Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጋሞ ጎፋ ከዚያ በፊት የተማረም ይሁን በመጠኑ የተማረ በማንኛቸውም የመንግሥት ሥራ ያልነበረበት ጠቅላይ ግዛት ነበር። ለአንድ አመት ተኩል ወይም ሩብ እዚያ አካባቢ በነበርኩበት ጊዜ በታቻለ መጠን መምህራን የነበሩና ዩኒቨርስቲ አካባቢ የነበሩ የጋሞ ጎፋ ተወላጆችን ቦታ እንዲያገኙ አደረግኩ። የደርግ መመሪያውም ይኸው ነበርና! እኔ ከዚያ ስለቅ ደምሴ ዴሬሳና መኮንን ገላን በቤተሰባችን ላይ ብቻ ሳይሆን በጠቅላላ የጋሞ ጎፋ ሰው ላይ ምንጠራ ጀመሩ። መኮንን ገላንና ደምሴ ዴረሳ የጋሞ ጎፋ ሰው የሆነ ነቅለው በኦሮሞ ተኩት። ለምሳሌ የአውራጃ አስተዳዳሪ ሁኖ የነበረውን አያሌው ምትኩን፣የነፍጠኛ ልጅ፣ አስነስተው በኦሮሞ፣ የክፍለ አገሩ አስተዳዳሪ ጸሐፊ የነበረውን ሰው ነቅለው በመርጊያ በኦሮሞ ተኩ። ብዙዎቹም ወህኒ ቤት ወረዱ። ከተፈቱም አገር ጥለው ተሰደዱ። የማስታውሰው የኮንሶው ልጅ፣ ገለቦ ሰንጎጎ፣ የጋሞው ወንድሞ ቱንኮላ፣ የኩሎው ልጅ ዘለቀ ጀበሮ እስከዛሬ ስደት ላይ ናቸው። በተዘዋዋሪ መንገድ የመንግስት ሥልጣን መከታ አድርገው የ16ኛውን ምእተ አመት የኦሮሞ ወረራ የጀመሩ የሚያስመስለው ቃና ነበረው። ይበልጥ የሚገርመው መኮንን ገላንን አስተዳዳሪ ያስደረኩት እኔ እንዳልሆንኩና ሌላም የሚመጥን የጋሞ ጎፋ ሰው ስለአልነበረ፣ ያልዘሩት አይታጨድምና፣ ነበር።
አንድ ሌላ የሚያሳዝን አጋጣሚ ተፈጠረ። የተፈጥሮ ቧልታ ወይም ፈተና ሊመስልም ይችላል። “ኢትአግብአነውስተ መንሱት!” እንዲሉ። እኔ ግን ፈተናውን ያለፍኩ ይመስለኛል። ማእከላዊ ታስረው የነበሩ ብዙዎች ኦነግ የነበሩ ሲፈቱ መኮንን ገላን ሳይፈታ ቀረ። የቀረበት ምክንያት ማእከላዊ ባሳየው መጥፎ ምግባርና እስረኛውን ሲያጋጨው ስለነበር ነበር። በተፈታሁ ማግስት ይሁን ሰልስት እስረኛ ለመጠየቅ ማእከላዊ ስሔድ ከሌሎች ጠያቂዎች መካካል አንድ ሴት ልጅ ጋር የቆመችና የምታለቅስ ሴት አየሁ። “ምን አስለቀሰሽ?” ብል ባሌ ሳይፈታት ቀረ አለች። “ባልሽ ማነው?” “መኮንን ገላን” ብላ “አሰፋ አንተንኮ አውቃለህ” አለችኝ። በነጋታው የማእከላዊ ሹሙ ኮሎኔል አርጋው እሼቴ ቢሮ ሔድኩኝ። ጓደኛዬ ነበር። የመጣሁበት ምክንያት ስነግረው ገረመው። ”ብለህ ብለህ መጥፎ ምግባርና እስረኛውን እርስበርሱ ሲያጋጭ ለነበረ ሰው አማላጅነት አማላጅነት ትመጣ ጀመር? እዚህ ይሰራ የነበረውን አታውቅምና ነው?”ሲለኝ የሚስቱንና የልጅቷን ለቅሶ ነግሬው “እስቲ ለአለቃዬ እነግራለሁ” ብሎ ነበርና መኮንን ገላን በማግስቱ ተፈታ። የሚስቱ ስም የሽእመቤት መሰለኝ። ጥያቄው ከተነሳ አይቀር ብዬ ብዙ ዝርዝር ውስጥ የገባሁ መሰለኝ።
ኦነግ የተጸነሰውም ሆነ አሁን ድረስ ያለ የሚመስለው ጅምሩ በአንድ አካካባቢ የኦሮሞ ተወላጆች ነበር። ይህ አካባቢ ደግሞ በመላው ኢትዮጵያ ስለሚገኙት ሌሉች ኦሮሞዎችም ሆነ ኢትዮጵያውያን የሚያውቁት ነገር ቢኖር ከመጤፍ የማይቆጠር ነው። በብዙ ምክንያቶች!
አንደኛ፣ ይህ አካባቢ ሌላውን የደቡብ ኢትዮጵያ ሕዝብ ወደገባርነት ያሽጋገርውን፤ በየካቲት 25, 1967 በመሬት ለአራሹ አዋጅ የተገረሰሰውን፤ የምንሊክ ውርስ የነበረውን ገባርነት አያውቅም። ማለትም፣ ነፍጠኛ የሚባል አለመኖሩ ብቻ ሳይሆን ቃሉንም በቅጡ አይውቁም። ይህንን መሥራች ከነበሩት አቢዮ ገለታና ሌንጮ ለታ ጋር ባደርኩት ውይይት “ነፍጠኛ ማለት ምን ማለት?” ብለው እንደጠየቁኝ “በትዝታ ፈለግ” መጽሐፌ ውስጥ አንስቻለሁ።
ሁለተኛም፣ ከምንሊክ ጀምሮ ልጅ እያሱን ጨምሮ አስከ ኃይለሥላሴ ድረስ ከቤተመንግስቱ ጋር አምቻና ጋብቻ መሆን ብቻ ሳይሆን ከፍተኛውን ደረጃ የመንግስት ስልጣን ለመያዝ የበቁ ናቸው። የአሁኑ የኃይለሥላሴ አልጋ ወራሽና “የዘውዱ ተስፈኛ” ከዚሁ አካባቢ ነው።
በደርግ ዘመን ከፍተኛውን የመንግስት ስልጣን የያዙ ከዚሁ አካባቢ የወጡ ነበሩ። ላለፈው 120 ዓመት የኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ በመንግስት ቁልፍ ቦታ በመያዝ የኢትዮጵያን መንግስት ያሽከረከረ ብቸኛ አካባቢ ቢኖር ብቸኛው ይህ አካባቢ ነበር። የቀረው ኦሮሞ ገባርና “የበይ ተመልካች” ነበር።መነሻ ምክንያት ነበረው/አለው። ለመጀመሪያ ምንሊክን “ወርቁን እዚያው እንጦጦ ድረስ እናመጣሎታለንና እዚህ ድረስ አይልፉ!” በሚል ከገባርነት ዳኑ። ሁለተኛው የመጀመሪያው የፕሮቴስታንት እመነት መሠረት እዚያው ጣለ/ሆነ። ለዚህ አንድ ስውዲናዊ የጻፈውን Evangelical pioneers in Ethiopia: Origins of the Evangelical church Mekane Yesus 1978 by Gustav Arén የሚል መጽሐፍ ማንበቡ ገለጫ ይሆናል።
ኤርትራ ውስጥ በተፈጠረው የኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን የውስጥ ሹኩቻ የተባረሩና የፈረንጅም እጅ የነካካቸው ተሰደው ለማረፊያ የተሰጣቸው ያ አካባቢ ነበር። መካነ የሱስ ቤተክርስቲያን የዚያ ውጤት ነው። በዚህ ምክንያት፣ አንደኛም ከላይ ተጽእኖ የሚያደርግ የበላይ ነፍጠኛ ባለመኖሩ በትምህርት በኢትዮጵያ በከፍተኛ ደርጃ የተስፋፋበት አካባቢ ሆነ። ከፍተኛ ባለስልጣናትን ለማፍራትም ምንጩ ይኸው ነው። ገዥው የሚባለው አማራ እንዲህ ሥራ ፍለጋ የመጣው ካልሆነ የለበትም። አማርኛም አይነገርበትም። ኦሮምኛ ካልተናገሩ (Lingua Franca) በስተቀር በዘመን ደርግ እንኳን በየሆቴሉ ምግብም ለማዘዝና መኝታ ለማግኘት አስቸጋሪ ነበር። ይህንን ብዙዎች የጻፉበትም ቢሆንም እኔ በግሌም የደረሰብኝ ነው።
ተሰሚነት፣ ተጽእኖ፣ ስፋትና ጥልቀት ያለው አካል በኢትዮጵያ ቢኖር የመካነ የሱስ ቤተ ክርስቲያን ነው። በመላው ደቡብና ምእራብ ኢትዮጵያ ይህ ኃይሉ በአደባባይ ይታያል። ዩኒቨርስቲ እያለህ አምስት ኪሎ መካነ የሱስ ህንጻ ለሁለት አመት አመት ያክል ኖሪያለሁ። ከዘበኛው ጀምሮ የመነጋጋሪያው ቋንቋ ኦርምኛ ነበር። አለቃው ወዳጄ የነበሩት ቄስ ጉዲና ቱምሳ ነበሩ። ባሮ የቄስ ጉዲና ቱምሳ ወንድም ነበር።
አንዴ፣ በ1970 በጋ ይመስለኛል በባሮ ቱምሳ ቮክስዋገን መኪና ጉለሌ ዮሐንስ ለታ ቤት አመሸን።በኔ አነሳሽነት ነበር ውይይቱ የተጀመረው። ይህንን በኦሮሞ ሥም የሚያደርጉትን እርግጠኛ ባልሆንም እጠረጥር ስለነበር የሚያስቡት “አንደኛ ታሪካዊ መሠረት እንደሌለው፣ ሁለተኛም ቢኖርም እነሱ በኦሮሞ ሕዝብ ሥም ለመናገር መሰረታዊ ታሪካዊ ብቃት እንደሌላቸው” ለመግለጽ ነበር። በክስና ውቅስ መንገድ ሳይሆን ወዳጅ ወዳጁን እንደሚመክረው ማለት ነው። አልሰሙኝም! ማስረጃው ከዚያ ቀን ጥቂት ቆይቶ ዮሐንስ ለታ ሌንጮ ተሰኝቶ ሸፈተ። ቆየት ሲል ደግሞ ባሮ ቱምሳ ተከተለ።
ይህ ከላይ የገልጽኩት ማለትም የምንሊክ ተጽእኖ አለመኖር፣ ትምህርት፣ ከነገሥታቱ ጋር መጋባት እና የፕሮተስታንት እምነት ተደማምሮ ከሌላው የማግለልና ራስን የማግለል/ የመገለል (Insulated)፣ በውስጠ ታውቂነት እበለጣለሁ የማለት ስሜት (Supriority Syndrom) የፈጠረ ይመስለኛል።
ከእስር እንደተፈታሁ በአምስት ኪሎ በኩል ሳልፍ መካነ የሱስ ህንጻ ገባሁ።ኖሬበታለሁና የማውቀው ሰው ባገኝ ብዬ ነበር። ቤቱ ጭር ያለና የተወረረ መሰለኝ። በወቅቱ አለቃ ወደነበረው ወደ ቄስ ፍራንሲስ እስጢፋኖስ ቢሮ ገባሁና ተዋወቅን። “ምነው ቤቱ የተወረረ መሰለ?” አልኩት ሳቀና “የለም! ሥራውን ሁሉ ለየአካባቢውና ለአካባቢው ቤተክርስቲያን አከፋፈልኩ” አለኝ። “ነጻ አውጭ ሆንክ እንዴ!?” ስለው “እሱን እንኳን አላውቅም!” ብሎ የነበረውን የሚያሳዝን ታሪክ ተወያየን። ቄስ ፍራንሲስ የቡርጂ ልጅ መሰለኝ። አሁን አሜሪካን ነው ያለው ብለውኝ ፈልጌ አጣሁት። ቡርጂ ማለት እንደሲዳማና ጌዴኦ በኦሮሞ የተከበብች ደሴት ነች።
ይህ የኋላ ታሪክ ፈረንጅ background History የሚለው የተነሱትንና የሚነሱትን ነጥቦች የበለጠ ለመረዳት ትንሽ ብርሐን ይፈነጥቃል በሚል ነው።ኦነግ መሥራቾች ኦሮሞ ከመሆናቸው ሌላ/በስተቀር (ያንንም የሚያስጠይቅ አንዳንድ ነጥብ አይጠፋም) ስለኦሮሞ ሕዝብ ሕመም፣ ቁስል የስሚ–ሰሚ ካልሆነ በስተቀረ እምብዛም ናቸው ለማለት ነው። ሥልጣንን ግን ጥቁሙንና ጣእሙን ማወቃቸውና የበለጠ ሥልጣን ፈላጊ መሆናቸው ብዙ የሚያጠያይቅ አይመስለኝም።
መቃወም ብቻ ሳይሆን እንዳለ ወያኔ ቻርተር ብሎ ያመጣውን ብጣሽ ወረቀት እንዲወድቅ በማድርግ በሌላ አዲስ ሰነድ እንዲተካ ያደርግንም እዚያ ውስጥ ነበርን። እኔ በምንም ለምንም ድምጽ አለመስጠት ብቻ ሳይሆን ድምጽ እንዲሰጥበት የመጣውን ቻርተር ይሉት የነበረውን ወረቀት ከሽፎ በሌላ እኔ ባመጣሁት ሐሳብ እንዲተካ አድርጊያለሁ።
ይህ እኔ የምለው እውነት ብቻ ሳይሆን በወቅቱ ሙሉ ለሙሉ በድምጽም በቪዲዮም የተመዘገበ፤ በተሌቪዥን ይተላላፍ የነበር፤ ተሌቪዥን የነበረው የኢትዮጵያና የዓለም ሕዝብ የተከታተለው፤ ከዓለም የተሰባሰቡ ጋዜጤኞች የመዘገቡትና ያስተላለፉት ነው። ይህ የተሰነዘረው አስተያየት ከዚህ ከታወቀው፤ ከተመዘገበው፤ ከተረጋገጠው ጋር የማይሔድ ነው። ይህንን የመስለ ተረት አዘል ነገር ስለፕሮፌሰር አስራት ላለፈው 20 ምናምን አመታት ሳነብ ነበር። ለዚህ ያልነበር ታሪክ ፈጠራ ምክንያት የሚመስለኝን ትንሽ ቆየት ብዬ ለማሳየት እሞክራለህ። በዚህም ላይ የዛሬ 20 አመት ገደማ ስለፕሮፌሰር አስራትና ስለመላው አማራ ድርጅታቸው ጽፌ ራዕይ በሚባል ጀርመን ይታተም በነበር መጽሔት ላይ ወጥቶ ስለነበር አሁን የለኝምና ፈልጌ አንድ ቀን በድሕረገጻት ላይ መለጠፌ አይቀርም።
እዚህ ጥያቄው ላይ ሁለት ቁልፍ ቃላት አሉ።”ተቃውሞ ያሰሙና ድምጸ ተአቅቦ ያደርጉት” ይላል። ታቃውሞ ስለምን እንዳደርጉ ስለአልተገለጸ እዚያ ውስጥ አልገባበትም። በኤርትራ ጉዳይ ላይ ተአቅቦ አድርገዋል። ለመሆኑ ተአቅቦ ማለት ምን ማለት ነው? የታወቀውና ተቀባይነት ያለው (official) ትርጉሙ ይኸውና።
ፕሮፌሰር አስራት ታአቅቦ ያደረጉት በዚህ ትርጉም ውስጥ A person may also abstain when they do not feel adequately informed about the issue at hand, or has not participated in relevant discussion በሚለው መሠረት ነው። ያሉትን ቃል በቃል የማስታውሰውን ያክልላና ራሴን ተጠራጥሬ ሌላ እዚያው ስብሰባ ላይ የነበር ሰው ጠይቄ እንዳረጋገጥኩትም አስራት ያሉት “የላከኝ የከፍተኛ ትተምህርት ተቋም በኤርትራ ጉዳይ ላይ ድምጽ እንድሰጥ መመሪያ ስለአልሰጠኝ በዚህ ጉዳይ ላይ ድምጽ ለመስጠት አልችልም” ነበር።
ፕሮፌሰር አስራት ወልደየስ በዚህ ስብሰባ መዝጊያ ላይ አስተያየት ሰጥተው ነበር። አስተያየታቸውም “እስከዛሬ በብዙ አለም አቀፍም ሆነ የአገር ውስጥ ስብሰባዎች ተካፋይ ሆኜ አውቃለሁ። እንደ ክቡር አቶ መለስ ዜናዊ አይነት ሊቀ መንበር እስከዛሬ አላየሁም። ብቁና የተዋጣላቸው ሊቀ መንበር ስለሆኑ ተከፋዮች ተነስተን ይህንን በጭብጨባ እንገልጥ” የሚልነበር። ከዚያ ተስፋዬ ሐቢሶ ተነስቶ መናገራያውን ማይክራፎን ከፊቱ ዘንጥሎ ለማውጣትና በቁጣ ወደዚያ ለመሔድ እየዳዳው “እስከዛሬ ይህ ሁሉ የዩኒቨርስቲ ተማሪ ሲያልቅ ድምጽህን ሰምተን የማናውቅ ሰውዬ ዛሬ ደጎሞ አጨብጭቡ ትለናለህ!” ብሎ የሚናገረውን ሳይጨርስ ተሰብሳቢዎቹ አዳራሹን ለቀን ወጣን። ይህ የአስራት የመጨረሻ ንግግርና አስተያየት ተነስቶም ተጠቅሶም አያውቅም። እዚያ ደግሞ ተመዝግቦ የተቀመጠና ለዘለዓለም የሚኖር ነው።
ከዚህ ስብሰባ አንድ ሌላ ትዝ የሚለኝ፤ስብሰባው በተጀመረ በ15ኛው ደቂቃ ወይም እንዲያ “ገለልተኛ ሊቀ መንበር ካልተመረጠ አንተ ይህንን ሁሉ ሥልጣንና ተከታይ ይዘህ ሊቅ መንበር ሆነህ በገለልተኝነት መምራት አትችልም!” አልኩኝ መለስ ዜናዊ አበደ! ትርፍ ቃላትም ተለዋወጥን! ይህንን ሐሳቤን የደገፈ አንድ ሰው ብቻ ነበር። እሱም አቶ መሸሻ ብሩ ነበር። ከዚያ መለስ ዜናዊ በንዴት ለአንድ ሰዓት ይመስለኛል እረፍት ሰጠ። ከእረፍት መልስ፣ በኋላ ጠቅላይ ሚኒስቴር የሆነው፣ ታምራት ላይኔ፣ ሁለት ገጽ የሚሆን ዘለፋ ጽፎ መጥቶ ዘለፈኝ። ፍሬ ነገር አልነበረውምና አላስታውሰውም! “በደንብ ሳትደራጁ መጥታችህ ደሙን አፍስሶ የተዳረጀውን ኢሕአደግን ማፍረስ ትፈልጋላችሁ!’ የሚል እንደነበረበት አስታውሳለሁ። ኢሕአደግ ዛሬ፣ እኔ እንኳን ባልሆን፣ የዘረፋ ነቀዝ ውስጡን ቦርቡሮ ጨርሶ ኮፈኑ ብቻ ያለ ይመስለኛል።
ፕሮፌሰር አስራት በዚያው ሰሞንም ቢሆንም ወዳጄና የቅርብ አማካሪያቸውም አይነት የነበርኩ ይመስለኛል።ከዩኒቨርስቲ ተውክለው የመጡት እሳቸውና ዶክተር መኮንን ቢሻው ነበር። መኮንን ቢሻው የዩኒቨርስቲ ተማሪዎች ማሕበር ሊቀ መንበር ከመሆኑም ሌላ የማሕበራዊ ሳይንስ (Social Science) ፕሮፌሰር ነበር። አንድ መቀመጫ ብቻ ሲመደብላቸው መኮንን ተመልካች ሆነና አስራት ተሳታፊ ሆኑ።ምጸቱ የጀመረው እዚያ ላይ ይመስለኛል። ፖለቲካ የሚያውቀው ተመልካች ሆኖ ፖለቲካ የማያውቀው ተሳታፊ መሆኑ ላይ።
የዚያን ሰሞን ተሳታፊዎች ሁሉ አዲስ አበባ ሂልተን ሆቴል ታጉረን ስለነበር ፕሮፌሰር አስራት በየማታው”አስፋ እነዚህ ልጆች ምን አድርግ ነው የሚሉኝ? ይስድቡኛል ያዋርዱኛል!” ይላሉ። በተቻለ መጠን አስረዳለሁ፣ “መቶ ሃምሳ ያክል ሰው በየቀኑ እኔን እየሰደብኝ ችያለሁና መቻል ነው” እላለሁ። ሳስበው ነገር አለሙና የሚደረገውም ሆነ ኢትዮጵያ ያለችበትን ሁኔታ በቅጡ የተረዱት አይመስለኝም።
“መላው አማራ” የሚል ድርጅት ሊያቋቁም ላይ ታች ሲሉ አገኘኋቸው። በአገር አቀፍ፣ ማለትም በኢትዮጵያ ደርጃ የተደራጁትን ጨምሮ እሱን ትታችህ መላው አማራ ውስጥ ግቡ ማለት ጀመሩ። አንድ ቀን በጥሞና መከርኳቸው። “አንደኛ ይህን ያደርጉ እንደሆነ ለወያኔ እጅ ሰጡ ማለት ነው። ይኸውና አማራ ተደራጅቶብህ መጣብህ! ለማለት ያገለግለዋል። ሌላው ደግሞ እውነትም ሆነ አልሆነ ያለፉት መንግስታት የአማራ መንግስታትና ነገስታት ስለሚባሉ ዘውዱን ሊመልስብን ለሚል መሳሪያ ሊሆን ይችላልና…” የመሳስለውን ነበር። አልሆነምና መላው አማራ የሚል ድርጀት መሰረቱ።
ላሳጥረውና፣ ብዙ ሌላ የማውቀው ስለሌለ ነው ላስጥረው ያልኩት፣ በ1984 አሜሪካ መጡና የሞራል ግዴታ ስለመስለኝ ለመካፍልም እሳቸውንም ሰላምታ ለመስጠት ስብሰባው አዳራሽ፣ ዋሺንግተን ዲሲ ሔድኩ። አዳራሹ ከጢም እስከገደፉ ሞልቷል። አብዛኛው የወያኔ ተቃዋሚ ነኝ ይል የነበርና ትላንትና ኮምኒስት ነኝ የሚል አሁን ደግሞ እዚሁ ኢድሐቅ ተብሎ የተሰየመው ድርጀት አባላትና ተባባሪዎች ነበሩ። ለብሔረሰብ ድርጀት እንዲህ ግልብጥ ብለው መምጣታቸው ገረመኝ። ከዚያ አስራት መጡና ገና ከመግቢያው ጀምሮ የማይቋርጥ፣የሚያደነቁር ጭብጨባ አዳራሹን ሞለው። አስራታ ገቡ።ካባ ለብሰው ነበር የመጡት። ደነገጥኩ! ካባ የምን ምልክት ነው። የዩኒቨርስቲ ፕሮፌሰር ካባ ለብሰው ምን መልእከት እያስተላለፉ ነው? የቤተ መንግስት፣ ማለትም የንግሥናና የቤተክህነቱ አጣምሮ ነው? ካባ የነዚህ አርማ ነውና።
ከዚያ አስራት በተነፈሱ ቁጥር አደንቋሪ ጭብጨባ ስለቀጠለ አንድ ከጎኔ ተቀምጠው የነበሩ የፍርድ ሚኒስቴር ምክትል ሚኒስቴር የነበሩ የሕግ ባለሙያ “በል አስፋ አንተ ክቻልክ ቀጥልብት እኔ እንዲህ አይነቱን አልችልም!” ብለው ወጡ። እኔ ጨርሼ ወጣሁ። ፕሮፌሰር አስራትን ላገኛቸው አልፈልኩም። የምንነጋገረው ነገር የለማ!
ንውላድኩም ምስናይ ብናይ ትምህርቲ-ሓኪም: ኩሎም ሕጻናት ተመሃሮ ኣብ ከተማ በርን በቢእዋኑ ክምርመሩ ምእንቲ ናይ ትምህርቲ-ሓኪም ምክትታል ይግበር። ተወሳኪ መብራህርሂን ምኽርን ድማ ክፋል ናይ እቲ ኣገልግሎት አዩ።
ንትምህርቲ ብቑዕ ሙኻን: ውላድኩም ኣብ መንጎ ክልተን ሽዱሽተ ዓመትን ምስ ዝርከብ? ውላድኩም ብዘይ ጸገም ትምህርቲ ክጅምር ምእንቲ ኣብዚ ናይ ሓበሬታ ወረቐት እዚ ኣገደስቲን ዝኾኑ ሓበሬታታት ትረኽቡ።
ጉባኤው በሃገሪቱ ወቅታዊ ሁኔታ ላይ ባወጣው የአቋም መግልጫ፣ ከሁሉም በላይ ሃላፊነት ያለበት መንግስት በመሆኑ በአርቆ አስተዋይነትና በአባታዊ መንፈስ ተገቢውን ሁሉ እንዲያደርግ ጠይቋል።
ሕብረት ኣፍሪካ ኣንፃር ኣኽራሪ ጉጅለ ቦኮ ሓራም ዝዋጋእ 7,500 ወታደራት ዝሓቁፍ ዞባዊ ሓይሊ ክዋፈር ሎማዕንቲ ዓርቢ ኣብ መኽፈቲ ስነ ስርዓት መራሕቲ ኣፅዲቑ።
ናይጀሪያ፣ካሜሩን፣ቻድን ቤኒንን ንምጥፍኣ ህይወት ኣሽሓት ናይጀሪያዊያን ስቪላትን ምስ ካሜሮንን ቃላይ ቻድን ንዘዳቡው ሰፊሕ ክፍለ ግዝኣት ቦሮኖ ንዝተቖፃፀረ ቦኮ ሓራም ንምግጣም ሓቢረን ንምስራሕ ኣብ ቀረባ ተሰማሚዐን ኣለዋ።
‹‹ለጌታህ ለአምላክህ ስገድ እርሱንም ብቻ አምልክ›› ማቴ 10፡4 ‹‹ለጌታ ስገድ እርሱንም ብቻ አምልክ›› ማር 4፡8 ‹‹እውነተኛ አምላክ ብቻ የሆንህ አንተን የላክኸውንም ኢየሱስ ክርስቶስን ያውቁ ዘንድ ይህች የዘላለም ሕይወት ናት።›› ዮሐ...
በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት መሠረት የማንነት ጥያቄ በሚያነሱ ዜጎች ላይ የሚፈጸም ግድያ፣ ሕገወጥ እስራት፣ አፍኖ መሠወር፣ ማፈናቀልና ንብረት መንጠቅ በአስቸኳይ ይቁም!! – ETHIOPIAN HUMAN RIGHTS COUNCIL
በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት መሠረት የማንነት ጥያቄ በሚያነሱ ዜጎች ላይ የሚፈጸም ግድያ፣ ሕገወጥ እስራት፣ አፍኖ መሠወር፣ ማፈናቀልና ንብረት መንጠቅ በአስቸኳይ ይቁም!!
“በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት መሠረት የማንነት ጥያቄ በሚያነሱ ዜጎች ላይ የሚፈጸም ግድያ፡ ሕገወጥ እስራት፡ አፍኖ መሠወር፡ ማፈናቀልና ንብረት መንጠቅ በአስቸኳይ ይቁም!!” በሚል ባወጣው 141ኛ ልዩ መግለጫ የወልቃይት፡ የቅማንት፡ የቁጫና የኮንቶማ ማህበረሰቦች አባላት ያነሷቸውን የማንነት ጥያቄዎች ተከትሎ በየክልሎቹ የተነሱ ግጭቶች የደረሰውን የሰው ህይወት መጥፋት፤ የአካል መጉደል፤ ህገወጥ እስራት፤ ድብደባ፤ የንብረት ውድመትና የተለያዩ ማህበራዊ ቀውሶችን አጋልጧል።
ሰመጉ ባደረገው ምርመራ የወልቃይት ተወላጆች ህወሃት በትጥቅ ትግል ላይ ከነበረበት ግዜ ጀምሮ በተለያዩ ቦታዎችና ግዜያት “እኛ አማሮች እንጂ ትግሬዎች አይደለንም” በማለት የአማራ ብሔረተኝነት የማንነት ጥያቄ ሲያነሱ መቆየታቸውን አስታውሶ፤ ተቃውሟቸውን በተከታታይ በሰላማዊ መንገድ ባሰሙ የወልቃይት ማሕበረሠብ አባላት ላይ በአካባቢው የሚገኙ የትግራይ ክልል መንግሥት የፀጥታ ሃይሎች መሆናቸውን አብራርቷል።
ሰመጉ የማንነት ጥያቄ በማንሳታቸው ብቻ ከወልቃይት አካባቢ በትግራይ ክልል መንግሥት የፀጥታ ሃይሎች የተገደሉ 34 ሰዎች፤ ታፍነው የደረሱበት ያልታወቀ 93 ሰዎች፤ ከቤት ንብረታቸው የተፈናቀሉ 137 ሰዎችን ጨምሮ ድብደባና ማሠቃየት የደረሰባቸውን ሰዎች ስም ዝርዝር ማግኘት ችሏል። በተመሳሳይም የቅማንት ማሕበረሰብን የብሔረሰብን የማንነት ጥያቄ ተከትሎ የአማራ ክልል የጸጥታ ኃይሎች ጥቅምት 22 2008 ዓም በአርማጭሆ ወረዳ፤ ማውራ ቀበሌ ውስጥ በወሰዱት የኃይል እርምጃ በህገወጥ መንገድ የተገደሉ 22 ሰዎች ዝርዝር ለማጣራት ተችሏል።
“የአማራ” ነፃ አውጪ ድርጂት ዋናው ሊቀመንበር = ምናልባትም Gestapo ያሰለጠነው የከተማ ወፈፌ = ስለሆነም ነው መፈክሩ: “ናዚዎች አይሁዶችን እንደፈጅዋቸው እኛም ትግሬዎችን እንፈጃቸዋለን” የሆነው::
ጥቂት ጉራጌዎችና እንዲሁም በገፍ የራስ መኮንን በረት ውስጥ የተፋሩትም አሉበት፣ ግን ከአንድ ሁለቱ ጉራጌዎች በስተቀር ሌሎቹ ራሳቸውን እንደ አማራ ነው የሚያስተዋውቁት:: እኔም ብሆን ይሄንን ሁሉ ሕርኽራኽ (ሕርኽራኽ= best TIGRIGNA word ስብጥርነታቸውን ለመግለፅ) ስለተገነዘብኩኝ ነው አማራ የሚለውን ቃል በጥቅስ ቅንፍ “” ውስጥ መክተቴ!
የ “Cognavirus” ወረርሽኝ ወረርሽኝ (COVID-19) ን ለመዋጋት አስፈላጊውን እርዳታ ለመስጠት በዓለም ዙሪያ ከሚገኙ የመረጃ ምንጮች ጋር የ “አየርግዌይ” ቡድን ከ Airgways.com ቡድን ጋር በትብብር እየሰራ ነው። ከተባበሩት መንግስታት ዋና መሥሪያ ቤት እና ከዓለም ጤና ድርጅት ማእከል (አለም አቀፍ) ማዕከል በተደረገው ጥሪ ላይ ከ “ጠንካራ ቤት” ቆይ ከሚለው ዘመቻ ጋር በመተባበር እንቆማለን ፡፡
የዓለም ህዝብን እና በዓለም አቀፍ ኢኮኖሚያዊ ተፅእኖዎች ላይ በተመጣው የኮርናቫቫይረስ ወረርሽኝ ተፅእኖ ሳቢያ የአጋርጓጅ ቡድን የአለምአቀፍዎን “ቁርጠኝነት በቤት ውስጥ ይቆዩ” የሚለውን ዘመቻ ያደንቃል። የፀጥታ እርምጃዎችን ከፍ ማድረጉ የሰው ልጅ በአሁኑ ጊዜ እያጋጠመው ያለው መዘዝ ቢኖርብንም በፍጥነት ለማገገም ያስችለናል ፡፡
የኮርኔቫቫይረስ COVID-19 ጋር እያጋጠመን ያለው የዓለም የጤና ቀውስ ከዚህ በፊት ታይቶ የማይታወቅ ነው ፣ ስለሆነም የተለመዱት ምላሾች አይሰሩም እና የፈጠራ ምላሾች ያስፈልጋሉ ብለዋል ፣ የዚህ ወረርሽኝ ወረርሽኝ ለየት ያለ እድል ያለው ፡፡ ይበልጥ ዘላቂ ወደሆነ እና ሁሉን አቀፍ መንገድ ለመምራት ማገገም ፡፡
ጉግል አዲስ የድር ጣቢያ ከፈጠረ እና ስለአዲሱ የኮሮኔቫቫይረስ መረጃ ለሚፈልጉ ሰዎች የፍለጋ አማራጮቹን አሻሽሏል ነገር ግን ጥረቱ በፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባወጀው ዕቅድ እቅዱ ይሳካል ፡፡ እ.ኤ.አ. ቅዳሜ ከ 03/21 ጀምሮ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ተጠቃሚዎች “ኮሮናቫይረስ” ወይም ተዛማጅ ቃላትን ሲጽፉ ፣ ስለ ስቴቶች እና ወደ ከስቴቱ የጤና መምሪያዎች እና አገናኞች መረጃ እና የበሽታ ቁጥጥር እና መከላከል ማእከል በስተቀኝ በኩል ታዩ ፡፡ ከአሜሪካ። ጉግል ተጠቃሚዎችን ከውሂብ ፣ ከደህንነት ቪዲዮዎች እና ከእርዳታ ጥረቶች ጋር የሚያገናኝ አዲስ ድር ጣቢያ (http://www.google.com/covid19//2000) የተባለ ድረ ገጽም አካቷል። ጉግል ድር ጣቢያው በቅርቡ በብዙ ቋንቋዎች እና አገራት የሚገኝ ይሆናል ብለዋል ፡፡
በዓለም ላይ ያሉትን ሁሉንም ክስተቶችና ክስተቶች በማምጣት ሚዲያዎች መረጃውን ያሳውቀናል ፡፡ የኮሮናቫይረስን ተፅእኖ ለመቀነስ የወቅቱን ህጎች ማሳወቅ እና መተግበር በጣም ስኬታማ የሆኑት የመከላከያ ፕሮፊሊክስ እርምጃዎች ናቸው ፡፡
በዓለም ዙሪያ በዓለም አቀፍ ደረጃ የኮርኔቫቫይረስ መከላከያ ዘመቻ እየተካሄደ ነው ፡፡ እርስዎ እና ቤተሰብዎ መፈክርን እንዲቀላቀሉ እንፈልጋለን ፡፡ በዓለም ዙሪያ ከ airgways.com ድር ጣቢያ ለማስተላለፍ አስተያየትዎን ፣ ሥራዎን ፣ ዕቅዶችዎን ፣ ታሪኮችንና ሌሎች ተግባሮቹን በመላክ ይላኩልን ፡፡ እርምጃን በመከላከል ይቀላቀሉ!
በአየርጌዌይ እያንዳንዱን ሰው “ቤት ቆይ” የሚለውን ዘመቻ እንዲቀላቀል በመጋበዝ የመግባባት ነፃነትን ከፍ አድርገን እንቀጥላለን ፡፡ ለጎረቤትዎ እንደ ጠቀሜታ ጠቀሜታዎ ያለዎትን ቁርጠኝነት እናደንቃለን ፡፡
በአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያ የተሰማኝን ጥልቅ ሀዘን እየገለፅኩ ለቤተሰቦቹ ፣ ለወዳጅ ዘመዶቹ እንዲሁም ለመላው አገራችን መፅናናትን እመኛለሁ፡፡ pic.twitter.com/8mSsZSGF0q
የውበት ሳሎን የሂሳብ አያያዝ አድካሚ ሂደት ሲሆን ብዙ ልዩ ሥራዎችን ያካተተ ነው ፣ እነዚህም በእንደዚህ ዓይነት የንግድ እንቅስቃሴዎች ውስጥ አስፈላጊ አይደሉም ፡፡ አንዳንድ ጊዜ የኩባንያው ዳይሬክተር በተቻለ መጠን ወጪን ለመቀነስ ለሚፈልጉ ጥራት እና ጥራት ላላቸው የሂሳብ እና የውበት ሳሎን የጥገና ፕሮግራሞች ምርጫን መስጠቱ ሊከሰት ይችላል ፡፡ በዚህም ምክንያት እሱ ወይም እሷ በንግድ ሥራ ረገድ ከፍተኛ መጠን ያለው መረጃን ለማስኬድ እና ለመተንተን ጊዜ እጥረት ፣ እንዲሁም የአስተዳደር ፣ የቁሳቁስና የሂሳብ መዛግብት ፣ በደንበኞች መዝናኛ ሳሎን ላይ የስታቲስቲክስ ጥገና ፣ የልዩ ባለሙያ ሥራ አመራር , ውስብስብ እና ሰፊ ስርዓት ጉርሻዎች እና ቅናሾች እና ሌሎች ብዙ እንቅስቃሴዎች መቆጣጠር። በዚህ ሁኔታ ውስጥ የዚህን ድርጅት የማምረቻ ሂደት ለማመቻቸት የተሻለው መሣሪያ የዩኤስዩ-ለስላሳ የሂሳብ መርሃግብርን ለአንድ የውበት ሳሎን ማስተዋወቅ ነው ፡፡ እሱ ለቆንጆ ሳሎን ንግድ በጣም ጥሩ ፕሮግራም ተደርጎ የሚቆጠር ሲሆን የቁሳዊ ሂሳብን እንዲሁም በራስዎ የውበት ሳሎን ውስጥ የሂሳብ ሠራተኞችን እና የአስተዳደር አካውንቲንግን በፍጥነት ሊያሠራ ይችላል ፡፡ የሂሳብ መርሃግብር ችሎታዎች በተፈጠሩ አስተማማኝ መረጃዎች ላይ በመመርኮዝ መዝገቦችን በወቅቱ ለማቆየት የዩኤስዩ-ለስላሳ የውበት ሳሎን የሂሳብ አያያዝ ሶፍትዌር ይረዳዎታል ፡፡ የዩኤስዩ-ለስላሳ የሂሳብ አያያዝ እና የውበት ሳሎን የንግድ ሥራ አሰራሮች በማንኛውም የንግድ ሥራ መስክ ያሉ የንግድ ድርጅቶችን ፍላጎቶች በትክክል ይመለከታሉ-የውበት ሳሎኖች ፣ የውበት ስቱዲዮዎች ፣ የጥፍር ሳሎኖች ፣ እስፓ ማዕከላት ፣ የቆዳ ሳሎኖች ፣ ንቅሳት ስቱዲዮዎች ፣ የመታሻ ሳሎኖች ፣ እና ሌሎችም ፡፡ የዩኤስዩ-ሶፍት እንደ የውበት ሳሎን የሂሳብ አያያዝ እና ጥገና ስርዓት በካዛክስታን ሪፐብሊክ እና በሌሎች የሲ.አይ.ኤስ. ሀገሮች ገበያ ውስጥ በሚመች ብርሃን ደጋግሞ እራሱን አረጋግጧል ፡፡ የዩኤስዩ-ለስላሳ የሂሳብ መርሃግብር ቀላል እና ለአሠራር ምቾት እንዲሁም በማንኛውም ጊዜ ስለ የውበት ሳሎንዎ ውጤት መረጃን በቅደም ተከተል የማቀናበር እና የመተንተን ችሎታ የጎላ ነው ፡፡ የዩኤስዩ-ለስላሳ የውበት ሳሎን ጥገና እና የሂሳብ አያያዝ ፕሮግራም እንደ ዳይሬክተር ፣ አስተዳዳሪ ወይም የውበት ሳሎን ማስተር እንዲሁም እንደ አዲስ ሰራተኛ ለመጠቀም ቀላል ነው ፡፡ የዩኤስዩ-ለስላሳ የሂሳብ መርሃግብርን መጫን በጣም አስፈላጊ ውጤት አሁን ሁሉንም ትንታኔዎች በመቆጣጠር እና ስለ ኩባንያው መሻሻል አቅጣጫ ማወቅ ያለብዎት ሲሆን ይህም ሁልጊዜ ቁጥጥር ሊደረግበት ይገባል ፡፡
የተለያዩ ሪፖርቶች የውበት ሳሎን ንግድን ለመቆጣጠር ይረዳሉ ፡፡ የሂሳብ አያያዝ መርሃግብሩ የውበት ሳሎን ኃላፊ አስፈላጊ የአመራር ውሳኔዎችን የማድረግ እድል ይሰጠዋል ፡፡ የራስ-ሰር የሂሳብ መርሃግብር እና የውበት ሳሎኖች እንቅስቃሴዎች የሂሳብ አያያዝ አስፈላጊ መረጃን ያስገባዎታል ፣ መረጃን የማስገባት እና የማውጣት ሂደቱን ያፋጥናል ፡፡ የንግድ ሥራ አመራር መርሃግብሩ የውበት ማእከሉ የውበት እስቱዲዮ እንቅስቃሴዎችን ትንተና እንዲያቀናጅ ያስችለዋል ፣ ይህም ሠራተኞቹ ጊዜያቸውን ከማያስፈልግ መደበኛ ሥራ ነፃ እንዲያወጡ እድል ይሰጣቸዋል ፡፡ የውበት ሳሎኖችን (የውበት ስቱዲዮ ፣ እስፓ ፣ ስፓ ማዕከል ፣ የፀሐይ ብርሃን ፣ ንቅሳት ስቱዲዮ ፣ ወዘተ) ለማስተዳደር እንደ መርሃግብር የዩኤስዩ-ሶፍት ገፅታዎች እና ጥቅሞች በዝርዝር እንመልከት ፡፡ የውበት ሳሎንዎ ሱቅ ካለው ታዲያ ለቆንጆ ሳሎኖች በሂሳብ አያያዝ ፕሮግራም ውስጥ ከምርቶች ጋር አብሮ መሥራት የሚችሉበትን መንገድ እንደወደዱ እርግጠኛ ነዎት ፡፡ ለእያንዳንዱ ምድብ እና ለሸቀጦች ንዑስ ምድብ የጠረጴዛ ስታትስቲክስ ማድረግ ፣ እንዲሁም ለእያንዳንዱ ምድብ ከሽያጮች የሚገኘውን አጠቃላይ የገቢ መጠን በስዕላዊ መግለጫ ማየት ይችላሉ ፡፡ መረጃው የተሸጡትን ዕቃዎች ብዛት ከመለኪያ አሃዶቻቸው እና ከጠቅላላ የሽያጮች ድምር ጋር ያጠቃልላል ፡፡ በእያንዳንዱ የምርት ቡድን ግርጌ ላይ ውጤቱን በተናጥል በምድብ እና በንዑስ ምድብ ማየት ይችላሉ ፣ እና በሰንጠረular ሪፖርት ‘ምድር ቤት’ ውስጥ ለጠቅላላው ጊዜ አጠቃላይ እሴቶች አሉ። እንደ ሌሎቹ ሁሉ ይህ ሪፖርት በአርማዎ እና በሁሉም በተጠቀሱት ማጣቀሻዎች የተፈጠረ ነው ፡፡ ከሪፖርቱ በስተግራ በኩል ባለው የአሰሳ አካባቢ ውስጥ በራስ-ሰር ወደ ስታትስቲክስ ለመሄድ አንድ የተወሰነ ምድብ ወይም ንዑስ ክፍል መምረጥ ይችላሉ ፡፡ ሪፖርቱን ራሱ ከዘመናዊ የኤሌክትሮኒክ ቅርፀቶች በአንዱ ወደ ውጭ መላክ ይችላሉ ፣ ለምሳሌ መረጃን ለአስተዳደሩ በፖስታ ለመላክ ፡፡ ይህንን ለማድረግ የ ‹ላክ› ትዕዛዝን መጠቀም ይችላሉ ፡፡ ማንኛውንም ሪፖርት የማተም ዕድል አለዎት ፡፡ ይህንን ለማድረግ በ ‹አትም› ትዕዛዝ ላይ ጠቅ ያድርጉ ፣ አታሚውን ይምረጡ እና ለህትመት የቅጅዎችን ብዛት ወይም ሌሎች ቅንብሮችን ይጥቀሱ ፡፡
በማንኛውም ንግድ ሥራ ውስጥ በጣም አስፈላጊው ነገር ሰዎች ማለትም አንድ አገልግሎት ለማግኘት የሚመጡ ደንበኞች ለእሱ ገንዘብ ለመክፈል ነው ፡፡ ያለ እነሱ ንግድዎ ሊፈርስ ነው። ሰዎች የህልውናዎ መሠረት ናቸው ፡፡ ለዚያም ነው ደንበኞች እርስዎን እንዲመርጡ እርስዎ ሁሉንም ነገር ማድረግ ያለብዎት ፡፡ ይህንን እንዴት ታሳካለህ? ከደንበኛው ጋር በሚገናኙበት ሁኔታ እና በአገልግሎት ፍጥነት ውስጥ በአገልግሎት ውስጥ ምርጥ መሆን ያስፈልግዎታል ፡፡ የንግድዎን ሥራ ለማመቻቸት የሚያስችሉዎ ያለ ዘመናዊ ቴክኖሎጂዎች እና አዲስ የሂሳብ አያያዝ ፕሮግራሞች ማሳካት አይቻልም። ለሶፍትዌራችን ምስጋና ይግባውና ስለ ቀርፋፋ ሥራ ፣ ስለሠራተኛ ስህተቶች እና ስለደንበኞች አለመርካት ለዘላለም ሊረሱ ይችላሉ! ማድረግ ያለብዎት አንድ አስፈላጊ እርምጃ መውሰድ (ስርዓታችንን ይግዙ) እና ንግድዎን ወደ ቀጣዩ ደረጃ መውሰድ ነው ፡፡ ስራውን መቋቋም እንደማትችል ከፈሩ ኩባንያችን ጥሩ የቴክኒክ ድጋፍ እንደሚያደርግ ልናረጋግጥልዎ እንችላለን ፡፡ ማመልከቻውን እንዴት እንደሚጠቀሙበት ሙሉ በሙሉ እስኪያጠናቅቁ ድረስ አንተውህም! የእኛ የድጋፍ ቡድን ሁል ጊዜም ተገናኝቷል ፡፡ ሰራተኞቻችን በጣም ጥሩ ባለሙያዎች ስለሆኑ መፍታት ያልቻሉበት ችግር የለም ፡፡
የኅዳሴውን ግድብ አስመልክቶ ከግብጽ ጋር እየተካሄደ ያለው ውይይት አልተቋረጠም፣ የተፅዕኖ ጥናቱም እንደቀጠለ ነው ሲሉ የውሃ መስኖና ኤሌክትሪክ ኃይል ሚኒስትር አስታወቁ፡፡
ከካይሮ የሚኒስትሮች ስብሰባ በኋላ እየወጡ ያሉ ዘገባዎችን አስመልክቶ መግለጫ የሰጡት ሚኒስትሩ ዶ/ር ኢንጂኔር ስለሽ በቀለ እኛ የምናውቀው ውይይቱ በካርቱም እንደሚቀጥል ነው ብለዋል፡፡
ግብጽ በጥናቱ መነሻ ሪፖርት ላይ የነበረውን ስምምነት አለመከተሏን፣ የውሃ ተጠቃሚነትን ኢትዮጵያ በሌለችበት የተፈረመውን 1959 ስምምነት ማዕከል እንዲያደርግ መፈለጓን ዶ/ር ስለሺ እንደልዩነት ጠቅሰዋል፡፡
ምምነቱ ለሰብአዊ ረድዔት መንገድ እንዲከፈት፣ እስረኞች እንዲፈቱ፣ ወታደራዊ ኃይሎች እንዲወጡ ጥሪ እንደሚያደርግ ሱና የተባለው የሱድን የዜና አገልግሎት ዘግቧል።
ቅዱስ ጊዮርጊስ ጅማ አባ ጅፋርን ካሸነፈበት ጨዋታ ባደረጋቸው ለውጦች በአማኑኤል ተርፋ ፣ ሀይደር ሸረፋ እና አማኑኤል ገብረሚካኤልን ወደ መጀመሪያ አሰላለፍ በማስገባት ምንተስኖት አዳነ ፣ ሙሉዓለም መስፍን እና ሮቢን ንግላንዴን አሳርፏል። በአንፃሩ በወላይታ ድቻ በኩል ከመጨረሻው የሰበታ ጨዋታ ፊት መስመር ላይ ቢኒያም ፍቅሬ በያሬድ ዳርዛ ተተክቷል።
የመጀመሪያው አጋማሽ የጨዋታ እንቅስቃሴ የተቀዛቀዘ ነበር። ሁለቱም ቡድኖች የተጋጣሚዎቻቸውን የማጥቂያ መንገዶች በአግባቡ መቆጣጠር የቻሉበትን አጋማሽ ነበር ያሳለፉት። የጊዮርጊስን የመስመር ጥቃት ወደ ሳጥናቸው እንዳይደርስ ማድረግ የቻሉት ድቻዎች ለፀጋዬ ብርሀኑ እና ቢኒያም ፍቅሬ የግብ ዕድሎችን መፍጠሩ ላይ ግን ተዳክመዋል። በሙከራ ደረጃ በድቻ በኩል 34ኛው ደቂቃ ላይ ደጉ ደበበ ከማዕዘን የተሻማን ኳስ በግንባሩ የገጨበት ሙከራ ብቻ ተጠቃሽ ነበር። ጊዮርጊሶችም እንዲሁ ረጃጅም ኳሶችን ወደፊት ለመጣል ቢሞክሩም በድቻ ሦስት የመሀል ተከላካዮች በቀላሉ ይመለሱባቸው ነበር። አቤል ያለው 7ኛው ደቂቃ ላይ በግራ በኩል ከሳጥን ውስጥ ያደረገው ሙከራ ካልሆነ በቀር ቡድኑ የመጨረሻ የግብ ዕድል መፍጠር ሳይችል ወደ ዕረፍት አምርቷል።
ሁለተኛው አጋማሽ ሲጀምር ሳላሀዲን ሰዒድን ቀይረው ያስገቡት ጊዮርጊሶች ነቃ ብለው ታይተዋል። በጌታነህ ከበደ እና የአብስራ ተስፋዬ ከሳጥኑ መግቢያ አቅራቢያ ሙከራዎች ያደረጉት ፈረሰኞቹ 60ኛው ደቂቃ ላይ ግብ ለማስቆጠር ተቃርበው ነበር። አቤል ያለው ያሻማውን የማዕዘን ምት አማኑኤል ገብረሚካኤል በግንባሩ ቢገጭም ሙከራው የግቡን ቋሚ ታክኮ ወጥቶበታል። ቀስ በቀስ የተፈጠረባቸውን ጫና መቆጣጠር የቻሉት ድቻዎች በበኩላቸው ፀጋዬ ብርሀኑ እና ቸርነት ጉግሳን ለውጠው በማስገባት የመልሶ ማጥቃት ዕድሎችን ለመጠቀም ሲሞክሩ ታይተዋል። ሆኖም ወደ ፊት ሲሄዱ በተደጋጋሚ ከጨዋታ ውጪ ሲሆኑ ይታይ ነበር።
ድቻዎች ወደ ራሳቸው ሜዳ ተስበው ወደ ጥንቃቄው ይበልጥ ባደሉባቸው የመጨረሻ 15 ደቂቃዎች ጊዮርጊሶች ወደ ፊት ገፍተው ለማጥቃት ጥረት አድርገዋል። በዚህም 83ኛው ደቂቃ ላይ ሄኖክ አዱኛ ከቀኝ መስመር ያሻማውን ኳስ ሳላሀዲን ሰዒድ በግንባሩ በመግጨት ወሳኟን ግብ አስቆጥሯል። በቀሩት ደቂቃዎች ድቻዎች በተለይም ከቆሙ ኳሶች አቻ ለመሆን ጥረት ቢያደርጉም ሳይሳካላቸው ጨዋታው በ 1-0 ውጤት ተጠናቋል።
መራሕቲ 40 ሃገራት ሱማሊያዊያን ፖለቲከኛታት ኣብታ ብዅናት ዝተሃሰየት ሃገሮም ማሕበራውን ፖለቲካውን ደሕንነት ሃገሮም ካብቲ ኣትያቶ ዘላ ሽግር ንምውፃእ ዝቕፅል ሓሙስ ኣብ ለንደን ኣብዝካየድ ዋዕላ ክሳተፉ እዮም።
ኣብ ሞቓድሾ ካብ ዝርከቡ ዓቀብቲ ሰላም ሕብረት ኣፍሪካ ዝለዓለ ቁፅሪ ዘለዎም ወታደራት ዘዋፈረት ኡጋንዳ ግን ፌደራላዊ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱማሊያ እቲ ጉባኤ ዕውት ክኽውን ዝኽእል ሱማሊያዊያን ኣብ ውሽጦም ዘሎ ፖለቲካዊ ምውጣጥ ጠጠው እንተቢሎምዎ እዩ ትብል።
ኣብ ሱማሊያ መገሻ የካይዱ ዘለው ምንስቴር ወፃኢ ኡጋንዳ ኦኬሎ ሀንሪ ኦረይም ነቲ ብቀዳማይ ምንስቴር ብሪታኒያ ዴቪድ ካምረን ኣሰናዳእነት ዝካየድ ናይ ለንደን ጉባኤ ሱምሊያ ክትጥቀመሉ ፀዊዖም።
አተሓሒዞም'ውን "ሱማሊያ ብኹሉ ተቐባልነት ዘለዎ፡ግልፅን ኩሉ-ሓቆፍን ብሱማሊያዊያን ዝምራሕን ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ንምምስራት ዕድል ዝህብ እዩ።እዚ ተቐባልነት ዘለዎ ሕገ መንግስቲ ናብ ምፅዳቕን ብኡ ኣቢሉ ድማ ዴሞክራሲያዊ ምርጫ ናብ ምክያድን ከመርሖም እዩ" ኢሎም።
ኦሪየም መንግስቶም ኣብ መንጎ ሰበ ስልጣን ሱማሊያ ዘሎ ወጥሪ ኣብ ሱማሊያ ንልዕሊ 20 ዓመታት ዝተኻየደ ዅናት ብምውጋድ ምርግጋእ ንኽፍጠር ዕንቅፋት ምዃኑ ከምኣምን ገሊፆም።
የአዲስ አበባ ቀላል ባቡር ትራንስፖርት ከዛሬ ጀምሮ ተሳፋሪዎችን በወንበር ልክ ብቻ በመጫን አገልግሎት መስጠት መጀመሩን ገልጿል። የኢትዮጵያ የምድር ባቡር ኮርፖሬሽን ዋና ስራ አስፈፃሚ ዶክተር ስንታየሁ ወልደሚካኤል እንደገለጹት ከዚህ ቀደም ባቡሩ በቀን በአማካይ 110 ሺህ ሰዎችን ያስተናግድ ነበር።
የኮሮናቫይረስ በኢትዮጵያ ከተከሰተ በኋላ ደግሞ እለታዊ የማስተናገድ አቅሙን ወደ 45 ሺህ ሰዎች ዝቅ አድርጎ ላለፉት ሁለት ሳምንታት ሰርቷል። ሆኖም የቫይረሱ ስርጭት እንዳይኖርና በተገቢው ርቀት ለማስተናገድ ሲባል የትራንስፖርት አገልግሎቱን ከዛሬ ጀምሮ በወንበር ልክ ብቻ አድርጓል።
ከባቡሩ ጎን ለጎን 10 የጎልደን ባስ ትራንስፖርት አውቶቡሶች ከአያት እስከ ጦር ሃይሎች እንዲሁም ከጊዮርጊስ እስከ ቃሊቲ የባቡር መስመሩን ተከትለው አገልግሎት እንዲሰጡ መደረጉን ዶክተር ስንታየሁ ገልጸዋል። አውቶቡሶቹ ይህንን አገልግሎት እንዲሰጡ ድጋፍ ያደረጉት በላይነህ ክንዴ የተባሉት ባለሃብት መሆናቸውም ታውቋል። በቀጣይ የተሳፋሪዎች ቁጥር እየታየ የባሶቹ ቁጥር ከፍ እንዲል የሚደረግ መሆኑም ተገልጿል። ኢዜአ
እንዴት ከረማችሁሳ! እንዲሁ ነው እንግዲህ…የላይፍ ነገር! እኔ የምለው…ዘንድሮ አላምርባቸው ያሉ ነገሮች አልበዙባችሁም! ለምሳሌ ከቤት ውጪ የመመገብ ነገር አላምርበት ብሏል፡፡ እኔ የምለው…ፊፍቲ ምናምን ብር ከፍላችሁ ያዘዛችሁት ሥጋ ወጥ ውስጥ …”ሥጋውን” ለማግኘት ለአፋልጉኝ ማስታወቂያ ተጨማሪ ወጪ ሊያስፈልጋችሁ ይችላል፡፡ ሹሮ ያኔ “የድሃ ቀለብ”…
GIZ የተባለው መንግስታዊ ያልሆነ ድርጅት በደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ክልል እያከናወናቸው ያሉትን ተግባራት ማሣየትና በዚሁ ክልል በ3 ቀበሌዎች ላይ ያስገነባቸውን በውሃ ኃይል የሚሰሩ የኤሌክትሪክ ማመንጫ ጣቢያዎችን ለማስመረቅ በተያዘው ፕሮግራም ላይ እንዲገኙ ጥሪ ከተደረገላቸው ጋዜጠኞች መካከል አንዷ ሆኜ ነበር ባለፈው ረቡዕ…
ሀገራችን የመከልከል አዚም የተጠናወታት ሀገር ነች፡ ኑሮአችን ወይም ህይወታችን በክልከላ የተሞላ ነው፡፡ ፓርላማችን እራሱ የህዝብ እና የሀገር ጥቅም ለማስጠበቅ ሳይሆን የክልከላ ናዳ እንደ ህግ ለማዝነብ የተቋቋመ ነው፡፡ ወይም ይመስላል፡፡ ወይም… ልጆቻችን የሚያድጉት በክልከላ ታጥረው ነው፡፡ ወይም ቢያንስ እኛ የትላንቶቹ ልጆች…
ላሊበላ ከተማ ገብተን አንዱ ዋና ሥራዬ ሻወር መፈለግ ነበር፡፡ ከአዲስ አበባ ስንነሳ ከተማውን ሊያስጎበኘን ቀጠሮ የያዝኩት ልጅ ጋ ደወልኩኝ፡፡ “ሃሎ ነቢይ፤ አውቄሃለሁ፤ አውቄሃለሁ” “ከአዲስ አበባ የመጡ እንግዶች ይዤ ላሊበላ አብያተ-ክርስቲያናቱን እያስጎበኘሁ ነኝ፡፡ ከእነሱ ስለያይ እንገናኛ” አለኝ፡፡ “ችግር የለም አሁን ግን…
የመጨረሻዋ ቀን እርግጥ በሯ ጠባብ ናት፡፡ ከአንድ ሜትር የዘለለ ቁመት የሌላት “አስጐንባሽ” በር ናት፡፡ ይህቺን ጠባብ በር አጐንብሰን ስናልፍ የምናገኛት ክፍልም እንዲሁ ጠባብ ናት፡፡ በዚህች ጠባብ ክፍል ግድግዳ ላይ የከብት ይሁኑ የሌላ እንስሳ የማያስታውቁ ሹል ቀንዶች በመደዳ ተሰክተው ይታያሉ፡፡ እነዚህ…
አባታቸው ከጃንሆይ የወርቅ ኒሻን ሸልመዋል ከኢትዮጵያውያን ጋር ብዙም ልዩነት በሌላቸው ሱዳኖች መሀል ቢሆኑም ኢትዮጵያዊ ደም እንዳላቸው ለማወቅ ግን የሳቸው ማረጋገጫ አያስፈልጋችሁም፡፡ አሉላ በርሄ ኪዳኔ ይባላሉ፡፡ ጊዜውን በትክክል መናገር ባይችሉም የሳቸው አያት ከትግራይ በመነሳት ገዳሪፍ የተባለችውን የሱዳን ከተማ ካቋቋሙ ሰዎች አንዱ…
በዛሬው ዕለት እንደ ኢዜማ መሪም ሆነ እንደ አንድ ዜጋ፣ ከኢትዮጵያውያን ወገኖቼ ጋር በዚህ መልክ ለመገናኘት ምክንያት የሆነኝ ከፊታችን በተደቀነው ምርጫ ላይ ኢዜማን እንድትመርጡ ለመቀስቀስ አይደለም። እሱ ሁሉም የፖለቲካ ድርጅቶች የምርጫው ቅስቀሳ ጊዜ በግልጽ ሲታወጅ የምናደርገው ይሆናል። ይልቁንም ዛሬ ላዋያችሁ የምፈልገው እንደ አገርም እንደ ሕዝብም ልንጋፈጠው የሚገባን ፊት ለፊታችን የተጋረጠ አንድ ትልቅ እውነትን ነው፤ ... ዛሬ በተለያዩ የአገራችን አካባቢዎች የሚከሰቱ አለመረጋጋቶች፣ ግጭቶችና ከዕለት ወደ ዕለት አሳሳቢ እየሆነ የመጣው የሰላም ዕጦት፣ ነገ ደግሞ ምን ይዞ ይመጣ ይሆን የሚል ሥጋት/ጭንቀት አለ።
በየሜዲያው የሚወጡ፤ የተጨበጡና ያልተጨበጡ ሁላችንንም የሚያስጨንቁ በርካታ መረጃዎችን እንሰማለን። ተማሪዎች ታገቱ/ተገድሉ፥ መስጊድና ቤተ-ክርስቲያን ተቃጠሉ፥ ባንኮች ተዘረፉ፥ መንገድ ተዘጋ፥ ንብረት ተዘረፈ ወይም ወደመ፣ የሚሉ ዜናዎችን መስማት ከምንግዜውም በላይ እየተለመደ ነው። ከመደበኛ ስራችን ውጭ በተለያዩ ማህበራዊ ስብስቦች ስንገኛኝ የምንወያያቸው ጉዳዮች ለመሆኑ አገራችን ወዴት እየሄደች ነው? በዚህ በምናየውና በምንሰማው ሁኔታ ከቀጠልን እንደ አገር መቀጠል እንችላለን ወይ? ከዚህ ከገባንበት አዘቅት መቼና እንዴትስ ነው የምንወጣው? የኛም ሆነ የልጆቻችን ዕጣ ፈንታስ ምን ይሆናል? የሚሉና ሌሎችም ብዙ ይህ ትውልድ ወደደም ጠላ መመለስ ያለባችው አንኳር አገራዊ ጥያቄዎች፤ አዋቂና ህጻን ሳይለይ ሁላችንንም ከምንም በላይ ያስጨነቁና እንቅልፍ እየነሱ የሚገኙ ጥያቄዎች ሆነዋል። ... (ሙሉውን መልእክት በፒ.ዲ.ኤፍ. ለማንበብ እዚህ ይጫኑ!)
በላቲን ቋንቋ “Patris corde” በአማርኛው በግርድፉ ሲተረጎን “የአብ ልብ” በሚል አርእስት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በሕዳር 29/2013 ዓ.ም ይፋ ባደረጉት ሐዋርያዊ መልዕእክት ቅዱስ ዮሴፍ “የአለም አቀፋዊቷ ቤተክርስቲያን የበላይ ጠባቂ” መሆኑ የታወጀበት የ150 ኛ ዓመት የምስረታ በዓል የሚያስታውስ ሐዋርያዊ መልእክት እንደ ሆነም ተገልጿል። ይህንን ቅዱስ ዮሴፍ “የአለም አቀፋዊ ቤተክርስቲያን የበላይ ጠባቂ” መሆኑ የታወጀበት የ150 ኛ ዓመት የሚዘክር በዓል ከሕዳር 29/2013-ሕዳር 29/2014 ዓ.ም ደረስ እንድከበር ቅዱስነታቸው የወሰኑ ሲሆን ጊዜውም “የቅዱስ ዮሴፍ ዓመት” ተብሎ እንዲጠራ ቅዱስነታቸው አውጀዋል።
በላቲን ቋንቋ “Patris corde” በአማርኛው በግርድፉ ሲተረጎን “የአብ ልብ” በሚል አርእስት በቅርቡ ይፋ የሆነው ሐዋርያዊ መልእክት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮ ቅዱስ ዮሴፍን እንደ ተወዳጅ፣ ርህሩህ እና አፍቃሪ፣ ታዛዥ ፣ ተቀባይ የሆነ አባት እንደሆነ የሚገልጽ ሐዋርያዊ መልእክት ሲሆን በተጨማሪም የፈጠራ ችሎታ ያለው፣ ብርቱ የሆነ ጥላ ከለላ መሆን የሚችል አባት እንደ ሆነም ገልጸዋል።
ሐዋርያዊ መልእክቱ ከእዚህ ቀደም የነበሩት ብፁዕ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፒየስ 9 ኛ “ቅዱስ ዮሴፍ የአለም አቀፋዊ ቤተክርስቲያን ጠባቂ” መሆኑ የታወጀበት የ 150 ኛ ዓመት የምስረታ በዓል የሚዘክር ነው። ዓመቱን ለማክበር ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ “የቅዱስ ዮሴፍ ዓመት” በማለት የጎሮጎሮሳዊያኑን የቀን አቆጣጠር በሚከተሉ የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ምዕመናን ዘንድ በሕዳር 29/2013 ዓ.ም “የጽንሰታ ማርያም” አመታዊ በዓል በተከበረበት ወቅት ቅዱስነታቸው ያወጁት “የቅዱስ ዮሴፍ ዓመት” ሲሆን ይህ አመት እስከ ሚቀጥለው ሕዳር 29/2014 ዓ.ም ድረስ ለአንድ አመት ያህል የሚከበር በዓል ነው።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በላቲን ቋንቋ “Patris corde” በአማርኛው በግርድፉ ሲተረጎም “የአብ ልብ” በሚል አርእስት በቅርቡ ያፋ ባደረጉት ሐዋርያዊ መልእክት ዳራ ውስጥ “ኮቪድ -19” ወረርሽኝ የተካተተበት ሲሆን ይህንን የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በተመለከተ በሐዋርያዊ መልእክቱ ውስጥ እንደ ተጠቀሰው ወረርሽኙ የብርሃን እይታ ክብር ርቋቸው የነበሩ ቢሆኑም በትዕግሥት የተቀመጡ እና በየቀኑ ተስፋ የሚያደርጉ “ተራ” ተብለው የተፈረጁ ሰዎች አስፈላጊነት በበለጠ በግልጽ እንድንረዳ ረድቶናል በማለት ገልጸዋል። በዚህ ውስጥ “ብዙም ያልተሰተዋለው ሰው በዕለት ተዕለት ሕይወቱ በአስተዋይነት እና ምስጢራዊ በሆነ መልኩ ንቁ ተሳትፎ ሲያደርግ” የነበረውን ቅዱስ ዮሴፍን እነዚህ “ተራ” ተብለው የፈረጁ ሰዎች በእዚህ ረገድ እርሱን እንደ ሚመስሉ የገለጹ ሲሆን ሆኖም ቅዱስ ዮሴፍ አንዳደርገው እነርሱም “በመዳን ታሪክ ውስጥ ተወዳዳሪ የማይገኝለት ሚና” እንደ ሚጫወቱ ቅዱስነታቸው በሐዋርያዊ መልእክታቸው አክለው ገልጸዋል።
ቅዱስ ዮሴፍ በእውነቱ “የእርሱን አባትነት በግልጽ አሳይቷል” ይህንንም ያሳየው ራሱን ለቤተሰቡ በፍቅር በማቅረብ “በቤቱ ውስጥ በጥበብ እያደገ ለሄደው መሲህ አገልግሎት የተሰጠ ፍቅር ነው” በማለት የቀድሞው ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ቅዱስ ጳውሎስ 6ኛ ስለ ቅዱስ ዮሴፍ መናገራቸውን በመጥቀስ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በእዚህ ሐዋርያዊ መልእክታቸው አክለው ገልጸዋል።
እናም “በብሉይ እና በአዲስ ኪዳን መካከል ባለው መንታ መንገድ” ላይ ሚና ስለነበረው ቅዱስ ዮሴፍ “በክርስቲያኖች ዘንድ ሁል ጊዜ እንደ አባት ተከብሯል” (አንቀጽ ቁ. 1) በማለት ይህ ሐዋርያዊ መልእክት ይገልጻል። በእርሱ ውስጥ “ድክመታችንን እንድንቀበል የሚረዳን ኢየሱስ እግዚአብሔርን በርህራሄ የተሞላ ፍቅር አየ” ምክንያቱም በብዙ ፍርሃቶች ፣ ድክመቶች እና ውድቀቶች ቢኖሩብንም እንኳን አብዛኞቹ በእርሱ መለኮታዊ እቅዶች ውስጥ የሚገኙ በመሆናቸው እርሱ አያሳፍረንም የሚል እንድምታ የያዙ አንቀጾች የሚገኙበት ሐዋርያዊ መልእክት ነው። “ከከሳሾቹ ወጥመዶች የሚያድነን ርህራሄ ፍቅር ብቻ ነው” በማለት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በእዚህ ሐዋርያዊ መልእክታቸው የገለጹ ሲሆን በተለይም “እውነቱን እና ርህራሄውን የምንለማመደው” የእግዚአብሔርን ምህረት የእርቅ ምስጢር በሆነው በምስጢረ ንስሃ አማካይነት ብቻ ነው-ምክንያቱም “እግዚአብሔር እውነት መሆኑን እናውቃለን አያወግዘንም ነገር ግን ይልቁኑ ይቀበለናል፣ ይቀርበናል ፣ ይደግፈናል እንዲሁም ይቅር ይለናል ”(አንቀጽ ቁ. 2) የሚሉ ጭብጦች በሐዋርያዊው መልእክቱ ውስጥ በስፋት ተገልጿል።
ቅዱስ ዮሴፍ እግዚአብሔርን በሚገባ ይታዘዝ የነበረ አባት ነው - በእሽታው አማካኝነት ማርያምን እና ኢየሱስን በመንከባከብ እንዲሁም ልጁ “የአባቱን ፈቃድ እንዲፈጽም” ያስተምረው ነበር። የኢየሱስን ተልእኮ እንዲያገለግል በእግዚአብሔር የተጠራው ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ እንደተናሩት “በእውነትም የመዳን ታሪክ አገልጋይ ነው” (አንቀጽ ቁ.3) በማለት “በደህንነት ታሪክ ታላቅ ምስጢር ውስጥ ተባባሪ” (አንቀጽ ቁ. 3) ነበር በማለት ይገልጻል።
በተመሳሳይ መልኩም ቅዱስ ዮሴፍ “ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ማርያምን ስለተቀበላት ተቀባይ የሆነ አባት” ነው ምክንያቱም - ዛሬም ቢሆን አስፈላጊ የሆነው ምልእክት ይህ እንደሆነ የገለጹት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በእዚህ ሐዋርያዊ መልእክት ውስጥ እንደ ተናገሩት “በሴቶች ላይ የስነልቦና ፣ የቃል እና የአካል ጥቃቶች በግልጽ በሚታዩበት በዚህ ዓለም ውስጥ” የቅዱስ ዮሴፍን ታሪክ ማሳትወስ ተገቢ ነው ብለዋል። ነገር ግን የማርያም እጮኛ የነበረው ቅዱስ ዮሴፍ እንዲሁ በጌታ በመተማመን በሕይወቱ ሊኖሩ የማይገባቸውን ክስተቶች እንኳን የሚቀበል ፣ “የራሱን ሀሳብ ወደ ጎን በመተው” እና እራሱን ከራሱ ታሪክ ጋር የሚያስታርቅ ቅዱስ እንደ ነበረ በስፋት ተገልጿል።
የቅዱስ ዮሴፍ መንፈሳዊ ዳራ ወይም ጎዳና “በቃል ብቻ የሚገልፅ አይደለም፣ ነገር ግን ሁኔታዎችን የሚቀበል ነው” ይህ ማለት ደግሞ “እሱ ስልጣኑን ለቀቀ” ማለት አይደለም። ይልቁንም እሱ “በድፍረት እና በንቃት ይጠባበቅ ነበር” ምክንያቱም “በመንፈስ ቅዱስ የፅናት ስጦታ” እና በተስፋ በመሞላት በሁሉም ተቃርኖዎች ፣ ተስፋ መቁረጦች እና ብስጭቶች” ውስጥ የነበረ ቢሆንም እንኳን ህይወቱን እንዳለ ተቀብሎታል። በቅዱስ ዮሴፍ አማካይነት እግዚአብሔር በተግባር “አትፍሩ!” የሚለን ሲሆን ምክንያቱም “እምነት ለደስታ ሆነ ለሐዘን ለእያንዳንዱ ክስተት ትርጉም ይሰጣል” እንዲሁም “እግዚአብሔር ድንጋያማ ከሆነ መሬት ውስጥ አበባ እንዲበቅል ማድረግ ይችላል” እንድንል ያደርገናል የሚሉ ጭብጦች በእዚህ ሐዋርያዊ መልእክት ውስጥ ተካተዋል። ቅዱስ ዮሴፍ “አቋራጭ የሆኑ መንገዶችን አልፈለገም ነበር፣ ነገር ግን በእውነተኛ ዓይን ነገሮችን ፊት ለፊት ተጋፈጠና እሱ የግል ሀላፊነትን ተቀበለ”። በዚህ ምክንያት “ያለምንም ልዩነት ሌሎችን እንደነሱ እንድንመለከት እና እንድንቀበል እንዲሁም ለደካሞች ልዩ በሆነ መልኩ አሳቢ መሆናችንን እንድናሳይ ያበረታታናል” (አንቀጽ ቁ.4) እንደ ተጠቀሰው።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በላቲን ቋንቋ “Patris corde” በአማርኛው በግርድፉ ሲተረጎም “የአብ ልብ” በሚል አርእስት በቅርቡ ያፋ ባደረጉት ሐዋርያዊ መልእክት የቅዱስ ዮሴፍን “በፈጠራ ችሎታ የተሞላ ድፍረትን” ጎላ አድርገው አሳይተዋል፣ “በተለይም ችግሮች በሚያጋጥሙን ወቅት ችግሮችን እንዴት መቋቋም እንደ ምንችል መንገዱን የሚገልጥልን ነው”። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ በእዚህ ሐዋርያዊ መልእክታቸው አክለው እንደ ገለጹት “የናዝሬቱ አናጺ” በመለኮታዊ ጥበቃ በመተማመን አንድ ችግርን ወደ አዲስ አጋጣሚ መለወጥ ችሏል። በቤተሰቡ ውስጥ ያጋጠሙት “ተጨባጭ ችግሮች” በዓለም ላይ ያሉ ሌሎች ቤተሰቦች በተለይም ደግሞ ስደተኛ የሆኑ ቤተሰቦች ችግሮቻቸውን እንዴት መቋቋም እንደ ሚችሉ ትምህርት የሰጠ ክስተት እንደ ሆነ አክለው ገልጸዋል።
ከዚህ አንፃር ቅዱስ ዮሴፍ “በጦርነት ፣ በጥላቻ ፣ በስደት እና በድህነት ምክንያት የትውልድ አገራቸውን ለቀው እንዲወጡ የተገደዱት ሁሉ ልዩ ረዳታቸው ነው” ብለዋል። የኢየሱስ እና የማሪያም ጠባቂ እንደመሆኑ መጠን ቅዱስ ዮሴፍ የእናትነት እና የክርስቶስ አካል ምስል የሆነችው “የቤተክርስቲያኗ ጠባቂ” ካልሆነ በስተቀር ሌላ ነገር ሊሆን አይችልም። “ስለሆነም ሁሉም ድሆች ፣ ችግረኞች ፣ በመከራ ውስጥ የሚገኙ ሰዎች ወይም የሚሞቱ ሰዎች ፣ ሁሉም እንግዶች ፣ ሁሉም እስረኞች ፣ አቅመ ደካሞች ሁሉ ቅዱስ ዮሴፍ ጥበቃ የሚያደርግላቸው” ሰዎች ናቸው። “ከቅዱስ ዮሴፍ” አሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በሐዋርያዊ መልእክታቸው “እኛ ቤተክርስቲያንን እና ድሆችን መውደድ መማር አለብን” (አንቀጽ ቁ. 5) ብለዋል።
ቅዱስ ዮሴፍም “ለቤተሰቡ የሚያስፈልገውን ለማሟላት በሐቀኝነት የሠራ አናጺ” የነበረ ሰው ሲሆን እርሱም “ደግሞም የራሳችን ድካም ፍሬ የሆነውን እንጀራ መብላት ምን ያህል ዋጋ እንዳለው፣ ክብርና ደስታ እንደ ሚሰጥ” ያስተምረናል በማለት የሚገልጹ ጭብጦች ተካተውበታል። ይህ የቅዱስ ዮሴፍ የባህርይ ገጽታ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ እንዳሉት በተወሰነ ደረጃ ደህንነታቸው በተጠበቀ ሀገሮች ውስጥ እንኳን “አስቸኳይ ማህበራዊ ጉዳይ” የሆነው ሥራን የሚደግፍ አቤቱታ ለማቅረብ እድል ይሰጣቸዋል በማለት የገለጹ ሲሆን ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ አክለው እንደ ገለጹት “የተከበረ ሥራን አስፈላጊነት የማድነቅ አዲስ ፍላጎት አለ ፣ ከእነዚህም ውስጥ ቅዱስ ዮሴፍ አርአያ የሚሆን ረዳታችን ነው” ብለዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ሥራ “በደህንነት ምስጢር ውስጥ ለመሳተፍ ፣ የመንግሥቱን መምጣት ለማፋጠን ፣ ችሎታዎቻችንን እና ክህሎቶቻችንን ለማዳበር እና በህብረተሰብ እና በወንድማማች ኅብረት ውስጥ ለማገልገል የሚያስችል አጋጣሚ ነው” እንደ ሆነ ገልጸዋል። የሚሰሩ ሰዎች “ከእራሱ ከእግዚአብሄር ጋር በመተባበር እና በሆነ መንገድ በዙሪያችን ያለው ዓለም ፈጣሪዎች ይሆናሉ” ሲል ገልጸዋል። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ እንደ ገለጹት አዲስ መደበኛ ሁኔታዎችን መልሶ ለማምጣት ይችላ ዘንድ “ሁሉም ሰው የሥራን ዋጋ ፣ አስፈላጊነት እና ጠቃሚነት እንደገና እንዲያሳውቁ” በእዚህ ሐዋርያዊ መልእክት ያበረታታሉ። በተለይም በኮቪ -19 በተስፋፋው ወረርሽኝ ምክንያት እየሰፋ ከመጣው የሥራ አጥነት አንጻር ሊቃነ ጳጳሳቱ ሁሉም ሰዎች “ቅድሚያ የምሰጧቸውን ነገሮች መልሰው እንዲገመግሙ” እንዲሁም ማንም ወጣት ፣ ማንም ሰው ፣ ቤተሰብ ያለ ሥራ መቆየት እንደሌለባቸው ጽኑ እምነታቸውን እንዲገልጹ ጥሪ አቅርበዋል! (አንቀጽ ቁ. 6)
ከአባትነቱ ጥላ ፍንጭ በመውሰድ የፖላንዳዊው ጸሐፊ ጃን ዶብራኪንስኪ መጽሐፉ ውስጥ የጠቀሰውን ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በዋቢነት የገለጹ ሲሆን ቅዱስ ዮሴፍ የኢየሱስ አባት መሆኑን “የሰማያዊ አባት ምድራዊ ጥላ” በማለት ገልፀዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ አክለው በሐዋርያዊ መልእክታቸው እንደ ገለጹት “አባቶች አልተወለዱም ፣ ነገር ግን የተፈጠሩ ናቸው” ብለዋል። አንድ ሰው ልጁን ወደ ዓለም በማምጣቱ ብቻ አባት ሊሆን አይችልም፣ ነገር ግን ያንን ልጅ የመንከባከብ ኃላፊነት በመወጣት ጭምር ነው አባትነቱን ሊያረጋግጥ የሚችለው ብለዋል። እንደ አለመታደል ሆኖ በዛሬው ህብረተሰብ ውስጥ ልጆች “ብዙውን ጊዜ ሕይወትን እና እውነታን የሚያስተምሯቸው ወላጆችን በማጣታቸው የተነሳ ወላጅ አልባ ሆነው ሲኖር ይታያሉ። ልጆች አሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ልጆች እንደሚሉት እነሱን ለመቆጣጠር የማይሞክሩ አባቶችን ይፈልጋሉ፣ ይልቁንም “እራሳቸውን የመወሰን ፣ ነፃነትን የማጣጣም እና አዳዲስ ዕድሎችን የመፈለግ ችሎታ” እንዲኖራቸው አሳዳጊ ወላጆች ያስፈልጓቸዋል ብለዋል።
ይህ ቅዱስ ዮሴፍ “በጣም ንፁህ” አባት ተብሎ የተገለጸበት ስሜት ሲሆን” ይህም የበላይ ሆኖ መግዛት ከሚለው ሐሳብ በተቃራኒ ጎራ የሚገኝ ነው። ቅዱስ ዮሴፍ አሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ “ልዩ በሆነ ነፃነት እንዴት መውደድ እንደሚቻል ያውቅ ነበር። እሱ ራሱን የነገሮች ማዕከል በጭራሽ አላደረገም። እሱ ስለራሱ አላሰበም፣ ይልቁንም በማርያምና ​​በኢየሱስ ሕይወት ላይ አተኩሯል” የሚሉ አንቀጾች ይንጸባረቁበታል።
ቅዱስ ዮሴፍ የነበረው ደስታ እውነተኛ በሆነ መልኩ ራስን ስጦታ አድርጎ ማቅረብን ያካተተ ነበር፤ “በእርሱ ውስጥ መቼም ቢሆን ብስጭትን አናይም፣ ነገር ግን መተማመንን ብቻ ነው የምንመለከተው” ሲሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በእዚህ ሐዋርያዊ መልእክታቸው ገልጸዋል። በትዕግሥት ያሳየው ዝምታ ተጨባጭ የመተማመን መግለጫዎች ቅድመ ዝግጅት ነበር። ስለሆነም ቅዱስ ዮሴፍ “አባቶችን በሚፈልግ” በዛሬው የአባገነንነት መንፈስ በሚታይበት አለማችን ውስጥ በተለይም በእኛ ጊዜ አርአያ የሆነ ምሳሌ ሆኖ ጎልቶ ይታያል፣ “ስልጣን ከአምባገነንነት፣ አገልግሎት ከአገልጋይነት ፣ መወያየት ከጭቆና ጋር ማያያዝ ፣ በጎ አድራጎትን ከድህነት አስተሳሰብ ጋር፣ ኃይልን ከጥፋት ጋር በማዝመድ ግራ የሚጋቡትን የማህበረሰብ” ክፍሎች የቅዱስ ዮሴፍ ሕይወት ምሳሌ ይሰጣቸዋል።
እውነተኛ አባቶች በምትኩ “ስለ ልጆቻቸው ሲሉ የራሳቸውን ሕይወት ለመኖር እምቢ ይላሉ” ይልቁንም ነፃነታቸውን ያከብራሉ። በዚህ አባባል ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ እንደ ገለጹት አንድ አባት “ልጆቹ በእርሱ ላይ ጠግኛ መሆናቸውን እና ማንም ሰው ሳያጅባቸው በሕይወት ጎዳናዎች ላይ መጓዝ የማችሉ መሆናቸውን የሚረዳ ከሆነ እርሱ ትክክለኛ አባት ነው በማለት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት በአጽንኦት ገልጸዋል፣ አባት መሆን ማለት “ከንብረት ጋር ምንም ግንኙነት የለውም ፣ ይልቁንም ወደ ታላቅ አባትነት “የሰማይ አባት” የሚጠቁም‘ ምልክት ’ነው” (አንቀጽ ቁ.7) ብለዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በሐዋርያዊ መልእክታቸው መደምደሚያ ላይ እንደ ገለጹት “ከአርባ ዓመት በላይ በየቀኑ የጠዋት ጸሎት በሚያደርጉበት ወቅት ለቅዱስ ዮሴፍ የሚደረገው እና በአስራ ዘጠነኛው ክፍለ ዘመን የነበረው በፈረንሳይኛ ቋንቋ የተጻፈ የፀሎት መጽሐፍ የተወሰደ የኢየሱስ እና የማርያም ማሕበር አባላት ጸሎት ይጸልዩ” እንደ ነበረ ተናግረዋል። ይህ ጸሎት አሉ ቅዱስነታቸው አምልኮ እና መተማመንን ይገልጻል፣ አልፎ ተርፎም ቅዱስ ዮሴፍ የገጠመውን ፈታኝ ሁኔታ ይገልጻል፣ በማጠቃለያ ቃላቱ ጸሎቱ እንድህ ይላል “የምወድህ አባቴ ፣ መተማመኔ ሁሉ በአንተ ላይ ነው። እያንዳንዱን ነገር ማድረግ ስለቻልኩኝ አንተን በከንቱ ጠርቼሃለሁ አይባልም፣ እናም ሁሉንም ነገር በኢየሱስ እና በማሪያም ማድረግ ስለምትችል፣ መልካምነትህ እንደ ኃይልህ ታላቅ መሆንህን ያሳየኝ” የሚለውን ጸሎት ለባለፉት 40 አመታት ያህል በእየቀኑ መድገማቸውን ቅዱስነታቸው በሐዋርያዊ መልእክታቸው ገልጸዋል።
በሐዋርያዊ መልእክታቸው ማጠቃለያ ላይ ለቅዱስ ዮሴፍ ሌላ አዲስ ጸሎት አክለዋል፣ ሁላችንም አብረን እንድንጸልይ ቅዱስነታቸው ያበረቱናል። እንዲህም ይላል . . .
1xBet ኮት ዲ & rsquo; & ዲቩዋር ካልተዛወርክ, በዓለም ላይ ምርጥ የመስመር ላይ bookmakers መካከል አንዱ ነው. ደንበኞች መ ካልተዛወርክ ላይ የማይገኙ ጉርሻ እና መጠቀም ባህሪያት መቀበል ይችላሉ; ሌሎች መድረኮች Paris በአፍሪካ ውስጥ.
የተለያዩ ጨዋታዎችን በሺህ ጋር ያለው ኩባንያ ቅናሾች የቁማር እና ቁማር 1xbet ምድቦች. የ የቁማር 1xbet & rsquo ነው; ምርጥ የመስመር ላይ ቁማር አንዱ እና በዓለም ላይ እጅግ ሁሉን አቀፍ.
በእያንዳንዱ ቀን, በፈረንሳይኛ 1xBet ላይ, የስፖርት ጨዋታዎች በሺዎች የሚቆጠሩ አሉ. ዋናው ስፖርት ፉትቦል ነው. ጨዋታዎች እና መ ካልተዛወርክ ቁጥር; ፓሪስ አጋጣሚዎች በጣም አስፈላጊ ነው. ይህ ጣቢያ በተጨማሪ ሌሎች የስፖርት ሳቢ ቅናሾች ያቀርባል.
እግር ኳስ, የቅርጫት, ቴኒስ, አይስ ሆኪ, ኳስና-ኳስ. ወደ ተወዳጆች እዚህ. የቤዝቦል, ባያትሎን, ቢሊያርድ, ማጉያዎች, ክሪኬት, ቢስክሌት, ሠንጠረዥ, እግር ኳስ እና የአውስትራሊያ, ፎርሙላ 1, የፉትሳል, ጐልፍ, እጅ ኳስ, ትገፋፋኝ, ቀስቶች, ቁማር, ራግቢ, ስፒድዌይ, የፉትሳል, የቴሌቪዥን ጨዋታዎች, ጠረጴዛ ቴኒስ, Moto ስፖርት, የትግል ስፖርቶች እና እንኳ eSports.
የእርስዎ ሞባይል ጋር አንዴን የሚፈልጉ ከሆነ, የ ካልተዛወርክ በመጠቀም እንዲህ ማድረግ ትችላለህ; አፈፃፀም ኮስት & rsquo 1xbet; ቩዋር. ፍጹም ነጻ. ይህ ኩባንያ ድረ ገጽ ላይ ማውረድ ይቻላል (የውርድ 1xbet). ሲስተምስ & rsquo; የሚገኙ ክወናዎችን በ Android እና iOS ናቸው.
ተጠቃሚዎችን መጠቀም ይችላሉ 4 ዘዴዎች ቀረጻ 1xbet ለማድረግ. . እንዲያውም መገናኘት ይችላሉ 1 ጠቅ በማድረግ ወይም ስልክ ቁጥር መስጠት. ይበልጥ, ማህበራዊ አውታረ መረብ መገለጫዎች ጋር አገናኞች አሉ.
የተለያዩ የመክፈያ ዘዴዎች አሉ (1xbet ተቀማጭ ገንዘብ, 1xbet ተቀማጭ ገንዘብ, 1xbet ተቀማጭ ገንዘብ). Ivorian ደንበኞች ቀላል እና ፈጣን ስለተፈጸመው ማድረግ ይችላሉ.
1xBet ላይ, የ ኦሬንጅ ገንዘብ መለያ ውርርድ ነው, የሞባይል ገንዘብ ኤምቲኤን ወይም የቪዛ ካርድዎን ይጠቀሙ ፡፡ ከሌላ መለያ 1XBET ለመወራረድ, እርስዎ መ & rsquo አለብን; መጀመሪያ Umob ላይ በመመዝገብ በማድረግ የእርስዎን የሞባይል ቁጥር ያክሉ; ከዚያ ተቀማጭ ለማድረግ እና ያሸነፉትን ገንዘብ ለማግኘት የሞቭ ስልክ ቁጥርዎን ያክሉ። መውጣትዎ በልዩ ስልክ ቁጥርዎ እንዲሁ ሊከናወን ይችላል
እንዴት s & rsquo; 1XBet ላይ መመዝገብ? ምንም & rsquo; ቀላል ነው! የመጽሐፉን ባለቤት ድር ጣቢያ ይክፈቱ እና ቁልፉን ጠቅ ያድርጉ “ይመዝገቡ” በመነሻ ገጽ አናት ላይ በቀኝ በኩል.
Ensuite, በጣቢያው 1XBet ላይ መመዝገብ በርካታ መንገዶች አሉ: እርስዎ ማጣቀሻ በእርስዎ ሀገር እና ምንዛሬ ጋር አንድ ቀለል መንገድ ይህንን ማድረግ ይችላሉ, ነገር ግን የእርስዎ ስልክ ቁጥር የሚገልጽ, በፖስታ ወይም በማህበራዊ አውታረ መረቦች የተለያዩ አይነቶች ጋር.
1XBet አዲስ ተጫዋቾች እስከ ካልተዛወርክ የሆነ የእንኳን ደህና ጉርሻ ይሰጣል; ወደ 130 ወደ ተጓዳኝ ዩሮ 100% የመጀመሪያ ተቀማጭ ገንዘብ ውስጥ. 1XBet አንድ ጉርሻ ይከፍላል 100% የእርስዎን የመጀመሪያ ተቀማጭ ማድረግ እና መቼ የእርስዎ የጣቢያ ምዝገባ አስፈላጊው መረጃ.
እንደሚከተለው 1XBet የጣሉባቸውን የመውጣት ሁኔታዎች ናቸው: ቢያንስ የ አቀባበል ጉርሻ ዳግም ለማጫወት አላቸው 5 ጊዜ እና ትኬት ቢያንስ ያካትታል 3 ቢያንስ ደረጃ ጋር የሚዛመድ 1,40. ይህ 1XBet ሐሳብ A ጉርሻ ያለውን የመውጣት ድንጋጌዎች ትንሹን አትራፊ ገበያ መካከል እንደሆኑ ግልጽ ነው. L & rsquo; እንደ Ladbrokes ወይም betFirst ሆኖ ቅናሾች ወደ የቤልጂየም የገበያ መሪዎች ይበልጥ ተወዳዳሪ ዛሬ ነው.
1XBet ማነጋገር በርካታ መንገዶች አሉ. ፓሪስ ውስጥ ቅናሽ; ቀላል አንተ ለመምራት እና ጣቢያውን እና ካልተዛወርክ እንዴት የእርስዎን ጥያቄዎች መልስ ማን የመስመር አማካሪ ያነጋግሩ የሚያስችልዎ የቀጥታ ውይይት ነው.
እርስዎ ካልተዛወርክ በመፍቀድ የእውቂያ ቅጽ ደግሞ አለ; ጻፍ 1XBet ሰዓታት D & rsquo በኋላ; ወደ የመስመር ላይ የውይይት በመክፈት. እርስዎ ማነጋገር ይችላሉ ወይም ካልተዛወርክ ላይ ጠቅ በማድረግ በስልክ 1XBet ያነጋግርዎታል ዘንድ ማስታወሻ; መ & rsquo አዶ; ጥሪ እና የሚፈልጉ ከሆነ የእርስዎን ስልክ ቁጥር ትተው ሊገኝበት ወደ. አገር ላይ በመመስረት, የደንበኛ አገልግሎት ቁጥሮች ይገኛሉ.
አዳዲስ ደንበኞች ለ 1xBet ልዩ ጉርሻ, ሳምንታዊ ጉርሻ እና ጉርሻ ጨዋታዎች ብዙ ይህን የጨዋታ ጣቢያ ካልተዛወርክ ላይ ይገኛሉ; ገንዘብ. ይህ n & rsquo; ማንም ነጻ 1xbet የኩፖን ኮድ የለም.
አቤቱ & rsquo; 1xbet ላይ መመዝገብ: 1ድር ጣቢያው xbet መስታወት መስታወት 1xbet በፓሪስ ማህበረሰብ ኦፊሴላዊ ድረ ገጽ ላይ አገናኝ ነው. ብሔራዊ ባለስልጣናት አንዳንድ ድር ጣቢያዎች ማገድ ይችላሉ ምክንያቱም አንድ መስታወት አስፈላጊ ነው ተጨማሪ ያንብቡ…
ከ ካልተዛወርክ ተጠቃሚ ለማድረግ 1xBet ይቀላቀሉ; የእንኳን ደህና ጉርሻ 130 € የእኛን የኩፖን ኮድ BETMAX በኩል. በእኛ ዝርዝር መመሪያ ውስጥ bookmakers ከ የእንኳን ቅናሾች መጠቀሚያ ማድረግ እንደሚችሉ ይወቁ. ትኩረት, የ ጉርሻ ተጨማሪ ያንብቡ…
በፓሪስ 1xBet በሩሲያ የፓሪስ የውጭ ገበያዎች ከፍተኛ ለቁርአን እጅግ ማራኪ ናቸው እንዲሁም አዲስ ግቤቶች የስፖርት በፓሪስ ለ ማራኪ ጉርሻ ይሰጣሉ. አዲስ ደንበኞች ይችላሉ ተጨማሪ ያንብቡ…
የ እርዳታ ስርአት ለ ሁሉም እትሞች ሶፍትዌር መሰረት ያደረገው ተመሳሳይ የ ፋይሎች ምንጭ ነው: እዚህ የ ተገለጹት አንዳንድ ተግባሮች በ እርዳታ ውስጥ ምናልባት በ አንዳንድ እትሞች ውስጥ ላይካተቱ ይችላሉ: አንዳንድ ገጽታዎች ስለ ስርጭቱ ምናልባት በዚህ እርዳታ ውስጥ ላይገለጹ ይችላሉ
የ ዝርዝር ሳጥን የሚገኘው ከ ላይ በኩል ነው: እርስዎ መምረጥ ይችላሉ በ LibreOffice እርዳታ ክፍሎች የ ማውጫ እና መፈለጊያ tab ገጾች ብቻ ናቸው የ ተመረጠውን ዳታ የያዙት LibreOffice ክፍል
ሄቤይ ሾውዛንግ ቴክኖሎጂ Co., ሊሚትድ በቻይና ፣ beጂያ ግዛት Shijiazhuang ከተማ ውስጥ የሚገኝ የሙያዊ የጤና እንክብካቤ እና የህክምና መሣሪያ አምራች ፣ ጅምላ ሻጭ እና ላኪ ነው።
ማስተርፕላኑ እንኳንስ በፊንፊኔ ዙሪያ ጂማን ተሻግሮ መላ ጦቢያን ቢያካልል ነፍሴ በሃሴት ጮቤ ትረግጥ ነበር፡፡ ዋናው ነገር ግን የእኔ ደስታ ወይም ፍላጎት አይደለም፡፡ (የኦህዴድና የመንግስት ራዕይና ዕቅድም ቦታ የላቸውም!) ከሁሉ የሚቀድመው የኦሮሚያ ህዝብ ፍላጐትና ምርጫ ነው፡፡
ባለፈው ሳምንት መጨረሻ ላይ ዓለም አቀፉ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች “ሂዩማን ራይትስ ዎች”፤ በኦሮሚያ ክልል ማስተርፕላኑን መነሻ አድርጐ በተቀሰቀሰው ተቃውሞና እሱን ተከትሎ በተከሰተው ግጭት 140 ሰዎች መሞታቸውን አስታውቋል፡፡ (አሳዛኝ የታሪካችን አካል ነው!) መቀመጫውን በአሜሪካ ያደረገው “ሂዩማን ራይትስ ዎች”፤ በኦሮሚያ በተከሰተው ግጭት የሞቱትን ዜጎች ቁጥር ይፋ ካደረገ አንድ ሳምንት አልፎታል። የኢትዮጵያ መንግስት፣ አገር በቀሎቹ የሰብዓዊ መብት ድርጅቶች እንዲሁም የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ግን እስካሁን የሞቱትንና የቆሰሉትን ዜጎች ቁጥር አልነገሩንም፡፡ (መንግስት የመንገር ሃላፊነት፣ እኛ የማወቅ መብት ያለን መስሎኝ!?) ለነገሩ የክልሉ መንግስት፤ የደረሰውን ጉዳት በጥንቃቄ እያጣራ መሆኑን ጠቁሞ፣ ማጣራቱ እንደተጠናቀቀም ለህዝብ ይፋ አደርጋለሁ ብሎ ነበር፡፡ (ዝንተ ዓለም ፈጀ እኮ!)
የሚያሳዝነው ደግሞ ነገርዬው በዚህ አለመቋጨቱ ነው፡፡ በሁካታውና ዕልቂቱ ማግስት ረብሻውን ቀስቅሰዋል ተብለው የተጠረጠሩ፣ የተጠቆሙ፣ የተጋለጡ …ብዙ ሺዎች --- ወህኒ ወርደዋል ተብሏል። ግን ስንት ሺዎች? ለመሆኑ ከጅምሩ እስካሁን ድረስ ምን ያህል ሰዎች ተጠርጥረው ተያዙ? ምን ያህሎቹ ፍ/ቤት ቀረቡ? ስንቶቹስ በነፃ ተለቀቁ? ህዝባዊ መንግስታችን ይሄን መረጃ የሚነግረን መቼ ነው? ይሄም እየተጣራ ይሆን? (ግን እኮ የታሰሩትን ዝም ብሎ መቁጠር ነው!) አለዚያ ግን ብቸኛው አማራጫችን መቀመጫቸውን በአሜሪካ ያደረጉት እነ አምነስቲ ኢንተርናሽናል እንደተለመደው ሪፖርት እስኪያወጡ መጠበቅ ነው። (ከኒዮሊበራሊዝም አቀንቃኞች ነጻ የምንወጣው መቼ ነው?)
በእስከዛሬው ልምዳችን መሰረት፣ እነ ሂዩማን ራይትስዎች ወይም ፍሪደም ሃውስ አሊያም ዊዝአውት ቦርደርስ ----በኦሮሚያ በተከሰተው ፖለቲካዊ ቀውስ ሳቢያ ለእስር የተዳረጉትን ዜጎች ቁጥር ከማንም በፊት ቀድመው ይነግሩናል። በእርግጥ የቁጥር ከፍና ዝቅ ሊኖር ይችላል፡፡ አሜሪካ ሆነው እቅጭዋን ሊነግሩን አይችሉም፡፡ (እቅጭዋን የሚያውቀውማ አሳሪው ነው!) አንድ ነገር ትዝ አለኝ፡፡ በዕድለ ቢሱ የ97 ምርጫ ሰሞን የተከሰተ ነው፡፡ የምርጫ ውጤት ተጭበርብሯል የተባለ ሰሞን ታክሲዎች አድመው ነበር፡፡ ለ3 ቀናት ገደማ ሳይሆን አይቀርም፡፡ በ4ኛው ቀን ላይ ሚኒባስ ታክሲዎች አገልግሎት መስጠት ጀመሩ፡፡ አዲስ አበባ ከድብርቷና ከኦናነቷ ተላቃ ወደ ቀድሞው ድባብ የመመለስ ፍንጭ አሳየች፡፡ የዚያን ላይ ማታ የድሮው ኢቲቪ ያስተላለፈው ዘገባ መቼም አይረሳኝም፡፡ (ሃሳቡን እንጂ ቃል በቃል ትዝ አይለኝም!) “በዛሬው ዕለት የአዲስ አበባ ሚኒባስ ታክሲዎች አገልግሎት ሲሰጡ መዋላቸውን ሮይተርስ ዘገበ” (ለሸገር የሚቀርባት ሮይተርስ ነው ኢቲቪ?)
በነገራችን ላይ በኦሮሚያ በተከሰተው ረብሻና ግጭት እንዲሁም ዕልቂት አንድ አሳዛኝ እውነታ ተገንዝቤአለሁ፡፡ (ታዝቤአለሁ ማለት ይቀለኛል!) ለሳምንታት በዘለቀው ግጭት የመንግስት የፀጥታ ኃይል ለተቃውሞ በወጡ ዜጎች ላይ ያልተመጣጠነ እርምጃ ከመውሰድ እንዲቆጠብ ያሳሰቡት ውቅያኖስ ማዶ ያሉት የሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች ብቻ ናቸው፡፡ (ከተቃዋሚ ፓርቲዎች ውጭ ማለቴ ነው!) በመንግስት የተቋቋመው “ኢሰመኮ” እና በፕ/ር መስፍን የተቆረቀረው “ሰመጉ” ትንፍሽ ያሉት ነገር የለም፡፡ (የሰብአዊ መብት ተቋማት መስለውኝ?!) ወዳጆቼ፤ በዚያ ቀውጢ ሰዓት መንግስትን ለምን አላወገዙም ወይም አልተቃወሙም እያልኩ አይደለም፡፡ መንግስት አቅሉን ስቶ ግብታዊ ነገር እንዳይፈጽም የምታሳስብ፣ የምታስታውስ መግለጫ ቢጤ ማውጣት ማን ገደለ? ሌላው ቢቀር እንደ እነ አሜሪካ ኤምባሲ፤ “የሞቱት ዜጐች…የታሰሩት ጋዜጠኞችና ፖለቲከኞች ጉዳይ ያሳስበኛል” ማለት እንዴት ያቅታል?! ይሄን በማድረጋቸው መንግስት የሚያስራቸው ከመሰላቸው ከ25 ዓመት በፊት ወደነበረው ሥርዓት ተመልሰናል ማለት ነው፡፡
ሌላው ሁሌም እዚህ አገር የማይገባኝ ምን መሰላችሁ?… የሃይማኖት ተቋማትና መሪዎች (አባቶች) ሚና ነው? በአማራ ክልል በሉት በኦሮሚያ ያ ሁሉ ሁከትና ግጭት ሲከሰት …ዜጐች ሲሞቱ ---- ተቋማቱ የት ነበሩ? ያንዳቸውም ድምጽ አልተሰማም፡፡ (ፖለቲካና ሃይማኖትን መቀላቀል ስለማይፈቀድ ይሆን?) ለነገሩ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የሃይማኖት መሪዎች በየበዓሉ የሚሰጡትን መግለጫ ከተከታተላችሁልኝ ----- እያደር አንደበታቸው የፖለቲከኛ እየመሰለ መጥቷል። አንዳንዶቹማ የካድሬ ቋንቋ ሁሉ ለምደዋል፡፡ ግና---- ሰላምና ፍቅርን፣ መከባበርና መቻቻልን… መስበክ አልቻሉም፡፡ እርቅ ማውረድ ተስኗቸዋል። ህዝብን ----- ከህዝብ፣ ህዝብን ------ ከመንግስት ----- መምከር፣ ማስማማት፣ ማስታረቅ አቅቷቸዋል። ከእግዚአብሄር ይልቅ መንግስትን ይፈራሉ፡፡ ከሰማያዊው ዓለም ምድራዊው ግምኛ ያጓጓቸዋል፡፡
በእርግጥ መንግስት እንዳይጠምዳቸው ሰግተው ይሆናል፡፡ ነገር ግን ይሄ መሰረተ - ቢስ ስጋት ነው፡፡ ይልቁንም የእነሱ አስተዋጽኦ መንግስትን አማራጭ አጥቶ ወደ ሃይል እርምጃ ከመግባት ሊያድነው ሁሉ ይችል ነበር፡፡ ችግሩ ግን እነሱ ከኛ ከተራ ተርታዎቹ ምድራዊ ሰዎች እንኳን ብሰዋል፡፡ ይሄን በማድረግ ዓለማዊው ምቾታቸውን እንዲቀንሱ አይሹም፡፡ የሆኖ ሆኖ እኛ አዝነንባቸውና ታዝበናቸው አልፈናል። እንግዲህ በውስጤ ሲብሰለሰል የሰነበተውን ቅሬታና ቁጭታ፣ እቺን ታህል ከተነፈስኩ ይበቃኛል፡፡ (ክብር ለህገ-መንግስቱ!)
ይህ በዚህ እንዳለ ባለፈው ማክሰኞ ማታ፣ ከኦህዴድ ማዕከላዊ ኮሚቴ ያልተጠበቀ መግለጫ ወጥቷል (በኢቢሲ ማለቴ ነው!) በግሌ ደስ ነው ያለኝ፡፡ “ለጋራ ልማት የታሰበው የአዲስ አበባና ፊንፊኔ ዙሪያ ኦሮሚያ ልዩ ዞን የተቀናጀ የጋራ ልማት ሙሉ ለሙሉ እንዲቆም የኦህዴድ ማዕከላዊ ኮሚቴ ውሳኔ አስተላለፈ” ይላል የኢቢሲ ዜና፡፡ ሌሎች ቅሬታዎችና ጥያቄዎች ቢኖሩም ዋናው የኦሮሚያ ክልል ተቃውሞ መነሻ፣ ይሄው ማስተርፕላኑ ነው። እናም ውሳኔው ተገቢ ይመስለኛል፡፡ (ልማት ተግባብቶ እንጂ ተለያይቶ የለም!) በነገራችን ላይ እኔ በግሌ ማስተርፕላኑ ቢተገበር ደስታውን አልችለውም፡፡ እንኳንስ ልማት ሌላውም ሁሉ በክልል፤ በጐሳ፣ ወዘተ ----- ባይገደብ እመርጣለሁ። እናም ማስተርፕላኑ እንኳንስ በፊንፊኔ ዙሪያ ጂማን ተሻግሮ መላ ጦቢያን ቢያካልል ነፍሴ በሃሴት ጮቤ ትረግጥ ነበር፡፡ ዋናው ነገር ግን የእኔ ደስታ ወይም ፍላጎት አይደለም፡፡ (የኦህዴድና የመንግስት ራዕይና ዕቅድም ቦታ የላቸውም!) ከሁሉ የሚቀድመው የኦሮሚያ ህዝብ ፍላጐትና ምርጫ ነው፡፡ ለዚህ ነው መግለጫው ደስ ያለኝ፡፡ (መዘግየቱ ቢያበሳጨኝም!)
ኢቢሲ በድረገፁ ላይ ባወጣው ዘገባ እንዲህ ሲል ይቀጥላል፤ “ኦህዴድ በልማት፣ በመልካም አስተዳደር ዙሪያ ከህዝቡ ጋር በመሆን መጠነ ሰፊ ስራዎችን በማከናወን ህዝባዊነቱን ያረጋገጠ ድርጅት መሆኑን ማዕከላዊ ኮሚቴው ገልጿል” (ዜና ነው ፕሮፓጋንዳ?) ቀጣዩ አንቀፅ ሳይሻል አይቀርም። እንዲህ ይላል፡- “በክልሉ የጋራ ፕላኑን መነሻ በማድረግ ህዝቡ የግልፅነት ጥያቄ መጠየቁ ድርጅቱ እየገነባ ያለው ሥርዓት ውጤት በመሆኑ፣ በታላቅ አክብሮት ይመለከተዋል” (እኛም የኦህዴድን መግለጫ በታላቅ አክብሮት እንመለከተዋለን - የህዝብ ውጤት በመሆኑ!)
የኦህዴድ መግለጫ በዚህ ብቻ አያበቃም፡፡ ክልሉ ከአዲስ አበባ ማግኘት ባለበት ጥቅም ዙሪያ በህገ መንግስቱ በተቀመጠው አቅጣጫ፣ በአጭር ጊዜ ምላሽ እንደሚሰጠውም አስታውቋል፡፡ (የእስከ ዛሬውን ዳተኝነት በምን ፍጥነት ያካክሰው ይሆን?)
ኢቢሲ ዘገባውን ሲቀጥልም፤ “የክልሉ ከተሞችን ልማት ለማፋጠን በጨፌ ኦሮሚያ በፀደቀው የከተሞች ልማት አዋጅ አንዳንድ አንቀፆች ዙሪያም ህዝቡ ያነሳቸውን የግልፅነት ጥያቄዎች ለመመለስ የክልሉ መንግስት አዋጁ እንደገና በጨፌ እንዲታይ እንዲያደርግ ድርጅቱ ውሳኔ አስተላልፏል” ብሏል። (“የቸገረው እርጉዝ ያገባል” እንዳይሆን እንጂ አስገራሚ ለውጥ ነው!!) በነገራችን ላይ ኦህዴድ … ትንሽ በጥሞና ቢያስብ ኖሮ ዛሬ የወሰዳቸውን እርምጃዎችም ሆነ ያስተላለፋቸውን ውሳኔዎች ቀውስ ከመፈጠሩ ቀደም ብሎ ሊያደርጋቸው ይችል ነበር፡፡ (አገር በተቃውሞ እስክትናጥ መጠበቅ ዋጋ ያስከፍላል!!)
አሁን ደግሞ ወደ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን “ጮማ” የሆነ ወሬ ልምራችሁ፡፡ “በአቋራጭ የበለፀጉ የመንግስት አመራሮችን የሀብት ምንጭ የመፈተሽ ሥራ ተጀምሯል” ይላል ዜናው፡፡ በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ማዕረግ የኢኮኖሚና የፋይናንስ ክላስተር አስተባባሪና የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ሚኒስትር ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ለፋና እንደገለፁት፤ የመልካም አስተዳደር ችግሮችን ለመቅረፍ መንግስት ከአመራሩና ኃላፊዎቹ ጀምሮ ራሱን መፈተሽ ጀምሯል (“ጉድ ፈላ አትሉኝም!)
በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ልዩ ትኩረት የተሰጠው የመልካም አስተዳደር ችግር ምንም እንኳን በአንድ ሌሊት የሚፈታ ባይሆንም ችግሮችን ለመፍታት የሚያስችሉ የተግባር እንቅስቃሴዎች በየደረጃው መጀመራቸውን የገለፁት ሚኒስትሩ፤ “ለዚህም በራሳቸውና በቤተሰቦቻቸው ያለ አግባብ ሀብት ያካበቱ የመንግስት አመራሮችን የመፈተሽ ሥራ መጀመሩን ለአብነት አንስተዋል” ሲል ዘግቧል ፋና፡፡ (ይሄኔ ነው እንግዲህ “እናቴ፤ ምነው በእንቁላሉ ጊዜ በቀጣሽኝ” የሚለው የሚበዛው!) አንዳንዴ እኮ እናት በደንብ ቆንጥጣ ብታሳድገውም ፓርቲና ሥልጣን የሚያበላሸው ሞልቷል (በእናት መፍረድ አይገባም ለማለት ነው!)
ዜናው አልተቋጨም…“ይህን እንቅስቃሴ መንግስት ጥቆማ ሳይጠብቅ የሚሰራው ስራ ሲሆን ችግሩን ለመቅረፍ ግን የህብረተሰቡ ተሳትፎ ወሳኝ ነው” ብለዋል - ሚኒስትሩ፡፡ መንግስት እንደ ሌላው ነገሩ ሁሉ እዚህም ላይ ዘገየ እንጂ የሚደገፍ እርምጃ ነው፡፡ (ሌላው ቢቀር አዳዲስ “የመንግስት ሌቦች”ን ተስፋ ያስቆርጣል!)
እኔ የምለው ግን … በአቋራጭ የበለፀጉ የመንግስት አመራሮች የሀብት ምንጭ ምን ይመስላችኋል? ሀ) ዓለም ባንክ ለ) ኪራይ ሰብሳቢ ባለሀብት ሐ) ደላላ መ) የመንግስት ካዝና ሠ) ከሀ በስተቀር ሁሉም መልስ ናቸው
አሁን ደግሞ ወደ አማራ ክልል ላሻግራችሁ። እዚያ የምናገኘው ደግሞ ከመልካም አስተዳደር ጋር ተያይዞ ችግር ፈጥረዋል የተባሉ ከ190 በላይ አመራሮችና ሰራተኞች ከኃላፊነታቸው መነሳታቸውን የሚዘግብ ዜና ነው፡፡ ለመሆኑ ከመልካም አስተዳደር ጋር የተያያዘ ችግር … ሲባል ምን ማለት ነው? (አብስትራክት አልሆነባችሁም?!) ዘገባውን ስታነቡ ግን ምን ዓይነት ትራጄዲ እንደሆነ ትገነዘባላችሁ፡፡ እንዲህ ይላል፡- “… ለድርቅ ተጎጂዎች እንዲደርስ የታሰበውን ድጋፍ ለግል ጥቅማቸው በማዋል ችግር የፈጠሩ (ችግር የፈጠሩ ሳይሆን ከተራበ ወገን ላይ የነጠቁ!) 90 አመራሮች ከኃላፊነታቸው ተነስተው ጉዳያቸው በህግ እንዲያዝ ተደርጓል” (ይሄማ በጦር ፍርድ ቤት ነው መታየት የነበረበት!)
የፋና ዘገባ እንደሚጠቁመው፤ ሌሎች 6 የዞን አመራሮች ደግሞ ከህብረተሰቡ ለልማት የተሰበሰበ ገንዘብን ለግል ጥቅማቸው በማዋላቸው (ያፈጠጠ ያገጠጠ ምዝበራ በሉት!) ከኃላፊነት ተነስተዋል ተብሏል፡፡ (ለልማት እያሉ ህዝቡን ሲገፉት ኖረዋላ?!) ፍትህ ለህብረተሰቡ ያሰፍናሉ ተብለው የሚታመኑት ዳኞችም በአማራ ክልል “ከደሙ ንፁህ ነኝ” ለማለት አልቻሉም፡፡ (ሁሉም ባይሆኑም!) እናላችሁ…በዳኞች አስተዳደር ጉባኤ ህብረተሰቡን ሲያጉላሉ የነበሩ የሁለት ዳኞችን ጉዳይ በማጣራት ከኃላፊነት እንዲነሱ ታዟል፡፡
የአማራ ክልል የመልካም አስተዳደር “ጉድ”፤ በዚህ ብቻ የሚያበቃ እንዳይመስላችሁ፡፡ ፖሊሶችንም አነካክቷል፡፡ እጅ መንሻ (ተሽሞንሙኖ ነው እንጂ “ጉቦ” እኮ ነው!) የሚጠይቁና ህዝቡን በማጉላላት የባለጉዳዩን መብት ተጋፍተዋል የተባሉ 45 የፖሊስ አካላት፤ ትጥቃቸውን እንዲፈቱ መደረጋቸውን የጠቆመው ዘገባው፤ ሌሎች 32 የቀበሌ አመራሮች በፈጠሩት የመልካም አስተዳደር ችግር ከኃላፊነታቸው ተነስተው ጉዳያቸው በህግ እየታየ መሆኑን አመልክቷል፡፡ “የመልካም አስተዳደር ችግር የፈጠሩ…” የሚለው ከወንጀሉ ድርጊት ጋር ስለማይመጣጠን ተመጣጣኝ ቃል ይፈለግለት፡፡ መልካም ሰንበት!
መጽሀፍ ቅዱስ እግዚአብሔር ቸር አምላክ እንደሆነ ይናገራል። ብዙ ሰዎች ግን ይህንን ለማመን ይቸገራሉ። አንዳንዶች ጸጋ ምን እንደሚመስል ሲያስቡ ይገረማሉ። የእግዚአብሔርን ጽድቅና የእኛን የየዕለት አስከፊ ኃጢያት በጥልቀት ብናስብ እግዚአብሔርን “አሁንም ትወደኛለህ ወይ?” ወይንም “ለምንድን ነው እንደዚህ የታገስከኝ?” ወይንም “ስላደረግሁት ነገር ስለምን አልገደልከኝም?” ብለን ስንጠይቅ እራሳችንን ልናገኘው እንችላለን።
እናትነትን ለመግለፅ አንድ ቃል መምረጥ ቢኖርብኝ “መለወጥ” የሚለውን ቃል እመርጣለሁ። ስራ የበዛባት እናት እያንዳንዱ ቀኗ ቢታይ ብዙ ስራዎችን ትሰራለች። በ...
አንድ የማልረሳው የሽማግሌዎች ስብሰባ ነበር። ከመጋቢ አገልግሎት ጋር ስለሚመጡ ልዩ ልዩ ተግዳሮቶች አንድ በአሜሪካ ውስጥ ያለ ትልቅ ቤተ ክርስቲያን መጋቢ ከ...
በአማራ ክልል ከፍተኛ አመራሮች፣ በመከላከያ ሠራዊት ጠቅላይ ኤታ ማዦር ሹምና በጓደኛቸው ላይ ሰኔ 15 ቀን 2011 ዓ.ም. በተቀራራቢ ሰዓታት ውስጥ የተፈጸመው ግድያ፣ ዓቃቤ ሕግንና ከግድያው ጋር በተያያዘ ተጠርጥረው የታሰሩ ተጠርጣሪዎችን ማወዛገቡ ቀጥሏል፡፡
ግድያው በተፈጸመ ማግሥት ከሰኔ 16 ቀን 2011 ዓ.ም. ጀምሮ በቁጥጥር ሥር ውለው በተለያዩ ጊዜያት ፍርድ ቤት ሲቀርቡ፣ የተጠረጠሩት ከግድያው ጋር በተያያዘና የሽብርተኝነት ሕግን አዋጅ ቁጥር 652/2001 በመተላለፍ በሽብር ተግባር ወንጀል ተጠርጥረው መሆኑን የሚናገሩት ቁጥራቸው ከ30 በላይ የሚሆኑት ተጠርጣሪዎች፣ ግድያውን በሚመለከት የፌዴራልም ሆነ የክልል መንግሥት አመራሮች የተናገሩትና ያሰራቸው የፌዴራል ፖሊስ ወንጀል ምርመራ ቢሮ የሚናገረው የተለያየ መሆኑን ገልጸዋል፡፡
ተጠርጣሪዎቹ የሰኔ 15 ቀን 2011 ዓ.ም. ከፍተኛ አመራሮች ግድያን በማቀነባበርና በመሳተፍ ተጠርጥረው፣ በፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ችሎት ቀርበው በፀረ ሽብርተኝነት ሕጉ 28 ቀናት የምርመራ ጊዜ ተጠይቆባቸው ቢፈቀድም፣ ፖሊስ በተሰጠው ጊዜ ምንም ዓይነት ማስረጃ ሊያቀርብባቸው ባለመቻሉ፣ ፍርድ ቤቱ ሰፊ ትንታኔ በመስጠት በዋስ እንዲለቀቁ ውሳኔ ሰጥቶ እንደነበር ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት አስረድተዋል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ በጠበቆቻቸው አማካይነት ነሐሴ 15 ቀን 2011 ዓ.ም. ባቀረቡት ክርክር እንዳስረዱት፣ ለጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ያቀረቡት የፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት ዝርዝር ትንታኔ በመስጠት ለደንበኞቻቸው የጠበቀላቸውን ሕገ መንግሥታዊ የዋስትና መብት፣ የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት ያላግባብ ስለነፈጋቸው ነው፡፡ የከፍተኛው ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት ሕገ መንግሥታዊ የሆነውን የዋስትና መብት የነፈጋቸው፣ ተቋሙን በማይመጥንና የዳኝነትን ብቃት ግምት ውስጥ ሊያስገባ በሚችል ሁኔታ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ይኼውም አንድ የፀረ ሽብር ተግባር ወንጀል ፈጽሟል ተብሎ የተጠረጠረ ዜጋ በፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር 652/2001 አንቀጽ 20 (3) ድንጋጌ መሠረት ምርመራ ሊፈቀድበት የሚችለው 28 ቀናት ሆኖ ተደንግጎ እያለ፣ በከፍተኛው ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት በደንበኞቻቸው ላይ የተሰጠው የምርመራ ጊዜ 42 ቀናት መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ይኼ ደግሞ የሕጉን ድንጋጌ ከመጣሱም በላይ፣ ምንም ዓይነት ማስረጃ ያልቀረበባቸው ተጠርጣሪዎችን ከሕግ አግባብ ውጪ እንዲታሰሩ ማድረግ መሆኑንም አስረድተዋል፡፡
ተጠርጣሪዎቹ ዓቃቤ ሕግ፣ የፖሊስ አባል፣ የአብን አመራሮችና አባላት፣ የተቋማት ሠራተኞችና ሌሎችም ሲሆኑ፣ በመዝገብ ቁጥሮች 181966፣ 181965፣ 182124፣ 182129 እና በመዝገብ ቁጥር 182150 ተካተው በአምስት መዝገቦች ከ30 በላይ ተጠርጣሪዎች የከፍተኛው ፍርድ ቤት ውሳኔን በመቃወም በሰባት ጠበቆች ተወክለው ሰፊ ክርክር አድርገዋል፡፡
የፌዴራል መንግሥትና የአማራ ክልል የመንግሥት አመራሮች በአማራ ክልል አመራሮች ላይ የተፈጸመው ግድያ ‹‹የመፈንቅለ መንግሥት ሙከራ ነው›› እያሉ በይፋ ከዕለቱ ጀምሮ በመገናኛ ብዙኃን ጭምር ገልጸው እያለ፣ ደንበኞቻቸውን በሽብር ተግባር ወንጀል መጠርጠር እርስ በርሱ የሚጣረስና ሕዝብንም እምነት የሚያሳጣ መሆኑን ጠበቆቹ ገልጸዋል፡፡
ፖሊስ ደንበኞቻቸውን በሽብር ተግባር ወንጀል ጠርጥሯቸዋል ቢባል እንኳን፣ በተፈቀደለት የ28 ቀናት ጊዜ ውስጥ ማን በማን ላይና ምን ዓይነት ወንጀል እንደፈጸመ በመለየት በዝርዝርና በተናጠል ለፍርድ ቤት ማቅረብ እንዳለበት በሕጉ ተደንግጎ ቢገኝም፣ 28 ቀናት ቆይቶ ፍርድ ቤት ሲቀርብ ምንም ዓይነት የምርመራ ውጤት አለማቅረቡን አስረድተዋል፡፡
የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤትም የፖሊስ ምርመራ መዝገቦችን አስቀርቦ ከመረመረ በኋላ፣ ምንም ዓይነት ለሽብር ተግባር ወንጀል የጥርጣሬ መነሻ ነገር ባለማግኘቱ፣ ተጠርጣሪዎቹ ከ2,000 ብር እስከ 5,000 ብር በሚደርስ ዋስትና ከእስር እንዲፈቱ ውሳኔ መስጠቱንም ገልጸዋል፡፡ ፖሊስ ‹‹በሽብር ተግባር ወንጀል ጠርጥሬያቸዋለሁ›› በማለት ላሰራቸው የአብን አባላት ያቀረበላቸው ጥያቄ፣ ‹‹ማንን ነው የምትረዱት? ማነው ያሰማራችሁ?›› የሚሉና ‹‹ጠርጥሬያችኋለሁ›› ካለበት መነሻ ሐሳብ ጋር የማይገናኝ መሆኑንም ጠበቆቹ ጠቁመዋል፡፡ ‹‹የአዲኃን ሥልጠና ወስዳችኋል፣ ከእነ ዘመነ ካሴ ጋር ግንኙነት አላችሁ›› የሚሉ የግለሰቦች ወይም የተወሰነ ቡድን ፍላጎትን የሚያንፀባርቁ ጥያቄዎች እንጂ፣ ከሰኔ 15 ቀን የከፍተኛ አመራሮች ግድያ ጋር የሚያያዝ ምንም ዓይነት ምርመራ እንዳልተካሄደባቸውም አስረድተዋል፡፡
አንዳንዶቹ በተለይ ዓቃቤ ሕግ አቶ የወግሰው በቀለና የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ባልደረባና የልደታ ክፍለ ከተማ ፖሊስ መምርያ መርማሪ ዋና ሳጅን ሞገስ በቀለ፣ የባልደራስ ምክር ቤት አባል መሆናቸውን ደርሰንበታልና መረጃ ያቀብላሉ›› ከሚል ምርመራ በስተቀር፣ የሽብር ወንጀል ተሳትፏቸው ምን እንደሆነ ያቀረበው የጥርጣሬ መነሻ ማስረጃ እንደሌለም ገልጸዋል፡፡
‹‹የከፍተኛው ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት ዋስትና የከለከላቸው አቋም ይዞ ነው፤›› የሚሉት የተጠርጣሪዎቹ ጠበቆች፣ ይኼንንም ሊያስብላቸው የቻለው በዋስ እንዲወጡ በፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት እያንዳንዳቸው የ5,000 ብር ዋስትና ማቅረብ እንዳለባቸው ውሳኔ የተሰጠላቸው፣ አቶ የወግሰው በቀለና ዋና ሳጅን ሞገስ በቀለ፣ ዋስትናቸው ወደ 200,000 ብር ማሳደጉ ማሳያ መሆኑን ጠቁመዋል፡፡ ዋስትና ከተፈቀደላቸው ሳምንት ቢሞላቸውም፣ አቅማቸውን ያላገናዘበ ዋስትና በመሆኑ ከእስር ሊለቀቁ እንዳልቻሉም አክለዋል፡፡ ሌላው ጠበቆቹ ያቀረቡት ክርክር ሕጉ ግልጽ ሆኖ ሳለ፣ ለምን ተለጥጦና ለተጠርጣሪ በማይጠቅም ሁኔታ እንደሚተረጎም እንዳልገባቸው ጠቁመው፣ ከሰኔ 15 ቀን የእነ ጄኔራል ሰዓረ መኮንን ግድያ ጋር በተያያዘ፣ ‹‹የገዳዩ ሚስት ናት›› የተባለችና ከግድው ጋር ምንም ግንኙነት የሌላት ሴትም ታስራ እንደምትገኝ ገልጸዋል፡፡ ዳኞቹ የሚሠሩት ለህሊናቸውና ለሕግ ተገዥ ሆነው ቢሆንም፣ የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት በአግባቡ የሰጠውን ውሳኔ ከፍተኛው ፍርድ ቤት ያገደበትና ከሕጉ ውጪ የሥራ ቀናትን ብቻ በመቁጠር በአጠቃላይ 42 ቀናት የፈቀደበት ሒደት፣ ከሕግ አግባብ ውጪ መሆኑንም አስረድተዋል፡፡ ፖሊስ ራሱ ጠይቆ የነበረው 28 ቀናት እንደሚበቃው ገልጾ ሲሆን፣ ፍርድ ቤቱ 42 ቀናት መፍቀዱ ለምንና በየትኛው የሕግ አግባብ እንደሆነ ግልጽ አለመሆኑንም አክለዋል፡፡ አዴፓ ‹‹እርስ በርሳችን ተጠፋፋን›› እያለ ከ30 በላይ ንፁኃን ዜጎችን ማሰር፣ ተገቢ አለመሆኑንም ገልጸዋል፡፡ መፈንቅለ መንግሥት መሆኑ የተገለጸበትን ድርጊት የሽብር ተግባር ወንጀል በማለት ዜጎችን ያላግባብ ማሰር ሆን ተብሎ ሰብዓዊ መብታቸውን ላለማክበር የተደረገ መሆኑንም ጠቁመዋል፡፡ ከፍተኛው ፍርድ ቤት ጠበቆችን ጭምር በነፃነት እንዳይከራከሩና እንዳይናገሩ ጫና በማድረግ፣ በክርክሩ ወቅት ያነሷቸውን መከራከሪያ ሐሳቦች እንኳን እንዳልመዘገበላቸውም አስረድተዋል፡፡ በአጠቃላይ ደንበኞቻቸው ታስረው የሚገኙበት ጉዳይ እንኳን በሽብር ተግባር ወንጀል፣ በተራ ወንጀል እንኳን ሊያስጠረጥር እንደማይችል የተጠርጣሪዎቹ ጠበቆች በክርክራቸው አስረድተዋል፡፡
ከሰኔ 15 ቀን ከፍተኛ የመንግሥት አመራሮች ግድያ ጋር በተያያዘ በሽብር ተግባር ወንጀል ተጠርጥረዋል ስለተባሉትና ይግባኝ ስለጠየቁት ተጠርጣሪዎች፣ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ቀርቦ ምላሽ የሰጠው (የተከራከረው) የፌዴራል ፖሊስ ወንጀል መርማሪ ሳይሆን ዓቃቤ ሕግ ነው፡፡ በዕለቱ የቀረቡት ሁለት ዓቃቢያነ ሕግ እንዳስረዱት፣ እያንዳንዳቸው ተጠርጣሪዎች ከሰኔ 15 ቀን 2011 ዓ.ም. በፊት ሲደራጁ ቆይተው፣ በተለያዩ አቅጣጫዎች በመንቀሳቀስ ግድያው እንዲፈጸም አድርገዋል፡፡ ይኼ ሁኔታ በተፈጸመበትና ፖሊስ ስለሁኔታው በማጣራት ላይ እያለ፣ የፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት ተጠርጣሪዎቹ በዋስ እንዲወጡ ውሳኔ ሰጥቷል፡፡
ፍርድ ቤቱ ድርጊቱን ‹‹ተራ የፖለቲካ ሽኩቻ ነው›› በማለት የዳኛውን ገለልተኛነት የሚያጠራጥር መሆኑንም አክለዋል፡፡ ዓቃቢያነ ሕጉ እንዳብራሩት የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት የምርመራ መዝገቡን ወስዶ ለሳምንት ማቆየቱና አልመልስም በማለቱ፣ እጃቸው ላይ በነበረ ሰነድ ለፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ይግባኝ ብለው፣ የተጠርጣሪዎቹ የዋስትና መብት እንዲታገድ ማድረጋቸውን አስረድተዋል፡፡ በተለይ አራት ተጠርጣሪዎች በኅቡዕ ጦር እየመሩ እንደነበርና መረጃ ሲለዋወጡበት የነበረን ማስረጃ ከብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት ጠይቀው በመጠባበቅ ላይ እያሉ፣ ዋስትና መፍቀድ ተገቢ አለመሆኑንም ዓቃቢያነ ሕጉ ተናግረዋል፡፡
በግለሰብ እጅ ሊገባ የማይችል የጦር ሜዳ መነጽር መገኘቱንም ገልጸዋል፡፡ በአዲስ አበባ በወታደራዊ አመራሮች ላይ ግድያ ሲፈጸም የኤሌክትሪክ ኃይል እንዲቋረጥ ግዳጅ የተሰጣቸው፣ የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት ሠራተኞች መያዛቸውንም ገልጸዋል፡፡ የጦር መሣሪያ መግዛቱንና 6,000 ጥይቶች ቢኖሩትም ከጎንደር እንዴት እንደሚያሳልፈው ምክክር ሲያደረግ የነበረ ተጠርጣሪና ሌሎችም፣ በኅቡዕ ተደራጅተው በእነማን ላይ ዕርምጃ እንደሚወስዱ ሥልጠና ጭምር የወሰዱ ተጠርጣሪዎች መሆናቸውንም ተናግረዋል፡፡ ይኼ ሁሉ ባለበት ገና በምርመራ ላይ እንደሆኑ እየገለጹ የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት ዋስትና መፍቀዱ ተገቢ አለመሆኑን ገልጸዋል፡፡ በአጠቃላይ ከሰኔ 15 ከፍተኛ አመራሮች ግድያ ጋር በተያያዘ የሽብር ተግባር ስለመፈጸሙ ከተለያዩ የመንግሥት ተቋማት ጋር እየሠሩ እያለ፣ የወንጀል ተግባሩን በመቀየር ዋስትና መስጠቱም ተገቢ አለመሆኑን ዓቃቢያነ ሕጉ ደጋግመው አስረድተዋል፡፡
ፍርድ ቤቱ በመሀል፣ ‹‹በመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት በእያንዳንዱ ተጠርጣሪ ላይ ለወንጀል ጥርጣሬ መነሻ የሚሆን የምርመራ ውጤት አቅርባችሁ ነበር?›› የሚል ጥያቄ ለዓቃቢያነ ሕጉ አቅርቦላቸው፣ ማን ከማን ጋር ግንኙነት እንደነበረው በቂ መጠርጠሪያ ማቅረባቸውን ተናግረዋል፡፡ ቀሪ መረጃና ማስረጃ በመሰብሰብ ላይ እንደሆኑም ማስረዳታቸውን ከኢትዮ ቴሌኮም፣ ከባንክ፣ የባልደራስ ምክር ቤትን እንደ ሽፋን በመጠቀም ወንጀል መፈጸማቸውን ለማሳየት ከብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት መረጃ መጠየቃቸውን ቢገልጹም፣ ፍርድ ቤቱ እንዳልተቀበላቸው አስረድተዋል፡፡
ከፍተኛው ፍርድ ቤት ግን ያቀረቡትን የይግባኝ አቤቱታ በሚገባ ከተመለከተ በኋላ፣ ዋስትናውን እንደሻረውም አክለዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ በመቀጠል፣ ‹‹እናንተ (ዓቃቢያነ ሕጉ ወይም ፖሊስ) 28 ቀናት የምርመራ ጊዜ ጠይቃችሁ ከፍተኛው ፍርድ ቤት እንዴት ከዚያ በላይ ሊፈቅድ ቻለ?›› በማለት ሲጠይቃቸው፣ ችሎቱ የበዓል ቀናትን ትቶ የሥራ ቀናትን ብቻ በመቁጠር መስጠቱን ጠቁመው ስህተት ከሆነ ሊታረም እንደሚችል ተናግረዋል፡፡
ፍርድ ቤቱ በመቀጠል፣ ‹‹ከሰኔ 16 ቀን 2011 ዓ.ም. ጀምሮ በምርመራ ላይ ከሆናችሁ እንዴት እስካሁን አልጨረሳችሁም? አሁንስ በምን ላይ ናችሁ?›› የሚል ጥያቄ አቅርቦላቸው፣ ተጠርጣሪዎቹ ሲዘጋጁ የከረሙት ከጥቅምት ወር 2011 ዓ.ም. ጀምሮ መሆኑን፣ በቤንሻንጉል ጉምዝ ዋና ከተማ በአሶሳና በአዲስ አበባ የተፈጸመውን ሁሉ ማጣራት ስላለባቸው፣ እየሠሩና የጠየቁት ለመረጃ እስከሚመጣላቸው እየጠበቁ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
የተጠርጣሪዎቹ ጠበቆች በተሰጣቸው ድጋሚ የመከራከሪያ ዕድል እንዳስረዱት፣ ዓቃቤያነ ሕጉ የምርመራ መዝገቡ በመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት ስምንት ቀናት በዳኛ ዕግድ መቆየቱን ለችሎቱ መግለጻቸው፣ ከአንድ ከፍተኛ የሕግ ተቋም የማይጠበቅ ምላሽ ከመሆኑም ባለፈ ግምት ውስጥ የሚከት መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ፖሊስ የራሱን ዋና የምርመራ መዝገብ ይዞ ለፍርድ ቤት የሚያቀርበው ደግሞ ግልባጩን (ኮፒ) መሆኑን ጠቁመው፣ መዝገቡ ዳኛው ዘንድ ስምንት ቀናት መቆየቱንና ‹‹አልሰጥም አሉኝ›› የሚል ሰበብ ማቅረብ ተገቢ አለመሆኑን ገልጸዋል፡፡
ሌላው ዓቃቢያነ ሕጉ የምርመራ መዝገቡ አካል ያልሆነን ጉዳይ ‹‹አሶሳ ከተማ የተፈጸመን ድርጊትም እየመረመርኩ ነው›› ማለቱ የማይገናኝ ነገር ለማገናኝት መሞከር መሆኑንም አክለዋል፡፡ የጦር ሜዳ መነጽር ይዘው ተገኝተዋል በማለት ዓቃቢያነ ሕጉ ተጠርጣሪዎቹን ለመወንጀል ያደረገው ጥረት፣ ‹‹መነጽር አይደለም ታንክ ይዘው ቢገኙ ሽብር ነው ማለት ነው?›› በማለት ጠይቀው፣ ፍርድ ቤቱ መዝገቡን አስቀርቦ እንዲያይላቸው ጠይቀዋል፡፡ ተገኘ የተባለው የጦር ሜዳ መነጽር የዩኒቨርሲቲ ማስተማሪያና ከመምህር ቤት የተገኘ መሆኑንም አክለዋል፡፡ በኅቡዕ ተደራጅተው ጦር ሲመሩ ነበር የተባሉት ደንበኞቻቸው ጫማ የሚጠርጉ ሊስትሮዎች፣ የቤት ሠራተኞችና የፖለቲካ ድርጅት አባላት መሆናቸውንም አክለዋል፡፡
ግድያው ሰኔ 15 ቀን ተፈጽሞ ደንበኞቻቸው ሰኔ 16 ቀን መያዛቸው የሚገርም እንደሆነ የገለጹት ጠበቆቹ፣ ይኼ የሚያሳየው እነሱን ለመያዝ ዝርዝር ተይዞና ቀደም ብሎ ዝግጅት መኖሩ የሚያረጋግጥ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ የፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሽብር ተግባር ወንጀል አያስቀጣም ሳይሆን፣ በአዋጅ ቁጥር 652/2011 አንቀጽ (19) መሠረት ሊያስጠረጥራቸው የሚችል ማስረጃ እንዳልተገኘባቸው ወይም ፖሊስ በተሰጠው የ28 ቀናት የምርመራ ጊዜ ሊያቀርብ እንዳልቻለ መግለጹ እንደሆነ አስረድተዋል፡፡ ዓቃቢያነ ሕጉ ተጠርጣሪዎቹ የጦር ሥልጠና ሲያደርጉ እንደነበር መግለጻቸው ስህተት መሆኑን ጠበቆቹ ጠቁመው፣ መንግሥት ራሱ በጀት መድቦ ሲያሠለጥናቸው የነበሩ መሆናቸውን አክለዋል፡፡ በአጠቃላይ ፖሊስ እንኳን ማስረጃ ሊያቀርብባቸው ቀርቶ ቃላቸውን እንኳን እንዳልተቀበላቸውም ጠቁመዋል፡፡
ተጠርጣሪው ዓቃቤ ሕግ አቶ የወግሰው በቀለ ለሥር ፍርድ ቤቶች ከታሰረ 50 ቀናት እንደሞላው ሲያስረዳ፣ ፍርድ ቤቱ ለምን ምርመራ እንዳልጨረሰ ፖሊስን ሲጠይቀው፣ የባልደራስ ምክር ቤት አባል መሆኑን ስለደረሰበት እያጣራ መሆኑን እንደገለጸም አስታውሰዋል፡፡
አዲስ አበባ ፣ ግንቦት 17 ፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ) ባለፉት 24 ሰዓታት ለ2 ሺህ 844 ሰዎች የላቦራቶሪ ምርመራ ተደርጎ 73 ሰዎች የኮሮና ቫይረስ እንደተገኘባቸው የጤና ሚኒስትሯ ዶክተር ሊያ ታደሰ አስታወቁ።
ቫይረሱ ከተገኘባቸው ውስጥ 56ቱ በአዲስ አበባ ሲሆን፥ 4 ከትግራይ ክልል፣ 2 ሰዎች ከአማራ ክልል፣ 8 ሰዎች ከሶማሌ ክልል እንዲሁም 3 ሰዎች የድንበር ተሻጋሪ መኪና አሽከርካሪዎች ናቸው ተብሏል።
ከዚህ ውስጥ 27ቱ የውጭ ሃገር የጉዞ ታሪካ ያላቸው ሲሆን፥ 15ቱ ደግሞ በቫይረሱ ከተያዘ ሰው ጋር ግንኙነት ያላቸው እንዲሁም 31 ሰዎች የውጭ ሃገር የጉዞ ታሪክም ሆነ በቫይረሱ ከተያዘ ሰው ጋር ንክኪ የሌላቸው መሆናቸው ተገልጿል።
አቶ ሰለሞን አሰፋን አቶ ጳውሎስ ያዕቆብን ክልቲኦም ነበርቲ ጀርመን ኾይኖም ብዛዕባ ዝነበረን ዘሎን ኩነታት ስደተኛታት ፍልሰተኛታትን አብ ኣውሮጳ ብጠቅላላ ብፍላይ ድማ ድሕሪ መጥቓዕቲ ፓሪስ ዘሎ ኩነታት ርእይቶም ሂቦም'ለው።
የኮቪድ 19 ወረርሽኝ ዓለም ዐቀፋዊ ስጋት ነው። መንግሥትም ፈጣን ምላሽ መስጠት ይጠበቅበታል። ይሁንና የኮሮና ቫይረስ መተላለፊያ፣ ስርጭቱን መከላከያ መንገዶች ላይ እንዲሁም በኢትዮጵያ አሁን ስርጭቱ ያለበት እና ሊደርስ የሚችልበት ደረጃ ላይ የተለያዩ የተዛቡ መረጃዎች እየተሠራጩ ይገኛሉ፣ ለወደፊትም ሊሰራጩ እንደሚችሉ እንገምታለን። እነዚህ የተዛቡ እና ምናልባትም ጉዳት ሊያስከትሉ የሚችሉ መረጃዎች የሚመነጩት ደግሞ ከተለያዩ የእምነት መሪዎች/ሰባኪዎች፣ ከባሕል መድኃኒት ዐዋቂዎች፣ ከጋዜጠኞች (ጦማሪዎች) እና ሌሎችም እንደሆነ ተመልክተናል። ይህንን የመከላከል ሥራ መሥራት የመንግሥት እና የሁሉም የሚመለከታቸው አካላት ድርሻ ነው። መንግሥት ግልጽነትን በመጨመር እና ተአማኒነቱን በማሳደግ፣ ሌሎች ብዙኀን መገናኛዎች እና ሲቪል ማኅበራት ደግሞ የተጣሩ መረጃዎችን በማዳረስ ሰዎች በተዛቡ መረጃዎች እንዳይሳሳቱ እና እንዳይዘናጉ ማድረግ ይገባል።