Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የሀቢብ ዲያሎ ወንድሞች እና እህት ይመስገን የነርቭ መረጃ ሚዲያ ፣ የሃቢብ ዲያሎ ወንድሞችና እህቶች ዮአን ዲዬን ሀቢብ እና ታሂቲ ሀቢብ በታላቅ ወንድማቸው ስኬቶች እጅግ ኩራት ይሰማቸዋል ፡፡ አንድ ወይም ሁለቱም ወንድማማቾች የሃቢብን ፈለግ ለመከተል መሞከራቸው አይቀርም ፡፡
የሀቢብ ዲያሎ ታላቅ ወንድም የሀቢብ ዲያሎ ለig ወንድም በትውልድ አገሩ ከተመለሱት ዋና ደጋፊዎቹ አንዱ ነው ፡፡ እጅግ በጣም ታላቅ ወንድም በሀገሩ ብሄራዊ ቀለሞች ሲታይ ምርጥ ጊዜውን እንዳሳለፈ ይታወቃል ፡፡ በሴኔጋል ብሔራዊ ቡድን ውስጥ አንድ የቤተሰብ አባል መኖሩ ለእሱ ታላቅ የኩራት ስሜት ያመጣል ፡፡
የሀቢብ ዲያሎ የታሰበው የእንጀራ እናት ከሐቢብ ዲያሎ አባት ፣ እማዬ እና በቤተሰብ ቤት ውስጥ ብዙ ጊዜ ተገኝቶ የእግር ኳስ ተጫዋች የእንጀራ እናት መሆን እንደምትችል ትንሽ ጥርጣሬን አይተውም ፡፡ እሷም ከላይ በምስሉ ላይ ከሚገኙት ትናንሽ ልጆች የአንዷ እናት ልትሆን ትችላለች ፡፡
የሀቢብ ዲያሎን የግል ሕይወት ማወቅ ከሜዳው ላይ ስለ ስብእናው የተሻለ ስዕል እንዲያገኙ ይረዳዎታል ፡፡ ሀመንገድ ከእግር ኳስ ፣ ሃቢብ ከሰዎች ጋር መሆን በተለይ ደግሞ የእሱ ተመሳሳይ ቤተሰብ ከሆኑት ሰዎች ጋር መሆን የሚወድ ነው ፡፡ በዘመናዊው እግር ኳስ ታዋቂ ሰው ዘንድ ትሑት መሆን ይወዳል።
በሁለተኛ ደረጃ በግል ሕይወቱ ላይ ሃቢብ ቀና ብሎ ይመለከታል Didier Drogba፣ የእሱ ጣ andት እና የስራ ሞግዚቱ። ለእሱ ያለው አድናቆት ዶርጋ ከሴኔጋል ተመልሶ ይመጣል ከእነዚያ ጊዜያት ከወላጆቹ ጋር ይኖር የነበረ እና ፕሪሚየር ሊጉን በእይታ ማዕከሎች በኩል ይከታተል ነበር።
በመጨረሻ በሐቢብ ዲያሎ የግል ሕይወት ላይ እንደ ውሾች አምሳሉ ነው። Footballers ማለትም; Messi, ዳሌ ዓይነ ስውር, ማርሴሉ, አሮናዊ ራምሲ ና James Rodriguez ወዘተ ሁሉም የቤት እንስሶቻቸውን (ውሾቻቸውን) ይወዳሉ። ከሱ ጋር ከዚህ በታች የሚታየው ሀቢብ ዲያሎ ለየት ያለ አይደለም ፡፡ ከታች የሚታየው ሴኔጋላዊው ቆንጆ ቡችላውን ህፃን ሲያሳድግ ነው ፡፡
እርስዎ እንኳን በዘመናዊው ጨዋታ ውስጥ ምንም ታማኝነት አይቀሩም የሚል አባባል አለ ፣ በእርግጠኝነት በሀቢብ እና ቆንጆ ውሻው መካከል የተዛመዱትን ግንኙነቶች ከግምት ውስጥ አያስገባም ፡፡
ሀቢብ ዲያሎ ሃይማኖት: እንደ አብዛኛው ሴኔጋል እግር ኳስ ተጫዋቾች ፣ ሀቢብ ዲያሎ ወላጆች እሱን ለማሳደግ ያሳደጉበት ዕድል ሰፊ ነው የእስልምና ሃይማኖት ትምህርቶች. ሀቢብ ሃይማኖቱን የተከተለ የፎቶ ማስረጃዎች እንደነበሩ እናሳውቅዎታለን ፡፡
የ FC Metz ዝነኛ የእግር ኳስ ተጫዋቾች ከፊቱ: - ከሀቢብ ዲሌሎ በፊት ሌሎች የ FC Metz ነበሩ ፣ Legends ደግሞ ሜዳዎችን በአስደናቂ ድራማዎች ያጠፉ እና ግቦች. ከላይ ከግራ ወደ ቀኝ ከታች ፣ እና አለነ ካላዱ ኪዩቢቢየ, አማኑኤል አቤባየር, ሳዲዮ ማኔ, ፍራንክ ራሪቤይ ና ሉዊ ሳሃህ.
ንቅሳት የንቅሳት ባህል በዛሬው ጊዜ በእግር ኳስ ዓለም ውስጥ በጣም የተለመደ ነው ፣ ምክንያቱም ብዙውን ጊዜ የአንዱን ሃይማኖት ወይም የሚወዷቸውን ሰዎች ለማሳየት ይሞክራል ፡፡ ሀቢብ ዲያሎ ከንቅሳት ነፃ አይደለም ፡፡ ንቅሳቱ “INAYA- XIIIXIMMXVI”የግራ እጁ የታየው አንድን ነገር ወይም ልቡን ደፍሮ የያዘውን የሚወክል ስዕል ነው ፡፡
የተረጋገጠ የፊፋ ደረጃ አሰጣጦች የዘመናዊ አጫዋች ደረጃ አሰጣጥ ሁል ጊዜ አዲስ ፊፋ በሚወጣበት ጊዜ እና FIFA 20 ለሀቢብ ዴልሎ የተለየ ምንም ዓይነት የውይይት ርዕሰ ጉዳይ ነው። የሴኔጋል እግር ኳስ ተጫዋች በአንድ ወቅት 26 የሊግ ግቦችን ቢያስቆጥርም በእሱ ቁጥጥር ስር መውደቁ መጥፎ ነበር ፡፡
እሱ የብዙ-ደረጃ ግብይት ኮርፖሬሽን ፊት ነው ሀቢብ በሜዳው ዙሪያ ኳስን በመምታት ብቻ ገንዘብ አያገኝም ፡፡ በገንዘብ ምንጮቹ ውስጥ ከስፖንሰርሺፕ የተገኙ ገንዘቦች ትልቅ ድርሻ አላቸው ፡፡ ሀቢብ በሚጽፍበት ጊዜ የስፖንሰርሺፕ ሽርክና በቅርቡ አዘጋደ አሜሪካዊው Herbalife International, Inc.
እውነታ ማጣራት: የሃቢብ ዲሊሎ የልጅነት ታሪክ እና ኡንደርልድ የህይወት ታሪክ እውነታዎች በማንበብዎ እናመሰግናለን ፡፡ በ LifeBogger, እኛ ለትክክለኝነት እና ለፍትሃዊነት እንተጋለን ፡፡ ትክክል የማይመስል ነገር ካገኙ እባክዎን ከዚህ በታች አስተያየት በመስጠት ያጋሩን ፡፡ ለእርስዎ ሀሳቦች ሁል ጊዜ ዋጋ እንሰጣለን እናከብራለን ፡፡
ኒፕሲ ሃስል ወይም ኤርሚያስ አስገዶም፣ ከሙዚቃ ሞያው በላይ በጎ ተግባሩ በሕይወታቸው ላይ ከፍተኛ ተፅኖ እንዳሳደረባቸው ዋሽንግተን ዲሲ ውስጥ በተዘጋጀው የሻማ ማብራት ሥነ - ሥርዓት ላይ የታደሙ ወጣቶች ይናገራሉ። ባለፈው ሳምንት እሁድ ሎስ-አንጀለስ ውስጥ በስድስት ጥይት የተገደለው ኤርትራ - አሜሪካዊው የሙዚቃ ሰው ኒፕሲ ሃስል ፣በወጣትነቱ ያከናወነው በጎ ተግባር በሚሊዮን ወጣቶች ልብ ውስጥ የብርሃን አሻራ መተውን በመግለፅ እማኝነታቸው ሰጥተውለታል። (ካሜራ አቢሰን)
በዛሬው ዕለት ከሶማሊያ ፖሊስ ኃይል የወንጀል ምርመራ ክፍል አቅራቢያ በሚገኘው የሳሃፊ ሆቴል እና በአካባቢው በደቂቃዎች ልዩነት የፈነዱት ቦምቦች አራቱን አንጋቾች ጨምሮ ሃያ ሦስት ሰዎች መገደላቸውን የዓይን ዕማኞችና የሕክምና ባለሥልጣናት አመልክተዋል።
ስለ ጥቃቱ ለአሜሪካ ድምጽ ማብራሪያ ያቀረቡ አንድ የአምቡላንስ አገልግሎት አቅራቢ መሥሪያ ቤት ኃላፊ እንደገለጡት ቁጥራቸው አርባ አምስት የሚደርሱ ቁስለኞችን ወደ ሆስፒታል አጓጉዘዋል።
ድርጅቱ አንድ የገጠር ትምህርት ቤት ለማሠራት በሚሊዮን የሚቆጠር ገንዘብ ከውጭ ርዳታ ሰጭዎች ያገኛል፡፡ በተወሰነ ጊዜ ውስጥ ትምህርት ቤቱ ተሠርቶ፣ የተለያዩ ከፍተኛ አካላት ባሉበት ተመርቆ፣ የምረቃው ሥነ ሥርዓት ፎቶዎች እና ቪዲዮዎች ለለጋሾቹ ይላካሉ፡፡
በቪዲዮው ውስጥ የአካባቢው ኅብረተሰብ ተወካዮች አስተያየት ይሰጣሉ፡፡ ሠሪዎቹን እና ለጋሾቹን ያመሰግናሉ፡፡ ወጣቶች የትምህርት ዕድሉ ወደ አካባቢያቸው በመምጣቱ የተሰማቸውን ደስታ ይገልጣሉ፡፡
ገንዘቡን የለገሱት ሰዎች አንድ ልማድ አላቸው አሉ፡፡ በዚያ ዓመት ገንዘብ ከሰጧቸው መካከል የተወሰኑትን መርጠው በአካል ይጎበኛሉ፡፡ እንደ አጋጣሚ ሆኖም በዚያ ዓመት የመጎብኘት ዕጣ ከወደቀባቸው አንዱ ይህ ትምህርት ቤት ይሆናል፡፡
«ምንም ችግር የለም ብቻ እናንተን ለመምጣት ያብቃችሁ» ብለው የበጎ አድራጎት ድርጀቱ ኃላፊዎች የሰጡትን አርኪ ምላሽ ይዘው ለጋሸቹ ከች ይላሉ፡፡ አቀባበል ይደረግላቸዋል፤ በግብዣ ይንበሸበሻሉ፡፡
በማግሥቱ ትምህርት ቤቱን ለማየት ወደ ቦታው መሄድ እንደሚፈልጉ ይገልጣሉ፡፡ የድርጅቱ ሰዎችም ቦታው እጅግ በጣም ሩቅ፣ ለመኪናም አስቸጋሪ መሆኑን፤ እዚሁ ቢሮ ውስጥ ያሉትን የአፈጻጸም እና የሂሳብ ሪፖርቶች ቢመለከቱ መልካም መሆኑን ያስረዳሉ፡፡ እነዚያኞቹ ግን በእግርም ቢሆን ለመጓዝ ፈቃደኞች መሆናቸውን ይገልጣሉ፡፡
እያለከለኩ በዚያ ፀሐይ ተጓዙ፡፡ እንደ ፓውላ ክሊፍ ጎንበስ ቀና እያሉ ሠገሩ፡፡ በመጨረሻም ደረሱ፡፡ ያ ቆርቆሮው ከሩቅ ሲያንፀባርቅ ይታይ የነበረው ቤት የአንድ ገበሬ ቤት ሆኖ ተገኘ፡፡ ለጋሾቸ$ ግራ ገባቸውም፤ ተናደዱም፡፡
«የሚገርመው እርሱ ነው፡፡ እኛ ብዙ ጊዜ ይገጥመናል፤ ጤና ጣቢያ፣ ወፍጮ ቤት፣ የውኃ ጉድጓድ፣ ትምህርት ቤት፣ መንገድ፣ ሠርተን የጠፋብን ጊዜ አለ፤ የት እንደሄደ ግን ማወቅ አንችልም» እርሱ ይህንን ሲናገር ለጋሾቹ ድካማቸውን በንዴት ረስተው እንደ ፓውላ ጎንበስ ቀና ማለት ብቻ ሳይሆን ወደ መኪናቸው መሮጥም ጀምረው ነበር፡፡
በመዋቅራቸው፣ በቢሮ መልካቸው፣ በቢል ቦርዳቸው፣ በሚያከብሯቸው በዓላት፣ በሚነገርላቸው ዝና፣ ያሉ የሚያስመስሏቸው ነገር ግን እቦታቸው ሄደው ሲያዩዋቸው ወይ ያልነበሩ፣ ያለበለዚያም የሌሉ ስንቶች ናቸው?
ስንት ተቋማት እየሠራን ነው፣ እየረዳን ነው፣ እየለወጥን ነው፣ ታሪክ እየሠራን ነው ሲሉን ፎቶ እና ቪዲዮ ሲያሳዩን፣ በኤግዚቢሽን እና በዐውደ ጥናት ሲያንበሸብሹን እውነታቸውን ነው እየሠሩ ነው ብለን አምነን ገንዘባችንንም ሕይወታችንንም ሰጥተናቸው ነበር፡፡ እስኪ የሠራችሁትን ት/ቤት እንየው ስንላቸው ግን «እዚህ ነበር ጠፋ» ይሉናል፡፡
ምን ምን የመሳሰለው ፓርቲ ፕሮግራሙን አሳትሞ፣ ምሥረታውን በቴሌቭዥን አስነግሮ፣ አባላቱን አስጨ ብጭቦ፣ ገንዘብ አዋጡልኝ ብሎ በቃ ኢትዮጵያን ዴሞክራሲ በዴሞክራሲ ላደርጋት ነው፤ እያለ አጓጉቶ አጓጉቶ ከምርጫ ሰሞን በኋላ ድምፁ እልም ይላል፡፡ እኛም አንጀታችን አልችል ብሎ የት ሄደ እስኪ አሳዩን እንላለን፡፡
እዚህ ሀገር፣ እዚህ መንደር ቤተ ክርስቲያን ልንተክል፣ ሰው ልናሳምን ነው እርዱን ባዩ ብዙ ነው፡፡ ፎቶ፣ ደብዳቤ፣ ቪዲዮ፣ ሪፖርት፣ ፕሮጀክት፣ ምናምን ያለያዘ የለም፡፡ እኛም አንጀታችን አሥረን ብር እናዋጣለን፤ ሪፖርት ይመጣል፤ በዓል ይዘጋጃል፤ ድግስ ይበላል፤ የምስጋና ደብዳቤ ይሰጣል፡፡
እንዴው ዕድል ገጥሞን ተሠራ የተባለውን ለማየት ብቅ ያልን ዕለት ከመፍረስ በላይ ወድቆ እናገኘዋለን፡፡ ከባሰም «ኧረ እንዲህ ያለ ወሬ አልሰማንም» ይሉናል የአካባቢው ሰዎች፡፡
«የጠፋው ትምህርት ቤት» ስርቆት ከግለሰባዊ ጠባዩ ወደ ተቋማዊ ጠባይ እያደገ መምጣቱን የሚያሳይ ነው፡፡ ስርቆት ገጠመኝ መሆኑ ቀርቶ የተጠና ፕሮጀክት መሆኑን ነው እያሳየን የመጣው፡፡ ድሮ በስርቆት ወሳጅ እንጂ ሰጭ አይረካም ነበር፡፡ አሁን አሁን ግን ስርቆት ተሻሽሎ ሰጭውንም ወሳጁንም ማርካት ጀምሯል፡፡ ሰጭን በሪፖርት ወሳጅን በገንዘብ፡፡
አንድ ሌላ ቦታ ምን ሰማሁ መሰላችሁ፡፡ ሰውየው የአካባቢው ባለ ሥልጣን ናቸው፡፡ ለአንድ የሠፈር ጤና ጣቢያ የጥርስ ሕክምና መስጫ ዘመናዊ ማሽን ገባ ተብለው ሊመርቁ ይሄዳሉ፡፡ አመስግነው፣ ተደስተው ንግግር አድርገው ይመለሳሉ፡፡ በሳምንቱም ሌላው ጤና ጣቢያ ተመሳሳይ ዕቃ ማግኘቱን ይነገራቸውና ለማመስገን እና ለመመረቅ ይሄዳሉ፡፡ እንዲህ እያሉ አንድ አራት ጤና ጣቢያዎች ተመሳሳይ ዕቃ ለመመረቅ ይሄዳሉ፡፡
በኋላ እኒህ ባለ ሥልጣን መሣርያውን በደንብ እያዩት ይለምዱታል፡፡ በስድስተኛው ጤና ጣቢያ ሊመርቁ ተገኙና ጎንበስ ብለው መሣርያው ላይ ያለውን ትናንሽ ቀ$ጥር ሲያዩት ከዚህ በፊት የሚያውቁት ነው፡፡
ንግግር አድርጉ ተብለው ይወጣሉ፡፡ «ይህንን ማሽን ለስድስት ጊዜ ያህል እንደ ዓለም ዋንጫ እየተዘዋወረ ካየነው ይበቃል፤ በቀጣይ ደግሞ ሌላ ማሽን ለዝውውር እንዲበቃ ማደረግ ያስፈልጋል» ብለው ሰውን ሁሉ አሳቁት አሉ፡፡
ነገሮችን በልዩ ልዩ መንገድ ማቀናበር፣ ማሣመር እና እውነት እንዲመስሉ ማስቻል ቀላል በሆነበት በዚህ ዘመን ሪፖርቶች ብቻቸውን የእውነት ምስክሮች አይደሉም፡፡ ገባ ብሎ፣ ወረድ ብሎ፣ ገለጥ አድርጎ እውነታውንም ማየት ያስፈልጋል፡፡ እንደ ፀጉራሙ ውሻ አለ ሲሉት ሞቶ እንዳይሆን፡፡
ሰው ዘመዱ ከሞተበት ቀን ይልቅ ዘመዱ መሞቱን በሰማበት ቀን ይበልጥ ይደነግጣል፡፡ ዘመዴ አለ ብሎ ያስብ ነበርና፡፡ ዘመዶቹም «አለ ደኅና ነው፣ ወጣ ብሎ ነው፣ ሥራ ላይ ነው፣ ትንሽ ነው አመም ያደረገው፣ ይሻለዋል» እያሉ እውነቱን ደብቀውት ይከርማሉ፡፡ ራቅ ያለ ሀገር ካለ ደግሞ ያማሩ ያማሩ ፎቶዎች እየላኩ ያጽናኑታል፡፡ ታድያ እንደ ድንገት መሞቱን የሰማ ዕለት፡
«ምነው ቀድሜ ዐውቄ ቢሆን፣ ይህን አደርግ ነበር፣ ያንን አደርግ ነበር» እያለ ያለቅሳል፡፡ አለ ብሎ የሚገምተውን ትምህርት ቤት ያጣውና እውነቱ ዱብ ዕዳ ይሆንበታል፡፡ ሟችም እርሱ ኗሪም እርሱ ይሆንና መከራውን ያያል፡፡
ዐፄ ምኒሊክ ዐርፈው ልጅ እያሱ ሥልጣን ከያዙ በኋላ የምኒሊክ ሞት እንዳይነገር ተብሎ ነበር አሉ፡፡ ምኒሊክ ዐርፈው ሕዝቡ ግን በምኒሊክ አምላክ እያለ ይጣራ ነበር፡፡ ለምኒሊክ ቀረብ ያሉት መሞታቸውን ቀድመው አውቀው ማልቀስ ጀምረው ነበር፡፡ የግቢ ሰዎች ዝም አሰኟቸው፡፡ ትንሽ ራቅ ያሉት ደግሞ በጠና መታመማቸውን እንጂ መሞታቸውን አያውቁም ነበር፡፡ ከእነርሱ ራቅ ያሉትም አንዳች ነገር ከመጠርጠር ያለፈ መረጃው አልነበራቸውም፡፡ ሕዝቡ ግን ምኒሊክ አሉ ብሎ ያምን ነበር፡፡
በኋላ ግን ቆይቶ ሕዝቡ ውስጥ ለውስጥ መሞታቸው እየሰማ ማልቀሱን ቀጠለ፡፡ ወሬውም በአንድ ጊዜ ተዳረሰ፡፡ አንዳንዱም በይፋ ለምኒሊክ ፍትሐት ማስደረግ እና ልቅሶ መዋል ጀመረ፡፡ መጀመርያ ላይ በመቅጣት ለማስቆም ተሞከረ፤ ግን አልተቻለም፡፡ በኋላም ነገሩ ይበልጥ እየተሰማ ሲመጣ ልጅ እያሱ ዐዋጅ ማወጅ ግድ ሆነባቸው፡፡
"ነገሮችን በልዩ ልዩ መንገድ ማቀናበር፣ ማሣመር እና እውነት እንዲመስሉ ማስቻል ቀላል በሆነበት በዚህ ዘመን ሪፖርቶች ብቻቸውን የእውነት ምስክሮች አይደሉም፡፡ ገባ ብሎ፣ ወረድ ብሎ፣ ገለጥ አድርጎ እውነታውንም ማየት ያስፈልጋል፡፡ እንደ ፀጉራሙ ውሻ አለ ሲሉት ሞቶ እንዳይሆን፡፡"
ሁሌም እንደዚህ ለእዉነት ለመቆም እንደምትሞክር እመቤታችን ከልጇ ጋር ትቁምልህ…ቀጥል እልሀለሁ፡፡ በያለንበት እንደዚህ ብንሆን ሁኔታዎችን መለወጥ እንችላለን…ምንጊዜም እዉነት ያሸንፋል፡፡
አይ ዳኒ “ያለንም እኛ የሞትንም እኛ ” አለክ? ምን እነሱ ይሞታሉ እኛን ገደሉን እንጅ፡፡ ጅቦች፡፡ የእናታቸውን ጓዳ በጭቃኔ ሚዘርፋ ጅቦች፡፡ በረሀብ እና ድንቁርና ጨለማ በሚማቅቅ ወገናቸው ስም ዳንኪራ የሚረግጡ የሰው ጅቦች፡፡ ኡኡኡኡኡ........ ግን ምን ይሻለናል?
ዳኒ በእውነት ትክክል ብለሃል፡፡ ምንም እንኳ ሙሉ መሙሉ ችግሩ አለ ባልልም በአሁኑ በአብዘሃኛው እውነተኛው ስራችን እና በአፋችን የምንናገረው የተመጣጠኑ አይደሉም፡፡ለምሳሌ፤-
ከለጋሽ አካላት የተገኘን ገንዘብ በአካውንት እንዳስቀመጡ ለበርካታ ወራቶች እና ዓመታት ተቀምጠው የከረሙ የፕሮጀክት ኃላፊዎች እና ሰራተኞች ለጋሽ አካሉ ገንዘቡ ምን ደረጃ ላይ እንደዋለ በአይን በብረቱ ለማረጋገጥ ሲጠይቅ ሰው ሁሉ ምን እንደሚሰራ ለተመለከተ እጅጉንም በጣም የምንገረምባቸው ሁነቶች እንመለከታለን፡፡
ለኢትዮጲያ መንግስት መስሪያ ቤቶች ሰኔ ወር እጂጉን የተለየች እንደሆነች ሁሉ በዶነር ድጋፍ ለሚሰሩ መያዶቻችን ደግሞ ልዩ ቀን የምትሆነው ለጋሾቹ በለገሱት ገንዘብ የተሰራውን ስራ ለመመልከት በጠየቁበት ቀን ነው፡፡ልዩነቱ የመንግስት መስሪያ ቤቶች ቀን ሁል ጊዜ የታወቀች መሆኑ-ሰኔ ወር፤ የዶነሮች መምጫ እንደምጸዓት ቀን በእርግጠኝነት አትታወቅም ለማለት ቢከብድም እነርሱ በፈቀዱት ቀን፤ከፈለጉም ሌሎች ስራዎችን ጎን ለጎን ሰርተው ለመሄድ (ለምሳሌ ጉብኝት አድርገው) የሚያመቻቸውን ቀን መርጠው መምጣታቸው ነው፡፡
ለጋሽ ድርጅቶቹን ለማስደሰት ተብሎ የሚሰሩ ስራችን ስንመለከታቸው ግርም ድንቅ ያስብለናል፡፡ የታሰረው ገንዘብ ከቋቱ ይለቀቃል፤ስልጠናው ይሟሟቃል፤ፎቶ እና ቪዲዮ ቀረጻው ይፋጠናል፤መረጃ ይጠናቀራል፤ለጋሾቹ ሲጠይቁ አቀላጥፈው መመለስ የሚችሉ "ተጠቃሚዎች" ይመለመላሉ፤ በሃላፊዎች መኪና ተረግጠው የማይታዎቁ ወረዳዎች፤ቀበሌዎች፤ጎጦች እና ሰፈሮች አንድ በአንድ ይዳረሳሉ፤ከሃላፊ እስከ ሴክሬታሪ ድረስ ሁሉም በየአቅጣጫው ዘመቻ ይዘምታል፡፡ነገሩ ዘመቻ ለእኛ ኢትዮጲያውያን አድስ ነገር አይደለም ምንም እንኳ ከጦርነት ዘመቻወቻችን ውጭ ሌሎቹ ውጤታማ ባይሆኑም፡፡
ሰላም ላንተ ይሁን መምህር ታሪኩ በጣም ይመስጣል አስቂኝ ታሪክ የሚለው አሳዛኝ በሚለው ይቀየርልን። ሌላው ደግሞ ምነው ጾም ነውና ይጠበቡ ይጨነቁ ብለህ ነው ወይ የዚህ ሰሞን ጽሁፎችህ ጸለምተኝነት በዛባቸው ለነገሩ ከየት ታመጣው ያለውን ነው የጻፍከው ቢሆንም ከየትም ከየትም ብለህ ለትንሳዔዋ የሚያጽናና ነገር ጻፍልን አይመስልህም ምክንያቱም አያሌ ጎደሏችንን አነሳህልን እስቲ ምን ቢከብድም ጭላንጭል መፍትሔዎችን እስኪ እንሞክር።
ጥሩ ቁም ነገር ነው፡፡ መቼም ሁሌም አስተውሎ ማድረግ በኋላ ከመጸጸት ያድናል፡፡ አንድ ነገር ግን አስረግጠህ መናገር ይኖርብሃል፡፡ ሳይሰሩ ሰራን እያሉ በሐሰት የሰውንንና የረጂዎችን ገንዘብ እንደሚሰበስቡ ሁሉ፡ ለዋሉለት ዓላማ ቃለቸውን አክበረው በመታመን እየሰሩ ያሉ ማኅበራትና ግለሰቦች አሉ፡፡ በዚህ ጹሁፍህ ላይ በግልጽ በመታመን እየሠሩ ያሉትን ቢያንስ አንተ የምውቃቸውንና ልትመሰክርላቸው የምትደፍረውን መግለጽ ይኖርብሃል፡፡ በተለይ በእምነት ተቋማት ዙሪያ የሚንቀሳቀሱና በተጣናከረ ሁኔታ ገዳማትንና አስባራትን በመርዳት ያሉ ማኅበራት የሚያቀሩበት የምስልና የጹሁፍ የሥራ ሪፖርት ከበቂ በላይ ነው፡፡ ሁሉንም ከተጠራጠርን መቼውንም ሥራ አንሰራም፡፡ መፍትሄ መሆን ያለበትም እቦታው ድረስ እየሄዱ በማረጋገጥ ሳይሆን ( ተገባራዊ ለማድረግ ከባድ ነው) ታማኝ የሆኑትን ማኅበራት እና ግለሰቦች መለየትና እነርሱን በመደገፍ ነው፡፡ አሁን በመረጃ ዘመን እየኖርን እንደዚህ ማሰብ ያለብን አየመስለንም፡፡ ግን አንድን ነገር ጠቅለል ስታደርግ ( generalize ) ልዩ የሆኑትን (exceptional) ለይተህ ማውጣት ይኖርብሃል:: ቢያንስ አንተ የምታውቃችውንና የምታምንባቸውን ብትገልጽ የዳንኤል እይታዎች ያደርገዋል፡፡፡፡
ውድ ዲ.ን ዳኒኤል በትክክል ደርሰህበታል።ይህን የመሰሉ ብዙ አስገራሚ የሌብነቶች ድራማወች አሉ። በአንድ ወቅት በቅርብ የማውቀው አንድ የወረዳ ቤተክህነት ሥራ አስኪያጅ «ለቤተ ክርስቲያን ችግኝ አስተክላለሁ» ብሎ በሽዎች የሚቆጠር ገንዘብ ከሀገረ ስብከቱ ያስፈቅድና ገንዘቡ ወጭ ተደርጎ ተሰጠው እና ይዞ ሄደ። ገንዘቡን ለማስፈቀድ ለተወሰኑ ሰወች ጉቦ መክፈሉን እሱ እራሱ ለሚቀርበው ጓደኛው ተናግሯል። ነገር ግን ይህን ደባ ሊቀ ጳጳሱ አያውቁም። ከተወሰኑ ወራት በኋላ ይህ የወረዳ ቤተክህነት ሥራ አስኪያጅ ለሌላ የሥራ ጉዳይ ወደሀገረ ስብከቱ መ.ቤት መጣና ሊቀጳጳሱ በወሰደው ገንዘብ ምን ምን ሥራዎችን እንዳከናወነ ጠየቁት።እሱም በብዙ እሽወች የሚቆጠሩ የባህር ዛፍ ችግኞችን እንዳስተከለ ነገራቸው። እርሳቸውም እውነት መስሏቸው ደስ ኣላቸውና ችግኖቹን ሄደው ማየት እንደሚፈልጉ ይነግሩታል።እሱም«ብፁዕ አባታችን እርስዎ መጥተው ቢያዩልኝ ደስታውን አልችለውም» ይላቸውና በሐሳባአቸው መስማማቱን ገልጾ ተመልሶ ይሄዳል። በሌላ ቀን ሊቀ ጳጳሱ ችግኞቹን ለመጎብነት ቦታው ድረስ ይሄዳሉ።እሱም ቀደም ብሎ ተዘጋጅቶበት ጠብቃቸው።ጳጳሱ ቦታው ሲደርሱ ቀደም ብሎ ከጓደኞቹ ጋር ይመካከርና የቀበሌው ሕዝብ የተከለውን የባህር ዛፍ ችግን ለሊቀ ጳጳሱ ያስጎበናቸዋል። እሳቸውም እውነት መስሏቸው አመስግነውት ወደመንቨረ ጵጵስናቸው ተመለሱ የበተ ክርቲያኒቱም ገንዘብ በዚህ መንገድ ተዘረፈ። የህን ድራማ የነገረኝ ገንዘቡን አታሎ የወሰደው ሰው ጓደኛ ነው። እኔም ይህን የአንተን ጽሁፍ ሳነብ ያ የሰማሁት ድራማ ትዝ ስላለኝ እዚህ ላይ ጽፌዋእሁ፡፤
ሁል ጊዜ ለማን ልንገር የምለው ነገር ቢኖር ይሄ ነው እኛ ሀገር የትኛውም መስሪያቤት የሰራሄው ስራ ሳይሆን ዋሽተህ የጻፍከው ሪፖርት ተቀባይነት አለሁ ምንም ሳይሰራ ይህን ያህል ተሰራ ምንም ሳይገዛ ይሄ ይሄ ተገዝቶ በጀት አለቀ ብቻ ብዙ ብዙ አንድ ሰው በቀን 8 ሰዓት ሰርቶ ወደቤት ቢሄድ ይሻላል ወይስ ለሁለት ሰሃት ቢሮ ቆይቶ የወሸት ሪፖርት መጻፍ አለቆች ይህን መገንዘብ ተስንዋቸዋል እና ያስቡበት
አስተያየትህ ጥቅም የሌለው ቢሆንም እንኳ ይኸው ፖስት ተደረገልህ አነበብነው ግን ምንም!!!! የሰለቸንን ውሸት ለማስነበብ ነው ይህ ሁሉ ወቀሳ? ለውሸት ለውሸትማ የሀገራችን ዋናው ዜና ማሰራጫ ኢቲቪ አለልን አይደል አንተን ምን አደከመህ፡፡ እኛ ስለማናውቃት ሌላ ኢትዮጵያ የሚያወራ እስኪመስል ድረስ ........ እና ባክህን የዳኒን ብሎግ ለቀቅ፣ ከነውሸትህ ኢቲሺ ዝለቅ ያስተናግዱሃል፡፡
ይህንን ስል ደግሞ ሁሉም ፍፁም ትክክል ናቸው ማለቴ ሳይሆን ለማለት የፈለግሁት የውስጥ ብሶታችንንና ስሜታችንንና አንገብጋቢ ሁኔታዎቻችንን ርእስ እድርጎ የሚያነሳና ብዙ ነገሮችን በጥልቀት እንድንጠይቅና እንደንመረምር የሚያደርግ ስለሆነ ማለት ነው፡፡
ከዚህ በመነጨም ዛሬ ዛሬ ሰዎች እንደ ትልቅ ስራ የሚያቀርቡት ነገር ሁሉ እጅግ ግራ የሚያጋባና የተሳሳተ እየሆነ እየመጣ ነው፡፡ችግሩ ደግሞ በዋነኝነት የሚመነጨው እንደ ህብረተሰብና እንደ ሀገር ከለንብት የንቃተ ህሊና ደረጃና ነገሮችንና ሁኔተዎችን የምንመዝንበት መመዘኛ መስፈርቶቻችን(Standards and Norms) ምን ደረጃ ላይ ከመሆናቸው ጋር የሚያያዝ ነው፡፡
አንድ ሀገር ወይንም ህብረተሰብ ወይንም ህዝብ ወይንም ዜጋ እራሱን የሚያይበትና የሚመዝንበት የራሱ የሆነ System of Standards and Norms በሂደት ካልመሰረተ ወይንም ከሌሉት ኮምፓስ እንደሌለው አውሮፕላን ነው ማለት ነው፡፡ማለትም አንድን ነገር ትክክል ወይንም አግባብ እውነት ወይንም ሀሰት መሆኑንና አለመሆኑን የሚመዝነበትና ፍርድ የሚሰጥበት ነገር የለውም ማለት እኮ ነው፡፡ይህ ደግሞ ለአንድ ሀገር ወይንም ህብረተሰብ ወይንም ህዝብ ወይንም ዜጋ የመጨረሻው የውድቀትና የዝቅጠት ደረጃ ይመስለኛል፡፡እውነቴን ነው የምልህ አጠቃላይ የትውልድ ዝቅጠት (Generational Crisis) ውስጥ ያለን እንዳይሆን በጣሙን እፈራለሁኝ፡፡ምናልባት ይህንን ስል በዘመነ ግሎባላይዜሽን ብዙው የራሳችን ያልሆነን ነገር በተውሶ እንዲያው አግበስብሰን እንደሸቀጥ ስላስገባን ያን ያህል የሰለጠንና የተሻሻልን ወይንም ያደግን መስሎን ከሆነ በጣሙን እየተሳስንና እረሳችንንም እየዋሸነው እንዳይሆን እፈራለሁኝ፡፡እዚህ ላይ እያወራሁት ያለሁት ስለብዙሀኑ ነው፡፡I am not talking about a specific exceptionally good personalities or specific society. I am talking about the general populace.ይህ በፅሁፍህ ያቀርብከው ታሪክ እኮ በራሱ ያለንበትን አጠቃላይ ዘርፈ ብዙ ዝቅጠትና ውድቀት ጥልቀት ቁልኝ አድርጎ የሚያሳይ ነገር ነው፡፡ዛሬ እኮ ይህ አይነቱ አስነዋሪና አሳፋሪ ስራ እየተለመደ የመጣ የማንነታችን Standards and Norms እየሆነ መጥቷል፡፡በሀገራችን አባባል አፍ ሲያመልጥ ፀጉር ሲመለጥ አይታወቅም ይባላል፡፡እኛም እንደ ቀልድ እንደዋዛ ሳናውቀው እንደ አንድ ሀገር ወይንም ህብረተሰብ ወይንም ህዝብ ወይንም ዜጋ ምን ደረጃ ላይና ሁኔታ ውስጥ እንደደረስን ቆም ብለን በጥሞና ጠይቀንና መርምረን እናውቃለን?እኔ ይህንን የተወሰነ ክስተት አጠቃላይ የትውልድ ዝቅጠት መገለጫ ወይንም ምልክት (Index or Symptom)አድርጌ ነው የማየውና የምረዳው፡፡The very cause of the disease is very difficult to explain at this time or at this moment or it is some how not the right opportunity. However the very disease by itself is I call it “Generational Crisis”. The specific incident or phenomenon that is mentioned in your article is one of the symptoms of the very disease I called.
ስለዚህም እንደዚህ አይነቶቹን ብዙ የበሽታ ምልክቶችን ማውራቱና መነጋገሩ በራሱ ጥሩ ነገር ቢሆንም ነገር ግን ከዚህ አይነት ሌሎችም የበሽታ ምልክቶች በስተጀርባ ወዳለ አንድ የተወሰነ ግንዛቤና ድምዳሜ ላይ ለመድረስ መቻል ትልቁ ቁምነገርና አስተዋይነት ይመስለኛል፡፡ከእንደዚህ አይነት ብዙ ታሪኮችና እይታዎች በኋላ ዋነኛ የበሽታ(ዎች) መንስኤ(ዎች) ለመረዳት እስካልቻልን ድረስ ደግሞ ስለ ችግሮችና ስለበሽታዎች ብቻ እድሜ ልካችንን ብናወራ ያን ያህልም የምንፈይደው አንዳችም ትርጉም ያለው ጠቃሚ ነገር ለማግኘትና ወደ መፍትሄ ለመምጣት አንችልም፡፡አንድ ሀገር ወይንም ህብረተሰብ ወይንም ህዝብ ወይንም ዜጋ እንደዚህ አይነት አሳፋሪ የሞራል ዝቅጠት ውስጥ ከገባና ከተዘፈቀ ትርጉም ባለው መንገድ ደረቱን ነፍቶና ቀና ብሎ እንዲህ ነኝ ወይንም አለሁ ብሎ ለማለት ድፍረት ሊኖረው አይገባው ወይንም አይችልም፡፡ይህ ክስተት እኮ አንደ ቀልድ የሚታይ ነገር አይደለም፡፡የ3 ሺህ ዘመን ታሪክና ሀይማኖት አለን እያልን ዘወትር ለውጪ ሀገራት ህዝቦች ለምናወራ ኢትዮጵያውያን ይህ እጅግ ትልቅ አሳፋሪና አሳዛኝ ውርደት ነው፡፡ታሪካችንና አሁን በተጨባጭ ያለው ስራችንና ምግባራችን ለየቅል እየሆነ ግራ የሚያጋባ ነገር እንዳይሆን በጣሙን እፈራለሁኝ፡፡እንደዚህ አይነቱንና ሌላም አይን ያወጣ አሳፋሪ ክስተት እኔ አላደረግሁትም ወይንም ሁሉ ሰው ይህንን አያደርግም እያለ አጉል ተልካሻ ምክንያት እየሰጠ ለመሸፋፈን ለማቃለልና ለመከላከል የሚያስብ ዜጋና ህበረተሰብ ወይንም መንግስት ካለ ሃላፊነት የሚሰማውና በቅጡ አርቆ የሚያስብና የሚያገናዝብ አስተዋይ አእምሮ ያለው ለመሆኑ በጣሙን እንድጠራጠረው ነው የሚያደረገኝ፡፡ኤች አይ ቪ ኤድስ እኮ እዚህ ሀገር መጀመሪያ ሲገባ የትና መቼ እንደሆነ በትክክል አልታወቀም ነበር፡፡ምክንያቱም የገባው በአንድ ወይንም በሁለት ወይንም በጣት በሚቆጠሩ ሰዎች አማካኝነት እንደ ቀልድ ስለሚሆን ማለት ነው፡፡ዛሬ ግን ምን ደረጃ ላይ ደረሰ?እኔ በበኩሌ ነገሮችን የማየው እንደዚያ ነው፡፡በእርግጥ ነገሮችን በሂደት እየተላመድናቸው ስለመጣን ምነም ላይምስለን ይችል ይሆናል፡፡ጤናማ ዜጋ ሀብረተሰብ ሀገርና መንግስት ባለበት ሀገር ውስጥ እንኳንስ እንደዚህ አይነት አይን ያወጣ ደፋርና አስነዋሪ የሆነ አሳዛኝ ስራ አይደለም አንድ ነብስ ያላወቀ ህፃን እንኳን በመንገድ ወይንም በትምህርት ቤት ወይንም በመዝናኛ ቦታ የሚያደርገው ከመስመር የወጣ ስነ-ምግባር የሌለው መጥፎ ስራ ልክ እንደ ትልቅ ነውርና አደጋ ተቆጥሮ አትኮሮት ተሰጥቶት በቤተሰብ ወይንም በሌላ የሚመለከተው አካል ሁሉ መነጋገሪያ ሆኖ በወቅቱ በእንጭጩ ትምህርት እርምትና ማስተካከያ ይደረግበታል፡፡ምክንያቱም እማዬ ምነው በእንቁላሉ ጊዜ በቀጣሽኝ ኖሮ ያለው ልጅ አይነት ስለሆነ ማለት ነው፡፡ደግሞም ታላቁ ማርቲን ሉተር ኪንግ “Injustice any where is injustice every where.” ነበር ያለው፡፡ማለትም በማንኛውም በአንድ የተወሰነ ጥቂት ቦታ ወይንም አካባቢ ላይ የተፈፀመ አንድ የተወሰነ ኢፍትሃዊነት ወይንም ጥፋት በሁሉም ቦታዎች ላይ እንደተፈፀመ ሆኖ ይቆጠራል ማለት ነው፡፡ዛሬ በሀገራችንም ሆነ በሌላው አለም ችግሮች በሂደት ቀስ በቀስ ተደማምረውና ተባብሰው ዛሬ ውስብስብና ልንቆጣጠረው ወደማንችለው ይህ አይነት ምስቅልቅልና ችግር ውስጥ የገባንበት አንዱ ምክንያት በዚህ አይነት ሁኔታ ነው፡፡
ሀገራችንም በዚህ አይነት እጅግ አደገኛ ቫይረስ ዘርፈ-ብዙና ጥልቅ በሆነ መልኩ ስለተመረዘች መፍትሄውም እንደዚሁ እጅግ በጣም ውስብስብ እልህ አስጨራሽና አስቸጋሪ ነው የሚሆነው፡፡
ነገር ግን ቢያንስ ነገሮችንና ችግሮችን ለጊዜውም ቢሆን በዚህ አይነት መልኩ መነጋገሩና መወያየቱ እጅግ በጣም ጠቃሚና አስፈላጊ ስለሆነ ዳኒ ይህንን አካሄድህንና እይታህን አጠናክረህ ቀጥልበት፡፡
በዚህ አይነት ተግባራቸው እውነተኛውን ደሃ ሰው እንዳይረዳ እና አገር እንዳትለማ የሚያደርጉ ብዙ ናቸው:: አንተ ደግሞ አገላለጽህ ልዩ ነው እውነትን በትክክል አስቀምጠሃል:: እግዚአብሔር ይርዳህ
ከምንታዘበው ሀገራዊ ምስቅልቅል ሁኔታ አኳያ ጊዜው የአርምሞና የጸሎት ቢሆን ብዙዎቻችን የምንስማማበት ይመስለኛል፡፡ ላለፉት ሁለትና ሦስት አሠርት ዓመታት ብዙ ተጯጩኽን ያመጣነው የረባ ነገር ባለመኖሩ መጻፍም ሆነ መናገር ከላይ ካልታገዘ በስተቀር በእስካሁኑ አካሄድ ከሆነ ትርፉ ከድካም እምብዝም አላለፈም፡፡ ለውጥ ሲባል ሁሉንም የሚጠቅም ሲሆን እንጂ ትሻልን እየሰደድክ ትብስን ማምጣት ከለውጥ ሊቆጠር አይገባውም፡፡ ለዚህም ሣይሆን አይቀርም በርካታ ጸሐፍትም ይህን በመገንዘብ አደብ ገዝተው ዐርፈው የተቀመጡት፡፡ አንዳንዶች ደግሞ አያርማቸውምና ግመሎቹን መከተል አይሰለቻቸውም – እንደውሻዋ እየጮኹ፡፡
የሦርያን 10 መቶኛ አካባቢ የሕዝብ ቁጥር የሚይዙት አላዊቶች የሀገሪቱን ሁለመና ለብዙ ዓመታት ተቆጣጠሩ፡፡ ለአብነት ከ1200 ከፍተኛ ጄኔራል መኮንኖችና የጦር አዛዦች ውስጥ ከ1000 በላይ እነሱው እንደነበሩ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ ይህ የሚያሳየው የሀገሪቱ ጥቅማጥቅሞችና የሥልጣንና ኃላፊነት ቦታዎች በአንድ አነስተኛ ነገድ ቁጥጥር ሥር መግባታቸውንና ሌሎቹ በገዛ የጋራ ሀገራቸው የበይ ተመልካች ሆነው ለድህነትና ለባይተዋርነት መጋለጣቸውን ነው፡፡ ያ ወልጋዳ አካሄድ ለአራት አሠርት ዓመታት እንደቆዬ በሀገሪቱ የማያባራ ቀውስ በማስከተሉ በውጪ ጣልቃ ገቦች ምክንያት ሀገሪቱ መረጋጋት አቅቷት ይሄውና ከሀገራት ተርታ ወጥታ በነፍስ ውጪ ነፍስ ግቢ ሁኔታ ላይ ትገኛለች፡፡ ይህን ያነሳሁት ለምን እንደሆነ ለማንም ግልጽ ነው፡፡ ከዚያ ብዙ መማር ሲቻል የኞች የምንላቸው የገዛ ወገኖቻችን የሦርያን መሰል የአንድ ወገን አክራሪነት በዚህች ሀገራችን በማምጣት የማይበርድ እሳት ሊለኩሱ ቀን ከሌት ሲራወጡ እያየን ስለሆነ ወደኅሊናቸው በጊዜ እንዲመለሱ ለመምከር ነው – ጆሮ ቢኖራቸው ለዚሁም፡፡
የአንድ ጎሣና የአንድ ሃይማኖት የበላይነትን ለማስፈን መከጀል መዘዙ ምን እንደሆነ እጅግ ብዙ ምሣሌዎችን ማየት ይቻላል፡፡ ከዚህ በላይ የተጠቀሰው ምሣሌ ይብቃንና ወደሀገራችን ስንመጣ በተለይ በአሁኑ ወቅት እየተስተዋለ የሚገኘው የአንድ ጎሣና የአንድ ሃይማኖት እንደኤች አይቪ በየሴኮንዶችና ደቂቃዎች እየተስፋፋ መምጣት ከፍተኛ አደጋ ሊያስከትል እንደሚችል መታወቅ አለበት፡፡
አንድ የሀገር መሪ የራሱን የጎሣ አባላትና የራሱን እምነት ተከታዮች በመብራት እየፈለገ ወደ ራሱና ወደሥልጣን ማስጠጋቱ በራሱ ችግር አይደለም፡፡ ችግሩ ያን ተግባሩን በመታከክ ሌላ ሸርና ተንኮል ወይም ሤራና ደባ ካለው ነው፡፡ የሀገራችንን ወቅታዊ ፖለቲካ የምናየው በዚህ መነጥር ነው፡፡ እንጂ መከላከያው በጴንጤ፣ ፖሊስ ሠራዊት በጴንጤ፣ ገቢዎች ሚኒስቴር በጴንጤ፣ ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር በጴንጤ፣ አዲስ አበባ አስተዳደር በጴንጤ፣ ምን አለፋችሁ ከሞላ ጎደል ሁሉም የሀገራችን ከፍተኛ የሥልጣን እርከኖች በጴንጤና ከነዚሁም አብዛኞቹ በኦሮሞ ጎሣ መያዛቸው በራሱ እንደችግር ባልታዬ፡፡ ችግሩ ሌላ ሆኖ በመገኘቱ ግን አሳሳቢነቱን ሳንሰለች መግለጽ ቢያንስ ለታሪክ ፎጆታ ሲባል እንገደዳለን፡፡ ዝም አይነቅዝም አይባልም – ይነቅዛል፡፡
ኦርቶዶክስና አማራዊነት ከፋም ለማም ከነህፀፆቻቸውና ከነችግሮቻቸው ኢትዮጵያን አንድ አድርገው አቆይተዋል፡፡ አማራ በተለይ ካለው ብሔራዊ የዜግነት ስሜት አኳያ ማንም ሊቀጣጠበው(ሊያሽሟጥጠው) በማይችል ሁኔታ ለዚህች ምድር ብዙ መስዋዕትነትን ከፍሏል፡፡ ጎሠኝነትን የሚጠየፈው ይህ የኢትዮጵያ ሕዝብ አንዱ ፈርጥ ከመሰል ጎሣዎችና ነገዶች ጋር በመሆን የሀገራችንን አንድነት ጠብቆና አስጠብቆ ጠላት የሚመኝላት የመበታተንና የመፈራረስ አደጋ ሳይደርስባት እስከቅርብ ጊዜ ድረስ ጸንታ እንድትቆይ ትልቅ አስተዋፅዖ አድርጓል – እናንተ ከፈለጋችሁ “የአንበሣውን ድርሻ” በሉት – በኔ ግን አያምርምና ሆን ብዬ ተውኩት፡፡
አሁን ግን ነገሮች ወዴትና በየትኛው አቅጣጫ እየተጓዙ እንደሆነ ግራ በሚያጋባ ሁኔታ ሀገራዊ ምስቅልቅሉ ጦዟል፡፡ ገመድ ጉተታው በየቀኑ እየተጋጋለ መጥቶ ሀገራችን ባለቤት የሌላት እስክትመስል ድረስ የኳስ አበደች ዓይነት ድራማ ግዘፍ ነስቷል፡፡
በልማድ ጴንጤ የምንላቸው የፕሮቴስታንት እምነት ተከታዮች ከላይ እስከታች በወረራ በሚመስል መልክ ሥልጣን እየተቆጣጠሩ ነው – ለዘመናት የተጠሙበት በሚመስል ሁኔታ እንደተራበ ጅብ ሥልጣኑን እየተቀራመቱ ይገኛሉ፤ በዚህም ያሣዝኑኛል፡፡ ብርቅ ሆኖባቸው ወድቆ ያገኙት የመሰላቸውን ሀገርን የመግዛት ዕድል ክፉኛ እየተቦጫጨቁት ነው፡፡ ይህ ነገር ምናልባት የሀገሪቱን አንድነት ከማስጠበቅ አኳያ የቀዳሚነት ሥፍራ የሚይዘውን የኦርቶዶክስ ሃይማኖት ለመምታትና ሀገሪቱን ለመበታተን ዓላማ ያደረጉ የውጭ ኃይሎች እጅ ያለበት እንደሆነ ያስጠረጥራል፡፡ ለምሣሌ በኢትዮጵያ ታሪክ የፕሮቴስታንት የመከላከያ ሚኒስትር ታይቶ አይታወቅም፡፡ እንዲህ ማለት ያስቻለኝ በልማድ እንደምናውቀው ጴንጤዎች በኢየሱስ ተዓምራት እንጂ በአካላዊ ጦርነት እንደማያምኑና ለሀገራዊ ወታደራዊ ግዳጅ እንኳን መመልመል እንደማይፈልጉ በደምብ ስለማውቅ ነው፡፡ የጴንጤ የጦር መሪ ይቅርና ተራ ወታደርም በኔ ዘመን አይታወቅም፡፡ ከመነሻው ይህን ነገር እነሱም ይቃወሙታል፡፡ አሁን ምን ተገኘና ነው ታዲያ ምድረ ወታደርና የጦር አዛዥ ከነሀገሪቱ አጠቃላይ የአመራር ስኳድ ጭምር ጴንጤ ሊሆን ያስፈለገው? ኦርቶዶክስንስ እንደዶሮ ብልት መገነጣጠል ለምን አስፈለገ? ሌላው ቀርቶ ሙስሊሙ ጃዋርና “ኦርቶዶክሱ ቀሲስ” በላይ በፍቅር ብን ብለው በአንድ ላይ ፎቶ እስኪነሱ ድረስ አንድ ባልሆኑበት ሃይማኖት እንዲያ መተባበራቸው ለምን ይሆን? መነሻው እንደሚባለው የናይል ዴልታ ይሆን? አማራንስ ቤተስኪያን እንደገባች ውሻ እንዲህ ጥምድ አድርገው የያዙት ምናልባት የሀገሪቱን አንድ ምሠሦ በማውለቅ ቶሎ እንድትፈራርስላቸው ይሆን? አማራን ማሳደድና ቤቱ ድረስ በመሄድ የፈለጉትን መግደል፣ የፈለጉትን ማሰር፣ የፈለጉትን መሾም… ከምን የመነጨ ድፍረት ይሆን? ይህንን ተንኮልና ሸራቸውንስ ሁሉ እንዴት አወራርደው ይጨርሱታል? ያልገባንን ነገር መጠየቅ አግባብ ነው – ነውርም አይደለም፡፡ ምክንያቱም ሀገራችን የሁላችን እንጂ የዚህ ሃይማኖት ወይም የዚያ ጎሣ ተከታዮች የግል ንብረት አይደለችምና፡፡ በነገራችን ላይ እሥራኤል ዳንሳ የሚባለው የአጋንንት ውላጅ በሚፈነጭባት አንዲት “ቸርች” ውስጥ የሚከናወንን ፊንታና ከምዕራብ አፍሪቃ ተገዛ በሚባል የጥንቆላ ፓኬጅ በንጹሓን ዜጎች ላይ የሚተበተበውን ሰይጣናዊ አፍዝ አደንግዝ የምንታዘብና ተልእኮውን የምንረዳ ወገኖች የዚህ እምነት ተከታዮች ከ”ቸርች” ባለፈ ሀገርን ሲገዙ ምን ዓይነት ትንግርታዊ ሁከት ሊፈጠር እንደሚችል መገመት አይከብደንምና ፈጣሪ ኢትዮጵያን ከተደገሰላት ዓለም አቀፍ የሉሲፈሪያን ካባሊስቶች የመከራ ዶፍ እንዲታደጋት በርትተን መጸለይ ይኖርብናል፡፡ ይህ ነገር ቀልድ አይደለም፡፡ ውኃ ሲወስድ እያሳሳቀ ነው፡፡ እንዶድንም በሞኝነቷ ነው ውኃ ጠራርጎ የሚወስዳት፡፡ የጠፋችን ሀገር ለመመለስ ከመሞከር ይልቅ እንዳትጠፋ ሁላችንም ከወዲሁ ጥረት ማድረግ ይገባናል፡፡ እዚህ ላይ ጤነኞች የፕሮቴስታንት እምነት ተከታዮችን ማስቀየም እንደማልፈልግ በትኅትና መግለጽ እፈልጋለሁ፡፡ አንድ የሃይማኖት ተቋም በራሱ መጥፎ ሊሆንበት የሚችልበት አጋጣሚ በጣም ጥቂት ነው – ዝርዝሩ ይደርልኝ፡፡ በመጥፎነት የሚፈረጁት ግለሰቦችና ተከታዮቻቸው እንጂ ተቋማዊ መጥፎነት ብዙም የለምና ጥሩ ስብዕና ያላችሁ የዚህ ቤተ እምነት ተከታዮች ሥጋቴን ከልብ ተረድታችሁ የነገሬ ዒላማ እናንተ ሳትሆኑ አጭበርባሪዎቹ መሆናቸውን እንድትገነዘቡልኝ ከይቅርታ ጋር እማጠናችኋለሁ፡፡ የሁላችን የሆነው ክርስቶስ “ሁሉን መርምሩ፣ የሚበጀውን ግን ያዙ” እንዳለ በበኩሌ ለሃይማኖት ክፍፍል ትልቅ ትኩረት ሰጥቼ በከንቱ ጭቅጭቅና አታካሮ ጊዜ የማባክን አይደለሁምና እምነታችሁ በአንድ ወይ በሌላ መንገድ የኔም መሆኑን እንደምረዳ ተረዱልኝ፡፡ ይቅርታ ይደረግልኝና ፈራጁ ልዑል እግዚአብሔር በመንበሩ ተቀምጦ ሁሉን ማድረግ እየቻለ እርሱን በመተካት የኔ ሰዎችን በእምነታቸው ምክንያት መፈረጅና አንዱን ለገነት ሌላውን ለሲዖል የማጨት እገዛየ እንደማያሻውም አምናለሁ፡፡ (ዋና የዛሬ መልእክቴ ነው)፡፡… ለማንኛውም በዚህ ሁሉ ትያትር አንዳች አደጋ ቢከሰት ተጎጂዎቹ ሁላችን እንጂ አንድ ወገን ብቻ አይሆንም፡፡ እርግጥ ነው – የአደጋው ቀስቃሽ ሞተሮች ከጦርነቱ ዞን ውጪ ልዩ ጥበቃ በሚኖርበት ምቹ ሥፍራ ሊሆኑ ስለሚችሉ ጉዳቱ ለጊዜው እነሱን አይነካቸው ይሆናል፡፡ ቢሆንም በአንድ ወይ በሌላ መንገድ ከጉዳቱ ነፃ የሚሆን አካል ሊኖር እንደማይችል ከታሪክ መማር ይገባል፡፡
ኢትዮጵያ የሙስሊሙም፣ የኦርቶዶክስ ክርስቲያኑም፣ የጴንጤውም (በወታደራዊ ጉዳዮች ላለመሣተፍ ያለው የቀደመ አቋሙ ተከብሮለት)፣ የዋቄ ፈታውም፣ የካቶሊኩም፣ እንደሬቻና ቦረንቲቻ ዓይነት የባዕድ አምልኮት ተከታዩም፣ ሃይማኖት ከናካቴው የሌለውም፣ የሴቴኒስቱም፣ ወዘተ፣ የወል ሀብት ናት፡፡ ለምሣሌ በምርጫም ይሁን በጡጫ – በሆነ አጋጣሚ – ሴቴኒስቱ ሥልጣን ቢይዝ የክርስቲያኑን መብት መቶ በመቶ ሊያከብር ይገባዋል – ይህ ግድ ነው – ካላከበረ ከመነሻው ሥልጣን መያዝ የለበትም፡፡ ሀገርንና ሌላ ሌላ ተፈጥሯዊም ሆነ ሰው ሠራሽ ልዩነትን መለየት ተገቢና ግዴታም ነው፡፡ በተመሳሳይ ሁኔታ ኢትዮጵያ የኦሮሞውም፣ የትግሬውም፣ የጉራጌውም፣ የጉሙዙም፣ የአፋሩም፣ የሃዲያውም፣ የአማራውም…. የጋራ ንብረት ናት፡፡ አንድ ጎሣ “በቁጥር ብዙ ነኝ” ወይም “በምንትሴ ትልቅ ነኝ” ብሎ ትንሽ ቁጥር ያላቸውን ጎሣዎች ሊበድል ቢነሳ ስህተት ብቻ ሳይሆን ዕብደትና ወንጀል፣ ነውርና ኃጢኣትም ነው – ትዕቢትና ትምክህት ለተወሰነ ጊዜ ናላን ቢያዞሩም የዞረ ድምራቸው ግን እጅግ አደገኛ ነው፡፡ አምስት አባላት ያሉት ጎሣም 30 ሚሊዮን አባላት ያሉት ጎሣም በጋራ ሀገራቸው እኩል መብት አላቸው፡፡ የሁሉም መብት እኩል ካልተከበረ ደግሞ ሀገሪቱ በሽተኛ እንደሆነች ትኖራለች፡፡ ያም በሽታ አንድ ቀን ሊገድላት ይችላል – ብዙ ሀገሮች እንደሞቱት፡፡ መስሎህ እንጂ በዚህች ምድር የምትኮራበት አንድም የግል ነገር የለህም፡፡ ጃጅተህ አርጅተህም ሆነ ገና በውርዙትናህ በአንዲት ብጣሽ ጨርቅ ተጠቅልለህ፣ በአንዲት ጠባብ ጉድጓድ ተጥለህ አንድ ሣምንት ሳይሞላህ ለምትረሣው ብዙም ተንኮለኛና ከይሲ ባትሆን ላንተ ለራስህ ይበጅሃል፡፡
ትዕቢትም ሆነ ትምክህት ገደብ ካላበጁለት በግለሰብም ይሁን በቡድንና በማኅበረሰብ ደረጃ ሊጠገን ለማይችል ስብራትና ውድቀት ይዳርጋል፡፡ “ሃይማኖትና ጎሣ የግል፣ ሀገር ግን የጋራ” መሆናቸውን ዘንግተን ቀን ሰጠን ብለን ያሻንን ብናደርግ የክፋታችንን ልክ የሚመጥን እንዲያውም ከዚያም የሚያልፍ ውዝፍ ዕዳ የምንከፍልበት ጊዜ እንደሚመጣ መረዳት ብልኅነት ነው፡፡ በቃኝ እባክህን…. ፈጣሪያችን ይሄን አስለፍላፊ የእፉኝቶች ክፉ ዘመን ቶሎ ወደማኅደሩ በጠቀለለልኝና እኔም ትንሽ አረፍ ባልኩ….
በኢ/ኦ/ተ/ቤ/ክ በሰ/ት/ቤቶች ማ/መምሪያ - ማኅበረ ቅዱሳን ትሩፋት | የጨጎዴ ሐና የቅኔ ማስመስከሪያ ጉባኤ ቤት ፕሮጀክት የመሠረት ድንጋይ ተቀመጠ።(ዜና ገዳማት የካቲት 2012)
You are here: Home / ዜና ገዳማት / የጨጎዴ ሐና የቅኔ ማስመስከሪያ ጉባኤ ቤት ፕሮጀክት የመሠረት ድንጋይ ተቀመጠ።(ዜና ገዳማት የካቲት 2012)...
የአርበኞች ግንቦት ሰባት ህዝባዊ ስብሰባ እና ከተሰብሳቢዎች ለተነሱ ጥያቄዎች የተሰጡ መልሶች ዋሽንግተን ዲሲ added by a7ydtsdd6@ayet69kgb.com on May 23, 2018
ከአገራችን ተረቶች አንዱ እንዲህ ይላል፡፡ አንድ ቁራ የሚበላው አጥቶ ከቦታ ቦታ ይዘዋወራል፡፡ አየር ላይ ሲንከራተት አንድ አሞራ ያጋጥመዋል፡፡ አሞራ፤ “አያ ቁራ ወዴት እየሄድክ ነው?” ሲል ይጠይቀዋል፡፡ ቁራም፤ “የምበላው ነገር ባገኝ ብዬ ብዙ ዞርኩኝ፤ ግን እስካሁን አላገኘሁም” ሲል ይመልሳል፡፡ አሞራ፤ “እዚያ ማዶ በሬ አርደው ቅርጫ ሲያደርጉ ተመልክቻለሁ፡፡ እሰቲ ሂድና አካባቢው ላይ አንዣብ፡፡” ቁራ፤ “እግዚሃር ይስጥህ ወደዚያው ሄጄ የእለት ጉርሴን ብፈልግ ይሻላል፡፡” ቁራ አንደተነገረው በሬ ወደታረደበት መንደር ይሄዳል፡፡ በአየር ላይ ሆኖ ያንቋርራል፡፡ ቅርጫ የሚካፈሉት ሰዎች ያዩትና ድንጋይ እያነሱ እየወረወሩ ያባርሩታል፡፡ ቁራው ይሸሽና ዞሮ ዞሮ መጥቶ ደሞ ዛፍ ላይ ያርፋል፡፡
ሰዎቹ ያዩትና በቅዝምዝም ዱላ ሊመቱት ያምዘገዝጉበታል፡፡ የድንጋይ እሩምታ ይለቁበታል፡፡ ሸሽቶ ወደ አየር ይበራል፡፡ ይሄኔ አሞራ ያገኘዋል፡፡ አሞራ፤ “አያ ቁራ ጠግበህ በላህ?” ይለዋል፡፡ ቁራ፤ “ምን እበላለሁ ሰዎቹ አይናቸውን እኔ ላይ ተክለው በየትኛውም መንገድ ብሞክር ድርሽ አላስደርግ አሉኝ!” አሞራ፤ “እንግዲያው እንዲህ እናድርግ፡፡ አንተ በድንጋይ ቢወረውሩ የማያገኙህ ቦታ ሁንና ጩህባቸው፡፡ አንተን ለመምታት ወዳንተ ዞረው ሲያተኩሩ እኔ አካባቢው ላይ አድፍጬ እቆይና በአሳቻ ሰዓት ደህናውን ብልት መንትፌ እሮጣለሁ፡፡
ከዚያ እንካፈላለን!” ቁራ በዚህ ይስማማና ከፍ ብሎ በአየር ላይ ሆኖ ጩኸቱን ያቀልጠዋል፡፡ አሞራ እንደገመተው ሰዎቹ እየተሯሯጡ ድንጋይም፣ እንጨትም፣ እያነሱ ወደ አየር እያጐኑ መከላከል ቀጠሉ፡፡ ትርምስ ሆነ፡፡ አሞራ ሆዬ አስቀድሞ በቅርጫው አቅራቢያ ሣር የሚግጡ በጐች ዘንድ ይመጣና አንዱ በግ ላይ አርፎ ድምፁን ፀጥ አድርጐ ይጠብቅ ኖሯል፡፡ በጉ መናገርም፤ ከላዬ ላይ ውረድም፤ ለማለት ባለመቻሉ ዝም ብሎ ሣሩን ይግጣል፡፡ አሞራ ትርምሱ በጣም የተጧጧፈበትን አሳቻ ሰዓት ጠብቆ እንዳለው አንዱን ደህና ሙዳ መንትፎ ክንፌ አውጪኝ ይላል፡፡ ቁራ አሁንም ጩኸቱን ቀጥሏል፡፡ አሞራ ወደማይደረስበት አቅጣጫ በረረ፡፡ ቁራ እንዳንቋረረ ቀረ! “ጩኸትን ለቁራ፣ መብልን ለአሞራ” ይሏል ይሄው ነው፡፡ *** የእለት ሳሩን አቀርቅሮ የሚግጥ በግ ሆኖ የአሞራ መቀመጫ ከመሆን ያድነን፡፡
ቀና ብለን ውረድ ለማለት የማንችለው፣ ገፍተን የማናባርረው፤ ሮጠን የማናመልጠው ባላጋራ፣ መረማመጃ ከመሆን ያውጣን፡፡ እንደ ቁራ ከመጮህ፣ እንደባለቅርጫ ህዝብ ሙዳችንን ከመመንተፍ ያትርፈን፡፡ ከሚዲያ ጩኸትና ዘራፌዋ፣ ከማይናከስ አንበሳ አበሳ፣ ሁኔታዎችን ሳያመዛዝን ጥልቅ ከሚል አድር - ባይ ይሰውረን፡፡ “ቅንዝንዝንና፣ የቀን ጐባጣን ስቀህ አሳልፈው፣ ቢያምርህ ሰው መሆን” የሚለውን የሻምበል ዮሐንስ አፈወርቅን ግጥም ልብ እንል ዘንድ ልብ ይስጠን፡፡ የሀገራችን የመማር ማስተማር ሂደት አሳሳቢ ነው፡፡ የራስ እድገት፣ ሀገራዊ እድገትና ሙያዊ እድገት ነው የመማር-መማማር አላማ፡፡ ይህ በእርግጥ እየሆነ ነወይ፤ ብሎ መጠየቅ ያባት ነው፡፡ በተለይ የሳይንስ ነክና ሂሳብ ነክ ትምህርቶች ስምረት አስፈሪ ነው፡፡ በፍላጐት መመደብ ቅንጦት ከሆነ ሰንብቷል፡፡
የተማሪ ሁኔታ ተስፋ ያስቆረጠው መምህር ቁጥር ጥቂት አይባልም፡፡ ከናካቴው ማስተማሩን ለመተው ያኮበኮበው መምህር በቋፍ ያለ መሆኑን ማስረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ “ዝናቡ የትጋ ስንደርስ ነው የመታን?” ብለን እንደ ቹኒአቸቤ የምንጠይቅበት ሰዓት ነው፡፡ ትምህርት አስቀያሚ የሆነው ከመቼ ጀምሮ ነው? በምን ምክንያት? የትውልድ መሰረት የሆነው ትምህርት ቅጥ ካጣ ነገ ምን መሳይ ሊሆን ነው? ብዛት ነው ጥራት የሚያዋጣን? (Academic excellence or mass production? እንዲል ፈረንጅ፡፡
በጌቶች የሚሠራ ወጥ ወይስ ለብዙሃኑ ታዳሚ የሚሰራ የድግስ ወጥ ነው የሚያዋጣን? እንደማለት ነው፡፡ ተምረን ምን ልንሆን ነው? የኮብል - ስቶን ትውልድ እያልን የምንሳለቀው እስከመቼ ነው? ተማሪና አስተማሪ አንድ ገበያ እየዋለ ምን አይነት ሥነምግባራዊ ግንኙነት ሊኖር ነው? የተማሪ አስተማሪ ግምገማ በት/ቤት አዋጣን ወይስ አላዋጣንም? ይሄ ሁሉ ሆኖ ዛሬ የት ደርሰናል? ሃይማኖትና ትምህርት ለየቅል አይደሉም ወይ? በቅን ልቦና ያልተወያየንባቸው ጥያቄዎች አቤት ብዛታቸው? ያም ሆኖ አሁንም አልመሸም፡፡ ብንወያይበትና እውነቱን ፍርጥ ብናደርገው ይበጀናል፡፡ ጥናት ቢቀርብበት ፍሬ እናገኝበታለን፡፡ አለበለዚያ ሥጋቱና ዋስትና ማጣቱ ይገድለናል! “ሰዎች ሁሉ ስጋትና ዋስትና - ማጣት አላቸው፡፡ በዚህ ዋስትና - ማጣታቸው ላይ ከተጫወትክ ታሸንፋለህ፡፡ ሆኖም ሥልጣንን በተመለከተ ሁሉም ነገር የደረጃ ጉዳይ ነው፡፡
በጣም ትልቅ ሥልጣን ያለው ሰዉ የበለጠ ዋስትና - ማጣት የሚሰማውና የባሰበት ሥጉ ሰው ነው፡፡ ስለዚህም ሌሎችን የሚያጠቃውና አደገኛ የሚሆንባቸው በበለጠና በከፋ ደረጃ ነው፡፡ ስለዚህ ከእንዲህ ያለው ሰው ጋር ስትጫወት ስስ ብልት አይተህ ሊሆን ይገባዋል፡፡ ጥቂት ጥቃት እጅግ በጣም ይሰማዋል! ይህንን አትርሳ” ይለናል ሮበርት ግሪን፡፡ አሞራ፤ ቁራ መጮህ እንደሚቀናው አውቋልና እሱን እያስጮኸ ሙዳውን ይወስዳል፡፡ “የኛ ተግባር መማር መማር መማር!” የሚለውን አሮጌ መፈክር ባንዘነጋው መልካም ነው፡፡ከት/ቤትም መማር፣ ከኑሮም መማር ይጠብቅብናል፡፡ በመምረጥና በማጽደቅ መካከል ልዩነት መኖሩን እንማር፡፡ የኳስ ቲፎዞ በመሆንና የፖለቲካ ቲፎዞ መሆን መካከል ልዩነት መኖሩን እንማር፡፡ “ትላንትማ ቤትህ ደጃፍ ላይ እንቅፋት የመታህ ድንጋይ ዛሬም ከመታህ ድንጋዩ አንተ ነህ፤ የሚለውን የቻይኖች አባባል አንዘንጋ፡፡
በሀገራችን ብዙ ነገሮችን ለመተግበር ከጥናትና እቅድ ይልቅ በዘመቻ ማመናችን የቆየ ባህል ነው፡፡ የዘመቻ ሥራ ደግሞ ያንድ ሰሞን ሆይሆይታ ነው፡፡ ዘራፍ ይበዛዋል፡፡ ስለሆነም “የእነ ቶሎ ቶሎ ቤት ግድግዳው ሰንበሌጥ መሆኑ አይታበሌ ነው! ለሚዲያ ፍጆታ፣ አሊያም ለውጪ መንግሥታት ተቋማት ጆሮ-ገብነት ብለን በአንድ ወቅት እንደቁራ የምንጮኸውን ጩኸት፣ ነገ ደግመን የማንሰማው ከሆነ፤ የጊዜ፤ የሰው ኃይልና የአቅም ብክነት ብቻ ነው የሚሆነው፡፡ የምንጮኸውን ከልባችን እንጩህ! የምንሰራውን ከልባችን እንሥራ! ይሄን አቀድኩ ይሄን እስካሁን ፈፀምኩ ለማለት ብቻ የምንጣደፍበት ደርዝ-አልባ ጉዞ ከንቱ ነው፡፡ “በችኮላ ቅቤ ያንቃል፤ ቀስ በቀስ ድንጋይ ይዋጣል” የምንለው ያለነገር አይደለም፡፡
More in this category: « ንገስ ቢሉት ዛሬ ሰምበት ነው አለ (ተረገስ ቢውሪ ከረ ሰምበቱ ባረም) የቤተ-ጉራጌ ተረት	“ሸንጐ ተሰብስቦ ለሚስቱ ዕውነቱን የማያወራ ባል አያጋጥምሽ! »
የእያንዳንዱ ወንድ ትግል፡- የእያንዳንዱ ሰው . . . መምሪያ በአንድ ጊዜ አንድን ድል በማጣጣም በፍትወት የሚመጣን ፈተና ማሸነፍ በስቴፈን አርተርበርን እና ፍሬድ ስቶከር ከማይክ ዮርኪ ጋር- EVERY MAN’S BATTLE by Stephen Arterburn and Fred Stoeker with Mike Yorkey
በባለሙያ የታደገው መንጋ ሊተነፍስ የሚችል ምቹ የስፖርት ጫማ - 5.5 / ፈካ ያለ አረንጓዴ ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
በለጥያቄዎ መልስ ዝግጅት ተሳታፊዎች፤ የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አቶ መለስ ዓለም፣ ከዚህ ቀደም ከሳዑዲ የተመለሱ ኢትዮጵያውያን ላይ ያተኮረ ጥናት ያደረጉት የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የማኅበረሠብ ሳይኮሎጂ መምህር ዶክተር አበባው ምናየ ከአዲስ አበባና የዶቼቬሌ ራዲዮ ዘጋቢ ስለሺ ሽብሩ ከሪያድ ናቸው፡፡
የሳዑዲ አረቢያ መንግሥት የመኖሪያ ፈቃድ የሌላቸው ባዕዳን ሠራተኞች ከሀገሩ እንዲወጡ ያስቀመጠው የዘጠና ቀናት የጊዜ ገደብ ከተጠናቀቀ በኋላ የሳዑዲ መንግሥት እንደገና የ30 ቀናት ተጨማሪ ጊዜ ሰጥቷል።
የኢትዮጵያ መንግሥት በሰጠው መረጃ እስካሁን ከ40 ሺሕ በላይ ኢትዮጵያውያን ወደ ሀገር የተመለሱ ሲሆን ዝግጅት አጠናቀው በአይሮፕላን አቅርቦትና በተለያዩ ምክንያቶች መብረር ያልቻሉና የሚንገላቱ በርካቶች እንደሆኑ ይታወቃል፡፡
በሌላ በኩል 20 ሺሕ የሚደርሱ ከአሠሪዎቻቸው ጋር በመጋጨት፣ በሕገወጥነትና በልዩ ልዩ ወንጀሎች ተይዘው እስር ቤት እንደሚገኙ፤ እንዲሁም ከ250 ሺሕ በላይ የሚሆኑና ስለ ምሕረት ዐዋጁ መንም መረጃ የሌላቸውወይንም ወደ ኢትዮጵያ መመለስ የማይፈለጉ በርካታ ዜጎች እንዳሉ ታውቋል፡፡
በዚህ ሂደት አለፈው የተመልሱትን ምን ይጠብቃቸዋል? የዛሬው የጥያቄዎ መልስ መወያያ ርዕሰ ጉዳይ ነው። ተመላሾቹን ተቀብሎ ከማኅበረሠቡ ጋር ለማዋሃድና በሥራ ለማሰማራትስ ምን ዝግጅት ተደርጓል? የሚሉና ሌሎችም ነጥቦች ተነስተዋል፡፡
የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትረምፕ ከትናንት በስተያ ለተወካዮች ምክር ቤቱ ጥምር ጉባዔ ያደረጉት ንግግር በተከታተሉት አሜሪካዊያን በአመዛኙ አዎንታዊ አቀባበል ማግኘቱ እየተሰማ ነው። ፕሬዚዳንቱ በንግግራቸው ላይ መተባበርና የሁለቱንም ገዥ ፓርቲዎች የጋራ ውሣኔዎች መጠየቃቸው ብዙ ሪፐብሊካንን አስደስቷል።ዴሞክራቶቹ ግን በትረምፕ እውነተኛ አቋም ላይ ጥርጣሬአቸው እንደበረታ ነው።
እጅግ ጎርበጥባጣ ከነበረውና ብዙ ድምፅ ከበዛበት የትራምፕ አስተዳደር የመጀመሪያ ዓመት በኋላ ፕሬዚዳንቱ ለእንደራሴዎች፣ ለሕዝባቸውም፣ ለዓለምም ያደረጉት ንግግር የሃገራቸውን የፖለቲካ ሰዎችና ዜጎቻቸውንም ለአንድነት የሚጣራ መልዕክት የጎላበት ነበር፡፡
ዴሞክራቶቹ ግን ፕሬዚዳንቱ በተናገሩበት ጊዜ ሁሉ በአብዛኛው አላጨበጨቡላቸውም፡፡ በፕሬዚዳንት ትረምፕ ልባዊነት ላይ ጥርጣሬ እንዳላቸው ነው በዚያ የጠቆሙት - ያመለካቱት።
ፕሬዚዳንቱ ከተናገሩ በኋላ የተወሰዱ የሕዝብ አመለካከት ናሙናዎች ለጊዜው የሚያሳዩት ግን ሰዉ ያንን መላዘባቸውን እንደወደደላቸው ነው፡፡ ቢያንስ ለጊዜው ያሰቡት የተሳካ ይመስላል፡፡
ከ6 መቶ 50 በላይ የአፍሪካ ስደተኞች በደቡባዊ የመን ባህር ጠረፍ ላይ በምትገኘው አደን ከተማ በርሃብና በውሃ ጥም በመሰረታዊ ፍላጎቶች እጦት በእስር እየተሰቃዩ ነው፡፡ እነዚሁ ተስፋ የቆረጡ፣ የተራቡና የተጨነቁ አፍሪካውያን ስደተኞች በደቡባዊ የመን በአድን ከተማ /መጋዘን/ በሚመስል እስር ቤት ውስጥ ተከማችተዋል፡፡ አብዛኞቹ ከአፍሪካ ቀንድ የተሰደዱና ተስፋ የቆረጡ፣ አድካሚና አስልቺ ጉዞ አድርገው አሁን ያሉበት ስፍራ የደረሱ ናቸው፡፡
የዩናይትድ ስቴትስ የሔሪኬን ማዕካል በገለፀዋ መሰረት “ማርያ” የሚል ስያሜ የተሰጠው ብርቱ ዝናብ የተቀላቀለበት ከባድ አውሎ ነፋስ ከፊል ፖርቶሪኮን በርትቷል። በ 4መለኪያ የተፈረጀው ሔሪኬን ውድመትና የጎርፍ መጥለቅለቅ አድርሷል።
በፖርቶሪኮ ታሪካ ላይ ከደረሱት ከባድ አውሎ ነፋሶች አንዱ ነው የተባለው ማሪያ ዛሬ በሰዓት 220 ኪሎ ሜትር ያህል ተወንጭፏል። ከአውሎ ነፋሱ ጋር የተቀላቀለው ከባድ ዝናብም አደጋኛ የጎርፍ መጥለቅለቅና የመሬት መደርመስ አስከትሏል።
እቲ ጉባኤ "ጉባኤን ፅንዓትን መኸተን" ብዝብል መሪሕ ሓሳብ እዩ ከምዝካየድ ተፈሊጡ’ሎ:: ኣብዚ ዝተፀወዐ ህፁፅ ውድባዊ ጉባኤ ህወሓት ኣብ ጉዳይ ውህደት ብልጽግና ፓርቲ ናይ መወዳእታ ውሳነ ከሕልፍ ትፅቢት ይግበረሉ::
እቶም ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ብእኩብ ዝተኣስሩ፣ ኣስታት 30 ዝኾኑ ኣባላት ሰራዊት ኤርትራ መብዛሕቶም ብሃገራዊ ኣገልግሎት ዝተመደቡ ምዃኖም እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የመልክት።
እቶም ኣባላት ሰራዊት ብእኩብ ዝተኣስርሉ ምኽንያት ብንጹር ክፍለጥ እኳ እንተዘይክኣለ፣ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ንምህዳም ውጥን ኔርኩም ብዝብል ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።
መንግስቲ ኤርትራ ወሰኽ ደሞዝ ሰራዊት በብደረጅኡ ይትግበር ከምዘሎን መነባብሮ ኣባላት ስድራቤት ሰራዊት ክመሓየሽ ምዃኑን ኣብ ዝጉስጉሰሉ ዘሎ እዋን፣ መዓልታዊ ናብ ኢትዮጵያን ሱዳንን ናይ ዝሃድሙ ዘለዉ ኣባላት ሰራዊት ብዝሒ እናነሃረ ይመጽእ ምህላዉ ብተደጋጋሚ ክጥቀስ ጸኒሑ’ዩ።
ከሙስናና ከሰብዓዊ መብት ጥሰት ጋር በተያዘ እስር ላይ የነበሩ ስልሳ ሦስት ሰዎች ክሳቸው ተቋርጧል። ክስ ለማቋረጥና ሰዎቹን ከእስር ለመልቀቅ የተሰጠው ምክንያት የፖለቲካ ምህዳሩን ማስፋት የሚል ከመሆኑ አንፃር፤ ፍትህን ማስፈን እና እንዲህ ዓይነቱ ውሳኔ እንዴት አብሮ መሄድ ይችላል? የሚልና ሌሎች ከግለሰቦቹ ክስ መቋረጥ ጋር ተያይዞ በርካታ ጥያቄዎችም እየተነሱ ነው።
የደርግ ከፍተኛ አመራሮችን ለመክሰስ ተቋቁሞ በነበረው ልዩ አቃቤ ሕግ ጽሕፈት ቤት፣ በኋላም በሥነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽን በአቃቤ ሕግነት ከዚያም በቀድሞው የኢትዮጵያ ጉምሩክ ባለሥልጣን የሕግ ክፍል ኃላፊ የነበሩት አቶ ዮሐንስ ወልደ ገብርኤልን በዚህ ጉዳይ ላይ አነጋግረናል።
አቶ ዮሐንስ፦ የእነዚህ የሙስና ድንጋጌዎች እንደ ማንኛውም የኢትዮጵያ የወንጀል ሕግ መታየታቸው ከቀረ ከሃምሳ ዓመት በላይ ሆኗቸዋል ብዬ ነው የማምነው። እነዚህ የሙስና ወንጀል ህግ ድንጋጌዎች በመጀመሪያ ደረጃ መደበኛው አቃቤ ሕግ፣ መደበኛው ፖሊስ የሚያስፈፅሟቸው አይደሉም።
የወንጀል ሕግ ድንጋጌዎች ምርመራ ፖሊስ ነው የሚያጣራው ከማንም ትእዛዝ አይቀበልም። በተሰጠው ስልጣን፣ በተሰጠው ኃላፊነት ጥቆማ ሲደርሰው ወይም በራሱ ክትትል ሲረዳ ምርመራ አጣርቶ ለአቃቤ ሕግ ይልካል። አቃቤ ሕግም እነዚህን ምርመራዎች ይዞ ወደ ፍርድ ቤት ያቀርባል። ፍርድ ቤትም እንደ ማንኛውም የወንጀል ድንጋጌ አይቶ፣ መዝኖ ውሳኔ ይሰጣል።
የሙስና የወንጀል ሕግ ድንጋጌዎች ላለፉት ሃምሳ ዓመታት፣ ከ1966 ዓ.ም ጀምሮ የመደበኛው አቃቤ ሕግ፣ የመደበኛው ፖሊስና የመደበኛው ፍርድ ቤት እጅ ውስጥ መሆናቸው ቀርቷል ብዬ አምናለሁ።
እንደ ቀድሞ አቃቤ ሕግ የምናገረው እነኚህ የሕግ ድንጋጌዎች መደበኛው ፖሊስ፣ መደበኛው አቃቤ ሕግና ፍርድ ቤት አይደለም ውሳኔ የሚሰጥባቸው። ይህ መሰረታዊ ጉዳይ በራሴ በምርምር የደረስኩበት ነው። በፊት በመርማሪ ኮሚስዮን ጊዜ እነ አክሊሉ ኃብተወልድ የተያዙት እኮ ሙስና ፈፀሙ ተብለው አይደል፤ እነሱ ከተያዙ በኋላ ምርመራ ተጀመረ።
ከዚያ በኋላ ግን ሂደቱ ተቋረጠና ወደ ፍርድ ሳይቀርቡ ቀሩ። እና የመንግሥት ኃላፊዎች በስልጣን ላይ በነበሩበት ወቅት ይሄንን ፈፀሙ፣ ይሄንን አደረጉ የሚባል የወንጀል ክስ ከእነ አክሊሉ ኃብተወልድ ጊዜ ጀምሮ ከመደበኛው የወንጀል ሕግ ሥርዓት ወጥቷል በሕግ ሳይሆን በተግባር። ይህ በደርግ ጊዜ ያው ነው፤ በኢህአዴግ ጊዜም ያው ነው፤ አሁንም ያው መሆኑን ነው የማውቀው።
አቶ ዮሐንስ፦ እነዚህ ወንጀሎች ከመደበኛው የፖሊስ ተግባርና ኃላፊነት፤ ከመደበኛው የአቃቤ ሕግ ተግባርና ኃላፊነት እንዲሁም ከመደበኛው የፍርድ ቤት ተግባርና ኃላፊነት ውጭ ባለ አካል ነው ውሳኔ የሚሰጥባቸው።
እኔ ያለፉትን አርባ ዓመታት ሁኔታዎች ስገመግም በብዙዎችም ተሳትፌያለሁ በፍፁም ተራው ፖሊስ ሄዶ፣ አጣርቶ ለአቃቤ ሕግ አቅርቦ፣ ፍርድ ቤትም ወስኖ የሚኬድበት ነገር አደለም።
ሲጀመርም እነዚህ ወንጀሎች ፖለቲካዊ የተደረጉ ወንጀሎች ናቸው፤ የፖለቲካ ተሿሚ የፖለቲካ ስልጣን ከፖለቲካ ስራዎች፣ ከመንግሥት ሥራዎች ጋር የተያያዙ በመሆናቸው ከፖለቲካ ጋር ግንኙነት ያላቸው የወንጀል ድርጊቶች ናቸው።
አቶ ዮሐንስ፡ በተመሳሳይ መንገድ ነው የምመለከተው፤ አንድ ከፍተኛ የመንግሥት ሥራ አስፈፃሚ አካላት ለምሳሌ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ክስ የማንሳት ስልጣን አለው፤ ጠቅላይ ሚነስትሩ አንድ የወንጀል ክስ፣ ከመደበኛ የወንጀል ጉዳይ ባሻገር፤ ክሱ ቢነሳ ተመራጭ ነው ብሎ ሊወስንና ለአቃቤ ሕግ ሊያስተላልፍ ይችላል።
ይሄ በወንጀለኛ የመቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕግ ያለ ነው። የወንጀል ክስ ባለቤት መንግሥት ነው። ስለዚህ መንግሥት ሲወስን ክሱን ማንሳት ይቻላል። ክሱን የሚያነሳው አቃቤ ሕግ ሲሆን ያቀረብከውን ክስ አንሳ ከተባለ በምንም ምክንያት ይሁን ይሄ የመንግሥት ውሳኔ ነው እንዲነሳ ማድረግ ይቻላል፤ ይሄም በሕጉ ላይ የተቀመጠ ነው።
በመንግሥት ውሳኔ እነዚህ፣ እነዚህ ሰዎች ይፈቱ ተብሎ ከተወሰነ፤ በፖለቲካዊ ምክንያት ይሁን ለሌላ፤ እነዚህን ሰዎች በወንጀል ክስ ከምንሄድ እና በሕግ አስፈርደን በፍትህ ሥርዓቱ ማግኘት ከምንችለው ውጤት ይልቅ ክሱ ቢነሳ ይሻላል ብሎ መንግሥት ካመነ ማድረግ ይችላል።
አቶ ዮሐንስ፦ ይቻላል በፖለቲካዊ ምክንያቶች ነገር ግን ከዚህ ውጭ አቃቤ ህግ በመግለጫው ሲሰጥ የነበረው ምክንያት ከመንግሥትን ውሳኔ ጋር ለመጣጣም የተደረገ ጥረት ነው። ነገሩ የአቃቤ ሕግ ተቋም ድክመትን ነው የሚያሳየው። ከመንግሥት እነ እከሌ ይፈቱ ተብሎ ከታዘዘ ይቻላል፤ ለውሳኔው ምክንያት በማስቀመጥ የግለሰቦቹ መለቀቅ ተገቢነትን ለማረጋገጥ መሞከር አይገባውም።
አቶ ዮሐንስ፦ የሰጠው ምክንያት በራስ ላይ የመፍረድ ያህል ነው። በቀላሉ መንግሥት በሰጠው አቅጣጫ ወይም አመራር ክሳቸው እንዲነሳ ተደርጓል ከሚል በስተቀር ሌላ ምክንያት ለመደርደር እውቀቱም፣ ችሎታውም አቅሙም ሊኖር አይገባም። የክሱ መቋረጥ ተገቢነትን ላብራራ ካለ እንዴት አድርገህ መዝገብ ከፈትክ? ምንድን ነው የማስረጃው ብቃት? ወደሚል ሊመጣ ነው።
መንግሥት እነዚህን ሰዎች አስሮ በፍርድ ሂደት አስፈርዶ፤ ፍትህን አስፍኖ ከማመጣው ውጤት ይልቅ እነዚህን ሰዎች በመልቀቅ የማመጣው ውጤት ይበልጣል ብሎ ሲያምን ሊወስን እንደሚችል በህግ የተቀመጠ ነው ብለዋል። ምናልባት ይሄ የመንግሥት ስልጣን፤ገደብ ውስጥ የሚወድቅበት ምክንያት አለ?
አቶ ዮሐንስ፦ገደብ የሌለው ስልጣን ነው፤ ለህዝብ ጥቅም ሲባል የሚል ነገር ግን አለው። ይሄ የእኛ አገር ሕግ ብቻ ሳይሆን በሌሎችም አገሮች አለ። የፍትህ ሥርዓትን የሚያሽመደምድ ነገርም አደለም።
ነገር ግን እጅግ ጥንቃቄ ባለው ሁኔታ የሚከናወን ነው። ጠቅላይ አቃቤ ሕግ ይህን ትዕዛዝ በሚቀበልበት ጊዜ እንደማንኛውም አሽከር ዝም ብሎ ተቀብሎ ይፈጽማል ማለት አይደለም። የአቃቤ ሕግ ተቋምን ሊያጠለሽ እና ተዓማኒነቱን ሊያሳጣው የሚችል ቆሻሻ ውሳኔ ከመንግሥት ሊመጣ ይችላል።
አቃቤ ህግ የሙያ ተቋም፤ ሕዝብን ወክሎ የሕዝብን ጥቅም የሚያስጠብቅ ነው። ስለዚህ ሥራው ሙያዊ መሆን መቻል አለበት። የዚህ ዓይነት ትዕዛዝ ተቀብሎ ተግባራዊ በሚያደርግበት ጊዜ የእሱ ምክር በጣም ጠቃሚ ነው። አቃቤ ህግ የፌደራል መንግሥትም ህጋዊ አማካሪ ነው። ቁመናው፣ ብቃቱ፣ አስተማማኝ ያልሆነ የአቃቤ ሕግ ተቋም የፖለቲከኞች ውሳኔ አስፈጻሚ ነው የሚሆነው።
የአቃቤ ሕግ ሙያ በጣም የተከበረ ነው። በሕዝብ ዘንድ መሳቂያ፣ መሳለቂያ የማያደርገውን ምክር ለመንግሥት ሰጥቶ ነው እንጂ እንዲህ ያለውን ውሳኔ መፈፀም ያለበት ዝም ብሎ ዘራፊውም ሌባውም ለሕዝብ ጥቅም እየተባለ ክሱ እንዲነሳ ከተደረገ የመጨረሻ ውርደቱ ለአቃቤ ሕግ ተቋም ነው። ተአማኒነቱን ያጣዋል።
የማን ክስ ነው የሚቋረጠው?እነማን ናቸው የሚለቀቁት? የሚለውስ? መንግሥት ክሶች እንዲቋረጡና ሰዎች እንዲለቀቁ የማድረግ ገደብ የሌለው ስልጣን ካለው፤ አቃቤ ሕግ በምን መልኩ ምክር ሊሰጥ፤ ምን ድረስ ተገቢላይሆኑ የሚችሉ ውሳኔዎችን አይሆንም የማለት፣ የማንገራገር ወይም የመቃወም ስልጣን አለው? በተለይም ከአገሩቱ የተቋማት ጥንካሬ አንፃር፤
አቶ ዮሐንስ፦ለመገዳደር ይችላል፤ ነገር ግን ጀርባ ያለው አቃቤ ሕግ ሲሾም፤ በሙያ፣ በእውቀቱ እና በችሎታው መንግሥትን መምራት የሚችል አቃቤ ሕግ ተቋም ሲኖር ነው።
ግልጽ የሆነ ማዕቀፍ ላይ ተመስርቶ የማይሰራ የአቃቤ ሕግ ተቋም ከሆነ ደግሞ ይሄ አሁን እንደሆነው ነው የሚሆነው። በዚህ ረገድ አንዱ እየተፈተነ ያለው የአቃቤ ሕግ ተቋም ነው። ስለዚህ የሰዎቹ አለቃቀቅ፣ የሰዎቹ ስብጥር፣ ምን አይነት ሰዎች ናቸው እየተፈቱ ያሉት የሚለው ጉራማይሌ ነገር ከተገኘ የአሰራር ችግር አለ ማለት ነው።
አሁን ለምሳሌ የፖለተካ ምህዳሩን ለማስፋት በሚል እና ለህዝብ ጥቅም ከተባለ በርግጥም የፖለቲካ ምህዳሩን የሚያሰፋው ምን አይነት ሰዎችን፣ ምን አይነት ፖለቲካዊ ክሶችን አቅርበናል? እነማንን ነው መልቀቅ የሚገባን? የሚሉት በደንብ መታየት አለባቸው።
አንድ ክስ የቴክኒክ ማስረጃ ክፍተት ከተገኘበት በመንግሥት ስልጣን ሳይሆን አቃቤ ሕግ በራሱ ስልጣን ክሱን እንዲቋረጥ ማድረግ ይችላል። ቴክኒካል የሆነ ማስረጃው በቂ ነው ወይስ አይደለም፣ ደካማ ነው ወይስ አይደለም የሚለው ጉዳይ የጠቅላይ አቃቤ ሕግ ስልጣን ነው።
ደካማ ክስ፣ አጓጉል ክስ፣ ባለበት ሁኔታ መወሰን ይገባው የነበረው አቃቤ ሕጉ እንጂ መንግሥት አይደለም፤ የመንግሥት ውሳኔ ለአቃቤ ህግ ደካማ ክሶች ሽፋን መሆን የለበትም። አቃቤ ህግ በቂና አሳማኝ ባልሆነ ማስረጃ ክስ መመስረት የለበትም።
ብዙዎች ውሳኔ ማሰጠት የማይችሉ ደካማ ክሶችን ፍርድ ቤት እያቀረቡ፤ ነገር ግን መንግሥት ለህዝብ ጥቅም ብሎ የሚያቋርጣቸው ናቸው። የመንግሥት ትኩረት መሆን የነበረበት ግን በደንብ ለፍርድ ሊቀርቡ፣ ሊፈረዱ የሚችሉ ጉዳዮችን ተመልክቶ ለህዝብ ጥቅም ነው ብሎ ካመነ መወሰን ነበር።
አቶ ዮሐንስ፦ ማመን አይደለም፤ እገምታለሁ ምክንያቱም መዝገቡን ስላላየሁ እንደዛ ብዬ እንደ ቀድሞ አቃቤ ሕግ አፌን ሞልቼ ልናገር አልችልም። ነገር ግን መንግሥት ለህዝብ ጥቅም ብሎ እንዲነሱ የሚያደርጋቸው በጣም የተሟላ መረጃ ባላቸውና በማያጠራጥር ሁኔታ ፍርድ ቤት ፍርድ ሊያሳርፍባቸው የሚችሉ ጉዳዮች መሆን አለባቸው፤ በተረፈ ግን እነዚህ 63 ክሶች በእኔ እምነት ብዙዎቹ የመንግሥት ውሳኔ ሊያርፍባቸው ይገባል ብዬ አላምንም።
አብዛኞቹን ምናልባት አቃቤ ሕግ አስቀድሞ እንደ ክስም አድርጎ ሊያቀርባቸው የማይገቡ የነበሩ ናቸው የሚዲያ ሪፖርቶች ስሰማ፤ አሁን ለምሳሌ ተመሳሳይ ሊቀርቡ የማይገቡ ክሶች በፍርድ ቤት ሂደት ላይ አሉ። ነገር ግን እነዚህ ክሶች በዚህኛው የክስ መቋረጥ ውሳኔ ውስጥ አልተካተቱም።
ይሄን ያህል ቁጥር ያለው ተከሳሽ በመንግሥት ውሳኔ ይስተናገዳል ብዬ አላስብም፤ አብዛኞቹ ጉዳዮች አቃቤ ሕግ ዝም ብሎ አድፈንፍኖ ያቀረባቸው ናቸው ብዬ እገምታለሁ። እና አሁን መንግሥት ይህንን ውሳኔ ሲሰጥ በዚያ ውስጥ ተካተው እንዲስተናገዱ አደረጉ ብዬ ነው የማስበው፤ አቃቤ ሕግ መስሪያ ቤት አለ ብዬ አላምንም ከ1966 ዓ.ም ጀምሮ።
Next Postቢያንስ የቀጠሮ ለቅሶ እንኳን በየአካባቢው እንዲደረግላቸው ተጠየቀ፡፡ (አሻራ ጥር 9፣ 2013 ዓ.ም) በመተከል በጫካ በመንግስት ትዕዛዝ የተቀበሩ ንፁሃን ቢያንስ በየአካባቢው የቀጠሮ ለቅሶ…
ዛሬ ላይ ፍትህ ” ለእገሌ የሚል” እና “እኔም እገሌ ነኝ” የሚሉ ጸረ ፍትህ መፈክሮች በስፋት መስማት ተለምዷል። ፍትህ አንገብጋቢና የህዝብ ሁሉ ምኞት ቢሆንም፣ በአብዛኛው ፍትህ ሲጠየቅ የሚሰማው በጎሳ፣ በዘር፣ በቡድን፣ በትስስር ወይም በተመሳሳይ የፖለቲካ ስሜት ውስጥ በተቋጠረ ውል መነሻነት መሆኑ ያሳዝናል። የሚተየቀውንም ፍትህ ፍትሃዊ አያደርገውም። ፍትህ ፍትሃዊ ጥያቄ የሚሆነው ለሁሉም እኩል ሲሆን ነው። ህግ ለገዳይም፣ ለሟችም እኩል ስትፈርድ ፍትህ ታበራለች። ከዚህ ውጭ ፍትህ አንዱ ወገን ላይ ብቻ እንድታበራ ሲተየቀ፣ ወይም ልከማስገደድ ሲሞከር ፍትህ ሌሎች ላይ ብርሃኗን ታጠፋለች። ይህ ሊደገፍ አይገባም።
<p>ቢቻል ቢቻል አንድም እስረኛ ባይኖር፣ በሰላምን በሃሳ ልዩነት ወደ ምርጫ መግባት ቢቻል ደግ ነበር። መታደል ነበር። ግና በተጠናወተን የጎሳ ፖለቲካ ሳቢያ ሁለት ዓይነት ፍትህ ፈልጊዎች አሉን። አንደናዎቹ የታረዱ፣ የተጨፈጨፉ፣ ንብረታቸው የተዘረፈና የወደመባቸው፣ ሜዳ ላይ የፈሰሱ፤ በሌላ ወገን የገደሉ፣ ያረዱ፣ ይሳገደሉና ያሳረዱ ወይም መዋቅሩን የዘረጉ፣ የዘረፉና ያፈናቀሉ። እንግዲህ ” ፍትህ ለእነ እገሌ ወይም እኔ እነ እገሌን ነኝ ” ሲባል ” የትኞቹን?” የሚል ጥያቄ ሲነሳ “አልሰማሁም” አላየሁም ማለት አይቻልም። ይህ አጠቃላይ ሃሳብ ነው። አራጁን ህግ ሲፈልገው ” እኔ ጌታቸው አሰፋ ነኝ” የሚሉና እነ ዶክተር አምባቸውን ያስበላን እብድ ” እኔ አሳምነው ነኝ” የሚሉ ፍትህ ጠያቂዎች ባሉበት አገር ስለየትኛው ፍትህ እንደሚወራ ማሰብ በራሱ ህመም ይሆናል። የአማራውን ክልል ሾተላዮች ሌላ ጊዜ አነሳለሁ ፤ በዚህ መነሻ እስኪ ወደ ኦሮሚያ እናምራ !!
ኦነግ ምርጫ ኖረም አልኖረም ራሱን ከቀውስ ለይቶ እንደማያውቅ ይነገራል። በርካታ ጊዜ ሲከፋፈል ኖሯል። አሁንም ይህ በሽታው ሳይለቀው እንዲሁ ተከፍሏል። አቶ ዳውድ ኢብሳ ኦነግና ሲረከቡ መሃል ሆነው ምርጫ በማስደረግ ድርጅቱን አንድ ሆኖ በጉባኤ ለሚመረጥ እንዲያስረክቡ ቢሆንምክ ኤርትራ ከገቡ በሁዋላ ሁሉንም ትተውት ቆዩ።
በኤርትራ በረሃ በርካታ የተፈጸሙና አቶ ዳውድን ህግ ፊት ሊያቀርቡ የሚገባቸው ጉዳዮች እንዳሉ ቢነገሩም፣ ደርጅርቱን ማቆየታቸው በራሱ እንደ አንድ ጠንካራ ጎን መታየት እንደሚገባው የሚያምኑም አሉ።
አቶ ዳውድ ኤርትራ በረሃ በነበሩበት ወቅት እንደተባለው ድርጅቱን አስማምቶ ማእከላዊ አመራር በመስጠት አልተሳካላቸውም። ኦነግ አራት ሆነ። ዳውድ፣ ገላሳ ዲልቦ፣ አባ ነጋና ጀነራል ከማል ገልቹ የሚመሩዋቸው አራት የኦነግ አካላቶች ለየብቻ መዳከር ጀመሩ። ” ኦነግ ” የሚለውን ብራንድና መለያ በመያዝ ከስሙ ጫፍ ላይ ቅጥያ በማድረግ ሁሉም ራሳቸውን የኦነግ ዓላማ አስፈጻሚ አድርገው በየግል ከነፉ።
በመካከሉ መከፋፈሉ አግባብ እንዳልሆነ ታምኖበት ሰፊ ውይይትና ድርደር ከተደረገ በሁዋላ ሁሉእም ወደ አንድ ተመልሰው አብረው እንዲሰሩ የሚያስችል ስምምነት ላይ ከተደረሰና ሰነድ ተዘጋጅቶ ለፊርማ ከቀረበ በሁዋላ የእርቅ ውህደቱን አቶ ዳውድ በመጨረሻ ሰዓት እንደገፉት በተለያዩ አጋጣሚዎች ሲገለጽ የኖረ እውነት ነው። እሳቸውም በወጉ ተጠይቀው ይህን ጉዳይ ሲያስተባብሉ አልተሰማም።
በተስፋ መቁረጥ ይመስላል እነ አቶ ሌንጮ ለታና ዶክተር ዲማ ነገዎ ከገላሳ ዲልቦ ኦነግ ራሳቸውን አግልለው ሌላ ድርጅት በምቋቋም ከሌሎች በተለይም ከግንቦት ሰባት ጋር ለምሰራት ውህደት ፈጸሙ። በዚህ አካሄድ ሲያዘግሙ ከቆዩ በሁዋላ ለውጡ በአዲስ አበባ እውን ሆነ። የእነ አቶ ሌንጮ ድርጅት ግንቦት ሰባትን ዞር በል ብሎ ጥሎት አዲስ አበባ ገባ። ከግንቦት ሰባት ጋር ተፋታ።
እንደ እነ አቶ ሌንጮ ሁሉ አቶ ዳውድም አዲስ አበባ ገቡ። ሰራዊታቸውን በትግራይ በኩል ቀይ ወጥ ተጋብዞ እንዲገባ ከነ ስብሃት ነጋ ጋር አመቻችተው ነበርና በተያዘው እቅድ መሰረት ሆነ። ህዝብ የኦሮሞ ፓርቲዎች አንድ ሆነው ይታገላሉ የሚል የቆየ ተስፋ ስለነበረው ተስፋውን በየመድረኩ ያስተጋባ ጀመር። ይህንኑ ተከትሎ እቶ ዳውድ የሚመሩት ኦነግ ከኦፌኮና ጀነራል ከማል ከሚመሩት ኦነግ ጋር አብሮ ለመስራት ተስማማ። የቆየም ቢሆን ደግ የተባለ ውሳኔ ቢሆንም ሌሎች የኦሮሞ ድርጅቶችን ማግለሉ ቅሬታን ፈጠረ። ቆይት ብሎ ከማል ገልቾ ተነስተው እነ ጃዋርን ሳይቀር በአምባ ገንነት ከሰሱ።
ዳውድ ኢብሳ ከኦነግ ሸኔ ጋር ተናበው እነደሚሰሩ በገደምዳሜ፣ አንዳንዴም በፓርቲዎች መድረክ በይፋ ይነገር ጀመር። ቆይቶ ግን የአቶ ዳውድ ኢብሳ ምክትል ዳውድ የሚመሩት ድርጅት ከስራ አስፈሳሚውና ምክር ቤቱ ፍላጎት ውጪ ከኦነግ ሸኔ ጋር ግንኙነት እንዳላቸው ይፋ አደረገ። በዚህ የልዩነት ሂሳብ መሰረት በማስጠንቀቂያ ዳውድን አገደ። እሳቸው የሚመሩት ድርጅት ዳውድ ኢብሳ ከትህነግ ጋር ግንኙነት እንዳላቸው ጠቅሶ በውቅቱ ከታች ያለውን መግለጫ አወጣ ሊንኩን ተጭነው የኦሮምኛና አማርኛ ትርጉም መግለጫውን ያንብቡ ከታች ያለው ከመግለጫው የተወሰደ ነው
አቶ ዳውድ ኢብሳ ከድርጅቱ እውቅና ውጪ የኦሮሞን ህዝብ ሲወጉ፣ ሲገሉ እንዲሁም ሲያሰቃዩ ሲገሉ ከነበሩ ክፍሎች / ትህነግ/ ጋር የጎንዮሽ ግንኙነት ሲያደርጉ መቆየታቸው የኦሮሞን ህዝብ እንዳስቀየመ ኦነግ አስታወቀ። በአደራ ለስድስት ወር የተሰጣቸውን ጊዜ በአግባቡ ከመጠቀም ይልቅ ላለፉት ሃያ ሶስት ዓመታት ድርጅቱን ከማይወጣው ቀውስ ውስጥ እንደከተቱ ጠቅሶ ድርጅቱ እዳሰናበታቸው ይፋ አደረገ።
ዳውድ ኢብሳ ስልጣን ከያዙ በሁዋላ ሶስት የድርጅቱ አንኳር ሃይሎች ተለይተው እንዲወጡ ምክንያት መሆናቸው በአሉታዊ መልኩ ታይቶ ለድርጅቱ ” እውር መሆን” እንደ ዋና ምክንያት በመግለጫው ተመልክቷል። እነ አቶ ሌንጮ፣ እነ አቶ ገላሳ ዲልቦ፣ እነ ጀነራል ከማል ገልቹ ድርጅቱን ሲለዩ ዋና ዋና የሚባሉትን መስራቾች ይዘው በመውጣታቸው ድርጅቱ ከቀን ወደ ቀን እየተንኮታኮተ ሄዷል።
ኦነግን ለሁለት አስርት ዓመታት ሲመሩ የነበሩት ዳውድ ኢብሳ የወቅቱ ስራ አስፈሳሚ በአደራ ለስድስት ወር በሰጣቸው ጊዜያዊ ሃላፊነት መሰረት አስፈላጊውን ስብሰባ አካሂደው ድርጅቱ ከገባበት ቀውስ ከማላቀቅ ይልቅ ኤርትራ ውስጥ ከትመው ይህ ነው የማይባል በደል ሲፈጽሙ እንደኖሩ በተደጋጋሚ ሲገለጽ ነበር። በርካታ ወንጀሎች እንደተፈጸመም ሰላባ ነን ያሉ ሲናገሩ ቆይተዋል።
ከሁሉም በላይ ግን በመግለጫው ከተጠቀሰው ሃሳብ ሰፊ መነጋገሪያ የሆነው ዳውድ ኢብሳ አዲስ አበባ ከገቡ በሁዋላ ጀመሩት የተባለው የጎንዮሽ ግንኙነት ነው። ቃል በቃል አይጠቅስ እንጂ መግለጫው የኦሮሞን ሕዝብና ኦነግን ሲወጉ፣ ሲያሰቃዩ፣ ሲያስሩና ሲገሉ ከነበሩ ወገኖች ጋር አቶ ዳውድ ከስራ አስፈጻሚውም ሆን ከድርጅቱ መርህ ውጪ ግንኙነት መፈጠራቸው ተወግዟል። አቶ ዳውድ ህትህነግ ጋር መገናነታቸውን ስም ጠቅሶ ባይኮንንም መግለቻው ይህ የአቶ ዳውድ ተግባር የኦሮሞን ህዝብ አሳዝኗል። አንገትም አስደፍቷል።
የኦነግ ሸኔ ምክትል ሊቀመንበር አስቸኳይ ስብሰባ ጠሩ – የዳውድ ኢብሳ የመሪነት እጣፈንታ ሊያከትም? በሚል ርዕስ ቀደም ሲል አቶ አራርሳ ቢቂላን በመጠቅስ የድርጅቱ መካከል ያለው ግንኙነት አንዱ ሌላውን እስከማባረር የዘለበትን አግባብ ሃላፊኦውችን በመጥቀስ ተዘግቧል።
እንዲህ ሲነከባለል የቆየው የኦነግ ሸኔ ችግር በርካቶች እንደሚሉት ሚዲያዎችም የሚሸፋፍኑትና አንድ ወገን ደግፈው ሲከላከሉት የቆየ ጉዳይ ነው። አቶ ዳውድ አዲስ አበባ በገቡ ማግስት ጀምሮ ጠቅላላ ጉቤ እንዲያደርጉ የሚወተውቱ የበታች አመራሮች ነበር። ድርጅቱ የኦሮሞን ሕዝብ እወክላለሁ እንደማለቱ የስራ አስፈጻሚው ስብጥር ቅሬታ የሚነሳበትም እንደነበር ቅሬታ አቅራቢዎች ያነሳሉ። አቶ ዳውድ ግን ለዚህ ምላሽ የሰጡ አይመልም። ያም ሆኖ ግን በራሱ ጊዜ ክፍፍሉ ሲፈነዳ ምርጫ ቦርድ ጋር በደረሰ የባለቤትነት ጥያቄ ሳቢያ ጉባኤ እንዲያካሂዱ ታዟል።
ጉቤውን ለማካሄድ የአቶ አራርሳ ወገን ሲስማማ አቶ ዳውድ ለምን እንዳልተቀበሉት ግልጽ አይደለም። ወይም እሳቸው ራሳቸው ግልጽ አላደረጉትም። አቶ ዳውድ የጤና ችግር ያለባቸው፣ ሰፊ ክልል ላይ የሚነቃነቅ ፓርቲ ለመምራት የድሜም ጫናም ያለባቸውና በአስተዳደርም ክፍተት ስላለባቸው ድርጅቱ አዲስ አበባ ሲገባ በክብር ለተተኪ ወጣቶች አስረክበው ታሪክ ሊሰሩ ይገባ እንደነበር በቅርብ የሚያውቋቸው ምክር እንደለገሱ ሳይቀር ለዝግጅት ክፍላችን ተናግረዋል።
ሁሉም ሳይሆን በኦሮሚያ ተፎካካሪ ሊሆን ይችላል የተባለው ኦነግ እንደለመደበት ባለመስማማት ቀጥሏል፣ በጠረጴዛ ዙሪያ ተቀምጦ ችግሩን ሊፈታ ባለመቻሉ ከምርጫው ለመሰናበት አፋፍ ላይ መሆኑ አንደኛው ክፋይ ሲናገር፣ አቶ ዳውድ አባሎቻቸው በመታሰራቸው ለምርጫ የሚያቀርቡት እጩ እንደሌላቸው መግለጻቸውን ኢትዮ ኤፍ ኤም ተናግሯል። የታሰሩት አባላት ጠመንጃ ካነሳው ሃይል ጋር ግንኙነት ያላቸውና የተያዙ ናቸው ስለመባሉ በዜናው የትብራራ ነገር የለም።
አቶ ዳውድ አባሎቻቸው መታሰራቸውን ብልጽግና ላይ ጣታቸውን ቀስረው ሲናገሩ አባላትን ከማስመዘገብና ወደ ውድድር ከመግባታቸው በፊት በድርጅታቸው ውስጥ ያለውን የመከፈል ጣጣ ለምን መፍታት እንዳልተቻለም አላብራሩምልል። ከሳቸው ይልቅ ሌላኛው ወገን “አቶ ዳውድ መፍትሄ የሚባሉትን ሁሉ ዘግተዋል” ሲል ችግሩን ወደ እሳቸው ያዞራል። እንደውም ጠቅላላ ጉቤኤ አድርጎ ችግሩን ለመፍታት አቶ ዳውድ ፍላጎት እንደሌላቸው የሚጠቁመው ሌላኛው ወገን የምርጫ መሳተፉ ጉዳይ እንዳከተመ ይሰማዋል። ጉባኤ ማካሄድ ለአቶ ዳውድ ለምን ዳገት እንደሆነባችውን ሊገባው እንዳልቻለ ይናገራል። ያም ሆን ይህ የኦነግ ወይም ኦነግ ሸኔ ጉዳይ ለጊዜው እዚህ ላይ ደርሷል።
ኦፌኮ ሌላው የብልጽግና ተፎካካሪ ቢሆንም አባልቱ በተለይም አቶ ጃዋርና አቶ በቀለ ገርባ መታሰራቸው ምርጫውን ለመሳተፍ እንደሚያዳግተው አስታውቋል። ያም ሆኖ ግን ምርጫውን አልሳተፍም አላለም። አባላቱ በረሃብ አድማ ላይ መሆናቸውና ህይወታቸው አንድ ነገር ቢሆን በታሪክ እንደሚያስጠይቅ የገለጸው ኦፌኮ ያለ አንዳች ቅድመ ሁኔታ እንዲፈቱ አሳስቧል። ይሁን እንጂ ሰዎቹ ስለታሰሩበት ጉዳይና ስለተጎጂዎች የፍትህ መብት በተደጋጋሚ መግለጫ ሲያወጣ ያለው ነገር የለም።
ምዕራብ ሸዋ በተለይም አምቦና አካባቢው ላይ ታላቅ ስም የተለከሉት ፕሮፌሰር መረራ የትንታጉ አርቲስት ሃጫሉ አስከሬን የተንከራተተበትና ከቤተሰቦቹ ፈቃድ ውጪ ተነጥቆ ላለተፈለገ ተግባር እንዲውል ሲደረግ ምንም አለማለታቸው አግባብ እንዳልሆነ በርካቶች ተችተዋቸዋል። ተደጋጋሚ የግድያ ማስፈራሪያ ሲደርሰው የነበረው አርቲስት ሃጫሉ መገደሉን ተከትሎ በሻሸመኔ፣ በመቂ፣ በዝዋይ፣ በአርሲ… የማህበራዊ ሚዲያ ጥሪን ተከትሎ የተፈጸመው ወንጀል ማን ከጀርባ ሆኖ እንዳቀጣጠለው፣ አዲስ አበባ ላይ የተሞከረውና የከሸፈው የርስ በርስ ግጭት የማን ስሌት እንደሆነ ኢፌኮ ዛሬ ድረስ ግልጽ አውጥቶ አቋሙን አላሰማም።
በርካታ የኦሮሞ ልጆችን ጨምሮ የሞቱበት፣ ከሞትም በላይ ገድያው አሰቃቂነቱ አነጋገሪ በሆነበት፣ ነፈሰጡር ጨምሮ ልጅ አባቱ ፊቱ ሲገደል እንዲያይ የተደረገበት አግባ እንደነበር፣ ከፍተኛ ንብረት መውደሙና በርካቶች መፈናቀላቸው እየታወቀ ኦፌኮ ፍትህ ሲጠይቅ ይህንን ጉዳይ እንዴት አይቶት እንደሆነ የጠየቁ ሚዲያዎችም የሉም። ፍትህ ተጓድሎ ሊጠየቅ እንደማይገባ የሚያምኑ እንደሚሉት ያለ አግባብ የታሰሩ ካሉ እንዲፈቱ፣ በጉዳዩ እጃቸው ያለበት ደግሞ በህግ እንዲጠየቁ ማድረግ ህጋዊ አካሄድ በመሆኑ ኦፌኮ እይታውን አጥርቶ ወደ ምርጫ ቢገባ እንደሚሻለው ይመክራሉ።
ሲጀመር ኦፌኮ በምያታወቅበት የማክረር ፖለቲካ ገብቶ እሱ ባዘጋጀው መድረክ ላይ ” አማራ ያገባችሁ ፍቱ” የሚል መመሪያ ሲሰጥ የሰሙ በርካቶች አዝነዋል። ምን አልባትም ኦፌኮ ከዚያ በሁዋላ ብዙ ነገሩን እንዳጣ ግምታቸውን የሚያስቀምጡ ጥቂት አይደሉም። ይህ ሁሉ ቀርቶ የታሰሩት ቁልፍ የኦፌኮ አመራሮች ስለምን ፍርድ ቤት እምነት ክህደት ፈጽመው የፍርድ ሂደታቸውን ከማፋጠን ይልቅ እንዲጓተት ያድርጋሉ የሚለው ጥያቄ የህግ ባለሙያዎች ዘንዳ በስፋት መነጋገሪያ ሆኗል። ጉዳዩ ከአገር ውጭም ባሉ ዲፕሎማቶች ዘንድ ተመሳሳይ ሆኗል።
መንግስት የህግ አግባቡ ካላለቀ ጣልቃ መግባት እንደማይችል በግልጽ ተናግሯል። ከዛሬ ወር በፊት በፊት እምነት ክህደት ምህላ ቢያደርጉ ኖሮ ዛሬ በዋስ ወይም በክሱ ጭብጥ ላይ የሚደረገው ክርከር ብዙ ርቀት ሊሄድ ይችል እንደነበር አሁንም ባለሙያዎች ያናገራል። በተደጋጋሚ በማይሆኑ ምክንያቶች ክስን የማዘግየት አካሄድ ሲስተዋል እንደነበር የገለጹት የህግ ባለሙያዎች በዚህ አግባብ ስህተት እንደተሰራ ያምናሉ።
ምንም ተባለ ምን በኦሮሚያ ምርጫውን ከሚገጥሙት ጋር ተፎካክሮ ለማሸነፍ ስራ የጀመረው ብልጽግና ብቁ ተፎካካሪዎች ይኖሩታል አይኖሩትም የሚለው ጉዳይ ውሎ አድሮ የሚታይ ቢሆንም ምርጫው ሊረበሽ ይችላል የሚል ስጋት ያላቸው ሃይሎች ድምጽ እየተሰማ ነው።
ብልጽግና ግን የምርጫ አፈጻጸሙን አስመልክቶ መንግስት ያለ ችግር እንዲከናወን ጊዜያዊ የምርቻ ጉዳዮችን የሚያዩ ችሎቶች፣ ፖሊስና ልዩ የጸጥታ መዋቅር፣ ከሁሉም በላይ አስተማማኝ ኔትዎርክ እንዳለው እየገለጸ ነው።
ኬንያ ውስጥ ሊካሄድ የታቀደው የመጭው ምርጫ ዝግጅት በድምፅ መስጫ መሣሪያዎች ጉዳይ ላይ በተነሣው ውዝግብ ምክንያት ሊዘገይ እንደሚችል የሃገሪቱ የምርጫ ኮሚሽን አስታውቋል።
“እኔ ምናልባትም እዚህ ያጣሁትን በሌሎች የንግድ ድርጅቶቼ አካክሰው ይሆናል፤ ግን አንዲት ነገር የነበረችውና እርሷንም በአንድ ቀን ያጣ ስንት አለ። የአንዳንዶቹን ስትሰማ ሰቅጣጭ ነው፤ በሌሊት ልብስና በነጠላ ጫማ፥ መቀየሪያ ልብስ እንኳን ሳይዙ ወጥተው በየሰው ቤት የቀሩ አሉ።”
በዘመናዊው ዓለም የኢትዮጵያ ስም በበጎ እንዲነሳ ካደረጉ ሰዎች መካከል ኃይሌ ገብረሥላሴ በቀዳሚነት የሚጠቀስ ሰው ነው። ኃይሌ በአገሪቱ ውስጥ ከህጻን እስከ አዋቂ የሚታወቅና ስሙ ዘወትር የሚነሳ ድንቅ አትሌት ነው።
ኃይሌ በሩጫው መስክ የአገሩን ገጽታ በታላላቅ የዓለም መድረኮች ላይ በአውንታዊ መልኩ ሲያስነሳና ሲያስወድስ ቀይቶ ጎን ለጎንም በተለያዩ የኢንቨሰትመንት ዘርፎች ላይ በመሰማራት በጥረቱ ያገኘውን ሐብት አፍስሶ ለእራሱና ለወገኖቹ ጠቃሚ የሆኑ ምጣኔ ሃብታዊ ተግባራትን ሲያከናውን ቆይቷል።
ከሳምንታት በፊት በአንዳንድ የኦሮሚያ ክልል አካባቢዎች ተከስቶ የነበረው አለመረጋጋት ለበርካታ ሰዎች ህይወት መጥፋት ምክንያት መሆኑ ይታወሳል። ከዚህ ባሻገርም በርካታ ተቋማትና መኖሪያ ቤቶች ላይ በተፈጸመው ጥቃትም ከፍተኛ ውድመት መድረሱም ተገልጿል።
በተለይ በሻሸመኔና በባቱ ከተሞች ውስጥ በተፈጸመው ጥቃት በንብረት ላይ የደረሰው ውድመት ከፍተኛ መሆኑን ቢቢሲ ያናገራቸው የከተማዋ ነዋሪዎችና ባለንብረቶች እማኝነታቸውን ሰጥተዋል።
በእነዚህ ከተሞች ከወደሙ ንብረቶች መካከል በኢትዮጵያ ብቻ ሳይሆን በዓለማችን የሩጫ ታሪክ ውስጥ ስማቸው ከሚጠቀሱ ጥቂት ብርቅዬ አትሌቶች መካከል አንዱ የሆነው የኃይሌ ገብረሥላሴ ሁለት ትልልቅ ሆቴሎች ይገኙበታል።
ኃይሌ ገብረሥላሴ በከተሞቹ ውስጥ የአገር ውስጥም ሆነ የውጪ እንግዶችን ከሚያስተናግዱ ደረጃቸውን የጠበቁ ጥቂት ሆቴሎች መካከል ቀዳሚ በሆናቸው በሁለቱ ሆቴሎቹ የደረሰው ውድመት በገንዘብ ቢሰላ ከሁለት መቶ ሚሊዮን ብር ሊበለጥ እንደሚችል ለቢቢሲ ግምቱን ገልጿል።
“ትክክለኛ ቁጥሩን አላወቅንም፤ እስከ 290 ሚሊዮን [ሊደርስ ይችላል]። እንዲሁ ከሁለት መቶ ሚሊዮን ብር በላይ ብለን ነው የያዝነው” የሚለው ኃይሌ ስሌቱ ሲሰራ የወደሙ ወይንም የጠፉ ዕቀዎችን ለመመልሰ ቢሞከር ዛሬ ገበያው ላይ ባላቸው ዋጋ መሰረት መሆኑን ይገልፃል።
“ሻሸመኔ የነበረው ሆቴላችን ባለሦስት ኮከብ ነው፤ እርሱ ሙሉ በሙሉ በሚባል ደረጃ ወድሟል። በጣም ብዙ የለፋንበት ቤት ነበር” ይላል ኃይሌ የእርሱ ንብረት በሆኑ አገልግሎት ሰጪ ተቋማት ላይ የደረሱትን ጉዳቶች ለቢቢሲ ሲዘረዝር።
“የዝዋዩ ሪዞርት ደግሞ . . . እንዲያውም ዝም ብሎ ቀፎው ቆሟል፤ መስታወቶቹ ረግፈዋል፤ ስፓው ተቃጥሏል፤ የአካል ብቃት ማዕከሉ ተቃጥሏል። ግምጃ ቤቱ፣ የልብስ ማጠቢያ ክፍሉ፣ የምግብ ማብሰያ ክፍሉ በሙሉ ተቃጥለዋል። እንግዳ መቀበያ ክፍሉን ጨምሮ አንዳንዶቹ ደግሞ ተርፈዋል፤ ግን ብዙዎቹ ዕቃዎች ተዘርፈዋል።”
“የሻሸመኔውን ሆቴል የምንሰራው ከሆነ እንደገና ከመሬቱ ጀመረን ቆፍረን ነው የምንሰራው። የዝዋዩን እንኳ ማደስ ይቻላል፤ በአንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ ወደሥራ መመለስ ይቻላል” ሲል ግምቱን ይናገራል።
ሥራቸውን ያጡት እነዚህ ግለሰቦች በከተሞቹ በሚገኙ ሌሎች ሆቴሎችና ሪዞርቶች ተቀጥረው እንዳይሰሩ እንኳ እነርሱን ሊቀጥሩ የሚችሉ ተመሳሳይ ተቋማት በአብዛኛው የጉዳት ሰለባ ሆነዋል እንደሆኑ ይናገራል ኃይሌ።
“ይህ ትልቅ ቀውስ ነው፤ በአገሪቱ የሥራ አጡ ቁጥር በበዛበትና ብዙ ወጣቶች ሥራ በሌላቸው በአሁኑ ጊዜ ተጨማሪ ሥራ አጥ መፍጠር ነው” የሚለው ኃይሌ፤ በሌሎች ተቋማትም ላይ በደረሰው ተመሳሳይ ጉዳት የእንጀራ ገመዳቸው የተበጠሰ ወይንም የሳሳ ግለሰቦች ቁጥር ሲታሰብ ችግሩን ይበልጡኑ ያገዝፈዋል ሲል ያስረዳል።
ኃይሌ በሻሸመኔ እና ዝዋይ ከተሞች እንዲሁም በሌሎች የኦሮሚያ አካባቢዎች በንግድና በአገልግሎት ሰጪ ተቋማት ላይ የደረሱት ጥቃቶች የሥራ መቋረጥን ማስከተላቸው በመንግሥትን በግብር የሚሰበሰብን ዳጎስ ያለ ገቢ ከማሳጣታቸው ባሻገር ሌሎች መዋዕለ ነዋያቸውን ለማፍሰስ ለሚያስቡ ባለሐብቶች የማስጠንቀቂያ ደወል የሚያሰሙ ናቸው ይላል።
“ሌላው [ጥያቄ] የሚቀጥለው ባለሐብት የተቃጠለች ከተማ እያየ ምን ዓይነት ተነሳሽነት ኖሮት ገንዘቡን ያፈሳል? የሚለው ነው። ፋብሪካዎች ተቃጥለዋል፤ ሆቴሎች ተቃጥለዋል፤ ሕንፃዎች ተቃጥለዋል፤ የንግድ ተቋማት ተቃጥለዋል፤ የአበባ እርሻ. . . ብዙ ነገሮች ተቃጥለዋል። [. . . ] እንደአገር አጥተነዋል የምለው እርሱንም ነው።”
“ብዙ ሠራተኞች ከሥራ ውጪ ሆነዋል፤ መንግሥት ቶሎ መልስ እንዲሰጥ እንፈልጋለን፤ እየተነጋገርንም ነው” ይላል። “ብዙ ሰዎች አልቀሰዋል፤ አርባ ስምንትና ሃምሳ ዓመት የለፉበትን ሥራቸውን ያጡ ሰዎች እንባቸውን አፍስሰዋል፤ እነርሱም ፍትሕ ይፈልጋሉ።”
ምላሹ ያለው በዋናነት በመንግሥት እጅ ነው ሲል አጥብቆ የሚከራከረው ኃይሌ ነገሮች እንዲስተካከሉ ከተፈለገ “ፍትሕና ለወደፊቱ ዳግም ተመሳሳይ ጥቃቶች እንደማይደርሱ ዋስትና ያሻል” ይላል።
ከዚህ ባሻገር የሚጠብቀው ዋስትና ግን ከመንግሥትም ብቻም ሳይሆን ከሕዝብም ጭምር መምጣት አለበት ባይ ነው ኃይሌ፤ ላንጋኖ አካባቢ ጥቃት ለማድረስ የተደረገ ሙከራ በአካባቢው ነዋሪዎችና ሠራተኞች መክሸፉን በማውሳት በሌሎችም ስፍራዎች ተመሳሳይ ነገር ሊኖር ይገባ እንደነበር ይናገራል።
በቅርቡ በአዳማ በሚከፍተው አዲስ ሆቴሌ በባቱ እና በሻሸመኔ ጥቃቶች ሥራቸውን ያጡና መኖሪያቸውን መቀየር የሚችሉ የተወሰኑ ሰዎችን ለመቅጠር መታሰቡን የሚናገረው ኃይሌ፤ የሰሞኑን መሪር ዜናዎች ግን በጥቅሉ በአገሩ ላይ ያለውን ተስፋ እንዳላሳጡት ይለፃል፦
በየዓመቱ 2 ሚሊዮን ሰዎች የሚሳተፉበት የሐጅ ሥነ ሥርዓት ዘንድሮ በ10ሺ ሰዎች ብቻ እንደሚፈፀም ሳዑዲአረቢያ አስታወቀች፡፡ ሳኡዲ አረቢያ መንፈሳዊ ተጓዦች ወደ...
ለሁለት ቀናት ይፋዊ ጉብኝት ለማድረግ ትናንት ካይሮ የገቡት የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ከግብጹ ፕሬዚዳንት አብዱልፈታህ አል ሲሲ ጋር መክረዋል።
በግድቡ ዙሪያ ባደረጉት ውይይትም የሃገራቱን የመልማት ፍላጎት ባከበረ መልኩ በአዲስ መንፈስ በጋራ ለመስራት መስማማታቸውን የግብጽ ፕሬዚዳንታዊ ጽህፈት ቃል አቀባይ ባሳም ራዲ ተናግረዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ በዑጋንዳ ቆይታቸው ዑጋንዳ ለአፍሪካ እና ለዑጋንዳ መልካም ስራ ለሰሩ ሰዎች የምታበረክተውን ሜዳሊያ ከፕሬዚዳንት ዮዌሪ ሙሴቬኒ እጅ ተቀብለዋል።
ቤልጂየም በተፈጥሯዊው ቤኔሊስ ውስጥ በሰሜናዊ የባህር ጠረፍ ውስጥ በዝቅተኛ ደረጃ ላይ የሚገኝ ህዝብ ነው. ቤልጂየም በምዕራብ አውሮፓ መስቀለኛ መንገድ ላይ ይገኛል, ከቤልጂየም ዋና ከተማ የብራዚል ከተማ በ 1 ኪሎ ሜትር ኪ.ሜ ርቀት ላይ ትገኛለች. የአቅራቢያዎቿ ጎረቤቶች በደቡብ ምስራቅ, ሉክሰምበርግ, ደቡብ ምስራቅ ጀርመን, በስተ ምሥራቅ ደግሞ ኔዘርላንድስ እና ኔዘርላንድስ በስተሰሜን በኩል ፈረንሳይ ናቸው. አንትወርፕ, ብሩገስ እና ብራሰልስ በግብረ ሰዶማውያን ጎዳናዎች ውስጥ ዋና ዋና ከተሞች ናቸው, ነገር ግን ባልደረባዎች እና በግለሰቦች ሁሉ በዚህ ድንቅ ሀገር ውስጥ ለምትገኙ ውብ ሥፍራዎች ይደሰታሉ. በዋና ከተማዎች ውስጥ በጨዋታዎቹ ውስጥ በፍቅር ምሽቶች ላይ. ከዚህ የተሻለ ምን ሊሆን ይችላል?
ዳዕሽ አብ ሰሜናዊ ሊቢያ ኣብ ዝርከቡ ናይ ነዳዲ ትካላት ርእሰ-ቕትለታዊ መጥቓዕቲ ከምዝፈጸሙን እቶም ናዕበኛታት ንድሕሪት ከምዝተደፍኡን ሰበስልጣን ሰራዊት ሊብያ ገሊጾም።
ዳዕሽ ካብ ከተማ ሲርት ብኣንፈት ምብራቕ ናብ ብርክት ዝበሉ ናይ ነዳዲ ትካላት ናብ ቅድሚት ንምግስጋስ ተደጋጋሚ ፈተነ የካይዱ ምህላዎም'ውን ክፍለጥ ተኻኢሉ'ሎ።
የፌደራል ከፍተኛው ፍ/ቤት ልደታ ምድብ 19ኛ ወንጀል ችሎት ዛሬ ታህሳስ 20/2010 ዓ.ም በዋለው ችሎት ከሳሽ የፌደራል አቃቤ ህግ የኦፌኮ ፕሬዚዳንት በሆኑት ዶ/ር መረራ ጉዲና ላይ ላቀረበው ክስ ተጨማሪ ገላጭ ማስረጃዎች አሉኝ በሚል ያቀረበውን 10 የድምጽና የምስል የሲዲ ማስረጃዎች ተቀብሏል፡፡
አቃቤ ህግ እነዚህን ማስረጃዎች በተጨማሪነት ያቀረበው ሙሉ የአቃቤ ህግ ማስረጃዎች ከተሰሙና መዝገቡን መርምሮ ብይን ለመስጠት ቀጠሮ ከተያዘ በኋላ መሆኑ የሚታወስ ሲሆን፣ የተከሳሽ ጠበቆች ማስረጃዎቹ በማስረጃነት እንዳይያዙ በሚል ለፍርድ ቤቱ ተቃውሟቸውን አሰምተው ነበር፡፡ ፍ/ቤቱ በትናንትናው ውሎው አቃቤ ህግ ገላጭ ማስረጃዎች በሚል ዘግይቶ ያቀረባቸው የሲዲ ድምጽ ወምስል ማስረጃዎች የመዝገቡ አካል ሆነው በማስረጃነት ሊያዙ ይገባል ወይስ አይገባም በሚል የግራ ቀኝ ክርክሩን አዳምጧል፡፡
በመሆኑም ፍ/ቤቱ በዛሬው ውሎው ብይን የሰጠ ሲሆን፣ ብይኑም የተከሳሽን ተቃውሞ ሙሉ ለሙሉ ውድቅ በማድረግ የአቃቤ ህግ ማስረጃዎችን በማስረጃነት የተቀበለ ሆኗል፡፡ ማስረጃዎቹ በማረጃነት እንዲያዙ የተሰጠውን ብይን ተከትሎ የተከሳሽ ጠበቆች ማስረጃዎቹ ለተከሳሽ እንዲደርሳቸው ፍ/ቤቱን የጠየቁ ሲሆን፣ አቃቤ ህግ በበኩሉ ማስረጃዎቹ ‹በባህሪያቸው የአመጽ ቅስቀሳን መልዕክት የሚያሳዩ በመሆናቸውና በግልጽ ለተከሳሽ ቢደርሳቸው ለሌላ አካል ተመሳሳይ ወንጀል መፈጸሚያ አላማ ሊውሉ ይችላሉ› በሚል የማስረጃዎቹን ለተከሳሽ እንዲደርስ የሚለውን ተቃውሟል፡፡ ‹‹ፍ/ቤቱ ማስረጃዎቹን በጽ/ቤት ተመልክቶ እንዲወስንልን ነው የምናመለክተው›› ብሏል አቃቤ ህግ፡፡ ጠበቆቹ በበኩላቸው ማስረጃዎቹ ለተከሳሽ የማይደርሱ ከሆነ በግልጽ በደንበኛችን ላይ ተጽዕኖ እየተደረገባቸው ስለመሆኑ ማሳያ ይሆናል ሲሉ አስተያየታቸውን በችሎት አቅርበዋል፡፡
ዶ/ር መረራ ጉዲና በበኩላቸው መንግስት ‹‹እኛ ባጠፋነው፣ በእኛ የመልካም አስተዳደር ችግር የተነሳ ተቃውሞ ነው›› በሚል ይቅርታ በጠየቀበትና ‹‹በተቃውሞ ድንጋይ የወረወራችሁብን ወጣቶች ስራ ስላልፈጠርንላችሁ ነው፣ የእኛው ጥፋት ነው›› በሚል በጀት ይዞ ወጣቶችን ወደስራ አስገባለሁ ባለበት ጉዳይ ላይ በተመሰረተባቸው ክስ አላግባብ እየተንገላቱ መሆናቸውን በችሎት ተናግረዋል፡፡
ፍ/ቤቱ ማስረጃዎቹ ለተከሳሽ ሊደርሱ ይገባል ወይስ አይገባም የሚለውን ለመወሰን ለታህሳስ 23/2010 ዓ.ም ተለዋጭ ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡ የአቃቤ ህግ ማስረጃዎቹን ለማድመጥ በሚል ደግሞ ሌላ ቀጠሮ ለታህሳስ 25/2010 ከሰዓት በኋላ ቀጠሮ ይዟል፡፡
በሌላ በኩል ዶ/ር መረራ በቃሊቲ እስር ቤት አስተዳደር የጠያቂ ገደብ እንደተጣለባቸው በመግለጽ ያቀረቡት አቤቱታ ላይ ፍ/ቤቱ ውሳኔ አሳልፏል፡፡ በዚህም ዶ/ር መረራ ጉዲና በእስር ቤቱ አስተዳደር ገደብ እንዲደረግ የሚፈቅድ ህግ ከሌለ በስተቀር በሁሉም ሊጎበኛቸው በሚፈልጉ ወዳጅ፣ ዘመድ ሁሉ እንዲጠየቁ እንዲፈቀድ የሚል ትዕዛዝ ተሰጥቷል፡፡ በተጨማሪም ማናቸውም ህጋዊ የውል ስምምነት ያለው ጠበቃቸው የሆነ ሁሉ በእስር ቤቱ ተገኝቶ እንዲያነጋግራቸው እንዲደረግ ታዝዟል፡፡
የኦጋዴን ብሔራዊ ነፃ አውጭ ግንባር ኢሀፓን ተጠቅሞ ኢትዮጵያን እንደወረረ እየታወቀ ወያኔ ከእዚሁ ተገንጣይ ቡድን ጋር ግንባር ለመፍጠር መሞከሩ ወያኔ ቅድሚያ...
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ''ቡሃዚ ዛሬ ላንተ እናለቅሳለን ነገ ግን አንተን የገደሉህን እናስለቅሳቸዋለን''የ ቡሃዚ ሰማዕትነት ዛሬ ሁለተኛ አመቱ
መሐመድ ቡሃዚ በ ሰፈር ስሙ ''ባስቡሳ'' ይባላል።እንደፈረንጆቹ አቆጣጠር መጋቢት 29፣1984 ''ሲዲ ቦስድ'' በተሰኘ ቦታ ቱንስያ ውስጥ ተወለደ።አባቱ በ ሊብያ ውስጥ በ ግንባታ ሥራ ተሰማርተው ይሰሩ ነበር። መሐመድ ቡሃዝ አባቱን በሞት ያጣው ገና በ ሶስት ዓመቱ ነበር።በልጅነቱ ያገኘውን ሥራ አየሰራ ቤተሰቡን መርዳት የጀመረው ግን ገና በ አስር አመቱ ነበር። ነገር ግን ጥሮ ግሮ መስራቱ በ ሙስና ለተበከለች ሀገር ምኗም አይደል።ትምህርቱን አጠናቆም ሥራ ማግኘት አልቻለም። ጥቂቶች በ ስልጣን በ ሚባልጉባት እና የተቀማጠለ ሕይወት በሚመሩባት ሃገሩ ውስጥ ያለው ፍትህ-አልባ ስርዓት ተስፋ ቢያስቆርጠውም ቡሃዚ እጅና እግሩን አጣጥፎ አልተቀመጠም በመንገድ ዳር አነስተኛ ንግድ ለመስራት ደፋ ቀና ማለት ጀመረ።ታህሳስ 16፣2010 ሁለት መቶ ዶላር ተበድሮ የመንገድ ዳር ንግድ ለመነገድ ብድር ያገኘባት ቀን ነበረች።
በቀጣዩ ቀን ታህሳስ 17፣2010 ከ ጧቱ ሁለት ሰዓት ላይ በተበደረው ገንዘብ የገዛቸውን ሸቀጦች ይዞ ከ መንገድ ዳር መሸጥ ጀመረ። ስርዓቱ ግን አሁንም እረፍት አልሰጠውም ፖሊሶቹን ልኮ ቁም ስቅሉን አሳየው። ፖሊሶች የመስርያ ቦታውን እንዲያፈርስ ነገሩት። መንገር ብቻ አደለም በ ግፍ ዕቃዎቹን ወረወሩበት። ፖሊሶቹ ጉቦ ቢሰጣቸው እንደሚተዉት ቡሃዚ ይውቃል። ግን የሚሰጠው የለውም። አሁንም ተስፋ ባለመቁረጥ ወደከተማው አስተዳደር ሄዶ ''አቤት!'' አለ። ሰሚ አላገኘም። ፍትህ ካልሰጡት እራሱን እንደሚያቃጥል ነገራቸው። አልመሰላቸውም ሰማዕትነቱ ከ እነርሱ አልፎ የ ቱንስያን ቤተመንግስት እንደሚያርገፈግፍ ብሎም መላ ሰሜን አፍሪካን አልፎም የመንና ሶርያ እንደሚደርስ ማንም አልገመተም። ልክ የዛሬ ሁለት አመት ታህሳስ 17፣2010 እ ኤ አቆጣጠር ቡሃዚ በ ከተማው ምክርቤት ፊት ለፊት እራሱን በ አደባባይ አቃጠለ።
በቀብሩ ስነስርዓት ላይ ከአምስትሺህ በላይ ቱንስያውያን እያለቀሱ ቀበሩት ቀብሩ ላይ ግን ወጣቶቹ እንዲህ አሉ ''ቡሃዚዛሬ ላንተ እናለቅሳለን ነገ ግን አንተን የገደሉህን እናስለቅሳቸዋለን'' አሉ ። እንዳሉትም አልቀሩ ወጣቶቹ ተነሱ ፕሬዝዳንት ቤን አሊ ሀገር ጥለው እንዲሄዱ አደረጉ።ወላፈኑ ለልብያው ጋዳፊ፣ለግብፁ ሙባረክም ተረፈ።ዛሬ ቡሃዚ በመላው ዓለም ታስቧል።በተለይ በሰሜን አፍሪካ ''የሃገራትን ቅርፅ ''የቀየረ ተሰኝቷል። የ እኛው የኔ ሰው ገብሬም በተመሳሳይ መልክ በ ፍትህ እጦት እራሱን አቃጥሏል።''የኔ ሰው እንዲታሰብ እንደ ገርማሜ ንዋይ እና መንግስቱ ንዋይ አምታትን ይጠብቅ ይሆን?
ምቕያር ባጤራ ናቕፋ ኣብ ፈለማ ከም ምጉዳል ዋጋታት መሰረታዊ መግብታትን ምትዕርታይ መጠን ናይ ወጻኢ ሸርፊን ዝኣመሰለ እወታዊ ነጥብታት እኳ እንተርኣየ፣ እናጸንሐ ግና ዝበኣሰ ሳዕቤናቱ ይኽሰት ምህላዉ ተንተንቲ ቁጠባ የረድኡ።
ሚኒስተር ቁጠባ ኤርትራ ኣቶ ብርሃነ ሃብተማርያም ከኣ ብዛዕባ ዋሕዲ ባጤራ ናቕፋን ዝርአ ዘሎ ናህሪ ዋጋታትን ተሓቲቱ ንቢቢሲ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ እዋን ምቕያር ባጤራ 40 ሚእታዊ ናይቲ ገንዘብ ከምዘይተመልሰን እዚ ድማ ኣብ ምውሓድ እቲ ባጤራ ኣሉታዊ ጽልዋ ከምዝፈጠረን ምስ ቢቢሲ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ ኣረጋጊጹ።
ትህነግ/ሕወሓት ቦታውን በኦዴፓ ተቀምቷል። ኦዴፓ ትህነግን በእስር መሰል ጉዳዮች ለማስገበር ጥረት አድርጓል። የተሳካለት አይመስልም። ትህነግ ድሮ ኦህዴድን ያደርገው እንደነበረው ኦዴፓ በትህነግ ላይ አዛዥ መሆን አልቻለም። ይልቁን ሁለቱ ድርጅቶች “ቀዝቃዛ ጦርነት” ውስጥ ገብተዋል።
“ቀዝቃዛው ጦርነት” የሚባልው የዓለም ጦርነት ትልቁ መገለጫው ሀገራት የባላንጣቸውን ተቃዋሚዎች ከመቸውም ጊዜ በላይ በይፋ በመደገፍ የውክልና ጦርነት ያደረጉበት ወቅት ነበር። የኢህአዴግ ግንባር ድርጅቶች ከአሁን ቀደም ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ አንደኛው የአንደኛውን ተቃዋሚ በመደገፍ ተጠምደዋል።
ጠ/ሚ ዐቢይ አህመድ የትግራይ ተቃዋሚዎችን ወደ ቤተ መንግስት በማስጠጋት ሲሰሩ ቆይተዋል። እነ አብርሃ ደስታ፣ እነ አረጋዊ በርሄና ሌሎቹም ወደ ቤተ መንግስት መጠጋት ሲያበዙ ትግራይ ውስጥ ግን መንቀሳቀስ አልቻሉም። ከጠ/ሚ ዐቢይ እና የ”ለውጥ ኃይሉ” ጋር ያላቸው ቅርበት እንደ ክህደት የተቆጠረባቸው የትግራይ ተቃዋሚዎች ለትህነግ ባዕዳ የሆነችው አዲስ አበባ ላይ እንደፈለጉ መንቀሳቀስ ቢችሉም መቀሌ ላይ የሚደርስባቸው ወከናና እንግልት የከፋ ሆኗል። አረጋዊ በርሄ መቀሌ ላይ የገጠማቸውን ወከባ ማስታወስ ይቻላል። በቅርቡ የትግራይ ተቃዋሚዎች በሚዲያ ቀርበው “ደርግ ያልከለከለንን መብት ሕወሓት እየከለከለን ነው” ሲሉ አማርረዋል።