Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ለመሆኑ ምልክት ማሳየት የቻለ ሁሉ ከእግዚአብሔር ብቻ የሆነ ነው ያለው ማን ነው? የፈርኦን አስማተኞች ተአምር በማሳየት ሙሴን የተገዳደሩት ከእግዚአብሔር ስለነበሩ ነው አንዴ? አይ እነዚህ የእግዚአብሔርንና የቅዱሳኑን ስም እኮ ነው የሚጠሩት ብላችሁ ለምትከራከሩ፣ እና የሰይጣንን ስም እየጠሩ እንዲያጠምቁ ትጠብቁ ነበር እንዴ? “በስሜ ይመጣሉ” የተባለውን በቃ ማንበብም መስማትም አትፈልጉም? “በምንም ይሁን በምን ዋናው መፈወሳቸው ነው” የሚል የአጥማቂ አማኝ ማየት እንዴት ያሳምማል! “በቃ አጥምቆ የሚፈውሰን ካልሆነ በቀር ሃይማኖትም ቤተክርስቲያንም የራሳቸው ጉዳይ” የሚል ትውልድ ማፍራት የክርስቶስ መንጋ የቱን ያህል በተኩላ መዳፍ እንደገባና እረኞቹ ደግሞ በቦታቸው ላይ እንደሌሉ ነው የሚያሳየው።
ዲ/ ዳንኤል እባክህ በዚህ ጉዳይ ላይ ከዚህ በኋላ በምታወጣቸው ፅሁፎች ላይ የሚከተሉትን ጉዳዮች ማካተት ብትችል በርካቶች የተዛባ አመለካከታቸውን ሊያስተካክሉና ሊማሩ ይችላሉ ብየ ተስ አደርጋለሁ።
2. የአጥማቂዎቹ የተሳሳቱ አስተምህሮዎች ምሳሌ እየተጠቀሰ እርማት ቢሰጥበት( ለምሳሌ አጥማቂ ግርማ በጥቅም ስላልተስማሙና ቤተክሕነቱም ማገጃ ደብዳቤ ስለፃፈባቸው ከእስጢፋኖስ ቤተክርስቲያን ስለተባረሩ ብቻ በአንድ ቪሲዲ (ቁ. 34ሀ) ላይ የሰማሁት እስጢፋኖስ ተወግሮ ስለሆነ የሞተው እስጢፋኖስ ተብሎ በሚሰየም ቤተክርስቲያን አስማተኛ አገልጋዮች ይበዛሉ፣ ጼጥሮስም ክዶ ስለነበረ ጼጥሮስ በሚባል ቤተክርስቲያን መንፈሰ ክህደት ያለባቸው / አስማተኛ አገልጋዮች ይበዛሉ ዮሐንስ ወዘተ እያሉ ይቀጥላሉ። በነገራችን ላይ እሳቸውም እስጢፋኖስ ቤተክርስቲያንን ለማጥመቂያ የመረጡት በዚህ እምነታቸው ይሆን እንዴ? ማለት አስማታቸው በደንብ እንዲሠራ!)
3. በአጥማቂዎቹ ምክንያት ቤታቸው የፈረሰ፣ ቤተሰባቸው የተበተነ፣ ጤናቸው የተቃወሰ፣ በአጠቃላይ ሕይወታቸው የተመሰቃቀለ ሰዎች ምስክርነት እንዲሰጡ ቢበረታቱና ሌላው እንዲማር ቢደረግ
እኔ የሚመስለኝ እንደ እስጢፋኖስ ካህናት በልጅነት ለውቀት ትብሎ የሚወሰድ ባፍሎ የሚባለው ለሰዎች እውቀት እና እውቅና ካበቃ በኋላ መጨረሻ ለሱም ለሚከተለውም ችግር ያመጥጣ.
እኛ ኦርቶዶክሳውያን ሃይማኖታችን ኦርቶዶክስ መሆኑን እንጂ ስርአቱ ምን እንደሚል አናውቅም ለማወቅም ምንም አይነት ጥረት አናደርግም አናነብም አንጠይቅም አንመረምርም ለመማርም ዝግጁ እንሁን ፡፡ ቀጣዩን ክፍል እንጠብቃልን በርታ!
እኔ አላምንም የምር ዲ/ን ዳኒ ይሄንን አንተ ፃፍከው ለማለት አልደፍርም፤ ያንተ ባይሆን እመርጣለሁ… ለመጀመሪያ ጊዜ የማያሳምን ጭብጥ ያለው ፅሁፍ ካንተ ወጣ (ከ10 አንዱም ሚዛን አይደፋም)…. ጥቅሶቹ እንኩዋን አያስኬዱም…. የግል መረዳትህንና ሀሳብህን ማንፀባረቅህ ችግር የለበትም ግን የቤተክርስቲያኒቱ ድምፅ አስመስለህ ማቅረብህ ፈፅሞ ስህተት ነው (ህጋዊ ውክልና የለህምና)……በጣም ነው የምወድህ (የቤተክርስቲያኔ የቁርጥ ልጅ መሆንህን ጠንቅቄ አውቃለሁ)….. ግን አሁን ከታላቅ ይቅርታ ጋር በእክብሮት ትንሽ እንድናገርህ እገደዳለሁ
1. ስለመንፈስ ያለህ ግንዛቤ አናሳ ሆኖ አግኝቼዋለሁ (ለምሳሌ፡ ለምን …. ዝም ይላሉ ባልኸው ጭብጥ ላይ፤ አምላክ እራሱ በስጋ መፈተኑን ዘነጋኸው ወይም መቃወም ስለፈለግክ ይሆናል)
5. እሺ መምህር ግርማን እርሳቸውና እስኪ የዚህችን ሐዋርያዊት ቤተክርሰቲያን ሀይል አሳየን አጋንንትን አውጡ ፈውሱ እንደተባለ (በጣም ተቸግረናል፤ ታመናል፤ ከሀጢያት መላቀቅ አቅቶን ፍፁም ዓለማዊ ወይም መንፈሳይ ሆነናል፤ አስራት አናወጣም፤ ፀሎት የለ፤ስግደት የለ፤ ጾም የለ፤ ንስሀ የለ፤ ቅ.ቁርባን የለ፤ ፍቅር የለ……. ብቻ በጣም ተጨንቀናል…. ግን የሚገርምህ ቤ/ን አንቀርም ደግሞ በየጉባኤው እንማራለን) እስኪ የዘመናችንን ሐዋርያ አሳየን ከዚህ እንድንፈታ የሚያግዘን ወይም መንገዱን ምራን፤ ለምን በባዶ ሜዳ ታንከራትቱናላችሁ፤ እኛው አምነን በጠበሉ በዳንን እንዴት ጠበሉ አያስፈልግም ትሉናላችሁ ዲ/ን ዳኒ…. ዛሬ ገና አልሰማህም፤ ከችግሩ የተፈታ ብቻ ነው የሚገባውና
6. ሳስበው ሳስበው ግን ታላላቆቹ ቅዱሳን አባቶቻችን በእኛ ዘመን ተነስተው ቢሆን ኖሮ ይሄ ተመራማሪውና ተጠራጣሪው ፍቅር የጎደለው የእኛ ትውልድ ምን ያህል ያሳድዳቸው ነበር (ከሰውም ልቦና ጭምር)
8. አንተ ዛሬ ያልከውን ስንቱ ሰባኪ ነን ባዮች በየመድረኩ ርዕስ በማድረግ ሲየጋሱት ኖረዋል፤ እኛም ግሳታቸውን አፍንጫችንን በመያዝ አሳልፈነዋል እናሳልፈዋለን፤ የሚገርመው አሁንም አንተ በቀደድኸው በ(comment) ሲንጫጩ ይታያሉ ፤ ግሳቱ ግን አሁንም ያልፋል አፍንጫችንን ይዘናላ
9. ስለ ሊቀጳጳሳቱ ወክለህ የተናገርኸው አንተን የቤ/ክ አስከባሪና ተቆርቋሪነት ቦታ ሲያሰጥህ ጳጳሳቱን ግን ለገንዘብ ሲሉ የሀሳዊ መሲህ ደጋፊ እና በውሸት ህዝቡን የሚደልሉ ለመንጋው መጥፋት ቦታ የሌላቸው አድርጓቸዋል፤ ደግሞስ እንደዛ ለማሰባቸው ምን ማረጋገጫ/ማሰረጃ አለህ
ብትችል ትንሽ ለመመርመር ልብህን ክፈት፤ ካለሆነም አጥርተህ ስለማታውቀው ነገር ባትናገር ይሄ የህይወት ጉዳይ ነውና፤ በዚህ አካሄድህ አንተ ከሰው ልቦና ብትወጣ እንጂ ትርፍ የለህም ለዚህ ደግሞ የተሰጡህን ሃሳቦች(comments) ማየቱ ይበቃሀል፤ ምክንያቱም ድጋፍ የሚሰጡህ ድሮም በተለያዩ ምክንያቶች ሲቃወሙ የኖሩት ብቻ ናቸው፤ የሚቃወምህ ግን በነፍሱ በህይወቱ መጥተህበታልና አይሰማህም (ይህም አንተ ስለሆንህ ነው፤ ለሌላው ካለመስማትም ሊያልፍ ይችላል)
አመጸኛ እና ተንኮለኛ ትውልድ ምልክትን ይሻል እናንተ የአጥማቂ ተከታዮች ያልገባችሁ ነገር አለ። ጉዳዩ አጥማቂ እገሌ ለምን ታዋቂ ሆነ? ባህታዊ እገሌ ለምን ካሴት ሸጠ? እንገሌ ለምን ተፈወሱ?( በእርግጥ ተፈውሰው ከሆነ) አይደለም። አሁን በእውነት በእውነተኛው የመንፈስ ቀዱስ ፀጋ ሰዎች ሲፈወሱ ማየትን የሚጠላ አለ ብላችሁ ታስባላችሁ? የሰው ልጆች ጠላት ከሆነው ከሰይጣን በቀር! ምነው እንደዚያ በሆነና ደስ ባለን። አጥማቂዎቹንም በሁሉም ቦታ እንዲደርሱና እንዲፈውሱ በለመናቸው! ችግሩ ግን ወዲህ ነው። ትምህርታቸው ተለየ፣ ሥርዓታቸው አፈነገጠ፣ ሕዝቡን ተአምር ፈላጊና ሰው አምላኪ አደረጉት፣የአጋንንትን ሀሰተኛ ምስክርነት እውነተኛ መሆኑን እያፀደቁ ትዳር አፈረሱ፣ቤተሰብ በተኑ፣ ሁሉም መተተኛ እንደሆነ በመስበክ ክርስቲያኖች እርስበርስ እንዳይተማመኑ አደረጉ፣ የቤተክርስቲያንን አውደ ምህረት ከጠንቋይ ቤት መለየት እስኪያስቸግር ድረስ አተራመሱት፣ ቤተክርስቲያኒቱ ሰምታው የማታውቅ እንግዳና ክህደት የተቀላቀለበት አስተምህሮ ያለ ከልካይ አስፋፉ፣ ሌላም ሌላም፣ እስኪ ተዉን። እኛን እያስጨነቀን ያለው የቤተክርስቲያን ጉዳይ፣ እናንተን እያሳሰበ ያለው የአንድ አጥማቂ ጉዳይ። እባካችሁ ይልቅ አጥማቂዎቹን የምትቀርቧቸው ከሆነ ለምን አትመክሩልንም?
……………….ለመሆኑ ይህንን ሁሉ ሕዝብ ሰይጣን ሲቆጣጠረው ክርስቶስ የለምን? የተጠመቅነው የልጅነት ጥምቀት፣ የቆረብነውስ ቁርባን አይሠራምን? ገና ወደ ክርስትና ያልመጡ የገሊላ ክርስቲያኖች እንኳን በጩኸት አልተደበላለቁም እንኳን እኛ በክርስቶስ ክርስቲያን በወልድ ውሉድ የተባልነው፡፡ ይህ አሠራር የክርስቶስን ነገረ ድኅነት የሚፃረርና ከማዳን ሥራውም የወጣ ነው፡፡ ከክርስቶስ ክብርና ኃይል ይልቅ የሰይጣንን ኃይል ለማሳየት የሚሠራም ነው፡፡ ……………………
ቅዱስ ጳውሎስም የሐሳዊ መሲሕን አመጣጥ ሲያስተምረን ‹‹የእርሱ መምጣት በተአምራት ሁሉና በምልክቶች፣ በሐሰተኞች ድንቆችም በዓመጽም ማታለል ሁሉ እንደ ሰይጣን አሠራር ነው›› ይላል (1ኛ ተሰ. 2፣9)፡፡ ይህም ከመንፈሳዊ ብቃት የማይመጣ ተአምር፣ ድንቅና ምልክት ምንጩ ከሰይጣን እንደሆነ ይጠቁመናል፡፡ ዛሬ በእነዚህ ይህንን ያህል የምንታለል ከሆነ ነገ ሐሳዊ መሲሕ ከዚህ የሚበልጡ አስደናቂ ተአምራትን ሲያደርግ ጨልጠን ገርኝተን መከተላችን የማይቀር ነው፡፡ ‹‹የተመረጡትን እንኳን እስኪያስት ድረስ›› ተብሏልና፡፡………………..
ከአክባሪው ይልቅ ከባሪው፣ከሰጭው ይልቅ ተቀባዩ፣ከጌታው ይልቅ አገልጋዩ የሚከብርበት ሥራ የእግዚአብሔር አይደለም፡፡ መንፈሳዊ አገልግሎት ዓላማው እግዚአብሔርን ማክበር፣ አሕዛብም እግዚአብሔርን እንዲያውቁ ማድረግ፣ ከመንገድ ጠራጊውም ይልቅ መንገዱን እንዲያገኙት ማስቻል ነው፡………………………
እንዲህ ያለ አስተዋይ መምህር ያላሳጣኸን እግዚአብሔር ሆይ እናመሰግንሃለን አሁንም በስምህ ለሚነግዱ እና አውቀውም ይሁን ተሳስተው የነጋዴዎቹን መንገድ ለሚከተሉ ማስተዋልን ስጥልን እንደ ዲ/ን ዳንኤል ክብረት ያሉ አገልጋዮችህን ጠብቅልን
የዘመናችን የሰም ማጥፋት የምላስ ዘመቻ ፣ያውም ከተከበረው ድያቆን ዳንኤል ክብረት። አዎ መልስ አለኘ፣ እኔናአንተ የፍቅር አምላክ ነው ሁሌ የምናመልከው ። ወንድሜ ዳንኤል ምነው አንድም ቀን በመምህር ጉባኤ ላይ ተገኘተህ በአይንህ ያየህውን መመሰከር ሰትችል ምነው አንተን የመሰለ ሃብታችን? እኔ የምለው የማታቀው ምእራፍ ላይ ገብተህ መንገዱ ጠፋቶብህ ይሆን?መምህር ግርማን አነጣጥሮ ከሆነ እግዚአብሔር ይቅር ይበለህ! ማነው ከጀርባው ሹክ ያለለት የሚለው ነው ትልቁ ጥያቄ? ደብተራው ወይስ ተሐድሶው፣ እሳቸው እዚህ ከመጡ በንስሐ ልጆቻችን ፋትለፋት እንዎረዳለን ከሚሉ ወገኖች የሁን? አይ ወይስ አስመሳይ አጥማቂዎች ማለትህ ይሁን? እኛ በዘመናችን የሰው ልጅ በሥላሴ፣ በመድሀኒአለም፣ በድንግል ማርያም፣ በቅዱሳን እና ፃድቃን ሰማእታት ሰም የዳቢሎስ ሠራዊት በ ሲኦል ሲታስር በ ጥቂት በዘመናችን እውነተኛ አባቶች ቢፈውሱ ፣ ዲያቆን ዳንኤል አራንባ እና ቆቦ የ ፍልስፍና ፅሑፍ በተረትተረት እዛ እዚ መዝለል ለምን አስፈለገ? እናሰተውል መንፈሱ ከማንወገን ነው ብላችሁ ምርምሩ ነው የተባለው! ሴይጣን ሰይጣንን አያወጣም፣ ከእግዚአብሔር ካልሆነ በቀር የተባለው። የሐዎሪያቶችን ልብሳቸውን በመንካከት ብቻ ተፈውሰዎል እኮ? የኛ እንደ አቡነ ተክለሃይማኖት ያሉት አባቶች ጋኔን ገስፀው አውጥተው ተውልድን አንፀው ለ አገር አቆይተዎል ታዲያ በዘመናችን እንደ መምህር ግርማ አይነት ጥቂት አባቶች የእግዚአብሔር ፀጋ ተጠቅመው ትውልዱን ለወገንም ለ አገርም ቢፈወስ ምን ያሰከፋል? እግዚያብሔር ይቅር ይበለህ ብለን እንፀልያለን አሜን። በሀይማኖታችን በፍርድ ቀን ምን ሰርተን በጌታ መድሀኒአለም ቀኝ በኩል እንቆማለን እንጂ እኛ ጣት ጠቋሚ ፈራጆች አይደለንም፣ እንዲሁም በእግዚአብሔር ቤት ወስጥ የሚነሳው የመንፈስ ቅናት በፍርድ ቀን ነፈስ ታሳሰራለች። እወቋት ፈተናችን በቀጭን መንገደ ላይ እርስበእርስ እያባላን ነው። ለመሆኑ መነው ብፁ በዘመናችን፣ ባዶዎች ነን ምን ይዘን ነው ጌታችን ፍት የምንቀረበው እባካችሁ እናስተውል።
ዲያቆን ዳንኤል እግዚአብሔር ይባርክህ በዚህ ጉዳይ ላይ አስተያየትህ ምነው እንዲህ በትንሽ ሳይሆን በጣም ዘገየ። እስቲ ደግሞ የቤተክርስቲያን መሪዎች ስለነዚህ አሳች አጥማቂነን ባዬች ምን ይላሉ?የሚታወቀውን ካለ ንገረን
የዘመኑን የሃይማኖት ሃሰተኞች በሚገባ ተረድተንና ለይተን የቀደመችወን የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሀይማኖት አስተምሮትን ተረድተን በእምነት እንድናድግ ከፍተኛ ፍላጎት እንዳለህ የሚያስመስልህ የግንዛቤ ስዕል ጽሁፈፍህ አግኝቻለሁ፡፡ ነገር ግን ግልጽ ያልሆነልኝ ነገር ምንድን ነው ? መ. ግረማም እያሉ ያሉት ነገር - ንሰሃ ግቡ፤ስጋው ደሙን ተቀበሉ፤ በጾም በጾለት ስጋችሁን አሸንፉ፤ ሰገዱ፤ መጥውቱ፤ አስራት በኩራት አውጡ ፤ ወዘተ ነው ? በእኔ እምነት ይህ የተባለው ምክር እና ስብከት ከሰይጣን ነው! ፈውሱም ‘ምትሐት’ ነው ከተባለ? ማንም ሰው ከዚህ መረዳት የሚችለው ነገር ቢኖር አንድ እና አንድ ብቻ ነው- ይህም ሰይጣን ‘በምትሃት’ ህዝቡን ወደ እግዚዓብሔር መንገድ መመለስ ጀመር የሚል:: ለእኔ ዋናው ጉዳይ ህዝባችን ወደ አምልኮተ እግዚዓብሔር ወደ ሃይማኖቱ መመለሱ ይመስለኛል፡፡ በ ነገራችን ላይ እኒህ ሰው ነገ በሰውነታቸው ፈተና ቢገጥማቸውና ከዚህ መስመር ቢወጡ፤ ለእኔ በእግዚዓብሔር ስጦታ ይሰሩት የነበርውን ነገር ሁሉ እንዳልቀበል አያደርገኝም፤ የማምነው የእግዚዓብሔርን ምህርት እና ጸጋ እንጂ እሳቸውን አይደለምና፡፡ ስለዚህ በአጠቃላይ በእግዚዓብሔር ስራ ገብተን የስራ ልምድ ፤ ተጋድሎ ወዘተ ከመጠየቅ ይልቅ፤ ለምን ይሆን የእኛ ቅድስና ስልጣንና ጸሎት ለወገኖቻችን(ለአገራችን) የነፍስና ስጋ (ሰላም ፤ፍቅር አንድነትና መግቦት) ፈውስ ያልሆነ/ያልበቃ? ብለን እራሳችንን ብንጠይቅ የሚሻል ይመስለኛል፡፡ ለሁላችንም ልቦና ይስጠን፡፡
የሰዎች ይሁኝታና ጭብጨባ የሕይወቴ ጉልበት ከሆነ ብርቱ ለመሆን ብዙ መልፋት አለብኝ። ሁሉን ለማስደሰት ስለማልችል ግን ልፋቴ ከንቱ ይሆናል። ነገር ግን ከሰው ይልቅ እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኘውን ወይም የተሰኘበትን ለመኖር ብጥር ሕይወቴንና የሕይወቴን ትርጉም በዚያ አገኛለሁ።#አዲስዓመት
ብሕማም ምኽንያት ንሕክምና ናብ ወጻኢ ሃገራት ንምጋሽ ቪዛ ዝሓቱ ኤርትራውያን፣ ኣብ ምምሕዳራት መንግስቲ ብሰንኪ ዘጋጥሞም ዘሎ መሰናኽላት የማርሩ - Radio Erena
ብሕማም ምኽንያት ንሕክምና ናብ ወጻኢ ሃገራት ንምጋሽ ቪዛ ዝሓቱ ኤርትራውያን፣ ኣብ ምምሕዳራት መንግስትን ክፍሊ ኢምግሬሽንን ብሰንኪ ዘጋጥሞም ዘሎ መሰናኽላት የማርሩ።
ናጻ ናይ ምንቅስቓስ መሰሉ ብምምንዛዕ፣ ንህዝቢ ኤርትራ ከንይቀሳቐስ ኣሲሩ ሒዚዎ ዝርከብ መንግስቲ፣ ብፍላይ ኣብ ልዕሊ’ቶም ቅልጡፍ ናይ ወጻኢ ሕክምናዊ ረድኤት ዘድልዮም ዜጋታት፣ ብህይወቶም ይጻወት ከምዘሎ’ዩ ዝሕሰብ ክብሉ’ውን ስድራቤታት ግዳያት እዚ ናይ ቪዛ ምድንጓይ ዝኾኑ ኤርትራውያን ንሬድዮ ኤረና ምረቶም ገሊጾም።
ኣብዚ እዋን’ዚ ዝበዝሓ ሃገራት ፣ ናይ ህዝቢ ናጻ ናይ ምንቕስቓስ መሰል ብምሕላው ፣ ዜጋታታን ኣብ ዝጠለብዎን ኣብ ዝሓጸረን ግዜ ፓስፖርታት ከዳልዋ እንከለዋ መውጽኢ ቪዛ ዝብሃል ከኣ ጠቕሊሉ ከምዝተርፍ ጌረን ይርከባ።
ናጻ ናይ ምንቕስቓስ መሰል ዜጋታተን ብምምንዛዕ፣ ምውናን ፓስፖርትን መውጽኢ ቪዛን ብጽኑዕ ካብ ዝቖጻጸራ ሃገራት ኤርትራ፣ ሰሜን ኮርያ፣ ኩባን ቻይናን ኣብ ቅድሚት ይስርዓ።
አምባሳደር ፍፁም፣ ከፍተኛ ልባዊ ምስጋናዬ ይድረስዎት።በጣም ግሩም የሆነ በወቅታዊው የሐገራችን ጉዳይ ላይ ያቀረቡት ገለፃ። እውነት ትቆይ ይሆናል እንጂ መገለጿ አይቀርም።እነዚህ እርኩሶች ለ27 ዓመት በሐገራችን ብቻ አይደለም በውጭው ዓለም ሳይቀር ዘርተውት የሄዱት ቆሻሻና፣የተበከለ መርዛማ ፓለቲካቸው ከኢትዮጵያ ሕዝብ ጉሮሮ ተነጥቆ በወጣ ቢሊዮን ዶላሮች በተገዙ የምዕራባውያን ጋዜጠኞችና ሎቢስቶች እየተነዛ ሥለነበር በሁሉም ኢትዮጵያውያኖች ሁሉም ዓረም ተነቅሎ ይጠፋል።
ክልላዊ መንግስቲ ኣምሓራ ዝላኣኾም ወከልቲ፣ ግዳያት ዕግርግርን ህውከትን ኣብ’ቲ ክልል ስለዝኾኑ ናብ ትግራይ ምስ ዝሃደሙ ተጋሩን ሰበ ስልጣን ትግራይን ተዘራሪቡ’ሎ።
ዕላማ’ቲ ጉጅለ ልኡኽ ናብ ትግራይ ክገልጹ ከለው ‘ህውከትን ዕግርግርን ዝምነዩ ሓይልታት ኣብ ክልልና ብሰንኪ ዝፈጠርዎ ዘርኣዊ ምብርባር፣ ዝተወሰኑ ተጋሩ ነበርቲ ክልልና፣ ናብ ትግራይ ዝሃደምሉ ኩነታት ተፈጢሩ’ ኢሎም።
ምስ ግዳያት ዕግርግርን ህውክትን ኣብ ክልል ኣምሓራ ዝኾኑ ተጋሩ ካልእ ዙር ልዝብ ክምዝህልው ዝጠቀሱ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ክልል ኣምሓራ ኣቶ ሰማሁ ጥላሁን፣ እቶም ተፈናቀልቲ ናብ ንቡር ንምምላስ ንሰርሕ ኣለና ይብሉ።
Next Post: የፌዴሬሽን ምክር ቤት የኮሮና ቫይረስ ስርጭት በሃገሪቱ ስጋት ሆኖ እስከቀጠለ ድረስ ሁሉም የፌደራልና ክልል ምክር ቤቶች ስራቸውን እንዲቀጥሉ በሚል የቀረበውን የውሳኔ ሀሳብ አጸደቀ
ላለፉት አስር አመታት ለኢትዮጲያ ኢንዱስትሪ እድገት ማነቆ የሆኑ ሦስት መሰረታዊ ችግሮች አሉ። እነሱም፣ 1ኛ፡- የኢህአዴግ መንግስት በቢዝነስ ስራ መሠማራቱ፣ 2ኛ፡- እንደ መንግስት ሥራው አለመስራቱ፣ 3ኛ፡- የግል ተቋማትን አላሰራ ማለቱ ናቸው።
በአንድ ሀገር ውስጥ ኢንዱስትሪ – መር ኢኮኖሚ ለመገንባት፤ አንደኛ፡- ጥቃቅንና አነስተኛ ተቋማት ወደ መካከለኛና ትላልቅ ተቋማት ደረጃ ሲያድጉ፣ ሁለተኛ፡- ትላልቅ የሀገር ውስጥና የውጪ ድርጅቶች በዘርፉ ሰሰማሩ ነው። ላለፉት አስር አመታት ኢኮኖሚው በ11% አደገ እየተባለ የኢንዱስትሪ ክፍለ ኢኮኖሚ ከነበረበት ፈቀቅ ያላለው እነዚህን መሠረታዊ ለውጦች ማምጣት ስላልቻለ ነው፡፡ የኢህአዴግ መንግስት ላለፉት አመታት “ኢንዱስትሪ-መር ኢኮኖሚ እንገነባለን!” ሲል ኖሮ የኢህአዴግ መንግስት ዛሬ ደግሞ “በቀጣይ አስር አመታት ውስጥ በኢንዱስትሪ ከአፍሪካ ቀዳሚ ሀገር እናደርጋታለን” ማለት ጀምሯል። ዛሬ ግን ለኢህአዴግ አመራሮች፣ “የኢንዱስትሪ ልማት የሚመጣው በስራ እንጂ በጉራ አይደለም” ብሎ እቅጩን መናገር ያስፈልጋል።
አቶ ሽሽጉን በዚች ቀውጢ ሰዓት እንደዚህ ዓይነት ጽሁፍ ለማውጣት የገፋፋቸው አንዳች ዓይነት ምክንያት ቢኖር ነው ብዬ ስለገመትሁ፣ የግል አስተያየታቸውን የመሰንዘር ህገ መንግሥታዊ መብታቸው እንደተጠበቀ ሆኖ፣ ከቅንነት ተነስተው የተሰማቸውን ለሰፊው የኢትዮጵያ ህዝብ ለማሳወቅ ካላቸው በጎ ግምት ተነስተው ነው እንደዚህ ዓይነት ድምዳሜ ላይ የደረሱት ብዬ ለማለፍ ሞከሬ ነበር። ግን ደግሞ፣ በኔ ግምት ድምዳሜያቸው የተሳሳተ ስለሆነ፣ ይህንን የተሳሳተ ግምታቸውን በቅንነት ላይ የተመሰረተ ዕርምት ለማድረግና ለሌሎችም ጉዳዩን በደንብ ላልተረዱ ዜጎች ዕውኔታውን በትክክል ለማስቀመጥ ወሰንሁ። ይህ እንግዲህ አቶ ሽሽጉ ስለቄሮ የጻፉትና አንዳች ዓይነት ድምዳሜ ላይ የደረሱት ስለዚህ ወጣት ትውልድ የጠለቀ ዕውቀት ስላልነበራቸው እንጂ የተደበቀ አጄንዳ ስላላቸው አይደለም ብዬ በማመን ነው። አለማወቅ በራሱ ጥፋት ባይሆንም፣ በደንብ ስለማያውቁት ነገር መጻፍና አሉታዊ ድምዳሜ ላይ መድረስ ግን ከጥፋት በላይ ነው!
እንደማየው ከሆነ አቶ ሽሽጉ ስለ ኦሮሞ ህዝብ የቅድመ-ፊውዳሊዝምን የአስተዳደር ታሪክ ሳያውቁ ወይም ያንን የአስተዳደር ታሪክ ይዘት በተጣመመ መልኩ የተረዱት ይመስለኛል። ወይም ደግሞ የኦሮሞን ህዝብ የአስተዳደር ታሪክና ይዘት በደንብ ያልገባው ሰው እሳቸውንም አሳስቷቸው ይሆን እንደሁ እንጂ የኦሮሞ ህዝብን የገዳ ሥርዓት መግቢያ እንኳ ያነበበ ሰው ስለ ቄሮ እንደዚህ ዓይነት የተሳሳተ ድምዳሜ ላይ ይደርሳል ብዬ ለመገመት ያዳግተኛል። ከአቶ ሽሽጉ ጋር በአካል ተገናኝተን ስለ ገዳ ሥርዓትና በተለይም ስለ ቄሮ ጠለቅ ያለ ትምህርት ብሰጣቸው ደስ ባለኝ ነበር። ለጊዜው ግን ያ ዕውን ስለማይሆን፣ እዚሁ “በአይጋ ፎረም” በኩል ትምህርታዊ መልዕክቴን ላስተላልፍ። ኦሮሞ በመሆኔ ደግሞ ከአቶ ሽሽጉ የበለጠ የማህበረሰቤን ታሪክና አስተዳደራዊ ቅርጽ ይዘት ስለማውቅ፣ ስለቄሮ ማንነት አፌን ሞልቼ ለመናገር እችላለሁ ባይ ነኝ።
‹‹ ቄሮ ማለት ወጣት ማለት ነው” ለማ መገርሳ- ” አልሸባብ ማለትም ወጣት ማለት ነው” እኔ በሚል ርዕስ ሽሽጉ የጻፉትን ጽሁፍ እዚህ ላይ ያንብቡ ቄሮ ቃር እንዳይሆነ ጸሃፊው ” አልሸባብ በአንድ ወቅት ሶማሊያን የማስተዳደር ስልጣን በሃይል ይዞ የነበረው የእስላማዊ ፍርድ ቤቶች ህብረት የወጣቶች ክንፍ ነበር።ኢትዮጵያን ጨምሮ ኬንያ፣ ኡጋንዳ ራስዋ ሶማሊያን በመተባበር ሊያጠፉት ቢሞክሩም እንደ እባብ አፈር ልሶ ልሶ እየተነሳ ሊነቅሉት የማይችል ሆኖ ዛሬ የወገኖቹን …” ሲሉ ይጀምራሉ። ሃሳባቸው ቄሮን ወደ አልሸባብ ማጠጋጋት ሲሆን …..
ኦሮሞዎች ለብዙ ምዕተ ዓመታት ይተዳደሩበት በነበረው የገዳ ሥርዓት መሰረት ህብረተሰቡ በዕድሜ ክልል የተከፋፈለና እያንዳንዱ ግለሰብ የትውልዱን የሥራ ድርሻና ማህበረሰባዊ ግዴታ የሚወጣው በየስምንት ዓመት በሚደረገው የትውልድ ሽግሽግ የጊዜ ገደብ ነው። ከተወሰነው የስምንት ዓመት “የግዴታ የዕድሜ ገደብ” ውጭ የአንድን ግለሰብ ወይም ቡድን የሥራ ድርሻና ግዴታ ማራዘም ስለማይቻል አስተዳደራዊ ሥልጣንን ለሚቀጥለው ትውልድ ለማስረከብ ምንም ዓይነት ችግር አይከሰትም። ይህም በመሆኑ በማህበረሰቡ ውስጥ አስተዳደራዊ ቀውስ ፈጽሞ አይታይም ነበር።
በዚህ የዕድሜ አንጓ ውስጥ ማለትም ከሃያ አራት እስከ ሰላሳ ሁለት ዓመት የዕድሜ ክልል ውስጥ ያሉ ወጣቶች (በኦሮምኛ ቄሮ በመባል የሚታወቁት) ያለምንም ማሳሰቢያ ማህበረሰባዊ ግዴታቸውን የመወጣት ኃላፊነትን ይረከባሉ። በሰው ልጅ የዕድሜ ዘመን ደግሞ በዚህ የዕድሜ ክልል የሚገኙ ግለሰቦች ተክለ ሰውነት የዳበረና የጠነከረ በመሆኑ ማህበረሰቡን ከውጭ ወራሪ ለመከላከልና ትላልቅ አውሬዎችንም ሳይቀር አድኖ የመግደል “የጀግንነት” ባህርይ በግልጽ የሚታይባቸው በመሆኑ ሁሌም የማህበረሰቡ ጋሻና መከታ ሆነው ያገለግላሉ። ማህበረሰቡም በጣም ስለሚታማመንባቸው ከቄሮ የዕድሜ ክልል ውጭ የሆኑ ማለትም ለጋ ወጣቶችና ጠና ያሉ የማህበረሰቡ አባላት ቄሮን ተክተውም ሆነ አብረውም ለውጊያ አይሰለፉም። ለቄሮ ዕድሜ ያልደረሱ ከቄሮዎች የውጊያና የትግል ሥልት ይለምዳሉ፣ ጠና ያሉት ደግሞ ያለፉበትን ጎዳናና ያጋጠማቸውን ተግዳሮቶች እንዲሁም የሕይወት መሰናክሎችን እንዴት እንዳለፉ ለቄሮዎች ያስረዷቸዋል። ላንድ ህብረተሰብ ጤነኛ ዕድገት በጣም ጠቃሚ የሆኑትን ሁለት ነገሮች ማለትም የጭንቅላት (ልምድ) እና የጡንቻ ውህደት የሚባለው መሆ ኑ ነው። ስለዚህ ነው እንግዲህ ቄሮ በተለምዶ ከምናውቃቸው የፖሊቲካ ድርጅት የወጣት ኮሙኒስቶች ወይም ካድሬዎች ዓይነት አወቃቀርና አደረጃጀት የሚለየው። ቄሮ ከታላላቆቹ እንዳስፈላጊነቱ ምክር ይቀበል እንደሁ እንጂ ለመደራጀትም ሆነ መፈጸም ስላለባቸው ህብረተሰባዊ ግዴታዎች ከማንም ግለሰብ ወይም ቡድን መመርያ አያስፈልገውም። እዚህ ላይ ነው እንግዲህ አቶ ሽሽጉ “ቄሮ ከኦነግ በተሰጠው መመርያ” መሰረት የሚንቀሳቀስና “ሌሎችን ብሄሮች እያጠቃ ያለ”፣ “ሁሉም ነገር ለኦሮሚያ የሚል”፣ “በጠባብ የዘረኝነት አስተሳሰብ የታወረ ኃይል” ብለው በድፍረት ሲጽፉ፣ ስለዚህ ወጣት ትውልድ ያላቸው ግምት የተሳሳተ ነው ለማለት የደፈርኩት። አቶ ሽሽጉ ካነሷቸው ነጥቦች መካከል እስቲ ሶስቱን ብቻ ባነሳ፣
ሀ) ቄሮ ማለት ከላይ ባስቀመጥኩት የዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኝ ማንኛውንም የኦሮሞ ወንድ ስለሚያጠቃልልና ዛሬ በኦሮሚያ ክልል ውስጥ ከሚኖሩት ከአርባ ሚሊዮን በላይ ከሚሆኑ ኦሮሞዎች መሃል ስድሳ በመቶው የሚሆነው በዚህ የዕድሜ ክልል ውስጥ ስለሚካተት፣ ይህን የሚያክል ቁጥር ያለውን፣ በማንም ያልተደራጀና በማንም የማይመራውን ወጣት ትውልድ፣ ኢህአዴግ ለሩብ ምዕተ ዓመት ያህል እየጣሰባቸው ያለውን ህገ መንግሥታዊ መብታቸው እንዲከበርላቸው ደጋግመው ቢጠይቁም ሰሚ ጆሮ ያለው መንግሥት በማጣታቸው ራሳቸውንና ህዝቡን ለሰላማዊ ዓመጽ በማነሳሳታቸው ብቻ፣ እንደጥፋተኛ ተቆጥረው “ምርመራ ይደረግባቸው” ማለት ካለማወቅ የተነሳ ድምዳሜ ነው እላለሁ።
ለ) በርግጥ ቄሮ በራሱ ብቻ ሳይሆን መላውን የኦሮሞ ህዝብ አስከትሎ ሰላማዊ በሆነ መንገድ ለግላዊና ቡድናዊ መብቱ መከበር ሲል በኦሮምያ ክልል ውስጥ ሰላማዊ ህዝባዊ እንቢተኝነትን ብቸኛ የትግል ዘዴው አድርጎ መታገልና ማታገል ከጀመረ ዓመታት አስቆጥሮአል። በዚህ ጊዜ ውስጥ አቶ ሽሽጉ እንዳሉት ሳይሆን፣ ቄሮዎች አንድም ጊዜና በየትኛውም ቦታ ላይ አንዳችም ዓይነት እንኳን የጦር መሳርያ ቀርቶ ለወትሮው ከጁ የማይለየውን ዱላ እንኳ ሳይይዝና የሰላም ምልክት የሆነውን እጃቸውን አጣምረው ነበር ለሰልፍ የሚወጡት። በሌሎች አገራት፣ በዚህ የዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙ ዜጎች የሚያደርሱትን ጥፋት በየቴሌቪዥኑ ስንመለከት፣ ቄሮ ምንኛ የነቃና፣ ህገ መንግስታዊ መብቱን ብቻ በሰላም ለመጠየቅና በሰላማዊ ዓመጽ መንግሥትን አንበርክኮ ተገቢውን መልስ ለማግኘትና ማህበረሰባዊ ግዴታውን ለመወጣት በእንቢተኝነት የወጣ፣ ግን ደግሞ ለሰላም፣ ለፍትህና ለዕኩልነት የቆመ የማህበረሰቡ አካል መሆኑን ስናስተውል እኔ በግሌ ልባዊ ኩራት ይሰማኛል።
ሐ) የኦሮሚያ ክልል ከሌሎቹ ስምንት የኢትዮጵያ ክልሎች በተለየ መልኩ ሁሉንም የኢትዮጵያ ብሄር ተወላጆች ለዘመናት አቅፎና ደግፎ በመከባበርና በሰላም አብሮ ለማኖር የቻለ ብቸኛ ክልል ነው። የኦሮሚያ ክልል ህገ መንግሥትም ከሌሎች የክልል መንግሥታት ህገ መንግሥቶች በተለየ መልኩ የሌሎች ኢትዮጵያ ብሄር ተወላጆችን የመኖርና የመስራትን ብቻ ሳይሆን የክልሉን መሥርያ ቋንቋ እስከቻሉ ድረስ በክልሉ መንግሥትና አስተዳደር ውስጥ ከማንኛውም የኦሮሞ ብሄር ተወላጅ እኩል የመወዳደርና የሥልጣን ወንበር ላይ ሊቀመጡ ይችላሉ ብሎ የደነገገው። የዚህ የክልሉ ህገ መንግሥታዊ ዋስትናና የቄሮ ያለመታከት የሰራው የዜጎችን መብት ማክበር ድምር ነው እንግዲህ በሰላማዊ እምቢተኝነት የትግል ሂደት ውስጥ በክልሉ የሚኖር የሌላ ብሄር ተወላጅ ዜጋ ህገ መንግሥታዊ መብቱ ተጠብቆለት ሰላማዊ ኑሮውን የመግፋት ዋስትና ያገኘው። ለአቶ ሽሽጉ ግን ይህ ያልተገለጸላቸው ወይም በትክክል ያልተነገራቸው ይመስለኛል።
ይህ ማለት ግን፣ ቄሮም ሆነ የክልሉ ህዝብ፣ ወያኔን ከለላ በማድረግ፣ ለምሳሌ የክልሉን አርሶ አደር ህዝብ ያለምንም ካሳ ለዘመናት ይኖሩበት ከነበረው መሬታቸው አፈናቅለው በልማት ስም በህዝቡ ላይ እጅግ በጣም አስከፊ የሆነ ጥፋት ባደረሱት ሰዎች ንብረት ላይ አደጋ የማድረስ ሁናቴ አልነበረም ማለቴ አይደለም። ህገ መንግሥታዊ መብታቸውን ለማስጠበቅ ግዴታ ያለበትና በራሱ በህዝቡ ተመርጬ ነው ሥልጣን የተረከብኩት ብሎ አራት ኪሎ የመሸገው የኢህአዴግ መንግስት ራሱ “ጥፋተኛ ነኝ” ብሎ በአደባባይ ይቅርታ የጠየቀባቸውን የመብት ጥሰቶች ለማስተካከል ፈቃደኛ ሆኖ ሳይገኝ ሲቀር፣ ለህዝቡ የቀረው ብቸኛው የትግል ዘዴ ሰላማዊውን ዓመጽ ለተወሰነ ዓላማና ጊዜም ቢሆን ወደ ዓመጽ መቀየር ተፈጥሮያዊ ክስተት ይመስለኛል። ሴት ልጅ ሊደፍራት የሚሞክረውን ወንጀለኛ፣ በመጀመርያ ድርጊቱ ወንጀልና ኢ-ሰባዓዊ መሆኑን እያስረዳችና መብቷን እንዲያከብርላት በሰላም እየጠየቀች፣ ወንጀለኛው ግን ጉልበቱን ተማምኖ ሰላማዊ ጥያቄዋን ወድያ ብሎ ሊደፍራት ከወሰነ፣ ልጅቷ ራሷን ከጥቃቱ ለማዳን በሰላሙ ጊዜ “ህገ ወጥ” የሆኑትን ዘዴዎች ተጠቅማ በደፈራት ግለሰብ ላይ ጉዳት ብታደርስ፣ ድርጊቷ ራሷን ከማዳንና የግል መብትን ከማስከበር ባሻገር ሌላ ስውር ዓላማ ስለሌለው፣ ማህበረስቡ ሊኮንናት አይገባም። ቄሮዎችም አልፎ አልፎ የወሰዱትን እርምጃ በዚሁ መንፈስ ከተመለክትነው፣ የግልን መብት ለማስከበር ሲባል የመብት ገፋፊውን ጥቅም በመንካት ትኩረትን ለመሳብ መሞከር ከወንጀል ሊቆጠር አይገባም ባይ ነኝ። የወያኔ መስራቾችም እኮ ወደ ደደቢት ያቀኑትና ለአስራ ሰባት ዓመትም ያለማቋረጥ ዜጎችን ሲገድሉና ባንክ ሲዘርፉ እንዲሁም የህዝብን ንብረት ያወድሙ የነበሩት “ተጥሶብናል” ያሉትን ህገ መንግሥታዊ የቡድን መብታቸውን የሚያስተካካል ሰሚ ጆሮ ያለው መንግሥት ባላመኖሩ ይመስለኛል። ድርጊቱ ትክክል ነው ወይም አይደለም የሚለውን ክርክር ለማንሳት ብዬ ሳይሆን፣ የሰው ልጅ በተፈጥሮው፣ የተጠቃ መስሎ ከታየው ከጥቃቱ ለመከላከል ሲባል በሰላም ጊዜ “ሊደረግ የማይገቡ” ነገሮችን ማድረጉ ኢ-ተፈጥሮያዊ አይደለም ለማለት ያህል ነው። ከአቅሙ በላይ የሆነና ሊያቃልል የማይችል ክስተተ መስሎ ከታየው እኮ የሰው ልጅ፣ እንኳን የሰውን ንብረት ይቅርና፣ ውድ የሆነውንና ተለዋጭ የማይገኝለትን የራሱንም ነፍስ እኮ ያጠፋል!
ለመሆኑ ቄሮዎቹ ምንድን ነበር የጠየቁት? ኢህአዴግስ ለምንድነው መልስ ለመስጠት ያልፈለገው? ይህንን ጥያቄ ባጭሩም ቢሆን መዳሰሱ ለአቶ ሽሽጉ ጠቃሚ ይሆናል ብዬ እገምታለሁ። ለንጽጽር ያህል ደግሞ ራቅ ብለን ከመሄድ፣ የወያኔ መስራቾችን ወደ ደደቢት የገፋው የያኔውን እውኔታ፣ ዛሬ ቄሮዎችን ወደ እንቢተኝነት ከገፋፋው ሁኔታ ጋር ማመላከት ምናልባት ቅን አእምሮ ኖሮት ነገሮችን በትክክል ለመረዳት ለሚፈልግ ሌላውም ሰው ይረዳልና እስኪ አብረን እንቃኛቸው።
የትግራይ ኤሊቶች ህዝባቸው በፊውዳሉ ሥርዓት የተበደለና ፍትህ የተነፈገ መሆኑን ደጋግመው ለማሰማት ሞክረው ሰሚ በማጣታቸው፣ የተደላደለ ኑሮአቸውንና የከፍተኛ ትምህርት ዕድላቸውን እርግፍ አድርገው በመተው፣ በሰላም ጠይቀው ለማስከበር ያልቻሉትን መብት፣ በጠብመንጃ ብርታት ለማግኘትና ከጭቆናና ብዝበዛ ነጻ የሆነችዋን ትግራይን ከኢትዮጵያ ገንጥሎ ለመመስረት ወስነው ወደ ደደቢት አመሩ። የትጥቅ ትግል በተፈጥሮው ሰላማዊ አለመሆኑን ጠንቅቀው ቢያውቁም፣ ራሳቸውንና ህዝባቸውን ከጥቃት ለማዳንና የትግራይ ዲሞክራሲያዊ ሬፑብሊክን የመፍጠር ዓላማ ከግቡ ለማድረስ ጠብመንጃ አንስተው “ጠላቶቻቸውን” የመግደል ተግባርን የትግላቸው ዋና አካል አድርገው ወሰኑ። ከላይ እንዳልኩት የተጣሰባቸውን መብት መልሶ ለማስከበር፣ በሰላሙ ጊዜ ኢ-ሰብዓዊ ተብለው የተፈረጁትን ነፍስን የማጥፋትና ንብረትን የማውደም ተግባር የቀን ተቀን ሥራቸው በማድረግ፣ ራሳቸውም እየተገደሉ፣ ትግራይን ከኢትዮጵያ የጭቆና አገዛዝ “ነጻ ሊያወጡ” ቻሉ። ዓላማቸውን ከግቡ ያደረሱት ህገ መንግሥታዊ ባልሆነና ኢ-ሰብዓዊ በሆነ መንገድ ነበር ማለት ነው።
ቄሮዎችም ህገ መንግሥታዊ መብታችን ይከበርልን ብለው በተደጋጋሚ ለመንግሥት ያቀረቡት ስሞታ ሰሚ ባለማግኘቱ፣ ለሰላማዊና ህዝባዊ ዓመጽ ጥሪ በማድረግና ህዝቡን አስተባብሮ በመምራት፣ የግል ምቾታቸውን ወደ ጎን በመተው ለህዝባቸው መብት መከበር ሲሉ የፈለገውን መስዋዕት ለመክፈል ዝግጁ ሆነው ተነሱ። ይህንን የመብት ጥያቄ ያነሱትን ቄሮዎችን ነው እንግዲህ ኢህአዴግ፣ “የህዝቡን ሰላም ለማደፍረስ ተነሳስታችኋል” ብሎ የጸረ ሽብር ዓዋጅ ያወጀውና “የህዝባዊ ዓመጹ አቀንቃኝ ናቸው” ብሎ ያሰባቸውን ኦሮሞዎችን ሰብስቦ ወደ ማዕከላዊና ቃሊቲ፣ ቅሊንጡና ዝዋይ፣ ወርውሮ የቁም ሥቃይ ያሳያቸው የነበረው። አቶ ሽሽጉም፣ እንደወንጀለኞች ቆጥሮአቸው “የወንጀል ክስ ይመሥርትባቸው” ብሎ በቁጭት የሚናገረው እነዚህን ወጣት ትውልድን ነው።
የወያኔ መስራቾችንና ቄሮን የሚያመሳስላቸው ነገር ቢኖር ሁለቱም የየህዝባቸውን የተጣሰውን ህገ መንግሥታዊ መብታቸውን ለማስከበር ያላቸው ቁርጠኝነት ነው። በመካከላቸው ያለው ልዩነት ግን ከሚያመሳስላቸው ባያሌው ይሰፋል። ወያኔ፣ በመሳርያ ኃይል ትግራይን ከኢትዮጵያ የመገንጠል ዓላማውን ለማሳካት፣ የተቃወመውን ሁሉ፣ ለኢትዮጵያ የግዛትና የህዝቦች አንድነት ሲዋጉ የነበሩትን ሳይቀር እየገደለ፣ ለሥራ ማስኬጃው እንዲረዳ የመንግሥት ባንኮችን እየዘረፈና እሥር ቤቶችን ሰብሮ ያላግባብ ታስረዋል ብሎ ያላቸውን እስረኞች ሲያስፈታ እንደነበረ ራሳቸው ተጋዳሊቶቹ በአደባባይ ይናገሩና ይጽፉ ነበረ። ቄሮ ግን፣ ያላንዳች ጠብመንጃ ወይም ዱላ፣ በሰላማዊ መንገድ የተጣሱትን መብቶች መልሶ ለማስከበር እጁን አጣምሮ የወጣ፣ ለጥያቄውም መልስ ማግኘት ደግሞ ለመላው የኢትዮጵያ ህዝቦች በሰላምና በመከባበር በአንድ ኢትዮጵያ ውስጥ አብሮ ለመኖር የሚረዳ መሆኑን በማስተማር፣ የሌሎች ብሄሮች ተወላጆችን አብረውት እንዲሰለፉ ያደረገ፣ ማድረግ እየቻለ ግን ደግሞ አንድም ቦታ ላይ ባንክ ያልዘረፈ ወይም ያላስዘረፈ፣ የማድረግ አቅሙ እያለው ግን ደግሞ አንድም ቦታ ላይ የህግ ታሳሪ ኦሮሞዎችን ለማስፈታት ያልሞከረና ከሁሉም በላይ ለኢትዮጵያ የግዛትና የህዝቦቿን አንድነት እንዲከበር፣ ለህግና ሥርዓት ተገዥ ሆኖ በህገ መንግሥቱ የተደነገገለትን የመሰብሰብና ለመረጣቸው ባለሥልጣናት ጥያቄ የማቅረብ መብቱን በመጠቀም የመንግሥትን ጆሮ ለመሳብ እየሞከረ ያለ ሰላማዊ ዜጎችን ብቻ ያቀፈ ትውልድ ነው። የጨለማና ብርሃን ዓይነት ልዩነት!
አቶ ሽሽጉ ግን ይህንን ዕውኔታ በቅጡ የተረዱት አይመስለኝም። ምናልባትም፣ ሳያድለን ቀርቶ ሚዲያው ሁሉ የመንግሥት በመሆኑና እውነትን ከቅጥፈት ለይቶ የማየት ዕድል ባለመኖሩ የመንግሥትን ፕሮፓጋናዳ ብቻ እንደ ጥሩ የመረጃ ምንጭ አድርጎ ከማየት የተነሳ ይመስለኛል ቄሮን እንደ አጥፊ ድርጅት ለመፈረጅ የደፈሩት። አለበለዚያማ፣ በቄሮዎች አነሳሽነት ለደረሰው አለመረጋጋት ዋናው ምክንያት ኢህአዴግ ራሱ የፈጠረው የመልካም አስተዳደር ጉድለት መሆኑን አምኖበት ባለፈው ወር በአደባባይ ሰፊውን የኢትዮጵያ ህዝብ ይቅርታ የጠየቀበት በመሆኑ፣ ለደረሰው ማናቸውም ዓይነት ጥፋትና አለመረጋጋት ተጠያቂው ኢህአዴግ እንጂ ቄሮ አለመሆኑን አቶ ሽሽጉ በተረዱት ነበር። ይህንን አለመረዳትማ ከላይ የጠቀስስኩት ሴት ልጅን የመድፈር ትዕይንት ላይ ሴቲቷን ለምን አርፈሽ አልተደፈርሽም ብሎ የመፍረድ ያህል ስለሆነ፣ ምድራዊም ሆነ ሰማያዊ ህግ የልጅቷን ራስን የመከላከል መብት እንደሚደግፍ አንዳችም ጥርጣሬ የለኝም።
በኔ ግምት አቶ ሽሽጉ ለቄሮ አስበው ያሰፉት ሱሪ በኢህአዴግ ልክ የተሰፋ ይመስለኛል። ሰላማዊ ዜጎችን ከሱ የተለየ የፖሊቲካ አስተሳሰብ ስላላቸው ብቻ አስሮ የሚያሰቃይ፣ ሴት ልጆችን በማዕከላዊው እሥር ቤት ያለአግባብ የሚያስርና የሚደፍር የገራፊ ቡድን አሰልጥኖ ያሰማራ፣ ወንድ እስረኞችን የሚያኮላሹና አካል ስንኩል የሚያደርጉ የአሰቃይ ቡድንን ያቋቋመና የሚመራ፣ አግዓዚ የሚባል ያለምንም ርህራሄ በጠራራ ጸሃይ ሰላማዊ ቄሮዎችን አነጣጥሮ የሚገድል አሸባሪ ቡድንን ያቋቋመና የሚመራ የኢህአዴግ መንግሥት እንጂ፣ ቄሮ በምንም ተዓምር አጥፊ ሊባል አይገባም።
ለመደምደም ያህል፣ እያንዳንዳችን የየራሳችን የሆነ ወገናዊነትን ስለምናስተናግድ፣ የክስተቶችን ይዘት በትክክል ሳናውቅ ከምንሰማውና ከተነገረን ብቻ በመነሳት “የኛ ያልሆነውን” ሁሉ በጠላትነት ከመፈረጅ ተቆጥበን፣ በመጀመርያ ደረጃ፣ ስለ “ሌላኛው ወገን” ስሞታ ትክክለኛ መረጃ እንዲኖረንና ድምዳሜያችን በመረጃ እንዲደረግ መጣር፣ ነገሮችን በጥሞና ለመስማት ዝግጁ መሆንና አብሮ መፍትሄ ለመፈለግ በጎ ፈቃደኝነትን ማሳየት ዝግጁ መሆን አለብን እላለሁ። አለበለዚያ ሁላችንም የየራሳችንን የተንሸዋረረ ግምት ታቅፈንና አንዳችን ስለሌላው የተሳሳተ ግምት እያስተናገድን ዲሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን ባንድ ላይ ሆነን እንገነባለን ማለት ወንዝ የማያሻግር የይስሙላ “አብሮነት” ይመስለኛል። ትክክለኛ ድምዳሜ ላይ ለመድረስ ደግሞ አስቀድሞ ትክክል የሆነ መረጃ መሰብሰብ ወሳኝ መሆኑን ማወቅ በጣም አስፈላጊ ነው።
ሔኖክ ያሬድ - Reporter ‹የአርበኝነት ተጋድሎው የኢትዮጵያ ታሪክ ሆኖ የሚጻፍበትን ትምህርት ሚኒስቴር ማሰብ ይኖርበታል› ልጅ ዳንኤል ጆቴ መስፍን፣ የጥንታዊት ኢትዮጵያ ጀግኖች...
ኤዲት ስቴይን ከአይሁዳውያን ወላጆቿ በ1883 ዓ.ም. በብሬስላው ጀርመን ውስጥ ተወለደች። አሥራ አንደኛ ልጅ ነበረች፤ በተወለደችበትም ወቅት ቤተሰቧ የአይሁድ <<የሥርየት ቀን በዓል>> ያከብሩ ነበር። ይህ ክስተት ወደፊት ከሚሆነው ሕይወት ታሪኳ ጋር ሲያያዝ ባለ ትልቅ ዓላማ ሴት መሆኗን ትርጉም ይሰጠዋል።
አስተማሪዋ ያንፀባርቅ በነበረው የድፍን አይሁዳውያን ጥላቻ ምክንያት ገና በ14 ዓመቷ በእግዚአብሔር ማመን የሚባለውን ነገር እንደተወችው እንዲህ ስትል ጽፋ ነበር <<የሆነኝ ብዬ በፈቃደኝነት መጸለይን አቆምኩ>>። ከዚህም በኋላ ለዓመታት እምነት የለሽ ሆና ተመላለሰች። ሆኖም ግን ስል አእምሮዋ እውነትን ከመፈለግ ባተሌ ሆኖም አያውቅም ነበር። ይህን እውነት ክርስቲያን ከሆነች በኋላ ስትገልጸው <<እውነትን ፍለጋ እንከራተት የነበረው በራሱ ጸሎት ነበር>> ብላለች።
በዩኒቨርስቲ የመጀመሪያ ዓመታት ተማሪ በነበረችበት ጊዜም በወቅቱ ይፈለጉ ለነበሩት የሴቶች መብት ብዙ ትጥር ነበር ኋላ ላይ ግን በነዚህ መሰል እንቅስቃሴዎች ሁሉ የመሳተፍ ፍላጎቷ እንደጠፋና ወደ ሌላ አቅጣጫ መቀየሩን ጽፋለች።
በ1906 ዓ.ም. ኤዲት ጎበዝ የፍልስፍና ተማሪ በመሆኗ በታወቀው ፈላስፋ ኤድመንድ ኸሰርል ሥር ለመማር ከብሬስላው ወደ ጎትንገን ዩኒቨርስቲ አመራች። በዚያም የኸሰርል ብቸኛ ሴት ተማሪ ሆነች፤ ግን ልዩ የሚያደጋት ይህ ሳይሆን ጎበዝና ግንባር ቀደም ተማሪ መሆኗም ነው። በስተመጨርሻ ላይ የዶክትሬት መመረቂያ ሥራዋን የተቆጣጠረላት መምህሯም እሱ ነበር። ትኩረቷን ወደ ካቶሊክነት እንድታደርግ ያገዛትን ፈላስፋ ማክስ ሼለርን ያገኘችው በነዚህ ዓመታት ነበር።
የነርስነት ኮርስም አድርጋ ስለነበር የመጀመሪያው የዓለም ጦርነት ሲጀምር በአውስትሪያ ውስጥ ይገኝ ወደ ነበረ አንድ ሆስፒታል ሄደች። በዚያም የብዙ ወጣቶች ሕይወት ስታልፍ ታስተውል ነበር።
በእንደዚህ ዓይነት ሁኔታ ውስጥ ሳለች አንድ ቀን በፍራንክፈርት ውስጥ ወደሚገኝ አንድ የካቶሊክ ካቴድራል ስትሄድ ውስጧን የነካ አንድ ክስተት አስተዋለች። አንዲት ሴት የገበያ ዘንቢሏን ይዛ በዚያ ካቴድራል ውስጥ ገብታ ተንበርክካ አጭር ጸሎት አድርጋ ስትወጣ ኤዲት እዚህ ምን ወይም ማን አለ የሚል ዓይነት ሃሳብ በውስጧ ተነሣ… እንዲህም ገልጸዋለች <<ይህ ነገር ለኔ ፍጹም አዲስ ነው፤ ሰዎች ወደ ምኩራቦችና ወደ ፕሮቴስታንቶች ቤተ ክርስቲያናት ሲሄዱ አውቃለሁ ነገር ግን በዚህ ካቴድራል ያየሁት ይህን ነው:- አንዲት ሴት ልክ ቅርብ ከሆነ ሰው ጋር እንደሚወያይ ሰው ሁሉ ከግርግር ገበያ በቀጥታ ወደዚህ ባዶ ቤተ ክርስቲያን መጣች፤ ይህ መቼም የማልረሳው ነገር ነበር…>>።
ሌላም ልቧን የነካው ነገር አለ። ኤዲት የኸሰርል ረዳት ፕሮፌሰር የነበረው ሰውና ባለቤቱ ወዳጅ ነበረች። ይህ ሰው በ1910 ዓ.ም. ሲገደል ኤዲት ባለቤቱን መጎብኘት ነበርባት ሆኖም ግን ይህን በመሰለ ኀዘን ምን እላታለሁ በማለት እየተጨነቀች ነበር። በደረሰች ጊዜ ግን ሁኔታው እንዲህ አልነበረም ይህች ባሏ የተገደለባት ክርስቲያን ኀዘንተኛ በጣም የእምነት ሴት ሆና በርትታ አገኘቻት፤ ኤዲት እንዲህ ትገልጸዋለች <<መስቀልና መለኮታዊ ጸጋ ለሚቀበሉት ኃይልን እንደሚሰጥ ለመጀመሪያ ያየሁበት ጊዜ ነው። እምነተ ቢስ መሆኔ በዚህ ክስተት አከተመ፤ ክርስቶስ በመስቀሉ ምሥጢር በኔ ላይ ማብራቱን ጀመረ>>።
ኤዲት በጽሑፏ ስለ ሕይወቷ <<እኔ ፍጹም አስቤ የማላውቃቸው ነገሮች ሁሉ በእግዚአብሔር እቅድ ነበሩ፤ ሕይወቴ በሙሉ በጣም ዝርዝር በሆኑ ሁኔታዎች ሁሉ ሳይቀር በእግዚአብሔር መለኮታዊ እቅድ ውስጥ የተነደፉና ከርሱ ምንም በማይሰወር ሁኔታ የተከናወኑ እንደሆኑ በእሱ አሠራርም አጋጣሚ የሚባል ነገር እንደሌለ በጣም ማመን ችያለሁ>> ብላለች።
ኤዲት ወደ ብሬስላው ከተመለሰች በኋላ የሥነ ልቦናን ፍልስፍናዊ መሠረቶች (phiolosophical foundation of psychology) የሚገልጹ ሥራዎችን መጻፍ ጀመረች። ጎን ለጎንም አዲስ ኪዳን፣ የኪርከጋርድን ሥራዎችና የቅዱስ ኢግናጽዮስ ዘሎዮላውን Spiritual Exercises ታነብ ነበር። ወዲያውም ሰው እነዚህን መሰል ጽሑፎች በማንበብ ብቻ ማለፍ የለበትም በሕይወቱ መኖር አለበት ብላ ደመደመች።
በ1914 በአንድ የበጋ ምሽት የቅድስት ተሬዛ ዘአቪላን የሕይወት ታሪክ (Autobiography) መጽሐፍ ለማንበብ አነሣች፤ በጣም ስለሳባትም ሌሊቱን ሙሉ አነበበችው። አንብባ ስትጨርስም እንዲህ ስትል ጻፈች <<ለራሴ እንዲህ አልኩኝ:- እውነቱ ይህ ነው!>>። ይህ እንግዲህ ካለማመን በክርስቶስ ወደማመን ያደረገችው መዳከር ድምዳሜ ሆነላት። ስለዚህም ምሥጢረ ጥምቀትን ለመቀበል ጠየቀች እናም በ1914 ዓ.ም. አዲስ ዓመት በካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ተጠመቀች።
ቅድስት ተሬዛ ቤኔዲክታ ዘመስቀል ሕይወቷ ከመለወጡ በፊትና ኋላም ለጥቂት ጊዜ መመንኮስ ማለት ምድራዊ ነገሮችን ሁሉ መተውና አእምሮን ወደ መለኮታዊ ነገር ብቻ ማተኮር አድርጋ ታስብ ነበር። ነገር ግን ቀስ በቀስ ይህ እይታዋ ተቀየረ። <<በዚች ዓለም ከኛ ሌላም ነገር እንደሚጠበቅብን አወቅክሁ፤ እንደውም አንድ ሰው ይበልጥ ወደ እግዚአብሔር በቀረበ መጠን ይበልጥ ከራሱ መውጣት አለበት፤ ማለትም መለኮታዊውን ሕይወት ወደ ዓለም ማድረስ አለበት>>።
ለተከታዮቹ ጥቂት ዓመታት ካርዲናል ኒውማን ካቶሊክ ከመሆናቸው በፊት የጻፉትን ግለ ታሪክ (diary)፣ አንዳንድ ደብዳቤዎችና የቅዱስ ቶማስ ዘአኩይናስን አንዳንድ ሥራዎች በመተርጎም በፍልስፍና ጥናቷ በጣም ቀጠለችበት።
ክርስቲያን ከሆነች ስምንት ዓመታት በኋላ ነበር መምህሯንና ፈላስፋውን ኸርሰልን አግኝታ ስለ እምነቷ ያጫወተችውና እሱም ክርስቲያን ቢሆን ደስ እንደሚላት የገለጸችለት። ከዚህ በኋላ እንዲህ ብላ ጽፋ ነበር <<ሰዎች ላይ ቀጥተኛ የሆነ ተፅእኖ መፍጠር ያለመቻል ድክመቴና ችሎታ ቢስ መሆኔ ሁል ጊዜ ይታወቀኛል፤ በዚህም እኔ ራሴ መሰዋት እንዳለብኝ ይበልጥ ይሰማኛል>>።
በ1924 ዓ.ም. ኮለኝ በሚገኘው የቀርሜሎሳውያን ገዳም በመግባት ተሬዛ ቤኔዲክታ ዘመስቀል በሚል ስመ ምንኩስና መጠራት ጀመረች። በ1925 ዓ.ም. በጀርመን ላይ ጨለማ ማንጃበብ ጀመረ። በዚህም ጊዜ <<በአይሁዳውያን/እስራኤላውያን ላይ ጨካኝ እርምጃ እየተወሰደ መሆኑን ሰምቼ ነበር፤ አሁን ግን እግዚአብሔር ከባድ እጁን በሕዝቡ ላይ አድርጓል። የዚህ ሕዝብ እጣ ፈንታም የኔም ይሆናል>> በማለት የወገኖቿ ስቃይ የርሷም መሆኑን ገልጻ ነበር። ይህ አባባሏ ዝም ብሎ የሀገራዊነት ስሜት ወኔ ግፊት ብቻ ሳይሆን ክርስቶስ በግፍ ከሚሰቃይ ሕዝብ ጋር አብሮ እንደሚሰቃይ ተገንዝባ የርሱ ሕማም ተካፋይ ለመሆን ያደረገችው ትልቅ የጸጋ ውሳኔ ነው። ይህንንም ከቀጣይ ንግግሮቿ በግልጽ ማየት ይቻላል። በዚያው ዓመት ከገዳማቸው ኀላፊ ተገናኝታ ነበር፤ እንዲህም በማለት ስለ ሁኔታው ሃሳቧን ጠቆመቻቸው <<የክርስቶስ ስቃይ ብቻ እንጂ የሰው ጥረቶች ሊያግዙን አይችሉም። እኔም ስቃዩን መካፈል ምኞቴ ነው>>።
በኮለኝ ያለው ገዳም ኀላፊ እህት ተሬዛ ቤኔዲክታን (ኤዲት) ከጀርመን ለማስወጣት ብዙ ጥረው ነበር። ተሳካና በ1931 ዓ.ም. ኤዲት አዲስ ዓመት ዋዜማ በኔዘርላንድ ወደሚገኝ ሌላ ገዳማቸው ድንበር በማቋረጥ ተሻገረች። በዚያው ዓመት በኔዘርላንድ ሳለች ይህን ጽፋ ነበር <<አሁንም ቢሆን እግዚአብሔር ለኔ ያዘጋጀውን ሞት የርሱ ቅዱስ ፈቃድ አድርጌ በፍጹም ታዛዥነትና ደስታ ለመቀበል ዝግጁ ነኝ። ፤ የእርሱ ሕዝብ በጌታ ያምኑ ዘንድ፣ የርሱም መንግሥት በክብር ይመጣ ዘንድና ይህም ለጀርመን ሕዝብ ደኅንነት ለዓለም ሰላምን በመመኘት ጌታ ሕይወቴንና ሞቴን እንዲቀብለኝ እጸልያለሁ>>።
በ1933 ለአንድ የገዳሟ አባል መነኮሳይት <<አንድ ሰው ሙሉ የመስቀል እውቀት ሊኖረው የሚችለው ሙሉ ለሙሉ መስቀልን በሕይወቱ ሲለማመደው ብቻ ነው። ይህንንም ስለማምን ከመጀመሪያው ጀምሬ በሙሉ ልቤ ብቸኛ ተስፋችን መስቀል ሆይ! ሰላም! እላለሁ>> በማለት ስቃይዋን ሁሉ በክርስቶስ መስቀል በኩል ትቀበለው እንደነበር ገልጻለች።እንዲሁም በ1934 የቅዱስ ዮሐንስ ዘመስቀል 400ኛ ልደት ሲዘከር የርሱ ሕይወትና ሥራዎቹ ላይ ጥናት በማድረግ The Science of the Cross የሚል ሥራዋን ጽፋ አቀረበች።
የአይሁዳውያንን ያለምክንያት በጅምላ መጨፍጨፍና መባረር በመቃወም የኔዘርላንድ ካቶሊክ ጳጳሳት ለጻፉት የተቃውሞ መልእክት እንደአጸፌታ ኤዲት ስቴይንን ከሌሎች መንኮሳይት እህቶቿ ጋር በቤተ ጸሎት ሳለች በናዚ ምሥጢራዊ የደኅንነት ፖሊሶች (ጌስታፖ) ተይዛ ሐምሌ 26 1934 ዓ.ም. ወደ እስር ቤት ተወሰደች። <<ነይ! ለሕዝባችን እንሄዳለን>> የሚሉት የኤዲት የመጨረሻ ቃላት እዚያው ኔዘርላንድ ውስጥ ለነበረች ካቶሊክ ሆና ኋላም ለመነኮሰችው ለእህቷ ሮዛ ነበር።
ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ ሚያዝያ 24 1979 ዓ.ም. ጀርመንን ሲጎበኙ በኮለኝ ከተማ << በናዚ ጭፍጨፋ ወቅት ኤዲት የእስራኤል ልጅ ለተሰቀለው ኢየሱስ ክርስቶስ ታማኝ በመሆን እንደ አይሁዳዊነቷም ለሕዝቧ በፍቅርና ታማኝነት እስከመጨረሻ የጸናች >> ብፅዕናዋን ማለትም ለመላዪቱ ቤተ ክርስቲያን አብነት የምትሆን መሆኗን በማለት በይፋ አወጁ። በ1990 ዓ.ም. ደግሞ ቅድስናዋ ታውጆ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን በየዓመቱ ነሐሴ 3 ቀን ታከብራታለች።
የአዲስ አበባ ከከተማ አስተዳደር ምክር ቤት 11ኛ አዲስ ክፍለ ከተማ የሚመሠርተውንና በክፍላተ ከተማ ሥር ያሉ ወረዳዎችን እንደገና የሚያዋቅረውን አዋጅ አፀደቀ፡፡
ሁለተኛው የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ስምንተኛ የሥራ ዓመት አንደኛ መደበኛ ስብሰባ ጥቅምት 10 ቀን 2013 ዓ.ም. በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አዳራሽ ሲደረግ፣ በከተማ አስተዳደሩ የቀረበው ረቂቅ አዋጅ ከየካና ከቦሌ ክፍላተ ከተማ አሥር ወረዳዎችን አቅፎ ‹‹ለሚ ኩራ›› የተባለ አዲስ 11ኛ ክፍለ ከተማ እንዲቋቋም የሚያደርግ ሲሆን፣ የወረዳዎች ሽግሽግና የአከላለል ማሻሻያዎችንም ያደርጋል፡፡
ለሚ ኩራ የተባለው አዲሱ ክፍለ ከተማ አሥር ወረዳዎች ያሉት ሲሆን፣ እነዚህም ወረዳዎች የተመሠረቱት ከየካ ወረዳ 12 ተከፍለውና ከየካ ወረዳ 13 ተጨምሮ፣ ከቦሌ ወረዳ 10 እንዲሁም ወረዳ 11 ተውጣጥተው የተመሠረቱ ወረዳዎችን የሚይዝ ይሆናል፡፡
በዚህም መሠረት የካ አባዶ ኮንዶሚኒየም፣ አያት፣ ቦሌ ለሚ ኢንዱስትሪ ፓርክ አካባቢ፣ ቦሌ አራብሳ እንዲሁም አያት ኮንዶሚኒየም አካባቢዎች በአዲሱ ክፍለ ከተማ የሚካተቱ ይሆናል፡፡
ምንጭ ለ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የማያቋርጥ ውሃ የማይበላሽ የ LED flood ጎርፍ በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የማያቋርጥ ውሃ የማይበላሽ የ LED flood ጎርፍ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የማያቋርጥ ውሃ የማይበላሽ የ LED flood ጎርፍ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የማያቋርጥ ውሃ የማይበላሽ የ LED flood ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የማያቋርጥ ውሃ የማይበላሽ የ LED flood ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የማያቋርጥ ውሃ የማይበላሽ የ LED flood ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ’ውን፣ መንግስቲ ግብጺ ንዝመለሶምን ኣብ ዶብ ሊብያ ንዝሓዞም ኣስታት 300 ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ክልተ ጉጅለታት መቒሉ ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ናብ ኤርትራ ከምዝመለሶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ይጠቕሱ።
እቶም ብ24 ግንቦት ዝተቐየዱ ሸሞንተ ተጣበቕቲ፣ ብስዉር መንግስቲ ንምዕላው ክሰርሑ ጸኒሖም ዝብል ክሲ ከምዝተመስረተሎም፣ ማእከል ንሰብኣዊ ንቕሓትን ምዕባለን ንዝተባህለ ዘይመንግስታዊ ትካል ብምጥቃስ’ዩ እቲ ማዕከን ዜና ገሊጹ።
መንግስቲ ሱዳን ካብዚ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ኣትሒዙ፣ ኣብ ባህላውን ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ምንቕቃሕ ንዝነጥፋ ትካላት ጽኑዕ ምቑጽጻር ክገብረለን ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ’ዩ።
እዞም ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዮም ዘለዉ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት’ውን ኣካል ናይቲ ኣብ ትሕቲ ስለያ ሱዳን ዝጸንሑ ኮይኖም፣ ሓይልታት ጸጥታ እታ ሃገር ናብ ክፍሊ መርመራ ገበን ክቐርቡ ድሕሪ ዘቕረብሎም ጻውዒት’ዮም፣ ናብ ቤት ማእሰርቲ ተወሲዶም።
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ንቤት ጽሕፈት እቶም ዝተቐየዱ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ከምዝፈተሹን፣ ንኮምፒተራቶም ድማ ከምዝወሰዱወንን ዝተፈላለዩ ትካላት ካብ ሱዳን ይሕብሩ።
ሓንቲ ካብተን ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ካብ ዳዒሽ ዘምለጣ ክልተ ኤርትራዉያን ደቂንስትዮ፣ ምስ ሬድዮ ኤረና ኣብ ዘካየደቶ ቃለ መጠይቅ፣ እቲ ኣረሜናዊ ጉጅለ ሃይማኖተን ክቕይራ ኣብ ርእሲ ምግዳድ ብዙሕ ግፍዕታት ከምዘውረደለን ብዝርዝር ገሊጻ።
እቲ ኣረሜናዊ ጉጅለ ዳዒሽ፣ ሰለስተ ቆልዑ ዝርከብዎም 69 ኤርትራውያን ኣብ ወርሒ ሸሞንተ ከምዝሓዞም ዝሓበረት እታ መንእሰይ፣ ነተን ደቂንስትዮ ሃይማኖተን ብምቕያር ናብ ኣብ ትሕቲ ሓለፍቲ ናይቲ ጉጅለ ክኽድማ ከምዝመደበ እቶም ደቂ ተባዕትዮ ግና ናብ ዘይተፈልተ ቦታ ከምዝወሰድዎምን ኣረጋጊጻ።
እዘን ኣብዚ ሰሙን’ዚ ክሃድማ ዝኸኣላ ክልተ ደቂንስትዮ ከኣ፣ ካብ ሱዳን ዝብገሱ ኤርትራውያን ስደተኛታት፣ ናብ ሊብያ ቅድሚ ምብጋሶም ደጊሞም ክሓስቡን ጥንቃቐታት ክገብሩ ለበዋ ኣሕሊፈን።
ክቡራት ተኸታተልቲ፣ እዘን ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ብዳዒሽ ተታሒዘን ዝጸንሓ ክልተ ኤርትራውያን ምስ ሬድዮ ኤረና ዘካየድኦ ሰፊሕ ቃለ መጠይቕ ኣብ ናይ ሎሚ ደሃይ ስደተኛታት ቀሪቡ ኣሎ።
የግብፅ ፕሬዚዳንት አብዱልፈታህ አልሲሲ አገሪቱን ሰሞኑን ለጎበኙት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ፣ ዓባይ (ናይል) ለግብፅ “የደም ሥር” እንጂ የልማት ምንጭ አይደለም አሉ።
ሰበስልጣን ኣፍሪቃ ነታ ኣህጉር ዘድልያ ብኣማኢት ሚልዮን ዝቑጸር መጠን ክታበት ንምርካብ ይሰርሑ ከምዘለው ኣፍሊጦም።ኣብ ኣፍሪቃ 3.4 ሚሊዮን ሰባት ብኮቪድ ምትሓዞም ተመዝጊቦም ኣለው።
ጁን ላይ እስከ ጁን እና መኸር እስከሚጀምርበት ጊዜ ድረስ አትክልት ሲጀምር የአትክልት ቦታዎች ብሩህ አበቦች እና ከንቦች ይበልጣል. የአላስካዎች አፈር ውስጥ ለመስራት ያደረጉት ቅንዓት በጣም ጠንካራ ነው, እና እውነተኛ የዘር ፈጣሪዎች ይበልጥ ደማቅ, ምርጥ ጣዕም እና ክረም ለመሥራት ሁልጊዜ አዲሱን የአበባ ፍሬ ወይም ፍራፍሬ ፍለጋ ላይ ናቸው.
የአላስካ የእፅዋት መናፈሻዎች በአስደንጋጭ ሁኔታ የሚራቡ ናቸው, በከፊል ለአከባቢው የአትክልት አትክልት ቡድኖች እና በየቀኑ የራሳቸውን ምግብ ለማብቀል ፍላጎት ያላቸው ነዋሪዎች.
ብዙውን ጊዜ ጎብኚዎች በምዕራባዊ ጫፍ ላይ በሚታዩ የተለያዩ አትክልቶች, ፍራፍሬዎች እና አበቦች የተደነቁ ሲሆን በአትክልት አካባቢ ስለ አካባቢ እና አካባቢያዊ ሁኔታዎችን ግንዛቤ ማግኘት አያስደፍሩም.
በፀደይ ወቅት በአትክልቶችና በእንስሳት ማራቢያዎች ውስጥ ለመደነስ ወይም የአላስካ ዝነኞች ታዋቂነት ያላቸው የአትክልት አትክልቶች የአደገኛ ዕፅዋትን የሚያጠኑ መረጃዎች, የምርምር ፕሮጀክቶች, እና ለተጠቃሚዎች ቀለል ያለ ደስታ አላቸው.
የቺጋች ተራራ ጫካዎች አቅራቢያ በአንኮሬጅ ማእከላዊ ወሰን አቅራቢያ የሚገኘው የአላስካ አትክልት መናኸሪያ የአትክልት ተክል እና የአትክልት ቦታዎችን ለመጎብኘት ያገለግላል. ይህ 110-ኤክርሜንት በቦርብ ደኖች መካከል የሚንሸራተቱ, በሸራ የተሸፈኑ, የድንጋይ ንጣፎች (ጎማዎች) የተለያየ ጎኖችን የተከፈለ ነው. የአካባቢያችን መናፈሻና ማረፊያ ቦታን ለመንከባከብ እና ለማስፋት የሚሰራ ትልቅ የበጎ አድራጎት ቡድን ምርት, የአላስካ የእንስሳት መናፈሻ የአትክልት ማእከል, ትምህርታዊ መርሃ ግብሮችን, መመሪያዎችን እና እራስን የሚመሩ ጉብኝቶችን እና በአካባቢያዊ ታሪክ ውስጥ የሚወጡ ልዩ ክስተቶችን ያቀርባል.
በየአመቱ የአትክልት ማዕድናት ሙዚቃ, አርቲስቶችን እና የአካባቢ ባለሙያዎችን ለቀናት የወቅቱ ቅዳሜ ቀናት ወደ መሬቱ ያመጣል, እና የማቆያ የመኸር ፌስቲቫል በአላስካ ምርት እመርታ ላይ ያተኩራል, ይህ አጭር ጊዜ ማሳደግ ቢሆንም.
በአላስካ ዋና ከተማ ውስጥ የሚገኙ ጎብኚዎች በሀገሪቱ ትልቁ የዝናብ ደን (ቶንዝ) ያገኙታል, እናም ከኒውዝ አውሮፕላን ማይል አንድ ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የበረዶ ግሬስ አጠገብ ተቀምጠዋል. ጎብኚዎች በሚጎበኙበት ጊዜ መጓጓዣዎችን ማመቻቸት ይችላሉ, እና ገለልተኛ መንገደኞች በዚህ የ 50-ኤከር ጫካ የደን መሬት ላይ ያለውን የ 2-ኪሎ ሜትር ርዝመቶች በራሳቸው መፈተሸ ይችላሉ.
የመጓጓዣ ችግር ላለባቸው ሰዎች, የበረዶ ገነት ጓሮዎች የአትክልትን ቦታዎች ሙሉ በሙሉ ለመለማመድ ትራም ይሰጣል, ግን በቶንስ ውስጥ ሰላማዊ አየርን ለመገንዘብ መቻል አለበት. የጓሮ አትክልቶች ልዩ የሆኑት "አበባ ትዕይንቶች" ናቸው በተለይም በበጋው ወቅት በአበበ ዕፅዋት ከፍ ባለ ወቅት. ጁንዝን, የጌስታኒን ጣቢያ እና የተንደርን ተራራ የሚመለከቱ ቪስታዎች ሊጠፉዋቸው የማይገባቸው ስለሆነ ካሜራ ይዘው መምጣትዎን ያረጋግጡ.
በሰሜናዊ የጓሮ አትክልትና እርሻ ዘዴዎችን ለማስፋፋት ሰፋፊ የግብርና መርሃግብር ምስጋና ይግባውና በአገር ውስጥ በአላስካ ፌርባንንስ ዩኒቨርሲቲ ካምፓስ ውስጥ የአትክልት ቦታው የራሱ የሆነ የአትክልት ቦታ አለው.
የጆርጅሰን የባርክጂካል የአትክልት ቦታ በኪንታኖው ደቡባዊ ማእዘን ይገኛል, እጅግ በጣም ዕይታ ከሚታየው የጣና ጣሊያን እና ከትልቅ የእንስሳት ምርምር ጣቢያ (LARS) ጎን ለጎብኝዎች እጅግ በጣም ጥሩ የሆነ ማቆሚያ ይገኛል.
በጁን እና መስከረም መካከል, የአትክልት ስፍራው ለመንሸራሸር, ለመሞከር የሚያስችሉ ቴክኒኮችን ለመመርመር, እና በአብዛኛው ዓመቱ አስቸጋሪ ሁኔታ በሚፈጥር ሁኔታ ውስጥ የእጽዋት ዕድገት ለማደጉ አስደናቂ ነው. በበጋው ወራት ልጆች ለልጆቻቸው አስደሳች የሆኑ የአትክልት ቦታዎችን መጎብኘት የሚችሉበትን የልጆችን አትክልት አያምልጥዎ.
ማታንቱካ-ሱዲትናን ሸለቆ እውነተኛ የእጽዋት አትክልት ባይኖረውም በአላስካ የእርሻ ታሪክ ውስጥ በጣም አስፈላጊ ምዕራፍ ነው. በ 1930 ዎቹ የኢኮኖሚ ድቀት ወቅት በዩናይትድ ስቴትስ የላይኛው ማእከላዊ ምዕራባዊ ግዛቶች የሚገኙ ቅኝ ግዛቶች በአንክሬጅ ሰሜናዊ ምስራቃዊ ምስራቃዊ ምስራቃዊ ምቹ ምድረ በዳ ውስጥ እርሻቸውን ለመጀመር እድሉ ሰጡ.
በፓልመር ከተማ ውስጥ በሚገኘው የፓልመር የጎብኝዎች ማረፊያ መቆያ ከተማ ያቁሙ እና የጎመን, የሀገር ውስጥ አበባዎችን እና ጥቂት የፍራፍሬ ዛፎችን የሚያሳይ የአካባቢውን የአትክልት ቅጥር ግቢ ይመልከቱ. ከሌሎቹ ሳንከንትራል አልካስ, "ሸለቆ" ይልቅ የደርሶ ማድረቅያ ለአትሌት ገበሬዎችና አርሶአደሮች ስኬታማ እንዲሆን ያግዛል.
በክልሉ ዙሪያ ከሚገኙ በርካታ ገበሬዎች መካከል አንዱ የአላስካ ምርትን ለመግዛት እድሉን እንዳያመልጥዎት. ደስ የሚሉ የአላስካ ካሮት መብላት ወይም የሚጣፍጥ አፍንጫ የመሰለ ነገር የለም.
ወዲ ትኹል ብሓቂ ኣብ ልዕሊ መሬት ትነብር ኣለኻ? ኣብ ልዕሊ መሬት ትነብር እንተሊኻ ኣበል ደኣ ‘ሎ እቲ ኩሉ ክእለትካ? ኣበይ ኣሎ እቲ ጥዑም ጎሮሮኻ? ድምጽኻ ኣብ ክንዲ ንደገ ተውጽኦ ከም ዝተደጎለ ሓዊ ንውሽጢ መሊስካዮ፡ ከም ነብሰ ጾር ኣብ ከብድኻ ሒዝካዮ ትጓዓዝ ኣለኻ።
ህርኩት ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ስደተኛታትን ገዲም ጋዜጠኛ ‘ሱዳን ናው’ ነበር ኤርትራዊ ብርሃነ ወልደገብርኤል ብዝሓደሮ ሕማም፡ ኣብ መበል 74 ዕድሚኡ ትማሊ 26 ጥቅምቲ 2020 ኣብ ከተማ ለንደን ዓሪፉ።
“በጌታቸው አስፋ ተልከው በሁለት ከፍተኛ የኦሮሚያ ባለስልጣኖች ላይ ጥቃት ለመፈፀም ሲንቀሳቀሱ የነበሩ ነብሰ ገዳዮች በኦሮሚያ ፖሊሶች ተይዘው ምርምራ እየተደረገባቸው ነው።
ግድያን ና ዘር ማጥፋትን በይፋ የፈፀሙትን ጃዋርን ና ግብረ አበሮቹን በቁጥጥር ስር አውለን ለህግ ሳናቀርብ የአደባባይ ሚስጥር ለሆነው የሰኔ 15ቱ የአመራሮቻችን ሞት በዚህ ሰዓት የውሸት ሪፖርት የምንሰማበት ሀቅሙም ሞራሉም የለንም!!
ህዛባችን በእኛ ያለው እምነት ተሸርሽሯል፣እውነት ብናወራም ማመን አቁሟል፣ ለውጡ ሲመጣ ህወሀት ያሰራቸውን ከእስር ፈትተን ከእንግዲህ ሳናጣራ አናስርም ብለን በአደባባይ ቀባጥረን በማግስቱ ብሄር-ተኮር የጅምላ እስራት ያውም በጥርጣሬ ብቻ እየፈፀምን ነው። የህዝቡን ሰላም ና ደህንነት ማስጠበቅ ባለመቻላችን ዜጎች በኖሩበት ሀገር እንደ እንስሳ በአደባባይ እየታረዱ ነው።
የሰኔ 15ቱ ግድያም በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የመጀመርያ ተጠያቂዎቹ እኛው የኢትዮጵያ መንግስት ከከፍተኛ እስከ ዝቅተኛ ያለን አመራሮች ነን! ንፁሀንን በመወንጀልና በእነሱ በማላከክ እኛን ከተጠያቂነት ለመዳን የምናደርገውን የውሸት ሪፖርት ማውራት ለጊዜው ምስኪኑን ህዝብ እናታልለው ይሆናል እንጂ ከህሊናችን
ድሕሪ ሾብዓተ መዓልቲ ኣነ ኣብ ምድሪ ኣርብዓ መዓልትን ኣርብዓ ለይትን ከዝንም እየ፡ ነቲ ዝገበርክዎ ዅሉ ህያው ድማ ካብ ዝባን ምድሪ ኽድምስሶ እየ እሞ፡ ካብ ኵሉ ንጹህ እንስሳ ሸሾብዓተ ተባዕታይን ኣንስተይትን፡ ካብ ኵሉ ዘይንጹህ እንስሳ ኸኣ ከክልተ፡ ተባዕታይን ኣንስተይትን፡ ካብ ኣዕዋፍ ሰማይ ድማ፡ ምእንቲ ኣብ ልዕሊ ዅላ ምድሪ ዘርኢ ኪዀና ብህይወት ኪተርፋ፡ ሸሾብዓተ፡ ተባዕታይን ኣንስተይትን ምሳኻ ውሰድ።
ኣብ መበል ሹድሽተ ሚእቲ ዓመቱ ንዕድመ ኖህ፡ ኣብታ ኻልአይቲ ወርሒ፡ ካብታ ወርሒ ድማ ኣብ መበል ዓሰርተው ሾብዓተ መዓልቲ፡ በታ መዓልቲ እቲኣ ናይቲ ዓበይቲ መዓሙቝ ዓይኒ ማያት ተቐደ፡ መሳዅቲ ሰማይ ድማ ተኸፍተ።
ንሳቶምን ኵሉ ኣራዊት በብዓይነቱን ኵሉ እንስሳ በብዓይነቱን ኣብ ምድሪ ለመም ዚብል ኵሉ ለመምታ በብዓይነቱን ኵለን ኣዕዋፍ በብዓይነተን ኵለን ጨራሩን፡ ክንፊ ዘለዎ ዅሉ ድማ ናብ መርከብ ኣተዉ።
ኣብ ልዕሊ ምድሪ ዝነበረ ዅሉ ህያው ጠፍኤ፡ ካብ ሰብ ክሳዕ እንስሳን ለመምታን ኣዕዋፍ ሰማይ ካብ ምድሪ ጠፍኡ። ኖህ ጥራይ ምስቶም ምስኡ ኣብ መርከብ ዝነበሩ ተረፈ።
ንነዊሕ ግዜ ትጽቢት ዝተነብረሊ ብመምህር ዘርኡ ገብረየሱስ ዝተጻሕፈት “ መምዘክርና እንተንግንጽል” ዘርእስታ መጽሓፍ ኣብ መጨረሻ እንሆ ንምዝርጋሕ ተቐሪባ። እታ መጽሓፍ፡ ኣብ ቀዳማይ ክፋሊ ብዛዕባ ኣቶ ዘርኡ ኣብ ውሽጢ ናይ ከተማ ናይ ደባይ ውግእ ስርሒታት ተ.ሓኤ ኣብ መስመራት ከባቢ
ንነዊሕ ግዜ ትጽቢት ዝተነብረሊ ብመምህር ዘርኡ ገብረየሱስ ዝተጻሕፈት “ መምዘክርና እንተንግንጽል” ዘርእስታ መጽሓፍ ኣብ መጨረሻ እንሆ ንምዝርጋሕ ተቐሪባ። እታ መጽሓፍ፡ ኣብ ቀዳማይ ክፋሊ ብዛዕባ ኣቶ ዘርኡ ኣብ ውሽጢ ናይ ከተማ ናይ ደባይ ውግእ ስርሒታት ተ.ሓኤ ኣብ መስመራት ከባቢ ዓዲዃሊን-መንደፈራን ኣስመራን ዘሕለፎ ፈተነታትን ኣስተዋጽኦታትን ዝርዝራት ኮይና፡ ኣብ ካልኣይ ክፋሊ ክኣ ህዝቢ ኤርትራ ሕጂኸ ናበይ ዝብል ሓተታት ተቕርብ።
ገድሊ ኤርትራ ብዙሕ ታሪኽ ኣለዎ እኳ እንተተባህለ :: ብዙሕ እተጋነነ ሓሶትን ሓልካስን ጽውጹዋይ ከም ታሪኽ ተባሂሉ ውን ይፍነው እዩ። ጽንታ ፋሉል : ግፍዒ ናብ ህዝቢ ኩናማ ፣ ግፋ መሳኪን ደቀንስትዮን ሓረስቶትን ከበሳ ፣ ህልቂት ደቂ ከበሳ ሓረስቶት ኣብ ግምባር ባረንቱ፣ ማሕረድቲ ተማህሮ ስርየት ኣዲስ፣ መጽሓፍቲ ቋንቋ ትግረ ምንዳድ ፣ ልሳነ ንፈሰ ቅትለት ቋንቋታት ኤርትራ ምፍጻም ወዘተረፈ … ።
ስለዚ ኣብ ገድሊ ኤርትራ “ሻዕብያ ወይ ኢሳያስ ጥራይ ኩሉ ዕንወት ፈጺሞም” ኢልካ ምሽቃጥ : “ንሕና ግና ንጹሃት” ኢልካ ምድንጋር ይትረፍ ። ህዝቢ ኤርትራ ሓቅን ፍትሕን እዩ ዝደሊ።
አውራምባ ታይምስ (አዲስ አበባ) – ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የኢህአዴግ መንግስትን ድክመት ፈልፍሎ በማውጣት፤ በተለይም በሃገሪቱ የተንሳራፋውን ሙስና በቁርጠኝነት በማጋለጥ በብቸኝነት ከፍተኛ ሚና እየተጫወተ እንደሆነ የሚነገርለት “ኢትዮ- ምህዳር” ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ ታሰረ፡፡
የኢትዮ ምህዳር ዋና አዘጋጅ የሆነው ጋዜጠኛ ጌታቸው ማሩ በዛሬው እለት ጥቅምት 26 ቀን 2006 ዓም ከአዲስ አበባ ወጣ ብሎ ለገጣፎ በሚባለው አካባቢ በሚገኘው ፖሊስ ጣቢያ ውስጥ በተሰየመ ጊዚያዊ ችሎት እንዲቀርብ የተደረገ መሆኑ ታውቋል፡፡ ጋዜጠኛው በሥም ማጥፋት ወንጀል የተከሰሰ መሆኑም በደፈናው ተነግሮታል፡፡ ከሳሽ አቃቤ ሕግ የክሱን ዝርዝር ሳይገልፅ በጋዜጠኛ ጌታቸው ማሩ ላይ የጊዜ ቀጠሮ እንዲሰጠው ጠይቆበታል፡፡
ጋዜጠኛው በታሰረበት ለገጣፎ አካባቢ ቋሚ ፍ/ቤት ባለመኖሩ ከሰንዳፋ ፍ/ቤት በተላከ አንድ ዳኛ ብቻ ፖሊስ ጣቢያ ውስጥ በተሰየመ ተዘዘዋሪ ችሎት ፊት የቀረበው የኢትዮ- ምህዳር ዋና አዘጋጅ ጌታቸው ማሩ በከሳሽ አቃቤ ሕግ ጥያቄ መሰረት ለ14 ቀን በእስር ቤት እንዲቆይ ትዕዛዝ መስጠቱን ለማወቅ ተችሏል፡፡
ዛሬ ለ14 ቀን እስርቤት እንዲቆይ የተወሰነበት ጌታቸው ማሩ፤ በለገዳዲ – ለገጣፎ ሲታሰር ሁለተኛው የኢትዮ ምህዳር ጋዜጠኛ መሆኑ ነው፡፡ ከቀናቶች በፊት የጋዜጣዋ ሥራ አስኪያጅ ጋዜጠኛ ሚሊዮን ደግነው ሲቪልና የፖሊስ ልብስ በለበሱ አራት ሰዎች በለገዳዲ ለገጣፎ እንዲታሰር መደረጉ የሚታወቅ ሲሆን የጋዜጣዋ ከፍተኛ አዘጋጅ የሆነው ኤፍሬም በየነም ጋዜጣዋ ካቀረበችው ዘገባ ጋር ተያይዞ ክስ ለመከታተል ከባልደረቦቹ ጋር ወደ አዋሳ በሄደበት ወቅት ጥቅምት 20 ቀን 2006 ዓ.ም አደጋ ደርሶበት በአከርካሪ አጥንቱና ሳምባው ላይ ጉዳት ደርሶበት በአዲስ አበባ ኮሪያ ሆስፒታል ህክምናውን በመከታተል ላይ እንደሚገኝ ይታወቃል፡፡
ኢትዮ-ምህዳር ጋዜጣ በለገዳዴ-ለገጣፎ አካባቢ የሚካሄደውን ምዝበራና ሙስና በተከታታይ ያጋለጠች ሲሆን ዛሬ 14 ቀን የጊዜ ቀጠሮ የተጠየቀበት ጋዜጠኛ ጌታቸው ማሩም ሆነ ከሁለት ቀናት በፊት በፖሊስ ተይዞ እዚያው እስር ቤት የሚገኘው ስራ አስኪያጁ ሚሊዮን ደግነው፣ በደፈናው ስም ማጥፋት ወንጀል ይከሰሱ እንጂ ጉዳዩ ከዚያም በላይ የሆነ የክልሉ መንግስት ሴራን በማጋለጣቸው ለእስር እንደተዳረጉ ለጋዜጠኞቹ ቅርበት ያላቸው ወገኖች ይገልጻሉ፡፡
እነዚህ ወገኖች እንደሚሉት የቀድሞው የከተማዋ ከንቲባ የሆኑት አቶ መገርሳ ገለታ በሙስና ወንጀል ተከሰው ስምንት አመት እስራት ከተፈረደባቸው በኋላ በሁለት ወራት እስራት ብቻ ተለቀው በሌላ ከፍተኛ ኃላፊነት መመደባቸውን ጋዜጣዋ በማጋለጧ ጉዳዩን ማድበስበስ የፈለጉ ወገኖች የወሰዱት አጸፋዊ እርምጃ ሊሆን እንደሚችልም ግምታቸውን ሰጥተዋል፡፡ የአቶ መገርሳ ጉዳይ በኦሮሚያ ክልላዊ መንግስታዊ ምክርቤት ሳይቀር የውይይት አጀንዳ እንደነበርም የአውራምባ ታይምስ ምንጮች ይገልጻሉ፡፡
ከቢድ ዝናብን ሓያል ንፋስን ማዕበልን ዝሓዘለ ህቦቡላዊ ንፋስ ጆኣኲን ሎሚ መዓልቲ ንማእኸላይ ብሃማስ የጥቅእ'ሎ።ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሃገራዊ ማእኸል ሄሪኬን እቲ ህቦብላዊ ንፋስ ንምብራቓዊ ዩናይትድስ ዝጥቅዕ ኣይመስልን ኢሉም አለዉ።
ህቦቡላ ጆኣኲን ናብ ወሰን ኣትላንቲክ ውቂያኖስ ይምጻእ ኣይምጻእ ብዘይገድስ ሓሙሽተ ኣመሓደርቲ ክፍለ ግዝኣታት ዩናይትድ ስቴትስ ኒው ጀርሲ፣ቨርጂኒያ፣ኖርዝ ካሮሊና፣ደቡብ ካሮሊናን ሜሪላንድን ናይ ህጹጽ እዋን ኣዊጆም ኣለው።
ከሰሞኑ የፖለቲካችን የስበት ማእከል ታሪክ እና የታሪክ ባለሙያዎች ሆነዋል።ዶ/ር ሃይሌ ላሬቦ የተባሉ የታሪክ ምሁር ከኢሳት ጋር ያደረጉት ቃለ ምልልስ በሶሻል ሚዲያው ከፍተኛ አዋራ ማስነሳቱ ሳያንስ፣ የተዳፈኑ የመሰሉ ጉዳዮችንም በመቀስቀስ ላይ ይገኛል።በመጀመሪያ የዶክተሩን ቃለምልልስ ከመጀመሪያ እስከ መጨረሻ በጽሞና ለመከታተል ሞክሬአለሁ።በዚህም ተጠያቂውን ዶ/ር ሃይሌ ላሬቦ ከሙያም ሆነ ስነምግባር አንጻር የበቃ ችሎታቸውን ለመታዘብ ችያለሁ። ውዝግቡ ከተቀሰቀሰም በሁዋላ የኦሮሞ አክቲቪስት ነን ከሚሉ ሰዎች በተሰነዘረውን ክስ ላይ ተመስርቼ ቃለ-ምልልሱን በሂሳዊ አይን ለማየት ሞክሬአሁ።ህዝብ የተሰደበበት እና ወደ አንድ ሚዛን ያጋደለ አቀራረብ ፈልጌ ማግኘት ተቸግሬአለሁ።እንዳውም ዶ/ር ሃይሌ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ አወዛጋቢ ቦታ ስለሚይዘው ግራኝ አህመድ በጎ የሆነ እይታ እንዳላቸው መታዘብ ይቻላል።
ግራኝ አህመድን በሚመለከት ያላቸው እይታ በአዲስ አበባ ዮኒቪርሲቲ የታርክ ትምህርት ክፍል እውቅ የታሪክ ተመራማሪ ከነበሩት ፕሮፌሰር መርዕድ ወልደ አረጋይ ጋር ተመሳሳይ እይታ እንዳላቸው ማወቅ ይቻላል። በዚህ መሰረት አክቲቪስቶች ነን የሚሉት ክስ መነሻ ሌላ መሆን አለበት በሚል አዲስ መላምት ጥረቴን ሌላ ምክንያት ቢኖርስ ወደሚል አቅጣጫ ለወጥሁት። በዚህ ሂደት ካለፉት ጥቂት አመታት ወዲህ የኦሮሞ አክቲቪሰት ነን የሚሉት አክራሪ ብሄረተኞች በዶ/ር ሃይሌ ላይ ዛቻ እና ማስፈራሪያን ጨምሮ፣ አጓጉል ስሞችን እስከ መስከጠት የደረሰ ዘመቻ ውስጥ እንደነበሩ መረዳት ይቻላል። ከዛም አልፎ በተማሩበት የታሪክ ጥናት መስክ ያላቸውን ችሎታ በማጣጣል ፣የዶክትሬት ደረጃቸውን ሃሰተኝነት በመናኘት፣ ማንኛውም መድረክ እንዳይጋበዙ፣ ተደማጭነት እንዳያገኙ እንዲሁም ከሚያስተምሩበት ስራ እንዲባረሩ ያላደረጉት ጥረት የለም ማለት ይቻላል። የነፍጠኞች ተላላኪ ወኪል፣የኦሮሞ ደመኛ ጠላት ተደርገው በአደባባይ እንዲሳሉም ተደርጎዋል።ይህ አልበቃ ብሎ በተለያዩ መድረኮች ቀርበው ጥናታዊ ጽሁፍ እንዳያቀርቡ ቅስቀሳ ሲደረግ እንደነበረ በቅርብ ግዜ የምናስታውሰው ነው።
ለዚህ አንድ ምሳሌ ብንጠቅስ ባለፈው ዓመት ቪዥን ኢትዮጵያ ከኢሳት ጋር ባዘጋጁት ኮንፍረንስ ዶክተሩ እንዳይጋበዙ በአዘጋጆቹ ላይ ጫና ሲደረግ ነበር።ሌላው ዶ/ር ሃይሌን የተመለከቱ ተለያዩ መዛግብትን በድረ-ገጽ በመበተን የማስተማር ችግር እንዳለባቸው እንዳውም ዱክትርነታቸው የሃሰት እንደሆነ ሲነዛ ነበር።ጉዳዩን በቅርብ የምንከታተል ዶ/ር ሃይሌ በኦክስፎርድ ዮኒቨርሲቲ ያሳተሙትን ጥናታዊ የሆነ መፅሃፍ ይፋ ሲደረግ የሚቀርብባቸው ክሶች መሰረተቢስ፣ በጥላቻ የተነሳሱ እንደሆኑ ለመታዘብ ችለናል።ይህ አልበቃ ብሎ፣ ዶክተሩ በሚያስተምሩበት ዪኒቨርሲቲ ላይ ጫና በማሳደር ከስራ እንዲባረሩ ለማድረግ ዘመቻ ተደርጎ እንደነበረ እናስታውሳለን። ሰሞኑንም ይህን አይነቱ ዘመቻ በድጋሚ ተጀምሮ ፊርማ የማሰባሰቡ ስራ እየተከናወነ ይገኛል። እዚህ ጋር ሁላችንም መጠየቅ ያለብን ጥያቄ ግን ለምን ዶክተር ሃይሌ ላሬቦ የስም ማጥፋት ዘመቻ ጥቃትና የጥላቻ ኢላማ ተደረጉ የሚለው ጥያቄ ነው።
ዶክተር ሃይሌ ላሬቦ ተመርጠው የዚህ ሁሉ የስም ማጥፋት እና ማሸማቀቅ የውርጅብኝ ዘመቻ የተከፈተባቸው በሶስት ምክንያቶች እንደሆነ ነው።አንደኛው በዘህ ወቅት የፖለቲከኞች ቁማር መጫወቻ በመሆን እየተበላሸ ያለውን የሃገራችን ታሪክ ሳይፈሩ እውነቱን ከሃሰቱ በመለየት የመናገር ድፍረት በማሳየታቸው ሲሆን፣ ሁለተኛው የዶክተሩ የት መጣነት (የዘውግ ማንነት)ከደቡብ በመሆኑ ነው።ሶስተኛው ምሁሩ ከዚህ ቀደም የጎሳ ፖለቲካ ዝንባሌ ባላቸው የታሪክ ጸሃፊዮች የተደረሰውን የታሪክ ልብ ወለድ እርቃኑን በማስቀረት ያሳዩት ቆራጥነት ነው። በአሁኑ ወቅት ጎሰኞች የልብ ልብ አግኝተው ታሪካችንን በማጣመም ብቻ ሳይወሰኑ፣ ትክክለኛ የሆነው የሃገራችን ታሪክ እንዳይነገር የተለያዩ ማሸማቀቂያዎችን በመጠቀም የታሪክ ባለሙያዎች የዳር ቆመው ተመልካች የሆኑበት ሁኔታ ተፈጥሮአል። የተፈጠረውን አጋጣሚ በመጠቀም የፖለቲካ አጀንዳ ያነገቡ ግለሰቦች በታሪክ ላይ የለየለት ውንብድና በመፈጸም የተወላገደ ታሪክ ሲጻፍና ሲነገር እያየን ነው። በዚህም የተነሳ ብዙዎቹ የታሪክ አዋቂዎች ስድብን፣ ነቀፋን በመፍራት ብሎም በፖለቲካዎ ተአርሞ(political correctness) ተሸብበው እንዳላዩ ሆነው ማለፍን በመረጡበት ወቅት ነው እንግዲህ ዶ/ር ሃይሌ ወዳደባባይ በመውጣት ሙያቸው የሚጠብቅባቸውን ሃላፊነት ለመወጣት እየሞከሩ ያሉት።
ሳይንሳዊ የጥናት ዘዴን በሚከተል አካዳሚያዊ ምርምር ምንም ነገር ቢሆን ከመፈተጠሽ፣ከመመርመር፣ከመተችት እና ነጻ አይደለም (immune ) ፡፡ በታሪክ ጥናት ዘርፍ ውስጥም ባለሙያው የምርምር ህግን ተከትሎ፣በአመክንዮ ላይ ተመስርቶ ማንኛውንም ነገር ማጠየቅና እውነተኝነቱን ማረጋገጥ መሰረታዊ ግዴታው ነው።ከዚህ ውጭ የታሪክ ባለሙያው በማህበራዊ መገናኛ ላይ በሚፈጠሩ የጫጫታ ማእበሎች በመርበትበት እና ሙያዊ ግዴታውን ከመወጣት ወደሁዋላ ማለት የለበትም።በዚህ በኩል በዲ/ርሃይሌ ላሬቦ ቃለመጠይቅ ላይ የተነሳውን የሰሞኑ እሰጥ-አገባ ስንመለከት፣የታሪክን በማህበራዊ መገናኛ ዘዴ ጩህት በማንበርከክ ሃቁን ለማዳፈን የሚደረግ መውተርተር እንደሆነ መረዳት እንችላለን።
በዶ/ር ሃይሌ በኩል የተያዘውም አቁዋም ይበል የሚያሰኝና አሁንም ሳይንሳዊ የሆነውን የታሪክ ጥናት ዘርፍ ፈለግ እስከተተለ ድረስ መቀጠል ያለበት ጥረት እንደሆነ ነው። በነገራችን ላይ በአካዳሚክ እና ሃሳብን በነጻነት ጸር የሆኑት፤ የዘመናችን አክራሪዎቹ ተግባት ያስገነዘበን ሌላ ነገር ቢኖር ከዚህ የበለጠ እርምጃ የመውሰድ አቅም ቢሆኖራቸው አሁን በስልጣን ላይ ካለው የህወሓት ቡድን የበለጠ ነገር ሊከሰት እንደሚችል አመላካች ነው። ሁለተኛውና አክራሪ የኦሮሞ ብሄረተኞችን ከማስቆጣት አልፎ ወደ መረረ የስም ማጥፋት ዘመቻ የከተታችው ምክንያት የዶክተሩ የመጡበት አካባቢ ከደቡብ ኢትዮጵያ መሆኑ ነው።በእነዚህ አክራሪ ብሄረተኞች አመዳደብ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ሰሜንና ደቡብ በሚባሉ ሁለት ዘውጎች (dichotomies ) የተከፈለ ሲሆን፣ሰሜነኛው የአቢሲኒያ ዘውግ የለየለት ጠላት፣ጨቁዋኝ እና የቀድሞ ስርዓት ናፋቂ በሚል መለያ ሲጠሩት ኖረዋል። ከዚህ ውጪ ያለው የኦሮሞና ደቡብ ዘውግ ከሰሜነኞቹ አንጻር በተቃራኒ የቆሙ ብቻ ሳይሆኑ የጨቆና እና የብዝበዛ ሰለባ በመሆናቸው አጋር አድርገው ይመለከቷቸዋል። የዶክተር ኃይሌ ታሪክ ትንተና የበለጠ ቁጣን የጨመረው ይህን የሁለት ዘውግ አከፋፈል ዋጋ ቢስ ስለሚያደርገው ነው።
እዚህ ላይ ክርክሩ ያለው በአመክንዮ ወይንም ሳይንሳዊ ፈለግን ተከትሎ የሚደረስበት አካዳሚያዊ ድምዳሜ ሳይሆን በአክራሪ ኦሮሞ ብሄረተኞች አይን ይሄኛው ምሁር ከዚህኛው ዘውግ ከመጣ ወገንተኝነት ማሳየት ያለበት ለእውነት ወይንም ሙያዊ ግዴታው ሳይሆን ለመጣበት ጎሳ ወይንም አካባቢ መሆን አለበት የሚለው የጠባብነት መነሻ ነው።ይህ አይነት ጠባብ አክራሪነት በአካዳሚው ዓለም ገብቶ የሚያደርሰው ጉዳት ለጠቅላላው የሃገራችን ታሪክ ብቻ ሳይሆን በኦሮሞ ህዝብ ታሪክ ላይ የሚደረጉ የወደፊት ምርምሮች/ጥናቶችን የተዓማኒነት ጥርጣሬ ላይ የሚጥል ነው። አክራሪ የሆኑት የኦሮሞ ልሂቃን በዶክተር ሃይሌ ላሬቦ ላይ የመረረ አቁዋም እንዲይዙ ካደረጉ ምክንያቶች ሶስተኛው፣ ምሁሩ ከዚህ ቀደም የጎሳ ፖለቲካ ዝንባሌ ባላቸው የታሪክ ጸሃፊያን የተደረሰውን ልብ-ወለዳዊ ታሪካ ገላልጠው እርቃኑን በማስቀረታቸው ነው።
እኒህ አክራሪዎች ዶክተሩን ጠምደው የያዙበት ምክንያት ሌላ ሳይሆን ለምን እኛ የምንፈልገውን ታሪክ አልነገረንም ነው። በኦሮሞ ጥናት ዘርፍ ውስጥ አዘውትረው ከሚጠቅሱዋቸው ጸሃፊያን መካከል ሲሳይ ኢብሳ፣መኩሪያ ቡልቻ፣አሰፋ ጃለታ፣ እና ቦኒ ሆለኮምብ (ብቸኛዋ የውጭ ሰው) ስራዎች ብንመረምር የአካዳሚክሱን ዓለም ምርመር ስርዓትን ያልተከተለ፣ የፖለቲካ ዓላማን ለማሳካት ተብሎ ብጭቅጫቂ እውነቶችን ከበዙ ውሸት ጋር በማዳበል የተደረሱ መሆናቸውን መረዳት ይቻላል።እንዳውም በታሪክ እና ስነ-ሰብ ጥናት አንቱ የተባሉ ምሁራን ከላይ በተዘረዘሩት ጸሃፊዎች ስራዎች ላይ ካቀረቡት ሂስ አንዱ ‘በምንም አይነት መለኪያ አካዳሚያዊ ደረጃን የማይመጥኑ’ እንደሆኑ ነው። እነዚህ ከታሪክነት ይልቅ ለፕሮፓጋንዳ ፋይዳ ታልመው የተጻፉ ድርሳናት ህዝብን ከህዝብ የሚያጋጩ፣በቂም በቀል እና የቁጭት ትረካዎች ላይ በማተኮር ታሪክ ሊኖራት የሚገባትን የመዳኘት ስልጣን እንዲንጋደድ በማድረግ የፖለቲካ መገልገያ እንድትሆን አድርገዋል።የዶክተር ሃይሌ ላሬቦ አደባባይ ወጥቶ የእነዚህን ሃሳውያን የታሪክ ትርክት ገልብጥቡን ያወጡት።
የአክራሪ ብሄረተኞቹን ትርክት በተጨበጠ በታሪክ ማስረጃ ሲፈተን ለእውነት ሚዛን ላይ መቀመጥ እንደማይበቃ ዶ/ር ሃይሌ በትንተናቸው አረጋግጠዋል።አክራሪዎቹ የቆሙበትን የሃሰት ትርክት ከስር መሰረቱ በማናጋታቸው ነው የወከባ እና ማሸማቀቅ ሰለባ የሆኑት። እንደ ሃገር በኢትዮጵያና በኢትዮጳያ ታሪክ ላይ ምህረት የለሽ ትችቶችን እንዲሁም ማጣጣሎችን እንደ ቋሚ ተግባራቸው ይዘው የነበሩ እኒህ አክራሪ ብሄረተኞች አለን የሚሉትን የታሪክ ትርክት የሚያጠይቅ ባለሙያ ወደ አደባባይ ሲመጣ ዝም የማሰኘት በዘመቻ ሲጠመዱ ማየትን የመሰለ አሳሳቢ ነገር የለም። ኢትዮጵያ የምትባል ሃገር የለችም፣ታሪኩዋን ደብታራዎች የጻፉት ነው፣ምኒሊክ ጥቁር አፍሪካዊ አይደለሁም ብሎአል፣አቢሲኒያ በ19ኛው ክፍለዘመን ባደረገችው ወረራ 9 ሚልዮን ኦሮሞዎች አልቀዋልን የመሳሰሉ የታሪክ ፍብረካዎችን እንድንቀበል ያልተደረገ ሙከራ አልነበረም። ይባሱኑ ባለሙያው ታሪክን በተለየ ዓይን እንድናይ በማድረጉ ሃገር ይያዝልን ማለት፣አንድ ጸሃፊ እንዳለው አለን በሚሉት የታሪክ መሰረት የራስ መተማመን ችግር (cultural insecurity) እንደሚጎላቸው ያሳያል።
እንደ ወጉ ከሆነ በዶ/ር ሃይሌ ላሬቦ ትንታኔ ወይንም የታሪክ አቀራረብ አለመስማማኝነት ተገቢ ሲሆን፣ነገር ግን ከጭብጡ ጋር ምንም ግንኙነት የሌላቸውን ክሶች በመደርደር አቅጣጫ ለማስቀየር መሞከር እውቀትም ብልጠትም አይደለም።የቀረበውን የታሪክ ትርክት የሚቃወም ወገን አለኝ ከሚለው ማስረጃ እና የታሪክ አተናተን ጋር መቅረብ ሲቻል፣ጉዳዮን ህዝባችን ተሰደበ ተንቋሸሸ በሚሉ አጉዋጉል ምክንያቶች ወደሌላ መውሰድ አክራሪ ብሄረተኞቻችን ምን ያህል ሃገራችንን እና ህዝብን ወደ አደገኛ መንገድ እየወሰዱአት እንዳለ ያመላክታል።ይህ ሁኔታ በዚህ ከቀጠለ በሃገራችን የአካዳሚክ ምርመር ነጻነት እና ሃሳብን በነጻ የመግለጽ ነጻነት የባሰ አደጋ ውስጥ እየገቡ እንዳለ ጠቋሚ ነው።ይህ ድርጊት ታሪክን ከማጣመም የከፋ ወንጀል ባሻገር፤የሚፈጥራቸው ሌሎች አስከፊ መዘዞችም አሉ። እነዚህ አክራሪ ብሄረተኞች የደረሱበት ነገርን የማደፍረስ እና በዓለም ዓቀፍ ደረጃም ጭምር ሌላ አይነት የኢትዮጵያ ታርክ ትርክት ተቀባይነት እንዲኖረው ለማድረግ ፋታ የለሽ የተቀናጀ ዘመቻ መሰረታዊው ምክንያት የኢትዮጵያ ምሁራን – በተለይ ወጣቶች ቸልተኝነት እና በበቂ ሁኔታ የተቀናጀ እና ተከታታይነት ያለው ምላሽ የመስጠት ጥረት ባለመኖሩ ነው።
የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር የሴቶችና ሕፃናት ጉዳይ ዳይሬክቶሬት ከኦሮሚያ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ጋር በመተባበር “የባህልና ቱሪዝም ሃብቶቻችንን እንወቃቸው አውቀን እንጠቀምባቸው!!! ” በሚል መሪ ቃል በቱሪዝም ልማት ዘርፍ ለተሰማሩ ሴቶች በዘርፉ ያላቸውን የመፈጸምና የማስፈጸም አቅም ለማጎልበት ከሚያዚያ 12 እስከ ሚያዚያ 17/ 2010 ዓ.ም ድረስ ለአምስት ተከታታይ ቀናት ሲሰጥ የቆየው የግንዛቤ ማስጨበጫ ስልጠና እና የጉብኝት መርሐግብር ተጠናቀቀ፡፡
በመርሃ ግብሩ መሠረት የባሌ ጎባን ከተማ ማዕከል በማድረግ በተለያዩ ፕሮግራሞች ታጅቦ የተከናወነ ሲሆን ከፕሮግራሞቹም መካከል ጉብኝቶች፣ ባዛርና እና ሲምፖዚየም፣ የተለያዩ ጥናታዊ ጽሁፎች እና የፓናል ውይይቶች ተካሂዷል፡፡ በተለይም ሲንቄ እና በኦሮሞ ማህበረሰብ ውስጥ የአቴቴና ሴቶች በማህበራዊ አኗኗር ሂደት ውስጥ ያላቸው ድርሻ፣ በመጤ ባህሎችና ጎጂ ልማዳዊ ድርጊቶች ላይ የተጠና ሀገር አቀፍ ጥናት፣ ሴቶችና ቱሪዝም፣ ራስን ማብቃት፣ በኦሮሚያ ክልል የሚገኙ ዋና ዋና የቱሪስት መዳረሻዎች፣ ሴቶችና የገጽታ ግንባታ የተሰኙ ጥናታዊ ጽሁፎች ቀርበው ውይይት ተደርጎባቸው ጥልቅ ግንዛቤ የተወሰደበት ነበር፡፡
በቀጣይነትም የጉባኤው ተሳታፊዎች በክልሉ ከሚገኙ የቱሪስት መዳረሻዎች መካከል በዋናነት የቱሉ ጎዶ፣ ሲምቦ ሎጆ፣ አብያታና ሻላ፣ ጥቁር ውሃ እንዲሁም በባሌ ተራሮች ብሄራዊ ፓርክ ውስጥ የሚገኙ ብርቅዬ የዱር እንስሳቶችና በኢትዮጵያ ከራስ ደጀን ቀጥሎ በርዝመቱ 2ኛ የሆነውንና 4377 ሜትር ርዝመት ያለው የቱሉ ዲምቱ (ሳነቴ) ተራራ ጭምሮ ዋነኛ የቱሪስት መዳረሻዎችን ጉብኝት አድርገዋል፡፡
የመርሃ ግብሩን መዘጋጀት አስመልክቶ በባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር የሴቶችና ወጣቶች ጉዳይ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ወ/ሮ ወይንሸት ኃይለማሪያም እንገለጹት ከተለያዩ የግል እና የመንግስት ሚዲያዎች ተጠይቀው በሰጡት ምላሽ ፕሮግራሙ ከአራት ዓመት በፊት የተጀመረና በዓመት ውስጥ አንድ ጊዜ የሚከናወን መሆኑንና ወደፊትም የበለጠ ተጠናክሮ የሚቀጥል እንደሆነም ጠቁመዋል፡፡ ዋና ዓላማውም በቱሪዝም በዘርፉ የተሰማሩ ሴቶችን የማሰፈጸምና የመፈጸም አቅም በማጎልበት ሴቶች ዘርፉ ላይ የሚያበረክቱትን አስተዋጽኦ ማሳደግ እንዲሁም የሴቶች ማህበራዊ መስተጋብር በማጠናከር ምርጥ ተሞክሮዎችንም እንዲለዋወጡ አጋጣሚዎችን ለመፍጠርም ጭምር እንደሆነ አስረድተዋል፡፡
በመጨረሻም ለፕሮግራሙ ስኬታማነት ከፍተኛ አስተዋጽ ያደረጉ ግለሰቦችና ተቋማት ሽልማት የተሰጣቸው ሲሆን የፕሮግራሙ ተሳታፊ የነበሩ ሴቶች በሰጡት አስተያየት እንደዚህ ዓይነት ጉብኝቶችና ስልጠናዎች ስራቸውን በእውቀት ላይ ተመስርተው እንዲሰሩ በማስቻል ለዘርፉ የተሻለ አስተዋጽኦ ለማበርከት እንደሚያስችላቸው የገለጹ ሲሆን ቀጣዩን ተረኛ አሰተናጋጅ ክልል ደግሞ የአማራ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት ባህልና ቱሪዝም ቢሮ መሆኑ ታውቋል፡፡
ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በየወሩ በሚያቀርቡት የጸሎት ሃሳባቸው ለሚያዝያ ወር እንዲሆን ያሉትን የጸሎት ሃሳባቸውን ለመላው ዓለም ካቶሊካዊ ምእመናን በቪዲዮ መልዕክት በኩል አስተላልፈዋል። በዚህ የጸሎት ሃሳባቸው ጦርነቶች እና አመጾች በሚካሄዱባቸው የዓለማችን ክፍሎች የሕክምና አገልግሎታቸውን በማበርከት ላይ የሚገኙት የጤና ባለሞያዎች ዶችተሮች፣ ነርሶች፣ የጤና ረዳቶች እና በዘርፉ ተሰማርተው የሚገኙት በሙሉ የተስፋ ምልክት መሆናቸውን አስረድተዋል። እነዚህ ሰዎች ጥበበኞች፣ ደፋሮች እና ደጎች፣ ለተጠሩበት የአገልግሎት ዘርፍ ታማኞች በመሆን በአደገኛ ሁኔታ ውስጥ ቢገኙም የሕክምና አገልግሎታቸውን ያበረክታሉ ብለዋል። በመሆኑም ምዕመናን በሙሉ በያለንበት በጸሎታችን እንድናስታውሳቸው አደራ ብለዋል።
ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ቅዱስ ጳውሎስ ስድስተኛ በጎርጎሮርሳዊው 1978 ዓ. ም. በተከበረው 11ኛው ዓለም አቀፍ የሰላም ቀን ባስተላለፉት መልዕክት የጤና ባለሞያዎች ዶችተሮች ጥበበኞች፣ ደፋሮች እና ደጎች፣ ለተጠሩበት የአገልግሎት ዘርፍ ታማኞች፣ ሳይንስን እና የሕክምና ስነ ጥበብን ጥሪያቸው እና ሙያቸው አድርገዋል ማለታቸውን ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ አስታውሰዋል። በጎርጎሮሳዊው 2016 ዓ. ም. ለስፔን እና ለላቲን አሜርካ የሐኪሞች ማሕበር አባላት ባደረጉት ንግግር እንደገለጹት የአንድ የሕክምና ዶክተር ማንነት እና ታታሪነት የሚለካው ባካበተው ዕውቀት እና ችሎታ ብቻ ሳይሆን ከሁሉ አስቀድሞ በአካልና በመንፈስ ለሚሠቃዩ ሰዎች በሚያሳዩት የርህራሄ እና የምሕረት ልብ እንደሆነ አስረድተው በስቃይ ላይ ለሚገኝ ታማሚ መራራት በራሱ ፈዋሽ መድሐኒት እንደሚሆን አስረድተው መራራት ማለት አዘኔታ መግለጽ ሳይሆን ሕመምን መጋራት እንደሆነ ተናግረዋል።
በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የስደተኞች መርጃ ጽሕፈት ቤት ከፍተኛ ኮሚሽን ገለጻ መሠረት በዓለማችን ውስጥ ባሁኑ ጊዜ ከሃያ በላይ አመጾች በመካሄድ ላይ መገኘታቸውን ገልጾ ከእነዚህም መካከል በየመን፣ ኢራቅ፣ ሶርያ፣ ሱዳን፣ ሶማሊያ፣ አፍጋኒስታን እና በዩክሬን እንደሆነ ጠቅሷል በዴሞክራቲክ ኮንጎ እና በመካከለኛው የአፍሪቃ ሪፓብሊክ ረጅም ዓመታትን ያስቆጠሩ ዘላቂ አመጾች በመካሄድ ላይ መሆናቸውን ገልጿል። በርካታ የሰብዓዊ እርዳታ ሰጭ ድርጅቶች እንዳስታወቁት ሆስፒታሎች እና የጤና አገልግሎት መስጫ ማዕከላትም ቢሆኑ የጦርነት ጥቃት ስለሚሰነዘርባቸው አስተማማኝ ጸጥታ ያለባቸው ሥፍራዎች አለመሆናቸውን ገልጸዋል።
የርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ዓለም አቀፍ የጸሎት ሕብረት መሪ እና የቅዱስ ቁርባን የወጣቶች እንቅስቃሴ አስተባባሪ የሆኑት ክቡር አባ ፌድሪክ ፎርኖስ እንዳስገነዘቡት በአመጾች መካከል ጥቃት የሚደርስባቸው ንጹሃን ዜጎች መሆናቸውን ገልጸው በዚህ ወቅት የተጎጂዎችን ሕመም እና ስቃይ ለመቀንስ የጤና አገልግሎት ባለሞያዎች እርዳታ ከፍተኛ እንደሆነ አስረድተዋል። ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ ዕርዳታን የሚመለከቱ ሕጎች በሚጣሱበት ጊዜ የሕክምና ማለሞያዎችም የጦርነቱ ሰለባ ስለሚሆኑ በጸሎታችን እንድናስታውሳቸው አደራ ብለዋል። “ደስ ይበላችሁ፣ ሐሴትንም አድርጉ” ባሉት ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳናቸው ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ እንደተናገሩት “ለሌሎች ደህንነት ሲሉ የራስን ሕይወት ለሞት አሳልፎ መስጠት ወደ ቅድስና የሚወስድ መንገድ ነው” ማለታቸው ይታወሳል። ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ ይህን ንግግራቸውን በጥር 19 ቀን 2010 ዓ. ም. ለኢጣሊያ የቀይ መስቀል ማሕበር አባላት ባሰሙት ንግግር “መልካም ሳምራዊ ለቆሰለ ሰው የሚያደርግለትን የመጀመሪያ የሕክምና እርዳታን ሳይሰጥ ሊያልፍ አይችልም፣ አይፈርድበትምም፣ የሚያደርገውን የሕክምና እገዛን በማንኛውም ሥነ ምግባራዊ ሆነ በመንፈሳዊ አስተሳሰብ እንዲደናቅፍ አያደርግም” ማለታቸው ይታወሳል።
በተጨማሪ OMN ቅሬታ በቀረበባቸው ዘገባዎቹ ይዘቶች ዙሪያ የቤተክርስቲያኗን ቅሬታ በተመጣጣኝ ስፋት እና በተመሣሣይ የሥርጭት ሰዓት አስተናግዶ ሪፖርት እንዲያደርግ ታዟል!!!
የብሮድካስት ባለስልጣን ማስጠንቀቂያው የተሰጠው በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ጴጥሮሳውያን የቤተክርስቲያን ክብር እና መብት አስጠባቂ ኅብረት ለባለሥልጣኑ ባቀረበው አቤቱታ መነሻነት ሲሆን ፣ ባለሥልጣኑ በአዋጅ ቁጥር 533/99 በአንቀፅ 7 ንዑስ አንቀፅ 10 በተሰጠው ተግባር እና ኃላፊነት መሠረት በቀረበው ቅሬታ ላይ ተገቢውን ማጣራት በማድረግ የሚዲያ ተቋሙን ምላሽ እና ማብራሪያ ተመልክቶ በመመሪያ ቁጥር 03/2000 መሠረት በማጣራት ቅዳሜ ጥር 29 ቀን 2012 ዓ.ም ከምሽቱ 2 ሰዓት እስከ 3:30 ሰዓት በኦሮምኛ ቋንቋ በጣቢያው በተሰራጨው የኦፌኮ (የኦሮሞ ፌደራላዊ ኮንግረስ) በገብረ ጉራቻ እና ፍቼ ከተሞች ባከናወነው የምርጫ ቅስቀሳ በሚመስል ሕዝባዊ ጉባዔ ላይ አቶ ኃ/ሚካኤል ታደሰ የተባሉ ግለሰብ ያደረጉት ንግግር ይዘት ከብሮድካስት አዋጅ 533/1999 አንፃር ያላከበራቸው ድንጋጌዎች ከተራ ቁጥር 1-4 ያሉትን በመጥቀስ የተፈፀመውን የሕግ ጥሰት ጉዳዮች የአዋጁን አንቀፅ 28(1) እስከ 30 (4) በተደነገገው መሠረት በወንጀል ተጠያቂ ከማድረግ ባለፈ ፈቃድ እስከ ማስነጠቅ የሚያደርስ እርምጃ እንደሚያስወስድ ለጣቢያው በተፃፈው ደብዳቤ ተገልጿል፡፡
OMN TV ለባለሥልጣኑ በሰጠው መልስ ቅሬታ “አቅራቢው በአካል በማይመለከተው እና መብቱን በማይጋፋ ጉዳዮች ላይ ያቀረበው ቅሬታ ተቀባይነት የለውም ” በማለት ምላሽ ቢሰጥም የብሮድካስት ባለሥልጣን በአዋጁ አንቀፅ 42 መሠረት የጣቢያውን ምላሽ ውድቅ በማድረግ OMN TV የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያንን በይፋ ይቅርታ እንዲጠይቅ ወስኖበታል፡፡
በተጨማሪም OMN TV ቅሬታ በቀረበባቸው ይዘቶች ዙሪያ የቤተክርስቲያኗን ቅሬታ በተመጣጣኝ ስፋት እና በተመሣሣይ የሥርጭት ሰዓት አስተናግዶ ሪፖርት እንዲያደርግ የታዘዘ ሲሆን ፣ ፊት በሕግ አግባብ ብቻ ሀገራዊ ሰላምን የሚያደፈርስ የሕዝቦች አብሮ የመኖር እሴትን የሚሸረሽር መልዕክት እንዳያስተላልፍ እና ሙያዊ ሥነ ምግባርን አክብሮ እንዲሰራ በማለት በቀን 18/06/2012 ዓ.ም በተፃፈ 4 ገፅ ደብዳቤ የብሮድካስት ባለሥልጣን ለOMN TV ከባድ ማስጠንቀቂያ ሰጥቷል፡፡
ኣብ ከም በዓል ኤርትራ ዝኣመሰላ ናይ ማይ ሕጽረት ዘለወን ሃገራት እዚ፣ ክወርድ ጀሚሩ ዘሎ ዝናብ ተስፋ ዝህብ እኳ እንተኾነ፣ ኣብ ገሊኤን ሃገራት እቲ ዞባ ባህርያዊ ሓደጋታት ከየኸትልን ኣብቲ ዞባ ንዝርአ ዘሎ ወራር ዕስለ ኣንበጣ ከየጋድድን ስክፍታታት ኣሎ።
በመቀሌ የሰማዕታት ሐውልት አዳራሽ ውስጥ በተጠራው ስብሰባ ላይ ሁለት ሺህ የሚሆኑ የየአካባቢ ተጠሪዎችና ከሌሎች ክልሎች የተውጣጡ አራት መቶ የሚሆኑ ተወካዮች እየተሣተፉ መሆናቸው ታውቋል።
ቪአር ሲምለተሮች በአውሮፓ የመጀመሪያው የ 5 ዲ ውድድር ማዕከል ነው ፡፡ እንዲሁም የቅርብ ጊዜውን በእውነታዊ እውነታ ቴክኖሎጂ በመጠቀም የሙሉ ውድድር ልምድን ውክልና በማቅረብ እውነተኛ ጠላቂን የሚሰጥ የእንቅስቃሴ መቀመጫዎች እና የነፋስ ማመንጫ ቴክኖሎጂንም እናቀርባለን ፡፡ በአስደናቂዎች ይደሰቱ እና እስከ ደርዘን ከሚደርሱ ጓደኞች ጋር በደርዘን የሚቆጠሩ ትራኮችን በመረጡበት የውድድር ላይ ውድመት ይቋቋሙ እንዲሁም የመንገድ መኪናዎችን ፣ የትራክ መኪናዎችን እና ቀመሮችን ያካተቱ በእውነተኛ ሁኔታ እንደገና የታዩ መኪኖቻችንን በየትኛውም በየትኛውም ውስጥ ይፈልጉ ፡፡ ከቤተሰብ ጋር ፣ የኮርፖሬት ቡድን ግንባታ ዝግጅት ፣ የልደት ቀን ግብዣ ፣ ወይም ልዩ የደስታ ሀሳብን ይፈልጋሉ ፣ ቪአር አስመሳይተሮች ቀንዎን እንደማንኛውም ያደርጉታል ፡፡ ለየት ያለ የመዝናኛ ልምዳችን ከፍተኛ ፍላጎት በመኖሩ ቪአርአም አስመሳይቶች አዲሱን የፍራንሲሺየሙን እድል በመጀመር ኩራት ይሰማቸዋል ፡፡ በባህር ማዶ ይህንን ልዩ መስህብነት ለማምጣት በአሁኑ ጊዜ በሩሲያ ፣ በአሜሪካ እና በመካከለኛው ምስራቅ ካሉ የፍራንቻሺየስ ፈቃዶች ጋር እየተነጋገርን ነው ፡፡
የቪአር አስመሳይቶች የፍራንቻይዝነት ዕድሎች ለሁሉም የሚገኙ ይሆናሉ እና በውጭ አገር ገዢዎች በሚገኙ የፈቃድ አማራጮች አማካኝነት በመላው እንግሊዝ ውስጥ ይሰራጫል ፡፡ በፍራንቻይዝ ዕድሎች እና በተስፋው ቅጅ ላይ የበለጠ መረጃ ለማግኘት በኢሜል ይደውሉ john@vr-simulators.com ወይም ይደውሉ 0141 370 6048
አዎን! ይህች የአባቷ ልጅ ነች ያልናት ሴት የአንተ የአባወራው ትክክለኛ ምርጫ ነች። እንዴት? ብትለኝ አንተ በአባወራ ማንነት ታንጸህ ስትገነባ ሥነ-ስርዓትን ወይንም የኑሮን ቅጥ ለሚስትህም ሆነ ለልጆችህ ማስተማር፣ እንዲከተሉትም ማድረግ ያንተ እና ያንተ ግዴታ ስለሆነ ነው!!!! ከዘረጋኸው ሥርዓት ካስቀመጥክላቸው ቅጥ ሲወጡ ግን በምክር ጀምረህ በተግሳጽ ደግመህ በቅጣት አሠልሰህ ታዛዥ እና ግብረገብ ቤተሰብ ትገነባለህ!!!
ሲቀጥልም ኃላፊነት፣ የሚሰማው ሀገሩን ኃይማኖቱን ተረካቢ፣ ወገኑን ወዳጅ ሰውን የሚያፍር ፣ፈጣሪውን የሚፈራ፣ ሽማግሌ የሚያከብር ትውልድ የማነጽ ሀገራዊም፣ ኃይማኖታዊም፣ ከሁሉ በላይ ደግሞ ተፈጥሮአዊ ግዴታ እና አደራ አለብህ!!!!!!
ታዲያማ ትዳርን ስታስብ አንድም የፈጣሪን አንድም የሀገርን አንድም ደግሞ ፈጣሪህን ያወቅህበትን ኃይማኖት አደራ ሳትረሳ የምታግዝህን ሴት መምረጥ ደግሞ ትልቁ የህይወትህ ምርጫ እና ውሳኔ ነው።ይህን ጊዜ ነው የአባቷ ልጅ ትገባሃለች የምልህ።
ይህቺ ሴት እንደ”ዘመነኞቹ” ለቤታቸው እንግዳ ደጅ ደጅ ባይ፣ ሙግት ወዳጅ እንደሆኑት አይደለችም፣ እንደ እናታቸው ስኬታማና የባላቸው አጋዥ ከመሆን ተፎካካሪ እንደሚሆኑትም አይደለችም። እርሷስ የአባቷ የሥርዓቱ፣ የቅጡ፣ የቅጣቱ ውጤት የሆነች፣ ለእናቷ አጋዥ ክንድ፣ ታዛዥ ልጅ፣ የሙያዋ ወራሽ፣ስልጡን በጠባይዋ ስንዱ በቤቷ የሆነች ነች።
ይህች የአባቷ ልጅ ታዲያ አባቷ የወንድ፣ የጥንካሬ ፣ የአሸናፊነት፣ የደህንነት የመሳሰሉት ምሳሌ ነውና እርሱንም ደግሞ የወደፊት ባሏን በዓይነ ሕሊናዋ ትቀርጽበታለችና አንተ አባወራ ስትሆን ይህን ቦታ ትወስዳለህ። በዚህም ከመጀመሪያው ያንተ የቤቱ አባወራነት የተረጋገጠ የቤትህንም ሥርዓቱን፣ ቅጡን የርዕይህንም መንገዱ ለማሳየት ባለሙሉ ሥልጣን ትሆናለህ። ይህ ባልሆነበት ሁኔታ ግን “እርሱን አዛዥ ናዛዥ ያደረገው ማነው እኔም እኩል ባለመብት እኮ ነኝ” እየተባለ የተናቀ ባል እና ሥልጣን አልባ “አባወራ” ትሆናለህ፤ መልስህም ሁሉ “ቆይ እስቲ ላማክራት” ይሆናል።
አንተ በቤትህ ባለሙሉ ሥልጣን መሆንህ ምን ጥቅም አለው? እውነትስ የዛሬ “የሴቶች መብት ተሟጋች” ነን እንደሚሉት የቤተሰብህን መብት(በተለይም የሚስትህን) መጨፍለቅ ነውን?
ይኸውልህ ልጄ ዘመኑ ግልብ ስለሆነ አንተም ግልብ ንባብ ሳትጠቀም በጥሞና ተከተለኝ። አባቶቻችን “ነገርን ከሥሩ ውሃን ከጥሩ” ይላሉና እኔም ለነገሩ ሁሉ አስገኚው ፈጣሪ ከሰጠህ ተፈጥሮ ልጀምርልህ። ወንድ ልጅ ሲፈጠር ከስልጣን ጋር ነው። ዓለምን እና ውስጧ ያለውን ሊነዳ፣ ሊገዛ፣ ሊያስተዳድርም ለፍላጎቱም ሊያውል ከፈጣሪው በታች ባለሙሉ ስልጣን(እንደራሴ)ነው። ይህ ውስጥህ የተሳለ ተፈጥሮህ ነው።ዓለም በድምጽ ብልጫ ሲያሻት የምትደግፈው ሲያሻትም የምታወግዘው አይደለም። አንተ ራስህ እንኳ ብትፈጽመው ታዛዥ በትሸሽ ግን ተወቃሽ ትሆናለህ እንጂ እውነትነቱን ልትጠራጠር አልተጠራህም።
አንተ ታዲያ ባለሙሉ ስልጣን መሆንህ ቤትህን በሥረዓቱና በቅጡ ለማስተዳደር በቅብብሎሽ ለመጣውም አደራ እና ኃላፊነት የበኩልህን ለመወጣት ይረዳሃል። በዚህም ቤተሰብህ ቅጠኛ፣ የቤተሰብህም አባላት በየተሰማሩበት ተግባር(ምንም ትንሽ እና ትልቅ ቢባል ቅሉ)ለቤቱ መቆም ጠቃሚ በመሆናቸው ራሳቸውን ባለዋጋ በማድረግ ለከፍተኛ የስነልቦና ጥንካሬ ይበቃሉ። በአንጻሩ ግን ያንተ ስልጣን የስም ከሆነ ፣ቤትህን ሥርዓት ማስያዝ ለስልጣን ሽኩቻ ከዳረገህ፣ ቤትህ ቅጥ ያጣል ብዙዎችም የሚያማርሩት የዘመኑ የፍቅር ሕይወት ነቀርሳም ቤትህ ጎጆ ይቀልሳል።
ዛሬ ላይ ታዲያ ይህንን እውነት “ጨቋኝ” ነው ብላ መቀበል የማትፈልገው ዓለም ህልውናዋን ለሚፈታተን ባልተማረውም ሆነ ተማረ በምንለውም የህብረተሰብ ክፍሏ ለሚፈጸም ሥርዓት አልበኝነት፣ ፍቺ(የጋብቻ) ፣አባቱን ወይም እናቱን ለማያውቅ ወይም ወላጅ(አሳዳጊ) አልባ ትውልድ፣ የትውልድ እርካታ ቢስነት እና ተስፋ ቆራጭነት እንዲሁም ሌሎች ጥፋቷን(ሞቷን) የሚያፋጥኑ እውነቶች ለመቀበል(ለመጋት) ተገዳለች(ትገደዳለች)።
ይህች ሴት(የአባቷ ልጅ) ታዲያ በተገራችበት ጠባይ ለአባቷ የተማረከች(በታዛዥነት) በአባቷ የተማረከች (በፍቅሩ) ነች። አንተ የወንድነት ክብርህን ጠብቀህ ብታገባት ምርኮነቷ ላንተም ይቀጥላል። ለአባቷ ያልተማረከችው ግን ሺህ ጊዜ ወደድኩህ ብትልህ ለእርሷም ልትገልጸው በሚቸግራት መልኩ ላንተ አትማረክም። የሴት ልጅ በትዳሯ ለባሏ መሰጠት ወይም መማረክ ቀድሞውኑ ወላጆቿ ቤት ከአባቷ ጋር የነበራት ግንኙነት ይወስነዋል።