Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጀበርቲ ምስ`ቲ ኹሉ ፈታው ክብሩን ሃገሩን ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ ሃገራዊ እጃሙ ከበርክት ዝጸነሔ፤ ኣብ ሃገር ጠቀስ ማሕበራዊ ፖለቲካዊ ምጣነ-ሃብታዊ መዳያት ርኡይ ተራ ዝነበሮ ምዃኑ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈልጦ ሓቂ`ዩ። ሰልፊ ናህዳ፡ሕጂ`ውን ከምቲ ኣብ መፈለምታ ዓመታት ነጻነት ዝተራእየ፤ ኣብ መዝገብ ታሪኽ ጸሊም ነጥቢ ዝገደፈ ንመጻኢ ወለዶታት ደስ ዘየብል መሰል ደቂ ሃገር እናተገፈ ዝተራእየ ነውራም ሸለልትነትን ስቅታን ዳግማይ ከይረኤ ሓደራ ይብል ። ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት፡ንስለ`ቲ ዝተወራረስናዮ፤ ከነዕቅቦ ዝደመናሉ መሬት ቅርጻ መሬት ኤርትራ፤ ኤርትራዊ ባህሊ ታሪኽ ተዘክሮ …… ወዘተ ኢልና ኣብ ጎኒ ሓቂ፤ ኣብ ጎኒ ዝኾነ ይኹን ዝተበደለ ባእታ፡ ጉጅለ፡ ወገን፡ ሰብ፡ ደው ክንብል ጸረ ዓማጺ ክንዓጥቅን ስነ- ሞጎት ይኹን ታሪኽ፤ መሰል ደቂ- ሰባት ይኹን ጭውነት፤ ዝጠልቦ ሓቂ`ዩ።
ሰልፊ ናህዳ ነዚ ጉዳይ`ዚ ኣብ ጉዳይ ሃገር ጸምቢሩ ክብገሰሉ እንከሎ፡ ኩሉ ህዝብና ክብገሰሉን ክድግፎን ከምዝግባእ እናረጋገጸ እዩ። ኣብ ጎኒ ዝተበደለ ውልቀ- ሰብ ይኹን ወገን ደው ምባል ናይ ኩሉ ሃገር መሰል ከም ምሕላው መጠን ስለዝኾነ ብኡ ኣቢልካ ነቲ ኣብ መጻኢ ኤርትራ ክንርእዮ እንደሊ ሃገራዊ ጥምረትን ሓድነትን ምርግጋጽ ማለት`ዩ።
5 – ጀበርቲ ብተግባር ህልዋት ምዃኖም፤ ክውንነቶም ፍልይነቶም ዝሓለዉ፤ ምስ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ዘጣምርን ዘራኽብን ሸነኽ ከም ዘለዎም ብተግባር ክሰርሑሉ፤ ህግደፍ ከኣ ከረኻኽበሎም ዘይክእል ምዃኑ ጥራሕ ዘይኮነስ ከም ዘፍሸልዎ ርግጻኛታት ክኾኑ ሰልፊ ናህዳ የዘኻኽር።
ይትረፍ ሎሚ ህግደፍ ሰንከልከል ኢሉ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ተነጺሉ፤ በቲ ቅጥዒ ዝሰኣነ ፖለቲካኡ ኸኣ ዓለም ፎእ ኢልዎ ኣብ ዘሎ እዋን፤ ቀደም ኣለኹ እናበለን እናተጨፈረሉን እናተጨበጨበሉን፤ ነቲ ናባኻ ብዝያዳ ዘተኮረ ዓይኒ ኣንቁር ንጎቦ እንባሶይራ ዶብ ኣስጊርካ ወይ ምስ ጎልጎል ሃዞሞ ኣመሳሲልካ ከም ምሕዳር ዝመስል ንካብ ሽሕ ዓመት ንላዕሊ ዝተሰመኻሉ መጸውዒኻ፡በቲ ዝመሃዞ ሓድሽ ህንደሳ ህዝቢ ኣቢሉ ክድምስሰካ ክፍትን እንከሎ፡ብድፍረት ዝተቃወምካ መጠን ሕጅ`ውን ኣብ መላእ ዓለም ትርከቡ ተወለድቲ ደቐባት ብሄረ ጀበርቲን ማሕበራት ጀበርቲን፡ ብዝላዓለ ድምጺ ተቃውሞኦም ከስምዑ ንጽውዕ፡፡
እቲ በዚ ሓቂ`ዚ በዚ መርገጽኩም`ዚ ኣቢልኩም ንኤርትራን ታሪኻን ንኽውንነታን ባህላን ንምድሓን ትቃለሱ ምዃንኩም ዝፈልጥ ህዝቢ ኤርትራ ብምሉኡ ምሳኹም ምዃኑ ኸኣ ነረጋግጸልኩም። ህግደፍ ንህዝቢ ኣቋማጢዑ ምስ ክውንነት እናተራጸመ ምስ ሓቅታት ታሪኽ እናተገራጨወ ነቲ ህዝብና ሓቢሩ ዝተቃለሰሉ መድረኽ ተዘክሮን እናህሰሰ ደስ ብዝበሎ ቅርጺ ንምትሓዝ ካብ ዝነበሮ ማሕበራዊ ታሪኻዊ ምትእስሳር ክበትኮ ህርድግ ይብል ከምዘሎ ዝፈልጥ፤ኣብ ነንሕድሕዱ ዝፋለጥ፤ ሃገሩ ትጠልቦ ምብጃው ዝርዳእ ህዝቢ ስለ ዝኾነ እዩ።
6 – ኤርትራ ከም ሃገር ዘለዋ ሃይማኖታዊ፡ መበቆላዊ፡ እንዳዊ ……. ወዘተ ኣቃውማ ከም ታሪኻዊ ውርሻ መጠን ከም ዘለዎ ዝዕቀብ ኢድ ምእታው ዘየፍቅድ ዘየባእስ ኮይኑ ምሕላዉ ኸኣ ሃገራዊ ግቡእ`ዩ ።
7 – ንሓቢርካ ብሰላም ምንባር ክንድግፍ እኮለና፡ብማዕሪኡ ኸኣ ኣብ ሕብረተ- ሰብና ማንም ናይ ምንባር ይኹን ፖለቲካዊ ማሕበራዊ ምጣኔ- ሃብታዊ መሰሉ ዝተገፈ ዜጋ ክህልው ኣይነፍቅድን። ናይ ሓቢርካ ብሰላም ምንባር ባህግን ምህላው፡ወጻዕን ተወጻዕን ኣብ ሓደ ውሱን ግዜን ቦታን ብሓባር ምንባር ዘይከኣል`ዩ ።
8 – ሰልፊ – ናህዳ ንመሰል ብሄርነት ጀበርትን መሰል ኩሉ ኤርትራውን ንምዕዋት ብደረጃ ደንበ ተቃውሞ ይኹን ብደረጃ ዞናውን ኣህጉራውን ንዘለዎ ዝምድና ተጠቂሙ ክሰርሕ ምዃኑ የረጋግጽ።
ኣነ ክምሰብ ከምብሀር እንተተኮስረ ውን ጸገም ዘለዎ ኣይኮነን፡ግን ኣብ አርትራ ሕደ ብሄር ናቱ ቓንቃን ናቱ ባህልን ኪህልዎ ኣልዎ።እዝን 9ብሀራት ኢንተርእኻ ኮሚኡ ኢይን። ሕጅውን ብድላይካ ኪትጽውዕ መስልካዪ ክምንዓይ፡ ኢንተኾነ ጊን መልእኽትካ ገለ ሕቡእ ኣጀንዳ ኪኑ ዢኸይድ ዠለዎ ዩ ዝመሲል። ምኽንያቱ ኢትይዥዕብየ ሽግር ህዝቢ ካሊኢ እዩ ብዛዕቡ ክትዛረብ ይግባእ ነሩ።
ጽቡቕ ጽሑፍ’ዩ። ኣነ ኣብ ኤርትራ ሓምሳ ብሄራት ክህልዋ ደስ ምበሊ። ከመይሲ ኣብ ብዝሒ ብሄራት ደሎ ጸጋ ብዙሕ ስለ ድኾነ። ኣነ ብሄረ ትግርኛ ኢየ። ክሳብ ሎሚ ኣሕዋተይ ደቂ ጀበርቲ ከምዚ ኸማይ ትግርኛ ሙዃኖም’የ ክፈልጥ ጸኒሐ። ሎሚ ሎሚ ድመጽእ ደሎ ሓድሽ ዘረባታት ግን “ጀበርቲ ርእስና ድኸኣልና ብሄር ኢና” ድብል’ዩ። ንሙዃኑ ምዐቀንን መስፈርትን ሓደ ብሄር እንታይ’ዩ? ቋንቋ? ኣለባብሳ ክዳን? ኣመጋግባ? ባህላዊ ሳዕስዒትን ካልእን? ጀበርቲ ተዛረብቲ ትግርኛ እንተ ኾይኖም፣ ክዳን ሓበሻ ድለብሱን ጓይላ ኩዳ ድስዕስዑ ተኾይኖም፣ ካብ ብሄረ ትግርኛ ድፈልዮም እንታይ ሙዃኑ ብሩህ ኣይኮነን። ኣብ ሓደ እዋን ሓደ ጀበርቲ ሓውና “እቶም ክርስትያን ድዛረብዎ ትግርኛን እቶም ጀበርቲ ድዛረብዎ ትግርኛን ገለ ፍልልያት ትረኽበሉ ኢኻ” ክብል ከም ድጸሓፈ ኣንቢበ’ለኹ። ካብ ትግርኛ ድፈልዩ ቋንቋ ጀበርትኛ ከመይ ከም ድድመጽ ግን ከረድእ ኣይከኣለን። “ኣማኒ ምስልምና ኮይነ ኣብ መንጎ ክርስትያን ድኾኑ ኣህዛብ ኣይጥርነፍን’የ” ድበሃል እንተኾይኑ ድማ ካልእ ጉዳይ’ዩ። ጸሓፊ ናይ’ዚ ጽሑፍ’ዚ “ጀበርቲ ትግርኛ ደይኮኑስ ‘ጀበርቲ’ ድብል መጸውዒ ከም ድነበሮም ታሪኽ መዝጊብዎ’ሎ” ክብል ከም ጭብጢ ከቕርበልና ፈቲኑ’ሎ። ንሙዂኣኑ “ጀበርቲ” ማለት እንታይ ማለት’ዩ? ኣብ ኣመንቲ ምስልምና ሃይማኖት ጀበርቲ ማለት እንታይ ትርጉም ኣለዎ? እዚ ንፈላጣትን ተመራመርትን ድግደፍኳ እንተኾነ፣ ንሓርበኛ ኣቦና ሸኽ ዓብደልቃድር ከቢረ እንዳልዓልካ መሰል ብሄርነት ናይ ጀበርቲ ከተረጋግጽ ምፍታን ገበን’ዩ። ኣቦና ሸኽ ዓብደልቃብር ከቢረ ንመሰል መላእ ህዝቢ ኤርትራ ድወደቐ ከም ሓደ ኤርትራዊ ዜጋ’ምበር፣ ወኪል ህዝቢ ጀበርቲ ኮይኑ ኣይኮነን። ስለ’ዚ “ጀበርቲ” ከም’ዚ ትብልዎ ደለኹም ርእሱ ድኸኣለ ብሄር እንተ ኾይኑ ጭብጢ ሒዝኩም ምሙጓትን ንዝተረፈ ህዝቢ ኤርትራ ምእማን ጥራይ’ዩ ደድየኩም። ሓደ ክፍለጥ ደለዎ ነጥቢ ግን ኣሎ፣ መሰል “ብሄርነት ጀበርቲ” ህዝባዊ ግንባር ኣይኮነን ግሂስዎ፣ ጀብሃውን ንጀበርቲ ከም ብሄር ፈሊጣቶም ኣይትፈልጥን’ያ። ስለ’ዚ ካብ ኣጉል ምኽንያታት ምፍጣር ክንእምን ኣእሙኑና፣ ልዕሊ ኹሉ ድማ ነዚ ደይቅበሉ ኣሕዋትና ጀበርቲ ከም ደለዉ ድማ ምቕባል።
ንብሄራት ኤርትራ ዝምልከት ካብ ምጅማር ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ሱሳታት ኣትሒዙ ክዝረበሉን ንጹር መብርሂ ክወሃበሉን ስለዝጸንሐ፣ ንብሄራት ኣልዒለ ኣዚ’ባ ከምዚ’ባ ክብል ኣይደልን። ዝግብኣኩም እንተኾይኑ ኣሕዋትና ጀበርቲ እግዚኣብሔር ኣምላኸ ይሓግዝኩም። እንተኾነ ግን፣ ካብ ዓዲ ሓረ ናብ ዓዲ ኢታይ፣ ካብ ዓዲ ድራር ኦኣይኒ, ናብ ከባቢ ዓናግር ናብ በረኻታት ምስያም, ካብ በረኻታት ምስያም ናብ ክሳድ ዳዕሮ, ከምኡውን ናብቲ ካልእ ቦታታት ኤርትራ፣ ሰጠቓ በጠቓ ኮይኖም ዝነብሩ ኣሕዋት ጀበርቲ ምስቶም ካልኦት ንብሄረ ትግርኛ ዘቑሙ ኣሕዋቶም፣ ባህሎም, ቋንቅኣኦም ልምዶም ዓቂቦም፣ ብዘይካ ሃይማኖታዊ እምነት ካልእ ፍልልይ ከይጸንሖም ተኸባቢሮም ተሳንዮም ክነብሮ ጸኒሖምን ይነብሩ ኣለዉን። ካብዞም ብዘይካ ብሃይማኖታዊ እምነት እምበር ብኻልእ መፍለዪ ዘይብሎም ኣሕዋቶም እሞ ብከመይ ይፈለዩ?
እቲ ዝገርም ጀበርቲ ኣሕዋትና እንዳበልካ ጀበርቲ ብሄር ኣይኮነን ምባል እንታይ እዩ ትርጉሙ? ንኣብነት እዛ ብመብራህቱ ተወልደ ዝተጻሕፈት ኣብ ነንሕድሕዳ ዝገራጮ መልእኽቲ ኣሎዋ፡ ክጠቅስ ” ሓደ ክፍለጥ ደለዎ ነጥቢ ግን ኣሎ፣ መሰል “ብሄርነት ጀበርቲ” ህዝባዊ ግንባር ኣይኮነን ግሂስዎ፣ ጀብሃውን ንጀበርቲ ከም ብሄር ፈሊጣቶም ኣይትፈልጥን’ያ። ስለ’ዚ ካብ ኣጉል ምኽንያታት ምፍጣር ክንእምን ኣእሙኑና፣ ልዕሊ ኹሉ ድማ ነዚ ደይቅበሉ ኣሕዋትና ጀበርቲ ከም ደለዉ ድማ ምቕባል።” ኣብዚ ነዚ ዘይቅበሉ ኣሕዋትና ጀበርቲ ኣለዉ ምባል ተጋራጫዊ ዶ ኣይኮነን። እንታዎት እዮም እቶም ጀበርቲ ዝበሃሉ ዘለዉ? ኣለኹም ግን ካኣ የለኹምን ኮይኑ ነገሩ። ብሄረ ጀበርቲ ኣብ መላእ ቀርኒ ኣፍሪቃን ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ከምዝርከብ መዛግብቲ ታሪኽ ይሕብሩ ቋንቆኦም ካኣ ከከም ክባቢኡ ይፈላለ ካብቶም ዝውቱራት ቋንቋታት ትግርኛ፥ ዓረብኛ፡ ሶማልን ሰዋሂሊን ይርከብዎም። ኣብ ሕብረተሰብና ብተለምዶ ሰብ ክንጽውዕ ከለና ጀበርቲ እንተኮይኑ ጥራሕ ኢና እገለ እቲ ጀበርቲ ንብሎ። እገለ እቲ ሻሃይ፡ ትግረ፡ ትግርኛ…….. ወዘተ ዝውቱር ኣይኮነን። ንምንታይ ኮን ይኸውን? ዋና ነገር ከመይ ኢልና ሓቢርና ንነብር እምበር ንሰሓሓበሉ ጉዳይ ክኸውን የብሉን። ንዓኻ ዘይደለኻዮ ኩን ኣይበሉኻ እምበር ዝደልይዎ እንተኾኑ እንታይ ይጎድለካ።
ሃይለየሱስ! ነገራት ተኹስ ኣለኻ። ብዛዕባ ኤርትራውያን ብሄራት ደለካ ኣፍልጦ ኣዝዩ ትሑት’ዩ። ንሙዃኑ ኣበየናይ ከተማ’ዩ ናይ ብሄራት ቤት ጽሕፈት ተደኲኑ ደሎ? ኣየነይቲ ብሄር ኢያኸ ብሽማግለታት መሪጻ ትመሓደር? ጀበርቲ ብጀካ’ቲ ኣመንቲ ምስልምና ሙዃኖም፣ ካብ ብሄረ ትግርኛ ድፈለዮም ባህሊ ይኹን ቋንቋዶ ምነገርካና? ኣብ ኤርትራ ዋጋ ደይከፈለን ብሰንኪ መግዛእቲ ደይተሰራጠየን ደይተሰደን ብሄር የለን። ስለምንታይ ንሓርበኛ ኣቦና ሸኽ ዓብደልቃብር ከቢረ እንዳልዓልኩም ትዋገይሉ ከም ደለኹም ፍጹም ርዱእ ኣይኮነን። እዚ ብጀካ ንዕላማታት’ቲ ድወደቐሉ መሰል ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ ጨዊኻ ናብ ደይተድልየ መኣዝን ምቕያር እንተደይ ምኮይኑ ትርጉም ደለዎ ኣይኮነን። ከእምን ድኽእል ጭንጥታት እንተሎ ሃየ! ካብ’ዚ ሓሊፉ ተሪፉ ግን፣ ታሪኽን ጅግንነትን ሓርበኛታትና ኣይነራኽስ!!
ኤርትራ ብ9 ብሄራት ዝቖመት ሃገር ክትከውን ከላ ነፍሲ ወከፍ ብሄር ድማ ነነይ ርእሱ ዞባታት ኣለዎ፡ ንምሳሌ ኩናማ ሕዳርብ ወዘተ ኣብ ጋሽባርካ ትግረ ብሌን ኣብ ዞባ ዓንሰባ፡ ዓፈር ኣብ ደቡባዊ ቀይሕ ባሕሪ ከምኡ እንዳበለ ኩሉ ብሄራትና ዞቡኡን ዓዱን ይነግር፡፡ ጀበርቲ’ኸ ኣበየናይ ዞባ ኤርትራዩ መቦቆልኩም?
ከሰሞኑ ኢትዮጵያና ሱዳን በሚዋሰኑበት ድንበር አካባቢ የተፈጠረው አለመግባባትና ግጭት በውይይት እንደሚፈታ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታውቋል ሚኒስቴሩ ዛሬ ባወጣው መግለጫ አላስፈላጊ ውጥረትን በማስወገድ ሁለቱ ሀገራት ከዚህ በፊት ባስቀመጧቸው የግጭት አፈታት ስልቶች መፈታት እንዳለበት ይገልጻል፡፡
ሁለቱን ሀገራት ወደ ግጭት ውስጥ የሚያስገባ ምንም አይነት ምክንያት እንደሌለ የገለጸው የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በሁለቱ ሀገራት አጎራባች አካባቢዎች መካከል ያለው ትብብር እንዲጠናከር በማድረግ መሰል ግጭቶችን በአጭር መቅጨት ያስፈልጋል ብሏል ሰሞነኛው ግጭት በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለው ጠንካራ ግንኙነት የማይወክል መሆኑን የገለጸው ሚኒስቴሩ ይህንንም በውይይት መፍታት እንደሚገባ ገልጿል፡፡
ሁለቱ ሀገራት ወደ ጠላትነት የሚወርዱበት ምንም ምክንያት እንደሌለ በመግለጽ በአጎራባች የአካባቢ እና የክልል አስተዳደሮች መካከል የተቀናጀ ት ብብር ቀጣይነት እንዲኖረው ጥሪውን አስተላል ፏል እንደነዚህ ያሉት ክስተቶች በተሻለ ሁኔታ መፍትሔ የሚያገኙት በሁለቱ ሀገራት መካከል ባለው መልካም እና ወዳጃዊ እንዲሁም ሰላማዊ ግንኙነት ላይ በመመርኮዝ እንደሆነም ገልጿል፡፡
ይህ ክስተት በሁለቱ አገራት ህዝቦች መካከል ያለውን ጠንካራ ግንኙነት የሚወክል እንዳልሆነም ነው ጠውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ያብራራው በሁለቱ ሀገራት መካከል መልካም ግንኙነትን እና መግባባትን መሠረት ያደረጉ የረጅም ጊዜ ግንኙነቶችን የሚያንፀባርቅ ጠንካራና ወዳጃዊ አከባቢን የበለጠ ማጎልበት አስፈላጊ መሆኑንም አውስቷል የሚኒስቴሩ መግለጫ፡፡
የሱዳን ጦር ቃል አቀባይ አሚን መሐመድ ሐሰን (ዶ/ር) ከሰሞኑ ግንቦት 18 ቀን 2012 ዓ.ም “የኢትዮጵያ ታጣቂዎች” አትባራ ወንዝ ውሃ ሊቀዱ መምጣታቸውንና ከሱዳን ወታደሮች ጋር አለመግባባት ተፈጥሮ እንደነበርና ይህም ወደ ግጭት ማምራቱን መግለጻቸው ይታወሳል የሱዳን ወታደሮች “የኢትዮጵያን ታጣቂዎች” ውኃ አትወስዱም በማለታቸው አለመግባባቱ ወደ ግጭት ማምታቱን አስታውቀዋል፡፡
የሱዳን ጦር እንደገለጸው በተፈጠረው ግጭት የሰው ህይወት አልፏል ከሰሞኑ በካርቱም በተሰጠው መግለጫ የሱዳን ጦር ቃል አቀባይ ዶ/ር አሚን መሐመድ ሐሰን በሁለቱ ሀገራት ድንበር ላይ በከባድ መሳሪያ የታገዘ ውጊያው እንደነበር ገልጸው በዚህም አንድ ኮማንደርና ከስድስት ወታደሮች እንዲሁም አንድ ህጻንና ሌላ ሰላማዊ ሰው ህይወታቸው ማለፉን አስታውቀው ነበር፡፡
የሱዳን ዜና አገልግሎት ወደ አካባቢው ሱዳን ተጨማሪ ኃይል መላኩንና ታጣቂ ያለቸሰቸውንም ከሱዳን ግዛት እንዲወጡ ማድረጓን ቢዘግብም ኢትዮጵያ ጉዳዩ በውይይት እንደሚፈታ ገልጻለች ከዚህ ባለፈም በድንበር አካባቢው ምን እንደተፈጠረ የማጣራት ስራ እንደሚሰራም ገልጻለች የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ከሰሞኑ በሁለቱ ሀገራቱ ድንበር ላይ በተከሰተው ግጭት ለተጎዱት የሁለቱም ሀገራት ዜጎች ሀዘኑን ገልጿል፡፡
ፉማክስ - ብዙ የመዳብ ፒሲቢ ምርቶችን ማምረት የሚችል ኩባንያ ፡፡ በብዙ ልምዶች ለደንበኞቻችን በጣም ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን ምርቶች በማምረት ታዋቂ ነን ፡፡ እንዲሁም ፉማክስ እንዲሁ ሁሉንም የደንበኞች ፍላጎቶች በትክክል ለማሟላት እንዲችል ወፍራም የመዳብ ፒ.ሲ.ቢ.ን ማበጀት ይችላል ፡፡
ወፍራም የመዳብ ፒ.ሲ.ቢ. ሽቦዎቹን ለማምረት ሌሎች የመዳብ ንጥረ ነገሮችን ከመጠቀም ጋር ሲወዳደር በሽቦዎቹ በኩል የበለጠ ወቅታዊ ማስተላለፍ ይችላል ፡፡ እና የመዳብ ፒ.ሲ.ቢ. አጠቃቀም በገመዶች ውስጥ የሙቀት ኃይልን በእኩል ማሰራጨት ያስችላል እንዲሁም የግንኙነቱ ቦታ ላይ የሽቦቹን ጥንካሬ ይጨምራል ፡፡ እንዲሁም አነስተኛ መሣሪያዎችን ለመሥራት ቀላል እና የሚቻል ያደርጉታል ፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያት ሽቦዎቹ በቀላሉ እንዲጣጠፉ እና በትንሽ መሣሪያዎች ላይ ተጨማሪ ቦታ እንዲፈጥሩ ስለሚያደርጉ ነው ፡፡
ከባድ ናስ ለተለያዩ ዓላማዎች ሊያገለግል ይችላል ፣ በእነዚህም ላይ ብቻ የተገደቡ ፣ ከፍተኛ የኃይል ማስተካከያዎችን ፣ የሙቀት ማሰራጫዎችን ፣ የፕላን ትራንስፎርመሮችን ፣ የኃይል አስተላላፊዎችን ፣ ኮምፒተርን ፣ ወታደራዊን ፣ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ ኃይል መሙያ ፣ የኃይል ፍርግርግ መቀያየር ሥርዓት ፣ ወዘተ ፡፡
Contents መግቢያ 1. የታክስ ስወራ ወንጀል ምንነት ገቢን በመደበቅ የሚፈፀም የታክስ ስወራ ወንጀል (evasion of assessment) ንብረት ማሸሽ (evasion of payment) 2. የኢንቨስትጌሸን ኦዲት ምንነት 3. የልዩ ምርመራ ኦዲት ግኝቶች እና የታክስ ስወራ ወንጀል ከማምረቻ/ገበያ ዋጋ በታች ሽያጭ ማከናወን፡- ከዋጋ በታች ሽያጭ ማከናወን እና የፍትሐብሔር ተጠያቂነት፡- ከዋጋ በታች ሽያጭ ማከናወን እና የወንጀል ተጠያቂነት ከጉምሩክ ዋጋ በታች መያዝ፡- ወጪን መሰረት በማድረግ ደጋፊ ሰነድ ያልቀረበላቸው ወጪዎች ያልተፈቀዱ ወጪዎች ያልወጡ ወጪዎች (fictitious expenses) ቆጠራን በማሳነስ የሚጣል ታክስ የገቢ ግብር እና የተጨማሪ እሴት ታክስ ንፅፅር ግኝት .ድርጅት ከመዝጋት/ከምዝገባ ስረዛ ጋር ተያይዞ ከሚጣል ታክስ ጋር የተገናኙ ግኝቶች
የታክስ ሥርዓት ከመንግስታዊ ስርዓት ጋር በጥብቅ የተሳሰረ ሲሆን መንግስት እንደ መንግስት ለመቀጠል ታክስ መጣልና መሰብሰብ እንዲሁም የሰበሰበውን ታክስ ለዜጎች ማህበራዊ አገልግሎት ማዋል ይኖርበታል፡፡ ታክስ የመጣልና የመሰብሰብ ስልጣን የህግ መሰረት ሊኖረው የሚገባ ተግብር ሲሆን በዴሞክራሲያዊ ማህበረሰብ የዚህ ስልጣን ምንጭ በማህበራዊ ውል (social contract) መሰረት ዜጎች ለመንግስት የሚሰጡት ይሁንታ ነው፡፡
መንግስት ለሚመራው ህዝብ የሚያስፈልጉ የመሰረተ ልማት አውታሮች እና ሌሎች አገልግሎቶችን ለማሟላት የሚያስፈልገውን ታክስ መሰብሰብ የሚችለው በሀገሪቷ ፍትኃዊ የታክስ ስርዓት ሲዘረጋና የታክስ ተገዢነት በሚፈለግ ደረጃ ሲረጋገጥ ብቻ ነው፡፡
የታክስ ተገዢነት በዜጎች ዘንድ በሚፈለግ ደረጃ ያለመስረፅ የታክስ ስርዓቱን ለበርካታ ተግዳሮቶች ሊያጋልጥ የሚችል ሲሆን የታክስ ስርዓት ለአደጋ ከሚያጋልጡ ችግሮች ዋነኛው ሆነተብሎ ለታክስ ባለስልጣን ሊከፈል የሚገባውን ታክስ ለማሳነስ ታስቦ በተለያዩ መንገዶች የሚፈፀም የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባር ነው፡፡
ታክስ ስወራ በታክስ አስተዳደር አዋጅ 983/2008 አንቀፅ 125 ላይ በግልፅ የወንጀል ተግባር ሆኖ የተፈረጀ ሲሆን ታክስ ለመሰወር በማሰብ የሚደረግ ገቢን የመደበቅ ተግባር፣ታክስ ላለመክፈል የሚደረግ ንብረት የማሸሽ ተግባር እና በህግ ታክስ ቀንሶ የማስቀረት ግዴታ የተጣለበት ሰው ከተከፋይ ሂሳብ ላይ ቀንሶ የያዘውን ታክስ ለገቢ ሰብሳቢው ባለስልጣን መ/ቤት ያለማስተላለፍ ተግባራት በግልፅ እንደ ታክስ ስወራ ወንጀል ተመልክቷል፡፡
በሀገራችን በአብዛኛው የሚፈፀም የታክስ ስወራ ወንጀል አይነት ገቢን በመደበቅ የሚፈፀም የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባር (evasion of assessment) ሲሆን ሁለተኛው የታከስ ስወራ ወንጀል አይነት በታክስ ሰብሳቢ መ/ቤት እና በግብር ከፋይ መካከል መጠኑን በሚመለከት ስምምነት ላይ የተደረሰውን ታክስ ላለመክፈል የሚደረግ ንብረት የማሸሽ ተግባር ነው፡፡
የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባር ትርጉም ሀገራት በሚመሩበት የታክስ ህግን መሰረት በማድረግ የሚወሰን በመሆኑ ለቃሉ ወጥ የሆነ ትርጉም መስጠት አዳጋች ቢሆንም የዳበረ የታክስ ስነ-ህግ ባላቸው ሀገራት ለታክስ ስወራ የተሰጠውን ትርጉም ማየቱ አጠቃላይ የታክስ ስወራ ወንጀል ምንነትን ለመረዳት ተገቢ ይሆናል፡፡
በታክስ ጉዳይ የዳበረ ስነ-ህግ ካላቸው ሀገራት አንዷ በሆነችው አሜሪካ ግብር ስወራን,-“ሆነተብሎ ገቢን በመደበቅ እና ታክስ ላለመክፈል የሚደረግ ጥረት በሚል በታክስ ኮዳቸው ትርጉም የተሰጠው ሲሆን የትርጉሙ ዋና ይዘት ገቢን የመደበቅ ተግባር እና ታክስ ላለመክፈል የሚደረግ ንብረት የማሸሽ ተግባራት ናቸው፡፡
ገቢን በመደበቅ የሚፈፀም የታክስ ስወራ ወንጀል በዋናነት ትክክለኛና ለመንግስት ልከፈል የሚገባ ትክክለኛ ታክስ ስሌት ላይ የታክስ ሰብሳቢው መ/ቤት እንዳይደርስ ለማድረግ በማሰብ ገቢን በመደበቅና ወጪ በማናር ልከፈል የሚገበውን ታክስ ለማሳነስ የሚደረግ ተግባር ነው፡፡
ንብረት በማሸሽ የሚፈፀም የታክስ ስወራ ወንጀል በዋናነት በታክስ ሰብሳቢ መ/ቤት እና በታክስ ከፋይ መካከል በታክስ ስሌት ረገድ መተማመን ላይ የተደረሰበት ታክስ የሚመለከት ሲሆን ይህ የስወረ አይነት በዋናነት የሚፈፀመው ታክስ ከፋዮች የበሰለና ታክስ ሰብሳቢው መ/ቤት የሚፈልገውን ታክስ ላለመክፈል ንብረት የማሸሽ ተግባር በሚኖርበት ወቅት ነው፡፡
በሀገራችን የታክስ ስወራ ወንጀል ክስ በተለያዩ የመንግስት ተቋማት ጥምረት የተደረጀውን የምርመራ መዝገብ መሰረት በማድረግ በፌደራሉ ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ የሚቀርብ ሲሆን የምርመራ ሂደቱ በወናነት ሶስት መንግስታዊ ተቋማትን ያሳትፋል፡፡ የምርመራ መነሻ ጥቆማ በሚሆንበት ወቅት የገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን መ/ቤት የኢንተልጀንስ ዳይሬክቶሬት የቀረበለትን ጥቆማን በመቀበል፣ማስረጃን በማሰባሰብና በመተንተን ለሚመለከተው አካል የሚያስተላልፍ ሲሆን የእንቨስትጌሽን ኦዲት ዳይሬክቶሬት ደግሞ በቀረበው ጥቆማና የስጋት ስራ አመራር መርሆን መሰረት በማድረግ የወንጀል ተግባር መፈፀሙን ለማረጋገጥ የምርመራ ኦዲት በመስራት ይሳተፋል፡፡ ሌላኛው የታክስ ስወራ ወንጀል ምርመራ ተሳታፊ በፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን የታክስ እና ጉምሩክ ወንጀሎች ምርመራ ቢሮ ሲሆን የተደራጀው መዝገብ ውጤት ይኖረው ዘንድ ተገቢውን ማስረጃ በማሰባሰብ መዝገቡን በማደራጀት ለሚመለከተው የጠቅላይ ዐቃቤ ህግ ቢሮ የምርመራ መዝገቦችን የሚያቀርብ ይህ ተቋም ነው፡፡
ኢንቨስቲጌሽን ኦዲት ልዩ ሙያዊ የምርመራ ስልትን በመጠቀም በታክስ ማጭበርበር ወንጀል በሚጠረጠሩት ታክስ ከፋዮች ላይ ተገቢውን ምርመራ በማድረግና ወንጀልን ለይቶ በማውጣት ህግ ፊት እንዲቀርቡ በማድረግ ረገድ በማስረጃ የተደገፈ ውጤት የሚቀርብበት የምርመራ ስራ ሲሆን ይህ ምርመራ መካሄድ ያለበት ህብረተሰቡ በግብር/ታክስ ስርዓቱ ላይ ያለውን አመኔታ በሚያሳድግ መልኩ ነው፡፡
በልዩ ምርመራ ኦዲት ወቅት ኦዲተሮች ውሳኔ መስጠት ያለባቸው ከኢንቨስትጌሸን ኦዲት አለማ አንፃር ሲሆን የልዩ ምርመራ ኦዲት ዋና አለማ ተጠርጣሪ ግለሰብ ወንጀል መፈፀም አለመፈፀሙን በማስረጃ ማረጋገጥ ነው፡፡
ይህ ደግሞ ተጨባጭ ማስረጃዎችን (Fact and Evidence) በጥንቃቄ በማፈላለግ ሊፈፀም የሚገባ ተግባር ሲሆን የልዩ ምርመራ ኦዲት ዋና ተግባር ተብሎ ሊጠቀሱ የሚችሉት የሚከተሉት ናቸው፡-
የኦዲት ግኝት በልዩ ምርመራ ኦዲት ሪፖርት ላይ በአኃዝ የተመለከተውን ግኝት ዘርዘር አድርጎ የሚያብራራ ሙያዊ ትንተና ሲሆን ዐቃቤ ህግ የምርመራ የኦዲት ግኝቶች የወንጀል ይዘት ያላቸው መሆን ያለመሆኑን የሚያጣራው በሪፖርቱ ላይ የተመለከቱትን ግኝቶች መሰረት በማድረግ ነው፡፡
በእያንዳንዱ የምርመራ ኦዲት ሪፖርት ላይ በቂና ዝርዝር የግኝቶች ማብራሪያ አለ ብሎ መደምደም ባይቻልም የምርመራ ኦዲት ዋና አለማ የቀረበውን ጥቆማ ወይም ስጋት በማስረጃ በማስደገፍ መተንተን እስከ ሆነ ድረስ የኦዲት ሪፖርት ከበቂ ማብራሪያ ጋር መቅረብ ይኖርበታል፡፡
ግብር ስወራ የሚፈጸመው የተለያየ የስወራ ዘዴ በመጠቀም በመሆኑ በእያንዳንዱ የምርመራ ኦዲት ላይ ተመሳሳይ እና ወጥ የሆነ ግኝት መጠበቅ አይቻልም፡፡ በዚህ ጽሁፍ የኦዲት ግኝቶች ከግብር ስወራ ጽንሰ ሀሳብ አንፃር የሚዳሰሱ ሲሆን ፅሁፉ በዋናነት ከወንጀል ተጠያቂነት አንፃር አሻሚ የሆኑ ግኝቶችን የሚመለከት ነው፡፡
ከቅርብ ግዜ ወዲህ ከዋጋ በታች ሽያጭ ማከናወን በልዩ ምርመራ ኦዲት ሪፖርት ላይ እንደ ግኝት መመልከት የተለመደ ሲሆን የግኝቶቹ መነሻና መሰረት ታክስ ከፋዮች ከማምረቻ/ገበያ ዋጋ በታች ይሸጣሉ የሚል ነው፡፡ ሀገራችን ከምትከተለው የነፃ ገበያ መርሆና ከታክስ ስወራ ወንጀል ግዙፋዊ ፍሬ ነገር አንፃር ከገበያ ዋጋ በታች መሸጥ በታክስ ከፋዩ ላይ ሊያስከትል የሚችል ተጠያቂነት ከፍትሐብሔር እና ከወንጀል ተጠያቂነት አንጻር መተንተን አስፈላጊ በመሆኑ በጉዳዩ ላይ የሚከተለው ማብራሪያ ቀርቧል፡፡
ገቢን በተመለከተ የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን ታክስ ከፋዮች ግብር ሊከፈልበት የሚገባ ገቢ አግኝተዋል ለማለት የሚያስችል በቂ ማስረጃ ካገኘ ታክስ በመጣል ይሰበስባል፡፡ታክስ ከፋዮች ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን የተጠለባቸው ታክስ ትክክለኛነት በሚመለከት ቅሬታቸውን የሚያቀርቡበት ስነ-ስርዓት በታክስ ህጎቻችን የተመለከተ ሲሆን ታክስ ከፈዮች በቅድሚያ ቅሬታቸውን የሚያቀርቡት በባለስልጣን መ/ቤቱ በተደራጀው የአቤቱታ አጣሪ ኮሚቴ መሆኑን በታክስ አስተዳደር አዋጅ 983/2008 አንቀፅ 55 ላይ በግልፅ ተመልክቷል፡፡ የቀረበው አቤቱታ በኮሚቴው ታይቶ የሚወሰን ሲሆን ታክስን በሚመለከት የኮሚቴው ውሳኔ የመጨረሻ ውሳኔ አይደለም፡፡
በኮሚቴው ቅር የተሰኘ አካል አቤቱታውን ለፌደራል ግብር ይግባኝ ጉባኤ ማቅረብ የሚችል ሲሆን በግብር ይግባኝ ጉባኤ የሚሠጠው ውሳኔ የማስረጃ ምዘናን በተመለከተ የመጨረሻ ውሳኔ ነው፡፡
የታክስ ክርክር የህግ ክርክር ከለው ይግባኝ ለፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት እና ለፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት ይግባኝ የሚቀርብበት አግባብ ስለመኖሩ በታክስ አስተደደር አዋጅ 983/2008 ክፍል 9 (ከአንቀፅ 52-60) ላይ በገልፅ ተመልክቷል፡፡
ከተያዘው ጉዳይ ጋር በሚገናኝ በ/ኮ/መ/ቁ 36860 ታህሳስ 16 ቀን 2004 ዓ.ም በፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት የፌደራል ጉምሩክና ሀገር ውስጥ ገቢ ባለስልጣን እና በማግባዝን ሃ/የተ/የግ/ማህበር መካከል በነበረው የፍትሐብሔር ክርክር የተሰጠውን ውሳኔ ማየቱ ተገቢ ይሆናል፡፡ የክርክሩ መነሻ የተጨማሪ እሴት ታክስ የሚከፈልበት ግብይት እሴት አወሳሰን የሚመለከት ሲሆን መዝገቡ ለፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ሊቀርብ የቻለው ማግባዝን ሃ/የተ/የግ/ማህበር በታክስ ሰብሳቢው ባለስልጣን ከታህሳስ 23 ቀን 1995 ዓ.ም እስከ ጥቅምት 30 ቀን 1996 ዓ.ም የተጠየኩት የተጨማሪ እሴት ታክስ፣ወለድ እና መቀጫ ያላግባብና ተገቢውን የታክስ ህግ መሰረት ያላደረገ ነው በሚል ለፌደራል የግብር ይግባኝ ጉባኤ አቅርቦ በነበረው ቅሬታ መሰረት ነው፡፡
አመልካች ይከራከር የነበረው የተጨማሪ እሴት ታክስ መከፈል ያለበት ከውጭ በገባ ዕቃ ዋጋ ላይ ብቻ በመመስረት ሳይሆን በጉምሩክ በተገመተ የዕቃ ዋጋ መሰረት መሆን አለበት በማለት ሲሆን በዚሁ አግባብ በተጠሪ ላይ የተጣለው ታክስ፣ወለድ እና መቀጫ በአግባቡ ነው በማለት ነው፡፡ (በድምሩ 549040.30 /አምስት መቶ አርባ ዘጠኝ ሺ ከአርባ ብር ከሰላሳ ሳንቲም)
ከላይ ከተመለከተው ክርክር በተጨማሪ አመልካች አጥብቆ ሲከራከር የነበረው ድርጅቱ ታክስ ለመሰወር እና ለማሸሽ የሽያጩን ታክስ ለማሳነስ እና የታክስ ክሬዲት/ተመላሽ ከፍ ብሎ እንዲታይ ለማድረግ ሞክሯል፣በመሆኑም የተጣለበት ታክስ ተገቢ በመሆኑ ውሳኔው ሊጸና ይገባል በሚል ሲሆን የግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤው የተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ 285/94 አንቀፅ 15 መሰረት በማድረግ ተጠሪ የጉምሩክ ቀረጥ እና የተጨማሪ እሴት ታክስ የከፈለበትን ሳይሆን አነስተኛ ዋጋ ያለውን/chamberized invoice/ መሰረት በማድረግ የሂሳብ መዝገብ መያዙ ተገቢ ስላልሆነ ለዕቃዎቹ ቀረጥ እና የተጨማሪ እሴት ታክስ የከፈሉበትን ዋጋ መሰረት በማድረግ የሂሳብ መዝገባቸው ይስተካከል በሚል ውሳኔ የሰጠ ሲሆን በሌላ በኩል የተጠሪ የሂሳብ አያያዝ ከላይ የተመለከተው ስህተት የሚታይበት ቢሆንም በተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ 285/94 አንቀጽ 15 ላይ አመልካች ታክስ የሚከፈልበትን የግብይት እሴት ተጠሪ ከዳንበኛው፣ከሌላ ከማናቸውም ሰው የተቀበለው ወይም ለመቀበል የሚችለውን መሰረት በማድረግ መወሰን እንዳለበት በግልፅ የተደነገገ በመሆኑና አመልካች ተጠሪ ያቀረበው የገበያ ዋጋ የተሣሣተ መሆኑን ያላጣራ በመሆኑ አመልካች በሂሳብ አያያዙ የታየውን ልዩነት በመመልከት ብቻ ግብሩን ከፍ አድርጎ መወሰኑ ተገቢ ባለመሆኑ የተጠሪ የግብይት ዋጋ የተሣሣተ መሆን አለመሆኑን በገበያ ጥናት ወይም በመረጃ ላይ ተመስርቶ ይወስን በማለት ጉባኤው በፍ/ስ/ስ/ህ/ቁ 343/1/ ለአመልካች መልሶ የነበረ ሲሆን አመልካች በዚህ ውሳኔ ቅር በመሰኝት ይግባኝ ለፌደራል ከፍተኛ እና ጠቅላይ ፍርድ ቤት አቅርቦ የነበረ ቢሆንም ውሳኔው በመፅናቱ ለፌደራል ሰበር ሰሚ ችሎት መሰረታዊ የህግ ስህተት ተፈጽሟል በሚል አቤቱታ አቅርቦ ነበር፡፡
ለፌደራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በአመልካች ቀርቦ የነበረው አቤቱታ በአጭሩ የግበር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤ የተጠሪ የሂሳብ አያያዝ ስህተት ያለበት ነው በሚል ከወሰነ በኃላ አመልካች ግብሩን በገበያ ጥናት ወይም በመረጃ ላይ ተመስርቶ አጣርቶ ይወስን በማለት የሰጠው ውሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት ያለበት ሆኖ ሳለ በፌደራሉ ከፍተኛ ፍ/ቤት እና ፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግኝ ሰሚ ችሎት ውሳኔው መጽናቱ መሰረታዊ የህግ ስህተት በመሆኑ በዚህ ሰበር ሰሚ ችሎት ታይቶ ሊታረም ይገባል በሚል ነው፡፡
የፌደራል ግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤ አመልካች ዕቃውን የሸጠበት ዋጋ የተሳሳተ ዋጋ መሆኑን ወይም አለመሆኑን በገበያ ጥናት ወይም በመረጃ አረጋግጦ እንዲወስን የሰጠው ውሳኔ የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት እና የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት ማፅናታቸው ተገቢ ነው ወይስ አይደለም የሚለውን ጭብጥ በመያዝ ጉዳዩን የመረመረ ሲሆን ምንም እንኳ ተጠሪ በጉምሩክ የተገመተ ዋጋ በሽያጭ እንደተገኘ ገቢ ተቆጥሮ የዕቃ ዋጋ አስተሳሰብ መያዝ የለበትም ብሎ ቢከረከርም የግብር ይግባኝ ሰሚው ጉባኤ የተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ 285/94 አንቀጽ 15/1/ መሰረት በማድረግ ተጠሪ ሂሳቡን ‘chambrized invoice’ መሰረት በማድረግ መያዙ ስህተት ነው በማለት የጉምሩክ ቀረጥ በተከፈለበት(custom value) ሂሳብ ያስተካክል በማለት በአዋጁ አንቀፅ 15/1/ መሰረት የተሰጠው ውሳኔ የህግ ስህተት ያልተፈፀመበት ነው በማለት ያፀና 2ኛው የክርከር ነጥብ እንደሚከተለው ተመርምሯል፡፡
አመልካች እና ተጠሪ አጥብቀው የሚከራከሩበት 2ኛው ነጥብ ተጠሪ ዐቃውን በመሸጥ የተጨማሪ እሴት ታክስ ሰብስቤበታለሁ የሚለው ዋጋ በሚመለከት ሲሆን ይህን ነጥብ በሚመለከት የሰበር ሰሚ ችሎቱ ጉዳዩን የተመለከተው በተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ 285/1994 አንቀፅ 12/1/ መሰረት ሲሆን በህጉ ላይ በግልፅ እንደተመለከተው የተጨማሪ እሴት ታክስ የሚከፈልበት ግብይት እሴት የሚወሰነው ታክስ ከፋዩ ላቀረባቸው ዕቃዎች ወይም ለሸጣቸው አገልግሎቶች/ማናቸውም ቀረጥ፣ታከስ ወይም ሌሎች ክፍያዎችን ጨምሮ ከደንበኛው ወይም ከማናቸውም ሌላ ሰው የተቀበለውን ወይም ለመቀበል የሚችለውን ዋጋ መሰረት በማድረግ ነው፡፡ ተጠሪ ዕቃዎቹን ለደንበኞች በመሸጥ ዋጋ ተቀብዬበታለሁ የሚለውን ዋጋ ለአምካች አሳውቋል፡፡ አመልካች ተጠሪ ያቀረበውን ዋጋ በማስተካከል መወሰን እንደሚችል የተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ 285/94 አንቀፅ 13 ላይ ተመልክቷል፡፡ሆኖም አመልካች የዋጋ ማስተካከያ ማድረግ የሚችለው በይሆናል ወይም በግምት ላይ ብቻ በመመስረት ሳይሆን በአንቀፅ 13/1 ላይ የተመለከቱት ሁኔታዎች ሲያጋጥሙና በተጨማሪ እሴት ታክስ ደረሰኝ ላይ የተጠቀሰው ዋጋ የተሣሣተ ሲሆን ወይም በተጨማሪ እሴት ታክስ ማስታወቂያ ላይ የተገለፀው የተጨማሪ እሴት ታከስ የተሣሣተ ሲሆን እንደሆነ የአዋጁ አንቀፅ 13/2 ላይ ተደንግጓል፡፡
ከዚህ አንፃር አመልካች የተጠሪን ዋጋ ውድቅ ያደረገበትን አግባብ ችሎቱ ሲመለከት በተጠሪ የቀረበው ዋጋ የተሳሳተ ስለመሆኑ በገበያ ጥናት እና በመረጃ ለማረጋገጥ ምንም አይነት ጥረት አለማድረጉንና አመልካች የሂሳብ አያያዙ ስህተት መሆኑን ብቻ መሰረት በማድረግ የተጨማሪ እሴት ታከስ አስተካክሎ የወሰነ መሆኑን ፍሬ ጉዳይ እና ማስረጃ የመመዘን ስልጣን ያለው የግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤ አረጋግጧል፡፡ ስለሆነም አመልካች በአዋጅ 285/94 አንቀፅ 13/2 ላይ በተመለከተው አግባብ በተጠሪ የቀረበው ዋጋ የተሳሳተ መሆኑን በገበያ ጥናት ወይም በመረጃ ሳያረጋግጥ እና በህግ ላይ የተመለከተውን ግዴታ ሳይወጣ ታክስ የሚከፈልበት ግብይት እሴት በማስተካከል የሰጠው ውሳኔ ተገቢ ባለመሆኑ የፌደራል ግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤ፣የፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤትና የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት የሰጠው ውሳኔ ሊፀና ይገባል በማለት ወስኗል፡፡
ከላይ በፌደራል ሰበር ሰሚ ችሎት በኮ/መ/ቁ-36860 ከተሰጠው ውሳኔ መረዳት የሚቻለው በፍትሐብሔር ጉዳይ እንኳ ታክስ የሚከፈልበት ግብይት እሴትን ለመለየት ታክስ ሰብሳቢው መ/ቤት የታክስ ከፋይ የሂሳብ አያያዝ ስህተት አለው በማለት ብቻ በግምት ግበር መጣል እንደማይገባ፣ግብር ከፋይ ያቀረበው የዕቃ ሽያጭ ዋጋ ትክክል አለመሆኑን በገበያ ጥናት እና በማስረጃ ሳያረጋግጥ የቀረበው ዋጋ ከማምረቻ ዋጋ፣ታክስ ከፋዩ ራሱ ካቀረበው ዋጋና ከገበያ ዋጋ አንፃር ያነሰ ነው በሚል በታክስ ከፋይ የሚቀርበውን ዋጋ ውድቅ በማድረግ ታክስ ከፍ ተደርጎ የሚወሰንበት አግባብ ተገቢ ያለመሆኑ በፍርዱ ላይ በግልፅ የተመለከተ መሆኑ ነው፡፡
ከዋጋ በታች ሽያጭ ከማከናወን ጋር በሚገናኝ በምርመራ ኦዲት የሚዳሰሱ ግኝቶች በዋናነት ታክስ ከፋዮች ከማምረቻ/ገበያ ዋጋ በታች ሽያጭ ያከናውናሉ በሚል መነሻ ሲሆን በአብዛኛው የዕቃ ዋጋ ንፅፅር የሚደረገው ታክስ ከፋዮች በሌሎች የታክስ ዘመናት ላይ የሚያቀርቡትን ዋጋ መሰረት በማድረግ ነው፡፡ ዋጋን በሚመለከት በታክስ ሰብሳቢው መ/ቤት የሚወሰኑ ግኝቶች የገበያ ጥናት ተደርጎ መሆን አለመሆኑ በማጣራት መወሰን ያልተለመደ ሲሆን ከላይ በፍትሐብሔር ጉዳይ ከቀረበው ማብራሪያ መረዳት እንደሚቻለው የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን ፍትሐብሔራዊ ውጤት ብቻ ያለውን ታክስ በግብር ከፋዮች ላይ ጥሎ ለመሰበሰብ እንኳ የገበያ ጥናት እና በቂ ማስረጃ መሰረት ማድረግ እንደሚኖርበት ከሰበር ውሳኔው መረዳት ይቻላል፡፡
ከዋጋ በታች ሽያጭ ከማከናወን ጋር በተያያዘ ሊታወቅ የሚገባ ዋናው ጉዳይ የታክስ ስወራ ወንጀል ሆነተብሎ የሚፈፀም ወንጀል መሆኑ ሲሆን ይህ ግኝት የወንጀል ውጤት ሊኖረው የሚችለው ታክስ ከፋዮች ሆነብለው ታክስ ለማጭበርበር ዋጋ መሳነሳቸውን የሚያሳይ ግዙፋዊ የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባር (affirmative act of evasion) ማሳየት ሲቻል ብቻ ነው፡፡
ግዙፋዊ የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባር ግብር ከፋዮች ዋጋቸውን ያሳነሱት ታክስ ለመሰወር በማሰብ ስለመሆኑ በግልፅ የሚያሳይ ማስረጃ ሲሆን ከዋጋ በታች ሽያጭ ከማከናወን ጋር በተገናኘ የምርመራ ኦዲት ሪፖርቶች የገበያ ጥናት እና ማስረጃን መሰረት በማድረግ የማይሰሩ ከሆነ ግዙፋዊ የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባርም ሆነ የታክስ ስወራ የሀሳብ ከፍል ማሳየት አይቻልም፡፡
በተጨማሪም አንድ ነጋዴ መንግስትን ለማጭበርበር በማሰብ ከማምረቻ ዋጋ በታች በመሸጥ ከስሮ ከትክክለኛ የገበያ ዋጋ በታች ወይም ከማምረቻ ዋጋ በታች ይሸጣል ተብሎ መታሳቡ ምክንያታዊ አይደለም፡፡
በሌላ በኩል ጉዳዩን ሀገራችን ከምትከተለው የነፃ ገበያ መርህ አንፃር ሲታይ የዕቃ ዋጋ በገበያ ይወሰናል ተብሎ በሚታመንበት ሀገር ታክስ ከፋዩ ከዚህ በፊት በቀረበው ዋጋ መሰረትም ሆነ ሌሎች ነጋዴዎች በሚሸጡት ዋጋ መሸጥ ይኖርብኃል በሚል በታክስ ከፋይ ላይ የወንጀል ክስ ማቅረብ የአመክንዮ መሰረት የለውም፡፡
በአስመጪነት የንግድ ዘርፍ የንግድ ስራ የሚያከናውኑ ግብር ከፋዮች ዕቃ ወደ ጉምሩክ ክልል በሚያስገቡበት ወቅት የዕቃ ግዢ ዋጋ (commercial invoice) ለጉምሩክ የሚያቀርቡ ሲሆን ይህ በሚቀርብበት ወቅት ባለስልጣን መ/ቤቱ የግዢ ዋጋውን ትክክለኛነት ሲጠራጠር የአስመጪዎችን የግዢ ዋጋ ላይቀበል ይችላል፡፡ አስመጪዎች ያቀረቡት የግዢ ዋጋ/ኢንቮይስ ዋጋ/ ውድቅ ከተደረገ በኃላ ታክስና ቀረጥ በጉምሩክ ዋጋ መሰረት የሚሰላ ይሆናል፡፡
በተጨሪ እሴት ታክስ አዋጅ 285/94 አንቀፅ 15/1 መሰረት አስመጪዎች ዕቃቸውን ለሽያጭ ሊያቀርቡ የሚገባው በጉምሩክ ዋጋ መሰረት ዋጋ በመገንባት መሆኑ በግልፅ ተመልክቷል፡፡ ታክስ እና ቀረጡን በሲዲ ዋጋ መሰረት ከፍለው ሳለ አስመጪዎች ለሀገር ውስጥ ሽያጭ ዋጋቸውን በራሳቸው የግዢ ዋጋ መሰረት ገንብተው ሽያጭ ካከናወኑና ይህንኑ ዋጋ ለባለስልጣን መስሪያቤቱ ካስታወቁ ባለስልጣን መ/ቤቱ የአስመጪውን የዋጋ ግንባታ ውድቅ በማድረግ ዋጋውን በጉምሩክ ዋጋ መሰረት በማስተካከል ታክስ ይጥልል፡፡
ከዚህ ግኝት ጋር በሚገናኝ በጥለቀት ሊመረመር የሚገባ ጉዳይ አንድ አስመጪ የገዛበትን ዋጋ በሚመለከት የግዢ ሰነድ ካቀረበ በኃላ የገቢዎች እና ጉምሩክ ባለስልጣን መ/ቤት የቀረበው የእንቮይስ ዋጋ ያነሰ የግዢ ዋጋ ነው በሚል ዋጋውን ውድቅ በማድረግ በሲዲ ዋጋ መሰረት ታክስ እና ቀረጥ ቢያሰላ ይህ ተግባር አስመጪው የግዢ ዋጋውን አሳንሷል በሚል በአስመጪው ላይ የወንጀል ተጠያቂነት ሊያስከትል ይችላል ወይስ አይችልም የሚል ነጥብ ሲሆን ባለስልጣን መ/ቤቱ በአስመጪዎች የሚቀርበውን የግዢ ዋጋ ውድቅ የሚያደርገው አስመጪው ያቀረበው ዋጋ ትክክለኛ የግዢ ዋጋ ስለመሆኑ ውጭ ካለው አምራች(ከሻጩ) ድርጅት የተሰጠውና በአስመጪው አማካኝነት የቀረበው የግዢ ሰነድ ትክክለኛ አለመሆኑ በማረጋገጥ ሳይሆን ከማነፃፀሪያ ዋጋ/cd value/ አንፃር ሲታይ የቀረበው ዋጋ አንሶ በመገኘቱ ነው፡፡
በአስመጪው የቀረበው የግዢ ዋጋ ትክክለኛ የግዢ ዋጋ አለመሆኑ ወይም ታክስና ጉምሩክ ለማጭበርበር የቀረበ ሀሰተኛ የግዢ ዋጋ ስለመሆኑ ባልተረጋገጠበት ሁኔታ በአስመጪዎች የቀረበ ዋጋ በአሃዝ ሲታይ ከሲዲ ዋጋ አንሶ መገኘቱን ብቻ መሰረት በማድረግ ታክስና ጉምሩክ ለማጭበርበር የቀረበ ዋጋ ነው ለማለት አያስችልም፡፡ የታክስ ስወራ ወንጀል ተፈፅሟል ለማለት ግዙፋዊ የታክስ ስወራ ተግባር መኖር ያለበት ሲሆን ከላይ በተያዘው ከጉምሩክ ዋጋ በታች መያዝን በሚመለከት የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባር ውጤት ሊኖረው የሚችለው በአስመጪ የቀረበው ዋጋ ትክክለኛ የግዢ ዋጋ አለመሆኑ በሚረጋገጥበት ወቅት ነው፡፡ ይህ ሲሆን ተጭበርብሮ የሚቀርብ የግዢ ሰነድ በግልፅ ግዙፋዊ የታክስ ስወራ ወንጀል መኖሩን ያሳየናል፡፡
በአጠቃላይ ከታክስ አንፃር የገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን በተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ 285/1994 አንቀፅ 15/1 እና የጉምሩክ አዋጅ 859/2006 መሰረት ታክስ እና ቀረጥን ለመጣል የጉምሩክ ዋጋን መሰረት መድረጋቸውና በዚሁ አግባብ ታክስ መጣላቸው የሚነቀፍ በይሆንም ከወንጀል ተጠያቂነት አንፃር ሲታይ በአስመጪ የሚቀርበው ዋጋ ትክክለኛነት ልታይ የሚገባው ከአምራች ድርጅት የሽያጭ ዋጋ አንፃር ሊሆን ይገባል፡፡
የወንጀል ተግባር መኖሩን የሚያሳይ የኦዲት ግኝት በበኃሪው ተጠርጣሪው ግብር ለመሰወር የሚያደርገውን ህገ-ወጥ ተግባራትን በግልጽ የሚያማለክት ሲሆን በአብዛኛው ከግዢና ከሽያጭ ጋር የተገናኙ ናቸው፡፡ ወጪን በሚመለከት አንድ ድርጅት የግብር ስወራ ተግባር ፈጸመ የሚባለው ወጪን በማናር ግብር የሚጣልበት ገቢ እንዲያንስ በማድረግ ሲሆን ይህ ተግባር የወንጀል ይዘት አለው ለማለት ግን ግብር ከፋዩ ያቀረበው ወጪ ያልወጣና የፈጠራ ወጪ ስለመሆኑ ሊረጋገጥ ይገባል፡፡
የፈጠራ ወጪ በበኃሪው በሀሰተኛ ሰነድ ወይም በሌሎች ህገ-ወጥ ደረሰኞች ተደግፎ የሚቀርብ ሲሆን ከላይ እንደተገለፀው ዐቃቤ ህግ ወጪዎቹ ህገ-ወጥ መሆናቸውን፣የወጪዎቹን ህገ-ወጥነት ለመደበቅ የቀረበ ሀሰተኛ ሰነድ/ሌሎች የተቀነባበሩ የሀሰት ተግባራት/ መኖራቸው መረጋገጥ ይኖርበታል፡፡
በገቢ ግብር አዋጅ 286/94 አንቀጽ 20 ላይ እንደተመለከተው ግብር ከፋዮች ወጪያቸውን ማረጋገጥ እስከቻሉ ድረስ ለንግድ ስራው ዋስትና ለመስጠትና እንቅስቃሴውን ለማስቀጠል የወጣውን ወጪ ተቀናሽ እንደሚደረግ የተመለከተ ሲሆን ማረጋገጥ ካልተቻለ ውድቅ እንደሚደረግ በግልጽ ያሳያል፡፡
ከታክስ ኦዲት ጋር በሚገናኝ ወጪዎች ውድቅ የሚሆኑበት የተለያዩ ምክንያቶች ያሉ ሲሆን በዋናነት ወጪዎች ውድቅ የሚሆኑት ደጋፊ ሰነድ የለላቸው ወጪ፣በታክስ ህጎች እንደ ወጪ እንዲያዝ ያልተፈቀደ ወጪ፣ያልወጣ ወጪ ሆኖ እንደ ወጣ በማስመሰል የቀረበ ወጪ ናቸው፡፡
ከላይ እንደተገፀው ለንግድ ስራ ዋስትና ለመስጠት የሚወጡ ወጪዎች ማረጋገጥ እስከተቻለ ድረስ ተቀናሽ የሚደረጉ ሲሆን ግብር ከፋዮች ተገቢውን የሂሳብ ሰነድ ባለመያዛቸው ምክንያት ወጪዎች ስለመውጣት የሚያረጋግጥ ሰነድ ያልቀረበ ከሆነ ደጋፊ ሰነድ አልቀረበም በሚል ውድቅ ይደረጋል፡፡ ከዚህ ግኝት ጋር ተያይዞ ሊታወቅ የሚገባው እነኚህ ወጪዎች ውድቅ የሚደረጉት ወጪዎቹ ሙሉ በሙሉ አልወጡም በሚል ድምዳሜ ሳይሆን ታክስ ከፋዩ ስለመውጣታቸው በደጋፊ ሰነድ ህጉ በሚፈቅደው አግባብ አላረጋገጠም በሚል ነው፡፡
በመሆኑም አነኚህ ወጪዎች አለመውጣታቸው እስካልተረጋገጠ ድረስ ተከሳሽ ወጪዎቹን ለታክስ በለስልጣን ያቀረበው ሆነብሎ ታክስ ለማጭበርበር ነው በሚል ድምዳሜ ላይ ለመድረስ አያስችልም፡፡ የሀሳብ ክፍል ማስረዳት የማይቻል ከሆነ ደግሞ ይህ ግኝት የወንጀል የክስ መሰረት ሊሆን አይችልም፡፡
ያልተፈቀዱ ወጪዎች ታክስ ከፋዮች በህግ እንደ ወጪ እንዳይያዝላቸው የተከለከለ ወጪ ሲሆን ታክስ ከፋዮች እነኚህን ወጪ ቢያወጡ እንኳ በታክስ ህግ የተከለከለ በመሆኑ ባለስልጣን መ/ቤቱ ውድቅ ያደርጋቸዋል፡፡
እነዚህ ወጪዎች በአንድ በኩል በመሰረታዊ የሂሳብ መርሆ የተፈቀዱ ሊሆኑ የሚችሉ ሲሆን በሌላ በኩል ደግሞ ታክስ ከፋዮች ለገቢዎች ባለስልጣን መ/ቤት የሚያቀርቡት ተጨማሪ ገቢ ለማግኘትና ለንግድ እንቅስቃሴያቸው ዋስትና ለመስጠት የወጣ ወጪ ነው በሚል ነው፡፡
በመሰረታዊ የሂሳብ መርሆ (General accounting principle) እንደ ወጪ እንዲያዙ የማይከለከሉ ወጪዎች በእኛ ህግ የተከለከለ ወጪ በሚሆንበት ወቅት አንድ ታክስ ከፋይ ወጪውን በወጪ ሰንጠረዥ ሞልቶ ቢመጣ ወጪውን ውድቅ ከማድረግ ውጭ ታክስ ከፋዩ ታክስ ለማጭበርበር ያቀረበ ወጪ ነው የሚል ድምዳሜ ላይ መድረስ አይቻልም፡፡
በፀኃፊው እመነት በመሰረታዊ የሂሳብ መርሆ የሚፈቀዱ ነገር ግን በሀገራት የታክስ ህግ መሰረት የተከለከሉ ወጪዎች በታክስ ከፋዮች በታክስ ማስታወቂያ ላይ ተሞልተው ሲቀርቡ ውድቅ አድርገን ታክስ ከመጣል ባለፈ የወንጀል ውጤት ሊያስከትሉ አይገባም፡፡
በሌላ በኩል አንዳንድ ታክስ ከፋዮች እነኚህ ወጪዎች የተከለከሉ መሆናቸውን እያወቁ ታክስ ለመሰወር በማሰብ ከሌሎች ወጪዎች ጋር በመቀላቀል ለታክስ ሰብሳቢው መ/ቤት የሚያቀርቡበት አጋጣሚ በርካታ ሲሆን ታክስ ከፋዮች ወጪያቸውን እንዲያረጋግጡ እድል ሲሰጣቸው በመጀመሪያ የቀረበው ወጪ ትክክለኛ ባለመሆኑ ለማረጋገጥ የሚሞክሩት ሀሰተኛ ሰነድን በመጠቀም ነው፡፡
አነዚህ ሀሰተኛ ደረሰኞች ያልወጣን ወጪ ለመደገፍ ሆነተብሎ መጪን ለማናር የሚቀርቡ በመሆናቸው በወንጀል ምርመራ ከተደረሰባቸው በታክስ ክርክር ሂደት እንደ ሌሎች ወጪዎች የወንጀሉን ግዙፋዊ የወንጀል ተግባርና የታክስ ከፋዮችን የሀሳብ ክፍል ለማስረዳት አዳጋች አይሆንም፡፡
በአጠቃላይ ያልተፈቀዱ ወጪዎችን በሚመለከት ወጪዎቹ በታክስ ማስታወቂያ ላይ ተሞልተው የሚቀርቡት ለታክስ ሰብሳቢ መ/ቤት በመሆናቸው ዐቃቤ ህግ ደግሞ በታክስ ስወራ ወንጀል የታክስ ስወራ ሀሳብ ክፍል ስለመኖሩ ማስረዳት ያለበት በመሆኑ ዐቃቤ ህግ ክስ ከማቅረቡ በፊት እነዚህ ወጪዎች የቀረቡበትን አለማና ሁኔታ እንዲሁም ተከሳሽ ሆነብሎ ወጪውን በማናር ታክስ ለመሰወር በማሰብ የወንጀል ተግባሩን ስለመፈፀሙ በተገቢ ሁኔታ መመርመር ይኖርበታል፡፡
ታክስ ከፋዮች የንግድ ስራቸውን ለማስቀጠልና ለንግዳቸው ዋስትና ለመስጠት ወጪ ማውጣታቸው የሚታመን ቢሆንም አንዳንድ ታክስ ከፋዮች ታክስ ለማጭበርበር በማሰብ ሆነብለው ያላወጡትን ወጪ እንዳወጡ በማስመሰል ከታክስ ባለስልጣን እንደ ወጪ ተቀናሽ በማድረግ ሊከፈል የሚገባ ታክስ በመቀነስና በመደበቅ የዜጎችን ሀብት በመዝረፍ ስራ ላይ የተሰማሩ ታክስ ከፋዮች መኖራቸው ግልፅ ነው፡፡
በነዚህ ታክስ ከፋዮች የሚቀርቡ ወጪዎች ከመሰረቱ በትክክል ያልወጣ ወጪ ለማስያዝ በማሰብ ሲሆን ወጪያቸውን ለማስረዳት የሚቀርቡ ሰነዶችም ሀሰተኛ ደረሰኞች ናቸው፡፡
ወጪዎች ያለወጡ ወጪዎች ስለመሆናቸው የምናረጋግጠው ከሶስተኛ ወገን በሚገኝ ማስረጃና በታክስ ከፋዮች በሚቀርቡ ሀሰተኛ ደረሰኞች ሲሆን ዐቃቤ ህግ እነዚህ ወጪዎች በትክክል አለመውጣታቸው በእርግጠኛነት ማረጋገጥ ይኖርበታል፡፡
በመርህ ደረጃ ቆጠራን መሰረት በማድረግ የሚሰሩ የምርመራ ኦዲት ግኝቶች የታክስ ስወራ ወንጀል ውጤት የለቸውም ብሎ መደምደም የማይቻል ሲሆን በዚህ ፅሁፍ በዋናነት መመልከቱ አስፈላጊ የሚሆነው ቆጠራን መሰረት በማድረግ የሚሰሩ የምርመራ ኦዲት ግኝቶች የታክስ ስወራ ወንጀል ውጤት ሊኖራቸው የሚችልበትን አግባብ መለየት ላይ ነው፡፡
በመንግስት የሚፈለግ የበሰለና የተሰወረ ታክስ መኖሩ ሊረጋገጥ ይገባል(tax due and owing by the tax authority) መሟላት የሚገባ ሲሆን የቆጠራ ውጤት መሠረት ተደርጎ የሚሰራ የምርመራ ኦዲት ግኝት የወንጀል ይዘት አለው ወይስ የለውም የሚለውን ለመለየት ይረዳን ዘንድ የተያዘውን ጉዳይ ከታክስ ስወራ ወንጀል ግዙፋዊ ተግባር (affirmative act of tax evasion) ጋር አያይዞ በምሳሌ አስደግፈን ማየቱ ተገቢ ነው፡፡
ለምሳሌ ያክል PPT private limited company ከ2003 እስከ 2007 የታክስ ዘመን በ2009 ዓ.ም ኦዲት በሚደረግበት ወቅት የ2004 ታክስ ዘመን ending inventory 200 ነው ብሎ ቢያሳውቅና በ2005 ending inventory 0 ከሆነ ድርጅቱ በ2004 ያሳወቀውን (200 ) ዕቃ በ2005 የታክስ ዘመን እንደሸጠ በመቁጠር ነው ታክስ የሚጣልበት፡፡ ድርጅቱ ኦዲት የተደረገው በ2009 ዓ.ም በመሆኑ የ2004 እና 2005 ታክስ ዘመናት የድርጅቱን የዕቃ ፍሰት በአካላዊ ቆጠራ የሚታወቅበት አግባብ አይኖርም፡፡
ለታክስ ሲባል ባለስልጣን መ/ቤቱ በዚህ አግባብ ታክስ ጥሎ መሰብሰብ ተገቢ ቢሆንም ከወንጀል አንፃር ግን ታክስ ሰብሳቢው መ/ቤት ታክስ ከፋዩ በ2004 የታክስ ዘመን ያቀረበው የመጨረሻ ቆጠራ ውጤት ካመኖሩ ባለፈ በ2005 የታክስ ዘመን ዕቃዎቹ መሸጣቸውንና ለማን እንደተሸጠ መለየት መቻል ይኖርብናል፡፡ ከላይ ከተመለከተው ምሳሌ አንፃር ስንመለከት ታክስ ከፋዩ ድርጅት ዕቃውን ሽጦት ሊሆን ይችላል ከሚል ድምዳሜ ባለፈ በተግባር ከገዢ ወይም ከማናቸውም ሶስተኛ ወገን ዕቃው ስለመሸጡ ያልተረጋገጠ ከሆነ የታከስ ስወራ ግዙፋዊ ተግባር ማሳየት የማይቻል በመሆኑ ተመሳሳይ ግኝቶች የወንጀል ውጤት ሊያስከትሉ አይገባም፡፡
ከላይ ከተመለከተው በተጨማሪ የቆጠራ ኦዲት ግኝት ውጤቱ የተሰራው ኦዲተሮች ባደረጉት ምርመራ ያገኙትን መረጃ መሰረት በማድረግ ሳይሆን ታክስ ከፋዩ ራሱ ያቀረበውን የቆጠራ ውጤት መሰረት በማድረግ በመሆኑ ታክስ ከፋዩ የማጭበርበር ሀሳብ ቢኖረው ኖሮ ልዩነት ሊኖረው የሚችለውን ቆጠራ ለባለስልጣን መ/ቤቱ ያቀርባል ተብሎ አይታሰብም፡፡
ከቆጠራ ጋር በተያያዘ ሌላኛው የምርመራ ኦዲት ግኝት አካላዊ የዕቃ ቆጠራን መሰረት በማድረግና የሶስተኛ ወገን መረጃን መሰረት በማድረግ ዕቃ መጉደሉ ብቻ ሳይሆን ለማን እንደተሸጠ በማረጋገጥ የሚሰራ ኦዲት ግኝት ሲሆን አኒህ ግኝቶች ከቀረበው የቆጠራ ውጤትና ሽያጭ ጋር በሚለያይበት ወቅት የታክስ ስወራ ወንጀል ውጤት ሊያስከትል የሚችልበት አግባብ ስለመኖሩ ሊታወቅ ይገባል፡፡
ንፅፅርን መሰረት በማድረግ የሚሰራ የምርመራ ኦዲት ግብር ከፋዮች ለገቢ ግብር እና ለተጨማሪ እሴት ታክስ ያሳወቁትን ገቢ/ሽያጭ መሰረት በማድረግ ሲሆን ለዚህ ግኝት መነሻ የሚሆነው ታክስ ከፋዮች ለገቢ ግበር እና ለተጨማሪ እሴት ታክስ በሳወቁት ገቢ/ሽያጭ መካከል ልዩነት ሲኖር ነው፡፡
የዚህ ንፅፅር ዋነኛው አለማ ታክስ ከፋዮች ግብራቸውን ከማጨበርበር ተግባር በፀዳ መልኩ እየከፈሉ መሆን አለመሆናቸው ለማረጋገጥ ሲሆን ታክስ ከፋዮች ለአንዱ የታክስ አይነት ያሳወቁትን ገቢ/ሽያጭ ለሌላኛው የታክስ አይነት ከላሳወቁና ሽያጩ/ገቢው ታክስ የሚከፈልበት ገቢ ሆኖ ከተገኘ የታክስ ሰብሰቢው ባለስልጣን መ/ቤት የተደበቀ ታክስ መኖር አለመኖሩን ለማረጋገጥ የንፅፅር ኦዲት ይሰራል፡፡
የንፅፅር ኦዲት ግኝት መሰረት ከታክስ ነፃ የሆነ ግብይት እስከሌለ ድረስ ተጨማሪ እሴት ታክስ የሚከፈልበት ግብይት እና ገቢ ግብር የሚከፈልበት ገቢ መሰረታቸው (base) ተመሳሳይ በመሆኑ የሚገለፅ ገቢ/ሽያጭ እኩል መሆን ይኖርበታል በሚል መነሻ ሲሆን ታክስ ከፋዮች በየወሩ ለ12 (አስራ ሁለት) ወራት ለተጨማሪ እሴት ታክስ ባሳወቀው ሽያጭና በተመሳሳይ የታክስ ዘመን ታክስ ከፋዩ ለገቢ ግብር ያሳወቀው ገቢ መካከል ልዩነት ሲኖር በልዩነቱ ላይ ታከስ ይጣላል፡፡
ከንፅፅር ኦዲት ጋር በሚገናኝ በአብዛኛው የሚነሳው ክርከር የንፅፅር ኦዲት የወንጀል ውጤት ሊያስከትል ይገባል ወይስ አይጋም የሚል ሲሆን የወንጀል ውጤት ሊያስከትል አይገባም የሚሉ ወገኖች የሚያቀርቡት መከራከሪያ በዋናነት ከሀሳብ ክፍል ጋር የሚገናኝ ነው፡፡
በእነዚህ ወገኖች የሚቀርበው መከራከሪያ የገቢ ግብርና የተጨማሪ እሴት ታክስ በተመሳሳይ የታክስ መሰረት ላይ የሚጣሉ የታክስ አይነቶች ቢሆኑም በነዚህ የታክስ አይነቶች መካከል ልዩነት በሚኖርበት ወቅት ልዩነቱ ሊደረስበት የሚችለው በልዩ ምርመራ ኦዲት በተደረገ ምርመራ ሳይሆን ታክስ ከፋዩ የሚያቀርበውን የታክስ ማስታወቂያ መሰረት በማድረግ ነው፡፡አንድ ታክስ ለማጭበርበር የሚያስብ ታክስ ከፋይ መሰረቱ ተመሳሳይ በሆነና ለአንድ ታክስ ሰብሳቢ መ/ቤት የሚገለፀውን ታክስ ማጭበርበር በማስብ ለተጨማሪ እሴት ታክስ አመቱን ሙሉ ሲከፍል የነበረውን ለገቢ ግበር ደብቋል በሚል ድምዳሜ ክስ የሚቀርብበት አግባብ ስነ-አመክንዮ መሰረት የለውም በሚል ክስ ሊቀርብ አይገባም በማለት የሚከራከሩ ሲሆን የክርክራቸው መቋጫ በንፅፅር ኦዲት የማጭበርበር ሀሳብ ማስረዳት አይቻልም የሚል ነው፡፡
የንፅፅር ኦዲት የክስ መሰረት ሊሆን ይገባል በሚል የሚከራከሩት ወገኖች እንደመከራከሪያ የሚያቀርቡት ነጥብ የሁለቱም ታክስ መሰረት ተመሳሳይ እስከሆነ ድረስ ታክስ በልዩነት ያልተገለፀ ገቢ ኖሮ በንፅፅር የተጣለ ታክስ ካለ ምንጩ ታክስ ከፋይ ከደበቀ ገቢ በመሆኑ ክስ ሊቀርብበት ይገባል የሚል ነው፡፡
በመሰረቱ ታክስ ስወራ ታክስ ለማስከፈል የሚቀርብ ክስ አይደለም፡፡ ታክስ ስወራ ወንጀል ክስ አለማው ለታክስ ስርዓቱ አደጋ የሆኑትን ታክስ ከፋዮች ቀጥቶ በማስተማር የታክስ ተገዢነትን ማረጋገጥ ሲሆን የታክስ ስወራ ወንጀል ጉዳይ በሚነሳበት ወቅት በዋናነት ሶስቱ የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባር በአንድነት ሊኖሩ ይገባል፡፡
ንፅፅርን መሰረት በማድረግ በሚሰሩ የምርመራ ኦዲት ላይ የሚገለፁ ግኝቶች በዋናነት በአሃዝ የሚገለፅ የገቢ/ሽያጭ ልዩነት ሲሆን ይህ ልዩነት ታክስ ከፋዩ ለሁለቱ የታክስ አይነቶች የገለፀው ገቢ/ሽያጭ እንደሚለያዩ ከማሳየት ውጭ በተግባር የሚታይ ግዙፋዊ የታክስ ስወራ ወንጀል ፍሬ ነገር ስለመኖሩ ማሳየት አይቻልም፡፡
በሌላ በኩል የንፅፅር ኦዲት መሰረት የልዩ ምርመራ ኦዲት በራሱ ምርመራ ደረሰበትን ግኝት መሰረት በማድረግ ሳይሆን በታክስ ከፋይ የሚቀርበውን የታክስ መግለጫ መሰረት በማድረግ በልዩነት ላይ ታክስ የሚጣለት የታክስ ስሌት ነው፡፡ ከላይ እንደተገለፀው በታክስ ስወራ ወንጀል በዋናነት ሲጣራ የሚገባው የታክስ ከፋዮች የሀሳብ ክፍል ሲሆን በተያዘውም ጉዳይ አንድ ግብር ከፋይ ታክሱን ለተመሳሳይ የገቢ ሰብሳቢ መ/ቤት አንደሚያስታውቅ እያወቀ ለተጨማሪ እሴት ታክስ ሲያስታውቅ የነበረውን ገቢ ለገቢ ግብር አላስታወቀም በሚል በልዩነት ላይ የተጣለውን ታክስ መሰረት በማድረግ ታክስ ለመሰወር በማሳብ የታክስ ስወራ ወንጀል ፈፅሟል ብሎ ለመደምደም አያስችልም፡፡ በሌላ በኩል ይህ ታክስ ከፋይ ታክስ ለመሰወር ቢያስብ ኖሮ ገቢውን/ሽያጩን በሁለቱም ታክስ አይነቶች ለባለስልጣን መ/ቤቱ ያስታውቃል ተብሎ አይታሰብም፡፡
በፀኃፊው እምነት ገቢ ሰብሳቢው መ/ቤት ይህን ልዩነት መሰረት በማድረግ ታክስ ጥሎ ገቢ መሰብሰቡ ተገቢ ቢሆንም ግኝቱ ለታክስ ስወራ ወንጀል ከሚያስፈልገው የሀሳብ ክፍል አንፃር ሲታይ ማስረዳት የማይቻልና ግዙፋዊ የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባርም ጭምር ማሣየት የማይቻል በመሆኑ ከላይ የተመለከቱት የግብር ስወራ መሰረታዊ ፍሬ ነገሮች በሌሉበት ሁኔታ ይህ ግኝት ከፍትሐብሔር ተጠያቂነት ባለፈ የወንጀል ክስ ውጤት ሊኖረው አይገባም፡፡
ታክስ ከፋዮች ድርጅታቸውን በሚዘጉበት ወቅት ወይም የተጨማሪ እሴት ታክስ ምዝገባ ስረዛ እንዲደረግላቸው ለገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን መ/ቤት በሚያመለክቱበት ወቅት ኦዲት የሚደረጉ ሲሆን በኦዲት ወቅት በተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ 285/94 አንቀፅ 4/4 መሰረት የካፒታል ዕቃዎችን ጨምሮ በታክስ ከፋዩ እጅ የሚገኝ ማንኛውም ዕቃ እንደተሸጠ ተቆጥሮ ታክስ የሚሰላበት እንደሆነ በግልፅ የተደነገገ ሲሆን ይህ የሚፈፀምበት አግባብ በመመሪያ 24/2001 ላይ በግልፅ ተመልክቷል፡፡
በመመሪያ 24/2001 መሰረት የሚሰራ የኦዲት ግኝት በልዩ ምርመራ ኦዲት ሪፖርት ላይ ያልተገለፀ ገቢ በሚል የሚገለፅ ሲሆን ይህ ግኝት በዚህ መልኩ የሚገለፀው በታክስ ከፋዮች ሽያጭ ተከናውኖ ያልተገለፀ ገቢ ኖሮ ሳይሆን ታክስ ሰብሳቢው መ/ቤት የመዝጋት ጥያቄ ላቀረበው ድርጅት የእርጅና ቅናሽ ይዝለት የነበረ በመሆኑ በታክስ ከፋዮች እጅ የሚገኙ የካፒታል ዕቃዎች እንደተሸጠ ዕቃ ተቆጥሮ ታክስ ሊከፈልበት ስለሚገባ ነው፡፡ በመሆኑም በታክስ ከፋይ የተደረገ የታክስ ስወራ ወንጀል ተግባር ባለመሩ ይህ ግኝት የታክስ ስወራ ወንጀል ውጤት ሊኖረው አይችልም፡፡
ነቲ ቃለ መሓለ ዘፈጸሙ ምኽትል ፕረዝደንት ማይክ ፔንስ ኾይኖም እቲ ስነ ስርዓት ኣብ ብኦቫል ኦፊስ ዝፍለጥ ቤት ጽሕፈት ፕረዝደንት ተኻይዱ። ፕረዝደንት ኣሜሪካ ደናልድ ትራምፕ እውን ኣብቲ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ተረኺቦም ኔሮም።
አሰልጣኝ ሰውነት በቲቪ 9 ላይ በሰጡት ትንተና ተጨዋቾች ከሌላው ሙያ አይለዩም መንግስት ብር የለኝም ካለ በቃ የለውም የግድ ደመወዝ መክፈል የለበትም ማለታቸውን ማህበሩ ተቃውሞታል፡፡ እንደ ማህበሩ ቅሬታ አሰልጣኙ ትላንት በክለብና በብሄራዊ ቡድን ያሰለጠኗቸውን ተጨዋቾችና የሙያ ባልደረቦቻቸውን ከግምት ያላስገባና ቅር ያሰኘ አቋም ነው ሲል ተችቷል፡፡
የሊግ ኮሚቴው አመራሮች መስመሩን አልፈዋል፤ የክለባችንን መብት ተጋፍተዋል በዚህም አዝነናል” አቶ ሽፈራው (ተ/ኃይማኖት) የመቐለ 70 እንደርታ እግርኳስ ክለብ ዋና ስራ አስኪያጅ →
የዓለም አቀፍ የፍትህ ፍርድ ቤት (#ICJ ) የንጉሠ ነገሥት ኃይል ስላሴ የፈፀመውን የዘር ማጥፋት ጉዳይን ዳግም ፈትሾ ተመጣጣኝ የፍርድ ውሳኔ / ብይን እንደሚሰጥበት ተሰምቷል ።
የባቡር ሀዲዱን ተከትሎ እስከ አይሻአ ድረስ አሰቃቂ የዘር ማጥፋት ወንጀል ከስልሳ ዓመታት በፊት ፤ እለቱ ፣ ነሐሴ 13 ቀን 1960 ፣ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ሠራዊት በአከባቢው ከሱማሌ / ኢሳ ብሔረሰብ በመጣው በንፁኃን ሰላማዊ ዜጎች ላይ በፈጸመው ዘግናኝ የዘር ማጥፋት ወንጀል በንጉስ ኃይሉ ሥላሴ ትእዛዝ ተፈጽሟል ፡፡
እ.ኤ.አ. ነሐሴ 13 ቀን 1960 በንጉሰ ንግስት ሀይለስላሴ ወታደሮች ከድሬደዋ እስከ የባቡር ሐዲድ ተከትሎ እስከ አይሻአ ከተማ ድረስ ባሉ ሰላማዊ በብሄራቸው ምክንያት ተጨፈጨፉ፤ የተገደሉት ከሶማሌ / ኢሳ ብሄረሰብ በመሆናቸው የተነሳ ብቻ ምንም ለመከላከል ባልተዘጋጁ ንፁሀን ሰላማዊ ህዝብ ላይ የጦር ወንጀል ሳይሆን የዘር ማጥፋት ወንጀል ንጉሱ ፈጽመዋል፡፡ መጠነ ሰፊ አሰቃቂ ጭፍጨፋ ንጉሱ እና ሀይላቸው ፈጽመዋል ፡፡
በአዲስ አበባ የተቀመጠው የመንግስት በተደጋጋሚ በመካድ ይታወቃል ብሏል ኤሊ ዊዝል!! የአይሻአ የዘር ማጥፋት ሁሌም ወንጀሉ ለመካድ ይጥራሉ ብሎ ተናግሯል። የተጨፈጨፉትን የአባቶቻችንን መታሰቢያ ማክበር አለብን ብለን በአይሻአ ከተማ መታሰቢያቸው በእየ አመቱ እየተከበረ ነው፤ ሆኖም ግን ወንጀለኞች በይፋ ወንጀላቸውን ሊቀበሉ ይገባል። ጊዜውም አሁን ነው።
በአይሻአ ህዝብ ላይ የተፈጸመውን የዘር ማጥፋት ዘመቻ የሚጠቅስ ጥር 7 ቀን 1963 #የተባበሩት መንግስታት ሰነድ እንደሚገልጸው ከሆነ “በመቶዎች የሚቆጠሩ የሶማሌ ወንዶች ፣ ሴቶች እና ሕፃናት በከተማው ውስጥ በንጉሠ ነገሥቱ የኢትዮጵያ ኃይሎች ያለምንም ርህራሄ ተጨፍጭፈው፤ አካል ጉዳትም ደርሶባቸዋል፡፡ እ.ኤ.አ. በ 1960 ነሐሴ አጋማሽ ላይ በአይሻ (1) እና በአከባቢው ፡፡ እነዚህ ንፁሃን እና ለመከላከል ጨምር ዝግጁ ያልነበሩ ሰዎችን በኢትዮጵያ አየር ኃይል አውሮፕላኖች ተደብድበው በጦር መሣሪያ የታጠቁ ኃይሎች ታድነው ነው የተገደሉት ይላል። ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወዲህ ታይቶ በማይታወቅ አረመኔያዊ ጭፍጨፋ ተአትዘንጉ፡፡
ማክኬንሰን ከ 1992 ጀምሮ ዝቅተኛ የካርቦን አቅርቦት እያደገ ለመጡ ድርጅቶችን ከ 160 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር በላይ ብድር ሰጥቷቸዋል, ለረጅም ጊዜ ለጋዝ ጥቃቅነ ትነት መጋለጥ በሀገራችን በጎ አድራጎት ግቦች እና የገንዘብ ዕዳችን መካከል ያለ የተዛባ ሁኔታ ነው. ለመንግስት, ኮርፖሬሽኑ እና የሞርጌጅ (ኮርፖሬሽን) ድጋፍ የተሰጠው ኢንቬስተር ይህ ጥብቅ የገቢ ምንጫችን አሁን ከድንጋይ-ነዳጅ ነፃ ነው.
ብዙ ምርጦች: የ McKnight የደጋፊዎች ማኔል ማኔል ካፒታል ዲቪን ማኔጅ በ ብናኝ ማጽዳት ከኛ ፖርትፎሊዮ. ይህ ፖርትፎሊዮ የንፁህ ውበት ባቄላ እንዲሁም የማዕድን ሥራ እና ሌሎች በድብቅ ከድንጋይ ከሰል ያሉ ኩባንያዎች ይወጣል. የድርጅቱ ሥራ አስኪያጅ ከ 1 500 - ቢዝነስ ፖርትፎሊየን $ 1.6 ሚሊዮን ዶላር መሸጥ ነበረበት.
ከሰል በማደግ ላይ ያሉ ማህበረሰቦች: የእኛ ተፅዕኖ ኢንቬስትመንት ፕሮግራም በንጹህ ኢነርጂ ላይ መዋዕለ ንዋያቸውን ለማፍሰስ የሚያስችሉ አጋጣሚዎች አሉት, እናም ድጋፍ ለመስጠት በጣም አስፈላጊ ነው ከሰል ጥገኛ ማህበረሰቦች ኢኮኖሚያቸውን የሚያድሱ ናቸው.
ቅዱስነቶም ብዘመሓላለፍዎ ናይ ተለግራም መልእኽቲ ኣቢሎም፥ ኣብ ኢንዶኖዢያ ንእትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክስርቲያንን ናይታ ሃገር በርገሳውያን ላዕለዎት ኣካላትን ብምኽንያ እቲ ዝተኸስተ ርእደ መሬት
ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ዕለት 15 ጥሪ 2021 ዓ.ም. ብርእደ መሬት ንዝተጠቕዔ ሕዝቢ ኢንዶነዢያ እናሓሰቡ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ቡጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን ክታም ዝተነብሮ ብይብጻሕ ናብ ናይ ቅድስቲ መንበር ሓዋርያዊ ልኡኽ ኣብ ኢንዶነዢያ ብዘመሓላለፍዎ ናይ ተለግራም መልእኽቲ፥ ዝተሰምዖም ሓዘን ገሊጾም፡ ምጽንናዕ ካብ እግዚኣብሔር ተማሕጺኖ፡ ነቶም በዚ ናይ ተፈጥሮ ሓደጋ’ዚ ንዝተጠቕዑ ንምድሓድን ኣብ ሕጹጽ ድጋፍ ኣብ ምቕራብ ንዘገልግሉ ዘለዉ ኵሎም ጸሎቶምን ቅርበቶምን ከምዘረጋገጹ ናይ ቅድስቲ መንበር ዜና ክፍሊ ማሕተምን መግለጺ ኣፍሊጡ።
ቅዱስነቶም ብዘመሓላለፍዎ ናይ ተለግራም መልእኽቲ ኣቢሎም፥ ኣብ ኢንዶኖዢያ ንእትርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክስርቲያንን ናይታ ሃገር በርገሳውያን ላዕለዎት ኣካላትን ብምኽንያ እቲ ዝተኸስተ ርእደ መሬት ንዝተጠቕዔ ሕዝቢ ደሴት ሱላወዚን ቅርበቶምን ጸሎትምን ድጋፎምን ኣረጋጊጾም፡ ስለ እቶም ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞም ዝተሰምዖም ሓዘን ከምዝገለጹ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
በቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ዋና ጸሓፊ ብጹዕ ካርዲናል ፒየትሮ ፓሮሊን ክታም ብዝተነብሮ ቅዱስነቶም ብይብጻሕ ናብ ሓዋርያዊ ልኡኽ ቅድስቲ መንበር ኣብ ኢንዶነዢያ ሊቀ ጳጳሳት ብጹዕ ኣቡነ ፒየሮ ፒዮፖ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ሓዘን መግለጺ መልእኽቲ፥ “በቲ ዘጋጠመ ርእደ መሬት ምኽንያት ዘሕዝን ንብዙሓት ዘጋጠመ ሕልፈትን ዘጓነፈ ውድመት ንብረትን ምስ ሰማዕኵ፡ ቅርበተይ ከረጋግጽ እፈትው ከምዝበሉን ነቶም ናይ ሞት ሓደጋ ዘጋጠሞም ጸሎቶም ከምዘረጋገጹ ቡጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን ብስም ቅዱስነቶም ሓቢሮም፡ ኣስዒቦም ነቶም ዝተሃስዩ ቅሉጥፍ ምሕዋይን ነቶም ዝሳቐዩን ምጽንናዕን ከምእተመነዩን ብፍላይ ነቶም ሃለዋቶም አና ዘይተረኽበ ኣብ ምድላዮምን ንዝተጐድኡ ኣብ ሕጹጽ ድጋፍን ንዝርከቡን ንበርገሳውያን ላዕለዎት ኣካላትን ኵሎም ቅርበቶም የረጋግጹ፡ ቢሎም ቅዱስነቶም ናይ ሓይልን ተስፋን መለኮታዊ ቡራኬ ይምሕጸኑ” ከምዝበሉ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
ንጉሣዊው ቤተሰብ ዝናውን ለመጠበቅ ሁሉንም ነገር ለማድረግ አስቧል ፡፡ ልዑል አንድሪው አሁንም በኤፕስታይን ጉዳይ ውስጥ ተጠልፎ እያለ ፣ በይፋ ከቤተሰብ ክስተት እንደገና ታግዷል ፡፡
ልዑል አንድሪው ግን አስተዋይ ነው ለአንድ ዓመት ያህል እና ውሳኔው እንዲያበቃ ሁሉም ህዝባዊ ግዴታዎች »በኖቬምበር 2019. ብቻ ፣ መቼበኤፕስታይን ጉዳይ አሁንም ተጠርጥሯል, የብሪታንያ ንጉሳዊ ቤተሰብ ምስሉን ለማቆየት አዲስ ውሳኔ ወስዷል ፡፡ ስለዚህ እንደተገለጠው የ
ጸሐይ, የ york መስፍን የአባቱን ልዑል ፊሊፕን 100 ኛ የልደት በዓል ምክንያት በማድረግ በተከበረው በዓል ላይ አልተጋበዘምእ.ኤ.አ. በሰኔ 2021 እ.ኤ.አ. ሁሉንም አስፈላጊ የጥንቃቄ እርምጃዎችን ለመውሰድ እና አዲስ ቅሌት ለማስቀረት የብሪታንያ ሮያሊቲ ለዚህ ዓመታዊ በዓል በሮያል ኮሌክሽን ታመን የታቀደውን የፎቶ ኤግዚቢሽን አዘጋጆች እንዲጠይቁ ነበር ፡፡የልዑል አንድሬ ማንኛውንም ጭቅጭቅ ያስወግዱ.
« አንድሪውን ዝቅ ለማድረግ አንድ ማስጠንቀቂያ ከላይ ሁሉ መጣ ፡፡ በተቻለ መጠን በትንሹ ይካተታል“፣ ለታብሎይድ ንጉሣዊ ምንጭ በአደራ ሰጠ ፡፡ " ይህ ታሪኩን ለመለወጥ አይደለም ምክንያቱም ሙሉ በሙሉ ችላ ሊባል ስለማይችል። ግን ባለፉት ዓመታት ከኤድንበርግ መስፍን ጋር ስላለው ግንኙነት ብዙም አንጽፍም ፡፡ ይህ ግልፅ ነው ምክንያቱም እሱ ልጁ ስለሆነ እና በቤተሰብ ውስጥ ያለውን ሚና ለመቀነስ ነው ፡፡. ልዑል አንድሪው በዚህ ጉዳይ ውስጥ ስለገቡ ፡፡ ከብሪታንያ ንጉሣዊ ቤተሰብ ፎቶዎች በመደበኛነት ራሱን ሲገለል ያገኛል. ለምሳሌ በሐምሌ 2020 (እ.ኤ.አ.) በዮርክ ዮርክ ቢያትሪስ ሴት ልጁ በተጋባበት ወቅት በማንኛውም ይፋዊ ቅጽበታዊ ገጽ እይታ ውስጥ አልታየም ፡፡
ለማስታወስ ያህል የዮርክ መስፍን በጄፍሪ ኤፕስታይን ጉዳይ ውስጥ ተሳት accusedል በሚል ተከሷል ፡፡ የወሲብ ንግድ ለአካለ መጠን ያልደረሱ ልጆች ላይ. የኒው ዮርክ የገንዘብ ድጋፍ ሰለባ ከሆኑት መካከል አንዷ የሆነችው ቨርጂኒያ ሮበርትስ ጂፍፍ በ 17 ዓመቷ ከዮርክ መስፍን ጋር የጾታ ግንኙነት እንድትፈጽም እንደተገደደች ትናገራለች ፡፡
- ከአደም ጋር ብዙ አንተዋወቅም፣ግን በጣም ነው የማከብረው። በታመምክ ጊዜ ላንተ የነበረውን አዘኔታና እንድትፈወስ የነበረውን ከፍተኛ ጉጉት አስተውያለሁ። የካኽን ወራዳ ባህሪ ያስተናገደበትን ጨዋ ስነ ምግባሩንም ተመልክቻለሁ።
- አንቺ ስለ እርሱ የማታውቂውና እኔ በሚገባ የማውቀው ለኔ በጎውን የሚመኝልኝና የሚያስብልኝ ፍጹም ወዳጅ መሆኑ ነው። ይህን ከአንድ በላይ በሆኑ አጋጣሚዎች ለማየት ችያለሁ፤ይህን ሁሉ ክብካቤና ፍጹምነት ለምን እንደሚሰጠኝ ሳስብ እገረማለሁ።
- ወደ ቴል አቪቭ እንድሄድና አይሁዳዊነትን እንዳጠና ይገፋፋኝ የነበረው እርሱ ነው። ክርስትናን እንዳጠናና ወደ ሮም እንድሄድ የገፋፋኝም እርሱ ነው። ለራሱ ክርስቲያን ሳይሆን ይህን እንዴት ሊያደርግ ቻለ?
- በላክልን ደብዳቤ በጠየቅከን መሰረት ጉዳዩን በዚህ ርእስ ላይ አንብቤ ለመመርመር ችያለሁ። እናም ቁርኣን በታሪክ ውስጥ አቻ በሌለው የተአማኒነት ሁኔታ ለዘመናት ከትውልድ ወደ ትውልድ የተላለፈ መጽሐፍ ነው። ከነብያቸው ከሙሐመድ ቁጥራቸው የበዛ ሰዎች ሰምተውና መዝግበው ለሌሎች አስተላልፉት፣በዚህ ሁኔታ ሲወርድ ሲዋረድ ነው እስከ ዛሬው ዘመናችን የደረሰው። ምንም ዓይነት ስህተትም ሆነ የመለወጥ ችግር ፈጽሞ ሳይደርስበት ባለበት ተጠብቆ ለመኖር የቻለ መጽሐፍ ነው። ትርጉሞቹ ግን ስህተት ሊኖሩባቸው ይችላል ።
- ሊሆን ይችላል፣እኔ ግን እንዲህ አላልኩም ! ቁርኣን ራሱ ብዙ ቦታ ላይ ለዐረቦች ብቻ ሳይሆን ለመላው የሰው ልጆች የተላለፈ መሆኑን ያመለክታል። ብዙዎቹ ትርጉሞቹ በጣም ጥሩ ሲሆኑ ልዩነቶች ሲያጋጥሙ ግን ማመሳከሪያው የዐረብኛ ቅጂው ብቻ ነው። የሚያስቀው ግን የዐረብኛው መጽሐፍ ከትውልድ ወደ ትውልድ የተላለፈው በጽሑፍ መልኩ ወይም በቃል በመወጣት ብቻ ሳይሆን፣የተለየ የአነባበብ ስልቱም ጭምር በድምጽ ከትውልድ ወደ ትውልድ የተላለፈ መሆኑ ነው።
- ተርጓሚው የሚተረጉመው የቁርኣንን ፍች እንጂ ቁርኣንን አይደለም። ቁርኣን በዐረብኛ ብቻ ነው ወደ ሌላ ቋንቋ የሚመለሰው ቁርኣኑ ሳይሆን ፍቺው ነው። ለማንኛውም ስታነበው ይህንን ትረዳለህ።
- ስለ ደከመኝ መታኛት፣ስለራበኝም እራት መብላት እሻለሁ። የአደም ነገርም ስለ አሳሰበኝ መረጋጋት፣ግራ ስለ ተጋባሁ ለካኽ ምላሽ መስጠትና ስለ ናፈቅኋት ፍቅሬንም ማግኘት እፈልጋለሁ። አንቺ ደግሞ የቁርኣን ትርጉሞችን በማንበብ ተጠምደሻል !
ጆርጅ አማልዶ ከእንቅልፉ ተነሳና ወደ ሥራ ለመሄድ ተዘጋጀ። እየከበደውና ጥላቻ እየተሰማው ወጣ። ይህ ስሜት በካኽ ምክንያት ይሁን ወይም ገና እልባት ባላገኘለት የግራ መጋባት ሁኔታ? አያውቅም።
ወደ ቢሮው እንደገባ በቀጥታ ለአደም ደወለ። ሞይባይሉ አሁንም እንደ ተዘጋ ነው። አጭር የጽሑፍ መልክት ላከለት . . ከደቂቃዎች በኋላ ካኽ ደውሎ ወደ ቢሮው እንዲመጣ ጠየቀው . .
- እንዲያውም ካትሪና ነበረች ትእቢትህን ስታሳየው ልታባርርህ ምንም ያልቀራት። አደም ከወዳጆቼ ሁሉ ምርጡ ወዳጄ ነው፤ስለርሱ በዚህ ሁኔታ ስትናገር አያስደስተኝም።
- አንተ ለኩባንያው ዋና ሥራ አስፈጻሚ ለመሆን የታጨህ ሰው ነህ፤እንዴት ስለ አስተናጋጅ ጓደደኛ ትናገረኛለህ? በሥራ መስክ ሙያዊ ብቃትህ የላቀ ቢሆንም ማህበራዊ ብቃትህ ግን በጣም ደካማ እንዳይሆን ስጋት አለኝ። የሚያሳዝነው በከፍተኛ የኃላፊነት ቦታ ላይ ማህበራዊ ብቃትና ክህሎት ከሥራ ብቃትና ክህሎት የበለጠ አስፈላጊነት ያለው መሆኑ ነው።
ሲሆን ከጥቅማችን ጋር ሲጻረር ግን እንጥሳለን›› ሲል እውነቱን ሳይሆን አይቀርም . . ወደ ካኽ ተመልሶ ያበጠው ይፈንዳ ውሳኔውን ለመንገር አሰበ፣ግና መለስ አለና ይይቅርታ ደብዳቤ ለመጻፍ ወሰነ . . በዚህ መሀል የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊው ዊልያም ከተፍ አለ . .
- ፍላጎት ሳይኖረኝ እኔ እንድሄድ ካኽ እንዲህ ለምን እንደሚጓጓ በጣም ይገርመኛል . . እስከማውቀው ድረስ አንተ ወይም የሽያጭና ገበያ ሥራ አስኪያጁ እንዳትጓዙ የሚከለክል ነገር የለም፣እንዳውም በዋናነት የናንተ መደበኛ ሥራ እንጂ የኔ አይደለም !
- አንተ ቴል አቪቭ በነበርክበት ጊዜ የሥራ አመራር ቦርድ ወደ ዋና ሥራ አስፈጻሚነት ከፍ እንድትልና ካኽ ወደ ሌላ እህት ኩባንያ እንዲዛወር በስብሰባ ወስኖ ነበር። ካኽ ይህ ውሳኔ እንዲዘገይ ለማድረግ ሲል የዘየደው መላ ካንተ በስተቀር ሌላ ሰው ሊያከናውነው የማይችል ተልእኮ መኖሩን መንገርና ውሳኔው እስከዚያ እንዲቆይ ቦርዱን ማሳመን ነበር።
ለአስራ አራት ዓመታት ያህል የቆየሁበትን ኩባንያ በማገልገሌ ክብር ይሰማኛል። በኔ ላይ ለጣላችሁት እምነትም አክብሮቴ የላቀ ነው። ለዚህ የመታመን ደረጃ ተገቢው ሰው ሆኜ መገኘት ምኞቴ ነው። ኩባንያችንን ስኬታማ ማድረግ የሁላችንም ኃላፊነት ነው። ለኩባንያው ማበርከት የቻልኩትን እንዳበረክት ላስቻለኝ የዘውትር ድጋፋችሁ ያለኝን ከፍተኛ አክብሮትና ግምት እንድገልጽ ይፈቀድልኝ።
የሙያ ስነ ምግባሬንና የራሴን መርሆ የማልጥስ ከሆነ ከሥራ እንደምባረር ባልጠበቅሁት ሁኔታ ማስፈራሪያ ስለ ደረሰብኝ፣እናንተም ጥረቴን ግምት ውስጥ ታስገባላችሁ ብዬ በማሰብ የሥራ መልቀቂያ አቀርቤአለሁ። የሚገባኝ ሁሉ ተጣርቶ እንደሚሰጠኝም ተስፋ አደርጋለሁ። ሥራ መልቀቄ ለኔም ሆነ ለኩባንያው ስም ከመባረር የሚመረጥና መርሆዎቼንም በጥቅም ከመሸጥ የተሻለ ነው።
ደብዳቤውን ጽፎ ሲጨርስ የተላከለትን የሥራ አመራር ቦርድ አባላትን አድራሻ ኢሜይሉ ላይ አገኘ። ካኽንም ጨምሮ ደብዳቤውን ለሁሉም የሥራ አመራር ቦርድ አባላት ላከላቸውና ወዲያውኑ ግቢውን ለቆ ወጣ . . ወደ አደም መኖሪያ ቤት ሄዶ ማንንም አላገኘም። ወደ ካፌው
- አንተ ነበርክ ትናንት የመጣህ? ዛሬም አልመጣም፤ይሁን እንጂ አንድ ሰው ከአንድ ሰዓት ያህል በፊት ደውሎ የመኪና አደጋ ደርሶበት ሆስፒታል መሆኑንና ጤንነቱ በመሻሻል መሆኑን ነግሮናል።
ጆርጅ ወደ ሆስፒታሉ ደርሶ የአደምን ክፍል ጠይቆ ወደዚያ አመራ። ወደ ክፍሉ ሲገባ አደምን እግሩ ሙሉ በሙሉ በጄሶ ተጠቅልሎና ብዙ ሰዎች ከበውት አልጋው ላይ ተኝቶ አገኘው . .
- ጆርጅ አንተ ታማኝ ወዳጅ ነህ፣አመሰግነሃለሁ። እውነቱን ለመናገር ለማንም መደወል በምችልበት ሁኔታ ላይ አልነበርኩም። ወደ ሆስፒታል የወሰደኝ ወዳጄ ነው ለሚያውቃቸው ለነዚህ ወዳጆቼ የደወለላቸው። ከነሱ ጋር ላስተዋውቅህ ፦ አሕመድ የኤሌክትሮኒክስ ኢንጂነር ከሶርያ፣አድሪያን ፋርማሲስት ከእንግሊዝ፣ዐሊይ የከፍተኛ ትምህርት የዩኒቨርሲቲ ተማሪ ከሰዑዲ ዐረቢያ፣ሸይኽ ባስም አልአዝሀሪ ከግብጽ የለንደኑ እስላማዊ ማዕከል ኢማም . . ከወዳጄ ከጆርጅ ጋር ላስተዋውቃችሁ የኮምፒውተር ሶፍትዌር ኢንጂነርና የተራቀቁ ሶፍትዌሮች ኩባንያ ምክትል ሥራ አስፈጻሚ ነው . . ያደናቃችሁትን ምርጥ ቦርሳ ያመጣልኝ እርሱ ነው።
- እግዚአብሔር ይመስገን . . በጎ ነኝ አሁን የሕመም ስሜቱ ጋብ እያለ ነው። ለአምስት ቀናት እዚህ ለመቆየት የምገደድ ሲሆን ለአንድ ወር ያህልም እቤት ማረፍ ይኖርብኛል፣ከዚያም ለአንድ ወር ያህል በምርኩዝ ተደግፌ እንቀሳቀሳለሁ።
- ነገሮችን አያይዘህና አገናኝተህ አትመለከታቸውም ብየህ አልነበረም? ስሜና ውይይቶቼ ብቻ ሳይሆን መልኬና ተክለ ሰውነቴ ሙስሊም ዐረብ መሆኔን በግልጽ ያመለክታሉ፣ዋናው ነገር ካንተ የሸሸግሁት ነገር የለም። ካቶሊካዊ ነህ? ፕሮቴስታንት ነህ? እያልክ በመውቀስ ስትጠይቀኝ የነበርከው አንተ ነህ። ሆን ብዬ የደብቅሁህ መስሎ ተሰምቶህ ከሆነ ግን ደጋግሜ ይቅርታ እጠይቃለሁ።
- አዎ፣እንዳውም በዚህ ሁኔታ ላይ መሆኔ የበለጠ ለጸሎት እንድገፋፋ ያደርጋል። ፈጣሪ አምላኬ ረድኤቱ ሁሌም ያስፈልገኛል፣አሁን ባለሁበት ሁኔታ ላይ ደግሞ አስፈላጊነቱ የበለጠ ነው። ይህ ባይሆን ኖሮ የሕይወት ፈተናዎች የሰውን ልጅ መከራን የመቋቋም አቅም አሳጥተው ከመልካም ስነ ምግባርና ከመርህ እንዲዛነፍ ያደርጉት ነበር።
- የዐረብኛ ቋንቋን አውቀህ እኛ የቁርኣንን ጥፍጥና እንደምናጣጥም አንተም እንድታጣጥመው ምኞቴ ነው። ለማንኛውም ሸይኽ ባስም ከተመለሱ በኋላ አንድ የትርጉም ቅጂ አበረክትልሃለሁ።
- ከምዕራቡ ዓለም ሌላ በዓለም ላይ የሚገኙ ሙስሊሞች ቁጥር በዐረብ አገሮች ከሚገኙት በብዙ እጥፍ ይበልጣል። እስላም አላህ ለነብዩ (ሰላም በርሳቸው ላይ ይወረድ) እንዳለው ሁሉ ለመላው የሰው ዘር የተለገሰ እዝነት ነው ፦ {(ሙሐመድ ሆይ !) ለዓለማት እዝነት አድርግን እንጂ አልላክንህም።} [አል አንቢያ፡107]
- በጣም ጥሩና ተገቢም ነው። እስላም የዕውቀት ሃይማኖት ነው፤አስቀድመህ ሳታውቅና ሳትረዳው እንድታምንበት አይጠይቅህም። ለዚህም ነው ከቁርኣን መጀመሪያ ለነብዩ የተላለፈው ቃል ‹‹አንብብ›› የሚል የሆነው።
- ያ የተረጋገጠው ግን ሚዲያዎቹ ለረዥም ጊዜ ስለ ሙስሊሞች አሸባሪነት ሲያወሩ ከከረሙ በኋላ ነበር። ማስተባበያውን ግን እንደ ተለመደው አንድ ጊዜ በጨረፍታ አውርተው ነው ያለፉት። በዚያ ፍንዳታ ምክንያት እኔ ራሴ ተይዘው ከታሰሩት መካከል አንዱ መሆኔንስ ታውቃለህ? ወንጀሌ ሙስሊም መሆኔ ብቻ ነበር፣ሙስሊም ስለሆንኩ በቃ ሽብርተኛ ነኝ ማለት ነው። የተሰበሰቡት ማስረጃዎች ሙሉ በሙሉ ሙስሊሞች ከወንጀሉ ጋር ምንም ግንኙነት እንደ ሌላቸው እንዳረጋገጡስ ታውቃለህ? የሚያሳዝነው ግን የምዕራቡ ዓለም ሚዲያ ሙስሊሞችን ለመወንጀል ሁሌም በተጠንቀቅ ላይ መሆኑ ነው።
- በሁሉም ማህበረሰቦችና በሁሉም ሃይማኖቶች ውስጥ ተስፈንጣሪዎች ይኖራሉ። ልዩነቱ ግን ከሙስሊሞች ጋር ያልተያያዘ ከሆነ ጉዳዩ እንደ ተራ ወንጀል ሲታይ፣ከነሱ ጋር ግንኙነት ካለው ግን የሽብር ወንጀል ተደርጎ መወሰዱ ነው ! ይህ አስቂኝ አይደለም?
- አዎ፣የቤተክርስቲያን ልዩ የጠመቃ ሥርዓት ወይም የአንዳንድ ሃይማኖቶች ዓይነት ውስብስብ ሂደት አያስፈልግህም፤በጣም ቀላል ነገር ግን ትልቅ ስር ነቀል ለወጥና ሽግግር ነው።
- አደም ይቅርታ፣በሚገባ የምታውቀኝ አይመስለኝም። እኔ ከአእምሮዬ፣ከስነ አስተሳሰቤ፣ከእሳቤዬና ከመርሆዎቼ ጋር የማይጣጠምን ነገር የራሴ አድርጌ መያዝ የማልችል ሰው ነኝ።
- ወደ እስላም መግባት በጣም ቀላል ነው፤ውስጥህ አሳማኝነቱን ሙሉ በሙሉ ከመቀበሉ በፊት ግን ወደ እስላም መግባት አትችልም። ተፈላጊው ነገር በአንደበት ‹‹ከአላህ በስተቀር በእውነት የሚመለክ ሌላ አምላክ አለመኖሩንና ሙሐመድ የአላህ መልእክተኛ መሆናቸውን እመሰክራለሁ›› ማለት ብቻ ሳይሆን ይህ ጽንሰ ሀሳብ አስቀድሞ በተጨባጭ እውስጥህ መስረጽ ነው። በመሆኑም ዋናው ነጥብ ከአፍአዊ ቅርጻዊ ጉዳዮች በፊት ከልብህ ውስጥ የተተከሉ እምነታዊ ጉዳዮች ናቸው ማለት ነው።
- እስላምን እንደምትቀበልና እንደምትሰልም ጽኑ እምነት ብኖረኝም ወደ እስላም መግቢያ በርህ ግን የሳይንስና የዕውቀት በር ነው የሚል ግንዛቤ አለኝ። ለዚህም ነው አንተ ሳይንስን፣ስነ አስተሳሰብን፣አእምሮንና መርህን የምትወድ በመሆንህ መጀመሪያ እስላምን ማወቅ አለብህ ከዚያ በኋላ ነው ሃይማኖቱን የምትቀበለው ብዬ የማምነው።
- በምትናገረው ነገር እኔን ወይም እስላምን ወይም ሁለቱንም? እያወደስክ እንደሆነ አላውቅም። ለማንኛውም ግን ሮም ውስጥ ያገኘነው ሙስሊም ‹‹ለኢየሱስ ያለኝ ታላቅ ፍቅር ወደ እስላም መራኝ›› የሚል መጽሐፍ ለካትሪና ከማበርከቱ በፊት የተናገረውንና ከዚህ ጋር ተቀራራቢ የሆነውን ነገር አስታወስከኝ።
- እነ ሸይኽ ባስም ገና እየሰገዱ ነው መሰለኝ ትንሽ ዘገዩ፣አሁን ይመጣሉ። ፍቀድልኝና አሁን እኔም ልስገድ . . ስለ እስላም መጠየቅ ከፈለግህ ሸይኽ ባስም ሊቅ ናቸው፣እኔ የርሳቸው ተራ ተማሪ ነኝ። ላንተ ያበረከትኩልህ የቁርኣን ትርጉም መጽሐፍም ሸይኽ ባስም ዘንድ ነው።
ጆርጅ በአትኩሮት እየተመለከተው አደም ‹‹አላሁ አክበር›› ብሎ ሶላቱን ጀመረ። በዚህ ወቅት ሸይኽ ባስምና ባልደረቦቻቸው ደረሱ . . ጆርጅ ፊቱን ወደነሱ አዞረ . .
- አዎ . . የዛሬው ዓለማዊ ሕይወትና የወዳኛው ዘላለማዊ ሕይወት ተድላና ደስታ ነው። የአደም ወዳጅ ሆነህ ይህን ሳይነግርህ መቅረቱ የሚገርም ነው። ወዳጅህ ሆኖ ይህን ታላቅ ሃይማኖት ሳያስተዋውቅህ በመቅረቱ አደምን እወቅሰዋለሁ፣እስላምን ከማስተማር የተሻለ የሚያበረክትልህ ምንም ክቡር ስጦታ የለም። ብዙዎቹ የሰው ልጆች ለመንፈሳዊና ዓለማዊ ሕይወታቸው የሚበጀውን ለመፈለግ በጥመትና በጥፋት መንገዶች ውስጥ ሲዳክሩ የአላህ ነብያትና መልክተኞች መደምደሚያ የሆኑትን ነብይ ሃይማኖት እንዴት ችላ እንዳሉ አታይም?
- ጆርጅ እኛ ከያንዳንዱ ሶላት በኋላ የሕይወትን ሸክምና ጣጣ፣ ቻይ፣ቸር፣ርህሩህ፣ሰሚ ውስጠ ዐዋቂ በሆነው ፈታሪ ጌታ ላይ ስንጥል በዓለም ላይ ወደር የሌለው ደስታ ይሰማናል።
- ተምሬ አውቄው አሳማኝ ሆኖ ካገኘሁትና በጥልቅ ሂሳዊ ምርምር ካጠናሁት በኋላ እንጂ ሃይማኖቴን መቀየር አልችልም። አደም በሁሉም ሃይማኖቶች ላይ በዚህ መንገድ አይደለም ጥናት ያካሄድኩት?
- እንግዲያውስ አየዋለሁ ! ! ቁርኣንን ለማንበብ ቃል እገባላችኋለሁ። ስለ እስላም ለማወቅ አነባለሁ፣እወያያለሁ፣በጥልቀት እመረምራለሁም። ከዚያ በኋላ እወስናለሁ።
ጆርጅ የቁርኣንን ትርጉም ይዞ ወደ ቤቱ ተመለሰ። ካትሪናን እቤት አላገኛትም፤ደወለላትና አደምን ለመጠየቅ ወደ ሆስፒታሉ በመሄድ ላይ መሆኗን ነገረችው . . የቁርኣን ንባቡን ለመጀመር ወሰነ። ከአደም በኩል የተቸረው ድንቅ አቀባበልና አያየዝ አስገርሞታል፣በተለይም እስላምን ከሚያስተዋውቁ ሌሎች መጽሐፎች ይልቅ በቁርኣን እንዲጀምር ማድረጉ። ከሁለት ሰዓት ያህል በኋላ ካትሪና ወደ ቤት መለሰች . .
- እኔ እንጃ፣እርሱም ሆነ አብረውት ያሉ ሙስሊሞች ሁሉ ሴቶችን አይጨብጡም፣በትህትና ይቅርታ ይጠይቃሉ። በአይዶች ወይም በክርስትያኖች ዘንድ ያለው ዓይነት በሴቶች ላይ የሚፈጸም መድልኦ ይሆን?
- ሊሆን ይችላል . . እኔ እንጃ። እኔ ከሁለት ሰዓት በፊት ስለ እስላም ማንበቤን በመጽሐፍ ቅዱሳቸው በቁርኣን ጀምሬአለሁ። እውነቱን ለመናገር እስካሁን ያነበብኩት ሴትን በፍትሐዊነት የሚመለከታትና አክብሮት የሚቸራት መሆኑን ነው።
- አይደለም፣ባስም የሃይማኖት መሪ አይደለም፣ይህን አገላለጽም አይቀበልም። እስላም ውስጥ እናንተ ዘንድ እንዳለው ዓይነት የጵጵስና ሥርዓትና የሃማኖት መሪዎች የሚባል የካህናት መደብ የለም። ለማንኛውም ግን እርሱ የሃይማኖት እውቀት ያለው ምሁር ነው።
- አዎ . . ልክ ነሽ፤እርሱም ያለኝ ይህንኑ ነው፤ፈገግታ የማይለየው ትሁት አመለ ሸጋ ሰው ነው። እንዳንቆራረጥ ቢዝነስ ካርዱን ሰጥቶኛል። ታውቂያለሽ ሙስሊም እንድሆን ይፈልጋል ! ! ያላቸው በራስ መተማመን በእጅጉ ይገርመኛል !
- ካትሪና የሆነ ነገር ከትውስታ መዝገቧ ታነብ ይመስል ጣሪያ ጣሪያውን ተመለከተችና ፦ እንደ መነኮሳት ሙሉ ጊዜአቸውን ለአምልኮ የሚያውሉ ባይሆኑም ሁሉም ሰናይ ምግባር ያላቸውና አምልኮተ እግዚአብሔርን የሚያበዙ ናቸው። የሚያስደንቀው ነገር ሥራቸውንም ሆነ ትምህርታቸውን አምልኮ አድርገው ይመለከታሉ፤እኛ ዘንድ እንዳለው ዓይነት ሕይወትን ከአምልኮተ እግዚአብሔር ነጥለው አይመለከቱም። ታቂያለሽ አደም አልጋው ላይ ሆኖ የጸሎት ሥርዓቱን አከናውኖ ‹‹እኛ በሁሉም ስፍራ እንጸልያን፣ሃይማኖት ገር ነው›› አለኝ።
- እኔ እያለሁም ሰግዶ በቀን አምስት ጊዜ እንደሚሰግዱና ስግደታቸው ተድላና ደስታ እንደሚያጎናጽፋቸው ነው የነገረኝ። ከፍተኛ በሆነ በራስ የመተማመን ስሜት የሚናገሩት ቢሆንም ያሉት ነገር አላሳመነኝም።
- እውነት ነው . . ያላቸው በራስ የመተማመን ደረጃ በጣም ከፍ ያለ ነው፤ንግግራቸውም ትልቅ ተጽእኖ የሚያሳድር ነው። ለሰው ያላቸው አያያዝ፣ፈግገታቸውና ተግባቢነታቸውም ወደር የለውም።
- ይበልጥ አብራሪው፤መጽሐፍ ቅዳሳቸውን ቁርኣንን ማንበብ ስጀምር ተመሳሳይ ስሜት ነው የተሰማኝ። በተሟላ ሁኔታ ምንነቱን ያልተረዳሁትን እንግዳ ስሜት ነው እውስጤ የፈጠረው። በተለይም የእግዚአብሔርን አንድነት፣እርሱን ማላቅና ማክበር፣ስሞቹንና ባህርያቱን በመሳሰሉት ርእሰ ጉዳዮችም ሆነ የነብያትን ታሪኮች በተለይም የኢየሱስንና የማርምን ታሪክ የሚመለከቱ ወይም ሞራልና ስነ ምግባርን የሚዳስሱ ጉዳዮች ልቤን ነክተዋል።
- እኔም ተመሳሳይ ስሜት ነው ያሳደረብኝ፣ግና ለመወሰን መቸኮል የለብንም የሚል አስተያየት አለኝ። ስለ ሃይማኖቱ ያለን ዕውቀት በጨመረ ቁጥር ነገሮች ግልጽ እየሆኑ ይሄዳሉ፣ደካማ ጎኑን፣እንከኑንና እርስ በርስ መጣረሱን ማወቅ እንችላለን። እንዲህ ያሉ ነገሮች እስላም ውስጥ ስለመኖራቸው ከኋላ ቀርና አምባገነናዊ የሙስሊሞች አገዛዝ ሁኔታ የበለጠ ማስረጃ አይኖርም።
- ለአደም ትልቅ አድናቆት ቢኖረኝም፣ከአፍታ በፊት ቁርኣንን ሳነብ የሆነ ዓይነት እርካታ የተሰማኝ ከመሆኑም ጋር፣እስላምን የማወቅ ብርቱ ፍላጎት ያለኝ መስሎ አይታየኝም። ይሁን እንጂ ለማወቅ ከራሴ ጋር እታገላለሁ።
- የምሥራች ልበልሽ . . ዛሬ የሥራ መልቀቂያዬን አቅርቤያለሁ። መሰሪውን ውሸታም ካኽን አምርሬ ነው የምጠላው። የተሰጠኝን የሥራ ዕድገት ከኔ ሸሽጎ ወደ ስዊድን እንድሄድ ነው የመደበኝ። መልቀቂያውን ያቀረብኩት የሥራ አመራር ቦርዱን በሚያነሳሳ መንገድ ነው፤ምላሽ ካልሰጡኝ የመጨረሻው መልቀቂያ ይሆናል።
- ሊሆን ይችላል፤ግን ደሞ ለውሳኔ የገፋፋኝ የሥራ አመራር ቦርዱን ውሳኔና ካኽ የወሰደውን አቋም ማወቄ ሊሆን ይችላል። ተስፋ የማደርገው ተገቢ የሆነ አቋም ይወስዳሉ ብዬ ነው። ለማንኛውም ግን ገንቢ ያልሆነ ምላሽ ከነርሱ ካላገኘሁ ጉዳዩን ወደ ሠራተኞች ማህበር እወስዳለሁ።
- እኔ ግን አሁንም በመርሆዬና በሥራዬ መካከል ሆኜ እየታገልኩ ነኝ . . ጥርጣሬዬን ሸፋፍኜ እሸሽ ነበር፣አንተ ነህ የተሸፋፈነው ሁሉ ይፋ ካልወጣ ብለህ የጸናህ።
ጆርጅ ኢሜይሉን ከፈተ፤መርህን አስመልክቶ ልኮ ለነበረው መልክት አንዳንድ መልሶችን አገኘ። ሁሉንም አንድ ላይ ጠቅለል አድርጎ መልሶ ለሁሉም ላከላቸው። የሁሉም እርሱ ከደረሰበት ውሳኔ ጋር ከሞላ ጎደል ተመሳሳይ ነበር።
ከተዋወቅን አጭር ጊዜ ቢሆንም በአመለካከት መቀራረብ ብቻ ሳይሆን በመካከላችን መመሳሰል መኖሩን ነው የተገነዘብኩት። ሰለዚህም ምናልባት ሊያስገርምህ በሚችል ጉዳይ ላይ ላማክርህ ወደድኩ።
እናንተ ከሄዳችሁ በኋላ ሙስሊሙ ሰውየ ለባለቤትህ የሰጣትን መጽሐፍ ከኢንተርኔት ላይ አግኝቼ አነበብኩ። ከዚያም የሕንጻ ዲዛይን ኢንጂነሩን ሙስሊም አግኝቼ ስወያይ መጀመሪያ የቁርኣንን ትርጉም እንዳነብ ጠየቀኝና ከአንድ ጊዜ በላይ ሙሉውን አነበብኩ። ከንባቤ በኋላ እንደገና ተገናኝተን ሀሳብ የተለዋወጥን ሲሆን ይህ መጽሐፍ ምን ዓይነት ምትሃት እንዳለው አላውቅም ! ስለ እስላም ዝርዝር ጉዳዮችን ጠይቄው ጥልቀት ያለው ዕውቀት የሌለው መሀንዲስ ብቻ መሆኑን ነገረኝ። ማን በዝርዝር ሊያስረዳኝ እንደሚችል ሲጠይቀው እንግዳ በመሆኑ ጣሊያን ውስጥ ይህን ማድረግ ማን እንደሚችል እንደማያውቅ አስረድቶኝ ስለ እስላም የበለጠ ለማወቅ ከፈለግሁ ሁለት መንገዶች እንዳሉ ጠቆመኝ ፦ ስለ እስላም የተጻፈውንና የተሰራጨውን ማንበብ መስማትና ማየት ሲሆን፣ይህም በቁጥር የበዛ ቢሆንም ከፊሉ በእስላም ጠላቶች የተጻፈ ነው። ሌላው መንገድ ጣሊያን ውስጥ የሚኖርና እስላምን በጥልቀት የሚያውቅ ሰው መፈለግ አለዚያም መሳፈር ነው። እናም ሁለቱንም መንገድ ወስኜ እናንተ ከሄዳችሁበት ጊዜ ጀምሮ በየቀኑ ከአምስት ሰዓት ላላነሰ ጊዜ ስለ እስላም በማንበብ ላይ እገኛለሁ። በቅርቡ ወደ ግብጽ ወይም ወደ ሊብያ ለመጓዝ እፈልጋለሁ። ምን ትመክረኛለህ?
ደብዳቤህን አንብቤ ድፍረትህና ጀግንነትህ በእጅጉ አስደንቆኛል። እኛ ከሄድን በኋላ በአጭር ጊዜ ውስጥ ደያረግከው ለውጥና ሽግግር ከፍተኛና ከጠበቅኩት በላይ ነው። ሁለቱንም መንገዶች መከተልህን እደግፋለሁ። የደረስክበትን ውጤት እንድታሳውቀኝ እፈልጋለሁ፣ባንተና በንቁ ተመራማሪ አእምሮህ ብዙ እጠቀማለሁ።
- ትናንት አንተ ከሄድክ በኋላ ካኽ እሳት ለብሶ እሳት ጎርሶ አስጠራኝ። ለመጀመሪያ ጊዜ ነው እንዲህ ተናዶ ያየሁት። ጆርጅ የሥራ አመራር ቦርድ አባላትን አድራሻ ከየት አገኘ? ብሎ አፋጠጠኝ፤አላውቅም አልኩት።
እንዳለበት በማሰላሰል ተጠመደ። የካኽን የማታለልና የመዋሸት ስልቶች አሳምሮ ያውቃል። ኩባንያውን መተው ስለማይፈልግ ስልቶቹን በቀላሉ በሥራ አመራር ቦርዱ ስብሰባ ላይ ሊጠቀምበት ይችላል፤በቦርዱ ስብሰባ ላይ ለመሳተፍ ይጠይቃል ወይስ ዝርዝር መረጃዎችን ያቀርብላቸዋል? ምን ያድርግ? የሚገርመው ደግሞ ከሥራ አመራር ቦርድ አባላት መካከል እስካሁን ድረስ መልስ የሰጠው ሰው የለም! በመሆኑም የሚሰሙት ከካኽ ሊሆን ነው፣ይህ ፈጽሞ የማይፈልገው ነገር ነው። ቆም ብሎ አሰበበትና ለሥራ አመራር ቦርዱ በድጋሚ ደብዳቤ ለመጻፍ ወሰነ፦
አስራ አራት ዓመታት የቆየሁበትን ኩባንያ በማገልገሌ ኩራት ይሰማኛል። በኔ ላይ የጣላችሁት እምነትም ለኔ የኩራት ምንጭ ሲሆን ለዚህ ተገቢው ሰው ሆኜ መገኘትም ምኞቴ ነው። ኩባንያችንን ወደፊት ማራመድ የሁላችንም ኃላፊነት መሆን ይገባል። ማስመዝገብ የቻልኩትን ስኬት እንዳስመዘግብ ያደረገኝ የናንተ ድጋፍና ትብብር በመሆኑ ለዚህ ያለኝን አድናቆትና ምስጋና እንድገልጽ ይፈቀድልኝ።
በደሌን በመንገር የሥራ መልቀቂያ ያቀረብኩላችሁ ቢሆንም ከናንተ ያገኘሁት መልስ የለም። ይህ በደሌ እንደ ቀጠለ የሥራ መልቀቂያው ተቀባይነት አግኝቷል ማለት ነው? ወይስ ፍትሕ አግኝቼ ሥራዬን እቀጥላለሁ ማለት ነው? ከሥራ አመራር ቦርዱ ጋር በቀጥታ የመወያየት ዕድል እንደሚሰጠኝ ተስፋዬ የጠበቀ ነው።
በዚህ ደብዳቤ ማስተላለፍ የፈለገው በሥራ አመራር ቦርድ ስብሰባ ላይ ተገኝቶ ሁሉንም ነገር በግልጽ የማቀረብ ፍላጎቱን ነበር። ይሁን እንጂ ደብዳቤውን እንደላከ ወዲያውኑ የቢሮ ስልኩ አቃጨለ፤ደዋዩ ካኽ ነበር . .
- እንዳሻህ መረዳት ትችላለህ፤ለማንኛውም ግን እኔ መርሆዬን አልጥስም። የመጣሁት ደግሞ አንተ ስለጠየከኝና እንስማማለን ስላልክ ብቻ ነው። ካኽ እርግጠኛ ሁን እኔ መርሆዬን ፈጽሞ መጣስ አልችልም።
- ነገሩ ከራሴ የግል ጉዳይ ጋር የተያያዘ ነው። እኔ በዚህ ወቅት ኩባንያውን ለቅቄ ወደ ሌላ መዛወር አልፈልግም፤አንተ ለንደን ውስጥ ሆነህ የሥራ አመራር ቦርዱ ከተሰበሰበ ግን ለኔ እድገት ሰጥቶ ይህን ኩባንያ ለቅቄ ወደ ሌላ እንድዛወር ይወስናል። ለዚህ ነው ያንተን የስዊድን ጉዞ አስፈላጊነት ያሳመንኳቸው፤(ፈገግ ብሎ ቀጠለና) ፦ ስሜትህን ለመጠበቅና መርሆህን ለማክበር ስል እኔ እጓዛለሁ፣አንተ ግን ውሳኔ መዘግየት እንዲችል በዚህ ጊዜ ከለንደን ውጭ መሆን ይኖርብሃል።
- ጆርጅ እንኳን ደህና መጣህ . . ክሊኒኩ ተመልሶ ከተከፈተ ወዲህ የመጀመሪያው ታካሚ ነህ፣ገና ዛሬ ነው የተከፈተው፤ከነገ ጀምሮ እንጂ ለማንም ደንበኛ ቀጠሮ አልሰጠንም።
- ፈተናዎች ብርቱ ናቸው ! ከፊቴ ሁለት አማራጮች ነበሩ፤መርሆዬን ረግጬ ሁሉንም ችግሮቼን ወዲያውኑ መፍታት ወይም በመርህ ጸንቼ ወደ ብርቱ ፈተና መግባት። በመርሆዬ ለመጽናት ወስኜ ሁሉንም ነገር ለማጣት ምንም ያህል አልቀረኝም ነበር። በመርህ ላይ መጽናት መጨረሻው ያማረ ስለመሆኑ ግን እርግጠኛ ነበርኩ፣የሆነውም ይኸው ነው።
- ቀደም ሲል ባደረግነው ውይይት እስላምን ማጥናት እንዳለብን ተስማምተናል፤አሁን ደግሞ ይህ መልካም አጋጣሚ ተገኝቷል። ክሊኒኩን ዛሬ ባልከፍት ኖሮ እኔ ራሴ ካንተ ጋር በሄድኩ ነበር።
- አስብበታለሁ፤ለማንኛውም አንተ በዚህ ጉዳይ ላይ ያማከርኩት የመጀመሪያው ሰው ነህ። የበለጠ አማክሬና አስቤበት የደረስኩበትን አሳውቀሃለሁ . . ፍቀድልኝ ልሂድ፤ዛሬ በክሊኒክህ ጉዳይ ተጠምደሃል . . በመርህ ላይ መጽናትህ ተገቢህ ነው . . ደህና ሁን።
እየሄደ ለአደም ደውሎ ሊያገኘው እንደሚፈልግ ነገረው። አሁን ዶክተሩ አንዳንድ ምርመራዎችን እያደረገለት በመሆኑ እንደማይመቸው ነግሮት ከይቅርታ ጋር በማታው የሕሙማን መጠየቂያ ሰዓት እጠብቀሃለሁ አለው . . ወደ ቤቱ አመራና የአደምን መጽሐፍ ቅዱስ ቁርኣንን ለማንበብ ወሰነ..
- አዎ ቁርኣን ውስጥ ፦ {በላጫችሁ በጣም አላህን ፈሪያችሁ ነው፤} (አልሑጁራት፡13) የሚል አንቀጽ ይገኛል። እግዚአብሔርን በመፍራትና ትእዛዛቱን በመፈጸም ደረጃው ካልሆነ በስተቀር ማንም ሰው በቆዳ ቀለሙም ሆነ በዘሩ ምክንያት ከሌላው ሰው አይበልጥም።
- የሙስሊሞች ቁጥር አንድ ቢሊዮን በተኩል ያህል ነው፤ከቻይና እስከ አሜሪካ ተሰራጭተው ይገኛሉ። የሚገርመው ደግሞ 80% የሚሆኑ ሙስሊሞች ከዐረቡ ዓለም ውጭ ያሉ መሆናቸው ነው።
- እግዚአብሔር በሙስሊሞች መጽሐፍ ውስጥ የሚለውን አዳምጭማ ፦ {አ.ለ.ረ. (አሊፍ ላም ራ)፤ ይህች (አናቅጽ) ከመጽሐፉ አንቀጾችና ገላጭ ከኾነው ቁርኣን ነው። እነዚያ የካዱት (በትንሣኤ ቀን) ሙስሊሞች በኾኑ ኖሮ ብብዛት ይመኛሉ። ተዋቸው ይብሉ፤ይጠቀሙም፤ተስፋም ያዘናጋቸው በእርግጥም (መጥፎ ፍጻሜያቸውን) ያውቃሉ።} [አልሑጁራት ፡1-3]
- ገላጭ የኾነው መጽሐፍ . . የካዱ ሰዎች ሙስሊሞች በኾን ኖሮ ብለው አጥብቀው መመኘታቸው . . ከሃዲዎቹን መብላት መጠጣትና መደሰት ያዘናጋቸው መሆኑ . . ይህ ሁሉ እኔን በተለይ የሚያነጋግረኝ ሆኖ ለምን እንደሚሰማኝ አላውቅም?
- አየሽ ይህ የማይሆን ነው . . ግና ለጥያቄዎቼ መልስ ማግኘት እፈልጋለሁ፤የመታደልን መንገድ ማወቅ እሻለሁ፤ከዚህ ሁሉ በመብላት በመጠጣትና በመዝናናት እንዳልዘናጋ እሰጋለሁ፤ለዚህ ነው አንዳንዶቹ አንቀጾች እኔን በግል የሚመለከቱኝ ሆነው የሚታዩኝ።
- እህህ፣ልክ የአደምን አነጋገር አመጣሽ፤ያ ይሆናል ብዬ ባልገምትም በሌሎች ሃይማኖቶች ላይ እንዳደረግሁት ሁሉ ለእስላምም በግምት ላይ የተመሰረተ ሳይሆን በዕውቀት ላይ የተመሰረተ ሳይንሳዊ ምላሽ እሰጣለሁ።
- አዎና፣የቅብጥ ኦርቶዶክስ ክርስትና አገር፣ከዓለም አስደናቂ ነገሮች አንዱ የሆኑት የፒራሚዶች አገር፣በዓለም ረዥሙ ወንዝ ናይል የሚፈስባት አገር . . ናት። ዘውትር ካቶሊካዊነቴን ከሚተች አንድ ኮፕቲክ ኦርቶዶክስ ጋር ትውውቅ አለኝ . . እኛ እናንት ፕሮቴስታንቶችን በለዘብተኝነትና በግድ የለሽነት እንደምንወቅሰው እርሱ ደግሞ ካቶሊኮችን በሃይማኖታዊ ጉዳዮች ላይ ግድ የለሾች መሆናቸውን ይተቻል።
- እኛ ከእናንተ እንደተገነጠልን እናንተም በተራችሁ ከነሱ የተገነጠላችሁ ስለሆነ ነዋ! እናም አንቺም እንደ ቶም ሁሉ ከጀርመን ይልቅ ወደ ግብጽ መሄዴን ትደግፊያለሽ ማለት ነው?
- ሊሆን ይችላል፣ለማንኛውም ግን ውሳኔው ያንተ ነው። እኔ የጥንታዊ ስልጣኔ ባለቤት የሆኑ አገሮችን እወዳለሁ፣አንተ ደግሞ ምናልባት በዘመናዊ ስልጣኔ የተራመዱ አገሮችን ትወድ ይሆናል። በሕንድ ጉዞህ ግን ደስተኛ ነበርክ።
- ከተከታታይ ጉዞዎችህ በኋላ ከኛ ጋር ቆይተህ ማረፍህን ብፈልግም፣መርሆውን መጣስ ለአንድ ሰው ራሱን ከማጣት የተለየ አይደለም። በመርሆህ የሙጥኝ ብለህ መጽናት ምናልባት ሥራህን የማጣት ዋጋ ሊያስከፍልህ ይችል ይሆናል፤እናም ይኸኛው ላንተ ጥሩ መውጫ መንገድ ነው።
- ብዙ ሳላራዝምብህ ከመርሆዬና ከሥራዬ አንምዱን የመምረጥ ፈተና ውስጥ ገብቼ ከብዙ ትግል በኋላ መርሆዬን መርጫለሁ፤ነገሮች የተስተካከሉ ቢሆንም ካልተጠበቀ ድንገተኛ የጉዞ ግዴታ ጋር ነው።
- ቁርኣን ውስጥ እንደተመለከተው ሁሉ እናንተ ሙስሊሞች ዘንድ ሁሉም ነብዮች ድል አድራጊዎች ናቸው። እናንተ ዘንድ ዒሳ እንኳ ሳይቀር ድል አደረገ እንጂ አልተገደለም፤በእኛ ዘንድ ያለው ግን ኢየሱስ የሰው ልጆችን ለማዳን ነፍሱን ሰውቶ ተገደለ የሚል ነው።
- እንዳውም ከዚያ የተሻለ አክብሮትና ልቅና ይሰጣቸዋል፤ቁርኣንን ያነበብክ አትመስልም፤የነብዩ ዒሳን (ሰላም በርሳቸው ላይ ይሁን) ታሪክ ቁርኣን ውስጥ ብዙ ቦታ ላይ አላነበብክም?
- አብዛኛውን ካነበብክ ዘንዳ በመርየም ምዕራፍ ውስጥ በዒሳ አንደበት የተነገረውን የአላህ ቃል ትርጉም አንብበሃል ብዬ አስባለሁ ፦ {በየትም ስፍራ ብሩክ አድርጎኛል፤በሕይወትም እስከ አለሁ ሶላትን በመስገድ ዘካንም በመስጠት አዞኛል።} [መርየም፡21] {ሰላምም በኔ ላይ ነው፣በተወለድሁ ቀን በምሞትበትም ቀን፣ሕያው ኾኘ በምቀሰቀስበትም ቀን፤} [መርየም፡33] በኣሊ ዒምራን ምዕራፍም እንዲህ ይላል ፦ {ወደ እስራኤልም ልጆች መልክተኛ ያደርገዋል፤(ይላልም) ፦ እኔ ከጌታዬ ዘንድ በታምር መጣኋችሁ። እኔ ለናንተ ከጭቃ እንደ ወፍ ቅርጽ እፈጥራለሁ፤በርሱም እተነፍስበታለሁ፤በአላህም ፈቃድ ወፍ ይኾናል። በአላህም ፈቃድ ዕውር ኾኖ የተወለደን፣ለምጸኛንም አድናለሁ፤ሙታንንም አስነሳለሁ። የምትበሉትንና የምታደልቡትንም ሁሉ እነግራችኋለሁ፤የምታምኑ እንደ ኾናችሁ ለእናንተ በዚህ ውስጥ ታምር አለበት።} [ኣሊ ዒምራን፡49]
- እናንተ ተስቅለዋል ብላችሁ ታምናላችሁ፣እኛ ግን አላህ ከጠላቶቻቸው ተንኮል አድኗቸው ከፍ አደረጋቸው እንጂ አልተገደሉም ብለን ነው የምናምነው። የሚከተለውን የአላህ ቃል አላነበብክም ፦ { . . አልገደሉትም፤አልሰቀሉትምም፤ግን ለነሱ (የተገደለ ሰው በዒሳ) ተመሰለ፤ . . } [አል ኒሳእ፡157]
- እናንተ ወይም ቢያንስ አንዳዶቻችሁ ንጽህቱ መርየም (ሰላም በርሳቸው ላይ ይሁን) አላህ ከእንዲህ ዓይነቱ አነጋገር ይጠብቀንና ዝሙት ፈጽማለች ብላችሁ ታምናላችሁ።
- አባት የለውም፣አላህ አደምን ካለ አባትና ካለ እናት እንደ ፈጠረ ሁሉ ዒሳን ካለ አባት ከእናቱ ፈጥሮታል፤ለዚህ ነው ገና ጨቅላ ሕጻን ሆኖ የእናቱን ንጽሕና ለማረጋገጥ አላህ እንዲናገር ያደረገው።
- ከሰው ልጆች አባት ከአደም (ሰላም በርሳቸው ላይ ይሁን) ጀምሮ ላሉት መለኮታዊ ሃይማኖቶች ሁሉ የላቀ አክብሮት አለን፤ሁሉም ነብያት ጥሪ ያደርጉ የነበረው ለአንድ መሰረታዊ ጉዳይ ሲሆን እሱም ተውሒድ ወይም የአላህን አንድና ብቻ እውነተኛ አምላክነት ማረጋገጥ ነው። እያንዳንዱ ነብይም ከርሱ ቀጥሎ ለሚመጣው ነብይ መንገድ በማመቻቸት መምጣቱን ያበስር ነበር። በትርጉሙ ውስጥ የሚከተለውን አላነበብክም ፦ {የመርየም ልጅ ዒሳ ፦ የእስራኤል ልጆች ሆይ እኔ ከተውራት በፊት ያለውን የማረጋግጥና ከኔ በኋላ በሚመጣው መልክተኛ ስሙ አሕመድ የማበስር ስኾን፣ወደናንተ (የተላክሁ) የአላህ መልክተኛ ነኝ ባለ ጊዜ (አስታውስ)፤በግልጽ ታምራቶች በመጣቸውም ጊዜ ይህ ግልጽ ድግምት ነው አሉ።} [አል ሶፍ፡6] በናንተ መጽሐፍ ውስጥም ይህንኑ የሚያረጋግጥ አለ አይደለም?!