Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የሚሰሙትም ሁሉ፣ ቃሉን የሚጠብቁቱ ከዚህ ሞት አምልጠው በሕይወት እንዲኖሩ የእግዚአብሔር በጎ ፈቃድ ሆነ (የዮሐንስ ወንጌል 5፥25)። ‘‘እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ቃሌን የሚሰማ የላከኝንም የሚያምን የዘላለም ሕይወት አለው፥ ከሞትም ወደ ሕይወት ተሻገረ እንጂ ወደ ፍርድ አይመጣም’’ (የዮሐንስ ወንጌል 5፥24)። ‘‘እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ሙታን የእግዚአብሔርን ልጅ ድምፅ የሚሰሙበት ሰዓት ይመጣል እርሱም አሁን ነው፤ የሚሰሙትም በሕይወት ይኖራሉ’’ (የዮሐንስ ወንጌል 5፥25)። ‘‘እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ቃሌን የሚጠብቅ ቢኖር ለዘላለም ሞትን አያይም’’ (የዮሐንስ ወንጌል 8፥51)።
ኢየሱስ ሃጢአትን ስላላደረገ ሊሞት ባላተገባው ነበር። እኛ ግን፣ ሁላችን ሃጢአት ስላደረግን (ሮሜ 3፡23) በሞት ልንቀጣ ይገባናል (ሮሜ 6፡23)። ሆኖም፣ ሁላችን ይህን ሞት ከምንሞት (ዮሐንስ ወንጌል 11፡50-51) ኢየሱስ የእኛን ሞት ሊሞት ወደደ፣ ‘‘መሞትን አንድ ጊዜ ፈጽሞ ለኃጢአት ሞቶአልና፤ …’’ እናም የኢያሱስ ሞት ስለሃጢአታችን የተደረገ የእኛ ሞት ምትክ ነው (ወደ ሮሜ ሰዎች 6፥10)። በእርሱ ሞት እኛ የእግዚአብሔርን ይቅርታ አግኝተናል፣ ‘‘ጠላቶች ሳለን ከእግዚአብሔር ጋር በልጁ ሞት ከታረቅን፥ ይልቁንም ከታረቅን በኋላ በሕይወቱ እንድናለን’’ (ወደ ሮሜ ሰዎች 5፥10)። የኢየሱስ ሞት ምትክ ሞት ብቻ ሳይሆን እኛ ሁላችን ከእርሱ ጋር ሆነን ለሃጢአት እንድንሞት ያደረገ ሞትም ጭምር ነው፡-
‘‘ከእንግዲህስ ወዲያ ለኃጢአት እንዳንገዛ የኃጢአት ሥጋ ይሻር ዘንድ አሮጌው ሰዋችን ከእርሱ ጋር እንደ ተሰቀለ እናውቃለን፤ የሞተስ ከኃጢአቱ ጸድቋልና።ነገር ግን ከክርስቶስ ጋር ሞትን ከእርሱ ጋር ደግሞ በሕይወት እንድንኖር እናምናለን፤ ክርስቶስ ከሙታን ተነሥቶ ወደ ፊት እንዳይሞት ሞትም ወደ ፊት እንዳይገዛው እናውቃለንና። መሞትን አንድ ጊዜ ፈጽሞ ለኃጢአት ሞቶአልና፤ በሕይወት መኖርን ግን ለእግዚአብሔር ይኖራል። እንዲሁም እናንተ ደግሞ ለኃጢአት እንደ ሞታችሁ፥ ግን በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን ሆናችሁ ለእግዚአብሔር ሕያዋን እንደ ሆናችሁ ራሳችሁን ቁጠሩ’’ (ሮሜ 6፡6-11)።
‘‘ነገር ግን ዓለም ለእኔ የተሰቀለበት እኔም ለዓለም የተሰቀልሁበት ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ መስቀል በቀር ሌላ ትምክህት ከእኔ ይራቅ’’ (ገላቲያ 6፡14)።
ኢየሱስ የሞት መፍትሄ ነው። ከሃጢአት እና ከሞት ፍርድ ነፃ እንድንሆን አድርጎናል፣ ‘‘በክርስቶስ ኢየሱስ ያለው የሕይወት መንፈስ ሕግ ከኃጢአትና ከሞት ሕግ አርነት አውጥቶኛልና’’ (ወደ ሮሜ ሰዎች 8፥2)።
ኢየሱስ ቅጣቴን ሁሉ ከተቀበለልኝ እና ሞቴን ከሞተልኝ፣ የእኔ ድራሻ ምን ሊሆን ነው? የሚል ጥያቄ ካለዎ፣ ምላሹ እነሆ ፡- ለበደላችን የእኛን ሞት በሞተውና እኛን ስለማጽደቅ በሶስተኛው ቀን ከሙታን መካከል በተነሳው በኢየሱስ የሚያምን ሰው ሁሉ ከአሰቃቂው ሁለተኛ ሞት ነፃ ነው። ከሞት ፍርሃት ድኗል። ከሞት ፍርድ በኢየሱስ አምልጧል። ማስረጃዎቹን ከዚህ በታች ይመልከቱ፡-
ወደ ሮሜ ሰዎች 8፥11 ነገር ግን ኢየሱስን ከሙታን ያስነሣው የእርሱ መንፈስ በእናንተ ዘንድ ቢኖር፥ ክርስቶስ ኢየሱስን ከሙታን ያስነሣው እርሱ በእናንተ በሚኖረው በመንፈሱ፥ ለሚሞተው ሰውነታችሁ ደግሞ ሕይወትን ይሰጠዋል።
የዮሐንስ ራእይ 14፥13 ከሰማይም። ከእንግዲህ ወዲህ በጌታ የሚሞቱ ሙታን ብፁዓን ናቸው። መንፈስ። አዎን፥ ከድካማቸው ያርፉ ዘንድ፥ ሥራቸውም ይከተላቸዋል ይላል ብለህ ጻፍ የሚል ድምፅ ሰማሁ።
ከዘላለማዊው የሞት ፍርድ ለመዳን ልናደርግ የምንችለው አንድም ነገር የለም። ጾምና ፀሎታችን፣ ሃይማኖታዊ ስርአቶቻችን፣ ሞራላዊ ድርጊቶቻችን ሁሉ ከሞት አያስመልጡንም። በሕይወት ዘመናችን ሁሉ ያለማቋረጥ ብንፀልይ፣ ያለመታከት ብንጾም፣ ሃብታችንን ሁሉ ሸጠን ለድሆች ብንመፀውት፣ ሞት አይፈራንም። ሞት የሚፈራው ኢየሱስን ብቻ ነው። ድል የነሳውም እሱ ብቻ ነው። እነዚህ መልካም ምግባራት ሁሉ በኢየሱስ በማመን ከሞት ያመለጡ አማኞች እንዲያደርጓቸው የሚጠበቁ ናቸው እንጂ የሞት ማምለጫዎች አይደሉም። ከሁለተኛው ሞት ለመዳን ይሻሉ? እንግዲያው ኢየሱስ ሞትዎን እንደሞተልዎት፣ ቅጣትዎን እንደተቀጣልዎት በልብዎ ይመኑ፤ ያመኑትን ያን እውነት በአፍዎ ይመስክሩ። አለቀ። ይህን ለማድረግ ፈቃደኛ ከሆኑ የሚከተለውን አይነት ፀሎት ያድርጉ።
“ ጌታ ኢየሱስ ሆይ፣ የእግዚአብሔር ልጅ እንደሆንክ አምናለው። ስለሃጢአቴ በመስቀል ላይ በእኔ ፈንታ ስለሞትክልኝ አመሰግንሃለው። እባክህ፣ ሃጢአቶቼን ሁሉ ይቅር በለኝና የዘለዓለምን ሕይወት ስጠኝ። ወደ ሕይወቴ እና ወደ ልቤ አዳኜና ጌታዬ ሆነህ እንድትመጣ እለምንሃለው። በቀሪው ዘመኔ ሁሉ ላገለግልህ እወዳለሁ፤ አሜን።”
የህወሓትን ሆድ ዕቃ ቦርቡሮ የጨረሰው የውስጥ ትግሉ ነው። አሁን የመጣው ውዝግብ የሥልጣን ጥማት እንጂ ሌላ አለመሆኑንን ዶ/ር ጀማል መሀመድ ገምታ ተናገሩ። ልክ እንደ ሃጫሉ የሞት ማስፈራሪያ ደርሷቸው እንደነበርም ስም ጠቅሰው አስታወቁ። ኦህዴድን የከዱ አክቲቪስቶችን በመጋለብ ኦሮሚያ ላይ ቀውስ የሚፈጥረውን ጃዋርን ሆ ብሎ የሚከተለውን ሲያዩ እንደ ኦሮሞ ኃፍረት እንደሚሰማቸው አስታወቁ። ባሌ ተወልደው፣ የህክምና ዲግሪያቸውን ካገኙ በኋላ ኦነግን ተቀላቅለው የነበሩት ሐኪም ጀማል ወደ ኦነግ በመሆናቸው ብቻ አስር ዓመታትን በእስር አሳልፈው ወደ ሎንዶን ተሰደዋል። በእስር ወቅት የደረሰባቸውን ስቃይ ለልጆቻቸውና ንጹህ ኅሊና ላላቸው ስለማይጠቅም ከመግለጽ እንደሚቆጠቡ አስታውቀው የተናገሩት ለኢሳት ነው። አሁን በኢትዮጵያም ሆነ በኦሮሚያ የተፈጠረው ችግር የሥልጣን ጥማት እንደሆነ … [Read more...] about “ወያኔ የኦነግ ሠራዊትንና ደጋፊዎችን በጅብ ሲበሉ ታይ ነበር፣ ኦነግ የማፍያ ድርጅት ነው” የኦነግ አባል
ኣዒንተይ ኣልዒለ ርኤኹ፣ እንሆ ኸኣ፣ ክልተ ዝቐርኑ ድዑል ኣብ ቅድሚ ርባ ደው ኢሉ ነበረ፣ እተን ክልተ ኣቕርንቲ ድማ ልዕል ዝበላ እየን፣ እታ ሓንቲ ግና ካብታ ሓንቲ ልዕል ዝበለት ኣያ፣ እዛ ኣውራ ልዕልቲ ኸኣ ደሓር እያ ዝወጸት።
እቲ ድዑል ድማ ንምዕራብ ኣቢሉ ንሰሜን ኣቢሉ፣ ንደቡብ ኣቢሉ በቕርንቱ ይፍልስ ነበረ፣ ኪቃወሞ ዚኽእል ኣራዊት ኣይነበረን፣ ካብ ኢዱ ኼናግፍ ዚኽእልውን ኣይነበረን። ንሱ ኸም ዝደለዮ ገበረ፣ ዓብዪ ድማ ዀነ።
ኣነ ኸስተብህል ከሎኹ፣ እንሆ፣ ድቤላ ኻብ ምዕራብ ኣብ ዝባን ኵላ ምድሪ መጸ፣ ንምድሪ ኸኣ ኣይተንከያን። እዚ ድቤላ እዚ ኣብ መንጎ ኣዒንቱ ምርእይቲ ቀርኒ ነበረቶ።
እቲ ድቤላ ግና እምብዛ ዓብዪ ዀነ። ምስ በርትዔ ድማ እታ ዓባይ ቀርኑ ተሰብረት፣ ኣብ ክንድኣ ኸኣ ኣርባዕተ ምርኡያት ኣቕርንቲ ናብ ኣርባዕተ ንፋሳት ሰማይ ኣቢለን ወጻ።
ሽዑ ኻብ ቅዱሳንሲ ሓደ ኻዛረብ ከሎ ሰማዕኩ። ሓደ ኻልእ ቅዱስ ድማ ነቲ ዚዛረብ ዘሎ፣ ብዛዕባ ናይ ኵሉ መዓልቲ መስዋእትን ብሰሪ ምዕላው ከኣ እቲ መቕደስን ሰራዊትን ንምርጋጽ ምእንቲ ኺውሀብ ዚመጽእ ምዕናውን ዚነግር ራእይሲ ኽሳዕ መኣስ ኣዩ ዚንበር∶ ኢሉ ተዛረቦ።
ንሱ ኸኣ ናብታ ደው ኢለያ ዝነበርኩ ስፍራ ቐረበ። ምስ መጸ፣ ሰምበድኩ ብገጸይውን ወደቕኩ። ንሱ ድማ፣ ኣታ ወዲ ሰብ፣ እዛ ራእይ እዚኣ ብዛዕባ መወዳእታ ኣያ እሞ፣ ኣስተውዕል፣ በለኒ።
ብጥበቡ ኸኣ ምጥባር ኣብ ኢዱ ኼስልጥ፣ ብልቡ ኺዕበ፣ ብድንገት ንብዙሓት ኬጥፍእ፣ ኤረ ነቲ መስፍን መሳፍንቲ ኺትንስኦ እዩ፣ ግናኸ ብዘይ ኢድ ሰብ ኪስበር እዩ።
ኣነ ዳንኤል ከኣ ዐወልኩ፣ ሓያሎ መዓልቲ ድማ ሓመምኩ፣ ደሓር ተንሳእኩ፣ ኣብ ዕዮ ንጉስውን ተጸመድኩ። በቲ ራእይ ከኣ እድነቕ ነበርኩ፣ ነዚ ዘስተብህል ግና ኣይነበረን።
በተፈጥሮ አፈር ሶስት ቁሦች አሉት፡ ማለትም ፈሣሽ (ውሃ)፣ ጠጣር አፈር እንዲሁም አየር ናቸው። የአፈር ጥንካሬ በነኝህ ሦስት ቁሶች መጠንና የርስ በርስ ግንኙነት ይወሰናል።
እነኝህን የአፈር አይነቶች ለምህንድሥና አላማ በሁለት ይከፈላሉ፣ እርስ በርስ ተጣባቂ አፈሮች (ለምሣሌ የሽክላ አፈር)፣ እርስ በርስ የማይጣበቁ አፈሮች (ለምሣሌ አሸዋ) በተፈጥሮ በመሬት ውስጥ የርስ በርስ ተጣባቂ አፈሮች መጠን ዝቅተኛ ቢሆንም የአፈርን ባህርይ በከፍተኛ ደረጃ ይወስናሉ።
አፈር በመጠን እንደሚከተለው ይከፋፈላል፤ የሽክላ አፈር (ክሌይ) (<0,006ሚሚ)፣ ዝቃጭ አፈር (ሲልት) (<0,2ሚሚ)፣ አሽዋ (<2ሚሚ)፣ ኮረት (<63ሚሚ)፣ ድንጋይ (>63ሚሚ)
ሓይሊ ኣየር ኢትዮጵያ፣ ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቀለ ደብዳብ ፈጺሙ ከቢድ ጉድኣት ከምዘውረደ ንሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን እቲ ዩኒቨርሲቲ ዝጠቀሰ ኣሶሴትድ ፕረስ ገሊጹ።
እዚ ደብዳብ ከምዝተፈጸመ ይስማዕ ዘሎ፣ ኣሜሪካ፣ ክልቲኦም ተዋጋእቲ ንዝቀረበሎም ጻውዒት ምቁራጽ ተጻብኦ አዎንታዊ ግብረ መልሲ ከምዘይሃቡ ኣብ ዝተገለጸሉ እዋን እዩ።
ታሪኩን ታውቀዋለህ: ትላልቅ እንስሳ ጭንቅላቱን, አእምሮአቸውን, ውብ ልጃገረዶችን ተገናኛት; ያጋጠሙ ችግሮች ቢኖሩም በፍቅር ይወድቃሉ. እንስሳ እንደ መልከ ቀናኒ ሆኖ ይወጣል. ለዘላለም በደስታ ይኖራሉ. ተወዳጅ የሆነው የ 1991 የዱዊን ድራማ ማራኪዎች እንግዳ የሆኑ ባህሪዎችን የሚያስተናግዱበት ማራኪ የሆነ ማራኪ ተነሳሽነት ነው - አስደናቂውን የማዳም ባርዶ እና ብርሃዮን ጨምሮ - "ጭቅጭቅ ጊዜውን የጠበቀ" እንዲሆን ለመርዳት.
ቀለል ያለው አቀራረብ የተዘጋጀው ለታዳጊ ህጻናት (እና በሁሉም እድሜ ላላቸው ልጆች) ነው, ስለዚህ ክፍሉ ሲደመጠ እና ለመርገጥ ("magic mirror") ህይወት ሲያንቀላፋ ለመቆየት አጭር ጊዜ ከመመዝገብ በስተቀር (እና በጣም ቀላል ነው.
የ Disney World ቲኬቶች- ስለ ትኬቶች አማራጮች እና ስለ Magic Worth Ticket ፕሮግራም የእኔ አጠቃላይ እይታ በቅድሚያ ለመግቢያ መንገዶችን የበለጠ ይማሩ.
ይሄንን ከመልሶ እንውሰድ: -የአንደ-ሙን-ኤንዲኤቲ ታጅስ ለርስዎ በጥልቀት የተሞላ ነው? ወጣት ልጆች ካለዎት (በተለይ "ውበት እና አራዊትን" የሚወዱ), በሁሉም መንገድ ወደ መሳለቂያዎ ይሂዱ. አሮጌ ልጆች - እና በድጋሚ, በተለይም እነማን እነማን እነማን) - የወሮበሎችዎ ማሳደጊያው ትናንሽ ህፃናት መሆናቸውን እስካወቅዎት ድረስ አሁንም የእንደገና ይወዳሉ.
በእንቅስቃሴ ምትክ, ኤንሰንትድ ታልስ (ኔቲንግ ታልልስ) በእግር ጉዞ እና በተያዘው አቀማመጥ መካከል ጥምረት መፍጠር ነው. እንግዶች በኒውሪሺኔላንድ ደን ላይ በመንገድ ወደ ሞሪስ (የቤል አባት) ጎጆዎች መንገድ በመራመድ ወደ መስህብነት ያመራሉ. ከግማሽ-የተጠናቀቁ ግኝቶቹ ውስጥ የተረሱ ጥንታዊ ቅርሶች በተገጠመለት የቢስክሌት አውታር በኩል ወደ ጎን በር ገብተዋል. አንድ የወርቅ ክፈፍ መስታወት መቀመጫው በክፍሉ ፊት ለፊት ይታያል.
አሁንም ከእኔ ጋር? ጥሩ. እንደገመቱ, መስተዋቱ በሂደቱ ውስጥ ወሳኝ ሚና ይጫወታል. በተመልካቾች በተደጋጋሚ በተቀነባጠለ አስቂኝ መነኩሲያው አማካኝነት አስገራሚ በሆነ መንገድ ወደ እንግዶች ቤተመቅደስ የሚያጓጉዝበት በር ይለወጣል. ውጤቱ በደንብ ተጠናቅቋል. የሚመስለው መስተዋት ያድጋል, ብስለት ይለብሳል, እና በቤት በሮች መከለያ የሚጨርስ ተንቀሳቃሽ ትዕይንት ያሳያል. በሚገርም መልኩ መስተዋቱ ይጠፋል እናም እንግዶች አሁን ክፍት በሆነ በር ውስጥ እንዲራዘቡ ይጋበዛሉ.
የረጅሞቹ ቁሳቁሶች እንግዶችን ይቀበላሉ እናም ሊታይ የተዘጋጀውን ጨዋታ ለመድረክ ቦታ ይዘጋጃሉ. በመድረክ አባላት እርዳታ, እንደ አውሬ እና ወ / ሮ ፖትስ ቴፒፖ የመሳሰሉ ሚናዎችን, thespians ን በፈቃደኝነት ለማገልገል እንዲሰሩ አድርጋለች. እያንዳንዱን ተዋናይ ቤላይን ለማሟላት ተዘጋጅቷል እናም ቅድስት ለመቀበል ቅድመ ዝግጅት ይደረግለታል.
በአፍታ አሻንጉሊቷ እና አፋጣኝ አፍ, የኖታሪ ገጸ-ባህሪው ማታለል ነው. (በእሷ የመጀመሪያ ፊልም ውስጥ ያጫወቷት በአውድ ታዋቂ አሜሪካዊው ጆ አኒ ወሬል ተነግሯታል), ማዳም ዋርድሮብ ድምጹን ይቆጣጠራል. ልክ እንደ ብዙዎቹ ድንቅ ስኬቶች ሁሉ ትናንሽ ልጆች ወደ ባህሪያቱ ሙሉ በሙሉ ይገዛሉ, ነገር ግን አዋቂዎች ለጊዜውም ቢሆን በቴክኖሎጂ እና በሥነ ጥበብ ስራዎች የተዋጡ ናቸው.
መከላከያው እጅግ አስደናቂ የሆነ የአኒትሮኒየም ኢንጂነሪ ከሆነ, የብርሃን ጨረቃ ቅርጽ እያንዣበበ ነው. የእንሹ ጠባቂ "እጆች" በሚያስደንቅ የልጅነት ስሜት ይንቀሳቀሳሉ, እና የእቶን-ነበልባል ፊቱ በስሜት እና በፈገግታ ይንቀሳቀሳል. በዎልት ዲክይ ኢንጂንነር የተዘጋጀ የፈጠራ ሥራ አስፈጻሚ የሆኑት ክሪስ ባይቲ "ብርሃንን በጣም ፈታኝ ነበር" ይላል. "እንዲህ ዓይነቱ ትልቅ ስብዕና ያለው ሰው እንዲህ ዓይነቱ ትልቅ ስብዕና ያለው ሰው አለው. እሱ በጣም ተወዳጅ ነው, ግን እሱ እምነት የሚጣልበት ነው."
ተዋናዮቹ በቤተ መፃህፍቱ ፊት ለፊት ሲሰባሰቡ የተቀሩት አድማጮች ትዕይንቱን ለመመልከት በጀልባዎች ላይ ተቀምጠዋል. የጫካ ጥሪ (የሠው ሰው) ቢል እና አጫጭር አጫጭር ጨዋታዎች ይጀምራሉ. እንግዶች በባሌ, በብርሃን እና በመለገስ አባላት የተካፈሉ ሲሆን, እንግዶች ተግባራቸውን መወጣት ይችላሉ.
በአናቲምሮኒክ ገጸ-ባህሪያት እና በተመልካች አባላት መካከል ያለው ግንኙነት የተስተካከለ ነው, ነገር ግን እንግዶች ለእያንዳንዱ ትዕይንት የሚያመጣቸው ብዙ የማይታወቁ ተለዋዋጭ ስዕሎች ሲኖሩ ጥቂት ጥቃቅን ጭቅጭቆች ሊታዩ ይችላሉ. ለምሳሌ ያህል, ሌቪን አንዳንድ የበጎ አድራጊ ተዋናይዎችን ለመጥቀስ ያሰብኩትን ለምሳሌ አጉልተው ካየሁ, እና የውይይቱ ሁልጊዜ የተፈጥሮ መበታተን አልቻለም ማለት ነው. ያም ሆኖ ብዙ ተንቀሳቃሽ ክፍሎችን በማንሸራተቻው ላይ ለማቅረብ ደፋ ቀና ነው, እና እጅግ በጣም ውጤታማ መሆኑ ለፍጥረታቹ ተምሳሌት ነው.
ሆኖም ግን, የተወሰኑት ልጆች (እና አዋቂዎች) ከቤል ጋር ለመገናኘት ካልቻሉ, ከቡድን አባል ለመሆን እንደማይመርጡ አውቃለሁ. ሁሉም የእንግዳ ተዋናዮች ትንሽ ስጦታ ያገኛሉ, ፎቶግራፎቻቸውን በቅርቡ ወደ ልዕልት ያነሳሉ, ነገር ግን የተቀሩት አድማጮች ከርቀት ሊመለከቷቸው ይችላሉ. የምስል መጨረሻው በፍጥነት እየተፋቀመ ነው, ልክ ቤሌን ወደ ኳስ መሄድ እንዳለባት እና "እውነተኛውን" ባት ማግኘት አለባት. የተጋበዙ እንግዶችን ለመንከባከብ እና መስመርን እንዲንቀሳቀስ ለማድረግ አከናዋኝ ጥብቅ ቁጥጥር መደረግ አለበት.
ቢቲቲ ለኤንደንት ታልስ መነሳሳት እንደገለጸው እሱና ጓደኞቹ "የተንቆጠቆጡ ገጸ ባሕሪዎችን በመጎብኘት እንግዶቻቸውን ይዘው እንዲጓዙ ይፈልግ ነበር, ማያውን ማረም ነበር". እስከዛሬ ድረስ እስከ ዛሬ ድረስ በዲስኪ እጅግ በጣም ከሚያስደንቁ የኒትቴሪያ መሳሪያዎች ጋር በማዳበር እና ከፍተኛ አድማጭ ተሳትፎ በማሳደሩ, Imaginers በከፍተኛ ደረጃ ቀስቃሽ እና ስሜታዊ መሳፈሪያዎችን በመፍጠር እድሜ እና ጾታ አልፏል.
የተከራይ ተሟጋች ቢሮ (Office of the Tenant Advocate (OTA)) ራእይ ተከራዮች ከአከራይዎች ጋር በሚኖራቸው ክርክሮች የቴክኒካል ምክር እና ሌሎች የህግ አገልግሎቶችን መስጠት፤ ተከራይ ማህበረሰቡን ስለተከራይ መብቶች እና የኪራይ ቤቶችን ስለሚመለከቱ ጉዳዮች ማስተማርና መረጃን መስጠት፤ በህግ አወጣጥ፣ ደንብ ድንጋጌ እና በፍርድ-ቤት ዘርፎች ለዲስትሪክቱ ተከራዮች መብቶች እና ፍላጎቶች መሟገት፤ እና ለተፈናቀሉ ተከራዮች የተወሰነ የአስቸኻይ መኖሪያ ቦታ እና ለተከራይ ቦታ የመቀየሪያ ወጪዎች የሚሆን የገንዘብ እርዳታ ማቅረብ ነው።
ኦቲኤ(OTA) በእሳት፣ ጎርፍ፣ ወይም መንግስት መዘጋት ምክንያት ለሚፈናቀሉ ተከራዮች የተወሰነ የአስቸኳይ ግዜ መኖሪያ ቦታ እና ቦታ ለመቀየሪያ ወጪ የሚሆን የገንዘብ እርዳታን በሚከተሉት አገልግሎቶች በኩል ያቀርባል
ኦቲኤ (OTA) ለተከራዮች ስለመብታቸው እና ከኪራይ ቤቶች ጋር ስለየተያያዙ ሌሎች አሳሳቢ ጉዳዮች መረጃ ለማስጨበጥ በተለያዩ ዘርፎች ትምህርታዊ ሴሚናሮችን ያካሂዳል።
ኦቲኤ(OTA) ተከራዮች ካከራዮች ጋር ያላቸውን ክርክሮችን ስለመፍታት ያማክራል፤ የህግ ጭብጥ-ነገሮችን እና የተከራዮችን እና የአከራዮችን መብቶችን እና ሀላፊነቶችን ለይቶ ያወጣል፤ እናም የከሳሽ አቤቱታን ማስገባትን የመሳሰሉ ተጨማሪ እርምጃዎችን ለመውሰድ የሚያስችል የህግ እና የቴክኒካል እርዳታን ይሰጣል።
አንዳንድ ጉዳዮች ላይ ኦቲኤ(OTA) በራሱ ተቀጣሪዎች በኩል ለተከራዮች ተወክለው የሚቆሙ ተወካዮችን ያቀርባል ፤ እንዲሁም፣ ሌሎቹን ጉዳዮችን የነጻ የህግ አገልግሎት ወደ ሚሰጡ ወይም ወደ ተኮናተረው የህግ አገልግሎት ሰጭዎችና ጠበቆች ጋር በምሪት ይልካል።
ኦቲኤ(OTA) በዲስትሪክቱ ውስጥ በተሻለ መልኩ ተከራይን የሚከላከሉ ህጎች እና ፖሊሲዎችን ለማበረታታት፣ የዲሲ ካውስል (DC Council)፣ የከንቲባ ቢሮ (Mayor’s office)፣ ስራ-አስፈጻሚ ኤጀንሲዎች፣ ፍርድ ቤቶች፣ ባለጋራ ተከራዮች፣ ተሟጋቾች እና ሌሎችንም ጨምሮ ሌሎች መንግስታዊ እና መንግስታዊ - ካልሆኑ መኮንኖች እና ተቋማት ጋር ይሰራል።
ኦቲኤ(OTA) ለተከራይ ማህበረሰቡ የተለያዩ አገልግሎቶችን ይሰጣል፤ ተከራዮችን ካከራዮች ጋር ስለሚኖሩ ክርክሮችን ስለመፍታት ያማክራል፤ መብቶቻቸውን እና ሀላፊነቶቻቸውን የሚመለከቱትን የህግ ጭብጥ-ነገሮችን ለይቶ ያወጣል፤ አንዳንድ ጉዳዮች ላይ በራሱ ተቀጣሪዎች በኩል ለተከራዮች ተወክለው የሚቆሙ ተወካዮችን ያቀርባል፣ በዲስትሪክቱ ውስጥ በተሻለ መልኩ ተከራይን የሚከላከሉ ህጎች እና ፖሊሲዎችን ለማበረታታት ከዲሲ ካውስል (DC Council) ፣ የከንቲባ ቢሮ (Mayor’s office) ፣ ፍርድ ቤቶች ፣ ባለጋራ ተከራዮች ፣ ተሟጋቾች እና ሌሎችንም ጨምሮ ሌሎች መንግስታዊ እና መንግስታዊ -ካልሆኑ መኮንኖች እና ተቋማት ጋር ይሰራል። ኦቲኤ (OTA) በተለያዩ ዘርፎች ትምህርታዊ ሴሚናሮችን ያካሂዳል። ለተወሰኑ አስቸኳይ መኖሪያ ቦታዎች የገንዘብ እርዳታ ይሰጣል።
ስለ የተከራይ ተሟጋች ቢሮ (Office of the Tenant Advocate) ጥያቄዎች ካሎት፣ ቢሯችንን በ (202) 719-6560 ማግኘት ይችላሉ። ቢሯችን ሲደውሉ ወይንም ሲመጡ እርዳታ ልንሰጦ እንድንችል፣ የሰራተኛችን አባል እርሶን በወቅቱ ከሚገኝ አስተርጓሚ ጋር ማገናኘት መቻላቸውን ያረጋግጣሉ።
እትዬዋ ይሄንን ደብዳቤ ስጥፍልሽ ያዩኝ እዚህ ከሃገሬው የተመሳሰሉ ሃበሾች በሳቅ ሆዳቸው ንፍር ነው ያለው:: በዚህ ዘመን ብህር ከወረቀት አገናኝቶ ደብዳቤ ሚጥፍ ሰው ማየት ብርቅ ነው አሉ:: ሚገርመው ገጠር የኮምፕተር ደብዳቤ መነበብ እንደማይቻል ሊገባቸው አለመቻሉ ነው::
እስቲ ተያቸው ስለነሱ ኋላ እመለስበታለሁ... አንቺ እንዴት ነሽ? ይሄው እንግሊዝ ኣገር ከገባው የፊታችን ባለግዚያር ለት ሁለት ወር ሊሞላኝ ነው እንዲያው የናንተ ናፍቆት ደርሶ ትክዝ እያደረገኝ መቆዘሜን ያዩ ሃገሬዎቹ ድፕሪሽን ይዞክ ነው እያሉ እንደወንጀለኛ በጥያቄ ያደክሙኛል... እትይዬ አንቺ እንዴት ነሽ? መቼም ይሄ በልግ ሲመጣ ያ አስምሽ ተነስቶ ያሰቃይሻል እያልኩ ሁሌ ነው ማስብ... እስቲ ባይሆን ወቅቱ እስኪቀየር ትልቋ እማማጋ ሂደሽ ክረሚ... የኔ ነገር ዳሩ ከብቶችን ለማን አደራ ብለሽ...? ጊደሬ እንዴት ነች? አደገች? የጋሽ አምሳሉ ኮርማ እንዳይደፍርብኝ አደራ እትይዬ...
እስቲ ስለኔ ላጫውትሽ ... አየ ፈረንጅ ሃገር... ምን ጉድ ነው እትየዋ....? ገና ቀትር'ኮ ነው ሚጨልም... ፈጣሪ ምን ሲል ጀምበር እንደሰሰተባቸው? በዚህ ላይ ውርጩ ክምር ልባሽ ተሸክሜ ውዬ ክምር ብርድ ልብስ ሰሸከም ተኝቼ ይነጋል ጠአይቱን እዚህ ከመጣው ሁለት ቀን ነው ያየዋት እሱንም አየዋት አይባልም እንደ እጅ ባትሪ ብልጭ ብላ ጥፍት ነው ያለችው እረ እስቲ ለብርዱ ሠው ከተገኘ ጥሩ ካቲካላ ስደጂልኝ
እዚህ ካየር መሳፈሪያው ወርጄ ጆሮዎቼ በነጎድ እንደነጎሉ ጓዜን ይዤ ስቅበዘበዝ የጋሽ አዘነ ወንድም ልጅ ደርሶ ተቀበለኝ ብረሓኑ ነው ስሙ ባለንጀሮቹ ግን ቡርኖ እያሉ ነው 'ሚጠሩት እንዴት ያለ ደግ ሠው:: 15 ዓመት ሙሉ ታክሲ ሲሾፍር ነው የኖረ ግን ክፉ ሚስት አለቸው መቼም እሱ አሟልቶ አይሰጥ... እና እልሻለሁ በማግስቱ እጅ ስጥ ብሎ ቢያማክረኝ... እኔ ያንቺ ልጅ ዘራፍ አልኩልሻ ዘርማንዘሬ አዳፍኖ ላሶጣው ነጫጭባ ደጁ ድረስ መጥቼ እንዴት እጅ ልስጥ ብዬ ዘራፍ አልኩልሽ.... ኋላ ለካስ ነገሩ ሌላ ነው... እዚህ ሃገራቸው እንድቀር መላው ሂዶ ለነሱ የውሸት ማልቀስ ነው... እትይዬ... እስቲ ባክሽ የነፍስ አባትሽ አባ ወ/ዮሓንስ ጋር ሂደሽ ይቅር ይለኝ ዘንድ አስለምኝሊኝ... መቼም የዋሸዉት ውሸት እትይ... መቼም አስተርጓሚ ተብዬው ሳያውቅብኝ የቀረ አይመስለኝም...
መልሱ ለትንሳሔ አካባቢ ነው ሚደርሰው ብለዉኝ እየጠበቅኩኝ ነው:: እስከዛው ጎተራ ምታክል ክፍል ሰጥተዉኝ እዛ እኖራለሁ ግን ጸአዳ ነው ምግባቸዉን ግን ልለምደው አልቻልኩም እሳት ያልመታው ነጭ እንቁላል ንፍሮ ከመሰለ ነገር ጋር እየሰጡኝ ወስፋቴ ዝግት ብሎልሻል 'ንዲያው ለአጭ ለአጭ'ኮ ነው 'ሚለው ይልቅ ብረሓኑ እየመጣ አንዳንድ ጊዜ ያገሬ ምግብ ያለበት ሆቴል ወስዶ ይጋብዘኛል... እንጀራቸው ንጣቱ እንደበረዶ ነው ማባያዉን ግን ብዙም አልለመድኩት ብቻ ከምኖርበት ቤት ምግብ ይሻላል:: እትዬዋ ሳልረሳው ልንገርሽማ እዚህ ሃገር ከመጣው ዶሮዎቹን ፈጀዋቸው አልኩሽ: መቼም የዶሮ ግፍ ካለ እኔኑ ፈንግል ይዞኝ ፍንግል እንዳልል ፈራው አንዳንዴ ለኪስ ብለው ከሚሰጡኝ ሳንቲም ሁቴል ሄጄ በወረቀት ቁና ሙሉ ዶሮ ገዝቼ እበላለው... የብዛቱ ነገር ተዪኝ... በዚህ ላይ ብቻዉን ነው 'ሚበላው ሽንኩርት የለ በርበሬ የለ አንዳንዴ እንደገንፎ አፍ ውስጥ ከሚላወስ ድንች ጋር ይሰጡኛል
የመሳፈሪያዉን ነገር አታንሺው እንደቤታቸው ባለፎቅ አውቶብስ አላቸው እሱ ላይ መስታወቂያ ነገር ሹፌሩ መዘውር ላይ እያስነካን ነው ምንሳፈር አያምኗቸዉም መሰለኝ ሳንቲሙን ሌላ ቦታ ነው ምንከፍል ታዲያ ተንደርድሬ ፎቅ ላይ እወጣና ከተማይቱን ቁልቁል እየቃኘው ስዞር ይመሻል ሹፌሮቹ ከውካዋ ቢጤ ናቸው ተሳፋሪ መቀመጫ ሳይዝ ስለሚያበሩ ስንት ቀን የፈርንጅ አሮጊት ላይ ወደቅኩ መሰለሽ? ደግሞ አሉ እዚህ ሃገር ሰው መንካት ነውር ነው አንድ ቀንማ አንዷ እንደቄብ ዶሮ ስታስካካብኝ ግንፍል ብሎኝ አደብ ግዢ ብዬ በቋንቋዬ ዘራፍ አልኩባታ... መቼም ያንን ውሸት ያስፈታልኝ ተርጓሚ አግኝቼው ቢተረጉምልኝ አጥንት ሚነካ ስድብ እንደሰደበችኝ ቀልቤ ነግሮኛል
እትዬ አሁን ቋንቋ መማር ጀምሪያለው ሃገሬ እስከ5 የተማርኩት ጠቅሞኛል ብቻ ያስተማሪዋ አፍ አልያዝ አለኝ እንጂ መጻፉንስ ደሕና ነኝ ሁለት መንፈቅ ከተማርኩ የነብርሓኑ ዓይነት አፍ እንደማወራ ተስፋ አለኝ:: ቋንቋ ተማሪ ቤት ስሄድ መንገድ ላይ ያገሬን ልጆች ሳይ እጅ ነስቼ ሰላምታ ስሰጣቸው ልክ እንደጸበኛ ገላምጠዉኝ ያልፋሉ ካንድም ሁለቴ ብረሓኑን ምነው ሰው ሃገር ፍቅር ነሳን ብዬ ጠየቅኩት... "እዚህ ሃገር 'ማታውቀዉን ሠው ሠላም ማለት ነውር ነው" አይለኝም እረ እውቅና ይንሳቸው እትዬዋ ምጽዋት አልጠየቅኩ አሳድሩኝ አላልኩ የግዜር ሰላምታ ማንን ገደለ?
አንድ ቀን ደግሞ የማሪያም ንግስ ቀን ብረሓኑ ቤተስኪያን ይዞኝ ሄዶ ሕጣናቱ ሁሉ ሂሳብ መደመሪያ ማሽን መሳይ ነገር ይዘው ነፋስ እንደሚወዘውዘው ዛፍ ግራ ቀኝ ዘመም ሲሉ ይውላሉ በዚህ ላይ ስጋዎ ደሙን ሲቀበሉም ያቺ ማሽን ከጃቸውና ካይናቸው አትነቀልም... ክብረ-በዓሉ አልቆ ምዕመናኑ ሲበተን የኮረዶቹን አለባበስ አይቼ ማሪያምን ይቅር በዪኝ ብዬ ከደጇ ተመለስኩ... እትይዬ መሰልጠን እንዲህ ነው'ንዴ?
መቼም ብዙ አወራሁብሽ ምን ላድርግ እዚህ ከመጣው ከልብ ያዋራዉት ሰው የለም ሁሉም ወተት እንደጣደ ጥድፍ ጥድፍ እንዳለ ነው... የብርሓኑ ባለንጀሮች ቤት አንድ ሁለት ቀን ሄጄ ነበር ሙሉ ቤተ-ሰብ ተኳርፈው ቴሌቭዢን ላይ ያፈጣሉ ዓይኖቻቸው ከቴሌቭዢን ሲነቀሉ ልጆቹ ቅድም የነገርኩሽ ነገር ላይ ... አዋቂዎቹ ደግሞ ስልኮቻቸው ላይ አንገታቸዉን ይደፋሉ:: እትይ ከምር ሰው ከሰው ማያወራበት ምድር'ኮ ነው የመጣዉት::
ሳልረሳው ላውራልሽማ... እዚህ ሃገር ሚሽቲቱ ሶፋ ላይ ጥፍሯን እያሾለች ባልየው ማጀት ገብቶ ዓይኖቹ በሽንኩርት ያነባሉ... ተደብቄ "አበስኩህ ገበርኩህ" ብዬ አማተብኩኝ::
በይ እስቲ ልተዉሽ እትይዋ... ለሚቀጥለው እኔም ካገሬው ሃበሻ ጋር ለመመሳሰል በዛዉም ቋንቋዉን ለማወቅ በጉራማይሌ እጥፍልሻለው እስከዛው ሰላም ሁኚ ከዘመድ እስከ ጎረቤት ሳሚልኝ:: ብዙ ምታዋራ ካርድ ብረሓኑ ሲጠቁመኝ አዲሳባ እነአንዳርጌ ጋር ደውዬ ድምጼን አሰማለሁ::
ሰፈሬ እንደደረስኩኝ ልጅነቴን ሚያስታውሰኝ የዓይን ትዝታ ለመሻት ያህል ቆም አልኩኝ ግን ምንም አላገኘሁም እናም ያጣሁትን ት ዝታ ‘ማሰፍርበት ሸራ ስላልወጥርኩ ብሩሽ ስላላራስኩ ቃላት ፈላልጌ ስንኝ ቋጠርኩለት
በብርቱካናም ረጃጅም መብራቶች ሕልም ከመሰለው የመኪና መንገድ ላይ ፫ የምሽት ንግስቶች ተርታዉን ፈንጠር ፈንጠር ብለው ቆመዋል። ግማሽ እርቃናቸውንና ግማሽ ገበናቸዉን ለጨረቃ እያስሞቁ የጭን ወደአፍ እንጀራቸዉን ይጠባበቃሉ። የመኪናው መንገድ መሃል ላይ አንዲት ጥቁር ውሻ ፫ ቡችላዎቿ በመኪና ተገጭተውባት አምርራ ታለቅሳለች ገጪው ግድ አልነበረዉም የመኪና ጎማው ያጠቀሰዉን ትኩስ ደም እያሰመረ ቁልቁል ከንፏል። ይሄኔም ባደረገው ነገር በድል ኣድራጊነት በስካር የታጀበ ሳቅ እየሳቀ ነው።
ይህን ግጥምህን ስንቴ ደጋግሜ እንዳነበኩት ኣላውቅም ። ወደ ፊትም ኣነበዋለሁ። ግጥም እንደ ልቦለድ ኣንዴ ተነቦ የሚተው ሳይሆን እንደ ሙዚቃ ደጋግመው ሲያነቡት የባስ እየጣመ፥ ሚስጥሩም እየተገለጠ የሚሄድ ነው።
አፍሪካ ነክ ርዕሶች ዝግጅት “ኢትዮጵያና የቴክኖሎጂ እድገት ፈለግ” በሚል ርዕስ በቅርቡ ታተሞ የወጣውን መጽሃፍ ከፃፉት ሳይንቲስት ታደሰ ንጋቱ ጋር የተደረገ ቃለ መጠይቅ ይቀርባል።
ስኬት የሚወሰነው የደንበኞቻችንን የሚጠብቁትን የሚያሟላ ወይም የሚበልጥ ደህንነቱ የተጠበቀ ጥራት ያላቸው ምግቦች አቅርቦት ላይ ነው ብለን እናምናለን በውስጥም ሆነ በውጭ ውጤታማነት የሚለካና የሚገመገም ቀጣይነት ያለው መሻሻል ለማድረግ ቁርጠኛ ነን
‹‹ሰዎች ስለ ሳይንስና ሃይማኖት መራራቅ እንጂ ሌላ ነገር የማያወሩበት ጊዜ ትዝ ይለኛል። ይህ ክርክር ግን ላይመለስ አብቅቷል። በጣም አዲስ የሆነው የስነልቦና ሕክምና ሳይንስ በሃይማኖት መርህ ያበስራል፤ለምን?! የስነልቦና ሐኪሞች ጠንካራ እምነት፣ሃይማኖትና ጸሎትን አጥብቆ መያዝ፣ጭንቀትን፣ስጋትንና ውጥረትን ለማስወገድና ከግማሽ በላይ የሚሆኑ በሽታዎችን ለመፈወስ አመርቂ ውጤት እንዳላቸው ስለሚገነዘቡ ነው። ዶክተር ኤ፣ኤ፣ብሬል ‹ሃይማኖተኛ ሰው በእርግጥ በስነልቦና በሽታ ፈጽሞ አይጠቃም› እስከማለት ደርሰዋል።››
የሊጉ መሪ ቅዱስ ጊዮርጊስ ኢትዮጵያ ቡናን ዕሁድ በሸገር ደርቢ ይገጥማል፡፡ የፈረሰኞቹ ሆላንዳዊው አሰልጣኝ ማርቲነስ ኤግናተስ ኖይ ስለቡድናቸው ዝግጅት፣ ስለጨዋታው እና ተያያዥ ጉዳዮች አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡
“በእኛ በኩል ለጨዋታው ያለን ዝግጅት ጥሩ ነው፡፡ ተጫዋቾቼ በጥሩ መነቃቃት ላይ ነው የሚገኙት፡፡ በየሳምንቱ ጠንካራ ልምምድ ነው እየሰራን የምንገኘው፡፡ አስቀድሜ ከውድድር ዘመኑ መጀመሪያ ጀምሮ እንደተናገርኩት ከፊታችን ብዙ ጨዋታዎች አሉብን፡፡ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ፣ የጥሎ ማለፍ እና የአፍሪካ ቻምፒየንስ ሊግ ጨዋታዎች አሉብን፡፡ ሁሉንም ጨዋታዎች በትኩረት ነው የምናየው፡፡ ከማንም ጋር አንቀልድም ፤ ተጋጣሚዎቻችን እናከብራለን፡፡ የኢትዮጵያ ክለብም ሆነ የውጪ ሁሉንም እናከብራለን፡፡ ሁሌም አጥቅተን እንዲሁም ጥሩ ለመጫወት እንሞክራለን፡፡ ጨዋታውን ለማሸነፍ እንሞክራለን፡፡”
“ (ተስፋዬ አለባቸው) በቡድኑ ውስጥ መካተቱትን ቅዳሜ የምናየው ይሆናል፡፡ ስለጉዳት የማውራት እምብዛም አልፈልግም፡፡ 21 ተጫዋቾች በልምምዱ ላይ ነበሩ፡፡ 18ቱ ውስጥ መግባት የሚችሉ በቂ ተጫዋቾች አሉን፡፡”
“ጨዋታው ቀላል ይሆናል የሚል አስተያየት የለኝም፡፡ እንደምታውቁት ኢትዮጵያ ቡና ሰርቢያዊ አሰልጣኝ አለው፡፡ አውሮፓዊ የስራ ባልደረባዬ ነው፡፡ እንደማስበው ነገሮችን ትኩረት ሰጥቶ የሚሰራ ሰው ነው፡፡ ቡድኑን ያደራጃል የሚል ዕምነት አለኝ፡፡ ጨዋታው የተለየ ነው ፤ ልክ እንደ ፍፃሜ ጨዋታ፡፡ በሊቨርፑል ሊቨርፑል ከኤቨርተን እንዲሁም በማንቸስተር ማንቸስተር ዩናይትድ ከሲቲ ይጫወታሉ፡፡ ይህም ጨዋታ እንደዛው ነው፡፡ ከጨዋታው በፊት፣ መሃከል እና በኃላ አዲስ አበባ ሰላም ትሆናለች ብዬ አስባለው፡፡ የተሻለው ቡድን ያሸንፋል ብዬም አስባለው፡፡”
ኢትዮ 12 ዜና – “ ሚስጢር ነበር” ይላል የኢትዮ 12 መረጃ አቀባይ። ሚስጥሩ በሚስጢር የተቆለፈ መሆኑንን የማያውቁ ሚስጢረኞች ሲል ተንደርድሮ ፓርላማ ይገባል። ፓርላማ ገብቶ ከትንታኔው ይቆነጥርና ማብራሪያውን አለት ያደርገዋል። በዚሁ ማብራሪያ “መብረቃዊ ጥቃት” ይልና፤ “ቁንጫ” ሲል ትዝብቱን ያክላል። “ ወታደራዊ እውቀት የሌላቸው፤ ዘመናዊ ጦርነት የማያውቁ” ብለው ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሲናገሩ ላላመኑና ተራ ፉከራ ለመሰላቸው ትህነግ ተረት የሆነበትን ቁልፍ ጉዳይ ያብራራሉ።
ትህነግ ወደ ጦርነት የሚገባበት ቀናት ሲቃረብ በመቀለ ያሉ የአየር ሃይል የጦር ጀት አብራሪዎች ፕላኔት ሆቴል ይጠራሉ “ የትም እንዳትሄዱ፣ በቅርቡ ትፈለላላችሁ …” የሚል መመሪያና አደራ ይነገራቸዋል። አብራሪዎቹና ሃላፊዎቹ በነገሩ ግራ ቢጋቡም የተባሉትን ተቀብለው ወደ ስፋራቸው ይመለሳሉ። የደብረዘይት አየር ሃይል ድግሱን ይወቅ አይወቅም ቢያውቅ ጥቅሙ ምን እንደሆነ … የገባውም ያልገባውም ሚስጢር ይዞ፣ ሚስጢር ላይ ተኝቶ፣ በሚስጢር … የፕላኔት ሆቴል ሚስጢር ድምር ዜሮ ብዜት እንዲህ ነው።
…ሰላማዊ ሰልፉ ከተካሄደ ከአስር ቀናት በኋላ ጥቅምት 20/2010 ዓ.ም (በ28/10/2017) ከኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ከሚቴ አፈትልኮ የወጣ ሰነድ የተቃውሞ ሰልፉ አስተባባሪዎች እነማን እንደሆኑ በግልፅ ለማወቅ ተችሏል። በጥቅምት ወር በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍ ዋና አስተባባሪዎች የህወሓት አባላትና ደጋፊዎች ናቸው …
ጥቅምት 03/2010 ዓ.ም በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተቃውሞ ሰልፍ ተካሂዶ ነበር። በወቅቱ “ይህን የተቃውሞ ሰልፍ ማን ነው የሚያስተባብረው?” የሚለው ጥያቄ ትልቅ መነጋገሪያ ሆኖ ነበር። በውጪ የሚገኙ የኦሮሞ ልሂቃን የተቃውሞ ሰልፉን እንዳልጠሩ ሲገልፁ ነበር። በተመሳሳይ አዲሱ የኦህዴድ አመራር በጉዳዩ ዘሪያ እጁ እንደሌለበት መግለፁ ይታወሳል። በእርግጥ ሰልፈኞች ከወትሮ በተለየ መሰላማዊ ሰልፉ ከተካሄደ ከአስር ቀናት በኋላ ጥቅምት 20/2010 ዓ.ም (በ28/10/2017) ከኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ከሚቴ አፈትልኮ የወጣ ሰነድ የተቃውሞ ሰልፉ አስተባባሪዎች እነማን እንደሆኑ በግልፅ ለማወቅ ተችሏል። በጥቅምት ወር በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍ ዋና አስተባባሪዎች የህወሓት አባላትና ደጋፊዎች ናቸው። ልኩ የኦነግን ባንዲራ ይዘው ታይተዋል። በአንፃሩ የኦሮሚያ ክልል ፖሊስ ደግሞ ምንም ዓይነት አመፅና ሁከት እንዳይቀሰቀስ ጥብቅ ቁጥጥርና ክትትል ሲያደርግ ነበር። እኔ በግሌ ከታች የሚታየውን ፎቶ ሳነሳ ፖሊሶች ስልኬን ቀምተውኝ የነበረ ሲሆን ማንነቴን ከአጣሩ በኋላ ነው የመለሱልኝ።
ሰላማዊ ሰልፉ ከተካሄደ ከአስር ቀናት በኋላ ጥቅምት 20/2010 ዓ.ም (በ28/10/2017) ከኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ከሚቴ አፈትልኮ የወጣ ሰነድ የተቃውሞ ሰልፉ አስተባባሪዎች እነማን እንደሆኑ በግልፅ ለማወቅ ተችሏል። በጥቅምት ወር በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍ ዋና አስተባባሪዎች የህወሓት አባላትና ደጋፊዎች ናቸው።
በሌላ እንደ ዳኒኤል ብርሃኔ ያሉ ቀንደኛ የህወሓት ደጋፊዎች “የተቃውሞ ሰልፉ እየተመራ ያለው ከተጠበቀው በላይ ትልቅ በሆነ የህቡዕ ድርጅት” መሆኑን ሲገልፁ ነበር። እኔሰላማዊ ሰልፉ ከተካሄደ ከአስር ቀናት በኋላ ጥቅምት 20/2010 ዓ.ም (በ28/10/2017) ከኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ከሚቴ አፈትልኮ የወጣ ሰነድ የተቃውሞ ሰልፉ አስተባባሪዎች እነማን እንደሆኑ በግልፅ ለማወቅ ተችሏል። በጥቅምት ወር በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍ ዋና አስተባባሪዎች የህወሓት አባላትና ደጋፊዎች ናቸው። ም ጥቅምት 08/2010 ዓ.ም “የኦሮሞን መብት የበላ ኦነግ፥ ግብፅ፥ ዕቡዕ፥…እያለ ሲለፈልፍ ይውላል!” በሚል ርዕስ ባወጣሁት ፅሁፍ፤ “በኦሮሚያ ክልላዊ መስተዳደር ውስጥ በግልፅ ያልተለየ ‘ትልቅ የህቡዕ ድርጅት ተፈጥሯል’ በሚል ሰበብ በክልሉ ሕዝብ ላይ ሊፈፀም የሚችለው ግፍና በደል እንዳሳሰበኝ ገልጬ ነበር።
በእርግጥ ሰልፉ ላይ አንዳንድ የኦህዴድ አባላትና የደህንነት ሰራተኞች የኦነግ ባንዲራን ለሰልፈኞች ሲያድሉ እንደነበር በአካል ተመልክቼያለሁ። ይህ የተደረገበት መሰረታዊ ምክንያት ሰልፈኞች በአሸባሪነት የተፈረጀውን የኦነግ ባንዲራ በመያዝ ሁከትና ብጥብጥ እንዲያነሱ በማድረግ ሁኔታዎች ከቁጥጥር ውጪ እንዲወጡ ማድረግ ነበር። ሆኖም ግን፣ ፖሊሶች ከክልሉ መንግስት በተሰጣቸው ጥብቅ መመሪያ መሰረት ከሰልፈኞች ጋር በመነጋገርና በመግባባት በሰልፉ ላይ ምንም ዓይነት ሁከትና ብጥብጥ እንዳይፈጠር ማድረግ ቻሉ። በተለይ በወሊሶ ከተማ ጥቅምት 03/2010 ዓ.ም የተካሄደው ሰልፍ ፍፁም ሰላማዊና በሀገር ሽማግሌዎች ምርቃት ተጠናቀቀ። ይህን ማያያዣ በመጫን የቪዲዮ ምስሉን መመልከት ይችላሉ።
ሰላማዊ ሰልፉ ከተካሄደ ከአስር ቀናት በኋላ ጥቅምት 20/2010 ዓ.ም (በ28/10/2017) ከኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ከሚቴ አፈትልኮ የወጣ ሰነድ የተቃውሞ ሰልፉ አስተባባሪዎች እነማን እንደሆኑ በግልፅ ለማወቅ ተችሏል። በጥቅምት ወር በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍ ዋና አስተባባሪዎች የህወሓት አባላትና ደጋፊዎች ናቸው። የዚህ መሰረታዊ ዓላማ፣ አንደ አቶ ዳንኤል ብርሃኔ አገላለፅ፣ የተቃውሞ ሰልፉ የሚመራው በአዲሱ የኦህዴድ አመራር ውስጥ ሰርጎ በገባ “ከተጠበቀው በላይ ትልቅ በሆነ የህቡዕ ድርጅት” እንደሆነ በመግለፅ በተለይ በኦሮሚያና ሶማሌ ክልሎች ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ለማወጅ ነበር። ከታች በምስሉ ላይ የሚታየው ፅሁፍ የህወሓቱ ሊቀመንበር ዶ/ር ደብረፂዮን ገብረሚካኤል ለሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴው ያቀረቡትን የውሳኔ ሃሳብና የወደፊት አቅጣጫ ነው፡-
ከላይ በተጠቀሰው መሰረት በኦሮሚያና ሶማሌ ክልሎች ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ለማወጅ የቀረበው የውሳኔ ሃሳብ ከኦህዴድና ብአዴን አመራሮች በገጠመው ጠንካራ ተቃውሞ ምክንያት ውድቅ መደረጉ ይታወሳል። ይህን ተከትሎ ህወሓቶች ከአስራ ስድስት አመታት በፊት የወጣ “የብሔራዊ ደህንነት ምክር ቤት” የሚባል አዋጅ ከተጣለበት አንስተው አመጡ። በድጋሜ የምክር ቤቱን ዝርዝር የአተገባበር ዕቅድና ዓላማ የያዘ ሰነድ አፈትልኮ መውጣቱ ይታወሳል። ይህ ሰነድ በሀገሪቱ የዘር ማጥፋት እየተከሰተ መሆኑን በመጥቀስ ግጭትና አለመረጋጋት ካለባቸው አከባቢዎች የክልል ፖሊሶችን ማስወጣትና የክልሎች ኮሚዩኒኬሽን ኃላፊዎች ስለ ግጭቱ ለሀገር ውስጥና ለውጪ ሚዲያዎች መግለጫ እንዳይሰጡ የሚከለክል ነው።
የብሔራዊ የደህንነት ምክር ቤቱ ሰነድ ይዘት የህወሓቱ ሊቀመንበር ዶ/ር ደብረፂዮን ገብረሚካኤል ለኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ባቀረቡት የውሳኔ ሃሳብ ላይ ተንተርሶ የተዘጋጀ እንደሆነ መገንዘብ ይቻላል። በአጠቃላይ የምክር ቤቱ ዓላማና የተግባር እቅድ በኦህዴድና ብአዴን ተቃውሞ ውድቅ የተደረገው የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ በብሔራዊ የደሀንነት ምክር ቤት በኩል ተግባራዊ ማድረግ ነው። ነገር ግን፣ በምክር ቤቱ ም/ሰብሳቢ የሆኑት የመከላከያ ሚኒስቴር ሚኒስት አቶ ሲራጅ ፈጌሳ ባቀረቡት ሪፖርት መሰረት የብሔራዊ ደህንነት ምክር ቤቱ የታለመለትን ዓላማ ማሳካት እንዳልቻለ ገልፀዋል። ለዚህ ደግሞ አንዳንድ የክልል መስተዳደሮች የምክር ቤቱን ዓላማና ግብ ለማስፈፀም ተባባሪና ፍቃደኛ ባለመሆናቸው ምክንያት እንደሆነ አስረድተዋል።
ከዚያ በመቀጠል አራቱም የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች 17 ቀናት የፈጀ ስብሰባ ማድረጋቸው ይታወሳል። በዚህ ስብሰባ ኦህዴድ እና ብአዴን በአንድ ወገን፣ ህወሓትና የእሱ መጠቀሚያ እየሆነ ያለው ደኢህዴን ደግሞ በሌላ ወገን ሆነው ባደረጉት ፍጭት የመጀመሪያዎቹ ሙሉ በሙሉ አሸንፈዋል። ነገር ግን፣ የስብሰባውን መጠናቀቅ ተከትሎ በኢትዮጲያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን (ኢብኮ-EBC) በኩል የተሰጠው መግለጫ ከስብሰባው ውጤት ፍፁም የተለየ እንደነበር ይታወሳል። በእርግጥ መግለጫው ጥሩ የሆነ ፖለቲካ ነክ ድርሰት ወይም ቲያትር እንጂ የስብሰባ መግለጫ አይመስልም። ከተወሰኑ ቀናት በኋላ አራቱ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ሊቀመንበሮች በጋራ በሰጡት መግለጫ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ያሳለፈው ውሳኔ በቴሌቪዥን ከተላለፈው መግለጫ ጋር ለየቅል እንደሆነ በተግባር ተመልክተናል።
ባለፈው ወር የኦህዴድ ማዕከላዊ ኮሚቴ ለአስር ቀናት ያደረገውን ስብሰባ ተከትሎ ባወጣው መግለጫ የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ የሳለፋቸው ውሳኔዎች ያለ ምንም መሸራረፍ ተግባራዊ እንዲደረጉ መጠየቁን ተከትሎ በመቶች የሚቆጠሩ የፖለቲካ እስረኞች ተፈትተዋል። ሆኖም ግን፣ የኦፌኮ ም/ሊቀመንበር የሆኑት ኦቦ በቀለ ገረባን ጨምሮ አንዳንድ የፖለቲካ እስረኞችን ባለመፈታታቸው ምክንያት ከየካቲት 03/2010 ጀምሮ የገበያና የስራ ማቆም አድማ መጠራቱ ይታወሳል። ይህን ተከትሎ የፌደራሉ መንግስት እነ በቀለ ገረባ ጨምሮ ሌሎች የፖለቲካ እስረኞችን ፈትቷል።
ጥቅምት 03/2010 ዓ.ም እና የካቲት 03/2010 ዓ.ም በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተካሄዱት የተቃውሞ ሰልፎች ፍፁም ተመሳሳይ እንደሆኑ ለመገንዘብ ችያለሁ። በመጀመሪያ ደረጃ አዲሱ የኦህዴድ አመራሮችና ለእነሱ ቅርበት ያላቸው ልሂቃን በአምስት ወራት ልዩነት በተመሳሳይ ቀናት የተጠሩት የተቃውሞ ሰልፎች እንዲካሄዱ ፍላጎት አልነበራቸውም። የኦህዴድ ፅ/ቤት ኃላፊ የካቲት 04/2010 ዓ.ም በሰጡት መግለጫ በተለያዩ የክልሉ አከባቢዎች እየተካሄደ ያለው አድማና ተቃውሞ ከዛሬ ጀምሮ መቆም እንዳለበት መናገራቸው ይታወሳል። የክልሉ ፖሊሶችን ጨምሮ በተለያየ ደረጃ የሚገኙ የክልሉ መንግስት ባለስልጣናት ሁኔታዎችን ለመቆጣጠር ጥረት ሲያደርጉ ተስተውሏል። ለምሳሌ በምዕራብ አርሲ ሻሸመኔ ከተማ በተካሄደው ሰልፍ የከተማ ካንቲባዋ በአካል በመገኘት ሰልፈኞችን ሲያነጋግሩና ሲያረጋጉ ተስተውለዋል።
በተመሳሳይ ቀን በወሊሶ ከተማ የተካሄደውን የተቃውሞ ሰልፍ ፖሊሶች በኃይል ለማስቆም ጥረት በማድረጋቸው ምክንያት ከሰልፈኞች ጋር ወደ አላስፈላጊ ግጭት ውስጥ አስገብቷቸው ነበር። ሆኖም ግን፣ በቀጣዩ ቀን (የካቲት 04/2010 ዓ.ም) እጅግ ከፍተኛ ቁጥር ያለው የከተማና የአከባቢው ነዋሪዎች ለተቃውሞ አደባባይ መውጣታቸውን ተከትሎ የፖሊስ አዛዡ በአካል ቀርቦ ሰልፈኞችን ይቅርታ እንዲጠይቅ ተደርጓል። ይህን ተከትሎ በዕለቱና በማግስቱ በከተማዋ በተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍ በፖሊሶችና ሰልፈኞች መካከል በጥቅምት 03/2010 ዓ.ም የታየው ዓይነት መግባባት ተፈጥሯል። በመጨረሻም የካቲት 04/2010 ዓ.ም በወሊሶ ከተማ የተካሄደው የተቃውሞ ሰልፍ ልክ ጥቅምት 03/2010 ዓ.ም እንደተደረገው ፍፁም ሰላማዊ ከመሆኑም በላይ በሀገር ሽማግሌዎች ምርቃት ነው የተጠናቀቀው።
የኦህዴድ አመራሮች ለክልሉ ፖሊሶች ጥብቅ መመሪያ በመስጠት፣ እንዲሁም የሀገር ሽማግሌዎችን በማስተባበር በአምስት ወራት ልዩነት በተመሳሳይ ቀናት የተካሄዱትን የተቃውሞ ሰልፎች በሰላማዊ መንገድ እንዲጠናቀቁ ለማድረግ ጥረት ሲያደርጉ የነበረበት መሰረታዊ ምክንያት አንድና አንድ ነው። ምክንያቱም ህወሓቶች እነዚህን የተቃውሞ ሰልፎች የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ለማወጅ መንደርደሪያ እንደሚያደርጏቸው ጠንቅቀው ያውቃሉ። “የፈሩት ይደርሳል፣ የጠሉት ይወርሳል” እንደሚባለው ኦህዴዶች እንዳይመጣ የሸሹት የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ከስድስት ቀናት በኋላ በቴሌቪዥን በኩል ተመልሶ መጥቷል።
በዛሬው ዕለት ወጣ የተባለው የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ዝርዝር የአፈፃፀም መመሪያ ዶ/ር ደብረፂዮን በኦሮሚያና ሶማሌ ክልሎች ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ለማወጅ ካቀረበው የውሳኔ ሃሳብ፣ እንዲሁም ከብሔራዊ የደህንነት ምክር ቤት የተግበር ዕቅድ ጋር ፍፁም ተመሳሳይ ነው። ከዚህ በተጨማሪ፣ የካቲት 09/2010 ዓ.ም የታወጀው የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ የኢህአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ለ17 ቀናት ያካሄደውን ስብሰባ ተከትሎ እንደተሰጠው መግለጫ በኢብኮ በኩል የቀረበ ድርሰት ነው። ምክንያቱም የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ የታወጀው በተለይ የኦህዴድና ብአዴን አመራሮች በአዋጁ አስፈላጊነት ላይ ሳይስማሙ ነው።
በመጀመሪያ ደረጃ የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባል የሆኑት የፌደራል መንግስት ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ፅ/ቤት ኃላፊ ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ለቪኦኤ በሰጡት አስተያየት “የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ማወጅ የሚያስፈለግበት ሁኔታ አለመኖሩን” ተናግረዋል። ዶ/ር ነገሪ ይህን በተናገሩበት ቅፅበት “ለምን እንደሆነ ባይታወቅም የሚኒስትሮች ምክር ቤት ሚዲያዎችን ለ7፡00 መጥራቱን” የአማራ ክልል ብዙሃን መገናኛ በፌስቡክ ገፁ ዘግቧል። ነገር ግን፣ ከ11፡00 ሰዓት ላይ የምክር ቤቱ ስብሰባ እንዳልተቋጨ በመናገር ሚዲያዎቹ ወደመጡበት እንዲሄዱ ከተነግሯቸው በኋል በምሽቱ የኢብኮ ዜና ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ መታወጁ “በሰበር ዜና” ብለው አቀረቡ።
ከላይ ከተጠቀሰው የዶ/ር ነገሪ አስተያየት እና የአማራ ክልል ብዙሃን መገናኛ ጥቆማ የኦህዴድና ብአዴን ከፍተኛ አመራሮች ስለ አስቸኳይ ግዜ አዋጁ የሚያውቁት ነገር እንደሌለ ያሳያል። ከዚህ በተጨማሪ፣ በትላንትናው ዕለት በደቡብ ምዕራብ ሸዋ ዞን ከሚገኙ ሴክተር መስሪያ ቤቶች የተወጣጡ ሰራተኞች ስለ አስቸኳይ ግዜ አዋጁ አስፈላጊነት ሲወያዩ እንደነበር ለማወቅ ችያለሁ። በተመሳሳይ በዛሬው ዕለት የአማራ ብዙሃን መገናኛ እኔን ጨምሮ የተለያዩ የዩኒቨርሲቲ ምሁራን በአስቸኳይ ግዜ አዋጁ አስፈላጊነት ዙሪያ አወያይቶናል።
በአጠቃላይ የኦሮሚያና የአማራ ክልል መስተዳደሮች በአስቸኳይ ግዜ አዋጁ አግባብነት ዙሪያ ሕዝቡ ሃሳብና አስተያየት እንዲሰጥ እያደረጉ ነው። በአዋጁ ዙሪያ የራሳቸውን አቋም ለመያዝ ከተለያዩ የሕብረተሰብ ክፍሎች ጋር ውይይት እያደረጉ ይገኛሉ። በመሆኑም የኦህዴድና ብአዴን አመራሮች በአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ዙሪያ ከስምምነት ላይ አልደረሱም። ስለዚህ የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ህወሓት ፍርሃቱን ለማስታገስ በቴሌቪዥን የሚያስነግረው ውሸት ነው። ከላይ በቀረበው የሰነድ ማስረጃ በዝርዝር እንደተገለፀው፣ የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ በዶ/ር ደብረፂዮን የተፃፈ የህወሓቶች አሻጥር ነው፡፡
ይህ ዜና ቀለል አይደለም። የፌደራል ፖሊስ ልብስ የሚመረተው የት ነው? ተመሳሳይ የድንብ ልብስ የሚታጠቁ ከየት ያመጡታል? ለምን ተመሳሳይ የደንብ ስብ ለብሶ መታገል አስፈለገ? ምላሹን ሰምቶ መረዳት ለግንዛቤ ይረዳል!!
በህንድ አንድ ውሻ ወላጅ አልባ የሆነች ጦጣን ማሳደግ መጀመሯ ብዙዎቹን አስገርሟል። የትንሿ ጦጣ እናት የአካባቢው ነዋሪዎች ሰብሎቻቸውን ከጦጣና ዝንጀሮ ለመከላከል...
ጀነራል ሳሞራ የኑስ አዲስ አበባ የሚገኙትን የተባበሩት አረብ ኢምሬት አምባሳደርን ትናንት ፅህፈት ቤታቸው ጠርተው ማነጋገራቸውን አንድ የመካከለኛ ምስራቅ ድረ-ገፅ ገልጧል። አምባሳደር ጋዚ አብዱላህ አል ማሃሪ (Gazi Abdullah Al Mahri) ከሳሞራ የኑስ ጋር የተናጋገሩት ስለ ሽብርተኝነት የምትል ከሶስት መስመር ያልበለጠ ዜና የዘገበው ዜና ለምን አምባሳደሩ ፕሮቶኮሉን ጠብቀው በውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በኩል እንዳልተነጋገሩ ያለው ነገር የለም።አምባሳደሩ ከጀነራል ሳሞራ የኑስ ጋር የተነጋገሩት መከላከያ ሚኒስቴር መስርያ ቤት ድረስ በመሄድ ነው።
አምባሳደሩ መከላከያ ሚኒስቴር መስርያ ቤት ድረስ ሄደው ከሳሞራ የኑስ ጋር መነጋገራቸው በሚስጥር እንደነበር እና መከላከያ ውስጥ ያሉ ሰዎችም አለመስማታቸው እየተሰማ ነው።ድርጊቱ ያልተለመደ ነው።ጉዳዩ በኢትዮጵያ የጦር ሰራዊቱ አመራር እና ባለስልጣናት መካከል የስልጣን ፍትግያ መጀመሩን የሚያመላክት መሆኑ እየተሰማ ነው።በሌላ በኩል ጀነራል ሳሞራ የኑስ የጠቅላይ ሚኒስትሩንም ሆነ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴርን ስልጣን በዘለለ መንገድ የእራሳቸውን ግንኙነት ከአምባሳደሮች ጋር እያደረጉ ነው የሚሉ ወገኖችም አሉ።
ሰሞኑን እንደሚታወቀው የሕወሓት መንግስት ከአርበኞች ግንቦት 7 እና ከፋኝ ጦር ጋር በተለያዩ ቦታዎች ውግያ እንዳደረገ እየተነገረ ነው።የአርበኞች ግንቦት 7 እና ከፋኝም የበላይነት እንደተቀዳጁ በእዚህ ሳምንት መጀመርያ ላይ አሳውቀዋል።አርበኞች ግንቦት 7 ባልተለመደ መልኩ " ኢትዮጵያውያን ሚናቸውን የሚለዩበት ጊዜ ላይ ደርሰናል" የሚል ሃሳብ ያለው ጠንከር ያለ መግለጫ አውጥቷል።
እንኳን ወደ ቪየትናም ነፃ ቪድዮ ቻት! ብቻ እዚህ ግምገማዎች በይፋ ልዩ እድል አንድ አዲስ እውቀት እና የእርስዎ ነፍስ የታዘዘየእኛ ቪድዮ ቻት ነው የውጭ አቻ ነፃ የመወያያ ስርዓቶች እና በቀዳሚ ግምገማዎች ልዩ የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ሆኖ ይታያል ሁሉም ፈንክሽኖች. የመስመር ላይ ነፃ ቪድዮ ቻት በመስጠት ይደረደራሉ. አዳዲስ ግምገማዎች ይገናኛሉ በመስጠት አገልግሎት ጋር እናንተን ማናገር አሁን ይገናኛሉ የሚሰጡዋቸውን. ነጻ ቪድዮ ቻት ቅድሚያ. ሆኖም ቅድሚያ, ወንዶች በመስጠት ቀሪው ጊዜ የሃገር ውስጥ ምንዛሬ. አዳዲስ ግምገማዎች ይህ ስርዓት የእኛ ቅድሚያ የታዘዘ ነው አሁን ራሽኛ ቪድዮ ቻት. ይታያል ይታያል, መገለጫዎ ጋር አንድ ህጎች. አዳዲስ ይታያል ቋንቋ አይፈቀድም, በቀዳሚ ግምገማዎች በይፋ ተጠቃሚ መጠቀም ተሳታፊዎች ነው የታዘዘ. ለእነዚያ አትከተሉ መሰረታዊ ህጎች ምክንያት ሆኗል የእርስዎ አድራሻ ይሆናል የሚሰጡዋቸውን እንደ እነርሱ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ ስለጀመሩ. የኢትዮጵያ ሁኔታ ለዚህ ነበር ማለት እራሳችሁን ነው መገለጫዎ ጋር ይገናኛሉ ቪድዮ ቻት. ሲገናኙ ጋር ነፃ ውይይት ወቅት ሥርዓት አሁን አሁን ጋር የሚሰጡዋቸውን ማይክሮፎን. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ጋር ይገናኛሉ አናጣምርም.
ውስጥ ለማሟላት ይችላል የመስመር ላይ ቪድዮ የመስመር ላይ ውይይት ለማድረግ ቅድሚያ የመስመር ላይ ነፃ አመት ነጻ ነፃ የሚሰጡዋቸውን ጎልማሳ ነፃ ጣቢያዎች ቪድዮ ቻት ተጠቃሚ ነፃ ጣቢያዎች ላይ ያገናኙት ግንኙነቶች ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቪድዮ
በዘንድሮው ጥምቀት እስከ 6 ሺህ የሚደርሱ የሀገር ውስጥ ቱሪስቶች ሊታደሙ እንደሚችሉየጎንደር ከተማ አስተዳደር መንግስት ኮሚኒኬሽን ፅ/ቤት ሐላፊ አቶ ቻላቸው ዳኛው የተነበዩ ቢሆንም ለጥምቀት የተገኘው ቱሪስት ግን ወደ 1 ሚሊዮን እንደሚጠጋ ነው መረጃዎች ያመለከቱት።
ከጥምቀት በፊት በነበረው የባህል ሳምንት ማለትም አጼ ቴዎድሮስ 202ኛ ዓመት የልደት በዓል፣ ግጥም በመሰንቆ፣ የተለያዩ የኪነ-ጥበባዊ የጎዳና ላይ ትርኢቶችና “ለፋሲል እሮጣለሁ” የሩጫ መርሃ ግብርን ለመታደም ጭምር እንግዶች ቀደም ብለው ነበር ከተማውን ሞቅ ማድረግ የጀመሩት።
ከዚያ ጊዜ ጀምሮ ቃና ዘገሊላ በዓል እስከሚከበርበት ባለፈው ረቡዕ ጥር 12 ድረስ ጎንደር በሰው ተጨናንቃ ሰንብታለች። በከተማዋ አልጋ የሚባል ሁሉ በእንግዳ ተሞልቶ እንደነበር፣ ምግብ ቤቶች፣ መጠጥ ቤቶች፣ የባህል ምሽት ቤቶችና፣ ካፍቴሪያዎች በሙሉ በሰው ተሞልተው እንደነበር ተዘዋውረን ባደረግነው ቅኝት ተመልክተናል።
የከተራው እለት 44ቱ ታቦታት ወደ ባህረ ጥምቀቱ በሚሸኙበት ጊዜ በርካታ ህዝብ የታደመ ሲሆን የጸጥታ ችግር እንዳያጋጥም የአማራ ልዩ ሃይል፣ የከተማው ፖሊስና የጎንደር ወጣቶች በሚገርም ቅንጅት ሁኔታዎችን ሲከታተሉ፣ ዙሪያ ገባውን ሲቃኙ ነበር። በዚህም ያለምንም ችግር ታቦቱን ወደ ማደሪያቸው ሸኝተው ተመልሰዋል። ጥር 11 ቀን በዋናው የጥምቀት እለት የጥምቀተ ባህሩ ቦታ በብዙ ሺህ በሚቆጠር ሰው ተሞልቶ ነበር። ጠጠር ቢጣል መውደቂያ የማይኖርበት ጥቅጥቅ የሰው ደን ማለት ይቻላል።
በዚህ ቦታ ላይ ለመገኘት ከጫፍ ጀምሮ እስከ ውስጠኘው ክፍል ብዙ ዙር ፍተሻዎችን ማለፍ የግድ ይላል። በማለዳው ታቦታቱ ወዳደሩበት ጥምቀተ ባህር ቀድሞ ከደረሰው ህዝበ ክርስቲያን በተጨማሪ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ልዑካን፣ የኤርትራ ልዑካን፣ የክልሉ ርዕሰ መስተዳደር አቶ አገኘሁ ተሻገር፣ በርካታ የኪነ ጥበብ ሰዎች፣ ታዋቂ ድምፃውያንና ጋዜጠኞችም ታድመው ነበር።
እውቁ ሊቀ ሊቃውንት ዕዝራ አዲስ አጥንትና ነፍስን የሚያለመልም ትምህርት አስተምረው ሲያበቁ በቦታው የነበሩት የመንግስት የስራ ሃላፊዎች ንግግር አድርገዋል። በንግግራቸውም የጎንደር ከተማ አስተዳደር ተጨንቆና ተጠቦ ይህን ደማቅ ዝግጅት በማዘጋጀቱ፣ የፀጥታ ክፍሉም ሆነ የከተማው ወጣት ጥምቀት የተሳካ እንዲሆን ላደረጉት ርብርብ እንዲሁም ከመላው ኢትዮጵያ መጥተው ላከበሩት ሁሉ ምስጋና ቀርቧል።
በእለቱ ለዋድባ ገዳም ሲታገሉና ህወሃትን ሲፋለሙ የነበሩት እንዲሁም “ዋልድባና የህዋሃት ፍጥጫ” የተሰኘ መፅሐፍ ያሳተሙት አባ ገ/ኢየሱስ ዘዋልድባ እውቅናና ሽልማት ተበርክቶላቸዋል።
ከተማ አስተዳደሩ ወንጀል ሲሰራ ወይም ሲሰርቅ ለተገኘ ወዲያው ፍርድ የሚሰጥበት ጊዜያዊ ፍ/ቤት በባህረ ጥምቀቱ አጠገብ እስከ ማዘጋጀት ከፍተኛ ጥንቃቄ አድርጎ የነበረ ሲሆን አንድ ወጣት የእንግዳ ተንቀሳቃሽ ስልክ ሲሰርቅ እጅ ከፍንጅ በመያዙ በዚያው ጊዜያዊ ችሎት የሁለት ዓመት እስራትና አስራ አምስት ሺህ ብር ቅጣት እንደተፈረደበት ሰምተናል።
ከተማ አስተዳደሩ ወደ ጥምቀተ ባህሩ ለሚመጡ ሁሉ የአፍና የአፍንጫ መሸፈኛ ጭንብል ወደ ቪ አይ ፒ ለሚገቡ እንግዶች ደግሞ ከጭምብል በተጨማሪ የእጅ ማጽጃ ሳኒታይዘር በነጻ ያቀረበ ቢሆንም፤ ታዳሚው በአብዛኛው ጭምብል አላደረገም ነበር። ይህም የኮቪድ 19ን ስርጭት እንዳያባብስ አስተያየት ሰጪዎች ስጋታቸውን ገልፀዋል።
ታቦታቱ ከተሸኘም በኋላ ከቴዎድሮስ አደባባይ ዝቅ ብሎ በሚገኘው ሜዳ ላይ ከፍተኛ ቁጥር ያለው ህዝብ በሆታና በጭፍራ ባህሉን ሲያደምቅ የዋለ ሲሆን። በዚህም ላይ ጭምብል ያደረገ አለመኖሩ ከፍተኛ ስጋትን ፈጥሯል።
ሌላኛው ከተማ አስተዳደሩና የከተማዋ የሆቴል ማህበር ልብ ሊለው የሚገባው ጉዳይ የሆቴል አልጋ ዋጋ ማሻቀቡ ነው። አንዱና የመጀመሪያው ችግር አልጋ ለመያዝ የ3 ቀን ማለትም ከተራ፣ ጥምቀትና ለቃና ዘገሊላ እለት ካልሆነ በተናጠል አለመፈቀዱ ነው።
ሁለተኛው የቱሪስቶች ቅሬታ በአዘቦት ቀን 200 ብር እና 300 ብር ይከራዩት የነበሩት ተራ መኝታ ክፍሎች ሳይቀሩ ዋጋቸው እስከ 1500 ብር አድርገው ስለነበር ታዳሚውን ቅር አሰኝቷል።
ከዚህ በተቃራኒ ለጥምቀት ብለን ዋጋ አንጨምርም ብለው ነገር ግን ደግሞ ደረጃውን የጠበቀ አልጋ ኖሯቸው በቀደመው ዋጋ ተቀብለው እንግዳ ሲያስተናግዱ የሰነበቱ የሆቴል ባለቤቶችም ነበሩ።
የመጀመሪያው ጉዳይ በትጋትና በመናበብ ከተሰራ የቱንም ያህል ችግር ቢመጣ በስኬት ማለፍ እንደሚቻል ነው ይላሉ። ከአዲስ አበባ ጎንደር ለጥምቀት በየዓመቱ እንደሚመጡ የነገሩኝ ወ/ሮ ጥላዬ አንተነህ የተባሉ ታዳሚ።
በሌላ በኩል ደግሞ እስከ ዛሬ በውጭ ቱሪስት ብቻ ላይ እምነትን የመጣል የተሳሳተ አመለካከትን ያስተካከለ ሁነት መታየቱን የጎንደር ከተማ አስተዳደር ባህል ቱሪዝም ስፖርት መምሪያ ሃላፊ አቶ አደባባይ ገልጸዋል።
ዘንድሮ በጣት የሚቆጠሩ ፈረንጆች ብቻ ናቸው በጥምቀት በዓል ላይ የተገኙት። ነገር ግን የሃገር ውስጥ ታዳሚ አልጋውን ሞልቶ ከዘመድና ወዳጅ ጋር እስከ ማረፍ ድረስ ከተማውን ሞልቶት መሰንበቱ በሀገሪቱ ውስጥ ጎብኚው ላይ መመካትና ይህንን የሀገር ውስጥ ጉብኝት ማሳደግ እንደሚቻል ማሳያ ነው ተብሏል።
በኮቪድ 19 ምክንያት የተጎዳውን ጎናቸውን ጠግነው ስለመሰንበታቸው ለመግለጽ ጥናት ማጥናትን አያስፈልጋቸውም። የዘንድሮው የጎንደር ጥምቀት በብዙ መልኩ የተሳካ ነበር ማለት ይቻላል።
“. . . ወኵሉ ፍጥረት ተፈሥሓ በምጽአትከ ባለው መሠረት በቅዱስነትዎ መምጣት ከፍ ያለ ደስታ ተሰምቶናል፤ ደስታውም የእኛ ብቻ ሳይሆን የዓለሙ ሁሉ ደስታ ነው፡፡ በዚህ ገዳም ያለፉት ቅዱሳን አባቶቻችን በመንፈስ እየተደሰቱ ነው፡፡ አባትዎ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቴዎፍሎስ ‹መጥቼ አየዋለኹ› በማለት ተስፋ ሰጥተውን ነበር፤ ነገር ግን እንዘ ወልድየ አንተ ኮንከኒ አበ እንደተባለው እርሳቸው በመንፈስ እርስዎ በአካል በመምጣትዎ ተድስተናል፡፡
ብፁዕ ወቅዱስ አባታችን፡- ከዚህ ቅዱስ ስፍራ ብዙ ሥራዎች አሉ፡፡ አባታችን ጻድቁ አቡነ ተክለ ሃይማኖት መጥተው ከስውራኖች[ኅቡአን] ጋራ የተነጋገሩት ከዚህ ገዳም ነው፤ ቀጥሎም አቡነ ሳሙኤል ዘዋልድባ 70 ዓመት ተቀምጠው ዐርፈውበታል፤ እንዲሁም በእርሳቸው እግር የተተኩ ብዙ ቅዱሳን ፈልሰውበታል፡፡
እቲ ኣኼባ ብመንነቶም ምግላጽን ሓድ ሕድ ምፍላጥን እዩ ተጀሚሩ። ኣብ ከተማ ኣንጀን (Anger) ከባቢኣን ዝቕመጡ ሃገሮም ሲኦል ኰይናቶም ተገዲዶም ዝወጽኡ፣ ብዕግበቶም ህዝቢ ኤርትራ ባዕሉ ንባዕሉ ነብሱ ከማሓድር ዓቕምን ብቕዓትን ዘለዎ ምዃኑ ዝኣምኑ፣ ካብ ክልተ ዓመት ንላዕሊ ዝኸውን ብስም “ማሕበር ኤርትራውያንን ፈረንሳን ንነጻነትን ፍትሕን” ዝፍልጥ ማሕበር ተጠርኒፎም ዝነጥፉ መንእሰያት ኤርትራውያን፣ ቅድሚ ሕጂ ኣብ ዝተፈላለየ ከም ኣብ ጀነቭ ስዊዘርላንድ ዝተገበረ ዓቢ ሰላማዊ ሰልፊ ከም ዝተሳተፉን ካልእ ሃገራዊ ንጥፈታት ዘካይዱን መንእሰያት እዮም። ቀንዲ ካብ ዕላማታቶም ድማ በቲ ሓደ ወገን ንኣፍራስን እከይ ተግባራት ህግደፍን ዝኹንኑ ክዀኑ ከለዉ፡ በቲ ካልእ ከኣ ንሓድነትን ሓቢርካ ምስራሕን ናይ ደለይቲ ፍትሒ ዝጽውዑ ምስ ዝዀነ ይኹን ፖለቲካዊ ጸጊዕነት ዘይብሎም ምዃኖም ኣብሪሆም።
ናይ’ዞም ዝተጠቕሱ ነጥብታት ሕጽር ዝበሉ መግለጺታት ድሕሪ ምሃብ፡ እቲ ዝሰፍሔ ግዜ ንተሳተፍቲ እቲ ኣኼባ ሕቶታት፡ ሓሳባት፡ ርእይቶታት ንኽህቡ ዕድል ተዋህበ። እዚ መሰረት ዝገበረ፡ ተሳተፍቲ ኣኼባ ብዛዕባ ኲነታት ሃገርናን ህግደፍን ከም ጅቡኦም ስለ ዝፈልጥዎ ብዙሕ ዘረባ ከም ዘየድልዮ ኣሚቶም። ነቲ ብደቂቕ ዝከታተልዎን ቀንዲ ዘተኰርሉን ብዛዕባ ደምበ ተቛውሞ እዩ። እቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ዝተፈላለዩ ድልየትን ሓሳባትን… ወዘተ ዝደልዩ ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳት ኣብ መድረኽ ይዋስኡ ምህላዎም፡ ግን ከኣ ዝርአ ይኹን ዝቚጸር ፍረ ዘለዎ ስርሒት ዘይምምዝጋቦም፣ ንህዝቢ ድማ ከም’ቲ ዝድለ ምልዕዓል ዘይምግባሮም ብዙሕ ከም ዘሻቕሎም ዝተፈላለዩ ሕቶታት ብምቕራብ ስክፍተታቶም ኣመልኪቶም።
ኣብ መወዳእታ ጉዳይ ሃገርናን ህዝብናን ህጹጽ ፍታሕ ዝጠልብ ስለ ዝዀነ፣ ነዚ ዕማም’ዚ ንምትግባር ንጡፍ ስራሓት ክካየድ ከምዘለዎ ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ እዘን ዝጠራነፋ ዘለዋ ሽዱሽተ (6) ፖሎቲካዊ ውድባት ኲነታተን ወጊነን ቅልጥፍ ስራሕ ክሰርሓ ከም ዘለወን ተላብዮም። ካብኣቶም ዝጥለብ ዘበለ ዓቕሞም ብዝፈቕዶ ክገብሩ ድልዋት ምዃኖም ኣረጋጊጾም። ብናይ ነንሕድሕድ ምምስጋንን በዕግበትን ድማ እቲ ኣኼባ ተዛዚሙ።
ማርቆስ የክርስቶስን የመጀመሪያ ክፍል አገልግሎት ጠቅለል ባለ ይዘት ያቀረበ ሲሆን፥ አሁን ግን በዝርዝር ማብራራት ይጀምራል። እነዚህ ታሪኮች እያንዳንዳቸው ክርስቶስ የእግዚአብሔር ልጅ እንደሆነና እንደ ደቀ መዝሙር ከእርሱ ጋር መዛመድ ማለት ምን ማለት እንደሆነ ለማስተማር የተመረጡ ናቸው።
ሀ. ኢየሱስ ለምጻሙን ሰውዩ ፈወሰ (ማር. 1፡40-45)። በጥንት ዘመን ለምጽ በጣም የተፈራ በሽታ ስለነበረ፥ ማርቆስ ክርስቶስ ይህንኑ አደገኛ በሽታ እንዴት በቀላል የትእዛዝ ቃል ሊፈወስ እንደ ቻለ ያሳያል። ክርስቶስ ለምጻሙን በፈወሰ ጊዜ፥ ለማንም እንዳይናገር እንዳዘዘው ማርቆስ አመልክቷል። አሁንም ክርስቶስ በመፈወስ ኃይሉ ዝነኛ ሆኖ ለመታወቅ እየፈለገ አልነበረም፡፡ የተፈወሰው ግለሰብ የተሰጠውን ትእዛዝ ባለመጠበቅ ለሰዎች ሁሉ ስለ ክርስቶስ ኃይል በመናገሩ ብዙ ሰዎች ወደ እርሱ ተሰበሰቡ። ይህም በከተሞች ውስጥ መኖሩን ትቶ ከከተሞች ውጥ እንዲያገለግል አደረገው።
ሊ ኢየሱስ ሽባውን ፈወሰው (ማር. 2፡1-12)። ማርቆስ፥ ክርስቶስ አስቸጋሪ በሆነ ሰብአዊ ሁኔታ ላይ ኃይል እንዳለው ለማሳየት ብቻ ሳይሆን፥ ለሌላ ዓላማ ጭምር ሽባውን እንደ ፈወሰ ገልጾአል። (አንድ ሰው ለረዥም ጊዜ ሽባ ሆኖ የቆየ፥ በሕክምና ነርቮቹን ለማዳንና ግለሰቡ እንደገና እንዲራመድ ለማድረግ አይቻልም።) በዚህ ጊዜ ክርስቶስ እንደ እግዚአብሔር ልጅ (ክርስቶስ ራሱን መለኮታዊ «የእግዚአብሔር ልጅ» እያለ መጥራቱን ይመርጥ ነበር [ዳን. 7፡13-14]፥ ኃጢአትን የማስተሰረይ ኀይል እንዳለው ለማሳየት ፈለገ። የበሽታው ምንጩ የግል ኃጢአት ነበር። ስለዚህ ክርስቶስ ኃጢአቱን ይቅር አለው። ኃጢአትን ሊያስተሰርይ የሚችለው እግዚአብሔር ብቻ ነው። ግን ከሰዎች ዓይን የተሰወረ ክስተት በመሆኑ፥ ኀጢአትን ይቅር ለማለት መቻሉን እንዴት ሊያውቁ ይችላሉ? ይህን ሊያውቁ የሚችሉት ክርስቶስ በሽተኛውን ሲፈውስ በማየት ነበር። እግዚአብሔር ኃጢአትን ይቅር የማለት መለኮታዊ ኃይል አለኝ ብሎ በድፍረት የተናገረን ሰው፥ ተአምር እንዲሠራ በማገዝ ሊያከብረው አይችልም።
ሒ ኢየሱስ ማቴዎስን (ሌዊን) ደቀ መዝሙሩ እንዲሆን ጠራው (ማር. 2፡13-17)። ወንጌላት ሁሉ የማቴዎስን ለደቀ መዝሙርነት መጠራት ይዘግባሉ። ለዚህ ምክንያቱ ይህ ታሪክ ስለ ክርስቶስና አገልግሎቱ ሁለት ዓበይት ትምህርቶችን የሚያስተምር መሆኑ ነው። በመጀመሪያ፥ ይህ ታሪክ ክርስቶስ እንደ እግዚአብሔር ልጅ ሰዎች ሁሉ ከእግዚአብሔር ጋር ግንኙነት እንዲመሠርቱ ሊጠራ መምጣቱን ያሳያል። አንድ ሰው ሀብታም ወይም ድሀ፥ የተማረ ወይም መሐይም፥ ምርጥ የማኅበረሰቡ አባል ወይም ተራ ማኅበረሰቡ የማያከብረው ወይም ያራቀው ቢሆን ሁሉም ኀጢአትን ሠርተዋል። እውነቱ ይህ ሲሆን፥ ጻድቃን ነን ብለው ያሰቡት ሰዎች ግን የክርስቶስን ጥሪ ተቀብለው ወደ ክርስቶስ አልተመለሱም።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ብዙውን ጊዜ በኢትዮጵያ «ኃጢአተኞች» ወይም ማኅበረሰቡ የማይቀበላቸው ተብለው የተመደቡትን የኅብረተሰብ ክፍሎች ዘርዝር። ለ) ክርስቶስ ለእነዚህ ለዎች ምን ዓይነት አመለካከት የሚኖረው ይመስልሃል? ሐ ቤተ ክርስቲያንህ ለእነዚህ ሰዎች ምን ዓይነት አመለካከት አላት? አንተና ቤተ ክርስቲያንህ ሁሉንም ዓይነት ሰዎች ወደ ንስሐ ለመጥራት የምትተጉት እንዴት ነው?
ሁለተኛ፡ ይህ ታሪክ የክርስቶስ ደቀ መዝሙር መሆን የሚያስከፍለውንም ዋጋ ያሳያል። ማቴዎስ ክርስቶስን ለመከተል ሁሉንም ነገር መተው እንደ ነበረበት ሁሉ፥ በዘመን ሁሉ የሚኖሩ ደቀ መዛሙርት ክርስቶስን ለመከተል የቀድሞ ክፉ ልማዳቸውን፥ ለገንዘብና ለቤተሰብ የነበራቸውን የተዛባ አመለካከት፥ ክርስቶስን የማያስከብር ባሕላቸውን ሁሉ መተውና መለወጥ ነበረባቸው።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) የክርስቶስ ተከታይ ከሆንህበት ጊዜ አንሥቶ በሕይወትህ ውስጥ የተለወጡት ነገሮች ምንድን ናቸው? ለ) አንዳንድ ክርስቲያኖች አሁንም ያልተላቀቋቸውና ክርስቶስን ከመከተል የሚያደናቅፉአቸው አንዳንድ ነገሮች ምን ምንድን ናቸው?
መ. ኢየሱስ ከእግዚአብሔር ጋር ግንኙነት መፍጠር የሚቻልበትን ፍጹም አዲስ መንገድ ለመጀመር እንደ መጣ ገለጸ (ማር. 2፡18-22)። ክርስቶስ ለምን እንደማይጾም የቀረበለትን ጥያቄ ካደመጠ በኋላ ነገሮች አሁን የተለወጡበትን ሁኔታ አብራራ። ጾም እርሱ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር አብሮ በሚኖርበት ጊዜ ሊያከናውነው የሚገባው ተቀዳሚ መንፈሳዊ ተግባር እንዳልሆነ አስተምሯል። ምክንያቱም እርሱ ፍላጎታቸውን እያሟላላቸው በመሆኑ፥ መጾም አያስፈልጋቸውም ነበር። ይህ ለእነርሱ ሙሽራውና ሙሽራይቱ እንደሚደሰቱበት የሰርግ ጊዜ ነበር። ክርስቶስ ዋንኛው አስፈላጊ ነገር መጾም እንዳልሆነና እርሱ ከመጣ በኋላ ነገሮች እንደ ተለወጡ አመልክቷል። ክርስቶስ ከመጣ በኋላ፥ አንድ ሰው ስለ ብሉይ ኪዳን ሕግጋትና ሰው ሠራሽ የፈሪሳውያን ሕግጋት የሚኖረው ግንዛቤ መለወጥ ነበረበት። የክርስቶስ ተከታዮች የብሉይ ኪዳንን የአምልኮ ሥርዓት ማለትም (አርጌ የወይን አቁማዳዎች) እንዲከተሉ ማስገደድ፥ የአዲስ ቃል ኪዳን መንገድ ማለትም (አዳዲስ አቁማዳዎች) የሆነውን የክርስቶስን አምልኮ ከማጥፋት አልፎ፥ የክርስቶስን ትምህርት (አዲስ ወይን) ያበላሽ ነበር። ማርቆስ ይህንን አሳብ ያካተተው በሮም የሚገኙ ክርስቲያኖች አንዳንድ የአይሁድ ክርስቲያኖች የብሉይ ኪዳንን የአምልኮ ሥርዓት ለማስፈጸም የሚያቀርቡትን ውትወታ እንዳይሰሙ ለማስጠንቀቅ ይሆናል።
ሠ. የእግዚአብሔር ልጅ የሆነው ኢየሱስ በሰንበት ላይ ሥልጣን አለው (ማር. 2፡23-3፡6)። የአይሁድ የሃይማኖት መሪዎች ክርስቶስን ለማስገደል መፈለጋቸው ሮማውያንን ሳያስገርም አልቀረም። ጥላቻቸው ከምን የመነጨ ነበር? ማርቆስ የችግሩ ምንጩ በቁልፍ ሃይማኖታዊ ጉዳዮች ላይ የነበረው የግንዛቤ ልዩነት መሆኑን ያሳያል። ከእነዚህ ልዩነቶች አንዱ የሰንበት ጉዳይ ነበር።
ማርቆስ ይህንኑ የሰንበት ግጭት ለመግለጽ ሁለት ታሪኮችን ተናግሯል። በመጀመሪያው አጋጣሚ፥ ክርክሩ የተነሣው ደቀ መዛሙርቱ እሸት በመቅጠፋቸው ነበር። ይህም አይሁዶች በሰንበት ቀን ምንም ዓይነት ሥራ እንዳይሠራ የሚከለክለውን የብሉይ ኪዳን ሕግ እንደ መተላለፍ አድርገው የሚቆጥሩት ተግባር ነበር። ክርስቶስ ለዚህ ጥያቄ ምላሽ የሰጠው በሁለት መንገዶች ነበር፡፡ በመጀመሪያ፥ በብሉይ ኪዳን ዘመን እግዚአብሔር ለካህናት ብቻ የተፈቀደውን የመገናኛ ድንኳን የመሥዋዕት እንጀራ ዳዊት ሲበላ እንዳልቀጣው ገለጸላቸው። እግዚአብሔር ይህ መንፈሳዊ ሰው በሰንበት ቀን የበለጠ መልካም ተግባር ለመፈጸም ሲል የሕጉን ዝርዝር ጉዳዮች እንዲጥስ ፈቅዶለታል። የክርስቶስ ደቀ መዛሙርትም መንፈሳዊ ስለነበሩ፥ እግዚአብሔር ሕጉን በትንሹ በመተላለፋቸው ሊቀጣቸው አልፈለገም። ለዚህም ምክንያቱ ከእርሱ ጋር የነበራቸው ግንኙነትና ሰንበትን የጣሱት ለመጥፎ ዓላማ አለመሆኑ ነው። ሁለተኛ፣ ክርስቶስ እንደ መለኮታዊ የእግዚአብሔር ልጅ፥ መጥፎውንና ጥሩውን፥ እንዲሁም በሰንበት ቀን ሊሠራ የሚገባውንና የማይገባውን የመወሰን ሥልጣን እንዳለው አስረዳ። የሰንበት ሕግጋት የተሰጡት በሰዎች ላይ ሸክም ለመሆን ሳይሆን፥ ሰዎች እግዚአብሔርን እንዲያመልኩ፥ እርስ በርሳቸው መልካም ግንኙነት እንዲኖራቸውና ከአጣዳፊ የሳምንቱ ሥራ እንዲያርፉ ለማገዝ ነበር።
ሁለተኛው ታሪክ ክርስቶስ እጁ የሰለለችውን ሰው በሰንበት ቀን እንደ ፈወሰ ያስረዳል። ሰንበትን ተላልፈሃል ብለው በከሰሱት ጊዜ፥ ክርስቶስ መልካምን ማድረግ መቼም ቢሆን በእግዚአብሔር ፊት ስሕተት ሊሆን እንደማይችል አብራርቷል። ይህ ከልብ ሁኔታና ሰዎችን ከመረዳት ይልቅ በሕግጋት ላይ የማተኮሩ ተግባር ክርስቶስን በጣም አስከፋው።
የወንጌል በድረ ገጽ አገልግሎት ዌብ ሳይት (https://ethiopiansite.com/) በርካታ መንፈሳዊ ጽሑፎችን የያዘ ሳይት ነው፡፡ በዌብ ሳይቱ የድነት (የደኅንነት) ትምሕርቶች (https://goo.gl/fDtBXd)፣ የደቀ መዝሙር ማሰልጠኛ ማኑዋሎች (https://goo.gl/26UzGK)፣ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት መሳሪያዎች (https://goo.gl/Eou24Y)፣ ለተለያዩ ጥያቄዎች መልስ የሚሰጡ አጫጭር የጥናት ጽሑፎች (https://goo.gl/UWbZjw)፣ ወዘተ ተካተዋል፡፡ እንግዲህ እንደ ምርጫህ ሊንኮቹን በመጫን ጥናትህን ማካሄድ ትችላለህ፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የግል ጥያቄዎች ቢኖርህ በሚከተለው ኢሜይል ልትልክልኝ ትችላለህ፣ በደስታ ለመርዳት ዝግጁ ነኝ (tsegaewnet@gmail.com)፡፡
በመጀመሪያ ለዝግጅት ክፍላችን ስለጻፍክልን አመሰግናለሁ፡፡ የወንጌል በድረ ገጽ አገልግሎት ዌብ ሳይት (https://ethiopiansite.com/) በርካታ መንፈሳዊ ጽሑፎችን የያዘ ሳይት ነው፡፡ በዌብ ሳይቱ የድነት (የደኅንነት) ትምሕርቶች (https://goo.gl/fDtBXd)፣ የደቀ መዝሙር ማሰልጠኛ ማኑዋሎች (https://goo.gl/26UzGK)፣ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት መሳሪያዎች (https://goo.gl/Eou24Y)፣ ለተለያዩ ጥያቄዎች መልስ የሚሰጡ አጫጭር የጥናት ጽሑፎች (https://goo.gl/UWbZjw)፣ ወዘተ ተካተዋል፡፡ እንግዲህ እንደ ምርጫህ ሊንኮቹን በመጫን ጥናትህን ማካሄድ ትችላለህ፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የግል ጥያቄዎች ቢኖርህ በሚከተለው ኢሜይል ልትልክልኝ ትችላለህ፣ በደስታ ለመርዳት ዝግጁ ነኝ (tsegaewnet@gmail.com)፡፡
ወኪል ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ኤርትራ ዶክተር ጆሴፊን ናምቦዘ ብወገነን፡ መድሃኒት ጸረ-ነፍሳት ብሰንኪ ግጉይ ኣጠቓቕማ መድሃኒት ፡ኣድማዕነት ኣፈዋውሳ ኣብ ሓደጋ ከምዝርከብ ሓቢረን። በሰንኪ ዘይግቡእ ኣጠቓቕማ ጸረ ባክተሪያ መድሃኒት፡ዓመታዊ ኣስታት 700 ሽሕ ሰባት ከምዝሞቱ፡ መግትኢ ስጉምቲ እንተዘይተውሲዱ ፡ኣብ 2050 እቲ ቁጽሪ ናብ 10 ሚሊዮን ክብ ክብል ምዃኑ ውድብ ጥዕና ዓለም ዘውጽኦ ሓበሬታ የነጽር።
እየተከለሰ ባለው የሳይንስ፣ ቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ፖሊሲ ላይ ከተጠሪ ተቋማት አመራሮች ጋር ውይይት እየተካሄደ ነው - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ፣ ታህሳስ 26፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) እየተከለሰ ባለው የሳይንስ፣ ቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ፖሊሲ ላይ ከተጠሪ ተቋማት አመራሮች ጋር ውይይት እየተካሄደ ነው።
እንዲሁም መድረኩ ፖሊሲውን በማርቀቅ ሂደት የነበረውን ተሳትፎ ወደ ሁሉም ተቋማትና ፈጻሚዎች በማስፋት ግብዓት ማሰባሰብና ወጥነት ያለው ግንዛቤ ማግኘት በማስፈለጉ መዘጋጀቱ ተገልጿል።
የሳይንስ፣ ቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ሚኒስትር ዲኤታ ዶክተር ያኒያ ሰይድ እንዳሉት ፖሊሲው ሃገራዊ ይዘት ያለው ቢሆንም ባለቤትነቱ የሚኒስቴሩና የተጠሪ ተቋማት በመሆኑ ተቋማቱ በጋራ የመሪነት ሚናቸውን እንዲወጡ ይጠበቃል።
ከመድረኩ የሚገኘውን ግብዓት በማካተትም በቀጣይ ሃገራዊና ዓለም አቀፋዊ መልክ በማስያዝ ለዘርፉ የሰው ሐብትና መረጃ ልማት፣ ለዘመናዊ ቴክኖሎጂ መር የኢኮኖሚ ስርአት መገንባት የሚያስችል አቅም እና ፖሊሲውን ለመተግበር ወጥነት ያለው ግንዛቤ ደረጃ ላይ መድረስ ይገባል ማለታቸውን ከኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ያገኘነው መረጃ ያመላክታል፡፡
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ስድስተኛው ፓትርያርክ ሆነው ባለፈው ሐሙስ የተመረጡት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ በውጭ አገር ካሉት ጳጳሳት ጋራ እርቀ ሰላም ማድረጉ አሁንም ይቀጥላል አሉ፡፡
በጠቅላይ ቤት ክህነት አዳራሽ የካቲት 21 ቀን 2005 ዓ.ም. በተደረገው የስድስተኛው ፓትርያርክ ምርጫ ከፍተኛውን 500 ድምፅ በማግኘት የተመረጡት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ፣ ከምርጫው ፍፃሜ በኋላ በተለይ ለሪፖርተር በሰጡት ቃለ ምልልስ አሜሪካ ከሚገኙትና ከአራተኛው ፓትርያርክ ጋር ሆነው ከተለዩት ጳጳሳት ጋር ንግግሩ እንደሚቀጥል ተናግረዋል፡፡
‹‹ከአሁን ቀደም እርቁ ተሞክሯል፡፡ ውጭ አገር ካሉት ወንድሞቻችን ጋራ እርቀ ሰላም ለማድረግ በተደጋጋሚ ተሞክሯል፡፡ አሁንም ቢሆን ቅዱስ ሲኖዶስ በወሰነው መሠረት ይቀጥላል፤›› ብለዋል፡፡
የቤተ ክርስቲያኒቱ ዓለም አቀፍ ግንኙነትም ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ በጀመሩት መንገድ እንደሚቀጥሉ እምነታቸውና ተስፋቸው መሆኑን የገለጹት አቡነ ማትያስ፣ ‹‹በኢየሩሳሌም የኢትዮጵያ ይዞታ በሆነው ዴር ሡልጣን ገዳም ከግብፅ ኮፕቲክ ቤተ ክርስቲያን ጋር ያለውንና ከ1770 ዓ.ም. ጀምሮ ሥር የሰደደውን ችግር ለመፍታት፣ ከግብፅ ሲኖዶስ ጋር ተደርጎ የማያውቀውን ድርድር ከእነርሱ ጋር በመነጋገር መፍትሔ ለማምጣት እንጠይቃለን፤›› ብለዋል፡፡
ብፁዕ አቡነ ማትያስ ስድስተኛው ፓትርያርክ ሆነው መመረጣቸውን የአስመራጭ ኮሚቴው ሰብሳቢ ብፁዕ አቡነ እስጢፋኖስ ካበሰሩ በኋላ ‹‹ሥራው ከባድ ቢሆንም ከብፁዓን አበው ሊቃነ ጳጳሳት፣ ከካህናትና ከምዕመናን ጋር አብረን ስለምንሠራ ሥራው የቀለለ ይሆናል ብዬ አምናለሁ፤›› በማለት ንግግር ያደረጉት ተመራጩ ፓትርያርክ፣ በልዑል እግዚአብሔር ዕርዳታ የቤተ ክርስቲያኒቱን ምዕመናን ለማገልገል፣ ለማስተማርና ፍቅር አንድነትን ለመመሥረት ከምንጊዜው በበለጠ እንደሚተጉ ለቅድስት ቤተ ክርስቲያን አስፈላጊ የኾኑትን ሁሉ መሥራት እንደሚቀጥሉ ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡
‹‹ለአፍሪካና ለኢትዮጵያ መልካም እረኛ እንዲሰጥ ለመፀለይና ለመምረጥ ነው የመጣነው፤›› ያሉትን የግብፅ አምስት ሊቃነ ጳጳሳት ጨምሮ ድምፅ ከሰጡት 806 መራጮች 500 ድምፅ በማግኘት ሲመረጡ፣ ሌሎቹ አራቱ ዕጩዎች አቡነ ዮሴፍ፣ አቡነ ማቴዎስ፣ አቡነ ሕዝቅኤልና አቡነ ኤልሳዕ በቅደም ተከተል 98፣ 98፣ 70 እና 39 ድምፅ ማግኘታቸውን፣ አንድ የድምፅ መስጫ ወረቀት ባዶ በመሆኑ መጣሉን የአስመራጭ ኮሚቴው ሰብሳቢው ይፋ አድርገዋል፡፡
በኢየሩሳሌም የኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ የኾኑት አቡነ ማትያስ ከ30 ዓመታት በላይ በውጭ አገር በመኖር ቤተ ክርስቲያኒቱን ሲያገለግሉ ኖረዋል፡፡ በ1934 ዓ.ም. በቀድሞው አጠራር በትግራይ ጠቅላይ ግዛት አጋሜ አውራጃ በስቡሕ ሳፅሲዕ ወረዳ ከአባታቸው አቶ ወልደ ጊዮርጊስ ከእናታቸው ከወይዘሮ ከለላ የተወለዱት አቡነ ማትያስ፣ የመጀመርያ መጠርያቸው አባ ተክለ ማርያም አሥራት ነበር፡፡ እንደ ወላጅ አባታቸው ሆነው የተጠሩባቸው ማዕርገ ምንኩስና የተቀበሉበት ጭኸ ገዳም አበምኔት መምህር አሥራተ ጽዮን ናቸው፡፡
ገጸ ታሪካቸው እንደሚያወሳው፣ በትግራይ ተምቤን አውራጃ በሚገኘው ጭክ ኪዳነ ምሕረት ገዳም፣ በአክሱም ቅዱስ ያሬድ መንፈሳዊ ትምህርት ቤትና የጎንደር ከፍተኛ የነገረ መለኮት ተቋም (የታላቁ ሊቅ አራት አይና ይባሉ ከነበሩትና የመጀመርያው የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ የዶክተርነት ማዕርግ የተሰጣቸው የአለቃ አየለ ጉባዔ ቤት) የነገረ መለኮት፣ የትርጓሜ መጻሕፍት፣ መዝገበ ቅዳሴና ቅኔ ባሕረ ሐሳብን አጠናቀው የተመረቁት አቡነ ማትያስ፣ በ1968 ዓ.ም. ሦስተኛው ፓትርያርክ ሆነው ለተመረጡት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት አቡነ ቀሲስ (ልዩ ጸሐፊ) በመሆን ሠርተዋል፡፡ በ1971 ዓ.ም. የጵጵስና ማዕረግ ካገኙ በኋላ በኢየሩሳሌም የኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ሆነው ለሦስት ዓመት ካገለገሉ በኋላ ወደ አሜሪካ በመሻገር በሊቀ ጳጳስነት መንፈሳዊ አገልግሎት ሲሰጡ ቆይተዋል፡፡ በ1999 ዓ.ም. ዳግመኛ ወደ ኢየሩሳሌም በመመለስ ፓትርያርክ እስከሆኑበት ዕለት ድረስ አገልግለዋል፡፡
ከአማርኛና ከትግርኛ ቋንቋዎች በተጨማሪ እንግሊዝኛ፣ ዕብራይስጥ (ሂብሩ)፣ ግሪክና ዓረቢኛ ቋንቋዎች የሚያውቁት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ፣ ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወእጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት በዓለ ሲመት እሑድ የካቲት 24 ቀን 2005 ዓ.ም. በመንበረ ጸባዖት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል ይፈጸማል፡፡
ባለፉት ስድስት ወራት ወርቅን ጨምሮ ከማዕድን ሀብት 719 ሚሊዮን የአሜሪካን ዶላር የውጭ ምንዛሪ ለማግኘት ቢታቀድም ማሳካት የተቻለችው 105 ሚሊዮን ዶላር ብቻ መሆኑ ተጠቆመ።
ለዕቅዱ አለመሳካት ወርቅን ጨምሮ በማዕድን ዘርፍ የኮንትሮባንድ ንግድና ህገ ወጥ ዝውውር እየተስፋፋ መምጣቱ ዋነኛ ምክንያት መሆኑን የማዕድን፣ የነዳጅና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስቴር አስታውቋል።
ሚኒስቴር መስሪያቤቱ ባለፉት ስድስት ወራት ዕቅድ አፈጻጸም ዙሪያ ከክልል የዘርፉ መስሪያቤቶች ጋር ለመምከር ትናንት በአዳማ ከተማ ባዘጋጀው መድረክ ላይ ነው ይህ የተገለፀው። በዚሁ ወቅት የማዕድን፣ የነዳጅና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስትር አቶ ሞቱማ መቃሳ እንደተናገሩት ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ የአገሪቱን የውጭ ምንዛሬ አቅም ለማሳደግ እየሰራ ነው።
ለኢንዱስትሪ ግብአትነት የሚያገለግሉ ጥሬ ዕቃዎች በአገር ውስጥ ተመርተው የውጭ ምንዛሬ እንዲያድኑ በማድረግ የአገሪቷን የምንዛሬ ፍላጎት እጥረት ለመቀነስም እየሰራ መሆኑን ገልጸዋል። በነዳጅና በተፈጥሮ ጋዝ ፍለጋ ሥራ ተስፋ ሰጪ ውጤቶች እየታዩ ቢሆንም ወርቅን ጨምሮ በማዕድን ዘርፍ የተያዘው ዕቅድ ግን በኮንትሮባንድና በህገወጥ ዝውውር ምክንያት ችግር እንዳጋጠመው ተናግረዋል።
በአገሪቷ ስምንት ትላልቅ ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች በነዳጅና ተፈጥሮ ጋዝ ፍለጋ ተሰማርተው እየሰሩ መሆናቸውን የገለጹት ሚኒስትሩ፥ የተወሰኑት የተፈጥሮ ጋዝ በማግኘታቸው ምርቱን ለአገር ጥቅም ለማዋል የ700 ኪሎ ሜትር የተፈጥሮ ጋዝ መተላለፊያ ቧንቧ መስመር ለመዘርጋት የሚያስችል ጥናት መጠናቀቁን አስረድተዋል።
በዓመት በአማካይ 2 ነጥብ 6 ቢሊየን የአሜሪካን ዶላር ወጪ በማድረግ ነዳጅ ወደአገር ውስጥ እየገባ መሆኑን አስታውሰው፥ የአገር ውስጥ አማራጮችን በመጠቀም የውጭ ምንዛሬ ወጪውን ለመቀነስ 6 የባዮ ዲዝል እና 5 የኢታኖል ማምረቻ ተቋማት በመገንባት ላይ መሆናቸውን ሚኒስትሩ ገልፀዋል።
በሚኒስቴር መስሪያቤቱ የዕቅድ ዝግጅት፣ ክትትልና ግምገማ ዳይሬክተር አቶ ገረመው ነጋሳ በመድረኩ ላይ ባቀረቡት የ6 ወራት ዕቅድ አፈጻፀም ሪፖርት ላይ እንደገለፁት ከወርቅ ብቻ በባህላዊ አምራቾችና በኩባንያዎች አማካኝነት 17 ሺህ ኪሎ ግራም ወርቅ ለብሔራዊ ባንክ በማቅረብ 348 ሚሊየን ዶላር የውጭ ምንዛሪ ለማግኘት ታቅዶ ነበር ።
አቶ ገረመው እንዳሉት በመጀመሪያው ስድስት ወራት ወርቅን ጨምሮ ከማዕድን ሀብት 719 ሚሊየን የአሜሪካን ዶላር የውጭ ምንዛሪ ለማግኘት ዕቅድ ተይዞ ቢሰራም ማግኘት የተቻለው 105 ሚሊየን ዶላር ብቻ ነው።
ዘርፉ በዘንድሮ ዓመት ብቻ ለ95 ሺህ 280 ሰዎች የሥራ ዕድል ይፈጥራል ተብሎ ተጠብቆ የነበረ ቢሆንም የተፈጠረው የሥራ ዕድል ግን ለ28 ሺህ 761 ሰዎች ብቻ መሆኑ ተመልክቷል።
ለዕቅዱ አለመሳካት የዓለም የወርቅ ዋጋ መቀነስ፣ በአንዳንድ አካባቢዎች ተፈጥሮ የነበረው አለመረጋጋት፣ የፌዴራልና የክልል ድጋፍና ክትትል ማነስ፣ የሎጂስቲክ ውስንነትና ሌሎች ተግዳሮቶች አስተዋጽኦ ቢኖራቸውም በዋናነት ወርቅን ጨምሮ በማዕድን ላይ ያንዣበበው የኮንትሮባንድና ህገ ወጥ ዝውውር መሆኑን ኃላፊዎቹ አመልክተዋል።
በኮንትሮባንድ ንግድ የተሳተፉት ወርቅን ከብሔራዊ ባንክ በተሻለ ዋጋ በድብቅ ገዝተው ከአገር በማስወጣትና ከሽያጩ በሚያገኙት ዶላር የፍጆታ ዕቃዎችን ገዝተው በማስገባት የውጭ ምንዛሬው እንዲባክን በማድረግ ላይ መሆናቸውንም ተናግረዋል።
የችግሩ አገራዊ ጉዳት አሳሳቢ እየሆነ በመምጣቱ በፌዴራል ደረጃ የማዕድንና የነዳጅ ኮንትሮባንድና ህገ ወጥ ንግድ መከላከል ኮሚቴና ኮማንድ ፖስት በክልሎችም ተመሳሳይ አደረጃጀት ተፈጥሮ የመከላከል ሥራ መጀመሩተገልጿል።
የህወሓት-እስራኤል ቀጣይ የፖለቲካ ቁማር! አሁን ባለዉ የኢትዮጵያ ፖለቲካ የኃይል አሰላለፍ ለህወሓት/ኢህአዴግ ቁልፍ የስጋት ምንጩ የዲያስፖራዉ የተቃዉሞ ጎራ ነዉ፡፡ የድህረ-ምርጫ 97...
ከ3 ሳምንት በፊት ለዋና አሰልጣኝ ዶክተር ወልደመስቀል ኮስትሬ እና ለአትሌት ሻምበል ምሩፅ ይፍጠር ማስታወሻ ከ1 ሚሊዮን ብር በላይ ወጭ ሆኖባቸው የተሰሩት ሁለት ሃውልቶች በቅድስት ሥላሴ ካቴድራል በተተከናወነ ስነስርዓት መመረቃቸው ይታወሳል፡፡ የኢፌዲሪ የወጣቶችና ስፖርት ሚኒስትር፤ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን እና የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በመተባበር ሃውልቶቹን አሰርተዋል። በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ስፖርት ታሪክ ውስጥ የነበራቸው ጉልህ ድርሻና ታሪክ ለመዘከር እንደሆነም ተወስቷል። ይህን ተከትሎ ጎተራ አካባቢ በሚገኘው የቅዱስ ዮሴፍ ቤተ ክርስቲያን መካነ መቃብር የፈረሰው የሻምበል ማሞ ሐውልት መልሶ እንዲቆም በስፖርት አድማስ በኩል ጥሪ ያቀረበው የበኩር ልጁ ሳሙኤል ማሞ ወልዴ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ፈር ቀዳጅ አትሌቶች አበበ ቢቂላና ማሞ ወልዴ በቅዱስ ዮሴፍ በሚገኘው መካነ መቃብር ተሰርቶላቸው የነበሩት ሐውልቶች ከ12 ዓመታት በፊት በሚያሳዝን ሁኔታ ፈራርሰው ነበር፡፡ የሻምበል አበበ ቢቂላ ቤተሰቦች እና ሌሎች ድጋፍ ሰጭዎች ከ4 ዓመት በፊት የታላቁ የማራቶን ጀግና ሐውልት እንደገና ተሰርቶ በስፍራው እንዲተከል አድርገዋል፡፡ ይሁንና አጠገቡ ለነበረው የሻምበል ማሞ ወልዴ ግን ሃውልት ግን ይህ ማድረግ አልተቻለም፡፡ ክቡር አቤሴሎም ይህደጎ የፈረሰውን ሃውልት ለማሰራት አቅደው የነበረ ቢሆንም ከዚህ ዓለም በሞት ከተለዩ በኋላ ግን ተመሳሳይ ጥረት ያደረገው የበኩር ልጁ ሳሙኤል ማሞ ወልዴ ነው፡፡
የአባቱን ሃውልት መልሶ ለማቆም በሚያደርገው ጥረት በቦታው ይገባኛል ከአበበ ቢቂላ ቤተሰቦች ጋር ክርክሮች መፈጠራቸው ብዙ ነገሮች ማጓተቱን በቁጭት የሚናገረው ሳሙኤል፤ በተለይ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በተለያዩ የህትመት ውጤቶች ድጋፍ የሚሰጠው አካል ለማፈላለግ ሞክሯል፡፡
‹‹የተከበሩ አቤሰሎም ይህደጎ በቀስተደመና የስፖንጅ ፋብሪካ የስራ እድል ሰጥተውኝ በወርሃዊ ደሞዝ የምተዳደር ነኝ። ስለዚህም በግሌ ሐውልቱን የማሰራበት አቅም የለኝም። ማሞ የእኔ አባት ሆነ እንጅ ጀግነነቱ የኢትዮጵያ ህዝብ ክብር ነው፡፡ ስለዚህም ሃውልቱን ተባብረን እንድናሰራ ጥሪ አቀርባለሁ፡፡ ሃላፊነቱም የኢትዮጵያ መንግስትና ህዝብ፤ እንዲሁም የስፖርቱ ተቋማት ናቸው፡፡ ፍላጎቱ ካለ በግለሰብ ደረጃም ሊሰራ ይችላል፡፡ ስለዚህም ጀግኖችን ማክበር አለብን፡፡›› በማለት ሳሙኤል ማሞ ወልዴ በስፖርት አድማስ በኩል ጥሪውን አቅርቦ ነበር፡፡
በዚህ የታሪክ ማስታወሻ ላይ የሚታየውን የማሞ ወልዴ ምስልን የሰራው ሰዓሊ እና ዲዛይነር ዳዊት ሙሉነህ ነው፡፡ ሰዓሊ ዳዊት በአይከን ስቱድዮ ይህን ስዕል ለምን ሰርቶ እንደሰቀለው ሲናገር ‹‹ የጀግና መልክ የትውልድ ማሳመሪያና ማነቃቂያ ነው። በሁሉም መስክ ያሉ ጀግኖች ማስታወሻ ያስፈልጋቸዋል። ቤተሰብና አገር የሚገነባው የእነሱን ጀግንነት በማስታወስ እና በማክበር ነው፡፡ የኢትዮጵያ አትሌቶች ደግሞ በዓለም ያስከበሩን ያስጠሩን ናቸው፡፡ እነሱን ስስል ብቻ አይደለም ስማቸውን ስጠራ እንኳን ከፍተኛ ክብር ይሰማኛል›› ብሏል፡፡ ከ16 ዓመታት በፊት በ69 ዓመቱ ከዚህ ዓለም በሞት የተለየውን የኢትዮጵያ ወታደር ኦሎምፒያንና ጀግና ሯጭ ሻምበል ማሞ ወልዴ ይህ የስፖርት አድማስ የታሪክ ማስታወሻ እንዲህ ይዘክረዋል፡፡
ማሞ የተወለደው በ1932 ዓ.ም ላይ ከአዲስ አበባ 60 ኪ.ሜ. ርቀት ላይ አድአ በተባለች ከተማ በምትገኘው ድሪጂሌ መንደር ነበር፡፡ አባቱ አቶ ወልዴ ደጋጋ እና እናቱ ደግሞ ወይዘሮ ገነሜ ጎበና የሚባሉ ሲሆን፤ በግብርና ሙያ የሚተዳደሩ ነበሩ። ገና በልጅነት እድሜው እኚህ ወላጆቹን በመነጠ ማሞን ከቄስ ትምህርት ጀምሮ እያስተማሩ ያሳደጉት የጡት አባቱ ናቸው፡፡ ከትውልድ መንደሩ ተነስቶ አዲስ አበባ ከገባ በኋላ በውትድርና የመስራት እድል አግኝቶ በክቡር ዘበኛ በ19 ዓመቱ ተቀጠረ። ለሁለት ዓመታት በውትድርና እየሰለጠነ ጎን ለጎን ትምህርቱን ሲከታተል ቆይቶ 21 ዓመት ሲሞላው የክቡር ዘበኛው 2ኛ ባታሊዮን በሰላም አስከባሪነት ወደ ኮርያ ሲዘምት አብሮ ዘመተ። በክቡር ዘበኛ ወታደርነት ኮርያ በዘመተው የሰላም አስከባሪ ጦር እና በሌሎች ስራዎች ለ2 ዓመታት በማገልገል ልዩ ምስጋና ያገኘ ነበር፡፡ በውትድርና ውስጥ ሆኖ ትኩረትን ወደ ስፖርቱ ማድረግ የጀመረው ከኮርያ መልስ ነው፡፡ በተለያዩ የአገር ውስጥ የአትሌቲክስ ውድድሮች ለመግባት የውትድርና አቋሙ ያገዘው ሲሆን በየጊዜው በሚደረጉ ብሄራዊ ሻምፒዮናዎች ይሳተፍም ነበር፡፡
በ1956 እኤአ ላይ በአውስትራሊያዋ ሜልቦርን ከተማ የተካሄደው 16ኛው ኦሎምፒያድ ኢትዮጵያ በኦሎምፒክ መድረክ ለመጀመርያ ጊዜ የተሳተፈችበት ነበር፡፡ በወቅቱ የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ቡድን በ8 ወንድ ኦሎምፒያኖች ብቻ የተገነባ ሲሆን በ29 ዓመቱ በእድሜ አንጋፋው የቡድኑ አባል ማሞ ነበር፡፡ ሜልቦርን ላይ ኢትዮጵያ በታላቁ የኦሎምፒክ መድረክ ለመጀመርያ ግዜ ስትሳተፍ ሌሎቹ የአፍሪካ አገራት ጋና፤ ላይቤርያና ደቡብ አፍሪካ ነበሩ፡፡ በዚያን ወቅት ባልተሟላ አደራጃጀት የተመሰረተው የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ በሜልቦርን ኦሎምፒክ የሚሳተፉ የኢትዮጵያ ፈርቀዳጅ ኦሎምፒያኖችን የመለመለው ከጦር ሃይልና ከተለያዩ የስፖርት ክለቦች ነበር፡፡ አትሌቶቹ በንጉሳዊ ስርዓቱ ልዩ ክትትል ነበራቸው፡፡ ለኢትዮጵያ የመጀመርያ ኦሎምፒክ ተሳትፎ ከተመረጡ በኋላ ዝግጅታቸውን እያከናወኑ በነበረ ወቅት የንጉሱ አስተዳደር ባወጣው መመርያ በኦሎምፒክ የሜዳልያ ክብሮችን መቀዳጀት ከቻሉ ብሄራዊ ጀግኖች ተብለው ትልቅ የክብር ሽልማት እንደሚያገኙ ቃል ገብቶላቸዋል፡፡ ከመጀመርያዎቹ የኢትዮጵያ ፈርቀዳጅ ኦሎምፒያኖች መካከል በብስክሌት ውድድር ተሳታፊ የነበሩት ከቅዱስ ጊዮርጊስ ክለብ የተገኙት ምርጡ ብስክሌተኛ ገረመው ደንቦባ እና የማራቶን ሯጩ ባሻዬ ፈለቀ የሚታወሱ ናቸው፡፡
የክቡር ዘበኛ ወታደርና ስፖርተኛ ሆኖ ማሞ በተለያዩ የአገር ውስጥ ውድድሮች የነበረው ልዩ ብቃትና ውጤታማነት በኢትዮጵያ የመጀመርያ የኦሎምፒክ ቡድን ሲመረጥ ብዙዎች በማራቶን ውድድር እንደሚሰለፍ ገምተው ነበር፡፡ ይሁንና የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ ማሞን የመረጠው ደግሞ በ800 ሜትር፤ በ1500 ሜትር እና በ4 X 400 ሜትር እንዲወዳደር ነበር፡፡ የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ቡድን አገሪቱ በታሪክ ለመጀመርያ ጊዜ ለመሳተፍ ከ8 ቀናት አስቸጋሪ የዲሲ አውሮፕላን ጉዞ በኋላ ሜልቦርን ገብቷል፡፡ ማሞ ወልዲ በዚህ የኢትዮጵያ ስፖርት አዲስ ምዕራፍ በመካከለኛ እና በአጭር ርቀት ለመሳተፍ ከበቁ የመጀመርያዎቹ የኢትዮጵያ ኦሎምፒያኖች አንዱ ለመሆን የቻለ ነበር፡፡ በሜልቦርን ኦሎምፒክ ላይም በመጀመርያው የ800 ሜትር ውድድር ላይ የመጀመርያ ዙር ማጣርያ ላይ ሰባተኛ ነበር የወጣው፡፡ ከዚያም በ1500 ሜትር ለግማሽ ፍፃሜ በመድረስ 11ኛ ደረጃ ነበረው፡፡ በ4 X 400 ሜትር ውድድር የመጀመርያ ዙር ማጣርያ ደግሞ ከአየነው በየነ፤ ከበየነ ለገሰ እና ከአበበ ሃይሉ ጋር ተሰልፎ በ5ኛ ደረጃ በመጨረሳቸው ፈርቀዳጆቹ የኢትዮጵያውያ ኦሎምፒያኖች ከፍፃሜው ውድድር ውጭ ሆነዋል፡፡ ማሞ በዚህ የኢትዮጵያ የመጀመርያ ኦሎምፒክ ተሳትፎው ለፍፃሜ ውድድሮች ባይበቃም በመካከለኛ ርቀት ፈርቀዳጅ ኦሎምፒያን መሆኑ የሚጠቀስ ታሪኩ ነው፡፡
በ1960 እኤአ ላይ የጣሊያኗ ሮም ከተማ 17ኛውን ኦሎምፒያድ ስታዘጋጅ በአገር አቀፍ ደረጃ በሩጫ የተለያዩ የውድድር መደቦች ምርጥ ከሆኑ አትሌቶች አንዱ የነበረው ማሞ ወልዴ ለሁለተኛ ጊዜ በኦሎምፒክ መድረክ ለመሳተፍ ከፍተኛ ፍላጎት ነበረው፡፡ በክቡር ዘበኛ ከአበበ ቢቂላ ጋር በውትድርናውም በስፖርቱም የነበራቸው ጓደኝነት አነሳስቶት በኦሎምፒክ የማራቶን ውድድር መሮጥ ቢፈልግም አልሆነለትም፡፡ ከዚያ የኦሎምፒክ ተሳትፎው ስለቀረበት ምክንያት ያወሱ አንዳንድ የታሪክ ማስታወሻዎች አሉ፡፡ የሮም ኦሎምፒክ ከመድረሱ በፊት በዋዜማው ወራት በአፍሪካዋ አገር ኮንጎ የእርስ በርስ ጦርነት ፈንድቶ እንደነበረ የጠቀሰ አንድ ዘገባ፤ በወቅቱ ንጉሳዊው አስተዳደር በክቡር ዘበኛ የነበረውን ማሞ ወልዴ ከኢትዮጵያ የሰላም አስከባሪው ሃይል ጋር ወደ ኮንጎ ሊያሰማራው መወሰኑን ሲያስታውቅ፤ የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ ደግሞ በሮም ኦሎምፒክ ሊያሰልፈው ፈልጎ መሟገታቸውን አውስቷል፡፡ ማሞን ከኦሎምፒክ ያስቀረው ያ ሙግት እንዳልነበር ግን ሌላ ዘገባ ሲያመለክት ከኦሎምፒክ ቡድኑ የተቀነሰው በቂ በጀት ባለመኖሩ መሆኑን አውስቷል፡፡ ማሞ በሮም ኦሎምፒክ የሚሳተፍበት እድል ቢበላሽበትም አገሩን በሚያገለግልበት ሃላፊነት መሰማራቱ አልቀረም፡፡ የተባበሩት መንግስታት ኮንጎ ላይ ባሰማራው የኢትዮጵያ ሰላም አስከባሪ ጦር አባል ሆኖ ለ1 ዓመት በውትድርናው አገልግሏል፡፡
በሮም ኦሎምፒክ የማሞ ወልዴ የቅርብ ጓደኛ፤ አጋር ወታደር እና ስፖርተኛ አበበ ቢቂላ በማራቶን ለአፍሪካ እና ለኢትዮጵያ ፈርቀዳጅ የሆነ ድል ማስመዝገቡ ከፍተኛ መነቃቃት ፈጥሮ ነበር። ከአበበ የኦሎምፒክ የማራቶን ታላቅ ገድል በኋላ በ1964 እኤአ ላይ የጃፓኗ ቶኪዮ ከተማ 18ኛውን ኦሎምፒያድ ስታስተናግድ ለኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ቡድን በተለያዩ የአትሌቲክስ የውድድር መደቦች በተለይም በማራቶን ከፍተኛ ልምድ ያካበተው ማሞ ወልዴ፤ ለውጤታማነት ከተጠበቁ የኢትዮጵያ ኦሎምፒያኖች አንዱ ነበር፡፡ ሮም ላይ በ10ሺ ሜትርና በማራቶን ውድድሮች ኢትዮጵያን በመወከል እንዲወዳደር ተመርጧል። ኢትዮጵያ በታሪክ ለ3ኛ ጊዜ በተሳተፈችበት የሮም ኦሎፒክ ማሞ ሁለተኛውን የኦሎምፒክ ተሳትፎውን በ10ሺ ሜትር አድርጎ አራተኛ ደረጃ በማግኘት የዲፕሎማ ተሸላሚ ለመሆን በቃ። ከፍተኛ ዝግጅት አድርጎ በተሳተፈበት የማራቶን ውድድር ግን አበበ በተከታታይ ኦሎምፒክ ሁለተኛውን የወርቅ ሜዳልያ በፍፁም ብቃት ለመጎናፀፍ ሲበቃ ማሞ ግን ሙሉ ውድድሩን መጨረስ አልቻለም ነበር፡፡
በ1968 እኤአ ላይ 19ኛው ኦሎምፒያድ በሜክሲኮ ሲካሄድ ከአበበ ቢቂላ በኋላ ለሜዳልያ ውጤት የኢትዮጵያ ብቸኛ ተስፋ ከፍተኛ ልምድ የነበረው ምርጥ ኦሎምፒያን በወቅቱ የመቶ አለቃ ማዕረግ የነበረው ማሞ ነበር፡፡ እንደ ቶኪዮ ኦሎምፒክ ሁሉ ሜክሲኮ ላይ በኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ቡድን የተያዘው በ10ሺ ሜትር እና በማራቶን እንዲወዳደር ነው፡፡ ውጤታማ እንደሚሆንበት ከታመነው የማራቶን ውድድር አንድ ሳምንት ቀደም ብሎ በሜክሲኮ ኦሎምፒክ በመጀመርያ በ10ሺ ሜትር ተወዳደረ፡፡ ኬንያዊው ናፍታሌ ቴሞ በአጨራረስ ብልጠት አሸንፎ የወርቅ ሜዳልያውን ሲወስድ ማሞ በሁለተኛ ደረጃ እንዲሁም የቱኒዚያው መሃመድ ጋሃሚ በሶስተኛ ደረጃ ውድድራቸውን በመጨረስ የብርና የነሐስ ሜዳልያዎችን ተጎናፅፈዋል፡፡ ማሞ ወልዴ በሶስተኛ የኦሎምፒክ ተሳትፎው የመጀመርያውን የኦሎምፒክ የብር ሜዳልያ ለመጎናፀፍ የበቃው በ29፡ 27.75 በሆነ ጊዜ ርቀቱን በመሸፈን ሲሆን ይህ ውጤት ለኢትዮጵያ የረጅም ርቀት ሩጫ ፈርቀዳጅ ሆኖ መጠቀስ ያለበት ነው፡፡
ማሞ በ10ሺ ሜትር የብር ሜዳልያው ከተጎናፀፈበት ድል በኋላ ግን ከአድካሚው ውድድር እፎይ የሚልበት ጊዜ አልነበረውም፤ ከሳምንት በኋላ በማራቶን ሲወዳደር የአበበን የድል ታሪክ መድገም እንደሚኖርበት የኢትዮጵያን ክብር የማስጠበቅ ኃላፊነት የሱ መሆኑን በወቅቱ አሰልጣኝ የነበሩት አሰልጣኝ ንጉሴ ሮባ ነገሩት፡፡ በሜክሲኮ ኦሎምፒክ በማራቶን ውድድሩ ላይ በሁለት ተከታታይ ኦሎምፒኮች ሁለት የወርቅ ሜዳልያዎችን በመጎናፀፍ የተደነቀውን አበበ ቢቂላን ለመፎካከር ከተሰለፉት የ44 አገራት አትሌቶች ውስጥ አንዱ ማሞ ነው፡፡
ከ34 ዓመታት በኋላ በታዋቂው የአትሌቲክስ መፅሄት ራነርስ ዎርልድ ላይ በዓለም አቀፍ ውድድሮች የቅርብ ተቀናቃኙ የነበረው አሜሪካዊው ኦሎምፒያን ኬኒ ሞር ማሞ ወልዴን በዘከረበት የታሪክ ማስታወሻው በሜክሲኮ ኦሎምፒክ የማራቶን ውድድር ላይ የነበረው የአሯሯጥ ሁኔታ የፃፈው እንዲህ ነበር፡፡
….አበበ ቢቂላ ከግራ ጉልበቱ ከፍ ብሎ በሚገኝ ጡንቻው ላይ ፋሻ አስሮ እየሮጠ ነበር፡፡ 10 ማይሎችን ሮጦ ዞር ብሎ ሌላውን የክቡር ዘበኛ ወታደርን ማሞ ይፈልገው ጀመር፡፡ በማራቶን ውድድሩ መላው ዓለም የአሸናፊነቱን ከፍተኛ ግምት የሰጠው ለሻምበል አበበ ቢቂላ እንጅ ለማሞ ወልዴ አልነበረም፡፡ እንደውም ከማሞ ይልቅ አበበን እሱን እንደሚፎካከሩ የተጠበቁት የኬንያዎቹ ናፍታሌ ቴሞ፤ ኪፕ ኬኖና አሞስ ቢውት ነበሩ፡፡ … በማለት የኬኒ ሞር የታሪክ ማስታወሻ ይቀጥላል፡፡
እዚህ ጋር ተያይዞ መወሳት ያለበት የአበበ ቢቂላ እና የማሞ ወልዴ አሰልጣኝ የነበሩት ኦኒ ስካነን ውድድሩን ያስታወሱበት አስተያየት ነው፡፡ ስዊድናዊው አሰልጣኝ ‹‹ማይ አንክል ፍሮም አፍሪካ›› ከሚለው መፅሃፋቸው ባሰፈሩት የታሪክ ማስታወሻ ‹‹… በማራቶን ውድድሩ ኢትዮጵያን በመወከል የተሳተፉት ሶስቱ አትሌቶች አበበ፤ ማሞ እናመርዓዊ ገብሩ ነበር፡፡ ውድድሩ ከተጀመረ በኋላ በጥሩ ብቃት ላይ የነበረው ማሞ ነው፡፡ 3ቱ ኢትዮጵያውያን አጀማመራቸው ጥሩ ነበር፡፡ አበበ ከ5 ኪሜትሮች በኋላ በመሪዎቹ ተርታ ከነበሩት የሌሎች አገራት አትሌቶች ጋር ሲገሰግስ ነበር፡፡ ማሞ እና መርዓዊ ደግሞ በቅርብ ርቀት እየተከተሉ ናቸው፡፡ 10 ኪሜትሮች ሲያልፉ አሁንም አበበ ከመሪዎቹ ጋር መሮጡን ቀጥሏል፡፡ 25ኛ ኪሜትርን ሲያልፉ ግን የኬንያው ናፍታሌ ቴሞ አበበን ቀድሞት አለፈ… አበበም ከነበረበት ጉዳት ጋር ተደማምሮ ፍጥነቱ እየቀነሰ መጣ….›› በማለት ትዝታቸውን አስፍረውታል፡፡
ሜክሲኮ ላይ ለሶስተኛ ጊዜ የኦሎምፒክ ማራቶንን እንደሚያሸንፍ የተጠበቀው አበበ ቢቂላ በህመም ውድድሩን አቋርጦ ለመውጣት ሲገደድ የኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን የመላው ዓለም የስፖርት አፍቃሪዎች ልብ በሃዘን ተሰበረ፡፡ ጀግና ጀግናን እንደሚተካ የተዘነጋ ይመስላል፡፡ አበበ 20ኛው ኪሎሜትር ላይ ውድድሩን አቋርጦ ከመውጣቱ በፊት ከማሞ ጋር በሩጫ ላይ ያደረጉትን ምክክር አሜሪካዊው ኦሎምፒያን ኬኒ ሞር ለራነረስ ዎርልድ በፃፈው መጣጥፍ ላይ መተረኩን እንዲህ ይቀጥላል…
ማሞ ግን ከአበበ ጋር ካደረጉት ምልልስ በኋላ በከፍተኛ ሞራል መሮጡን ቀጠለ፡፡ ዱካውን በመከተል ተፎካካሪ የሆነው የኬንያው ናፍታሊ ቴሞ ነበር፡፡ የመጨረሻዎቹን የማራቶን ርቀቶችን ለመጨረስ ከሜክሲኮው ኦሎምፒክ ስታድዬም አካባቢ ሲደርሱ ማሞ ፍጥነቱን ጨምሮ አፈተለከና የአሸናፊነቱን ሪባን በጠሰ፡፡ በኦሎምፒክ ማራቶን ለኢትዮጵያ ሶስተኛውን ለራሱ ደግሞ የመጀመርያውን የወርቅ ሜዳልያ ለመጎናፀፍ በቃ፡፡ በውድድሩ የመጨረሻ መስመር ላይ ከሁሉም ቀድሞ በመገኘት ድሉን ያደነቀለት አበበ ቢቂላ ሲሆን ከጫነው የአምቡላስ መኪና ወርዶ በድሉ መደሰቱን የገለፀለት ወታደራዊ ሰላምታ በመስጠት ነበር ፡፡ በሜክሲኮ ኦሎምፒክ የ36 ዓመቱ ማሞ ወልዴ ልዩ ብቃት ለማሳየት የበቃው ውድድሩ ከአዲስ አበባ ጋር በሚመሳሰል ከፍተኛ አልቲትዩድ በመደረጉ ነበር፡፡ ማሞ በሜልቦርን ከዚያም በኋላ በቶኪዮ ኦሎምፒክ የነበሩት ልምዶችም ቀላል አልነበሩም። ከሻምበል አበበ ቢቂላ ጋር በልምምድ፤ በውድድር እንዲሁም በውትድርና ሙያቸው በነበራቸው ቅርበትም ብዙ የአሯሯጥ ታክቲኮችና ምክሮችንም እንዲያገኝ አድርጎታል፡፡ ማሞ ወልዴ በአንደኛነት የኦሎምፒክ ማራቶኑን አሸንፎ የወርቅ ሜዳልያ ሲወስድ ደግሞ ርቀቱን የሸፈነው በ2:20.27 በሆነ ጊዜ ሲሆን በሁለተኛ ደረጃ የተከተለውን ናፍታሌ ቴሞ በ3 ደቂቃ ልዩነት ቀድሞ መግባቱ በኦሎምፒክ ታሪክ ከፍተኛው የማራቶን አሸናፊ ያስመዘገበው የሰዓት ልዩነት ነበር፡፡