Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በወሊድ ምክንያት በእናቶችና በህፃናት ላይ የሚደርሰውን ሞት ለመቀነስ የሚደረገውን ጥረት ያግዛል የተባለ ዘመናዊ ሆስፒታል አዲስ አበባ ውስጥ ተከፍቷል። ሆስፒታሉ ለእናቶች ምቹና የተሟላ አግልግሎት እንደሚሰጥ ተገልጿል።
የጂንካ ዩኒቨርሲቲ የ2012/13 ተማሪዎቹን አስመረቀ። ጥር 15/05/2013 የጂንካ ዩኒቨርሲቲ በተለያዩ የትምህርት መስኮች በመደበኛ መርሀግብር በባችለር ዲግሪ ያሰለጠናቸው ተማሪዎችን አስመረቀ። ዩኒቨርስቲው በአራት ኮሌጆች በአጠቃላይ 854 ተማሪዎችን ያስመረቀ ሲሆን ከእነዚህም ውስጥ ሶስት መቶ ሀምሳ ሶስቱ ሴቶች ናቸው። […]
በጂንካ ዩኒቨርሲቲ መምህራን የተነሱ የመልካም አስተዳደርና የአሰራር ችግሮች በሂደት እንደሚፈቱላቸው የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት ገለጹ በ12/04/2013 ዓ/ም የዩኒቨርሲቲዉን መምህራን አሰባስበው መምህራንን አስመልክቶ በዩኒቨርሲቲው በሚስተዋሉ የተለያዩ ችግሮች ዙሪያ መምህራንን አወያይተዋል፡፡በውይይቱ ወቅትም ከመምህራኑ የተለያዩ የመልካም አስተዳደርና የአሰራር ችግሮች እንዲሁም […]
አርባምንጭ ጥር 18/2013 (ኢዜአ) አርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ በሀገሪቱ ከሚገኙ ስምንት ምርጥ የምርምር ዩኒቨርሲቲዎች አንዱ ሆኖ መለየቱን የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር አሰታወቀ። አርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ በተለያየ...
‹‹የአላህን ፍቅር በጽኑ የሚገልጽ ቢሆን እንጂ አንድም አንቀጽ አታገኝም። ሞራላዊ ስነምግባርን በሚመለከቱ መሰረቶች አማካይነት ለትሩፋት ሥራ ከፍተኛ የሆነ ማበረታቻ ይዟል። ለመዋደድና ለመተሳሰብ፣ለቅን ልቦና እና ቀየሜታን በይቅርታ ስለማለፍ ታላቅ ጥሪ አካቷል። ለኩራት፣ለጉራና ለቁጣ ጥላቻን ይዟል። ኃጢአት በማሰብና በማየትም ሊፈጠተር እንደሚችል የሚያመለክት ነገርም አለበት። ከካፊሮች ጋር ቢሆን እንኳ ቃል ኪዳንን ማክበርን፣ትህትናንና ትእቢተኛ አለመሆንን የሚያበረታታ ነገርም አጣሏል። በቁርኣን ውስጥ ያለውን የመልካም ስነምግባር መሰረቶች ጥራት ለማረጋገጥ፣እነዚያ በጥበብና በቅን መመሪያ የተሞሉ የአጠቃላይ አነጋገር ስብስቦች ብቻ በቂ ናቸው። ቁርኣን ሁሉንም ነገሮች ተመልክቷል።››
ክዌና ሮክላ በደቡብ ቦትስዋና ውስጥ የሚገኘው ፒቲ) ሊሚትድ በደቡብ ጃዋንንግ ውስጥ የሚገኝ ክፍት የተከፈተው የማዕድን ማውጫ እንዲስፋፋ ለማስቻል በቅርቡ በዓለም ላይ ካሉ እጅግ የበለፀጉ የአልማዝ የማዕድን ማውጫ ሥራዎች በአንዱ ላይ የጥበብ ሥራ ባለሙያዎችን ዲዛይን የማድረግ ፣ የማምረት እና የማቅረብ ውል ተሰጠ ፡፡ ማዕከላዊ ቦትስዋና.
የክዋና ሥራ አስኪያጅ / ዳይሬክተር የሆኑት ፊሊፕ ስሚዝ “በ 930t ሙሉ በሙሉ በተጫነው በ 530t የኮማትሱ 1.2E ጫፎች ፣ የእኛ ሸካሪዎች ይህንን ጭነት መቋቋም እንዲችሉ እንዲሁም ጥቅም ላይ የዋለውን የኤሌክትሪክ አካፋ ማስተናገድ ነበረባቸው” ብለዋል ፡፡ ሮክላ.
ስሚዝ ቀጠለ “በተጨማሪም በተፈጠረው የአፈር ሁኔታ ምክንያት በእጥፍ እና በሦስት የመሠረት ሰሌዳዎች ላይ መቆም ያለብንን የወንጀለኞች ፈታኝ ሁኔታ መወጣት ነበረብን ፡፡ እነዚህን ንጣፎች ለማምረት ልዩ ሻጋታዎችን ፈጠርን ፣ እና ምንም እንኳን ጥብቅ የውል ትዕይንቶች ቢኖሩም ፣ በጣም ጥብቅ የጊዜ ገደቦች ተሟልተው ልዩ ጥራት እና ጥንካሬ ያላቸው ወንጀለኞችን አገኘን ፡፡ የእጽዋት ጥገና ክፍላችን (PMD) በአዳዲሶቹ ሻጋታዎች ዲዛይንና ማምረት እጅግ በተጣበበ የጊዜ ሰሌዳ የላቀ ነው ”፡፡
ከተቀመጠው የጤና ፣ ደህንነት እና አካባቢ እና የጥራት ማረጋገጫ መስፈርት ጋር በሚጣጣም መልኩ ክዌና ሮክላ በየወሩ ኦዲት ተደርጓል ፡፡ የክፍያ አፈፃፀሞችን ለመቆጣጠር እና የማቆያ ክፍሉን ለመቆጣጠር ኩባንያው የገንዘብ ፍሰት ትንተና ለደንበኛው እንዲያቀርብ ተደረገ ፡፡ ሌላው የኮንትራት መስፈርት ወርሃዊ የሂደት ሪፖርቶችን ማቅረብ ነበር ፡፡
አንድ ራሱን የወሰነ የምርት ተቆጣጣሪ እና ጥራት ያለው ማረጋገጫ እያንዳንዱ ጭነት በቦርዱ ውስጥ ላሉት ምርቶች ዝርዝር የጥራት ቁጥጥር ፓኬጅ ሊኖረው የሚገባ የደንበኛ መስፈርት ነበር - በአጠቃላይ 171 ኪ.ሲ.ፒ. ክዌና ሮክላ እንዲሁ የጥቆማ 8.2t ምርቶችን ማምረት እና አያያዝን የሚመለከቱ አዳዲስ የሥራ ዘዴ መግለጫዎችን የፃፈ ሲሆን ሁሉም አሽከርካሪዎች እና ክሬን ኦፕሬተሮች በማዕድን ማውጣቱ ተረጋግጠው ማረጋገጫ ሊኖራቸው ይገባል ብለዋል ፡፡
ክዌና ሮክላ 102 ክፍሎችን ከ 2000 × 1000 በ 1.2 ሚ ሙላ ማጠጫ ፣ 244 የ 2000 × 1500 በ 1.2 ሚ ሙላ ማጠጫ ፣ 288 አሃዶች ከ 2000 × 2000 በ 1.2 ሚ ሙላ ሸለቆዎች አቅርቧል ፡፡ እንዲሁም ለዚሁ ፕሮጀክት የ 217 ድርብ መሰረቶች 2000 እና የ 72 አሃዶች የሶስትዮሽ መሰረቶች 2000 ክፍሎች ፡፡
ክዌና ሮክላ እነዚህን የመጥቀሻ ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጦችን ከመጨረሻው ቀን በፊት አዘጋጅቶ አስረከበ በደንበኛው አድናቆት በዝርዝር በመያዝ በፕሮጀክቱ ሙሉ ጊዜ በጣቢያው ወይም በፋብሪካው ላይ ለዜሮ ክስተቶች / ኤልቲአይ እውቅና አግኝቷል ፡፡
እኛ የተሰማራንበት የቀደመው ፕሮጀክት ማራዘሚያ በሆነው በዚህ ፕሮጀክት አቅማችን እና አፈፃፀማችን እጅግ በጣም ደስተኞች ነን ፡፡ ወደፊት በሚቀጥሉት ተመሳሳይ ፕሮጀክቶች ላይ እንሳተፋለን የሚል ተስፋ አለን ፡፡
የተክሎች ጥገና ክፍል (PMD) ለሁለቱም ለሮክላ እና ለቴክኒካል እጽዋት አገልግሎት የሚሰጡ የሮክላ ክፍል ነው ፡፡ በዕለት ተዕለት የምርት ሥራዎች ውስጥ የሚያገለግሉ የኮንክሪት ሻጋታዎችን ጨምሮ እፅዋቱ የሚፈልጉትን ማንኛውንም ነገር ያመርታል እንዲሁም ያስተካክላል ፡፡
ሮክላክ የቀድሞው የኮንክሪት ምርቶች መሪ የደቡብ አፍሪካ አምራች ሲሆን በቅርቡ የደቡብ አፍሪካ ትልቁን ብጁ የተቀየሱ ጃኪንግ verልቶችን በፕሪቶሪያ ለሚገኘው ፕሮጀክት አቅርቧል ፡፡ ኩባንያው የኮንክሪት ምሰሶዎችን ፣ የዝናብ ውሃ ቧንቧዎችን ፣ የግፊት ቧንቧዎችን እና ለገጠር አካባቢዎች የንፅህና አጠባበቅ ክፍሎችን ያመርታል ፡፡ በቦትስዋና እና በደቡብ አፍሪካ ውስጥ የሮክላ ዲዛይን ስፔሻሊስቶች ክህሎት የተወሰኑ የደንበኞችን መስፈርቶች ለማሟላት በተበጀው ዲዛይን ላይ አስፈላጊ ነገር ነው ፡፡
መበል 29 ዓመታዊ ዋዕላ ሃገራት ዓረብ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ከተማ ዳህራን ይካየድ ኣሎ:ኣብቲ ዋዕላ ዝሳተፉ ዘለው መራሕቲ ሃገራት ኣብቲ ዞባ ዘሎ ኹናት ምስ ኢራን፥ ኹናት ሓድ ሕድ የመን፥ ኹናት ሶርያ፥ ኣብ ሊብያ ዘሎ ወታሃደራዊን ፖለቲካዊ ክፍፍልን ኣፍልጦ ኣሜሪካ ንከተማ እየሩሳሌም ከም ዋና ከተማ እስራ ኤል ቀንዲ ዛዕባ’ቲ ዋዕላ እዮም።
ነቲ ዋዕላ ዝመርሑ ንጉስ ስዑዲ ዓረብ ሳልማን ኣብ ጉዳይ ከተማ እየሩሳሌም ዘተኾረ ክኾኑ ከለው ኢራን ኣብ ጉዳይ ሃገራት ዓረብ ጣልቃ ትኣትው ኣላ ክብሉ’ውን ተዛሪቦም።
ንሶም ወሲኾም ብኢራን ዝድገፍ ግብረ ሽበራዊ ጉጅለ’ዩ ዝበልዎም ዕጡቓት ሑቲ ንኹናት የመንን ናብ ስዑዲ ዝተተኮሱ 17 ሚሳይላት ተሓተቲ እዮም ድሕሪ ምባል ኣሜሪካ ነዚ ጉጅለ ክትኹንን ጸዊዖም።
ሓላፊ ዓረብ ሊግ ኣሕመድ ኣቡል ፕረዚደንት ትራምፕ ንከተማ የሩሳሌም ኣፍልጦ ምሃቦም ንኩነታት ሶርያ ምንእኣሶምን ግጉይ ስጉምቲ’ዩ ኢሎም ።ንሶም ብተወሳኺ ንመንግስቲ ሶርያ ‘ውን ኮኒኖም።
ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልአዚዝ ሲሲ ሃገራት ኣብ ጉዳይ ዓረብ ሃገራት ዘካየድኦ ጣልቃ ምእታው ደው ከብላ ዝጸውዑ ክኾኑ ከለው ፕረዚደንት ፍልስጤም መሓመድ አባስ ድማ ምብራቅ እየሩሳሌም ዋና ከተማ ፍልስጤም ኮይና ከምትቅጽል ገሊጾም።
ኣብቲ ዋዕላ ዝሳተፉ ዘለው መራሕቲ ሃገራት ዓረብ ኣብ መንጎ ሃገራት ውሽመጥ ግብጺን ቐጠርን ዘሎ ውጥረት ከምዘየልዓሉ እንተኾነ ኣብ ዕጽው ማዕጾ ኣኼባ ግን ተላዒሉ ክኸውን ከምዝኽእል ሰብ ሞያ ይሕብሩ።
ኢትዮዽያ ንግብፂ ሓዊሱ ምስ ኩለን ጎረባባታ ሰላማዊ ርክብ ስለትደሊ፣ ኣብ ፖሊሲ ወፃኢኣ‘ውን እንተኾነ ብዝግባእ ዝተንፀባረቀ‘ዩ ኢሎም።እዚ ናይ ግድብ ኣባይ‘ውን ንግብፂ ከስግኣ ከምዘይግባእ ርግፀኛታት ኢና ይብሉ።
ኢትዮዽያ ነቲ ሽዱሽተ ሃገራት ዝተሰማማዓሉ ሰነድ ኣጠቃቅማ ሩባ ናይል ዝምልከት ረቂቅ፣ክሳብ ኣብ ግብፂ ቀዋሚ መንግስቲ ዝምስረት ክደናጎይ ከምዝገበረትን፣እዚ ሰናይ ድልየ እናርአና ከለና ኢና ከም‘ዚ ዝዓይነቱ ተበግሶታት ንዕዘብ ዘለና ኢሎም።ሃገሮም ነቲ ኩነታት ብርግኣት ከምትሕዞ‘ውን ሓቢሮም።
ወሃቢት ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኣሜሪካ "ክልቲአን ሃገራት እቲ ግድብ ኣብ ልዕሊ ግብፅን ሱዳንን ዝህልዎ ፅልዋ ንምንካይ፡ ከምኡውን እቲ ሩባ ንረብሓ ህዝቢ እቲ ዞባ ብዝጠቅም ኣገባብ ንኸልምዕዎን ነተባብዕ" ኢለን።
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንን ልዩ ከሚያደርጓት ጠባያቷ አንዱ የሀገሪቱ የታሪክ ማኅደር መሆንዋ ነው፡፡ በአፍሪካ ታሪክ ላይ ጥናት ያደረጉ ምሁራን ከሚስማሙባቸው ነጥቦች አንዱ የአፍሪካ ታሪክ እና ቅርስ በሚገባ ተጠብቆ እንዳይቆይ ካደረጉት ነገሮች አንዱ እንደ ኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ኃላፊነት ወስዶ የሚጠብቅ ሀገራዊ ማዕከል ባለመኖሩ ነው፡፡
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን በእምነት ሕግጋቷ የምትቀበላቸውን ብቻ ሳይሆን የማትቀበላቸውን ድርሳናት እና ቅርሶች ጭምር ለትውልድ አቆይታለች፡፡ በመርጦ ለማርያም የሚገኘው «የግራኝ አሕመድ ካባ»፣ ከሕንድ ወደ ግእዝ የተተረጎመው የሕንዶች የእምነት እና የፍልስፍና መጽሐፍ «መጽሐፈ በርለዓም»፣ የአሪስቶትልን፣ የፕሉቶን እና የሶቅራጥስን ፍልስፍና የያዘው «አንጋረ ፈላስፋ»፣ ግብጽ እንዴት በዓረቦች እንደ ተወረረች የሚገልጠው «የአንድ አባት ዘገባ»፣ እና ሌሎችንም መጥቀስ ይቻላል፡፡
ለዚህም ነው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ቅርሶች ጉዳይ የሃይማኖት ጉዳይ ብቻ የማይሆነው፡፡ በቤተ ክርስቲያኒቱ እምነት እና ሥርዓት የማይስማሙ ወገኖች እንኳን በሀገሪቱ ጥቅሞች እና ክብሮች ላይ እስከ ተስማሙ ድረስ እነዚሀን ቅርሶች የመጠበቅ እና የማስጠበቅ ኃላፊነት አለባቸው የሚባለው፡፡
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የሀገሪቱን ባሕል እና ታሪክ ለትውልድ ካቆየችባቸው መንገዶች አንዱ ሥዕሎቿ ናቸው፡፡ በዚያ ፎቶ ግራፍ እና ፊልም ባልነበረበት ዘመን የነበረውን ባሕል፣ሥርዓት እና ታሪካዊ ሁነቶች የምናገኘው በቤተ ክርስቲያን መጻሕፍት እና ግድግዳ ላይ በሚገኙ ሥዕሎች ነው፡፡
ለምሳሌ በሆሎታ ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ግድግዳ ላይ የሚገኙት እና ከ100 ዓመታት በላይ ያስቆጠሩት ሥዕላት ለዚህ ምስክር ናቸው፡፡ ከአዲስ አበባ 44 ኪሎ ሜትር በሆሎታ ከተማ የምትገኘው ይህች ቤተ ክርስቲያን በዐፄ ምኒሊክ አማካኝነት በ1895 ዓም የተገነባች ሲሆን ታቦቷ የገባችው በዚሁ ዓመት የካቲት 16 ቀን ነው፡፡ ሥዕሉን የሳሉት አለቃ ሐዲስ መሆናቸውን ከመቅደሱ ምሥራቃዊ ግድግዳ ላይ ከሣሉት ሥዕል ላይ «ለዛቲ ሥዕል እንተ ሰዓላ አለቃ ሐዲስ እም ቤተ ሌዊ፣ ወዘተምህረ በጎንደር» በሚለው ማስታወሻቸው ይታወቃል፡፡
ሰዓሊው የቤተ ክህነቱን እና የቤተ መንግሥቱን ወግ እና ሥርዓት በሚገባ የሚያውቁ መሆናቸውን በአሣሣላቸው ይታወቃል፡፡ ለምሳሌ ወለተ ሄሮድያዳን ሲሥሏት አለባበሷን እና የፀጉር አቆራረጧን ኢትዮጵያዊ አድርገውታል፡፡ ሹሩባ ተሠርታለች፣ነጭ ሻሽ አሥራለች፣ አሸንክታብ ሠትራ እስክስታውን ታስነካዋለች፡፡ የሄሮድስን የቤተ መንግሥት ሥርዓት ሲስሉት በምኒሊክ ቤተ መንግሥት ሥርዓት መሠረት ነው፡፡ ይህም በዘመኑ የነበረውን የቤተ መንግሥት ወግ እንደ ዶክመንታሪ ፊልም ለታሪክ ያስቀሩበት ሥዕል ነው፡፡ ብርሌው፣ቢላዋው፣የእንጀራው አጣጣል፣ሙዳ ሥጋው የዘመኑን የግብር ሥርዓት በሚገባ ነው የሚያሳየው፡፡
አለቃ ሐዲስ የአድዋን ጦርነት ሂደትም በሥዕላቸው አስቀርተውልን ነበር፡፡ ምን ያደርጋል ታድያ ጣልያን ኢትዮጵያን በያዘበት ጊዜ በ1929 ዓም የሥዕሉን ሁኔታ ሰማ፡፡ የአካባቢው የጣልያን ገዥዎች ወደ ቤተ ክርስቲያን ገብተው ሥዕሉን ልጠው ወሰዱት፡፡ በምትኩም «ቡዜቶ ዳንቴ» በሚባል ሰዓሊ ማንነቱ የማይታወቅ የአንድ ሰው ሥዕልና ፣የቅዱስ ጊዮርጊስን ሥዕል በጣልያን ባህል መሠረት አስሳሉበት፡፡ ይህ አጋጣሚ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያንን ሥዕሎች ታሪካዊ ፋይዳ የሚያመለክትና በሀገሪቱ ላይ የሚመጡ ታሪካዊ ጠላቶች ሁሉ በዚህች ቤተ ክርስቲያን ላይ ያላቸውን አመለካከት ያሳያል፡፡
ኢትዮጵያ ውስጥ አንድ ቤተ ክርስቲያን ተቃጠለ ማለት «ጣራ እና ግድግዳ ያለው የማምለኪያ ቦታ ተቃጠለ» ማለት ብቻ አይደለም፡፡ «የኢትዮጵያ አንዱ አካሏ፣ ምናልባትም ዋናው አካሏ ተቃጠለ» ማለት ጭምር ነው፡፡ «ኢትዮጵያ ውስጥ የአንድ ቤተ ክርስቲያን ግድግዳ ፈረሰ፣ተበላሸ፣ውኃ ገባበት፣ተሰነጠቀ ማለት የአንድ ሺ ዓመት ታሪካዊ ድርሳን ላይተካ ወደመ» ማለት ነው፡፡
የዓለም ግሣንግስ በጭንቅላቴ ውስጥ ገብቶ ሳይሠገሠግ፤ ድሮ ድሮ ገና የዘጠኝ ዓመት ልጅ እያለሁ ለፍልሰታ ለማርያም ቁርባን ለመቁረብ ተሰልፈን እያለን ልክ የቁርባን ሰዓት ሲደርስ ሰልፍ ለመያዝ ትርምስ ሆነ! የልጅ ነገር «እኔ ነኝ የምቀድመው እኔ ነኝ የምቀድመው» ከአንድ ጉዋደኛዬ ጋር ጠብ ሆነ። በክርኑ የሁዋሊት ሲቦቅሰኝ አፍንጫዬ ደም በደም!። ቤተሰቦቼ ደግሞ «ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ከክርስቶስ ደም በሰተቀር ሌላ ደም አይፈስም» ሲሉ እሰማ ስለነበር እኔ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ደሜን አፍስሼ ለመቁረብ ብቀርብ መቀሰፍን ፈራሁ። በትርምሱ መካከልም በነጠላዬ አፍንጫዬን ጠራርጌ በክቡ ቤተ ክርስቲያን ከሰልፉ ጋር አብሬ ስነዳ ምንም እንኩዋን ደሜን ያዬብኝ ቄስ ባይኖርም ዙሪያውን የነበሩ ዐይነ ትላላቅ ስዕላት እኔን ብቻ የሚያዩኝ መስሎኝ ከራሴ ጋር ጦርነት ሆነ። በግድግዳው ዙሪያ ግጥም ብለው የተሳሉ ስዕላት ምስክር ሆነው ቢያጋልጡኝስ ምን እሆናለሁ?ትልቅ ስጋት ሆነብኝ። እንዳልቆርብ ብቀሰፍስ? ብዬ ፈራሁ፣ ሳልቆርብ ተመልሼ ብወጣ ለወላጆቼ ምን ብዬ ልናገር ነው? በዚያ ላይ ደግሞ ሳልቆርብ በሌላ በር ከወጣሁ ያቺ በጣም የምናፍቃትን በሩ አጠገብ በደረጃው ዙሪያ ቆመው እነ እማሆይ የሚሰጡንን መክፈልት ላልበላ ነው። በዚህ ሙግት መካከል ከሰልፉ ጋር ስነዳ ስነዳ ራሴን ከአባ ቁሱ ፊት አገኘሁትና ቆርቤ ወጣሁ፣ መክፈልቴንም በላሁ፣ ስዕላቱም ሳይመሰክሩብኝ አለፉልኝ።
የቅድስት ቤተክርስቲን ቅዱሳት ሰዕላት በእውነት በጣም ግሮም ናቸው ፡፡ እኔ ባለሁበት በደሴ መድኀኒዓለም ቤተክርስቲያን ቅድስቱ ግርግዳ ላይ መመልከት በራሱ በአንድ ጊዜ ብዙ ማንበብ ነው ፡፡ ስዕላቱንም ለመጠበቅ ጥረት ይደረጋል በዚህም መልካም ሆኒታላይ ይገኛል ፡፡ ለመፍትሂው መረባረብ አለብን ፡፡በቤተክርስቲያኑ አመራሮችና በሰበት ትምህርት ቤት ተማሪዎች የቤተክርስቲያኑን ቅደስት ሙሉ በሙሉ በጠንካራ ላስቲክ ተሸፍኑ ይገኛል ፡፡ ከዚህ የተሸለ ካለ . . . . .
ጽሁፉ አጥሩ ቢሆንም አጥሯል ፡፡ይህንንም ያለኩት ስዕሎቹ ከላቸው ታሪካዊ ፋይዳ አንጻር የሚከተሉት ነገሮች ላይ የተወሰነ ነገር ብትጨምርልን ለበለጠ ግንዛቤ ይረዳናል ብዬ አስባለሁ፡-
2. እንደገባኝ ከሆነ በኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ውስጥ የሚገኝ አንድ ስዕልን ከይዘት አንጻር በሁለት ከፍለን ማየት እንችላለን ይህም አንደኛ ሃይማኖታዊውን ትምህርት ያንጸባርቃል ሁለተኛ ደግሞ የወቅቱን የሀገሪቱን ታሪክ ይዘክራል፡፡ ስለዚህ ከአሳሳል ሳይሆን ከይዘት አንጻር ስታየው አብዛኛው የቤተክርስቲያን ስዕሎች ምን ያህል የኢትዮጵያን ታሪክ ይገልጻሉ?
3. እነኝህ ጥንታዊ ስዕላት የሚገኙበት ሁኔታ ምን ይመስላል /ስዕሎቹን ከመንከባከብ አኳያስ ቤተክርስቲያን በአግባቡ ድርሻዋን ተወጥታለች ወይ የነዚህ ጥንታዊ ስዕላት ተጠቃሚ የሆኑ አካላትስ እንዴት ታያቸዋለህ? ለምሳሌ አስጎብኝዎች እና ምእመናንን፤
4. በኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ‹‹ወርቃማ የስነ ጽሁፍ ዘመን›› ተብሎ የሚታወቅ ዘመን እንደነበረ ሁሉ በቤተክርስቲያኒቱ አገልግሎት ውስጥ የስዕላት መስፋፋት የታየበት ጊዜ ነበር ወይ ፤ እንደዚሁም ከካቶሊካውያን መምጣት ተያይዞ ከአስራ ስድስተኛው ዘመን በኋላ የተሳሉ የቤተክርስቲያኒቱ ስዕሎችን እንዴት ታየዋለህ ? መልካም እና ጎጂ መወራረሶች አልነበሩም ወይ?
ስለ መንፈሳዊ ስዕሎቻችን ፋይዳ እና በአሁኑ ጊዜ እየተሰጣቸው ስላለው ክብር ጥበቃና እንክብካቤ ብዙ ማለት ይቻላል፡፡ ብዙዎች አስተያየት እንደሰጡት በዚህ አንገብጋቢ አርዕስት ላይ የተፃፈው እና ምን መደረግ አለበት የሚለው በዝርዝር አልተገለጸም፤ ስለሆነም በሌላ ጊዜ ዲያቆን ዳንኤል ይመለስበታል ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ፡፡
በካቶሊኮችና በግሪኮች የተሳለውን ሰማያዊ አይንና ብሎንድ ጸጉር ያለው ክርስቶስና ቅዱሳንን በስፋት ይቸበችቡልናል :: በቤተክርስቲያን ውስጥ ያሉ ስዕላት አያስፈልጉም በማለት አውጥተን እንድንጥላቸው የሚደረገውን ዘመቻ ሁላችንም እናውቃለን ::
በዚህ አካሄዳችን እንደዘይኑት ያለች በጣና ገዳማት እንደምትገኘው ፈዋሽ ዘይት እንደምታፈልቀው ያለች የእመቤታችን ስዕል፣ ወይም በደብረ ብርሀን እንደሚገኘው እንደሰማእቱ መርቆሬዎስ ያለ ካህናት ሲያሸበሽቡ አብሮ የሚያሸበሽብ ተአምረኛ ስዕል ማግኘታችን አጠራጣሪ ነው:: እነዚህ ስእሎች (በተለይ የጣና ገዳሟ ዘይኑት ) በጣሊያኖች ተዘርፋ ለመወሰድ ልቅ በሆነ ሁኔታ ቤተመቅደሱ ሰብረው ገብተው ሲያወጧት ወድያውኑ ዘራፊው ህይወቱ ያለፈ ሲሆን መቃብሩና የሀገሩ ባንዲራ እዚያው ይገኛል:: ይህ ነበር ቅዱሳት ስዕላትን የማክበሩ በረከት::
መፍትሄው አሁንም በኢትዮጵያ ቀኖና መሰረት (ስዕል አሳሳል ስርአትም የመንፈስ ዝግጅትም ስላለው ) የሚስሉ አባቶችና ወንድሞች አሉ :: በጸሎት መንፈስ ሆነው ቅዱሳት ስዕላትን ዛሬም ይስላሉ:: እነዚህን ማበረታታትና በነዚህ ሰዎች ስዕል እያሳሉ በካህን አስባርኮ ለቤተክርስቲያን በመባ መልክ መስጠት የሁሉም ዜጋ ሀላፊነት ሊሆን ይገባል ::"
በሕንድ ውስጥ ላሉት የኢትዮጵያ ሕሙማን እጅግ በጣም ጥሩ የሆነውን IVF ማዕከላት ይፈልጋሉ? አዎ ከሆነ Vinsfertility በተገቢው መፍትሄዎች እርስዎን ለማገዝ በተሻለ ሁኔታ ያገለግላል ፡፡ በማንኛውም ጥያቄዎች ላይ እርስዎን ለማገዝ በ 24/7 ሰዓት የሚሰሩ ባለሙያዎች አሉን ፡፡ እኛ በኢትዮጵያ ውስጥ እንዲሁም በሕንድ ውስጥ ካሉ ምርጥ የሙከራ-ቲዩብ የህፃናት ማእከል ጋር ተገናኝተናል ፡፡ ማድረግ ያለብዎት ቁጥራችንን በመደወል ለችግሮችዎ መፍትሄ መፈለግ እንዲችሉ ከባለሙያዎች ጋር መገናኘት ነው ፡፡ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን በሚቻልበት ቦታ ሁሉ ተገቢ የአይ ቪ ኤፍ ሕክምናን በሚሹበት ቦታ ምንም ዓይነት የአይ ቪ ኤፍ ሕግ የለም ፡፡ በተመጣጣኝ ዋጋዎች ስኬታማ መፀነስን ለማግኘት ህንድ ምርጥ መድረክን እንድትሰጥ ህንድ ያደርግልዎታል ፡፡ በሕንድ ውስጥ ለሚገኙ ኢትዮጵያውያን ሕሙማን ተመጣጣኝ የሆነ የአይ ቪ ኤፍ ወጪን እናቀርባለን ፡፡ ስለዚህ ማወቅ የሚፈልጉትን መረጃ በተመለከተ የበለጠ ግንዛቤ ያላቸውን ዝርዝሮች ለማግኘት በማንኛውም ጊዜ እኛን ማግኘት ይችላሉ ፡፡
በኢትዮጵያ ውስጥ “Vinsfertility” ከተሳካላቸው IVF ማዕከላት አንዱ ነው ፡፡ በኢትዮጵያ ውስጥ በአብዛኛዎቹ ከፍተኛ ደረጃ የተሰጣቸው እና ከፍተኛ የስኬት ውድር አይ ቪ ኤፍ ማዕከሎች ጋር ተገናኝተናል ፡፡ እርስዎም በጣም ጥሩውን የአይ ቪ ኤፍ ሕክምናን የሚፈልጉ ከሆነ “Vinsfertility” በትክክለኛው መፍትሄ ሊረዳዎ ይችላል። መካንነትዎን ለማከም ከተገቢው ሐኪም ጋር እንዲገናኙ እንረዳዎታለን ፡፡ አነስተኛ ዋጋ ያለው የአይ ቪ ኤፍ ሕክምና የሚያገኙበት በሕንድ ውስጥ በሺዎች የሚቆጠሩ አይ ቪ ኤፍ ማዕከሎች አሉን ፡፡ የኢትዮጵያ ህሙማን ጥርጣሬያቸውን ለማፅዳት በማንኛውም ሰዓት 24/7 ሰዓት ሊደውሉልን ይችላሉ ፡፡ እዚህ እንዳላዘኑ እና በአጭር ጊዜ ውስጥ በወላጅነት እንደሚደሰቱ እናረጋግጣለን ፡፡
አልሂማህ ኢትዮጵያዊያን ታካሚዎ thanን ከአስር ዓመት በላይ በማገልገል ላይ ይገኛል ፡፡ የወንድ እና ሴት የመሃንነት ችግርን ለማከም አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችን ያገኛሉ ፡፡ ተፈላጊ ውጤቶችን ለእርስዎ ለመስጠት ቀን ከሌት የሚሰሩትን የአይ ቪ ኤፍ ባለሙያዎቻችንን ለማነጋገር አያመንቱ ፡፡ በጣም ጥሩውን የአይ ቪ ኤፍ ሕክምና ለማግኘት ከሐኪሞቹ ጋር ከተማከሩ በኋላ ተስማሚ የሕክምና አማራጮች ይሰጡዎታል ፡፡ በአዳዲሶቹ ቴክኖሎጂዎች እና መሳሪያዎች እገዛ ህክምናን በጊዜው እና ውጤታማ በሆነ መንገድ ይሰጣሉ ፡፡ በአሊህማ የመራባት ማዕከል ሀኪም የመሃንነት መንስኤ ምን እንደ ሆነ ይመረምራል ከዚያም ህክምናውን በዚሁ መሠረት ይጠቁማል ፡፡
ኖቫ IVF የመራባት ማዕከል በሕንድ ውስጥ አይ ቪ ኤፍ እና የመራባት ክሊኒኮች ግንባር ቀደም ሰንሰለቶች አንዱ ነው ፡፡ የመሃንነት ህክምናን በተመለከተ ከሁሉ የተሻለውን መፍትሄ ይመጣል ፡፡ ኖቫ ለታካሚዎች እርካታ እና ደኅንነት ሠራች ፡፡ የእሱ ተልእኮ ወጪ ቆጣቢ እና ግልጽ በሆነ መንገድ ጥራት ያላቸው የመራባት ሕክምናዎችን ደረጃቸውን የጠበቁ መፍትሄዎችን መስጠት ነው ፡፡ ያለ ምንም ችግር ያለዎትን ቀጠሮ በከፍተኛ ልምድ ካለው ሀኪም ጋር ለማስተካከል የብልትነት ችሎታ ሊረዳዎ ይችላል ፡፡ ኖቫ በሺዎች የሚቆጠሩ ለሙከራ የታመሙ የሙከራ ቱቦ ሕፃናትን አፍርታለች ፡፡
ሜድኮቨር በአሁኑ ወቅት በሕንድ ውስጥ ወደ 5,000 የሚጠጉ የመራባት ባለሙያዎችን በ 13 አገሮች ማለትም ስዊድን ፣ ቱርክ ፣ ቤላሩስ ፣ ጀርመን ፣ ሮማኒያ ፣ ሰርቢያ ፣ ዩክሬን ፣ ሕንድ ፣ ፖላንድ ፣ ቡልጋሪያ ፣ ሃንጋሪ ፣ ጆርጂያ ፣ ሞልዶቫ ይሰራሉ ፡፡ ለታካሚዎች. ከፍተኛ ጥራት ባለው እንክብካቤ ፣ ደግነት እና አክብሮት ከፍተኛ ጥራት ያለው እንክብካቤ ይሰጣል። በ 3 ሰዓታት ውስጥ ሜዲኮቨር ሕፃን በዓለም ዙሪያ ይወለዳል ፡፡ እዚህ በአይ ቪ ኤፍ ሕክምና ውስጥ ትልቅ ስኬት ያገኛሉ ፡፡ ሜዲኮቨር የስነ ተዋልዶ ጤና ማዕከል መደበኛ ፣ ሥነ ምግባራዊ እና የላቀ የወሊድ አገልግሎት ለታካሚዎቹ ይሰጣል ፡፡ እሱ የቅርብ ጊዜ ቴክኖሎጂ ፣ ክሊኒካዊ የማህፀንና ሐኪሞች ፣ ምርጥ የወሊድ ሐኪሞች ቡድን ፣ ወዘተ አለው ፡፡
ዓለም አቀፍ የመራባት ማዕከል (አይኤፍሲ) በሕንድ እና ኔፓል ውስጥ ከ 10+ በላይ ክሊኒኮች መረብ አለው ፡፡ በኒው ዴልሂ ውስጥ ዋና መስሪያ ቤቱ አለው ፡፡ ዶ / ር ሪታ ባክሺ ምርጥ የመሃንነት ህክምና ለመስጠት ቁርጠኛ ከሆኑት አይ ቪ ኤፍ ስፔሻሊስቶች አንዱ ናቸው ፡፡ ከእኛ ጋር የተሻለውን የመራባት ምርመራ እና ህክምና ለመፈለግ በፈለጉበት ጊዜ ሁሉ ሞቅ ያለ እና የተረዳ አካባቢን ለማቅረብ ቁርጠኛ የሆነ ጠንካራ ቡድን አለን ፡፡ ይህ ድርጅት እ.ኤ.አ. በ 2012 የተቋቋመ ሲሆን ከዚያን ጊዜ ጀምሮ እጅግ የላቀ ደረጃ ያለው የ ‹አይ ቪ ኤፍ ላብራቶሪ› ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው መሣሪያዎችን እና ቴክኖሎጂን እየሰጠ ይገኛል ፡፡ በ IFC ውስጥ በወላጅነት ጉዞዎ እንዲደሰቱ ማገዝ የእኛ መብት ይሆናል። ጤናማ ልጅ እንዲወልዱልዎት የተሻለው የመሃንነት ህክምና እንዲሰጥዎት እናድጋለን
የሳይሲ ጤና አጠባበቅ እና የሳይሲ አይ ቪ ኤፍ ሆስፒታል እና ሁለገብነት ማዕከል በዓለም ዙሪያ ያሉ መካን የሆኑ ባልና ሚስቶች ወላጆች እንዲሆኑ ለመርዳት ቁርጠኛ ናቸው ፡፡ የእኛ ብቸኛ ዓላማ ለደንበኞቻችን በአለም ደረጃ የህክምና ተቋማትን እና በተወዳዳሪ ዋጋዎች ሙያዊ ችሎታን እና ርህራሄን እና እንክብካቤን መስጠት ነው ፡፡ እኛ የምንኖረው መካን የሆኑ ጥንዶች አዲስ የተወለደውን ልጃቸውን በእቅፋቸው ይዘው የመያዝ ደስታን እንዲያጣጥሙ ለመርዳት ብቻ ነው ፡፡ የግንኙነታቸው አካል የራሳቸውን ልጆች የመውለድ የብዙ ጥንዶች ህልም ነው ፡፡ በሕንድ ውስጥ ከ 6 ባለትዳሮች መካከል 1 የመፀነስ ችግር ይገጥማቸዋል ፡፡ Surrogacy Center India እና SCI IVF ከማህፀንነት ምርመራዎች እና ህክምና ጋር የተዛመደ ውጥረትን እና ውጥረትን ለመቀነስ በማሰብ ለማህፀን ተጋቢዎች የአንድ ጊዜ የምርመራ እና ህክምና አገልግሎት በመስጠት ነው ፡፡
የጥፋተኝነት ዘሮች በአይ ቪ ኤፍ ሳይንስ መስክ መሪ ተቋማት አንዱ ናቸው ፡፡ ከተቋቋመበት ጊዜ አንስቶ ዘሮችን እያቀረበ ላለው ጥራት አይኤፍኤፍ አገልግሎት ነሐሴ / ትብብር በዲጂታል ማስተላለፊያ መርሃግብር አማካይነት ከፍተኛ ጥራት ያለው የአይ ቪ ኤፍ አገልግሎት ለሚፈልጉ እያንዳንዱ ቤተሰብ ዘሮችን ያቀርባል ፡፡ እስከ 78% የሚደርሱ ስኬታማ ሕፃናት ጤናማ እርግዝናን ለማረጋገጥ የወደፊቱን የዘረመል ቴክኖሎጂ ይጠቀሙ ፡፡ ከ 12,000+ በላይ ልጅ የሌላቸውን ጥንዶች ቤተሰቦቻቸውን እንዲፀነሱ እና እንዲያጠናቅቁ ረድቷቸዋል ፡፡ ለብዙ ያልተሳኩ IVF ውጤቶችን እናረጋግጣለን ፣ ያመለጡ ፅንስ ማስወረድ እና እንደ ሳንባ ነቀርሳ እና ስኪዞፈሪንያ ያሉ በዘር የሚተላለፍ በሽታዎች ፡፡ ፅንሱን ከ 400 በላይ በዘር የሚተላለፍ በሽታዎች በማጣራት ሁለቱም ወላጆች የዘረመል ያልተለመዱ ተሸካሚዎች ናቸው ፡፡
በሀገራችን አሁን አየታየ ያለው ለውጥ እንዴት እንደመጣ፣ በለውጡ አማካይነትም የፖለቲካ ምህዳሩ መስፋት፣ ይሄም ወደ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ምስረታ ለሚደረገው ረጅም ጉዞ መልካም የጥርጊያ መንገድ ሆኖ የሚያገለግል መሆኑ፣ አሁንም ግን የበላይነቱን ይዞ ሀገሪቱን የሚያስተዳድረው ኢህአዴግ መሆኑን ባላገናዘበ በሚመስል መልኩ፣ ከተቃዋሚ ድርጅቶች፣ ስብስቦችና ተጽአኖ ፈጣሪ ነን ብለው ከሚያስቡ ግለሰቦች የሚሰነዘሩ አስተያየቶች ፣ ለመንግስት የሚቀርቡ ጥያቄዎችና አካሄዶች፣ አንዳንዶቹ የሚያስገርሙ ከመሆናቸውም በላይ ለምንመኘው ዴሞክራሲያዊ ሽግግር እንቅፋት ሊሆኑ ይችላሉ የሚል ስጋት አሳድሮብኛል ።
ትንሽ መለስ ብለን ካየን፣ የ1997 ምርጫና የተገኘው የተቃዋሚዎች ያልተጠበቀ አንጻራዊ ድል ያስበረገገው ህወሃት መራሹ ኢህአዴግ ፣ በአዲስ አበባና በሌሎች ከተሞች ብዙ መቶ ዜጎችን ያለርህራሄ በአልሞ ተኳሾች አስገድሎ፣ ብዙ አስር ሺዎችን በአሰቃቂ ሁኔታ በየአስር ቤቶች በማጎር የህዝብን ተቃውሞ ለማፈንና አንገት ለማስደፋት፣ በዚህም የአገዛዝ አድሜውን ለማርዘም ተንቀሳቅሶ እንደነበረና በተወሰነ ደረጃም እንደተሳካለትና ያስከተለውም ጉዳት ይታወቃል።
ሆኖም ምን ያህል ጭቆናና አፈና ቢበረታም፣ ህዝብን መጀመሪያውኑ ለተቃውሞ ያነሳሱ ጉዳዮች እልባት እስካላገኙ ድረስ ፣የጊዜ ጉዳይ ካልሆነ በቀር ህዝብ ከደረሰበት ጭፍጨፋና የአካልም ሆነ የአአምሮ ጉዳት አገግሞ ወደ ቀጣይ ትግል ማምራቱ አይቀሬ ነው፣ በአገራችንም ያየነው ከዚህ የተለየ አልነበረም።
ይሄ ከደረሰበት መጠነ ሰፊ አፈና አገግሞ የተካሄደውን ዘርፈ ብዙ ህዝባዊ ትግል ታክኮ ነው የዛሬ ዘጠኝ ወር ግድም የለማ ቡድን በኢህአዴግ ውስጥ መፈንቅለ አመራር በማካሄድ ስልጣኑን ለመቆጣጠር የበቃው።
መጠነ ሰፊውን ህዝባዊ ትግል ተገን አድርጎ መፈንቅለ አመራር በማካሄድ ወደፊት ብቅ ያለውም፣ በአብይ ጠቅላይ ምኒስቴርነት የሚመራው ኦዴፓ መራሹ የኢህአዴግ መንግስት፣ ባለፉት ዘጠኝ ወራት ደጋፊም ሆነ ተቃዋሚ ካሰበው ፍጥነትና ጥልቀት በበለጠ ረጅም መንገድ በመጓዝ የተወሰኑ የህዝብ ጥያቄዎችን ለመመለስና በዚህም የህዝብን አመኔታና ቅቡልነት ለማግኘት በመንቀሳቀስ ላይ እንደሚገኝ የሚታወቅ ነው ።
የህዝባዊ ትግል ስኬትም የሚለካው ፣ አንድም በተደራጅና በተቀናጀ መልክ ትግል አካሂዶ ስልጣንን በመያዝ ተጠሪነቱ ለህዝብ የሆነ መንግስታዊ ስርዓት በመመስረት የህዝብን ጥያቄዎች በየተራ የማሳካት ሂደት ውስጥ መግባት ሲሆን፣ የተቀናጀና የተደራጀ አመራር ያለው ካልሆነ ደግሞ ሊያደርግ ወይንም ሊያሳካ የሚችለው፣ በሚያደርገው የትግል ግፊት ገዥው ቡድን ላይ ጫና በማሳረፍ፣ ቡድኑ ውስጥ ክፍፍል ፈጥሮ ከመሃላቸው የተሻለው ብቅ አንዲል በማስቻልም ጭምር በመሆኑ፣ በኢትዮጵያችን ተከስቶ ያየነውም ይሄንኑ ነው።
ተቃዋሚ ድርጅቶች እነዚህ በአብይ መንግስት የተወሰዱ እርምጃዎች ወደ ዴሞክራሲ ለሚደረግ ጉዞ እጅግ ጠቃሚ የሆኑና ሊበረታቱ የሚገባቸው መሆኑን አውቀው ፣ ለዴሞክራሲ ስርዓት በተደላደለ መሰረት መገንባት እንደ አገር ገና ረጅም ርቀት መጓዝ እንዳለብን ሳይዘነጉና ተጨባጭ ሁኔታውን ባገናዘበ መልኩ የትግል ስትራቴጂዎችንና ታክቲኮችን በማውጣት መንቀሳቀስ እንዳለባቸው ዕሙን ነው።
ሆኖም ከነዚህ ተቃዋሚ ነን ከሚሉ ወገኖች ዘንድ በአመዛኙ የሚታየው ግን ይሄንን ያገናዘበ መስሎ አይታየኝም። የነሸጠው የእብድ ገላጋይ ይመስል፣ አብይ የኢህአዴግን ሕገ መንግሥትና ፓርላማ በአዋጅ እንዲያፈርስ፣ በብሄረሰብ የተደራጁ ፓርቲዎችን አፍርሶ ወደ ሲቪክ ማህበርነት እንዲለውጣቸው ሲመክር፣ ሌላው አብይ ተቃዋሚ የተባሉ የተበታተኑ ቡድኖችን አስተባብሮ ወደ አንድ ድርጅት እንዲያሻግራቸው ሲለምን ፣ ሌላው አስመራ ከትሞ አልፎ አልፎ መግለጫ ከማውጣት ውጭ አንዳችም ትግል ያካሂድ ያልነበረ ቡድን መንግስት ባመቻቸው መንግድ አውሮፕላን ተልኮለት ቦሌ ሲገባ ለረጅም ዓመት ለተካሄደው የኦሮሞ ሕዝብ ትግል ክብር ለመስጠት የመጣውን የህዝብ ብዛት አይቶ፣ ግላዊ ድጋፍ መስሎት ጦር መልምሎ ሀገር ከማመስ በላይ መንግስትን ዳግም ካልተደራደረን ብሎ አዲስ አበባ ላይ ቁጭ ብሎ ሲፎክር ስመለከት ብልጭ ያለው የተስፋ ጭላንጭልን እንዳያጠፉብን ስጋት ጭምር ያሳድርብኛል ።
አብዛኛው የተቃዋሚ ድርጅቶች አመራር አባላት በልዩ ልዩ የግል ጋዜጦችና የቴሌቪዥን ጣቢያዎች ቃለ ምልልስ ከመስጠት ውጭ ፣ኦዴፓ መራሹ ኢህአዴግ ስልጣን ላይ በቆየበት ባለፈው ዘጠኝ ወር ስብሰባ ጠርቶ ሀዝብን ለማወያየት ፣ ጋዜጣ ወይንም መጽሄት በማተም ሃሳብን ለህዝብ ለማድረስ ብሎም የሃሳብ የበላይነትን ለማግኘት ያደረጉት ይሄኔ ነው የሚባል ጥረት አለመኖሩ እጅጉን አስገራሚ ነው።
አንዳንዶቹ ድርጅቶች ረጅም አድሜ ያስቆጠሩ ከመሆናቸው አንጻር የተከፈተውን የፖለቲካ ምህዳር በመጠቀም ወደ ተግባራዊ አንቅስቃሴ በመሸጋገር ህዝብ ከማደራጀትና መዋቅራቸውን ከመዘርጋት ይልቅ ፣ የዴሞክራሲ ስርዓት መጀመሪያውም መጨረሻውም የምርጫ መካሄድ አለመካሄድ ይመስል ገና የዛሬ ዓመት ተኩል ይካሄዳል ስለሚባለው ምርጫ መራዘም አለመራዘም ሲነታረኩ ይሰማል።
ህዝብን ስለ ማደራጀትና መቀስቀስ ፣አንድ ምሳሌ ብንወስድ ህወሃት መራሹ ኢህአዴግ ዘርግቶት በነበረው አስከፊ ስርዓት ውስጥ አንድነት ይባል የነበረው ድርጅት መንግስት በጉልበት ድርጅቱን እስኪያፈርሰው ድረስ በነበረው ትንሽ ቀዳዳ በመጠቀም ፣አማራጭ ሃሳቡን ለህዝብ ለማሰራጨትና ለማታገል በሳምንት ሁለት ጊዜ የሚታተም ጋዜጣ እንደነበረውና የሚሊዮኖች ድምጽ ለነጻነት በሚል በተለያዩ የሀገሪቱ ከተሞች ያካሂድ የነበረውን ሰልፍና ቅስቀሳ እናስታውሳለን።
ዛሬ ላይ የፖለቲካ ምህዳሩ መስፋት የፈጠረውን ምቹ አጋጣሚ በመጠቀም ግለሰቦች ፣ ጋዜጣ ወይንም መጽሄት በማውጣት ሃሳባቸውን በሰፊው ለማሰራጨት በሚታትሩበት ወቅት፣ ለሀገራችን የሚበጅ ከመንግስት የተሻለ ፕሮግራምም ሆነ የፖሊሲ አማራጮች አሉን የሚሉ የፖለቲካ ድርጅቶች ይሄን አጋጣሚ ተጠቅመው፣ አለን የሚሉትን የተሻለ አማራጭ ወደ ህዝብ በጋዜጣ ፣ በመጽሄት ወይንም ማህበራዊ ሚዲያን በስፋት በመጠቀም ማሳመን የሚችሉበት ሥራ እስካልሰሩና ህዝብን እስካላደራጁ ድረስ፣ ምርጫው የዛሬ ዓመት ተካሄደ የዛሬ አምስት ዓመት ምንም የሚፈይደው ነገር አይኖርም ብቻ ሳይሆን አንደ ፖለቲካ ስብስብ ፋይዳ ቢስ የመሆን አድላቸው የሰፋ ይሆናልና በጊዜ ሊያስቡበት ይገባል ።
ትናንት “ገበታ ለሸገር” በሚል የተሰየመ ፣ገቢው አዲስ አበባን ለማስዋብ የሚውል የእራት ዝግጅት በአጤ ምኒሊክ እልፍኝ ውስጥ ተከናውኗል፡፡ የእራቱ ታዳሚዎች በታሪካዊው ስነስርዓት ላይ ለመታደም እያንዳንዳቸው 5ሚሊየን ብር ከፍለዋል፡፡
ሰሞኑን የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ሦስት ታሪካዊ ሊባሉ የሚችሉ ውሳኔዎችን አሳልፏል፡፡ ያለ አግባብ የቆመው የአቡነ ጳውሎስ ሐውልት እንዲፈርስ፣ በየቤተ ክርስቲያኑ የተሰቀለው ፖስተር እንዲነሣ እና በቤተ ክህነቱ ሥልጣን ሳይኖራቸው ባለ ሥልጣን የሆኑ መበለቶች እንዲገለሉ፡፡
ውሳኔው እንደ ተሰማ የሕዝቡ ደስታ ወሰን አልነበረውም፡፡ ስለ ጉዳዩ የዘገቡ ዌብ ሳይቶችን፣ ብሎጎችን፣ ፌስ ቡኮችን እና ሌሎችንም አጨናንቋቸው ነበር የዋለው፡፡ ለምን?
የኢትዮጵያ ሕዝብ ጀግና ይወዳል፡፡ በጦር ሜዳውም፣ በግብርናውም፣ በሃይማኖቱም፣ በፖለቲካውም፣ በኪነ ጥበቡም ጀግና ይወዳል፡፡ ሌላው ቀርቶ ከባድ ኃጢአት ቢሠራ እንኳን ጀግናን ይቅር ይላል፡፡ ዐፄ ቴዎድሮስ ብዙ ሕዝብ በግፍ ገድለዋል፡፡ ብዙ የጭካኔ ሥራም ሠርተዋል፡፡ ነገር ግን ለእንግሊዝ እጄን አልሠጥም ብለው ለትውልድ ምሳሌ በሚሆን መንገድ ጀግንነት ፈጽመው ተሠው፡፡ ሕዝቡ የሠሩትን ክፉ ሥራ ሁሉ በፈጸሙት ገድል አስተሠረየው፡፡
በሃይማኖትም እንዲሁ፡፡ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን በታሪኳ ከ100 በላይ ኢትዮጵያውያን ጳጳሳትን ቀብታለች፡፡ እንደ አቡነ ጴጥሮስ ስሙ የገነነ ጳጳስ ግን የለም፡፡ የኢትዮጵያውያንን የጀግና ጥም ያረኩ አባት ናቸውና፡፡
ባለፈው ሰሞን ሲኖዶሱ በአንድ ጳጳስ ቁጥጥር ሥር ከመዋል አልፎ ጉዳዩ በማይመለከታቸው እና ጉዳዩንም በማይመለከቱት ግለሰቦች ሥር ወድቆ ነበር፡፡ ሲኖዶሱ ምን ወሰነ መባሉ ቀርቶ የነማን በር ተሰበረ? እነማንን እነማን አስፈራሯቸው? እነማን ከነማን ጋር ተሰለፉ? ሆኖ ነበር ጨዋታው፡፡
ኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ፖለቲካዊ ካልሆኑ ተቋማት መካከል አንዱ እና ጠንካራዋ፣ ቀዳሚዋም የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ናት፡፡ የዚህች ቤተ ክርስቲያን የሉዓላዊነቷ መገለጫ ደግሞ ቅዱስ ሲኖዶሷ ነው፡፡ ይህ ጉባኤ ጳጳሳት መጀመርያውኑ ከሕዝብ ርቆ፣ ንጽሕ ጠብቆ መኖር ጀመረ፡፡ በኋላ ደግሞ ከቀኖናዊ አሠራር ወደ አምባ ገነናዊ አሠራር ተዛወረ፡፡ በመጨረሻም ከነ መኖሩ መዘንጋት ጀመረ፡፡
ይህ ሁኔታ ሕዝቡን ሲያስጨንቀው ነው የከረመው፡፡ ጭንቀቱ ለእምነቱ ተከታዮች ብቻ አልነበረም፡፡ የዚህችን ሀገር ብርታት፣ ጥንካሬ፣ ዕድገት፣ ዴሞክራሲያዊ ሂደት፣ መልካም ገጽታ እና በጎነት በሚመኙ አካላት ሁሉ ዘንድ ነበር፡፡ ትልቋ ቤተ ክርስቲያን እና ትልቁ ተቋም እንደዚህ ከሆነ የሌሎችስ ዕጣ ፈንታ ምን ሊሆን ይችላል? የሀገሪቱ ዕድገት ሁለገብ ዕድገት እንጂ የአንድ ወገን መመንደግ አይደለምና ከግማሽ በላይ የሚሆነውን ዜጋ የምትመራ ተቋም እንዲህ እየሆነች ዕድገት እንዴት ሙሉ ይሆናል? እያለ ያልተጨነቀ አልነበረም፡፡
በተለይ ደግሞ ለብዙዎች የሕይወታቸው መሪ ቤተ ክርስቲያን ለሌሎችም የሀገሪተ የሥነ ምግባር፣ የባህል፣ የርዕዮተ ዓለም፣ የትውፊት፣ የማንነት እና የወጥነት /ውርጂናሊቲ/ ምንጭ የሆነች ተቋም፣ ለሌሎችም የኢትዮጵያውያን ሲቪክ ሃይማኖት /civic religion/ ጠባቂ የሆነች ተቋም ከመንፈስ ልዕልና ይልቅ የምግባር እና የአሠራር ብልሹነቶች መገለጫ እየሆነች መምጣቷ አሳሳቢ ነበር፡፡
የቤተ ክርስቲያኒቱን ነባር አኩሪ ሥራ እና ታሪክ፣ የጠራ አስተምህሮ እና ሀገራዊ አስተዋጽዖ፣ የቅርስ ባለ ቤትነት እና የሕዝብ ባህል እና ሥነ ምግባር ባለአደራነት የሚሸፍኑ እና የሚያስረሱ ዜናዎች ከያቅጣጫው ይሰሙ ነበር፡፡ በተለይም ደግሞ የበላይ ሉዓላዊ አመራር የሆነው ሲኖዶስ ዐቅሙ እየደከመ፣ ክብሩ እየከሰመ፤ ድምጹ እየጠፋ፣ ዜናው እየከፋ መምጣቱ የቤተ ክርስቲያኒቱን ብቻ ሳይሆን የሀገሪቱን ውድቀት አመላካች ነበር፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ ጀግና የፈለገው በዚህ ጊዜ ነበር፡፡ እንደ አቡነ ጴጥሮስ ለእምነቱ እና ለአቋሙ የጸና፤ የሚመጣበትን በጸጋ ለመቀበል የተዘጋጀ፣ ታሪክ ሠርቶ ታሪክ የሚያስ ቀምጥ፣ አሁንስ በቃ የሚል የጀግና አባት አባት ጥም የእምነት እና የዜግነት ጉሮሮውን ሰንጎ ይዞት፣ ዋልያ ወደ ውኃ ምንጮች እንደሚናፍቅ እርሱም ጀግና ይናፍቅ ነበር፡፡
ሀገሪቱ የዕድገት እና የትራንስፎርሜሽን ዕቅድ አውጥታ ራሴን ከድህነት አወጣለሁ እያለች ላይ ከታች ትኳትናለች፡፡ በዚህ ሰዓት ሕዝቡ እንደ አጥቢያ ኮከብ ከሩቅ የምታበራለት አንዲት ሀገራዊ ተቋም ጉዳይ እያሳሰበው እንዴት ልቡን ሰብስቦ ስለ ዕድገት ያስብ፡፡ የነበረውን እያጣ እንዴት አዲስ አገኛለሁ ብሎ ተስፋ ያድርግ፡፡ ይህንን የክፉ ወሬ ምርግ አፍርሶ ደግ ዜና የሚያመጣ ጀግና ነበር ሕዝቡ የፈለገው፡፡
በቤተ ክህነቱ ውስጥ ሥር የሰደዱ በአንድ ጉባኤ የማይፈቱ ችግሮች አሉ፡፡ እነዚህ ችግሮች ዝም ከተባሉ ከቤተ ክህነቱ አልፈው እንደ ወረርሽኝ ወደ ሌሎችም ተቋማት ሊጋቡ የሚችሉ ናቸው፡፡ እነዚህን ችግሮች ለመፍታት የአንድ ሰሞን ጉባኤ አይበቃቸውም፡፡ ወሳኙ ነገር ጀግንነት ነው፡፡ ጀግና ችግሮቹን ሁሉ ላይፈታ ይችላል፡፡ ለችግሮች ሁሉ ግን መፍትሔ እንዳለው ያመላክታል፡፡ ጀግና ያለፉትን ኃጢአቶች ሁሉ ላያስተ ሠርይ ይችላል፡፡ ዳግም ሌላ ኃጢአት እንዳይሠራ ግን በር ይዘጋል፡፡ ጀግና በወቅቱ ያለውን ችግር በፍጹምነት ላያስወግደው ይችላል፡፡ ነገር ግን ችግሮች መቼም ቢሆን ተቀባይነት እንደሌላቸው በመሥዋዕትነትም ቢሆን ያሳያል፡፡ ጀግና ጨለማውን ላይገፍፈው ይችላል፡፡ ነገር ግን ሕዝብ በጨለማ መካከል ጭላንጭል እንዲያይ ያደርጋል፡፡
አንዳንድ ሰዎች ትናንት ያጠፉትን፣ የተሳሳቱትን፣ ምናልባትም በማወቅም ሆነ ባለማ ወቅ ያጠፉትን እያሰቡ እንዲህ ባደርግ እንዲህ ያደርጉኛል፣ ብገልጣቸው ይገልጡኛል፣ ብነግራቸው ይነግሩኛል ብለው ይፈራሉ፡፡ ከጀግኖች ሜዳም ይሸሻሉ፡፡ ይህ ግን የኢት ዮጵያን ሕዝብ ጠባይ ካለማወቅ የሚመነጭ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ የጀግናን ኃጢአት ያስተሠርያል፡፡ ስለ ጀግኖቹ ክፉን ነገር ለመስማት በፍጹም አይፈልግም፡፡ የዚያን ሰው ርእዮተ ዓለም ባይቀበሉትም፡፡ ያ ጀግና እነርሱን ለመውጋት የተሰለፈም እንኳን ቢሆን፤ ጀግና ከሆነ ጀግንነቱን እንጂ ሌላውን አያይም፡፡
አባቶቻችንም እንዲህ እና እንዲያ እንጽፍባችኋለን እያሉ ከጀግንነቱ ሜዳ የሚያስቀሯችሁን አትቀበሏቸው፡፡ ባለፈው ሰሞን በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ አቡነ ሳሙኤል ላይ ራሱን ቤተ ክህነትን የሚያሳፍር መጽሐፍ ተጻፈ፡፡ ግን ሕዝቡ ተቀበለው? አመነ? በብጹእ አባታችን ላይ ፊቱን አዞረ? ፈጽሞ፡፡ ሕዝቡ ጽሑፉን ሳይሆን ለምን እንደ ተጻፈ ነው ያነበበው፡፡ በጻፉት ላይ አዘነባቸው፤ ኀዘኑም ደርሶ ጸሐፊዎቹን እና አጻፊዎቹን እርስ በርስ አባላቸው እንጂ በእርሳቸው ላይ ምን ቀነሰባቸው፡፡ ከፊት ይልቅ ከበሩ፣ የማያውቃቸው ዐወቃቸው፡፡
ማስፈራሪያ እና ፈንጣጣ አንዴ ከወጣ በኋላ ዳግም አይመጣም፡፡ ጀግና መጀመርያ ማሸነፍ ያለበት ፍርሃትን ነው፡፡ ፍርሃትን ያላሸነፈ ሰው ሊጀግን አይችልም፡፡ እናም አባቶቻችን መጀመርያ ፍርሃትን አርቁት፡፡ እናንተም እንደምታስተምሩን መላእክት እንኳን ወደ ሰዎች ሲመጡ መጀመርያ የሚያርቁት ፍርሃትን ነው፡፡ «አትፍሪ፣ አትፍራ» ነው የሚሉት፡፡
ወሳኔዎቹ መወሰናቸው በራሱ አንድ ገድል ነው፡፡ ከሲኖዶስ የሚጠበቀው ትልቁ ነገር ጠንካራ ውሳኔ ነው፡፡ ቢያንስ የተሠሩት ስሕተቶች የቤተ ክርስቲያኒቱ አስተምህሮ አለመሆናቸውን ያሳያል፡፡ ነገ ታሪክ ለሚጽፉ ሰዎች በቂ ማስረጃም ይሆናል፡፡ ዛሬ ስሕተቱን ማረም ባይቻል እንኳን አርጌንስ ከሞተ በኋላ ተወግዞ ስሕተቱ እንደታረመው ሁሉ እንዲያ የሚደረግም ይኖራል፡፡
አባቶች አሁን የጀመሩትን ጀግንነት በሦስት ነገሮች ማጽናት አለባቸው፡፡ በአሠራር፣ በቀጣይነት እና እንዳይደገም በማድረግ፡፡ ስሕተቱ እንዲፈጸም በር የከፈቱትን አሠራሮች ረጋ ብለው መዝጋት እና ማስተካከል አለባቸው፡፡ ጀግንነቱ በአንድ ጉባኤ ታይቶ የሚጠፋ መሆንም የለበትም፡፡ በየጉባኤያቱ፣ በየሀገረ ስብከቱ፣ በየመምሪያው መቀጠልም አለባቸው፡፡ ችግር በሂደት እንጂ በክስተት አይፈታምና፡፡ የመጨረሻው ደግሞ ያለፈውን ለማጥራት እንዲቻል ሌሎች ስሕተቶች እንዳይደገሙ መደረግም አለባቸው፡፡ ለምሳሌ ስለ ቀጣዮቹ ጳጳሳት አሿሿም፣ ስለ መምሪያ ኃላፊዎች ሹመት እና አሿሿም ማሰብ እና መጨነቅ አለባቸው፡፡
ሦስት ነገሮችን ደግሞ ማሰብ አለባቸው፡፡ እግዚአብሔር ከጀግኖች ጋር ነው፡፡ የሰማዕታት ታሪክ ይህንን ይነግረናል፡፡ ሕዝብ ከጀግኖች ጋር ነው፡፡ አቡነ ቄርሎስን በግሪክ እና በጀርመን ለማሳከም ምእመናን ያደረጉት ርብርብ እና የሰሞኑ ዜና ሲነገር ሕዝብ የተሰማው ስሜት ይህንን ያሳየናል፡፡ መንግሥትም ከጀግኖች ጋር ነው፡፡ ሀገርን ማሳደግ፣ ሕዝብን ማሠልጠን፣ የሀገርን ገጽታ መገንባት፣ የሚሻ መንግሥት ጀግኖችን ይፈልጋል፡፡
ለቤተክርስቲያን የሚጠቅምን ነገር እንጂ አምባገነኖች ለሹመታቸው መደላደል ሲሉ የሚፈጥሩት መዘበራረቅን አትቀበሉ፡፡ እንደርግብ የዋኀን እንደ እባብ ብልኅ ሁኑ እያላችሁ የምታስተምሩንን አሁን በተግባር አሳዩን፡፡ ክፉዎችን፣ ለራሳቸው እንጂ ለቤተክርስቲያን የማያስቡትን ዕወቁባቸው፡፡ ክፉ ዕቅዶቻቸውንም አትቀበሏቸው፡፡ ቤተክርስቲያንን በመንፈሳዊነት ሳይሆን በማኪያቬሊ የተንኮልና የማበጣበጥ ፍልስፍና ሊቆጣጠሩ የሚሹትን ሰዎች ንቁባቸው፡፡ የዋኅነታችሁን ሊጠቀሙበት ይሻሉና፡፡
ላስተያየት ሰጪዎች አስተያየታችሁን ስትጽፉ እውነታውን እዲሁም አስባችሁ ብትጽፉ እንዲያው ዝም ብላችሁ በስሜታዊነት፣በጥላቻ፣…… ባይሆን ክርስትና የፍቅር(የመተሳሰብ፣የመካባበር፣የይቅር ባይነት…) እምነት ከሥነ-ምግባር አንጻር መሖኗንም አንርሳ፨ ከሀይማኖት(ዶግማ) አንጻር ግን ርትዕት የሆነችውን ተዋሕዶን የነካ ያለምንም ርህራሄ መወገዝ ነው ያለበት!!!!!
ወንድም ዳንኤል ቃለ-ህይወት ያሰማልን እያልሁ የሚሰማኝን ላስቀምጥ። በርካታ ፍሬ ሃስቦችን የዳሰስህ ሲሆን ፣ ይህ የሲኖዶሱ ውሳኔ ግን በኔ ላይ አንዳች ያሳደረው ትልቅ ተስፋ እና ተይዠበት ከኖርሁት ጨለምተኝነትም የገላገለኝ ጉዳይ አለ። በስደት እንደኔው የሚንከራተቱ ኢትዮጵያውያንም ይጋሩት ይሆናል። ይኸውም ፣ አገር ቤት ያለውን ሲኖዶስ ፈጽሞ በመንግስት ተጽኖ ስር የወደቀ እና የጳጳሱንም ጉዳይ ብቻ አስፈጻሚ አድርጌ በማሰብ ፣ በውጭ የሚገኙ ጳጳሳትን በሙሉ ልብ የኢትዮጵያ ችግር መፍትሄ አድርጌ ነበር የምመለከተው። ዛሬ ግን የሲኖዶሱን ውሳኔ ስመለከት ፣ ነገ በአገር ውስጥ እና በውጭ የሚገኙ አባቶች ፣ መንፈሳዊ ቅርርብ የማድረግ ትስፋ እንዳላቸው እንድጠብቅ ሆኛለሁ። ይህ ደግሞ ተፈጻሚ የሚሆነው “አስታራቂ ሽማግሌ እንሁናችሁ” በሚሉ አለማዊ ፖለቲከኞች ሳይሆን ፣ በራሷ በቤተክርስቲያናችን መንፈሳዊ አባቶች አማክኝነት እና በተለይም በሲኖዶስ ደረጃ እንደሚፈታ በመተማመን ነው።
ይህንን ሁሉ ላደረገልን ለሉዑል እግዚአብሔር ምስጋና ይግባው ቅዱስ ሲኖዶሱ የሚመሰገን ሥራ ነው የሠራው አሁንም የበለጠ ሥራዎችን መሥራት ይጠበቅበታል የተወሰኑትን ውሳኔዎች ጊዜ ሳይሰጥ ተከታትሎ ማሥፈጸም አለበት በየአጥቢያው ቤተክርስትያን ያለውን የተበላሽ አሰራር ትኩረት ሰጥቶ መከታተል እግዚአብሔር ከናንተ ጋር ነውና መሰረቱን ማጠናከር በቤተክርስትያናችን ላይ ብዙ ጠላቶች አሉባት ይህንን የምናሸንፈው አንድ ስንሆን ነው ሁላችንም ባለንበት ሐላፊነታችንን በአግባቡ እንወጣ ያገር ቤቱን አስተካክለን ደግሞ በውጪ ቤተክርስትያናችን የሚሰራውን በደል ምዝበራ በብሄር መሰባሰብ አላግባብ ሹመቶችን እንያቸው ብዙ ቤተ ክርስትያን እየጠፉ ነው ባለቤት የሌላችው ያስመስላቸዋልና ሁሉን ትተን ወደፊት እንሂድ የትናንቱ ችግር እንዳይከሰት ቀዳዳዎችን እንድፈን እግዚአብሔር እስከምጨረሻው ድረስ ይርዳን
ዲያቆን ዳንኤል ቃለ-ህይወት ያሰማልን እያልሁ እርግጥ ነው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጀግና ይወዳል እውነተኛ ጀግና ናፍቆናል::ስለ ጽዮን ዝም አትበሉ፡፡ ተሟገቱላት፡፡ ሙቱላት፡፡ ጀግኖች ሁኑልንና እንከተላችሁ፡፡ ለምሳሌ ስለ ቀጣዮቹ ጳጳሳት አሿሿም፣ ስለ መምሪያ ኃላፊዎች ሹመት እና አሿሿም ማሰብ እና መጨነቅ አለባቸው፡፡ ሁሉ ላደረገልን ለሉዑል እግዚአብሔር ምስጋና ይግባው
"አባቶች አሁን የጀመሩትን ጀግንነት በሦስት ነገሮች ማጽናት አለባቸው፡፡ በአሠራር፣ በቀጣይነት እና እንዳይደገም በማድረግ፡፡ ስሕተቱ እንዲፈጸም በር የከፈቱትን አሠራሮች ረጋ ብለው መዝጋት እና ማስተካከል አለባቸው፡፡ ጀግንነቱ በአንድ ጉባኤ ታይቶ የሚጠፋ መሆንም የለበትም፡፡ በየጉባኤያቱ፣ በየሀገረ ስብከቱ፣ በየመምሪያው መቀጠልም አለባቸው፡፡ ችግር በሂደት እንጂ በክስተት አይፈታምና፡፡ የመጨረሻው ደግሞ ያለፈውን ለማጥራት እንዲቻል ሌሎች ስሕተቶች እንዳይደገሙ መደረግም አለባቸው፡፡ ለምሳሌ ስለ ቀጣዮቹ ጳጳሳት አሿሿም፣ ስለ መምሪያ ኃላፊዎች ሹመት እና አሿሿም ማሰብ እና መጨነቅ አለባቸው፡፡ enberta adera Tselot aykuaret Mesaku yebkan malksem yaseflgenal for our mother church! Ke toronto akbari betseboch
እኔ በበኩሌ በሀውልቱም ሆነ በየቤተክርስቲያኑ የተሰቀለውን የአቡኑን ፎቶ ስላልወደድኩት ይህንነን በመስማቴ እግዚያብሄር የተመሰገነ ይሁን ይፍረስ በየቤተክርስቲያኑ በር ላይ ተሰቅሎ ለመፀለይ የሚያስቸግር
ቃለ ሕይወት ያሰማልን፡፡ ሐውልተ ሥምዕ በሕይወት ሳሉ የሚያሠሪት እነ ናቡከደነፆርን የመሳሰሉ መምለኬያነ ጣዖት እንጂ አንደ የሃይማኖት አባት ይልቁንም ፓትርያርክ እንዲህ ዓይነት ክፉ ሃሳብ እንዴት አሰቡት!!! ጠቅላይ ሚኒስተሩ እንኳን ለጀግኖች ሰማዕታት ሐውልት ሲያሠሩ ለራሳቸው አለማሠራታቸው ምንያህል እኛ ከምድራውያን መሪዎች በታች እንሆናለን!አወይ የኛ ትዕቢት ብቻ እግዚአብሔር ከነ ብዙ ችግራችን ችሎናልና ነው እንጂ መቅሰፍት አለመምጣቱም ንስሐ እንገባ ዘንድ መሆኑን ተገንዝበን በሐውልቱ ሥራ የተበርን ሁሉ እንመለስ እላለሁ ይልቁንም ፓትርያርኩ!
ጀግና መሆን የናፈቀው አባት እግዚአብሔር ይስጠን፡፡ እንደ ቀደሙት ሰማእታት ይህ ሰማዕትነት እንዳያመልጠን እያለ የሚጣደፍ አባት እግዚአብሔር ያድለን፡፡ በእውነት ልቤ እጅግ…….. ናፍቋል ቤተክርስቲያን ክብሯ ተመልሶ ለማየት፡፡
"በዚህ ሰዓት ሕዝቡ እንደ አጥቢያ ኮከብ ከሩቅ የምታበራለት አንዲት ሀገራዊ ተቋም ጉዳይ እያሳሰበው እንዴት ልቡን ሰብስቦ ስለ ዕድገት ያስብ፡፡ የነበረውን እያጣ እንዴት አዲስ አገኛለሁ ብሎ ተስፋ ያድርግ"
ቤት እና የቅርብ ጊዜ አርእስቶች ታዳሽ እና የቅሪተ አካል ኃይሎች ፣ የፀሐይ ኃይል ፣ የባዮፊውል እና የአየር ንብረት ለውጥ ሶላር የፎቶቮልቲክ - የፀሐይ ኃይል ማመንጫ
እኔ የሚገኘው በቫር ውስጥ ነው ጣሪያዬ በስተደቡብ እና በመጠለያው በኩል በስተ ምዕራብ በኩል በትንሹ በሶላር እና በጄነሬተር ኤችኤስ ፓነል እና በጠፋ ባትሪ ተጎብኝቷል ፡፡
ክረምቱን እንኳን ለመቋቋም በ PV እና በባትሪ ውስጥ ያለው ሀይል ሀሳብ አለዎት እንዲሁም የበጀቱ ግምትም አለ (እኔ በጀቴ አነስተኛ ፍሪጅ ቢፈቅድልኝ ሌሎች ፍላጎቶችን ማካተት የምችልባቸው አስፈላጊ ነገሮች እዚህ ነኝ? ለምሳሌ ክረምት)
ልማት ባንክ ለሰፋፊ እርሻዎች ብድር ለማቅረብ አዲስ መመሪያ ካውጣ በሁዋላ የተስተናገደ አዲስ ደንበኛ የለም አለ፤ የባንኩን ህልወና ለማስጠበቅ ሲባል አሰራሩ ጠብቋል፤ – ZAGGOLE – ዛጎል
ልማት ባንክ ለሰፋፊ እርሻዎች ብድር ለማቅረብ አዲስ መመሪያ ካውጣ በሁዋላ የተስተናገደ አዲስ ደንበኛ የለም አለ፤ የባንኩን ህልወና ለማስጠበቅ ሲባል አሰራሩ ጠብቋል፤
የኢትዮጵያ ልማት ባንክ ለሰፋፊ እርሻዎች ብድር ለማቅረብ የሚያስችል አዲስ መመሪያን ጥር ወር ላይ ቢያወጣም በግብርና ኢንቨስትመንት ላይ ለሚሰማሩ አዲስ ደንበኞች ብድርን እስካሁን አልሰጠም።
በሌላ በኩል ባንኩ ለሰፋፊ እርሻዎች ብድርን ለመውሰድ ያስቀመጠው የ7 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር የካፒታል ጣርያ አበረታች ባለመሆኑ ነው አዲስ ደንበኞችን ማስተናገድ ያልቻለው በሚል በዘርፉ ላይ ከተሰማሩ ሰዎች ትችት ይነሳበታል።
ባንኩ ይህን ማድረግ ያስፈለገው ዘርፉ ላይ ቁጥጥር ለማድረግ በማሰብ መሆኑን የሚናገሩት ምክትል ፕሬዚዳንቱ፥ የ7 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር ጣርያውን ማሟላት ለማይችሉ ደንበኞች ባንኩ በሊዝ ፋይናንስ ብቻ ብድር ለማቅረብ ዝግጁ መሆኑን ነው ያስታወቁት።
አዲሱ መመሪያም ከዚህ ቀደም በዘርፉ ላይ የታዩ ችግሮችን በከፍተኛ ደረጃ ለማቃለል ያሰበ በመሆኑ የካፒታል ጣርያው የበዛባቸው ባለሀብቶች በሊዝ ፋይናንስ ሊስተናገዱ እንደሚችሉ የልማት ባንኩ ጠቁሟል።
ደንበኞች ባንኩ በፕሮጀክት ፋይናንስ የግብርና ኢንቨስትመንት ብድርን ለማቅረብ ከባለሀብቱ የ7 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር መዋጮን እና ይህንን ለአንድ አመት በባንክ መንቀሳቀሱን የሚያሳይ ሰነድን መፈለጉ ባለሀብቱን እንዳይበረታታ አድርጎታል ይላሉ።
የልማት ባንኩ በበኩሉ የካፒታል ጣርያን ማስቀመጥ የፈለኩት የባለሀብቶችን ብቃት ለማረጋገጥ እንዲረዳኝና ከዚህ ቀደም በዘርፉ ላይ ያጋጠመ ችግር እንዳይደገም ነው ይላል ።
የጋምቤላ ኢንቨስተሮች ማህበር ሰብሳቢ እና የየማነ ኤንድ በላይ አግሮ ኢንድስትሪ ስራ አስኪያጅ አቶ የማነ ሰይፉ፥ ባንኩ መሳርያዎችን ያቅርብ እንጂ ለሰፋፊ እርሻ ኢንቨስትመንት በዋናነት የሚያስፈልገው የስራ ማስኬጃ ገንዘብ በሊዝ ፋይናንስ ስርዓት የማይስተናገድ በመሆኑ ለአዳዲስ ባለሀብቶች አማራጭ ሊሆን አይችልም ባይ ናቸው።
ካለፈዉ ልምድ የእርሻ ስራ ጥናቃቄን የሚፈልግ መሆኑን ተመልክተናል ያሉት ምክትል ፕሬዘዳንቱ፥ የባንኩን ህልዉና ለማስጠበቅ ሲባል የብድር አለቃቁ እና አሰራሩ በተገቢዉ መንገድ የተጠና እንዲሆን እያደረግን ነዉ ብለዋል።
ለሰፋፊ እርሻዎች ከዚህ ቀደም በዋናነት ብድርን ሲያቀርብ የነበረው የኢትዮጰያ ልማት ባንክ፥ በተለይ በጋምቤላ ክልል በነበረው ሰፊ ችግር ምክንያት ብድሩ ከ2008 እስከ 2009 ዓ.ም ባለው አንድ አመት ውስጥ ብድር መስጠት ማቆሙ ይታወሳል።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ በመልእክታቸው “ከጎረቤቶቻችን እና ከቅርብ ሩቅ ወዳጆቻችን ጋርም ያሉ ክፍተቶችን በእርቅ እና በይቅርታ የማከም የጋራ ባህል እንዲኖረን በጽናት መስጠትን መለማመድ ይገባናል፡፡”
ያሉ ሲሆን “ይህች የምንሳሳላት እና የምንወዳት ሀገራችን ሰላም የምትሆነው፣ ጋራ ሸንተረሯ የሞት ሲላ የሚዞረው ሳይሆን የሰላም ምሳሌዎቹ እርግቦች በጣፋጭ ዜማቸው ዙሪያ ገባው የሚደምቀው፣ ከራሳችን ጋር ስንታረቅ፤ ከወዳጅ ዘመድ ጋር ይቅር ስንባባል ብቻ ነው፡፡” ብለዋል ሙሉ መልእክቱ ደርሶናል ፡፡
27ኛውን የግንቦት ሀያ የድል በዓል ስናከበር ከውስጣችንም ሆነ ከውጪያችን አሰታርቀውን ለራሳችንም ሆነ ለሌላው አዎንታዊ እይታን በሚያስታጥቁን መልካም ተግባራት ታጅበን እንዲሆን ከዚህ በፊት ከነበረው በተጨማሪ የሚከተሉትን 6 ጉዳዮች በመከወን እንዲሆን ከተለየ ፍቅርና አክብሮት ጋር ጥሪዬን አቀርባለሁ፡
1ኛ ሀሉም ሰው ከራሱ ጋር ተፈላልጎ ለመገናኘት ግንቦት ሀያ የጥሞና ጊዜ እንዲሆን ወደራስ ተሰዶ ከራስ ጋር መገናኘትም ሆነ አለምን አነፍንፎ አጽናፋዊ መስተጋብር መፍጠር ዛሬያችንን በውል እንድንኖርም ሆነ ነጋችንን እንድናሳምር ለማድረግ ወሳኝ ነው፡፡ ከባቢን ለመረዳትም ሆነ ለመግራት ወደውስጣችን በመመልከት ከራስ ጋር በሚደረግ እርቅ እና የጥሞና ሰዓት ነፍሳችንን በአዎንታዊ ሀይል መሙላት እጅጉን ወሳኝ ልምምድ መሆን አለበት፡፡ የአርበኝነት፣ የድል፣ የትግል እና የአይበገሬነታችን ተምሳሌት የሆኑ ብሄራዊ በአሎቻችንን በምናከብርበት ወቅት ከክበረ-በአልንት ባሻግር የአሸናፊነት ስነ-ልቦና ተላብሰን መሆን አለበት፡፡ ለራሳችን የጥሞና ጊዜ ኖሮን በዚህ መልካም የስሜት እና የመንፈስ እነጻ ልምምድ ውስጥ ራሳችንን በውል ለመረዳት እና ከራስ ጋር እርቅ ለማድረግ ምቹ መደላድል ይፈጥርልናል፤ ሰው ከምንም ነገር በፊት ከራሱ ጋር መታረቅ ይገባዋልና፡፡ ከራሱ ጋር የታረቀ ዜጋ ከየትኛውም ሃሳብ ሆነ- ከየቱም ግለሰብ ጋር ለመታረቅ በፍጹም አይቸገርም፡፡
2ተኛ ይህን ክብረ በአል ስናከበር ከጎረቤቶቻችን እና ከቅርብ ሩቅ ወዳጆቻችን ጋርም ያሉ ክፍተቶችን በእርቅ እና በይቅርታ የማከም የጋራ ባህል እንዲኖረን በጽናት መስጠትን መለማመድ ይገባናል፡፡ ይህች የምንሳሳላት እና የምንወዳት ሀገራችን ሰላም የምትሆነው፣ ጋራ ሸንተረሯ የሞት ሲላ የሚዞረው ሳይሆን የሰላም ምሳሌዎቹ እርግቦች በጣፋጭ ዜማቸው ዙሪያ ገባው የሚደምቀው፣ ከራሳችን ጋር ስንታረቅ፤ ከወዳጅ ዘመድ ጋር ይቅር ስንባባል ብቻ ነው፡፡በመሆኑም ይህ የግንቦት 20 የድል በአልን በምናከብርበት ቀን በተለያዩ ምክንያቶች የተኳረፉ ወዳጆች፣ ጎረቤታሞች፣ የትዳር አጋሮች ወዘተ.. ይቅር በመባባል ሰላም እንዲያወርዱ በአክብሮት እጠይቃለሁ፡፡
3ተኛ ውስጣዊ እርጋታና ጽናታችን ያልተሸራረፈ- ውጫዊ አረዳድና ተግባቦታችንም ያልተዛነፈ ሆኖ ከራስ እስከ ሀገር የሚዘልቅ ፍቅር እና ሰላም ይኖረን ዘንድ በአንድም ይሁን በሌላ ምክንያት ድጋፋችንን ከሚሹ ወገኖች ጎን መቆም እና የታመሙ ሰዎችንም መጠየቅ፣የታረዙትን የማልበስና ደካሞችን በማገዝ ግንቦት 20ን ማክበር ይገባናል፡፡ ከሀገራችን ሰማይ ስር በገጠርም ሆነ በከተማ፤ በየብስም ሆነ በውሀ፤ ከሜዳውም ሆነ ከተራራ፤ መሀልም ሆነ ዳር ላይ የሚሰፈው ሰላም የሚመነጨው ከእኛ እና በዙርያችን ካሉ ሰዎች አስተሳሰብ ውስጥ ነው፡፡ እኛ ያለነው እኛ እና ሌሎች አእምሮ ውስጥ በመሆኑ ከሁላችንም አእምሮ የሚፈልቁ መልካም ነገሮች ሁለንተናችንን መልካም ያደርጋሉ፡፡ በመሆኑም የታመሙትን ስንጠይቅ- ደጋፊ ያጡ አዛውንቶችን ስናበላ/ስናጠጣ እና ስንደግፍ ለራሳችን ያለን ክብር አድጎ እና ሌሎችም ለኛ ያላቸው ፍቅር ተመንድጎ ሰላማችንን ያበዛዋል- ይህም በተራዛሚው ሀገር ቀኤያችንን፤ ውስጥ- ውጪያችንን ሰላም ያደርገዋል፡፡ ግንቦት 20ን ስናከብር በዚህ የመልካምነት፣ የፍቅር፣ የአብሮነት፣ እና የሰላም መታገጊያ ውስጥ እንዲሆን በዚህ አጋጣሚ ጥሪዬን አቀርባለሁ፡፡
4ተኛ የሀገራችን ህዝብ የማንበብ፣ የመመርመር እና ከሚታየው ሁነት ጀርባ የሚኖረውን እውነት የማጥናት የዘመናት ልምምድ ያለው ህዝብ ነው፡፡ አሁን አሁን የሚታዩት እና ማህበረሰባችን ውስጥ የሚስተዋሉት አዝማሚያዎች ከትላንት ታሪካችን እና ከአያት ቅድመ አያቶቻችን የአንባቢ- ጠያቂነት አሻራችን ጋር የሚሰምር ባለመሆኑ አንባቢ ትውልድን ለመፍጠር ሁሉም ዜጋ እንደየ ዝንባሌ መሻቱ የማንበብን ክቡር ተግባር የህይወቱ አካል አድርጎ ሊይዝ ይገባል፡፡ የግንቦት ሀያ በአልን ስናከብርም በማንበብ እውቀትን በውስጣችን ለማሳባሰብ በመወሰን ቢሆን እጅጉን እናተርፋለን፡፡
5ተኛ የማወቅ መሰልጠን- የማደግ መዘመን ልካችን የሚታወቀው ወይም የሚገለጠው ለአካባቢያችን በምንሰጠው ትኩረት- እንክብካቤ እና ንጽህና ልክ ነው፡፡ ቤታችን ምን ቢያምር እና ቢጸዳም አካባቢያችን እስካልጸዳ ድረስ የቤት- ጊቢያችን ውበት እና ጽዳት የሚሰጠን ዋጋ የዜሮ ብዜት ነው፡፡ በመሆኑም የበአል አከባበራችን አንዱ መልክ ከአካባቢ ጽዳት ጋር ቢሰናሰል ጠቀሜታው ብዙ ነው፡፡
ማንኛውም ዜጋ እንደግለሰብም ይሁን እንደማህበረሰብ ነገን የተሻለ ለማድረግ በሚያደርጋቸው እንቅስቃሴ ውስጥ ለሴት እህቶቻችን የሚሰጠውን ክብር በማሳደግ መሆን ይገባል፡፡ ቀኑን በዚህ መልኩ ከላይ በተጠቀሱት ተግባራት ያሉንን ሰዓታት ሸንሽነን በአሉን በምናከብርበት ሂደትም የግንቦት 20 ውሎ የሰራናቸውን ተግባራት የሚያመላክት እለታዊ የዉሎ ማስታወሻ በመያዝ ቀናችን ምን ያህል እንደተጠቀምንበት የማስተዋል ልምምዳችንን ማዳበር እንደሚገባን እንዳንዘነጋ በአጽንኦት አሳስባለሁ፡፡
የተከበራችሁ የሀገሬ ህዝቦች፣ ከራስ ክብር እስከ ሀገር ፍቅር ሊያስታጥቁን የሚችሉ እነዚህን በጎ ልምምዶች የሁሌም መገለጫችን በማድረግ ዛሬ በጠንካራ መሰረት ላይ ማቆም ስንችል በእርግጠኝነት ነገ- ከዛሬ የተሻለች እንደምትሆን ማመን እንችላለን፡፡
ዛሬ ያሉብን ማህበራዊ እና ግለሰባዊ ክፍተቶቻችን የሁሌም መሆን እንዳይችሉ የምናክማቸው እንደዚህ ባሉ አዎንታዊ ሀይልን በሚጨምሩልን ተግባራት በመሆኑ ይህንን ልምምዳችንን አጠናክረን እንድንቀጥል አደራ ለማለት እወዳለሁ፡፡
ዕድሜ ለአብዲ ዒሌ —ጅግጅጋ ዕልቂቱ ለቀናት ተጧጡፏል። እስካሁን 96 ሰዎች መገደላቸው ይነገራል። ግድያው ግብ ያለቢሆንም፣ የሚላስ የሚቀመስ በሌለበት ሁኔታ ሕይወት እየቀጠለች ነው ለማለት ያዳግታል። የጤና ጥበቃ ሚኒስትር በተከሰተው ግጭት ለተጎዱ ሰዎች የሕክምና አገልግሎት የሚሰጥ 24 የሕክምና ባለሙያዎች ያሉበት ቡድን ወደ ሥፍራው መላኩን ተገንዝበናል።
አብዲ ዒሌም አንዴ ታሥሯል፣ አዲስ አበባ ስብሰባ ላይ ነው እንባላለን፤ በአጭር አባባል ይህ ሃገር አጥፊ ወንበዴ የትና በምን ሁኔታ እንዳለ እንደዜጎች አናውቅም!
አልፎ አልፎ መቀለጃው ቢያደርገንም፣ ዘንድሮ ሶሻል ሚዲያ ባይኖር ኖሮ፣ ባልጠበቅነው መንገድ ድቅድቅ ጭለማ ውስጥ እንወድቅ ነበር። አሁንም ጥያቄዬ የዐቢይ መንግሥት ለምን ይሆን መረጃ የሚያፍነው? ለላው ቀርቶ ለምሣሌም ያህል ሚዲያ ውስጥ ያሉ ባለሙያዎች የሚሉትን እንኳ አዳምጡ! የኢሣቱ ፋሲል የኔዓለም በተለመደው ጨዋ አቀራረቡ እንዲህ ይላል፦
“በግሌ አብይ በድካም ብዛት ታሞ ካልሆነ ወይም ቀደም ብሎ ለእረፍት ወጥቶ ካልሆነ ፣ እንዲህ አይነት አንገብጋቢ ነገር ሲያጋጥም ዝም ብሎ ይቀመጣል ብዬ አላስብም፤ አብይን የምንወደው ግልጽነትን ስላሳየን ነው፤ ዛሬም ያንን ግልጽነት እንፈልጋለን። ትክክለኛ መፍትሄ ማመንጨት የምንችለው ትክክለኛ መረጃ ሲኖረን ነውና አብይ ከቻለ ራሱ ካልቻለ ደግሞ ወኪሉ ቀርቦ ያስረዳን።”
ሕዝብ ለችግሮቹና ለጥያቄዎቹ መልስ ባለማግኘቱ፣ ተቃውሞውን የባሰ የሚያቀጣጥልበት ዘመን ውስጥ ነው ያለነው። ከጥር እስከ ሚያዝያ 2018 ብቻ በሶማሌ ክልል በየትኛውም ክልል ያልታየ መጠን ተቃውሞ (57%) ተካሂዶ በዚያ ነዋሪ የሆነው ሕዝብ ለአሁኑ ክፉ ሁኔታ ተዳርጓል— አንድ ጥናት እንደሚያሳየው። ደጋግሞ የሚቃወምና መሥዋዕትነት የሚከፍል ሕዝብ ማሸነፉ አይቀርም።
የሶማልያ ክልል ሕዝብም ብልሹውን አብዲን ለማባረር ለመቁረጡ ለዚህ ማረጋገጫ ነው። አብዲ ዒሌም ሆናችሁ ሕወሃትም “ከወደቁ ወዲህ መንፈራገጥ ለመላላጥ” የሚለው ትምህርት ሆኗችሁ ሃገሪቱን ማመሳችሁን አቁሙ!
እምብዛም ባይገርምም፣ የመጨረሻ ምሽቱ መድረሱን በሚገባ ተገንዝቦ፣ ለራሱ መሰንበት ሲል አብዲ ዒሌ ሃገር እስከማፍረስ ሃሣብ እንደነበረው ተነግሯል። በአብዲ ዒሌ የጥፋት መሣሪያዎች ቤተ ክህነቶች ተቃጥለው ካሃናት መገደላቸውን ሰምተናል።
ይህም አረመኔያዊነት በነዋሪውና በተለይም የአካባቢው ተወላጅ ባልሆኑት ዜጎች ላይ ነፍሰ ገዳዩ አብዲ ያሴረው ወረራና ግድያው ብዙ ጥፋቶችን አስከትሏል። የክልሉን ተወላጆችም ከአደጋው ነጻ አላዳረጋቸውም!‘
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ! ይህ ሰው ለፍርድ ቀርቦ ለጥፋቱ ተገቢውን ቅጣት ካልተቀበለ፡በንጹሃን ላይ የተፈጸመው ግፍና የፈሰሰው ደማቸው በሃገራችን ላይ መጮሁን አይቀርም! ይቀጥላል። ጎን ለጎንም ለዘለቄታው የማረጋጋት ሥራ ሊሠራ ይገባል! በዚያ አካባቢ የሚቀጥል ችግር ሃገር ጎጂ ነው!
በኢትዮጵያ ቴሊቪዥን ጣቢያ ፊት ለፊት በኃዘን ተመተው ግራ የተጋቡ ወገኖች — ሶማሌዎች፣ አማሮች፣ ኦሮሞዎች፣ ወዘተ —ፍርሃታቸውና ኃዘናቸው መንግሥት ጆሮ እንዲደርስላቸው፣ አንዳንዶቹም በቁጣና እምባቸው እየፈሰሰ ጥሪ ሲያደርጉ ተመለከትኩ። በኃዘናቸውም ውስጥ ኃዘን ብቻ ሣይሆን፡ ኢትዮጵያዊነታቸውም አንድ አድርጓቸዋል!
ምናልባትም የሁኔታው አስከፊነት በታሪክ ከታዩት አንዳንድ አስከፊ ጦርነቶች ሁኔታዎች ተመሳሳይ ሆኖ ነው የታየኝ— መሣሪያ የታጠቁ ወንበዴዎችና ደራሽ የሌለው ሕዝብ በተጠቂነት የቆመበት፣ የተተኮሰበት፣ የተመታበት፣የተዘረፈበት… !
ኢትዮጵያውያን በሊቢያ የታረዱትን ወንድሞቻቸውን በማሰብ ባደረጉት ሠልፍ ላይ የአጋዚ ራምቦ የሕወሃትን ዘላለማዊነት ለማረጋገጥ በዜጎች ላይ ጥቃት ሲፈጽም(Foto Negere Ethiopia).
ተያያዥ ነገሮችም አብረው ስለሚመጡ፡ የአዲስ አበባ ወጣቶች ማምሻውን ከየአካባቢዎቻቸው ተሰባስበው ልደታ፡ ጨርቆስና በማግሥቱም አብዮት አደባባይ ተሰባስበው ማልቀስ ጀመሩ።
የተነቃነቀው ዙፋን እንዳይደፋ ሕወሃቶች ወገኖቻችንን በዱላ፡ በሠደፍ ሲሏቸው በቴክዋንዶ ሲያዳፏዋቸው — መጽናናት የሚገባቸው ዜጎች ሲረገጡና ወደ እሥር ሲጋዙ በቴለቪዥን አየሁ!
እስከ ዛሬ የሶማሌ ክልልን ችግር እገነዘበዋለሁ የሚል ግምት ነበረኝ! አሁን ግን ልክ እንዳልነበርኩ ተንገንዝቤያለሁ! ይህ በአንድ በኩል የሲስተም ችግራችን ጥልቅ መሆኑን፣ በሌላው በኩል ደግሞ ኢትዮጵያውያን ችግር ተሸካሚዎች ስለመሆናችን ይመሰክራል። ነገር ግን ይህ ችሎታ አለመሆኑን ልብ ሊሉት ይገባል!
ራሳችንን ብዙ ያከበርንና የወደደን ይምስለን እንጂ፡ ለሌላው ስብዓዊ ፍጡር (ለራሳችን ወገኖች ጭምር) አሳቢነትና ተቆርቋሪነት ስለነፈገን፡ ከሰብዓዊነት ገንጥሎናል! ይህ በቅርብ ሊታይና ሊታሰብበት ይገባል!
በአሁኑ ወቅት ጅግጅጋም ባፈሰሰችው ደም፣ በዘረፋዋና ጭካኔዋ ይህንኑ ነው እንደገና ያስታወሰችን! እንደገና ያሳያችን ይህንኑ ነው! ሃገራችንን ለመገነጣጠል፡ ከፍተኛ ጥጋብ ያሰከረውንና የበላበትን ወጭት ሰባሪነት አባዜ የተጠናወተው ልበ ድፍን ግለሰብ አንቀጽ 39ን ተግባራዊ ለማድረግ የተንቀሳቀስውን ቦዞ ከፓርላማ መከላከያ ሠራዊታችን ጎትቶ እንዳወጣው ይነገራል። መቼም የዐቢይ መንግሥት ስላልነገረን፣ ስለትክክኝነቱ መፈረም አልችልም!
ይመስለኛል፣ በአካባቢው ለሠፈረው የመከላከያ ጦር የውሳኔ ሰዓት ሆነ፤ ዘራፊው የአብዲ ወንበዴዎች ጥርቅም የሆነው “ልዩ ፖሊሶች” ቡድንና ሰውየው ባዘጋጃቸው “ሄጎ” (የወጣቶች ጉም) በተባሉ ወጣቶች ተደግፎ ግድያና ዘረፋዎች መፈጸማቸው፡ የእምነት ቤቶችን ማቃጠላቸው ለመከላከያ ሠራዊቱ —በግዴታው መሠረት ተገቢውን እርምጃ እንዲወስድ – ያላንዳች ጥርጥር አስገዳጅ ሁኔታ ተፈጥሯል! ልዩ ፖሊስ ተ.መ.ድ. በ Somalia Eritrea Monitoring Group –SEMG– ሪፖርቶቹ ሶማሊያ ውስጥ በተደጋጋሚ ወንጀለኛ ያደረገው ቡድን ነው።
የኢፌዴሪ መከላከያ ሚኒስቴር በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል የሕዝቡን ሰላምና ደህንነት ለማረጋገጥ ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን ጠብቆ አስፈላጊውን እርምጃ እንደሚወስድ ሐምሌ 28 ፍንጭ ሠጠ። ”በክልሉ የሕዝቦቻችን ሰላም እና ደኅንነት አደጋ ውስጥ እየገባ ያለበት ሁኔታ በመፈጠሩ የመከላከያ ኃይላችን ሁከትና ብጥብጡን በዝምታ የማይመለከት መሆኑንና የአካባቢውን ሰላም ለማረጋገጥ ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን ጠብቆ አስፈላጊውን እርምጃ የሚወስድ መሆኑን” ነው በጥብቅ ያስጠነቀቀው።
መከላከያ በመግለጫው እንዳለው በግዳጅ ተሠማርቷል ወይንስ አልተሠማራም የሚለው በተለያየ መልኩ ተሠምቷል። ከአካባቢው ጋር የተደረጉ ያዳመጥኳቸው የስልክ ቃለ መጠይቆች በተደጋጋሚ እንዳሰሙት። ሰዎች እየተገደሉም፣ ንብረቶችም እየወደሙ፣ መከላከያ እንዳለው አልገባም — ምክንያቱ ግን አልተነገረንም!
መከላከያ በሳይኮሎጂ ጦርነት ብቻ መወሰኑ ይሆን? ወይንስ የፌደራል መከላከያ መግባት መንግሥት ግልበጣ ነው በማለት ሕወሃት በባለጥቅሞች ስም ወይንም የሁሉን አውቃለሁ “የሕግ ትንተና”ያካሄደው ዘመቻ አስደንግጦት በዚያው ቀረ? ወይንስ በቂ መሣሪያና ኃይል አልነበረውም? ላነሳኋቸው ጥያቄዎች መልሶቹን በእርግጠኝነት አላውቅም!
መከላከያም ጅጅጋ ገብቶ የማረጋጋት ሥራ እንዲጀምር የታዘዘው ሐምሌ 30 ነበር እንጂ መጅመሪያ እንዳስጠነቀቀው — ግድያው፣ ቤተ እምነት ማቃጠሉና ዘረፋው በተካሄደበት ወቅት አልነበረም! ይህም ብዙ ሊያነጋግረንና ሊያሳስበን ይገባል!
በጋምቤላ በኩል ተደፍረን ልጆቻችን ታፍነው ሲወሰዱ፣ በአካባቢው የነበረው ኃይል ከድንፋታ ውጭ ያደረገው ነገር አልነበረም! እስከዛሬም በዚያ ምክንያት ጋምቤላዊ ኢትዮጵያውያን ልጆች ሱዳን ‘ተወርሰው’ የቀሩበትን ሁኔታ መዘንጋት የለብንም!
የሕጋዊንት ጥያቄን በተመለከተ፡ እኔ እስከሚገባኝ ኢትዮጵያ በእንዲህ ዐይነት ሁኔታ ይህን ያላንዳች ውጣ ውረድ በተግባር ማዋል የሚያስችሉ ሕጎችና አዋጆች አሏት:-
ሀ. ‘እንዳተረጓጎሙ’ ሕገ መንግሥቱ ራሱ አንቀጽ 51፡ (17)፤ አንቀጽ 77 (10)፤ አንቀጽ 93 ተጠቃሽ ናቸው! በተጨማሪም፡ አንቀጽ 87 መከላከያ ያለበትን ኃላፊነቶች ይዘረዝራል። ለምሣሌም ያህል አንቀጽ 87(2)፣ (3) እና (4) ግዴታውንና ኃላፊነቱን በሚገባ ያስቀምጣሉ — በተለይም አንቀጽ 87 (3)፡ “የመከላከያ ሠራዊት የሀገሪቱን ሉዓላዊነት ከመጠበቅ በተጨማሪ በዚህ ሕገ መንግሥት መሠረት በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የሚሰጡትን ተግባሮች ያከናውናል።”
ለ. ወታደር ወገንና ሃገር ያለው ሰብዓዊ ፍጡር በመሆኑ፡ ወገኖቹ ሲጨፈጨፉ — በተለይም አሁን ከራሱ የፖለቲካና ኢኮኖሚ ጥቅሞች ውጭ ባለማሰብ የሚታወቀው ሕወሃት አንገቱን በደፋበት ሁኔታ—የሃገሪቱ መከላከያ በዝምታ የሚመለከትበት ሁኔታ እንደማይኖር ጂነራል ጸዐረ መኮንንም ካሳወቁን ሣምንታት ተቆጥረዋል።
አሁን በዚህ ሕዝብ በሚጨፈጭፍበት የጅግጅጋ ሁነታ እንኳ — እንዳይወድቅ — ሕወሃት ለጄኔራል ሠዓረ ማባበያና ማስፈራሪያ መልዕክት ከመላክ ባሻገር፡ አዲሱን የኢትዮጵያ አመራር ስም እስከማጥፋት ተንፈራግጣለች።
ለምን የሚለው ጥያቄ አስፈላጊ ነው። ሕወሃቶች በዘረፋና በግድያ መክበርን የማይጠየፉ ግለሰቦች፣ ስብስብና ቡድን ናቸው። ከመሃይሙ አብዲ ዒሌም ጋር ያወዳጃቸው ይኽው ነበር። አብዛኞቹ ሕወሃቶች ጥቅም ላይ ያተኩሩ እንጂ ሃገር፡ስለወገንና እምነት የላቸውም ብዬ እኔ ራሴ ስንትና ስንት ጊዜ የጻፍኩትን ዕውነታ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አረጋግጦልኛል። ሁልጊዜም እንዲህ ዐይነቱን ነገር ሳነሳ፣ ለኔ ሕወሃትና የትግራይ ሕዝብ የሰማይና ምድር ያህል ልዩ ናቸው!
አሁን አብዲ ዒሌም ክልትም ብሎ በሕዝብ ኃይል ተገፍትሮ መደበቂያ በሚያፈላልግበት በአሁኑ ወቅት፡ ትግራይ ከለላ ትሠጥሃለች አይደለም ያሉት — ድሮስ ቢሆን የማይረባ መሆኑን መች አጣነው ነው የዘፈኑለት!
የሶማሌ ክልል ኢትዮጵያዊ እየተራበና እየተጠማ፡ ድንቁርና ውስጥም ሆኖ፡ የሕወሃት ከፍተኛ የጦር መኮንኖች እንጄነራል (በይፋዊ ስሙ) ጄኔራል ገብሬ አድሃና ዎልደዝጉ (ተዘርዝረው የማያልቁ የሕወሃት የጦር መኮንኖችና ካድሬዎች ሁሉ — ዳንኤል ብርሃኔ ጭምር) ብዙ የጋጡባት ክልል ናት!
ቀደም ሲል ያወዳጃቸውም የጫትና ሌሎች የኮንትሮባንድ ንግዶች ናቸው። ከፍተኛ የሕውሃትን ሲቪልና ወታደራዊ ባለሥልጣኖች ድሮም ያገናኛቸው የቡድንና የግል ጥቅሞች በመሆናቸው፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ በብዙ መሥዋዕትነት የተገኘውን የነጻነት ጅምርና የነገውን ተስፋ መጠበቅ ይኖርበታል!
ኢትዮጵያ ከዓመታዊ ገቢዋ በዓመት እስክ 2% በግጭቶች ምክንያት እንደምታጣ አንድ የእንግሊዝ መንግሥት (DFID) ጥናት በ2017 ዘግቧል።ይህም ወደሚገታበት ሃገሪቷ ፊቷን ማዞር ይኖርባታል! ለወንጀሎች ትክክለኛ ሕግንና ትክክለኛ ቅጣትን አፋተን የምናካሂደው ፖለቲካ ማጠፊያው እያጠረ ችግር ላይ እንዳንወድቅ ጥንቃቄ ያስፈልጋል!
ሕወሃትንና ጀሌዎቹን አባሮ የሶማልያ ክልል ሕዝብ ሰላም ያገኛል ወይ የሚለው ጥያቄ መልስ የሚያገኘው በራሷ በኢትዮጵያ ነው! ያንን ማድረግ ከተቻለ በሶማልያ ክልል በሚኖረው ሰላም ብቻ — ሕዝቡ ታታሪ በመሆኑ— በኢትዮጵያ ዕድገትና ልማት ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ ሊያሳድር የሚችል መሆኑን —በተለይም የድንበር ዙሪያ ንግድና በተፈጥሮ ሃብት ልማት— ከላይ የተጠቀሰው ጥናት ያመላክታል።
በመጨረሻም፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በጅግጅጋ ሕዝቡን ለማረጋጋት ሁኔታው በቁጥጥራቸው ሥር መሆኑን በመጀመሪያዎቹ ሰዓታት አለመናገራቸው እጅግ አስፈሪ የአሠራር ዘዴ ነው።
በወቅቱ ምን እየሆነና ምን እየታሰበ እንደሆነ ለሕዝቡ ይፋ ሊደረግ በተገባ ነበር። ይህ ማለት ጠቅላይ ሚኒስትሩ በተፈጸመው የወንጀል ድርጊት የሰው ሕይዎት በመጥፋቱ ማዘናቸውን ሐምሌ 30 መግለጻቸውን አላየሁም ማለት አይደለም!
በኢትዮጵያ አንድ ህግ ሊወጣ ዝግጅቶች እየተደረጉ መሆኑን ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አቢይ አህመድ በሁለቱ ምክር ቤቶች የጋራ ጉባኤ በቅርቡ በሰጡት ማብራሪያ አመልክተዋል። ይህ የጥላቻ ንግግር ህግ (Hate Speech Law) በመባል የሚታወቀው ህግ ነው። ይህ ህግ በበርካታ ሀገራት የተለመደ በመሆኑ በኢትዮጵያ ተጨባጭ ሁኔታ ዘግይቷል ሊባል የሚያስችል ነው። በህንድ ከጉዳዩ አሳሳቢነት ጋር በተያያዘ ከተራው ህግ ከፍ ብሎ በህገ መንግስቱም ጭምር እንዲካተት ተደርጓል።
የጥላቻ ንግግር ሲባል አገላለፁ በቀጥታ ከአንደበት ወይም ከንግግር ጋር የተያያዘ ይምሰል እንጂ፤ በውስጡ በርካታ ጥቅል ሀሳቦችን የያዘ መሆኑ መታወቅ አለበት። የጥላቻ ንግግር በአንደበት አማካኝነት በመድረክ ከሚነገረው ንግግር ጀምሮ በጽሑፍ እንደዚሁም በኤሌክትሮኒክስና በምስል ጭምር እስከሚገለፀው የጥላቻ ድርጊት ድረስ አካቶ የሚይዝ ነው።
አገላለፁ በፈረንጆቹም ጭምር “Hate Speech” በሚለው አጠራር ስለሚታወቅ ጉዳዩ ከአንደበት ንግግር ጋር ብቻ የሚያያዝ ይመስላል። ሆኖም ትንታኔው በጥልቀት ሲመረመር የጥላቻ ንግግር መገለጫው አንድን ማህበረሰብ ወይንም ግለሰብ ለማጥቃት ለማሸማቀቅና ለማግለል በማሰብ በንግግር፣ በምስል፣ በጽሑፍ፣ በካርቱን፣ በቅርፃ ቅርፅና በልዩ ልዩ ምልክቶች ተደግፎ ጥላቻን ማሰራጨት ማለት ነው። ጥላቻው የሚሰራጨው ከግለሰቡ ወይንም ከማህበረሰቡ ዘር፣ ማንነት፣ የቆዳ ቀለም፣ ሀይማኖት፣ ዜግነት፣ ፆታና የጤንነት ሁኔታ ጋር በተያያዘ ሊሆን ይችላል።
ስሙ እንደሚያመለክተው የጥላቻ ንግግር መነሻውና ምንጩ ጥላቻ ነው። ማንኛውም ነገር ምክንያትና ውጤት (Cause and Effect) ያለው በመሆኑ፤ ጥላቻም ቢሆን የራሱ የሆነ መነሻ ምክንያት አለው። ጥላቻ መነሻው ምንም ይሁን ምን፤ በአንድ ሀገር ወይንም ማህበረሰብ ውስጥ ማህበራዊ መደላድል ካገኘ ጉዳዩ በጊዜ መፍትሄ ካላገኘ በስተቀር ሊያስከትለው የሚችለው ጥፋት ከ-እስከ ተብሎ ሊገለፅ የሚችል አይደለም።
አንድ ግለሰብ ሌላውን ግለሰብ በአንድ አጋጣሚና ጉዳይ በደል ሲያደርስበት ሊጠላው ይችላል። ይህ መነሻና ምክንያት ያለው ጥላቻ ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል። ባጭሩ የጥላቻው መነሻ የደረሰው በደል ነው ማለት ነው። ይህ አይነቱ ጥላቻ በሁለቱ ግለሰቦች መካከል ሶስተኛ ወገን ገብቶ፤ ሁለቱም ወገኖች ችግሮቻቸውን አስረድተውና ተነጋግረው ወይንም የሌላ ሶስተኛ ወገን ጣልቃ ገብነት ሳያስፈልግ መፍታት ከቻሉና ቂማቸውን ካወረዱ ጉዳዩ እዚያው ላይ ያከትማል።
ከዚህ ውጪም ከአንድ ቤተሰብ፣ ማህበረሰብ፣ ሀይማኖት ወይንም ብሔረሰብ የወጣ ግለሰብ ወይንም ቡድን፤ በአንድ አጋጣሚ ሌላው ላይ ጥፋት ሲያደርስ የሚችልበት አጋጣሚም አለ። ሂትለር እንደግለሰብ ወይንም ናዚ እንደ ፓርቲ በአንድ የታሪክ አጋጣሚ ከጀርመኖች መካከል ወጥቶ ሰፊ የሆነ ዓለም አቀፋዊ ጥፋትን አድርሷል። እንደዚህ አይነት አጋጣሚዎች ሲፈጠሩ ተበዳዩ ክፍል፤ በደል ላደረሰበት አካል ማህበረሰባዊ ውክልና በመስጠት፤ ይወክለዋል ብሎ ያሰበውን የህብረተሰብ ክፍል በአጠቃላይ ጠቅልሎ በጅምላ የሚጠላባቸው አጋጣሚዎችም አሉ።
ሁለተኛው የዓለም ጦርነት በተጠናቀቀ ማግስት ዓለም ጀርመኖችን በምን መልኩ ሲመለከታቸው እንደነበር ማንም የሚያውቀው እውነታ ነው። ዓለም በጀርመኖች ላይ የነበረው አመለካከት አሉታዊነትን እንዲላበስ ያደረገው የመላ ጀርመኖች ድርጊት ሳይሆን ጀርመኖችን ይወክላል ተብሎ የታሰበው የናዚ ፓርቲና ሂትለር ባደረሱት ጥፋት ነው። ይህ የጉዳዩ ቀጥተኛ ተዋናይ ከሆነው ግለሰብ ወይንም ቡድን ባለፈ የጥላቻውን አድማስ ማስፋቱ የጅምላ ጥላቻ ወይንም ጭፍን ጥላቻ ተብሎ የሚወሰድ ነው። እንደዚህ አይነቱ የጅምላ ጥላቻ፤ ጥቂት እርሾ ብዙውን ሊጥ እንደሚያቦካ ሁሉ፤ በጥቂት ሰዎች ጥፋት በርካቶችን የገፈቱ ቀማሽ የሚያደርግበትን አደገኛ ሁኔታ ይፈጥራል።
በዚህ መልኩ ማህበረሰባዊ የጥላቻ አድማስ እየሰፋ በሚሄድበት ወቅት ደግሞ ቀስ በቀስ ህብረተሰቡ የተጋመደበትን ጥብቅ ማህበረሰባዊ ትስስር (Social Fabric) ሳይቀር ክፉኛ እየበላው ስለሚሄድ በመጨረሻ ሀገራዊ አንድነትን ሳይቀር አደጋ ላይ የሚጥል ይሆናል። በእርግጥ ማህበረሰባዊ ትስስሮች በአንድ ምሽት የጥላቻ ንግግር ሊላሉ ወይንም ሊበጣጠሱ አይችሉም። የጥላቻ ንግግር ማህበረሰባዊ መሰረትን ለማናጋት የራሱ የሆነ በቂ ጊዜ ይወስዳል። ጉዳዩን ወደ ሀገራችን ስንመልሰው በኢትዮጵያ በአሁኑ ሰዓት እየታዩ ላሉት መሰል ማህበረሰባዊ ቀውሶች በርካታ መነሻ ምክንያቶች ቢኖሩም፤ አንዱ የጥፋቱ ዱላ አቀባይ ተደርጎ ሊወሰድ የሚችለው ግን የጥላቻ ንግግር ነው።
የጥላቻ ንግግሮች በቀጥታ ለአንድ የተወሰነ የታዳሚ ክፍል በአካል ከሚደረግ የመድረክ ንግግር ጀምሮ እስከ ተቀናጀ ውስብስብ የሚዲያ ፕሮፖጋንዳ ድረስ የሚዘልቅ ነው። በኢትዮጵያ በዚህ ደረጃ ከጋዜጣ እስከ መጻሕፍት ብሎም ከማህበራዊ ሚዲያዎች እስከ ሬዲዮና ቴሌቪዥኖች በብዙ መልኩ በጥላቻ የተበከሉ መረጃዎች ሲተላለፉ የቆዩ መሆናቸው እሙን ነው። እንደው ለትዝብት ያህል የዓለም አቀፍ የጥላቻ ንግግር መስፈርቶችን እንደ መለኪያ በማስቀጥ እስከዛሬ በየሚዲያዎቻችን ለህዝብ የደረሱ መረጃዎች ቢፈተሹ ምን ያህሉ በስንት ንፁኃን ልብ ውስጥ ጥላቻን እንደዘሩ ፈጣሪ ይወቀው።
መጽሐፍቻችን ብቻ እንኳ ስንወስድ ባለፉት ዓመታት በልብወለድ፣ በታሪክና በመሳሰሉት መልኩ ለህዝብ ሲቀርቡ ከነበሩት የጽሑፍ ውጤቶች መካከል ቀላል የማይባሉት በአንድም ይሁን በሌላ መልኩ ጥላቻን ያዘሉና በቀልን የሚሰብኩ ናቸው። የአንዱን ታሪክ ለማጉላት የሌላውን ታሪክ ማንኳሰስ፣ አንድ የህብረተሰብ ክፍል ባልነበረበት ዘመን ለተፈጸመ ድርጊት ታሪክን እያጣቀሱ መክሰስ፣ ማሳጣትና የመሳሰሉት እውነታዎች በኢትዮጵያ በሰፊው ሲሰራባቸው የቆዩ ልምዶች ናቸው። መሰል መጻሕፍት በመቶ ሺዎች ቅጂ እየታተሙ ወደህብረተሰቡ ሲደርሱ የህዝቡ ህሊና ምን አይነት የጥላቻ ሥነ ልቦናን እያዳበረ እንደነበር መገመት አያስቸግርም።
እናም አማርኛ ቋንቋን ጨምሮ በየብሔረሰቡ ለንባብ የበቁ በርካታ መጻሕፍት ታሪክን እያጣቀሱ፣ ቂምን አቀንቅነው የትውልዱን አስተሳሰብ በጥላቻ ሥነልቦና ሲቀርፁና ሲያፋፉ ቆይተዋል። በጥላቻ ስብከት ውስጥ ቂም ተረግዞ በቀል ተወልዷል። ቂም ቋጥሮ የበቀልን ፍሬ እንዲያፈራ የተደረገው ትውልድም ዛሬ የሀገር ፈተና ሆኗል። የጥላቻ መልዕክት በእያንዳንዳችን ተዘርቶ በቅሎ፣ ፍሬ አፍርቶና ታጭዶ ወደጎተራችን ከገባ በኋላ በየቤታችንና በየሥራ ቦታችን በደንብ አላምጠን ተመግበነዋል። ከሰውነታችንም ጋር አዋህደነዋል። እናም ዛሬ አንድን ሰው ስናሳድድ፣ ስንገድልና ስናፈናቅል ቅጣት ታህል የርህራሄ ስሜት የማይሰማን በዚህ የተነሳ ነው።
እናም ዛሬ ወገን በወገኑ ላይ ጨክኖ የጥላቻ ሰይፉን ከቂም ሀፎቱ እየመዘዘ ጥፋት እያደረሰ ይገኛል። ይህም በመሆኑ ዛሬ በርካቶች ከመኖሪያ ቀያቸው ለመሰደድና ለመፈናቀል ብሎም ለእንግልትና ለሞት ተዳርገዋል። ዩኒሴፍ በነሀሴ ወር 2018 ባወጣው መረጃ መሰረት በኢትዮጵያ ምድር ከገዛ ቀያቸው የተፈናቀሉ ዜጎች ቁጥር 2.8 ሚሊዮን ደርሷል። ከእነዚህ ተፈናቃዮች መካከል ከፍተኛውን ድርሻ የሚይዙት በኢትዮጵያ ሶማሌ እና በኦሮሚያ ክልል አዋሳኝ አካባቢዎች በተደጋጋሚ ከተከሰቱት ግጭቶች ጋር በተያያዘ የተፈናቀሉ ዜጎች ናቸው።
የተባበሩት መንግስታት የሰብዓዊ ጉዳዮች ማስተባበሪያ ጽ/ቤት፣ ብሔራዊ የአደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን እና ዓለም አቀፉ የስደተኞች ኮሚሽን ከዚህ ቀደም በጋራ ባወጡት መግለጫ በሁለቱ አዋሳኝ ክልሎች በተከሰተ ዘርን ያማከለ ግጭት ወደ አንድ ሚሊዮን የሚጠጉ ዜጎች ተፈናቅለዋል።
ከዚያ በኋላም በኦሮሚያ ክልል ምዕራብ ጉጂ ዞንና በደቡብ ክልል ጌዲኦ ዞን በተቀሰቀሱ ተደጋጋሚ ግጭቶች ወደ አንድ ሚሊዮን የሚጠጉ ዜጎች ከአካባቢያቸው የተፈናቀሉ መሆኑን መረጃዎች ያመለክታሉ።
በዚህ መልኩ በጂግጂጋ፣ በቤኒሻንጉል፣ በቡራዩ፣ እያልን ዜጎች ከማንነታቸው ጋር ብቻ በተያያዘ የተፈናቀሉባቸውን እንደዚሁም የዘር ጥቃት ሰለባ የሆኑባቸውን አጋጣሚዎች መዘርዘር ይቻላል። እንደ ዩ ኤን ሲ ኤች አር (UNCHR) መረጃ ከሆነ ኢትዮጵያ ከጎረቤት ሀገራት ወደ ግዛቷ የሚገቡ ስደተኞችን ተቀብሎ በማስጠለል በዓለም አቀፍ ደረጃ መልካም ስምና ዝናን ያተረፈች ሀገር ናት። በዚህም እስከ ባለፈው የፈረንጆች ዓመት መገባደጃ ድረስ ከደቡብ ሱዳን፣ ከኤርትራና ከሶማሊያ የተሰደዱ ወደ ዘጠኝ መቶ ሺህ የሚጠጉ ስደተኞችን በተለያዩ የስደተኞች መጠለያ ካምፖች በማስተናገድ ላይ ናት። ሆኖም ከተወሰኑ ዓመታት ወዲህ በኢትዮጵያ እየታየ ያለው ዘርን መሰረት ያደረገ ግጭት የሚያስከትለው የዜጎች መፈናቀል ሃገሪቱ የምታስተናግዳቸውን የውጭ ስደተኞች ሶስት እጥፍ ያህል እየሆነ ነው።
ከመፈናቀሉ ባሻገር ደግሞ ግድያ፣ መደፈር፣ የአካል መጉደል፣ የንብረት መጥፋትና በአንድ ጀንበር ወደ ድህነት አዘቅት ውስጥ መግባትም ከባዱ ፈተና ሆኖ ታይቷል። ችግሩ በዚህም የሚያበቃ አይደለም። ዜጎች በተፈናቀሉባቸው አካባቢዎች ያለው ጥላቻ የከፋ በመሆኑ በርካታ ተፈናቃዮች ወደ ቀድሞው ቦታቸው ከመመለስ ይልቅ ከዚያ ውጪ ባለ ቦታ መስፈር የመፈለጋቸው ፈተናም አጋጥሟል። እንደዚህ አይነት አካሄዶች እየሰፉ ከሄዱ የህዝቡ ማህበረሰባዊ ትስስር ይበልጥ እየተበጣጠሰ የሚሄድ በመሆኑ በቀጣይ የሚኖረው ሃገራዊ አደጋ የከፋ ይሆናል። በኢትዮጵያ በዜጎች ላይ እየደረሰ ያለው ግድያ፣ መፈናቀልና የንብረት ውድመት የሚያስተላልፈው ወሳኝ መልዕክት ቢኖር ጥላቻ ሰፊ ማህበራዊ መደላድል እያገኘ መሆኑን ነው።
ከዚህ ውጪ ዋነኛው የጥላቻ ንግግር መዝሪያ መንገድ ማህበራዊ ሚዲያው ነው። ዛሬ አንድ ሰው ፎቶግራፍ ያነሳል፣ ድምፅ ይቀርፃል፣ የተንቀሳቃሽ ምስልን ይወስዳል። ከዚህም በተጨማሪ በስልኩ አማካኝነት ሀሳብን በፅሁፍ ማስፈር የድምፅና የቪድዮ ምስሎችን በዚያው በስልኩ የአርትኦት ሥራን ጭምር በመስራት የፈለጉትን መረጃ በማህበራዊ ሚዲያዎች አማካኝነት በጥቂት ሰኮንዶችና ደቂቃዎች ውስጥ ማሰራጨት ይቻላል። በፈለጉት ጉዳይ ላይ አስተያየትን (Comment) ማስፈር፤ እንደዚሁም መረጃን ለሌሎች ማጋራት (Share ማድረግ) አንዱ የሚዲያው ባህሪ በመሆኑ ሥራውን በእጅጉ አቅልሎታል። ዛሬ መረጃን ማሰራጨት በዚህ መልኩ የቀለለውን ያህል ጥላቻን መንዛትም በዚያው ፍጥነት እየቀለለ ሄዷል። ኑክሌር ለኤሌክትሪክ ኃይልና ለህክምና ጭምር የማገልገሉን ያህል፤ የሰውን ልጅ ከምድረ ገፅ ለማጥፋትም ጭምር ይውላል። እናም ኑክሌር የሚጠቅመውም ሆነ የሚጎዳው እንደ አጠቃቀሙ ነው ማለት ነው። በተመሳሳይ መልኩ የማህበራዊ ሚዲያዎች ጥቅምና ጉዳትም በተገልጋዩ የአጠቃቀም ሁኔታ ይወሰናል።
ከማህበራዊ ሚዲያዎች መካከል ሰፊ ዓለም አቀፍ ማህበራዊ ትስስርን መፍጠር የቻለው ፌስቡክ ዛሬ በሁለት መሰረታዊ ተግዳሮቶች እየተፈተነ ይገኛል። እነዚህም ተግዳሮቶች የጥላቻ ንግግሮችን ያዘሉ መልዕክቶችና ልቅ የወሲብ ፊልሞች ስርጭት ነው። ድርጊቱ ያሳሰበው ኩባንያው ለመሰል መልዕክቶች ሰለባ የሆኑ ግለሰቦች፤ የተሰራጨውን መረጃ በመጥቀስ መልዕክት ቢልኩለት እርምጃ የሚወስድ መሆኑን በመግለፅ፤ በሚቀርቡለት ማስረጃዎች መሰረት ጉዳዩን አጣርቶ በርካታ የፌስቡክ ገፆችን በየቀኑ እየዘጋ ይገኛል። ሆኖም ከማህበራዊው ሚዲያ ተጠቃሚ ብዛትና ከቴክኖሎጂው ውስብስብ ባህሪ ጋር በተያያዘ ይህንን ክፍተት ሙሉ በሙሉ ለመዝጋት አልተቻለም።…
እናም ዛሬ በኢትዮጵያ እየታየ ካለው አደገኛ የዘር ጥላቻ አኳያ ይህ ህግ በኢትዮጵያ ወሳኝ መሆኑ እሙን ነው። አንድ ነገር በመጨረሻ ከሚታየው ውጤት በፊት እንደየሁኔታው የሚያልፍባቸው ደረጃዎች አሉት። በርካታ የማህበራዊ ጥናት ባለሙያዎች እንደሚያመለክቱት ከዘር ማጥፋት፣ ዜጎችን ከማፈናቀል፣ የጅምላ ጥቃትን ከማድረስ በፊት ወይንም ጀርባ የጥላቻ ንግግሮች አሉ። የጥላቻ ንግግሮች አንድን አካል ሰይጣናዊ መልክ ሰጥተው በመፈረጅ በታዳሚዎቹ አዕምሮ ውስጥ ጥልቅ ጥላቻ እንዲኖር የማድረግ ኃይል አላቸው። ይህ ጥላቻ አንድ ጊዜ በታዳሚው አዕምሮ ውስጥ ከሰረፀ በኋላ ደግሞ ማህበራዊ መደላድልን በሚያገኝበት መልኩ በደንብ ይብላላል። ተብላልቶም አያበቃም። በጥላቻ አይን እንዲታይ የጥላቻው ስብከት ሰለባ የሆነው ማህበረሰብ ክፍል በሂደት ሥርዓት ባለው መልኩ ቅርፅና ይዘት ተሰጥቶት ከተለያዩ ማህበራዊ አገልግሎቶች እንዲገለል ይደረጋል።
የጥላቻው ንግግር ሰለባ የሆነው ማህበረሰብ በሌላው አዕምሮ የተሳለበት (Portray የተደረገበት) መንገድ አደገኛ በመሆኑ ነገሮች በሂደት ከማህበራዊ ትስስር ከመነጠልና ከማግለል ባለፈ የተፈረጀውን የህብረተሰብ ክፍል ወደ ማጥቃትና ለማጥፋት ወደመነሳት ተግባር የሚገባበት ሁኔታ አለ።
እናም ይህንን ሁኔታ ስንመለከት የጥላቻ ንግግር የዘር ማጥፋት ዋነኛ መሰረት መሆኑን እንረዳለን። የጥላቻ ንግግር ከጀርባው ያላስተናገደ አንዳች አይነት የዘር ማጥፋት በዓለማችን አልተፈፀመም። ናዚ በአይሁዳውያን ላይ ከፍተኛ የዘር ማጥፋት መፈፀም ከመጀመሩ በፊት ጀርመናውያን በአይሁዶች ላይ የከፋ ጥላቻን እንዲያዳብሩ ሰፊ የፕሮፖጋንዳ መደላድል ሰርቷል። ይህ ጥልቅ የሆነ የጥላቻ ፕሮፖጋንዳ በእያንዳንዱ ጀርመናዊ አዕምሮ ውስጥ በመስረፁ የአይሁዳውያን በማጎሪያ ካምፕ ውስጥ በመርዝ ጭስ መገደል፣ ቆዳቸው እንደ እርድ እንስሳ በህይወት እያሉ መገፈፍና እንደ ዝንጀሮ የመድሀኒት መሞከሪያና መማሪያ መደረጉ እንደ ድል ብስራት ተደርጎ የሚነገርበት ሁኔታ ነበር። ይህም የናዚ ፀረ ሴማዊ የጥላቻ ፕሮፓጋንዳ ምን ያህል የጀርመናውያንን ከሌሎች ጋር አብሮ የመኖር መሰረት ንዶት እንደነበር ግልፅ ማሳያ ነው።
የናዚን ትዕዛዝ የሚያስፈፅሙ አካላትም በዚህ የጥላቻ ፕሮፖጋንዳ ስርፀት ውስጥ ያለፉ ስለነበሩ ሲፈፅሟቸው በነበሩት እኩይ ተግባራት ሁሉ ሊያመዛዝን የሚችለው ሰብዓዊ የህሊና ክፍላቸው ሙሉ በሙሉ የታወረ ስለነበር፤ ድርጊታቸውን እንደ ፅድቅ የሚቆጥሩበት ሁኔታ ነበር። በሩዋንዳ በ1990ዎቹ መጀመሪያ ከደረሰው የዘር ማጥፋት ጀርባ በሬዲዮ ፕሮፖጋንዳ ጭምር የታገዘ የጥላቻ ንግግር ዘመቻ ነበር። በተለይ በቱትሲዎች ላይ የጅምላ ግድያው ሲፈፀም፤ የቱትሲዎችን ነፍስ ለማሳነስ “በረሮዎች” ወይንም “cockroaches” የሚል የጥላቻ ስያሜ ተሰጥቷቸው ነበር። በመሆኑም አንድ ሁቱ፤ አንድን ቱትሲ ሲገድል የሚሰማው በረሮ የገደለ ያህል ነበር ማለት ነው። በዚህ መልኩ በሀገረ ሩዋንዳ በቱትሲና ሁቱ መካከል የተሰራጨው የዘር ጥላቻ ከአንድ ሚሊዮን ላላነሱ ሰዎች የዘር ጭፍጨፋ ምክንያት ሆኗል። ሀገሪቱ ከተረጋጋች በኋላ በርካታ በድርጊቱ የተሳተፉ ሩዋንዳውያን በቁጥጥር ሥር ውለው ሲጠየቁ በጊዜው በነበረው የጥላቻ ንግግር በከባድ የበቀል ስካር ስሜት ጥቃቱን የፈፀሙ መሆናቸውን አስረድተዋል። እናም እነዚህ ሁኔታዎች ሲታዩ የጥላቻ ንግግር ለጥፋት ምን ያህል አቀጣጣይ ነዳጅ እንደሆነ ግልፅ ማሳያ ነው።
በጥላቻ ንግግር የተመረዙ ሰዎች በዚያ በተመረዙበት ጉዳይ ሊያመዛዝኑ የሚችሉበት የአዕምሮ ክፍል (Reasoning Faculty) ሙሉ በሙሉ ዝግ ነው። እናም በውስጣቸው ከሚነደው የጥላቻ እሳት የተነሳ የጠሉትን ሰው ሲያርዱ፣ ሲደበድቡ፣ ሲገሉና አካሉን ሲቆራርጡ የሚሰማቸው ውስጣዊ ስሜት፤ ፍርሀትና ፀፀት ሳይሆን፤ ደስታ ነው። ከዚህ አሰቃቂ ድርጊት ጀርባ ያለው ነዳጅ ደግሞ ጥላቻ ነው። እናም የጥላቻ ንግግር ለጥፋት ያለው እምቅ አቅም ከ-እስከ ተብሎ የሚገለፅ አይደለም።
የጥላቻ ንግግርን በህግ መገደብ ይቻላል። ሆኖም ህግ በማውጣት ችግሩን ከምንጩ ማድረቅ የሚቻልበት ሁኔታ የለም። ህግ አንድን ድርጊት በወንጀልነት ለይቶ ቅጣትን በመደንገግ በዚያ ድንጋጌ መሰረት አጥፊው ተመጣጣኝ ቅጣት እንዲያገኝ ማድረግ ይችላል እንጂ የችግሩን ምንጭ የማድረቅ አቅም የለውም። እናም የጥላቻ ንግግር የራሱ የሆነ ማህበራዊና ፖለቲካዊ መሰረት ያለው በመሆኑ፤ ከሁሉም በፊት ሊሰራ የሚገባው በነዚህ ሁለት ነጥቦች ላይ ነው። በኢትዮጵያ ተጨባጭ ሁኔታ በማንነት ላይ የተመሰረተ የዘር ፖለቲካ በዜጎች መካከል “እኛ እና እነሱ” የሚል የቡድንተኝት ስሜት እንዲፈጠር አድርጓል። ጉዳዩ “በእኛ እና በእነሱ” ሳያበቃ የጥላቻ መፈራረጁም ይሄንኑ “እኛ እና እነሱን” መሰረት ያደረገ ነው። እናም ባለፉት አመታት በነበረው የሀገሪቱ የፖለቲካ አውድ ጥላቻ፣ እርስ በእርስ መጠራጠር፣ መፈራረጅ፣ ታሪክን ለመናቆሪያነት መጠቀምና ዘርን መሰረት አድርጎ መጠቃቃት በእጅጉ ነግሶ ታይቷል።
ይህን ችግር ከመሰረቱ ማጥናት ምናልባትም የችግሩን ምንጭ ለመለየት በእጅጉ ይጠቅማል። በኢትዮጵያ የጥላቻ ንግግርን ወንጀል የሚያደርግ ህግ ማውጣት ብዙም ከባድ አይሆንም። ሆኖም ህጉ ጥላቻን ለመከላከል ድጋፍ ሰጪ ይሆናል እንጂ ብቻውን መፍትሄ ሊሆን አይችልም። መንግስት ይህንን ህግ ከማውጣት ጎን ለጎን ችግሩን ከመሰረቱ ለመቅረፍ ሊወስዳቸው የሚገቡ በርካታ ማህበራዊና ፖለቲካዊ ማስተካከያዎች እንዳሉ ግን መታወቅ አለበት።
Fire in Addis Abeba Destroys Property Worth 500K Birr | በአዲስ አበባ ከተማ በደረሰ የእሳት አደጋ ከ500 ሺህ ብር በላይ የሚገመት ንብረት ወደመ – መጽሔት
የጅምላ ምርቶች ከቻይና ዝቅተኛ ወጭ ትራስ ፖሊስተር የተሞሉ ትራሶች ዝቅተኛ ወጭ ትራስ ፖሊስተር የተሞሉ ትራሶች ፣ https: //www.raysonglobal.com.cn
የመታሰቢያ አረፋ 5 ዞኖች የስፕሪንግ ፍራሾች ከኪስ ፀደይ የተሠሩ ናቸው ፣ ባለ 5 ዞን ከፍተኛ ጥግግት አረፋ አላቸው ፡፡ የቅንጦት, የሚያምር, ዘመናዊ ንድፍ. ማንኛውም መጠን እና ንድፍ ሊበጁ ይችላሉ።
ሬይሰን በራይሰን ኢንዱስትሪ ዞን ፣ ሁዋሻ መንገድ ፣ ሺሻን ፣ ፎሻን ከፍተኛ ቴክ ዞን ፣ ቻንግ ውስጥ ቻይና ፡፡ ዋና ምርቶች ሙያዊ ቀጥተኛ ይግዙ ቻይና ፕሪሚየም ጥራት ፖሊስተር ታይላንድ ትራስ አምራቾች
RSP-TP265 ለወጣቱ የሞዴል ዲዛይን ነው በሰውነቱ ፍላጎት ላይ የተመሠረተ ፡፡ ራይሰን ገለልተኛ የኪስ ሽቦ / ሽቦ በተናጥል አከርካሪዎችን መደገፍ እና እያደጉ ባሉበት ጊዜ የልጆችን አካልን መከታተል ይችላል።
ደቡብ ሱዳን ከኢትዮጵያ ጋር በተመሳሳይ በወታደራዊ ዘርፍ ለመስራት የሚያስችላትን ስምምነት በካቢኔ ደረጃ ማጽደቋ ታውቋል። ባለፈው ረቡዕ ጸደቅ የተባለው ስምምነት ወደ ከፍተኛ ደረጃ የሚያድግ መሆኑን ፋና አመልክቷል።
የደቡብ ሱዳን ካቢኔ የሀገሪቱ መንግስት በመከላከያ ዘርፍ ከኢትዮጵያ ጋር በትብብር ለመስራት የተደረሰውን ስምምነት አፀደቀ። የደቡብ ሱዳን የኢንፎርሜሽን ሚኒስትር ሚካኤል ማኩዌዪ፥ ካቢኔው ያፀደቀው ስምምነት በሁለቱ ሀገራት የመከላከያ ሚኒቴሮች በሚሰሩ ስራዎች ላይ ተመስርቶ እያደገ የሚሄድ ነው ብለዋል።
የደቡብ ሱዳን የመከላከያ ሚኒስትር ኩዎል ማኛንግ ያቀረቡትን ረቂቅ የመከላከያ ስምምነትም ካቢኔው ተቀብሎ ማፅደቁን ነው የኢንፎርሜሽን ሚኒስትሩ ያስታወቁት። ሁለቱ ሀገራት ባላፈው ጥቅምት ወር 2009 ላይ በተለያዩ ዘርፎች በጋራ ለመስራት ከስምምነት ላይ መድረሳቸው የሚታወስ ሲሆን፥ ከስመምነቶቹ ውስጥም የመከላከያ ዘርፍ አንዱ ነው።
ባሳለፍነው አርብ በደቡብ ሱዳን ካቢኔ የፀደቀው ስመምነተም ሀገራቱ የሁለቱ ሀገራት የጋራ ድንበር ሰላምና ደህንነት ለማረጋገጥ የሚያስችል ነው ተብሏል። የኢፌደሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ባሳለፍነው ጥር ወር 2009 ዓ.ም በደቡብ ሱዳን ጁባ የአንድ ቀን ይፋዊ የስራ ጉብኝት ማድረጋቸው ይታወሳል።
በጉብኝቱ ወቅትም ኢትዮጵያና ደቡብ ሱዳን በተለያዩ ዘርፎች በጋራ ለመስራት የሚያስችላቸውን የመግባቢያ ሰነድ ተፈራርመዋል። ሀገራቱ በፀጥታና ደህንነት ጉዳይ፣ በመሰረተ ልማት ግንባታ፣ በኢንቨስትመንት በኢኮኖሚና ንግድ ጉዳይ በጋራ ለመስራት የሚያስችላቸውን ስምምነት ነው የተፈራረሙት።
ጠቅላይ ሚንስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ በጁባ በነበራቸው ቆይታ ኢትዮጵያ ለደቡብ ሱዳን ሰላም የምታደርገውን ጥረት አጠናክራ እንደምትቀጥል መግለጻቸው ይታወሳል። የደቡብ ሱዳን ፕሬዚዳንት ሳልቫ ከር ማያርዲት በበኩላቸው፥ ከኢትዮጵያ ጋር በወታደራዊ ዘርፍ ያለውን ትብብር ከፍ ለማድረግ ቁርጠኛ ፍላጎት እንዳላቸው ፋና በዘገባው አመልክቷል።
ከተለያዩ የማኅበረሠብ ክፍሎች ጋር የሚያደርጉትን ውይይት የቀጠሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ከተቃዋሚ ፓርቲዎችና የሲቪክ ማኅበረሠብ አባላት ጋር ተወካዮች ጋር ተገናኝተዋል፡፡
ስደት ብኤርትራውያን ኣይኮነን ተጀሚሩ፡ ታሪኽ ኣህዛብ ዓለም ታሪኽ ስደት’ዩ። ህጻን እየሱስ ውን ካብ እስራኤል ናብ ግብጺ ተሰዲዱ ነይሩ’ዩ። ናይ ፈለማ ሰዓብቲ ነቢ ማሓመድ ምስ ቤተሰቦም ከኣ ኲናት ኮይንዎ ቀይሕ ባሕሪ ሰጊሮም ኣብ ኤርትራ ንውሱን ግዜ ተቐሚጦም ነይሮም። ሳባውያንን ኣግኣዝያንን ድማ ቅድሚ ኣሽሓት ዓመታት ብስግር ቀይሕ ባሕሪ እዮም ናብ መረብ ምላሽ ተሰዲዶም ዝመጹ። እታ ከም ኣብነት ንወስዳ ዝሃብተመትን ዝሓየለትን ሃገረ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ውን ብስደተኛታት ዝቖመት’ያ። ስለዚ ስደት ንኣሽሓት ዓመታት ዝቐጸለ ልሙድ ተርእዮ ወዲ ሰብ’ዩ።
ሰብ ንምንታይ ይስደድ? ቀንዲ ምኽንያታት ሰብ ንስደት ዘምርሕ ንድሕነት፡ ዝበለጸ ዕድላት፡ ዝሓሸ ናብራን መጻኢን ክረክብን’ዩ። መብዛሕትና ኤርትራውያን ብፍሉይ ንሕና ከም ዝተሰደድና ዘስምዕ ዘረባታትን ርድኢታትን ኣሎና። እንተኾነ ኣብ ኤውሮጳ ወይ ኣብ ኣመሪካ ምስ ኣተና፡ ኩሉ ዓይነት ሕብረተሰብ ብፍላይ ድማ ኣፍሪቃውያንን ኤስያውያንን ተሰዲዶም ክንርእዮም ኣዝዩ’ዩ ዝገርመና።
ስለዚ ምስጢር ዓወት ኣብ ስደት ንኹሉ ዘጋጥመና ዕንቅፋታት ምጽዋርን ከከም ኣማጻጽእኡ ምፍታሕን ጥራይ’ዩ። ነዚ ንኸነተግብር ከኣ እተን ቀዳሞት 3-5 ዓመታት በቲ ዝግበረልና ሓገዝ ካብ መንግስቲ፡ ቋንቋ ክንመልኽ፡ ትምህርቲ ምምራሕ ማኪና ክንወስድ፡ ምስ ባህሊ ዝተሰደድናለን ሃገራት ክንለማመድን ንስራሕን ላዕለዋይ ትምህርቲ ክንዳሎን ኢና ከነውፍር ዘሎና። ኣብዚ እዋን መጠናዊ ሓገዝ ንስድራ ጽቡቕ’ኳ እንተኾነ ልዕሊ ዓቕምና ንምጠጥ እንተዄንና ግን ኣይነዓና ኣይ ንዓኦም ኢና ንተርፍ። ምኽንያቱ ነብስና ከይኮንና ንካልእ ምዃን ዕሽነትን ጥፍኣትን’ዩ። ስለዚ ኣብ ስደት ኩሉ ዝነበረና ረሲዕና ህሉው ኩነታትና ከነማዓራሪ ብቀስታ ዕቤት ክንገብርን ይግበኣና።
ወላ’ኳ ስደት ከቢድ ይኹን ዓድና ቅድሚ ምግዳፍና ብዙሕ ፈተናን ገድሊን ከምእንሓልፍ’ሲ ቅድሜና ተሰዲዶም ዝነበሩ እንተወሓደ ከዕልሉ ሰሚዕና ኔርና ንኸውን ኢና። ወይ መጽናዕቲ ኣካይድና ኔርና ኢና። እንተዘይኮኑ ግን ንስደት ብዘይ መደብ ወይ ገበርዎ ኢልና ዝገበርናዮ ኢና ማለት’ዩ። እዚ ከኣ መዕነይነዪ ኴንና ንኽንተርፍ ይቀስበና። ካብዚ ከኣ የድሕነና ምባል ጥራይ’ዩ!
ኣብ ስደት ኣዝያ ኣገዳሲት ግን ኩሉ ሰብ ሸለል ዝብላ ነገር ኣላ። እትነብረላ ቤት ኩሉ ዘማልአት ምዕርግቲ፡ ወጺእካ ውዒልካ ክትኣትዋ ትናፍቓ ክትህልወካ ኣለዋ። ምኽንያቱ ኣብ ኤርትራ መብዛሕትና ኣብ ቤት ስድራናን ኣሕዋት ተቐመጥቲ ምስ ምንባርና፡ እኩል ናይ ብሕቲ ግዜን ድላይና ክንገብር ዘፍቅድ ግፍሒ ውን ስለ ዘይነበሮ፡ ብፍላይ ደቂ ተባዕትዮ ገዛና ንቁሩብ ሰዓታት መዘናግዒን መደቀሲን መብልዒን ጥራይ ኢና ንጥቀመሉ ኔርና። እንተኾነ ኣብ ስደት፡ ገዛኻ ወሳኒ’ዩ። ሬስቶራንት፡ ላይብረ፡ ባር፡ ሆቴል፡ ቤት ትምህርቲ፡ ኦፊስ ካልእን……..
ብፍላይ ኣብ ሒደት ሰባት ዝረኣኽዎ ኣብ ስደት ዘሎ ናይ ውድድር መንፈስ ዘጉሂ እዩ። ንሕና ምስ ኣብዚ ዓዲ ተወሊዶም ዝዓበዩ ክንወዳደር ደኣ እምበር ኣብ ነንሕድሕድና ክንወዳደር ናብ ድሕሪት ጥራይ’ዩ ክመልሰና። እቲ ኣብ ኤርትራ ከም መርኣያ ሃብቲ ዝሕሰብ፡ ማኪና፡ ገዛ፡ ጽብቕቲ ሞባይልን ማርካ ክዳውንቲን …ወዘተ ኣብ ምዕቡል ዓዲ ወልሓንቲ ኣይኮነን። ስለዚ እዚ ቀታሊ ስነ-ሓሳብ ክንርስዖ ጥራይ’ዩ ዘሎና።