Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በተከሳሽ በኩል የቀረቡት 1ኛ ምስክር በሰጡት የምስክርነት ቃል የተከሳሽ ድርጅት ስራ አስኪያጅነት በውክልና የተሰጣቸዉ መሆኑን፤ በክፍያ ጉዳይ ላይ ከባለሙያዎች ጋር የሚነጋገሩት እርሳቸዉ መሆናቸዉን፤ በክፍያ የሚሰሩትን ስራዎች ውል የሚዋዋሉት እርሳቸዉ መሆናቸዉን፤ አቶ ጌዲዮን አማረ የሚዋዋሉት ክፍያ የማይፈጸምባቸዉን የነጻ ውሎች መሆናቸዉን፤ አቶ ጌዲዮን ከሙያ ስራቸዉ ውጭ ሌላ ሃላፊነት የሌላቸዉ መሆኑን ፤ ለክርክሩ መነሻ የሆነዉን ቼክ ለአነስተኛ ወጪዎች በሚል ፈርመዉ አስቀምጠዉ የሄዱ መሆኑን፤ በቼኩ ላይ የሰፈረዉም ጽሑፍ የእርሳቸዉ አለመሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን አማረ የተባሉት የከሳሽ ምስክር እና ተከሳሽ የተጣሉት በዚህ ውል መሆኑን፤ ተከሳሽ ድርጅት የሚሰራዉ የኦንላይን ሽያጭ እና ኮንሰርት መሆኑን፤ የውጭ ሀገር ስርጭት የማይሰራ መሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን አማረ በተከሳሽ የተሰጣቸዉ ውክልና የሌለ መሆኑን፤ የከሳሽ ስራ በሀገር ዉስጥም ሆነ በውጭ ሀገር ያላሰራጩ መሆኑን፤ ከሳሽ አዲስ አበባ ዉስጥ በሌላ ድርጅት ካሴቱን ያሰራጩ መሆኑን፤ ከሌሎች አርቲስቶችም ጋር ውል የፈጸሙት እሳቸዉ መሆናቸዉን፤ ከያሬድ ነጉ እና ሳሚ ዳን ጋር የተደረገዉን ውል እርሳቸዉ ያልፈጸሙ መሆኑን ገልጸዉ ሲመሰክሩ 2ኛ የተከሳሽ ምስክር በሰጡት የምስክርነት ቃል 1ኛ የተከሳሽ ምስክር አቶ ጌዲዮን አማረ የአይቲ ባለሙያ መሆኑን የነገራቸዉ መሆኑን፤ በተከሳሽ እና በአቶ ጌዲዮን አማረ መካከል በተፈጠረዉ አለመግባባት ሽምግልና ተቀምጠዉ የነበረ መሆኑን፤ ሽምግልናዉም የተደረገዉ ተከሳሽ አቶ ጌዲዮን የዩቲዩብ አካዉንቴን ሃክ አድርጎብኛል አስመልሱልኝ በማለታቸዉ መሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን አካዉንቱን ሃክ ማድረጋቸዉን አምነዉ በሽምግልናዉ ወቅት ገንዘብ ያንሰኛል ይጨመርልኝ ሲሉ የነበረ መሆኑን ገልጸዉ የምስክርነት ቃላቸዉን ሰጥቷል፡፡
የግራ ቀኙ ክርክር ከላይ የተመለከተዉን ሲመስል ፍርድ ቤቱም በተከሳሽ እና በአቶ ጌድዮን አማረ መካከል የወካይ ተወካይ ግንኙነት አለ የለም? የሚለውን እና ታህሳስ 10 ቀን 2010 ዓ/ም በከሳሽ እና በተከሳሽ መከካል የተደረገዉ ውል ሊፈርስ ይገባል ወይስ አይገባም? የሚለው ነጥብ በጭብጥነት በመያዝ እንደሚከተለዉ መርምሯል፡፡
የመጀመሪያዉን ጭብጥ በተመለከተ ተከሳሽ የሚከራከረዉ ለቼኩ መሰጠት ምክንያት የሆነዉ ታህሳስ 10 ቀን 2010 ዓ/ም የተደረገዉ ውል አያስገድደኝም:: አቶ ጌዲዮን ውክልና የለዉም፤ የድርጅቱ ስራ አስኪያጅም አይደለም፡፡ በከሳሽና ተከሳሽ መካከል የውል ግኑኘነት ስለሌለ በቼኩ ላይ የተመለከተዉን ገንዘብ ልከፍል አይገባም በማለት ሲሆን ተከሳሽ ለአቶ ጌዲዮን አማረ በውልና ማስረጃ ምዝገባ ጽ/ቤት ቀርበዉ የሰጡት ውክልና የሌለ መሆኑን፤ የተከሳሽ ምስክር አስረድቷል፡፡ ከዚህም በላይ ይህ ፍሬ ነገርም በከሳሽ የተካደ አይደለም፡፡ ይሁን እንጂ የወካይ ተወካይ ግኑኝነት በጽሑፍ ከተሰጠ ውክልና ብቻ የማይመንጭ መሆኑን ከፍ/ሕ/ቁ 2180 መረዳት ይቻላል፡፡ አቶ ጌዲዮን አማረ የፈጸሙት ውል የግድ በጽሁፍ መደረግ ያለበት የውል ስምምነት አይነት አይደለም፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ ከላይ በተጠቀሰዉ ድንጋጌ መሰረት በጹሑፍ የተሰጠ ውክልና መኖር አስፈላጊ አይደለም፡፡ ይልቁንም ተከሳሽ ዉሉን በተመለከተ ከጌዲዮን አማረ ጋር ጨርሱ፤ ሀገር ዉስጥ ወኪሌ አቶ ጌዲዮን አማረ ናቸዉ ማለታቸዉ ሲታይ፤ ከከሳሽ 1ኛ ምስክር ጋር ባደረጉት ንግግር በቼኩ ላይ የተመለከተዉን ገንዘብ እከፍላለዉ ትንሽ ታገሱኝ ማለታቸዉ፤ ከከሳሽ 1ኛ ምስክር ጋር ያደረጉት የኢሜል ልዉዉጥ ተከሳሽ ውሉን የሚያዉቁት መሆኑን መረዳት የሚስችል በመሆኑ፤ ከሌሎች አርቲስቶች ጋርም ድርጅቱን ወክሎ ውል የሚፈጽመዉ አቶ ጌዲዮን አማረ መሆኑ የተመሰከረ ከመሆኑም በላይ ከቀረበዉ የቪዲዮ ማስረጃ መረዳት የተቻለ በመሆኑ፤ ተከሳሽ ክፍያዉን እንዲፈጽሙ በተደጋጋሚ ሲጠይቁ ጊዜ ስጡኝ ከማለት ዉጭ አቶ ጌዲዮን አማረ ድርጅቱን ወክሎ ውል መዋዋል የሚያስችል ስልጣን የለዉም የሚል ነጥብ አንስተዉ የማያውቁ መሆኑን ሲታይ ተከሳሽ በዉሉ ላይ የተመለከተዉ ሙዚቃ በቅርብ የሚወጣ መሆኑን በፌስቡክ ገጻቸዉ ላይ መለጠፋቸዉ መመስከሩና ይህም በተከሳሽ ያለመካዱ ሲታይ በተከሳሽ እና በአቶ ጌዲዮን አማረ መካከል የወካይ ተወካይ ግኑኘትም መኖሩን ከላይ ከተገለጹት የተከሳሽ ግልጽ ተግባራት እና ዝምታ የሚያሳይ መሆኑን ከፍ/ሕ/ቁ 2180 እና ከፍ/ሕ/ቁ 2195(ሐ) መረዳት የሚቻል በመሆኑ እና የተከሳሽ ምስክሮች የሰጡትም ቃል እርስ በእራሱ የሚጣረስ እና እምነት የሚጣልበት ሆኖ ስላልተገኘ ተከሳሽ አቶ ጌዲዮን አማረ ውክልና የለዉም በዉሉም አንገደድም በማለት ያቀረቡት ክርክር የህግ መሰረት ያለዉ ሆኖ ስላልተገኘ እና ዉሉም ተከሳሽን ከላይ በተገለጸዉ ምክንያት የሚያስገድድ ሆኖ ስለተገኘ ፍርድ ቤቱ የተከሳሽን ክርክር አልተቀበለዉም፡፡
2ኛዉን ነጥብ በተመለከተ ተከሳሽ ዉል እንዲፈርስላቸዉ የጠየቁት አቶ ጌዲዮን አማረ ተከሳሽን ወክሎ ውል ለመፈጸም ችሎታ የለዉም በማለት ሲሆን ከላይ እንደተገለጸዉ ተከሳሽ ባደረጉት ንግግር፤ በፈጸሙት ተግባር እና ዝምታ በተከሳሽ እና በአቶ ጌዲዮን አማረ መካከል የወካይ ተወካይ ግኑኘነት የፈጠረ በመሆኑ እና ተከሳሽ በፈጸሙት ተግባር፤ ባደረጉት ንግግር እና በዝምታቸዉ አቶ ጌዲዮን አማረ የተከሳሽ ወኪል ሆነዉ በፍ/ሕ/ቁ 2195(ሐ) የሚቆጠሩ በመሆኑ ተከሳሽ ወክለዉ ውል ማድረግ የሚችሉ መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡ በመሆኑም ተከሳሽ አቶ ጌዲዮን አማረ እኔን ወክለዉ ውል ለመግባት ችሎታ የላቸዉም የተሰጣቸዉም ውክልና የለም በማለት ያቀረቡትን ክርክር ፍርድ ቤቱ አልተቀበለዉም፡፡
ሌላዉ ተከሳሽ ዉሉን ለማፍረስ የጠቀሱት ምክንያት ከዉሉ የሚገባንን ጥቅም አላገኘንም የሚል ሲሆን ይህ ምክንያት ዉሉን ለማፍረስ የሚያበቃ ምክንያት ካለመሆኑም በላይ ከሳሽ በዉሉ መሰረት ያልተወጡትን ግዴታ በማስረጃ አላረጋገጡም፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ በፍ/ሕ/ቁ 1784 እና 1784 ስር የተገለጹት የውል ማፍረሻ ምክንያቶች የሌሉ መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡ በመሆኑም ተከሳሽ ታህሳስ 10 ቀን 2011 ዓ/ም የተደረገዉ ውል ይፍረስልኝ በማለት ያቀረቡትን ክርክር ፍርድ ቤቱ አልተቀበለዉም ፡፡
ሲጠቃለልም አቶ ጌዲዮን አማረ የፈጸሙት ውል ተከሳሽን የሚያስገድድ በመሆኑ እና ዉሉም የሚፈርስበት ህጋዊ ምክንያት ስላልተገኘ ተከሳሽ ክስ የቀረበበትን የገንዘብ መጠን ለከሳሽ ሊከፍል ይገባል በማለት ፍርድ ቤቱ ፍርድ ሰጥቷል፡፡
የንባብ ሰዓት: 2 ደቂቃዎች እሺ ፣ አሁን እዚህ ስላገኘሁህ ፣ እብድ አትሂድ እና ውጣ ፡፡ የምነግርዎትን ያዳምጡ ፡፡ በኒኮላስ ካር የብሎግ መለጠፍ ላይ አሁን በታላቁ ያልተነበበ በብሎግስፉ ላይ አንድ ነበልባል አለ ፡፡ Blogል እስራኤል ክርክር ላይ ነው ፣ እንደሌሎች ጦማሪዎች (ምሳሌ) ፡፡ የምለውን ከማንበብዎ በፊት የአቶ ካርን ሙሉ ጽሑፍ ማንበብ አለብዎት ፡፡ መልእክቱን በትክክል እያስተላለፍኩ ነው ብዬ ተስፋ አደርጋለሁ he's እሱ ይመስለኛል
የንባብ ሰዓት: <1 ደቂቃ ለአሜሪካኖች ታላቅ ዜና-በዲትሮይት የፌደራል ዳኛ ሐሙስ ጠዋት የ “ኤን.ኤ.ኤስ“ የሽብርተኝነት ክትትል መርሃ ግብር ”የአሜሪካን ህገ-መንግስት የፍትህ ሂደቱን እና የነፃነት የመናገር ዋስትናዎችን የሚጥስ መሆኑን በመግለጽ የቡሽ አስተዳደር ያለአግባብ በቤት ውስጥ ስልክ በማዳመጥ አፋጣኝ እና ዘላቂ እንዲቆም አዘዙ ፡፡ እና የበይነመረብ ግንኙነቶች. ሙሉ ታሪክ በሽቦ ላይ
የንባብ ሰዓት: <1 ደቂቃ ሮይተርስ የጆን ቤኔት ራምሴይ ግድያ የሁለተኛ ክፍል መምህር ጆን ማርክ ካርር በቁጥጥር ስር መዋሉን ዘግቧል ፡፡ ምናልባት በጣቢያዬ በኩል ተከስተው ከሆነ እና እርስዎ ለማወቅ ጉጉት ከነበራችሁ ፣ ምንም ግንኙነት የላቸውም ፡፡
የንባብ ሰዓት: 5 ደቂቃዎች ዛሬ የእረፍት ቀን ነበረኝ (ያስፈልገኝ ነበር!) ብዙ ሰዎች ለ ‹101› ፍለጋ እንደሚያደርጉ በሌላ ብሎግ ላይ አነበብኩ ፡፡ ስለዚህ… እንደተለመደው ፣ ምላሹ ምን እንደሆነ ለማየት ንድፈ ሃሳቡን እሞክራለሁ ፡፡ እነዚህን መምጣቴ ምን ያህል ቀላል እንደሆነ ገርሞኝ ነበር ፣ በዓለም ውስጥ ፣ በንግድ እና በዚህ ሀገር ውስጥ እብድ የሚያደርጉብኝ ብዙ ነገሮች አሉ ፡፡ በእርግጥ ምናልባት እኔ ብቻ ነኝ ፡፡ ነፃነት ይሰማህ
የንባብ ሰዓት: <1 ደቂቃ ቦይ ቴክኖሎጂ በፍጥነት እየተሻሻለ ነው! በእውነተኛ ማሳያ መረጃን እያገላበጠ ባለበት በአናሳ ሪፖርት ውስጥ ቶም ክሩዝስ ምን ያህሎቻችሁን እንደምታስታውሱ እርግጠኛ አይደለሁም ፡፡ ልዩ ውጤቱን የሚያሳይ ቅድመ እይታ ይኸውልዎት-ከዓመታት በፊት አንድ ልዩ ውጤት ብቻ ነበር ፡፡ ስለ ቴክኖሎጂው አዲስ እውነታ ቪዲዮ እንዴት እንደሚሰራ የሚያሳይ ማብራሪያ ይኸውልዎት-በኢዮን እውነታ ድር ጣቢያ ላይ አንዳንድ ተጨማሪ ታላላቅ ምሳሌዎችን ማግኘት ይችላሉ ፡፡
ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ ኩነታት ኤርትራ ትማልን ሎምን ጽባሕን ብዝብል ኣርእስቲ ብ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ንዝቐረበሎም ሕቶታት ዝሃቡዎ መልስታት ንምንባብ ኣብዚ ጠውቑ። ቃለ መጠየቕ መርበብ ሓበሬታ ደቀባት ምስ ኣቦና ሃብተማርያም ኣብርሃ።
ክቡር ኣምባሳዶር መሓመድ ኑር ኣሕመድ ምስ ተለቭዥን ደሃይ ኤርትራ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ናይ ስርዓት ህግደፍ ውዲት ኣብ ጉዳይ ጠንቂ ናይ ዶብ ምስሕሓብን ከምኡውን ብድሕሪኡ ዝተፈጥረ ውዲት ምእሳር ሓለፍቲ ሰበስልጣን ዓበይቲ ዓድን ጋዜጠታትን የቓልዕ፡፡
ኣህጉራዊ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት፡ ኣብ ኤርትራ ክዕስከር ዝብል ውሳነ፡ ምስ ምሕንጻጽን ኣብ ባይታ ምምልካትን ናይቲ ሓድሽ ውሳነ ዶብ ብምትእስሳር ማለት ኢዩ’ምበር፡ ደረት ንዘይብሉ ግዜ ኣብ ኤርትራ ክጸንሕ ኣይኮነን። ኮሚሽን ዶብ ብይኑ ሂቡ። ኣብ ባይታ ከይተመልከተ እነሆ ዳርጋ ሽዱሽተ ዓመቱ ቀሪቡ። ውሳነ ኮሚሽን ዶብ፡ ኣብ ግዜኡ፡ ኣብ ባይታ ብምሕንጻጽ ተተግቢሩ ነይሩ እንተ ዝኸውን፡ ምስሕሓብ ዶብ ኣብቂዑ ምዀነ ነይሩ። ምስሕሓብ እንተ ኣብቂዑ፡ ዓቃብ ሰላም ክሳብ ሕጂ ዝጸንሓሉ ምኽንያት ኣይምነበረን። ዶብ፡ ኣብ ባይታ ክሳብ ዘይተሓንጸጸ፡ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኣብ ኤርትራ ክጸንሕ ኣለዎ ማለት ቅኑዕ ኣይመስለንን። በቲ ካልእ መዳይ፡ ሰራዊት ዓቃብ ሰላም ብድሌት ኣኣንጋዲ ሃገር ኢዩ ሰፊሩ። ኣኣንጋዲ ሃገር ኣይደለዮን፡ ይወጽእ። ብምውጻእ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ዝኽተል ሳዕቤን እንተ ሃልዩ፡ ናይቲ ሃገር ሓላፍነት ይኸውን።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ንናይ ኢትዮጵያ ውሽጣዊ ኩነታት ኣመልኪቱ፡ ዝመጽእ ሰሙን ምስ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ሰፊሕን ዝርዝራውን ቃለ-መሕትት ኪገብር ምዃኑ ኣቐዲምና ንሕብር።
EBC : የአገር መከላከያ የማይካድራውን ጭፍጨፋ የመራውን ኮሌኔል የማነ ገብረሚካኤልን ጨምሮ እርምጃ የተወሰደባቸውን የህወሓት ቡድን አመራሮች ዝርዝር ይፋ አድርጓል።ከተማረኩ የህወሓት ቡድን አመራሮች መካከል የቀድሞ የትራንስፖርት ሚኒስትር ዴኤታ ወይዘሮ ሙሉ ገብረእግዚአብሄር እንደሚገኙበት ተገልጿል።
የመከላከያ ሃይል ስምሪት መምሪያ ሃላፊ ብርጋዴል ጄኔራል ተስፋዬ አያሌው በጉዳዩ ላይ ለኢዜአ መግለጫ ሰጥተዋል። በመግለጫቸው በርካታ የጁንታው ከፍተኛ አመራሮችና ወታደራዊ አመራሮች መማረካቸውንና መደምሰሳቸውን ገልፀዋል። ብርጋዴል ጄኔራሉ የመከላከያ ሃይልና የፌዴራል ፓሊስ በቅንጅት በወሰዱት እርምጃ በርካቶች መማረካቸውንና እጅ ለመስጠት ፈቃደኛ ያልሆኑት መደምሰሳቸውን አስታውቀዋል።የተደበቁ የአጥፊው ቡድን አባላትን እግር በእግር እየተከታተሉና እየፈተሹ መሆኑን ገልፀው ፍለጋው ከሰፊ ወደ ጠባብ መጥቷል ብለዋል።
እየተካሄደ ባለው ፍተሻ የቡድኑ አመራሮች በየዋሻውና በየቤተክርስቲያኑ ተደብቀው መገኘታቸውንና የቤተክርስቲያን አባቶችን አልባሳት ለብሰው የተገኙ መኖራቸውን ተናግረዋል። ብርጋዴል ጄኔራል ተስፋዬ ከመከላከያ ሠራዊት ከድተው ቡድኑን በተቀላቀሉና እጅ ስጡ ሲባሉ አንሰጥም ባሉ አመራሮች ላይ እርምጃ መወሰዱን ገልፀዋል። በዚሁ መሰረት የማይካድራውን ጭፍጨፋ የመራው ኮሌኔል የማነ ገብረሚካኤልን ጨምሮ እርምጃ የተወሰደባቸውን የህወሓት ቡድን አመራሮች ዝርዝር ይፋ አድርገዋል።
እርምጃ ከተወሰደባቸው መካከል ኮሎኔል አለም ገብረመድህን፣ ኮሎኔል ቢንያም ገብረመድህን፣ ኮሎኔል አምባዬ፣ ኮሎኔል ማሾ፣ ኮሎኔል ይርጋ ስዩም፣ ኮሎኔል ሃዱሽ፣ ኮሎኔል አጽብሃ፣ ኮሎኔል ተስፋዬ ገብረመድህን፣ ኮሎኔል ዮሃንስ ካልአዩ፣ ኮሎኔል ተክለእግዚአብሄር፣ ሌተናል ኮሎኔል ብርሃኔ ቶላ እና ሌሎች በስም ያልተገለጹ አራት ኮሎኔሎችና ሁለት የዞን አመራሮች ይገኙበታል። እጅ ከሰጡ የጁንታው አመራሮች መካከልም የቀድሞ የትራንስፖርት ሚኒስትር ዴኤታ ወይዘሮ ሙሉ ገብረእግዚአብሔር እንደሚገኙበት አክለዋል።
በተመሳሳይ ሃዱሽ ዘውገ ገዛኸኝ የክልሉ ኦዲት ሀላፊ የነበረ፣ ሰለሞን ህሉፍ ንጉሴ የክልሉ ልማት ስልጠና ሀላፊ የነበረ፣ ኪዳነማሪያም ገብረክርስቶስ ፋሲል የክልሉ ጠቅላይ አቃቤ የነበረ፣ ባህታ ወልደሚካኤል የክልሉ ትምህርት ቢሮ ሀላፊ የነበረ፣ ሀጎስ ወልደኪዳን ገብረማሪያም የክልሉ ኢኮኖሚ ቢሮ የልማት እቅድ አስተባባሪ እጅ መስጠታቸውን ገልፀዋል። በተጨማሪም በርካታ ቁጥር ያላቸው የሚሊሻና ልዩ ሀይል አባላት እጃቸውን መስጠታቸውን ነው የተናገሩት።
ከተማረኩ የጁንታው አባላት ዶክተር ዓለም ብርሃኔ፣ ኮሎኔል መብርሃቱ ገብረመድን፣ ኮሎኔል ሃዱሽ ሃጎስ፣ ኮሎኔል ህሉፍ ተ/መድህን፣ ሌተናል ኮሎኔል ተክለ ህይወት አሰፋ ይገኙበታል ብለዋል ብርጋዴል ጄኔራሉ። ለጥፋት ሲቀሰቅስ የነበረ የህወሓት ቡድን አባል ገብረአምላክ ይኸብዮ የተባለ የመቀሌ ዩኒቨርሲቲ የሕግ ምሁር መማረኩንም ገልፀዋል።
የተደበቁ የህወሓት አመራሮች ከማንም ጋር የሚገናኙበት ዕድል እንደሌላቸው ገልጸው፤ በየቤተክርስቲያንና በየዋሻው ራሳቸውን ቀይረው ሲንቀሳቀሱ እየተያዙ መሆኑን ገልጸዋል። የጥፋት ቡድኑ የራሱ አመራሮች ሲሞቱ በሰውነታቸው ላይ የፈፀመውን ጭካኔ የተሞላበት ደርጊትም ገልፀዋል። የመከላከያ ሠራዊት የህወሓት ሽማግሌ አመራሮችን ይዞ በቅርቡ ዜናው ለኢትዮጵያ ሕዝብ እንደሚደርስ ተናግረዋል።
ለአንድነት ፓርክ ትኬት ለመግዛት ሲፈልጉ ወደ 6030 የመልዕክት መቀበያ ቁጥር የሚገቡበትን ቀንና ወር በፅሁፍ በመላክ ትኬት መግዛት ይችላሉ። ቀኑን በአዉሮጳውያን አቆጣጠር፣ ቀን እና ወር አድርገው በመላክ (ለምሳሌ፡- ዲሴምበር 5 የጉብኝቱ ቀን ቢሆን ዲሴምበር 12ኛው ወር ስለሆነ፡- 05 12 ብሎ በመላክ) ትኬቱን ለመግዛት የሚጠየቁ መመሪያዎችን በመከተል ትኬቱን በስልክዎ መግዛት ይችላሉ፡፡ በዚህ መልኩ ትኬትዎን ካገኙ በኋላ በፓርኩ በር የቲኬት ቁጥሮን ይዘው በመምጣትና ትኬትዎን በር ላይ ለሚገኙ የቲኬት ባለሙያዎች በማሳየት መግባት ይችላሉ፡፡
ለአንድነት ፓርክ ትኬት ለመግዛት ሲፈልጉ ወደ ፓርኩ ድረ ገፅ ማለትም ወደ unitypark.et በማምራት በገፁ የተቀመጡትን መመሪያዎች በመከተል የቲኬት ቁጥር በስልክዎ ማግኘት ይችላሉ። በዚህ መልኩ ትኬትዎን ካገኙ በኋላ በፓርኩ መግቢያ በር የቲኬት ቁጥሮን ይዘው በመምጣትና ትኬትዎን መግቢያ ላይ ለሚገኙ የቲኬት ባለሙያዎች በማሳየት መግባት ይችላሉ፡፡
ጎብኚዎች ዓለም አቀፍ የክፍያ ካርዶችን በመጠቀም ከፓርኩ ድረ ገፅ ማለትም unitypark.et የመግቢያ ቲኬት መግዛት የሚችሉ ሲሆን፤ በድህረ ገፁ ላይ ተፈላጊ የግል እና የክፍያ መረጃዎችን ካስገቡ በኋላ የሚላክሎትን የትኬት ቁጥር ወደ ፓርካችን ይዘው በመምጣትና ትኬትዎን መግቢያ ላይ ለሚገኙ የቲኬት ባለሙያዎች በማሳየት መግባት ይችላሉ፡፡
የአንድነት ፓርክ በይፋ ተመርቆ አገልግሎት መስጠት ከጀመረ ከአንድ ዓመት በላይ አስቆጥሯል፡፡ በእነዚህ ጊዜያት ከጎብኚዎች በተሰጡን ተደጋጋሚ አስተያየቶች እና ጥያቄዎች መሰረት ፓርካችን የተለያዩ አዳዲስ የጉብኝት አገልግሎቶችን ከመጪው ቅዳሜ ጥር 8/2013 ዓ.ም ጀምሮ ለጎብኚዎቻችን አቅርቧል፡፡ እነዚህ አዳዲስ አገልግሎቶች ጎብኚዎች ፓርኩን በተመረጡ ቀናት በምሽት እንዲጎበኙ፤ የጋብቻ እና የልደት ፎቶግራፍ ፕሮግራም እንዲያካሂዱ እድል የሚፈጥሩ ናቸው፡፡
ማሳሰቢያ: ፓርኩ ከዚህ በፊት የሚሰጣቸው የመደበኛ እና ልዩ ቲኬት የጉብኝት አገልግሎቶች ዘወትር ከማክሰኞ እስከ እሁድ ከጠዋቱ 3:00 - 11:00 ሰዓት የሚቀጥሉ ሲሆን የመግቢያ ዋጋው ለመደበኛ ትኬት 300 ብር (ለኢትዮጵያውያን) ወይም 20 ዶላር (ለውጭ ዜጎች) ሲሆን፤ ልዩ ትኬት 1100 ብር (ለኢትዮጵያውያን) ወይም 50 ዶላር (ለውጭ ዜጎች) ነው ፡፡ የአገልግሎት ደንቦች
ለቤተሰብ ምሽት፣ ለጋብቻ እና የልደት ፎቶግራፍ ፕሮግራም የሚመጡ ጎብኚዎች ምግብ እና መጠጥ መጠቀም ከፈለጉ በፓርካችን ከሚገኙ ካፌ እና ሬስቶራንቶች መጠቀም የሚችሉ ሲሆን፤ ምግብም ሆነ መጠጥ ከውጭ ይዞ መግባት የተከለከለ ነው፡፡
ሁሉም ክፍያዎች በቅድሚያ በባንክ መከፈል ይኖርባቸዋል፤ ለዚህም የፓርካችንን የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አካውንት 1000294128388 ወይም 6030 መጠቀም ይቻላል፡፡
1. የዐፄ ምኒልክን እልፍኞችን ይጎበኛል ማለትም የዐፄ ምኒልክ መኝታ ክፍል፣ ፀሎት ቤት፣ ፅህፈት ቤት፣ የልዑላን ማረፍያ፣ የእቴጌ ጣይቱ መኝታ ክፍል፣ የጦር ሚንስትሩን ፊታውራሪ ሀብተጊዮርጊስ ዲነግዴ ማረፊያ ክፍል ይጎበኛሉ፤
ማንኛዉም በግቢ ውስጥ የሚካሄድ የቁሳቁስ ግዢ እና የአገልግሎት ክፍያዎች በጥሬ ገንዘብ እና በኤ.ቲ.ኤም ካርድ ማከናወን እንደሚችሉ ለመግለፅ እንወዳለን። በዉጭ ሃገር ገንዘቦች ግብይት መፈፀም ለሚፈልጉ ጎብኚዎች የዉጭ ምንዛሬ ኤ.ቲ.ኤም ማሽኖች ዝግጁ ናቸው።
የተ.መ.ድ. የህፃናት መርጃ ድርጅት ዩኒሴፍ (UNICEF) ኢትዮጵያ ውስጥ ሊደርስ ይችላል ለተባለው ረሀብ፣ ዓለማቀፉ ማኅበረሰብ አስቸኳይ ምላሽ እንዲሰጥ አሳሰበ።
በኢትዮጵያ በተከሰተው ድርቅ ምክንያት የአስቸኳይ ጊዜ የምግብ እርዳታ የሚያስፈልጋቸው ሰዎች ቁጥር ከ 8.2 ሚልዮን ወደ 10.2 ሚልዮን ከፍ ማለቱን መንግስት አታወቀ። ይህም ሆኖ እስካሁን ባለው ጊዜ ከለጋሾች እየተገኘ ያለው ድጋፍ አነስተኛ መሆኑን የአደጋ መከላከልና ዝግጁነት ኮሜቴ ጸሀፊ አቶ ምትኩ ካሳ ተናግረዋል።
ድርቁን ባለፉት 50 አመታታ ውስጥ በሀገሪቱ ከተከሰቱት ሁሉ አስከፊ ሲል የገለጸው የህጻናት አድን ድርጅት ሴቭ ዘ ችልድረን(Save The Children) በበኩሉ አለም አቀፍ ማህበረሰብ ድጋፍ እንዲያደርግ ጥሪ አቅርቧል። ዘጋብያችን እስክንድር ፍሬው ዘገባውን አቅርቦታል ከዚህ በታች ካለው የድምጽ ፋይል ያድምጡ።
ከEl-Nino ጋር የተያያዘ ብሩቱ ድርቅ ባስከተለው በዚህ የኢትዮጵያው አስከፊ ረሀብ፣ ከወር በኋላ በሚጀምረው በአአ 2016 ዓም፣ 5.75 ሚልዮን (Million) ህፃናትን ጨምሮ፣ 10.1 ሚልዮን (Million) ሕዝብ፣ ለከፍተኛ የመግብ እጥት ሊጋለጥ እንደሚችል፣ የኢትዮጵያ መንግሥት በዛሬው ዕለት አስታውቋል።
እናም ፓሪስ ውስጥ በዚህ ሳምንት በአየር ንብረት ጉባዔ የተሰበሰቡት የዓለም መሪዎች፣ ለዚህ በሃምሳ ዓመታት ውስጥ ለተከሰተ አስከፊ ድርቅ፣ አፋጣኝ መልስ ሊሰጡ ይገባል ሲሉ፣ በኢትዮጵያ የሴቭ ዘ ችልድረን(Save The Children) ጆን ግራም (John Graham) አስጠንቅቀዋል።
የኢትዮጵያ መንግሥት ቀውሱን ለመግታት ይቻል ዘንድ ያልተጠበቀ የ$192 million ወጪ ያደረገ ሲሆን፣ የተባባሰ ሁኔታ ከመፈጠሩ በፊት ግን ዓለማቀፉ ማኅበረሰብ አጣዳፊ ምላሽ መስጠት እንዳለበት ተመልክቷል።
ሁለቱ የዛሬ ውሳኔዎች የራሳቸው ጥቅምና ጉዳት እንዳላቸው አያጠራጥርም። በየትኛውም መለኪያ ግን የህወሀት አጥር እየፈራረሰ መሆኑን ያመላከቱ ውሳኔዎች ናቸው ማለት ይቻላል። አብዮታዊ ዲሞክራሲን...
ዶ/ር አብይ ሜቴክን በተመለከተ ሹም ሽር አድርገዋል። ደመቀን አንስተው አምባቸውን ተክተዋል። ወ/ሮ አዜብንና አቶ አስመላሽ ወልደስላሴን በቦርድ አባልነት ሰይመዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በሜቴክና...
የደቡብ ሱዳን ባለስልጣናት ከጋምቤላ ክልል ታፍነው የተወሰዱ ህጻናት በአስቸኩዋይ እንዲመለሱ እንዲያደርጉ የአውሮፓ ህብረት ጥሪ አቀረበ። ከ200 በላይ ንጹሃን ዜጎች ከደቡብ ሱዳን በመጡ የሙሩሌ ጎሳ ታጣቂዎች የተገደሉበት ሁኔታም ማነጋገሩን ቀጥሏል።
-እቲ ትካል ናይ ዘርኢ ባንክ ይብሃል። ኣብ ኖርወይ ኣብ ስቫልባርድ ዝብሃል ቦታ ሓደ ከምዚ ዝኣመሰለ ትካል ኣሎ። ብዙሓት ሃገራት ካብቲ ዘለዎም ዘርኢ ገለ ናብዚ ትካል እዚ ይሰዱ እዮም።
ቅዱስ ጊዮርጊስ በቶታል ካፍ ቻምፒየንስ ሊግ ለመጀመሪያ ግዜ ወደ ምድብ ድልድል የገባ ሲሆን ማሜሎዲ ሰንዳውንስ የሚገጥሙበት የቅዳሜ ምሽቱ ጨዋታ በደቡብ አፍሪካ መዲና ፕሪቶሪያ ይደረጋል፡፡
ቅዱስ ጊዮርጊስ የሃገር ውስጥ የሊግ ውድድሩን በተሳካ ሁኔታ እያካሄደ ይገኛል፡፡ ክለቡ የሊጉ አናት ላይ ቀሪ ጨዋታ እየቀረው መቀመጡን ተከትሎ ዋንጫ የማሸነፍ ተስፋው የሰፋ ሆኗል፡፡ የፈረሰኞቹ ሆላንዳዊው ዋና አሰልጣኝ ማርቲነስ ኤግናቲየስ (ማርት ኖይ) ባለፉት አራት የሊግ ጨዋታዎች ያስመዘገቧቸው ውጤቶች በቻምፒየስ ሊግ እንደሚጠቅማቸው ተማምነዋል፡፡ “ያለፉትን አራት ጨዋታዎች ከተመለከትን በአሸናፊነት ነው የተወጣነው፡፡ ሶስቱን ከአዲስ አበባ ውጪ ያገኘናቸው ውጤቶች ናቸው፡፡ በወልዲያ፣ ጅማ እና ድሬዳዋ ያደረግናቸው ጨዋታዎች አስቸጋሪዎች ነበሩ፡፡ በየጨዋታዎቹ በጥሩ መልኩ የተደራጀ አጨዋወትን ነው ቡድናችን የተከተለው፡፡” ብለዋል፡፡
በምደብ ሐ ከሚገኙ ክለቦች በምድብ ተሳትፎ አድርጎ የማያውቀው ቅዱስ ጊዮርጊስ ብቻ ነው፡፡ አሰልጣኝ ኖይም የምድብ ጨዋታዎች ቀላል እንዳልሆኑ አስረድተዋል፡፡ “የመጨረሻዎቹ 16 ከተቀላቀልክ በኃላ ቀላል ጨዋታ የሚባል የለም፡፡ ቀላል ክለብ ወይም ደካማ ተጋጣሚ የምትለው አይኖርም፡፡ ተጋጣሚዎች ሁሌም በዚህ ውድድር ጠንካራ ናቸው፡፡ ለቅዱስ ጊዮርጊስ ይህ ታሪካዊ አጋጣሚ ነው፡፡ ምክንያም እኛ ስንሳተፍ ይህ የመጀመሪያችን ነው፡፡ አሁን ላይ ወደ ቱኒዝ፣ ኪንሻሳ እና ፕሪቶሪያ ሄደን እንጫወታለን፡፡ ማሜሎዲ ሰንዳውንስ የአፍሪካ ቻምፒዮን ናቸው፡፡ ስለዚህም ለእነሱ ፈተና ለመሆን ተዘጋጅተን ነው የሄድነው፡፡”
የቻምፒየንስ ሊጉ ኮከብ ግብ አስቆጣሪ ሳላዲን ሰዒድ እና አማካዩ ምንተስኖት አዳነ በቅጣት ከቡድኑ ውጪ ናቸው፡፡ የመስመር ተጫዋቹ በኃይሉ አሰፋም ከጉዳት ቢያገግምም ለጨዋታው ብቁ አለመሆኑን ተከትሎ ከቡድኑ ጋር አልተጓዘም፡፡ ሆኖም ይህንን ተከትሎ በቡድኑ ላይ ስለሚኖሩ ለውጦች ኖይ ከመግለፅ ተቆጥበዋል፡፡ ” 18 ለጨዋታው ብቁ የሆኑ ተጫዋቾች አሉን፡፡ ሳላ እና ምንተስኖት በቅጣት ምክንያት ለጨዋታው አይደርሱም ስለዚህም በቀጣይ ለምናደርገው ጨዋታ ዝግጅት አዲስ አበባ ላይ ሆነው ይሰራሉ፡፡”
ኖይ አሁንም የረጅም ግዜ የቻምፒየንስ ሊግ እቅዳቸውን ከመግለፅ ተቆጥበዋል፡፡ “አሁን ላይ ለሰንዳውንስ የተዘጋጀነው ታክቲክ አለ፡፡ በመቀጠል የሊግ ጨዋታ አለብን ከዛ ኤስፔራንስ ደ ቱኒዝ እዚህ እንገጥማለን ስለዚህ ጨዋታዎችን ቀስበቀስ ነው መመልከት የምፈልገው፡፡ ሁሉም ስድስት ጨዋታዎች ለቅዱስ ጊዮርጊስ አስቸጋሪ ነው የሚሆኑት፡፡ ተስፋ አለኝ ተጫዋቾቻችን ለጨዋታዎቹ ብቁ እንደሚሆኑ፡፡”
በአፍሪካ 16 አመት በላይ የሰሩት የቀድሞ የሞዛምቢክ ብሄራዊ ቡድን አሰልጣኞ ኖይ በቡርኪናፋሶ ከ20 ዓመት በታች ብሄራዊ ቡድን እና በታንዛኒያ ብሄራዊ ቡድን ቆይታ ማድረጋቸው በአህጉር ውድድሮች ላይ ልምድ እንድይዙ እንዳስቻላቸው ገልፀዋል፡፡
ሰሞኑን የዓረና ማዕከላዊ ኮሚቴ ያደረገውን ስብሰባ ተከትሎ ድርጅታዊ መግለጫ ማውጣቱ ይታወሳል። በመግለጫው መሰረት፣ የዓረና ማዕከላዊ ኮሚቴ “የትግራይ የበላይነት” በሚለው “የፖለቲካ ውስልትና” ዙሪያ መወያየቱን ገልጿል። ጥር 28/2010 ዓ.ም በወጣው መግለጫ መሰረት ይህን “የፖለቲካ ውስልትና” ያለውን ችግር ከነምክንያቱ እንደሚከተለው ገልጿል፡-
“…ቁጥራቸው የማይናቅ ፖለቲከኞች በተለይ ደግሞ የመንግስት ስልጣን የጨበጡ የኢህአዴግ ድርጅቶች “የትግራይ የበላይነት” በሚል ውስልትና ዘመቻ ከፍተው በንፁሃን ተጋሩ ኢትዮጵያውያን ላይ ከባድ ጉዳት እያደረሱ ቆይቷል፡፡ …በአንድ በኩል የህወሓት መሪዎች ሊያስቆማቸው የሚያስችል ፖለቲካዊ አስተሳሰብና በራስ መተማመን ስለሌላቸው “ህወሓትና የትግራይ ህዝብ አንድ ነው” እያሉ በትግራይ ህዝብ ብብት ስር ሲደበቁ ይታያሉ፡፡ ህወሓት “ትግራዋይ ሲጠቃ ወደ ህወሓት ይጠጋል” የሚል የተሳሳተ አመለካከቱ አርሞ ህዝብ እንደ ማስያዣና እንደ ቁማር መጫወቻ መጠቀም እንደስልት እየተጠቀመበት ይገኛል፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ፅንፍ የፖለቲካ ተቃውሞ የሚያራምዱ ፖለቲከኞችና ከህወሓት እልህ የተጋቡ የኢህአዴግ ድርጅቶች “የትግራይ ህዝብና ህወሓት አንድ ናቸው” እያሉ በንፁሀን ተጋሩ ከፍተኛ ጉዳት እያደረሱ ይገኛሉ፡፡” ከዓረና ትግራይ ማእከላይ ኮሚቴ የተሰጠ ድርጅታዊ መግለጫ፥ ጥር 28/2010 ዓ.ም፥ መቐለ
የህወሓት ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባል የሆኑት አቶ ጌታቸው ረዳ 35 ቀናት የፈጀው የድርጅቱ ማዕከላዊ ኮሚቴ ስብሰባ መጠናቀቁን ተከትሎ ከዛሚ ራዲዮ ጋር በነበራቸው ቆይታ “የትግራይ የበላይነት” በሚለው ዙሪያ ከዓረና ፓርቲ ጋር ተመሳሳይ አቋም አንፀባርቀዋል። እንደ አቶ ጌታቸው አገላለፅ “‘የትግራይ የበላይነት’ የሚባለው ነገር ልክ እንደ ‘አያ ጅቦ’ የሚሉት ዓይነት ማስፈራሪያ ነው።” በተመሳሳይ፣ የዓረና ፓርቲ ባወጣው ድርጅታዊ መግለጫ “የትግራይ የበላይነት” የሚባለው ነገር “ውስልትና” እንደሆነ ገልጿል። በዚህ መሰረት፣ “የትግራይ የበላይነት” የሚባለው ነገር ለህወሓቶች “የሞኝ ማስፈራሪያ” ሲሆን ለዓረናዎች ደግሞ “የፖለቲከኞች ውስልትና” ነው። ስለዚህ “የትግራይ የበላይነት” የሚለው በህወሓት ሆነ ዓረና ዘንድ በውሸት ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ አመለካከት ነው።
ሆኖም ግን፣ ዓረና “የትግራይ የበላይነት” የተባለው ችግር መንስዔው በቀጥታ ከህወሓት የፖለቲካ አቋምና አመለካከት ጋር የተያየዘ እንደሆነ በመግለጫው አስታውቋል። ከላይ በቀረበው የድርጅቱ መግለጫ መሰረት፤ አንደኛ፡- የህወሓት መሪዎች “ህወሓትና የትግራይ ህዝብ አንድ ነው” እያሉ በትግራይ ህዝብ ብብት ስር ይደበቃሉ፣ ሁለተኛ፡- ህወሓት “ትግራዋይ ሲጠቃ ወደ ህወሓት ይጠጋል” በሚል የተሳሳተ አመለካከት የትግራይ ህዝብን እንደ ማስያዣ በመጠቀም የፖለቲካ ቁማር ይጫወታል። በዚህ ምክንያት፣ ሦስተኛ፡- ተቃዋሚ ፖለቲከኞችና ከህወሓት ጋር እልህ የተጋቡ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች “የትግራይ ህዝብና ህወሓት አንድ ናቸው” እያሉ በንፁሀን ተጋሩዎች ላይ ከፍተኛ ጉዳት “እያደረሱ” ይገኛል።
ከምክንያት-ውጤት ግንኙነት (cause-effect relationship) አንፃር ሲታይ፣ ተቃዋሚ ፖለቲከኞችና ከህወሓት ጋር እልህ የተጋቡ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች “የትግራይ ህዝብና ህወሓት አንድ ናቸው” ከማለታቸው በፊት የህወሓት መሪዎች “ህወሓትና የትግራይ ህዝብ አንድ [ናቸው]” በማለት ከትግራይ ህዝብ ብብት ስር ተደብቀዋል። በዚህ ምክንያት፣ “በንፁሀን ተጋሩዎች ላይ ጉዳት ከመድረሱ” በፊት ህወሓት “ትግራዋይ ሲጠቃ ወደ ህወሓት ይጠጋል” በሚል የተሳሳተ አመለካከት የትግራይ ህዝብን እንደ ማስያዣ ተጠቅሞ በክልሉ ተወላጆች ላይ ቁማር ተጫውቷል።
በዚህ መሰረት፣ ከሁሉም በፊት “የትግራይ ህዝብና ህወሓት አንድ ናቸው” የሚል አቋም ያራመደው ማን ነው? ህወሓት ነው! ከሁሉም በተለየ “ትግራዋይ ሲጠቃ ወደ ህወሓት ይጠጋል” በሚል በንፁሃን ላይ በሚፈፀም ጥቃትና ጉዳት የፖለቲካ ትርፍና ድጋፍ የማጋበስ ዓላማ ይዞ የሚንቀሳቀሰው ማን ነው? ህወሓት ነው! ስለዚህ “የትግራይ ህዝብና ህወሓት አንድ ናቸው” ለሚለው አመለካከት ሆነ በተጋሩዎች ላይ ለደረሰው ጥቃትና ጉዳት ተጠያቂ ማን ነው? ህወሓት ነው! ስለዚህ በንፁሀን ተጋሩዎች ላይ ለደረሰው ጥቃትና ጉዳት መነሻ ምክንያቱ ህወሓትና ህወሓት ሆኖ ሳለ ተቃዋሚ ፖለቲከኞችን እና ሌሎች የኢህአዴግ አባል ድርጅቶችን ተጠያቂ ማድረግ ምን ይባላል? ውስልትና!
በዓረና ድርጅታዊ መግለጫ “የትግራይ የበላይነት”፤ የህወሓት መሪዎች በአንድ በኩል፣ የህወሓት ተቃዋሚ ኃይሎች በሌላ በኩል ሆነው “ህወሓትና የትግራይ ህዝብ አንድ [ናቸው]” በማለት የሚያራምዱት የተሳሳተ አመለካከት ውጤት እንደሆነ ተገልጿል። ስለዚህ እንደ ዓረናዎች አገላለፅ “የትግራይ የበላይነት” የሚለው ሁለት ትላልቅ ሀይሎች “ህወሓት እና የትግራይ ህዝብ አንድ [ናቸው]” የሚል አቋም በማራመዳቸው ምክንያት የተፈጠረ የተዛባ አመለካከት ነው። ነገር ግን፣ የአንድ ወገን የበላይነት መኖርና አለመኖር የሚለካው በአንድ ወይም በከሌላ የፖለቲካ ድርጅት አቋምና አመለካከት አይደለም። ከዚህ በተጨማሪ፣ የአንድ ወገን የበላይነት የሚረጋገጠው በፖለቲካ ቡድን፥ ድርጅት፥ ፓርቲ ወይም መደብ አማካኝነት ነው።
በመሰረቱ “ትግራይ” ማለት በውስጡ ሕዝብ የሚኖርበት፣ የተወሰነ ጂኦግራፊያዊ ክልል ያለውና በአንድ መስተዳደር ስር የሚገኝ ግዛት ነው። “የትግራይ ሕዝብ” ማለት ደግሞ በትግራይ ጂኦግራፊያዊ ክልል ውስጥ የሚገኙና በአንድ መንግስት ስር የሚተዳደሩ ጠቅላለ ሰዎች ናቸው። በሕገ-መንግስቱ መሰረት፣ “የትግራይ ክልል” ከዘጠኙ የሀገሪቱ ክልሎች አንዱ ሲሆን “የትግራይ ሕዝብ” እንደ ማንኛውም የሀገሪቱ ብሔር፥ ብሔረሰብ፥ ሕዝብ ራሱን በራሱ የማስተዳደር መብትና ስልጣን አለው። “ህወሓት” ደግሞ የትግራይን ክልልና ሕዝብ በማስተዳደርና መምራት ላይ ያለ የፖለቲካ ቡድን ነው።
በዚህ መሰረት፣ “የትግራይ የበላይነት” ሲባል መሰረቱን ትግራይ ባደረገ የፖለቲካ ቡድን፥ ድርጅት፥ ፓርቲ ወይም መደብ የተዘረጋ የአንድ ወገን የስልጣን የበላይነትንና የኢኮኖሚ ተጠቃሚነትን በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ ስርዓት (poltical system) ነው። “ትግራይ” እንደ ጂኦግራፊያዊ ክልል ሆነ እንደ ሕዝብ የራሱን የበላይነትና ተጠቃሚነት በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ ፖለቲካዊ ስርዓት መዘርጋት አይችልም። ምክንያቱም ሕዝብ ወይም ክልል በራሱ እንደ አንድ የፖለቲካ ቡድን፥ ድርጅት፥ ፓርቲ ወይም መደብ የራሱን የፖለቲካ ስርዓት መዘርጋትና ማስተዳደር አይችልም።
ስለዚህ “የትግራይ የበላይነት” ሲባል የህወሓት የፖለቲካ መሪዎችና ልሂቃን የራሳቸውን የስልጣን የበላይነት እና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የዘረጉት ፖለቲካዊ ስርዓት ነው። “የትግራይ የበላይነት” የሚለው “የህወሓት የበላይነት” ከማለት የዘለለ ትርጉምና ፍቺ ሊሰጠው አይችልም። በፖለቲካ ሳይንስ “የአንድ ወገን የበላይነት” እንጂ “የአንድ ሕዝብ የበላይነት” የሚባል ነገር የለም፣ ሊኖር አይችልም፣ ኖሮ አያውቅም። ስለዚህ፣ በፖለቲካ አነጋገር “የትግራይ የበላይነት” ማለት ከትግራይ የመጣው ህወሓትና የህወሓት አባላትና ደጋፊ የሆኑ ልሂቃን የበላይነት ማለት ነው።
“‘የአንድ ቡድን የበላይነት’ ማለት በአስተዳደራዊ መዋቅሩ ውስጥ ያሉ የስልጣን እርከኖችን መቆጣጠር አይደለም፡፡ ከዚያ ይልቅ፣ የፖለቲካ ሳይንስ የሚለው የአንድ ቡድን የበላይነት የሚረጋገጠው፤ አንደኛ:- አስተዳደራዊ ስርዓቱ የሚተዳደርበትን የህግ ማዕቀፍ በራስ ፍላጎትና ግንዛቤ መሠረት በማፅደቅና ተግባራዊ በማድረግ ነው፡፡ አሁን ሀገሪቱ የምትተዳደርበት ህገ መንግስት በዋናነት በህወሓት ፍላጎት እና የፖለቲካ አቋምና አመለካከት መሠረት የተረቀቀ፥ የፀደቀና ተግባራዊ እየተደረገ ያለ ነው። ስለዚህ፣ “The Class Domination Theory of Power” በሚለው የፖለቲካ ፅንሰ-ሃሳብ መሰረት፣ “የህወሓት የበላይነት” መኖርና አለመኖር የሚረጋገጠው ሌሎች የፖለቲካ ቡድኖች፥ ድርጅቶች፥ ፓርቲዎች፥ ክልሎች፥ መስተዳደሮች፥ …ወዘተ የሚተዳደሩበት ስርዓትና ደንብ ከመወሰን አንፃር ነው፡-
ከላይ በተገለፀው መሰረት፣ “የህወሓት የበላይነት” መኖሩና አለመኖሩን ማረጋገጥ የሚቻለው ሁሉም የፖለቲካ ተቋማት፥ ቡድኖች፥ ድርጅቶች፥ ክልሎች፥ …ወዘተ የሚመሩባቸውን መርሆች፥ ሕጎችና ደንቦች ከመወሰን አንፃር ባለው ድርሻ ነው። በመሆኑም “ሌሎች የፖለቲካ ቡድኖች፥ ድርጅቶች፥ ፓርቲዎች፥ ክልሎች፥ መስተዳደሮች፥ የሚተዳደሩበትን መንግስታዊ ስርዓትና ድንብ ከመወሰን አንፃር የህወሓት ድርሻና ሚና ምን ይመስላል?” ብሎ መጠየቅ ተገቢ ነው።
ሁሉም የሀገሪቱ ክልሎች የሚተዳደሩበት መንግስታዊ ስርዓት በህወሓት የፖለቲካ አቋምና አመለካከት ላይ የተመሰረተ መሆኑን የማያውቅ የፖለቲካ ልሂቅ ያለ አይመስለኝም። የኢፊዲሪ ሕገ-መንግስት በህወሓት የፖለቲካ አቋምና አመለካከት ላይ የተመሰረተ ነው። የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ጨምሮ፣ የፌደራል ስርዓቱና ተቋማት፣ እንዲሁም የክልል መንግስታትና ተቋማት የሚተዳደሩበት ሕግ፥ ስርዓትና መዋቅር በህወሓት የፖለቲካ መርህና አመለካከት ላይ የተመሰረተ ነው። የፌደራሉና ክልል መንግስታት በሕገ-መንግስቱ መሰረት የተቋቋሙ ናቸው። በመሆኑም በፌደራልና ክልል ደረጃ የሚወጡ አዋጆች፥ ደንቦችና መመሪያዎች፣ የተቋማት ሥራና አሰራሮች፣… በአጠቃላይ ፖለቲካዊ እንቅስቃሴዎች በሙሉ ለሕገ-መንግስቱ ተገዢ መሆን አለባቸው። በመሆኑም አሁን ባለው ፖለቲካዊ ስርዓት ውስጥ የህወሓት የበላይነት መኖሩ አያጠራጥርም።
በዚህ መሰረት፣ በየትኛውም የኢትዮጲያ ክፍል የሚገኙ ግለሰቦችና ቡድኖች፣ የፌደራሉና ክልል መንግስታትና ተቋማት ተግባራዊ እንቅስቃሴ የሚመራበት ሕግና ስርዓት በሙሉ በህወሓት የፖለቲካ አቋምና አመለካከት ላይ የተመሰረተ ነው። ከላይ በተጠቀሰው “The Class Domination Theory of Power” በሚለው የፖለቲካ ፅንሰ-ሃሳብ መሰረት የህወሓት የበላይነት መኖሩ አያጠራጥርም። የሕገ መንግስቱ መሰረታዊ ፋይዳ የህወሓትን የፖለቲካ አቋምና አመለካከት ተግባራዊ ማድረግ ነው። ለሕገ መንግስቱና ለመንግስታዊ ስርዓቱ ታማኝና ተገዢ መሆን በራሱ ለህወሓት የፖለቲካ አቋምና አመለካከት ታማኝና ተገዢ መሆን ነው። ሌሎች የኢህአዴግ መንግስት አባል ድርጅቶች ከህወሓት የፖለቲካ አቋምና መመሪያ ካላፈነገጡ በስተቀር የህወሓት የበላይነት ማስቀጠያ፥ መገልገያ፥ መጠቀሚያ ናቸው።
አሁን ባለው ፖለቲካዊ ስርዓት ውስጥ የትግራይ/ህወሓት የኢኮኖሚና የፖለቲካ የበላይነት ስለመኖሩ በመርህና በተግባር ደረጃ ማረጋገጥ ይቻላል። የህወሓት የበላይነት የተመሰረተው በፖለቲካ ስልጣንና የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት ላይ ብቻ ሳይሆን በለየለት የአስተሳሰብ ጥንባት ላይ እንደሆነ ለመገንዘብ የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት ኤጀንሲ (ኢንሳ) ሃላፊ ሜ/ር ጄኔራል ተክለብርሃን ወልዳረጋይ ወራይና ከተባለ መጽሄት ጋር ያደረጉትን ቃለ-ምልልስ ማንበብ ብቻ ይበቃል። ነገር ግን፣ ይህን ዓይን ያወጣ “የህወሓት የበላይነት የለም” እያሉ በሌላ በኩል “የህወሓት ተቃዋሚ ነኝ” ከማለት የባሰ ውስልትና አለ እንዴ?
ከላይ በፅሁፉ መግቢያ ላይ እንደተጠቀሰው፣ “የትግራይ/ህወሓት የበላይነትን” በተመለከተ የዓረና እና የህወሓት አቋምና አስተያየት አንድ ዓይነት ነው። ከዚህ በተጨማሪ፣ ከትግራይ ሕዝብ ጋር በተያያዘ በሚከሰቱ ፖለቲካዊ ችግሮች ዙሪያ ህወሓትና ዓረና የሚያንፀባርቁት ሃሳብና አስተያየት አንድና ተመሳሳይ ነው። ከሞላ-ጎደል “ሁሉም” የትግራይ ልሂቃን ማለት ይቻላል፣ በትግራይ ሕዝብ ላይ የደረሰን ችግር ከመጠን በላይ በማጋነን ያራግቡታል። ለዚህ ደግሞ የዓረና ማዕከላዊ ኮሚቴ ያወጣው ድርጅታዊ መግለጫ እንደ ማሳያ ሊጠቀስ ይችላል።
በአንፃሩ በዋናነት በህወሓት አባላትና ደጋፊዎች የሚመሯቸው የደህንነት እና የመከላከያ ሰራዊት በሌሎች የሀገሪቱ ሕዝቦች ላይ ከመጠን ያለፈ በደልና ጭፍጨፋ ሲፈፅሙ አብዛኞቹ ዝምታን ይመርጣሉ ወይም ደግሞ ይህን የፈፀሙትን የፀጥታ ኃይሎች በማወደስ፣ የተፈፀመውን በደልና ጭፍጨፋ ያጣጥላሉ። የሀገሪቱ ጦር ሰራዊት “የህወሓትን የበላይነት” ለማስቀጠል በሚያደርገው ጥረት ወደ አንድ ሚሊዮን የሚጠጋ ሕዝብ ሲያፈናቅል ለማውገዝ ቃላት የሚያጥረው የፖለቲካ ፓርቲ ትላንትና ደርሶ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ተፈናቀሉ ብሎ ማራገብ በራስ ላይ ጥላቻ እንደ መስበክ ይቆጠራል።
የሀገሪቱ ፖለቲካ ዋና ችግር የህወሓትን የበላይነት በማስቀጠል ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ ስርዓት ሆኖ ሳለ “የትግራይ/ህወሓት የበላይነት የለም” ብለው ከህወሓት ጋር የሚጨፍሩ የፖለቲካ ቡድኖች በሙሉ የእብድ አጫፋሪዎች ናቸው። ነገር ግን፣ የዓረና ፓርቲ አባላትና አመራሮች “የትግራይ/ህወሓት የበላይነት አለ” የሚሉ ወገኖችን በውስልትና የሚከስሱበት ምክንያት ምንድነው? በመሰረቱ የዓረና አባላትን ጨምሮ አብዛኞቹ የትግራይ ልሂቃን “የትግራይ/ህወሓት የበላይነት” መኖሩን መገንዘብ የተሳናቸው ህወሓት ራሱ የበላይነቱን ለማስቀጠል ሲል በፈፀመባቸው የአስተሳሰብ በደልና ጭቆና ነው። በመሆኑም “የትግራይ/ህወሓት የበላይነት የለም” የሚለው አቋም በራሱ የህወሓት ጭቆና እና አፈና ውጤት ነው። ስለዚህ ዓረናን ጨምሮ ተመሳሳይ የፖለቲካ አቋም የሚያራምዱ የፖለቲካ ቡድኖች የህወሓት የበላይነት ያፈራቸው ጭንጋፍ ፖለቲኮኞች ናቸው።
በመሰረቱ የህወሓት የፖለቲካ አቋምና አመለካከት የራሱ የሆነ መጀመሪያና መጨረሻ አለው። የህወሓትን የበላይነት ማስቀጠል ማለት የድርጅቱን የፖለቲካ አቋምና አመለካከት መጨረሻ ላልተወሰነ ግዜ ማራዘም ወይም ማስቀጠል ነው። በዚህ መልኩ፣ አንድ ዓይነት የፖለቲካ አቋምና አመለካከት በዘላቂነት ለማስቀጠል አዲስ የፖለቲካ አቋምና አመለካከት እንዳይፈጠር ማድረግ ይጠይቃል። ለዚህ ደግሞ የተለየ ሃሳብና አመለካከት እንዳይኖር ማድረግ ያስፈልጋል። በዚህ መሰረት፣ የህወሓት የበላይነትን በዘላቂነት ማስቀጠል የሚቻለው በማህብረሰቡ አባላት ላይ ከፍተኛ ሽብርና ፍርሃት በመፍጠር የተለየ ሃሳብና አመለካከት ያላቸው ግለሰቦችን በማጥፋት ነው።
እንደ ምክንያታዊ ፍጡር እያንዳንዱ ግለሰብ የራሱ የሆነ ግንዛቤና አመለካከት አለው፤ በራሱ ሃሳብና ፍላጎት፣ ምርጫና ፍቃድ መንቀሳቀስ ይችላል። በመሆኑም እያንዳንዱ ግለሰብ በራሱ አዲስ የሕይወት ጅማሬ ነው። ስለዚህ የህወሓትን የበላይነት ማስቀጠል የሚቻለው በትግራይ ሕዝብ ስም የተለየ ሃሳብና አመለካከት ያላቸውን ግለሰቦች በማጥፋት፣ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ለህወሓት የፖለቲካ አቋምና አመለካከት ተገዢ የሆነ ልሙጥ የፖለቲካ ማህብረሰብ በመፍጠር ነው።
በዚህ መሰረት፣ የህወሓት የፖለቲካ ስልጣንና የበላይነት የተመሰረተው ከማህብረሰቡ ውስጥ “ግለሰቦችን” (individuals) በማጥፋት አዲስ የፖለቲካ ጅማሬን በማስወገድ ነው። የህወሓት የበላይነት እንዲቀጥል አዲስና የተለየ ሃሳብ የሚያፈልቁ ግለሰቦች በነፃነት መንቀሳቀስ፥ ማሰብ፥ መናገርና መፃፍ የለባቸውም። ለዚህ ደግሞ የሃሳብና አመለካከት ነፃነትን የሚገድቡ የሕግ አዋጆችን በማውጣት የሕግ-የበላይነትን መናድ፣ የዜጎች ዴሞክራሲያዊ መብትና ነፃነትን መጣስ፣ ተጠያቂነትና የሕግ-የበላይነት የጎደለው ሥራና አሰራር መዘርጋት፣ በዚህም የክልሉ ሕዝብ በፍርሃት ቆፈን እንዲያዝ ያደርጋል።
በአጠቃላይ የትግራይ የፖለቲካ ልሂቃን ልሙጥ የሆነ የፖለቲካ አመለካከት እንዲኖራቸው የተደረገው ህወሓት በፈጠረው የፍርሃት ቆፈን ምክንያት ነው። ግለሰቦች የራሳቸውን ሃሳብና አመለካከት በመተው፣ በአንድም ሆነ በሌላ በመልኩ የህወሓት የአቋምና አመለካከት እንዲያራምዱ ተደርገዋል። በዚህ መሰረት፣ “የህወሓት የበላይነት” የሚለውን “ትግራይ የበላይነት”፣ ሕዝብና የፖለቲካ ቡድንን መለየት እንኳን ተስኗቸዋል። በመሆኑም፣ በተቃዋሚ ስም የህወሓትን የበላይነት ለማስከጠል አበክረው እየሰሩ ይገኛሉ። በእርግጥ ዓረናዎች የህወሓት አገልጋዮች እንጂ ተቃዋሚዎች አይደሉም። የህወሓት የበላይነት ያልተገለጠለት የፖለቲካ ቡድን የእኩልነት ትርጉምና ፋይዳ አይታየውም።
የለማጋነን በእውነት ላይ የተመረኮዘ ጽሁፍ ነው። እንዲሁም አረና ትግራይ ጠመንጃ የሌለው ወያኔ ማለት ነው። የኢትዮዽያ ህዝብ ማወቅ የለበት አረና ትግራይ ለወያኔ እያገለገሉ ማለት ህዝብ እየገደሉ፣ንብረት አየዘረፉ ያሉ የትግራይ ሰዎችን ክፉ ቀን ሲመጣ መጠለያ ለማድረግ የተቋቋመ የፖለቲካ ድርጅት ነው። ሌላው አገልግሎቱ በተቃዋሚ ስም በተለያየ መንገድ የሰላሙንና ውለገቡን ፍሬ እንዳያፈራ የሚቻለውን ማድረግ ነው። ይህም ታይቷል አንድነት የፈረሰው የአረና አባል የነበሩ ሰውች ከገቡበት በኃላ ነው። ስለዚህ ወያኔና አረና ከአንድ አባትና እናት የተገኙ የትግራይ ህዝብ ልጆች ናቸው።
በእርግጥ በዝሙረ ዳዊት ከጥበብ መጽሐፍት የመመደቡ ነገር በሁሉም ሊቃውንት ዘንድ ተቀባይነት ያገኘ እውነታ አይደለም፡፡ ብዙዎች መዝሙረ ዳዊት ለብቻው እንዲጠና ይመክራሉ፡፡ ሌሎች ግን ይዘቱን ከመረመሩ በኋላ መዝሙረ ዳዊት ከጥበብ መጽሐፍት መመደቡ ተገቢ መሆኑን አምነው ጥናታቸው ያካሄዳሉ፡፡ የሚመደብበትም ዋና ምክንያት በውስጡ ያካተተው ሰፋ ያለ ትምህርት ነው፡፡ ይህ ትምህርት ጥበብን ጨምሮ ብዙ የሕይወት ክፍሎችን ይዳስሳል፡፡
►መዝሙረ ዳዊት በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እና በቤተ ክርስቲያን ልዩ ቦታ ይዞ እንደሚገኝ ይታወቃል፤ መዝሙረ ዳዊት በውስጡ ምን ምን ስላካተተ ወይም ይዘቱ ምን ዐይነት ስለሆነ ነው ትልቅ ቦታ እንዲሰጠው ያደረገው?
መዝሙረ ዳዊት በውስጡ 150 መዝሙርና ጸሎት ፣ ትምህርትና ቅኔ በአንድነት ይገኙበታል(መዝ 15፤ 17፤ 31፤ 56)፡፡ "መዝሙረ ዳዊት" ተብሎ የሚጠራበት ዋናው ምክንያት ቅዱስ ዳዊት የጻፋቸው ፣ የዘመራቸውና በአንድነት ያጠናከራቸው ናቸው ተብሎ በተለምዶ ስለሚታመን ነው፡፡ በእርግጥ ዳዊት ገና ከልጅነቱ ጀምሮ በገና እየደረደረ ይዘምር ነበር(1 ሳሙ 18፡ 10)፡፡ ነገር ግን መዝሙረ ዳዊት ተብሎ በተሰየመው መጽሐፍ ውስጥ የተካተቱት መዝሙራት ሁሉ እርሱ የጻፋቸው ወይም የዘመራቸው ወይም የሰበሰባቸው አይደሉም፡፡ {jathumbnail off}
መዝሙረ ዳዊት ለቤተ ክርስቲያንም ሆነ ለግል ጸሎት እጅግ የተወደደ መጽሐፍ ነው፡፡ በውስጡ ለየጊዜው ሁሉ ወይም ለተለያየ ወቅት የሚሆን ጸሎት የያዘ ነው፡፡ ይህም ለሐዘንና ለደስታ ፣ ለመልካምም ሆነ ለክፉ ፣ የአንድ ሰው ሁኔታ ማንኛውም ቢሆን የሚያመሰግንበት ወይም የሚተክዝበት ተስማሚ መዝሙር ወይም ጸሎት ይገኛል፡፡ በዚህ መጽሐፍ እየተጠቀመ ሰው ከእግዚአብሔር ጋር በመንፈስ ሊወያይ ፣ ኅብረት ሊያደርግና ሊያድግ ይችላል(2 ጴጥ 3፡ 18)፡፡ እነዚህ ጸሎቶች ሰብስበው በአምልኮ ሥርዓታቸው ጊዜ ሲጠቀሙባቸው የቈዩት የእስራኤል ሕዝብ ናቸው፤ ኋላም ዘግየት ብሎ በቅዱሳት መጻሕፍቶቻቸው ውስጥ እንዲጨመሩ ተደርገዋል፡፡ ስለዚህ መዝሙሮቹ በግል ወይም በማኅብረት የሚጸለዩ ናቸው፤ የሚጸለዩትም እግዚአብሔርን ለማመስገን ፣ ጥበቃው ፣ ደኅንነቱና ይቅርታውን ለማግኘትና ለተለያየ ምክንያት ነው፡፡ እስራኤላውያን የአምልኮ ሥርዓታቸው ውስጥ መዝሙረ ዳዊት ይጠቀሙበት ነበር፤ አሁንም ይጠቀሙበታል፡፡ በክርስትና እምነትም ለተለያየ የጸሎት አገልግሎት መዝሙር ዳዊት በግልም ሆነ በጋራ ይጠቀሙበታል፡፡
► በመዝሙረ ዳዊት ውስጥ የተካተቱ 150 መዝሙራት (150 ምዕራፍ) እንዳሉ ይታወቃል፡፡ በአንዳንድ መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ የእነዚህ መዝሙራት ጥንቅር ቅደም ተከተል የተለያየ ነው፤ ይህ ልዩነት ለምን ሊፈጠር ቻለ?
መዝሙረ ዳዊት 150 መዝሙራት ያቀፈ ሆኖ በ150 ምዕራፍ የተከፋፈለ መጽሐፍ ነው፡፡ የመጀመሪያው የመዝሙር ጥንቅር ያቀፈው "የማሶሬቶች መጽሐፍ" የተባለውና በዕብራይስጥ ቋንቋ የተጻፈው 150 መዝሙራቱ ምንም ሳይዛባ በቅደም ተከተል አስቀምጦታል፡፡ ሰባ ሊቃናት ወይም ሰባ ሊቃውንት የተባሉት ግን ወደ ከዕብራይስጥ ወደ ግሪክ ቋንቋ ሲተረጉሙት የተወሰኑ መዝሙራት ጥንቅር ለውጠዋል፡፡ ይህም በዕብራይስጥ በመዝሙር 9 (ምዕራፍ ዘጠኝ) እና መዝሙር 10 (ምዕራፍ 10) የነበረውን ወደ አንድ መዝሙር በማጠቃለል መዝሙር 9 (ምዕራፍ ዘጠኝ) ብለው ጠሩት፡፡ መዝሙር 114 እና መዝሙር 115 በአንድ በማጣመር መዝሙር 116 ብለው ጠሩት፡፡ በአንጻሩ ደግሞ በዕብራይስጡ መዝሙር 116 የነበረው ለሁለት በመክፈል መዝሙር 114 እና መዝሙር 115 ብለው ሰየሙት፡፡ በተመሳሳይ መልኩ በዕብራይስጡ መዝሙር 147 (ምዕራፍ 147) የነበረው መዝሙር 146 እና መዝሙር 147 ብለው ከፈሉት፡፡ ስለዚህ ከግሪኩ ቋንቋ (ከሰባ ሊቃውንት መጽሐፍ) ወደ አማርኛና ግእዝ የተተረጐሙት ላይ ከመዝሙር 8 (ምዕራፍ 8) ጀምሮ ለውጥ ስለሚያስከትል በቅንፍ ውስጥ ( ) ተጨማሪ ማብራሪያ የሚሆን የምዕራፍ ቀጥር ተጽፎ እናገኛለን፡፡ ይህም ማለት በዕብራይስጡ መጽሐፍ መዝሙር 10 የሆነውን ከግሪክ በተተረጐመው ላይ ምዕራፍ ዘጠኝ ይሆናል፤ አንባቢን ለመርዳት በቅንፍ ውስጥ ግን ምዕራፍ 10 ይጻፋል፡፡ ይህንን የበለጠ ለመረዳት የሚከተለውን ሰንጠረዥ መመልከቱ ጥሩ ነው፡፡
በአጠቃላይ የመዝሙራት ቁጥር ጥንቃቄ ይጠይቃል፤ ምክንያቱም በምሥራቅና በምዕራብ አብያተ ክርስቲያናት ዘንድ ልዩነት አለ፡፡ የምሥራቅ ቤተ ክርስቲያን 70 ሊቃውንት ሲተረጉሙት በተጠቀሙባቸው ቁጥሮች ሲሠሩ ምዕራባውያን የዕብራይስጥን ይዘዋል፡፡ ስለዚህ ከመዝሙር 9 አንሥቶ እስከ መዝሙር 146 ድረስ ምሥራቃውያን(እንደ ኢትዮጵያዊት ቤተ ክርስቲያን ያሉት) በምዕራባውያን ለምሳሌ በእንግሊዝኛ ቁጥር ላይ 1 መጨመር ያስፈልጋቸዋል፡፡ እንዲሁም በአማርኛ መጽሐፍ መዝ 22 የሆነው በእንግሊዝኛ መጽሐፍ 23 ይሆናል፤ መዝ 106 የሆነው ደግሞ መዝ 107 ይሆናል፡፡ ይህ መጽሐፍ የዕብራይስጥን ቁጥሮች ይከተላል(በድሮው መጽሐፍ ቅዱስ በቅንፍ ውስጥ ያሉትን ማለት ነው)፡፡ በአሁኑ ጊዜ የምንጠቀምበት ቀለል ባለ አማርኛ ተተረጉሞ የተዘጋጀው ግን የዕብራይስጡ ትርጓሜ የተከተለ ስለሆነ ችግር አይፈጥርም፡፡
መዝሙራቱ ሁሉ ዳዊት የጻፋቸው አይደሉም፤ ሆኖም በአርእስቱ ላይ የዳዊት ስም ተጠቅሷል፤ በቀሩትም የቆሬ ልጆች ስም ተጠቅሷል(መዝ 42፤ መዝ 44)፤ የአሳፍ ስም ተጠቅሷል(መዝ 50፤ 73)፤ የኤማንና የኤታን የሙሴም ስም ተጠቅሶአል(መዝ 88-89)፡፡ ስለዚህ መዝሙራቱ በብዙዎች የተጻፈና የተሰባሰበ ነው እንጂ በቅዱስ ዳዊት ብቻ የተደረሱ አይደሉም፡፡ ይህም ማለት ይህን መጽሐፍ ያዘጋጁት ረዘም ባለ ጊዜ ውስጥ የተገኙና የተለያዩ ሰዎች ሲሆኑ አንዳንዶቹ ግን በንጉሥ ዳዊት የተጻፉ ናቸው፡፡
መዝሙራቱ ማን እንዳሰባሰባቸው በትክክል ባይታወቅም በ1 ዜና መዋ 16 ላይ ዳዊት በታቦቱ ፊት የሚዘምሩ መዘምራንን እንዳደራጀ ስለተገለጸ እርሱ ሥራውን ጀምሮ ይሆናል፡፡ ከእርሱ በኋላ ግን ሌላ ሰው በነገሩ ተሳትፎአል።
ይህንን የምንረዳው ከመዝሙራቱ ይዘት በመነሣት ነው፡፡ ከመዝሙሮቹ መካከል ከቅዱስ ዳዊት በፊት የነበሩ አሉ፤ በቅዱስ ዳዊት ወቅት የተጻፉና የተዘመሩ አሉ፤ ከቅዱስ ዳዊት በኋላ ብዙ ቆይቶ የተቀናበሩ መዝሙራት አሉ፡፡ የምናውቀውም ከምርኮ ዘመን በኋላ የተዘጋጁት እንደ መዝ 74፤ 96፤ 137፤ የሐጌና የዘካርያስ እንደተባሉትም እንደ 146፤ 147፤ 148 ስለሚገኙ ነው፡፡ መዝሙሮቹ ውስጥ የተለያየ ወቅት ውስጥ የነበረውን የኑሮ ሁኔታ እንረዳለን፡፡ ለምሳሌ እስራኤላውያን በባቢሎን ስደት በነበሩበት ወቅት ማለትም ከክ.ል.በፊት ከ598 እስከ 537 ዓ.ዓ በነበረው አስቸጋሪ ጊዜ የተዘመሩ አሉ፡፡ ይህም የምንረዳው ዘማሪው እዚህ በስደት ላይ ሳለሁ ልቤ በሐዘን ተሰብሮአል፤ ስለዚህ አሳቤን ወደ እርሱ እመልሳለሁ እያለ የነበረበትን ሁኔታ ስለሚገልጽ ነው(መዝ 42፡ 6)፡፡ በተጨማሪም እግዚአብሔር ለዘወትር ይጥለናልን? ከእንግዲህስ ወዲህ ለእኛ ቸርነት አያደርግምን እያለ ስለነበረበት ሁኔታ ይናገራል(መዝ 77፡ 7)፡፡ በዚህ ወቅት እስራኤላውያን በስደት ስለነበሩ ስለ ስደት ኑሮ ይዘምሩ ነበር፡፡
በተመሳሳይ ሁኔታ ከስደት ሲመለሱ የነበሩበት ሕይወት የሚያንጸባርቁ መዝሙራትም አሉ፡፡ ለምሳሌ እግዚአብሔር ወደ ኢየሩሳሌም መልሶ ባመጣን ጊዜ ሕልም እንጂ እውነት አልመሰለንም ነበር በማለት ከስደት መመለሳቸውን ይናገራል(መዝ 128፡ 1)፡፡ ስለዚህ መዝሙራቱ ከእስራኤላውያን የወቅቱ ፖለቲካዊ ፣ ማኅበራዊና ሃይማኖታዊ ሕይወት በተያያዘ መልኩ የተዘመሩ ስለሆኑ በተለያየ ወቅት በተለያየ ሰው የተጠናቀሩና በኋላ ግን በአንድ ሰው አማካይነት በአንድነት የተሰባሰቡ መዝሙራት ናቸው፡፡
ከምዕራፍ 1-41፤ ከምዕራፍ 42-72፤ ከምዕራፍ 73-89፤ ከምዕራፍ 90-106፤ ከምዕራፍ 107-150 ናቸው ፡፡ የአንዱ መጽሐፍ ፍጻሜ የሚታወቀው "ከዘላለም እስከ ዘለዓለም እግዚአብሔር ይባረክ፡፡ አሜን አሜን ይሁን ይሁን" የሚሉ ቃላት ስለተጻፉበት ነው፡፡
እነዚህ መዝሙሮች ዋና ትኩረታቸው እግዚአብሔርን ማመስገንና ማወደስ ነው፡፡ የሚያመሰግኑትም እግዚአብሔር ለፍጥረት ሁሉ ስላደረገውና እያደረገው ስላለው ድንቅ ሥራ ነው፡፡
የዚህኛው ክፍል ዋና ትኩረት የኃጢአተኛ ሰው መጸጸትና ወደ እግዚአብሔር የሚያቀርበው ልመና ነው፡፡ ኃጢአተኛው እግዚአብሔርን እንዳሳዘነ አምኖ በመገንዘብ ስሕተቱን ይቀበላል፤ ያዝናል፤ ይጸጸታል፤ ወደ እግዚአብሔር እየጸለየ ምሕረት ይለምናል፡፡
በመከራ ውስጥ ያለ ሰው ስለደረሰበት መከራ ወደ እግዚአብሔር ይጮኻል፤ ይመጸናል፤ መከራውን ለእግዚአብሔር ይናገራል፤ መከራ እንዲደርስበት ያደረጉት ሰዎችን ይራገማል፤ በመከራ ውስጥ እያለ እግዚአብሔር ለምን ዝም እንዳለው ይጠይቃል፤ ከመከራው እንዲያወጣውም ይማጸናል፡፡
እነዚህ መዝሙሮች የሚያተኩሩት በእግዚአብሔር ሕግ ፣ በቤተ መቅደስና በኢየሩሳሌም ከተማ ዙሪያ ላይ ነው፡፡ ቤተ መቅደስ እንደ የእግዚአብሔር ማደሪያ ቦታ የተጠቀሰበትም አለ፡፡ ስለዚህ ዘማሪው ወደ እግዚአብሔር ቤት ለመሄድ እንደሚናፍቅና እንደሚደሰት ይናገራል፡፡ ዘማሪው እግዚአብሔርን ለማየት እንደሚናፍቅ በተለያየ መልኩ ይገልጻል፤ ለምሳሌ ዋለያ የምንጭ ውሃ ለማግኘት እንደሚናፍቅ እኔም አንተን ለማየት እናፍቃለሁ ይላል(መዝ 42፡ 1)፡፡ እንዲሁም እግዚአብሔር ሆይ ! አንተ አምላኬ ነህ፤ አንተን ለማግኘት በብርቱ እናፍቃለሁ፤ ሁለንተናዬ አንተን ይመኛል፤ ውሃ በማጣት ደርቆ እንደተሰነጣጠቀ መሬት ነፍሴ አንተን ተጠማች ይላል(መዝ 63፡ 1)፡፡ በተመሳሳይ መልኩ የእግዚአብሔር ሕግ እንደ ብርሃን ሆኖ ሰዎች የሚመራ ስለሆነ መከበር እንዳለበትና የሚያከብሩትም በረከት እንደሚቀዳጁ የሚናገር ክፍል ነው፡፡ ለምሳሌ መዝሙር 128 ላይ እግዚአብሔር የሚያከብሩና ትእዛዛቱን በመጠበቅ የሚኖሩ ደስ ይበላቸው እያለ ይዘምራል(መዝ 128፡ 1)፡፡ በተጨማሪም ቃልህ እንደ መብራት ይመራኛል፤ ለመንገዴም ብርሃን ነው እያለ የእግዚአብሔር ሕግ ወደ እውነተኛው መንገድ እንደሚመራ ይናገራል(መዝ 119፡ 105)፡፡
ይህ የሚያተኩረው እግዚአብሔር ስለሚልከው መሢሕና ስለዘሚያደርግለት ጥበቃና እንክብካቤ ላይ የሚናገር ነው፡፡ ይህ መሢሕ የእግዚአብሔር ልጅ እንደሆነ(መዝ 2፡ 7) ፣ በቀኙ እንደሚያስቀምጠውና(መዝ 110፡ 1) እንደ መልከ ጼዴቅ ሹመት ለዘላለም ካህን እንደሆነ ይናገራል(መዝ 110፡ 4)፡፡
እነዚህ ምዕራፎች ውስጥ ብዙ ምክር አዘል አባባሎችና ትምህርቶች ተካተዋል፤ እነዚህም አባባሎችና ምክሮች መጽሐፈ ምሳሌ ውስጥ ከተገለጹት ጋር ተመሳሳይነት ያላቸው ናቸው፡፡ የሰዎች ትዕግሥት ፣ ታማኝነት ፣ ትሕትና ፣ በጎ ተግባራትና የመሳሰሉት ባሕርያት ወይም ክንውኖች ለሰው ልጅ መንፈሳዊ እርካታ እንደሚያሰጡና ከእግዚአብሔር ዘንድ ጸጋ እንደሚያቀደጁ ይናገራል፡፡ በአንጻሩ ደግሞ ክፉ ማድረግና የእግዚአብሔር ትእዛዝ መዘንጋት ወደ ጥፋት እንደሚመራና ከእግዚአብሔርም ጋር እንደሚያቈራርጥና መጨረሻውም እንደ በረሓ አበባ በፍጥነት መርገፍ እንደሆነ ያስተምራል(መዝ 37፡ 20)፡፡
እነዚህ መዝሙሮች በተለያየ ጉዳይ ላይ የሚያተኩሩ ናቸው፡፡ የእነዚህ መዝሙሮች አብዛኛው ትኩረት የእግዚአብሔር ጠባቂነት ለማግኘት ቢሆንም ሌሎች አሳቦችም በመዝሙሮች ውስጥ በጸሎትና በልመና መልክ ተካተዋል፡፡
እነዚህ መዝሙሮች ከሌላው ክፍል የሚለዩበት ዋናው ምክንያት ገና ከመዝሙሩ ጅማሬ እግዚአብሔርን ያመስግናል፡፡ መዝሙሮቹ ሲጀምሩ "እግዚአብሔር ይመስገን" ወይም "እግዚአብሔርን አመስግኑት" በማለት ይጀምራሉ፡፡ ስለዚህ መዝሙሮቹ የምስጋና መዝሙሮች ተብለው ይታወቃሉ፡፡
መዝሙራት በሙሉ በተለያየ መልኩ ተከፋፍለው ለግልና ለማኅበር የጸሎት አገልግሎት ይውላሉ፤ ሁሉም መንፈሳዊ ጠቀሜታቸው ብዙ ነው፤ ቢሆን እንኳ በዓለም አብያተ ክርስቲያናት ዘንድ እጅግ የታወቁት የእረኝነት መዝሙር (መዝ 23) ፣ የይቅርታ መዝሙር (መዝ 32) ፣ የንስሐ እና የረዳትነቱ (መዝ 51) ፣ የኑዛዜ (መዝ 91) ፣ የጠባቂነቱ (መዝ 103) ፣ የምስጋና (መዝ 104) ፣ የፍጥረት (መዝ 119) ፣ የሕግ (መዝ 121) ፣ የመንገደኛ (መዝ 139) እና ስለ ድንቅ ዕውቀቱ (መዝ 139) የሚናገሩት ናቸው፡፡
►በመዝሙረ ዳዊት ውስጥ ዘማሪው ጠላቶቹን ሲረግምና እግዚአብሔር እንዲበቀልለት ሲማጸን ይታይል፤ ይህ የጠላትነት እንዲሁም የብቀላ መንፈስና ምኞት እንዴት ሊገለጽ ይችላል?
በእርግጥ በጥቂት መዝሙሮች ላይ ጸሐፊው ጠላቶቹን ሲረግምና በቀል ሲመኝባቸው ይገኛል(መዝ 35፤ 59፤ 69፤ 109)፡፡ በእርግጥ በወቅቱ የእስራኤል ሕዝብ ጠላቶች የነበሩት እንደ የእግዚአብሔር ጠላቶች እንደሆኑ ይታሰብ ነበር፡፡ እግዚአብሔር የማያመልኩ አሕዛብ በእስራኤል ሕዝብ ላይ በጦርነት ወይም በተለያየ ምክንያት ችግር ሲፈጥሩ ዘማሪው እነዚህ ችግር ፈጣሪዎችን ይረግማል፤ እግዚአብሔር እንዲያጠፋቸውም ይመኛል፡፡ ለምሳሌ በመዝሙር 79 ላይ አምላክ ሆይ ! አረማውያን ምድርህን ወረሩ፤ ቤተ መቅደስህን አረከሱ፤ ኢየሩሳሌምን አፈራረሱአት፡፡ የሕዝብህንና የአገልጋዮችን ሬሳ ለሰማይ አሞራዎችና ለዱር አራዊት ምግብ አድርገው ሰጡ እያለ ማንነታቸውና የፈጸሙት የጭካኔ ተግባር ይገልጻል(79፡ 1)፡፡ ስለዚህ በመዝሙር 83 ላይ ዘማሪው እንዲህ ይላል፦ አምላክ ሆይ ! እባክህ ዝም አትበል፤ አትዘግይ፤ ቸልም አትበል፡፡ እነሆ ጠላቶችህ ዐምፀዋል፤ የሚጠሉህ ሁሉ ሸፍተዋል፡፡ በሕዝብህ ላይ በስውር ያደባሉ፤ አንተ በምትወዳቸው ላይ ያሤራሉ እያለ እግዚአብሔር አንድ ነገር እንዲያደርግ ይማጸነዋል(83፡ 1-4)፡፡ ቀጥሎም ስለነዚህ ሰዎች ሲናገር የእግዚአብሔርን ርስት የራሳችን እናደርጋለን ብለው ነበር ይላል(83፡ 12)፡፡ ለዘማሪው እነዚህ ሰዎች የሕዝብ ብቻ ሳይሆን የእግዚአብሔርም ጠላቶች ናቸው፤ ስለዚህ እግዚአብሔር እንዲበቀላቸው ይማጸነዋል፤ እንደ ትቢያ በትናቸው እያለም እግዚአብሔር በፍጥነት እርምጃ እንዲወስድባቸው ይማጸነዋል(መዝ 83፡ 13)፡፡
በአጠቃላይ መዝሙራቱ በወቅቱ የነበረው የሕዝቡ ደስታ ፣ ኃዘን ፣ መከራ ፣ ስደት ፣ ጦርነት ፣ ሃይማኖት ባህልና የአምልኮ ሥርዓት መሠረት አድርጎ የተጻፉ ስለሆነ ዛሬ እነዚህ መዝሙራት ስናነብ በደንብ ላንረዳው እንችላለን፤ እንዲያውም ግራ ልንጋባና ልንገረምም እንችል ይሆናል፡፡ ስለዚህ የመዝሙራቱ መልእክት በደንብ ለመረዳት መዝሙራቱ በተጻፉበት ወቅት የነበረው የሕዝቡ አኗኗር ግንዛቤ ውስጥ መግባት ይኖርበታል፡፡
መዝሙረ ዳዊት በቅዳሴ ጸሎት ውስጥ ይካተታል፡፡ በላቲን የሊጡርጊያ ሥርዓት በቅዳሴ ላይ ከሚነበቡት ንባባት መካከል አንዱ መዝሙረ ዳዊት ነው፡፡ በቅዳሴ ሰዓት በንባብ ወይም በመዝሙር መልክ ይቀርባል፡፡ ስለዚህ በላቲን ሊጡርጊያ የቅዳሴ ሥርዓት ውስጥ መዝሙረ ዳዊት ሁሌ ይነበባል፤ ይጸለያል፡፡
በተመሳሳይ መልኩ በግእዝ የቅዳሴ ሥርዓት ወስጥም መዝሙረ ዳዊት በተለያየ መልኩ ተካትቶ ይገኛል፡፡ ካህኑ ቅዳሴ ለመጀመር መንበረ ታቦት ላይ በሚዘጋጅበት ጊዜ በቅዳሴው መጀመሪያ ሃሌሉያ "እኔ በቸርነትህ ብዛት ወዳንተ ቤት እገባለሁ" በማለት የሚጸልየው ጸሎት ከመዝሙረ ዳዊት የተወሰደ ነው፡፡ ሌላው በቅዳሴ ጊዜ ሁል ቀን ወንጌል ከመነበቡ በፊት ዲያቆን የሚጸልየው ጸሎት አለ፤ ይህም ጸሎት ምስባክ በሚል መጠርያ ስም ይታወቃል፡፡ ይህ የዕለቱ ምስባክ የሚወሰደው ከመዝሙረ ዳዊት ነው፡፡ ብዙውን ጊዜ በተራ ቀናት ማለትም በዓላት በሌሉበት ቀን የሚባለው ምስባክ፦ ጌታ ሆይ ጸሎቴን ስማ፤ ጩኸቴም ወዳንተ ይድረስ፤ በመከራዬ ቀን ፊትህን ከእኔ ወዲያ አትመልስብኝ የሚለው ሲሆን የተወሰደውም ከመዝሙር 101፡ 1-2 ላይ ነው፡፡
ዕለቱ የማርያም ቀን ከሆነ ወይም በእመቤታችን የተሠየመ ቀን ከሆነ ፦ንግሥቲቱ በቀኝህ ትቆማለች፤ በወርቅ ልብስ ተጐናጽፋለች፤ ልጄ ሆይ ስሚ፤ እይ፤ ጆሮሽንም ዘንበል አድርጊ የሚለው ሲሆን የተወሰደውም ከመዝሙር 44፡ 9-10 ላይ ነው፡፡ ወይም የልደታ ማርያም ዕለት ከሆነም፦ መሠረቶችዋ በተቀደሱ ተራሮች ናቸው፤ ከያዕቆብ ድንኳኖች ሁሉ ይልቅ እግዚአብሔር የጽዮንን ደጆች ይወዳቸዋል የሚለው ይሆናል(መዝ 86፡ 1-2)፡፡ የክርስቶስ ልደት ከሆነ፦ የተርሴስና የደሴቶች ነገሥታት ስጦታን ያመጣሉ፤ የዓረብና የሳባ ነገሥታት እጅ መንሻን ያቀርባሉ፤ ነገሥታት ሁሉ ይሰግዱለታል(መዝ 71፡ 10-11)፡፡ የጥምቀት በዓል፦ ጌታ ሆይ ውኃዎች አዩህ፤ ውሃዎች አይተውህ ፈሩ፤ ጥልቀቶች ተናወጡ፤ ውኃዎቹ ጮሁ(መዝ 76፡ 16)፡፡ ለትንሣኤ(ፋሲካ) በዓል፦ እግዚአብሔር ከእንቅልፍ እንደሚነቃ ተነሣ፤ የወይን ስካር እንደተወው ሰው፤ ጠላቶቹን በስተኋላቸው መታቸው(መዝ 77፡ 25-26)፡፡ የጻድቃን ማሰቢያ ዕለት ከሆነ፦ ጻድቅ እንደ ዘንባባ ያፈራል፤ እንደ ሊባስ ዝግባም ያድጋል፤ በእግዚአብሔር ቤት ውስጥ ተተክለዋልና(መዝ 91፡ 12-13)፡፡ የመላእክት ዕለት ከሆነ፦ በመላእክት ፊት እዘምራለሁ፤ ወደ ቅዱስ መቅደስህ እሰግዳለሁ፤ ስለ ምሕረትህና ስለ እውነትህ ስምህን አመሰግናለሁ የሚሉት እንደ ምሳሌ ይጠቀሳሉ(መዝ 137፡ 1-2)፡፡
1- ኃጢአተኛ በኃጢአቱ የሚያዝንበትና የሚጸጸትበት መዝሙሮች ከላይ በዝርዝር ቀርበዋል፤ ከእነዚህ መካከል በመዝሙር 32፤38 እና 51(ምዕራፍ 32፤ 38፤ 51 ማለት ነው) መሠረት ትክክል ያልሆነውን የትኛውን ነው? ሀ) ኃጢአታቸው ይቅር የተባለላቸውና በደላቸውም ያልተቈጠረባቸው ሰዎች ደስ ሊላቸው ይገባል፡፡ ለ) ዘማሪው በደሉ እንደ ጐርፍ ውሃ እንዳጥለቀለቀውና እንደ ከባድ ሸክም እንደተጫነው ይናገራል፡፡ ሐ) ዘማሪው ኃጢአተኛ ሆኖ መወለዱንና ከተፀነሰበትም ጊዜ ጀምሮ ኃጢአተኛ መሆኑን ይቀበላል፤ ይገልጻል፡፡ መ) እግዚአብሔር ለኃጢአት ሥርየት የሚሆን የሚቃጠል መሥዋዕት ከሰዎች ይፈልጋል፡፡ ሠ) ዘማሪው ኃጢአቱ ሳይናዘዝ ቀኑን ሙሉ በማልቀሱ ምክንያት ሰውነቱ ደከመ፡፡
2 - ከጠቅላላው መዝሙር ውስጥ ዘማሪው እግዚአብሔርን ፣ ሕጉንና ቤቱን የሚናፍቅበት ሁኔታ የሚገልጸውን ሰፋ ያለ ቦታ ይዞ ይገኛል፡፡ ከእነዚህ መዝሙሮች መካከል ዘማሪው ስለ እግዚአብሔር ሕግ በስፋት የሚናገርበት መዝሙር 119 እንደሆነ ይታወቃል፡፡ በመዝሙር 119 መሠረት ከሚከተሉት ውስጥ ትክክል ያልሆነውን የትኛውን ነው? ሀ) የእግዚአብሔር ሕግ የሚወዱ ፍጹም የሆነ ሰላም አላቸው፤ ከቶ ምንም ነገር ሊያሰናክላቸው አይችልም፡፡ ለ) ዘማሪው እግዚአብሔርን የበለጠ ማመስገን እንዲችል ዕድሜውን እንዲያረዝምለት ይማጸናል፡፡ ሐ) ዘማሪው የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ከንጹሕ ወርቅ ይልቅ አብልጦ ይወዳል፡፡ መ) ዘማሪው የእግዚአብሔር ሕግ ዘወትር ስለሚያሰላስል ከአስተማሪዎቹ ሁሉ የበለጠ ማስተዋል አለው፡፡ ሠ) ስለ አውነተኛ ፍርዱ እግዚአብሔርን በቀን ሰባ ጊዜ እንደሚያመሰግነው ቃል ይገባል፡፡
3 - ዕርዳታ ለማግኘት ከቀረቡት ጸሎቶች ውስጥ አንዱ መዝሙር 69 ላይ የሚገኘው ነው፡፡ በዚህ መሠረት ትክክል ያልሆነው የትኛውን ነው? ሀ) ዘማሪው ያለ ምክንያት የሚጠሉት ሰዎች ከራሱ ጠጉር በላይ የበዙ ናቸው፡፡ ለ) ሰውነቱ በጾም ሲያዋርድና የሐዘን ልብስ ሲለብስ ሰዎች ያከብሩታል፡፡ ሐ) ዘማሪው በሥቃይና በተስፋ መቁረጥ ላይ ይገኛል፡፡ መ) ከእንስሳት መሥዋዕት ይልቅ እግዚአብሔር በመዝሙር መመስገን ያስደስተዋል፡፡ ሠ) ዘማሪው በጠማው ጊዜ ጠላቶቹ በውሃ ፈንታ ሆምጣጤ ሰጡት፡፡
4 - ከሚከተሉት ውስጥ ትክክል ያልሆነው የትኛውን ነው? (ይህንን ለመመለስ መዝሙር ከምዕራፍ 1 እስከ ምዕራፍ 10 ያለውን ማንበብ ያስፈልጋል)፡፡ ሀ) በክፉ ሰዎች ምክር የማይሄድ፣ በኃጢአተኞች መንገድ የማይቆም ፣ በፌዘኞች ወንበር የማይቀመጥ የተባረከ ነው፡፡ ለ) እግዚአብሔር ታማኞች የሆኑ ሰዎችን ለራሱ ይመርጣል፡፡ ሐ) ኃጢአተኛ ስለ እግዚአብሔር ግድ የለውም፤ በትዕቢቱም እግዚአብሔር የለም ብሎ ያስባል፡፡ መ) እግዚአብሔር ሰውን ከመላእክት ምንም ሳያሳንሰው የክብርና የምስጋና ዘውድ ጫነለት፡፡ ሠ) እግዚአብሔር ለራሱ ጡት በሚጠቡ ሕፃናት አፍ ምስጋናን አዘጋጀ፡፡
5 - መዝሙረ ዳዊት በአምስት የተለያዩ ክፍሎች እንደሚመደብ ይታወቃል፡፡ መዝሙሩ በአምስት ለመከፈሉ እንደ መለያ ምልክት ሆኖ የሚያስገነዝበን ቃል ወይም ጽሑፍ በየመጽሐፉ ፍጻሜ ይገኛል፡፡ ይህ ገላጭ ምልክት ወይም ጽሑፍ ምንድን ነው?(ምን የሚል ነው?) በያንዳንዱ ክፍል መጨረሻ ላይ የሚገኝበት ምዕራፍና ቁጥር ጥቀስ?
6 - መዝሙረ ዳዊት በመባል የሚታወቁ አንድ መቶ ኃምሳ(150) መዝሙራት እንዳሉ ይታወቃል፡፡ ከእነዚህ መዝሙራት ውስጥ ለአንተ⁄ለአንቺ ልብህን⁄ልብሽን የበለጠ የሚነካው (በሚነበብበት ጊዜ ትኩረትህን⁄ትኩረትሽን የሚስበው) የትኛው መዝሙር(ምዕራፍ) ነው? ለምን?
ይህንን የመረጥከው⁄የመረጥሺው መዝሙር ለአንድ ወር ያህል(ቀጣዩ የተልእኮ ትምህርት እስከሚላክ ድረስ) በቀን አንድ ጊዜ እያነበቡ ለመጸለይ ለእግዚአብሔር ቃል መግባት ያስፈልጋል፡፡ ንባቡ ጠዋት ፣ ቀን ወይም ከመኝታ በፊት አልያም በጉዞ ላይ ካልሆነም በእረፍት ጊዜ ሊደረግ ይችላል፡፡ ዋናው ነገር በቀን አንድ ጊዜ የመረጡትን መዝሙር ማንበብና ምሥጢሩን ጥቂት እያስተነተኑ መጸለይ አስፈላጊው ነገር ነው፡፡ በጸሎታችሁ እኛን (የዚህ ትምህርት አዘጋጆችና አስተባባሪዎች) አስቡን፡፡
የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ በሱዳን ጉብኝታቸው ከፕሬዚዳንት ኦማር ሀሰን አልበሽር ጋራ ተገናኝተው በተለያዩ ጉዳዮች ያደረጉትን ውይይት በተመለከተ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት ቃል አቀባይ አቶ መለስ ዓለምን አነጋግረናል።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 10,677,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,581,082 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 14°37′ ሰሜን ኬክሮስ እና 120°58′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ሮማውያን በዙሪያው ሠፍረው ላ ዴሄሳ የተባለ መንደር ነበር። በ750 ዓ.ም. ግድም የአስቱርያስ ንጉሥ 1 አልፎንሶ መንደሩን ከእስላሞች ያዘ። በ1036 ዓ.ም. አንቴሌና ተብሎ ይመዘገባል።
ኣብ ቴልኣቪቭ ዝርከባ ኣብያተ ክርስትያን ብቀዳም 24 ጥቅምቲ፣ ወጋሕታ ጸሎተ ፍትሓት ድሕሪ ምክያደን፣ መራሕቲ ሃይማኖት ናብቲ ኤርትራውያን ብብዝሒ ዝረከብሉ ሊቨንስኪ ፓርክ ወይ እንዳሳዕሪ ብምምራሕ’ውን ምስ ህዝቢ ናይ ሓባር ጸሎት ብምክያድ ደጊሞም ንኹሉ ጽንዓት ይሃብኩም ኢሎም።
ኣብቲ ናይ ጸሎተ ፍትሓት ኣጋጣሚ፣ ካብ ኤምባሲ ኣመሪካ ዝተወከሉ ሰለስተ ኣመሪካውያን ተረኺቦም ንስድራቤት መዋቲ ጽንዓት ይሃብኩም ምባሎም’ውን እቲ ወኪል ብተወሳኺ ኣረጋጊጹ።
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ፣ ኣብ ሲናይ፣ ኣብ ሊብያን ካልኦት ሃገራትን ብኣማኢት ናይ ዘጋጥም ዘሎ ሞት ዜጋታት ኤርትራ ዝኾነ መግለጺ ክህብ ዘይተሰምዐ መንግስቲ ኤርትራ’ውን፣ ንሞት እዚ እስራኤላዊ መንእሰይ ንፖለቲካዊ ረብሕኡ ክጉስጉሰሉ ምፍታኑ ንብዙሓት ደለይቲ ፍትሒ ኣሕዚኑ’ዩ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ነቲ ብሓይልታት ጸጥታ እስራኤል ብጥይት ተሃሪሙ ድሕሪ ምውዳቑ፣ ብዘስካሕክሕ ግፍዒ ብመናብር ጨፍጪፎም ናብ ሞት ዘብጽሕዎ ኣርባዕተ እስራኤላውያን፣ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ጥራይ ክጸንሑ ቤት ፍርዲ ባር ሼቫ ወሲኑ።
እቲ ቤት ፍርዲ፣ ነቶም ኣብ ልዕሊ ንጹህ ሰብ ከቢድ ገበን ብምፍጻም ህወይቱ ዘሕለፉ ኣርባዕተ እስራኤላውያን ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ጥራይ ክጸንሑ ምውሳኑ፡ ካብ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ተቓውሞ ገጢምዎ።
ጉዳይ እዚ መዛረቢ መላእ ማዕከናት ዜና ዓለም ዝኾነ ኤርትራዊ ስደተኛ፣ ገና ኣብ ቤት ፍርዲ መስርሑ ክቕጽል እኳ እንተኾነ፣ መንግስቲ እስራኤል ብሽፍንፍን ክሓልፎ’ዩ ዝጽዕር ዘሎ።
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብዱል ራሕማን ኣል ታኒ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ቀጠር ኣብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ከምዝፈጸመ ካብ ኣዶሓ ዝተፈነወ ዜና ኣፍሊጡ።
እቲ ልኡኽ ብሰንበት 18 ታሕሳስ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምብጽሑ፣ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለንኝ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያን ብምርኻብ ብዛዕባ ዝምድና ክልትኤን ሃገራት ዝመሓየሸሉ ኣገባባት ተዘራሪቡ።
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ምስ ጅቡቲ፣ ሱዳንን ኤርትራን ዝሓሸ ዝምድና ከምዘለዋ ዝንገረላ ቀጠር፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ዝምድንኣ ምስ ኢትዮጵያ ናብ ንቡር ንምምላሱ ተበግሶ ወሲዳ ኣላ።
ላዕለዋይ ልኡኽ ቀጠር፣ ሓደ ሰሙን ድሕሪ’ቲ ብኣማኻሪ ንጉስ ሳልማን ኣሕማድ ኣልኻጢብ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ ስዑዲ ዓረብ ናብ ኢትዮጵያ ምብጽሑ’ዩ፣ ናብ ሃገር ኣትዩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ውጻኣ ቀጠር ናብ ኢትዮጵያ ምብጻሕ ዝፍጽም ዘሎ፣ መንገዲ ኣየር ቀጠር ናብ ኤርትራ ዘካይዶ ዝነበረ ናይ መጓዓዝያ በረራታት ካብ 4 ታሕሳስ ደው ድሕሪ ምባሉ’ዩ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ፣ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽሙ ምህላዎም ወይ ከኣ ዘይምህላዎም ዘረጋግጽ መርትዖ ክትእክብ ዝጸንሐት መርማሪት ኮሚሽን፣ ድሕሪ 21 መዓልታት ጸብጻባ ናብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጄኔቫ ከተቕርብ’ያ።
ግዳያት ቤት ማእሰርቲ፣ ስደትን ካልእ ምክልባትን ዝኾኑ ኤርትራውያን ብኣካል ብምዝርራብ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ገዛእ ዜጋታቱ ዝፍጽሞ ዘሎ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ክትስንድ ዝጸንሐት መርማሪት ኮሚሽን፣ ሰበስልጣን እቲ መንግስቲ ብገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ዘኽስሶም መርትዖታት ከተቕርብ ትጽቢት ኣሎ።
ኣብ ኤርትራ ከቢድ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰለታ ይፍጸም ከምዘሎ ድምጾም ካብ ነዊሕ እዋን ከስምዑ ዝጸንሑ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ብፍላይ ደለይቲ ለውጢ ከኣ ብሓፈሻ፣ ንመርማሪት ኮሚሽን ዘለዎም ደገፍ ንምግላጽ ን23 ሰነ ኣብ ጄኔቫ ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ንምክያድ ወዲቦም ምህላዎም’ውን ተፈሊጡ።
ኣብ ኤርትራ ዜጋታት ብሰንኪ ዝኽተልዎ እምነትን ፖለቲካዊ ኣረኣእያን ብዘይሕግን ፍርዲን ንነዊሕ ዓመታት ክእሰርሩን ክሳቐዮን ክሳብ ዝሞቱን’ውን ከምዘለው ዝፍለጥ’ዩ።
ናይዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ኣብ ፈቐዶ ኣብያተ ማእሰርትን ማእከላት ተሃድሶን ዝፍጸም ዘሎ ስቕያት፣ ስንክልናን ሞትን ተሓተቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስን ሰበ ስልጣኖትን ምዃኖም፣ ኣብዚ መርማሪት ኮሚሽን ጸብጻባ ንምቕራብ እትዳለወሉ ዘሎ እዋን ተደጋጊሙ ይግለጽ ኣሎ።
ፕረዚደንት ኢሳይያስን ሰበ ስልጣኖቱን ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ይፍጽሙ ምህላዎም እቲ ባይቶ እንተደምዲሙ፣ ኣብ ኣህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት ክሲ ክምስረተሎም ይኽእል’ዩ።
እቲ ፕረዚደንት ኣብ ህጉራዊ ቤት ፍርዲ ገበነኛታት እንተተኸሲሱ፣ ኣብታ ታሪኽ እቲ ቤት ፍርዲ፣ ኣብ ስልታን እንሃለዉ ካብ ዝተኸሱ ሰባት ድሕሪ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ካልኣይ ክከውን’ዩ።
ኣቐዲሙ፣ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዘለዎ ሃዋኺ ተራ ክልተ እዋን ብባይቶ ጸጥታ እገዳ ዝተነብረሉ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ከኣ ብውስታዊ ጉዳይ ብገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ተወሳኺ እገዳ ክንበረሉ’ውን ተኽእሎ ከምዘሎ ይዝረብ።
ኣብ ኢትዮጵያ ሻድሻይ ሃገራዊ ምርጫ ካብ መወዳእታ ግንቦት ክሳብ መጀመሪያ ሰነ ንምክያድ መደብ ከምዝተትሓዘ ሃገራዊ ቦርድ ኮሚሽን ምርጫ ኣፍሊጡ።እቲ ምርጫ ኣብ መላእ ሃገር ኣብ ዝርከቡ ልዕሊ 50 ሽሕ ናይ ምርጫ ጣቢያታት ከምዝካየድ ሓላፊት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ምርጫ ቦርድ ወይዘሪት ሶሊያና ሽመልስ ገሊፀን።
እቲ ቦርድ ሎሎሚ ዓርቢ ምስ ስቪክ ማሕበራትን ሰብ ሞያ መራኽቢ ብዙሃንን ኣብዘካይዶ መድረኽ ምኽክር ዘድልዩ ሓበሬታታት ካብ ፍርቂ ጥሪ ክሳብ ፍርቂ ወርሒ ለካቲት ንኹሉ ድልው ክኸውን ምዃኑ ተሓቢሩ።
እቲ ቦርድ ቁርፅ ዝበለ መዓልቲ ዘየቐመጠሉ ምኽኒያት ዝተሓተታ ሓላፊት ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ቦርድ ምርጫ ወይዘሪት ሶሊያና ሽመልስ ምስ ለበዳ ኮቪድ ተኣሳሳሲሩ ኣብ ዝተፈለየ ኩነታት ስለዝካየድ ካብ ዝምልከቶም ኣካላት ኣድለይቲ ዝብሃሉ ሓበሬታታት ንምርካብ እዩ ኢለን።
ቤት ምኽሪ ፌደረሽን ዘይሕጋዊ ዝበሎ ኣብ ክልል ትግራይ ዝተኻየደ ምርጫ ብዝምልከት እቲ ቦርድ ዘለዎ ምድላው ዝተሓተታ ወይዘሪት ሶሊያና ሽመልስ ሕገ መንግስቲ እታ ሃገር ኣብ ኢትዮጵያ ምርጫ ንምክያድ ሓላፍነቱ ናይ ቦርድ ምርጫ ስለዝኾነ እቶም ዝተቐመጡ 50,900 ጣቢታት ናይ ትግራይ እውን ዝሓውስ ስለዝኾነ እዩ ምድላውና ኣብ መላእ እታ ሃገር ምርጫ ንምክያድ እዩ ኢለን።እቲ ቦርድ ብዛዕባ ግዜ ሰሌዳ ምስ ፖለቲካዊ ፓርትታት ምይይጥ ከምዘካይድ እውን ሓቢረን ይብል ።
በዶ/ር አብይ የሹመት ንግግር ውስጥ፤ ይቅርታ፣ እርቅ፣ ካሳ፣ ዲያስፖራ፣ ኤርትራ፣ ሙስና፣ ተቀናቃኝ ሃይሎች፣ የባከነ እድል፣ ስለ ዘረኝነት በሽታ እና የኢትዮጵያ ታላቅነት ተነስተዋል።
“በቅጡ ሳይቧርቁ ሕይወታቸው ለተቀጠፈ ለውጥ ፈላጊ ወጣቶች ለስነ-ልቦናዊ እና አካላዊ ቀውስ ለተዳረጉ ቤተሰቦችና ግለሰቦች ከልብ የመነጨ ይቅርታ እጠይቃለሁ” ሲሉ ጀመሩ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ።
በተለያየ ግዜያት መስዋዕትነትን ለከፈሉ፤ የመብት ተከራካሪዎች እና የፖለቲካ ስዎች ለደረሰው ጉዳት፣ ለፈሰሰው ደም እና ለጠፋው ህይወት፤ ይቅርታ ብቻ ብለው አላለፉም። ለተፈጠረው ችግር እልባት፤ ለተበደለ ወገን ደግሞ ካሳ እንደሚከፍሉም ተናግረዋል። “ከስህተታችን ተምረን ሃገራችንን የምንክስበት ወቅት ነው!” ማለታቸው ራሱ ንግግራቸውን በተግባር ለመተርጎም ያላቸውን ቁርጠኝነት አጉልቶ ያሳየናል። የመርህ እና የእምነት ሰው ናቸውና፣ ይህንን ለማድረግ እንጂ ለማለት ብቻ አልተናገሩትም።
ሃገሪቷን ሸብቦ የያዛት የዘረኝነትን በሽታ እናጥፋ ብለዋል። “ማንነታችን የተሳሰረ፣ የተጋመደ እና የተዋሃደ ነው” ይላሉ። ይህችን አባቶቻችን በደማቸው የቆዩዋት ኃያል ሃገር ወደ ቀድሞዋ ታላቅነትዋ እንመልሳት፤ በርካታ ዘመን ተሻጋሪ የሆነ ታሪክ አለን ብለው ሲናገሩ ለሚሰማ ሰው እውነትም ይህ ሰው ሊመራኝ ይገባል ማለቱ እንግዳ አይሆንም። ይህ በእኛ ዘመን አልተለመደማ!
ዘላቂ እና ሁሉን አቀፍ ስርዓት ለመገንባት የህዝብ ፍላጎት እና ይሁንታ ያለው መንግስት መመስረት እንደሚገባው በአጽንኦት ተናግረዋል። ተቀናቃኝ ያሉዋቸውን የተቃዋሚ ሃይሎችም ጥሪ አቅርበዋር። ለሃገሪቱ ባይተዋር ሳይሆኑ የለውጡ አካል እንዲሆኑ ጋብዘዋል።
ከዲያስፖራ ጋር ያለው የሻከረ ግንኙነት ጠፍቶ ዲያስፖራውም በሂደቱ እንዲሳተፍ ተማጽነዋል። ያለፈውን ምዕራፍ ዘግተን በአዲስ ምዕራፍ እንጓዝ ሲሉ ውጭ ያሉ ኢትዮጵያውያንን በሙሉ ጠርተዋል። ጽንፈኛ ብሎ የሚሳደብ እንጂ፤ ይቅር እንባባል የሚል ልብ የሚነካ ጥሪ ከየትኛውም መሪ አልሰማንም። ፈጣሪ ኢትዮጵያን ይባርክ ብሎ የተናገረ መሪ እስካሁንም አላየንም። ኢትዮጵያ ታፍራና ተከብራ ትኖራለች ብሎስ የተናገረ የኢህአዴግ ሰው መች ተሰምቶ ይታወቃል።
ከኤርትራ መንግስት ጋር ስለሚኖረው እርቅ እና ሰላም እቅድም ጥቅሰዋል። ሁለቱ ሃገር ህዝቦች በደም የተሳሰረ መሆናቸው እና ለክልሉ እድገት ወሳኝ በመሆኑ ለኤርትራ መንግስትም ጥሪ አስተላልፈዋል።
ኢትዮጵያ በርካታ የለውጥ እድል እንደነበራት እና በአመራር ድክመት ሳብያ እነዚህ እድሎችዋን ሳትጠቀም መቅረትዋን ብቻ አልነበረም የተናገሩት፤ እሳቸውን ወደ ጠቅላይ ሚኒስትርነት ያመጣውን ይህንን እድልም ይጠቅሳሉ። የንግግራቸው ቁልፍ ይህ ይመስላል። ይህ እድል እንዳያመልጥ የሚል ይመስላል። ብሄራዊ መግባባትን ፈጥሮ ሁሉን ያቀፈ ፍትሃዊ ስርዓትን መመስረት።
ከኃይለማርያም የተረከቡት ይህ የስልጣን ሽግግር ከጊዜው የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የማህበራዊ ሁኔታዎች ጋር እኩል የሚጓዝና በህዝብ ፍላጎት የሚገዛ፤ ህዝብን አለቃው አድርጎ የሚያገለግል ስርዓት እየገነባን መሆኑን አብስሮናል።
የዶ/ር አብይ ንግግር ፓርላማው ለመጥራት እንኳ ይቀፍፈው በነበረው ኢትዮጵያዊነት ጀምሮ በዚያው ነው የጨረሰው። “ኢትዮጵያ የሁላችን ቤት ናት። ልዩነት እርግማን ሳይሆን በረከት ነው” ከሚለው የመቀነስ ሳይሆን የድምር ፖለቲካ እሳቤ – ከሳጥን ውስጥ የወጣ አዲስ እሳቤ ነው።
በርግጥ ይህ የስልጣን ሽግግር ብዙ የተከፈለበት የህዝብ ትግል ውጤት መሆኑ ባይዘነጋም፣ መላው ሕዝብ በእኝህ መሪ ደስተኛ መሆኑ ከፈጣሪ የመጣ ተዓምር ነው ያሰኛል።
አለም በስጋት እና በጉጉት እየጠበቀው ያለው ይህ የለውጥ ሽግግር በተግባር ሲተረጎም ፈተናዎች ሊገጥሙት ይችላል። የሁሉም ድጋፍ ሲታከልበት የተሳካ ለውጥ እንደሚመጣ እርግጥ ነው። የቀድሞው ወዳጃቸው፣ ኸርማን ኮኸን በትዊተር ለዶክተር አብይ በላኩት መልዕክት “አይዞህ ስራህን በድፍረት ስራ፤ አለም አቀፉ ህብረተሰብ ካንተ ጋር ነው” ብለዋል።
የሹመት ንግግር በተናጋሪው መጻኢ ዘመን ወሳኝ ሚና ይጫወታል። የኦባማ ንግግር በተግባር ባይተረጎምም ብዙዎችን ልብ ገዝቶ ነበር። ፕሬዝዳንት ጆን ኤፍ ኬነዲ በቀዝቃዛው ጦርነት ሰሞን ምዕራብ በርሊን ተሰብስቦ ለነበረ ህዝብ Ich bin ein Berliner በርሊናዊ ነኝ፤ ሲሉ በመናገር የመላ ጀርመንን ልብ ሰልበው እንደነበርም ታሪክ ያወሳል። ይህን ያሉት ኮምኒዝምን ለመምታት እንጂ ለሕዝበኝነት አልነበረም።
የዶ/ር አብይ ንግግር የሕዝብን ልብ ለመግዛት የሚደረግ ቢሆንም ይህ ክፋት የለውም። የማያጠግብ እንጀራ ከምጣዱ ያስታውቃል እንዲሉ … በቃሉ የሚኖር ሰው ከአነሳሱ ያስታውቃል። ስልጣን … የማንም ስልጣን ገደል ይግባ! ከሀገር በላይ አይደለም:: ከማናችንም ስልጣናችን፣ ክብራችን፣ ከሀገር በታች ነው!” ብለውን ነበር ኦቦ ለማ መገርሳ።
በመላው አገሪቱ አዲስ አስቸኳይ አዋጅ ታወጀ። የጸጥታ ሃይሎች ርምጃ መውሰድ የሚያስችላቸው ፈቃድ በኦፊሰል ታውጆላቸዋል። ይህ አዋጅ የአቸኳይ አዋጁን በሌላ መልኩ ማወጅ ነው ተብሏል። በስፋት በመላው አገሪቱ እየተካሄደ ያለውን የተቃውሞ እንቅስቃሴ ለማታገስ ታስቦ የወጣውን አዲሱን ደንብ ኦሮሚያ ክልል እንደተቃወመው የዋዜማ ሬዲዮ አመልክቷል።
የቀድሞውን ኮማንድ ፖስት የተካው አዲሱ የጸጥታና የድህንነት ኮሚቴ አሳለፈ የተባለው ውሳኔ የዜጎችን ህይወት ሊቀጥፍ ይችላል በሚል ኦሮሚያ ክልል ቢቃወምም ከበርካታ ንትርክ በሁዋላ ሊጸድቅ እንደቻለ ነው የተገለጸው። የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የአገሪቱን ምስል በውጪው ዓለም ስለሚያጎድፍና ኢንቨስትመንት ላይ ተጽዕኖ ስለሚያሳድር ነው ስሙን ቀይሮ የጸጥታና ደህንነት ኮሚቴ ሊባል የቻለው ሲሉ ጉዳዩን የሚከታተሉ ይናገራሉ። ዋዜማ ከዚህ የሚከተለውን ዘግቧል።
የሀገሪቱ የፀጥታና ደህንነት ምክር ቤት ትናንት ባደረገው ስብስባ ከአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የሚስተካከል አዲስ ስልፍና ተቃውሞ የማድረግ መብትን የሚያግድ ክልከላ ጥሏል።
አደረጃጀቱ ከዚህ ቀደም የኮማንድ ፖስት በመባል የሚጠራውን መዋቅር የሚከተል መሆኑን በስብሰባው የተካፈሉና ስለ እቅዱ በቅርበት የሚያውቁ የዋዜማ ምንጭ ነግረውናል።
በተለይ የክልልና የልዩ ሀይል እንዲሁም የፌደራል የፀጥታ ሀይሎች መካከል ያለውን አለመናበብ ለማስወገድ ማናቸውም መመሪያ በፌደራሉ ዕዝ ብቻ የሚወሰን እንደሚሆን ከስምምነት ተደርሷል ብለዋል።
“አስቸኳይ አዋጅ ተብሎ ያልወጣው አለማቀፉ ማህበረሰብ ሀገሪቱ አደጋ ላይ ናት ብሎ ያስባል፣ኢንቨስትመንትና ቱሪዝምንም ያዳክማል” በሚል መሆኑን ምንጫችን ተናግረዋል።
በጠቅላይ ሚኒስትር ፅህፈት ቤት የክልል ርዕሰ መስተዳድሮች፣ የከተማ መስተዳድር ከንቲባዎች፣ የፌደራልና የክልል የፀጥታ ሃይሎች እንዲሁም የመከላከያ ሰራዊት አዛዦች ከኢፌዴሪ ጠቅላይ...
በአዲስ አበባ የይፋ የጀመረዉ የምረጡኝ ዘመቻ የተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲዎች ይፋዊ የአደባባይ የምረጡኝ ቅስቀሳ ዘመቻን ባለፈው የሳምንቱ የመጨረሻ ቀናት በተለይም በአዲስ አበባ ጀምረዋል።…
ብሩግስ ለብዙ መቶ ዓመታት ያልተቀየረች የቤልጄም መካከለኛ ከተማ ናት. ኔዘርላንድስ እና ቤልጂየም የባህር ጉዞዎች የበረዶ ማራቂያ ቧንቧዎች መርከቦች በብሩገርስ እንደ ግማሽ ቀን የባህር ጉዞ አማራጭ ያካትታሉ. በተጨማሪም, የዞይግግግ ወደብ, ቤልጂየም ወደ ሰሜናዊ አውሮፕላን የመጓጓዣ ወደብ ይደረጋል. ዝብጁግገሽ ከብግግስ ጥቂት ኪሎ ሜትሮች ርዝማኔ ያለው ሲሆን ይህ የባህር በር ነው.
እነዚያን መመሪያዎች እና ድርጣቢያዎች ለተመሳሳይ ከተማ ሁለት የተለያዩ ስሞችን ይጠቀማሉ. ልክ እንደ ብዙዎቹ ቤልጂየሞች ብራጊስ ሁለት ስሞች እና ሁለት ፊደላት አሉት. ብሩገርስ (ብራዘዝ) ተብሎ የሚጠራው የእንግሊዝኛ እና የፈረንሳይ የፊደል አጻጻፍ እና አጻጻፍ ነው. ብሩሽ (ሮማ-ሆሃ) ተብሎ የሚጠራው የብራዚሉ ፊደል እና የቃላት አጠራር ነው. ወይ ትክክል ነው. እንግሊዘኛም ሆነ ፈረንሳይኛ ከመሆኑ በፊት ስሙ "ቫርፊ" ወይም "የታሸጉ" የቫይኪንግ ቃል ነበር.
በጥሩ መንገድ ላይ ምንም አውቶቡሶች እንዲሳኩ ስለማይፈቀድላቸው የ Bruges ጉብኝቶች በእግር ጉዞ ላይ ናቸው. ምንም ኮረብታዎች ወይም ብዙ ደረጃዎች ላይ መውጣት ባይኖርብህም, መንገድ መንገዶች ኮብሎች ናቸው. በከተማ ውስጥ ለአብዛኛዎቹ ጊዜያት አብረን ተጉዘናል, ስለዚህ በእግር መጓዝ ለሚቸገሩ ሰዎች ይህንን ጉብኝት እንደማካሂድ አልመኝም.
በጣም ደስ የሚሉ የህንፃው ሕንፃ እና በግዙት የድንበር ንጣፎች የተሸፈኑ መንገዶች, ብራጅስ የቱሪስት ሕልም ነው. በእያንዳንዱ ሱቁ ውስጥ ለመሄድ ስፈልግ ወደ መንገዱ ቢቆም መንገዶቹን መራመድ አስደሳች እና ጊዜ ሊወስድ ይችላል. ቸኮሌት, ቆርቆሮ እና የእጅ ስራዎች እንደ ሁሉም ብዙ ምግብ ቤቶች እና ሱቆች በሁሉም ቦታ ይገኛሉ.
በጨረፍታዎ, እርስዎ በዲሚን-ቤልጂየም ውስጥ ያለዎት ይመስላል, ነገር ግን በቅርበት ሲመለከቱ ብሪገርስ ሌላ መዝናኛ ቦታ አለመሆኑን ያሳዩዎታል. ቦታው ለመጀመሪያ ጊዜ ከ 2000 ዓመታት በፊት ይኖር ነበር. አንዳንዶቹ የ Bruges ሕንፃዎች አሁንም ከ 9 ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ. የብረት ሰንሰለቱን ባዲን (እነዚህን ስሞች እወዳቸዋለሁ) ቫይኪንግ ወራሪዎችን ለማባረር ጥብቅ ግድግዳዎችን እና ምሽግ ከተማዋን አጠናክሯል. በአንድ ጊዜ በ 14 ኛው ክፍለ ዘመን ብራጅስ ከ 40,000 በላይ ነዋሪዎች የነበራቸ ሲሆን ለንደን ውስጥ ውድድሩን አደረገ.
ብሩገዝ በመካከለኛው ዘመን በልብስ ንግዳ ውስጥ የበለጸገች ሲሆን አብዛኛውን ጊዜ ከ 100 በላይ መርከቦች ተይዘዋል. ፍላጀሽ አሻንጉሊቶች ከብሪቲሽ ደሴቶች ውስጥ በጣም ጥሩውን ሱፍ ወርሰዋል, ታካሎቻቸውም ታዋቂ ነበሩ. ከተማዋ ሁሉም የእጅ ጥበብ ባለሙያዎችን በማፍሰስ የእጅ ባለሞያ ማዕከል ሆኗል. የቤርጉንዲ ደከሎች እና የ 15 ኛው ክፍለ ዘመን ብሩገርስ ተብሎ የሚጠራ ዝነኛ አርዕስቶች. ይሁን እንጂ በ 16 ኛው መቶ ዘመን ውቡ ወደብ የተሸፈነ ሲሆን ብሩገርስ የወደብ ከተማ አልነበረም. የጂኦግራፊያዊ ለውጦችን ማጠቃለል ፖለቲካዊ አለመረጋጋት እና በ 1482 በፈረስ ውድቀት ምክንያት የወጣት ተወዳጅ ወጣት ንግሥት ሞተ.
ከዚያ በኋላ ከተማዋ ተቃረበች እና እንደ ምስጢራዊ እና ሞተ. በ 1850 ገደማ ብሩገርስ ቤልጅየም ውስጥ የመጨረሻው የድሃ ከተማ ናት. ይሁን እንጂ በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ አዲሱ የዚፕረንጌግ ወደብ በቅርብ ተገንብቶ ነበር. ቱሪስቶች ትውፊቶችን, ቤተ-መዘክሮች, እና የማይረሳ ታሪካዊ የከተማ ገፅታ ተገኝተው ስለ አጓጊው አሮጌው ከተማ ይህን ተስፋዎች ማሰራጨት ጀመሩ.
በ Bruges የጉብኝት ጉዞ በአውቶቡስ ማቆሚያ ነጥብ ላይ ድልድይ በማቋረጥ በጊዜ ሂደት መጓዝ ጀመርን. የመካከለኛው ዘመን ሕንፃ ሰላምታ እንድንሰጣቸው አደረጉና ከተማዋ እንዴት እንደተጠበቀ መኖራችን ፈጣነ. Bruges በሚራመዱበት ጊዜ, የአውሮፓ ህብረት ባንዲራ (በወርቃማ ኮከቦች ሰማያዊ ሰማያዊ) ላይ በበርካታ ህንፃዎች ላይ በብዛት ይታይ ነበር. ወደ ቅድስት ቤተክርስ ቲክ እስከደረስን ድረስ በአብዛኞቻችን በጎዳናዎች ውስጥ እንጓዝ ነበር.
ከ 400 ጫማ ከፍታ ጋር የተቆራረጠው ይህ በዓለም ላይ ትልቁን የጡን ግንባታ ነው. ቤተክርስቲያን የ Bruges ኃይልን እና ሀብቱን ከፍታ ላይ ያሳያል. የቤተክርስቲያኑ ጉልህ ሥፍራ ትንሽ ድንግል እና ሕፃን በማይክል አንጄሎ በኩል ትንሽ ቅርጻቅር ነው . ማይክል አንጄሎ በኖረበት ዘመን በሙሉ ከጣሊያን የመጡና የሻይ ነጋዴዎች ምን ያህል ገንዘብ እንዳላቸው ለማሳየት ያገለግላል. ከተማዋን ከአንድ ሰዓት በላይ ከተጓዝኩ በኋላ በመካከለኛው ዘመን ታሪኮችን በደንብ ከተመዘገብኩ በኋላ በጀልባ ተጓዝን. ጉዞው ለሁላችንም ጥሩ ጣዕም ነበር, ነገር ግን ብዙ የከተማው መዋቅሮች ከተለየ አቅጣጫ አንጻር ለማየት ችለናል.
ከ 45 ደቂቃ የጀልባ ጉዞ በኋላ ወደ ቡርች አደባባይ ተጓዝን. አስጎብኚያችን በ Burg እና Markt (የገበያ አዳራሽ) መካከል ያለውን የሩቅ ርቀት ለመጎብኘት ሰዎችን ለጉብኝት የመቀጠል ወይም በራሳቸው ተነሳሽነት ለመምረጥ አማራጮች ሰጥቷል. ወደ አውቶቡስ ለመመለስ አንድ ሰዓት ያህል ያህል ወደ ማርከን እንገናኝ ነበር.
ከቡድኑ ውስጥ ግማሽ የሚሆኑ ጎዳና እና ቸኮሌት ለመግዛት ቀጠሉ, እና ሁላችንም በመመሪያው ውስጥ ወደ ደም ቅዱስ ቤተ-ገዳ ውስጥ ሄድን. ቤተ-ክርስቲያን በጣም የተለየ መልክ አላቸው. የታችኛው የማምለኪያ ክፍል ጨለማ እና ጠንካራ እና በሮሜስካዊው ስልት ውስጥ ነው. የላይኛው የመጸዳጃ ቤት ጎቲክ እና መድረክ ነው.
አንድ ቀን ዓርብ ላይ ስለነበረ የደም ክምችት የክርስቶስን ስብዕና ለመመልከት በሚያስችል መንገድ ላይ የሚገኙትን ፒልግሪኖች እንቀላቅላለን. ከጥቅምት 15 ቀን በኋላ ብራገስ በ 1250 ወደ ሁለተኛው ሰልፍ መጣ. አንድ አሮጌው ቄስ ንጣፉን ይጠብቅ ነበር, እናም ሁላችንም በጥንቃቄ አልፈው እና ቆማን. (ተጠራጣሪ ስለሆንኩ እኔ ምን እንደሚመስል ብዬ ማሰብ አልቻልኩም - ተጨባጭነት ያለው ወይንም ተምሳሌታዊ ወግ ነበር?)
እኛ ባሲሊካ ውስጥ በ 15 ደቂቃ ውስጥ ብቻ ነበርን ነበር, ነገር ግን ያ ማለት በራሳችን ለማሰስ 30-45 ደቂቃዎች ማለት ነበር. ወደ 2/3 ቅጠሎች ወደ ጋብር ማርኬት ተጓዝን እና የተወሰኑ ጣፋጭ የቤልጂየም ዋፍልዎችን ገዝተናል. በጥቅሉ ውስጥ የተቆለለ ቦታ አገኘን, ቁጭ ብለን, እና ከልክ በላይ በእኛ ላይ ከመድረሳችን በፊት የቸኮሌት እና የኬሚካ ድብልቃሾችን አጨፍጭፏል. ጣፋጭ! ከዚያም ወደ ቸኮሌት ቸኮሌት በፍጥነት ተጓዝን እና የትኞቹ የትርፊክቶች ምርጥ እንደሆኑ ያምናሉ. የተወሰኑ ጣዕመ ዜማዎች ገዝቼ ከቡድናችን ጋር ለመገናኘት ተመለስኩ. አንዳንዶቹን ሌሎች ሱቆች ለማሰስ እወድ ነበር, ነገር ግን ጊዜው አልነበረም. የጅማ ሱቅ ከሆንክና ብራጅስ ውስጥ ግማሽ ቀን ብቻ ከሆንክ ጉብኝቱን መዝለል እና ራስህ መደብሮች ውስጥ መሳብ ትፈልግ ይሆናል.
እኛን በማየታችን ተደስተዋል! እነሱ ጠፍተው የተሳሳተ አቅጣጫ ይዘው ይሄዳሉ. በጠባብ ጎዳናዎች ላይ ለመጥፋት በጣም ቀላል ስለሚሆን ሁላችንም ከእነሱ ጋር እንማጸን ነበር. ወደ አውቶቢስ የመኪና ማቆሚያ ቦታ ለመመለስ የእኛን ቡድን ተቀላቀሉ. በመንገዳችን ላይ የቤጂኒሆፍ ፎቅ አከባቢን አልፈን ሄድን . በእነዚህና በመካከላቸው መሃከለኛ ደረጃዎች ውስጥ ነጠላ እና ባሎቻቸው የሞቱ ሴቶች ይኖሩ ነበር. መነኩሲቶች መነኩሲቱን ድህነትን ሳያደርጉ ቅድስናን እና አገልግሎትን መኖር ይችሉ ነበር. በቤንጃፍ ውስጥ ያለው ጸጥታ የሰፈነበት ሁኔታ በሀገራችን በ Bruges ላይ መልካም ቀን ነበር. ወደ ብራጅስ ትቼ እሄዳለሁ. የኛን ግማሽ ቀን በከተማው ውስጥ ለማየት ብዙ እድል ፈጥሮ ነበር, ነገር ግን ወደ ቤልፌሪ መውጣትን, ብዙ ጊዜ ግጥሚያዎችን በመግዛት እና ወደ አንዳንድ ሙዚየሞች ውስጥ ገብቼ ነበር. እሺ, ምናልባት ቀጣይ ጊዜ.
ዋዜማ ራዲዮ- ላለፉት ሁለት ዓመታት ቀውስ ያልተለየውን የኢትዮጵያ የፖለቲካ ሁኔታ አንስቶ ለመነጋገር የአሜሪካ ከፍተኛ ልዑክ ወደ አዲስ አበባ እንደሚጓዝ የአሜሪካ የውጪ ጉዳይ መስሪያ ቤት አመለከተ።
የአሜሪካ የውጪ ጉዳይ መስሪያ ቤት የአፍሪቃ ጉዳዮች ተጠባባቂ ረዳት ሀላፊ ዶናልድ ያማማቶ ከወራት በፊት ከኢትዮጵያ መንግስት ባለስልጣናት ጋር መግባባት የተደረሰባቸው የፖለቲካ ማሻሻያዎች ባለመተግበራቸው የአሜሪካ መንግስትን ቅሬታ ያስረዳሉ ተብሎ ይጠበቃል።
የፖለቲካ እስረኞችን መፍታት ፣ የሰብዓዊ መብት አያያዝን ማሻሻልና ሁሉንም የፖለቲካ ሀይሎችን ያሳተፈ ውይይት መጀመር እንዲቻል ቀደም ሲል በአዲስ አበባ በሚገኙ ዲፕሎማቶችና በመንግስት ባለስልጣናት በኩል በዝግ ውይይቶች መካሄዳቸውን ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ የዋዜማ ምንጮች ይናገራሉ።
በቅርቡም የአሜሪካ ኦክላህማ ግዛት ሴናተር ጂም ኢንሆ ጠቅላይ ሚንስትር ሀይለማርያም ደሳለኝንና የክልል ፕሬዝዳንቶችን ጨምሮ በሀገሪቱ ባለው የፖለቲካ ቀውስ ዙሪያ ሰፊ ምክክር ማድረጋቸው ይታወሳል።
አሁን ዶናልድ ያማማቶ የሚያደርጉት ጉብኝት በተለይ በገዥው ፓርቲ ውስጥ የተፈጠረው አለመግባባት በቶሎ እልባት እንዲያገኝና ከዚህ ቀደም የቀረቡ የፖለቲካ ማሻሻያዎች እንዲተገበሩ ለማበረታታት ነው ተብሏል።
በጣም ምስጢረኛ ናቸው የሚባሉት ያማማቶ በአሜሪካ አስተዳደር ውስጥ በተለይ የምስራቅ አፍሪቃን ጉዳይ በጥልቀት የመረዳትና መፍትሄ የመጠቆም ብቃት እንዳላቸው ይነገርላቸዋል።
በቀጣዩ ወር መጨረሻ ላይ የአፍሪቃ ህብረት ሊቀመንበርነቱን ከሚረከቡት የሩዋንዳው ፕሬዝዳንት ፖል ካጋሜ ጋር በኪጋሊ ቆይታ የሚያደርጉ ሲሆን በኬንያና ሶማሊያም አጭር ቆይታ በማድረግ በፀጥታ ጉዳዮች ላይ ለመነጋገር ዕቅድ እንዳላቸው ዋዜማ ያገኘችው መረጃ ያመለክታል።
በፈጠራ ታሪክ አማራንና ኢትዮጵያን አምርሮ እንዲጠላ በወያኔና በኦነግ ተኮትኩቶ ያደገው ወጣቱ “የኦሮምያ ክልል” ፕሬዝደንት አቶ ሽመልስ አብዲሣ ከሰባት ወራት በፊት ለኦሮሞ ምሁራን በምሥጢር እንዳደረገው የተነገረለት አስደናቂና አስገራሚ ንግግር ብዙ እያወዛገበና “እያስጨነቀን” ነው፡፡ ለዚህ ዓይነቱ ድብቅ ንግግር እምብዝም እንግዳ ባንሆንም የሀገራችንን ያለፈና መፃኢ ዕድል ለማይረዱ የዋሃን ይህን መሰሉ የባለሥልጣንና የባለ ዱላ የዕብሪት ንግግር ብዙ ቢያሳስብ አይገርምም፡፡ በዚያ ላይ ዘመኑም የሽብር ነው፡፡
ሕወሓትም ኢትዮጵያንና አማራን ለማጥፋት በትግርኛ በሚደረጉ የሤረኝነት አባዜ የተጠናወታቸው ስብሰባዎች እጅግ በርካታ ሌሊቶችን ማባከኑ የሚታወቅ ነው፡፡ የነዚያን ዝግ ስብሰባዎች ውጤትም በከፊል አይተናል – ዋናውን ግን በቅርቡ እናያለን (ወያኔዎችና መሰሎቻቸው ገና የዶግ ዐመድ ይሆናሉና! “ዕንባና ጸሎት ሲጥሉ እንጂ ሲወረወሩ አይታዩም” የምንለው ለቀልድ አይደለም)፡፡ የነሱ ዝግ ስብሰባዎች እምብዛም ወደ ውጪ አይወጡም ነበር፡፡ ውጤታቸው ግን በግልጽ ይታይ እንደነበር አጋንንታዊ የተቀበሩ ፈንጂዎቻቸው እዚያና እዚህ እየፈነዳዱ አሁን ድረስ ክፉኛ ሲያውኩን ይታያሉ፡፡ የነዚህኞቹ ከዚያኞቹ የተለዬ መሆኑ ነገርዬው በቶሎ ተዘርግፎ ቁርጣችንን ማወቃችንና የባለሥልጣናቱ ሱሴና ኢትዮጵያየ መዝሙር የፉገራ ጭምብል ስለመሆኑ ብዙም ሳይረፍድ ገና በጧቱ መረዳታችን ነው፡፡ ለማንኛውም ያኛውም ሆነ ይሄኛው ሤራ ከፍላጎት ሳያልፍ በምኞት የሚቀር መሆኑን የማበሥርላችሁ ኢትዮጵያችን ትንሣኤዋ ሊበሠር ጥቂት ጊዜ የቀራት መሆኑን በከፍተኛ መተማመን በመገንዘብ ጭምር ነው፡፡ ነፃነት ግን የቡና ቁርስ አይደለችምና እጅግ ታላቅ መስዋዕትነትን ትሻለች፡፡ ለዚያም የተዘጋጁ እውነተኛ ልጆች አሉ፡፡ ጊዜው ሲደርስና በፈጣሪ ሲታዘዙ ከየበዓታቸው ወጥተው ይህችን ምሥኪን ሀገር በደማቸው ይዋጇታል፡፡ አለመሆኛ ጊዜ እንዳለው ሁሉ መሆኛም ጊዜ አለው፤ ለመረገዝ ጊዜ እንዳለው ለመወለድም ሆነ ለመጨንገፍ ጊዜ አለው፡፡ እያስቸኮለን ያለው ያሳለፍነውና እያሳላፍነው የምንገኘው ሊናገሩት የሚዘገንን መከራና ግፍ “በርግጥ ይወገድልን ይሆን?” የሚለው አጠራጣሪ ጥያቄ ነው፡፡ ከያንዳንዱ ድቅድቅ ጨለማ በስተመጨረሻ ብርሃን መኖሩን አንርሣ፡፡ …
ሤራና ተንኮል ለጊዜው ማስደንገጡ አይቀርም፡፡ አልዋሽም – እኔ ራሴ ያን ንግግር ስሰማ ራሴን ታምሜ ለብዙ ጊዜ ሽብር በሽብር ሆኜ ነበር፡፡ እውነቱን እያወቅሁት የዕብሪት ንግግሩ ግን ለተወሰነ ጊዜም ቢሆን አስበርግጎኛል፡፡ ዕብድና ሕጻናትም ያስደነግጣሉ፡፡
ኢትዮጵያ በዚህን መሰል ዝግ ስብሰባዎች በሚደረጉ ድንፋታዎች የምትጠፋ ሀገር ብትሆን ኖሮ ከመለስ ዜናዊ የበለጠ ክፉና ሤረኛ በምድር እንዳለመኖሩ ይሄኔ ጠፍተን ነበር፡፡ “አሁን አልጠፋንም እንዴ? አለን ማለት ነው?” የሚል አሽሙረኛ ሊኖር እንደሚችል እገምታለሁ፡፡ አልጠፋንም፡፡ ያልጠፋነውም በአንድዬ ፈቃድ ነው፡፡ መገነዣ ክሩ ተፈትሎ የሚድን ሰው አላያችሁም? እንነሣለን!!
የሽመልስ አብዲሣ ንግግር የሁሉም ኦሮሞዎች እምነት ነው ለማለት አይቻልም፡፡ የወያኔ ንግግርና እምነት የሁሉም ትግሬዎች እምነትና አቋም እንዳልነበርና እንዳልሆነም ሁሉ ይሄኛውም ልክ እንደዚያው የአክራሪዎች ዕቅድና ፍላጎት ነው፡፡ ይሁንና ብዙ ተከታይ የላቸውም ብሎ መዘናጋት ሞኝነት ነው፡፡ በዚህን ዓይነቱ ግርግር በሥልጣንም ሆነ በሀብት ተጠቃሚው በርካታ የየጎሣው አባል እንደመሆኑ ጥቅም የማያታልለው የለምና፣ በዚያም ላይ ከልጓም ዘር መሳቡ የሚጠበቅ ነውና “ሁሉም ኦሮሞና ትግሬ ኦነግንና ወያኔን አይደግፍም!” ብሎ መዘናጋት አስፈላጊ አይደለም፡፡ ዘረኞች ስቶ የሚያሳስት ልዩ መግነጢሳዊ ኃይል አላቸው፡፡ በደምብ አየነው፡፡