Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
“በእይነተ- ስመዓለማርያም” እያልክ የዓለም መሳቂያ መሆን አይኖርብህም፡፡ የሙሴ ጽላት ለስምንት መቶ ዓመታት የተጠለለበት፣ የብዙ የሃይማኖትና ፍልስፍና መዛግብት የሚገኙበትና የእልፍ አእላፍ ፍጥረታት መኖሪያ የሆነው ጣና ሲደርቅ እንደ ባዕድ ቆመህ ማየት የለብህም፡፡
አመት የሞላው የዶክተር አብይ በዓለ ሲመት ላለፉት ፪፯ ዓመታት ሳይቋረጥ ሲካሄድ ለነበረው የህዝቦች እምቢተኝነት ዓመጽ የለውጥ ሽግግር ምዕራፍ መባቻ መሆኑ ዋና ገጽታው ነው። ይሄው የሽግግር ንቅናቄ ስጋት፤ ጥርጣሬና ተስፋ የተቀላቀለ ነፋስ እያናወጠው መጓዙን ቀጥሏል። ከጅምሩ ልክ በሌለሽ የተስፋ ፈንጠዝያ የተሳከረው የህዝብ ስሜትም፤ ከመነሻው በተሳከሩ ህልሞች ታጅቦ ያንንም ያንንም ለመጨበጥ ሲተረማመስ የለውጡ እሳት ይለበልበናል በማለት የሰጉ ቡድኖችና ግለሰቦች ለውጥ መጣልኝ ብሎ እየፈነጠዘ ካለው መንጋ መሀል ተቀላቅለው በመትመም አመች የመሰላቸውን የቅራኔ ክር በመምዘዝ አቅጣጫ የማስቀየስ ስራቸውን በቆራጥነት ይዘው መሳ ለመሳ እንደቀጠሉ ናቸው። ስካሩ ወደዞረ ድምር ሲሸጋገር ደግሞ በጅምላ ሲተም የነበረው ኢትዮጵያዊ በይደር አቆይቶት የነበረውን ጫፍና-ጫፍ የረገጡ የአካሄድ አቅጣጫዎቹን ወደመሬት አውርዶ ከመበሻሸቅና ከመሸነቋቆጥ አልፎ ወደለየለት ፍጥጫ እየተሸጋገረ ይገኛል።
ከሁሉ ሁሉ የሚያስደምመው በተለይም ፈንጠዝያው ያስከተለው መደናገር በጅምላ የተጓዝንበት አንድ አመት ለውጥ ነው? ወደለውጥ የሚወስድ ሽግግር ነው? ወይስ ኢህአዴግ ሲለው የነበረው ጥልቅ ተሃድሶ? በሚሉት የቃላት ፍችዎች እንኳ ወጥነት ያለው የትርጓሜ መግባባት ላይ ሳይደረስ እያንዳንዱ ለራሱ የተመቸውን ፍቺ እየሰጠ መቀጠሉ ነው። ጨርሶ ሳይጨልም በተቻለ መጠን ለነዚህ ቃላት ምላሽ መስጠት ያለፈውን አንድ ዓመት ጉዞ ለመገምገምና ወዴት እየሄድን ነው? ምንስ ማድረግ አለብን? የሚሉትን ጥያቄዎች ለመመለስ ያግዘናል። የበኩሌን እነሆ።
፩- በተጓዝንበት አንድ ድፍን ዓመት ውስጥ ለውጥ ነበር ወይ? በደምሳሳው መልሳችን — አዎ ለውጥ ነበረ የምንል ብዙዎች ነን። ምክኒያታችንም በሚከተሉት የፖለቲካ እምነት ፤ ወይም ሀይማኖት፤ ወይም ዘር፤ ታስረው የነበሩ ዜጎች ሁሩ ወጥተዋል፤ የህሊና እስረኞች፤ ጋዜጠኞች፤ የሰብ አዊ መብት ተከራካሪዎች ወዘተ ተለቀዋል። ከሀገራቸው የተሳደዱ ፤ በነፍጥ ነጻነታችንን እናስመልሳለን ብለው ለመፋለም በስደት አገር፤የኮበለሉ፤ በኤርትራ የመሸጉ፤ የሞት ፍርድ የተፈረደባቸው የፖለቲካ ቡድን መሪዎችና ድርጅቶች ወደ አገር ገብተዋል፡፤ ከሁሉም በላይ የሚገዟት መሪዎች ባአፋቸው ለመጠራት ሲጠየፏት የነበረችው ኢትዮጵያ ፤ በተወገዘችበት አደባባይ አሻራዋን ለማጥፋት ሌት ተቀን ተግቶ ሲሰራ ከነበረ ድርጅት አብራክ በወጡ መሪዎች አንደበት እጅግ ግርማ ሞገስ ተላብሳ ተነስታለች። ይህንን ተከትሎ ለዘመናት በመቃወምና አቤቱታ በማሰማት የሚታወቀው በውጭ የሚኖር ኢትዮጵያዊ ሳይቀር ከተቃውሞ ወደጅምላ ድጋፍ አልፎ ተርፎም ላምልኮት በቀረበ ፍቅር አዲሶቹን መሪዎች ወደ ማወደስ ተሸጋግሯል።
ይህን የመሰለው ከሚገመተው በላይ “ፈጣን” የተባለለት ክንውን ፤ በለውጥነት ተመዝግቦ “ሁላችንም” ሊባል በሚችል ደረጃ ተስማምተንበትና ተቀብለነው እንደቀጠለ ቆይቷል። በዚህም የተነሳ እሱን ተከትሎ በመጣው “ሃሳብን በነጻነት የመግለጽ፤ የመደራጀት፤ ተደራጅቶ በሰላማዊ ሰልፍ መንግስትንና ተቋማቱን ሳይቀር ያለ ስጋት የመተቸት መብት፤ “ በዚህ አንድ ዓመት ውስጥ ታይቷል። በዚያው መጠን ታይቶ በማይታወቅ ደረጃ አሉታዊ ገጽታዎችም ተስተናግደዋል፤ የዜጎች በነጻነት ወጥቶ መገባት፤ እንደልብ ከቦታ ቦታ ተዘዋውሮ የመስራትና የመኖር መብት አደጋ ላይ ወድቋል። በዘር፤ በሃይማኖትና በሚከተሉት የፖለቲካ አመለካከታቸው የተነሳ ዜጎች ከትውልድ ቀያቸው የተሳደዱበት፤ የመንጋ ፍርድ እንደዋና የነጻነት መገለጫ የተወሰደበት፤ አጉራጢነኛ የጎበዝ አለቆች የነገሱበት ፤ ስር ዓት አልበኝነት የተበረታታበት፤ የጥፋት ጉዞም እንደለውጡ ትሩፋት የተቆጠረበትም አመት ነበር። እንግዲህ ባንድ በኩል “ሃሳብን በነጻነት መግለጽ ተችሏል” ባልንበት አፋችን “አይደለም መናገር ወይም ልዩነትን በነጻነት መግለጽ የዜጎች ከቦታ-ቦታ ተንቀሳቅሶ የመስራት ነጻነት ከመቸውም በላይ ተገድቧል” ስንል የለውጥ ተብዬውን ምጸት ያሳያል።
በሌላ በኩል የደምሳሳውን የለውጥ መለኪያ መነጽራችንን ስናወልቅ ደግሞ መልሳችን ይቀየራል። በለውጥነት የተዘረዘሩት ጉዳዮች ሁሉ ፤ ወደለውጥ ለመግባት የተወሰዱ ዋናና አስፈላጊ ቅድመ ሁኔታዎች እንጅ በራሳቸው ለውጥ አይደሉም። ዎያኔ-ኢህአዴግ በራሱ “ህገ-መንግስት” ጽፎ የራሱን ህገመንግስት ጥሶ የገባውን ቃል በማጠፍ ሲረጋግጣቸው የነበሩትን መብቶች በተራዘመው የህዝብ ትግል ተገዶ እንዲቀበል የመደረጉ ውጤቶች መሆናቸውን እናስተውላለን።
ስለዚህ ለውጡ ለ፪፯ ዓመት ለህዝብ ጩኽትና አቤቱታ ጆሮዳባ ልበስ ብሎ የኖረው ኢሃዴግ የህዝቡን እሮሮና ብሶት ለማዳመጥ ቆርጠው በተነሱ ከራሱ ከድርጅቱ መሃል በወጡ ወጣት ኢህአዴጎች የተሰጠ በጎ ምላሽ ሆኖ እናገኘዋለን። ስለሆነም በግፍ የተነጠቅነውን መብት ማሰመለስ እንጅ ፤ የስርዓት ለውጥ እየተከናወነና እሱም በሰላማዊ መንገድ ተከናወነ እያሉ ማውገርገርና ማስመሰሉ ከባዶ የፖለቲካ ፍጆታ አይዘልም። ባንጻሩ ኢህአዴግ በእምቢተኛነቱ እንደጸና ቢቀጥል ኖሮ አገራችን ኢትዮጵያ ወደከፋ ግጭትና መዳረሻው ወደማይታወቅ የርስ-በርስ መተላለቅ የመግባት መጥፎ አጋጣሚ ይጠብቃት እንደነበር አዋቂ ፍለጋ መዞር አያስፈልገንም።
ስለዚህም ነበር ከችግሩ ጠንሳሽና አሳዳጊ ቡድን መሃል ወደመፍትሄ ለመሄድ ቁርጠኝነታቸውን ያሳዩ እስከቅርብ ጊዜ “ቲም ለማ “ የሚል ስያሜ የተሰጣቸው ቡድኖች ብቅ በማለታቸው ያለምንም ማንገራገር ተቀብለን ፤ ያለንን አክብሮትና ምስጋና በሙሉ ልብና ድጋፍ ስናሳያቸው የቆየነው። ስለዚህ ለውጡ የስርዓት ለውጥ ሳይሆን የማይሰማ ጆሮ ለመስማት ፈቃደኛ መሆኑን በተግባር ያስመሰከረበት ለውጥ የሚሆነው።
፪. ኢሃዴግ እንደሚለው “ጥልቅ ተሃድሶ” ነበር ወይ ያካሂያደው? የሚለውን ራሱ ዎያኔ ኢህአዴግ በነገረን መለኪያ ብንሰፍረው እንኳ ሂደቱ የሚያረጋግጥልን እውነት “ግማሽ ልጩ” ሆኖ እናገኘዋለን። አስረጅ፤- “ሰላማዊ “ ከተባለው የስልጣን ሽግግር ማግስት ጀምሮ እንደ… እንትን ዝንጀሮ መቀሌን ምሽጉ አድርጎ የሚገኘው ዎያኔ “እንደ ለውጥ “ በተቆጠሩት ወሳኝ እርምጃዎች ሁሉ ላይ ከማኩረፍ እስከ መቃዎም የደረሰ የልዩነት ጽናቱን በቆራጥነት አሳይቶናል። ይባስ ብሎም በተዘዋዋሪና በይፋ እርምጃዎቹን ለማስቀልበስ በመስራት ላይ ይገኛል። ከዎያኔ ህዋሃት ቀጥሎ ኢህአዴግ በሚባለው ድርጅት ውስጥ የሚገኙ በርካታ የኦዴፓ፤አዴፓ፤ደህዴን ከፍተኛ፤ መሃከለኛና ዝቅተኛ አመራሮች፤ በድርጅታቸው ጀርባ ተጠልለው የክልላቸውን ህዝብ እንዲመሩ ሃላፊነት የተሰጣቸው አያሌ ባለስልጣናት ለጥፋት በታማኝነትና በትጋት ሌት ተቀን የተጀመረውን የለውጥ እንቅስቃሴ ለመግታት ወይም አቅጣጫ ለማስቀየስ እየሰሩ ይገኛሉ። እንግዲህ በልዩ ልዩ ጥቅማጥቅም ተጋሪ የነበረውንና ባንድ ጀምበር እንደሙጃ የበቀለውን ባለብዙ ቪላ፤ፎቅና ፋብሪካ ባለቤት የሆነውን በለጊዜ ሃብታምን ከጨመርነው ያገራችን አበሳ በዋዛ እንደማይፈታ አረጋጋጭ ነው። ከዚህ አንጻር ኢህአዴግ በጅምላ “ጥልቅ ተሃድሶ ጎዳና ላይ ነው” ከማለት ይልቅ ከላይ በስም ተጠቃሹ “ቲም ለማ” በመባል የሚታወቀው ቡድን ፍልጥ ፍለጥ እስከሆነው ህጸጹ በጥልቅ ከመታደስም አልፎ ለመለወጥ የቆረጠ ሆኖ ታይቷል።
፫. የሽግግር ለውጥ ውስጥ ገብተናል ወይ? የሚለውን ደግሞ እንመልከት፤ ሲጀመር በዎያኔ ተጨፍልቀው የነበሩ መብቶችን በመመለስ “ከህዝቡ ጎን ነኝ” ያለው “ለውጥ አራማጅ” ቡድን ባጭር ጊዜ ውስጥ በወሰዳቸው እርምጃዎች የአብዛኛውን ህዝብ ሊባል በሚችል ደረጃ ድጋፍና ተቀባይነት አግኝቶ ቆይቷል። በዚህ የተነሳ “የሽግግር መንግሥት “ ይቋቋም ለማለት ሲዳዳቸው የነበሩ ወገኖችና የፖለቲካ ቡድኖች ጥያቄ “እኔ አሻግራችኋለሁ” ባሉት በዶክተር አብይ ቃል ተተክቶ፤ ቃሉም የድጋፍም ሆነ ተቃውሞ ድምጽ ሳይሰጥበት በዝምታ ስምምነት የጸና መስሎ ቀጥሏል። ይሁን እንጅ ከመነሻው የሽግግሩ አቅጣጫ በጊዜ ቀመር ተለክቶ፤ ቅደም ተከተል ወጥቶለት በወጣለትም አቅጣጫ የጋራ መግባባት ላይ ስላልተደረሰ “ሽግግር” የሚለው ቃል እንደየፊናው አሻሚ ትርጉም ተስጥቶት ቀጥሏል።
በተፈጠረውም ድንግርግር የተጀመረው ውዝግብ ዜጎች በጋራ ባልተስማሙበትና ባልመከሩበት ጉዳይ እንደተነጋገሩበትና እንደተስማሙበት ሁሉ እጅ-እግር የሌለው መካሰስ ውስጥ ገብተው ይገኛሉ። ይህንኑ ተከትሎ ለተፈጠረው አልተገባብቶ ጉዞ ለደቂቃም እንኳ ቢሆን ቆም ብሎ ለማስተዋልና ለማዳመጥ የከጀለ ወገን ባለመገኘቱ “ሽግግር” የተባለው እሳቤ ከተጸነሰበት አዕምሮ ስዕል የዘለለ ህልውና ሳይኖረው፤ ሳይጀመርና፤ ሳይወለድ ስለመቀልበሱ መወራት መጀመሩ ሌላው የእኛ አገር ፖለቲካ ልዩ ባህሪ ተደርጎ ሊወሰድ ይቻላል። እዚህ ላይ መንግስት እየወሰዳቸው ያሉትን የህግ ማሻሻያ እርምጃዎች፤ የመከላከያና የደህንነት ተቋማት ማስተካከያ እርምጃዎች፤ ወዘተ የሽግግሩ አካል አድርጎ እየተቆጠረ ከሆነ አሁንም የተዛባው መመዘኛ መነጽራችን ቀጣይ ችግር እንዳይሆን ያሰጋኛል።
ምክንያቱም ለማሻገሪያነት ይጠቅማሉ ተብለው እየተሻሻሉ ያሉ ህጎች” የፍትህ ስርዓት፤ የምርጫ ቦርድ፤ የሰላምና ብሄራዊ እርቅ ጉባኤና፤ የድንበር አከላለል አጥኝ ኮሚቴዎች እንቅስቃሴ በዋነኛነት የ፪፯ዓመቱን ኢህአዴጋዊ ጥፋት የማረሚያ እርምጃዎች ሲሆኑ እነሱም ቢሆኑ ከመሬት ከፍ እንዳይሉ ዋና ደንቀራ ሆኖ የተገኘው የጎሳ ፖለቲካ ልምሻ፤ ስርአት አልበኝነትና ህገወጥ እንቅስቃሴዎችን ለመግታት የተወሰደው እርምጃ አናሳነት በድፍን ሀገሪቱ የተፈጠረው የሰላም መደፍረስ ሽግግሩን ሳይወለድ ሊያመክኑት በመቃረባቸው ነው። ለዚህም ነው በድፍረት “ ሽግግር ውስጥ ነን” ማለት ሊያሽኮረምም የሚችለው።እንግዲህ በእኔ እይታ ያለፈውን አንድ ዓመት የምመዝንበት መለኪያ የሚመነጨው ከእነዚህ አሉ ሲባሉ ከሌሉ ፫ የመስፈሪያ ቁናዎች ነው።
ከላይ እንደጠቆምኩት በመጀመሪያው ረድፍ ተሰልፎ የሚገኘው አፋኝ የነበረው ኢህአዴጋዊው መንግስትና መዋቅሩ በቅጡ ሳይፈራርሱ፤ ወይም ተቋማቱን የሚዘውሩት ሰዎች ያለምንም የመመሪያና ያመለካከት ለውጥ፤ (አብዮታዊ ዴሞክራሲ ፍልስፍናን) ሙጥኝ እንዳሉ የተሰለፉበት፤ በሌላ በኩል እንደአሜባ እየተራቡ የሄዱት ፤ በዘር ተደራጅተው እንወክለዋለን ለሚሉት ጎሳ፤ ከመብት – እስከነጻነት ለማጎናጸፍ ተግተው የቆሙ ቡድኖች ከመቸውም ጊዜ በላይ “ከኛ ያልሆነ -ከነሱ ነው” በሚል ዘረኛ መለኪያ የራሳቸውን ወገን ሳይቀር በጭካኔ ለመጨፍጨፍ የተነሳሱ በሁለተኛ ዘርፍ፤ ፫ኛ ኢትዮጵያ እንደ ሃገር እንድትቀጥል መፍትሄው በዜግነት ላይ የተመሰረተ ስርዓት ሲመሰረት ነው የሚሉ ወገኖችና በ፬ኛነት የፌስ ቡክና የሶሻል ሚዲያ አርበኞች የሚረጩላቸውን መርዝና መፍትሄ ገዳይ ወሬዎችን ተከትለው እንዳየሩ ጸባይ የሚናጡ ሰፊ ወግ ቃራሚ ትውልዶች በጅምላ ተቀላቅለው ለውጥ ፤ ወይም የለውጥ ሽግግር ፤ ወይም ተሃድሶ መሆኑ ባለየለት ጎዳና ውስጥ እየተጎናተሉ መትመማቸውን ቀጥለዋል።
እየጦዘ ያለው ልዩነት ዛሬም ባንድ ነገር ውሉን አልሳተም። የፖለቲካው አየር ቢያንስ ቢያንስ ልዩነቱን በጥሞና ከማስተናገድ ይልቅ እንደትናንቱ ለመደማመጥ ፈቃድ የማሳየት ባህሪ የፈጠረበት አይመስለም። ልክ እንደትናንቱ ሁለቱም ወገን በራሱ ልክ የሰፈረውንና፤ በራሱ ቁመት የለካውን ፤ መድሀኒት ለማስዋጥ በልህና በቁጣ አረፋ እየደፈቀ ለመጋት ከመውተርተር በስተቀር ላንድ አፍታም እንኳ ረጋ ብሎ ለመጠያየቅ አቅል እያጣ ነው። ዛሬም እንደትላንቱ በሀሳብና ባመለካከት የተለየውን ሁሉ በጠላትነት በመፈረጅ ሃሳቡን በሃሳብ ከመተቸት ይልቅ በግለሰብ ሰብእናና በቡድን ማንነት ፤ ወይም ያለፈ ታሪክ፤ ወይም ሀይማኖት፤ ዘር፤ቀለም፤ የተፈጥሮ ገጽታ እና በመሳሰሉት ከተነሳው ሃሳብ ጋር የረባ ቁርኝት በሌላቸው ቁጭት ፈጣሪ ጉዳዮች ላይ በቀጥታና በተዘዋዋሪ በመዝመት፡ በዝርጠጣ የማሸነፍ እቡይነት ተዘፍቆ በሃገርና ህዝብ ህልውና ላይ የምንግዴ ቁማር እየተስፋፋ መሄዱን እያስተዋልን ነው። ከሁሉ ሁሉ የሚከፋው ደግሞ ፤ ድርጊቱን እየፈጸሙ የሚገኙት በግራ-ቀኙ ያሉ ራሳቸውን “የዴሞክራሲና ሰብዓዊ መብቶች” ጠበቃ የሚቆጥሩ ወይም በዙሪያ-ገባቸው ያጀባቸው የኔ ቢጤ ህዝብ ባለዝና ያደረጋቸውና ቅድስና የሰጣቸው ፤ ከመግነናቸውም የተነሳ ለትችትም የሚከብዱ መሆናቸው ይበልጥ መከራችንን እያባባሰው ይገኛል።
ሌላው የዘመናችን ታላቁ ምጸት ደግሞ እነዚህ ራሳቸውን ባለም አንደኛ የዲሞክራሲ ጠበቃ ያደረጉ ግለሰቦችና ቡድኖች፤ የ፷ዎቹን ፖለቲከኞች “በእናቸንፋለንና-እናሸንፋለን” ተጫረሱ ፤ ጦሳቸውም እስከዛሬ ለኛ ተርፎናል “ በማለት እንዳላበሻቀጡ ሁሉ እነሱ ከነዚያ “የኮሙኒስት አርበኞች” በላቀ የቃላት ሽኩቻን እንደ ዋና የመፋጠጫና የመናቆሪያ ኳስ አድርገውት ማረፋቸው ነው። ፊንፊኔ፤ሸገር፤በረራ፤ ወዘተ…የሚሉት ቃላትን ማንሳት ለማሳያነት በቂ ናቸው።
ከሁሉ ሁሉ የሚያሳቅቀው ደግሞ ከዚያ ትውልድ የወረሱት የዓላማ ጽናትን፤ ቁርጠኛነትንና ከራስ ይልቅ ለተገፉ ህዝቦች መስዋእት መሆንን የመሳሰሉ መልካም፤መልካም ልምዶችን ሳይሆን፤ ትውልዱንና ሃገሪቷን አሁን ለገባችበት ቀውስ ምክንያት በመሆኑ የተወገዘውን፤ ብሽሽቁን፤ ጥላቻውን፤ እርስ-በርስ መፈራረጁንና ለመጠፋፋት መጣደፍን በመሆኑ ሸህ ጊዜ የሚደሰኩሩለትንና የሚናገሩለትን ዴሞክራሲ፤ የሚበቅልበትን ማሳ ከእህል ይልቅ ያራሙቻ ማራቢያ ማድረጋቸው ነው። ከዚህ የበለጠ በገዛ ራስ ላይ መዝመት ፤ ከዚህ የከፋ እንወደዋለንና እናከብረዋለን በሚሉት ህዝብና ሃገር ላይ መሳለቅ ከየትም ሊመጣ አይችልም።
ያለመደማመጡና ወይም አውቆ የማደናቆሩ በሽታ እከሌ-ከእከሌ ብሎ ለመለየት ቢያዳግትም በይበልጥ ደግሞ ከተጨበጨበላቸው የሀገርና የድርጅት መሪዎች አቅጣጫ ሲመነጭ በማሸማቀቅ አንገት ያስደፋል። አሁን ባባታችሁ “አዲስ አበባ ያዲስ አበቦችና የሁሉም ኢትዮጵያውያን ነች” በማለት በግልጽ የሰፈረ “ባለ አራት ነጥብ ጥያቄ ለማስፈጸም “ ተነስተናል ያለን ሰላማዊ እንቅስቃሴ “በመንግስት ላይ መንግስት “ለመተካት የታለመ ነው ብሎ ጥያቄውን ሆን ብሎ በማንሻፈፍ ማጦዝ ማንን ይጠቅማል? በሌላ በኩል መንግስት ባለበት ሀገር አያሌ ባንኮች በጠራራ ፀሐይ ሲዘረፉ፤ የሰው ልጅ በደቦ ፍርድ ባደባባይ ተዘቅዝቆ ሲሰቀል፤ በይፋ የዛፍ ዝንጣይና ገጀራ የያዙ ቡድኖች በሰላማዊ ዜጎች ላይ ያነጣጠረ ዛቻና ማስፈራሪያ የታከለበት ሰልፍ ሲያደርጉ በጥሞና ያስተናገደና ዝምታን የመረጠ መንግስት በሚዛናዊነቱና በተአማኒነቱ ላይ ጥያቄ ቢነሳበት አያስደንቅም። ለቃሉ እጅግ አክብሮታችንንና እምነታችንን ከጣልንበት ጠቅላይ ሚንስትር አንደበት ሲወጣ መስማታችን ደግሞ አንገታችንን አስቀረቀረን። ቀጥለንም እርስዎንና ቃልዎን አምነን እስከዛሬ ደርሰን ነበርና እንግዲህ ያመነው ቃልዎ ከሚዛን ጎሎ ስናገኘው ብንጠረጥረዎ በኛ ይፈረዳል? ያሁኑ ይባስ ቢባልስ ምን ሃሰት አለው? በማለት የድፍረት መልስ ለመስጠት ተገደድን።
አመቱን ያባተው በዶክተር አብይ መንግስት እየተመራ ያለው እንቅስቃሴ ሌላም የተፋለሰ ያስተሳሰብ ግጭትም አስተናግዷል። ድንግርግሩም ጥቂት የማይባል ወገን፤ ሊሆን የማይችል ወይም እንዲሆን በማይጠበቅ ምኞት መሰል ተስፋ የመንተክተክና የመብተክተክ፤ ቃል ካልተገባበት ቃልን የመጠበቅ አዝማሚያ ማሳየቱ ነው። ይበልጥ ግልጽ ለማድረግ ፡ ባለፈው አንድ አመት እየመራን ያለው “የተጨበጨበለት ለውጥ አራማጅ” ቡድን እጅግ አብዝቶ በግፈኛነቱና ባፋኝነቱ የሚታወቀውን የራሱን ቡድን አውግዞና ኮንኖ ብቅ በማለቱና ፤ ከላይ የጠቀስኳቸውን በለውጥነት የተፈረጁ እርምጃዎችን በመውሰድና ከሁሉም በላይ ሊረሳ ተቃርቦ የነበረውን “ኢትዮጵያዊነት” ከፍ አድርጎ በመዘመር መጣ እንጅ አንዴም እንኳ ተሳስቶ “ኢሃአዴግ ፈርሷል” አላለንም ወይም የምከተለውን “አብዮታዊ ዴሞክራሲ “ መስመር እቀይራለሁ የሚል ቃል አልሰጠንም።
ውነታው ይሄ ሆኖ እያለ ላለፉት ፪፯ ዓመታት የምናውቀው ዎያኔ ኢህአዴግ ካስለመደን ባህሪው የተለየ በማሳየቱ ብቻ ላይ ተመስርተን የየራሳችንን ትንበያ ማድረጋችን እርግጥ ነው። ይሁንና ከትንበያ አልፈው ተርፈው ምኞታቸውን እንደ እውነት ቃል የወሰዱ ወገኖች ኢሃዴግ “ አብዮታዊ ዴሞክራሲን” ትቻለሁ ብሎ ካላረጋገጠልን ለውጥ የለም፤ የሚል አጠቃላይ ለለውጥ የተደረገውን እልህ አስጨራሽ ትግል የዎያኔ-ኢሃዴግን መስመር ለማስቀየር እንደተደረገ በሚያስመስል የማይረባ አተካራ ውስጥ ቀስ በቀስ እየገቡ በመሄድ እየዋለ ሲያድር ደግሞ ዋናው የትግል አቅጣጫና የመታገያ መሳሪያ ለማድረግ ተግተው ወደመስራቱ እየተሸጋገሩ ነው። በበኩሌ ከዚህ የበለጠ ያስተሳሰብ ስካር ወይም መደናበር ታይቶም ተሰምቶም አይታወቅም ባይ ነኝ።
በመጀመሪያ ስለዎያኔ ኢሃዴግ የፖለቲካ መስመር መጨነቅ ያለበት የድርጅቱ አባልና ደጋፊ እንጅ ሌላው ከኢሃዴግ ውጭ ያለ ህዝብ ሊሆን አይገባውም፤ ከሁሉ ሁሉ ደግሞ ከትከት አርጎ የሚያስቀው ጥያቄው “በዜግነት ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ አራማጅና ደጋፊዎች ነን” ከሚሉ ወገኖች ጎልቶ መደመጡ ነው። ዾር አብይና ቡድናቸው የሚያደርጉትን የለውጥ እንቅስቃሴና አቅጣጫ ለመመዘንና ለመተቸት የሚቃጣቸውም ለ፪፯ዓምታት በተጠራቀመ የህዝብ ትግል የተገኘውን ለውጥ ለማስፈጸም በሚያደርጉት ደፋ ቀና ሳይሆን ለ፵ ዓመታት የዘለቀ ትግል መነሻው አድርጎ የተነሳን ይፖለቲካ ቡድን መስመር በማስቀየር ላይ ማተኮራቸው ነው።
“የኢትዮጵያን አንድነት እናስከብራለን” የሚለውን ወገን እንመራለን ያሉና ፤ እነሱን ተከትሎ ባጃቢነትና በወገንተኛነት ለተሰለፈውም ወገን ሌላም ጥያቄ አለኝ፤ ካንድ አመት በፊት ሲጠይቀውና ሲታገልበት የነበረው “ወደሰላማዊ ትግል ለመግባት” ኢህ አዴግ እንዲያከብር የጠየቀው ከላይ “የለውጡ ትሩፋት” እየተባሉ የተወደሱትን እርምጃዎች እንደነበር ለመዘንጋት ገና አልረፈደም። ይሁንና ቅድመሁኔታዎቹ እንደግብ ተቆጥረው ይሁን ወይም በሌላ በሃገሪቱ ላይ ታይቶ ተሰምቶ የማይታወቅ አበሳ በዜጎች ላይ እየወረደ እያዩ ድምጻቸው የሰለለው ከምን የተነሳ ይሆን? የግፍ ትልቅና ትንሽ የለውም፤ ፍርደ ገምድልነትም፤ ሚዛን አልባነትም፤ አልጠግብ ባይነትም ፤ ሁሉም ካንድ የዘርኝነትና ፋሽስትነት ግፍ ቋት የተጨለፉ ናቸው። በምንም መለኪያ የሚያለቅሱ ህጻናትና አቅመ ደካማ ምንዱባን በበዙባት ምድር ማንም ተነጥሎ ነጻ፤ ተነጥሎ ፍትህ ሊያገኝ እንደማይችል ኢትዮጵያን እንወዳለን ካሉ መብት ታጋዮች የበለጠ መገንዘብ የሚችል አይኖርም። ቢያንስ ቢያንስ ባለጊዜ ወዳጆቻቸውን እየተስተዋለ ማለትን ማንን ገደለ?
ምን ተሻለን? እንደኔ እንደኔ የነዶ/ር አብይን ቡድን ከአሸጋጋሪነት ያለፈ ፤ የህዝብንና የሃገርን ሰላም አስጠብቆ ወደ ፍትሃዊና ዴሞክራሲያዊ ስርአት የሚወስዱንንን ተቋማት በነጻነትና በፍትሃዊነት እንዲደራጁ ከማገዝና ከማመቻቸት የዘለለ ፤ ተልእኮ እንዲኖራቸው አልጠብቅም። ስለዚህም ነው ለምን ከዘር ድርጅት አልወጡም፤ ምንትስዮ የሚባል ፍሬ የለሽ እሰጥ-አገባ ውስጥ መግባት ከኳሷ ላይ አይናችንን የሚያሸሽ ነው የምለው። ምክንያቱም እኔ ኢሃዴግ ወይም ደጋፊ አይደለሁምና። እንደ እኔ የኢሃዴግ ደጋፊም፤አባልም ያልሆኑ ማተኮር የሚገባቸው ከነግድፈቱ የተጀመረው በነጻ ሃሳብን የማንሸራሸሪያ በር ወለል ብሎ ተበርግዶ ባለበት በዚህ አጋጣሚ እድሉንና ህጋዊ የዲሞክራሲና የሰባዊ መብቱን በመጠቀም ቶሎ ብሎ የዜግነት የኢኮኖሚ፤የፖለቲካና ማህበራዊ መብቱን የሚያስከብር ቡድን እንዲቋቋምና እንዲጠናከር የሚጠበቅበትን አስተውጽኦ ማድረግ ነው።
ክርክራችንና ትኩረታችንም ሊሆን የሚገባው የዶክተር አብይ መንግስት ከማንኛውም ጉዳይ በላይ ቅድሚያ ሰጥተው ህግና ስራትን የማስከበር፤ ባስቸኳይና በከፍተኛ ፍጥነት የሽግግሩ ዋና ዋና ምሰሶዎች የሆኑት፤የብሔራዊ እርቅ፤ የፍትህ ስራት በቅጡ ተደራጅተው ወደ ስራ እንዲገቡ የማስደረግ፤ የምርጫ ቦርድ፡ የሲቪል ማህበራት ማደራጃ ህግ፤ የሚዲያና ብሮድካስቲንግ ወዘተ የመሳሰሉት ተቋማት በቶሎ ተደራጅተው ወደ ስራ እንዲገቡ ጫና ማሳደሩ ላይ ማተኮሩ ወሳኝ ይመስለኛል;። ከዚሁ በተጓዳኝ እነስክንድር የጀመሩት አይነት ይሲቪል መብቶች ላይ የሚሰሩ ተቋሞችን በማበራከት በሃይል ስልጣኑን ከህዝብ ሊነጥቁ የሚዳዱ ቡድኖችንና መንግስትን መገዳደር፤ የህዝብን መብት ማስከበሪያ መሳሪያ አድርጎ መዘጋጀት እጅግ እጅግ ወሳኝ ነው።
ኢሳትም ሰሞኑን ካሳየን እንካስላንቲያ የመሰለ ጨዋታና ብሽሽቅ ወጥቶ እንዳለፉት ጊዜያት ሁሉ ባደገኛ የዝቅጠት ቁልቁለት ላይ እይተንደረደርች ያለችውን አገራችንን ለመታደግ የሚያስችሉ በምክንያትና በእውቀት የተመሰረቱ መረጃዎችን ወደማቀበሉ ሊመለስ ይገባዋል ። ባብላጫው እንቶ-ፈንቶ በማውራት እሳት እያነደደ ያለውን ሶሻል ሚዲያ ቁጥር ከፍ ማድረግ ለጊዜው የተወሰኑ ሰዎችን ስሜት ይይዝ እንደሆነ እንጅ በረጅም ርቀት ከጥቅሙ ጉዳቱ ሊያመዝን እንደሚችል መታዘቤ ሰላም ነስቶኛል። ለምን ይበጃል? ማንንስ ይጠቅማል? ጎበዝ ወዴት እየሄድን ነው?
እስኪ ትንሽ ሰከን ብለን፤ ከስሜትና ግለ-ትምክህት ወጣ ብለን እየሰራነው ያለውን እናስተውል። በተግባር እየከወነው ያለው ድርጊት የተቋቋምንበትንና የተነሳንበትን ኢትዮጵያን ወደ ነጻና ዴሞክራሲያዊ ስርዓት የማሸጋገር ህልማችንን እውን ለማድረግ የሚጠቅም ወይስ የሚጎዳ ነው ብለን እንመዝን። ያልነው ሁሉ እውነት እንኳን ቢሆን እስኪ ከፊታችን የተደቀነውን አገራችንን የመበታተንና እርስ-በርስ የመተላለቅ አደጋ ከመቀነስ አኳያ ሊኖረው የሚችለውን በጎ አስተዋጽኦ እንመዝነው። የምናደርገውና ካንደበታችን የምናወጣቸው ለተሸካሚ አይደለም ለሰሚ የሚከብዱ ዘለፋዎችና ሽሙጦችስ እንደኔ ትውልድ “ፖለቲከኛ” “ልክ-ልኩን ነገረው፤ አገባለት፤ …” ከማለት የዘለለ የሚሊዮኖችን ሬሳ ደርድሮ ነጥብ የማስቆጠር ጨዋታ ምን የሚሉት አዋቂነት፤ አሳቢነትና ተቆርቋሪነት ነው? የኋላ ኋላ ያልተጠበቀ ጉዳት ቢደርስ በሌላ ላይ ጣትን መጠቆም ወደራስ የሚያጮልቁትን ጣቶች እረፍት መንሳት እንዳይሆን፤ “ከእናንተ መሃል አንድም ሃጢያት ያልሰራ ይውገራት…” እንዳለ ክርስቶስ።
ከሁሉም በላይ እያንዳንዳችን በግልም ሆነ በጋራ የምናደርገው ድርጊት ያለማቋረጥ ደሙ እየፈሰሰ በርሃብ አለንጋ መጠበሱ ሳያንሰው በአጉራ ጢነኞች ቡጢ ለስደትና ለርሃብ ተጋልጦ ላለው ኢትዮጵያዊ ምኑ ነው? አይናችንን ከኳስዋ ላይ እንደናነሳ ከማድረግ የዘለለ፤ ኢትዮጵያን አድነን ወደ ዘላቂ ሰላምና ዲሞክራሲያዊ ሽግግር የተጀመረውን ጉዞ አቅጣጫ ከማስቀየስ የዘለለ፤ የትኛውን እንባ ይጠርግለታል? የትኛውንስ በደል ያጸዳለታል? በዚህስ ይበልጥ ተጠቃሚ የሚሆነው ማን ነው?
እንደኔ እንደኔ አገሩን የሚወድ፤ የኢትዮጵያን ደህንነት የሚሻ ዜጋ ከመቸውም ጊዜ የበለጠ አስተውሎ የሚራመድበት፤ ካንደበቱ የሚያወጣቸው ቃላቶች የመረጠውን አገር የማዳን ጎዳና የሚያለሰልሱ እንጅ ኮረኮንች የማያደርጉ መሆናቸውን መመርመር ይኖርበታል።
ባለፉት ሳምንታት ፅሁፎቼ የሃገራችንን ፖለቲካ ወደ አስፈሪ ገደል እየነዳ ባለው የኬኛ ፖለቲካ ዙሪያ ሃሳቦችን ሳነሳ ሰንብቻለሁ፡፡ያለፈውን ሳምንት ፅሁፌን ስቋጭም የኬኛ ፖለቲካን ልጓም ለማስያዝ ማን ምን ማድረግ አለበት በሚለው ወሳኝ ጉዳይ ዙሪያ ሃሳቦችን እንደምሰነዝር ቀጠሮ ይዤ ነበር፡፡ሆኖም ሰሞኑን አቶ ለማ መገርሳ እና ዶ/ር አብይ የተናገሯቸው ንግግሮች እና ተያያዥ ጉዳዮች ለከረምኩበት የኬኛ ፖለቲካ ምርመራ ግብዓት የሚሆኑ ስለመሰለኝ በዚህ ሳምንት ጣልቃ አስገብቼ ልቃኛቸው ወደድኩ፡፡
አቶ ለማ መገርሳ እና ዶ/ር አብይ አህመድ የለውጥ አመራር ነን በማለታቸው የኢትዮጵያን ህዝብ ቀልብ የሳቡ ሰዎች ናቸው፡፡በዚህ ላይ እድሜ ጠገቦቹ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች “ኦሮሞ በቁመቱ ልክ ስልጣን ያላገኘባትን ኢትዮጵያን አንፈልግም” ሲሉ የኖሩ መሆናቸው ግልፅ ነው፡፡እንዲህ ባለ የኩርፊያ ሁኔታ ለነበረው የኢትዮጵያ እና የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች ግንኙነት የለማ/አብይ ኢትዮጵያን እየጠሩ ወደ ፖለቲካው ሜዳ መምጣት እንዳች እርቅ የሚያመጣ ነገር ተደርጎ ነበር በብዙ ኢትዮጵያዊያን ዘንድ የተወሰደው፡፡እውነት ለመናገር እንደ ኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች ለኢትዮጵያ ፖለቲካ ከባድ የቤትስራ የሆነ ብሄርተኝነት የለም፡፡የሃገራችን ፖለቲካ ከዘር ቁርቁስ ወጥቶ ወደ ተራማጅ ዲሞክራሲያዊ ፖለቲካ እንዳይራመድ በማዘግየት የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞችን የሚወዳደር የለም፡፡
የኦሮሞዎቹ ለማ/አብይ ወደ ስልጣ መምጣት የኦሮሞ ብሄርተኝነት ልሂቃን በኢትዮጵያ ፖለቲካ ዝመና ላይ የጣሉትን ከባድ ቀንበር ይቀንሰዋል የሚል እምነት ነበረ፡፡ሆኖም የተራማጅ ወጣቶች ስብስብ ነኝ ባዩ ኦዴፓ ወደ ስልጣን ላይ መምጣት ነገሩን ሊቀይረው አልቻለም፡፡ይልቅስ አስቻይ ሁኔታን ፈጠረለት፡፡ይህ አስቻይ ሁኔታ በምን ይገለፃል ከተባለ በቀዳሚነት የሚመጣው የአብይ/ለማ ቡድን አማላይ ንግግር ነው፡፡የነዚህ ሰዎች ንግግር አብዛኛው የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች የማይታወቁበትን የኢትዮጵያን ጉዳይ ቀዳሚ አድርጎ ሌሎች ጉዳዮችን ተከታይ የማድረግ ነው፡፡ይህ ንግግራቸው ከልባቸው ይሁን አይሁን እርግጠኛ መሆን ለመለኮት ብቻ የተቻለ እውቀት ስለሆነ ሃገሩን የሚወድ ኢትዮጵያዊ ሁሉ ቃላቸውን አምኖ ለተግባራቸው አጋርነቱን ከማሳየት ውጭ አማራጭ የለውምና ያደረገው ይህንኑ ነው፡፡
ወደተግባር ሲገባ ግን አብይ/ለማ እያሳዩ ያለው ነገር የተጠበቀውን ያህል አልሆነም፡፡ እንዲያም ሆኖ ህዝቡ ከጎናቸው አልተለየም፡፡አብይ/ለማ ያሉበትን የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲካን ውስብስብነት ሁሉም ሰው የሚረዳው ስለሆነ እነዚህን ሰዎች እየደገፉ “አክራሪዎችን” እንዲከላከሉ ጉልበት ወደ መሆኑ ነው የሌላው ኢትዮጵያዊ ዝንባሌ፡፡ይህ ነገር ግን እንደተጠበቀው የአክራሪ ብሄርተኞችን ጉልብ ከማዛል ይልቅ እያበረታቸው ነው የሄደው፡፡ኦነግን የመሰሉ ታጣቂ አክራሪ ዘረኞች በሃገሪቱ ላይ እየፈፀሙ ያለውን ጥቃት፣የተለያዩ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ሚዲያዎች እና ምሁራን ቅንጣት ያህል ሃላፊነት በማይሰማው መንገድ ዘረኝነትን ያለከልካይ ያራግቡ ይዘዋል፡፡በአደባባይ ከሌላ ዘር ጋር ጋብቻ እና ንገግግር እንዲቆም የሚናገሩ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞችን አብይ የሚመሩት መንግስት በህግ አልጠየቃቸውም፡፡
ሃገሩ ኢትዮጵያ እንድትኖርለት የሚፈልገው የዜግነት ፖለቲካ ጎራውም መንግስት ለነዚህ አካላት የሚያሳየውን አላስፈላጊ ትዕግስት በመቃወም ጮክ ብሎ ለመናገር ቀድሞ ስለ ለማ/አብይ በተናገረው መልካም ንግግር ይሉኝታ ተተብትቦ አፉን ይዟል፡፡ይሉኝታውን ጥሎ ስለ እውነት የሚናገረው የዜግነት ፖለቲካ ደጋፊ ከራሱ ከዜግነት ፖለቲካው ጎራ የጨለምተኝነት፣የለውጥ አደናቃፊነት ስም ተለጥፎበት ውግዘት ይዘንብበታል፡፡ይህን ውግዝ የፈራው ሌላው የዜግነት ፖለቲካ ደጋፊ ቡድን ክፉም ደግም የማይናገር ዝምተኛ ሆኗል፡፡
ሲጠቃለል የአብይ/ለማ ቡድን ወደስልጣን መምጣት የዜግነት ፖለቲካ ጎራውን ክፉኛ ከፋፍሎ አዳክሞታል፡፡ የክፍልፋዩ አንድ ቡድን ከላይ እንደተቀመጠው የአብይን እና የለማን የቀደመ ንግግር ሰምቶ እዛው ላይ የዕምነት አለት ሰርቶ መኖርን የመረጠ፣ ቃል ከተግባር ለማመሳከር የማይፈልግ፣ እውነትን መሸሽን የመረጠው ነው፡፡ ይህ ቡድን የራሱ እውነትን መሸሽ ሳይበቃው እንደ እርሱ እምነት ብቻ ታቅፈው ያልተቀመጡትን ዜጎች በጨለምተኝነት፣ በለውጥ አደናቃፊነት የሚከስ፣ አድርባይነትም የማያጣው ጎራ ነው፡፡ በጣም የሚገርመው ለዜግነት ፖለቲካ ጠመንጃ አንግተው ሲታገሉ የነበሩ ወገኖችም በዚህ ጎራ ውስጥ ሰተት ብለው የገቡ መሆናቸው ነው፡፡
ይህኛው ጎራ በአሁኑ ወቅት በሃገራችን ስልጣን በያዙም ባልያዙም የኦሮሞ ብሄርተኞች ስራ ሳቢያ በሃገራችን እያንዣበበ ያለውን ችግር የማያውቅ አይደለም፡፡ይልቅስ አብይ/ለማን ከደሙ ንፁህ ለማድረግ የሚፋትር ዓላማው ምን እንደሆነ ግራ የሚያጋባ ቡድን ነው፡፡ይህ ቡድን አብይን/ለማን ተራማጅ ፖለቲከኞች ለማድረግ ካለው መፋተር የተነሳ እነሱው ዋና እና ምክትል ሊቀመናብርት ሆነው በሚመሩት ኦዴፓ በመግለጫ ሳይቀር የሚያወጣውን እጅግ አደገኛ አካሄድ “የአክራሪዎች ስራ ነው” ሲል የማይታወቅ የጦስ ዶሮ ያርዳል፡፡በበኩሌ የኦዴፓን መግለጫዎች፣የሹማምንቱን ንግግሮች ካየሁ በኋላ “በአክራሪው” እና “በለዘብተኛው” ኦህዴድ መሃል ያለው መስመር ሊገባኝ ተቸግሬያለሁ፡፡የኦሮሞ ፖለቲከኛ ማክረሩ የሚታወቀው “ፊንፊኔ ኬኛ” ሲል ነው፡፡ይህ ደግሞ ለማ እና አብይ ሊቀመናብርት ሆነው ማህተም ባሰፈሩበት የኦዴፓ መግለጫ በግልፅ አማርኛ የተነገረ ነገረ ነው፡፡በዚህ ሁኔታ አክራሪ ከለዘብተኛ የተለየ ተደርጎ የሚወራው የለበጣ አካሄድ አላማው ምን እንደሆነ ግልፅ አይደለም፡፡
ሁለተኛው ቡድን ቃል ከተግባር መርምሮ እውነት ወዴት እያዘነበለች እንደሆነ መረዳት ባያዳግተውም ቀድሞ ስለለማ/አብይ ስለተናገረው በጎ እምነት የተነሳ ይሉኝታ የያዘው ነው፡፡ይህ ጎራ እውነቱን ተረድቶ ሃገሪቱ ስለገባችበት ችግር በግልፅ መነጋገሩን የሚሸሽው ነው፡፡ሶስተኛው ጎራ አብይ/ለማም ቃል ከተግባር ለማሰናሰል አቅም ሊያንሳቸው የሚችሉ የሰው ፍጡራን መሆናቸውን፣ ግፋ ሲልም የዘር ፖለቲከኞች መሆናቸውን የተረዳ ነው፡፡ይህኛው ጎራ አብይ/ለማን ጨምሮ የኦሮሞ ፖለቲከኞች እየተጓዙበት ያሉትን አካሄድ መርምሮ በጎ የሚባሉትን በማበረታታት አደገኛ የሚመስሉት ደግሞ በፍጥነት ሃይ ሊባሉ እንደሚገባ የሚወተውተው፣ለዚህም የሚሰራው ነው፡፡ በአዲስ አበባ ጉዳይ ላይ እየሰራ ያለው የባልደራስ ምክርቤት ከዚህ ወገን የሚመደብ ነው፡፡አራተኛው ቡድን ቀደም ሲል በለማ/አብይ ቡድን በሰፊው ተስፋ አድርጎ የነበረ ከመሆኑ የተነሳ አሁን ኦዴፓ በሚያደርገው ከንግግሩ ያፈነገጠ ተግባር ተስፋ ቆርጦ፣በሃገሩም ተስፋው ተሟጦ በኩርፊያ ዝምታ ውስጥ ያለው ነው፡፡ይህ ተስፋ የቆረጠው ቡድን እድሉን ከሃገሩ ለማሰናሰል የሚቸገር፣ ባገኘው አጋጣሚም ስደትን የሚመርጥ ነው፡፡
ህወሃትን ለመቃወም በአንድነት ተሰልፎ ጠንካራ የፖለቲካ ሃይል ሆኖ የኖረው የዜግነት ፖለቲካ አራማጁን ጎራ እንዲህ እርስ በርሱ የማይደማመጥ፣እንደ ውሃላይ ኩበት የሚዋልል፣ግራ የገባው ያደረገው የለማ/አብይ በተግባር የማይተረጎም ንግግር ነው፡፡ይህ የለማ/አብይ ቡድን ወደ ስልጣን መምጣት ለብሄር ፖለቲካው ያስመዘገበው አብረቅራቂ ድል ነው፡፡የለማ/አብይን ወደ ስልጣን መምጣት ተከትሎ የዜግነት ፖለቲካው ጎራ በመርህ ላይ ቆሞ ታግሎ የሚያታግል፣አሰባሳቢ ጠንካራ ፓርቲ የሌለው የሙትልጅ ሆኗል፡፡ያለ አሳባሳቢ የቀረው ይሄው ጎራ ቢቸግረው ግለሰቦች በሚያቋቁሙት የሲቪክ ማህበር ስር ሆኖ መታገል ጀምሯል፡፡ይህም ቢሆን አዲስ አበባ የእኛ ነች ለሚለው አንድ ተግዳሮት ብቻ የሚሰራ መሰባሰብ ነው፡፡ በመላ ሃገሪቱ ዜግነቱን ብቻ ይዞ የተበተነው ኢትዮጵያዊ የክልል ባለቤት ነኝ በሚል የዘር ፖለቲከኛ ለሚመጣበት ተግዳሮት አለሁ የሚለው ፓርቲ የለም፡፡
ይህን ይሰራሉ የተባሉ አርበኞች ግንቦት ሰባትን የመሰሉ ፓርቲዎች ጭራሽ እነሱ ሊሰሩት የሚገባውን ስራ እየሰሩ ያሉ ግለሰቦችን እና ሚድያዎችን በማውገዝ ተጠምደዋል፡፡ይህ የዜግነት ፖለቲካውን ጎራ የገጠመው የቋንቋ እና የሚና መደበላለቅ ለዘር ፖለቲከኞች ትልቅ ድል ነው፡፡ ለዚህ ምስክሩ “አቶ እስክንድር ነጋ ጋዜጣዊ መግለጫ እንዳይሰጥ ከመከልከል ይልቅ በዜግነት ፖለቲካ አቀንቃኞች ማስወገዙ የተሻለ ትርፋማ ያደርግ እንደነበር” አቶ ጃዋር ለኦዴፓ መራሹ መንግስት ምክር መለገሱ ነው፡፡ጃዋር ይህን ያለው ከምድር ተነስቶ አይደለም፤የዜግነት ፖለቲካ አራማጁ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ባልደራስ የሚል ነገር ልክ እንዳልሆነ ሲያወግዙ፣ባልንጀራቸው አቶ ኤፍሬም ማዴቦ እና አቶ አበበ ቦጋለ ኦዴፓን በተመለከተ እውነትን እየገለፁ ያሉ የኢሳት ጋዜጠኞችን በጨለምተኝነት እና ተንኮለኝነት ሲከሱ ስለሰማ እንጅ!
የዜግነት ፖለቲካው ጎራ እንዲህ ባለ ከፍተኛ ግራ መጋባት፣ትርምስ፣ድንግርግር እና ለጎሳ ፖለቲካ የመገበር አድርባይነት ውስጥ እንደገባ፤ክፉኛ እንደተከፋፈለ ያወቁት የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች ወቅቱን ያለ ሃይ ባይ የበላይነታቸውን ለማፅናት፣የዜግነት ፖለቲካን ወደ ማያንሰራራበት ማጥ ውስጥ ለመክተት እየተሟሟቱ ነው፡፡ይህን ለማድረግ ሚዲያን ፣የመንግስት ስልጣንን፣ቄሮ የተባለውን ስብስብ ይጠቀማሉ፡፡በሚዲያ በኩል እንደ አቶ በቀለ ገርባ አይነት ሰዎችን አሰልፈው የኦሮሞ ብሄርተኝነት በኦሮሚያ የሚኖርን ሌላውን ሰው ገበያ ወጥቶ በገዛ ገንዘቡ ገዝቶ እንዳይበላ እስከማድረግ የሚደርስ ጉልበት እንዳፈረጠመ ሊያሳውቁን ይጥራሉ፡፡የOMN ባለቤቶች እና መሰሎቻቸው የዜግነት ፖለቲካ በተሻለ ሁኔታ ባለባቸው ክልሎች የዘር ፖለቲከኞች እንዲጎለብቱ አዳዲስ የዘር ፖለቲከኞችን በመኮትኮት ላይ ሲሟሟቱ አዛውነቱ ኦነግ በማንነታቸው ሳቢያ ስለሚያፈናቅላቸው ፣ስለሚያስርባቸው ብሄሮች በስህተት አይዘግቡም፡፡
የመንግስት ስልጣንን የያዘው ኦዴፓ አንድቀን ኮስተር አንድቀን ለዘብ እያለ የኬኛ ፖለቲካውን የሚያግዝ ስራ እየሰራ ነው፡፡መግለጫ አውጥቶ አዲስ አበባን የኦሮሚያ እንደሚያደርግ ባወራ በሳምንቱ በጠ/ሚው አንደበት አዲስ አበባ የሁሉም ሰው እንደሆነች ይናገራል፡፡ ዶ/ር አብይ እንደውም ነውር(በእሳቸው አገላለፅ አሳፋሪ) የሆነው አዲስ አበባ የማን ነች ብሎ መጠየቁ እንጅ አዲስ አበባ የእኔ ነች ሲባል እንዳልሆነ ለሃገር ውስጥ ጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫቸው ተናግረዋል፡፡አብይ ሲቀጥሉ “አዲስ አበባ የእኔ ነች ማለት የአንተ አይደለችም ማለት አይደለም” ሲሉ ኦዴፓ ለአዲስ አበባ ባለቤትነት እንደሚሰራ በመግለጫው የነገረን ነገር ስህተት እንዳልሆነ በገደምዳሜ ተናግረዋል፡፡
እዚህ ላይ ልብ መባል ያለበት ሁለት ነገር አለ፡፡አንደኛው በዶ/ር አብይ እይታ ህገመንግስ ጥሶ አዲስ አበባ የእኔ ነች ከሚለው ኦዴፓ ይልቅ የኦዴፓ ነገር ግር ብሎት አዲስ አበባ የማን ነች ብሎ የሚጠይቀው አካል ጥፋተኛ ነው፡፡ሁለተኛ አዲስ አበባ የእኔ ነች ማለት የአንተ አይደለችም ማለት አይደለም ሲሉ ኦዴፓ አዲስ አበባ የእኔ ነች ሲል በጨፌ ኦሮሚያ ስር አድርጌ ላስተዳድራት ማለቱ ነው፤ ይህ ደግሞ እናንተ አዲስ አበባ እንዳትኖሩ አይከለክልምና አዲስ አበባ የእናንተም ነች ማለታቸው ነው፡፡በዚህ የባለቤትነት ሁኔታ ኦዴፓ እያስተዳደረ፣የአዲስ አበባ ህዝብ ኦዴፓ በወደዳቸው ኦሮሞዎች ብቻ እየተዳደረ፤ አዲስ አበባ ደግሞ የሁሉም ነች ተብላ ይቀጥላል ማለት ነው፡፡ይህ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግር ጃዋር አዲስ አበባ የኦሮሞ ንብረት መሆኗን ከሚናገርበት ንግግር የሚለየው ጃዋር የኢህአዴግ ካድሬ ባለመሆኑ ፍላጎቱን በግልፅነት በመናገሩ ብቻ ነው፡፡በተግባር ግን ጃዋርም አብይም እየተናገሩ ያሉት የአዲስ አበባን ህዝብ ራስን የማስተዳደር መብት በመንፈጋቸው የመቀጠል እቅድ እንዳላቸው ነው፡፡
ይብስ የሚገርመው የእርሳቸውን ፓርቲ ኦዴፓን ጨምሮ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲከኞች በአዲስ አበባ ላይ የሚያነሱት ጥያቄ ህገ-መንግስቱ ይከበር የማለት ነው ያሉት ነገር ነው፡፡ አብይ ይህን ሲያብራሩ ጥያቄው አዲስ አበባ በኦሮሚያ እምብርት ላይ የምትገኝ በመሆኑ የፋብሪካ ውጋጅን በኦሮሚያ ክልል ላይ የምትጥል ከመሆኑ እና ኦሮሚያ ለአዲስ አበባ ከምታስገኘው ግብዓት ጋር የተያያዘ እንደሆነ እንጅ ሌላ ነገር እንዳልሆነ ሊነግሩን ሞክረዋል በመግለጫቸው፡፡ይህን የሚሉት አብይ አዲስ አበባ የኦሮሚያ እንድትሆን እሰራለሁ ያለው ኦዴፓ ሊቀመንበር ናቸው፡፡
የህገ-መንግስቱ መከበር ጥያቄ እና የባለቤት ልሁን ጥያቄ አንድ ናቸው የሚለውን የጨፍኑ ላሞኛችሁ ነገር እዚህ ላይ ልተወውና ኦሮሚያ ለአዲስ አበባ የምታስገባው ግብዓት ልዩ ጥቅም እንድታገኝ ያደርጋታል ያሉትን ነገር ላንሳ፡፡ ወደ አዲስ አበባ የተለያዩ የግብርና ግብዓት ማስገባት ባለ ልዩ ጥቅም የሚደርግ ከሆነ ፍራፍሬውን ፣ቅመማቅመሙን ፣አትክልቱን ፣ቡናውን ወደ አዲስ አበባ የሚጭነው የደቡብ ክልልም፣እህሉን የሚጭነው የአማራ ክልልም፣ጨውን የሚልከው የአፋር ክልልም፣ፍየሉን የሚያበላው የሶማሌ ክልልም ሌሎች ክልሎችም ወደ አዲስ አበባ በሚልኩት የግበዓት ድርሻቸው መጠን በአዲስ አበባ ላይ ልዩ ጥቅም ያስፈልጋቸዋል ማለት ነው፡፡
ኦሮሚያ በአዲስ አበባ ላይ ልዩ ጥቅም ይኑራት እየተባለ ከሚነገረው ነገር ሁሉ የሚያስኬደው በአዲስ አበባ ዙሪያ ያሉ የአዲስ አበባን ውጋጅ የሚቀበሉ እና በመስፋፋቷ የተፈናቀሉ አርሶ አደሮችን በተመለከተ የሚነሳው ነገር ብቻ ነው፡፡እነዚህ ሰዎች ተገቢው ካሳ ሊሰጣቸው፣የተመሳቀለው ህይወታቸው እንዲስተካከል እንዲሰራ የሁላችንም ጥያቄ ነው፡፡ በእነሱ አስታኮ ከኦሮሚያ ዳርቻ ለመጣ ካድሬ አዲስ አበባን የማስተዳደር ወንበር ላይ ቂብ እንዲል መስራት ግን የሚያስማማም የሚያስኬድም ነገር አይደለም፡፡
እንደ አብይ ሁሉ አዲስ አበባን በተመለከተ በማይጨበጥ እጅግ ሙልጭልጭ ንግግር ውስጥ የሰነበቱት አቶ ለማ መገርሳ ከንግግራቸው መረዳት የሚቻለው አዲስ አበባ የኦሮሚያ ነች የሚለውን መግለጫ አምነውበት ያደረጉት እንጅ አንዳንድ የድንገቴ የዋህ ፖለቲከኞች እንደሚሉት አክራሪ ኦዴፓዎች አስገድደዋቸው እንዳልሆነ ነው፡፡የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮችን አዲስ አበባ አላሰፈርኩም ብለው የሸመጠጡበት ንግግራቸው ከአፋቸው ሳይወጣ “ባሰፍርስ ምን አለበት እኔ የኦሮሚያ አዛዥ አይደለሁም እንዴ?” ማለታቸው ብቻ በቂ ምስክር ነው፡፡
ለማ ኢትዮጵያ ወደ ዘር እልቂት እንዳትሄድ በማድረጋቸው የውለታቸው ባለ ዕዳ እንደሆንን እየነገሩን የሰነበቱት ከኦሮሚያ ዳርቻ ለመጡ የከተማዋ ነዋሪዎች ላልሆኑ ኦሮሞዎች የአዲስ አበባ መታወቂያ አላደልንም ማለታቸውን የምናምን ተላሎች ስለምንመስላቸው ነው፡፡’እነዚህ ባለ መታወቂያዎች አዲስ አበባ የሰፈሩት የጎሳ ግጭትን ለማስወገድ ዘብ ሊቆሙ ነው’ መባላችንም አይቀርም አንድቀን ደግሞ! በብዙ ያመንናቸው ዶ/ር አብይ ጭራሽ አዲስ አበባ ለማንም ከኦሮሚያ ለመጣ ኦሮሞ መታወቂያ አልተሰጠም ሲሉ በእርሳቸው ብቻ ሳይሆን በሃገራችን ፖለቲካም ተስፋ የሚያስቆርጥ ንግግር ተናግረዋል፡፡
አብይ በመግለጫቸው የህግ የበላይነትን እያስከበሩ እንደሆነ ለማስረገጥ መንግስታቸው በሱማሌ ክልል ያደረገውን፣በአዋሳም ህግ የጣሱ ሰዎችን ለፍርድ እንዳቀረቡ፣በሻሸመኔ ሰው ዘቅዝቀው የሰቀሉ ሰዎች እድሜ ልክ እንደተፈረደባቸው ገልፀው ይህ ሁሉ የህግ ማስከበር ስራ ተሰርቶ እያለ መንግስታቸው ህግን በማስከበር ክፍተት ስሙ የሚነሳው በጅምላ ስላላሰረ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡በዚህ ንግግር አንዳዘንኩ ሳልናገር ማለፍ አልፈልግም!
ያሳዘነኝ ዋና ነገር የኢህአዴግ ባለስልጣናት የኢትዮጵያን ህዝብ ግንዛቤ እንዴት አሳንሰው እንደሚገምቱ ማየቴ ነው፡፡የህግ የበላይነትን ማስከበር ሰውን ሰብስቦ ማሰር ነው ብለን የምናስብ ቢሆን ኖሮ አብይ ስልጣን ላይ እንደመጡ የአዲስ አበባን ወጣቶች ያለ አንዳች ምክንያት በጅምላ ሲያስሩ ህግ አስከበሩ ብለን እናሞግሳቸው ነበር፡፡ባጭሩ የአብይ መንግስት ህግ አላስከበረም የምንለው እትብታችን ባልተቀበረበት ሃገር ስንኖር ወጥተን መግባት አስጊ ስለሆነብን፣ በነፍስ ማጥፋት የተከሰሱ ሰዎች ፋይላቸው እንኳን ሳይዘጋ በትልቅ ሹመት ላይ ተቀምጠው ብናይ፣ኦነግ የተባለ ቡድን የኦህዴድ ባለስልጣናትን ተተግኖ ምስኪኖችን ሲየፈናቅል ብናይ፣የኦህዴድ ባለስልጣናት በግልፅ ባደባባይ ዘር እየለዩ እንደሚያፈናቅሉ በገዛ ንደበታቸው ሲናገሩ ብንሰማ ነው፡፡
ጠ/ሚ አብይ በመግለጫቸው ኦነግ በጌዲኦ ህዝቦች ላይ ያደረገውን ጥፋት ላለመናገር ያደረጉት መተጣጠፍ እኩል ያሳዘነኝ ነገር ነው፡፡ጠ/ሚው የጌዲኦዎችን ችግር በማንሳት ወደ ችግር ፈጣሪው ኦነግ ላለመሄድ ችግሩን ወደ ማሳነስ አስገማች ነገር ገብተዋል፡፡ሰው አልተራበም ሊሉም ይቃጣቸዋል፤”ሚዲያዎች ያልተራበ ሰው ፎቶ እያወጡ ነው እንጅ ሰው አልተራበም፤ ፣በርሃብ ሰው አልሞተም፣የሞተውም አንድ ሰው ነው እሱም በህመም ነው” ብለዋል፡፡ “ጌዲኦ እና ጉጅ እኔ እና አንተ ከምናስብላቸው በላይ የሚተሳሰቡ አብረው የኖሩ በትውልድም የወንድማማች ልጆች ናቸው” ሲሉ ስለጉዳዩ የጠየቃቸውን ጋዜጠኛ “ምን አገባህ?” በሚል ነገር ሸንቆጥ ሊያደርጉም ሞክረዋል፡፡
ከሽንቆጣቸው መለስ ሲሉም የጌዲኦን እና ጉጅን ችግር የአየር ፀባይ ችግር፣የመንግስት ክትትል ማነስ፣ሌሎች የማይታወቁ ሰዎች ተፈናቃይ ነን ብለው በመምጣታቸው እና በመለስተኛ የፀጥታ ችግር የተከሰተ ነገር አድርገው ኦነግን ላለመንካት ሲሉ ብቻ ነገሩን እጅግ ባቃለለ መንገድ ሊያልፉት ሞክረዋል፡፡ ጭራሽ “የጉጅ ሽማግሌዎች ጎረቤቶቻችን ጌዲኦዎች ምንነክቷቸው ነው የሄዱት ብለው ምክንያቱ ጠፍቷቸው እየተቸገሩ ነው” ሲሉ ጌዲኦዎች እንዲሁ መንገድ መንገድ ብሏቸው እንደተፈናቀሉ ሊያስመስሉ ሞክሯቸዋል፡፡
አብይ እንዲህ በአስገማች መንገድ እውነታውን ሊክዱ የሚፍጨረጨሩት ለኦሮሞ ብሄርተኝነት ፖለቲካ ተገን ሲሰጡ ነው፡፡አብይ ኦነግ ባጠፋው መጠየቅ ቀርቶ ያጠፋው ጥፋት እንኳን እንዳይወራ ማለባበሳቸው ለኢትዮጵያ መስራት ነው ብሎ ማመን የአድርባይነት ልምድ ይጠይቃል፡፡የዜግነት ፖለቲካ አራማጁ ጎራ ወደደም ጠላ፣ነቃ አልነቃ አብይ እና ለማ ኦነግን ጨምሮ የተለያዩ የኦሮሞ ብሄርተኝነት ቡድኖች እያመጡ ያለውን ጥፋት ጆሮ ዳባ ባሉ ቁጥር የዜግነት ፖለቲካ ወደ ማያሰራራበት ገደል ይወርዳል፤የኢትዮጵያ እጣ ፋንታም መኖር ያለመኖሯ በማያሳስባቸው የጎጥ ፖለቲካ ካህናት እጅ ይወድቃል፡፡በነዚህ ሰዎች እጅ የወደቀች ኢትዮጵያ ይጎዝላቪያን ወይ ሩዋንዳን ትሆን ዘንድ ግድ ነው፡፡ ይህ ፅዋ ከሃገራችን ያልፍ ዘንደ መስራት ግድ ነው፡፡ እንዴት? ለሚለው ሳምንት እንድረስ፡፡
በዘርፉ በቻይና ተይዞ የነበረውን ክብረ ወሰን በማሻሻል የዓለም ፈጣኑንና ትልቁን ኮንፒተር አገልግሎት ላይ ማዋሉን የአሜሪካው ዓለም አቀፍ የማሽን ንግድ ኮርፖረሽን ባሳለፍነው አርብ ይፋ ማድረጉ ተገልጿል።
ሳሚት የሚል ስያሜ የተሰጠው ይኼው ፈጣኑና ትልቁ ኮምፒዩተር አሁን ላይ አሜሪካ ተንሴ ውስጥ ኦካክ ሪጅ ብሄራዊ ቤተሙከራ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን፥ በሰከንድ 200 ሺህ ትሪሊየን የሂሳብ ስሌቶችን ለመስራት እንደሚያስችልም ታውቋል።
አዲሱ ቴክኖሎጂ ቀደም ሲል በአሜሪካ በትልቅነቱና በፍጥነቱ ከሚታወቀው ክሬይስ ቲታን በ8 እጥፍ እና አሁን ላይ ቻይና ውስጥ ታዋቂ ከሆነው ሰንወይ ታኢሁላይት ‘‘ሱፐር’’ ኮምፒዩተር በእጥፍ ያህል ፍጥነት ያለው መሆኑን ዘገባው ያስረዳል።
አዲሱ ሰሚት ‘‘ሱፐር’’ ኮምፒዩተር ማሽኖች የበራሂ መረጃዎችን ባህሪ ለማጥናት እና የህክምና መፍተሄዎችን ለማመላካት እንዲችሉ ለማድረግ የሚያስችል እንደሆነም ነው ዘገባው የሚያመላክተው።
በዚህም የመርሳትና የልብ በሽታዎችን እንዲሁም ሱስ የሚያስይዙ ንጥረ ቅመሞች በሰዎች ላይ የሚያደርሱትን የጤና ጉዳት መፍትሄ ለመስጠት የሚያስችሉ ስራዎችን የሚያግዝ ነው ተብሏል።
አሜሪካ ከዚህ ቀደም በፈረንጆቹ 2012 በዓለም አቀፍ ደረጃ ፈጣኑን ኮምፒዩተር አስተዋውቃ የነበረ መሆኑን ያስተወሰው ዘገባው ቀጣዩን ዓለም አቀፍ ‘‘ሳይንቲፍክና’’
ብሓፈሻ፡ ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ዝዕድሚኦም ወጻእተኛታት፡ ናይ ኮቪድ-19 መርመራ ነጋቲቭ ውጽኢት ዘርእይ ቅቡል ወረቐት ምስክር ከርእዩ እንተ ደኣ ዘይክኢሎም፡ ናብ ሽወደን ኪኣትዉ ኣይክእሉን እዮም። እቲ ወረቐት ምስክር፡ ካብቲ ናይ ቅምሶ መርመራ እተኻየደሉ ግዜ ክሳዕ'ቲ ናይ ዶብ ምስጋር፡ እንተ በዝሐ 48 ሰዓታት ዝገበረ ኪኸውን ኣለዎ።
ብስራሕ ዚመላለሱን፡ ናይ ዶብ ሰራሕተኛታትን፡ እንተ በዝሐ ክሳዕ ሓደ ሰሙን ዝዕድሚኡ ናይ መርመራ ውጽኢት ከርእዩ ይግባእ። እዚ ሓድሽ መምርሒ'ዚ፡ ነቲ ዝሓለፈ ናብ ሃገር ንምእታው ዚምልከት ክልከላ ዚምልእ እዩ።
እዞም ዚስዕቡ ዓይነት መርመራታት ቅቡላት እዮም፥ ጸረ-ኣካላት፡ PCR-መርመራን LAMP-መርመራን። እቲ ሓበሬታ ብንጹር መገዲ ብቛንቋታት ሽወደን፡ እንግሊዝ፡ ኖርወይ ወይ ዳንማርክ ኪግለጽ ይግባእ።
ክልከላ ነቲ ኣድላዪ ዘይኮነ ካብ ወጻኢ ሃገራት ኤውሮጳዊ ሕብረት ናብ ሽወደን ዝቐንዐ መገሻ ይምልከት። እቲ ክልከላ ወይ እገዳ ክሳዕ መጋቢት 31-2021 የገልግል።
ሽወደናውያን ዜጋታትን፡ ኣብ ካልእ ናይ EU/EES-ሃገራት ዜጋታት ዝኾኑን በዚ ክልከላ'ዚ ኣይቅይዱን። ካልኦት ንኽልከላ ምእታው ሃገር ዚምልከቱ ብዙሓት ሕድገታት ኣሎዉ፡ ንኣብነት ገለ ሃገራት፡ ትሑት ናይ ለበዳ ምዝርጋሕ ኣስጋእነት ከም ዘለወን እየን ዚቝጸራ። እዞም ኣብዘን ሕድገታት እተገብረለን ሃገራት ዚቕመጡ ሰባት፡ ናይ ኮቪድ-19 ነጋቲቭ ውጽኢት ምስ ዘርእዩ፡ ናብ ሽወደን ኪኣትዉ ይኽእሉ እዮም።
እቲ ናይ ሽወደን ተቖጻጻሪ ዶባት ነቲ ሕድገታት ብኸመይ መገዲ ከም ዚትግበርን ኣየናይ ውሳነ ከም ዚውሰድን ይሕብር፡ ይኹንምበር፡ ኣብቲ ናይ ዶባት መቆጻጸሪ ቦታታት፡ እቲ ገያሻይ እዩ ሕድገታት ዚምልከቶ እንተ ኾይኑ ኪገልጽ ዘለዎ።ሓደ ሰብ፡ ንኣብነት፡ ናይ ስራሕ ምስክር ወይ ካብ ናይ ህዝባዊ ቆጸራ ደብተር እተረኽበ ሓበሬታ ከርእይ ኪኽእል ይግባእ።
ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ደቡብ ኣፍሪቃን ብራዚልን ኖርወይን፡ ኮቪድ-19 ዘኸትል ሓድሽ ዓሌት ቫይረስ ተረኺቡ ኣሎ። ንስኻ ኣብ ቀረባ ግዜ ኣብዘን እተጠቕሳ ሃገራት በጺሕካ እንተ ኔርካ ከምዚ ዚስዕብ ክትገብር ይግበኣካ፥
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ መጋቢት 2020፡ ነቶም ኣብ ኩሉ ሃገራት ዓለም ዚግበሩ ኣገደስቲ ዘይኮኑ መገሻታት ናይ ዘይምትብባዕ ምኽሪ ሂቡ እዩ። ኣገደስቲ ዘይኮኑ መገሻታት ኪብሃል ከሎ ሰብ ንምብጻሕን ከም ቱሪስት ኴንካ ምጋሽን ይምልከት። ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ኣብ እተፈላለዩ ኣጋጣሚታት ነቲ ዚህቦ ክልከላታት ከናውሖን ኪልውጦን ጸኒሑ እዩ።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ነቶም ኣድለይቲ ዘይኮኑ ናብ ኖርወይ ዝዓለሙ መገሻታት ካብ 24 ጥሪ ጀሚሩ ከልኪሉዎም ኣሎ። እቲ ውሳነ ክሳዕ ብኻልእ ዚትካእ ከገልግል እዩ። ብኻልእ ወገን ነቶም ኣብ ውሽጢ EU, EES ከምኡውን ኣብ ውሽጢ ሸንገን ዚካየዱ መገሻታት ዚምልከት ናይ ዘይምትብባዕ መምርሒ የሎን።
ነቶም ካብ EU/EES/ ሃገራትን ዞባ ሸንገንን ወጻኢ ዚፍጸሙ ናይ ምብጻሕን ናይ ቱሪስትን መገሻታት ብዚምልከት እተዋህበ ናይ ዘይምትብባዕ መምርሒ ክሳዕ መጋቢት 15-2021 ኣብ ግብሪ ይውዕል።
ሚኒስትሪ ወጻኢ ጒዳያት ብዛዕባ ቫይረስ ኮረናን መገሻን ዝምልከት ሓድሽ ቊጽሪ ተሌፎን ከፊቱ ኣሎ፡ 08-405 92 00። ከም’ቲ ንቡር ንህጹጻት ቈንስላውያን ኲነታት ንናይ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጒዳያት ህጹጽ በዓል-ተራ ብቚጽሪ ተሌፎን 08-405 50 05 ክርከብ ይከኣል።ኣብ ክልቴአን ቊጽርታት ብሽወደንኛን ብእንግልዝኛን ኣገልግሎት ይህባ። ሽወደንኛ ወይ እንግልዝኛ ክትዛረብ እንተ ዘይክኢልካ፡ ዘመድካ ወይ መሓዛኻ ኣብ ምርኻብ ክሕግዘካ ይኽእል’ዩ።
እቲ ናብ ኵለን ካልኦት ሃገራት፥ ”ኣድላይነት-ዘይብሉ መገሻታት” ንዘይምግባር ዝተዋህበ መምርሒ፥ ናብ ሃገርካ ናብ ሽወደን ንኸይትምለስ ዚኽልክል ሓፈሻዊ መምርሒ ኣይኰነን። እቲ ዝበለጸ ግን፡ ንኣብነት ኣብዚ ዚመጽእ ዘሎ ናይ ቀረባ እዋን፥ ዝዀነ ዓይነት መገሻ ዘይምፍጻም እዩ። ነዚ ፍሉይ ዝዀነ ተርእዮ’ዚ ኣብ ግምት ብምእታው ድማ፥ ንስኻ ከም ገያሻይ መጠን፡ ነዚ ተፈጢሩ ዘሎ ናይ ዘይርጉጽነት-ደረጃ’ዚ፥ ክትቅበሎ ዚግባእ’ዩ። ነቲ ናይ ርእስኻ ኩነታት ኣጽንዓዮ፥ ምስቶም ናይ መገሻ ኣዳለውቲ ወይ ናይ ነፈርቲ-ኩባንያ ድማ ርክብ ግበር። ነቲ መምርሒታትም ስዓቦ። ነቲ ካብቲ ዚምልከቶ ከባቢን፥ ካብ ”ምኒስትሪ ወጻኢ-ጉዳያት” ዚወሃብ ናይ መገሻ መምርሒን ምኽሪን ድማ ተኸታተሎ።
ኣብ ኤውሮጳ ዘሎ ኩነታት ገና ውሑስ ኣይኰነን ዘሎ። ከም ገያሾ መጠን፡ መገሻኹም ክትመዝኑ ይግብኣኩም’ዩ፡ ኣዚኹም ሓበሬታ ዘለኩምን ነቶም ኣብ ከባቢኹም ዝርከቡ ምኽርታትን ምልክታታትን ሰብ ሞያን ድማ ኣቦ ቦታኡ እትስዕቡን ኩኑ። ምልክታት ሕማም እንተለኩም፡ ክትገሹ ኣይግብኣኩምን’ዩ። እቶም ከባብያዊ መኸላእታታትን መምርሒታትን በበግዚኡ ክወጽኡን ቀልጢፎም ድማ ክቀያየሩን ይኽእሉ እዮም። ንኣብነት መከላኸሊ፡ ኣፍ ግድን ክትገብር ዘገድድን ማሕበራዊ ምርሕሓቕ ድማ ክህሉ ዘገድድን መምርሒ ክህሉ ይኽእል።
ብምኽንያት እዚ ዘሎ ህሉ ኩነታት፡ ናብ ሽወደን ክትመጹ እንተዘይ ክኢልኩም UD ወይ ከኣ በዓል መዚ ወጻኢ ጉዳያት ሽወደን ብመጓዓዝያ ክሕግዘኩም ኣይክእልን እዩ። ስለዚ እምበኣር ብዛዕባ’ዚ ምስቶም ትጓዓዙሎም ዘለኹም ትካል ርክብ ግበሩ ኢኹም፡ ከምኡውን ንመከላኸሊ መድሕንኩም ድማ ረኣይዎ ኢኹም።
ብዙሓት ሃገራት ሎሚ ለበዳ ከየስፋሕፍሕ ኣብ ሓጺር እዋን ዝተፈላለዩ ስጒምትታት ይወስዳ ኣለዋ። እቶም ድንጋገታት ንኣብነት ካብ ደገ ናብ’ታ ሃገር ምእታው ወይ ምውሻብ ክኾኑ ይኽእሉ። እዚ ነቲ ኣብ’ታ ሃገር ክትኣቱ ወይ ክትነብር ዘሎ ተኽእሎታት ይጸልዎ’ዩ። ኣምባሳደራትን ቈንስላትን ሽወደን፡ ኣብ መካነ መርበር ስዊድን ኣብሮድ( Sweden Abroad) እዋናዊ ዝኾኑ ኣብ ወጻኢ ንዘለዉ ሽወደናውያን ዘገልግሉ ሓበሬታታት መገሻ ቀሪቦም ኣለዉ።
ገለ-ገለ ሃገራት፡ ጌሽካ መታን ናብኣተን ንምእታው ኪፍቀደልካ፥ ”ኮቪድ-19” ዘይብልካ ምዃኑ ናይ ምስክር-ወረቐት ኪህልወካ ይጠልባ እየን። ካልኦት ሃገራት ውን፡ ዜጋታተን እንተ ደኣ ነቲ ”ግዴታዊ-ውሸባ” ከይተገብረሎም ናብ ሃገሮም ኪምለሱ ኰይኖም፥ ምስክር-ወረቐት ኪህልዎም ይጠልባ እየን።
ናይ መገሻ ወረቐት-ምስክር ምሃብ፡ ናይ ማእከላት ጥዕና ልምዳዊ ስራሕ ኣይኮነን። ይኹንምበር፡ ነዚ ኣገልግሎት'ዚ ዘሳልጣ ብዙሓት ኩባንያታት ኣለዋ። ኣብዚ፡ ዝርዝር ናይተን ወረቐት-ምስክር መገሻ ዘቕርባ ኩባንያታት እነሆ፥
የተበበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ጸሐፊ ክቡር አቶ አንቶኒዮ ጉቴረዝ፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መተዳደሪያ ደንብ የጸደቀበት 75ኛ ዓመት ምክንያት በማድረግ ባስተላለፉት መልዕክት ዓለማችን ለውጥ የሚያስፈልገው መሆኑን አስታውቀዋል። የድርጅቱ መተዳደሪያ ደንብ ከ75 ዓመት በፊት በሰሜን አሜሪካ ሳን ፍራንሲስኮ፣ እንደ ጎርጎሮሳዊያኑ የቀን አቆጣጠር ሰኔ 26/1945 ዓ. ም. መጽደቁ ይታወሳል።
ወቅቱ ዓለማችን ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ለመውጣት በአዲስ መንፈስ የተነሳሳበት፣ በጦርነት የወደሙ ተቋማትን መልሶ መገንባት የጀመረበት ወቅት እንደ ነበር ይታወሳል። ይህን የሰላም እና የዕድገት ዓላማን የሚደግፉ አገራት ተባብረው የለውጥ ተስፋን በመያዝ የጦርነት አስከፊ ገጽታን ለመለወጥ፣ ከጨለማ ሕይወት ለመውጣት የተነሱበት ወቅት መሆኑ ይታወሳል። ከዚህም በተጨማሪ ለሰው ልጅ ክብርን በመስጠት መሠረታዊ ሰብዓዊ መቶችንም ለማረጋገጥ፣ ባደጉት እና በማደግ ላይ ባሉት አገሮች ውስጥ የወንዶችን እና የሴቶችን እኩልነት በማረጋገጥ ማኅበራዊ ዕድገት እና ነጻነት ለማምጣት ጥረቶች የተጀመረበት ወቅት መሆኑ ይታወሳል። በሃያዎቹ ዓመታት ውስጥ በአገር ደረጃ ከተዋቀሩ አንዳንድ ማኅበራዊ ድርጅቶች ሌላ፣ መልካም ውጤቶችን ሊያመጣ እንደሚችል ታምኖበት፣ ጸጥታን የሚያስከብሩ፣ ድምጽን በድምጽ ለመሻር መብት የተሰጣቸው አምስት ቋሚ አባል አገሮች የሚገኙበት የጸጥታው ምክር ቤት በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መመስረቱ ይታወሳል።
ከ75 ዓመታት ጉዞ በኋላም ዓለማችንን ከተለያዩ ማኅበራዊ ችግሮች ማውጣት አለተቻለም ያሉት የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ጸሐፊ ክቡር አቶ አንቶኒዮ ጉቴረዝ፣ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በዓለማችን እያስከተለው ያለውን ከፍተኛ ቀውስ በማስታወስ ባደረጉት ንግግር፣ በወረርሽኝ ምክንያት ዓለማችን ከ75 ዓመት በፊት ወደ ነበረበት ደረጃ መመለስ የሌለበት መሆኑን አስረድተው፣ አሁን ለደረሰው ቀውስ በቀዳሚነት ምክንያቶችን ማግኘት አስፈላጊ መሆኑን አስረድተዋል። ትኩረት ተሰጥቶበት መሠራት ያለበት በጤናው ዘርፍ መሆኑን የገለጹት ክቡር አቶ አንቶኒዮ ጉቴረዝ፣ በአገሮች እና በሕዝቦች መካከል ዘላቂ ግንኙነትን ማሳደግ እና የኤኮኖሚ አለመመጣጠንን ማስወገድ እንደሚያስፈልግ አሳስበዋል። የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ዓለማችንን እያስጨነቀ በሚገኝበት ባሁኑ ጊዜ፣ በጦርነት ተጠምደው በሚገኙ አገሮች ውስጥ የተኩስ አቁም ስምምነት ማድረግ አስፈላጊ እንደሆነ ያሳሰቡት ክቡር አቶ አንቶኒዮ ጉቴረዝ፣ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ እንዳሳሰቡት ሁሉ የተኩስ አቁም ስምምነት እንዲደረግ በማለት 180 አገሮች ስምምነት ላይ ቢደርሱም፣ ጦር መሣሪያን ያነገቡ፣ በቁጥር 20 የሚሆኑ ታጣቂ ቡድኖች በዓለማችን ውስጥ መኖራቸውን አስታውቀዋል። በየመን እና በሊቢያ ውስጥ የሚካሄዱትን ጦርነቶች ያስታወሱት ክቡር አቶ አንቶኒዮ ጉቴረዝ፣ በእነዚህ ሁለት አገሮች የሚካሄዱ ጦርነቶች ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደጉ መምጣታቸውን ገልጸዋል። ከዚህም ጋር አያይዘው እንደገለጹት የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በዓለማችን በ83 አገሮች ውስጥ በረሃብ ለሚሰቃዩ 87 ሚሊዮን ሰዎች በየዓመቱ የምግብ እና የጤና አገልግሎት ዕርዳታን በማቅረብ ላይ መሆኑን አስታውቀዋል። ከዚህም በተጨማሪ ድርጅታቸው ለ80 ሚሊዮን ስደተኞች እና ተፈናቃዮች ሰብዓዊ ዕርዳታን በማቅረብ ላይ መሆኑን ገልጸው ከእነዚህም መካከል ሁለት ሚሊዮን የሚሆኑ እርጉዝ እናቶች መሆናቸውን ገልጸዋል። ክቡር አቶ አንቶኒዮ ጉቴረዝ አክለውም በዓለማች ውስጥ በተለያዩ አካባቢዎች ጸጥታን በማስከበር አገልግሎት ተሰማርተው የሚገኙ 40 የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጸጥታ አስከባሪ ተልዕኮ ፈጻሚ ቡድኖች መኖራቸውን ተናግረዋል።
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የመተዳደሪያ ደንብ የጸደቀበትን 75ኛ ዓመት ምክንያት በማድረግ፣ ትናንት ሰኔ 19/2012 ዓ. ም. በቪዲዮ ኮንፈንስ አማካይነት ለመወያየት የተቀመጠው የድርጅቱ ጠቅላላ ጉባኤ፣ በመተዳደሪያ ደንብ ላይ ተሻሽሎ በማድረግ እንደ ጎርጎሮሳዊያኑ የቀን አቆጣጠር መስከረም 20/2020 ዓ. ም. እንዲያቀርብ ከተመደበው ከፍተኛ “UN75” ተብሎ ከሚጠራው ቡድን ጋር በተመሳሳይ ዕለት ጉባኤያቸውን ማካሄዳቸው ታውቋል። የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባኤን የመሩት የድርጅቱ ዋና ጸሐፊ ክቡር አቶ አንቶኒዮ ጉቴረዝ፣ የጎርጎሮሳዊያኑ 2020 ዓ. ም. በሰብዓዊ ቤተሰቦች መካከል የጋራ ውይይት የሚደረግበት፣ ለወደ ፊት መልካም ዕድል ተስፋ የተጣለበት መሆኑን አስረድተዋል።
ከ75 ዓመት በፊት የጸደቀው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መተዳደሪያ ደንብ፣ በሁለቱ የዓለም ጦርነቶች 70 ሚሊዮን ሰዎች ሕይወታቸውን ካጡ በኋላ የጸደቀ መሆኑን የገለጹት፣ በጣሊያን ብሔራዊ የሰላም ድርድር አስተባባሪ የሆኑት ክቡር አቶ ፍላቪዮ ሎቲ፣ የጦርነትን አስከፊነት በመገንዘብ ለሰላም የቆሙ በጣሊያ የሚገኙ በቁጥር 100 የሚሆኑ ማዘጋጃ ቤቶች እንደ ጎርጎሮሳዊያኑ የቀን አቆጣጠር ጥቅምት 11/2020 ዓ. ም. ወደ አሲሲ ከተማ የሰላም ጉዞን ለማድረግ ያቀዱ መሆኑን አስታውቀዋል።
~በእነ አዱኛ ኬቲሳ የክስ መዝገብ የተከሰሱ 10 ወጣቶች እያንዳንዳቸው አምስት አመት ተፈርዶባቸዋል። አብዱ፣ ሽመልስ፣ ካሳሁን፣ ጳውሎስ፣ ኬኖ፣ ቶማስ፣ ኢሳያስ፣ ምትኩ እና ፈይሳ “አንከላከልም” ብለው የተፈረደባቸው ሲሆን 1ኛ ተከሳሽ “እከላከላለሁ” በማለቱ ቀጠሮ ተሰጥቶታል።
~በግንቦት ሰባት ክስ የተመሰረተባቸው 7 የመከላከያ ሰራዊት አባላት ተከላከሉ የሚል ብይን ተሰጥቶባቸዋል። በእነ ምስጋናው ደምሴ የክስ መዝገብ የተከሰሱት መካከል ምስጋናው ደምሴ፣ አሸናፊ ሞገስ፣ ሙሉቀን ባዘዘው፣ ታዴ ብርሃኑ፣ ጌትነት አዛናው፣ ዳንኤል ዮሃንስና ሌሎች ሁለት ተከሳሾች ናቸው። ሁሉም ተከሳሾች በማንኛውም መንገድ በ”ሽብርተኛ” ድርጅት ውስጥ በመሳተፍ፣ ከ1ኛ ተከሳሽ ውጭ ያሉት በኩብለላ እና 4ኛ ተከሳሽ ከመከላከያ ሰራዊት የተረከበውን እቃ አላስረከበም የሚል ክስ ተመስርቶባቸዋል። በሁሉም ክሶች እንዲከላከሉ ተበይኖባቸዋል። ተከሳሾቹ መዝገቡ በደንብ ሳይመረመር እንደተበደየነባቸው ለፍርድ ቤቱ ቅሬታቸውን ገልፀዋል።
~ በእነ ጌታሁን በየነ ክስ መዝገብ የተከሰሱ 14 ተከሳሾች እንዲከላከሉ ብይን መሰጠቱ ይታወሳል። 1ኛ ተከሳሽ ጌታሁን በየንን ጨምሮ አንከላከልም ያሉ ተከሳሾች በመኖራቸው የቅጣት አስተያየት ለማቅረብ ተቀጥረው ነበር። ተከሳሾቹ የቅጣት አስተያየታቸውን በፅሑፍ እንዲያቀርቡ ሲጠየቁ ጌታሁን በየነ በቃል እንደሚያቀርብ ገልፆ ነበር። በዛሬው ችሎትም “ለእኔ ይህ ችሎት መፍትሄ አይሰጠኝም። እኔ መፍትሄ የማገኘው ስር ነቀል ለውጥ ሲመጣ ነው፣ መፍትሄው የስርዓት ለውጥ ብቻ ነው። መፍትሄ የማገኘው ዴሞክራሲና ፍትህ ሲሰፍን ነው። ከእስር ቤት ስወጣም እታገላለሁ” ብሏል። ፍርድ ቤቱ 1ኛ ተከሳሽ አስተያየት በሚሰጥበት ወቅት “ይህን አንሰማህም! በስነ ስርዓት ሕጉ መሰረት አቅርብ!” እያለ በተደጋጋሚ አቋርጦታል። 1ኛ ተከሳሽ ጌታሁን በየነ የተከሰሰበት ጉዳይ ላይ አስተያየት መስጠቱን በመግለፅ አስተያየቱን ሰጥቷል።
~በእነ ጌታሁን በየነ የክስ መዝገብ አንከላከልም ያሉት ተከሳሾች የቅጣት ውሳኔውን ለማንበብ ለታህሳስ 9/ 2010 ተቀጥረዋል።ተከሳሾቹ ቂሊንጦ እስር ቤት ውስጥ የሚገጥማቸውን ችግር በመግለፅ ቀጠሮ እንዲያጥርላቸው ጠይቀዋል። 13ኛ ተከሳሽ ባንተወሰን አበበ “የምንበላው የተፈጨ አሸዋ ነው” ሲል ለፍርድ ቤቱ በምሬት ተናግሯል።
~ በእነ አወል አባጊዳ የክስ መዝገብ 4ኛ ተከሳሽ ሰሚራ አማን 2 የመከላከያ ምስክሮችን አሰምቻለች። ከምስክሮቹ መካከል ንግስት ይርጋ ማዕከላዊ እስር ቤት በሰሚራ ላይ የተፈፀመውን በደል ለፍርድ ቤቱ አስረድታለች። የማዕከላዊ መርማሪዎች የተፃፈና የሰሚራ ያልሆነን ቃል በግድ ፈርሚ በማለት ድብደባ እንደፈፀሙባት፣ በተደጋጋሚ በተፈፀመባት ድበደባ በግድ የእሷ ባልሆነ ቃል ላይ መፈረሟን፣ በግድ ለማስፈረም በተፈፀመባት ድብደባም እራሷ፣ እግሯ ላይ ጉዳት ደርሶባት ክሊኒክ ሄዳ እንደታከመች ንግስት ይርጋ የምስክርነት ቃሏን ሰጥታለች።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ኑ! ኢትዮጵያውያን በሙሉ በፍቅር እጅ ለእጅ ተያይዘን ኢትዮጵያን ተባብረን እናንሳት!
ኑ! ኢትዮጵያውያን በሙሉ በፍቅር እጅ ለእጅ ተያይዘን ኢትዮጵያን ተባብረን እናንሳት! ከግፈኞች እጅ እናስጥላት! ለነገው ብሩህ ሕይወት ዛሬ ለእውነት እንቁም! እንነሳ! (ጉዳያችን)
…በቂ መልስ እኮ ነው አይወድም። አንድ ህጻን ልጅ እኮ እናትና አባቱን ቀስ ቀስ እያለ ሲያውቃቸው ነው የሚወዳቸው። እሱ ኢትዮጵያን ይወዳል ብዬ አላስብም፡፡ ከኢትዮጵያ ጋር ሲዋጋ ነበር፣ የኢትዮጵያ ሰው እሱ ላይ እየተኮሰ እሱ ኢትዮጵያ ላይ እየተኮሰ ነው ያደገው ታዲያ እንዴት ኢትዮጵያን ይወዳል ብዬ ልናገር?
የሆነው ሆኖ ከታት የታተመው በ«ሸገር ታይምስ» መጽሔት ላይ የቀረበውን ምስክርነት የዘገየም ቢሆን የተለፋባትን ኢትዮጵያ ታሪክ በሕይወት ኖረው የሚያውቁቱ አዛውንቱ ኦቦ ቡልቻ ደመቅሳ የሰጡት ነው። አንብቧቸው! ለኦቦ ቡልቻ ረጅም እድሜና ጤና ይስጥልን!
አቶ ቡልቻ፡- በአብዛኛው ትግራይ ነጻ ለመሆን ፈልጎ ነበር፡፡ እንዲያውም ከነፃነት ውጭ ሌላ ነገርም አያስቡም ነበር። ይሄ ከብዙ ወዳጆቼ ጠላቶቼም ጋር የምነጋገረው ነው። እነሱ ነጻነት ፈልገዋል። ኦሮሞ ነጻነት አልፈለገም፣ ከአገር ለመገንጠልም አልፈለገም፣ ኦነግ ተቸገረ፣ መገንጠል አንዳንድ ጥቅም አንዳለው አየ፣ ግን ኦሮሞን ማስረዳት አቃተው፣ ተገንጥሎ ሌላ አገር መሆን ወይም መሄድን አብዛኛው ኦሮሞ ተቃወመው እና እኔ ያነተ ነኝ ብሎ ማነቃነቅ አቃተው፣ አሮሞ ልገንጠል ብሎ አልተነሳም፣ ኦሮሞ ነው ተጨቆንኩ ያለው አማራ ብሎ አያውቅም። አማራ እንደ ህዝብ ተበደልኩ ብሎ አያውቅም።
አቶ ቡልቻ፡- በቂ መልስ እኮ ነው አይወድም። አንድ ህጻን ልጅ እኮ እናትና አባቱን ቀስ ቀስ እያለ ሲያውቃቸው ነው የሚወዳቸው። እሱ ኢትዮጵያን ይወዳል ብዬ አላስብም፡፡ ከኢትዮጵያ ጋር ሲዋጋ ነበር፣ የኢትዮጵያ ሰው እሱ ላይ እየተኮሰ እሱ ኢትዮጵያ ላይ እየተኮሰ ነው ያደገው ታዲያ እንዴት ኢትዮጵያን ይወዳል ብዬ ልናገር?
አቶ ቡልቻ፤ ይህ ያለውና የተጀመረው ችግር ስርዓቱን ባለመፈለግ ነው። ዜጎች ስርዓቱን አልፈለጉትም፣ ግን የሚያደርጉት ነገር የላቸውም። ተማሪ መከራከር ይችላል፣ እዚህ አዲስ አበባ ወንበር ላይ ተቀምጦ እነ ገሌን ግደል እነገሌን አትግደል ማለት አይችልም። ስለዚህ አዘንኩ ያለ ሰው ለሃዘኑ መልስ የለውም። ማድረግ ያለበትን ያደርጋል፡፡ ይህንን የሚያፋፍመውና የሚያስፋፋው እገሌ ነው አልልም ግን ያመጣው ግን የህወሃት መንግስት ነው። ይህንን ያመጡት የህወሃት መሪዎች ናቸው። እሳቱን እፍፍ ብለው እንዲነድ ያደረጉት እነሱ ናቸው። ነገር ግን በተደረገው ጥፋት ሁሉ እነሱ ሃላፊ ናቸው ማለት አልችልም። ከተጀመረማ ሁሉም ይጣላል። ግን የጀመሩት እነሱ መሆናቸው ግልጽ ነው።
አቶ ቡልቻ፡- ኢትዮጵያዊነት እኮ አሁን ደብዝዟል፡፡ ከዚህ በፊት የአገሪቷ ሁኔታ ሲለወጥ አቶ ክፍሌ ሃላፊያችን ቢሆንም እኔም ነበርኩበት፡፡ አንዳንዱ ሃሳብ ሳንወድ ሳንቀበለው ነው የመጣው፡፡ ለምሳሌ አሰብን ተመልከት የኦሮሞ ወጣት የኤርትራን ወጣት ጠልቶት አይደለም ሊጠላውም አይችልም፡፡ ግን እነሱ በዙ ስልጣን ፈለጉ፣ መቆየት ፈለጉ በሃይል ከሁሉም በላይ መሆን ፈለጉ ያ ሃሳባቸው አልሳካ አላቸው፡፡ ሲጀመር በዚህ ዓላማ ላይ የተነሳ ሰው ሊሳካለት አይችልም። ሁሉም ተነሳባቸው፣ አልሆነላቸውም ምክንያቱም አላማቸው መጥፎ ስለነበር። ወደ እኛ ስንመጣ አሁን ማድረግ የሚገባን የኦሮሞ፣ የአማራ፣ የደቡብና የትግራይ ህዝብ መሪዎች ተመራረጠው እንደ ዛሬ 27 ዓመት ቁጭ ብለው መነጋገር እና ሰዎች ተጠርተው እና ተመርጠው እነዚህን ሰዎች በሉ ተቀመጡ ብሎ ምን ይሻላል? ምን ማድረግ አለብን? በማለት ይምከሩ ነው የምለው። ከዚህ ውጭ ምንም አማራጭ የለንም። ይህ ደግሞ በአስቸኳይ ነው መሆን ያለበት፡፡
አቶ ቡልቻ፡- እኔ እንደሚመስለኝ የዛሬ 26 ዓመት የኢትዮጵያን ጦር አሸንፎ እና ተስፋ አስቆርጦ ስልጣን የያዘውና የኢትዮጵያን ንብረትና ሀብት በጣም የሚበላው ወገን ነው ።
አቶ ቡልቻ፡- እሱ ችግር እኔ እንደሚመስለኝ ኦሮሞን ለማዳከም የሚፈልግ ቡድን ወይም ግለሰብ ይኖራል። ለምንድነው ኦሮሞዎች በቁጥራቸው በዙ፣ ዴሞክራሲ ጋር ስንመጣ እንግዲህ እነሱ አብዛኛውን ሹመት ከላይ ጀምሮ ቀስ በቀስ ወደታች ቢቻል እንደ አሜሪካ ወይንም አንደ እንግሊዝ ማድረግ ነው። በዴሞክራሲ ስንመጣ ኦሮሞዎች ቁጥራቸው በዙ ስለሆነ እና ስለሚጠነክሩ እንምታቸው የሚል ያለ ይመስለኛል።
አቶ ቡልቻ፡- ይላል ግን ኦሮሞ እምቢ አለ፡፡ እንዴት አሁን እኛ ከእናት አገራችን፣ ከተወለድንበት፣እትብታችን ከተቀበረበት ቦታ ተገንጥለን ሌላ አገር እንሆናለን? እድል የለንም እንቸገራለን ብለው አልደገፉትም፣ አይሆንምም ብለዋል። እኔም ድሮ እኮ ከኦነግ ጋር ትንሽ ዳር ዳር ብያለሁ።
ሸገር ታይምስ፡- ኦሮሞና አማራ አንድ ነን፣ ማንም አይለየንም የሚሉ መድረኮችን ሰሞኑን ሲዘጋጁ አስተውለናል። በተለያዩ ማህበራዊ ድረገጾች ደግሞ ሁለቱ ህዝብ እንዳይጠናከርና ወዳጅ እንዳይሆን የማይፈልጉም አሉ ይባላል ። እርስዎ ስለሁለቱ ህዝብ ምን ይላሉ?
አቶ ቡልቻ፡- አጼ ምኒልክና ራስ ጎበና አብረው ነው ያደጉት። አብረው ነበሩ፣ ይነጋገሩ ነበር አሁን እኔና አንተ እንደምንነጋገረው። አጼ ምኒልክ ራስ ጎበናን ማንም የለም ከጎኔ መጥተህ እርዳኝ ባሏቸው ግዜ እኔ ኦሮሞ ነኝ ካንተ ጋር መስራት አልችልም ብለዋል ራስ ጎበና? አላሉም፡፡ ራስ ጎበና ጋር ጉግስ ይጫወቱ ነበር፣ የአጼ ምኒልክን ችግር አዩ፣ ገባቸው። እሽ እከተልሃለሁ አሏቸው። ምን ስራ ትሰጠኛለህ አላሉም፣ እሽ እከተልሃለሁ ነው ያሉት፡፡ እሳቸው እንግዲህ አጼ ምኒልክ ሸዋን ይዘዋል፣ ወለጋ፣ ሃረር ከእርሳቸው ኮማንድ ውጭ ነው።
ኦሮሞ ግን እንደተበታተነ በየአገሩ ቀረ፣ ይህንን ለማሰባሰብ አጼ ምኒልክ ጎበናን መረጡ ።ተስማሙ አብረው መጡ ወደ አዲስ አበባ አሁን ከምንነጋገርበት አንጻር አንደት እንዳልተፈራሩ አልገባኝም። እኔ ኦሮሞ ነኝ እርሱ አማራ ነው ብለው እንደት አልተፈራሩም? ይገለኛል፣ ይጠላኛል ለምን አልተባባሉም። እንደዛሬው ልዩነት አለን ብለው አላሰቡም አንድ አገር ነን ብለው ነው ያሰቡት፣ ልዩ ልዩ አገርም አለን ብለው አላሰቡም። ጎበናም ምንም ሳይጠይቁ ከእርሳቸው ጋር ገቡ አብረው በሉ ጠጡ ተጋቡ፣ ይህንን ነው የማውቀው። ሁለቱም አይፈራሩም አብረው ነው ለዘመናት የኖሩት ተጋብተው ተዋደው።
አቶ ቡልቻ፡- በፍጹም ጥላቻ የላቸውም። አሮሞ የሚባል ስም አልወድም እገላቸዋለሁ፣ ወላይታን አልወድም እፈጃቸዋለሁ፣ አደሬን አልወድም ብለው አንድን ህዝብ መርጠው ጠላቴ ነው ብለው አያውቁም፣አስበውም አያውቁም። አገር እንዲሰለጥን ነው፣ ህዝብ ሁሉ እንዲሰለጥን ነው የተቻላቸውን ሁሉ ያደረጉት። ለአንድ ህዝብ የተለየ ጥላቻ ኖሯቸው ይህንን ህዝብ እንውጋው ብለው ይነጋገራሉ ብዬ መገመት እንኳን አልችልም፡፡ እሳቸው ለአገራቸው ስልጣኔ ነው የለፉት ማንንም አይጠሉም ነበር ። ይህን ሁሉ የሚያደርጉት ሌሎች ናቸው፡፡
አቶ ቡልቻ፡- እነሱ ናቸው ቅድም የነገርኩህ፣ አለቃ ለመሆን ሁሉም ሰው እንዲቀበላቸው አማራና ኦሮሞ አብረው በልተው እና ተጋብተው ነው የኖሩት ስለዚህ ይጣላሉ ብዬ አልገምትም። ኦሮሞና አማራ ቢጠላሉ ኖሮ ለምን ይጋቡ ነበር? ለምን አማራ ለኦሮሞ ልጁን ይድራል፣ አማራስ ለምን ለኦሮሞ ልጁን ይድራል?
ማኤፒዲ ወይም ሙሳቱ ዴ አርቴ ዴ ሳኦ ፓውሎ ከሳኦ ፓውሎ በጣም ከሚታወቁ ሕንፃዎች አንዱ ነው. በ 1968 የተገነባው ሙዚየም የዘመናዊ ብራዚያን የሥነ ሕንፃ ድንቅ ገጽታ ነው. ሙዚየሙ በአምዶች ላይ ይቆማል; በሙዚየሙ ውስጥ ያለው ነፃ ቦታ አብዛኛውን ጊዜ በሙዚቃ ፓውንድስቶች እየተጫወቱ ወይም ከጓደኞቻቸው ጋር አብረው ቢጓዙም, እሁድ እሁድ እምቡቅ ግዙፍ የቅርስ ገበያ ይካሄዳል.
ማፕ / MSP / በአብዛኛው በላቲን አሜሪካ ውስጥ ከምዕራባዊው ስነ-ጥበባት ምርጡ ስብስብ እንደሚታወቀው በሚታወቀው ቋሚ ስብስብ ይታወቃል. ከረጅም ጊዜ ጀምሮ የሮበርት የህዝብ አርቲስቶች ቦቲስቴሊ, ቲቲያን እና ራፋኤልን ጨምሮ ረዥም የአውሮፓውያንን ስራዎች ያጠቃልላል. Rembrandt; ግምታዊው ነጋዴ ሞኔት, ሬናር እና ቫን ጎግ; እና የዘመናዊው የስነጥበብ አቅኚዎች ማቲስ, ቻጋል እና ፒካሰሶ ናቸው. በተጨማሪም ሙዚየሙ በጣም ጥሩ ጊዜያዊ የብራዚል አርቲስቶችን እና ዓለም አቀፋዊ አርቲስቶችን ያቀርባል.
ሙዚየሙ የሚገኘው በዋና ዋናው መስተዳድር በ Avenida Paulista ውስጥ ነው. ማኩይ ነው. - ሰኞ. 10-6 እና ሐሙስ 10-8. መመዝገብ ለአዛውንቶችና ለልጆች $ 25 ብር ወይም $ 12 ልኬት. የማክሰኞ መግቢያ በየሳምንቱ ማክሰኞ ነው. መኪና ማቆሚያ ከቤተ-መዘክር ቀጥሎ ባለው አነስተኛ ቦታዎች ሊገኙ ወይም በአቅራቢያው በሚገኙ ጎዳናዎች ውስጥ ባሉ የመኪና ማቆሚያ ጋራዦች ውስጥ ሊገኙ ይችላሉ.
ትሪያኖን ፓርክ ከቤተ መዘክር ሆነው ያገለግላሉ. በሐሩር አካባቢ በሚገኙ ተክሎች ውስጥ የሚበርዙት የእግር ጉዞዎች በተለይም እሁድ ጠዋት ላይ የእደ ጥበባት ገበያው በፓርኪንግ መግቢያ ላይ በሚገኝበት ጊዜ የጎዳና ላይ ምግብ ይቀርባል.
በየሳምንቱ Avenida Paulista በባቡር የከተማውን ክፍት የብስክሌት መስመሮች ለመዝጋት ይዘጋል. ስለዚህ ፓሪስቶች በፖሊስ, በብስክሌት, እና ከጓደኞቼ ጋር ለመሰብሰብ አስተማማኝ ቦታ ያገኛሉ.
ሞዚሉ ደ አርቴስ ኮንደለ ፓናኒ ዴ ደሴሊ በሪዮ ዴ ጄኔሮ እይታ አካባቢውን በውሃ ላይ ይቀመጣል. ሙዚየሙም በብራዚል እና በዓለም አቀፍ አርቲስቶች ውስጥ የኪነ ጥበብ ሥነ ጥበብን የያዘ ነው. ይሁን እንጂ የሙዚየሙ የሥነ ሕንፃ ንድፍ ለመጎብኘት ብቻ ነው. የብራዚል በጣም ታዋቂው አርክቴክት ኦስካር ኒየማይ የተባለ ይህንን ሕንፃ የድንበር, መስተዋት, እና ውሃን በመጠቀም የእንደዚህ አይነት ሕንፃ ፈጠረ.
ሙዚየሙ አሁን ለመጠገን ተዘግቷል ነገር ግን በ 2016 የመጀመሪያ አጋማሽ እንዲከፈት ይጠበቃል. እዚህ በሪዮ ዲ ጀኔሮ ስለሚገኙ የስነ-ጥበብ ቤተ-መዘክር ተጨማሪ ይረዱ.
በአገሪቱ ካሉት ከፍተኛ ጥራት ካላቸው ቤተ መዘክሮች አንዱ, ፓናኮኬታ ካንዳ ኢስቶዶ ዴ ሳኦ ፓውሎ ከ 1900 ዓ.ም. ጀምሮ በሳኦ ፓውሎ ዋና ከተማ ፓክ ዴ ሎዝ ተቀምጧል. ይህ ሙዚየም የብራዚል ስዕሎች ስብስብ ስለ ብራዚል ታሪክ እና ባህል ለማወቅ እጅግ ታላቅ ​​መንገድ ነው. በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን መባቻ ላይ የጥንት የቅኝ ግዛት ብራዚል እና የቅንጦት ከተማ ህይወት ምስሎችን እንውሰድ. ሆኖም ግን Pinacoteca የብራዚል ቀለም ብቻ አይደለም. በጣም ጥሩ የፈረንሳይ ቅርጻቅር ቅርጽ አለ.
ሙዚየም በማክሰኞ እስከ እሑድ ክፍት ነው, ከጥዋቱ 10am እስከ 6pm. ቅዳሜዎች ቀን መግባት ነፃ ነው. 10 እና ከዛ በታች የሆኑ 60 እና ከዚያ በላይ ጎብኚዎች ነጻ ፍቃድ አላቸው.
ሙዚየሙ ከሉዜ የባቡር ጣቢያ አጠገብ ነው. በመቀመጫው ውስጥ ጥሩ ካፌ አለ እና ውብ የአትክልት ቦታ አለ እና በአቅራቢያው በሚገኝ መናፈሻ ውስጥ የአውሮፓው አይነት የአትክልት ቦታ አለ. ይሁን እንጂ ፓርኩ ጠመኔ ሊሆን ይችላል, ስለዚህ በእዚያ እየተጓዙ ሳለ ጥንቃቄ ማድረግ ጥሩ ነው.
የሴንትሮ ዴ አርቴ ኮንስትራክሬኒያ ኢኖቲም በ 5000-ኤከር የእጽዋት አትክልት ቦታና በማኔስ ዠሬስ ተራራዎች ውስጥ የሚገኝ የሥነ ጥበብ ማእከል ነው. ኢኖስቲም የሚባሉት ሚናን ጌሬስ ዋና ከተማ ቤሎ ሆሪዘቴ ከ 60 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በሚገኝ መሬት ላይ ተቀምጧል. በዓለማችን ሁለት ደርዘን የስነ ጥበብ አዳራሽ እና አንድ ትልቅ የኪነጥበብ ስብስብ በብራዚል እና ዓለም አቀፍ አርቲስቶች, ኢኖቲም የኪነ ጥበብ እና የመሬት ገጽታዎችን የሚያጠቃልል ልዩ ተሞክሮ ነው.
በስቴቱ ዋና ከተማ በቤሎ ሆሪዘቴ አቅራቢያ Inhotim እንደ ጉዞ ቀን ሊደረስበት ይችላል, ምንም እንኳን በማዕከላዊው መጠን ምክንያት ቢሆንም, በአቅራቢያው ባለው ሆቴል ውስጥ ለመቆየት እና ቢያንስ ለሁለት ቀናት በአይሆቴም ውስጥ ለመቆየት ይመከራል. ከዚህም በተጨማሪ ጎብኝዎች በእንግሊዝ ፓርክ ውስጥ ለመቆየት የሚያስችል ሆቴል በቅርቡ እንደሚከፍት ይጠበቃል.
ሰዓታት ማክሰኞ-ዓርብ ከ 9: 30-4: 30 እና ቅዳሜ, እሁድ እና ክረምት 9:30 - 5 30 ነው. በየሳምንቱ ማክሰኞ እና ሀሙስ, በየሳምንቱ እሮብ እና በነፍስ ወሮች እና በበዓላት $ 40 ዘመናዊ ዶላሮች በየቀኑ $ 25 ቀን ይከፈላል.
በፓርኩ መጠን ምክንያት, በነፃ የኤሌክትሪክ ጎልፍ ጋሪዎች በ 25 ዶላር ክፍያ ላይ አማራጭ የግብአት አገልግሎት አለ. ልጆች 5 እና በነፃ ወደ መጓጓዣ ያዙ, ነገር ግን ጋራዎቹ በድንገት ሊጀምሩ እና የደህንነት ቀበቶዎች የሉም.
በፓራኒ ግዛት በኩሪቲባ ከተማ በኦስካር ኒየሚዘር ሙዚየም ውስጥ. ሙዚየሙ እንደ ዋናው ሕንፃ ቅርጽ ባለው ንድፍ ምክንያት ሙስዩ ኦ ኦሆ ወይም ኒየሚየር ዐይን ተብሎም ይታወቃል. ከውጭ እና ከውስጣዊ ውጫዊ ንድፉ ሁሉ እዚህ ያለ ጉብኝት ዋና ነጥብ ነው.
ይህ ሕንፃ የተገነባው በታዋቂው ዘመናዊው ስነ-ጥበብ ኦስካር ኒየመመር 95 ዓመት ሲሞላው ነበር. ሙዚየሙ ስለ ናይሚየር (የብራዚል ታላቅ ንድፍ አውጪ) መረጃ ከመስጠቱ ባሻገር የአለም አቀፍና የብራዚል ዘመናዊ ሥነ ጥበብ ትርኢትዎችን ያቀርባል, እንዲሁም ከቤት ውጭ የተቀረጸ የአትክልት ቦታ አለው.
ማክሰኞ ወደ እሑድ ከ 10 ሰዓት እስከ ምሽቱ 6 ሰዓት ክፍት ነው. ምዝገባ ለአዛውንቶች, ተማሪዎች እና አስተማሪዎች, እና ከ 12 እና ከዛ በታች የሆኑ የ $ 6 ሪይዶች ነው.
ሁለት የውጭ የቴሌኮም ኩባንያዎች በኢትዮጵያ ስራቸውን እንዲከውኑ ፍቃድ እንደሚሰጣቸው ተገለጸ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዳዲስ የቴሌኮም ኦፕሬተሮችን ወደሃገር ውስጥ በማስገባት ዘርፉን ለውድድር ክፍት ለማድረግ እና የኢትዮ ቴሌኮምን ድርሻ በከፊል ለማዛወር እስካሁን የተሰሩ ስራዎች በውይይቱ ሪፖርት ቀርቧል፡፡
በዚህም የውጭ የቴሌኮም ኩባንያዎች በኢትዮጵያ ስራቸውን እንዲከውኑ ፍቃድ እንዲሰጣቸው ውሳኔ ማሳለፈቸውን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በፌስ ቡክ ገጻቸው ላይ ገልጸዋል፡፡
ሽወደንን ፈረንሳን፣ ካብ ሊብያ ተመሊሶም፣ ኣብ ርዋንዳ፣ ግዝያዊ መዓስከር ጋሾራ ዝርከቡ ኣማኢት ኤርትራውያን ስደተኛታትን ዜጋታት ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ከተጣይሳ ቃል ከምዝኣተዋ ወኪል ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ካብታ ሃገር ሎራ ቬልካላን ሓቢራ።
ንሳ ምስ ሳቱርደይ ታይምስ ኣብ ዝገበረቶ ቃል መጠይቅ፣ ድሕሪ’ቲ መንግስቲ ኖርወይ ኣስታት 600 ሓተቲ ዑቕባ ንምጥያስ መደብ ከምዘለዎ ምግላጹ፣ ሽወደንን ፈረንሳ’ውን ተመሳሳሊ ድሌት ከምዘለወን ምርግጋጸን ጠቒሳ።
ነቲ ኣኼባ ዝመርሐት ናይዚ ወርሒ`ዚ ፕረዚደንት`ቲ ቤት ምኽሪ ዝኾነት ኣምባሳደር ብሪጣን ያ ባርባራ ዉድዋርድ ፡ ሃገራ ንምፍራስ መዓስከር ስደተኛታት ህጻጽን ሺመልባን ከምዝኾነነት ድሕሪ ምግላጽ ነቶም ዝተፈናቐሉ ስደተኛታት ህጹጽ ረድኤት ክግበረሎም ጸዊዓ።
ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ ዶሚኒክ ራዓብ ዝሓለፈ ጥሪ 22,2021 ኣብ ኢትዮጵያ ከምዝበጽሐ ዝገለጸት ኣምባሳደር ብሪጣንያ ኣብ ሕ/ሃ ፡ ኣብ ሰብኣዊ ሓገዝ ዝውዕል ልዕሊ $15 ሚልየን ዶላር ንኢትዮጵያ ከምዝወሃብ ምግላጹ ሓቢራ።
ነቶም ሓገዝ ዘድልዮም ልዕሊ 2 ሚልየን ሰባት ክበጽሖም መንገድታት ክኽፈት ብምጽዋዕ ድማ ኩሎም ወገናት ግጭት ሓዲጎም ንሓለዋ ሲቪላት ቀዳምነት ክህቡ ንጽውዕ ኢላ።
ብኻልእ ወገን ፡ 2.3 ሚልየን ህዝቢ ኣብ ክልል ትግራይ ኢትዮጵያ ህይወት ኣድሕን ረድኤት የድልዮ ኣሎ ዝበለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣምነስቲ ኢንተርናሽናል፡ እቲ ቐረባት ሰብኣዊ ረድኤት ኣሎ`ዩ: ግን ንክበጽሖም ዘሎ ዕድል`ዩ ድሩት`ዩ ብምባል ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ቀዳማይ ሚንስተር ኣቢይ ኣሕመድ ጸቕጢ ንምፍጣር ጎስጓስ ክግበር ጸዊዑ`ሎ።
ለፖርቶ ሪኮ ምግብ ማብሰል አዲስ ከሆኑ በምግብ ዝርዝሩ ውስጥ ብዙ ምርጥ ነገሮችን ላያገኙ ይችላሉ. ለምን? በሌላ ቦታ ልታገኛቸው ስለማልችል ነው. እንደ ሞፎንጎ , አፖፖ እና ሊቾን ያሉ ምግቦች በአካባቢዎ ስፓኒሽ ምግብ ቤት ውስጥ አይገኙም, እና እርስዎ እዚህ ባሉበት ጊዜ ሊመረመሩ ይገባል.
ሞፋኖ, የተክሎች መሬን (እና አንዳንድ ጊዜ ካሳቫ) በተለያየ ነገሮች የተሞሉ ጉብታዎች ናቸው, በደሴቲቱ ውስጥ በጣም ተወዳጅ ምግብ ናት, እና ፖርቶ ሪኮን ኮሜዲ ካሪላላ ወይም በአካባቢው ምግብ ላይ ለመድረስ ከፈለጉ መሞከር አለብዎት.
ፖር በፖርቶ ሪኮ ውስጥ ላለው ሌሊት ስጋ ነው. በየትኛውም ተወዳጅነት ያለምንም ስጋ, ነጭም ሆነ አልሆነ ችግርን ያስከትላል. ሌጦን ወይም የተጠበሰ አሳማ በፖርቶ ሪኮ የተለየ አይደለም, ነገር ግን ወደዚህ የመጠለያ ቦታ ወይም ለእንደዚህ አይነት ሰዎች የበለጠ የተሰባሰቡ ሰዎችን ለማግኘት አስቸጋሪ ጊዜ ያገኛሉ. በማንኛውም የበለጸገ ቤተሰብ ስብሰባ ላይ ቅዳሜና እሁድ የሚካሄዱ የቤተሰብ ልማዶች, እና የራሱ ምግብ ቤት ( ሉቻናራ በመባል የሚታወቀው) ምግብ የያዘው ሉኮን በፖርቶ ሪኮ የተቀደሰ የምግብ ማረፊያ ቦታ ነው.
ይሄ በፖርቶ ሪኮ ውስጥ እንኳ ልትጭኑበት የሚገባ ምግብ ነው. ፓቴለሎን ከጣፋ እፅዋት የተሰራ ዓይነቱ ላሳይኛ ነው. ብዙውን ጊዜ ምግቦቹ በመድኃኒት እና በቲማቲም (እንደ መደበኛ ላስካን) የተሰሩ ናቸው, ነገር ግን ተክሎች ለየት ያለ ልዩ ጣዕም እና ጣዕም ይሰጡታል.
Chillo Frito , ወይም ሙሉ ቀይ ቀቢላ (ሙሉ ዓሣውን ማግኘት እንዳለብዎ, ወለሉ ላይ አለመሆኑን እርግጠኛ ይሁኑ), በፖርቶ ሪኮ ውስጥ ከሚወዷቸው የተጠበቁ የባህር ምግቦች ውስጥ አንዱ ነው. አሁንም ይህች ደሴት ለ ደሴት አልሆነም, ነገር ግን በተለመዱ ምናሌዎች ላይ ይገኛል, እና ብዙውን ጊዜ በአሳዎቹ ጣዕም ውስጥ በተለጠፈ አሻንጉሊቶች ተዘጋጅቷል. በበረዶዎች ወይም በአማሌሎች ይኑርዎት.
በደሴቲቱ በሚገኝ ምግብ ቤት ውስጥ, ቹለስ ካን ሊ (አንዳንድ ጊዜ ካንካን ) በበርካታ ሬሲካ ምግብ ቤቶች ውስጥ ተገኝቷል. ለዚህ ክቡር ነገር ቁልፍ የሆነው ሽፋኖች በአጥንት እና ቡሮ , ወይም የአሳማ ሥጋ ቆዳዎች ይቀርባሉ .
በፖርቶ ሪኮ, ሳልሞሞ ጃምዬስ ወይም ስኳርሚስ ስኒ በጣም ተወዳጅ ከሆኑት የባህር ምግቦች አንዱ በአብዛኛው ከግድሞሶች ጋር በልቶ የተበላሸ ጥምብርት ነው. ሶፍሪዮ ጣዕሙ እንዲቀዘቅዝና የባክቴሪያ ቅዝቃዜ ካሪቢያን እንድትሆን ያደርገዋል. በሰሜን ማቆሚያዎች ላይ ሳልምሞዦ ዴ ጁዜን ማግኘት ይችላሉ.
ፍሪታራስ " ፍራቻዎች " ማለት በፒቶ ሪኮን ምግቦች ውስጥ ከሚመጡት ጣፋጭ ምግቦች ውስጥ ከሚገኙ በጣም ጣፋጭ ምግቦች መካከል በጣም የተወዳደሩ ምግቦች እና ምግቦች ስብስብ ነው. አብዛኛዎቹ እነዚህ ምግቦች በተለመደ ኪዮስክ ውስጥ ያገኛሉ . ኤፍራራዎችን የሚያገለግሉ አምስት ምግብ ቤቶች ዝርዝር የለም. ከማንኛውም የፖርቶ ሪኮ ሁለት ኪዮስክ መድረሻዎች በየትኛውም ቦታ ላይ ማግኘት ይችላሉ.
የፑርቶ ሪኮ ኦፊሴላዊ ጣፋጭ ምግብ, አዶፖው በዶሮ, በሩዝና በአትክልቶች የተሰራ ምግቦች እና አብዛኛውን ጊዜ የምግብ አዘገጃጀት የምግብ አዘገጃጀት አገልግሎት የሚሰጡ ጥቂት ምግቦች ናቸው. እንደ ጥመቂያ ወይም እንደ ቀላል ምግብ ሊበላ የሚችል ጣፋጭ ምግብ ነው.
ሁሉም ነው ያደመጥኩት በጠም ኣሪፋ ነው ቀጥልበት (ግን ከይቅርታ ጋር እስታይሉ ይተለያየ ቢሆን ጥሩ ነው ኣንድ poirfkat ነው የተጠቀምከው) የሀንም ክፍ ነው ማለት ግን ኣደለም 1-8 ኣንደ እሥታይል ሥለ ኣየህ ነው﻿
በዚህ ሳምንት ለ89 ኛው የአካዳሚ አዋርድ ከሩት ነጋ ጋር ለእጩነት ከቀረቡት ምርጥ የሆሊዉድ ተዋናዮች ውስጥ ኤዛቤል ሁፐርት፣ ናታሊ ፖርትማን፣ ኤማ ስቶን እና አንጋፋዋ ሜሪይል ስትሪፕ ይገኙበታል። ኢትዮጵያዊ አይሪሿ ሩት ነጋ በቅርቡ ለእይታ የቀረበው ላቪንግ በተሰኘው ልብወለድ ፊልም ባሳየቸው የተወና ብቃት ነው የተመረጠችው።
ሥፍራው በአዲስ ከተማ ክፍለ ከተማ ሰባተኛ እየተባለ በሚጠራው አካባቢ ሲሆን ጊዜያቱ ደግሞ ከአራት ወራት በፊት ማለዳ ነበር፡፡ እኩሉ ወደየሥራው፣ ከፊሉ ደግሞ ወደየግል ጉዳዩ ይነጉዳል፡፡ የ90 ዓመት ዕድሜ ባለፀጋ የሆኑ አንዲት ባልቴት ግን ወደ ቤተ ክርስቲያን ለማስቀደስ ይጓዛሉ፡፡ ካሰቡበትም ሳይደርሱ በአንድ ተሽከርካሪ ተገጭተው ለጉዳት ተዳረጉ፡፡ አሽከርካሪውም ተጎጂዋን ባልቴት ከወደቁበት ቦታ አንስቶ ሆስፒታል የሚወስዳቸው በማስመሰል ተሽከርካሪው ውስጥ አስገባቸው፡፡
ሞተሩንም አስነስቶ ወደ ኮልፌ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ ነጎደ፡፡ በተለምዶ አሸዋ ሜዳ እየተባለ በሚጠራው አካባቢ ደርሶ በአንድ ሰዋራ ሥፍራ ተሽከርካሪውን አቆመና ባልቴትዋን አወጣቸው፡፡ አፈሩንም ማስ ማስ አደረገና ከእነ ሕይወታቸው ቀበራቸውና ነጎደ፡፡ እንደ አጋጣሚ ሆኖ እግሮቻቸውን አፈር አላለበሳቸውም ነበር፡፡
በዚህም የተነሳ እግሮቻቸው መወራጨት ጀመሩ፡፡ ይህንን የተመለከቱ የአካባቢው ሰዎች ለፖሊስ ጥቆማ ሰጥተው ባልቴቷ ከተጫናቸው አፈር ሊወጡ እንደቻሉ፣ ወደ ሆስፒታል ቢወሰዱ ወዲያውኑ ሕይወታቸው እንዳለፈ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን የሕዝብ ግንኙነት የሬድዮ ዝግጅት ኃላፊ ኢንስፔክተር ማርቆስ ታደሰ ተናግረዋል፡፡
የአሥራ አምስት ቀናት ጨቅላቸውን ለማስከተብ ወደ ሕክምና ተቋም ያመሩ በነበሩ ቤተሰቦች ላይ የደረሰው የትራፊክ አደጋ ሌላው ዘግናኝ፣ ሰቅጣጭና አሳዛኝ ክስተት ነው፡፡ በግራ ወይም በተቃራኒ መንገድ ይጓዝ የነበረው ይኼው አሽከርካሪ በላያቸው ላይ እንዳለ ወጣባቸው፡፡ ከመካከላቸውም ጨቅላ ሕፃኑ ይህችን ዓለም ወዲያውኑ ተለያት፣ እናትና አባቱም በደረሰባቸው ጉዳት የተነሳ የአልጋ ቁራኛ ሆነው እንደቀሩ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን የትራፊክ ቁጥጥር መምርያ ኃላፊ ኮማንደር ግርማ ተሰማ ገልጸዋል፡፡
ከሰዓት በኋላ ልትሞሸር ጠዋት ፀጉሯን ለመሠራት ወደ ውበት ሳሎን የሄደች አንዲት ወጣት በትራፊክ አደጋ ሳቢያ በወጣችበት መቅረት፣ አንድ አባት በአጥር ግቢው ውስጥ የቆመውን ተሽከርካሪ ዙሪያ ገባውን ሳያይ አስነስቶ በመንዳት መኪናው ሥር ተቀምጦ የነበረውን የአምስት ዓመት ልጁን ገጭቶ መግደሉ፣ ለዘመናት ጥረው ግረው ለመመረቅ አንድ ቀን ሲቀራቸው በትራፊክ አደጋ ያጣናቸው ወይም የበርካታ ተማሪዎች ሕይወት መቀጨት በከተማው አነጋጋሪ ጉዳይ ከሆኑ የትራፊክ አደጋዎች ይጠቀሳሉ፡፡
ጉዳቶቹ የትራፊክ ሕግና ደንብ ካለማክበር፣ ከአሽከርካሪዎች የሥነ ምግባር ጉድለትና ከቸልተኝነት የመነጩ መሆናቸውን ነው ኃላፊዎቹ የጠቆሙት፡፡ ይህ ችግር መቼ ነው የሚቆመው? የት ጋ ነው? ማንን ነው የሚመለከተው? አደጋ ነክ የሆኑ ዜናዎች መቼ ነው መስማት የምናቆመው? የሚሉት ጥቄዎች ለመመለስ ከጊዜ ወደ ጊዜ ውሉ እየጠፋ ነው፡፡
እንደ ዓለም ጤና ድርጅት ሪፖርት በመላው ዓለም በሚገኙ አገሮች በየዓመቱ 1.25 ሚሊዮን የሚጠጉ ሕዝቦች በትራፊክ አደጋ ለሞት፣ ወደ 50 ሚሊዮን ያህሉ ደግሞ ለአካል ጉዳተኝነት ይዳረጋሉ፡፡ 90 ከመቶ በላይ የሚሆነው ሞት የሚከሰተውም ዝቅተኛና መካከለኛ ገቢ ባላቸው አገሮች ውስጥ ሲሆን፣ በዚህ ዓይነት አደጋ የመጋለጡ ሁኔታ በአብዛኛው የሚታየው በአፍሪካ በተለይም በኢትዮጵያ ነው፡፡
የመንገድ ላይ የትራፊክ አደጋ በ2017 ዓ.ም. ገዳይ ከሚሆኑት ኤችአይቪና ቲቢ ቀጥሎ ሦስተኛው መከራ እንደሚሆን የዓለም ጤና ድርጅት አመልክቷል፡፡ በኢትዮጵያም ከጤና ችግሮች በዋነኝነት የሚጠቀስ ሲሆን፣ በተለይም በዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ እንደሚያሳድር ዕሙን ነው፡፡
ይህን መሰሉ ችግር ቢያንስ ለመቀነስ የጋራ ርብርብና ጥረት ይጠይቃል፡፡ ጉዳዩ በይበልጥ የሚመለከተው መንግሥታዊ አካል አደጋውን ለመቀነስ እየሠራሁ ነው ቢልም፣ የአደጋውና የጉዳቱ መጠን እየጨመረ ከመምጣቱ በስተቀር ምንም ጠብ ያለ ነገር አላመጣም፡፡
አገር አቀፍ የሆነ የሕዝብ ንቅናቄ ተደርጓል፡፡ በተደጋጋሚ ውይቶች ተካሂደውበታል፡፡ በአደጋው መንስዔዎቸም በውል ተለይተዋል፡፡ ጅማ ዩኒቨርሲቲም ከሉሲ ኮንሰልቲንግ ኢንጂነርስ ጋር በመተባበር ‹‹ደኅንነቱ የተጠበቀ መንገድ ለዘላቂ ኢኮኖሚያዊ ልማት›› በሚል መሪ ቃል በመንገድ ደኅንነት ጉዳይ ያጠነጠነ ጉባኤ አካሄዷል፡፡
ባለፈው ሳምንት መጨረሻ ለሁለት ቀናት ያህል በተካሄደው ጉባዔ በምሁራን የተዘጋጁና በመንገድ ደኅንነትና በትራፊክ አደጋ ዙሪያ ያተኮሩ ጥናታዊ ጽሑፎች ቀርበዋል፡፡ ከቀረቡትም ጽሑፎች ለመረዳት እንደተቻለው፣ አዲስ አበባ ውስጥ ከእግረኞች መካከል 75 ከመቶ ያህሉ ለትራፊክ አደጋ የሚጋለጡት መንገዶችን ሲያቋርጡ ነው፡፡
ከአደጋው ተጠቂዎች መካከል 95 ከመቶ የሚሆኑት ከ18 እስከ 50 የዕድሜ ክልል የሚገኙ አምራቾችና ለሥራ የደረሱ ዜጎች ናቸው፡፡ የትምህርት ደረጃቸውም ሲታይ 50 ከመቶ የሚሆኑት የከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ 40 ከመቶው የመጀመርያ ደረጃ ትምህርት ያላቸው ናቸው፡፡
የትራፊክ አደጋ መንስዔ ከሆኑት ምክንያቶች መካከል በዋንኛነት የአሽከርካሪዎች የብቃት ማነስና የትራፊክ ሕጎችንና ደንቦችን አለማክበር ናቸው፡፡ ለእነዚህም ችግሮች አሽከርካሪዎች 80.3 በመቶ የሆነ ድርሻ ሲኖራቸው፣ እግረኞች ደግሞ 14 በመቶ ያህሉን እንደሚጋሩት አመለክተዋል፡፡ በቀድሞውና በአዲሱ የመንጃ ፈቃድ መካከል ልዩነት መታየቱን፣ በዚህም መሠረት አብዛኛው የትራፊክ አደጋ የሚከሰተው አዲሱን መንጃ ፈቃድ በያዙ አሽከርካሪዎች እንደሆነ፣ የአሽከርካሪዎች ዕድሜ፣ ፆታ፣ የመንጃው ፈቃድ ዓይነት፣ የአልኮል መጎንጨትና ፍጥነት በመንገድ ላይ ለሚደርሰው አስከፊ አደጋ መንስዔዎች እንደሆኑ ተጠቁሟል፡፡
በአዲስ አበባ መንገዶች ባለሥልጣን የሬጉራላቶሪ አማካሪ መላኩ መንግሥቱ (ኢንጂነር) እንደገለጹት፣ ከመንገድ ደኅንነት አኳያ እስካሁን የተሠራው ነገር ቢኖር በተለያዩ አካባቢዎች የሚገኙ ስድስት አደባባዮች ፈርሰው ተሽከርካሪዎቹ በትራፊክ መብራት (ሲግናላይዜሽን) እና ፖሊስ እየተስተናገዱ እንዲተላለፉ መደረጉ ነው፡፡
ይህ ዓይነቱ አካሄድ ቀደም ሲል ለነበረው የትራፊክ መጨናነቅ ጊዜያዊ መፍትሔ መስጠቱን፣ ለዘለቄታው መፍትሔ ግን የላይ ወይም ታች መተላለፊያ ማስገንባት ግድ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
ከዓለም ባንክ በዕርዳታ በተገኘ 8 ሚሊዮን ብር ደረጃውን የጠበቀ የውኃ ማስተላለፊያ ቱቦዎች ለማሠራት የሚያስችል ጥናት በመካሄድ ላይ ሲሆን፣ ይህም ያስፈለገበት ምክንያት ከከተማው ዕድገት ጋር የሚመጥንና አብሮ የሚሄድ የፍሳሽ ቱቦ በማስፈለጉ ነው፡፡
ያሉትም ነባር የፍሳሽ ቱቦዎች በየመንገዱ ግራና ቀኝ ተቀብረው እንጂ ከየት የሚመጣን ውኃ ወዴት አቅጣጫ እንደሚያፋስሱ አይታወቅም፡፡ በአጠቃላይ አነጋገር የፍሳሽ ሥርዓቱን ተከትለው ያልተሠሩ ኋላ ቀርና የተዘበራረቁ ናቸው፡፡
የመንገዶች ባለሥልጣን በየዓመቱ ከሚጠይቀው አሥር ቢሊዮን የመንገድ ግንባታ በጀት እስካሁን ድረስ ከአምስት ቢሊዮን ብር በላይ የተፈቀደለት ጊዜ እንደሌለ ኢንጂነር መላኩ ተናግረው፣ ያም ሆኖ 54 ስኩዌር ኪሎ ሜትር ስፋት ባላት አዲስ አበባ ውስጥ እስካሁን ያከናወነው የመንገድ ግንባታ ሽፋን 22 ከመቶ መድረሱን ገልጸዋል፡፡
የኮንስትራክሽን ሚኒስትሯ አይሻ መሐመድ (ኢንጂነር)፣ ‹‹የመንገድ ደኅንነት ለአገር ልማት ገጽታ፣ ግንባታና ለዜጎች ደኅንነት መሠረታዊ ጉዳይ ነው፡፡ ከዚህ በተቃራኒ ከዓለም አገሮች በተሽከርካሪ ቁጥር ዝቅተኛ ወይም የመጨረሻው ተርታ ላይ አገራችን በትራፊክ አደጋ የሚቀጠፈው የሰው ልጅ ሕይወት፣ የአካል ጉዳትና ከፍተኛ ንብረት ውድመት ቀዳሚውን ሥፍራ ይዛ ትገኛለች ተብሎ ይታሰባል፤›› ብለዋል፡፡
“ፍርድ ቤቶች በነጻነት እንዲሠሩ ከተለቀቁ ፍትሕ ይበየናል” “ሁለቱም ተወዳዳሪዎች ውሳኔውን በመቀበል ለአገራቸው አኩሪ ተግባር ፈጽመዋል” ኦባንግ ሜቶ “ዛሬ በአፍሪካ ታላቅ...
የቅድስት መንበር ጋዜጣ የሆነው “ሎዘርቫቶሬ ሮማኖ” የቀድሞ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ መቶኛ ዓመት የልደት መታሰቢያን በማስመልከት ይዞት በወጣው ባለ አሥራ አራት ገጽ ልዩ እትሙ፣ ከርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ የሰላምታ መልዕክት ጀምሮ እስከ ቅድስት መንበር ዋና ጸሐፊ የሆኑት ብጹዕ ካርዲናል ፔትሮ ፓሮሊን ባበረከቱት ጽሑፍ ድረስ የርካታ ሰዎች የምስክርነት ቃላቸውን ይፋ ማድረጉ ታውቋል።
የቅድስት መንበር ዋና ጸሐፊ፣ ብጹዕ ካርዲናል ፔትሮ ፓሮሊን ከጋዜጣው ጋር ባደረገው ቃለ ምልልስ እንደገለጹት የቀድሞ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ የልደታቸውን 70ኛ ዓመት መታሰቢያ ከማክበራቸው አንድ ሳምንት አስቀድመው 47ኛ ዓለም አቀፍ ሐዋርያዊ ጉብኝታቸውን ፈጽመው ወደ ቫቲካን የተመለሱ መሆኑን አስታውሰዋል። ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን በወቅቱ ሐዋርያዊ አገልግሎታቸውን በማበርከት በሜክስኮ የሚገኙ መሆናቸውን አስታውሰዋል። ወቅቱ እንደ ጎርጎሮሳዊያኑ የቀን አቆጣጠር በግንቦት ወር 1990 ዓ. ም. እንደ ነበር ያስታወሱት ብጹዕ ካርዲናል ፔትሮ ፓሮሊን፣ የር. ሊ. ጳ ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ የግል ትዝታ የሚጀሚረው ከ1990 ዓ. ም. ጀምሮ መሆኑን ገልጸዋል። በዚያን ጊዜ ከሜክሲኮ ሕዝብ መካከል 95 ከመቶ የሚሆነው የካቶሊክ እምነት ተከታይ እንደ ነበር ያስታወሱት ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን በዋና ከተማው ሜክሲኮ ሲቲ ውስጥ የጓዳ ሉፔ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ቤተ መቅደስ የሚገኝ በመሆኑ እና በሌሎችም የሃገሪቱ ክፍሎች በእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ስም የሚጠሩ በርካታ ቤተ መቅደሶች የሚገኙ መሆኑን አስታውሰዋል። በወቅቱ የነበረው መንግሥ የአምልኮ ነጻነት የገደበ፣ ለቤተክርስቲያን መንፈሳዊ አገልግሎቶች ፈቃድ የማይሰጥ ቢሆንም በምዕመናኑ ልብ ውስጥ ለእመቤታችን ማርያም ያላቸው ፍቅር ከፍተኛ መሆኑን አስታውሰዋል።
በወቅቱ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ወደ ሜክሲኮ ያደረጉት ሐዋርያዊ ጉብኝት ምንም የፖለቲካ ይዘት አልነበረውም ያሉት ብጹዕ ካርዲናል ፓሮሊን፣ ከሐዋርያዊ ግብኝታቸው በኋላ ብዙ ሳይቆይ ሁኔታዎች ተቀይረው፣ መንግሥት ለረጅም ዓመታት ያህል ከቅድስት መንበር ጋር ሲያደርግ የቆየው የጋራ ውይይት መልካም ውጤት በማስመዝገብ በመካከላቸው ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት መጀመሩን አስታውሰው በወቅቱ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ በሜክሲኮ ያደረጉት ሐዋርያዊ ጉብኝት ለእምነት ፍለጋ ብቻ የተደረገ መንፈሳዊ ጉዞ መሆኑን አስረድተዋል። ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ወደ ሜክሲኮ አውሮፕላን ማረፊያ ሲደርሱ ባሰሙት ንግግር “የታሪክ ባለቤት እና የጉዞአችን መድረሻ የሆነው እግዚአብሔር፣ የእኔ ሐዋርያዊ ጉብኝት ወደ ዓለም ሁሉ ወንጌልን የምሰብክበት፣ ምሕረት የሚገኝበትን የኢየሱስ ክርስቶስ መልካም ዜናን የማበስርበት እንዲሆን አመቻችቶልኛል” በማለት መናገራቸውን አስታውሰዋል። ይህን መልዕክታቸውን ካስተላለፉ ከአጭር ጊዜ በኋላ፣ ራሳቸውን የፍቅር እና የተስፋ መንፈሳዊ ተጓዥ በማድረግ፣ በሄዱበት ሁሉ ለምዕመናን መንፈሳዊ ብርታትን በመስጠት ለማበረታታት፣ ኢየሱስ ክርስቶስን በማፍቀር እና ወንድሞቻቸውን በማገልገል ብዙ ፍሬን እንዲያፈሩ ለማድረግ ከፍተኛ ፍላጎት ያላቸው መሆኑን ብጹዕ ካርዲናል ፔትሮ ፓሮሊን አስታውሰዋል።