Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አንድ ሰራተኛ ስራውን በማከናወን ላይ ሳለ አሠሪው በመደበው የመጓጓዣ አገልግሉት ሲጠቀም አደጋ የደረሰበት እንደሆነ አሠሪው የጉዳት ካሳ መክፈል እንዳለበት በህጉ ላይ ተደንግጓል፡፡
ነገር ግን ለዚህ አደጋ ሶስተኛ ወገኖች ያደረጉት አስተዋፅኦ መኖሩ ከተረጋገጠ አሠሪው ካሳን ላለመክፈል እንደመከላከያ ነጥብ ሊጠቀምበት እንደማይችል በጥር 28 ቀን 2ዐዐ1 ዓ.ም የተላለፈው የሰበር ውሳኔ ያሳያል፡፡
ጉዳዩ መሠረት ያደረገው የአሠሪና ሠራተኛ አዋጅን ሲሆን የተጀመረውም አመልካች ባቀረቡት የክስ ማመልከቻ ነው፡፡ አመልካችም በክሳቸው እንደገለፁት የአመልካች ሕጋዊ ባለቤት እና የአንዲት ህፃን አናት የሆኑት ሟች በተጠሪ መ/ቤት በኘሮጀክት ስራ አስተባባሪነት በሠራተኛነት ተቀጥረውና ልዩልዩ ጥቅማጥቅም ከደመወዛቸው በተጨማሪ እየተከፈላቸው በማገልገል ላይ እያሉ ተጠሪ ለመስክ ስራ ልኳቸው በመመለስ ላይ እንዳሉ ተጠሪ ለመስክ ስራ በግልፅ የመደበው መኪና ተገልብጦ ሟች ወድያው ህይወታቸው ማለፋን ገልፀው የጉዳት ካሳ እንዲከፈላቸው ጠይቀዋል፡፡
ተጠሪም በመልሱ ላይ እንደገለፀው ሟች ህይወታቸው ባለፈበት ጊዜ ወደ ስራው መስክ የሔዱት ከተጠሪ ጋር የስራ ውል ከሌላቸው ከአመልካች ጋር መሆኑን የመኪና መገልበጥ አደጋው የደረሰውም በተከሳሽ ድርጅት የተመደበ ሹፌር እያለ አመልካች መኪናውን ከሹፌሩ በመቀበል በማሽከርከራቸው በመሆኑ የተከሳሽ ድርጅት ለአደጋው ሃላፊ ሊባል እንደማይችል ገልፀው ተከራክረዋል፡፡
የስር ፍ/ቤትም የግራ ቀኙን ክርክር ከሰማ በኋላ በሟችና በተጠሪ መሃከል የአሠሪና የሰራተኛ ግንኙነት መኖሩ ተረጋግጧል በማለት ሲወስን የጉዳት ካሳውን በተመለከተ ደግሞ አደጋው በደረሰ ጊዜ መኪናውን የሟች ባለቤት የሆኑት አንደኛ አመልካች ሲያሽከረክሩ ስለነበር በስራ ላይ የደረሰ አደጋ ነው ሊባል አይችልም በማለት ተከሳሽ ድርጅት የስንብት ክፍያ ብቻ ሊፍል እንደሚገባ በመግለፅ ወስኗል፡፡ ይግባኝ የተባለለት ፍ/ቤትም በፍ/ብ/ስ/ስ/ህ/ቁ 337 መሠረት ይግባኙን ሰርዟል፡፡
የሰበር ችሎትም “አደጋው የደረሰው የሰበር አመልካች ያላግባብ መኪናውን ከሹፌሩ በመቀበል ሲያሽከረክሩ ነው ተብሎ ተጠሪ የጉዳት ካሳ የመክፈል ሃላፊነት የለበትም ተብሎ መወሰኑ አግባብ ነው”? የሚለውን ጭብጥ በመያዝ መዝገቡን አግባብነት አላቸው የሕግ ድንጋጌዎች ጋር መርምሮታል፡፡
እንደመረመረውም ሟች ህይወታቸው ያለፈው ተጠሪ ለመስክ ስራ የመደበውን መኪና ከተጠሪ ሹፌር አንደኛ አመልካች በመቀበል ሲያስረክብ መሆኑ በግራ ቀኙ አልተካደም፡፡ ነገር ግን አመልካች በወቅቱ ወደ መስክ የሄዱት ከተጠሪ ፍላጎት ውጪ ነው ከመባሉ በስተቀር የተጠሪ ሠራተኛ ስለመሆናቸውም አልተካደም፡፡
በመሠረቱ በስራ ምክንያት ለሚመጡ ጉዳቶች አሠሪው ሃላፊነት አለበት፡፡ በአዋጅ አንቀፅ የ6(1) ላይ “አሠሪው ጥፋት ባይኖርም—“ ተብሎ መመልከቱ የአሠሪው የሃላፊነት አይነት ጥፋት ሳይኖር ሃላፊነት መሆኑን የሚያሳይ ነው፡፡ ለዚህም ጉዳይ ቀጥተኛ አግባብነት ያለው ድንጋጌ በአንቀፅ 92(1)(ሐ) ስር የተመለከተው ሲሆን በዚህ ድንጋጌ መሠረት አሠሪው በመደበው የመጓጓዣ አገልግሎት ሠራተኛው ሲጠቀም ጉዳት ከደረሰ አደጋው በስራ ለይ እንደደረሰ ተቆጥሮ ሃላፊነቱን ከአሠሪው ሊወስድ የሚገበ መሆኑን ተመልክቷል፡፡ ይኸው ድንጋጌ አሠሪው የመደበው የመጓጓዝ አገልግሎት አደጋው ከደረሰበት በአሠሪው ስር ባለው ሌላ ሠራተኛ ወይም 3ኛ ወገን ከሆነ አሠሪው በተጐጂው ሠራተኛ የጉዳት ካሳ ሃላፊነት የሌለው ስለመሆኑ አያሳይም፡፡ በመሆኑም አመልካች የተጠሪን መኪና በወቅቱ ሲያሽከረክሩ የነበሩ መሆኑ መረጋገጡ ተጠሪን ነፃ ሊያደርገው የሚችልበት ሕጋዊ ምክንያት የለም፡፡ በመሆኑም የስር ፍ/ቤቶች የወሰኑት ውሳኔዎች መሠረታዊ የሆኑትን የአሠሪና ሠራተኛ ድንጋጌወችን ያላገናዘበ ነው በማለት የስር ፍ/ቤቶችን ውሳኔ ሽሮአቸዋል፡፡
ተጠሪ ሃላፊነት አለባቸው ከተባለ ደግሞ የጉዳት ካሳ መክፈል ያለበት ለየትኞቹ የተጐጂ ጥገኖች የሚለውም ነገር ጠርቶ መታወቅ አለበት፡፡ በአንቀፅ 1ዐ7(1)(ሐ) ስር እንደተመለከተውም ማንኛውም በስራ ላይ የሚመጣ ጉዳት የደረሰበት ሠራተኛ የሞተ እንደሆነ ለጥገኖች የጡረታ አበል ወይም ዳረጐት ወይም ካሳ የማግኘት መብት ያለው ስለመሆኑ ተመልክቷል፡፡
ነገር ህግ ህጉ ጥገኝነት ምን ማለት እንደሆነ ትርጓሜ ያልተሰጠበት ቢሆንም ፍ/ቤቱ በሰጠው ትርጉም መሠረት ጥገኞች የሚለው ቃል ከሟች ምግብ፣ የመጠለያ፣የልብስና ለጤናው አጠባበቅ አስፈላጊ የሆኑ ነገሮችን የሚጠይቁትን ወገኖች የሚመለከት ነው፡፡ ስለሆነም አመልካች እራሱን ማስተዳደር የሚችልና ችግረኛ መሆኑ በቅድሚያ ያልተረጋገጠበት ሁኔታ ላይ ያለ በመሆኑ ብቻ የጉዳት ሳ የሚያገኝበት ምክንያት አይኖርም፡፡
በመሆኑም ፍ/ቤቱ አንደኛ አመልካች የሟተ ባል ቢሆኑም በቂ የሆነ የመተዳደሪያ ሀብት ያላቸው መሆኑ ስለተረጋገጠ የጉዳት ካሳ የሚያገኙበት ምክንያት የለም በማለት ወስኗል፡፡ ነገር ግን እንደ ሁለተኛ አመልካች የተቀመጠቸው የሟች ልጅ በህጉ የሟች ጥገኛ መሆኗ ስለተረጋገጠ የጉዳት ካሳ ያስፈልጋታል፡፡
ከዚህም የሰበር ውሳኔ መገንዘብ እንደሚቻለው በአንድ ሠራተኛ ላይ ጉዳት የደረሰው ሠራተኛው ወደ ስራ ሲሄድና ከስራ ወጥቶ ወደ ቤቱ ሲመለስ አሠሪው በመደበው የመጓጓዝ አገልግሎት ሲጠቀም መሆኑ ከተረጋገጠ 3ኛ ወገኖች ለአደጋው ያደረጉት አስተዋፅኦ ለአሠሪው መከላከያ መሆን እንደማይችል ነው፡፡
በተጨማሪም በአዋጅ 377/96 አንቀፅ 1ዐ7(1)(ሐ) ስር የተመለከተው “ጥገኞች” የሚለው ቃል መተርጐም ያለበት ከሟች የምግብ፣የመጠለያ፣የልብስና፣ለጤናው አጠባበቅ አስፈላጊ የሆኑ ነገሮችን እንዲያሟላላቸው የሚጠይቁትን ወገኖች እንጂ ችግረኛ መሆኑ ያልተረጋገጠበት ወገን የሟች ሠራተኛ፣ባል፣ወይም ሚስት መሆኑ ብቻ ጥገኛ ሊያስብለው እንደማይችል ነው፡፡
የአልኮል መጠጥን በብሮድካስት አማካኝነት ማስተዋወቅ የሚከለክለው ድንጋጌ ከዛሬ ጀምሮ ተፈጻሚ ይሆናል። የምግብ እና የመድኃኒት አስተዳደር አዋጅ ቁጥር 1112 በፌዴራል ነጋሪት ጋዜጣ...
ኢዜማ በቢሾፍቱ በተገደሉት አመራሩ ጉዳይ የከተማዋ የመንግስት ሃላፊዎች ላይ ምርመራ እንዲደረግ ጠየቀ - Addis Admass Newspaper | Amharic news | Ethiopian news
መንግስት በጥይት ተደብድበው ለተገደሉት የኢዜማ አመራር አባሉ አቶ ግርማ ሞገስ ፍትህ እንዲሰጠው እንደሚሻ ያስታወቀው ኢዜማ፤ ቀደም ሲል በሟች ላይ ማስፈራሪያና ዛቻ ሲሰነዝሩ የነበሩ የመንግስት ሃላፊዎች የምርመራው አካል እንዲሆኑ ጠይቋል፡፡
በአባሉ ላይ እሁድ የካቲት 7 ቀን 2013 ዓ.ም የተፈፀመው ግድያ “ፖለቲካዊ ነው” የሚል ድምዳሜ ላይ መድረሱን የገለፀው ፓርቲው፤ በፖሊስ በኩል የግድያውን አቅጣጫ ለማሳት የሚደረገው ሙከራ ተቀባይነት የለውም ብሏል፡፡
በቢሾፍቱ ከተማ የኢዜማን እንቅስቃሴ የሚገድቡ ተግባራት በከተማ አስተዳደሩ በተደጋጋሚ ሲፈፀሙ መቆየታቸውን ስብሰባዎች ለማካሄድና ጽ/ቤት ለመክፈት ተቸግሮ እንደቆየ የጠቆመው የፓርቲው መግለጫ፤ ችግሮችን ከማጉላት ይልቅ በውይይት ለመፍታት ጥረት ማድረጉን ቢመርጥም ጉዳዩ በአመራር አባሉ ግድያ መቋጨቱን አስገንዝቧል፡፡
ሟች አቶ ግርማ ሞገስ ላይ በመንግስትና በፓርቲ መዋቅር ውስጥ ባሉ ግለሰቦች ተደጋጋሚ ዛቻ ይደርሳቸው እንደነበር የገለጸው ኢዜማ፤ በዚህና ሌሎች ለፓርቲው እንቅስቃሴ እንቅፋት በሆኑ ጉዳዮች ላይ ለመወያየት ከከተማ አስተዳደሩ አመራሮች ጋር ለረቡዕ የካቲት 10 ቀን 2013 ቀጠሮ ተይዞ ባለበት ሁኔታ የቢሾፍቱ ከተማ የኢዜማ አስተባባሪው አቶ ግርማ ባለፈው መገደላቸው፣ ይህም “ግድያው ፖለቲካዊ ነው” ወደሚል ድምዳሜ እንደወሰደው ኢዜማ አስታውቋል፡፡
“የቢሾፍቱ ከተማ ፖሊስ ሃላፊ ለሃገር ውስጥ መገናኛ ብዙኃን በሰጡት መግለጫ፤ ሟች አቶ ግርማ ሞገስ የኢዜማ አባል እንደሆኑ እንደማያውቁ በመካድ፣ የግድያውን አቅጣጫ ለማስቀየር የሄዱበት ርቀት እንዳስገረመውና እንዳሳዘነው ፓርቲው ጠቁሞ፤ ከዚሁ በፊት በከተማው የፓርቲው እንቅስቃሴና አባሎች ላይ ሲደርስ ከነበረው ወከባና እንግልት ጋር ተዳምሮ ግዲያው የተቀነባበረ ነው ብሎ እንዲያምን እንዳስቻለው ገልጿል ፓርቲው ብሏል ኢዜማ በመግለጫው፡፡
መንግስት ለሟች አባሉ ተገቢውን ፍትህ እንዲሰጠው የጠየቀው ኢዜማ፤ ወንጀለኞችን አድኖ በአስቸኳይ ለህግ እንዲያቀርብ፣ቀደም ሲል አቶ ግርማን ጨምሮ በአባሎቹ ላይ ዛቻና ማስፈራሪያ የሰነዘሩ የፓርቲና የመንግስት የስራ ሀላፊዎችም ላይ ምርመራ እንዲደረግለት ያሳሰበው ኢዜማ፤ የክልሉና የብልጽግና ፓርቲ ሃላፊዎች ግድያውን በይፋ እንዲያወግዙም ጠይቋል፡፡
በተጨማሪም የአቶ ግርማ ሞገስ ግድያ “ፍፁም ፖለቲካዊ ነው ያለው” ኢዜማ፤ ለአመራር አባሉ ማስታወሻ የሚሆን ሃውልት በከተማው ለማቆም ይቻል ዘንድ ቦታ እንዲሰጠው ጠይቋል፡፡
More in this category: « ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አንድነቷ የተጠበቀች ኢትዮጵያን ማየት እንደሚመኙ ተናገሩ	ጠ/ሚኒስትሩ ለትግራይ የእርዳታ ድጋፍ ጥሪ አቀረቡ »
የአገር ቤት ሚዲያዎች በማህበራዊ ገጻቸው ያስተጋቡት ዜና እንደ ዜጋ እጅግ አሳዛኝ መሆኑን ነዋሪነታቸው በአሜሪካ የሆነው አቶ ይገረም ሃይሌ ለዛጎል አስታወቁ። “አሜሪካ ስለ ዴሞክራሲ፣ ጸጥታና ደህንነት የማውራት ሞራል የላትም” ሲሉ ሰሞንኛ ዜናዎችን አስመልክተው ተችተዋል።
ዛሬ ከአዲስ አበባ ይልቅ አሜሪካ ጭንቀት ውስጥ እንደሆነች ያስታወቁት አስተያየት ሰጪ፣ ከአሜሪካ ኤምባሲ መግለጫ ይልቅ መግለጫውን ተቀብለው ሳያጣሩ አገራቸው ላይ ሟርት የሚበትኑ ሚዲያዎች አስገራሚ ናቸው።
ቤተሰቦቻቸውን፣ ጓደኞቻቸውንና የኢትዮጵያ ኤምባሲ በዋሽንግቶን ማነጋገራቸውን ያወሱት አስተያየት ሰጪ አዲስ አበባ በተባለው ደረጃ አስጊ ነገር እንደሌለባት ማረጋገጣቸውን፣ ችግሩ አለበት እተባለው ቦታ ዘመዶቻቸው ሄደው እውነቱን እንዳረጋገጡ አመልክተዋል። ” እኔ በግል ይህንን ካደረኩ ሚዲያዎች የተደፋባቸውን ተንኮል ያዘለ ዜና ከሚያራግቡ ለምን ሃቁን አያጣሩም? ይህ ወንጀልም ነው። ከዛም በላይ አገሬ የሚሏትን ምድር ምስል በዓለም ዓቀፍ ደረጃ ጭቃ መቀባትና ኤምባሲው መግለጫውን ያወጣበትን ዓላማ ማሳካት ነው” ብለዋል።
የአዲስ አበባ ፖሊስ ያወጣውን መግለጫ ማየታቸውን ያመለከቱት አስተያየት ሰጪ፣ ዛሬ አሜሪካ ምድር አንድ ግቢ 20 ሺህ ወታደር ተመድቦ እየተጠበቀና፣ ከፍተኛ የጸጥታ ችግር መላወሻ ባሳጠበት ወቅት አንድ ሰው ተዘረፈ ተብሎ መግለጫ ማውጣት ከሞራል አንጻር ሲታይ ለኤምባሲው ሃፍረት መሆኑንን ነው ያመከቱት።
የዓለም ታላቅ አገር በአንድ ነውጠኛ የምትናድና ቤተመንግስቷ ሳይቀር የዱርዬ አክራሪዎች መፈንጫ በመሆኑ ዓለም ሲሳለቅ አንድ ሰው ተሰረቀ ብሎ የጸጥታና የሰላም ችግር እንዳለ አድርጎ ማራገብ አሳፋሪ እንደሆነ የዲሲው ነዋሪ ይናጋራሉ። አያይዘውም ይህን ሁሉ የሚያዩ የአጋራችን ” ዜጎች” ሳያጣሩ ሞራል አልባዎች የሚያሰራጩትን መረጃ ማሰራጨታቸው ደግሞ እንደ አገር ማሰብ ማቆማችንን አመላካች ነው ብለዋል።
አሜሪካ ዜጎቿ ወደ እንጦጦ ፓርክ እና ጉለሌ የእጸዋት ማዕከል እንዳይሄዱ የሚያስጠነቅቅ መረጃ ስታሰራጭ ዜጎቿ ላይ ጥቃት ሊሰነዘር ይችላል በሚል ስጋት መሆኑንን ነው። የአሜሪካው ስቴት ዲፓርትመንት በትዊተር ይህንን ሲያሰራጭ በጦር መሳሪያ የታገዘ ዘረፋ እና ጥቃት ይፈጸማል በሚል ነበር። በመሆኑም አሜሪካውያን እና ሌሎች ዜጎች ወደ እንጦጦ ፓርክ፣ የካ ተራራ፣ ጉለሌ እጸዋት ማዕከል እና ሌሎች የተራራ መውጣት እንቅስቃሴዎችን እንዲያቆሙ ነው በጥሪው ተላልፎ የነበረው።
ወንጀል በስፋት እየተፈፀመ ስለሆነ የውጪ ሀገራት ዜጎች ወደ ተጠቀሱት ስፍራዎች ጉዞ እንዳያደርጉ በማለት በአንዳንድ መገናኛ ብዙኃን እና ማህበራዊ ሚዲያዎች የተናፈሰው ዜና የከተማዋን ነባራዊ ሁኔታ ያላገናዘበ እንደሆነና የከተማችን የፀጥታ ሁኔታ አስተማማኝ መሆኑንም የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ገልጿል፡፡
ታህሳስ 18 ቀን 2013 ዓ/ም አንድ የውጪ ሀገር ዜጋ ከቤተሰቦቻቸው ጋር በመሆን ጉለሌ የዕፅዋት ማዕከልን በመጎብኘት ላይ እንዳሉ ስድስት ግለሰቦች በስለትና በዱላ በማስፈራራት ሁለት ቀለበት፣ 2 ሞባይልና 4ሺ ብር ቢወሰዱባቸውም ፖሊስ ባደረገው ክትትል ወንጀሉን ፈፅመዋል ያላቸውን ተጠርጣሪዎች በመያዝ ወንጀል የተፈፀመባቸው የውጪ ሀገር ዜጋ ተጠርጣሪዎቹን በአካል ቀርበው በመለየት እንዲያረጋግጡ ቢጠየቁም በልዩ ልዩ ምክንያት ያልቀረቡና ፖሊስ ከአካባቢው ሌሎች ተጨማሪ ማስረጃዎችን እያሰባሰበ መሆኑን አስታውቋል፡፡
ስፍራው በጣም ሰፊ እና ሰዋራ በመሆኑ መሰል የወንጀል ድርጊቶች ሊያጋጥሙ እንደሚችል የተፈፀመው የወንጀል ድርጊትም እየተጣራ መሆኑን አንዳንድ መገናኛ ብዙሃን ስለ አካባቢው የፀጥታ ሁኔታ ከኮሚሽኑ በቂ መረጃ ሳይጠይቁ በስማ በለው ያገኙትን መረጃ መነሻ በመድረግ የከተማችን ፀጥታ አስተማማኝ እንዳልሆነ በተለይ ደግሞ በእንጦጦ ፓርክ እና በአዲስ አበባ ዙሪያ መንቀሳቀስ ስጋት እንደሆነ አድርገው መዘገባቸው ተገቢነት የሌለው በመሆኑ ሊታረም ይገባል ብሏል፡፡
በቅርቡ የተከበረው የገና በዓል በሰላም መከበሩንና ከ12ሺ በላይ ሰዎች የታደሙበት ታላቁ ሩጫ ያለምንም የፀጥታ ችግር መጠናቀቁ የከተማዋን ሰላማዊነት ማሳያ ስለመሆኑ ኮሚሽኑ አስታውሶ በተጠቀሱት ስፍራዎች ያለው የፀጥታ ሁኔታ አስተማማኝ በመሆኑ ሰዎች በጋራም ሆነ በግል ጉብኝት እያደረጉ እንደሚገኙ ገልጿል፡፡
ኮንትራት ስራ መጥተው ተፈናቅለው በጅዳ ቆንስል መጠለያ ከሚገኙት ቁጥራቸው ወደ 80 ከሚጠጉት እህቶች መካከል አንዷ እህት ከሁለት ቀናት በፊት እሁድ ጁን 23 ቀን 2013 በጅዳ ቆንስል ግቢ በር ራሷን አንቃ መግደሏ ታውቋል። ጉዳዩን ለማጣራት የዚህችው እህት ሬሳ ከቦታው ሲነሳ በቦታው ነበሩ ወደ ተባሉት በጅዳ ቆንስል የዲያስፖራና ተፈናቃይ ዜጎች ሃላፊ ወደ ሆኑት ቆንሰል ሙንትሃን በስልክ ለማግኘት ያደረግኩት ሙከራ አልተሳካም።
ስለተፈጠረው አሳዛኝ ክስተት አካባቢው ከነበሩ የአይን እማኞች ለማጣራት ባደረግኩት ሙከራ ሟች በኮንትራት ስራ ከወሎ ወደ ሳውዲ አረቢያ መጥታ ከአመት በላይ ከሳውዲ አሰሪዎች ቤት ስትሰራ ከቆየች በኋላ በስራ ብዛት እግሯን ስላመማት ከስራ መፈናቀሏንና ወደ ጅዳ ቆንሰል መጠለያ መጠጋቷን ገልጸውልኛል። ያም ሆኖ በመጠለያው ትኖር የነበረች ይህችው እና የአእምሮ ሁከት ይስተዋልባት ያልነበረው እህት ባልታወቀ ምክንያት ሊነጋጋ ሲል ከቆንስሉ ግቢ በር ታንቃ መገኘቷን እንዳስደነገጣቸው እማኞች በእንባ እየታጠቡ አስረድተውኛል።
“መረጃ ለጋዜጠኛ ከሰጣችሁ ከመጠለያ ትባረራላችሁ!” የሚል ማስጠንቀቂያ ከመጠለያ ሃላፊዎች የተሰጣቸው ስማቸውን መግለጽ ያልፈለጉት እኒሁ የአይን እማኝ ተፈናቃዮች “ታመው የሚሰቃዩት እና እያበዱ የሚመጡት አህቶች ሁከትና ረብሻ የቀረነውን ሊያሳብደን ነው” ሲሉ ያሉበትን አስከፊ ሁኔታ ገልጸውልኛል።
ከዚሁ ጋር በተያያዘ የሟች ማንነትና ተዛማጅ መረጃዎችን ለማሰባስብ ባደረግኩት ሙከራ ሟች ከመሞቷ ከአስር ቀን በፊት ከቆንሰሉ በመጠለያ ስትጨናነተቅ ያገኟት አንድ ኢትዮጵያዊ በጉዳዩ ተቆጭተው በተንቀሳቃሽ ስልካቸው ያነሱትን ምስል አግኝቼ ተመልክቸዋለሁ። በዚሁ ተንቀሳቃሽ ምሰል ቪዲዮ ላይ ሟች የመጣችው ከወሎ ሃይቅ አካባቢ መሆኑን ያስረዳች ሲሆን አንድ አመት ከሰባት ወር የሰራችበትን ደመወዝ አረቦች ሰጥተው ከመጠለያው ቢጥሏትም ገንዘቧ የት እንደ ገባ እንደማታውቅ በትካዜ ስትገልጽ ትታያለች። የምትፈልጊው ምንድን ነው ብለው ሲጠይቋትም ወደ ሃገሯን ለመግባት ብትፈልግም ሊሳካላት አለመቻሉን ተስፋ ቆርጣ ስታስረዳ የተቀረጸው ተንቀሳቃሽ ምስል ያሳያል።
በተመሳሳይ ሁኔታ ከበርካታ ወራት በፊት አንድ ወንድም ወደ ቆንሰሉ ግቢ እንዳይገባ ተከልከሎ በቆየበት በር ህይወቱ ማለፉ አይዘነጋም ። አንዲት የኮንትራት ሰራተኛ በቆንስሉ ግቢ አትገቢም ተብላ በመታገዷ ራሷን ስታ እንደነበር ይታወሳል። ይህችው እህት ከቆንሰሉ አካባቢ በሚገኝ ዛፍ ተንጠልጥላ ሶስት ቀናት ከቆየች በኋላ ያለቸበት ሁኔታ ታውቆ ከዛፉ እንድትወርድ ሲያግባቧት አሻፈረኝ በማለት ራሷን ከዛፉ ወደ መሬት ወርውራ መግደሏ ራሷን አጥፍታለች።
ከሳምንት በፊት ታዋቂው የሳውዲ እለታዊ ጋዜጣ ሳውዲ ጋዜጥ ተቡክ ተብሎ በሚታወቀው የሳውዲ ግዛት አንድ ኢትዮጵያዊት ራሷን መግደሏን ማስታወቁን በቁጥር 2 ዝንቅ መረጃየ ላይ ዘግቤው ነበር። በተመሳሳይ ዜና በዚያው ከሳምንት ካሚስ ምሽት ተብሎ በሚታወቅ አንድ የሳውዲ ግዛት አንዲት እህት “ራሷን ገድላለች” ተብሎ ሬሳዋን ወደ ሃገር ቤት ለመላክ በዝግጅት ላይ መሆኑንም መረጃውን አቀብየ እንደነበር አይዘነጋም።
ይህ በእንዲህ እንዳለ በዋና ከተማዋ በሪያድ አንዲት ኢትዮጵያዊት የ26 አመት ወጣት የኮንትራት ሰራተኛ “በአሰሪዎቿ ደረሰብኝ የምትለውን አስከፊ እንግልት ለመበቀል የ6 አመት የአስሪዎቿን ሴት ህጻን መግደሏን አምናለች” የሚል አንገት ሰባሪ ዜና የተሰማው ትናንት ሲሆን ዛሬ የወጡት የሳውዲ ጋዜጦችም መረጃውን ይፋ አድረገዋል።
በኮንትራት ሰራተኞች ዙሪያ ሊሰሙት የሚዘገንን መረጃ መተላለፍ ከጀመረ አመታት የተቆጠረ ቢሆን መንግስት ትኩረት ስላልሰጠበት ችግሩ ሲባባስ ቆይቷል። ከቅርብ ሳምንታት ወዲህ ግን በስደቱ እየሆነ ላለው በሚመለከት ከፍተኛ የመንግስት ሃላፊዎች በተገኙበት በሚሊኒየም አዳራሽ ዘጋቢ ፊልም ከታየ ወዲህ መንግስት ጉዳዩን ለመቆጣጠር ቁርጠኛ አቋም እንደሚወስድ ቃል መገባቱ አይዘነጋም።
ከኮንትራት ስራ ጋር በተያያዘ በሳውዲ አረቢያና ኢትዮጵያ መካከል የኮንትራት ሰራተኛን በሚመለከት የሁለትዮሽ ስምምነት እንደሌለ የጅዳው ቆንስል አቶ ዘነበ ከበደ በጀርመን ራዲዮ “እንወያይ” ፕሮግራም ተጋብዘው ባደረጉት ውይይት ማስታወቃቸው አይዘነጋም። ከሶስት አመት በፊት በሳውዲ አረቢያ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ቁጥር 120 ሺህ ገደማ ይገመት የነበረ ሲሆን የኮንትራት ሰራተኞች ያለ ሁለትዮሽ ሰምምነት መምጣት ከጀመሩበት ካሳለፍነው ሶስት አመት ወዲህ የኢትዮጵያውያኑ ቁጥር 500 ሺህ መድረሱ ይገመታል።
"እንድት ቆዩ ማህተም አንድንሰጣችሁ አስባችሁ ከሆነ ተሳስታችሁዋል፣ ኢትዮጵያ ቡናን ወክዬ ይህንን አላደርግም" መቶ አለቃ ፈቃደ ማሞ "በአንደኛ ደረጃ ጥፋተኛነቴ ባይዋጥልኝም...
ሳንጣ ተሰኪምካ ቀልባዕባዕ እንዳ በልካ ስለምንታይ ናብ ስታስዮነ ናይ ትሕቲ-ምድሪ ክትሃድም መሪጽካ ? ፖሊስ ሎንድራ ሓደ ሽበራዊ መጺኡና ኢሎም ከይትኩሱልካ ስግኣት ኣይነበረካን ማለት ድዩ ?
ኣማኑኤል ኢያሱ ፥ ስብእነተይ ደኣ ኣብ ቅድሚ እዛ ኩላ ስብ ተፈቲኑ ስለ ዝወደቐ እቲ ናይ ቀደም ኣማኑኤል ጎይታ ማይክ ዝብል ኩርዓትን ንያትን ሓበንን ክትርስዖ ኣሎካ ።
ኣማኑኤል ኢያሱ ፥ ፈጣሪ ......ልዑል ኣምላኽ :: ከምኡ እንተዘይከውን ናብ ኣናብስ ባዕልኻ ብእክርኻ ትኸዶም ዲኻ ? ማለት ዋላ ኣብ ሎንድራ ይኹን ፍራንካፎርቶ ። ሎንድራ ፡ ጽቕጽቕ ዝበለ ዓቢ ጫካ እዮ ። ካብ ሎሚ ንንየው ቁሊሕ ምሊሕ እንዳ በልካን ዝባንካ እንዳ ረአኻን እዩ ምንቅስቓስ ዘሎ ።
እኛ የትግራይ ተወላጅ የሆንን የአዲስ አበባ ብልፅግና ፓርቲ አመራሮች፣ ባለፉት ቀናት ስለአጠቃላይ የአዲስ አበባ የፓርቲያችን መዋቅር እንዲሁም ኮቪድ 19፣ የምርጫ መራዘምና የህግ አማራጮች በሚል ርእስ ስናደርግ የነበረውን ውይይት በማጠናቀቅ የሚከተለውን የጋራ አቋም መግለጫ አውጥተናል፡፡
ፓርቲያችን ብልፅግና የመላው ኢትዮጵያውያን ፓርቲ ሆኖ፣ ሁሉንም ህዝቦች በፍትሃዊነትና በእኩልነት የሚያሳትፍ አደረጃጀት ፈጥሮ በመንቀሳቀስ ላይ እንደሆነ ይታወቃል፡፡
እኛ በተለያየ የአመራር ቦታ ያለን የቀድሞ የሕወሓት አባላት፣ በብልፅግና ፓርቲ ታቅፈን ለመንቀሳቀስ እና የኢትዮጵያን የብልፅግና ጉዞ እውን ለማድረግ ካለን ፅኑ ፍላጎት በገዛ ፍቃዳችን ስንቀላቀል፣ ፓርቲያችን መላውን ህዝባችንን በተለይም ባለፉት አመታት ምንም ሳይጠቀም እንደተጠቀመ ተቆጥሮ በስሙ ሲነገድበት የነበረውን የትግራይ ህዝብን ተጠቃሚ ማድረግ የሚችልና የህዝቡንም ቀጣይ እጣ ፋንታ ብሩህ ማድረግ እንደሚችል ካለን ጠንካራ ልባዊ እምነት የተነሳ ነው፡፡
የትግራይ ህዝብ ለመብቱ እና ለነፃነቱ ውድ ዋጋ የከፈለ፣ ከኢትዮጵያዊ ወንድም እና እህቶቹ ጋር በጋራ መኖር የሚፈልግ ታላቅ ህዝብ ነው፡፡ ነገር ግን ይህ ትግሉ በጥቂት የራሳቸውን የግል ስልጣን ለማደላደል በሚፈልጉ ቡድኖች ታጥሮ፣ የታገለለትን መብት በሚገባ ሳይጎናፀፍ ዛሬም ታፍኖ እኔ አውቅልሃለው በሚል መርህ ከሌሎች ወንድሞቹ እና እህቶቹ ጋር የመገለል ስሜት እንዲያድርበትና በጥርጣሬ እንዲኖር እየተደረገ ይገኛል፡፡
የትግራይ ህዝብ ከታገለላቸው አላማዎች አንዱና ዋነኛው ህብረ-ብሄራዊ ፌደራሊዝም ስርዓት በሃገራችን እውን እንዲሆን ነው፡፡ ነገር ግን እነዚህ ጥቂት እኩይ አላማ ያላቸው ቡድኖች “ብልፅግና አሃዳዊ ስርዓት ነው”! የሚል የተዛባ ፕሮፖጋንዳ እየነዙ ቀላል የማይባል ቁጥር ያላቸው ወገኖቻችንን እያሳሳተ ይገኛል፡፡ ሆኖም ብልፅግና ለእውነተኛ ህብረ-ብሄራዊ አንድነት በመከባበር እና በመተማመን ላይ የተመሰረተ የህዝቦች ግንንነት ለማጠንከር የሚሰራ ፓርቲ እንጂ በፌደራሊዝም ስም የጥቂቶችን ፍላጎት ለማራመድ የማይሰራ ፓርቲ ነው፡፡
ህወሓት አሁንም የትግራይ ህዝብ የለውጥ ተጠቃሚ እንዲሆን ከማድረግ ይልቅ የቀድሞ የማታለል ሴራውን እየተገበረበት ይገኛል፡፡ በአሁኑ ሰዓት ህብረተሰብ እና መንግስት በሃገራችን የተከሰተውና ቁጥሩ እየጨመረ ያለውን የኮሮና ቫይረስ ወረርሺኝ ለመከላከል ከፍተኛ ርብርብ በሚደረግበት “ምርጫ ካልተደረገ የሚል ግትር አቋሙም ለህዝቡ ደህንነት ደንታ እንደሌለው በግልፅ አሳይቷል፡፡
ምርጫ የህዝብ ዲሞክራሲያዊ መብት መሆኑን እናምናለን፡፡ ነገር ግን የህዝብን ደህንነት ቅድሚያ መስጠት ስለሚገባ፣ በፓርቲያችንና በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የምርጫ መራዘም የተያዘውን አቋም ተገቢና ትክክለኛ እርምጃ መሆኑን እናምናለን፡፡ ቀጣይ እርምጃዎችም ህገመንግስቱንና ህገመንግስታዊ ስርዓቱን ባከበረ መልኩ መካሄድ እንደሚኖርበትም የማያወላላል አቋም አለን፡፡
1ኛ መንግስት የምርጨውን መራዘም አስመልክቶ እየሄደበት ያለው ህጋዊና ህገመንግስታዊ የመፍትሄ አቅጣጫ ፤የህዝቡን ደህንነት ቅድሚያ የሚሰጥ፤ አሁን የተጋረጡብንን አደጋዎች እንደ ሃገር ትኩረታችን ሳይዘነጋ እንድንከላከል የሚያግዝ በመሆኑ፣ የምንደግፈውና ለተግባራዊነቱም ከፓርቲያችን እና ህዝባችን ጎን በመሆን የምንታገል መሆኑን እንገልፃለን፡፡
2ኛ በክልል ደረጃ ምርጫ ማካሄድ የማይቻልና ኢ-ህገመንግስታዊ ነው፡፡ ስለሆነም ህወሓት በክልል ደረጃ ምርጫ አካሂዳለው ብሎ መነሳቱ ፍፁም ህገወጥና የሃገሪቱን ህጎች መናድ በመሆኑ በአስቸኳይ ከድርጊቱ እንዲቆጠብ እናሳስባለን፡፡
3ኛ ብልፅግና የአዲሱ ትውልድ ፓርቲ ነው፡፡ ይህ ፓርቲ የትግራይን ህዝብ ከሌሎች ወንድምና እህት ህዝቦች በጋራ የልማት እና የእውነተኛ ዲሞክራሲ ተጠቃሚ ለማድረግ በከፍተኛ ሁኔታ እየሰራ ይገኛል፡፡ ነገር ግን በተለመደ የማጠልሸት ተግባራቸው ብልፅግና የትግራይን ህዝብ እንደሚጠላ በማስመሰል የራስን ስልጣን ለማቆየት የሚያደርጉትን ጥረት በመቃወም የብልፅግና ጉዞው ተጠቃሚ እንዲሆን ጥሪያችንን እናስተላልፋለን፡፡
4ኛ የትግራይ ህዝብ ከሌሎች ወንድም እህቶቹ ጋር በጋራ መኖር የሚያውቅ፣ ለኢትዮጵያዊ አነድነት ብዙ ዋጋ የከፈለ ነው፡፡ በመሆኑም ከመላው ኢትዮጵያውያን ጋር በሰላምና በመከባበር በወንድማዊ ስሜት ሆነን፣ አብሮነታችንንና አገራዊ የለውጥ እንቅስቃሴያችንን እንድናፋጥን እየጠየቅን፣ ይህን ከፋፋይ ተግባር በጋራ ሆነን እንድንታገለው ጥሪ እናቀርባለን፡፡
5ኛ በመጨረሻም፣ የህዳሴ ግድባችን ለሃገራችን የብልፅግና ጉዞ ወሳኝና እጅግ አስፈላጊ በመሆኑ እኛ የትግራይ የብልፅግና ፓርቲ አመራሮች በግድቡ ላይ የሚደረግ ማንኛውም ውጫዊ ጫናና ጣልቃ ገብነት በፍፁም የማንቀበለውና ፤ለግድቡ እውን መሆን አስፈላጊውን ሁሉ ለማድረግ ዝግጁ መሆናችንን እንገልፃለን፡፡
በጉምሩክ ኮሚሽን የአዋሽ ቅ/ጽ/ቤት በ 2012 በጀት ዓመት ለቅ/ጽ/ቤቱ አገልግሎት የሚሰጡ የተለያዩ እቃዎችን በግልፅ ጨረታ ግዥ አወዳድሮ ቋሚና አላቂ የቢሮ መገልገያ እቃዎች ለመግዛት ይፈልጋል፡፡የጨረታ ማስታወቂያ የጨረታው መለያ ቁጥር CCA- BRANCH-001/2012
5. የጨረታ ማስከበሪያ ብር 10,000.00(አስር ሺህ ብር) በባንክ በተመሰከረለት ቼክ (CPO) ወይም በሁኔታዎች ላይ ያልተመሰረተ የባንክ ጋራንቲ ከጨረታ ሰነዱ ጋር አያይዘው ማቅረብ የሚችሉ፤
6. ተጫራቾች የጨረታ ሰነዱን የማይመለስ ብር 100.00 (አንድ መቶ ብር) በመክፈል ይህ ማስታወቂያ በጋዜጣ ከወጣበት ቀን ጀምሮ እስከ ጨረታው መክፈቻ ቀን ድረስ ሲኤሚሲ/ሚካኤል አካባቢ ከሚገኘው የጉምሩክ ኮሚሽን ዋና መ/ቤት የግዥ ቡድን ሕንፃ አራተኛ ፎቅ የቢሮ ቁጥር 302 በመቅረብ መግዛት ይችላል ።
8. ጨረታው የካቲት 5/2012 ዓ.ም ከጠዋቱ 4፡00 ሰዓት ላይ ታሽጎ በዚሁ ቀን ከጠዋቱ 4፡30 ሰዓት ላይ ተጫራቾች ወይም ህጋዊ ወኪሎቻቸው በተገኙበት ይከፈታል፤
ልዑል ራስ መኮንን ወልደሚካኤል የሸዋ ንጉሥ የነበሩት የሣህለ ሥላሴ ልጅ የልዕልት ተናኘወርቅ እና የደጃዝማች ወልደሚካኤል ልጅ ናቸው። ግንቦት ፩ ቀን ፲፰፻፵፬ ዓ.ም ጎላ ወረዳ ደረፎ ማርያም በሚባል ሥፍራ ተወልደው፤ እስከ ፲፬ ዓመት ዕድሜያቸው ከአባታቸው ጋር ከኖሩ በኋላ ያጐታቸው የንጉሥ ኃይለ መለኮት ልጅ ዳግማዊ ምኒልክ ገና የሸዋ ንጉሥ እንደነበሩ፡ ወደርሳቸው ቤተ መንግሥት መጥተው፡ ባለሟል ሆኑ ።
በ፲፰፻፷፰ ዓ.ም ዕድሜያቸው ሀያ አራት ዓመት ሲሆን ከወይዘሮ የሺ እመቤት ጋር ተጋብተው ሐምሌ ፲፮ ቀን ፲፰፻፹፬ ዓ.ም የወደፊቱን ንጉሠ ነገሥት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴን ወለዱ። ልዑል ራስ መኮንን የንጉሠ ነገሥቱ ዳግማዊ ምኒልክ ተወካይ ሆነው ሁለት ጊዜ የአውሮፓን አገሮች ጎብኝተዋል። በዚህ ጊዜ እሳቸው ኢጣሊያን ሲጎበኙ በነበረ ጊዜ የኢጣሊያ ጋዘጦች የውጫሌ ውልን በተመለከተ፤ «...በውጫሌ ውል ላይ ኢትዮጵያ የኢጣሊያን ጥገኝነት ተቀብላ ውል ከፈረመች በኋላ የጀርመን ንጉሠ ነገሥት ከኢትዮጵያ የሚላከውን ማንኛውንም ደብዳቤም ሆን ጉዳይ በኢጣሊያ መንግሥት በኩል መቀበል ሲገባቸው በቀጥታ ከምኒልክ የተጻፈውን ደብዳቤ ተቀብለዋል...» እያሉ የጻፉትን ራስ መኮንን ተቃውሞአቸውን ለኢጣሊያ መንግሥት ከነገሩ በኋላ ወደ ኢትዮጵያ ሲመለሱ የውሉን መበላሸት ለአጤ ምኒልክ አሳወቁ። ከኢጣሊያንም ጋር በተደረገውም ጦርነት ራስ መኮንን ፲፭ ሺህ እግረኛ ወታደሮች ይዘው ከምኒልክ እና ታላላቅ ጦር አዛዦች ጋር ዘምተዋል።
በ፲፰፻፺፰ ዓ.ም መጀመሪያ ላይ በብርቱ ስለታመሙ ለኅክምና ወደ አዲስ አበባ ለመሄድ ጥር ፬ ቀን ከከተማቸው ከሐረር ተነሱ። ጥር ፱ቀን ቡርቃ ወንዝ አድረው የጥምቀትን በዓል አክብረው ከዋሉ በኋላ ሕመሙ ስለጸናባቸው ወደ ኋላ ተመልሰው ቁልቢ ገብተው በሐኪም ይታከሙ ጀመር። እዚሁም ሲታመሙ ከቆዩ በኋላ መጋቢት ፲፫ ቀን ፲፰፻፺፰ ዓ.ም ቁልቢ ላይ አርፈው ሐረር ላይ እሳቸው በተከሉት በቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ተቀበሩ። ዐፄ ምኒልክም የአርባቸው ለቅሶ የሚለቀሰው አዲስ አበባ እንዲሆን ባዘዙት መሠረት፤ ሰኞ ሚያዝያ ፳፪ ቀን በአዲስ አበባና በዙሪያው ያሉት የየገዳማቱና የየአድባራቱ ካህናት የክርስቲያን የፍታት ጸሎት ተድርጎ በማግስቱም ማክሰኞ የጊዮርጊስ ዕለት ሚያዝያ ፳፫ቀን ፲፰፻፺፰ ዓ.ም በሰኢ ሜዳ ላይ ድንኳን ተተክሎ፤ መኳንንቱና ሠራዊቱ ተሰብስቦ የራስ መኮንን የማዕረግ ልብሳቸውና የራስ ወርቃቸው፤ ኒሻኖቻቸውና የጦር መሳሪያቸው ተይዞ ፈረስና በቅሏቸው በወርቅ እቃ ተጭነው በሠራዊቱ መካከል እየተመላለሱ ታላቅ ልቅሶ ተለቀሰላቸው። ከአልቃሾቹም አንዱ ደግነታቸውን ለማስታወስ እንዲህ ብሎ አሟሸ፤-
ኢትዮጵያዊያን ኣትሌት ኣብ መበል 21 ማራቶን ዱባይ ተዓወቲ ኮይኖም። ብደቂ ተባዕትዮ ኦሊቃ አዱኛ ብደቂ ኣንስዮ ድማ ወርቅነሽ ደገፋ ቀዳማይ ብምኳን ውድድሮም ዛዚሞም ኣለው።
እያንዳንዱ የድንገተኛ ጊዜ የሕክምና አገልግሎት ለሠራተኞቻቸው ተገቢውን የግል መከላከያ መሣሪያዎች መስጠት አለበት ፡፡ ከነሱ መካከል ዩኒፎርሙ በጣም አስፈላጊው ነው ፡፡ በአንባቢዎች የተገኘውን ፈተና ያንብቡ ፡፡
የሴራሚክ ኢንፍራሬድ ማሞቂያ ንጥረ ለረጅም ማቅረብ የኢንፍራሬድ ጨረር በዛቻ ይህም ማቆያ ተስማሚ ማሞቂያ ቀልጣፋ ናቸው የ የሽክላ ማሞቂያ እና ኢንፍራሬድ ማሞቂያዎች ያሉ ማሞቂያ thermoforming ማሸጊያው እንደ
ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) በውጭ አገር ያሉ የፖለቲካ ፓርቲዎች ወደ አገር ውስጥ ገብተው ሰላማዊ ፖለቲካዊ ትግል እንዲያደርጉ ያቀረቡትን ጥሪ በመቀበል፣ የኢትዮጵያ ሕዝባዊ አብዮታዊ ፓርቲ (ኢሕአፓ) በኢትዮጵያ ሕጋዊና ሰላማዊ ትግል
በፌደራል ማልቸር ውስጥ በሚገኙት ስምንት ሆስፒታሎች እየተያዙ ናቸው ዓርብ ግንቦት 15 2020 የአስቸኳይ ህይወት - የቅድመ ሆስፒታል እንክብካቤ የአምቡላንስ አገልግሎት የእሳት ደህንነት እና ሲቪል መከላከያ መጽሔቶች
በእኛ የአሜሪካ ግቢ ውስጥ ከ 8-13 የወር ጥናትዎች ጀምረናል s በየወሩ አንድ አካሄድ ባለሙያ ፋኩልቲ ከፍተኛ ምሁራን እና ለግላዊ እድገታቸው የተረጋገጡ ኮርሶች
የአእምሮ ነርቭ አካል ጉዳተኝነት አንጎል ለሌሎች የሰውነት ክፍሎች መረጃ የሚያስተላልፍበት እና ግንኙነት የሚያደርግበት መንገድ ላይ ችግር ይፈጥራል፤ ለምሳሌ፡ በመናገር፣ በማሰብ እና በመንቀሳቀስ ላይ ችግር ይፈጥራል። ሰዎች ከአእምሮ ነርቭ
በቻይና ውሃን፤ ሁሉም የኮሮና ታማሚዎች ድነው ከሆስፒታል መውጣታቸው ተነገረ ለመጀመሪያ ጊዜ በኮሮናቫይረስ የተያዘ ሰው በተገኘባት የቻይናዋ ከተማ ውሃን የሚገኙ የኮሮና ታማሚዎች በሙሉ ከሆስፒታል መውጣታቸውን ባለሥልጣናት አስታወቁ
ተማሪዎችን በቤት ውስጥ መደገፍ 4ኛ ክፍል በመጀመሪያ በሃዋርድ ካውንቲ የሕዝብ ት/ቤቶች የተዘጋጀ እና ለዴንቨር የሕዝብ ት/ቤቶች እንዲስማማ ተደርጎ የተወሰደ አጭር መግለጫ ይህ መመሪያ ት/ቤቶች በcovid
የሻይ የቤት ውስጥ ሙቀት መስታወት (7) Laminated Tempered Balustrade Glass (15) በጨረር የተጋለጠ የሳንባ መብራት ብርጭቆ (8) በሮች እና ዊንዶውስ መስታወት (11) የተጣራ
በቻይና ከውጭ ሃገራት የገቡ አዳዲስ 108 በኮሮና ቫይረስ የተያዙ ሰዎች ተገኙ። የሃገሪቱ የጤና ኮሚሽን ባወጣው መግለጫ ከሰሞኑ ከተለያዩ ሃገራት የገቡ ሰዎች ላይ በተደረገ ልየታና ክትትል 108 ሰዎች በቫይረሱ መያዛቸው ተረጋግጧል። ይህ
ዜን ዲን Casting ክፍሎች። የመጥፋት ሂደት። የሙቀት ማራዘሚያ ሙቀት መስቀያ የመጥፋት መገለጫ። የዘር ማዘጋት ድጋፍ። የ CNC ማሽነሪ ሂደት የ CNC ወፍጮዎች የ CNC ማዞሪያ መለዋወጫዎች የ CNC ማሽነሪ ክፍሎች። የማጣበቅ ሂደት። ማህተም የመዳብ ቧንቧ ፓይ
በያኮን ጃያኮቭ ውስጥ በያም ኪፑር ውስጥ የተለመደ የደም ልገሳ አመታዊ ጠቅላላ ስብሰባ - ግንቦት 2019 ለሠራተኞቹ በፈቃደኝነት ምሽት - ሰኔ 2019 በሳራ ማርጊሶስ 23 / 7 / 2019 ትውስታ ውስጥ ደም ይስጥ። የግላዊነት መግለጫ ደም መስጠት ያለበት ወዴት ነው?
አንቀሳቃሾች በ LibreOffice ሰንጠረዥ ውስጥ እርስዎ የሚቀጥለውን አንቀሳቃሾች መጠቀም ይችላሉ በ LibreOffice ሰንጠረዥ ውስጥ የ ሂሳብ አንቀሳቃሾች እነዚህ አንቀሳቃሾች የ ቁጥር ዋጋ ይመልሳሉ አንቀሳቃሽ ስም ለምሳሌ +
በኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ስለተዘጋጀው ሰላማዊ ሠልፍ ዓርብ ዝርዝር መግለጫ ይሰጣል ማኅበራዊ በኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ስለተዘጋጀው ሰላማዊ ሠልፍ ዓርብ ዝርዝር መግለጫ ይሰጣል 11 September 2019 በጋዜጣዉ ሪፓርተር በኢትዮጵ�
ዛሬ አገራችን ከምንጊዜው በላይ የከፋ የመነጣጠል አደጋ ተደቅኖባታል። ይህን አደጋ ስንቶቻችን ተረድተነው እንደሆን በእርግጠኝነት እንዲህ ነው ለማለት ያስቸግራል። ችግሩ ግን የተራራ ያህል ገዝፎ እየታየነው። አገራችን የገጠማትን ይህ የመበታተን አደጋ የጋረጠው ችግር መሠረቱን የጣለው፣ እንደ ኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር በ1950 አጋማሽና በ1960ዎቹ መግቢያ ላይ የቀድሞው የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች የነበሩና በነዚሁ ዘመኖች ለከፍተኛ ትምህርት ወደ ውጭ ተልከው የነበሩ ተማሪዎች ያቀነቀኑት የለውጥ ድምፅ ያስከተለው ቀውስ እንደሆነ ግልጽ ነው። እነዚህ «ተማርን» ያሉ ወጣቶች፣ የአገራችውን ታሪክ፣ የፖለቲካ ባህል፣ የሕዝቡን ሥነ-ልቦና፣ የአገሪቱን የመሬት ሥሪት ተያያዥ ታሪኮች፣ የሕዝቡን የአብሮተትና የአንድነት አፈጣጠር ሂደት በቅጡ ያላውቁ፣ ሊያውቁም ያልፈለጉ ፣ የአገር ዕድገት መሠረቱ ተከታታይነት መሆኑን ያልተገነዘቡ፣ እንኳን ያን ጊዜ ዛሬም ለመገንዘብ ያልፈለጉ፣ በተቃራኒው ኢትዮጵያ ልትፈርስ የምትችልበትን መንገድ በሰከነ መንገድ ሲያጠኑ የነበሩ የውጭ ኃይሎች እንደ ሮማን ፕሮቻስካ እና ዮሐን ክራፍ የተሰኙ ፀረ-ኢትዮጵያ የሆኑ ግለሰቦችና ሰላዮች የተጻፉትን መጽሐፍት በቅጡ ሳይረዱ፣ የእነርሱን ሀሳብ ባቀነቀኑ አገር በቀል ፀረ-ዐማራና ፀረ-ኢትዮጵያ በሆኑ ቡድኖችና ግለሰቦች ተራግቦ ዛሬ አገሪቱና ሕዝቡ ለሚገኙበት አስፈሪ የመበታተንና የዕልቂት ደረጃ እንዳደረሱት ግልጽ ነው። አገራችን ለዚህ ፈታኝ ችግር ውስጥ እንድተዘፈቅ የአንበሣውን ድርሻ የተጫወጡት ደግሞ፣ በድርጅት፣ ጀብሃ፣ ሻዕቢያ፣ ሕወሓት፣ ኦነግ መኢሶን፣ ወዛደር-ሊግ፣ ኢጭአት እና አብዮታዊ ሰደድ ወዘተ እነደሆኑ በግልጽ ይታወቃል። በግለሰብ ደረጃ የነዚህ ድርጅቶች መሪዎች የነበሩና ያሉ መሆናቸው ማንም ይስተዋል የሚባል አይደለም።
ዛሬ በአገራችንና በሕዝባችን ላይ ለተጋረጠው ከፍተኛ የመበታተን አደጋ በወሳኝነት ሚና ተግቶ እየሠራ ያለው ወያኔ (ሕወሓት) መሆኑን ማናችንም የምንገነዘበው ጉዳይ ነው። የዚህ ድርጅት መሥራችና አመራር ሆኖ ለረጅም ዘመናት የመራው አረጋዊ በርሀ እንደሆነ ይታወቃል። ይህ ሰው «ዐማራው የትግሬ አውራ ጠላት ነው፤ ዐማራ ካልጠፋ የትግራይ ሕዝብ ማኅበራዊ ሰላም አያገኝም»፤ የታላቋን ትግራይ ረፐብሊክ የመመሥረት ዓላማን ያራመደ እና ከጎንደር የተወሰዱትን አምስት ወረዳዎችና ከወሎ የተወሰደውን አንድ አውራጃ በካርታ አካሎ ለተፈጻሚነቱ ብዙ የሠራ መሆኑ ይታወቃል። ይህን ዓላማ ዛሬም በራሱ ፍጡራን በመለስና ስየ ተገፍትሮ ከድርጅቱ ከተባረረም በኋላም፣ ወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ጠለምት፣ ራያና ቆቦ የታላቋ ትግራይ አካላት ሆነው መቀጠል አለባቸው ብሎ ከልቡ የሚምን ነው። ወያኔ በዐማራ ላይ የወሰደው የዘር ማጥፋትና የዘር ማጽዳት ተግባር ተገቢ ነው ብሎ የሚያምን ነው። ወያኔ ለመሬት ቅርምትና ዐማራውን ለማፈናቀል እንዲያመቸው የተከተለውን የስም ፌደራሊዝም መቀጠል እንዳለበት የሚይምን ነው።
ለጽሑፌ መንደርደሪያነት ከዚህ በላይ ያሰፈርኩትን እንድል የገፋፋኝ እኤአ 9/21/2017 አረጋዊ በርሀ «ትውልድ ፈታኝ ቀውጥ» በሚል ርዕስ በኢትዮ-ሜዲያ ድረ-ገጽ ላይ የተሰራጨው ጽሑፍ ነው። የጽሑፉ አንኳር ጭብጥ ኢትዮጵያ የመበታተን አደጋ የተጋረጠባት ስለሆነ፣ ትውልዱ አገር አድን የሆነ የአንድነት ግንባር በአስቸኳይ እንመሥርት የሚል ነው። አረጋዊ በዚህ ጽሑፉ ያነሳው ሐሳብ ይውደቅ የሚባል አይደለም። የአገሪቱ ችግር ከድጡ ወደ ማጡ የተሸጋገረ ከሆነ ዓመታት ተቆጥረዋል። አገሪቱን ከብተና ለማትረፍም ትውልዱ ያሉትን ልዩነቶች ለጊዜው ወደ ጎን ብሎ፣ የጋራ የሆነችው አገራችን ከመበታተኗ በፊት አንድ ነገር በጋራ እናድርግ ማለቱ ተገቢ ነው።
ጥያቄ የሚነሳው ይህን ጥያቄ የሚያቀርቡ ሰዎች ካለፈው ስሕተታቸው ተምረዋል ወይ? ችግሩን የፈጠሩት ግለሰቦችና ድርጅቶች የመፍትሔው አካል መሆን ይችላሉ ወይ? የሚሉት ጥያቄዎች ተገቢና ሁነኛ አሳማኝ መልሶች ማግኘታቸው ላይ ነው። ችግሩን የፈጠሩ ሰዎች የመፍትሔው አካል የሚሆኑበትንና የማይሆኑበትን ድንበር ማስመር ያስቸግራል። በጥቅሉ ችግሮችን የፈጠሩ የመፍትሔ አካላት ሊሆኑ እንደማይችሉ ይታመናል። ሆኖም፣ ማኅበራዊ ሣይንስ ነውና፣ የችግር ፈጣሪዎች የፈጠሩትን ችግር ካመኑ፣ ለዚህም የሕዝቡን አመኔታ ካገኙ፣ ችግሩን እንዴት እንደፈጠሩት በሚገባ ስለሚያውቁ፣ የመፍትሔው አቋራጭ መልስ ሊኖራቸው እንደሚች ይገመታል። ምክንያቱም፣ የችግሮችን ምንጭ ማወቅ፣ የመፍትሔው ግማሽ አካል ሊሆን እንደሚችል ስለሚታመን።
ከዚህ አጠቃላይ ሁኔታ ተነስተን አረጋዊ በርሀ ባለፈው ከተጓዘበትና ከልቡ ከሚያምንበት ያ ትውልድ ከተጓዘበትና አገሪቱንና ትውልዱን ወደ ጥልቅ አዘቅት ከከተተበት የጥፋት ጉዞ የተማረና ስሕተቱን ያመነ ሆኖ አልቀረበም። ባለመቅረቡም የመፍትሔው አካል ሊሆን ይችላል ለማለት የሚያስደፍሩ ማሳያዎች ማቅረብ የሚቻል አይሆንም። ለዚህ አባባሌ ዋቢየ የሚከተለው አባባሉ ነው። «–እስካሁን ድረስም በኢትዮጵያችን የሀገር ሉዓለዊነትና የሕዝቧ መብት የሚያስከብር ሥራዓተ- መንግሥት ተመሥርቶ አያውቅም፤» ይላል። ይህ የአረጋዊ አባባል የታሪክ ዕውቀት ድሕነቱን ከመግለጥ ባሻገር፣ ለተነሳለት ሕዝብን አስተባብሮ የአንድነት ግንባር ለመመሥረት ላሰበው ሀሳብ ቅንጣት ያህል ፍሬ ሊያስገኘው የሚችል አይሆንም። ምክንያቱ መነሻ ሀሳቡ ውሸት ስለሆነ መድረሻውም ውሸት ስለሚሆን ነው። ማንም እንደሚያውቀው፣ ኢትዮጵያ ጥንታዊና ታሪካዊ ከሚባሉት የሮም፣ የግሪክ፣ የባዛንታይን፣ የባቢሎን፣ የቻይናና የግብፅ መንግሥታት ጋር የሚስተካከል የመንግሥትነት ታሪክ ያላት፣ የዓለም ማኅበረሰብ በደረሰበት የዕድገት ደረጃ አንፃር አቻ የሆነ አገራዊ ሉዓላዊነትና የሕዝብ መብት የሚያስከብር ሥርዓተ-መንግሥት መሥርታ በመንግሥትነት ፀንታ የኖረች ለመሆኗ፣ የአክሱም፣ የሮሐ (ላሊበላ) የጎንደር ሀውልቶች፣ የነገሥታት ዜና መዋዕሎች፣ ውቅር አብያተክርስቲኖች፣ ፍትሐ-ነገሥት በተሰኘ የመንግሥት፣ የሃይማኖትና የሕዝብ ግንኙነት በምን መልክ መከናወን እንዳለበት በሚደነግግ ሕገመንግሥታዊ ሥርዓት ዘርግታ፣ሕዝብ የመራችና ያስተዳደረች፣ ለመንግሥትና ሕዝብ ግንኙነት የምትጠቀምበት ቋንቋ የራሷ ፊደል ያላት መሆን፣ በዘመነ ቅኝ ግዛት ነፃነቷንና አንድነቷን ጠብቃ፣ የጥቁር ዓለም ሕዝብ የነፃነት
ቀንዲል መሆኗ፣ ከአንደኛው የዓለም ጦርነት ፍፃሜ በኋላ የተመሠረተው የመንግሥታቱ ማኅበር ብቸኛ አፍሪካዊት አገር ሆና የማኅበሩ አባል መሆኗ፣ ቀጥሎም ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ የተመሠረተው የተባበሩት መንግሥታት ማኅበር ሲመሠረት ብቸኛዋ ነፃ አፍሪካዊት አገር ሆና የድርጅቱ አባል መሆኗ፣ ከቅኝ አገዛዝ ነፃ የወጡ የአፍሪካ ሕዝቦች የአፍሪካ አንድነት ድርጅትን ሲመሠርቱ የድርጅቱ ጽሕፈት ቤት አዲስ አበባ እንዲሆን የተደረገው ኢትዮጵያ ረጅም ዘመን ያስቆጠረ ግዛታዊ አንድነት፣ሉዓላዊነትና የፀና ሥርዓተ-መንግሥት ባለቤት በመሆኗ ነው። ይህን ዓለም በአድናቆት የተቀበለውን ግዙፍ ሀቅ ያልተቀበለ ቡድንና ግለሰብ አሁን አገሪቱ ለገጠማት ችግሮች ሁሉ የአንበሳውን ድርሻ ያበረከቱና እያበረከቱ ያሉ ግለሰቦችና ድርጅቶች የአገሪቱ ችግሮች የመፍትሔ አካላት ይሆናሉ፣ ማለት
አረጋዊ በርሀ «ያደቆነ ሰይጣን፣ ሳያቀስስ አይለቅም» የሚሉት የአባቶቻችን አባባል ዕውነተኛ መገለጫ መሆኑን በዚህ የአንድነት ግንባር ጥሪው በግልጽ አሳይቷል። እንዲህም ሲል ይነበባል። «የአፄዎቹም ይሁን የደርጎቹ እንዲሁም የኢሕአዴጎቹ መንግሥታዊ ሥራዓቶች በቅርጽ ይለያዩ እንደሆነ እንጂ፣ በይዘት አይራራቁም።» ይለናል። በመጀመሪያ ኢሕአዴግ የሚባለው ድርጅት አይደለም። ይህ አለመሆኑን ስብሃት ነጋ ደጋግሞ ነግሮናል። እንደድርጅት አባላት አይመለምልም። ድርጅታዊ መዋቅርም የለውም። ኢሕአዴግ፣ ለትግሬ-ወያኔ ዓላማ ማስፈጸሚያ፣ ራሱ ፕሮግራም ጽፎ፣ መተዳደሪያ ደንብ አዘጋጅቶ፣ መልምሎና አደራጅቶ ያሰለፋቸው የዐማራው ፣ የኦሮሞውና የደቡቡ አማርኛ፣ ኦሮሞኛ እና የደቡብ ነገዶች ቋንቋ አስተርጓሚዎች መሆናቸውን ሕዝባችን ጠንቅቆ ያውቃል። ይህን አረጋዊ አያውቅም ለማለት ያስቸግራል። አረጋዊ ማወዳደር ካለበት ውድድሩ መሆን ያለበት ዕውነተኛው የሥልጣን ባለቤት ከሆነው የትግሬ-ወያኔ(ሕወሓት) ጋር መሆን ነበረበት። ይህ እንዲሆን ግን አረጋዊ አልፈለገም። ይህም በራሱ ሸፍጥ ነው። በሸፍጥ ደግሞ የኢትዮጵያ ችግር አይፈታም።
ሌላው የዐፄዎቹና የደርጎቹ መንግሥታዊ ሥርዓቶች ከወያኔው ጋር በቅርጽ ይለያዩ እንደሆነ እንጂ፣ በይዘት አይራራቁም ሲል ያሰፈረው ሀሳብ ግራ የሚያጋባ መሆኑ ነው። ሀሳቡ ግራ የሚያጋባው የሦስቱንም መንግሥታዊ ሥርዓቶች የሚመሳሰሉበትንና የሚለያዩበትን ጠንቅቆ ካለማወቅ፣ ወይም ሆን ብሎ የራስን ድብቅ ዓላማ ለማራመድ ከመፈለግ በሚመነጩ ምክንያቶች የተሰነዘረ እና ከየትኛው አቅጣጫ እንደመጣ መለየት አለመቻሉ ነው። አረጋዊ ከትኛውም አቅጣጫ ይነሳ፣ የሦስቱን መንግሥታት፣ መንግሥታዊ ሥርዓቶች በቅርጽም ሆነ በይዘት መመሳሰላቸውንም ሆነ መቃረናቸውን ለማወቅ፣ የመንግሥታቱን አደረጃጀት፣ የሥልጣን ምንጩ ምን እንደሆነ፣ የሚመሩበት ርዕዮተ-ዓለም ምን እንደሆነ፣ በአገሪቱ አንድነትና ታሪክ ያላቸው አቋም፤ አገዛዛቸው በምልዐተሕዝቡ ያላቸው ተቀባይነት፣ የአገዛዛቸው ሕጋዊነት (ለሕግ የሰጡት ቦታ) የመሳሰሉትን መስፈርቶች በማስቀመጥ የምናገኘው ውጤት የመንግሥታቱን በቅርጽም ሆነ በይዘት መራራቅም ሆነ መቀራራብ ለምንደርስበት ድምዳሜ ተገቢ የሆነ መስፈሪያ እንደሚሆን ይታመናል።
ከዚህ አንፃር የቀዳማዊ ኃይለሥላሴን መንግሥት እንደማሳያ ወስደን ከደርግና ከትግሬ-ወያኔ አገዛዞች ጋር ብናነፃጽር የምናገኘው ሥዕል አረጋዊ ከነገረን በብዙ መልኩ በስፋት እንደሚለይ ግልጽ ነው። የንጉሡ መንግሥት፣ ሕገመንግሥታዊ ንጉሣዊ አገዛዝ የሆነ፤ የመስተዳድሩ አደረጃጀት አሀዳዊ የሆነ፣ የሥልጣን ምንጩ ዋና ቋጠሮው ንጉሠ-ነገሥቱ የሆኑበት፣ ሕግ የማውጣት ሥልጣን ያለው በሕዝብ በቀጥታ የሚመረጡ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት(ፓርላማ) እና በንጉሡ የሚመረጡ የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት ያሉት ባለሁለት ክፍሎች ሕግ አውጪ አካል የነበረበት፣ ሕግ አስተራጓሚው አካል (ፍርድ ቤቶች፣ አቃቢ ሕጎች፣ ፖሊስና ወህኒ ቤቶች) ራሳቸውን ችለው የተደራጁበት፣ አስፈጻሚ አካሉ በንጉሡ የበላይነት የሚመራ ጠቅላ ሚኒስትራና የካቢኔ ሚኒስትሮች ያሉት፣ በኢትዮጵያ ረጅም ታሪክ ባለቤትነት በጽኑ የሚያምን፣የንጉሡ ሥልጣን ለረጅም ዘመን ከአገሪቱና ከመንግሥትነቱ ታሪክ ጋር በጥብቅ የተቆራኘ በመሆኑ፣ የአንድነትና የሥልጣን ምንጭ ሆኖ የሚቆጠርና ሕጋዊነቱ ጥያቄ ውስጥ የማይገባ፣ለዕድገትና ልማት ሲባል በርዕዮተ-ዓለም ደረጃ ያንዱ ወገን ያልሆነ፣ በገለልተኝነት መርሕ የሚመራ ወደ ነፃ ገበያ ኢኮኖሚ ያዘነበል እንደነበር ይታወቃል።
የደርጎቹ መንግሥት አደረጀጀቱ አሀዳዊ የመንግሥት አደረጃጀትን የተከተለ ነበር። ደርግ በአገሪቱ አንድነትና ረጅም ታሪክ ውስጥ የጠጠረ አቋም የነበረው እንደሆነ ወዳጅም ጠላት ያረጋገጠው ነው። ሆኖም ደርግ በሕግ የበላይ የሚመራ አልነበረም። ይመራ የነበረው በተለያዩ አዋጆች ስለነበር ሕግና ሕጋዊነት ቦታ አልነበራቸውም። የአገዛዙ ሕጋዊነትም በሕዝባዊ እንቢተኝነት በታገዘ አመጽ ለሥልጣን የበቃ በመሆኑ፣ በተለያየ ደረጃ በተደራጁ ፖለቲካ ድርጅቶች ዕውቅና የተሰጠው አልነበረም። የሚከተለው ርዕዮተ-ዓለም የግራ ዘመም የሆነው የማርክሲስት-ሌኒኒስት ርዕዮተ-ዓለም እንደነበር ይታወቃል። ይህም ከንጉሡ አገዛዝ ጋር የቅርጽም የይዘትም ልዩነት ያላቸው መሆኑ ጥርጣሬ ውስጥ የሚከት አይደለም። የአብዮቱ ዋና መፈክር ሥር ነቀል ለውጥ ማምጣት ስለነበር የቅርጽና የይዘት መመሳሰልን የሚያስከትል አልነበረም።
በአንፃሩ የትግሬ -ወያኔው አገዛዝ ከሁለቱም መንግሥቶች፣ መንግሥታዊ ሥርዓት በፍጹም ተፃራሪ ሆኖ የቆመ ነው። የመንግሥት አደረጃጀቱ ለመሬት ቅርምትና ዐማራን ነጥሎ የዘር ማጥፋትና የዘር ማጽዳት ተግባር ለመፈጸም በሚያስችለው መልኩ ነገድን መሠረት ያደረገ ስም ብቻ የሆነ ፌደራሊዝም ነው። የኢትዮጵያን የረጅም ዘመን ታሪክ በመካድ በመቶ ዓመት የደገበ ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብ አንድነት ኖሮት እንደማያውቅና በዐማራ ተገዶ የተያዘ ነው፣ ስለሆነም ማነኛው ነገድ ከፋኝ፣ አብሬ መኖር አልችልም ብሎ ባሰበና በተመኘ ቁጥር መገንጠል እንዲችል ዕውቅና የሰጠ ሕገመንግሥት ያዘጋጀ ነው። የትግሬ ወያኔ ሕዝባዊ ተቀባይነት የሌለው የሽፍታ ቡድን ነው። በሕግ የበላይነት የማያምን፣ በአንፃሩ የሕግና ሕጋዊነት ጠላት ሆኖ የቆመ የወንበዴዎች ስብስብ በመሆኑ፣ ሕዝባችን በመንግሥትነት ተተቀበለው አይደለም። የሚመራበት ርዕዮት የጀርመኑ ሒትለር እና የደቡብ አፍሪካዊ አፓርታይድ አገዛዞች መመሪያ የሆነው ዘረኝነት ነው። ይህም በመሆኑ ከሁለቱ መንግሥታት ጋር የቅርጽም ሆነ የይዘት ተመሳሳይነት የለውም። የትግሬ -ወያኔ በቅርጽም ሆነ በይዘት የሚመሳሳለው የፋሽስቱ ሞሶሎኒ አገዛዝ ነው። እና አረጋዊ «ሊበሏት ያሰቧትን አሞራ፣ ጅግራናት ይሏታል» እንዲሉ፣ ካልሆነ በቀር ያቀረበልን ንጽጽር አራምባና ቆቦ በመሆኑ ላቀረበው ትልቅ አጀንዳ ማስፈጸሚያ ሊያገለግል የሚችል አይደለም። ይህ ኢትዮጵያን የመታደግ
አጀንዳ ትልቅ አስተሳሰብ፣ ሠፊ ራዕይ ያላቸውን ሰዎች ተነሳሽነት የሚጠይቅ እንጂ፣ ኢትዮጵያን ከዚህ ባደረሱ እንደ አረጋዊ ባሉና ስህተታቸውንም በግልጽ ባላመኑና ባለፈው የያዙትን አጀንዳ ወደፊት በሚገፉ ሰዎች እንዲቀነቀን ልንፈቅድ አይገባም።
አረጋዊ ፀረ-ዐማራ ሆኖ የተወለደውን ያሕል፣ ዛሬም ከ60 በላይ በሆነ ዕድሜው ላይ ሆኖ፣ ባለፈው የሠራቸውን ስሕተቶች ለማረምና ለማስተካከል ፍላጎት ያለው ሆኖ ያላሰው በዚህ ጽሑፉ እንዲህ ሲል ያሰፈረው ያሳብቅበታል። «–ቀደም ሲል በአኙዋክና በኑዌር ጋምቤላዎች ላይ፣ አሁን ደግሞ በኦሮሞና በሶማሌ ዜጎቻችን መካከል የተካሄደውና እየተካሄደ ያለው እልቂት ከብዙ በጥቂቱ እንደአብነት መጥቀስ ይቻላል።» ሲል በራሱ አመራር ሰጭነት ከወልቃይት፣ ጠገዴ፣ ጠለምት፣ ራያና አዘቦ፣ ራናቆቦ ያለቁትን ዐማሮች ማስታወስ አልፈለገም። በእርሱ እግር የተተኩት መለስ ዜናዊ፣ ዐባይ ፀሐየ፣ ሣሞራ የኑስ፣ አርበከበ ዕቁባይ፣ ስብሓብ ነጋ፣ገብሩ አሥራት፣ ዐባይ ወልዱ ወዘተ አመራር በደቡብ ጎንደር፣በጊንቢና በቄለም፣ ምሥራቅ ወለጋ፣በጃዊ የተፈናቃዮች ጣቢያ፣ በሐረርጌ ጋራ ሙለታ፣ወተር፣ በደኖ፣ ድሬዳዋ፣ ሀብሩ፣ አሰቦት ገዳም፣አርባጉጉ፣ ምዕራብ አርሲ፣ በጅማ ዞን፣ በአጋሮ፣ በሸቤ፣ በቤንች ማጂዞን፣ ጉራፈርዳ፣ በምራብ ሸዋ፣በቤንሻንጉል ጉምዝ፣ በመተከል፣በዐባይ ነጌሶ ቀበሌ ወዘት በግፍ የተፈጁትና ሀብት ንብረታቸውን ተነጥቀው የተባረሩት ዐማሮች በአረጋዊ ዕይታ የግፍ ማሳያ ሆነው ለመቆጠር ሚዛን የማይደፉ ናቸው። አረጋዊ የዐማራውን ፍጅትና መፈናቀል እንደማሳያ ለመጥቀስ ያልፈለገበት ዋናው ምክንያት ፀረ-ዐማራ ባሕሪው አሁንም ከአዕምሮው ያልወጣ በመሆኑ ነው። ይህንም ሆን ብሎ ያደረገው መሆኑ ማሳያው ባቀረበው ሠንጠረዥ ዐማራ የለም። ከሁሉም በላይ ዐማራውን እና ለዐማራው ድምፅ ሆነው የሚጮሁትን ግለሰቦችና ድርጅቶች በማንአህሎኝነት ይከሳቸዋል። ወደድንም ጠላንም ከእንግዲህ ለዐማራው እንዳለፉት ሁሉ የተለያዩ ስሞች እየለጠፉ እርሱን ለማጥቃትና ከኢትዮጵያ ፖለቲካ ዕምብርት የመግፋት ሙከራዎች ለመላላጥ ካልሆነ ለአገሪቱ ችግር መፍትሔ ይሆናል አይባልምና ለአንድነት ቆመናል የሚሉ ወገኖች የዐማራውን ጉዳይ ጉዳያችን ብለው ካልያዙ እንቅስቃሴአቸው ጋት ያህል ወደፊት ሊራመድ የማይችል መሆኑን ሊያውቁት ይገባል።
ዳንኤል ክብረት ‹‹በዚህ ሃይማኖቴ መናፍቃን እያወገዙኝ እኔም እያወገዝኳቸው ዕድሜ ልኬን በዚህ ዓለም ኖርኩ፤ የእግዚአብሔር ልጆች ከጋኔን ልጆች ጋር አንድነት ስምምነት...
በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት መሠረት የማንነት ጥያቄ በሚያነሱ ዜጎች ላይ የሚፈጸም ግድያ፡ ሕገወጥ እስራት፡ አፍኖ መሠወር፡ ማፈናቀልና ንብረት መንጠቅ በአስቸኳይ ይቁም – ETHIOPIAN HUMAN RIGHTS COUNCIL
በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት መሠረት የማንነት ጥያቄ በሚያነሱ ዜጎች ላይ የሚፈጸም ግድያ፡ ሕገወጥ እስራት፡ አፍኖ መሠወር፡ ማፈናቀልና ንብረት መንጠቅ በአስቸኳይ ይቁም
“በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት መሠረት የማንነት ጥያቄ በሚያነሱ ዜጎች ላይ የሚፈጸም ግድያ፡ ሕገወጥ እስራት፡ አፍኖ መሠወር፡ ማፈናቀልና ንብረት መንጠቅ በአስቸኳይ ይቁም！” በሚል ባወጣው መግለጫ የወልቃይት፡ የቅማንት፡ የቁጫና የኮንቶማ ማህበረሰቦች አባላት ያነሷቸውን የማንነት ጥያቄዎች ተከትሎ በየክልሎቹ የተነሱ ግጭቶች የደረሰውን የሰው ህይወት መጥፋት፤ የአካል መጉደል፤ ህገወጥ እስራት፤ ድብደባ፤ የንብረት ውድመትና የተለያዩ ማህበራዊ ቀውሶችን አጋልጧል።
በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት መሠረት የማንነት ጥያቄ በሚያነሱ ዜጎች ላይ የሚፈጸም ግድያ፤ ሕገወጥ እስራት፤ አፍኖ መሠወር፤ ማፈናቀልና ንብረት መንጠቅ በአስቸኳይ ይቁም！
በጎንደር ከተማ በርካታ ጥንታውያን አብያተ ክርስቲያናት የሚገኙ ሲሆን አብያተ ክርስቲያናቱ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓትና ደንብ ጠብቀው፣ እንዲሁም በዘመኑ የነበሩ የኢትዮጵያዊያን የሥልጣኔ ደረጃ ከፍተኛ መሆንን የሚያመለክቱ አሻራዎች አርፎውባቸዋል፡፡ ይህንንም አሻራዎቻቸውን ይዘው ዛሬ ድረስ ዓለምን እያስደመሙ ይገኛሉ፡፡ እነዚህም አድባራትና ገዳማት በነገሥታት፤ በባላባቶችና በሀገሬው ሰው የተተከሉ ሲሆኑ፤ በነገሥታቱ ከተተከሉት አድባራት ውስጥ በ1703 ዓ.ም በንጉሡ በዐፄ ዮስጦስ የተመሠረተችው የጎንደር መካነ ስብሐት ልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን አንዷ ናት፡፡
ደጀ ሰላሙ በድንጋይ ጥርብ እንደተካበ ጥንታዊነቱን ጠብቆ ግርማ ሞገሱን ተላብሶ ይታያል፤ የቤተ ክርስቲያኑ ዙሪያ በድንጋይ ካብ እንደታጠረ ከቅጥሩ ጋር ተያይዞ ነገሥታቱ ፀሎት ያደርጉባቸው የነበሩ በእንቁላል ቅርጽ የታነጹት ማማዎች ቁልቁል አካባቢውን ለመቃኘት ያስችላሉ፡፡ ወደ ውስጥ ሲዘልቁ ድርቡሽ ጥንታዊውን ቤተ ክርስቲያን ሲያፈርስ ለታሪክ ምሥክርነት የቀሩት የቤተ ክርስቲያኑ ዓምዶች አሁን ያለውን ቤተ ክርስቲያን ዙሪያውን ከበው ይታያሉ፡፡ በግቢውና ውጪ የሚታዩት እድሜ ጠገብ ዛፎች፤ ቤተልሔሙ፤ የዐፄ ዮስጦስ መቃብር . . . ለቤተ ክርስቲያኑ ጥንታዊነት ምሥክርነታቸውን ይሰጣሉ፡፡
ግቢውን እየቃኘን በቤተ ክርስቲያኑ ዙሪያ ለመሥራት ላሰብነው ዘገባ መረጃ ሊሰጡን በቀጠሯቸው ተገኝተው እኛን በመጠበቅ ላይ ወደ ነበሩት አባቶችና ወንድሞች አመራን፡፡ ከቤተ ክርስቲያኗ አገልጋይ አባቶችና ወንድሞች ጋር ቤተ ክርስቲያኗን በሚመለከት ያደረግነውን ቆይታ እንደሚከተለው አጠናቅረነዋል፡፡
ዐፄ ዮስጦስ ንግሥናቸው በእናታቸው ወገን በመሆኑ በርካታ ተቀናቃኞች ነበሯቸው፡፡ ተቀናቃኞቻቸውም “ንግሥና በአባት ወገን እንጂ፤ እንዴት በእናት ወገን ይሆናል?” እያሉ በርካታ ሴራዎችን በማሴር ንግሥናቸውን ለመቀማት ጥረት አድርገውባቸው ነበር፡፡ ንጉሡ ግን ለእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም የነበራቸው ፍቅር እጅግ ጥልቅ ከመሆኑ የተነሣ ተቀናቃኞቻቸውን በጦርነት ብቻ ሳይሆን በጾምና በጸሎት ድል ያደርጓቸው ነበር፡፡
በአንድ የጾመ ፍልሰታ ለማርያም ወቅት ሱባኤ ላይ እያሉ ከተቀናቃኞቻቸው መካከል አንዱ መንግሥታቸውን ለመቀማት ጦር አዘመተባቸው፡፡ ወታደሮቻቸው በሁኔታው በመደናገጥ “ከሱባኤዎ ይውጡ፤ የመጣውን የጠላት ጦር መክተን እንመልስ ዘንድ ይምሩን፤ በጠላት ከመያዛችን በፊት ድረሱልን” በማለት አስጨነቋቸው፡፡
ዐፄ ዮስጦስ ግን አሻፈረኝ በማለት ከያዙት ሱባኤ እንደማይወጡ ለወታደሮቻቸው ይናገራሉ፡፡ ወታደሮቻቸውም ጥያቄያቸውን በመቀጠል “በሚቀጥለው ዓመት ሱባኤ ይገባሉ፤ ራስዎን፣ እኛንም ለጠላት አሳልፈው አይስጡን፤ እባክዎ ከሱባኤ ወጥተው ጠላቶቻችንን ድል እናድርግ” በማለት ተማጸኗቸው፡፡
የወታደሮቻቸው ጉትጎታ አላሳርፍ ያላቸው ንጉሡ “ጠላትን ድል አድርጌ በሰላም ከተመለስኩ በዚህ ቦታ ላይ የልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያንን እሠራለሁ” ሲሉ ስዕለት ተስለው ወታደሮቻቸውን እየመሩ ወደ ጦርነቱ ዘመቱ፡፡ በጦርነቱም ከፍተኛ ተጋድሎ በማድረግ ድል አድርገው ተመለሱ፡፡ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ባደረገችላቸው መልካም ነገር በመደሰት ቃላቸውን ጠብቀው የመካነ ስብሐት ልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያንን ሱባኤ ይዘውበት በነበረበት ቦታ ላይ በ1703 ዓ.ም. ተከሉ፡፡
ቤተ ክርስቲያኗ በንጉሥ ዐፄ ዮስጦስ ስትመሠረት የነገሥታት ትክል በመሆኗ ብዙ ሰው በአጥቢያዋ አልነበረም፡፡ የምትተዳደረውም ሪም በሚባል ሥርዓት ነበር፡፡ /የቤተ ክርስቲያን አገልጋዮች ከአለቃው ጀምሮ እስከ ዲያቆናትና ዐቃቢት ድረስ በተዋረድ እንደ አገልግሎታቸው ከቤተ ክርስቲያኗ ጉልት እየተከፈለ መሬት ይሰጣቸዋል፡፡ ይህ ለአገልጋዮቹ የሚሰጣቸው መሬት ሪም በመባል ይታወቃል፡፡ የቤተ ክርስቲያኗ አገልጋዮችም ከተሰጣቸው ሪም ላይ ከሚኖሩ ዜጎች ዓመታዊ ምርት /እህል ብቻ/ ሢሶውን ለመተዳደሪያቸው ይቀበላሉ፡፡/ በጊዜው ቤተ ክርስቲያኗን ለሚያገለግሉ ከ150 በላይ ለሆኑ ሊቃውንት ደምቢያ ከሚባል አገር እህል ይጫንላቸው ነበር፡፡
ከጎንደር መካነ ስብሐት ልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን መተከል ጋር በተያያዘ በጎንደር ከተማ ውስጥ የሚካሔድ አንድ ሥርዓት አለ፡፡ ይህም ሥርዓት አድርሺኝ በመባል ይጠራል፡፡ ሥርዓቱ የሚከናወነው በፍልሰታ ጾም ወቅት ነው፡፡
ስለ ሥርዓቱ አጀማመር አባቶች ሲናገሩ፣ ዐፄ ዮስጦስ ወደ ጦርነት ሲዘምቱ “ጦርነቱን በልደታ ለማርያም ምልጃ ተደግፌ አሸንፌ ከተመለስኩ በፍልሰታ ለማርያም ሱባኤ ማታ ማታ ካህናቱን፤ መኳንንቱንና ምእመናንን ሰብስቤ ግብዣ አደርጋለሁ” በማለት ብፅዐት ይገባሉ፡፡ እርሳቸውም ድል አድርገው ተመለሱ፤ በቃላቸውም መሠረት ግብዣ አደረጉ፡፡ ሕዝበ ክርስቲያኑም እርሳቸውን ተከትሎ በጾመ ፍልሰታ ወቅት ይህን ሥርዓት ይተገብሩት ጀመር፤ ስያሜውም “አድርሺኝ” ተባለ፡፡
አድርሺኝ በመላው ጎንደር እስከ ዛሬ ድረስ በየቤተ ክርስቲያኑና በየአካባቢው በፍልሰታ ጾም ወቅት ይከናወናል፡፡ ምእመናን ከቅዳሴ መልስ ሱባኤው እስኪያልቅ በመረጡት አንድ ቤት ውስጥ ተሰብስበው ቆሎና ጠላ ተዘጋጅቶ በእመቤታችን ስም ጽዋ ይጠጣሉ። በተለይ መነኮሳያት እናቶች በሚታደሙበት ጽዋ ላይ “ኦ! ማርያም” የሚለውን የተማጽኖ መዝሙር ይዘምራሉ። ይህ መዝሙር በሚዘመርበት ጊዜ እመቤታችን ፊት ለፊት ስለምትቆም በፍፁም ተመስጦና መንበርከክ ያከናውኑታል።
በዋነኛነት የመካነ ስብሐት ልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን ሰንበት ትምህርት ቤት ይህንን የተቀደሰ ተግባር በማስተባበርና በማስፈጸም እንዲሁም ትውፊቱ እንደጠበቀ ለተተኪው ትውልድ እንዲተላለፍ በማድረግ እየሠራ ይገኛል፡፡
ዐፄ ዮስጦስ ለእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም የነበራቸው ፍቅር እጅግ ጥልቅ ከመሆኑ የተነሣ በርካታ ታሪኮች እንዳሏቸው ይነገራል፡፡ ከእነዚህም ውስጥ የጥምቀትን በዓል ለማክበር ዐፄ ዮስጦስ ከካህናቱ፤ ከመኳንንቱና ከምእመናን ጋር በመሆን ታቦቱን አጅበው ቀሃ ዳር ወደሚገኘው ጥምቀተ ባሕር በመውረድ ላይ ሳሉ አንዲት ሴት ከታቦቱ አጠገብ ስትጓዝ ይመለከታሉ፡፡ “ከታቦቱ አጠገብ የምትጓዘውን ሴት ከሥፍራው አርቋት፤ ከታቦት አጠገብ እንዴት ብትዳፈር ነው የምትጓዘው?” በማለት ለወታደሮቻቸው ትእዛዝ ያስተላልፋሉ፡፡ ወታደሮቻቸው ግን ንጉሡ ያሏትን ሴት ማግኘት አልቻሉም፡፡ እሳቸውም ሠይፋቸውን መዝዘው ቢሔዱም ከታቦቱ አጠገብ ተሰወረችባቸው፡፡
“ይህ ምሥጢር ሳይገለጽልኝ ወደ ንግሥናዬና ወደ ቤተ መንግሥቴ አልመለስም” በማለት እዚያው ድንኳን አስተክለው ሱባኤ ይገባሉ፡፡ በሦስተኛው ቀን እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ተገልጻ “ከታቦቱ አጠገብ ያየኸኝ እኔ ድንግል ማርያም ነኝ” በማለት ተናገረቻቸው፡፡ ጊዜ እረፍታቸውንም መች እንደሚሆን አስታውቃና ባርካ፤ በየዓመቱ ኅዳር 21 በአክሱም ጽዮን ማርያም፤ ለአስተርእዮ ማኅደረ ማርያም እንደምገኝ ሁሉ በጥምቀት በጎንደር መካነ ስብሐት ልደታ ለማርያም እገኛለሁ በማለት ቃል ኪዳን ገብታላቸዋለች፡፡
የቀሃ ወንዝ በጎንደር ውስጥ የጎንደርን ከተማ ለሁለት ከፍሎ ይልፋል፡፡ ቀሃ በጎንደር ውስጥ ታዋቂ ከመሆኑ የተነሣም “ለውኃ ለውኃ ምን አለኝ ቀሃ” እየተባለም ይነገራል፡፡ የጥምቀት በዓል በሚከበርበት ወቅት የልደታ ለማርያም ታቦት በዚሁ አካባቢ ታርፋለች፡፡
አረጋዊ መንፈሳዊ ስለ እንጦንስ የትውልድ አካባቢ ሲናገር ቀሃ ወንዝን እንደምልክትነት ይጠቀመዋል፡፡ ወንዝ ዳር፤ ወንዝ አካባቢ እንደሆነ ይነግረንና ምን ትመስላለች የሚለውን ሲገልጽ “ቀሃ ዳር ልደታ ማርያም እንዳለች ሁሉ . . . ” እያለ ያብራራል፡፡
የልደታ ውኃበጎንደር ከተማው ውስጥ በዛ ያሉ የጸበል ቦታዎች የሚገኙ ሲሆን ከእነዚህ የጸበል ቦታዎች አንዱ በመካነ ስብሐት ልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን ይገኛል፡፡ የጸበል ቦታውም የልደታ ውኃ በመባል እየተባለ ይጠራል፡፡ በጸበሉ በርካታ ድውያን የሚፈወሱበት ሲሆን እንደ ግሸ አባይ ከምእራብ ወደ ምሥራቅ ይፈሳል፡፡
የልደታ ውኃ በተለያዩ የትርጓሜ መጻሕፍት ውስጥ ትገኛለች፡፡ መምህር ኤስድሮስ ውዳሴ ማርያምን ሲተረጉሙ “ዳዊት ዘነግሠ ለእሥራኤል አመ ይትነሥኡ ላዕሌሁ ዕልዋን ፈተወ ይስተይ ማየ እም ዓዘቅተ ቤተልሔም. . .፤ የሕይወት ውኃነት እንዳላት ከምእራብ ወደ ምሥራቅ እንደምትፈሰው እንደ ልደታ ውኃ” ይላል፡፡
ኣብ`ቲ ብቐዳም ነሓሰ 13 ዝተኻየደ ፈስቲቫል ኤርትራ፡ ብዶር ወልዳይ ፍጡር ሚንስተር ልምዓትን ወፍርን፡ ኣምባሳደር እስቲፋኖስ ሃብተማርያም ካብ ዓዲ-እንግሊዝ፡ ኣባሳደር መሓመድ ሱሌማን ካብ ኡጋንዳ፡ ካብ`ዚ ካብ ዋሺንግተን ዲሲ ፈጻሚ ጉዳያት ኢምባሲ ኤርትራ ኣቶ ብርሃነ ገብርህይወት ዝመርሕዎ ሰሚናራት ተዋሂቡ ።
ኣብ ሙዚቃዊ መዳይ ድማ፡ እሰያስ ደበሳይ ሄለን መለስ፡ በርሀ ጊለ መሸሽ፡ ኣኽሊሉ ፈቶ ካልኦት ናይ`ዚ ኸባቢ ደርፈትን ,ሙዚቀኛታትን ካብ ዓርቢ ጀሚሮም ክሳብ ሰንበት ምርኢታቶም ከቕርቡ ቐኒዮም።
እቲ ቦታ ክፉት መናፈሻ ቦታ ብምዃኑ ነታ ርእስኻ ትሰብር ጸሓይን ስጋኻ ዝጠብስ ሂምዲታን ሕሉፍ ተጸዋርነት ይሓትት። ብዝኮነ ኣብ`ቲ ጻሕ ዝበለ ጎልጎልን ኮረብታማ ቦታን ተደኩነን ዝነበራ ቁሸታት መጽለሊ ቴንዳታት ስለዝነበረን ብመጠኑ ንጸሓይስ ይከላኸላ ኔረን፡ ንትሽዓተ ብሄራት ኤርትራ ዝውክላ ቁሸታት`የን።
2. #ወያኔን ሊያሰጋ የሚችል ሁሉ እስካሁን በሙሉ ሃይል በየቦታው ባይንቀሳቀስም በወታደራዊ ጥናታቸው መሰረት ያሰጋልና ስለሚሉ እስከዛው እኛም የስጋት ምንጭ ተደርገን ስለምንቆጠርና ለጥቃትም በቀላሉ ተጋላጭ ስለሆንን ዘራችን የሚጠፋበት አደጋ ውስጥ ገብተናል።
5. ለወረዳው ቅርብ በሆነ ሁኔታ የሠፈረው በትግራይ ኃላፊዎች ብቻ እንደፈለጉ የሚያዙት ልዮ ኃይል፣ ፌደራል ፖሊስ፣ ሽምቆች እንዲሁም መከላከያም አለ። የመጀመርያዋ ጥይት ሳትጮህ ለመከላከያ አዛዡ ተደውሎ ነበር እንደርሳለን ብለው አውቀው የውሃ ሽታ ሆነው ቀሩ፡፡
6. ቢያንስ በቅርብ ርቀት አስተማማኝ የአየር ኃይል አለ። ታድያ በትንሽ ደቂቃ ብቻ እስከ ወረዳው መድረስ ይችል ነበር ግን አልሆነም። ለምን አትበሉ። ዘር ፍጅቱ በወያኔ የተቀነባበረ ነው።
7. መሬታችንን ያለግብር የሚያርሱት የትግራይ ዜጎች ቢሆኑ ኖሮ የተጠቁት 57ቱ ወገኖቻችን ሳይመለሱ ተጨማሪ 16 ህፃናት መወሰዳቸው ሌሎችም ሊሞቱ ቀርቶ ደቡብ ሱዳንን በጨፈለቀ ነበረ፡፡
8. #በመጨረሻም የሱማሊያን አልሻባብ ተሻግሮ ለመግጠም ሰራዊት የሚልክ እንዲሁም አልፎ ላይቤርያና ሱዳን ሄዶ ሰላም አስከብራለሁ እያለ ኃይል የሚገብር የወንጀለኞች ጥርቅም ለራሳችን ዜጎች መሆን ሳይችል ይብስ ብሎ በአስቸኳይ አዋጅ ስም ሰላማዊ ህዝብ ሲያሸብርና ሲጨፈጭፍ ማየት እጅግ ያማል።
9. አሁን እኛም በስለናል። በተለይ የእኛን ወጣቶች በገፍ ለውትድርና የማያውቁትን ገጠራማው አካባቢ የሚመለምለው እንዳይሳካ ተግተን እየሰራን ነው። ለነፃነታችን መከበር ደቡብ ሱዳንን ሣይሆን ህዋህትን/ወያኔን ከአጋሮች ጋር ተደራጅተን እንታገላለን፡፡
ከእንድ የእፋኞች፣ የገዳዮችና የዘራፊዎች ወንጀለኛ ቡድን ጋር እንዴት መደራደር ይቻላል? ዎያኔዎች ከናዚዎች ያላነሰ ጭፍጨፋ የፈጸሙ እንደመሆናቸው መጠን፣ ያቀን ሲመጣልን ለዓለም ፍርድቤት ተላልፈው ፍርዳቸውን መቀበለ ይኖርባቸዋል። ዓምላካችን ይርዳን። ኣሜን!
ማናማልቴል (ማናባልቴል፣ ማናበልቴኤል፣ ማናባልቲኤል) የማርቱ (አሞራዊ) ንጉሥ ኪሱራ በሚባል ከተማ-አገር በመስጴጦምያ ሲኖር ምናልባት ከ1836 እስከ 1805 ዓክልበ. አካባቢ ነገሠ። ከሥነ ቅርስ ሰነዶች ጥቂት መረጃ ይታወቃል።
ማናማልቴል ለዘመናዊ መምህራን መጀመርያ የታወቀው በ1891 ዓ.ም. በታተመ የሥነ ቅርስ መጣጥፍ ነበር።[1] ከባቢሎን መጀመርያ ነጻ ንጉሥ ከሱሙ-አቡም ዘመን አስቀድሞ በዙሪያው ግዛት እንደ ነበረው ታወቀ። ሊቃውንት በፊት ዋና ከተማው ሲፓራ እንደ ነበር ቢመስላቸውም ጽላቶች በየጥቂቱ ሲነበቡ አሁን የኪሱራ ንጉሥ መሆኑ ተረጋገጠ።
ለእርሱ ፲ ያህል ልዩ የዓመት ስሞች በሰነዶቹ መካከል ተገኝተዋል፤ ቅድም-ተከተላቸው ግን አይታወቀም። ከነዚህ አንዱ ትኩረት የሚስብ «ኡር-ኒኑርታ ያረፈበት ዓመት» (= 1806 ዓክልበ. ግድም) የሚባለው ነው። ሌላ ከተማ-አገር ኢሊፕ-አኩሱም ደግሞ በንጉሥ ሃሊዩም ሥር ሆኖ ይህን ዓመት ስም «ኡር-ኒኑርታ የተገደለበት ዓመት» አለው።
በዚያ ወቅት የካዛሉ ንጉሥ ሱሙ-ዲታና ዓርፎ ያምጺኤል በተከተለው ጊዜ ሱሙ-አቡም በባቢሎን ነጻነት ከካዛሉ አዋጀ። ሱሙ-አቡም ኢሊፕ በያዘበት ጊዜ (1805 ዓክልበ.) ሃሊዩም በአብዲ-ኤራ፣ ማናማልቴልም በሻራሥዩሩም እንደ ተተኩ ይመስላል።
ከሁለት ዓመታት በኋላ ግን የላርሳ ንጉሥ ሱሙኤል ካዛሉንና አኩሱምን ያዘ። በዚያን ጊዜ በኪሡራ ሻሩሥዩሩም በንጉሥ ኡባያ እንደ ተተካ ይመስላል። ያንጊዜ ደግሞ በኢሊፕ-አኩሱም አብዲ-ኤራ በንጉሥ ማናና እንደ ተተካ ይመስላል። ይህ ንጉሥ ማናና በኢሊፕ-አኩሱም መንግሥት ከ1803 እስከ 1791 ዓክልበ. ግ. ቆየ፤ ሱሙ-አቡምንም ከባቢሎን ወደ ደር እንዳባረረው ይባላል። የዚህም «ማናና» መታወቂያ ከ«ማናማልቴል» ጋር አንድላይ አይሆንም ለማለት አንችልም። የአሁን ሊቃውንት ይህን «ኢሊፕ-አኩሱም መንግሥት» ደግሞ «የማናና መንግሥት» በሚል መጠሪያ ይሉታል።
በዚህ ወቅት ብዙ ነገሥታት በመስጴጦምያም ሆነ በግብጽ ቶሎ እየሞቱ ነበር። በኩፋሌ በሚገኘው ዜና መዋዕል ይህ ከመምከሮን (ግሪክ፦ ማካማሮን) ዘመን ጋር ልክ ይስማማል፤ በቤሮሶስም አቆጣጠር ይህ ወቅት ከ«ማሜሉስ» (ወይም «ማሚጦስ») ጋር ይስማማል። ነገር ግን እነዚህ ምንጮች ስለ ኹኔታው ብዙ አያብራሩንም።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ከጎጥ አስተሳሰብ የፀዱ ብሔራዊ ስሜት የሚያንፀባርቁ ዩንቨርስቲዎችና ኮሌጆች እንዲኖሩን መወሰድ ያለበት የመጀመርያው መጀመርያ ተግባር (ጉዳያችን ሃሳብ)
በአሁኑ ወቅት በዩንቨርስቲዎች አካባቢ የሚታዩት የጎሳ ግጭቶች (በጥቂቶች የሚለኮሱ አብዛኛው ተማሪ የማይሳተፍበት) ለመፍታት መንግስት እየሞከረ ያለው የዩንቨርስቲ ፕሬዝዳንቶች እና ማኅበረሰብ በማወያየት፣የችግሩ ምንጭ እና መፍትሄ በሚል የጥናት ስብሰባ በማብዛት መሆኑ ወደ መፍትሄው አይወስደውም። መፍትሄው ሌላ ነው።
ኢትዮጵያ ላለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት በትውልዱ ላይ የተዘራው የጎሳ ፖለቲካ እያደገ መጥቶ በሀገሪቱ የተለያዩ ክፍሎች ከሚታዩት የጎሳ ግጭቶች በተጨማሪ በዩንቨርስቲዎች ውስጥ የሚጫሩ ግጭቶች ወደ አላስፈላጊ ጥፋት እያመራ ይገኛል።እንደ ሀገር የጎሳ ግጭቱ ዋነኛ መነሻዎች ሁለት ናቸው። እነርሱም ኢትዮጵያ ላለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት የተሰራችበት የጎሳ-መር ሕገ መንግሥት እና የአስተዳደር መዋቅር መኖር እና በሌላ በኩል ደግሞ ሆን ተብሎ የለውጥ ሂደቱን ለማደናቀፍ በሚፈልጉ ኃይሎች አማካይነት የሚሸረቡ ሴራዎች ናቸው።በዩንቨርስቲ ተማሪዎች አንፃር ለምሳሌ ከሃምሳ ሺህ የማይንስ የትምህርቱ ማኅበረሰብ ባለበት እንደ ጅማ ዩንቨርስቲ ውስጥ ለመበጥበጥ ከአምስት በማይበልጡ ተማሪዎች የመማር ማስተመሩን ሂደት ለማወክ በቂ ነው።ተማሪዎች ትምህርት እንዳይገቡ ወይንም አንዱን ጎሳ ከሌላው የሚያጋጭ ይዘት ያለው ወረቀት በማስታወቂያ ቦርድ ላይ በመለጠፍ ሁከት ማስነሳት ቀላል ሆኗል።
በቅርቡ የቡሌ ሆራ (ሃገረ ማርያም) ዩንቨርስቲ ተማሪዎችን ጨምሮ በሌሎች ዩንቨርስቲዎች እየተከሰቱ ያሉት የጎሳ ግጭቶች ዩንቨርስቲዎች ምቹ የመማርያ ቦታ እንዳይሆኑ ብቻ ሳይሆን በተማሪዎች ስነ ልቦና ላይ ጥቁር ነጥብ ጥለው እንዳይሄዱ ዩንቨርስቲዎችን ሰላማዊ፣አስደሳች እና የመልካም ትዝታ ቦታዎች እንዲሆኑ የማድረግ ሥራ በቶሎ መከወን ያስፈልጋል።
ለኢትዮጵያ ዘመናዊ ድርጅቶች አሰራር፣ውጤት እና የእድገት አቅጣጫ አይነተኛ አስተዋፅኦ ከሚያከናውኑት ውስጥ አንዱ እና ዋናው ከዩንቨርስቲ የሚመረቁ ተማሪዎች የሃሳብ፣የፈጠራ እና የክህሎት ውጤት ነው።የፋሽሽት ጣልያን መባረር በኃላ ቀዳማዊ አፄ ኃይለስላሴ ለዩንቨርስቲ ትምህርት ትኩረት ሲሰጡ ትምህርቱን ብቻ ሳይሆን አሰራሩን እና የአካዳሚክ ነፃነቱንም ጭምር አብረው ለማስረፅ ጥረዋል።ስለሆነም እስከ 1966 ዓም ድረስ የአዲስ አበባ ዩንቨርስቲን የሃሳብ የመግለጥ እና የተማሪዎች የመደራጀት ነፃነት ስንመለከት በተሻለ ደረጃ ላይ እንደነበር እንመለከታለን።በደርግ ዘመንም ከነበረው አምባገነን አሰራር ጋር የአዲስ አበባ ዩንቨርስቲም ሆነ ሌሎች ኮሌጆች የተማሪዎች ሕብረት ማኅበር በአደረጃጀትም ሆነ ድምፁን በማሰማት የሚታማ አልነበረም።ለእዚህም የህብረቱ አመራሮች በተለያዩ የሀገር ጉዳዮች ላይ ድምፃቸውን ያሰሙ የነበሩ መሆናቸው አንዱ ማስረጃ ነው።
ዩንቨርስቲዎች ከሚለኩበት አንዱ የጥራት ደረጃዎቻቸው ውስጥ የአካዳሚክ ነፃነት እና የተማሪዎች በነፃ የመደራጀት መብቶች አንዱ የሚለኩበት ነጥብ ነው።የትምህርት አካባቢ ምቹ፣ነፃ እና ሃሳብ አፍላቂ ማኅበረሰብ ፈጣሪ የሚሆነው በነፃነት የተደራጀ የተማሪዎች ኅብረት ሲመሰረት እና በቂ ስልጣን ሲሰጠው ነው። ለኢትዮጵያ የወቅቱ የጎሳ ፖለቲካ መታመስ በተለይ በዩንቨርስቲዎች አካባቢ ላለው ዋናው እና ቁልፉ ጉዳይ ከጎሳዊ ከፋፋይ አስተሳሰብ የፀዳ ሃገራዊ ርዕይ ያለው የዩንቨርስቲ እና ኮሌጅ ተማሪዎች ኅብረትን በሚገባ ማዋቀር እና ማደራጀት ነው።የዩንቨርስቲ እና ኮሌጆች ተማሪዎች ኅብረት ለኢትዮጵያ አዲስ አይደለም።ይልቁንም የራሱ የሆነ በጎም ሆነ በጎ ያልሆነ ታሪክ ጥሎ ያለፈ ነው።ይህ ማለት ግን ሁል ጊዜ በአፍራሽ መልኩ ልንመለከተው አይገባም።
በአሁኑ ወቅት በዩንቨርስቲዎች አካባቢ የሚታዩት የጎሳ ግጭቶች (በጥቂቶች የሚለኮሱ አብዛኛው ተማሪ የማይሳተፍበት) ለመፍታት መንግስት እየሞከረ ያለው የዩንቨርስቲ ፕሬዝዳንቶች እና ማኅበረሰብ በማወያየት፣የችግሩ ምንጭ እና መፍትሄ በሚል የጥናት ስብሰባ በማብዛት መሆኑ ወደ መፍትሄው አይወስደውም። መፍትሄው ሌላ ነው። ከእዚህ ይቅል እውነተኛ የሆነ ሀገር አቀፍ የዩንቨርስቲ ተማሪዎች ህብረት መመስረት እና አቅሙ እና በተማሪው ዘንድ የሚደነቁ አመራሮች ተመርጠው አመራሩን እንዲይዙ እና በጎሳ ፖለቲካ ለሚታመሰው ወጣት መፍትሄ አፍላቂዎችን ወደፊት በማምጣት እና ተማሪዎቹን በሀገራዊ አስተሳሰብ እንዲይዙ በማድረግ ነው።
ለማጠቃለል የዩንቨርስቲ እና ኮሌጅ ተማሪዎች ኅብረት መመስረት እና በባለ ብሩህ አዕምሮ ወጣቶች (በተማሪዎች በሃሳብ አፍላቂነታቸው በምደነቁ) እንዲመራ ማድረግ እና የጎሳ ችግሮች በተነሱባቸው ቦታዎች ሁሉ የተማሪዎቹ ህብረት የማስተማር ሥራ እንዲሰራ እንዲሁም ችግር ከመፈጠሩ በፊት ወደ ጎሳ ግጭቶች የሚመሩ ጉዳዮችን ቀድሞ እያጠና ከዩንቨርስቲ ቦርዶች ጋር በመነጋገር የማንቅያ ሥራ የሚሰራ እንዲሆን ማስቻል ይገባል።ኅብረቱ ደግሞ እውቅና ብቻ ሳይሆን በጠቅላይ ሚኒስትሩ ቢሮ እና በተወካዮች ምክር ቤት ሳይቀር ከበሬታ ያለው እና የማስፈፀም አቅሙን ከፍ ማድረግ ያስፈልጋል። እዚህ ላይ የሌሎች ሀገሮችን ተሞክሮዎች ማንሳቱ ተገቢ ነው። በአውሮፓ እና በአሜሪካ ትተን በአፍሪካ ውስጥ ያሉ ዩንቨርስቲዎች የተማሪዎች ኅብረቶች ከፍተኛ ተከባሪነት እና የመደመጥ አቅም በሀገራቸው ውስጥ አላቸው።ለምሳሌ በዩጋንዳው የማካረሬ ዩንቨርስቲ የተማሪዎች ኅብረት በፕሬዝዳንት እና በካቢኔ ሚኒስትር ደረጃ የተደራጀ ሲሆን፣ምርጫው በዲሞክራሲ እያንዳንዱ ተማሪ ድምፅ የሚሰጥበት፣የተመረጠው የተማሪዎች ኅብረት ፕሬዝዳንትም ከመንግስት መኪና ከመሰጠት ጀምሮ የዲፕሎማቲክ ፓስፖርት እና የሀገሪቱን ፕሬዝዳንት በቀጠሮ እስከማነጋገር ድረስ መንግስታዊ ስልጣን ተቸሮታል።ይህ የእኛ ሀገር ምን ያህል ወደ ኃላ የቀረ ደረጃ ላይ እንዳለን አመላካች ነው።ተማሪዎቹን ማደራጀት እና እውነተኛ የተማሪዎች ኅብረት በሀገራዊ እሳቤ ላይ መስርቶ እንዲኖር ማድረግ የጎሳ ፖለቲካ አቀንቃኞችን አደብ ያስገዛል፣ሀገር ያረጋጋል።
የዩጋንዳው ማካረሬ ዩንቨርስቲ የተማሪዎች ፕሬዝዳንት ምርጫ ሲደረግ በአካባቢ ቴሌቭዥን (አርባን ቲቪ ዩጋንዳ) ሳይቀር የምርጫ ዘመቻ ተደርጎ እንደሆነ ለማሳየት የቀረበ ቪድዮ ከስር ይመልከቱ።
በበይነመረብ – የእኛን አዲሱን የበይነመረብ መመዝገቢያ ሂደት እንዲጠቀሙ እናበረታታዎታለን። በእርስዎ ስም እና በሚሠራ የኢሜይል አድራሻ ተጠቅመው የራስዎትን መለያ መፍጠር ይኖርብዎታል። መለያ ከፈጠሩ እና የበይነመረብ መመዝገቢያ ሂደት አሟልተው ካጠናቀቁ በኋላ፣ መረጃ ለእርስዎ ለመስጠት ወይም ቀጠሮ ለማስያዝ በተቻለ ፍጥነት የሆነ ሰው እርስዎን አግኝቶ ያነጋግርዎታል። የእኛ የበይነመረብ መመዝገቢያ በማናቸውም ጊዜ ሊገኝ ይችላል፣ ሆኖም ግን የሆነ ሰው ክትትል የሚያደርገው በመደበኛ የሥራ ሰዓታት ) ብቻ ነው።
በስልክ – የሆነ ግለሰብን በግል ለማነጋገር ከመረጡ ወይም የበይነመረብ መመዝገቢያ ሂደቱ ላይ እገዛ ካስፈለግዎት፣ በእኛ የሥራ ሰዓታት ከሰኞ እስከ ዓርብ ከ በነጻ የስልክ መሥመር 1-866-297-2597 ላይ እባክዎ ይደውሉልን። የእኛ ሠራተኞች ከ150 በሚበልጡ ቋንቋዎች የስልክ አስተርጓሚ አገልግሎትን ማግኘት ይችላሉ።
በ ፋክስ ወይም በኢሜይል – ለእንባ ጥበቃ አገልግሎቶች ጥያቄ ማቅረብ ቅጽን ያውርዱ እና የተሞላውን ቅጽ በፋክስ፣ በፖስታ ወይም ኢሜይል ወደ OEO ይላኩት (መላኪያ አድራሻው በቅጹ ላይ ታትሟል። ፋክስ፦ 1-844-886-5196
ትምህርት ቤትን ለማነጋገር የሚሰጥ ፈቃድ - ከ Ombuds ጋር የሚሠሩ ከሆነ እና ለ OEO የተማሪውን ሁኔታ በተመለከተ በቀጥታ ከትምህርት ቤቱ እና ከዲስትሪክቱ ሠራተኞች ጋር እንደ ተገቢነቱ እንዲነጋገር ፈቃድ ለመስጠት የሚፈልጉ ከሆነ ትምህርት ቤትን ለማነጋገር የሚሰጥ ፈቃድ ቅጽን እባክዎ ያውርዱ፣ ይሙሉት እና መልሰው ያስገቡት።
የተማሪ መረጃ መዝገብን መጠየቂያ ቅጽ - ከ Ombuds ጋር የሚሠሩ ከሆነ፣ አሳሳቢዎቹን ነገሮች የተሻለ ለመረዳት የእርስዎን ልጅ የትምህርት ቤት መዛግብት ማየት ያስፈልግዎት ይሆናል። ያንን ማድረግ ካስፈለገን፣ ትምህርት ቤቱ ሪኮርዶቹን እንዲሰጠን የእርስዎን ፈቃድ በኋላ ላይ እንጠይቅዎታለን። ይህን ቅጽ የምንጠቀመው ለኛ መዛግብቶች ለሕዝብ ይፋ ለማድረግ ነው፦ የተማሪ መረጃ መዝገብን መጠየቂያ ቅጽ።
በበይነመረብ፣ ወይም በስልክ፣ በፋክስ ወይም በኢሜይል እባክዎ እኛን ያነጋግሩን። OEO ውስን ሠራተኞች እና ገንዘብ እንዳለው እና ይህም በመሆኑ ባለው ስትራቴጂያዊ ዕቅድ መስፈርት መሠረት ነገሮችን እንደ አንገብጋቢነታቸው ቅድሚያ እየሰጠ እንደሚሠራ እባክዎ ልብ ይበሉ።
OEO ስለ ዋሽንግተን K-12 የሕዝብ ትምህርት ቤቶች ጥያቄዎች ወይም የሚያሳስቡት ነገሮች ያሉትን ማናቸውንም ሰው ያግዛል። መረጃ፣ ሪፈራል፣ የመሣሪያ ኪት እና ሌሎች ግብዓቶችን ለእርስዎ ልንሰጥዎት እንችላለን።
የOEO ሕጋዊ ተልዕኮ ያለውን የትምህርት ዕድል ክፍተት መቀነስ ነው። የኛ ስልታዊ ዕቅድ ቅድሚያ ተሰጪ ጉዳዮች በትምህርታዊ ፍትሕ፣ በተለይም በኮቪድ-19 ይበልጥ በተጎዱ ማኅበረሰቦች ላይ ያተኩራሉ። እንደ መደበኛ ያልሆነ ሽምግልና እና ሥልጠና የመሳሰሉ የእኛን ውስን የግጭት አፈታት ግብዓቶች በ K-12 ተማሪዎች ላይ እንዲያተኩሩ እያደረግን ያለን ሲሆን ይህም፦
ይህን እገዛ ለማግኘት እባክዎ ኢሜይል ወደ oeoinfo@gov.wa.gov ይላኩ ወይም ወደ 1-866-297-2597 ይደውሉ። ከእኛ ቡድን አባላት አንዱ ለጥያቄዎች ብዙውን ጊዜ በኢሜይል ወይም አጭር ጊዜ በሚወስድ የስልክ ጥሪ ምላሽ መስጠት ይችላል። ከቤተሰቦች፣ ተማሪዎች፣ መምህራን እና ሌሎች የማኅበረሰብ ባለ ድርሻ አካላት የሚቀርቡ አሳሳቢ ነገሮች ጥቆማን እና ጥያቄዎችን በደስታ ተቀብለን እናስተናግዳለን።የእኛ ጽሕፈት ቤት ቤተሰቦች እና ትምህርት ቤቶች ግጭቶችን መፍታት እንዲችሉ ለማገዝ በትብብር፣ መደበኛ ባለሆነ መንገድ፣ እና በምስጢር፣ እንሠራለን።
ይህንን አስተያየት በጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ ላይ ስለተቃጣ የግድያ ሙከራ የሚል ርዕስ የሰጠሁበት ምክንያት የወንጀል ፈፃሚዎቹ /የተጠርጣሪዎቹ/ ፍላጎት እሳቸውን መግደል እንደነበረ እና ወደሳቸው ሊወረወር የታሰበውን ቦንብ በወቅቱ በቦታው የነበሩ ሰዎች ለማስጣል ባደረጉት ሙከራ እዚያው አካባቢ በነበሩ ከመቶ በላይ ሰዎች ላይ ጉዳት ማድረሱንና ለሁለት ሰዎች ሞት ምክንያት መሆኑ በመታወቁ ነው፡፡ ወንጀል ፈፃሚዎቹ ሌሎች የድጋፍ ሰልፉ ተሳታፊዎች ላይ ጉዳት ማድረስ ቢፈልጉ ኖሮ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግር የሚያደርጉበት ቦታ ድረስ መጠጋት ሳያስፈልጋቸው ካደረሱት ጉዳት በላይ ውጤት በሚያገኙበት ቦታ ላይ በመሆን በበርካታ እጥፍ ሰዎች ላይ ጉዳት ማድረስ ይችሉ ነበር፡፡ ስለዚህ ለጉዳዩ ተገቢውን ርዕስ መስጠት የአጥፊዎቹን የጥፋት ደረጃ በተገቢው ለመረዳት የሚያስችል በመሆኑ ይህንን ርዕስ ሰጥቼዋለሁ፡፡
በማብራሪያው ላይ የምርመራን ስራ ምንነት፤ መርማሪ ፖሊስ ሊኖረው ስለሚገባ እውቀትና ክህሎት፤ የሚያስፈልጉ የማስረጃ አይነቶች እና የሐገራችን ፖሊስ ምርመራ ያለበትን ደረጃ በጣም በአጭሩ ለመግለፅ ተሞክሮ ከዚያም ስለዋናው የሰሞኑ የግድያ ሙከራ በቀጥታ በመግባት የውጪ ሐገር የምርመራ አካል ተሳትፎን አስፈላጊነት ለማብራራት ተሞክሯል፡፡ መልካም ንባብ
ወንጀል ስንል አንድ በህግ እንዲደረግ የታዘዘ ወይም እንዳይደረግ የተከለከለ ነገር ተፈፅሞ መገኘት ሲሆን የወንጀል ምርመራ ስራም የሚነሳው ከዚሁ የህግ ጥሰት ነው፡፡ በአጭሩ የወንጀል ምርመራ ስራ አንድን የተፈፀመ የወንጀል ድርጊት መርምሮ በማስረጃ እውነቱን የማረጋገጥ ዘዴ ነው፡፡ ይህ እውነትን የማረጋገጥ ስራ በውስጡ የተፈፀመው ወንጀል ምንነት፤ የት፤ መቼ፤ በማን፤ እንዴት እና ለምን እንደተፈፀመ እንዲሁም ወንጀል ፈፃሚው ይህንን ድርጊት ለመፈፀም የተጠቀመበትን መሳሪያ፤ ስልት፤ እና ምን እንዳነሳሳው ጭምር የሚመልስ ነው፡፡
ሀ. ለሞያው ታማኝ የሆነ የሰለጠነ የሰው ኃይል፡- ምርመራ በሰው የሚሰራ እንደመሆኑ መጠን ይህንን ተግባር ለመፈፀም በህግ ስልጣን የተሰጠው ለሙያው ታማኝ የሆነ የሰለጠነ የሰው ኃይል እና ተግባሩን ለመፈፀም የሚያስችል መሳሪያ እና ቴክኖሎጂ ያስፈልገዋል፡፡ ይህም የሰለጠነ የሰው ኃይል /ፖሊስ/ ሞያውን በመጠቀም ባለው መሳሪያ እና ቴክኖሎጂ እንዲሁም ባገኘው መረጃ በመታገዝ የታክቲክና የቴክኒክ ምርመራ በማድረግ ማስረጃዎችን በመሰብሰብ እውነቱን አረጋግጦ ለሚመለከተው የፍትህ አካል /አቃቤ ህግ/ የሚያቀርብ ነው፡፡
ፖሊስ ሰራዊቱ ውስጥ በተለያየ ጊዜ ከፍተኛ የሐገሪቱ ሃብት እየፈሰሰባቸው በፖሊስ ሳይንስ የሰለጠኑ በርካታ ልምድ የነበራቸው መኮንኖች የነበሩ ቢሆንም ሆነ ተብሎ በሚደረግባቸው በደልና ግፊት ተቋሙን ለቀው እንዲወጡ ተደርገዋል፡፡ በየጊዜው የሚመረቁ ወጣት መኮንኖችም ሁለት አመት እንኳን ሳያገለግሉ በተለያየ አስተዳደራዊ በደልና ሞያቸውን በማንቋሸሽ በሚደርስባቸው የሞራል ስብራት ስራቸውን ለቀው እየወጡ በተለያዩ አለም አቀፍ ድርጅቶች በመቀጠርና ሌሎች የግል መተዳደሪያ ስራዎች በመፍጠር በማይመጥናቸው ስራ ላይ ተሰማርተው ይገኛሉ፡፡ አሁንም በተቋሙ ውስጥ የቀሩት በጣት የሚቆጠሩ ባለሙያዎች የስራ ምደባው በብሄርተኝነትና የፖለቲካ አመለካከትን መሰረት ያደረገ በመሆኑ ከመድረኩ የተገለሉ እና የጡረታ ጊዜያቸውን የሚጠብቁ ናቸው፡፡ በዚህም ምክንያት በአሁኑ ጊዜ ያለው የሐገራችን አጠቃላይ የፖሊስም ሆነ የወንጀል ምርመራ ስራው የሚመራውም ሆነ የሚሰራው የመጀመሪያ ደረጃ የፖሊስ ስልጠና እንኳን ባልወሰዱ አቶዎችና ታጋዮች ነው፡፡
ከዚህም በተጨማሪ በመንግስት በኩል ፖሊሱን በክህሎትና በተለያዩ ቴክኖሎጂዎች እንዲታገዝ ለማድረግ ፍላጎት የሌለ በመሆኑ ለዚህ የሚሆን በጀት መመደብና ስልጠና ለመስጠት የሚደረግ እንቅስቃሴ እምብዛም አይታይም፡፡ የዚህም ዋነኛ ምክንያት መንግስት የሚፈልገው በርከት ያለ ቁጥር ያለው የወንጀል መከላከል ኃይል ጎዳና ላይ በማሰማራት የህዝቦችን ጥያቄ የሚያፍን ሃይል መፍጠር በመሆኑ ነው፡፡ በዚህ መልክ ሰልጥነውና ተቃኝተው የወጡት የሰራዊቱ አባሎችም በየጉዳዩ ላይ የሚወስዱት እርምጃ ከህብረተሰቡ አይን የተሰወረ አይደለም፡፡
በአንዳንድ ሁኔታዎች ላይ የሚደረጉ ምርመራዎች በሚኖሩበት ጊዜም መርማሪዎቹ ካለባቸው የስነ-ምግባርና የእውቀት ችግር በተጨማሪ በእነዚህ አለቆቻቸው የወንጀል ድርጊት የፈፀሙትን ሰዎች ወልዳችሁ አምጡ ተብለው ታንቀው ስለሚያዙ በማንኛውም ሁኔታ ተጠርጥሮ በእጃቸው የገባ ሰው ላይ ከፍተኛ የሰብአዊ መብት ጥሰት በመፈፀም የአለቆቻቸውን አፍ ለማስያዝ ሲሉ የፍትህ ስርዓቱን አሁን የገባበት አዘቅት ውስጥ ሊከቱት ችለዋል፡፡ ዛሬ በየምርመራ ክፍሉና በየማረሚያ ቤቶቹ የምናያቸው እሮሮዎችም ከዚህ የመነጩ ናቸው፡፡
ለ. የታክቲክ እና የቴክኒክ ማስረጃ፡- የታክቲክ ማስረጃ በተበዳይ፤ ቀጥተኛና ቀጥተኛ ባልሆኑ ምስክሮች እንዲሁም ተከሳሹ በፍቃደኝነት በሰጠው የእምነት ቃል . . . ላይ ተመርኩዞ የወንጀሉን ድርጊት ማስረዳት ሲሆን የቴክኒክ ምርመራ ግን ሳይንሳዊ በሆነ መልክ የሚሰበሰብ ተጠርጣሪውን ከተፈፀመው የወንጀል ድርጊት ጋር የሚያገናኝ ተጨባጭ ወይም ቁሳዊ ማስረጃ ነው፡፡ ይህም ማለት ተጠርጣሪው በወንጀሉ ስፍራ የተወው ማናቸውም ነገር ለምሳሌ ከአካሉ የወጣ ደም ወይም ሌላ ፈሣሽ፤ የእግር ወይም የጫማ ዱካ፤ አሻራ፤ ለብሶት የነበረ ልብስ ቅዳጅ፤ ወንጀሉን ለመፈፀም የተጠቀመበት ቁሳቁስ ወይም መሳሪያ ወይም የዚህን ቅሪት . . . ወዘተ በመጠቀም ተጠርጣሪውንና ወንጀሉን ማገናኘት ነው፡፡
እነዚህ ሁለት የማስረጃ አይነቶች እንደሁኔታው በመተጋገዝ ወይም በተናጠል የወንጀሉን ድርጊት ሊያረጋግጡ የሚችሉ ሲሆን በተለይ የቴክኒክ ማስረጃ ሰው ባለመሆኑ ሊዋሽ፤ ሊሳሳት ወይም ሊደለል ስለማይችል ተአማኒነቱ አጠራጣሪ አይደለም፡፡ ለዚህም እንዲረዳ ወንጀሉ በተፈፀመበት ስፍራ የሚደርስ ፖሊስ /ባለሞያ/ ሌሎች ሰዎች እና እንሰሳት ወደ ወንጀሉ ስፍራ እንዳይገቡ በመጠበቅ በቂ የማስረጃ ፍለጋ ማድረግ ይኖርበታል፡፡ በቦታው የደረሰው ባለሞያ ይህን ካላደረገ ማስረጃዎቹ በሌላ ሰው ወይም እንሰሳት ሊነካኩ፤ ሊቀያየሩ እና ሊበላሹ ስለሚችሉ የማስረጃነት ዋጋቸውን ሊያጡ ይችላሉ፡፡
ከ1991 የኒውዮርኮቹ መንትያ ህንፃዎች የአሸባሪዎች ጥቃት በኋላ በለንደን ፖሊስ ቀዳሚነት የተጀመረውና ፕሮአክቲቭ ፖሊሲንግ በመባል በሚታወቀው አሰራር በርካታ ከተሞች ቀድሞ በሚተከል ካሜራና የሳተላይት ምስል በመታገዝ እየተከናወነ ያለን ድርጊት ገና ከጅምሩ ማክሸፍ ከሚችሉበት ደረጃ ላይ ከመድረሳቸውም ባሻገር ከወንጀል ድርጊት በኋላም ቢሆን ተቀርፀው የተቀመጡ ምስሎችን ወደኋላ ተመልሶ በመመልከት የወንጀል ድርጊቶችን በማየት ፈፃሚዎች እና ግንኙነታቸውን በቀላሉ ለማወቅ የሚችሉበት ደረጃ ላይ ደርሰዋል፡፡
ከዚህ አንፃር በአገራችን የቴክኒክ ምርመራው ያለበትን ደረጃ ስንመለከት በጣም የሚያሳዝንና ሞያውን ለሚያውቁ ሰዎች በጣም የሚያሳፍር ደረጃ ላይ መድረሱን እናያለን፡፡ ይህ ክፍል ከሰው ኃይሉ ውሱን ስልጠና ባሻገር አባሎቹ ማስረጃ ለመሰብሰብ ከመስታወት እና ከተሸከርካሪ አካል ላይ አሻራ ማጉላት የሚችሉ ሁለት አይነት /ግራጫና ጥቁር ፓውደሮችን/ ይዘው የሚወጡት ሲሆን ሊሎች ማስረጃዎችን ቢያገኙ እንኳን ሊሰበስቡ የሚችሉበት ምንም አይነት አጋዥ መሳሪያ የላቸውም፡፡ በነዚህ ፓውደሮች የሚያጎሏቸው አሻራዎችም ከወንጀለኛ አሻራ ክምችት ጋር ስለማይመሳከሩ ተጠርጣሪው በተበዳይ ተጠቁሞ ወይም ተይዞ ካልቀረበ በስተቀር ክፍሉ ማመሳከር እና ተጠርጣሪ መፍጠር አይችልም፡፡
በተጨማሪም ክፍሉ በባዮኬሚካል ምርመራ የሚደረግባቸውን እንደ ደም፤ ምራቅ፤ እስፐርም . . . .ያሉትን ማስረጃዎች ካለመሰብሰቡም ባሻገር ሌሎች የተሰበሰቡ ማስረጃዎችም ቁጥር ይዘው ሳይበላሹ የሚቀመጡበት ቦታ የሌላቸው በመሆኑ ከወንጀል ስፍራ የሚሰበሰቡ ማስረጃዎች ወደ ቢሮው ተወስደው በየጓሮው እና በየስርቻው የሚጣሉ ናቸው፡፡
ፖሊሱ በየትኛውም የታክቲክም ሆነ የቴክኒክ ምርመራ ስራ ብቃት እንደሌለው ማሳያ የሚሆነው በተለያየ ጊዜ ወንጀል ተፈፅሞባቸው ለማመልከት ወደ ፖሊስ የሚቀርቡ ሰዎች ማስረጃ አቅርቡ፤ ምስክር አላችሁ ወይ፤ ምስክር ይዛችሁ ኑ . . . እየተባሉ መጠየቃቸው እና ይህንን ማድረግ ካልቻሉ የአብዛኞቹ ሰዎች ክስ ሳይደመጥ መቅረቱ ነው፡፡ ይህ ማስረጃን የመሰብሰብ እና የመተንተን የምርመራ ስራ የፖሊሱ ሆኖ ሳለ ፖሊስ ተበዳዮቹን እናንተ ስሩልኝ እኔ አልችልም ማለቱ በትንንሽ ጉዳዮች ላይ እንኳን ፖሊሱ ያለበትን የአቅም ውሱንነት ያሳያል፡፡
ሀ. የሰኔ 16 የድጋፍ ሰልፍ ፕሮግራም ቀደም ተብሎ በመገናኛ ብዙሃን የተገለፀ በመሆኑ ፖሊስ ለጥበቃ የሚሆን በቂ ዝግጅት ማድረግ ይችል የነበረ ሲሆን በተለይ ደግሞ የጠቅላይ ሚኒስትሩንና የሌሎቹን እንግዶች ደህንነት ለመጠበቅ የሚያስችል የሰራዊት ቁጥር ከመድረኩ አቅራቢያ መመደብና ተሰብሳቢውን በበቂ ርቀት ማገድ ሲገባው ይህንን አላደረገም፡፡
ለ. ፍንዳታውን የፈፀሙት ሰዎች የነበሩበትን ርቀት ስናይ ጉዳቱን ለማድረስ በሚያስችል በቂ ርቀት ላይ እንዲገኙ ቀደም ተብሎ ታስቦ የነበረ መሆኑን በግልፅ ያሳያል፡፡ ምክንያቱም ጠቅላይ ሚኒስትሩ እንደተለመደው ንግግሩን ጨርሰው ቢወጡ ኖሮ በቀጥታ ወንጀል ፈፃሚዎቹ ለነበሩበት ቦታ የበለጠ ቅርብ በሆነ ርቀት ያልፉ ስለነበረ በቀላሉ ያሰቡትን ማሳካት ይችሉ ስለነበር ነው፡፡
ሐ. ሰልፉ አራት ሰዓት ላይ እንደሚጀመር ቀደም ብሎ በመገናኛ ብዙሃን ተደጋግሞ በመነገሩ ወንጀሉን ለመፈፀም የተዘጋጁት ሰዎች ይህንን ሰዓት ከግምት በማስገባት ዝግጅት በማድረጋቸው ጠቅላይ ሚኒስትሩ ቀደም ብለው በመገኘት ንግግሩን አድርገው መጨረሳቸው የወንጀለኞቹን እቅድ ያዛባባቸው ይመስላል፡፡
መ. ጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግሩር በሚያደርጉበት ጊዜ አንበሳ ህንፃ ላይ ይለቀቅ የነበረው ሙዚቃና የነበረው ግርግር የተመልካቾችን እይታ ወደዚያ ለመሳብ የተደረገና በዚህም ወንጀል ፈፃሚዎቹ ወደ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የበለጠ እንዲጠጉና ቦንቡንም ሲያወጡ በሰዎች እይታ ውስጥ እንዳይገቡ ለማገዝ የተደረገ ይመስላል፡፡ የዚህም አንዱ ጠቀሜታ ወንጀለኞቹ በቀላሉ ያሰቡትን ለማሳካት እንዲችሉ ሲሆን ሁለተኛም ቦንቡን የወረወሩት ሰዎች ሳይያዙ እንዲቀሩ ለማድረግ ይመስላል፡፡
ረ. ጠቅላይ ሚኒስትሩ ንግግሩን አድርገው ከጨረሱ በኋላ ህዝቡን ተሰናብተው ሊሄዱ እንቅስቃሴ ሲጀምሩ ወንጀል ፈፃሚዎቹ ዝግጅቱ ያለቀ ስለመሰላቸው ያዘጋጁትን ቦምብ ካወጡ በኋላ የአዘጋጅ ኮሚቴው የቀረ ፕሮግራም አለ በማለት ጠቅላይ ሚኒስትሩን ሲመልሳቸው ወንጀል ፈፃሚዎቹ ግን ቦንቡን ወደነበረበት መመለስ ስለማይችሉ እዚያው ሊያፈነዱት ተገደዋል፡፡
ሰ. ወንጀሉ ከተፈፀመ በኋላ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር መግለጫ ሲሰጡ የድጋፍ ሰልፉ በርካታ ህዝብ የተሰበሰበበት በመሆኑ ጥበቃው ከባድና አስቸጋሪ እንደነበር ገልፀው ከዚህ አንፃር ሲታይ በሰላም እንደተጠናቀቀ ገልፀዋል፡፡ ነገር ግን ቦንቡን ያፈነዱት ሰዎች ቀደም ሲል ወደቦታው አልፈው በመግባት ዝግጅት ያደረጉ በመሆኑ ጉዳት ሊያደርሱ ችለዋል ብለዋል፡፡
ለወትሮው እንዲህ አይነት ስብሰባ ሲኖር ፖሊስ ቀደም ብሎ ቦታው ላይ ፍተሻ እንደሚያደርግና ከፍተሻውም በኋላ ሌላ ሰው ወደ ቦታው አልፎ እንዳይገባ ጥበቃ እንደሚያደርግ እየታወቀ ወንጀል ፈፃሚዎቹ ቀድመው የገቡ ናቸው የሚለው አባባል ለማንም የሚያሳምን አይደለም፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ኮሚሽነሩ በሰልፉ ላይ የተለየ ትኩረት ተሰጥቶት ጥበቃ የሚደረገው ለጠቅላይ ሚኒስትሩና ለሌሎች በመድረክ ለነበሩ እንግዶች ሆኖ ሳለ እነሱ ላይ ይህንን ያህል ጥቃት በተሰነዘረበት ሁኔታ የተሳካ ጥበቃ አድርጌያለሁ ማለታቸው በህብረተሰቡ ዘንድ ከዚህ በላይ ምን ሊከሰት ነበር የሚል ጥያቄ አስነስቷል፡፡
ሸ. የነበረውን የጥበቃ ክፍተትና ወንጀሉን ለመፈፀም ወደቦታው የመጡት ሰዎች የፖሊስ ሰሌዳ ያለው ተሸከርካሪ መጠቀማቸውን ስንመለከት ከፖሊስ ተቋም ውስጥ ቀደም ብሎ ወንጀሉ እንደሚፈፀም የሚያውቅ አካል መኖሩንና ትብብር ያደረገ መሆኑን ይጠቁማል፡፡
ቀ. ሌላ የፖሊስ ተሸከርካሪም በግምት አራት ሰዎችን በኮፈኑ ላይ አስተኝቶ ለሰልፍ በተሰበሰበው ህዝብ መሐል በፍጥነት እያሽከረከረና ሰው እየገጨ ሲሄድ በመጨረሻም ማለፊያ ቦታ በማጣቱ አንድ ሰው እግር ላይ እንደቆመ በህብረተሰቡ ትብብር እንዲቆም የተደረገ መሆኑን ናሆ ቴሌቪዥን የቀረፀው ምስል አሳያል፡፡ ይህ ተሸከርካሪ በርካታ ቦንቦችን ጭኖ ሲጓዝ እንደነበረ በቦታው ነበርን የሚሉ ሰዎች ሲያወሩ የተደመጠ ሲሆን ይኸው ተሸከርካሪ ከተቃጠለ በኋላ በውስጡ ብሪፍ ኬዝ የመሰለ ቦንብ ተቀምጦበት ነበር የተባለ ሻንጣ ተመልክተናል፡፡
በ. ኮሚሽነሩ በመግለጫቸው ላይ ወንጀለኞቹ ቀደም ብለው ወደቦታው የገቡ ናቸው ብለው በርግጠኝነት የተናገሩበትን ሁኔታ ስንመለከት ተጠርጣሪዎቹ ቀደም ብለው ይግቡ ወይም በሰልፉ ወቅት ይግቡ በምን ተረጋግጦ ነው በአንድ ሰዓት ጊዜ ውስጥ እንዲህ ሊሉ የቻሉት ወይንስ ቀደም ብለው ያውቁ ነበር የሚል ጥያቄ በህብረተሰቡ ዘንድ አስነስቷል፡፡
ተ. ወንጀሉ ከተፈፀመ በኃላ በህብረተሰቡ ትብብር ተጠርጣሪዎቹ ተይዘው ከተወሰዱ በኋላ ፖሊስ የወንጀሉን ስፍራ ለመከለልና ለመጠበቅ ያለመሞከሩ ሲታይ በተከሳሾቹ ላይ ማስረጃ እንዲጠፋ በማድረግ በወደፊቱም የምርመራ ውጤት ላይ ጥርጣሬ እንዲፈጠር ለማድረግ የታሰበ ነገር እንዳለ ያሳያል፡፡
እንደሚታወቀው የፈንጂ ነገሮች ምርመራ ከምስክሮችና ከተጠርጣሪዎች ቃል በተጨማሪ በዋናነት የወንጀል ስፍራውን በማጠርና የፈነዳው ነገር ምን እንደሆነ፤ ፍንዳታው ምን ያህል ራዲየስ እንደሸፈነ . . . በማወቅ የፈነዳውን ነገር መጠን፤ አይነትና የየት ሐገር ስሪት እንደሆነ እንዲሁም ከቀረቡ ተጠርጣሪዎች ውስጥ ይህንን የፈነዳ ነገር ለማግኘት አክሰስ ያለው አካል ማን እንደሆነ በማወቅ ዋናውን ተጠርጣሪ ለይቶ ለማወቅ የሚረዳ መረጃ ማግኘት የሚቻለው በወንጀል ስፍራ ምርመራ ነው፡፡ ነገር ግን በዚህ ምርመራ ህዝቡም ሆነ የፖሊሱ አካል ለተጎዱት ሰዎች እርዳታ ካደረጉ በኋላ የወንጀሉን ስፍራ ማጠርና መጠበቅ እንዲሁም በቂ ጊዜ ወስዶ ማስረጃ መሰብሰብ ሲገባ ይህ ሳይደረግ ቀርቷል፡፡
ቸ. የዚህን ጥቃት አድራሾች ማንነት ስንመለከት ሁለቱ ጎዳና ተዳዳሪ የመሰሉ ሴቶች በመሆናቸውና ከዚህ ቀደምም በባህር ዳርና በጎንደር መሰል ወጣቶች ቦንብ ይዘው መገኘታቸውን ስናስታውስ እንዲሁም የፖሊስ ተሸከርካሪውን ተሳትፎ ስንመለከት ከእነዚህ ወጣቶች ጀርባ ሌላ አካል እንዳለ አመላካች ነው፡፡
ነ. አንዳንድ ሰዎች ከድጋፍ ሰልፉ አስቀድሞ ወደሰልፉ እንዳይሄዱ ነገር ግን ቢሄዱ በቦምብ ተቆራርጠው እንደሚመለሱ ለመንግስት ቅርበት ባላቸው ወዳጆቻቸው የተነገራቸው ቢሆንም ይህንን ባለማመናቸው ሄደው የሆነውን ነገር በመመልከታቸው በጣም እንደተገረሙ ገልፀው አስቀድሞ የታሰበ ነገር ነው እያሉ በከተማው በሰፊው የሚወራ በመሆኑ ይህን በቀጥታ በቦምብ ትቆራረጣላችሁ የሚል አገላለፅ ከተራ ጥርጣሬ ያለፈ በመሆኑ ምርመራውን የያዘው አካል በዚህም ዙሪያ ጠንካራ ጥረት ሊያደርግ ይገባል፡፡
ከላይ በአጭሩ ለማሳየት እንደተሞከረው ከዚህ ቀደም በተለያዩ ቦታዎች ቦንብ ይዘው ሲንቀሳቀሱ የተያዙ ተመሳሳይ ወንጀል ፈፃሚዎች መገኘታቸውን ስንመለከት ከፖሊስ ተቋሙም ከፍ ባለ ደረጃ ያለ አካል በወንጀሉ ሳይሳተፍበት እንዳልቀረ የሚያስጠረጥር ነው፡፡ የፖሊስ ተቋሙም ውስጥ ቢሆን የወንጀሉ ተባባሪ የሆኑ ግለሰቦች ያሉ በመሆኑ ምርመራውን ለመስራት የሚያስችል እምነት የሚጣልበት ተቋም አይደለም፡፡ በአጠቃላይ በሐገራችን ፖሊስ ውስጥ የምርመራ ስራ አለ ለማለት የሚያስችል ምንም አይነት የሙያ ክህሎትና ታማኝነት እንዲሁም ቴክኖሎጂ የሌለ በመሆኑ የሃገሪቱ ፖሊስ በዚህ ምርመራ ላይ ቢሰማራ እንኳን ወደፊት የሚያመጣው የምርመራ ውጤት የሚታመን አይሆንም፡፡
ከሁሉም በላይ ደግሞ የሐገራችን ፖሊስ የቴክኒክ ምርመራውን ለማድረግ የሚያስችል ቴክኖሎጂ የሌለው በመሆኑ ይህንን ስራ ሌላ ብቃት ያለው ገለልተኛ አካል ሰርቶት እውነቱን በማያጠራጥር ሁኔታ ለህዝቡ ቢያቀርብ በውጤቱ መተማመን ላይ ለመድረስ ከማስቻሉም ባሻገር አጥፊዎቹም ላይ በተረጋገጠ ማስረጃ ህጋዊ ፍርድ ለመስጠት ያስችላል፡፡
ወደ ፖሊስ ተቋሙ ኃላፊዎች ስንመጣ በዚህ የወንጀል ድርጊት ላይ የነበራቸው ተሳትፎ በኢቲቪ እንደተገለፀው ክፍተት በመፍጠር ብቻ የሚያበቃ ሳይሆን በተሳታፊነት፤ በተባባሪነት፤ የተጣለባቸውን ኃላፊነት በአግባቡ ባለመወጣት እና ሆነ ብሎ ማስረጃ እንዲጠፋ በማድረግ በተደራራቢ ወንጀል መጠየቅ ያለባቸው መሆኑን የዚህ ፅሁፍ አቅራቢ ያምናል፡፡
የፅሁፉ አቅራቢ ከ20 ዓመት በላይ በተለያዩ የምርመራ ዘርፎች ላይ በሰራተኝነትና በኃላፊነት ደረጃ ሲሰራ የነበረና የተቋሙን ሁኔታ በዝርዝር የሚያውቅ በመሆኑ በዚህ ፅሁፍ ላይም ሆነ በሌላ የተቋሙ አሰራሮች ላይ ለሚነሱ ጥያቄዎች እንደአስፈላጊነቱ ተከታታይ ምላሽ የሚሰጥ መሆኑን በዚህ አጋጣሚ ለመግለፅ ይወዳል፡፡
ስዩም ከባለፈዉ የተሻለ ነገር ይዘህ ስለመጣህ ለጥረትህ ልትመሰገን ይገባሃል፡፡ የጠቅላይ ሚኒስትራችንን ደህንነት አጠባበቅ በተመለከተ ከዉጭም ከሀገር ቤትም በርካታ ማሳሰቢያዎች ቢሰጡም አሁንም ብዙ ክፍተት እንዳለ ይሠማኛል፡፡ይሄን ማስተካከል የሚችል አካል እንዴት ይታጣል?የዶ/ር አብይ የግድያ ሙከራ በተመለከተ በቦታዉ የነበረና የታዘበዉን በግል ያጫወተኝ ጠ/ሚኒስትሩ አንዳች ነገር ደርሶባቸዉ ቢሆን ኖሮ ወዲያዉኑ በየቦታዉ በየቤቱና በየመንገዱና በየደርጅቱ እየዞሩ ተጠርጣሪ ናቸዉ በተባሉ ወገኖች ላይ የጅምላ የበቀል እርምጃ ለመዉሰድ አስበዉ እንደነበር ነዉ፡፡ ይሄ በጣም አስደንጋጭ ጉዳይ ነዉ ፡፡ይህን የመሰለ አንድ ቋንቋ ተናጋሪ ላይ ያነጣጠረ እርምጃ ሊወሰድ እንደሚችል የጉዳዩ ጠኝሳሾች ገና ከመነሻዉ የሚያዉቁትና እንደዚያ እንዲሆንም የሚፈልጉት ነዉ፡፡ስለዚህ ህዝብ በተለይ ወጣቱ በስሜት ተነድተ በብስጭት በንጹሃ ላይ አላስፈላጊ ድርጊት እንዳይወስድ ሊመከር ይገባል፡፡