Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የዓለም አቀፉን የሠራተኞች መብት በሕግ ጥበቃ ለማሰጠት ከወጡት የተለያዩ ስምምነቶች እንዲሁም አገሮች አባል የሆኑበት የበላይ ጠባቂ የሆነው ተቋም (International Labor Organization (ILO)) አማካይነት በየጊዜው ስለሠራተኞች በነፃነት የመደራጀትና የሠራተኛ ማኅበራት የመመሥረት መብት (Right to Organize & Collective Bargaining Convention (1948/51)) & Freedom of Association & Protection of the Right to Organize Convention) (1948/51)) አስመልክቶ በዝርዝር ከፀደቁት የሕግ ሰነዶች እያንዳንዱ አገሮች በውስጥ የሕግ ማዕቅፎቻቸው ተጨባጭ ሁኔታዎቻቸውን መሠረት በማድረግ ለመብቱ አፈጻጸምና አተገባበር ልዩ ሕጎች በማውጣት ሕጋዊ ጥበቃና ምቹ ሁኔታዎችን እንዲፈጥሩ ግዴታዎችን ያስቀምጣሉ፡፡ በተለይም ኢትዮጵያ አባል የሆነችበትና በ1987 ዓ.ም. በፀደቀው የኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት ምዕራፍ 3 አካል የሆነው የተባበሩት መንግሥታት የኢኮኖሚያዊ፣ ማኅበራዊና ባህላዊ መብቶችን ለመደንገግ የወጣው የቃል ኪዳን ሰምምነት (International Convenant on Economic, Social, and Cultural Rights (ICESCR)) የሠራተኞች አጠቃላይ መብቶችን በሚመለከት ልዩ ትኩረት የተሰጠው ጉዳይ ከመሆኑም በተጨማሪ በቃል ኪዳን ስምምነት ሰነዱ አንቀጽ 8 ውስጥ የሥራ ማቆም ዕርምጃ የመውሰድ መብት የየአገሮቹን ገዥ ሕጎች ተከትሎ በሁሉም መስክ የሚገኙ ሠራተኞች ገደብ ሊጣልባቸው ከሚችሉት ከመከላከያ ሠራዊት፣ ከፖሊስና ከመንግሥት የአስተዳደር ሠራተኞች በስተቀር መብቱ ሳይሸራረፍና ያለአድልኦ በእኩልነት ሊከበር እንደሚገባው ዋስትና ይሰጣል፡፡ ሆኖም አባል አገሮች በውስጥ ባላቸው ተጨባጭ ሁኔታዎች አንፃር በማገናዘብ በሕጎቻቸው ላይ የተወሰኑ ገደቦች እንዲሁም የሥራ ማቆም ዕርምጃ ፈጽሞ ማድረግ የማይቻልባቸውን ዘርፎች በሚመለከት በዝርዝር ሕግ መከልከል እንደሚችሉ ነገር ግን የሠራተኞች የጋራ መብት ፍፁምነት የሌለው ቢሆንም፣ እንኳን ገደብም ሆነ ክልከላ ለማድረግ የሚቻለው ቢያንስ ቢያንስ ግልጽ የሆኑትን ዓለም አቀፍ ተቀባይነት ያገኙ ሕጋዊ መሥፈርቶችንና አሠራሮች ጋር ተጣጥሞና መሠረታዊ የሆነውን የመብቱን ዓላማ በማይቃረን መልኩ ሊሆን እንደሚገባ ያስረዳሉ፡፡
ከዚህ አኳያ በኢትዮጵያ አሁን በሥራ ላይ ያለው ሕገ መንግሥት በአጠቃላይ ለሁሉም ዓይነት ሠራተኞች ማለትም በግሉ ዘርፍ ተቀጥረው የሚሠሩትም ሆነ በመንግሥት መሥሪያ ቤት የሚያገለግሉ ሠራተኞች የጋራ መብታቸውን ሊያስጠብቁበት የሚያስችልላቸው ማኅበሮችን የመመሥረት እንዲሁም በፈቀዱት መንገድ በኅብረት ሆነው በመደራጀት መብትና ጥቅማቸውን ለማስከበርና ተፅዕኖ የመፍጠር አቅም የሚያጎናፅፋቸውን ተቋማዊና ሕጋዊ አሠራሮችን ጥበቃ እንደሚሰጠው ያረጋግጣል፡፡ በተለይም ደግሞ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 42 (1) (ለ) መሠረት የሥራ ማቆም አድማ የማድረግ ወይም ዕርምጃዎችን የመውሰድ መብትን በጠቅላላው ዕውቅና የሰጠ ቢሆንም፣ የመብቱ ተጠቃሚ የሚሆኑትን ሠራተኞች በተመለከተ በሕግ አውጪው በሆነው አካል (የፌዴራል መንግሥትም ሆነ የክልል መንግሥታት ደረጃ) በዝርዝር ሕግ እንደሚወሰን ይጠቁማል። በዚሁ የሕገ መንግሥቱ ድንጋጌ ፊደል (ሐ) ላይ በማያሻማ ሁኔታ ተቀምጦ እናገኘዋለን። በዚህም መሠረት በተለይ የዚህ መብት አፈጻጸምን በሚመለከት የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ውስጥ ተቀጥረው አገልግሎት የሚሰጡ ሠራተኞች ገደብ ሊደረግባቸው እንደሚችል በግልጽ ያመላክታል።
የሠራተኛ መብትና ግዴታዎችን በሚመለከት በኢትዮጵያ ውስጥ ሦስት ዓይነት የሕግ ማዕቀፎች ያሉ ሲሆን፣ አንደኛ የግሉን ዘርፍና የተወሰኑ የመንግሥት የልማት ድርጅቶች የሚመለከቱና በአዋጅ ቁጥር 377/96 የሚተዳደሩ፣ ሁለተኛ ሙሉ በሙሉ በሲቪል ሰርቪስ መዋቅር የሚተዳደሩ የመንግሥት ሠራተኞች (በፌዴራል ደረጃ ያሉትን በሚመለከት) አዋጅ ቁጥር 1064/2010 የሚተዳደሩና ሦስተኛ ሌሎች መንግሥታዊ ተቋማት ውስጥ የሚሠሩ ሠራተኞች ለምሳሌ የመከላከያና የፌዴራል ፖሊስ ባልደረቦች፣ የፍርድ ቤት ዳኞችና ዓቃብያነ ሕጎች፣ የፓርላማና የፌዴሬሽን ምክር ቤት አባላት፣ እንዲሁም ከሥራው ባህሪ የተነሳ ልዩ የሆነ የሕግ ማዕቀፍ ማበጀት የሚያስፈልጋቸው አካላትን ለምሳሌ የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን መሥሪያ ቤት ወዘተ. በሚመለከት የተለየ ሕግ ወጥቶላቸው የሚተዳደሩ ስለመሆኑ ይታወቃል። ለአብነትም ያህል የፌዴራል የአሠሪና ሠራተኛ አዋጅ ቁጥር 377/96 የሕጉን የተፈጻሚነት ወሰን በሚደነግገው አንቀጽ 3 (2) በፊደል (ሠ) ላይ እንደተገለጸው በልዩ ሕግ የሚተዳደሩ እንደ ጦር ኃይል ባልደረቦች፣ የፖሊስ ሠራዊት ባልደረቦች፣ የመንግሥት የአስተዳደር ሠራተኞች (“Employees of State Administration”)፣ የፍርድ ቤት ዳኞች፣ የዓቃብያነ ሕግና ሌሎችንም የሚመለከት ሲሆን፣ በተጠቀሱት ዝርዝር የቅጥር የሥራ ግንኙነት አስመልክቶ ተፈጻሚ እንደማይሆን ተመልክቷል፡፡
በተመሳሳይ መልኩ አዋጅ ቁጥር 1064/2010 በሚመለከት ሊሰመርበት የሚገባው ዋና ነጥብ በመሠረቱ አዋጁ ማንኛውም የመንግሥት መሥሪያ ቤት ሠራተኞች ጋር የሚኖረውን ግንኙነት ለመምራትና ለመቆጣጠር ታስቦ የወጣ ሕግ ነው፡፡ የተገለጸውን ሐሳብ የበለጠ የሚያጠናክርልን በአዋጁ ውስጥ ሰፊ ትርጓሜ ከተሰጣቸው ሁለት አንኳር ጉዳዮችን መመልከቱ አስፈላጊ ነው፡፡ አንደኛ በአንቀጽ 2 (1) መሠረት የመንግሥት ሠራተኛ ማለት በፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤት በቋሚነት ተቀጥሮ የሚሠራ ሰው እንደሆነ ያስቀምጣል፡፡ ሆኖም በዚህ ትርጉም ውስጥ የማይሸፈኑ አምስት ዝርዝሮችን ማለትም የአዋጁ የተፈጻሚነት ወሰን የማይመለከታቸውና በሌሎች ልዩ ሕጎች ለየብቻ የሚተዳደሩ የመንግሥት ተቋማት እንደማይካተቱ በግልጽ ያስቀምጣል፡፡ ሁለተኛ የመንግሥት መሥሪያ ቤት የትኞቹ ናቸው? ለሚለው ደግሞ በአንቀጽ 2 (3) ሥር የተቀመጠው ትርጉም መሠረት ራሱን ችሎ በአዋጅ ወይም በደንብ የተቋቋመና ከመንግሥት በሚመደብለት በጀት የሚተዳደር የፌዴራል የመንግሥት መሥሪያ ቤት ነው በማለት ተመልክቷል፡፡ ይሁን እንጂ በአዋጁ ውስጥ በግልጽ እንዲገለሉ ከተደረጉት ዘርፈ ብዙ የመንግሥት ተቋማት ዓይነትና ሕጉ ሊያሳካ ከፈለገው አጠቃላይ ዓላማዎች አንፃር ከተመለከትነው የሕጉ የተፈጻሚነት ወሰን በቀጥታ የሚመለከታቸው የመንግሥት የአስተዳደር ሠራተኞች ላይ ብቻ ተገድቦ የሚገኝ እንጂ በስያሜው ላይ እንደተገለጸው ሁሉንም የመንግሥት ሠራተኞች የሚገዛ አይደለም፡፡ ይህም የሆነበት ዋነኛው ምክንያት በመሠረቱ በአስተዳደር መሥሪያ ቤትና በመንግሥት መሥሪያ ቤት መካከል ሰፊ የሕግ ልዩነት በመኖሩ ነው፡፡ በተለይም የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶች ተብለው የሚታወቁት በባህሪያቸው በሕግ የሚሰጣቸው ሥልጣንና ኃላፊነት ልዩ የሆኑ የሕግ አውጪነትና የዳኝነት ሚናን በተደራቢነት የሚይዙ ናቸው፡፡ ሆኖም ከዚህ በተቃራኒ ይህንን ዓይነት ሥልጣን ሳይኖራቸው ለአንድ የተወሰነ ግብና ፖሊሲ ለማሳካት ተብሎ የሚቋቋሙ በርካታ መሥሪያ ቤቶች እንዳሉ ይታወቃል፡፡ የመንግሥት የአስተዳደር ሠራተኞች (Civil Servants) በአስተዳደር መሥሪያ ቤት የተቀጠሩ ሠራተኞችን የሚወክል ሲሆን፣ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ሠራተኞች (Public Employees or Government Employees) ግን በሁሉም በመንግሥት በተቋቋሙ መሥሪያ ቤቶች ውስጥ የተቀጠሩ ሠራተኞች የሚጠሩበት ስያሜ ነው፡፡ (አብርሃም ዮሐንስ፣ አሠሪና ሠራተኛ ሕግ፣ 2009፣ ገጽ 35 እስከ 36 ይመልከቱ)፡፡
በሁለቱም የተገለጹት ሕጎች የግልም ሆነ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ተቀጥረው የሚሠሩ ሠራተኞችን በሚመለከት አንድ ወጥና ጠቅላላ ተፈጻሚነት ካላቸው አዋጆች ውስጥ የማይታቀፉ ነገር ግን በልዩ ሕግ የሚተዳደሩ የመንግሥት ተቋማት እንዳሉ ከላይ በጨረፍታ ለመጠቆም ተሞክሯል፡፡ ሆኖም አሁን ለተያዘው ርዕሰ ጉዳይ የበለጠ ለማብራራት አስፈላጊ ነው ብዬ ስለማምን ጥቂት ነጥቦችን በአጭሩ ለማስቀመጥ እሻለው፡፡ እዚህ ላይ አንባቢ ትኩረት እንዲሰጠው የሚያስፈልገው ነገር አሁን በኢትዮጵያ የሕግ ማዕቀፍ ውስጥ ቢያንስ በፌዴራል መንግሥት ደረጃ ብቻ ተወስነን ከተመለከትነው በልዩ ሕግ የሚተዳደሩ ሠራተኞችና በእነሱ ላይ ተፈጻሚ የሚሆኑት ሕጎች በቁጥርም ሆነ በዓይነት እጅግ በርካታ ናቸው፡፡ ከዚህ አንፃር መንግሥትና ሠራተኞቹ መካከል ያለውን ወይም የሚኖራቸውን የሥራ ግንኙነት የሚገዙት ሕጎች ወጥነት በእጅጉ የሚጉድላቸው እንደሆኑ መገንዘብ ይቻላል፡፡ በተለይም ከቅርብ ዓመታት ጀምሮ እየተለመደ የመጣው አሠራር እንደሚያስረዳን እያንዳንዱ የመንግሥት መሥሪያ ቤት በሚወጡት ሕጎች መሠረት የራሱን የአሠሪና ሠራተኛ ሕግ እንዲኖራቸው እየተመረጠ ያለው አዝማሚያ ልጓም ሊበጅልት የሚገባው ጉዳይ ነው፡፡ ከዚህ አኳያ ከተያዘው ጉዳይ ለመወሰን ያህል እነዚህን የተበታተኑና ወጥነት የሚጎድላቸው የልዩ ሕጎች በሦስት ዘውግ ከፍለን መመደብ ይቻላል፡፡ አንደኛ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በኩል በሚወጡ አዋጆች፣ ሁለተኛ በሚኒስትሮች ምክር ቤት በኩል በሚወጡ ደንቦችና በመጨረሻም የመንግሥት መሥሪያ ቤቱ በራሱ በሚያወጣቸው መመርያዎች የሚተዳደሩ የመንግሥት ሠራተኞች በማለት ጠቅልለን ልንገልጻቸው እንችላለን፡፡
እዚህ ላይ ልብ ሊባል የሚገባቸው ዋና ዋና የሕግ ፍሬ ጉዳዮችን በጥቂቱ ማስፈር አስፈላጊ ነው፡፡ አንደኛ የመንግሥት ሠራተኞችና የመንግሥት የአስተዳደር ሠራተኞች ልዩነት በኢትዮጵያ የሕግ ማዕቀፍ በምን መልኩ ይገለጻል? የሚለው ሲሆን፣ ይህም ደግሞ የሚፈጥረው የሕግ ትርጉም በቀጥታ የሚገናኘው ሐሳብ ከመነሻውም ቢሆን በአገራችን የሕግ ሥርዓት መሠረት የመንግሥት መሥሪያ ቤትና የመንግሥት የአስተዳደር መሥሪያ ቤት ወይም በሕግ የተቋቋመ መንግሥታዊ ተቋም ከሚለው መሠረታዊ የሕግ ማዕቀፍ ልዩነት ጋር የሚመነጭና በተግባርም የሕግ አፈጻጸም ላይ ያለው አሉታዊ ተፅዕኖ ከፍተኛ የሆነው ውዝግብ እንዲሁም የተዘበራረቁ እርስ በርሱ የሚጋጩ አስተሳሰቦች በተለያዩ የፍርድ ቤት ውሳኔዎች ጭምር ሲንፀባረቅ የሚስተዋለው ጉዳይ ነው፡፡ ሁለተኛ በመሠረቱ በሕግ አተረጓጎም አግባብ ካየነው ሁሉም የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶች የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ቢሆኑም፣ ሁሉም የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ግን የአስተዳደር መሥሪያ ቤቶች አይደሉም፡፡ ይህንን ነጥብ ሰፋ አድርገን ከተመለከትነው የችግሩን ምንጭ የበለጠ ለማሳየት ያህል የተጠቀሱትን ፍሬ ጉዳዮች ከላይ በጨረፍታ እንደተጠቆመው የእንግሊዝኛ ቋንቋ አቻ ስያሜዎቻቸው ላይ የሚገኘው ግልጽ የትርጉም ልዩነት እዚህ ጋ ለማነፃፀሪያነት መጥቀሱ ጠቀሜታው የጎላ ነው፡፡ ሦስተኛ ሌላው ወሳኝ ነጥብ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ሠራተኞች ሆነው ደግሞ በልዩ ሕግ የሚተዳደሩ ልዩ ልዩ ተቋማትን የሚመለከት ነው፡፡ እነዚህም በግልጽ በአዋጆቹ ትርጓሜ በሚይዘው ክፍል ውስጥ እንዲገለሉ የተደረጉ ሠራተኞች በልዩ የሕግ ማዕቀፍ ማለትም በአዋጅ፣ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንቦችና በተለያዩ መመርያዎች የሚተዳደሩና የተፈጻሚነት ወሰኑም ለብቻው ተነጥሎ መብትና ግዴታዎችን የሚገዙ ሕጎችን ይመለከታል፡፡ ከዚህ አንፃር የኢትዮጵያ የሲቪል አቪዬሽን ሠራተኞች በሦስተኛ ዘርፍ ውስጥ የሚካተቱ ሲሆን፣ እንደ መንግሥታዊ ተቋም ሠራተኝነታቸው ደግሞ የሚጠበቅባቸው ግዴታዎችና የሚኖራቸውን መብቶች በሚመለከት አጠቃላዩን የመንግሥት ሠራተኞች ደረጃ ከግምት ውስጥ ያስገባ ይሆናል፡፡ ለዚህም የሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣን መሥሪያ ቤትን በድጋሚ ለማቋቋም የወጣው አዋጅ ቁጥር 616/2001 ውስጥ የዋናው ዳይሬክተር ሥልጣንና ተግባር የሚደነግገው አንቀጽ 12 (2) (ሠ) ሥር እንደሚከተለው ይነበባል።
‹‹የፌዴራል ሲቪል ሰርቪስ ሕጎችን መሠረታዊ ዓላማ ተከትሎ በመንግሥት በሚፀድቅ መመርያ መሠረት የባለሥልጣኑን ሠራተኞች ይቀጥራል፣ ያስተዳድራል፤›› ከዚህ ጋር ተያይዞ መነሳት ያለበት ነጥብ የሲቪል አቪዬሽን ማቋቋሚያ አዋጅ 616/2001 በፊት የነበረውና የተሻረው አዋጅ ቁጥር 273/1994 ውስጥ የባለሥልጣን መሥሪያ ቤቱ ሠራተኞች በሲቪል ሰርቪስ ሕግ መሠረት የሚተዳደሩ ስለመሆኑ በአንቀጽ 9(2) (ሠ) ሥር በግልጽ ተቀምጦ ነበር። አሁን በድጋሚ ሲሻሻል ከተቀየሩት ወሳኝ ድንጋጌዎች መካከል አንዱ የመሥሪያ ቤቱ ሠራተኞች በልዩ ሕግ እንደሚተዳደሩ ስለሚያመላክት የፌዴራል መንግሥት ሠራተኞች አዋጅም ሆነ የአሠሪና ሠራተኛ አዋጅ ተፈጻሚነት የማይኖራቸው ስለመሆኑ በቀላሉ መረዳት ይቻላል። ይሁን እንጂ አዋጅ ቁጥር 616/2001 አንቀፅ12 (2) (ሠ) መሠረት ይወጣል የተባለው መመርያ ስለመፅደቅ አለመፅደቁ በግሌ ለማረጋገጥ ያደረግኩት ጥረት የተሳካ ባለመሆኑ የተነሳ፣ እዚህ ላይ የአቪዬሽን ባለሥልጣን መሥሪያ ቤት ሠራተኞች በምን የሕግ ማዕቀፍ ላለፉት ዘጠኝ ዓመታት ሲተዳደሩ እንደነበረ የተሟላ መረጃ ማቅረብ አልተቻለም፡፡ ከዚህ አንፃር የሥራ ማቆም ዕርምጃዎች በሚመለከት በፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤቶች ተቀጥረው የሚሠሩ ማንኛውም ሠራተኞች በሕግ ጥበቃ ተስጥቷል አልተሰጠም የሚለውን አንኳር ጥያቄ ለመመለስ ይቻል ዘንድ በሚቀጥለው የጽሑፉ ክፍል ሰፋ አድርገን መመልከት ጠቃሚ ነው፡፡
የሰሞኑን የአቪዬሽን ሠራተኞች የሥራ ማቆም አድማ ተከትሎ ፌዴራል ፓሊስ በአድማው ውስጥ የተሳተፉ ሠራተኞችን ማሰሩን በነሐሴ 27 ቀን 2010 ዓ.ም. በአገሪቱ የዜና ማሠራጫ ጣቢያዎች መንግሥታዊም ሆነ የግል ሚዲያዎች ሰፊ የዜና ሽፋን አግኝቶል ማለት ችለናል። ሆኖም ግን ከዜና ዘገባ ባለፈ የሥራ ማቆም አድማ በማድረግ መብታቸውን በጋራ ለማስጠበቅ ጥያቄ ያቀረቡት ሠራተኞች በወንጀል ተጠርጥረው ለእስር ሊዳረጉ የቻሉበት ዋነኛ ምክንያት ከፌዴራል ፖሊስ መግለጫ መረዳት እንደሚቻለው ከሆነ ሕገወጥ የሆነ የሥራ ማቆም ድርጊት ላይ በመሳተፋቸው ስለመሆኑ ይገልጻል። ለዚህም በይፋ ባይገለጽም እየቀረበ ያለው የሕግ አስተያየትና ምክንያት በዋናነት የወንጀል ሕጉ ውስጥ በአንቀጽ 421 ላይ የመንግሥት ሠራተኞች የሥራ ማቆም አድማ ድርጊት ሕገወጥ ተግባር ተደርጎ እንደሚወሰድና የወንጀል ተጠያቂነት እንደሚያስከትል የሚሰጡ የተለያዩ ትንታኔዎችን ማስተዋል ይቻላል።
ይሁን እንጂ ከላይ አጠር ባለ መልኩ ስለኢትዮጵያ የሠራተኞች መብትና ግዴታዎች ጋ በተገናኘ ለማቅረብ ከተሞከረው የሕግ ማዕቀፎች አንፃር የመንግሥት ሠራተኞችን የሥራ ማቆም አድማ በዝርዝር የሚከለክል የተለየ ሕግ ከሌለ የአቪዬሽን ሠራተኞች ደግሞ በአሠሪና ሠራተኛ አዋጅ ሥር የማይተዳደሩ ስለሆነ በምን መልኩ ነው አድማው ሕገወጥ ሆኖ በወንጀለኛ መቅጫ ሕግ ውስጥ ሊገባ ወይም ሊታቀፍ የሚችለው? የሚለው ጥያቄ በጥልቀት ሊመረመርና ሊፈተሽ የሚገባው ጉዳይ ነው። የእኔ ምልከታ ዋና ነጥብም ከላይ በአጭሩ ለማስቀመጥ እንደሞከርኩት የሚያተኩረው የሕገ መንግሥቱን ድንጋጌ የሥራ ማቆም አድማና ሌሎች የጋራ መብቶችን ዕውቅና በመስጠት ዝርዝር ሕጉን ለሕግ አውጪው የተተወ ስለሆነ በአጠቃላይ የመንግሥት ሠራተኞች መብት በሕግ የተከለከለ ተደርጎ በመወሰድ ላይ ያለው አረዳድ ወይም የክርክር አዝማሚያ ውስጥ የሚስተዋሉትን ግልጽ ግድፈቶች ወይም ክፍተቶች ላይ ትችቶችን በማቅረብ ሕጉ በምን መልኩ መተርጎም ይኖርበታል? የሚለውን ወሳኝ ጉዳይ በማብራራት የተሻለ ሊያግባባን ወደሚያስችለን ድምዳሜና የመፍትሔ ሐሳብ ነቅሶ በማውጣት መጠቆም ነው። ምክንያቱም ሕገ መንግሥቱ ኢትዮጵያ ከፈረመቻቸውና ፀድቀው የአገሪቱ የሕግ አካል ከሆኑት የዓለም አቀፍ ስምምነቶች መነሻ በማድረግ የሥራ ማቆምን አጠቃላይ መብት ዕውቅና መስጠቱን ከግንዛቤ ውስጥ መግባት ያለበት ጉዳይ የሚያከራክር ባይሆንም እንኳን፣ በሕገ መንግሥቱ የተቀመጡትን እነዚህን መብቶች የተቀመጡበትን አግባብ በተወሰነ መልኩ በጥልቀት መፈተሽ የሚያስፈልጋቸው አንዳንድ ነጥቦች ማንሳት ያስፈልጋል። በዋናነት መነሳት ያለበት ነጥብ ሕገ መንግሥቱ በአንቀጽ 42(1)(ሐ) መሠረት የትኞቹ የመንግሥት መሥሪያ ቤት ሠራተኞች በመብቱ መጠቀም የተፈቀደላቸው እንደሆኑ እንዲሁም የትኞቹ የተከለከሉ እንደሆኑ ለማብራራት የሚያስችል ወይም የዚህ መሠረታዊ መብት ላይ ገደብ ማድረግ የሚያስፈልገው ከመሆኑ አኳያ በሕግ አውጪው ሥልጣን ወሰን ላይ ጠቅለል ያለ የትርጓሜ መርህ ሆኖ የሚያገለግል መሥፈርት ባልተቀመጠበት ሁኔታ ዝርዝር የአፈጻጸም ሕግ እንዲወጣ የሚያመላክት እንጂ በደምሳሳው የሥራ ማቆም አድማ የማይፈቀድ ነው የሚል አይደለም። ለዚህም ነው በግሉ ዘርፍ ወይም መንግሥታዊ ባልሆኑ ድርጅቶች ውስጥ ተቀጥረው የሚሠሩ ሠራተኞችንና የመንግሥት የልማት ድርጅት ውስጥ የሚገኙ ሠራተኞችን ለማስተደደር ከወጣው አዋጅ መንፈስ እንደሚያስረዳን የሥራ ማቆም መብት አፈጻጸምን በሚመለከት የሕጉን እሳቤና መርሆዎች ለማነፃፀሪያ ብንመለከተው የተወሰኑ የሥራ ዘርፎችን በመለየትና በተጨማሪም መሠረታዊ የሕዝብ አገልግሎት በሚሰጡ ተቋማት ውስጥ ተቀጥረው የሚሠሩ ሠራተኞች ተብለው በተለዩት የሥራ ዓይነቶች እንደ አንድ ገዥና ጥቅል መሥፈርት በመጠቀም ተከፋፍሏል፡፡ ከዚህም በላይ ሕግ አውጪው በተሰጠው ሥልጣንና በጉዳዩ ላይ ተቀባይነት ያገኙትን ተሞክሮዎችን በቀጥታ በመጠቀም እጅግ አስፈላጊ የሕዝብ አገልግሎት በሚሰጡ ተቋማት ውስጥ ተቀጥረው የሚሠሩ ሁሉም ሠራተኞች በአጠቃላይ የሥራ ማቆም ዕርምጃን በማንኛውም ሁኔታ ቢሆን ፈጽሞ የማይፈቀድና በጥብቅ የተከለከሉ ሕገወጥ ተግባሮች ስለመሆናቸው ሕግ አውጪው በግልጽና ዝርዝር በሆነ መልኩ ስለመብቱ አፈጻጸም በአዋጅ ቁጥር 377/96 መሠረት ደንግጎ እናገኘዋለን።
ከአሠሪና ሠራተኛ ግንኙነት ጋር በተገናኘ የሚመነጩ የሥራ ክርክሮችን ግጭት የሚፈታባቸው ሕጋዊ መንገዶችን በሚመለከት ዝርዝር መርሆዎችን በሚደነግገው የሕጉ ዘጠነኛው ክፍል በአንቀጽ 136 (2) የተቀመጠውን ትርጓሜ የሥራ ማቆም መብት አፈጻጸምን ሕጋዊ ወሰን እንዲሁም ሕግ አውጪው መብቱ ክልከላ ወይም ገደብ የሚደረግበትን አግባብ የተጠቀመበትን አጠቃላይ መሥፈርቶች ምንነት ብሎም ሕጋዊ ምክንያቶቹን በሚገባ የሚያስረዳ ፍሬ ነገሮች ያዘለ ስለሆነ እዚህ ጋር እንዳለ ማስፈር ያስፈልጋል፡፡ ‹‹እጅግ አስፈላጊ የሕዝብ አገልግሎት ድርጅቶች›› (Essential Public Services Undertakings) ማለት ለሕዝብ የማያቋርጥ አገልግሎት የሚሰጡ ድርጅቶች በአጠቃላይ የሚመለከት ሲሆን፣ በተለይም የሚከተሉትን ዝርዝር የአገልግሎት ዘርፎች በልዩ ሁኔታ በቀጥታ ይጠቅሳል፡፡
እነዚህም የአየር መንገድ አገልግሎት፣ የኤሌክትሪክ መብራት ኃይል አገልግሎት የሚሰጡ ድርጅቶች፣ የውኃ አገልግሎት የሚሰጡና የከተማ ፅዳት የሚጠብቁ ድርጅቶች፣ የከተማ አውቶብስ አገልግሎት፣ ሆስፒታሎች፣ ክሊኒኮች፣ የመድኃኒት ማከፋፈያ ድርጅቶችና የመድኃኒት መሸጫ ቤቶች፣ የእሳት አደጋ አገልግሎትናየቴሌኮሙዩኒኬሽን አገልግሎት ለመስጠት የተሰማሩ ሁሉም ድርጅቶች (የግልም ይሁን የመንግሥት) ናቸው፡፡ በዚሁ ድንጋጌ ንዑስ ቁጥር 5 ላይ ደግሞ ሥራ ማቆም ማለት ምን ማለት እንደሆነ ሲያስረዳ የሚከተለውን ትርጉም ተሰጥቶት እናገኛለን፡፡ “ሥራ ማቆም” ማለት ቁጥራቸው ከአንድ በላይ የሆኑ ሠራተኞች በኅብረት በመሆን የአሠሪና ሠራተኛን ክርክር በሚመለከት ጉዳይ አሠሪያቸው ማናቸውንም ዓይነት የሥራ ሁኔታን እንዲቀበል በግድ ጥቅምን ወይም የሚፈልጉትን ውጤት ለማግኘት ተፅዕኖ በማድረግ ከአሠሪው ፍላጎት ውጪ ለጊዜው ከመደበኛው የሥራ መጠን መደበኛው የሥራ ውጤት እንዲቀንስ ሥራቸውን በማቀዝቀዝ ወይም ባለመሥራት የሚወስዱት ዕርምጃ ነው፡፡
በተጨማሪም በተጠቀሰው አዋጅ በአንቀጽ 157 ሥር ደግሞ ሠራተኞች በሕጉ ውስጥ በተመለከቱት ሁኔታዎች መሠረት ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ የሥራ ማቆም ዕርምጃ መውሰድ መብት እንዳለቸው ያረጋግጣል፡፡ ነገር ግን መብቱ ተፈጻሚ የሚሆንበትን የሕግ ወሰን በሚመለከት ለሁሉም ዓይነት ሠራተኞችም ሆነ ሁሉም የሥራ ዘርፎች ላይ ባጠቃላይ እንደማይሠራ በንዑስ ቁጥር 3 ላይ በግልጽ ተቀምጦ ይገኛል፡፡ ይህም ከፍ ብሎ እንደተገለጸው “እጅግ አስፈላጊ የሕዝብ አገልግሎት ድርጅቶች” ("Essential Public Services Undertakings") ተቀጥረው የሚሠሩ ሠራተኞችን በአጠቃላይ የማይመለከት እንደሆነ በተለይም በልዩ መንገድ በሚመለከት በተሰጠው ትርጉም መሠረት የሥራ ማቆም መብት ተዘርዝረው በሚገኙት ሰባት የአገልግሎት ሰጪ ዘርፎች በጥብቅ የተከለከሉ እንደሆነ ይደነግጋል፡፡ ከዚህ አንፃር ሕጋዊ የሥራ ማቆም ዕርምጃ ተደርጎ ሠራተኞች መብታቸውን ሊገለገሉ የሚችሉባቸው ቅድመ ሁኔታዎችን አስመልክቶ በአዋጁ ውስጥ የተቀመጡ ሲሆን፣ እነዚህም ሕጋዊ ግዴታዎችንና ኃላፊነቶችን በመወጣት ወይም በማክበር ተሟልተው ሲገኙ ብቻ እንደሆነ ያስገነዝባል፡፡ በዚህም መሠረት የሥራ ማቆም መብትን ለመጠቀም በቅድሚያ መሟላት ያለባቸው ቅድመ ሁኔታዎችን፣ ለሚመለከተው አካል ማስጠንቀቂያ የመስጠት ግዴታ ወሳኝ እንደሆነ፣ ማስጠንቀቂያው ለማን፣ መቼና በምን መልኩ መሰጠት እንደሚገባው እንዲሁም በመብቱ አፈጻጸም ጋር በተገናኘ ሠራተኞች የሚወስዷቸው ማንኛውም ዓይነት ዕርምጃዎች በየትኛውም መንገድ ቢሆን ለመፈጸም ከመሞከር እንዲታቀቡ ወይም ተፈጽመው ከተገኙ ሕገወጥ ድርጊቶች ተደርገው የሚያስቆጥሩ በወንጀል የሚያስጠይቁ ነጥቦችን በማካተት ሕጉ በጥብቅ የተከለከሉ ዝርዝር ተግባሮችን ግልጽ መሥፈርቶች መኖራቸውን ከይዘቱ በቀላሉ መረዳት ይቻላል፡፡
ከላይ በአጭሩ ለማመላከት እንደተሞከረው በኢትዮጵያ የሕግ ማዕቀፍ ውስጥ ከሠራተኞች የሥራ ማቆም አድማ ወይም መብታቸውን በጋራ ለማስፈጸምና ለማስጠበቅ ሕጋዊ በሆነ መንገድ የሚወስዷቸውን ዕርምጃዎች የሚገዛው ብቸኛ ሕግ በአዋጅ ቁጥር 377/96 ውስጥ በተሸፈኑት የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳዮች ተወስኖ እናገኛለን፡፡ ይሁን እንጂ በተለያየ ጊዜ እየተሻሻለ ከወጣው የፌዴራል የመንግሥት ሠራተኞችን የሚመለከተው አዋጅን በሚገባ በመፈተሽ የመረመርን እንደሆነ መገንዘብ የምንችለው ነጥብ ይህንን መሠረታዊ መብት ቀርቶ በአጠቃላይ የመንግሥት ሠራተኞች በኅብረት ሆነው የጋራ መብትና ጥቅማቸውን በሕጋዊ መንገድ ማስጠበቅ የሚቻልበት የሕግ ማዕቀፍ ባለመኖሩ ምክንያት አሁን በሥራ ላይ ያለው ሕግ በሕገ መንግሥቱ ዕውቅና የተሰጠውን የሥራ ማቆም መብት የሚፈጸምበትን ሁኔታና በመብቱ መጠቀም የማይችሉ የመንግሥት ሠራተኞች እንደየሥራ ዘርፋቸው ለይቶ ከማስቀመጥ ይልቅ በዝምታ ነው የሚያልፈው። ይህ ደግሞ ሥራ ማቆም አድማ ማድረግ እንደ ተከለከለ ሕገወጥ ተግባር የሚያስቆጥር ሊሆን አይችልም። ምንም እንኳን የሲቪል ሰርቪስ አዋጅ የመብቱን አፈጻጸም ባያስቀምጥም ሕግ አውጪው ቢያንስ በተለየ የሕግ ማዕቀፍ የሥራ ማቆም አድማ ዝርዘር አዋጅ ከማውጣት የሚገድበው ነገር የለም።
ከዚህ አንፃር በ1997 ዓ.ም. በሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት በኩል ፀድቆ የወጣውና አሁን በሥራ ላይ ያለው የወንጀል ሕግ በአንቀፅ 421 መሠረት ማንኛውም የመንግሥት ሠራተኛ ሕገወጥ የሥራ ማቆም ድርጊት መፈጸም የወንጀል ተጠያቂነት እንደሚያስከትልና ጥፋቱም እሰከ ስድስት ወር የሚደርስ የእስራት ቅጣት እንዳለው ያስቀምጣል፡፡ ይሁን እንጂ ከድንጋጌው ይዘት እንደምንረዳው ሕገወጥ የሥራ ማቆም አድማ ተብለው የሚቆጠሩ ድርጊቶች ምንነትና በየትኞቹ የመንግስት መ/ቤት ሠራተኞች ላይ ተፈጻሚ ይሆናል የሚለውን ወሳኝ ጥያቄዎች አይመልስም። በዚህም መሠረት በወንጀል ሕግ መሠረታዊ መርሆዎች አንፃር የወንጀል ድርጊትን በአናሎጂ መፍጠር የሚከለክል እንደመሆኑ መጠን የሲቪል አቭዬሽን ሠራተኞች ጉዳይ በየትኛው የሕግ ማዕቀፍ ነው የሚስተናገደው? ሕገ መንግሥታዊ መብቱስ ያለ ዝርዝር ሕግ እንዴት ወደ የወንጀል ድርጊት ሊቆጠር የሚችለው? የሚሉት ተያያዥ ጥያቄዎች በሚገባ መልስ ማግኘት አለባቸው። ሲጠቃለል በዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ስምምነቶችም ሆነ በኢፌድሪ ሕገ መንግሥት ተቀባይነት ያገኙ የመንግሥት ሠራተኞች በአጠቃላይ በነፃነት የመደራጀት መብት የሚያስጠብቅ ልዩ የሕግ ማዕቀፍ በሥራ ላይ እንዲውል ባልተደረገበት፣ እንዲሁም ራሳቸውን በራሳቸው የሚያስተዳድሩበት እንዲሁም ከሥራ ሁኔታዎቻቸው ጋር በተገናኘ ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ መብትና ጥቅሞቻቸውን ለማስከበርና ተፅዕኖ መፍጠሪያ መንገዶች ውስጥ ወሳኝነት ያላቸው የኅብረት ድርድር መብት ባልተረጋገጠበት ሁኔታ፣ ከሥራ ጋር በተገናኘ በሚፈጠሩ አለመግባባቶች ወይም ግጭቶች በሕጋዊና ሰላማዊ መልኩ በጋራ ሆነው የሠራተኛ ማኅበራትን ለመመሥረት የሚያስችላቸውን ልዩ የሕግ ማዕቀፍ ባልተዘረጋበት ሁኔታ የሥራ ማቆም መብት አፈጻጸም አደጋ ውስጥ ይከተዋል፡፡
በሀገራችን የተከሰተውን ለውጥ ተከትሎ የፖለቲካ ምህዳሩ እየሰፋ የመጣ ቢሆንም በተጓዳኝም ዘረኝነትና ፅንፈኝነት መስፋፋቱ የአደባባይ ሚስጥር ነው። የመናገርና የመፃፍ መብት ለእሱ/ለእሷ ብቻ የተፈቀደ የሚመስላቸው ቡድኖችን እያስተዋልን ነው። የእኔ ሃሳብ ብቻ ነው ትክክለኛ ሃሳብ የሚሉ ግለሰቦችና ቡድኖች በብዛት እያየን ነው። የዲሞክራሲ ባህል ባልዳበረበት ሀገር እያንዳንዱ እንቅስቃሴያችን ጥንቃቄ ያስፈልገዋል። የፖለቲካ ልሂቅ (Political elite)ነኝ የሚሉ ሰዎች በየአጋጣሚው የሚሰጧቸው መግለጫዎችና አስተያየቶች አርቆ አስተዋይነትን ማዕክል ያደረገ መሆን አለበት። ከብሽሽቅ ፖለቲካና ከፀብ አጫሪነት መጠንቀቅ ይገባል። ጊዜው የዲሞክራሲያዊ ባህል ግንባታ እንጂ የነጥብ ማስቆጠሪያ አይደለም ።
ለውጡን ተከትሎ ትናንት በአንድ ጎራ የነበሩት ዛሬ ሊለያዩ፤ በሌላ በኩል ደግሞ ትናንት ለየብቻ የነበሩ ዛሬ በጋራ ሲሰሩ ልናይ እንችላለን። በእርግጥ በፖለቲካው ዓለም ዘላለማዊ ወዳጅ ወይም ዘላለማዊ ጠላት የለም። የፖለቲካ ድርጅቶችም ሆኑ የተለየያ የፖለቲካ አመለካከት ያላቸው ግለሰቦች የጋራ አጀንዳቸውንና ፍላጎታቸውን ለማሳካት አመቺ ነው የሚሉትን አቅጣጫ ሊጠቀሙ ይችላሉ። ይህ አካሄድ ሊያስደነግጠን አይገባም።
ትልቁና አሳሳቢው ጉዳይ ፅንፈኝነት ነው። ጫፍና ጫፍ ሆኖ ማሸነፍ አይቻልም። መዘንጋት የሌለበት ጉዳይ አብዛኞው ህዝብ መሃል ላይ ያለ፤ ይበጀኛል የሚለውን ጠንቅቆ የሚያውቅና በጥሞና እየገመገመ ያለ መሆኑን ነው። ህዝብ የማያውቅ ከመሰለን ትልቅ ስህተት ውስጥ ነው ያለነው። ህዝብ በጣም ያውቃል።
ዛጎል በይፋ ሃሳቧን መሰንዘር ስትጀምር አንድ ችግር “ጋዜጠኛ” ያደረጋት እህት ” ዲያስፖራውን የሚያስደስት ዘገባ ካላቀረባችሁ አንባቢ አይኖራችሁም” ስትል ምክር ቢጤ ሰነዘረች። መረጃን ማመጣጠን የሚባለው ዋና የ”ጋዜጠኛነት” መለኪያውስ? የሚለውን ጉዳይ አነሳን። ከዚያ በሁዋላ የነበረው እንቶ ፈንቶ ነውና አናነሳውም።
በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኢትዮጵያዊያን በተለያዩ ዓለማት ይኖራሉ። ከማይፈለጉት በስተቀር ሁሉም ኢትዮጵያዊ ስለመሆናቸው መስማማት ቢቻልም፣ ሁሉም ተመሳሳይ የፖለቲካ አቋምና እምነት አላቸው ብሎ ከቶውንም አይታሰብም። መንግስትን/ ኢህአዴግን ወይም ህወሃትን/ የሚቃወሙት እንኳ ተስማምተው ሲሰሩ አይታዩም። ይልቁኑም በተቃራኒው ሲሻኮቱ ነው ጊዚያቸውን የሚያሳልፉት። ተጋነነ ካልተባለ “የመቃወም ፖለቲካ የጥበብ መጀመሪያ እርስ በእርስ መጣላትና መሰዳደብ ነው” የሚል መተዳደሪያ ያላቸው የሚመስሉ አሉ።
እንግዲህ እንዲህ አይነት ውሉ የጠፋበት ማህበረሰብ ውስጥ ስንኖር አንዱን ወገን ማርካት እንዴት ይቻላል? ጋዜጠኛነት በራሱ ” ማርካትና፣ ማስቀየምን” አንግቦ የሚካሄድ የስራና የሙያ ዘርፍ ነው ወይ? ከዚያም በላይ ዲያስፖራው የተመጣጠነ መረጃ ማግኘት እንደማይፈልግ ማን አጠና? ማንስ ተመራመረ? እንዴትስ እዚህ ድምዳሜ ላይ ተደረሰ? ምክር ቢጤ ለሰነዘረችው ሴት የቀረቡ ጥያቄዎች ነበሩ። እሷም ሆነች ሌሎች ሊመስልሱት የማይችሉት ጥያቄ!!
ይህንን ጉዳይ ያነሳነው ወደን አይደለም። የመካሪዋንም ሃሳብ እርቃን ለማሳየት አላሰብንም። ይልቁኑም እንዴት መረጃ በማግኘት የተሟላ ሪፖርት ማቅረብ ይቻላል? የሚለው ጉዳይ ስላሳሰበን ነው። ኢህአዴግ በውጭ አገር ላሉ ሚዲያዎች ዝግ ነው። ለሚቀርባቸውና የራሱ ከሆኑት ውጪ ለሌሎች መርጃ ለመስጠት አያስብም። ይልቁኑም አሸባሪና አተራማሽ እያለ መፈረጅን ነው የሚመርጠው። በዚህ መነሻ የሚፈለጉትም የማይፈልጉትም ሁሉም የተባራሪ መረጃ ሰለባ ሆነዋል። እኛም እየሆን ነው። ለዚህ ችግር ዋና ተጠያቂ ኢህአዴግ ነው። ይህንን ችግር መፍታት ከፈለገ በውጪ አገር የመረጃ ዴስክ መክፈት ወይም አንድ መላ መፈለግ አለበት።
አገር እየመራ ያለው ኢህአዴግ የሚዘለፈውን ያህል ተቃዋሚ ፓርቲዎችንም በአግባቡ ጠይቆ፣ መርምሮና አረጋግጦ መውቀስም አይቻልም። አንዳንዶቹ ኢሜል እንኳን አይመልሱም። በራቸው ዝግ ነው። ሃስባቸውን ከራሳቸው የዌብ ሳይት አድራሻ ለመውሰድ እንኳን ቢታሰብ ” የሚይስቅ ጉዳይ ያጋጥማል” የተወሰኑት ጥሩ የሚባል የመረጃ የዌብ ገጽ ቢኖራቸውም ለተጨማሪ ጉዳይ የሚገኙ አይደሉም። በዚህ በኩል ተቃዋሚዎችም የኢህአዴግን ያክል ባይሆንም ለመረጃ ዝግ መሆናቸው አሳሳቢ ነው።
ዛጎል በዚህ አጭር ጊዚያት አራት ለሚደርሱ ድርጅቶች መርጃ እንደምትፈልግ ጠቀሳ ጠይቃለች። መልስ ግን አላገኘችም። ለወደፊቱም ቢሆን መረጃ ማግኘት የሚቀል መስሎ አይታይም። ታዲያ እንደ ጋዜጠኛ የሪፖርት ስራ እንዴት እንስራ? ወይስ ተባራሪ ወሬ እንሰብስብ? ወይስ ዳያስፖራው የሚፈልገው ያልተመጣጠነ መረጃ ነው ብለን በመደምደም የውስን ጸሃፊዎችን ሃሳብ እየተቀበልን እናሰራጭ።እዚህ ላይ በተደጋጋሚና ያለማቋረጥ ሃሳባቸውን ለሚያካፍሉ ወገኖች ያለንን አድናቆት ልንገለጽ እንወዳለን። ምክንያቱም “አያገባንም” በሚል አብዛኞች “አድፋጮች” ሆነው ቀርተዋልና።
ከላይ በተገለጹት ምክንያቶችና በሌሎችም ጉዳዮች እንደ ጋዜጠኛ የማያስወቅስ ስራ ለመስራት መቸገራችንን አስረግጠን ለማስገንዘብ እንወዳለን። አሁን ባለው አሰራር ጋዜጠኞች ነን ብልንም አናስብም። አሁን ላለው የመረጃ ክፍተት የተመጣጠነ ሪፖርት በማቅርብ የበኩላችንን ለመወጣት ብናስብም ሰባራ ሆነናል። አዲሱ የኮሙኒኬሽን ሚኒስትር አቅም ካላቸው ይህንን ሊያስቡበት ይገባል። ራሱ ኢህአዴግም ቢሆን በደፈናው ሚዲያዎችን ከማውገዝ በመቆጠብ ሳያዳላና ሳይመርጥ መረጃ ለሚፈልጉ ሁሉ መረጃ የሚደርስበትን ቀልጣፋና ግልጽ አሰራር ሊተገብር ይገባል። መረጃ የሌለው ጋዜጠኛ ሚዛኑን ለመጠበቅ ስለማይችል ሚዛን በሚጎድላቸው መረጃዎች ራሱን፣ አገርንና ህዝብን ይጎዳል። ሚዲያ ታላቅ ሃይል አለውና በወጉ እንጠቀምበት ዘንድ አስቸኳይ ምላሽ እንሻለን።
በሌላው ጎኑ ተቃዋሚዎች፣ ሲቪክ ድርጅቶች፣ አክቲቪስት ነን የምትሉ፣ ተመራማሪዎች እና ወዘተ… እናንተም ብትሆኑ መረጃ መስጠት ግድ መሆኑን በመረዳት ለሚፈልጋችሁ ሁሉ ደጃችሁ ክፍት ሊሆን እንደሚገባ ለማሳሰብ እንወዳለን። በተመሳሳይ ስም የተደራጃችሁ ቢያንስ ለመረጃ ፈላጊዎች አመቺ ይሆን ዘንድ መረጃ የሚፈስበትን መንገድ አመቻቹ። መረጃ የመስጠት ግዴታ አንዱ የስራችሁ አካል መሆኑን አትዘንጉ። ሌሎች የሚወቀሱበት መንገድ ውስጥ ሆናችሁ ከሌሎች እንደምትሻሉ መስበክ ታማኝ አያደርገምና ግብራችሁ የዴሞክራሲ ወዳድ ስለመሆኑ አንዱ ማረጋገጫ መረጃ ለመስጠት በርን መበርገድ ይሆናል። ሚስጢር ብሎ ነገር የለምና!!
ዛሬ አብዛኞች በዘርፉ የተሰማሩ ጽሁፎችን እየተቀባበሉ ከማተምና ከማሰራጨት ማለፍ ያለቻሉት በዚሁ በመረጃ ዝግነትና መቀራረብ ላይ በተመሰረት ግንኙነት ነው። ስለዚህ መርጃ ማግኘት መብት ነውና የተዘጉ በሮችን ለማስከፈት ተመሳሳይ ድምጽ እናሰማ። ዲያስፖራውም ሆነ አገር ቤት ያለው ህዝብ ተወደደም ተጠላም የመረጃ ጥማት አለበትና ለተመጣጠነ መረጃ እንትጋ። አለያ ግን አንካሳ ጋዜጠኛ ሆነን የሚፈለገውን ያህል ለማከናወን ይሳነናልና። በዚህ መልኩም መቀጠል አገራዊ ፋይዳም የለውም። ትርፉ ድካምና ድካም ብቻ ይሆናል። እኛም “ጋዜጠኛ” መባላችን ጥያቄ ውስጥ ይወደቃል። ፈተናውንም አናልፍም። ፈተናውን የማያልፍ …
አንዳንድ መረጃዎችን ከተለያዩ ሚዲያዎች በማሰባሰብ መስራት የሚቻልበት አግባብ ሊኖር ይችላል። እያደረግነውም ነው። ግን መረጃዎች ወደ ራስ አስተሳሰብ የመንጋደድ ዝንባሌ አላቸው። የመንግስት ሚዲያዎች በአብዛኛው አሞጋሾች ናቸው። በውጪ ያሉት ደግሞ ከላይ ባልነው ችግር የተነሳ ማመጣተኛ መርጃ ስለማያገኙና ሌሎች ምክንያቶች ታክለውበት ወደ አንድ ጽንፍ የማምራት ጉዳይ ይታያል። እንዚህን መረጃዎች እየቀዱ ማሰራጨት አሁንም ሙሉ ጋዤጠኛ አያደርግም። “ሙሉ ጋዜጠኛ መሆን” ለሚፈለጉና ለሚመኙ ሁለቱም መንገዶች ያስቸገራሉ። እና እንዴት እንቀጥል? እያነከስን? ጽሁፍ በመቀራመት? በግል አስተያየት? እንዴት ? ይህ በአጭር ጊዜ የታዘብነውና ብቻችንን ለንወጣው የማንችለው ችግር ሆኖብናል? እንዴት ” ሙሉ ጋዜጠኛ? እንሁን?
በኢትዮጵያ የተከሰተው ድርቅ መልኩን እንዳይቀይር ከፍተኛ ጥረት እየተደረገ መሆኑ ቢገለጽም ተማሪዎች ትምህርታቸውን ለማቋረጥ መገደዳቸውን የሚያረጋግጡ መርጃዎች ይፋ ሆነዋል። የመንግስት ሚዲያዎችም...
10W በውሃ የማይተገበር አፒ.65 የሚያስተምረው የጎርፍ ብርሃን 30W በውኃ የማይፈካም IP65 ርዝመት የጎርፍ ብርሃን 50W በውሃ የማይተጣጠፍ IP65 ርዝመት የጎርፍ ብርሃን 80W በውኃ የማይመች IP65 ርዝመት የጎርፍ ብርሃን
80W በውኃ የማይመች IP65 ርዝመት የጎርፍ ብርሃን 100W በውኃ የማይተጣጠፍ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን 120W በውዝፍ የሌለው IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን 150W በውሃ የማይታወቅ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን
ZhongShan የ LED መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በአማራ ክልል በአፈር አሲዳማነት በየዓመቱ ከስንዴ ምርት ብቻ እስከ 3 ቢሊዮን ብር የሚገመት ገንዘብ ይታጣል፡፡ ሀገሪቱ ደግሞ 9 ቢሊዮን ብር ከምርቱ ታጣለች። ባሕር ዳር፡ ጥር...
በነዳጅ ምርት አቅርቦትና ስርጭት ያሉ እጥረቶችን ለመፍታት እንደሚሠራ የአማራ ክልል ንግድና ገበያ ልማት ቢሮ ገለፀ፡፡ ባሕር ዳር፡ ጥር 19/2013 ዓ.ም (አብመድ) ቄስ እንዳለ ሞላ የባሕር...
አሶሳ ጥር 17 / 2013( ኢዜአ) በመስኖ እርሻ የተሻለ ምርት ማግኘት ቢጀምሩም ወደ ገበያ ለማድረስ የመንገድ ችግር ስጋት እንደሆነባቸው በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ባምባሲ ወረዳ አርሶ...
አዲስ አበባ፣ ጥር 17፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የሀዋሳ ኢንዱስትሪ ፓርክ ኮሮናን በመከላከል የምርት ሂደቱ እንዳይስተጓጎል እያደረገ ያለው ጥረት ለሌሎችም ተቋማት ምሳሌ እንደሚሆን በህዝብ ተወካዮች...
አዲስ አበባ፣ ጥር 17፣ 2013 (ኤፍቢሲ) የኢትዮጵያ ምርት ገበያ ደረጃውን የጠበቀ የምርት መቀበያ መጋዘን ግንባታ በቴፒ ገንብቶ ማጠናቀቁን የገለጸ ሲሆን በኤሌክትሮኒክ ግብይትና ጨረታ 698 ተገበያዮችን...
በሰሜን ሸዋ ዞን ከ760 ሺህ ኩንታል በላይ ምርት በመስኖ ለምቶ ለገበያ መቅረቡን የዞኑ ግብርና መምሪያ ገለጸ፡፡ ባሕር ዳር፡ ጥር 07/2013 ዓ.ም (አብመድ) በሰሜን ሸዋ ዞን...
ብዓቀብቲ ሰላም ሕቡራት መንግስታት ዝተሓገዙ ወታደራት ኮንጎ ንዝሓለፉ 20 ኣዋርሕ ንምብራቓዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎ ንዘሸበረ ዓማፂ ጉጅለ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ደምሲሰምዎ።ሕቡራት መንግስታት ዘጣየሾ ፍሉይ ብርጌድ ነቲ ወታደራዊ ቅርፂ ቀይሩ እቶም ዓመፅቲ ተሓሲሞምዎ ንዝነበሩ ዝርርብ ሰላም ክቕበሉ ኣገዲዱዎም።
ዓሚ ከምዚ ሎሚ ግቡእ ስልጠና ዘይረኸቡን ስነምግባር ዘይነበሮምን ወታደራት ኮንጎ ንሰሜናዊ ክፍለ ግዝኣት ኪቩ ራሒሪሖም ብምውፃእ M23 ዝተብሃለ ዕጡቕ ጉጅለ ዋና ከተማ ኪቩ ንዝኾነት ንጎማ ተቖፃፂሩዋ።
እዚ ኩነታት እዚ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ሰሙናት ተቐይሩ ከምብሓድሽ ዝተጠናኸሩ ወታደራት ንፅኑዕ ትሕዝቶታት እቲ ዓማፂ መሊሶም ብምሓዝ ኣብ መወዳእታ ሓምሺሾምዎም።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ኮሎምቢያ ፕሮፌሰር ዓልምለኸ ጉዳያት ደሪክ ሳለሞንስ ብኽልተ ምኽንያታት ዝመፁ ምዕባለታት እዮም ይብሉ።እቲ ሓደ መንግስቲ ኮንጎ ን M23 ብሕቡእ ይድግፋ ኣብ ልዕሊ ዝነበራ ኡጋንዳን ሩዋዳን ፀቕቲ ብምግባር ምስ በሉ ኣስዒቦም ‘’ካልኣይ ድማ ሕቡራት መንግስታት ዕጥቑ ሸጥ ኣቢሉ ኣብ ሓፂር እዋን ብዙሕ ከድምዕ ዝኽእል ፅኑዕ ብርጌድ ብምጥያሹ እዩ’’ኢሎም።
ፍሉይ ብርጌድ ሕቡራት መንግስታት ኣዝዮም ዝተዓጠቑ 3,000 ወታደራት ደቡብ ኣፍሪካ፣ታንዛኒያን ማላዊን እዮም።ብሄልኮፕተራት ዝተሓገዘን ብቤት ምኽሪ ፀጥታ ዝተጠናኸረን እዚ ሓይሊ እዚ ኣብ ምብራቓዊ ኮንጎ ንዝርከቡ ስቪላት ስግኣት ንዝኾኑ ዓሰርተታት ዕጡቓት ጉጅለታት ክብተኑ ገይሩዎም።
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪ-ሙን ኣብዚ ሰሙን እዚ ከምዝበልዎ እቲ ፍሉይ ብርጌድ ነቲ ኩነታት ከምዝለወጦን ኣብ ባይታ ንተኽእሎ ናይ ሕቡራት መንግስታት ናይ ስቪላት ሓለዋ ዓብዪ ጊደ ከምዘለዎን ገሊፆም።
ወታደራዊ ስዕረት M23 ንኻልኦት ሚሊሽያታትን ዝተዘረፉ ማዕድናት ካብኦም እናዓደጉ ገንዘባዊ ሓገዝ ንዝገብሩሎም ዓለምለኸ ኩባኒያታትን ከም መጠንቀቕታ ከምዘገልግል ተንተንቲ ይገልፁ።
ካልኦት ዕጡቓት ጉጅለታት እውን መንግስቲ ን M23 ከመይ ከምዘተኣናግዶ ብቐረባ ክከታተሉ እዮም ይብሉ ወሲኾም እቶም ክኢላ።ኣተሓሕዝኡ እንተፀቢቑ ካልኦት ሚሊሺያታት እውን ዕጥቆም ፈቲሖም ንዝርርብ ክተባብዑ እዮም ይብሉ።
አሁን በምንኖርበት ዓለም ውስጥ ሕዝብ የሚመራው ፍላጎቱ እና ሃሳቡ በሳይንሳዊ መንገድ በተደገፈ መረጃ እና የጥናት ውጤት እንጂ በዘፈቀደ የተወሰኑ ሰዎች ተሰብስበው እንደፍላጎታቸው በወሰኑት ሊሆን አይገባውም፣
በኢትዮጵያ በስልጣን ሽምያም ሆነ በተለያዩ ምክንያቶች ከ ጥንት ጀምሮ ነገስታት እርስ በርስ ተዋግተዋል። አንዳቸውም ግን ከወገናቸው ጋር ላደረጉት ውግያ 'ግዳይ' እንደጣለ ማስታወሻ ሀውልት ያቆሙ የሉም።
'' ደርግ ወይንም ደርጉ ማለት በ ግእዝ ኮሚቴ ወይንም ምክርቤት ማለት ሲሆን በ አጭሩ ይህ ስም የ ጦር ኃይሎች የ ፖሊስ ሰራዊት እና የ ምድር ጦር አስተባባሪ ኮሚቴ እ አ አቆጣጠር ከ 1974 እስከ 1987 የ ቀዳማዊ ሃይለስላሴን መንግስት ተክቶ በኃይል ኢትዮጵያን የገዛ።'' ይለዋል።
ሰኔ 21/1966 ዓም የተመሰረተው ደርግ መስከረም2፣ 1967 ዓም ቀዳማዊ አፄ ሃይለስላሴን ገድሎ በ ይፋ ስልጣን መያዙን አወጀ። ይህ ብቻ አይደለም ህዳር 13/1967 ለ ደርጉ የ ዘመቻ እና ጥበቃ መምርያ መኮንን በተፃፈ ደብዳቤ ጀነራል አማን አምዶምን እና በ ተለምዶ የ'' ስልሳዎቹ እልቂት'' ተብሎ የሚታወሰውን ሚኒስትሮቹን እና ባለሙያ ምሁራንን ሁሉ በ አንዲት ጀንበር የፈጀበትን ፍርድ ፈረደ።
በ እዚህም የደርግ ፍርደ ገምድልነት '' ያለ ምንም ደም ኢትዮጵያ ትቅደም! '' የሚለው መፈክር ሕልም መሆኑ ለየለት። እንደወቅቱ የታሪክ ተናጋሪዎች ከሆነ አፄ ሃይለስላሰም ሆኑ ከፍተኛ ባለስልጣኖቻቸው የ ጦር ኃይሉን ከመሰረቱ ጀምሮ ኮትኩተው ያሳደጉት ስለሆነ የከፋ ነገር ይፈፅማል ብለው አይጠብቁም ነበር። ብርጋዲር ጀነራል ደስታ ገመዳ ስለ ደርግ አነሳስ እና የ አፄ ሃይለስላሴን አመለካከት ሲገልፁ:-
'' እነ ጀነራል አበበ ገመዳ የ ሰራዊቱን ሁኔታ አይተው ጃንሆይን ' ልምታ?(ያመፁትን መኮንኖች )' አሉ። ጃንሆይ አይሆንም እንዳትነኩዋቸው አሉ።ምክንያቱም ጃንሆይ ደም እንዲፈስ አይፈልጉም። ሚኒስትሮቹን ሁሉ ሂዳችሁ እጅ ስጡ ነው ያሉት።'' 2 ሲሉ ተናግረዋል ።
ይህ ብቻ አይደለም በሰኔ 21/1966 የደርግ መመስረት ጋር ተያይዞ ኮለኔል ደበላ ደንሳ ለንጉሡ ከደርግ መኮንኖች ጋር በ ቤተመንግሥታቸው ተገኝተው ባነበቡላቸው የደርግ ውሳኔ ላይ ''የ ጦር ኃይሎች የ ፖሊስ ሰራዊት አስተባባሪ ደርግ ለ ግርማውነትዎ ጤንነት በሰፊው የሚያስብ ስለሆነ ለ ደህንነትዎ የተዘጋጀ ቦታ ስላለ ወደዝያ እንዲሄዱልን በትህትና እንለምናለን'' የሚል መልክት ነበር ። ንጉሡም የመለሱት እንዲህ ነበር።
''በጠቅላላው የተናገራችሁትን ሰምተናል።የ ኢትዮጵያ ንጉሰ ነገስት ስንሆን ስም ብቻ አይደለም።ህዝብንም ሀገርንም በሰላም ጊዜ የሚሰራበትን ጥፋትም ሲመጣ የሚመከትበትን በማሰናዳት መሆኑን ይህ በ ጦር ሰራዊታችን ውስጥ የታወቅ ሳይሆን ይቀራል ብለን አንጠረጥርም። ቢሆንም በየጊዜው የሚለዋወጠው ነገር ለሀገር የሚጠቅም ነገር እስካለበት የሀገርን ጥቅም በሌላ ለመለወጥ አይቻልምና ይህን ያነበባችሁትን ሰምተናል በእዚሁ ማቆም ነው።'' ብለዋል። 3
በ እንዲህ አይነት ስልጣን የተቆናጠጠው ደርግ 'ስልጣኑን ለ ሕዝብ እመልሳለሁ' የሚል ቃል የገባ ቢሆንም በ ጎን ግን በ ሺህ የሚቆጠሩ''ሕዝባዊ መንግስት አሁኑኑ'' ያሉ ወጣቶችን ደም ማፍሰስ የ እለት ከ እለት ስራው ሆነ። ለቅሶ እና ዋይታ በ የስፍራው ተሰማ። ለ ሃገሩ እንግዳ ለ ህዝቡ ባዳ የሆነ የ ራሽያው ሶሽያሊዝም የሀገሪቱ መመርያ ነው ተባለ። ሰው ክብር የሚያገኘው በገደለው እና አላዋቂ በመሆኑ ብቻ ሆነ። እኔ ይህን ዘመን ክፉ ደግ ሳላውቅ በማለፉ ብቻ አምላኬን አመሰግነዋለሁ። ወላጆቻችን ሲጨነቁ እኛ አና በ አኔ እድሜ ያለን ሁሉ ምናልባት 'ሌባና ፖሊስ' እየተጫወትን ወይንም 'ድብብቆሽ' እንጫወት ይሆናል። አንዳንድ ጊዜ የ ቤተሰቦቻችንን ፊት መከፋት እያየን ለጥቂት ጊዜ በ ዝምታ ተውጠን መልሰን ወደ ጫወታችን ሄደን ይሆናል። ለ እኔ ወቅቱ የሚታወሰኝ ነገር ስለሌለ እና በጣም ልጅ ስለነበርኩ ትውስታ ብዬ የምለው የለኝም። ሆኖም ግን አንድ ሰው ስለ ግሪክ ታሪክ ለማውራት በ ግሪክ ዘመን መኖር አይጠበቅበትም። ያነበበው፣ በማስረጃ የተደገፉ ታሪካዊ ሁነቶችን አጤኖ ብዙ ሊገነዘብ የ እራሱንም ፍርድ መፍረድ ይችላል።
ደርግ ስልጣን እንደክረሜላ እየጣመው መጣ። በ 1972 የ ኢትዮጵያ ሰራተኞች ፓርቲ አደራጅ ኮምሽን (ኢሰፓአኮ)፣ ቀጥሎ በ 1977 ኢትዮጵያ ሰራተኞች ፓርቲ (ኢሰፓ) በመጨረሻም የ ኢትዮጵያ ህዝባዊት ዲሞክራሳዊት ሪፑብሊክ (ኢ ህ ዲ ሪ) ሆኛለሁ አለ። ደርግ አይደለሁም አለ።ይህ ሁሉ ሲሆን ግን ከ ክፍለ ሀገር አስተዳዳሪ እስከ ከፍተኛ ሊቀ መናብርት ድረስ በ ማረግ ያሉ የ ሰራዊቱ መኮንኖች ግን ሶሻሊዝም የገባቸው ተብለው ስልጣን ላይ ነበሩ።እንድያውም ኮለኔል መንግስቱ በ አንድ ወቅት''ደርግ ደርግ የምትሉት እውን አሁን ደርግ አለን?'' ብለው በ 17 ዓመት ታሪካችን ለመጀመርያ ጊዜ ከት ብለን እንድንስቅ አረጉን። ይህ የወታደራዊ ደርግ ታሪክ ነው። አሁን ባለንበት ጊዜ የሚያሰጋኝ ''የወታደራዊው ደርግ'' ሳይሆን '' የ ሽምቅ ተዋጊ ደርግ'' የሚል ስያሜ የምሰጠው የሰሞኑ ስጋቴ ነው።
ሰሞኑን የ 2004 ዓም ተሰናብተን የ 2005 ዓም ተቀብለናል።'' የጎመን ምንቸት ውጣ የገንፎ ምቸት ግባ' ባልንበት ነገራችን ሁሉ '' የወታደራዊ ደርግ ውጣ የ ሽምቅ ተዋጊ ደርግ ግባ'' እንዳይሆን ሁለት ሶስት ጊዜ ማሰብ ይገባናል። ሀገራችን ለ ከፋ የታሪክ ጠባሳ የዳረጋት እና ብዙ የማደግ እድሏን የገታባት ወታደራዊው ደርግ ዛሬም በ አሳዛኝ መልኩ ብናስበውም ከላይ እንደተጠቀሰው አፄ ሃይለስላሴ ''ሀገርንም በሰላም ጊዜ የሚሰራበትን ጥፋትም ሲመጣ የሚመከትበትን በማሰናዳት መሆኑን ይህ በ ጦር ሰራዊታችን ውስጥ የታወቅ ሳይሆን ይቀራል ብለን አንጠረጥርም'' እንዳሉት። የሀገር አንድነትን በተመለከተ በ ብሔራዊ አንድነት ላይ እና በ ርዮተ ዓለም ላይ በነበረ አመለካከት ላይ በተመሰረተ ልዩነት እንጂ በ ዘር፣በ ክልል መከፋፈል የማያምን መሆኑ በራሱ የሚያስመሰግነው ነው-ደርግን ። በ እዚህ ፅሁፌ መግብያ ላይ የ ደርግ ትርጉምን ስንመለከት የ ደርግ ባህርያት የግለሰብ ፈላጭ ቆራጭነት ቢታይበትም በደርጉ ምክርቤት እየቀረቡ የወሰኑ የነበሩት ነገሮች አስደንጋጭ እንደነበር ለመግለፅ ሞክርያለሁ።
አቶ መለስ ዜናዊ ከ እዚህ ዓለም በ ሞት ከመለየታቸውም ሆነ ከተለዩ በኋላ የስልጣን ውዝግቡ በ ኢህአዲግ ውስጥ ቀጥሏል።ይህ ብቻ አይደለም ማን ሀገሪቱን እየመራ ለማወቅ መብት የሌለን ህዝቦች ብቻ ሳንሆን። ጠቅላይ ሚንስትሩ እንዴት እንደታመሙ፣መቼ አንደታመሙ፣የት እንደታከሙ፣ስታከሙ ምን አንዳሉ፣ማን አንዳስታመማቸው፣አስከሬናቸው ከየት ሀገር ከየት ሆስፒታል ወደ አዲስ አበባ አንደገባ (ኢቲቪ የ አቶ መአስን አስከሬን የያዘው አይሮፕላን አዲስ አበባ ማረፉን አንጂ ከየት እንደገባ እስካሁን የተናገረ አይመስለኝም) ሁሉ ያልተነገርን ለመነገርም ያልተከበርን ሆነናል። ከአንዳንድ ዜናዎች እንደምንሰማው ሀገሪቱ ለ ይስሙለ ጠቅላይ ሚኒስትር ወደፊት ኢህአዲግ የሚሾምላት ቢሆንም አመራሩ ግን ሰባት ኮሚቴ ባሉት የ ፓርቲው አባላት እንደሚያዝ ሳይታለም የተፈታ ሆኗል።ይህ ኮሚቴ ስራውን በይፋ ለመጀመሩም ማስረጃ የሚሆነው። ጠቅላይ ሚኒስትር እንምረጥ በሚል አንድ ጊዜ ምክርበቱን ሌላ ጊዜ ፓርቲው ተደጋጋሚ ስብሰባ አድርገው አለመሳካቱ በይፋ ከታወቀ በሁዋላ እና ፓርቲው እራሱ በ መስከረም የመጀምርያ ሳምንት ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ማን እንደሚሆን እናሳውቃለን ብሎ በማሳወቅ 'ጠቅላይ ሚኒስትር አለን ይሆን እንዴ ?' እያልንየተጠራጠርንን ወገኖች ሁሉ በ ግልፅ 'የላችሁም በመስከረም የመጀምርያ ሳምንት ላይ አሳውቃለሁ' ያለን ኢህአዲግ በ ጠቅላይ ሚኒስትር ብቻ እንዲሰሩ የታዘዙትን ስራዎችለምሳሌ ለ 37 መኮንኖችከፍተኛ የ ወታደራዊ ማረግ በመስጠቱ የሽምቅ ተዋጊ ደርግ ስራውን ጀመረ እንዴ? እንድል አድርጎኛል።
ኢህአዴግ ሃያ አንድ አመታት የ ኢትዮጵያን ሕዝብ በደንብ ለመረዳት ከ በቂ በላይ የሆነ ጊዜ ከ አምላክ ተችሮታል።ከሀገሬ ከመውጣቴ (ከዛሬ ሁለት ዓመት በፊት) በሥራ አጋጣሚዎች የማገኛቸው አፍቃሪ ኢህአዴግም ሆኑ አባላቱ ያማይባቸው አንድ የጋራ የሆነ ባህሪ አለ። ይሄውም ችግሮች መኖራቸውን ያውቃሉ። ግን በጊዜ የሚረሱ ይመስሏቸዋል።መፍትሄዎቻቸው ለዛሬ ህዝብን አታሎም ይሁን አስረስቶ ዛሬን ማለፍ ከተቻለ ነገ ችግር የለውም ብለው ያስባሉ። ዛሬ ያልተፈታ ችግር ነገ ተራራ ሆኖ የማይወጡት ዳገት ይሆናል ብሎ የሚያወራ ሁሉ እንደነሱ አገላለፅ ይህ ሰው ሌላ ሳይሆን ''ጨለምተኛ'' አስተሳሰብ የያዘው ነው ይላሉ። ነገሮችን ሁል ጊዜ የሚመለከቱት ከደርግ ጊዜ ጋር በማነፃፀር ሲሆን ዲሞክራሲን በተመለከተ ህዝቡ ገና ብቁ አይደለም ፣ለ እዚህደረጃአልደረሰም፣የሚለውንፕሮፓጋንዳ መሰልነገር እንደ 'ነጠላ ዜማ' መልቀቅ አዲሱ ፋሽን ብቻሳይሆን ዝቅተኛ ገቢ ባለው ሕብረተሰብ ዘንድ እና ለመረጃ ብዙምቅርብ ባልሆነው ሕዝብ መሃል ለማሳመን ጥረት የተደረገበትም ሙከራ መኖሩን አስታውሳለሁ።
ዛሬም 1983 ላይ ሆነን ካሰብን በጣም ተሳስተናል። በ ዓለም ላይ የሚገኙ የ ወታደራዊ ደርግም ሆኑ የ ሽምቅ ተዋጊ ደርጎች መሰረታዊ ስህተት የ ትውልዱ አስተሳሰብ መምጠቁን ሳይረዱ ባሉበት ጎርፍ ይዞ ወዳልፈለጉበት እና ወደ አልተመኙት ቦታ ይዞአቸው መሄዱ ነው። የ የትኛውም መግስት ትልቅነት የሚለካው ዘመኑን መዋጀት በመቻሉ እና በ አዲሱ ትውልድ አስተሳሰብ ተገብቶ ማሰብ በመጀመር አና ባለመጀምሩ መሃል ባለው ልዩነት ነው።
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ኦባማን መመረጥ የማይፈልጉ በ ገንዘብም ሆነ ባማናቸውም ኃይል እና ጉልበት ያላቸው አሜሪካውያንን ይዛ ነበር አሜሪካ ኦባማን የመረጠችው። እነኝህ ኃይሎች ሕግ እና ስርዓት ብቻ ሳይሆን ያገዳቸው አንድ እውነታ ነበረ። የ አዲሱ ትውልድ ፍላጎት። እዲሱ ትውልድ ኦባማን ፈለገ በቃ። ሁሉ ነገር በ አዲሱ ትውልድ እና በ ህዝቡ ፍላጎት ብሎም ነገ መሰራት ያለባቸው ስራዎች ዘመኑን የዋጁ መሆን አለባቸው እና ኦባማ ሰተት ብለው ሲገቡ ያልፈለጉአቸውም አብረው ዘመሩላቸው።ኢህአዲግ ሃያ አንድ ዓመት በ አዲስ አበባ ስቀመጥ ከ አዲሱ ትውልድ በ ክልል መወለድ ሳይሆን በ ርዮተ ዓለም ደረጃ አሳምኖ ያመጣው አንድ ሰው ካለው እስኪ ለ ጠቅላይ ሚኒስትርነት ይቅርና ለ አዲስ አበባ ከንትባነት ያምጣ እና ያሳየን።ይሄው ሃያ አንድ ዓመት ሙሉ የድሮ ታጋዮች ብቻ ናቸው ሲቀያየሩ የሚታዩት።ከ አዲሱ ትውልድ አስተሳሰብ እና ከ ህዝቡ ጋር መች ተዋሐደ? ይህ የሚያሳየን የ ኢህአዲግ ፖሊሲዎች ሕዝቡን ይልቁንም አዲሱን ትውልድ ያገለለ መሆኑን ነው። በ አነስተኛና ጥቃቅን መደራጀት እና ፖሊስን መደገፍ ይለያያሉና።
ለምሳሌ አዲስ አበባ የገባበትን በዓል ግንቦት ሃያን ሲያከብር አራትኪሎ ቁጭ ብሎ ልክ ከ ባዕድ ወታደር ጋር ተዋግቶ እንዳሸነፈ ሁሉ ቀን ሙሉ 'ግዳዩን' ሲያወራልን ይውላል። በ እርስበርስ ጦርነት ዘመዶቻቸው የሞቱባቸው ግን ከስሩ ቁጭ ብለው የሞቱትን ያስባሉ። በኢትዮጵያ በስልጣን ሽምያም ሆነ በተለያዩ ምክንያቶች ከ ጥንት ጀምሮ ነገስታት እርስ በርስ ተዋግተዋል። አንዳቸውም ግን ከወገናቸው ጋር ላደረጉት ውግያ 'ግዳይ' እንደጣለ ማስታወሻ ሀውልት ያቆሙ የሉም።እዚህ ላይ ሃውልታቱ የ ጊዜውን ታሪክ ጠባሳነት የሚያሳዩ ብቻ ተደርገው የተሰሩ ቢሆን ባልከፋ። ታሪክ የተጀመረው ከ እዚህ ነው የሚል አንደምታ ያለው ሥራ እና የ እርስ በርስ ጦርነትን እንደ ትልቅ ገድል ማቅረቡ ከፋ እንጂ።ይህ ብቻ አይደለም ባለፉት 20 አመታት ውስጥ ዓለም እንደነበረች አይደለችም። በዘመነ ኢህአዲግ ቴክኖሎጂ ለ ዓለም ካበረከታቸው እና ሕዝባችንም እየተጠቀመበት ያለው የ ኢንተርኔት እና የ ሳተላይት ዲሽ ቴቪ አገልግሎት የ ሕዝቡን የመረጃ የማግኘት እና በሌላው ዓለም ምን እየተደረገ እንዳለ ለማወቅ ትልቅ እድል መክፈት ብቻ ሳይሆን ከ ክልላዊ አስተሳሰብ ወደ ሃገራዊ ብሎም ወደ ዓለም አቀፍ አስተሳሰብ መሸጋገሩን እንዲሁም ለ እራሱ ብቻ ሳይሆን ለሌላ ሀገር ነዋሪዎችም ሕይወት እያሰበ እንዲመጣ ማድረጉን እንገነዘባለን። ኢህአዲግ ግን አሁንም 1983 ላይ ነው። ሁለት ክስተቶች ለ ኢህአዴግ የ ኢትዮጵያን ሕዝብ ለመረዳት ትልቅ ዕድል ፈጥረውለት ነበር።አንዱ የ 1997 ዓም ምርጫ ሲሆን ሌላው የ ሰሞኑ የ አቶ መለስ ስርዓተ-ቀብር ናቸው።
አሁን በምንኖርበት ዓለም ውስጥ ሕዝብ የሚመራው ፍላጎቱ እና ሃሳቡ በሳይንሳዊ መንገድ በተደገፈ መረጃ እና የጥናት ውጤት እንጂ በዘፈቀደ የተወሰኑ ሰዎች ተሰብስበው እንደፍላጎታቸው በወሰኑት ሊሆን አይገባውም።በ 1997 ዓም የተደረገውን ምርጫ እንደ ጥናታዊ (research ) መጠይቅ እናስበው። መጠይቁ ከተበተነላቸው ሰዎች ስንቶቹ በምን አይነት ሃሳባቸውን ሰጡ? ለምን ኢህአዴግን አልደገፉም? ትልቁ ጉድለት ምንድን ነው? የትኛው ፖሊስ አያስኬድም? የቱ ጥሩ ነው? ብሎ የማሰብያ ጊዜ የሚሰጥ ትልቅ የጥናት ውጤት ነበር። ግን አልሆነም ኢህአዲግ በተወሰኑ መድረኮች ይህን መሰል የዳሰሳ ሥራ የሰራ ቢመስልም ድምዳሜው ግን ካድሬ ተኮር የሆነ እና መንገድ እና አነስተኛና ጥቅቅንን በደንብ እናስፋፋ ህዝቡ ያን ጊዜ ይወደናል የሚል የተናጥል ድምዳሜ ላይ ተደርሶት አረፈው።
ሁለተኛው የአቶ መለስ የሰሞኑ የቀብር ስርዓት እና የህዝቡ ተሳትፎ ነው። ከላይ ለማውሳት እንደሞከርኩት ህዝቡ በ ሃያ ዓመት ውስጥ በተፈጠሩት የ ቴክኖሎጂ እድሎች ከ ሃገራዊ ጉዳዮች ሃሳብ አልፎ ዓለም አቀፍ አካልነቱ ገብቶታል።አቶ መለስን የምያወሳቸው ''እጅ እንቆርጣለን፣መንገዱን ጨርቅ ያርግላችሁ'' በሚሉት ንግግራቸው አይደለም።ኢትዮጵያን በመወከል በዓለም አቀፍ ስብሰባዎች በመገኘታቸው እንጂ። አቶ መለስን ከ አድዋ አና ኤርትራ መወለዳቸውን ህዝቡ የረሳው በ 1983 ''ይች ሀገር '' እያሉ ኢትዮጵያን መጥራት ሲጀምሩ ነው። በቃ! የ ኢትዮጵያ መሪ ናቸው ብሎ ነገር አለሙን ትቶ ስለ ዓለም ማሰብ ጀመረ። ኢህአዲጎች:ግን:አቶ መለስ መሞቱን ሲነገረው የ:ህዝቡ ምላሽ ምን ይሆን? እያሉ ሲያስቡ ዓለም አቀፉ ሕዝብ ስለ አፍሪካ፣ ስለ አየር ንብረት ጥበቃ ፣ ወዘተ አቶ መለስን እያነሳ ''ሞታቸው ያሳዝናል'' አለ። ይህ ብቻ አይደለም ከ አሁን በሁዋላ ኢህአዲግ ወደ እኔ ዓለም አቀፍ አስተሳሰብ ይመጣል ብሎ ተስፋ አደረገ-ህዝቡ። ኢህአዴግም ፍንጭ አሳየ። የ ''ፍትህ'' ጋዜጣ አዘጋጅ ተመስገንን ብንን ብሎ እንዳሰረው ብንን ብሎ ''ወደቤትህ ሂድ'' ብሎ ፈታው። ሌሎች በ ሺህ የሚቆጠሩ እስረኞችን ፈታ።'' ዘንድሮ በግ እና ዶሮ ባልበላም ዘመኑ ጥሩ ሳይሆን አይቀርም'' አለ ህዝቡ። እርቅ ናፈቀው።በ አቶ መለስ ዘመን የጠፉ ነገሮች ሁሉ አሁን እናያቸዋለን ብሎ ጠበቀ።ትንሽ:እንደቆየን (በሰአታት:ልዩነት)'ለ:ሰላሳ ሰባት መኮንኖችየ ብርጋዴር ጀነራልነት እና:የ ጅነራልነት ማአረግ ኢህአዴግ ሰጠ ተባለ።:በየትኛው:የ:ሕግ አግባብ?ይህ ተወሰነ?አቶ መለስ ያስወሰኑት ነው እንዳይባል አቶ መለስ ከታመሙ ከሶስትወርበላይ ሆኗል።የ እዚህጊዜ ቢያንስ እንደ እኔ ግንዛቤአጥር ማጥበቅ መያዙካለፈው ታሪካችንገባኝ።ከሁሉም ደግሞ የሳምንት ጊዜጠብቆ ጠቅላይ ሚኒስትሩን መርጦ ወደስራ ለመሄድ የተቸኮለው ''እውን አሁን ደርግ አለን?'' ብለው ኮለኔ ል መንግስቱ ሃይለማርያም በ 1980ዎቹ መጀመርያ አካባቢ እንዳሳቁን '' እውን ከ ወታደራዊ ደርግ ወደ ሽምቅ ተዋጊ ደርግ ተሻገርንን?'' የሚል ጥያቄ ጫረብኝ -ውስጤ ። እነሆ አሁንም ልብ እንገዛ ዘንድ ሕዝብ እና እግዚአብሔር ምስክር ሆነው ይመለከቱናል።
“... አፍቃሪ ኢህአዴግም ሆኑ አባላቱ የማይባቸው አንድ የጋራ የሆነ ባህሪ አለ። ይሄውም ችግሮች መኖራቸውን ያውቃሉ። ግን በጊዜ የሚረሱ ይመስሏቸዋል።መፍትሄዎቻቸው ለዛሬ ህዝብን አታሎም ይሁን አስረስቶ ዛሬን ማለፍ ከተቻለ ነገ ችግር የለውም ብለው ያስባሉ። መሰረታዊው የኢህአዴግ ችግር ግን ዘመኑን አለመ ዋጀት ችግር ነው።”
በዳውሮ ዞን የሚገኘው የንጉስ ሃላላ የድንጋይ ካብ በዩኔስኮ በዓለም ቅርስነት እንዲመዘገብ እንቅስቃሴ መጀመሩን አንድ የዞኑ የሥራ ኃላፊ አስታወቁ። ካቡ የዳውሮ ህዝብ መለያና የጥንት ታሪኩ ምልክት እንደሆነም ተናገሩ። በገበታ ለሃገር እንዲለሙ ዕቅድ ከተያዘላቸው የኮይሻ ፕሮጀክቶች መካከል አንዱ መሆኑ ተገልጿል።
ሰራዊት ኢራን ብ ‘ሳብማሪን’ (ናይ ትሕቲ ባሕሪ መራኽብ) ንወደባዊት ከተማ ዓሰብ ከምዝኣተወ ምንጭታት ሓቢሮም። እቲ ሰራዊት ብጀካ እቲ ዝዓጠቖ ባለስቲክ ሚሳይል ናይ ሩሑቕ ተንዘግዛጊ ሚሳይል ዓጢቑ ከም ዘሎን ብዝሑ ብርክት ዚበለ ከምዝኾነን ‘ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
መሣል ተሰጥኦው እንደሆነ የተገነዘበው ልጅነቱ ላይ ነበር። “ሳሉ” ሲባል ያለ ካርቦን የሳላቸው ስዕሎቹ በመምህራኑ ሲደነቁ ነበር። ሌላው ቀርቶ በ3 ክፍል የሚበልጠውን የታላቅ ወንድሙን ስዕሎች እየሳለለት ለወንድሙ አድናቆት ሲቸር መምህራኑ ሠዐሊውን ባያውቁም አድናቆታቸው ለወንድሙ ሲገልፁ ወንድሙ ደግሞ ተደንቀሀል ይለው ነበር።
2009 ዓ.ም ከአለ የስነ ጥበብ ት/ቤት የተመረቀው ይህ ወጣት እንደተመረቀ ወደ ስዕል ስራ አላመራም። ህይወቱን ለመምራት ወደሚያስችሉት የንግድ ስራ ላይ ጥቂት ቆየ። በ2020 ወጣት በአፍሪካ ተስፋ የተጣለባቸው ሠዐሊያንን የሚሸልመው አፍሪካ ኢመርጂንግ ፔይንቲንግ ኢንቪቴሽናል የተሰኘ ተቋም እጩ ተወዳዳሪ ሆነ። ጥቅምት 9 ከ17 አፍሪካውያን ሠዐሊያን ጋር ተወዳድሮ አሸናፊ ተባለ። ሽልማቱ ሶስት ሺህ ዶላርና በሀራሬ ዚምባብዌ የብቻ ኤግዚቢሽን ማቅረብና የ3ወር የመኖሪያ ፈቃድን ያጠቃልላል። ኢትዮጵያዊያን ሲያሸንፉ ደስ የሚያሰኝ ነገር አለው። ብሩሽ ደግሞ ሲሽልሟት ማራኪ ሀሳቦችን በቀለሟ እየፈወሰች ሚሊዮኖችን ከአይምሮ ድርቀት ነጻ ታወጣለች።
በቁመቱ ልክ ይዘታቸው ከፍ ያሉ ሀሳቦችን የሚያወጋውን ይህ ወጣት ቦሌ በአንድ ካፌ አግኝቼ አወራሁት። የቅርጫት ኳስ ሌጀንድ ይመስላል እንጂ ሠው ስለ ሠዐሊያን ውጫዊ ገፅታ የሚበይነውን ነገር አላገኘሁበትም። ወሬያችን ላይ ሳደፍጥ ግን እጅ ከፍንጅ ያዝኩት ። የምር ሠዐሊ ነው። እንደውም አይተው ቶሎ የማይረዱት ሲገባዎት ግን “ተዓምር” የሚያስብሉ ስዕሎች አሉት። መልካም ቆይታ!!
ጉንዳን መስመር ሠርቶ ሲሄድ ሊሆን ይችላል፤ ወፍ ጎጆዋ ላይ ስትሆን፣ እራት መመገብያ ሣህን ላይ የሚንጠባጠቡ ነገሮች ሣይ ሊሆን ይችላል። ጮክ ብሎ ”አብስትራክት” አለ።
ከሀገር ውስጥ ታደሰ መስፍንን ከውጪ አፍሪካ አሜሪካዊው ዣን ሚሼል ባስኪውታ፣ የሚደንቅህ በቅርቡ መቶ አስር ሚልዮን ዶላር ስዕሉ የተሸጠለት ይህ ባለብሩሽ ጎዳና ላይ እያደረ ሲስል ታይቶ ወስደው ነው ሠዐሊ ያደረጉት።
ኣብ ጥቓ ናይ ግብፂ ጊዛ ፒራሚድስ ትማሊ ሰንበት ኣብ ልዕሊ ሓንቲ ኣውቶቡስ ብዝተፈፀመ ናይ ነታጒ መጥቓዕቲ ብውሑዱ 16 ሰባት ምቑሳሎም ሰበስልጣን ፀጥታ እታ ሃገር ገሊፆም። እታ ኣውቶቡስ መብዛሕቲኦም ደቡብ ኣፍሪቃዊያን በፃሕቲ ዝርከቡዎም 28 ሰባት ፅዒና ምንባራ እቶም ሰበስልጣን ሓቢሮም።
እዚ አቅሪብናዮ ዘሎና ጽሑፍ ብዛዕባ ሓደ ኤርትራዊ ሰብ ኣብ ኡጋንዳ ዝቅመጥ ኮይኑ ከቢድ ክሲ’ዩ ክትዛረበሉ ዘይትደፍርን ዘሰምብድን ‘ዩ እዚ ክንጽሕፍ ከአ ብዙሕ ተዘራሪብናሉን ሓሲብናሉን ኢና ::
እዚ ሰብ ከኣ ምሕረታብ ስዩም ተመልሶ ዝበሃል ኮይኑ ንዮርሳለም ተወልደብርሃን ዝተባህለት ን3ዓመት ዝኣክል ተጋሲስዋ ከብቀዕ ካብኡ ምስ ሃደመት ከኣ ክሕግዛ ንዝፈተነ ሰብ ማለት ሄርሞን ሃብተሚካእል የፈራርሖን የእስሮን አሎ : ዮርሳለም ኣብ ፖሊስ ኡጋንዳ አብ ኤምባሲ ኤርትራ ኡጋንዳ ከሲሳቶ አላ ::
ንሕና ብወገና ነዚ ገበነኛ ሰብ ሱቕ ኢልና ክንሪኦ ስለዝይንከል አብ ፖሊስ በልጂኡም ኣብ ኤምባሲ ኤርትራ በልጂኡም ኣብ እምባሲ ኡጋንዳ ኣብ ኢንተርፖል ኣመልኪትናሉ አሎና ::
እዚ ሰብ ግን ገበኑ ንምሽፋን ዘይገብሮ ነገር የለን : ንዮርሳለም ኣብ ዝከደቶ ዓዲ ከይዱ ክጨውያ ብዙሕ’ዩ ፈቲኑ ክሳብ ሕጂ ከም ዝፍክሮ ዘሎ ከኣ ኣብ ዝኣተወቶ ኣቲዩ ብደማ ክሕጸብ ሙኹኣኑ’ዩ : ስለዚ ንሱ ፈኸሩኡ ንምትግባር ብዙሕ ይጽዕር እኳ እንተሃለወ ንሕና ውን ነዚ ነገር ከም ቀሊል ከይረአና ተገዲስና ሒዝናዮ አሎና ::
ካላኣይቲ ግዳይ ውን ኮኾብ ኪሮስ ትበሃል ኮይና ኣብ ልዕሊኣ ውን ብዙሕ ማህረምትን ግፍዕን ‘ዩ አውሪዱላ አታሊሉ ሓዳር ክገብረልኪ ኢሉ ድሕሪ ምምጻእ ማለት’ዩ : ንሳ’ውን ካብኡ ሃዲማ ብምውጻእ ሂወታ ከተድሕን ትጽዕር ዘላ ሰብ’ያ : ሕጂ’ውን ተኾነ አብ ኤምባሲ ኤርትራ ጁባ ተዓቚባ ትርከብ :: ካብኡ ምስ ትወጸእ ከኣ ንሂወታ አስጋኢ ዝኾነ ደረጃ በጺሓ አላ :: ‘ቲ ንኽሕግዛ ዝፈተነ ሰብ ማለት ሄርሞን ሃብተሚካእል ብሓሶት ክስታት እንዳቀያየረ የእስሮን የፈራርሖን አሎ ::
እዚ ሰብ ግን መንዩ ንምንታይ ኢዩ’ኸ ክሳብ ክንድዚ ንደቂ ሰባት እንዳበደለ ሱቅ ኢልና ንጽመሞ ዘሎና : እምበአር ንሕና ከም ሰብ መጠንን ከም ግዱሳት ዜጋን ንኹእሎ ዘበለ ኩሉ ንገብር አሎና : ንዝምልከቶም ንብሎም ከኣ አመልኪትና አሎና : ዝሓሸን አድማዕን ትብልዎ መገዲ እንተሃሊዩ ክትሕብሩና ንላቦ :: እዚ ሰብ እዚ ካብ ሕጊ ወጻኢ ከም ዝኸይድን ድላዩ ከም ዝገብርን ብገንዘብ ጌሩ ንቡዝሓት ሰባት ከም ዘእስርን ከም ዘፈራርሕን በጺሕናዮ አሎና :ስለዚ ኩልና ብዝተካእለና መጠን ነዚ ሰብ ኣብ ሕጊ ከነቅርቦ ክንጸዕር አሎና :እዚ ሓበሬታ ኣብ ኩሉ ንኽበጽሕን ብዙሓት በዚ ሰብ ዝተበደሉ’ ውን ሰለዘለዉ ካብኦም ከኣ ሓበሬታ መታን ክንረክብን ነዚ ዝገብሮ ዘሎ ንኸይቅጽሎን ኣብ ሕጊ ንኽቀርብን ናይ ኩልና ሓላፍነት’ዩ’ሞ አብ ምብዛሓ ተሓባበሩና የቕንየልና ::
እዚ ይጽናሓለይ ዝርየብል ጉዳይ ኢዩ፡፡ ዝተኣማመኖ ነገር ክሳብ ዘይ ሃለዎ ካብ ኢዱ ንዘምልጣ ደቀንስዮ ከጋይየን ክትርኢ ከለኻ ሓድ መካላኸሊ ነገር ከም ዘሎዎ የብርሃልካ፡ ስለዚ ኤምባሲ ኤርትራ ኣይጠቅም፡ ወላ ፖሊስ ኡጋንድ፡ ምኻንያቱ ኣፍትሒ ኢኣይኮነን ዘለና ኣብ ግህሰት ኢና ዘለን፡፡
ስለዚ ነዚ ሰብ ብሞት ጥራይ ኢኻ ክትቀጾዖ ዘለካ ኣኸለ፡፡ ናይዘን ኩለን የሕዋትና ግፍዒ ብምንታይ ክሓዊ፡፡ ይቀጻዕ ይቀንጸል ከምዚኦ ዚዓይነቶም ሰባት ልኡኻት ናይ ህግደፍ ኢዮ።።
እዚ ሰብ ደቂ አንስትዮ እንዳ ዓመጸ አወቲ ዝኸፈኤ ጋሉ ዝራከባ ዘሎ ሕማም ዕብዳን አለዎ ብዝተረፈ ርድኡ ንብሀል አለና ንክእል እንተኮይና ንሐግዝ ዘይንክእል እንተኮይና ንጸሊ ጸሎት እንተዘይ ካአልና ትም ንክአል ነቶም ዝሰርሑ አይንዓንቅፍ ህግደፍዶ መንደፍ አይንበል በጃኩም በጃኩም ሂወት ሰብ ነድሕን እቶም ዝጠፍኡ ዘለው ስለ ዘጉሁይና ዘለው ስለዚ ኩሉ ጽልእታት ገዲፍና የሕዋትና ነድሕን
እስራኤ ል ኣብ ሃገራ ዝርከቡ ኣስታት 35,000 ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ካብ ሃገራ ናብ ሳልሳይ ሃገር ከምትጥርዝ ካብ ተፍልጥ ጀሚራ ፥ ብወግዒ ስደተኛታት ከትቕበል ዘፍለጠት ኡጋንዳ ኮይና እዚ ድማ ናይ መጀመርይ ጊዜ እዩ።
ሓላፊ ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ኡጋንዳ ሙሳ ኢስዊሩ እቶም ስደተኛታት ናብ ሳልሳይ ሃገር ቅድሚ ምጥያሶም ዘድልይ ምርመ ራ ከምዝኻየድ ዝሓበሩ ክኾኑ ኸለው መስርሕ ምጥያስ እቶም ስደተኛታት ምስ ካልኦት ትካላት ስደተኛታት ብምትሕብባር ከምዝኻየድ’ውን ኣፍሊጦም።
እስራ ኤል ኣብ ሃገራ ንዝርኸቡ 35,000 ኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ናብ ሃገራ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝአተው ናይ ቁጠባ ስደተኛታት ምዃኖምን ንምስሊ ልምዲን ባህልን ኣይሁድ ኣብ ሓደጋ ዘእትው እዮም ስለዚ ካብ ሃገራ ናብ ሳልሳይ ኣፍሪቃዊ ሃገር ክጥረዙ ምዃኖም ክትገልጽ ዝጸንሓት ኮይኑ ኣብ ዝሓለፈ ቁሩብ መዓልታት ድማ ቀዳማይ ሚንስትር ቤንጃሚን ነታንያሁ ክልተ ተገራጫዊ መግለጺታት ብምሃብ ንኩነታት እቶም ስደተኛታት ዝያዳ ኣተሓላሊልኽዎ ይርኸብ።
ግልጽ ደብዳቤ ለጠ/ሚኒስትር ኃይለማርያም (አስፋ ጫቦ) ይህን ደብዳቤ እንድጽፍልዎ ያስገደደኝ፣ ዛሬ አገራችን የገባችበት ማጥ ነዉ። ከፖለቲካነትን ይልቅ የ"ኧረ ምን ይሻላል! ኧረ ምን ይበጃል !" ደብዳቤ አድርገው ቢያዩልኝ ደስ ይለኛል። እንደ
ይህ ሥነ ስርዓት በሁሉም የእህል ዘር ውስጥ ይከናወናል፡፡ ንብ የሚያንብ አርሶ አደር ደግሞ ዘመኑ የማር እንዲሆንለት በመመኘት ድሩፃ እያለ ተመሳሳይ ሥነ ስርዓት ያከናውናል፡፡ የደመራ ዕለት የሚከናወነው የመጨረሻው ሥነ-ስርዓት ደጃፉ ላይ ባላ�
በቦታው ያላችሁ አማሮች ሰብሰብ ብላችሁ መመከት ይኖርባችኋል! የገቢዎች ሚንስቴር በአንድ ወገን ተይዟል ! አማራ ላይ የሚካሄደውን ክኅደት እንፋረዳለን! ይሄ የሚታየው የደብረታቦር ሰው ጀሪካን
የቴክኒክና ሙያ ትምህርትና ስልጠና ዘርፉ በአገሪቱ ሁለንተናዊ ዕድገት ውስጥ የማይተካ ሚና ያላቸውን የሰው ኃይልና ቴክኖሎጂን በማውጣት ትልቅ ኃላፊነት የተጣለበት ነው። ይሄን ኃላፊነት ለመወጣትም ከ1994 ዓ ም ጀምሮ ወደሥራ የገባ ሲሆን
10 07 2013እሱ በደል አንገብግቦት ውስጥ አንጀቱ ያረረ፣ 'አቤት' ይልበት ወኔም አንደበትም ያልነበረው የደ/ማርቆስ ህዝብ 'አፍ' ነበረ፡፡ የሹማምንትንና የባለጠጐችን ግፍ በየጓዳው ውስጥ ውስጡን ማጉተምተም እንጂ፣ 'አቤት' ብሎ አደባባይ ሊወጣ
ከቀርከሀ እንጨት የተሠራውና እስከ አርባ ዓመት የሚያገለግለው የሲዳማ ባህላዊ ቤት፣ በፋንቱ ምግብ ቤት ጊቢ ውስጥ ቆሞ ሲታይ ባህሉን ከማንጸባረቅ አልፎ የሲዳማን ሕዝብ ጥበብ ይመሰክራል። ‹‹በዚህ የሲዳማ ባህላዊ ቤት ውስጥ ሆኖ የሲዳማን
አገር በዚህ ቀውስ ውስጥ እያለች ዓማራውና ኦረሞው ከእሳትና ጭድነት ወጦ ሰምና ወርቅ ሆነ። አንለያይም እያለ በአንድነት ኢትዮጵያዊነትን ዘመረ። ይህን የማይፈልገው ህውሃት ብርኩ ጠናበት። ጎሳን ከጎስ በማጋጨት እና በመለያየት የተከተለው
23 03 2016ኢሕአዴግ ከዚህ የደርግ ጥናት ውስጥ ሰባተኛ የነበረውን አማራጭ ወስዶ አገሪቱን "ክልል" በሚል መጠሪያ ክልል አዋቀረ። ክልል ማለት በዚህኛው አገባቡ፣ለኔ፣ "አጥር ታጠረ!" እንደማለት ነው"
ከላይ በተጠቀሱት ቁልፍ ስራ ውስጥ የሚሳተፉ አባወራና አማዎራዋች ልጆቻችንን የት እናደርጋቸው የሚል ስጋት ውስጥ እንዳይወድቁ በማሰብ ይህን ስራ የሚሰሩ መምህራን ተመድበውላቸዋል፡፡ አብዛኛው ህዝብ
"የጋራ ቤታችን" እንዲህ ማጥ ውስጥ ስትዘፈቅ የሚያይ አገር ወዳድ ሁሉ ድምጹን የመስማት ግዴታ ያለበት ወቅት ላይ ነን ብዬ አምናለሁ። ከፖለቲካ አመለካከት ልዩነት ይልቅ የአገራችን የኢትዮጵያ መሰንበት፤ ከዚያም "በነጻነትዋ ለዘላለም ትኑር!"
ከትንንሹ የወረዳ ከተማ አንስቶ እስከ ትልቁ የፌዴራል ዋና ከተማ አዲስ አበባ ድረስ ለሁሉም የተቀናጀ ማስተር ፕላን ተዘጋጅቶ፣ ለእያንዳንዱ ከተማ መሠራት ያለበት የጋራ መኖሪያ ቤት ዲዛይን በባለሙያ ደረጃ ወጥቶላቸው ሕዝብ ሰብሰብ ብሎ አንድ
የአራስ ንካ መብራት , የህጻን የእንቅልፍ መብራት , ምርጥ ተንቀሳቃሽ የምሽት ብርሃን , ተንቀሳቃሽ የምሽት ብርሃን Baby, Baby Girl Nursery Lighting, Best Lamp For Baby Room፣
፲፱፻፶፪ ዓ/ም አበበ ቢቂላ በሮማ የበጋ ኦሊምፒክ ውድድር ፵፪ ኪሎ ሜትር ከ፻፺፭ ሜትር ርቀት ጫማ ሳያደርግ በባዶ እግሩ በታሪክ ተሰምቶ በማይታወቅ ሁኔታ የማራቶን አሸናፊና የክብረ ወሰን ባለቤት ሆነ።
እንግሊዛዊቷ አቀንቃኝ አዴሌ የዛሬ ሳምንት በተካሄደው የግራሚ ሽልማት ላይ በስድስት ዘርፎች በማሸነፍ ፊት አውራሪ ሆነች፡፡ ሆኖም በማግስቱ ለአምስት አመታት ሙዚቃን በመተው የፍቅር ህይወቴን ለማጣጣም ወስኛለሁ ማለቷ ለብዙዎች ዱብ እዳ ነበር፡፡ በዊትኒ ሂውስተን ሞት ዋዜማ የተካሄደው የግራሚ ምሽት የሃዘን ድባብ ያጠላበት እንደነበር ተገልጿል፡፡ ይሁንና ዝግጅቱን 40 ሚሊዮን ተመልካች እንደታደመው ለማወቅ ተችሏል፡፡ ሎስአንጀለስ ውስጥ በሚገኘው ስቴፕልስ የተባለ የህክምና ማዕከል አዴሌ በጉሮሮዋ ላይ የቀዶ ህክምና ካደረገች በኋላ ለመጀመርያ ጊዜ በግራሚ ምሽት የተጫወተች ሲሆን ኒኪ ማንጅ፤ ፖል ማካርቲኒ፤ ቴይለር ስዊፍት፤ ክሪስ ብራውን፤ ኮልድ ፕሌይና ሪሃናም በዕለቱ አቀንቅነዋል፡፡አዴሌ በአንድ የግራሚ ምሽት 6 ሽልማት በመሰብሰብ ከቢዮንሴ ጋር ክብረወሰን ተጋርታለች፡፡
በ1984 ዓ.ም ማይክል ጃክሰን፣ በ2000 ዓ.ም ደግሞ ካርሎስ ሳንታና ስምንት የግራሚ ሽልማቶች በአንድ ምሽት ወስደው እንደነበር ይታወሳል፡፡ አርቲስቷ በከፍተኛ የአልበም ሽያጭ ገበያውን በሚመራው “21” የተሰኘ አልበሟ የ”ዓመቱ ምርጥ አልበም”፣ “ሮሊንግ ዲፕ” በሚለው ዘፈኗ የ”ዓመቱ ምርጥ ሪኮርድ” እና “ምርጥ ዘፈን” ያገኘቻቸው ሽልማቶች ትልቅ ግምት አስገኝተውላታል፡፡ “21” በሳምንት ሩብ ሚሊየን እየተሸጠ ለ20 ሳምንታት ገበያውን ሲመራ ቆይቷል፡፡ አዴሌ ሰሞኑን ለአምስት አመት ከሙዚቃ ኢንዱስትሪው እንደምትርቅ በመናገሯ ገበያው እንዳይቀዘቅዝባት የተፈራ ሲሆን በእረፍት ጊዜዋ ትዳር መስርታና ልጆች ወልዳ መነሳት እንደምትፈልግ ገልፃለች፡፡ በዘንድሮው 54ኛ ግራሚ “የዓመቱ ምርጥ የአር ኤንድ ቢ አልበም” ተብሎ የተሸለመው የክሪስ ብራውን “ፌም” የተሰኘ አልበም ነው፡፡ የካናዬ ዌስት “ማይ ቢውቲፉል ዳርክ ትዊስትድ ፋንታሲ” የዓመቱ ምርጥ የራፕ አልበም ተብሏል፡፡ “ዎክ” በተባለው ዜማ የዓመቱን ምርጥ የሮክ ሙዚቃ ያሸነፉት ፉ ፋይተርስ፤ “ዌስቲንግ ላይት” በተባለው አልበማቸው የዓመቱ ምርጥ የሮክ አልበም ሽልማትን አግኝተዋል፡፡
በምሥራቅ ጎጃም ባሶ ሊበን ወረዳ እየለማ ያለው የበጋ ስንዴ ምርት ከውጪ የሚገባ እህልን ለመተካት እንደሚቻል ሌላ ማሳያ ነው - ጠ/ሚ ዐቢይ አሕመድ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ፣ የካቲት 16፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በምሥራቅ ጎጃም ባሶ ሊበን ወረዳ እየለማ ያለው የበጋ የስንዴ ምርት “ጠንክረን ከሠራን ከውጪ የሚገባ እህልን ለመተካት እንደምንችል ሌላ ማሳያ ነው” ሲሉ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በፌስቡክ ገጻቸው ላይ ገልጸዋል።
ኣብ ዝተፈላለዩ ዞባታት ክልል ኦሮሚያ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ሰሙናት ተቓውሞታት ዳግም ከምዝተልዓለን ህፃውንቲ ከይተረፈ ብጥይት ከምዝተቐትሉን ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስን ነበርትን ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ኣብ ፖሊስ ወረዳ ኣወዳይ ሓላፊነት ዘለዎም ኢኒስፔክተር ግርማ ገላን ግን ኣብቲ ከባቢ ሞይቶም ብዘዕባ ዝተብሃሉ ሰባት ዝተፃረየ ሓበሬታ የብለይን እቲ ሰልፊ ግን ንብረት መንግቲ ንምዕናው ብዝተልዓሉ ናይ ሽበራ ልኡዃት እዮም ነይሮም፤ተቖፃፂርናዮ እውን ኣለና ኢሎም።
ምኽትል ኣቦ መንበር ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ ሙላቱ ገመቹ ንዝሓለፉ ትሽዓተ ኣዋርሕ ኣብ ዝተፈላለዩ ከተማታት ክልል ኦሮሚያ ዝተልዓሉ ሕቶታት መልሲ ብዘይምርካቦም ሎሚ እውን በብማዕልቱ ተቓውሞ ከምዝቐፀለ ይዛረቡ።
" ሎማዕንቲ ኣብ ምዕራብ ሃረርጌ ከተማ በዴሳ ዘይርምድዳ ተፈጢሩ ኣብ ቀብሪ ካብ መንጎ ዝነበሩ ሓደ ሰብ ሞይቱ ኣርባዕተ ድማ ቆሲሎም ኣለው።ዕድሚኦ ሸውዓተን ሸሞንተን ዝኾኑ ክልተ ህፃናት ብጥይት ተወቒዖም ኣለው።ኣብ ቤዴሳ እውን 14 ሰባት ብጥይት ቆሲሎም ኣብ ገለምሶን ጭሮን ኣብ ኣዳማ ኣብ ምሕካም ይርከቡ።ኣብ ኣወዳይ 26 ሰባት ቆሲሎም ካብኦም ሽዱሽተ ሞይቶም ኣለው።ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ክልል ኦሮሚያ በብማዕልቱ ተቓውሞ እናወሰኸ እዩ" ኢሎም​ ምኽትል ኣቦ መንበር ፌደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ ሙላቱ ገመቹ።
" ኣብ ገዛ ኣይንበርኩን።ወዲኹ ሞይቱ ኢሎምኒ።ተምሃራይ ራብዓይ ክፍሊ እዩ።ብትምህርቱ ቀዳማይ ደረጃ እዩ ዝወፅእ ነይሩ።ንቐብሪ ምስ ወፃእና ድማ ኣይትቐብሩን ኢሎምና።ምስ ወላዲ ኣብኡ እውን ዕግርግር ተላዒሉ ንዕኡ እውን ክንቐትሎ ኢና ምስ በሉ ሰባት ለሚኖም ኣቡኡ ካብ ቀብሪ ኣትሪፎምዎ፣ንወዱ ከይቐበረ ተሪፉ" ኢለን​ ወ/ሮ ኢፍቱ ኣብደላ።
ንሶም​: "ንወደይ ቶኪሱ ዝቐተሎ ናይ ወያነ ሓሽከር እዩ።ሰንበት እዮም ቀቲሎምዎ።ኣብ ካሊእ ቦታ ነይረ፣ገዛ ምስ በፃሕኹ ኣስከሬን ወደይ ኣብ ገዛ ፀኒሑኒ፤ ዝጠርዓሉ እውን የብለይን።እታ ከተማ ኣብ ዝለዓለ ፍርሒ እያ ትርከብ።ወፂኢኻ ምምላስ ኣፀጋሚ ኮይኑ’ሎ" ኢሎም​።
" ዝተፈለየ ተልእኾ ዘለዎም ንብረት መንግስቲ ንምዕናው ዝተልዓሉ ልኡዃት ናይ ኦነግ ጭርሖ ሒዞም ዘልዓልዎ ህውከት እምበር ሰላማዊ ሰልፍ ኣይኮነን።መንግስቲ ድማ ስቕ ኢሉ ኣይሪኦምን እዩ።ምልውዋጥ ቶኽሲ ክፍጠር ይኽእል።ቆልዓ ሞይቱ ትብሉዎ ዘለኹም ኣብ ምፅራይ ኢና ንርከብ።ኣብዚ ስዓት እዚ እቲ ኩነታት ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ኣውዒልናዮ ኣለና።ኩነታት ፀጥታ ናብቲ ዝነበሮ ተመሊሱ’ሎ" ኢሎም​ ኢንስፔክተር ግርማ ገላን።
ምኽትል ኣቦ መንበር ተቓዋሚ ፓርቲ ናይ ኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ኣቶ ሙላቱ ኣብቶም ዝሓለፉ ትሽዓተ ኣዋርሕ ኣብ ኦሮሚያ ብሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ተቐቲሎም ዝበሉዎም ልዕሊ ሽዱሽተ ምእቲ ምዃንይ ይዛረቡ ይብል ፀብፃብ ፅዮን ግርማ።
አዲስ አበባ ፣ ጥር 19፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የኢትዮጵያና ሱዳንን የድንበር ጉዳይ መፍታት የሚቻለው ሁለቱ ሀገሮች ባቋቋሟቸው መዋቅሮች ብቻ መሆኑን የኢትዮጵያና የሱዳን የጋራ ድንበር...
አዲስ አበባ ፣ ጥር 8 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ሕዝበ ምዕመኑ የከተራና የጥምቀት በዓላትን የኮቪድ-19 ወረርሽኝ መከላከያ የጥንቃቄ እርምጃዎችን በመተግበር እንዲያከብር የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ...
አቻምየለህ ታምሩ – ወያኔዎችና አክራሪ የተከዘ ማዶ ብሔርተኞች ጦፈዋል። የማሕበረሰብ ሜዲያው ካድሬዎችማ ለቅሶ ተቀምጠው ሙሾ እያወረዱ ናቸው። በጦርነት የተጎዱ የሕወሓት የገበሬ ወታደሮችን ፎቶ እያሳዩ «እነ ዶክተር ዓብይን ለማንገስ የተከፈለ መስዕዋትነት» እያሉን ናቸው። እዚያ መንደር እሳ የሚባል ነገር ስለሌለ ልካቸውን አለማወቃቸው አያስገርም ይሆናል! በሕይወት ያለን ሰዎች አይናችን እየተመለከተ ትናንትና የነበረው እውነት ዛሬ ተቀይሮ አዲስና ያልነበረ ታሪክ በግፈኞች ሲደረት ግን ዝም ብለን አናይም። ወያኔም ሆነ «የትግራይ ሕዝብ» ደርግን ለመጣልና እነ ዶክተር ዓብይን ለማንገስ የጀመሩት አንዳች ትግል የለም።
ለምን ይዋሻል ወያኔም ሆነ «የትግራይ ሕዝብ» ከፈልን የሚሉንን መስዕዋትነት የከፈሉት አማራን አጥፍተው «ቅኝ ገዢ» ከሚሏት ኢትዮጵያ ነጻ ወጥተው የታላቋ ትግራይን ሪፑብሊክ ለመመስረት ነው። ይህንን አላማ ትግል ሲጀምሩ በጻፉትና እስከ ኢሕአዴግ ምስረታ [1981ዓ.ም.] ድረስ ወያኔን ያስተዳድሩበት በነበረው ፍኖተ መርህ [manifesto] ላይ በግልጽ አስቀምጠውታል። የወያኔ የነፍስ አባት የሆነው ኢሳያስ አፈወርቂም በ1990 ዓ.ም. ባደረገው ንግግር ወያኔ ለዚህ አላማ እንደተፈጠረ ነግሮናል።
ወያኔ ከ1967—1981 ዓ.ም. በተዳደረበት የትግል ማኒፌስቶ ሲገለበጥ «የትግራይ ብሔራዊ ጭቆና እና በደል አስቆጥቶ ጭቆናውንና በደሉን ከሥሩ ለመንቀል የፖለቲካና የትጥቅ ትግል መጀመሩን» ያትትና የትግራይ ህዝብ የትጥቅ ትግል የመጀመረበትን አላማ ፤«የትግራይ ህዝብ ብሔራዊ ትግል ፀረ-የአማራ ብሔራዊ ጭቆና፣ ፀረ-ኢምፐርያሊዝም እንዲሁም ፀረ-ንኡስ ከበርቴያዊ ጠጋኝ ለውጥ ነው። ስለዚህ የአብዮታዊው ትግል ዓላማ ከባላባታዊ ሥርዓትና ከኢምፐርያሊዝም ነፃ የሆነ የትግራይ ዲሞክራሲያዊ ሪፖብሊክ ማቋቋም ይሆናል።» ሲል ይነግረናል።
ስለዚህ ወያኔና «የትግራይ ሕዝብ» ጫካ ወርዶ እነ ዶክተር ዓብይን ለማንገስ የተከፈለ መስዕዋትነት ከፍሏል እያላችሁ ያልዋላችሁበትን በመደስኮር አታደንቁሩን! ባጭሩ ሕወሓት የታገለው ለኤርትራ ነጻነትና የትግራይ ሪፑብሊክን ለመመስረት እንጂ በኢትዮጵያ መንበረ መንግሥት ማንንም ለማንገሥ አልነበረም። If at all እነ ዶክተር ዓብይን ለማንገስ መስዕዋትነት ተከፈለ ከተባለ የተከፈለው መስዕዋትነት የኦሮሞና የአማራ ልጆች ደምና አጥንት እንጂ የሕወሓት ታጋዮች ሕይወት አይደለም። የሕወሓት ታጋዮች ደምና አጥንት የፈሰሰው ኤርትራን ለማስገንጠልና የትግራይን ሪፑብሊክ ለመመስረት ብቻ ነው።
እኔ እንደሚመስለኝ ወያኔዎችና አክራሪ የተከዘ ማዶ ብሔርተኞች ለቅሶ እንዲቀመጡ ያደረጋቸው እውነተኛው ምክንያት «ታላቁ መሪ» የሚሉት የቅያቸው ልጅ የሆነው መሪያቸው መለስ ዜናዊ ያላገኘውን ክብር ዓብይ አሕመድ ከኢትዮጵያ ሕዝብ በማግኘቱ ይመስለኛል። ዓብይ አሕመድ ስለ ኢትዮጵያ በተናገረው ከቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በኋላ ስለኢትዮጵያችን አንድ የኢትዮጵያ መሪ እንዲህ ሲል ተናገረ ብለን ልንጠቅሰው የምንችለውን ድንቅ ንግግር ያደረገ የመጀመሪያው የኢትዮጵያ «መሪ» ይመስለኛል። ዶክተር ዓብይ አሕመድ «ኢሕአዴግነቱ» እስኪረሳ ድረስ የሕዝብ ክብር ያተረፈው መለስ ዜናዊ ኢትዮጵያ የሚለውን ስም መጥራት ተጠይፎ «አገሪቱ፣ አገርቱ፣ አገሪቱ» እያለ ዝቅ ሲያደርጋት የኖራትን አገር «ኢትዮጵያ አገራችን» ፣ «ኢትዮጵያችን»፣ «ስንኖት ኢትዮጵያዊ ስንሞት ኢትዮጵያ የምንሆንባት» እያለ ስንት ጀግኖች መስዕዋት የሆኑላትን ኢትዮጵያ ባለፉት አርባ አራት አመታት ሰምተነው በማናውቀው ሁኔታ ከፍ አድርጎ ስላከበራት ነው።
ዓብይ አሕመድ በንግግሩ የካራማራ ጀግኖችን በክብር ማንሳቱ ወያኔዎችን ሳያስቆጣ የቀረ አይመስለኝም። እንደሚታወቀው ኢትዮጵያውያን ካራማራ ላይ አፈር ሲሆኑ እነ መለስ ዜናዊ የሶማሊያ ፓስፖርት ይዘው ከጠላታችን ከሶማሊያው መሪ ከዚያድባሬ ጋር በመሆን ኢትዮጵያን ሲወጉን እንደነበር መቼም የሚዘነጋ አይደለም። ወደፊት በምናትማቸው ዶሴዎች የወያኔው አለቃ መለስ ዜናዊና የኢሕአፓው አምበል ክፍሉ ታደሰ የካራማራ ጦርነት እየተካሄደ በነበረበት ወቅት ይዘውት ይንቀሳቀሱት የነበረውን የሶማሊያ ፓስፖርት ይዘን መውጣታችን አይቀርም።
«ስም ዓላማና ሥራ ገላጭ ነው» እንዲሉ ወያኔ ወይንም ሕወሓት ትናንትናም ሆነ ዛሬ የሚታገለው ኢትዮጵያ ውስጥ ለመኖርና እነ ዶክተር ዓብይን ለማንገስ ሳይሆን ሕወሓት የሚለው የነጻ አውጭ ስሙ እንደሚነግረን ኢትዮጵያውያንን በተለይም አማራና ኦሮሞን እሳትና ጭድ አድርጎ በጎሳ አጥር የምትተራመስ ኢትዮጵያን ፈጥሮ ከመረብ እስከ ባሮ የተዘረጋች ታላቋን የትግራይ ሪፑብሊክ ለመመስረት ነው። ወያኔና «የትግራይ ሕዝብ» ያካሄዱት ትግል አላማ ከታች በተለጠፈው ማኒፌስቷቸውና የነፍስ አባታቸው የሆነው ኢሳያስ አፈወርቂም በአንድ ወቅት በሰጠው ንግግር በግልጽ ተቀምጧል! እነሆ ሁሉም ዶሴው!
“ሁለተኛው የመሬት ይዞታ ማረጋገጫ ደብተር መሰጠት በአርሶ አደሮች መካከል ሊነሳ የሚችለውን የወሰን ግጭት በማስቀረት ልማትን ያፋጥናል” የአማራ ክልል ገጠር መሬት አስተዳደርና አጠቃቀም ቢሮ
“ሁለተኛው የመሬት ይዞታ ማረጋገጫ ደብተር መሰጠት በአርሶ አደሮች መካከል ሊነሳ የሚችለውን የወሰን ግጭት በማስቀረት ልማትን ያፋጥናል” የአማራ ክልል ገጠር መሬት አስተዳደርና አጠቃቀም ቢሮ ባሕር ዳር፡...
”በትግራይ ክልል እየተካሔደ ያለው የሰብአዊ እርዳታ አበረታች ነው”ብጹዕ አቡነ ጴጥሮስ ባሕር ዳር፡ የካቲት 21/2013 ዓ.ም (አብመድ) በትግራይ ክልል መንግስትና አለም አቀፍ የበጎ አድራጎት ድርጅቶች እያካሄዱት...
ጁንታው ትግራይን ለ፴ ዓመታት ያስተዳደረው በሴፍቲ ኔት ነው በትግራይ ክልል የሰብዓዊ እርዳታ እየቀረበ እንዳልሆነ ተደርጎ የሚናፈሰው ወሬም ከእውነት የራቀ ነው አሉ የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር ዋና...
አዲስ አበባ ፣ ጥር 13 ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) በትግራይ ክልል ሰብዓዊ እርዳታ እየቀረበ እንዳልሆነ የሚናገሩ አካላት የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት አስበው ነው ሲሉ የትግራይ ክልል ጊዜያዊ...
አዲስ አበባ፣ ጥር 11፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ) በሰሜናዊ የሀገራችን ክፍል የህግ ማስከበር ሂደት ከተጠናቀቀ ወዲህ ምግብ፣ ምግብ ነክ ያልሆኑ ቁሳቁሶች እና የሕክም አቅርቦቶችን የያዘ የሰብዓዊ...
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ሰበር ዜና - በሰብዓዊ መብት ጥሰት እና በከፍተኛ የሀገር ዘረፋ የተሳተፉ ግለሰቦች በቁጥጥር ስር ዋሉ። የፌዴራል ጠቅላይ አቃቤ ሕግ አቶ ብርሃኑ ጸጋዬ የሰጡት መግለጫ ሙሉ ቪድዮ ይመልከቱ
ሰበር ዜና - በሰብዓዊ መብት ጥሰት እና በከፍተኛ የሀገር ዘረፋ የተሳተፉ ግለሰቦች በቁጥጥር ስር ዋሉ። የፌዴራል ጠቅላይ አቃቤ ሕግ አቶ ብርሃኑ ጸጋዬ የሰጡት መግለጫ ሙሉ ቪድዮ ይመልከቱ
ምንጭ ለ የ LED አምፖል መብራት 240V AC No Wire አከፋፋይ SMB 5730 የተበጠበጠ የመብረቅ መብራት በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት የ LED አምፖል መብራት 240V AC No Wire አከፋፋይ SMB 5730 የተበጠበጠ የመብረቅ መብራት ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED አምፖል መብራት 240V AC No Wire አከፋፋይ SMB 5730 የተበጠበጠ የመብረቅ መብራት አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED አምፖል መብራት 240V AC No Wire አከፋፋይ SMB 5730 የተበጠበጠ የመብረቅ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED አምፖል መብራት 240V AC No Wire አከፋፋይ SMB 5730 የተበጠበጠ የመብረቅ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED አምፖል መብራት 240V AC No Wire አከፋፋይ SMB 5730 የተበጠበጠ የመብረቅ መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የ LED ውሃ ጎርፍ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
እታ ሽኮሪናታት ተዓዘብትና እትብልያ ብኩቡራት ተዓዘብትና ኢልኪ እንተትክእያ ብጣዕሚ ጽብቅቲ ምኮነት መክንያቱ ኣብሓደ ዓበይቲ ዘለውዎ ኣኪባ እንድሕሪ ትመርሕ ኣለካ ከመይ ዊዒልኩም ሽኮሪናታት ኣይትብልን ኢካ ከመይ ዊዒልኩም ኩቡራት ዕዱማትና ኢካትብል እንድሕሪ ኣብ መውዓሊ ህጻናት መምህር ኮንካ ግን ነታም ህጻናት ከመይ ዊዒልኩም ሽኮሪናታት ክትብል ትክእል ኢካ መክንያቱ ነቶም ህጻናት ትምጥኖም ወይ ትበቅዖም እያ
መምህር ዓይነይ ፍርፍር ክትብል ቀንያ: ልበይ'ዉን ኣበይ ኣትዩ ኢላ ትሓትት ኔራ: ዋው ገጽ ንፈትዎ ረኤና ተመስገን: ብጣዕሚ'የ ዝፈትወካን ዘድንቀካን ንበረልና💖🙏::
እንኩዓ ብሰላም ገጽካ ረአና መም. ኣለም፣ ብዝገበርካዮ ዓበይቲ ታሪኻዊ ስርሓትካ ብጣዕሚ ካብ ዘድንቖም ሰባት ኢኻ። ንድርብ ክእለትካ ብ/የድንቐካ፣ ዕድመን ጥዕናን ብልቢ ይምነየልካ። ከም ወትሩ ከኣ ህዝብኻ ይጽበየካ ንዝለዓለ ስራሓትካ።
ኮሮናቫይረስ የመተንፈሻ አካል ህመም ሲሆን ከሰው ወደሰው በሳል ወይም ማስነጠስ በሚወጡቨ የተንፈሻ አካል ፈሳሾች እና በቫይረሱ ​​የተመረዙ አካላትን በመንካት ሊተላለፍ ይችላል ፡፡ በዲሲማህበረሰብውስጥየኮሮናቫይረስጉዳዮችአሉ ፡፡
የቫይረሱ አይነት። ኮሮናቫይረሶች ትልቅ የቫይረስ ቤተሰብ ሲሆኑ ለረጅም ጊዜ የመተንፈሻ አካል ችግርን ሲያመጡ ይታወቃሉ ፡፡ ይህ አዲስ (ኖቨል) ኮሮናቫይረስ ነው ፡፡
የቫይረሱ ስም አሰጣጥ. የአለም ጤና ድርጅት (WHO) ነው ኮሮናቫይረስን እና የሚያመጣቸውን ህመሞች የሰየመው ፡፡ የቫይረሱ SAR "SARS CoV-2" ሲሆን COVID-19 የተባለ በሽታን ፡፡ልክ HIV ቫይረስ የሚያመጣው በሽታ AIDS እንደሆነው ፡፡ በ በ WHO የተሰጡ ስሞች ባይኖሩ ሰዎች እስካሁን "ኮሮናቫይረስ" ወይም "ኖቨል ኮሮናቫይረስ" ብለው ይጠሩት ነበር ፡፡
የቫይረሱ ጉዳት። ከቻይና በተገኘው ልምድ ፣ ከተያዙት ሰዎች 80% ቀነስ ያለ ጉንፋን መሰል ምልክት ሲያሳዩ ፣ 20% የበለጠ ምልክቶች እንደ ትንፋሽ መቆራረጥ ፣ ጥንፋሽ ማጠር እና ኒሞኒያ ያሉ ታይተውባቸዋል። ቫይረሱ ከሰው ወደሰው በማሳል ፣ በማስነጠስ እና የተበከሉ ቁሶችን በመንካት ይተላለፋል።
የቫይረሱ መታወቅ። COVID-19 በመጀመሪያ የታየው በዉሃን ከተማ ፣ ሁቤይ ክልል ፣ ቻይና ሲሆን አሜሪካን ጨምሮ በ 37 በ ተገኝቷል ፡፡ በዚህ ሰዓት የታወቀ በዋሺንግተን DC ማህበረሰብ መዛመት የለም ፡፡ ኮሮናቫይረስ መስፋፋት የተያያዘው የት ሃገር ጉዞ እንዳደረጉ እና ከተያዘ ሰው ጋር ከነበረዎት ግንኙነት ጋር ነው ፡፡ ከዘር ጋር ወይም ከመጡበት አካባቢ ጋር የተያያዘ አይደለም ፡፡
ቫይረሱ እንዴት ይዛመታል። ኮሮናቫይረስ ከሰው ወደሰው በማሳል እና በማስነጠስ እንዲሁም በቫይረሱ ​​የተበከሉ ቁሶችን በመንካት ይተላለፋል ፡፡ በጣም አስፈላጊው ነገር ከታመሙ ቤት መቆየት እና ሲያስሉ እና ሲያስነጥሱ በኮሌታ ወይም በሶፍት መሸፈን ነው ፡፡ ሶፍቱን በመጣል እጅዎትን ይታጠቡ ወይም እጅ ማፅጃ ይጠቀሙ ፡፡
ጤነኛ ከሆንኩኝ ፣ ራሴን ለመከላከል ማስክ ማድረግ አለብኝ? ጭምብልመልበስያስፈልግዎታል፡፡በጣምጥሩውመከላከያጭምብልማድረግ ፣ ብዙጊዜእጅዎንመታጠብ ፣ ፊትዎን ፣ ዐይንዎን ፣ አፍንጫዎንእናአፍዎንመንካትእናመደበኛውንግንኙነትዎንእንዳያበክሉነው (እንደ የበር እጀታዎች ፣ ስልክ ፣ በድጋሜ የምንጠቀምባቸው የመጠጥ እቃዎች ፣ የስራ ቦታ ተያያዥ ተያያዥ ቁሶችን) በተደጋጋሚ ማከም ነው ፡፡ ይህ እርስዎን እና ማህበረሰቡን ጤናማ ለማድረግ ትልቁን ሚና ይጫወታል ፡፡
ሌሎች ምልክቶች ሊያጠቃልሉ የሚችሉት ሰውነት ቁርጥማት ፣ እርጥብ አፍንጫ ወይም የአፍንጫ መደፈን ፣ የትንፋሽ መቆራረጥ ፣ ተቅማጥ እና / ወይም የጉሮሮ ህመም ፡፡
በዕብ 4፡14-16፤ 7፡25 ላይ ክርስቶስ ሊቀ ካህናችን እንደሆነና እንደሚማልድልን ተገልጾአል። እርሱ የሚጸልየው ስለ ምንድን ነው? ለእርሱ አስፈላጊ ነገር ምንድን ነው? እርሱ የሚጸልየው ስለ ሥጋዊ ጤንነታችን፥ ከአደጋ ስለ መትረፋችን፥ ስለ ቁሳዊ በረከት ነው? በዮሐንስ 17 ላይ ክርስቶስ እንደ ሊቀ ካህናችን ስለምን እንደሚጸልይ የሚያሳይ ምሳሌ አለ። ሐዋርያው ዮሐንስ ክርስቶስ ልቡን ከፍቶ የጸለየበትን አጋጣሚ ተገንዝቦአል። የጸለየውም ለራሱ፥ አሥራ ሁለቱ ደቀ መዛሙርት፥ ለእናንተና ለእኔ ነው። ከከርስቶስ ጸሎት ምን እንማራለን?
ሀ. በጸሎታችን ሁሉ ቀዳሚው ጥያቄአችን መሆን ያለበት የእግዚአብሔር ክብር ነው። ሊያሳስበን የሚገባው የፍላጎታችን መሟላት መሆን የለበትም። ለእግዚአብሔር ክብርን ስለሚያመጣው ነገር ሳይሆን እኛ ለምንፈልጋቸው ነገሮች የምንጸልይ ከሆነ፥ እንደ ክርስቶስ ፈቃድ እየጸለይን አይደለም። ክርስቶስ እግዚአብሔርን በሚያከብርበት ጊዜ እግዚአብሔርም እርሱን እንደሚያከብረው በመገንዘብ፥ እግዚአብሔርን ለማክበር ፈለገ። ይህ ለእኛም እውነት ነው። በእግዚአብሔርና እርሱን በሚያስከብሩ ነገሮች ላይ ስናተኩር፥ እግዚአብሔርም እኛን ያከብረናል። ለመሆኑ ክርስቶስ እግዚአብሔርን ያከበረው እንዴት ነው? ክርስቶስ እግዚአብሔርን ያከበረው እንዲያደርግ የነገረውን ነገር ሁሉ በማድረግ ነው። ክርስቶስ ሲያስተምር፥ ተአምራትን ሲሠራና ሞትን ሲቀበል፥ እግዚአብሔርን እያከበረ ነበር። እኛም እግዚአብሔርን የምናከብረው ወደ ቤተ ክርስቲያን በመሄድ ብቻ ሳይሆን፥ በዕለት ተዕለት እርምጃችን እርሱን ደስ የሚያሰኝ ነገር ስናደርግ ብቻ ነው። ብዙውን ጊዜ ሰዎች እግዚአብሔርን እያከበሩ እንደሆነ ላያውቁ ይችላሉ። እግዚአብሔር ግን ያውቃል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) እግዚአብሔርን ሊያከብሩ ይችላሉ ብለህ ያቀረብሃቸው ጸሎቶች የትኞቹ ናቸው? ለ) እግዚአብሔር ለእርሱ መገዛትህንና እርሱን ማክበርህን ታሳይ ዘንድ እንድታከናውናቸው የጠየቀህ አንዳንድ ነገሮች ምንድን ናቸው?
የክርስቶስ ጸሎት ስለ ራሱ የነበረውን ቁልፍ ግንዛቤ ያንጸባርቃል። አንደኛው፥ ስለ ማንነቱ የነበረው ግንዛቤ ነው። እርሱ እግዚአብሔር ወልድ ነው፤ ለአብ የሚገዛ ነው፤ ነገር ግን ከእግዚአብሔር አብ ጋር አንድ ነው።