Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
– አሰብን የማስመለስ ዘመቻ እንደሚጀመር አቶ ሃይለማሪያም በረከት ስምዖንን ተክተው የምርጫ መኮንን ሆነው ባገለገሉበት ዘመን ኢህአዴግ ቢሮ አካባቢ ይሰማ ነበር ፣ በዚሁ ጊዜ አቶ ሃይለማርያም ” ተሟግቼ አሰበን አስመልሳለሁ የሚል ካለና ከቻለ እንረዳዋለን” ማለታቸው ይታወሳል
የዛጎል ዜና – የህወሃትና የሻዕቢያ ፍቅር ካከተመ በሁዋላ በጥቅም ግጭት ለተከሰተው ‘ወረራ’ ምላሽ የተሰጠበት መንገድና የተከፈለው ዋጋ፣ የጠፋው የሰው ህይወት በኢትዮጵያ ታሪክ በአስከፊነቱ ሲዘከር የሚኖር ነው። ይህ ጦርነት በአጭር ጊዜ የበላው ህይወት ብቻ ሳይሆን ያንን ያህል መስዋዕትነት የተከፈለበት ድል እንዲመክን የተደረገበት አግባብም ታሪክና ትውልድ የሚረሱት አይሆንም። ምን አልባትም የሟቹ መለስ ውርስ/ ሌጋሲ እዚህ ላይ ታትሞ የሚቀር ይሆናል።
ጦርነቱ ከምካሄዱ በፊት ሕዝብ ከደጀን የፈጠረው ትብብር፣ ” አትፈለጉም የተባሉ የወታደራዊ ባለሙያዎችና በተለያዩ ደረጃ ያሉ ወታደሮች ለዚህ አገራዊ ጥሪ የሰጡት መልስ ደግሞ በየትኛውም ዘመን የሚያበራ ታሪክ እንደሆነ የሁሉም ” ኢትዮጵያዊ” ስምምነት ነው። ኢህአዴግ ያንን አጋጣሚ ተጠቅሞ አገሪቱን ወደ አንድነት ማምጣት አለመቻሉ ደግሞ እንደ ድርጅት ክስረቱ እንደነበር በወቅቱ በተደጋጋሚ አስትያየት የተሰተበት ጉዳይ ነው።
ጦርነቱ ከተጠናቀቀ በሁዋላ ይኸው አሁን ድረስ የድንበር ጉዳዩ እልባት አጥቶ ቆይቷል። ጦር ሰራዊቱም ጉድጓድ ውስጥ ከከተመ የለጅ እድሜ ሆኗል። ህዝብ በተለያዩ ጊዜያት ይህ ጉዳይ እልባት የማያገኝበት ምክንያት ምን ይሆን? በሚል በአድባባይም ሆነ በግልጽ ሲጠይቅም ኖሯል። ከዚህም በላይ በግንባር ያለው ሰራዊት የመሰላቸትና በአገሪቱ በተፈጠረው የብሄር እሳቤ እንዳይሸረሸር ስጋት ያላቸውም የበኩላቸውን አስተያየት ከመሰንዘር አልቦዘኑም። በሌላ በኩል ደግሞ ከሰራዊቱ ባላት ውስጥ ከዱ፣ አመለጡ፣ የገቡበት ጠፋ የሚሉ ዜናዎችን መስማትም የተለመደ እየሆነ መጥቷል። አንዳንዴም አገርንና አመለካከትን መለየት እስከሚያቅት ድረስ ብዙ የሚሰሙ ጉዳዮች አሉ። መጠኑ ባይታወቅም ዜናዎቹ ግን እውነትነት እንዳላቸው አመላካች ጉዳዮችም እንዳሉ መካድ አይቻልም።
ሁኔታው በዚህ ሁኔታ ባለበት ወቅት ወደ ሁመራ ሄደው ኩታ የተሸለሙት አቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ከህዝብ ቀረበላቸው ለተባለ ጥያቄ የመለሱት መልስ ውሎ አድሮ አነጋግሪ እንደሚሆን ተገምቷል። የኤርትራ ጉዳይ እስከምቼ በዚህ መልኩ እንደሚቀጥል የተጠየቁት አቶ ሃይለማሪያም ” ጥልቅ ጥናት እያካሄድን ነው” ሲሉ በቪኦኤ ተደምጠዋል። ጥናቱ ምን ይዘት እንዳለው ባያብራሩም ” ተግባራዊ የሚያደርገው ሕዝብ ስለሆነ ሲተናቀቅ ለሕዝብ ይፋ ይሆናል” የሚል መልስ ሰጥተዋል። አቶ ሃይለማሪያም ቀደም ሲል ኢህአዴግ ኤርትራ ላይ ሲከተል የነበረው ባለ አምስት ነጥብ መርህ እንደሚቀየርም ፍንጭ ሰጥተዋል።
“ሕዝብ ተግባራዊ የሚያገርገው ውሳኔ” ምንድን ነው? የህዝብን ንቀናቄ፣ ምላሽ፣ ትብብር የሚጥይቅና ኤርትራ ላይ የኢትዮጵያን ህዝብ ከዳር እሰከዳር ሊያነሳሳ የሚችል ” ጥልቅ ጥናት” ምን ሊሆን ይችላል? የሚሉት አንኳር ጉዳዮች ከዜናው መሰማት ጀምሮ የሚነሱ ነጥቦች ሆነዋል።
እንደ አቶ ሃይለማሪያም ገለጻ ” በጥልቅ ” እየተጠና እንደሆነና በቅርብ ለህዝብ ይቀርባል የተባለው የጥናት ውሳኔ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ጦርነት? ባድሜን እንካቹህ ብሎ መገላገል? ውይስ የኢትዮጵያዊያን ንብረት የሆነውንና አቶ መለስ እመራታለሁ የሚሉዋትን አገር ክደው ያስረከቡትን አስብን ማስመለስ? ወይስ አቶ ኢሳያስ በሚፈልጉት መጠን እየገበሩ ለመኖር መስማምት?
ነገሮች ኤርትራ ውስጥ እንደቀድሞው አለመሆናቸውን የወቅቱን ኩነታዎች የሚከታተሉ ይናገራሉ። ዛሬ ኢትዮጵያ በግፍ የተነጠቀችውን አሰብ የባህር በሯን ለማስመለስ ፍጥጫው ከሃያላን ጋር ሊሆን ነው። አሰብ በኮንትራት በመሸጡ ምክንያት ኤርትራን እንደቀድሞው ” ተመጣጣኝ” በሚል ቀረርቶ እየነረቱ መመለስ ከባድ እንደሆነ አስተያየት ሰጪዎች ይናገራሉ። በሌላ በኩል ደግሞ ጊዜው ቢረፍድም ምስራቅ አፍሪካ ላይ እየሆነ ካለው አንጻር ግፍቶ በመሄድ አሰብን ለባለቤቱ ህዝብ የማስመለስ ስራ መጀመር አለበት የሚሉም ይሰማሉ። እንዚህ ክፍሎች አቶ መለስ አገሪቱን ባህር አልባ በማደረጋቸው በአገር ደረጃ የፈጸሙት ክፉ ሌጋሲያቸው በግልጽ በባልደረቦቻቸው ይቅርታ ሊጠየቅበት ይገባል በለው የሚያምኑ መሆናቸውን በተለያዩ ድረ ገጾች የሚወተውቱ ናቸው።
ለሁሉም ግን አገር ቤት ያለው የፖለቲካ ረመጥ ፍትህ ባለብት እርቅና ቀናነት በተሞላበት ድርድር መስመር እንዲይዝ ማድረጉ ከዳግም ሃፍርት እነድሚሰውር በአብዛኞች ዘንድ የሚታመን ነው።
“አንደኛ፡- በተጠቀሰው ቦታ ሲካሄድ የነበረ ሰላማዊ ስልፍ በተወሰኑ ግለሰቦች አፍራሽ ሚና ወደ ሁከትና ዘረፋ መቀየሩን እና የአከባቢው የፀጥታ ኃይሎች ሁኔታውን ለመቆጣጠር በወሰዱት እርምጃ የስምንት ሰዎች ሕይወት ጠፍቷል። ሁለተኛ፡- የፖለቲካ ንቅናቄውን ከፊት ከሚመሩት የኦሮሞ ወጣቶች (ቄሮዎች) ውስጥ የተወሰኑ ስነ-ምግባር የጎደላቸው ወጣቶች በአከባቢው የሚኖሩ የአማራና ትግራይ ተወላጆችን “ከሶማሌ ክልል ለተፈናቀሉ ወጎኖቻችን ገንዘብ አምጡ!” በማለት ያስገድዱ እንደነበር፣ ይሄ ችግር እየተደጋገመ በመሄዱ ምክንያት በተፈጠረ ግጭት ምክንያት ሦስት ሰዎች ሞተዋል፣ ሦስተኛ፡- የኦሮሞ ብሔር ተወላጅ ባልሆኑ አንዳንድ ግለሰቦች መኖሪያ ቤት ውስጥ የኦነግ ባንድራና የተለያዩ የጦር መሳሪያዎች ተገኝተዋል…” የሚል ነው።
ትላንት ማታ በኦሮሚያ ክልል ቡኖ በደሌ ዞን በሚገኙ በደጋ እና ጮራ ወረዳዎች በብሔር ላይ የተመሰረተ ጥቃት መፈፀሙን የሚገልፅ መረጃ በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ በስፋት ተለቅቆ ነበር። በእርግጥ እኔ መረጃው የደረሰኝ ማታ 4፡00 ላይ ስለነበር ትክክለኝነቱን ለማረጋገጥ አልቻልኩም። የኦሮሞ እና አማራ ሕዝብ መብት አቀንቃኝ የሆኑ ሁለት ግለሰቦች በተጠቀሱት ቦታዎች “በአማራና ትግራይ ብሔር ተወላጆች ላይ ጥቃት እየተፈፀመ ነው” በማለት ያወጡትን መረጃ በፌስቡክ ገፄ ላይ አጋርቼ ነበር። ይህን ተከትሎ ዛሬ ጠዋት ብዙ ሰዎች መረጃው ስህተት መሆኑንና በገፄ ላይ ማጋራት እንዳልነበረብኝ አስተያየት ሰጥተውኛል። ለዚህ ደግሞ የሚመለከታቸው የኦሮሚያና አማራ ክልል ኃላፊዎች የሰጡትን መግለጫ እንደ ማሳያ ጠቅሰውልኛል።
የኦሮሚያ እና የአማራ ክልል የኮሚኒኬሽን ጉዳዮች ፅ/ቤት ኃላፊዎች በየፊናቸው ባወጡት መግለጫ ከላይ በተጠቀሱት ቦታዎች በተነሳው ሁከትና ብጥብጥ የአስራ አንድ (11) ሰዎች ሕይወት መጥፋቱን ገልፀዋል። የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት የኮሚኒኬሽን ፅ/ቤት ኃላፊ አቶ አዲሱ አረጋ በፌስቡክ ገፃቸው ባወጡት መግለጫ መሰረት ከሟቾቹ ውስጥ ስምንቱ (8) የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች ሲሆኑ ሦስቱ (3) ደግሞ የአማራ ብሔር ተወላጆች መሆናቸውን ገልፀዋል። በተመሳሳይ የአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት የኮሚኒኬሽን ፅ/ቤት ኃላፊ አቶ ንጉሱ ጥላሁን ደግሞ ከላይ የተጠቀሰውን መረጃ ዋቢ በማድረግ በተጠቀሱት አከባቢዎች “በብሔር ላይ የተመሰረተ ጥቃት ተፈፅሟል” በሚል በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ የተለቀቀው መረጃ ስህተት መሆኑን ገልፀዋል።
ከላይ በፅኁፌ መግቢያ ላይ እንደተጠቀሰው ትላንት ማታ የኦሮሞና አማራ ሕዝብ መብት አቀንቃኞች ያወጡት መረጃ በደጋ እና ጮራ ወረዳዎች በብሔር ላይ የተመሰረተ ጥቃት መፈፀሙን የሚገልፅ ነው። ዛሬ ጠዋት ደግሞ የኦሮሚያና አማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት የኮሚኒኬሽን ፅ/ቤት ኃላፊዎች የሰጡት መግለጫ በዋናነት የብሔርተኛ ቡድኖች በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ የለቀቁት መረጃን ስህተት መሆኑን ለማረጋገጥ ያለመ መሆኑን መገንዘብ ይቻላል። ነገር ግን፣ በሁለቱ ወረዳዎች ላይ “በብሔር ላይ የተመሰረተ ጥቃት ተፈፅሟል-አልተፈፀመም” የሚለው አንባጓሮ የብሔር ፖለቲካ ቱርፋት ነው።
የሀገሪቱ የፖለቲካ ልሂቃንና የመንግስት ኃላፊዎች በጎሳ ፖለቲካ ውስጥ ተዘፍቀው የአስራ አንድ (11) ሰዎች ህልፈት እንደ ዋዛ የሚታለፍበት ደረጃ ላይ ደርሰናል። እንደ ብሔር ሳይሆን እንደ ሰው ሞትን በራሳችን ብናስበው የአስራ አንድ (11) ሳይሆን የአንድ (1) ሰው ሞት በቂ ነው። “በህግ ከተደነገገው አግባብ ውጪ ማንም ሰው ቢሆን በሕይወት የመኖር መብቱን ማጣት የለበትም” የሚለውን ሰብዓዊ መብት ለማክበርና ለማስከበር እንደ ሰው ማሰብ ይጠይቃል።
አሁን በሀገራችን ካለው ተጨባጭ ነባራዊ ሁኔታ አንፃር ሲታይ የብሔር ፖለቲካ ሰብዓዊነታችንን ከውስጣችን አሟጥጦ ጨርሶታል። የሰው ልጅ ሕይወት ክቡር መሆኑ ቀርቶ ቁጥር ብቻ ሆኗል። የሀገራችን የፖለቲካ ልሂቃንና ኃላፊዎች ለዜጎቻችን ሕይወት ዋጋና ክብር ከመስጠት ይልቅ በቁጥር ጨዋታ ማለፉን መርጠዋል። ለምሳሌ ለዚህ ፅሁፍ መነሻ የሆነው ክስተት ተመልከቱ። የአማራና ኦሮሞ የፖለቲካ ልሂቃን “በደጋ እና ጮራ ወረዳዎች በተፈፀመው ብሔር-ተኮር ጥቃት የአማራና ትግራይ ተወላጆች እየተገደሉ ነው” አሉ።
ይህን ተከትሎ የአማራና ኦሮሚያ ክልል የሥራ ኃላፊዎች “ከተገደሉት አስራ አንድ (11) ሰዎች ውስጥ ስምንቱ (8) ኦሮሞዎች ሲሆኑ አማራዎች ሦስቱ (3) ብቻ ናቸው” የሚል መግለጫ አወጡ። በተለይ የአቶ ንጉሱ ጥላሁን መግለጫ “ስምንት ኦሮሞዎች በተገደሉበት ሦስት አማራ መገደሉ በብሔር ላይ የተመሰረተ ጥቃት አለመኖሩን ያሳያል” የሚል አንድምታ አለው። እንደ እኔ፥ አንተ፥ አንቺ፥ እናንተ… በአጠቃላይ እንደ ማንኛውም ሰው የተሻለ ሕይወት የመኖር ተስፋና ጉጉት ያላቸው አስራ አንድ (11) ሰዎች ያለ አግባብ ተገድለዋል። እንደ ሀገር የተዘፈቅንበት የብሔር ፖለቲካ ግን ይህን አሳዛኝ ዜና ወደ “8 ± 3” የቁጥር ቀመር ቀይሮታል።
ከላይ እንደተገለጸው የሀገራችን የፖለቲካ ልሂቃን እና ኃላፊዎች በእንዲህ ያለ የብሔር (ቁጥር) ፖለቲካ ውስጥ ሆነው ሀገሪቱ ያለችበትን ነባራዊ ሁኔታ በግልፅ መገንዘብ አይችሉም። ሀገሪቷና ሕዝቦቿ የተጋረጠባቸውን የእርስ በእርስ ግጭትና አለመረጋጋት ከወዲሁ ተገንዝቦ አስቸኳይ መፍትሄ ለመስጠት ለእያንዳንዱና ለሁሉም የሀገሪቱ ዜጎች ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብትና ነፃነት ዋጋና ክብር መስጠት ያስፈልጋል። ለዚህ ደግሞ በየትኛውም ቦታ የሚኖር የማንኛውም ብሔር ተወላጅ መብቱና ነፃነቱ ሲገፈፍ እንደ ሰው በሰውነት፣ እንደ ዜጋ በዜግነት፣ በእኔነት ስሜት መጠየቅና እውነታውን መረዳት፣ ችግሩ ዳግም እንዳይከሰት ዘላቂ መፍትሄ ሊሰጥ ይገባል።
በዚህ መልኩ ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታት መነሻ ምክንያቶቹን በግልፅ መለየትና ማወቅ ያስፈልጋል። ከዚህ አንፃር፣ ከ2008 ዓ.ም ጀምሮ በምስራቅና ደቡብ ምስራቅ ኦሮሚያና ሶማሌ ክልል አጎራባች ቦታዎች ለተከሰተው ግጭትና አለመረጋጋት እና ሰሞኑን በሰሜንና ደቡብ ኦሮሚያ ለታየው አመፅና ሁከት፣ እንዲሁም በ2008 ዓ.ም መጨረሻ ላይ በአማራ ክልል ሰሜን ጎንደር ዞን በአማራና ትግራይ ተወላጆች መካከል፣ እና ሰሞኑን ደግሞ በኦሮሚያ ክልል ቡኖ በደሌ ዞን በአማራና ኦሮሞ ተወላጆች መካከል ለተፈጠረው ግጭትና አለመረጋጋት መንስዔዎች ተመሳሳይ ናቸው።
በአጠቃላይ በተለይ ባለፉት ሁለት አመታት በተለያዩ የሀገሪቱ አከባቢዎች ለዘመናት በአብሮት በኖሩ ብሔሮች፥ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች መካከል ለተከሰቱትና ወደፊት ለሚከሰቱት ግጭቶችና አለመረጋጋቶች፣ እንዲሁም በሰውና ንብረት ላይ ለደረሰው ጉዳት መነሻ ምክንያቱ የሦስት ፖለቲካ ኃይሎች እንቅስቃሴ ነው። እነዚህ ሦስት የፖለቲካ ኃይሎች፤ አንደኛ፡- የኢህአዴግ መንግስት፣ ሁለተኛ፡- የመብት አቀንቃኞች (Activists)፣ እና ሦስተኛ፡- ሦስተኛው ኃይል (The third Power) ናቸው።
ከ2008 ዓ.ም ጀምሮ በማወጣቸው ተከታታይ ፅሁፎች የኢህአዴግ መንግስት ከተለያዩ የሕብረተሰብ ክፍሎች ለሚነሳው የመብትና ነፃነት ጥያቄ ተገቢ ምላሽ ከመስጠት ይልቅ በኃይል ለማፈን የሚያደርገው ጥረት በሀገሪቱ ለሚታየው የፖለቲካ አለመረጋጋት ዋና ምክንያት ነው። የኢህአዴግ መንግስት የዜጎችን የእኩልነት፥ ነፃነትና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄን ተቀብሎ ምላሽ ከመስጠት ይልቅ የፖለቲካ መሪዎችን፣ ጋዜጠኞችን፣ የመብት ተሟጋቾችን፣ እንዲሁም ለተቃውሞ አደባባይ የወጡ ዜጎችን ለሞት፥ እስራት፥ ስደትና እንግልት ሲዳርግ የተቃዋሚ መሪዎችና የመብት ተሟጋቾች ህዝባዊ እምቢተኝነት ን (civil disobedience) በስፋት ማቀንቀን እንደጀመሩ ይታወሳል። ባለፉት ሦስት አመታት በኢትዮጲያ እየታየ ያለው ሕዝባዊ እምቢተኝነት በደቡብ አፍሪካ በነበረው የአፓርታይድ ስርዓት እ.አ.አ. ከ1984 ዓ.ም ጀምሮ ባሉት ሦስት ያጋጠመ ፖለቲካዊ ችግር ነው።
አብዛኞቹ የኢትዮጲያ የፖለቲካ ልሂቃንና የመብት አቀንቃኞች ባለፉት ሦስት አመታት በተለይ የኦሮሞና አማራ ሕዝብ ለኢህአዴግ መንግስት ፍፅሞ ተገዢ እንዳይሆን ያላሳለሰ ጥረት አድርገዋል። በዚህ ምክንያት ከ2008 ዓ.ም የመጨረሻ ወር ላይ የሁለቱ ክልሎች አብዛኛው አከባቢ ነዋሪዎች በአመፅና ተቃውሞ ከኢህአዴግ መንግስት ቁጥጥር ውጪ መሆናቸው ይታወሳል። ዛሬ በኢትዮጲያ እየታየ ያለው ሕዝባዊ እምቢተኝነት በደቡብ አፍሪካ ከነበረው የፀረ-አፓርታይድ ትግል ጋር ፍፁም ተመሳሳይ ነው። በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ አገዛዝ እ.አ.አ. በ1986 ዓ.ም የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ሲያውጅ፣ የኢህአዴግ መንግስት በ2009 ዓ.ም መጀመሪያ ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ አውጇል። በሁለቱም አጋጣሚዎች የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ዘላቂ መፍትሄ ሊሆን አልቻለም። በደቡብ አፍሪካ 1987 ዓ.ም (እ.አ.አ.) የታየውና ዘንድሮ በኢትዮጲያ እየታየ ያለው አንድና ተመሳሳይ ነው፥ እሱም፡- ሕዝባዊ እንምቢተኝነቱ እየተጠናከረ ሄዶ ከመንግስት የማስተዳደር አቅም በላይ (unmanageable) እየሆነ መጣ።
ከላይ እንደተገለፀው ድሮ በደቡብ አፍሪካ የአፓርታይድ ስርዓት የሆነው ዘንድሮ በኢትዮጲያ እየሆነ ካለው ጋር ፍፁም ተመሳሳይ ነው። በአንድ በኩል መንግስታዊ ስርዓቱ የሕዝቡን የመብትና ነፃነት ጥያቄ በኃይል ለማፈን ጥረት ሲያደርግ፣ በሌላ በኩል በእምቢተኝነት ሕዝቡ ከመንግስት ቁጥጥር ውጪ እየሆነ መጣ። ይህን ተከትሎ፣ በሁለቱም ሀገራት የመከላከያና ድህንነት ኃላፊዎች በሚስጥር “ሦስተኛው ኃይል” (The third Force) የተባለ ፀረ-ለውጥ የሆነ የሕቡዕ ድርጅት አቋቋሙ። ይህ ቡድን በደቡብ አፍሪካ “KwaZulu Natal” በተባለው ክልል የፈጠረው የእርስ በእርስ ግጭት ዛሬ በኦሮሚያ ክልል በተለያዩ ብሔር ተወላጆች መካከል እየተፈጠረ ካለው ግጭት ጋር አንድና ተመሳሳይ ነው። የደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ ስርዓት በተለያዩ ብሔሮች መካከል የአርስ-በእርስ ግጭት በመፍጠር የነጮች የበላይነትን ለማስቀጠል ካደረገው ጥረትና ካስከተለው ውጤት በመነሳት ሀገራችን ኢትዮጲያ ወደየት እየሄደች እንደሆነ በቀላሉ መገመት ይቻላል።
ከላይ የተጠቀሱት የፖለቲካዊ ኃይሎች በተለያዩ የሀገሪቱ አከባቢዎች ለሚታየው ግጭትና አለመረጋጋት ያላቸውን አሉታዊ ሚና በግልፅ ለመረዳት እንዲያግዘን ትላንት በኦሮሚያ ክልል ቡኖ በደሌ ዞን በሚገኙ በደጋ እና ጮራ ወረዳዎች የተከሰተውን ግጭት እንደ ማሳያ ወስደን እንመልከት። ብዙ ሰዎች ትላንት የኦሮሞና አማራ የመብት አቀንቃኞች በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ የለቀቁትና እኔም በፌስቡክ ገፄ ላይ ያጋራሁት መረጃ ስህተት መሆኑን እንደገለፁልኝ በፅሁፉ መግቢያ ላይ ገልጬያለሁ። በእነዚህ ሰዎች ድጋፍ ችግሩ በተፈጠረበት አከባቢ የሚኖሩ ሰዎች ጋር ስልክ በመደወል ጉዳዩን ለማጣራት ጥረት አድርጌያለሁ። ሁኔታውን በአካል ተገኝተው ከታዘቡትና ሁኔታውን በቅርበት ከሚከታተሉ የአከባቢው ተወላጆች ያገኘሁት መረጃ፡-
ከዚህ በመቀጠል ይህን መረጃ ከላይ ከተጠቀሱት ሦስት ፖለቲካዊ ኃይሎች ጋር አያይዘን እንመልከት። ባለፉት ሦስት አመታት የሀገራችን የመብት አቀንቃኞች በአብዛኛው የሀገሪቱ አከባቢዎች ህዝባዊ እምቢተኝነት (civil disobedience) እንዲሰፍን ያላሳለሰ ጥረት አድርገናል። ሰሞኑን በደጋ እና ጮራ ወረዳ ነዋሪዎች ለተቃውሞ አደባባይ የወጡበት አግባብ ለዚህ ማሳያ ነው። በብዙሃኑ እምቢተኝነት፣ በፀጥታ ኃይሎች ቸልተኝነት እና በጥቂቶች ወጣቶች ስርዓት አልበኝነት ላይ “ሦስተኛው ኃይል” ጋዝ አርከፍክፎ ክብሪቱን ሲጭር ሰላማዊ የነበረው የተቃውሞ ሰልፍ ወዲያው ወደ ሁከት፥ ብጥብጥና እንዲሁም ብሔር-ተኮር ጥቃትና ግጭት ተቀየረ። በዚህ ምክንያት የአስራ አንድ ሰዎች ሕይወት ጠፋ።
ዛሬ በበደሌ የሆነው በሰሜን ሸዋ ያየነው፣ በሶማሌ ክልል የሆነው ቀጣይ ነው። በቃ…”እያወቁ ማለቅ” ማለት ይሄ ነው። መነሻችን ይሄ ሆኖ መድረሻችን ደግሞ ዕልቂት ነው። የአፓርታይድ ስርዓት ደቡብ አፍሪካን ለአርባ አመታት ሲያስተዳድር ከገደላቸው ጥቁር ደቡብ አፍሪካዊያን በላይ በዚህ ቀመር አማካኝነት በአራት አመት አፍሪካ (እ.አ.አ. ከ1990 – 1994 ዓ.ም) ውስጥ ብቻ 14,000 ሰዎችን ተገድለዋል። አዎ…መድረሻችን እንዲህ ያለ የእርስ በእርስ ዕልቂት ነው
0-3 ወሮች / ድብ ከ4-6 ወር / ላም ከ7-9 ወር / ላም ከ10-12 ወር / ላም 0-3 ወሮች / ድመት 4-6 ወሮች / ድመት 7-9 ወሮች / ድመት 10-12 ወሮች / ድመት 0-3 ወሮች / ዝንጀሮ 4-6 ወሮች / ዝንጀሮ 7-9 ወሮች / ዝንጀሮ 4-6 ወሮች / ድብ 10-12 ወሮች / ዝንጀሮ ከ0-3 ወር / 05 ከ4-6 ወር / 05 ከ7-9 ወር / 05 ከ10-12 ወር / 05 0-3 ወሮች / ሳንታ ክላውስ 4-6 ወሮች / ሳንታ ክላውስ 7-9 ወሮች / ሳንታ ክላውስ 10-12 ወሮች / ሳንታ ክላውስ 0-3 ወሮች / ውሻ 7-9 ወሮች / ድብ 4-6 ወሮች / ውሻ 7-9 ወሮች / ውሻ 10-12 ወሮች / ውሻ 0-3 ወሮች / ነጭ ድብ 4-6 ወሮች / ነጭ ድብ 7-9 ወሮች / ነጭ ድብ 10-12 ወሮች / ነጭ ድብ 10-12 ወሮች / ድብ ከ0-3 ወር / ቀጭኔ ከ4-6 ወር / ቀጭኔ ከ7-9 ወር / ቀጭኔ ከ10-12 ወር / ቀጭኔ ከ0-3 ወር / ላም
ነጭ ፖሊ የጥጥ ካሴት 1. ለእንክብካቤ መሰየሚያ ማተሚያ ፡፡ 2. ተስማሚ የህትመት መንገድ-ደብዳቤ ማተሚያ ፣ ሮታሪ ፣ የሐር ማያ ገጽ ፣ ማካካሻ ፣ የሙቀት ማስተላለፊያ ፡፡ 3. የ OEKO የምስክር ወረቀት. 4. የ GRS የምስክር ወረቀት.
ከነጭ-ፖሊ ፖሊ ጥጥ የተሰራ ቴፕ 1. ለእንክብካቤ መሰየሚያ ማተሚያ ፡፡ 2. ተስማሚ የህትመት መንገድ-ደብዳቤ ማተሚያ ፣ ሮታሪ ፣ የሐር ማያ ገጽ ፣ ማካካሻ ፣ የሙቀት ማስተላለፊያ ፡፡ 3. የ OEKO የምስክር ወረቀት. 4. የ GRS የምስክር ወረቀት.
ነጭ የጥጥ ካሴት 1. ለእንክብካቤ መሰየሚያ ማተሚያ ፡፡ 2. ተስማሚ የህትመት መንገድ-ደብዳቤ ማተሚያ ፣ ሮታሪ ፣ የሐር ማያ ገጽ ፣ ማካካሻ ፣ የሙቀት ማስተላለፊያ ፡፡ 3. የ OEKO የምስክር ወረቀት. 4. የ GRS የምስክር ወረቀት.
ጥቁር የጥጥ ካሴት 1. ለእንክብካቤ መለያ ስእሎች ማተሚያ ፡፡ 2. ተስማሚ የህትመት መንገድ-ደብዳቤ ማተሚያ ፣ ሮታሪ ፣ የሐር ማያ ገጽ ፣ ማካካሻ ፣ የሙቀት ማስተላለፊያ ፡፡ 3. የ OEKO የምስክር ወረቀት. 4. የ GRS የምስክር ወረቀት.
ከነጭ-ከጥጥ ጥጥ የተሰራ ቴፕ 1. ለእንክብካቤ መሰየሚያ ማተሚያ ፡፡ 2. ተስማሚ የህትመት መንገድ-ደብዳቤ ማተሚያ ፣ ሮታሪ ፣ የሐር ማያ ገጽ ፣ ማካካሻ ፣ የሙቀት ማስተላለፊያ ፡፡ 3. የ OEKO የምስክር ወረቀት. 4. የ GRS የምስክር ወረቀት.
‹ድኻ ወርቅ አይግዛ ከገዛም ይጥፋበት› ይላሉ የምንዳየ እናት አባዬ፡፡ ‹ምነው አባዬ ድኻ በመከራ የገዛውን ወርቅ እንዴት ይጥፋበት ይላሉ› ብለን ሞገትናቸው፡፡ ‹እይውልህ እኛ ሠፈር አራት ኪሎ አዲሴ የሚሏት አንዲት ጎረቤታችንነበረች፡፡ ቁርስ፣ ምሳና እራት የተዘበራረቁባት። ለነገሩ ላለው ነው እንጂ ለሌለው ሰው ምግብ ስሙ ያው ምግብ ብቻ ነው፡፡ ምግብ – ቁርስ፣ ምሳ እራት የሚሆነው በሰዓቱ ስታገኘው ነው፡፡ በሰዓቱ ካላገኘኸው ያው ምግብ ብቻ ነው፡፡ ከድንጋይ ትፈልቅቀው፣ ከሳጥን ትስረቀው ሳናውቅ አንድ ቀን በድንገት አራት ኪሎ ወርቅ ቤት ሄዳ ወርቅ ገዛች ተብሎ ተወራ፡፡ የቡና ሴቶች ‹ግማሽ ግራም ወርቅ ገዝታ በከረጢት ቋጥራ አስቀመጠችው› ብለው ያሽሟጥጧታል፡፡
የገዛች ለት ምሽት እኛ ቤት ቡና ተጠርታ መጣችልህ። ሴቱ ሁሉ ግጥም ብሏል፡፡ ተርብ ተርቦቹ ደግሞ የዛን ቀን አንድም ሳይቀሩ ተለቃቅመው መጥተውልሃል። ገና ወደቤት ስትገባ ከሁላችን ለይታ ‹ወይዘሮ የወርቅ ውኃ ደኅና አመሹ› አትልልህም፡፡ አሁን በእርሷ ቤት ወርቅ መግዛቷን ልትነግረን እኮ ነው፡፡ ተያየንና ‹ኡኡቴ› ብልን ዝም አልን፡፡ ገና ከጠፈር ወንበሩ ላይ ሳትደላደል ‹እኔኮ በዚህ ዘመን ድኻ እንዴት ይኖራል፤ እኛስ እሺ› ብላ አረፈችው፡፡ ‹እናንተ እነማን ናችሁ› አለቻት እቴኑ በዓይኗ ቂጥ እያየቻት፡፡ ከምንም ሳትቆጥራት ‹ኧረ እንዴው ተውኝማ፣ ወርቅ እንደዚህ ሰማይ ይንካ› አለች ቆሎውን እየዘገነች፡፡ ‹እኛ ወርቅ ዘመን እንጂ ወርቅ ምን ያደርግልናል› አሏት እማማ ትጓደድ። ላምሮት ተናደደችና ‹ምን ዳር ዳር ትያለሽ፣ ወርቅ ገዝተሻል› አለችና አፈረጠችው፡፡ ሴቱ ሁሉ አንድ ጊዜ ቤቱን በሁካታ ሞላው፡፡ መቼም እርሷ አፍርጠው ናት፡፡
ሳቃችንን ሳንጨርስ ‹ቆይ ቆይ እስኪ› አለች አዲሴ ጆሮዋን እንደ አንቴና ሰቅላ፡፡ መቼም ከአራት ኪሎ ሠፈር ጯሂና አስጯሂ አይጠፋም ብለን ጸጥ አልን፡፡ አራት ኪሎ ጠብና ዕርቅ የተለመደ ነው፡፡ ተደባዳቢና ገላጋይ በየተራ ነው፡፡ ዛሬ ትደባደባለህ፣ ነገ ደግሞ በተራህ ገላጋይ ትሆናለህ፡፡ ሁላችን ኮንዶሚኒየም ላይ እንደተሰቀለ ዲሽ ጆሮአችንን አከታትለን ብንሰቅልም የመንገደኛ ተረብ ብቻ ነው የምንሰማው፡፡ አዲሴ ተነሣችና ሳንዱቁ ላይ በልብስ ተሸፍኖ የተቀመጠውን ራዲዮ እስከ አንጀቱ ድምጹን ለቀቀችው፡፡ አበደች እንዴ ብለን በግራ ዓይናችን ገላመጥናት፡፡
‹ዛሬ በዋለው የዓለም ገበያ› ይላል ራዲዮኑ፡፡ እርሷ እዚያው እንደተለጠፈች ናት፡፡ እዚህ አራት ኪሎ ያለው የጉልት ገበያ የሚናፍቃት ሴትዮ የዓለም ገበያ ምን ሊያደርግላት ነው ብለን ሳቅን፡፡ ለወትሮው በዱቤ የሰጧት እንዳያንቋት ገበ ድርሽ አትልም ነበር ነበር፡፡ እንዲያውም እማማ ትጓደድ ‹አዲሴኮ ገበያ ብቻ ሳይሆን ገበያው የሚባል ሰውም ትፈራለች› እያሉ ይተርቧት ነበር፡፡
ራዲዮው ‹ዛሬ በዓለም ገበያ ወርቅ በካራት ይህን ያህል ተሽጧል› ሲል ‹እንዴው በደኅና ጊዜ ባልገዛ ይቆጨኝ ነበር፡፡ ለካስ ሰው ልጁን ወርቁ፣ ወርቂቱ፣ ወርቄ፣ ወርቅ አገኘሁ፣ ወርቅ አለማሁ፣ ጥሩ ወርቅ፣ አመለ ወርቅ እያለ የሚጠራው ወርቅ እየተወደደበት ነው› አለችና የግራ እጅ መዳፏን በቀኝ አራት ጣቶቿ ደበደበችው፡፡
ከዚያ በኋላ አዲሴን ማን ይቻላት፡፡ ከሱቅ በዱቤ ዕቃ ስትወስድ እንደ ድሮው መለመን፣ መለማመጥ ቀረ፡፡ ‹ማነህ ባለ ሱቅ፣ እስኪ አንድ አምስት ኪሎ ስኳር አምጣ› ትለዋለች፡፡ ‹እንዴ እማማ አዲሴ፣ በኋላ ባይከፍሉኝስ፤ ያለፈውን በመከራ አይደል እንዴ የከፈሉኝ› ሲሏት፤ ‹ያለፈው አለፈ፣ በቃ እናንተ ሰው ይቀየራል ብላችሁ አታስቡም፤ አምጣ ባክህ፣ ቢበዛ ወርቄን ሽጬ እከፍልሃለሁ› ትላቸዋለች፡፡ ኧረ እንዲያውም አንድ ቀን አንድ ቄስ በዚያ ሲያልፉ ጠራቻቸውና ‹ዛሬ ሲያቃዠኝ አድሯል ይርጩኝ› ትላቸዋለች፡፡ ‹የክርስትና ስምሽ ማነው› ይሏታል፤ ‹እኅተ ወርቅ› ትላቸዋለች፡፡ ቄሱ ደንግጠው፤ ‹እኅተ ማርያም› ማለትዎ ነው› ይሏታል፡፡ ቀኝ እጇን ወደ ጎን እያውለበለበች፤ ‹እርሱ የነዛ የነዛ ስም ነው› አለቻቸው፡፡ ‹ታድያ እኅተ ወርቅ፣ አይ፣ ያልተማረ ሰው ሰጥቶዎት እንዳይሆን› ይላሉ ያልገባቸው ቄስ፡፡ ‹ይኼው ነው አባቴ፣ካልተረዱት ይተውት› አለቻቸው፡፡
ድሮ አዲሴ ቀበሌ መሄድ አትወድም ነበር። ‹እነርሱ መዋጮ ብቻ ነው ሥራቸው› ትላለች። ወርቅ በገዛች ሰሞን ‹ምነው ስብሰባ በተጠራ፣ ልክ ልካቸውን ነበር የምነግራቸው› ማለት አበዛች። በልኳ ለብሳ የማታውቅ ሴትዮ ድንገት ተነሥታ ልክ ልክ ነጋሪ ሆነችልህ፡፡
የስብሰባው አጀንዳ ‹ሴቶች በልማት ይሳተፉ› የሚል ነው፡፡ አዲሴ ተነሣችና ‹ለሴቶች ዕድገት ወሳኙ ወርቅ ነው። እኛ ሴቶች ከወንዶች እኩል እንድንሆን ወርቅ ያስፈልገናል› ስትል አንዷ ‹ታዲያ እንደ መሠረት ደፋር አትሮጭም፣ ማን ከለከለሽ› ብላ አሳቀችባት። ‹የሴቶችን ችግር ለመፍታት ስብሰባ ሳይሆን ሴቶች ወርቅ የሚገዙበት መንገድ መመቻቸት አለበት› ብላ ስትቀመጥ ሰብሳቢዋ ምናልባት መልስ ቢሰጡ ብላ ነው መሰለኝ ለወይዘሮ ወርቅ ያንጥፉ ዕድል ሰጠቻቸው፡፡ ሊያነጥፉላት ነው፡፡
‹ድኻ ወርቅ አይግዛ፣ ከገዛም ይጥፋበት ትል ነበር አያቴ፡፡ ወ/ሮ አዲሴ ትናንት ግማሽ ግራም ወርቅ ስለገዛሽ፣ ወሬሽ ሁሉ ምነው ወርቅ ብቻ ሆነሳ› ሲሉ ሁሉም የኮረኮሩት ያህል በሳቅ ፈነዳ፡፡ ‹ባለፈው እዚህ ሠፈራችን ያለ ጎረምሳ መጽሐፍ አሳተመ ተብሎ ደስ አለን። ምንም ቢሆን ያሳደግነው ልጅ ነው ብለን። እሱ ግን ፊደል የፈጠረ እንጂ መጽሐፍ ያሳተመ አልመሰለውም፡፡ ቡና ልንጠጣ ቤታቸው ስንሄድ፣ የዛሬው የቡና ቁርስ የኔ ግጥም ነው ብሎ ግጥም ሊያነብልን ጀመረ፡፡ ምነው ሸዋ! ሐዲስ ዓለማየሁም እንዲህ አላደረጉ፡፡ ደግሞኮ
የድንጋይ አሎሎ› የሚል ግጥምኮ ነው፡፡› ሰብሳቢዋማ ከጠረጴዛው መነሣት እስኪቸግራት ተደፍታ ነው የሳቀችው፡፡ ያው ወ/ሮ ወርቅ ያንጥፉ ከሳቅክላቸው ማንጠፍ ነው፡፡ ‹ይባስ ብሎ ቀበሌ አዳራሽ ልጆቹን ሰብስቦ ‹ታዋቂው ደራሲ› የሚል ፖስተር ለጥፎ ልምድ አካፍላለሁ ይላቸዋል፡፡ ‹እርሟን ጠምቃ፣ ሰጠች ጠልቃ› አሉ፡፡
የሁሉ እኩል ሀገር አራት ኪሎ ነሽ› ብሎ እንደመግጠም፣ ‹አራት ኪሎ ኪሎ፣ የድንጋይ አሎሎ› ብሎ አሎሎ የሚያህል ግጥም የጻፈን ልጅ ልምድ አካፍላቸው ማለት በአሎሎ ደብድባቸው እንደ ማለት ነው፡፡› ሳቅና ጭብጨባ አጀባቸው። ድኻ ወርቅ አያግኝ ማለት ይኼ ነው፡፡ አሁን እኛን የቸገረን እንዲህ እንደ አዲሴ የሚባርቅባቸው ድኾች ናቸው፡፡ ሥልጣን አይቶ ለማያውቀው ሥልጣን ትሰጡትና ይባርቅበታል። የቢሮውን መኪና በሠፈራችን እያፈጠነ ካላሳየን ሞቶ ይገኛል። በታክሲ ሲሰቃይ ለከረመ ሰው ቪ ኤይት መኪና መስጠት፣ በውኃ ጥም ለከረመ ሰው ቅቤ አቅልጦ እንደማጠጣት ነው። ሁለቱም ጤና አይሆናቸውም። አበሉ፣ ስብሰባው፣ ግብዣው፣ ፊርማው፣ ብርቅ ይሆንበታል፡፡ ቀበሌውና ክፍለ ከተማው የግል ንብረቱ ይመስለዋል፡፡ እኛም አሽከሮቹ እንመስለዋለን፡፡ የተሾመ ሰሞን ብርቅ ስለሚሆንበት ያገኘውን ገንዘብና መሬት ይጠበጥበዋል፡፡ ያልራሰ መሬት ማለት’ኮ ነው፡፡ ምን ውኃ ይመጥነዋል፡፡ ‹አይቶ አያውቅ ዳቦ ፍሪዳው ነው› ይባላል። አንድ ስብሰባ ላይ አንዲት እንግሊዝኛ የሰማ ዕለት እኛን ሰብስቦ እርሷን ካልተናገረ ይሞታል፡፡ ውጭ ሀገር ሄዶ አንዲት ነገር ካየ፣ ብርቅ ስለምትሆንበት ‹ቻይና ሳለሁ፣ ኮርያ ሳለሁ› እያለ መከራ ያሳየናል፡፡ ድኻ ወርቅ አይግዛ የተባለው’ኮ ለዚህ ነው፡፡
አላያችሁም እንዴ… በድንገት ሀብታም የሆነን ሰው፡፡ ሳይነግራችሁ ታውቁታላችሁኮ፡፡ የውሻ ማሠሪያ የሚያህል የአንገት ወርቅ፣ ክብደት መለኪያ የሚሆን የእጅ ሰዓት፣ የሚታይ ከናቴራ፣ ከከናቴራው ላይ አዲስ ሸሚዝ፣ በሸሚዙ ላይ አዲስ ሹራብ፣ በሹራቡ ላይ አዲስ ኮት፣ በኮቱ ላይ አዲስ የውጭ ካፖርት፣ በካፖርቱ ላይ ስካርፕ ደርቦ ታዩታላችሁ። ይህን ስታዩ ‹ድኻ ወርቅ አይግዛ› በሉና ሽሹ፡፡ መኪና ከገዛማ አይጣልባችሁ፡፡ በግራ እጁ መሪ ይዞ፣ ወንበሩን ወደ ኋላ ስቦ፣ ልጥጥ እያለ፣ የአስፓልት ውኃ እየረጨባችሁ ያልፋል፡፡
እና አዲሴ ተይን እባክሽ፣ አንቺ ዛሬ ወርቅ ስትገዥ የችግራችን ሁሉ መፍቻ ወርቅ መሰለሽ። የክፉ ሐኪም ምክር አትምከሪን፡፡ ክፉ ሐኪም ሥጋው የገጠጠ በሽተኛ በቀበሌ ደብዳቤ በነጻ እየታከመ እያየ፣ ከምግብ በፊትና ከምግብ በኋላ ሦስት ጊዜ የሚዋጥ መድኃኒት ያዛል፡፡ ይህ ማለትኮ ሰውዬውን አትድንም ተስፋ ቁረጥ ማለቱ ነው። መድኃኒቱንስ በነጻ አገኘ፡፡ ምግቡን ማን ይሰጠዋል? አሁን ያስቸገሩን እንዳንቺ ያሉት ናቸው፡፡ ሲበሉ የበላን፣ ቤት ሲሠሩ የሠራን፣ አበል ሲከፈላቸው የተከፈለን፣ ሲሾሙ የተሾምን፣ የእነርሱ ችግር ሲፈታ የእኛ የተፈታ የሚመስላቸው የአእምሮ ድኾች፡፡ ድኃ ወርቅ አይግዛ ከገዛም ይጥፋበት የተባለውም ለዚህ ነው፡፡ ወርቁ ጠፍቶባቸው ከሥልጣን ሲወርዱ፣ ከሀብት ሲናዱ ምን እንደሚመስሉ አይተናቸዋላ፡፡
Mohammed Ali Mohammed መሐመድ አሊ መሐመድ የቀደሞው ፓርላማ አባል የቀድሞው የፓርላማ ባልደረባዬ አብዱረህማን አህመድን የሙስናን ጉዳይ ከአሉባልታና የፈጠራ ወሬ ጋር...
የቅዱስ ቁርኣን ምዕራፎች የሚጀምሩት {እጅግ በጣም ርኅሩህ በጣም አዛኝ} የሆነውን የአላህን ስም በማውሳት ነው። አላህ (ሱ.ወ.) በነፍሱ ላይ አዛኝ መሆንን ወሰኗል፦
{በላቸው ፦ እናንተ በነፍሶቻችሁ ላይ ድንበር ያለፋችሁ ባሮቼ ሆይ! ከአላህ እዝነት ተስፋ አትቁረጡ፤አላህ ኃጢአቶችን በመላ ይምራልና፣እነሆ እርሱ መሓሪው፣አዛኙ ነውና።}[አል ዙመር፡53]
አላህ (ሱ.ወ.) ምሕረትን የሚወድ አዛኝ ነው። ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ «(አላህ (ሱ.ወ.) ጸሐይ በምዕራብ ተመልሳ እስከምተወጣበት ጊዜ ድረስ፣ቀን ላጠፋው ሰው ምሕረት ሊያደርግ ሌሊት እጁን ይዘረጋል፤ሌሊት ላጠፋው ሰው ምሕረት ሊያደርግ ቀን እጁን ይዘረጋል።» [በሙስሊም የተዘገበ] ከጌታቸው የተላለፈላቸውን ሲነግሩንም ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ «አላህ (ሱ.ወ.) ፍጥረታትን ከመፍጠሩ በፊት እዝነቴ ቁጣዬን ቀድሟል የሚል ጽፏል።»[በቡኻሪና በሙስሊም የተዘገበ] የአላህን እዝነትና ርኅራሄ አስመልክተው ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ «አላህ (ሱ.ወ.) ርኅራሄን አንድ መቶ ክፍል አደረገው፤ዘጠና ዘጠኙን እራሱ ዘንድ ያዘው፤አንዱን ክፍል ብቻ ወደ ምድር አወረደው፤ከዚህ አንድ ክፍልም ባዝራ ፈረስ ልጇ እንዳይጎዳ በመራራት ኮቴዋን ከፍ እስክታደረግ ድረስ ፍጥረታት እርስ በርሳቸው ይተዛዘናሉ።» [በቡኻሪ የተዘገበ]
{ከጎሳችሁ የኾነ፣ችግራችሁ በርሱ ላይ ጥኑ የኾነ፣በናንተ (እምነት) ላይ የሚጓጓ፣በምእመናን ርኅሩህ አዛኝ የኾነ መልክተኛ በእርግጥ መጣላችሁ።}[አል ተውበህ፡128]
ስለዚህም እጅግ በጣም ርኅሩህ፣በጣም አዛኝ ከሆነው አላህ (ሱ.ወ.) ዘንድ፣ለሕዝባቸው ርኅሩህ በሆኑት ነቢይ  አማካይነት የመጣው እስላም፤መላውን የሰው ልጅ ከግፍ፣ከመድልዖ፣ከጥላቻ፣ከጭንቀት፣ከትካዜ፣ ከአለመረጋጋት፣ከቂም በቀል፣ከእብሪት፣ከጭቆናና ከአምባገነንነት አበሳ ነጻ የሚያወጣ የዓለማት ሁሉ እዝነትና ርኅራሄ ሆኖ ነው፦
ለሙስሊሞች እዝነት ነው፤ሙስሊም ላልሆኑትም እንደዚሁ እዝነት ነው። ለትጉሃን አማኞች እዝነት ነው፤ለአመጠኞችም እንዲሁ እዝነት ነው። ለትልቁ ለትንሹም፣ለወንዱ ለሴቱም፣ለወጣቱ ለሕጻኑም፣ለሀብታሙ ለድሃውም . . እዝነት ነው። ለዓለማት ሁሉ እዝነት ነው።
ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ « ለሰዎች የማይራራ ሰው አላህ አይራራለትም።} [በቡኻሪና ሙስሊም የተዘገበ] ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ «ለሌሎች አዛኝ የሆኑትን አልረሕማን ያዝንላቸዋል። በምድር ለሚገኙት ርኅሩህ ሁኑ፣በሰማይ ያለው ይራራላችኋልና። ማሕጸን (ረሕም) አልረሕማን ከሚለው (የአላህ ስም) የወጣ ነውና (ዝምድና) የቀጠለውን ሰው አላህ ይራራለታል፤የቆረጠውን ሰውም አላህ እዝነቱን ይቆርጥበታል።» [በትርምዚ የተዘገበ] በተጨማሪም ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ «ከእዝነት የሚራቆተው እድለ ቢስ መናጢ ብቻ ነው።» [በትርምዚ የተዘገበ]
አላህ (ሱ.ወ.) በሰዎች መካከል መተዛዘንና ርኅራሄ እንዲኖር ያዘዘ ሲሆን፣በአጠቃላይ መልኩ እንደ ጠባይና የአነዋነዋር መንገድ እንዲያዝ አበረታቷል። ሸሪዓውም በእዝነትና በርኅራሄ የተለየ ትኩረት ሊሰጣቸው የሚገቡ የተወሰኑ ክፍሎችን ለይቶ አስቀምጧል። ከነዚህ መካከል የሚከተሉት ይገኛሉ፦
1-ለሰው ልጆች ሁሉ ርኅሩህ መሆን ፦ ነቢዩ  ለኡመታቸው እዝነትና ርኅራሄ ነበሩ፤በርሳቸው አማካይነት አላህ (ሱ.ወ.) ሕዝባቸውን ከጨለማ ወደ ብርሃን፣ከዕድለ ቢስነት ወደ መታደል በማውጣት መድህን እንዲያገኝ አድርጓል። የነቢዩ  እዝነት ግን በሕዝባቸው ላይ ብቻ ሳይወሰን እስላምን ያልተቀበሉ ካፍሮችንም ጭምር አካቷል። ያልሰለሙ የመካ ሰዎችን አስመልክተው ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ « . . የለም፤ አላህ ከአብራኮቻቸው በርሱ ምንም ሳያሻርክ እርሱን ብቻ የሚግገዛ ሰው እንዲያወጣ እመኛለሁ።» [በቡኻሪና ሙስሊም የተዘገበ] ነቢዩ  በኡሑድ ውጊያ ላይ ሲጎዱ ባልደረቦቻቸው «በነዚህ አጋሪዎች (ሙሽሪኮች) ላይ እርግማን እንዲያወርድባቸው አላህን ይለምኑ» ሲሏቸው መልሳቸው፦ {አላህ ሆይ! ሕዝቦቼን ምራቸው፤እነሱ አያውቁምና።} የሚል ነበር። በሌላ ዘገባ ደግሞ «የአላህ መልክተኛ ሆይ! በሙሽሪኮቹ ላይ ዱዓእ ያደርጉባቸው» ሲባሉ «ረጋሚ ሆኜ አልተላክሁም፤የተላክሁት ርኅሩህ ሆኜ ነው፡፡» [በሙስሊም የተዘገበ] ማለታቸው ተመልክቷል።
2-ለሕጻናት ርኅሩህ መሆን፦ አንዱ የነቢዩ  ባልደረባ እንዳሉት ከአላህ መልክተኛ ጋር ሆነው ልጃቸው ኢብራሂም በማጣጣር ላይ እያለ ወደ ክፍሉ አብረው ገቡ፤በዚህ ጊዜ የነቢዩ  ዓይኖች ሲያነቡ ተመለከቱና ዐብዱረሕማን ብን ዐውፍ {የአላህ መልክተኛ እርስዎም?!} አሉ። ነቢዩም መልሰው፦ {የዐውፍ ልጅ ሆይ ይህማ ርኅራሄ ነው} አሉና በመቀጠል ፦ «ዓይን በእርግጥ ያነባል፤ልብም ያዝናል፤ጌታችን ከሚወደው ነገር ውጭ ግን ምንም አንልም፤ኢብራሂም፣እኛ ካንተ በመለየታችን በእርግጥ አዛኞች ነን።» አሉ። [በቡኻሪና በሙስሊም የተዘገበ] በተጨማሪም ነቢዩ  ኡሳማን በአንደኛው ጭናቸው፣ሐሰንን ደግሞ በሌላኛው ጭናቸው ላይ አስቀምጠው ያቅፏቸውና {አላህ ሆይ! ራራላቸው እኔ እራራላቸዋለሁና።} ይሉ ነበር። አንድ ሰው ወደ ነቢዩ  መጥቶ ሐሰንና ሑሰይንን ሲስሟቸው አየና {ልጆቻችሁን ትስማላችሁ?! እኔ አስር ልጆች አሉኝ አንዳቸውንም ፈጽሞ ስሜ አላውቅም} ሲላቸው ነቢዩ  ፦ {የማይራራ ሰው አይራራለትም።} አሉ።
3-ለድኩማን ርኅሩህ መሆን ፦ ነቢዩ  መስጊድ ታጸዳ የነበረችን ጥቁር ሴት አጥተው ምን እንደሆነች ሲጠይቁ እንደሞተች ነገሯቸው። «አታሳውቁኝም ኖሯል . . በሉ ወደ መቃብሯ ምሩኝ» አሏቸውና መቃብሯን ሲያሳዩዋቸው የጀናዛ ሶላት ሰገዱባት። [በቡኻሪና ሙስሊም የተዘገበ] የነቢዩ  አገልጋይ (ኻድም) አነስ ብን ማሊክ (ረ.ዐ.)፦ {ነቢዩን  ለአስር ዓመታት አገልግያለሁ፤አንድም ቀን እፎይ፣ለምን እንዲህ አደረግህ፣ወይም ለምን እንዲህ አላደረግህም ብለውኝ አያውቁም።} ብለዋል። [በቡኻሪ የተዘገበ] ታላቁ ሶሓቢይ እብን መስዑድ (ረ.ዐ.) እንዲህ ይላሉ፦ አንድ ብላቴናዬን (ባሪያየን) በመምታት ላይ እያለሁ ከጀርባዬ {አንተ የመስዑድ አባት፣አንተ እርሱን ከምትችለው በላይ አላህ በእርግጥ ባንተ ላይ ቻይ መሆኑን ዕወቅ} የሚል ድምጽ ሰማሁ። ዞር ስል የአላህ መልክተኛ  መሆናቸውን አየሁ። {የአላህ መልክተኛ ሆይ! ለአላህ ብዬ (ከባርነቱ) ነጻ ለቅቄዋለሁ} አልኳቸው። እሳቸውም፦ {ባታደርገው ኖሮማ እሳት በለበለበህ ነበር} አሉ።
4-ለእንስሳት ርኅሩህ መሆን፦ የአላህ መልክተኛ  ሆዱ ከጀርባው ጋር በተጣበቀ ግመል አጠገብ አለፉና፦ «በነዚህ በማይናገሩ እንስሳት ሁኔታ አላህን ፍሩ፤ጉልበት ሲኖራቸው ጋልቧቸው፤ለቀጣይ አገልግሎት ብቁ ይሆኑ ዘንድም ሳይደክሙ ተውዋቸው።» አሉ። [በአቡ ዳውድ የተዘገበ] የአላህ መልክተኛ  ወደ አንድ የአንሷር ሰው አጥር ሲገቡ አንድ ግመል ያያሉ፤ግመሉ ነቢዩን  ሲያይ ጩሆ ዓይኖቹ እንባ አፈሰሱ፤ነቢዩ  ሄደው ራሱን ከኋላ ሲደባብሱት ጩኸቱን አቆመ። የዚህ ግመል ጌታ ማነው የማን ግመል ነው ብለው ሲጠይቁ አንድ የአንሷር ወጣት መጣና የአላህ መልክተኛ ሆይ! የኔ ነው አላቸው። እሳቸውም፦ «አላህ በሰጠህና ባለቤቱ ባደረግህ በዚህ እንስሳ ሁኔታ አላህን አትፈራም?! የምታስርበውና በሥራ የምትጎዳው መሆንህን በኔ ላይ ከሶሃል።» አሉት። [በአቡ ዳውድ የተዘገበ]
እነዚህ ነቢዩ  ለዓለማት ለእንስሳትም ጭምር እዝነትና ርኅራሄ ተደርገው መላካቸውን የሚያመለክቱ በጣም ጥቂት ምሳሌዎች ብቻ ናቸው። የዚህን ሃይማኖት አካሄድና መንገዱን የሚያብራሩ የእዝነት መገለጫዎችና የመተግበሪያ መስኮች እስላም ውስጥ በጣም ብዙ ናቸው። ይህ እዘነትና ይህ ርኅራሄ ግን የተዋራጅነትና የበታችነት ሳይሆን የልዕልና እና የከበሬታ እዝነትና ርኅራሄ ነው።
ስሜቴን እንዳጣሁ የሚሰማኝ ታክሲ ውስጥ ተቀምጬ፣ ድሮ የምለው የትናንት ያህል የራቀኝን የትዝታን ማህደር፣ በእዝነ–ልቦናዬ እየተመላለሰ፣ ሆዴን ሲያልሞሰሙሰው ነው። ትዝታዬን ከተረሳ ማህደሬ የሚጎረጉረው፣ የሚፈለፍለው፣ ድንገት እንደ መብረቅ ብልጭ ብሎ፣ ለስላሳ ዜማ ከስፒከሩ አፍ ወደ ጆሮዬ እየተወረወረ፣ ከልቤ ሲከትም ነው። በስሜት እየናጠ፣ ዐይኔን በሚቆጠቁጥ እንባ ሞልቶ፣ በትናትና ዱሮዬ ላይ እሰፍራለሁ። ስሜቴ፤ እንዲህ ቀዝቅዞ፣ ያረጀሁ የሚመስለኝ ታክሲ ላይ ተቀምጬ፣ ተክዤ በትንሹ በተከፈተው የታክሲው ተንሸራታች መስኮት አልፎ፣ ፊቴን እየዳበሰ፣ ውስጤን ቅዝቃዜ ሲወረው፣ በፍዘት የምመለከተው አካባቢዬን ነው።
ስሜት የሚሰጡኝ ነገሮች፣ ዛሬ ላይ ምንም እንደኾነ ‘ኖርማል ነው’ ብዬ በማልፈው ነገር ተሸብልለው፣ ተጀቡነው ሲደበቁ፣ እየጠፉ እንደኾኑ ይሰማኛል። መደነቅ፤ ከአጠገቤ ጠፍቶ፣ ርቆ እንደሸሸኝ ሳስብ፣ ኑሮን ኑሬ፣ ሮጬ የጨረስኩ ይመስለኛል። ቢመስለኝም፣ መኖር በራሱ ትርጉሙ ምን እንደኾነ ለማወቅ ግራ የተጋባሁ ይመስለኛል። መኖር ግን ምንድን ነው? መኖር ይገለፃል ወይስ ይኖራል? መኖርንስ ሲኖሩ መግለጥ ይቻላል? ለምን በቀቢፀ–ተስፋ ይሞላል?
መኖርን እያሰብኩት፣ መኖር ግን መሰልቸትን ሲያከናንበኝ፣ ስሜቴን የትናንት፣ ዱሮዬን ናፍቃለሁ። ሁሉም ነገሮች ስሜትና ትርጉም ይሰጡኛል። እያንዳንዷ ድርጊቴ በፍቅርና በስሜት የቅብጠትንና የፈገግታን ወገግታ በኔ ላይ አረብቦ፣ ለአጠገቤዎቼ ቀላል ነበርኩ። አሁን ለምን ከአዚም ከበድኩ? መኾኔን የጠረጠርኩት ነገር ራሱ መኾኑን ለምን ማመን ለራሴ አልፈቅድለት አልኩ? ለምን የገባኝን እጠይቃለሁ? ይሕንን ጥያቄ ስጠይቅ፤ “የምንጠይቀው የማናውቀውን ነገር ብቻ ሳይኾን የምናውቀውን ነገር ራሱ በትክክል ማወቃችንን ማረጋገጥ ነው።” የሚለው ንባቤ፣ ጥያቄ ውስጥ ያውተፈትፈኛል።
… “የምናውቀው ነገር፣ የምናውቀው ምን ያህል ነው?” የሚል ጥያቄ ዙሪያዬን በሌላ ጥያቄ ይወጥረኛል። የማውቀውን ነገር በትክክል አውቄ ማረጋገጥ እንደምፈራ፣ በምን ቃል እንደማብራራ ይጨንቀኛል። ማወቅ ግን ከመጠበቅ በምንድን ነው የሚለየው? ማወቅ ግን የሕይወትን ጣዕም ለማጣጣም የሚያመክን ማርከሻ መድሐኒት የሚመስለኝ ለምንድን ነው? የመገረምን፣ የመደነቅን ቅፅበተ–ጊዜ የሚቀማን ማወቅ አይደለምን? ተፈጥሮ እየራቃት፣ ቁሳቁስ በሚሞላት ከተማ፣ ማወቅ ምንድን ነው?
መጠየቅም ያሰለቻል። መሰልቸት፤ የሕይወትን ወለፈንድነት አያከናንብም!? ዘበትነት፤ በመኖር ርዝመት ከመጠበቅ ያርቃል። መጠበቅ ላይ የታሰረች የመደነቅ ገመድ፣ በማወቅ ስለት ተገዝግዛ፣ ሳስታ፣ ስትበጠስ ማየት፣ ውስጤን አድክሞታል።
መጠበቅ፤ በአውቃለሁ እና በመልካም አፍ ተከብባ፣ በድርጊት እና ጊዜ ላይ ቀላ ስትገኝ፣ ድክመቴ ያኔ ተጀመረ። ይህ ሁሉ እህህታ በመጠበቄ ተፀነሰ። ዛሬ፤ ከጎኔ እያለች፣ ከደረቴ ተንተርሳ፣ ከውስጤ እርቃለች። ሩቅ ከተማ እያለች ያደመጥኳቸው ሙዚቃዎች፣ እነዚያ ያልተገናኘንባቸው የትምህርት ቤት ጊዜያት፣ ለምንገናኝባቸው ቀናት፣ የናፍቆት መሰረቶች፣ የሐሳብ መመላለሶች፣ ዛሬ ታክሲ ላይ ቁጭ ብዬ በትውስታ ሲነቀንቁኝ፣ አሁን ያለሁበት የስሜት ደረጃ በሚቆጠቁጥ እንባ፣ የዕይታዬን መልክ ያደበዝዘዋል።
መጠየቅ፤ ለምን ጠላሁ? ማወቅ፤ ማረጋገጥ ለምን ጠላሁ? ከአካሏስ ለምን መራቅን ፈራሁ? እሷ፤ መሳሳቷ ቢገባት ለምን የተሰበረውን ስሜቴን መጠገን አቃተው? ይቅርታ፤ ለምን የተሰበረን ስሜት መጠገን ተሳነው? ለይቅርታ ያለኝ አመለካከት በዚያው አክትሞ ለምን ቀረ? ከይቅርታ በፊት መጠንቀቅ እንጂ፤ ከዚያ ወዲያ ይቅርታ፣ ስሜትን ለመጠገን አቅም እንደሚያንሰው፣ የይቅርታ ጠንሳሽ ቀድሞ ለምን አልተረዳም? ለይቅርታ፤ የለሰለሰ ልብ ለምን አጣሁ? ይህን የፈጠረው እኔ ነኝ፣ ብላ በእሷ‘ነቷ ስትሰራኝ፣ ለምን ከመልካም አፏ ጀርባ ያለውን የስሜት ስብራት፣ ያኔ ማሰብ አቃተኝ?
የቀረበችኝ፡ በመሰለኝ፡ እነዚያን፡ አስርት፡ አመታት፡ ከጉርምስናዬ፡ ጊዜ፡የጠነሰስኩት፡ ቀረቤታዋ፡ እንዳልቀረበችኝ፡ መረዳቴን፡ የጊዜው፡ ርዝመት፡ እድሜዬን፡ እንደፈጀችው፡ ማሰብ፡ ማቆም፡ አልቻልኩም። እንዳልነበረች፡ ያ……ን፡ ሁሉ፡ ዓመት፡ ሳስብ፡ እንባዬ፡ ይመጣል። ከዚያ፡ ሁሉ፡ ዕድሜ፡ በኋላ፡ ባሕርይዋን፡ ተላብሼ፡ ማንነታችንን፡ ተቀያይረን፡ የቀረብኳት፡ መስሏት፡ ቀርባኝ፡ ስትኖር፡ የኔን፡ ስሜት፡ የሷ፡ እጣ፡ እንዳይኾን፡ እሰጋለሁ፤ እፈራለሁ። ፍራቻዬን፡ ከስጋቴ፡ አውጥቼ፡ መኖር፡ እንደከበደኝ፡ በምን፡ ቃል፡ ገልጨው፡ በምን፡ ድርጊት፡ ከውኜው፡ በወጣልኝ፡ እላለሁ። ድርጊቴ፡ መልካም፡ ኾኖ፡ ለሷ፡ እየተጠነቀቅኩ፡ እኔ፡ እሷ፡ ውስጥ፡ ምንም፡ እንደኾንኩ፡ ያሰብኩ፡ ከሷ፡ መራቄን፡ ባሰብኩ፡ ቁጥር፡ እደክማለሁ። መንፈሴ፡ ተልፈስፍሶ፡ የሷን፡ እዝነት፡ ማየት፡ ነፍሴን፡ ያቀጭጨዋል።
በመኖር፡ ያልተፈተኑ፡ የዘመኔን፡ ሙዚቃዎች፡ እየሰማሁ፡ ብስጭቴን፡ አንራለሁ። የመኖር፡ ሕልውና፡ ሰፈረባቸው፡ ተስፋ፡ የተሰገሰገባቸው፡ ቀለም፡ ያስዋባቸው፡ አልባሳት፡ ያሸበረቀባቸው፡ ኾነው፡ እንደቀሩ፡ ሳስብ፡ እበሽቃለሁ። መኖር፡ የላቸውም። ተስፋ፡ ብቻ። ተስፋ፡ ሕይወት፡ የሚኾነው፡ ተስፋ፡ እስከቆረጡ፡ ድረስ፡ ነው፡ ማለት፡ ያስደፍረኛል። የተስፋን፡ ሕመም፡ የሚያውቁት፡ ተስፋን፡ ሲቆርጡ፡ ነው። ተስፋና፡ ምኞት፡ እንደተቀላቀለባቸው፡ መረዳት፡ ብዙ፡ ረቂቅነት፡ አይጠይቅም።
በነዚህ፡ ሙዚቃዎች፡ ስትወዛወዝ፡ ሳያት፡ ከአስር፡ አመት፡ በፊት፡ እኔን፡ እየመሰለችኝ። ለቀጣዩ፡ ጊዜያት፡ እኔ፡ ላለሁበት፡ ስሜት፡ የቀጠርኳት፡ ይመስለኛል። ቦታ፡ የነፈገቻቸው፡ እኔነቶቼን፡ ለእሷ፡ እኔነት፡ ቦታ፡ እያሳጣኋት፡ መኾኗን፡ አለማወቋ፡ ያሳዝነኛል።
… ስሜያት፡ የመሳም፡ ስሜት፡ ውስጤ፡ ምንም፡ ትዝታ፡ ምንም፡ ስሜት፡ አልፈጥር፡ ሲል፡ ሌላ፡ ዓለም፡ እፈጥራለሁ። የታችኛው፡ ወፍራም፡ ከንፈሯን፡ ከከንፈሬ፡ አንተርሼ፡ በአንገቷ፡ የሚንሸራተቱትን፡ እጆቼን፡ የሰውነቷን፡ ልስላሴ፡ እየሰለልኩ፡ ከጀርባዋ፡ ላይ፡ እያንሸራተትኩ፡ መቀመጫዋን፡ እየዳበስኩ፡ ጭምቅ፡ እያደረኩ፡ አንገቷን፡ ጡቶቿን፡ የጡቶቿን፡ ጫፍ፡ በስሜቷ፡ ውጥረት፡ እየተሳፈርኩ፡ የጭኗን፡ እርጥብ፡ ሞቃታማ፡ አካሏን፡ በአካሌ፡ እየፈለኩ፡ ብዙ፡ ማለክለክን፡ ከስሜት፡ ሲቃ፡ ጋር፡ ደርሼ፡ ከሽንፈት፡ እኔነቴ፡ ጋር፡ አርፋለሁ። እሷ፡ ከደረቴ፡ እርጥብ፡ የቀዘቀዘ፡ ከንፈሯን፡ በአንገቴ፡ ስታዳርስ፡ የተሽለመለመ፡ እፍረቴን፡ ይዤ፡ ያልረጋ፡ ፈገግታዬን፡ ለግሳታለሁ። በፈገግታዬ፡ ስር፡ እርካሽነቴ፡ እያስተጋባ፡ የስሜቴን፡ ክሽፈት፡ በፍርሃት፡ አጥብቄ፡ እንዳቅፋት፡ ያደርገኛል።
…መጨረሻ፡ የሚባለውን፡ የቃል፡ መዳረሻ፡ ለማሰብ፡ ብዙ፡ ጊዜ፡ ለማሰብ፡ ሸሽቻለሁ። እሷ፡ የእኔን፡ ደስታ፡ በመመለስ፡ እሷ፡ እኔ፡ ከጎኔ፡ በመኾኔ፡ ብቻ፡ የምትደሰት፡ መኾኗ፡ ለእሷ፡ ደስታ፡ ከጎኗ፡ መኾኔን፡ ብቻ፡ አስባለሁ። ከጎኗ፡ መኾኔ፡ ለእሷ፡ ደስታ፣ ደስተኛ፡ ቢያደርጋትም፡ እኔ፡ እየበደልኳት፡ እንደኾነ፡ እያወቅኩ፡ መኖር፡ ስልቹ፡ እና፡ የሕይወትን፡ ወለፈንዴነት፡ እየኖርኩ፡ መኾኑን፡ ስታውቅ፡ ራሷን፡ እንደምታጠፋ፡ እያወቅኩ፡ ሳትረዳው፡ ሳላስበው፡ መኖርን፡ ለመለማመድ፡ ማሰብ፡ እንዳለብኝ፡ አስባለሁ።
እያሰብኩ፡ በራሴ፡ ደስታ፣ በራሴ፡ ፈንጠዝያ፡ ለመጣሁባት፡ የምድር፡ ሕይወት፡ በዚህ፡ መንገድ፡ ማለፉ፡ ያስተክዘኛል። የሕይወት፡ ትምህርት፡ ግን አስቀያሚ፡ ነው። የምድር፡ የሕይወት፡ ደርዝ፡ ላይ፡ እንዳዲስ፡ መፈጠርን፡ እንደማለም፡ ምን፡ መምከን፡ አለ? ከማለምና፡ ከምኞት፡ ያለፈ፡ አንዲት፡ ትርጉም፡ ያለው፡ ሕይወት፡ ግን፡ ናፍቃለሁ።
የፈረንሣይ መንግሥት በጥር 2006 ባወጣው የግብርና ዝንባሌ ሕግ ውስጥ የኢንዱስትሪ አግሮፊውልዎችን ልማት አተገባበር በማፋጠን ከማኅበረሰብ ቁርጠኝነት ባሻገር ለመሄድ አዲሱን ዓላማ አስቀምጧል ፡፡ ሀሳቡ እ.ኤ.አ. ከ 2008 ጀምሮ እ.ኤ.አ. ለ 5,75 ከተቀመጠው የባዮፊውል 2010% ውህደት የአውሮፓን ግብ ለማሳካት እና እ.ኤ.አ. በ 10 2015% መድረስ ነበር ፡፡
የተፈጥሮ ቅርስ እና ብዝሃ ሕይወት ሳይንሳዊ ምክር ቤት (ሲ.ኤስ.ፒ.ኤን.ቢ) የአየር ንብረት ለውጥ ተግዳሮቶችን የመጋፈጥን አስፈላጊነት እና አጣዳፊነት በእርግጠኝነት ያውቃል ፡፡
የአዲሱ የባዮፊውል ዕቅድ መጠን እና ቀደም ብሎ የዓለም አቀፍ ተጽዕኖ ጥናት ሳይደረግበት የተቀየሰ እና የተሻሻለ ምልከታ ስለሆነም የ CSPNB ን ወደበብዝሃ ሕይወት ላይ እንዲሁም በውሃ አጠቃቀም እና ጥራት ላይ ስለሚኖረው ተጽዕኖ ይጠይቁ ፡፡
ከአግሮፉዌል ልማት ስትራቴጂ ጋር ተያያዥነት ያላቸውን ሁሉንም የአካባቢ ችግሮች የሚዳስስ የጥናት መርሃ ግብር እንዲጀመር በ 2006 ምክር ቤቱ በማቅረብ ሲ.ኤስ.ፒ.ኤን.ቢ እንዲህ ያለ ተጽዕኖ ጥናት ሳይዘገይ እንዲከናወን ጠይቋል ፡፡ በምርት መካከል ካለው የፉክክር አንፃር ቢታይም የአሁኑ የምግብ ቀውስ
የአግሮፉል ነዳጅ እና የምግብ ፍላጎቶች መድን ፣ ወይም ከዘይት ዋጋ ጭማሪ ጋር የተዛመዱ ገደቦች ፣ ወይም በእህል ላይ የገንዘብ ግምቶች ፣ የዚህን ጥናት አስፈላጊነት ፣ አጣዳፊነት እና ዓለም አቀፋዊ ባህሪን ያጠናክራል ፡፡ ተጽዕኖ
በዚህ ዐውደ-ጽሑፍ መሠረት ይህ ዘገባ የተመሠረተበትን በኢኮሎጂ ፣ ኢነርጂ ፣ ዘላቂ ልማትና የክልል ፕላን ሚኒስቴር በግሪኖብል እና በፓሪስ ያዘጋጁት ሴሚናሮች ጠቃሚ እርምጃ ናቸው ፡፡ እነሱ ለማንፀባረቅ በጣም መሠረት ይሆናሉ ፡፡
ዛሬ እየተደረገ ባለው የሼር ካምፓኒው ጠቅላላ ጉባዔ ላይ ፕሪምየር ሊጉ እንደሚመለስ የፌዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት ገልጸዋል፡፡ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ አክሲዮን ማኅበር ዛሬ ለሁለት ቀናት የሚቆይ ስብሰባ እያደረገ ይገኛል፡፡ በዛሬው የውይይት መድረክ ላይዝርዝር
በሃገራችን የተለያዩ የሊግ እርከኖች እየተጫወቱ የሚገኙ እና ለሙከራ ወደ ኢትዮጵያ የመጡ ጋናዊያን እግርኳስ ተጫዋቾች ትላንት በአዲስ አበባ ወደሚገኘው ጋና ኢምባሲ በመሄድ ለመንግስታቸውን ምሬት የተቀላቀለበት ጥያቄ አቅርበዋል። የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ የሼርዝርዝር
ሱፐር ስፖርት ከኮሮና ወረርሺኝ ጋር በተያያዘ የአፍሪካ የሊግ ውድድሮችን አስመልክቶ ይዞት በወጣው መረጃ ኢትዮጵያ ብቸኛዋ ሃገር እንደሆነች ተመላክቷል። በኮቪድ 19 ወረርሽኝ ምክንያት ዓለም ላይ የሚደረጉ የእግርኳስ የሊግ ውድድሮች ዘለግ ላለዝርዝር
በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ቀውስ እያስከተለ የሚገኘውን የኮሮና ቫይረስ ሀገራችንም እያስከተለ የሚገኘውን ተፅዕኖ ለመቀነስ በስፖርቱ ዘርፉ ያሉ ግለሰቦች እና ተቋማት ድጋፋቸውን እያደረጉ ሲሆን አሁን ደግሞ የኮምቦልቻ ዳኞች እና ታዛቢዎች ሙያዝርዝር
ሰበታ ከተማ እግር ኳስ ክለብ ከቡድኑ አጠቃላይ አባላት በተሰበሰበ 453 ሺህ ብር እህል በመግዛት ለከተማ አስተዳደሩ አስረከበ፡፡ በኮሮና ወረርሺኝ ምክንያት በርካቶች በሀገራችን በስራ እጦት ለችግር እየተዳረጉ እንደሆነ ይታወቃል፡፡ በዚህ ረገድዝርዝር
የከፍተኛ ሊጉ ክለብ ደቡብ ፖሊስ ለሁለተኛ ጊዜ የቁሳቁስ ድጋፍ እንዲሁም የደም ልገሳን አከናውኗዋል፡፡ ከወራት በፊት የቁሳቁስ ድጋፍን ከሀዋሳ ከተማ ክለብ ጋር በአንድ በተዘጋጀ ፕሮግራም ላይ ለግሶ የነበረው የከፍተኛ ሊግ ተወዳዳሪውዝርዝር
(መረጃው የአዲስ አበባ ስፖርት ኮሚሽን ነው።) የቅዱስ ጊዮርጊስ ስፖርት ማኅበር ከአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የሥራ ሀላፊዎች ጋር በወቅታዊ ጉዳዮች ዙርያ ዛሬ በሸራተን አዲስ ሆቴል ውይይት አደረገ። በዚህ ውይይት ላይ ከአዲስዝርዝር
ከዚህ ቀደም ለኮሮና ቫይረስ መከላከያ እንዲውል የገንዘብ ድጋፍን አበርክቶ የነበረው የከፍተኛ ሊጉ ክለብ ቡታጅራ ከተማ አሁን ደግሞ የቁሳቁስ ድጋፍን ዛሬ አበርክቷል። ከአንድ ወር በፊት ከተጫዋቾቹ፣ ከአሰልጣኝ ቡድን አባላት እና ከክለቡዝርዝር
በቅርቡ የተቋቋመው የትግራይ አሰልጣኞች ማሕበር በለይቶ ማቆያ ውስጥ ላሉ የጎዳና ተዳዳሪዎች ድጋፍ አደረገ። በቅርቡ የተቋቋመው የትግራይ አሰልጣኞች ማኅበር በመቐለ ለይቶ ማቆያ ለተጠለሉት የጎዳና ተዳዳሪዎች የምግብ እና ሌሎች መሰረታዊ ፍላጎቶች ድጋፍዝርዝር
ክለቦች ለሴት ተጫዋቾች መክፈል የነበረባቸውን የወር ደመወዝ በአግባቡ እየፈፀሙ ባለመሆኑ በተጫዋቾቹ ዘንድ ቅሬታን አስነስቷል፡፡ በ2012 በኢትዮጵያ በሁለቱም ፆታ ሲደረጉ የነበሩ የእግር ኳስ የሊግ ውድድሮች ከወራት በፊት በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ የተነሳዝርዝር
መለሰ ዜናዊ (የትውልድ ስማቸው ለገሠ ዜናዊ አስረስ) (ሚያዝያ ፴ ቀን ፲፱፻፵፯ ዓ/ም - ነሐሴ ፲፬ ቀን ፳፻፬ ዓ/ም) የኢትዮጵያ የፖለቲካ ሰው ነበሩ። በአድዋ ትግራይ የተወለዱ ሲሆን ከ፲፱፻፹፯ ዓ/ም አንስተው እስከ ዕለተ ሞታቸው ድረስ በኢትዮጵያ የጠቅላይ ሚኒስትር ሥልጣን በከፍተኛው የአመራር ቦታ ላይ ነበሩ። የኢህአዴግና የሕውሓት ሊቀመንበር በመሆን ኢህአዴግ ስልጣን ላይ ከወጣ ጀምሮ ቆይተዋል።
መለስ በታወቀው ጀነራል ዊንጌት 2ኛ ደረጃ ተምህርት ቤት የተማሩና ከአጼ አህለስላሴ የኮከብ ተማሪዎች ሽልማት የተሸለሙ፣ ከዛም ወደ በረሃ ወርደው በታጋይነት ከመሰለፍቸው በፊት፤ የአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ ሜዲካል ፋክልቲ ተማሪ ነበሩ። ትግርኛ፣አማርኛና፡ እንግሊዝኛ አቀላጥፈው መናገር ይችላሉ።
መለስ ዜናዊ ስልጣን ላይ በነበሩባቸው ጊዜያት ለሀገራቸው ኢትዮጵያ ባደረጓቸው አስተዋፅኦዎች የኢትዮጵያ ባለውለታ ናቸው ይባላሉ፡፡ ኢትዮጵያም እንደ እርሳቸው ያለ መሪ አግኝታ እንደማታውቅ በሰፊው ይነገራል፡፡
አቶ መለስ የሚመሩት ሕውሓት የኮሎኔል መንግስቱ ኅይለ ማርያምን አምባገነናዊ መንግስት በትጥቅ ትግል ሲታገሉ ከነበሩ ድርጅቶች አንዱ ነበር። አቶ መለስ የሕወሓት አመራር ኮሚቴ መሪ ሆነው በ1971 ተመረጡ፤ ቀጥሎም በ1975 የድርጅቱ ማእከላዊ ኮሚቴ ሊቀመንበር ሆኑ። የደርግ መንግሥት ከወደቀም ጀምሮ የሕወሓትና የኢህአዴግ ሊቀ-መንበርም ሆነው አገልግለዋል። ኢህአዴግ የአራቱ ፖለቲካ ፓርቲዎች ማለትም የኦሮሞ ህዝቦች ዲሞከራሲያዊ ድርጅት፣ የብሔረ አማራ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ፣ የህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ፣ የደቡብ ኢትዮጵያ ህዝቦች ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ ውህደት ነው። ወደ ስልጣን ሲመጡ በጊዜው ላቋቋሙት ጊዜያዊ መንግስት ፕረዚዳንት ሆነው ካገለገሉ በሗላ 1985 ለመጀመሪያ ጊዜ ጠቅላይ ሚንስትር ሆነው ተመረጡ። በጊዜው የፕረዚደንትነቱን ቦታ የተረከቡት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ናችው።
የአምባገነኑ የመንግስቱ ኃይለ ማርያም አስተዳደር እንደ ወደቀ አዲስ አበባን የተቆጣጠረው ኢአሓዴግ በሕዝብ ምርጫ ሳይሆን ብሔረሰቦችን መሰረት ባደረገ በጥቂት ግለሰቦች የሽግግር መንግሥቱ በመቋቋሙ አብዛኛውን ሕዝብና ምሁራንን በጣም አስቆጣ።
በወቅቱ በአምባ ገነኑ ደርግ ስር ተጨቁኖ ለነበረው ድሃ ኢትዮጵያዊ የኢህአደግ ወደ ስልጣን መምጣት ሌላ አማራጭ ስላልነበር የኢሕአዴግን መንግስት ሕዝቡ ለመቀበል ስለ ተገደደ በጊዜው ኢህአዴግ ይህ ነው የተባለ ተቃውሞ አልገጠመውም። በአንጻሩ ከጅምሩ በትጥቅ ትግል ኢሕአዴግን ሲረዱ የነበሩ የአረብና የምዕራባውያን መንግስታት ከጎንህ አለን በማለት በሁለት እግሩ አንዲቆም አስችለውታል።
ይሁን እንጂ እያደር ሲመጣ የአቶ መለሰ ዚናዊ መንግስት የታገለለትን ዓላማ ስቶ ዲሞክራሲን በማፈን የነጻ ፕሬስ አፈና በማካሄድና የብአዊ መብት ረገጣ ስላበዛ ብዙ የምዕራባዊያን ድጋፍና ከማጣቱም በላይ የብዙ ሺ ኢትዮጵያዊያን ለስደት ዳርጎአል። ሆኖም ዓለም አቀፉን ሽብርተኛ ለመታገል በሚል ሽንገላ ሱማሌን በመውረሩ ምክንያት በጆርጅ ቡሽ የምትመራ አሜሪካ ቀንደኛና ዋነኛ የኢህአዴግ ደጋፊ ሆና ቀርታለች። ቀጣዩ የአሜሪካ መሪ ባራክ ኦባማም የአገራቸውን ጥቅም ለማስጠበቅ ካላቸው ፍላጎት አልቃይዳንና አልሸባብ የተባሉ የአክራሪ እስላም ቡድኖችን እየታገልኩ ነው ላለው ኢሕአዴግን ድጋፋቸውን ቀጥለዋል።
ምንም እንኳ በደርግ የግፍ አገዛዝ የተማረረው ኢትዮጵያዊ ሁሉ ኢህአዴግን ለመቀበልና አብሮ ለመስራት ወደ ኋላ ባይልም ውሎ ሲያድር ግን በኢህአዴግ የአገር ውስጥ ፖሊሲ መከፋቱ አልቀረም። የኦሮሞ ነጻነት ግንባር (ኦነግ) ብሎ ራሱን የስየመው ቡድን ከኢህአዴግ ጋር በመቃቃሩ ራሱን ከፓርላማውና ከካቢኔው አግልሎ ወደ ትጥቅ ትግሉ ተመለሰ።
ጠ.ሚ. መለስ የኤርትራን የመገንጠል ጥያቄ ያለምንም ማንገራገር መፍቀዳቸው ብቻ ሳይሆን ሁሉም ብሔረሰብ እንዲገነጠል የሚያስችለውን አንቀጽ በሕገ መንግስታቸው በማካተታቸው በተለይ በምሁራን ዘንድ የከረረ ተቃውሞ አስነስቶባቸዋል። ሁሉም በክልሉ በቋንቋው ይማር የተሰኘው ፖሊሲያቸውም በብዙዎች ዘንድ ጥርጣሬና መከፋፈልን በመፍጠሩ በሀገርና ከሀገር ውጭ በተደጋጋሚ የተቃውሞ ሰልፎች ተካሂዶባቸዋል።
በ1997 ዓ.ም. አጋማሽ ጠቅላላ ምርጫ ሲደረግ ከተለያዩ የፖለቲካ ህቡዕ ፓርቲዎች የተውጣጣ ቅንጅት የተሰኘ ጥምር የፖለቲካ ፓርቲ እንደ አንድ የፖለቲካ ድርጅት ተወዳደረ። በውጤቱም የዓለም ታዛቢዎች በተገኙበት በአዲስ አበባ ከተማ ከመቶ 97 እጁ መራጭ የተቃዋሚውን ፓርቲ ቅንጅትን መረጠ። በውጤቱ የተደናገጠው የአቶ መለስ መንግስት ለመጀመሪያ ጊዜ የአዲስ አበባን ፖሊስ በፌዴራል ቁጥጥር ስር አዞረ። የአዲስ አበባ ምክር ቤትንም በኦሮሚያ መስተዳደር ስር እንዲተዳደር አዲስ ድንጋጌ አወጣ።
ይሁን እንጂ ብዙም ገለልተኛ ታዛቢ በሌለበት ከአዲስ አበባ ውጪ ኢሕአዴግ 90 በመቶ ማሸነፉ ስለታወጀ ተቃዋሚዎች አድልዎ ተደርጎብናልና ምርጫው እንደገና ይጣራ ብለው ለከፍተኛ ፍርድ ቤት የክስ ማመልከቻ በማስገባታቸው ማጣሪያ ተካሄደ። ተቃዎሚዎች በጠቅላላው የምርጫ ውጤት ባለመስማማታቸው ያሸነፉበትን የፓርላማ ወንበር ባለመቀበል የገዢው ፓርቲ በበላይነት ከተቆጣጠረው ፓርላማ ራሳቸውን አገለሉ።
ሚሥስ አና ጎሜዝ የተባሉ የአውሮፓ ታዛቢ ቡድን መሪ ምርጫው አድልዎና ጫና እንደነበረበት ለዓለም ሕዝብ ምስክርነታቸውን ተናገሩ። አብዛኛዎቹ ታዛቢዎች (አፍሪካ ሕብረት አና የጂሚ ካርተርማእከል) ምርጫው በኢትዮጲያ ከተካሄዱ ምርጫዎች በጣም የተሻለ መሆኑን መሰከሩ። በሺ የሚቆጠሩ የቅንጅት ደጋፊዎች በዋና ዋና ከተማዎች በመውጣት ሰላማዊ ሰልፍ በቁጣ በሚገልጹበት ጊዜ ቁጥሩ በርካታ የሆነ ሕዝብ በፖሊስ በቀጥታ በተተኮሰ ጥይት ሕይወቱን አጥቶአል። የአቶ መለስ መንግስት አብዛኛዎችን በህዝብ የተመረጡ የቅንጅት ፓርቲ አባላትንና በሺህ የሚቆጠሩ አባላትን ባገር ክህደት አና መንግስትን ለመገልበጥ በመሞከር ከሰሳቸው። ሁለት ዓመት በፈጀ የፍርድ ሂደትም ፍርድ ቤቱ የቅንጅት መሪዎችን አገርን በመክዳት ወንጀል ጥፋተኛ ሆነው አገኛቸው። ይሁን እንጂ ሁሉም የ ቅንጅት መሪዎችና አብዛኛው ደጋፊ አባላት ጥፋታቸውን አምነው ይቅርታ በመጠየቃቸው ከእስር ነጻ ወጡ።
1. ፖለቲከኛ አንዱዓለም አራጌ የታሰረው ከህግ አግባብ ውጭ መሆኑን በመጥቀስ ከእስር እንዲፈታ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጥሪ ማድረጉ የተዘገበው በመስከረም 2010 ዓ.ም ነው፡፡
ከህግ አግባብ ውጭ ስለሚፈጸሙ እስራትን የሚመለከተው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ቡድን (United Nations Working Group on Arbitrary Detention) እንዳመለከተው የፖለቲከኛ አንዱዓለም አራጌ እስር ዓለማቀፍ ህግጋትን የተላለፈና መሰረታዊ መብቶቹን የጣሰ ነው፡፡ Freedom Now በተባለ ተቋም የአንዱዓለምን እስር የተመለከተ አቤቱታ ቀርቦለት ሲመረምር እንደቆየ የገለጸው UN Working Group የኢትዮጵያ መንግስት አንዱዓለምን ለእስር መዳረጉ ዓለማቀፍ ህግን የጣሰ ነው፣ ስለዚህም ያለምንም ቅድመሁኔታ ከእስር ሊለቀቅ ይገባል ሲል አሳስቧል፡፡
በተጨማሪም የአንዱዓለም አራጌ እስር የኢትዮጵያ መንግስት የጸረ-ሽብርተኝነት ህጉን ተቃውሞ የሚያሰሙ ዜጎችን ለማፈን እየተጠቀመበት ስለመሆኑ በተደጋጋሚ ስለመስተዋሉ ተጠቅሷል፡፡ ፖለቲከኛ አንዱዓለም አራጌ በተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲዎች ውስጥ እስከ ከፍተኛ አመራርነት ተሳትፊ ሲሆን፣ የእድሜ ልክ እስር ተፈርዶበት ከስድስት አመት በፊት ጀምሮ በእስር ላይ ይገኛል፡፡
ከአስር አመት በፊት በኬንያና ሱማሊያ ድንበር ተይዘው በኢትዮጵያ መንግስት በእስር የከረሙት ሁለት ኤርትራውያን ጋዜጠኞች ተስፋልደት ኪዳኔና ሳልህ ጋማ ከእስር መፈታታቸው የታወቀው በመስከረም 2010 አጋማሽ ነው፡፡ መረጃውን ያወጣው የአሜሪካ ድምጽ ራዲዮ የአማርኛ ቋንቋ ዝግጅት ክፍል፣ ጋዜጠኞቹ ከእስር ስለመለቀቃቸው የጋዜጠኛ ተስፋ ልደት ኪዳኔ የቤተሰብ አባልንና የሰብዓዊ መብት ተከራካሪ ተቋማትን በዋቢነት ጠቅሷል፡፡
የሦስት አመታት የእስር ቅጣት ተወስኖበት በእስር የከረመው ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ የተወሰነበትን ቅጣት ጨርሶ በጥቅምት ወር 2010 ዓ.ም መጀመሪያ ቀናት ከእስር እንደሚፈታ ይጠበቃል፡፡ ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ በአመክሮ መፈታት የነበረበት የዛሬ አመት ገደማ የነበር ቢሆንም አመክሮ በመከልከሉ ሙሉ ቅጣቱን በእስር አሳልፏል፡፡
የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 19ኛ እና 4ኛ ወንጀል ችሎቶች ካለፈው አመት ወደዚህ አመት ተላልፈው ቀጠሮ የተሰጠባቸውን የኦፌኮ አመራሮችን ያካተቱ የክስ መዝገቦችን መመልከት እንደሚጀምሩ የተያዘላቸው ቀጠሮ ያመለክታል፡፡ የኦፌኮ ሊቀመንበር ዶ/ር መረራ ጉዲና የአቃቤ ህግ ምስክሮች ዝርዝር ሊደርሳቸው እንደሚገባ የጠየቁበት የክስ መቃወሚያ ለህገ-መንግስት ትርጉም ለፌደሬሽን ም/ቤት መላኩ የሚታወስ ሆን፣ ፌደሬሽኑ ትርጉሙን ሰርቶ መላኩን ለመጠባበቅ በተያዘው ቀጠሮ መሰረት ጥቅምት 6/2010 ዓ.ም ችሎት ይቀርባሉ፡፡
እነ ጉርሜሳ አያኖ ደግሞ ቀሪ የመከላከያ ምስክሮቻቸውን ለማሰማት ከጥቅምት 27-29/2010 ዓ.ም ቀጠሮ 4ኛ ወንጀል ችሎት እንደሚቀርቡ የተያዘው ቀጠሮ ያሳያል፡፡
"ጋዜጠኛ ተመስገን ደሳለኝ አይፈታም" የዝዋይ እስር ቤት ተመስገን የሚገኝበት የዝዋይ እስር ቤት ሀላፊዎች ሶስት ዓመት የእስር ጊዜውን ያለ አመክሮ ቢጨርስም፣...
10:00 ሲል በጀመረው እና ብዙ ማራኪ የሜዳ ላይ እንቅስቃሴን ባልተመለከትንበት ጨዋታ የመጀመሪያው አጋማሽ በሚባክኑ እንቅስቃሴዎች የተሞላ ከመሆኑ ባሻገር ክለቦቹ ለማጥቃት ያላቸው ጥረት በስህተት የታጀበ ነበር፡፡ በተለይ ጌዲኦ ዲላ ከሚታወቅበት የመስመር አጨዋወት በዛሬው ጨዋታ ወጣ ባለ መልኩ በጥልቀት ለመንቀሳቀስ የሞከሩ ቢሆንም ወጥነት ይጎለው ስለነበር ግብ ጋር ከደረሱ በኃላ ፍፃሜያቸው እጅጉን ደካማ ነበር፡፡
ሆኖም በፍላጎት በመጫወት ታታሪነት በውስጣቸው ይታይባቸው የነበሩት አዲስ አበባ ከተማዎች ያለፉትን ሳምንታት ሽንፈቶቻቸውን በመርሳት አሸንፎ ለመውጣት ያላቸውን ኃይል አሟጠው ለመጠቀም ተግተዋል፡፡ በቀኝ በኩል የነበረችው እምወድሽ አሸብር ወደ ሳጥን ሰብራ በመግባት በተደጋጋሚ ለጌዲኦ ተከላካካዮች ፈተና ስትሆንም በሚገባ መመልከት ችለናል፡፡ ይሁንና የጠሩ ግልፅ አጋጣሚዎችን ያላየንበት ጨዋታ ያለ ጎል ወደ መበልሻ ቡድኖች እንዲያመሩ ሆኗል፡፡
ከእረፍት መልስ በተሻለ ተነሳሽነት ተጫውቶ ለመውጣት ወደ ሜዳ የገቡት ጌዲኦ ዲላ በርካታ ጊዜ ወደ አዲስ አበባ የግብ ክልል የደረሱበት ነገር ግን የአጥቂዋ ቱሪስት ለማ እና ባለ አስገራሚ ክህሎቷ እፀገነት ግርማ እጅጉን ተቀዛቅዘው መታየታቸው በፍላጎት እና በመልሶ ማጥቃት ለመጫወት በሚጥሩት አዲስ አበባ ከተማዎች ለመበለጥ ተገደዋል፡፡ በዚህም 60ኛው ደቂቃ ላይ ጎል ተቆጥሮበታል፡፡ የአዲስ አበባ አጥቂ ቤተልሄም ሰማን ወደ ግብ ኳስን ስትመታ ተከላካይዋ ደመቀች ዳልጋ ኳስን በእጅ በመንካቷ የተሰጠውን የፍፃም ቅጣት ምት ቤተልሄም ታምሩ ወደ ጎልነት ለውጣው አዲስ አበባን መሪ ማድረግ ችላለች፡፡
ጎል ካስተናገዱ በኃላ ሙሉ ኃይላቸውን በማጥቃቱ ላይ አድርገው ብልጫን ወስደው መጫወት የቻሉት ዲላዎች በእፀገነት ግርማ ያለቀላቸው ሁለት ኳሶች ቢያገኙም ግብ ጠባቂዋ ቤተልሄም ዮሀንስ መልሳባታለች፡፡ አስጠብቆ ለመውጣት በየሜዳው የአዲስ አበባ ተጫዋቾች በተደጋጋሚ ሲተኙ የታየ ሲሆን ጨዋታውም ተጨማሪ ጎል ሳይቆጠርበት 1 ለ 0 ተጠናቋል፡፡ ድሉም በተደጋጋሚ ሽንፈት ለገጠመው አዲስ አበባ የመጀመሪያ ድሉ ሆኖ ተመዝግቦለታል፡፡
2. ስም እግዚአብሔር ጸዊዖም ዝእከቡ ምእመናን “ቤተ ክርስቲያን” ይበሃሉ እዮም። እዚ ትርጕም እዚ ወገንነት፤ ዜግነት ወይ ኣባልነት ናይ ክርስትና የመልክት። ኵሉ ካብ ያዕቆብ ዝተወለደ ቤተ ያዕቆብ ወይ ቤተ እስራኤል ከም ዝበሃል ማለት እዩ። ብመንፈሳውን ምሥጢራውን ልደት ካብ ክርስቶስ ንዝውለዱ ኸኣ ቤተ ክርስቶስ ኪበሃሉ ይከኣሉ እዮም። ምኽንያቱ ናይ ክርስቶስ ወገናት፡ ናይ መንግሥቱ ዜጋታት እዮም።
3. “ቤተ ክርስቲያን”፥ ሓድነት ኵሎም ክርስቲያን ማለት እዩ። ቤተ ክርስቲያን ዘግብጽ፤ ቤተ ክርስቲያን ዘኤርትራ ዝብል ንባብ፤ ኣብ ግብጺ ዝነብሩ ክርስቲያን ወይ ኣብ ኤርትራ ዝነብሩ ክርስቲያን ተባሂሉ ከም ዝጽዋዕ ማለት እዩ። ነዚ ሣልሳይ ትርጕም ንምንጻር፤ ሊቀ ሐዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ኣብ መልእኽቱ ኣብ ዝለኣኾ ሰላምታ “ትኤምኀክሙ ቤተ ክርስቲያን ቅድስት እንተ ውስተ ባቢሎ እታ ኣብ ባቢሎን ዘላ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሰላም ትብለኩም” ይብል።
ነዚ ኣብ ቋንቋና ቋንቋ ግእዝ “ቤተ ክርስቲያን” ንብሎ ጽርኣውያን “ካሌዎካሎ” ካብ ዝብል ግሢ ብዘንቀልዎ ኤክሊሲያ ይብልዎ፤ ትርጕሙ ኸኣ ዝተጸውዐት ዝተኃርየት ማለት እዩ። እዚ ድማ ሕጂ ዝመጽአ ስያመ ኣይኮነን። ጽርኣውያን ካብ ጥንቲ ጀሚሮም፤ ኣብ ሃገር ዝኾነ ሽግር ምስ ዝወርድ፤ ንምፍትሑ ተመሪጾም ዝእከቡ ኤክሊሲያ ይበሃሉ ነበሩ። ኣብ ፪፻፹፬ ዓመት ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ንብሉይ ኪዳን ካብ ቋንቋ ዕብራይስጥ ናብ ጽርኢ ዝተርጐሙ ሰብዓ ሊቃውንት “ካሃል” ንዝብል ቃል ዕብራይስጥ “ኤክሊሲያ” ብምባል ተርጒሞምዎ ኣለዉ።
ኤቅሌስያ ዝብል ቃል ኣብ ብሉይ ኪዳን ናይ ኅሩያነ እግዚአብሔር ናይ እስራኤል ጉባኤ ዘመልክት ነበረ። ናይ እግዚአብሔር በዓላት ንምኽባር ዝእከቡ ዝነበሩ ኵሎም ሕዝቢ እስራኤል ኤክሊሲያ ይበሃሉ ነበሩ። (ዘዳ. 9፣10)። ኣብ ሓዲስ ኪዳን “ቤተ ክርስቲያን” ዝብል ቃል ብብዝኂ ተጻሒፉ ኣሎ። ትርጕሙን ምሥጢሩን ከኣ ንሰማያዊ ክብሪ ዝተጸውዑ ወይ ዝተኃርዩ ምእመናን ማለት እዩ። እቲ ርእሳ ክርስቶስ ወንጌል ይምህረሉ ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ`ውን፣ ብምሳሌ ‘መንግሥተ ሰማያት’ መንግሥተ እግዚአብሔር’ እናበለ ዝገለጻን ብደሙ ዘጥረያን ኣካሉ እያ። (ማቴ. 16፣17-18)።
ቤተ ክርስቲያን ዘእግዚአብሔር፣ ቤተ ክርስቲያን ዘክርስቶስ ዝብልን ካልእን ንባብ ምስ ንርኢ፤ ርእሲ ቤተ ክርስቲያን ሓደ ኣካል ሓደ ባህርይ ብምዃን ዚተወሓደ ክርስቶስ ስለ ዝኾነ፣ ንሓንቲ ቤተ ክርስቲያን ዝገልጽ እዩ።
ኣብ ዘመን ሊቃውንት ቤተ ክርስቲያን ብብዙኅ ስያሜታት ተጠቒሳ ትርከብ። “ቤተ ክርስቲያን ዘእግዚአብሔር፣ ቤተ ክርስቲያን ዘእግዚአብሔር አብ ወእግዚእ ኢየሱስ ክርስቶስ፣ ቤተ ክርስቲያን ዘክርስቶስ፣ ቤተ እግዚአብሔር፣ ማኅደረ እግዚእ፣ ዘእግዚእ፣ ቤተ እግዚእ” እናበሉ ምሥጢሮም ሓደ ብዝኾነ ዝተፈላለዩ ቃላት ይጽሓፉ ነበሩ።
ከምኡ’ውን ሊቃውንት ካልኦት ተወሰኽቲ ምሳሌያት ቤተ ክርስቲያን ምሂሮም እዮም። ንኣብነት ቤተ ክርስቲያን ብመርከብ ኖኅ ትምሰል እያ። ናይ ኖኅ መርከብ ነቶም ኵሎም ኣብ ውሽጣ ዝነበሩ ፍጥረታት ካብ ጥፍኣት ማየ ኣይኅ ከም ዘድኃነቶም፣ ቤተ ክርስቲያን ድማ ብክርስቶስ ኣሚኖም ናብኣ ንዝቐርቡ ምእመናን ካብ ሞተ ነፍስ ካብ ኃጢአት ተድኅኖም እያ። መርከብ ኖኅ እተድኅን ብሥጋ፣ ቤተ ክርስቲያን ተድኅኖ ድኅነት ግና ብነፍስ ስለ ዝኾነ፣ ቤተ ክርስቲያን ካብ መርከብ ኖኅ ትበልጽ እያ። ከምኡ`ውን ኣብ መርከብ ኖኅ ዝኣተዉ ኣራዊት፣ ካብ ኣራዊትነቶም ኣይተለወጡን፣ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዝኣቱ ግና፣ ቤተ ክርስቲያን ንዘማዊ ድንግል ንኃጥእ ጻድቕ ንሰራቒ መጽዋቲ ትገብር።
ቤተ ክርስቲያን ብሓመድ ትተሓነጽ፣ ብእምኒ ኾነ ወርቂ ሓንቲ ሕዝበ ክርስቲያን ከም ሓደ ልቢ መኻሪ ከም ሓደ ቓል ተናጋሪ ኮይኖም ሃይማኖቶም ዘጽንዑላን ዝምስክሩላን ቤት ስለ ዝኾነት ንሳ ሓንቲ እያ። ኣብ ጸሎተ ሃይማኖት “ወነአምን በአሐቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን” በታሓንቲ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ንኣምን ከም ዝበሎ እዩ።
ቤተ ክርስቲያን፣ ክርስቶስ ብደሙ ኣንጺሑ ስለ ዝቐደሳ ከምኡ`ውን ናይቲ ብባህርይኡ ቅዱስ ዝኾነ እግዚአብሔር መኅደሪት ስለ ዝኾነት፣ ቅድስቲ እያ። ኤፌ. 5፣26, ግ.ሐዋ. 20፣28። ቤተ ክርስቲያን ቅድስቲ ስለ ዝኾነት ከኣ እያ ብኃጢኣት ብኽሕደት ረኺሶም ንዝነበሩ እሞ ናብኣ ንዝተመልሱ ትቕድስ። ኤፌ. 2፣5, ቈላስ 1፣21
ቤተ ክርስቲያን ኣብ ኣርባዕተ መኣዝናት ዓለም ተዘርጊሓ ስለ ትርከብ፣ አጽናፋዊት እያ። ቤተ ክርስቲያን ብቦታ፣ ብዘርኢ፣ ብቛንቋ ይኹን ብዓሌት ኣይትፈላለን እያ። ሓዋርያት ንምልእቲ ዓለም ወንጌል ኪሰብኩ ዝተላእኩላ፡ ዝሓነፅዋን ንምጕሳያ`ውን ደሞም ዝኸፈሉላን ስለዝኾነት ሓዋርያዊት ትበሃል እያ።
በ Scoop ላይ ይመልከቱ - የብሮድካስት ቢት መጽሄት ፣ ዕለታዊ እትምAudioForum በ ISE ባህሪዎች AES67 ፣ AVB እና Dante Installation International የ morningት ሴሚናር ክፍለ ጊዜ በ 10 15 ይጀምራል ፣ የኦዲዮ ኢንጂነሪንግ ሶሳይቲ ዋና ሥራ አስኪያጅ ከሆነው ስለኢኤሲኤክስXXX
አፓርታማ ለሽያጭ Villa for sale የሚሸጡ የከተማ ቤቶች ኪራዮች ተለይተው የቀረቡ ባህርያት አፓርትመንት ለኪራይ ቪላዎች ለኪራይ የኪራይ ቤቶች ለኪራይ ንግድ የሽያጭ ባህሪዎች የኪራይ ቤቶች ከዕቅድ ውጭ Ema Properties ሜራስ Damac Properties የዱባይ ባህ�
12 የሆሮስኮፕ የቆዳ ማሰሪያ ከእንጨት ቤድ ጋሻዎች ጋር ዓይነት የሚያምር አምባር አንጥረኛየቁጥር የወንዶች የወርቅ አይነት የመዳብ አላስክብርብር የቆዳ ቀለም አይነት ገመድ ገመድ ሰንሰለት_የይዘት አይነት አምባሮችየስፔክ አይነት
በ2015 የበጀት አመት የስራ ማስኬጃ በጀት ህዝባዊ ስብሰባ ይገኙ የበላይ ተቆጣጣሪ ጆሹዋ ስታር ለ2015 (በጀት አመት) የ2 28 ቢልዮን የስራ ማስኬጃ በጀት በዲሴም 10 ለትምህርት ቦርድ ረቂቁን
Johanson Technology - የጆቫን ቴክኖሎጂ የተመሰረተው በ RF Microwave እና optical markets ላይ ነው በጣም ልምድ ባለው የዲዛይን ቡድን አማካኝነት የሸክላ ማራገቢያዎች ጥራቶችና የኤም ኤም ሲ ንድፎችን በማሻሻል የላቀ ከፍተኛ የሸራሚክ መፍትሄዎችን እንሰራለን
ክቡፔ ፓራግግም በ 2003 የተጀመረው ማስተናገጃ ድርጅት ነው እኔ ካነጋገርኩበት Deb A ውስጥ እንዳለው ኩባንያው በሲድኒ አውስትራሊያ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን የ 20 ቡድን አለው ከዴባ - የኩባንያው ተልእኮ
የእኛ ቴክኖሎጂ እና ምርቶች እውቀት ተግባራዊ ልምድ እና ፈጠራ ማሰብ እና ሙያዊ ዘዴዎችን ፍጹም ክሪስታል ናቸው ይህም የረጅም ጊዜ ቴክኖሎጂ መባባስ መሠረት ላይ ጥልቀት ያለው ጥናት እና
በመገንባት ላይ ያለ ቤት ለሽያጭ ቀረበ ቤቱ በሰሚት ጊዮርጊስ አካባቢ በ 150 ካሜ ላይ ያለ ነው ለትራንስፖት የተሻለ አማራጭ ያለው Addis Ababa በመገንባት ላይ ያለ ቤት ለሽያጭ ቀረበ ቤቱ በሰሚት ጊዮርጊስ አካባቢ በ
14 SARM YK-11 (YK-11 ለሽያጭ) የት መግዛት እንዳለበት 15 መደምደሚያ 1 ምንድነው YK-11? YK-11 በ (SARMs) የተመረጠው Androgen Receptor Modulators (SARMs) ተለይቷል የሱኒቶ ካኖ የሳይንስ ሊቅ በሳምንት ውስጥ SARM YK-11 ን አገኘ በምርምርው አማካኝነት ይህ ጥምረት SARM መሆኑን አረጋ
Welcome ደቂ ኤሬ እረ ባጃኩም ንማይክ አይተናዱድለይ ስናይ ድማ ስበይቲካ አክብር ግን ሓደ ነገር ካሓተኩም አብ ኤርትራ ናይ ጀነናራት ዝቀትል ኮሮና መፁኡ ይብሃል አሎ እሞ ጥንቅቅ በሉ😂😂😂
@Nazrawi Kiros ኣሜን አወ ህግደፈይ ኣብ ጉድጓድ ኮንካ ፋሕትር ትብል ጀንዳ ምስ ፍልሖ ዕሱባት ኣኽላባት ሽረውን መሻርፈን ሲኢነን ኣብ ደምበና መጼን ይሕስዳ ቆረፍድ
ከሽብርተኝነት ክስ ነጻ ተብሎ በመደበኛ የወንጀለኛ መቅጫ ህጉ እንዲከላከል ብይን የተሰጠው የነገረ ኢትዮጵያ ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ ጋዜጠኛ ጌታቸው ሺፈራው የዋስትና ጥያቄው ውድቅ ተደርጎበታል፡፡
የፌደራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ ወንጀል ችሎት ታህሳስ 13 ቀን 2009 ዓ.ም ጋዜጠኛ ጌታቸው ሺፈራው ከቀረበበት የሽብር ክስ ነጻ በማለት ክሱ ወደ መደበኛ የወንጀለኛ መቅጫ ህጉ ተቀይሮ አንቀጽ 257 (ሀ) ላይ የተመለከተውን እንዲከላከል ሲል ብይን መስጠቱ ይታወሳል፡፡
ይህን ተከትሎ ጋዜጠኛ ጌታቸው ሺፈራው ቋሚ የመኖሪያ አድራሻ እንዳለውና ለአንድ አመት በእስር መቆየቱን በማንሳት አሁን ተከላከል የተባለበት የህግ ክፍል የዋስትና መብት እንደማይከለክል ጠቅሶ የዋስ መብቱ እንዲከበርለት ታህሳስ 19 ቀን 2009 ዓ.ም ፍርድ ቤቱን ጠይቆ ነበር፡፡ በዕለቱ አቃቤ ህግ ተከሳሹ በዋስ ቢወጣ ከሀገር ሊወጣ ስለሚችል የዋስትና ጥያቄው ውድቅ እንዲደረግለት ተቃውሞውን አሰምቷል፡፡
ፍርድ ቤቱ ታህሳስ 25 ቀን 2009 ዓ.ም በተነሳው የዋስትና ጥያቄ ላይ መርምሮ ብይን ሰጥቷል፡፡ በዚህ መሰረት ተከሳሹ በዋስ ቢወጣ ‹‹ከሀገር ሊወጣ እንደሚችል ግምት የተወሰደ በመሆኑ›› የዋስትና ጥያቄው ተቀባይነት አላገኘም ሲል ፍርድ ቤቱ ዋስትና ከልክሎታል፡፡ ፍርድ ቤቱ ተከሳሹ በዋስ ቢወጣ ከሀገር ሊወጣ ይችላል የሚለውን ግምት ለመውሰድ የቀረበለት ማስረጃ ስለመኖሩ በብይኑ ላይ አላመለከተም፤ አቃቤ ህግ ተቃውሞውን ባስመዘገበበት ወቅትም ተቃውሞውን በማስረጃ አስደግፎ አላቀረበም ነበር፡፡
‹‹ተከሳሹ ተከላከል የተባለበት የህግ አንቀጽ በመርህ ደረጃ ዋስትና ባያስከለክልም፣ በሁኔታ የሚከለከልበት ጊዜ ግን ስለመኖሩ ተመልክቷል፡፡ እኛም ይህን ተከሳሹ ከሀገር ሊወጣ ይችላል የሚለውን ሁኔታ አይተን በሙሉ ድምጽ ተከሳሹ ዋስትናው ይነፈግ ብለን ወስነናል›› ብሏል ችሎቱ የዳኞችን ውሳኔ በተመለከተ ሲገልጽ፡፡
Posted by admin | 15/01/2021 | ኮስተር ብሎ ለመታገል በአማራ ላይ የተጋረጠውን አደጋና መራሩን እውነት መጋፈጥ ያስፈልጋል…!!! አቻምየለህ ታምሩ የመተከሉ ፍጅት ዋናው ተጠያቂ የኦሮሙማ ፕሮጀክት...
ብስንኪ ኹናት ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንብረቶም ሓዲጎም ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰጉ ኤርትራውያን መፂእኩም ንብረትኩም ክትርከቡ ትኽእሉ ኢኹም ክብል መንግስቲ ኢትዮጵያ ከም ዘፍለጠ ይዝከር።
ብመሰረት’ዚ ናብ ኢትዮጵያ ዝኸዱ ኤርትራውያን ገንዘቦምን ጊዚኦምን አጥፊኦም ብዘይፍረ ይምለሱ ከምዘለው ይገልፁ’ለው። ሐደ ካብዚኦም ስድራ አቶ ታደሰ ይካአሎ’ዩ። ወዶም ንአቶ ታደሰ ቢንያም ታደሰ፣ ኣብዚ እዋን ይነብረሉ ካብ ዘሎ ቶሮንቶ ካናዳ “ናብ ኣዲስ ኣበባ ኸድና ንብረትና ብዘይንፈልጦምን ዘይወከልናዮምን ሰባት ተሸይጡን ተታሒዙን ረኺብናዮ፣ አርባዕተ ወርሒ ጸኒሕና ንጠበቃ 30-ሽሕ ቅርሺ አጥፊእና ጉዳይና ሰማዒ ስኢኑ፣ ደኺምና ናብ ዝመፃእናሉ ተመሊስና” ክብል ተዛሪቡ። ኣቶ ታደሰ ይከአሎ ኸኣ ብወገኖም “ዕድመይ ሙሉእ ዝረሃፅኩሉ ሰራቂ ወሲድዎ ገዛይ ሰራቂ ወሲድዎ፣ መንግስቲ ወሲድዎ ኣንተዝኸውን ፅቡቅ’ዩ፣ ሰራቂ ምውሳዱ ግን ብጣዕሚ ዘጉሂን ንሙሉእ ኢትዮጵያን ንሙሉእ ኤርትራ ዘጉሂ’ዩ” ኢሎም።
የኦዲፒ ማእከላዊ ኮሚቴው የስድስት ወራት የስራ አፈፃፀምን ገመገመ። በግምገማው የህግ የበላይነትና በክልሉ የተሰሩ የልማት ስራዎች አፈጻጸማቸው መልካም እንደነበርም ተገልጿል ሲል @fanatelevision ዘግቧል። pic.twitter.com/rSWEouLJcR
‹‹ወወፅኡ እምዐውድ እንዘ ይትፌሥሑ፤ ከሸንጐው ፊት ደስ እያላቸው ወጡ››(የሐዋ. ሥራ ፭፥፵፩) – በኢ/ኦ/ተ/ቤ/ክ/በሰ/ት/ቤቶች ማ/መምሪያ – ማኅበረ ቅዱሳን
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት “እንበለ መከራ ኢይትረከብ ጸጋ እግዚአብሔር፤ ያለ መከራ የእግዚአብሔር ጸጋ አይገኝም” በማለት ያስረዳሉ። የቅድስት ቤተ ክርስቲያን ራሷና ሙሽራዋ ጌታችን አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፡፡ እንደሚታወቀው ራሱ ታሞ ጤነኛ የሚሆን አካልና ሙሽራዋ መከራ ሲቀበል ያለ መከራ የምትቀመጥ ሙሽሪት አይኖሩም፡፡ ራሷ፥ ጉልላቷ መስቀል ተሸክሞ አካሉም እንደሱ መስቀል ተሸክማ እንድትከተለው አዟታል፡፡ ሙሽሪትን በሞቱ እንድትመስለውና የትንሣኤው ተካፋይ እንድትሆን ጠርቷታል፡፡ በኢየሱስ ክርስቶስ የተባረከ የመስቀል ጉዞ፣ የተቀደሰው ይህ ጥሪና በዚህ ጥሪ መሠረት የመስቀል ጉዞውን የመሳተፍ ጸጋም በአላዋቂዎች ዘንድ ሞኝነት በአፅራረ ቤተ ክርስቲያን ዘንድ ደግሞ መሸነፍ ተደርጎ ይቆጠራል፡፡ ለእኛ ለምናምነው ግን የክርስቶስ የመስቀሉ ጉዞ ሞኝነትም መሸነፍም ሳይሆን የድል አድራጊነትን ምሥጢር የማዳኑን ኃይል ሰውን ከፈጠረበት ይልቅ ያዳነበትን ረቂቅ ጥበብ የምንረዳበት ነው፡፡ ነገረ መስቀሉን እያሰቡ በመከራውና በሞቱ ክርስቶስን የመሰሉት ሁሉ የሚዋጋቸውን ጠላት ድል እንዳደረጉበት ቅዱሳት መጻሕፍት አብነቶቻችን ናቸው፡፡
እንግድህ ወደተነሣንበት ርእሳችን ስንመጣ ቅዱሳን ሐዋርያቱ በክርስቶስ ስም ከሚደርስባቸው መከራ ይልቅ ስለ ስሙ በሚቀበሉት መከራ የሚያገኙት ጸጋ እጅግ የሚበዛ መሆኑን በመረዳ ነውና ሁልጊዜም ከከሳሾቻቸው ፊት ደስ እያላቸው ይወጡ ነበር፡፡ በዚህ መከራቸውም በሞቱ መስለውታል የትንሣኤውም ተካፋዮች ሆነዋል፡፡
እኛስ በሕይወት ዘመናችን በምናደርገው ክርስቲያናዊ ጉዞ ሁሉ ክርስቶስን በሞቱ መስለነው የትንሣኤው ተካፋዮች እንሆን ዘንድ ምን ማድረግ አለብን የሚለውን ስንመለከት ደግሞ እኛ ዛሬ ማድረግ ያለብን፡-
የክርስትና ሃይማኖት በክርስቶስ ሞትና ትንሣኤ የተመሠረተ የመገለጥ ሃይማኖት ነው። እንደሚታወቀው ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን አይሁድ የሰቀሉት በሰውነቱ ክፋት፥ በአንደበቱ ሐሰት ሳይገኝበት በቅንዓትና በግፍ ነው ። ይህ በደረሰበት ጊዜ እንዳይደናገጡና እንዴት ሊሆን ቻለ? እንዳይሉ ስለሚደርስበት መከራ “እነሆ ወደ ኢየሩሳሌም እንወጣለን፤ የሰው ልጅም ለካህናት አለቆችና ለጻፎች ተላልፎ ይሰጣል፤ የሞት ፍርድም ይፈርዱበታል። ለሕዝቡም አሳልፈው ይሰጡታል፤ እነርሱም ይዘብቱበታል፤ ይገርፉታል፤ ይሰቅሉታል፤ በሦስተኛውም ቀን ይነሣል።” (ማቴ.፳፥፲፰-፳) በማለት ቀድሞ ተናግሯል። በኋላም ጊዜው ሲደርስ የተፈጸመው ይሄው ነው። ከእርሱ የተወለዱ፣ በስሙም የተጠሩ የክርስቲያኖችም ሕይወት በዚሁ መንገድ እንደሚቀጥል በሚገባ ገልጾልናል። “ከክፉዎች ሰዎች ተጠበቁ፤ ወደ አደባባዮች አሳልፈው ይሰጧችኋልና፤ በምኵራቦቻቸውም ይገርፏችኋልና። ለእነርሱና ለአሕዛብ ምስክር ትሆኑ ዘንድ ስለ እኔ ወደ መሳፍንትና ወደ ነገሥታት ይወስዷችኋል።” (ማቴ.፲፥፲፯-፲፱) በሆነ ጊዜ እንዳንደናገጥና እንዳይገርመን አስቀድሞ በዚህ መልክ አስረዳን። ዳግመኛም “መስቀሉን ተሸክሞ ሊከተለኝ የማይመጣ ደቀ መዝሙሬ ሊሆን አይችልም።” (ሉቃ.፲፬፥፳፯) ብሎናል። ጌታችን “መስቀሌን” ሳይል “መስቀሉን” ያለውም እያንዳንዳችን እንድንሸከመው የተሰጠን መስቀል መኖሩን ያመለክተናል። እየደረሰብን ባለው ዘርፈ ብዙ መከራ ውስጥ የሚያጸናን፥ ከሐዘናችንም ፈጥኖ የሚያጽናናን እንዲህ ያለው የጌታችን ድምጽ ነው። መስቀላችንን ስንሸከም የእርሱ ደቀ መዛሙርት መሆናችንን እናረጋግጣለንና።
በቅዱስ መጽሐፍ “ከሸንጐው ፊት ደስ እያላቸው ወጡ፤” የተባሉት ቅዱሳን ሐዋርያቱ ናቸው። እንደተገለጸው በመከራ ውስጥ እንደሚያልፉ ተገንዝበዋል። በተጨማሪም “ዓለም ቢጠላችሁ አስቀድሞ እኔን እንደ ጠላ ዕወቁ። እናንተስ ከዓለም ብትሆኑ ዓለም በወደዳችሁ ነበር፤ ዓለም ወገኖቹን ይወዳልና፤ ነገር ግን እኔ ከዓለም መረጥኋችሁ እንጂ እናንተ ከዓለም አይደላችሁምና ስለዚህም ዓለም ይጠላችኋል።. . . እኔን ካሳደዱ እናንተንም ያሳድዷችኋል።” (ዮሐ.፲፭፥፲፰-፳፩) “በእኔም ሰላምን እንድታገኙ ይህን ነገርኋችሁ፤ በዓለም ግን መከራን ትቀበላላችሁ፤ ነገር ግን ጽኑ፤ እኔ ዓለሙን ድል ነሥቼዋለሁና።” (ዮሐ.፲፮፥፴፫) በእርሱ የደረሰ መከራ በልጆቹም እንደሚደርስና የባሕርይ ገንዘቦቹም በጸጋ ለልጆቹ እንደሚታደሉ እንደሚታደሉ አስቀድሞ ነግሮናል፡፡ ከጌታችን አንደበት በተነገሩት በእነዚህ የሕይወት ቃሎችም መከራ እንደሚያገኘን ብቻ ሳይሆን መከራችን የብርታት፣ የሰላም፣ የድል አድራጊነትና የደስታ ምንጭ እንደሚሆን አስተምሮናል፡፡ ደስታ ምድራዊና ሰማያዊ ተብሎ በሁለት የሚከፈል ሲሆን አሁን እየተናገርን ያለነው ስለ ሰማያዊው ደስታና ስለ መንፈሳዊው ሐሴት ነው። የዚህ ዓለም ተድላና ኀላፊው ክብር የምድራዊ ደስታ ምንጭ ሲሆን እነዚህን ሁሉ መናቅና በክርስቶስ ስም መከራ መቀበል ደግሞ የእውነተኛውና የሰማያዊው ደስታ ምንጭ ነው።
በበዓለ ኀምሳ የመንፈስ ቅዱስን ጸጋ ተቀብለው ክርስቶስ እንዳዘዛቸው በቁርጠኝነት ማገልገል በጀመሩ ጊዜ ሰይጣን በየፊናው ልዩ ልዩ በሆኑ መከራዎች ደቀ መዛሙርትን ማሳደድ ጀመረ። በየዘመናቱ ገብቷቸውም ሆነ ሳይገባቸው የሐሳቡ ሥራ አስፈጻሚ ግብረ አበሮችን ሰይጣን አጥቶ አያውቅም። ጌታችን እንደተናገረው በእርሱ ላይ የደረሱ መከራዎች ሁሉ በሐዋርያት፣ በሰማዕታት፣ በሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፣ በጻድቃን፣ አሁን ባለና እስከ ዕለተ ምጽአት በሚኖሩ ክርስቲያኖች ላይ የደረሱ፣ እየደረሱ ያሉና የሚደርሱ ናቸው። ርእሰ ጉዳይ አድርገን ባነሣነው ኀይለ ቃል ዙሪያ ያለው ታሪክም የሚነግረን ይህንኑ ነው። ቅዱሳን ሐዋርያት በታዘዙት መሠረት ቅዱስ ቃሉን ማስተማራቸውና አስደናቂ ተአምራትን ማድረጋቸው አይሁድን በቅንዓት አሳርሯቸዋል። እነርሱ የሕይወት ራስ ከሆነው ከክርስቶስ ርቀው መኖራቸው ሳያንስ የሌሎች መዳን ነበር የሚያናድዳቸው። በሐዋርያት ሥራ በምዕራፍ ፭ እንደተገለጸው ሊያታልሉ የሞከሩት ሐናንያና ሰጲራ በቅዱስ ጴጥሮስ ሰይፈ ቃል ተቆርጠው መሞታቸው፤ በቅዱስ ጴጥሮስ ጥላ ሕሙማን ሁሉ አምነው መዳናቸው፤ አይሁድን ዕረፍት ነሳቸው። በቅንዓት ተነሣስተውም ሐዋርያትን አስረው በወኅኒ ቤት አገቧቸው፤ የክርስቶስ ገዳዮች ለእነርሱ ሊራሩላቸው አይችሉምና። መልአከ እግዚአብሔርም በሌሊት ወኅኒ ቤቱን ከፍቶ ከአወጣቸው በኋላ “ሂዱ፤ ወደ ቤተ መቅደስም ግቡና ለሕዝብ ይህን የሕይወት ቃል አስተምሯቸው።” (ሐዋ.፭፥፳) በማለት አዘዛቸው።
ሊቃነ ካህናቱም ሐዋርያትን ከወኅኒ አምጡ ብለው የወኅኒ ቤት ጠባቂዎችን ባዘዙ ጊዜ ከወኅኒ ቤቱ እንደሌሉና በመቅደስ እያስተማሩ መሆናቸውን በሰሙ ጊዜ በእጅጉ ተበሳጩ። ምንም እንኳን ደጆቹ እንደተዘጉ በድንቅ ተአምር መውጣታቸውን ቢረዱም ወደ ክርስቶስ ፊታቸውን ከማዞር ይልቅ በክፋታቸው ገፉበት። ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “ኢየሱስ ክርስቶስንም በማምለክ ሊኖሩ የሚወዱ ሁሉ ይሰደዳሉ። ነገር ግን ክፉዎች ሰዎችና አታላዮች በክፋት ላይ ክፋትን እየጨመሩ ይሄዳሉ፤ ራሳቸው ይስታሉ፤ ሌላውንም ያስታሉ።” (፪ጢሞ.፫፥፲፪-፲፬) እንዳለው ዛሬም እየሆነ ያለው ይኸው ነው። የሰይጣን ሠራዊትና ግብርአበሮቻቸው ዛሬም ቤተ ክርስቲያን ተከፍታ አማኙ ክርስቶስን እያመለከ ሲኖር ማየት ዕረፍት ይነሳቸዋል። ክፉዎች በክፋት በባሱ መጠን “በክርስትና ሃይማኖቴ ጸንቼ ጌታዬ ኢየሱስ ክርስቶስን መስዬ በመኖር ያዘጋጀልኝን ዘለዓለማዊ ርስት መውረስ አለብኝ፤” የሚሉ ሁሉ ሐዋርያው እንዳለው መከራ ይቀበሉ ዘንድ ይገደዳሉ። ወደ ቀደመ ታሪካችን እንመለስና ሕዝቡን በመፍራት አባብለው ሐዋርያትን ከሚያስተምሩበት መቅደስ አመጧቸው። በሸንጐው መሐል አቁመው “በኢየሱስ ስም ለማንም እንዳታስተምሩ ከልክለናችሁ አልነበረምን? እነሆ ኢየሩሳሌምን በትምህርታችሁ ሞላችኋት፤” (ሐዋ.፭፥፳፰) በማለት ገሠጿቸው። ሐዋርያትም “ለሰው ከመታዘዝ ይልቅ ለእግዚአብሔር መታዘዝ ይገባል።” (ቁ.፳፱) በማለት አይሁድ ሰቅለው የገደሉት ክርስቶስ የሕይወት ራስና አዳኝ አምላክ መሆኑን ዳግም አረጋገጡላቸው። ይህን መስማት በጣም ያበሳጫቸው አይሁድም ሊገድሏቸው ፈለጉ፤ ይሁን እንጂ በእነሱ ዘንድ በከበረው መምህር በገማልያል ምክር ዳግመኛ እንዳያስተምሩ ገርፈውና ገሥጸው ለቀቋቸው። የዚህ ጊዜ የሆነውን ወንጌላዊ ሉቃስ ሲገልጽ “ከሸንጐው ፊት ደስ እያላቸው ወጡ፤ ስለ ስሙ መከራ ይቀበሉ ዘንድ መንፈስ ቅዱስ አድሏቸዋልና። ሁልጊዜም በቤተ መቅደስና በቤት ስለ ጌታችን ስለ ኢየሱስ እርሱ ክርስቶስ እንደ ሆነ ማስተማርንና መስበክን አልተዉም።” (ቁ.፵፩-፵፪) ብሏል።
፬ኛ. እግዚአብሔር ከአዘጋጀላቸው ዘላለማዊ ሕይወትና ታላቅ ክብር አንጻር መከራቸው ኢምንት (ቀላል ) ስለሆነ፤ “ነገር ግን የዚህ ዓለም መከራ ለእኛ ሊገለጥ ከአለው (ከተዘጋጀው) ክብር ጋር እንደማይተካከል ዐስቡ።” (ሮሜ ፰፥፲፰) እንዲል።
፭ኛ. መከራ አማኞችን እንደ ኀጢአት የሚያዋርዳቸው ሳይሆን ወደ ክብር ማማ የሚያወጣቸው መሆኑን ስላረጋገጡበት፤ ከመከራዎቻቸው መሐል የማይደበዝዝ ደስታ ይፈልቅ ነበር፤ አሻግረው እግዚአብሔር ያዘጋጀላቸውን የማይፈጸም ደስታ ያያሉና።
ሰማዕታት አንገታቸውን ለስለት፣ዓይናቸውን ለፍላት፣ እጃቸውን ለሰንሰለት፣ እግራቸውን ለእግር ብረት፣ ሰውነታቸውን ለእሳት አሳልፈው እንዲሰጡና ደስ እያላቸው ወደ ስቃዩ ሥፍራ እንዲገሠግሡ ያደረጋቸው ይኸው ነው። ጻድቃን ፀብአ አጋንንትን፣ ግርማ ሌሊትን፣ ድምጸ አራዊትን ታግሠው፤ ዳዋ ጥሰው፣ ጤዛ ልሰው፣ ድንጋይ ተንተርሰው በደስታ እንዲጋደሉ የሚያደርጋቸው ይኸው ነው። መከራ በደረሰብን ጊዜ የደስታችን መፍለቂያ ይህ መሆን እንደሚገባው ነው የሚያስተምረን።ይህንን በተመለከተ ቅዱስ ጳውሎስ “ሙሴም በአደገ ጊዜ የፈርኦን የልጅ ልጅ እንዳይባል በእምነት እንቢ አለ፤ ለጊዜው በኀጢአት ከሚገኝ ደስታ ይልቅ ከእግዚአብሔር ሕዝብ ጋር መከራ መቀበልን መረጠ። የክርስቶስ የመስቀሉ ተግዳሮት ከግብፅ ሀብት ሁሉ ይልቅ እጅግ የሚበልጥ ባለጠግነት እንደሚሆን ዐውቋልና፥ ዋጋውንም ተመልክቷልና።” (ዕብ.፲፩፥፳፬-፳፯) በማለት የሊቀ ነቢያት ሙሴን ሕይወት አብነት እንድናደርግ አስተምሮናል።
ጌታችን በጠጣበት ጽዋ መጠጣት የቻሉ ክርስቲያኖች ምንኛ የታደሉ ናቸው! ጌታችን “አባቴ ሆይ፥ የሚቻልስ ከሆነ ይህች ጽዋ ከእኔ ትለፍ፤ … አባቴ ሆይ ይህች ጽዋ ሳልጠጣት ከእኔ ልታልፍ የማይቻል ከሆነ ፈቃድህ ይሁን።” (ማቴ.፳፮፥፴፱-፵፫) ብሎ ጌታችን የተናገረው ይህንን ነውና። ጽዋ የሚለው መከራንና ሞትን ሲሆን “ትለፍ” የሚለው ቃል አንዱ ትርጕም ለምእመናን ትድረስ፤ እኔ የጠጣኋትን የመከራና የሞት ጽዋ እነሱም ይጠጧት ማለት ነውና። በሃይማኖታቸው ምክንያት ልዩ ልዩ መከራ የተቀበሉ፣ እየተቀበሉ ያሉና የሞቱ፣ እየሞቱም ያሉ ክርስቲያኖች ይህንን የክርስቶስን ጽዋ የጠጡና እየጠጡም ያሉ የጌታችን ምስክሮቹ ናቸው። ታዲያ ከዚህ በላይ መታደል ከወዴት ይገኛል? ወንጌላዊው ለዚህ ነው “ከሸንጐው ፊት ደስ እያላቸው ወጡ፤” ካለ በኋላ “ስለ ስሙ መከራ ይቀበሉ ዘንድ መንፈስ ቅዱስ አድሏቸዋልና።” ያለው። ስለ ቅዱስ ስሙ መከራ ከመቀበል በላይ የሚወዳደር ምን ክብር ይኖራል?
ሰይጣን በክርስቶስ፣ በደቀ መዛሙርቱና በክርስቲያኖች ሁሉ ላይ ያደረሰውን ስደት፣ መከራና ሞት ዛሬም ባለነው ክርስቲያኖች ሁሉ ላይ ከማድረስ ወደኋላ አይልም። በዘመናችን መንፈስ ቅዱስ እየረዳቸው መከራውን በምስጋና ለመቀበል ያበቃቸው ያረፉትም ያሉትም የቤተ ክርስቲያን ልጆች ሁሉ ክርስቶስን በመከራ የመሰሉት ምርጦቹ ለመሆን የታደሉ፥ መንፈስ ቅዱስም ያልተለያቸው ናቸውና። በአጸደ ነፍስ ያሉት በአጸደ ሥጋ ሳሉ ስለክርስቶስ ስም ስለተቀበሉት መከራ በተሰጣቸው ሰማያዊ ክብር በደስታ ይኖራሉ፡፡ በዚህ ዓለም በመከራ ውስጥ ያሉት ደግሞ ዋጋቸውን እያሰቡ በተስፋ የሚደሰቱ የክብሩ ተካፋዮች ናቸው። ቅዱስ ጳውሎስ “በሞቱ ከመሰልነውም በትንሣኤው እንመስለዋለን።” (ሮሜ ፮፥፭) “ከእርሱ ጋር ከሞትን ከእርሱ ጋር ደግሞ በሕይወት እንኖራለን።” (፪ጢሞ.፪፥፲፩) በማለት ተስፋ እንዳስደረገን። ከጽዋው ተጎንጭቶ ዘላለማዊ ርካታን ከግኘት በላይ ጸጋ ከወዴት ይገኛል?
ክርስቶስን የምንመስለው በቃሉ ያስተማረንንና በግብር ያሳየንን በሕይወት በመተግበር ነው። እውነተኛ በመሆን፣ በመጸለይ፣ በመጾም፣ ይቅር በማለት፣ እስከ ሞት ድረስ እርሱንና ሰዎችን በመውደድና የመሳሰሉትን በመፈጸም ነው። በፈቃደ ካህንና በንስሐ ሕይወት በመመላለስ፣ ሥጋውን ደሙን በመቀበል፣ መኖር፥ ከክርስቶስ ጋር መኖርና እርሱንም መምሰል ነው። በተለይም በእንደዚህ ያለ አስጨናቂ ዘመን አብዝተን በክርስትና መርሆች ለመኖር መጋደል ይጠበቅብናል። መጪውን የፍልሰታ ለማርያም ጾም ከምንጊዜውም ላቅ ባለ ሁኔታ በጸሎትና በመልካም ምግባራት አጊጠን ለማሳለፍ መዘጋጀት ይኖርብናል።ቅዱሳን ሐዋርያት በክርስቶስ ስም በማመናቸውና በማስተማራቸው ተገርፈውና ዳግም እንዳያስተምሩ ተገሥጸው ተለቀቁ። አባቶቻችን ሐዋርያትም ከወኅኒው በደስታ ከወጡ በኋላ ስለ ክርስቶስ በመቅደስና በቤት ማስተማራቸውንና ማገልገላቸውን ቀጠሉ እንጂ ፈርተው አላፈገፈጉም። ይህም ለክርስቲያኖች ሁሉና በዚህ ዘመን ላለነው ክርስቲያኖች የሕይወት መመሪያ ነው።
የክርስቶስ (ክርስቲያን) በመሆናችን ምክንያት የምንቀበላቸው ማናቸውም መከራዎች መስቀሉን በመሸከም የክርስቶስን ሕማም የምንሳተፍባቸው ቋሚ መንገዶቻችን ናቸው። ከክርስቶስ ሕማም የተሳተፉ ሁሉ የትንሣኤውም ተሳታፊዎች በመሆን የዘለዓለማዊ መንግሥት ወራሾች ይሆናሉ። እንደገለጽነውም ሐዋርያት እየተሠቃዩ ደስ የሚያሰኛቸው ይኸው ነው። እኛም በመከራ ውስጥ ስንወድቅ በነፍስ ልዕልና ከፍ ብለን ሰማያዊውንና ዘለዓለማዊውን ርስት እያሰብን እንጋደል። እንኳን ለዚህ ክብር ይቅርና ለጊዜያዊውና ለምድራዊው ርስትስ መዋጋትና መሞት አለ አይደለምን? በዚሁም ላይ በሰማዕትነት ያረፉት የክብር ባለቤቶች በመሆን አስቡን፣ ጸልዩልን፣ አማልዱን ከሚባሉት ጋር ሲደመሩ ከማየት በላይ ምን ደስታ ይኖራል? መከራን ተቀብለው ለጊዜው ከሞት የተረፉትም በጠላት ማስፈራሪያ ሳይደናገጡና ሳይሸማቀቁ በአገልግሎታቸው ሊገፉበት ይገባል። ተጨማሪ ዕድሜ ሰጥቶ ያሰነበታቸው ለበለጠ አገልግሎትና ምስክርነት መሆኑን መዘንጋት የለባቸውም። ምስክርነታቸውንም በቅድስት ቤተ ክርስቲያን፣ በመኖሪያ ቤትና በሥራ ቦታ በትጋት መቀጠል ይኖርባቸዋል። ለጊዜው ጠንካራ መከራ ያልደረሰብንም ብንሆን ለማይቀረው ቀጣይ መከራና ምስክርነት ራሳችንን ከወዲሁ ማዘጋጀት ይጠበቅብናል።
ጥንታዊ ብር / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 69.00 ዶላር ጥንታዊ ብር / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 69.00 ዶላር ጥንታዊ ብር / 20 “ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 69.00 ዶላር የተወለወለ ብር / 24 "ከማይዝግ ብረት የማገጃ ሰንሰለት - $ 69.00 ዶላር የተወለወለ ብር / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 69.00 ዶላር የተወለወለ ብር / 20 “ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 69.00 ዶላር
ሮክ ዋርድ ልብሱን በሮክ አጋንንት ላይ ለመከላከል የሚያገለግል የመከላከያ ምልክት ነው ፡፡ የሮክ አጋንንት ቀላል ምርኮን ለመፈለግ በተራሮች እና በቆላማ አካባቢዎች ከሚንከራተቱት እምብርት መካከል ትልቁ ናቸው የሮክ አጋንንት ትልልቅ ጅራቶች ያሏቸው ሲሆን በድንጋይ ጋሻ ተሸፍነዋል ፡፡
ዝርዝሮች: የሮክ ዋርድ ሜዳሊያ ጠንካራ ስሪር ብር እና 27.4 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ በሰፊው ቦታ 28.6 ሚ.ሜ እና ውፍረት 2 ሚሜ ነው ፡፡ የዎርዱ ተንጠልጣይ ክብደቱ በግምት 5.5 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡
በክልሉ ከተካሄደዉ ሕዝባዊ ተቃዉሞ ጋር በተያያዘ ሃላፊነታቸዉን በአግባቡ አልተወጡም በተባሉ አመራሮች ላይ የሚወሰደዉ እርምጃ ተጠናክሮ እንደሚቀጥልም ርእሰ መስተዳደሩ አቶ እሼቱ ደሴ ተናግረዋል።
በኦሮሚያ ክልል ከሚካሄደዉ ሕዝባዊ ተቃዉሞ ጋር በተያያዘ ከሃላፊነታቸዉ የተነሱ በተለያየ ደረጃ ላይ የሚገኙ ባለስልጣናት ቁጥር 300 መድረሱን ምክትል ርእስ መስተዳደሩ አስታወቁ።
«አላህ በሰው ላይ ምንም አላወረደም» ባሉም ጊዜ አላህን ተገቢ ክብሩን አላከበሩትም፡፡ (እንዲህ) በላቸው፡- «ያንን ብርሃንና ለሰዎች መሪ ኾኖ ሙሳ ያመጣውን መጽሐፍ ክፍልፍሎች የምታደርጉት ስትኾኑ ማን አወረደው (የወደዳችኋትን) ትገልጿታላችሁ ብዙውንም ትደብቃላችሁ፡፡ እናንተም አባቶቻችሁም ያላወቃችሁትን ተስተማራችሁ፤»
«አላህ (አወረደው)» በላቸው፡፡ ከዚያም በውሸታቸው ውስጥ የሚጫወቱ ሲኾኑ ተዋቸው፡፡ ይህም ያወረድነው የኾነ ብሩክ ያንንም በፊቱ የነበረውን (መጽሐፍ) አረጋጋጭ መጽሐፍ ነው፡፡ የከተሞችን እናት (መካን) እና በዙሪያዋ ያሉትንም ሰዎች ልታስጠነቅቅበት (አወረድነው)፡፡ እነዚያም በመጨረሻይቱ ዓለም የሚያምኑት እነርሱ በሶላታቸው ላይ የሚጠባበቁ ሲኾኑ በርሱ ያምናሉ፡፡
በአላህም ላይ እብለትን ከቀጣጠፈ ወይም ወደርሱ ምንም ያልተወረደለት ሲኾን «ወደኔ ተወረደልኝ» ካለና፡-«አላህም ያወረደውን ብጤ በእርግጥ አወርዳለሁ» ካለ ሰው ይበልጥ በዳይ ማን ነው በደለኞችንም በሞት መከራዎች ውስጥ በኾኑ ጊዜ መላእክት እጆቻቸውን ዘርጊዎች ኾነው « (ለቅጥጥብ) ነፍሶቻችሁን አውጡ፤ በአላህ ላይ እውነት ያልኾነን ነገር ትናገሩ በነበራችሁትና ከአንቀጾቹም ትኮሩ በነበራችሁት ምክንያት ዛሬ የውርደትን ቅጣት ትመነዳላችሁ» (የሚሏቸው ሲኾኑ) ብታይ ኖሮ (አስደናቂን ነገር ባየህ ነበር)፡፡
መጀመሪያም ጊዜ እንደ ፈጠርናችሁ ኾናችሁ የሰጠናችሁን ሁሉ በጀርባዎቻችሁ ኋላ የተዋችሁ ስትኾኑ የሰጠናችሁን ሁሉ በጀርባዎቻችሁ ኋላ የተዋችሁ ስትኾኑ ለየብቻችሁ ኾናችሁ በእርግጥ መጣችሁን እነዚያንም እነሱ በእናንተ ውስጥ (ለአላህ) ተጋሪዎች ናቸው የምትሉዋቸውን አማላጆቻችሁን ከእናንተ ጋር አናይም፡፡ ግንኙነታችሁ በእርግጥ ተቋረጠ፡፡ ከእናንተም ያ (ያማልደናል) የምትሉት ጠፋ (ይባላሉ)፡፡
እዚኣቶም ሚርያምን ኢሳቕን እዮም። ንሳቶም ኣርባዕተ ቆልዑት ኣለውዎም። እዚኣቶም ከኣ ኖራ (11 ዓመት)፣ ኤልያስ (8 ዓመት)፣ ሃና (4 ዓመት)፣ ከምኡ እውን ኖህ(2 ዓመት) እዮም። ሚርያምን ኢሳቕን ብዙሕ ሻቕሎት ኣለዎም። ኢሳቕ ብሰንኪ ኮሮና ስርሑ ከይስእን፣ ከምኡ እውን ኣብ መጻኢ ኣዝዩ ሒደት ገንዘብ ዝህልዎ ከይከውን ይፈርሕ። ንሳቶም ናይ ስድራኦምን ደቆምን ጥዕና ብዝምልከት እውን ይፈርሑ እዮም።
ብምኽንያት ኮሮና-ቫይረስ ሕጂ ነፍስወከፍ ሰብ ኣብ ገዛ ኮፍ ኢሉ ይርከብ። እቶም ቆልዑት እውን ኣብ ገዛ እዮም ዘለዉ። ኣብቲ ገዛ ኣዝዩ ጻዕቂ ሰብ ኣሎ። ሚርያምን ኢሳቕን ሕጂ ዝያዳ ጭንቀት ኣለዎም። እቶም ደቆም ጽቡቕ ገይሮም ንኽሰምዕዎም ይደልዩ። እቶም ቆልዑት ውዑያት እዮም፣ ከምኡ እውን ኣይሰምዑን። ኢሳቕ ብዙሕ ግዜ ይሓርቕ። ከምኡ እውን ብዙሕ ግዜ መቕጻዕቲ ይህቦም።