Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ከላይ የተገለጹት ሲሻሻሉ በምትካቸው የሚፈጸመው ነገር በከፊል መጨመር፣ በከፊል መቀነስ ወይም ሙሉ በሙሉ መለወጥ ሊሆን ይችላል፡፡ በእዚህ መንገድ የሚደረጉ ማናቸውም ለውጦች ከሕገ መንግሥቱ መሠረታዊ ባህሪና ዓላማ፣ ግብና መንፈስ ጋር በሚጣጣም፣ በሚስማማና አብሮ በሚሄድ መልኩ እንጂ ከእዚህ በተቃርኖ ሊሆን አይችልም፡፡ በተቃራኒው ሲሆን ውጤቱ ከማሻሻያነት ያልፋል፡፡ ክለሳ ወይም ለውጥ ሊሆን ይችላል፡፡
ሕገ መንግሥት ላይ ማሻሻያ የማድረግ ሒደት ሕገ መንግሥቱ ሕይወት ኖሮት ለረዥም ጊዜ እንዲቆይ፣ በአጭር ጊዜ እንዳይሞት፣ በሌላም እንዳይተካ ያደርገዋል፡፡ አንድን ሕገ መንግሥት በወቅቱ እንደ ሁኔታዎች ፍላጎት ማስተካከያና ማሻሻያ ሳያደርጉ መቆየት ወደ ክለሳና ሙሉ በሙሉ ቅያሬ ወደ ማድረጉ ማምራቱ አይቀሬ ይሆናል፡፡
የ1923ቱ ሕገ መንግሥት በወቅት በወቅቱ ባለመሻሻሉ የሁለተኛው ዓለም ጦርነት ማክተሚያን ተከትሎ የመጡ ለውጦችን እንዲሁም የኤርትራን በፌዴሬሽን ወደ ኢትዮጵያ መቀላቀልን ተከትሎ በአገሪቱ የተፈጠረው ሁኔታ ማስተናገድ ስላልቻለ በ1948 ተከለሰ፡፡ ከዚያም ዓለም አቀፋዊ ሁኔታው በፍጥነት ሲቀያየር ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱ ባለበት ተቸንክሮ ቆሞቀር በመሆኑ ሙሉ በሙሉ ተለወጠ፡፡
የ1966ቱ ተጨናግፎ የቀረው ሕገ መንግሥታዊ የዘውድ ሥርዓት እንዲኖር በማድረግ የ1948ቱን እንዲተካ የታሰበው እጅግ ዘግይቶ የመጣ ስለነበር መፅደቅ እንኳን ሳይችል ቀረ፡፡ አሁን በሥራ ላይ ያለው ሕገ መንግሥትም በአዋጅ ወይም በይፋ ተሻሻሎ አያውቅም፡፡ ‹‹በሚስጥር›› ግን ሁለት ጊዜ ተሻሽሏል፡፡
በመሆኑም አንድን ሕገ መንግሥት እንደ ሁኔታው በወቅት በወቅቱ ማሻሻል ተገቢ ነው፡፡ በክለሳም በለውጥም ሕገ መንግሥት ሲለወጥ የአገር አስተዳደርና ተቋማት ከእንደገና በአዲስ መልክ ማዋቀርን ስለሚያስከትል ብዙ የሥርዓት መናወጦችን ያመጣል፡፡ የተናወጡትን ሥርዓቶች እንደ አዲስ በማዋቀርና በማቋቋም የአገር ውድ ሀብትና ጊዜ ወዘተ. ይባክናል፡፡
ሕገ መንግሥት ላይ ማሻሻያ ለማድረግ ምክንያት የሚሆነው ጊዜ በሄደና ነገሮች በተቀየሩ ቁጥር ሁለንተናዊ በሚባል መልኩ የዕድገት ደረጃ ስለሚቀየር ነው፡፡ ሁኔታዎች ሲቀየሩ፣ ችግሮች ሲከሰቱ እነሱን ተከትሎ ካልተሻሻለ ሕገ መንግሥቱ ጊዜው የሚዋጀውን አልሆነም ማለት ነው፡፡ ስለዚህ የትኛውም ዓይነት ሕግም ይሁን ሕገ መንግሥት አብረው ከኅብረተሰብ ዕድገትና ፍላጎት ጋር በመሳነት ማደግና መሻሻል ይገባቸዋል፡፡ እናም ሕገ መንግሥት ዘላቂነት ኖሮት ገዥ፣ ህልውና ቅቡልነት ኖሮት ይቀጥል ዘንድ መሻሻል የግድ ይሆንበታል፡፡
አንድ ሕገ መንግሥት ሲዘጋጅ ራሱን የቻለ ሒደት እንዳለው ሁሉ በማሻሻሉም ወቅት መከተል የሚገባቸው ሥርዓቶች አሉት፡፡ የማሻሻያ ሐሳብ ማመንጨት፣ በመቀጠልም በቀረበው ሐሳብ ውይይት ማድረግ፣ ከውይይቱ በኋላ ደግሞ ሥልጣን ባለው አካል ዘንድ ተቀባይ እንዲሆኑ ማድረግና በመጨረሻም ማፅደቅ ናቸው፡፡
የተለያዩ ሕገ መንግሥቶች የሚሻሻሉባቸው ማሻሻያ ባህሪያት የተለያዩ ስለሚሆኑ የሕገ መንግሥት ዓይነትም ለመለየት ይረዳሉ፡፡ አንድ ሕገ መንግሥት ‹ግትር› ወይም ‹ተጣጣፊ› በማለት ለመፈረጅ የማሻሻያ ሒደቱን በማጤን ይታወቃል፡፡ ማለትም ሕገ መንግሥቱ በቀላሉ የሚሻሻል ከሆነ ‹ተጣጣፊ› ነው ማለት የሚቻል ሲሆን፣ በቀላሉ የማይሻሻል ከሆነ ‹ግትር› ሕገ መንግሥት ይባላል፡፡
የኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት የሚሻሻልበትን ሁኔታ እንመልከት፡፡ የማሻሻያ ሐሳብ የማመንጨት ሒደት ምን እንደሚመስል በሕገ መንግሥቱ በአንቀጽ 104 ሥር በግልጽ ሰፍሮ ይገኛል፡፡ የማሻሻያ ሐሳብ በሦስት አካላት ሊቀርብ ይችላል፡፡ የመጀመርያም በፌዴሬሽን ምክር ቤት ሲሆን፣ በዚህ ተቋም የሚመነጭ ወይም በእዚህ በኩል የሚመጣ የማሻሻያ ሐሳብ ከምክር ቤቱ አባላት ውስጥ የሁለት ሦስተኛውን ይሁንታ ማግኘት ያስፈልገዋል፡፡
ሁለተኛው የማሻሻያ ሐሳብ የማቅረብ ሥልጣን የተሰጠው ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሲሆን፣ በዚህም ጊዜ ከምክር ቤቱ አባላት ውስጥ የሁለት ሦስተኛውን ድምፅ ድጋፍ ማግኘትን ይጠይቃል፡፡
በሦስተኛነት ከዘጠኙ ክልሎች ውስጥ አንድ ሦስተኛው ማለትም አሁን ካሉት ውስጥ ቢያንስ ሦስቱ በአንድነት ሲጠይቁ ነው፡፡ በዚህን ጊዜም የማሻሻያ ሐሳቡን ያነሱት ክልሎች በክልላቸው የሕዝብ ተወካይ ምክር ቤቶች በአብላጫ ድምፅ የማሻሻያውን ሐሳብ የደገፉት ከሆነ ነው፡፡ በእዚህ መንገድ የማሻሻያው ሐሳብ ለውይይትና ለውሳኔ እንዲሁም ለሕዝቡና ጉዳዮች ለሚመለከታቸው ክፍሎች እንደሚቀርብ ተደንግጓል፡፡
ይህ አንቀጽ ቢያንስ ሁለት እንከኖች አሉበት፡፡ አንደኛው የማሻሻያ ሐሳብ ማመንጨት የሚችሉትን አካላት ሦስት ብቻ ማድረጉ ነው፡፡ በእነዚህ ሦስት ተቋማት አማካይነት ካልሆነ በስተቀር በተቃዋሚ ፓርቲዎች በሌሎች ማኅበራት ወይም ሕዝቡ በራሱ (ቢያንስ ዝቅተኛው ቁጥር ተገልጾ) ማሻሻያ የማቅረብ ዕድል አለመሰጠቱ ነው፡፡
ከእዚህ የሚከፋው ግን የአዲስ አበባና የድሬዳዋ መስተዳድሮች ከሌሎች ክልሎችም ጋር ተዳብረው ቢሆንም እንኳን ማሻሻያ የማቅረብ ዕድል መነፈጋቸው ነው፡፡ በፌዴሬሽን ምክር ቤት በኩልም እንዳያቀርቡ እነዚህን ሁለት መስተዳድሮች ወክሎ የሚገኝ ተመራጭ የላቸውም፡፡ በመሆኑም እነዚህን ሁለት መስተዳድሮች ምንም እንኳን በብዙ መንገድ እንደ ክልል ቢቆጠሩም በዚህ ግን ያነሱ ናቸው፡፡ የአዲስ አበባና የድሬዳዋ ነዋሪዎችም የሕገ መንግሥት ማሻሻያ ከማቅረብ እንዲርቁ ተደርገዋል፡፡ ይህ አንዱ እንከን ነው፡፡
ሁለተኛው የዚህ አንቀጽ ችግር የሚስተዋለው ማሻሻያ እንዲደረግበት ከላይ በተገለጸው ሁኔታ የቀረበው ሐሳብ ለውይይት ለሕዝብ እንደሚቀርብ የገለጸበት ጋር የተያያዘ ነው፡፡ የማሻሻያ ሐሳቡ ለሕዝብ እንዲቀርብ መደረጉ ተገቢ ሆኖ ሳለ የሚቀርብበት ሁኔታና ሕዝቡ ተወያይቶበታል የሚለውን ለመወሰን ምንም ነገር አለመገለጹ ነው፡፡ ድፍን ብሎ የቀረበ ነው፡፡ በሕዝበ ውሳኔ መልክ የሚቀርብ ይሁን፣ ወይም ለማሳወቅ ያህል የሚቀርብ ነው የሚለው ነገር አይታወቅም፡፡ እንዲሁም ሁሉም የማሻሻያ ሐሳብ ለሕዝብ የሚቀርብ መሆን አለመሆኑ መታወቅ አለበት፡፡ አንድ ቃልን ለመቀየር የሚቀርብ ማሻሻያ የኢትዮጵያ ሕዝብ በሙሉ እንዲወያይ ማድረግ ብዙ ብከነትን ያስከትላል፡፡
ከእዚህ አንፃር ሲታይ ይህ አንቀጽ በራሱ ማሻሻያና ማብራሪያ ያስፈልገዋል፡፡ ማብራሪያው በአዋጅ መልክ የሚወጣ ሊሆንም ይችላል፡፡ የማሻሻያ ሐሳብ ማመንጭት የሚችሉትን ለማስተካከል ሕገ መንግሥቱን ማሻሻል የሚያስፈልግ ሲሆን፣ ከሕዝብ ጋር የሚደረገውን ውይይት የሚመለከተውን ቢያንስ በአዋጅ ማብራራት ይጠይቃል፡፡
ከላይ የተገለጸው የማሻሻያ ሐሳብ ማመንጭት ጋር በተገናኘ ሲሆን፣ ማሻሻያ እንዴት እንደሚደረግ ደግሞ ቀጥለን እንመልከት፡፡ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ሥርዓት የፌዴራል ሥርዓቶች ጠቅላላ መርሕን በመከተል የሕገ መንግሥትን መሻሻል በተመለከተ 105 ተደንግጎ ይገኛል።
ሕገ መንግሥቱ የሕገ መንግሥት መሻሻል ሒደትን በሁለት ከፍሎ የሚያይ ሲሆን፤ አንደኛው የሕገ መንግሥት መሻሻል በሕገ መንግሥቱ ምዕራፍ ሦስት ከተዘረዘሩት መብቶችና ነፃነቶች እንዲሁም ከአንቀጽ 104 ውጭ ያሉት የሚሻሻሉበት ሥርዓት ነው። ይህንን መደበኛ የሕገ መንግሥት ልዩ ማሻሻል ሒደት ማለት ይቻላል።
ሁለተኛው የሕገ መንግሥት መሻሻል ሒደት በምዕራፍ ሦስት የተዘረዘሩትን መብቶችና ነፃነቶችን በሙሉና አንቀጽ 104 የሚሻሻሉበት መንገድ ነው። ይኸኛውን ልዩ የሕገ መንግሥት ማሻሻያ ሒደት ማለት ይቻላል፡፡ ልዩ የሕገ መንግሥት መሻሻል ሒደቱ ከመደበኛው የሚለየው ሥርዓቱ የድምፅ ሰጪውን ቁጥር መጨመራቸው ነው። ይህንንም ያደረገበት ምክንያት መብቶችና ነፃነቶች በቀላሉ እንዳይሸረሸሩ ነው ብሎ መገመት ይቻል ይሆናል። ነገር ግን የሰብዓዊ መብቶችን አወንታዊና በበጎ መንገድም ለማሻሻልም ጭምር ቢፈልግ እንኳን ሒደቱን እንዲሁ አዳጋች ያደርገዋል፡፡
መደበኛ የሕገ መንግሥት መሻሻል ሒደት ከሕገ መንግሥት ማሻሻያ ሐሳብ ማመንጨት ተነስቶ ውሳኔ የሚያገኘው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤትና የፌዴሬሽኑ ምክር ቤት በጋራ ስብሰባ በሁለት ሦስተኛው ድምፅ የቀረበውን ማሻሻያ ሲያፀድቁና ከፌዴሬሽኑ አባል ክልሎች ምክር ቤቶች ውስጥ ከሦስት እጅ ሁለቱን ማለትም አሁን ካሉት ዘጠኙ ቢያንስ የስድስቱን ክልሎች ድጋፍ ሲገኙ ነው፡፡ የእነዚህ ክልሎች ምክር ቤቶች ቢያንስ በአብላጫ ድምፅ የቀረበውን ማሻሻያ ሲያፀድቁት ይገባል። በዚህ መንገድ ይፀድቃል፡፡
የሰብዓዊ መብቶችና ነፃነቶችን እንዲሁም የሕገ መንግሥት ማሻሻያ ሐሳብን ማመንጨት የሚመለከት ልዩ የሕገ መንግሥት መሻሻል ሒደት ግን ከሕዝብ ተወካዮችና ከፌደሬሽን ምክር ቤቶች በተጨማሪ ሁሉም የፌዴሬሽኑ አባል ክልሎች ምክር ቤቶች የቀረበውን ማሻሻያ በድምፅ ብልጫ ማፅደቅ ይኖርባቸዋል። እዚህም ላይ እንደ ላይኛው የአዲስ አበባና የድሬዳዋ ምክር ቤቶች ምንም ዓይነት ድምፅ የላቸውም፡፡
ስለሆነም የኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት የማሻሻል ሒደት ጥብቅ ሲሆን፣ በተለይ ሰብዓዊ መብቶችን የሚመለከቱ ድንጋጌዎችን ማሻሻሉ ደግሞ ይበልጥ ጥብቅ እንዲሆን ተደርጓል፡፡ ወቅት የሚፈጥራቸው አዳዲስ ክስተቶችና አስተሳሰቦች ለማካተት እንዲሁም በአንዳንድ ወገኖች የሚቀርቡ ቅሬታዎች አስፈላጊነት በመመርመር ማሻሻል የሚቻልበት ዕድል ዝግ አይደለም።
ሕገ መንግሥቱ 23ኛ ዓመቱን አክብሯል፡፡ ይሁን እንጂ በኦፊሴል የተደረገ ማሻሻያ እስካሁን እንደሌለ ከላይ ለመግለጽ ተሞክሯል፡፡ በሌላ አገላለጽ በአዋጅ የወጣ ይፋ የሆነ የለም ለማለት ነው፡፡ ይሁን እንጂ በያንስ ሁለት አንቀጾች ተሻሻለዋል፡፡ የመጀመርያው አንቀጽ 98 ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ የሕዝብና ቤት ቆጠራን የሚመለከተው አንቀጽ ነው፡፡ የመሻሻላቸው ነገር አሳማኝ ነው፡፡ ነገር ግን ሳያሳውቁ፣ ሳይታወጁና ሕዝብም ሳይወያይባቸው መሻሻላቸው በራሱ ሕገ መንግሥታዊ አይደለም፡፡ የማይሻሻል ዘላለማዊ የሕገ መንግሥት ድንጋጌ እስከሌለ ድረስ ይፋ ማድረጉ ሕገ መንግሥቱን ሕይወት መስጠት እንጂ ሌላ ጉዳት አይኖረውም፡፡
ሌላው ሕገ መንግሥታዊ ማሻሻያ እያስፈለገ ነገር ግን ሳይደረግ የተፈጸመውንም ቢያንስ ማስተካከል ያስፈልጋል፡፡ ለእዚህ ጥሩ ማሳያው የድሬዳዋ አስተዳደር አፈጣጠር ነው፡፡ ድሬዳዋን ፖለቲካዊ ጭንቀት የወለዳት መስተዳድር ናት ማለት ይቻላል፡፡ አግጥጦ መጥቶ የነበረውን ችግር ሕገ መንግሥቱን በማሻሻል ድሬዳዋ ትፈጠር ቢባል ኖሮ ምናልባት የኦሮሚያም ይሁን የኢትዮጵያ ሶማሊያ ክልል ምክር ቤቶች በዚያን ወቅት ሊስማሙ ይችል ነበር ብሎ ማሰብ ከባድ ነበር፡፡
ድሬዳዋ በፌዴራል ሥር እንድትተዳደር ለማድረግ አዋጅ የወጣው የከተማዋ አስተዳደር ላይ የተነሳውን በሶማሌዎችና በኦሮሞዎች መካከል በተነሳው የይገባኛል ጥያቄ መሠረት ነው፡፡ ጭንቀቱ በወቅቱ አዋጁ ከመውጣቱ በፊት ሕገ መንግሥታዊ ማሻሻያ ይደረግ ቢባል ኖሮ የኦሮሚያ ጨፌ ወይም የኢትዮጵያ ሶማሌ ምክር ቤት ከክልሉ ላይ ተቀንሶ ለፌዴራል ይሰጥ ሲባል አወንታዊ ምላሽ ሊሰጡ ይችል ነበር ብሎ ማሰብ፣ አንድ ሰው የራሱን ጥቅም አሳልፎ ለመስጠት በፈቃደኝነት ምንም ቅር ሳይለው ይወስናል ብሎ እንደማሰብ ነው፡፡ ይሁን እንጂ አዋጁን ማፅደቅ ከተቻለ ሕገ መንግሥቱን ማሻሻልም ቅያሜ ሊፈጥር ቢችልም ሁሉን ማድረግ ብዙም ለማይሳነው አውራ ፓርቲያችን ኢሕአዴግ፣ ሕገ መንግሥቱን ማሻሻል አይችልም ነበር ማለት ይከብዳል፡፡
ከማሻሻያ ጋር በተያያዘና የብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ቀን አፋር ክልል ላይ መከበሩን ምክንያት በማድረግ ሁለት ነጥቦች እናንሳ፡፡ አንዱ ሕገ መንግሥቱ አርብቶ አደሮችን ለመጥራት የሚጠቀምበት ቃልን የሚመለከት ነው፡፡ ሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 40(5) ላይ እንደተገለጸው በአማርኛ ‹ዘላን› በማለት ይጠራቸዋል፡፡ እንግዲህ አፋር ክልልን በምክንያነት የተነሳው አብዛኛው ነዋሪ አርብቶ አደር በመሆኑ የብሔርን ክብርና መብት መጠበቅ እንደዚህ ዓይነት ቃላትንም በማረም ነው፡፡ ከላይ እንደተገለጸው ደግሞ እንደዚህ ዓይነት የቃላት ማሻሻያ ለማድረግስ የግድ የኢትዮጵያ ሕዝብ ሁሉ መወያየት ያስፈለገዋልን?
ሁለተኛው ጉዳይ በቅርቡ የምርጫ ሥርዓቱን ለመለወጥ በሚደረገው ጥረት ምክንያት የሚሻሻል የሕገ መንግሥት አንቀጽ መኖሩ ግልጽ ነው፡፡ ሕገ መንግሥትን የሚያሻሻል ጉዳይ ላይ ውይይት በማድረግ ስምምነት ላይ የደረሱ የፖለቲካ ፓርቲዎች አሉ፡፡ ተቃዋሚም ኢሕአዴግንም ጨምሮ ማለት ነው፡፡ የአፋር ክልልን ጨምሮ ሌሎች አራት ታዳጊ ክልሎችን የሚያስተዳድሩ ፓርቲዎች ግን የዚህ ድርድር ተሳታፊ አይደሉም፡፡ ይህ የራሱ መዘዞች አሉት፡፡ አብዛኛው ሕዝብ ስማቸውን የማያውቃቸው ፓርቲዎች እንኳን ሲሳተፉ ሕገ መንግሥትን የሚያህል ነገር የማሻሻል ውጤት ያለው ድርድር ላይ ማግለል ተገቢም አይደለም፡፡ አሁንም ከድሮው በከፋና በባሰ መልኩ ማሀሉና ዳሩን ማራራቅ ነው፡፡ ቀጥሎም ደግሞ ጤናማ የዴሞክራሲና የፓርቲ ግንኙነት አሠራር ቢኖር ኖሮ ኋላ የማሻሻያውን ሐሳብ እንዳይቀበሉ ያደርጋል፡፡
ሕገ መንግሥቱን በደንብ ነፍስ ይኖረው ዘንድ በየጊዜው እያሻሻሉ መሄድ ይገባል፡፡ የተሻሻሉትንም ይፋ ማድረግ፣ የሚሻሻሉትንም በማሻሻል ሕገ መንግሥታዊ ያልሆኑ አካሄዶችንም በማረቅ ሕይወት እንዲኖረው ማድረግ ይገባል፡፡ ካልሆነ ወደ ክለሳ ወይም ለውጥ ሊያመራ ይችላል፡፡ ለዚህ ደግሞ ታሪካችም በቂ ምስክር ነው፡፡
...በትዳር ውስጥ ከሚፈጸመውና የአስገድዶ መድፈር ወንጀል ባሻገር ሕፃናት በጎረቤት፣ በቤተሰብ አባላት፣ በመምህራቸው አልያም በሌሎች ግለሰቦች ተገደው የመደፈራቸው ዜና በየጊዜው ይሰማል፡፡...
ውሳኔው፥ ቤተ እሥራኤላውያኑን በአይሁዳዊቱ ሀገር ለማስፈር ለበርካታ ዓመታት ሲያከራክር ለቆየው የመብት ጥያቄ ምላሽ ያስገኛል ተብሎ ታምኖበታል። ጠቅላይ ሚኒስትር ቤንያሚን ኔታንያሁ በዛሬው መግለጫቸው፥ በአዲስ አበባና ጎንደር የሽግግር ካምፖች የቆዩትን የኢትዮጵያ አይሁዶች ወደ እሥራኤል ለማምጣት ጠቃሚ እርምጃ ወስደናል ብለዋል።
ስፖርተኞች ህገ ወጥ ኃይል-ሰጪ መድኃኒቶችን እንዳይጠቀሙ የወጣውን ህግ ኬንያ አለማክበሯን፣ ዓለማቀፉ የፀረ-ኃይል-ሰጪ መድኃኒት መሥሪያ ቤት አስታወቀ። በዚህም ምክንያት ሪዮ ውስጥ በሚካሄደው የዘንድሮው የበጋ ኦሎምፒክስ ጨዋታዎች የመካፈል ዕድሏ አስጊ ደረጃ ላይ እንደሚገኝ ተገለጸ። የኬንያ ኦሎምፒክስ ኰሚቴ ግን፣ "ውሳኔውን ይግባኝ እላለሁ" ብሏል።
ፕረዚደንት ዚምባብዌ ሮበርት ሙጋበ ብሓደ ካብ ናይ ቀረባ ሰበ ስልጣናቱ ናይ ቅትለት ውጥን ተኻይድሉ ክትብል ሳንደይ መይል ዝተባህለት ብመንግስቲ እትውነን ጋዜጣ እታ ሃገር ሓቢራ።
እታ ጋዜጣ፣ ሓደ እዋን፣ ንፕረዚደንት ሙጋበ ክትክእ ይክእል’ዩ ዝብሃለሉ ዝነበረ ኣፈኛ ሙጋበ ነበረ ሩጋረ ጉምቦ፣ ነቲ ፕረዚደንት ንምቕታል ውጥን ከምዝኣለመ ናይ ድምጽን ካልእን መርትዖታት ከምዘሎ እኳ እንተሓበረተ፣ ብናጻ ኣካል ግና ክረጋገጽ ኣይከኣለን።
ሩጋረ ጉምቦ ብወገኑ፣ ኣብ ናይ ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍ ኣብ ዝተኻየደ ኣኼባ ምስ ፕረዚደንት ሙጋበ ዘየሰማምዕ ነጥቢ ከምዝተረኸበን፣ ድሕሪ’ዛ ዕለት እዚ ኸኣ፣ እቲ ፕረዚደንት ምክትሉ ዝኾነት ጆይስ ሙጁሩ እትርከቦም ሓያሎ ሰበ ስልጣን ብዕልዋ መንግስቲ ክኸሶም ምዃኑ ከፈራርሕ ከምዝጸንሐን ኣረዲኡ።
ወዲ 90 ዓመት ሮበርት ሙጋበ፣ ብእርጋንን ሕማምን ተሰኒፉ ኣብ ዘለወሉ ግዜ፣ ስልጣን ናብ መን? ብኸመይ? ይሰጋገር ዝብል ሕቶ፣ ኣብ መንጎ ፖለቲከኛታት ናይቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍን ካልኦት ፖለቲከኛታት እታ ሃገርን ዝዓበየ ክትዓት ኮይኑ ምህላዉ’ዩ ዝግለጽ።
ብሰንኪ’ዚ ነጥብታት እዚ’ውን ኣብ መንጎ’ቲ ን34 ዓመታት ስልጣን ብሒቱ ዝርከብ ሙጋበን ፖለቲካዊ ሰልፉ ዛኑ ፒኤፍን ምክፍፋል ይርአ ከምዘሎ ፖለቲካውን ተዓዘብቲ ይጠቕሱ።
ፕረዚደንት ሮበርት ሙጋበ፣ ስልጣን ክሳብ ብሞት ዝፍለ ኣብ ስልጣን ክቕጽል ከምዝኾነ ብምርግጋጽ፣ እንተሞተ’ውን ስልጣኑ 49 ዓመት ንዝዕድሚኣ በዓልቲ ቤቱ ግሬስ ሙጋበ ንምስግጋር ይሰርሕ ምህላዉ’ዮም ተቓወምቲ ፖለቲከኛታት እታ ሃገር ዝወቕሱ።
አቶ ሽመልስ አብዲሳ በመልዕክታቸው፥ በክርስትና እምነት ተከታዮች ዘንድ የሚከበረው የጥምቀት በዓል ሰዎችን በፍቅር እርስ በእርስ የሚያስተሳስር በርካታ እሴቶችን የያዘ ነው ብለዋል።
“ሰው ከፈጣሪው ይቅርታ እና ምህረትን ለማግኘት ለወዳጆቹ እና ለሰው ልጅ በሙሉ ይቅርታን ማድረግ አለበት” ያሉት አቶ ሽመልስ፥ “እንደ ሀይማኖት አስተምህሮ ደግሞ ሰው ከፈጣሪው ይቅርታ ለማግኘት የተቸገረን መርዳት፣ የተራበ እና የተጠማን በማብላትና በማጠጣት ይረጋገጣልም” ነው ያሉት።
“ሀይማኖታዊ አስተምህሮው ቅንነትን ማብዛት መልካም መሆኑን ያስተምራል” ያሉ ሲሆን፥ ይህ ደግሞ ፍቅርን ለማብዛት፣ ወንድማማችነትን ለማሳደግ እና እርስ በእርስ መተዛዘንን የሚያጠናክር በመሆኑ፤ በሀገር ግንባታ ሂደት ውስጥም ትልቅ መሳሪያ ሆኖ እንደሚያገለግልም ነው የተናገሩት።
“የዘንድሮውን የጥምቀት በዓል ስናከብር እርስ በእርስ ከመተጋገዝ እና ከመረዳዳት ጎን ለጎን፤ ራሳችንን ከኮቪድ 19 ወረርሽኝ በጠበቀ መልኩ ለሆን ይገባል” ሲሉም አስገንዝበዋል።
ህብረተሰቡም ለኮቪድ መከላከያ የሚሆኑ ቁሳቁሶችን እርስ በእርስ ስጦታ በመሰጣጠት እና በመካፈል በዓሉን በሰላም እና በጤና እንዲያከብርም መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።
“የዘንድሮው የጥምቀት በዓል ትልልቅ ድሎችን ባስመዘገብንበት እና ከፊት ለፊታችን የተጋረጡ ከባድ ፈተናወችን እየተጋፈጥን የምናከብረው በዓል በመሆኑ ከዚህ ቀደም ካከበርናቸው በዓላት ለየት ይላል” ብለዋል።
ወቅቱ ትላልቆቹን የጥፋት መሀንዲሶች በተባበረ ክንድ ድል የነሳንበት ቢሆንም የዘሩት የጥላቻ ዘር በአንዴድ ጊዜ ተነቅሎ የሚጠፋ ባለመሆኑ አሁንም ከውስጥም ከውጭም የተቀናጁ የጥፋት ሙከራወች እና ከባባድ ፈተናወች መኖራቸውንም አንስተዋል።
የጥምቀት በዓል ከሀይማኖታዊ ይዘቱ በተጨማሪ የክልሉን ገፅታ የበለጠ የሚገነባበትና በመሆኑም እንግዶችን በፍቅር ተቀብሎ በማስተናገድ በሰላም ተጀምሮ በሰላም እንዲጠናቀቅ ህብረተሰቡ ከፀጥታ አካላት ጋር አስፈላጊውን ትብብር እንዲያደርግም ጥሪ አቅርበዋል።
የደቡብ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ርስቱ ይርዳም ለክርስትና እምነት ተከታዮች የጥምቀትን በዓል ምክንያት በማድረግ የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት አስተላልፈዋል።
ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ርስቱ ይርዳው በመልእክታቸው፥ ህብረተሰቡ በዓሉን ሲያከብር እንደ ከዚህ ቀደሙ ሁሉ የመረዳዳት እና የመደጋገፍ ባህሉን በማጠናከር ሊሆን ይገባል ብለዋል።
“ዘንድሮ ያጋጠመን የኮቪድ 19 ፈተና ደግሞ ሰብሰብ ብለን በአደባባይ በምናከብራቸው በዓላት ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ማሳረፉ አይቀርም” ያሉት ምክትል ርዕሰ መስተዳድሩ፥ በዓሉን ስናከብር የአፍና የአፍንጫ መሸፈኛ ማስክ በማድረግ በተቻለ መጠን አካላዊ ርቀታችንን በመጠበቅ ሊሆን ይገባል” ብለዋል።
በክርስትና እምነት ተከታዮች ዘንድ ጥር 10 እና 11 ቀን የሚከበሩት የከተራ እና የጥምቀት በዓላት ከሃይማኖታዊ በዓልነት ባሻገር የሀገሪቱ መልካም ገጽታን በመገንባት እና የቱሪስት ፍሰትን ከማጎልበት አንጻር ጉልህ ሚና እንዳላቸው ገልጿል።
እንዲሁም የሶማሌ ክልል ምክትል ርእሰ መስተዳድር አቶ ሙስጠፌ መሃመድ ለመላው የክርስትና እምነት ተከታዮች ለጥምቀት በዓል የእንኳን አደረሳችሁ መልእክት አስተላልፈዋል፡፡
ምክትል ርእሰ መስተዳድሩ በመልዕክታቸው በክልሉ የሚገኙ የእምነቱ ተከታዮች የሕዝብ መጨናነቅን በመቀነስ እና ለኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ጥንቃቄ በማድረግ በዓሉን እንዲያከብሩም ጠይቀዋል።
ዝርዝሮች: የቦንድ አንጥረኞች cufflinks ብር በጣም ጥሩ ናቸው እና በጥቁር ጥንታዊ ቅርሶች ተጠናቅቀዋል ፡፡ የኢሺ ግላይፍስ 25.7 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ በሰፊው ቦታ 24.2 ሚሜ እና ውፍረት 2 ሚሜ ነው ፡፡ የሻንጣ ማያያዣዎቹ 10.8 ግራም (እያንዳንዳቸው 5.4 ግራም) ይመዝናሉ ፡፡ የግሊፍፎቹ ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡
ፊልሟ ውስጥ አማርኛ ጽሑፍ በማስገባት ለአማርኛ ቋንቋ መቆርቋሯን አሳይታለች ኒዤሪያዊቷ የፊልም ባለሞያ ራማቱ ኪየታ፤ አማርኛ የአፍሪቃ ኅብረት ይፋዊ ቋንቋ እስኪሆን ጥረቴን አላቋርጥም ትላለች። ኒዤሪያዊቷ የፊልም ዳይሬክተር በዓለም ዙሪያ በሚገኙ የፊልም ፌስቲቫሎች ላይ በመሳተፍ ለአማርኛ ቋንቋ መሟገቷን ቀጥላለች።
ከትላንት በስቲያ ቅዳሜ ከአዲስ አበባ ከተማ ወጣ ብሎ በሚገኘው የቂሊንጦ ማረሚያ ቤት ላይ በደረሰው የእሳት ቃጠሎ አደጋ የ23 ሰዎች ህይወት ማለፉን የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት አስታውቋል። በሌላ በኩል ቂልንጦ ማረሚያ ቤት የሚገኙ የእስረኛ ቤተሰቦች ታሳሪ ቤተሰቦቻቸው የት እንደሚገኙ ማወቅ እንዳልቻሉና ሊጠይቁ በሄዱበት ወቅት እንግልት እየደረሰባቸው እንደሆነ ለአሜሪካ ድምጽ ገልፀዋል።
ቅዳሜ እለት በአዲስ አበባ ቂሊንጦ ማረሚያ ቤት ላይ በደረሰው የእሳት ቃጠሎ አደጋ የ23 ሰዎች ህይወት ማለፉን የመንግስት ኮሙዩኒኬኘን ጉዳዮች ፅህፈት ቤት አስታውቋል ።
በሌላ በኩል ቂልንጦ ማረሚያ ቤት የሚገኙ የእስረኛ ቤተሰቦች ታሳሪ ቤተሰቦቻቸው የት እንደሚገኙ ማወቅ እንዳልቻሉና ሊጠይቁ በሄዱበት ወቅት እንግልት እየደረሰባቸው እንደሆነ ለአሜሪካ ድምጽ ገልፀዋል።
በእስር ላይ የሚገኘው የቀድሞው የሰማያዊው ፓርቲ ሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ አቶ ዮናታን ተስፋዬ እናት ወ/ሮ ሙጪት ተካ ልጃቸው ያለበትን ባለማወቃቸው ጭንቀት ላይ መሆናቸውን ገልፀዋል።
የአቶ በቀለ ገርባ ልጅ ወ/ት ቦንቱ በቀለ፣ የአቶ ደጀኔ ጣፋ ባለቤት ወ/ሮ አሰለፈች ሙላትና የመኢአድ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባል አቶ አሰጋ አሰፋ ልጅ ወ/ት ህይወት አሰፋ ቤተሰቦቻቸው ያሉበትን ሁኔታ አለማወቃቸው ጭንቀት ውስጥ እንደከተታቸው ለአሜሪካ ድምጽ ገልጸዋል።
ዘላቂ ጉዞ መጓጓዣን መቀነስ ማለት አይደለም; ዛሬ በእነዚህ የቅንጦት ጀብዱ ጥቃቅን ፍራፍሬዎች ከአረንጓዴ በላይ ለመጓዝ ብዙ መንገዶች አሉ. ነገር ግን ለንግድ ተስማሚ የሆነ የቅንጦት ጉብኝት ለማድረግ እቅድ ሲያዘጋጁ ምንጊዜም ቢሆን በሚታከረው ኩባንያ ውስጥ መመዝገብ ጥሩ ነው, ይህም የካርቦን ቆይታዎ በትንሹ እንዲቀመጥ ማድረግ ይችላሉ. በጣም ዘላቂነት ያለው የመዝናኛ ቦታ እንዴት እንደሚመርጡ ሊረዱ ይችላሉ . በካምካሌ ውስጥ በሜኮንግ ወንዝ ላይ መንዳት ወይም ኒካራጉዋ ውስጥ በእሳተ ገሞራ ጫፍ ላይ ለመንሳፈፍ የሚፈልጉት እነዚህ አራት የቅንጦት ጉብኝት ኩባንያዎች አበረታች እና ፈጠራ ያላቸው ጀብዱ ጀብዱ በመፍጠር እግሮችን ብቻ እንዲተላለፉ ይደረጋል.
በአትሌቲክ የጉዞ ኩባንያ (Peregrine Adventures) - ወደ ኢፒርፒድ ትራንስፖርት (ኢንተርሬዲድ ትራንስፖርት) የተባለችው ኩባንያ (እ.ኤ.አ.) እ.ኤ.አ. በ 2018 ሁሉንም ነጠላ-ፕላስቲኮች (እንደ ገለባ, የውሃ ጠርሙሶች እና የፕላስቲክ ከረጢቶች) ) ተሳታፊ ለየት ያሉ ቻርተር ጉዞዎችን ለማጓጓዝ. በተጨማሪም በኩባንያው ወደብ ላይ ለሚገኙ ኢኮኖሚዎች አስተዋጽኦ ለማድረግ በሚደረገው ጥረት አብዛኛው የምግብ አቅርቦት በአካባቢው እንዲገኝ ይደረጋል. ፔረጂን ቀድሞውኑ የካርቦን-ገለልተኛ ኩባንያ ነው - የምርት ግዢውን ለማካካስ ካርቦን ብድርን ይቀበላል እና አነስተኛ ተሽከርካሪዎችን ለመንከባከብ ግዙፍ ተሽከርካሪዎችን ወይም ረዥም የሆቴል ንብረቶችን ለመገደብ.
የአኩዋ የባህር ጉዞዎች ከአዝማዞቹ አንስቶ እስከ ሜንኮን ድረስ በዓለም ላይ በጣም ዝነኛ ወንዞችን በማጥለቅ ላይ ባሉ የቅንጦት ለባሕር ፍሳሽ ቁፋሮዎች ላይ ያተኩራል. ከአካባቢው ነዋሪዎች ጋር መግባባት እና ስለ ባህላቸው መማር አንድ በጣም አስደሳች የሆኑ የጉዞ ተሞክሮዎች ነው, እናም ይሄ የአውስ ጉዞዎች በጣም የላቁ እና በጉብኝቱ ላይ ቅድሚያ የሚሰጡበት ነው. በቅርብ አንድ ጀብድ ላይ ከልጅነታችን ጀምሮ መነኩሴ መሆንን በመሳሰሉ ትናንሽ ገበያ መተዳደሪያዎች ላይ ስለ ሁሉም ነገር ተምረናል. በኬምብጥና በቬትናም የሚገኘውን የሜኮንግ ወንዝ ጀብዱ ፈትሸው, በአካባቢው ነዋሪዎች ላይ የሚሳተፉበት.
የደመናውን ደን ከመጎብኘት ወደ እሳተ ገሞራ እግር ጉዞን በእግር ለመጓዝ ከመፈለግ አንስቶ በማዕከላዊ አሜሪካ ውስጥ ለባቡኖቹ ተስማሚ ለሆኑ የቅንጦት ውድድያ ቅንጅቶች ከፓናማው መሠረት ናኡው ቱቫል አይፈልጉም. ናሙ ለግል የተዘጋጁ ማረፊያዎች ወይም ገጠመኞቸ በግል ያልተመረጡ ልምዶችን አይመክረንም, ይህ ማለት አንድ ቦታ በከተማ ውስጥ ምርጥ ሆኖ ቢገኝ ማለት ነው. ሁሉም ነገር ሙሉ ለሙሉ ሊበጅ የሚችል ነው, ስለዚህ ጉዞዎን ለማቀድ ሲፈልጉ በማረፊያ እና በንቅናቄዎች የተለያዩ አማራጮች ይኖሯቸዋል.
የኒሙ ጉዞዎች ኮስታሪካን, ፓናማንና ኒካራጉዋንን ይሸፍናሉ - ኩባንያው በጣም አስደሳች ከሆኑት ጀብዱዎች የ Eco-Friendly Costa Rica ጉብኝት ነው. በእዚህ ጉዞ ላይ የተካተተው እያንዳንዱ ሆቴል የአካባቢውን ኦፕሬተሮች በድረ-ገፅ ጉብኝቶች በመጠቀም ዘላቂ የሆኑ ልምዶችን ያሳያል, ስለዚህ ተጨማሪ ገንዘቡ በቀጥታ ወደ ማህበረሰቡ ተመልሶ ይሄዳል. በተጨማሪም, በአካባቢው የተበከላቸውን እና የተከለሉ ምርቶችን በመጠቀም አስተማማኝ እንዲሆኑ የተመረጡ ምግቦችን ይመርጣሉ. እነዚህ ጉዞዎች በበጎ ፈቃደኞች ቀን ከአካባቢው ማህበረሰብ ጋር ለመገናኘት እድሉ ይሰጥዎታል.
ኩዌ ዱስትዝ ፐሩ, ቦሊቪያ እና ኢኳዶር ውስጥ ለግል የተጓዙ ጉዞዎች ሌላው ምርጥ ምርጥ የቅንጦት ቅስት ነው. በተለይ ስለ ኩዳ የምንወዳቸው ነገሮች ለሚሰሩት ሀገሮች ህዝቦች እና አካባቢያዊ ፍላጎቶች ያላቸው ከፍተኛ ፍላጎት - ተጓዦችን በጎረቤቶች ጥረቶች, የባህል ልውውጦች እና ሌሎች በጋራ ያረጁ ተሞክሮዎችን እንዲሳተፉ ያመቻቻል.
የኬዶ ዳይሬክተር ማለሪ ካልደርሰን እንዲህ ይላሉ, "እኛ የሥነ ምግባር አቋማችንን እና ማህበራዊ ሀላፊነታችንን በቁም ነገር እንወስዳለን, እና ለእያንዳንዳችን ብቻ ሳይሆን ለቤት ለምናቀርባቸው ቦታዎች ብቻ ሳይሆን ለቤት ውስጥ ባህሪይ ለመጠበቅ 100% ተካፋይ እንሆናለን. "እንደ ባህል, ቅርስ እና ጥንታዊ ማህበረሰባዊ ማህበረሰባዊ ባህሪያት ዋናው ትኩረታችን ናቸው. በደቡብ አሜሪካ ቱሪዝም ከበፊቱ የበለጠ መልካም ማድረግ እንዳለብን እናምናለን. "
ስለዚህ በ 2006 በገዳማው ሸለቆ ገለልተኛ በሆነችው የአንዲን ማህበረሰብ ላይ ካልደርን መሰናዶ ስታከናውን በክልሉ ውስጥ የትምህርት ተቋም እንደሚያስፈልግ ተገነዘበች እና በ 2007 (እ.ኤ.አ.) የአንዳን ህፃናት የመማሪያ ማዕከልን ከፍቷል. ዛሬ ከ 2/3 ኛ በላይ የህብረተሰብ ትምህርት-ቤት- አዛኝ ልጆች የህፃናት ትምህርት ማዕከልን ለት / ቤት የትምህርት ድጋፍ እና መማክርት ይጎበጣሉ. እና በርካታ የኪዳ ተጓዦች እነዚህን ተማሪዎች ትምህርታዊ ጉዞዎቻቸውን ለመደገፍ ጊዜያቸውን በማካፈላቸው ደስታቸውን በመግለጻቸው ደስታ አግኝተዋል, ከእነዚህ ውስጥ አብዛኛዎቹ በቤተሰቦቻቸው ውስጥ የመጀመሪያው ይሆናሉ. ወደ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና ዩኒቨርሲቲ ለመሄድ.
አረንጓዴነትዎን ብቻ ስለሚያሄዱ, የእርስዎን ጀብድ ለማስታወስ አንድ ነገር ይዘው ማምጣት አይችሉም ማለት አይደለም. የእርስዎ ግዢ ጥሩ የሽልማት ጉብኝት ኩባንያ ሊያደርግ በሚችል አካባቢያዊ ኢኮኖሚ ለመርዳት ብቻ ያረጋግጡ. ለምሳሌ የማላዊ ስልት ከጉዞ ዓላማ ጋር ለገበያ ይገዛል.
በዛምቢያ ውስጥ በአፍሪካ የተመሰረተው የሳውዝ ላንግዋን ብሔራዊ ፓርክ ጉዞ እንግዶች በፕሮጀክቱ አቅራቢያ የሚገኙ 3 ዘላቂ ዘመናዊ ኩባንያዎች ይገኙበታል: ፕሮጀክት Luangwa, Tribal Textiles እና Mulberry Mongoose. የሞሊየም ሞንዎሶ መሥራች ካቴ ዊልሰን እና በአካባቢው የሚገኙት ቡድኖች በፓርኩ ውስጥ በተገኙ ህገ-ወጥ ሰልፈኞች የሚያጠቁትን ገመዶች የወሰዱ እና ከዛምቢያን ሳንቲሞች እስከ ጊኒ ወፍ ድረስ ወፍጮዎች ያካተቱ ውብ የሀብት ጌጦች ይለውጣሉ. Tribal Textiles ከፓርኩ አጠገብ የሚገኝ ሲሆን ሱቁ ለሽያጭ የተሰጡ ባህላዊ የዛምቢያን ዲዛይነሮችን ለሚጽፉ ለአካባቢው ማህበረሰብ ሥራ ይሰጣል. በተጨማሪም በአፍሪካ ውስጥ የተለያዩ የአፍሪካ ዕደ ጥበቦችን የሚሸጥ ፕሮጀክት እና ሕብረተሰቡን በመደገፍ የትምህርትና የሥርዓተ-ፆታ እኩልነት ተነሳሽነት ፕሮጀክቶችን ይደግፋል.
የማሊዊን ስእል ደግሞ በማላዊ ሐይቅ የባህር ዳርቻ ማእከላዊ ማእከላዊ ገጠመኝ ያካሂዳል, ቋሚ የፕላስቲክ ማፕላነር መኖሪያ የሆነውን, ለዘመናዊ ዜጎች ዘላቂ የሆኑ ስራዎችን ለመፍጠር የሚሰራ ድርጅት ሲሆን ለተጓዦች በስነ-ጥበባት እና በስነ-ልውውጥ መገናኘትን እድል ይሰጣል. በፕሮግራሙ አማካኝነት በግል ጥራማን ትምህርቶች ከአካባቢው ቤተሰብ ጋር በመመገብ ለተመሳሳይ ምግብ መመዝገብ ይችላሉ.
ኢንዱስትሪያል ቴክኒካዊ ጌልቲን የእንሰሳት ቆዳ ፣ የኮላገን ቲሹ ንጥረ ነገር የፕሮቲን ንጥረ ነገር ካለው ከ collagen ሃይድሮላይዝስ የሚመነጭ ፕሮቲን ነው ፡፡ ውሃ ውስጥ በቀላሉ ለመሟሟት ቀላል የሆነ ቀላል የቢጫ ቅንጣት ነው። ለማምረቱ ያገለገሉ ጥሬ ዕቃዎች ከእንስሳት ቆዳ ወይም አጥንት የተገኙ ናቸው ፡፡ ኢንዱስትሪያል ጌልታይን ብዙውን ጊዜ ለቀለም ኳስ ፣ ለመኖ ፣ ለጥራጥሬ ጥራት ያለው የጋዝ ወረቀት ፣ የተጣራ ጨርቅ ፣ ጥቁር ሙጫ ፣ የጎማ ማሸጊያ ፣ የእጅ ሥራ የማጣበቂያ ካርድ ፣ የእንጨት እቃዎች ፣ የዳታ ሰሃን ምልክት ፣ በቆዳ ላይ ቀላል ፣ ቀለም መቀባት እና መስፋት ፣ ማቅለጥ እና መቀባት ፈሳሹን ፣ የቅጥን ጄል ይሠራል ፡፡ የእሱ viscosity በጣም አስፈላጊ ነው ፣ እንደ ወሳኝ ልኬት እንኳን ይሠራል።
• በውስጡ እንስሳት እና እንስሳት ቆዳ እና አጥንቶች ከኮላገን የሚመነጭ አሳላፊ ፣ ብስባሽ (ሲደርቅ) ፣ ጣዕም የሌለው ጣዕም ያለው ጠንካራ ንጥረ ነገር ነው ፡፡
• በተሟላ አኃዛዊ መረጃ መሠረት የኢንዱስትሪ ጄልቲን የተለያዩ አተገባበርዎች በአፈፃፀም ምክንያት ከ 40 በላይ ኢንዱስትሪዎች ውስጥ ከ 1000 በላይ ምርቶች ይተገበራሉ ፡፡
• በማጣበቂያ ፣ በጄሊ ሙጫ ፣ በክብሪት ፣ በቀለም ኳስ ፣ በፕላስተር ፈሳሽ ፣ በስዕል ፣ በአሸዋ ወረቀት ፣ በመዋቢያነት ፣ በእንጨት ማጣበቂያ ፣ በመጽሃፍ ማጣበቂያ ፣ በመደወያ እና በሐር ማያ ወኪል ወዘተ በስፋት ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡
ጋልታይን የግጥሚያውን ጭንቅላት ለመመስረት የሚያገለግሉ ውስብስብ ኬሚካሎች እንደ ማያያዣ በአጠቃላይ በአለም አቀፍ ደረጃ ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡ የግጥሚያው ጭንቅላት የአረፋ ባህሪዎች በእሳቱ ላይ በሚደረገው ግጥሚያ አፈፃፀም ላይ ተጽዕኖ ስለሚኖራቸው የጀልቲን ንጣፍ እንቅስቃሴ ባህሪዎች አስፈላጊ ናቸው
ጄልቲን ለገጽታ መጠነ-ልኬት እና ለሽፋን ወረቀቶች ያገለግላል ፡፡ የጀልቲን ሽፋን በተናጥል ወይም ከሌሎች የማጣበቂያ ቁሳቁሶች ጋር በጥቅም ላይ የዋለ ጥቃቅን የሕፃናትን ጉድለቶች በመሙላት የተሻሻለ የህትመት ማባዛትን ያረጋግጣል ፡፡ ምሳሌዎች ፖስተሮችን ፣ የመጫወቻ ካርዶችን ፣ የግድግዳ ወረቀቶችን እና አንፀባራቂ የመጽሔት ገጾችን ያካትታሉ ፡፡
ጌልታይን በወረቀቱ ንጥረ ነገር እና በአሸዋ ወረቀቶች ላይ በሚገኙት ጥቃቅን ቅንጣቶች መካከል እንደ ማያያዣ ጥቅም ላይ ይውላል። በወረቀቱ ወቅት የወረቀቱ ድጋፍ በመጀመሪያ በተከማቸ የጌልታይን መፍትሄ ተሸፍኖ ከዚያ በሚፈለገው የጥራጥሬ መጠን በአቧራ ይረጫል ፡፡ የተጣራ ጎማዎች ፣ ዲስኮች እና ቀበቶዎች በተመሳሳይ ሁኔታ ተዘጋጅተዋል ፡፡ የምድጃ ማድረቅ እና የመስቀል ማያያዣ ሕክምና ሂደቱን ያጠናቅቃሉ።
ባለፉት ጥቂት አሥርት ዓመታት በጀልቲን ላይ የተመሰረቱ ማጣበቂያዎች ቀስ በቀስ በተለያዩ ሰው ሠራሽ አካላት ተተክተዋል ፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግን የጀልቲን ማጣበቂያዎች ተፈጥሯዊ ባዮሎጂያዊነት እውን እየሆነ ነው ፡፡ ዛሬ ጄልቲን በስልክ ማውጫ ማሰሪያ እና በቆርቆሮ ካርቶን ማኅተም ውስጥ የምርጫ ማጣበቂያ ነው ፡፡
በእግርኳስ ህይወቱ ከግብጠባቂነት እስከ አጥቂነት ተጫውቷል። ሲዳማ ቡና፣ ሀዋሳ ከተማ፣ አዳማ ከተማ እና ያለፉትን ሦስት ዓመታት በዐፄዎቹ ቤት እየተጫወተ ይገኛል። የዋልያዎቹ አጥቂ ሙጂብ ቃሲም ፋሲሎችን ከተቀላቀለበት ጊዜ አንስቶ የቡድኑ ወሳኝ አጥቂ መሆኑን እያስመሰከረ ይገኛል። በተለይ ዓምና ውድድሩ በኮሮና ቫይረስ እስከተሰረዘበት ጊዜ ድረስ በ13 ጎሎች በማስቆጠር የከፍተኛ ጎል አስቆጣሪነቱን እየመራ ነበር። የቤትኪንግ ፕሪምየር ሊግ በአዲስ መልክ ዘንድሮ ሲጀምር የውድድር ዓመቱን የመጀመርያ ጎል በማስቆጠር ስሙን አፅፎ ነበር። በዚህ ያላበቃው የሙጂብ ጉዞ አሁን ደግሞ ዐምና የሊጉን የመጀመርያ ሐት-ትሪክ እንደሰራ ሁሉ ዘንድሮም በሊጉ በአንድ ጨዋታ ሦስት ጎሎች ያስቆጠረ የመጀመርያው ተጫዋች በመሆን ሌላ ስኬት አስመዝግቧል። እስካሁን ባለው ሁኔታ ከፍተኛ ጎል አግቢነትን በአምስት ጎል እየመራ ከሚገኘው ድንቁ አጥቂ ሙጂብ ቃሲም ጋር ከጨዋታው መጠናቀቅ በኋላ አግኝተነው አዋርተነው ተከታዩን ሀሳብ አካፍሎናል።
ኧረ የማይታሰብ ነው። በጣም ከባድ ነው። ምን አልባት ቡድኑ ውስጥ የተለየ ነገር ተፈጥሮ (ተቸግሮ) ተከላካይ ሆኜ እንድጫወት ከተገደድኩ እንጂ ከዚህ በኃላ ወደ ኃላ ተመልሶ ተከላካይ ሆኖ መጫወት የማይታሰብ ነው። በዚሁ በአጥቂነቱ ነው የምቀጥለው።
ከፈጣሪ ጋር ይሄን ነው የማስበው። ዞሮ ዞሮ ዋናው የማስቀድመው የቡድኔን ውጤት ነው። ቡድናችን ዓመቱን በስኬት እንዲያጠናቅቅ ሁላችንም ጠንክረን እየሰራን ነው። ከዚህ በዘለለ ቡድናችን ጥሩ ሆኖ ካጠናቀቀ እኔም በዚህ መሐል ከፍተኛ ጎል አስቆጣሪ ለመሆን ከቀን ወደ ቀን ራሴን ለማሻሻል እየሰራሁ ነው። ከፈጣሪ ጋር ይህን ለማሳካት የምችለውን አደርጋለው።
በፊት የትውልድ አካባቢዬ አለታወንዶ በትንሽ ሜዳ ላይ የፕሮጀክት ውድድር በወረዳ ላይ ስጫወት ሁልግዜ ጎል ሳገባ በዚህ መንገድ ከጓደኞቼ ጋር ደስታዬን እገልፅ ነበር። ይሄን ለማስታወስ ነው ሁሌም ጎል አግብቼ በዚህ መንገድ ደስታዬን የምገልፀው። ይሄን ማድረጌ ያስደስተኛል። ከዚህ ውጭ የጎልፍ ጨዋታን ተጫውቼ አላውቅም።
ከ18 ቀናት በፊት የትግራይ ክልል መንግሥት ሳያውቀው ወደ መቀሌ ከተማ ገብተው የነበሩ 45 የፀረ ሽብር የፌደራል ፖሊስ አባላት ወደ መጡብት በዛሬው ዕለት ከተያዙበት ተለቀው ወደ አዲስ አበባ ተመልሰዋል።
መቸም ኣብ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ዘይተሰመዔ እምበር ዘይተገብረ ጉድ የለን ማለት ገግለ ገሊኡስ ወረ ዘሕፍር ስለዝኾነ አዩ ዘይንገር እምበር ገበርቱስ ኣይሓፍርሉን እዮም::
የኢትዮጵያ ኮሙኒኬሽን ባለሥልጣን ከዚህ በታች በተጠቀሱት ክፍት የሥራ መደቦች ላይ መስፈርቱን የሚያሟሉ አመልካቾችን አወዳድሮ ለመቅጠር ይፈልጋል፡፡ የሚፈለገው የትምህርት ደረጃ የመጀመሪያ ዲግሪ በግዥ፣ ማቴሪያል ማኔጅመንት፣ ሰፕላይስ ማኔጅመንት፣ በአካውንቲንግና ተዛማጅ ዘርፍ የሥራ ልምድ 8 የሥራ ቦታ አዲስ አበባ
የኢትዮጵያ ኮሙኒኬሽን ባለሥልጣን ከዚህ በታች በተጠቀሱት ክፍት የሥራ መደቦች ላይ መስፈርቱን የሚያሟሉ አመልካቾችን አወዳድሮ ለመቅጠር ይፈልጋል፡፡ የሚፈለገው የትምህርት ደረጃ የመጀመሪያ ዲግሪ ፐርቼዚንግ ማኔጅመንት፣ ማኔጅመት፣አካውንቲንግ የሥራ ልምድ 10 የሥራ ቦታ አዲስ አበባ
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሰበስልጣን ሜትሮሎጂ ሃርቪ ተባሂሉ ዝፅዋዕ ሓይል ህቦቡላዊ ዝናብ ሎማዕንቲ ዓርቢ ለይቲ ኣብ ክፍለ ግዝኣት ቴክሳስ ብብርቱዕ ከምዝወድቕ የጠንቅቑ ኣለው።ድሮ ኣብ ስዓት 177 ኪሎ ሜትር ይውንጨፍ ከምዘሎን ናብ ልዕሊ 200 ኪሎ ሜትር ከምዝውስኽን ኣብ ወሰናት ማይ 600 ኪሎ ሜትር ስፍሓት ከምዝሽፍንን ትፅቢት ይግበር።
1ስለዚህ ስለ ክርስቶስ የተሰጠውን የመጀመሪያ ትምህርት ትተን ወደ ብስለት እንሂድ፤ ከሞተ ሥራ ንስሓ ስለ መግባትና6፥1 ወይም ከከንቱ ሥርዐት በእግዚአብሔር ስለ ማመን እንደ ገና መሠረትን አንጣል፤ 2እንዲሁም ስለ ጥምቀቶች፣ እጆችን ስለ መጫን፣ ስለ ሙታን ትንሣኤና ስለ ዘላለም ፍርድ ትምህርት እንደ ገና አንመሥርት። 3እግዚአብሔር ቢፈቅድ ይህን እናደርጋለን።
4አንድ ጊዜ ብርሃን የበራላቸውን፣ ሰማያዊውን ስጦታ የቀመሱትን፣ ከመንፈስ ቅዱስ ተካፋዮች የሆኑትን፣ 5መልካሙን የእግዚአብሔር ቃልና የሚመጣውን ዓለም ኀይል የቀመሱትን፣ 6በኋላ ግን የካዱትን እንደ ገና ወደ ንስሓ መመለስ አይቻልም፤ ምክንያቱም እነርሱ ለገዛ ጥፋታቸው የእግዚአብሔርን ልጅ እንደ ገና ይሰቅሉታል፤ ያዋርዱታልም።
7ዘወትር በእርሷ ላይ የሚወርደውን ዝናብ የምትጠጣና ለሚያርሷትም ፍሬ የምትሰጥ መሬት ከእግዚአብሔር በረከትን ትቀበላለች። 8ነገር ግን እሾህና አሜኬላ የምታበቅል መሬት ዋጋ ቢስ ትሆናለች፤ መረገሚያዋም ተቃርቦአል፤ መጨረሻዋም በእሳት መቃጠል ነው።
9ወዳጆች ሆይ፤ ምንም እንኳ እንደዚህ ብንናገርም፣ ከድነታችሁ ጋር የተያያዘ ታላቅ ነገር እንዳላችሁ ርግጠኞች ነን። 10እግዚአብሔር ዐመፀኛ አይደለም፤ እርሱ ሥራችሁን እንዲሁም በፊትም ሆነ አሁን ቅዱሳንን በመርዳት ስለ ስሙ ያሳያችሁትን ፍቅር አይረሳም። 11የተሰጠው ተስፋ እስኪፈጸም ድረስ እያንዳንዳችሁ እንዲህ ያለውን ትጋት እስከ መጨረሻ እንድታሳዩ እንመኛለን። 12በእምነትና በትዕግሥት የተስፋውን ቃል የሚወርሱትን እንድትመስሉ እንጂ ዳተኞች እንድትሆኑ አንፈልግም።
13እግዚአብሔር ለአብርሃም ተስፋ በሰጠው ጊዜ፣ የሚምልበት ከእርሱ የሚበልጥ ሌላ ባለመኖሩ፣ በራሱ ማለ፤ 14እንዲህም አለ፤ “በርግጥ እባርክሃለሁ፤ ዘርህንም አበዛዋለሁ።” 15አብርሃምም በትዕግሥት ከጠበቀ በኋላ የተሰጠውን ተስፋ አገኘ።
16ሰዎች ከእነርሱ በሚበልጥ ይምላሉ፤ መሐላውም የተባለውን ነገር ስለሚያጸና፣ በመካከላቸው የተነሣው ክርክር ሁሉ ይወገዳል። 17እግዚአብሔር የማይለወጥ ዐላማውን ለተስፋው ቃል ወራሾች ግልጽ ለማድረግ ስለ ፈለገ፣ በመሐላ አጸናው፤ 18እግዚአብሔር ከቶ ሊዋሽ አይችልም፤ እርሱ በሁለት በማይለወጡ ነገሮች በፊታችን ያለውን ተስፋ ለመያዝ ወደ እርሱ ለሸሸን ለእኛ ብርቱ መጽናናት እንድናገኝ አድርጎአል። 19እኛም የነፍስ መልሕቅ የሆነ ጽኑና አስተማማኝ ተስፋ አለን፤ ይህም ተስፋ ከመጋረጃው በስተ ጀርባ ወዳለው ውስጠኛ መቅደስ ይገባል። 20ይህም ስፍራ ኢየሱስ ስለ እኛ ቀድሞ የገባበት ነው። እርሱም እንደ መልከጼዴቅ ሹመት ለዘላለም ሊቀ ካህናት ሆኖአል።
በኦሮምያና በሌሎች አካባቢዎች ያሉ አንዳንድ ወገኖች በሰሜን ያሉ ኦርቶዶክሳውያን ሁሉ በቋንቋቸው የሚገለገሉ ይመስላቸዋል፡፡ ምእመኑ በእምነት ተቀብሎት ስለሚኖር እንጂ አብዛኛው አገልግሎት የሚሰጠው በግእዝ ነው፡፡ ያ ማለት ደግሞ በኦሮምያም፣ በደቡብም፣ በአፋርም፣ በጋምቤላም፣ በሶማሌም እንደሚደረገው ነው፡፡ ይህንን ዓይነቱን ጉዳይ ነው ይብዛም ይነስም በሁሉም አካባቢ ያለውን ችግር ለአንድ አካባቢ ብቻ አንስጠው የምንለው፡፡ ችግሩ የጠቅላላዋ ቤተ ክርስቲያን ፈተና በመሆኑ በጋራ ሆነን የጋራ ፈተናችንን እንለፈው፡፡
አብዛኞቹ ለአገልግሎት የሚውሉት ቅዱሳት መጻሕፍት ወደ አማርኛ ከተተረጎሙ ከ50 ዓመታት በላይ አይሆናቸውም፡፡ ብዙዎቹም ታትመው የተሠራጩት በብጹዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ ዘመን ነው፡፡ በዚሁ በኛው ትውልድ ዘመን፡፡ ራቅ ያለውን የአማርኛ የትርጉም ሥራ ብንቆጥር እንኳን ከመቶ ዓመት አይዘልም፡፡ በራስ ተፈሪ ዘመን የተጀመረውን ከያዝን፡፡ እነዚያ መጻሕፍት በስፋት ታትመው፣ ለሕዝቡ ተዳርሰው፣ ካህኑና ሕዝቡ ለምዷቸው ለአገልግሎት እስኪውሉ ዘመናትን ፈጅተዋል፡፡ አማርኛም የተመረጠው በወቅቱ በነበረው ሀገራዊ መግባቢያነቱ እንጂ እንደዛሬው የአንድ ወገን ቋንቋ ተደርጎ አልነበረም፡፡ የቤተ ክርስቲያን የጸሎት ቋንቋዋ ዛሬ የማንም ብሔር ያልሆነው ግእዝ ነው፡፡ ሌሎች ቋንቋዎች ሁሉ ለእርሷ እኩል ናቸው፡፡
ቤተ ክርስቲያን በአማርኛ ማስተማርና ማገልገል የጀመረችው በቅርቡ ነው፡፡ በሌሎች ቋንቋዎች በሚገባ ያልሄደችው ስለማትፈልግ አልነበረም፡፡ ፈተናው አላሠራ ብሏት እንጂ፡፡ ለዚህ ደግም ትልቁ ፈተና ቤተ ክርስቲያኒቱ ፋታ አለማግኘቷ ነው፡፡ ከግራኝ ጦርነት በኋላ ዘመነ መሳፍንት መጣ፣ ከዚያም የደርቡሽና የእንግሊዝ ጦርነት ተከሠተ፣ ከዐፄ ምኒልክ እስከ ዐፄ ኃይለ ሥላሴ በተገኘው አንጻራዊ ሰላም ነው ከግእዝ ወደ አማርኛ ለመሻገር የተሞከረው፡፡ ያ ዘመን ቢቀጥል ኖሮ ወደ ሌሎች ቋንቋዎችም ቀድሞ ለመሻገር ይቻል ነበር፡፡ አልሆነም፡፡ መጀመሪያ የጣልያን ወረራ ተከሠተ፣ ቀጥሎም አብዮት ፈነዳ፡፡ ይሄው እስከዛሬ ቤተ ክህነቱ እንዳነከሰ ነው፡፡
ይሄንን የማነሣው ራሱ አማርኛም ለቤተ ክርስቲያን አገልግሎት ሲውል ልጅ መሆኑን ለማሳየት ነው፡፡ ያንን ያህል ቀድሞ የሄደ፣ተጉዞ የነጎደ አይደለም፡፡ እንዲያውም ከግእዝ ወደ አማርኛ ከተደረገው ሽግግር ይልቅ ወደ ኦሮምኛ የተደረገው ሽግግር አጭር ጊዜ ብቻ ፈጅቷል፡፡ በአማርኛ የቤተ ክርስቲያን መጻሕፍትን ለማግኘት አንድ ምእተ ዓመት ሲፈጅ፣ በኦሮምኛ ከ50 በላይ መጻሕፍትን ለማግኘት ከ25 ዓመት በላይ አልፈጀም፡፡ ከቤተ ክርስቲያን ዋናዎቹ የጸሎት መጻሕፍት አንዱ ግብረ ሕማማት ወደ አማርኛ የተተረጎመው በ199ዎቹ መጨረሻ ነው፤ ስንክሳር ወደ አማርኛ የተተረጎመው በ1990ዎቹ መጀመሪያ ነው፡፡ እውነታው እንደሚባለው አይደለም፡፡
ቤተ ክርስቲያን በልዩ ልዩ ቋንቋዎች አገልግሎቷን መስጠት እንዳለባት የሚነግሯት ቅዱሳት መጻሕፍቷ ናቸው፡፡ ቤተ ክርስቲያን በበዓለ ሃምሳ ስትመሠረት የተሰጣት አንዱ ጸጋ የቋንቋዎች ጸጋ ነው፡፡ ቅዱስ አትናቴዎስ ፍሬምናጦስን ለኢትዮጵያ ጳጳስ ሲያደርገው ምክንያቱ ‹የሕዝቡን ቋንቋ፣ ባሕልና ታሪክ ታውቃለህ› የሚል ነው፡፡ ከእርሱ በኋላ የመጡት ዘጠኙ ቅዱሳንም መጀመሪያ በአኩስም በቤተ ቀጢን ተቀምጠው የሕዝቡን ባሕልና ቋንቋ ነው ያጠኑት፡፡ እነ አቡነ ተክለ ሃይማኖት፣ እነ አቡነ ኤዎስጣቴዎስ፣ እነ አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ በመላ ኢትዮጵያ ሲያስተምሩ የጎበኟቸው ሕዝቦች አንድ ዓይነት ቋንቋ የሚናገሩ እንዳልነበሩ ገድሎቻቸው ይናገራሉ፡፡ ሁሉንም በየቋንቋቸው ነው ያስተማሯቸው፡፡
የአቡነ ተክለ ሃይማኖት ደቀ መዛሙርት በልዩ ልዩ ቋንቋዎች ማስተማራቸውን ገድሎቻቸው ምስክሮች ናቸው፡፡ በአምሐራ፣ በትግራይ፣ በዳሞት፣ በጋፋት፣ በአርጎባ፣ በጉራጌ፣በሲዳማ፣ በጋሞ፣ በሐድያ፣በኦሮሞ፣ በሶማሌ፣ በጉምዝ፣ በወላይታ፣ ወዘተ. አካባቢዎች አስተምረዋል፡፡ አማርኛ ወይም ግእዝ በእነዚህ አካባቢዎች ሁሉ የሚነገር አልነበረም፡፡ ታድያ በየሀገሩ ቋንቋ ካልሆነ በምን ያስተምራሉ?
እኔ ባለኝ መረጃ በኦሮምኛ ቋንቋ በማስተማር ቀደምቶቹ አቡነ ቀውስጦስ ዘመሐግልና አቡነ አኖሬዎስ ናቸው፡፡ በአቡነ ቀውስጦስ ገድል ውስጥ አቡነ ቀውስጦስ ያስተማሯቸው የተለያዩ የኦሮሞ ጎሳዎች ተጠቅሰዋል፤ ያስተማሩባቸው ቦታዎች ሲጠቀስ አንዳንዶቹ የኦሮምኛ ስም ያላቸው ናቸው፡፡ እነዚህን ሕዝቦች ያስተማሯቸው በቋንቋቸው ነው፡፡
ገድለ አቡነ ቀውስጦስ በአንድ ቦታ ላይ ‹ዘሀለወት ደብር ወበል ስማ ሰገሌ - ሰገሌ የምትባል ደብር ነበረች› ይላል፡፡ በሌላም ቦታ ‹ደብረ ሰገሌ› ይላታል (Gli Atta di Qawsetos, 240) ሰገሌ ኦሮምኛ ነው፡፡ ‹ድምጽ› ማለት ነው፡፡ ‹ግበር ሎቱ(ለገላውዴዎስ) መልዕልተ የይ፤ ወለቴዎድሮስ ላዕለ ደብረ መንዲዳ - ለገላውዴዎስ በየይ ተራራ ላይ (ቤተ መቅደስ) ሥራ፤ ለቴዎድሮስ ደግሞ በመንዲዳ ተራራ ላይ› ይላል(ገጽ 119፤139)፤ መንዲዳ ኦሮምኛ ነው፡፡ ‹የዱር ቤት› እንደማለት ነው፡፡ ዛሬ ከደብረ ብርሃን ከተማ ወደ ጅሩ በሚወስደው መንገድ መንዲዳ የምትባል ከተማ አለች፡፡ ‹ወለፊቅጦርኒ በሀገረ ለሚ ዘትሰመይ ደብረ ዲባናው - ፊቅጦርንም ደብረ ዲባናው በምትባል በለሚ ሀገር› ‹ለሚ›፣ በኦሮምኛ ‹ዜጋ› ማለት ነው፡፡ ‹ወይብሉ ርእዩ ሰብአ ገላን ወየይ - የገላንና የየይ ሰዎችን ተመልከቱ አሉ›(ገጽ 121)፤ ገላን የኦሮሞ ጎሳ ስም ነው፡፡ ‹ወአጥመቆሙ በህየ ሰብአ የይ፣ ወመሐግል ወገላን፣ ወሰብአ ጋሞ ወወላሶ ወቀጨማ - የየይን፣ የመሐግልንና የገላንን፣ የጋሞን፣ የወላሶ(ወሊሶ)ና የቀጨማን ሰዎች አጠመቃቸው›(ገጽ 137)፡፡ ወላሶ(ወሊሶ) ዛሬ በስሙ ከተማ የተሠራለት የኦሮሞ ማኅበረሰብ ስም ነው፡፡ እነዚህ ሰዎች በሸዋ ከወግዳ አጠገብ የነበሩ ናቸው፡፡ እነዚህን ሁሉ አቡነ ቀውስጦስ አስተምረዋል፡፡ በግራኝ ጊዜ ነው ብዙ ነገር የጠፋው፡፡ አቡነ አኖሬዎስም በባሌ አካባቢ ሲያስተምሩ ኦሮምኛን ይጠቀሙ እንደነበር መዛግብቱ ይነግሩናል፡፡ የተዳከመው ደግሞ በሁሉም አካባቢ ነው፡፡
1. ብጹዕ ወቅዱስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት በገዛ ገንዘባቸው አገልጋይ መድበው ወንጌል በቋንቋቸው እንዲሰጥ ካደረጉባቸው አካባቢዎች መካከል የዛሬው የኦሮምያ ክልል አንዱ ነው፡፡
2. ብጹዕ አቡነ ጎርጎርዮስ የዝዋይ ሐመረ ብርሃን ገዳምና ማሠልጠኛን ተክለው ከሠሩት ሥራ አንዱ በኦሮምኛ የሚያስተምሩና የሚቀድሱ ካህናትና ሰባክያንን ማፍራት ነው፡፡ እንዲያውም ከሰሜን ኢትዮጵያ ከሚመጡት ይልቅ ከደቡቡ የሀገሪቱ ክፍሎች ለሚመጡት የበለጠ ቦታ ይሰጡ ነበር፡፡ ከወላጆቻቸው የድኾችን ልጆች ተቀብለው በማሳደግም ‹ሕጽው ለወገኖቹ ሐዋርያ ሆነ› ያለውን የሚተካ ሥራ ለመሥራት ተግተዋል፡፡ በዚህም ሁለት ዓይነት ሐዋርያትን አፍርተዋል፡፡ ከልዩ ልዩ ልዩ የሀገሪቱ ክፍሎች መጥተው ኦሮምኛን በሚገባ የሚናገሩ እና ከኦሮምያ አካባቢዎች መጥተው ቋንቋውንና ግእዝን በሚገባ የሚያውቁ ፡፡ (እነ ኤፍሬም እሸቴ፣ ግርማ ወልደ ሩፋኤል፣ እሸቱ ታደሰ፣ ሙሉጌታ ስዩም፣ በላቸው ወርቁ፣ ንዋይ ገሠሠ፣ ታደሰ ዱገ፣ አሸናፊ ዱጋ፣ ቀነኒ፣ ወዘተ) የዚያን ዘመን ሐዋርያት ነበሩ፡፡
3. የብጹዕ አቡነ ጎርጎርዮስን ጅምር ለፍሬ ያበቃው ማኅበረ ቅዱሳን ነው፡፡ ማኅበረ ቅዱሳን ከምሥረታው ጀምሮ ነው ለልዩ ልዩ ቋንቋዎች አገልግሎት ትኩረት የሰጠው፡፡ ከሀገር ውሰጥ ለኦሮምኛና ትግርኛ፣ ከውጭ ለእንግሊዝኛ ቋንቋዎች ትኩረት በመስጠት ላለፉት ሃያ ዓመታት ሠርቷል፡፡ በዚህም፡-
ተ. በምዕራብ ወለጋ ቂልጡ ካራ ያለውን የአቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ገዳምና ማሠልጠኛ እንዲመሠረት በማድረግ ከምዕራብ ኦሮምያ የሚመጡ አገልጋዮቸ ተገቢውን ሥልጠና እንዲገኑ ለማድረግ ጥሯል፤
4. የጽርሐ ጽዮን መንፈሳዊ ማኅበር፤ ከመነሻው በደቡብ ኢትዮጵያ የሚከናወነውን መንፈሳዊ አገልግሎት ለማበርታት የተቋቋመው የጽርሐ ጽዮን መንፈሳዊ ማኅበር የአገልጋዮች ማሠልጠኛ በኦሮምያ ክልል የክህነት አገልግሎትና ስብከተ ወንጌል በኦሮምኛ ቋንቋ የተጫወተው ሚና ምትክ የለሽ ነው፡፡ ወደ ማሠልጠኛው ለመግባት አንዱ መመዘኛም ከአማርኛ ቋንቋ ውጭ ሌላ የኢትዮጵያ ቋንቋ ለመናገር መቻል ነው፡፡ ከኦሮምያ ክልል ልዩ ልዩ አካባቢዎች ተመርጠው የሠለጠኑና ዛሬም እያገለገሉ ያሉትን አገልጋዮች ብዛትና ማንነት ከማሠልጠኛው ፋይል መመልከት ይቻላል፡፡ ይህንን ማሠልጠና በብረቱ ሲደግፉ ከነበሩት መካከል አንዱ ቀሲስ በላይ መኮነን ነበሩ፡፡
5. ደጆችሽ አይዘጉ መንፈሳዊ ማኅበር፡፡ በ1998 ዓም በጅማ አንዳንድ ቦታዎች የተከሠተውን ችግር መነሻ በማድረግና በአካባቢው ያለውን የአገልግሎት መዳከም ለማበርታት የተቋቋመው የደጆችሽ አይዘጉ ማኅበር በዋናነት የሚሠራው በኦሮምያ ክልል ጅማ አካባቢ ነው፡፡ በአካባቢው ያሉ አብያተ ክርስቲያናትን በገንዘብና በቁሳቁስ በመደገፍ፣ በኦሮምኛ ቋንቋ የሚያስተምሩ ካህናትንና ሰባክያንን ማሠልጠኛ ገንብቶ በማሠልጠን፤ ለአገልጋዮቹ ደመወዝ በመክፈል፣ በየጊዜው ወደ አካባቢው መንፈሳዊ ጉዞ በማዘጋጀት፣ በአካባቢው አገልግሎቱ እንዲበረታ ከ12 ዓመታት በላይ ደክሟል፡፡
6. ብጹዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ ያደረጉት ጥረት እዚህ ላይ መነሳት አለበት፡፡ በኦሮምያ አካባቢዎች ሊያስተምሩ የሚችሉ ኦሮምኛ ተናጋሪ ካህናትን በመመደብ፣ ኦሮምኛ ተናጋሪ ጳጳሳትን በብዛት በመሾም፣ መጻሕፍት ወደ ኦሮምኛ እንዲተረጎሙ በማበረታታት ታላቅ ሥራ ሠርተዋል፡፡ በቤተ ክርስቲያን ታሪክ የመጀመሪያዎቹ አምስት ኢትዮጵያውያን ጳጳሳት ሲሾሙ ከአምስቱ ቢያንስ አንዱ(አቡነ ጴጥሮስ) ኦሮሞ ነበሩ፡፡ ዛሬም ከኢትዮጵያ ሲኖዶስ 1/3ኛው ጳጳሳት ኦሮምኛ የሚናገሩ ናቸው፡፡ በኦሮምያ ክልል ከተመደቡ ሊቃነ ጳጳሳት ከ5ቱ በቀር ሁሉም ኦሮምኛ ተናጋሪዎች ናቸው፡፡ ከሀገረ ስብከቶቹ ሥራ አስኪያጆች 90% ኦሮምኛ ተናጋሪዎች ናቸው፡፡
በአቡነ ጳውሎስ ዘመን የተጀመረው የትርጉም ሥራ ተበረታትቶ መጽሐፈ ቅዳሴና ተአምረ ማርያም በኦሮምኛ ተተርጉሟል፤ ቃለ ዐዋዲውም በኦሮምኛ ቋንቋ ሊታተም ተዘጋጅቷል፡፡ በብጹዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ ዘመን ነው ቀሲስ በላይ መኮነን የጠቅላይ ቤተ ክህነት ምክትል ሥራ አስኪያጅ የነበሩት፡፡ በኋላም የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስኪያጅ ሆነው ነበር፡፡ በዚህ ታላቅ ሹመት ሲቀመጡ ምን ሠሩበት? ብሎ ነው መጠየቅ፡፡
እነዚህ ሁሉ ጥረቶች የተደረጉት በአካባቢ ተወላጆች ብቻ አይደለም፡፡ የቤተ ክርስቲያን አገልግሎት የተለየ አካባቢ የለውምና፡፡ በአንድ አካባቢ መንፈሳዊ አገልግሎት እንዲጠናከር ማገዝ ርዳታ መስጠት አይደለም፡፡ግዴታን መወጣት ነው፡፡ በአንድ አካባቢ የቤተ ክርስቲያን አገልግሎት መዳከም በሁሉም አካባቢ እንዳጋጠመ መዳከም ይቆጠራል፡፡ ቤተ ክርስቲያን አንዲት አካል ናትና፡፡ በአካል ውስጥ የአንድ ብልት መታመም የአካል ሁሉ መታመም ነው፡፡ ወደ ሕክምና የሚሄደውም መላው አካል ነው፡፡ ለድኅነቱም የሚረባረበው መላው አካል ነው፡፡
በኦሮምያ አካባቢ ስብከተ ወንጌል እንዲስፋፋ፣ አብያተ ክርስቲያናት እንዲጠናከሩ፣ የክህነት አገልግሎት እንዲበረታ የታገሉት የኦሮምያ ክልል ተወላጆች ብቻ አይደሉም፡፡ ከመቀሌ እስከ ሞያሌ፤ ከኩርሙክ እስከ ቶጎ ጫሌ ያሉ ሁሉም ኦርቶዶክሳውያን ናቸው፡፡ ዛሬ የሚሰጡ መግለጫዎች እነዚህን ሁሉ ጥረቶች የሚያመለክቱ አይደሉም፡፡ ይሁነኝ ተብሎ በችግሩ ላይ ብቻ እንዲያጠነጥኑ የተደረጉ ናቸው፡፡ ምንም እንኳን ችግሮቹ ያሉ ቢሆኑም ተወዝፈው የተቀመጡ ግን አይደሉም፡፡ እነርሱን ለማስተካከልም አያሌ አባቶችና ምእመናን ተጋድለውባቸዋል፡፡ የችግሩን ያህል መፍትሔ አልተሰጠው ይሆናል፤ ችግሩን ተረድቶ መፍትሔ ለመስጠት ግን የሕይወት መሥዋዕትነት ሳይቀር ተከፍሎበታል፡፡ በኦሮምያ ክልል ሲያስተምሩ ኦነግ ናችሁ ተብለው የታሠሩ፣ በተቃራኒውም ሌላ ስም ተሰጥቷቸው መከራ የተቀበሉ ብዙ ናቸው፡፡
1. እንዲህ ያለን ችግር ከሥሩ ነቅሎ ለመፍታት ዋናው ቤተ ክህነት ስትራቴጂ ነድፎ፣ ተቋም አደራጅቶ፣ የሰው ኃይሉን አሰባስቦ፣ ገንዘብ በሚገባ መድቦ መሥራት ነበረበት፡፡ እንዳለመታደል ሆኖ አልፎ አልፎ እንደ አቡነ ቄርሎስ ያሉ አባቶች ሲነሡ ለስብከተ ወንጌልና ለሐዋርያዊ አገልግሎት ትኩረት ይሰጣሉ እንጂ፣ መላው ቤተ ክህነቱ አንድ ሆኖ አልተነሣም፡፡ ከዮዲት ዘመን በኋላ የተፈጠረውን መንፈሳዊ ችግር ለመፍታት መላው አባቶች ከሰሜን እስከ ደቡብ፣ ከምሥራቅ እስከ ምዕራብ አንደ ሆነው ነበር የተነሡት፡፡ ለዚህም ነበር ያ ዘመን ወርቃማው የቤተ ክርስቲያን የአገልግሎት ዘመን የተባለው፡፡ የቤተ ክህነቱ አጠቃላይ ድክመት ያስከተለው ሀገራዊ ድክመት ነው፡፡ ድካሙም እንደ ሌሎች ችግሮች ሁሉ ተጽዕኖው በሁሉም ላይ እንጂ በኦሮምያ ላይ ብቻ አይደለም፡፡
2. ችግሩን የሚያባብሱ ምክንያቶችም መብዛት፡፡ ከተለያ አቅጣጫ በኢትዮጵያ ቋንቋዎች (በተለይ ደግሞ በኦሮምኛ) ቋንቋ ስብከተ ወንጌል እንዲጠናከርና የክህነት አገልግሎቱ እንዲበረታ የተደረጉ ጥረቶች ነበሩ፡፡ ነገር ግን ጥረቶቹን ከማገዝ ይልቅ አንዴ ፖለቲካዊ፣ ሌላ ጊዜ የብሔር ስም እየሰጡ የሚያዳክሙ አካላት ነበሩ፡፡ የአገልጋዮቹንና የምእመናኑን መብት በፖለቲካዊ ሥልጣናቸው ተገን ሲጫኑ የኖሩ አካላት ነበሩ፡፡ ይህም የጥረቱን ፍሬ አሳንሶታል፡፡
ችግሩን በዘላቂነት የሚፈታው የጠቅላላው ቤተ ክህነት ችግሩን ሲፈታ ነው፡፡ ቤተ ክህነቱ ለኦሮምያ ክልል ብቻ ሳይሆን ለሁሉም አካባቢዎች የሚሆን ፖሊሲና ስትራቴጂ ቀርጾ፣ ተቋማትን አዘጋጅቶ፣ የሰው ኃይልን መድቦ ሲሠራ ነው ችግሩ በመሠረታዊነት የሚፈታው፡፡ ችግሩ ሀገራዊ ብቻ ሳይሆን ዓለም አቀፋዊ ነው፡፡ በውጭ ያሉ አብያተ ክርስቲያናትም የአስተዳደር ችግር አለባቸው፡፡ ቤተ ክህነቱ ለ21ኛው መክዘ የሚመጥን ሆኖ እስካልተደራጀ ድረስ ችግሩ አይፈታም፡፡
በቅርብ የተቋቋሙ አህጉረ ስብከት የቀደምቶቹን ችግር ወረሱ እንጂ አዲስ መንገድ መጓዝ አልቻሉም፡፡ የኦሮምያ ቤተ ክህነት ቢቋቋምም ችግር ወራሽ ይሆናል እንጂ አዲስ ተአምር አይፈጥርም፡፡ ችግሩ ክልላዊ ሳይሆን ሀገራዊ ነውና፡፡ የኦሮምያ ቤተ ክህነት ጉዳዩን ከሀገራዊነት ወደ ክልላዊነት ነው የሚያወርደው፤ በአማራ ክልል የአሮሞ ብሔረሰብ ዞንን፣ በየክልሉ ባሉ ኮሌጆች የሚማሩ ኦሮምኛ ተናጋሪዎችን፣ በሌላ ክልል የሚኖሩ ኦሮምኛ ተናጋሪዎችን፣ ከኢትዮጵያ ውጭ ያሉ የኦሮምኛ ተናጋሪዎችን ጉዳይ ሊመለከት አይችልም፡፡ ክልላዊ ነውና፡፡ ችግሩ ሀገራዊ ስለሆነ መፍትሔውም ሀገራዊ መሆን አለበት፡፡
መሥራት ያለብን አንድ የኦሮሞ ዲያቆን ኦሮምኛ፣ ግእዝና ሌሎች ቋንቋዎችን ችሎ፤ የቤተ ክርስቲያኒቱን ነባር ትምህርት በሚገባ ተምሮ የአኩስም ንቡረ እድ፣ የላሊበላ አስተዳዳሪ፣ የደብረ ሊባኖስ እጨጌ፣ የጣና ገዳማት አበ ምኔት፣ የኢየሩሳሌም ገዳማት ራኢስ፣ የኢትዮጵያ ፓትርያርክ ለመሆን የሚያግደው ነገር እንዳይኖር ነው፡፡ ለዚህ ደግሞ መፍትሔው ክልላዊ ሳይሆን ሀገራዊ ነው፡፡
ችግሩን ለመፍታት መነሣት ያለባቸውም መላው ኦርቶዶክሳውያን እንጂ የአካባቢ ተወላጆች ብቻ አይደሉም፡፡ ይልቅ ዐቅማችንን አስተባብረን ቤተ ክህነቱን ለቤተ ክርስቲያን የተመቸ እንዲሆን እናድርገው፡፡ ያን ጊዜ የኦሮምያን ምእመናን ችግር ብቻ ሳይሆን የሁላችንንም ችግር ይፈታል፡፡ ቤተ ክህነቱን ለቤተ ክርስቲያን እንዲሆን አድርገን ካላመቻቸነው ግን የኦሮምያ ቤተ ክህነት የኦሮምያን ችግር ሌላ ስም ይሰጠዋል እንጂ አይፈታውም፡፡ የምእመናኑ ችግር በክልል ደረጃ ካለመዋቀር የመጣ አይደለምና፡፡
ቤተ ክህነቱ ክልላዊ መዋቅር ያስፈልገዋል ከተባለም ለሁሉም ክልል የሚሆን መዋቅር ተጠንቶ፣ ከቃለ ዐዋዲው ጋርም ተያይቶ ተግባራዊ ይሁን፡፡ የአንድን አካባቢ ቤተ ክህነት ራሱ ዋናው ቤተ ክህነት በቅርንጫፍነት ይመሠርተዋል እንጂ ሌላ አካል ቀን ቆርጦና በምሥጢር ይዞ አይመሠርትለትም፡፡ ቅርንጫፉን፣ ያክለኛል ይመስለኛል ብሎ መፍቀድ የሚችለው ዋናው አካል ብቻ ነው፡፡ ይህም ማንም የማይገሠው ሕጋዊ መብት ነው፡፡ ቤተ ክርስቲያን በዚህ የሚመጣባትን ሕጋዊ ያልሆነ አካሄድ በሕግ መመከት አለባት፡፡
በሌላም በኩል ለሕዝቡ በመቅረብ ረገድ አጥቢያ፣ ወረዳና ዞን ይበልጥ ይቀርባሉ፡፡ የሕዝቡን ችግር ለመረዳትና ለመፍታት ከእነዚህ ሦስቱ ቀረበ መዋቅር የለም፡፡ ታድያ ለሕዝብ በሚቀርበው መዋቅር ያልተፈታ ችግር ለሕዝብ በሚርቀው የክልል መዋቅር ይፈታል ብሎ ማሰብ ሕልም ነው፡፡
1 1 . ቅዱስ ሲኖዶስ ከዚህ በፊት ጥያቄውን ተመልክቶት ነበር፡፡ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዐተ ጉባኤ ቀርበው ምእመናኑ አስረድተዋል፡፡ ያኔ ከቤተ ክርስቲያኒቱ መሪ ዕቅድ ጋር በጋራ ይታያል የሚል ውሳኔ ሰጥቷል፡፡ የመሪ ዕቅዱ ጉዳይ ሊዘገይ ስለሚችል የምእመናኑን ጥያቄ ቅዱስ ሲኖዶስ ኮሚቴ አቋቁሞ በሚገባ ማየት አለበት፤ የፖለቲከኞችን ጥያቄም ከሃይማኖተኞቹ ጥያቄ መለየት አለበት፡፡ የምእመናኑ ጥያቄ ተገቢነት ያለው ጥያቄ ስለሆነ፡፡
3 3. በቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ፣ በቅዱስ ጳውሎስ ኮሌጅ፣ በከሣቴ ብርሃን ሰላማ ኮሌጅና በሌሎችም ማሠልጠኛዎች በኦሮምኛ ቋንቋና በሌሎችም ቋንቋዎች ዲፓርትመንቶችን ከፍቶ አገልጋዮችን በየደረጃው ማሠልጠን፤
5. በኦሮምያ አካባቢዎች የስብከተ ወንጌልና የክህነት አገልግሎትን የሚያጠናክር ተጠሪነቱ ለቅዱስ ሲኖዶስ የሆነ ምክር ቤት ማቋቋም፤ በኦሮምያ ክልል የሚገኙ ሊቃነ ጳጳሳት የምክር ቤቱ አባላት እንዲሆኑ ማድረግ፤ ሊቃውንትንና ምእመናንን ማካተት፡፡ ምክር ቤቱ በየኮሌጆቹ ለሚሠለጥኑ አገልጋዮች፣ መተርጎም ላለባቸው መጻሕፍት፣ መጠናከር ላለባቸው አብያተ ክርስቲናት፣ ወዘተ. ዓመታዊ እቅድ እንዲያወጣ፣ ለቅዱስ ሲኖዶስ እንዲያቀርብና እንዲያስወስን ማድረግ፤ ተግባራዊነቱንም እንዲከታተል ሥልጣን መስጠት፤ የሚያጋጥሙ አስተዳደራዊ ችግሮችን በየደረጃው እንዲፈታ ማስቻል፤
7 . በኦሮምያ ክልል ውስጥ የሚገኙ የካህናት ማሠልጠኛዎችን በመጠቀም በኦሮምኛ ቋንቋ የሚያገለግሉ ዲያቆናትና ካህናትን ማፍራት፤ ለነባሮቹም ተከታታይ ሥልጠና መስጠት፤ ከዚህ በፊት የተጀመሩትንም ማጠናከር፤
8. በልዩ ልዩ የሀገሪቱ ቋንቋዎች አገልግሎት መስጠትን በተመለከተ ፖሊሲና ዝርዝር መመሪያ አዘጋጅቶ፤ አንድነትን ከኅብረ ብሔራዊነት፤ ኦርቶዶክሳዊነትን ከአካባቢያዊነት፤ በማያጣርስ መንገድ ወጥ ሥራ መሥራት፤
የአካባቢውን ችግር መፍታት የሚቻለው በክርስቲያናዊ መንገድ ብቻ ነው፤ መንገዱ ክርስቲያናዊ ከሆነ ማስተባበር ያለበት መላ የኦርቶዶክስ ልጆችን ነው፡፡ ጉዳዩ የብሔር ጥያቄ ሳይሆን የድኅነት ጥያቄ ነውና፡፡ የምእመናኑ ጥያቄ ትክክል ነው፡ ጥያቄያቸውም የመዳን ጥያቄ ነው፡፡ የፖለቲከኞች ጥያቄ ደግሞ ዓላማው ሌላ ነው፡፡ ቤተ ክርስቲያን መመለስ ያለባት የምእመናኑን ጥያቄ ነው፡፡ የቄሣር ጥያቄ ለቄሣር ይቅረብ፣ የእግዚአብሔርም ለእግዚአብሔር፡፡
በኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዴኤታ አሀመዲን መሃመድ (ፒ ኤች ዲ) የተመራ የኢትዮጵያ ልዑካን ቡድን ከተባበሩት አረብ ኢሚሬትስ ከፍተኛ የአየር ንብረት ኃላፊዎችና ባለሙያዎች ጋር ተወያይቷል።
የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዴኤታ አህመዲን መሃመድ (ፒ ኤች ዲ) በቅርብ ጊዜ ውስጥ ቆላማና በረሃማ የሆኑ አካባቢዎች ለማልማት የሙከራ ስራዎችን ለመስራት አስፈላጊ የሆኑ ቁሳቁሶችን፣ ባለሙያዎችን እና መሳሪያዎችን ወደ አገር ውስጥ የማስገባት ሂደት ይጀመራል ብለዋል።
በሚኒስትር ዴኤታው የተመራው ቡድን ከጠቅላይ ሚኒስትር ፅህፈት ቤት፣ ከብሄራዊ ሜትሮሎጂ ኤጀንሲ፣ ከተፋሰስ ባለስልጣን፣ ከሰው ሰራሽ አስተውሎ ማዕከል፣ ከቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት፣ ከኢንፎርሜን መረብ ደህንነት ኤጀንሲ እና ከስፔስ ሳይንስ ኢንስቲትዩት የተውጣጡ የስራ ኃላፊዎችን የያዘ ነው።
የፌደራል ጠቅላይ አቃቤ ሕግ ከአገር የሸሹ ሀብቶችን ለማሰመለስ፤ የሀብት ማሰመለስ ስትራቴጂ ማዘጋጀቱን፣ ሀብቱ የሸሸባቸው አገራትን የመለየት ሥራ መሰራቱንና ከአገራቱም ጋር ውይይት መጀመሩን ገልጿል።
በጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ የሕዝብ ግንኙነት ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር የሆኑት አቶ ዝናቡ ቱኑ ከቢቢሲ ጋር በነበራቸው ቆይታ፣ ሀብቱ ከሸሸባቸው አገራት ጋር የተደረገው ውይይት ሁሉም አገራት በሚባልበት ደረጃ ሰምምነት ላይ መደረሱን ጠቅሰው በወንጀል የተገኘ ሀብት የማስመለስ ዳይሬክቶሬት መቋቋሙንም ተናግረዋል።
ከአገራቱ ጋር ባለው ንግግር የተዘረፈው ሀብት በምን መልኩ ይመለሳል? የሚለውን ለመወሰን ያሉ ዓለም አቀፍ ሕግጋትን እያጠኑ እንደሆነና በድርጊቱ ውስጥ የተሳተፉ አካላት በምን አግባብ እንደሚጠየቁ እየተሰራበት እንደሆነም ለቢቢሲ አስረድተዋል።
ገንዘቡ ወዴት ሀገር ሸሸ? ምን ያህል ገንዘብ ከአገር ወጥቷል? የሚሉት ጥያቄዎች ምላሽ አግኝተዋል የሚሉት አቶ ዝናቡ፤ ምን ያህል የገንዘብ መጠን ወደ የትኞቹ አገራት ሸሽቷል? የሚለውን “እየተሰራ ያለውን ሥራ ያደናቅፋል” በሚል ከመግለጽ ተቆጥበዋል።
አቶ ዝናቡ ቱኑ በዚህ ወንጀል የተሳተፉ ተጠርጣሪዎችን ለሕግ የማቅረብ፣ ገንዘቡን የማስመለስ ዝርዝር መረጃዎችን ጊዜው ሲደርስ ይገለፃል በማለት ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።
“አሁን ባለው መረጃ ሀብቶቹን የማሸሽ ተግባራት ላይ ተሳትፈው የነበሩት የመንግሥት መዋቅር ውስጥ የነበሩና ተባባሪዎቻቸው ናቸው” ያሉት አቶ ዝናቡ፣ “ሀብቱን የመዘበሩ አካላት ለሕግ መቅረባቸው አይቀሬ ነው” ብለዋል።
አቶ ዝናቡ እነዚህን ግለሰቦች በሕግ ፊት አቅርቦ ለመጠየቅ የሚያስችል ጥናት እየተካሄደና ማስረጃ ተሰባስቦ እየተደራጀ መሆኑንም ጨምረው በመግለጽ “ማንም በዚህ ወንጀል የተሳተፈ ሳይጠየቅ አይቀርም” ብለዋል።
ይህ ሥራ ከዚህ በፊት ተጀምሮ ቢቆይም በልምድ ማነስ ምክንያት የሚፈለገውን ውጤት አለመምጣቱን በመግለጽም አሁን ግን ሀብት የማስመለስ ስትራቴጂ መቀረጹን ገልፀዋል። ይህንን ሊመራ የሚችል የሥራ ክፍል መዋቀሩንም ኃላፊው ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።
ሀብት ማሸሽ በርካታ መልኮች እንዳሉት የጠቀሱት አቶ ዝናቡ “ከአገር የወጣ ሀብት በተለያየ መልኩ ለወንጀል ተግባራት ውሏል፣ በሕገ ወጥ መንገድ የወጣ ሀብትን መልሶ ሕጋዊ በማስመሰል የመጠቀም አዝማሚያ ነበር” ብለዋል።
መንግሥት ከገንዘብ ዝውውርና መሰል ተግባራት ጋር ከሚሰሩ አጋር ድርጅቶች ጋር በመስራቱ የኢትዮጵያ ስም ከእነዚህ አገራት ተርታ እንዲሰረዝ ማድረጉንም አቶ ዝናቡ ተናግረዋል።
“ፋይናንሻል አክሽን ታክስ ፎርስ” የተባለው ተቋም ኢትዮጵያ ሀብት ከሚሸሽባቸው አገራት ዝርዝር ውስጥ ለመውጣት እየሰራችው ያለው ሥራ የሚያስመሰግን ነው በሚል ስሟን ሀብት ከሚሸሽባቸው አገራት መካከል እንድትወጣ መደረጉን ገልጸዋል።
የውርስና ቅርስ ማህበረሰብ የአል ነጃሲ መስጊድ በጦርነት አደጋ በመጎዳቱ ስለተሰማው ሀዘን መግለጫ ሰጠ አወጣ – Ethiopian Heritage Society in North America (EHSNA)
ኣብ ኤርትራ ምስ ዋሕዲ እኹል መግቢ ብፍላይ ድማ መግቢ ህጻናት ተተሓሒዙ፣ ብሱዳንን የመንን ዝኣቱ ብኮንትሮባንድ ዝኣቱ ዘሎ ዕሹግ መግብታት፣ ኣብ ጥዕና ኣሉታዊ ሳዕቤን የምጽእ ምህላዉ ሓያሎ ወገናት ካብ ሃገር ምረቶም ይገልጹ ኣለዉ።
መንግስቲ ነቲ ብኮንትሮባንድ ኣትዩ ዝበሎ ዝተፈላለየ ዕሹግ መግብታት፣ ኣብ ዱኳናት ከይሽየጥ ብምጥንቓቕ፣ ፖሊስ ምምሕዳር ከተማ ማለት ሙኒቺፕዮ ብምውፋር ክቆጻጸሮ ከምዝፈተነ እኳ እንተገለጸ፣ ብተሰነይ ኣትዩ ዝብሃል ብዝሒ ዘለዎ ዕሹግ መግብታት ፈቐድኡ ተዘርጊሑ ምህላዉ ግና እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ የረድእ።
ብፍላይ መግቢ ህጻናት ኣብ ኤርትራ ጠቕሊሉ ናብ ዘይምህላው ደረጃ በጺሕሉ ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ነጋዶ ምስ ኣዘዝቲ ሰራዊት ብምትሕብባር፣ ዝወድቐሉ ዕለትን ጥዕንኡን ዘይተፈልጠ ዕሹግ ጸባ ብኮንትሮባንድ ብብዝሒ የእትዉ ምህላዎም’ዩ ዝሕበር።
ንምርጫ ወሲኽካ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝቕጽል ኣዋርሕ ዝፍጸም ተግባራት ንዝመጽእ ወለዶ ተስፍኡ ዝውስን`ዩ ክብል ዝሰናበት ዘሎ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ማይክ ረይነር ተዛሪቡ።
ዝሰናበት ዘሎ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ኢትዮጵያ ማይክል ረይነር ትማሊ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝሃቦ መግለጺ ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸነሓሉ ሰለስተ ዓመታት ዝገምገመን ተስፋን ትምኒቱን ዘንጸባረቐሉ`ዩ ኔሩ።
ናብ ኢትዮጵያ ክመጽእ ከሎ ንዝነበረ ኩነታት ብምጅማር ከምዚ ይብል፡ "ኣቐድም ኣቢለ ከምዝጠቐስክዎ ኣብዚ ምስ መጻኹ ናይ መጀመርያ ሰሙን ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣመሓዳድርኡ ናይ ምስፋሕ ኩነታት ንክበራታዕ ፈቲና ኢና። ኣብ ህዝቢ ኢትዮጵያ እምነት ንክህልዎ ከምኡ`ውን ናይ ፖለቲካ ተሳትፎን ኤኮኖሚያዊ ዕድልን ንክህቦም። ድሕሪኡ ዶ/ር ኣቢይ ናብ ስልጣን ምስ መጸ፡ ምሉእ ንምሉእ ናይ መንግስቲ ኣንፈት ብምኽታልን ምስኡ ብምጥዕዓምን ናይ ፖለቲካ ናይ ኤኮኖሚን ፍትሕን ስርዓትን ናይ ጸጥታን መዳይ ምምሕያሻት ንምትግባር ነቲ ዝገብሮ ጻዕሪ ንምድጋፍ ስልታዊ ትልምታት ነዲፍና ብፍጥነት ተንቀሳቒስና ኢና ኢሉ ።"
"ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ኣገልግሎተይ ወዲአ ክኸይድ ከለኹ፡ እዛ ሃገር`ዚኣ ናይ ደሞክራሲ ተስፋን ናይ ኤኮኖሚ ዕድልን ዘለዋ ሃገር ካብ ምኳን ኣንጻር ብርክት ዝበሉ ፈተናታት እንተኣጋጠምዋ`ውን ንዕኦም ናይ ምምሕያሽ ስራሓት ትካላዊ ካብ ምግባር ኣንጻር ነዊሕ ርሕቐት ተጓዒዛ`ያ።"
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ይርአ`ዩ ዝበሎ ምምሕያሻት ቀጻልነት ክህልዎ ከምዝግባእ`ውን ተዛሪቡ። ናይ ጸጥታ ፈተናታት ኣብ ዝፈጠጥሉ`ውን እንተኾነ ኢትዮጵያ ብመንጽር ኣተሓሕዛ ደሞክራሲን ሰብኣዊ መሰላትን፡ ዘርኣየቶ ምምሕያሽ ቀጻልነት ክህልዎ ይግባእ ዝበለ ኣምባሳደር ረይነር፡ ኢትዮጵያ ዝጀመረቶም ቆራጽ ጻዕርታት ነበራትዕ ኢሉ።
"እቲ ምርጫ ናይ ኢትዮጵያ ናይ ደሞክራሲያዊ ስግግር እምኒ ኩርናዕ ጌርና ኢና ንርእዮ። ኢትዮጵያ ነቲ ምርጫ ድሕነቱ ዝተሓለወ ተኣማንነት ዘለዎ ኣሳታፊን ናይ ህዝብታት ፍቓድ ዘንጸበረቐሉን ብዝኾነ ኣገባብ ንክተካይድ ናይ ገንዘብ ድጋፍ ጌርና ኢና።ኣብዚ መስርሕ`ዚ ካብ መጀመርያ ጀሚርና ተሳትፎ ጌርና ኢና። እዚ ድማ ክሳብ 34 ሚልየን ዶላር ዝበጽሕ`ዩ ናይ ምርጫ ድጋፍና። እዚ ማለት ንተቓወምቲ ዝግበር ድጋፍ`ውን ዘጠቓለለ`ዩ። እቲ ምርጫ ውድድር ዘለዎ መታን ክኸውን።"
"ናብ ሓደ ሃገር ከይደ ንሓደ ቀ/ሚ ወይ ሓላፊ ቦርድ ምርጫ ኣንጻርኩም ንዝወዳደሩ ፓርትታት ስልጠናን ድጋፍ ክህብ እደሊ`የ ኢለ ክሓትትን እቲ ቀዳማይ ሚንስተር በጃኻ ግበሮ ክብሉኒ ከለዉ እዚ ንዓይ ዝተለምደ ኣይኮነን- እንደልዮ ውጽኢት ግን እዚ`ዩ- ንደልዮ ደሞክራሲ እዚ`ዩ ስለዚ ብጣዕሚ ተስፋ ሂቡና`ሎ" ኢሉ።
ኣስዒቡ ኣምባሳደር ረይነር ኢትዮጵያ ደሞክራሲ ኣብ ምስፋሕ፡ኣብዚ ዓመት ፍትሓዊን ተኣማንን ምርጫ ንምክያድ ናጽነት መራኸቢ ብዙሓንን ሓሳብካ ብናጻነት ምግላጽ ወሲኽካ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ሓለዋ ብምግባር፡ ግጭታት ብምውጋድን ንናይ ብሄር ምፍጣጥ ፍታሕ ንምሃብ ከባቢያዊ ሓቢርካ ምንባር ብምቕጻልን ኤኮኖሚያዊ ዕድላት`ውን ብምስፋሕ፡ ኣብ ቀጻሊ ኣዋርሕ እተካይዶ ተግባራት ኣብታ ሃገር ንዝህሉ ቀጻሊ ወለዶ ዝውስን`ዩ ኢሉ ።
ኣብ መንጎ ኣሜሪካ ን ኢትዮጵያን ዘሎ ምሕዝነት ሓይሉ ከምዝቐጸለ ዝገለጸ ተሰናባታይ ኣምባሳደር ማይክል ረይነር፡ ሃገሩ ኣብ ዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ምስ ኢትዮጵያ ንዘለዋ ምትሕብብባር ሰለስተ ቢልየን ዶላር ወጻኢ ምግባራ`ውን ጠቒጹ`ሎ።
በሀዋሣ ከተማና ሲዳማ ዞን ሐምሌ 11 በተፈፀመ የወንጀል አድራጎት ተጠርጥረው በታሰሩ ግለሰቦች ጉዳይ ፖሊስ ለተጨማሪ ምርመራ ለ14 ቀናት እንዲራዘም ላቀረበው የጊዜ ቀጠሮ ጥያቄ ጉዳዩን የሚያየው ችሎት አራት ቀናት ፈቅዷል።
​የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በሰኔ 18/2012 ዓ.ም ባካሄደው ስብሰባ በእርቀ ሰላም ኮሚሽን በተጓደሉ አባላት ምትክ አምስት የኮሚሽን አባላትን ሾሟል፡፡ እነዚህም፡-
በጎ ፍቃደኛ ወጣቶች ያደረጓቸው የመተሳሰብ እና የመደጋገፍ የቆየ ባህላችን መጠበቅና ወደፊትም ለሠላም ግንባታው ወጣቱ መሪ በመሆን የጎላ ድረሻ እንዲወጣ የኮሚሽኑ ሰብሳቢ ብፁዕ አቡነ ካርዲናል ብርሃነ እየሱስ አሳስበዋል፡፡
​​በአዲስ አበባ ከተማ አሥተዳደር ጉለሌ ክፍለ ከተማ ወረዳ 05 ቀጨኔ አካባቢ የሚኖሩ አስታራቂ እናቶች በእራስ ተነሳሽነት በተለያዩ ምክንያቶች የተጋጩ የአካባቢው ነዋሪዎችን ማስታረቃቸው ለዕርቀ ሰላም ኮሚሽን ገለፁ፡፡
​​“ወጣት ለወጣት ትስስር” በሚል መሪ ቃል የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመከላከል በአዲስ አበባ ወጣት በጎ ፊቃደኞች አስተባባሪነት እና በዕረቀ ሠላም ኮሚሽን ድጋፍ ለኦሎንኮሚ እና አምቦ ከተማ ነዋሪዎች የምግብና የንፅህና መጠበቂያ ቁሳቁስ ተበረከተ፡፡
የመርሃ ግብሩ ዋና አላማ ወጣቶች ያላቸዉን ንፁህ ሂሊና ለበጎ ተገግባር እንዲጠቀሙበት እና እንዲህ ባለ አስክፊና አስፈሪ ጊዜ ሰዎች በፍቅር፣ በሰላም እና በመተጋጋዝ ማሳለፍ እንዲችሉ ነዉ፡፡
የኢትዮጵያ እርቀ ሰላም ኮሚሽን ከአንድ ዓመት በፊት የተቋቋመ ሲሆን፣ የስትራተጂክ ዕቅድ ዝግጅትን፣ ከአያሌ ተቋማት እና ቡድኖች ጋር በአጋርነት መሥራትን፣ በልዩ ልዩ ጉዳዮች ላይ የባለድርሻ አካላት ምክክሮችን ማካሄድ እንዲሁም በአንዳንድ የሀገራችን ክፍሎች ግጭት ሲከሰት የመፍትሔ እንቅስቃሴዎችን ማድረግን ጨምሮ፣ ከተቋቋመ ወዲህ የተሠሩትን ሥራዎች አስመልክቶ ለመወያየት ከጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ጋር ተገናኝተዋል።
በኮሚሽኑ ተወካዮች አማካኝነት የቀረቡትን ዐበይት የክንውን ምዕራፎች ተከትሎ፣ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ መልካም ፈቃደኝነትን መነሳሳት በመፍጠር አቅማቸውን እና ብቃታቸውን በማጎልበት ተግባራቶቻቸውን በተሻለ ለማጠናከር እና ቁልፍ ተግባራትን ለመከወን በሚችሉባቸው መንገዶች ላይ አቅጣጫን አመላክተዋል።
የአለማችንን ከተሞች የኑሮ ውድነት ሁኔታ በመገምገም በየአመቱ የአገራትን ደረጃ የሚያወጣው የኢኮኖሚስት መጽሄት የምርመራ ክፍል ከሰሞኑም የ2020 የፈረንጆች አመት ሪፖርቱን ይፋ ያደረገ ሲሆን፣ የስዊዘርላንዷ ዙሪክ፣ የፈረንሳዩዋ ፓሪስ እና የቻይናዋ ሆንግ ኮንግ የአለማችን እጅግ ውድ ከተሞች በመሆን የአንደኛ ደረጃን ይዘዋል፡፡
የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በከተሞች የሸቀጦችና አገልግሎቶች ዋጋ ላይ ከፍተኛ ለውጥ ማምጣቱን የጠቆመው ሪፖርቱ፤ በኑሮ ውድነት ሲንጋፖር የአራተኛ፣ ቴል አቪቭ እና ኦሳካ የአምስተኛ፣ ጄኔቫ እና ኒውዮርክ የሰባተኛ፣ ኮፐንሃገን እና ሎሳንጀለስ ደግሞ የዘጠነኛ ደረጃን መያዛቸውን አመልክቷል፡፡
ከ130 በላይ በሚሆኑ የአለማችን ከተሞች በአመቱ ያደረገውን ጥናት መሰረት አድርጎ ተቋሙ ይፋ ያደረገውን የ2020 አለማቀፍ የከተሞች የኑሮ ውድነት ሁኔታ ሪፖርት ጠቅሶ ቢቢሲ እንደዘገበው፣ የቻይና እና የአሜሪካ ፍጥጫ መባባሱን ተከትሎ በርካታ የቻይና ከተሞች በዝርዝሩ ውስጥ በቀዳሚነት መካተታቸውንና የሁለቱ አገራት የቴክኖሎጂ ኩባንያዎች ፉክክር የተለያዩ ሸቀጦች ዋጋ እንዲንር ምክንያት መሆኑንም አስረድቷል፡፡
ከአምናው ጋር ሲነጻጸር በአሜሪካ፣ አፍሪካና ምስራቅ አውሮፓ ከተሞች የኑሮ ውድነት ሁኔታው ዘንድሮ ቅናሽ ማሳየቱን የጠቆመው ዘገባው፣ በአንጻሩ በምዕራብ አውሮፓ አገራት ግን የኑሮ ውድነት መባባሱንና ከአስሩ የአመቱ ውድ ከተሞች መካከል አራቱ በምዕራብ አውሮፓ እንደሚገኙም ገልጧል፡፡
በሌላ አለማቀፍ ዜና ደግሞ፣ በኢንተርኔት አማካይነት የሚፈጸሙ ወንጀሎች በአለማቀፍ ደረጃ እየተባባሱ መምጣታቸውንና በመጪው የፈረንጆች አመት 2021 አለማችን በመሰል ወንጀለኞች በያንዳንዱ ደቂቃ 11.4 ሚሊዮን ዶላር ያህል ታጣለች ተብሎ እንደሚጠበቅ ተነግሯል፡፡
የአለም የኢኮኖሚ ፎረም ከሰሞኑ ለንባብ ባበቃው መረጃ እንዳለው፣ አለማችን በኢንተርኔትና በቴክኖሎጂ ላይ ያላት ጥገኝነት እየጨመረ ከመሄዱ ጋር በተያያዘ በመስኩ የሚፈጸሙ ወንጀሎች ከፍተኛ ኪሳራ የማድረስ ዕድላቸው ከፍተኛ እንደሚሆን ይጠበቃል፡፡
በቅርቡ በተከናወነ አንድ አለማቀፍ ጥናት፣ በኢንተርኔት አማካይነት ለሚፈጸሙ የመረጃ ምንተፋና ተያያዥ ወንጀሎች የሚጋለጡ ኩባንያዎች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ መጨመሩን ያስታወሰው መረጃው፤ ካለፈው ጥር ወር አንስቶ በኢንተርኔት የሚፈጸሙ ወንጀሎች በእጥፍ ያህል ማደጉንም አመልክቷል፡፡
ቀደም ሲል በተገኘበት ቦታ በድንጋይ እንዲወገር የተፈረደበት ዮሴፍ ገ/ህይወት ዛሬ ታማኝነቱ ተረጋግጦና እማኝ ሆኖ በተወገዘበት ፍርድ ቤት ለምስክርነት መቅረቡ አይገርምህም?
በሟች ንብረት ላይ መብት አለን የሚሉትን ወገኖችን ወይም ወራሾችን የመወሰን፣ የሟች ኑዛዜ መኖር አለመኖሩን የማረጋገጥና በኑዛዜው ተጠቃሚዎችን የመለየት፣ ውርሱን የማስተዳደር የውርሱን ተከፋይ ገንዘብ የመሰብሰብና እዳዎችን የመክፈል፣ የሟች ንብረት ማጣራትና ማፈላለግ እንዲሁም የኑዛዜ ስጦታዎችን የመክፈል ሥልጣን ያለውና እነዚህ ተግባራት እንዲያከናውን በወራሾች ወይም በፍርድ ቤት የሚሾም አጣሪ
በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 956 እንደተደነገገው የአጣሪው ሥራ ሟቹ አንድ ኑዛዜ ትቶ እንደሆነ መፈለግና በመጨረሻ ውርሱ የሚደርሳቸው ሰዎች እነማን እንደሆኑ ማረጋገጥ፣ የውርሱን ሃብት ማስተዳደር፣ መክፈያቸው የደረሰውን የውርስ እዳዎች መክፈል እና ሟቹ በኑዛዜ ያደረጋቸውን ስጦታዎች መክፈልና የኑዛዜውን ቃል ለመፈፀም ማንኛቸውም ሌሎች አስፈላጊ ጥንቃቄዎች ማድረግ ነው፡፡ እነዚህ ከዚህ በላይ የተዘረዘሩትን ተግባራት በሚያከናውንበት ጊዜ ደግሞ በኑዛዜው የውርስ ንብረት መሆናቸው ተጠቅሶ የክፍፍል ስርአትም የተቀመጠላቸውና ወራሾች በሙሉ የተስማሙባቸው ንብረቶችና መክፈያቸው የደረሰው የውርስ እዳዎች ሲኖሩ በወራሾቹ ስምምነት መሰረት ንብረቶቹን ሊያከፋፍልና እዳዎችንም ሊከፍል ይችላል፡፡
በኑዛዜው ላይ በተጠቀሱትና ባልተጠቀሱት ንብረቶች የውርስ ሃብት መሆን ያለመሆን ላይ ወራሾቹ ያልተስማሙና ክርክር ያነሱ ከሆነ ግን የአጣሪው ሥራና ሐላፊነት ወራሾች የተስማሙባቸውን ንብረቶች የውርስ ሃብት መሆናቸው መመዝገብ፣ ወራሾች ያልተስማሙባቸው ንብረቶችና እዳዎች ካሉ ደግሞ ማስረጃ በመሰማት ማስረጃው ምን እንደሚያስረዳ ሪፖርቱ ላይ በማስፈር እንዲያጣራ ላዘዘው ፍ/ቤት ማቅረብ እንጂ ንብረት አጣሪው ይህ ንብረት የውርስ ሐብት አይደለም የሚሉ ወራሾች ቢኖሩ ማስረጃ በመስማት የውርስ ሃብት መሆኑን ስለተገነዘብኩኝ ንብረቱ የውርስ ሃብት ነው በማለት ወስኛለሁ ወይም ደግሞ ማስረጃውን እንደተመለከትኩት ንብረቱ የውርስ ሐብት ያለመሆኑን ስላረጋገጥኩኝ የውርስ ሐብት አይደለም በማለት ወስኛለሁ ለማለት የሚያስችለው ሥልጣን የለውም፡፡
የአዲስ አበባ እና የድሬዳዋ የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤቶች የወራሽነት የምስክር ወረቀት ከመስጠት በስተቀር ውርስ እንዱጣራ አጣሪ የመሾም የስረ ነገር ሥልጣን የላቸውም፡፡
ይኸን መጣጥፍ እንድጽፍ ያነሳሳኝ ዘንድሮ 2011 ዓ.ም ለግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ “አባባ ጃንሆይ” እንድላቸው ይፈቀድልኝና፣ በአፍሪቃ ህብረት ቅጥር ግቢ ውስጥ የቆመላቸው ሃውልት ዜና...
በደቡብ ምሥራቅ እስያ ትልቁ የቡድሂስት ቤተመቅደስ ጥያቄው ውዝግብ ቢነሳም ኬክ ሎክ በማይታወቅ መልኩ በማንደሊስ ውስጥ እጅግ በጣም አስደናቂ የሆነ የቡዲስት ቤተመቅደስ ነው.
የተንጣለቀው ቤተመቅደስ በበረሃ ላይ በተንቆጠቆጡ የተንቆጠቆጡ ሲሆን በፔንጋን ደሴት ላይ የጂኦርዋታውን አስደናቂ ገጽታዎች ያቀርባል. ኬኬ ሎክ ሡን በማሌዥያው ውስጥ ረጅሙ የቅርቡ ቤተመቅደስ, ረጅሙ የጥቁር ዓምዶች, እና ረዥሙን የ ምህረት አማን የኪዋን ዩን ሐውልት ይዟል.
በኬንጋን ከሚገኙት ከፍተኛ ጫናዎች ውስጥ አንዱ ኬክ ሎክ ቤተመቅደስ ለያኦስቶች እና ለህሃይና ቡዲስቶች አስፈላጊ የአምልኮ ቦታ ነው. በሺዎች የሚቆጠሩ የእሳት ነበራቸው እና ሻማዎች ጎብኚዎች በሹክሹክታ እንዲወጠሩ የሚያስገድድ ሁኔታ በሚፈጠርበት ወቅት ቤተ መቅደሱ በቻይና አዲስ ዓመት ውስጥ በጣም አስደናቂ ቦታ ይሆናል.
"በኬክ ሎክ ቤተመቅደስ ውስጥ ጥሩ ለውጥ ስለሚያደርግልኝ ደስተኛ ነኝ." ብሎታል. ለፍ የምግብ ጦማሪ ጄ ቢ ማካቱድ በፍልሚት ወለድ ይተረጉመኛል. በቅርቡ ወደ "ተሟጋች" እና ወደ ቤተመቅደስ ለመሄድ ተጓዘ. "ጸጥታ የሰፈነበት እና የአየሩ ሁኔታ አነስተኛ ነበር, በጆርጅ ታውን ከተማ ውስጥ ሁከት እና ሁከት ከገጠመው ሁኔታ የተለየ."
በፔንግንግ ውስጥ የቡድስት እምነት ማሠልጠኛ ቤተመቅደስ ለመገንባት ፍላጎት ስላደረበት, የፒት ስትሪት መነኩሴ ዋና ምህረት እናቱ ምህረት ቤተመቅደስ ያቀረቡትን (ለገንዘብ) ለኬክ ሎኮ ሾመ.
ለኬክ ሎክ ሪያ የተገነባው የመሠረት ድንጋዩ ለመጀመሪያ ጊዜ የተጀመረው በ 1893 ነበር. በጆርጅ ታውን (ጆርጅ ከተማ) የሚኖረው ቼንግ ፎት ቴዜ (በአብዛኛው በጆርጅ ታቲስ የሚገኝበት) ለበርካታ ሰዎች ያበረከተው አስተዋጽኦ
ግንባታው በጭራሽ በኬክ ሎክ አልተጨመረም. እጅግ በጣም ግዙፍ የሆነው የቤተመቅደስ - 10,000 የቡድሃዎች ልደት እስከ 1930 ድረስ አልተገነባም. የ 100 ጫማ ከፍታ ያለው የኩዋን ዩን , የምህረት እማሆት , በ 2002 ወደ ቤተመቅደስ ተጨምሮአል. ሐውልቱ ዛሬም እንኳን በማሌዥያው ቻይናውያን ገንዘብ ይደግፋል.
በእያንዳንዱ ቀን ኮክ ሎክ የስታዲየሙ መስመሮች, የአምልኮ አዳራሾች እና በግቢው ውስጥ በተበታተኑ ግልገቦች የተሞሉ እንቅስቃሴዎች የበለጸጉ ናቸው. ለታላቁ ቀለሞች እምብዛም አይታወቅም, በኬክ ሎክ ህብረ ቀለማት ወደ ብሩህ ጥንካሬ ቀረብ ብሎ በጌዲነት ጫፍ ላይ ተጭነዋል.
ጄ ቢ ማካቱላድ እራሱ "ሁሉም የሮቅ ባህል ቅርጾች በሲስቱስቲክቸው ላይ በደረታቸው" ሲታበዩ ተሰማ. (እባካችሁ እነዚህ ምልክቶች የፀረ-ሴማዊነት ስሜትን እንደማያመለክት ልብ ይበሉ, ናዚዎች ከቡድሂስቱ ያንን ምልክት ወስደዋል, በተቃራኒው ሳይሆን .)
"ቤተመቅደስ በጥሩ እና በመጥፎ መንገዱ ላይ ተገኝቶ አገኘሁት" በማለት JR ገልጿል. "ብዙዎቹ ውብሶች አክብሮት የሌላቸው እንዲሆኑ እፈልጋለሁ, ነገር ግን ትንሽ ንዝታትን ለመፈለግ አንዳንድ ነገሮችን አግኝቼ ነበር."
"እኔ እዚያ ስደርስ ብዙዎቹ ጎብኚዎች ፒልግሪሞች ነበሩ. እነሱን ለመጎብኘት ብቻ አልነበረም. "እነሱ ግልጽ ነበሩ ምክንያቱም እነርሱ ከሀውልቶቹ በፊት ይፀልዩና መስዋዕት ያቀርቡ ነበር."
ከነሀን ሐውልቱ ከሚታወቀው ኩዋንያን ሐውልት በተጨማሪ ለ 10,000 ኪሎ ግራም የቡድሃዎች ልምዶች ወደ ኪክ ሎክ ሲደጉ እና መዋቅሩ በተቀረው ውስጠኛው ውስጥ የሚያገኙትን ዲዛይን ያበጁታል.
ባግ ፖ ኖር ተብሎም ይታወቃል, የታይላንድ ዝነኛ ንጉሥ የመጀመሪያውን ድንጋይ እንደሰቀለው ሁሉ የፓርኩ መጠሪያው "የራማ ሥፍራ" ነው. የቻይናውያንን አነሳሽነት, ታይኛ መካከለኛ ደረጃና የቻይና ጌትነት, ጣቢያው በደቡብ ምሥራቅ እስያ ቤተመንግስቶች ውስጥ እምብዛም የማይታያታውን የአሕያና እና የታራራዳ የቡድሃ እምነት ተከታይ ነው.
ከመጠን በላይ ጠፍቶ ስለነበረ ኬክ ሎክ ሱቅ ለምቾት ምርጫ የታወቀ አይደለም, ሌሎች ቦታዎች ደግሞ ወደ ጆርጅ ኪንግ ቱሪስቶች ዲስትሪክት ቅርበት ያላቸው. ነገር ግን የምግብ ጦማሪዎች (bloggers) በደንብ ያውቃሉ. መጀመሪያ የጃቢ ማካውላድ (ጄ. ቤ.
" አየር ወራም አሲምሳ እና እህት ካሪ ሜይ ያልተለመደ ቢሆን ኖሮ ወደ ኬክ ሎክ ጉዞ ጓጉተን ነበር " ብለዋል. "ምግብ ለምን እንደ ጉዞ የምንመኘው ዋነኛ ምክንያት ምግብ ስለሆነ እነዚህ ሁለት ታዋቂ የአበባ መሸጫዎች የእኛ ፍላጎት ነበር."
"አየር አኢማ አሶምሳካ ለብዙ ዓመታት ለሶስት አመት በአሶራ ላካቸውን ሲሸጥ እሷም እህት ክሪም ሜ የሚይዙት ሁለት እህቶች ከ 70 ለሚበልጡ ዓመታት በዚያው የመንገድ ጎድጓዳ ሳሎን ያቀርባሉ." JB gushes . "ያ በጣም የሚያስደንቅ ነው."
ያ መጨረሻው አይደለም: ለተጨማሪ, የጀርበንን ትኩረት የሚስብ እና የፎቶግራፍ ፎቶ በኪኬ ሎክ እና በአቅራቢያቸው ከላይ የተጠቀሱትን ታዋቂ የአበባ መሸጫዎች ማየት ይፈልጋሉ.
በቻይናው የቻይና አዲስ ዓመት በከኮክ ሎኮ በከፍተኛ ጉጉት ያከብራሉ. በአዲሱ በዓላት ላይ መላው ሕንጻ በሺዎች የሚቆጠሩ የእሳት መብራቶች ይጋራሉ, እያንዳንዳቸው ከልብ ሰጭዎችና ደጋፊዎች የሚደረገውን ስጦታ ያቀርባሉ. ዛሬ በአሥር ሺዎች የሚቆጠሩ ነጋዴዎች ናቸው.
ኬክ ሎክ ሱፐር ማርካንግ ከሚገኘው ከጂኦርዋፕፐርት ውጭ 40 ደቂቃ አካባቢ ነው. በጆርጅታውን በኮምታር ሱቅ ውስጥ ለ "Air Itam" የፈረመ አውቶቡስ ቁጥር 201, # 203, # 204 ወይም ማንኛውም አውቶቡስ ይውሰዱ. ጀባ አውቶቡስ ቅድሚያ እንዲሰጥህ ትመክራለች: "ቀላል እና ርካሽ ነው. "በእያንዳንዱ መንገድ MYR 2 ብቻ እና ከ Komtar አውቶቡስ ተርሚናል 30 ደቂቃ ያህል ያህል ጊዜ ይወስዳል." ( በፔንግንግ ስለመጓጓዣ ያንብቡ.)
አንድ ጊዜ በአየር አሙማ አውራ ጎዳና ላይ ከወደቁ በኋላ አቅጣጫዎችን ወደ ኮክ ሎክ ሲጓዙ ወይም በኮረብታው ላይ በተንቆጠቆጡ ወደተገነባው ወደ ቤተመቅደስ ለመግባት መንገዱን ያድርጉ.
ወደ ካክ ላክ ጪም መግቢያ ግን ነፃ ነው ነገር ግን ወደ 10,000 ቻ ዎች ፓስተሮች መግባት ወደ MYR 2 መግቢያ (ወደ 0,45 የአሜሪካ ዶላር, በማሌዥያው ውስጥ ስለ ገንዘብ ይነበባል) ይከፈላል. ወደ ኪዩየን ምስሉ ላይ ያለው የዊንዶው ማራዘሚያ ዋጋ 3 ($ 0.67 ዶላር) ነው በአንድ መንገድ.
በገቢዎች ሚኒስቴር የኮምቦልቻ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት የሰጣቸው ስልጠና በታክስ አስተዳደሩ እየተፈጠሩ ያሉትን የወንጀል ድርጊቶች ለመከላከል እንደሚረዳቸው ሕግ አስከባሪዎች ተናገሩ። | Satenaw Ethiopian News/Breaking News
በገቢዎች ሚኒስቴር የኮምቦልቻ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት ከባለድርሻ አካላት ጋር በገቢ ግብር አዋጅ፣ በታክስ አስተዳደር አዋጅ፣ በታክስ ዙሪያ በሚፈጸሙ ወንጀሎች እንዲሁም በጉሙሩክ አዋጅና በሚፈጸሙ የኮንትሮባንድና የንግድ ማጭበርበር ዙሪያ ስልጠና አካሂዷል፡፡
ስልጠናው በምሥራቅ አማራ ለሚገኙና ከተመረጡ አካባዎች ለመጡ የፖሊስ፣ የአቃቢ ሕግ እና የዳኞች አካላት የተሳተፉበት ነው፡፡ በገቢዎች ሚኒስቴር የኮምቦልቻ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት ሥራ አስኪያጅ አቶ ያረጋል ኃይሉ፣ በታክስ አስተዳደሩ እየተመዘገቡ ያሉ የሚበረታቱ ስኬቶች የመንግሥትን የፋይናንስ አቅም በማጠናከር የዜጎችን ኑሮ ለማሻሻል የሀገርን ደኅንነት ለማስከበርና በምጣኔ ሀብት ራስን ለመቻል በሚደረገው ጥረት የአሠራር የአደረጃጀትና ከገቢም አንጻር መሻሻል መኖሩን አንስተዋል፡፡
ነገር ግን አንዳንድ ሕገ-ወጥ ነጋዴዎች የግብይት ሥርዓቱን እንደሚረብሹ ሥራ አስኪያጁ ተናግረዋል፡፡ ችግሩ በጤናማ የግብይት ሥርዓቱ ላይ ጫና እየፈጠረ ስለመሆኑም ጠቅሰዋል፡፡ ይህን ችግር የገቢዎች መሥሪያ ቤት ብቻውን ሊፈታው ስለማይችል ለአጋር አካላት ግንዛቤ መፍጠር አስፈልጓል ብለዋል፡፡
በገቢዎች ሚኒስቴር የሕግ ተገዢነት ዘርፍ ሚኒስቴር ድኤታ አቶ ዘመዴ ተፈራ በታክስ አስተዳደር ስርዓቱ ውስጥም ከታክስ በመሸሽና ታክስን በመሰወር ወይም በማጭበርበር በርካታ ወንጀሎች ይፈጸማሉ ብለዋል፡፡
ወንጅሉን ጥቂት አካላት የሚሠሩት ቢሆንም እያደገ ከሄደ ሀገርን እንደ ሀገር ብሎም ማኅበረሰቡን ሊጎዱ የሚችሉ ድርጊቶች ናቸው ብለዋል፡፡ በዘርፉ ሕግ እንዲከበር አጋር አካላት በታክስ አስተዳደሩ ምንነት፣ ድርጊቶችን አረዳድ ምን እንደሚመስል በንድፈ ሀሳብና በተግባር እውቀት ለማስጫበጥ የሚደረገው አንዱ አካል መሆኑን ነው የገለጹት፡፡
ከችግሩ ለመውጣትም ግብር ከፋዩ፣ የመንግሥት አስፈፃሚ አካላት በተለይም በሕግ ማስከበር ሥራ ላይ ያሉ የፖሊስ፣ አቃቢያን ሕግና ዳኞች በእጅጉ ወሳኝ ናቸው ብለዋል፡፡
በታክስ አስተዳደሩ እየተፈጠሩ ያሉትን የወንጀል ድርጊቶች አስመልክቶ የግንዛቤ ማስጨበጫ የተሰጣቸው ተሳታፊዎችም ምክክሩ በእውቀት ላይ ተመስርቶ ለመሥራት እንደሚያግዛቸው ተናግረዋል፡፡
እዚዶ ምተገብኦ ንሃይለ…አታ አብ ምንታይ ጊዜ ኢና በጲሕና….አገብ ዝብል የለ…ልእሊ 16 አመት አብ ካርሸሊ ብዘይ ይግባይ…እሞ ከአ አይኒ ስኢንካ።እዚዩ ዝግባእ ነዞም ጀጋኑና።ድሓን ዲክቴተርን መሻርክቱን ጊዜኩም ቀሪቡዩ።አብ ትከዱዎ የብልኩምን።
ከላይ የተጠቀሱትን መስፈርቶች የምታሟሉ አመልካቾች ይህ ማስታወቂ;ያ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ባሉት ሰባት ተከታታይ የስራ ቀናት ያላችሁን የት/ት ማስረጃ ከማይመለስ ፎቶ ኮፒ ከዋና የት/ት ማስረጃ ጋር በማያያዝ በኩባንያው ዋና መ/ቤት በመቅረብ መመዝገብ የምትችሉ መሆኑን እናስታውቃለን፡፡
የማመልከቻ ቦታ በአየር ጤን መንገድ ካራቆሪ አለፍ ሎ የተባበሩት ነዳጅ ማደያ ወረድ ብሎ ከሚገኘው ኮንዶሚንየም ፊትለፊት በጠባብ መንገድ ወደ ውስጥ 300 ሜትር ገባ ብሎ ወይም አቤል ት/ቤት አጠገብ የሰራተኛ አስተዳደር ቢሮ በኣካል በመቅረብ ማመልክት ይችላሉ፡፡
ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ህውሓት ብተደጋጋሚ ይህቦ ዘሎ መግለጺታት ዝተጋገዩ እዮም ኢሉ ።ናይ ህውሓት መግለፂ ንናይቲ ውድብ ኣሰራሓን ዲሲፕሊንን ዝጠሓሰ ከምዝኾነ እቲ ቤት ፅሕፈት ሎሚ ኣብዘውፅኦ መግለፂ ሓቢሩ።
እቲ መግለፂ ንዝተጋገዩ መግለጺታት መልሲ ምሃብ ኣድላይ ብዘይምንባሩ ብስቕታ እንተተሓለፈ እውን ጌጋ ሓበሬታታት ብተደጋጋሚ ክወፁ ከለው ዕሽሽ ምባል ኣብቲ ህዝቢ ምድንጋራት ስለዝፈጥር ሓፈሻዊ መረዳእታ ምሃብ ኣገዳሲ እዩ ይብል ።
ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ህውሓት ኣብ መግለፂኡ ውህደት ውድባት ኣሃዳዊ መንግስቲ ብምምስራት ብሄረሰባትን ህዝብታትን ባዕሎም ብባዕሎም ናይ ምምሕዳር መሰሎም ከምዝምንጥል፣ፈደራላዊ ስርዓት ፈሪሱ ኣሃዳዊ ስርዓት ከምዝምስረትን ዘቕረቦ ሓሳብ ጭቡጥ ዘይኮነ መደናገሪ ሓሳብ እዩ ክብል ነቒፉዎ’ሎ ።
ኮለር ሲኦ. ለጀነሬተር ስርአትና ለተገጣጣሚዎቹ ከአንድ የሚመነጭ ሀላፊነት ይሰጣል፡፡ ሙሉ ጀነሬተሩና ተገጣጣሚዎቹ ዋና ቁሳቁስ መሆናቸው የተረጋገጡ በፋብሪካ የተገነቡና አመራረታቸው የተረጋገጡ ናቸው፡፡ ለሁሉም ተመሳሳይ ናቸው
የወንጀል ቡድኑ በትግራይ ክልል ብቻ ሳይሆን በተለያዩ የሀገሪቱ አካባቢዎች ለሚፈጠሩ አለመረጋጋቶች ምክንያት የሚሆኑ ረብሻዎችን በገንዘብ ሲደግፍ የነበረ ሲሆን የገንዘብ አደጋገፉም በዘፈቀደ የሚደረግ ሳይሆን የሁከት ፈጠራው ውጤታማነት ተመርምሮ እና ሁከቱን ለማድረግ ያቀደው እና የገንዘብ ድጋፍ ጥያቄ ያቀረበው ግለሰብ ወይም ቡድን በአካል ቀርቦ አብራርቶ ሲታመንበት የሚፈቀድ ነበር ነው ያሉት ምክትል ጠቅላይ ዐቃቤ ህጉ፡፡
በትግግራይ ክልል ስለተፈጸሙ ወንጀሎች እና ስለተከናወኑ የወንጀል ምርመራ ተግባራት ጋዜጣዊ መግለጫ ተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫውን የሰጡት በኢፌዴሪ ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ የሙስና እና የተደራጁ ወንጀል ጉዳዮች ምክትል ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ አቶ ፍቃዱ ጸጋ እና የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን ምክትል ኮሚሽነር ጄኔራል እና የወንጀል ምርመራ ቢሮ ኃላፊ ዘላለም መንግስቴ ናቸው፡፡
መግለጫው ሊሰጥ የቻለው በትግራይ ክልል ጥቅምት 24 ቀን 2013 ዓ.ም በሰሜን እዙ አባላት እና በሌሎች አካባቢዎች የተፈጸሙ ጥቃቶችን ተከትሎ መንግስት በወሰደው የህግ ማስከበር ስራ በወንጀል አፈጻጸም ውስጥ የተሳተፉ ግለሰቦችን በቁጥጥር ስር አውሎ በህግ እንዲጠየቁ የማድረግ ስራው በምን ደረጃ ላይ እንደሚገኝ መረጃን ለህዝብ ለመስጠት በማለም ነው፡፡ በክልሉ በተፈጸሙ ወንጀሎች የተጠረጠሩ እና የእስር ትዕዛዝ የወጣባቸው ሰዎች ብዛት 349 መሆናቸውን የገለጹት ምክትል ኮሚሽነር ጄኔራል ዘላለም መንግስቴ ከነዚህ ውስጥ 96 የሚሆኑት የህወሃት ቁልፍ አመራሮች እንደሆኑ ገልጸዋል፡፡
በአሁኑ ጊዜም ተፈላጊ ከሆኑት አጠቃላይ ተጠርጣሪዎች 124 የሚሆኑት በቁጥጥር ስር ውለው ምርመራ እየተደረገባቸው ሲሆን ሌሎቹን በቁጥጥር ስር አውሎ በህግ ለመጠየቅ ከመከላከያ እና በአካባቢው ካሉ የጸጥታ ኃይሎች ጋር በጥምረት እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ የወንጀል ምርመራ ስራው ሰፊ በመሆኑ ጥልቅ የሆነ ምርመራ መከናወኑት የገለጹት ም/ል ኮሚሽነር ጄኔራሉ ተጠርጣሪዎቹ በወንጀል መሳተፋቸውን የሚያመላክቱ እና የሚያረጋግጡ ከ 680 በላይ የሰው እና የሰነድ ማስረጃ የማሰባሰብ ስራም መሰራቱን አስረድተዋል፡፡
ምክትል ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ አቶ ፍቃዱ ጸጋ በበኩላቸው የወንጀል ቡድኑ ዋናውን ወንጀል ጥቅምት 24/ 2013 ዓ.ም ይፈጽመው እንጂ ላለፉት 27 ዓመታት ይዞት ከነበረው ስልጣን ለቆ ወደ ትግራይ ክልል ከተመለሰበት ጊዜ ጀምሮ በከፍተኛ የዝግጅት ሂደት ውስጥ የቆየ መሆኑን ገልጸው ከፌዴራሉ መከላከያ ሰራዊት አወቃቀር ጋር የሚመሳሰል አደረጃጀትን በመዘርጋት ለውጊያ ብቁ የሆኑ የልዩ ሀይል አባላትን ሲመለምል እና ሲያሰለጥን መቆየቱን አረጋግጠዋል፡፡ በ2011 እና በ2012 ዓ.ም ብቻ ከ84,000 በላይ የሚሆኑ የልዩ ኃይል አባላትን መልምሎ ለውጊያ አዘጋጅቶ እንደነበር አክለው የገለጹት አቶ ፈቃዱ አባላቱን በ8 እዞች፣ 23 ሬጅመንቶችን በቀድሞ የመከላከያ ሰራዊት አባል የነበሩ ጡረተኞችን በማካተት የዝግጅት ስራ ሲሰራ መቆየቱን ተናግረዋል፡፡
በትግራይ የሰሜን ዕዙን ጥቃት ጨምሮ፣ የመሰረተ ልማት ማፈራረስ፣ ከተቀመጠው ገደብ በላይ ገንዘብ ከባንኮች እንዲወጣ ማድረጉ፣ የሮኬት ጥቃት ማድረሱ ሲፈጸም የስራ አስፈጻሚው አባላት በጋራ ተቀምጠው ተወያይተው የሚወስኑት ጉዳይ እንደነበር ከተሰበሰቡት የሰው እና የሰነድ ማስረጃ መረዳት ይቻላልም ብለዋል፡፡ የወንጀል ቡድኑ በትግራይ ክልል ብቻ ሳይሆን በተለያዩ የሀገሪቱ አካባቢዎች ለሚፈጠሩ አለመረጋጋቶች ምክንያት የሚሆኑ ረብሻዎችን በገንዘብ ሲደግፍ የነበረ ሲሆን የገንዘብ አደጋገፉም በዘፈቀደ የሚደረግ ሳይሆን የሁከት ፈጠራው ውጤታማነት ተመርምሮ እና ሁከቱን ለማድረግ ያቀደው እና የገንዘብ ድጋፍ ጥያቄ ያቀረበው ግለሰብ ወይም ቡድን በአካል ቀርቦ አብራርቶ ሲታመንበት የሚፈቀድ ነበር ነው ያሉት ምክትል ጠቅላይ ዐቃቤ ህጉ፡፡
ከማይካድራው ዘግናኝ ጥቃት ጋርም በተያያዘ ምክትል ጠቅላይ ዐቃቤ ህጉ ሲገልጹ ብሄርን መሰረት ባደረገ መልኩ በተፈጸመው የሰዎች ግድያ የተሳተፉ 279 ተጠርጣሪዎች መኖራቸውን ከተሰበሰቡ ማስረጃዎች መረዳት የተቻለ ሲሆን አብዛኛው ተጠርጣሪዎች ወደ ሱዳን ያመለጡ እና 36 ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ስር ውለው ምርመራቸው ተጠናቆ የክስ ዝግጅት የሚቀረው መሆኑን ገልጸዋል፡፡
ከዚህ ጥቃት ጋር በተያያዘ የሟቾች ቁጥር ከጤና ሚኒስቴር የተላከው የሀኪሞች ቡድን ከ117 ጉድጓዶች የተገኙ አስክሬኖችን መርምሮ የሟቾቹን ብዛት እና የሞት ምክንያት እስኪያሳውቀን ድረስ ትክክለኛው በጥቃቱ የሞቱ ሰዎችን ብዛት መግለጽ ለጊዜው ባይቻልም መሬት ባለው እውነት እና በየሚዲያው በተገለጸው መካከል ልዩነት እንዳለ አቶ ፈቃዱ በማብራሪያቸው አስረድተዋል፡፡ መረጃዎቹን በሰጡ የሚዲያ ተቋማት ዘጋቢዎች ጋር በተደረገ የማጣራት ስራ በወቅቱ አስክሬኖች ይሸቱ ስለነበር ተጠግቶ ለመቁጠር የማይቻል በመሆኑ ቁጥሩን የገለጽነው በግምት ነበር ብለው እንደተናገሩም አክለው ተናግረዋል፡፡
አቶ ፍቃዱ የምርመራውን ስፋት እና ሁኔታ ሲያብራሩም የወንጀል ምርመራው ከጥቅምት 24/ 2013 ዓ.ም በኋላ የተፈጸሙትን ወንጀሎች ብቻ ሳይሆን ተጠርጣሪዎቹ በስልጣን ላይ በነበሩባቸው 27 ዓመታት የፈጸሟቸውም ወንጀሎች የሚጣሩ ሲሆን በህይወት በተገኙት ላይ የህግ ተጠያቂነትን ለማሰፈን እንዲሁም በሞቱት ላይ ደግሞ ምርመራው ቀጥሎ ነገር ግን ለጥናት እና ምርምር ስራዎች ወይም ለዕርቀ ሰላም ጉዳዮች ስራ እንዲውል ታሪክን ለማኖር ጥረት ይደረጋለ ብለዋል፡፡በስተመጨረሻም ጋዜጠኞች ላነሷቸው ጥያቄዎች የስራ ኃላፊዎቹ ማብራሪያ የሰጡ ሲሆን ቀጣይ ሁሉም ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ስር ውለው የመከላከል መብታቸው ተጠብቆላቸው ተገቢውን ቅጣት እንዲያገኙ የጋራ ጥረት ይደረጋል ተብሏል፡፡
. በማይክድራ ተጨማሪ 117 የመቃብር ጉድጓዶች ተገኝተዋል በትግራይ " የህግ ማስከበር ዘመቻ" ከተተናቀቀ በሁዋላ የዓለም ሚዲያዎች ፍጹም ቁብ ያልሰጡትና ወደ...
ከሰሜን የሰሜን አትላንቲክ የኬላቸዉ የባህር ዳርቻ ባሻገር የምትገኘው ከኬንችዉ የባህር ዳርቻ ትንሽ ርቀት ላይ የምትገኝ ነዉ. በሱሚትቲይ ቪሌት ውስጥ ከጓደኞቻቸው ወይም ከቤተሰቦቻቸው ጋር ጸጉራቸውን ያቆያሉ.
ደማቅ የአፍሪቃ (ከኔዘርላንድን የመነጨው) ሀንስ (ባህርዳር) እና ሚስቱ ሱኬታ (በሙርባይ ውስጥ የተወለደው) አስደናቂ ድንቅ ፍጥረት ነው. ለጉዞው የመጓጓት ፍላጎት ያለው ሰው ውሱን ሀብቶች ሆኖ ያገኙታል. እና, በእርግጠኝነት, እነሱ ባሰባሰቡት ጀብዱ ሕይወት ቅናት አለመቅመስ ከባድ ነው. ሃንስ እና ሱኬታ በ 1980 ዎቹ ውስጥ አንድ የሕንድ የንግድ ጉብኝት ያቋቋሙ ሲሆን, ባለፉት ሶስት አስርት ዓመታት ውስጥ በአገሪቱ የሚገኙትን አስገራሚ ቦታዎች ለመለየት በአምባገነኑ እና በየአካባቢው መፈተሸዋል. ስለዚህም ከራሳቸው አንዱን ለመመስረት መቀጠል ምንም አያስደንቅም.