Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጤና ሚኒስቴር ባለፉት ሁለት ሳምንታት ከ16 ሚሊዮን ብር በላይ ወጪ የተደረገባቸው የተለያዩ መድኃኒቶችና የሕክምና መገልገያዎች በትግራይ ክልል ለሚገኙ ለተለያዩ ጤና ተቋማት በኢትዮጵያ መድሃኒት አቅራቢ ኤጀንሲ በኩል ያሰራጨ ሲሆን መድኃኒቶቹና የሕክምና መገልገያዎቹ በመቀሌ፣ በአዲግራትና ሽሬ ከተሞች ለሚገኙ ሆስፒታሎችና ጤና ጣቢያዎች ለእያንዳንዳቸው 3 በአጠቃላይ 9 መድኃኒት የጫኑ ተሸከርከሪዎችን በማጓጓዝ እንዲደርሳቸው ተደርገዋል።
ከተሰራጩ መድኃኒቶች መካከል መሰረታዊ ህይወት አድን መድኃኒቶችን ጨምሮ ለድንገተኛ፣ ለኩላሊት፣ ለደም ግፊት፣ ለስኳር ሕሙማን እንዲሁም ለእናቶችና ህጻናት ጤና አገልግሎት የሚውሉ ይገኙበታል።
ከዚህ ቀደምም ለምዕራብና ደቡባዊ ትግራይ ዞኖች ዳንሻ፣ ሁመራ፣ ራያ፣ አላማጣ እና ሌሎች አካባቢዎች በአማራና አፋር ክልል የሚገኙ የኤጀንሲው 3 ቅርንጫፎች በኩል የሚያስፈልጉ መድኃኒቶች እና የህክምና ቁሳቁሶች ተሰራጭተዋል።
ሕቶና ሕቶ ህዝቢ ኢትዮጵያ ስለዝኾነ ኣብ ትሕቲ ፅላል ሓድነት ኢትዮጵያ ኮይንና ኢና ንቃለስ ኢሉ ናይ ቅዋም ለውጢ ዝገበረ ብጀነራል ከማል ገልቹ ዝምራሕ ጉጅለ ግንባር ሓርነት ኦሮሞን ህዝቢ ኦሮሞ ናብ ኢትዮጵያ ዝተሓወሰ ብሓይሊ ስለዝኾነ ንነፃነት ኢና ንቃለስ ዝብል ቅዋም ናይ ዝሓዘ ብኣቶ ዳኡድ ኢብሳ ዝምራሕ ካሊእ ጉጅለ ግንባር ሓርነት ኦሮሞን ቅድሚ ሕዚ ኣብ ክልተ ዝተመቕልሉ ምኽንያት ናይ ኣብዝሓ ሕቶ ምቕባልን ዘይምቕባልን ከምዝነበረ ብጀነራል ከማል ናይ ዝምራሕ ውድብ ሓላፊ ጉዳያት ወፃኢ ዝኾኑ ኣቶ ቃሲም ኣባነሻ ይገልፁ።
ብኣቶ ዳኡድ ኢብሳ ናይ ዝምራሕ ጉጅለ ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ተወካሊ ዝኾኑ ኣባል ማእኸላይ ኮሚቴን ወሃቢ ቃል እቲ ውድብን ዶ/ር በያን ኣሶባን ግን ብጀነራል ከማል ዝምራሕ ጉጅለ ናይ ፕሮግራም ለውጢ ዝገበረ ምልኣተ ጉባኤ ከይሓዘ እዩ ይብሉ።ንዝርዝሩ የድምፁ።
ትናንት ሕዳር 30 ቀን 2013 ዓ.ም. የአዲስ አበባ መስተዳድር ጃን ሜዳን የማጽዳት ሥራ ጀምሯል፡፡ አስቀድመን መንግሥት ቃሉን አክብሮ ወደ ተግባር መግባቱ የሚበረታታ መሆኑን መግለጽ እንወዳለን፡፡ ይሁንና ግን ጃን ሜዳን ከገበያ ግርግር እና ከቆሻሻ አጽድቶ ለበዓለ ጥምቀት ማዘጋጀት ከከተማው ማዘጋጃ ቤቱ የምንጠብቀው ሦስተኛውና የመጨረሻው ጥያቄያችን መልስ መሆኑን የጉዳዩ ባለቤቶች የሆኑ ኦርቶዶክሳውያን እና መንግሥት እንዲያስታውሱት መጠቆም አንወዳለን፡፡ የጴጥሮሳውያን ኅብረት ጃን ሜዳን አስመልክቶ ከጠቅላይ ሚኒስትሩና ከሌሎች የሀገራችን ከፍተኛ ባለሥልጣናት ጋር በተለያዩ ጊዜያት ባደረግናቸው ውይይቶች ሦስት የቤተ ክርስቲያናችን ጥያቄዎች እንዲመለሱ አቤት ስንል ቆይተናል፡፡
ኢትዮጵያችንን በዓለም መድረክ ከሚያስጠሯት ቅርሶቿ መካከል የሰማያዊ ሥርዐት ነጸብራቅ የሆነውና የጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን በዕደ ዮሐንስ በባሕረ ዮርዳኖስ መጠመቅን የምንዘክርበት በዓለ ጥምቀት አንዱ ነው፡፡ የጥምቀት ክብረ በዓል የዓለም ሕዝብ የማይዳሰስ ቅርስ ሆኖ መመዝገቡ ይታወቃል፡፡ ይሕን ጥንታዊና ሐዋርያዊ የማይዳሰስ መንፈሳዊ ሀብት ለዓለም ሕዝብ ያበረከተች ቤተ ክርስቲያን በዓሉን በብሔራዊ ብሎም በዓለም አቀፍ ደረጃ ከምታከብርባቸው ቦታዎች አንዱና ከቀዳሚዎች መካከል የሆነው ጃን ሜዳ መሆኑ ዓለም ያወቀው ሐቅ ነው፡፡ ይሁንና በገዛ ዳቦዬ ልብ ልቡን አጣሁት እንዲሉ ከአንድ ክፍለ ዘመን በላይ ስትጠቀምበትና ስታስተዳድረው የኖረችው የዚሕ ነባር ይዞታዋ የባለቤትነት ማረጋገጫ ከእውቅናዋ ውጪ እና ከፈቃዷ ውጪ ካርታ ተቆርጦ ለሌላ አካል የተሰጠ መሆኑ በምሬት የሚነሣና የሕዝበ ክርስቲያኑን ልብ የሚሰብር ሐቅ ነው፡፡ በመሆኑም ጃን ሜዳን በተመለከተ ለመንግሥት በተደጋጋሚ ካቀረብናቸው ጥያቄዎች የመጀመሪያው ጥያቄ የቤተ ክርስቲያን የባለቤትነት መብት ታውቆ ጥንታዊ ይዞታዋ ለሆነው ጃን ሜዳ የተቆረጠው እና ለሌላ ተላልፎ የተሰጠው አብዛኛው የማክበሪያ ቦታ ተመልሶ ፣መብቷ ተከብሮ የይዞታ ማረጋገጫ እንዲሰጣት የሚል ነው፡፡
ለዚሕ ፍትሐዊ ጥያቄያችን ሥምረትም ከሚመለከተው የመንግሥት አካል ጋር ለአፈጻጸም የሚረዱ ውይይቶችን ስናደርግ ቆይተናል፡፡ በውይይታችን ወቅት በደረስንበት ስምምነት መሠረትም ያለ አግባብ ቦታውን በባለቤትነት ይዞ እንዲያስተዳድር የተደረገው መንግሥታዊ አካል የሆነው የስፖርት ኮሚሽን የመጠቀም መብት ብቻ ተረጋግጦለት የባለቤትነት መብትን አስቀድሞ ያለ አግባብ ለተነጠቀችው ኦርቶዶክሳዊት ቤ/ክ እንዲመለስ ተጠይቋል።በመሆኑም የቦታውን ታሪካዊ የይዞታ ባለመብትነትን ታሳቢ በማድረግ እንዲሁም ዓለም አቀፍ ቅርሥ የሆነው የጥምቀት በዓል ማክበሪያነትን ከግምት ውስጥ በመክተት ቤተ ክርስቲያን ባለቤት መሆኗን የሚያረጋግጥ የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ መስጠት ቀጣዩ የመንግሥት ተግባራዊ እርምጃ እንዲሆን እየጠየቅን ውጤቱን በመጠባበቅ ላይ እንገኛለን፡፡
የጴጥሮሳውያን የቤተ ክርስቲያን መብትና ክብር አስጠባቂ ኅብረት ከጃን ሜዳ ጉዳይ ጋር በተያያዘ ለመንግሥት ያቀረበው ሁለተኛው ጥያቄ የጃን ሜዳ ባሕረ ጥምቀት ምን መምሰል እንደሚገባው የሚገልጽ ነው፡፡ ሚሊዮኖች ተገኝተው የሚከብሩት ዓለም አቀፋዊ የሆነው በዓለ ጥምቀት የሚከበርበት ጃን ሜዳ ለበዓሉ መንፈሳዊ ክብር፣ ለምእመናንና ምእመናት ደኅንነት፣ ለጎብኝዎች ምቾትና ደኅንነት በሚመጥን ደረጃ የተዘጋጀ ባሕረ ጥምቀት እንዳይደለ ፀሐይ የሞቀው እውነት ነው፡፡ በመሆኑም “ባሕረ ጥምቀቱ ምን ገጽታ ሊኖረው ይገባል?” የሚል ምክክር በማድረግና ሙያተኞች ሐሳባቸውንና ዕውቀታቸውን የሚያካፍሉበት የቴክኒክ ቡድን እንዲቋቋም ተደርጓል፤ ቴክኒክ ቡድኑም የጥንታዊቷንና ሐዋርያዊቷን ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስቲያናችንን ትውፊትና አስተምህሮ የጠበቀ ንድፍ ለማቅረብ ቅድመ ዝግጅቱን አጠናቅቋል፡፡
እንግዲህ ዛሬ የተጀመረው ገበያውን የማንሣትና ቦታውን አጽድቶ ለክብረ በዓሉ የማዘጋጀት ጉዳይ ከላይ ያነሣናቸው ዋና ዋና ጥያቄዎች ቅጥያ መሆኑን መላው ሕዝበ ክርስቲያን ዐውቆ ምላሽ የሚፈልጉ ጥያቄዎቻችንም በአግባቡ መልስ እንዲያገኙ ከጎናችን እንዲቆም በአክብሮት እንጠይቃለን፡፡
ፊልም ብስእሊ ዝንገር ዛንታ’ዩ። ስለ’ዚ ድማ፡ ጸሓፊ ፊልም ከም ሃንዳሲ ናይ’ታ ፊልም መጠን፡ ብስእሊ ዝንገር ዛንታ ይጽሕፍ ከምዘሎ ካብ ፈለምኡ ከስተብህል ይግብኦ። ኣገዳስነት ስእሊ ብዕምቆት ክርዳእ የድልዮ። ዋላ’ኳ ቀሊል ዕማም እንተዘይኮነ፡ ኣብ ስእላዊ መግለጺታትን ምልክታትን ክጸቅጥ ይግደድ።ኣርኢ፡ ኣይትንገር! ዝብል መሰረታዊ ጭርሖ ፍልስፍና ፊልም ኣብ ቅድመ ግንባሩ ወቒሩ ንኽጽሕፍ ክብገስ ኣለዎ።ነዚ ዝጠቐስናዮ መሰረታዊ ረቛሒ ከም ኣሳሪ ነጥቢ ሒዝካ፥ ዋላ’ኮ ዘየገማጥል ሕጊ ኣይኹን፡ ጽሑፈ-ፊልም ሓደ ውሁብ ዝኾነ ቅርጺ ኣለዎ። ከም ካልእ ዓይነት ጽሑፍ ናጽነት ኣይህብን። ጠባያትካ ኣበይ ተላሊ፡ ናይ ዛንታ ዓለም ኣበይ ትፈጥር፡ ግጭታት ብኸመይ ተበግስ፡ ተማዕብል፡ ተዕርግ፡ ትፈትሕ ናቱ ቅርጺ ኣለዎ። ቀንዲ ዛዕባ ናይ’ዚ ጽሑፍ ድማ እዚ ክኸውን እዩ። ሓርፋፍ ቅርጺ ናይ ሓደ ናይ ፊልም ጽሑፍ ከመይ ዝበለ እዩ፧ብዙሓት ክኢላታት ጽሑፈ-ፊልም ከም ዝሰማምዕሉ ሓደ ጽሑፈ-ፊልም ኣብ ሰለስተ ቀንዲ ክፋላት ይምቀል።
…… ተባሂሎም ድማ ይስመዩ። ቅድሚኡ ግን ሓደ መበገሲ ዝኾነና ሓፈሻዊ ሕጊ እንተዘከርና ኣገዳሲ’ዩ። እዚ መሰረታዊ ሕጊ’ዚ፡ ሓደ ገጽ ኣብ ጽሑፈ-ፊልም፡ ኣብ ናይ ስክሪን ግዜ ክልወጥ እንከሎ ማዕረ ሓደ ደቒቕ ክኸውን ኣለዎ ዝብል’ዩ። ንኣብነት፡ 120 ገጽ ዘለዎ ጽሑፈ-ፊልም እንተዳሊና ኣብ ፊልም ክቕየር እንከሎ ብኣዝዩ ቐረባ ገምጋም ናይ ክልተ ሰዓት ፊልም ክኸውን ኣለዎ ማለት’ዩ። 90 ገጽ ዘለዎ ጽሑፈ-ፊልም ድማ ናይ ሰዓትን ፈረቓን ፊልም ይኸውን ማለት’ዩ። እዚ ንጸሓፊ፡ ንዳይረክተር ይኹን ንኣፍራዪ ኣገዳሲ ዝኾነ ሕጊ’ዚ፡ ጸሓፊ ፊልም ከስተብህለሉን ንጽሑፈ-ፊልሙ ብኸምኡ መልክዕ ከዳልዎን ይግደድ።
ኣብ’ዚ ግብሪ’ዚ፡ ሰለስተ መሰረታዊ ረቛሒታት ናይ ሓደ ድራማዊ ፍጻመ፥ ማለት ግዜ ዛንታ፡ ቦታ ዛንታን እቲ ዛንታ ብዓቢኡን ብንጹር ይምስረቱ። ቀንዲ ጠባያት፡ ድሌቶም፡ ርክቦም ምስ’ቲ ተመስሪትሎም ዘሎ ዓለምን ካልኦት ጠባያትን፡ ቴማ ናይ’ቲ ጽሑፈ-ፊልም፡ እቲ ንቐንዲ ጠባያት ዝኸቦም ግርጭትን፤ ብዘየወላውል ንጹር ኣገባብን ጥበብን ክብገስ ኣለዎ። ብፍላይ ድማ እተን ቀዳሞት፡ 10 ገጻት (10% ናይ ዝኾነ ጽሑፈ-ፊልም) ወሰንቲ እየን። ኣብዘን ቀዳሞት ዓሰርተ ገጻት ክማላእ ዘለዎ ነጥብታት፡ መን’ዩ እቲ ቀንዲ ጠባይን እቲ ዛንታ እንታይ ዝመስል ክኸውን እዩን ክፍለጥ ኣለዎ። ኣገዳስነት ናይ’ዘን ቀዳሞት ገጻት ብዓይኒ ዛንታ ዓብዪ እኳ እንተኾነ፡ ብቐንዱ ግን ኣብ’ዘን ግዜያት እዚኣተን፡ ንተዓዛባይ ካብ ዝጸንሖ ዓለም ስሒብካ ኣብ ናይ ፊልም ዓለምካ ክትጨውዮ ኣለካ። ተጋኒኑ ዝቐረበ እንተዘይመሲሉ፡ ተዓዛቢ ንፊልምኻ ክፈትዋ ድዩ ክጸልኣ ኣብ ቀዳሞት ዓሰርተ ደቓይቕ እዩ ዝውስን። ስለ’ዚ እተን ኣዝዩ ልዑል ጥንቃቐ ዝሓታ ገጻት ወይ ግዜያት’የን ክበሃል ይከኣል። ኣብ ምዝዛም ናይ’ዘን ዓሰርተ ገጻት፡ ነቲ ቀንዲ ግጭት ዝብገሰሉ ኩነታት የእንፊትና፡ ማለት ንዛንታና ዘሰጉም ደራኺ ኩነት (inciting incident) ፈጢርና ናብ ዝቕጽል ገጻት ቀዳማይ ግብሪ ንሓልፍ። እቲ ተዓዛቢ ብዛዕባ ዛንታና ክፈጥሮ ዘለዎ ኣገዳሲን ንዛንታና ዘሰጉሞን ዘሀብትሞን ረቛሒታት እናወሰኽና ድማ ንቕጽል – ክሳብ ሓደ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ነጥበ-መቕይሮ 1 (plot point 1) ዝፍጠር። እዚ ጸላዊ ፍጻመ’ዚ፡ ንዛንታና ንቕድሚት ዘሐንብቦን ንጠባያትና ምስ’ቲ ቀንዲ ግጭት ዝጸምዶምን እዩ። ግብሪ ሓደ ድማ
ጠባያት ነቲ ቀንዲ ድሌቶም ንኸይረኽቡ ንዝዕንቅጽዎም ፈተንቲ ብድሆታት ሓደ ድሕሪ ሓደ ዝገጥምሉ እዩ። እቲ ቀንዲ ድሌት፡ እቲ ነቲ ጽሑፈ-ፊልም ዝጠምር ድራማዊ ድሌት’ዩ። እዚ ድራማዊ ድሌት’ዚ ቀንዲ ጠባይ እንታይ ይደሊ ኣሎ ዝምልስ’ዩ። እዚ ድማ ሓደን ንጹርን ክኸውን ይግብኦ። ምናልባት ንንኡስ ትልሚታት ዝመርሑ ንኣሽቱ ተወሰኽቲ ድሌታት ናይ ቀንዲ ጠባይ ይኹን ካልኦት ጠባይት እንተለዉ’ውን፡ ነቲ ድራማዊ ድሌት ዘማዕብሉ ወይ ዝጸልዉ ክኾኑ ኣለዎም። ነዚ ምስ ፈጠርካ፡ እቶም ቀንዲ ጠባያት ነዚ ንኸይረኽቡ ዝዕንቅፍዎም ብድሆታት ትፈጥር።
ጠባይ + ድሌት + ብድሆታት = ግርጭት። ግርጭት፡ እቲ ንፊልም ፊልም ዝገብሮ ኣሳሪ ረቛሒ’ዩ። ኣብ ግብሪ ሓደ ይምስረት፡ ኣብ ግብሪ ክልተ ድማ ብዝግባእ ይምዕብልን ናብ ናይ መወዳእታ ጥርዚ ይበጽሕን። ኣብ ኣጋ ምዝዛም ናይ’ዚ ግብሪ ድማ ሓደ ኵነት ይኽሰት። ሕጂ እቲ ቀንዲ ጠባይና፡ ነቶም ዝጎንፍዎ መሰናኽላት፡ ሓደ ድሕሪ ሓደ ብዘለዎ ዓቕሚ እናገጠመ ክቕጽል ጸኒሑ ኣሎ። ኣብ ኣጋ መወዳእታ ዓቕሙ ይጽንቅቕ። ክገብሮ ዝኽእል ነገር’ውን ዳርጋ ዘሎ ኣይመስልን። ኣብ’ዚ ነጥቢ’ዚ ከም ውጽኢት ናይ
ግጭታት ዝፍትሕሉ ግብሪ እዩ። እቲ መፍትሒ፥ ዘሐጉስ መፍትሒ (ቀንዲ ጠባይ ነቲ ዝደልዮ ረኺቡ ዝዕወተሉ) ወይ ድማ ዘሕዝን መፍትሒ (ቀንዲ ጠባይ ድሌቱ ዘይረኽበሉ) ክኸውን ይኽእል እዩ። እቲ ወሳኒ፥ ዓወት ይኹን ስዕረት፡ ብኣእማኒ ወይ ኣዕጋቢ መንገዲ ንግጭት ዛንታ ዝፈትሕ ክኸውን ከምዘለዎ ጌርካ ምድላዉ ጥራሕ እዩ። ተዓዛቢ ካብ ሲነማ ክወጽእ እንከሎ፡ እቲ ጉዕዞ ዛንታ ከም ዝተዛዘመ ኣሚኑ ወይ ዕጊቡ ክወጽእ ኣለዎ። ሓዚኑ ክወጽእ ይኽእል ወይ ተሓጒሱ፥ ስለምንታይ ንኸምኡ ኢሉ’ዩ ኣብ ሲነማ
የብሉን። ኣብ’ዚ ጽሑፍ’ዚ፡ ገለ ገለ የዐርዮም ዘይነጸሩ ነጥብታት ተናኺፍና ኣለና። ንኣብነት፥ ደራኺ ኩነት፡ ነጥበ መቐይሮ 1፡ ነጥበ መቐይሮ 2 ወዘተ። እዚኣቶም እንታይ ማለት’ዮም? ብመንጽር ጉዕዞ ዛንታ ኸ እንታይ ኣገዳስነት ኣለዎም?
ዝሓለፈ ሰሙን ናይ ሱዳን ፕሬዝዳንት ኦማር ኣል-በሽር ብሃገራዊ ቴሌቭዥን ኣብዘስምዕዎ መደረ ሃገሮም ምስ ደቡብ ሱዳን ካብ ናብ ሰላም ናብ ዅናት ከምዝተፀግዐት ገሊፆም ነይሮም።
ደቡብ ሱዳን ነዳዲ ዝምረተሎም ጎዳጉዳ ምዕፃው ዝጀመረት ሰሜን ሱዳን 815 ሚሊዮን ዶላር ዘውፅእ ናይ ደቡብ ነዳዲ ሰሪቓ ክትብል ድሕሪ ምኽሳሳ እዩ።ካርቱም ብወገና ደቡብ ነዳዲ ናይ መተሓላለፊ ኽፍሊት ስለዘይኸፈልት እየ ነቲ ነዳዲ መንዚዐዮ ትብል።
እቲ ምስሕሓብ ናብ ዅናት ዘምርሕ እንተኾይኑ ምኽትል ምንስቴር ምክልኻል ደቡብ ሱዳን ማጃክ ዲ ኣጉት ተሓቲቶም ንቪኦኤ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ሱዳን ድሮ እቲ ፈላማይ መጥቓዕቲ ጀሚራ እያ ይብሉ።
በኢትዮጰያዊው ፊልም ባለሙያ ዘረሰናይ ብርሃኔ ተጽፎ የተዘጋጀው ድፍረት ፊልም፣ በ2014 ሰንዳንስ አለማቀፍ የፊልም ፌስቲቫል በ‘ወርልድ ሲኒማ ድራማቲክ ኦዲየንስ’ ዘርፍ ተሸላሚ ሆነ፡፡
ታዲያስ መጽሄት ከኒዮርክ እንደዘገበው፣ በእውነተኛ ታሪክ ላይ ተመስርቶ የተሰራውና የ99 ደቂቃ ርዝማኔ ያለው የዚህ ፊልም ዳይሬክተር ዘረሰናይ ብርሃኔና ፕሮዲዩሰሯ ምህረት ማንደፍሮ ባለፈው ቅዳሜ በተከናወነው የፌስቲቫሉ የመዝጊያ ስነስርዓት ላይ ተገኝተው ሽልማቱን ተቀብለዋል፡፡
በሰንዳንስ አለማቀፍ የፊልም ፌስቲቫል ላይ በመካፈል የመጀመሪያው ኢትዮጵያዊ ፊልም የሆነውና በተለያዩ የአሜሪካ ሲኒማ ቤቶች ተዘዋውሮ ሲታይ የሰነበተው ድፍረት፣ በተመልካቾች ዘንድ ከፍተኛ ተወዳጅነት በማግኘቱ ነው በዘርፉ ተሸላሚ ለመሆን የበቃው፡፡
ከፊልሙ ኤክስኪዩቲቭ ፕሮዲዩሰሮች አንዷ የሆነችው ታዋቂዋ የሆሊውድ የፊልም ተዋናይት አንጀሊና ጆሊ፣ ከሳምንታት በፊት ድፍረት በኢትዮጵያ የፊልምና የኪነጥበብ ዘርፍ ላይ የራሱን አሻራ ያሳረፈ ስራ ነው ስትል አድናቆቷን መግለጧ ይታወሳል፡፡
More in this category: « ዓለም አቀፉን የወንጀለኞች ፍርድ ቤት የሚያብጠለጥል መጽሐፍ ወጣ	“የፍቅረኞች ቀን” በአዲስ አበባ የተለያዩ ሥፍራዎች ተከበረ ይከበራል »
ለ iPhone ሳምሰንግ ሳምሰንግ አየር ማስወጫ ተራራ የመኪና መያዣ በ 360 ዲግሪ ሊሽከረከር የሚችል የመኪና ስልክ መያዣ ይግዙ - ነፃ ጭነት እና ግብር የለም | WoopShop®
የመኪና ስልክ መያዣ ለ iPhone ሳምሰንግ ሳምሰንግ አየር ማስወጫ ተራራ የመኪና መያዣ 360 ዲግሪ ሊሽከረከር የሚችል - ቻይና / ጥቁር ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
የባህሪ የወንዶች ሹራብ ሹመኞች የሃይማኖት መግለጫ የወንዶች ስፖርት ሁዲ ወንድ ተራ ረጅም እጅጌ ulልቨር 80% ጥጥ ፣ 20% ፖሊስተር የእጅ መታጠቢያ / ሜቺን ማጠብ SML XL XXL XXXL PLUS SIZE Men Fashion Tracksuit 2016 አዲስ መድረሻ ፣ ፋሽን ፣ ነፍሰ ገዳዮች የሃይማኖት መግለጫ የወንድማማችነት ዘይቤ
ሁሉም ልኬቶች በእጃቸው ይለካሉ, 2-3cm ሊሆኑ ይችላሉ. በተለያየ የልብስ አይነት ወይም በምርት ስያሜዎች መጠን የሚለካው ልዩነት ሊሆን ይችላል, እና በባህሪው ሞዴል እና በምስል ላይ ባለው ልዩነት መካከል ባለው እይታ ላይ ትንሽ ልዩነት ሊኖር ይችላል. እባክህ ከመግዛትህ በፊት የእኛን መጠን ሰንጠረዥ እና ማብራሪያ በጥንቃቄ ተጣራ. ከመግዛትዎ በፊት አሁን ካለው ልብስ ጋር እንድታወዳድቁ እንመክራለን. ለማንኛውም ጥያቄ እባክዎ በቀጥታ እኛን ያነጋግሩን.
እባክዎ የመለያው መጠን ከፋይሉ ጋር ይመጣል. የመለያ መጠኑ አንዳንድ ጊዜ ለቻይንኛ ስለሆነ የእኛ መግለጫ ዝርዝር ከመጠን በላይ ሊሆን ይችላል. እኛ የአውሮፓ እና የአሜሪካ ዜጎች እኩል 1 ወይም 2 መጠኖች ነን.
በተለምዶ ቀበሌ 11 እየተባለ በሚጠራው መንደር የሚኖሩት አቶ የማነ ማሓሪ ስለ ሥራቸው ሲናገሩ “ቆሻሻ ሲባል የወዳደቀ ወረቀት፣ የእንጨት ፍቅፋቂ የደረቀ ሣርና ቅጠል” ናቸው ብለዋል፡፡ እነርሱን በውኃ ብቻ አጣብቀው ለማገዶነት ያዘጋጇቸዋል፡፡
ኣብ ናይ ሱማሊያ ኪስማዮ ዝካየድ ምርጫ ንህዝቢ ሱማሊያ ጥራሕ ከሳትፍ ኣለዎ ዝበሉ ወሃቢ ቃል ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ኣቶ ጌታቸው ረዳ ኣብ ናይ ጁባላንድ ምርጫ ካብ ዝተሳተፉ ሕፁያት ብሓለፋ እንድግፎ ሰብ ይኹን ጉጅለ የብልናን ኢሎም።
እንተኾነ ኢትዮጵያ ዞባዊ ማሕበር ብዓል ስልጣን በይነ መንግስቲ ልምዓት/ኢጋድ/ ናይ ምስላጥን ምክትታልን ጊደ ንኽህልዎ ኣብ 2011 ኣ/ፈ ንዝተብፅሐ ስምምዕ ትድግፍ።
መንግስቲ ሱማሊያ ሕገ መንስግስቲ ክሳብ ዝፀድቕ ምምስራት ምምሕዳር ጁባላንድ ክፀንሕ ድልየት ኣለዎ።ንናይ ኢጋድ ናይ ምርግጋእ መደብ’ውን ምሉእ ብሉእ ባዕሉ ክቆፃፀሮ ይደሊ መንግስቲ ሱማሊያ።
የ Parenting for Lifelong Health/SINOVUYO ስልጠና በዋናነት በወላጆች ወይም አሳዳጊዎችና ልጆች መካከል ያለውን ቅርርብና ግንኙነት ለማዳበር፤ ወላጆች ልጆችን ለማሳደግ ያሉ አማራጮችን ለማስገንዘብና በወላጆችና በታዳጊዎች የግንዛቤ እጥረት ኤችአይቪን ጨምሮ ሌሎች አሉታዊ የጤና ችግሮችን ለመከላከል፤ ታዳጊዎችና ወጣቶች የኤችአይቪ ኤድስ ተጋላጭ የሚያደርጉዋቸው ሁኔታዎች ለመቀነስ ታሳቢ ባደረገ መልኩ የተዘጋጀ ስልጠና ነው፡፡ ስልጠናውም 14 ክፍሎች ላይ በዋናነት ያተኮረ ሲሆን እነዚህም መርሃ ግብሩን ማስተዋወቅ እና የተሳታፊ ግቦችን ትርጓሜ ማስቀመጥ ፤ በአብሮነት ቆይታ ወቅት መልካም ግንኙነትን ማዳበር ፤ እርስ በእርስ መሞጋገስ ፤ ስለ ስሜቶች መነጋገር ፤ ስንናደድ ምን እናደርጋለን? ፤ ችግር አፈታት፦ እሳቱን ማጥፋት ፤ የቁጠባ ተነሳሽነት እና በገንዘባችን በጀት መመደብ ፤ ችግሮችን ያለግጭት መፍታት ፤ ሕግጋትን እና እለታዊ ተግባራትን ገንዘብ የማግኛ መንገዶች ፤ በማህበረሰብ እና በግንኙነቶች ውስጥ የተጠበቀ ደህንነት ፤ የቤተሰብ የቁጠባ እቅድ ማውጣት ለድንገተኛ ሁኔታ ምላሽ መሥጠት እና የድጋፍ ክበቡን ማስፋት ያካተተ ነው፡፡
በተለይም በዚህ የሪፍሬሸር ስልጠና በዋናነንት አሰልጣኞች (Facilitators) ከዚህ በፊት የወሰዱትን ስልጠና ታሳቢ በማድረግ ከኮቪድ 19 ወረርሽኝ መከሰት ጋር ተያይዞ የተቋረጠውን የተግባር ስልጠና ለማስቀጠል እንዲቻል በፕሮግራሙ ይዘት ፣ ዘዴ ፣ አተገባበር እና የክህሎት ጋር ተያይዞ ያሉ ክፍተቶችን ለመለየትና ትግበራውን ለማስቀጠል እንዲቻል ዝግጁነታቸውን ለመገምገም እና ለመደገፍ ብሎም ያላቸውን ወቅታዊ የማሰልጠን አቅምና ተነሳሽነት ለመጨመር ታሳቢ ያደረገ ነው፡፡ በስልጠናው ቆይታ አሰልጣኞች (Facilitators) ልዩ ልዩ ተግባራትን ና እንቅስቃሴዎችን በስኬት አጠናቀዋል፡፡
አሰልጣኞች (Facilitators) በተመደቡበት ቦታ ከማህበረሰቡ ለተወጣጡ ወላጆች፤ አፍላ ወንዶችና ሴቶች ልጆች በጋራ በትምህርት ተቋማትና ከትምህርት ተቋማትም ውጪ እንደ አመቺነቱ ስልጠናዎችን የሚሰጡ ሲሆን የማስልጠን ተግባሮቻቸውንም በመመዘን እውቅና የሚሰጣቸው ይሆናል፡፡፡ ይህ ስልጠና በመቅድም ኢትዮጵያ ብሔራዊ ማህበር አስተባባሪነት በ USAID የገንዘብ ድጋፍና በFHI-360 የቴክኒካል ድጋፍ በቅንጅት የተሰጠ ነው፡፡፡
ወደ ሌሶቶ ከተጓዘው የልኡካን ቡድን መካከል ጌታነህ ከበደ ከቡድኑ ጋር አብሮ ያልመጣ ሲሆን በዛው ወደ ክለቡ አምርቷል፡፡ ቀሪዎቹ ተጨዋቾቹ ከነገ ጀምሮ ለክለባቸው አገልግሎት ለመስጠት የሚያመሩ ይሆናል
ከጥር 14-19/2011 ዓ.ም “እነሆኝ የጌታ ባሪያ እንደ ቃልህ ይሁንልኝ ” (ሉቃ 1፡38) በሚል መሪ ቃል 34ኛው ዓለማቀፍ የወጣቶች ቀን በፓናማ እንደ ሚከበር ይታወቃል።
ከጥር 14-19/2011 ዓ.ም “እነሆኝ የጌታ ባሪያ እንደ ቃልህ ይሁንልኝ ” (ሉቃ 1፡38) በሚል መሪ ቃል 34ኛው ዓለማቀፍ የወጣቶች ቀን በፓናማ እንደ ሚከበር ይታወቃል። በዚህ በፓናማ በሚካሄደው 34ኛው ዓለማቀፍ የወጣቶች ቀን ላይ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ከጥር 15-19/2011 ዓ.ም በዚያ እንደሚገኙ ለመረዳት የተቻለ ሲሆን በዚህ መሰረት ለቅዱስነታቸው ከወጣው የጉዞ መረሃ ግብር ለመረዳት እንደተቻለው ቅዱስነታቸው ረቡዕ ጥር 15/2011 ዓ.ም በሮም ከተማ ከሚገኘው እና በሌዮናርዶ ዳቪንቺ ስም ከተሰየመው ዓለማቀፍ የአውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያ ተነስተው 9500 ኪሎ ሜትሮችን በአየር ላይ አቋርጠው 12 ሰዓት ከ55 ደቂቃ የሚወስድ በረራ አድርገው የጣሊያን፣ የፈረንሳይ፣ የስፔን፣ የፖርቱጋል፣ የሳንታ ማሪያ ደሴት፣ የአሜሪካ ውቅያኖሶችን፣ ፖርታሪኮ፣ የዶሜኒካን ሪፖብሊክ፣ አንቲሌ ኦልናደሲ ደሴት ኮሎምቢያን የአየር ክልል አቁርጠው በፓናማ በሚገኘው ቶኩሜን ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ እንደሚደርሱ በቅድስት መንበር የህትመት እና የዜና ክፍል ካወጣው መረጃ ለመረዳት ተችሉዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ከጥር 15-19/2011 ዓ.ም “ እነሆኝ የጌታ ባሪያ እንደ ቃልህ ይሁንልኝ ” (ሉቃ 1፡38) በሚል መሪ ቃል በፓናማ የሚካሄደው 34ኛው ዓለማቀፍ የወጣቶች ቀን የወጣው የጉዞ መርሃ ግብር፥
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በፓናማ ብሔራዊ ቤተ መንግሥት በመገኘት ከሀገሪቷ ርዕሰ ብሔር እና ከመንግሥት ባለስልጣናት ጋር ይገናኛሉ። ከዚያ በመቀጠል ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ከተለያዩ ከመካከለኛው አሜሪካ ከተውጣጡ ብጹዓን ጳጳሳት ጋር ይገናኛሉ።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በፓናማ የሚገኘውን የወጣቶች መዕከል ይጎበኛሉ፣ በዚያ የሚካሄደው የሚስጢረ ንስሐ ስነ-ስረዓት ላይ ይሳተፋሉ። በተመሳሳይ ቀን ከሰዓት በኋላ ላይ ወጣቶች በፓናማ ከተማ በሚያደርጉት የወጣቶች የመስቀል መንገድ ጸሎት ላይ ቅዱስነታቸው እንደሚሳተፉ ከወጣው የጉዞ መረሃ ግብር ለመረዳት ተችሏል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በፓናማ ከተማ በሚገኘው የእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ባዚሊካ ውስጥ መስዋዕተ ቅዳሴን ያሳርጋሉ። ከመስዋዕተ ቅዳሴ ስነ-ስረዓት በመቀጠል ቅዱስነታቸው ከወጣቶች ጋር የምሳ ግብዣ ይቋደሳሉ። አመሻሹ ላይ ቅዱስነታቸው ወጣቶች ባዘጋጁት የዋዜማ የጸሎት ፕሮግራም ላይ ይገኛሉ፣ ከወጣቶች ጋር በጋራ ጸሎት ያደርሳሉ።
በሁሉም የማህበራዊ ኑሮ ውስጥ ለሴቶች የሚሰጥ አድናቆት አስፈላጊ በመሆኑ በሥራ ቦታም ሆነ አስፈላጊ ውሳኔዎችን በሚደረጉባቸው የተለያዩ ቦታዎች፣ በቤተክርስቲያንና በማህበራዊ መዋቅሮች በሙሉ የሴቶች ተሳትፎ ተረጋግጦ እውቅናን ማግኘት እንደሚያስፈልግ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ አሳስበው ነበር።
ህዳር 16 ቀን 2011 ዓ. ም. በሴቶች ላይ የሚደርሰውን ጥቃት በመቃወም የተከበረውን ዓለም አቀፍ ቀን ምክንያት በማደረግ በካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ስር የተዋቀሩ ማሕበራት በጋራ ሆነው ድምጻቸውን አሰምተዋል። ዕለቱን ምክንያት በማድረግ የኢጣሊያ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ፕሬዚደንት የሆኑት ብጹዕ ካርዲናል ባሴቲ ንግግር አድርገዋል።
በሴቶች ላይ የሚደርሱትን በደሎች ለማስቀረት ሰላማዊ ሰልፎች፣ ስብሰባዎችና ታላላቅ ጉባኤዎች በቂ አይደሉም፣ ሞራላዊ ባሕል እንዲሰርጽ የሚያደርጉ ጠንካራ ማሕበራት መቋቋም ይኖርባቸዋል፣ ማሕበረሰብም በሴቶች ላይ የሚደርሱትን በደሎችና ጥቃቶችን ሲመለከት በዝምታ ማለፍ የለበትም፣ ሴቶችም በበኩላቸው የሚደርስባቸውን ጥቃት አሳንሰው በመመልከት በዝምታ ማሳለፍ የለባቸውም፣ ድምጻቸውን በማሰማት ማጋለጥ ይኖርባቸዋል በማለት በካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ስር የተዋቀሩ ማሕበራዊ ድርጅቶች አቋማቸውን ገልጸዋል። ማህበራቱ በማከልም ለችግሩ ፈጣን መፍትሄን ለማስገኘት ለቤተሰብ፣ ለፖለቲካዊና ሕጋዊ መንገዶች ድጋፍን በመስጠት የቤተሰብን ሕይወት ወደ ተሻለ ደረጃ ላይ ለማድረስ፣ የሴቶችንም የግልና ማሕበራዊ ሕይወት ለማሻሻል ጠንክሮ መሥራት እንደሚያስፈልግ ድርጅቶቹ አሳስበዋል።
በሴቶች ላይ የሚፈጸሙትን የዓመፅ ክስተቶች በቁጥር መገመት አስቸጋሪ እንደሆነ፣ በኢጣሊያ የሕዝብ ቆጠራ አስተባባሪ ጽሕፈት ቤት ገልጾ ምክንያቱንም ሲዘረዝር በኢጣሊያ ውስጥ የተዋቀሩ ካቶሊካዊ ማሕበራት ቅድሚያን ሰጥተው የሚንቀሳቀሱት በሰው ልጅ ሕይወት ክቡርነትና ሊሰጠው ስለሚገባ አክብሮት ግንዛቤ መስጠትና በጎኑም ፖለቲካዊ መፍትሄዎችን ማፈላለግ እንደሆነ ገልጿል። ማሕበራቱ በስፋት እየሠራም ያለው ማሕበረሰቡ ግንዛቤ እንዲኖረው የማድረግ ሥራ በመንግሥታዊ ተቋማት መካከል በስፋት እየተከናወነ እንዳለ ብሄራዊ መስሪያ ቤቱ አስታውቋል።
በዚህም መሠረት የሴቶች ማሕበራትና የተለያዩ ድርጅቶች በመካከላቸው ያለውን ግንኙነት በማጠናከር፣ በኢጣሊያ ውስጥ ባሉት ክፍላተ ሀገራት ጉዳዩን በመከታተል ላይ የሚገኙ ግለሰቦችም ቢሆኑ፣ በሴቶች ላይ የሚፈጸም የኃይል ጥቃት ለመቆጣጠር የወጡ ደንቦች በሙሉ ተፈጻሚነትን እንዲያገኙ ለመንግሥት አቤቱታን ማቅረብ እንደሚያስፈልግ አቋማቸውን ገልጸዋል።
ዕለቱን ምክንያት በማድረግ የቪዲዮ ምስል መልዕክታቸውን ያስተላለፉት፣ የኢጣሊያ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ፕሬዚደንት ብጹዕ ካርዲናል ባሴቲ እንደገለጹት፣ በሴት ላይ በደልን የሚፈጽም ራሱ ወደዚህ ዓለም እንዴት እንደመጥ ያልተረዳና የሴቶችን እናትነት በውል ያልተገነዘበ ነው ብለዋል። ብጹዕነታቸው በማከልም በሴቶች ላይ የሚፈጸም ጥቃትና በደል እየተስፋፋ መምጣቱን ገልጸው ይህን በደል በማንኛውም ደረጃ በጽኑ መዋጋት እንደሚያስፈልግ አሳስበዋል። ቤተክርስቲያን በሴቶች ላይ የሚደርሱትን ጥቃቶች በጽኑ እንደምትቃወም ገልጸው፣ የጥቃቱ ሰለባ ለሆኑ ሴቶች የሚያስፈልገውን የምክር አገልግሎት በማበርከት ላይ መሆኗን አስረድተዋል። ብጹዕነታቸው ካህናት እንደመሆናቸውን ለምክር አገልግሎት ብለው ከሚመጡ በራካታ የጥቃቱ ሰለባ ከሆኑት ሴቶች መርጃዎች እንደሚደርሷቸው ገልጸዋል። ስለዚህ ለነዚህ ሴቶች የበለጠ አቀባበልና ትኩረት መስጠት እንደሚያስፈልግ፣ የኢጣሊያ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ፕሬዚደንት ብጹዕ ካርዲናል ባሴቲ ገልጸው በመጨረሻም
በሁሉም የማህበራዊ ኑሮ ውስጥ ለሴቶች የሚሰጥ አድናቆት አስፈላጊ በመሆኑ በሥራ ቦታም ሆነ አስፈላጊ ውሳኔዎችን በሚደረጉባቸው የተለያዩ ቦታዎች፣ በቤተክርስቲያንና በማህበራዊ መዋቅሮች በሙሉ የሴቶች ተሳትፎ ተረጋግጦ እውቅናን ማግኘት ይኖርበታል ያሉትን የርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስን መልዕክት አስታውሰዋል።
በህይወት ዘመኔ ደጋግሜ እየጠየቅሁና የማገኛቸውን መልሶች ግን በምንም ተዓምር ለማስታወስ ያቃቱኝ ሁለት ነገሮች አሉ። የኔ የደም ዓይነት ከአራቱ የትኛው እንደሆነ ዕድሜ ልኬን እንዳዲስ ልጆቼን እየጠየቅሁ ነው የምኖረው። ሁለተኛው ሁሌም የማይገባኝ ነገር ደግሞ ታናሽ ወንድሜ ዕድሜ ልኩን ያለመታከት የሚያስረዳኝ አንድ በኦሮሞ ባህል “ሆቦ” እና “ጮራ” ስለሚባሉ የትውልድ ተዋረድ ሥርዓት ነው። ነገሩ በጣም ቀላል ነው፣ አባት “ሆቦ” ከሆነ ልጅ “ጮራ” ይሆናል፣ ለምሳሌ አባቴና ልጄ አንድ ዓይነት ይሆናሉ፣ እኔ ደግሞ ከአያቴና ከልጅ ልጄ ጋር አንድ ዓይነት እሆናለሁ፥ በጣም ቀላልና ለማስታወስ ያን ያህል የማይከብድ ነገር ነው፣ እኔ ግን እስከዛሬ “ሆቦ” ልሁን “ጮራ” የትኛው እንደሆንኩ ማስታወስ አልችልም። ዕድሜ ለቴክኖሎጂ፣ በተጠየቅሁ ቁጥር ተዋክቤ ያልሆነ መልስ ከምሰጥ ብዬ የሁለቱንም ትክክለኛ መልስ በተንቀሳቃሽ ስልኬና ኮምፒውቴሬ ላይ መዘግቤ ተገላገልኩ።
በዚህ ፕሮግራም ሸክ እብራህም ስራጅ እኔ ጋር አትደነቁምን ?! በሚል ርዕስ ያቀረበው ፕሮግራም ነው በዚህ ፕሮግራም ስለ ( ሩቅያ) በዲናችን የተፈቀዱ የበሽታ መፈወሻ መንገዶች ካልሆነ በስተቀር በሌላ መንገዶች መድኃኒት መፈለግ የለብንም በማለት ዳኢው በስፋት ያብራራበት ሙሃዳራ ነው
በሜሪላንዷ ሲልቨር ስፕሪንግ ከተማ በሚገኘው በሸራተን ሆቴል የነበረውን ፕሮግራም ከጎሎባል አላያንስ (Global Alliance)ጋር በመሆን ያዘጋጁት፣ የዲሲ ግብረ-ኃይል፣ እንዲሁም በዓለማቀፍ ደረጃ በድረ-ገጽ አማካኝነት የኢትዮጵያ ሳተላይት ቴሌቪዥንና ሬዲዮ ኢሳት (ESAT) በጋራ በመሆን ነው።
የዩናይትድ ስቴትስ ፕረዚዳንት ባራክ ኦባማ ዛሬ ኩባ ባደረጉት ታሪካዊ ንግግር ሁለቱ ሀገሮች ከባድ የግንኙነት ታሪክ ቢኖራቸውም ለኩባ ህዝብ “የሰላም መልእክት” እንሚደሚያቀርቡ ገልጸዋል። የትላንት ጉብኝታቸው የክብር ስነ-ስርአቶችና ተምሳሌታዊነት የሰፈነበት ነበር። ይሁናን በሁለቱም ሃገሮች መካከል ያለው ልዩነትም መንጸባረቁ አልቀረም።
የዩንቨርስቲ መግቢያ ፈተና 645 በማምጣት በኢትዮጵያ ከፍተኛ የተባለውን ውጤት ያስመዘገበው ብሩክ ዘውዱ እና ወላጅ እናቱ ኤልሳቤት ጥላሁን ከጋቢና ቪኦኤ ጋር ቆይታ አድርገዋል።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ስካንዲንቭያን ሀገሮች የሚያደርገውን በረራ የኖርዌይ፣ኦስሎን በመጨመር ከፍ እንዳደረገ በድረ-ገፁ ላይ ባወጣው መግለጫ አስታወቀ።Three new flights to three new destinations (በሶስት ቀናት ውስጥ ሶስት አዳዲስ መዳረሻዎች) በሚል ርዕስ ስር ያወጣውን መግለጫ የዓለም አቀፍ የዜና አውታሮች እየተቀባበሉት ይገኛሉ።በእዚሁ መግለጫው ላይም መጋቢት 26-28/2017 እኤአ አየር መንገዱ ወደ ኦስሎ፣አንታናናሪቭ እና ቪክቶርያ ፎል በረራ እንደሚጀምር ይገልፃል።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ የአግልግሎት ጥራቱን ጠብቆ ዘመን ተሻጋሪ እንዲሆን የብዙ ኢትዮጵያውያን ምኞት ነው።አየር መንገዱ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የሚታዩበትን አስተዳደራዊ ጣልቃ ገብነቶች እና የሰራተኞቹን ብሶቶች በአግባቡ እንዲያዳምጥ እና ተወዳዳሪነቱን እንዲጨምር አሁንም የብዙ ሀገር ወዳድ ኢትዮጵያውያን ያላሰለሰ ምክር እና ምኞት ነው።
የኦስሎ ዩንቨርሲቲ ምሩቁ የሱማሊያው አዲሱ ጠቅላይ ሚንስትር ማናቸው? ጠ/ሚሩ የካቢኔ አባሎቻቸውን ትናንት አስተዋውቀዋል። Somalian PM announced his cabinet ministers.
የሱማልያው አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ሚስተር አሊ ካይረ በጠቅላይ ሚኒስትርነት ከተመረጡ እና በፓርላማ ስልጣናቸው ከፀደቀ ገና ሶስተኛ ሳምንቱን ቢይዝም አዲሱ ካቢናቸውን መስርተዋል።
የመጀመርያ እና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በሞቃዲሾ እንደጨረሱ የሚነገርላቸው ጠቅላይ ሚኒስትር በ1994 ዓም እኤአ በኖርዌይ ዋና ከተማ በሚገኘው የኦስሎ ዩንቨርስቲ ተማሪ የነበሩ እና በሱማሌ ተማሪዎች ህብረት እንቅስቃሴ ጉልህ አስተዋፅኦ እንደ ነበራቸው ለማወቅ ተችሏል።
በኦስሎ ዩንቨርስቲ የፖለቲካ ሳይንስ እና ´ማይነራቸውን´ ሶሾሎጂ የጨረሱ ሲሆን በመቀጠል በኤደንበርግ ቢዝነስ ኮሌጅ( Edinburgh Business School) የማስተርስ ዲግሪ አግኝተዋል። ከምርቃት በኃላ ሚስተር አሊ ካደር ወደ ኦስሎ ተመልሰው በአንደኛ ደረጃ መምህርነት በመቀጠል ደግሞ በኖርወጅያን ስደተኞች ካውንስል (Norwegian Refugee Council) ዋና መስርያ ቤት ውስጥ በአስተባባሪነት ሰርተዋል።በመሃል ለግል ሥራ ካቆሙ በኃላ ተመልሰው ወደ የኖርወጅያን ስደተኞች ካውንስል መስርያቤት ውስጥ በመግባት ለ9 ዓመታት በማገልገል እስከ ሪጅናል ዳይሬክተርነት ደረጃ ደርሰው ነበር።በመስርያ ቤቱ ውስጥም በምስራቅ አፍሪካ በተለይ ሰሜናዊ ኬንያ ውስጥ ሰርተዋል።
በሰሜን ኬንያ በኖርወጅያን የስደተኞች ካውንስል ኃላፊ በነበሩበት ወቅት በነበረው የፀጥታ ችግር የተለያዩ ሃገራት የስራ ባልደረቦቻቸውን በሞት ያጡ ሲሆን በኃላፊነታቸው ሳብያ የፀጥታ ሁኔታው በሚገባ እንዲጠበቅ አላደረጉም ተብሎ መስርያቤታቸው ሲከሰስ እርሳቸውም በዋናነት በኖርዌይ ፍርድ ቤት ፊት ቀርበው ነበር።በመቀጠል የሚስተር አሊ ካይረ የስራ መስክ ያመራው በእንግሊዝ ካምፓኒ ´ሶማ ኦይል´ (Soma Oil) ውስጥ ነበር። ሚስተር አሊ ከእዚህ ወር መጀመርያ ጀምሮ የሱማሌ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነዋል።በትናንትናው እለት ጠቅላይ ሚኒስትሩ አዲሱን ካቢኔ አስተዋውቀዋል።
በአዲሱ ካቢኔ ውስጥ ስድስት ሴት ሚኒስትሮች ተሹመዋል።ይህ ሁሉ ሆኖ የሱማሌ ሁኔታ ግን ገና መረጋጋት ይጎድለዋል።በትናንትናው እለትም ወደ ቤተ መንግስት የሚያመራ መንገድ ላይ በቆመ አንድ አውቶብስ ላይ የተጠመደ ፈንጅ ፈንድቷል።አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ከአሁኑ የሕወሓት አስተዳደር ጋር ያላቸው ግንኙነት የተቀዛቀዘ መሆኑን የሚናገሩ አሉ።ለእዚህም ማስረጃ የሚያደርጉት በሱማሌ የተሾሙ ሹማምንት የመጀመርያ ጉዞ የሚያደርጉት ወደ ኢትዮጵያ ሲሆን ሚስተር አሊ ግን የመጀመርያ ጉዟቸውን ያደረጉት ወደ ሳውዲ አረብያ መሆኑን ነው።
አሳዛኝ ዜና - በአዲስ አበባ ከልዩ ልዩ ስፍራዎች ቤታቸው በመንግስት የፈረሰባቸው ሰዎች ተጠግተው የሚኖሩበት አካባቢ በደረሰ የቆሻሻ ክምር ናዳ የበርካታ ሰዎች ሕይወት ጠፋ (ፎቶዎች ይዘናል)
በአዲስ አበባ ከልዩ ልዩ ስፍራዎች ቤታቸው በመንግስት የፈረሰባቸው ሰዎች እና ገቢያቸው ዝቅተኛ የሆኑ ነዋሪዎች ተጠግተው የሚኖሩበት አካባቢ በተለምዶ ቆሼ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ የቆሻሻ አፈር ናዳ ተንዶ ከ40 በላይ በሚጠጉ ቤቶች ላይ በማረፋ ከ46 በላይ ሰዎች ሲሞቱ ከ50 በላይ ሰዎች ደግሞ ከባድ ጉዳት ደርሶባቸው ሆስፒታል ገብተዋል፡፡ በርካታ ህፃናትም በአደጋው ህይወታቸውን አጥተዋል፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳለ የአደጋው ዘገባ ገና እየተጠናከረ ሲሆን የሟቾች እና የተጎዱት ቁጥር እንዳይጨምር ተፈርቷል።ቢቢሲ በአካባቢው ከ150 በላይ ሰዎች በአካባቢው እንደነበሩ እና አያሌ ቤቶች በቶን በሚመዘን የቆሻሻ ክምር መቀበራቸውን ገልጧል። በቅርቡ በአዲስ አበባ ለእረጅም ጊዜ በነዋሪዎች የተያዙ ቦታዎች ላይ የነበሩ ነዋሪዎች እየተፈናቀሉ እንደነበር እና ብዙ ሺዎች ለጎዳና ላይ ሕይወት መዳረጋቸው ይታወሳል።የተቀሩት ደግሞ ዛሬ አደጋ ወደደረሰበት ቦታ ሄደው በቀን በሚያገኙት ገንዘብ እየተከራዩ እና የላስቲክ መጠለያ እየሰሩ መስፈራቸው ይታወቃል። ለሞቱት ነፍሳቸውን በገነት ያኑርልን።
በተለያዩ የፊልም ትወናዎቹ እና ዳይሬክተርነት የታወቀው አርቲስት ሚካኤል ሚልዮን የዘንድሮውን አድዋ በዓል በዓል እንዲሆን ካደረጉት አርቲስቶች ውስጥ ነው።አርቲስቱ በአድዋ በዓል የአባት አርበኞችን የጦር አለባበስ በመልበስ ለተተኪው ትውልድ ታሪኩን በሚገባ እንዲዘክር ከማድረጉም በላይ ከሌሎች የሙያ አጋሮቹ ጋር በመሆን ሕፃናትን ለማስተማር ላከናወነው ተግባር ሊመሰገን ይገባዋል።
ከእዚህ በታች የምታዩት ፎቶ አርቲስት ሚካኤል ሚልዮን በአድዋ በዓል አከባበር ስርዓት ላይ ትዕይንት ሲያሳይ ሲሆን ከስር በሳምንቱ መጨረሻ ላይ በሰይፉ ሾው ቀርቦ ያደረገውን አጭር ቃለ መጠይቅ ነው።
ኣብ ሞንጎ ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስቲ’ዛ ሃገር ዓቢ ምትፍናን ተፈጢሩ ክርቢት ክትሽርጠጥ ተቐሪባ ኣላ፡፡ ሎሚ ዶ ጽባሕ መዓስ ኮን ትሽርጠጥ ትጽቢት ብዙሓት ኮይኑ ኣሎ፡፡ ሕሉፍ ሓሊፉ ላዕለዎት ሓለፍቲ ከይተረፉ “..ተዋስኦ ከመይ ሓዲራ?” ተበሃሂሎም ንጉሆ ቅድሚ ስራሕ ክተሓታተቱ ይስምዑ ኣለው፡፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ምትፍናን ላዕለዎት ሓለፍቲ ኣብ 2001 ኳ ተራእዩ እንተነበረ ብስፍሓቱን ዕምቆቱን ግን ናይ ሎሚ እቲ ዝሓየለ’ዩ፡፡ ሰባት ንሰባት ጥራይ ዘይኮነ ትካላት መንግስትን ህዝብን ውን ኣካል’ዚ ምፍጣጥ ኮይኖም “ሰራዊት ኢሳያስ እንታይ ገበረ? ሰራዊት እከለ ኸ?” ዝበሃለሉ ግዜ ስለዝተበጽሐ ኣቃሊልካ ዝረአ ጉዳይ ከምዘይኮነ ርዱእ’ዩ፡፡
እቲ ፍሕፍሕ ኣብ ሞንጎ ክልተ ተነሓናሕቲ ጉጅለታት እኳ ጎሊሑ ይረአ እንተሎ ጽልውኡ ግን ንታሕቲ ውን ዘሊቑ’ዩ፡፡ እንተ እቲ ተኺሎ መሲሉ ዝረኣ ዘሎ እምባታት ግና፡-
1) እቲ ሓደ ፕረሲደንት ዝርከቦ ናብ ጥቕኡ የጸግዖም ምስ ዘሎ ሓደሽቲ ሽሞኛታት በዓል ብ/ጀነራል ተኽለ ማንጁስ፡ ብ/ጀ እዮብ ሓሊባይን ዝኣመሰሉ ሓዊሱ ኣብ ላዕሊ ዝተንጠልጠለ ተናሓናሒ ጉጅለ (“ሰራዊት ኢሳያስ”) ክኸውን ከሎ
በዚ ካልኣይ ጉጅለ ዝሰግአ ፕረዚደንት ኢሳያስ ስልጣኑ ተጠቒሙ ሓድሓደ ስጉምታት ንምውሳድ መደባት ሓንጺጹ ተንቀሳቒሱ ነይሩ፡፡ እቲ መደብ (ውጥን) ኣብ ልዕሊ “ደጊም ይኣክል!” ዘስምዑ ዘስግእዎ ኣባላት እቲ ጉጅለ ከካብ ዝጸንሕዎ ስራሕን ቦታን ብምስምስ ተኽሊጥ ብኣካልን ብኣተሓሳስባን ነጻጺልካ ንምውቃዕ ዘንቀደ ጥራይ ዘይኮነ፡ ምስኣቶም ምትእስሳራት ከይሃለወን ኣይክተርፍን ተባሂለን ዝተጠርጠራ ሓድሓደ ትካላት መንግስቲ ከይተረፉ ካብ ቀረባ ርሕቐት ማእከላይ መንግስቲ ንምርሓቕ፡ ልኡኻተን ንምስንኻልን ከም ኣካል ክድስክላ ንምግባርን ስጉምታት ክወስድ ጀሚሩ፡፡ናይ’ዚ መርኣያ ብተግባር ንሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ኤርትራ፡ ንብዙሓት ኣካላት ስታፍ ሚኒስትሪ ምክልኻልን ካልኦትን ካብ ማእከል ክርሕቑ ቦታ ክቐያይሩ ምግባር፡ ናይ ሓድሓደ ስታፍ ሚ/ሪ ምክልኻል ስራሕቲ ብሓሊባይን ተኽለ ማንጁስን ንምትካእ ምንቅስቓሳት ተኻይዶም፡፡
ኣብ’ዚ ውህብ ኩነታት ኣሰላልፎኦም ዘየነጸሩ፡ ምስ ኣየናይ እምባ ተጸጊዖም ነየናይ ከምዝነጽጉ ዘይወሰኑ ኣብ ምምታእ ዝርከቡ ውሕዳት ኣብ ሳልሳይ መስርዕ ዝርከቡ ላዕለዎት ሓለፍቲ’ውን ኣለው፡፡ ሚዛን ናበይ ገጻ ከም ትዛዙ ክሳብ ዘረጋግጹ ከኣ ኣብ ምውልዋሎም ክጽንሑ ይመስሉ፡፡ ምናልባት እዞም ሰባት ፕረሲዳንት ክጥቀመሎም ኣካይዳ ጎብዬ ይኸዶም ከምዘሎ ንሰምዕ ኣለና፡፡ እንታይ ክወልድ ኢዩ ግን መዛዘሚኡ ሓቢርና ክንሪኦ ኢና፡፡
ጠንቂ ናይ’ዚ ሚዛናዊ ሓይሊ ምፍጣጥ፡ ብጃምላ ናይ ምዕጣቕ፡ ብኣልማማ ናይ ምግፋፍ፡ ኣሃዱታት ተወርዋሪ እዚ ብምስምስ ግጭት ካብ ከባቢ ኣስመራ ናብ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያ ምርሓቕ፡ ተወርዋሪ እዚ ከማሓድሮም ዝጸንሐ ቤት ማእሰርታትን ቤ/ጽሕፈታትን ብ/ጀ ተኽለ ማንጁስ ክርከቦም ምእዛዝ፡ ንሓይልታት ጸጥታ ካብ ከተማ ኣስመራ ኣውጺኻ ናብ ቤት ገርግሽ ምስጓግ፡ ኣብ ቤት ገርግሽ ዝጸንሐ ስታፍ ሚ/ሪ ምክልኻል ኣገዲድካ ካብ ቤት ገርግሽ ናብ በለዛ ክወጽእ ናይ ምግባር፡ ከም በዓል ተኽለ ማንጁስ፡ ሓሊባይ፡ ወልዱ ባርያን ካልኦትን ንዝኣመሰሉ ሓደሽቲ ሽሞኛታት ዓቢ ዲል ብምሃብ ገበርትን ሓደግትን ብምግባሮም እዩ እዚ ኩሉ ስዒቡ ኢሎም ዝትንትኑ ሓድ ሓደ የዋሃት ኣይተስኣኑን፡፡
እቲ ሓቂ ግን ከም ግምት እዞም ሓድሓደ የዋሃት ዝብልዎ ኣይኮነን፡፡ ኣብ’ዚ እዋን ፕረሲደንተ ክወስዶ ዝፈተነ ተግባራትን ዘጓነፎ ተጻብኦታትን ውጽኢት እቲ ምኽንያት ደኣ’ምበር ባዕሉ እቲ ቀንዲ ጠንቂ (cause) ኣይኮነን፡፡ እቲ ነዚ ሕጂ ዝረአ ዘሎ ምፍጣጥ ቀንዲ ጠንቂ ብዓንደ ነገሩ እቲ ስርዓት ምዃኑ ግልጺ ኮይኑ፡፡ እቲ ቀንዲ ጠንቂ እዚ ምፍጣጥ ግን ሕጂ ዘይኮነ ኣብ ሕሉፍ “ካብ ቤ/ጽ ሚ/ሪ ምክልኻል ባለነኪ” ብዝብል ተዘርጊሑ ኣብ ዝነበረ ተኸታታሊ ሓበሬታ ንምግላጽ ተፈቲኑ ነይሩ’ዩ፡፡ እቶም ኣብ’ዚ እዋን ተፋጢጦም ዘለው ክልተ ተናሓናሕቲ ጉጅለታት፡ እቶም ኣንጻር ፕረሲደንተ ዓቢ ጎቦ ፈሊዮም ዘለው ኣስማቶም ምርቋሕ ዘይተደለዩ ላዕለዎት ሓለፍቲ ገለ ገሊኦም ቅድም ኢሎም ዘልዓልዎም ግን ምላሽ ዘይረኸቡ መሰረታዊያን ዝብሉዎም ርእይቶታትን ሕቶታትን ነይሮም፡፡ እንታይ ነይሮም ድማ ገለ ካብ ትሕዝቶ ርእይቶታቶም እዞም ዝስዕቡ ከዘኻኽር፡-
1. ኩናት ከብቅዕ፡ ኣብ ልዕሌና ዝተነብረ ማዕቀባት ክለዓል፡ ጉዳይ ዶብ ብልዝብ መዕለቢ ክረክብ፡ ብሓፈሻ እዚ ብኣእላፍ ሰማእታትና ዘረጋገጽናዮ ናጽነት፡ ሃገራዊ ሓድነትን ስርዓትን ህልውንኡ ክቕጽል እንተኾይኑ፡ ሕጂ ካብ ሰላም ወጻኢ ካልእ ምርጫ የለን፡ ህዝብን ሰራዊትን ሎሚ ልዕሊ ዝኾነ እዋን ዝጠልብዎ ዘለው ነዚ’ዩ፡፡
2. ንጉዳይ ምሕደራዊ ለውጢ፡ ምምሕያሽ መነባብሮ፡ ጉዳይ ሰብኣዊን ዲሞክራስን ዝምልከቱ ሕቶታት ህዝብን ሰራዊትን ጥራይ ዘይኮኑ ዓለም እውን ተግድደና ስለዘላ ፈቲና ጸሊእና ክንጥምቶ ይግባእ፡
3. ካብ ላዕሊ ክሳብ ታሕቲ ሱር ዝሰደደ ብልሽውናን ተሓታትነት ዘይብሉም ተግባራትን ጠጠው ይበሉ፡ ዝብሉ ዘየቋርጹ ጠለባት ብህዝብን ሰራዊትን ካብ ዝቐርቡ ነዊሕ እዋናት ኣቑጺሮም ግን ዝሰምዕ ኣእዛን ስለዝሰኣኑ፡ ተስፋ ዝቖረጸ ህዝብን ሰራዊትን ሃገርን መንግስትን ራሕሪሑ ይስደድ ኣሎ፡፡ እቲ ክስደድ ዓቕሚ ዘይብሉ ኣብ ሃገር ዝተርፍ ዘሎ’ውን ውላዱ መሪቑ ንስደት የፋኑ ኣሎ፡፡ ክሳብ ሕጂ እቲ ሓያል ተቓውሞ ብመልክዕ ስደት ክግለጽ ጸኒሑ፡ ካብ ሕጂ ንደሓር ግን ብውሽጥን ብግዳምን ዝተወደበ ተቓውሞ ኣብ ልዕሌና ዘየናሕሲ ስጉምቲ ክወስድ ብዛዕባ ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን፡፡ ድሮ’ውን ኣዝዩ ኣሰካፊ ብዝኾነ መገዲ ይበጋገስ’ሎ፡፡
4. ህዝብን ሰራዊትን መወዳእታ ብዘይብሉ ውትህድርና መረረቶም ሰማይ ዓሪጉ “ኩናትን ወረ ኩናትን” ኣጽሊእዎም ኣይተስምዑና ብዝብል ግልጺ ቋንቋ ይነግሩና ኣሎ፡፡ ንውትድርና ኣምሪሩ ዝጸልእ፡ ኩናትን ወረ ኩናትን ክሰምዕ ዘይደሊ ህዝብን ሰራዊትን ብምዃኑ፡ ሕመረት ውግእ እንብለን ኣሃዱታት (Units) መስርዕን ጋንታታትን ባዶ ተሪፈን ሓይልን ቦጦሎንን ናብ መስርዕን ጋንታን ተቐይረን ኣለዋ፡፡ ከም’ዚ ኢልካ ኣንጻር ጸላኢ ተበግሶ ክትወስድስ ይትረፍ ንምክልኻል’ውን ኣብ ዘይከኣለሉ መድረኽ ኣለና፡፡ ኮታ ብኣንጻር ወተሃደራዊ መምዘኒታት ኩሉ ተኽእሎታትና ከምዝመኸነ ብዘረባ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ባይታ ብተግባር ኣረጋጊጽናዮ፡፡ ኣብ ሕሉፍ ብዝተረኣዩ ናኣሽቱ ውግኣት “ተኸኽ ኢልና ግን ኣበይ ንበጽሕ!” ስዕረትናን ሕፍረትናን ተሸሚምና ኢና ወጺእና፡፡ ህዝቢ ብሞራልን ብንዋትን ደጀን እንተዘይኮይኑ፡ ሰራዊት ሞራልን ወነን እንተዘሰኒቑ ኣብ ዝብጻሕ የለን፡፡
5. ስለዚ ነዞም ክስገሩ ዘይብሎም ብደሆታት ምፍታሕን ዘይምፍታሕን ንህልውና ሃገር፡ ግንባርን መንግስትን ወሰንቲ ጉዳያት ብዛዕባ ምዃኖም ኣብ ቅድሚን ድሕሪን ኢሳያስ ከይተረፈ ተደጋጋሚ ዘተ ብዛዕባ ምክያዶም እዞም ሓሳባት ምቕራቦምን ተሓቢሩ ከምዝነበረ ይዝከር፡፡
ነዞም ኢሳያስ ምስ ሓመመን፡ ብወግዒ ኣብ ዝመርሖ መደረኻትን ዝተልዓሉን ነቲ ስርዓት ናይ ምጽጋን ዕላማ ዝነበሮም ርእቶታትን ሕቶታትን፡ ወይ ሰሚዑ ኣይፈትሖም፡ ወይ ከኣ ኣይመከቶም ኣጂልዎም ትም ኢሉ ጸኒሑ፡፡ ቅሳነት ከሊኦምዎ ስለዝነበሩ ግን “ትክን ኢሳያስን መውጽኢ ኣይስእኑን” ብዝብል ፈሊጠ ኢሳያስ፡ መወጻጽኦ ታክቲካት ከሰላስል ጸኒሑ፡፡ ነዞም ውዲታቱ ንምትግባር ድማ ብሓደ ገጽ ነዞም ኣብ ላዕሊ ዝተሓበሩ ርእይቶታት ደጋጊሞም ንዘቕረቡ ሰባትን ኣተሓሳስባታቶምን ፋሕ ንምባል፡ ብካልኣይ ገጽ ከኣ ዝኣለሞ ውዲት ኣብ ምትግባር ዝምእዘዙን ዘተግብሩን ሓደሽቲ መሪሕነትን ዝመርሕዎም ትካላትን ንምፍጣር ተንቀሳቒሱ፡፡ በዚ ኣቢሉ ከኣ “ኣይሰላም ኣይኩናት” ኣብ ዝኾነ ከውሊ ተሓቢኡ ከም ኣመሉ፡ ከምቲ ካብ 70ታት ጀሚሩ ኣንጻር ውልቃዊ ኣካይዳታቱ ንዝለዓሉ ተጻብኦታት ኩሎም ንምምካን ክጥቀመሉ ብዝጸንሐ ሜላ ከተግብር ዝከኣሎ ዘበለ ፈተነታት ኣካይዱን ሃሰው ኣብ ምባልን ይርከብ፡፡
እንተኾነ እዚ ታክቲክ “ከም ቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን” ግዲ ኮይኑ ካብ ፈቲነ ሓሊፉ ዛጊት ኣይሰለጦን፡፡ እቶም ካብ ምንቅስቓስ ጉጅለ 15 ተሞኩሮ ወሲዶም ውዳበኦም ኣጻፊፎም “መን ይብሉኻ ንስኻ? እከለ ናብዚ፡ እከሊ በዚ ኢልካ ሰባትን ትካላትን ተከላብት፡ ዝወርድ፡ ዝቕየርን ዝድይብን በዓል ስልጣን ከ በየናይ መምዘኒታት’ዩ? መን ኢዩ ዝእመን መን ከ እዩ ዘይእመን? ክሳብ መዓስ ከ ብኸምዚ ክትቅጽል፡ ይኣክል ኢሎም ኣትሪሮም በዲሆምዎ፡፡ ካብዚ ወጻኢ ንኢሳያስ ዓቢ ጽፊዒት ዝኾነ ጉዳይ ኣብ ሃገርና ፈላማይ ከይኮነ ኣይክተርፍን ተባሂሉ ዝግመት ሚኒስተር ዝኣክል ዓቢ በዓል ስልጣን ብገዛእ ፍቓዱ ካብ ስርሑን ስልጣኑን ለቒቑ፡፡
እዚ ኩሉ ናብ ዝለዓለ ጥርዙ በሪኹ ድማ እንሆ ኣብ ሃገርና እቲ ምፍጣጥ ጎሊሑ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ሞንጎ ውሕዳት ጀነራላት ዝሓዘ ኢሳያስን ካልኦት ብሓሳብን ብነገራዊ ሓይልን ዝተወደቡ ላዕለዎት ሰበስልጣን መንግስቲ መድረኽ ንሕንሕ ተፈጢሩ ኣሎ፡፡
ኣብዚ እዋን እቶም ጽባሕ ንዓኣቶም’ውን ከምዝስልበጦም ገና ዘይተረድኡ ሰብ ሓደሽቲ ሽመት በዓል ተኽለ ማንጁስን፡ ሓሊባይን እንተዘይኮይኖም ካልእ ኩሉ ቀሲኑን ንፕረሲዳንት ተማእዚዙን ኣብ ስራሕቱ ዝነጥፍ ላዕለዋይ ሓላፊ ሰራዊት የለን፡፡ ገለ ገሊኦም እውን “ብዘዕባኻዮ ከልቢ ዶ ትንከስ” ክሳብ ዝብል ክልተ ሻዕ ክዛረብ ይገብሩዎ ኣለው፡፡ እንተ በዓል ተኽለ ማንጁስ ግን ከምኒ በዓል ብ/ጀ ወዲ ሊቀ ዝኣመሰሉ እንዳዋፈረ ኣብ ምዕራባዊ እዚ ንዝርከብ ምዱብ ሰራዊት ብዓቕሚ ሰቡ ብሞራሉ፡ መነባብርኡ፡ ኣተዓጣጥቕኡ ክቆጻጸር (Inspect) ክገብሩ ያኢ መሳኺን ኮለል ይብሉ ኣለው፡፡
እንተ’ቲ ሓሊባይ ካብ ቀደሙ ምስ ኢሳያስ እንዳተሰሓሰሐ’ዩ ሓሊፍዋ፡፡ ኩሉ ተጋዳላይ ህዝባዊ ግንባር ከኣ ዝፈልጦ ታሪኽ’ዩ፡፡ እንሆ ሕጂ’ውን ብዘይ ስክፍታ ልዕሊ ዓቕሙ ስልጣን ይስከም ኣሎ፡፡ በዓል ግዜ ኮይኑ ዳርጋ እቲ ዝበዝሐ ክፋል ስታፍ ሚ/ሪ ምክልኻልን ገለ ክፋላት ሓይልታት ጸጥታ ኤርትራን ኣብ ትሕቲኡ ክመሓደሩ ተመዲቦሙሉ ኣለው፡፡ ድሮ ኳ ብኮ/ል ተስፋልደት ይምርሑ ዝነበሩ ስራሕቲ ወኒኑ “ስታፍ ጉዳያት ምክልኻል ቤት ጽሕፈት ፕረዚዳንት” ብዝብል ተሰይሙ “ፎርም ስርዓት ሓበሬታ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ” ዝብል ኣስታት 23 ገጻት ዘለዎ ንሕድሕድ ኣባል ሰራዊት መምልኢ ቅጥዒ ኣውሪዱ ኩሉ ኣባል ሰራዊት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ (ሐ/ምድሪ፡ ኣየር፡ ባሕሪ) ብቀዳማይን ካልኣይን ገጽ ተኸፋፊሉ ኣብ ምስልሳል ይርከብ፡፡ እዚ እቲ ካብ ላዕሊ ክሳብ ብደረጃ ሓይሊ ተዘርጊሑ ዘሎ ቅርጺ (መሓውር) ሚ/ሪ ምክልኻል ብወግዒ ስለዘይተሓበሮ ከኣ ግር ኢልዎ ኣዘራራቢ ዛዕባ እዚ እዋን ኮይኑ ኣሎ፡፡
እቲ ካልእ ኣዛራራቢ ዛዕባ እዚ እዋን ፕረሲደንት ብብ/ጀ ስምኦን ገብረድንግል ክምራሕ ኣብ ዝጸንሐ “ሓይልታት ፖሊስን ጸጥታን ኤርትራ” ዝወሰዶ እዋናዊ ስጉምታት ኢዩ፡፡
ኣብ መወዳእታ 2010 ብላዕለዋይነት ወዲ ካሳ ይምራሕ ዝነበረ “ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ” ኣብ ክልተ ተመቒሉ ብብ/ጀ ስምኦንን ብ/ጀ ወዲ ካሳን ቀጥታ ናይ ክልቲኦም ርክብ ምስ ፕረሲዳንት ክኾውን ተወሲኑ ሰስርሖም ክዓሙ ጸኒሖም፡፡ እዚ ውሳነ እዚ ድሕሪ ማህረምቲ ስምኦን ገብረድንግል ምስ ናይ ብርጋዴር ጀነራልነት መዓርግ ዝተዓደሎ ኢዩ ነይሩ፡፡
ሕጂ ግን ኣይ ሰሙን ኣይሳምንቲ ከምዝበሃል፡ ስምኦን ገብረድንግል ኣብ ትሕቲ ወዲ ካሳ ክጥርነፍ፡ ቤ/ጽሕፈቱን ኩሉ ስታፋቱን ናብ ቤት ገርግሽ ክዛውር ብፕረሲዳንት ተኣዚዙን ይትግበርን ስለዘሎ ኣብ ከተማና ኣዘራራቢ ኣጀንዳ ኮይኑ ቀንዩ፡፡
ስለ ምንታይ ግን? ንዝብል ከኣ ስምኦን ብቐደሙ ብስርሑን ሞይኡን ዝተኣማመን ለይትን ቀትርን ኣብ ልእኹ ዝነጥፍ ሰብ’ዩ፡፡ ብልሽው ተግባራት ላዕለዎት ሓለፍቲ ከይሳዕረረ ብእዋኑ ፍታሕ ክናደየሉ ከምዘለዎ ንመንግስቲ ኣቐዲሙ Alarm ገይሩ ኳ ተነበረ ሰማዒ ስኢኑ፡፡ “ፈንቃሊ እምኒ ናብ ነብሱ…” ከምዝበሃል ከኣ እቲ ጉዳይ ከይዱ ከይዱ ስምኦን ብህይወቱ መጺኦሞ ክቐትልዎ ፈቲኖም ግዳይ ወልቸር ገይሮምዎ ግን ህይወቱስ ተሪፋ፡፡ ድሕሪ’ዚ ፕረሲደንት ንዝገበረሉ ናይ መዓርግን ስልጣንን ዕደላ ብዓይኒ ሕሊና ስምኦን ቅቡል ከምዘይነበረ ብገንኡ ይርድኦ ምጽንሑ ፈለጥቱ ይፈልጥዎ ጸኒሖም’ዮም፡፡
መደምደምታ፡– ብምኽንያት ምትፍናን ላዕለዎት ሓለፍቲ ዕማማት ሚ/ሪ ምክልኻል ደስኪሉ ኣሎ፡፡ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ብኢሳያስን ብተኽለን ዝምራሕ “ህዝባዊ ሰራዊት” ዝተሰየመ ሰራዊት ኢሳያስ ንበይኑ፡ ናይ በዓል እከለ እንዳተብሃለ ዝጽዋዕ “ምዱብ ሰራዊት” ከኣ ንበይኑ ተጎዛዝዩ ኣሎ፡፡
ሓደ ላዕለዋይ ሓላፊ ሰራዊት ኣስማቶም ምርቋሕ ንዘየድሊ ማእከለዎት መኮነናት ምዱብ ሰራዊት ኣኪቡ “ፕረዚዳንት ስራሕኹም ሕማቕ ኣሎ ይብለኩም ኣሎ፡ ሽግርኩም እንታይ’ዩ? ክብል ምስ ሓተቶም፡ “ሕማቕ ዘለና ንሕና ዘይኮና ካብ ላዕሊ ጀሚሩ ኣብ ባዕልኹም ኢዩ” ክብሉ መሊሶምሉ፡፡ ቀጺሉ “ፕረዚዳንት ንጉዳይ ተመላለስቲ ዝበሃሉ ሰራዊት ኣይፈልጦን’የ ይብል ኣሎ ዝገርም’ዩ” ዝብል ዘረባ ደርብዩ መልሲ ከይተጸበየ ሓዲግዎም ከይዱ፡፡
ብካልእ ገጽ ገለ ክፋል ክ/ሰ 525 ካብ ትእዛዝ ፕረሲዳንት ወጻኢ ካብ ከባቢ ማይ ሰራው ንኣስመራ ተደቕዲቐን ኣለዋ፡፡ እቲ ምኽንያት ክስራሕ ጀሚሩ ዝነበረ ቤ/ጽ ተወርዋሪ እዚ ንምምላእ ይበሃል ግን ካብ ቀረባ ርሕቐት ቤተ መንግስቲ ክርሕቕ ኮነ ተባሂሉ ዝተወሰኖ ተወርዋሪ እዚ ክንሱ ሕጂ ቤ/ጽ ምስርሑ እንታይ ኣድለየ? ዝብል ስግኣት ኣብ ተዓዘብቲ ከይፈጠረ ኣይተረፈን፡፡ ፈለማ ፕረሲዳንት ምስ ዝወሰዶ ስጉምቲ ስለዝጻባእ ድማ ናበይ ኮን የምርሕ ተወሳኺ ስክፍታ ፈጢሩ ኣሎ፡፡
ገለገለ ኣንጽር እቲ ተግባራት ኢሳያስን ተኽለ ማንጁስን ዝኾኑ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኣባላት እቲ ጸረ ኢሳያስ ጸግዒ ዝሓዘ ምዱብ ሰራዊት ንጉሆ ተሲኦም ኣብ ገዝኦምን ቤት ፅሕፈቶምን ኣትዮም እንተ ተደዋዊሎም ወይ’ውን ብኣካል ተራኺቦም “እታ ተዋስኦ ከመይ ሓዲራ?” ብዝብል ኮድ ነንገዛእርሶም ይረዳድኡ ኣለው፡፡ ኩላትና ከምእንፈልጦ ኮማንዶ ‘’07’’ ወይ ድማ እዛ ሎሚ 525 ትበሃል ኣሃዱ ኣብ 20 ግንቦት 1993 ዝገበረቶ ኣድማ ተጋደልቲ ተባሂሉ ምስ ዝፍለጥ ሓያል ተዋስኦ ከምዝነበራ ታሪኽ ዘይርስዖ ሓቂ ኢዩ፡፡ ምስ’ዚ ተዛሚዱ እንታይ ኮን ይስዕብ ዝሰግእ ውሕድ ሰብን ታሪኽ ክድገም ዝጽበ ኣዝዩ ብዙሕ ሰብን ድማ ኣሎ፡፡
ፕረሲዳንት ሎሚ ከም ትማሊ ድላዩ ክገብር ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ በጺሑ ኣሎ፡፡ እቶም ኣንጻር ኢሳያስ ዝኾኑ ጉጅለ ድማ ንተሞኩሮ በዓል ወዲ ሰሎምን፡ ጀነራል ዕቑበ፡ ድሩዕ፡ ሸሪፎ፡…ወዘተ ብዝግባእ መዝሚዞም ከምዘይድገም ተወዲቦም ንተንኮላት ፕረሲደንት ከከም ኣመጻጽእኦም ክምክቱ፡ ነብሶም ኣሲሮም ኣብ ምድላው ይርከቡ፡፡
እንተ ጉጅለ ኢሳያስ ከም ልማዳ እከለ ተኣሲሩ ደስኪሉ ወይ’ውን ሰሊሙ ብዝብሉ ኣዳህለልቲ ወረታት ብምዝርጋሕ፡ ንናይ ደገ ደግፍታ ዝቐንዐ ጎስጓስ (ፕረሲደንት ድሕሪ ዓመት ስልጣኑ ንሓዱሽ ወለዶ ከረክብ’ዩ፡፡ ቁጠባዊ ወፍሪ ፈቒዱ፡ ቅዋም ክትግበር’ዩ፡ ምስ ኢትዮጵያ፡ ኢጋድ ናይ ሰላም ዘተ ክካየድ’ዩ፡ ንሰራዊት ውህልል ሰልዲ ክዕደል’ዩ፡ ስንኩላትና መንግስቲ ይሓስበሎም ስለዘሎ ክወግሓሎም ኢዩ…) ብዝብሉ ኣቓልቦታት ህዝቢ ንምዝባዕ ዝካኣላ ኩሉ ብስሩዕን ዘይስሩዕን መገዲ ኣብ ምዝርጋሕ ትርከብ፡፡ ክሰልጣ ድዩ ወይስ ከህጥማ እዚ’ውን ንግዜ ንሓድጎ፡፡
ስለዚ “ክልተ ሓራምዝ ክጻልኡ ሳዕሪ የጥፍኡ” ከምዝበሃል እዞም ክልተ ሚዛናዊ ንሕንሕ ዘለዎም ጃንዳታት ላዕለዎት ሓለፍቲ ንህዝብን ሃገርን ከይለከመ ብኣግኡ ክንሓስበሉ ይግባእ፡፡ ኣብ መስርዕ ሰራዊት ዝርከብ ኣካል ህዝቢ ዝኾነ ኣባል ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኩሉ ነዚ ጉዳይ ብዕቱብ ክጥምቶ፡ ከይቀደምዎ ንምቕዳም ህዝቢ ብዝለዓለ ደረጃ ትጽቢት ይገብረሉ ኣሎ፡፡
ናይዚ ዓመት’ዚ ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጻ ፕረስ ፣ ኤርትራ ዝበኣሰ ኩነታት ናጽነት ፕረስ ካብ ዘለወን ሃገራት ተባሂላ ንሰሜን ኮርያ ጥራይ በሊጻ’ያ ካልኣይቲ ኣብ ዝተሰርዓትሉ ኣጋጣሚ’ዩ ዝዝከር ዘሎ።
ኣብ ፓሪስ ዝመደበሩ ኣህጉራዊ ትካል ጋዜጠኛታት ብዘይዶብ ብ26 ሚያዝያ ኣብ ዝዘርግሖ ናይ 2017 ሓድሽ ደረጃታት ናጽነት ፕረስ፣ ካብ 180 ሃገራት ኤርትራ ኣብ መበል 179’ያ ተሰሪዓ።
ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝዝከር ዘሎ ኣህጉራዊ መዓልቲ ናጽ ፕረስ፣ ኣብ ከም በዓል ኤርትራ፣ ሰሜን ኮርያ፣ ቱርኪመንስታንን ካልኦትን ዝኣመሰላ ሃገራት፣ ህዝቢ ሓሳቡ ብናጻ ናይ ምግላጽ መሰል ተሓሪሙ ምህላዉ ኣጉሊሑ።
ንሓይሎ ጋዜጠኛታት ንልዕሊ 15 ዓመታት ደሃዮም ኣጥፊኡ ዘሎ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብታ ዘመሓድራ ሃገር፣ ባዕሉ ዝውንነን ሓንቲ ጋዜጣ፣ ሓንቲ መደበር ቴሌቪዥንን ሬድዮን እንተዘይኮይኑ፣ ህዝቢ ሓሳቡ ብናጻ ዝገልጸሉ ካልእ ናይ ብሕቲ ማዕከናት ዜና የለን።
እቲ መንግስቲ ኣብ ኢንተርነትን ቴሌፎንን ብዝገብሮ ጽኑዕ ምቁጽጻር’ውን፣ ዜጋታት ኤርትራ ዝመረጽዎ ሓበሬታ ኣብ ዝመረጽዎ ግዜን ቦታን ክቕበሉ ይኹን ከመሓላልፉ ከምዘይክእሉ ይፍለጥ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ናይ 2017 ተዓዋቲ ኣህጉራዊ ናጻ ፕረስ (ዩኔስኮ) ማለት ማሕበር ሳይንስ፣ ትምህርትን ባህልን ሕቡራት ሕቡራት ዝኾነ ኤርትራዊ-ሽወደናዊ ጋዜጠኛ ዳዊት ኢሳቕ ፣ ሎሚ 3 ግንቦት ኣብ ማሊዥያ፣ ከተማ ኳላሉምፑር ኣብ ዝካየድ ጽምብል ሽልማቱ ብወግዒ ንስድራቤቱ ክርከብ’ዩ።
ዳዊት ኢሳቕ፣ ምስ ሓያሎ ኤርትራውያን ጋዜጠኛታት ኣብ 2001 ብትእዝዛ ፕረዚደንት ሃገረ ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ካብ ዝእሰሩ ንደሓር፣ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ 16 ዓመታት መሊኡ፣ ዛጊት ሃለዋቶም ክፍለጥ ኣይክኣለን።
ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ሱዳናዊያን ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪ’ታ ሃገር ሲቪላዊ ምምሕዳር ክምስርት ብምጽዋዕ ትማሊ ሓሙስ ኣብ ጎደናታት’ታ ብምውጻእ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ አካይዶም።እዚ ተቓውሞ እቲ ሓድሽ መሪሕነት ንክልተ ኣሕዋት ፕረዚደንት ኣል በሽር ብክሲ ብልሽውና ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ምእታው ኣብ ዝገልጸሉ እዋን’ዩ።
ቁስን ሰንጥቀው ለማለፍ የተለያየ ችሎታ ያላቸው ሶስት የአዮን ፈጣሪ ጨረራ አይነቶች። አልፋ እኑሶች (α) በወረቀት ሊቆሙ ይችላሉ። ቤታ እኑሶች (β) በአሉሚኒየም ይገደባሉ። ጋማ ጨረራ (γ) ምንም እንኳ ሃይሉ ቢዳከምም ማናቸውንም ቁስ ሰንጥቆ ማለፍ ይችላል
ጨረራ ወይም ‘radiation’ የሚለው ቃል በቀላሉ ሲገለፅ አቅምን (ኢነርጂን) ከአንድ ቦታ ወደሌላ ቦታ በሞገድ (wave) ወይም በእኑስ (ቅንጣጢት) መልክ ሲጓጓዝ ማለት ነው። ‘radiation’ የሚለውን የእንግሊዝኛ ቃል የተለያዩ የሳይንስና የኢንጂኔሪንግ መስኮች ጨረራ እና ጨረር በማለት የተለያየ ትርጓሜ ይሰጡታል። ሆኖም በህብረተሰባችን ዘንድ በተለይም በሒሳብ ትምህርት ውስጥ ከትምህርት ቤት ጀምሮ ‘ray’ ለሚለው ቃል ጨረር በሚል የተተረጎመ በመሆኑና የእንግሊዝኛውን ‘radiation’ ከሚለው ቃል ትርጓሜው የሚለይ በመሆኑ ጨረራ የሚለውን ቃል መጠቀም ይሻላል። ሆኖም ግን አሁንም ድረስ ‘alpha ray’ እና ‘beta ray’ እየተባለ በእንግሊዝኛውም ቋንቋ ቢሆን ‘ray’ የሚለው ቃል ጥቅም ላይ ይውላል፡ ፡
የጨረራ ዓይነት በዋናነት በሁለት ይከፈላሉ። እነዚህም አዮን ፈጣሪ ጨረራ (Ionizing Radiation) እና አዮን የማይፈጥር ጨረራ ዓይነቶች (Non-Ionizing Radiation) በማለት ይታወቃሉ።
በሰውነታችን ወይም በቁስ ውስጥ ሲያልፍ በሰውነታችን ወይም በቁሱ ውስጥ በሚገኘው አቶም ውስጥ የሚገኘውን ኤሌክትሮን በማስፈንጠር/በማውጣት የቻርጅ ልዩነት እንዲፈጠር በማድረግ አዮን ይፈጠራል። ለአዮን ፈጣሪ ጨረራ (Ionizing Radiation) አለአግባብ መጋለጥ በሰዎች ጤና፣ በንብረት እና በአካባቢ ላይ ከፍ ያለ ጉዳት ሊያደርስ እንደሚችል በመስኩ የተደረጉ ጥናቶች የሚያመለክቱ ሲሆን፤ ለአዮን ፈጣሪ ጨረራ አይነተኛ ባህርይ በስሜት ህዋሳቶቻችን በአካባቢያችን መኖሩን ማወቅ የማንችል፣ በተለይ በጨረራ አመንጪዎች (Radiation Sources) የተበከሉ የምግብና የፍጆታ ዕቃዎች ወደ ህብረተሰቡ ከተሰራጩ ጉዳቱ አስከፊ እንደሚሆን የተረጋገጠና ለዚህም ቁጥጥር ያመች ዘንድ ወሰን የወጣለት ነው።
ለከፍተኛ አዮን ፈጣሪ ጨረራ መጋለጥ ለህልፈተ ህይወት፣ ለዘላቂ የአካል ጉዳት፣ ለደምና ሌሎች የካንሰር ደዌ፣ ለመካንነት እንዲሁም ለአእምሮ ዘገምተኝነት የሚዳርግና በትውልድ የሚተላለፍ የበራሄ ye-zer-wurs /Genetic/ ለውጥ የሚያመጣ ነው።
በሰውነታችን ውስጥ በሚያልፉበት ጊዜ አዮን የመፍጠር አቅም የላቸውም ነገር ግን በተጋለጠው የሰውነታችን ህብረህዋስ (Tissue) ላይ ሙቀት እና መጠነኛ የሆነ የኤሌክትሪክ ጅረት እንዲፈጠር ያደርጋሉ። የሙቀቱ መጠን ከፍተኛ ከሆነ የሰውነታችንን ህዋስን (cell) የመግደል አቅም ይኖራቸዋል። በዚህም ምክንያት ሞት ሊከሰት እንደሚችል ጥናቶች ይጠቁማሉ። እነዚህ ጥናቶች በአብዛኛው ያተኮሩትና ያገኟቸው ውጤቶች በሙቀቱ አማካይነት እና በሚፈጠረው መጠነኛ የሆነ የኤሌክትሪክ ጅረት የሚመጣውን የጤና እክል በማየት ነው። ይህም የጤና ችግር ከሰው ሰው የሚለያይ ነው። በተጨማሪም ይህ የጨረራ ዓይነት ካንሰር ሊፈጥር ይችላል ወይም አይችልም በሚለው ላይ የተለያዩ ጥናቶች በተለያዩ ተመራማሪዎች እየተከናወነ እንደሆነ ከዓለም አቀፍ የአዮን ፈጣሪ ያልሆኑ የጨረራ መከላከያ ኮሚሽን (International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection - ICNIRP) የሚወጡ ሪፖርቶች ይጠቁማሉ። ይህ ኮሚሽን ለዚህ የጨረራ ዓይነት ቁጥጥር እንዲያመች ዓለም አቀፍ ወሰን ያወጣ ሲሆን በብዙ ሀገራት ዘንድ ተቀባይነትን በማግኘት ተፈፃሚ እየሆኑ ይገኛል። እነዚህን አዮን ፈጣሪ ያልሆኑ የጨረራ ዓይነቶች (Non-Ionizing Radiation) በተለይም ካንሰር ያመጣሉ ወይም አያመጡም የሚሉት ጥናቶች ተረጋግጠው ተገቢው ውሳኔ ላይ እስኪደረስ ድረስ በሳይንሱ ዓለም እንደተለመደው ተገቢ የጥንቃቄ መንግድ (Precautionary Approach) እንድንከተል ሁሉም ወገኖች ያስገነዝባሉ።
አዮን ፈጣሪ ያልሆኑ የጨረራ ዓይነቶች (Non-Ionizing Radiation) ለመግለፅም፣ እንደ የራዲዮ ሞገድ /Radio wave/፣ ማይክሮ ዌቭ /Microwave/፣ ታህታይ ቀይ ጨረራ /Infrared/፣ ብርሃን /Visible Light/፣ ላዕላይ ወይነጸጅ ጨረራ /Ultra Violet/፣ የላዘር ጨረራ /laser/ የሚባሉት ሲሆኑ፤ በህክምናው፣ በኢንዱስትሪ፣ በሞባይል ቴሌኮምኒኬሽን ሥርዓት፣ በራዲዮና ቴሌቪዥን ሥርጭት፣ የራዳር ሥርዓት፣ ብሎም በመዝናኛ ቤቶችና ሲዲና ዲቪዲ ማጫወቻዎች ጨምሮ በስፋት የሚገኙ ናቸው።
የጨረራ ምንጮችን ስናይ በተፈጥሮና በሰው ሰራሽ መልክ የሚገኙ ናቸው። በሰውነታችን ውስጥ የካልስዩም ራዲዮኑክላይድ በተወሰነ መጠን ይገኛል፣ በሁሉም አፈር ውስጥ መጠኑ ይለያይ እንጂ ራዲዮአክቲቭ ፖታስዩም እንዲሁም በሙዝ፣ ቡና፣ ወዘተ ውስጥ ተለያዩ ራዲዮኖክላይዶች ይገኛሉ። ከከዋክብትና ከጋላክሲዎችም የተለያዩ የጨረራ ዓይነቶች (የኮስሚክ ጨረራ) ወደምድር በመምጣት በተወሰነ ደረጃ የጨረራ መጋለጥ በሰው ልጅ ላይ ይፈጥራሉ። እንደ አለንበት ቦታ መልካ ምድር ሁኔታም በተለይ ከዩራንዩምና ቶርይም ራዲዮኖክላይዶች (primordial sources) እና ከእነሱ በመፈራረስ (decay) ሂደት ተፈጥረው በምድር ላይ የሚገኙ በርካታ የጨረራ ምንጮች ይገኛሉ። ከነዚህ በተፈጥሮ የሚገኙ የጨረራ ምንጮች የሰው ልጅ ለጨረራ ይጋለጣል ይህም Background Radiation ይባላል። ምንም እንኳን ይህ የተፈጥሮ የመጋለጥ ሁኔታ ከቦታ ቦታ የሚለያይ ቢሆንም በዓለም ላይ አንድ ሰው በአማካይ ለ2.4 mSv በዓመት ይጋለጣል። ይህም በተለምዶ በደረት አካባቢ የሚታዘዝ አንድ ራጅ (chest radiography) ስንነሳ የሚኖረውን የጨረራ መጋለጥ ስድስት እጥፍ ይሆናል።
በሰው ሰራሽ መልክ የሚዘጋጁ የጨረራ አመንጪዎች ደግሞ የታሸጉና ያልታሸጉ የሬዲዮአክቲቭ ቁሶች (Sealed and Unsealed Radioactive Sources) በትላልቅ አክስላሬተሮች (Accelerators) ወይም በኑክሌር ማብላያ (Nuclear Reactor) ወይም ከፍተኛ የኑትሮን ምንጮችን በመጠቀም መፈብረክ የሚቻል ሲሆን፣ የተለያዩ የኤክስሬይ መሳሪያዎችም (X-rays) በፋብሪካ ይመረታሉ። በህክምና መስክ የሚገኙ የኤክስሬይ መሳሪያ (X-ray) በተለምዶ ራጅ ተብሎ የሚታወቅው ሲሆን፣ የተለያዩ የራጅ አገልግሎት ዓይነቶች ይገኛሉ፣ እነዚህም (መደበኛ ራጅ Conventional X-ray፣ የጥርስ-Dental Radiography፣ ሲቲ ስካን-CT-Scan፣ የማሞግራፊ-Mammography፣ ፍሎሮስኮፒ-Fluoroscopy፣ ኢንተርቬንሽናል ራዲዮሎጂ-Interventional Radiology፣ ወዘተ) ይባላሉ፤ የኤክስሬይ መሳሪያዎች በሌሎች ዘርፎች ለምሳሌም በኢንዱስትሪው የብረታ ብረት ምርቶች ጥራት ቁጥጥር (ለምሳሌምከፍተኛ ግፊት - pressure የሚያርፍባቸውን የአውሮፕላን አካላትና ሌሎች የብረት ምርቶችን ጥራት ለመቆጣጠር – Industrial radiography ሥራ) ይገኛል፤ በበርካታ ኤርፖርቶች፣ ሆቴሎችና ሌሎች ሕንፃዎች ለጥበቃ አገልግሎት ማለትም ዕቃዎችን ለመፈተሽ፤ በሲሚንቶ ኢንዱስትሪዎችና የትምህርትና ምርምር ተቋማት የምርቶችን ጥራትና የናሙናዎችን ተፈጥሯዊ የውስጥ ቅርፅ - internal structure - ለመለካት እንዲሁም ለጥናትና ምርምር (XRF)፤ በወደቦችና የጉምሩክ ኬላዎች የሚገኙ የከፍተኛ የካርጎ ስክሪኒንግ የሊኒየር አክስላሬተሮች ለዕቃዎች ቁጥጥር አገልግሎት በመስጠት ላይ ይገኛሉ። ይህም የኤክስሬይ መሳሪያዎች በህክምናው ላይ በተለምዶ ራጅ ብለን ለምንጠራው ተግባር ላይ ብቻ የሚውሉ ሳይሆን በሌሎችም ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ዘርፎች ውስጥ የሚገኙ መሆኑን ያሳይል፡፡
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ምግብ የመብት ጉዳይ ነው። መንግስት በረኃቡ ጉዳይ በዓለም አቀፍ ደረጃ ሊከሰስ ይችላል።የዩንቨርስቲ ተማሪዎች፣የከተማ ነዋሪዎች እና ገበሬዎች ሁሉ ለተራበው ሕዝብ መጮህ ካለባቸው ወቅቱ አሁን ነው! (የጉዳያችን ማስታወሻ)
እቲ ንሓለዋ ኣብ ኣኽርያ ተዘርጊሑ ዝነበረ ሰራዊት እውን ካብቲ ቦታ ከምዝተኣልየን፡ እታ ቤት ትምህርቲ ስሩዕ ኣገልግሎታ ክትህብ ከምዝወዓለትን እውን ተፈሊጡ ኣሎ።
ደቆም ዝተኣስሩዎም ወለዲ ናብ ዝተፈላለያ መደበራት ፖሊስ እናኸዱ ደሃይ ደቆም ይሓቱን ደሃዮም ምስረኸቡ ከኣ ስልጣንያ መግቢ የብፅሑሎምን ከምዘለዉ እውን ምንጭታትና ሓቢሮም።
ሚኒስተር ዜና መንግስቲ ኤርትራ፡ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሎሚ፡ "ኣብቲ ብቤት ትምህሪቲ ኣድያዕ ብሰሉስ ኣብ ኣስመራ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ወላ ሓደ ሰብ ከም ዘይተቐትለ" ብመገዲ ትዊተር ገሊጹ ነይሩ።
ብዛዕባ እቶም ንምህጋር እታ ቤት ትምህርቲ ብምቅዋም፡ ንወለዲ እታ ቤት ትምህርቲ መግለጺ ምስ ሃቡ ዝተኣስሩ እስታዝ ሓጂ ሙሳ መሓመድን፡ ብድሕሪኦም ዝተአስሩ ሓያሎ ሰባት ግን ንሃለዋቶም ብዝምልከት ክሳብ ሕጂ ደሃይ ከምዘየሎ ምንጭታትና ወሲኾም ኣረዲኦም
ስሙ ፖታሺየም (potassium) ከእንግሊዝኛው ቃል «potash» /ፖታሽ/ ሲሆን እሱም ከቃሎቹ pot /ፖት/ (ድስት) እና ash /አሽ/ (አመድ) ወይም «የድስት አመድ» እንደ ማለት ነው።
ኬሚካላዊ ውክሉ K ከሮማይስጥ ስሙ Kalium /ካሊዩም/ ሲሆን ይህ ዘመናዊ ቃል ከ«alkali» አልካሊ መጣ፤ ፖታሺየም ለጥንታዊ ሮማውያን አልታወቀም ነበርና ቃሉ (ካሊዩም) «አዲስ ሮማይስጥ» ይባላል። አልካሊ የሚለው ቃል ደግሞ ከአረብኛ «አል-ቃልያህ» («የአትክልት አመድ») ተወሰደ። ፖታሺየም መጀመርያው የታወቀው የአትክልት አመድ በድስት ውስጥ በመስጠም ሲፈጠር ነበርና።
በእነዚህና በሌሎች የስደተኞች ህግ ጉዳዮች ዙሪያ፣ በካሊፎርኒያ ሳንሆዜ የህግ ጠበቃ የምስራች ጌታቸውና፣ እንዲሁም በካሊፎርኒያ ሎስ አንጀለስ የህግ ጠበቃ ሙሉእመቤት አለማየሁ ማብራሪያ ይሰጡናል፡፡
በኢምግሬሽን ፍርድ ቤቶች ስለተከማቹ ጉዳዮችና እንዲሁም ደግሞ ባለጉዳይ ስደተኞች በእነዚህ ሁሉ መካከል ምን ዝግጅቶችን ማድረግ እንደሚኖርባቸው ባለሙያዎቹ የሰጡንን ማብራሪያ ከተያያዘው የድምጽ ፋይል ያድምጡ፡፡
ንሥረ-ኢትዮጵያ ድንበር ጥሶ የገባውን የሱዳን ጦር መምታት ጀመረ! የኢትዮጵያን ወቅታዊ ሁኔታ በማጥናት፣ ድንበር ጥሳ ወረራ የፈጸመችው ሱዳን፣ በሀገራዊ የፖለቲካ ቀውስ መታመስ ጀመረች፡፡ በሱዳን ዳርፉር በተከሰተ የእርስ በእርስ ግጭት 250 ሰዎች…
ኢትዮጵያዊያን በየትኛውም አካባቢ በነጻነት ተዘዋውረው የሚሰሩባትን አገር ለመፍጠር በየደረጃው የሚገኙ የምክር ቤት አባላት የድርሻቸውን መወጣት እንዳለባቸው ተጠቆመ። የፌዴራል፣ የክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች ምክር ቤቶች የጋራ ምክክር መድረክ በላልይበላ እየተካሄደ ነው። የአማራ…
የጦርነቱን ወጪ ግብጽ ሸፍናለች! የሱዳን ምክር ቤት አባል ጄኔራል አብዱልፈታህ አል ቡርሃን የሚመሩት የሱዳን ጦር፣ የኢትዮጵያን ግዛት የወረረው የቻድ ቅጥር ወታደሮችንና የጃንጃዊት ዐረብ ሚሊሻዎችን በጥምረት በማሰለፍ መሆኑን ምንጮች ከሥፍራው ገለጹ፡፡…
የኢፌዴሪ ፕሬዚደንት ሳህለወርቅ ዘውዴ በታንዛንያ ቆይታቸው የናይል ቤዚን ኮሚሽንን ለማቋቋም በሚያስችሉ ጉዳዮች ዙሪያ ከፕሬዚደንት ጆሴፍ ማጉፉሊ ጋር ይመክራሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡ ከዓባይ ወንዝ ተፋሰስ አገራት መካከል ታንዛንያ የዓባይ ውኃን በጋራ መጠቀም…
ኢትዮጵያዊያን ቀደምት የሥልጣኔ አሻራዎችን ለአንድነትና ለአገራዊ ብልፅግና ሊጠቀሙባቸው እንደሚገባ የሕዝብና የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባዔዎች ተናገሩ። የሕዝብ ተወካዮች፣ የፌዴሬሽንና የክልል ምክር ቤቶች የላልይበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናትን ጎብኝተዋል። የሕዝብ ተወካዮች ምክር…
ጠቅላይ ሚንስትር ዐቢይ አህመድ (ዶ/ር) በትግራይ ክልል በተደረገው ሕግን የማስከበር ዘመቻ ዙሪያ ለመወያየት በመቀሌ ከተማ ለሁለተኛ ጊዜ የድንገቴ ጉብኝት አደረጉ፡፡ በጉብኝቱ፣ ከሰራዊቱ የጦር መኮንኖችና ጊዚያዊ የትግራይ ክልል አስተዳደር ጋር ውይይት…
በቅርቡ ለአገር መከላከያ ሠራዊት እጃቸውን የሰጡት አራት የሕወሓት ጦር ጄነራሎች እና መኮንኖች በምርኮ አዲስ አበባ ገብተዋል። በመከላከያ ሠራዊት ከተማረኩት ሜጀር ጄኔራል መሐመድ እሻ እና ብርጋዴር ጄኔራል ሙሉጌታ በርሄ ይገኙበታል፡፡ አዲስ…
* ፖለቲከኛች ለወንበር: ወንዘኞች ለመንደር ወገባቸውን ታጥቀው በሚፋለሙባት ሀገር ወረርሽኙ ከ እስከ የሚል ቀመር የለውም። በተለይ አሁን በዓለም ዐቀፍ ደረጃ የፍሥሓ ዘመን አልፎ የመከራው ዘመን ተበግሯል። ይህ እኩይ ዘመን የወለዳቸው አፈ ጮሌዎች ደግሞ በዐይናማ ጠቢባን ዐይን ላይ የጨለማ መጋረጃ ጋርደውባቸዋል።
* በኢትዮጵያም ያለው ተመሳሳይ ነው። ትውልዱ መድኃኒት የሚጠብቀው ከነጮች ነው። የወረርሽኙን ወርም የሚያውቀው በነጮች አእምሮ ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብ በነጮች ፍልስፍና እስከ ተመራ ድረስ በዚች ዓለም ተስፋ ቢስ ሆኖ ይቀጥላል።
አንድ ዶክተር ጥናት ቢጤ አቀረቡ መሰልኝ?። መሰለኝ ያልሁት ወድጄ አይደለም። የምር ራድዮ መስማት: ተሌቪዥን ማየት ደመኛዬ ስለሆነ ነው። ይኸውም ሊታወቅ የትናንቱን የቄስ መዝገቡንና የሊቀ ሊቃውንት ስሙርን የሚዲያ ውዝግብ አላየሁም። ከfb አይቼ ለምወደው የቀለም ጓደኛዬ ደውዬ ጭብጡን ተረዳሁ። ከጓደኛዬ ጋር ቅኔ ቤት አብረን ተምረናል። ዛሬ እሱ በዚህ በEoTc ውስጥ ያገለግላል። እኔ ሥራ የለኝም። በእርግጥ ምሽት ምሽት የተፈጥሮ ፀሐይን ወደ አድማስ እሸኛለሁ። ጨረቃን በአበቅቴ ክፍለ ብርሃን ከመስዕ እቀበላለሁ። የፍሥሓዬ ቁንጮ የፀሐይ ሙቀት የጨረቃ ድምቀት ነው። ለመሆኑ በዚች ዓለም በእኒህ ፍጥረታት ከመደሰት የበለጠ ደስታ ይኖር ይሆን? እኔ እንጃ!:: ባለ ብዕሩ ደራሲ ባለ ድግሩ ሐራሲ ባለ ቅኔው ሐያሲ ውስጣዊ ፍሥሓን ከእኒህ እንደሚቀዳ አልጠራጠርም። ለእኔም ከዚህ ያለፈ ፍሥሓ የለኝም። ባይኖረኝም መምህር ስሙርን ቀርቤ አውቀዋለሁ። ጥርሱን ነቅሎ ሙጀሌውን መንግሎ ባደገበት መንፈሳዊ ቀለም ቀርቶ በዓለማዊ መርሐ ግብር የመሞገት ክሕሎት አለው። በግሉ ተደብቆ ያነባል። ካነበበው ተነሥቶ ሐሳብ ያፈልቃል። በባሕርዩ ግን ከሁላችንም ወጣ ይላል። በክርክር ጊዜ ሐሳቡን ከናቀው ይስቃል። ከአመነበት በእውቀት ተመርኩዞ ይሞግታል። እባብ መሰል: መርፌ ቀመስ ዐይኑን ወደ ጎን እያጨለቀ ይሞግታል። ሙግቱ መቼትና ጭብጥ አለው። በዐጽመ ታሪክ ክልስ ፕ/ር ባሕሩ ዘውዴ ሲሆን በትክክል ትችቱ የሊቅ መዶሻ ነው። ባንድ ዘመን ደግሞ እንደ ሰደፍ ወፍ ተናዳፊ ሆኖ ነበር። ካነበበውም ሆነ ከመረመረው ተነሥቶ ላብ በላብ እስኪሆን መከራከርን እንደአመል አድርጎ ይዞት ነበር።
…ስሙር መጽሐፈ ሊቃውንት በዳግማዊ ምኒልክ መታሰቢያ በታዕካ ነገሥት በአታ ለማርያም ገዳም የአብነት ትምህርት ቤት በሥነ ሥርዐት የተማረ የሊቅ መምህር ነው። ነገር ግን “ሊቀ ሊቃውንት” ሲሉት ይቃወማል። ትልቁ ስም ለእኔ አይገባም ከማለቱ ተነሥቼ ሳየው የትናንትናው ሚዛን ለስሙር አይሆንም ። በግሌ የቤተ መቅደሱ ሚዛን በሌለበት ሚዲያ ለምዘና የሚቀርቡ ምሁራንን ሳይ አዝናለሁ። እርግጥ ነው ዝና ፈላጊዎች በቴሌቪዥን መታየትን የትልቅነት ቁንጮ አርገው እንደሚወስዱት አውቃለሁ። በግሌ ግን ከሚዲያ እይታ ርቆ ሥራዬውን ብቻ ለሚሠራ ሊቅ አክብሮት አለኝ። እኔም አንዳንድ ሊቆች ሚዲያዎችን እንደ ቡዳ ዐይን ሲፈሩ አይቼ ከሕይወታቸው ተምሬአለሁ።
የሰኔ መጨረሻ የወረርሽ ወር ነው ያሉት የጤና ዶክተር ሰኔን ከምን አንጻር መረመሩት። ከጉሙ ጋር ከሆነ ወረርሽኑ በንክኪ እንጂ በጉም ጢስ አይተላለፍም። ሐምሌም የዝናም ወቅት ነው። ወረርሽኙ ደግሞ በዝናም አይዛመትም። ነጮች የተወረሩት ኮሮና በተከሠተ በስድስተኛው ወር ነው። እኛም በስድስተኛው ወር በሰኔ እንወሩራለን ከሚል የነጮች ወር ተነሥቶ ከሆነ የጥናቱ ጭብጥ የሰኔው ወር ወረርሽኝ ለሟርት ይቀርባል። ከዚች ቅጽበት ጀምሮ መጠንቅቅ እንጂ በነጮች ቀመር ለሰኔ ወር ቸነፈርን መቅጠር ከሕዝቡ ሥነ ልቦና አንጻር ጥሩ አይመጣም።
.. በግሌ የነጮችን ሳይንሳዊ ምርምር አምናለሁ። በኮሮና በኩል ግን ከነጮች ጥናት ተነሥቶ ስድስተኛውን ወር ቆጥሮ ወረርሽኝን መተንተን በኢትዮጵያ አይቻልም ባይ ነኝ።
..ሰኔ በሀገራችን የዘር ወቅት ነው። ይህ በሀገራዊ ጥበብ መጠናት አለበት። ዘር ወደ አፈር እንደሚወርድ ሁሉ ሰውም አፈር ነውና ወደ አፈር ይመለሳል ባዮች ካሉ በቀመር ቀምረው የሰኔን ወር በሀገረኛ ጥበብ ቢያጠኑት ለማመን ይዳዳኝ ይሆናል።
.. ወደ ኋላም ተመልሰው በእኛ ሀገር ኮሮና ሲገባ ወሩ መጋቢት ነበር። መጋቢት ደግሞ የሥነ ፍጥረት እንጂ የሞት ወር አልነበረም። የመጋቢት ወር በራሱ ሐመል የሚባል ኮከብ የሚወጣበት ወር ነው። ሐመል ደግሞ ግብሩ የአውራ በግ ሥራ ነው። አውራ በግ ከበግ በግ እየተንጠላጠለ በጎች ዘር እንዲተኩ ግልገል እንዲያስወልዱ ያደርጋል። ስለዚህ በመጋቢት ፍጥረታት ይበዛሉ እንጂ አይሞቱም። ለዚህም ቀመር አለው ብሎ የሚመራመር ሊቅ ሲፈጠር በሰኔ ወር መጨረሻ ሞት በመጋቢት ፍጥረት እያልን ወሮችን እናመልክ ይሆናል።
እንደ ሀገር ካየነው ለሀገር ለወገን የሚሠሩ ሰዎች እጅግ ጥቂቶች ናቸው። ፖለቲከኛች ለወንበር: ወንዘኞች ለመንደር ወገባቸውን ታጥቀው በሚፋለሙባት ሀገር ወረርሽኙ ከ እስከ የሚል ቀመር የለውም። በተለይ አሁን በዓለም ዐቀፍ ደረጃ የፍሥሓ ዘመን አልፎ የመከራው ዘመን ተበግሯል። ይህ እኩይ ዘመን የወለዳቸው አፈ ጮሌዎች ደግሞ በዐይናማ ጠቢባን ዐይን ላይ የጨለማ መጋረጃ ጋርደውባቸዋል። በኢትዮጵያም ያለው ተመሳሳይ ነው። ትውልዱ መድኃኒት የሚጠብቀው ከነጮች ነው። የወረርሽኙን ወርም የሚያውቀው በነጮች አእምሮ ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብ በነጮች ፍልስፍና እስከ ተመራ ድረስ በዚች ዓለም ተስፋ ቢስ ሆኖ ይቀጥላል። የሀገሩን ጠቢባን ጥበብ መቋደስ አይችሉም።
.. ሰኔ የወረርሽኝ ወር ነው ሲባል ይጨነቃል። ሐምሌ ይብሳል ሲባል ምጥ ይይዘዋል። ወረርሽኙ በእግዚአብሔር ቸርነት እስኪያልፍ የኢትዮጵያ ሕዝብ እንደ ማርቆስ ወልደ ቀንበር የመከራ ቀንበር ተሸክሞ እግሩ ወደ ጉድጓድ ይወርዳል።
ሰላም እንዴት ናችሁ፡፡ በባለፈው ጽሁፌ የሳይበር ክልልና የሀገሮች የለአላዊነት ስልጣን እስከ ምን ድረስ? በሚል ርእስ አንድ ጽሁፍ አስፍሬ እንደነበር ይታወሳል፡፡ ለዛሬ ደግሞ የሳይበር ክልል ለመቆጣጠር ሀገሮች በመከተል ላይ ያሉት መርህዎች ምን ይመስላል? የሚለውን ለማየት እሞክራለሁ፡፡ በዚህ አጋጣሚ ሀለፎም ሃይሉ ለሰጡኝ ምላሽ አመሰግናለሁ፡፡
የአንድ ሀገር የለአላዊነት ስልጣን መገለጫ ከሆኑት ውስጥ አንዱ ስልጣን ባለው ሀገር የተሰጠውን ውሳኔ በሌላ አካል (ሀገር/ድርጅት) ሊከለስ ወይም ደግሞ ሊቀለበስ የማይችል ሲሆን ነው ከዚህ አንጻር ሀገሮች አንድን ጉዳይ የለአላዊነት ስልጣን አለን ወይም የለንም ብለው ለመወሰን የሚያስችልዋቸው ልዩ ልዩ መርህዎች አሉ፡፡ ለምሳሌ እንደ ግዛትን፣ ዜግነትን፣ ብሄራዊ ጥቅምን የአለም አቀፍ ስልጣንና የመሳሰሉትን መርሆዎችን በተናጠል ወይም አጣምረው በተግባር ላይ በማዋል የሀገሮቻቸውን ለአላዊነት ተጠብቆ እንዲኖር ያደርጋሉ፡፡ እነዚህን መርህዎች በሳይበር ክልል እንዴት ይተገበራሉ የሚለውን እንደሚከተለው ለመመልከት እንሞክራለን፡፡
አንድ አንድ ሀገሮች በሳይበር ክልል ውስጥ ለሚነሱ ግጭቶች ይሁን አለመግባባት ግዛትን መሰረት በማድረግ ለጉዳዩ መፍትሄ ማግኘት አለበት ብለው ያምናሉ፡፡ ይህም የሚሆነው ለጉዳዩ መነሻ የሆነው ጉዳይ የተፈጠረው በአንድ ሀገር ግዛት እስከሆነ ድረስ ምንም እንኳን ሌሎች ሀገሮች በድርጊቱ ጉዳት ደርሶባቸው ሊሆን ቢችልም ነገር ግን ግዛትዋ ላይ በመሆን የተፈጸመ እንደመሆኑ መጠን ለጉዳዩ መነሻ የሆነው ሀገር ህግንና ደንብ ተፈጻሚ መሆን አለበት፡፡ የሚል አስተሳሰብ አላቸው፤
ሆኖም፣ ይህ መርህ ለሳይበር ወንጀል ብቻ ሳይሆን በማንኛውም የወንጀል ድርጊት ተፈጻሚ መሆን ያለበት የህግ መርህ ቢሆንም ነገር ግን ከሳይበር ወንጀል ባህሪ አንጻር ሲታይ አንድ ወንጀል ሲፈጸም የበርካታ ሀገሮችን ቴክኖሎጂን በመጠቀም የወንጀል ድርጊቱ የሚፈጸምበት አጋጣሚ ያለ በመሆኑ ለወንጀሉ መፈጸም ግዛታቸውን ከተጠቀመባቸው ሀገሮች ውስጥ የየትኛው ሀገር ህግና ደንብ ተፈጻሚ ይሁን የሚለውን ጥያቄ በአግባቡ የሚመልስ አይደለም፡፡ ስለሆነም መርሁ ከሳይበር ጋር ተያይዞ ለሚነሱ ጥያቄዎች የግዛት መርህ አግባብነት የለውም ብለው የሚተቹት ቢኖሩም ነገር ግን የግዛት ህግ መፈጸም አለበት ብለው የሚከራከሩ መርሁን ተፈጻሚ እንዲሆን የሚያግዙ ሁለት ንድፈ-ሀሳቦችን ያስቀምጣሉ፡፡ እነዚህም ንድፈ-ሀሳቦች የአውራጅና ጫኝ ንድፈ-ሀሳብና የሰርቨር ህግ ንድፈ-ሀሳብ ናቸው፡፡
የመጀመሪያው ንድፈ-ሀሳብ ጫኝና አውራጅ ሲሆን ይህም በሳይበር ክልል ውስጥ የወንጀል ድርጊት ሊፈጽሙ የሚችሉ ሁለት ተዋናዮች አሉ እነእርሱም ጫኝና አውራጅ የሚባሉ ናቸው፡፡ በሳይበር ክልል ወንጀል ሊፈጸም የሚችለው አንድም ህገወጥ የሆኑ መልእክትን፣ ዳታዎችን፣ ፕሮግራሞችን ወደ ሳይበር ክልል እንዲገባ ወይም እንዲጫን በማድረግ ነው ወይም ደግሞ እነዚህን ከሳይበር ክልል አስሶ በማውረድ ነው ከሚል እሳቤ በመነሳት ሲሆን እነዚህን አካላትን ጫኝና አውራጅ የሚባሉትን በመቆጣጠር አንድ ሀገር በግዛቷ ውስጥ የሚከናወኑ ህገ ወጥ የሳይበር ድርጊቶችን ለመቆጣጠር የራሷን ህግ ተፈጻሚ ለማድረግ ትችላለች፡፡ በዚህ ረገድ ሊያጋጥም የሚችል የጎላ ችግር ሊኖር አይችልም ይላሉ፡ ምክኒያቱም አንድ ሀገር ከህጎችዋ ጋር የማይጣጣሙ ነገሮች ወደ ሳይበር ሲጫኑ በዝምታ አትመለከትም ማስቆም መከልከል ብሎም ጥፋተኞችን ለህግ በማቅረብ የመቅጣት መብት አላት፡፡ ይህንን በምሳሌ አስደግፈን ብንመለከተው ለምሳሌ አንድ ሰው ኢትዮጵያ ውስጥ ሆኖ ጥፋት ማድረስ የሚችል የኮንፒውተር ቫይረስ ወደ ኢንተርኔት ቢጭን ሀገሪቱ ይህን ድርጊት የመቆጣጠር ሙሉ መብት አላት በዚህ ረግድ ችግር ሊኖር አይገባም፡፡
በማውረድም ረገድ ተመሳሳይ ነው የላይኛውም ምሳሌ መመልከት እንችላለን ይሄውም አንድ ሰው ሀገር ውስጥ ሆኖ ከውጪ የሚመጣለትን ከሀገሪቱ ህግ ጋር የሚጻረር ድርጊት ተቀብሎ ሲያወርድ ቢገኝ ድርጊቱን እንዲያቆም ማድረግ ይቻላል፡፡ የሚል ነው፡፡
ሌላኛው ንድፈ-ሀሳብ የሰርቨር ህግ ቲዮሪ ሲሆን የዚህ ቲዮሪ አራማጆች ከየትኛውም ሀገር በበለጠ የቅድሚያ ስልጣን ሊኖራት የሚገባ የሰርቨር ሀገር ናት ይላሉ፡፡ የሰርቨር ሲባል ህግ ምንም እንኳን ድህረ ገጾች የትም ቦታ ተደራሽ ቢሆንም መነሻ የላቸውም ማለት ግን አይደለም መነሻ ቦታቸው በቅድሚያ ድህረ ገጾች ሲመሰረቱ ወይም አብዴት ሲደረጉ የሚቀመጡበት ወይም የሚጠራቀሙበት ቦታ ወይም ሰርቨር ነው፡፡
ስለሆነም እነዚህ ሀገሮች ማለት ለአንድ ወንጀል መነሻ የሆነ ድርጊት ወይም ከሀገሪቱ ህግ ጋር የሚጻረር ድርጊት በድህረገጹ ተለቆ እንደሆነ የሰርቨር ሀገር የሉአላዊነት ስልጣን አለኝ የማለት መብት አላት የሚል ቲዎሪ ነው፡፡ ምክኒያቱም፣ በሰርቨሩ ላይ ህገወጥ ድርጊት እንዲፈጸም ሲያደርግ ሁለት ህጎችን ተጻርረዋል ማለት ነው ይሄውም፣ ሰርቨሩ የተቋቋመበት አለማ በመጻረር ለህገ ወጥ አላማ እንዲውል አድርጎታል፡፡ እንደገና የሰርቨር ሀገር ህግ አለ ስለሆነም የሰርቨር ሀገር ሰርቨርዋን ለህገ ወጥ አላማ ተጠቅሞበታልና የሀገሪቱን ህግ ተፈጻሚ ሊሆን ይገባል የሚል ነው፡፡
ከዚህ ጋር ተያይዞ እንደ ችግር የሚነሳው ለምሳሌ ድህረገጹ ለሁሉም ሀገሮች ተደራሽ እንደመሆኑ መጠን ሌሎች ሀገሮችስ ህጋችን ተጻርረዋል ብለው ማንን ነው መጠየቅ የሚችሉት ወደ ግዛታቸው ህገ ወጥ ዳታ ያሰራጨውን ሰርቨርን ነው ወይስ የመጀመሪያውን ቲዮሪን መሰረት በማድረግ ወደ ሰርቨሩ ህገ ወጥ ዳታ የጫነውን ነው› በማለት የግዛት መርህ ተግባር ላይ መዋል አለበት የሚሉትን አካላት የሚሞግትዋቸው መኖራቸው አልቀሩም፡፡
ሌሎች ሀገሮች ደግሞ በዜግነት ላይ ተመርኩዘው የሉአላዊነት ስልጣን እንዳላቸው ይገልጻሉ፡፡ ይህ መርህ ከላይኛው ጋር ስናነጻጽረው የመጀመሪያው ግዛትን ከግምት ውስጥ ያስገባ ከመሆኑ አንጻር የድርጊቱን ተዋናዮች ዜግነት ከግምት ውስጥ ሳይገባ ለድርጊቱ መነሻ ግዛት በመሆኑ የሀገሪቱ ዜጋ ይሁን የውጪ ሀገር ዜጋ በግዛትዋ ውስጥ ሆኖ ወንጀል ሰርቶ እስከተገኘ ድረስ የሀገሪቱን ህግ ተፈጻሚ መሆን አለበት ብለው ይከራከራሉ፡፡ ነገር ግን መርሁ ከሀገር ውጪ ለሚፈጸሙ ድርጊቶች ያን ያክል ትኩረት ስለማይሰጥ ድርጊቱ የተፈጸመው ከሀገር ውጪ ከሆነ መርሁ በተግባር ላይ ለማዋል አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል፡፡
በሌላ በኩል ዜግነት ላይ ትኩረት ያደረገው መርህ ደግሞ በአንጻሩ ድርጊቱ የተፈጸመው በየትኛውም ቦታ ቢሆንም የዜግነት ሀገሩ ህግ ተፈጻሚ ሊሆን ይገባል ይላሉ፡፡ ይህም ማለት ምንም እንኳን ድርጊቱ የተፈጸመው ከሀገር ውጪ ቢሆንም ተላልፎ ወደ ሀገሩ ተመልሶ ጉዳዩን እንዲከታተል መደረግ አለበት ማለት ነው፡፡ ሆኖም መርሁን በተግባር ለማዋል ቢያንስ በሚከተሉት ሁለት ምክኒያቶች አስቸጋሪ እንዲሆን ያደርግዋል ይሄውም ድርጊቱ ከወንጀል ድርጊት ጋር የተያያዘ ከሆነ በግዛትዋ ውስጥ ሆኖ የወንጀል ድርጊት የተፈጸመባት ሀገር የራስዋን ህግ ከማስፈጸም ይልቅ ለሌላ ሀገር አሳልፋ የምትሰጥበት ምክኒያት ብዙም አይኖርም፡፡
በመቀጠልም በሁለቱም ሀገሮች መካከል ማለትም ግለሰቡ በሚገኝባት ሀገርና ዜጋየ ነው የመዳኘት ስልጣን አለኝና ተላልፎ ይሰጠኝ በምትለው ሀገር መካከል አሳልፎ ለመስጠት ስምምነት ከሌለ በስተቀር ተላልፎ የመሰጠቱ ሁኔታ አነስተኛ ስለሚሆን መርሁን ተግባራዊ የሚያደርጉት ሀገሮች ብዙም አይደሉም አልያም ዲፕሎማሳዊ አቅማቸው በሌሎች ሀገሮች ላይ ጫና ማሳደር የሚችል አቅም ያላቸው መሆን ይኖርባቸዋል፡፡
ሌላኛው ብሄራዊ ጥቅምን መሰረት ያደረገ መረህ ነው፡፡ የዚህ አቋም አራማጆች የአንድ ሀገር የሉአላዊነት መገለጫው በየትኛውም ሁኔታ የሀገርን ቢሄራዊ ጥቅም የሚነካ ጉዳይ እስከተፈጠረ ድረስ የሀገሪቱ መንግስት ይህንን ጥቅም የማስከበር ሀላፊነት አለበት በሚል እሳቤ ላይ የተመሰረተ መርህ ነው፡፡ የዚህ መርህ ግንባር ቀደም አቀንቃኞች ከሆኑት ውስጥ አሜሪካ በግንባር ቀደምትነት በብዙ ጸሃፍት የምትጠቀስ ሀገር ናት፡፡ ይህ ማለት ግን ሌሎች ሀገሮች ብሄራዊ ጥቅማቸውን ችላ ይላሉ ማለት አይደለም ይሁን እንጂ በአቅም ማነስ ይሁን በሌላ ምክንያት ለብሄራዊ ጥቅም ተግባራዊነት ብዙም ገፍተው የማይሄዱ እንዳሉ ግን መረሳት የለበትም፡፡
በዚህም መሰረት አንዲት ሀገር የራስዋን ብሄራው ጥቅምን የሚጻረር ድርጊት ተፈጽሞ የተገኘ እንደሆነ ድርጊቱ የተፈጸመበት ግዛት ይሁን የፈጻሚዎቹ ማንነት ከግምት ውስጥ ሳይገባ ብሄራዊ ጥቅሟ የተነካባት ሀገር ጥቅሟን የማስከበር መብት አላት የሚል ነው፡፡ ለምሳሌ ጁሊያን አሳንጅ የዊክስሊክሰ ድህረገጽ መስራች የነበረው የበርካታ ሀገሮችን ሚስጢር በድህረ ገጹ እንዲወጣ በማድረጉ ምክኒያት በርካታ ሀገሮች ብሄራዊ ደህንነታቸው ላይ ጉዳት በማድረሱ ተላልፎ እንዲሰጣቸው ሲወተውቱ ነበሩ፡፡ በተለይም አሜሪካ በግንባር ቀደምትነት ጥያቄዋን አቅርባ እንደነበረች የቅርብ ጊዜ ትውስታ ነው፡፡
ስለሆነም መርሁን የሀገርን ጥቅም ከማስከበር ብቻ ሳይሆን ከሳይበር ክልል ተፈጥራዊ ባህሪ አኳያ ቢሄራዊ ጥቅምን ማስከበር የሚለው መርህ የተሻለውና ተስማሚ መርህዎች ከሆኑት ውስጥ አንደኛው እንደሆነ መረዳት ይቻላል፡፡
ከላይ የተመለከትናቸው መርህዎች በአብዛኛው የሳይበር ወንጀልን ለመከታተልና ለመቆጣጠር የሚያገለግሉ መርሆች እንደመሆናቸው መጠን ከፍትሐብሔር ወይም ሲቪል ጋር ተያይዘው የሚነሱ ችግሮችስ የሚፈቱበት ሂደት ምን ይመስላል የሚለውን ከሲቢል ጋር ተያይዘው የሚነሱ አለመግባባቶች በአብዛኛው ያለመግባባቶቹ የሚመነጩ ከውልና ውል ነክ ከሆኑ ጉዳዮች ስለሚሆኑ በብዙ ተቀባይነት ያለው ሀሳብ በቅድሚያ ተዋዋይ ወገኖች ጉዳያቸውን --ሊፈታላቸው የሚፈልጉትን ሀገር ካለ በስምምነታቸው መሰረት ሊሆን ይገባል፡፡ ሆኖም ስምምነት የሌለ እንደሆነ አንድ አንድ ሀገሮች የሸማቾችን ጥቅም ከማስከበር አኳያ ሲመለከቱት ሌሎች ደግሞ ውሉ ታሳቢ የሚያደርገው ሀገር ጉዳዩን የማየት ስልጣን ሊኖረው ይገባል በሚል ከፍታቢሄር ጉዳይ ተያይዘው ለሚነሱ ክርክሮች በመፍትሄነት ለማቅረብ ይሞክራሉ፡፡
ስለሆነም እነዚህና ሌሎች መርሆችን በመጠቀም ከሳይበር ጋር ተያይዘው የሚነሱ አለመግባባቶች ይሁን ከለአላዊነታቸው ጋር ተያይዞ ሊኖር የሚችለውን ክፍተት ለሞምላት ይሞክራሉ፡፡
ሌተናል ኮሎኔል ታደሰ ብርሃነ ምስ ኤሪና ኣብ ዘካየዶ ቃለ-መሕትት፡ ንቕሓት ምብራኽ እቲ መሰረታዊ ምዃኑ፣ ነቲ ብሰንኪ ሸለልትነት ዝስዕብ ሓደጋታት ንምንካይ ግና ሕግታት ትራፊክ ምኽባርን ዘድሊ ጥንቃቐታት ምግባርን ኣገዳስነቱ ልዑል ከምዝኾነ ገሊጹ።
ተሽከርከርቲ ዝብል ኣምር፡ ኣብ ኣገልግሎት መጐዓዝያ ሰብን ንብረትን ዝውዕላ ሞተር ዘለወንን ዘይብለንን ከም ማካይን፡ ብሽክለታታት፡ ሞቶርብሽክለታታት፡ ዓረብያ-ፈረስን ሰረገላታትን ከምዘጠቓልል ጠቒሱ ድማ፡ ኣብ’ዚ እዋን’ዚ ብፍላይ መራሕቲ ብሽክለታ ብዘርእይዎ ዘለዉ ሸለልትነት፡ ንሓደጋ ይቃልዑን ጠንቂ ሓደጋታት ይኾኑን ከምዘለዉ ኣነጺሩ።
“ብፈረስ ዝሰሓባ ተሽከርከርቲ፡ ኣብ ግዜ ብርሃን እምበር ብጸልማት ክንቀሳቐሳ ፍቑድ ኣይኮነን” ዝበለ ሌተናል ኮሎኔል ታደሰ፡ ወነንቲ ዓረብያ ፈረስ ዘርእይዎ ዘለዉ ነዚን ንዝተፈቕደሎም ንጥፈትን ዝጥሕስ ተግባራት፡ ብሕጊ ከምዘሕትት ተገንዚቦም ክቚጠቡ፣ ተቐዳደምቲ ብሽክለታ’ውን ኣብ ግዜ ልምምድ ሕጊ ትራፊክ ከኽብሩ ኣዘኻኺሩ።
ኣዛዚ ፖሊስ ትራፊክ ዞባ ማእከል ሌተናል ኮሎኔል ታደሰ ብርሃነ ኣብ መወዳእታ፡ ዘይምኽባር ሕጊ ሳዕቤኑ ሓደጋን ክሳራ ህይወትን ንብረትን ስለዝኾነ፡ መራሕቲ ተሽከረከርቲ ጥንቁቓት ክኾኑ፡ ከምኡ’ውን ንናይ ምስማዕ ዓቕሚ ዝንኪ ውጽኢት ቴክኖሎጂ ከወግዱ ብምልባው፡ ምግታእ ሓደጋታት ተሽከርከርቲ ንፖሊስ ትራፊክ ጥራይ ዝሕደግ ስለዘይኮነ፡ ኩለን ኣካላት መንግስቲ፡ ሕብረተሰብን ስድራ-ቤታትን ግደኦም ክገብሩ ጸዊዑ።
የንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር በነዳጅ ምርቶች ግብይት ወቅታዊ ሁኔታ እና የሪፎርም ተግባራት ዙሪያ ውይይት አካሄደ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 16 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር በነዳጅ ምርቶች ግብይት ወቅታዊ ሁኔታ እና የሪፎርም ተግባራት ዙሪያ ውይይት አካሄደ፡፡
ውይይቱ የነዳጅ እና የነዳጅ ውጤቶች አቅርቦት ስርጭትና ግብይት ፍትሃዊነት፣ ተደራሽነትና የቁጥጥር ስርዓት ላይ እንዲሁም በዘርፉ እየተከሰቱ ያሉ ችግሮችን በመከታተልና በመገምገም የማስተካከያ እርምጃዎችን ለመውሰድ ታስቦ ነው የተካሄደው፡፡
በውይይቱ የነዳጅ አቅርቦትና ስርጭት ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ አህመድ ቱሳ በነዳጅና ነዳጅ ውጤቶች ግብይት ላይ ለሚታዩ በርካታ ችግሮች መሰረታዊ ምንጮች የነዳጅ ዋጋ ታሪፍና የታሪፍ እዳግ የአሰራር ክፍተቶች ፣ የነዳጅ ግብይት መሠረተ ልማትና ሎጆስትክ ውስንነት ፣ ደካማ የዘርፉ አመራርና አሰራር ፣ የክትትልና ድጋፍ ስርዓት እና የቤኒዚል አቅርቦት ማነስ መሆናቸውን ገልፀዋል፡፡
ዳይሬክተሩ በነዳጅና ነዳጅ ውጤቶች አቅርቦትና ስርጭት ዙሪያ እየታየ ያለውን ችግር ለመፍታትም የሃገሪቱን የማደያ ብዛትና አቅም በማሳደግ ዘርፉ ለሀገር የኢኮኖሚ፣ማህበራዊና ፖለቲካዊ ዕድገት ያለውን ቁልፍ ድርሻ በሚፈለገው መጠንና አግባብ እዲገነባ ለማድረግ ትኩረት ተሰጥቶ እየተሰራ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
በመድረኩ የክልልና ከተማ አስተዳደር ንግድ ቢሮ ኃላፊዎች፣ የጸጥታ ቢሮ ኃላፊዎች፣ የፖሊስ ኮሚሽነሮች፣ የነዳጅ ማደያ ባለቤቶች እና የነዳጅ ኩባንያ ስራ አስኪያጅ እንዲሁም ጉዳዩ የሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ተሳትፈዋል፡፡
ኮቪደ-19 ኢትዮጵያ በሚባል የሚታወቀው የስልጠና መተግበሪያ በአሁኑ ሰዓት በሀገራችን ከምንጠቀምበት የኮቪድ-19 መመሪያዎች ባማከለ መልኩ በተጨማሪ የትምህርት ቤት እና የቤት ውስጥ እንክብካቤ ጨምሮ በአዲስ መልክ ቀርቧል፡፡ ስልጠናውን ይውሰዱ፣ ሰርተፍኬት ያግኙ! http://bit.ly/3apv5J2
የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ከአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር በሞሪንጋ እጽዋት ላይ ሲደረግ የነበረው ምርምር ፕሮጀክት በመጠናቀቁ የተገኘውን ውጤትና ግኝት ለማስተዋወቅ ብሎም ለተሳታፊ የትምህርት ተቋማትና ተመራማሪዎች ምስጋና እና እውቅና ለመስጠት ከየካቲት 18 እስከ 21 2013 ዓ.ም
በኢንስቲትቱ የእቅድ ክትትልና ግምገማ ዳይሬክቶሬት አስተባባሪነት የተቋሙን የ2013 ዓ.ም የግማሽ ዓመት የእቅድ አፈጻጸም ግምገማ ከጥር 27 እስከ 29/2013 ዓ.ም በቢሾፍቱ ከተማ ዋና ዳይሬክተር፣ ም/ዋና ዳይሬክተሮች እንዲሁም ሁሉም የማኔጅመንት አባላትና የቡድን አስተባባሪዎች በተገኙበት ግምገማ በማካሄድ ላይ ነው
በኢትዮዽያ የህብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት የምርምርና ቴክኖሎጂ ሽግግር የሥራ ዘርፍ ዳይሬክቶሬት በቢሾፍቱ ከተማ የስድስት ወር አፈጻጸም ግምገማ አካሄደ፡፡ በግምገማው ላይ በቀጥታ ስራው ላይ የተሰማሩ ባለሙያዎች የተሳተፉ ሲሆን በተለያየ መንገድ ለእቅዱ መሳካት ድጋፍ የሚያደርጉ ዳይሬክቶሬቶችም ተገኝተዋል
የኢንስቲትዩቱ የባክትሮሎጂ ፓራሳይቶሎጂ እና እንሰሳት ነክ በሽታዎች ምርምር ዳይሬክቶሬት የጸረ ተህዋስያን ብግርነት የዳሰሳ ጥናት ዓመታዊ የምክክር ስብሰባ ከታህሳስ 23 እስከ 24/2013 ዓ.ም በቢሾፍቱ ከተማ ተካሄደ
በአምቦ ከ5መቶ በላይ ሰዎች መታሰራቸውን ቤተሰቦቻቸው ገለፁ። የኦሮሞ ነፃነት ግንባር የፖለቲካ ኃላፊም አባላትና ፣ደጋፊዎቼ እንዲሁም አመራሮቼ ታስረዋል ብሏል፡፡
በተለይ በአለንጋ፣ በኤሌክትሪክ ሽቦ፣ በአጠና፣ የውስጥ እግር እስከሚበጣጠቅ ድረስ መግረፍ፣ በተበከለ ውኃ መድፈቅ፣ አስሮና አንጠልጥሎ ማቆየት፣ እግር በጩቤ እየቆራረጡ እንዲነፈርቅ...
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣባል እቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ኢህወደግ ዝኾነ ዴሞክራስያዊ ሰልፊ ዓፈር ፣ ኣብ መንጎ መራሕቱ ብዝተፈጥረ ዘይምቅዳው ናይቲ ክልል ምምሕዳር ክምስረት ከምዘይክኣለ ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ሓቢራ።
ብመሰረት እታ ጋዜጣ ኣቕሪባቶ ዘላ ጸብጻብ፣ እቲ ዘይምርድዳእ ኣብ መንጎ’ቲ ንክልል ዓፈር ን20 ዓመታት ዘመሓደረ እስማዒል ዓሌ ሴሮን ኣቦ መንበር ናይቲ ናይ ዓፈር ሰልፊ ዘሎ ኣቶ ጠሃ መሓመድን’ዩ።
እዚ ኣብ መንጎ እዞም ክልተ ፖለቲከኛታት ዓፈር ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ናይ ስልጣን ቁሩቁስ፣ ነቲ ኣባል ኢህወደግ ዝኾነ ሰልፊ ዓፈር ብኣሉታ ከምዝጸለወኦን፣ ኣባላቱ ኣብ ክልተ ተገማሚዖም ምህላዎም’ውን እቲ ማዕከን ዜና ይጠቕስ።
እዚ ኣብ ክልል ዓፈር ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ምስህሓብ ንምፍታሕ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ናብ ዝርከቦም ዝተፈላለዩ ዝምልከቶም ሰበ ስልጣን እታ ኢትዮጵያ ሕቶ ኣቐሪቦም እኳ እንተለዉ፣ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ዝኾነ ምላሽ ከምዘይትትተዋህቦም ጋዜጣ ዘ ሪፖርተር ብተወሳኺ ኣመልኪታ።
ሰናኽተንሬ አሕሞስ በላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (17ኛው ሥርወ መንግሥት) ለአጭር ወራት ምናልባት 1567 ዓክልበ. አካባቢ በሂክሶስ ዘመን የገዛ ፈርዖን እንደ ነበረ ይታመናል።
እስከ 2004 ዓም ድረስ ስሙ «ሰናኽተንሬ» ብቻ ከካርናክ ፈርዖን ዝርዝርና በአንዳንድ መቃብር ተጽፎ ይታወቅ ነበር። በ2004 ዓም ተጨማሪ ቅርሶች ተገኝተው ሌላው ስሙ አሕሞስ (ያሕመስ)፣ የሔሩ ስምም መሪመዓት እንደ ሆነ ታወቀ። የተከታዩ የሰቀነንሬ ታዖ አባት፣ የካሞስና የ1 አሕሞስ አያት እንዲሁም የተቲሸሪ ባለቤት እንደ ሆነ ይገመታል፣ ይህ ግን እርግጥ አይደለም።
እናበለ ይድረፈላ። ወዮ ሽጋራ ግን ልክዕ ከም ላም ዝድርበ፣ ዘይብላ ክሳብ ቆርበት ክሳብ ቀርኒ ተባሂሉ ዝንገረላ ፣ ልክዕ፣ ከምኡ እውን ድማ ፣ ሽጋራ ብኹልምላ እተኸትሎ ዕንወት 360 እያ ልክዕ እዩ ከም ናታ ስሪንደላራዊ* ክብቢ ናታ ።
ካብቲ እናሰዓመ ዘትክኻ ወዲ ሰብ :ካብታ ብኽቢን ዕዂላልን ዘስተርሕየላ “ኡፍ “ኢሉ ሩፍታ ዝረኽበሉ ህዋ: ከምኡ ምንጪ ይህወትናን ዝኾነ ማያዊ-ኣካል ኣብኡ ዝርከቡ ፍጡራንን: መሬት ኣዝርእቲን እንስሳታት: ኮታ ምሕረት ኣልቦ እያ እዩ ዝበሃል ዘሎ ኣንታ !
ሓቂ ምዝራብ ኣነ እውን ብዙሕ ኣፍልጦ ኣይነበረኒን ክሳብ ዝቀረበ እዋን፣ ሕጂ-ሕጂ ግን ብሳላ ንባብ ዝተሳእነ የሎን እሞ ዝፈለጥክዎ ከካፍክ ደስ ስለ ዝብለኒን እነሆ !
ሎም ቅነ ኣብ ፈረንሳ ሓንቲ ተመሃሪት፣ Fill The Bottle እትብል ንእሽቶ ተበግሶ ብኢንስተግራም ወሲዳ፣ ንሳ ጥርሙዝ ናይ ማይ ጽሟቕ ችካ መሊኣ ፖስት ብምግባር ሰባት እውን ክመልኡ ተተባብዕ ኣላ። ኣነ እውን እቲ ሓበሬታ ብ ደቐይ ምስ መጸኒ ንዐኦም ከሐጉስ ዓቕመይ ኣበርኪተ እነሀኹ።
ንኣይን ወዲ ኸማይን ደሚርካ ድማ ካብ ኩሉ ክፋል ዓለም ድማ ጽቡቕ ግብረመልሲ ረኺባ፣ ኣባኹም እውን በጺሓ ክትከውን ተስፋ እገብር፣ ሕጂ ትሰምዕዋ እንተለኩም ድማ ማይ እይሓለፎን፣ እጅገ ስብስብ።
መጸጸጽ ዶ ክንብል ሽወያ* ንኣብነት ኣብ ፈረንሳ ኣብ ዓመት ክሳብ 300 ሚልዮን ችካ ናይ ሽጋራ ኣብ መሬት ከም ዝድርበ እዩ።ነዚ ንምጽራግ ድማ እቶም ዝምልከቶም ዝበሃሉ ኣካላት “ተሓሊልና ኢና” ካብ ዝብሉ ሓያሎ ኮይኑ እሀሆ።
ሓደ ከም እቲ ዝበሃል ሓምሳ ለሚን ንሓደሰብ ሸኸሙ፣ ንሓምሳ ሰባት ድማ ንጨና እያ እሞ፣ ነዛ ዓለምና ካብ ካንሰር ዘስዕቡ ባእታታት ንማያዊ ኽፋል ከይሰርጉ ክንተሓባበር ተስፋ እገብር።
ካልአይቲ ድማ እዞም አተትክኹ ሓባይብና፣ ወይ እውን ሽኮሪናታተይ፣ ችካ ኣብ ቦትኣ ከች ደኣ ከም ትብል ንግበራ፣ ከምዚ ሕማቓት ናይ ኮይዶም ተጠቀምቲ: ወዘልዘል ኣይነብላ ነዛ ምጭውቲ ዓለምና ኣይትጋሰዋ እምብዋእ (ኣቕሪበ እየ)።
እንታይ ድዩ ዝገርመኒ፣ ነቲ ችካ ሽጋራታት ካብ ዝተፈላለዩ ቦታታት እናኣከብኩ እንከለኹ፣ ኣብ ግቡእ መጉሓፊ ሽጋራ እናሃለወ እንከሎ፣ ሰባት ኣብ መሬት ዝድርብዩ ምኳኖም እዩ። እሞ ኸኣ ክኸውን ዘይግብኦ !
ዝቕጽል “ልበይ ክሳብ እትኽእሎ ኣፍቂረ እየ። ብፍቅሪ ካብ ምንባር ዝዓቢ ነገር የለን።26 ዓመት ንሰብ ሓጺር እዩ።ግን ብምልኣት እየ ነቢረሉ” …ዝኽሪ ስኒት ሰለሙን ጸሃያ
የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽንና የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ እሁድ መጋቢት 9/2010 ዓ. ም. በ17ኛው የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮና ከአለም 2ኛ፣ ከአፍሪካ ደግሞ በ1ኛነት ውድድሩን አጠናቆ ለተመለሰው የልኡካን ቡድናችን የማበረታቻ ገንዘብ ሽልማት አበርክተዋል፡፡