Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በብዛት እርያዎች የሌሊት እንስሶች ናቸው። ከማታ እስከ ንጋቱ ድረስ መኖ አሰብስበው በሌሊትም በመዓልትም ያርፋሉ። ምክንያቱም የሚያድኑዋቸው በተለይ በቀን የሚሄዱት ናቸው። እርያዎች ያገኙትን ማንኛውንም ነገር ያሕል ለምሳሌ ለውዝ፣ እንጆሪ፣ የበሰበሰ ሥጋ፣ ስሮች፣ ቆሻሻ፣ ነፍሳት፣ እንሽላሊት የመሰሉትን ትንንሽ ፍጡሮችና የአጋዘን ወይም የበግ ግልገሎች ሳይቀር ይበላሉ።
በታሪካዊ ልማድ የእርያ ማደን በልዩ ጦር አይነት ይፈጸም ነበር። የተናደደው እሪያ የተወጋ ገላ በጦሩ በኩል በመግፋት አዳኙን እንዳያጠቃ በረጅም እጀታ ላይ ባሻገር የገጠመ አገዳ ክፍል ነበረበት። የአዳኞቹ ውሾች እንኳን የቆዳ ጥሩር ለብሰው ነበር።
በፋርስ የእርያ አዳኝ ሌላ ዘዴ ይጠቀሙ ነበር። ከሕንድ አገር ዝሆን አምጥተው እርያዎቹን አባርረው በረግረግ ውስጥ ይከቡዋቸው ነበር። ይህን የመሰለ ትርዒት በገደል ድንጋይ ጎን ላይ በፋርስ ተቀርጾ ይገኛል።
በግሪክና በአይርላንድ አፈታሪክ ስለ እርያ ማደን ያሉ ተረቶች አሉ። በኖርስ አረመኔ እምነት አማልክታቸው ለማዳ እሪያዎች ነበሯቸው። እንዲሁም በሕንድ እምነት የቪሽኑ ሦስተኛ ትንሳኤ እሪያ ነበር። በፋርስም ስለጉብዝናው ይከበር ነበር። ደግሞ እርያ ለእንግሊዝ ንጉስ 3 ሪቻርድ ምልክት ነበር። እሪያ የእሪያም ራስ በአውሮጳ የጋሻ ስእል ስርዐት (አርማ) ብዙ ጊዜ ይታያሉ።
ድርጅታችን ኦሜዳድ ኃ/የተ/የግ/ማህበር በልዩ ልዩ ምክንያት ለሽያጭ ሳይቀርቡ የቀሩና አገልግሎት ሰጥተው በተለያየ ብልሽት በመጋዘናችን የሚገኙ ቴሌቪዥኖች ፣ የልብስ ማጠቢያዎች ፍሪጆች፣ ፈርኒቸር እና የኤሌክትሮኒክስ እቃዎች በጨረታ ለመሸጥ ይፈልጋል፡፡
እቃዎቹን ባሉበት ሁኔታ ለመግዛት የሚፈልጉ ተጫራቾች የጨረታውን ሰነድ ዋናው መ/ቤት የኋላ ወርቅ ህንፃ ምድር ቤት ውስጥ በሚገኘው የጨረታ ክፍል በመቅረብ የማይመለስ ብር 300.00 /ሶስት መቶ ብር/ በመክፈል መግዛት ይችላሉ ፡፡ እያንዳንዱን እቃ የሚገዙበትን ነጠላ ዋጋ በጨረታ ሰነዱ ላይ በመሙላት ይህ ጨረታ በጋዜጣ ከወጣበት ዕለት ጀምሮ ባሉት ተከታታይ 15 የስራ ቀናት ውስጥ ለዚሁ በተዘጋጀው ሳጥን ማስገባት የምትችሉ መሆኑን እንገልፃለን፡፡ እያንዳንዱ ተጫራች ለጨረታው ማስከበሪያ ብር 10,000.00 በሲፒኦ ማስያዝ አለበት፡፡ ጨረታው ሰኔ 30 ቀን 2010 ዓ.ም ከጠዋቱ 4፡00 ሰዓት በይፋ የሚከፈት ይሆናል፡፡ አሸናፊው ማሸነፉ ከተገለፀለት እለት ጀምሮ በ15 ቀናት ውስጥ ክፍያውን ከፍሎ የማንሳት ግዴታ አለበት፡፡ በተገለፀው ቀን ውስጥ እቃዎቹን ባያነሳ ያስያዘውን የጨረታ ማስከበሪያ ለድርጅቱ ገቢ የሚደረግ ይሆናል፡፡ ድርጅቱ ጨረታውን በከፊልም ሆነ በጠቅላላ የመሰረዝ መብቱ የተጠበቀ ነው፡፡
እቃዎቹን ለማየት የጨረታ ሰነድ በመያዝ ዱከም ከተማ ከቄራ ድርጅት አጠገብ በሚገኘው የድረጅታችን መጋዘን ውስጥ ጨረታው እስከ ሚከፈትበት ቀን ድረስ ድርጅቱ በሚያወጣው የጊዜ ሰሌዳ መሰረት ቀርበው ማየት የሚቻል መሆኑን እንገልፃለን፡፡
የቁሳቁሱ መስመሮች ቀጥ ያሉ እና ንፁህ ናቸው ፣ የመረጥነው የቁሳዊ ጥራት ከፍተኛ እና የሚያበረታታ እንደሆነ ሊሰማዎት ይችላል በተጨማሪም የወረቀቱ ገለባ ተፈጥሯዊ እና ታዳሽ ብቻ ሳይሆን ልዩ የሆነ ሽታ የለውም ፡፡ - ተስማሚ ቁሳቁሶች በሰፊው ክልል ውስጥ ጥቅም ላይ ውለዋል ፡፡
ለወረቀት በሽመና ቁሳቁስ ሁለት ዋና ቁሳቁሶች ወረቀት ገለባ ቁሳቁስ እና ራፊያ አለን ፡፡ እነዚህ ሁለት ቁሳቁሶች በተለምዶ በብዙ ኢንዱስትሪዎች ውስጥ ያገለግላሉ ፡፡
ረየሮማን መልክ ፣ የራፊያ ሣር እና የወረቀት ገለባ የተለዩ አይመስልም ፣ ግን በራእዩ ላይ ብቻ ነበር ፣ በእጀታው ላይ ያለው የራፊያ ሣር በጣም ለስላሳ ነው ፣ አንዳንድ ጊዜ እንደ ፕላስቲክ ዓይነት ስሜት ይሰማል ፣ የወረቀት ሣር ደግሞ አለ አንድ ከባድ ንክኪ ፣ የወረቀት ገለባ ርካሽ ዋጋ ያለው በጣም አጠቃላይ ቁሳቁስ ነው ፣ የራፊያ ሣር ግን ከወረቀት ገለባ የበለጠ ጥንካሬ አለው ፣ ውሃ የማይፈራ ፣ የበለጠ ጠንካራ ፡፡
የወረቀቱ ገለባ ወይም ራፊያ ምርት ህይወታቸው ሲያልቅ በቆሻሻ አወጋገድ ሂደት ተለያይተው ከዚያ ወደ ወፍጮ ፋብሪካው ተላጭተው ወደ ሌሎች የወረቀት ምርቶች ሊለወጡ ይችላሉ ፡፡
መወርወሪያው ከሰውነት ጋር ተመሳሳይ ነው። መላው ሻንጣ ተፈጥሯዊ ነው እናም “ለአካባቢ ጥበቃ ተስማሚ” የሆኑትን የውሃ አቅርቦቶች ያሟላል፡፡የተጣራ የትዳር ጓደኛም እንደገና ጥቅም ላይ የሚውል እና በውስጡ ሸቀጦችን የሚከላከል ቀጭን ጥጥ ነው ፡፡
ቈልዓ ኣብ መሰረታዊ ቤ/ት(ካብ 1ይ ክሳብ 9ይ ክፍሊ) ዝኸይድ ንዘለኪ ወላዲት ምብጽጻን ናብ ቤት ትምህርቲ በቲ ሓድሽ ኤ-ኣገልግሎት( ኢንተርነታዊ ኣገልግሎት) ተጠቂምኪ ከተመልክቲ ከነዘኻኽረኪ ንደሊ።እዚ ነቶም ኣብ ፍሉይ ቤት ትምህርቲ ዝኸዱ ቈልዑ ኣይምልከቶምን እዩ።እንተ ዘየመልኪትኪ፡ናይ ቤት ትምህርቲ ካርድ ኣይክለኣኸን እዩ ወይ ኣይክወርድን እዩ።
ኣብ’ዚ እዋን’ዚ እቶም ኣብ ኣላዪት-ስድራ(ፋሚልየ ሄም) ተወዚዖም ዝነብሩ ተምሃሮን እቶም ግዝያዊ ቊጽሪ መንነት ዘለዎምን ብቕጥዒ ወረቐት ገይሮም የመልክቱ።እቲ ቕጥዒ ወረቐት ኣብ’ዚ ኣሎ፦
ዶክተር ቄስ ገመቺስ ደስታ ይባላሉ፡፡የተወለዱት በአዲስ አበባከተማ ቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል አካባቢ ሲሆን፣ ያደጉት በወለጋ ነው፡፡የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በነቀምት ከተማከ...
መንግስቲ ኢትዮጵያ ንብረትን ገንዘብን ናይቶም ብሓይሊ ዝሰጎጎም ኤርትራውያን ናብ ዋናታቱ ንምምላስ ዘኽእል መምርሒ ከምዘውጽአ ጋዜጣ ሪፖርተር ኣፍሊጡ። – Assenna.com
እቲ ብቤትምኽሪ ሚኒስተራት ኢትዮጵያ ከምዝጸደቐ ዝጠቐሶ መምርሒ፡ እቶም ካብታ ሃገር ከምዝወጹ ዝተገብሩ ኤርትራውያን፡ ግላዊ ንብረቶም ንምርካብ፡ ንግዳዊ ምንቅስቓስ ንምክያድ፡ ኣብ ባንክታት ኢትዮጵያ ዘሎ ገንዘቦም ብምንቅስቓስ ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ከምዘለዉ ተቖጺሮም ኣብ ንግድን ወፍርን ንኽነጣጠፉ ዘኽእሎም ምዃኑ የገንዝብ።
የዓለም ስጋት የሆነው ኮሮና ቫይረስ ሐገራችን ውስጥ መከሰቱ ከተሰማበት ጊዜ ጀምሮ ጥቂት የማይባሉ ኢትዮጵያዊያን የፈጠራ ሰዎች ከመከላከል እስከ ማዳን ያለውን ሂደት ለማገዝ የየግል ጥረት አድርገዋል። ከነዚህ መካከል ወጣት ኢንጅነር ሳሮን ይገኝበታል።
ወጣቱ የጤና ባለሙያዎች በህመሙ የተያዙ ሰዎችን በሚረዱበት ጊዜ ቫይረሱ እንዳይተላለፍባቸው የሚያደርግ የፕላስቲክ ልዩ ቱታ ሰርቷል። በምስሉ ላይ የሚታየው የሀኪሞች መገልገያ ጋዋን ከውጭ ከሚመጣበት ዋጋ 1/4ኛ ቅናሽ ያመረተው ወጣቱ የምርቱ የጥራት ደረጃ ፍተሻ በፍጥነት ተጠናቅቆ ወደ ምርት መግባቱ የበርካታ ሐኪሞችን ሕይወት እንደሚታደግ እና ልብሱን ከውጭ ለማምጣት የሚወጣውን የውጭ ምንዛሪ እንደሚያስቀር ያምናል።
ሌላው ወጣት የፈጠራ ባለሙያ ታምሩ ከሳ ይባላል ‹‹አንድም ሰው እጅን ባለመታጠብ ምክንያት በኮሮና እንዳይያዝ›› በሚል መርህ ተነስቶ የሰራው የጎዳና ላይ የእድ መታጠቢያ ነው። ከአዕምሮ ንብረት ጥበቃ የግልጋሎት ሰርተፍኬት የተቀበለው አዲሱ ‹‹መላ የእጅ መታጠቢያ›› የአስተጣጠብ ሂደቶችን የሚያሳዩ መመሪያዎችን በግልጽ በሚታይ ቦታ ላይ የሚያሳይ አና ለማንቀሳቀስ ምቹ የሆነ ነው። አንድ ሺህ ሊትር የሚይዝ የውሃ ታንከር ተገጥሞለታል። ከእጥበት በኋላ የሚኖረውን ፍሳሽ የሚያጠራቅምበት ታንከርም አለው። ለአንድ ሰው የአንድ ደቂቃ የመታጠቢያ ጊዜ እና ግማሽ ሊትር ውሃ የሚመድብ ሲሆን በተገጠመለት ሴንሰር አማካኝነት የሰዎችን እንቅስቃሴ በመመልከት ቧንቧውን በራሱ የሚከፍት እና የሚዘጋ ነው። በሌሎች ቦታዎች የሚስተዋለውን የፈሳሽ ሳሙናዎች በፍጥነት ማለቅ እና የደረቅ ሳሙናዎች መጥፋት መከላከል በሚያስችል መልኩ የተሰናዳ ሲሆን በሰዓት እስከ 1200 ሰው የማስተናገድ አቅም አለው ተብሏል።
ወጣቱ የፈጠራ ባለሙያ ከዚህ በፊትም ዘመናዊ የአስፋልት መጥረጊያ፣ ድምጽ እና ጽሑፍ የሚያስተናግድ ዘመናዊ የአስተያየት መቀበያ፣ የአየር ሁኔታውን ተገንዝቦ አገልግሎት የሚሰጥ እቶማክ የአትክልት ማጠጫ፣… ሰርቶ ለማኅበረቡ አቅርቧል።
በኮሮና ሕመም ለተያዙ ወገኖች የመተንፈሻ ማገዣ ማሽን ቬንትሌተር ለመስራት ዝግጁ መሆኑን ያሳወቀው ደግሞ ወጣት ካሚል ይባላል። የ19 ዓመቱ ወጣት ከዚህ በፊት ያስመዘገባቸው 28 የፈጠራ ስራዎች አሉት። ከነዚህ መካከል 13 ያህሉ ዓለም አቀፍ ፓተንት ያገኘባቸው ናቸው። ለመስራት ከተዘጋጀው በተጨማሪ ስራ ላይ የዋለ የፈጠራ ሥራም አለው። መክፈት እና መዝጋት የማያስፈልገው፣ በራሱ ሳሙና ጨምሮ እጅን የሚያስታጥበው መሳሪያ በወልቂጤ ሪፈራል ሆስፒታል እና በከተማዋ እየተሰራጨ አገልግሎት በመስጠት ላይ ይገኛል። አዲሱን የመተንፈሻ መሳሪያ በብዛት ለማምረት ሁለት ትልልቅ ማሽኖች እንደሚያስፈልጉ የሚናገረው ወጣቱ ድጋፍ የሚያደርግለት ሰው ካገኘ በአጭር ጊዜ ውስጥ ሰርቶ ማስረከብ እንደሚችል ተናግሯል።
ቀደር አራት ደረጃዎች እንዳሉት በመረጃዎችና በዑለማዎት ንግግር የፀደቀ ነው፡፡ አንደኛው ደረጃ፡- የአላህ እውቀት አላህ ያለን የሌለን ሊሆን የሚችልንና ሊሆን የማይችልን ነገሮች ያለፈን የወደፊትን ያልሆነ ነገር ቢሆን ምን እንደሚሆን እንደሚያውቅ ማመን፡፡ አላህ እንዲህ ብሏል { لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ...
ብመጀመርያ እንቋዕ ነዚ ድርብ ኣጋጣሚ ሓደ መበል 51 ዝኽሪ ምጅማር ናጽነታዊ ቃልሲ ሕዝቢ ኤርትራ ካልኣይ ድማ ዝኽሪ መበል 11 ዓመት እቶም ንደሞክራስያዊ ለውጢ ሕይወቶም ዝበጀዉ ገዳይም ተጋደልትን ሓለፍቲ መንግስትን ከምኡ ድማ እቶም ቀንዲ ተዋሳእቲ ነጻ ፕረስ ዝኾኑ ጋዜጠናታት ናይ ሕልና እሱራትን ንኽንዝክር ዘብቃዕና እናበልኩ ብሰመይን ብስም ጽላል ንደምክራስያዊ ለውጢ ሰላምታይ አቅርብ።
ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ሕዝቢ ኤርትራ ብ1961 ኣብ ጎቦ ኣዳል ብውሑዳት ሰባት ብመሪሕነት ስዉእ ሓምድ እድሪስ ዓዋተ፣ብመሰረት ፈደራላዊ ውዕል ኤርትራ ካብ 1952 ክሳብ 1963 ብሰም መንግስቲ ኤርትራ ናይ ገዛእ ርእሳ ቅዋምን ምሕደራን ከምዝነበራ እዚ ውዕልዚ ብኢትዮጵያን ብመሻርኽቱ ዝነበሩ ሰልፊ ኣንድነትን ብብቅሩብ ክፈርስ ምስ ጀመረ፣ ብኣንጻሩ ድማ እቶም ንመሰል ሕዝቢ ኤርትራ ዝኸላኸሉ ዝነበሩ ሃገራውያን ሓይልታት ብፍላይ ኣብ ቀጽሪ ናጽነት ተጠርኒፎም ዝነበሩን ካልኦት ሃገራውያን ባእታታትን ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ከይደኸሙ ነዚ መንግስቲ ሃይለ ሰላስ ነቲ ውዕል የፍርሶ ከምዘሎ ንህዝቢ ኤርትራን ንሕቡራት ሃገራት ዓለም ከፍልጡ ጸኒሖም ኢዮም፣ ኣብዚ ግዜ’ዚ ክንዝክሮም ዘሎና ኣቦታትና ዓብደልቃድር ከቢረን ኢብራሂም ሱልጣንን ወልደኣብ ወልድማርያም ነበሩ። ብዘይካኦም ድማ ኣብቲ ግዜቲ ኣባላት ፓርለማ ኤርትራ ዝነበሩ ኣቦና መሓመድ ዑመር ኣኪቶን ኢድሪስ መሓመድ ኣድምን ካልኦት ብዙሓት ነበሩ። ኣብ
ሕዝቦም ዝኾኑ ኣቦታትና ንዝክረሉ ዕለት ኢዩ። እዚ ኩሉ ምስ ተነጽገን ምስ ተሃድነን ድማ ኢዩ እቲ ኣብ ስደት ዝነበሩ ዝጠንሰስዎ ቀጺሉ ድማ ኣብ ጎቦ ኣዳል ብመሪሕነት ሓምድ ኢድርስ ዓዋተ ዝተጀመረ ምስ ኩሉ መሰናክላቱ ደገፍ ሕዝቢ ረኺቡ ድማ 1991 ንኤርትራ ናጽነታ ኣጐናጺፉ ኣካል ናይ ሕብረተ ስብ ዓለም ከምትኸውን ገበራ ሎሚ በዚ ዕለት እዚ ነዛ ታሪኻውን ሕዝባውን ዝኾነት ወርሒ መስከረም ንኩሎም ንሕዝቦም ናጻ ንምውጻእ ሕይወቶም ንዝወፈዩ እንዝክራ ወርሒ ኢያ።
ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ 20 ዓመታት ናጽነት እንታይ ረኺቡ፣ ዕላማታት እቲ ብ1961 ዘበገሶ ናጽነታውን ሓርነታውንከ ይትግበር ዶ ኣሎ ኢልና ንዝክሮን ነስተንትነሉን ግዜ ኢዩ ዘሎና፣ ሕጂ እውን እንተኾነ ኤርትራን ህዝባን ጌና ኣይቀሰነትን ኣላ። በቲ ድሕሪ ናጽነት ስልጣን ጉጀለ ኢሳያስ ህዝብና ናጽነቱ ከስትማቕር ይትረፍ፡ ካብ’ዚ ግዜ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝበኣሰ ኩነታት ኣጋጢሙዎ ይርከብ። ጉጀለ ህ.ድ.ዲ.ፍ. ሃገር ብምሉእ ናብ ዓቢ ቤት ማእሰርቲ ቀይርዋ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ኣፍራዪ ሓይሊ ሃገር ዝዀነ መንእስይና ድማ ብፍላይ ኣደዳ ግፍዕን ጭቍናን ስደትን ሞትን ኰይኑ ይርከብ። መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ስደት ቦታታት ዘጋጠሞ ዘሎ ኣስካሕካሒ ኩነታት ኩላትና ንፈልጦን ንከታተሎን ስለ ዝዀንና ምድጋሙ ኣድላይነት የብሉን። እቲ ክንገብሮ ዝገበኣንና፡ መዓንጣና ሸጥ ኣቢልና ሃገራዊ ሓላፍነትና ተገንዚብና፡ ንስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ. ኣውዲቅካ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ክንረባረብ ይግበኣና። ናይ ህዝቢ ማዕበል እንተ ተላዒሉ ኣብ ቅድሚኡ ደው ዝብል ሓይሊ ከም ዘይህሉ፡ ኣብ ሃገራት ኣዕራብ ዝተባረዐ ህዝባዊ ምንዕዓብ ኣረጋጊጽዎ ኢዩ። ስለ’ዚ ህዝብና ድማ፡ መሰላቱ ንምርጋግጽን፡ ኣብ ሃገሩ ፍትሕን ማዕርነትን ግዝኣተ ሕግን ንከንግስ ከይ ተሓለለ ክቃለስ መድረኽ ይሓቶ ኣሎ።
ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ናይ ህዝብና ንያት ቃልሲ ክብ ኢሉ፡ ርኡይ ዝዀነ እውንታዊ ምዕባሌታት ተረጋጊጹ ይርከብ። ተቓውሞ ደንበ፡ ኣቀዲሙ ብዋዕላ ቀጺሉ ድማ ብሰፊሕ ሃገራዊ ጉባኤ ኣቢሉ፡ ” ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ልወጢ” ክምስርት በቒዑ። ከምኡ’ውን ናይ መንእሰያት ምንቅስቓስ ናብ ዝላዕለ ጥርዚ ተሰጋጊሩ፡ ኣብ ከተማ ደብረዘይቲ ” ስምረት ኤርትራዊ መንእሰይ ንድሕነት ሃገር”
ኣብ ትሕቲ ዝብል ስያመ ምጥርናፉን፡ ድሒሩ ድማ ድማ ዓለምለኻዊ ዋዕላ መንእስያት ኤርትራ ኣብ ስቶክሆልም ንውጽኢት ጉባኤ ደብረዘይቲ ምቕባሉ፡ ንተቓላሳይ ህዝብና ዓቢ ተስፋ፡ ንጨቛኒ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ. ድማ ኣሰንባዲ ተረኽቦ ምንባሩ ተገንዚብና።
ግንባር ፈጥሬያለሁ የሚል አንድ የፓለቲካ ድርጅት በተመሰረተበት መሰረታዊ አቋሞቹና መስመሮች ዙሪያ የማይታረቅ ልዩነት ከፈጠረ የመፍረስ እድሉ ሰፊ ነው። በመሬት ላይ ያለው ተጨባጭ ሃቅም የሚያመላክተው የተፈጠረው ልዩነት በአንድ ግንባር ውስጥ ተሰባስቦ የሚያስቀጥል አይደለም። ከተፈጠሩት የመስመርና መሰረታዊ አቋሞች ልዩነት በተጨማሪ የተናጠል ፓርቲዎቹ አመራር ዙሪያ ያለው ግንኙነት የመተማመን እጦት የሰፈነበት የጠላት ግንኙነት ሆኗል።
የቀድሞው ብአዴን የአሁኑ አዴፓ ከህውሃት ጋር በጠላትነት ከመፈራረጃቸው ባሻገር ጨዋታቸው ኢኮኖሚስቶቹ ” የአውራ ዶሮ ጠብ” (Chicken Games) መሆኑ በግልፅ ወጥቷል። ለህውሓት ከአዴፓ ይልቅ የአብርሃ ደስታ አረና ፓርቲ ወዳጁ ነው። ለአዴፓ ከህውሓት ይልቅ አብን ወዳጁ ነው። ልዩነታቸው እኔ የወከልኩትን ሕዝብ የበለጠ የሚጠቅም አጀንዳ አለኝ የሚለው ላይ ነው። በሀሳብ መተጋገዝ ካየነው ለዶክተር አቢይ አህመድ የሚቀርበው ዶክተር ደብረፂዮን ሳይሆን ዶክተር ብርሃኑ ነጋ ነው። የህውሓት አመራሮች ” ቲም ለማን!” ከምድረገፅ ለማጥፋት መጥፎ እልህ ውስጥ ገብቶ የቀበሮና ጃርት ጦርነት ( The Hedgehog Theory) ውስጥ ተዘፍቀዋል። በተለይ አቶ ደመቀ መኮንን፣ ገዱ አንዳርጋቸው፣ ዶክተር አምባቸውን የመሳሰሉ የአዴፓ አመራሮችን ለማጥቃት ቀን ከሌት ስትራቴጂ ሲነድፉ እና በዙሪያቸው ሲያደቡ የምናይበት ሁኔታ ተፈጥሯል። ቀበሮ እንዲህ ነው የሚያደርገው። እርግጥ ብዙ ጊዜ ቀበሮ አይሳካለትም።
ወደ መሰረታዊ የመስመርና የአቋም ልዩነቶች ስንመለስ በኦዴፓ (አዴፓ) እና በህውሓት ብሎም በኢህአዴግ መካከል ግልፁ ሆኖ ወጥቷል። ከእነዚህ ልዩነቶች መካከል ግንባሩ ይመራበት የነበረው አመለካከት፣ የትላንት ታሪካዊ ትርክቶች፣ ፕሮግራሙ የተቀዳበት ርዕዮተ አለም፣ ዲሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ማዕከል ያደረገው መተዳደሪያ ደንብ (ሕገ ደንብ) በጉልህ ሊነሳ የሚችል ነው። የቀድሞው ብአዴን የአሁኑ አዴፓ ዘለግ አድርጐም የሕገ መንግስት ማሻሻያ በተለይም የወሰንና የድንበር አከላለል ተቀባይነት እንደሌለው በድፍረት ይፋ አድርጓል። ከዚህ አኳያ ብአዴን “የኢፌዴሪ መንግስት አባላት ክልሎች አከላለል በሕዝቦች እውነተኛ ፍላጐትና ንቁ ተሳትፎ ፣ ብዝኃነትንና አገራዊ አንድነትን በሚያጠናክሩ መልኩ የወሰንና የማንነት ጥያቄዎች ትኩረት ተሰጥቷቸው በህዝብ ነፃ ተሳትፎ እንዲፈቱ ብአዴን በምክንያት ላይ የተመሰረተ ትግል እናካሂዳለን” የሚል መግለጫ እስከ ማውጣት ደርሷል።
ህውሓት/ኢህአዴግ ወደ ጫካ የገባበት እና የታገለበት ቁልፍ ምክንያት የብሔር ቅራኔ ኢትዮጵያ ውስጥ ዋነኛ ቅራኔ ነው ብሎ በማመን ነው። ህውሓት በተለያዩ ጊዜያቶች ባወጣቸው ፕሮግራምም ” በኢትዮጵያ መካሄድ የሚችለውም የብሔር አርነት ንቅናቄ ነው” በማለት አስፍሯል። ህውሓት በኮሚኒስት ሃይልነት በመደራጀት በጠባብ ብሔርተኝነት መስመር (Narrow Nationalist) በመሰባሰብ የአማራ ብሔረሰብን በጨቋኝነት በመውሰድ ሌላውን ተጨቋኝ /ጭቁን አድርገው የፋሺዝም ፕሮፐጋንዳ የተከተሉበት ነው። የአማራው ብሔረሰብ እንደ ስትራቴጂካዊ ጠላት ተወስዶ የማጥፋት ስራ የተቀየሰበት ነበር። ፓርቲው አለም አቀፍ ሁኔታው በፈጠረለት ምቹ ሁኔታ ፓለቲካዊ ስልጣኑን ከተቆጣጠረም በኃላ የብሔር ቅራኔውን እንደ መሰረታዊ ቅራኔ በመውሰድ በሕገ መንግስቱ መንደርደሪያ ላይ እንዲሰፍር አድርገዋል።
ይህ ፀረ ዲሞክራሲ፣ ፀረ ሕዝብና ከፋፋይ ፋሽስታዊ የህውሓት አቋም ለአለፉት 27 አመታት መንግስታዊ መመሪያ በመሆኑ ዛሬ የደረስንበትን ምስቅልቅል ሊመጣ ቻለ። በአሁን ሰአትም ቢሆን ህውሓት በአንደበቱ ሌላ ቢናገርም ከስትራቴጂ አንፃር በኢትዮጵያ አሁንም ቢሆን ስትራቴጂያዊ ጠላቱ የሆነው ኢትዮጵያዊነት አልተለወጠም። ጠላትና ወዳጅ በሚል ማህበረሰቡን የሚከፋፍለው አብዮታዊ ዲሞክራሲ አልተለወጠም። ከ1983 ዓ•ም• በፊት የነበረችውን ” አሮጌይቱ ኢትዮጵያ” ቀኝ ገዥነት አልተቀየረም። በአንድ አመት ውስጥ ከሁለት ሚሊዮን በላይ የምታፈናቅለው ” አዲሲቷ ኢትዮጵያ!” የአፍሪካ ነብርነት የኩሸት ትርክት አልተቀየረም።
በሌላ በኩል በኢህአዴግ ግንባር ውስጥ ያሉት ኦዴፓ እና አዴፓ የጨቋኝ/ ተጨቋኝ ትርክቱንም ሆነ የአብዮታዊ ዲሞክራሲ የቆመበት ምሶሶዎችን በአጭር ጊዜ በማፈራረስ ላይ ናቸው። ለዚህም ነው የህውሓትን ጥገናዊ ለውጥ ወደ ጐን በመተው በኢትዮጵያ ህዝብ ታሪክ፣ ትግል፣ ባህልና ስነ ልቦና በአግባቡ የተገነዘበ እንዲሁም የሕዝቡን መሰረታዊ ጥቅም በሚያስጠብቅ መንገድ መንቀሳቀስ የጀመሩት። ለዚህም ይመስላል የአብዮታዊ ዲሞክራሲን የጀርባ አጥንት የሆነውን ” ዲሞክራሲ ማእከላዊነት” ከፓርቲያቸው አሰራር አሽቀንጥረው የጣሉት።
አሁን ጥያቄው ኦዴፓ/አዴፓ በፓርቲ ደረጃ የያዙትን የታሪካዊ ትርክት ለውጥና የአብዮታዊ ዲሞክራሲ ርዕዮተ አለም ቅያሪ በአዋሳው ጉባኤ አጀንዳ ያደርጉት ይሆን ወይ የሚለው ነው። በእኔ እምነት ሁለቱ ድርጅቶች ይህን አቋማቸውን በኢህአዴግ ደረጃ ይፋ አድርገው ለመወያየት ፍላጐት ያላቸው አይመስለኝም። ግምቴ ወደ ትክክለኛነት ከሄደ የፓርቲዎቹን አርቆ የማየት ችሎታ ሳላደንቅ ማለፍ አልፈልግም። ምክንያቶችም አሉኝ።
የመጀመሪያው ምክንያት ኦዴፓ እና አዴፓ የያዙትን አዲስ ርዕዮተ አለም ( ወደ ሊብራሊዝም የተጠጋ ግን ደግሞ ” ልማታዊ ዲሞክራሲ” የሚል የዳቦ ስም የተሰጠው) የፓለቲካ ፍልስፍና በዝርዝር ፕሮግራም አብራርተው ማቅረብ ይኖርባቸዋል። የአዲሱ ፕሮግራም ስትራቴጂያዊ የፓለቲካ፣ ኢኮኖሚ፣ ማህበራዊ ፣ የውጭ ጉዳይ አላማዎች ተፍታተው መቅረብ ይኖርባቸዋል። ከኢትዮጵያዊነት ፣ የዜጐችና የቡድኖች መብት ፣ ከዴሞክራሲ ተቋማት ግንባታ፣ ከመድብለ ፓርቲ ፣ ከነፃ ገበያ ፣ ከትምህርትና ስልጠና፣ ከህብረተሰቡ ስነ ልቦና፣ ከአገር ደህንት እና የውጭ ግንኙነት አንፃር ከህውሓት/ኢህአዴግ እንዴት እንደሚለዩ እና የተሻሉ እንደሆኑ ተንትነው ማሳየት ይኖርባቸዋል።
ከዚህ በተጨማሪም አሁን በስራ ላይ ያለው ቋንቋ ላይ የተመሰረተ የጐሳ ፌዴራሊዝም የልማታዊ ዴሞክራሲ አስተሳሰብን ወደ ተግባር ለመቀየር አዳጋች መሆኑን ማሳየት ይኖርባቸዋል። ቋንቋ ላይ የተመሰረተ የዘውጌ ፌዴራሊዝም እስካለ ድረስ ብሔራዊ አጀንዳን ቀርጾ ተግባራዊ ማድረግ የማይቻል መሆኑን፣ ልማታዊ መንግስት እና የቋንቋ ፌዴራሊዝም የማይታረቅ ቅራኔ እንዳላቸው ማብራራት ይጠበቅባቸዋል። ልማታዊ ዴሞክራሲ ፍልስፍና ጠንካራና አገር ወዳድ ማእከላዊ መንግስት እንዲሁም ብሔራዊ ንቅናቄ የሚፈጥሩ እቅዶች፣ ፓሊሲዎችና የፓሊሲ ማስፈፀሚያ መሳሪያዎች በቅድመ ሁኔታ መሟላትን ስለሚጠይቅ ለዚህ መዘጋጀታቸውን ማሳየት አለባቸው።
” ኢህአዴግ ለአብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ አላማ ተግባራዊነት የሚንቀሳቀስ ድርጅት ስለሆነ በአባልነት ሊቀበልና ሊያሰባስብ የሚችለው አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ አላማን በግልፅ በፕሮግራማቸው ላይ የቀረፁ ድርጅቶችን ብቻ ነው። በመሆኑም ግንባሩ ማንኛውንም አይነት የብሄር ብሄረሰብ ድርጅት የሚያቅፍ ካለመሆኑም በተጨማሪ አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ፕሮግራሙን መቀበል ብቻም በኢህአዴግ ስር ለመሰባሰብ አያበቃም። በተግባርም ለፕሮግራሙ ተፈፃሚነት መታገል ይጠይቃል። በአባል ድርጅቶቹ የሚመለመሉ አባላትም ይህንኑ የሚያሟሉ መሆን ይኖርባቸዋል” ይላል።
” ሁሉም የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች አገራዊውን አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ፕሮግራም በየክልላቸው የመፈፀም ግዴታ አለባቸው። በኢህአዴግ አባልነት የሚታቀፉት ድርጅቶች በዲሞክራሲያዊ መርሆዎች የሚመሩና የዲሞክራሲያዊ ማእከላዊነትን አሰራር ብቻ የሚከተሉ ናቸው። በየደረጃው የሚገኙ የኢህአዴግ አካላት ማንኛውንም ውሳኔ የሚያሳልፉት በጉዳዩ ላይ በጋራ ከተወያዩ በኃላ በድምፅ ብልጫ ይሆናል” ይላል።
” ማንኛውም የግንባሩ አባል የሆነ ድርጅት የግንባሩን ፕሮግራም ፣ መተዳደሪያ ደንብ፣ መመሪያዎች፣ ውሳኔዎች እና እቅዶች ተግባራዊ ማድረግ እና ማክበር ይኖርበታል። የግንባሩን የአሰራርና የአመራር መርሆዎች ማክበርና መከተል ይኖርበታል” ይላል።
” ማንኛውም የግንባሩ አባል የሆነ ድርጅት ለግንባሩ ምክርቤት አሳውቆ በፈለገው ጊዜ ድርጅቱን መልቀቅ ይችላል። የመልቀቁ ውሳኔ የሚፀናው እለቃለው ባለው ድርጅት ጉባኤ ሲወሰን ነው” ይላል።
እንግዲህ ከላይ ለመጠቃቀስ የሞከርኳቸው (ከቁጥር አንድ እስከ አራት) የኢህአዴግ መተዳደሪያ ደንብ በኦዴፓ እና አዴፓ ሙሉ ለሙሉ ተጥሰዋል። የመጣሳቸው ውጤትም ከኢህአዴግ አባልነት የሚያሳግድ አሊያም የሚያስወግድ ነበር። ህውሓት በድሮው ቁመና ቢኖር ኖሮ ሕግ ተጥሷል ብሎ እርምጃ እስከመውሰድ ይሄድ ነበር። ነገር ግን ጥርሱ የወላለቀ ቀበሮ በመሆኑ ማድባቱን ቢቀጥልም መርህ ተጣሰ፣ ህገ ደንብ ተሸረሸረ ብሎ የሚናከስበት ሁኔታ የለም። ይህ ለህውሓት የሞት ሞት ነው። ወደ አዋሳም የሚጓዘው በተሸናፊነት መንፈስ ውስጥ በቃሬዛ ተጠቅልሎ ነው። እንደ እውነቱ ከሆነ ከጉባኤ አንፃር ህውሓት በታሪኩ ውስጥ እንዲህ ተሰባብሮ፣ ወገቡን በእንጨት ደግፎ፣ ከዘራ ይዞ የገባበት ጊዜ የለም። እርግጥ በጉባኤው ላይ አስመሳይ ሳቁን በማሳየት ደስተኛ ሆኖ ለመታየት የማይቆፍረው ድንጋይ አይኖርም።
በሌላ በኩል የኢህአዴግን መተዳደሪያ ደንብ የጣሱት ኦዴፓ እና አዴፓ ሰአታት በቀሩት የአዋሳ ጉባኤ ምን ሊያደርጉ ይችላሉ የሚለውን ግምት አስቀምጦ መሄድ ያስፈልጋል። በእኔ እምነት ሁለቱ ፓርቲዎች የኢህአዴግ መተዳደሪያ ደንብ ይሻሻል ብለው አጀንዳ የማሲያዝ መብት ቢኖራቸው የሚያደርጉት አይመስለኝም። አለማድረጋቸውም ተገቢ ይመስለኛል። አሁን ያሉበት “የማፈራረስ ምእራፍ” በህጋዊ መንገድ መሄድን አይጠይቅም። በድርጅቱ ድርጅታዊ አሰራር መሄድ የሚጠቅመው ህውሓትና በሶስቱ ድርጅቶች ውስጥ ያሉትን ፀረ ለውጥ ሃይሎች ብቻ ነው። ሲጀመር የዚህ መተዳደሪያ ደንብ ባለቤት ህውሓት በመሆኑ የመቀበል ግዴታ የለባቸውም። ሲቀጥል አዴፓ አሁን ከተፈጠረው አዳጊ አገራዊና ክልላዊ ሁኔታ ጋር አብሮ የሚራመድ የፓለቲካ ፕሮግራምና መተዳደሪያ ደንብ እንዲኖር እታገላለሁ በማለት ከገለፀው መግለጫ ጋር የሚጣጣም ነው። ሲሰልስ እውነተኛ ለውጥ እንዲኖር ከተፈለገ ይሄ ህገ አራዊት ተቀዳዶ መጣል ይኖርበታል። ነገር ግን ኦዴፓ እና አዴፓ አሁን ያሉበት ቁመና ለእንደዚህ አይነት የድፍረት ውሳኔ የሚያደርሳቸው አይደለም።
በመሆኑም የለውጥ ሀይል የሆነው ” ቲም ለማ” ከአዋሳ ጉባኤ ለማሳካት ቆርጦ መነሳት ያለበት የኢህአዴግን አመራር መቆጣጠር ሊሆን ይገባል። የድርጅቱ ሊቀመንበርነት እና ምክትል ሊቀመንበርነት ከዶክተር አቢይ እና አቶ ደመቀ መኮንን እጅ መውጣት የለበትም። ይሄ በምንም ተአምር ለድርድር መቅረብ የለበትም። አለበለዚያ በኢህአዴግ ውስጥ የተለኮሰው የለውጥ ጅማሮ ሊደናቀፍ ይችላል። ለውጥ ፈላጊው የኢትዮጵያ ህዝብም ከወዲሁ ማስጠንቀቂያውን መላክ ይኖርበታል። በዚህ ጉዳይ የለውጡ ዋነኛ ባለቤት የኢትዮጵያ ሕዝብ ቢሆንም የለውጡን ትንሹ ሞተር እያሽከረከሩ ያሉት በቲም ለማ ውስጥ የተሰባሰቡት አመራሮች ናቸው። ስለዚህም ለውጡ እንዳይቀለበስ ከለውጥ ሐዋርያዎቹ ጐን እንቁም!!
ልዑል ራስ መኮንን፤ ለዑል ራስ መኮንን ወልደሚካል ጉዲሳ የተወለዱት አንኮበር ነው። አንኮበር ከቀደምት የአክሱም እና የላስታ ቀጥሎም ከጎንደር ነገሥታት በአንድ…
አዲስ አበባ፣ ህዳር 14፣ 2013 (ኤፍቢሲ) በሱዳን የኢትዮጵያ ባለሙሉ ስልጣን አምባሳደር አቶ ይበልጣል አዕምሮ ለሱዳን የመከላከያ ሚኒስትር ሌፍተናንት ጄኔራል ያሲን ኢብራሂም ያሲን አብደልሃዲ ስለ ኢትዮጵያ ወቅታዊ ሁኔታ ገለጻ አድርገዋል፡፡
አምባሳደሩ በገለጻቸው የሁለቱን ሀገራት የጋራ ድንበር ሰላምና ፀጥታ ለማረጋገጥ እንዲሁም በስደተኞች አያያዝ ዙሪያ በሱዳን መንግስት እየተደረገ ላለው ድጋፍ አመስግነዋል፡፡
በመቀጠልም የትህነግ የጥፋት ቡድን ለ27 ዓመታት ስለፈፀመው ዝርፊያና ወንጀል በሀገር መከላከያ ሰራዊት ላይ ስለፈፀመው አስነዋሪ ጥቃት እና ተያያዥ ጉዳዮችን አብራርተውላቸዋል፡፡
አምባሳደሩ በማያያዝም የህወኃት ቡድንን ወደ ፍትህ ለማምጣት መንግስት ስለወሰደው ህግ የማስከበር እርምጃ እና ሂደቱ ስለደረሰበት ደረጃ በዝርዝር ማንሳታቸውን በሱዳን የኢትዮጵያ ኤምባሲ ገልጿል፡፡
የመከላከያ ሚኒስትር እንደ ጎረቤት ሀገር የኢትዮጵያን ሁኔታ በቅርበት እንደሚከታተሉ ጠቅሰው የኢትዮጵያ የሰላም ሁኔታ እንደሚያሳስባቸውና እንደ ኤርፖርት ያሉ የመሰረተ ልማት አውታሮችን ማፈራረስና ንፁሃን ዜጎችን መግደል ተቀባይነት የሌለው ተግባር መሆኑን ነው ያነሱት፡፡
በመጨረሻም ህግ የማስከበሩ ሂደት ከደረሰበት ደረጃ አንፃር ችግሩ ባጠረ ጊዜ እልባት ያገኛል የሚል ተስፋ እንዳላቸው እንዲሁም የጋራ ድንበሩን ፀጥታና ደህንነት ለማስከበር ከኢትዮጵያ ጋር ይበልጥ ተቀራርበው የሚሰሩ መሆኑን አረጋግጠዋል፡፡
ግንበኛው ድንጋዩን ይጠርብና በድርድሩ ላይ ሰክቶ አንዴ ፈገግ፣ አንዴ ተከዝ፣ አንዴ ቆም አንዴም ጎንበስ ይላል፡፡ ላት አይቶ በግ እንደሚገዛ ሰው በግራ በቀኝ ያገላብጠዋል፡፡ እንደ ገዳም ጸሎት ሲመሰጥ፣ እንደ ጉብታ ዛፍ ሲናወጥ ይታያል፡፡ እንደ ኮከብ ቆጣሪ ሲያፈጥ፣ እንደ ጥሩ ወጥ ቀማሽ ምራቁን ሲወጥ ይታያል፡፡ ድንጋዩን በግራ ቀኝ ሲፈልጠው ልጇን እንደምታጥብ እናት ሲሳሳ፣ ቅባት እንደምትቀባ ፀጉር ሠሪ ሲዳስስ ይታያል፡፡
ይህንን ሁሉ ያየ መንገደኛ ‹ጌታው፣ ሲያዩህ እንደ ግንበኛ ድንጋይ ትጠርባለህ፣ ግንብ ትሰድራለህ፤ ሁኔታህን ላስተዋለው ግን እንደ ሙዚቀኛም፣ እንደ ቲያትረኛም፣ እንደ ቀማሚም እንደ ዘማሚም ትመስላለህ፡፡ ለመሆኑ ምን እያደረግኩ ነው ትላለህ?› ሲል ጠየቀው፡፡ ግንበኛው መዶሻውን ድንጋዩ ላይ አንተራሰና
እስኪ ተመልከታቸውማ፤ የበቃ ባለቅኔ የሰባ ቃል እንዲሻ፣ እነዚህ ጥርብ ድንጋዮች ለእኔ ቃላት ናቸው፡፡ እመርጣለሁ፣ እቀርጻለሁ፡፡ የሰላ ባለ ቅኔ ያማረ ቃል እንዲሻ፣ እኔም እኒህን የድንጋይ ቃላት አሣምራቸዋለሁ፡፡ እኔ ድንጋይ አልፈልጥም፡፡ ሕይወትም በድንጋይ አትኖርም፤ ሕይወትም በድንጋይ አትረካም፡፡ ድንጋይማ የጉልበት ሥራ ነው፡፡ እኔ ቃላትን በፈለገው ቅርጽ ከመዝገቡ እንደሚያወጣ እንደ ርቱዕ ደራሲ ነኝ፡፡ አንዳንዱ ድንጋይ ፈሊጥ ነው፤ አንዳንዱ ድንጋይ ምሳሌ፤ አንዳንዱ ድንጋይ ተረት ነው አንዳንዱ ድንጋይ ዘይቤ፡፡
እነዚህን የድንጋይ ቃላት በግንቡ ላይ ስደረድር ዜማ ነው የማቀናብር፡፡ እስኪ ተመልከታቸው፣ ድንጋዮቹኮ ምት አላቸው፡፡ አንዱ ከሌላው ጋር ተስማምቶና ተዋሕዶ፣ ላይኛው ከታችኛው ጋር ተናቦና ተገናዝቦ፤ ሥሉጥ አቀናባሪ እንዳገኘው ውብ ዜማ፣ ረቂቅ ነው ሙዚቃው ከግንቡ ላይ የሚሰማ፡፡ እስኪ ቀና በልና ድርደራቸውን እያቸው፤ ድንጋዮችኮ ቃላት ናቸው፡፡ ውብ ባለ ቅኔ ካገኛቸው፣ ምሥጢር ዐዋቂ ካሰናኛቸው፡፡ ይኼ ከላይ የማታየው ከግንቡ ጫፍ እስከ ጫፍ ሠልቶ የተደረደረው፡፡ እርሱ የወል ቤት ግጥም ነው፡፡ ይኼ ደግሞ በወዲህ ዳር፣ ከግንቡ ጫፍ እስከ መስኮቱ አጥሮ የተገጠገጠው፤ እርሱ ቡሄ በሉ ቤት ነው፡፡
ያ መላጣ፡፡ እያለ ወደታች ይወርዳል፡፡ እንዲህ አጭር ቤት የሚመታ የቡሄ ቤት ባለ ቅኔ፣ ቃላቱን ሲሰይፍና ሲፎንን እንደሚውለው፡፡ እኔም ድንጋዮቹን ስቀርጽና ስቆራርጥ እውላለሁ፡፡ እይውልህ ወዳጄ፡፡ ቅኔ በቁጥር ይመጠናል፣ ዜማው በቁጥር ይለካል፣ መድፊያው ደግሞ ቤት ይመታል፡፡ እኔም ድንጋይ እቆጥራለሁ፡፡ ባለቅኔው ከላይ ወደ ታች፣ እኔ ግን ከታች ወደ ላይ እገጥማለሁ፡፡ የላይኛው ቤት ሲሠራ ከታችኛው ካልገጠመ፣አንድም ሕንጻው ይፈርሳል፣ አንድም ውበቱ ይጠፋል፡፡ ቆጥሮ ያልተቀኘ ባለ ቅኔ ዜማውን ሲሰብር እንዲገኝ፣ ቆጥሮ ያልሠራ ግንበኛም የግንቡን ዜማ ይሠብራል፣ ያኛው ጆሮን ሲያሳቅቅ ይህኛው ዓይን ያሳቅቃል፡፡
እስኪ ተመልከተው ወዳጄ! አንዳች ሥዕል ይታይሃል? ድንጋዮችኮ ቀለም ናቸው፡፡ መርጠህ የምታፈሳቸው፡፡ ይታዩሃል እነዚያ በድንጋዮቹ መካከል የተሰነቀሩት ቁራጮቹ? እነርሱ ምን ይመስሉሃል? በሥዕሉ መካከል የገቡ ሰረዞች ናቸው፡፡ የቀለም ድርደራህ መልክና ልክ እንዲኖረው፣ በእነርሱ ነው የምትለየው፡፡ የድንጋዮቹ መጠን፣ የአቀማመጣቸው ሁኔታ፣ ቅርጻቸውና መልካቸው ሁሉም አመክንዮ አላቸው፡፡
ደግሞም እፈላሰፋለሁ፡፡ ከላይ ያለው በታቹ ላይ ሲቀመጥበት እያየሁ፡፡ ታቹ ሕዝብ ነው እላለሁ፡፡ ስንቱን ችሎ እንደተሸከመ አሻቅቤ አየዋለሁ፡፡ ደግሞም የዓለምን ነገር አይቼ እገረማለሁ፡፡ ሁሉም ከአንድ ቦታ መጥቶ፣ በአንድ ግንበኛ ተሠርቶ፣ ግን ዕጣ ፈንታው ሆነና አንዱ በሌላው ላይ ተቀመጠ፣ አንዱ ከሌላው በለጠ፡፡ አንዱ መጸዳጃ ሆነ፣ አንደኛው ለሳሎን ተጌጠ፤ አንዱ እልፍኝ ውስጥ ገብቶ የሰው ምሥጢር ላይ አፈጠጠ፣ አንዱ ማዕድ ቤት ተሽጦ ከጢስ ከእሳት ጋር ተጋፈጠ፡፡ አንደኛው ወደ ውጭ ወጥቶ ለዝናብ ለፀሐይ ተጋለጠ፤ አንዱ ወደ ውስጥ ሰምጦ የጥላን ዕንቅልፍ ለጠለጠ፡፡
ታችኞቹ እጅግ ያሳዝኑኛል፡፡ በአንድ በኩል ሌላውን ሁሉ ተሸክመዋል፡፡ይህ አልበቃቸው ብሎ መከራው በእነርሱ ይብሳል፡፡ ቆሻሻ የሚሸከሙት እነርሱ ናቸው፡፡ ዝናብ የሚያገኛቸው እነርሱ ናቸው፤ ሥዕልና ፎቶ እሰቅላለሁ ያለ ሁሉ በሚስማር የሚመታቸው እነርሱ ናቸው፡፡ ወንበር የሚገጫቸው፣ የጠረጲዛ ጠርዝ የሚሠረስራቸው እነርሱ ናቸው፡፡
የቢሮ ሠራተኛ ነኝ ብለህ ካሰብክ ሥራህንም ሕይወትክንም ትጠላዋለህ፡፡ አንድ ዓይነት ይሆንብሃል፤ እየቆየ ይሰለችሃል፤ ሲሰለችህ ጠባይህ ይቀየራል፣ ጠባይህ ሲቀየር አነዋወርህ ይበላሻል፡፡ ይልቅ አዚም፣ ተቀኝ፣ ግጠም፣ ድረስ፣ ሳል፣ አመሥጥር፣ ተፈላሰፍ፣ ተመሰጥ፡፡ በደብዳቤው ተቀኝበት፣ በፋይሉ ተሰላሰፍ፣ ወንበርህን ቡርሽ አድርገው ጠረጲዛህን ሰሌዳ፣ ስክርቢቶህ ብዕር ይሁን፣ ደብዳቤህ ደግሞ ብራና፡፡ ባለ ጉዳይ ስታነጋግር ንግግርህ ዜማ ይሁን፣ የሰውን ችግር ስትሰማ ከባድ ቅኔ ዝረፍ እንደተባለ ደቀ መዝሙር ራስህን ቁጠር፣ ሥራህን በዕለት ካልጨረስክ ቤት የማይመታ ግጥም እንደገጠምክ ቁጠረው፣ ሥራህን ስታበላሸው ዜማ እንደሰበርክ ተረዳው፡፡ ደግሞም ተፈላሰፍበት የኑሮን መንገድ መርምረው፡፡ ዛሬ አንተ ጋር የመጣው ደንበኛ ነገ እርሱ በተራው ሹም ነው፡፡ አንተም ሌሎችን እንዳስተናገድክ፣ ሌላ ቦታ አንተም ተስተናጋጅ ነህ፡፡ ሕይወት ይኼውልህ እንዲህ ናት፡፡ አንተ እዚህ ፋይል ስትከምር ያንተም ፋይል ሌላ ቦታ ይከመራል፤ አንተ እዚህ ነገር ስትቋጭ ያንተም ነገር ሌላ ቦታ ይቋጫል፡፡ ሕይወት ዜማ ከሌላት፣ ሕይወት ምቷን ካልጠበቀች፣ ሕይወት ቅኔ ካልቆጠረች፣ ሰምና ወርቁን ካልሠራች፣ ሕይወት ሥዕል ካልሳለች በቀለማት ካልተዋበች፤ኧረ ትሰለቻለች!
ደስታ ወደ ውስጥ አይገባም፤ ደስታ ከውስጥ ይወጣል እንጂ፡፡ ለዚህች ለአጭር ዘመን እድሜ በድንገት ለምትቀጨው፤ ይህ ሁሉ ጭንቀት ለምን ነው? ባለ ጉዳዮችህን እንደ ችግር አትያቸው፤ እንደ ቅኔ ቁጠራቸው፤ ነገራቸው ሲረዝምብህ መወድስ ቅኔ አድርጋቸው፣ ነገራቸው ሲያጥርልህ ጉባኤ ቃና በላቸው፡፡ እነርሱን ዜማህ አድርጋቸው፡፡ ሮሯቸውን ሲያወሩህ እንጉርጉሮ ነው በላቸው፤ ደስታቸውንም ሲነግሩህ ጉሮ ወሸባዬ ነው በላቸው፡፡ ስብሰባህን ማኅሌት፣ ኮሚቴህን ወረብ አድርገው፡፡ ለምሬት ቦታን አትስጠው፡፡ ሥራህን ሥራ አታድርገው፣ ሥራህን ጥበብ አድርገው፡፡
ዉይይት፤ የአረቦች ዉዝግብ ዳፋ በአፍሪቃ ቀንድ የቀጠር ጦር ከሥልታዊዉ የባብኤል መደብ መጋጠሚያ ላይ ከሰፈረ ከጥቂት ዓመታት በኋላ የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች...
ምግብ ወይም መብል ማናቸውም ሕያው ፍጡር (የሰው ልጅ፣ እንስሳ፣ ተክል ወዘተ.) ለቁመተ ሥጋ፣ ለጤንነት፣ የሚመገብ የሚበላው ነገር ሁሉ ነው። አብዛኛውም ምግብ የሚሆነው ንጥረ ምግብ ያለበት ተክል ወይም እንስሳ (ወይንም ፈንገስ) ነው። የንጥረ ምግቡ አይነቶች ለምሳሌ ካርቦሃይድሬት፣ ስብ፣ ፕሮቲን፣ ቪታሚንና ሚነራል ሲሆኑ እነዚህ በሕይወቱ ሴሎች ውስጥ ይዋሐዳሉ።
በሃገር መከላከያ ሰራዊትና በህወሓት መካከል የተቀሰቀሰውን ወታደራዊ ግጭት ተከትሎ በትግራይ ክልል ዋጃ አካባቢ የሚኖሩ ሰዎች ተፈናቅለው ወደ አማራ ክልል ሰሜን ወሎ እየገቡ መሆናቸውን ገለጹ፡፡
የአማራ ክልል የምግብ ዋስትናና አደጋ መከላከል ማስተባበሪያ ፕሮግራም ጽ/ቤት ለዕርዳታ የተላከ እህል አልቀበልም አለ ተብሎ በማኅበራዊ ሚዲያ የተሠራጨው ዜና ትክክል አይደለም ብሏል።
ዛጎል ዜና፡- የኦሮሞ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግንባር ኦነግ ሃይሉ ተበታትኖ፣ አመራሩ ተከፋፍሎ፣ ደጋፊዎቹ ግራ ተጋብተው ያለ ድርጅት ነው። ከሁሉም በላይ ደጋፊዎችን ተስፋ ያስቆረጠው ኤርትራ ገብቷል የተባለውን ሰራዊት በሚመሩት ክፍሎች መካከል እንኳን ስምምነት አለመኖሩ ነው። ኤርትራ በረሃ አሉ የሚባሉት እነዚሁ ክፍሎች መከፋፈላቸው እንጂ የመከፋፈላቸው ዋና ምክንያትና እና መነሻው ግልጽ ሆኖም አያውቅም። በዚህና በሌሎች ሰፊ መነሻዎች ይመስላል አሁን ወደ “መፍትሄ” እየተጠጉ መሆኑ እየተሰማ ነው።
ኤርትራ ያለውን ሃይል ከሚመሩት አቶ ዳውድ በስተቀር አሁን አሁን የተቀሩት ” ትግሉን ወደ አገር ቤት” እያሉ ነው። አቶ ዳውድ ኢብሳንና በስራቸው የዋቀሩት ‘አካባቢ ተኮር ነው’ የሚባለውን አመራር በጥቅሉ ” የኢሳያስ ኦህዴድ ” እያሉዋቸው ነው። ነገሩን ዳር ሆነው የሚመለከቱ አካላትም ቢሆኑ አስመራ ያለው የኦነግ ክንፍ ምንም ሳይፈይድ አርጅቷል። ” እንኳን ሌላውን ነጻ ሊያወጣ ለራሱም መውጪያ የሌለው ነው” ሲሉ ወዶ ገብቶ የተዘጋበት ሲሉ ይጠሩታል። የኢሳያስ መደራደሪያ መሳሪያ አድርገው ይስሉታል። አቶ ዳውድ ይለፍ ያልጻፉለት ማንኛውም የኦነግ አባል ከኤርትራ ንቅንቅ ማለት አለምቻሉ ደግሞ ትግሉን ” ግዞት” አድርጎታል። አቶ ዳውድ ግን ይህንን አይቀበሉም። ይልቁኑም ቀሬውችን አደራጅተን አገር ቤት ተነስቶ የነበረውን ትግል እንደመሩት ያስረዳሉ።
የህወሃት ኦህዴድ አሁን ጨፌ ያለውና ምርኮኛ ወታደሮችን፣ ኦሮሚኛ ተናጋሪዎችን፣ ኦነግ የነበሩና የተከረበቱትን አሰባስቦ የተዋቀረ፣ እየቆየ ሲሄድ ሁሉም ዓይነት አቋም ያላቸው የተሰገሰጉበት ድርጅት ነው። አሁን በግምገማ እነደተረጋገጠው ኦህዴድ ሲሰፋና የተለያዩ ዓመለካከት ያላቸው አመራር ላይ ሲቆዩ ድርጀቱ በመንፈስ ሌላ ሆነ።
የኢሳያስ ኦህዴድ ኤርትራ ተቀምጦ ወታደራዊ ልምምድ ሲያደርግ በቪዲዮ የሚታይ፣ ሃኪም በረሃ ብቻ ያዘዘለት፣ ወዴትም መላወስ የማይችል። ዓላማው መደራደሪያ የሆነ እንደሆነ ራሳቸው አፍቃሪ ኦነጎች የሚስማሙበት እውነት ነው። የአንድ ወጣት ዕድሜ ስልጠና ላይ የኖረ ሃይል እንደሆነ የሚጠቁሙት ክፍሎች፣ ይህ ሃይል እንደ ከሸፈ ቀለሃ ይቆጥሩታል።
የሁለቱም ዓይነት ኦህዴዶች አስፈላጊነት ለስልጣን ማስጠበቂያና ስልጣንን ተከትሎ ለሚገኘው የኢኮኖሚ የበላይነት ነው። የዚህ መረጃ ምንጭ እንደሚሉት ” ህወሃት ኢሳያስ ላይ ነቀቶባቸው፣ ውይም በደንብ እስኪደራጅ ጠብቆ ሲሸኛቸው ያሰባስቡት የኦነግ ሃይልም ሆነ አገር ቤት በሹም ሽርና በግምገማ እየተወዛወዘ ያለው ኦህዴድ ተፈላጊነታቸው በሌሎች ስም ራስን ከፍ ለማድረግ ብቻ ነው”
ኦነግ አራትና አምስት ቦታ ተሸንሽኖ አስርት ዓመታቶችን ኖሯል። ዛጎል ያነጋገራቸው እንደሚሉት ኦነግ የተበታተነው ሆን ተብሎ በደባና ራሳቸውን ለግዞት አሳልፈው በሰጡ አመራሮች ልልነት ነው። ለዚህም ግንባር ቀደሙ ተዋናይ ኢሳያስና የእሳቸው ወኪሎች ናቸው። ይህን እውነት አሁን ቢዘገይም ወደ መግባባት ላይ እያዳረሰ ነው።
እናም አዲሱ መንገድ ይህን የተበተነውን ሃይል ማሰባሰብ ነው። ከዚህ ቀደም የተለያዩ ንግግሮች ተካሂደዋል። አሁንም በመካሄድ ላይ ነው። የሎንዶን የዛጎል የመረጃ ሰው እንዳሉት የገላሳ ዲልቦና የአባ ነጋ ጃራ ኦነግ ለመዋሃድ እየተነጋገሩ ነው።
የመዋሃዱ ውና ዓላማ ኤርትራ ተቀምጦ ” ላም አላኝ በሰማይ” የሚለውን የዳውድ ኢብሳን ኦነግ ተሰፋ ቢስ ትግልና የትግል ስልት ወደ ጎን በማለት ሁሉም ትግሉን ወደ አገር ቤት እንዲመለስ ለማስቻል ነው። ጉዳዩ ሲጠናቀቅ በይፋ መግለጫ እንደሚሰጡ የተናገሩት የመረጃው ሰው ” አገር ቤት በየአቅጣጫው ሃይል አለ። ችግሩ ያለው የአመራሩ መበታተንና ወጥ ትዕዛዝ አለመኖሩ ነው። ይህ ከተስተካከለና የተበተነው ኦነግ ወደ ቀድሞ ህብረቱ ከተመለሰ ሁሉም ቀላል ነው” ሲሉ ተስፋቸውን ይገለጻሉ።
ሌሎች ብሄረሰቦችን የማካተት ጉዳይስ በሚል ለተጠየቁት ” የኢትዮጵያ ችግር እጅግ በቀላሉ የሚፈታ ነው። የፖለቲካ አመራሮቹ ቀና ቢሆኑና የወደፊቱን ችግር ባግባቡ ቢያሰሉት አዲስ ኢትዮጵያን ፈጥሮ መኖር ይቻላል። ግን አይፈለግም” በለዋል። የኦሮሞ ህዝብ የተዋለደ፣ በርካታ ብሄሮች የተካተቱበት መሆኑንን ያስታወቁት እኚሁ ሰው ” የቀድሞ ጉዟችን ትምህርት ሆኖናል” ሲሉ መልስ ሰጥተዋል።
አቶ ዳውድ ኢብሳን መንካት ለምን አስፈለገ? ለተባሉት ” አንነካውም። ግን ፋይዳ የሌለው ጉዞ እንደሚጓዝ እኛ ህብረት ስንፈጥር ራሱ ይረዳዋል። ከቻለ ከግዞት ወጥቶ ትግሉን ይቀላቀላል። አለያም እዛው … ” ሲሉ ተጨማሪ ማብራሪያ እንደማያስፈለግ አስታውቀዋል።
እሳቸው ይህን የበሉ እንጂ ኦነግ ካሁን በሁዋላ እንደገና ታድሶ፣ አንድ ሆኖ፣ ህብረት ፈጥሮ፣ አንድ አመራር አቁሞ በአገር ቤት የሚካሄደውን ትግል ለመምራት አስቸጋሪ እንደሚሆን፣ በዚህም ላይ እነ ጁሃር መሐመድ የሚያካሂዱት ጽንፍ የወጣ ፖለቲካና ” ንጹህ ኦሮሞ” በማለት የደም ምርመራ ለማድረግ የተዘጋጀ አካሄድ ኦነግ በቀላሉ እምነት እንደማያስገኝለት የሚናገሩ አሉ። በዚህ አይነቱ አካሄድ ቁጥራቸው በሚሊዮን የሚቆጠር የተዋለዱ ኦሮሞዎችም አይስማሙም።
Previous Post: አሜሪካ ኢትዮጵያዊያን ላይ የቪዛ ገደብ እንዳልጣለች አረጋገጠች ፤ የቪዛ ገደባቸው አልቆ ከአንድ ዓመት በላይ የሆናቸው የሚስተናገዱት እንደ አዲስ ነው፤
ተቀማጭነቱ አዲስ አበባ የሆነው የአሜሪካ ኤምባሲ በተለይ ለፋና እንዳስታወቀው ኢትዮጵያን ጨምሮ በአፍሪካ የሚገኙ በርካታ የአሜሪካ ኤምባሲዎች የሚሰጡትን የቪዛ መጠን "...
* በአቢይ (አብዱ) አሕመድ ና ሽመልስ አብዲሳ ጉብኝቱ ማግስት ሰላም የነበሩት አፋርና ሶማሌ ጦርነት ገጥመዋል። የተተራመሰች ኢትዮጵያን ትፈጥርና የተረጋጋች ኦሮሚያን ትገነባለህ ነው ጨዋታው። ይሳካ ይሆን? ለማንኛውም 17 ኢትዮጵያውያን የኢሳ ጎሳ አባላት በዚህኛው ግጭትመገደላቸው ነው የተነገረው። ነፍስ ይማር።
ሞትና ችግር፣ ሰቆቃም ቸርቻሪው የኢትዮጵያ በላኤሰቡ አቢይ (አብዱ) አሕመድ የሶማሌ ክልልን ለመጎብኘት በሚል ሰበብ ባልተጻፈ ሕግ Akka ምክትል ጠቅላይ ሚንስትሩ የሆነውን ሽመልስ አብዲሳን ይዞ ሶማልያ ክልል ገብቷል። የሶማልያ ክልል እረፍትና አንጻራዊ ሰላም ማግኘት እነ አባ ገዳ አቢይ አሕመድን በስጩ ሳይልባቸው አልቀረም። አቢይ ባለበት ስፍራ ሁሉ ሽመልስ አብዲሳ ይገኛል። ይሄ ግድ ነው። ከሽመልስ በቀር ከኢሳይያስ አፈወርቂ ጋር እንዲገናኝ የሚፈቀድለት ሌላ የክልል ፕሬዘዳንትም አይገኝም።
እናንላችሁ ይህ በእንዲህ እንዳለ በጉብኝቱ ማግስት ዛሬ ሰላም የነበሩት አፋርና ሶማሌ ጦርነት ገጥመዋል። ግጭትም ውስጥ ገብተዋል ተብሏል። ከቀጣሪዎችህ በተቀበልከው የቤት ሥራ አማካኝነት የተተራመሰች ኢትዮጵያን ትፈጥርና የተረጋጋች ኦሮሚያን ትገነባለህ ነው ጨዋታው። ይሳካ ይሆን? ለማንኛውም 17 ኢትዮጵያውያን የኢሳ ጎሳ አባላት በዚህኛው ግጭትመገደላቸው ነው የተነገረው። ነፍስ ይማር።
በሌላ በኩሉ በወለጋ ሆሮ ጉዱሩ ወረዳ ዛሬም ሁለት የወሎ ዐማራ እስላሞች በአብይ አህመድ የውክልና ሸማቂ ቡድን ተረሽነው ተገድለዋል። ወሎ የኦሮሞ ነው እያሉ ወሎዬ እስላሞችን እየፈጇቸው ነው። ባለፈው ሳምንት ጉራፈርዳ ውስጥ በሶላት ላይ የነበሩ እስላሞች ተረሽነው በግሬደር በታረሰ የጅምላ መቃብር ውስጥ መቀበራቸው አይዘነጋም። ተረሻኞቹ አሙሩ ሼኽ ኢብራሂም ገንዘቤ እና ሼኽ የሱፍ ሙሐመድ የተባሉ ዐማሮች መሆናቸውም ተነግሯል። ሁለቱን ሟቾች ቀብረው ሲመለሱ ደግሞ ሙሐመድ አሊ፣ ሃሚድ ዳምጤ፣ ሙሳ ክብረት እና ባየ ኑሩ የተባሉ ዐማራዎች በኦነግ ሸኔ ጥይት ተተኩሶባቸው ቆስለው መተኛታቸውን ጊዮን ሚዲያ ሴንተር ዘግቦታል።
በሰሜን በኩል ደግሞ ህወሓት፣ ብልጽግናና በድኑ ብአዴን አንድ ላይ አብረው የጎንደር ዐማራ በጸሎትም በትምህርትም ተመካክሮ ሰላም ውሎ ማደሩ የበሰጫቸው ጉደኞች ጎንደርን ቅማንትና ዐማራ በማለት ዳግም ሊያተራምሱ መዘጋጀታቸውን ራሳቸው የህወሓት ተከፋይ ካድሬዎች እየዘገቡት ይገኛሉ። ህወሓት ስንቋንና ቀለቧን አንበጣ ስለጨረሰባት ዐይኗን ወደ ጎረቤት ዐማራ ማማተሯ ግድ ነው የሚሉም አሉ። ምሥራቅ ዐማራ በአንበጣና በግሪሳ ወፍ እህሉ እየወደመ ነው። ትግራይም እንደዚያው። መጪው ጊዜ ከምር ደስ አይልም። ኤርትራ፣ ዐማራና ትግሬን ዐቢይ አህመድ ሳያቆሳቁሳቸው የሚቀርም አይመስልም።
የጅማዋ የስልጤ ተወላጅ ወሮ ሙፈሪያት ካሚል ሰሞኑን ሄጵ ማለታቸውን ተከትሎ የኢሳት ተንታኞች ሲወርዱባት አይቼ የሴትይዋ መሰደብ ከምን የመነጨ ነው ብዬ ሳንሰላስል ነበር የከረምኩት። የታከለ ኡማ የስልጤ ዩኒቨርስቲ የቦርዶ ፕሬዘዳንት መሆን ይሆን ብዬም አስቤ ነበር። ነገር ግን ለካ ነገሩ ወዲህ ነው። ስልጤ በዐመጽ እየነደደች ነው። ፌደራል ጉዳዩን እንዲያበርድ ብትፈልግም የአባ ገዳ ልጆች ግን ኦሮሚያን መገንባት የሚፈልጉት ሌላውን በመናጥ በማናወጥ ነውና ለዚህ ነው ሰላም በራቃት ሃገር የሰላም ሚንስትር የሆነችው ሴትዮ ዘሮቿን ከጉዳት ለማዳን ስትል የምታለቃቅሰው የሚሉ አሉ። በራስ ሲደርስ የሚያለቃቅሰው እኮ መብዛቱ።
በሌላ በኩል ፕሬዘዳንት ትራምፕ “ ኢትዮጵያ የፈረመችውን ውል ታክብር” ያሏትን ቃል በማስታወስ ዘግይቶም ቢሆን ኢትዮጵያ የፈረመችው ምን ዓይነት ውል ነው የሚል ጥያቄ መነሣት ጀምሯል። ዐቢይ አህመድ ከኢሳይያስ አፈወርቂ፣ ከሳኡዲ አረቢያና ከግብጽ እንዲሁም ከቢልጌ ስ፣ ከጆርጆ ሳሮና ከፈረንሳይ ከተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ጋር በግሉ ሲፈራረም የከረመው ነገር ምንድነው? በኢትዮጵያ ስም ከአረቦቹ የተቀበለውስ ብር የት ገባ? የሚል ጥያቄ ማንሳት የጀመሩም አሉ። ያም ሆነ ይህ ቆይቶም ቢሆን መሃል ሰፋሪው ፒፕል ፍሬን መያዙ አይቀርም።
የዐቢይ አህመድ ዘመን ዘመነ አሲዳም ነው። ረድኤት በረከት የሌለበት፣ ሞት የሠርግ ያህል የበዛበት፣ ራብ ቸነፈር አፍጦ የመጣበት፣ ኮቴ መናና ገፊ፣ አስጨናቂ ተስፋ የጨለመ በት ዘመን ነው። ወረርሽኝ፣ ግድያና ዝርፊያ ሞትና ስደት የነገሰበት ዘመን ነው። በተለይ መጪው ጊዜ ከባድ ነው። አንድ ፍሬ እንቁላል 6 ብር፣ ጤፍ 5ሺ ብር… … ሳላሙን ያምጣ።
የኦሮሞው የአየር ኃይል አዛዥ ባለፈው ጊዜ ከአቢይ አህመድ ጋር ሆኖ “ወዳጃችን” ኢሳይያስ አፈውርቂን በመጋበዝ የአየር ኃይሉን ጓዷ ጎድጓዳ ሲያስጎበኘው መክረሙ ሳያንስ አሁን ደግሞ እንቁራሪቱ በሬ ካላከልኩ ብሎ “ ፕሬዘዳንት ትራንፕን ሲያስፈራራ ታይቷል። ሃገሪቷ ትፍረስ ካልሆነ በቀር ይሄ የማይመስል ፉከራ ነው። ይልቅ ከመርዳሳ አየር ኃይል ይልቅ የደብተራው መግለጫ በቂ ነበር። “ ኢትዮጵያን የሚዋጉ ይወድቃሉ” ብሎ ለእግዚአብሔር አሳልፎ እንደመስጠት በባዶ ሜዳ ፉከራ አያዛልቅም። ወዳጄ አሁን ጦርነቱ ዱርና ገደል መሯሯጥ አይፈልግም። አከተመ።
ዓለም ጭንቅ ላይ ናት ፈረንሳይ በኮረና ምክንያት ዳግም ሎክዳውን ዐውጃለች፣ ጀርመን ሰኞ ትጀምራለች፣ ጎርፍ በሚልዮን የሚቆጠሩ ዜጎችን በኤዥያ አፈናቅሏል፣ እሳት አሜሪካንን እየፈጃት ነው። ፈረንሳይ ከእስላሞች ጋር እሰጥ እገባ ውስጥ ገብታለች፣ በቱርክ የምትደገፈው አዘርባጃን በኦርቶዶክሳዊቷ አርመኒያ ላይ ጦርነት ከፍታለች፣ 15 ሚልዮን ዐማሮች፣ ትግሬና አፋር እንዲሁም ኦሮሞዎች ራብ ከፊታቸው ተደቅኗል። ደቡብ አሜሪካም ጧ እያለች ነው። ዓለም በስብሳለች። አርጅታለች። በዚህ መሃል ሁሉ ግን የኢትዮጵያ ትንሣኤ ይታወጃል። ይኸው ነው።
"...ግብፅ በኢትዮጵያ ላይ የዓባይ ውኃን አስመልክቶ እንደዚህ ዓይነቱን ቀውስ ወይም ነውጥ የመፍጠር እንቅስቃሴዋ አዲስ ነገር አይደለም፡፡ በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዘመን...
እቲ ብኸበባ ቤት ጽሕፈት ሚኒስትሪ ዜና ዝጀመረ፡ ወተሃደራዊ ምንቅስቓስ፡ ስዒቡ ናብ መዕረፊ ነፈርትን ቤት ጽሕፈትን ፕረዝደንትን ሃገራዊ ባንኪ ኤርትራን ከም ዝለሓመን፡ ከም ውጽኢቱ ድማ ኣገልግሎት ኢንተርኔትን ተለፎንን ክሳብ ሕጂ እኳ እንተዘይተቛረጸ ፈነወ ተለቭዥንን ሬድዮን ኤርትራ ከም ዝተቛረጸን፡ ኣብ ገለ ጎደናታት ኣስመራ ድማ ምንቅስቓስ ናይ ታንክታት ከምዘሎን፡ ህዝቢ ድማ ኣብ ከቢድ ሻቖሎት ተሸሚሙ ከም ዘሎ ምንጭታትና ካብ ውሽጢ ከተማ ኣስመራ ሓቢሮም፡፡
በጎንደር በስብሰባ አዳራሽ መግቢያ ላይ የኮከብ አርማ የሌለው ባንዲራ እንዲሰቀል አድርገዋል በሚል በአስቸኳይ ጊዜ ዐዋጅ አስፈፃሚ ወታደራዊ እዝ የታሰሩ ቄስ የታሰሩበት ጉዳይ በክልሉ የፍትሕ ቢሮ ውድቅ ቢደረግም ፤ ላለፉት ስድስት ወራት በእስር ላይ ናቸው ሲሉ ቤተሰቦቻቸው ገለጹ።
ታሳሪው የሰሜን ጎንደር ዞን ሀገረ ስብከት ሥራ አስኪያጅ ሊቀአዕላፍ ቀለምወርቅ አሻግሬ የታሰሩበትን ሁኔታ አስመልክቶ የክልሉ መንግሥት በጉዳዩ ላይ መረጃ የለኝም ብሏል።
“ኢትዮጵያን ለማጥፋት የሚቅበዘበዙ ሁሉ እነሱ ይጠፋሉ እንጂ ኢትዮጵያ አትጠፋም” ፕሮፈሰር አስራት ወልደየስ ዶ/ር አበባ ፈቃደ ኢትዮጵያ በአለም ጥንታዊ የስልጣኔ ባለቤትነት፤...
‹‹ታሪክ በጥቅሉ ወደርሱ ያነጣጠረ የሚመስለው ታላቁ የእስላም አዲስ ጎሕ ከመቅደዱ በፊት ስንት ትውልዶች በፍርሃትና በዕድለ ቢስነት ይጠቁ ይሆን! በዚያን ቀን ሰላም ምድሪቱን ያጥለቀልቃል። በዚያም ቀን ሰላም ልቦችን ያጥለቀልቃል።››
ዋናው የሦርያ ተቃዋሚ ቡድን፣ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በሚመራውና በዚህ ሳምንት ማብቂያ ገደማ በሚጀመረው የሰላም ድርድር የመካፈል ፍላጎት እንዳለው ዛሬ ሰኞ ፍንጭ ማሳየቱ ተገለጸ።
ቃል-አቀባዩ አክለውም፣ እ.አ.አ. ባለፈው የካቲት 27 ቀን ሥራ ላይ የዋለው የተኩስ አቁም ስምምነት እየተጣሰ ለመሆኑ ዘገባዎች እንደደረሷቸውና የሰብዓዊ እርዳታ አቅርቦቱም እያሽቆለቆለ እንደሆነ አመልክተዋል።
የሩስያው ውጩ ጉዳይ ሚኒስትር ሰርጌ ላቭሮቭና የዩናይትድ ስቴትስ አቻቸው ጆን ኬሪ ትናንት እሑድ በቴሌፎን ሲነጋገሩ፣ አዲስ የሚጀመረው የሰላም ድርድር መዘግየት እንደሌለበት ተስማምተዋል። ጆን ኬሪ ከዚህ በፊት የሰጡትን መግለጫ ከዚህ በታች ያለውን ቪድዮ ይመልከቱ።
እስራኤል ኣብ ታሪኻ ንፈለማ ግዜ ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ንሳልሳይ ግዜ ምርጫ ክተካይድ እያ።ቀዳማይ ሚንስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ ክስታት ብልሽውና ኣብ ዘጋጠሞም ዘሎ እዋንን ክልተ ዓበይት ፓርትታት’ታ ሃገር ጥሙር ሓይሊ ንምምስራት ብዘምስምማዖም እስራኤል ሳልሳይ ሃገራዊ ምርጫ ንምክያድ ተገዲዳ’ላ።
ኣብ ባንክ ናትካ ገንዘብ እንተሎካ፡ ወይ ብርክታት ኩባንያ ወይ ረሲድ (ፎንድ) ትውንን እንተ ኾይንካ፡ ቅድም ቀዳድም ነዚ ርእሰ-ማልካ ንመናበሪኻ ግድን ክትጥቀመሉ ኣለካ። ቀልጢፉ ኪሽየጥ ዚኽእል ንብረት እንተሎካ፡ ነዚ ግድን ክትሸጦ’ለካ። ካልእ ንብረት እንተሎካውን፡ ንኣብነት ቪላ፡ ጃልባ ወይ ማኪና፡ ነዚ ግድን ክትሸጦ’ለካ።
ኵሉ ክትሓቶ እትኽእል ዓይነት ሓገዝ፡ ንኣብነት ከም ሓገዝ ክራይ ገዛ፡ ጥሮታ፡ መተካእታ ደሞዝ ሕማም፡ መተካእታ ደሞዝ ወላዲ ወይ መናበዪ ሓገዝ ግድን ክትሓትት ኣለካ።
ክፍሊት ትኸፍል እንተ ኾይንካ፡ ንኣብነት ክፍሊት ክንክን ቈልዓ ወይ ክፍሊት ኣገልግሎት ገዛ (ሄምሻንስት)፡ እቲ እትኸፍሎ ክፍሊት ምስቲ እትረኽቦ እዋናዊ እቶት ዚመጣጠን እንተኾይኑ ንምቍጽጻር ግድን ምስኣቶም ርክብ ክትገብር ኣለካ።
ቴለፎን 0612-80 000። ሽዑ ብዛዕባ ኵነታትካ ክትሕብር ዕድል ይወሃበካ። ምስ መሕተቲ ቅጥዒ ነየኖት ካልኦት ሰነዳት ከተቕርብ ከም ዘለካ’ውን ሽዑ ሓበሬታ ትረክብ።
ዚወሃብ ቍጠባዊ ሓገዝ በብወርሑ ይረአ። እቲ ዚወሃብ ሓገዝ ግዜያዊ ስለዝኾነ፡ እቲ ሓገዝ ናይ ምውሳድ መሰልካ ምስቲ ብዝተኻእለ መጠን ርእስኻ ቀልጢፍካ ክትክእል እትገብሮ ጻዕርታት ተነጻጺሩ ይረአ።
እውቁ ፕሮፊስር አስራት ወልደየስ የኢትዩጵያ አባት፣ የሃገራችንን የፖለቲካ ትርፍ አንጀት በኦፕሬሽን ለማውጣት ሲሞክሩ የሽታው ደዌ ካንሰር እንደሆነና ካልተቆረጠ መዳን እንደማንችል አልገባንም ነበር፣ አባታችን በእስር ተሰቃይተው ተሠውልን፡፡ ካንሰሩ ከተስፋፋ የሃገር ሞት እንደማይቀር የተገዱ፣ ከሁለት አስርት በኃላ፣ ቆይቶ ጉዳዩ የገባቸው የአማራ ጀነራል መኮንኖች የፕሮፊስር አስራት ጥያቄ በማንሳታቸው ለእስር ተዳረጉ፡፡ ቤተሰባቸው ተበተነ፣ የሚረዳቸው ወገንና አስታዋሺ አጡ፡፡ ዛሬ የኢትዩጵያ ህዝብ ከዳር እስከ ዳር ይሄን የወያኔን የፖለቲካ ካንሰር ለመቁረጥ ቆርጦ ተነስቶል፣ ለልጆቻችን መሬታችንን ተነጥቀን፣ ነጻነታችንን አጥተን፣ ባርነት ከማውረስ ሞት እንመርጣለን ብለው ለትግል ተነስተዋል፡፡ ምንም አይነት ምድራዊ ኃይል አይበግረንም፣ ‹‹ህወኃት ቤት ጥይት፣ህዝብ ቤት ክብሪት አይጠፋም!!!›› ለዚህ ነው የሚሉት፡፡
የቻይናውያኑ ዜድቲኢ እና ሀዊ ካንፓኒዎች ከኢትዩጵያ የህዝብ ደህንነት መስሪያ ቤትና፣ ከኢትዩጵያ ቴሌኮሙዩኒኬሽን ኮርፖሬሽን ጋር የስለላ ሴራ በኢትዩጵያ ህዝብ ላይ ያከናውናሉ፡፡ የቻይና መንግሥት በኢትዩጵያ የስለላ መረቡን በዜድቲኢና ሀዊ ቴሌኮሙዩኒኬሽን በኩል የህወኃት የጦር አበጋዞች መንግሥት በመደገፍና ህዝባዊውን ትግል በመሰለልና በማፈን ከፍተኛውን ድርሻ በመወጣት ላይ ይገኛል፡፡ የቻይና ኮምኒስት ፓርቲ ንብረት የሆኑት፣ቻይና የቴሌኮም ካንፓኒ፤ዜድቲኢ ZTE Corporationና ሀዊ Huawei Technologies Co. Ltd. ድርጅቶች ለህወሃት/ኢህአዲግ መንግስት የቴሌኮሚኒኬሽን አገልግሎት ዘርፍን ውስጥ በመሰለልና የሃገሪቱን ምስጢርና የተቃዋሚ ፓርቲዎችን በስለላ መረብ በማስገባት ከፍተኛ ጥቃት አድርሰዋል፡፡ ከዚህም ውስጥ በዋቢነት የሚጠቀሰው በ2009 ዓ/ም የሃገር ውስጥና ዓለም ዓቀፍ የስልክ ጥሪዎች የሰዎችን የስልክ ቁጥርን በመጥለፍ ለወያኔ መንግሥት ያበረከቱት የስለላ ሥራ በማስረጃ ይጠቀሳል፡፡ በዓለም ዓቀፍ የስልክ ጥሪዎች በመጥለፍ ከግንቦት ሰባት ፀሃፊና ሊቀመንበር ጋር የስልክ ግንኙነት አድርጋችኃል በማለት፡–
እንዲሁም በሃገር ውስጥ የስልክ ጥሪዎች በማድረግ የምትገናኙት መንግሥት ለመገልበጥ እያሴራችሁ ነው፡፡ ከግንቦት ሰባት ጋር ትገናኛላችሁ ተብለው ለብዙ ወራቶች የስልክ መስመሮቻቸውን በመጥለፍ የሚያደርጉትን ንግግር በመቅዳት ህገ መንግሥታዊ መብታቸውን በመጣስ መንግስታዊ ስለላ ከተካሄደባቸው የአማራ ጀነራል መኮንኖችና የሲቨል ዜጎች ላይ የተፈፀመ ወንጀል ታሪክ የማይረሳው አንድ ቀን እነዚህ ጀግና የህዝብ ልጆች ለኢትዩጵያ ህዝብ ሲሉ የህወሃት/ኢህአዴግ መንግሥት የታገልንለት ህዝባዊ ዓላማን ሳተ፣ የታገልንው ለዚህ አይደለም በማለት በኢትዩጵያ መከላከያ ሠራዊት ስብሰባዎች በግልፅ ሲናገሩ እንደነበር ሠራዊቱ ያውቃል፡፡
በኢትዩጵያ ህዝብ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ /ኢህዴን/ የጀነራል መኮንኖቹ ገድል በተለይ ብርጌደር ጀነራል ተፈራ ማሞ፣ ብ/ጄ አሣምነው ፅጌና ጀነራል ሃይሌ ጥላሁን የደርግን መንግሥት ለመጣል በተደረገ የሽምቅ ውጊያ ትግል ታሪክ በኢህዴን ዓመታዊ የምስረታ በዓል ላይ ገድላቸው ሲተረክና ሲወጋ እንደነበር የኢትዩጵያ ቴሌቨዚንና ሬዲዩ ጣቢያ ገሃድ ምስክሮች ናቸው፡፡
ህብረ-ብሄር የነበረው የኢትዩጵያ ህዝብ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ /ኢህዴን/ ወደ ብሄረ አማራ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ /ብአዴን/በዘር ሲከለስና ሲቸለስ እነዚህ የወሎ፣ የሸዋ፣ የጎንደር፣ የጎጃም አማሮች ነገሩ እየጎረበጣቸው እንዴት ከኢትዩጵያዊ ህብረ-ብሄር አመለካከት ወርደን ስለ አማራ ዘውግ/ዘር እንድናስብ እንደረጋለን? እንዴት ከኢትዩጵያዊ ብሄርተኝነት ወርደን የዘውግ/ዘር ክልላዊነት ጥላ እንይዛለን? እንዴት ከዓለም ዓቀፋዊነት እምነት ወርደን ብሄርተኝነት ወርደን ክልላዊነት እንጠባለን? ከዓለም ዓቀፋዊነት/ኢንተርናሽናሊዝም በዘመርንበት አንደበት የክልላዊነት ልሣን እንዘምራለን? እንዴት ሶሻሊዝምን ትተን ካፒታሊዝምን እንጋታለን እናንተ ማርክሲዝምን ለ17 ዓመታት ግታችሁን ዛሬ ድል አርገን ስንገባ ነጭ ካፒታሊዝምን ታስታውኩብናላችሁ? ብለው በግዜው የተሞገቱ፣ የዋህ እውነተኛ የሃገሪቱ ልጆች ነበሩ፡፡ ጠቅላይ ሚንስትር ታምራት ላይኔ ‹‹በሙስናና በሌብነት›› ወያኔ በየስብሰባው ሲለን ከድርጅቱ አሳልፈን ሰጠንው፣ የህዝብ ቃልኪዳንና የተሰውትን ሰማዕታት ቃል ባለማክበሩ አሳልፈን ሰጠንው!!! በህወኃት/ ኢህአዴግ መንግሥት በማመን ከጫካ ትግል ጀምረው ለዚህ ስልጣን የደረሱት ጀነራል መኮንኖች ቃል በገቡትን መሠረት በሃቅ ለሃገርና ለወገን በማገልገል ተጎዙ፡፡
ጀነራል መኮንኖቹ ብሄረ አማራን ለማቅናት ደፋ ቀና ሲሉ፣ አንድ ቀን ዞር ሲሉ ጥላቸው የለም? የአማራው ክልል ህዝብ የጤና፣ የመብራት፣ የውሃ አገልግሎት የለውም፡፡ የመንገድ መሠረተ ልማት አልተዘረጋለትም፡፡ የትምህርት አገልግሎት ተቆማትም አልተሞሉለትም!!! በአማራ ክልል የኢንቨስትመንት እንቅስቃሴ በኩልም፣የኤሌትሪክ ኃይል አገልግሎት ባለማግኘታቸው ወደ ሥራ መግባት ያልቻሉ ኢንቨስተሮች ቁጥር የትየለሌ መሆኑን ታዘቡ፡፡
የጀነራል መኮንኖቹ በኢህአዴግ ጉባዔዎችና በመከላከያ ሠራዊቱ ስብሰባዎች ላይ ባነሱት ጥያቄዎች የበላይ አለቆቻቸውን ይጠይቁ ጀመረ፣ በሠራዊቱ ውስጥ የትግራይ የበላይነት እያደገ መጥቶል! በሠራዊቱ አመራር መኮንኖች፣ የተባለው የብሄር ብሄረስብ ተዋፅኦ ተግባራዊ አልሆነም፡፡ በሠራዊቱ ውስጥ በተለይ በብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን (ሜቴክ) ውስጥ የሙስናና ንቅዘት፣የዝምድና የመጠቃቀም ሥራ በዝቶል ይስተካከል፡፡ በአፍሪካ ውስጥ፣ የኢትዩጵያ ሰላም አስከባሪ ኃይል ሆነው በሰላም አስከባሪነት የሚሄዱት በአመዛኙ የትግራይ የሰራዊቱ አባላቶች ናቸው ከሌሎቹም ብሄር ብሄረሰብ የሠራዊቱ አባላቶች ቅሬታና ጥያቄ አስከትሎል በአስቸኮይ ይስተካከል፡፡ ሰላም አስከባሪ ኃይል በአፍሪካ ሃገራት በአስከባሪነት ከሚላኩ ወታደሮች የጉቦና የዝምድና ሥራ ይብቃ፣የኢትዩጵያ መከላከያ ሠራዊት በወታደራዊ ሣይንስ አመራር ችሎታ ያላቸው መሪዎች ይመራ የሚሉ ጥያቄዎች አቅርበዋል፡፡
በህወኃት/ኢህአዴግ መለስ ዜናዊ ስካር ይሁን ስካEር? ዴሞክራሲ አረገ አላቸው፡፡ ከትቢያ አንስተን ሰው አረግናችሁ ሊያውም ጀነራል መኮንኖች! ቪላ ቤት ሠጠናችሁ! መኪና ከአንድም ሦስት ሠጠናችሁ!!! መሬት መራናቸው!!! ሸራተን፣ሂልተን ወዘተ ቤታችሁ አደረጋችሁ!!! እናም እኔን ለመገልበጥ ታሴሩ ጀመር? አላቸው፣ ጀነራል መኮንኖቹ የጠፋባቸውን ጥላቸውን አዩት! ‹‹አስራ ሰባት አመታት የታገልነው ለፍትህ፣ ለእኩልነትና ለነፃነት ነው? ስንት ጎዶች መሠዋት ሆነዋል? እኛ ለሆዳችን አይደለም የምንኖረው? እኛ የህዝብ ልጆች ነን? ያን ሁሉ ዘመን የተጋትነው ፖለቲካ ለግል ጥቅም ነውን? እናንተን ቤተ መንግሥት ለማስገባት ስንት ሰው አለቀ፡፡››አሉት!!! እነዚህ የአማራ ጀነራል መኮንኖቹ በሠራዊቱ ውስጥ ያለ የዘር አድሎ፣ የእድገት አድሎ፣ የክልላዊነት የቡድን ሥራ ይቁም፣ ወዘተ የሚሉ የሰራዊቱ ጥያቄን በመጠየቃቸው ብዙዎቹ አማራዎች ከስራ ገበታቸው በመለስ ዜናዊ ቀጭን ትእዛዝ ተባረሩ፡፡
ህዝባዊ ዴሞክራቲክ ጋርድ፡- የቻይና ኮምኒስት ፓርቲ ንብረት የሆኑት፣ የቻይና ቴሌኮም ካንፓኒ፤ ዜድቲኢና ሀዊ ድርጅቶች ለህወሃት/ኢህአዲግ መንግስት የቴሌኮሚኒኬሽን አገልግሎት ዘርፍ ውስጥ በመሰለልና የሃገሪቱን ምስጢርና የተቃዋሚ ፓርቲዎችን በስለላ መረብ በማስገባት ከፍተኛ ጥቃት በማድረሳቸው የአንድ ወር የሞባይል ስልክና ካርድ ያለመጠቀም አድማ እንዲደረግ ለአስተባባሪዎቹ ህዝባዊ ጥያቄ አቅርበናል፡፡
የኢትዩጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ የቴሌኮሙዩኒኬሽን ኮርፖሬሽን ዋናው መ/ቤት በ14 ጁላይ 2009 እኤአ የሰዎችን የስልክ ንግግሮች ጠልፎ ለፌዴራል ፖሊስ ወንጀል ምርመራ መምሪያ (የወንጀል መዝገብ ቤት) በማስረከብ በተከሳሾቹ ላይ ፍርድ ቤት እንደማስረጃ ተቆጥሮ ባደረጉት የስልክ ንግግር ብቻ ስለምን ጉዳይ እንደተወያዩ ሳይገለፅ በመንግሥት መገልበጥ ወንጀለኛ ተብለው በአሰቃቂ ግርፋትና ድብደባ ተደርጎባቸው እስካሁን በእስር ላይ ይገኛሉ፡፡ የቻይናውያኑ ዜድቲኢ እና ሀዊ ካንፓኒዎችና የቴሌኮሙዩኒኬሽን ኮርፖሬሽን ዋናው መ/ቤት የጠለፈውን የስልክ ንግግሮች የያዘ የስለላ ሠነድ ከመኃተምና ከፊርማ ጋር ተያይዞ በማስረጃነት ቀርቦል፣ እያነበቡ የቴሌን ጆሮ ጠቢዎች ጠንቀቅ ይበሉ፡፡
ለተጨማሪ የቻይናውያኑ ዜድቲኢ እና ሀዊ ካንፓኒዎችና የቴሌኮሙዩኒኬሽን ኮርፖሬሽን ዋናው መ/ቤት የጠለፈውን የስልክ ንግግሮች የያዘ የስለላ ሠነድ ለማንበብ የሚቀጥለውን አስፈንጣሪ ይጫኑ።
ጳውሎስ በሕይወቱና በአኗኗሩ ምክንያት ማንም ሰው ከወንጌሉ እንዲያፈገፍግ አልፈለገም ነበር። የሚያከናውነው ተግባር ሁሉ ሰዎች ከክርስቶስ ፊታቸውን መልሰው የኋላ ኋላ ለኩነኔ እንዲጋለጡ የሚያደርግ ሳይሆን፥ ለማመን ሁኔታዎችን የሚያመቻችላቸው እንዲሆን ቆርጦ ነበር። ከዚህም የተነሣ፥
ሀ) ጳውሎስ ሰዎች ወንጌልን ይሰሙ ዘንድ አስፈላጊ የሆነውን መከራ ሁሉ በትዕግሥት ለመቀበል ወሰነ። ይህም ቀጥተኛ ስደትን ወይም የሕይወትን ሸካራ ገጽታዎች (ድካም፥ እንቅልፍ ማጣት፥ ረሃብ፥ ማጣትና የመሳሰሉትን) ያካትት ነበር።
ሐ) ጳውሎስ እንደ ቆሮንቶስ ያሉ አንዳንድ ሰዎች በተሳሳተ መንገድ ቢረዱትም፥ የእግዚአብሔር ባሕርያት የሆኑትን ትዕግሥትን፥ ፍቅርን ጽድቅንና እውነትን ይዞ ዘልቋል።
ሠ) ጳውሎስ ሰዎች አገልግሎቱን በሚቀበሉበት ጊዜ (ክብርና፥ መልካም ዘገባ ሲቀርብበት)፥ ወይም በተቃውሞ ተነሣሥተው አገልግሎቱን በሚያጥላሉበት ጊዜ (ውርደት፥ መጥፎ ዘገባ ሲቀርብበት፥ እንደ ግብዝ ሲታይ፥ እንዳልታወቀ ሰው ሲቆጠር) በታማኝነት ማገልገሉን ቀጥሏል።
ብዙውን ጊዜ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ችግሮች የሚከሰቱት ጥቂት ሰዎች ብዙዎችን የመበረዛቸው ውጤት ነው። የቆሮንቶስም ቤተ ክርስቲያን ችግር ይኼ ነበር። ጥቂት የሐሰት አስተማሪዎችና ፍላጎታቸው ባለመሳካቱ የተበሳጩ ሰዎች አሉታዊ ተጽዕኖ አሳደሩባቸው። ጳውሎስ ለቆሮንቶስ ክርስቲያኖች ጠንካራ ማስጠንቀቂያ ሰጥቷቸዋል። ለእርሻ እንደ ተዘጋጁ በሬዎች እግዚአብሔርን ከማይከተሉ ሰዎች ጋር መጠመድ አያስፈልጋቸውም ነበር።
በመጽሐፍ ቅዱs ሁሉ የእግዚአብሔር ሕዝቦች ከማያምኑ ወይም መንፈሳዊ ካልሆኑ ክርስቲያኖች ጋር ከመጠን ያለፈ ግንኙነት እንዳያደርጉ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷቸዋል። የዚህ ክፍል ትምህርት የሚያመለክተው ክርስቲያኖች ከዓለማውያን ጋር መጋባት፥ የቅርብ የንግድ ሽርክና መፍጠር ወይም የዓመፅ ሕይወት ከሚመሩ ሌሎች ክርስቲያኖች ጋር የቅርብ ጓደኝነት መመሥረት እንደሌለባቸው ነው። ከእነዚህ ነገሮች አንዱ በሚከሰትበት ጊዜ ክርስቲያኖች ሌሎችን መንፈሳዊ ሕይወት እንዲመሩ ከማበረታታት ይልቅ እንደ ዓለማውያኑ መኖር ይጀምራሉ። ይህም የክርስቲያኑን ምስክርነትና የአገልግሎት ዕድል ያጠፋል።
ክርስቲያኖች ብዙውን ጊዜ እንደ ዓለማውያኑ እየኖሩ ለክርስቶስ ለመመስከር ሲሉ ጓደኝነት ይመሠርታሉ። የዚህ ዓይነቱ እርምጃ ግን ፍሬያማ አይደለም። ክርስቲያኖች እንደ ዓለማውያን በሚመላለሱበት ጊዜ የማብራት ኃይላቸውን ያጣሉ። ጳውሎስ ክርስቲያኖች እግዚአብሔር የሚኖርባቸው ቤተ መቅደሶች መሆናቸውን አመልክቷል። ከዓለማውያን ጋር ሽርክና መፍጠር የተቀደሰውን ነገር እግዚአብሔር ከሚጠላው ጋር እንደማደባለቅ ይሆናል። ክርስቶስን የማይከተሉ ሰዎች የቤልሆር (የሰይጣን ሌላ ስም) ናቸው።
ጳውሎስ የቆሮንቶስ ክርስቲያኖች ከዓለማውያን አካባቢ ፈጽመው እንዲርቁ እያሳሰበ አለመሆኑን መረዳቱ ጠቃሚ ነው። ይህ ለክርስቶስ የመመስከርን ዓላማ ያጠፋዋል። ነገር ግን እሴቶቻቸው፥ ተግባሮቻቸውና የቅርብ ጓደኝነቶቻቸው ከዓለማውያን እንዲለዩ ይፈልጋል። በዚህ ጊዜ ለክርስቶስ መልካም ምስክሮች ይሆናሉ። ጳውሎስ የቆሮንቶስ ክርስቲያኖች ሥጋቸውንም ሆነ ነፍሳቸውን ከሚያጎድፉ ነገሮችና ሰዎች እንዲያነጹ ጠይቋቸዋል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ክርስቲያኖች ከማያምኑ ሰዎች ጋር “ሲጠመዱ” ያየህባቸውን መንገዶች ግለጽ። ለ) ይህ በክርስቲያኑ ሕይወት ላይ ምን አስከተለ? ሐ) ክርስቲያኖች በማያምኑ ሰዎች አመለካከቶችና አኗኗሮች ሳይበረዙ እንዴት መልካም ጓደኝነት ሊመሠርቱ እንደሚችሉ ግለጽ።
ጳውሎስ ከቆሮንቶስ ክርስቲያኖች ጋር የነበረውን ግንኙነት ለማስተካከል ይፈልግ ነበር። የቤተ ክርስቲያኒቱ መሥራች ሆኖ ሳለ ክርስቲያኖቹ አግልለውት ነበር። ጳውሎስ ሰዎች ሁሉ እንዲድኑና በእምነታቸው እንዲያድጉ ለማገዝ መሰጠቱን ከገለጸ በኋላ የቆሮንቶስ ክርስቲያኖች የአለመተማመንና የጥርጣሬ አመለካከታቸውን አስወግደው እንደገና እንዲወዱትና እንዲያከብሩት ጠይቋል።
በ2ኛ ቆሮንቶስ 7፡5 ጳውሎስ የ2ኛ ቆሮንቶስን መልእክት ከመጻፉ በፊት በቲቶ በኩል ደብዳቤ በጻፈላቸው ጊዜ ከተከሰተው ሁኔታ (2ኛ ቆሮ. 2፡13) ይቀጥላል። ጳውሎስ የቆሮንቶስ ሰዎችን በተመለከተ ቲቶን ለማነጋገር ወደ መቄዶንያ ሄዶ ነበር። ቲቶ በመጨረሻ ላይ ጳውሎስን በመቄዶንያ ባገኘው ጊዜ የቆሮንቶስ ሰዎች ንሥሐ የመግባታቸውን ዜና አበሰረው። ጳውሎስ ክርስቲያኖቹ ከእርሱ ጋር ለመታረቅ በወሰዱት የፍቅርና የንስሐ እርምጃ ከመጠን በላይ ተደሰተ። ይህም ጳውሎስና ቲቶ ቀደም ሲል በነበረው ሸካራ ግንኙነት ምክንያት ከደረሰባቸው ኀዘን እንዲጽናኑ አደረጋቸው። ጳውሎስ አዝኖ በጻፈው መንፈሳዊ ጠንካራ የማሳመኛ ደብዳቤ አማካኝነት እግዚአብሔር የቆሮንቶስ ክርስቲያኖች ንስሐ እንዲገቡ፥ ከጳውሎስ ጋር እንዲታረቁና፥ ይህም ደግሞ ደስታን እንዲፈጥር አድርጓል። በጳውሎስና በቆሮንቶስ ክርስቲያኖች መካከል እውነተኛ እርቅ ተካሄደ።
በክርስቲያኖች መካከል የአሳብ አለመግባባት መከሰቱ የማይቀር ነው። ነገር ግን አማኞች ለእውነተኝነት፥ ለፍቅርና ለአንድነት ሲተጉ፥ የእግዚአብሔርን ፍርድ በመፍራትና ለቃሉ በመታዘዝ በሚመላለሱበት ጊዜ፥ አለመተማመናቸውን አስወግደው በዕርቅና በሰላም ሊኖሩ ይችላሉ። ይህም እግዚአብሔር ሰዎችን የማስታረቅ ኃይል እንዳለው የሚያሳይ ጠንካራ ምስክርነት ይሆናል።
ይህ ዕርቅ እንዴት ተግባራዊ ሊሆን እንደቻለ መገንዘቡ ጠቃሚ ነው። ዕርቁ የተገኘው ጳውሎስ የሕዝቡን ኃጢአት ሸፍኖ «ሁሉም መልካም ነው» በማለቱ አልነበረም። እውነትን በመደበቅና ኃጢአትን በመሸፋፈንም አልነበረም። ነገር ግን ጳውሎስ የመንገዳቸውን ትክክል አለመሆን፥ የተሳሳቱ አመለካከቶቻቸውንና ተግባሮቻቸውን አሳያቸው። መንፈሳዊ ንስሐ ሁልጊዜም ሦስት ነገሮችን ያካትታል። ሀ) የተፈጸመው ነገር በእግዚአብሔር ፊት ስሕተት መሆኑን አምኖ መቀበል፥ 2) መሳሳታችንን በመናዘዝ የእግዚአብሔርንና የበደልነውን ሰው ይቅርታ መጠየቅና 3) በኃጢአታችን እንዳንቀጥል ተግባራችንን መቀየር። ብዙውን ጊዜ ክርስቲያኖች ኃጢአት መፈጸማቸውን በአግባቡ ሳይገነዘቡ ዕርቅን ለማካሄድ ይጥራሉ። መርዙ እስካልወጣ ድረስ እንደማይፈወሰው ቁስል፥ የዚህ ዓይነቱ ዕርቅ ወደ ፈውስ አያመራም። ችግሩ እንደገና ተከስቶ ብዙ ሰዎችን ሊጎዳ ይችላል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) በክርስቲያኖች መካከል ስለተፈጸመ የአሳብ አለመግባባት ግለጽ። ለ) አንድ ሰው ኃጢአትን በመሸፋፈን ይህን አለመግባባት ለማስወገድ ሊሞክር የሚችልበትን መንገድ ግለጽ። ሐ) እግዚአብሔር የመሠረተውን መንገድ በመከተል ዕርቅን መፈጸም ስለሚቻልበት መንገድ ግለጽ።
በማሻ ከተማ እየተገነባ የሚገኘው የማሻ – መቱ ባለ 230/33 ኪ.ቮ. የኃይል ማስተላለፊያ መስመር እና ማከፋፈያ ጣቢያ ፕሮጀክት አጠቃላይ አፈጻጸም 68 በመቶ መድረሱን የማከፋፈያ ጣቢያው የሳይት ተቆጣጣሪ መሐንዲስ አቶ ፍቃዱ ሁጤሳ ገለፁ፡፡ መሐንዲሱ እንደገለፁት ፕሮጀክቱ አንድ Read more…
በቀጣዮቹ 10 ዓመታት የኤሌክትሪክ ኃይል የማመንጨት አቅምን ከ17 ሺህ ሜጋ ዋት በላይ ለማድረስ ዕቅድ ተይዞ እየተሰራ መሆኑን በኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል የዋና ሥራ አስፈፃሚ የቴክኒክ አማካሪ አስታወቁ፡፡ አማካሪው ኢንጂነር አንዳርጌ እሸቴ እንደገለፁት በአሁኑ ሰዓት በሀገሪቱ ያለዉ Read more…
ከአዲስ አበባ በ561 ኪ.ሜ. ርቀት ላይ በደቡብ ክልል በቤንቺ ማጂ ዞን በሚዛን ከተማ የሚገኘው የሚዛን 132/66/33/15 ኪ.ቮ. ከፍተኛ ማከፋፈያ ጣቢያ ተገቢውን አገልግሎት እየሠጠ ይገኛል፡፡ የጣቢያው ተወካይ ኃላፊ ወ/ት ታደለች ተረፈ እንደተናገሩት በ1998 ዓ.ም. ከቦንጋ ማከፋፈያ Read more…
ዛሬ፣ ጥቅምት 16፣ 2006 ለሳኡዲ አራማጆች በኪንግደሙ ሴቶች መኪና እንዳይነዱ የተጣለባቸው ማዕቀብ ላይ ለማመጽ የመረጡት ቀን ነበር። የማኅበራዊ አውታር ተጠቃሚዎች በአገሪቷ ውስጥ መኪና እየነዱ ስለታዩት ሴቶች ቁጥር መጨመር በስፋት እያወሩ ሳሉ፣ ተወዳጁ፣ የቦብ ማርሌይ “ኖ ዉማን፣ ኖ ክራይ” የተሰኘ ዜማ ሴቶችን በነጻነት የመንቀሳቀስ መብታቸውን ለመንፈግ የወጣ የወግ አጥባቂ ስርዓተ ፆታ ሕግን እና ሐሰተኛ የሳይንሳዊ ማብራሪያውን በሞገቱ ቆራጥ ሴቶች ድምፅ ድጋፍ ተቀይሮ በብርሃን ፍጥነት ሲሰራጭ ነበር፤
አመራሮቹ በተለያዩ የአሜሪካ ግዛቶች ከነዋሪው ጋር በአማራ ጉዳይ ውይይት እንደሚያደርጉ ገልፀው ማንኛውም ሀሳብና ጥያቄ ያለው ሁሉ በየ ስብሰባ ቦታዎች በመገኘት ሐሳቡን እንዲያካፍል፣ ጥያቄዎችን እንዲያቀርብና አብንን እንዲደግፍ ጥሪ አቅርበዋል።
ከኢትዮጵያ ጠቅላላ የቆዳ ስፋት 8.5 በመቶ የሚሸፍኑት ብሄራዊ ፓርኮች ውስጥ የሚገኙት የተፈጥሮ ሀብትና የዱር እንስሳት እየተመናመኑ መሆናቸውን የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ልማትና ጥበቃ ባለስልጣን አስታውቋል። በተለይ በኦሮሚያና በሶማሌ ክልሎች መካከል በሚገኘው የባቢሌ የዝሆኖች መጠለያ ህገ-ወጥ ሰፈራ በመስፋፋቱ መጠለያው በሁለት ዓመት ግዜ ውስጥ ሊጠፋ እንደሚችል የመጠለያው ሀላፊዎች ለአሜሪካ ድምፅ ተናግረዋል።
በኢትዮጵያ ካሉ የዱር እንስሳት መጠበቂያ ፓርኮች በግንባር ቀደምነት የሚጠቀሰው፣ ከተመሰረተ ከ 50 አመታት በላይ ያስቆጠረውና በምስራቅ አፍሪካ ብቸኛ የሆኑትን ጥቁር ዝሆኖችን ጨምሮ 31 ጡት አጥቢ እንስሳትና ከ222 በላይ የአዕዋፍ ዝርያዎች የሚገኙበት የባቢሌ የዝሆኖች መጠለያ ዛሬ የመጥፋት አደጋ ተጋርጦበታል።
በኦሮምያና በሶማሌ ክልሎች መሃል የሚገኘውና በኦሮምያ የምስራቅ ሀረርጌ ዞን፣ በሶማሌ ደግሞ የፋይዳና የረር ዞኖች የሚያዋስኑት የባቢሌ መጠለያ በተለይ ከ2008 ዓ.ም. ጀምሮ በክልሎቹ በተፈጠረው የፓለቲካ አለመረጋጋት ምክንያት ግለሰቦች እይተደራጁ በመጠለያው ውስጥ በህገወጥ መንገድ በመስፈራቸው ህልውናው አደጋ ላይ መውደቁን የመጠለያው ጽ/ቤት ሀላፊ አቶ አደም መሀመድ ለአሜሪካ ድምፅ ተናግረዋል።
በመጠለያው እጅግ እየተባባሰ የመጣውን ህገወጥ ሰፈራ ለማስቆም የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ልማትና ጥበቃ ባለስልጣን ከክልሎቹ ባለስልጣናትና የሀገር ሽማግሌዎች ጋር በመሆን ምስራቅ ሀረርጌ፣ ጅጅጋና ድሬዳዋ ላይ ብዙ ምክክሮች ቢያደርጉም መሬት ላይ የወረደ ለውጥ ግን አልታየም። ይልቁንም የታጠቁ አካላትን ጨምሮ በርካታ ሰዎች የበለጠ እየሰፈሩ፣ በተለይ ዝሆኖቹን እየገደሉ መሆኑን አቶ አደም ያስረዳሉ።
የባቢሌ ዝሆኖች መጠለያ ሲመሰረት ከ 600 መቶ በላይ ዝሆኖች የነበሩት ሲሆን አሁን 320 ብቻ ቀርተዋል። ከ 6ሺህ 980 ስኩዌር ኪሎሜትር በላይ ይሸፍን የነበርው መጠለያም በህገወጥ ሰፈራው ምክንያት አብዛኛውን ክፍሉን እያጣ ይገኛል። የዱር እንስሳቶቹም መሄጃ ስለሚያጡ የአካባቢው ነዋሪዎች ላይ ጉዳት ያደርሳሉ።
ከህገወጥ ሰፈራ በተጨማሪ ህገወጥ አደን በባቢሌ መጠለያና በሌሎች ብሄራዊ ፓርኮች የሚገኙ ዝሆኖች ላይ የመጥፋት አደጋ ደቅኗል። ባለፉት ሀያ አመታትም ኢትዮጵያ 90 በመቶ የሚሆኑ ዝሆኖቿን አጥታ፣ በአሁኑ ሰዓት ኢትዮጵያ ውስጥ 1900 ዝሆኖች ብቻ እንደሚገኙ በኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ልማትና ጥበቃ ባለስልጣን የኮምዩኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሬክተር አቶ ጌትነት ይግዛው ይገልፃሉ።
ኢትዮጵያ ውስጥ የዝሆን ጥርስ ሽያጭ የተከለከለ በመሆኑ የህገወጥ አዳኞቹ ዋና ተቀባዮቻቸው ቻይናና ታይላንድ የመሳሰሉ የሩቅ ምስራቅ አገራት ናቸው። የዝሆን ጥርሶቹም ከተቻለ በአየር መንገድ፣ አለበለዛ በሶማሌላንድ ውይም በጅቡቲ በኩል በህገወጥ መንገድ እንዲወጡ ይደረጋል።
ኢትዮጵያው ውስጥ 13 በፌደራል ደረጃ የሚተዳደሩና 14 በክልሎች የሚተዳደሩ፣ በአጠቃላይ 27 ብሄራዊ ፓርኮች ሲኖሩ ከሀገሪቱ ጠቅላላ የቆዳ ስፋት 8.5 ከመቶ የሚሆነውን ይሸፍናሉ። ነገር ግን ይህን ያክል ስፋት ያላቸውን ብሄራዊ ፓርኮች የሚያስተዳድር በቂ የሰው ሀይልና የገንዘብ አቅም ባለመኖሩ ከዝሆኖች ውጪ ሌሎች የዱር እንስሳትም እየጠፉ መሆናቸውን አቶ ጌትነት አስረድተውናል።
የተፈጥሮ ሀብት መመናመን በዋናነት የሚጎዳው የሰው ልጅን ህልውና መሆኑን የሚገልፁት አቶ ጌትነት፣ ህገ ወጥ ዝውውርን የሚገታ ጠንካራ ህግ ከማውጣት አንስቶ ፓርኮቹ የራሳቸውን ገቢ ማመንጨት የሚችሉባቸው አዋጆች ለሚኒስትሮች ምክር ቤት ቀርበው ውስኔ እየጠበቁ እንደሆንም ነግረውናል።
ይህን ለሰው ልጆች ህልውና መሰረት የሆነውንና ከፍተኛ የተፈጥሮ ሀብት የያዘውን የባቢሌ ዝሆኖች መጠለያ ለማዳን የኦሮሚያና የሶማሌ ክልሎችን ባለስልጣናት ቀና ርብርብ እንደሚጠይቅ የሚናገሩት የባቢሌ መጠለያ ጽ/ቤት ሀላፊ አቶ አደም በአጭር ግዜ ውስጥ እርምጃ ካልተወሰደና በህገወጥ መንገድ የሰፈሩት ነዋሪዎች ካልተነሱ፣ መጠለያው በቅርቡ ታሪክ ሊሆን እንደሚችል አስጠንቅቀዋል።
ለንግድ ቦታዎ ጥሩ የበይነ መረብ መገኛ ይቀይሱ። መሸጥ ፣ መግዛት ፣ ማስተዋወቅ እንዲሁም የሽያጭዎን አካሄድ መረዳት ይችላሉ። ደኣማት ያንን እንዲያደርጉ ያግዝዎታል።
ኣብ ልዝብ ኢትዮጵያ፣ሱዳንን ግብጽን ዝተሳተፉን ንቴክኒካዊ ኮሚተ ኢትዮጵያ ዝመርሑን ኢንጂነር ጌደዎን ኣስፋው ‘ኢትዮጵያ ምምላእ ማይ’ቲ ግድብ ንክተደናጉዮ ተሰማሚዓ’ያ ንዝብል ሪፖርት መራኸቢ ብዙሃን ግብጺ ነጺጎም።
እቶም ሚኒስትራት ኣብ ክልተ ነጥቢታት ተሰማሚዖም’ዮም። ቀዳማይ ሳዕቤን’ቲ ግድብ ንዘጽንዓ ክልተ ኩባንያታት መሪጾም፣ ካልኣይ ንውዕል ካርቱም ንምትግባር ወሲኖም’ዮም።
ድሕሪኡ ሪፖርታት ዘውጽኣ መራኸቢ ብዙሃን ግብጺ ግና፣ እተን ኩባንያታት ጸብጻብ ክሳብ ዘቅርባ፣ ኢትዮጵያ ንግድብ ህዳሴ ማይ ንዘይምምላእ ተሰማሚዓ’ያ ኢለን’የን። ኢንጂነር ጌደዎን ግና፣ ሰለስቲኤን ሃገራት ዝተሰማማዓሉ ውዕል ንኣመላልኣ ማይ’ቲ ግድብ ዝድርት ኣይኮነን ይብል።
ባለንበት ዘመን ሕገ መንግሥት ወይም ስለመንግሥት አሠራርና አመራር የሚደነግግ ሕግ የሌሎው ሀገር ለማግኘት ያስቸግራል፡፡ ሳስበው ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓት መደንገግና በዛው ልክ መቆጣጠር ያስፈለገበት መሠረታዊ ምክንያት የሰው ልጅ ካለፈባቸው የችግርና የጦርነት ውጤት የቀሰመው አብይ መፍትሔ እንደሆነ ይሰማኛል፡፡ አብዛኞቹ ሀገራት በሕገ መንግሥታቸው ውስጥ ከሚያካትቱት መሠረታዊና ጥቅል ድንጋጌዎች መካከል የመንግሥት ሥልጣንና ተግባር፣ የዜጎች መሠረታዊ መብትና ግዴታ፣ የመንግሥት አስተዳደርና የሥልጣን ክፍፍል እንዲሁም የአሠራር ሁኔታ ይገኙበታል፡፡ በተለይ ሕገ መንግሥት የመንግሥትን ሥልጣን በሕግ አውጪ፣ በሕግ አስፈፃሚ እና በሕግ ተርጓሚ በመከፋፈል የእያንዳንዱን ሥልጣንና ተግባር በጥቅሉ ዘርዝሮ ይገኛል፡፡ በሕገ መንግሥት ውስጥ የሚገኙት እነዚህ ጥቅል ድንጋጌዎች በተዋረድ በሚወጡ ሕጎች የሚዘረዘሩ፣ የሚብራሩና ሥርዓት የሚበጅላቸው ናቸው፡፡ በተዋረድ የሚገኙ ሕጎች ከሚባሉት መካከል አዋጅ፣ ደንብና መመሪያ ይገኙበታል፡፡ በአብዛኛው ሀገር የሕገ መንግሥቱን ጥቅል ድንጋጌዎች ወደ ዝርዝር ሕጎች የመለወጥና እንዲፈጸሙ የማድረግ እንዲሁም ሌሎች ሕጎችን የማውጣት ሥልጣን ዜጎች የመረጧቸው ተወካዮች በሚገኙበት ምክር ቤት ወይም ሕግ አውጪ ተብሎ በሚታወቅ አካል ሥር ያደርጉታል፡፡ ዜጎች የመረጧቸው ተወካዮች (ሕግ አውጪው አካል) በአንድ ርዕሰ ጉዳይ ጥልቅ ዕውቀት ስለሌላቸው ወይም ዝርዝር ጉዳዮችን ለማየት ጊዜ ስለማይኖራቸው ዋና ዋና ድንጋጌዎችን በአዋጅ በማውጣት ዝርዝር ወይም ቴክኒካል ጉዳዮችን ለአስፈጻሚው አካል በውክልና ይሰጡታል፡፡ የመንግሥት አስፈጻሚው አካልም በአዋጁ በተሰጠው ውክል ሕጎችን በደንብ ወይም በመመሪያ በማውጣት ሕጎቹን ያስፈጽማል፡፡ በተለይ አስፈጻሚው አካል የሚያወጣቸው ደንቦችና መመሪያዎች ተፈፃሚነታቸው ለዜጎች ቅርብ የሆኑና በዕለት ተዕለት ኑሮአችን ውስጥ የሚያጋጥሙ በመሆናቸው መንግሥት ከዜጎች ጋር የሚያደርገውን ግንኙነት የሚወስኑ ናቸው፡፡ ይህ አካል ባንክም ታንክም (ገንዘብም ሥልጣንም) ያለው የመንግሥት ቀኝ እጅ ስለሆነ ብዙ ጊዜ ሕጎችን በሚያስፈጽምበት ጊዜ ሊያደርስ የሚችለውን በደል ሕግ አውጪውና ሕግ ተርጓሚው (ፍርድ ቤት) በጋራ ቁጥጥር ያደርግበታል፡፡ እዚህ ጋር ማስፈጸም ሲባል ሕጎችን የማውጣት ሥልጣን ብቻ ሳይሆን፣ በሕጎቹ መሠረት አስተዳደራዊ ውሳኔ የመወሰን እንዲሁም ቅሬታን መስማትና ማስፈጸምን ያጠቃልላል፡፡ ሕግ አውጪው አስፈጻሚ አካሉ ሕግ ከማውጣቱ (ደንብና መመሪያ) በፊት መከተል ስለሚገባው መሠረታዊ መርህ፣ ውሳኔ ሲወስንና ቅሬታ ሲሰማ መከተል የሚገባው ሥነ ሥርዓት በሕግ አስቀድሞ በመደንገግ አሠራሩን ይቆጣጠረዋል፡፡ ሕግ ተርጓሚው ወይም ፍርድ ቤቱ ደግሞ ሕጉ ከወጣ በኋላ ወይም አስፈጻሚ አካሉ ውሳኔ ከወሰነ በኋላ ሕጉ ወይም ውሳኔው አግባብነት ያለው ስለመሆኑ ቁጥጥር ያደርግበታል፡፡ ይህ ዓይነቱም አሠራር በአብዛኛው ሀገር ተመሳሳይነት አለው፡፡
ሕግ አውጪው አስፈጻሚ አካሉ ደንብና መመሪያ ከማውጣቱ በፊት መከተል ስለሚገባው መሠረታዊ መርህ፣ ውሳኔ ሲወስንና ቅሬታ ሲሰማ መከተል የሚገባው መርህና ሥነ ሥርዓት ከሚደነገግበት የሕግ ዓይነት አንዱ ‹‹የአስተዳደር ሕግና ሥነ-ሥርዓት›› በመባል ይታወቃል፡፡ እንግዲህ መንግሥት ከሕዝብ ያገኘውን ሥልጣን በአግባቡና በሥርዓት ሥራ ላይ እንዲያውል በማንኛውም የፖለቲካ ማኅበረሰብ ውስጥ ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓት ማረጋገጥ የመንግሥትን ሥልጣንና ተግባር ይበልጥ ለመቆጣጠር የሚረዳ ይሆናል፡፡
የኢትዮጵያ ሕገ መንግሥትም በውስጡ መሠረታዊ ሕገ-መንግሥታዊ መርሆዎች የያዘና ከዚሁ ከዓለም ነባራዊ ሁኔታ ጋር የተለየ እንዳልሆነ ብዙዎቻችን የምንስማማበት ጉዳይ ነው፡፡ በሕገ መንግሥቱ የተደነገጉት እነዚህን ጥቅል ድንጋጌዎች ሕግ አውጪው (በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት) እና በሕግ አስፈጻሚው (በሚኒስትሮች ምክር ቤትና ተጠሪ ተቋሞቻቸው) በተዋረድ በሚገኙ አዋጅ፣ ደንብና መመሪያ ማውጣት ሥራ ላይ ማዋል የተለመደ አሠራር መሆኑም ይታወቃል፡፡ የዚህ አጭር ጽሑፍ ዓላማ በኢትዮጵያ የአስተዳደር ሕግና ሥነ-ሥርዓት አስፈላጊነትን ለማሳየት ነው፡፡
የአስተዳደር ሕግ በአንድ ሀገር ሊገኙ ከሚገባቸው ብሔራዊ የመንግሥት /የሕዝብ/ ሕጐች አንዱ ሲሆን ዋና ጠቀሜታውና ተግባሩ የመንግሥት አስተዳደር /አስፈፃሚ/ መሥሪያ ቤቶች በሕግ የሚሠጣቸውን ሥልጣን የሚጠቀሙበትን ሥነ-ሥርዓት እና መርሆዎች በማስቀመጥ በሕገ መንግሥትና በሌሎች ሕጐች የተገለፁት የግለሰቦች መብቶች እንዳይጣሱ መጠበቅ፣ እንዲሁም የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶች ሥልጣናቸውን ከሕግ ውጭ ሲጠቀሙ ሊደረግ የሚገባውን የቁጥጥር ዘዴ በተለይም የአስተዳደር ውሳኔዎች በፍርድ ቤት ስለሚታዩበት ሁኔታ የሚገዛ ሕግ ነው፡፡
የአስተዳደር ሕግን በሁለት ከፍሎ ማየት ይቻላል፡፡ በአንድ በኩል የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶችን የሚያቋቁም እና ሥልጣን የሚሠጥ መሠረታዊ ወይም ዋና የአስተዳደር ሕግ / Substantive Administrative Law/ ሲሆን በሌላ በኩል በመሠረታዊ ወይም በዋና ሕጉ የተሰጠውን ሥልጣን የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶች የሚጠቀሙበትን መርህና ሥነ-ሥርዓት የሚገዛ የአስተዳደር ሥነ-ሥርዓት ሕግ /AdministrativeProcedure Law/ ነው፡፡
የአስተዳደር ሕግ ስንል በዋናነት የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶች በሕግ የተሠጣቸውን ሥልጣን በተግባር ሲያውሉ ሊከተሉ የሚገባቸውን መርሆዎች፣ ሥነ-ሥርዓት እና በአስተዳደር ውሳኔ ቅር የተሰኘ ወገን ለፍርድ ቤት ይግባኝ የሚልበትን ሁኔታ የሚገዛ የአስተዳደር ሥነ-ሥርዓት ሕግ እንደሆነ ብዙዎች የአስተዳደር ሕግ ምሁራን ይስማሙበታል፡፡ የተለያዩ የአስተዳደር ሕግ ሙሁራን የሰጡትን የአስተዳደር ሕግ ምንነት በመዳሰስ ስለአስተዳደር ሕግ የሚከተሉትን ነጥቦች በአጭሩ ማስቀመጥ ይቻላል፡፡
- የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶች የሚቋቋሙበትን የፓርላማ ሕጎች፣ የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶቸች ራሳቸው የሚያወጡትን የበታች ወይም የውክልና ሕጎች፣ እንዲሁም ከአስተዳደር መሥሪያ ቤቶች አሠራር ጋር በተገናኘ ፍርድ ቤቶች የሚሰጡትን ውሳኔዎች እና መፍትሔዎች የሚያጠቃልል መሆኑን ለመረዳት እንችላለን፡፡
የአስተዳደር ሕግም ሆነ ሥነ ሥርዓቱ የሕገ መንግሥታዊ ሕግን ጠባይ የሚጋራ በመንግሥት የአስተዳደር ተቋማትና በግለሰብ መካከል በሚደረገው ግንኙነት የሕግ የበላይነት የሚያሰፍን ሕግ እንደመሆኑ የመንግስት አካላት ግልጽነት፣ ተጠያቂነትንና ውጤታማነት እንዲሁም ቀልጣፋነትን መሠረት አድርገው እንዲሠሩ ያስገድዳቸዋል፡፡ በተለይም የአስተዳደር ሥነ ሥርዓት ሕግ ለመንግስት አስተዳደር ተቋማት የተሰጣቸውን በጣም ሰፊ የሆነ ሕግ ለማስፈፀም ሥልጣን ሲፈቀድላቸውም ሕግ ለማውጣትና የመዳኘት ሥልጣናቸውን በመገደብና የዘፈቀደ አሰራር በማስወገድ አስተዳደራዊ በደሎች እንዳይፈጸሙ ጉልህ ሚና የሚጫወት ሕግ ነው፡፡
እንግዲህ ስለአስተዳደር ሕግ ምንነትና ጠቀሜታው በአጭሩ ይህን ያህል ካልን ይበቃናል፡፡ የሚገርመው በኢትዮጵያ ሀገራችን የመንግስት የአስተዳደር አካላት ሥልጣናቸውን ተግባራዊ የሚያደርጉበት የአስተዳደር ሥነ ሥርዓት ሕግ የለም፡፡ ይህ ሕግ ባለመኖሩም በሀገራችን በአስተዳደር በኩል ብዙ ችግሮችና እንከኖች እንደሚኖሩ ለመገመት የሚከብድ አይሆንም፡፡ እነዚህም ከአስተዳደር አካላት የሕግ አወጣጥ፣ የሕግ አፈፃፀም እና የውሳኔ አሰጣጥ ጋር በተያያዘ ሊታዩ የሚችሉ ናቸው፡፡ የአስተዳደር አካላት የተሰጣቸውን የውክልና ሥልጣን መሠረት በማድረግ አስተዳደራዊ ሕግ ሲያወጡ ሊከተሉት የሚገባ ወጥነት ያለው ሥርዓት ካልተዘረጋ፣ ሕግን በማስፈጸም ረገድ ግልጽና ወጥነት ያለው የአሠራር ሥርዓት ከሌለ፣ የውሳኔ አሰጣጥ ሂደቱም ተገማችነቱን የሚያረጋግጥ ሥርዓት ካልወጣለት በሕገ መንግሥቱ የተቀመጡት መሠረታዊ መርሆዎች በትክክል ይተገበራሉ ለማለት ያስቸግራል፡፡
የአስተዳደር ሕግና ሥነ-ሥርዓት ባለመኖሩ የተከሰቱትን ችግሮች ዘርዝሮ ለማብራራት በእውነት አቅም ያጥረኛል፡፡ ለምሳሌ ያህል በመሬት አስተዳደር፣ በገቢዎችና ጉምሩክ፣ በምርጫ ቦርድ፣ በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ፣ በበጎ አድራጎትና ማህበራት፣ በኮንስተራክሽንና ከተማ ልማት፣ በንግድ ምዝገባና ፈቃድ፣ በኢንቨስትመንት ረገድ የሚወጡትን መመሪያዎች አስቡት…? ‹‹መመሪያ ነው!›› የሚለውን አጭር አሰልቺ ቃል አስቡት? መመሪያው ስለማይታተም ማግኘች አለመቻላችንን አስቡት? የአስተዳደር ሕግና ሥነ ሥርዓቱ ቢታሰብበት ምን ይመስላችኋል?
የዩኒቨርሲቲው ተማሪዎች ክሊኒክ ሀላፊ የሆኑት አቶ ሸንቁጥ አራጋው እንዳሉት በዩኒቨርሲቲው የተማሪዎች ክሊኒክ ለሚሰሩ የፋርማሲ፣ የክሊኒካልና የላብራቶሪ ባለሙያዎች እና ካርድ ክፍል ለሚሰሩ ሰራተኞች ስልጠናው እንደተሰጠ ገልጸዋል፡፡ ዩኒቨርሲቲው በሰ/ሸዋ ዞንና አካባቢው በኮቪድ-19 ቫይረስ ተጠቂ ለሆኑ የህብረተሰብ ክፍሎች በለይቶ
ማቆያ ማዕከልነት እንዲያገለግል ተወስኖ በርካታ ዝግጅቶች ሲደረግ የቆየ መሆኑን ገልጸው የጤና ባለሙያዎችን በክህሎትና በስነ-ልቦና አንፆ ማዘጋጀት ተገቢ ተግባር ነው ብለዋል፡፡ ቀደም ሲል በፅዳት፣ በጥበቃና በምግብ ዝግጅት የስራ መስክ ላይ ለተሰማሩ ሰራተኞች በኮቪድ-19 ወረርሽኝን ዙሪያ ሰፊ የግንዛቤ ማስጨበጫ ስልጠና ተሰጥቷል ነው ያሉት፡፡
በደ/ብርሃን ዩኒቨርሲቲ ህክምና ኮሌጅ መምህር የሆኑት አብርሃም ሽታው እንደገለጹት በኮቪድ-19 ቫይረስ ተጠርጥረው በለይቶ ማቆያ ውስጥ የሚገቡ ሰዎችን እርዳታ ለሚሰጡ የጤና ባለሙያዎች የተዘጋጀ ስልጠና ነው ብለዋል፡፡ ነርሶች፣ የፋርማሲና የላብራቶሪ ባለሙያዎች ስራቸውን በሚሰሩበት ወቅት ራሳቸውን ከኢንፊክሽን መከላከል የሚያስችላቸውን ስልቶች እንዲሁም ታካሚውን የሚረዱበትን መንገድ ግንዛቤ የሚያስጨብጥ ስልጠና እንደነበር ተናግረዋል፡፡ እንደ መ/ር አብርሃም ገለፃ ህብረተሰቡ ከጤና ባለሙያዎች የሚሰጡ ምክሮችን እና መንግስት ያወጣቸውን አዋጆችን ተግባራዊ ሊያደርግ ይገባል ብለዋል፡፡
በስልጠናው ተሳታፊ የሆኑት በዩኒቨርሲቲው ተማሪዎች ክሊኒክ ውስጥ የጤና መኮንን ባለሙያ ወ/ሮ ዘነበወርቅ ጌታቸው እና አቶ ነጋ አያሌው እንዳሉት በለይቶ ማቆያ ውስጥ በኮቪድ-19 ቫይረስ ተጠርጥረው ለሚገቡ ሰዎች ሊደረግላቸው የሚገቡ ህክምናዎችንና እርዳታዎችን እንዲሁም ራሳቸውን ከኢንፊክሽን መከላከል የሚያስችላቸውን ክህሎት እንዳገኙ ተናግረዋል፡፡ አክለውም እያንዳንዱ ባለሙያ ስራውን በጥሩ ሁኔታ እንዲያከናውን በቂ እውቀትና የስነ-ልቦና ዝግጅት እንዲኖረው የሚያግዝ ስልጠና መሆኑን ገልጸዋል፡፡
የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ አካዳሚክ ምክትል ፕሬዚዳንት ዶ/ር ደረጀ አንዳርጌ ያለንበት ወቅት ከኮረና ቫይረስ ጋር በተያያዘ የመማር ማስተማር ሰርዓቱን አስቸጋሪ እንዳደረገው ተናግረዋል፡፡የባከኑ ትምህርቶችን በዕቅድ ይዘን የሳይንስና ከፍተኛ ትም/ሚኒስቴር በሰጠው አቅጣጫ መሰረት የዲጅታል ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም ተማሪዎች ባሉበት ሆነው የቀሯቸውን ኮርሶች እንዲያጠናቅቁና የድህረ ምረቃ ጽሁፋቸውንም እንዲያቀርቡ ተደርጓል ብለዋል፡፡ የዛሬው የምረቃ ስነስርአትም ከዚህ በፊት ሲደረግ እንደነበረው ተሰባስቦ የሚካሄድ አይደለም ነው ያሉት፡፡
በልዩ ልዩ ምክንያት ለምረቃ መረጃቸውን ያላሟሉ ተማሪዎችን ጨምሮ ወደፊት የበሽታው ስርጭት ሲቀንስ የጤና ተመራቂ ተማሪዎችን ቃለ-መኃላ በማስገባት የተለመደውን ሙሉ የምረቃ ስነ ስርዓት የምናከናውን ይሆናል ሲሉ የአካዳሚክ ምክትል ፕሬዚዳንቱ ተናግረዋል፡፡
የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ የተማሪዎች ሪከርድ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ዶ/ር በቀለ መአዛ የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ ሴኔት በወሰነው ውሳኔ መሰረት በዛሬው ዕለት የሚፈለግባቸውን አሟልተው ያጠናቀቁ የድህረ ምረቃ ተማሪዎች ከ7 ከሌጆች በ21 የትምህርት መሰኮች የሰለጠኑ ወንድ 209 ሴት 52 በድምሩ 261 ተማሪዎች ብቻ በሁለተኛ ድግሪ ተመርቀዋል ብለዋል፡፡
የአካውንቲግና ፋይናንስ ዲፖርትመንት ተማሪና 3.91 ከፍተኛ ነጥብ በማምጣት ተመራቂ የሆነው ገብረሃና ደበበ የኮረና ቫይረስ በተከሰተበት በዚህ ወቅት ተምሮና ከፍተኛ ነጥብ አምጥቶ መመረቅ መቻል እድለኝነትም ጭምር ነው ያለ ሲሆን እንደተማረ ሰው በስለጠንኩበት ሙያ ሀገሬን ለማገልገል ዝግጁ ነኝ ብሏል፡፡
የኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ዜና የመገናኛ ብዙሃንን ባጨናነቀበት በአሁኑ ወቅት ከወደ ናይጄሪያ የተሰማው ዜና ብዙዎችን እያነጋገረ ነው ሲል ቢቢሲ በድረ ገጹ ዘግቧል። ክስተቱ አዲስ ባይሆንም ብዙም የተለመደና የሚጠበቅ አይደለም።
አንዲት ወደ ሰባ ዓመት የተቃረቡ አዛውንት ለወራት አርግዘው ጨቅላ ህጻናትን ታቅፈዋል። በዚህም የናይጄሪያው የሌጎስ ግዛት ዩኒቨርሲቲ መማሪያ ሆስፒታል አንዲት የስድሳ ስምንት ዓመት እናትን መንታ ልጆች በሰላም እንዲገላገሉ ማድረጉን አስታቋል።
የዩኒቨርሲቲ ሆስፒታሉ የህክምና አማካሪዎች ቡድን ሊቀ መንበር የሆኑት ፕሮፌሰር ዋሲኡ አዲዬሞ እንዳሉት የስድሳ ስምንት ዓመቷ እናት በተሳካ ሁኔታ መንታ ህፋናትን የወለዱት ትናንት እሁድ ነው።
አዛውንቷ እናት መንታ ልጆቻቸውን የወለዱት በሰላሳ ሰባተኛ ወራቸው በቀዶ ህክምና መሆኑንም ዩኒቨርስቲው ጨምሮ ገልጿል። ከተሳካው የቀዶ ህክምና ማዋለድ በኋላ አራሷ የስድሳ ስምንት ዓመቷ እናት እና ልጆች በጥሩ የጤንነት ሁኔታ ላይ እንደሚገኙም ተነግሯል።
መውለድ አይቻልም በሚባልበት የዕድሜ ክልል የሚገኙት እናት ቀደም ሲል ምንም ልጅ ያልነበራቸው ሲሆን ትናንት የተገላገሏቸው መንታ ህጻንት የመጀመሪያ ልጆቻቸው ናቸው ተብሏል። ይህንንም ፕሮፌሰር ዋሲኡ አዲዬሞ የእኚህ እናት እርግዝና በዕድሜያቸው የመጀመሪያቸው መሆኑን የናይጄሪያ የዜና የዜና አገልግሎትን ጠቅሶ ቢቢሲ ዘግቧል።
ነፍሱ ለኮሜዲ ስራ ታዘነብናለች ለትወናው ነው እንጂ በፅሁፍ ሁሉንም መዳሰስ እንዳለበት ያምናል ለመስራትም ሞክል ደራሲ፣ዳይሬክተር እንዲሁም ተዋናይ ነው በፊልም ፅሁፍ ካገዛቸው መሀል የዞረ ድምር፣ማርኩሽ፣አልሞትም፣አዳኝን。。。ይጠቀሳሉ።
ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ምምህራን ፖለቲካዊ ሳይንስን ስትራተጂያዊ መፅናዕትን ዝኾኑ ኣቶ ገብረመድህን ገብረሚካኤልን ኣቶ ሰይፈ ሃይሉን ንኣጠቓላሊ ከይዲ መስርሕ ሃገራውን ክልላውን ምርጫ 2007 ዓ/ም ተንቲኖም ኣለው።
ሰባት ንመን ከምዝመርፁ ብግልፂ ንምዝራብ ንምንታይ ይፈርሑ? ድሕሪ 23 ዓመታት ጉዕዞ ኣብ መንጎ ፖለቲካዊ ፓርትታት ንምንታይ ከም ተነሓናሕቲ ከይኮነስ ከም ፀላእቲ?ኣብቲ ናይ ድሪ ፅባሕ ሰንበት ምርጫ መን ይስዕር? ወዘት ብዕምቀት ተንቲኖምልና ኣለው።ምሉእ ስእሊ ክህልወኩም ንብምልኡ ቃለ ምልልስ ብድምፂ ኣብዚ የድምፁ።
ዙዙ ሁንዩ አሉሚኒየም ኢንዱስትሪ Co., Ltd. በፒንግሺያን ካውንቲ ፣ የዙዙ ሲቲ ፣ ጂያንጊሱ አውራጃ ባለው የብረታ ብረት ኢንዱስትሪ ፓርክ ውስጥ ይገኛል ፡፡ እሱ የባለሙያ የአልሙኒየም ንጣፍ እና የሸረሪት አምራች ነው R & D በማዋሃድ ላይ , ምርት እና ሽያጮች , በኢንዱስትሪ ደረጃው ከ 20 ዓመት የምርት እና የማቀናበር ልምድ ጋር።
በ 2011 የተቋቋመ, Haining Hengchuang ለቀለቀችው የጨርቃጨርቅ Co., Ltd PVC ፊልም, PVC ሸራ, inflatable ለመጠለያነት, PVC ለቀለቀችው faric, የጭነት መኪና ለመጠለያነት, የመዋኛ ገንዳ ባነር, inflatable ጀልባ ጨርቅ, ቦርሳዎች ቁሳዊ የሆነ ሙያዊ ምርት ነው. ዋርፕ ሹራብ ጥልፍልፍ ጨርቅ እና በሽመና ጥልፍልፍ ጨርቅ ምርቶች በሰፊው, ዳስ እና ሌሎች ምርቶች ታዛ, መዝናኛ በትርፍ, ከቤት ድንኳን እና በመስራት ላይ በመገንባት ላይ ጥቅም ላይ የተሟላ እና ሳይንሳዊ የጥራት ማኔጅመንት ስርዓት ያላቸው ናቸው.
እኛ ደንበኞች ይበልጥ ጥራት እና ዋጋ ጥቅሞች ማግኘት ይችሉ ዘንድ እኛ ከልብ ሁሉ ሜትር ለአንተ ጥሩ ሥራ አድርግ, ጥብቅ አስተዳደር, አቋማቸውን የተመሰረቱ ዓላማ ጋር የሚስማሙ ናቸው. ባለፉት ዓመታት, የተረጋጋ ጥራት, መልካም ስም, ምክንያታዊ ዋጋ, ጥራት ያለው አገልግሎት ጋር ኩባንያ, ደንበኞች አብዛኞቹ ያለውን ደብዳቤ አሸንፈዋል. ሕይወት በሁሉም የኑሮ እንኳን ደህና ጓደኞች, ይጎብኙ መመሪያ እና የንግድ ድርድሮች ይመጣሉ.
የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ዝርዝር ይዘት ይፋ አደረገ መንግስት የአገሪቷን ህልውና ለማስጠበቅና የሕዝብ ሠላም፣ ፀጥታና ደህንነት ለማረጋገጥ ያወጀውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ...
ብምክትል ሚኒስተር ምክልኻል መሓመድ ቢን ዓብዱላህ ዝምራሕ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ብ30 ታሕሳስ ኣብ ካርቱም ኣብ ዘካየዶ ምብጻሕ፣ ምስ ፕረዚደንት በሺርን ሚኒስተር ምክልኻል ሱዳን ጀነራል ዓዋድ ኢብ ዖውፍ ኣብ ዘካየዶ ርክብ’ዩ ብዛዕባ ወትሃደራውን ጸጥታውን ኩነታት የመን ዝዘተየ።
ኣስታት ሓደ ሽሕ ሰራዊታ ኣብ ጎኒ’ቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ሓይልታት ልፍንቲ ወሽመጥ ዓረብ፣ ኣብ የመን ኣዋፊራ እትርከብ ሱዳን፣ ሰራዊታ ካብ የመን ከምዘይትስሕብን ኣብ ጎኒ’ቲ ብስዑዲ ዝምራሕ ልፍንቲ ደው ኢላ ክትቅጽል ምዃናን ኣብቲ ኣጋጣሚ ኣረጋጊጻ።
ሱዳን ነዚ ተረጋግጽ ዘላ፣ ምስ ቀጠር ዘለዋ ጥቡቕ ዝምድና ከምዘይትበትኽ ብምርግጋጻን ምስ ቱርኪ ድማ ወትሃደራዊ ምሕዝነት ምጅማራን ካብቲ ናይ ስዑዲ ልፍንቲ ክትስሕብ’ያ ዝብል ወረ ኣብ ዝጋዋሓሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ኣመሓደርቲ ባንክታት ሱዳንን ስዑዲ ዓረብን ኣብዚ ጉዳይ ብምትኳር ኣብ ዘካየድዎ ዘተ፣ ስዑዲ ዓረብ ኣማኢት ሚልዮናት ዶላራት ናብ ማእከላይ ባንክ ሱዳን ከተመሓላልፍ’ያ።
የኢትዮጵያ መንግሥት የዜጎቹን መብት እንዲያከብር መልካም አስተዳድርና ዴሞክራሲን እንዲገነባ የሚጠይቅና የዩናይትድ ስቴይትስ መንግሥት ኢትዮጵያን ተጠያቂ የሚያደርግ አሰራር እንዲገነባ የሚደነግግ ረቂቅ ውሳኔ በኮንግርስ እንደገና ቀረበ።
እዚ ጽሑፍ’ዚ ሓደ ውጹእ ቴማ የብሉን። ኣንባቢ ካብ ሕጂ ጀሚሩ ነዚ ከስትብህል ይመዓድ (ጓል ኣንስተይቲ እንተኾይና ድማ ትመዓድ – ከምዚ ናይ ቋንቋ እንግሊዝ፡ ጾታ ዘይፈሊ “they” ዝብል ዓይነት ኣጸሓሓፋ ክሳብ ነተኣታቱ)።
ነቶም “ፖለቲካ ኤርትራ” ብኸመይ ከም ዝጽወት ኣዳቒቕና ንፈልጥ ብዙሕ ዘገርመና ነገር ዘለዎ ኣይመስለንን። ዝግረሙ ግን ኣይስኣኑን’ዮም። እቲ ተሞክሮ፡ መዘዙን ጠንቁን፡ ብሕጂ ዝህልዎ ሳዕቤናቱን ካልእን ብዘየገድስ ግን፡ ERISAT ኣብ ኢዶም ቡምባ ቻይና ተፈንጂራቶም ትመስል ኣላ። ኣብ ጥቅምቲ 2019 ዝተሞኮርክዎ ሓደ መሪር ተሞክሮ ናይ ፓለቲካ ኤርትራ ኣዘኪሩኒ (ኣብ ታሕቲ ተገሊጹ ኣሎ)። ኣብ ፖለቲካ፡ ውዲት ቀንዲ ናይ ስራሕ መካየዲ “መሻርፍ” ምዃኑ ምፍላጥ፡ ከምዚ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ነገር ከጋጥም እንከሎ፡ ካብ ምስንባድ የድሕን’ዩ። ይኹን እምበር፡ ንብዙሕ ሰብ ግር ኢልዎ ከም ዘሎስ ዘጠራጥር የብሉን።
ገለ ነገር ደልየ ኣብዚ ኢንተርነት ዘወር ክብል ከለኹ (ንጉግል “እዚኣ እንታይ ማለት’ያ” ትብል ሕቶ ከቕርበሉ)፡ India Today ዝበሃል ጋዜጣ Anti Fake News War Room (AFWA) ወይ ከኣ “ጸረ ስኑዕ ዜና” ዝብሃል ጉጅለ ከም ዘለዎ ኣንቢበ። ዕላምኡ ርእሰ-ግሉጽ’ዩ። ናይ ሓሶት ዜና (fake news) እንዳኣረኻ ምቅላዕ’ዩ። ኣብዚ ናትና ናይ ማሕበራዊ ሜድያ መራኸብታት ‘ውን ከመይ መድለየ ኢለ ሓሲበ። ገለ ዕዉታት ዶኾን ይብገሱላ ይኾኑ?