፡
ሐኪሞቹ ሁኔታውን በቅርበት ከተከታተሉ በኋላ በመጨረሻ ፌዴሬኮ እግር ኳስ መጫወት እንደማይችል ከስድስት ወር በኋላ ብቻ አረጋግጠዋል ፣ ይህ የበርናርደሺ ቤተሰቦች በጣም እፎይ እንዲሉ ያደረገው አንድ ዜና ነው ፡፡ በተጠባባቂው ጊዜ በሕይወቱ ውስጥ በጣም አስቸጋሪው ስድስት ወር ብሎ በጠራው ነገር ራሱን ለማጥመድ ሞከረ ፡፡ ስፍር ቁጥር ከሌላቸው ፍተሻዎች ፣ የልዩ ባለሙያ ጉብኝቶች እና ስብሰባዎች በኋላ ፌዴሪኮ የእርሱን እግር ኳስ ለመቀጠል በመጨረሻ ተጠርጓል ፡፡
እ.ኤ.አ. በ 20 ሰኔ 2014 ላይ ፣ ፌዴሪኮ በቪንሰርት ሞንቴልላ መመሪያዎች መሠረት ወደ የመጀመሪያው ቡድን ገባ ፡፡ ከሙያዊው ተከላው ከሦስት ዓመት ባነሰ ጊዜ (22 ዓመቱ) ወጣቱ ፌሪሪዎ ለካፒቴን አርባንድ እጅ ተሰጥቶታል ብስለት ፣ ትጋት ፣ ጥሩ አቋም አቋም እና ግብን ለመምታት ዐይን. በ ‹22› አመቱ መሪነት መሆን ተሞክሮው እጅግ የላቀ በሆነበት የኢጣሊያ እግር ኳስ አውድ ውስጥ በጣም ወጣት ነበር ፡፡
የሚቀጥለው ወቅት (2015 – 16) ፣ በርናርቼቺ ነበር ቀደም ሲል እንደ ሮቤርቶ ባጊዮ ዓይነት ለብሰው የነበሩትን 10 ቁጥር ሸሚዝ ተሸልሟል ፡፡ በተመሳሳይ ጊዜም ቅጽል ስሙንም አግኝቷል ከታዋቂው አርክቴክት በኋላ “ብሩኔልለሺ”። በሜዳው ላይ ላለው ቴክኒኩ እና ውበትነቱ ምስጋና ይግባው ፡፡
በግቢው ውስጥ እንደ ማራኪ መሪ ፣ ፌዴሪኮ በርናርደቺ የ AIAC እግር ኳስ መሪ ከ 21 ዓመት በታች ሽልማት ተበርክቶለታል ፡፡ ስኬቱ በዚያ ብቻ አላበቃም ፣ እንዲሁም ለአውሮፓ እግር ኳስ ውድድር ከ 21 አመት በታች የአውሮፓ ሻምፒዮና ቡድን አሰላለፍ ውስጥ ብቸኛ ጣሊያናዊም ሆነ ፡፡ ይህ ትዕይንት የአንዳንድ የአውሮፓ ታላላቅ ክለቦችን ቀልብ የሳበ ነበር ፡፡
በጣሊያን እግር ኳስ ውስጥ ካሉ በጣም ሞቃታማ ከሆኑት የወጣት ንብረቶች መካከል አንዱ በመሆን የፊዮሬንቲናን ዋና ተቀናቃኞቹን ጁቬንቱስን የሳበው ጁቬንቱስ ከባጊጆ (እ.ኤ.አ. በ 1990) ጀምሮ ከፍ ያለ ተጫዋች በመሆን እሱን ከፍ አድርጎ ፍሎረንስን እንዲቀላቀል አደረገ ፡፡ እንደተፃፈበት ጊዜ፣ Federico Bernardeschi ቡድኑ በጣሊያን ሊግ እግር ኳስ ማለት ይቻላል ሁሉንም ነገር እንዲያሸንፍ ረድቷል ፡፡ የ Serie A ፣ Coppa Italia እና ታዋቂው ሱcopርፓፓ ጣሊያን.
ከእለታት አንድ ቀን፣ ከእግር ኳስ ውጭ ሌሎች መጫወቻዎችን ለመምረጥ አሻፈረኝ ያለው ልጅ አሁን አለው ልዕለ ኃያልነትን የተላበሰ ግስጋሴ ተቋቁሟል በዐይናችን ፊት። ሌሎቹ እንደሚሉት አሁን ታሪክ ነው.
ከእያንዳንዱ ስኬታማ ወንድ ጀርባ ዓይኖ herን የምትሽከረከር አንድ አስገራሚ ሴት አለች ፡፡ በዚህ የአዙርሪ ዓለም አቀፍ ሁኔታ ፣ በእውነቱ አንፀባራቂ WAG ነበረ ፣ እሱም በኋላ የሴት ጓደኛ ሆነች ፡፡ እሷ ቆንጆ ከሆነች ሰው በስተቀር ሌላ አይደለችም Ronሮኒካ ሲርዲ.
ከ Veሮኒካ ሲርዲ ጋር መተዋወቅከጣሊያናዊ ወላጆች የተወለደው ቬሮኒካ እ.ኤ.አ. በ 2009 የጣሊያን ስሪት ታላቅ ወንድም ከሚወዱት ተወዳዳሪዎች መካከል አንዷ ሆናለች ፡፡ በእውነታው ትዕይንት ላይ በነበረችበት ጊዜ ከሌላ ተወዳዳሪ ጋር ሳራ ናይል ከተባለች ተወዳዳሪነት ጋር ግንኙነት ፈጠረች ፡፡ ግንኙነቱ የመጀመሪያው ስለሆነ በጣሊያን ቴሌቪዥን ቅሌት ያስከተለ ነው የሴት ጓደኛ የጣሊያን እውነተኛ ትር showት ላይ እንዲቀርብ የፍቅር ታሪክ ፡፡
ከጣሊያን ፕሬስ ብዙ ጫና በኋላ የቬሮኒካ እና የሳራ ግንኙነት በመስከረም ወር 2010 ተጠናቀቀ ፡፡ ከቬሮኒካ የዘጠኝ ዓመት ታናሽ የሆነው ፌዴሪኮ በርናርደሺ በፎርሜራ የመጀመሪያ እይታ ስብሰባ ላይ ፍቅር ካላቸው ከጥቂት ዓመታት በኋላ ከእሷ ጋር መገናኘት ጀመረ ፡፡
ከሁለት አስገራሚ ዓመታት የፍቅር ጓደኝነት በኋላ የበርን ወንድም ጉድለቶ lookን የማይመለከተው በርናርደchiይ የጣሊያን ፕሬስ የተናገረውን ለሴት ጓደኛው ለማመልከት ወሰነ ፡፡
እንደ አለመታደል ሆኖ አንድ ነገር እንዳስታወቁ ነገሮች ለባልና ሚስቱ ጥሩ አልነበሩም በ 2017 መጀመሪያ ላይ ምቹ ክፍፍል. ከሴት ጓደኛው ጋር ስላለው የግንኙነት ተሞክሮ ሲናገር በርናርደሺ እንደ ሰው እንዲያድግ እንዳደረገው ገል saidል ፡፡ ከአሳዛኝ ሁኔታ ከተከፋፈሉ ከአምስት ወራት በኋላ የፌዴሪኮ የቀድሞ ፍቅረኛ በይፋ በኢንስታግራም ከእሱ ጋር መለያየቷን ገለጸች ፡፡
ከተከፈለ በኋላ ከጥቂት ዓመታት በኋላ የቀድሞ ፍቅረኛሞች ቀውስ ተጀምሮ እርስ በእርስ ግንኙነቶቻቸውን ለወራት ያህል በምስጢር በመያዝ ተመልሰው በመጡ ጊዜ ወደ መጨረሻው መጡ ፡፡ እ.ኤ.አ. ነሐሴ 28 ባለው 2019 ኛ ቀን ላይ Veሮኒካ እና ፌሪሪኖ ወላጆች ሆኑ ፡፡
በማደግ ላይ በነበረበት ጊዜ በዙሪያው ብዙ ነጭ ቀለም ያለው እብነ በረድ ነበር ፣ Federico እንዳሉት እነዚህ ዕብነ በረዶች አንዳንድ ጊዜ ከጭንቅላቱ በሚነሱበት ጊዜ ጭንቅላታቸው ላይ ምስልን ይፈጥራሉ ፡፡ ይህ ምስጢራዊ ክስተት የተጀመረው በስድስት ዓመቱ ነበር ፡፡
ውሻ አለመኖር: ታዋቂ የእግር ኳስ ተጫዋቾች ፣ ማለትም C ሮናልዶ, ኔያማር, Sanchez ወዘተ እውነተኛ የውሻ አፍቃሪዎች ናቸው ፡፡ እርስዎ እንኳን በዘመናዊው ጨዋታ ውስጥ ምንም ታማኝነት የለም የሚል አባባል አለ ፣ በእርግጠኝነት በፌዴሪኮ እና በትልቁ ውሻው መካከል የተካፈሉትን ግንኙነቶች ከግምት ውስጥ አያስገባም ፡፡
የበርናርዲሺ ቤተሰብ ታሪክ ቀደም ሲል ተብራርቷል ፣ ለእግር ኳስ አድናቂዎች ያስተምራል ፣ ግን ያንን ለማመን ታላቅነትን ለማሳካት ይፈልጋል ፡፡በተስፋ መቁረጥ ስሜት ለመሰማት የተሻለው መንገድ ከምቾት ቀጠናቸው መነሳት እና አንድ የተለየ ነገር ማድረግ ነው' አባቱን ከመከተል ይልቅ ወደ የእብነ በረድ የድንጋይ ንጣፍ ስራዎች ፣ ፌዴሪኮ ዛሬ መላው ቤተሰቡ በኩራት እንዲኮራ አድርጓል ለእግር ኳስ ምስጋና ይግባው ፣ የፋይናንስ ነፃነትን በተመለከተ የቤተሰቦቹን የቀድሞ ታሪክ በመፍጠር ፡፡ አሁን ስለ ቤተሰቦቹ አባላት የበለጠ ግንዛቤ እንሰጥዎ ፡፡
ስለ Federico Bernardeschi አባት- ልክ እንደ አብዛኞቹ ወላጆች በ ‹ውስጥ›ካራራየእብነበረድ ከተማ የሆነው ፌዴሪኮ አባ አልቤርቶ በካራራ እብነ በረድ ቁፋሮ ኩባንያ ውስጥ ለዓመታት ሰርቷል ፡፡ እሱ ለረጅም ሰዓታት የሰራ አይነት አባት ነበር ፣ ከ 5 ሰዓት ተነስቶ ፣ ስራውን እስከ 6 ሰዓት ትቶ እስከ 6 ሰዓት ድረስ ወደ ቤቱ ሲመለስ ግራጫው ኦፔል ቬክራ ወደ ሚስቱ እና ለልጁ ሲተው ሌሎች መጓጓዣዎችን ይወስዳል ( በቤቱ ፣ በሆስፒታሉ ፣ በትምህርት ቤቱ እና በእግር ኳስ ማሠልጠኛ ማእከል መካከል ባለው መዘጋት ውስጥ ለመጠቀም ፡፡
አልቤርቶ ልጁ የመጀመሪያውን የመጫወቻ ኳስ ከመረጠበት ወደ መጫወቻ መደብር ከወሰደበት ጊዜ ጀምሮ የተጀመረው ዕጣ ፈንታው የመጀመሪያ ቀን እንዲኖረው በማድረጉ እውቅና የተሰጠው ነው ፡፡ እንዲሁም በተከፈለው የሙያ መጀመሪያዎቹ ጊዜያት የተሻለ እንዲሠራ በመግፋት ፡፡
ስለ Federico Bernardeschi እናት እርስዎ በሚጽፉበት ጊዜ እርስዎ ስም እሱ ያልታወቀ ነው። ሆኖም የኢጣሊያ መገናኛ ብዙሃን እንዳሉት የፌዴሪኮ እናት ከቤተሰባቸው መኖሪያ ቤት ብዙም በማይርቅ ሆስፒታል ውስጥ ነርስ ሆና ሰርታለች ፡፡ እሷ በጣም አፍቃሪ ነበረች ፣ ግን አንዳንድ ጊዜ ል sonን መሬት ለማሳደፊያ ማብሪያውን ታገላብጣለች። ለፌደሪኮ በእሷ እና በአባቱ መካከል ጥሩ ሚዛን ነበረ (ተጫዋቾች ትሪቢዩን ሪፖርት).
ስለ ፌዴሪኮ በርናርደሺቺ እህትማማቾች- ወንድም የሌለው ይመስላል ፣ ግን ፌዴሪኮ ጋያ በርናርደሺሺ የምትባል እህት አላት ፡፡ ጋያ የሚታወቀው ለ ለወንድሟ ስሜታዊ ድጋፍ መስጠት ማለት ስብዕናዋን እንድትመረምር ማድረግ ማለት ነው ፡፡
በድሮው ክለቡ ፊዮረንቲና ላይ ጎል ካስቆጠረች በኋላ ስለ ወንድሟ አወዛጋቢ ልጥፍ ባወጣች ጊዜ የአድናቂዎችን ትኩረት ሳበች ፡፡ የፌዴሪኮ በርናርደቺ እህት በአንድ ወቅት እንዲህ አለች;
“ውድ ወንድሜ አንተ የ Fiorentina አድናቂዎችን ቡዎች ወደ ሙዚቃ መለወጥ ችለዋል ፡፡ በእግሮችህ ላይ በኳሱ ስትጨፍር ከዛም ስታዲየሙን ዝም አላችሁ ፣… ትልቅ ወንድም ነህ !!!. ውድ የ Fiorentina አድናቂዎች ፣ እኔ ለእናንተ አዝናለሁ ፣ ግን እንደማንኛውም ጊዜ ፣ ​​ወንድሜ የእሱን ዓይነት ሰው እና ተጫዋች አሳይቷል ፡፡ አሁን ሁሉም ሰው ጸጥ ብሏል እናም በዚህ ብዙ እየተደሰትን ነው ”፡፡
ይህ የፌደሪኮ በርናርደቺ እህት ጊአና የተናገረው ቃል ወንድሟ ለሁለተኛ አጋማሽ ፍፁም ቅጣት ምት ያስመዘገበችበት ጨዋታ ላይ ወንድሟ በቤት ውስጥ አድናቂዎች የተሳደበ ስድብ ከተቀበለ በኋላ እ.ኤ.አ. የካቲት 9 ቀን 2018 ነበር ፡፡
የከፍተኛ የእግር ኳስ አሸናፊዎች አኗኗር በእራሳቸው አውሮፕላኖች ፣ በትላልቅ ቤቶች እና በቀላል ተድላዎች በቀላሉ ይታያሉ ፡፡ ፌሪሪዎ ፣ እርስዎ በጣም ትልቅ መኪናዎችን ለመኖር የሚመርጡ ቀላል መኪኖችን መንዳት ይመርጣሉ አማካይ የአኗኗር ዘይቤ።
በመካከለኛ ኑሮውም ቢሆን የፌዴሪኮ ዘመናዊነት ያለው አፓርታማ በሦስት የዝንጀሮ ቅርፃ ቅርጾች ፣ የዝንጀሮ መብራት እና በእብነ በረድ ቼዝ የጨዋታ ስብስብ የተጌጠ ሲሆን ከአባቱ የተሰጠ ስጦታ ከአገሩ ከካራራ የመጣው ስጦታ ነው ፡፡
ጥቁር ልጅን ለማሳደግ አንዴ አንዴ ፌዴሪኮ በርናርደቺ እግር ኳስ አስፈላጊ ነው ብሎ ያምናል ፣ ለእሱ ግን በዓለም ላይ በጣም አስፈላጊው ነገር ‹በጎ አድራጎት' በዚህ ምክንያት ፌዴሪኮ ከሴት ጓደኛው ጋር - ቬሮኒካ ሲአርዲ የዚያን ታላቅ አምባሳደሮች ናቸው ልጆቹን ያድኑ መንግስታዊ ያልሆነ ድርጅት ፡፡ ይህ በእነሱ ጥበቃ ስር ያለች በሚመስሏት ቆንጆ ሴት ልጅ ሕይወት ውስጥ መሻሻል አሳይቷል ፡፡
የፌዴሪኮ በርናርዴሺ ንቅሳት የሞተ ጓደኛን ትዝታዎችን ያመጣል- ፌዴሬኮ ከአቬ ማሪያ ጸሎት ንቅሳት በተጨማሪ የድሮ የሞተ ጓደኛዬ ሸሚዝ ቁጥር ንቅሳት አለው ፡፡ ዴቪድ አስቶሪ ካለፈ ከጥቂት ሳምንታት በኋላ ቁጥሩን በባህላዊው የካቶሊክ ጸሎት አጠገብ ንቅሳ አደረገ ፡፡
የፌደሪኮ በርናርደቺ ሃይማኖት ወላጆቹ ካቶሊክ አድርገው አሳድገውት ነበር እናም እሱ በክርስትና ሃይማኖት ልምምድ ላይ ሙሉ በሙሉ ተወስ isል ፡፡ በካቶሊካዊነት ላይ ጠንካራ ስሜትን የሚያሳይ ማስረጃ በእጆቹ እና በፎቶው ላይ ከታች ባለው ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ላይ ይገኛል ፡፡
ለዩናይትድ አንዴ getላማ ፌሪሪዎ ፣ ገና በአሥራዎቹ ዕድሜ ውስጥ በነበረበት ጊዜ ችሎታቸው ጌታን ካደነቁት ሰዎች አንዱ ነበር አሌክስ ፈርግሰን. የቀድሞው የማንቸስተር ዩናይትድ አለቃ በአንድ ወቅት በጣም የተገረመ በመሆኑ በ ‹2011› ውስጥ እሱን ለማስፈረም ፈለገ ፡፡ ያውቃሉ?? የፌዴሪኮ አባት ወደ ትውልድ አገሩ እንዲቀር አሳምኖት ስለሆነ እንቅስቃሴው ሊጠናቀቅ አልቻለም ፡፡
ለዚህ መገለጫ ከ YouTube ቪዲዮ ማጠቃለያ በታች ይፈልጉ ፡፡ በደግነት ጎብኝ እና ይመዝገቡ ለኛ የ Youtube ሰርጥ. እንዲሁም ፣ ለማሳወቂያዎች የደንበኛውን የደወል ምልክት አዶን ጠቅ ያድርጉ።
እውነታ ማጣራት: የ Federico በርናርድስኪ የልጅነት ታሪክን እና ኡርልድልድ የህይወት ታሪክ መረጃዎችን በማንበብዎ እናመሰግናለን ፡፡ በ LifeBogger, እኛ ለትክክለኝነት እና ለፍትሃዊነት እንተጋለን ፡፡ ትክክል የማይመስል ነገር ካገኙ እባክዎን ከዚህ በታች አስተያየት በመስጠት ያጋሩን ፡፡ ለእርስዎ ሀሳቦች ሁል ጊዜ ዋጋ እንሰጣለን እናከብራለን ፡፡
ፍርድ ቤት “በእሥር ላይ ላሉ ዘመዶቻችንና ደንበኞቻችን የዋስትና መብት ቢሰጥም የኦሮምያ ፖሊስ ግን መልሶ እስር ቤት አስገባብን” ሲሉ የታሳሪ ቤተሰቦች እና የህግ አማካሪዎቻቸው ገልፀዋል።
ዐባይ ወንዝ ነበር ተገርቶ ወንዝም ሀይቅም ሆነ። ከእንግዲህ በወንዝነቱ ይፈሳል። በሀይቅነቱ ኢትዮጵያ ለፈለገችው ልማት ሁሉ ለመዋል እጅ ሰጥቷል።እውነትም ዐባይ የእኛ ሆነ !!
ኢትዮጵያ – የአባይ ወንዝ ባለቤትነት ጉዳይ ኪዳኔ ዓለማየሁ መግቢያ፤ በጥንቱ ዘመን የአባይ ወንዝ ዋናዋ ምንጭ ኢትዮጵያ መሆኗና ባለቤትነቱዋ ታውቆ የግብጽ መሪዎች በየዓመቱ ለሚጎርፍላቸው ውሀ ይከፍሉ
የምረቃውን ፈተና ካጠናቀቁ በኋላ በማንኛውም ሰኞ ማክሰኞን መጀመር ይችላሉ. ከሰዓት በኋላ ክረምት ከሳምንቱ ማክሰኞ, ረቡዕ እና ሀሙስ በ 6 እና 14.00 መካከል በሳምንት ለ xNUMX ሰዓታት ነው.