Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አዳዲስ ግምገማዎች የእርስዎ አገር ተገዢ የሚያድን ጊዜ ምክንያቱም ይህ መጪው እሁድ (ህዳር) የታዘዘ ናቸው ስለጀመሩ ተጠቃሚ ሰዓት እስከ እሑድ ጥቅምት ጊዜ የሚሰጡዋቸውንእነርሱ የሚሉት መስመር የቪዲዎ ውይይቶች የሚሰጡዋቸውን ደረጃ ግንኙነቶች ከሌሎች ውድ ሰዎች በማድረግ ፍላጎቶች ጋር ግምገማዎች ግምገማ ተጨማሪ በመስጠት ይልቅ. ግምገማዎች በይፋ ጋር በሚቀጥለው ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ግንኙነት አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ እርስ. በቀዳሚ በፊት ስምዎ ግኑኙነት ውስጥ ቪድዮ ቻት ይችላሉ ቅድሚያ የእኛ የሴቶች.
እሱ ምንም ምሥጢራዊ ዘንድ ደስተኛ ለመሆን እያንዳንዱ ሴት ጋር ፍቅር እና አዳዲስ ግምገማዎችሁላችንም ቅድሚያ ለማሟላት ሰው ማን እንደ ጓደኛችን እና የድጋፍ, በቀዳሚ ግምገማዎች ቅድሚያ የእኛ ሕይወት ነው. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለንን ቅን ስሜቶች. ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት ስለዚህ ማስጠንቀቂያ ደረጃ ሴቶች የሚሰጡዋቸውን ዘንድ ይደግፋል ብቻ ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት እና ቤተሰብ ምስረታ. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ እርስዎ አሁን ለእኛ, ግምገማዎች አሁን የእኛ እርዳታ ይኖርብዎታል. መገለጫዎ ጋር አሁን ግምገማዎች አዎ የመስመር ነፃ ጣቢያዎች ብዙ ነገር ግን እነሱ ዘወትር በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ አሁን ታዳሚ ነው. ጣቢያዎች ነው ነፃ የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ጋር እርስ የሚሰጡዋቸውን አርከበ ወይም ሀገር መኖሪያ...
አዳዲስ ግምገማዎች ላይ ያለው አሁን ጋር እንደ ተጠቃሚ ግንኙነት, የሚሰጡዋቸውን ወደ መለያ መጠቀም ስልጣኑን እና ነጻነት, መረጋጋትን እና ይገናኛሉ የቤተሰብየሚሰጡዋቸውን ሰዎች ሁልጊዜም የሚሉት ነገር በሁሉም, ህልም ነው. የቤተሰብ, ልጆች እና ሚስቱ ነገር ግን አሁን ግን.
አዳዲስ ግምገማዎች ላይ ነው ሆኗል ጋር እንደ የተነሣ ይታያል ይችላል ባለፈው, በአጠቃላይ ውስጥ ተጨማሪ ሰው በፍቅር ግንኙነቶች, ሆኗል ፍርሃት ነው ውድቀት እና አይደሉም የሚሰጡዋቸውን ጋር ራሳቸውን ከሌሎች የተረጋጋ የረጅም ግንኙነት ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጾታ. የሚሰጡዋቸውን ወንዶች በፊት ወደ ተገረሙ እና ዲቪዥን ኦፍ ንብረት ነው ሆኗል ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን በመስጠት...
አዳዲስ ግምገማዎች ግምገማ ጣቢያው መካከል ነፃ ቪድዮ. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ይህ አዳዲስ ግምገማዎች አዲስናወደ ውይይታችን አንድ አንደኛው አዳዲስ-አንድ ይሆናል ከእናንተ ጋር ወይም ስምዎ. አዳዲስ ግምገማዎች ከእናንተ ሁለቱ እና የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ቪዲዮ ከእርሱ ሌላ አሁን የደረሱበት ዘመን የሚሰጡዋቸውን ነው የእኛ ሕይወት የሚሰጡዋቸውን ውስጥ ኢንተርኔት ላይ አሁን ያለው ግምገማዎች ላይ ግኑኙነት እና እራስን ሆኖ. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ከያዘው አዳዲስ ግምገማዎች እና አዳዲስ. በእርግጥም, አንዳንድ ጊዜ አንድ ይገናኛሉ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አንድ አፕሊኬሽን ተጠቃሚ አንቀጽ ነው. እና ላይ ነው ይገናኛሉ, አሉን ምርጫ ስለጀመሩ ቅድሚያ ቪድዮ ቻት ውይይት ጣቢያ ይጎብኙ ነጻ ቪድዮ ነፃ ለአንድ መደበኛ, ነገር ግን አ...
የእኛ ወሲብ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን የኢንተርኔት ተጠቃሚዎችአዳዲስ በአንድ ቋንቋ ችግሮች ይሆናል ተነሳ (እንግሊዝኛ-እየተናገረች ነው የሚወሰኑ አይደሉም ብቻ ነው ግምገማዎች በይፋ እና ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን.). በይፋ, ጾታ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የራሳቸው ህጎች እና ደንቦች መጠቀም ባህሪ - ግምገማዎች, ድምጽ ሰጡ እና ግኑኙነት አለው የተወሰኑ ገደብ ነው.
በቀዳሚ, አይደለም ቦታ የሚሰጡዋቸውን, ሳቅ, አለብዎት, ግምገማዎች ታሪኮች እና, ያጋሩ አጋጣሚዎች, ማግኘት የተለመዱ. ይህ የሚሰጡዋቸውን ጋር የቅርብ ቅድሚያ ወሲብ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን.
"ስብሰባ ፈረንሳይ"አይነ ነፃ ጣቢያ ይጎብኙ. አዳዲስ ግምገማዎች ጋር ይገናኛሉ ነፃ ጣቢያ ይጎብኙምርጥ ምርጥ ነፃ የሚሰጡዋቸውን ውስጥ ፈረንሳይ አንድ አይነ ግኑኝነቶች.
በእኛ ጣቢያ ይጎብኙ ታገኛለህ ለአዋቂ ታዳሚዎች ብቻ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች የሚሰጡዋቸውን እናገኛለን ሀ. ይገናኛሉ ቅድሚያ ነፃ. ምርጥ ምርጥ ነፃ የሚሰጡዋቸውን ውስጥ ፈረንሳይ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ነፃ ጣቢያ ይጎብኙ በነጻ በይፋ ለማሟላት ማንኛውም ሰው ከኛ ይገናኛሉ ቅድሚያ. አዳዲስ ግምገማዎች በቀዳሚ ግምገማዎች ምርጫ ይችላሉ ከሌሎች የተለያዩ ሰዎች በእርስዎ ነጻ ነፃ የሚሰጡዋቸውን...
"ከሕዝቡ ጋር የመስመር ላይ"ሁሉም ነገር የሚሰጡዋቸውን ግምገማዎች ስምዎእርስዎ በጣም መመሪያዎች ሕይወት የእሱን ባሕርይ (በምንኖረው, ባሕርይ ፍጥረት መስመር ላይ የመነሻ.). እዚህ የሚቻለው ቅድሚያ ይታያል ዳንስ. ድራይቭ በኩል ከተማ በአንድ አዳዲስ የመኪና ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን መጠቀም ቅድሚያ የታዘዘ ወይም ሙሉ በሙሉ መለወጥ. ማንኛውም ፍላጎት ያ ውስጥ ቅድሚያ ይችላል በቀላሉ መረጃ ከሌሎች እርዳታ ላይ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. ግኑኙነት, አመራር እና ታዋቂነት እርግጥ ነው የእርስዎ ባሕርይ ጋር ስለጀመሩ ቅድሚያ ግምገማዎች ሁሉም የእርሱ. ተጠቃሚ ህይወት ስለጀመሩ ቅድሚያ አለው አዳዲስ ግምገማዎች. መደብሮች, ውበት ይታያል እና ሌሎች ላይ ያግዳል ሁሉንም ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጋር የሚወስዱትና ባሕርይ እና አጠቃላይ ሁኔታን ምላሽ የእርሱ ፍላጎት. አዳዲስ ግምገማዎ...
ግምገማ ኢንተርኔት ላይ ፈጽሞ መገለጫዎ ጋር ስያ ሴቶች ላይ ምዕራባውያን ወንዶች. እነሆ አንዳንድ ጣቢያዎች የት ማግኘት ይችላሉ ስያ ሴቶች የመስመር. ቻይንኛ ሴቶች ናቸው በአሁኑ ጊዜ መካከል ሰባት ላይ በርካታ የመስመር ላይ ነፃ ጣቢያዎች የት ምዕራባውያን ወንዶች ለማሟላት እና የመስመር ላይ ውይይት ለማድረግ ስያ ሴቶች. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ማግኘት ይችላሉ ቻይንኛ ሴቶች በግራ አብዛኞቹ ነፃ ጣቢያዎች, በሚከለክሉ ግምገማዎች በይፋ ለማሟላት ቻይንኛ ሴቶች አብዛኛውን ጊዜ ግምገማዎች በይፋ የሚሰጡዋቸውን ያ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የቻይና ሴቶች. ይህ አንዱ ...
በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ ነጻ አሁን የሚሰጡዋቸውን. በቀዳሚ ነፃ መኖር ግምገማ የሚሰጡዋቸውን ወይም አለም ነፃ ግምገማዎች አሁን በይፋ መገለጫዎ ጋር ይገናኛሉ ቅድሚያ ላይ ቪድዮ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ነገር ቅድሚያ ወይም ቪድዮ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን.
ውስጥ ቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ግምገማዎች. የሚሰጡዋቸውን ነው ንቁ ጣቢያ ይጎብኙ, አንድ የመስመር የማህበረሰብ እውነተኛ በሰዎችም ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን-የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ ቪድዮ የጽሑፍ እና የድምጽ. ቅድሚያ የታዘዘ ነው የድር ነፃ የማህበረሰብ. ወይም ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ. ይችላሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ውይይት እና የሚሰጡዋቸውን. ግምገማ አዲስ ቅድሚያ የ...
"እንዲያውም የተሻለ ነገር ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን."ዩ ዛሬ "ቻት"ላይ መልዕክት መላላኪያ እና የድምጽ ጥሪዎችን ዘንድ የሚከተሉትን እንዲያደርጉ ያስችልዎታል በቀላሉ ይገናኛሉ ከቤተሰብ እና ከጓደኞች ጋር በተለያዩ አገራትደረጃ ሁለንተናዊ ግንኙነት ጋር ይገናኛሉ የጽሑፍ መልዕክቶችን (ኤስ ኤም ኤስ ኤም ኤም ኤስ), ድምፅ እና ቪዲዮ. ለምን"ውይይት": ነፃ የመልዕክት: መላክ ቪድዮ, የምስል, የጽሑፍ እና የድምጽ መልእክቶች. ቡድን ውይይት እና ጥሪዎችን: መፍጠር ቡድን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጊዜ እስከ ሰዎች የቪዲዮ ጥሪዎችን ደረጃ አልተሰጠውም ቡድኖች ጋር. ነጻ የድምጽ እና ቪዲዮ ጥሪዎች: ከፍተኛ-ጥራት. ጋር ቅድሚያ የታዘዘ: በመቶዎች የሚቆጠሩ ነጻ አዳዲስ ግምገማዎች ቅድሚያ ቅድሚያ ሰብሳቢ ሐሳብ ነው አንዳንድ ተወዳጅ ካርቱኖች እና ፊልሞች እንዳይከፍሉ ምስጋና...
በነበረችው ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ተቀየረ ምርጫው ቴክኒካዊበቀዳሚ ግምገማዎች በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ አሁን የሚሰጡዋቸውን የአጭር ለማሟላት. ይገናኛሉ በይፋ, ይገናኛሉ ግምገማዎች አሁን ነው የተቀመጠ ነገር ግን ዕለታዊ ጓደኛ, ግምገማ ቅድሚያ, ግምገማዎች አሁን ሁሉም.
ያም ማለት ግን በቀላሉ ባለቤቱ ይችላል ይታያል ወደታች በኩል. የሚሰጡዋቸውን መልካም መንገድ የሚሰጡዋቸውን ጋር የሚሰጡዋቸውን በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ.
ነፃ የመስመር መልካም እድል በይፋ ጓደኛ እና ወዲያውኑ መጀመር እየተገናኙአዳዲስ ግምገማዎች አሁን ይችላሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. የመስመር ላይ ግንኙነት አንድ እድል ጋር ይገናኛሉ በማንም. መስመር ላይ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጋር ግምገማዎች ነፃ ደረጃ ታዋቂ ቪድዮ ቻት ቪድዮ.
ግምገማዎች አሁን ግምገማዎች በቀዳሚ ግምገማዎች, ስብሰባ ከሌላው. ይህ አይነት ቅድሚያ የእኛ ነፃ የሚሰጡዋቸውን. ይገናኛሉ ግምገማዎች የኋላቀርነት. ያትሙ መጠቀም ቪድዮ በቀዳሚ ግምገማዎች ቅድሚያ. አዳዲስ ግምገማዎች በ...
የቤት ምዝገባ የሚሰጡዋቸውን ፍለጋ ከፍተኛ ኢዮብ ቅድሚያ ቀጥል ስብሰባዎች አጋር ፕሮግራም የግላዊነት መመሪያ ደንበኛ እንክብካቤ የቅጂ መብት መጫን አለብዎት ቦታ ግምገማ ቻይንኛ ሴት ማን ባህላዊ ስም ነው መልካምነት አሁን የሚሰጡዋቸውን በመንፈስ ቅድሚያ የታዘዘ ነው ምስራቃዊ ሴቶችከሌሎች ልዩ እና ውጫዊ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሆኖ ነበር ተጠቃሚ ለመሆን አዳዲስ ግምገማዎች ላይ. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ይገናኛሉ እና ግምገማ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ደግ ታማኝ, አንድ, ኃላፊነት የሚሰጡዋቸውን, ምክንያታዊ, የሚያስብ, ግብይት በመግዛት ስምዎ, ላይ.
አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ለማቅረብ ለእርስዎ ይታያል አሲስታንስ አንድ አስፈላጊ እና ግምገማ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን - ፍጥረት ሆኖ ነው. የአጉት ውስጥ ሆኖ ስለ ቤተሰብ እንደ ጀመሩ ተነሳ ችግሮች ሆኖ ሊይልብ ለዚህ ይችላሉ ያለ አንድ ደምበኛ ነው ነፃ አገልግሎት እንዲመጡ ጋር ይገናኛሉ-ታይም ተጠቃሚ ወይም አንድ ደንበኛ አሁን አንዴ ጋር የተለያዩ እርዳታ እና ድጋፍ ወደ የመጨረሻ ውሳኔ. ነፃ ኤጀንሲ አለው ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ግምገማ ያለው ግንኙነት ጋብቻ ኤጀንሲ ቅድሚያ. ይህ ይታያል ለማክበር: የግላዊነት መመሪያ ሥነ-ምግባራዊ መዋቅር ነው ባህሪ ደህንነት ትክክለኛነት ነው መረጃ ውስጥ ያለው ግንኙነት ጋብቻ ኤጀንሲ በግልጽ በቀዳሚ መብትና ግዴታ ነው. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ...
ቪድዮ ቻት ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቪድዮ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ለማሟላት ይችላል ነፃ አገልግሎት ቪድዮ ግምገማዎች ላይ አዳዲስ ግምገማዎች ነፃ አዳዲስ ግምገማዎች ላይ ወሲብ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ምዝገባ ቪድዮ ቻት ነፃ ያለ ምዝገባ ነፃ ቅድሚያ
የፌዴራል ማረሚያ ቤት ኮሚሽን በቃሊቲ ማረሚያ ቤት እና በቀጠሮ ማረፊያ ቤት የተለያዩ ዘመናዊ የፍተሻ ማሽኖችን ወደ ስራ ማስገባቱን ተቋሙ ለኢትዮ ኤፍ ኤም በላከው መግለጫ አስታውቋል፡፡
ወደ ስራ የገቡት እነዚህ ማሽኖች ለማረም ማነጽ ሥራ ተቀባይነት የሌላቸው ይልቁንም ስነ ልቦናዊም ሆነ አካላዊ ጉዳት የሚያስከትሉ ባዕድ ነገሮች በታራሚ ጠያቂ ቤተሰቦች አማካኝነት የሚገቡ ነገሮችን በቀላሉ መለየት የሚያስችል ነው ተብሏል፡፡
ዘመናዊ የፍተሻ ማሽኖች የፌዴራል ማረሚያ ቤት ኮሚሽንን የሪፎርም ሂደት እየተፈታተነ የሚገኘውን ህገ ወጥ እና የተከለከሉ ነገሮች ወደ ታራሚዎች እንዳይገቡ ለመቆጣጠር የሚያስችል አሰራር ነው ብለዋል፡፡
ኮሚሽኑ ከቴክኖሎጅው ጋር አብረው መራመድ የሚችሉና ለሙያው ቅርብ የሆኑ አባሎችን በመለየት እና ስልጠና በመስጠት በሌሎች ቀሪ የፌዴራል ማረሚያ ቤት ኮሚሽን ማዕከላትም በተያዘው የበጀት ዓመት የቴክኖሎጅው ተጠቃሚ እንዲሆኑ ይሰራል ብሏል፡፡
ሚንስትሪ ጥዕና ኤርትራ፥ ኣርባዕተ ካብ መንጎ`ቶም ኣብ ሆስፒታል ተዓቑቦም ዘድሊ ክንክን ክግበረሎም ዝጸንሑ ሕሙማት ቫይረስ ኮሮና፥ ኣብ ሃገራዊ ላቦራቶሪ ጥዕና ብዝተገብረሎም መርመራ ካብቲ ሕማም ናጻ ኮይኖም ስለ ዝተረኽቡ ፥ትማሊ 5 ግንቦት ነናብ ቤቶም ተፋንዮም ኢሉ።
ጥር 18/2013 በክልሎች የጤና ተቋማት በሚሰጥ የማሳወቂያ ቅፅ መሰረት የሚመዘገብ የልደትና ሞት ኩነት ምዝገባ አነስተኛ መሆኑን የኢሚግሬሽን ዜግነትና ወሳኝ ኩነት ኤጀንሲ አስታወቀ። በክልሎች ማህበረሰብ አቀፍ የልደትና ሞት ኩነቶችን የማሳወቅ ስራ እንዳልተጀመረም አመልክቷል።
የኢሚግሬሽን ዜግነትና ወሳኝ ኩነት ኤጀንሲ በየደረጃው ለሚገኙ ለጤና ኤክስቴሽን ባለሙያዎች በማህበረሰብ አቀፍ የልደትና ሞት ማሳወቂያ ቅጽ አሞላልና አሰጣጥ ዙሪያ ያዘጋጀው የሁለት ቀን ስልጠና ዛሬ በአዳማ ተጀምሯል።
የኤጀንሲው ዋና ዳይሬክተር አቶ ሙጂብ ጀማል በ2009 ዓ.ም የወሳኝ ኩነት ምዝገባና የብሔራዊ መታወቂያ አዋጅን ለማሻሻል በወጣው አዋጅ መሰረት አንድ ሰው በጤና ተቋም ከተወለደ ተቋሙ አግባብነት ያላቸውን መረጃዎች የያዘ ማሳወቂያ ቅጽ ወዲያውኑ ሞልቶ ልደቱን ለማስመዘገብ ግዴታ ላለበት ሰው ማሳወቅ እንደሚገባው ይደነግጋል ብለዋል።
ከጤና ተቋም ውጪ የተወለደ ከሆነ በዝቅተኛው የአስተዳደር እርከን ላይ ያለው የጤና መዋቅር ወይም የጤና ባለሙያ አግባብ ያላቸውን ቅጾች በፍጥነት ሞልቶ ልደቱ ለተከሰተበት ቦታ ለሚገኘው የምዝገባ ጽህፈት ቤት ማሳወቅ አንዳለበትም አዋጁ እንደሚያስገድድ ገልጸዋል።
ይሁንና ከክልሎች ተሞልተው በሚላኩ የምዝገባ ቅጂዎችና ከክልሎች በሚቀርቡ የምዝገባ አፈጻጸም ሪፖርቶች እንደሚያሳዩት ከጤና ተቋማት በሚሰጥ መረጃ ላይ ተመስርቶ የሚመዘገብ የልደትና ሞት ኩነት ቁጥር እጅግ አነስተኛ እንደሆነ ነው አቶ ሙጂብ የጠቆሙት።
የጤና ተቋማት በጤና ጣቢያ የሚከሰቱ የልደትና የሞት ኩነቶችን በማሳወቂያ ወረቀት በመመዝገብ እንዲሁም ማህበረሰብ አቀፍ የልደትና ሞት ኩነቶችን በማሳወቅ የምዝገባውን ሽፋን በማሳደግ የበኩላቸዉን ድርሻ መወጣት እንደሚገባቸው አሳስበዋል።
የኢሚግሬሽን ዜግነትና ወሳኝ ኩነት ኤጀንሲ የህዝብ ግንኙነትና ኮምዩኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ደሰላኝ ተሬሳ በበኩላቸው የልደትና ሞት ኩነት ምዝገባ አነስተኛ መሆን አንዱ ምክንያት የጤና ተቋማት የማሳወቂያ ቅጹን ሞልተው ማሳወቅ ላይ በሚፈለገው ደረጃ እየሰሩ ባለመሆኑ ነው ብለዋል።
በማህበረሰብ ደረጃ የልደትና ሞት ማስረጃውን ይዞ ለሚመለከተው አካል ከማሳወቅ አኳያ የግንዛቤ እጥረት እንዳለና በታችኛው የአስተዳደር እርከን ያሉ አመራሮች የወሳኝ ኩነት ምዘገባን እንደ ተጨማሪ ስራ የማየት መሆኑን ገልጸዋል።
ማህበረሰቡ በወሳኝ ኩነት ምዝገባ ያለውን ግንዛቤ የማሳደግና ኤጀንሲው እስከ ታችኛው የአስተዳደር እርከን ያለውን ተደራሽነት በማስፋት የምዝገባ ሽፋኑን ለማሳደግ እንደሚሰራ ተናግረዋል።
የኢሚግሬሽን ዜግነትና ወሳኝ ኩነት ኤጀንሲ የስልጠና እና ስርጸት ዳይሬክተር አቶ ደበላ ጃለታ የልደትና ሞት ኩነት ምዝገባን ለማሳደግ ኤጀንሲው የጤና ተቋማትና አመራሮች ያላቸውን ቅንጅታዊ አሰራር ማጎልበት ይገባቸዋል ብለዋል።
የሶልፎከስ 'ሲ.ፒ.ቪ ቴክኖሎጂ ባለብዙ ማገናኛ የፀሐይ ህዋሳትን ወደ ከፍተኛ ትኩረት አንፀባራቂ የፓነል ዲዛይን ያጣምራል ፡፡ ከ 500 በላይ ፀሐይ ላይ የፓነሉ የ 17 ሴ.ሜ ጥልቀት በመጠቀም ከ 10% በላይ የልወጣ ቅልጥፍናን ያገኛል ፣ ይህም ለሲ.ፒ.ቪ / ሲስተም / ሲስተምስ የታመቀ አዲስ መለኪያ ይመሰርታል ፡፡
ሰብ መዚ ኢትዮጵያ፡ ኣብ ኣፍ ደገ ቤት ፍርዲ ቃለመሕተት ክገብር እንከሎ ንዝኣሰርዎ ጋዜጠኛ ምስጋናው ጌታቸው ብህጹጽ ክፈትሑ፡ ንመሰል ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ 'ሲፒጄ' ዝበሃል ትካል ሓቲቱ።
ምስጋናው፡ ናይ ጋዜጣ 'ኢትዮጲስ' ጋዜጠኛ ክኽውን እንከሎ፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣፍ ደገ ቤት ፍርዲ 'ልደታ' ንጠበቓ ሄኖክ ኣክሊሉ ቃለ መሕተት እናገበረ እንከሎ እዩ ተኣሲሩ።
እቲ ጋዜጠኛ ኣብ መነጸሩ ብዝተገጠመ ካሜራ ነቲ ቃለመሕተት እናሰኣለ ምንባሩ እስክንድር ነጋን ሄኖክን ተዛሪቦም። እስክንድር ከምዝበሎ፡ እቲ ጋዜጠኛ ብቕሉዕ ካሜራ ሒዙ ከይቀርጽ ስግኣት ስለዝሓደሮ እዩ በዚ መገዲ ተጠቂሙ ክስእል መሪጹ።
ፖሊስ ፌደራል፡ እቲ ጋዜጠኛ ብዘይ ሕጋዊ መገዲ ኣብ ውሽጢ ቤት ፍርዲ ክስእል እንከሎ እዩ ኣብ ቀይዲ ውዒሉ እኳ እንተበለ፡ ላዕለዋይ ዓቃቢ ሕጊ ግን ምስቲ ኣብ ኣምሓራ ክልል ተፈቲኑ ዝተብሃለ 'ዕልዋ መንግስቲ' ብዝተኣሳሰር ከምዝተቐየደ እዩ ገሊጹ።
ተወካሊ 'ሲፒጄ' ኣብ ሃገራት ትሕተ ሳህራ፡ ሙቶኪ ሙሞ ሰብ መዚ ኢትዮጵያ ነቲ ዝተኣሰረ ጋዜጠኛ ክፈትሑን፡ ንሕጊ ሽበራ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ካብ ምጥቃም ክቑጠቡ፡ ከምኡ ድማ መሰል ምርካብ ሓበሬታን ናይ ምዝራብ ናጽነትን ዝሕልዉ ናይ ሕጊ ምምሕያሻት ክገብሩን ጸዊዑ።
ወሃቢ ቃል ላዕለዋይ ዓቃቢ ሕጊ ፌደራል ኣይተ ዝናቡ ቱኑ፡ ማእሰርቲ ጋዜጠኛ ምስጋናው ብዝምልከት ንሲፒጄ ክዛረብ እንከሎ "ምስቲ ኣብ ክልል ኣምሓራ ዝተፈተነ ዕልዋ መንግስትን ቅትለት ሹም ኢታማዦር ሓይልታት ምክልኻልን ብዝተኣሳሰር ተሳትፎ ከምዘለዎም ዘእምን ጥርጣረ ኣሎ" ኢሉ።
ጋዜጠኛ ምስጋናው ቅድም ክብል'ውን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከባቢ 'ኣራት ኪሎ' ዝፈረሱ ኣባይቲ ዝምልከት ጸብጻብ እናሰርሐ እንከሎ፡ ንሓጺር እዋን ተታሒዙ ብወሓስ ከምዝወጸ ሲፒጄ ይገልጽ።
በ 12ኛ ክፍል ዉጤት ከሚመዘገቡ ተማሪዎች በስተቀር ሁሉም አመልካቾች ቢያንስ የ1 ዓመት የስራ ልምድ ማስረጃ ህጋዊ እዉቅና ካለዉ መስሪያ ቤት(ድርጅት) ማቅረብ አለባቸዉ፡፡
ዲፕሎማ አስይዘዉ ለሚመዘገቡ ተማሪዎች የዩኒቨርሲቲዉን የመግቢያ ፈተና ማለፍ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ነገር ግን የዲግሪ እና 12ኛ ክፍል የትምህርት ዝግጅት ያላቸዉ የመግቢያ ፈተና እንዲወስዱ አይጠበቅባቸዉም፡፡
ከ1994 ዓ.ም በፊት ከቴክኒክና ሙያ ኮሌጆች በዲፕሎማ ትምህርታቸውን ያጠናቀቁ እና ከ1994 ዓ.ም በኋላ ከየትኛውም ተቋም ትምህርታቸውን በ10+3 ወይም በደረጃ -4 ያጠናቀቁ ደረጃ-4 የሙያ ብቃት ማረጋገጫ የሚያቀርቡ
በአዲስ አበባና በኒውዴልሂ በ2000 ተማሪዎች መካከል በተካሄደ ውድድር ያሸነፉ ስድስት ኢትዮጵያውያን ተማሪዎች በአሜሪካ ፍሎሪዳ ግዛት የሚገኘውን ናሳ የጠፈር ምርምር ማዕከል ጎበኙ፡፡ ተማሪዎች ከሕዳር 16 ቀን 2005 ዓ.ም ጀምሮ ለስድስት ቀናት በማዕከሉ ባደረጉት ጉብኝት የጠፈር መንኩራኩሮችን እና የናሳ ቤተመዘክርን እንደጐበኙ ለማወቅ ተችሏል፡፡
አይከን ኢትዮጵያ የሳይንስ፣ የቴክኖሎጂ፣ የሂሳብ እና የፈጠራ ማዕከል ባዘጋጀው ውድድር ያሸነፉ ተማሪዎች ለጉብኝቱ የተመረጡ ሲሆን ወጪያቸውን የሸፈኑላቸው አይከን ኢትዮጵያ፣ አዲካ ቱር ኤንድ ትራቭል እና የኢትዮጵያ አየር መንገድ ናቸው፡፡
በዓሉ፦ ያው የኤርትራ መገንጠል ከጣሊያን ወረራ ጀምሮ ነው። ከአጼሚኒሊክ ግዜ መሆኑ ነው። በጠቅላላው የኢትዮጵያ ክፍል ነጻ ሲሆን የኤርትራ መሬት ክልል ብቻ በጣሊያን ቀረች (ከ40 አመት በላይ ተገዛች)። በዛን ግዜ ለምን ኤርትራ ብቻ ነጻ ሳትወጣ ቀረች? ለምን ትግሉ እዛ ላይ ቀመ? ለሚለው ብዙ የተሰጡ ምክንያቶች አሉ፡ ለእኔ ግን (ምን አልባት አንባቢዎችህን ላስቀይም እችላለው)፡ በእኔ ሃሳብ ወይም እምነት ወይም እውነት ሆኖ የሚታየኝ ያው አጼ ሚኒሊክን ከዛ ክልል ስልጣናቸውን የሚፈታተን ስለነበር ልስልጣን መጠበቅ ወይም ማትረፍ ነው ብዬ ነው የምለው። ይሄ ምግብ እጥረት፣ ኮሌራ፣ ቅብርጥሴ ለኔ አይገባኝም... በአጭሩ ስልጣንን ከተቀናቃኝ ለማትረፍ ነው። በዚህ አጋጣሚ ኤርትራ ከዛ በፊት የኢትዮጵያ አካል ናት ወይ ብለው ለሚጠይቁ ግን በአጼ ቴድሮስ ግዜ ደጋውን የኤርትራን ክፍል ያስተዳድሩም ግብርም ያስገብሩም እንደነበር ታሪክ ይመዘግባል። ከሃማሴን 37 ቀበሌዎች፣ ከሰራይ 40 ቀበሌዎች እንዲሁም ከአካለጉዛይ 28 ቀበሌዎችን ጎንደር ቤተ መንግስት ድረስ ቤግራቸው በጋማ ከብት በመታገዝ ለንጉሳቸው ይገብሩ እንደነበር ነው።
በዓሉ፦ በጼ ሃይለ ስላሴ ደግሞ ብዙ ክርክር ኤርትራን በተመለከተ። ግብጽ፣ እንግሊዝ፣ ኢትዮጵያ እና እራስዋ ኤርትራም እራሴን አስተዳድራለው ብለው በዚህ ጉዳይ በጣም ተጨቃጭቀውበታል።
በዓሉ፦ እንዴ ታዲያስ ከራሱዋ ግዛት ጋር አጣምራ የቀይ ባህር አውራጃዎች ጨምራ ማስተዳደር እንደምትችልና ሌላም ሌላም ምክንያት እያቀረበች ኤርትራ ለ እኔ ነው የምትገባው ብላ ነበር። እንግሊዝም "የሰራየ፣ የሃማሴን፣ የአካለጉዛይና ቀይ ባህር አውራጃ ለኢትዮጵያ ይሰጡ፤ ምዕራባዊ ቆላና ሰሜን ምስራቃዊው ቆላ ኤርትራ ከሱዳን ጋር አንድ ላይ ሆኖ በእኔ ይተዳደር" በማለት ትከራከር ነበር። በውሃላ የተባበሩት መንግስታት ጉዳዩን ከመረመረ በውሃላ በኢትዮጵያ 1942 ህዳር ወይም እ.ኤ.አ 1950 ታህሳስ ላይ ጉዳዩን ለድምጽ ውሳኔ አቅርቦ የድርጅቱ አባል ሀገሮች በሰጡት ድምጽ 46 ሀገሮች ኤርትራ ወደ ኢትዮጵያ በፌዴሬሽን ትቀላቀል ብለው ሲደግፉ 10 አገሮች ተቃወሙ። 4 ሀገሮች ድምጽ ሳይሰጡ ኤርትራ ከኢትዮጵያ ጋር እንድትቀላቀል በውሳኔ ቁጥር 390 ተወሰነ። ይሄ አይበቃህም?
እኔ፦ ኧረ ከበቂ በላይ ነው:: ይልቅስ ወደ ዋናው እንግባ እኔስ ለመግቢያ ያህል እንጂ ስለግዜው ሁኔታ እና ሰሞኑን ስለተነሳው ቶፒክ የመጽሃፍ ጉዳይ እንዲሁም ዛሬ እያዳመጥኩት ስላለው ስለፕሮፌሰር ተስፋ ጺዮን የሚሰጡት አስተያየትም ሆነ እድምታቸው ምን እንደሆነ እንዲነግሩኝም ነው:: ቀደም ብዬ እንዳልኩትም ስለአለም ኢኮኖሚንም በተመለከተ እፈልጋለው::
በዚህ አምድ በቅርቡ በተስፋዬ ገብረአብ ተጽፎ በቀረበው የ"ጋዜጠኛው ማስታወሻ" በተሰኘው ጽሑፍ ላይ አስተያዬት ሲሰጥ ነበር :: ከዚያ መጽሐፍም አልፎ በተስፋዬ ገብረአብ የቀድሞ ሥራዎች ላይም ተያያዥነት ያላቸው አስተያዬቶች ቀርበዋል :: የእኔ ጥያቄ
ሀሪከን (ስልማ) በቅድሚያ እንዴት ነህ? እንደመሰለኝ ተስፋዬን ሽንጥህን ገትረህ የተከራከርክለት የጋዜጠኛው ማስታወሻን አንብበህ የቡርቃ ዝምታን ሳታነብ በፊት ነው:: እኔም ለአንድ ጓደኛዬ ሰለ 'ጋዜጠኛው ማረሳሻ' የጻፍኩት ኢሜል ከዚህ በታች ይነበባል ግን የቡርቃን ሳላነብ በፊት እንደጻፍኩት ልብ በሉ.... እዚህ እንዳለ ልለጥፍላችሁ
እንዲህ ያልኩት የቡርቃ ዝምታን ሳላነብ ነበር:: አሁን ግን እድሜ ለልጁነህ1 ከዚሁ ዋርካ ላይ ሊንኩን አግኝቼ አንብቤው ከትናንት ወዲያ ነው የጨረስኩት....... እላለሁ ደግሜ ደግሜ ተስፋዬ ለኢትዮጵያ ጥሩ የሚመኝ አእምሮ ከልጅነቱ ጀምሮ እንዳልነበረው....አለዚያ ከወያኔ ጋር ተባብሮ እንዲህ አይነት መጽሀፍ አይጽፍም ነበር:: አሁን አብሮዋቸው ያጭበረበረውን ሰዎች በጥሩ አማርኛ ስላማልን አሪፍ ሰው ነው እሱ'ኮ ኢትዮጵያዊነት ያለው ነው አንለውም:: For once ከሙዝ ጋር እስማማለሁ:: ብራቮ ሙዝ እላለሁ
ይህ ከፍል የጋዜጠኛው ማስታወሻ የተሰኘው መጽሃፍ ስነጽሁፋዊ ይዘቱ የሚተችበትና ጥንካሪና ድክመቱን የምንወያይበት እንዲሆ በማለት ነው የከፈትኩት። የምወደውና የማከብረው ደራሲ ብርሃኑን የጠቀስኩት አንድም ደራሲ ተሰፋዬ ያበረታታኝ ነበር ብሎ ስላነሳው ሲሆን፣ ሁለተናው ምክንያቴ የከፍሉ ስም ተሳታፊ የሚስብ እንዲሆን በማለት እንጂ የሁለቱ ደራሲያ
አስተያየቴን የሰጠሁት ገና ገጽ 75 ላይ እያለሁ ነበር። መንሻዬ የድርሰቱ ይዘት ወይም ተአማኒነት አልነበርም፣ የደራሲው አተራረክና ለልብ ሰቀላ የተጠቀመው የልቦለድ አጻጻፍ ዘዬ እንጂ ። ተስፋዬ ጎበዝ ደራሲ እንደሆነ ማንም የሚመሰክረው ነው፣ ይህ ችሎታ ከየት መጥ የሚለውን ጥያቄ ስንመልስ ነው እነብርሀኑ ዘሪሁን ብቅ የሚሉት። ተስፋዬ የቀደምቶቹን መጻህፍት ሳያነብ፣ አነሱን በአርአያነት ሳያይ ዝም ብሎ የዝቁዋላን ዳገትና ቁልቁለት ሲወጣና ሲወርድ ቢውል ይህን ችሎታውን ሊጎናጸፍ ይችላል ብዬ አላምንም። ለዚህ ነው ብርሀኑ ለካ ተኪውን አዘጋጅቶል ኖሮአል ያልኩት። ከነብርሀኑ የተማረው ቁዋንቁዋ፣ ከነበኣሉ የቀዳው ዘዬ፣ ከነዳኛቸው የወሰደው አወቃቀር ስልት ሳይኖር አንድ ወጣት ደራሲ የተዋጣለት ስራ ይሰራል ብዬ መገመት ያዳግተኛል።
ይህ ማለት ግን የደራሲው ስራ ከቀደምቶቹ ጋር ይመሳስላል ማለት አይደለም። የቀደምቶቹ ስራ ግን ላሁኖቹ ደረሲያን ስራ አዎንታዊ አስተዋጽኦ እንዳለው መካድ አይቻልም።
ሌላው የረሳሁት ነገር ከበዐሉ ግርማና ከብርህኑ ዘሪሁን ጋር መወዳደሩን ነው:: ይሄ ቀልድ ነው:: ከላይ በጠቀስኩት ኢሜል ላይ እንደጻፍኩት ግን ከሙሉጌታ ሉሌ ጋር ብናወዳድረው አይከፋም:: የጋዜጠኛው ማስታወሻ የሱ አጻጻፍ ተጽዕኖ እንዳለበት (ከ'አጥፍቶ መጥፋት') ግን ለመጽሀፉ ከመረጠው theme ጀምሮ እስከአጻጻፍ ዘይቤና የቃላት አመራረጡ ድረስ ግልጽ ነው::
በነገራችን ላይ የቡርቃ ዝምታን ያነበብኩት የዛሬ ሰባት አመት ነበር ይህን አስተያየት ዋርካ ፓለቲካ ያለው ትሬድ ለጥፈህው ቢሆን ኖሮ ይበልጥ ስሜት የሚሰጥ ይመስለኛል
ዛዙ wrote: ሀሪከን (ስልማ) በቅድሚያ እንዴት ነህ? እንደመሰለኝ ተስፋዬን ሽንጥህን ገትረህ የተከራከርክለት የጋዜጠኛው ማስታወሻን አንብበህ የቡርቃ ዝምታን ሳታነብ በፊት ነው:: እኔም ለአንድ ጓደኛዬ ሰለ 'ጋዜጠኛው ማረሳሻ' የጻፍኩት ኢሜል ከዚህ በታች ይነበባል ግን የቡርቃን ሳላነብ በፊት እንደጻፍኩት ልብ በሉ.... እዚህ እንዳለ ልለጥፍላችሁ
የቡርቃው ዝምታን በማንበብ ላይ ነኝ። ገጽ 100 ደርሻለሁ፣ መጽሀፉን...አንብቤ እስክጨርስ የተከበረው የደራሲ ብርሀኑን ስም ከቡርቃው ዝምታ ድረሲ ጋር ተያይዞ እንዲቆይ ስላልፈለግሁ አንስቼዋለሁ። ብርሃኑ ብርሃንና ሰላም ከሚሰጡ እንጂ ጨለማና ጥፋት ከሚሰብኩ ጋር አይጠራም...
"የቡርቃ ዝምታ" በማር የተለወሰ የዘረኝነት ትምክት የሞላበት መጽሀፍ ሆኖ አግኝቼዋለሁ:: ኢትዮጵያ ውስጥ ሚገኙ ብሄረሰቦች ተፈቃቅረው: ተቻችለው እንዲኖሩ ሚያደረግ ብዙ ነገር መጻፍ እየተቻለ ከታሪክ አጋጣሚዎች የሳሳውን ብልት እና ቁስል መርጦ እንዲያመረቅዝ ማድረግ የከፋፋይነት ባህሪ ነው:: ማንኛውም መሪ በዘመኑ መልካም እና መጥፎ ነገሮችን ይሰራል:: መጥፎ የሰራውን ነገር ብቻ መዞ አውጥቶ አንዱን ብሄር ከሌላው ብሄር ሚያናጭ ነገር መጻፍ አሳፋሪ ና ጸያፍ ተግባር ነው:: አጼ ሚኒልክ ልንመዝናቸው ሚገባው በዘመናቸው በነበረው የአለም ፓለቲካ አስተዳደር መሆኑ ሚዛናዊነት ነው:: እሳቸው እኔ እስከማውቀው ግዛታቸውን ለማስፋፋት በመላ ኢትዮጵያ ተንቀሳቅሰው የቻሉትን ብሄር ወይም ግዛት አስገብረዋል :: ይህንን ሲያደርጉ የኦሮሞን ብሄር ብቻ ነጥለው አላስገበሩም:: በዚህ ጉዳይ ተጠቂ የነበሩ ሌሎችም ነበሩ ሆኖም እርሣቸው ኢትዮጵያ ውስጥ ከነበሩ ምርጥ መሪ ሚያስብላቸው ብዙ አሪፍ ነገሮችን ሰርተዋል:: አዳዲስ ያስተዋወቁትን ቴክኖሎጂ ብንክድ እንኳን ለመላው የጥቁር መኩሪያ የሆነ የአድዋን ጦርነት በመምራት በድል ተወጥተዋል:: ይህንን ድል ለመጎናጸፍ ሚኒልክ መላ ኢትዮጵያዊ የሆነ ሁሉ ከጎናቸው አስተባብረው ነው አኩሪ ድል ያመጡት በዘመናቸው የነበሩት ምርጥ የጦር አበጋዞች ውስጥ በኢትዮጵያውነታቸው ምንኮራባቸው ከኦሮሞ ብሄር የተገኙ ጀግኖች እንደሌላው ኢትዮጵያዊ ከፈተኛ መስዋትነት ከፍለዋል :: ካለተሳሳትኩ ራስ ጎበና :ደጃዝማች ባልቻ : ራስ ወሌ :ፊታውራሪ ሀ/ጊዮርጊስ ከኦሮሞ ብሄር የተገኙ ነበሩ :: ማንኛውም ሰው አማራ ወይም ኦሮሞ ልሁን ብሎ አልተወለደም:: ማንም ደሞ እራሱ ባልሰራው ነገር/የአንዱ ብሄር በመሆኑ ብቻ/ እንደጥፋተኝነት ሊያስቆጥረው አይገባም/:: በተቃራኒው እኔ የእንትን ምንትስ ዘር ነኝ ብሎም መኮፈስ ወይም የበታችነት ስሜት ላይ መውደቅም ቢሆን የአስተሳሰብ ድህነት ነው::
አንድ ደራሲ ምርጥ ከሚያደርጉት መመዘኛዎች ውስጥ ያለው አመለካከት ከአለም ሁኔታ ጋር ሚጣጣም ወይ ቀድሞ ሲገኝ እንዲሁም ለአንባቢው በመጽሀፉ ሚሰንቀው ብዙ ቁም ነገር መሆን ሲገባው ተስፋዬ ግን ለአንባቢው ያስተላልፈው ዋናው ጭብጥ በቀልን ጥላቻ በመሆኑ መጽሀፉን የዘቀጠ ያደረገዋል::
ቀጭ እና ብሩክይርጋ: ምስጋናውን ተቀብያለሁ:: ሆኖም ግን ኢንተርኔት ላይ የተለቀቀው እና ዋናው መጽሀፍ እንደሚለያዩ ብዙ ሰዎች ስለገለጹ ዋናውን መጽሀፍ የምታገኙት ከሆነ እሱን ገዝታችሁ እንድታነቡ እመክራለሁ:: እኔ ያነበብሁት ኢንተርኔት ላይ የተለቀቀውን ሲሆን አሁን ግን ያለሁበት አካባቢ ዋናው መጽሀፍ ገበያ ላይ ስለዋለ እሱን ገዝቻለሁ:: ገና በቅርቡ የገዛሁት በመሆኑ አላነበብሁትም.......ማንበቤ ግን አይቀርም::
ካብ ዓርቢ 4 ነሓሰ ኣብ ለንዶን ኣብ ዝካየድ ዘሎ መበል 16 ውድድር ሻምፕዮን ኣትለቲክስ፣ ኣብ ናይ 10 ሽሕ ሜትሮ ዝተቐዳደሙ ኤርትራውያን ኣትለታት ኣሮን ክፍለን ህዝቕኤል ተወልደን መበል 11ን 17 ደረጃታት ሒዞም።
ኣብዚ ናይ ሶማል መበቆል ዘለዎ ኢንግሊዛዊ ሞ ፋራህ ዝዓብለሎ ቅድድም፣ ኡጋንዳዊ ጀሽዋ ቸፕተገይ ካብ ኡጋንዳ ካልኣይ ፖል ታኑይ ካብ ኬንያ ከኣ ሳልሳይ ብምዃን ብሩርን ነሓስን ማዳልታት ክዕወቱ ክኢሎም።
ክሳብ ሳልሳይ ኣብ ዘሎ ደረጃታት ክዕወቱ ተስፋ ዝተነብረሎም ኢትዮጵያውያን ኣትለታት ከኣ ሓሙሽያ፣ ሻብዓይን ዓስራይን ተርታታት ክሕዙ እንከለዉ፣ ኣብዚ ናይ 10 ሽሕ ሜትሮ ቅድድም ካብ ኤርትራውያን ኣትለታት ከኣ እቲ ዝሓሸ ነጥቢ ዘመዝገበ ኣሮን ክፍሊ ኮይኑ መበል 11’ዩ ተሰሪዑ።
ከበዓሉ በፊት የኃይል መቆራረጥ የሚበዛባቸውን መስመሮችና አካባቢዎች በመለየት ጭነት የማመጣጠንና የቅድመ መከላከል ጥገና ስራዎች የተከናወኑ ሲሆን፤ ከአቅም በላይ በሆነ ምክንያቶች ለሚፈጠሩ የኤሌክትሪክ ኃይል መቋረጥ አስቸኳይ ጥገና ለመስራት ዝግጅትም ተደርጓል ተብሏል፡፡
ሆኖም ከዓቅም በላይ በሆነ ችግር በኤሌክትሪክ መስመሩ ላይ ከፍተኛ የኃይል መጨናነቅ ሊከሰት ስለሚችል፤ የድንጋይ ወፍጮ፣ የፕላስቲክ፣ የጨርቃ ጨርቅ፣ የብረታ ብረት፣ የቆዳና ቆዳ ዉጤቶች፣ የኬሚካልና ሌሎች የከፍተኛና የመካከለኛ ኃይል ተጠቃሚ ኢንዱስትሪዎች በበዓሉ ዋዜማ ከዋናው የኃይል ቋት /ግሪድ/ ኤሌክትሪክ እንዳይጠቀሙ ተቋሙ ጥሪ አቅርቧል፡፡
የጋዜጠኛ ማስታወሻ የሚለውንና ” የግል የሚለውን ማስታወሻ” ገጣጥሞ ለንባብ ካበቃ በሁዋላ ዲያስፖራው አንግሶት ነበር። በፓልቶክ፣ በሬዲዮ፣ በ”ቲቪ / ዩቲብ” … በተለያዩ ሚዲያዎች አክተር ሆኖ ሙገሳ ጠግቧል። “የቡርቃ ዝምታ” በሚለው የፍጅት አቀጣጣይ መጽሃፉ ጥርስ የነከሱበት ከጅምሩ ቢቃወሙትም የሚሰማቸው አልነበረም። በኢትዮጵያኖች ሚዲያ፣ ኢትዮጵያ ላይ መርዝ እየረጨ ሲጨበጭብለት ያበዱ፣ የተቃጥሉና የተሟገቱ ብዙ ብለው እንደነበርና የሃሳብ መለያየት እስከሚከሰት ድረስ ግጭት ተነስቶም ነበር።
በደጋፊዎቹና ከልብ በሚጠሉት መካከል ያለውን ፍትጊያ ” ኦሮሞን” በመንተራስና ግንቦት ሰባትን በ “መደገፍ” ያለፈው ተስፋዬ ገብረ አብ፣ በስደት ከሚኖርበት ኒዘር ላንድ የወጣበት መረጃ ሊስተባበል በማይችል መልኩ ከሚዲያና እንዳሻው ከሚዘንጥበት ማህበራዊ ገጾች ገፍትሮ እንደወረወረው በጊዜው ብዙ ተብሎበታል። የአሁኑ አመጣጡ ደግሞ ኢትዮጵያዊነት ሲነሳ መሆኑ አነጋግሪ ሆኗል።
በጋዜጠኛነት ስም መድረክ በማበጀት በኢትዮጵያዊያን ሚዲያ ኢትዮጵያን ለማፈራረስና ህዝቧ እርስ በርስ እንዲባላ ተልዕኮውን ሲያስፈጽም የነበረው ተስፋዬ ገብረ አብ በሰነድ የተረጋገጠ ማንነቱ ገሃድ ሆነ። ዜናውን የሰሙ እንዳሉት ተስፋዬ ካሁን በሁዋላ “በቁሙ ሞተ” ነው የሚባለው ሲሉ ተደምጠዋል።
በተለይም ከኤርትራው መሪ ኢሳያስ አፉወርቅ ጋር የሚያደርጋቸውን የጽሁፍ ምልልሶች ኮፒ በማደረግ የኒዘርላንዱ ነዋሪ ይፋ ካደረገው በሁዋላ፣ ካለፈው የቡርቃ ዝምታ መጽሃፉ ጋር ተያይዞ ሊከሰስ እንደሚገባው የሚጠይቁ ተነስተውበት ነበር። እነዚህን ሰዎች ጠቅሶ ጎልጉል የድረ ገጽ ጋዜጣ “ተስፋዬ ማለት ካቡጋ ነው፤ የቡርቃ ዝምታ ደግሞ የካቡጋ ሬዲዮ RTLM ነው” ብሏል ። አያይዞም ያነጋገራቸውን ጠቅሶ “ሆላንዳዊው” ተስፋዬ እንደ ካቡጋ “ወደ አባት አገር” በመሄድ ከመሸሸጉ በፊት ውጤታማ ሥራ መሰራት ያለበት አሁን ነው ይላሉ” ሲል ዘግቦ ” አክትቪስት ነን” ለሚሉት ሁሉ ህዝብን ለፍጅት በማነሳሳት ውንጀል እንዲከሰስ አሳስቦ ነበር።
እንደተባለው ይሁን በሌላ ምክንያት ተስፋዬ አገሩ ገብቶ የኢንተርኔት ሱቅ በመክፈት ሲሰራ እንደነበር ከዛው አካባቢ የመጡና የሚያውቁት ይናገራሉ። ተስፋዬ አስመራ እያለም ከሰው ማስኮብለል ጋር በተያያዘ ታስሮ እንደነበርም ስለጉዳዩ የሚያውቁ አመልክተዋል።
ተስፋዬ በአሁኑ ሰዓት አሜሪካ ሲያትል ይገኛል። እዛም ብዙ እንደሚቆይ ከመናገሩ ውጪ ከሻዕቢያ ጋር ስለመለያየቱ ያለው ነገር የለም። ይልቁኑም አሁን እያሳተመ ያለው ታሪክ የሻቢያን ሚስጢር የሚያጋልጥ እንደሆነ መናገሩን ዜናውን ያቀበሉን ጠቁመዋል።
ጥሩ የመጻፍና የመፈጠር ችሎታ ያለውን ተስፋዬን ኮሎኔል ከማል ገልቾ ” የተወለድኩባትንና ያደኩባትን አርሲን ከኔ በላይ የሚያውቅ ሆኗል” ሲሉ አስተያየት እንደሰጡበት አይዘነጋም። ተስፋዬ አሁን እያሳተመ ያለው መጽሃፍ እንዲተዋወቅለት የኢትዮጵያኖችን ሚዲያና ለመጠቀም ቢፈልግም እንደፈለገው ሊሳካለት እንዳልቻለ በዚሁ ጉዳይ ያወያያቸው ለዛጎል አመልክተዋል።
ኢሳትን ለማስታወቂያነት ቢመርጥም እንዳልተሳካለት የጠቆሙት ምንጮች፣ ኢሳት ተስፋዬን ቃለ ምልልስ አድርጎ የመጽሃፉን ማስታወቂያ ከሰራ ከፍተኛ ተቃውሞ እንደሚነሳበት ገሃድ በመሆኑ ሊሳካለት እንደማይችል ተናገረዋል። ሌሎች ሚዲአዎችን ለማነጋገር የሚከረ ሲሆን አንዳንዶቹ ጥያቄውን አንቀበልም ባይሉም እንደወትሮው እጃቸውን እንዳልሸረጉለት ነው የተሰማው።
በሌላም በኩል ኦነግን ሻቢያ እንዳፈራረሰው ሁሉንም አብጠርጥሮ የተናገረውን ሰናይን ለማስተባበብል ሆን ተብሎ የተዘጋጀና የሻዕቢያን እውቅና ያገኘ መጽሃፍ እንደሆነ ግምት ያላቸውም አሉ። ተስፋዬ ሻዕቢያን ሙሉ በሙሉ የሚያጋልጥ መጽሃፍ ለንባብ ካበቃ፣ የኤርትራን ምድር እንደማይረግጥ ግልጽ በመሆኑ ” እመለሳለሁ” ማለቱ በመጽሃፉ ላይ ከወዲሁ ጥርጣሬን ፈጥሯል። ተስፋዬን በወጉ የሚረዱት እንዳሉት ” አሁን ወቅቱ ኢትዮጵያዊነት የተነቃቃበት በመሆኑ ሃሳብ ለማስቀየርና ሌላ አጀንዳ ለማስቀመጥ ነው” ባይ ናቸው። በዙሁ መነሻ የሚዲያ ረሃቡን ማጠናከረና ፊት መንሳት አስፈላጊ እንደሆነ ያሰምሩበታል። ዛጎል በዚህ ዘግባ ዙሪያ ተጨማሪ ጽሁፍ ያቀርባል።
በቡርቃ ዝምታ ላይ ያሰፈራቸው አንድን ዘር ነጥሎ የሚያስጨፈጭፍ ወፍ ዘራሽና ዓላማ ያለውን ታሪክ ” በሩዋንዳ በተካሄደው የዘር ማጥፋት (ጄኖሳይ) በዋንኛነት ከሚጠቀሱት መካከል የሚዲያውን ኃይል በመጠቀም RTLM (Radio Télévision Libre des Mille Collines) በተሰኘው የሬዲዮ ማሰራጫ አማካኝነት የተነዛው የዘር ጥላቻ ተጠቃሽ ነው፡፡ ሁቱዎች በቱትሲዎች ላይ እንዲነሱ ያደረገውና ቱትሲዎችን “በረሮ” (“cockroaches”) እያለ በመጥራት “እንዲገደሉ” በሬዲዮው አማካኝነት “ትዕዛዝ” ሲሰጥ የነበረው ፌሊሲዬን ካቡጋን (Félicien Kabuga) ዋነኛ ተጠቃሽ ነው፡፡ የሃርቫርድ ዩኒቨርሲቲ በሩዋንዳ ዘር ማጥፋት ዙሪያ ባደረገው ጥናት ካቡጋን እና የሬዲዮ ጣቢያው ልፈፋ ለ51ሺህ ሰዎች መገደል ቀጥተኛ ተከሳሽ እንዳደረገው ተስፋዬም በተመሳሳይ ሊከሰስ እንደሚገባው ጎልጉል በስፋት አስነብቦ ነበር።
#አዲስ_አበባ! መነሻውን መስቀል አደባባይ አድርጎ መዳረሻውን ጠሚው መኖሪያ ቤት (ቤተ ጠሚ) የሚያደረግ ታላቅ የሰላማዊ ሰልፍ በአዲስ አበባ ተጠራ። በደምቢ ዶሎ (በኦሮምያ ክል) የታገቱ ተማሪዎች እንዲለቀቁ ለመጠየቅና የመንግስትን ቸልተኝነት ለማውገዝ በአማራ ምድር ታላላቅ ሰላማዊ ሰልፍ እየተደረገ እንደሆነ ይታወቃል። በመጪው ቅዳሜ (ጥር 23/2012 ዓ.ም) ታላቅ የተቃውሞ ሰልፍ መጠራቱ ታውቋል።
ደህና አንድ ሰው አንድ መስሪያ ቤት ሄዶ በጥሩ ሁኔታ ተስተናገድ ። ግን ሌላ መስሪያ ቤት ሲሄድ ያ ው የድሮ መስተንግዶ የሚጠብቀው ከሆን ምኑን እድገት መጣ ። ስለዚህ የመጀመሪያው ዲጅታይዝድ የመንግስትን ስራ ስናረገው አንድ የመለያ ቁጥር ወይም Social insurance number ከወልደት እስከሞት የምንጠቀምበት ልዩ ቁጥር ማለት ነው። ባንክ ቤት ለመክፈት ፣ መሬት ለመግዛት ብንፈልግ ይህንን ቁጥር ከተጠቀምን ደግሞ ማንም በኛ ስም አያጭበረብረም ቢያጭበረብርም ለመያዝ ቀላል ነው። ብዙ የኢኮኖሚም አሻጥር ይቆማል አንዱ ቤት ተክራይቶ ሳይክፍል ቢጠፋ ። ከስራው ቦታ ቢስርቅ የትም አያመልጥም በልዩ ቁጥሩ ይያዛል ማለት ነው።።
ፍርሃት እግዚኣብሄር ንልባ ዝገዝኦ ኣዝያ ትሕቲ ሰብ እያ። ኣብ ኣዒንቲ ሰባት እዚ ኣለዋ ዘብል እኳ እንተዘይነበራ ልባ ግን ንኡኡ ምቹእ እዩ። ካብተን ምልኩዓት ሃብታማትን ወራዙትን መዛኑኣ ንላዕሊ ልባ ይምእምኦ። ስለዚ ድማዩ መሪጽዋ፡ ወላ'ኳ ተሓጽያ እንተነበረት ነቲ ንነዊሕ ግዜ መዲብዎ ዝነበረ ነገር ከበስራ መልእኽተኛ ዝሰደደ። ፍቓዳ ከምትህቦ'ውን ኣይተጠራጠረን።
ሓደ ረፍዲ ድማ መልእኽቲ መጻ። ንሓንቲ ካልኢት'ውን ትኹን ሓሲባቶ ዘይትፈልጥ ረዚን መልእኽቲ ብኣዝዩ ክቡር መልእኽተኛ፡ እቲ ክቡር መልእኽተኛ ግር ክሳብ ዝብላ ቅድሚ ሕጂ ሰሚዓቶ ዘይትፈልጥ ልቢ ዘረስርስ ሰላምታ ለገሰላ።
እቲ መልእኽቲ ይረድኣያ ኣይረድኣያ ረዚን ኣዝዩ ረዚን እኳ ደኣ እዩ ነይሩ፥ ኣብ ሓንቲ ጸባብ ቁሸት ንሓንቲ ጎርዞ ተነጊሩ እኳ እንተተጀምረ ፍጻሚኡ ግን ክትጽብጽቦ ንዝኸብድ ዘመናት ቁጽሪ ንዘይብሉ ወለዶታትን ንሰማየ ሰማያትን ዘጠቓልል መልእኽቲ እዩ ነይሩ።
እቲ ንዘመናት ዝተዋህበ ተስፋ ብኣኣ ከምዝፍጸም ተነግራ። 'ክትጠንሲ፡ ወዲ'ውን ክትወልዲ ኢኺ፡ ዙፋን ኣቡኡ ዳዊት ድማ ክወርስ እዩ መንግስቱ ድማ መወዳእታ የብላን' በላ እቲ መልኣኽ፡ ማርያም ዘረብኡ ፍጹም ደንጸዋ። እዚ ከመይ ኢሉ ኡኸውን? ሰብኣይ ከይፈለጥኩ ከመይ ኢለ ይጠንስ፡ ንጉስ ኣነስ ንጉስ ክወልድ? ካብቶም ኣብ ኣእምሮኣ ዝተመላለሱ ብዙሓት ሕቶታት እቶም ውሑዳት እዮም። ገበታ ሕቶታት ኣብ ኣእምሮኣ እንዳተመላለሰ ግን ሓንቲ ሕቶ እያ ሓቲታ፥ እዚ ሰብኣይ ከይፈለጥኩ ከመይ ኢሉ ይኸውን? በለት። እቲ መልኣኽ'ውን መለሰላ ' መንፈስ እግዚኣብሄር ክወርደኪ ሓይሊ እቲ'ልዑል'ውን ከጽልለልኪ አዩ' ብዘረብኡ ተገረመት መሊሱ'ውን ' እታ ዘመድኪ ኤልሳቤጥ እኳ ንእግዚኣብሄር ዝሰኣኖ ስለዘየሎ ጠኒሳ ኣላ፡ እዚ ነታ መኻን እትበሃል ሻዱሻይ ወርሓ እዩ።' ኣብ ርእሲ ምግራማ ምግራም ወሰኸላ፡ ድሕሪዚ ዘረባዚ ንልባ እምነት መልኦ፡ 'ኤልሳቤጥ እታ መኻን ጠኒሳ' ከመይ ዝበለ ተኣምር እዩ፡ እቲ ነዚ ዝገበረኣምላኽ እዩ ከኣ ዝዛረበኒ ዘሎ፡ ወላ እኳ ቅድሚ ሕጂ ሰሚዓቶን ሓሲባቶን ዘይትፈጥ ነገር እንተነበረ ልባ ግን ንኽኣምን ወሰነ፡ እግዚኣብሄር ነዚ ነገርዚ ክገብር ክእለት ከምዘለዎ ተኣማሚና ድማ፥ 'እነኹ ኣነ ባርያ እግዚኣብሄር ከም ዘረባእኻ ይኹነለይ በለት'።
ድሕሪ'ዚ ማርያም ነቲ እቲ መልኣኽ ዝነገራ ተኣምራት ብኣዒንታ ክትርኢ ናብ ዝባን ይሁዳ ናብ ኤልሳቤጥ ዘመዳ ክትከይድ ኣይደንጎየትን። እብኡ በጺሓ ሰላም ምስ በለታ ድማ ህጻን ኣብ ከርሲ ኤልሳቤጥ ተሰራሰረ፡ ንኤልሳቤጥ'ውን መንፈስ ቅዱስ መልኣ'ሞ ከምዚ ክትብል ጀመረት፡ ' ንስኺ ካብ ኣንስቲ ብርኽቲ ኢኺ፡ ፍረ ከርስኺ'ውን ብሩኽ እዩ፡ ኣደ ጎይታ ናባይ ክትመጺ እዚ ካበይ ኮነለይ፡ እነሆ ድምጺ ሰላምታኺ ምስ ሰማዕኩ ህጻን ኣብ ከርሰይ ብሓጎስ ተሰራሰረ፡ እቲ ካብ እግዚኣብሄር ዝተነገረላ ቃል ክፍጸም እዩ'ሞ እታ ዝኣመነት ብርኽቲ እያ።
ማርያም ስለቲ እቲ ኤልሳቢጥ ጠኒሳላ ክብል እቲ መልኣኽ ዝነገራ ክትርእያ ደኣ መጸት እምበር ከምዚ ዝበለ ዘረባ ክትሰምዕ ትጽቢታ ኣየነበረን እሞ ልባ ብሓጎስ መልእ፡ ንእግዚኣብሄር ድማ ከምዚ ኢላ ክትዝምረሉ ጀመረት፡ 'ነፍሰይ ንእዚኣብሄር ተዕብዮ መንፈሰይ ብኣምላኽ በቲ መድሕነይ ባህ ይብሎ፡ ውርደት ባርይኡ ስለዝረኣየ እግዚኣብሄር ዓቢ ነገር ገይሩለይ እዩ'ሞ ስሙ ቅዱስ እዩ፡'
እዚ እዝዩ ክቡር ዝኾነ ተስፋ ክንድምንታይ ክቡር ዋጋ ከምዘኽፍላ ኣይፈለጠትን፡ እቲ መልኣኽ'ውን ኣይነገራን ንኡኡ ዝኸውን ረዚን ጸጋ ከምዘሎ ግና ኣርጊጹ ይፈልጥ ነበረ። ዋላ ዝተኸፍለ እንተተኸፍለ ከኣ ዙፋን ኣብኡ ዳዊት ዝወርስ፡ ንእስራኤል ድማ ካብ ባርነቶም ሓራ ዘውጽኦም ሓያል ንጉስ ክትወልድ ኣሜን ዘብል እዩ።
ዋጋ ክትከፍል ድማ ናይ ግድን ኮና። እቲ ንሰባት ወላ እንተነገረቶም ቁንቁኝኡ ዘይርድኦም ነገር ነቲ ኣዝዩ ዘፍቅራ ሑጹያ ውን በድሆ ደኣ። ' ኣነ ሎሚ'ዶ ጽባሕ ክንምርዓው ኢላ ናብዝን ናብትን ይብል ንሳ ከኣ ጠኒሳ? ወረ ከመይ ኢላ እያ'ኸ ካብ መንፈስ ቅዱስ እዩ ትብለኒ? ኣየነይቲ ጓል እያ ብዘይ ሰብኣይ ጠኒሳ ዝተረኽበት፡ ማርያም ጉድ ገይራትኒ፡ ይብል ብምረት፡ ከመይ ኢለ እየ'ኸ ነዞም ምሕረት ዘይብሎም ኣሕሊፈ ዝህባ? ብሕቡእ ደኣ ክሓድጋ ኣለኒ እምበር ዓይነይ እንዳረኣየስ ነዚኦም ኣይህባን እየ፡'' ክብል ወሰነ፡ ኣዝዩ ብርቱዕ ጓህን ፍቕርን ኣንዳተሓዋወሶ። ንለይቱ ግን ንኹሉ ሓሳባቱ ዝቅይር ኣብኣ ንዝነበሮ እምነትን ፍቕርን ዘዕቢ ነገር ተጋህደሉ፡ ኣብ ምድቃሱ እንከሎ እዩ መልኣኽ መጺኡ ከምዚ ዝበሎ፡ ' ንምውሳዳ ኣይትፍራህ እዚ ጠኒሳቶ ዘላ ካብ መንፈስ ቅዱስ እዩ ክብል ንጹር መልእኽቲ ዝነግሮ'' ብስራሕ እግዚኣብሄር እንዳተደነቐን መወዳእታ እዚ ነገር እንታይ ኮን ይኸውን እንዳበለን ድማ ንማርያም ሕጽይቱ ብሓጎስ ወሰዳ።
እዚ ግና መጀመርታ እምበር መወዳኣታ ፈተንኣስ ኣነበረን፡ እዋን ሕርሳ ኣኺሉ። ካብቲ ክትተርፈሉ ዘይትኽእል መገሻ እንከላ እያ ሕርሲ ተታሒዛ። ኣብ'ቲ እዋን'ቲ ንጉስ ንኹሉ ሰብ ንክጸሓፍ ትእዛዝ ኣውጺኡ ብምንባሩ ዮሴፍ'ውን ነታ ጠኒሳ ዘላ ሕጽይቱ ሒዙ ናብ ቤት ልሄም ናይ ይሁዳ ከደ። እዋን ሕርሳ ድማ ሃንደብት ኮነ። ብምምጻእ እቲ ህጻን ዓለም ከምዘይተሓጎሰት ገጻ ጎልበበት፡ ሓደ'ውን እንተኾነ ነታ ሕርሲ ሒዝዋ ትጸዓር ዝነበረት በኳር ኣብ ቤቱ ይኹን ኣብ መዕረፊ ኣጋይሽ ክቕበላ ዝፈቐደ ኣይነበረን። ኣብ መብልዒ ማል ክትወልድ ድማ ናይ ግድን ኮና። እቲ ናይ ዘልኣለም ንግስነት ዝተተስፈወ ውሉዳ ኣብ መብልዒ ማል ክውለድ ከሎ ነቲ ናይ ጽባሕ ክብረት እንዳኣማዕደወት ብዙሕ ኣይከበዳን።
እቲ ብዙሕ ተስፋ እተነግረሉ ህጻን ዓበየ ብመንፈስ'ውን ደልደለ፡ ጥበብ ከኣ መልኦ ጸጋ ኣምላኽ'ውን ኣብኡ ነበረ። ኣዲኡ ድማ ንኹሉ ኣብ ልባ ተዋህልሎ ነበረት፡ ብምስትውዓሉ ትግረም ብምእዛዙ ከኣ ባህ ይብላ። ንሳ ጥራሕ ዘይኮነት ሓደ እዋን ነቶም ፈሪሳውያን ከይተረፈ ብምላሹ ክሳብ ዝግረሙ ገይረዎም እዩ።
ንጉስ ዓብዩ ወዲ ሰላሳ ዓመት ኮይኑ። እቲ ተስፋ ክንገራ ከሎ ጎርዞ ዝነበረት ኣዲኡ'ውን ደጊምሲ እርጋን ደኣ ከርክባ ጀመረ። ተስፋኣ ዝፍጸመሉ ኣዋን ክትሓስብ ከላ ግን ወትሩ ትሕደስ። 'ሕጂስ ኣኺሉ ወደይ ዙፋን ኣብኡ ዳዊት ክወርስ ንጉስ ክኸውን ንደቂ ህዝዝበይ ከኣ ካብቲ መሪር ባርነቶም ከውጽኦም፡ ኣነ'ውን ኣደ ንጉስ ክበሃል' ክትሓስቦ ከላ ልባ ብሓጎስ ይምላእ።
ንጉስ ካብ ገዝኡ ወጺኡ ተነስሑ ክብል ጀመረ: ገሊኦም ከም መስሓቲ ገሊኦም ከም ነቢ ክርእይዎ ከለዉ ትግረም። ሓደ እኳ ነቲ ብነብያት እተዋህበ ተስፋ ዘስተውዕል የለን ድማ ትብል። ሎሚ'ዶ ጽባሕ ክነግስ አንዳበለት ግን ኣብ ኣእምሮኣ ዘይነበረ ዘይተጸበየቶ ነገር ረኸበት። እቲ ሓሳብ ልቢ ብዙሓት መታን ክገሃድ ኣብ ልብኺ ሰይፊ ክኣትው አዩ ዝተባህለላ መታን ክፍጸም ንጉሳ ኣብ ኢድ ዓምጽቲ ወዲቑ ክግረፍ ብዓይና ረኣየት። እቲ መልኣኽ ነዚ ነገር'ዚ ከምዘይነገራ ርግጸኛ እያ፡ እንታይ ይፍጸም ኣሎ ግን ካብ ኣእምሮኣ ንላዕሊ አዩ ። 'እቲ ሹዑዑ ዝሰርሕ፥ ተስፋ ሂቡ ዝፍጽም ዝነበረ ኣምላኽ ደኣ ሎሚ ናበይ ኣበለ' ነቲ ዓቢ ተስፋ ዝሃቦ ደኣ ክረድእ ኣይከልን ድዩ? ልባ ብጓሂን ብሕቶን መልአ።
'ኣቱም ሰባት ተጋጊኹም እዚ ኣምላኽ ዝሃቦ ተስፋ ኣለዎ፡ ኣታ ንጉስኩም እዩ እዚ፡ ኣታ አዚ አቲ ከድሕነኩም ዘለዎ አግዚኣብሄር ዝሰደድልኩም መስፍን አዩ' ዝሰምዓ ግን ኣይነበረን።
ብብርቱዕ ንብዓት ድማ 'ርድኣኒ፡ ርድኣኒ አግዚኣብሄር መጀመርታኡ'ውን ባዕልኻ አኻ ሂብካኒ፡ ሕጂ'ውን ከተድሕኖ ትኽእል አኻ አሞ ንወደይ ርድኣዮ' እንዳበለት ብዘይ ምቁራጽ በኸየት፡ ስለ ወዳ ኡይ ኢላ ለመነት፡ ኣብዛ ሰዓት እዚኣ ግን እግዚኣብሄር ኣይመለሰን ስቕ ደኣ በለ። እቲ ዘይከም ተራ ውሉድ ካብ ሰብኣይ ዘይረኸበቶ፡ ምእንቱ ውን ብዙሕ መከራ ዝሓለፈት እተፍቅሮ ወዳ፡ ናይ ሰላሳን ሰለስተን ዓመት ተስፋኣ፡ ልዕሊ ማንም ዘፍቅራ ንጉሳ፡ ኣብ መንጎ ዓመጽቲ ኣብ መስቀል ክንጥልጠል ከሎ ኣብኡ ደው ኢላ ነበረት።
ኣዒንታ ኣባኡ ተኺላ ንድሕሪት እቲ ተስፋ ክወሃባ ከሎ ዝነበረ ግዝያት ተመልሰት፡ ተስፋኣ አዚ ከምዘይነበረ ርግጸግኛ እያ፡ ካብቲ ተስፋ አቲ መልኣኽ ሓንቲ እኳ ኣይተፈጸመን። 'ተጠቢርኪ፡ ተዓሺኺ፡ አዚ ድዩ ነይሩ እቲ ተስፋኺ፡ ነዚ ኢኺ ዘመንኪ ምሉእ ተጸቢኺ ይትረፍ ንጉስ ውሉድኪ እኳ ኣይረኸብኪ' ጎያ ክትሃድመሉ ዘይትኽእል ሓሳባት ኣእምሮኣ የጨንቓ።
ንጉሳ ሞይቱ፡ ኣማውታኡ ኣማውታ ንጉስ ኣይነበረን፡ ኣማውታ ተራ ሰብ ውን ኣይነበረን ከም ገንሸል እዩ ኣብ ቅድሚ ዓይና ተሓሪዱ። ብብዙሕ ስቓይን ኣውያትን ትንፋሱ ክትሓልፍ ከላ ብዘይካ መሪር ብኻያት ሓንቲ እኳ ክትገብር ኣይከኣለትን።
ማርያም ንቡር ሓዘን'ውን ኣይረኸበትን፡ እቶም ኩሎም ደቀመዛሙርቱን ሃዋርያትን ብብዙሕ ራዕድን ፍርህን እታ ንጎይትኦም ዝረኸበቶም ጽዋእ መዓስ ከምትበጽሖም እናተጸበዩ ኣብ ብርቱዕ ጓሂን ተስፋ ምቑራጽን ደኣ እዮም ዝነበሩ እምበር ንዓዓ ዝኸውን ምጽንናዕ ዝነበሮስ ሓደኳ ኣይነበረን።
ኣብዘን ከበድቲ ናይ ስቓይ፡ ተስፋ ምቑራጽን ሓዘንን መዓልታት ከለዉ ድማ ሓደ ረፍዲ ኣንስቲ ናብ መቓብሩ ከይደን ዘገርም ነገር ሒዘን መጻ። ብብዙሕ ሓጎስን ስንባድን ተመሊአን ድማ ከምዚ በላ ' ናብቲ መቓብሩ ኬድና፡ እቲ እምኒ ተገልቢጡ ጸኒሑና፡ ክልተ ጻዕዳ ዝተኸድኑ ኣሰብኡት ድማ ከምዚ በሉና 'ስለምንታይ ነቲ ህያው ኣብ ማእከል ምውታት ትደልይኦ ኣለኽን ንሱስ ተንሲኡ እዩ፡ በሉና። ካብኦም ሕልፍ ምስ በልና ድማ የሱስ ተጓነፈና 'ኣይትፍርሃ ኪዳ'ሞ ነሕዋተይ ናብ ገሊላ ክኸዱ ንገራኦም ኣብኡ'ውን ክርእዩኒ ኢዮም' ብምባል ንኽኣምንዎ ዘሸግር ነገር ነገራኦም። ማርያም እቲ ናይ መጀመርታ ምስ ምሉእ እምነታን ሓይላን እንከላ ዝነበረ ተስፋኣ ሞይቱ እዮሞ ነዚ ነገር ብቐሊሉ ክትርድኦ ከቢድ ነበረ። ኣይጸንሐን ግን የሱስ ኣብታ ተኣኪቦምላ ዝነበሩ ቤት ሰላም ንዓኹም ኢሉ ነቲ ንመዓልታት ናብ ዓመታት ቀይርዎ ዝነበረ ፍርሃትን ጭንቀትን ዝገፍፍ ሰላሙ ሒዝሎም ደበኽ ዝበለ። ሽዑያ ማርያም ብቋንቋ ክግለጽ ዘይከኣል ምጽንናዕ ዝተጸናንዐት፡ ልባ ሰላም ሓጎስን ምስጋናን መሊኡ ፈሲሱ። ብስራሕ እግዚኣብሄር ኣዝያ ተደነቐትን ተገረመትን።
ለካ ንጉሳ ንጉስ ምድሪ ኣይነበረን፡ ለካ ንጉሳ እስራኤል ጥራይ ኣይነበረን፡ ለካ ንጉሳ ታሪኹ ብሞት ዝምደም ንጉስ ኣይነበረን፡ ተንሲኡ ንኹሉ ህዝቢ ዝኸውን ድሕነት ንኹሎም ወለዶታት ዝኸውን ዓወት ሒዙ ተንሲኡ።
ለማን ነው ይሄ ሁሉ ጥረትና ድካም?…..ለመጪው ትውልድ ገና ለአልተወለደው? …ለአሁኑ ትውልድ? ወይስ…ለተበታተነው? …ለአበደው ትውልድ?…ወይስ በነገር ለተሳከረው?…ኢትየጵያዊነቱን ለከዳው …ወይስ አሁንም በኢትየጵያዊነቱ ለሚኮራው ትውልድ ? ?
ያኛው በንጉሠ ነገሥቱ ዘመን ፣ በአጤ ምንልክ ጊዜ:- በሃያኛው ክፍለ-ዘመን መጀመሪያ ላይ ብቅ ያለ ጋዜጣ ነው። ይህኛው፣ አርፍዶ የወጣው፣የዛሬው መጽሔት ደግሞ፣ አሁን በያዝነው፣ በሃያ አንደኛው ክፍለ-ዘመን መጀመሪያ ላይ ነው።
የሰገሌ ጦርነት፣ አንደኛው ነው። የጣሊያን ወረራና የአምስት ሚሊዮን ወገኖቻችን እልቂት ሁለተኛው ነው። ከዚያ በፊት በዋድላ አውራጃ አንቺም በሚባለው ሜዳ የራስ ጉግሣ ወሌ ጦር ድል ይመታል። አብዛኛው፣ታሪካችን በጦርና በጦርነት ላይ ያተኮረ ነው? ለምን?
አርበኝነትና ስደት፣ ድልና ነጻነት፣ መልሶ መቋቋምና፣ የአፍሪካ አንድነት ድርጅት መመሥረት፣ የነዋይ ወንድማማቾች፣ የገርማሜምና የመንግሥቱ ነዋይ የመንግሥት ግልበጣ ሙከራና፣ በዚያ ሳቢያ እነዚያ ጣሊያንን የመከቱ የአዛውንት አርበኞች ሞት፣ ሌሎቹ፣ በአገሪቱ ላይ የተፈራረቁ ክስተቶች ናቸው። የመንግሥት ግልበጣ ሙከራም አንድ ጊዜ ብቻ አልነበረም!
ንጉሡ ይወርዳሉ። ደርግና ሻለቃ መንግሥቱ ኃይለማሪያም:- ወደ አንድ መቶ ሃያ የሚሆኑ ሰዎች ቤተ መንግሥት ገብተው፣ ሥልጣን ይዘው፣ ሶሻሊዝምን አውጀው፣ የአንድ ፓሪቲ አምባገነን አገዛዝን :- ብዙዎቹ እያጨበጨቡ ጥቂቶቹ እየተቃወሙ ፣ በኢትዮጵያ፣ላይ ይመሰርታሉ። ለምን?
ከዚያ በፊት፣ በኢትዮጵያ ታሪክ ታይቶም ተሰምቶም የማይታወቅ አንድ ሕንጻ፣ አባቶቻችን ድንጋይ ተሸክመው እንዲሰራ ይደረጋል። የሕዝብ እንደራሴዎች መሰብሰቢያ አዳራሽ ፤ ሸንጎ፣ በዘልማድ ፓርላማ ፣ የሚባለው ሕንጻ፣ በታላቁ ቤተ መንግሥትና በቅድስት ሥላሴ ቤተክርስቲያን መካከል ተሰርቶም ይመረቃል። ሁለት ክፍሎችም:- የሕግ መወሰኛ እና የዘውድ ምክር ቤት- እነደ እንግሊዙ ፓርላማም እንዲኖረውም- ይደረጋል።
ዘመናዊ ትምህርት ቤቶች እና ሐኪም ቤቶች ፣በአገራችን ይከፈታሉ። መንገድ እና ድልድይ ይዘረጋሉ። ባንክ ቤቶች፣ ማተሚያ ቤቶች፣ የቲያትርና የሲኒማ አዳራሾች፣ ቡና ቤቶችና ምግብ ቤቶች፣ ሆቴልና አልቤርጎ ቤቶች፣ መሸታ ና ዳኒኪራ ቤቶች፣ የኳስና የስፖርት ቤቶች፣ የአይሮፕላንና የባቡር ጣበያዎች ይከፈታሉ። የአየርና የባህር ኃይል፣ የምድር ጦርና የፖለሲ ሠራዊት፣ የክብር ዘበኛም ጦር፣ ይመሰረታል።
ሙዚቃው ይደራል። አለባበስና አካሄድ፣ አነጋገርና አመለካከት፣ ወግና ሥርዓት፣ ባህልና ልማድ፣ ቀስ እያለም በትንሹ፣ ይቀየራል። ቀሰ እያለም፣ ይህ አዲስ ሁኔታ፣ በከተማ ውስጥ፣ ሌላ መልክ ይይዛል። ነገሮች ይናጋሉ።
ሁለት ትውልዶች፣ አባትና ልጅ የማይግባቡበት ደረጃም ላይ በቀላሉ ይደረሳል። አንደኛው ቀስ እያለ እያዘገመ፣ እንዲያውም እየፈዘዘ እዚያው የነበረበት ቦታ ላይ ቆሞ፣ መቆየቱን ይመርጣል። ሌላው፣ ወጣቱ ትውልድ፣ ትንሽ ፊደል የቆጠረው፣ እየተጣደፈ፣ እንዲያውም ሳያስበው፣ „በጭፍን ዓይኑ፣ ሰተት ብሎ አብዮት የሚባለው እሳት“ ውሰጥ፣ ዘሎም ይገባል።
….ማርክሲዝም፣ ሌንንዝም፣ ስታሊንዝም፣ ኮሙኒዝም፣….መገንጠል፣ የጦር ትግልና የመደብ ትግል፣ በተወሰነው ክፍል አሸናፊ ሁኖ ይወጣል። ኤርትራ ! በስንት የዲፕሎማቲክ ትግል ከእናት አገሩዋ ከኢትዮጵያ ጋር የተባበሩት መንግሥታት ተቀብለው፣ ትዋሃዳለች።
ይህ ሁሉ ሲሆን ሌላው ዓለም ቆሞ አልጠበቀንም። እኛን ጥሎ፣ ፈትለክ ብሎ ሄዶአል። እኛ ፣ ከነበርንበትና ከገባንበት ጣጣ መንጣጣ ሳንወጣና እዚያው ውስጥ ተዘፍቀን፣ ወዲያና ወዲህ ስንገላበጥና ስንወናበድ፣ ሌላው ዓለም ፣ በአንዴ ከእኛሁዋላ ተነስቶ አፈትልኮ ያመለጠበትንና የደረሰበትን የዕውቀትና የሥልጣኔ ደረጃ ለማነጻጽረው፣ በጎን አስቀምጠን፣ ማንም እነዲመለከተው፣ ወደፊት እናደርጋለን። ሌሎቹ፣ በምን ብልሃት ተስማምተው ኖሩ? … ኖረውም፣ አተኩሮአቸውን፣ በሥልጣኔና በቴክኒክ፣ በደሰታ ና በሰላም ፣ በሥነ-ጽሑፍና በጥበብ ላይ ብቻ ጣሉ? ብለንም እንጠይቃለን። መልሱንም፣ ሚሥጢሩንም ወደፊት ፈልገን እዚሁ መጽሔት ላይ እናሰፍራለን።
አንደኛው የነጻነትና የነጻ ሕዝብ ሰብዓዊና ዲመክራሲያዊ መብቶቹ የመከበር ጉዳይ ላይ ነው። ሁለተኛው፣ ነጻና ሁሉንም ዜጋ እኩል የሚያስተናግድ ህብረተሰብ እንዴት፣ በአገራችን ይመሰረታል ? በሚለው ጥያቄ ዙሪያ፣ በሰፊው እንወያያለን።
….መተቸት፣ ….መቃወም፣ የተለያዩ ሐሳቦችን ማራመድ፣ ….መደራጀት፣ ነጻ ምርጫ ውስጥ ገብቶ መምረጥና መመረጥ፣…. ነጻ-ጋዜጣ፣…. ነጻ -ራዲዮና ነጻ- ቴሌቢዠን፣ የሸንጎ ወንበር መያዝ፣ የሥልጣን ገደብና የሥልጣን ቁጥጥር፣ ….እነዚህን ሕገ-መንግሥቱ ላይ የሰፈሩትን መብቶች በሥራ ላይ ለማዋል፣ ምን መደረግ እንዳለበት ? እሱስ እንዴት እንደሆነ፣ እንመረምራለን።
ሕብረተሰቡን የሚበትኑና የሚከፋፍሉ፣ ነገሮች ምንድናቸው ብለን፣እራሳችንን ወደፊት እንጠይቃለን። ሕብረተሰቡንና አገሪቱን ኢትዮጵያን አንድ አድርገው የሚያስተሳስሩና የሚገነቡም ጉዳዮች ምንድን ናቸው ብለንም ጠይቀን ከእናንተም ጋር አብረን መልሱን በጋራ እንፈልጋለን።
እንደሚታወቀው፣ ለአለፉት አመታት „በልዩነቶቻችን ላይ ብቻ አተኩረን“፣ ወርቃማውን ጊዜ እንደ ሌሎቹ ሕዝቦች ሳንጠቀምበት አሳልፈናል። እሱንም ሳንሸፋፍን አንስተን እንነጋገርበታለን።
በዚያው ልክ እኛም፣ እንደ ሌሎቹ ሕዝቦች፣ እንደ አሜሪካና እንደ ቻይና፣ እንደ እነግሊዝና፣ ሩሲያ…. እኛንም ምንድነው አንድ የሚያደርገን ነገር? ብለን እራሳችንን ጠይቀን በመልሱ ላይ እንደ ሰለጠኑ ሕዝቦች፣ እኛም፣ ወደፊት እንከራከራለን።
በዚህ መንፈስ፣ በዚህ ዓላማ ሥር ይህን „ለአእምሮ“ የተባለውን መጽሔት፣ ለጊዜው በዚህ መልክ ለእናንተም ፣ ለእኛም፣ በተለይ፣ ለአዲሱ ትውልድ፣ በአገሩ በኢትዮጵያ፣ ጉዳይ እንዲወያይበት፣ እንዲትወያዩበት፣ …. እንድትከራከሩበት፣ አዳዲስ ሐሳቦችን እንድታሰራጩበት፣ ሜዳውንም ፈረሱንም ይኸውላችሁ ብለን እንድትጠቀሙበት ከፍተናል።
በግልጽ ለመናገር፣ ይህ መጽሔት፣ በአገራችን ነግሦ፣ እስከ ዛሬ ድርስ ወደፊት ወደሁዋላም፣ ወደ ግራም ወደቀኝም፣ እንዳንመለከት፣ ዓይናችንና አእምሮአችንን፣ ጨፍኖ፣ እዚህ ደረጃ ላይ ያደረሰንን፣ „እኔ ብቻ አውቃለሁ፣ የሚለውን የአምባገነኖችን፣ አስሰተሳሰብ፣ የቶታሊቴሪያን፣ አስተሳሰብን“ ይቃወማል። አእምሮ:- ለአእምሮ፣ ለነጻ አስተሳሰብና ለነጻ ሕዝብ፣ ለነጻም ዜጋና የብዙ ፓርቲዎች፣ የፓርላማ ሥርዓት፣ የቆመም ነው።
አንድ ጊዜ ፣ከጥቂት ወራት በፊት፣ የአገሬ ልጆች፣ ቀለል በአለ ቋንቋና አቀራረብ፣ ማንም ሰው ሊረዳው በሚችለው ዘዴና መንገድ፣ ኢትዮጵያን፣ ከሌሎቹ የአፍሪካ መንግሥታትና ከአካባቢ ፣ የአረብ አገሮች ልዩ የሚያደርጋትን ነገር ፈልገህ፣ ፈልፍለህ፣ ሰብስብ አድርገህ፣… ከየት ኢትዮጵያ እንደመጣች? ….እኛ ማን እንደሆን? ባህላችንና ታሪካችንን፣ ሥልጣኔአችን ጭምር፣ በምን ላይ እንደተመሰረተ፣ ቅልብጭ ያለች ነገር፣ በጽሑፍ አዘጋጅተህ፣ ለነጮቹም፣ ለእኛም ፣ ንግግር አድርግልን፣ ብለው ጠይቀውኝ ነበር።
እኔም በደስታ ጥያቄውን ተቀብዬ፣ የሚከተለውን ጽሑፍ ፣ ያኔ አቀረቤላቸው ነበር። ይህን ጽሑፍና፣የዚያን ጊዜ ንግግሬን ያዳመጡ ሰዎች፣ “ምን አለበት ከቻልክ በአማርኛ ተርጉመህ፣ ለእኛም፣ለሌሎቹም፣ እንዲያውቁት፣… እንዲዳረስ፣ ብታደርግ ደግ ነው” ብለው እንደገና እነሱም፣ ጠይቀውኝ ነበር።
“ባህልና ሥልጣኔ”፣ በተለያዩ አገሮች የተለያዩ ትርጉም፣ ቢኖራቸውም ፣ እኔ ለጊዜው፣ ሁለቱን ስያሜዎች፣ ማለት፣ቃላቶች፣ አንድ አድርጌ ወስጄአለሁና፣በዚህ አጠቃቀሜ፣ ግራ እንዳትጋቡ፣ተ-ወዲሁ ይቅርታ እናንተን እጠይቃለሁ።
የቆየና የኖረ፣ በብዙ ሽህ አመታቶች የሚቆጠሩ፣ ባህልሎቹዋንና፣ ሥልጣኔዋን፣ …የሕዝቦቹዋንም ልማድና ወግ፣ ሥርዓትና ደንቡዋን ፣ የእሱዋንም፣ አሁን አሉ፣ ከሚባሉት ፣ ምናልባት ፣ ትላንት ከተመሰረቱት፣ ኃያላን መንግሥታት፣የታሪክ ቆጠራ ጊዜያት ጋር ሲነጻጸር፣ በስንትና ስንት ዘመናት አጣፍቶ የሚሄደውን ታሪኩዋን ጠለቅ አድርጎ ለማቅረብ መሞከሩ ቀርቶ፣ ገረፍ፣ገረፍ አድርጎ እንኳን፣ በችኮላም መሄዱም፣ ቀላል እንዳልሆነ፣እናንተም አንባቢዎቹ፣ በደንብ ታውቃላችሁ። ይህን ጉዳይ ለእናንተ አሁን ማንሳቱ አሰፈላጊ አይደለም። የሆነው ሁኖ፣ ከብዙ በጥቂቱ፣ የእኔ ሙከራ ይህን ይመስላል።
እንደምናውቀው፣ ኢትዮጵያ አገራችን፣ያኔ እነደተማርነውም:- የዛሬን አያድርገውና- የሦስት ሺህ አመት ታሪክ የአላት አገር ናት። አንድንድ ጸሓፊዎች፣ ከዚህም አልፈው፣ ወደፊትም ተራምደው፣ ይህቺ አገር፣ከአምስት ሽህ አመት በላይ እንደኖረችና እንደቆየችም፣ይናገራሉ፣ እነሱም ፣ይጽፋሉ። ሌሎቹ፣ ደግሞ ረጋ ብለው፣ ሰባት ሽህ አመት የሚለውን አሃዝ፣ ለእኛ ይመርጣሉ።
ተመራማሪ ጠበብቶች፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ቆፍረው ከአገኙት ጥንታዊ ቅርሳ-ቅርሶች ተነስተው፣ ከአርባ ሽህ አመት በፊት፣ የሰው ልጆች ፣ አሁን ኢትዮጵያ ተብሎ በሚታወቀው ግዛት ውስጥ፣ ይኖሩ እንደነበርም ፣በደረሱበት ጥናታቸው፣ ሁሉም ተስማምተው ይህን ሐቅ በአንድነት ያረጋግጣሉ።
ትልቁዋ አዛውንት ባልቴት፣ የሰው ልጆች ሁሉ “እናት” የምትባለውም “ድንቅነሽም”፣ –ይህቺ ሴትዮ፣ምናልባት፣ ሔዋን ትሆን?- ከ3.5 ሚሊዮን አመት በፊት ኢትዮጵያ ውስጥ ትኖር እንደነበር፣ ከእነማሥረጃው ለዓለም ሕዝብ፣ ታሪኩን፣– ይኸው፣ ቢያንስ አጽሙዋ ከተገኘ አሁን አርባ አመት ይሆነዋል፣–በንግግርም፣በመጽሐፍም መልክ፣ ተመራማሪዎቹ አቅርበውልን ፣ እኛንም፣ ሌሎቹንም በሥራቸው ውጤት አስገረመዋል።
የሚያሳዝነው ግን፣ ወይም የሚገርመው፣ዘንድሮ ማለት እንችላለን፣ ይህን ሁሉ ነገር እያወቁ፣ አንዳንድ ግለሰቦችና ድርጅቶች፣ በተለይ የተወሰነ የፖለቲካ አጀንዳ ይዘው ፣አገሪቱን ማተረማመስ የሚፈልጉ ኃይሎች፣ የዚህችን አገር ዕድሜና ታሪክ በእነሱ ዓይን ወደታች ጎትተው፣ “አንድ መቶ አመት ብቻ ነው”፣ ብለው ደፍረው፣ እኛንም ሆነ የተቀረውን ዓለም ለማሳመን በኃይል ጭምር፣ ብዙ፣እነዚህ ሰዎች ደክመዋል። የእንደዚህ ዓይነቱ አቀራረብና የታሪክ አጻጻፍ፣ ግንባር ቀደሞቹ ደግሞ:- ይህ ሓሜት አይደለም፣ማንም ሰው ያውቀዋል- እራሳቸውን “ነጻ-አውጪ” ብለው የሰየሙ በርካታ የተገንጣይ በድን፣ ድርጅቶችና መሪዎች ናቸው። የካድሬውን ቅስቀሳ ግን ለጊዜው ፣ጥቅም ስለሌለው፣ ወደ ጎን እንተወው። እሱ እራሱን የቻለ ሌላ ታሪክ ነው!
እንደዚህ ዓይነቱ አቀራረብና የታሪክ አጻጻፍ:– ተጨባጩ ሁኔታ፣ዛሬ ምስክር ሁኖ እንደሚያሳየን– ለአለፉት አመታት አገሪቱን ኢትዮጵያን… የጦርነትና የቀውስ፣የፍጅትና እንዲሁም የትርምሰ ሜዳ እንድትሆንና፣ እዚያም ውስጥ አገሪቱ እንድትገባ፣ ይህ፣ አሳዛኝ ሥራና ትምህርት ፣ የተቻለውን አሰተዋጽኦ፣ጥሩ አድርጎ በአለፉት ጊዜ አበርክቶአል። …ረሃቡ፣… ድህነቱ፣ የበሽታ የመስፋፋቱ፣… ስደቱ፣… ለየት ያለ አስተሳሰብ ያላቸውን ሰዎች ክትትሉና ግድያውም፣….እሥራቱም…ይህ ሁሉ መኣት የመጣው ደግሞ፣ ከሌላ ነገር ሳይሆን፣ ከዚሁ የተሳሳተ፣ ወይም አውቆ ከተነደፈ አጀንዳም የመነጨ ነው። ጊዜዋንም:- አገሪቱ- ሐብቱዋንም፣….ጉልበቱንም ፣… ሕይወቱንም ፣ ልጁንም፣ ሰው ሁሉ፣ ኢትዮጵያ ን ጭምር ፣ ያጣችውና፣ ወላጆች ያጡት፣ በዚሁ፣ መሰረት በሌለው፣ በከንቱ ውዳሴአቸውና አንዴ በጀመሩት ቅጀት ሳቢያ ነው።
ለመሆኑ ምን አተረፍን? ….ምንስ ተገኘ? ማነው ዛሬ የዚህ ሁሉ ትረምስ ተጠቃሚ?…ማነውስ ዛሬ ተጠያቂው?…የሚለው ጥያቄ ሲነሳ፣ዞሮ ዞሮ መልሱ፣በአንድ ነጥብ ላይ የሚያነጣጥር ነው።እሱም ያ ሁሉ ነገር፣በመጨረሻ የጠቀመው፣አምባገነኖችንና፣ከድሮም ጀምሮ ኢትዮጵያ ተበትና እንድትጠፋ የሚፈልጉትን ኃይሎችን ነው።
ዛሬ፣ በዓለም ዙሪያ፣ ቤታቸው፣መንደራቸው፣ አገራቸው፣ በዚህ የእርስ በእርስ ጦርነት ፈርሶ፣ የኢትዮጵያ ስደተኞች፣ ሰብሳቢ አጥተው፣ የትም ቦታ ሲንከራተቱ እናያለን።ብዙ ቦታም እነደ ዕቃ፣በየበረሃው አሸዋ ውስጥና በየባሕሩ የትም ወድቀው፣ የአሞራ፣ወይም የአሣ-ነባሪ ምሣና ራት ሁነው ቀርተዋል።
….አሽከርና ገረድ፣ ሴተኛ አዳሪና፣…በር ጠባቂ ዘበኛ፣የሆኑ ኢትዮጵያኖች … በአረቦች ቤት:- በመካከለኛው ምሥራቅ፣ዛሬ ሲረገጡ፣ሲደበደቡ፣…የሞት ፍርድም ሲፈረድባቸው እንሰማለን። በዩቱብ እናያለን። ሌላው ቀርቶ፣የእናታቸውን ጡት ያልጨረሱ ሕጻናት ልጆች ሳይቀሩ ለጉዲፈቻ ወደ አሜሪካንና ወደ አውሮፓ፣ከቅርብ ጊዜ፣ እነዲጎርፉም ተደርጎአል።ስንት ልጆች አገራቸውን ጥለው ወጥተዋል!
ይህ ሁሉ መአትና ጉድ ያሳፈራቸውና የሚያሳፍራቸው ኢትዮጵያኖች ቁጥር፣ጥቂት አይደለም። ብዙ ናቸው። በውጭ አገር ፣በደረሱበት ቦታ፣ ከየት መጣችሁ ተብለው እነሱ፣ በፈረንጆች ሲጠየቁም፣ መልሳቸው፣የእነሱ፣ከጥቂት ጊዜ ወዲህ፣ የሚደንቅም የሚገርምም፣ ሁኖአል። ያ ! ዱሮ በኢትዮጵያዊነቱ ኮርቶ፣ማንነቱን የማይደብቀው ሰው፣ ዛሬ ….ከጃማይካ፣ ከሓይቲ፣ ከኬንያ፣….የሚሉ:- እንደምንሰማው- ሁነዋል። ቁጥራቸውም ዘንድሮ ትንሽ አይደለም።
እንደምናውቀው፣ ብዙዎቹ የካሪቢክ አገር ሰዎች፣በተቃራኒው፣ ሲጠየቁ፣ የአመጣጥ ዘራቸውን እየቆጠሩ፣ የዘር- ግንዳቸውን እየሳቡ ከኢትዮጵያ እንደሆነና እነሱም “የራስ-ተፈሪያን” ወገን እንደሆኑ እሰከ ዛሬ ድረስ ሳይደብቁ በዚህቺ አገር ይመኩባታል። እራሳቸው አብዛኛው የአፍሪካ አገር ሰዎችም ከናይጄሪያ ይሁኑ ከማሊ ከሀሩዋንዳ ይሁኑ ከብሩንዲ ከኬንያ ይሁኑ ከማደጋስካር፣ከሱማሌ ይሁኑ ከሱዳን፣- ዝርዝሩ ብዙ ነው- …ዘራቸው ፣…. ወላጆቻቸው፣ዘመዶቻቸው፣ አንዴ፣ ከኢትዮጵያ ፈልሰው እንደወጡ፣ እነሱም፣ ሳያፍሩ፣ ይህን ታሪካቸውን መለስ ብለው ያስታውሱታል። ኮርተውም፣ – ይህ አይካድም፣ስታገኙአቸው፣ ጠይቁአቸው- ይናገራሉ።
በአውሮፓ ሆነ በሌላ አካባቢ ያሉ አገሮችና ሕዝቦችን፣ታሪካቸውን ጠጋ ብለን ብንመለከት፣ ሁሉም በተለያዩ ጊዜያትና ዘመናት፣ በሌላው፣ በዘመኑ ኃያልና ጠንካራ በነበረው ጦር ተወረው፣ እንዲያውም ባሪያ ሁነው ተሸጠው፣ …የተጋዙ ሕዝቦች ብዙ ናቸው።
በሦስት ሽህ ወይም ከዚያ በላይ በሚቆጠረው ረጅሙ ታሪካችን አንድ ጊዜም፣ አንዱም፣ ጉልበተኛ ፣ኃያል መንግሥት፣ ከመሬት ተነስቶ እኛን በጦር ወግቶ፣ ቅኝ-ተገዢ ባሪያው አድርጎ አልሸጠንም። የኢትዮጵያ ልጆችም ፣ይህን ዓይነቱን መከራ ፈጽሞ አላዩም።
ይህ ማለት፣አገሪቱን ለመያዝ የሞከረ መንግሥት የለም ማለት አይደለም። ብዙዎቹ፣ሐብቱዋን አይተው፣ሌሎቹ፣ አየሩዋን ተመኝተው፣ የተቀሩት፣”ባሪያና መሥፈሪያ ቦታ፣ ፈልገው” እሱዋን ለመያዝ ከአንዴም ሁለቴ፣ እየተፈራረቁ ሞክረዋል። ግን እነሱ፣ይህን ዓይነቱን ሙከራ ሲያደርጉ፣ተይዘው፣ አይቀጡ ቅጣት፣በሕዝቡ ክንድ፣በአባቶቻችን ጦር ተቀጥተው አርፈው ሁሉም ተቀምጠዋል።
….ጣሊያን ዱሮ፣ በግሪክ ተይዛለች። እንግሊዝ በሮም …ግሪክ በቱርክ አሜሪካን በስቴን በፖርቱጋል በእንግለዝና በፈረንሣይ እንደ ገና እነዚህ ሁሉ አገሮች ጥንት በሮም መንግሥት ተይዘው ባሪያ ሁነው ተሸጠው በተለያዩ ጊዜያት በእነሱ ተገዝተዋል።በኢትዮጵያ ላይ ግን ይህ ነገር አልደረሰም ሲባል፣ተአምር የሚመስላቸው አሉ። ታላቁ እስክንድር፣ግብጽን፣ ሲይዝ፣ኢትዮጵያን አልነካትም። ዩለየስ ሴዛር፣ አፍሪካ ሲወርድ፣በመርከብ አባይ ላይ፣ ከቂሊዮፓጥራ ጋር ሲንሸራሸር እንደዚሁ ኢትዮጵያን አልደፈረም። የንግድ ልውውጥ ግን ነበር። ወርቁን፣የዝሆን፣ ጥርሱን፣ዝባዱን…የአንበሳና የአነር ቡችላውን፣ ከእኛ ይገዙ ነበር። ለምን ወርደው አልያዙንም?
ድፍን የአፍሪካና የእሲያ አገሮችም፣…ቻይና፣…. ሕንድ፣…. ኢንዶ ቻይና፣ ኮሪያ፣ መካከለኛው ሥራቅና አረቦች በሙሉ፣ የቅኝ ገዢዎች መዳፍ ውስጥ ገብተው ፣ ፍዳቸውን፣ በአሥራ ዘጠነኛውና በሃያኛው ክፍለ-ዘመን ሲያዩ፣ ኢትዮጵያ፣በተቃራኒው፣ ለእነሱ፣ ለነዚህ ፣ በብዙ ቢሊዮን፣ ለሚቆጠሩ ሕዝቦች፣ የነጻነት ችቦ ሁና፣ እንደ ምሳሌም፣ተጠርታ፣ እንደ ነጻነትም ተስፋ ፣ ተጠቅሳ፣ ለእነሱም ቆማ፣… ትታግል እንደነበረች፣ እነሱ እራሳቸው ፣ ሳይደብቁም ብዙ ቦታ ደጋግመው ጽፈዋል። ጋንዲ ና ማኦ ሴቱንግ፣ከእነሱ ውስጥ አሉበት።
የእንግሊዞች የመንፈሳዊ ትምህርት፣ አስተማሪ ሚሲዮኖች ናቸው፣ በአሥራ ዘጠነኛው ክፍለ-ዘመን፣ በሰሜን አሜሪካና በካሪቢክ አገሮች፣ እሁድ እሁድ፣ በቤተክርስቲያን የጸሎትና የሰበካ ሰዓቶቻቸው፣ “ኢትዮጵያ” የሚለውን ቃል፣ከመጽሐፍ ቅዱሱ፣ እየጠቀሱ በዘመኑ በጥቀሮች ላይ ነግሰው ለነበሩት ነጮችና፣ በትላልቅ እርሻዎች ላይ ተሰማርተው፣ ለነበሩ ለአፍሪካውያኖቹ:- ለባሪያዎቻቸው፣ ለመጀመሪያ ጊዜ፣ ይህቺን፣ሁሉን ቀድማ፣ የክርስቲያን አገር፣ የሆነቺውን:– ኢትዮጵያን– ያኔ ብድግ ብለው ያስተዋወቁት።
“የሰው ልጆች ሁሉ፣ በእግዚአብሔር አምሳል የተፈጠሩ፣ ጥቁር ይሁን ነጭ፣ ቢጫ ይሁን ቀይ፣…ክልስ ይሁን፣ ለምጣም….የእሱ የፈጣሪ ልጆች ስለሆኑ እኩል ናቸው” ፣ ብለው፣ የእንግሊዙ ቄሶች፣ ቢያንስ፣ በቤተ ክርስቲያኑ መቅደስ ውስጥ፣ ጥቁሮቹ ወንበራቸውን ይዘው፣ አብረው ከነጮቹ እኩል፣ ወንበር ላይ ተቀምጠው፣ ለአምላካቸው፣እንዲጸልዩም ገዠዎቹን፣ያኔ ፣ እነሱ፣ ጠይቀወ፣ ሥርዓቱን አናግተዋል። በሁዋላ ወጣቱ መሥፍን፣ ተፈሪ መኮንን ብቅ ይላሉ።
ልዑል ራስ ተፈሪ መኮንን፣ የጎንደር ንጉሥ ተብለው፣ ዘውዱን፣በንግሥት ዘውዲቱ ሥር ሲደፉ፣ ትንሽ ቆይቶም፣ እኝሁ መስፍን፣ “ ቅባ ቅዱሱን ተቀብተው፣ ዙፋኑ ላይ ተቀምጠው፣ የኢትዮጵያ ንጉሠ- ነገሥት “ሲባሉ፣ በመላው ዓለም፣ ተበትነው ፣ የሚገኙ ጥቁሮች ሁሉ፣ ያኔ ፣ ታትመው ይወጡ የነበሩት ጋዜጣዎች ላይ ተጽፎ የነበሩትን ቃላቶች፣ አሁን መለስ ብለን ስንመለከተው፣ የደስታው ተካፋይ ብቻ ሳይሆኑ፣ የእነሱም የነጻነት ቀን ፣ እንደተቃረበ አድርገውት፣ ሁኔታውን እንደተቀበሉት፣ እንደቆጠሩትም፣ ከእነሱ ውስጣዊ ስሜት እንመለከታለን።
በእርግጥም ኢትዮጵያ ፣ ለእራሱዋ ነጻነት ብቻ ሳይሆን፣ ለሌሎቹም ቅኝ ተገዢ ሕዝቦች፣ለእነሱ ነጻነት፣ በግንባር ቀደምነት፣ ቆማም፣ይህቺ አገር ለሕዝቦች፣ እኩልነት ታግላለች። በሃያኛው፣ ክፍለ-ዘመን አጋማሽ ላይም፣ በኢትዮጵያ ጥረትና ድክመት፣ ብዙ የአፍሪካና የእስያ አገሮች፣ከቅኝ ግዛት አገዛዝ ነጻም ሊወጡም ችለዋል።
እንግሊዝና ፈረንሣይ፣ ጣሊያንና ስፔን፣ እንዱሁም ፖርቱጋል፣ ከአንዱ አገር ወደ ሌላው በየተራ እየተዘዋወሩ፣…እየሄዱ፣ባንዲራቸውን እያወረዱ፣ እየጠቀለሉ ሲሰናበቱና፣ያን አገር ለቀዉ ሲወጡ፣ በቦታው ፣አፍሪካውያኖቹ፣ ያውለበለቡት፣ አዲሱ ሰንደቅ አላማቸው፣ (በተለያዩ ቅደም ተከተሎች ያሸበረቁ፣ እነዚህ ሰንደቅ አለማዎች) ሦስቱን፣ ቀለም ፣ – እዚህ ላይ፣ መናገር አያስፈልግም- አረንጓዴ፣ ቢጫና ቀዩ፣ የኢትዮጵያን ባንዲራ፣ነው።
በዓለም ላይ፣( ይህን ለማያውቁት፣ጮክ ብላችሁ ንገሩአቸው፣) እንደ ነጻነት ምልክታቸው፣ እንደ ኢትዮጵያ ባንዲራ፣ በቁጥሩም በብዛቱም ፣ ብዙ መንግሥታት የተቀበሉት ሰንደቅ አላማ የለም። ከኢትዮጵያ ሌላ አንድም መንግሥት፣ባንዲራው ብዙ ቦታ አይታይም። የአሜሪካንን ወይም የእንግለዚን ባንዲራን የሚመስል ሰንደቅ አላማ፣ ብዙ አገሮች፣ ተቀብለው አያውለበልቡም!
ይህን ለመረዳት፣ የተባበሩት መንግሥታት በር ላይ፣ ትንሽ ደቂቃን ማሳለፍ ይበቃል። ይህም፣ዝም ብሎ ከሰማይ ላይ ዱብ ያለ፣ የአፍሪካውያኖች ውሳኔ አይደለም። ከኢትዮጵያ፣ነጻነትና ከእሱዋም ጋር የተያያዘ መተሣሰርን ያረጋግጣል።
በአውሮፓ ምሁሮች ዘንድ፣ በአውሮፓ ገዳምና በቤተ ክርስቲያን አካባቢዎች፣ እንዲሁም ቀስ እያሉ እየተጠናከሩ፣ያኔ በመጡት ፣በዪኒቨርስቲዎች ቅጥር ግቢም ውስጥም፣ ይህቺ አገር ኢትዮጵያ፣ የምትታወቀው፣ ከመካከለኛ ክፍለ-ዘመን ጊዜ ጀምሮ ነው። ከዚህም አልፎም ወደ ሁዋላም ዘመን ይሄዳል።
የመስቀል ጦረኞች ዘመን ፣ያኔ ! ኢየሩሳሌምን ከአረብና ከቱርክ፣ እጅ እናስወጣ የሚሉ አውሮፓውያኖች፣በወዳጅ ፍለጋ፣ አንድ መላ ሲመቱ፣ ዞረው፣ ዞረው፣እነዚህ ሰዎች፣ የኔ ያገኙት አንድ ወዳጅ፣ቢኖር፣ ጻዲቁ ዮሐንስ የሚባለውን ስመጥሩውን የኢትዮጵያን ንጉሥ ነው።
ከጥንት ጀምሮ የክርስትናን ሃይማኖት የተቀበለቺውን ኢትዮጵያ፣በጦርነቱ ላይ ማሳተፍ፣ ለእነሱ ለአውሮፓውያኖቹ፣ ቱርክንና አረቦቹን፣በሁለት አቅጣቻ ፣እንደ ጉጠት ነክሶ፣ ከዚያም፣ ከኢየሩሳሌም፣ እነሱን ማባረር ይቻላል፣የሚል ውሳኔ ላይ ደርሰው ነበር።ይህም የማይገኝ ጥሩ አጋጣሚ እንደሆነም ተረድተው ነበር።
በጥንታዊ ሮምና በግሪክ ጸሓፊዎችም ዘንድ፣… በእራሳቸው፣ በፋርስና በአረብ ደራሲዎች፣ አካባቢ ፣ ኢትዮጵያን ከሁለትና ከሦስት ሺህ አመት በፊት በደንብ፣እነሱ ያውቁአታል። በተለይ ሆሜርና ሔሮዶት ፣በሁዋላም የተነሳው፣ ፔቶሌሜዮስ፣ እነዚህ ሰዎች፣ጥሩ አድርገው ፣ ስለዚህቺ አገር ጽፈዋል። ከሁሉም ጥንታዊው፣የግሪክና የሮም፣ኢትዮጵያን የሚያሳየው ካርታ ትልቅ፣ ምስክር፣ነው።
ትልቁ የጀርመን ፈላስፋ፣ ኢማኑኤል፣ ካንት፣በጽሑፉ የሚያወራላት ኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያኖች፣ እነሱ፣… እነማንናቸው?…. ለመሆኑ፣ ምንድናቸው?… ከየት ነው፣የመጡት?….መጥተውስ፤ የዓለም ፖለተካ መድረክ ላይ ብቅ ያሉት፣ በምን ብልሃትና ዘዴ ነው?
ለምንድ ነው፣ ያኔ በደንብ የታጠቀውና በሕንድ ተዋጊ ጦር፣ በዝሆኖች ጭምር፣ የታጀበው፣ የእንግሊዝ ሠራዊት፣ ቴዎድሮስን፣ እራሱን ኢንዲገድል፣እዚያ ሁኔታ ውስጥ ከተውት፣ የሁዋላ ሁዋላ፣ አገሪቱን ፣ኢትዮጵያን ሳይዙና የቅኝ-ግዛታቸው ሳያደርጉአት ፣ዝም ብለው፣ያ ጦራቸው፣ ልጅ ዓለማየሁን ብቻ ወስዶ የተመለሰው?
የኢትዮጵያ፣ ባህል?… የእሱዋም፣ሥልጣኔ ስንል፣ ምን ማለታችን ነው? ምንድነው፣ይህቺን አገርና ሕዝቡዋን፣ አንድ አድርጎ እስከ አሁን፣ ድረስ፣ ያቆየው? ምንድነው እነሱን፣ኢትዮጵያኖች፣ እንደሌሎቹ፣ሕዝቦች ሳይበታተኑ፣ አንድ፣ አድርጎ ያስማማቸው ምሥጥር?
በምርምር ዓለም ፣የአንድን ሕዝብ ውስጣዊ ፣ተንቀሳቃሽ ነፍስ፣ እነሱን ሁሉ፣ አንድ የሚያደርግ መንፈስ፣…. የአንድነታቸውን የልብ ትርታ፣ እንዲያውም፣ አለፎ ተርፎ፣ እነሱን፣ እንደ አንድ ሰው ሰብስቦና አስተባብሮ፣ለብዙ ዘመናት፣…. በመቶና፣ በሁለት መቶ፣ በአምስትና በሰባት መቶ፣… ለሽህና፣ ለሦስት ሺህ አመታት፣ የሚያቆያቸውን ፣ አንዳች፣ያ! በዓይን የማይታይ ምሥጢራዊ የሆነውን ነገር፣ ፈልጎና ፈልፍሎ፣ እንደ ማግኘት ያለ፣ ከባድ ነገር ፣ በሳይንስ ዓለም፣ ውስጥ፣ ፈጽሞ የለም።
ለየትኛው ነገር፣….ነው? በየትኛውስ ፣ ብልሃት ነው? የአገሪቱ ባህልና ሥልጣኔ፣ ወግና ሥርዓቱ፣ ደንቡና ትምህርቱ ፣ ቅድሚያ ፣ በተለያዩ ዘመናት ሰጥቶ …አውጥቶና አውርዶ ተመካክሮም ያን ያገኘውን ነገር ጨብጦ እሱንም ለሰው ሁሉ ለዜጎቹ እንዲከተሉት አቅርቦ … አገሪቱንና ሕዝቡን አንድ አድርጎ ሊያዋቀረው የቻለው?
የአንድን ሕዝብ፣ ባህልና ሥልጣኔውን፣ አስተሳሰቡና አመለካከቱን፣ ለመረዳት፣ ያ ሕዝብ፣የተገነባበትን፣ ድርና ማጉን፣ አጥንትና ሥጋውን፣ ልቦናውንና፣ መንፈሱን፣ አሰከ የደም ጠብታውና የአጥንቱ፣ውስጣዊ መረቁ ድረስ፣ እሰከዚያ፣ ታች ድረስ፣ ወርዶ ፣ መመልከትን ይጠይቃል።ከዚያም፣ ወደሁዋላ፣ ተመልሶ፣ እስከ ፣ እያንዳንዱ ፣… ሰው በየፊናው፣ የቆመበትን፣መድረክ፣መቃኝትን ይጠይቃል። ከዚያም አልፎ፣ በጋራ እንደ ችቦ አንድ ላይ ዜጋው ሁሉ፣ ሰብሰብ ብሎ የቆመበትን አስተሳሰብ፣ መመልከትንም፣መምርመርንም፣ ያጠቃልላል።
በዚያው ላይ ፣ ሳይቆሙም፣ ከዚያም አልፎ፣ የሚሄድ፣ጠቅላላውን፣ አገሪቱንና ሕዝቡን ፣ አንድ አድርጎ፣ የተሸከመውን ፣ መሠረትና ምሶሶ፣ ምንድነው? ብሎ ጠይቆ፣ ያንንም፣ሥዕል አዕምሮ ውስጥ፣አስገብቶ፣ እሱን፣ ለመረዳት፣ የጠለቀ፣ ምርምርን፣ ማካሄድ ይጠይቃል።
የአንድን ሕዝብ፣ታሪክ፣ የዚያንም ሕዝብ ፍልስፍና፣ ቁጭ ብሎ፣መጽሓፍት፣ቤት፣ ተቀምጦ ማጥናት፣ ይቻላል። ግን ፣እሱ ብቻውን፣ በቂ አይደለም። ወግና ሥርዓቱን፣ ልማድና፣ሕግጋቶቹን፣ለኣማልክቶቹም፣በየፊና የሚያቀርበውን መስዋዕት፣ መቁጠርም፣ይቻላል። ግን ፣ እሱ ብቻውን፣ አሁንም፣ቢሆን፣ በቂ አይደለም። ወይም፣ደግሞ፣ የምጣኔ ሐብቱን፣ የእርሻ ምርቱን፣ የቴክንክ ችሎታውን፣ መዝግቦ ፣እነዚህን ሁሉ፣በእያለበት፣ ተዘዋውሮ፣ መመልከትን፣ይጠይቃል። እሱም ብቻውን አንድ ሕዝብ ለምን ይህን መንገድ ትቶ፣ ያኛውን እንደተከተለ፣ መልሱን፣በበቂ፣ እዚያ ውስጥ፣ አናገኝም። እሱም አይሰጠንም። በዚህ ዘዴና በእዚህ ጉዞ፣ በተለያዩ፣ ሳይንሳዊ፣ ጥበቦችና ምርምሮች፣ተንቀሳቃሹን፣ ሕይወት፣ ያለውን የአንድን ሕዝብ፣ መንፈስና ነፍሱን፣ የልብ፣ትርታውን ፣ ጭምር፣ ዋና እምብርቱን፣ማለት፣ እንችላለን፣ በዚህ ዘዴ፣…በዚህ፣የምርምር ጉዞ፣ በቀላሉ፣ ፈልጎ ፣ ማግኘት –የሚቻል ይመስላል እንጂ– ጨርሶ፣ አይቻልም።
የአንድ ህዝብ ባህልና ሥልጣኔ፣ በምሳሌ ለመናገር፣ እንክብካቤ፣ እንደሚያስፈልገው ፣ እንደ ትንሽ ቡቃያ፣ አታክልት፣ነው። ከጊዜ በሁዋላም፣ያ! ትንሽ ችግኝ …ደርቶ፣ አድጎ፣ አብቦ፣ጥላውን፣ ለአላፊ አግዳሚው፣ …ለአራዊቱም፣ ለሰውም፣ ለአዕወፋትም፣ይሰጣል። ይህ ትልቅ ዛፍ፣ ጥድ ወይም ፣ የግራር ዛፍ፣ አይነትም፣ ነው።
እዚያ፣ ለመድረስ፣ ብዙ አመታቶችን፣ ይጠይቃል። ያም ! ሊሆን የሚችለው፣እንደዚሁ በቀላሉ፣ አይደለም። ዛፉ የቆመበት አካባቢ፣መሬቱና አየሩ፣… ከታችም ፣ ከሚመግበው፣ ወሃና ያ ዛፉ የቆመበት፣ ምድረ-ከርስ፣እሱም፣ የሚሰጠው ፣ ጥሩ፣ ጥሩ ፣ንጥረ -ነገሮች፣ ምግቦቹም፣ ወሳኝ፣ ናቸው። በዚያም ተጠናክሮ፣ ሲወጣ፣ ብቻ፣ ነው፣ በሽታውን፣ ቀጠሎውን፣ ምስጡንና፣ አውሬውን፣ መክቶ፣ ለመቶና ሁለት መቶ፣ አመታት፣ ከዚያም አልፎ፣ አንድ ሺህ አመት፣ሊኖር የሚችለው። ስንቱ፣ችግኝ፣ ነው፣ ወሃና፣ ጠቃሚ ንጥረ-ነገሮችን አጥቶ፣በዚያው፣ ከሮ፣… ክቺች ብሎ፣በጸሐይ ደርቆ፣አመድ፣ሁኖ የቀረው።
ይህም ማለት፣ በሌላ ቋንቋ፣ አንድ ባህል፣ልክ እንደ፣ ትንሽ፣ ችግኝ፣ በዚህች ዓለም ላይ ብቅ፣ ሲል እንክብካቤ ያስፈልገዋል። ባህል፣ማለት፣ትልቅ ዛፍ ነው፣የሚባለውም ለዚህ ነው!
የተለያዩ፣ እሴቶችና፣ ሐሳቦች፣ እኛ በምናውቀውና ብዙዎቹንም፣ እኛ በማናውቃቸው፣….. በአጋጣሚም ፣ምክንያቶች ይሁኑ፣ወይም፣ ታስቦበት፣ በተነደፉት፣የተለያዩ አላማዎችና ግቦች፣ላይ የተመሰረቱ ናቸው።ነገሩ ከዚያም አልፎ ይሄዳል። ባህል፣ አንድ ባህል፣ ከሕይወት ከተገኙ ተመክሮዎች ፣ ከተለያዩ ዕውቀቶችና ጥበቦች፣ እንዲሁም በተለይ፣ እሳት የላሱ፣የታሪክ ፣ ተወናዋኞች፣ አውጥተው አውርደው፣ በአቀረቡትና፣ በአዘጋጁት፣የጭንቅላት፣ሥራ ላይ፣ የተመሰረተና፣የተገነባ፣ መሠረት፣ ያለው ቤት፣ ማለት ነው።
ይህ በመሆኑም ነው፣ የአንዱ አገር ባህል፣ ከሌላው፣ ….ልክ እንደ እጽዋትና አታክልቶች፣እንደ ጫካና እንደ አበባዎች፣ ፍጹም፣ ከቦታ ቦታ፣ ይለያያሉ ። እዚህ አውሮፓ የሚበቅሉ፣እጽዋቶች፣ ከአሜሪካኖቹ፣ ይለያሉ። የአፍሪካው ደን፣ከእሲያ ይለያል።
ይህ ስለተባለ ግን፣ በዓለም ላይ፣የሚታወቁ ትላልቅ፣ ባህሎች፣ እራሳቸውን ከሌላው አግለው፣ የሚኖሩ፣ ባህልና ሥልጣኔዎች አይደሉም። እንዲያውም አንዱ ከሌላው፣ አዳዲስ ሐሳቦችንና እሴቶችን፣ ወስዶና ገልብጦ፣ ለእራሱ ጥቅምና የእራሱን የመጨረሻ አላማ እስከአልተጻረረ ድረሰ፣ አእምሮውን የሚያሰፉ፣ አመለካከቶችን፣ ሕይወቱን የሚያስደስቱ፣ ሥራዎችን፣ ፣ ሐብቱን የሚያዳብሩ ፣ ግሩም የሆኑ ሐሳቦችን፣… ውድድርና፣ ጠንካራ መንፈስን፣ … ወኔን የሚቀሰቅሱ፣ ስልቶችን፣ ከሌላው፣ዓለምና ሕዝብ ወስዶና ገልብጦ፣ ለእራሱ፣ጥቅም ሲል እነሱን፣ ከመጠቀም፣ፈጽሞ፣ አንድ ባህል፣ አይመለስም።
ይህ ማለት ግን እንዳለ፣ሳያወጣና፣ ሳያመዛዝን፣ አንድ አገር፣ የሁሉንም የባዕድ፣ ወይም የጎረቤትን፣አገሮችን እሴት፣ ወይም ደግሞ፣ የውጭን አመለካከቶች፣ እንዳለ፣ “ሰርቆ ፣ ወይም አጥንቶ ፣ ይቀዳል፣ኮቲም አድርጎ ይወስዳል” ማለት፣ አይደለም። መርጦ፣ የሚወስዳቸው፣እላይ እንደተባለው፣ ከጠቅላላው ፕላኑ፣ ከትልቁ አላማው ጋር አብሮ ይሄዳሉ ብሎ የሚያምናቸውን ፣ ነገሮች ብቻ ነው።
ኢትዮጵያም፣አገራችን ደግሞ፣ በዚህ ቀልድ የማታውቅ፣ እንዲያውም፣ በዚህ፣ነገር፣የማትጠረጠር፣ነገር የገባት፣ ይህንንም በደንብ አድርጋ የምታውቅና የምትጠቀም፣እንደገና ፣ እንዲያውም በዚህ፣ብልሃት፣ የተካነች አገር ናት። የሚጠቅማትን ለይታም ታውቃለች።
ይህን ስታደርግ ግን፣ እሱዋ እራሱዋ ፣ አባቶቹዋ በስንት መከራ ፈልገው ያገኙላትን፣ የእራሱዋን የሆነውን ባህል፣ እነደ ዓይን ብሌን መጠበቁን ትታ፣ እሱን ወርውራ፣የባዕዱን ፣በጭፍን ዝም ብላ ይጠቅመኛል ፣ ብላ እነደ ሞኝ ፣ በትክክል ግልባጭ፣ “አንድ፣…ለአንድ ኮፒ “ሁሉም ነገር ቀድታ፣ የምትወስድ አገር፣ አይደለችም።…ወስዳለችም ፣ ብለን መናገር አንችልም።
እንደ አራስ ነብር፣ ባህሉዋን ፣ ሥርዓቱዋን ፣ የቆየ ወጉዋን….ወለም ዘለም ሳትል፣ የምትጠብቅ አገር፣ ከጃፓን ቀጥላ፣አለ ቢባል(ሌሎችንም መጥራት ይቻላል) ኢትዮጵያ ናት። በባህሉዋ፣…. በአለባበስዋ ሆነ፣ በምግብ አሰራርዋና በቅቀላ ሙያዋ፣… በመዚቃ ጨዋታ ሆነ፣ ….በሠርግ፣ ሰው ከሰው ጋር በአለው ግኑኝነት ሆነ፣ በደሰታና በሐዘን፣ጊዜ፣ ሌላው ቀርቶ፣ በቡና አጠጣጥ ሥነ-ሥርዓቶች ፣ በወንዶች ልጆች ግርዘት፣…. በአስክስታና ጭፈራ፣… በመሶብና በድስት አጠቃቀም፣…እንዲያውም፣ ከኦሪት ጊዜ ከነበረው ሕግጋቶች ጋር -ምግባችንን ፣ ከወሰድን፣… ከእሱ ጋር፣ የዛሬ ሦስት ሸህ፣ ከተነደፈው ሕግጋት ጋር፣ የአሁኑ ሁኔታ፣ ያኔ እንደነበረው፣አንድም ሳይቀየር፣ እስከ አሁን ድረስ፣ ሲወርድ ሲወራረድ፣ እሰከ እኛ ትውልድ ድረስ ተላልፎልናል።
ይህን ፣ እንደ ወደሁዋላ ቀርነት የሚመለከቱ ክፍሎች አይጠፉም። ግን ፣እንደዚህ አይነቱ አመለካከት፣አብዛኛውን ጊዜ የሚመሰረተው፣ የእራስን ባህልንና፣ የአበቶችን ቅርስ በመናቅ ላይ የተገነባነው። ወይም የአገርን ባህል፣ የእያንዳንዱን ሰው፣ መብት፣ በአለማክበርና እሱንም በአለማወቅ ላይ የተመሰረተ ነው።
እኛም እንደ ቻይናዎቹ ፣ እባብ ፣ አሳማ….እንቁራሪት፣ውሻና ድመት፣ ቁንቡርስና ትላትሎች፣ …መብላት አለብን የሚሉ ሰዎች አይጠፉም። ግን የሚረሱት፣ነገር ቢኖር፣ የቻይና ባህልና ታሪክ፣ ሌላ ነው፣ የእኛ የኢትዮጵያኖቹ ደግሞ ፍጹም የተለየ ነው። ስለ የተለያዩ ባህልና /ባህሎችም፣ የምናወራውም በዚሁ፣እላይ በተጠቀሱት ምክንያቶች ነው።
ዛሬ ፣ ብዙ ታትመው ከወጡትና እጃችን ከገቡት፣ ጥናቶች እንደምናውቀው፣ ትላልቅ ባህሎችና ሥልጣኔዎች የተመሰረቱት፣ በተለያዩ ቦታዎችና አካባቢዎችም ፣ ሳይታሰብ ብቅ ብለው ያበቡት፣ በተለያዩ ጊዜያትና ዘመናት፣ የተለያዩ ዘሮችና ነገዶች ከነበሩበት ቦታ፣( ይህም ብዙ ምክንያት አለው) እየለቀቁና እየፈለሱ ወደ ሌላ አካባቢ በመሄዳቸውና በመሥፈራቸው ነው። ሠፍረውም ፣ እዚያ ቀደም ሲል ይኖሩ ከነበሩት ነገዶችና ጎሣዎችም ጋር በመቀላቀላቸው፣ ነው።
መጤዎቹ አዳዲስ ሐሳብ ና ዕውቀት ይዘው፣ በሰፈሩበት አዲስ መንደር፣ ግዛትም ሊሆን ይችላል፣…እዚያ ከነበረው ጋር ያዳቅላሉ፣… ይከልሳሉ፣ ያዋህዳሉ። ወይም እንዳአለ፣ዱሮ በአዲሱ ይተካሉ።
ሮም የተገነባችው፣…አቴን የተቆረቆረቺው፣… ባቢሎን የተመሰረተችው፣ ግብጽና ሰሜን አሜሪካ ፣ እሥራኤልና ቻይና፣ ሩሲያና ጃፓን፣ ህንድና ቱርክ፣አረብና ፋርስ….ጀርመንና…ሌሎቹ አገሮችም፣ በዓለም ታሪክ ላይ ብቅ ያሉት፣ በዚሁ መንገድና ዘዴ፣ በነገዶችና በጎሣዎች፣ እንቅስቃሴ፣ በፍለሳ ነው።
ከአንድ ድንጋይ – እንዲያው ነጻ- አውጪዎች ከመሬት ተነስተው ይንጫጫሉ እንጂ- ከአንድ ድንጋይ ተፈልጦ የወጣ ሕዝብ የለም። ማለት የምንችለው ነገር፣ ቢኖር፣ ሁሉም የአዳምና ሔዋን ልጆች ናቸው፣ የሚለውን እውነተኛ እምነት መቀበል ብቻ ነው።
አንድ ሕዝብ ግን በዓለም ላይ አካባቢውን ሳይለቅ፣ እዚያው የተፈጠረበት፣ ምድር ላይ ቀርቶ ታሪኩንና ባህሉን ለልጅ ልጆቹ አስተላልፎ፣ እሰከ ዛሬ ቆይቶአል።እሱም፣… እሱዋም ኢትዮጵያ ናት።
ወጣ ወረደ፣ የኢትዮጵያ ልጆች ከጥንት -ከሉሲ፣ ወይም ከአዳምና ሄዋን ጊዜ ጀምሮ፣ የተወለዱበትን መንደርና አካባቢ፣ ግዛትና ክልል ሳይለቁ፣ ሕዝቦችዋ እዚያው፣አሁን ያሉበት ቦታ መንግሥት አቋቁመው፣ እዚያው ቀርተዋል። “እኛው፣ ፈልገን ያገኘነውን ባህልና ሥልጣኔ፣ እኛው ተንከባክበን፣ እስከ አሁን ድረስ አቆየነው “ ቢሉ፣ እነሱ ዕውንት አላቸው። ኢትዮጵያኖች፣–ይህን እንድገመው—ጥንታዊ መንደራቸውን ፣ግዛታቸውን ምን ጊዜም ለቀው፣ ነቅለው፣ እንደ ሌሎቹ ሕዝቦች ፣ ሌላ ቦታ ተሰደው አልሄዱም። ለምን ብለው? አንዳንድ ልጆቹዋ አገሪቱን ለቀው፣ በገዛ ፈቃዳቸው ሄደዋል።
ይህም ማለት ፣ አገሪቱን በተለያዩ ጊዜያት፣ በቡድንና በቡድን ሰባስበው፣ በአናሳ ቁጥር፣ ትንሽ ሁነው ፣ እናት አገራቸውን ለቀው ወደ ሌላ ቦታ የሄዱ የሉሲና የአዳም ልጆች (ሩቅ አገርና አካባቢውን ለማቅናት ይሆናል፣ ወይም ጠላትን አሳዶ ለመቅጣት፣ ለወረራ፣ ወይም ዓለምን ለማየት) ኢትዮጵያን ለቀው የወጡና “የተሰደዱ”፣ ሰዎች የሉም ማለት አይደለም። እንዲያውም፣ የሰው ልጆች ከኢትዮጵያ ተነስተው፣ ዓለምን ወረሩ የሚለው፣ የጠበብቶች፣ የሳይንቲስቶች ቲዎሪ፣ እላይ የተባለውን ሐሳብ ያጠናክራል።
በሌላ በኩል፣ ቀደም ብለው አገሪቱን ለቀው የወጡ፣የሉሲ- ልጆቹዋ፣ ከስንት ትውልድ በሁዋላ፣ ቀይ ባሕርን ተሻግረው፣ …ከየመንና፣ ከዛሬይቱ ሳውዲ፣ ወይም ከሰሜን ግብጽ፣….ከሱዳን፣… ከእሥራኤልና፣.. ከማደጋስካር፣ ከኬንያና ከኮንጎ፣…. ተነስተው፣ ወደ እናት አገራቸው፣ “አዳዲስ ዕወቀቶችና ጥበቦችን ቀስመው፣ሰብስበው ፣ተማልሰውም ገብተዋል።”
እንደዚሁ መረሳት የሌለበት ነገር ቢኖር፣ የኢትዮጵያ ግዛት፣ በቆዳ ስፋቱና በትልቅነቱ፣ ከዛሬው፣ የትና የት አልፎ እንደሚሄድም መገንዘብ ያስፈልጋል። ይህቺ አገር፣ በምሥረቅ በሰሜን በኩል፣ እስከ ፋርሰ ፣እስከ ግሪክ ፣…አረብ አገሮችን ይዞ… እስከ ፍልስጤም ድረስ አካባቢውን ተቆጣጥራ፣ ቅኝ ግዛትም አድርጋ ትገዛ ነበር። የሰሜን የአፍሪካ ድንበሩዋም ከግብጽ ጋር ይዋሰን ነበር። የዛሬው፣ ሱዳን ፣… ኑቢያ የኢትዮጵያ ፣ ግዛትም ነበር። የዛሬው ሱማሌያ፣ …ጅቡቲ፣ …ኬንያና ኡጋንዳ፣… ታንዛኒያ፣… ብሩንዲ፣ ሩዋንዳም፣ ወደ ታች እስከ ማደጋስካር ድረስ…..ከኢትዮጵያ ጋር ተቀላቅለው ነበር። የአጤ ካሌብ የጦርና የንግድ፣ መርከብ ፣ በህንድ ውቅያኖስ ላይ ይንሣፈፍ ነበር።
እንግዲህ በዚህ ሁኔታ የኢትዮጵያ፣መንግሥትና ግዛት፣ ከጥንታዊ ሮም፣(ግብጽን ስለ ያዙ) ከእነሱ ጋር ትጎራበት ነበር። ከጥንታዊ ግሪኮችም ጋር፣ የግዛት ድንበሩዋ እስከ ፋርስ በነበረበት ጊዜ፣ ቅርበትና ግንኙነት ይህች አገር ነበራት። እንዲያውም፣ የግሪክ አስተማሪዎች አክሱም ድረስ መጥተው፣ የኢትዮጵያን ነገሥታቶችን ያማክሩም፣ የስተምሩም፣ወታደሮቹዋን ያሰለጥኑም ነበር። በርካታ ተማሪዎች፣ ለትምህርት ወደ አቴን ተልከው፣ እዚያ ታሪክና ፍልስፍና፣ የህንጻና የእጅ ሥራም ተምረው ተመልሰዋል።
የግሪክ ቋንቋ፣ በአክሱም ቤተ- መንግሥት፣ ይነገር፣ይጻፍበትም፣ ነበር። የግዕዙ፣ መጽሐፍ ቅዱሳችን ከእብራዕይስጥና ከግሪክ፣ በቀጥታ እንደተተረጎመ፣ ሌላው ጠፍተው የማይገኙ፣ በገዳማችን የሚገኙ ጽሑፎች ይመሰክራሉ። ብዙ የአማርኛና የግዕዝ ቃላቶች፣ ከግሪክ የተወሰዱ ናቸው። “ውቅያኖስ”፣ የሚለው ቃል አንደኛው ነው።
እንግድህ ከዚህ ተነስተን፣ የኢትዮጵያን ባህልና ሥልጣኔ ለመረዳት፣ ከፈለግን ሁለት ወሳኝና አብይ የሆኑ ነገሮችን፣ በቀጥታ እናነሳለን። አንደኛው፣ “የኢትዮጵያ ንጉሠ-ነገሥት መንግሥት”፣ -ነጮች ኢምፓየር- የሚሉት ነገር ነው።
„….ቤት ሠርታችሁ፣ ተቀመጡ፣ አታክልትም፣ ተክላችሁ ፍሬዋን ብሉ። ተጋቡ፣ወንዶችና ሴቶች ልጆችንም ውለዱ። ወንዶችና ሴቶች ልጆቻችሁንም አጋቡ፣ እነርሱም ወንዶችንና ሴቶችን ልጆች ይውለዱ፣ ከዚያም ተባዙ፣ ጥቂቶችም አትሁኑ። በአላችሁበት ቦታና ከተማ መልካም ነገር ሥሩ።….በመካከላችሁ ያሉት ነቢያቶችም ሆኑ ምዋርተኞች አያታሉአችሁ። እናንተም የምታልሙትን ሕልም አትስሙ። …እናንተ ትሹኛላችሁ፣ በፍጹም ልባችሁም ከሻችሁኝ ታገኙኛላችሁ። ከእናንተም ዘንድ እገኛለሁ።….እናንተንም…እሰበስባለሁ።“ ትንቢተ ኤርምያስ ም.29 ቁ. 4-10.
እናንተ ብትስማሙ እርስ በርሳችሁ ብትፋቀሩ አንድነታችሁን ብታጸኑ ይሻልል እንጂ ትግሬ የብቻው ነው ሸዋ የብቻው ነው ቢገምድር ጎጃም የብቻው ነው እያላችሁ ጎሣ እየለያችሁ ብትጣሉ ምን ትረባላችሁ።
እኛስ በኢየሩሳሌም ነገር ይህን ያህል መድከማችን ያንን ያህል ብር ባንክ አግብተን የዚያን ወለድና አቤቱ የሚወጣውን ክራይ መስጠታችን እንዳትቸገሩ የሰው ፊት እንዳታዩ ያንን እየበላችሁ ለኛም የጌታችን ደም ከፈሰሰበት ላይ ዳዊት እብድትደግሙልን እንድታዝኑልን እናንተም ፩ ነታችሁን እንዲጸና ብለን ነው እንጅ ገንዘቡ ተርፎ ባገራችን በኢትዮጵያ ለምንሰጠው ሰው አጥተን አይደለም።አሁንም ስለ እግዚአብሔር ብላችሁ እናንተም እርስ በእርሳቸሁ
የተጻፈው ከመቶ አመት በፊት ነው። የተላከውም ከሺህ ሰምንት መቶ አመት በፊት ጅምሮ ኢትዮጵያ በመካከለኛው ምሥራቅ በኢየሩሳሌም ለምስታተዳድረው ገዳም ኑዋሪዎች ነው።
„…እናንተ ብትስማሙ እርስ በእርሳችሁ ብትፋቀሩ አንድነታችሁን ብታጸኑ ይሻላል …“ የሚለው ደብዳቤው ላይ የሰፈረው የዓረፍተ ነገር አሰካክ የሐዋሪያው ጳውሎስን መልዕክት -አንድ አንባቢን ያስታውሳል።
ይህም እቴጌይቱ አርቀው የሚያስቡ የስው ልጆች ባህሪና የሰው ልጆች የተፈጥሮ ድክመት የት ላይ እንደሆነ አንዴትም መታረም እነደ አለበት ደህና አድረጎ የገባቸው መሆኑን ከደብዳቤው መልዕክት መገንዘብምይችላል።
እቴጌይቱ ከባለቤታቸው ከአጼ ምኒልክ ጋር ጥሩ የፖለቲካ ቀያሽ (ስታረተጂስት) መሆናቸው አደዋ ላይ ብቻ ሳይሆን በሌላም መስክ ላይ ደህና አድርገው በጊዜአቸው ማን መሆናቸውን አሳይተው አስመስክረዋል። ።
„…አንድነታችሁን ብታጸኑ ይሻላል እንጂ… „ -ይህ ነው መልዕክቱን ከመቶ አመት በሁዋላ አሁን እንደገና ትኩስ አድርጎ እኛም እንድናነሳው ያደረገን አዲስ የሚያደርገውም- „…ትግሬ የብቻ ነው ሸዋ የብቻ ነው ቢገምድር ጎጃም የብቻ ነው እያላችሁ ጎሣ እየለያችሁ ብትጣሉ ምን ትረባላችሁ።…አሁን ስለእግዚአብሔር ብላችሁ እናንተም እርስ በእራሳችሁ ተፋቀሩ( ….) ሳትቸገሩ እንዴት የድፍን አውሮፓ መሣቂያ ትሆናለችሁ።“ የሚለውን ዓረፍተ ነገር ነውመርጠው በደብዳቤአቸው ላይ አስፍረዋል።
ደብዳቤው ለአሁኑ የሃይማኖት አባቶቻችንትላንት የተጸፈም ይመስላል። ከእነሱም ጋር ወደውም ሆነ ሳይወዱ ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ተገደው „ለተገነጠለቱም“ የኤርትራ ወንድሞቻችንና እህቶቻችን አብሮም የተሰነዘረ ይመስላል።
አንድነት ተፋልሶ „እንደ ሽርሽር„የታየው „…መገንጠል“ ትዳር በብዙ ቦታዎች አፍረሶአል። ቤተሰቦች በትኖአል። ልጆችን አለወላጅ ወላጆችን አለልጆቻቸው አስቀርቶአል። ጦርነት ተከፍቶም ሥፍር ቁጥር የሌለው ሰው ከሁለቱም ወገን ሞተዋል።… ተበትነው ለሄዱትም ወገኖቻችን ደብዳቤው የተጻፈም ይመስላል።
ቀደም ሲል ኢትዮጵያኖች ተለያይተው ሳይሆን ተባብረው አንድ ላይ ሁነው ተነስተው የውጭ ወራሪን መንግሥት ጣሊያንን ድል አድርገው በዓለም ሕዝብ ፊት-በአውሮፓ ትልቅ አድናቆትን እንዳተረፉ እቴጌይቱ በደንብ አዲስ አበባ ከተቀመጡ ልዩ መልዕክተኛ- አምባሳደሮች አፍ በእነሱ በኩል ስለ እኛ ምን በውጭ አገሮች እንደሚወራ ጥሩ አድርገው ያውቃሉ።
„…እማሆይ ወለተ ተክሌ መቃብሬ ከዚያም ይሁን ብላ መጥታለችና አደራችሁን በምኑም በምኑም ነገር እንዳታሰቀይሟት። እንግዲህ ሷ እንዲህ አደረጉኝ ብላ የላከችብኝ እንደሆነ እንናንተንም እጠላችኋለሁ። እኔንም እንዳታስቀይሙኝ።“
ከዚህ ዓረፍተ ነገር ቀደም ሲል ስለ ዕርዳታ ገንዘብ ጉዳይ አንሰተዋል። „…ይህን ያህል መድከማችን ያንን ያህል ብር ባንክ አግብተን የዚያን ወለድ ከቤቱ የሚወጣውን ክራይ መስጠታችን እንዳትቸገሩ የሰው ፊት እንዳታዩ (…ነው) እንጂ ገንዘብ ተርፎን አይደለም።“
በአጭሩ „ …፩ነታችሁ እንዲጸና ብለን ነው እንጂ ገንዘብ ተርፎ ባገራችን በኢትዮጵያ ለምንሰጠው ሰው አጥተን አይደለም።“ የሚለው አረፍተ ነገር ትልቅ ትምህርት አሁንም ቢሆን ከአንድ መቶ አመት በሁዋላ የሚሰጥ ቃል ነው። እሱንም ብቻውን አላሰቀመጡትም። „ተስማሙ ተፋቀሩ“ አለበለዚያ….የሚለውን መልዕክት እቴጌይተዋ ጮክ ሳይሉ አብረው ሰደዋል።
„ስምምነት፤ ፩ ድነት፣ ፍቅርና ሃይማኖት … በሰው ፊትም ኢትዮጵያኖች መሣቂያ አለመሆንና ተቸግሮም የሰው ፊት (ልመና ማለት ነው) አለማየት „ አገሪቱ የተገነባችበት የቆየ ትሩፋት /ቨርቺውስ ናቸው።
የጣይቱን ደብዳቤ ጊዜ እንዳነሳው፣ „አንድነትን „ የማይፈልጉትን ሰዎች አንድ ቀን ታሪክ አንስቶ እነሱን ይወቅሳቸዋል። በተለይ „፩ነታችን እንዳይጸና- የኢትዮጵያ „ የሚፈልጉትን ኃይሎች ጊዜ ሳይረሳቸው ይፋረዳቸዋል።
ZhongShan የመሪነት አቀማመጥ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመሪነት አቀማመጥ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመሪነት አቀማመጥ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GRH ንድፎችን እና ኃይል ዩኒት, ምኅዋሯን ሞተር, በሃይድሮሊክ ማርሽ ፓምፖች / ማርሽ ሞተርስ, ሞኖ-አግድ ቫልቮች, ክፍል በሚገባ ቁልል ቫልቮች, ወደረኛ ክፍ እና .These ክፍሎች በዋነኝነት የኢንዱስትሪ መሳሪያዎች ላይ ጥቅም ላይ ፍሰት dividers, ቁሳዊ አያያዝ, የኮንስትራክሽን መሳሪያዎች, የግብርና እና የኢንዱስትሪ ያፈራል መስኮች.
GRH ንድፍ እና ኃይል ዩኒት, ምኅዋሯን ሞተር, በሃይድሮሊክ ማርሽ ፓምፖች / ማርሽ ሞተርስ, ሞኖ-አግድ ቫልቮች, ክፍል በሚገባ ቁልል ቫልቮች, ወደረኛ ክፍ እና ፍሰት dividers ያፈራል.
ይህም በ 1986 ከተቋቋመ ወዲህ GRH ባለፉት 30 ዓመታት በላይ በሃይድሮሊክ systems.With የማያቋርጥ ማሻሻያ እና ግለት ወደ ሃይድሮሊክ ክፍሎች እና መፍትሄ በመስጠት ረገድ ልዩ ነው, GRH ፈሳሽ powerindustry ውስጥ ብቅ ኃይል ሆኗል.
GRH ሃይድሮሊክ ስርዓቶች እነሱን መፍትሔ በመስጠት የእኛ ደንበኞች ጋር የቀረበ ትብብር አለን. እኛ ደንበኞች ስርዓቱን ንድፍ ሂደት ወቅት አድርገዋል ያለውን አስተዋጽኦ በሚገባ ያውቃሉ.