Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በቲ ሓደ ወገን ከኣ፡ ኣብ ሱዳን፡ ኢትዮጵያ፡ የመን ከምኡ’ውን ኣብ እስራኤል ኣብ ናይ መዕቆቢ “መደበራትን” ኣብ ከተማታት ዝርከቡ መዕቆቢታትን ዘለዉ ኤርትራውያን፣ ስሉጥ ኣህጉራዊ ናይ ግብረ-ሰናይ ማሕበራት ተዋሳእቲ ብተግባር ዝንቀሳቐሱ እንተዘሃልዮም፣ ብዙሓት ኤርትራውያን ኣደዳ’ዚ ለበዳ’ዚ ክኾንሉ ዝኽእሉ ዕድላት ዓቢ እዩ። ኣብ መደበር ስደተኛታትን ግዝያዊ መዕቆቢታትን ኣብ ናይ መጀመርያ ናይ ምቕባል መስርሕ ኣብ ብዙሓት ሃገራት እንተላይ ሃገራት ኤውሮጳ ዘለዉ ኤርትራውያን፣ እተን ዝቕበላ ዘለዋ ሃገራት ብተገዳስነት እንተደኣ ብዝምልከቶም ኣካላት፣ ብፍላይ ሕቡራት ሃገራት ናይ ስደተኛታት ሰብ-መዚ፡ ሓለፍቲ ኣህጉራዊ ውድብ ጥዕና ዓለም ሓገዝን ምኽርን ዘይተሓዊስዎ፣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣደዳ ኮሮና ቫይሩስ ኰይኖም ንሓደጋ ክሳጥሑ ዝኽእልሉ ተኽእሎ ዓቢ ምዃኑ ክንገልጽ ንፈቱ።
ብምዃኑ እምበኣር “ኮቪድ-19” ናብ ኤርትራ ከይላባዕ ንምክልኻል፣ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ብፍላይ ድማ ኣብ ኣፍሪቃ ከም ዝርአ፣ ኣብ ኤርትራውያን ዝነብርሉ ናይ ስደተኛታት መዓስከራትን ኣብ ከተማታት ብጻዕቂ ዝቕመጥሉ ኲነታት ስለ ዘሎን፣ ሓደጋ ኮሮና ቫይሩስ ከይዝርጋሕ ንምክልኻል፣ ኣትሪርና ክንብሎ እንደሊ ነገር እንተሎ ህጹጽ ስጉምቲ ክትወስዱ ብፍላይ ከኣ እዞም ዝስዕቡ ኣብ ግብሪ ንኽውዕሉ ንምሕጸን፡-
ኣብ’ዘን ኤርትራውያን ተዓቚቦሙለን ዘለዉ ቦታታት እኩል ናይ ክንክን ጥዕና ማእከላት እኹል ቀረባት ናይ ማይ፡ መሕጸቢ ሳምናታት፡ ጸረ-ለኽፊ ዝዀኑ ፈሰስቲ፡ “ጓንቲ”፡ መሸፈኒ ኣፍን ንጽርየት ዘገልግሉ ወረቓቕትን ከም ዝህሉ ምግባር፣
እቶም ቦታዊ ናይ ክንክን ጥዕና መርበባትን ትካላትን በዚ እከይን ሓደገኛ ኮሮና ቫይሩስ ዝተለኽፉን ዘይተለኽፉን መፍለጢ ዝኸውን ናይ መመርመሪ ናውትን መሳለጢታትን ከም ዝህልዎም ምርግጋጽ፣
ብእምነትና ትሕዝቶ እዚ እነቕርበልኩም ዘለና ኣገዳስን ሕልኽልኽ ዝመልኦ ኲነታት ናይ’ዞም ኣስታት ኣርባዕተ ሚልዮን ኣብ ውሽጥ ሃገር ከምኡ’ውን ኣስታት ክልተ ሚልዮን ኣብ ወጻኢ ዝርከቡ ኤርትራውያን ነዚ ኣብ ልዕሊኦም ኣንጠጥዩ ዘሎ ለበዳ ንሓደጋ ተሳጢሖም ከም ዘለዉ ትርድእዎ ኢኹም ኢልና ንኣምን።
«የማርቱ አገር» ከሁሉ ጥንታዊ በሆኑት ሱመራዊ ምንጮች ለምሳሌ በኤንመርካርና የአራታ ንጉሥ ወይም በኤብላ ጽላቶች ይጠቀሳል። ለአካድ ነገሥታት ደግሞ 'ማርቱ' በአካድ ዙሪያ ከነበሩት 'አራት ሩቦች' አንዱ ሲሆን ሌሎቹ 3 ሱባርቱ፣ ሱመርና ኤላም ነበሩ። ይህ ስያሜ ወደ ምዕራብ የሆኑት አገራት ሶርያና ከነዓን ይጠቀልል ነበር። ሉጋልባንዳና የአንዙድ ወፍ በተባለው ትውፊት ዘንድ፣ የኡሩክ መጀመርያ ንጉሥ ኤንመርካር እነሱን ለመከልከል በ፶ኛው ዓመት ግድግዳ በበረሃ አሠራ፣ ይህም ምናልባት 2425 ዓክልበ. ሆነ።
የአካድ ንጉሥ ናራም-ሲን ስሜን ሶርያን 2040 ዓክልበ. ገደማ ወርሮ ዘመተባቸው፤ ልጁም ሻር-ካሊ-ሻሪ እንዲህ አደረገ። በኡር መንግሥት ዘመን በአንዳንድ ሰነድ አሞራውያን እንደ ዘላኖች ይሰደባሉ። ለምሳሌ፦
«ምንምን እህል የማያውቁት ማርቱ.... ምንም ቤት ወይም መንደር የማያውቁት ማርቱ፣ የተራሮች ደደቦች... ለእንጉዳይ የሚቆፈር ማርቱ... (ምድርን ለማረስ) ጉልበቱን የማይበርከክ፣ ጥሬ ሥጋ የሚበላ፣ በሕይወቱ ዘመን ቤት የሌለው፣ ከሞተ በኋላ የማይቀበር ነው»።
በኡር መንግሥት ጊዜ፣ አሞራውያን በአገሩ ውስጥ በጣም በመብዛታቸው ምክንያት፣ እንደገና እነሱን ለመከልከል ንጉሶቹ እንደ ሹ-ሲን ከጤግሮስና ከኤፍራጥስ መኃል አዲስ ታላቅ ግድግዳ ሠርተው ነበር።
የኡር መንግሥት በኤላም እጅ በ1879 ዓክልበ. ገደማ በወደቀበት ጊዜ በመንግሥቱ ውስጥ የኖሩት ብዙ አሞራውያን የራሳቸውን መንግሥታት አቆሙ። «የአሞራውያን መንግሥታት ዘመን» በመስጴጦምያ ታሪክ ከ1879 እስከ 1507 አመታት ከክርስቶስ ልደት በፊት ነው። ዋናዎቹ አሞራውያን ሥርወ መንግሥታት በማሪ፣ በያምሐድ በቃትና፣ በአሦር (በአሞራዊው 1 ሻምሺ-አዳድ ገዥነት)፣ በኢሲን፣ በላርሳና በባቢሎን ተነሡ።
ስለ ቋንቋቸው የሴማዊ ቋንቋዎች ቤተሠብ አባል ከመሆኑና ከጥቂት ስሞች በቀር ምንም ዕውቀት አሁን የለንም። በተለይ በማሪ ጽላቶች (1800-1750 ክ.በ. ገዳማ) መካከል የተገኘ የአንዳንድ አሞራዊ ጽሑፍ በአካድኛ ተጻፈ።
'የአሞራውያን ዘመን' መጨረሻ ኬጥያውያን ባቢሎንን በ1507 ክ.በ. ገዳማ (ኡልትራ አጭር አቆጣጠር) ሲያሸንፉት ነበር። ከዚያ ጀምሮ አዳዲስ ወገኖች - በተለይም ካሣውያንና ሚታኒ - በመስጴጦምያ ተነሡ። ከዚያ በኋላ አሙሩ ሲጠቀስ ማለቱ ስሜን ከነዓን እስከ ቃዴስ ብቻ ነው።
በመጽሐፍ ቅዱስ ብሉይ ኪዳን ውስጥ 'አሞራውያን' በከነዓን ምድር የኖረ ሕዝብ ነው። በኦሪት ዘፍጥረት 10፡16 መሠረት የከነዓን ካም ልጆች ናቸው። በብዙ ጥቅሶች 'አሞራውያን' እና 'ከነዓናውያን' የሚሉት ስሞች የሚለዋወጡ ያሕል ናቸው።
ከጨው ባሕርና ከዮርዳኖስ ወንዝ ምዕራብ ከሆኑት ተራሮች ጀምሮ እስከ ኬብሮን ድረስ ያለው አገር ከነገለዓድና ባሳን ጋር ነበራቸው። ኢያሱ እስራኤላውያንን ዮርዳኖስን አሻግሮ ወደ ከነዓን ሳይመራቸው ሙሴ ከአሞራውያን ንጉሦች ከዐግና ከሴዎን ሠራዊት ጋር ታግሎ አሸነፋቸው። እንዲሁም አሞራውያን በግብፅ በተገኙ አማርና ደብዳቤዎች ዘንድ የጢሮስ፤ የሲዶናና የሌሎች ከተሞች ጠላት ሆኑ። በሳሙኤል ዘመን ግን በእስራኤልና በአሞራውያን መካከል ሰላም ነበረ።
በኦሮሚያና በአማራ ክልል ተፈጽመዋል የተባሉ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን የተመለከተ ጥናት ከሁለት ሳምንታት በኋላ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንደሚያቀርብ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን አስታወቀ።
ህወሃት/ኢህአዴግን በየቦታው እየናጠው ያለው ተቃውሞ በኢትዮጵያ የገንዘብ ቀውስ ሊያስከትል ይችላል የሚል ግምት ተሰጥቶታል፡፡ ችግሩ ባንኮች ላይ የገንዘብ እጥረት እንደሚያስከትልና ባንኮችን ሽብር ውስጥ ሊከታቸው እንደሚችል በስፋት እየተነገረ ነው፤ ደምበኞች ስለገንዘባቸው የሚጠነቀቁበት ጊዜ አሁን ነው፡፡ ህዝባዊ ቁጣ ያሰጋቸው የአገዛዙ ተጠቃሚዎች የውጭ ምንዛሬ እየሰበሰቡ ሲሆን በፍርሃቻ ንብረት በማስያዝ ከባንክ የሚበደሩት ክፍሎች ቁጥርም በርካታ ሆኗል።
ከ10 ወራት በላይ ያስቆጠረውና ለተጨማሪ የኢኮኖሚ ማዕቀብ ቀን የቆረጠው የኦሮሞ ህዝባዊ እምቢተኛነት (#OromoProtests) ያስከተለውን መንኮታኮት ህወሃት በይፋ ባያሳውቅም በግብር አሰባሰብ፣ በውጭ ምንዛሬ፣ በጠቅላላ የውጭና የውስጥ ንግድ የገቢ ስርዓቱን እንዳናጋው ከፋይናንስ ተቋማት የተገኙ መረጃዎች ያመለክታሉ። ይህ እንግዲህ አሁን እየተሰማ ያለው ባንኮችን የመተርከክ (hack የማድረግ) አደጋ ሳያካትት ነው።
ሕዝባዊ እምቢተኛነቱ አድማሱን አስፍቶ መጓዙ ከክልል እስከ ማዕከላዊው አገዛዝ ድረስ የኢኮኖሚ ጫና ማሳደሩ እየተነገረ ባለበት ባሁኑ ወቅት፣ ተቃውሞውን “ሥርዓቱ በቃን፤ መንግሥት ፈርሷል” በማለት የሚቀላቀሉት የህብረተሰብ ክፍሎች የራሳቸውን የጎበዝ አለቃ አስተዳደር አዋቅረው መተዳደር መጀመራቸው የግብር ገቢውን አሽመድምዶታል፤ አድቅቆታል። ህወሃት አሁን በደረሰበት የቁጣ ማዕበል ደፍቆት ጉዳቱን የሚያጣጥም ስሜት ባይኖረውም ወገቡ ደቅቋል የሚሉ በርካታ ናቸው።
ይህ የራስን አስተዳደር አዋቅሮ የመተዳደር ውሳኔ ቆዳውን እያሰፋ ሲሆን አሁን አገዛዙ የሸፋፈነው የኢኮኖሚ መንኮታኮት፣ በቅርቡ ሊደበቅ በማይችል ሁኔታ ራሱን እንደሚገልጽ ባለሙያዎች ከወዲሁ ተንብየዋል። የመንግስት ግምጃ ቤት መረጃ አቀባዮቹን ጠቅሶ የገለጸው የጎልጉል የአዲስ አበባ መረጃ አቀባይ፣ በከፍተኛ ደረጃ ብር ከባንክ የሚያወጡ መበራከታቸው ተጨማሪ ብር ለማሳተምና ገበያ ውስጥ ለማስገባት ዕቅድ እንዳለ እና አሁን አገሪቱ የምትንከላወሰው በድርቅ ስም ከተገኘ የውጭ ምንዛሬ እንደሆነም ለማወቅ ተችሏል።
በየቦታው የተነሱትን ተቃውሞዎች ለመቆጣጠር የሚመደበው በጀት፣ የፖሊስና ወታደር የውሎ አበል፣ ሰልፍ ለመበተን የሚፈሰው ገንዘብ፣ … ከወጪ በስተቀር ምንም ገቢ የማያስገኝ መሆኑ እየደረሰ ካለው የኢኮኖሚ ድቀት ጋር ተዳምሮ ችግሩን አወሳስቦታ፡፡ አገሪቱ ለውጭ ገበያ የምታቀርበው ምርት በአብዛኛው ከኦሮሚያ የሚገኝ ከመሆኑ አኳያ 10 ወራትን ያስቆጠረው የኦሮሞ ተቃውሞ (#OromoProtests) እጅግ ብዙ መስዋዕትነትን ያስከፈለ ቢሆንም የህወሃትን አከርካሪ እየገዘገዘው እንደሆነ ራሳቸው በአገዛዙ ውስጥ ያሉ እያመኑበት የመጡት እውነታ ነው፡፡ ከዚህ ጋር ተያይዞ በአማራ የተነሳው ተጋድሎና (#AmharaResistance) የቤት ውስጥ አድማ የንግድ እንቅስቃሴን ከመግታት አኳያ የግብር አሰባሰብን በማዳከም የህወሃትን የገንዘብ ቋት እያደረቀው እንደሆነ ከቀናት በፊት በዘገብነው ዜና ላይ በስፋት ተመልክቷል፡፡
ከእነዚህ ተቃውሞዎች ጋር ተያይዞ በየጊዜው የሚካሄደው የአገሪቱን የኢንተርኔት መረብ የመተርከኩ (hack የማድረጉ) ተግባር ህወሃትን በተደጋጋሚ ለከፍተኛ ወጪ ዳርጎታል፡፡ በተለይ ከወራት በፊት በኦሮሞ ተቃውሞአመራሮች የተካሄዱት የመተርከክ ሥራዎች ህወሃት በዘርፉ በቂ ባለሙያ የሌለው መሆኑን ያጋለጠ ሆኗል፡፡ የትምህርት ተቋማትና ሌሎች መ/ቤቶች በየቦታው በተተረከኩ ጊዜ ሁኔታውን ለመከላከል ኤሌክትሪክ ከቆጣሪው የማጥፋት ዓይነት ውሳኔ መወሰዱ ህወሃት ኢንሳ፤ የሳይበር ወንጀል መከላከል፤ … እያለ የሚያወራው ሁሉ ባዶ መሆኑን በይፋ ያሳየ ነበር፡፡ በወቅቱ የተከሰተውን ቀዳዳ ለመድፈንም በይፋ ያልተነገረ በርካታ ሚሊዮኖችን ወጪ እንዳስወጣው በተለያዩ ጊዜያት ለኢህአዴግ ምክርቤት (ባለ መቶ በመቶው ፓርላማ) በቀረቡ ሪፖርቶች ላይ ተመልክቷል፡፡
ከዚህ ባለፈ ሰሞኑን በቴሌ ላይ የደረሰው የመተርከክ ሥራ በአንዳንዶች በተሰጠው ግምት መሠረት ቢያንስ እስከ100 ሚሊዮን ብር ኪሣራን አስከትሏል ተብሏል፡፡ በተደጋጋሚ የቴሌን ጓዳ የተረከከው ተግባር ሰዎች ያሻቸው አገር የፈለጉትን ያህል ሰዓት ያለአንዳች ክፍያ ስልክ መደወል እንዲችሉ፤ የስልካቸው ባትሪ ያልቃል ብለው ካልተጨነቁ በስተቀር ስልካቸውን ደውለው ከፍተው ቢተዉት አንዳች ኪሣራ በማያስከትል ሁኔታ “የወተት ላም፤ አንሸጥም፤ እናልበዋለን” የሚባለውን “የቀለጠውን ሰፈር” ባዶውን አስቀርተውታል፡፡ ዛሬም (ነሐሴ 24፤2008) እንዲሁ “ግድግዳው ተቀዶ” ስልክ “በነጻ እየተደወለ ነው፤ ወትሮ የማትጠቀሙበትን ሲም በመጠቀም ዘመድ አዝማዳችሁን ጠይቁበት” በማለት “በሩን የበረገዱት ታጋዮች” መልዕክት ማስተላለፋቸው ከ#OromoProtests አመራሮች ተነግሯል፡፡
ከዚሁ ከኢኮኖሚ ጋር በተያያዘ የኦሮሞ ተቃውሞ (#OromoProtests) አስተባባሪዎች “ከጳጉሜ አንድ እስከ መስከረም ሁለት 2009 ዓ.ም የሚቆይ በስርዓቱ ኢኮኖሚ ላይ ያነጣጠረ ዘመቻ ይደረጋል” በማለት ዝርዝር መግለጫ ሰጥተዋል። “ዓላማውም የስርዓቱን ኢኮኖሚ በመምታት የጭቆና አቅሙን ማንኮታኮት ይሆናል” በሚል ዓላማ ላይ የተመሠረተው ይህ እንቅስቃሴ እስካሁን ከተካሄደው ጋር ተዳምሮ በኢኮኖሚው ላይ የሚኖረው ጫና ቀላል እንደማይሆን ከወዲሁ ተገምቷል።
የቴሌን መረብ በመተርከክ ያለገደብ በነጻ ስልክ ለማስደወል የበቁት የተቃውሞው አካሂያጆች ወደ ባንኮች ከዞሩ የሚያስከትሉት ተጽዕኖ እስካሁን ከደረሰው እጅግ የከፋ ይሆናል፡፡ ይህንኑ ዓይነት እንደምታ ያለው ሃሳብ በተቃውሞው አራማጆች ሲሰነዘር ሰሞኑን መሰማቱ በኅብረተሰቡ ላይ ፍርሃት መጫሩን አንዳንድ መረጃዎች እየጠቆሙ ነው፡፡ ከዚህ ጋር በተያያዘ ይሁን በሌላ፣ ባንኮች ከወትሮው በተለየ ሥራ በዝቶባቸዋል። ከህወሃት የአታላይነትና የሌባ ዓይነደረቅነት አኳያ ደምበኞች የጥንቃቄ እርምጃ መውሰድ መጀመራቸው በተለያዩ ቦታዎች እየታየ ነው፡፡
እንደተባለው የባንኮች መረብ የሚተረከክ ከሆነ ባንኮች ያላቸውን ተቀማጭ ባጭር ጊዜ ውስጥ ስለሚሟጠጥ የሚደርሰውን ኪሣራ ለመከላከል የባንክ ተጠቃሚዎች ገንዘባቸውን በእጃቸው ከማድረግ ጀምሮ ያስቀመጡትን ገንዘብ የሚከላከሉበትን መፍትሔ ካሁኑ ማሰብ ይኖርባቸዋል፡፡ ምክንያቱም ባንኮች ከደንበኞቻቸው የሚሰበስቡትን ሁሉ በእጃቸው ላይ የማያስቀምጡ በመሆናቸው ድንገተኛ የገንዘብ ዕጥረት ውስጥ ስለሚገቡ ይህም ወደ ገንዘብ ቀውስ/ሽብር ውስጥ በቀጥታ ስለሚከታቸው ነው፡፡
የህወሃት አገዛዝ ከየቦታው እየተናጠ ባለበት ባሁኑ ወቅት ራሱ አገዛዙ ያመነው 20.6 ቢሊዮን ዶላር ዕዳ አገሪቱ ላይ ተጭኖባት እያለ የባንኮች መረብ ከተተረከከ (hack ከተደረገ) የገንዘቡ ቋት በየቦታው ይቀደዳል፤ ይህ ደግሞ “የባንክ ሽብር” ይፈጥራል፡፡ ባንኮች በሽብር ውስጥ በሚገቡበት ጊዜ ተቀማጭ ጥሬ ገንዘባቸው ይሟጠጣል፤ ይህንን ቀውስ ለማስተካከል ለቀናት ወይም ለሳምንታት ይዘጋሉ፡፡ ይህ ደግሞ ተጠቃሚውን ኅብረተሰብ ከፍተኛ አደጋ ላይ ይጥላል፡፡ እኤአ በመስከረም 2007ዓም በእንግሊዝ በሚገኝ ባንክ ላይ በደረሰ “የባንክ ሽብር” ምክንያት ደምበኞች ለረጅም ሰልፍ ከመጋለጥ አልፈው በአንድ ቀን ብቻ 1ቢሊዮን ፓውንድ ጥሬ ብር ከባንኩ በማውጣቸው ባንኩ ለመዘጋት ደርሶ ነበር፡፡ በቀጣይም የእንግሊዝ መንግሥት ለደምበኞቹ ማረጋገጫ ዋስትና ቢሰጥም ባንኩ እስኪረጋጋ ለተወሰኑ ቀናት ተዘግቶ ነበር፡፡
ከዚህ አንጻር እንደ ህወሃት/ኢህአዴግ በመዝረፍ ላይ ኅልውናውን የመሠረተ አካል በትርከካው ምክንያት በሚደርሰው ኪሣራ የዜጎችን የባንክ ተቀማጭ ገንዘብ “አላውቅም” ብሎ የማይክድበት ምክንያት እንደማይኖር ከረሃብተኛ ላይ እየቀማ ራሱን ያበለጸገበት ታሪኩ ይመሰክራል፡፡
በመሆኑም በአገር ውስጥ አገዛዙን በሁሉም መስክ እያናወጠ ካለው ተቃውሞና በምዕራባውያን ባንኮች ከደረሰው ልምምድ በመነሳት በአገሪቱ የባንክ አገልግሎት ላይ ቀውስ ከመከሰቱና ባንኮች ሽብር ውስጥ ከመግባታቸው በፊት ዜጎች በየባንኩ ባላቸው ተቀማጭ ገንዘብ ላይ መውሰድ የሚገባቸውን እርምጃ ሳይቀደሙ እንዲቀድሙ ጉዳዩ ያሳሰባቸው ይመክራሉ፡፡
አንደኛ – የማንም ንብረት ቢሆን በተያዘው የሕዝባዊ እምቢተኝነት ሰበብ ማቃጠሉና ማውደሙ ጠቃሚም ተገቢም አይደለም – መራራው የትግል ጉዟችን ብዙ ማስተዋልና ብዙ ማሰላሰል ያለበት ይሁን፡፡ በርግጥ በእስካሁኑ ሁኔታ የዐማራው ትግል ብስለትና ጨዋነት የተሞላበት መሆኑና ልዩ ጥንቃቄ መደረጉ የሚያስመሰግን ነው፡፡ አንዳንዴ የምናየውን የሚቃጠል ወይ የሚወድም ንብረትን ግን ወደ ሕዝብ ሀብትነት ለውጦ ለነጻነት ትግሉ እንዲጠቅም ማድረግ ይቻላል፡፡ ለምሣሌ የዳሸን ቢራን መኪና ወይም የወያኔዎችን ማናቸውንም ከሀገርና ከሕዝብ የዘረፉትን ንብረት ከማውደም በሕዝብ ቁጥጥር አውሎ ለትግሉ ስኬት እንዲያገለግል ማድረግ ይቻላል፡፡ መኪናውን ለዕቃና መሣሪያ ማመላለሻ ቢያውሉት የሚያስከፋ አይደለም፡፡ በመነመነ የሀገር ሀብት በእልህ እየተነሳሱ ቢያቃጥሉና ቢያወድሙ የገዛ ንብረትን እንደማውደም ነውና ሊመከርም ሊበረታታም አይገባውም፡፡
መደረግ ያለበት ጥንቃቄ ግን መረሳት የለበትም፡፡ እነዚህ ሰዎች የመጨረሻ ከይሲ ስለሆኑ የሚበሉና የሚጠጡ ነገሮች ላይ በተለይ በጣም መጠንቀቅ ይገባል፡፡ ጭራቅ ለሰው አያዝንም፡፡ ጭራቅ በሰው ሀዘን የሚደሰት ዐረመኔ ፍጡር ነው፡፡ ወያኔዎች ደግሞ የመጨረሻ ጭራቅና ጨካኞች እንደመሆናቸው ሕዝብን ለመፍጀት የማያደርጉት ነገር የለም – በዚያን ሰሞን በአንድ የጎንደር አካባቢ የውኃ ጎተራ(ጋን) በመርዝ ሊበክሉ እንደነበር ሰምተናልና ከተጨማሪ ጥቃት ራሳችንን ለመከላከል ነቅተን መጠበቅ አለብን – በየትም ቦታ ያለን ዜጎች እንጠንቀቅ፤ ሥራም እንከፋፈልና ግዳጃችንን ባግባብ እንወጣ፡፡ ስለዚህ የሚያዙ ንብረቶችን በዐዋቂና ሲቻል በቤት እንስሳት (ሌላ አማራጭ ስለሌለ እንጂ ይህም ያሳዝናል) በመሞከር አገልግሎት ላይ ማዋል ይገባል፡፡ መኪናና የመሳሰሉ ንብረቶችን ግን ለትግሉ ማዋል ለጥያቄ የሚቀርብ አይደለም፡፡
ሁለተኛ – የመሣሪያ ችግር ብዙም አንገብጋቢ አይመስለኝም፡፡ ወጣቱ እየተደራጀ የወያኔ ሠራዊት ላይ ድንገተኛ ጥቃት በመፈጸም መሣሪያ መቀማት፣ ግምጃ ቤቶችን በግልም በቡድንም መዝረፍ… ስለሚቻል በቀውጢ ሰዓት የመሣሪያ ችግር እስከዚህም ነው፡፡ ችግር ሊሆን ይችል የነበረው የወኔ ማጣት ነበር፡፡ ይህ ችግር ደግሞ የተፈታ ይመስለኛልና መበርታት ነው፡፡ የቆረጠ አንድ ሰው ብዙ ጀብድ ይሠራል፡፡
ሦስተኛ – ጎጃምና ጎንደር ሲጠነክር ሌሎች ዳተኛ ሆነዋል፡፡ ይህ እጅግ አደገኛ ነገር ነው፡፡ ሁሉም መነሣት አለበት፡፡ ችግራችንና ብሶታችን እኩል እንደመሆኑ ከምሥራቅ እስከ ምዕራብ፣ ከደቡብ እስከ ሰሜን ሁሉም በአንዴ ተነስቶ ወያኔን እስከወዲያኛው መደምሰስ አለበት፡፡ ወያኔዎች የመጨረሻ ፈሪዎች ናቸው፡፡ ሁሉም በአንዴ ቢነሳባቸው ሽንታቸውን እየረጩ ነው በእግር አውጪኝ የሚሸሹት፡፡ በዚህ ይታወቃሉ፡፡ በሀሽሽና በአነቃቂ ዕፆች እየተደፋፈሩ፣ በሳቦታጅና በከሃዲ የደርግ ጦር አዋጊዎች ሸፍጥና በሱዳን ደንቃራና መተት እንዲሁም በጠላት ድጋፍና በሕዝባዊ ኩርፊያ ምክንያት ክፍት ቤተ መንግሥት አግኝተው በቀላሉ መግባት ስለቻሉ ብቻ ጀግኖች መስለዋችሁ ከሆነ ስህተት ነው – እንደዚያ ያለ ወርቃማ ዕድል ባገኝ እኔና ስምንቱ ልጆቼም ኢትዮጵያን መቶ ዓመት ልንገዛ እንችላለን፡፡ ጀግናው በርግጥም ጊዜ እንጂ እነሱ አይደሉም፡፡ ዕንቆቅልሹ ይፈታ፡፡ አፍዝ አደንግዙም ማርከሻው ባፋጣኝ ተፈልጎለት ከእሥራችን እንፈታ፡፡
ስለዚህ በተለይ ወሎና ሸዋ በአፋጣኝ ተነስቶ መንገዶችን መዘጋጋት አለበት፡፡ ብዙ ነገር እንዳያሸሹ የሸዋና የወሎ መንገዶች በቶሎ መዘጋት አለባቸው፤ ሁሉም በያካባቢው ያሉትን መንገዶች ቢዘጋ ብዙ ጉዳት አይደርስም፡፡ አደጋን መከላክል ደግሞከሩቅ ነው፡፡ ከሰንዳፋና ከሱልልታ ጀምሮ መንገዶችን ጥርቅም እያደረጉ በመዝጋት መፈናፈኛ ቢያሳጧቸው ምንም አያመጡም፡፡ ይህ ደግሞ በጣም ቀላል ነው፡፡ አሥር ቆራጥ ወጣቶች አንድ ኦራል ሙሉ ወታደር ሊማርኩ ይችላሉ፡፡ መጠነኛ ወታደራዊ ሥልጠና ግን ማግኘት ይኖርባቸው ይሆናል፡፡ በተረፈ ግን አንድ ፍልስጥኤም ምን ያህል የጀብድ ሥራ እንደሚሠራ የምናውቅ ሰዎች አንድ ቆራጥ ኢትዮጵያዊ ከልቡ ከተነሣ ምን ያህል ወደርየለሽ የጀግንነት ተግባር ሊፈጽም እንደሚችል እንገነዘባለን፤ በጎጃምና በጎንደር እያየንም ነው፡፡
አራተኛ – የአዲስ አበባ ከእምቢተኝነቱ ማዕድ አለመሳተፍ ለበጎ ነው፡፡ አዲስ አበባ እስካሁን ብትሳተፍ የክፍለ ሀገራቱ እንቅስቃሴ ይታፈን ነበር፡፡ ስለዚህ በእስካሁኑ ሁኔታ የሸገር መተኛት ብዙም መጥፎ አይመስለኝም፡፡ አዲስ አበባ የመጨረሻው የወያኔዎች ህቃታ መውጫ ናት፡፡ ከአሁን በኋላ ግን ሁሉም በአንዴ በመነሣት ሊረባረብባቸው ይገባል – ጊዜ የለንም፡፡ በሰሞኑ የሕዝብ እንቅስቃሴ አካሄድ ሁሉም ከተረባረበ ወያኔን ለማጥፋት አንድ ወርም በጣም ብዙ ጊዜ ነው፡፡
ማድረግ የሚገባው በሁሉም ሥፍራ ወጥሮ ማጣደፍ ነው፡፡ መቼም እርግጠኛ ነኝ 50 ሚሊዮኑ የኢትዮጵያ ሕዝብ በጸረ ወያኔ እንቅስቀሴው በንቃት ቢሳተፍ ይህን ሕዝብ ጨፍጭፎ መጨረስ የሚችል አጋዚ አይኖርም፡፡ እስካሁን የኖሩት በማስፈራራት እንጂ በርግጥም የሚፈራላቸው ኃይል ኖሯቸው አይደለም፡፡ ዛፍ ላይ ወይም ፎቅ ውስጥ ተደብቆ በአጉሊ መነጽር በሚመራ ልዩ ጠብመንጃ የንጹሓንን አናት መበርቀስ የዕይታንና የማነጣጠርን ብልሃት እንጂ ጀግንነትን የሚጠይቅ ትልቅ ሥራ አይደለም፡፡ በዚህ የ“ሥራ” መስክ ቢሰለጥን የ5 ዓመት ሕጻንም ብዙ ጥፋትና ውድመት ሊያስከትል ይችላል፡፡ ስለሆነም ሁላችንም ሳንፈራ ለጋራ ነፃነታችን በአንዴ ብንነሣ ይሳካልናል፡፡ እኔ መቼም በጎጃምና በጎንደር እንዴት እንደኮራሁ ቃላት አይገልጹትም፡፡ አዲስ አበባ እስኪመጣ በጣም ጓጉቻለሁ፡፡ አንድ አስተባባሪ ኃይል በኅቡዕ ተፈጥሮ ይህ ለጊዜው የሚጎመዝዝ በኋላ ግን የፍሬው ጥፍጥና በልጅ ልጆቻችን እየደመቀ የሚሄድ ተግባር በቶሎ መጀመር ይኖርበታል፡፡
አምስተኛ – በዚህ ሕዝባዊ ትግል የፖለቲካ ፓርቲዎች ጎልቶ አለመውጣት ወይም የአንዳንዶቹ እንደመትረየስ የሚንደቀደቅ አፍ በስማም እንደተባለበት ሰይጣን ጸጥ ረጭ ማለት ለበጎ ነው፡፡ ምክንያቱም ሕዝቡ በትግሉ የሚያመጣውን ነፃነት ከአሁን በኋላ ማንም እንደፈለገ ሊቸረንና ሊነሣን አይችልምና፡፡ እስካሁን የተጎዳነው ሕዝብ ልክ እንዳሁኑ በስፋትና በጥልቀት በባለቤትነትም ስሜት የመራው ሕዝባዊ አብዮት ስላልነበረን ነው፤ በዚህም ሳቢያ የሕዝብን የነፃነት ባለቤትነት ማጣጣም አልቻልንም፡፡ በደርግ መነሻ አካባቢ እርግጥ ነው እንዳሁኑ ባይሆንም የተወሰነ ሕዝባዊ ተሣትፎ እንደነበርና በኋላ ግን የሕዝቡ አብዮት በወታደር እንደተጠለፈ እናውቃለን፡፡ የማይሙ ደርግ የሥልጣን ጠለፋ ስህተት ነበርና ለባሰ ውድቀት ዳርጎን አለፈ፡፡
ወያኔም የተነሣው በአንድ አካባቢ ሕዝብ በመሆኑና መላውን የኢትዮጵያ ሕዝብ ባለማቀፉ የሆነው ሁሉ ሆኖ ለዚህ በቃን፡፡ አሁን ግን የፈጣሪ ተዓምር ተጨምሮበት ባልታሰበ አቅጣጫ በፈነዳ የብሶት ኒዩክሌር ሀገራችን ከነዚህ መርዘኛ የኮብራና የአናኮንዳ እባቦች በቅርቡ ነፃ ልትወጣ የነፃነት ምጥ ተፋፍሞ ይገኛል፡፡ የምትወለደው ነፃነት ለኔም ትጠቅመኛለች የሚል ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ይተባበርና ካለብዙ መስዋዕትነት እምዬ ኢትዮጵያን “እንኳን ማርያም ማረችሽ” ለማለት እንብቃ፡፡ ሁሉም ወደየኅሊናው ከተመለሰና ከተባበረ ይህ ታሪካዊ ድርጊት እጅግ በጣም ቀላል ነው፡፡ ከፍርሀት ቆፈን መውጣት ብቻ ነው መፍትሔው፡፡
ስድስተኛ – በዚህ ሕዝባዊ እምቢተኝነት ለመሣተፍ ምንም ዓይነት ቅድመ ሁኔታ አናብጅ፡፡ ሙሰኛም ሳይቀር ተጸጽቶና ከልቡ አዝኖ የበደለውን ሕዝብ ለመካስ ቆርጦ ይነሣ፡፡ ክፉ ሥራውን ሕዝብ እንደሚያውቅ ሁሉ በነፃነት ትግሉ የሚያበረክተውን በግልጽ የሚመዘግብለት ሕዝብ የፊትና የአሁን ተግባሩን በማመዛዘን ይቅርታ ያደርግለታልና በካፈርኩ አይመልሰኝ በጥፋት ድርጊቱ አይቀጥል፡፡ ዜጎችም ከከንቱ ብቀላና ከተንኮል አስተሳሰብ እንታቀብ፤ ጤናማ ኅሊና ይኑረን፤ አጥፊ ሲጸጸትም ምሕረት የማድረግ ባህልን እናዳብር፡፡ ሰው የገደለም ቢሆን በእውነት አልቅሶና ሀገሬንና ሕዝቤን በድያለሁ ብሎ በዚህ ወሳኝ ወቅት ወደ ነፃነቱ ጎራ በመቀላቀል ከጥፋቱ ጋር የሚመጣጠን መልካም የነፃነት ተጋድሎ ካደረገ ቢሰዋ እንኳ ሕዝቡ ይቅርታውን ይቸረውና ቀሪ ትውልዱ አንገቱን ቀና አድርጎ እንዲሄድ ምቹ ሁኔታ ይፈጠርለታል፡፡ መጥፎው ነገር ወንጀልን በወንጀል እያደሱ መጓዝ ነው፡፡ ኅሊናችንን እንጠብ፣ የነፍሳችንን መንገድ እናስተካክል፡፡ ተበልቶ ለእዳሪ፣ ተጠጥቶ ለሽንት ለሚሆን የሞተ እህል ውሃ ብለን ዘላለማዊነታችንን ባጭሩ አንቅጨው፡፡ ለእህል ውኃ የሚኖሩ እንስሳት ብቻ እንጂ ሰዎች ሊሆኑ አይገባም፡፡ ከእንስሳትም እኮ ለሰው የሚያዝኑና ለሆዳቸው የማያድሩ እንስፍስፎች አሉ – ለምሣሌ ዶልፊን ለሰው አዛኝና አልቃሽ ነው፡፡ ካሳዘንከው ጅብ እንኳን ሳይበላህ አዝኖልህ ሊምርህ ይችላል፡፡ ሰው እንደወያኔ ከጅብ ካነሰ ምን ይባላል? ከጅብና ከወያኔ ማነስ ትልቅ የተፈጥሮና የሥነ ሕይወታዊ ቀመር ችግር ነው፡፡
ሰባተኛ – አጋዚዎችና አንዳንድ በወያኔ ፍቅር ያበዱ ትግሬዎችን እንዲሁም ከየትኛውም ጎሣ የተገኙ ሆዳም ጅቦችን እንጠንቀቅ፡፡ ፍቅር መጥፎ ነው፡፡ ፍቅር ያሳብዳል፡፡ ፍቅር ሎጂክና ምክንያታዊነትን የማያውቅ ደደብ ፍጡር ነው፡፡ እርግጥ ነው ፍቅር ዓይነቱ ብዙ ስለሆነ ሁሉም ፍቅር በዚህ እኔ በምለው የፍቅር ጎራ ውስጥ ይካተታል ማለት አይደለም፡፡ የዘርና የጎሣ ፍቅር፣ የሆድ ፍቅር፣ በዓላማና በጥቅም ትስስር የሚመሠረት ፍቅር… እጅግ አደገኛ ነውና ወቅቱ እስኪያልፍ አንደበታችንን ሰተር፤ የምንናገረው ከማን ጋር እንደሆነ ማወቅ፣ ፀጉረ ልውጥን መከታተል… ይገባል እንጂ ልባችንን ለማንም ለማናውቀው ሰው ሁላ መስጠት ከጥቅሙ ጉዳቱ ያመዝናል፤ በሚያልፍ ጊዜ የማያልፍ ክፉ ነገር እንዳንሸምት ጥንቃቄ እናድርግ፡፡
ስምንተኛ – በጥቅሉ ይህች ጊዜ እግዜር የፈቀደልን የሽልማት ጊዜ ናት፡፡ ካልተጠቀምንባት ግን እንደዋዛ ልታልፍ ትችላለች፡፡ ካለፈችን ደግሞ ዳግመኛ ላናገኛት እንችላለን (ሰሜን ኮሪያን ያዬ በነጻነት ትግል አያላግጥም – እያንዳንድሽ ዘላለምሽን የወያኔ ባርያ ሆነሽ ትቀሪያታለሽና ዋ! ብያለሁ፡፡) ይህችን ዕድል ዳግም ካላገኘናት የወያኔን ግፍና በደል በምንም ዓይነት ተዓምር አንችለውም፡፡ የወያኔን የብቀላ ብትር የቻለ ፍጡር እስካሁን በምድር አልተገኘም፡፡ ወያኔ እንኳስ በሕይወት የሚገኝን ፍጡር የሞተን ሰው አጥንትና የዘመናት ዐፅም ከመቃብር ቆፍሮ እያወጣ በጨንገር የሚገርፍ ልዩ የአጋንንት መንጋ ነው፡፡ እነፕሮፌሰር አሥራትን የገደለ … እነሀብታሙ አያሌውን በቁም ስቅል እየገደለ ያለ ዐውሬ ከአሁን በኋላ ስድስት ወር እንኳን ሥልጣን ላይ ቢቆይ በተለይ አንድም ዐማራ በሕይወት አይተርፍም ቢባል ከፈጠጠው እውነታ አኳያ ብዙም ማጋነን አይደለም፡፡ ይህን ሁሉም ይረዳ፡፡ አሁን ደግሞ ዐማራና ኦሮሞ በመቀራረባቸው ምክንያት ወያኔዎች መርዝ እንደበላ ውሻ ጨርቃቸውን ጥለው አብደዋልና ኦሮሞም ሆነ ዐማራ ዕድላችሁ አንድና አንድ ነው – መጥፋት፡፡ ስለዚህ ሁልሽም ይህን የዲያብሎስ ግሪሣ በአንድ ጊዜ ገጥመሽ አስወግጅ፡፡ ስትፎካከሪ ከርመሽ ወያኔ በረዳቶቹ በነዚያ የአጋንንት ጭፍሮች አማካይነት እንደባብ አፈር ልሶ ነፍስ ከዘራ ወዮልሽ፡፡ እነሱም የሚመጻደቁት የድመት ነፍስ እንዳላቸው ስለሚያምኑ ነው፡፡
እነዚያ የዐድዋ ተሸናፊ ሉሲፈራውያን የሩዋንዳ ሕዝብ እርስ በርሱ ከተጨፋጨፈ በኋላ ያለ አንዳች ይሉኝታ በዕብሪት ምን ነበር ያሉት? አዎ፣ እኔ ላስታውስህ – “እንደሚጨፋጨፉ አስቀድመን እናውቅ ነበር!” ነው ያሉት፡፡ ምን ማለት ነው? አልነግርህም፡፡ አልግርሽም፡፡ ግን ጠንቀቅ እንበል፡፡ ትዕቢት የሰይጣን ዋናው መገለጫ መሆኑን ግን እንረዳ፤ ጥጋበኛው ሕወሓትም ትምክህቱንና ዕብሪቱን ያገኘው ከነሱው ከጌቶቹ ነው፡፡ የወያኔን ጌቶች ማመን ቀብሮ ነውና “እገሌ ይደርስልናል” ማለቱ በፍጹም አያዋጣም፡፡
አዳኛችን አንድ ነው – እግዚአብሔር፡፡ ነፃ አውጫችን አንድ ነው – እኛው ራሳችን፡፡ ከሩዋንዳዎች መማር አለብን፡፡ ከሦርያዎች መማር አለብን፡፡ ከሶማያሊውያን መማር አለብን፡፡ ከየመኖች መማር አለብን፡፡ … እነዚህና ሌሎቹም እንደኛው እልከኛ የዘረኝነትና የጎሰኝነት ሾተላይ ገጥሟቸው ምን ያህል ጉዳት እንደደረሰባቸው እናውቃለን፤ እነማን እንደሚያጨፋጭፏቸውም አሣምረን እናውቃለን፡፡ ለአብነት ነጫጭባዎቹ ቢፈልጉ ሦርያ በአንድ አዳር ሰላም ልታገኝ ትችላለች፡፡ ነገር ግን ወዲያ ማዶና ወዲህ ማዶ ያሉ ከአንድ ግንድ የተገኙ ለይምሰል ግን የማይዋደዱ የሚመስሉ የሉሲፈር ልጆች በእጅ አዙር( ፈረንጆቹ proxy war በሚሉት) እየተዋጉ የመሣሪያ መፈተሻ አድርገዋት ቀሩ – ያሳዝናል – እኛ ግን የደጉ አምላክ ልጆች ነንና ከዚህ ብዙ ልንማር ይገባናል፡፡ ወያኔዎች ደግሞ እንኳንስ ለኢትዮጵያና ለኢትዮጵያውያን ለትግራይ ክፍለ ሀገር ሕዝብም የማይመለሱ የእፉኝት ልጆች ናቸው – ከሥልጣንና እንደመዥገር ከተጣበቁበት ሀብት አንጻር የሚመጣባቸውን ሁሉ የእናታቸውን ልጅ ሳይቀር በጭካኔ ይገድላሉ፤ ከመግደላቸው በፊት በሚያደርጉበት ዐረመኔያዊ ተግባርም ይዝናናሉ፡፡ ከነዚህ ሰዎች ጋር ድርድር የሚባል ነገር ደግሞ የማይታሰብ ነው፡፡ ወደ መቃብር ካልወረዱና ተራራ እሚያህል ድንጋይ ካልተጫነባቸው ልታምኗቸው አትችሉም፡፡ … ውርድ ከራስ፡፡ በጎሠኝነት ዥዋዥዌ የምትዋልሉ የትግራይ ሰዎች ካላችሁ አቋማችሁን ፈትሹ – ከሚሰምጠው የወያኔ መርከብም ባፋጣኝ ውረዱ – የወያኔ ታይታኒክ መርከብ መስመጫዋ ደርሷልና ሚናችሁን ለዩ፡፡
የተኛችሁ ተነሱ፤ ያንቀላፋችሁ ንቁ፡፡ በዚህ ሰሞን አዲስ አበባን ጨምሮ ሁሉም የሀገራችን ክፍል ለመጨረሻው አርማጌዴዎን ይነሳ፡፡ የወሎና የሸዋ መንገዶች ይዘጋጉ፡፡ ያኔ መሸሻቸው ሁሉ ሲዘጋ የሚሆኑትን እናያለን … የዚያ ሰው ይበለን፡፡ እደግመዋለሁ – ወሎና ሸዋ ከእንቅልፋችሁ ንቁ፡፡ ወለጋ፣ አዋሣ፣ ሐረር፣ ጋሙጎፋ፣ አርሲ፣ ትግራይ፣ አፋር፣ … ሁሉም በአንዴ መነሣትና የማይቀረውን ነጻነቱን መጎናጸፍ አለበት – በራስ የትግል መስዋዕትነት የሚመጣን ነጻነት ደግሞ የሚቀማ ምንም ምድራዊ ኃይል የለም፡፡
ገበሬውና ከተሜው በአንድነት ወታደሩን አናሳልፍም ብሎአል ። አምባጊዮርጊስ ሌሊቱን በተኩስ ስትናጥ አድራለች። ከታጣቂዎችም ከአርሶአደሮችም ጉዳት ደርሷል። ባህርዳር ቀበሌ 14 አካባቢ አሁንም ተኩስ ይሰማል። የጎንደር ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች ግቢውን ለቀው ወጥተዋል
በአማራ ክልል እየተቀጣጠለ የመጣውን ሕዝባዊ እምቢተኝነት (#AmharaResistance) ፖለቲካዊ መፍትሔ ከመፈለግ ይልቅ የመከላከያ ኃይል እርምጃ እንዲወስድ ሃይለማርም ደሳለኝ በኦፊሴል አዟል፡፡
በትግራይ ህዝብ ነጻ አውጪ ግምባር (ህወሃት) ሙሉ ቁጥጥር ሥር ያለው የሃይለማርያም የጠቅላይ ሚኒስትርነት ሥልጣን በየቦታው “በቃን፤ አንፈልግም” የተባለውን የህወሃት የበላይነትን እንደገና ለማስፈን የጦርነት አዋጅ አውጇል፡፡
በኦሮሚያ (#OromoProtests) ለ10 ወራት የዘለቀው የኦሮሞን ሕዝብ የመፍጀት ሥልታዊ ጥቃት አሁንም የበርካታዎችን ደም እያፈሰሰ ባለበት ባሁኑ ወቅት በአንድ ክልል ሕዝብ ላይ የተነጣጠረው ይህ በሃይለማርያም ትዕዛዝ የተሰጠው የህወሃት እርምጃ ታሪክ የማይረሳው፣ ሰላም ሊያመጣ የማይችል፣ የዕድሜ ልክ ቁርሾ የሚያስከትል የዘር ማጥፋት (genocide) ወንጀል ነው፡፡
የክልሉ የኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት ኃላፊ አቶ ንጉሱ ጥላሁን በሶስት ቀናት በነበረው ተቃውሞ የሰዎች ህይወት መቀጠፉንና ንብረት መውደሙን ለሸገር ዛሬ ተናግረዋል፡፡
ህዝቡ የሚያሳቸውን ህጋዊ የመብት ጥያቄዎችን በሌላ መንገድ የሚወስዱ ወገኖች በክልሉ ያለውን ጥፋት በማባባሳቸው የመከላከያ ኃይል እርምጃ እንዲወስዱ በክልሉ መንግስት መታዘዙንም አቶ ንጉሱ ይናገራሉ፡፡
በአማራ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት ስር ከሚገኙ በደብረ ታቦር፣ በባህር ዳር፣ በጎንደርና በደብረ ታቦር የተነሱ ተቃውሞዎች ብዙ ንብረት መውደሙንና ህይወት መጥፋቱን የተለያዩ ወገኖች ሲናገሩ ተሰምቷል፡፡
የአማራ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት የኮሙኒኬሽን ቢሮ ኃላፊው አቶ ንጉሱ በበኩላቸው በ3ቱ ቀናት በታዩት ግጭቶች ምን ያህል ሰዎች እንደሞቱና ንብረት እንደወደመ ተጠይቀው “ለጊዜው የሚባል ነገር የለም በቅርቡ ጥቅል መረጃዎች ይወጣሉ” ብለዋል፡፡ (የኔነህ ሲሳይ – SHEGER FM 102.1 RADIO)
ሕዝባዊ አመጹ ያመጣውን ቀውስ ተከትሎ በህወሃት ከፍተኛ አመራር ውስጥ ከፍተኛ መበጣበጥ እና የርስ-በርስ ፍጥጫ መከሰቱን ከታመነ የውስጥ አዋቂ ምንጭ መረጃ ደርሶናል። ­­­
“አመራሩ ክፉኛ ከመከፋፈሉ የተነሳም የርስበርሱ ችግራቸው ላይ ተወጥረዋል።” ይላል መረጃው። ቀንደኞቹ የህወሃት አባላት ስርዓቱ እንዳበቃለት ስለተገነዘቡ ንብረት እና ልጆቻቸውን በማሸሽ ላይ ናቸው።
ሕዝቡ ሁሉ እንደተፋቸው በግልጽ እየነገራቸው ስለተገነዘቡ፤ የህወሃት የደህንነት አባላት ሕዝቡን ተተው የራሳቸውን ሰራዊት እና ፌደራል ፖሊስ አባላት እንዲሰልሉ ተነግሯቸዋል። “ተጠርጣሪ” የኦህዴድ እና ብአዴን አባላት በነዚህ ሰላዮች ስለተከበቡ በፍርሃት መወጠራቸውን ከራሳቸው አንደበት እየተሰማ ነው።
የርስበርስ ውጥረቱ የተከሰተው ወቅታዊ ችግሩን እንዴት እንፍታ በሚለው ሃሳብ ላይ ተቃዋሚ ፓርቲዎችን በሙሉ በመጥራት የአንድነት መንግስት እንመስርት በሚለው ሃሳብ ላይ ስምምነት ተወያይተው ውሳኔ ካስተላለፉ በኋላ በዚህ የተከፋው ቡድን ባነሳው ተቃውሞ እንደሆነ መረጃው ጠቁሟል። ይህ ቡድን ችግሩን በውይይት ሳይሆን በመሳርያ ሃይል ለመፍታት ለብቻው መክሯል። ውይይታቸው ሁሉ ዛቻ እና ስድብ አዘል ንግግሮችም እንደነበሩበት ምንጫችን ጠቅሷል።
በሌላ በኩል ደግሞ ወታደራዊ ካምዮኖች የአጋዚ ወታደሮችን እና ከባድ መሳርያ ጭነው ከህወሃት ነጻ ወደ ወጡት ስፍራዎች እየጎረፉ ነው። ማብቅያ የሌላቸው እነዚህ የጭነት መኪናዎች እየተጓዙ ያሉት የውጭ ጠላትን ለመመከት ሳይሆን የገዛ ሕዝብን ለመደምሰስ ታቅዶ እና ታስቦ ነው። አለ የተባለው ሁሉ የህወሃት ሰራዊት ወደ አማራው ሕዝብ ተልኮ እመንገድ ላይ ታግቷል። በአሁኑ ሰአት ሌላው አካባቢ ሰላማዊ ሰልፍ እንኳን ቢኖር ከአጋዚ ነጻ ይመስላል።
ሕዝባዊ አመጽ በተቀጣጠለባቸው ስፍራዎች (በተለይ በጎንደር እና ጎጃም) ያሉ የሰራዊት አባላት በሕዝቡ ላይ እንዲተኩሱ ደብረ ጽዮን ገብረ ሚካኤል ትእዛዝ አስተላልፎ ነበር። ችግር ግን አለ። ይህ ትዕዛዝ ከአካባቢው የሰራዊቱ አባላት ተቀባይነት አላገኘም። ልዩ ፖሊስ በመባል የሚታወቁት የአካባቢው ፖሊሶች እና ወታደሮች የከህዝብ ጎን መቆምን መርጠዋል። በአካባቢው ያሉ የሰራዊቱ አባላት በህዝብ ላይ አንተኩስም ብለዋል። ይልቁንም ልዩ-ፖሊሶች ህዝብን ከአጋዚ ገዳዮች በመከላከል ላይ እንዳሉ ነው የሚሰማው።
በተለይ በጎንደር እና ጎጃም ሕዝቡ አስቀድሞ መንገዶችን በሙሉ ዘግቶ የአጋዚ ገዳዮች ወደ ስፍራው እንዳይገቡ አድጓቸዋል። ይህ ባለመሳካቱም የኢትዮጵያ አየር መንገድ የውስጥ በረራውን አቁሞ የአጋዚ ሠራዊትን ወደ ባህርዳር እንዲያመላልስ ታዝዟል። በበርካታ ስፍራዎችም ሕዝቡ ራሱን ለመከላከል በመፋለም ላይ ይገኛል።
ሃይለማርያም ደሳለኝ በጠቅላይ ሚኒስትርነት ስልጣን ላይ ቁጭ ብሎ፤ በምክትሉ ነው የሚመራው። ለእያንዳንዱ የሚፈስ ደም፣ ለእያንዳንዱ የጦር ወንጀል፣ ለእያንዳንዱ በሰብአዊነት ላይ የሚፈጸም ወንጀል… የመጀመርያ ጠያቂው እሱ መሆኑን ዘንግቶት ግን አይደለም።
ላለፉት 25 ዓመታት በጥቂቶች የተረገጠ ህዝብ ብሶቱ ከመብዛቱ የተነሳ ገንፍሎ ወጥቷል። ጎንደር እና ጎጃም ክፍለ ሃገራት ከዘረኛው የህወሃት አገዛዝ ነጻ ወጥተዋል። በአንዳንድ ስፍራዎች ከፍተኛ የተኩስ ልውውጥ እየተካሄደ ቢሆንም ሁኔታው ለህወሃት እጅግ አስቸጋሪ እንደሆነበት ከስፍራው የሚደርሱን መረጃዎች ይጠቁማሉ።
በአዲስ አበባ እና በሌሎች ከተሞች ውጥረት እንደሰፈነ ነው። በሃገሪቱ የሚያስፈራ ድባብ ሰፍኗል። የኢኮኖሚው እንቅስቃሴ በእጅጉ እየተዳከመ ነው። የውሃ፣ የመብራት፣ የስልክ እና ኢንተርኔት መቋረጥ ህዝቡን እጅግ አስመርሮታል። አንድ ሊፈነዳ ያለ ነገር እንዳለ ይሰማል። ሕዝባዊ አመጽ በቀጠሮ አይመጣም። ብሶቱ መጨረሻ ደረጃ ላይ ሲደርስ ይፈነዳል።
ቀደም ብለን እንዳስታወቅነው ለቀጣዩ ዘመቻ የተመረጠው ሳምንት በሃገሪቱ ውስጥ ከፍተኛ የንግድ እንቅስቃሴ የሚደረግበት ነው። ስለሆነም ዘመቻው የስርዓቱን ኢኮኖሚ ከማድቀቅም አልፎ የኦሮሞ ህዝብ የሃገሪቱ ኢኮኖሚ ግንድ መሆኑን የሚያሳይበት ይሆናል። በተጨማሪም በኦሮሚያ ከተሞች ውስጥ ለጨቋኙ ስርዓት ያደሩ ነጋዴዎችንም ለመለየት ይጠቅማል ዘመቻው። በዚሁ መሰረት ከጳጉሜ አንድ እስከ መስከረም ሁለት 2009 ዓ.ም የሚቆይ በስርዓቱ ኢኮኖሚ ላይ ያነጣጠረ ዘመቻ ይደረጋል። ዓላማውም የስርዓቱን ኢኮኖሚ በመምታት የጭቆና አቅሙን ማንኮታኮት ይሆናል። ወቅቱ የዘመን መለወጫና የኣረፋ በዓላት ወቅት ነው። ባሮጌው ዓመት የኦሮሞ ህዝብ ለነጻነቱ ባደረገው ከፍተኛ ተጋድሎ ብዙ ልጆቹን ሰውቶ ሺዎችን ላይ ደግሞ የኣካል ጉዳት ደርሷል። በኣስር ሺዎች የሚቆጠሩት ደግሞ በስርዓቱ አስቃቂ እስር ቤቶች አሁንም እየተሰቃዩ ይገኛሉ። ስለሆነም በዓሉ እነዚህን ጀግኖቻችንን እያሰብንና እነርሱ የተሰውለትን ዓላማ ለማሳካት በሚያስችል መልኩ ትግላችንን እየቀጠልን ነጻነታችንን የምናፋጥንበት እንጂ በጭፈራና በከበርቻቻ የምናሳልፈው አይሆንም። በዚሁ መሰረት የሚወሰዱት እርምጃዎች፥
1) አርሶ አደሮቻችን እህል፣ የእርድ ከብት፣ ዶሮ፣ እንቁላል፣ ቂቤ፣ ቅመማ ቅመሞች፣ አትክልቶች፣ ፍራፍሬዎች የመሳሰሉትን በሳምቱ ለገብያ ባለማቅረብ (ጨው፣ ስኳር ፣ዘይትና ሌሎች መሰረታዊ የቤት ውስጥ ፍጆታዎችን በሳምንቱ መጀመሪያ ቀድሞ ባሉት ቀናት በመግዛት)፤
4) በከተሞችም ሆነ በገጠር የሚኖረው ህዝባችን በነዚህ ቀናት ምንም ነገር ከመሸመት መቆጠም። ምግብ ቤቶች፣ መዝናኛ ቤቶች፣ ሻይ ቤቶች፣ መጠጥ ቤቶች ወዘተ….ሁሉ ገብቶ ምንም ዓይነት ወጪ አለማውጣት። በቤት ውስጥ ከዘመድ ወዳጅ ጋር ተስብስቦ ሰማዕቶቻችንን ማሰብ። እነሱ የተሰውለትንም ትግል እንዴት በፊጥነት ወደፊት ማስቀጥል እንደሚቻል መወያየት። እንደየእምነታችን ወደ እምነት ቤቶች ሄደን ጸሎት ማድረግ። እዛም በጉዳዩ ላይ በጋራ ሆነን መወያየት።
ከላይ በመግቢያው ላይ እንደተጠቀሰው፣ ሳምንቱ ከፍተኛ የንግድ እንቅስቃሴ የሚደረግበት ወቅት ስለሆነ፣ እነዚህን እርምጃዎች በመውሰድ ስርዓቱ ላይ ከፍተኛ ኢኮኖሚያዊ ጉዳት በማድረስ የጭቆና ጉልበቱን ማሽመድመድ ይቻላል። ከዚህም በተጨማሪ የኦሮሞን ህዝብ የኢኮኖሚ ዋልታነት ከማሳየትም አልፎ ለስርዓቱ ያደሩና የህዝብ ወገንተኘት ያላቸውን ነጋዴዎች ለመለየት ጥሩ አጋጣሚ ይፈጥራል።
ስለሆነም በህዝባችን ላይ እየተካሄደ ያለውን የግፍ የጅምላ ግድያ እና እስራት የምትቃወሙ ሁሉ በዚህ ሰላምዊ ግን ውጤታማ የትግል ስልት እንድትሳተፉ በአክብሮት እንጠይቃለን
ሶማሊያ ውስጥ በሶማሌላንድ እና በፑንትላንድ የሚገኙ ኢትዮጵያዊያን ስደተኞች በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የስደተኞች ጉይይ ከፍተኛ ኮሚሽነር የአካባቢው ተጠሪዎችና በአካባቢውም ባለሥልጣናት በደል እየደረሰባቸው መሆኑን በተደጋጋሚ እየገለፁ ነው፡፡
ቦሣሶ - ፑንትላንድም ሆነ በሶማሌላንዷ ሃርጌሣ የሚገኙ ኢትዮጵያዊያን ከፍትሕ መዛባት ጀምሮ በመንግሥታቱ ድርጅት በቂ ጥበቃና ድጋፍ እንደማይደረግላቸው እንዲያውም ጥቃት እንደሚደርስባቸው ነው የሚናገሩት፡፡
ባለፈውም ሣምንት በቦሣሶ ብሦታቸውን ለማሰማት ወደ መንግሥታቱ ድርጅት የቦሳሶ ቢሮ በሄዱ ስደተኞች ላይ የመሥሪያ ቤቱ የጥበቃ ሠራተኞች ድብደባ ማድረሣቸውና የታሠሩም እንዳሉ ተሰምቷል፡፡
ቀደም ባለ አንድ ዝግጅት የቦሣሶ ስደተኞችን ሕይወት፣ የፍትሕና ጥበቃ ማጣት ብሶታቸውን መመልከት ጀምረናል፡፡ የአካባቢውን ባለሥልጣናትና የዩኤንኤችሲአርንም ኃላፊዎች ለማነጋገር በተደጋጋሚና በየአጋጣሚውም ሙከራዎችን እያደረግን ነው፡፡
ከትናንት በስተያ ባስተላለፍነው በሐርጌሣ ሶማሊላንድ የሚገኙ ኢትዮጵያዊያን ሕይወት ላይ ከስደተኞቹ አንዱ ያሰሙትን ብሶት በከፊል አስደምጠናል፡፡ ይህንንና ወደፊትም የምናቀርባቸውን ጥያቄዎቻቸውን ይዤ ሃርጌሣ ለማገኘው የመንግሥታቱ ድርጅት የስደተኞች ጉዳይ ከፍተኛ ኮሚሽነር ተጠሪ ፅ/ቤት ኃላፊ ለሚስተር አብዱላሂ ባሬ ደውዬ አነጋግሬአቸው ነበር፡፡
ሚስተር አብዱላሂ በአሁኑ ጊዜ በሃርጌሣ 1600 የሚሆኑ የተመዘገቡ ስደተኞች እንደሚገኙና ወደ 98 ከመቶ የሚሆኑት ኢትዮጵያዊያን ቀሪዎቹ ደግሞ ኤርትራዊያን መኖናቸውን እንዲሁም ወደ ሃያ ሺህ የሚሆኑ የፖለቲካ ጥገኝነት ጠያቂዎች መኖራቸውን ነግረውኛል፡፡
መሥሪያ ቤቱ ለሕፃናቱ የትምህርት ቤት ወጭና ለታመሙ ደግሞ የሕክምና ድጋፍ እንደሚሰጡ ሚስተር አብዱላሂ ገልፀዋል፡፡ እስካለፈው ታኅሣስ መጨረሻ አካባቢም የገንዘብ ድጋፍ ይሰጡ እንደነበርና ከአውሮፓዊያኑ 2010 ማብቂያ በኋላ ጄኔቫ በሚገኘው የኮሚሽነሩ ዋና ፅ/ቤት መመሪያ የገንዘብ ድጋፍ ማቆሙን፤ ድጋፍ የሚያገኙት የከበደ ችግር ያለባቸው ብቻ መሆኛቸውን አመልክተዋል፡፡
“እኛ የአንዳንድ ተለዋጭ ሥራዎችን ሃሣብ አቅርበንላቸዋል፡፡ ለመሥራት የሚችሉትን ሃሣብ እያቀረቡ የመነሻ ገንዘብ እንሰጣቸዋለን፡፡ የገቢ ማስገኛ ሥራቸውን ይሠራሉ፡፡ ለዚህም ገንዘብ ለማግኘት ከዓለምአቀፎቹ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች ከአንዱ ጋር ተደራድረናል፡፡ ከዚያ የምናገኘውን ገንዘብ ለእነርሱ ለገቢ ማስገኛ ሥራቸው እንሰጣቸዋለን፡፡”
የስደተኞቹ ችግር ተደራራቢ ነው፡፡ አንድም እንዲሁም ለግለሰብ አርባ፣ ለቤተሰብ ስድሣ ዶላር በወር ይሰጣቸው የነበረው ገንዘብ እጅግ አነስተኛ እንደነበረ ይናገራሉ፡፡ አሁን ግን ችግሩ ባሰ ይላሉ ስደተኞቹ፡፡
“በርግጥ በሌላ ሃገር ውስጥ ከሕዝቡ ጋር ለመቀላቀል፣ ስኬታማ ንግድ ለመሥራት ቀላል አይሆንም፡፡ ይሁን እንጂ ቢያንስ እንሞክረው - ይላሉ አብዱላሂ - የመሞከር፣ ሥራ የመሥራት ዕድል ተከፍቶላቸዋል፡፡" አዲሱ የሶማሊላንድ መንግሥት እነርሱን ለማስተናገድ ደስተኛ መሆኑን፣ ሥራም መሥራት እንደሚችሉ በዩኤንኤችሲአር ፊት ያረጋገጠላቸው መሆኑንና ዓለምአቀፍ የደህንነት ከለላም እንደሚሰጧቸው ባለሥልጣናቱ መናገራቸውን የዩኤንኤችሲአሩ የሃርጌሣ ተጠሪ አመልክተዋል፡፡ "እየሞከሩ፣ ይህንን እራሣቸውን የመደገፍ ሥራቸውን እየሠሩ ችግር ሲገጥማቸው የስደተኞችን ደሕንነት የመጠበቅ ዓለምአቀፍ ግዴታ እንዳለባቸው፤ የስደተኞቹንም መብቶች አንስተን እናሳስባቸዋለን፡፡” ብለዋል፡፡
የመንግሥታቱ ድርጅት የስደተኞች ጉዳይ መሥሪያ ቤት በመሠረቱ የሚያከናውናቸው ተግባራት ሦስት መሆናቸውንና እነርሱም ስደተኞችን ወደሌላ አካባቢ መላክ፣ ወይም ወደመጡባቸው ሥፍራዎች እንዲመለሱ ማድረግና ባሉባቸው የስደት ሥፍራዎች ተቀላቅለው እንዲኖሩ ማስቻል መሆናቸውን ስደተኞቹ ይናገሩና፣ ይህ የሚሆነው ግን በስደተኞች ትብብርና መልካም ፍቃድ ላይ ተመሥርተው እንጂ በኃይል አይደለም ይላሉ፡፡
በሶማሊያ ኢትዮጵያዊያን ስደተኞች የሚናገሯቸው ችግሮች በጣም ስፋት ያላቸው ናቸው፡፡ ቀሪዎቹ ብሶቶቻቸው፣ በየደረጃው ያሉት የመንግሥታቱ ድርጅት የስደተኞች ጉዳይ መሥሪያ ቤት እና የየአካባቢውም ባለሥልጣት መልሶች በተከታታይ ክፍሎች ይቀርባሉ፡፡
የቆጵሮስ መንግሥት ቃል አቀባይ ኒኮስ ክሪስቶዱሊደስ በትዊተር ባወጡት መግለጫ ዛሬ ማክሰኞ ላርናካ አውሮፕላን ጣቢያ ተገዶ ያረፈው አውሮፕላን መንግደኞችና የበረራ ሰራተኞች በደህና ሁኔታ ላይ ናቸው ብለዋል።
የግብጽ አየር መንገድ አውሮፕላን አስገድዶ ቆጵሮስ እንዲያርፍ ያደረገው ጠላፊ በቁጥጥር ስር መዋሉንና መንገደኞቹ ታግተው የቆይበት ሁኔታም ማብቃቱን የደሴቲቱ ሀገር ባለልሥጣናት ገለጡ።
ጠላፊው ሰኢፍ ኤል ሙስጣፋ የሚባል ሰውም መሆኑ የቆጵሮስ እና የግብጽ ባለሥልጣናት የገለጹ ሲሆን ከግብጽ እስክንድሪያ ወደካይሮ በመብረር ላይ የነበረውን አውሮፕላን ለመጥለፍ ያነሳሳው ምክንያት በግልጽ አልታወቀም። የቆጵሮስ ፕሬዚደንት ኒኮስ አናስታሲያዲስ ጠለፋው ከሽብርተኝነት ጋር የተገናኘ አይደለም።
ባንዳንድ የዜና ዘገባዎች መሰረት ጠላፊው ቆጵሮስ ስለምትኖር የቀድሞ ባለቤቱን አምጡ ሲል ነበር። በሌላ ዘገባ መሰረት ደግሞ ከአውሮፓ ህበረት ባለስልጣናት መነጋግር እፈልጋለሁ ብሏል። የፈንጂ ቀበቶ ታጥቄአለሁ ሲል ነበር ያሉም እሉ። የሆነ ሆኖ ባለሥልጣናት ከጠላፊው ጋር እየተደራደሩ ቆይተው ሃምሳ አምስቱ መንገደኞች በደህና ከአውሮፕላኑ ወርደው እንዲሄዱ ፈቅደዋል።
አርቲስት(ቴዲ አፍሮ) ከድምፃዊነት፣ ገጣሚና የዜማ ደራሲነትም በላይ በብዙ የሚያነጋግር አርቲስት ነው። በፋሲካ ዋዜማ የተለቀቀውና በቅርቡ ይወጣል የተባለው አልበሙ መጠሪያ የሆነው “ኢትዮጵያ” የተሰኘው ነጠላ ዜማም በሁሉም መልኩ የድረ- ገጹን ምሕዳር ተቆጣጥሮታል። የሙዚቃ ባለሞያው አብርሃም ተስፋዬም “እንደኔ አስተያየት” ሲል በሙዚቃ ቅንብሩ እና በዜማው ላይ አስተያየቱን ሰጥቷል። ሱራፌል ሽፈራው (ዲጄ ፋትሱ) ነው ያነጋገረው
የኦጋዴን ነፃ አውጭ ግንባር አባላት ናቸው የተባሉ ሰዎችን ናይሮቢ ላይ ጠልፈዋል በሚል ተይዘው የነበሩ ሁለት የኬንያ ፖሊስ አባላት በዋስትና መለቀቃቸው ተዘግቧል፡፡
ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር ድርጅር ለማድረግ ናይሮቢ ገብተው የነበር የተባሉ ሁለት የኦጋዴን ነፃ አውጭ ግንባር አመራር አባላትን በመጥለፍ የተጠረጠሩት ሁለት የኬንያ ፖሊስ አባላት የተለቀቁት በሁለት ሚሊየን የኬንያ ሽልንግ ወይም 427 ሺህ 840 የኢትዮጵያ ብር ዋስትና መሆኑን ዴይሊ ኔሽን የሚባለው የሃገሪቱ ጋዜጣ ዘግቧል፡፡
የኬንያ ፖሊስ አባላት የሆኑት አንድ ኮንስታብል እና አንድ ኢንስፔክተር በቁጥጥር ሥር የዋሉት የዛሬ ሣምንት ጥር 22/2006 ዓ.ም እንደነበረ ሌላው የኬንያ ጋዜጣ ዘ ስታንዳርድ ዘግቦ ነበር፡፡
የኦጋዴን ብሔራዊ ነፃ አውጭ ግንባር ከፍተኛ አመራር አባላት መሆናቸው የተነገረው ሱሉብ አሕመድ እና አሊ ሁሴን ናይሮቢ ውስጥ አራቢያን ክዊዚን ከሚባለው ምግብ ቤት ደጃፍ የተጠለፉት ባለፈው ዕሁድ፣ ጥር 18/2006 ዓ.ም ሲሆን ሰዎቹ ምናልባት በሞያሌ በኩል ለኢትዮጵያ ተላልፈው ተሰጥተው ሊሆን ይችላል ከሚል ግምት በስተቀር የት እንደሚገኙ በትክክል እንደማይታወቅ ሁለቱ የኬንያ ጋዜጦች አመልክተዋል፡፡
ለቪኦኤ መግለጫ የሰጡት የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አምባሣደር ዲና ሙፍቲ ግን ሰሞኑን ሁለት የኦጋዴን ተወላጆች ወደ ኢትዮጵያ በራሣቸው ፍላጎት በሰላም መግባታቸውን ገልፀው የሶማሌ ክልላዊ መንግሥት በጉዳዩ ላይ በቅርቡ መግለጫ እንደሚሰጥ አመልክተዋል፡፡
በሀገራችን ኢትዮጵያ የተከሰተውን ለውጥ ተከትሎ ብዙሃን በስደት ዓለም ያሉ ወገኖች ወደ ሀገር ቤት የመመለስና ከወገን የመገናኘት እድል እንዳጋጠማቸው ሁሉ እኔም ከብዙ አመታት የስደት ቆይታ በኋላ ወደ ቅድስት ሀገር ኢትዮጵያ ከነመላ ቤተሰቤ ለመሄድ ችዬ ነበር:: በሀገር ቤት ያለውን ለውጥ በቅርበት የምከታተል ቢሆንም በተግባር ያየሁት ለውጥ ግን ከጠበኩት በላይ ነው:: አዎ እውነተኛ ለውጥ አለ:: እሰይ በርቱ ከማለት በተጨማሪ ለውጡ ዘላቂ እንዲሆን በተግባር ማገዝ የውዴታ ግዴታ ነው::
ይህ ቀን አዲስ አበባ የደረስኩበት ቀን ሲሆን የመጀመሪያውን መልካም ስራ ያየሁት ቦሌ አለም አቀፍ ኤርፖርት ነው:: የመግቢያ ቪዛ ላይ የሚሰሩት የኢሚግሬሽን ሰራተኞች ቅንነት፣ ፍጥነትና ቅልጥፍና የመጀመሪያው የመልካም ስራ መገለጫ ሆኖ አግኝቸዋለሁ:: ከ30 ደቂቃ ባነሰ ጊዜ ውስጥ ትህትና የተሞላበት መስተንግዶ ማግኘት እጅግ የሚያስመሰግን ነው:: ይህ ቦታ ሀገራችን ሲደረስ የመጀመሪያው ቦታ ስለሆነ የሰራተኞቹ ብቃትና ቀናነት ብዙ ዋጋ አለው:: በርቱ ሊባሉ ይገባል::
አዲስ አበባ የደረስኩት በምሽት ቢሆንም አዲስ ሞቅ ደመቅ እንዳለችና ከነ ግርግሯ ነበረች። ወደ ማረፊያዬ ጉዞ እያደረግኩኝ በነበረበት ሰዓት የነበረውን የመኪና ብዛትና የሚሯሯጡ ወጣቶች ስመለከት ብዙ ማሰቤ አልቀረም። ለምን ይሆን እነዚህ ወጣቶች በዚህ ምሽት የሚሯሯጡት ማለቴም አልቀረም። እነዚህ ወጣቶች አዲስ አበባ በውስጧ ብዙ የህይወት ገፅታዎች እንዳካተተች አመላካች ከመሆናቸው በተጨማሪ ብዙ መሰራት ያለባቸው ሥራዎች እንዳሉ ያሳየናል። የአዲስ አበባ ምክትል ከንቲባ ታከለ ኡማ ይህንን አሳሳቢ ሁኔታ ከግምት ውስጥ በማሰገባት አፋጣኝ መፍትሄ ለመስጠት የነደፉት ፕሮጀክት ያለ መሆኑን በከንቲባው ቢሮ በተገኘሁብት ጊዜ የተረዳሁ ሲሆን ፕሮጀክቱ ውጤታማ እንዲሆንና በጎዳና ላይ ያሉትን ዜጎች መልሶ ለማቛቛም የሁሉም ሀገር ወዳድ ዜጋ ርብርቦሽን ይጠይቃል:: ተግባራዊ እገዛ ማድረግ ሀገሩና ወገኑን ከሚወድ ዜጋ የሚጠበቅ ነው።
በአዲስ አበባ ቆይታዬ ባየሁት የህዝብ ተስፋ ሙሉነትና የነፃነት መንፈስ በውስጤ ትልቅ ተስፋ እንድሰንቅ ያደረገኝ ሲሆን ለስራ በሄድኩባቸው እንደ ኢሚግሬሽን፣ ቴሌ፣ የውጭ ጉዳይ ሚ/ር፣ ዲያስፖራ ኤጀንሲና የአዲስ አበባ መስተዳድር ያየሁት የስራ ተነሳሽነትና የተጠያቂነት ስሜት በጣም ተደስቻለሁ::
በአዲስ አበባ ብዙ መልካም ነገሮችን ለማየት የቻልኩትን ያህል ብዙ አሳሳቢ ነገሮች እንዳሉም ለማስተዋል ችያለሁ:: በከፍተኛ ደረጃ የሚጠቀሰው የስራ አጥነትና የትራንስፖርት ችግር ቢሆንም ብዙ ሊሰራባቸው የሚገባቸው ነገሮች እንዳሉ ግልፅ ነው:: የመብራት በየጊዜው መጥፋት፤ የውሃ በድንገት መሄድ መፍትሄ ሊበጅለት ይገባል:: የብር የመግዛት አቅም መውረድም አሳሳቢ ነው:: ብዙ አሳሳቢና ሊሰራበት የሚገባ ጉዳይ የመኖሩን ያህል በህዝባችን ውስጥ ያለው ተስፋ በጣም አበረታች ነው:: ተስፋ ለስኬት አስፈላጊ የመሆኑን ያህል፤ ስኬት ደግሞ የተግባራዊ ስራ ውጤት ነው::
የዐይን ምስክሮች ለቪኦኤ የሶማልኛ አገልግሎት እንደተናገሩት፣ ወታደሮች ፍንዳታውን ባደረሱት ላይ እርምጃ ለመውለድ ሲሉ በከፈቱት ተኩስ ነው ሲቪሎችን የገደሉት ብለዋል። የሶማሊያ መንግሥት የፍንዳታውን መድረስም ሆነ የሲቪሎቹን መገደል አረጋግጧል።
የኤርትራ ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ዛሬ ሰኞ ከሳዑዲ ዓረብያ ንጉሥ ሳልማን ጋር ጅዳ ከተማ ተገናኝተው መወያይታቸውን የኤርትራ የማስታወቂያ ሚኒስተር አስታወቀ።
በጅዳ ንጉሳው ቤተ መንግሥት ያካሄዱት ውይይት በሁለቱ ሃገሮች እና ሁለቱን ሃገሮች በሚመለክቱ ታላላቅ አካባቢያዊ ወይም ክልላዊ ጉዳዮች ያተኮረ እንደነበር ተገልፀዋል።
የሳውዲው ንጉስ በቅርቡ የኢትዮዽያ እና የኤርትራ መሪዎች በሀገሮቻቸው መካከል ሰላም ለመመስረት የወሰዱትን ብልኅነት እና ጀግንነት የተመላበት ርምጃ አድንቀዋል ብሏል መግለጫው።
መሻሻል ባለባቸውና ልዩነት በፈጠሩ ጉዳዮች ላይ ሃገራቸው ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር በግል ስትወያይ መቆየቷን፣ በዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የአፍሪካ ጉዳዮች ተጠባባቂ ረዳት ሚኒስትር አምባሳደር ዶናልድ ያማሞቶ ተናገሩ።
በመልካም አስተዳደርና የሰብዓዊ መብት፣ እንዲሁም የግጭትና የውጥረት ጉዳዮች እልባት ሳያገኙ፣ ፀጥታ ወይም ደህንነት ሊኖር እንደማይችል በዋሺንግተን ከአፍሪካ ሚኒስትሮች ጋር በተካሄደው ስብሰባ መነሳቱንም አመልክተዋል።
ኣሁን የማካፍላቹ እውነተኛ ታሪክ ያልተለመደና ኣሳዛኝ ክስተት ነው፡፡ ከታች የምታይዋት ኣፀደ ንጉሴ ትባላለች:: ተወልዳ ያደገችው በአዲግራት ከተማ 02 ቀበሌ እንዳባ ጎበዝ(ሐዱሽ ዓዲ) የሚባል ሰፈር እዛ ተወልዳ ያደገች ወጣት ናት:: ከ 1ኛ አሰከ 12ኛ ከፍል በአዲግራት ከተማ ጨርሳ ከዛ ወደ አዋሳ ዩኒቨርሲቲ ገባች:: በዛኔ በደረሰባት የጤና ችግር ትምህርትዋን አቋርጣ ወደ አገርዋ ተመለሰች:: ጤናዋ ከተሻላት በኃላ እህትዋን ለመጠየቅ ወደ ጅግጅጋ ሄደች::ከዛ ታላቅ እህትዋን ተቀብላ ትንሽ ስራ እንድትጀምረ አገዘቻት:: ትንሽ ከሰራች በኃላ ወደ ትዳር አለም ገባች:: አግብታም የአንድ የ 5 ዓመት ወንድ ልጅ እናት ናት:: ግን እንደዚህ ሁኖ እያለ የዚች እናት ባለቤት (ባልዋ) ልጁን አቅፋ ባሳደገችለት፥ በአዲግራት ከተማ ስራዋን ጨርሳ ወደ እናትዋ ቤት ስትገባ በእናትዋ ግቢ በሚገኝ ጓሮ ተደብቆ ቆይቶ( ተጠርጣሪ ባለቤትዋ ካሕሳይ ተክለሃማኖት) በ 3 ሊትር አሲድ ከጭንቅላትዋ ጀምሮ መላው ሰውነቷ እንደትቃጠል አስቦ አፈሰሰላት:: ሆኖም ግን የእግዚአብሄር ፍቃድ ሁኖ ፊትዋን:አይንዋን እና አንድ አንድ የሰውነት ክፍልዋ ጉዳት አድርሶ ሌላውነ የሰወነተ ክፈልዋ ግነ በልብሷ በመቃጠል ጩሀ ጎረቤት በመርዳት ህይወቷን ልትተርፍ ችላለች:: ይሁን እንጂ ይህ የደረሰባት አደጋ ለመዳን በምትታከምበት ጊዜ የሚረዳት ወላጅ ሆነ ደሀና የሆነ ቤተ ሰብ ሰለሌላት ወዳጆችዋን አና ጓደኞችዋን ባለን አቅም አህታችን እናድናት:: አሁን የምትገኝበት በመቀሌ አይደር ሪፈራል ሆስፒታል(BURN UNIT) ትገኛለች:: እህታችን የቻልነውን ያህል አንድናግዛት ማገዝ ያልቻልን ደግሞ ሼር በማድረግ እንተባበራት::
የማጥፋት የመስቀል ጦርነት አዘመተች ፡፡ ለሁለተኛዎቹ ደግሞ ‹‹ፍርድ ቤት›› በማቋቋም፡፡ ከቤተ ክርስቲያን አስተሳሰብ ያፈነገጡ ክርስቲያኖች በእሳት ተቃጥለው እንዲገደሉ አደረገች፡፡ጥፋቱን ያመነ ፤የተጸጸተና የተመለሰ ደግሞ እድሜ ይፍታ
Posts about Audio written by wincdaawa-ኢትዮ የንፅፅር ዳዕዋ WINCDAAWA አንብብ በዚያ (ሁሉን) በፈጠረው ጌታህ ስም።(ሱረቱ አል-ዐለቅ 96 1) Home አማርኛ የድምፅ (mp3) ዳዕዋዎች የዶ/ር ዛኪር ናይክ እና የሸይክ አህመድ ዲዳት ዳዕዋ ስብስብ ስራዎችን የሼኽ አህመድ ዲዳት MP
2018-11-07ኢት-ኢኮኖሚ /et- economy ለዶክተር ቅጣው እጅጉ መታወሻ ትሁን የኢትዩጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ኮርፖሬሽን፣ ህዝብ ያስለቀሰና በብልሹ አሰራር ከሜቴክ ከሚፈነዱ ትራንስፎርመሮች ጋር በመሥራት ህዝብ ያዘረፈ ድርጅት ሲሆን ሹሞቹ ጥራታቸውን ያልጠበቁ
ለእያንዳንዳችን ከእግዚአብሔር የተሰጠ ስጦታ እንዳለ እንረዳበታለንbr / br / እግዚአብሔር እያንዳንዳችን በሃይማኖት ሆነን የምናፈራውን ፍሬ ይፈልጋል፡፡ ምንም እንኳን ከእኛ ፍሬን ቢፈልግም ያን ፍሬ ማፍራት
ይህ በሰምና ወርቅ መንገድ የቀረበው የቅኔ ገበታ ከሰማንያ ዓመታት በፊት ታላቁ ኢትዮጵያ ሊቅ አለቃ ኪዳነ ወልድ ክፍሌ ከደረሱት ሰፊ የቅኔ አዝመራ የተቀነጨበ ነው፡፡ ‹‹መጽሐፈ ሰዋስው ወግስ ወመዝገበ ቃላት ሐዲስ›› በሚባለው የግእዝ ቋንቋ ሰዋስውና ግስ፣ የግእዝ አማርኛ መዝገበ ቃላት መጽሐፋቸው ውስጥ የተገኘው ሰማዊና ወርቃዊው ቅኔያቸው የግእዝን ትምህርት በአባይ ወንዝ የመሰሉበት ኢትዮጵያም የአፍሪቃ አውራ፣ የአፍሪቃ ቀንድ መሆኗን ያጠየቁበት ነው፡፡ በግእዝ ኢትዮጵያ የዕውቀት መደብሮች ውስጥ የሚገኙትን መክሊቶች በግእዝ ሰዋስው መሰላልነት መሠረትነት እናውጣቸው፣ እንጠቀምባቸው የሚል ሴማ አለው፡፡
በኢትዮጵያ የቋንቋዎች ሕዋ፣ በሥነ ጽሑፍ ገበታ፣ በአንድምታ ትርጓሜ እልፍኝ ውስጥ ላቅ ያለ ስፍራ የሚሰጣቸው ሊቁ ኪዳነ ወልድ ክፍሌ በአፀደ ሥጋ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን፣ ዓለምንም ከተለዩ ሰኔ 24 ቀን 2006 ዓ.ም. ልክ 70 ዓመት፣ 70 ክረምት፣ 70 መፀው፣ 70 በጋ፣ 70 ፀደይ ይሞላቸዋል፡፡
ከሰባ ዓመታት በፊት በአዲስ አበባ ከተማ ሰኔ 24 ቀን ስላረፉት አለቃ ኪዳነ ወልድ ክፍሌ ዜና ዕረፍት፣ በወቅቱ በሳምንታዊው አዲስ ዘመን ጋዜጣ ደቀ መዝሙራቸው አለቃ ደስታ ተክለ ወልድ ከታሪካቸው ጋራ ሐምሌ 1 ቀን 1936 ዓ.ም. ጽፈውት ተገኝቷል፡፡ በጋዜጣውና በመጽሐፈ ሰዋስው ላይ የሰፈረውን ዜና ሕይወታቸውን አዛምደን ለማቅረብ ወደድን፡፡
አለቃ ኪዳነ ወልድ ክፍሌ በ1862 ዓ.ም. የተወለዱት በይፋት ወረዳ [ሰሜን ሸዋ] ነው፡፡ በጎንደር ባለቃ ዘዮሐንስ ዘንድ የዳዊት ትርጓሜ ተምረው ከጨረሱ በኋላ በ1891 ዓ.ም. በዘመነ ሉቃስ ከጎንደር ተነሥተው በአክሱም በኩል ምፅዋ ኼደዋል፡፡ ከምፅዋም በመስከረም 1892 ዓ.ም. በግብፅ አስቄጥስ ገዳም በመግባት ለስምንት ወራት ቆይተዋል፡፡ በሚያዝያ ወርም ለ20 ዓመታት ወደኖሩባት ኢየሩሳሌም ተጉዘዋል፡፡ በኢየሩሳሌም ቆይታቸው ካገኟቸው መምህር ክፍለ ጊዮርጊስ የብሉይንና የሐዲስን፣ የሊቃውንትንና የመጻሕፍተ መነኮሳትን፣ የፍትሕ ነገሥትን ትርጓሜ ለዐሥር ዓመት ተማሩ፡፡ አቡሻህርና መርሐ ዕውርም [ባሕረ ሐሳብ] ዐወቁ፡፡ መምህራቸው ካረፉ በኋላ በኢየሩሳሌም የዓመታት ቆይታቸው የግእዝ ቋንቋ ቤተኛ የሆኑትን ዕብራይስጥ፣ (የእሥራኤል ቋንቋ)፣ ሱርስት (የሶርያ ቋንቋ) እና ዐረብኛ አጠኑ፡፡ የብሉያትንም ትርጓሜ ከዕብራይስጥ አጥብቀው አጥልቀው መረመሩ፣ በዕብራይስጥና በጽርእ (ግሪክ) በግእዝ መጻሕፍት መካከል እንዴት ያለ ልዩነት እንዳለ ተረዱ፡፡ ከዚህም በዃላ ጃንሆይ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት መንግሥት ዐልጋ ወራሽ ልዑል ራስ ተፈሪ መኰንን ይባሉ በነበረ ጊዜ የግእዝን መጻሕፍት እያስተረጎሙ ሲያስጥፉ ሕዝቅኤልን መጥተው እንዲተረጉሙላቸው ስላስጠሯቸው በ1912 ዓ.ም. ወደ ኢትዮጵያ መጡ፡፡ የሕዝቅኤልንም ንባብ በዕብራይስጥ ዐርመው አጥርተው አብርተው፣ ትርጓሜውንም ከዕብራይስጥና ከሮማይስጥ አውጥተው፣ ዐልፎ ዐልፎም ማስረጃ ሥዕል አግብተው በ1916 ዓ.ም. አሳትመው ለግርማዊነታቸው ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ አስረከቡ፡፡ በ1926 ዓመተ ምሕረትም መዝገበ ፊደል አውጥተው ከየት መጣውን ከነማስረጃው ጥፈው ሌላም ታናሽ ፊደል ከዕብራይስጥና ካረብኛ ጋራ አቆራኝተው አሳትመዋል፡፡
በድሬዳዋም ኅሊና ያልደረሰበትን የግእዝ ቋንቋ እየመረመሩ ሲጥፉ 22 ዓመት ተቀመጡ፡፡ ጠላት ኢትዮጵያን በወረረ ጊዜ ጣሊያን ለቅጣት ነው እንጂ፣ ኢትዮጵያን አይገዛም፣ ጃንሆይም ሲኼዱ እንዳየናቸው ተመልሰው እናያቸዋለን እያሉ ሳይፈሩ ሳያፍሩ በግልፅ ስለሰበኩ በ1929 ዓ.ም. ኹለት ወር አሰራቸው፡፡ ዳግመኛም በ1933 ዓ.ም. አንድ ወር ካሰራቸው በዃላ እንግሊዞች ፈቷቸው፡፡ የታሰሩበት በጨለማ ውስጥ ነበርና በፊተኛው እስራት ግራ ዐይናቸው በኹለተኛው ቀኝ ዐይናቸው ታወረ፡፡
ግርማዊ ንጉሠ ነገሥት ዐይንኽን አሳክምኻለኹ ስላሏቸው በ1936 ዓ.ም. ኅዳር 15 ቀን አዲስ አበባ መጥተው ተቀምጠው ሳሉ የስኳር በሽታ ነበረባቸውና 15 ቀን ከታመሙ በኋላ በራስ ደስታ ሆስፒታል በተወለዱ በ73 ዓመታቸው ሰኔ 24 ቀን ከማታው በ12 ሰዓት ተኩል ዐርፈው ሬሳቸው በክቡር አባ ሐና ርዳታ ካዲስበባ በካሚዮን ተጉዞ በ11 ሰዓት ተኩል ደብረ ሊባኖስ ተቀበሩ፡፡ ሐሳባቸው ኹሉ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን በማንኛውም ነገር ራሷን እንድትችል ነበር፡፡
አራት ዐይናው ኪዳነ ወልድ ከቋንቋና ከመዝገበ ቃላት፣ ከሃይማኖትም ጋራ የተያያዙ ታላላቅ መጻሕፍት አዘጋጅተዋል፡፡ በሕይወት እያሉ የታተሙላቸው መረጃዎች እንደሚያሳዩት ሦስት ናቸው፡፡ እነርሱም የመዠመርያው፣ ‹‹መጽሐፈ ሕዝቅኤል ከትርጓሜው ጋራ ንባቡ በግእዝ ትርጓሜው ባማርኛ ከኪዳነ ወልድ ክፍሌ ተጽፎ ታተመ፡፡ ፲፱፻፲፮ (1916)›› ኹለተኛው፣ ‹‹አበገዳ ፊደልና ፊደላዋሪያ የልጆች አፍ መፍቻ››፣ ሦስተኛው ‹‹መዝገበ ፊደላት ሴማውያት››ኹለቱም በድሬዳዋ ከተማ በቅዱስ አልዓዛር ማተሚያ ቤት በ1926 ዓ.ም. የታተሙት ናቸው፡፡
የአለቃ ኪዳነ ወልድን ስም በግዘፍ ከሚያስነሡት ሥራዎቻቸው ዋነኛው ‹‹መጽሐፈ ሰዋስው ወግስ ወመዝገበ ቃላት ሐዲስ›› ነው፡፡ ይህ በአንዳንዶች አገላለጽ ኢንሳይክሎፔዲያ መሰል መጽሐፍ የኅትመት ብርሃን ያየው ሊቁ ባረፉ በ12 ዓመት፣ በ1948 ዓ.ም. በደቀ መዝሙራቸው (ተማሪያቸው) አለቃ ደስታ ተክለወልድ ዘብሔረ ወግዳ አማካይነት ነው፡፡
መጽሐፈ ሰዋስውን በቅድሚያ ማዘጋጀት የጀመሩት መምህራቸው ክፍለ ጊዮርጊስ ናቸው፡፡ ያንኮበሩ ሊቅ መምህር ክፍሌ ወልደ አባ ተክሌ አለቃ ደስታ እንደጻፉት፣ ትምርት ከጥፈት ያስተባበሩ፣ በትምህርታቸውም የተደነቁና የታወቁ የውጭ አገር ባህል ቋንቋና ፊደል ያጠኑ ነበር፡፡ በምፅዋ ደሴት ግሱን የጨረሱት ለማረምና ለማሳተም ዕረፍትና ጊዜ አላገኙም፡፡ ተከረን ወደ ሮማ፣ ከሮማ ወደ የሩሳሌም ሲሉ ብዙ ጊዜ ዐለፈ፡፡ ኋላም በጊዜ ሞት 10 ዓመት ሙሉ ከርሳቸው ጋራ በኢየሩሳሌም ለነበረው ለሀገራቸው ልጅ ለተማሪያቸው (ኪዳነ ወልድ) እንዲህ ብለውታል፤ ‹‹ልጄ ሆይ ይህነን ግስ ማሳተም ብትፈልግ እንደገና ጥቂት ዕብራይስጥ ተምረኽ ማፍረስና ማደስ አለብኽ፤ በመዠመሪያው አበገደን ጥፈኽ የፊደሉን ተራ በዚያው አስኪደው፡፡ አንባቦችም እንዳይቸገሩ ከፊደል ቀጥለኽ ዐጭር ሰዋስው አግባበት፣ የጎደለውና የጠበበው ኹሉ መልቶ ሰፍቶ ሊጣፍ ፈቃዴ ነው፤ ከሌላው ንግድ ይልቅ ይህን አንድ መክሊት ለማብዛትና ለማበርከት ትጋ ዘር ኹን፣ ዘር ያድርግኽ ካላጣው ዕድሜ አይንፈግኽ ለሀገርኽ ያብቃኽ ብለው ተሰናበቱት፡፡››
አለቃ ኪዳነ ወልድ ‹‹ዐደራ ጥብቅ ሰማይ ሩቅ›› ነውና ከመምህራቸው የተቀበሉትን ዐደራ ከመምህሩ ደቀመዝሙሩ እንዲሉ 22 ዓመት ሙሉ ሠርተው አጠናቀቁት፡፡ ሒደቱን አለቃ ደስታ ባጭሩ እንዲህ ይገልጹታል፡፡ ‹‹ሕዝቅኤልንም ንባቡን ከምሉ ትርጓሜው ጋራ [1916 ዓ.ም.] አሳትመው ካስረከቡ በዃላ በቅድስት አገር [ኢየሩሳሌም] የወጠኑትን ይህን ብርሃናዊ መጽሐፍ [መጽሐፈ ሰዋስው ወግስ ወመዝገበ ቃላት ሐዲስ] እንደገና በድሬዳዋ ማዘጋጀት ዠመሩ፡፡ በሥራ ውለው ማታ ነፋስ በመቀበል ጊዜ አንድ ሐሳብ ቢያገኙ በማስታወሻ ለመጻፍ ከውጭ ወደ ቤት ይመለሳሉ፡፡ በምሳ ወይም በራት ጊዜ አንድ ትርጓሜ ቢታሰባቸው ምግቡን ትተው ብድግ ይላሉ፡፡ ሌሊትም ተኝተው ሳሉ አንድ ምስጢር ቢገጥማቸው ከመኝታቸው ተነሥተው መብራት አብርተው ይጽፋሉ፡፡
‹‹ያን ጊዜም ግርማዊ ንጉሠ ነገሥት ቀዳማዊ ዐፄ ኃይለ ሥላሴ ያዘዙላቸውን ቀለብና ድርጎ እያደራጁ በዕለት መፍቅድ ይረዷቸው የነበሩ የክቡር ብላታ አሸኔ ኪዳነ ማርያም ባለቤት ክብርት ወይዘሮ በላይነሽ ጎበና [የራስ ጎበና ዳጨው ልጅ] ናቸው፡፡
የአለቃ ኪዳነ ወልድ ሌላኛው መጽሐፍ ‹‹ግእዝ መሠረተ ትምህርት›› ነው፡፡ ለዚህ መጽሐፍ መዘጋጀት መንሥኤ የሆነው ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ላለቃ ኪዳነ ወልድ መፍቅድኽን [ቀለብህን] እየሰጠኹ በምትፈልገው ነገር ኹሉ እረዳኻለሁ (እጦርኸለኹ)፣ ስላገራችንም ጥቅም ብዙ ዘመን የደከሙበትን የግእዝ ሰዋስውና ግስ አሳትምልኻለኹ ብለው ተስፋ ስለሰጧቸው በ1936 ዓ.ም. ኅዳር 26 ቀን ወዳዲሳበባ መምጣታቸው ነበር፡፡ ቀበና በተቀመጡ ጊዜ ሦስት ሰዎች የግእዝ ቋንቋ መማር እንፈቅዳለን ቢሏቸው የስምና የአንቀጽ ርባታ በቃል በጽፈት ማታ ማታ ማስተማር ዠመሩ፡፡ ይህንንም ከ60 ዓመት በፊት አለቃ ደስታ ሰብስበውና ጽፈው በ1946 ዓ.ም. በአዲስ አበባ የኅትመት ብርሃን እንዲያይ አደረጉት፡፡
ሌላው የሊቁ ሥራ በ1980ዎቹ በሀገረ ጀርመን በቁም ጽሕፈት ለኅትመት የበቃው የነገረ መለኮት (ቲኦሎጂ) መጽሐፍ የኾነው ‹‹ሃይማኖት አበው ዘቀደምት ወዘደኃርት›› ነውና፡፡ ሊቄ ኪዳነ ወልድ፣ መጸሐፉን በግእዝና ባማርኛ ንባብና በኹለት ዐይነት ግጥም አድርገው አዘጋጅተውና ጽፈው ያጠናቀቁት በ1934 ዓ.ም. ነበር፡፡
አለቃ እስካሁን ያልታተሙ መጻሕፍት እንዳሏቸውም ይነገራል፡፡ አንዱ ‹‹የዕብራይስጥ ግስ በግእዝ ፊደል ተጽፎ በግእዝ ቋንቋ የተተረጐመው›› ነው፡፡ ማን ይኾን ባለተራው ባለዐደራ የሚያሳትመው፣ ከኅትመት ብርሃንስ ጋራ የሚያገናኘው?
በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ከሚገኙ መጻሕፍት አንዱ ‹‹ትንቢተ ሕዝቅኤል›› ነው፡፡ በ1916 ዓ.ም. ንባቡ በግእዝ ትርጓሜ በአማርኛ አድርገው አዘጋጅተውታል፡፡ አተረጓጐሙ አንድምታ ነው፡፡ ከነጠላ ትርጉም ያልፋል፡፡ ምዕራፍ 27 ቁጥር 17 እንዲህ ይላል፡፡ ‹‹ይሁዳና እስራኤል ምድር ነጋዴዎችሽ ነበሩ፤ የሚኒትን ስንዴ ጣፋጭም እንጐቻ ማር ዘይትም በለስንም ስለአንቺ ሸቀጥ ይነግዱ ነበር፡፡››
ሚኒት ከሸዋ እንደ ቡልጋ፣ ከትግሬ እንደ እንደርታ ያለች የስንዴ አገር ናት፡፡ ርስትነቷ የደቂቀ አሞን ነበረ፡፡ ገለዓዳዊ ዮፍታሔ በጦርነት ወስዷታል፡፡ ንግድሽን ከሚኒት በሚወጣ ስንዴ በሰምና በማር በዘይትና በበለሳን አደረጉት፡፡ በለሳን ጥሩ ሽቱ ነው፤ በኢያሪሆ ይበቅላል፤ ኢያሪሆ ማለት ሠናየ መዓዛ ዘመዓዛሁ ሠናይ ማለት ነው፡፡ ቦ ርጢን በቁሙ መድኃኒት ማለት ነው፡፡ በምድረ እስራኤል የማይበቅል እንጨት የለምና፡፡
በአበገደ ፊደል ገበታ የተዘጋጀው መማሪያ መጽሐፍ፣ ከፊደል ገበታው በተጨማሪ ንባብና ሥርዓተ ነጥብ፣ ከግእዝ ጋራ የሚዛመዱት የሱርስትና የዕብራይስጥ የዐረብም ፊደል ከነስሙና ከነቁጥሩ ይዟል፡፡ ፊደላቱ ዲቃሎቻቸውም ሳይቀሩ፣ ድምፀ ልሳኑ የሚነገርበትን ባምስት ጾታ በጉሮሮና በትናጋ፣ በምላስና በከንፈር በጥርስ የሚነገሩትን ያሳያል፡፡
ከ80 ዓመት በፊት በታተመችው መጽሐፍ ብዙ ቋንቋዎችን መማር ልዩ ልዩ ጥበባትን መቅሰም እንደሚያስፈልግ ታሳስባለች፡፡ ጵጵስናን ከግብፅ መፈለግ የለብንም፤ የራሳችንን ሊቃውንት ጳጳሳት አድርገን መሾም አለብንም ትላለች፡፡ የኪዳነ ወልድ ድምፅ፡፡
ባለታሪካዊው የ922 ገጹ የግእዝ - አማርኛ መጽሐፍ በ19ኛው ምእት ዓመት አጋማሽ ተዠምሮ በ20ኛው ምእት አጋማሽ የኅትመት ብርሃን ያየ መጽሐፍ ነው፡፡ በዝግጅትና በኅትመት ጉዞው ሦስት ትውልዶችን አሳልፏል፡፡ ከመዝገበ ቃላቱ የኹለት ቃላት አፈታት እነሆ፡፡
ወንጌል፤ (ላት፡፡ ጽርዕ (ግሪክ) ሄዋንጌሊዎን፡፡ ዐረብ ኢንጂል)፣ በቁሙ፤ ብሥራት፣ ምሥራች፤ ሐዲስ ዜና መልካም ወሬ፣ ደስ የሚያሰኝ ስብከት፤ አምላካዊ ሰማያዊ ነገር፤ ምሥጢረ ሥላሴ፣ ምሥጢረ ሥጋዌ፡፡
ወይ፤ (ዐረብ ዋእ፣ ወይ፡፡ ሱርስት (የሶርያ) ዋይ፡፡ ዕብራይስጥ ኦይ)፤ ንኡስ አገባብ፡፡ በቁሙ፤ ወዮ ወየው፤ ዋይ ውይ፤ አወይ የልቅሶ የሐዘን፣ የቁጣ፣ የንዴት፣ የብስጭት ቃል ነው፡፡ ወይ ሊተ፣ ወይ ልየ፣ ወይ ለከ እያለ እንደ አሌ በለ ይዘምታል፡፡ አሌንና ለይን ተመልክት የዚህ ጎሮች ናቸው፡፡
ወይ፤ (ዐማርኛ)፤ በቁሙ፤ (ዋዌ አው) የማማረጥ ቃል፤ አውን እይ፡፡ (ግጥም፤ ሐፄ ቴ፡ ባሏን የሰቀሉባት)፣ ወይ አልተቀደሰ የባረኩት ሰው፤ ንጉሥ መስቀልዎን ቢተዉት ምነው፡፡ ፪ኛም የምኞትና የፍላጎት የአንክሮ ቃል ይኾናል፤ (ግጥምና ሙሾ ስለጐንደር ጥፋት)፤ ቴዎድሮስ መጣ ዐይኑን አፍጦ፤ ወይ መሸሸጊያ ታናሽ ቁጥቋጦ፡፡ ተከተለኝ ብዬ ዙሬ ዙሬ ሳይ፤ ወይ ጥጋብ ወይ ኩራት ጐንደር ቀረ ወይ፡፡ ፫ኛም ያቤቱታ ቃል የጥሪ ተሰጦ ይኾናል፤ (ግጥም፣ የበለው እኅት ተማርካ በመተማ ሳለች)፤ ጐዣም አፋፉ ላይ የሚጣራው ማነው፤ ወንድሜ እንደኾነ ወይ በለው ወይ በለው፡፡ ምስጢሩ እንደላይኛው ነው፡፡ ፬ኛም የጥያቄ ቃል ይኾናል፤ ኼደ ወይ፣ መጣ ወይ፡፡
‹‹መዐዛ ሰዋስው - የግጥም ስብከት›› በሚለው ክፍልም፣ ለአማርኛ ግእዝ ነው ዳኛ የሚል አስተሳሰብ የያዘ ለአማርኛ መሠረቱ ግእዝ ነው የሚል አቋም ያቀፈ ዐውደ ግጥም ይገኛል፡፡ ባለቅኔው ኪዳነ ወልድ እንዲህ ተቀኝተዋል፤ ሦስቱን አንጓ እነሆ፡፡
በኢትዮጵያ ሕዋ እንደተወርዋሪ ኮከብ ብቅ ብለው ካለፉት እሙራንና ማዕምራን (ታዋቂዎችና አዋቂዎች) መካከል በ19ኛው በ20ኛው ምእት ዓመት ውስጥ የኖሩት አለቃ ኪዳነ ወልድ ከፍሌ አንዱ ናቸው፡፡ ዘንድሮ ከተወለዱ 142ኛ ዓመት፣ ካረፉ ከአፀደ ሥጋ ከተለዩ 70 ዓመት ሞልቷቸዋል፡፡
ሥራዎቻቸው በቤተክህትም ሆነ በቤተመንግሥት ይሁንታንና ይበልታን ያገኘ፣ እስከዘመናችን ድረስም በማጣቀሻነት በማስተማሪያነት፣ ዘርፈ ብዙ አገልግሎት እየሰጠ ለመሆኑ በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ ከመዠመርያ እስከ ሦስተኛ ዲግሪ የመመረቂያ ድርሳኖች ውስጥ ሳይጠቀሱ ያለፉበት ጊዜ የለም፡፡ ለየድርሳናቱ (ቴሲስ ዲዘርቴሽን) ምልዐት ከኪዳነ ወልድ የጽሑፍ ጎተራ ያልዘገነ ያልቀመሰ፣ ያላጠጣመ አይኖርም፡፡
የግእዝ ቋንቋን ከሌሎች ሴማዊ ቋንቋዎች ጋራ እያገናዘቡ በመመርመር የፊሎሉጂ ጥናት በማድረግ ረገድ በፋና ወጊነት በአገሬው ሊጠቀሱ ቢችልም፣ በዘመናችን የሳቸውን ፈለግ ተከትሎ ንፅፅራዊ ጥናት ስለመቀጠሉ የተሰማ የተጻፈ ነገር አለመኖሩን የዘርፉ ባለሙያዎች ይናገራሉ፡፡ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የተጀመረውና ግእዝና ዐረቢኛን ብቻ መሠረት ያደረገው የፊሎሎጂ ትምህርት ክፍል ወደ ሌሎቹም ተዛማጅ ቋንቋዎች ይሸጋገር ይሆን?
አምና የግእዝና የሱርስጥ (ሶርያ) ቋንቋዎች ጥናት ጉባኤ ያካሄደው የኢትዮጵያ ካቶሊክ ዩኒቨርሲቲና የቅዱስ ፍራንቸስኮስ የጥናትና የጽሞና ምርምር ማዕከል፣ እንዲሁም ዐውደ ኢትዮጵያ ተመሳሳይ ጥረትን ከተግባር ጋር ያስቀጥሉት ይሆን? የሚታይ ይሆናል፡፡
አለቃ ኪዳነ ወልድ ይከተሉት በነበረው ሃይማኖታዊ አስተምህሮ ምክንያት የሥራዎቻቸውን ያህል ተገቢውን ቦታ አለማግኘታቸው ይነገራል፡፡ የሚገባቸውን ያህል ክብርም አልተሰጣቸውም፡፡ የመቃብራቸው ምልክትም እንደጠፋ ነው የሚወሳው፡፡
የባሕር ማዶ ቀደምት ጠቢባንን ለመዘከር የሚተጉት አገራዊ ተቋማትና ማኅበራት ለኢትዮጵያ ዐቢይ ቁም ነገርን ትተውና በሥራ አሳይተው ያለፉትን የሚዘክሩት መቼ ይሆን? (በርግጥ ባለፈው ግንቦት 25 ቀን 2006 ዓ.ም. በአንድ የዐውደ ኢትዮጵያ ሀገራዊ የጥናት ጉባኤ 70ኛ ዓመታቸውን ያሰበ መሰናዶ ሳይዘነጋ)
አምና በኬንያ ናይሮቢ ስለአፍሪካ ቲኦሎጂ የመከረ አንድ ጉባኤ ተካሂዶ ነበር፡፡ በጉባኤውም ኢትዮጵያን ጨምሮ ከተለያዩ የዓለም ክፍሎች የመጡ ምሁራን ተገኝተው ነበር፡፡
በጉባኤው የተሳተፉ ኢትዮጵያዊ ምሁር እንዳወጉን፣ በጉባኤውም በመጀመሪያዎቹ የክርስቲያን ዘመናት (ከአንደኛው ምእት ዓመት ተነሥቶ) በሰሜን አፍሪቃ ከመካከለኛው ምሥራቅ ጋር በነበረው ክርስቲያናዊ ግንኙነት በርካታ መጻሕፍት በግሪክ፣ በላቲን በዐረቢኛ ተዘጋጅተዋል፡፡ የሃይማኖት መግለጫዎችም ተቀነባብረዋል ተቀምረዋል፡፡ በዘመኑም የነበረውን የአፍሪካ ቲኦሎጂ ለማወቅ ምሁራኑ በተለይ ግሪክና ላቲንን ማጥናት መመርመር አለብን ብለው ነበር፡፡
በዚህ ጊዜ ነበር ከምዕራብ አፍሪካዊቷ አገር የመጡ ጋናዊ ምሁር ጥሩ ብላችኋል፣ ግሪክ ላቲንን ማጥናት ይገባል፡፡ የተረሱ ሁለት ቋንቋዎች አሉ፡፡ የአፍሪካን ቲኦሎጂ ለማወቅ አንድንችል የሚያደርጉ ግእዝና አማርኛን ቋንቋዎች ማጥናት አለብን በማለት አስረግጠው ተናግረዋል፡፡ መጽሐፍ ቅዱስ ከተጻፈባቸውና ከተተረጐመባቸው የመጀመሪያዎቹ ቋንቋዎች አንዱ ግእዝ ነበርና እውነትነት አላቸው፡፡
የፊታችን ማክሰኞ በዩናይትድ ስቴትስ በሚካሄዱ ምርጫዎች፥ ድምጽ ሰጪዎች በፕሬዘዳንት ባራክ ኦባማ የመጨረሻዎቹ ሁለት አመታት የትኛው ፓርቲ የኮንግሬሱን የሕግ መወሰኛና የተወካዮች ምክር ቤት እንደሚቆጣጠር ለመወሰን ድምጽ ይሰጣሉ።
የፊታችን ማክሰኞ በዩናይትድ ስቴትስ በሚካሄዱ ምርጫዎች፥ ድምጽ ሰጪዎች በፕሬዘዳንት ባራክ ኦባማ የመጨረሻዎቹ ሁለት አመታት የትኛው ፓርቲ የኮንግሬሱን የሕግ መወሰኛና የተወካዮች ምክር ቤት እንደሚቆጣጠር ለመወሰን ድምጽ ይሰጣሉ።እስከዚያው ግን ሁለቱ ዋና የፖለቲካ ፓርቲዎች ድምጽ ሰጪዎች በብዛት ወጥተው እንዲመርጡ በማበረታታት ዘመቻቸውን አፋፍመዋል።
የአሜሪካ ድምጹ Michael Bowman እዚሁ ዋሺንግተን አቅራቢያ Virginia ክፍለ ግዛት Fairfax ወረዳ ተገኝቶ የእጩ ተወዳዳሪዎችን የምረጡኝ ዘመቻና የማግባባት ጥረት ተመልክቷል።
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በተለያዩ ጊዜያት ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር የተለያዩ ውይይቶች በማድረግ ለቀጣዩ አገራዊ ምርጫ የሚያደርጋቸውን ዝግጅቶች ሲያሳውቅ እንደቆየ ይታወቃል፡፡ ቦርዱ በቅርቡ ካከናወናቸው ውይይቶች መካከል በጥቅምት ወር በአፍሪካ ህብረት በስብሰባ አዳራሽ ያከናወነው የምርጫ ባለድርሻ አካላትን ያሳተፈ የሁለት ቀን አለም አቀፍ ጉባኤ እንዲሁም የምርጫ ጊዜያዊ የጊዜ ሰሌዳን አስመልክቶ ከሚመለከለታቸው አካላት ጋር ያደረገው ምክክር ጥቂቶቹ ናቸው፡፡
በመሆኑም የነዚህ ውይይቶች ቀጣይ ክፍል የሆነውን የምርጫ ባለድርሻ አካላት ውይይት የካቲት 06 ቀን 2012 ዓ.ም በስካይ ላይት ሆቴል አዘጋጅቷል፡፡ በዚህ የአንድ ቀን ውይይት ላይ ስለመጪው አገራዊ ምርጫ የጊዜ ሰሌዳ፣ የምርጫ ዋና ዋና ተሳታፊዎች እና የትብብር ሃላፊነቶች እንዲሁም ስለቦርዱ ስራዎች ውይይት የሚደረግ ሲሆን ዋና ዋና ባለድርሻ አካላትም ግብአት ይሰጣሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡ እርስዎ/ድርጅትዎ ለቀጣዩ ምርጫ መሳካት ዋና ባለድርሻ እንደመሆንዎ መጠን በእለቱ ከጠዋቱ 2፡30 ጀምሮ በውይይቱ ላይ በመገኘት የድርሻዎን እንዲወጡ ጥሪ እናስተላልፋለን፡፡
ደኢህዴን በመደበኛ ጉባኤው አሰፈፃሚውንና ማዕከላዊ ኮሚቴውን በመረጠበት ያለፈ ወቅት ነው ፡፡ ከጉባኤው ተሳታፊዎች መካለል የጉባኤው ተሳታፊዎችን ህጋዊነት አስመልክቶ ጭቅጭቅ ተነሳ፡፡
ጭቅጭቁ ከሰገን አካባቢ ህዝቦች ዞን ከመጡት ተወካይ ተሳታፊዎች መካከል ፣ ህጋዊ የሚያደርገውን የተሳትፎ መንገድ ባልተከተለ መንገድ አንድ ሰው ጉባዔውን ተቀላቅሏል የሚል መነሻ ነበረው ፡፡ ይኸውም በጉባዔው ላይ እዲሳተፍ የተመረጠው ሰው ቀርቶ በምትኩ ሌላ ሰው ገብቷል ተባለ፡፡
በህጋዊ መንገድ ፣ የድርጅቱን መተዳደሪያ ደንብ በተከተለ መንገድ በጉባኤው ላይ እንዲሳተፍ የተመረጠው ሰው በሰጠው ውክልና ምክንያት ነው ፣ የዞኑ ድርጅት ፅ/ቤት ሀላፊ ፣ የማይመለከተው ሰው ጉባኤው ላይ የተገኘው ፡፡ የጥያቄው ምላሽ ሆነ ፡፡ ይሄ የፅ/ቤት ሀላፊ ተብዬው፣ ሰውየውን በሾኬ ብሎ አስቀርቶት ቢሆንስ? ስልጣን ለህዝብ ብልፅግና ጥቅም ላይ የሚውል መሳሪያነቱን እየሳቱ የሾኬ እግር የሚያደርጉት አሉ፡፡ ጉድኮ ነው፡፡
‘‘ አኣይ እንዲህማ አይሆንም! ’’ ፣ የሚል ድምፅ ተሰማ፡፡ ድምፁ የክብርት ሙፈሪያት ካሚል ነው ፡፡ ክብርቷ፣ ‘‘የድርጅቱ ህግና ደንብ አይፈቅድም ! ስለዚህ ግለሰቡ የጉባዔው አባል መሆን አይችሉም! ’’ ፣ሲሉ ውዝግቡን አቀዘቀዙት፡፡
ስለ ድርጅቱ ምክትል ሊቀ- መንበርም - ስለ ክቡር አቶ ሚሊዮን ማቴዎስ፡፡ ክቡሩ ጋር በስራ ጉዳይ ተመላልሻለሁ፡፡ እነሆ ስለርሳቸው ከሶስት ዓመት በፊት ባሰተምኩት አንድ መፅሐፍ ምስጋና ገፄ ላይ የሰፈረው፡-
‘‘ ሁሌም ለስራ ጉዳይ ወደ ቢሮህ ጎራ ባልን ቁጥር ታናሽ ንሆን ከታላቅነት ወንበርህ ተነስተህ በፈገግታ የምትቀበለን አቶ ሚሊዮን ማቴዎስ …. ’’ እያለ ይቀጥላል፡፡
ሰሞኑን አንድ ወዳጄ በስልክ ያጫወተኝ ነገር አለ፡፡ አንድ ወንዝ አለ- ጎጃምንና ጎንደርን የሚለይ ፡፡ የጎጃምና የጎንደር አርሷደሮች፤ ወንዙ ወደ ጎጃም አቅጣጫ፣ ሌላ ጊዜ ደግሞ ወደ ጎንደር አቅጣጫ ወሰኑን እየሰበረ ይፈሳል፡፡ ይሄኔ አርሷደሮቹ ወንዙን፣ ‘‘ ይሄ ወንዝ ምን ይዛብራል? ! ’’ ፣ያቀዣብራል ፣ አሉት አለኝ፣ ወዳጄ፡፡
ደኢህዴን ውስጥ እንደጉጃሙና ጎንደር ወሰን መለያው ወንዝ ፣ ‘‘ የሚዛብር ካድሬና አመራር ’’ ፣ ለውጡን ማቀላጠፍ ፈተና የሚሆንባቸው ይመስለኛል ፡፡ ‘‘ አንተ የሴጣን ወፍጮ ’’ ፣ ሆነናል ያልከው ሰውዬ አባባልህ እንዴት ይመቻልሳ!
አሁን እንቁጣጣሽ እየመጣ ነው ፡፡ እንዴት ነው በዚህ ዓመት- ባልም ወደ አንዳንድ የክልሉ ባለስልጣናት ቤት በነፍስ ወከፍ የሚገባው ያመትባል ግማሽ የበሬ ስጋ ይኖራል እንዴ? ይሄ ነገር ካለ ፣ ከግማሽ ጎኑ ለኔም የበዓል መዋያ ሁለት ሙዳ ስጋ፡፡ በማርያም !!
አንዳንድ ትላልቅ ሆቴሎች ወደ ባለስልጣናት ቤት ብፌ ለዓመት በዓል ደግሰው ይወስዳሉ አሉ፡፡ አጋፋሪነት ዘምኗልሳ!! ኧረ በማርያም ለኔም በንቁጣጣሽ!! ብፌው ቀርቶ አንድ ሳህን እንጀራ በቀይ ወጥ ንፋስ እየመታው ይዛችሁልኝ ኑ፡፡ በማርያም!!
እንዴት ነው ነገሩ? ቁምጣ ከሚለብስ አርሷደር በተዋጣ ገንዘብ ኮት ማማረጥ፡፡ መብላትና ማደር ፈተና ከሆነበት ሲቪል ሰርቫንት በተዋጣ ገንዘብ ኮት በፕሮቫ ካልሆነ ማለት፡፡ አሁን በቅርቡ በሚካሄደው ጉባኤ ላይስ ውድ ውድ ኮት ይኖራል እንዴ?
ባለ ኮከብ ሆቴሎች ውስጥ እረፍት አርጉ ለተባሉት ሰዎች ቁርስ፣ ምሳና እራት ፣ እንዲሁም የማወራረጃ ፈሳሽ ይዘጋጃል፡፡ እነርሱ ግን ሩም ሰርቪስ ይጠይቃሉ፡፡ ማለት ከተፈቀደው ውጪ ወደ ክፍላቸው ሌላ ዕራት ፣ ሌላ መጠጥ (ውድ ውድ የሆኑ ውስኪዎችን ይጨምራል) ያዛሉ ፣ አለኝ ፡፡ ኧረ አልተፈቀደም ቢሏቸውም እንኳ መስሚያ የላቸውም፡፡ ጆሮ የሌለው ጉባዔተኛ ምን ያደርጋል? ትርፍ የለውም ፡፡ የስኮትላንድ ውስኪዎችን እያማረጠ አምጡልኝ የሚል ከሆነ ወጪ እንጂ ምን ትርፍ አለው ? ሩም ሰርቪስ ይቀጥላል ወይስ ስልጣኑን ይለቃል?
እኔ 'ምለው ፣ ክብርትና ክቡር ያ ልማድ አሁንም ይቀጥላል እንዴ? ሳስበው በናንተ ዘመን ይሄ የሚፈቀድ አይመስለኝም፡፡ ክቡራን ፤ የዓመትባል፣ የሩም ሰርቪስ ፣ የቲሸርት ፣ የኮፍያ፣ የኮት ፣ የምናምን ፣ የምናምን ‘‘ ቴምፕሬቸር’’ በጣም ከፍ ብሎ ‘‘ ፋታል’’ ሀኗል፡፡
የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሚኒስትሮችን ጨምሮ የስራ ሀላፊዎችን የስራ እንቅስቃሴ በቅርበት መከታተልና መቆጣጠር የሚያስችል አሰራር ሊዘረጋ መሆኑን የምክር ቤቱ አፈጉባዔ ወይዘሮ ሙፈሪያት ካሚል አስታወቁ።
አሰራሩ በዓመቱ መጀመሪያ ላይ የተቋማት ሀላፊዎቹ ሊሰሩት የሚገቡ ስራዎችን በግልጽ አቅርበው ሀላፊትን በመውሰድ ስራ እንደሚጀምሩና በዛው መሰረት ተቆጥሮ እንደሚገመገሙ የሚገልጽ መሆኑን አስታውቀዋል።
በመግለጫቸው አሁን ያለውን ለውጥ ታሳቢ ያደረገ እቅድ መዘጋጀቱን ያነሱት አፈ ጉባኤዋ፥ በተለይም ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሰጡት አቅጣጫ ለምክር ቤቱ መነሳሳትን የፈጠረ ነው ብለዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ወደ ስልጣን ከመጡ በኋላ ከዘረጉት የለውጥ አሰራሮች ውስጥ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሚኒስትሮችን ጨምሮ የስራ ሀላፊዎችን የስራ እንቅስቃሴ በቅርበት መከታተልና መቆጣጠር የሚያስችል አሰራር አንዱ ነው።
ከውሳኔው ባለፈ አፈጻጸሙን የሚከታተል እራሱን የቻለ ክፍል የተዘጋጀ ሲሆን፥ ያለፉትን ችግሮከች በመከፍታት አዳዲስ ችግሮች ሳይመጡ መከላከል በሚያስችል ደረጃ ቅድመ ዝግጅቱ መደረጉን አንስተዋል።
በሌላ በኩል የምክር ቤት አባላትም በአመት ሁለቴ ብቻ በቀጥታ ከህዝቡ ጋር የሚያደርጉትን ግንኙነት በቂ ባለመሆኑ ይህን የማስፋት ስራም የ2011 ተግባር እንደሚሆን አፈ ጉባኤዋ ተናግረዋል።
ችግሩ በቀጣይ ቀድሞ መከላከልን መሰረት ያደረጉ ስራዎች ትኩረት እንዲያገኙ ምክር ቤቱ ከሚሰራው በተጨማሪ በመንግስት በኩል ውጤት የሚያመጣ ስራ እንዲሰራ ድጋፍና ክትትሉን እንደሚያጠናክር አረጋግጠዋል።
ዋዜማ ራዲዮ- የሰማያዊ ፓርቲ ሊቀ መንበር አቶ የሽዋስ አሰፋ ትላንት ሰኞ ግንቦት 14 ቀን ከወንጀል ምርመራ በደረሳቸው ጥሪ መሰረት ፓሊስ ጣቢያ ሲሄዱ ከዚህ በፊት ነፃ በተባሉበት ክስ በፍርድ ቤት እንደሚፈለጉ ተነግሯቸው ፍርድ ቤት መቅረባቸውን የዋዜማ ዘጋቢ ለማረጋገጥ ችላለች።
ልደታ ምድብ አራተኛ ወንጀል ችሎት ዛሬ የቀረቡት አቶ የሽዋስ ከፍ/ቤት ለፓሊስ በተላለፈው የክስ ጥሪ ወረቀት ላይ በእነ አቶ ዘላለም ወርቃገኘሁ የክስ መዝገብ እንደሚፈለጉ የተጠቀሰ ሲሆን ግለሰቡ ፍ/ቤት ከቀረቡ በኃላ በ4ኛ ወንጀል ችሎት የመሀል ዳኛ አማካይነት አቶ የሽዋስ በስህተት የተጠሩ መሆኑ ተነግሯቸዋል ።
አቶ የሽዋስ በአጋጣሚ እሩቅ ሆነው እንጁ ከወንጀል ምርመራ እንደሚፈለጉ ሰኞ በደረሳቸው ጥሪ መሰረት ወዲያውኑ ፓሊስ ጣቢያ ቀርበው ቢሆን ኖሮ በእስር ያድሩ ነበር
ከአመታት በፊት አቶ የሽዋስ አሰፋ ከአንድነት ፓርቲና ከሌሎች ፓለቲከኞች ጋር በእስር ከቆዩ በኃላ በፍ/ቤት አቶ ሀብታሙ አያሌውን ጨምሮ ዳንኤል ሽበሽና አብርሃ ደስታ ነፃ ናችሁ በተባሉ ጊዜ አቶ የሽዋስ አሰፋም ነፃ ተብለው ወደ ፓርቲ ሊቀ መንበርነት መጥተዋል።።
በተከሰሱበት ወንጀል በፍርድ ቤት ነፃ ከተባሉ በኃላ አስቀድሞ የተከሰበት አንቀጽ ተቀይሮ እና የወጣውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅን የተላለፈ ተግባር ፈፅማችኃል በሚል በእስር ላይ ከሚገኙት መሀከል ዳንኤል ሽበሽ ዛሬ ፍ/ቤት ቀርቦ ጉዩየ ውኔና ሳያገኝ ለሌላ ቀጠሮ ተላልፏል ።
ሁለት ትልልቅ የማላዊ ተቃዋሚ ፓርቲዎች በመጪው ግንቦት ወር በሚካሄደው ምርጫ አብርው ለመወዳደር ኅብረት መፍጠራቸው ተዘግቧል። ሁለቱ ፓርቲዎች ባቀረቡት ክስ ምክንያት ባለፈው ዓመት የተካሄደው ምርጫ ውጤት ተሰርዞ እንደገና ምርጫ እንዲካሄድ አንድ ፍ/ቤት አዟል።
የማላዊ ኮንግረስ ፓርቲና የተባበረው የትራንስፎርሜሽን ንቅናቄ ሥምምነቱን በቅርቡ ፈርመው ለፕሬዚዳንትነትና ለሌሎች ቦታዎች የሚወዳደሩ ሰዎችን እናቀርባለን ብለዋል።
ሰላማዊ የሥልጣን ሽግግር ማለት ምን ማለት ነው? ለአፍሪካ ምን ትርጉም አለው?በኒዩርክ አዮና ኮሌጅ በማኅበረሰብ ጥናት ረዳት ፕሮፌሰር ለሆኑትን ዶ/ር ደረሰ ጌታቸው የቀረበ ጥያቄ ነው።
ተሰናባቹ ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ ለተመራጩ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ሥልጣናቸውን አስረክበዋል ይህ የሥልጣን ርክክብ "ሰላማዊ የሥልጣን ሽግግር" እንደሆነ ተነግሮለታል። ሰላማዊ የሥልጣን ሽግግር ምን ማለት ነው? ይህ የሽግግር ሂደትስ ለአፍሪካ ምን ዐይነት ትርጉም ይሰጣል? በኒዩርክ አዮና ኮሌጅ በማኅበረሰብ ጥናት ረዳት ፕሮፌሰር የሆኑትን ዶ/ር ደረሰ ጌታቸውን ጽዮን ግርማ አነጋግራቸዋለች።
“ማንም ከማንም ጋር የሰውነት ጥል ሊኖረው አይችልም የዕውቀት ጥል እንጂ። ቋንቋ የሚባልን ነገር ከመካከላችን አውጥተን ማሰብ ብንጀምር ዘረኝነት ሃሳብ ላይ እንጂ ደም ላይ እንደሌለ እንረዳለን።
ሁላችንም ዘር አለን።ዘሩ ግን እኛ አይደለንም! እኛ ሰዎች ነን። ሰውነት ከመፈጠር እንጂ ከመወለድ አይጀምርምና ፈጣሪ ዘራችንን ኢትዮጵያ በምትባል ምድር ላይ ዘራው። ሲዘራው ኢትዮጵያ ማለት ሰዎች መሆኗን አወቅን። መነጣጠል እስከማንችል ተዋሃድን። ትላንት የሆነ የሰው ዲስኩር አንዳችን ካንዳችን ካልለየሁ እያለ ሥያሜ አበጀልን።ፈጣሪን ለማረም ይመስል እኛም ሆሆሆ ብለን ተቀበልን።
በህንድ 2032 ብሄረሰብ በሠላም እየኖረ በቻይና 499 ብሄረሰብ በሰላም እየኖረ ምነው እኛ(ሰማኒዊያን) መሸከም አቃተን ? ተራ በተራ መግዛታችንን ለበላይነት ተጠቀምንበት??
ማንም ከማንም ጋር የሰውነት ጥል ሊኖረው አይችልም የዕውቀት ጥል እንጂ ።ገና ስንወለድ ዘር ምን ይሁን ቋንቋ ምን ይሁን የምናውቀው ነገር አልነበረም። የዕውቀት ጥል ደግሞ በጠረጴዛ ዙሪያ እንጂ በጦር ሜዳ አይፈታም። ምክንያቱም ይቅርታ እንጂ በቀል ታሪክን አያርምምና።
ቋንቋ የሚባለው ነገር ከመካከላችን አውጥተን ማሰብ ብንጀምር ዘረኝነት ሃሳብ ላይ እንጂ ደም ላይ እንደሌለ እንረዳለን። እየጨፈርን የናድነውን ቤት እያለቀስን አንሰራውም። ሁልጊዜ ጥፋት ካደረስን በኋላ እንዳጠፋን ምንረዳ ከሆነ ዞሮ መልሶ አለማወቅ ይሆንብናል። በመቻቻል ሳይሆን በፍቅር እንኑር መቻቻል አንድ ቀን ያሰለቸናል። ታገስኩህን ቻልኩህን ያመጣል። ፍቅር ግን እስከፂሜጋ ይሸከማል።
እንግዲህ በሰማያት ያለፈ ትልቅ ሊቀ ካህናት የእግዚአብሔር ልጅ ኢየሱስ ስላለን፥ ጸንተን ሃይማኖታችንን እንጠብቅ። ከኃጢአት በቀር በነገር ሁሉ እንደ እኛ የተፈተነ ነው እንጂ፥ በድካማችን ሊራራልን የማይችል ሊቀ ካህናት የለንም። እንግዲህ ምሕረትን እንድንቀበል በሚያስፈልገንም ጊዜ የሚረዳንን ጸጋ እንድናገኝ ወደ ጸጋው ዙፋን በእምነት እንቅረብ። ሊቀ ካህናት ሁሉ ስለ ኃጢአት መባንና መስዋዕትን ሊያቀርብ ከሰው ተመርጦ ለእግዚአብሔር በሆነው ነገር ሁሉ ስለ ሰው ይሾማልና፤ እርሱ ራሱም ደግሞ ድካምን ስለሚለብስ፥ ላልተማሩትና ለሚስቱት ሊራራላቸው ይችላል፤ በዚህም ምክንያት ስለ ሕዝብ እንደሚያቀርብ እንዲሁ ስለ ራሱደግሞ መስዋዕትን ስለ ኃጢአት ሊያቀርብ ይገባዋል። እንደ አሮንም በእግዚአብሔር ከተጠራ በቀር ማንም ክብሩን ለራሱ የሚወስድ የለም። እንዲሁ ክርስቶስ ደግሞ ሊቀ ካህናት ሊሆን ራሱን አላከበረም ነገር ግን። አንተ ልጄ ነህ እኔ ዛሬ ወልጄሃለሁ ያለው እርሱ ነው፤ እንደዚህም በሌላ ስፍራ ደግሞ። አንተ እንደ መልከ ጼዴቅ ሹመት ለዘላለም ካህን ነህ ይላል።
ሕዝቡንም ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ጠርቶ እንዲህ አላቸው። በኋላዬ ሊመጣ የሚወድ ቢኖር፥ ራሱን ይካድ መስቀሉንም ተሸክሞ ይከተለኝ። ነፍሱን ሊያድን የሚወድ ሁሉ ያጠፋታልና፥ ስለ እኔና ስለ ወንጌል ነፍሱን የሚያጠፋ ሁሉ ግን ያድናታል። ሰው ዓለምን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጐድል ምን ይጠቅመዋል? ሰውስ ስለ ነፍሱ ቤዛ ምን ይሰጣል? በዚህም በዘማዊና በኃጢአተኛ ትውልድ መካከል በእኔና በቃሌ የሚያፍር ሁሉ፥ የሰው ልጅ ደግሞ በአባቱ ክብር ከቅዱሳን መላእክት ጋር በመጣ ጊዜ በእርሱ ያፍርበታል። እውነት እላችኋለሁ፥ በዚህ ከቆሙት ሰዎች የእግዚአብሔር መንግሥት በኃይል ስትመጣ እስኪያዩ ድረስ፥ ሞትን የማይቀምሱ አንዳንዶች አሉ አላቸው።
የህትመት ቅድመ ምርመራ ጉዳይ ሲገርመን፣ ሰካይፒና ያሆ በመጠቀም መነጋገር ያስቀጣል የሚል ህግ ተከተለ፣ ብዙ ህጎች አሉ። ወደፊት የሚጨመሩም አሉ። የወጡ ህጎች የሚመለከቱዋቸውና የማይመለከቱዋቸው ተፈጥረዋል። ልዩነቱ በኑሮ ብቻ አይደለም። ህግ የበላይ የሚሆንባቸውና ህግ የሚሰግድላቸው መኖራቸው ነው። ልማታዊው መንግስታችን ይህንን ቢያስብበት መልካም ነው። የህግ የበላይነት ጥያቄ በየቦታው አለ። ያበደው ያልተከለከሉ ጉዳዮችን አሰላ። “የቀረውና የተፈራው ህልም ማየትና ህልም መፍታት እንዳይከለከል ነው” በማለት አንድ ወዳጁ የነገረው ታወሰው። አዎ! ማን ያውቃል ፀሃዩ መንግስታችን ለማለም መደራጀትን እንደ ግዳጅ፣ መጠርነፍን እንደ አማራጭ ሊያውጅ ይችላል። ያበደው ባሰበውና ባሳሰበው ጉዳይ ከት ብሎ ሳቀ። እውነት ነው ማን ያውቃል? እኒህ ባለ ሚጢጢ አይኖች ህልም የሚያሳብቀውን ጅኒም ይሰሩት ይሆናል። ያበደው ቦሰና ሰለነሱ የምትናገረው ትዝ አለው። ግድግዳ በስታ ምናምን ስትቸረችር ዱቤ ይወስዱ ነበር። አንዱ በተለይ ወዳጇ ነበር። እዳው ሲበዛና ተጨማሪ ሲጠይቃትና ስትከለክለው በቻይንኛ አማርኛ ” ማያምን” እያለ ይምል ነበር ። እነሱ ሲያውቁን፣ እኛ ተረሳሳን!! የኑሮ ውድነት ቅዠት ውስጥ የጣላቸውን ቤት ይቁጠራቸው። መንገድ ላይ ቆመው የሚያልሙ ለቁጥር ይታክታሉ።ጤነኞችም በሽተኞችም አላሚዎች ሆነዋል። የረሃብ ህልም ቅጥ የለውም። ከዚህም ከዚያም የህልም ፈቺ ችግር አለ። አቶ መለስ ጥሩ ጥሩ ህልም ተርጓሚ ያስፈልጋቸዋል። እሳቸው ሁሉንም ነገር ህልም በህልም ስላደረጉት ህልም እንደማያዩ ያበደው በሹክታ ሰምቷል።
በወታደራዊው መንግስት ወቅት ያየትን ህልምና ገራፊ እያዩ ዛሬ ድረስ የሚደነብሩ አሉ። ያኔ በዱላ ብዛት በግድ ህልም ይታይ ነበር አሉ። አንድ የሀደሬ ሰፈር ነዋሪ በዛን ዘመን ስለገጠመው የእስር ቤት ታሪክ ሲያወጋ፣ ቦሰና አለቀሰች። ነጠላዋን እየበላች “ አይ ጊዜ ” አለች። “ታንክ ጓሮ ቀብረናል” ብሎ ጀጎልን ያስቆፈረ ነበር። ያበደው ባለቤቱ ቦሰናን “አትነፍርቂ” ብሎ መቆጣቱን ያስታውሳል። እንግዲህ ድሮም ዛሬም አሳላሚና አላሚዎች አሉ። ቅብብሎሽ መሆኑ ነው። ለድጋፍም ይታለማል፣ ለተቃውሞም ይታለማል። አገር በሪፖርት፣ በህግ ብዛትና በህልም ቀደመች። የኢትዮጵያንና የወደፊቱን ትውልድ ህልም መፍታት የሚችሉ ማፈላለግ ግድ ነው። አስተካክሎ የሚፈታ !!
አማኑኤል ሆስፒታልም ሆነው የሚያልሙ አሉ። ያበደው መረጃ ባያሰባስብም የእብዶች ህልም ፍቺ እንደሌለው ሰምቷል። እብዶች የሚፈልጉትን ባደባባይ ስለሚናገሩ ህልምና ህልም ተረጓሚ አይፈልጉም። ሲነጋም ቢሆን ትዝ አይላቸውም። የተጣሉት በውን ከሚያዩት ዓለም ጋር በመሆኑ ከማያውቁት ዓለም ስሜት ጋር ግብ ግብ አይገቡም። ያበደው የረሳቸው ብዙ ጉዳዮች ታወሱት። አንድ ጊዜ ህልም ይሁን ቀልድ ባይታወቅም እንዲህ ሆኗል፤
አንድ እብዶች የሚታከሙበት ቦታ ነበር አሉ። መታከሚያው በረጅም ግምብ ዙሪያው ታጥሯል። እዚሁ ቦታ ለህክምና የሄደ አንድ ሰው ክልሉ ውስጥ እንደገባ ጫጫታ ይሰማል። ጫጫታው ድምጹ እንጂ ከየት ሆነው እነማን እንደሚንጫጩ ለማየት አጥሩ ይከለክላል። ታካሚው ድምፁን ለመስማት ተረጋጋ። ጆሮውን አሾለ። አዳመጠ። አስራ ሶስት፣ አስራ ሶስት፣ አስራ ሶስት…. እያሉ ነበር የሚጮሁት። የእብድ ቀልድ !!
ግራ የተጋባው ታካሚ፣ “ አስራ ሶስት፣ አስራ ሶስት…” እያሉ የሚጮሁትን ለመመልከት ዙሪያውን ሲማትር ቆይቶ አንድ ሽንቁር ቀዳዳ አገኘ። አጮልቆ ባንድ አይኑ በሽንቁሩ ሲመለከት ጩኸቱ ተቀየረ። “ አስራ አራት፣አስራ አራት፣አስራ አራት…” እያሉ መጮህ ጀመሩ !! አሰራ አምስት፣ አስራ ስድስት፣ …………. ሃያ፣ ሃያ አንድ፣ ሃያ…… ሃምሳ ? እንዲህ ያለ ነገር ህልም ባይሆንስ? አይን እያጠፉ እንደ ቅርጫት ኳስ ጎል ማሽካካት፤
ሰው በውኑ፣ እያወቀ፣ ሳይተኛ፣ ሳይታመም፣ በማያውቀው ጉዳይ ገብቶ ይፈርዳል። በማያውቀው ጉዳይ ይመሰክራል። ፍጹም መረጃ በሌለው ጉዳይ ሌላውን ይቀባል። ምንም ነገር መሆን ያንድ ሰው መብትና ፍላጎት እንደሆነ የሚዘነጉ አሉ። በእንደዚህ አይነቱ መንገድ “ አይናቸው የተደነቆለ ” ለማን አቤት ይላሉ? ያበደው ጠየቀ ? መልስ ማግኘት ባይችልም ድርጊቱ አስገረመው። የሰለጠነ ምድር ላይ በዚህ መሰል ችግር የተጠመዱ ካሉ ያሳዝናሉ።
አዎ!! ብዙ ሊያቀራርቡና ሊያላልሱ የሚችሉ ጉዳዮች አሉ። ግን እንዴት ተደርጎ? መለስና ፓርቲያቸው በሚወቀሱበት ጉዳይ ሳናስበው ተዋናይ የሆን አለን። የፖለቲካ ጨዋታ ዋና አላማ ደጋፊ ማብዛት ሳይሆን ደጋፊ መቀነስ ተደርጎ የተወሰደ ይመስላል። በስድብና በቀድሞ አስተሳሰብ የሚሮጡ አሉ። እጃቸው የገባውን እየገፈተሩ አዲስ የሚናፍቁ አይታጡም። የበረገጉትን የሚሰበስብ ሲመጣ አስቀድሞ “ እገሌ ማን ነው ” ሚል ህልም ቢጤ ይደረስለታል። አዲስ ሃሳብ ብቅ ሲል እድል አይሰጠውም። እድል ታላቅ ነገር ነው። አለመታደል መረገም ነው። የታደላችሁ አመስግኑ!! ያበደው በታደሉ ይቀናል።
አጠገባችን፣ እጎናችን፣ እጉያችን፣ ያልተጠኑ፣ ያልተጎበኙ፣ ያልተዳሰሱ፣ ያልተዘከሩ በርካታ ጉዳዮች አሉ። የካምፕ ህይወት!! ስደት ራሱ፣ አገር አልባ መሆን፣ ማንነትን፣ ባህልን፣ ወግን፣ ወገንን፣ እናትን፣ ልጅን፣ አባትን፣ ጓደኛን ማጣት፣ አብሮ አደግን መክሰር፣ ያበደው እንባው ቀረረ። “ ሰው በቂጣ ብቻ አይኖርም ” ያለው ጌታ ታወሰው። ” አንተን አስፈቅጄ ባልሰደድም እኔንና ወገኖቼን እርዳን። ምድራችንን …… ” ያበደው ፀሎቱን አቋረጠ። ብዙ ጉድለት። ጎዶሎ ህይወት። ይህ ሁሉ ሳያንስ አለመስማማት። እንደ ሸቀጥ መመዳደብ!! የበሰለ እያለ ለቃሪያው መሻማት፣ መቧቀስ፣….
ብዙ አይነት ህልሞች አሉ። የውን ህልም ምኞት ነው። የፈጠራ ህልም ድርሰት ነው። የወግ ህልም ትዕቢት ነው። ቦሰና የምታየው አይነት የየዋሆች ህልም አለ። የካፌ ቤት ህልም አድማ ነው። ሁሉም ህልም ክፋት የለውም። ማለም መብት ነው። ለራስ ብቻ መቃዠት አይጎዳም። የቅዠትም መብት መገፈፍ የለበትም። የተሳሳተ ፍቺ ግን አደጋ አለው። ስቶ ያስታል። ያበደው ስለህልም የሰማውን መልሶ እየለፈለፈ ….. ድንገት ትዝ ሲለው ባለበት አገር መጮህ ክልክል ነው። ስርዓት ጠብቆ መናገር ግን ይቻላል። ስርዓት የማይጠብቁትንም ህግ ፊት ማቅረብ ቀላል መሆኑ ታወሰው።
በህልም፣ በተስፋ፣ በጉራ፣ በአማላጅነትነት፣ በሰብአዊነት ….. ቆረጣ የሚጫወቱ አሉ። የቆረጣ ነገር ለሚገባቸው ይገባቸዋል። ስካይፒ ኢኮኖሚ ይጎዳል ሲባል ቆረጣ ነው። መረጃ መቀባበልን በህግ ለመዝጋት የተፈጠረ ድርስት ይመስላል። አገራችን በአፋኝ ህጎች እየመራች ነው። ብቻ ላስተዋለ ምልክቱ የመወጣጠር ነው። ከዚያም ከዚህም ውጥረት አይሏል። የአራት ኪሎ አጉሟል። የአውሮፓን ክረምት መስሏል።
ይህንን አደርጋለሁ፣ ይህንን አደርግልሻለሁ፣ ይህንን እናደርጋለን፣ ይህንን ያደርጉላችሁዋል፣ … ወዘተ በማለት የማይጨበጥ፣ እንደ ጉም የሚተን ተስፋ ከዚህም ከዚያም ይሰማል። ቀናነት ራሱ ህልም ሆኗል። በቀናነት የማይሆን ነገር ይሰብራል። የቁም ህልም ክፉ ነው። እንዲህ ያለ ህልም በዝቷል። እንዲህ እደረጋለሁ፣ እናደረጋለን ማለት ብቻውን አልሰራም። ህልም ነው። እንደውም ቅዠት ነው። ቅዠት ገለባ ነገር ነው። ከሃያ ዓመትና ከሃያ ዐመት በፊት በህልም ኖርን። መንግስቱ ስለ ዳቦ ቅርጫት፣ መለስ ስለ ሶስቴ መብላት አስረግጠው የነገሩን ህልም ነው። ከህልም ስንነቃ “ዋይ ዋይ” እያልን ነው። ቅንጅት መንፈስ ነበር……መንፈስ ሆኖ ሆኖ በብልጠትና በስርዓቱ ርኩስነት ….. ያበደው “ህዝብ ምን ተጠቀመ” ሲል ጠየቀ። ጆሮ ለባለቤቱ ባዳ ነው!! ያበደው ዘለለ። የሰማቸውንና ያያቸውን ዋቢዎቹን አሰበ።
የራሳቸውን ህልም የሚፈቱ አሉ። ለነዚህ ሰዎች “ህልም እንደፈቺው ነው” የሚለው ተረት አይገባቸውም። ለራሳቸው ያልማሉ። ለራሳቸው ይፈታሉ። “ህልም እልም” ሲሉ አይሰማም። ስላለሙትና ስለፍቺው ለሌሎች ሲናገሩ ፍፁም አዋቂ ሆነው ነው። “ይመስለኛልን” ሰምተው “ይመስለኛል” እያሉ ህልምን በህልም ሲፈቱ የኩራትና የመጀነን ስሜት ይታይባቸዋል። ያበደው ህልምና ፊልም አዘውትሮ ያየው፣ የራሳቸውን ህልም የሚፈቱትን በተመስጦ ለማዳመጥ እድል ያገኘው ሙታክ ውስጥ ነው። ሙታክ የስደተኞች መኖሪያ ካምፕ!! ያበደው አጥወለወለው ለሙታክ ነዋሪዎች መፍትሄ የሚፈለገው እንዴት ነው? ሰማዩና ምድሩ የዞረባቸው ምርጥ ምርጥ ልጆች አሉ። ዝም ብለው ውለው፣ ዝም ብለው የሚያድሩ አሉ። ሰው መሸሽ የጀመሩ አሉ። ከዚያም የባሰባቸው ….. እናስ ? አይ ስደት ኩራት? አይ ተሰዶ ትልቅነት? ሰው ብንሆን ከዚህ በላይ ሊያፋቅር የሚችል ምን ይኖራል? ያበደው ያላቸውን የሚያካፍሉ፣ በስጋም በነብስም የሚያረጥቡትን፣ ስራዬ ብለው ወገኖቻቸውን የሚያስቡትን፣ ለተቸገሩ በረው ከተፍ የሚሉትን….. ምርጦች አስታወሰ። ምርጦች በየፈርጁ አሉ። አለም ዥጉርጉር ነች። ሁሉን አግበስብሳ ትበራለች።