Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እኔ ኦሮሞ ወንም አማራ ወንም የኦዳዴን ተወላጅ ለሆኑ ተራ ዜጎች አልጨነቅም። የኔ ጭንቀት ለትግሬዎች ነው። ሌሎች ከተነሱባቸው እራሳቸው የዘር ፍጅት ሰለባ ይሆናሉ። የኛ ድርጅት ስም ‘ጄኖሳይድ ዎች’ ነው። ለእንደዚህ አይነት ክስተቶች የምንጨንቅበት ምክን ያት የፈጥሯዊ ሰብአዊ ሃይሎች ስለሆኑ ነው። ክስተቶቹ እያደጉ ሲመጡ ማየት ትችላላችሁ።”
← ለታላቋ ትግራይ አላማ ሲሉ ራስ መንገሻ ስዩም በአርማጭሆ በወልቃይት በጠገዴ አርበኞች ላይ የፈጸሙት ክህደትና ወንጀል!?! (ጥሩነህ ይርጋ)ባንድ መንግሥት ግዛቶች ውስጥ የብሔራዊ እና አካባቢያዊ ቋንቋ አተገባበር (ከይኄይስ እውነቱ) →
Next Next post: ለታላቋ ትግራይ አላማ ሲሉ ራስ መንገሻ ስዩም በአርማጭሆ በወልቃይት በጠገዴ አርበኞች ላይ የፈጸሙት ክህደትና ወንጀል!?! (ጥሩነህ ይርጋ)
የማሌሊት ቀሺም “manipulators” አሁንም ነኝና፣ ቀደም ሲል ነበርኩኝ ሰላዮች፣ ጎራጎራቸውን ሲይዙና የወያነን ሃጥያቶችን ሲያዳንቁና ወይንም ወያነን ወደ መልአክነት ለማንጠልጠል ሲውሸለሸሉ፣ ግን ለምንድነው በመጀመርያ “ታማኝ” ለመሆናቸው እንደማስረጃ “አምሃራዎቹን” ላውንድሪ እየከተቱ የሚያፀዱት? ሊላይ ነኝ ባዩ፣ አስራት ወልደየስ ካባቸውን ወንዘፍ በማድረግና ወደ ደብረብርሃን ብቅ በማለት በትግራይ ህዝብ ላይ የነዙትን ወንጃለኛ ፕሮፓጋንዳን እንዳልነበረ ሊያጥበው ሲውሸለሸል፣ ዳዊት ከበደ ነይ ባዩ ደግሞ የአበበ ገላውን ሚስኪን ሙጫዮነትን EthioReference አማርኛ ገፅ ላይ ሲያቆላምጥ ይታያል ያለው:: ከዚያም ደግሞ የ’EthioReference’ሱ ከበደ, ዳዊት ስለ የሃየሎም ቅጥር ነብሰገዳዩ ስምና የአባት ስም ቅደም ተከተሎችን ብዙ ካወራ በኋላ (“ጀነራል ኃየሎምን ወያኔ አስገደለው” የሚለው መደምደሚያስ አላዋቂን እንጂ፤ እኛን እንዴት ሊያሳምነን ይችላል?) ብሎ ወያነን በአቡነ አረጋዊ ጠበል ሊያሳጥብ ይከጅለዋል……..!!
ግን እስኪ የወያነ የውስጥ አውቂ እንደመሆኑ መጥን በነ ስሑል ጀምሮና በነ አምባዬ ገረህላሰ አልፎ እስከነ በርሀ “ሻዕቢያ” ወክብርት ባለቤቱና እንዲሁም ሌሎቹን ሊላይ እየጠራቸው ያሉትን ኮንቲነንት አፍሪቃንም ሊያስተዳድሩ ይችሉ የነበሩትን መላ ደቂ ትግራይን ማን እንደገደላቸው ስዉሩን የወያነን ፋይል ከፈት አድርጎ በማገላበጥ መርዶአችንን ይግለፅልንና እኛም ዘላለማዊ ቅሳነትን እናግኝ…………..!!
ሁላችንም የኢትዮጵያ ችግር እንዴት እንደሚፈታ ጭንቀት ይዞን ሀሳብ ለማመንጨት በሀገራችን ጉዳይ ተጠምደን ለሌላ ነገር ጊዜ አጥተናል። ብርቅዬ ምሁራን የኢትዮጵያ እንቆቅልሽ እንዴት እንደሚፈታ የመፍትሄ አሳብ እንደ ዝናብ ዘወትር ያሽጎደጉዳሉ። ያልተፃፈ የለም። ያልተባለ የለም። የኢትዮጵያ ልጆች ችግር ሲፈጥሩ እንዳይፈታ አርገው መቋጠር ይችላሉ። ያንኑ ያህል ደግሞ ውሉ የጠፋበትን እንቆቅልሽ ለመፍታት ብቃትና ብልሃት ያላቸው ብዙ ልጆች ኢትዮጵያ አሏት። በኢትዮጵያ ልጆች እጅ ያለ መፍትኤ ለኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን ለዓለምም ይተርፋል። ኢትዮጵያ እንዲህ ጥበብና መላን በማፍለቅ የበለፀጉ ልጆች ከቁጥር በላይ ቢኖራትም ያልታወቀላት ሀገር ናት። ይህ ብቻ ሳይሆን እውቀትና ጥበብ ሳይጎድለን እንደ ጎደለን ራሳችንን ቆጥረን፥ ሌላ መፍትሄ ሀሳብ ለማፍለቅ ከመፍጨርጨር ላንዴም ዕረፍት መውሰድ አልቻልንም።
መፍትሄ እንዳናገኝ የያዘን በሽታችን ነው እንጂ፥ ጉዳዩ የጥበብ ማጣት ወይም ከእውቀት መጉደል አይደለም። በበሽታ ተይዛ የተኛችው ኢትዮጵያ ከበሽታዋ የምትፈወስበትን መድሃኒት ምርጫችን ከማድረግ ይልቅ፥ ከአልጋዋ ገና ተነስታ ወደፊት ስለምትሰራው ሥራ ዕቅድ በማውጣት ተጠምደናል።
እግዚኦ! ያሰኛል። ታመናል። ሁላችንም የኢትዮጵያ ልጆች ታመናል። ፈውስ የሌለው በሚመስል በሽታ ታመናል። በሽታው ሳያንስ አሁን አሁን ደግሞ የቃላት ውጊያና ጫጫታ ጨምረንበታል። የድል አጥቢያ አርበኛው ሠርግና ምላሽ ሆኖለታል። በዚህ ሁሉ ግርግር ውስጥ ዛሬም እንቆቅልሽ የሆነብንን ውስብስብ የኢኮኖሚ፥ የፖለቲካ፥ የዘረኝነት የመሳሰሉትን ችግሮች ለመፍታት እንራወጣለን እንጂ እየሰመጥን እንደሆነ አላስተዋልንም። የነገሩን ክብደት ብናውቅ ነፍስ አድን ዘመቻን እናስቀድም ነበር። ግራ የሚገባው ችግርን ከመፍታት በፊት የህልውና ጥያቄ የሆነው በሽታና ውጊያ ስፍራውን ይለቅ ዘንድ አለመታሰቡ ነው። ስንኖር እኮ ነው ለችግራችን መፍትሄ የምንፈልገው። በሽታችን እየገደለን ባለበት ወቅት ቅድሚያ ለፈውስና ለተኩስ አቁም ክህሎት ቅድሚያ እንስጥ። ከቀን ወደ ቀን፥ በሽታችን ከውጊያው ትኩሳት ጋር ተደምሮ ከሰውነት ማንነት እያወጣን፥ እየጨረሰንና እያጫረሰን ባለበት ሁኔታ፥ ችግር ስለ መፍታት ማውራት ምን ይባላል? አውቀን ሳናውቅ አለቅን።
ለበሽታችን መድሃኒት የሆነው ነገር፥ አንድ ሕፃን የሚያገናዝበው እውነት የሆነው አኳኋን (attitude) ነው። ከዚህ ቀላልና ተራ ከሆነ ነገር ብንጀምር፥ ጥበብ እያለን ጥበብ እንደሌለን ሆነን የምንኖረው አካሄድ ያቆማል። ይህ ትንሽ እውነት ወንድማችንን ከማጥፋት ላይ ፊታችንን አንስተን፤ ሁላችንም ፊታችንን ውስብስብ ወደ ሆነው እንቆቅልሾቻችን ዘወር እንድናደርግ አቅም ይሰጠናል። የዚህ መድሃኒት ፍቱንነቱ በዋነኛነት የሚታየው ከሚያጠፋፋን ከእርስ በርስ ትንቅንቅ መገላገሉ ነው። ይህን ትንሽ ግርድፍ ሀቅ ንቀን፥ ትልቅና ረቂቅ የሆነውን ጥበባችንን የሙጥኝ ካልን፥ እያለን እንደሌለን ሆነን፥ ከድጥ ወደ ማጡ እንዳንዘቅጥ እፈራለሁ። እስቲ ለቅምሻ ያህል አስር አኳኋንን እንመልከትና ልባችንን በዚሁ መንገድ ላይ እናድርግ።
አኳኋን (attitude) አንድ። ከመስማት ምንጊዜም አትቦዝኑ። ለሚቃወማችሁም ጆሮ አትንፈጉት። በተለይ የአመራር ትኩረታችሁ ፍፁም ፍትሀዊ እንዲሆንና በዚህ ጉዳይ የምትከሰሱበት አውድ እንዳይኖር ከሁሉ በፊት ያለ አድልዎ መሆንን ቅድሚያ ስጡት።
አኳኋን (attitude) ሁለት። ለመስተካከልና ለማስተካከል ዘወትር ፍጠኑ። የሚሰራ ሰው ሁልጊዜ ይሳሳታል። ስለዚህ ምክንያት ሳትሰጡ ለስህተት ሃላፊነትን ውሰዱና በጊዜ አርሙት። ብድራታችሁን ዛሬ ከሚረዳችሁ የኢትዮጵያ አምላክ እና ነገ ከሚነገርላችሁ ታሪክ ጠብቃችሁ፤ ከትላንት በተሻለ ዛሬ ሁልጊዜ በአዲስ መንፈስ ለሥራ በፅናት መነሣትን አታሰልሱ።
አኳኋን (attitude) ሦስት። እንደ አመፀኛ ዳኛ ፍርደ ገምድል አንፍረድ። ዶ/ር ዐብይ አንድ ሰው ነው። ዐብይ ማለት መንግስት ማለት አይደለም። ዶ/ር ዐብይ ያለበትን ጭንቅና ተግዳሮት አናውቅም። ራሳችንን ከጫማው ውስጥ እናስቀምጥና የተጣደበትን እሳት አግለን ለማንደድ ልባችን አይጨክን። ይህ ሲባል ዶ/ር አብይ ከሕግ በላይ አይነኬ ነው ማለት አይደለም። ሲሳሳት ማረም ሃላፊነታችን ነው። ቁም ነገሩ ስንናገር ሚዛናዊ መሆንና፥ በመልካም መንፈስ እርሱን ለማቅናት ካለን በጎ ፍቃድ የተነሣ፥ ቅንነትን መካከለኛ ማድረግ የሃላፊነታችን ሌላኛው ገፅታ መሆኑን ችላ እንዳንል ያስፈልጋል።
አኳኋን (attitude) አራት። ሁሉንም በልክ እናድርግ። ዶ/ር ዐብይን እስክናመልከው በመውደድ ንጉሥ ማድረግም ሆነ፥ ሩቅ ቆሞ ጣት በመቀሰር ማጣጣል ሁለቱም ጤነኛ አይደሉም። እኛው ክበን፥ እኛው ንደን፥ ስራችን ሁሉ የዕብድ እንዳይመስል እንፍራ።
አኳኋን (attitude) አምስት። የጠላትን ሤራ አንሳተው። ሰው ሁሉ ሰልፍ ሲወጣ፥ ዘፋኙ ሲዘፍን፥ ባለ ቅኔው ሲደረድር፥ ሴረኛው ከእኛ ጋር አልዘፈነም። ታዲያ ተንኮለኛው የት ነበር? ተንኮሉንና ሴራውን እንደ ቦንብ በየስፍራው እየቀበረ ነበር። ቀስ በቀስ እየሸረሸረ፥ ዶ/ር ዐብይን ከሚወደው ሕዝብ የሚነጥል ነፋስ በመካከል ይሰድ ነበር። የማይታየው ስውሩ ዕኩይ የሆነው ሤራው ሰምሮለት፥ እርሱ ምክንያት መሆኑ በሕዝብ ዕይታ እንዲሰወር ማድረግ ይሞክራልና እንንቃበት።
አኳኋን (attitude) ስድስት። ለጠላት ሽፋን አንሁንለት። ኑሮ ማሸንፍ አነሳስቶን፥ የሤራ ንግድ ትርፍ አምጥቶልን፥ ሀገር በፈጠራ ተረት እያተራመስን የምናገኘውን ብርና ዝና ተንተርሰን የምንተኛ፥ ህሊናችንን ሸጠናልና ሳይመሽብን ወደ ልባችን ቶሎ እንመለስ። ሳናስተውል ቀርተን፥ የሴረኛው ፊትና ጭንብል ሆነን፥ አጥፊው ህቡዕ ሆኖ እጁ እንዳይታይ መተባበር ይቅርብን። እውነት እንናገር ካልን መኖሪያውን አትርፎበት ጠብ ከሚናገረው፥ ጠብ ጥሞት የሚሰማው ይበልጥ ይገርማል።
አኳኋን (attitude) ሰባት። ጠላት መሆንን እንፀየፈውና እንተወው። እውነተኛው የኢትዮጵያ ጠላት ስጋና ደም ያለው አይደለም። እኛም የኢትዮጵያ ልጆች ነንና ከዚህ እኩይ መንፈስ መጠቀሚያ ከመሆን ራሳችንን እናስመልጥ። በሕዝብ ስም፥ በሕዝብ ላይ ቁማር መጫወት ምንም አይጠቅመንምና ይቅርብን። ከእልከኝነት ራሳችንን ታድገን፥ ለምን የግል ጥቅሜ ተነካ ብለን በሕዝብ ስም የሰይጣን እጅና እግር መሆንን አቁመን፥ ከመሃሪው የኢትዮጵያ ሕዝብ እንቀላቀል።
አኳኋን (attitude) ስምንት። ተስፋ ቆርጠን ያንኑ ተስፋ ቢስነት አንዝራ። የኢትዮጵያ አምላክ ስንት ጊዜ በተዐምር ኢትዮጵያን እንደታደገ እንዴት ተዘነጋን? አሁንስ የኢትዮጵያ ተስፋ ፈጣሪ እንደሆነ አናውቅምን? ኢትዮጵያ አምላክ እንደሌላት ምን ያቆዝመናል? የጨለመ የሚመስለው ይበራል። የተበላሸ የሚመስለው ሁሉም ይስተካከላል።
አኳኋን (attitude) ዘጠኝ። ተዉ የተገላቢጦሽ አናድርገው። ቤተ እምነት መንግስትን በሞራል እየመራ ለመንግስት ሆነ ለምድራችን በረከት ይሆናል ተብሎ ሲጠበቅ፥ ዶ/ር ዐብይ ለሁሉም ቤተ እምነት በረከት ሆኖ አረፈው። ይሁንና አሁንስ ለአገር ድነት የማንነሳው እስከ መቼ ነው? ሃይማኖት ሳንለይ ኢትዮጵያዊ ከሆንን፥ ሁሉም የእምነት አባቶች በተቀናጀ መልክ ለኢትዮጵያ ፈውስ ቢያንስ አንድ ላይ ለወር ፆምና ፀሎት ሁሉም በየቤተእምነቱ እንዲያደርግ በምድራችን ላይ ማወጅ ለምን ተሳናቸው? ሰው ከአምላኩ ጋር በጥሞና እና በሱባዔ ልቡን ወደ ፍቅርና ይቅርታ መለስ እንዲያደርግ በር ይከፍቱልን ዘንድ አደራ እንላለን። እንዲህ ቢያደርጉ ወደፊት ለሚካሄደው ብሔራዊ እርቅና መግባባት መንገድ ጠራጊና ፋና ወጊ ይሆናሉ። የሁሉ ችግር ስርና መሠረት የሆነው መንፈሳዊው ነውና ፊት ፊት እየሄዱ እንዲመሩን ፀሎታችን ነው።
አኳኋን (attitude) አስር። ፀሎት በሥራ ይገለጥ። አምላክን ለምነን ስናበቃ፥ የሚያዘንን በስራ ለመግለጥ ለምን አንነሳሳም? ብዙ ሩቅ ሳንሄድ አምላክ አገራችንን እንዲባርክልን እየጠቅነው፥ እርሱ ከሰጠን ገንዘብ አንድ ዶላር በየቀኑ ለደሃ ሕዝባችን ላለመስጠት ለምን ሰንካላ ምክንያት እንደረድራለን?
በዓመት 10 ሺሕ ቶን ሰሊጥ መግዛት የሚሻው የእንግሊዝ ኩባንያ በሰምሀር ሀብተጽዮን አማካሪነት ሻጮችን እፈያላለገ ነው | THE ETHIOPIA OBSERVATORY (TEO)
በዚህ ሪፖርት እነደተመለከተው፡ ከሁሉም የሚያስገረመው ኢትዮጵያ ምርቷን በቀጥታ ለገበያ ማቅረብ ሳትችል ቀርታ (ለዚያውም processed and value added ሳይሆን)፤ እንግሊዞች ለሃግራችን የሚውሉላት ውለታ: እነርሱ ከእኛ አምራቾች ቡናና ስሊጡን በርካሽ ገዝተው ለቻይና ማቅረብና ይበልጡን ትርፍ መውሰዳቸው ሆኗል። ይህን ሲያደርጉ ለምርቱ መሻሻል የሚያደርጉት አስተዋጾኦ ይኖራቸዋል ለሚለው ጥያቄ አዎንታዊ መልስ የለም – እንግሊዝ እያንንዣበበ ካለው የአውሮፓና የዓለም የኤኮኖሚ ቀውስ እራሷን ለመታደግ በዚህ ዓመት ኩባንያዎቿን በዚህ ዓይነት መንገድ ወደተለያዩ አገሮች ማሰማራት የጀመረች ከመሆኗ ባሻገር!
ይህም እንግሊዞች ኢትዮጵያ ውስጥ አሁን የዘየዱት የራሳችውን የገበያ ጥቅም ማበራከቻ ለማድረግ ብቻ ያዘጋጁት እንዳይመስል፡ ለኢትዮጵያ አስበው መሆኑነን: የኢትዮጵያን የተወሳሰቡ ችግሮች ደጋግመው ያሰታውሱናል። በኢትዮጵያ የእንግሊዝ አምባሳደር ግሬግ ዶሪ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ይህንኑ ሊያሳምኑ ሲሞክሩ በተደጋጋሚ ይደመጣሉ። በርሳችው አመለካከት – “ኢኮኖሚው ለውጭ ኩባንያዎች ክፍት እየሆነ መምጣቱን ተከትሎ [እንግሊዞች ሃገሪቱን] በበጎ አይን እያወቋት መምጣታቸውም አስተዋጽኦ እንዳደረገ [መሆኑንና] ከጥቂት ዓመታት በፊት እነባንድ ኤይድ የሚያስተዋውቋት ኢትዮጵያ፣ በረሃብና በድርቅ የምትታወቅ ነበረች ይላሉ፡፡”
ይህም ሆኖ በኢትዮጵያ የገበያው መጧጧፍ፡ የእንግሊዝና የኢትዮጵያ በፖለቲካ፡ በንግድና ኢንተለጀንስ መተሳሰር ሌላው ቀርቶ እንግሊዝን በአዲስ አበባ የነበራትን የኤምባሲዋን የቪዛ ክፍል ከአዲስ አበባ ወደናይሮቢ ከማዛወር አልገታም። ይህም የሆነበት ምክንያት እነርሱ የራቸውን ጥቅም በሚገባ ስለሚያውቁና ማስከበር ስለሚችሉ ነው።
በመሳሳይ መንገድ፤ ስሊጡንና ቡናውን እንግሊዞች ከኢትዮጵያ ገዝተው ለቻይና አቅራቢ ከሆኑ መሠረተ ልማት (መንገድ፡ ስልክ፣ መብራትና ወዘተ) በብድር እየሠሩ ለሚያቅርቡት ቻይናዎች ኢትዮጵያ ራሿ ለምን አቅራቢነቷን አሻሽላ ተጠቃሚ አትሆንም? ለመንደርደር እንዲያስችልም፡ ለጊዜውም ቢሆን የመህል አትራፊውን ከመጥቀም ይልቅ፡ በጊዜያዊነት ቻይናዎች ጋር 15% ሆነ 20% የሚሁነውን ምርት ለቻይናዎቹ፤ በተስማሚ የውጭ ምንዛሪ ስምምነት ኢትዮጵያ ብድሮቿን ለመክፈል
ደርግ የውጭ ምነዛሪ ባጣበት ዘመን የቀድሞ የምሥራቅ አውሮፓ ሶሻሊስት ሃገሮች ሸቀጣሽቀጦችን በብድር በማቅረብ ከኛ በርካሽ የውሰዱትን ቡናና ሌሎች ምርቶች እነርሱን የተሻሉ ኤክስፕርተሮችና ተጠቃሚዎች ከማድረጉ እንደሕዝብ ልንማርበትና ልናርመው የሚገባ ትምህርት የሚሰጥ ይመስለኛል፡
ለማንኛውም የእንግሊዞ ቹአሠራር ከብዙ ዘመን ልምዳቸው የተማሩት ዘዴ ስለሆነ፡ አሁንም ጥቅማቸውን ለማራመድ የሃገሩን በሬ በአገሩ ሠርዶና በሃገሩ እምቧይታ ለማግባባት በደንቡ ተሰናድተው ነው የመጡት። እኛስ የሃገራችንንና የአምራችቻችን ጥቅም ማስከበር እንችል ይሆን?
ከሌሎች ጊዜያት በበለጠ በዚህ ዓመት በርካታ የእንግሊዝ ኩባንያዎች ወደ ኢትዮጵያ መጥተዋል፡፡ ጥቂት የማይባሉትም ኢንቨስት ማድረግ ጀምረዋል፡፡ ጥናት እያካሄዱ ያሉትም ቁጥራቸው ቀላል አልሆነም፡፡
ለንግድ ሥራ ጉዳይ በርካታ የንግድ ልዑካን እንደመጡ ሁሉ ከአራት ያላሰኑ በሚኒስትር ደረጃ የተመሩ ጉብኝቶች ከለንደን ወደ አዲስ አበባ ተደርገዋል፡፡ በዚህ ዓመት የሚደረገው የንግድ ልዑካን ምልልስም ይበልጥ እንደሚቀጥል ይጠበቃል፡፡
እንግሊዝ በተለየ ሁኔታ በዚህ ዓመት ወደተለያዩ አገሮች አነስተኛና መካከለኛ ኩባንያዎቿን ማሰማራት የጀመረች ሲሆን፣ ይኸውም አገሪቱ ደርሶባት ከነበረው የኢኮኖሚ ቀውስ ለማገገም ከተጠቀመችበት መላ ውስጥ የሚካተት ነው፡፡ ኩባንያዎቿ በሌሎች አገሮች ገንዘብ እየሠሩ ወደእንግሊዝ እንዲያጎርፉ ለማድረግ የታሰበበት ይህ ዘዴ፣ በአፍሪካ ቀና ቀና ማለት ለጀመረው ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ በጎ እንደሆነ ይነገራል፡፡ በተለይ በቻይናና በሌሎች የሩቅ ምሥራቅ አገሮች የተጥለቀለውን የሸቀጥና መሠረተ ልማት ግንባታ ዘርፍ፣ አውሮፓውያኑ በፉክክር መምጣታቸው ከጥራት አኳያ በተለይ ተፈላጊነቱ እየተነገረለት ነው፡፡
ከትናንት በስቲያ በኢትዮጵያ የእንግሊዝ አምባሳደር መኖርያ ቤት ተገኝተው ከኢትዮጵያ የንግድ ማኅበረሰቡ አባላት ጋር የተነጋገሩና የተደራደሩ ስድስት ያህል ኩባንያዎችም መስተንግዶ ተደርጎላቸው ነበር፡፡
ከስድስቱ ኩባንያዎች መካከል ከኢትዮጵያ የቅባት እህሎችና ቡና ለመግዛት፣ በምትኩም ለቻይናና ለሌሎች ደንበኞቹ ለማቅረብና ከኢትዮጵያውያን አቅራቢያዎች ጋር ለመደራደር የመጣው ፋስ ትሬድ ኤንድ ኢንቨስትመንት የተሰኘው ኩባንያ አንዱ ነው፡፡ የኩባንያው የሽያጭ ኃላፊ ፋሬስ ኦውፊ ለሪፖርተር እንዳስታወቁት፣ በዓመት እስከ 10 ሺሕ ቶን ሰሊጥ ለመግዛት አቅደዋል፡፡
የሁመራ ሰሊጥ በቻይናውያኑ ዘንድ ተፈላጊነቱ ከፍተኛ ሲሆን ይኸውም ተጨምቆ ከሚወጣው ዘይት ባሻገር፣ እህሉ ለሌላ ተግባርም ተፈላጊ ስለሆነ ነው፡፡ ጃፓንም ልትገዛቸው የምትችልበት ዕድል እንዳለ ፋሬስ አስታውቀዋል፡፡ ከዚህ ቀደም ከሱዳን ሲገዛ የቆየው ኩባንያ፣ በተለይ ሰሊጥ ለመግዛት እንደመምጣቱ ከኢትዮጵያ ለመግዛት በሚፈልጉት ሰሊጥ ላይ ሦስት መሠረታዊ ጉዳዮች የግድ መሟላት እንዳለባቸው ገልጸዋል፡፡
በጊዜ ምርቱን የማቅረብ፣ የዋጋ ጉዳይና ጥራት እንደሚሳስባቸው የገለጹት ፋሬስ፣ በተለይ በምርት አቅርቦት ጉዳይ ላይ በአስተማማኝ ሁኔታ ምርቱ ሳይዘገይ ካልተጫነ በቀር ከደንበኛቸው ጋር ያላቸው የንግድ ግንኙነት እንደሚበላሽ ሲገልጹ፣ በሎጂስቲክስና በሌሎች ጣጣዎች ሳቢያ የምርት ጭነቱ ቢበዛ እስከ አሥር ቀን ቢዘገይ ተቀባይነት የሚኖረው ቢሆንም፣ ከዚያ በላይ ግን እስከ አንድ ወርና ከዚያም ለሚልቅ ጊዜ ከዘገየ ተቀባዩ ደንበኛ ንግዱ ስለሚጎዳበት አንቀበለውም ብለዋል፡፡ ይህ በስምምነት ሰነድ ላይ በግልጽ ሰፍሮ የሚተገበር እንዲሆንም ይጠይቃሉ፡፡
ምርቱን በጊዜ ከማድረስ ባሻገር ኢትዮጵያውያኑ ኤክስፖርተሮች ለሚያቀርቡት ምርት ቁርጥ ዋጋ እንዲጠይቁ፣ ለዚህም የክፍያ አፈጻጸሙ በሰነዱ ላይ በተደረገበት ስምምነት መሠረት (Payment Against Document) እንደሚሆንም ፋሬስ አስታውቀዋል፡፡ ሌላኛው በጥብቅ የሚፈለግ መስፈርት ደግሞ ጥራት ነው፡፡ ስምምነት በተደረገበት ደረጃ ጥራቱ የተጠበቀ ሰሊጥ የሚያቀርብ ደንበኛ ቢያገኙ፣ በዘላቂነት ከ10 ሺሕ ቶን ያላነሰ ግዥ በየዓመቱ ለመፈጸም መምጣጣቸውን ፋሬስ ገልጸው፣ እስካሁንም ከኤክስፖርተሮች ጋር መነጋገራቸውን ጠቁመዋል፡፡
ሌላኛው ኩባንያ ደግሞ ቱዶር ኤክስፖርት የተሰኘው ሲሆን ከሁለት ዓመት በፊት ወኪል ድርጅቱን እዚህ ከፍቶ መንቀሳቀስ ጀምሯል፡፡ በተለይ ለፎቶግራፍ ሕትመት የሚያገለግሉ የወረቀት ምርቶችን በማምረት ከ50 ዓመታት በላይ በእንግሊዝ ያስቆጠረ ሲሆን፣ በአሁኑ ጊዜ በፊልም፣ በፎቶግራፍ ማተሚያ ወረቀት እንዲሁም በኬሚካል ውጤቶች የተሳካለት ሆኖ አፍሪካና መካከለኛው ምሥራቅን እያዳረሰ እንደሚገኝ የኩባንያው መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ በላባራቶር፣ በኤሌክትሪካል ምርቶች፣ ለጥጥ ምርት የሚሆኑ ፀረ ጠባይ መድኃኒቶችን የሚያመርተው፣ ሆክሊይ ኢንተርናሽናል የተባለው ኩባንያም ለግብርናው ዘርፍ የሚሆኑ ግብዓቶችን ለማቅረብ ፍላጎት እንዳላቸው አስታውቀዋል፡፡
ኩባንያዎቹን በመምራት አዲስ አበባ ያመጣቻቸው በዩናይትድ ኪንግደም፣ የንግድና የኢንቨስትመት ተቋም ውስጥ የዓለም አቀፍ ንግድ አማካሪዋ ሰምሀር ሀብተጽዮን ናት፡፡ ከኩባንያዎቹ መካከል ቢሮ የሚከፍቱ፣ ከሌሎች የንግድ ወኪሎች ጋር በጋራ የሚሠሩ እንደሚኖሩ ገልጻለች፡፡
በኢትዮጵያ የእንግሊዝ አምባሳደር ግሬግ ዶሪ በበኩላቸው በኢትዮጵያ እየተበራከተ የመጣው የእንግሊዝ ንግድ ልዑካን ጉብኝት ምናልባትም ኢኮኖሚው ለውጭ ኩባንያዎች ክፍት እየሆነ መምጣቱን ተከትሎ ሊሆን እንደሚችል ይናገራሉ፡፡ አገሪቱን ብዙዎች በበጎ አይን እያወቋት መምጣታቸውም አስተዋጽኦ እንዳደረገ የሚገምቱት አምባሳደር ግሬግ፣ ከጥቂጥ ዓመታት በፊት እነባንድ ኤይድ የሚያስተዋውቋት ኢትዮጵያ፣ በረሃብና በድርቅ የምትታወቅ ነበረች ይላሉ፡፡ በዚህ ዓመት ብቻ አራት ያህል የእንግሊዝ ሚኒስትሮች በኢትዮጵያ ጉብኝት ያደረጉ ሲሆን፣ ከአፍሪካ ኅብረት ጋር የተያያዘ ጉብኝት ያደረጉ እንዳሉ ሁሉ እግረ መንገዳቸውንም በንግድና በኢኮኖሚ ጉዳይ ላይ ከኢትዮጵያ ጋር ለመምከር የመጡትንም ይጨምራል፡፡
በተለይ ኢትዮጵያ የወቅቱ የአፍሪካ ሊቀመንበርነትን በመያዟ፣ እንግሊዝም የቡድን ስምንት የወቅቱ ሊቀመንበርበነትን በተመሳሳይ የያዘች በመሆኗ ጭምር፣ የእንግሊዝ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ጉብኝት ማድረጋቸውን አስታውሰዋል፡፡ በሶማሊያና በሱዳን ጉዳይ ከሚመክረው የሁለቱ አገሮች የወቅቱ ሊቀመንበርነት፣ ከዚህም በላይ በአካባቢ ጥበቃ ጉዳይ ላይም ትኩረት እንደሚያደረግ፣ በመጪው ወርም በሶማሊያ መንግሥት አሳሳቢና ቅድሚያ ሊሰጣቸው ይገባል በሚባሉ ጉዳዮች ላይ እንደሚወያይ ይጠበቃል፡፡ ከአምስት ዓመት በፊት በኢትዮጵያና በእንግሊዝ መካከል የነበረው የንግድ ግንኙነት ዝቅተኛ እንደነበር በአሁኑ ጊዜ ግን ይህ እየተሻሻለ፣ እንደዲያጆ ያሉ ኩባንያዎች 225 ሚሊዮን ዶላር ኢንቨስት በማድረግ ሜታ ቢራን መግዛቱ የሚታወስ ሲሆን፣ ዱዌት፣ ኤኤንኤስ ፉድስና ሌሎችም ትልልቅ ኩባያዎች መምጣታቸውን አምባሳደሩ አስታውቀዋል፡፡
በሌላ በኩል ኤምባሲው የቪዛ ክፍሉን ከአዲስ አበባ ወደናይሮቢ ማዛወሩ የንግድ እንቅስቃሴው ላይ ምንም እክል እንዳልፈጠረ የገለጹት አምባሳደሩ፣ ቀድሞ በሚሰጥበት የጊዜ ገደብ መሠረት ከኬንያ ቪዛው እየተሰጠ እንደሚገኝ አስታውቀዋል፡፡ የቪዛ ክፍሉን ወደኬንያ ማዛወር ያስፈለገው በአንድ ማዕከል እንዲመራ ለማድረግና ወጪ ለመቀነስ ታስቦ እንደሆነም አስታውቀዋል፡፡ በርካታ ኢትዮጵያውያን የቪዛ ክፍሉ ወደኬንያ መዛወሩን እስካሁን ባይገነዘቡም፣ ዓመት ሊያስቆጥር መቃረቡን ለማወቅ ተችሏል፡፡
ዘላለም ግዛው አዲስ አበባ፦ ሱዳን የድንበር ውዝግቡን አስመልክቶ እየሄደችበት ያለው የተሳሳተ መንገድ በአባይና በሌላም ምክንያት ኢትዮጵያን ለማፈራረስ ከሚፈልጉ አገራት ጋር...
ሕወሓትና ኦነግ በአሸባሪነት መፈረጅ እንዳለባቸው የህግ ምሁራን ጠየቁ፡፡ አሻራ ሚዲያ ህዳር፡-23/03/13/ዓ.ም ባህር ዳር መንግሥት ሕወሓትንና ኦነግ ሸኔን በአሸባሪነት ሊፈርጃቸው እንደሚገባ የሕግ ምሁራን ጠይቀዋል፡፡ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 6ኛ ዓመት የሥራ ዘመን 2ኛ ልዩ ስብሰባውን ማካሄዱ ይታወሳል፡፡ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 6ኛ ዓመት የሥራ ዘመን 2ኛ ልዩ ስብሰባ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ማብራሪያ እንዲሰጡባቸው ከምክር ቤት አባላት ከቀረቡ ጥያቄዎች መካከል ሕወሓትንና ኦነግ ሸኔን በአሸባሪነት መፈረጅ አንዱ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ከምክር ቤት አባላት በጉዳዩ ላይ ተደጋግሞ የተነሳው ጥያቄ ተገቢና የሚጠበቅ መሆኑንም የሕግ ምሁራን ተናግረዋል፡፡ በባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ የሕግ ትምሕርት ቤት መምህር ተመስገን ሲሳይ እንዳሉት ኢትዮጵያ የሽብር ወንጀልን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ያጸደቀችው አዋጅ ቁጥር 1176/2012 ሽብርተኝነትን በማያሻማ መልኩ አስቀምጦታል፡፡ የተቀመጡ የሽብር ድርጊቶች በሙሉ በኢትዮጵያ መፈጸመዋቸውንም አቶ ተመስገን ተናግረዋል፤ የድርጊቱ ባለቤት የሕወሓት መሪዎች መሆናቸውንም የመንግሥትን ተደጋጋሚ መግለጫ ዋቢ አድርገው አብራርተዋል፡፡ በወሎ ዩኒቨርሲቲ የዓለም አቀፍ ሕግ መምህር ደጀን የማነ እንዳሉት ኦነግ ሸኔ ቦኮሀራም የተባለው የአሸባሪ ቡድን ናይጀሪያ ላይ እንደሚያደርገው የደምቢዶሎ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎችን ካገተ ቆይቷል፤ ንጹኃን ዜጎችን በተለይ ዘርን በመለየት አማራውን አሰቃይቷል፤ ገድሏል፤ ልዩ ልዩ የሽብር ድርጊቶችንም ፈጽሟል፡፡ አቶ ደጀን በሰጡት ማብራሪያ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ስልጣንና ተግባር ሕግ ማውጣትና ውሳኔ ማሳለፍ ቢሆንም አስፈጻሚ አካላት በጉዳዩ ላይ ቸልተኛ ስለዚህ ሕወሓትና ኦነግ በዓለም ላይ ያለ አሸባሪ የሚሠራውን ሁሉ ሠርተዋል በአሸባሪነት ለመፈረጅም መረጃዎች ከበቂ በላይ ሞልተው ፈስሰዋል ብለዋል፡፡ በሽብር መፈረጅ ግልፅ የሆነ የሕግ መስፈርት እንዳለው በመጥቀስም ሁለቱ ቡድኖች ግን ከዚያ የዘለለ ዓለም አቀፍ የዘር ማጥፋት ወንጀሎችንና የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን መፈጸማቸውን አንስተዋል፡፡ መንግሥት በሽብርተኝነት ለመፈረጂ ያሳየው ዳተኝነትም ተገቢ እንዳልሆነ አመላክተዋል፡፡ ዘጋቢ፡- ጥላሁን ታምሩ
በቅርቡ “የታካሚው ማስታወሻ” የሚል በህክምና ሳይንስ የተዋዛ ልቦለድ ያስነበቡን ዶ/ር መለሰ ታየ ዛሬ ረቡዕ በኢትዮ ኤፍ ኤም የክቡራትና ክቡራን ፕሮግራም እንግዳችን ናቸው፡፡ ሬዲዮናችሁን…
አዲስ አበባ፣ ጥር 17፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የሞደርና ክትባት በብሪታንያና በደቡብ አፍሪካ የተከሰተውን አዲሱን የኮሮና ቫይረስ እንደሚከላከል የመድሃኒት አምራች ኩባንያ ተመራማሪዎች አረጋገጡ፡፡
ከፍተኛ ተነባቢነት ለማግኘት ችላ የነበረችው “አዲስ ነገር” ጋዜጣ ባልደረባና ሼር ሆልደር ነበር፡፡ በወቅቱ በጋዜጣው ላይ የሚወጡት በሳል ጽሑፎች ያልተመቸው አምባገነን ሥርዓት፣ በነፃው ፕሬስ ታሪክ ውስጥ ደማቅ ታሪክ የፃፈውን ጋዜጣና ሠራተኞቹን ለማጥፋት ያደረገውን ግፊት ተከትሎ በድንገት ከሀገር ሊወጣ ችሏል፡፡
አሜሪካን እንደደረሰ የትምህርት ዕድል ቢያገኝም፣ ከሀገሩ ለመውጣት አስቀድሞ የስልነቦና ዝግጅት ያልነበረው ከመሆኑ ጋር ተያይዞ አንድ ዓመት ከመንፈቅ ያህል በቁጭትና በእልህ ውስጥ ለመቀመጥ ተገዷል፡፡በሀገር ቤት ቆይታው ለታሪክ፣ ለፍልስፍና፣ ለስነ መለኮት እና ለፖለቲካ ከፍተኛ ትኩረት ሲሰጥ ከመቆየቱ ጋር ተያይዞ፤ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ በተለይም ከአብዮቱ መነሣት በኋላ፣ “የብሔር ጭቆና አለ”፣ “የኢትዮጵያ ታሪክ እኛን አይገልፅም” ለሚሉት ጥያቄዎች የተሠጠው አመላለስ ልክ ባይሆንም፣ የተስተጋቡት ጥያቄዎች ግን ተገቢነት እና ታሪካዊ አመጣጥ አላቸው የሚል ግምት አሳድሮበት እንደቆየም ያስታውሳል፡፡
አሁን ላይ ከብሔርተኝነት ፖለቲካ (በተለይም የኦሮሞ አክቲቪስቶች፣ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችና ልሂቃኖች) ጋር በተያያዘ በሚጽፋቸው ጽሑፎች እና በሚሠጣቸው አስተያየቶች፣ ሀገራዊ አንድነትን አጥብቆ በማስቀደም የሚታወቀው ጋዜጠኛ ታምራት ነገራ፣ በርካቶች ዘንድ የኢትዮጵያ ሃገረ መንግሥታና ታሪክን የተመለከቱ ምልከታዎቹ አነጋጋሪ ናቸው፡፡ በኢትዮጵያ ፖለቲካም ሆነ ታሪካዊ ሁነቶች ዙርያ መረዳቶቹን በግልጽና በማያሻማ መንገድ በማስተጋባት የሚታወቀው ይህ ወጣት ጋዜጠኛ በወቅታዊና ሀገራዊ ጉዳዮች ዙሪያ ተከታዩን ቆይታ ከግዮን መጽሔት አድርጓል፡፡
ግዮን፡- የጠ/ሚ/ር ዐቢይ አሕመድ ስልጣን መያዝን ተከትሎ ከስደት ወደ አገር ቤት መጥተሃል፤ በቀጣይ “አዲስ ነገር” ጋዜጣ ዳግም ለሕትመት የምትበቃበት ዕድል ይኖር ይሆን?
ታምራት፡- ከአሜሪካ ወደ ኢትዮጵያ ያደረኩት ሽግግር ላይ ባለቤቴ ሰላም በላይ ያላት ሚናን በቃል ልገልፀው አልችልም። በነገርህ ላይ በእሷ እና በእኔ መካከል ስለኢትዮጵያ ጉዳይ አንድ ያለው ልዩነት እኔ የዳግማዊ ምኒልክ አድናቂ መሆኔ እና እሷ ደግሞ የአፄ ቴዎድሮስ አምላኪ መሆኗ ብቻ ነው። ወደ ነጥቡ ስመለስ ፣ ውጭ አገር የመኖር ጉጉቱ የሌለኝ በመሆኑ ዕድሉ ሲፈጠር በፍጥነት ነው ወደ ኢትዮጵያ የመጣሁት፡፡ እዚህ ከገባሁ በኋላ ትዳር መስርቻለሁ፤ “ዋርካ”ን ከጓደኞቼ
እንደምታውቀው ሁላችንም ጓደኛሞች ነን፤ በፊት ሀገራችን ላይ አንድ ላይ የመኖር አድቫንቴጅ ነበረን፡፡ አሁን ላይ ግን መስፍን ነጋሽ ስዊድን፣ ዐቢይ ተ/ማርያም እንግሊዝ፣ ዳኝነት መኮንን አሜሪካ፣ ተስፋዓለም ጀርመን፣ ማስረሻ ሆላንድ ነው ያሉት፡፡ እዚህ ያለነው እኔና ግርማ ብቻ ነን፤ በዛ ላይ ሁሉም በያሉበት ሀገር በሥራ ላይ በመሆናቸው፣ እነዚህን ሰዎች ሰብስበህ “አዲስ ነገር”ን ዳግም ለሕትመት ማብቃት ከባድ ነው፡፡ይህ ማለት ግን አዲስ ነገር ጋዜጣ ከዚህ በኋላ አይወጣም፣ ቀርቷል ብዬ እየደመደምኩ አይደለም፡፡ በሆነ ወቅት ይህ ቡድን የሚሰበሰብበት ሁኔታ ከተፈጠረ፣ ጋዜጣዋ ለሕትመት የምታበቃበት ዕድል ይኖራል ብዬ አስባለሁ፡፡ አሁንም አንዳንድ መነሳሳቶች በኋደኞቼ ላይ እየታየ ነው፡፡
ግዮን፡- ኢትዮጵያ ውስጥ በነበርክበት ጊዜ ከኦሮሞ ብሔርተኝነት ፖለቲካ አቀንቃኝነት ጋር በተያያዘ የደጋፊነት ስሜት ያላቸውን ሃሳቦች ትገልጽ ነበር ይባላል፡፡ ምን ምላሽ አለህ?
ታምራት፡- በብሔርተኝነት እንቅስቃሴ ላይ ተሳትፌ አላውቅም፤ የኦሮሞ አክቲቪስትም ሆኜ አላውቅም፡፡ የወጣሁበት ማኅበረሰብ ኦሮሞ ነው፤ ማንም ሠው የፈለገውን መለኪያ ቢያመጣ፣ አሁን ኦሮሞ ነኝ ብለው ከሚጮኹት የበለጠ ኦሮሞ ነኝ፡፡ በደም ብትሄድ፣ በቤተሰብ ብትመጣ ጭምር፡፡ በአመለካከት ግን የኦሮሞ ብሔርተኛ ሆኜ አላውቅም፤ ልሆንም አልችልም፡፡ የዛን ጊዜም ቢሆን “የኦሮሞ ሕዝብ ተጨቁኗል፣ በደልይደርስበታል” ብዬም አላውቅም፡፡በፖለቲካ ፓርቲ ውስጥ የነበረኝን ተሣትፎም ብትመለከት በኢድልና ቅንጅት በኩል ነው የመጣኹት፡፡ በየትኛውም መንገድ የብሔር ጭቆናን በተመለከተ ምንም ዓይነት እንቅስቃሴ
አድርጌ አላውቅም፡፡ የኢትዮጵያ ታሪክና ተረክ፣ ባህልና ቋንቋ አላሳተፈንም የሚሉ ሰዎች ጥያቄ፤ ቢያንስ ድምፃቸው ይሰማ የሚል ዓይነት ነገር ግን በጥቂቱ ነበረኝ፤ ምናልባት ይሄን እንደ ብሔርተኝነት ካልወሰድከው በስተቀር፡፡
ታምራት፡- አሁን ላይማ ከመስማት አልፎ ሌሎች እንዳይናገሩ የሀገሪቱ ሕልውና ላይ አደጋ ስለሆነ፣ እንደውም ይጨፍለቁ ባይ ነኝ፡፡ ከተማሪዎች ንቅናቄ ጋር ተያይዞ ያኔ በነበረችው ኢትዮጵያ ወስጥ የመጣው የእነ ዋለልኝ ጥያቄ፣ የተወሰደበት መንገድ በጣም በዛ እንጂ ጥያቄው ትክክል ነበር፡፡ አሁን ላይ ግን ጥያቄው ራሱ ተገቢ አይደለም፡፡
ታምራት፡- እንደሄድኩኝ ቤተሰብ ጋር ነበር ያረፍኩት፤ ጃዋር ደግሞ ቤተሰቤን ያውቃል፡፡ ከሀገር የወጣሁት ያለ ፍላጎቴ በመሆኑ በጣም እያመሸሁ ስለምገባ፣ ላሳረፈኝ ሰው ትንሽ አስቸጋሪ ስለሆንኩ አልተስማማንም፡፡ ያኔ ጃዋር ‹እኔ ጋር ና› አለኝ፡፡ በነገራችን ላይ በግለ ባህሪ ደረጃ ጃዋር በቀላሉ ልታገኘው የምትችለው፣ ደግ ሰው ነው፡፡በዚህ መንገድ ጃዋር ጋር ስሄድ እሱ እንጂ እኔ ሥራ የለኝም፡፡ የቤት ኪራይ፣ የምንበላውም ሆነ የምንጠጣውን የሚከፍለው እሱ ነው፡፡ ጃዋር
ታምራት፡- አሁን አንገናኝም፡፡ የሚገርምህ እሱ የተማረበት ዩንቨርስቲ ስታንፎርድ፣ ጠንካራ መንግሥት መኖር አለበት ብሎ የሚያምን ነው፡፡ እነ ኮንዶ ሊዛራይዝ የነበሩበት ታላቅ ዩንቨርስቲ ነው፡፡ በነገራችን ላይ ብዙ ሰዎች ጃዋርን ዝም ብው ሲንቁት ይገርመኛል፡፡ኢ.ሲ.ኤ በነበረ ስብሰባ ላይ “እኔ ምኹር ነኝ”
ያለው እኮ የምሩን ነው፡፡ በዛ ላይ ሲሪየስ ስትራጀቲስት ነው፡፡ እኔ ሳውቀው በፊት ከኢሳት ጋር በጣም ቀረቤታ ነበረው፣ ከኢትዮጵያዊ ብሔርተኞች ጋር ቀረቤታ ነበረው፡፡ እኔና ጃዋርን ያስተዋወቀን ያሬድ ጥበቡ ነው፡፡ ያገኘኝ ቀን ቤተሰቦቼ በኦነግ ውስጥ የነበራቸውን ተሳትፎ ስለሚያውቅ፣ “ከእነሱ ቤት ወጥተህ ነው፤
አንፃር የኢትዮጵያ ብሔርተኛ መሆኔ ብዙ ጊዜ ይገርመው ነበር፡፡ እኔ ሳውቀው ጃዋር በአይዶሎጂው ኢትዮጵያን አደጋ ውስጥ በሚከት መልኩ የኦሮሞን ጥያቄ የሚያቀነቅን ሠው አልነበረም፡፡ በኮሚኒቲ ሴንተር ውስጥ በምናደርጋቸው ውይይቶች ውስጥም ቢሆን፣ ኦሮሞ የኢትዮጵያን ሕልውናና ጥቅም ማስጠበቅ
አለበት ዓይነት አቋም ነበረው፡፡እንደማንኛውም ልሂቃን የኦሮሞን መደራጀት ግን ይደግፍና ያበረታታ ነበር፡፡ ከዚህ በተጨማሪ፤ በወቅቱ “ኦነግ ሲያካሂድ የነበረው ፀረ ኦሕዴድ እንቅስቃሴ አስፈላጊ አይደለም” ብሎ ከማመን ባሻገር፤ ከኦሕዴድ ሹማምንት ጋርም ረዥም ቀረቤታ ነበረው፡፡ “ኦሮሞ ፈርስት” የምትለው ዕሳቤውን ይዞ በአልጀዚራ ቴሌቭዥን ላይ ትንታኔ ሲሰጥ፤ ያኔ ከጠበቀው በላይ ስሙ ተጋነነ፣ ተደነቀ፡፡ በዚህም የተነሳ ኦሮሞን እንደ አንደኛ ማንነት በመያዝ፣ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ መሣተፍ የጀመረው፡፡“ኦሮሞ ፈርስት” በሚል አመለካከት ከዛ በኋላ የተደረጉት ነገሮች ለእኔ የነገሩኝ፤ ጥያቄውና አካሄዱ እንደማይጠቅም፣ መቆሚያም እንደሌለው ነው፡፡ አውራ ጣትህን ብትሰጠው እጅ ይጠይቃል፣ እጅ ስትሰጠው ክርን ይጠይቃል፣ ክርን ስትሰጠው ሌላ እየጠየቀ የሚስፋፋ፣ ሀገሪቷም ሆነ መንግሥትም እንዲኖር የማይፈልግ አካሄድ ነው፡፡ እኔ ደግሞ የመንግሥትና የሀገርን ሕልውና አደጋ ውስጥ እስከ ከተተ ድረስ የኦሮሞ፣ የጉራጌ፣ የክርስቲያን
ይሁን የሙስሊም የማንንም ጥያቄ፤ አትቀበለው ብቻ ሣይሆን “ጨፍልቀው”፣ “አታስተናግደው” የሚል አቋም ነው ያለኝ፡፡አሁን ኢትዮጵያ ውስጥ ችግሩ ምንድን ነው? ካልከኝ፤ የትኛውን ጥያቄ እናስተናግድ? የትኛውን ጥያቄ ቅድሚያ ምላሽ እንስጥ? የትኛውን እንጨፍልቅ? የሚል ፕሮሰስ የለንም፡፡ ገዢ ሆኖ
የመጣው አካል መጀመሪያ መጥቶ ሥልጣኑን ማረጋገጥ አለበት፡፡ ሌሎች ሀገሮች ጥያቄ ከሚያስተናግዱበት መንገድ አልፈው፣ ገዢው ሥልጣኑን የሚጠበቅበትና የሚያስቀጥልበት፣ ጥያቄዎች ደግሞ ለብቻቸው የሚስተናገዱበት መንገዶች ሁሉ አሏቸው፡፡
ታምራት፡- ሥልጣን የማስጠበቅ መንገዱ፤ “መብቴ”፣ “ጭቆናዬ” ከሚሉ የውሸት ለቅሶዎች የምትለይበት አሠራር በእኛ ሀገር አልተበጀም፡፡ ሁሉም አልቃሻ፣ ተበደልኩ ባይና ሥልጣን ፈላጊ ነው የሚመስለው፡፡
ታምራት፡- ጃዋር አቋሙ እዚህ ጋር ነው ብለህ በትክክል ልትደመድመው የማትችለው ሠው ነው፡፡ እስካሁን የተናገራቸው ነገሮች፣ የጻፋቸውን ጽሑፎችና ያደረጋቸውን ቃለምልልሶች ጨምቀህ፣ ይሄ ነው አቋሙ ማለት አትችልም፡፡ ሁለተኛ አሁን ያለውና ያኔ እኔ የማውቀው ጃዋር አንድ ዓይነት ሰዎች አይደሉም፡፡ ምክንያቱም አሁን ከትልልቅ ኦርጋናይዘሮች፣ ከኤርትራ፣ ሳዑዲ፣ ኳታር ከመሰሉ ከተለያዩ ሀገሮች ፤ እንዲሁም ከኢትዮጵያ ትልልቅ ነጋዴዎችና ባለስልጣናት
ታምራት፡- ይፈልጋል፡፡ አቋምና ግልጽ ፍላጎት ከሌለህማ የምታራምደው ነገር የለም ማለት ነው፡፡ አሁን ጃዋር የዘውግ ፌዴራሊዝሙ እንዲቀጥል ይፈልጋል፤ ያለምንም ጥርጥር መናገር የምችለው ይሄን ብቻ ነው፡፡ እኔ ደግሞ እሱ እንዲቀጥል አልፈልግም፡፡ አብዛኞቻችን ይሄ የዘውግ ፌደራሊዝም ለሀገሪቱ አደጋ ነው ብለን እናምናለን፡፡
ግዮን፡- የዘመናዊት ኢትዮጵያን ሃገረ መንግሥት ምሥረታ እውን ያደረጉት አፄ ምኒልክ ናቸው የሚሉ ብዙ ምሁራን እንዳሉ ሁሉ፤ ሂደቱን ከቅኝ ግዛት ግር በማመሳሰል ወደ ተለያየ ቦታ ወረራ የፈጸሙትም ምኒልክ ናቸው ብለው የሚከሱ አሉ፡፡ የአንተስ አመለካከት በዚህ ዙሪያ ምንድነው?
ታምራት፡- በአጭሩ ልንገርህ፡፡ ሁሉም የአፍሪካ ሀገራት ምኒልክ ቢኖራቸው ኖሮ ያመልኩት ነበር፡፡ ሃይማኖት ሁሉ ይሆን ነበር ምንሊክ፡፡ እንኳን ምኒልክ ‹ራስ ተፈሪ› ተብሎ ኃይለ ሥላሴም ሃይማኖት ሆነዋል፡፡ እርሳቸው የተመለኩት እኮ በምኒልክ ሥራዎች ነው፡፡“ምኒልክ ጨቆነኝ” ለሚለው፤ አንደኛ በበ ሁኔታ አልጨቆኑህም በሚለው ነጥብ ነው የምከራከረው፡፡ የበለጠ ሊጨቁንህ ሲገባው ሩህሩህ ሆኖ አልጨቆነህም ነው አቋሜ፡፡ሌላውና ዋነኛው ነገር ኦሮሞ ምኒልክን ማምለክ
ይገባዋል፡፡ ማመስገን ሳይሆን ማምለክ፡፡ እያንዳንዱ ኦሮሞ በምኒልክ ሐውልት ስር ተንበርክኮ ሊያመልከው ይገባል፡፡ ምክንያቱም ኦሮሞ አሁን የያዘውን ማንነት እንዲይዝ ውለታ የዋለለት ምኒልክ ስለሆነ፡፡ ኦሮሞ ጣልያንኛ የማይናገረው በምኒልክ ምክንያት መሆኑን መርሣት የለበትም፡፡እውነቱን ንገረኝ ካልከኝ እነ ሌንጮ አሁን ያለውን የኦሮሞ ትውልድና ራሳቸውን ሸውደዋል፡፡ ግን ርግጠኛ ሆኜ የምነግርህ የኦሮሞ ሕዝብ ወደፊትም ቢሆን ምኒልክን ማምለኩ አይቀርም፡፡
ታምራት፡- በኦሮሞ ልሂቃን ከተሠሩ ትልቅ ስህተቶች ውስጥ፤ የኦሮሞን ትግል ከጥቁር አሜሪካውያን ትግል ለማጣበቅ፣ በኦሮሞ ላይ የደረሰውን በደል በጥቁር አሜሪካውያን ላይ ከደረሰው በደል ጋር ተመሣሣይነት አለው የሚል ትረካ መንዛቱ ነው፡፡ አሜሪካ ሄደህ ስታይ በጣም ለማመን የሚከብድ በደል ነው ነጮች በጥቁሮች ላይ የሠሩት፡፡ በነገራችን ላይ ጥቁር አሜሪካዊየሚባል ሠው ነው የፈጠሩት፡፡ ከአንጎላ ጀምሮ እስከ ጋና ድረስ ያለው. አፍሪካዊ በብሔር፣ በሃይማኖትና በቋንቋ የማይገናኝ ቢሆንም ነጮቹ ቋንቋውን ቀምተው፣ ሃይማኖቱን በሙሉ ወስደው፣ የእነሱ ቋንቋ ተናጋሪና ክርስቲያን ብቻ እንዲሆን ጠፍጥፈው ነበር የሠሩት፡፡ ይሄን ለማድረግ የተጠቀሙበት አመፅና መንገድ ደግሞ ለማመን ይከብዳል፡፡ ሠው እንደ ውሻ ታስሯል፣ ማን ከማን ጋር እንደ ከብት ቢዳቀል ምን ዓይነት ዘር ይፈጠራል በሚል አጥንተው ነበር ያዋለዷቸው፡፡ኢንዱስትሪያል ሪቮሉሽን የሚሉት እኮ በባሪያ ጀርባ ላይ ነው የመጣው ፤ ስኳርና ጥጥ ለማምረት ሰው እየተጨፈለቀ እኮ ነው የተሠራው፡፡ ያን ዓይነት ወንጀል ኢትዮጵያ ተከስቶ ቢሆንማ ኖሮ ምንኛ ሀብታም በሆንን? እነሱ በዛ ብቻ አልቆሙም፡፡ ነጭና ጥቁር ብለው
የሚማሩበትን፣ የሚበሉበትን፣ የሚኖሩበትን፣ የሚቆሙበትን፣ የሚሳፈሩበትን ወንበር ጭምር ለይተዋል፡፡ እኛ ሀገር እንደዚህ ዓይነት ነገር አልነበረም፣ አልሰማንም፣ አላየንም፡፡ ይሄ ቢኖር ነበር ጭቆና የሚባለው፡፡
ታምራት፡- ማንም በተለየ አልተጨቆነም፡፡ ጨቋኝ የነበረ ወይንም ተጠቃሚ የሆነ ልሂቅ አለ፣ ሁሉንም ሲጨፈለቅ የነበረ፡፡ የመሬት አሠራሩ ከሆነ ጊዜ በኋላ ልዩነት አለው፡፡ ልዩ ጭቆና በኦሮሞ ላይ ነበረ የሚለው የውሸት ትረካን ውጤቱን እኮ አየነው፡፡ እሱ አካሄድ እነ ሌንጮ ለታና የኦዴፓ ካድሬዎችን ወደ 4 ኪሎ ካምፕ ከማስፈንጠሪያነት ባሻገር፣ የኢትዮጵያን እውነተኛ ጥያቄዎች የምግብ፣ ውሃ ጤና አቅርቦትን ችግር አልፈታም፡፡ ዛሬም ሽንኩርት የምናመርተው ከመቶ ዓመት በፊት በሚመረትበት መንገድ ነው፡፡በልቶ ማደር በዚህች የአፍሪካ መዲና በምንላት አዲስ አበባ ውስጥ አስቸጋሪ ሆኗል፡፡ ልጆቻችን ማትሪክ መፈተናቸውን ርግጠኛ በማትሆንበት ሀገር ላይ እንደመሆናችን መጠን፤ በቅድሚያ እንዲህ ዓይነት ትክክለኛ ጥያቄዎችን ነው ማውራት ያለብን፡፡ ዋናው ጥያቄ ጭቆና አይደለም፣ ያነሣኋቸው መሰረታዊ ነጥቦች ከሠላምና መረጋጋት ጋር ሲስተናገዱ ብቻ ነው፡፡ መጀመሪያ ሳትበላ፣ ሳትጠጣና የጤናህ ዋስትና ሳይረጋገጥ፤ የትኛው ማንነት ኖሮህ ነው “ማንነቴ ተነካ” የምትለው?
ታምራት፡- የእሱን ምላሽ ለማግኘት ዝም ብለህ ዜና ማየት ይበቃል፡፡ በእኔና አንተ ዕድሜ እንኳን ድሮ ርግጠኛ ነበርንባቸው የምንላቸው ጥያቄዎችን ጨምሮ፣ ጠንካራ ማዕከላዊ መንግሥት እንዳይኖረን አድርጓል፡፡ የዘውግ ፌደራሊዝሙን እንተቻለን ማለት ፌደራሊዝምን እንተቻለን ማለት አይደለም፡፡ ከፈለግኽ ወደ
ታምራት፡- ብዙ አማራጮች አሉ፤ ቀዳሚው ግን ክልሎችን መቀናነስ ነው፡፡ እውነት ለሕዝብ የምንጨነቅ ከሆነ ለወለጋም፣ ለሸዋም፣ ለሐረርም ራሣቸውን እንዲያስተዳድሩ ወደ ፌደራል መውሰድ ይቻላል፡፡ አዲስ አስተዳደርም መፍጠር ይገባል፡፡ ሕገ መንግሥቱ እኮ መጽሐፍ ቅዱስ አይደለም፡፡ በነገራችን ላይ ቲዎሎጂ ካምፓስ ብትሄድ የእግዚአብሔር ቃል ነው የምንለው መጽሐፍ ቅዱስ ራሱ ጥያቄ ሲነሳበት ታያለህ፡፡ይሄ ፌደራሊዝምና ሕገ መንግስት ጥያቄ ውስጥ እንደገባ አምነን፣ በዛ መንገድ ነገሮችን ማስተካከሉ ራሱን የቻለ መፍትሔ ነው፡፡ ሌላው ብዙ የማይወራው ነገር የኦዴፓ (ኦሕዴድን) እንቅስቃሴ የመሩት ሰዎች “ድል” ብለው የሚመኩበት ነገር፣ ሕገ መንግሥቱን ጥያቄ ምልክት ውስጥ እንደከተተው አያውቁም፤ ለማወቅም አይፈቅዱም፡፡ ይሄንን የዘውግ ፌደራሊዝም ተጠቅመው ካሸነፉ በኋላ፣ ማስጠበቅ እንደሚችሉ ግን ማመን አልፈለጉም፤ አሁን በእሱ ውዝግብ ውስጥ ነው ያሉት፡፡
ታምራት፡- ከዚህ በኋላ ይሄን ሕገ መንግሥት ለማስጠበቅ ከባድ አቅም ይጠይቃል፡፡ ያንን ብታደርግ እንኳ ሕገ መንግሥቱ በራሱ ሀገሪቱን የሚያስቀጥል አይደለም፡፡ ያለው አማራጭ ሕገ መንግሥቱን እንደገና ማሻሻል ነው፡፡እሱን ለማድረግ ደግሞ ይሄን ቃል የገቡለትንና ያንጋጉትን መንጋ መቆጣጠር ይጠይቃል፡፡ ስለዚህም ግራ ገብቷቸዋል፡፡ ሥልጣን የያዙት ሕገ መንግሥቱን በማራገብ ነው፤ በነገራችን ላይ ሕገ መንግሥቱ እዚህ ድረስ ነው ሊያደርስ የሚችለው፡፡ ከዚህ በኋላ መውደቅ ነው ያለበት፣ ማመን ነው ያቃታቸው እሱን ነው፡፡
ታምራት፡- ይቻላል፡፡ ያለውን ሕገመንግስት እንዳለ አውጥቶ ከመጣል፣ የሕገመንግሥት ኮሚሽን አዋቅሮ፣ ሕገ መንግሥቱን ማሻሻል እና የክልሎቹን አወቃቀር እና እንደ ፌደሬሽን ም/ቤት ዓይነቱን መቀየር ይቻላል፡፡ እሱ ነው ትክክለኛው የፖለቲካ አቅጣጫ፡፡
ግዮን፡- ሕገ መንግሥቱን ለማሻሻል ሁሉም የክልል ምክርቤቶች መስማማት አለባቸው፣ ከእነሱ ውስጥ አንድ ተቃውሞ ከቀረበ ውድቅ ይሆናል የሚል የሕገ መንግሥት ድንጋጌ አለ፡፡
ታምራት፡- እሱ ችግር የለውም፡፡ ጠ/ሚ/ር ዐቢይ አሕመድ ለጉዳዩ ትኩረት ቢኖራቸው ማሻሻል ይችላሉ፡፡ ሕገ መንግሥቱ ይሻሻል ከተባለ ብዙ መንገዶች አሉ፤ በመጀመሪያ ይሄን ሂደቱን የሚመሩ የፖለቲካ ፓርቲዎችን መቆጣጠር ይጠይቃል፡፡ ከዛ ደግሞ ከተቃዋሚዎች ጋር በግልፅ መተባበር ያስፈልጋል፡፡በተከታይ ደግሞ ይሄ ሕገ መንግሥት አይሻሻል ለሚሉት ደግሞ ካሮትም፣ ዱላም ያስፈልጋል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ግን ይሄን ከማድረግ ይልቅ የውስጥ ጽዳት፣ መደመር እያሉ ማውራት ላይ
ታምራት፡- በዋነኝነት ትኩረት ያሻል፤ ትኩረት ካለህ የምትፈልገውን ለማድረግ አቅም ይኖርሃል፡፡ የተባለውን አካሄድ ደጋፊዎችና ለመሥራትም ጭምር ፍቃደኛ የሆኑ በርካታ ሰዎች አሉ፡፡ ግን እነዛን ለሀገር ለመሥራት ፍቃደኛ የሆኑ ሰዎች ማሰባሰብ ይጠይቃል፡፡ አሁን ሥራ ላይ ነው ማተኮር ያለብን፡፡ የፖለቲካ ሥራ፣ የማደራጀት ሥራ፣ አገሪቷን የማንቃት ሥራ ያስፈልጋል፡፡ይሄ ማለት ደግሞ አዲስ ፓርቲ ማቋቋም ከሆነ ማቋቋም፣ ብሔራዊ ውትድርና ማዘጋጀት ከሆነ
ታምራት፡- ተረኝነት ሕገ – መንግሥቱ ውስጥ ነው የተቀረፀው፡፡ ሕገ መንግሥቱ በውስጡ ያስቀመጠው መዋቅር ሳትወድ በግድህ ተረኛ እንድትሆን ያደርግሃል፡፡ ተረኝነትን ማምለጥ የምትችለው ሕገ መንግሥቱን ስትቀይር ብቻ ነው፡፡ ይሄ ሕገ መንግሥት እስካለ ድረስ የምታደራጀው፣ የምትዋቀረው በፓርቲ ነው፡፡ ፓርቲህ ሲያሸንፍ ደግሞ የአንተ ብሔር ወይም የአንተ ቡድን፣ ሀገር መምራቱ አይቀርም፡፡ይሄ እኮ ግልጽ ነው፡፡ ተረኝነት የለም የሚሉት ሰዎች ምን ጠብቀው እንደሆነ አይገባኝም፡፡ በትክክል ተረኝነት አለ፡፡ ያኔ ሕወሓት የትግራይ የበላይነት የለም እያለ ሲቀልድ ነበር እኮ፡፡ ኢሕአዴግ የቀረፀው ሕገ መንግሥት ውስጥ ተረኝነት በግልጽ የተቀመጠ በመሆኑ፣ “ተረኝነት አለ” ከማለት ውጪ ምንም ልትለው አትችልም፡፡ሕወሓትን ኦዴፓ(ኦህዴድ) ሲገፋው የኦዴፓ ደጋፊ፣ አባላትና በድርጅቱ ዙሪያ የሚያጨበጭቡ ሰዎች የበላይ ተረኛ መሆናቸው አይቀርም፡፡
ግዮን፡- በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ላይ ከሚደርሱ ጥቃቶች ጋር በተያያዘ ሰሞኑን ጠንከር ያሉ ጽሑፎችን እየጻፍክ ትገኛለህ፤ እስኪ ስለዚህ ጉዳይ እያወራ?
ታምራት፡- ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ላይ እየደረሰ ያለው ጥቃት አሁን አይደለም የጀመረው፡፡ አብዮቱ የለኮሰው አንዱ ነገር የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ከኢትዮጵያ መንግሥት ምስረታ ጋርና ከኢትዮጵያ ቢሮክራሲ ጋር ከነበራት ቀረቤታ አንፃር፣ ቤተክርስቲያንን ከሃገረ መንግሥት የመለየት ሂደቱ ሲጀመር ነው፡፡ከሕወሓት/ኦነግ መምጣት ጋርና ከአዲሱ ፌደራሊዝም መዋቀር ጋር በተከታታይነት የመጣው “በእኛ ላይ ጭቆና ይደርሣል” የሚለው ነገር፣ ከኢትዮጵያ መንግሥት ቀጥሎ የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ላይ በማተኮሩ ነው፡፡ እነዚህ ሰዎች ደግሞ ችግራቸው ኢትዮጵያ ውስጥ ጥያቄያችን ተመልሶ፣ ኢትዮጵያ ትቀጥል ሣይሆን ትፍረስ ነው እያሉ ያሉት፡፡ኢትዮጵያን ለማፍረስ ደግሞ ምንጩ ጋር ነው እየመጡ ያሉት፡፡ በአሜሪካ ቆይታዬ ያተረፍኩት አንደኛው ነገር፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ
ቤተ ክርስቲያን ለኢትዮጵያ መንግሥት ምስረታና ዘለቄታዊነት እንዴት ዓይነት ትልቅ ባለውለታ እንደሆነች መረዳቴ ነው፡፡ ይሄን ስትረዳ ደግሞ ጉዳዩ በጣም ጥልቅ እንደሆነ ይገባሃል፡፡ በኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ዙሪያ ያሉ ጥያቄዎችና እየተካሄደ ያለው ሰልፍ ቤተክርስቲያኒቱ በግልፅ የመንግሥት ጠበቃ እንደሆነች ተረድተው ወደ እዛ እንዲመጡ እፈልጋለሁ፡፡ለምሣሌ ላሊበላ፣ አክሱም ፂዮን፣ አብያተ ክርስቲያኒቱ የማን ናቸው? ብትል፤ ቤተክርስቲያን የኢትዮጵያ፣ ኢትዮጵያም ቤተከርስቲያን የሆኑበት ጠንካራ ግንኙነት ያላቸው ለመሆኑ ማስረጃ ይሆንሃል፡፡ ይሄንን ለማመን የግድኦርቶዶክስ መሆን አይጠበቅብህም፡፡ አሁን ቤተክርስቲያን ላይ እየደረሰ ያለው ጥቃትን ተከትሎ እየተነሳ ያለው ጥያቄ መስተጋባቱ ተገቢ ነው፡፡
ይሄ ተነሳሽነት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ በኢትዮጵያ ውስጥ ያላት ሚና ምንድን ነው? የሚለው ጉዳይን በግልጽ ያሳያል፡፡ መንግሥት ከሃይማኖት መለየት አለበት የሚለው ነገር አሁን ላይ ተጀምሯል ማለት ይቻላል፡፡ ሙስሊሞች ድምፃችን ይሰማ ብለዋል፣ ክርስቲያኖች መብታችን ይከበር እያሉ ነው፤ ስለዚህ ግልፅ የሆነ ውይይት ያስፈልገናል፡፡ ኦሮሞ፣ አማራ ከሚለው የጎጠኝነት ጥያቄ ኢትዮጵያ ወደ ተመሰረተችበት ዋናው ጥያቄና አዎንታዊ መሠረት እየመጣን ይመስለኛል፡፡
ታምራት፡- እሱ ጥያቄ በቀጥታ ዓላማው ሀገር ማፈራረስ ነው፡፡ የኦሮሞ ቤተ ክህነት የሚባል ነገር የለም፣ መንግሥታት ቢፈልጉት እንኳ፡፡ የኦሮሚያ ክልል ም/ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሽመልስና ባለስልጣናቱ ይሄን ጥያቄ ድጋፍ እየሰጡት ነው የሚመስለው፡፡ ይሄ ነገር ከፍ እያለ ሄዶ፣ ኦሮሚያን ወደ መገንጠል ጥያቄ መምጣቱ
ታምራት፡- አደጋው ከታያቸው ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ ናቸው በመጀመሪያ ደረጃ ምላሽ መስጠት ያለባቸው፡፡ ካልሆነ ግን የኢትዮጵያ ሕዝብ መልሱን ይሰጣል፡፡ በጦርነትም ሆነ በሠላማዊ መንገድ መልስ መስጠቱ አይቀርም፡፡እንደ እኔ ግን ኹሉቴ ሦስቴ ቆም ብለው ጉዳዩን ቢያስቡበት ይሻላል ባይ ነኝ፡፡ ካልሆነ ግን ማንም ቢሆን በዕምነቱ ላይ ስለማይደራደር ጥያቄው መልስ ያገኛል፡፡
ታምራት፡- የዜግነት ፖለቲካ የሚባል ነገር የለም፡፡ አሁን ባለው መዋቅር የዜግነት ፖለቲካ ፓርቲ ማቋቋም፣ በተለይ አሁን ያለውን ሕገመንግሥት የምትቀበል ከሆነ አስፈላጊ አይደለም፡፡ ማህበራዊ ንቅናቄዎች ናቸው የሚያስፈልጉት፡፡ የድምፃችን ይሰማና የኦዴፓ ንቅናቄ ውጤታማ የሆኑት ከፓርቲ ውጭ ሕዝብን ያማከለ እንቅስቃሴ ስለሆኑ ነው፡፡ሥርዓቱን እየጠየቅህ እና ግፊት እያደረግህ ሄደህ የፓርቲ ቅርጽን በኋላ መመሥረት ትችላለህ፡፡ ስለዚህ አሁን ለኢትዮጵያ የፖለቲካ
ታምራት፡- ገና ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ወደ ሥልጣን እንደወጡ ከጻፍኳቸው ጽሑፎች አንዱ ጠ/ሚኒስትሩ የመደመር ሀሳቡን ወደ ፓርቲ በመቀየር ኦሮሞ፣ አማራ የሚለውን እንቅስቃሴ ተጠቅመው ፤ያሉትን ፓርቲዎች በመጨፍለቅ አንድ ወጥ ፓርቲ መመስረት አለባቸው ብዬ ነበር፤ ግን ይሄን ለማድረግ ጊዜው
በአመራሮች ደረጃ ጥሩ መተማመን ነበራቸው፡፡ በዚህ የተነሣ ይሄን ሀሳብ ለመተግበር ጠ/ሚ/ር ዐቢይ በቂ ተቀባይነት የነበራቸው ከአንድ ዓመት በፊት ነው፡፡ አሁን ስታስበው ከመርፈዱ የተነሳ አስር ዓመት ይመስላል፡፡ያኔ በቅድሚያ ተደራድረው ዕውን ማድረግ የነበረባቸው ሥራ እሱ ነበር፡፡ በኦህዴድና ብአዴን
መሀል ያለውን መተማመን ተጠቅመው፣ ደ.ኢ.ሕዴን፣ ሶ.ህ.ዴ.ፓ.ንና የመሳሰሉትን ሌሎች አጋር ፓርቲዎችን በመያዝ፣ ከሕወሓትም የተወሰኑ ሰዎችን ገንጥለው አንድ ወጥ ፓርቲ መመስረት ይችሉ ነበር፡፡ አሁን ላይ ኢሕአዴጎች ምንም መተማመን በመሀላቸው በሌለበት፣ ያውም “ብልጽግና” የሚል ፀያፍ ስም ይዞ መምጣት ከባድ ነው፡፡
ታምራት፡- የሥነ መለኮት ወይም ሃይማኖት ጥያቄን ትተን ብልፅግናን እንዲሁ ስናየው ፀያፍ ነው፡፡ ፀያፍን የሚወስነው አንድ ማኅበረሰብ ነው፤ በክርስትናም ሆነ በእስልምና ካየነው “ሀብታም መንግሥተ ሰማያት ከሚገባ፣ ግመል በመርፌ ቀዳዳ ቢሾልክ ይቀለዋል” ብሎ ነው የሚጀምረው፡፡ ብልፅግና ሲባል ደግሞ አንድ
ሰው ሊኖረው ከሚችለውና ለኑሮ ከሚገባው የባሰ፣ የተጥለቀለቀ ሀብት ሲኖረው ማለት ነው፡፡ ትኩረቱ ደግሞ ግለሰብ ላይ ብቻ ነው፡፡አሁን ለምሣሌ ልማታዊ ፓርቲ ስንል፤ ልማት የሚለው ቃል አንተ ላይ የሚፈጥረው ግለሰብን ሣይሆን የሚኖርበትን አካባቢ፣ ሰፈሩን ማህበረሰቡን ያካተተ ነው፡፡ ብልፅግና ግን የሰው ነው፤ አካባቢን ማህበረሰብን፣ ካልቸርን ያካተተ ቃል አይደለም፡፡ እንደ እኛ ዓይነት እርስ በርሱ የተቆራኘና የተዋሃደ የሕይወት ዘይቤን የሚከተል ማህበረሰብ ውስጥ፣ ይህን ስም በፓርቲነት መጠቀም ፀያፍ ነው የሚሆነው፡፡በዛ ላይ እንደምናየው ኦዴፓ ውስጥ ራሱ መስማማት የለም፡፡ ጠ/ሚ/ር ዐቢይ አሕመድ መጀመሪያ ላይ የነበራቸው ዓይነት ተቀባይነት በአማራ፣ ትግራይ፣ ኦሮሚያ፣ ደቡብ ውስጥ የለም፡፡ ከማን ጋር ነው የሚመሠርቱት? ይሄን ነገር አብረው ጀምረውታል ከሚባሉት ጋር እንኳን እውነተኛ መግባባት የለም፡፡ ወይ አይደመጡ፣ ወይ አይከበሩ፣ ወይ አይፈሩ፡፡ መንግሥት ስትሆን መወደድ ካልቻልክ መፈራትና መከበር አለብህ፡፡ ሲሆን ሦስቱን፣ ካልሆነ አንዱን መያዝ ግድ ነው፡፡ እነኚህ ነገሮች በሌለህ ሁኔታ እንዴት ነው ፓርቲ የምትመሰርተው? ምን ዓይነት ፓርቲስ ነው የሚኖርህ?
ግዮን፡- ጠቅላይ ሚኒስትሩ ርእያቸውንም ይሁን “መደመር” ያሉትን ሃሳባቸውን ተግባራዊ. አድርገው ሀገሪቱን ቀጥተኛ በምትለው መስመር ለመምራት ምን ማድረግ ነበረባቸው ነው የምትለው?
ታምራት፡- ጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ በኢሕአዴግ ውስጥ የተነሱባቸውን ሕወሐትንና መሰል የስልጣንም የርዕዮት ዓለምም ተቀናቃኞቻቸውን ዳግም በማያንሰራሩበት ሁኔታ በፖለቲካው አላንኮታኮቷቸውም። ተቀናቃኞችህን ለማንኮታኮት አንደኛ የራስህን ደጋፊዎች ከስር መሰረቱ መገንባት፣ ማደራጀት፣ መገናኘት… ይህንንም የሚያስችል መዋቅር ማደራጀት ይጠይቃል። ይህን ለማድረግ ወይ ያለውን የኢህአዴግ መዋቅር መጠቀም አልያም አዲስ የመደመር ኢትዮጵያዊ ማኅበር ብሎ መዋቀር መቅደም ነበረበት። አሁን እንደምናየው ግን ጠ/ሚ ዓብይ ያሳዩት ቸልተኝነት ወይንም ትኩረት ማጣት ሕወሃት እና መሰል ተቀናቃኞችን መንፈራገጫ ትንፋሽ ሰጥቷቸዋል። ሕወሃት ቀባሪ ያጣ ሙታን ቢሆንም ከፍተኛ ችግር የመፍጠር ጥልቅ አቅም ግን አለው።
ታምራት፡- የሚቀጥሉት ከሦስት እስከ አምስት ዓመታት በጣም የጭንቅ ዓመታት ይሆናሉ፡፡ ግጭቱ እየጨመረ ይመጣል፡፡ አሁንም እንደሚታየው የኢትዮጵያ ማዕከላዊ መንግሥት የሚሰባሰብ ይመስለኛል፡፡ በርግጥ የተወሰኑ ክልሎች ከቁጥጥሩ ውጭ ናቸው፤ በቀጣይም ከቁጥጥሩ ውጭ የሚሆነው ግዛት እየጨመረ
ይመጣል፡፡ ከዛ የኢትዮጵያ ማዕከላዊ መንግሥት የሚሰባሰብ ይመስለኛል፡፡ ጊዜውን ጠብቆ የኢትዮጵያ ማዕከላዊ መንግሥት መልሶ ይነሳል፡፡ አይቀርም፤ ሦስትም ዓመትም ይሁን አስር ዓመት ይፍጅ ሪቫይቭ ያደርጋል፡፡ያኔ ግን እያንዳንዱ ጎጠኛ ምን ይውጠዋል? ኢትዮጵያን አንድ የሚያደርግ ዳግማዊ ምንሊክን እጠብቃለሁ፡፡ የምንናፍቀውን አንድነታችን የሚመልስ ሳልሣዊ ምንሊክ እጠብቃለሁ፡፡ በነገራችን ላይ ታሪክ ትናንትናን ብቻ አይደለም ነገንም ነው የሚነግረን፡፡ ይሄ እውነታ ይደገማል ብዬ አምናለሁ፡፡
(በኢየሩሳሌም ، 02 مارچ 2021) የቀን ጅቡ ማነው ማነው፧ ገና አግሩ ሳይገባ በሶስተኛው ወር ላይ ሽህዎችን ሰብስቦ መስቀል ኣደባባይ መነጽር ድቅኖ ውሸታሙ ኣይኑ ላይ ታስታውሳላችሁ ታስታውሳላችሁ፧ ﺗ፧ چَڪَ መስሎት መስሎት የቀን ጅቦች ብሎ ሲጣራ ያለፍረት ብጅምላ ሲሳደብ ሲጨበጨበልት ታድያ ጅቡ ማነው በገዛ ህዝቡ ላይ ወራሪ ሰስቦ ሰስቦ በገዛ የጂብ መንጋ ወራሪ አጥር ሽዎች የገደለው የጂብ መንጋ ጠርቶ አጥር ኣስፈርሶ ተጋሩን ያስበላው ማነው፧ እኮ […]
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የቴዎድሮስ ካሳሁን (ቴዲ አፍሮ) ቃለ መጠይቅ ብዙ ጠቃሚ በሆኑ የጥበብ ቃላት የተሞሉ ናቸው ይመልከቷቸው (ቪድዮ)
በኬኔዲ ማእከል ላይ ባለ ትር showት ላይ በነጻ መሳተፍ እንደሚችሉ ያውቃሉ? በየምሽቱ ማለት ይቻላል ፣ በነጻ በሚሊኒየም ደረጃዎች ላይ ዝግጅቶች አሉ። እነዚህም ሙዚቃን ፣ ጭፈራዎችን እና መጫዎቻዎችን ያካትታሉ ፡፡ መርሃግብሩን እዚህ ይመልከቱ http://www.kennedy-center.org/video/upcoming እና በኋላ ላይ ያየዎትን ያሳውቁን።
ለእኔ​ “የሕግ የበላይነት” የሚባለው ነገር ከእነ ጭራሹ ያበቃለት እኮ በሕገ-መንግስቱ ከተደነገጉት 31 ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ውስጥ 28ቱ ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል መጣሳቸውን የተረዳሁ ዕለት ነው። በዚህ ሀገር “ህገ-መንግስት” የሚባለው ነገር ያበቃለት “ፀረ-ሽብር” የተባለው የአሸባሪዎች ሕግ የወጣ ዕለት ነው። የፀረ-ሽብር ሕጉ፣ የዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ከመሸራረፉ እና ከሕገ-መንግስቱ መሰረታዊ መርሆች ጋር ተፃራሪ ከመሆኑ በተጨማሪ፣ ከዓላማ እስከ አተገባበሩ “አሸባሪ” ነው።
በእርግጥ ኢትዮጲያ ውስጥ በሽብር ተግባር የተሰማራ ቡድን የለም። ከዚያ ይልቅ፣ በሀገራችን በግልፅ የሚስተዋለው “በፀረ-ሽብር” ስም ሀገርና ሕዝብን የሚያሸብር መንግስት ነው። ምክንያቱም፣ የኢህአዴግ መንግስት በፈለገው ግዜና ቦታ የፈለገውን ሰው በሽብር ወንጀል መክሰስ ይችላል። በመሰረቱ የፀረ-ሽብር ሕጉ የፀደቀበት ዓላማ ህዝቡን ከሽብር ጥቃት ለመከላከል ሳይሆን ንቁ የፖለቲካ እንቅስቃሴና ተሳትፎ እንዳይኖር ለማድረግ ነው። በፀረ-ሽብር ሕጉ ላይ የፀጥታና ፍትህ አካላት ግልፅነትና ተጠያቂነት የጎደለው ስራና አሰራር ሲታከልበት ሀገርና ሕዝብን በፍርሃት ቆፈን ውስጥ ከትቷቸዋል።
ለምሳሌ በፀረ ሽብር ሕጉ መሰረት ማንኛውም የፖለቲካ እንቅስቃሴ “በአሸባሪነት” ሊያስከስስ ይችላል። ለምሳሌ “የፀረ-ሽብር ሕጉ ይሻሻል!” የሚል መፈክር ይዛችሁ ብትወጡ “አመፅና ሁከትን በማነሳሳት” – “inciting violence and protest” በሚለው አንቀፅ ያስከስሳል። በዚህ ሰላማዊ ሰልፍ ላይ እንደ አጋጣሚ መንገድ ለተወሰነ ሰከንድ ከተዘጋ “የሕዝብ አገልግሎትን በማቋረጥ – “disruption of public services’” በሚል ያስከስሳል። “ዜጎች አድማና የተቃውሞ ሰልፍ የማድረግ ዴሞክራሲያዊ መብት አላቸው!” ብሎ በይፋ መናገር “ለአሸባሪዎች የሞራል ድጋፍ በመስጠት – ‘providing moral support or …advice’” በሚለው ያስከስሳል። “ዜጎች በሰላማዊ አድማና ተቃውሞ ሰልፍ በማድረግ መብታቸውን ማስከበር ይችላሉ” ማለት “አሸባሪነትን በማበረታታት – ‘encouragement of terrorism’” በሚለው አንቀፅ ያስከስሳል።
የኢትዮጲያ የፀረ-ሸብርተኝነት አወጅ፤ የዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች የሚሸራርፍና የሕገ-መንግስቱ መርሆች የሚፃረር፤ በዚህም ከአሸባሪዎች ጥቃት የበለጠ ኢትዮጲያኖችን እያሸበረ ያለ አዋጅ ነው። በመሆኑም ለአዲሱ ትውልድ ዋና የፍርሃትና ስጋት ምንጭ ሆኖ እያገለገለ ይገኛል። አብዛኞቹ በማዕከላዊ እስር ቤት የሚገኙ እስረኞች የዚህ ሕግ ሰለባዎች ናቸው።
በዚህ መሰረት፣ የሀገራችን የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጅ የዜጎችን መብትና ነፃነት የሚገድብና የፍርሃትና ስጋት ምንጭ በመሆኑ መሰረታዊ ዓላማውን ስቷል። እንደ “Eliza Manningham Buller” (Pdf) አገላለፅ፡-
በአጠቃላይ ሽብርን በሌላ የሽብር ለመከላከል የሚደረገው ጥረት በራሱ አሸባሪነት ነው። የሽብር ወንጀልን ለመከላከል በሚል የወጣው የኢትዮጲያ የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጅ የዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብትና ነፃነት በመገደቡ የህዝብን ሰላምና ደህንነት ማስጠበቅ ሳይሆን የአሸባሪዎች ዓላማና ግብ ማስፈፀሚያ ሆኗል። በመሆኑም፣ የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ በእውን የእኛ ሳይሆን ፍርሃትና ስጋትን በህዝብ ላይ ለመጫን የሚጥሩ “አሸባሪዎች” ሕግ ሆኗል።
በአጠቃላይ የአሸባሪዎች ሕግ ዓላማና ግቡ “ፍርሃት” ነው፡፡ በዚህ ህግ መሠረት ራሳቸውን ከፍርሃት ቆፈን ያላቀቁ፣ በዚህም የመብትና ነፃነት ጥያቄ ያነሱ በሙሉ ጥፋተኞች ናቸው፡፡ በእርግጥ ለጨቋኞች ማስፈራሪያ ተገዢ መሆን ትክክል ነው፡፡ የዜጎችን መብትና ነፃነት ለማክበር ሆነ ለማስከበር መሞከር ግን በፀረ-ሽብር ህጉ የሚያስከሰስ ጥፋት ነው፡፡ ምክንያቱም በአሸባሪዎች ህግ የዜጎች መብትና ነፃነት ወንጀል ነው!
አንዳንዶች ሰዎች የዶር. ዓቢይንና የአቶ ለማን የለውጥ መሪነትና የለውጥ አራማጅነት ወደዜሮ ደረጃ ያወርዱታል፤ ክብሩን ለራሳቸው ማድረግ አምሮአቸው አይመስለኝም፤ እኛ በዜሮ ደረጃ ላይ ቆመን አንድ ሰው ቀድሞን አምስተኛው ሰማይ ላይ ሲቆም ያቁነጠንጠናል፤ በዚህም የተነሣ ኢትዮጵያ መሪ የማይበቅልባት ምድረ በዳ ሆናለች፤ ሁሉም በመጠላለፍ የተካነ ሆኖ ‹‹በርታ! አለሁልህ!›› የሚል አይገኝም፤ ዛሬ ለማና ዓቢይ ያለውን ኃይል ተጋፍጠው የከፈቱት የለውጥ ጎዳና ወያኔን አስደንግጦ በእነዚህ የለውጥ አራማጆች ላይ አደጋ ባንዣበበት ጊዜ የዓቢይንና የለማን ጎራ በማጠናከር ፋንታ ማዳከሙ ማንን እንደሚጠቅምና ማንን እንደሚጎዳ ትንሽ ብናስብበትና ሀሳባችንን ብናቃና አገሪቱን ከጥፋት ለማዳን እንችል ይሆናል፤ አስተሳሰባችንን በማቃናት ሁለቱን የእግዚአብሔር ስጦታዎች እንደግፋቸው፡፡
አቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣቶ ወልደየሱስ ዓማር ካብ ጀርመን፡ አቦ መንበር ኣሰናዳኢ ኮሚቴ’ቲ ፅባሕ ዝካየድ ዋዕላ ኣቶ በሽር ኢሳቅ ኸአ ካብ ኣዲስ ኣበባ ነናቶም መብርሂ ሂቦም’ለው።
አምላኽ ድም ብመልክዑ ሰብ ፈጠረ፡፡ ተባዕታይን ኣንስታይን ጌሩ ድማ ፈጠሮም፡፡ አምላኽ ካኣ ባረኾም እሞ ፍረዮን ተባዝሑን ንምድሪ ክኣ ምልእዋን ምለኽዋን በሎም፡፡ ኦሪት ዘፍጥረት 1 27፡ 28
ናይ ኤርትራ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ስርዓተ ተኽሊል (መርዓ) አብ ጊዜ ጾም (7 ኣጽዋማት) ብፍጹም አይተፍቀድን እያ፡፡ 7 ኣጽዋማት ዝበሃሉ ድማ እዞም ዝስዕቡ እዮም፡፡ ጾመ አርባዓ፡ ጾመ ድሕነት (ዓርቢን ሮቡዕን)፡ ጾመ ነብያት፡ ጾመ ሃዋርያት፡ ጾመ ነነዌ፡ ጾመ ገሃድ፡ ጾመ ፍልሰታ፡፡ ንዝያዳ ሓበሬታ ማዓልታት ጾም ንካህናትን አገልግልቲ ቤተ ክርስትያንን ሓቲትካ ምፍላጥ ይከኣል፡፡
ስርዓተ ተኽሊል (መርዓ) ክፍጽሙ ዝደልዩ ኩሎም አመንቲ ናይ ኤርትራ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ቅድሚ 1 ወርሒ ሰለስተ መሰኻኽር ሒዞም መጺኦም ቅድሚ ሕጂ ቃል ኪዳን ከምዘይኣሰሩ አብ ቅድሚ ካህን ከመስክሩ ይሕተቱ፡፡
ስርዓተ ተኽሊል (መርዓ) ክፍጽሙ ዝደልዩ መጻምዲ (መርዓትን መርዓውን) ግቡእ ትምህርቲ ብኣገልገልቲ ቤተክርስትያን ምስረኸቡን ግቡእ ትምህርቲ ወሲዶም ብካህን ምስተመስከረሎምን ጥራይ ቃል ኪዳን ይኣስሩ፡፡
አስረግጠን መናገር ባንችልም አሮጌው ዓመት ጭኖብን ያለፈውን የኑሮ ቀንበር ወደ ኋላ መለስ ብለን መታዘብ አይቸግረንም፤ አዲሱ ዓመት በአዲስ ተስፋ ሞሻሽሮ ከፊታችን የሳለብን የሚያጓጓ ህይወት ስለመኖሩ አፋችንን ሞልተን ለመናገር ቢገደንም፤ አሮጌው ዓመት በኑሮ ውጥንቅጥ አጨመላልቆ በወጉ ሳናጣጥመው የነጠቀንን፣ ድፍርስ ህይወት፣ እያሰብን አንዳንድ ነገሮችን መዘከር አያቅተንም፡፡ ነገን መተንበይ የሚያስችል የነቢይነት ዓቅም ባይኖረንም ትናንትን ቆም ብሎ ለመገርመም፣ ትዕግስት አያንሰንም፡፡
ህይወት ሁሌም ጣፋጭ ናት፣ ኑሮ ነው ጐምዛዛ፡፡ አዲስ ዓመትም አዲስ የቀን መቁጠሪያ ሰሌዳ ነው፤ የአዲስ ተስፋ ጐህ የሚወለደው ከጐምዛዛ ኑሮ ነፃ ከሆነች፣ ውብ ህይወት ላይ እንጂ፣ ከአዲስ ቀን መቁጠሪያ ሰሌዳ ላይ አይደለም፡፡ ዕድሜም ቢሆን ተቀምሮ፣ ተለክቶ፣ ተመዝኖ ድምሩ የሚገለፀው ህይወትና ኑሮ፣ ከሚያደርጉት የዕለት ተዕለት ግጥሚያ ውጤት በኋላ ነው፡፡ ..ደጉ..፣ ..ወርቃማው.. ..ውቡ.. ዘመን ያ ነበር፡፡ ..ከባዱ..፤ ..መራራው.. እና ..ማስጠሎው.. ጊዜም ያኛው ነበር፤ መባባሉ የሚመጣውም፤ ከየትም ሳይሆን ከዚያው ከህይወትና ከኑሮ ግብግብ ውጤት ላይ ነው፡፡ የኑሮ ፈተና ገዝፎ የህይወትን ውበትና ጣዕም ክፉኛ ከደቆሰው፤ በሰው ልጅ ምናብ ውስጥ የሚሳለው የዘመን ስዕል ጨፍጋጋ መሆኑ አይቀሬ ነው የግብግቡ ውጤት በተቃራኒው አቅጣጫ አመዝኖ ህይወት የኑሮን ፈተና በጣጥሳው ካለፈች ደሞ የዘመን ምስልም በውስጣችን፣ ፈክቶና ደምቆ ይሳላል፡፡
ያገባደድነውን (የሸኘነውን) ዓመት 2003ትን በህይወት መስኮት አሻግረን ካየነው፤ ልክ እንደቀደሙት ዓመታት ውብ ነበር፣ ጣፋጭ ነበር፡፡ ልክ እንደቀደሙት፣ ዓመታት፣ ህይወት በ2003ትም አይጠገቤ ፀጋ ነበር፤ ምክንያቱም ህይወት ሁሌም፣ መቼም በምንም ሁኔታ ውስጥ ጣፋጭና አይጠገቤ ስለሆነ፡፡ ልደትና፣ ሞት፤ ሐዘንና ደስታ፣ ስኬትና ውድቀት፤ ፍቅርና ጥላቻ፤ ጋብቻና ፍቺ ማግኘትና ማጣት፣ መሰደድና (ስደት) እና፣ ከስደት መልስ፣ ጥጋብና ረሃብ፤ መዝናናትና መጨናነቅ ወዘተ ሁሉም እንደሁልጊዜው ሁሉ ባሳለፍነው ዓመት በ2003ትም በህይወታችን ውስጥ መጥተዋል ሄደዋል ተፈራርቀዋል፡፡ 2003ትን፣ በኑሮ መነጽር አሻግረን ካየነው ግን ዓመቱ እጅግ ፈታኝና ተፈታታኝ እንደነበረ እንገነዘባለን፡፡ ምክንያቱም ኑሮ እንደ ህይወት ቋሚ የተፈጥሮ ቀመር የለውም፤ ኑሮ እንደ ህይወት ሁሌም፤ አንድ ዓይነት ጣዕምና ለዛ የለውም፤ ህይወት፣ የተፈጥሮ ፀጋ የመሆኑን ያህል ኑሮ፤ የጊዜ፣ የቦታና፣ የሁኔታ ድምር ግዴታ ነው፤ ሁለቱ ፍፁም ከተራራቀ ምንጭ የሚቀዱ ነገሮች ናቸው ሁልጊዜም፤ ይፋለማሉ፡፡
ህይወትና ኑሮ ባሳለፍነው ዓመት የህልውና መድረክ ላይ ያደጉትን፣ የሞት ሽረት ፍልሚያ በቅርብ ርቀት መለስ ብለን ስናየው፤ በእጅጉ መደነቅ፣ ሊቃጣን ይችላል፡፡ እንደውነቱ ከሆነ ከኖርንባቸው ጊዜያት ይልቅ በራሳችን ህልውና ላይ ራሳችንን ተመልካች (ታዛቢ) አድርገን፣ በፍልሚያው መድረክ ጠርዝ ላይ ቆመን በትዕይንቶቹ የተመሰጥንባቸው ጊዜያት በልጠውብን ግራ እንደተጋባን የባጀንበት ዓመትም ነው - 2003፡፡
ህይወትም ያለ ፍቅር ወጥም ያለ ጨው፣ ጣዕም አልባ ናቸው፡፡ ኑሮ ማንም ባሻው ሰዓት ከህይወትም ላይ ፍቅርን፣ ከወጥም ላይ ጨውን መንጠቅ ያምረዋል፡፡ በተለይ የኛ የከተሜዎቹ ህይወትና ወጥ፣ መቼና እንዴት ማጣፈጫውን በኑሮ አንደሚነጠቅ መተንበይ አይቻልም፡፡ የኑሮ ድንዛዜ፣ በፍቅር ላይ ዱካክ ይጥላል፡፡ የፍቅር ዱካኩ ደግሞ፣ የህይወትን ጡንቻ ያዝላል፡፡ የከተሜ የፍቅር ቴርሞ ሜትር ባለፉት ተከታታይ ዓመታት ተከታታይ ማሽቆልቆል ማሳየቱን አንክድም፤ ቢያንስ በዓመት አንድ ቀን፣ ከተፍ የሚለውና ከጊዜ ወደ ጊዜ ዕውቅናቸው እየሰፋ የመጣው የቫለንታይን ዴይ (የፍቅረኞች ቀን) አቧራ ለብሶ የከረመውን የፍቅር ቴርሞሜትር ለመጠራረግና የፍቅርን ሙቀት ለመለካት ምክንያት ሆኖናል፤ (ዕድሜ lGlÖÆላይz¤>N!)
ባሳለፍነው ዓመት የተከበረውን የፍቅረኞች ቀን በፍቅር ለማክበር ሳይሆን በአግራሞት ለመታዘብ ከታደሉት፣ ..የፎረሹ.. ወገኖች እንደ አንዱ ሆኜ፣ ፈንጠር ብዬ ሳየው፣ በቀይ ቀለም ድባብ ውስጥ፣ የአብዛኛውን ከተሜ አፍቃሪ ፍቅር ባለበት እንዲቆም የሚያስገድድ ቀይ የኑሮ መብራት መብራቱን አስተውያለሁ፡፡ በዚያ ሳምንት የማውቃቸው ብዙ ጥንዶች ቀልባቸውን መሰብሰብ ተስኗቸው ነበር፡፡ የስጦታ ዕቃ ዋጋ ንረት፤ የመገባበዣና የመዝናኛ ቦታ ምርጫ፣ አጋጣሚውን ተጠቅሞ በቃል ኪዳን ቀለበት የመተጫጨት ዕቅድ፣ ዕቅዱን ለመተግበር የሚጠይቀው የገንዘብ ወጭ ስሌት ከገቢ ልቆ መገኘት ወዘተ... የፍቅረኞችን ናላ ሲያዞሩ ከሰነበቱ ጉዳዮች ጥቂቶቹ ናቸው፡፡
ልብ ያሰበው ብዙ፣ ኑሮ የፈቀደው ግን ጥቂት ወይም ምንም ሆነና፤ የፍቅረኞች ቀን ከዋዜማ እስከ ማግስት፣ የብዙ ጥንዶችን ፍላጐት መሙላት እንደተሳነው፤ በቀይ አልባሳት፣ በቀይ ጌጣጌጥ፣ በቀይ አበባ፣ በቀይ ወይን በቀይ መብራት እንዲሁም በኑሮ ላይ ጥርስ በነከሱ አፍቃሪዎች በልልህ የደፈረሱ ቀያይ ዓይኖች ድባብ ውስጥ እንደነገሩ ተከብሮ አረፈ፡፡ ብዙ ድንዛዜ፤ አያሌ ዱካክ እንዳንዣበበበት፤ እዚህም እዚያም lRomantic mood የተሰየሙ ጥንዶች ..ተጫወት..ንጂ ..ተጫወች..ንጂ እንደተባባሉበት የአምናው ..ቫለንታይን ዴይ.. ተሸኘ፡፡ በርግጥ ከብዙሃኑ አፍቃሪ ከተሜ ጋር ሲነፃፀር ቁጥራቸው ..ኢምንት.. ሊባል የሚችል አፍቃሪዎች ከከበረ ጌጣጌጥ እስከ አዲስ መኪና ሊደርስ (ሊበልጥም) የሚችል ስጦታ፤ ተቀባብለው በላቀ ፈንጠዝያ፣ ዕለቱን አክብረውት ይሆናል፡፡
የብዙሃን ከተሜዎች የፍቅር ቴርሞሜትር ግን ከጊዜ ወደ ጊዜ ክንዱን እያበረታ፣ ጡንቻውን እያፈረጠ የመጣው ..ኑሮ..፤ በአብሪው ቀይ መብራት ..ባለህበት ቁም.. መባሉን አምነው ለመቀበል ተገደዋል፡፡ እኔን ጨምሮ በርካታ የፎረሹ ብጤዎቼ ደሞ፤ ቢያንስ በዚያ ሰሞን መፎረሻችንን አወድሰን ..እፎይ.. ብለናል፡፡ የፍቅርን ዳገት መውጣት ላልጀመሩ ለጋ ወጣቶች፤ መጭው (አዲሱ) ዘመን ምን ዓይነት መብራት እንደሚያሳያቸው አናውቅም፡፡ በተስፋና በምኞት ደረጃ ግን መጭው ..ቫለንታይን ዴይ.. ቀኝ ኋላ ዙር የሚል የከፋ የኑሮ መብራት እንደማይበራበት ተስፋ እናደርጋለን፤ እንመኛለን ምክንያቱም ፍቅር የህይወት ቅመም ነው፡፡ ህይወት ደሞ ሁሌም ጣፋጭና የማይጠገብ ፀጋ ነው፡፡ በህይወት ውስጥ ሁሌም ተስፋና ምኞት አለ፡፡ የኑሮ መጐምዘዝ ባለበትም ቢሆን፡፡
ባለፈው ዓመት (2003) ያስተናገድነው የህይወትና የኑሮ ግብግብ እንዲህ በዋዛ የሚታይ እንዳልሆነ የ..ብዙሃኑ.. መደብ አባላት የሚመሰክሩት ገሃድ ዕውነታ ነው፡፡ ምክንያቱም ብዙሃኑ ህዝብ ህልውናውን የተፈታተነው የኑሮ ጡጫ እያንገሸገሸው ውጦታል፡፡ የማይጠገብ የተፈጥሮ ፀጋው፣ ህይወቱ ህመሙ በበረታ የኑሮ ቡጢ ተወግሮበታል፡፡ የህይወቱ መሠረት የሆኑትን የመብላት፣ የመጠጣት፣ የመልበስ፣ የመጠለያ ማግኘት ፍላጐቶቹን መኖር በሚያስችል ደረጃ እንኳን ማሟላት በተደጋጋሚ ፈተና ገጥሞታል፡፡ በተለይ ከተሜው የንቀት ቅምጥሎችን የግል ብልጽግና ሩጫ አዳማቂ፣ የበይ ተመልካች መሆኑ ሳያንሰው፤ የኑሮ መደብ ለይቶ በዝቅተኛ የኑሮ ደረጃ ላይ ያለውን ብዙሃን ነዋሪ አነጣጥሮ ለሚወጋው የፍጆታ ዕቃዎች ዋጋ ንረትና የገበያ አለመረጋጋት ሲዳረግ ፈጥኖ የሚታደገው መከታ ማጣቱ ግራ ሲያጋባው ከርሞአል፡፡
ይመጣል ተብሎ ከተነገረለት ዓመታት ያስቆጠረው የመንግስት ሰራተኞች የደመወዝ ጭማሪና ማስተካከያ ዕውን በሆነበት ባለፈው ዓመት አጋማሽ ገደማ በሀገሪቱ ውስጥ ከፍተኛ የዋጋ ግሽበት፣ የፍጆታ ዕቃዎች ዕጥረት፣ የገበያ አለመረጋጋትና የንግድ ስርዓት ውጥንቅጥ በመፈጠሩ የነዋሪው ህይወት ተፈጥሮአዊ ጣዕሙ ርቆት፣ የኑሮ ስልተ ምት ተወነባብዶባት ነበር፡፡
መንግስት የችግሩ ምንጭ የጥቂት ..ጉልቤ.. ነጋዴዎች አሻጥር መሆኑን ገልፆ የእርምት እርምጃ ለመውሰድ ሲዘጋጅ፣ ..ጉልቤ.. የተባሉት ነጋዴዎች ደንገጥም አለማለታቸው የችግሩን ምንጭ ደረስኩበት የሚለው መንግስት፤ ችግሩ ስር እስኪሰድና ዓይን ያወጣ የንግድ ስርዓት አልበኝነት በተለይ በከተሞች ውስጥ እስኪስፋፋ ድረስ ለጉዳዩ ትኩረት አለመስጠቱ፤ ራሱ ነዋሪውም ጉሮሮውን በሁለት መዳፎቻቸው ስር አስገብተው ሲያሻቸው ..አነቅ.. ሲላቸው ..ለቀቅ.. እያደረጉ የሚያስጨንቁት ነጋዴዎች ..ጃስ.. ባሉትና በአንገብጋቢውም በማያንገበግበውም ሸቀጥ ላይ የገበያ ዋጋ ሽብር በነሱበት ቁጥር አለቅጥ መበርገጉ፤ ሌሎችም ምክንያቶች ተደራርበው የህይወቱ ጣእም በኑሮ ትርምስ ውስጥ እንደበረዶ ቀልጦ እንዲጠፋ አደረጉት፡፡ የከተማ ኑሮ በአስተማማኝ የንግድ ስርዓት፣ በሰለጠነና ሊተነበይ በሚችል የኢኮኖሚ ሳይንስ የማይመራና ማንም ባሻው ሰዓት ወዳሻው አቅጣጫ ሊቀለብሰው የሚችል ኑሮ እስኪመስል ድረስ፣ በነዋሪው ጫንቃ ላይ ደነሰበት፡፡ ገበያ እንደጀምበር፤ ንፋስና ደመና በራሱ ሰዓት ራሱን መራ፤ ...በመንግሥት በኩል የሚወሰዱ የእርምት እርምጃዎች፤ ከመተግበራቸው አስቀድሞ በጉልቤ ነጋዴዎቹ ስለሚታወቁ እያንዳንዱ XRM© በአፍራሽ የአፀፋ እርምጃ እየተሰናከለ፣ ሰዶ የማሳደድ ሩጫው አፋጣኝ ውጤት ማምጣት ተሳነው፡፡ በእነዘይት ስኳርና ሌሎች የፍጆታ ሸቀጣ ሸቀጦች ላይ የተከፈተው ገበያውንና አቅርቦቱን የመቆጣጠር ዘመቻ ከብዙ ውጣ ውረድ በኋላ ፈር መያዙ ውጤታማ ስራ ነው ቢባልም፣ የወቅቱ እርምጃዎች ሁሉ የተጠኑ ነበሩ አያሰኝም፡፡ በስጋና በቢራ ላይ ተጥሎ የነበረውና (ቀድሞውንም በኑሮ ውድነቱ ጫንቃው አብዝቶ ተላላጠበትና ከእጅ ወደ አፍ ኑሮ ለሚገፋው ነዋሪ ቅንጦት በሆኑት ስጋና ቢራ ላይ መዘመቱ ግራ ማጋባቱ እንደተጠበቀ ሆኖ) ብዙም ሳይቆይ በመንግስት ማፈግፈግ መልሶ የተቀበለው እርምጃ እንደኪሳራ ምሳሌ ሊጠቀስ ይችላል፡፡ በነዚህና ከዚህ ጋር ተያያዥ በሆኑ ሌሎች ጉዳዮች ሳቢያ፣ ገዢ ህጐችና ህግ አስፈፃሚ አካላትን ያሰለፈው መንግስት፤ ወጪና ገቢ ንግዱን የሚያሽከረክሩት ነጋዴዎች ለመሸናነፍ ባደረጉት ትግል ውስጥ በእጅጉ የተቸገረውና የተወዛገበው ህዝብ፤ ከሁለት ወገን የሚሰነዘሩትን ፍላፃዎች በጉሮሮው እየመከተ ማዕበሉን አልፏል፡፡
እንደቀደሙት ጊዜያት ባለፈው ዓመትም ወርሃዊ የነዳጅ ዋጋ ጭማሪን በተከታታይ አስተናግደናል፡፡ የትራንስፖርት ታሪፍ ጭማሪም በተጓዳኝ ተከናውኗል፡፡ በርግጥ (በዚህ ረገድ የዓመቱ የመጨረሻ ወራት ከደሙ ንፁህ ነን ማለት ይችላሉ) ቀድሞ ባሉት ዓመታት የከተማ ድሃ ወጥቶ መግባትን ሲያስብ፣ የከተማ አውቶቡስን ዋስትናው አድርጐ ይናና ነበር፡፡ በአጭር ጊዜ ውስጥ እየናረ ከመጣው የነዳጅ ዋጋ ጋር የከተማ ድሃ የመጨረሻው የጉዞ አማራጩ እግሩ ብቻ ሆኗል! ጠግቦ የማይበላ ሰው በእግሩ ረጅም ጉዞ በተጓዘ ቁጥር ይዝላል፡፡ ረጅም ጉዞ ተጉዞ ያገኛትን ካልሰራ ደግሞ ያከተምለታል፡፡ እንደ መንገዱ ሁሉ የህይወት ጉዞውም በኑሮ ዝለት ይደክማል፡፡ የኑሮ ዝለትም የህይወትን ተፈጥሮአዊ ጣእም ምኞት ተስፋና ደስታ ያጐመዝዝበታል፡፡ ስለሀገራችን የነዳጅ ዋጋ ተከታታይ ጭማሪ መንስኤ ለማወቅ የሚሻ ሁሉ ጥያቄውን ሲያቀርብ መንስኤው የዓለም የነዳጅ ዋጋ ንረት መሆኑ ይነገረዋል፡፡ ዘወትር ምሽት የገበያ ዜና በሚዲያ ሲተነተን ያያል፡፡ የዓለም የነዳጅ ዋጋ አንዴ ከፍ አንዴ ዝቅ ማለቱን ይረዳል፡፡ የሀገር ቤት የነዳጅ ዋጋ ግን የመጨመር እንጂ የመቀነስ ነገር አይታይበትም፤ የገበያና የኢኮኖሚ ሳይንስ (ቀመር) ከኒውክሌር ሳይንስ ቀመር በላይ ውስብስብና ከባድ መሆኑን ይገምታል፡፡ ነዳጅ በዓለም ገበያ ሲጨምር እኛ ጋርም ይጨምራል... ሲቀንስም ቢሆን ይጨምራል!... እኔን ባይገባኝንጂ አሰራሩ ልክ ነው በማለት ራሱን በማይችለው ሃሳብ ሲወዛገብ ይውላል... ያድራል!... የነዳጅ ዋጋ ተእኖ በእለት ጉርሱ በዓመት ልብሱም ላይ ተእኖ ስላለው በጉዳዩ ላይ ሁሌም አብዝቶ ይወዛገባል፡፡ አንዳንዴም መኪና ያለው ሁሉ ቤንዚን መግዛት አያቅተውም፤ ቡታጋዝ ያለው ሁሉ ነጭ ጋዝ መግዛት አያቅተውም የሚለውን ከነዳጅ ድጐማ መነሳት ጋር የተያያዘውን የመንግስት አቋም ፍትሃዊ አይደለም በማለት ይኮንናል፤ እንዲህ...እንዲህ... እያለ ሲብሰከሰክ ያመሻል... ይነጋል...
ህይወት ወደ ማህበራዊ ህይወት ያመራል!... ማህበራዊ ህይወት፤ አንዱ የሌላውን ዝምድና አብሮነትና አጋርነት የሚሸምትበት መድረክ ነው፤ ዝምድናና ወዳጅነት ደሞ የሚያስከፍሉት ዋጋ አለ፤ ሀዘንና ደስታን ለመካፈል ብድር በምድር ለመመለስ ሰው ይተጋል!... ለእከሌ... ይህን ብሰጥ ለእከሊት ይህን ባደርግ... እከሌ... ጋር... ይህን ገዝቼ... ብሄድ... ወዘተ... ብዙ ጥያቄ ብዙ የቤት ስራ፤ ብዙ የልብ መሻት ብዙ የህሊና እዳ ተግተልትሎ ይመጣል፡፡ ያሰቡትን መፈፀም መቻል፣ ያሉትን አድርጐ መገኘት የውስጥ እርካታን የውጭ ኩራትን ያላብሳል፡፡ ህይወት ያለማህበራዊ ህይወት ጐደሎ (የማይሞከር) ነው!... የማህበራዊ ህይወት ግዴታዎች ደሞ መስጠትና መቀበልን ምርኩዝ አድርገው ይኖራሉ፤ ማህበራዊ ህይወት ደስ ይላል... ደስ ከማሰኘቱም የተነሳ ማህበራዊ ኑሮን ይፈጥራል... ኑሮ ደሞ ከቀድሞዎቹም አመታት በከፋ ሁኔታ ካቻምናና አምና አለቅጥ ኮምጥጧል፡፡ ሰው ምን ይዤ?... በምን ተጉዤ ምን ለብሼ? ማንን አስከትዬ? ካለው ልቀላቀል? እያለ መጠበብ መጨነቅ፤ መሸሽ መደበቅ፤ መዋሸት መራራቅ ይዟል፡፡ mÀW ምን ይዞ እንደሚጠብቀን ባናውቅም ያለፈው ዓመት ማህበራዊ ህይወታችን በኑሮ ጡጫ ያለርህራሄ ተደቁሷል!...
ህይወት ሁሌም ጣፋጭና የማይጠገብ ፀጋ ነው!... ኑሮ ግን ይጐመዝዛል... የተሰናበትነው አመት (2003) ኑሮ በርካታ የህይወት በረከቶችን ዘና ብለን እንዳናጣጥምበት አላፈናፍን ብሎናል፡፡ የተራዘሙ ወይም የተሰረዙ ሠርጐች፤ ያልተደገሱ ልደቶች፤ ያልደመቁ አውደ አመቶች (በአላት) ወዘተ... ምን ያህል እንደሆኑ ቤት ይቁጠራቸው፡፡ ወልዶ የመሳም ዘርቶ የመቃም ሃሴት በቃኝ አይባልም አንድ ልጅና አንድ ጐል አያስተማምንም ይደገም እንዳልተባለ ያለውን ይባርክልን ይበቃል! ማለት ተዘውትሯል!... የዛሬ ልጅ የትምህርት ውጭ ናላ ያዞራል፡፡ ለባለ አምስት ደረጃ ምሳ ዕቃ የሚመጥኑ የተለያየ ምግብ ማዘጋጀት ይቸግራል!... እንደምንም ሁለቱን አስይዞ ሦስቱን እንደ ‘Spare lunch box’ ማስቀመጥ ነው፡፡ የዛሬን ልጅ ለማዝናናት የሚወጣው ወጪ የድሮን ልጅ ለአቅመ አዳም ለማድረስ በቂ ነበር ይሉናል ወላጆቻችን! (የኛን ልጆች life ሲያዩ በግርምት) እድሜ ለኑሮ! ልጆቻችን ብሮቹን እንደሻሞላ ቀስረው ቶሎ እየቀያየሩ ፍልሚያ ቢጫወቱበትንኳ አይረኩም! የነሱ ደስታ ያስደስተናል፤ ህይወትን ሙሉ ያደርጋታል፤ ኑሮው ግን ይህንንም ደስታ ነፈገን፡፡ እየፈራን ወልደን እየፈራን አሳድገን እዚህ ደርሰናል፤ የነገን እንጃ!
ህይወት ውብ ናት፤ ነግዶ ማትረፍ ሰርቶ ማግኘትን ታስመጥናለች፡፡ ኑሮ ግን በዚህም በዚያም ወጥሮናል፡፡ የተሰናበትነው ዓመት ያልታሰበ የንግድ ግብር ተመን አሸክሞናል፡፡ ቀድሞም የእኛን የግብር ነገር እንደ አይጥና ድመት አባሮሽ አያጣውም፤ ግብር የመክፈል ተነሳሽነትና በግብር ክፍያ የማመን ዝንባሌ (አመለካከት) ለመፍጠር የተደረገው አመታት የፈጀ ጥረት መልካም ውጤት ማምጣት መጀመሩ ጐሽ ሲያሰኝ፤ ድንገት ግብር ከፋዩን የሚያስበረግግ ዱብዳ የግብር ተመን መምጣቱ ጤናማ አካሄድ አይመስልም... ይሄ ዱብእዳ ዞሮ ያው የፈረደበት ህዝብ ላይ ማረፉ አይቀሬ ነው!... መንግስት በነጋዴው ላይ ያሰረውን ልጓም በሳበ ቁጥር፣ ነጋዴው በሸማቹ (ተገልጋዩ) አንገት ላይ የደገነውን ሸምቀቆ ማጥበቁ ሳይታለም የተፈታ እውነታ ነው! በአሮጌው አመት ማብቂያ ላይ የወረደው የግብር ዱብእዳ መዘዙ ለአዲሱ ዓመት ሊመዘዝ ይችላል ብለን ብንሰጋም አይፈረድብንም፡፡ በምክንያት የማሳመንና የመተማመን ችግር አለብን!...
ተሰናባቹ ዓመት (2003) ካጐናፀፈን በረከቶች አንዱ ብዙሃኑ የመንግስት ሠራተኛ ለአመታት ሲቁለጨለጭበት የኖረው የደሞዝ ጭማሪና የእርከን ማሻሻያ ተግባራዊ መደረጉ ነው! ሌላውና ከዘመናት አሮጌ ታሪካችን ያላቀቀን ብስራት ደሞ በታላቁ ወንዛችን በአባይ ላይ የሚነባው ግዙፍ የሃይል ማመንጫ ግድብ መጀመሩ ነው፡፡ በተለይ የግድቡ መገንባት ብስራት ህዝብና ሀገር፤ እድገትና ተስፋ፤ ምኞትና ጥረት በአንድነት እንዲነሳሱ ትልቅ ጉልበት ፈጥሮአል... ኑሮ ቢጐመዝዝምንኳ ህይወት ሁሉም ውብና የማይጠገብ ፀጋ ነው በህይወት ውስጥ ሁሉም ተስፋና ምኞት አለ፤ በህይወት ውስጥ ሁሉም ጥረት አለ! መጪው ጊዜ በኑሮ ጡጫ ለተደቆሰው፣ የህይወትን ጣእም እፎይ ብሎ ማጣጣም ለተሳነው ለብዙሃኑ ድሃ ህዝብ... በጆሮው ሳይሆን በሆዱ የሚያጣጥመው የኑሮ በረከት የሚያካፋበት ይሆን ዘንድ እንመኛለን!... ያንን ተስፋ ይዘን ያለ የሌለ ሞራልና አቅማችንን አሟጥጠን፣ አሁንም ከኑሮ ጋር እንፋለማለን! አበባየሆይ ብለን አዲሱን ዓመት እንቀበላለን!... ሌላ ምን አማራጭ አለን?!
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ታ ሕሳስ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ርክብ ህዝቢታት ዓፋርን ሶማሌን ንምጥንኻር ዘዓለመ መድረኽ ዘተ ኣብ ከተማ ኣዳማ ይሳለጥ ኣሎ ኣብቲ መድረኽ ዘተ፥ ካብ ክልቲአን ክልላት ዝተውፃእፅኡ ዓበይቲ ዓዲ፣ መራሕቲ ሃይማኖት፣ ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲን ፍሉጣት ውልቀ ሰባትን ይሳተፉ ኣለዉ።…
ኣዲስ ኣበባ፣ 21 ታሕሳስ፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ)ፕሬዚዳንት ፌዴሪኢ ሳህለወርቅ ዘውዴ ምስ ተዋሳኢትን ብምግባረ ሰናይ ተግባራ ትፍለጥን ኣንጀሊና ጆሊ ተዛትየን። ኣንጀሊና ጆሊ፥ ኣብብሄራዊ ቤተ መንግስቲ ተረኺባ ኢያ ምስ ፕዚዳንት ሳህለወርቅ ኣብ ልምዓት፣ ደቂኣንስትዮን ስደተኛታትን ኣድሂባ…
ኣዲስ ኣበባ፣ 20 ታሕሳስ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ኣብ ዝሓለፉ 10 ዓማውቲ፥ ኲናት ኣብ ዘለዎም ከባቢታት ዝነብሩ ህፃናት ዝበፅሑ መፅቃዕቲታት ብሰለስተ ዕፅፊ ምውሳኾም ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣፍሊጡ። እቲ ውድብ፥ ካብ ኣቆፃፅራ ኣሮፓውያን 2010 ንደሓር ኣብ ልዕሊ ህፃናት ልዕሊ 170 ሺሕ…
ኣዲስ ኣበባ፣ 20 ታሕሳስ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ግጥም ደርቢ ትግራይ ኣብ መንጎ ቻምፕዮን ዓመተ 2011 መቐለ 70 እንደርታን መራሒት ሊግ ዓመተ 2012 ወልዋሎን ሎሚ መዓልቲ ኣብ ስታድየም ትግራይ ተኻይዱ። ኣብቲ ሎሚ መዓልቲ ዝተሳለጠ ሓምሻይ ሰሙን ፀወታ ፕሪሚየር ሊግ ኢትዮጵያ፥ መቐለ 70…
ኣዲስ ኣበባ፣ 20 ታሕሳስ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ስርቆት ነዳዲን ካልኦት ኣብቲ ዓውዲ ዝረኣዩ ፀገማትን ንምፍታሕ ዘኽእል ዘመናዊ ኣሰራርሓ ዕላዊ ከምዝግበር ሚኒስቴር ንግዲን ኢንዱስትሪን ኣፍሊጡ። እቲ ሚኒስቴር ኣብ ኣቕርቦት ነዳዲን ስርዓት ምክፍፋልን ዘሎ ኣሰራርሓ ንምምሕያሽ ዘኽእል መድረኽ ዘተ…
ኣዲስ ኣበባ፣ 20 ታሕሳስ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ግጥም ደርቢ ትግራይ ኣብ መንጎ ቻምፕዮን ዓመተ 2011 መቐለ 70 እንደርታን መራሒት ሊግ ዓመተ 2012 ወልዋሎን ሎሚ መዓልቲ ሰዓት 9 ኣብ ስታድየም ትግራይ ይካየድ ኣሎ። ኣብ መንጎ ክልቲአን ጋንታታት ዝካየድ ዘሎ ፀወታ፥ ካብ ግዘ ናብ ግዘ ናይ…
ኣዲስ ኣበባ፣ 20 ታሕሳስ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፓርቲታት ፖለቲካ ፕሮግራሞምን ዕላመኦምን ብመራኸብቲ ሓፋሽ ንህዝቢ ዘፋልጡሉ ብቴክኖሎጂ ዝተሓገዘ ድልድል ኣየር ሰዓት ንምውፃእ ምድላዉ በዓል መዚ ብሮድካስት ኢትዮጵያ ገሊፁ። ኣብ እዋን ሓፈሻዊ ሃገራዊ መረፃ ኢትዮጵያ፥ መራኸብቲ ሓፋሽ ጎስጓስ መረፃ…
ኣዲስ ኣበባ፣ 20 ታሕሳስ፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ነበር ፕሬዚዳንት ፌዴሪኢ ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ ኣብ ሳዑዲ ዓረብ ዑደት ይገብሩ ኣለዉ። ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ኣብ ሪያድ ዓለም ለኸ መዕርፎ ነፈርቲ ንጉስ ካሊድ እንትበፅሑ፥ ብሚኒስትር ጉዳያት ኣፍሪካ ኣብ ሳዑዲ ዓረብ ፕሮፌሰር ኣሕመድ ቢን ኣብዱላዚዝ…
ልክ እንደ ፓፒረስ፣እንደ ግብጦች መጣፍ ወይም እንደ ጥንቱ፤ ያባ ጅፋር ምንጣፍ ጨለማውን ስቦ፤ በወግ ሸበለለ ሰማይ፣የጠፈር ዓይን፤ ብርሃን ተኳለ ከዶሮ ጨኸት ውስጥ፤ አዲስ ጎህ ተወልዶ ፍጥረቱ በሞላ፤ ማርያም ማርያም አለ፤
🇪🇹 在阿姆哈拉语中阅读 Invitation to Comment 146: ከ 30 ዓመታት በፊት ድር የለም እና በላዩ ላይ የሰማዕት ዛፍ የለም 和 Invitation to Comment 146: ከ 30 ዓመታት በፊት ድር የለም እና በላዩ ላይ የሰማዕት ዛፍ የለም.
ኢሳት የግል ወሬ ትቶ የሚከተሉት ጉዳዮች ላይ ቢያተኩር ትግላችን ውጤታማ ይሆናል። ከጉሙዝ ስለ ተፈናቀሉት ሕዝቦች ጉዳይ በበታች ባለሥልጣናት እየተሳበበ ነው። በዛሬው ዜና እንዲመለሱ ጥሪ መቅረቡ የትግሬ መንግሥት በዓለም አቀፍ አደባባይ ሊቋቋመው የማይችለው ስለሆነበት ነው። ከቤንች ማጂ፤ ከዖጋዴንም ይኸው ሲደረግ ቆይቷል። የመንግሥት ቋሚ ፖሊሲ ማፈናቀል መሆኑን መርሳት ትልቅ ስህተት ነው። ጋብ ሲል ፖሊሲው ይቀጥላልና። ቴድሮስ አድሃኖም ዛሬ ግራዚያኒን በመቃወም መግለጫ ሰጥቷል። ጅብ ካለፈ ውሻ ጮኸ እንደሚሉት ነው። ከጥቂት ሳምንታት በፊት ለምን ሰላማዊ ሰልፍ አደረጋችሁ ተብለው እነ ዶክተር ያዕቆብ ታስረው ተፈትተዋል። እነዚህ ጉዳዮች የእስክንድር ነጋን መታሠር ጨምሮ በተባበሩት መንግሥታት ዘንድ እጅግ አሳሳቢና ተሰሚነት ያለው ጉዳይ ነው። ይህን ማስተባበርና ማስረዳት የሚችሉ ሰዎች ቢገኙ ውጤታማ ይሆናል። ኢትዮጵያ በተመድ የሰላም መንበር ሊቀመንበር ሆና መቀመጧን ጥያቄ ላይ ስለሚጥል ፊርማ ማሰባሰቡ መቀጠል አለበት። ቴድሮስ አድሃኖም ሆነ የሚገዙት አሁን መለስ ቀለስ የሚሉት ፋታ እንዲሰጣቸው እንጂ ፖሊሲአቸው የሚቀጥል ነው።
‹‹ከእነዚያም እኛ ክርስቲያኖች ነን ካሉት የጠበቀ ቃል ኪዳናቸውን ያዝን፡፡ በእርሱም ከታዘዙበት ነገር ፈንታን ተውት፡፡ ስለዚህ እስከ ትንሣኤ ቀን ድረስ በመካከላቸው ጠብንና ጥላቻን ጣልንባቸው፡፡ አላህም ይሠሩት የነበሩትን ሁሉ በእርግጥ ይነግራቸዋል፡፡ የመጽሐፉ ባለቤቶች ሆይ! ከመጽሐፉ ትሸሽጉት ከነበራችሁት ነገር ብዙውን ለእናንተ የሚገልጽ ከብዙውም የሚተው ሲኾን መልክተኛችን (ሙሐመድ) በእርግጥ መጣላችሁ፡፡ ›› ማኢዳህ 14-15
‹‹ለነዚያም መጽሐፉን በእጆቻቸው ለሚጽፉና ከዚያም በርሱ ጥቂትን ዋጋ ሊገዙበት «ይህ ከአላህ ዘንድ ነው» ለሚሉ ወዮላቸው፡፡ ለነርሱም ከዚያ እጆቻቸው ከጻፉት ወዮላቸው፡፡ ለነሱም ከዚያ ከሚያፈሩት (ኃጢኣት) ወዮላቸው፡፡›› አል በቀራህ 79
‹‹የመጽሐፉ ባለቤቶች ሆይ! ከመጽሐፉ ትሸሽጉት ከነበራችሁት ነገር ብዙውን ለእናንተ የሚገልጽ ከብዙውም የሚተው ሲኾን መልክተኛችን (ሙሐመድ) በእርግጥ መጣላችሁ፡፡ ›› ማኢዳህ 15
‹‹(እንዲህ) በላቸው፡- «ያንን ብርሃንና ለሰዎች መሪ ኾኖ ሙሳ ያመጣውን መጽሐፍ ክፍልፍሎች የምታደርጉት ስትኾኑ ማን አወረደው᐀ (የወደዳችኋትን) ትገልጿታላችሁ ብዙውንም ትደብቃላችሁ፡፡›› አል አንዓም 91
‹‹(እንዲህ) በላቸው፡- «ያንን ብርሃንና ለሰዎች መሪ ኾኖ ሙሳ ያመጣውን መጽሐፍ ክፍልፍሎች የምታደርጉት ስትኾኑ ማን አወረደው᐀ (የወደዳችኋትን) ትገልጿታላችሁ ብዙውንም ትደብቃላችሁ፡፡ እናንተም አባቶቻችሁም ያላወቃችሁትን ተስተማራችሁ›› አል አንዓም 91
ዑለማዎች ይህን አንቀፅ ሲተረጉሙ እንዲህ ብለዋል “ሙሳ ያመጣውን መፅሐፍ የፈለጋችሁትን ለማዛባትና እንዲሁም ስለነቢዩ ሰዐወ የተነገረውንም ባህሪ ለመቀየር ያመቻችሁ ዘንድ በተበታተነ ወረቀት ታደርጋላችሁ፡፡”
በዚህ አንቀጽ ትርጉም ዙሪያ ሱድይ እንዲህ ብለዋል “ያዛቡት መፅሐፍ ተውራትን ነው፡፡” ኢብን ዘይዳም እንዲህ ብለዋል “አላህ እነሱ ላይ የወረደውን ተውራት ሀላልን ሀራም ሀራሙን ሀላል ሀቅን ሐሰት ሐሰቱን ሀቅ በማድረግ ያዛባሉ፡፡”
‹‹ከእነዚያም እኛ ክርስቲያኖች ነን ካሉት የጠበቀ ቃል ኪዳናቸውን ያዝን፡፡ በእርሱም ከታዘዙበት ነገር ፈንታን ተውት፡፡ ስለዚህ እስከ ትንሣኤ ቀን ድረስ በመካከላቸው ጠብንና ጥላቻን ጣልንባቸው፡፡ አላህም ይሠሩት የነበሩትን ሁሉ በእርግጥ ይነግራቸዋል፡፡ የመጽሐፉ ባለቤቶች ሆይ! ከመጽሐፉ ትሸሽጉት ከነበራችሁት ነገር ብዙውን ለእናንተ የሚገልጽ ከብዙውም የሚተው ሲኾን መልክተኛችን (ሙሐመድ) በእርግጥ መጣላችሁ፡፡›› አል ማኢዳህ 14-15
የተፍሲር ምሁራሮች የሁለተኛውን አንቀፅ ትርጉም እንዲህ ያብራራሉ “የቀየሩት ያዛቡትንና አላህ ላይ የቀጠፉትን ያብራራል፡፡ ሆኖም መግለፁ ጥቅም የሌለውን ሌሎች ብዙ ማዛባቶችን ደግሞ ዝም ብሎ ያልፋል፡፡”[1]
እነዚህ አንቀፆች አላህ ቁርአን ከወረደ ጀምሮ ወደርሱ እስኪመለስ ድስ ቃሉንም ሆነ ትርጉሙን በሚገባ እንደጠበቀው ይጠቁማሉ፡፡ ይህን ቁርአን ከመጀመሪያው አላህ ነቢዩን ሰዐወ ካስተማረ በኃላ በልባቸው እንዲይዙ አደረገ፡፡ ከዚያም በአስተምህሮዋቸው እንዲብራራ ካደረገ በኃላ ትውልድ በተተካካ ቁጥር ታማኝ ሰዎች በሽምደዳና በፅሑፍ እንዲጠብቁት በማድረግ ከሐሰት ተጠብቆ ህፃናትም ሽማግሌም ልክ ነቢዩ ላይ እንደወረደው እንዲያነቡት አደረገ፡፡
ዑለማዎች ተውራት መበረዝ የተቻለበትንና ቁርአንን መበረዝ ግን ያልተቻለበትን ሚስጥር ተናግረዋል፡፡ አቡ ዓምር አዳኒይ ከአቢል ሀሰን አልሙንታብ እንዳስተላለፉት “አንድ ቀን ከቃዲ አቢ ኢስሃቅ ኢስማኤል ኢብን ኢስሃቅ አብሬ ሳለሁ እንዲህ ተጠየቁ “እንዴት በተውራት ሰዎች ማዛባት ተቻለ እንዴትስ በቁርአን ህዝቦች ማዛባት አልተቻለም?” ቃዲም እንዲህ ሲሉ መለሱ “አላህ ስለተውራት ሰዎች እንዲህ አለ
አስታውሳለሁ፣ከአራት ዓመታት በፊት የተሰራ አንድ የETV ‹ዘጋቢ ፊልም› ‹‹የግል ፕሬሱ መርዶ ነጋሪ ወይስ ልማት አብሳሪ?›› የሚል ርዕስ ተሰጥቶት ነበር፡፡‹ዘጋቢ ፊልሙ› የመንግስትን አቋም የሚያንፀባርቅ ስለነበር መንግስት መገናኛ ብዙኃን እንዲሆኑ የማይፈልገውንእና የሚፈልገውን በርዕሱ ቁልጭ አድርጎ ነግሮናል፡፡ እርግጥም ‹‹ልማት አብሳሪነት›› ውስጥ ምንም ስህተት የለም፤ ‹‹መርዶነጋሪ›› መሆንም የሚወደድ ነገር አይደለም (የሚቀር ባይሆንም)፡፡ ዛሬ ይህችን ደብዳቤ እንድጽፍላችሁ ያነሳሳኝ ‹‹ልማትአብሳሪነት›› በሚል ሥም ተለብጦ እየተሰራ ያለውን ስህተት (በጊዜ ማጣት) ካልተረዳችሁት ወይም ችላ ካላችሁት ቆም ብላችሁየምታስቡበት አፍታ ላውሳችሁ ብዬ በማሰብ ነው (ጊዜ አለኝና)፡፡
በመጀመሪያ ግን እንድትረዱልኝ የምፈልገው ነገር አለ፡፡ በስመ የEBC ጋዜጠኝነታችሁ የገዢው ፓርቲ ወገንተኛ ናችሁ የሚል ድምዳሜይዤ አልተነሳሁም፡፡ እንደዚያ ቢሆንማ ኖሮ ይህንን ደብዳቤ ልጽፍላችሁ አልወስንም ነበር፡፡ ይልቁንም፣ ወረድ ብዬ የምገልጸውን‹ስህተት› እየሰራችሁ ያላችሁት አንድም በጫና፣ አንድም በፍርሀት፣ አንድም ‹ትክክል› የሰራችሁ እየመሰላችሁ እንደሆነ በማመንነው ብዬ እገምታለሁ፡፡ የመገናኛ ብዙኃን ዕድገት ገና ጨቅላ በሆነበት አገራችን ሙያችሁን የምታዳብሩበት ሌላ ሰፊ እና ሴፍ (Safe)ተቋም አጥታችሁም ሊሆን ይችላል፡፡ የስራ አጥነት በተጋነነበት የገዛ አገራችን ወር የሚያደርስ ምንዳ እና አበል የሚከፍል ሌላየሚዲያ ተቋም ማግኘት እንደሚቸግራችሁም አላጣሁትም፡፡ ነገር ግን ከነዚህ ሁሉ የሚበልጡትን ሙያዊ ስማችሁን (career) እናአገራዊ ኃላፊነታችሁን በነዚህ ሰበብ አስባቦች መጨፍለቃችሁን አልወደድኩምና የመናገር ኃላፊነቴን እነሆ!
የዞን9 ጦማሪ እና የጋዜጠኝነት መምህሩ እንዳልካቸው ኃ/ሚካኤል ዞን 9 ላይ ባሰፈረው አንድ መጣጥፍ ‹የመንግስት ጋዜጠኞች›‹‹ናችሁ›› የተባሉትን ‹‹ልማታዊ ጋዜጠኝነት›› እንዳልሆኑት ሲናገር የተጠቀመበት ቋንቋ ‹‹ይሁንታ አምራችነት›› የሚለውንነበር፡፡ ቋንቋው ለኔም ገላጭ ሆኖልኛል፡፡ በሕዝብ በጀት የሚተዳደሩ (የመንግስት) መገናኛ ብዙሃን በስመ ‹‹ልማታዊጋዜጠኝነት›› መንግስት ሊያሳካ የቻላቸውን ሥራዎች ብቻ ነቅሶ በማውጣት ማንቆለጳጰስ ‹‹ልማት አብሳሪነት›› ሊባል አይችልም፤ለገዢው ፓርቲ ሕዝባዊ ይሁንታን ማምረት እንጂ!
ነገሬን ላብራራው፡፡ ድኅነትን ያልቀመሰ እና የሚወድ ኢትዮጵያዊ የለም፡፡ ድኃ የመሆንን ያህል የድኃ አገር ዜጋ መሆንም ያስጠላል፡፡አገራችን ከድኅነት ለመውጣት የምታደርገው መፍጨርጨር የመንግስት ጉዳይ ከሆነው በላይ የሕዝብ ነው፡፡ ይሁን እንጂ ከድኅነትመውጣት የሚቻለው ‹‹ልማት›› የሚለውን ቃል ደጋግሞ በመደስኮር አይደለም፡፡ እየተሰራ ያለውን ነገር መካድ ባይገባም እያልተሰራያለውን ነገር እና በስራው ስም እየጠፋ ያለውን ነገርም አብሮ መንቀስ እና ማጋላጥ ያስፈልጋል፡፡ እንደኔ፣ እንደኔ እውነተኛው‹‹ልማታዊ›› ይህንን አጋልጦ፣ ‹አውቆ በድፍረት ሳያውቅ በስህተት› በሁለቱም ሁኔታዎች የሚያጠፋውን መንግስታችንን ማረምየሚችል ሰው ነው፡፡ አሁን የEBC ጋዜጠኞች እያደረጋችሁ ያላችሁት ግን (ቀደም ብዬ በጠቀስኳቸው ሁኔታዎች ተገዳችሁ እንደሆነብጠረጥርም እንኳ) ‹‹ልማትን መደገፍ ማለት ገዢውን ፓርቲ መደገፍ ማለት ነው›› የማለት ያክል ነው፡፡ ልማታዊነት ሌላ በልማትሥም ለአምባገነኖች ይሁንታን ማምረት ሌላ፡፡
ከድኃሕዝብ መቀነት በተፈታ ወይም በሥሙ በተሰበሰበ ገንዘብ የሚተዳደረው እና ደመወዝ የሚከፍላችሁ EBC (ኢብኮ) እኔ ሞክሩትእያልኩ የምጨቀጭቃችሁን ዓይነት ጋዜጠኝነት እንድትሰሩ የማይፈቅድ መዋቅሮች እንዳሉት ሳልጠረጥር ቀርቼ አይደለምይህንን ምክር የጻፍኩላችሁ፡፡ መዋቅሩንም ቢሆን መታገል፣ ችግሩን መነቅነቅ የሥራችሁ አካል ነው እያልኳችሁ ነው፡፡ በርግጥ፣እንዲህ አይነቱ እርምጃ የመረጣችሁትን safe መንገድ አደገኛ (risky) ያደርገዋል፡፡ ቢሆንም በመርሕ እና ሓቅእስከተመራችሁ ድረስ risk ውስጥ ደስ የሚል ነገር አለው (bitter sweet እንዲሉት ዓይነት) እያልኳችሁ ነው፡፡ሞክሩትና አትከስሩም፡፡
እናንተ በልማቷ ወደር የላትም፣ ገነት ሆናለች እያላችሁ የምታወሩልንን ኢትዮጵያ ማን እንደምንላት ታውቃላችሁ? ‹‹እቲቪዮጵያ›› – አንድ የአውራምባ ታይምስ ጋዜጣ ጸሐፊ ነው ይህንን ሥም ያወጣላት፡፡ እውነቴን ነው የምላችሁ፡፡ በልማቷ ወደር ያልተገኘላት፤ ከተማዋ የመብራትና የውኃ፣ ገጠሯ የማዳበሪያ እጥረት ያልገጠማት፤ መልካም አስተዳደር የሰፈነበት፣ ዴሞክራሲእንደፀበል የምንራጭባት ዓይነቷን ኢትዮጵያ እንኳን ኖሬባት መንገድ ላይ አይቻት አላውቅም፡፡ ትዝብቴን ግልጽ ለማድረግእንዲረዳኝ የዘንድሮውን የምርጫ ድራማ እና የኢብኮን አዘጋገብ ላጣቅስ፡፡
ግንቦትወር ላይ በሚካሄደው እና ብዙዎቻችን (አሸናፊውን ከወዲሁ እናውቀዋለንና) ‹‹የተበላ ዕቁብ›› እያልን የምንጠራውን ምርጫ2007 አስቡት፡፡ መንግስታችንን አስቡት፡፡ ምርጫ ቦርድን አስቡት፡፡ የፖለቲካ ፓርቲዎችን አስቧቸው፡፡ የኢብኮ ዘገባንአስቡት፡፡ ኢብኮ የኢሕአዴግ ተቀናቃኝ የሆኑትን ፓርቲዎች ደካማ ጎን የሚያብጠለጥልበት፤ የኢሕአዴግ -ግንባር አባላት የሆኑፓርቲዎችን ልደት ወይም አንዳች ሰበብ እየፈለገ የሚያቆለጳጵስበት፤ ምርጫ ቦርድ ሕገ-መንግስታዊ ግዴታውን ንቆ ወገንተኛየሆነበት (በነገራችን ላይ ‹‹ወገንተኛ የሆነበት›› የሚለውን ‹‹ለማን›› እንደሆነ ሳልጠቅስ ገና ገብቷችኋል እና ማስረጃማጣቀስ አያስፈልገኝም፡፡) ብሎም በዜናውም፣ በ ‹‹ዘጋቢ ፊልሞች››ም ሰበብ ለገዢው ፓርቲ የምርጫ ቅስቀሳ የሚደረግበትዴሞክራሲያዊ ስርዓት – እውነት እንነጋገርና ምን ዓይነት ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ነው? እውነት የኢትዮጵያ ችግርየመሰረት ድንጋዮች በማስቀመጥ የሚፈታ ነውን? እውነት ኢብኮ የሚያቀርባቸው ሳምንታዊ ፌስቲቫሎች የሕዝብ ገንዘብ በከንቱከማባከን በላይ ፋይዳ አላቸውን?
እናንተ‹‹አሸወይና ነው›› እያላችሁ በእልልታ የምታቀርቡልን ዜና እኛ ‹‹እዬዬ›› የምንልበትን ጉዳይ መሆኑ ‹‹እናንተ››ን እና‹‹እኛ››ን የሁለት አገር ሰው እያስመሰለን ነው፡፡ እናንተ እና እኛ ግን እናንተም እኛን እኛም እናንተን መሆን የነበረብንየአንድ አገር መዳፍ ሁለት ጣቶች ነን፡፡ አንዳችን ጠፍተን አንዳችን መትረፍ የማንችል መንትዬዎች፡፡ ኢትዮጵያችንኢትቪዮጵያን ብትመስልልን አንጠላም፡፡ የምንጠላው በሐሰት የተሸከመችው ስም ከብዷት እንዳትሰበር ነው፡፡
ይህንንለናንት፣ ለEBC ጋዜጠኞች የጻፍኩትን ግልጽ ደብዳቤ እያነበበ እንዳለመብሰል (naivity) የሚቆጥርብኝ ሰው ጥቂት እንደማይሆንእገምታለሁ፡፡ በናንተ ጉዳይ naive ለመባል የደፈርኩት የEBCን ኩሸት በፍቅር የሚዋሹለት ‹‹ጋዜጠኞች›› ያሉትን ያክልመውጫው እንደመግቢያው አልሰፋ ብሏችሁ የቆያችሁም አላችሁ ብዬ በመገመቴ ነው፡፡ መውጫው ቀላል ነው፡፡ EBCን ከላይ እስከታችየውሸት ቋት ያደረገውን አሰራር በተገኘው አጋጣሚ ሁሉ መታገል፤ ከውስጡ፡፡ ዘላለም ለኢፍትሐዊነት ታዛዥ ሁኖ የውሸት ከመኖርአንድ ቀን የእውነት ጀግና ሁኖ መባረር – ቢያንስ አንድ ገጽ የሚወጣው የሕይወት ታሪክ ይወጣዋል፡፡
በአማራ ክልል የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር እና በሰሜን ሸዋ ዞኖች የተለያዩ ከተሞች ሰሞኑን ለተመፀመው ጥቃት ግጭቱን የቀሰቀሰው ማነው? ነዋሪዎች፣የዞኑ አስተዳዳሪዎች፣ የአብን እና የግንቦት ሰባት አመራሮች አስተያየት ተጠይቀዋል። (የወሎው ዘጋቢያችን መስፍን አራጌን ዘገባ ከተያያዘው የድምፅ ፋይል ያዳምጡ)
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ከሦስት አሥርት ዓመታት በኃላ የሰማይ ያህል ርቆ የቆየውን አፍሪካ ዋንጫ ተሳትፎ ያሳካበት ታሪካዊ ቀን ዛሬ ስምንት ዓመት ደፍኗል። ሁኔታውም በወቅቱ አንበል ደጉ ደበበ አንደበት እንዲህ ይገለፃል። የኢትዮጵያዝርዝር
በ1980 በኢትዮጵያ አስተናጅነት የተካሄደው የሴካፋ ውድድር በብዙ ነገሮች ተወጥራ የነበረችውን ሀገር በአንድነት ያቆመ ነበር። ከአፍሪካ ዋንጫው ድል ሃያ ስድስት ዓመታት በኃላ የተገኘው ይህ ጣፍጭና የመጀመርያ የሴካፋ ዋንጫ ወግ አጥባቂ ሶሻሊስቶችዝርዝር
ጊንጪ በምትባል የኦሮሚያ ከተማ ተወልዳ ነገር ግን ገና አንድ ዓመት ሳይሞላት ወደ አዲስ አበባ በመምጣት ቶታል 3 ቁጥር ማዞሪያ አካባቢ እድገቷን የቀጠለችው ብዙሃን በክለብ እና ብሔራዊ ቡድን ደረጃ ብዙ ስኬቶችንዝርዝር