Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
[1] እያንዳንዷ [የነገድ “ነጻ አውጪ” ነን ባዮች] የተሰባሰበችው፣ የኔ ዘር ተበደለ፣ ተሰደበ፣ ተበዘበዘ፣ ተናቀ…ዘራችን እንዲህ ሆነ እያሉ…። ዘራችን ተበደለ ሳይል የተሰባሰበ አንድም የዘር ድርጅት የለም። በዚህ ሁሉም አንድ አይነት ናቸው። ከዚህ እንግዲህ ሌላው ዘር በድሎኛል የሚለው ነው። ሁሉም እንዲህ ይላል። ቀጥሎ የኔ ዘር ነው የሚበልጠው ይላሉ። ይህም ሁሉም ጋር ያለ ነው። ጥቂት የተለያዩ የዘር ፓርቲ አፈቀላጤዎችን አነጋግሬ የእነዚህን እውነትነት አረጋግጫለሁ።…አንዱ ስለሱ ዘር ታላቅነት ሲደነፋ፣ አገር የመሰረተ፣ ጥንታዊ ታሪክ የሰራ ዘር ነው ዘሬ ይላል።… ሌላው ደግሞ ይነሳል። እንዴታ፣ ስለዘሩ የቀድሞ ጀግንነት ሌሎቹን እንዴት እንዳራወጣቸው፣ እንደጨፈጨፋቸው፣ የሱ ዘር ሰው እንዴት ሲወለድ ጀምሮ ዲሞክራት ሌሎቹ ግን ከተወለዱ ጀምሮ ጨቋኞች እንደሆኑ ተረቶቹን ይደረድራል። እንደምን ሃብታም የዴሞክራሲ መናኸሪያ የፍትህ አደባባይ የሆነች አገር እንደሚሰራ የተስፋ ማር ወለላውን ምስኪን ህዝብ ላይ ያንጠባጥባል። በተግባር ከድህነት የመውጣት ህልምም የለው። ከቀናው ዲሞክራሲን ለጥይት ያስረክባል። ፍትህን ባደባባይ ያርዳታል። እንደገና የሚገርመው ለዚህም ደጋፊና እርዳታ ሰጪ አይጠፋም። ውጤቱ ግን ያው ጦርነት፣ እልቂት፣ መከራ፣ ረሃብ፣ እናም ድህነት ናቸው። ማን ይጎዳል? ኢትዮጵያ እና ኢትዮጵያዊያን። ማን ይጠቀማል? የፖሊቲካ ነጋዴው፣ ህዝቡን ያስጨፈጨፈው የፖለቲካ ነጋዴው።… እኒህ የፖሊቲካ ነጋዴ ያልኳቸውን “የደም ነጋዴ” ማለቱ የበለጠ ይገልጻቸዋል።… ከሩብ ምዕተ አመት በፊት እኔም ሆንኩ ጓደኞቼ የምናስበው ስለጠቅላላው አገር እድገት እና ስለመላው ህዝብ በነጻነት ሰርቶ መኖር፣ ስለ ዲሞክራሲና ፍትህ መስፈን… ነበር። አሁን ጊዜው በመቶ ዓመታት ስላለፈበት ስለዘርና ዘሮች ሳይናገሩ እነዚያን ጉዳዮች ማንሳቱ የሚረባም አልመሰለኝ። ኢትዮጵያዊ ብቻ በመሆኔ፣ የዘር ፖለቲካ አውራጆች ሲያቀነቅኑ እያዳመጥኩ አለሁ። አዳማጭ ከሆንኩ ተቀባይ እንደማልሆን ግልጽ ነው። በማዳመጤም የአገሬን ህዝብ ስቆቃ እያሰብኩ፣ ታጥቦ ጭቃ በመሆኑ እየተከዝኩ፣ ካስፈለገ የመሳሪያው ሰሪ መሆን የሚገባው ህዝብ መሳሪያ ሊሆን አይገባውም፣ ከሚል መደምደሚያ ጋር ደረስኩ። እናም አውራጆችን የአሳባቸውን ተቃራኒ በማቅረብ እንደምን አንድ ህዝብ እንደሆንን ለመንገር አሰብኩ…”። አንድ ባለ “ትልቅ” ድምጽ አውራጅ፣ በአንድ አጋጣሚ “ለ ‘ሀ’ ህዝብ አንድም እንኳን ጥሩ የሰራ፣ አንድም እንኳ ተበድለዋል ያለ የ ‘ለ’ ዘር ግለሰብ የለም..” በሎ ‘ሲቀድ’ ሰማሁት። እድሉን አላገኘሁም እንጂ “አንተ ውሸታም፣ አንት ሌባ፣ አንት የደም ነጋዴ” ማለት ይገባኝ ነበር። እንደማስረጃም የማቀርበው ‘መሬት ላራሹን’ ነበር። ከጥንስሱ እስከ ፍጻሜው። አሁን ያመጣውን ተረት፣ ‘ዕውነት፣ እርግጥ ነው’ ብሎ ሲተርክ ትናንት የሆነውን የ66ቱን የኢትዮጵያ አብዮት እየካደ መሆኑን እናገር ነበር። የኢትዮጵያ አብዮት የዘር ምልክትም የለው ነበር።…ትከሻ ለትከሻ ተያይዞ የተጓዘ ወንድማማችና እህትማማች፣ ከኢትዮጵያዊነታቸው በስተቀር ምንም ቅጽላቸውን አይተዋወቁም ነበር። ‘የደም ነጋደዴዎች’ በዚያ ጊዜ [የዘር] ማስታወቂያቸውን ቢያቀርቡ፤ የኢትዮጵያ ህዝብ ቀድዶ ይጥልላቸው ነበር…” (የጸሃፊው ማስታወሻ፦ (አቤት የብስለት እና የሰብዓዊ ሞራሊቲ አስተሳሰብ ልዩነት! የህልውና ደራሲ “[የዘር] ማስታወቂያቸውን ቀድዶ ይጥልላቸው ነበር..” ነው ያለው? “… በሜጫ አንገት አንገቱን …” አላለም)። በነገራችን ላይ፣ ልጅ ሆኜ፣ በመሬት ላራሹ አዋጅ ጊዜ፣ አንድ ፊውዳል አምጾ ጫካ ገብቶ ሸፍቶ ሲዋጋ፣ የገበሬ ታጣቂዎች፣ አንገቱን ቆርጠው እንደተመለሱ ሲወራ አስታውሳለሁ። ድርጊቱን አሁን ሳስበው አግባብ እንዳልነበረ ይገባኛል። ይህ የሆነው በ1967/68 ይመስለኛል። ጃዋር ያኔ የተፈጠረ እና በመሬት ላራሹ ማግስት አሁን የሚያራምደውን የዘር እና የሃይማኖት ፖለቲካ ያኔ ቢሞክራት ኖሮ፣ ያደገበት አካባቢ አርሶ አደር ህዝብ ራሱ በሜጫ …።
በጣም የሚያሳዝነው ጃዋር ይህን ሁሉ የሚናገረው አሜሪካ አገር ውስጥ ሆኖ ነው። አንዳንዴ የሰዎች የህይወት አላማ (purpose of life) ልዩነት ይገርማል። አቶ በቀለ ገርባ የNPR ሬድዮ ጋዜጠኛ “… አሁን ተመልሰህ ልትሄድ ነው። አትፈራም..?” አይነት ጥያቄ ጠይቆት ነበር። በቀለ…ምን እንደሚጠብቀው እንደማያውቅ፣ ግን ከመሄድ እንደማይቀር ነበር የተናገረው። አቶ በቀለም የኦሮሞ ጎሳን ወክሎ የተደራጀ ነው፣ የትግሉ ፍሬ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ፣ ለሌሎቹ ጎሳ/ነገድ አባል ለሆኑ ኢትዮጵያዊያን ሁሉ ልዕልና ይሆናል ብየ አስባለሁ። በቀለ የሚናገረው እና የሚያደርገው ሁሉ እወክለዋለሁ የሚለው ህዝብ እየደረሰበት ያለውን እስራት፣ ግርፋት፣ ሞትም እንኳን ቢሆን ለመቀበል ቆርጦ ነው ሲሰራ የኖረው እና አሁንም ሊሰራ ነው ተመልሶ የሄደው። እናም ጋዜጠኛው እንደሰጋው ታሰረ። በቀለ አሜሪካ አለመቅረቱ ይጸጽተው ይሆን? አይመስለኝም። በቀለ፣ አንዷለም፣ እስክንድር፣ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ፣ ኤፍሬም ማዴቦ… ወዘተ የመሳሰሉት የህይወት ግባቸው እና እርካታቸው የሚመነጨው፣ ማደረግ የሚፈልጉትን (ለሌሎች ሰዎች ልዕልና እና ሰላም ሲሉ ጭምር) እያደረጉ መኖር እና ካስፈለገም መስዋዕት መሆን ነው። ማህበረሰብን በመልካም ጉኑ መለወጥ የሚችሉት ደግሞ እንደዚህ አይነት ሰዎች ናቸው።
ጃዋርም ራሱን ለመስዋዕትነት ባያዘጋጅም፣ ሌሎቹን ለመሰዋት ዝግጁ ነው። የጃዋር “በሜጫ…”) አባባል ሲተነተን “… እስላም ያልሆኑትን በሜጫ አርዳለሁ…” ነው። ጃዋር እና የአይሲስ ወይም አልቃይዳ አጥፍቶ ጠፊ፣ ሌሎችን ሰዎች በሃይማኖት ልዩነት ብቻ መግደል ይፈልጋሉና፣ ሁለቱን ያመሳስላቸዋል። ልዩነታቸው ደግሞ፣ አጥፍቶ ጠፊው ጀነት ውስጥ የሚጠብቀውን የቅንጦት እና ድሎት ኑሮ እያሰበ ሲሆን (አቤት ስግብግብነት! ለራሱ የሰማይ ቤት ደስታ ሲል፣ አንተን ምንም ባላውቅኸው፣ ባልገባህ ጉዳይ፣ “ራንደምሊ”፣ በተገኘህበት ይገድልሃል፣ ጀነትየሚያስገባው ከሆነ ደግሞ፣ ከገዛ አገሩ ተርቦ፣ ሰላም እና ደስታ አጥቶ ተሰዶ የመጣ መሆኑ ሁሉ ግድ ሳይለው፣ እጅ እግርህን አስሮ ያርድሃል (አይሲስ እንዳረዳቸው ሰላሳዎቹ ኢትዮጵያዊያን)፤ ጃዋር ደግሞ ደስታን የሚያገኛት እዚሁ ምድር ላይ ነው፤ ያውም አሜሪካ። የ”ህልውና” ደራሲ “የፖለቲካ/የደም ነጋዴ!” ያለውን አይነት ይሆን? ይኼ ሰው የሚመራው ድርጅት አለ ይመስለኛል። በአሜሪካ አገር በ“አትራፊ ያልሆነ ድርጅትነት” የተመዘገበ ድርጅት። ምን ችግር አለ! በየአመቱ የአሜሪካ መንግስት፣ ማህበረሰቡን የሚጠቅሙ ናቸው ተብሎ እስከታመነበት ድረስ በ“ሰብዓዊ/ኮሚኒቲ ደቨሎፕመንት” ድርጅትነት ስም ገንዘብ ይሰጣል። አሜሪካም ባይሰጥ፣ የትግራይ ጉጅሌውን አላማ፣ በሃይማኖትም ሆነ በጎሳ ፖለቲካ የመከፋፈሉን ዋና ስራ፣ ጃዋር እየሰራለት ሊሆን ይችላል እና፣ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ፣ ጉጅሌው ገንዘብ ቢሰጥ አይገርመኝም። Something smells really bad about this guy’s personality!)። በጣም የገረመኝ በ“ሜጫ…” ንግግሩ ጉዳይ የሰጠው ማስተባበያ ነው። “…ሳይኮ አናሊሲስ እንትን ነው ያለው…ሜጫ ምንድነው?… እኛጋ ኦሮሞ ውስጥ ከሰው የማይለዩ እቃዎች አሉ። ለፋርሚንግ የምትጠቀምባቸው፣ … ለአደጋ የምትከላከልባቸው። …ከተነካ ህዝቡ ይነሳብሃል…” “…ሜጫ ማለት እኛ ጋር ቡጢ እንደ ማለት ነው…” ነበር ያለው። ጉጅሌው ኢትዮጵያዊያንን በመከፋፈል እና እርስ በርስ በማባላት ረገድ ተራቅቆበታልና፣ ለኦሮሞ ነገድ ቆሜያለሁ የሚል ሁሉ እና የኦሮሞ ልሂቃን፣ ከዚህ ሰው ጀርባ ያለውን ማንነት ቢከታተሉ መልካም ይመስለኛል። የሚገርመው ነገር፣ ኢሳትም ሆነ ኦኤምኤን፣ የሜጫውን ጉዳይ ባደባባይ ይቅርታ ሳይጠይቅ (እኔ ባላየሁት እና ባልሰማሁት ሜዲያ ጠይቆ የነበረ ከሆነ እኔ ራሴ ይቅርታ እየጠየቅሁ)፣ ዛሬም ጃዋርን በየሜዲያው ጊዜ እየሰጡ ያቀርቡታል።
[2] “… የምጣኔ ሃብት ሊቃውንት …. ብሄርን የሚሰራው ካፒታሊዝም ነው፣ እንዴት ቢሉ ሰዎች ለስራ ብለው ጉልበታቸውን ለመሸጥ ብለው ከየትውልዶቻቸው ቀየዎች ወደ ሌሎች ስፍራዎች እየሄዱ እየሰፈሩ… ከሌሎች ቦታዎች ከመጡት በመገናኘት እየተወዳጁ፣ አብረው እየኖሩ… እየተዋለዱ እንዲያ እንዲያ …ከቀድሞ የሰፋ አድማስጋ ይደርሳሉ። አዲስ ብሄር ይፈጥራሉ… ደርጉ ሊመጣ፣ ጃንሆይ ኃይለ ስላሴ ሊወርዱ ግድም ከላይ የጠቀስኩት ዓይነት ብሄር ጥንሥስ፣ ኢትዮጵያዊ የሚል ብሄር ሽል ተፈጥሮ ነበር።… ‘ኩሩው’ የኢትዮጵያ ልጅ እያንዳንዱን ጎሳ፣ ነገድ ወዘተ …ብሄር (nation) ብሎ ሲል፣ ‘ልክ አይደለህም’ ብሎ ሊሞግት የተነሳ ያለ አይመስለኝም። ‘የእገሌ ብሔር “ሀ” ነው። ምክንያቱም እገሌን ቢወልድ እገሌ፣ እገሌም የእገሌ ልጅ…” … እንዲህ ነው የግለሰብ “ብሔር” ትንተና ሲደረግ የምንሰማ። በርግጥ ግን በደም ዝምድና ላይ የተመሰረተ የህብረተሰብ ስብስብ ዘር፣ ጎሳ፣ ነገድ ይሆን እንደሁ እንጂ ብሔር (nation) አይደለም። … አሁን እስቲ በኢትዮጵያ የትኛው ዘር ወይ ነገድ ነው ከሌላው የሚበልጥ? በመጀመሪያ የተደበላለቅን ነን። ሁላችን ምስኪኖች ነን። ሁላችን የመኖራችን ጉዳይ ከሚያጠያይቅ ደረጃ የደረሰ አሳዛኝ ሰዎች ነን። ያለንበት ጊዜ ችግር (ይህ መጽሃፍ የተጻፈው በ1992 ነው)፣ ያለንበት ሁኔታ፣ የተገፋንበት ማጥ፣ እንኳን ተለያይተን አንድ ሆነንም ከተወጣነው ታላቅ ነገር ነው። (ህልውና፡ ገጽ 92፣ ሰለሞን ይርጋ)።
የወያኔ/ኢሕአዴግ አገዛዝ ከግብጽ እና ከሱዳን ጋር ባደረገው ስምምነት የአባይን ግድብ ውሃ ላለመሙላት ተስማማ::በዚህም መሰረት አዲስ ይጀመራል የተባለው ጥናት እስከ 15 ወራት የሚፈጅ ሲሆን በዚህ ጊዜ ውስጥ በግድቡ ዙሪያ ምንም አይነት እንቅስቃሴ ላለማድረግ ተገዝቶ ምሎ ፈርሟል::እንዲሁም ግብጽ ግድቡን በተመለከተ የምታቀርበው ጥያቄ ተቀባይነት እና አጥጋቢ ምላሽ ካላገኘ ስምምነት ላይ አይደረስም ሲሉ ወያኔዎች ፈርመውል::ግብጽ አሳስቦኛል የምትለው ጉዳይ ካለ የፈለገ ጊዜ ቢፈጅም እንደሚጠና ምንጮች ይጠቁማሉ::በድህነት ላይ ከባድ ኪሳራ ሃገሪቷን ያስታቅፋታል የተባለው ይህ ስምምነት እጅግ አድገኛ እና ብሄራዊ ውርደት ነው ሲሉ አስተያየት ሰጪዎች ይናገራል::ግብጾች አሁም ወጥረው የያዙ ሲሆን በወያኔ ላይ የውስጥ እና የውጪ ጉዳይ አጣብቂኙ በርትቶ ቀጥሏል::
የኢትዮጵያ ድህነት፣ በጣም አደገኛ እንደሆነ፣ ለአፍታም ያህል ልንዘነጋው አይገባም ነበር። ግን፣ በተደጋጋሚ እየዘነጋነው፤ በአላስፈላጊ ንትርክና ግጭት ጊዜያችንን እናባክናለን።
ሰዎች፤ ዘንድሮ ያለ እርዳታ አመቱን መዝለቅ የማይችሉ ረሃብተኛና ችግረኛ ኢትዮጵያዊያን፣ ከ18 ሚሊዮን በላይ ናቸው። ድርቅ በማይከሰትበትና ከፍተኛ የእርሻ ምርት በሚሰበሰብበት አመት እንኳ፣ ከአስር ሚሊዮን በላይ ሰዎች፣ ያለ እርዳታ ከአመት አመት መሻገር አይችሉም። የውጭ የእህል እርዳታ ባይኖርኮ፣ ሕዝብ ያልቅ ነበር። ከዚህ የከፋ አደጋና ውድቀት ምናለ?
በከተሞች፣ የስራ ዕድል የሚፈጥሩ የኢንዱስትሪ ኢንቨስትመንቶች፣ የሉም። በ1994 ዓ.ም በመካከለኛና ትላልቅ የኢንዱስትሪ ተቋማት የነበሩ ሰራተኞች ቁጥር መቶ ሺ ነበር። ዛሬ ከአስራ ምናምን ዓመታት በኋላ፣ ቁጥሩ 300ሺ ብቻ ነው። ለዚያውም፣ የሰራተኞቹ አማካይ የገቢ እና የኑሮ ደረጃ ሲታይ፤ በ40% የወረደ ነው (በብር ሕትመትና በዋጋ ንረት ሳቢያ)።
ወገኛነት ተጠናውቶን፣ ‘የሃብት ልዩነትና የሃብት ክፍፍል’ እያልን እንደሰኩራለን – ሃብት መፍጠር ባቃተው አገር ውስጥ ሆነን። ስለ ‘ካርቦንዳይኦክሳይድ’ እና ስለ ‘አለም ሙቀት’ እንለፍፋለን – ነዳጅ ለመጠቀም አቅም በሌለው ድህነት ውስጥ ሆነን። መሬትንና ገጠርን፣ ግብርናንና ዘልማዳዊ አኗኗርን እያንቆለጳጰስን እናወራለን – የድህነት አጣብቂኝ ጋር የሙጢኝ ብለን ለመቀጠል።
ሰዎች እናስብ እንጂ። በእርሻ ብቻ፣ ከረሃብ የተላቀቀ አገር፣ በሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ የለም። ያለ ኢንዱስትሪና ያለ ከተማ እድገት፣ ወደ ብልፅግና ለመራመድ ይቅርና፣ ከድህነት… ከረሃብና ከስራ አጥነት መውጣት አይቻልም። በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ውስጥ፣ የፋብሪካ ምርት ድርሻ፣ ከድሃ የአፍሪካ አገራት ጋር ሲነፃፀር እንኳ፣ ግማሽ ያህል አልተራመደም። (ሁለተኛው የእድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ – ገፅ 6)።
የመካከለኛና የትላልቅ ፋብሪካዎች ኢንቨስትመንት አልተስፋፋም። የስራ እድሎችን በገፍ ይፈጥራሉ እየተባለ ብዙ የተወራላቸው፣ “የአነስተኛና ጥቃቅን ተቋማት”፣ በተግባር እንቅስቃሴያቸው ሲታይ፣ ከሁሉም የኢኮኖሚ ዘርፍ የባሰ ቀርፋና ጎታታ ሆኗል። የፋብሪካ ምርት ፈቅ አለማለቱ መንግስትን ቢያስጨንቅ አይገርምም። እድገት ሲቋረጥና ስራ አጥነት ሲስፋፋ፣ ከመንግስት ቁጥጥር ውጭ የሆኑ አደጋዎች ይፈጠራሉ። የኢንዱስትሪ ጉዳይ፣ “የሞት ሽረት ጉዳይ ነው” ይላል – የእቅዱ ሰነድ።
ከዚህ የኢንዱስትሪ ልምሻ ላይ፣ የኤክስፖርት ድንዛዜ ሲጨመርበት ደግሞ፣ ይበልጥ ያስፈራል። ለዚህም ይመስላል፣ ሁለተኛው የሞት ሽረት ጉዳይ፣ ኤክስፖርት እንደሆነ ሰነዱ በተደጋጋሚ የሚገልፀው።
በእርግጥም፣ በአለማቀፍ ንግድ፣ የውጭ ምንዛሬን ማሳደግ ካልተቻለ፣ የኢንዱስትሪ ኢንቨስትመንትን ማፋጠን አይቻልም። እስከ 2007 ዓ.ም ድረስ፣ በአምስት አመታት፣ ኤክስፖርትን ወደ ሦስት እጥፍ ማሳደግ ያስፈልጋል ተብሎ እቅድ ወጥቶ የነበረውም፤ በዚህ ምክንያት ነው።
ነገር ግን፣ ኤክስፖርት አላደገም። የኤክስፖርት ሽያጭ አምና፣ 10 ቢሊዮን ዶላር እንዲደርስ ቢታቀድም፤ አልተሳካም። 3 ቢሊዮን ዶላር ላይ ደንዝዞ ቆሟል። ለምን? በአገሪቱ ኢኮኖሚ ውስጥ የመንግስት ድርሻ እየገነነ፣ በተቃራኒው ኢንቨስትመንት እየቀጨጨ ከመምጣቱም በተጨማሪ፣ ኤክስፖርትን ያደነዘዙ ሌሎች ምክንያቶችም አሉ።
ሁለተኛ፣ መረን በለቀቀ የገንዘብ ህትመት ሳቢያ፣ የአገሪቱ ብር መርከሱ እየታወቀ፣ የዶላር ምንዛሬ በዚያው መጠን እንዲስተካከል አለመደረጉ፣ ኤክስፖርትን ጎድቷል። የአለም ገንዘብ ድርጅት እንደሚለው፤ የዶላር ምንዛሬ፣ 27 ብር አካባቢ መሆን ነበረበት። ግን አልሆነም።
እንግዲህ አስቡት። ቡና ወይም ጫማ አምርታችሁ ወደ ውጭ በዶላር ብትሸጡ፤ መንግስት ዶላሩን ይወስድና፣ በራሱ ተመን በብር መንዝሮ ይሰጣቸዋል – ለአንድ ዶላር ወደ 21 ብር ገደማ። ከእያንዳንዱ ዶላር ስድስት ብር ይወስድባችኋል ማለት ነው። ምርት ወደ ውጭ የሚሸጡ ሰዎችንና ድርጅቶችን፣ እንዲህ እየዘረፍናቸው፣… ኤክስፖርት በሦስት እጥፍ እንዲያድግ መመኘት፣ ነውር አይደለም?
ለነገሩ፤ መንግስትም፣ አሁን አሁን ይህንን መካድ እየተወ ይመስላል። ብር በመርከሱ ምክንያት፣ የዶላር ምንዛሬ እንደተዛባ አምኗል። ይህም ብቻ አይደለም። ነገርዬው፣ ኤክስፖርትን እንደሚጎዳ፣ ትናንት አርብ በፓርላማ በፀደቀው፣ ባለ 185 ገፅ እቅድ ውስጥ፣ በግልፅ ተጠቅሷል። መጠቀስ ብቻ አይደለም። ባለፉት አምስት አመታት ካጋጠሙ ሦስት ትልልቅ ፈተናዎች መካከል አንዱ፣ ይሄው የብር መርከስ ጉዳይ እንደሆነ ተገልጿል። በገንዘብ ሕትመት ሳቢያ፣ ብር ሲረክስ፣ በዚያው መጠን የዶላር ምንዛሬ አለመስተካከሉ ኤክስፖርትን እንደሚጎዳ ሰነዱ ያመለክታል (ገፅ 53)። የውጭ ምንዛሬ ተመንን ማስተካከልና ለኤክስፖርት አመቺ እንዲሆን ማድረግ እንደሚያስፈልግ በመግለፅ፣ በዋና ዋና እቅዶች ዝርዝር ውስጥ ገብቷል(ገፅ 78)። ጥሩ ነው። በእርግጥ፣ ዘግይቷል። እንዴት?
በብር መርከስና በዶላር ምንዛሬ አለመስተካከል ሳቢያ፣ ኤክስፖርት እየተዳከመ መሆኑን የሚተነትን ፅሁፍ ከሁለት አመት በፊት በአዲስ አድማስ መውጣቱን ማስታወስ ይቻላል።
“ከመነሻው፣ የብር ኖት አለቅጥ ከማተም በመቆጠብ ብር እንዳይረክስ ማድረግ እንጂ፣ ብር ከረከሰ በኋላ፣ የዶላር ምንዛሪን በቀድሞው ተመን ላይ ቆልፎ ማቆየት አያዋጣም። እንዴት ሊያዋጣ ይችላል? በኤክስፖርት መስክ የተሰማሩ አምራቾችና የቢዝነስ ሰዎችን በግድ እየዘረፍናቸው (ከእያንዳንዷ የዶላር ገቢ ስድስት ብር ነጥቀን እየወሰድንባቸው)፤ በየአመቱ ተጨማሪ ዶላር የሚያመጡ… የውጭ ምንዛሪ ምንጭ እንደሚሆኑልን… አምነን መቀመጣችን፣ እጅግ አላዋቂነትም እጅግ ሃጥያትም ነው።”
ይሄ፣ ከሁለት ዓመት በፊት የተፃፈና የታተመ ነው። ግን፣ እስካሁን፣ ሁነኛ መፍትሄ ስላልተበጀለት፣ ኤክስፖርት እዚያው በድንዛዜ ተገትሮ ቀርቷል። ከሦስት ዋና ዋና አሳሳቢ የአገር ጉዳዮች መካከል አንዱ ሆኖ የሚጠቀስም ሆናል።
ታዲያ፣ ቅጥ ያጣ የገንዘብ ህትመት… መዘዙ ይህ ብቻ አይደለም። መንግስት አለቅጥ በሚያሳትመው ገንዘብ ሳቢያ፣ ‘ብር መርከሱ’፣ እናም የዋጋ ንረት መከሰቱ፣ ብዙ ነገሮችን አበላሽቷል። ኢኮኖሚውን አተራምሷል። ኢንቨስትመንትን አዳክሟል። እንዴት?
የዋጋ ንረት ሲፈጠር፣ መንግስት ሁሌም፣ በቢዝነስና በንግድ ሰዎች ላይ ነው የሚሳብበው። ግን፤ ውሸት እንደሆነ ይታወቃል። የዋጋ ንረት፣ ከብር መርከስ ጋር (ከገንዘብ ህትመት ጋር) የተቆራኘ እንደሆነ፣ በግልፅ ይታወቃል። ለዚህም፣ ተጠያቂው መንግስት ነው። ነገሩ ውስብስብ አይደለም። መንግስት፣ ከአገሪቱ የኢኮኖሚ አቅም ጋር በማይመጣጠን ፍጥነት፣ በገፍ ገንዘብ ካሳተመ፤ ብር ይረክሳል፣ የዋጋ ንረት ይፈጠራል። ቁርኝታቸው በጣም የጠበቀ ከመሆኑ የተነሳ፤… ለምሳሌ በአምስት አመት ውስጥ፣ የገንዘብ ሕትመትና ስርጭትን ከኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ጋር በማነፃፀር፣ ምን ያህል የዋጋ ንረት እንደሚፈጠር መገመት ይቻላል።
ያው፣ የገንዘብ ስርጭት፣ ከሞላ ጎደል፣ ዞሮ ዞሮ በገንዘብ ህትመትና ከዚሁ ጋር ተያይዞ በሚመጣ ‘የባንክ ቼክ’ ላይ የተመሰረተ ነው። እናም፣ ባለፉት አምስት ዓመታት፣በገንዘብ ህትመትና በቼክ አማካኝነት፣ (የገንዘብ ስርጭት ከ54 ቢሊዮን ብር ወደ 167 ቢሊዮን ብር ጨምሯል – የብሔራዊ ባንክ የ2007 የመጨረሻ የሩብ ዓመት ሪፖርት አባሪ – ገፅ 8)። ማለትም… የገንዘብ ስርጭት በየዓመቱ፣ በአማካይ 25% በመቶ ሲስፋፋ ቆይቷል።
መረጃዎቹ ግልፅ ናቸው። ኢኮኖሚው አቅም በላይ፣ ምን ያህል የገንዘብ ስርጭት እንደጨመረ መመልከት እንችላለን። 15% ያህል ነው ልዩነቱ። ይሄ ነው፣ ዋነኛው የዋጋ ንረት መንስኤ። የዋጋ ንረት፣ ከወር ወር፣ በተለያዩ ምክንያቶች ሊዛነፍ ይችላል። ሁለት ሦስት አመት፣ ከዚያም እስከ አምስት ዓመት ሰፋ አድርገን ካየን ግን፤ የዋጋ ንረትና የገንዘብ ስርጭት ቁርኝት፣ ፍንትው ብሎ ይታያል።
በየዓመቱ የሸቀጦች ዋጋ፣ በአማካይ በ15% ሲጨምር እንደቆየ፣ የስታትስቲክስ ባለስልጣን መረጃዎች ያረጋግጣሉ። ይሄ፣ በቀጥታ የሸቀጦችን ዋጋ በማነፃፀር ላይ የተመሰረተ መረጃ ነው።
በአጭሩ፤ የገንዘብ ሕትመት፣ ከብር መርከስ ጋር፣ እንዲሁም ከዋጋ ንረት ጋር የተቆራኘ እንደሆነ፣ ከእነዚህ ተጨባጭ መረጃዎች መረዳት ይቻላል። ግን ምን ዋጋ አለው? መረጃንና እውነትን፣ ከምር የማናከብር ከሆነ፣ እስካሁን ያየነው ትንታኔ ሁሉ ከንቱ ይሆናል።
መንግስት፣ ወጪዎቹን ለመሸፈን፣ አለቅጥ በሚያሳትመው ገንዘብ ምክንያት፣ የዋጋ ንረት እንደሚፈጠር ቢታወቅም፤ ሁልጊዜ በቢዝነስ ሰዎችና በነጋዴዎች ላይ ያላክካል። ለምን? ለዛሬ ብቻ፣ ከወቀሳ ለማምለጥ በመመኘት ሊሆን ይችላል። ግን መዘዞች አሉት።
አንደኛ፤ ለመረጃና ለእውነታ ዋጋ የማይሰጥ፣ የአሉባልታና የፕሮፖጋንዳ፣ የጭፍን እምነትና የጭፍን ስሜታዊነት ባህልን ለማጠናከር፣ በወዶ ዘማችነት እየተሰለፈ እንደሆነ መገንዘብ ይኖርበታል። ዞር ብሎ ግን፣ ‘ተቃዋሚዎች፣ ተጨባጭ መረጃን ለመቀበል የማይፈልጉ፣ የኢኮኖሚ እድገትን የሚክዱ፣ ጭፍን ፕሮፓጋንዳ የሚራግቡ ናቸው’ እያለ ያወግዛል። ግን፤ ሁለት ወዶ አይሆንም። ያሰኘው ጊዜ…. ‘ተጨባጭ መረጃን በጭፍን ፕሮፓጋንዳ እየሸፋፈነ’፣ ሌላ ጊዜ ደግሞ፣ ‘ተጨባጭ መረጃ በጭፍን ፕሮፓጋንዳ እንዳይሸፈን እንከላከል’ ብሎ ቢሰብክ፣ ከንቱ ነው።
‘ከገበሬ ጀምሮ እስከ ኢንዱስትሪ ድረስ፣ ኢትዮጵያዊያን፣ በተጨባጭ መረጃ ላይ በተመሰረተ ስልጡን አስተሳሰብ አማካኝነት፣ ውጤታማ ምርታማነትን ማስፋፋትና መበልፀግ ይችላሉ’ ብሎ ይደሰኩራል። ትክክል ነው። ግን፣ ለተጨባጭ መረጃ ክብር የሚሰጥ ባህል፣ በአንዳች ተዓምር አይፈጠርም። በጎን በኩል፣ ለመረጃ ዋጋ የማይሰጥ የጭፍንነት ባህልን ዘወትር እየያጠናከርን፣ እንዴትና ከወዴት ስልጡን አስተሳሰብ ይመጣል? ግን ጉዳቱ ይህ ብቻ አይደለም።
የዋጋ ንረትን በነጋዴዎችና በቢዝነስ ሰዎች ላይ ሲያላክክ፤ የብልፅግና መሰረትንም በእንጭጩ እየሸረሸረ መሆኑን አይገነዘብም። ቢዝነስ ማለት፣ በተፈጥሮው፣ ‘ማጭበርበርና ማታለል’ ማለት እንደሆነ ለማሳመን ዘወትር ይጣጣራል። በሌላ አነጋገር፤ ‘ትርፋማነት’ ማለት ‘አጭበርባሪነት ነው’፣ ‘ባለሃብት’ ማለት ‘አታላይ ነው’ የሚል ስብከት ይግተናል።
እንዲህ፣ ቢዝነስን፣ አትራፊነትን፣ ስኬታማነትን፣ ባለሃብትነትን ሲያንቋሽሽ ይከርምና፤… ትንሽ ቆይቶ ደግሞ፤… “የፈጠራና የምርታማነት ክህሎት፣ የቢዝነስና የትርፋማነት ባህል አልዳበረም። ወጣቶች፣ እየገቡበት አይደለም” በማለት እሮሮ ያሰማል።
የክልል የንግድ ቢሮዎች፣ የፌደራል የንግድ ሚኒስቴር፣ የሸማቾች ኤጀንሲ… ምናምን… ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ፣ የቢዝነስ ሰዎች ላይ የሚዝቱ፣ ከዛቻም አልፈው፣ የዋጋ ቁጥጥርና የዋጋ ተመን የሚያውጁ፣ የመንግስት አካላት ሞልተዋል።
አሁን አስቡት። እናንተ፣ ለኢንቨስትመንት የሚሆን ገንዘብ ቢኖራችሁ፣ ምን ታደርጋላችሁ? የሳሙና ፋብሪካ ለመክፈት ትሞክራላችሁ? ወይስ የሳሙና ነጋዴ ለመሆን ትወስናላችሁ?
መንግስት፣ ካሁን በፊት እንዳደረገው፣ በማንኛውም ጊዜ፣ የሳሙና ዋጋ ላይ ቁጥጥር እንደሚያውጅና የዋጋ ተመን እንደሚያወጣ ታውቃላችሁ። ይህንን እያወቃችሁ፣ የሳሙና ፋብሪካ ለመክፈት ትደፍራላችሁ?
የሳሙና ንግድ ይሻላል። ስራው ቀለል ይላል። በዚያ ላይ፣ መንግስት የዋጋ ቁጥጥር ቢያውጅባችሁ፤ ብዙ ኪሳራ ሳይደርስባችሁ፣ የሳሙና ንግዳችሁን መተውና፣ ወደ ሌላ ንግድ መግባት ትችላላሁ። የሳሙና ፋብሪካ ግን፣ አስቸጋሪ ነው።
በአጠቃላይ፣ መንግስት፣ በቅድሚያ ራሱን ለማስተካከል ይጣር። አደገኛው የድህነት አጣብቂኝ (ከአደገኛው የስራ አጥነትና የረሃብ አጣብቂኝ) መውጣት፣… ከዚያም ወደ ብልፅግና መራመድ የሚቻለው፣ በጭፍን የፕሮፓጋንዳ ባህል አይደለም። ቢዝነስንና ትርፋማነትን በሚያንቋሽሽ የውድቀት ጎዳና፣ ወደ ስኬት መጓዝ አይቻልም።
የኢትዮጵያ ድህነት፣ በጣም አደገኛ እንደሆነ፣ ለአፍታም ያህል ልንዘነጋው አይገባም ነበር። ግን፣ በተደጋጋሚ እየዘነጋነው፤ በአላስፈላጊ ንትርክና ግጭት ጊዜያችንን እናባክናለን።የኢንዱስትሪ ኢንቨስትመንት ያልተነቃነቀው፤ መንግስት በኢኮኖሚ ውስጥ ስለገነነና ቢዝነስን ስላቀጨጨ ነው። ሰዎች፤ ዘንድሮ ያለ እርዳታ አመቱን መዝለቅ የማይችሉ ረሃብተኛና ችግረኛ ኢትዮጵያዊያን፣ ከ18 ሚሊዮን በላይ ናቸው። ድርቅ በማይከሰትበትና ከፍተኛ የእርሻ ምርት በሚሰበሰብበት አመት እንኳ፣ ከአስር ሚሊዮን በላይ ሰዎች፣ ያለ እርዳታ ከአመት አመት መሻገር አይችሉም። የውጭ የእህል እርዳታ ባይኖርኮ፣ ሕዝብ ያልቅ ነበር። ከዚህ የከፋ አደጋና ውድቀት ምናለ?
በአነስተኛና ጥቃቅን፣ በየአመቱ ከ2 ሚሊዮን በላይ የስራ እድል እየተፈጠረ ነው የሚባለው ወሬ ሃሰት መሆኑን… የአዲስ አድማስ ዘገባ መስከረም 2004 (‘የመንግስት ወከባ – ከፍርሃት የማያላቅቅ የህልም ሩጫ’ በሚል ርዕስ)
ኤክስፖርት መደንዘዙና አሳሳቢ መሆኑ በተደጋጋሚ ተዘግቧል። (“የስራ ፍሬውን ስንነጥቀው ይበረታታል” ብሎ መመኘት ሃጥያት ነው በሚል ርዕስ ታህሳስ 2006 ዓ.ም – አዲስ አድማስ)
የትምህርት ሚኒስትር በ2006 ዓ.ም በአገሪቱ በተፈጠረው የመምህራን እጥረት ምክንያት በተለ ያዩ የትምህርት ዘርፎች የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን ያገኙ ኢትዮጵያውያንን ለአንድ አመት ሙሉ ወጫቸውን ችሎ የማስተማር ስነ ዘዴ (ፔዳጎጅ) በማስተማር ወደ መምህርነት እንዲገቡ ማስታ ወቂያ ያወጣል፡፡ በወጣው ማስታወቂያ መሰረ ትም ለማጣሪያነት የቀረበውን ፈተና በመፈተን መልምሎ ለስልጠና እንዲገቡ ይደረጋል፡፡ በዚህ መሰረት በ10 ዩኒቨርሲቲዎች (መቀሌ፣ ባህር ዳር፣ ወሎ፣ ወለጋ፣ ጅማ፣ ወላይታ ሶዶ፣ ዲላ፣ ሀሮማያ፣ ሀዋሳና አዲስ አበባ) እንዲሰለጥኑ ይደረጋል፡፡
ይህ ስልጠና እየተካሄደ ባለበት ወቅት አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የተመደቡት ሙሉ ወጫቸ ውን መንግስት እንደሚችል ተነግሯቸው ነበር የመጡት፡፡ በዩኒቨርሲቲው መጀመሪያ የተደለ ደሉት 330 ነበሩ፡፡ ሆኖም ግን ተማሪዎቹ ቃል በተገባላቸው መሰረት መቀጠል አለመቻላቸውን ነው በቅሬታ የሚናገሩት፡፡ ወደ ዝግጅት ክፍላችን በአካል መጥተው ስለሁኔታው ያስረዱት ተማሪዎች ሁኔታውን እንደሚከተለው ያስረዳሉ፡፡ ‹‹ማስታወቂያውን አይተን ስራችን ለቀን ነው የመጣነው፡፡ ሆኖም አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ትምህርት ሚኒስትር ቃል በገባው መሰረት ከህዳር 23 ጀምሮ የምግብም ሆነ የቤት አገልግሎት ሊሰጠን አልቻለም፡፡ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የመኝታ አገልግሎት የለም በመባሉ ደብረዘይት በሚገኘው የዩኒቨርሲቲው ቅርንጫፍ የእንሰሳት ህክምና እና የግብርና ኮሌጅ ለሁለት ሳምንት እንድንቆይ ተደረገ፡፡ ሆኖም ደብረ ዘይት በሚገኘው ኮሌጅ ጥቁር ሰሌዳን ጨምሮ ለመማር ማስተማር የሚያገለግሉ አቅርቦቶች ልናገኝ አልቻልንም፡፡››
ከዚህም ባሻገር በዚህ ወቅት ተማሪዎቹ የመብት ጥያቄ እንዲያነሱ ያደረጋቸው ሌላ ምክንያትም ተፈጠረ፡፡ ‹‹ትምህርቱ በተባለው መልኩ ሊሰጠን አልቻለም፡፡ አንድ መምህር ወደ ደብረዘይት ሄዶ የሳምንቱን የትምህርት ፕሮግራም ከጠዋቱ 2 ሰዓት እስከ 6 ሰዓት እንዲሁም ከ7 ሰዓት ተኩል እስከ 11 ሰዓት ተኩል አስተምሮ ይሄዳል፡፡ ይህን ተከትሎም አንዳንድ የመብት ጥያቄዎችን ማንሳት ጀመርን፡፡›› ይላል አስተባባሪውና የጅኦግራፊ ተማሪው ጋሻነህ ላቀ፡፡
ተማሪዎቹ ሌላ ስራ ስለሌላቸውና ከቤተሰብ ውጭ ስለሚኖሩ አንዳንድ መሰረታዊ አቅርቦቶች እንዲሰጧቸው ለትምህርት ሚኒስትር ያሳውቃሉ፡ ፡ አያይዘውም የትምህርት እድል እንዲያገኙና በደሞዝ ጉዳይም ድምጽ አሰባስበው ያስገባሉ፡፡ ትምህርት ሚኒስትርም ‹‹እናንተ የወጭ መጋራት ስላልሞላችሁ የጠየቃችሁት አቅርቦት አይሰጣችሁም፡፡›› ይላቸዋል፡፡
በዚህ ሁኔታ በሁለት ሳምንት ውስጥ ወደ አዲስ አበባ ይመለሳሉ የተባሉት ተማሪዎች ለሁለት ወር ከሁለት ሳምንት በላይ (ከህዳር 24- የካቲት 8) በደብረዘይት እንዲቆዩ ይደረጋል፡፡ ከደብረ ዘይት ሲመለሱ ይዘጋጃል ተብሎ የነበረው አልጋም ሆነ ሌላ አቅርቦት አልተዘጋጀም፡፡ ይልቁንም ያሬድ የሙዚቃ ትምህርት ቤት ውስጥ ከሚገኝ ባዶ ክፍል ውስጥ መሬት ላይ አራት አራት ፍራሽ እያነጠፉ እንዲተኙ ይደረጋሉ፡፡ ትምህርቱን ጥለው እንዳይሄዱ እስካሁን ያሳለፉትን ችግር ትተው መሄድ አልፈለጉም፡፡ ከዚህ ይልቅ ትምህርት ሚኒ ስትርንና አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ችግሩን እንዲፈታ በተደጋጋሚ ጥያቄ ያቀርባሉ፡፡ ይህ ጥያቄያቸው ንም እስከ ፓርላማና ሌሎች ተቋማት ድረስ አድ ርሰዋል፡፡ ሆኖም ተገቢውን ምላሽ ሊያገኙ እንዳ ልቻሉ ይገልጻሉ፡፡
በዚህ ምክንያት የተማሪዎች ችግር እንዲፈታ ጥረት የሚያደርጉ አስተባባሪዎች ጉዳዩን ወደ ሚዲያ ለማውጣት ይቆርጣሉ፡፡ የሸገር ሬድዮ ጋዜጠኞችም ጉዳዩን ተማሪዎቹ ያሉበት አካባቢ ድረስ ሄደው ይዘግቡታል፡፡ እነዚህ ተማሪዎች ከሌሎች በተለይም አስተባባሪዎቹ በሌሎች ዩኒቨ ርሲቲዎች በተመሳሳይ ሁኔታ ከሚማሩት ጋርም ግንኙነት ይመሰርታሉ፡፡ እነዚህ ተማሪዎች የሚ ያደርጉትን የመብት ጥያቄና እንቅስቃሴ አብረዋ ቸው የሚማሩ ካድሬዎች (እነሱ ሰርጎ ገቦች ይሏ ቸዋል) ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ መሆኑን ለሶስተኛ አካል (ለመንግስት) መረጃ ይሰጣሉ፡፡ ከተቃዋሚ ዎች ጋርም ግንኙነት እንዳላቸው ይናገራሉ፡፡ ይህ መረጃ ለመንግስት አካላት መድረሱንም መረጃው ከደረሳቸው መካከል ውስጥ አዋቂዎች መልሰው ለአስተባባሪዎቹ ይነግሯቸዋል፡፡ አስተባባሪዎቹ የሚያነሷቸው የመብት ጥያቄዎችም ወደ አመጽ ሊቀይሩት እንደሆነ በመግለጽ መታሰር እንዳለባ ቸው መወሰኑን ይገልጻሉ፡፡ ይህንን ተከትሎም እስ ራትና አፈና ሊደርስባቸው እንደሚችል ስጋታቸውን ይገልጻሉ፡፡
አስተባባሪዎቹ ‹‹ፖለቲካዊ ጥያቄ መጠየቅ መብ ታችን መሆኑን አላጣነውም፤ ነገር ግን የአሁኑ ጥያ ቄያችን የመብት እንጂ ፖለቲካዊ ጥያቄ አይደለም›› ይላሉ፤ አክለውም ሊታሰሩ እንደሚችሉ የውስጥ ምንጫቸው በእርግጠኝነት እንደነገራቸው ይገል ጻሉ፡፡
ወጭ መጋራት በስምምነታቸው ላይ ያልነበረ ቢሆንም አሁን ግን እንደገና መጥቷል፡፡ መምህር ከሆናችሁ በአገልግሎት ዘመን፣ ሌላ ስራ ከሰራ ችሁ በገንዘብ ትከፍላላችሁ ተብለዋል፡፡ ይህ ግን ስምምነቱ ላይ አልነበረም እንደተማሪዎቹ ገለጻ፡፡ ‹‹እንዲያው ይህን ስምምነት እንሙላ ከተባለ እንኳን የሚሰጡን አገልግሎቶች ሊሟሉልን ይገባ ነበር፡፡ አሁንም ያቀረብነው አገልግሎቶች እንዲሟ ሉልን የሚል ነው፡፡ ያቀረብናቸው ቅድመ ሁኔታ ዎች ከተሟሉ ወጭ መጋራቱን ልንፈርም እንችላ ለን፡፡ እነሱ ግን በሚገባ ጥያቄያችን ሊመልሱልን አልቻሉም፡፡ እንዲያውም ምግብና ሌሎች አቅርቦቶች እንደማይሰጠን፣ ትዕዛዙ ከትምህርት ሚኒስትር የመጣ በመሆኑ ካልፈረሙ ዩኒቨርሲቲውን ለቀን ልንሄድ እንደሚገባ ሁሉ አስፈራርተውናል፡፡›› የሚለው ደግሞ የስፖርት ሳይንስ ተማሪና እንቅስቃሴውን ሲመራ የቆየው ሚሊዮን ታደሰ ነው፡፡
በተመሳሳይ ጅማ ዩኒቨርሲቲ የሚገኙት ተማሪዎች መብታቸውን ስለጠየቁ ሁለት ቀን ምግብ ከልክለው ጾም እንዳዋሉዋቸው ይገልጻሉ፡፡ በፖሊስ እያስደበደቡም ከግቢ አስወጥተዋቸዋል፡ ፡ ‹‹ባልተዘጋጀንበት ሁኔታ ትምህርቱን ጥለን አንሄ ድም!› ብለው መኖሪያቸው ቁጭ ቢሉም በፖሊስ ተከበው በመደብደባቸው በግድ የወጭ መጋራቱን ለመሙላት ተገደዋል፡፡ ከጅማ ውጭ በሌሎች ዩኒ ቨርሲቲዎች የሚገኙት ተማሪዎች የወጭ መጋራት አልሞሉም፡፡ በሶስቱ ዪኒቨርሲቲዎች (መቀሌ፣ ባህር ዳርና ወላይታ ሶዶ) የወጭ መጋራት አልተጠ የቀም፡፡ እነሱም ግን መጠየቃቸው የማይቀር ነው፡፡ ጅማ በግድ ሞልተዋል፡፡ ሌሎቹ ጋር በግዳጅ እንዲሞላ ጫና እየተደረገ በመሆኑ ያልተጠየቁትንም እንዲሞሉ ያስገድዷቸዋል፡፡››
ለተማሪዎቹ የተሰጠው ምላሽ በዚህ አያበቃም፡ ፡ ‹‹መብት ብላችሁ መጠየቅ የለባችሁም፡፡ አርፋችሁ ተማሩ›› ተብለናል፡፡ የወጭ መጋራቱን እንድንሞላ ለማስገደድ ከትምህርት ሚኒስትር ሳይቀር ሰዎች እንደተላከባቸውን ይገልጻሉ፡፡
አስተባባሪዎቹ ተማሪዎችን በማስተባበር የምንመደበው መሰረታዊ ወጭዎችን አሟልተን የማንኖርበት መምህር ነት፤ መንግስት እያዋረደው፣ ህዝብም እየናቀው ባለ ሙያ ውስጥ ልንገባ ተጨማሪ እዳ አንገባም ይላሉ፡፡ ተማሪዎቹ እንደሚሉት መንግስት አስተባባሪዎቹን በማሰር ጉዳዩን አድበስብሶ ለማለፍ ጥረት እያደረገ ነው፡፡ ‹‹በእኛ በኩል ምላሽ ካልተሰጠን ትምህርት ማቆምና ሰላማዊ ሰልፍ የማ ድረግ እርምጃዎችን እንወስዳለን፡፡ ምግብ ሊከለክሉን አይችሉም፤ ይህ በእኛ እና በአባቶቻችን ስም ተለምኖ የመጣ ነው›› በማለት መብታቸውን አሳልፈው እንደማይ ሰጡም ይናገራሉ፡፡ የዝግጅት ክፍላችን ድረስ መጥተው ስለጉዳዩ መረጃ የሰጡት የእንቅስቃሴው መሪዎች የሚከ ፈለውን መስዕዋትነት ከፍለው መብታቸውን እንደሚያስ ከብሩ ገልጸውልናል፡፡ (ምንጭ: ነገረ ኢትዮጵያ)
ኣብ ሱዳን ክፍለ ግዝኣት ኣጥባራ ኣብታ ሃገር ዝረአ ዘሎ ናህሪ ዋጋታት ብምቕዋም ትማሊ ረቡዕን ሎሚ ሓሙስን ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ ህንጻ ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር’ታ ክፍለ ግዝኣት ከምኡ’ውን ኣብ ኣብ ኣፍደገ’ቲ ምምሕዳር ዝነበረ መኻይን ብምቕጻሎምን ናይ ህጹጽ እዋን ተአዊጁ’ሎ።
የኢዴፓ አመራር አባላት በቅርቡ አዲስ አበባ ውስጥ በጠሩት ጋዜጣዊ ጉባዔ በዓለምአቀፍ ሊበራል ፓርቲዎች አውታር አባልነታቸው ምክንያት የምሥራቅ አፍሪቃ ሊበራል ፓርቲዎችን ጉባዔ አዲስ አበባ ውስጥ እንዲያዘጋጅ ፓርቲአቸው መመረጡን ገልፀዋል።
ኢዴፓ የሊበራል ፓርቲዎች ግንኙነት አውታር ለመሆን የበቃው የኢዴፓ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴና ድጋፍ ሰጭው፤ የባሕር ማዶ የዴሞክራሲ ተቋማትን የሚያበረታታውና የሚያግዘው ዌስትሚንስተር ፋውንዴሽን ፎር ዴሞክራሲ ኢን አፍሪካ - Westminster Foundation for Democracy የሚባለው መሠረቱ እንግሊዝ የሆነው ድርጅትና የአፍሪቃ ሊበራል ፓርቲዎች ዋና ማዕከል ፓርቲውን ተቀብለው የግንኙነቱ አውታር አባል እንዲያደርጉ ላለፉት ሦስት ዓመታት በተከታታይ ባደረጉት ጥረት መሆኑን ሊቀመንበሩ አቶ ሙሼ ሰሙ ተናግረዋል።
የወሲብ ግንኙነት (ወይም በወሲብ ወይም በመተባበር) የወሲብ ተግባር በተለምዶ የጾታ ግንኙነትን ለመውለድ ፣ ለመውለድ ወይም ለሁለቱም ብልቶች ለማስገባት እና ለማስገባት የሚያገለግል ወሲባዊ እንቅስቃሴ ነው። [1] ይህ ደግሞ በሴት ብልት (የግብረ ሥጋ ግንኙነት) ወይም በሴት ብልት (ወሲባዊ ግንኙነት) ይታወቃል። ሌሎች የወሲባዊ ግንኙነት የግብረ ሥጋ ግንኙነት ዓይነቶች የፊንጢጣ ወሲብን (በብልቱ ላይ የፊንጢጣ ብልት) ፣ በአፍ የሚደረግ የግብረ ሥጋ ብልት (የጾታ ብልት ወይም በሴት ብልት ብልት ላይ) ፣ ጣትን (የጾታ ብልትን በጣት በመንካት) እና የዴርዶ አጠቃቀም (በተለይ ደግሞ በዲዶዶ ላይ ያለ ማንጠልጠያ ላይ ጠቅ ያድርጉ)። እነዚህ እንቅስቃሴዎች በሁለት ወይም ከዚያ በላይ በሆኑ ግለሰቦች መካከል አካላዊ ቅርርብ ያላቸው ሲሆኑ ብዙውን ጊዜ በሰዎች መካከል የሚጠቀሙት ለአካላዊ ወይም ለስሜታዊ ደስታ ብቻ የሚውሉ ሲሆን ለሰዎች ማያያዝም አስተዋፅ can ያደርጋሉ ፡፡
በግብረ ሥጋ ግንኙነት ላይ በአመለካከት ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ የሚችሉ የግብረ ሥጋ ግንኙነት ወይም ሌላ ወሲባዊ ተግባር ምን ማለት የተለያዩ አመለካከቶች አሉ። ምንም እንኳን የግብረ-ሥጋ ግንኙነት (በተለይም የግብረ-ሥጋ ግንኙነት) በተለምዶ የብልት - የሴት ብልትን ብልትን እና ልጆችን የመፍጠር እድልን የሚያመለክተው ቢሆንም እሱ በተለምዶ የወሲባዊ ብልትን እና የ penታ ብልትን (በተለይም የኋለኛውን) ወሲባዊ ብልትን ያመለክታል ፡፡ እሱ ብዙውን ጊዜ የወሲብ ብልትን ያካተተ ሲሆን ልቅ ያልሆነ ወሲብ ደግሞ “የውጪ ልብስ” ተብሎ ተሰይሟል ፣ ነገር ግን ብልት ያልሆነ ወሲባዊነት እንዲሁ ወሲባዊ ግንኙነት ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል። ወሲባዊ ፣ ብዙውን ጊዜ ለጾታዊ ግንኙነት አጭር ማጠር ፣ ወሲባዊ እንቅስቃሴ ማንኛውንም ዓይነት ሊያመለክት ይችላል። በእነዚህ እንቅስቃሴዎች ወቅት ሰዎች በግብረ ሥጋ ግንኙነት የሚተላለፉ ኢንፌክሽኖችን የመያዝ አደጋ ስላለባቸው ደህንነቱ የተጠበቀ የወሲብ ተግባራት የመተላለፍ አደጋን ለመቀነስ በጤና ባለሙያዎች ይመከራሉ።
የተለያዩ ክልሎች እንደ ዝሙት መፈጸምን ፣ ለአቅመ አዳም ያልደረሱ ልጆችን የወሲባዊ ግንኙነት ፣ ዝሙት አዳሪነት ፣ አስገድዶ መድፈርን ፣ የዚኦፊሊያን ፣ ዝሙት መፈጸምን ፣ ከጋብቻ ውጭ እና ከጋብቻ ውጭ የሚደረግ ወሲብን በመሳሰሉ የተወሰኑ የወሲብ ድርጊቶች ላይ ገደቦችን ይጥላሉ ፡፡ ስለ ወሲባዊ ግንኙነት ወይም ስለ ሌላ የ sexualታ ግንኙነት ፣ እንደ ድንግልና ፣ ወይም የህግ እና የህዝብ ፖሊሲ ​​ጉዳዮች ያሉ የግል ውሳኔዎች ላይ የሃይማኖታዊ እምነቶችም ሚና ይጫወታሉ። እንደ ዝሙት መከልከል ያሉ የተለመዱ ጭብጦች ቢኖሩም በ sexualታ ግንኙነት ላይ ያሉ የሃይማኖታዊ አመለካከቶች በተለያዩ ሃይማኖቶች እና በተመሳሳይ ሃይማኖት ክፍሎች መካከል በጣም ይለያያሉ ፡፡
ሰው ባልሆኑ እንስሳት መካከል የመራባት የወሲብ ግንኙነት በብዛት በብዛት ይባላል ፣ እናም የወንድ የዘር ፍሰት በሴት ብልት ባልተለመደባቸው መንገዶች ለምሳሌ በከብት መዘጋት / coacal copulation / ሊመጣ ይችላል ፡፡ ለአብዛኛዎቹ የሰው ያልሆኑ አጥቢ እንስሳት እርባታ እና የመተባበር ስሜት በኢስትረስ ደረጃ ላይ ነው (በሴቷ የመራቢያ ዑደት ውስጥ እጅግ በጣም የወሊድ ጊዜ) ፣ ይህ ደግሞ በተሳካ ሁኔታ የመፀነስ እድልን ይጨምራል ፡፡ ሆኖም ቦንቦስ ፣ ዶልፊኖች እና ቺምፓንዚዎች ሴትየዋ በኢስትሮቢስ ውስጥ ብትሆኑም የግብረ-ሥጋ ግንኙነት እንደሚፈጽሙ እና ተመሳሳይ sexታ ባላቸው ግብረ-ሰዶማውያን ላይ የ engageታ ግንኙነት እንደሚፈጽሙ ይታወቃል ፡፡ ሰዎች በዋነኛነት ለጾታ ግንኙነት እንደሚካፈሉት ሁሉ ፣ በእነዚህ እንስሳት ውስጥ ያለው ባህርይ እንዲሁ ለመዝናኛ እና ማህበራዊ ትስስርዎቻቸውን ለማጎልበት አስተዋፅ factor እንደሚያደርግ ይታመናል ፡፡
አማራ ናችሁ የተባልን ለኢትዮጵያ ቀርቶ የራሳችን መብትና ሕልውናም እንዴት ማስበቅና መከላከል ያልቻልን ከፍተኛ ሽንፈት የደረሰብን ያን ሽንፈታችን ለመቀበል እንደ ኮሶ የሚመረን እየሞትን እየተሰደድን እየተወረስን በሀገር ባይተዋር ሁነን አሁንም የበላይነቱ ስሜት ያለን ።
ይህ ስሜት መቀጠል ያለበት መጠበቅ ያለበት ቢሆንም ጠላታችን ሕውሓት በተናጠል እየበላን እየበላን እየጨረሰን እንደሆነ ማመንም አለብን እየሞቱ ማቅራራት ሳይሆን ብሶት ለመግለፅ እንጉርጉሮ መሆን ሲገባ እየሞቱ ፉከራ ባሕላችን አይደለም ።
እኛ አማራ የተባልን በባዶ እግሩ የሚሄድ አርሶ አደሩ ገበሬ ለ40 ዘመን በዘረኛው ሕውሓት እየተፈፀመበት ያለውን የዘር ማጥፋት ልንደርስለት ቀርቶ ስለሚፈናቀሉ ስለሚታፈኑ ስለሚገደሉት ቦታ ና አካበሰቢ በስም ጠቅሰን ስንናገር በደረጃ መዳቢ የአማራው ምሁር ነን በሚሉ ከደረጃ ወርደን ድምፃችን የሚቀበለን የለም ።
ስለሚፈፀሙ ወንጀሎች የት እንደሚፈፀሙ በተጋጋሚ ስለሰሜን ጎንደር በመግለፃችን እኩል እንደ ሕውሓት ዘረኞች ጠባቦች ተብለን በራሳችን ሰዎች ከደረጃ ዝቅ ብለን የተመደብን አለን ።
አሁን በወልቃይት ላይ እየተፈፀመ ያለውን እድሜ ለኢሳት ሚዲያ በመገለፁ ሁሉ ታኩረት ይስጠው እንጅ ስለወልቃይትና ጠገዴ ስለ አርማጭሆ መተማና ቋራ ብዙ እጅግ ብዙ ብለናል ።
እንደዕድል ሁኖ ፕ/ ር ማስተር ፣ባለ ዲግሪ ባለመሆናችን በተጨማሪም ሁሌም ጎንደር እያልን በመፃፋችን ከጅምሩ ጀምንለው ሁሉ የቁራ ጩኸት የሆነብን እንዳለን አሁንም አለን ።
በሰሜን ጎንደር የወልቃይት ፣ የጠገዴን ፣የጠለምትን ፣ የወገራን የአርማጭሆን ሕዝብ ይቃወማል የተባለው ሁሉ ሴት ወንድ ሳይለይ እየታፈኑ የሚገደሉበት በትግራይ ከመሬት በታች የተሰሩለት የሞት ካንፖች አሉት ።
በጠላት ወረራ ወቅት መገናኛ ባልነበረበት ወቅት ሁሉ በአካባቢው ተደራጅቶ ነበር ሀገሪቱን ከወራሪው ፋሽሽት ያወጧት ፣ አሁን ላይ በየአካባቢው እየተደራጁ አቅም በመፍጠር ጠቅላላ ሀገራችንን ነፃ ለማውጣተረ የሚያስለንን ዘዴ እኛው እራሳችን እየጠላን የግድ አንድ እንሁን ተብሎ እየተነገረ እራሳች አንድ ሰሰንሆን የአንድነት ናፋቂዎች አንድነት ራሱን መከላከል የሚችልበት አቅም መፍጠር የግድ ነው ያ የአንድነት አቅም ደግሞ በማንኛውም ቦታ ተወልዶና አድጎ አላማው ሕዝብ የሚቀበለው ከሆነ በኦሮሞ ሕዝብ ይሁን በጋንቤላው በአፋሩም ይሁን በሱማሌው ይጀመር ሕዝባዊ አላማ ከያዘ ሁሉም አቅም የሰነሰው ሁሉ መጠለያማ ደጀን መሆን የበቃ ድርጅት የግድ መፈጠር አለበት ብለን እናምናለን ።
ውድ የሀገራችን ምሁራን የሕውሓት ሰለባ ከሆኑት ወገን ጋር የቅርብ ክትል ታደርጉ ዘንድ እንማፀናለን በወልቃይት በኩሉ ሕውሓት እየገፀመው ያለው የጠቅላላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጉዳይ ነው የወልቃይት የጠገዴ የጠለምት ፣የታች አርማጭሆ የመተማ የቋራ ሕዝብ ትግል ከተመታ የኢትዮጵያ ጉዳይ አለቀለት ማልት ነው ሕውሓት በ17 ዓመቱ የትግል ወቅት የአርማጭሆን መሬት እግሩ አልተረገጣትም ነበር ።
ምክንያት የወልቃይት ሕዝብ ከባድ መስዋዕት ብቻውን እየከፈለ ስለተከላከለ ነበር ሕውሓት ከሽሬ ተገዜን ተሻግሮ ጎንደርን መቆጣጠር ቢችል ኖሮ መንገዱ አጭር ይሆንለት ነበር ።
ነገር ግን በጠለንትና በወልቃይት ጠገዴ ማለፍ እንደማይችል ስለተረዳ በወሎ በኩል ረዥም መንገድ ወስዶ በደብብ ጎንር ከባድ ዋጋ ከፍል የጎጃምን ምድር ከተረገጠ በኋላ በሶስት ወር ባልሞላ ጊዜ አዲስ አበባን ተቆጣጠረ ።
ከዛም መላው ሀገሪቱን ከያዘ በኋላ የሰሜን ጎንደር መቆጣጠር ጀመረ የ17 ዓመቱን የቋጠረውን ቂም በቀል አሁንም ሳይቀር የሰሜን ጎንደር ሕዝብ እየከፈለ ይገኛል ።
ስንገናኝ ብዙ ክርክር ከማድረግም በተጨማሪ እስከማግለልም የተሄደበት አጋጠሚየም ብዙ ነው በዚህ ማህበራዊ ሚዲያ ላይ በዙዎቹስ ከነጭራሹም ብሎክ ያደረጉኝም አሉ ።
ከአንድ ወገን ሁነን በአንዲት መርከብ የረሳፈርን ሰዎች እኔ በተረዳሁት ሀቅ ተነስቸ የሀሳብ ልዩነት እስከዚህ የሚያደርሰን ከሆነ ከሕውሓት በፊት እኛው በኛው ተጠላልፈን ከመውደቅ ባቫገር ያች የምንመኛት አንድነት እንዴት መምጣት እንደሰለበት እውነቱን ተነጋግረን መፍትሄ ካልፈለግን ህውሀቶች በዚህ ክፍተት እየገቡ ሁሌም ነገራችን አረንደሰያምር እያደረጉ እንደተለመደው የ50 ዓመቱ የፖለቲካ አዟሪት እየዳከርን እስከ ውድቀታችን ደጃፍ እየሄድን እንደሆን ይታየኛል ።
ሕውሓት የሚፈፅማቸው ሁሉ መነገር አለበት ምክንያት ስለባዶ ስድስት ብዙም ያልታወቀ ነው ለኢትዮጵያ ሕዝብ በሕውሓት እስካሁን የተፈፀሙት ከተነገሩ ለወደፊቱ ለፈፀሙ የታቀዱት ማስቀረት እንችላለን ስለባዶ ስድስት ብንቃወምኑሮ በማዕካላዊ አዲስ አበባ ያለው ገሀነም ለ25 ዓመት ምንም ሳይደናቀፍ ሥራውን አይቀጥልም ነበር ።
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 22 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በኢትዮጵያ በወጣቱ ላይ የተሰራውን የመለያየትና የጥላቻ ትርክት በትምህርት ስርዓት መመለስ እንደሚገባ ብሔራዊ የወጣቶች ምክክር ጠየቀ።...
በባሕር ዳር ከተማ አስተዳደር የወጣቶች የሥራ ዕድል ፈጠራ እንዳሳሰባቸው የከተማዋ የምክር ቤት አባላት ተናገሩ። ባሕር ዳር ፡ የካቲት 13/2013 ዓ.ም (አብመድ) በባሕር ዳር ከተማ የሥራ...
አዲስ አበባ፣ ጥር 13፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ)የደቡብ ክልል ወጣቶች ፌደሬሽን ከነገ ጀምሮ በክልሉ በሚገኙ በሁሉም ከተሞች 4ተኛ ዙር ምክንያታዊ የወጣቶች የውይይትና የክርክር መድረኮች እንደሚካሄዱ አስታውቋል።...
ብረት አንስተው ትግል እያደረጉ መሆኑንን የሚናገሩት የኦጋዴን ብሄራዊ ነጻነት ግንባት (ኦብነግ) እና አርበኞች ግንቦት 7 አብረው ለመስራት መስማማታቸውን ይፋ አደረገዋል። ስምምነታቸውን ያደረጉትም ፍራንክፈርት መሆኑ ተጠቁሟል። ሁለቱም ድርጅቶች በጋራ ለመስራት መስማማታቸውን አስመልክቶ ባሰራጩት የጋራ መግለጫ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ እየደረሰ ነው የሚሉትን ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ችግሮች በጋራ ለመታገልና ከሌሎች የለውጥ ሃይሎች ጋር በመተባበር እንደሚሰሩ ጠቁመዋል።
ከሜይ 15 – 17 በጀርመን ፍራንክፈርት ለሶስት ተከታታይ ቀናት ውይይትና ግምገማ ያካሄደ ሲሆን የኢትዮጵያ ጉዳይ ወደባሰ ውስብስብ ጉዳይ ሳይሄድ የስርዓት ለውጥ ሊደረግ እንደሚገባ በመግለጫው ተመልክቷል። በመግለጫው ለመንግስት የጸጥታ ሃይሎችና ደህንነትና ለዓለም አቀፍ ማህበረሰብም ጥሪ አቅርቧል።
ሁለቱም ድርጅቶች ተመጣጣኝ ውክልና የሚንጸባረቅበት የዴሞክራሲያዊ ስርዓት ለመሸጋገር የሚያስችሉ ሁኔታዎች ወይም መሰረት መጣላቸውን በጋራ በመግለጫቸው አካተዋል። ኦብነግ ኦጋዴንን ለመገንጠልና የራሱን ነጻ መንግስት ለማቋቋም እንደሚታገል ይፋ ያደረገ ድርጅት በመሆኑ አቋሙን አለሳልሶ ይሁን ቀይሮ ለዚህ ስምምነት መደረሱ መነጋገሪያ ሆኗል።
ሕገ ወጥ በሆኑ ውሎች ተመርኩዞ ውሳኔ ሰጠ፡፡ በኢሕአዴግ አሳሳቢነት ኮሚሽኑ ለውሳኔው መሰረት ያደረጋቸው በአፄ ምኒልክ ላይ በጣልያኖች በግድ በተጫኑ፤ ጣልያን...
Betoch - የተወደዳችሁ የቤቶች ድራማ ተከታታዮች ይህንን ብቸኛ የ Facebook ገፃችንን Like Comment Share በማድረግ አዳዲስ የሚለቀቁ Episodes እና ልዩ ልዩ ትዕይንቶችን ይከታተሉ!
በአንድ ሃይማኖት ላይ የሚፈጸም ጥቃት በሁሉም እምነቶች ላይ እንደተፈጸመ ጥቃት ይቆጠራል ሲሉ፣ ፕሬዚደንት ባራክ ኦባማ ተናገሩ። የቪኦኤው ክሪስ ሲምኪንስ እንደዘገበው፣ ፕሬዚደንት ኦባማ ይህን የተናገሩት፣ በዩናይትድ ስቴትስ ሜሪላንድ ክፍለ-አገር ቦልቲሞር ውስጥ የሚገኝ አንድ መስጊድ ፕሬዚደንት ከሆኑ ወዲህ ለመጀመርያ ጊዜ በጎበኙበት ወቅት ነው።
የጂግጂጋ ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች፣ ማኅበረሠቦችን በማቀራረብ፣ በተጀመረው ለውጥ አውንታዊ ሚና አንዲጫወቱ የክልሉ ፕሬዚዳንት ጥሪ አቀረቡ፡፡ በዘውግ መሥመር ሁኔትዎችን መቃኘት ኋላቀርነት ነው አሉ፡፡
አንድ ሰው ሱስ ደረጃ ላይ ከደረሰ ለፖርኖግራፊ ከፍተኛ ፍላጎት ይኖረዋል።በውስጡ የማያቋርጥ ፍላጎት ይቀጣጠላል። በማንኛውም ቦታ በማንኛውም ሁኔታ በማንኛውም ሰአት ፖርኖግራፊን መመልከት ይፈልጋል። ከዚህ በተጨማሪ የሚመለከትበትን ጊዜ እየጨመረ ይመጣል። በሳምንት ያይ የነበረ በቀን፤ በቀንም አንዴ ያይ የነበረው ሁለቴ ማየት ከጀመረ፣ በፖርኖግራፊም የሚያጠፋውም ጊዜ እያደገ ከመጣ፤ በሚመለከትበት ጊዜ የሚሰማው መነቃቃት እና ደስታ በሀፍረት፤ ጥፋተኝነት ስሜት እና ፀፀት ሲተካ ነገሩ ሱስ ደረጃ ላይ መድረሱን ይጠቁማል።
ሱስ ውስጥ የገባ አንድ ሰው ፖርኖግራፊ መመልከቱን ማቆም አይፈልግም። ሱስ እንደሆነና ችግር መሆኑን እንኳን መቀበል አይፈልግም። ይህም የሚሆነው ሱስ ውስጥ ስለገባና ከዛ ህይወት ቢወጣ ሌላ የሚያዝናናው ነገር ሊያገኝ እንደሚችል ስለማያምን ነው። በሌላ መልኩ ደግሞ ለማቆም እየፈለጉ አለመቻልም የሱሰኝነት ማሳያ ነው። እዚህ ጋር አንድ ወንድም በድምጽ ባስቀመጠልኝ መልዕክት ውስጥ “እኔ ከፖርኖግራፊ ሕይወት ለመውጣት ከ100 ጊዜ በላይ ለራሴ ቃል ገብቼ ነበር፤ ነገር ግን ተመልሼ እዛው ሕይወት ውስጥ እገኛለው” ብሎኛል። ይህ ንግግር የሚያሳየው ከባድ የሆነ ሱስ ውስጥ መግባቱን ሲሆን እየተጸየፍነውም የምናደርገው ነገር ሱስ እንደሆነብን ያሳያል።
አንድ ሰው ወደዚህ ሱስ ውስጥ ከመግባቱ በፊት ያስደስቱት የነበሩትን ነገሮች ለምሳሌ ከቤተሰብና ከወዳጆች ጋር ጊዜ ማሳለፍ፣ ወደ ኃይማኖት ስፍራ መሄድ፣ ስፖርት መስራት፣ ፊልም ማየት፣ የእግር ጉዞ ማድረግ ወ.ዘ.ተ በመተው ደስታውን ሙሉ ለሙሉ በፖርኖግራፊ ላይ ካስቀመጠ ይህ ሰው የፖርኖግራፊ ሱስ ውስጥ እንደገባ ያሳያል።
በፖርኖግራፊ ሱስ የተጠቃ ሰው በሱሱ ምክንያት ብዙ ነገር እንዳጣ እያወቀ ህይወቱ ወደተሳሳተ አቅጣጫ እያመራ መሆኑን እየተረዳ በዛው ከቀጠለ ሱስ ደረጃ ላይ ለመድረሱን ያሳያል።
በፖርኖግራፊ ሱስ ውስጥ ያለ ሰው ህይወቱን አጠገቡ ካሉ እና ከሚወዳቸው ሰዎች ሚስጥር ከማረጉ የተነሳ ድብቅ እና ሁለት ገፅታ ያለው ባይተዋር ሰው እንደሆነ ይሰማዋል። ሚስጥሩም እንዳይጋለጥ ያያቸውን ድህረ ገፆች በማጥፋት፤ የት እና ምን ያደርግ እንደነበር ቤተሰቡን እና ጓደኞቹን ሰዎችን ይዋሻል። የሚሰማውንም ሀፍረት ለመሸፈን በማስመሰል ህይወት ውስጥ ይዘፈቃል።
ብዙ ሰዓታትን በፖርኖግራፊ ከማሳለፍ የተነሳ በአግባቡ ስራን አለማከናወን፤ የቤተሰብ፤ የማህበራዊና መንፈሳዊ ሐላፊነቶችን መወጣት አለመቻል እና ገለልተኝነት ሱስ ደረጃ ላይ መደረሱን ያሳያል።
ከላይ የጠቀስናቸው ዋና የሚባሉት የሱስ ምልክቶች ሲሆን እነዚህ ምልክቶች የሚታዩባቸው ሰዎች ቆም ብለው ራሳቸውን አይተው ዕርዳታ ካልፈለጉ ለፖርኖግራፊ ሱስ መዘዞች ራሳቸውን ያጋልጣሉ።
በክርስቶስ የተጠራነው ንፁህ እና ቅዱሳን (1ጴጥ 1:10 ) እንድንሆን እንደመሆኑ በድብቅ የምንሰራቸው ማናቸውም ኃጥያቶች በመንፈሳዊ ሕይወታችን እንድንደክም ያደርጉናል። በፖርኖግራፊ ሱስ ላለ ሰው መፀለይ፤ ቃሉን ማንበብ እና ከሌሎች ክርስትያኖች ጋር ህብረት ማድረግ ከባድ ይሆናል። በዚህ ሱስ ከተጠቁ ወገኖቼ በተደጋጋሚ ከሰማዋቸው ድምጾች ዋነኛው፤ “መጸለይ አልቻልኩም፤ ቤተ ክርስቲያን መሄድ ከበደኝ፤ ምክንያቱም ፊቴ ላይ የሚመጣው የተመለከትኩት ፖርኖግራፊ ነው” የሚል ነው።
ሀሳብ ከሌላው ሰው የተደበቀ ስለሆነ ብዙ ትኩረት ባይሰጠውም ተጨባጭ ሀጢያት ከመሆን አያግደውም። ፖርኖግራፊ መመልከት ኃጥያት መሆኑ ግልፅ ነው። ጌታችን ኢየሱስ “ወደ ሴት ያየ ሁሉ የተመኛትም ያን ጊዜ በልቡ ከእርስዋ ጋር አመንዝሮአል” ( ማቴዎስ 5:28) እንዳለ እናስታውስ። እኔ ፖርኖግራፊ አይቼ በፍጹም አልመኝም የሚል ይኖር ይሆን?
አንድ ሰው ፖርኖግራፊ እያየ ሙሉ በሙሉ ለእግዚሐብሄር ተሰጥቻለሁ ማለት አይችልም። ምክንያቱም በማቴ 6:24 ላይ እንደሚናገረው አንድ ሰው ለሁለት ጌቶች ሊገዛ አይችልም። የስጋን ፈቃድ እየፈፀሙ ክርስቶስን ለማምለክ መሞከር ትርፉ ብቸኝነት፤ ተስፋ መቁረጥ እና ውድቀት ነው። ፖርኖግራፊ መንፈሳዊ ሕይወትን የሚያኮላሽ ነው። ሰው መንፈሳዊነቱን ካጣ ደግሞሞ ምንም ነገር ቢያገኝ አይረካም።ፖርኖግራፊ ዋና ነገሮቻችንን ያሳጣናል።
ፖርኖግራፊ ውስጥ የገባ ሰው ያለበት ሕይወት ትክክል እንዳልሆነ ያውቃል። ስለዚህ ከባድ የሆነ ጭንቀት ይሰማዋል። ብዙ ሰዎች በዚህ ምክንያት ሀፍረት ስለሚሰማቸው በራስ መተማመናቸውን ያጣሉ። ስለዚህ በከባድ የድብርት ስሜት ውስጥ ሆነው ራሳቸውን ከሰው ያገላሉ።
በዚህ ሱስ የተያዘ ሰው በቀን ውስጥ በትንሹ 3 ሰዓት ፖርኖግራፊ በመመልከት ሊያጠፋ ይችላል። ምን ያህል የከበረ ጊዜውን እንደሚያጠፋም አስተውሉ! ከዚህ በተጨማሪ በዚህ ሱስ መጠቃት ኃላፊነትን ቸል ወደማለት ያደርሳል። የፈጠራ ችሎታን ይቀንሳል።በፖርኖግራፊ ምክንያት የአፈጻጸም ብቃታቸው ወርዶ ከስራና ከትምህርት የተባረሩ ሰዎች ጥቂቶች አይደሉም። አስደናቂና ዕምቅ ችሎታ ያላቸው ስንቶችን በፖርኖግራፊ ምክንያት አጥተናቸዋል?
ጥናቶች እንደሚያሳዩት ከሆነ ሕጻናትን ከደፈሩ ሰዎች ብዙዎቹ በፖርኖግራፊ ሱስ የተጠቁ ናቸው።ከዚህ በተጨማሪ ፖርኖግራፊ የሚመለከቱ ሰዎች ከማይመለከቱት ጋር ሲነጻጸሩ በ400% ሴተኛ አዳሪዎች ጋር የመሄድ ዝንባሌ አላቸው። የተመሳሳይ ጾታ ፖርኖግራፊ በመመልከታቸው ብቻ ወደ ግብረ ሰዶማዊነት የገቡ ሰዎች እንዳሉም ለማየት ችያለው።
በሱሱ የተጠቁ ሰዎች ስለራሳቸው የተሳሳተ አመለካከት ይኖራቸዋል። ‘እኔ አልጠቅምም ፤እኔ ከንቱ ሰው ነኝ ፤እኔ እግዚአብሔር ይጠላኛል፤ እኔ ከሰው አንሳለው ፤መቼም ከዚህ ህይወት መውጣት ስለማልችል ስኬታማ ትዳር አይኖረኝም፤ የሚሉ አሉታዊና ተስፋ የመቁረጥ አመለካከቶችን ያዳብራሉ። እንዲህ አይነቱ ለራስ የሚሰጥ የወረደ ግምት በቶሎ ካልተቀጨ ከባድ ወደሆነ አዕምሮአዊ እና ስነ ልቦናዊ በሽታ ያመራል። ለራሱ የተሳሳተ አመለካከት ያለው ሰው ስለ ሰዎች ትክክለኛ አመለካከት ሊኖረውም አይችልም።
ሌላው የተሳሳተ አመለካከት የሚሰጠው ለተቃራኒ ጾታ ነው። እስከ ዛሬ በዚህ ጉዳይ ላይ ያማከርኳቸው ወንድሞችና እህቶች ሁሉም ለማለት በሚያስደፍረኝ ሁኔታ ለተቃራኒ ጾታ ዝቅ ያለ አመለካከት እንዳላቸው ገልጸውልኛል።ብዙውን ጊዜ በፖርኖግራፊ ምስሎች ላይ ሴቶች የወንዶች የወሲብ ፍላጎት አገልጋይ ተደርገው የተሳሉ ሲሆን ፖርኖግራፊ የሚመለከቱ ወንዶችም ልክ እንደዛው ሴቶቹን እንደሚመልከቱ ነግረውኛል። ሴቶች ደግሞ ሁሉም ወንዶች ጨካኝና ለስሜታቸው ብቻ የሚኖሩ እንደሆኑ እንዲያስቡ እንዳደረጋቸው አውርተውኛል።በዚህ የተሳሳተ አመለካከት ምክንያት ጤናማ የሆነ የፍቅር ህይወት ለመጀመር የተቸገሩ ጥቂቶች አይደሉም።
ከሀገር ውጪ የሚኖር አንድ ሰው ደውሎ እንዲህ አለኝ ‘እኔ በፖርኖግራፊ ሱስ ከተጠቃሁ አመት ሆኖኛል። በዚህ ጊዜ ውስጥ ብዙ ችግር ገጥሞኛል። በስራ ሰአቴ ላይ ረጅም ጊዜ የማጠፋው ፖርኖግራፊ በመመልከትና ግለ ወሲብ በመፈጸም በመሆኑ እቤት ስገባ ከባለቤቴ ጋር ግንኙነት የማድረግ ፍላጎት የለኝም” የዚህ ሰው ችግር የብዙዎችም ነው። ‘ፖርኖግራፊ’ የሚመልከቱ ሰዎች በትዳራቸው ያላቸውን እርካታ ያጡታል። የግንኙነት መቃወስም ( Sexual Dysfunction) ሊያጋጥማቸው ይችላል። ይህ ደግሞ ወደ ፍቺ እና የቤተሰብ መበተን እስከማምራት ይደርሳል።
በፖርኖግራፊና ግለ ወሲብ/Masturbation/ ሱስ ተይዛቹ የምትጨነቁ ወገኖቻችን በማንኛውም ጊዜ ልንረዳቹ ዝግጁ ነን። በ+251945000005 ላይ በኢትዮጵያ ሰዓት አቆጣጠር ከጠዋቱ 4 ሰዓት ጀምሮ እስከ ምሽቱ 4 ሰዓት ድረስ ይደውሉልን። ከኢትዮጵያ ውጭ ከሆኑ በቫይበር፣ በቴሌግራም፣ በኢሞ፣ በዋትስአፕ እና በላይን ሊያገኙን ይችላሉ።
የእግዚአብሔርን ሞራላዊ (ግብረ ገባዊ) እና ሉአላዊ ፍቃዶች መለየት እንድትችሉ ልረዳችሁ እፈልጋለሁ። ቀጥሎ ባሉት ሁለት ሃሳቦች መሀከል ያለውን ተቃርኖ መረዳት...
“እናንተ ግን፥ ወዳጆች ሆይ፥ ከሁሉ ይልቅ በተቀደሰ ሃይማኖታችሁ ራሳችሁን ለማነጽ እየተጋችሁ በመንፈስ ቅዱስም እየጸለያችሁ፥ ወደ ዘላለም ሕይወት የሚወስደውን ...
ኤርትራ “ሃገራዊ አገልግሎት” እያለች የምትጠራውን የተራዘመ መርኃግብር እንድታቆም የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የኤርትራ ጉዳይ ልዩ ዘጋቢ (ራፖርተር) ሼይላ ከታሩት አሳሰቡ፡፡
ልዩ ራፖርተሯ ለድርጅቱ ባስገቡት የመጨረሻ ወይም የማጠቃለያ በተባለ ሪፖርታቸው እርሳቸው ኃላፊነቱ ከተሰጣቸው ጊዜ አንስቶ የሰብዓዊ መብቶችን አያያዝ አስመልክቶ በኤርትራ አንዳችም መሻሻል አለመታየቱን አስታውቀዋል፡፡
ጄኔቫ የምትገኘው ሪፖርተራችን ሊሳ ሽላይን ባጠናቀረችው ዘገባ መሠረት የመንግሥታቱ ድርጅት መርማሪ ኤርትራ ውስጥ ተከታታይነት ያለው የሰብዓዊ መብቶች ረገጣ መኖሩን፣ መሠረታዊ ነፃነቶች በብርቱ የተገሰሱ መሆናቸውን፣ ብዙ ጊዜም ሞትን ያካተቱ ወይም የሚያስከትሉ ቅጣቶች በዜጎች ላይ እንደሚፈፀሙ ዘርዝረዋል፡፡
ኪታሩት በዚሁ ለመንግሥታቱ ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ምክር ቤት አስገቡት በተባለው ሪፖርታቸው ላይ “የዘፈቀደ እሥራቶች፣ እሥረኞች ከሰዎች ጋር እንዳይገናኙ አድርጎ መያዝ፣ አስገዳጅ ሥራ የታከለበት ብሄራዊ ወይም ሃገራዊ አገልግሎት ያለማቋረጥ እየተካሄዱ ያሉ ጥሰቶች ናቸው” ብለዋል፡፡ “ኤርትራ እነዚያን አድራጎቶችና የሃገራዊ አገልግሎት መርኃግብሯን በአስቸኳይ እንድታቆም ጥሪ አሰማለሁ - ያሉት ሼይላ ኪታሩት - ከታሰሩት በዘፈቀደ ተይዘው የሚገኙ፣ በተለይ ሕፃናትን፣ ሴቶችን፣ አዛውንትና የህሊና እሥረኞችን በአፋጣኝ እንድትፈታ እጠይቃለሁ” ብለዋል በሪፖርታቸው ላይ፡፡
በሌላ በኩል የልዩ ዘጋቢዋን ሪፖርት “አጥፊ፣ ተዓማኒነት የሌለውና ወገናዊ” ሲሉ በጄኔቭ የኤርትራ ጉዳይ ፈፃሚ የሆኑት አቶ በረከት ወልደዮሃንስ ብርቱ ወቀሳ ማሰማታቸውም ተዘግቧል፡፡
ከፈሪሳውያን ወገን፣ ከአይሁድ አለቆች አንዱ የሆነ ኒቆዲሞስ የተባለ ሰው ነበረ፤ በሌሊትም ወደ ኢየሱስ መጥቶ፣ “ረቢ፤ እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ከሆነ ሰው በቀር አንተ የምታደርጋቸውን ታምራዊ ምልክቶች ማንም ሊያደርግ ስለማይችል፣ ከእግዚአብሔር ዘንድ የመጣህ መምህር እንደሆንህ እናውቃለን” አለው።
ኢየሱስም መልሶ፣ “እውነት እልሃለሁ፤ ማንም ዳግመኛ ካልተወለደ በቀር የእግዚአብሔርን መንግሥት ሊያይ አይችልም” አለው። ኒቆዲሞስም፣ “ሰው ከሸመገለ በኋላ እንዴት ሊወለድ ይችላል? ዳግመኛ እንዲወለድ ተመልሶ ወደ እናቱ ማሕፀንስ ሊገባ ይችላልን?” አለው።
ኢየሱስም እንዲህ ሲል መለሰ፤ “እውነት እልሃለሁ፤ ማንም ከውሃና ከመንፈስ ካልተወለደ በቀር ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ሊገባ አይችልም፤ ከሥጋ የተወለደ ሥጋ ነው፤ ከመንፈስ የተወለደም መንፈስ ነው። ‘ዳግመኛ መወለድ አለባችሁ’ ስላልሁህ አትገረም፤ ነፋስ ወደሚወደው ይነፍሳል፤ ድምፁንም ትሰማለህ፤ ነገር ግን ከየት እንደ መጣ፣ ወዴት እንደሚሄድም አታውቅም፤ ከመንፈስም የተወለደ ሁሉ እንደዚሁ ነው።” ኒቆዲሞስም፣ “ይህ እንዴት ሊሆን ይችላል?” ሲል ጠየቀው።ኢየሱስም እንዲህ ሲል መለሰለት፤ “አንተ የእስራኤል መምህር ሆነህ ሳለ እነዚህን ነገሮች አታውቅምን? እውነት እልሃለሁ፤ የምናውቀውን እንናገራለን፤ ያየነውንም እንመሰክራለን፤ እናንተ ግን ምስክርነታችንን አትቀበሉም።
ዛሬ እንደ ቤተክርስቲያናችን ሥርዓት አቆጣጠር ዘኒቆዲሞስ የተሰኘውን ሰንበትን እናከብራለን ፡፡ በዚህም ሰንበት የእግዚአብሔር ሕግ ትክክለኛ መሆኑንና በእርሱም ሕግ የምንመራ ከሆነ መልካሙንና ክፉውን በቀላሉ ለመለየት ብሎም በትክክለኛ መሥመር ለመመላለስ እንደምንችል ይነግረናል፡፡
“አቤቱ ሕግህን እንደ ምን እጅግ ወደድሁ ቀኑን ሁሉ እርሱ ትዝታዬ ነው፣ ለዘለዓለም ለእኔ ነውና ትዕዛዝህ ከጠላቶቼ ይልቅ ኣስተዋይ ኣደረገኝ፣ ከትዕዛዝህ የተነሳ ኣስተዋልሁ ስለዚህ የሐሰትን መንገድ ጠላሁ፣ ሕግህ ለእግሬ መብራት ለመንገዴም ብርሃን ነው” (መዝ. 119፡97) ይላል። ቅዱስ ሐዋርያው ጳውሎስ እንደሚነግረን አይሁዳውያን በእግዚአብሔር ዘንድ ጻድቅ ተብሎ ለመጠራት እነዚህን በቁጥራቸው እጅግ በጣም የበዙትን ምን ኣልባትም ከ 1500 በላይ የሆኑትን ሕግጋት ቃል በቃል ለመፈፀም ይተጉ ነበር። አብዛኞቹ ኣይሁዳውያን ሕግን ቃል በቃል ለመፈፀም ይትጉ እንጂ በሕጉ ውስጥ ባሉት መንፈሳዊ እሴቶች ራሳቸውን ለማሳደግ ያን ያህል ኣይጨነቁም ነበር።
ሕግ በማንኛውም ሰው ላይ ስልጣን የሚኖረው በሕይወት ሲኖር ብቻ ነው የሞተ ሰው ሕግን የመፈፀም ግዴታ የለበትም ስለዚህ እኛም ከክርስቶስ ጋር ኣብረን ሞተናልና ልክ እንደ ኣይሁዳውያኑ ለሕግ ሳይሆን ለኃጢኣት በመሞት ከክርስቶስ ትንሳኤ ጋ ኣብረን እንነሳለን። በኣይሁዳውያኑ ሕግ መሰረት ሚስት ከባሏ በሞት ምክንያት ከተለየች ሌላ ለማግባት በሕግ አንደማትያዝ ሁሉ እኛም በፊት ለነበረን ኃጢኣት ከሞትን በኣዲስ መልክ ከጌታችን እየሱስ ጋር ኣዲስ ውህደት ለመፍጠር የሚይዘን ነገር ኣይኖርም።
“እንግዲህ ክርስቶስ በኣብ ክብር ከሙታን እንደተነሳ እንዲሁ እኛም በኣዲስ ሕይወት እንድንመላለስ ከሞቱ ጋር ኣንድ እንሆን ዘንድ በጥምቀቱ ከእርሱ ጋር ተቀበርን፣ ሞቱንም በሚመስል ሞት ከእርሱ ጋር ከተባበርን ትንሣኤውን በሚመስል ትንሣኤ ደግሞ ከእርሱ ጋር እንተባበራለን” (ሮሜ 6፡4-5) ይላል ። ሰው ከኃጢኣት ጋር ሲቆራኝ ከክርስቶስ ጋር ይፋታል ውጤቱም ለሞት ፍሬ ማፍራት ብቻ ነው በትቃራኒው ደግሞ ከኃጢኣት ጋር ተፋቶ ከክርስቶስ ጋር ሲቆራኝ ውጤቱ ለሕይወት ፍሬ ማፍራት ነው ይህንንም በመድረጉ በምድራዊም ሆነ በሰማያዊ ቤቱ ሰላምን ደስታን ፍቅርን ይጎናጸፋል።
“ሰዎች የሚፈሩት ኃጢኣት መሥራትን ሳይሆን ቅጣትን ነው። እግዚአብሔር ግን ለእኛ ለልጆቹ ካለው ፍቅር የተነሳ በጌታችን እየሱስ ከርስቶስ በኩል ከኃጢኣታችን ሁሉ ነፃ ኣደረገን በጌታችን እየሱስ ከርስቶስ በኩል ራሱን ለእኛ ለልጆቹ በሙላት ገለፀልን ስለዚህ እኛ በውስጣችን ያለውን ፍርሃት ሁሉ በማስወገድ በፍጹም ፍቅር ልንቀርበው ይገባል” (1 ዮሐ. 4፡18-21)። የእግዚአብሔርን ፍርድ በመፍራት ወደ እርሱ የምንቀርብ ከሆነ ፍቅራችን ፍጹም ፍቅር ሊሆን ኣይችልም። “የጥበብ መጀመሪያው እግዚአብሔርን መፍራት ነው” (ምሳሌ 1፡7) ይላል። ይህ ማለት ግን የአክብሮት ፍርሃት የፍቅር ፍርሃት እንጂ የቅጣት ፍርሃት ኣይደለም።
እግዚአብሔር ፍጹም ፍቅር ስለሆነ በፍቅር ብቻ ልንቀርበው ይገባል እርሱንም ማፍቀራችንን በዙሪያችን የሚገኙትን ወንድሞቻችንንና እህቶቻችንን ሁሉ በማፍቀር ልናስመሰክር ይገባል። ምክንያቱም እግዚአብሔርን ማፍቀርና ወንድም እህቶቻችንን ማፍቀር የማይነጣጠሉ ሁልጊዜም ኣብረው የሚሄዱ እውነታዎች ናቸው። በኣንድ መልኩ ስንመለከተው እግዚአብሔር መንፈስ ሰለሆነ አርሱን መውደድና ማፍቀር ሰውን ከመውደድና ከማፍቀር ትንሽ ቀለል እንደሚል ልንገምት እንችል ይሆናል ምክንያቱም በምናደርገው ክፋትና ኃጢኣት እግዚአብሔር ከቁጣ ይልቅ ምክርን ከቅጣት ይልቅ ምህረትን ከመራቅ ይልቅ ቅርብነቱን ስለሚያሳየን ።
በአጠገባችን ያሉ ሰዎች ግን በተለያየ መንገድ ስለሚያበሳጩን ስለሚያሳዝኑን ስለሚያናድዱን ለስራነው ክፋት ወዲያውኑ ኣፀፋውን ስለሚመልሱልን በሙሉ ልብ ለማፍቀር ይከብዳል ነገር ግን ልብ ልንል የሚገባው ነገር በ 1ኛ ዮሐንስ 2፡4 ላይ አንደተፃፈው በዙሪያችን ያሉትን ሰዎች ሳንወድ እግዚአብሔርን እንወዳለን ብንል ሐሰተኞች መሆናችንን ነው ለዚህ ነው እግዚአብሔርንና ሰውን መወደድ የማይነጣጠሉ ሁልጊዜም እጅና ጓንት በመሆን የሚጓዙ እውነታዎች ናቸው የምንለው።
ጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ምንም እንኳን ሰዎች ሲሰድቡት ሲገርፉት ሲያሰቃዩት በመጨረሻም በመስቀል ላይ ሲሰቅሉት እርሱ ግን ስለእነሱ ይጸልይ ነበር ኣባት ሆይ የሚያደርጉትን ኣያውቁም እና ይቅር በላቸው በማለት ከእግዚአብሔር ምሕረትን እንዲያገኙ ይለምንላቸው ነበር እንግዲህ እኛም መከተል ያለብን መንገድ ይህን ነው የቱንም ያህል ወንድሞቻችንንና እህቶቻችን ቢበድሉን ቢያሰቃዩን ስለ እነሱ ከእግዚአብሔር ምሕረትን መለመን ያስፈልጋል የበለጠ ወደእነሱ በመቅረብ ልናግዛቸው ይገባል እግዚአብሔር ወደ ልቦናቸው እንዲመልሳቸው ማስተዋልን እንዲጨምርላቸው ወደ እርሱ መጸለይ ያስፈልጋል ይህ ነው እግዚአብሔርን በፍጹም ነፍስ በፍጹም ኃይል በፍጹም ልብ ባልጀራንም ድግሞ እንድ እራስ ኣድርጎ መውደድ ማለት።
ሰው ሁሉ በእግዚአብሔር ኣምሳል ተፈጥሯልና በእያንዳንዱ ሰው ውስጥ የእግዚአብሔር የሆነ ነገር ኣለ እንግዲህ በዓይናችን የሚታየውን የእግዚአብሔርን ሽራፊ በውስጡ የያዘውን ሰው ሳንወድ እንዴት ኣድርገን በዓይናችን ያላየነውን እግዚአብሔርን እንወዳለን ብለን ኣፋችንን ሞልተን መናገር እንችላለን? ስለዚህ እግዚአብሔርንም ሆነ ሰውን መውደድ እንዲሁ ቀላል ነገር እንዳልሆነና ሁል ጊዜም ውስጣዊ ዝግጅትና ጥልቅ ማስተዋል እንደሚያስፈልግ ልንረዳ ይገባል።
በዚህ በዛሬው የዮሐንስ ወንጌል 3፡1-11 ጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ኒቆዲሞስ ከሚባል የኣይሁድ ሃይማኖታዊ ሸንጎ ኣባልና የኣይሁድ ኣለቃ ጋር ስላደረገው ውይይት እንመለከታለን። ኒቆዲሞስ የኣይሁድን ሥርዓት ጠንቅቆ የሚያውቅና የተማረ ሰው ነበረ። ነገር ግን በኣይሁድ ሸንጎ ዘንድ እንደ ነብይ ከማይቆጠረውና እንደ ነውጠኛ ከሚታየው ከእየሱስ ዘንድ በማታ በመሄድ እየሱስን ያነጋግረው ነበረ። ይህ ኒቆዲሞስ ውስጠ ቀናና በጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ነቢይነት ያምን የነበረ በዚህም ምክንያት ማታ ማታ ወደ እርሱ በመሄድ ከእየሱስ ጋር ይወያይ የነበረ መልካም ሰው ነው።
አይሁዳውያኑ በጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ላይ ሲነሱ ሲቃወሙ ኒቆዲሞስ ግን እየሱስን በተቻለው ኣቅም ይከላከልለት ነበር ለዚህም ማስረጃ የሚሆነን “ከእነርሱ ኣንዱ በሌሊት ቀድሞ ወደ እርሱ መጥቶ የነበረው ኒቆዲሞስ ሕጋችን አስቀድሞ ከእርሱ ሳይሰማ ምን እንዳደረገ ሳያውቅ በሰው ይፈርዳልን ኣላቸው? እንርሱም መለሱና ኣንተም ደግሞ ከገሊላ ነህን? ነቢይ ከገሊላ እንደማይነሳ መርምረህ እይ አሉት” (ዮሐ. 7፡50-52) ይነበባል።።
ይህ መልካም ሰው ስለ ጌታችን እየሱስ ክርስቶስ የነበረው ኣመለካከት በዚህ ኣልተቋጨም የጌታችን እየሱስ ክርስቶስ የቅርብ ሰዎች የነበሩት ሐዋርያት ከእርሱ ጋር ኣብረው የበሉት ከእርሱ ጋር ኣብረው የጠጡት ከእርሱ ጋር ኣብረው ከቦታ ቦታ የተዘዋወሩት ብዙ ተዓምር ሲያደርግ በዓይናቸው የተመልከቱት በዛ በጭንቅ ሰዓት ሲሸሹት ይህ ኒቆዲሞስ ግን ጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ከሞተ በኃላ ከርቤና የእሬት ቅልቅል ይዞ በመምጣት እንደ ኣይሁድ ኣገናነዝ ልማድ ከገነዙት ከሽቶ ጋር በተልባ እግር ልብስ ከከፈኑት በቅርቡ በነበረም የኣትክልት ሥፍራ ኣዲስ መቃብር ውስጥ ካኖሩት መልካም ሰዎች ውስጥ ኣንዱ ነው (ዮሐንስ 19፡39)።
ይህ ሰው በዚህ ድርጊቱ ከሐዋርያቱ የበለጠ ለጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ያለውን ታማኝነት ኣስመስክሯል። ይህ እንግዲህ ለእያንዳዳችን የሚያስተላልፈው መልዕክት ምንም እንኳን ከጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ጋር ሕብረት ቢኖረንም ለእርሱ ያለንን ታማኝነት በይፋና ጉልህ በሆነ መልኩ ማንንም ሳንፈራ ማስቀመጥ ይገባናል።
ጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ከኒቆዲሞስ ጋር በነበረው ውይይት ያስተማረው ኣንድ ጠልቅና መሠረታዊ ነገር አለ ይኸውም “እውነት እውነት እልሃለው ሰው ከውኃና ከመንፈስ ካልተወለደ በቀር ወደ እግዚኣብሄር መንግሥት ሊገባ ኣይችልም ከሥጋ የተወለደ ሥጋ ነው ከመንፈስም የተወለደ መንፈስ ነው” (ዮሐ 7፡5-6)።
እውነት ነው ሰው ወደ እግዚኣብሄር መንግሥት ሊገባ የሚችለው ሕግን በመጠበቅ ብቻ ሳይሆን በጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ሲታደስ በጌታችን እየሱስ ክርስቶስ አምኖ በዕምነቱም ኣዲስ ሕይወት መላበስ ሲችል ብቻ ነው። “ነገር ግን ሰው በእየሱስ ክርስቶስ በማመን እንዲጸድቅ እንጂ በሕግ ሥራ እንዳይሆን ኣወቅን ሥጋን የለበሰ ሁሉ በሕግ ሥራ ስለማይጸድቅ እኛ ራሳችን በሕግ ሥራ ሳይሆን በክርስቶስ እምነት እንጸድቅ ዘንድ በክርስቶስ እየሱስ አምነናል” (ገላ. 2፡16) ይላል። እንግዲህ ዛሬም ጌታችን እየሱስ ክርስቶስ እያንዳዳችን በኣዲስ መልክ ከውኃና ከመንፈስ እንድንወለድ ይፈልጋል ይኸውም ኃጢኣታችንን በምስጢረ ንስሃ ኣማካኝነት አንድናጥብና ለኃጢኣት እንድንሞት ብሎም በእግዚኣብሄር መንፈስ እንድንሞላ ይህንንም ኣድርገን የዘለዓለማዊ ሕይወት ተቋዳሾች አንድንሆን ይፈልጋል።
ሰው በጥምቀትና በምስጢረ ንስሃ ኣማካኝነት ኃጢኣቱን ካጠበ መላ እሱነቱ በመንፈስ እንደሚሞላ ግልጽ ነው ይህ መንፈስ ነው ታዲያ እንደ እግዚኣብሄር ቃል እንዲመላለስ የሚያደርገን የስይጣንን ዕቅድ በሙላት እንድንዋጋ ብርታት የሚሆነን ዘወትር ከሚስጢራት ጋር የሚያቆራኘን። ስለዚህ ሰው ሁል ጊዜ በመንፈስና በሥጋ መታደስ ይገባዋል ይህንን ካደረገ ብቻ ምድራዊ ሕይወቱ የተስተካከለና የታረመ እንዲሁም የተቀደሰ ይሆናል የመንግሥተ ሰማይም እጩ ይሆናል።
እንግዲህ እግዚአብሔር በሰጠን ጸጋ ውስጥ እየተመላለስን መኖር እንድንችልና የእርሱ እውነተኛ ደቀማዛሙርት ለመሆን እንድንችል የዘውትር ጠባቂያችንና ኣማላጃችን እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም በእግዚኣብሄር ፊት ትቁምልን በሥጋና በመንፈስ ለመታደስ እንድንችል በረከቱን ከልጇ ከጌታችን እየሱስ ክርስቶስ ታሰጠን።
አንደኛው፡ ጠንቋይ ዘንድ በመሄድ በሚለው ነገር ሳይምንበት ወይም ለመፈተንና እርሱን ለሰዎች ማጋለጥ ሳይፈልግበት ቢጠይቀው። ይህ ድርጊት ወንጀል ሲሆን የአርባ ቀን ሰላቱ ተቀባይነት አያገኝም።
ሦስተኛው፦ እርሱ (ጠንቋይ) ዘንድ መጥቶ የሚጠይቅበት ዓላማው አጭበርባሪና ቀጣፊ መሆኑን ለሰዎች ለማጋለጥ ከሆነ ይህ ምንም ችግር የለውም ብለናል። እንደሚታወቀው ማንኛውም ነገር ወደ ክልክል ያዳረሰ ከሆነ ያ ነገር ክልክል ይሆናል።
እንበልና በሦስተኛው ሁኔታ ላይ የተጠቀሰው ማለትም የሚጠይቀበት ዓላማ ይህን ጠንቋይ ቀጣፊ መሆኑን ለሰዎች ለማጋለጥ ቢሆ ን ነገር ግን እርሱ ጋ ሲሄድ የተመለከቱት ለዚህ ዓላማ መሄዱን የማያውቁና በመሄዱ የሚሸወዱ ከሆነ በዚህን ግዜ ዓላማው ጥሩ ቢሆንም እንኳ መሄድ የለበትም። ምክንያቱም ማንኛውም ነገር ወደ ክልክል ያዳረሰ ከሆነ ያ ነገር ክልክል ይሆናል፤ የሚል መርህ አለና።
የኢትዮጵያ ጥሎ ማለፍ የሩብ ፍጻሜ ዛሬ በተደረገ አንድ ጨዋታ ሲጀመር መከላከያ የአምናው ቻምፒዮን ቅዱስ ጊዮርጊስን በመለያ ምቶች በመርታት ወደ ግማሽ ፍጻሜው ተሸጋግሯል፡፡ ጦሩ የጥሎ ማለፍ ስፔሻሊስትነቱን ማሳየትም ችሏል፡፡
በመጠነኛ ዝናብ ታጅቦ በተጀመረው ጨዋታ ቅዱስ ጊዮርጊስ በ8ኛው ደቂቃ ሳላዲን በርጊቾ ከመሀል ሜዳ የቀኝ መስመር የይድነቃቸው ኪዳኔን መውጣት ተመልክቶ የመታው ኳስ በግሩም ሁኔታ ከመረብ ባሳረፋት ግብ መሪ መሆን ችሏል፡፡
ከግቡ መቆጠር በኋላ መከላከያ በሙከራ እና በእንቅስቃሴ ቅዱስ ጊዮርጊስ ላይ የበላይነቱን መውሰድ ችሏል፡፡ ባዬ ገዛኸኝ በአንድ ሁለት ቅብብል በፍጹም ቅጣት ምት ክልል የግራ መስመር የመታውና ዘሪሁን ያዳነበት የሚጠቀስ ሙከራ ነበር፡፡ ባዬ በ35ኛው ደቂቃ በተመሳሳይ መንገድ ከሳጥኑ ግራ መስመር ግብ አስቆጥሮ መከላከያን አቻ ማድረግ ችሏል፡፡
ከአቻነት ግቡ መቆጠር በኋላ መከላከያ ኳሱን ተቆጣጥሮ እና ጫና ፈጥሮ በመንቀሳቀስ የግብ ሙከራዎች ማድረግ ችሏል፡፡ በተለይ ሳሙኤል ሳሊሶ ከሳሙኤል ታዬ እና በኃይሉ ግርማ ጋር በግሩም የአንድ ሁለት ቅብብል ከግማሽ ጨረቃ አካባቢ አክርሮ የመታውና ወደ የግቡ አግዳሚን ለትሞ ወደ ውጪ የወጣው ኳስ ተጠቃሽ የግብ ሙከራ ነበር፡፡
በሁለተኛው አጋማሽ ጨዋታው የተቀዛቀዘ መልክ ነበረው፡፡ የግብ እድል ያልተፈጠረበትና የሚቆራረጥ የጨዋታ እንቅስቃሴ የተስዋለበት የጨዋታ ክፍለጊዜም ነበር፡፡ በመጀመርያው አጋማሽ ከተቆጠሩትም ተጨማሪ ግብ ሳይቆጠር መደበኛው ክፍለ ጊዜ ተጠናቆ ወደ መለያ ምቶች አምርተዋል፡፡
በተሰጡት የመለያ ምቶች መከላከያ 3-2 በማሸነፍ ወደ ግመማሽ ፍጻሜ መሸጋገሩን አረጋግጧል፡፡ የመጀመርያ ምት የመቱት የቅዱስ ጊዮርጊሱ መሀሪ መና እና የመከላከያው በኃይሉ ግርማ በግቡ አናት ወደ ውጪ የሰደዱ ሲሆን ራምኬል ሎክ እና አቡበከር ሳኒ ከቅዱስ ጊዮርጊስ ፣ ቴዎድሮስ ታፈሰ ከመከላከያ ሌሎች ያመከኑ ተጫዋቾች ናቸው፡፡ ለመከላከያ ሳሙኤል ሳሊሶ ፣ ባዬ ገዛኸኝ እና ሽመልስ ተገኝ ሲያስቆጥሩ ምንተስኖት አዳነ እና ያስር ሙገርዋ ለቅዱስ ጊዮርጊስ አስቆጥረዋል፡፡
ድሉን ተከትሎ በቅርብ አመታት በጥሎ ማለፉ ምርጥ አቋሙን እያሳየ የሚገኘው መከላከያ ከ2005 ጀምሮ ባሉት የውድድር ዘመናት በሙሉ (ለተከታታይ 5 አመታት) ለግማሽ ፍጻሜ መድረስ ችሏል፡፡
- ዶናልድ ትራምፕ በሰሞኑ ምርጫ ቢሸነፉ፣ ለኢትዮጵያ ጊዜያዊ ፋታ ይሆናል፡፡ ነገር ግን፣ ቢያሸንፉም፣ ጫናዎችን የሚያቃልሉ ዘዴዎች ላይ መትጋት ይቻላል፡፡ - የአንድ የሁለት ሴናተሮችን ድጋፍ ማግኘት፣ ለውጥ ያመጣል፡፡ የአንዱን ሚኒስቴር ጫና ለማለዘብ፣ የሌላውን ሚኒስቴር ድጋፍ መጠቀምም ውጤት አለው - የጆን ቦርተን…
በአሜሪካ ከኮቪድ-19 ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ፣ ከሞቀ ቤታቸው እየወጡ፣ ጎዳና አዳሪ የሚሆኑ ዜጎች ቁጥር በየጊዜው እያሻቀበ መምጣቱን መረጃዎች ይጠቁማሉ። ምክንያቱ ደግሞ ከሥራቸው እየተባረሩ፣ ለቤት ኪራይ የሚከፍሉት ገንዘብ በማጣታቸው ነው ተብሏል፡፡ የ34 ዓመቷ ሜሊሳ ኖርማን፣ ተመሳሳይ ዕጣ ፈንታ ከገጠማቸው አሜሪካውያን አንዷ ናት፡፡…
ኢሕአዴግ፤ ሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ (ሕወሓት) እና የኢትዮጵያ ሕዝብ ዲሞከራሲያዊ ንቅናቄ (ኢሕዲን) ያቋቋሙት የጋራ ግንባር ነው። በኋላ የኦሮሞ ሕዝብ ዲሞክራሲያዊ ድርጅት (ኦሕዲድ) እና የኢትዮጵያ ዲሞክራሲያዊ መኮንኖች ንቅናቄ (ኢዲመን) እንደተቀላቀሉት ይነገራል፡፡ ደርግን አሸንፎ የመንግሥት ሥልጣን ከተቆጣጠረ በኋላ ኢዲመን እንዲፈርስ ተደርጎ፣በምትኩ ኢትዮጵያ…
- መጪው ምርጫ፣ የሚያጓጓ ወይስ የሚያሰጋ? ተስፋ ወይስ አደጋ? - ዲሞክራሲ በሌጣው፣ “ምርጫ” ለብቻው፣ ወደ ቀውስ ይቸኩላል፡፡ ምርጫው፣ “ከሁለት ጥሩ ፖሊሶች መካከል አንዱን” የመምረጥ ጉዳይ መሆን ነበረበት። የጥበቃ ሰራተኛ እንደመቅጠር ማለት ነው፡፡ ምርጫው፤ ከቀይ ወጥ እና ከአልጫ፣ ከፔፕሲና ከኮካ፣ አንዱን…
‹‹በታሪካችን በተለያዩ አጋጣሚዎች አዲስ የፖለቲካ ምዕረፍ የመጀመር እድሎች አግኝተን ብዙዎቹን በወጉ ሳንጠቀምባቸው አምልጠውናል፡፡ አሁንም ይህ የሥልጣን ሽግግር አዲስ ምዕራፍ የምንጀምርበት ሌላ የታሪክ አድል ነው፡፡ በመሆኑም በከፍተኛ የኃላፊነት ስሜት ልንጠቀምበት ይገባል›› - (ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ) አኔ በዚህ እድሜዬ የንጉሡን፣ የደርግንና…
ነሐሴ 23 ቀን 2012 ዓ.ም በወጣው አዲስ አድማስ እትም ላይ “ሴታዊነት፤ ለፖለቲካችን ጤናማነት ያለው ሚና” በሚል ርዕስ አንድ ጽሁፍ አስነብቤ ነበር። በዚሁ ጽሁፍ ላይ፣ የወንዳዊነት አስተሳሰብ ጎልቶ በሚታይበት የሃገራችን ፖለቲካ ውስጥ ያለውን ውስብስብ ችግር ለመፍታት በሚደረገው ጥረት፣ የፖለቲካችንን ሴታዊነት ባህርይ…
ዶ/ር አብይ “መደመር” በሚል እሳቤ ከመንግስት ጋር ሆድ እና ጀርባ ሆኖ የኖረውን የኢትዮጵያን ሕዝብ ቀልብ ለመሳብ እና ለውጡን ተስፋ አድርጎ በትእግስትና በጥንቃቄ እንዲከታተል ያደረጉትን ጥረት እና ድካም፤ ድርጅታቸው ኦዴፓ በአክራሪ ብሔርተኞች ተጠልፎ ይመስላል ልፋታቸውን በዜሮ እያበዛ ድምሩን ይንዳል።
እሳቸው ስለፍቅር እና እርቅ ያወራሉ፣ ይሰብካሉ፣ ይማጸናሉ፤ ድርጅታቸው የቆየ ቁስል እየጎፈደረ አሸናፊነት በሚመስል በተሸናፊነት እብሪት የትግል አጋሮቹን ጭምር በአደባባይ ይወርፋል፣ ይታበያል፣ ከሕዝብ ጋር ይላተማል፤
እሳቸው የሚኒሊክ ቤተመንግስትን አድሰው እና ሌሎች በመውደቅ ላይ ያሉ ታሪካዊ ሥፍራዎችን ጭምር ታድገው የቱሪስት መስህብ ለመፍጠር ደፋ ቀና ይላሉ፤ ድርጅታቸው ከታሪክ እና ከባለታሪኮች ይላተማል፤
እሳቸው ከሁሉም የፖለቲካ ኃይሎች ጋር ተቀራርበው ለመስራት እና ምርጫው ነጻና ፍትሃዊ እንዲሆን ምርጫ ቦርድን በማደስ ጥረት ያደርጋሉ ድርጅታቸው እና ሹማምንቱ እኛ ክልል እነገሌ ፓርቲዎች ድርሽ እንዳይሉ ብለው ባደባባይ ያውጃሉ።
ዶ/ር አብይ የመደመርን ጽንሰ ሃሳብ በራሳቸው ድርጅት ውስጥ በቅጡ ሳያሰርጹ፣ ጓደኞቻቸውን በሃሳቡ ሳያሳምኑ፣ በሚመሩት ክልል ውስጥ ያሉ ልሂቃንን ሳያጠምቁ እና ቀልብ ሳይገዙ ሃሳቡን በአገር አቀፍ ደረጃ ለማስረጽ በመምጣታቸው እሳቸውም ሆነ ሃሳቡ አቅመ ደካማ እንዲሆኑ አድርጓcእዋል። ‘አለባብሰው ቢያራሱ በአረም ይመለሱ’ እንደሚባለው ችላ ብለው የተውት ድርጅታቸው የሳቸውንም ሆነ የአገሪቱን ህልውና አደጋ ላይ ሊጥሉ የሚችሉ ስህተቶችን በተደጋጋሚ ሲፈጽም እየተስተዋለ ነው።
የኦዴፓ አካሄድ ገና በጊዜ ያሳሰበን ሰዎች ድርጅቱ ኢትዮጵያን የመምራት ታሪካዊ እድል በእጁ ቢገባም የህውሃትን ስህተት ላለመድገም ከፍተኛ ጥንቃቄ ካላደረገ አገሪቱን ችግር ውስጥ ሊከታት እንደሚችል ደጋግመን አሳስበናል። የዛሬ ስድስት ወር ግድም በሚያዝያ ወር በጻፍኩት አጭር ዳሰሳ “ኦዴፓ፤ ህውሃት የሄደበትን ቁልቁለት ባይጀምረው መልካም ነው!” በሚል ርዕስ ስጋቶቼን ገልጬ ነበር። የጽሁፉን ሙሉ ቃል ከዚህ ማስፈንጠሪያ ያገኙታል።
ዛሬ ኦዴፓ በአክራሪ የኦሮሞ ብሔረተኞች መዳፍ የገባ ይመስላል። የክልሉ ሹማምንት በተደጋጋሚ በየመድረኩ የሚሰነዝሯቸው ብስለት የጎደላቸው የደመ ነፍትስ ንግግሮች ከአጋር ድርጅቶቻቸው ጭምር እያላተማቸው ነው። ከዛም አልፎ ብሽሽቅ በሚመስል መልኩ በየማህበራዊ ድረገጹ ሹማምንቱ የሚያስተላልፏቸው መልዕክቶች እና ብሽሽቆች የአገሪቱ ፖለቲካ ምራቃቸውን ባልዋጡ ጎረምሶች እጅ መውደቁን ያሳያል።
፩ኛ/ የመጀመሪያው ዶ/ር አብይ መደመር በሚል ሽፋን የኢትዮጵያን ሕዝብ እያጃጃለ ለኦሮሞ የበላይነት ለሚታገሉት አክራሪ ብሔረተኞች ሁኔታዎችን እያመቻቸ ይገኛል የሚል ነው። የዚህ እሳቤ መነሻው ዶ/ር አብይ እና አክራሪ የሆኑ የኦሮሞ ብሔረተኞች እየተናበቡ እና እቅድ አውጥተው በጋራ ነው የሚሰሩት ከሚል ግምት ይመነጫል። ለዚህ እሳቤያቸውም በየቀኑ እዚም እዛም የሚስተዋሉ ጥቃቅን ግድፈቶችን በመሰብሰብ እነሱ የሚፈልጉንት ሥዕል እንዲያሳይ ይጥራሉ። በተለይም በአደባባይ መወያያ የሆነውን የተረኝነት ነገር በማንሳት እና አንዳንድ መገለጫዎችን በማጣቀስ ይህ ሁሉ ሲሆን የአብይ ዝምታ ቀድሞም መስማማቱን ነው የሚያሳየው በሚል የእቅዱ አካል ነው ብለው ሙግት ያነሳሉ። በግልጽ የሚስተዋሉ መድሎዎች፣ በአዲስ አባባ ነዋሪ እና በከተማዋ ላይ እየደረሱ ያሉ ጫናዎች፣ በሕገ ወጥ መንገድ የሚደረጉ የመጠቃቀም ተግባራት፣ የማናለብኝነት ስሜት እና የአንዳንድ የኦሮሞ ፖለቲከኞች ከሕግ በላይ መስሎ መታየት ተደጋግመው ይህን ሃሳብ ለመደገፍ እንደ ምክንያት ይነሳሉ።
፪ኛ/ ሁለተኛው ምልከታ አብይ ቅን አሳቢ እና የመደመር እሳቤውም ከልብ የመነጨ ሰው ነው። ኢትዮጵያዊነትን ከፍ ለማድረግ እና አገሪቱን በአንድነት ወደ ብልጽግና ለመውሰድ ትልቅ ህልም አለው። በብሄረተኝነት ቅዠት የተጠለፈ ሰው አይደለም። ትልቅ ህልም እና እራይ ያለው ሰው ነው። ይሁን እና የሥልጣኑ መሰረት የመጣበት ድርጅት እና ክልል ስለሆነ ከእነሱ ጋር ከተጣላ አንድ ሐሙስ እንኳ በሥልጣን ላይ መቆየት አይችሉም። የአብይ ስልጣን ህልውና ያለው በኦዴፓ እጅ ነው። አክራሪዎቹም አብይን ለመቆጣጠር ወይም ጸጥ ለማሰኘት ኦዴፓን መቆጣጠር እንደ እስትራቴጂ ነድፈው ስለተንቀሳቀሱ ተሳክቶላቸዋል። ባይቆጣጠሩትም ያሻቸውን ሲያደርጉ ዝም እንዲል አድርገውታል የሚል ነው። ይህ እሳቤም አብይ በየጊዜው በሚናገራቸው ነገሮች ውስጥ ወጥነት (consistency) መኖር እና እየተገበረ ያላቸውን አንዳንድ በጎ ሥራዎች በዋቢነት ያጣቅሳሉ።
፫ኛ/ ሦስተኛው ምልከታ አብይ ጥሩ አሳቢ እና ትልቅ እራይ ያለው ሰው መሆኑን አምነው ነገር ግን የፖለቲካ አመራር ሰጪነቱ እና ብስለቱ እጅግ ደካማ ነው። የአገሪቱን የፖለቲካ ውስብስብ ባህሪ በደንብ የተረዱ፣ የማህበረሰቡን ስነ ልቦና በቅጡ ያጠኑ፣ ከስሜት የራቁ እና አደጋዎችን አርቀው አይተው ለመከላከል የመፍትሔ ሃሳብ የሚያመነጩ በሳል አማካሪዎች የሉትም። ባለፉት ሁለት አመታት ከተከሰቱት ችግሮች መካከል አብዛኛዎቹ በሳል እና ጠንካራ የፖለቲካ አመራር ቢኖር ቀድመው ሊመለሱ የሚችሉ ነበሩ። አብዛኛዎቹ ችግሮች ቀድመው የተተነበዩ ቢሆንም በመንግስት በኩል የቅድመ ዝግጅት እና መከላከል ሥራዎች ሳይሰሩ ስለቀሩ አገሪቱን በሰው ሕይወት እና በንብረት ዋጋ አስከፍሏታል። የአገሪቱን ወቅታዊ ችግር እና ሁኔታ የሚመጥን የፖለቲካ አመራር ለመስጠትም ሆነ የገጠሟትን መልካም እድሎች በሰዓቱ ተጠቅሞ ወደፊት ለመራመድ የሚያስችል የፖለቲካ ብቃት በአመራሩ ላይ አይታይም። ከዛ ይልቅ ድርጅታቸው በገጽታ ግንባታ እና ነገሮችን በማድበስበስ ያሳለፈው ጊዜ የአመራሩን ብቃት ማነስ ያሳያል ይላሉ።
ምናልባት ሌሎች ምክንያቶችም ሊኖሩ ይችላሉ። እንደ እኔ እምነት ከላይ ከተጠቀሱት ሦስት ምክንያቶች ውስጥ ችግሩ ያለው በሁለተኛው እና በሦስተኛው አስተሳሰብ ዙሪያ ይመስለኛል። በአንደኛነት የተቀመጠውን ሃሳብ ሙሉ በሙሉ የምጋራው አይደለም። እኔን የሚያሳምን ምክንያት እስከ አሁን አላገኘሁበትም። ከብዙ ሰዎች ጋርም ተሟግቼበታለሁ። እርሶስ ምን ይላሉ?
ዶ/ር አብይ ያሉባቸው ድርጅታዊ ጫናዎች እንዳለ ሆነው በቅን ልቦና ይህን ለውጥ ጥንቃቄ በተሞላው መልኩ ለመምራት እና አገሪቱንም ወደተሻለ አቅጣጫ ለማሻገር ከፈለጉ በተደጋጋሚ ጊዜ የቀረበላቸውን የአገራዊ መግባቢያ መድረግ አዘጋጅተው የባለድርሻዎች ምክክር ጉባኤ ቢፈጥሩ ጥሩ ነው። ለውጡን ለመቀልበስ ሌት ተቀን የሚጥሩትን ኃይሎች ብቻቸውን ተጋፍጠው ይወጡታል የሚል እምነት የለኝም። ለውጡን የሚያግዛቸው ብሔራዊ ንቅናቄ ሳይዘገይ ቢፈጥሩ የማሻገር ህልማቸው እውን ይሆናል።
በመንግስታዊ አስተዳደራቸው ውስጥ ለሕግ የበላይነት ከፕሮፓጋንዳ የዘለለ ሰፊ ሥራ መስራት ይኖርባቸዋል። የአገሪቱ የጸጥታ ሁኔታ በዚህ ከቀጠለ የምርጫ ነገር ህልም ይሆናል። ለውጡም ነውጥ ይወልዳል። አገርም አደጋውስጥ ትወድቃለች።
በድርጅት ደረጃ የኢህአዴግ አጋር ድርጅቶች እንደገና በጠረምጴዛ ዙሪያ ተቀምጠው እርስ በርስ በየአደባባዩ የሚያደርጉትን መወነጃጀል አቁመው በጋራ ለውጡን ወደፊት እንዴት በጥንቃቄ መምራት እንዳለባቸው መነጋገር እና አንድ አይነት የስምምነት ሃሳብ ይዘው መውጣት አለባቸው። እንደ ኦዴፓ እና አዴፓ ካድሬ ሹማምንት የሚዘላብዱ ባለስልጣኖቻቸውም ላይ የሥነ ሥርዓት እርምጃ መውሰድ አለባቸው።
በብሔረሰቦች እኩልነት እና አንድነት ላይ የተመሰረተች ኢትዮጵያን እንድትኖር እና ኢትዮጵያዊነትን፣ ቅርሷን፣ ታሪኳን እና መገለጫዎቿን ከማናቸውም ጥቃት እና ከፕሮፓጋንዳ ዘመጃ የሚታደግ አንድ ሰፊ የሲቪክ ንቅናቄ ያስፈልጋል። ያለ ምንም ልዩነት ሁሉንም ኢትዮጵያዊ የሚያቅፍ እና ለዚህ አቃፊ ማንነት የሚቆረቆር ንቅናቄ በመፍጠር አክራሪ ቤሔረተኞች በኢትዮጵያ ላይ እና ለውጡን ለመቀልበስ የሚሰነዝሩትን ማንኛውንም ጥቃት በተደራጀ መልኩ መመከት ይቻlአል።
አምፊናል ወይም አምፊቢያን በአምደስጌ ክፍለስፍን ውስጥ አንድ መደብ ነው። «አምፊቢያን» ማለት በባሕርም ሆነ በየብስ መተንፈስ ይችላላሉ። በዚህ መደብ ውስጥ ያሉት ክፍለመደቦች ሦስት አሉ፦
የፊታችን ግንቦት ወር መጨረሻ ይካሄዳል ተብሎ ለሚጠበቀው ስድስተኛው ሀገራዊ ምርጫ በ4መቶ ስድስት ወረዳዎች ዕጩዎቹን እንዳስመረጠ የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትህ ፓርቲ/ኢዜማ/ ይፋ አደረገ።
ግብፃዊው ቢሊየነር ናጉኢብ ሳዊሪስ “ኢትዮጵያ ወደ ምክንያታዊነት ካልመጣች እኛ ግብፃውያን ጦርነት እናውጃለን” ብለው በትዊተር ገፃቸው ማስፈራቸው መነጋገሪያ ሆኗል የኦራስኮም ቴሌኮም እና ሌሎች በርካታ ድርጅቶች ባለቤት ናጉኢብ የዛሬ ሁለት አመት ገደማ አዲስ አበባ ተገኝተው ኢትዮጵያ ውስጥ ኢንቨስት ማድረግ እንደሚፈልጉ ተናግረው ነበር።
ድርጅታቸው በኢትዮጵያ ሊያፈስ አቅዶ የነበረውን 300 ሚልዮን ዶላር የዛሬ አራት አመት ገደማ ማዘግየቱም የሚታወስ ነው ያም አለ ይህ ግን በኢትዮጵያ፣ ሱዳንና ግብፅ መካከል በሕዳሴ ግድብ ጉዳይ እንደገና የተጀመረው ድርድር ትናንትም ቀጥሎ ውሏል የትናንት ውሎውን ድርድር አስመልክቶ የኢፌዴሪ የውኃ፣ መስኖና ኢነርጂ ሚኒስቴር እንደገለጸው ኢትዮጵያ በድርድሩ ሁለት የቴክኒክና የህግ ቡድኖች ቢኖሩ በሚል ያቀረበችውን ሀሳብ ሱዳን ተቀብላለች።
ግብፅ ደግሞ ኢትዮጵያ ቀደም ሲል ሳትቀበለው የቀረችውን ረዘም ያለ የድርቅ ጊዜን እና ደረቃማ ዓመትን በተመለከተ ዝርዝር ህግ መኖር አለበት የሚለውን ሃሳቧን በድጋሚ ማቅረቧን አስታውቋል በእለቱ በነበሩ ቴክኒካዊ ጉዳዮች ላይ በተካሄደ ድርድር ኢትዮጵያ የግድቡን ውሃ አሞላል በተመለከተ ባቀረበችው ሃስብ ላይ ንግግር መደረጉንም ሚኒስቴሩ አስታውቋል።
በዚህም መሠረት የመጀመሪያው ዙር የግድቡን የውሃ አሞላል እና አሞላሉ የሚገዛበት መመሪያን በተመለከተ ኢትዮጵያ ባቀረበችው ሃሳብ ለመቀጠል ከመግባባት መደረሱን አስታውቋል ረዥም ድርቅን በተመለከተ የቴክኒክ ኮሚቴ የውኃ አለቃቁ ላይ ህግ እንዲያዘጋጅ ኃላፊነት እንዲሰጠው እና ዝርዝር አለቃቀቅን በተመለከተ ግን ድርድር እንደሚያስፈልግ ከመግባባት ላይ ተደርሷል ብሏል ሚኒስቴሩ።
የግድቡን ደህንነት የተመለከተም ህግ እና ግድቡ በሚኖረው አካባቢያዊ እና ማኅበራዊ ተፅእኖ ጥናት ማስፈለግ ላይ መግባባታቸውንም መግለጫው አመላክቷል የግብፅ ተደራዳሪዎች በእለቱ የነበራቸው ተሳትፎ የተቀዛቀዘ ነበር ያለው መግለጫው ከተራዘመ የድርቅ ሁኔታ ጋር ያላቸውን ፍላጎት በማሳወቁ ላይ ብቻ መሳተፋቸውን አመልክቷል።
ሆኖም በመጨረሻ ሰዓት የግብፅ ተደራዳሪዎች ውይይት ሲደረግበት በነበረው እና ከዚህ በፊት ራሳቸው ሊያሰራ የሚችል ሰነድ ነው ብለው አስተያየት የሰጡበትን ሱዳን ያቀረበችውን ሰነድ መልሰው ተቃውመዋል ብሏል ሚኒስቴሩ በተጨማሪም የራሳቸውን አቋም ይዘው እንዲቀርቡ መጠየቃቸውን የተቃወሙት ግብፃውያኑ ድርድሩ እየተካሄደ የግድቡ ውኃ ሙሌት ሊካሄድ አይገባም ሲሉም ተቃውመዋል።
እየተካደ ያለው ድርድር ሰኞ እንዲጠናቀቅ እና እስካሁን ኢትዮጵያ እና ሱዳን ያስቀመጧቸውን በድርድሩ የተገኙ ለውጦች እውቅና ላለመስጠት ፍላጎት ታይቶባቸዋል ብሏል መግለጫው ድርድሩ ቀጥሎ ሲካሄድም የእስካሁን ድርድሮችን መሠረት በማድረግ በተዘጋጁ መመሪያዎች እና ህጎች ላይ ሀሳብ እንደሚለዋወጡ ታውቋል ነገም በእስካሁኑ ድርድር የተገኙ ለውጦችን በመገምገም ስምምነት ባልተደረሰባቸው ጉዳዮች ላይ ድርድሩ እንደሚቀጥል መግለጫው አመልክቷል፡፡
ሰብዓዊነት ልዩ ጸጋ ነው፡፡ በፈጣሪ ዐምሳል ለተሰራው ለሰው ልጅ ብቻ የተሰጠ ታላቅ ገጸ በረከት፡፡ ሰብዓዊነት ሰው መሆን ነው፡፡ የተፈጥሮ አካል ሆኖ ተፈጥሮን በአጽንኦት የማሰተዋል ልዩ ጥበብ፡፡ ሰብዓዊነት ክብር ነው፡፡ የማመዛዘን ብቃት ለብቻው ለተሰጠው ሃያል ፍጡር የተቸረ የችግር ባህር መሻገርያ በትር፡፡ ሰብዓዊነት ካበረከታቸው ነገሮች መካከልም ትንሹ የቋንቋ ተጠቃሚ ብቸኛው ፍጡር ሰው እንዲሆን ማስቻሉ ሊሆን ይችላል፡፡ የቋንቋ ተመራማሪዎች ይህንን ሀያል ቃል ከቐንቐ ባህርያት መካከል ሰድረውታል፡፡ መመኪያ ሳይሆን እውነታ እንዲሆን በማሰብ፡፡ ሀሰት ሳይሆን ርቱዕ ክብር እንደሆነ በማመን፡፡ ሰብዓዊነት ውስጥ መልካምነት በኖርንበት አካባቢና ባሳደገን ማህበረሰብ ተቀርፆ ይቀመጣል፡
አመታዊው አለም አቀፍ የፊልም ፌስቲቫል (Filmfest DC) ከ45 የተለያዩ ሀገራት የተገኙ 80 ፊልሞችን ለአስራ አንድ ተከታታይ ቀናት ለእይታ በማቅረብ የተመሰረተበትን 32 ኛውን ዓመት ባለፈው ሳምንት በዋሽንግተን ዲሲ አክብሯል።
ኢትዮጵያዊነት ሰው የመሆን ክብርን ያጎናጸፈን- የፈጣሪ/የአምላክ ፍቅር መገለጫ የኾነ ሕያውና ክቡር ማንነት ነው። የሚለው እሳቤ ብዙዎቻችንን ኢትዮጵያውያንን ያስማማናል ብዬ እገምታለሁ። ኢትዮጵያዊነት- በሺሕ ዘመናት ረጅም ታሪክና ገናና ሥልጣኔ ከፍ ያለ፣ ሰው የመኾን ከአምላክ ዘንድ የተቸረን ፍቅርንና የነጻነት ክብርን በዐድዋ ተራሮች ላይ በደም ያተመ ታላቅ፣ ሕያው ማንነት ነው፤ “The Adowa Victory provided practical expression to Ethiopianism: self-worth, dignity, unity, confidence, self-reliance, race pride, spirituality and freedom from colonialism.” እንዲሉ የደቡብ አፍሪቃው የነጻነት ታጋይ ኔልሰን፣ ሮሂላላ ማንዴላ።
ይህ ከአፍሪካ እስከ ሰሜን አሜሪካ፣ ከዐረቢያ ምድር እስከ መካከለኛው ምሥራቅ- ኢየሩሳሌም፣ ከግሪክ እስከ ሮማ፣ ከቻይና እስከ ህንድ፣ ከራሺያ እስከ ኮሪያ ልሣነ ምድር፣ ከታላቋ ብሪታንያ- ለንደን እስከ ጀርመን- ሀምቡርግ፣ ከሊግ ኦፍ ኔሽን እስከ ተባበሩት መንግሥታት፣ ከአፍሪካ አንድነት ድርጅት እስከ አፍሪካ ኅብረት፣ የነጻነትን ክቡርና ክቡድ መንፈስ ያተመ የኢትዮጵያዊነት መንፈስ ትንፋሹ ቢሰልም፣ ኃይሉ የደከመ ቢመስልም ዛሬም ሕያው ነው።
ኢትዮጵያና ኢትዮጵያዊነት- ከእስራኤላዊው ነቢይ ሙሴ እስከ ነቢዩ መሐመድ፣ ከሔሮዱተስ እስከ ሆሜር፣ ከዱ- ቦይስ እስከ ማርከስ ጋርቬይ፣ ከቦብ ማርሌይ እስከ ፒተር ቶሽ፣ ከጆሞ ኬንያታ እስከ ንኩርማ፣ ከማንዴላ እስከ ታቦ እምቤኪ- የጥቁር ሕዝቦች ማንነትና የአፍሪካውያን የነጻነት ተጋድሎ ጉዞ ታሪክ ውስጥ- በክብር የላቀ፣ ከፍ የተደረገ ማንነት ነው።
ከሰሞኑን ለአንድ የጥናትና ምርምር ሥራ በጋምቤላ ሕዝቦች ክልል ነኝ ያለኹት። እናም ኢትዮጵያዊነት- በፍቅርና በአንድነት መንፈስ የጸና ማንነት መኾኑ ዳግመኛ እንዳስታውስ ያደረገኝን አንድ የጋምቤላ ገጠመኜን ላወጋችሁ ወደድኹ። ትናንትና ረፋድ ላይ ከአንድ የሥራ ስብሰባ በኋላ የጋምቤላ ክልል ተወላጅ የሆነ ሰው ወደ አንድ መንደር ለጉብኝት ይዞን ሄዶ ነበር። የሄድንበት መንደር ደግሞ የጎንደር፣ የትግራይ፣ የወሎ ሰፈር የሚል ስያሜ ያላቸው ናቸው።
በእነዚህ ሰፈሮች ያሉ ነዋሪዎች በአብዛኛው በ1977ቱ አስከፊ ረሃብ ወቅት የደርግ መንግሥት ያሰፈራቸውና በተጨማሪም በተለያዩ ጊዜያት ለኑሮ ወደ ጋምቤላ የመጡ በአብዛኛው የሰሜን ኢትዮጵያ ሕዝቦች ያሉበት አካባቢ ነው። ሁኔታው ሀገራችንን በማያቋርጥ ቀውስ ውስጥ ከከተታት ከወቅታዊው የብሔር/የዘውጌ ፖለቲካ አንፃር- ይህ በጋምቤላ ክልል በሰላም እየኖሩ ያሉ የተለያየ ብሔር ያላቸው ኢትዮጵያውያን መኖራቸው ውስጤን ደስ አሰኘው። በዛ መንደር የታዘብኩት እውነታ- ነገ ሰው በመሆናችን ልኬት ብቻ ተከባብረን በፍቅርና በሰላም የምንኖርበት ዕድል በእናት ምድራችን ኢትዮጵያ ገና ፈጽሞ ያልጠፋ መሆኑን ማየቴ ልቤን ተስፋ ሞላው።
በዚህ የትልቋ ኢትዮጵያ ማሳያ በኾነው መንደር ቆይታችን ሌላው ያስገረመኝ ነገር በትግራይ ሰፈር ባለ ውብ ጫካና ተራራ ላይ፤ “የጋምቤላ ዳግማዊ ደብረ ዳሞ አቡነ አረጋዊ” የሚባል ገዳም አለ። ይህን በተራራ ላይ የሚገኘውን ገዳም ለማየት በጋምቤላ ሙቀት ልብሳችን በላብ ተነክሮ ከግማሽ ሰዓት ያህል ጉዞ በኋላ ነበር ወደ ገዳሙ የደረስነው። ገዳሙ ካለበት ተራራ ላይ ሆኖ ቁልቁል የጋምቤላ እልፍኟና ጓዳ ጎድጓዳዋ ሳይቀር ወለል ብሎ ይታያል። እንደ እንግሊዙ ወንዝ ቴንስ የጋምቤላ ከተማን መሃል ለመሃል ቆርጦ የሚያልፈውና በዓሣ ሀብቱ እጅጉን የታወቀው የባሮ ወንዝም በሩቅ ሲገማሸር ይታያል። የገዳሙ አካባቢ ተፈጥሮአዊ ውበትና ንጹሕ አየሩ ደግሞ የጋምቤላን ሙቀቱንና ድካሙን ፈጽሞ የሚያስረሳ ነው።
በ፮ኛው መቶ ክዘመን በሃይማኖት ልዩነት ምክንያት ከሮም ወደአክሱማውያን ግዛት ተሰደው የመጡት አባ ዘሚካኤል፤ በአክሱማውያን አጠራር አባ አረጋዊ- በትግራይ ክልል እርሳቸው በዘንዶ ተሳፍረው ወይም ዘንዶውን እንደ ዘመናችን Cable car ተጠቅመውበት ተራራው ጫፍ ላይ በገደሙት በደብረ ዳሞ ገዳማቸው ይታወቃሉ።
እኚህ ከአውሮፓ ምድር የመጡ መናኝ አባት ቢያንስ እስከ ቅርብ ጊዜያት ድረስ በትግራይም ሆነ በመላው ኢትዮጵያ ማንም ቢሆን አውሮጳዊ ዘራቸው/ማንነታቸው ትዝ ብሎት አያውቅም። እርሳቸውም ራሳቸውን በክርስቶስ ኢየሱስ ባለ ዘላለማዊ ፍቅር ሰማያዊ ዜጋ ያደረጉ የወንጌል ገበሬና ሐዋርያ ነበሩና- በፍቅር አክብሮ የተቀበላቸውን ልዩ ኢትዮጵያዊ ማንነትን በሰማያዊ ዜግነታቸው ወደፍጽምና ለማሳደግ የተቻላቸው የበቁ፣ መናኝ አባት ነበሩ።
የዘመኑ የአክሱማዊነት/የኢትዮጵያዊነት እሳቤ ወይም ፍልስፍናም ይህን በፍቅር ላይ የተገነባ መንፈሳዊ ዜግነትን አምኖ ከመቀበል ባሻገር፤ ኢትዮጵያዊነት ሰው የመሆን ክብርን የሚያጎናጽፍ፣ የፍቅር ካባ ሆኖ ከዐረቢያ ምድር የተሰደዱ የነቢዩ መሐመድን ተከታዮች እንኳን ሳይቀር አቅፎ የተቀበለ ማንነት መሆኑን ለዓለም ሁሉ አሳይተውበታል።
ዛሬ አቡነ አረጋዊን ከአውሮፓዊ ማንነታቸው ወይም ዜግነታቸው ነጥለን፣ በፍቅር አክብሮ ከተቀበላቸው ኢትዮጵያዊነት አራቁተናቸውና ከሰማያዊ ዜግነታቸው አፋተናቸው- ትግራዋይ ማንነትን በግድ የደረብንላቸው አሳፋሪ ጊዜ ላይ ደርሰናል። በአንድ ወቅት ዲ/ን ዳኤል ክብረት በሀገረ-አውስትራሊያ ለወንጌል አገልግሎት በቆየበት አጋጣሚ፤ “ወደ አቡነ አረጋዊ ቤ/ክ እንዴት ትሔዳለህ- አቡነ አረጋዊ የወያኔ/የትግሬዎች ቤ/ክ ነው ያሉ ሰዎች ገጥመውት እንደነበር በመጦመሪያ መድረኩ/በብሎጉ ያሰፈረውን ጽሑፉን ያስታውሷል።
በዘርና በጎሳ ተከፋፍለን ጦር አውርድ ፍጥጫ ውስጥ የገባን እኔንና ትውልዳችንን- የእኚያ ኢትዮጵያዊነት ፍቅር፣ ኢትዮጵያዊነት ሰው የመሆን ክብር እንደሆነ ለዓለም የገለጹ የታላቁ አባት የአቡነ አረጋዊ ነፍስ፤ የአክሱማውያን/የኢትዮጵያውያን ታላቅ መንፈስ ምን ይለን ይሆን ግን…?!
በእኛ ዘመን ያ ሰው የመሆን ክብር ቱንቢና በፍቅር የተሰፋ ኢትዮጵያዊ ማንነት እጅጉን ጠቦን፣ ሰው የመሆን ክብራችን ተበሳስኮና ተቀዳዶ “እናንተና እኛ እኮ” ወደሚል የብሔር/የዘውጌ ክፍፍልና ልዩነት ውስጥ ወድቀን ዓለም ሁሉ አፉን በእጁ ላይ ጭኖ በምፀት የሚታዘበን አሳዛኝ ሕዝቦች ሆነናል። እናም ከየት እንደወደቅን እናስብ ዘንድ- ይህ አጭር ጽሑፍ ሕያውና ክቡር በሆነው የኢትዮጵያዊነት መንፈስ ይለምናል፤ ይማጸናል።
የጋምቤላ ሕዝቦች ክልል ለታላቋ ኢትዮጵያ መገለጫ የኾነው የወሎ፣ የትግራይ፣ የጎንደር ሰፈር ከጋምቤላና ከሌሎች የሀገራችን ሕዝቦች ጋር ያለው የአብሮነት ኑሮና ማኅበራዊ መስተጋብር- ኢትዮጵያዊነት ዛሬም ሕያው ለመሆኑ ማረጋገጫ ነው ብል የተሳሳትኩ አይመስለኝም። እንደ ኦባንግ ሜንቶ ያሉ የጋምቤላ ምድር ያፈራቸው ጀግኖች ኢትዮጵያውያን ለዚህ የኢትዮጵያዊነት ሕያውና ክቡር መንፈስ ትልቅ ምስክርና ማሳያ ናቸው። ፈጣሪ ሰላምሽን ያብዛው ጋምቤላ፣ ውቧ ምድር!
የእኛ ዋጋ አቅርቦት እና ሌሎች የገበያ ሁኔታዎች ላይ የሚወሰን ሊቀየሩ ይችላሉ. እኛ ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት እኛን ማነጋገር የእርስዎ ኩባንያ በኋላ አንድ የዘመነ የዋጋ ዝርዝር ይልካል.