Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጉድ እኮ ነው! እውነትም አንዳንዴ ጥጋብኮ የሚሠራህን ነው የሚያሳጣህ፡፡ እያልኩ መጽሐፌን አጥፌ መብራቱን አጠፋሁ፡፡ ጭለማ ፈገግታዬን ውጦታል፡፡ እንደ አጋዘኑ ያሉ… የጥጋበኞችን ጠብ-ያለሽ በዳቦ ድርጊቶች በጭለማው እያሰስኩ እያሸለበኝ ነው፡፡ “አጋዘን ሲጠግብ የነፍጠኛን ጎጆ ይታከካል!” አለ ስብሃት? ሆሆሆ…! አይ ስብሃት… መቼም አያልቅበት፣ ይለው አያጣ መቼም እሱ…! ነፍሱ ይማራል?! በደምብ እንጂ! መጠርጠሩስ! ነፍሱን ይማርለት! አሁን በደንብ እያሸለበኝ ነው፡፡ ኧረ እንዲያውም ተኛሁ!
እና ግን በመሐል እንደ ቅዠት የመሰሉ ምስሎች ውል አሉኝ፡፡ በህልሜ ይሁን በውኔ አላወቅኩም፡፡ ካልተሳሳትኩ ምስሎቹ የእነ… አብይ አህመድ፡፡ የእነ.. ለማ መገርሳ፡፡ የእነ… ብርሃኑ ጁላ፡፡ ወዘተ ወዘተ ይመስሉኛል፡፡ ብዙ ነውር አያውቁዎች አብረዋቸው ጉድ ጉድ ሲሉ ይታያሉ፡፡ በጎንደር ላይ ከእነ አዘመቱት ጦራቸው፡፡ ተዋጊዎቻቸው ግብፅን እና ጎንደርን መለየት ተስኗቸው ግራ ሲጋቡ፡፡ ጠላት የቱ ነው? ወዳጅ የቱ ነው? ሲባባሉ ውል አሉኝ፡፡
በዚያ ሰሞን “ኮሎኔል ደመቀ ና ወንዱ ና ወንዱ፣ ምነው እኚያ እናትህ ደጋግመው ቢወልዱ!” እየተባለ በየአዝማሪው ቤት መሰንቆ ሲዘገንለት የነበረው ያ ኮሎኔል ደመቀ ድንገት ብቅ ብሎ፡- “ተዉ አይሆንም ይሄ ነገር… ጉድ ሳይከሰት በመጣችሁበት እግራችሁ መሰስ ብላችሁ ከጎንደር ውጡ!” ብሎ በወገኑ ላይ የተላከውን የፈረደበት ጦር የወገን ምክሩን መክሯል — አሉ፡፡ የአሉ ዘመን… የዘንድሮ ነገር “አሉ!” ብቻ ሆኖ ቀረ ማለት ነው? ብዬ ጠየቅኩ በሕልሜ፡፡ ያገሩን ጠባይ ቢያውቀው ነው፣ ምን ያድርግ? ግራ የሚያጋባ ጊዜኮ ነው… – ብዬ እያሰብኩ ነው! በህልም ይታሰባል እንዴ? አላወቅኩም፡፡ ለጠገበ ምክር ይሰማዋል ብሎ? ለመሆኑ.. የጠገበ መስሚያ አለው?! አሁንም አላወቅኩም፡፡ “እስቲ ይሁና…!” አሉ እመት ባፈና፡፡ ማየት ነው!
አሁን ከሕልሜ ነቃሁ፡፡ ለመጻፍ! ጻፎችና ፈሪሳውያንን የፈጠረ አምላክ ምን ያለ ዝንጉ ነው? ፈጣሪ እንደ ኮሎኔል ደመቀ ያለውን ተኳሽ በፈጠረበት እጁ፣ እንደኔ ያለውን ሞንጫሪ…! ተኳሽ መሆን ነበር እንጂ በዚህ ጊዜ! አነጣጣሪ!
ዳሩ ምን ዋጋ አለው? እየጻፍኩ ነው፡፡ ይሄ አማራ ግን የእውነት… እንዴት ፈረደበት?! ድሮም ሲረገጥ፣ ሲታሰር፣ ሲገደል…፡፡ አሁን የተሻለ ጊዜ መጣልኝ ሲል፣ አሁንም ያው! ጭራሽ የባሰ? ወይስ… “ማንን ታሸንፋለህ?” ቢሉት “ያው ሚስቴን ነዋ!” አለ እንደተባለው ፈሪ አባወራ መሆኑ ይሆን የዚህ “መንግሥት ተብዬው” ነገር?? “አማራው እየተረገጠ ስለኖረ፣ መረገጡን ስለለመደው፣ አሁንም እየረገጥኩት እኖራለሁ!”፣ ያለፈውን “የረግጠህ-ግዛ ሌጋሲ!” ሰጥ ለጥ አድርጌ አስቀጥላለሁ…” የሚል፣ ልክ ያጣ የጅል መፈክር… ወይ የባለጊዜ ማን-አህሎኝነት ይሆን? ወይስ እንዴት ያለ ምን-ይሉኝን የሚያውር ጥላቻ? እንዴት ያለስ ጥጋብና ንቀት? ሆሆሆ…!! ወ…ይ ጉ…ድ?!
ዘዴው ለድሮ በሮች ልክ ነው (ጉዳያችን ከሃያ ዓመታት ያህል በር ጋር) እንደ ቅርብ ጊዜ ነው ፣ ምክንያቱም ምንም እንኳን የተሻሉ “insulated” ቢሆኑም ፍሳሾቹ እና የሙቀት ድልድዮቹ አሁንም ሌጌዎን ናቸው ፡፡
ይህ የሚመለከተው በቤት ውስጥ ያሉ ጋራጆችን ነው: - እነሱ ምድር ቤት ውስጥም ሆኑ መሬት ላይ (ጉዳያችን) ፡፡ በእርግጥም; በቤት ውስጥም ሆነ በቤት ውስጥ የማይጣበቅ ጋራዥን በሙቀት ማስተካከያ ማመቻቸት ብዙም ፋይዳ የለውም ፡፡
ይህ ጽሑፍ ጋራጅችንን የሙቀት አማቂ ማመቻቸት የተያዙ ፎቶግራፎች ነው ፣ ለዝርዝር መግለጫዎች ፣ ጉዳዩን ይመልከቱ ፡፡ forums: ከመጋዘን በር የሙቀት አማቂ ፍሰት
በደንብ ባልተሸፈነ ጋራዥ (በአዳዲሶቹ ግንባታዎች ውስጥ እንኳን በ 90% ከሚሆኑት ውስጥ ነው) ወይም የከፋ ፍሳሽ (በአብዛኛዎቹ አዳዲስ በሮች እንኳን) ስለሆነም ለጠቅላላው ቤት አስፈላጊ የሙቀት ድልድይ ነው ፡፡ ይህ በቤት ውስጥ ለሚገኙ የውስጥ ጋራgesች እጅግ በጣም ትክክለኛ ነው ፡፡
የታች መከለያዎች በጌጣጌጥ በር የላይኛው እና የታችኛው ክፍል ላይ ፣ የመስኮት ማህተሞች በልጥፎች ላይ እና በቀጭኑ እና ልጥፎቹ ላይ የተንጠለጠሉ (ወይም የተዘረጉ) የ polystyrene ላይ ይቀመጣሉ ፡፡
ከታች ያሉትን ሮለቶች ለመስቀል ዘዴ-በ 2 ሚ.ሜ ውስጥ 3 የአሉሚኒየም ንጣፎች በበሩ ታችኛው ክፍል ውስጥ ገብተዋል ፡፡ ሲከፍቱ በጣም ጥሩ አይደለም ነገር ግን አንዳንድ “ኦፕሬቲንግ” ጨዋታዎችን መተው አለብዎት አለበለዚያ ያግዳል።
ምንም እንኳን 1 ኛ ረድፍ የውጭ ጥቅል በጥሩ ሁኔታ ባይስተካከል እንኳን ፣ 2 ኛው ረድፍ ለማንኛውም ለማለፍ ተጨማሪ እንቅፋት ይሆናል! ለማቀናበርዎ በጣም የሚስማሙ ንጣፎችን ይግዙ: - በር ላይ ከቀን ቦታ የበለጠ ከፍተኛውን 5 ሚሜ ይውሰዱ።
የማጠፊያው በር ያልተመጣጠነ ነው-የታችኛው ክፍል ደጋፊው ክፈፉ በውስጥ ሲሆን የላይኛው ክፍል ደግሞ በውጭ ነው ፡፡ የፍሳሽ ማግለል ዘዴ በሁለቱም ሁኔታዎች ተመሳሳይ ነው-አነስተኛ “ዲ” መገጣጠሚያ ፡፡
የነበረውን ትልቁን (ከ 6 እስከ 8 ሚሜ) ነው የወሰድኩት ፣ ምክንያቱም ማን የበለጠ መሥራት ይችላል ማን ያነሰ ማድረግ ይችላል እናም እነዚህ መገጣጠሚያዎች በጣም የሚጨመቁ ናቸው!
የቤቱን መከለያ መከላከያ ሳይጨምር የበሩ ማሻሻያ ዋጋ ያስከፍላል 5 በር ሮለቶች በ 3 € ፣ 2 ጠፍጣፋ የአሉሚኒየም ንጣፎች ከ 1 ሜትር በ 4 € (አምናለሁ) እና ጥቂት ዊንጮዎች እና ጥሩ የስራ ሰዓት (የዝግጅቱን ዝግጅት ጨምሮ) ፡፡ ሃርድዌር) በበሩ ላይ ብቻ።
ምንጭ ለ ግንባር ​​ቀለም 26W 48 ወዴል IP20 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-3 ኤል.ኤል. ግድግዳ ማጠቢያ ማጠቢያ በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት ግንባር ​​ቀለም 26W 48 ወዴል IP20 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-3 ኤል.ኤል. ግድግዳ ማጠቢያ ማጠቢያ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ ግንባር ​​ቀለም 26W 48 ወዴል IP20 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-3 ኤል.ኤል. ግድግዳ ማጠቢያ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan ግንባር ​​ቀለም 26W 48 ወዴል IP20 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-3 ኤል.ኤል. ግድግዳ ማጠቢያ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong ግንባር ​​ቀለም 26W 48 ወዴል IP20 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-3 ኤል.ኤል. ግድግዳ ማጠቢያ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ ግንባር ​​ቀለም 26W 48 ወዴል IP20 DMX RGB ወይም ቋሚ የ LWW-3 ኤል.ኤል. ግድግዳ ማጠቢያ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ LED flood floodlights LWW-1 LED flood flood አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan LED flood floodlights LWW-1 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED flood floodlights LWW-1 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED flood floodlights LWW-1 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ከዚህ ቀደም እንዳገገመ የተነገረለት የሀረማያ ሃይቅ በአሁኑ ወቅት ችግሩ ተባብሶ ሙሉ በሙሉ የመድረቅ አደጋ ተጋርጦበታል። የውሃ ምስኖ እና ኤሌክትሪክ ሚኒስቴርን...
በአሶሳ በተካሄደው የድጋፍ ሰልፍ የክልሉ ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ አድጎ አምሳያ፥ በዶክተር ዐቢይ አሕመድ መሪነት በማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ፖለቲካዊ መስክ የተመዘገቡ ጅምር ስኬቶች የዓለምንና የሀገሪቱን አካባቢዎች ትኩረት የሳቡ መሆናቸውን ተናግረዋል።
የሠልፉ ተሳታፊዎች በበኩላቸው፥ ሀገር የምትገነባው በተናጠል ሳይሆን በጋራ በመሆኑ በመደመር የሀገርን ብልጽግና ማረጋገጥ ይገባል ማለታቸውን ከሁለቱ ክልሎች የኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮዎች ያገኘነው መረጃ ያመላክታል።
የኢትዮጵያ ዜጎች ለማህበራዊ ፍትህ ኢዜማ የፓርቲዉ አባል አቶ ግርማ ግድያን ተከትሎ በሰጠዉ መግለጫ ፤ ከዚህ በፊት በቢሾፍቱ ከተማ የምናደርገዉ እንቅስቃሴ ላይ የተለያዩ ችግሮች ሲያጋጥሙ እና አባላቶቻችን ላይ ማዋከብ ሲያገጥመን የቆየ ነዉ ብሏል፡፡
በተደጋጋሚም ለአስተዳደሩ ፓርቲዉ አቤቱታ ማስገባቱንና ሌሎች ተቋማት ላይም አቤቱታ ማቅረቡን በመግለጫዉ ወቅት ተገልጿል፡፡ ቀጣዩ ምርጫ ፍትሃዊ እንዲሆንም መመሟላት ከሚገባቸወዉ መሰረታዊ ጉዳዮች መካከል የፖለቲካ ፓርቲዎች ምርጫ በሚደረግባቸዉ አካባቢዎች በነጻነት መንቀሳቀስ፤ ለማህበረሰቡ አማራጫቸዉን ማቅርብ መቻል እና ዜጎች ደህንነታቸዉ ተጠብቆ ፤መንቀሳቀስ ሲችሉ መሆኑን የገለጸዉ ፓርቲዉ ፤ የአባላችን መገደል አሁን ብዙ የቤት ስራ እንደሚጠበቀን ማሳያ ነዉ ብሏል፡፡
የሕግ የበላይነት እና ዴሞክራሲ ስርዓት በሀገራችን እንዲሰፍን የሚደረግ ትግል ብዙዎችን መስዕዋትንት የጠቀ በመሆኑ ፤ በትግስት ፓርቲዉ ለዲሞክራሲ መክፍል ያለበትን መስዥዋትነት እንደሚከፍል በመግለጫዉ ተገልጿል፡፡
በኢትዮጵያውያን አዲስ አመት ከመስከረም 1፣ 2011ዓ.ም ጀምሮ አመቱን ሙሉ ሊደረግ በታሰበው መጽሐፍ ቅዱስን ከዳር እስከዳር በጥልቀት የማጥናት መንፈሳዊ ማእድ ላይ ይታደሙ (ማቴ 4:4)፡፡
ወንጌል በድረ-ገጽ አገልግሎት፣ ከዘፍጥረት እስከ ራእይ መጽሐፍ ድረስ የሚዘልቅና መጽሐፍ ቅዱስን በአንድ አመት ውስጥ ሙሉ በሙሉ አጥንቶ ለመጨረስ የሚረዳ ማጥኛ አዘጋጅቶ አጠናቋል፡ በየአመቱ ቢያንስ አንድ ጊዜ መጽሐፍ ቅዱስን ከዳር እስከዳር የማንበብ ቁርጠኛ ውሳኔ አድርገው ከሆነ በጥናቱ ላይ እንዲሳተፉ ከወዲሁ ጥሪያችንን እናቀርባለን፡፡ በዚህ ጥናት ውስጥ መጽሐፍ ቅዱስዎን በጥንቃቄ ማንበብዎን የሚመዝኑ ጥያቄዎችና መልሶቻቸው ከመካተታቸው ጎን ለጎን በበርካቶች ዘንድ በተደጋጋሚ ለሚነሱ ጥያቄዎች መልስ የሚሰጡ አጫጭር ትምሕርታዊ ጽሁፎችም ይቀርባሉ፡፡ የመጽሐፍ ቅዱስ ማጥኛ ጥያቄዎቹ እና አጫጭር ትምሕርታዊ ጽሁፎቹ ከመስከረም 1፣ 2011 ዓ.ም ጀምሮ በወንጌል በድረ-ገጽ አገልግሎት ዌብ ሳይት እና የፌስ ቡክ ፔጅ ላይ በየዕለቱ የሚለቀቁ ይሆናል፡፡
እያንዳንዱ ጥያቄ ሁለት እና ከዛ በላይ አማራጭ ያለው ሲሆን ከአጥኚው የሚጠበቀው፣ መልስ ብሎ ያሰበው አማራጭ ላይ ክሊክ (click) ማድረግ ብቻ ይሆናል፡፡ ጥያቄዎቹን ከመስራትዎ በፊት፣ መመሪያውን በጥንቃቄ ማንበብዎን እና በጥያቄዎቹ የፊት ገጽ ላይ የሚጠየቁትን ትክክለኛ የኢ-ሜይል አድራሻዎን መሙላትዎን አይዘንጉ። ትክክለኛ የኢ-ሜይል አድራሻ እንዲሞሉ የተጠየቁበት ምክንያት ውጤትዎ የሚላከው በዚሁ አድራሻ ስለሆነ ነው፡፡ ጥያቄዎቹን ሰርተው ሲያበቁ “submit” የሚለውን ቁልፍ ይጫኑ። አንዳንድ ጊዜ “Google” ጥያቄዎቹን የሰራው ኮምፒውተር ወይም ሰው መሆኑን ለማጣራት የሴኪውሪቲ ጥያቄዎችን ሊጠይቆት ይችላል። “Submit” የሚለውን ቁልፍ ከተጫኑ በኋላ በሚከፈትሎት አዲስ ፔጅ ላይ “view your score” የሚለውን ቁልፍ በመጫን ውጤትዎን እና የተሳሳቱትን ጥያቄ ግብረ መልስ (feedback) ማየት ይችላሉ። ጥያቄዎቹን በድጋሚ ለመስራት የሚሹ ከሆነ ደግሞ “Submit another response” የሚለውን ሊንክ ይጫኑ፡፡
የጥናት ጥያቄዎቹና አጫጭር ትምሕርታዊ ጽሁፎቹ በድረ ገጹ ላይ በሚጫኑበት ጊዜ እንዳያመልጥዎ ወይም ዘግይቶ እንዳይደርስዎ ይረዳዎ ዘንድ የድረ-ገጹ ሆም ፔጅ (https://ethiopiansite.com/) ላይ በመሄድ እና የኢ-ሜይል አድራሻዎን ከድረ-ገጹ የፊት ገጽ ግርጌ ላይ በስተቀኝ በኩል በሚገኘው ሳጥን ውስጥ በማስገባትና “ድረ-ገጹን ይከታተሉ” የሚለውን ቁልፍ በመጫን የድረ-ገጹ ተከታታይ (follower) እንዲሆኑ በአክብሮት እንጋብዛለን። ይህን ሲያደርጉ፣ ጥያቄዎቹና ሌሎች አዳዲስ ጽሁፎች በድረ-ገጹ ላይ በሚጫኑበት ጊዜ ሁሉ በኢ-ሜል አድራሻዎ የማስታወሻ መልዕክት የሚደርስዎ ይሆናል።
የእግዚአብሄር ፀጋ ስለበዛላችሁ : ስሙ ይባረክ:: በጣም ደስ ይላል:: ለእያንዳንዱ chapter summery የሚሆን ነገር ብትጽፉልን መልካም ነው ብዬ አምናለሁ:: ቃሉ ለማን እንደተፃፈና እኛ ምንድነው ከዛ የምንማረው: የሚለውን ማወቅ አስፈላጊ መስሎ ስለታየኝ ነው :: ተባረኩ ::
የሰው ልጅ ካልዋሸ በስተቀር ለሁሉም ጊዚ እንዳለው ና መጸለይ እንዳለበት ልቦናው ያውቃል ብቻ...........ምን ይደረግ እርሱ ሲፈቅድ ሁሉስ ይሆን የለ "ከልብ ካዘኑ እንባ አይገድም" አይደል ያሚባለው.ካልቸገረኝ ና መንገዱ ካልጠፋብኝ በስተቀር ከልቤ ተንበርክኬ የጸለይሁበትን ቀን በውል አላስታውሰውም..ታዲያ ሁል ጊዚ ችግር ይግጠምህ እንዳትሉኝ..........
ይህን የመሰለ ነገር ለማግኘት እኛ ግን የምናስበው ጊዜ ማባከን አድርገን እንጂ ጉዳት መሆኑን አልተረዳንም ብቻ እግዚአብሔር ነገሮችን በጥሞና አጥርተን እንድናኝ ይርዳን፤ ያበርታን፡፡ አሜን!!!
አንተን ማን መርማሪ አደረገህ? በዘመናቸው ጸሎተኛ ነበሩ። ከዚያ ውጭ ስለ ጽድቅና ኩነኔው ጉዳይ ለፈራጁ/ለባለቤቱ ብንሰጠው ምን ይመስልሃል? እግዚአብሔር ለእሱ ያደሩትን የእኔና ያንተ ምጥጤ የሆነችዋ አእምሮአችን ተመራምራ ያልደረሰችበት መንገድ ሊኖረው ይችላል ብልህ ትስማማ ይሆን? ዋናው ነገር ዘወትር እርሱን እያሰቡ መኖሩ ላይ ነው። ነገር ግን ይብላኝ ለእኛ-ጸሎት ማደረስ ሳይሆን ነገር ማደረስ ለተጠናወተን።
በዘመናችን በአንድ በኩል ጸሎተኛ ነን እያሉ በሌላ በኩል ደግሞ በስመ "ትግል" ሌሎችን የሚያሳድዱና መድረሻ የሚያሳጡ አማንያን በርካታ ናቸው። ለመሆኑ እግዚአብሔር ይዘበትበታልን? እስኪ አስረዱኝ ጸሎትና የፖለቲካ ትግል ምን አንድነት አላቸው?
ዲዮቅልጥያኖስ ሹመቱ ከእግዚአብሔር ነዉ፥፥ከእግዚአብሔር በታች ያለ ሠይጣን ሰዉን ሁሉ ይፈትናል ነገሥታትን በፅኑ ይፈትናል፥፥ነገር ግን ቃሉ "በእግዚአብሔር ለሚያምኑ ሁሉም ለበጎ ነዉ" እንደሚል፣ ዲዮቅልጥያኖስ ያን ሁሉ ክርስትያን ቢያጠፋ ከሁሉ በላይ ያለ እግዚአብሔር ያን ሁሉ ክርስትያን ለሠማእትነት አበቃዉ፥፥ይቺ የኦርቶዶክስ ቤተ ክርስትያን ዲዮቅልጥያኖስ በገደላቸዉ ሠማእታት ደም የጠነከረች ቤተ ክርስትያን ናት፥፥
እጅጋየሁ ትውልዷ የኦሎምፒያኖች ከተማ በሆነችው የአርሲዋ በቆጂ ነው፡፡ ስድስት ልጆች በነበሩበት የዲባባ ቤተሰብ ሶስተኛዋ ነበረች፡፡ ኮለኔል ደራርቱ ቱሉ በ1992 እኤአ በባርሴሎና ኦሎምፒክ በ10ሺ ሜትር አሸንፋ የወርቅ ሜዳልያ በመጎናፀፍ የመጀመሪያውን ጥቁር አፍሪካዊት ኦሎምፒያን ስትሆን እጅጋየሁ ገና የ10 ዓመት ልጅ ነበረች፡፡ የደራርቱን አንፀባራቂ ድል በቴሌቪዥን ተመለከተች፡፡ ወደ ሩጫው ስፖርት ለመግባት ከፍተኛ መነሳሳት ውስጥ የገባችበት አጋጣሚ ነበር፡፡ በበቆጂ ትምህርት ቤቷ የነበሩ ስፖርት መምህሯ ለአትሌቲክስ ስፖርት ያላትን ችሎታ አስተውለዋል፡፡ ስለዚህም በት/ቤቶች መካከል በሚደረገው ውድድር እንድትሳተፍ ምክር ሰጧት፡፡እድሉን የተቀበለችው ሳታመነታ ነበር፡፡ የመጀመርያ ውድድሯን ያደረገችው ምን አይነት የሩጫ ልምድ ሳይኖራትና በቂ የሚባል ሥልጠና ሳታደርግ ቢሆንም በቀላሉ ነበር ያሸነፈችው፡፡ ይህ ውጤቷም በ1998 በተካሄደው የኦሮሚያ ሻምፒዩና ላይ የአርሲን ዞንን ወክላ እንድትወዳደር አስመረጣት፡፡ በ8 ኪ.ሜ የወጣት ሴቶች ውድድር በማሸነፏ በኦሮሚያ ማረሚያ ቤት ስፖርት ክለብ ዓይን ውስጥ ገባች፡፡ በተመሳሳይ የውድድር ዘመንም ይህን የመጀመርያ ክለቧን በመቀላቀል የሩጫ ዘመኗን ጀምራለች፡፡ የኦሮሚያ ማረሚያ ቤት ክለብ አትሌት ሆናም ከ10 ዓመታት በላይ የተወዳደረች ሲሆን ከብሄራዊ ቡድን አሰልጣኞች ዶክተር ወልደ መስቀል፤ሻምበል ቶሎሳ ቆቱ እና ሌሎች ጋር አብራ ለመስራት በቅታለች፡፡ በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ብሄራዊ ቡድን በሁለት ኦሎምፒኮች፤ በ3 የዓለም ሻምፒዮና እና የዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮናዎች እንዲሁም በሌሎች ዓለም አቀፍ ውድድሮች በከፍተኛ ልምድ፤ ዲስፕሊንና የቡድን ብቃት አገልግላለች:: በዓለም አቀፍ ደረጃ የግሎባል አትሌቲክስ አባል የነበረች ሲሆን ለረጅም ጊዜያት አብሯት የሰራው ማናጀሯ ማርክ ዌትሞር ይባላል፡፡
የሁለቱ የኢትዮጵያ ታላላቅ ኦሎምፒያኖች ጥሩነሽና ገንዘቤ ዲባባ ታላቅየዋ አትሌት የሆነችው እጅጋየሁ ፕሮፌሽናል አትሌት ሆና ባሳለፈችው የሩጫ ዘመን በተለያዩ የርቀት ምድቦች ተወዳድራለች፡፡ በረጅም ርቀት 10ሺ እና 5ሺ ሜትር፤ በአገር አቋራጭ፤ በጎዳና ላይ ሩጫ ፤ በግማሽ ማራቶንና በማራቶን ዓለም አቀፍ ውድድሮች ሰፊ ልምድ ያገኘች ናት:: ከኮሌኔል ደራርቱ በኋላ ከዲባባ ቤተሰብ ለወጡት የኢትዮጵያና የዓለማችን ምርጥ አትሌቶች የነበራት ከፍተኛ ልምድና ስኬት ፈሩን እንደቀደደላቸው በተደጋጋሚ ብዙዎች መስክረዋል፡፡
አትሌት እጅጋየሁ ዲባባ ባሳለፈችው የሩጫ ዘመን በኦሎምፒክ በ10ሺ ሜትር 1 የብር ሜዳልያ ፤ በዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና በ10ሺ እና በ5ሺ ሜትር 2 የነሐስ ሜዳልያዎች፤ በመላ አፍሪካ ጨዋታዎች 1 የወርቅ ሜዳልያ፤ በአፍሪካ አትሌቲክስ ሻምፒዮና 1 የብር እና 1 የነሐስ ሜዳልያዎች፤ በዓለም የአትሌቲክስ ፍፃሜ 1 የነሐስ ሜዳልያ እንዲሁም 1 የጎልደን ሊግ ውድድር ያሸነፈች ነበረች፡፡
በረጅም ርቀት በ2004 እ.ኤ.አ ግሪክ፤ አቴንስና በ2008 እ.ኤ.አ ቻይና ቤጂንግ ከተሞች ላይ ሁለት ኦሎምፒኮችን ለመሳተፍ የበቃች ኦሎምፒያንም ናት፡፡ በ2004 እኤአ የግሪኳ ከተማ አቴንስ ያስተናገደችው 28ኛው ኦሎምፒያድ ላይ እጅጋየሁ የመጀመርያ የኦሎምፒክ ተሳትፏዋን ያገኘችው በውድድር ዘመኑ ላይ ባስመዘገበቻቸው ሚኒማዎች ነበር:: በመጀመርያ በ5ሺ ሜትር ቋሚ ተሰላፊ ሆና ስትመረጥ በ10ሺ ሜትር ደግሞ በተጠባባቂነት ነበር የተያዘችው፡፡ ኦሎምፒኩ ከመጀመሩ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ግን አትሌት ብርሃኔ አደሬ ከኢትዮጵያ ቡድን አባልነት በአወዛጋቢ ሁኔታ ተሰረዘች፡፡ ይህ ሁኔታም እጅጋየሁ የምትሮጥበት ምድብ ቀያይሯል፡፡ ስለሆነም በአቴንስ ኦሎምፒክ በ10ሺ ሜትር ቋሚ ተሰላፊ ለመሆን ቻለች፡፡ በ5ሺ ሜትር ደግሞ አትሌት መሰረት ደፋርን በመተካት ኦሎምፒኩን ተሳትፋለች፡፡ በሁለቱም የረጅም ርቀት ውድድሮች አገሯን በኦሎምፒክ መድረክ ለመወከልም በቅታለች፡፡
አቴንስ ኦሎምፒክ ላይ በ10ሺ ሜትር ውድድሩ ላይ ለኢትዮጵያ የተሰለፉት ከአክስቷ የቀድሞ አትሌትና አሁን የአትሌቲክስ ፌደሬሽን ፕሬዝዳንት ደራርቱ ቱሉ እና ከወርቅነሽ ኪዳኔ ጋር ነበር፡፡ በሚያስደንቅ የቡድን ስራ ተጋግዘው ነበር የሮጡት፡፡
እጅጋየሁ የወርቅ ሜዳልያውን ኢትዮጵያ እንድትወስድ ከፍተኛ ጥረት አድርጋ ነበር፡፡ የወርቅ ሜዳልያውን ስትወስድ እጅጋየሁ ደግሞ በሩጫ ዘመኗ ብቸኛውን የኦሎምፒክ የብር ሜዳልያ ለማሳካት ችላለች፡፡ በ2008 እኤአ ቻይና፤ ቤጂንግ ላይ ሁለተኛውን የኦሎምፒክ ተሳትፎ በ29ኛው ኦሎምፒያድ ላይ ስታገኝ ደግሞ በ10ሺ ሜትር ተወዳድራ በ14ኛ ደረጃ ነበር የጨረሰችው፡፡
በዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና ከፍተኛውን ስኬት ለማስመዝገብ የበቃችው በ2005 እኤአ በፊንላንድ ሄለንስኪ ላይ በረጅም ርቀት ሁለቱም ውድድሮች ኢትዮጵያን ለመወከል በቅታለች:: በ5ሺ ሜትር እና በ10ሺ ሜትር ሁለት ነሐስ ሜዳልያዎቭን ለመጎናፀፍ የበቃችበት የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና ነበር፡፡
በ2010 እኤአ ላይ በጎዳና ላይ የሩጫ ውድድር የተሳተፈችው በሜሞርያል ፔፔ ግሬኮ የ7 ኪሎ ሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ ሲሆን በኬንያዋ ሲልቪያ ኪቤት ተቀድማ ሁለተኛ ደረጃ ያገኘችበት ነው፡፡ የመጀመርያ የማራቶን ውድድሯን ደግሞ በ2011 እኤአ ላይ በቺካጎ ማራቶን ያደረገች ሲሆን በራሽያዋ ሊሊያ ሾብኩቮ ተቀድማ ነበር፡፡ በወቅቱ የቺካጎ ማራቶኑን ሊሊያ ያሸነፈችው በማራቶን ታሪክ በመጀመርያ ውድድር የተመዘገበ የምንግዜም ሁለተኛ ፈጣን ሰዓት ተብሎ የነበረ ቢሆንም ከግዜ በኋላ ይህ ውጤቷ በዶፒንግ በመሰረዙ አሸናፊቱን አትሌት እጅጋየሁ ዲባባ እንድትወስድ ተደርጓል:: የሆነው የማራቶን ሰዓቷም በመጀመርያ የማራቶን ውድድር የተመዘገበ 2:22:09 ሶስተኛው ፈጣን ሰዓት ነው፡፡
More in this category: « ‹‹የኢትዮጵያና የአፍሪካን መልካም ገፅታና የላቀ ስኬት በዓለም ዙርያ ለመገንባትና ለማስተዋወቅ እንፈልጋለን››	“ፖለቲካና እግር ኳስ ተቀላቅለዋል፡፡ የት ካልን በጨዋታ ሜዳዎች ነው” »
ንብዙሕ ዘመናት አብ ገዛእ መሬትካ፣ ሰላምን ቅሳንነትን ስኢንካ፣ ብዝተፈላለዩ ባዕዳውያን ሐይልታት፣ ከምዝተሃሰኻን ከም ዝተደሃኽካን፣ ክሳብ ሎሚ ካብ ዝኽሪታትካ ዘይተኸወለ፣ እቲ ዘይሐወየ በሰላ ውግእን ኲናትን ስንብራትካ ባዕሉ ዝምስክሮ ኢዩ።
ብፍላይ አብቲ ዝሐለፈ ናይ 30 ዓመታት ብረታዊ ተጋድሎኻ፣ ንኽትግምግሞ አዝዩ አሸጋሪ ዝኾነ፣ ሰብአዊ ሂወትን ጉልበትን፣ ጥሪትን ንብረትን፣ በቲ ጨካን ሐይልታት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ዘስካሕክሕ ዕንወትን ብርሰትን ወሪዱካ ኢዩ። ሎሚ’ውን እንተኾነ እቲ “ኤርትራ ባሕራ’ምበር ሰባ አየድልየናን ኢዩ” ዝብል መቐጸልታ ናይ ሃጸይ ሃይለስላሴ ዝኾነ ደግሲ ሕማሞም ዝተላዕሎም፣ ኮሎኔል አብይ አሕመድ ዝብሃል ውዲተኛ መራሒ አምሪሖም ዳግም ቁስልኻ ክጎድኡኻ ይሸባሸቡ አለዉ። ንልዑላዊ ሃገራዊ ዋንነት ባሕርኻ ንምቁጽጻርን ንምርሳይን ከአ፣ “ኢትዮጵያ እንደገና ናይ ቀይሕ ባሕሪ ወናኒት ንምግባራ፣ ናይ ባሕሪ ሐይሊ ሰራዊትን መራኽብን አጽዋርን አዳሊና አለና” ክብሉ ብአዋጅ ገሊጾም አለዉ።
ነዚ ኩሉ ሐደገኛ ዝኾነ ውዲታትን ሽርሒታትን ንምፍጻም ከአ፣ እቲ ናይ 30 ዓመታት መሪር ተጋድሎኻን፣ ሰፍ ዘይብል መስዋእትኻን ፍረ ጻማኻ ዘሚቱን ጨውዩን ዝገበተ፣ ንሰላምካን ቅሳነትካን ዝጻባእ፣ ኢሳያስ አፍወርቂ ዝብሃል ከዳዕ፣ ናይቲ ውዲትን ሽርሕን እቲ ቅድመ ግንባር ቀንዲ ተዋሳአይ ምዃኑ ኢዩ።
“ሳእንኻን ይመስል አብ እግርኻን ዘይትወድዮ” ከም ዝብሃል፣ ንህዝቢ ኤርትራ ዓይኒ ብዓኒ ብርእዮ ዝኸድዔን ዝጠለመን ኢሳያስ አፍወርቂ፣ ዝያዳ ካብ ኤርትራን ህዝባን፣ ብዛዕባ ኢትዮጵያን ህዝባን ከም ዝሐስብን ከም ዝጭነቕን፣ ቅድሚ ሕጂ ብተለቪጅን ከይሐፈረ ከይሐነኸ፣ ብአዋጅ ደርጒሑልካ ኢዩ። ስለዝኾነ ከአ “ስልጣነይ ንአብይ አሕመድ አረኪበ ኢየ . . . ምስ ኢትዮጵያ ሐደ ሃገር ኢና. . . ኩሉ አምሊስናዮ ኢና አይከሰርናን . . . ዶብ ዘይኮነ ክንዮው ዶብ ክንሐስብ አለና ” ዝብል መልእኽቲ ኢሳያስ፣ ካብ ሐደ ሰላዪ ኢትዮጵያዊ’ምበር ካብ ሐደ ኤርትራዊ ኢየ ዝብል ፍጹም ዝሕለም’ውን አይኮነን። ነዚ ንሃገራዊ ልዑላውነትካ አብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ፣ ሽርክነትን ውዲትን ናይ ኢሳያስን አብይ አሕመድን አብ ግብሪ ከይውዕል ግን ቀንዲ ዕንቅፋት ዝኾኖም፣ ህዝቢ ትግራይን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ኢዮም። ስለዚ እቲ ዘዳልዉዎን ዘዋጣውጥዎን ስላዕ፣ አብ ህዝቢ ትግራይ ተሐጺሩ ዝተርፍ ዘይኮነስ፣ ድሒሩ ዝመጽእ ተሪር ስላዕ ቀንዲ ዝውቃዕን ዝህረምን ዕላማ ንስኻ ህዝቢ ኤርትራ ምዃንካ ከሎ ጌና ብአግኡ ተገንዘቦ። አብይ አሕመድ ንኢሳያስ አምሪሑ፣ ኢትዮጵያ አብ ኤርትራን ገማግም ቀይሕ ባሕርን ከም ድሌታ ክትዋደይን ክትዕንድርን መታን፣ ቅድም ቀዳድም ንህዝቢ ትግራይ ምንብርካኽን፣ ንክልላዊ መንግስቱ ምውጋእን ምልጋስን ዝብል ሐባራዊ ስትራተጂ ወጢኖም ክንቀሳቐሱ ጀሚሮም ምህላዎም ከአ ናይ አደባባይ ሚስጢር ኢዩ።
ከዳዕ ኢሳያስ አፍወርቂ ንህዝቢ ኤርትራን ደቁን ብምጽናትን ብስደትን ፋሕፋሕ አቢሉ ብምድኻም፣ አብ ትሕቲ ፍጹም ቁጽጽረይ አእትየዮም ኢየ ዝብል ምትእምማን ዕግበትን ስለዘሕደረ ከአ፣ እንሆ አብ ዝኾነ ሰዓትን እዋንን፣ ናይ ኲናት ነጋሪት አዋጅ አዊጁ እቶ ክብለካ ዘጸግሞ አይኮነን። ቅድሚ ሕጂ’ውን እንተኾነ፣ እቲ ንሱ ዘቖሞ ባይቶ ኮነ ሚኒትራቱን አብ ዘይፈልጥዎ፣ መራሕቲን አዘዝቲን ምክልኻል ሰራዊት ኤርትራ አብ ዘይፈልጡዎን ዘይተዳለዉሉን፣ ኲናት ባድመ ኢሉ አብ ዘይውዳእ ታኼላ ጥፍአትን ብርሰትን አእትዩካ ኢዩ።
እሞ’ኸ ሎሚ ህዝበይ በቲ ደጋጊሙ ዘደናገረካን ዘታለለካን፣ ንህልውናኻ ከም ህዝብን ሃገርን ዝድምስስ፣ ብተንኮል ዝተጠጅኤ ሐዲሽ ናይ ኲናትን ውግእን ነጋሪት አዋጅ ኢሳያስን ክትቅበሎ ዲኻ? ወዲ ሰብ ሐደ ወይ ክልተ ግዜ ይደናገር፣ ካብኡ ንላዕሊ ምስ ዝደናገር ግን እቲ አበሳን ሕመቕን ናይቲ ዝደናገር’ምበር ናይቲ መታለሊን መደናገሪን አይኮነን።
አብይ አሕመድ ዝመርሖ ናይ ኢትዮጵያ ፈደራል መንግስትን ሰዓብትን፣ ንኢሳያስ ብምሐዝ፣ ንህዝባዊ ወያኔን ህዝቢ ትግራይን ወጊእካ ብምንብርካኽ፣ ንኤርትራን ባሕርታታን ዳግም ናብ ኢትዮጵያ ቁጽጽር ምምላስ ንዝብል ስትራተጂ ኲናቶም፣ ኢሳያስ ምስኦም ክሐብሮምን ክጽንበሮምን ካብ መረጸ፣ ንሕና ከም ኤርትራውያን’ከ እንታይ ይኹን ምርጫና? ንድሕነት ሃገርናን ህዝብናን’ከ ምስ መን ንተአሳሰር?
ህዝቢ ትግራይን ክልላዊ መንግስቱን ብተደጋጋሚ ንጹርን ግሉጽን ብዝኾነ እዉጅ መርገጾም፣ ናይ ኤርትራ ሃገራዊ ልዑላውነትን ነጻ ህልውናን አብ ዋጋ ዕዳጋ ዝአቱ አይኮነን ብምባል ንሃገራዊ ልኡላውነት ኤርትራ ከምዘኽብሩን ዝሕለቑን ብዘየማትእ አገባብ ክገልጹ ጸኒሖም ኢዮም።
ስለዚ ኢሳያስ ምስ መንግስቲ አብይ አሕመድ ብምሽራኽን ብምውዳይን ንህልውናና ከም ሃገርን ህዝብን ዝጻባእ መርገጽን ስትራተጂን ካብ ሐዘ፣ ንሕና ከአ ከም ህዝብን ሃገርን ምስቲ ብዘየማትእ ንሃገራዊ ልዑላውነትና ዘኽብርን ዝአምንን እዉጅ መርገጽ ዝሐዘ፣ ጅግና ህዝቢ ትግራይን ክልላዊ መንግስቱን ምስላፍን፣ ንልዑላውነትና ብዘረጋግጽ፣ ንሐድነት ህዝብና ከአ ብዘኽብር አተሐሕዛን፣ ንህሉው ኩነታትና ዘግጥም ናይ ሐባር ስትራተጂ ምሕንጻጽን ምትግባርን ዓይኒ ዘይሕሰዮ፣ ቃል ዓለም ከአ ዘይግበሮ፣ እዋናውን መድረኻውን ኢዩ። እዚ ክንብል ከለና ኢሳያስ ኮነ እቶም አብ ፈይስቡክን ዩትዩብን ዝዓስከሩ ኮራኹሩን ወዓጋቱን፣ ሐለይቲ ሃገር ክመስሉ ብዙሕ ከጒርዑን ክበኽዩን ምርአይ ከአ ከገርመና የብሉን።
ከዳዕ ኢሳያስን አብይ አሕመድን ንውዲታዊ ሽርክናኦም ዘዓውት ወተሃደራዊን ፖለቲካውን ስትራተጂ ክሕንጽጹ ከለዉ፣ ህዝቢ ኤርትራን ተቓለስቲ ደቁን እውን እንተኾነ ንክብሪ ህዝቦምን ንሃገራዊ ልዑላውነት ሃገሮምን ዘዓውት ስትራተጂ ናይ ምሕንጻጽ ውሳኔ ማንም ዘይሻመዎ መሰሎም ኢዩ።
በዚ አጋጣሚ ህዝቢ ኤርትራ ብሐፈሻ፣ መንእሰይ ኤርትራ ከአ ብፍላይ፣ ነታ ጽባሕ ዝመርሐን ዘማሐድራን ልዑላውነታ ዝዓቀበት ኤርትራ፣ ናይ ምድሐናን ምክልኻላን፣ ታሪኻዊ ሐላፍነት ተሰሚዑዎ ነዚ ሐደገኛ መድረኽ አብ ምግጣም ብሐላፍነት ክምክትን ተስታፍነቱ ብተግባር ከርኢን ዜግነታዊን ሃገራዊን ግዴታኡ ኢዩ።
ከምኡ’ውን ሰራዊት ምክልኻል ሐይልታት ኤርትራ፣ ነቲ ኢሳያስ አፍወርቂ ብተደጋጋሚ ኲናትን ውግእን ብምእጓድን ብምስዋርን፣ ንመንእሰይ እዛ ሃገር’ዚአ ወግሔ ጸብሔ እንዳገፈፈ፣ አብ ትርጉም ዘይብሉ አህላኺን አብራሲን ታኼላ ኲናት ክሽምሞ ዝገብሮ ጎስጓስን መናወራን ይአክል ክብሎን ተቓውሞኡ ከስምዕን መድረኹን እዋኑን ሕጂ ኢዩ።
አብዚ አዝዩ ሐደገኛን ተአፋፊን ንህልውና ኤርትራ ከም ሃገር ዝፈታተን እዋን፣ ንተቓወምቲ ውድባትን ሰልፍታን ኤርትራ ዝብሃል እንተልዩ፣ ሰአን ተላዚብካን ተወሃሂድካን ብሐደ ጥርኑፍ ሃገራዊ ግንባርን መሪሕነትን ምስራሕ ዘምለጠናን ዝኸሰርናዮ ዕድልን ውሑድ አይኮነን። ሕጂ’ውን ዝተፈላለየ ምስምስን ምኽንያትን ንጎኒ ሐዲገን፣ ነዚ መድረኽዚ ዝገጥም ሐባራዊ መርገጽን ስትራተጂን ንምሐዝ፣ ብዝቐልጠፈን ብህጹጽን ዘድሊ ስጉምቲ ክወስዳ ተሪር ምሕጽንታን ለበዋን ነቕርበለን። ህዝባዊ ምንቅስቓሳት ይአክልን፣ ሲቪካዊ ማሕበራትን ከአ፣ ነቲ ዝድገፍን ዝተባባዕን ስጉምቲ ዝወስድ ሸነኻት እንዳአተባብዔ ንቕድሚት ክደፍኦን፣ ነቲ ድሒሩ ዘሎ ከአ ንሐድነት ዘጠናኽር መአዝን ንኽሕዝ ሃናጺ ድምጹ ከስምዕ ነዘኻኽር።
በዚ አጋጣሚ ንህዝብታት ኢትዮጵያ እነመሐላልፎ መልእኽቲ፣ ህዝቢ ኤርትራ ምስ ኩሎም ጎረባብቱ አህዛብ ብሐፈሻ፣ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ ከአ ብፍላይ፣ አብ ሕድሕድ ምክብባር ዝተሰረተ አብ ሰናይ ሕውነታዊ ጉርብትና ተሞርኲሱ፣ አብ ዞና ቀርኒ አፍሪቃ ምርግጋእን ቅሳነትን ክሰፍን ናይ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ወትሩ ጻዕሪ ምዃኑ ነረጋግጽ። ምስ ኢትዮጵያዊ ዝኾነ ሐዉ ህዝቢ ትግራይን ክልላዊ መንግስቱን’ውን እንተኾነ፣ ንኩሉ ዘፈላልን ዘሰሐሕብን ጉዳያት ብህዱእ ምስትውዓል ዝመልኦ ጎነጽ አልቦ ዝኾነ ሰላማዊ መዕርፎ ክረክብ ድምጹ ከስምዕ ነዘኻኽር። ከመይ አብ መንጎ ህዝቢ ትግራይን ክልላዊ መንግስቱን፣ ፈደራላዊ መንግስቲ አብይን ክኽሰት ዝኽእል ወተሃደራዊ ጎንጺ፣ ንኢትዮጵያ ጥራሕ ዘይኮነስ፣ ንመላእ ቀርኒ አፍሪቃ ዘናውጽ፣ መወዳእታ ዘይብሉ አህዛብ ዝበልዕ እሳት ሐዊ ክኸውን ተኽእሎ ከምዘለዎ ምግንዛብ የድሊ።
አብ መወዳእታ ክንብሎ እንደሊ ንጅግና ተቓላሳይ ህዝቢ ትግራይን ክልላዊ መንግስቱን፣ አብ ሃገራዊ ነጻነትን ልዑላውነት ኤርትራን ዘለኩም ዘየወላውል ንጹር እውጅ መርገጽ እንዳ አድነቕና፣ ብተሪር ሐድነትኩምን ክምህ ዘይብል ሐርበኛ ወንኹምን፣ አብዚ ዞባዚ ንሰላምን ምርግጋእን አህዛብና ዘውሕስ፣ ሰዓርቲ ኰንኩም ከም እትወጹ አይንጠራጠርን።
በዚህ ክፍል “በሀገራችን የትምህርት ዘርፍ ሁሉም ነገር ሲጨምርና ሲሻሻል የትምህርት ጥራትና የተማሪዎች ብቃት ለምን እያሽቆለቆለ ሄደ?” የሚለውን እንቆቅልሽ ለመፍታት ችግሩን ከሀገሪቱ የትምህርት ሥርዓት አንፃር ለመመልከት እንሞከርራለን። “A Relevant Education for African Development” በሚል ርዕስ በቀረበ ጥናታዊ ፅኁፍ ውስጥ፣ የአፍሪካ ሀገራት ከቅኝ አገዛዝ ሥርዓት ነፃ ከወጡም በኋላ “አፍሪካዊ” ያደረጉት ነገር ቢኖር በትምህርት ተቋማቱ ውስጥ ያለውን የሰው ኃይል እንጂ የትምህርት ሥርዓታቸውን እንዳልሆነ እንዲህ ለማሳየት እንዲህ ይላል፡- ‘
በጥናቱ መሰረት፣ በአጠቃላይ ከሰሃራ በታች ካሉ የአፍሪካ ሀገራት ውስጥ፤ ኢትዮጲያ፥ ሶማሊያ፥ ኬኒያ፥ ቦትስዋና እና ታንዛኒያ ብቻ የሀገር ውስጥ ቋንቋን በመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውስጥ በማስተማሪያ ቋንቋነት ይጠቀማሉ። ሆኖም ግን፣ እነዚህም ሀገራት ቢሆኑ የሀገር ውስጥ ቋንቋን ከመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ውጪ ለማስተማሪያነት አይጠቀሙም። ይህ በተለይ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ሥርዓተ ትምህርት ከሀገራቱ ነባራዊ ሁኔታና ከሕዝቡ ማህበራዊ ሕይወት የተነጠለ እንዲሆን አድርጎታል፡፡ ከዚህ አንፃር፣ በኮሌጅ ደረጃ የሀገር ውስጥ ቋንቋን በዋና የማስተማሪያ ቋንቋነት የምትጠቀም አፍሪካዊ ሀገር ታንዛኒያ ብቻ ናት፡፡ ከዚያ በተረፈ ኢትዮጲያን ጨምሮ ሌሎች ከሰሃራ በታች ያሉ ሀገራት የማስተማሪያ ቋንቋቸው እንደ እንግሊዘኛ እና ፈረንሳይኛ ያሉ የባዕድ ሀገራት ቋንቋዎች ናቸው፡፡
ከትምህርት ሥርዓትና የማስተማሪያ ቋንቋ ጋር ተያይዞ ያሉት ችግሮች በዋናነት ከቅኝ-አገዛዝ ሥርዓት ጋር ተያይዘው የተፈጠሩ ችግሮች እንደሆኑ የዘርፉ ምሁራን ያስረዳሉ።ለምሳሌ፣ ታዋቂው የጋና ፈላስፋ “Kwasi Wiredu” የቅኝ-አገዛዝ ሥርዓትን አካላዊ ቅኝ-አገዛዝ እና የአስተሳሰብ (ሃሳባዊ) ቅኝ-አገዛዝ በማለት ለሁለት ይከፍለዋል። አካላዊ ቅኝ-አገዛዝ (Physical colonialization) አንድን ሉዓላዊ ሀገር ወይም ግዛት በጦር ኃይል አሸንፎ የፖለቲካ ስልጣንን መቆጣጠር ነው። የአስተሳሰብ ቅኝ-አገዛዝ (Conceptual colonialization) ደግሞ በተገዢው ሕዝብ ላይ የገዢዎችን እምነት፣ አመለካከት፣ ባህልና ሥርዓት በኃይል መጫን ነው። የመጀመሪያው በጦር መሣሪያና በወታደሮች አማካኝነት የሚከናወን ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ በትምህርት ሥርዓትና በመምህራን አማካኝነት እንደሆነ ጋናዊው ፈላስፋ ይገልፃል። በዚህ መሰረት፣ የቅኝ-አገዛዝ ስርዓት ፖለቲካዊ ብቻ ሳይሆን ስነ-ልቦናዊና ባህላዊ ጭምር እንደመሆኑ የአፍሪካ ሀገራትን የትምህርት ሥርዓት ክፉኛ በክሎታል።
በእርግጥ ኢትዮጲያ አካላዊ ቅኝ-አገዛዝን በአደዋ ድል በኃይል አሸንፋለች። ነገር ግን፣ የምዕራባዊያንን የትምህርት ሥርዓት በራሷና በሕዝቧ ላይ በመጫን በአስተሳሰብ ቅኝ-አገዛዝ ስር ወድቃለች። እንደ ሌሎች በቅኝ-አገዛዝ ሥር እንደነበሩ የአፍሪካ ሀገራት በነባራዊ እውነታና በሕዝቡ ሕይወት ላይ ያልተመሰረተ ሥርዓተ ትምህርት ተግባራዊ በማድረግ ራሷን በራሷ ለአስተሳሰብ ባርነት ዳርጋለች። በዚህ ምክንያት፣ እንደ አብዛኞቹ የአፍሪካ ሀገራት፣ የእኛም ትምህርት ሥርዓት ሦስት መዋቅራዊ ችግሮች (Structural Problems) አሉበት፡- ፅሁፍ-ወለድ ፅንሰ-ሃሳብ፣ ቋንቋና መዋቅር (text-borne concepts, languages, and structures)፡፡
ከሀገራችን የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ሥርዓተ-ትምህረት ጋር በማያያዝ ከላይ የተጠቀሱትን መዋቅራዊ ችግሮች በቀላሉ መገንዘብ ይቻላል። ለምሳሌ እኔ የማስተምረው የሥራ-አመራር (Business Management) ትምህርት ሲሆን ከማስተምራቸው የትምህርት ዓይነቶች አንዱ “Financial Management” ይባላል፡፡ በዚህ የት/ት ዓይነት ስለ ካፒታል አፈጣጠር (Capital formation)፣ አክሲዮንና ቦንድ ዋጋ (Share and Bond Value)፣ አክሲዮን ገበያ (Stock Market)፣ …ወዘተ የመሳሰሉትን ፅንሰ-ሃሳቦች ከተቋሙ ተግባራዊ እንቅስቃሴዎች (Operational Activities) አንፃር ያላቸውን ተያያዥነትና ፋይዳ በተመለከተ አስተምራለሁ።
ነገር ግን፣ ኢትዮጲያ ውስጥ ከሰፈር ሱቆች እስከ የሀገሪቱ ዋና የገበያ ማዕከል፥ መርካቶ ድረስ ዋና የካፒታል ምንጭ ሆኖ የሚያገለግለው “ዕቁብ” እንጂ የአክሲዮን ወይም የቦንድ ሽያጭ አይደለም። ከዚህ በተጨማሪ፣ ኢትዮጲያ ውስጥ የአክሲዮን ገበያ የለም፡፡ እኔም ወደ ሌላ ሀገር ሄጄ ስለማስተምረው ትምህርት ተግባራዊ ዕውቀት የመቅሰም ዕድሉን አላገኘሁም። ስለዚህ፣ በዕቁብ ብር ለሚማር ተማሪ ስለ አሜሪካው “City Bank” እና ስለ እንግሊዙ “Barclays” ባንክ የአክሲዮን ገበያና ዋጋ፣ ገቢ መጨመርና መቀነስ በምሳሌነት እየተጠቀምኩ አስተምራለሁ፡፡
እንደ መምህር ስለአከሲዮን ገበያ በተግባር ላይ የተመሰረተ ልምድና ዕውቀት የለኝም። ስለዚህ፣ የእኔ ዕውቀት በተግባር ያልተደገፈ ፅሁፍ-ወለድ (text-borne concept) ነው። እኔም ሆንኩ ተማሪዎቼ በዕለት-ከዕለት ግንኙነታችን ለመግባቢያነት የምንጠቀመው ቋንቋ የሀገር ቤት ቋንቋ ነው። የተማርኩበትና የማስተምርበት ግን የእንግሊዘኛ ቋንቋ ነው። በመሆኑም፣ ሁላችንም በደንብ በማንግባባበት የባዕድ ሀገር ቋንቋ በተግባራዊ ዕውቀት ያልተደገፈ ትምህርት አስተምራቸዋለሁ። እኔ እንደ መምህር የሌለኝን ለተማሪዎቼ አልሰጥም። እነሱም እንደ ተማሪ ያልተሰጣቸውን ዕውቀት ከየትም ሊያመጡት አይችሉም። ከመማር ማስመሩ ጋር በተያያዘ ካሉት የዕውቀት እና የማስተማሪያ ቋንቋ ችግሮች በተጨማሪ ከጥናትና ምርምር ጋር በተያያዘም ሌላ ችግር አለ።
በሁሉም የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የሚሰሩ የጥናትና ምርምር ፅሁፎች ላይ በጥራዝነት የሚያያዝ በእንግሊዘኛ እና በአማርኛ፥ ኦሮምኛ ወይም ሌላ የሀገር ቤት ቋንቋ ተተርጉሞ የተዘጋጀ የመረጃ መጠየቂያ (Questionnaire) ቅፅ አለ። ይህ ቅፅ በሀገር ቤት ቋንቋ የተዘጋጀበት ምክንያት ከተሳታፊው ወይም በጥናቱ መፍትሄ ሊሰጠው ስለታሰበው ችግር ሕብረተሰቡ በሚግባባበት ቋንቋ ትክክለኛውን መረጃ ለመሰብሰብ እንዲቻል ነው። ነገር ግን፣ ከመጠይቁ በስተቀር ያሉት የጥናቱ ክፍሎች፤ የጥናቱ ትንታኔ፣ መደምደሚያና የመፍትሄ ሃሳብ የሚፃፈው በእንግሊዘኛ ቋንቋ ነው። ለምን? በእርግጥ ይሄ ችግርን በሚያግባባ ቋንቋ ጠይቆ መፍትሄውን በማያግባባ ቋንቋ እንደመናገር አይደልም? ሌላው ብዙሃኑ የሀገራችን ማህብረሰብ በሚግባባቸው እንደ አማርኛ፣ ኦሮምኛ ወይም ሶማሊኛ ቋንቋዎች የተሰሩ ጥናትና ምርምር ውጤቶች የሚታተሙባቸው የሣይንስ ጆርናሎች የሉም። በተመሣሣይ፣ የችግሩ ባለቤት ለሆነው አብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍልና ባለድርሻ አካላት ተደራሽ እንዲሆን በሚያስችል መልኩ በሀገር ቤት ቋንቋ የጥናትና ምርምር ሥራ ሰርቶ ያቀረበ ተመራማሪ የሙያና የደረጃ እድገት አያገኝም።
በአጠቃላይ፣ የኢትዮጲያ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ሥርዓተ ትምህርት በነባራዊ እውነታና ከሕዝቡ የዕለት-ከዕለት ሕይወት ላይ ተመስርቶ የተቀረፀ ባለመሆኑ ምክንያት ተማሪዎች ተግባራዊ ዕውቀት እንዳያገኙ እና ችግር-ፈቺ ጥናትና ምርምሮች እንዳይሰሩ ዋና ማነቆ ሆኗል፡፡ከዚህ በተጨማሪ፣ በትምህርት ሥርዓቱ ውስጥ የሚስተዋለው ሦስተኛው መዋቅራዊ ችግር ደግሞ ከመንግስት ፖሊሲና የተቋማት አሰራር ጋር የተያያዘ ነው።
የሀገሪቱን የትምህርት ፖሊሲ ጨምሮ ሌሎች ሀገራዊ አጀንዳዎችን በአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ተቀባይነት እንዲያገኙ በማድረጉ ረገድ የምሁራን ሚና ከፍተኛ ነው። በምሁራን ዘንድ ድጋፍ የሌለው የመንግስት ፖሊሲና አቅጣጫ በአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ተቀባይነት የማግኘት እድሉ በጣም አነስተኛ ነው። ‘“Weiler, H.” የተባለው ተማራማሪ “Challenging the Orthodoxies of Knowledge” በሚል ርዕስ እ.አ.አ በ2006 ባቀረበው ጥናታዊ ፅሁፍ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ምሁራን በመንግስት ፖሊሲዎችንና አሰራሮች ዙሪያ ሙያዊ ድጋፍና ትንታኔ በመስጠት የመንግስትን ቅቡልነት (legitimacy) በመወሰን ረገድ ያላቸውን ቁልፍ ሚና “knowledge legitimizes power” በማለት ይገልፀዋል። መንግስት ደግሞ በተራው የትምህርት ሥርዓቱን ባለማሻሻል ምሁራኑን ውለታ ይመልሳል። ተመራማሪው ይህን ደግሞ “power legitimizes knowledge” በማለት ይገልፀዋል።
እነዚህ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ምሁራን የተሳሳተው የትምህርት ፖሊሲ ውጤቶች ናቸው። የእነሱ ዕውቀት ከንድፈ-ሃሳብ ያልዘለለና ተግባር-ተኮር ያልሆነ፣ በሀገሪቱና ሕዝቡ ሕይወት ላይ ተጨባጭ የሆነ ለውጥና መሻሻል ማምጣት የተሳነው ፋይዳ-ቢስ ነው። ይሁን እንጂ እንደ ምሁርና ባለሙያ ጥቅምና ተጠቃሚነታቸው አሁን ካለው የትምህርት ሥርዓት ጋር የተቆራኘ ነው። የትምህርት ሥርዓቱ ከቀየረ ግን በሀገሪቱ በማህበራዊ፥ ፖሊተካዊና ኢኮኖሚያ ጉዳዮች ዙሪያ ያላቸው የዕውቀትና የሞራል የበላይነት፣ እንዲሁም ተጠቃሚነት ይቀራል። በዚህ ምክንያት፣ በትምህርት ዕድል፣ ተማሪዎች፣ የጥናት ወረቀቶች፣ ፅሁፎችና ሌሎች ትምህርት ነክ ጉዳዮች ዙሪያ ምንም ዓይነት ለውጥና መሻሻል እንዳይመጣ በማድረግ ፋይዳ-ቢስ ለሆነው የትምህርት ሥርዓት ጥብቅና ይቆማሉ። በዚህ ላይ ከWeiler, H. (2006) ጥናታዊ ፅሁፉ ውስጥ የሚከተለውን እንመልከት፡-
ከመንግስትና ምሁራን በተጨማሪ፣ የተለያዩ የዓለም-አቀፍ ተቋማትና በጎ አድራጎት ድርጅቶች የትምህርት ሥርዓቱ እንዳይቀየር ከፍተኛ ሚና አላቸው። ለምሳሌ፣ በኢትዮጲያ ለትምህርት መስፋፋትና ጥራት የፋይናንስ ድጋፍ በማድረግ ግንባር ቀደም ሚና የሚጫወተው የዓለም ባንክ የትምህርት ሥርዓቱ እንዳይቀየር በማድረግ ረገድ ዋና ተዋናይ ነው። ለምሳሌ፣ የአለም ባንክ ለኢትዮጲያ የትምህርት ዘርፍ ብድር ለመስጠት ባዘጋጀው ሰነድ ላይ እንዲህ በኢትዮጲያ የትምህርት ጥራት መቀነስ አንዱ ምክንያት ፈጣን የሆነ የትምህርት መስፋፋት እንደሆነ ይገልፃል። ነገር ግን፣ የትምህርት መስፋፋት በሀገራችን እየታየ ላለው የትምህርት ጥራት ማሽቆልቆል በምክንያትነት ሊጠቀስ አንደማይችል በክፍል-1፡ “ትምህርት ሽምደዳ፥ ዕውቀት ቃላት ነው” ተመልክተናል። ከዚያ ይልቅ፣ እንደ “Weiler, H. (2006) አገላለፅ፣ ለኢትዮጲያ የትምህርት ጥራት መቀነስ አንዱ ምክንያት የተማሪዎች ቁጥር መጨመር ሳይሆን ራሱ የአለም ባንክ እንደሆነ እንዲህ ይገልፀዋል-
በክፍል አንድ እንደተመለከትነው፣ ይህ የትምህርት ሥርዓት ከኢትዮጲያ ነባራዊ ሁኔታና ከሕዝቡ የእለት-ከዕለት እንቅስቃሴ አንፃር የተቃኘና ለተማሪዎችና አሰተማሪዎቻችን ተጨባጭ የሆነ ግንዛቤና ዕውቀት ለማስጨበጥ የሚያስችል አይደልም። በዚህ ክፍል በዝርዝር እንደተመለከትነው ደግሞ የትምህርት ሥርዓት በቅኝ-አገዛዝ ዘመን በአፍሪካዊያን ላይ የአስተሳሰብ ባርነት ለማስፈን እንዲያስችል ታስቦ የተቀረፀ ነው። በእርግጥ ይህን ሥርዓት በኢትዮጲያ ሕዝብ ላይ ተጭኖ የቆመበት ምክንያት፤ በአንድ በኩል መንግስት በሕዝብ ዘንድ ያለውን ተቀባይነት ላለማጣት ሲል፣ የሀገሪቱ ምሁራን ጥቅምና ተጠቃሚነታቸውን ላለማጣት ሲሉ፣ እንደ አለም ባንክ ያሉ ድርጅቶች ደግሞ የኒዮሊብራሊዝም መርህን ትክክለኝነት ለማረጋገጥ ሲሉ በፈጠሩት ጥምረትና ትብብር አማካኝነት ነው። ስለዚህ፣ “ሥርዓተ ትምህርቱ የማን ነው?” ለሚለው ጥየቄ መልሱ “የአድርባይ መንግስት፣ የራስ ወዳድ ምሁራን እና የግብዝ ኒዮሊብራሊስቶች ነው!” “የኢትዮጲያ ትምህርት እንቆቅልሽ” የመጨረሻ ክፍል-3፡ የእንቆቅልሹ ፍቺ ይሆናል ያልኩትን ሃሳብ ይዤ እቀርባለሁ፡፡
ምስጋና ከሚቀበል ሰው ይልቅ ምስጋና የሚሰጥ ታላቅ ነው፡፡ ያለ ጥርጥር ይህንን እንረዳለን፡፡ ባለፉት ሶስት ወራት ውስጥ በሀገራችን እየታየ ያለው የለውጥ ጭላንጭል፤ አሁን የሀገራችን ህዝብ እየሰጠን ካለው ወሰን አልባ ድጋፍ እና ፍቅር ጋር የሚወዳደር እንዳልሆነ ብንገነዘብም መንግስት ይሄንን ድጋፍ ፣ ፍቅር ፣ ክብር እና አለኝታነት ለተሰሩ ስራዎች እንደተሰጠ ምስጋና ብቻ ሳይሆን በቀጣይ እንሰራቸው ዘንድ ለሚገቡን በርካታ ስራዎች ተግባራዊነት የተላለፈ የአደራ መልእክት እንዲሁም የአጋርነት ማሳያ አድርጎ በመቁጠር ከምን ጊዜውም በላይ በፍጹም ቁርጠኝነት እና ትጋት ለማገልገል በጽናት ይሰራል፡፡
እስካሁን የታየው የለውጥ ወጋገንም ሆነ ወደፊት የምናስመዘግበው ድርብ- ድርብርብ አንፀባራቂ ድል ባለቤት ህዝብ እና ህዝብ ብቻ ነው፡፡ አሁን ከጀመርነው የፍቅር ፣ የይቅርታ፣የመደመር፣ የአንድነት እና እንደ ሀገር የመለወጥ ጉዞ ሊያናቅፈን የሚችል መሠናክል – ሊያናጥበን የሚችል ስጋትአይኖርም በሚል መንፈስ ተነስተን በጽናት እየተደመርን የምንገኘውም ህዝብ ታግሎ ያላሸነፈበት ምንም የትግል አውድ የፍልሚያ ግንባር እንደሌለ እና እንደማይኖርም ጭምር በውል ስለምንገነዘብ ነው፡፡
ከምስራቅ እስከ ምእራብ፤ ከሰሜን እስከ ደቡብ ያላችሁ ውድ ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችን ከሰራነው ስራ እጅግ ለሚልቀው እና ትርጉም- አንድምታውም ፍጹም ለሚረቀው ወሰን አልባ ድጋፋችሁ እና ፍቅራችሁ በያላችሁበት ሆናችሁ እነሆ ምስጋናችን ይድረሳችሁ፡፡ የቸራችሁን ምስጋና የኛ ብቻ ሳይሆን የናንተም ድምር ውጤት ነውና እናንተ አመስጋኞቹ ዋናዎቹ ተመስጋኞች መሆናችሁን ለአፍታም ቢሆን አንዘነጋም፤መዘንጋትም አይቻለንም፡፡ እናም ተመስጋኞቹ አመስጋኞች የለገሳችሁንን አብሮነት በፍቅር – አደራ ያላችሁንን የነገ ትግል በክብር ተቀብለን ታላቂቱን ሀገር ወደ ቀድሞ እና ከዚያም ወደላቀ ታላቅነት ከፍታዋ ለመመለስ ቃል ስንገባላችሁ በታላቅ አክብሮት እና በፍጹም የእንሻገራለን ቁርጥ ስሜት ነው፡፡
ውዶቹ የጉራጌ ምድር ፈርጦች – የኢትዮጵያዊነት ማሳያ ጌጦች – ዘርማዎች፤ ቃላችንን ሰምታችሁ እና ለሰላማችን ዘብ ለመቆም ከኛ ውጪ ማንም ስላለመኖሩ በውይይት የደረስንበትን ድምዳሜ በመቀበል በይቅርታ ቀስተደመና ደምቃችሁ የጸብን ደመና ስለገፈፋችሁ የአክብሮት ምስጋናዬ ካላችሁበት ይድረሳችሁ፡፡ በሰራችሁት አኩሪ ገድል እኔም ሆንኩ ሰላም ወዳድ ኢትዮጵያውያን በሙሉ በእናንተ እንደኮራን የምገልጽላችሁ በታላቅ ደስታ ነው፡፡ በዚህ ፍጹም የመደመር ተግባራችሁም በገጠር ከተማችሁ- በሰፈር ቀኤያችሁ ሁሉ ሰላም እና ፍቅርን ያለመናወጥ እንደምትተክሉ ፊታችሁንም ወደሃገር ግንባታና ልማት በማዞር ተጨባጭ ውጤት እንደምታመጡ እምነቴ የጸና ነው፤ ላደረጋችሁት ኢትዮጵያዊ የይቅርታ፣ የፍቅር እና የሰላም ተምሳሌታዊ ተግባርም ምስጋናዬ ይድረሳችሁ፡፡
የደቡብ ክልል የሀገራችን የሕብረብሄራዊነት – ማሳያ አንድ ሰበዝ የደግነት እና የፍቅር ምሳሌ የሆናችሁት ሲዳማዎች በቱባ ባህላዊ መገለጫዎቻችሁ ውስጥ ጉዳዬ ተብሎ በማይፃፍ ጥቃቅን ምክንያቶች መነሻነት በአካባቢያችሁ ተፈጥሮ የነበረውን ግጭት እና ሁከት አስወግዳችሁ እንደ አኩሪ ባህላችሁ እና እሴታችሁ መክራችሁ እና ዘክራችሁ ጥላቻን ድል ስለነሳችሁ ያለኝን አክብሮት እና አድናቆት ስገልጽላችሁ በቀጣይም ይሄንኑ አጽንታችሁ በመያዝ እንደምትጓዙ በጽኑ በማመንም ጭምር ነው፡፡ ዛሬ ላይ ከአካባቢያችሁ ተፈናቅለው በመጠለያ የሚገኙ የወላይታ ወንድም- እህቶቻችሁን፤ ወላጅ ልጆቻችሁን እንደገና ወደነበሩበት ለመመለስ ቤት በመስራት ላይ እንደሆናችሁ መረዳት የርምጃችሁን ቁርጠኝነት አመላካች ነው፡፡ አውቃለሁ፡፡ ይህ የተቀደሰ መልካም ተግባራችሁ በልጅ ልጆቻችሁ ውስጥ ይተከል እና አብዝቶም ይበቅል ዘንድ ስለሚገባው እና በዘመናት መካከልም በናንተ ምድር ለነገሰው ፍቅር ይበልጥ ጥንካሬ፣ ውበት እና ድምቀት እንደሚደርብለት እምነቴ የጸና ነው፡፡ ለወላይታ ወገኖቻችሁ መልሳችሁ የምትገነቡላቸው ቤት ሀገራችሁን በፍቅር የመገንባት ተምሳሌታዊ ውክልና አለውና በዚህ የኢትዮጵያዊነት ቅን ተግባራችሁ ወገኖቻችሁ ሁሉ እንደሚደሰቱ ላረጋግጥላችሁ እወዳለሁ፡፡ ሲዳማዎች እና የሲዳማዎችን በጎ ተግባር በአንድም ይሁን በሌላ መንገድ የደገፋችሁ ወገኖቼ በሙሉ ልባዊ ምስጋናዬ እና አድናቆቴ ከተለየ አክብሮት እና ፍቅር ጋር በያላችሁበት ይድረሳችሁ፤ እያልኩ በቀሪው ጊዜ ፊታችሁንም ወደሃገር ግንባታና ልማት በማዞር ተጨባጭ ውጤት እንደምታመጡ ጥሪዬን አስተላልፋለሁ፡፡
በሀገራችን ከተሞች እና በአካባቢያችሁ አደባባዮች ወጥታችሁ ከሚገባን በላይ ያከበራችሁን፣ የደገፋችሁን እና በቀጣይ ጉዟችንም የአብሮነታችሁን ማረጋገጫ ኪዳን የሰጣችሁን የሀገራችን ህዝቦች ለክብር ምስጋናችሁ የሚመጥን ምንም ስጦታ ባይኖርም ልባዊ ምስጋናችን ግን በፍቅር ይድረሳችሁ፡፡ ምስጋና ድጋፋችሁ የቀጣይ ትግላችን ሀይል ነውና ያስታጠቃችሁንን የመደመር እና የፍቅር ትጥቅ ታጥቀን ለዚህች ታላቅ ሀገር እድገት እና ብልጽግና አበክረን ለመስራት ከምንጊዜውም በላይ ዛሬ ዝግጁ መሆናችንን ስገልጽላችሁ በፍጹም ክብር ነው፡፡
በአዲስ አበባ ተካሂዶ በነበረው ህዝባዊ የድጋፍ ሰልፍ ላይ የተገኛችሁ የአዲስ አበባ እና የሌሎች አካባቢም ህዝቦች፤ በያላችሁበት ሆናችሁ በሀሳብ፣ በጸሎት እና በመደመር ከጎናችን የሆናችሁ ወገኖች፤ በተለይም በወቅቱ በተፈጠረው የእኩያን ድርጊት የተጎዳችሁ እና በአንድም ይሁን በሌላ መንገድ የአካል እና የስነልቦና ስብራት የደረሰባችሁ ወገኖች እናንተ በዚህች ሀገር የለውጥ እና የመደመር ሂደት ውስጥ የራሳችሁን ግሩም ጡብ ያኖራችሁ ጀግኖች ናችሁና ምስጋናዬ ይድረሳችሁ፡፡ ከሁሉም በላይ ደግሞ ለሀገራዊ አንድነታችን እና ለለውጥ ግስጋሴያችን ድጋፍ ለማድረግ ብቻ ሳይሆን የጥረት ልፋታችንም አካል ለመሆን ስትሉ ህይወታችሁን ያጣችሁ ወገኖቻችን እናንተ ለኛ የምንጊዜም ጀግኖቻችን ናችሁ፡፡ የናፈቃችኋትን እና እውን እንድትሆንም የተጋችሁላትን ሀገር በአንድነት በመገንባት አልፋችሁም እንኳን ህያው እንድትሆኑ አበክረን በመስራት በህልፈታችሁ ላይ ያበበች ሀገር እውን በማድረግ የምናረጋግጥ ቢሆንም ክብር እና ምስጋናችን በአጸደ ነፍስ እንዲደርሳችሁ በማሰብ እናመሰግናለን ስል ግን በተለየ የሠማዕት ክብር እና ፍቅር ነው፡፡
“ሕወሓት እና ኦነግ ሽኔ ለምንድነው በሽብርተኝነት የማይፈርረጁት? ምንድነው የቀረው? ሽብርተኝነት ከዚህ በላይ ምንድነው?” (ያሬድ ሀይለማርያም) | EthioReference >
2ኛ/ የአለም አቀፍ ማህበረሰቡ፤ በተለይም UN በማይካድራ እና በመከላከያ ሰራዊቱ ላይ የተፈጸሙትን በሰው ዘር ላይ የተነጣጠሩ እና የጦር ወንጀሎች የራሱን ባለሙያዎች ልኮ እንዲያረጋግጥ መጋበዝ፣
3ኛ/ የህውሃት ባለሥልጣናት፣ የጦር አበጋዞቻቸው እና የኦነግ ሽኔ አመራሮች (ሁሉም የሚታወቁ ከሆነ) በአለም አቀፍ ተፈላጊ ወንጀለኞች ዝርዝር ውስጥ እንዲገቡ እና አለም እነዚህን ሰዎች ለፍርድ እንዲቀርቡ ትብብር እንዲያደርግ መጠየቅ፣
4ኛ/ እነዚህ በስም እና በፎቶ ተለይተው የሚፈለጉ የከፍተኛ ወንጀል ተጠርጣሪች ድርጊታቸው የአለም አቀፉን ሕግ ጭምር የጣሰ እና በአለም አቀፍ የወንጀል ችሎት ጭምር የሚያስከስስም ስለሆነ ወደ የትኛውም አገር አምልጠው ቢሰደዱ ወይም ከጦርነቱ በፊት ቀድመው የተሰደዱም ካሉ አገራት አሳልፈው ለኢትዮጵያ መንግስት እንዲሰጡዋቸው መጠየቅ እና የተባበሩት መንግስታት የስደተኖች ድርጅትም በስደተኝነት ተቀብሎ እንዳይመዘግባቸው ማሳሰብ፣
5ኛ/ በጦርነቱ የደረሱ ጉዳትች ዝርዝር መግለጫ እና የተገኙ ውጤቶች፤ በተለይም እስከ አሁን ምን ያህል ሰውና እነማን በቁጥጥር ስር እንደዋሉ ይገለጻል ብለን እንጠብቃለን።
“ሰብ ኣብ ውግእ እተዓጥቆ ዘበለ ኣጽዋርን፡ ብደም እተዓለሰ ኽዳንን ኪነድድ፡ ሓዊ ድማ ኪበልዖ እዩ (ኢሳ. 9፡5)። መግለጺ መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት 25 የካቲት 2021 (የካቲት ፲፰, ፳፻፲፫ ዓ.ም ግእዝ) ብስም ኣቦን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ፩ደ ኣምላኽ ኣሜን። መንበረ ጵጵስና ኣህጉረ ስብከታት ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ፡ ብመንግሥቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ዝተኣወጀ ኲናት ኣብ ዝጀመረሉ እዋን፥ “ውግእ ሰብ እዩ ዝቕለብ፥ ስለዚ፥ ኲናት ደው ክብል፥ ብምርድዳእን ልዝብን ክፍታሕ፡ መንግሥቲ ኤርትራ ድማ ኣብ ዘይምልከቶ ዶብ ተሳጊሩ ምስ ኃዉ ዝኾነ ሕዝቢ ትግራይ ውግእ ከይገብር መጸዋዕታኡ ኣቕሪቡ ነይሩ እዩ [Link]። Read more … Advertisements
ሆኖም ለአራት ዓመታት ሙሉ የማሌዢያ መንግስት እና ሌሎች ሀገራት ተሳትፈውበታል፤ በመጨረሻም አንድ የአሜሪካ ድርጅትም ፍለጋው ውስጥ ተሳትፏል፤ ነገር ግን ሁሉም ፍሬ ማፍራት አልቻሉም፡፡
ለዚህ እንቆቅልሹ ላልተፈታው አውሮፕላን ፍለጋ እስከአሁን ድረስ ከ160 ሚሊየን የአሜሪካ ዶላር በላይ የወጣ ሲሆን፥ አብዛኛውን ወጪ ማሌዢያ እንደሸፈነች ተገልጿል፡፡
ከአውሮፕላኑ መሰወር ጋር ተያያዞ ከተሰነዘሩት መላምቶች መካከል ምናልባት ፓይለቱ እራሱን አጥፍቶ ሊሆን ይችላል፣ ነዳጅ ጨርሶ ይሆናል፣ ያልታወቀ አደጋ ደርሶበት ነው የሚሉና ሌሎች ሐሳቦችም ተነስተዋል፡፡
በቅርቡ ታዲያ የአውስትራሊያ ትራንስፖርት ቢሮ ፒተር ፎሊይና ግሬግ ሁድ ለአውስትራሊያ ፓርላማ እንደገለጹት ከሆነ አውሮፕላኑ ምናልባትም ነዳጅ ጨርሶ በህንድ ውቅያኖስ የመከስከሱ ነገር ያመዝናል ብለዋል፡፡
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን በተደጋጋሚ የሰጠችውን የንስሐና የይቅርታ ዕድል ተጠቅሞ ከመታረም ይልቅ፣ ለማንነቷና ማዕከላዊ አንድነቷ ስጋት የኾነውን የፕሮቴስታንታዊ ተሐድሶ ኑፋቄ ማስተጋባት የመረጠውና በቅርቡም ክብሯን እያንኳሰሰ ለመገዳደር የዛተው በጋሻው ደሳለኝ፤ የማይታረም የጥፋት መሣሪያ እንደኾነ ያረጋገጠው የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤ አውግዞ ለየው፡፡
ውግዘቱ የተላለፈው፣ የበጋሻው በደሎች በስፋትና በተደጋጋሚ በተፈጸሙበት የሲዳማ፣ ጌዴኦ፣ አማሮና ቡርጂ ዞኖች ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ገብርኤል ቀደም ሲል ለቋሚ ሲኖዶስ በደብዳቤ ባስታወቁት መሠረት፣ በምልአተ ጉባኤ ተ.ቁ(10) የተያዘው አጀንዳ፣ በዛሬው፣ ጥቅምት 15 ቀን 2010 ዓ.ም.፣ የቀትር በኋላ ውሎ በታየበት ወቅት ነው፡፡
ከ1997 ዓ.ም አጋማሽ ጀምሮ፣ ላለፉት ከደርዘን በላይ ዓመታት በጋሻው በንግግርም በድርጊትም በቤተ ክርስቲያን ላይ የፈጸማቸውን በደሎች የሚያስረዱ በርካታ የድምፅ፣ የምስልና የሰነድ ማስረጃዎች እየቀረቡ ተነጻጻሪ ማብራሪያ ተሰጥቶባቸዋል፡፡
ከሐዋሳ የመጡ ዐሥር ያህል ልኡካን በአስረጅነት ያቀረቡና ያብራሩ ሲኾን፤ ትምህርተ ሃይማኖትን፣ ሥርዓተ እምነትን፣ ክርስቲያናዊ ትውፊትንና ታሪክ በንግግርም በድርጊትም በመናቅና በማቃለል የፈጸማቸውን በደሎች የሚያስረዱ ናቸው፡፡ ቤተ ክርስቲያን፣ በዘመናት ብሔራዊ አስተዋፅኦዋ የገነባችውን መልካም ስም በዐደባባይ እያንኳሰሰ “ትከሻ ለመለካካት” የዛተባቸውና የተገዳደረባቸውም ናቸው፡፡
ከተጠቀሱት ውስጥ፡- “ጋለሞታዪቱ ቤተ ክርስቲያን”፣ “ክርስቶስን ሰብካ የማታውቅ ቤተ ክርስቲያን”፣ “ከፖሊቲካ ጋራ የተጋባች ቤተ ክርስቲያን”፣ “ውሸት ሰብስባ ውሸት ስታስተምር የኖረች ቤተ ክርስቲያን”፣ “ምእመናኗን በትና ገንዘብ የምትሰበስብ ቤተ ክርስቲያን”፣… ወዘተ የሚሉት እንደሚገኙበትና እነኚህን የመሳሰሉ ሌሎችም በርካታ ነገሮች ከነማብራሪያቸው መቅረባቸው ተገልጿል፡፡
ማስረጃዎቹ ከታዩና ከተሰሙ በኋላ፣ ርእሰ መንበሩ ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ፣ “ለምንድን ነው ጠርተን የማንጠይቀው?” የሚል ሐሳብ አንሥተዋል፡፡ “አባታዊ መንፈስ ያለው ንግግር አደረጉ፤” ያሉ ምንጮች፣ በጋሻው በተደጋጋሚ እንደተመከረ፣ በቋሚ ሲኖዶስም ይቅርታ ጠይቆ ዕድል እንደተሰጠው፣ ቢሰጠውም ኾነ ብሎ እየበደለ እንዳለና እንዳልተጠቀመበት በማውሳት ምላሽ ተሰጥቷል፡፡ ይህም በቂ እንደኾነና ጠርቶ መጠየቅ ሳያስፈልግ ተገቢው ውሳኔ እንዲሰጥ ምልአተ ጉባኤው ተስማምቷል፡፡
በተያዘው አቋምም፥ በጋሻው፣ ለይቅርታ የተሰጠውን የተነሣሒነት ዕድል ተጠቅሞ ከመታረም ይልቅ የተሐድሶ ኑፋቄን በዐደባባይ ማስተጋባት በመቀጠሉ፤ ቤተ ክርስቲያንን ለማንኳሰስ መዛቱና መገዳደሩ በማስረጃ በመረጋገጡ፣ ተወግዞ ከቤተ ክርስቲያን እንዲለይ፣ የቅዱስ ሲኖዶስ ምልአተ ጉባኤው ልዩነት በሌለበት ድምፅ ወስኗል፡፡
በጋሻው ደሳለኝ፣ እንደ ያሬድ ዮሐንስ እና በሪሁን ወንደወሰን ካሉት የኑፋቄ ግብረ አበሮቹ ጋራ፣ በልደታ ኮንዶሚኒየም ከሚገኘው የውግዙ ግርማ በቀለ “የእውነት ቃል አገልግሎት” የተወገዘ የፕሮቴስታንታዊ ተሐድሶ አራማጅ ድርጅት፣ ለሦስት ወራት በኑፋቄ ‘ሠልጥኖ’ መውጣቱ ተጠቁሟል፡፡
በሮሜ፣ ገላትያና ዕብራውያን መልእክታት ‘የመዳን እውነት ቃል’ ላይ ያተኩራል የተባለው ‘ሥልጠናው’፤ “ሺው መንግሥት”፣ “አስቀድሞ መወሰን” እና “መነጠቅ” በሚሉ ማደናገሪያዎች እነበጋሻውን እንዳጦዛቸው ታውቋል፡፡ “አኹን ትምህርት ያገኘነው፤ አኹን ነው የዳንነው፤ አኹን ነው የበራልን” በማለትም ሲናገር ይሰማል፡፡ ወደ ሐዋሳ አምርቶ፣ “የጥንቷ ኦርቶዶክስ ሚሽን” በማለት “ልሳንና የዘይት ፈውስ” እንደጀመረም ተጠቅሷል፡፡
ለበጋሻው መጥፋት ዋናው ምክንያት፣ “ድነናል፤ ሌላ አያስፈልግም” የሚለው ጥራዝ ነጠቅነ ነው፤ የሚሉ ታዛቢዎች፣ ዐዋቂነት የሌለበት በርካሽ የተገኘ ታዋቂነት የተነሣሒነት ዕድሉን እንዳይጠቀምበት እንዳደረገው ያስረዳሉ፡፡ በ“ልሳንና የዘይት ፈውስ” ግልጥ ኑፋቄውን ከጀመረ በኋላ አንዳንድ የቡድኑ አባላት መለየት መጀመራቸውን ተጠቅሞ፣ ባለፈው ግንቦት የተላለፈውን ሲኖዶሳዊ ጥሪ የበለጠ ማስተጋባት እንደሚያስፈልግም ያሳስባሉ፡፡
በሌላ በኩል፣ ስለ አባ መዓዛ በየነ ከዋሽንግተንና ካሊፎርኒያ አህጉረ ስብከት በተጻፈ ደብዳቤ፤ “ወልደ አብ” ስለተባለ የክሕደት መጽሐፍ ከሊቃውንት ጉባኤ በቀረበ ማጣራት የተያዙ አጀንዳዎችን ቅዱስ ሲኖዶስ፣ በምልአተ ጉባኤ ስብሰባው አይቶ ውሳኔ እንደሚያሳልፍባቸው ይጠበቃል፡፡
ጥሩ ጅምር ነው ቅዱስ ሲኖዶስ እንዲህ አይነት ጅምር ከጀመረ በጣም ጥሩ አካሄድ ነው፣ ምናልባት በቅዱስ ሲኖዶስ ውስጥም ያሉትን መናፍቃን ጠራርቶ ማውጣት ከቅዱስ ሲኖዶስ የሚጠበቅ ሥራ ነው እና አባቶቻችን በርቱልን እንላለን፥ ለሠራችሁት በርካታ እና ትላልቅ ሥራዎች ላለፉት ሁለት ተከታታይ ምልዓተ ጉባኤ ለማናችንም ክርስቲያኖች ብርታት እና የመንፈሥ ጥንካሬ ይሆነናል እና አሁንም "የነብርን ጅራት ከያዙ አይለቁ" ነውና የጀመራችሁትን መልካም የምንጠራ ሥራ እስከነ ሰንኮፉ ሳታወጡ ብትቀሩ በኃላ ማመርቀዙ እና እውስጥ ሆነ እንደገና መንፈራገጡ ስለማይቀር እውስጥ ያሉትን መንግላችሁ አውጡልን እንላለን።
የዱባይ አለማቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው አውሮፕላኖችንና መንገደኞችን በማስተናገድ በአለማችን ከሚገኙ አውሮፕላን ማረፊያዎች የመጀመሪያውን ደረጃ መያዙን አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ ዘገበ፡፡
በተጠናቀቀው የፈረንጆች አመት 2014 ዓ.ም 70 ነጥብ 47 ሚሊዮን መንገደኞችን ያስተናገደው የዱባይ አለማቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያ፣ ከዚህ በፊት በርካታ መንገደኞችን በማስተናገድ ቀዳሚነቱን ይዞ የቆየውን የለንደኑን ሄትሮው አውሮፕላን ማረፊያ በመብለጥ በአንደኝነት መቀመጡን ዘገባው አስታውቋል፡፡
የዱባይ አለማቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያ ስራ አስኪያጅ ሼህ አህመድ ቢን ሰኢድ አል መክቱም እንደገለጹት፣ በርካታ አለማቀፍ በረራዎችን በማስተናገድ የሚታወቀው አውሮፕላን ማረፊያው የሚያስተናግዳቸውን መንገደኞቹን ቁጥር ባለፉት አምስት አመታት በኣማካይ በሁለት ዲጂት እያሳደገ መጥቷል፡፡
አውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያው ዱባይን የአለማቀፍ የአየር በረራ ማዕከል የማድረግ ግቡን ወደ ማሳካት እየተቃረበ ነው ያሉት ስራ አስኪያጁ፣ በተያዘው የፈረንጆች አመትም የመንገደኞቹን ብዛት በከፍተኛ ሁኔታ ለማሳደግ እየሰራ እንደሚገኝ ገልጸዋል፡፡
የአውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያው ዋና ስራ አስፈጻሚ ፖል ግሪቭስ በበኩላቸው፣ አውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያው አዲስ የበረራ ማስተናገጃ በመክፈት፣ አመታዊ የመንገደኞች ማሰተናገድ አቅሙን በያዝነው የፈረንጆች አመት 90 ሚሊዮን ለማድረስ እየተንቀሳቀሰ እንደሚገኝ ተናግረዋል፡፡
ከዚህ ቀደም በርካታ መንገደኞችን በማስተናገድ በቀዳሚነት ይጠቀስ የነበረው የለንደኑን ሄትሮው አለማቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያ በ2014 ያስተናገዳቸው መንገደኞች ቁጥር 68.1 ሚሊዮን እንደነበር ዘገባው ጨምሮ ገልጧል፡፡
በዛ በጨለማው ዘመን ጥቁር ሕዝብ እንደሰው በማይቀጠርበት ዘመን ከአውሮፓ ያው ከእንግሊዛዊ ቤተ ሰብ ከእንግሊዝ ሀገር ተወልደው እውነትን ለመፈለግ ኢትዮጵያ ድረስ በመምጣት ከተበዳይ ወገን በመቆም ሕይወታቸውን ከሀገረ ኢትዮጵያ ጋር ያቆራኙት የኢትዮጵያ ጥኑ ወዳጅ ታላቅ ባለውለታ የልጅ ልጁ ፕ: አሉላ ፓንክህረስ እናመሰግናለን ።
Previous Previous post: #በኢትዮጵያ ላይ ያለው አፈና የመብት ረገጣ በሁሉም ላይ መኖሩ የማይካድ ቢሆንም ተለይቶ ትኩረት ያልተሰጠበት ዕውነታ ከፊታችን እያየነው ነገር ግን በድፍረት ልነንናገረው የማንፈልገው ለምን ይሆን?
ኢትዮጵያ ቡና አዲስ አሰልጣኝ መቅጠሩን ዛሬ በይፋዊ የፌስቡክ ገፁ ገልጿል፡፡ ከሰርቢያዊው አሰልጣኝ ድራጋን ፖፓዲች ጋር በውድድር ዓመቱ የተለያየው ቡና ዳግም ፊቱን ወደ የውጪ ሃገር አሰልጣኝ አዙሯል፡፡
ክለቡን ለማሰልጠን ሰትዋርት ሃልን ጨምሮ የተለያዩ አሰልጣኞች የተወዳደሩ ቢሆንም የክለቡ ቦርድ የ54 ዓመቱን ሰርቢያዊ ኒቦሳ ቩሲቪችን ምርጫው አድርጓል፡፡ ቩሲቪች ወደ አዲስ አበባ ዛሬ ጠዋት መድረሳቸው እና የቅድመ ውድድር ዘመን ዝግጅትን ለመጀመር ወደ ሃዋሳ የተጓዘውን ክለቡን እንደሚቀላቀሉ ክለቡ ጨምሮ ገልጿል፡፡
በተጫዋችነት ዘመናቸው የአጥቂ አማካይ የነበሩት ቩሲቪች ከ1981-1998 ድረስ እግርኳስ ቀድሞዋ ዩጎዝላቪያ፣ዩናይትድ ስቴትስ፣ ደቡብ ኮሪያ እና ስሎቬኒያ የተጫወቱ ሲሆን የአሰልጣኝነት ህይወታቸውን በ2002 ነበር የጀመሩት፡፡ ቩሲቪች ሃርትስ ኦፍ ኦክን ለአንድ የውድድር ዘመን ያሰለጠኑ ሲሆን የአክራው ክለብ ቀንደኛ ደጋፊዎች ክለቡ ካለበት መጥፎ የውጤት ቀውስ ማውጣት ባለመቻለቸው ከፍተኛ ተቋውሞ ደርሶባቸው ነበር፡፡ ይህ ተቋውሞ አሰልጣኙ ከክለቡ እንዲባረሩ ያስቻለ ሲሆን ወደ ሃገራቸው ሰርቢያ ተመልሰው በሶስተኛ ዲቪዝዮን የሚወዳደረውን ቲሞክን አሰልጥነዋል፡፡
ሃርትስ ኦፍ ኦክ ቩሲቪችን ከመቅጠሩ በፊት ከድራጋን ፖፓዲች ጋር ድርድር ላይ የነበረ ሲሆን አሰልጣኙ ወደ ቡና እንዲመጡ የፖፓዲች ሚና እንዳለበት ተነግሯል፡፡ ቡና የአሰልጣኙን የውል፣ ደሞዝ እና ጥቅማጥቅም ሁኔታዎች ከመግለፅ ተቆጥቧል፡፡
በኢህኣዴግ ኣባል ድርጅቶች ውስጣዊ ክፍፍል መፈጠሩን ግልፅ ከሆነ ቆየ። ሃ/መሪያም ደሳለኝ እንዳሉት የቀድሞው ጠ/ሚንስትር ኣቶ መለስ ዜናዊ መሰዋት ተከትሎ ብኣዴን እና ኦህዴድ የስልጣን ሽሚያ ውስጥ ገብተው ቆይተዋል። ሃሳባቸው ይሳካ ዘንድም ሁለቱም ኣንድ ኣይነት መንገድ መከተል መረጡ።
በኣንድ በኩል ኣንዱ ኣንደኛውን ተጠቅሞ የጠ/ሚንስትርነት ስልጣን መቆናጠጥ ሲሆን በሌላ በኩል ደግሞ የትግራይ የበላይነት በሚል መሰረተ ቢስ አና ኣደገኛ መርዝ በመርጨት ኣገር ኣቀፍ የፖለቲካ ቀውስና ያለመረጋጋት ፈጥሮ ህወሓት ላይ ተፅእኖ መፍጠር ብሎም ከጨዋታ ውጭ ማድረግ ነው። ኣንደኛውም መንገድ በውስጣዊ መቧደን ብቻ የሚፈጸም ሲሆን ሁለተኛው ግን ኢህኣዴግ የሚከተለውን ሪኣተ ዓለም እና ድርጅታዊ ኣሰራርን በመጣስ ኢህኣዴግን ኣምርረው ከሚጠሉና ከሚቃወሙ ሃይሎች ጋር (የደርግ ትርፍራፊ እና ሻዕቢያም ጭምር) መሰለፍን ይጨምራል። ይህንን ቀውስ እንደ መልካም ኣጋጣሚ የተመለከቱ የውጭ ሃይሎችም እነሱ ከሚከተሉት ሪዖተ ዓለም በተፃራሪ የልማታዊ መንግስት ኣስተሳሰብ በመከተል የኣገሪቱን ሉኣላዊነት ኣስከብሮ በተጎናፀፈው ሁለንተናዊ እድገት ለሌሎች ኣፍሪካ ሃገሮችም የሚጠቀስ ኣርኣያ ሆኖ የቆየውን የኢህኣዴግ መንግስት ለማፍረስ ይቻል ዘንድ ሁሉም ኣይነት ድጋፍ የመስጠት ሚና የተጫወቱ ሲሆን ኣሁንም የመንግስትን የውስጥና የውጭ ፖሊሲ ኣቅጣጫ ተቋሚ ሆነው እየሰሩ ይገኛሉ።
ኣባል ድርጅቶች ጋር ማወዳደርን ትተው ውስጣዊ የፖለቲካ ኣቋማቸውን ቢፈተሹና የዓላማ ኣንድነት እና መርህ ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ ህብረትና ኣቅጣጫ ቢከተሉ ለኣገርም ሆነ ቆመንለታል ለሚሉት ህዝብ እንደሚጠቅም ኣጠያያቂ ኣይሆንም። አዚህ ላይ ሊሰመርበት የሚገባው ኣባል ድርጅቶቹ ሲከተሉት ከነበሩት የኢህኣዴግ የጋራ የፖለቲካ ፕሮግራም ውጭ ለመሄድ ከፈለጉም እንደ ከህደት ሳይሆን እንደ መብታቸው መታየት ይኖርበታል።
በዚህ ሁኔታ ባለፉት ጥቂት ኣመታት እጅግ ኣስገራሚ የሆኑ የጎራ መደበላለቅ ታይቷል፣ ኣሁንም ቀጥሏል። በተለይም ብኣዴን ከኢህኣዴግ ጎዳና ወጥቶ ኣዳዲስ እና ነባር በኢትዮጵያ ኣንድነት ስም ሲነግዱ የነበሩ የደርጉ ስርኣት ትርፍራፊና ጠባብ የኣማራ ብሄርተኞች በማሰባስብ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ሜዳ ድምር ጡንቻውን ለማሳየት የሚሞክርበት ሁኔታ ነው ያለው። ይህ የሆነውም በኣገሪቱ የመቻቻል ፖለቲካና የዴሞክራሲያዊ ስርኣትን ከመገንባት ካለው ፍላጎት የመነጨ ሳይሆን በኣንድ በኩል እንደ ታሪካዊ ጠላት የፈረጀው ህወሓትን ለማፋለም ሲሆን በሌላ በኩል ደግሞ ኣሁን እየታየ ያለውን የኦህዴድ እና ብዛት ያላቸው የኦሮሞ የፖለቲካ ሃይሎች የመሰባሰብ ሁኔታ ስጋት ላይ ስለጣላቸው ብቻ እንደሆነ ለማንም ግልፅ መሆን ኣለበት። ኦህዴድም በኣንድ በኩል የኣብይ ኣህመድ የግል ፍላጎት በሚመስል የደርግ ስርኣት ሹማምንቶችና ጀሌዎቻቸውን እስከመወዳጀት የሄደና የተውገረገረ እንቅስቃሴ ሲያደርግ በሌላ በኩል ደግሞ ድርጅቱ (ኦህዴድ) ኣቅጣጫው የማይታወቅ እና መርህ ኣልባ ፖለቲካ እያራመደ እንደሆነ ግልፅ ነው።
እንቅስቃሲያቸው ሁሉ ስልጣንን ማእከል ያደርገ እንጂ የሚከተሉት ሪኦተ ዓለም ወይም እንታገልለታለን ከሚሉት የፖለቲካ ፕሮግራምና ህዝብ ጋር ኣንዳች ግኑኝነት የለውም። ለምሳሌ፣ ኣሁን ያለው የፌደራል ስርኣት እየደገፈ ከመጣው ኦህዴድ ከመደገፍ ወደ መቃወም ከተሸጋገረው ብኣዴን እና በዙሪያው ከተሰለፉ የትምክህትና የጥበት ሃይሎች ጋር መወዳጀት የታየበት ሁኔታ እያየን ነው። ሁሉም ግን መርህ ኣልባ ናቸው። ኣንዱ ኣንደኛውን የሚፈልገው ኣራት ኪሎ ቤተመንግስት እስኪደርስ ድረስ ብቻ ነው። የቅንጅት ጊዜ እንደምናስታውሰው ‘’ቤተመንግስት ለመግባት ኣንድ ኪሎ ሜትር ቀረን’’ ባሉበትና ስልጣን የመያዝ ተስፋቸው እጅግ ከፍ ባለበት ሰኣት በውስጥ ሹኩቻ መበታተናቸው ልብ ይለዋል።
የሆነ ሆኖ የኢህኣዴግ ኣባል ድርጅቶች የተከተሉትን የጎራ መደበላልቅ አና መርህ ኣልባ ግኑኝነት ኣንዳንዶቹን ጊዚያዊ ድል ኣጎናፅፈዋቸው ሊሆን ቢችልም ኣሁንም ኣራቱ ድርጅቶች የያዘው ኢህኣዴግ ኣገር እየመራ ነው። ውሎ ኣድሮ ሁሉም የኢህኣዴግ ኣባል ድርጅቶች እስከ ኣሁን የሄዱበት መንገድ እና በየጎራቸው የፈጠሩትን መርህ ኣልባ ግኑኝነት ያልተጠበቀ ውጤት ኣስከትሎ ኣዲስ ኣሰላለፍና ሁኔታ እስኪፈጠር ድረስ ትርምሱ ይቀጥላል። ኣሁን ባለው ሁኔታ ረጅም ርቀት እንደማይሄድ ከወዲሁ በርካታ ምልክቶች እያየን ነው። በትክክል ለመተንበይ በሚያስቸግር የፖለቲካ ሁኔታ ላይ ሆነንም ቢሆን የኢህኣዴግ ቀጣይ ጉዞ ወዴት እንደሚያመራ ለመገመት ኣይከብድም።
ተስፋ የሚደረገውና መሆን ያለበት ሁሉም የኢህኣዴግ ድርጅቶች ቆም ብለው ራሳቸውን ከኣባል ድርጅቶች ጋር ማወዳደርን ትተው ውስጣዊ የፖለቲካ ኣቋማቸውን ቢፈተሹና የዓላማ ኣንድነት እና መርህ ላይ የተመሰረተ የፖለቲካ ህብረትና ኣቅጣጫ ቢከተሉ ለኣገርም ሆነ ቆመንለታል ለሚሉት ህዝብ እንደሚጠቅም ኣጠያያቂ ኣይሆንም። አዚህ ላይ ሊሰመርበት የሚገባው ኣባል ድርጅቶቹ ሲከተሉት ከነበሩት የኢህኣዴግ የጋራ የፖለቲካ ፕሮግራም ውጭ ለመሄድ ከፈለጉም እንደ ከህደት ሳይሆን እንደ መብታቸው መታየት ይኖርበታል። ሲጀምር በሁሉም ነገር መቶ ለመቶ ተስማምተው ኣልነበረም ግንባር የፈጠሩት። ሲቀጥል ጊዜ የሚወልዳቸው ኣዳዲስ ሁኔታዎች ጋር ኣመለካከትና ስልት የመቀየር ፍላጎትች ልዩነት እንደሚፈጠሩ ከግምት ውስጥ ማስገባት የግድ ይላል። የፖለቲካ ኣቅጣጫ ለመቀየር ግን በሌሎች፣ ያውም ኣብሮህ በኣንድ ፕሮግራም ጥላ ስር አየታገለ ባለው ድርጅትና እሱ በሚመራው ህዝብ ላይ የፖለቲካ ሴራ መጎንጎን እና ዘረኝነት እንደ መሳሪያ መጠቀም የግድ ኣይልም። ለሁሉም ኣይጠቅምና።
እንግዲህ የኢህኣዴግ ኣባል ድርጅቶች እንደምናውቀው የፌደራል ስርኣት ኣራማጆች ነበሩ። ኣሁን በተፈጠረው ሁኔታ ግን ከዚህ ኣስተሳሰብ ያፈነገጡ ድርጅቶች እንዳሉ ግልፅ ነው። ለምሳሌ ብኣዴን ሙሉ በሙሉ ወጥቶ ኣዲስ መንገድ እየተከተለ ነው። ባለፉት ኣመታት በኣማራ ክልል ተቀባይነት እንዳያገኝ ያለ የሌለ የፕሮፓጋንዳ ሃይላቸውን ተጠቅመው ሲታገሉት የነበሩ ፅንፍ የረገጡ ሃይሎች ጋር መወዳጀት መርጠዋል። በቀና መንገድ ታግሎ የህዝብ ድጋፍ ከማግኘት ይልቅ ኢህኣዴግ ያለፈውን ስርኣት ተፋልሞ በመገርሰስ፣ ብኣዴንን በማጠናከር፣ ኢህኣዴግ በመመስረት እና ኣዲስ ህገ-መንግስታዊ ስርኣትን በመመስረት ወሳኝ ሚና ከተጫወተው ህወሓት ጋር በመጣላት ከምድረ ገፅ ሊያጠፉት ሲታገሉት ከነበሩ የቂም ሃይሎች ጋር መሰለፍ የቀለለ ሆኖ ኣግኝቶታል። በቅርቡ ባወጣው የድርጅቱ መግለጫም ቀጣይ ኣቅጣጫው ግልፅ ኣድርገዋል። ብኣዴን የፌደራል ስርኣቱን፣ ህገመንግስቱን እና ክልሎችን ኣፍርሶ ከእንደገና እስከ ማዋቀር የሚዘልቅ ፍላጎት እንዳለው አቅርቡ ባወጣው መግለጫ ግልፅ ኣድርገዋል።
ኦህዴድ እስከ ኣሁን የቆየውን የፌደራል ስረኣት አንደሚያንስበትና ኣሁን ካለበት በላይ የጠነከረ እውነተኛ የፌደራል ስርኣት ማየት እንደሚፈልግ ሲገልጽ የቆየ ቢሆንም የድርጅቱ ሊቀመምበር ኣብይ ኣህመድ እና ጥቂት ኢትዮጵያን ከገዛን ላይቀር የሚል እሳቤ ያስጎመጃቸው የኣማአራር ኣባላት እየተከተሉት ያሉት መንገድ ግን የዚሁ ተቃራኒ ነው። እንዲያውም ኣካሄዱ ብኣዴን እና በዚሁ ጎራ ከተሰለፉት የኣንድነት ሃይሎች ጋር የቀረበ ነው። በመሆኑም ኦህዴድ ያለው ኣማራጭ ሊቀመምበሩና ጥቂት ኣመራሮች እየተከተሉት ያሉት የፖለቲካ ኣቅጣጫ መጓዝ እና ፍፃሜውን ማየት ወይ ቀደም ሲል ሲታገልለት የቆየውን ፌደራሊስት ኣስተሳሰብ ይዞ መሄድ ነው። ኦህዴድ የፊተኛው ከመረጠ ብዙ ርቀት ሳይሄድ እንደ ጉም መትነኑ የማይቀር ሲሆን የኋላኛው ከመረጠ ግን ከበድ ያለ ውስጣዊ ትግል የሚጠይቀው ቢሆንም በኣንዱም ወይም በሌላ ኣደረጃጀት ቀጣይነቱን ያረጋግጣል። ይህ ግን በሁለት ወሳኝ የሆኑ የፖለቲካ ክስተቶች የሚወሰን ይሆናል።
ኣንደኛ፣ ከፌደራሊዝም ኣስተሳሰብ ኣልፎ የመገንጠልን ኣጀንዳ የሚያራምደው የኦሮሞ ነፃ ኣውጪ ግምባር (ኣነግ) ኦሮሚያ ውስጥ በሚያደርገው ኣጠቃላይ እንቅስቃሴ፣ ኣድረጃጀትና የፖለቲካ ብስለት የሚወሰን ይሆናል። ኦነግ በኦህዴድ እና በኦሮሚያ ክልላዊ መንግስታዊ መዋቅር ውስጥ ቁልፍ የሆኑ ቦታዎች የያዙ ኣባላት እንዳሉትና የቄሮ እንቅስቃሴም በመዋቅሩ ስር ያለ እንደሆነ ሲገልፅ እንደቆየ ታሳቢ ማድረግ የሚሆነውን ለመገመት ይረዳል። ይህ በዚህ እንዳለ ብምዕራብ ኦሮሞያ፣ በተለይም በኣምቦ እና ኣካባቢው ተጽዕኖ ፈጣሪ የሆነውን የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስም (ኦፌኮ) ከኦነግ ጋር ህብረት ወይም ውህደት ለመፈጸም በጥረት ላይ እንደሆነ መገንዘብም ኦህዴድ የቀረበለት ፈተና ቀላል እንደማይሆን እና ውሎ ኣድሮ ክእነዚህ ሃይሎች ጋር መተባበሩ የማይቀር ነው።
ሁለተኛ፣ የኦህዴድ የወደፊት ኣቅጣጫ በብኣዴን ዙሪያ እየተሰባሰቡ ያሉ የኣንድነት ሃይሎች በሚያራምዱት የፖለቲካ ኣቅጣጫ እና በሚያደርጉት እንቅስቃሴ ይወሰናል። ይህ ጎራ ከላይ እንደተገለጸው የፌደራል ስርኣቱን፣ ህገመንግስቱን እና ክልሎችን ኣፍርሶ እስከ ማዋቀር የሚሄድ ኣስተሳሰብ ያለውና ኣንድ እግሩ በኣንድነት ሌላኛውም ጠባብ ብሄረተኞች የተከማቹበት ስብስብ በመሆኑ ኦህዴድን ጨምሮ ለኦሮሞ የፖለቲካ ሃይሎች የማይመች እንደሚሆን ጥርጥር የለውም። ስለሆነም ኦህዴድ ኣሁን እየሄደበት ያለውን መርህ ኣልባ ግኑኝነትና የጎራ መደበላለቅ ሳይወድ ለማስተካከል የሚገደድበት ሁኔታ ይፈጠራል። ማለትም እነዚህ ሃይሎች በሚከተሉት የፖለቲካ መስመር እና በሚፈጠሩት ሁኔታውች ከምስጋት የተነሳ ኦህዴድ ወደ ነበረበት የፌደራሊስት ኣስተሳሰብ መመለሱ የግድ ሊለው ነው። በነገራችን ላይ ይህ ‘’የኣንድነት’’ እና የጠባብ ብሄርተኞች ጎራ ኣሁን እየሄደበት ባለውም መንገድ (ለምሳሌ ክልሎችን ኣፍርሶ ማዋቀር) ከቀጠለ ከኦህዴድ ጋር ብቻ ሳይሆን ከቤንሻንጉል፣ ከትግራይ፣ ከኣፋር ክልሎች ጭምር የመጋጨት ዕድሉ ሰፊ እንደሆነ ራሱ ድርጅቱም በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ግልፅ አያደርገው ይገኛል። ወጣም ወረደም ኦሮሚያ ውስጥ የመገንጠልን ኣላማ ያነገበው ኦነግ በነፃ በተንቀሳቀሰበት ሁኔታ ኦህዴድ የኣንደንት ሃይሎች እንደሚሉት ከፌደራሊዝም ኣስተሳሰብ ማፈንገጥም ሆነ ኣንቀፅ 39 ከህገ መንግስቱ የመሰረዝ ትግል ውስጥ ለመግባት ድፍረቱ ኣይኖረውም። እንዲያውም ኣሁን የተጀመረው የኦሮሞ ሃይሎች መሰባሰብ በሁለት የተቀራረቡ ሃይሎች ኣሊያም በኦነግ ጠቅላይነት ተገባዶ በኦነግ የተቦረቦረው ኦህዴድም ሳይወድ የውህደቱ ኣካል ሆኖ የጨዋታው ፍፃሜ የመሆን ዕድሉ ሰፊ ነው።
የተቀሩት ሁለቱ የኢህኣዴግ ኣባል ድርጅቶች፣ ማለትም ህወሓት እና ደህዴንም ፌደራሊዝም ኣራማጆች ሲሆኑ ዛሬ በኦህዴድና በብኣዴን ላይ የሚታየው የጎራ መደበላለቅ እና መርህ ኣልባ ግንኙነት የለም ወይም በዝቅተኛ ደረጃ የሚታይ ነው። በተለይም ህወሓት የኢህኣዴግን ድርጅታዊ ኣካሄድ እና ፕሮግራም የሙጥኝ ብሎ እየቀጠለ ያለ ድርጅት እንደሆነ ለሁሉም ግልፅ ነው። የኣቶ መለስ ዜናዊን የስድስተኛ ዓመት መታሰቢያ ቀንን ምክንያት በማድረግ በተዘጋጀው የውይይት መድረክ ከፍተኛ የህወሓት ኣመራር ኣባላት፣ ለምሳሌ ወ/ሮ ፈትለወርቅ ገብረእግዝኣብሄር (ማንጀሪኖ) እንደተገለፀው ኢህኣዴግ ኣሁን ካጋጠመው ችግር ሊወጣ ከተፈለገ ያለው ኣማራጭ ወደ ነበረበት ህዝባዊና ኣብዮታዊ ኣስተሳሰብ መመለስ ነው ያለበት ማለታቸው የዚሁ ኣስተሳሰብ መገለጫ ነው (ቃል በቃል ኣይደለም)። ዓላማ ነውና ይህ ኣስተሳሰብም ሆነ የኢህኣዴግን ድርጅታዊ ኣካሄድ እና ፕሮግራም የሙጥኝ ብሎ መቀጠሉ በራሱ ክፋት የለውም፣ ስህተት ሊባልም ኣይችልም። ችግር ሆኖ የተገኘው ለሚፈጠረው ውስጣዊና ውጫዊ ኣዳዲስ ፖለቲካዊ ሁኔታ እና ፍላጎቶች በሚመጥን ቁመና ዝግጁ ሆኖ ያለመገኘት ነው። በኣንድ የፖለቲካ ፕሮግራም ጥላ ስር ህብረት ፈጥረው የሚታገሉ ድርጅቶች ኣብረው ለመቀጠላቸው ምንም ኣይነት ዋስትና ስለሌለ ከተለመዱ ድክመቶች ለየት ያሉ ችግሮች ሲፈጠሩ ወይም ምልክቶች ሲታዩ እንደ ድርጅት ከችግሩ መውጫ የሚሆን ከተለመደው ለየት ያለ ኣቅጣጫ ሁሌም ዝግጁ ኣድርጎ መገኘት የኣንድ በሳል የፖለቲካ ድርጅት ተግባር ነው። ይህ ሳይሆን በመቅረቱ ጉዳቱ ለሌሎችም ተርፈዋል። ወጣም ወረደም ህወሓት የፌደራል ሃይል ሆኖ እንደሚቀጥል ኣሁንም ግልፅ ኣድርገዋል።
ደህንዴንም ከዚህ የተለየ ሆኖ ኣልተገኘም። ኣቶ ሃይለማሪያም ላይ ተንጠልጥሎ የነበረውን ደህዴን እሳቸው ከስልጣን ሲወርዱ ሃላፊነት እና ሥነ ምግባር በጎደለው ኣካሄድ ድርጅቱ ለሁለት ከፍለዉት መሄዳቸው ይታወቃል። ኣንደኛው በተቃራኒያቸው የቆመው ክፋይ ሲዳሞዎች የበዙበት እና ከኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ ጋር የወገነ ሲሆን፣ ሌላኛው ደግሞ ሃይለማሪያም የሚመሩት ኦህዴድን በመደገፍ ኣብይ ኣህመድን ወደ ስልጣን ለማምጣት የራሱን ሚና የተጫወተው እና ኣሁንም የመጀመሪያውን ክፋይ ከስልጣን በመግፋት ላይ የሚገኝ ቡድን እንደሆነ ይታወቃል። በእንደዚህ ኣይነት ተቃርኖ ውስጥ የገባው ደህዴን ዛሬም ለኣቶ ሃይለማሪያም እና ኣብይ ኣህመድን በወገነው ቡድን እየተመራ ሲሆን የወደፊት እጣ ፈንታው በሁለት ነገሮች ሊወሰን ይችላል።
ኣንደኛው እና ጠቃሚው ጉዳይ የሲዳማ ህዝብ ራሱን የቻለ ክልል የመሆን ጥያቄ በቀላሉ የሚታጠፍ ስላልሆነ ደህዴንን በማስቀጠልና በማፈረስ ወሳኝ ሚና ይኖረዋል። እስከ ኣሁን ሲዳማ ክልል ስለመሆን ጉዳይ እያነሱ ያሉ ሃይሎች በደህዴን ያሉ ባይሆንም የሲዳማዎች ከደህንዴን መገፋት ውሎ ኣድሮ ክልል እንሁን ወደ ሚሉት ሃይሎች መገፋታቸው የማይቀር ነው። ይህ ሀገ መንግስታዊ መብት የተለየ መልክዓ ምድራዊና የህዝብ ይዘት ፈጥሮ የደህዴንን ፍፃሜ ሊያረጋግጥ ይችላል።
ሁለተኛው ምክንያት ደግሞ ኣሁን ባለው የፖለቲክ ድርጅቶች ትርምስ እንደ ግንቦት ሰባት ኣይነት ድርጅቶች በዋናነት በደቡብ (በተለይም ጉራጌ፣ ሃዲያ፣ ወላይታ) የሚመራ በመሆኑ በተፈጠረላቸው ዕድል ገብተው በተጠቀሱት ቦታዎች/ህዝቦች ኣካባቢ የራሳቸው ተፅዕኖ ለመፍጠር ሰፊ ዕድል ኣላቸው። ጠ/ሚ ኣብይ ኣህመድ በኣሜሪካ ባደረጉት ጎዞ ስሙን ተሰምቶ የማይታወቀውን የጉራጌው ‘’ዘርማ’’ ደጋግመው ሲያሞካሹ የሰማናቸው እውነት ዘርማዎች ያደረጉት ኣስተዋፅኦ ስለነበር ሳይሆን ጉራጌው ብርሃኑ ነጋ ከሚመራው ግንቦት ስባት መዳፍ ላይ ሳይወድቅ ከወዲሁ ደህዴንን እየመሩ ካሉ ወ/ሮ ሙፍሪያት ካሚል ስር እንዲደራጁ በማሰብ እንደሆነ መገመት ኣይከብድም።
በኣጠቃላይ የኢህኣዴግ ኣባል ድርጅቶች ኣሁን እየታየ ያለውን የተዘበራረቀ የፖለቲካ ኣቋም ኣጥርተው ግንባሩም በይፋ ኣፍርሰው ሁሉም ወደየ ጎራቸው የሚቀላቀሉበት ጊዜ ሩቅ ኣይሆንም። እስከ ኣሁን በኣሰራር ያፈረሱት ቢሆንም በኢህኣዴግ ምክንያት የመጣውን ስልጣን ድልድዩ እስኪሻገሩበት ድረስ ግንባሩን በይፋ ማፍረስ ኣልተፈለገም። በእርግጥ ጠ/ሚንስትሩ ኣንዴ ‘’ኢህኣዴግ የትም የለም’’ ሲሉ ኣስፈላጊ ሆኖ ስገኝ ደግሞ ‘’ኢህኣዴግ ከምን ጊዜ በላይ ጠንካራ ሆነዋል’’ በማለት እርስ በርሱ የሚቃረን ንግግር ሲያደርጉ እየሰማን ነው። የሆነ ይሁን በኣገራችን የፖለቲካ ምህዳር እንደ ተለመደው የፖለቲካ ድርጅት ብዛት የሚቀጥል ቢሆንም ቀጣዩ ጎዞ በዋናነት ፌደራልዝምን በሚቃረኑ የኣንድነትና ጠባብ ብሄርተኛ ሃይሎች ጎራ (ብኣዴን እና በዙሪያ ያሉ ሃይሎች) እና በፌደራሊስት ሃይሎች (የተቀሩት) የተከፈለ እንደሚሆን መገመት ይቻላል። ከላይ እነደተባለው የኦህዴድን ኣቋም ገና ለወደፊት የሚታይ ቢሆንም በሁኔታዎች ተገዶ ኣሁን ያለው ኣይነት የፌደራል ስርኣት ኣራማጅነቱን እንደሚቀጥልበት ሚዛኑ የደፋ ነው። ህወሓት እና ደህዴንም የፌደራል ስርኣት ከማራመድ ውጪ ያሳዩት ኣዲስ ኣቅጣጫ ባለመኖሩ በኣንድ ጎራ መቀጠላቸው የማይቀር ነው።
ይህ በእንዲ እንዳለ፣ ኣምስት ክልሎች እየመሩ ያሉ ኣጋር በሚል ስም የሚታወቁት ድርጅቶችም በዚህ የፌደራል ስርኣት ያገኙትን ራስን በራስን የማስተዳደር ስልጣን ኣሳልፈው ይሰጣሉ የሚል ግምት ስሌለ ኣዲስ በሚፈጠረው ሁኔታ ጎራቸው ከፌደራሊስት ሃይሎች ጋር መሆኑን ጥያቄ ውስጥ ኣይገባም። በዚህ ኣካሄድ ብኣዴን እና በዙርያው እያሰባሰባቸው የሚገኙት የኣማራ ብሄርተኛ ሃይሎች የፌደራል ስርኣቱን እና ብዝሃነትን እንደ ኣደጋ የሚመለከቱ ቢሆኑም በኣንድ ኣቅጣጫ ይፈሳሉ ተብሎ ኣይገመትም። እንዲያውም ካላቸው ውስጣዊ መከፋፈል እና ስር የሰደደ የሴረኝነት ባህል የተነሳ የተወሰኑትን በኣንድነት ጎራ የሚሰለፉ ሲሆኑ ሌሎቹ፣ በተለይም በከረረ የኣማራ ብሄርተኝነት የተደራጁ ሃይሎች ግን ኣንድ እግራቸው በኣንድነት ጎራ ሌላኛው ደግሞ የግዛት ማስፋፋትና በሌሎች ክልሎች የሚኖሩትን የብሄራቸው ተወላጆችን የጠበቀ ፖለቲካዊ ቁርኝንት የማድረግ ጉዳይ ታሳቢ ያደረገ የፌደራል ስረኣት እንዲኖር ያራምዳሉ የሚል ግምት ከፍ ያለ ነው። በኣጭሩ የኢትዮጵያ ዕጣ ፈንታ የሚወሰነው በእነዚህ ሁለት ጎራዎች (ፌደራልሲት እና ኣንድነት የሚሉ በተግባር ግን ያልሆኑ) መካከል በሚደርግ ፍትጊያ ሲሆን ሂደቱ በሰላማዊ ከሆነ ኣገራችን የማስቀጠል ዕድል ይኖራል በተቃራኒው ከሆነ ደግሞ ኣስከፊ እና ተመልሶ ሊጠገን የማይችል የመበተን ኣደጋ ሊያጋጥም ይችላል።
በተጨማሪም፣ በኢህኣዴግ ኣባልነትና በስልጣን ላይ የሌሉ ነገር ግን እንደ ዋዛ የማይታዩ ኦነግ እና ከኦነገ የወጡ ሃይሎች ሁሉ፣ ኦፌኮ፣ የኦጋዴኑ ኦኣብነግ፣ የሲዳማ ኣርነት ንቅናቄ (ሲኣን)፣ ኣገው ክልል መፍጠር የሚፈልገው የአገው ህዝብ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (ኣዴፓ)፣ እና ሌሎች በመድረክ ስር የተሰባስቡ ድርጅቶች የፌደራል ስርኣት ኣራማጆች ሲሆኑ የመገንጠል ኣላማ ያነገቡም ይገኙባቸዋል። እነዚህ ድርጅቶችም የኢትዮጵያን የፖለቲካ ኣቅጣጫ በመወሰን ረገድ ትርጉም ያላቸው ሃይሎች እንደሆኑ መረዳት ያስፈልጋል።
በመጨረሻም፣ እነዚህ ብተለይም በገዢው ፓርቲ እና በተነፃፃሪ ከበድ ያሉ ተፎካካሪ የመሆን ዕድላቸው ሰፋ ያሉ የፖለቲካ ሃይሎች የሚያደርጉት ቁርቁስ ከውጭ መንግስታት ተፅእኖ ነፃ ሊሆን እንደማይችሉ ከወዲሁ ብዙ ምልክቶች እያየን ነው። የFBI እና የኮንግረስ ኣባላት መጋበዝ ቀደም ሲል ተፈጥሮ የቆየውን ግኑኝነት ኣይነተኛ መገለጫ ነው። በኢሳያስ ኣፈወርቂ የሚመራው የኤርትራ መንግስትም በህጋዊ ኣተያይ የውጭ ኣካል ቢሆንም በኢትዮጵያ ፖለቲካ ከኣንድ የውስጥ ተቃዋሚ የበለጠ እንደሚንቀሳቀስና ኣንዳንዶቹ የፖለቲካ ድርጅቶች ላይም (በገዥው ኢህኣዴግ ያሉም ጭምር) የጎላ ተፅእኖ እያሳደረ እንደሆነ መገንዝብ ኣስፈላጊ ነው። በመሆኑም የኢትዮጵያ ፖለቲካ ኣካሄድ እና ኣቅጣጫ በተሻለ ሁኔታ ለመረዳት እነዚህ ሃይሎች የሚጫወቱት ሚናም ከግምት ማስገባት ተገቢ ነው።
የኢትዮጵያ ፖለቲካ እንዲህ ኣይነት የተዘበራረቀ ሁኔታ ላይ ደርሰዋል። የሚሆነው መተንበይም ኣስቸጋሪ ነው። ከላይ የተዘረዘረው ሁሉ የሚሆነው ግን እንደ ኣገር የመቆየት ዕድሉ ካጋጠመን ብቻ ነው። እንደ ኣገር እንቆይ ይሆን? ኣሁን በተያዘው ከቀጥልን በእርግጥም ኣሳሳቢ ነው።
ኢትዮጵያ የብዝሃነት ሃገር ነች። ኢትዮጵያ የተለያየ የማንነት መገለጫ ያላቸው ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ህዝቦች መኖሪያ ሃገር ነች። ይህ እውነት ነው፤ የለም አይደለም...
ክብደትን ምረትን ናብራ ስደት ብቓላት ተገሊጹ ዝውዳኣ ኣይኮነን፡ ንዝተሓለፉ ውረድ-ደይብ ጌና ውን ዝቕጽል ዘሎ፡ ተካል ሰንፈላል ህይወት ንጸላኢኻ’ውን ዘይትምነየሉ’ዩ። ኣብ ዓድኻ ዝነበርካዮ ምዩቕ ዝበዝሖ ናብራ ባርነት እናተዘከረ’ዶ ድኣ ይኸውን ነቲ ዘይጽወር እንጸውር፡ ነቲ ዘይሕለፍ ውን እንሓልፍ፡ ብኡኡ ኣቢልና ወጅሂ ህይወት ገጻ ክትመልሰልና ሃንቐው እንብል፡ ዋላስ ካልእ ምስጢር ኣለዎ’ዩ። ህይወት ንባዕላ ብዙሕ መስገደላት እትሓልፈላ መድረኽ ምዃና ዝተፈጥረ ወዲ-ኣዳም ኣዳዕዲዑ ፈሊጥዎስ ብኡኡ ተማእዚኑ ቅቡል ዕርቡን ምንባር ካብ ዝኸውን መዋእል ኣቑጺሩ ኣሎ። እንተ ናትና’ሞ “ኣብ ዘላታ ተወሰኸታ” ኮይኑ ዝብሉ በዚሖምስ፡ ነታ ዘላን ዝነበረትን ከም ንቡር ወሲድና፡ ነታ ዝተወሰኸት ክንኣሊ ሕኲት ኣብ ምባል እንርከብ፡ መን ይፈልጥ ሓደ መዓልቲ፡ እዛ ተወሲኻ እንብላ ዘለና ተቐንጢጣ፡ ጥምጥም ናብራ ምስታ ካብ ብቐደም ዝነበረት ጥራይ ኮይኑ፡ ከተልፈዓና ድያ ከነልፍዓ ብዘየገድስ ንቡር ምፈተንና’ሞ፡ ሰዓርን ተሰዓርን ብሓባር እናተሓጎሱ ዝነብሩላ ሕያወይቲ ናብራ ከነስተማቕር ምበቓዕና። እዝን ነዚ ዝመስልን ኩነታት ካብ ዘይተፈጥረ፡ ኣይክዓርፍን’የ ኣይድቕስን’የ፡ ሕደጉኒ፡ እቲ ዘልሎ ኣብኡ ኣሎ፡ ብዝመስል ኣካይዳ እልፊ-ኣእላፍ ኤርትራዊ፡ ኣብ መላእ መኣዝን ዓለም ተዘርዩ ይርከብ። ካብ ዓዱ ወጺኡ ክሳብ እቲ መዓርፎይ ዝብሎ ዝበጽሕ ዘሎ ከልበትበት ከኣ ካብቲ ዝኸፍአ መልክዑ ክሳብ ኣስካሕካሒን ኣሰምባድን ኣጋጣሚታቱ ተዘርጊሑ ንረኽቦ። “ካብ ዓድኻ ወጺእካ ጥዑም ነይርከብ” ዝበሃል ርቱዕ ኣበሃህላ ከምዘለዎ ከይሓየኽካ እትውሕጦ ዓቢ ስንቒ ናብራ ስደት’ዩ። በዚ መሰረት’ዩ ከኣ ዘጋጠመ እንተኣጋጠመ፡ ዘጓነፈ’ውን እንተ ኣጓነፈ፡ ኣብ ዓዲ ጓና ምህላውካ እናዘከርካ፡ ነቲ ዘይንቡር ከም ንቡር፡ ነቲ ሕማቕ’ውን ከም ጽቡቕ እናወሰድካ ክትነብር እትፍትንን ምስ ግዜ’ውን ተወሃሂድካዮ፡ ብደረጅኡ ትምራሕ።
ኣብ ዓዲ ጓና ክሳብ ዝሃለኻ ብወዲ-ዓዲ ንዘጋጥመካ ጽቡቕ ነገር፡ ከም መለክዒ ስልጣኔን ሰብኣውነትን፡ ነቲ ሕማቕ ነገር ከኣ ከም ንቡርን ትጽበዮ ዝነበርካን ጌርካ እናወሰድካ ምንባር ብልሒ ዘድልዮ ጥበብ ከምዘይኮነስ ኣጸቢቕና ንፈልጥ ኢና። ብወገነይ፥ ሓወይ/ሓፍተይ፥ ወዲ-ዓደይ፥ ወዲ-ሩባይ እትብሎ ሰብ ንዝወርደካ ወይ ዘጋጥመካ ጽቡቕ ነገራት’ኳ ዝበዝሕ እንተኾነ፡ ሳሕቲ ንዝረኣዩ ሕማቕን ኣሰምበድትን ፍጻሜታት ግን፡ እንታይ ኢልካ ከምእትገልጾም ሕርብት’ዩ ዝብለካ ። በቲ ወገነይ እትብሎ ሕማቕ እንተወሪዱካ፡ እቲ ጓና ዝበሃል ደኣ ” እንታይ ሕማቕ’ዩ ክገብር ዘይክእል ? ” ክሳብ ምባል ደርጃ ትበጽሕ። እናፈለጥካን እናተረደኣካን እትዕድሞም ጸገማት እኳ እንተዘይሃለዉ፡ ኣብ ምጉዳሎምን ምውጋዶምን ግን እቶም ቐንዲ ተውሳእቲ ባዕላትና ምዃንና ርዱእ’ዩ። እቲ ምንታይሲ ሽግር ወይ መከራ ክወርደካ ዘይተፍቕድ ክሳብ ዝኾንካ፡ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ፡ እሞ ከኣ ወገነይ እትብሎም፡ ሕልናኻ’ውን ስለዘየፍቕደልካ’ዩ። ኣብ ገለ ኣጋጣሚታት ግን ካብዚ ዝተጠቕሰ ተርእዮታት ውጽእ ዝበለ ትዕዘብ’ሞ “ዋእ! ኣንቱም ሰባት ዓገብ ንበል” ክሳብ ምባል ትበጽሕ።
ምስ ንዓይ ትኾነኒ’ያ/ይኾነኒ’ዩ ዝበልካዮ፡ ንቡር ናብራ ሓዳር ምምስራት ሓደ ካብ ጻውዒትን ግዴታታት ህይወት ኮይኑ፡ ኩሉ እነከናውኖ ንጥፈታት ከኣ ኣብዚ ዝተባህለ ናብራ ወይ ሓዳር ይወድቕ። ነዚ ክዉን ንምግባር ከኣ ክሳብ ሕልፈትና ከይተሓለልና ንጎዪ። ዛንታ ጥልመት ኣብ ሓዳር ሓደ ካብቲ ኣሰካፊ ዛዕባ ስደት እዩ፡ ኣምሳያ’ዚ ተርእዮ ብዙሕ ስደተኛ ክትንከፍ ይርአ እዩ። መንእሰይ ሰናይት ኣብነት ናይዚ ዝተባህለ ሕማቕ ኣጋጣሚ’ያ። ናብ ስደት ኢላ ካብ እተምርሕ ብዙሕ ዝገበረት፡ ንዘጋጠማ ሕማቕ ርካብ፡ ሕልሚ ክኾነላ ክንደይ ግዜ ዘይተመነየት። ኮይኑ ግን ኣይ ከምዝተመነየቶን ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ እዝኒ ብዙሕ ሰማዒ በጺሑስ፡ ክትቕበሎ ከምዘለዋ ኣጸቢቑ ተረዲእዋ’ዩ። ርክብ ሰናይትን ናይ መጻኢ በዓል-ቤታ ክኸውን ዝተሓርየን፡ ብመገዲ ኣብ ደገ ዝርከቡ ኣሕዋታን መቕርባን’ዩ መበገሲኡ። ድሕሪ’ቲ ንቡር ናይ ምልላይ መስርሕ፡ ኣቐዲሙ ብዝተሓበራ መሰረት ኩሉ ነገር ከም ቅቡልን ርዱእን ወሲዳ፡ ነቲ ደሓር ክኸውን ዝግብኦ ምድላዋት ምጽፋፍ ካብ እትጅምር ነዊሕ እዋን ሓሊፉ’ዩ። በዓል-ቤት ሰናይት ኣብ ሃገረ እንግሊዝ ዝነብር ስደተኛ ኮይኑ፡ ናብቲ ዓዲ ኣትዩ ንቡር መስርሕ ዑቕባ-ምሓታት ወዲኡ ወረቐቱ ካብ ዝሕዝ ነዊሕ ዝገበረ’ዩ። ናብራ ስደት ብዘይ በዓልቲ-ቤት ከቢድ ምኹኑ ዝበርሃሉ፡ ብዘይ ውዓል-ሕደር ነዚ ጉዳይ ኣብ መፈጸምታኡ ከብጽሕ፡ ብዙሕ ተኣማኒ ዝኾነ ስጉምትታት ይወስድ ምንባሩ፡ ሰናይት ንባዕላ ኣጥዕያ እትኣምነሉ ጉዳይ ምኳኑ ከይሓብአት ነጊራትኒ’ያ። ከም መርኣያ ቑርብነቱ’ውን ኪኖ ተስፋን መብጸዓን ዝኸይድ ብዙሕ ነገራት ጌሩለይ’ዩ ትብል ባዕላ። ድሕሪ ብዙሕ ምድኑጓይን ሸንኮለልን በዓል-ቤት ሰናይት፡ ከም መብጸዓኡ ንቡር መስርሕ ቓል-ኪዳን ንምፍጻም ናብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምምጻእ፡ ንቡር ቓል-ኪዳንን መርዓን እኽለ-ማይ ብምፍሳስ ብወግዒ ቓል-ኪዳኑ ከምዝኣሰረ፡ ትካዘ ብዝመልኦ ቀባሕባሕታ ኣዕለለትኒ። ንከባቢ ክልተ ወርሒ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ዕረፍቱ ወዲኡ ናብ ዓዲ ስደቱ ኣምረሐ። ብዙሕ ከይጸንሐ ንመስርሕ ምጥርናፎም ዝሓሸ ሃገር ይኸውን’ዩ ዝተባህለ ኡጋንዳ ብምንባሩ፡ ግዜ ከይወሰደት ናብቲ ሃገር ግዒዛ ክትጸንሕ ከምዘለዋ ስለዝተረዳድኡ፡ ከይደንጎየት ናብ ኡጋንዳ ከደት። ንዝተገብረ ወጻኢታት መስርሕ ምቕያር ዓዲ፡ ምሉእ ብምሉእ ባዕሉ በዓል-ቤታ ብምሽፋን ዝኣክል ሞራላውን ገንዘባውን ሓገዝ ይገብረላ ምንባሩ ተረዳእኩ።
ብመሰረት ዝተኣስረ ውዕል ቓል-ኪዳን፡ ንቡር መስርሕ ጥርዓን ምጥርናፍ ሰብኣይን ሰበይትን ከም ዝጀመሮን ፡ ብዕቱብ ይከታተሎ ከም ዘሎን እና ኣተስፈወ፡ ንኣዋርሕ ብሰላም ከም ዝተጓዓዙ፡ እቲ ድሕሩ ዝተፈጸመ ኣሰምባዲ ተግባራት በዓል-ቤታ ካበይ ከም ዝብገስ ዝኾነ ትፈልጦ ነገር ከምዘይነበራን፡ ድንግርግር እናበላ ተረኸትለይ። ዋላ’ኳ ኣብቲ መጀመሪያ እዋን ምንፋስ ናይዚ ወረ ክኣምኖ ይጽገም እንተነበርኩ፡ ሳሕቲ’ውን “ኣይ ! ሱቕ ኢልካ ወረ እዩ” ይብል እንተነበርኩ፡ ድሒሩ ብብዙሕት መቕርበይን እሕዋተይን ብተደጋጋሚ ምስ ተነገረኒ ግን፡ ክዉን ነገር ምኳኑ ተረደኣኒ። “እንታይ ኢለ ነዛ ነብሰይ ከእምና ግን ፍጹም ሓርበተኒ” ትብል መንእሰይ ሰናይት። በዓል-ቤት ሰናይት ኣብ ርእሲ’ቲ ዝኣሰሮ ቓል-ኪዳን፡ ኣብ ዓመት ዘይመልእ ግዜ፡ ካልእ ቓል-ኪዳን ኣብቲ ዝነብረሉ ሃገር ምእሳሩ፡ ርጉጽ ሓቒ ምዃኑ ኣረጋገጸት። ለካ እቲ ኩሉ ተስፋታት መስርሕ ምጅማር ፕሮሰስ ምስኡ ተተሓሒዙ ዝግበር ዝነበረ መብጸዓታት፡ ፍጹም ሓሶት እዩ ዝነበረ።
ንዓይ ንበይነይ ይጥዓመኒ ብዝመስል ኣካይዳ፡ ኪዳን ንዝኣሰርካሉ ሰብ ኣብ ጥራይ ጎልጎል ጥንጥን ኣቢልካ፡ ኣብ ርእሲ እቲ ዘሎ ጸገም ካልእ ኣደራዕ ወሲኽካ ዝከናወን ናብራ ክንደየናይ ጥዑምን ጥጡሕን ከይከውን፡ እቲ ካብ ኩሉ ዝከፍአ፡ ንሓደ ሰብ ካብ ዝነበሮ ኣንፈት ጉዕዞ፡ ዓባይ ትኹን ንእሽቶ ብዘየገድስ፡ ኣላጊስካን ጨዊኻን “ክኾነካ/ኪ እየ’ባ፡ ካልእን” እንበልካ ዝግበር ጥበራ፡ ማዕረ ክንደይ ሃሳዪ ምዃኑ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። እሞ’ኸ ደኣ ንሓደ ሰብ ካብ ዝነበሮ መደብ ጨዊኻ፡ ድሓር ኣብ ጥራይ ጎልጎል ብዘይ ዝኾነ ይኹን ቅቡልን ጭቡጥን ምኽንያት ምጥንጣን ምስ ምንታይ እዩ ክቑጸር’ባ እቲ ክስዕብ ዝኽእል እልቢ ዘይብሉ ሕቶታት፡ መልሱ ኣብ ሰብኣውነት፡ ርህራሄን፡ ሓልዮትን እዩ ዘሎ። መን ይፈልጥ፧ ድኣ’ሞ እዚ ዝተባህለ ስለዝጎደለ’ዶ ድኣ ይኽውን፡ ነቲ/ታ ከምዚ ከማኻ/ኺ ከልበትበት ናብራ ስደት ተስተማቕር ዘል/ሎ ወገንካ፡ ካልእ ዘይተሓስበ ኣደራዕ እነውርድ ዘለና ወይስ ካልእ መግለጺ ኣለዎ’ዩ።
እንተ ረኻቢት መከራ ሰናይት’ሞ ምስ ምሕላፍ ግዜ፡ ዘጓነፋ ቑስሊ ህይወት ድሮ በሰላ ኮይኑስ፡ ስምብራቱ እናሃሰሰላ ይኸይድ ምህላዉ፡ ኣብ ጥቓኣ ዘለዉ መሓዙታ ካብ መዓልቲ ናብ መዓልቲ ዝዕዘብዎ ዘለዉ ነገር ምኳኑ ኣረጋጊጾም ይዛረቡ እዮም። እንተ ነቲ ነዚ ተግባር ዝወዓሎ ግን ክንደየናይ ቐሲኑ ሰላም ዘለዎ ለይቲ ከይሓድር። ንዝፈጸሞ በደል ከም ሓማቕ ሕልሚ እናተመላለሰ፡ ምሉእ ሂወቱ ከበርግጎ ክነብር እዩ። ትማል ትማል ዝነበርካዮ ከልበትበት ናብራ ስደትን ተጸባይነትን ድሮ ተረሲዑስ፡ ነታ ብኽንደይ መከራ ዝረኸብካያ፡ ጩራ ንቡር ናብራ፡ ዘይቡር መልክዓ እናኣትሓዝካ፡ ኣብ ልዕሊ ከማኻ ኣሕዋትካን ኣሓትካን ሓደጋ ምውዳቕ “ዓገብ! ኣንቱም ሰባት እንታይ’ዩ ዝኽወን ዘሎ፡ ሃየንታ ኣሎዎ!ዘብል እዩ።