Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በህግ አግባብ ተመዝግቦ የሚገኝ የመያዣ ውል ተጠቃሚ የሆነ ወገን በህግ የተቀመጠው ጊዜ ከማለፉ በፊት ውሉ እንዲታደስለት ከጠየቀ የንብረቱ አስያዥ ፈቃድ መኖሩ ሳይረጋገጥ ውሉ ሊታደስና ሊመዘገብ ስለመቻሉ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 3058/1/ እና /2,/ 1632/2/
ሁሉም ትዕዛዞች በተለምዶ በ 1 የሥራ ቀን ውስጥ ከመጋዘንችን ይላካሉ እና ሁሉም ትዕዛዞች ከመላክ እስከ መላኪያ መከታተልን ያካትታሉ። በሚጓጓዙበት ወቅት ግዢዎ እንዳይጎዳ ለማረጋገጥ ሁሉም ትዕዛዞች በሚበረክት ማሸጊያ ውስጥ ይላካሉ። ላሳርጉንፕ መዘግየቶች ፣ የጠፋ ወይም የተበላሹ ጭነት ወይም ለተሳሳቱ ፣ ልክ ያልሆኑ አድራሻዎች ወይም ትክክለኛ አድራሻዎች ለተላኩ ትዕዛዞች ተጠያቂ አይደለም። ክፍልዎን በወቅቱ መቀበልዎን ማረጋገጥ ሁል ጊዜም ለእኛ ጥሩ ጥቅም ነው እናም Lasergunpro የጎደለውን ጥቅል ለመፈለግ በተቻለ መጠን ይረዳል ፡፡ Lasergunpro በምርቱ ተገኝነት ምክንያት የመርከብ ወጪዎችን ተመላሽ ለማድረግ ኃላፊነት አይወስድም።
በዋስትናችን ላይ ተጨማሪ ዝርዝሮችን ለማግኘት በእጃችን በእጅዎ ካልተደሰቱ ላሳርጉንፕ የ 90 ቀን ገንዘብ ተመላሽ ዋስትና በመስጠትዎ በኩራት ነው ፡፡ እባክዎን እዚህ ጠቅ ያድርጉ።
ማሸጊያዎችን ጨምሮ በጥቅም ላይ ባልዋለበት ሁኔታ ውስጥ ተመላሽ ከሆነ ላሰርጉንፕ በእኛ የእጅ ማዋጫ ላይ ሙሉ ተመላሽ ያደርጋል ፡፡ ይህ ተመላሽ ገንዘብ ለሁለቱም ለመላክም ሆነ ለተመለሰ እውነተኛ የመርከብ ዋጋ ይቀነሳል። የእጅ መቆጣጠሪያችንን ለማስመለስ ደንበኛው ማንኛውንም የመርከብ እና የጉምሩክ ወጪዎችን እንዲከፍል ይጠየቃል ፡፡ የእጅ መያዣዎን መመለስ ከፈለጉ እባክዎ በ service@lasergunpro.com ይላኩልን
3. ሶስት የሞት መቁረጫ ጣቢያዎች ፣ የመጀመሪያው እና ሁለተኛው የሞት መቁረጫ ጣቢያ ሁለት ጎን የሚሰሩ ስራዎችን ሊያከናውን ይችላል ፣ ሦስተኛው የሞት መቁረጫ ጣቢያ እንደ eterተር ሊያገለግል ይችላል ፡፡
10. ማሽኑ በቁሳቁስ መመገብን ፣ ማተምን ፣ ማበጠርን ፣ ማድረቅን ፣ መደርደርን ፣ መሞትን መቆራረጥን እና በአንድ ጥራዝ ውስጥ የ sheተርን ማዞር ሊያጠናቅቅ ይችላል ፡፡
የጎንደር ከተማ አስተዳደር ገን/አካ/ኢኮ/ትብብር መምሪያ ለጎንደር ከተማ አስ/ትም/ት መምሪያ አገልግሎት የሚውል ቆርቆሮና ሚስማር በግልፅ ጨረታ እወዳድሮ መግዛት ይፈልጋል፡፡ ስለዚህ ተጫራቾች መወዳደር የሚችሉ መሆኑን እየገለፅን፡-
7. ተጫራቾች ለጨረታ ማስከበሪያ /ቢድ ቦንድ/ ከሚያቀርቡት ጠቅላላ ዋጋ ላይ 1% በባንክ የተረጋገጠ የክፍያ ትዕዛዝ /ሲ.ፒ.ኦ/ ወይም በሁኔታ ላይ ያልተመሰረተ የባንክ ዋስትና ወይም በጥሬ ገንዘብ ማስያዝ ይኖርባቸዋል፡፡
9. ተጫራቾች የመጫረቻ ሃሳባቸውን አንድ ወጥ በሆኑ ዋናና ቅጅ በማለት በጥንቃቄ በመሙላት በታሸገ ፖስታ በጎ/ከ/አስ/ግዥና/ንብ/አስ/ቡድን ቢሮ ቁጥር 7 በተዘጋጀው የጨረታ ሳጥን ውስጥ ዘወትር በስራ ሰዓት ማስገባት ይኖርባቸዋል፡፡
10. ጨረታው በአየር ላይ የሚቆይበት ጊዜ ይህ ጨረታ በአዲስ ዘመን ጋዜጣ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ለተከታታይ 15 ቀናት በጎንደር ከ/አስ/ገን/ኢኮ/ ትብብር/መምሪያ ቢሮ ቁጥር 11 በመምጣት የጨረታ ሰነድ መግዛት ይችላሉ፡፡ ጨረታው በ16ኛው ቀን ከጠዋቱ 4፡00 ሰዓት ታሽጎ 4፡30 ሰዓት ተጫራቾች ወይም ህጋዊ ወኪሎቻቸው በተገኙበት ይከፈታል፡፡
13. ማንኛውም ተጫራች የሚቀርብ ቅሬታ ካለ ጨረታው ከተገለፀበት ቀን ጀምሮ ባሉት ተከታታይ 5 የስራ ቀን ማቅረብ የሚችሉ ሲሆን ከ5 የስራ ቀናት በኋላ የሚቀርብ ቅሬታ የማንቀበል መሆኑን እንገልጻለን፡፡
ነቶም እንተስ ብጥቕሚ፡ ምድንጋርን ሰሪ እዅል ምስትውዓልን ንስርዓት ህግደፍ ዝድግፉ ገዲፍና፡ ኣብ መንጎ’ቶም ኣብ ኣንጻሩ ደምበ ዘሎና ጥራይ ከተኵር። ስእነት ተሓታትነት፡ ግሉጽነትን ምዝርጋሕ ጭቡጥ ሓበሬታን ገለ ካብቶም ስርዓት ህግደፍ ዘይቀባበሉዎ መሰረታውያን ኣዕኑድ ንቡር መንግስቲ እዮም። ኣንጻር’ዚ ወጽዓ’ዚ እንቃለስ ወይ ድማ ካብኡ ዝሃደምና እምበኣር ነቲ ተግባር’ዚ ካብ ምድጋምን ምግዋሕን ክንቍጥብ መሰረታዊ መንጸፍ ሞራላዊ ሓላፍነት ኣሎንና።
ብሰንኪ ዓፈና ሓበሬታ፡ እተን ዝርካበን ማዕከናትን፡ ኣብ ወረን ዘይተረገገጸ ምንጪን ክምርኰሳ ግድን ይኸውን። ምስ ምስፋሕን ተጠቃምነትን ማሕበራዊ መራኸቢታት፡ ሎሚ ብዙሕ ኤርትራዊ ቅድሚ’ተን ዝጥቀሳ ማዕከናት ዜና ሓበሬታ ክረክብን ብዝመጾ ኣብ ናይ ውልቁ ገጻ ፈይስቡክ፡ ትዊተር፡ ኢንስታግራም ወይ ድማ መርበብ ዩትዩብ ክዝርግሖን ልሙድ’ዩ። ኣብ መንጎ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ካልኦት ልምዳውያን መራኸቢ-ብዙሃንን ብዘሎ ተወራራስነት፡ ዳርጋ ነፍሲ-ወከፍ ተጠቃሚ ማሕበራዊ መራኸቢታት ይዕበ-ይንኣስ ኣካል ናይቲ ዝሰፍሐ ምቕባልን ምዝርጋሕን ሓበሬታ ኰይኑ ኣሎ። ኣብ ከም ኤርትራ ዝኣመሰላ ኣዝየን ዕጹዋት ሃገራት ድማ እቲ መስኰት ኣዝያ ጸባብ ስለ ዝዀነት ነቲ ጾር ድርብ ይገብሮ። ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ዜጋዊ/ኣጋር ጋዜጠኛ ስለ ዝልወጥ ድማ ሓበሬታ ኣብ ምእካብ፡ ምንፋይን ምዝርጋሕን ብማዕረን ሓላፍነታዊ መገዲን ክዓዪ ግዜን ኵነታትን ይጠልብ።
ካብቲ ኣዘውቲሩ ዘጓንፍ ዘሎ፡ ካብቲ እንነቕፎ ስርዓት ዝብእስ ስእነት ተሓታትነት፡ ምንጩን ሓቅነቱን ዘይተረጋገጸ ሓበሬታ ምፍናው’ዩ። እዚ ስሕተት’ዚ ሳሕቲ ዘይኰነስ ዳርጋ ንቡር ተርእዮ እናዀነ ይመጽእ ምህላዉ፡ ነቲ ዝንቡዕ ወረታት ቀንዲ ኣበገስቱን መገብቱን መርብበ ስለያ እቲ ስርዓት እንተዀኑ ኣየገርምን። ንህንጡይነት ገለ ማዕከናት ዜናታትና ብምስትውዓል ድማ፡ ዳሕራይ ኣብ ቅድሚ ሰማዒን ኣንባቢን እምነት ንምጕዳል ብዝዕላማኡ፡ ግጉይ ሓበሬታ ኣብ ምምጋብ ይዋፈሩ። ካልእ ኣጀንዳ ዘለዎም ወገናት’ውን እቲ ዝስዕብ ሕንፍሽፍሽ ኣብ መቓን’ቲ ዓቢ መደባቶም ስለ ዝጥቕለል፡ ኣበገስቲን ደፋእቲን ክዀኑ ንቡር’ዩ።
እቲ ካልእ ጠንቂ ጽቡቕ ድሌትን ኣንጻር’ቲ ስርዓት ዝኸሓነ ጽልኢን ዘበገሶ ስሕተት ይመስል። ንምስሊ’ቲ ስርዓት ዝድውን ጥራይ ይዅን’ምበር ሓቅነቱስ ከም ሻሙ ብዘስምዕ ርድኢት ዝንቐለ ዝርጋሐ ሓበሬታ ሱር ሰዲዱ’ዩ። ማዕከን ዜና ንተኸታታሊኡ “ዘሕጕስን ክሰምዖ ጥራይ ዝደሊን” ሓበሬታ ዘሕልፍ ኣይኰነን። ኣብ ገሊኡ ማዕከናት ሓበሬታትና ግን፡ ኪንዮ ምንጪ ሓበሬታ ከም ተቓለስቲን ዘርጋሕቲ ጸግዒ ዝሓዘን ወገን ምዃነን ስለ ዘእመና፡ ሓቅነት’ቲ ዝዝርግሐኦ ሓበሬታ ኣብ ምፍታሽ ዘጥፍአኦ ሃልኪ ዘሎ ኣይመስልን።
ሓቅነቱ ዘይምምዛን ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንዕኡ ስዒቡ ዝመጽእ ሰንሰለታዊ ክስተታ ኣሎ። ቀዳማይ ነቲ ጌጋ ዘይምእራም’ዩ። እቲ ጌጋታት ናይ ዕለታት፡ ምድንጋር ኣስማትን ኣሃዛትን ጥራይ ኣይኰነን። ብቐንዱ ንሞትን ህይወትን ዓበይቲ መራሕቲ ዝምልከት’ዩ። ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ናጻ ማዕከናት ዜናን ማሕበራዊ መራኸቢታትን ብዙሕ ሳዕ ሞይቱ’ዩ። ኣብ ገለኡ ድማ ካብ 50-90% ከም ዝሞተ ተሓቢሩ ኣሎ። ብሚእታዊት ሞት ከመይ ከም ዝዀነ ኣይርድኣንን፣ እንተዀነ፡ ምማቱ ዝሓበረት ማዕከን ዜና ሃለዋቱ ምስ ተረጋገጸ፡ ቅድሚ ይቕረታ ምሕታት፡ ካልእ ፍጻመ ኣብ ምቅላሕ’ያ እትኣቱ።
ኣብ በበይኑ ኣጋጣሚታት “ዝሞቱ” ላዕለዎት መራሕቲን ስሙያት ሰባትን፡ ብሕልፊ ንነባሪ ኤርትራ፡ ካብ ህዝባዊ ቦታታት ፈጺሞም ክኸወሉ ስለ ዘይክእሉ፡ መስደመም ዜና ይኸውን። እቲ ዝበኣሰ ድማ እቲ ዜና ጌጋ ምዃኑ ናብ ዘርጋሕቲ ናይቲ ዜና ምስ ቀረበ (ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት’ውን ክኸውን ይኽእል) ኣብ ክንዲ ተቐዳዲምካ ይቕረታ ምሕታት፡ “እንታይ’ሞ ዘይጽባሕ ክመው’ት’ዩ” ብዘስምዕ ምኽኒት ወይ ድማ ሞራል’ቶም በታ ዜና ዝተሓጐሱ ወገናት ንዘይምህሳይ ኣይእረምን።
ካብ ውሽጢ ኤርትራ ዝተጻረየ ሓበሬታ ክንረክብ ይኽበድ ደኣ’ምበር፡ ብሕልፊ ነቶም ቀረባ ዓመታት ዝወጻእና ወይ ድማ ሞያና ሓሲብና እንዓዪ ኣካላት ካብቲ ተራ ዜጋ ዝሓይሽ መምዘኒ መንፊት ክንጥቀም ሓላፍነትና’ዩ። እቶም ከየረጋገጽና እናጋውሕ ድማ፡ እንተስ ከም ተራ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ወይ ድማ ሓላፍነታውያን ዜጋታት፡ ካብቲ ዝሃደመናዮ ኣገባባት’ቲ ስርዓት ዝሓይሽ ሞራላዊ ሓላፍነት ክህልወና ትጽቢት ይግበረልና።
ንበል ኵሉ ዝከኣለና ኣገባባት መንፈዪ ጌርና’ውን እቲ ጌጋ ኣጋጢሙስ ንህዝቢ ዘርጊሕና። እቲ ወረ ጌጋ ምንባሩ ምስ ተረጋገጸ ግን ነታ ዘሕለፍናያ ሓበሬታ ክንእርማ መሰረታዊ ስነ-ምግባር ጋዜጠኝነት’ዩ። እዚ እንኮላይ ንተራ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት’ውን ዝምልከት’ዩ። ኣብ መንጎ ክሊ ኣዕሩኽ፡ ብጌጋ ዝነገርካያ ሓበሬታ ምእራም ልሙድ’ዩ። ብተመሳሳሊ ድማ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ነቶም “መሓዙትና” ዝዘርጋሕናዮ ጌጋ ሓበሬታ ክንስሕቦ ኣማራጺ ዘይኰነስ ግድን’ዩ።
እዚ ስእነት ሓላፍነት’ዚ ብተደጋጋሚ ግዜ ዘጓንፍ ዘሎ፣ ምስ ምንዋሑ ድማ እቲ ተኸታታሊ፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ መራኸቢ-ብዙሃን ውሽጢ ሃገር ዝርአ ልምዲ፡ እንተስ ፍርቁ፡ ርብዑ፡ አረ ገለ እዋን’ሲ ስም ጥራይ ወሲዱ ነቲ ዝተረፈ ሓበሬታ ክጕሕፎ ነልምዶ ኣለና። ከምኡ እናበለ ድማ ካብ ወግዓዊ ምንጪ ሓበሬታ ጥዑይን ጭቡጥን ዜና ክረክብ ከም ዘይኰነ ባህሊ ይሰርጽ ኣሎ። ኣንባቢ/ሰማዒ ንዝረኽቦ ሓበሬታ መርሚሩ ክቕበል ትጽቢት ዝግበርሉ እኳ እንተዀነ፡ ብጋዜጠኛታት እቲ መራኸቢታት ክኸውን ዝነበሮ ስራሕ ይዝንጋዕ ስለ ዘሎ፡ ግን ብመሰረቱ ባዕለ-ኵናት ኣንጻር መራኸቢ-ብዙሃን ይኸውን።
እዚ ሕቶ’ዚ ነቶም ማዕከን መራኸቢታት ጥራይ ዘይኰነስ ንዅሉ ተጠቃሚ ማሕበራዊ መራኸቢታት’ውን ብማዕረ ዝምልከት’ዩ። ኵሉ ሰብ ንዝቕበሎን ዘንብቦን ሓበሬታ ክመሚን እኹል ኣፍልጦ ክህሉዎን እኳ እንተ ዘይተጸበና፡ ማዕረ’ቶም ብመትከል ከም ዝድገፎም ዝግለጹ ከም ዝቃለሰሎም ዝገልጽ ተሓታትነት ግን ነብሱ ክፍትሽ ኣለዎ። ብጌጋ ኰነ ሸለልትነት ግጉይ ሓበሬታ ዝለጠፈ፡ ዘካፈለ፡ ድጋፉ ብቕሉዕ ዘርኣየ ጌጋኡ ክእርምን ክሕብርን ግዴታኡ’ዩ።
ካልእ ገኒኑ ዘሎ ተርእዮ ኣብ መንጎ ክውንነትን ምንዮትን ፍልልይ ምስኣን’ዩ። “ጥራይ ነቲ ስርዓት ዘዳኽም ይዅን’ምበር ሓቅነቱስ ደሓን…” ዝብል ርድኢት ኣብ ብዙሓት ዘርጋሕቲ ሓበሬታን ተጠቀምቲን ሰሪጹ ኣሎ። እዚ ልምዲ’ዚ ድማ ነቶም ወግዓውያን መራኸቢ-ብዙሃን ጥራይ ዘይኰነስ ንተራ ተገልጋሊ’ውን “ወገንና እንድዩ” ብዘስምዕ ርድኢት ጌጋ ምዃኑ እናፈለጥካ ምድጋፍን ምግዋሕን ባህሊ ኣንጊሱ። እቲ ሓበሬታ ጌጋ ምዃኑ ክእርም ንዝፈተነ ሰብ፡ “ልኡኽ ህግደፍ” ብዝብል ቅጽል ነቲ ዘሎ ግዜያዊ ሓጐስ ክዘርግ ከም ዝተላእከ’ዩ ዝርአ። ነዚታት ዘስትወዓሉ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ድማ ጌጋ’ውን እናረኣዩ፡ ክመጾም ዝኽእል ግብረ-መልሲ ስለ ዘስተውዕሉ ትም ይመርጹ።
ኣብ ናጻ ማዕከናት ዜና ኤርትራ ዝርአ ስሕተት ከምእኒ ጌጋ ሓበሬታ ምግዋሕን ዘይምእራምን፣ ብቐንዱ ከኣ ተደጋጋሚ ዝርአ ጉድለት ተሓታትነት፡ ኣብ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት’ውን ብዝበኣሰ ይዝውተር’ዩ። ነፍሲ-ወከፍ ተጠቃሚ ናይ ዝዘርግሖን ዘካፈሎን ጽሑፍ ሓላፍነት ክወስድ ዝግበኦ እኳ እንተዀነ፡ እቶም ዝሰፍሐ ጽልዋን ሰዓብቲን ዘለዎም ዜጋታት ወይ ድማ ጸለውቲ ተጠቀምቲ ግን ዝያዳ ጥንቃቐ ክገብሩ መሰረታዊ’ዩ።
“ኣንባቢ ባዕሉ ይመምዮ” ኢልካ ሓቅነቱ ዘይተረጋገጸ ምክፋልን ምድጋፍን ገለ ካብቲ ኣብ ብዙሓት ተራ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ሰሪጹ ዘሎ ሃዚልነት’ዩ። ብብዝሒ ምክፋል፡ ድጋፍን ጣቕዒትን ዝዕቀን ማሕበራዊ መራኸቢታት ሓደ ካብቲ ኣበሳኡ ዘይተደረተ ሓላፍነት ስለ ዝህብ’ዩ። እዚ ኣብ ዘየድሊ ውድድር ስለ ዝመርሕ፡ ብዝሒ ሰዓብቲ ንምርካብ ብዝብል እምነት ጥራይ ገለ ጽለውቲ ዜጋታት ኣንጻር እምነቶም’ውን ጽሑፋት ከካፍሉን ኣጋይሽ ክዕድሙን ይረኣዩ። ዳሕራይ ሰብ ኣጥቢቑ ምስ ሓተቶም ድማ፡ “ኣነ’ኳ ምስ ሓሳባቱ/ባታ ኣይሰማማዕን’የ፣ ህዝቢ ባዕሉ ክፈርዶ ግን ዓዲመዮ፡” ዝብል መልሲ ይህቡ።
ብኻልእ ጠመተ ኵርናዕ፤ ማሕበራዊ መራኸቢታት “ፍኑው” ስለ ዝመሰለ ጥራይ ዝዀነ ሰብ ድላዩ ኢሉን ብዘይ ተሓታትነት ናጻ ክኸይድን ዝኽእል ዝመስሎም ከይህልዉ እስከፍ። ሓደ ኣብነት ናይዚ “ናጻ” መድረኽ’ዚ ኣብ ናይ ካልኦት ሰባት መስመር/ቤት ብምኻድ ዝገብሩዎ ጸርፊ’ዩ። ኣብ ናይ ካልእ ሰብ ስፍራ (ታይምላይን) ብምኻድ ክዝልፉ ምሉእ መሰል ዘለዎም ዝመስሉ ተጠቀምቲ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብዙሕ እዋን እርኢ። ምስ ከምኣቶም ዝመስሉ ሰባት ምምልላስ ስለ ዘይከኣል (ንውሕጅ ብነጸላ ዝዓገቶ ሰብ ኣይረኣናን) ክትኣልዮም/ክትክልክሎም ምስ ጀመርካ ድማ “ሰንሱር ገይሩና” ኢሎም ይምጕቱ።
ነዛ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት እንዕዘባ ኣገባብ ኣመላልሳን ጸርፊን ናብ ተግባር ከነውርዳ ንፈትን። ንሓደ ሰብ ኣብ ገዛኻ ዘርኢካዮ ዘለኻ ዕንባባ ባህ ኣይበለንን ኢልካ ከም ምጽራፍ፣ ወይ ድማ ሕብሪ መስኮት ገዛኻ ኣይፈተኹዎን’ሞ፡ ብእኡ ክሓልፍ ይርብሸኒ ስለ ዘሎ፡ ክሰብሮ መሰለይ’ዩ ማዕረ ከም ምባል’ዩ። እቲ ሰብ ኰነ ካልእ ኣካል ብወግዒ ጸዊዑ ርእይቶ ክሳብ ዘይሓተተ ወይ ድማ እቲ ስራሕ ንህዝቢ ክፉት ኣብ ዝዀነ ህዝባዊ ቦታ ክሳብ ዘይኰነ ከምዚ ዝመስል ምትእትታው ክገብር ሓላፍነት’ዩ ኢሉ ዝምጕት ሰብ ዘሎ ኣይመስለንን።
ካብ ብዙሕ ጠንቅታት ምብዛሕ ናይ ሓሶት ኣካውንትን ንሱ ዝፈጠሮ ስእነት ተሓታትነት’ዩ። ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብዘይ ስሞምን ስእሎምን ዝጥቀሙ፡ ብዘይ ዝዀነት ተሓታትነት ክጻረፉን ክዝንጥሉን ምርኣይ ሓድሽ ርኽበት ኣይኰነን። ብናይ ሓሶት ስምን ምስሊን ምኽዋል ድርዒ ስለ ዝህቦም ድማ ነቲ ድሮ ማህሚኑ ዘሎ ኵነት መሊሶም የብእሱዎ። ብምጽራፍን ምክሽማሽን ጥራይ እቲ ስርዓት ክዳኸም ዝኽእል ዝመስሎም ከይህልዉ’ውን ገለ እዋንሲ የጠራጥር’ዩ። ብኸምኡ ተደሪኾም ከኣ ይዅኑ ብዋጋ ሓበሬታን ካልእ ልዙብ ምብህሃልን ምጽራፍ ዝያዳ ውጽኢታዊኢ ዘምስሎም።
ተደርማሚሩ እዚታት መናውሒ’ቲ ስርዓት’ዩ። “እዚኣቶም ከይመጽኹም ተጠንቀቑ” ኢሉ ኣፍሪሑ ክገዝእ ከኣ መራጐዲ መርትዖ ይዀኖ። ይዀኖ ጥራይ ዘይኰነስ እቲ ዝቃወሞ ኣካል’ውን ካብቲ ስርዓት ከም ዘይሓይሽ የመልክት ስለ ዘሎ ሞራላዊ ፍናን ይኸልኦ። ብእኡ ኣቢሉ ድማ ንኣብ መራኸቢ-ብዙሃን እምነት ምጕዳል ንቡርነት የልብሶ።
1. እዚ ዘቕረበካዩ ጽሑፍ ኣነ ከም እተረዳእክዎ ናይ መጽናዕትኻ ፍረ ኢዩ። እዚ ካብ ኮነ ንኣብነት ርጉጽ ዘይኮነ ዜና ዘመሓላለፋ መርበብ ሓበረታት ዝበልካየን እዚኤን እየን ኣብዚ መዓልቲ ድማ ከምኡ ገይረን ተባሂሉ ከም ሪፈረንስ እንተዝቐርብ ንጽሑፋክ ርትዓዊነት ጥራይ ዘይኮነ ክብደት ምስ ወሰኸሉ። ንኣብነት ኣነ ዓዋተ.ኮም ካብዚ ሽግር ናጻ ዝኾነት ኮይኑ ይስመዓኒ። እዚ ድማ
3) ተሓታትነት ሶሻል ሚድያ ከም እተፈልጦ ዓቢ ኣተኩሮ እንዳትረፈ ይኸይድ ኣሎ። እዚ ድማ ናይ ነፈሲ ወከፍ ተጠቃሚ ሓልፍነት ኢዩ። ጽሑፍካ ተጠቀምቲ ናይ ሓሶት ዜና ዝዝርግሑ ወገናት ብኸመይ ክብድህዎም ከምዝኸእሉ እንተትሕበር ከመይ ምሓሸ ነይሩ። እቲ ሽግር ብርግጽ ዘርዚርካዮ ኣለኻ ግን መፍትሕ ወስ ምባል ድማ ዝበለጸ ይኸውን። ን ኣብነት ዮ ትዩብ ጽ ል ኢ ዘለዎ ዘረባ እትሕበረሉ መንግዲ ኣለዋ። ተጠቀምቲ እዚ ክጥቀምሉ ምሕባር ጠቓሚ ኮይኑ ይ ስመዓኒ
4) ሶሻል ሜድያ ሓድሽ ክስተት ኢዩ። መዕለቢኡ ኣበይ ከም ዝኸውን ም ሁራት ገና ይመራመርሉ ኣለው ባሃላይ እየ። ከም እቲፈልጦ ረድዩ ዜና ክት ህብ ምዝ ጀመረት ዝወጹ ቲኦሪታት ይ ትስ ኡ ሞ ኣቢሎም ኣቢሎም ይወድቁ ነበሩ። ናይ ሶሻል ሜድያ ቲ ኦሪ እንተሎ ውን ተማስሳሊ ኣጋጣሚ ከም ዝረክብ ይርዳኣኒ። ስለዚ እዚ ኣርእስተኻ ኣካዳሚያውያን ከምዚ ይብልሉ ኣለው ኢላካ ምግላጽ እውን ጠቓሚ ኮይኑ ይስማዓኒ
ነዚ ምዕዶን መተሓሳሰብን ሓዘል ዝኾነ መልእኽትኻ የመስግን:: ትሕዝቶ መልእኽትኻ ብጣዕሚ ኣገዳሲ ስለዝኾነ: እሞ ከምቲ ሃይለ ዝበሎ: መታን ንኣንበብትኻ ንምስፋሕ ብእንግሊዝኛ እንኮላይ እንተዝኸውን ክንደይ ጽቡቅ ነይሩ:: ኣብርእሲኡ ከአ ቋንቋ ትግርኛኻን: ሰዋስዋዊ አሰኾኽዑኡን: ንዓይ ተወሳኺ ባህታ ከምዝሃበኒ ክሕብረካ እፊቱ:: መርሓባ “ንደንበ ዓወተ” ክብለካ ዝስመዓኒ ደስታ ኸአ ወሰን የብሉን::
ኣብዚ ገፊሕ ጸገም ሃገርናን ጸገምናን፡ ዓሚቘን ኣስተንትኖ (reflexion?) ብምቕራብካ ከመስግነካ እፈቱ። ጽሑፍካ ምስቲ በያን ነጋሽ ቅድሚ ቁሩብ መዓልቲ ብእንግሊዝይና ኣቕሪብዎ ዘሎ ጽሑፍ ዝኸይድ ተወሳኺ፡ ብጣዕሚ መኻሪን ኣዘኻኻሪን ጽሑፍ እዩ። ብወገንካ ብእንግሊዝይና ጽሒፍካዮ እንተትኸውን ክንደይ ሰብ መንበቦ? ሓዘኒ! ንምንታይ ብእንግሊዝይና ዘይጸሓፍካዮ ማለተይ ኣይኮንኩን። ኣብ ልዕሊ እቲ ዝበልካዮ ወሲኸ፡ ሕብረተሰብና ተበታቲኑ፡ እርናቢ ስኢኑ መሰማምዒ ቋንቋታቱ ተሸፊኑ ውሪሕሪሕ ዝብል ከም ዘሎ ክገልጸልካ እዩ እቲ ኣበሃህላይ። ቋንቋታትና ዝኸብዱና ጊዜ ኢና በጺሕና ዘለና ንምባል እየ እንበር፡ ብትግርይና ምጽሓፍካ ዝስምዓኒ ሓጎስ መጠን የብሉን።
ምስጋና ይብጻሕካ ሓወይ ሃብሮም። ጽሑፍካ ኩላቶም በጻሕቲ ዓወተ ብዓቕልን ብተገዳስነትን ከንብብዎ እማሕጸን። እንተተኻኢሉ ብትግርይና፡ እንተዘይተኻኢሉ ብእንግሊዝይና ይኹን ብኻልእ ቋንቋ ሓሳቦም ንኽህቡኻን ክህቡናን አዘኻኽር።
ማየ ኣይህ ልሳነ ግዕዝ ሲሆን በአማርኛ ደግሞ «የጥፋት ውሃ» ይባላል። በመጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ይህ የኖህ መርከብ፣ የኖህ ቤተሠብና የኖህ ልጆች ያመለጡበት ጥፋት ዘመን ሆነ። እንዲሁም በዓለም ዙሪያ በተለያዩ እምነቶች ወይም ልማዶች ውስጥ፣ ለምሳሌ በጥንቱ ሱመር፣ ሕንድ ወይም በሜክሲኮ ኗሪዎች ልማድ፣ ተመሣሣይ ድርጊቶች እንደ ተከሠቱ ስለ ማየ አይህ ይነገራል።
ኮሮር በፐላው የሚገኝ መንደር ነው። እስከ መስከረም 27 ቀን 1998ም ድረስ የፓላው ዋና ከተማ ነበር። በዚያ ቀን ግን ዋና ከተማው ወደ ጘልሩሙድ፣ መለከዖክ ተዛወረ።
ኦሻን ቫይኪንግ ትበሃል ኣብ ትሕቲ ባንዴራ ኖርወይ ትጉዓዝ መርከብ ብትካል ግብረ ሰናይ ሓካይም ብዘይ ዶብ ትውነን ኮይና በኣርባዕተ ጉጅለ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ዝደሓኑ 182 ስደተኛታት ጽዒና ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢጣልያ ክትዓርፍ መንግስቲ ኢጣልያ ምፍቓዱ ተገሊጹ። 35 ካብቶም ስደተኛታት ኣብ ማያዊ ግዝኣት ማልታ ዝደሓኑ ብምዃኖም ናብ ማልታ ዝተወስዱ ምዃኖም’ውን ተፈሊጡ’ሎ።
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ዘካየዳ ክልተ ትካላት ግብረ ሰናይ ካብ ባሕሪ ዝደሓኑ 356 ስደተኛታት ሒዘን ናብ ኢጣልያ ከይኣትው ምክልካሎም ሓቢሮም።
በምዕራብ አፍሪካ አገራት ተከስቶ ከ22 ሺህ በላይ ሰዎችን ያጠቃውና ወደ 9 ሺህ የሚደርሱትንም ለህልፈት የዳረገው የኢቦላ ቫይረስ፣ ባህሪውን እየለወጠ እንደሚገኝና ለውጡ ቫይረሱን ከሰው ወደ ሰው በቀላሉ መዛመት እንደሚያስችለው ለማወቅ ጥናት እየተካሄደ መሆኑን ቢቢሲ ዘገበ፡፡
የፈረንሳዩን ፓስተር ኢንስቲቲዩት ተመራማሪዎች ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ ቫይረሱ የቀድሞ ባህሪውን እየለወጠ እንደሚገኝ የተረጋገጠ ሲሆን ተመራማሪዎቹ የቫይረሱ የባህሪ ለውጥ የከፋ አደጋ የሚያስከትል መሆኑን ለማወቅ በጊኒ፣ በቫይረሱ በተጠቁ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች የደም ናሙና ላይ ምርምር እያደረጉ ይገኛሉ፡፡
የተመራማሪ ቡድኑ አባል የሆኑት ዶክተር አናቫይ ሳኩንታቢ እንዳሉት፤ የኢቦላ ቫይረስ በሚገርም ሁኔታ የተፈጥሮ ባህሪውን እየቀየረ እንደሚገኝ በጥናታቸው አረጋግጠዋል፡፡ ቫይረሶች በጊዜ ሂደት የተፈጥሮ ባህሪያቸውን መቀየራቸው የተለመደ ክስተት ነው ያሉት ዶክተሩ፣ ኢቦላም እንደ ኤች አይቪ ኤድስና ኢንፍሉዌንዛ ቫይረሶች ሁሉ በከፍተኛ ሁኔታ የባህሪ ለውጥ የማካሄድ ተፈጥሯዊ ባህሪ እንዳለው ተናግረዋል፡፡ ይህም ቫይረሱ ከሁኔታዎች ጋር የመላመድ አቅሙን ከፍ እንደሚያደርገውና የበለጠ ሊስፋፋ ይችላል የሚል ስጋት እንደፈጠረ አክለው ገልጸዋል፡፡
ቫይረሱ በርካታ ሰዎችን እያጠቃና የባህሪ ለውጡን እየቀጠለ ከሄደ፣ በትንፋሽ የመተላለፍ ዕድል ሊኖረው ይችላል የሚል ስጋት መኖሩን የተናገሩት ተመራማሪዎቹ፣ ይህም ሆኖ ግን ለጊዜው ቫይረሱ በትንፋሽ እየተላለፈ እንደሚገኝ የሚያረጋግጥ ምንም አይነት ተጨባጭ ማስረጃ አለመኖሩን ገልጸዋል፡፡
በተያያዘ ዜና የአለም ባንክ ፕሬዚደንት ጂም ያንግ ኪም፤ አለማችን በቀጣይ ሊከሰቱ ለሚችሉ ኢቦላን የመሳሰሉ ገዳይ በሽታዎች ይህ ነው የሚባል ዝግጅት አለማድረጓንና ይህም ከፍተኛ ጥፋት ሊያስከትል እንደሚችል አስታወቁ፡፡
መንግስታት፣ የእርዳታ ድርጅቶች፣ አለማቀፍ ተቋማትና ኩባንያዎች ወደፊት ሊከሰቱ የሚችሉ የገዳይ በሽታዎች ወረርሽኞችን ለመከላከልና ለመቆጣጠር እጅ ለእጅ ተያይዘው መስራት ይገባቸዋል ያሉት ፕሬዚዳንቱ፣ በምዕራብ አፍሪካ አገራት ከፍተኛ ጥፋት ካደረሰው የኢቦላ ወረርሽኝ በመማር አለም ከወዲሁ ዝግጅት ማድረግ ይጠበቅባታል ብለዋል፡፡
የአሦር ነገሥታት ዝርዝር የተባለው ሰነድ እንደሚለው፣ ለ10 ዓመታት ከአሹር-ዱጉልና ከ፮ ሌሎች ተወዳዳሪዎች ቀጥሎ ነገሠ። ከነዚህ ፮ አንዱ የቤሉባኒ አባት አዳሲ ነበር።
ከሺህ ዓመታት በኋላ የነገሠው አስራዶን ከቤሉ-ባኒና ከአዳሲ ዘር እንደ ተወለደ ብዙ ጊዜ ይጠቅስ ነበር። ቤልባኒ አገሩን ከአሞራውያን ቀንበር እንዳስወጣው፣ መጀመርያው ኗሪ አሦራዊ ንጉሥ ይለዋል። ሆኖም የባቢሎን ንጉሥ ሃሙራቢ ብዙ ጊዜ በዚሁ ዘመን በአገሩ እንደ ዘመተ ይመስላል።
የያንዳንዱ አሦራዊ ዓመት ስም ለዚያ ዓመት የተሾመው የሊሙ ስም ነበረ። ከዚህ በታች የዓመቱ ሊሙ እና የሊሙ አባት ስም እንደ ኡልትራ አጭር አቆጣጠር ይዘርዝራሉ።
ምኽትል ሓላፊ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ንጉዳይ ኣፍሪቃ ቲቦር ናዥ ናብ ኤርትራ: ኢትዮጵያ: ጅቡቲ: ኬንያን ጀርመንን ከምዝበጽሑ መርበብ ሓበሬታ ሚንስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ኣሜሪካ ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ካብ ሕዳር 27 ክሳብ ታሕሳስ 8 ዘካየድዎ ዑደት ምኽትል ሓላፊ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ንጉዳይ ኣፍሪቃ ቲቦር ናዥ ኣብ መንጎ ኣሜሪካን ኣፍሪቃ ናይ ንግዲን ሸቐጥን ዝምድና ንምሕያል: ነቲ ዕቑር ዓቕሚ ኣፍሪቃ ዝኾነ መንእሰይ ጽምዶ ንምክያድን ምስ መሻርኽቲ ብምዃን ንሰላምን ምርግጋእን ኣፍሪቃ ንምድንፋእ ከምኡ'ውን ነቲ ኣሜሪካ ንህዝቢ ኣፍሪቃ ዘለዋ ተአማንነት ንምርግጋጽ ኣብ ዝብሉ ጉዳያት ከምዘተኹሩ ተገሊጹ።
ቲቦር ናዥ ኣብ ኩለን ዝበጽሕወን ሃገራት ኣብ ክልቲኣዊ ዝምድና ሃገራት ዘተኾረ ርክብ ምስ ሰበ ስልጣን እዘን ሃገራት ከምዘካየዱን ኣብ ናይ አዲስ አበባ ዑደቶም ድማ ኣብ ናይ ኣሜሪካን ሕብረት ኣፍሪቃ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ዘተ ከምዝሳተፉ ኣብ ጅቡቲ ድማ ጸሓፊ ኢጋድ ተራኺቦም ከምዝዘራረቡ ተፈሊጡ'ሎ።
ESSU CENTERቀጣይ የሚደረገውን ሃገራዊ ምርጫ በተመለከተ ባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ የአቋም መግለጫ አወጣ: የአደራ መንግስት መመስረት ላይ ትኩረት ሰጥቷል።
ሀገራችን ኢትዮጵያ ወደተሻለ የዲሞክራሲ ስርዓት የምትሸጋገረውና መጪው ምርጫ ብሩህ ተስፋ የያዘ የሚሆነው፣ አሳታፍ፣ ሁሉንአቀፍ ሀገራዊ ጉባኤ በማድ ረግ ብቻ ነው። ጉባኤው በአንድ በኩል ሃገራችን ያንዣበባትን የኮሮና ወረርሽን እንደት ልታለፍ እንደምንችል ምክክር እንድያደርግ የሚያስችል ስሆን፣ በሌላ በኩል ቀጣዩ ምርጫ መቼ ይሁን? ለሚሉት አንገብጋቢ ጥያቄዎች ምላሽ የሚገኝበት መድረክ ነው ይህን ዓይነቱን ጉባኤ ፍሬያማ ለማድረግ በሃገርቱ የሚንቀሳቀሱ ዋና ዋና የፖለተካና የስቭክ ባለድርሻዎሽች እንድሳተፉበት ማድረግ የግድ ይላል።
ይሁን እንጂ፣ ገፅው ፖርቲ እንዲህ ዓይነት ሃገራዊ ጉባኤ ዕንድደረግ ሁኔታውን ከማመቻቸት ይልቅ ፣ በሃገራችን ውስጥ ተጽዕኖ ያላቸውን የፖለቲካ ድርጅቶች ብሎም ግለሰቦችን በማግለል የተወሰኑትን ብቻ መርጦ ድብሰባ አድርጓል
በዚህ ሂደት ባልደራስ ለእውነተኛ ዲሞክራሲ ፓርን ጨምሮ ፣ ሌሎች ለገዢው ፖርቲ ብርቱ ተፎካካር የሆኑ የፖለቲካ ድርጅት እንዳይሳተፉ አድርጎ፣ ቅንነትና ታማኝነት የጎደለው፣ ጠቃሚ ሃሳቦችበተሟላ መልኩ ያልተንሸራሸረበት፣ ለሃቀኛ ሽግግር ያልቆረጠ ስብሰባ እንዱሆን አድርጎታል።_____
የሲዝን 8 መክፈቻ ፕሮግራም ስለ አፕልና የኤፍ ቢ አይ ፍጥጫ፣ ስለ አዲሱ የጋላክሲ ስልክ፣ ስለ ጉግል ትራንስሌት አማርኛን ማካተት፣ ስለፌስ ቡክ የሴኪዩሪቲ ስህተት፣ ስለ ኒው ዮርክ ከተማ የህዝብ ስልክ ቦታዎችን ወደ ነጻ የዋይ ፋይ ኢንተርኔት ስፍራነት መቀየር መጀምርና፣ ጄት ፓክ ስለተሰኘው አስደናቂ የበረራ ማሽን እነሆ Season 8 opening show on EBS! In this episode, I wi
አንድነት ዛሬ ረፋዱ ላይ ባወጣው የፅሁፍ መግለጫ እንዳስታወቀው ከአንድ ወር በፊት በብርሃንና ሠላም ማተሚያ ድርጅት “አላትምም” ባይነት የተቋረጠው የፓርቲው ልሣን የ“ፍኖተ-ነፃነት” ጉዳይ አንድምታው ሰፊ ነው፡፡
ዴሞክራሲያዊ መብቶችን ለማፈን መንግሥት ይወስዳቸዋል ከሚላቸው እርምጃዎችም አንዱ እንደሆነ መግለጫው ያስረዳል፡፡ እንዲያውም የአንድነት ብሔራዊ ምክር ቤት ያወጣው ይህ መግለጫ በርዕሱ ላይ በጉልህ ዴሞክራሲያዊ መብቶችን በማፈን ለሚከሰተው አደጋ ኃላፊነቱን የሚወስደው ኢሕአዴግ የሚመራው ነው ይላል፡፡
"ጥፍር ሲነቅል ሕዝብን ያላማከረ፤ ጥፍር መንቀል ሕጋዊ አይደለም ስንለው ብሔሩ ውስጥ ለመደበቅ ይሞክራል" ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ - BBC News አማርኛ
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ ከተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች ጋር ዛሬ በጽህፈት ቤታቸው እየተካሄደ ስላለው ለውጥና በሚቀጥለው ዓመት ስለሚደረገው ምርጫ ውይይት አድርገዋል።
የጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት ባለፈው ሳምንት ባደረገው ጥሪ መሰረት በተካሄደው ውይይት በቀጣይ ፓርቲዎች ሊያደርገቸው በሚገቡ ቁልፍ ጉዳዮች ላይ ውይይት ተደርጓል።
የውይይቱ ዋነኛ ትኩረት ቀጠይ ምርጫና እየተካሄደ ያለው ለውጥ ይሁን እንጂ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በንግግራቸው መንግሥት እያካሄደ ያለውን ሕግና ሥርዓትን የማስከበር ተግባር አጠናክሮ እንደሚቀጥል አመልክተዋል።
እየተከናወነ ያለው ተግባር የሰብዓዊ መብት ጥሰት የፈፀሙና በተደራጀ ሌብነት ላይ የተሰማሩትን ብቻ ለሕግ ማቅረብ ነው። በዚህም ውስጥ ተሳታፊ የሆኑ ሁሉም ተጠያቂ ስለሚደረጉ ከብሔር ጋር ማያያዘ ተገቢ እንዳልሆነ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ገልፀው፤ ጥፋት ሲሰሩ ህዝብን ሳያማክሩ ጥፋተኛ ነህ ሲባሉ ከብሔር ጋር ማያያዝ አደገኛ መሆኑን አስረድተዋል።
"ጥፍር ሲነቅል ሕዝብን ያላማከረ፤ ጥፍር መንቀል ሕጋዊ አይደለም ስንለው ብሔሩ ውስጥ ለመደበቅ ይሞክራል" በማለት ድረጊቶቹ በግለሰቦች የተፈፀሙ መሆናቸውን ገልፀዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ ባቀረቡት ሃሳብ መሰረት ከፓርቲዎች ጋር የሚካሄደው ውይይት በሦስት ደረጃዎች ተከፍሎ የሚካሄድ ነው። በዚህም የመጀመሪያው ደረጃ ውይይቱን ማስጀመሪያ ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ በምርጫ ጉዳይ ላይ ትኩረቱን ያደርጋል። ሦስተኛው ደግሞ ከምርጫው በኋላ በሚኖሩ ተግባራት ላይ ትኩረት እንሚያደርግ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ተናግረዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ እንዳሉት ቀጣዩ ምርጫ ነፃ፣ ፍትሃዊ እና ዴሞክራሲያዊ ለማድረግ እንደሚሰራና ለዚህም በምርጫ ህግ፣ በምርጫ ቦርድ ስያሜ እና የምርጫ ቦርድ አቅም ዙሪያ አስፈላጊው ሥራ ይከናወናል ብለዋል።
የምርጫ አዋጅ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ አዋጅ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሥነ ምግባር አዋጅ በጠቅላይ አቃቤ ህግ በኩል (በባለሞያዎች ተጠንቶ) ማሻሻያዎች እንደተረቀቀ ነገር ግን ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሊወያዩባቸው ስለሚገባ ለዚያ ሲባል ለፓርላማ እንዳልቀረቡ ተናግረዋል።
የመገናኛ ብዙሃን ህጋዊ ሆነው እንዲሰሩ አመቺ የህግ ማዕቀፍ እንደሚዘጋጅ ጠቁመው በቀጣይ ምርጫ የማህበራዊ ድረ ገፆች በቀታዩ ምርጫ ላይ ፈተና ሊሆኑ እንደሚችሉ ጠቁመው ይህንንም ለመከላከል ከፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር በጋራ እንደሚሰራ አመልክተዋል።
ሌላኛው የገለፁት ነገር ሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች ኦፊሴላዊ የማህበራዊ ሚዲያ ገፆች እንደሚያስፈልጓቸው ነው። ይህም በስማቸው የሚለቀቁና የሚያጋጩ መልዕክቶችን ለመቆጣጠር እንደሚያስችል አስረድተዋል።
ሕገ መንግሥትን ስለማሻሻልና በተቋማት ግንባታ ዙሪያ የሚከናወኑ ተግባራት እንደሚኖሩ የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ የሕገ መንግስት ማሻሻያ ለማድረግ መወያየት እንደሚያስፈልግና አከራካሪ በሆኑ ጉዳዮች ላይ ከምርጫ በኋላ ህዝቡ ውሳኔ እንዲሰጥ እንደሚደረግ ገልፀዋል።
ስለየምርጫ ጊዜ መራዘም በተመለከተ በተነሳ ሃሳብ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ እንደተናገሩት፤ የምርጫው ጊዜ እንዲራዘም በይፋ የቀረበ ሃሳብ እንደሌለ ጠቅሰው፤ ነገር ግን ሀሳቡን ማንሳትና በመወያየት ውሳኔ ላይ መድረስ እንደሚቻል ተናግረዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ በተጨማሪም ፓርቲዎች በቁጥር በርካታ ሆነው ከመቅረብ ይልቅ ተቀራርቦ በመስራት መዋሃድ ባይቻል እንኳን ግንባር በመፍጠር ተጠናክረው እንዲቀርቡ መክረው፤ መንግሥትም አስፈላጊውን ድጋፍ ለማድረግ ዝግጁ መሆኑን አመልክተዋል።
እንደምን አላችሁ፣ አሰላሙ አሌይኩም፣ አካም ጂርቱ፣ እንደምን አረፈዳችሁ (good afternoon everyone)። የኢትዮጵያ ብሔራዊ አንድነት ጉባዔበዚህ ስብሰባ ላይ እንድናገር ስለ ጋበዘኝ ልባዊ ምስጋናዬን ላቀርብ እወዳለሁ።
ከእናንተ ኢትዮጵያውያን ወገኖቼ ጋር በመሆን ስለምትወዷት አገራችን የወደፊት ሁኔታ ለመወያየት መብቃት ታላቅ ዕድል ነው። በአሁኑ ወቅት አገራችን በከባድ ቀውስ ውስጥ እንደምትገኝ ሁላችንም የምናውቀው ሃቅ ነው፤ ይህም ቀውስ በአንድ ጊዜ የተከሰተ ሳይሆን ለዓመታት ሲጠራቀምና ሲከማች የቆየ ነው። የአገራችን የወደፊት ሁኔታ ሁላችንንም የሚያሳስበን በመሆኑ እናንተም ይህንኑ ሃሳብ እንዳቀርብ በጠየቃችሁኝ መሠረት እኛ ኢትዮጵያውያን በኅብረት በመሥራት ለአገራችን የተሻለ የወደፊት ተስፋ ማምጣት እንዴት እንደምንችል ሃሳቤን ከዚህ እንደሚከተለው አቀርባለሁ።
በቅድሚያ ጥያቄዎችን እንዳቀርብ ይፈቀድልኝ፤ ባለፉት ዓመታት ካገኘነው ውጤት በተሻለ ለወደፊቷ ኢትዮጵያ በአሁኑ ጊዜ የምናበረክተው አስተዋጽዖ ምንድነው? ባለፉት ዓመታት በተደጋጋሚ ስናካሂደው የነበረው ትግል ነጻነትና እኩልነት የሰፈነባትን ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን እንድንመሠርት ያላስቻለን ለምንድነው? ካለፉት የትግል ልምዶቻችን እንደገና እንድንቃኘው የሚያስፈልጉን የትኞቹን ነው? በለመድነውና በባህል በተቆራኘን ራሳችን ለሽንፈት በሚዳርግ መንገድ አሁንም መቀጠል ይገባናል? ወይስ የእኛ የረጅም ጊዜ ዕቅድ ውስጥ የተካተተ ባይሆንም ከሌሎች ቡድኖች በሚደርሱብን ምክንያት አጸፋ መመለሳችንን እንቀጥል? መፍትሄ ፍለጋ አውቀንም ይሁን ሳናውቅ ከመንገድ ወጥተናል? ከወጣንስ እንዴት መመለስ እንችላለን? ካልወጣን ያለምነውን ከግብ ማድረስ ለምን ተሳነን? ለችግራችን መፍትሄ እንዳናገኝ የሳትነው የት ላይ ነው?
በቅድሚያ ማወቅ የሚገባን ከዱሮ ዓመሎችንና ልምምዶችን መላቀቅ ቀላል እንደሆነ አቃልለን መመልከት የለብንም። ስለሆነም ኢትዮጵያ የእኛ ብቻ ሳይሆን ለሁሉም ዜጎች መብቶችና እሴቶች ክብርና እውቅና የምትሰጥ አገር እንድትሆን ካስፈለገ በመጀመሪያ ወደ ራሳችን መመልከት ይገባናል። አሁንም እየተከተልን ካለውና ካለፈው ታሪካችን ውስጥ መልካምና መጥፎ የምንላቸው የትኞቹ ናቸው? መልካም የምንላቸውን ለወደፊቱ እየጠበቅን በክፉ የተጠናወቱንን መጥፎ ባህሎችና አስተሳሰቦች እንዴት ነው የምናስወግደው? እነዚህ እያንዳንዳችን ራሳችንን ልንጠይቅ የሚገቡ ጥያቄዎች ናቸው።
ዛሬና በቀጣይ ባሉት ሳምንታት፣ ወራትና ዓመታት የምናደርጋቸው ውሳኔዎች የአገራችንን የወደፊት ዕጣ ይወስናሉ። ነገር ግን አንዳንዶቻችን የምንታገለው ከመደናገጥ፣ ተስፋ ከመቁረጥ ወይም በሁኔታዎች ግፊት በመነሳሳት ነው። የዚያኑ ያህል ደግሞ በዚህ ባለንበት አገር ያለው የኑሮ ሁኔታ ወጥሮ ሲይዘን ከትግል ሃሳባችን እንደናቀፋለን፤ ሆኖም እናንተ ስለ ወደፊቱ የአገራችንና የልጆቻን ሁኔታ ያሳሰባችሁ በመሆናችሁ እዚህ ተገኝታችኋል፤ ግድ ባይላችሁማ ኖሮ እዚህ ባልተገኛችሁ ነበር።
ስለዚህ የወቅቱ አንገብጋቢና ቀዳሚ ጉዳይ የሚያለያዩን ነገሮች እንዳሉ ሆነው ሁላችንንም ለሚመለከተው ችግራችን መፍትሄ ለማምጣትና ነጻ፣ እኩልነት የሰፈነባት፣ ዴሞክራሲዊት ኢትዮጵያን ለመመሥረት የምንችለው እንዴት ነው? የሚለው ነው። ይህንን ማድረግ ስንችል ብቻ ነው ለሁላችንም የሚበጅ የወደፊት ማኅበራዊ መዋቅር መገንባት የምንችለው። ሆኖም አንዳንዶች ይህ አስተሳሰብ እንደ ኢትዮጵያ ባሉ የተከፋፈሉ አገራት የወደፊቱን በማለም ተግባራዊ ማድረግ ይቻል ይሆን እያሉ በአግራሞት ይጠይቃሉ?
በአንድ አነስተኛ ምሳሌ ልጀምር – ከራሳችን ማለትም ከእኔ እና እናንተ ልጀምር! በኢትዮጵያ ውስጥ ሁላችንም በበርካታ መንገዶች ልዩ መሆናችን ይጎላል። ነገር ግን ዛሬ እዚህ ስብሰባ ላይ ከእናንተ ኢትዮጵውያን ወገኖቼ ጋር ለመነጋገር ስመጣ በውስጤ ታላቅ ቅርበት፣ ወዳጅነትና አብሮነት እየተሰማኝ መሆኑን ላረጋግጥላችሁ እወዳለሁ። ግን ቆም ብለን ካሰብነው ይህ እንዴት ሊሆን ቻለ? እንደኔ ዓይነት የቆዳው ቀለም የጠቆረ፣ በእምነቱ ክርስቲያን የሆነ፣ በሞቃታማዋ ጋምቤላ በወንዞች መካከል የተወለደ፣ ከትንሽ መንደር የመጣ፣ አኙዋክ ከተባለ ከኢትዮጵያ ሕዝብ ብዛት 0.01 በመቶ የሆነ፣ የተረሳ፣ ከእናንተ የቆዳ ቀለማችሁ ፈገግ ካለ፣ ከደጋና በረሃማው የኢትዮጵያ ክልል – ከኦሮሚያ፣ ከአማራ፣ ከአፋር፣ ከሶማሊ፣ ከትግራይና ከሌሎች ሥፍራዎች ከመጣችሁ ወገኖቼ ጋር እንዴት ለመገናኘት ቻልኩ?
የሁላችንም ባህል እና አኗኗር የተለያየ ቢሆንም ዛሬ ግን በዚህ ቦታ ለእያንዳንዳችን የሚጠቅምና ለሁሉም ኢትዮጵያዊ የሚበጅ አንድ ዓላማ ተሰባስበናል። ማናችንም ብንሆን ግን ይህንን መሰሉ ትግል ስንጀምር በዚህ መልኩ አልነበረም፤ በጊዜ ብዛት ግን ሁላችንም እየተማርን አሁን ካለንበት ደረጃ ላይ ደርሰናል፤ ልክ ነኝ አይደል?
የኔን ብነግራችሁ፤ የኔ ህይወት ፍጹም የተቀየረው ታህሳስ 3፤ 1996ዓም (December 13, 2003) በአኙዋክ ሕዝብ ላይ በደረሰው ጭፍጨፋ ምክንያት ነበር። ለሶስት ቀናት በተካሄደው ግድያ 424 የአኙዋክ መሪዎች በግፍ ተገደሉ። ግድያውን የፈጸሙት ህወሃት/ኢህአዴግ ያሰማራቸው ወታደሮች ከታጠቁ የደጋው ክፍል ሚሊሻዎች ጋር በመተባበር ነበር። የጭፍጨፋው ዋና ተልዕኮም የራሱን ዕድል በራሱ ለመወሰን ለፈለገው “የአኙዋክ ሕዝብ ትምህርት ለመስጠት” እንደሆነ በወቅቱ ተነግሯል።
ሕገመንግሥት በተባለው ሰነድ ላይ ይህ መብት በግልጽ የሰፈረ ቢሆንም አኙዋክና ሌሎች የላይኛው ናይል ሸለቆ ወገኖች መሬት ከነዋሪዎቹ ጋር ምክክር ሳይደረግ ለምን ሃብታቸውና መሬታቸው ይወሰዳል ብሎ መጠየቅ ዋጋ ያስከፍላል። በዚያን ወቅት ዋንኛው ምክንያት ነዳጅ ነበር፤ ሲቀጥል ደግሞ ለም ምድር፣ የውሃ ሃብትና ማዕድናትን መዝረፍ ሆነ። ይህ መሰሉ ድርጊት በመፈጸሙ ለልማት መንገድ ለመጥረግ በሚል 16ሺህ አኙዋኮች የመኖር ኅልውናቸው ስለተጠረገ በጎረቤት ኬኒያ፣ ደቡብ ሱዳን እና ዑጋንዳ ተሰድደዋል።
ከ1996ዓም በፊትም በአገራችን ላይ ኢፍትሃዊነትና የሰብዓዊ መብቶች ረገጣ ይካሄድ ነበር፤ ሆኖም እውነቱን ለመናገር በዚህ ዓይነቱ ትግል ሳይሆን ጋምቤላን ለማልማት በሚል ደፋ ቀና ስል ነበር። ነገር ግን የአኙዋክ ሕዝብ በአስከፊው የህይወት መስመር ውስጥ በገባበት ጊዜ በጣም ጥቂት የሆኑ ለመርዳት እጃቸውን የዘረጉ መሆናቸውን በወቅቱ መመልከት የሚያም ክስተት ነበር። ይህ የሆነው ከምክንያቶቹ እንደ ዓቢይ ምሳሌነት ሊጠቀስ የሚገባው እኛ ከሌሎቹ ኢትዮጵውያን የተለየን በመሆናችን ነበር። እውነቱን ለመናገር እኛ ከጋምቤላ የመጣን ወይም የደቡብ ኦሞ ሸለቆ ተወላጆች የሆኑ “እንደ እውነተኛ ኢትዮጵያዊ” የምንታይ ባለመሆናችን ነው።
ትግሉ በብዙ መልኩ እየተካሄደ ከቆየ በኋላ አካሄዳችንን መመርመር አለብን በሚል አንድ ጥያቄ ለራሴ ማቅረብ ጀመርኩ፡- ይኸውም “የአኙዋክ ሕዝብ ለራሱ ብቻ ፍትህና ነጻነትን መጎናጸፍ ይችላል? የሚል ነበር። በሌላ አነጋገር እንደ ኦሮሞ ባሉ በሌሎች ላይ የሚደርሰውን በምንመለከትበት ጊዜ የሚሰማን ነው።
በ1997ዓም በተደረገው ምርጫ እና ከዚያ ጋር ተያይዞ በተካሄደው ማጭበርበር 197 ዜጎች በአዲስ አበባ ሲገደሉ ክስተቱ ሁላችንንም ሊያስተባብረን የሚችል ዕድል ነበር፤ ሆኖም ሳንጠቀምበት ቀረን። በዚያን ወቅት ግን እኔ ጭንቅላት ውስጥ ይደውል የነበረው በዘር ላይ፤ ያውም ደግሞ በአናሳ የዘር ድርጅት፤ የተመረኮዘ ድርጅት አቋቁሞ ፍትህን ማምጣት የሚቻለው እንዴት ነው? የሚለው ጥያቄ ነበር። በወቅቱ የቅንጅት ፓርቲ የተነሳበት ዓላማ በብዙዎች ዘንድ ታላቅ ተስፋ ተሰጥቶት የነበረ ቢሆንም ሁኔታው ከከሸፈ ከሁለት ዓመታት በኋላ የህወሃት/ኢህዴግ ሠራዊት ከጋምቤላ ወደ ሶማሌ ክልል ሲንቀሳቀስ ድምጻቸውን ያሰሙ አልነበሩም። የህወሃት ገፈት ቀማሽ የሆንነው እኛ አኙዋኮች ግን ሠራዊቱ ለምን ክልላችን ጥሎ እንደሄደ መገመት አላቃተንም ነበር። በዚህም በአንዳንድ ዓለምአቀፍ መያዶች ዘንድ “ያልተነገረው ዳርፉር” ተብሎ የሚጠቀሰውን የኦጋዴንን ዕልቂት አስከተለ።
በወቅቱ በአኙዋክ የፍትሕ ምክርቤት የነበርን ከኦጋዴን ወገኖቻችን ጋር ብዙም ግንኙነት ባይኖረንም ስለ ሶማሊ ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችን ዕልቂት፣ የሰብዓዊ መብቶች ረገጣ፣ የመንደሮች መፍረስ፣ የመሰረታዊ ልማቶች መፍረስ እና ስደት ድምጻችንን ማሰማት እንዳለብን ግድ አለን። በዚህም ምክንያት ያኔ ነበር ከእነርሱ ጋር ግንኙነት የጀመርነው። አንድ እንድንሆን የሚያመጣን ነገር ኢትዮጵያውያን አንድ ሆነው ለነጻነት፣ ለፍትሕና ለአገራችን ሕዝብ ብልጽግና ለመሥራት እንደሚችሉ ተስፋ የሚሰጠን ነው። ይህ ሆኖ ሳለ እኛ ኢትዮጵያውያን ትርጉም ሊሰጥና ገቢራዊ ለውጥ ሊመጣ በሚችል መልኩ መተባበር ያልቻልነው ለምን ይሆን? ለምን በተደጋጋሚ ባደረግናቸው ትግሎች ከሸፍን?
እኔ እንደማምነው ከሆነ የዚህ መልስ እኛ ኢትዮጵያውያን ተቀብለን በተግባር ላይ ያዋልናቸው ነገርግን ተዓማኒነት የሌላቸው፣ የማይጠቅሙ፣ የማይሰሩና እውነተኛ ያልሆኑ አመለካከቶቻችን ናቸው። እነዚህ አስተሳሰቦች በዚህ ዘመን የማይሰሩ ብቻ ሳይሆኑ ለጋራ ስኬታችን እንቅፋት በመሆን ክሽፈትን ያስከተሉብን ናቸው ብዬ አምናለሁ። እነዚህ እንደገና መመርመር፣ መታየትና መጠናት የሚያስፈልጋቸው ሲሆኑ ስህተት የሆኑትንና የማይጠቅሙትን ሁሉ ልናሸንፋቸው ወይም ልናስወግዳቸው የሚገቡ ናቸው።
ለጋራ ጥቅማችንና ስኬታችን ዕንቅፋት የሆኑብን ምክንያቶች የመጡት ከየት ነው? ብለን መጠየቅ መጀመሪያው ሲሆን እንዴት ከእነዚህ ዕንቅፋቶች አልፈን በከፍታዎች ላይ በመብረር የችግራችን ዋንኛ ምክንያቶች እንዳይሆኑ ማድረግ እንችላለን የሚለው በተጓዳኝ ሊጠየቅ ይገባዋል። በቅድሚያ ሊጠቀስ የሚገባው ዕንቅፋት ክሽፈት የተሞላበት አካሄዳችን ነው። በዘር፣ በሃይማኖት፣ በፖለቲካ አመለካከት ላይ የተመረኮዘ የተናጠል ወቅታዊ ትግል የመጀመሪያ ዕንቅፋት ነው ብዬ መጥቀስ እፈልጋለሁ።
የተናጠል ወቅታዊ ትግሎች፡- ይህ ማለት በአንድ ወቅት የሚነሳና የሚከስም በዘር፣ በሃይማኖት፣ በፖለቲካዊ አመለካከት ወይም ከአንድ ቡድን የተገነጠለ አንጃ ሃሳብ ላይ ትኩረት ያደረገ በነጠላ ሃሳብ ላይ የተመሠረተ ትግል ነው።
በአሁኑ ጊዜ የኢትዮጵያውያን ትልቁ ችግር፤ ነጻነት፣ ፍትህና ለህዝባችን ሙሉ ዴሞክራሲ እንዳያገኝ ዕንቅፋት ሆኖ ከፊታችን የተጋረጠው ነገር ሁሉን አሳታፊ ዘላቂ ትግል ከማድረግ ይልቅ የተናጠል ወቅታዊ ትግል ማድረግ ነው። ይህ በነጠላ እየተነሳን የምናደርገው ትግል በጣም የምንወደውና የተዋሃደን የትግል ስትራቴጂ ቢሆንም በታሪካችን በተደጋጋሚ የተረዳነው ግን ይህ አቀራረብና አካሄድ ፈጽሞ እንደማይሰራ ነው።
የተናጠል ወቅታዊ ትግል በምናካሂድበት ጊዜ ዋንኛ ዓላማችን “የወቅቱን ፍላጎታችን” ማሳካት ነው። ይህንን እንድናደርግ የሚነሳሳን ደግሞ በወቅቱ የተከሰተ ግድያ፣ የሰብዓዊ መብቶች ረገጣ፣ ኢፍትሃዊነት፣ መሬት ነጠቃ፣ ወይም ተመሳሳይ በህወሃት/ኢህአዴግ አገዛዝ ወይም በፊት በነበሩት አገዛዞች ባደረሱት ጭቆና የሚጭረው ቅሬታ፣ ብስጭትና ንዴት ነው። ለእነዚህ ዓይነቶች ኢፍትሃዊ ተግባራት ምላሽ ስንሰጥ ሥራችንን የምናከናውነው ሌሎችን ሳንጋብዝ ወይም ሌሎች ከእኛ ጋር ሳይተባበሩ በተናጠል ነው። በመሆኑም የራሳችንን ሰልፎች፣ የራሳችንን የተቃውሞ ጥሪዎች፣ የራሳችንን ውይይቶች፣ የራሳችንን አቤቱታዎች (ፔቲሽን)፣ … በማቅረብ የራሳችንን ውሳኔዎች አሳልፈን ባላጋራችንን ለመታገል እንነሳና በራሳችን ችግር ላይ ራሳችን ጠላት ሆነን ክሽፈታችንን እንጋብዛለን።
ከዚህ በፊት የተካሄዱና በዚህ ምድብ ውስጥ የሚገቡ፤ ህወሃት/ኢህአዴግ ከአነሳሱ ጀምሮ እየነጠለ ጥቃት ሲያደረገባቸው በመቆየቱ የተነሳ የራሳቸውን የተናጠል ትግል ያደረጉ እጅግ በርካታዎችን መጥቀስ ይችላል። እነዚህ በተናጠል ከተካሄዱ ወቅታዊ ትግሎች መካከል የኦሮሞ፣ የአማራ፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ፣ የሲዳማ፣ የአኙዋክ፣ የቤኒሻንጉል ጉሙዝ፣ የአፋር፣ የሶማሊ፣ የሙስሊም፣ የክርስቲያን፣ አሁን ደግሞ የኦሮሞ ተቃውሞ፣ የአማራ ተጋድሎ፣ እያለ መዘርዝሩ ይቀጥላል። እኛ ስንጠቃ ሌሎች ከእኛ ጋር አለማበራቸውንና ድጋፍ አለማሳየታቸውን ስንመለከት እንናደዳለን፣ ተስፋ እንቆርጣለን።በመሆኑም እኛም ሆንን ሌሎች ለብቻችን ተጉዘን ስኬትን ማግኘት እጅግ አስቸጋሪ ወይም የማይቻል መሆኑ እንረዳለን። በሌላ በኩል ይህ ስሜት ሌሎች ከእኛ ጋር ለመተባበር አለመፈለጋቸው ንዴት፣ መራርነትና ጥርጣሬ ውስጥ ይከትተንና ሌሎች ስለ እኛ ግድ የላቸውም ወደሚል ድምዳሜ ላይ እንድንደርስ በማድረግ የበለጠ መራርነት፣ ቂም፣ ቅሬታ፣ ቅያሜ፣ ጥርጣሬ፣ ራስን ማግለል፣ ባይተዋርነት፣ ከዚያም አልፎ “አይፈልጉንም፤ አንፈልጋቸውም” ወደሚል ጥልቅና መራር ስሜት ውስጥ ያስገባናል።
እዚህ ላይ አንድ ማንሳት የምፈልገው ነጥብ አለ። ምናልባት ብዙዎቻችሁ እንደሰማችሁት ከጥቂት ሳምንታት በፊት የመኪና አደጋ ደርሶብኝ ነበር። አንድ የተማርኩት ትምህርት በቅጽበት የምትሰናበተውን ህይወታችንን በሚገባ ልንጠቀምበት እንደሚገባ ሲሆን እንኳን ነገ፣ በደቂቃዎች ምን እንደምንሆን ማስተማመኛ በሌለበት ሁኔታ ሰዎች ስለበቀልና ሌላውን ስለማጥፋት ስልት እየነደፉ ለመኖር መምረጣቸው ሳስብ በጣም አሳዘነኝ። በአደጋው ወቅት ሞትን ለቅጽበት አየሁት። እንዳልወሰደኝ ስረዳ ሰዎች በቅጽበት ታሪክ እንደሚሆኑ በመረዳት በህይወት ዘመናቸው ደግ ለመስራት ለራሳቸው አለመማላቸው አሰብኩ። መለስ ዜናዊ ሲነገረው ቢሰማና ለአንድ ቀን ቀና ሰው ስለመሆን ቢያስብ፣ ብለን ብንመኝ ቢያንስ በቅርቡ ያለቁትን በሺህ የሚቆጠሩ ወገኖቻችንን ነፍስ ማትረፍ፣ እየሰፋ የመጣውን የጎሳ በሽታ መቀነስ በቻልን ነበር። ግን ያሳዝናል በተቃራኒው ነው የሆነው። ያለመውንና ያሰበውን ሳያይ ህይወቱ በጥላቻና በዘረኝነት እንደመረረች ሄደ። እኔ ዳግም የመኖር ዕድል እንደተሰጠኝ ነው የማምነው። እናም ትልቅ ትምህርት ወሰጄበታለሁ። ቅጽበት ለሆነች ህይወታችን ጥላቻና መራርነት፤ ቂምና በቀል የበላ ሆነው እንዲቆጣጠሩን በፍጹም መፍቀድ የለብንም፡፡
ጎጠኝነት – አንድን ጎሣ ወይም ጎጥ ከፍ በማድረግ “አንዱ ጎሣ/ጎጥ ሁሉንም ነገር ለራሱ ማድረግ አለበት” ወይም “የመብላት ተራው የእኛ ነው” በሚል ከፋፋይነት ላይ የተመሠረተ ነው። ይህ ላለፉት አርባ ዓመታት ስናየው የኖርነው ሃቅ ሲሆን ለራሴ ጎጥ፣ መንደር፣ እና/ወይም ቤተሰብ እኔ ካልቆምኩለት ማን ይቆምለታል? የሚል አስተሳሰብና ራስንና “የራሴ” ብለን የምንጠራቸውን ለማዳን የተመሠረተ አሠራር በዚህ ውስጥ ይካተታል።
አጸፋ/ብድር መመለስ፡- አንዱ ጎጥ ወይም ጎሣ በሌላው ላይ ብድሩን መመለስ፤ የራሴ ለሚባሉ ወገኖች፣ ለቅርብ ወዳጆች፣ ለታማኞች፣ በማድላት ጥቅማጥቅሞችን በወገንተኝነት በመነሳሳት መፈጸም የጎጠኝነት አመለካከት ነው።
ዘውዳዊ – በዘውዳዊ አገዛዝ ሥር የነበረው የኢትዮጵያ ታሪክ በዘር፣ በቤተሰብ ትስስር፣ በደም፣ “በእገሌ ልጅነት”፣ ወይም ለመሣፍንትና ለመኳንንት ታማኝ በመሆን የተመሠረተ ነበር። ይህ ስሜት አሁን ከሞላ ጎደል መልኩን እየቀያየረ ሲንጸባረቅ ይስተዋላል።
ፊውዳላዊነት – አንድን ቡድን ወይም ጎሣ ወይም ወገን ከሌላው የተለየ፣ የተሻለ፣ የተመረጠ፣ የበቃ፣ ወይም “ስዩመ” ስለሆነ የመግዛት/የመምራት መብት አለው፤ “ወርቃማ ዘር” ስለሆነ ትርፉንም ለራሱ የማድረግ ሥልጣን ተሰጥቶታል፤ ሌሎች ዕድለቢሶች በሥሩ የመሆን ግዴታ አለባቸው የሚል ነው። ይህ ዓይነት አስተሳሰብ የለም ብሎ የሚከራከር ሊኖር ቢችልም እውነታው ግን የፖለቲካ ሥልጣን ወይም ከሕዝብ የሚነጭ ሥልጣን ምንነትን ባልተለማመደችው አገራችን አሁንም እየታየ ያለ አስተሳሰብ ነው።
ማርክሲስት-ሌኒንስት ኮሙኒዝም – የሚቃወሙትን ሁሉ የመርገጥ ባህርይ ያለው ሲሆን ከፊውዳላዊነት በተለየ መልኩ ማርክሲስታዊ አስተሳሰብ “ሰፊውን ሕዝብ” እየጠቀምኩ ነው ቢልም በተግባር ግን “በጭቁኑ ሕዝብ” ስም የራሱን ሥልጣን ማመቻቸት ነው። ይህ በተለምዶ “የግራው አመለካከት” እየተባለ የሚጠራው በ1960ዎቹ የአገራችንን ወጣቶች የተጣባ ርዕዮት ነው። በዚህ አመለካከት ውስጥ ለአንዱ መኖር የሌላው መጥፋት የግድ ነው የሚል ጽንፈኛ አመለካከት እንደ ሃይማኖት የሚወሰድ ነው። ደርግ “በጠላቶቻችን መቃብር ላይ …” ይል እንደነበረው አሁንም ይህ አባባል በግልጽ ሲነገር ባይሰማም በድርጊት “ለእኔ መኖር ያንተ መጥፋት የግድ ነው” የሚለው የከረረ የግራ አስተሳሰብ በሁሉም መስክ ሲንጸባረቅ ይታል።
ሥልጣን የማግኛው መንገድ ይኼው ነው – ከሌሎች በመንጠቅ ሥልጣንን የራስ የማድረግ አካሄድ ነው። በታሪክ እንደታየው ሥልጣን ለማግኘት በተናጠል በሚደረግ ትግል አንዱን የዘር/የጎሣ ቡድን በሌሎች ላይ እንዲነግሥ በማድረግ ሌሎችን የበዪ ተመልካች ማድረግ ነው። የህወሃት/ኢህአዴግ የሥልጣን አወጣጥ ይህንን ስልት ከሌሎቹ ስልቶች ጋር ያጣመረ ሲሆን በወቅቱ የሚካሄዱት የተናጠል ትግሎችም ወደዚሁ የሚመሩ ናቸው።
ከእናንተ ይልቅ እኛ ጭቆናን ታግለን ለድል የበቃን ስለሆነ ሥልጣን የመያዝና በሥልጣን የመቆየት እንዲሁም ምርኮን በመበዝበዝ ተጠቃሚ የመሆን ተራው የእኛ ነው፤ ይገባናል የሚል አመለካከትና አሠራር። ህወሃት የዚህ ሁነኛ ተጠቃሽ ነው። ደርግን ለመጣል ምንም እንኳን ሌሎችም አብረዋቸው የተዋጉ ቢሆንም በራሳቸው ብቃትና በብረት ሥልጣን ላይ እንደመጡ አሁንም በብረት ኃይል ሥልጣን ላይ የመቀጠል ጥማት በግልጽ ይታባቸዋል። ሥልጣን ከፈለግህ እንደ እኛ ተዋግተህ የራስህ ማድረግ ነው የሚል አስተሳሰብ በዚህ ውስጥ የሚካተት ነው።
በዘር ላይ በመመርኮዝ ሥልጣንን የመያዝ አባዜ፣ ክህደት፣ ክፍፍል፣ ጥቃት፣ ጉዳት፣ ቁስል፣ ክሽፈት፣ የቆዩ ቅሬታዎች ኢትዮጵያውያንን ሲከፋፍላቸው የኖረ ከመሆን አልፎ ተገቢው ቅጣት ካልተበየነ ወይም ሃብትና የዕድሉ ተጠቃሚነት ወደ እኛ ካልዞረ እነዚህ ቁርሾዎች ዕልባት ሊያገኙ አይችሉም የሚል አስተሳሰብ፤
አንድን መሪ፣ ወይም አንድን ጎሣ፣ ዘር ወይም ቡድን ለመጥቀም የሚደረገው አሠራር አብሮ የመሥራትንና የመተባበርን ጥረቶች ሲያመክን መቆየቱ፤ ከህወሃት/ኢህአዴግ አሠራር ያልተለየ አዲስ መሪ የሚያመጣ ነገር ግን ለውጥ አልባ አካሄድ፤
በኢትዮጵያውያን ዘንድ ያለው የድብቅነት፣ ምሥጢራዊነት፣ ተንኮለኝነት፣ መጠላለፍ፣ የሚናገሩትና የሚያደርጉት የመለያየት፣ የአስመሳይነት፣ የማታለልና የግብዝነት ባህርያት ግልጽነትን፣ መተማመንና ተጠያቂነት ያሳጣን በመሆኑ፤
በአንዳንዶች ዘንድ በግል ወይም በቡድን በሚደረጉ ትግሎች ሥልጣን የመያዝ ድብቅ ምኞቶች መኖራቸው፤ ይህም ማለት “ምንም ችግር የለም አብረን እንሥራ” በሚል አብሮ ቆይቶ በኋላ ሥልጣን ላይ የመቆናጠጥ ድብቅ ዓላማ የማስፈጸም ሁኔታ፤
ከማንም ጋር ቢሆን አብሮ ለመሥራት ያለመፈለግና ይህንንም በጠነከረ ሁኔታ መቃወም፤ ምክንያቱም አብሮ በመሆን ሰበብ ሌላውን ለሥልጣን የማብቃት ፍርሃቻ ውስጥ መግባት፤ ወይም እኔ በታገልኩት አንተ ሥልጣን ልትይዝ የሚል አስተሳሰብ፤
ሌሎች የሚፈልጉን ለራሳቸው ዓላማ ማሳኪያ “ሊጠቀሙብን ነው” የሚል አስተሳሰብ በመያዝ በቀጣይ በእነርሱ መዳፍ ሥር በመውደቅ ለችግር እንዳረጋለን የሚል ፍርሃቻ ከዝርዝሮቹ ውስጥ በዋንኝነት የሚጠቀሱት ናቸው።
ከተለያዩ በርካታ ቡድኖች ድጋፍ ከማሰባሰብ ይልቅ የራሴ ከምንለው ጎሣ ወይም ቡድን የምንፈልገውን ድጋፍ ለማግኘት ቀላል በመሆኑና በተለይም ለዚህ ቡድን ልዩ መብትና ሥልጣን ለማስገኘት የምንታገል መሆናችንን በመግለጽ ተስፋ የሰጠን ከሆነ፤
ኅብረብሔራዊ ከሆነው ይልቅ የራሴ በሚሉት ቡድን ተቀባይነት ለማግኘት የማይከብድ በመሆኑ፤ ቡድኑን በሚፈልጉት አቅጣጫ ለመንዳት ስለሚቀልና የመርህ ጥያቄ ስለማያስነሳ፤
የቀድሞ ያልተፈወሱ ቁስሎች መገለልን በመፍጠራቸው የባይተዋርነት ወይም የብቸኝነትን ሠንሠለት ለመስበር አስቸጋሪ ማድረጋቸው ከብዙ በጥቂቱ የሚጠቀሱ ምክንያቶች ናቸው።
በአንድ ወቅት የሚፈጸም ኢፍትሓዊነት፣ ግድያ ወይም አሠቃቂ ተግባር የአጸፋ ምላሽ እንድንሰጥ የሚያስተባብረን ቢሆንም ውሱን የተናጠል ወቅታዊ ትግል ከማካሄድ ሌላ ለዘላቂ ትግል ፋይዳ የሌለው መሆኑ፤ ይህ ዓይነቱ ቅሬታ ላይ ያተኮረ ትግል በአንድ ጎሣ፣ ዘር፣ ሃይማኖት፣ ክልል፣ የፖለቲካ አመለካከት ያላቸው የተሰባሰቡበት በመሆኑ ለዚህ ቡድን ጥቅም ብቻ የሚሆን ምላሽ ከመስጠት ያለፈ ተግባር ለመፈጸም አለመቻሉ፤
እነዚህ በስሜት የሚነሳሱ ትግሎች ሌሎችን ወይም አብዛኛዎችን የሚያነሳሱ ባለመሆናቸው ወይም ሌሎችን በማዕቀፉ የሚይዝ ባለመሆኑ “የኔ ትግል አይደለም” ወይም “ለኔ ምን ይረባኛል?” ወይም “ለኔ ምን ፋይዳ አለው?” የሚሉ አስተሳሰቦችንና አመለካከቶችን በሌሎች ላይ የሚያመጣ በመሆኑ፤ ይህም ደግሞ እነዚህ ትግሉን ያልደገፉ ጥቃት በሚደርስባቸው ጊዜ በተራው “እኛ ስንሰቃይ ስላልረዳችሁን እኛ ስለእናንተ አያገባንም የሚል” አጸፋዊ ምላሽ የሚያስከትል በመሆኑ በዚህ ሥር ከሚጠቀሱት በርካታ ምክንያቶች የተወሰኑት ናቸው።
ከላይ ከተጠቀሱት መሰናክሎች አኳያ እነዚህ እንቅፋት የሆኑብንን የታሪክ፣ ያለፉ ቅሬታዎችን፣ የግልና የጎሣ ግጭቶችና ምኞቶች አሸንፈን ይህንን የሽንፈት ዑደት ሰብረን የምንወጣው እንዴት ነው? የሚለው መጠየቅ ያለበት ጥያቄ ነው። በአሁኑ ጊዜ በአገራችን ከምንጊዜውም በላይ የከፋ አደጋ ተጋርጦብናል፤ ታዲያ ምን ማድረግ ነው የሚሻለን?
ትግል ማለት መቃወም ብቻ አይደለም፤ ትክክለኛው ትግል ሁሉንም ኢትዮጵውያንንም የሚጠቅም መሆን መቻል አለበት – ይህ ደግሞ ተሳስተዋል የምንላቸውንም የሚጨምር ነው፤
እንደ አገር ችግራችን የተጀመረው ህወሃት/ኢህአዴግ በ1983 ወደ ሥልጣን ሲመጣ አይደለም፤ ወደኋላ መለስ ብለን የቀደመውን ሥርዓታችንን፣ አንዳችን በሌላችን ላይ ያለንን አመለካከታችንን፣ ወዘተ ማጥናት ያስፈልገናል፤ ይህንን በማድረግ ሌሎችን በዘር፣ በጎሣ፣ በአመለካከት፣ በሃይማኖት፣ በቆዳ ቀለም፣ በፊት መልክ፣ በቋንቋ፣ በባህል፣ ወዘተ ሳንከፋፍል ለሁሉም የሚበጅ የፍትሕ ሥርዓት፣ እኩል መብቶችና የኢኮኖሚ ጥቅማጥቅሞች፣ ነጻነትና አክብሮት ለመሥጠት የሚያስችል ሥርዓት ለመመሥረት ያስችለናል፤
ለሥልጣን እና የራሳችንን ልዩ መብት ለማስከበር የምናደርገው የተናጠል ወቅታዊ ትግል ጊዜውን ጠብቆ የሚከሽፍ ነው። ከላይ ለማስረዳት እንደሞከርኩት እኔ ራሴ የነበርኩበት የአኙዋክ ትግል የተናጠል ወቅታዊ የነበረ በመሆኑ ከእኛ አካባቢ ያሉት ሌሎች ነጻነታቸውን ሳይጎናጸፉ በአኙዋክ ትግል መቼም ቢሆን ነጻነትን መጎናጸፍ እንደማይቻል ግልጽ ነበር። አሁንም ያለው ሁኔታ ይኸው ነው – በተናጠል የሚደረግ ወቅታዊ ትግል የታሰበበት ለመድረስ ራሱ ችግር ውስጥ የሚከት በመሆኑ።
የምንፈልገውን ለውጥ ሆነን መገኘት ይገባናል። ይህ ከአሁኑ የሚጀምር እንጂ ሥልጣን ላይ ተኹኖ የሚታሰብ አይደለም። ስለሆነም ለምንሻው ለውጥ ከአሁኑ ኃላፊነት ልንወስድ ይገባናል።
ከሌሎች አገራት መማር ያስፈልገናል፤ ከሶማሊያ፣ ከሊቢያ፣ ከሶሪያ፣ ወዘተ፤ የሚገባንን ትምህርት ልናገኝና ለአገራችን በተግባር ልናውለው ያስፈልጋል፤ የእነዚህ አገራት ዜጎች ተሰባስበው ለሕዝባቸው የሚጠቅምና ሁሉንም የሚሳትፍ የላቀ አጀንዳ ይዘው በመነሳት ተግባራዊ ማድረግ ተስኗቸው የራሳቸውን ከፋፋይ ሃሳቦችና ዓላማዎች ለመተግበር በመወጠን ለአገራቸው መፍረስ ከሆኑ ምክንያቶች አንዱ ሆነው ይጠቀሳሉ፤
“ሌሎችም” ይገባቸዋል የሚል አስተሳሰብ በግልጽ ልናስቀምጥ ይገባናል፤ ባለፉት ጊዜያት ባብዛኛው ያለው አመለካከት የአንድን ቡድን ዓላማ ወደፊት በማድረግ አገሬን እወዳለሁ በሚል ማስመሰያ የሌሎችን መብቶች በመርገጥ የራስን ቡድን ብቻ ማበልጸግና ከፍ ማድረግ በተደጋጋሚ የከሰረና የማይሰራ መሆኑን መገንዘብ በውል ያስፈልጋል።
ፈጣሪ ለእኛም ሆነ በቅርብና በሩቅ ለሚገኙት ወገኖቻችን የሰብዓዊነትን ክብር ሰጥቶናል፤ ይህንን ተጠቅመን በተሻለ አመለካከት ለሕዝባችን የሚረባውን ልናደርግለት ያስፈልጋል፤
በፖለቲካ ፓርቲዎች፣ በዘር፣ በአርነት ንቅናቄዎች፣ በሃይማኖት ድርጅቶች፣ በክልል፣ እና በሌሎች ቡድኖች የተደራጁ ለሁሉም ኢትዮጵያዊ የሚሠራ ዓላማ፣ ግብና መርኽ ሊኖራቸው ይገባል፤
እነዚህን መርኾዎች በሲቪክ ድርጅቶች አማካኝነት እንዴት መጠናከር እንዳለባቸው፤ ወደፊት ሊመጣ ስላለው ችግር ካሁኑ እንዴት እነዚህን መርኾዎች ማቀናበር እንደሚገባ እንዲሁም ይህንን በማድረግ በኢትዮጵያ ላይ ሊመጣ ካለው መከራ እንዴት መጠበቅ እንደሚቻል ሊመክሩበት ይገባል፤
ሁሉንም የምታስተናግድና ለሁሉም የምትሆን ኢትዮጵያ እንዴት መመሥረት እንደሚቻል በማጥናት በአገራችን ላይ ውድመትና ጥፋት እንዳይመጣ እንዴት መከላከል እንደሚቻል አስቀድሞ ሊሰራበት የሚገባ ተግባር ነው፤ ይህንንም ለመተግበር ሁሉን ዓቀፍ የሆነ ጠንካራ ተቋም – የኢትዮጵያ ጉዳዮች ተቋም (ኢጉተ) – የሚባል ካሁኑ ልንመሠርት እንችላለን (ወደፊት እንዳስፈላጊነቱ የሚቀየር ስም ነው፤ እኔ የራሴን ስም ነው የሰጠሁት፤ ወይም ይህንን ስብሰባ ወደዚያ የሚደርስ ልናደርገው እንችላለን)
ተቋም ማቋቋም እና በዚያ መስክ የተቀናጀ ሥራ መሥራት ከሚለው አኳያ የጋራ ንቅናቄያችን በቅርቡ የኢትዮጵያ የዕርቅና ርትዓዊ ፍትሕ ምክርቤት የሚባል ተቋም መሥርቷል። ስለዚህ ተቋም በጥቂቱ የምለው ይኖረኛል።
ለሁሉም ሰው ደኅንነት መሥጠት – የሁሉም ሰው ህይወት እንዲከበርና በማንም ሰው ላይ አንዳች አደጋ ወይም ጉዳት እንዲደርስ አለመፍቀድ፤ ይህ ደግሞ በተለይ በዘር ላይ የተመረኮዘ አደጋና ደም መፋሰስ እንዳይኖር ማድረግን ይጠቀልላል፤
በሽግግሩ ወቅት ለኢፍትሃዊነት ማብቂያ ማድረግ፤ የሕግ የበላይነትን ማክበር፤ ይህንንም በማድረግ ትርጉም ያለው ተሃድሶ እንዲመጣ ማድረግና ይህም ደግሞ አድልዖ በሌለበት መልኩ ርትዓዊ ፍትህ በዕርቅ እንዲመጣ መሥራት፤
ጠንካራ እና ገለልተኛ ድርጅቶች የሚኖሩ ከሆነ አገሪቱን ከመፈራረስ የሚታደጉ በመሆናቸው ብሶት ያለባቸው ወገኖች በግጭት፣ በዓመጽ ወይም በሌላ አገር ጠለላ በማግኘት መፍትሄ ከሚሹ ይልቅ በሰላማዊ መንገድ መፍትሔ የሚገኝበትን መንገድ መፈለግ፤ ማመቻቸት፤
በአገሪቷ ውስጥ በተንሰራፋው ሥር የሰደደ ጥላቻ ምክንያት ፍትሕ እንዳይጓደል ተቋማት መብቶች እንዲከበሩ እና የሕዝቡ ልዕልና እንዲከበር የማድረግ ሚና እንዲጫወቱ፤
በቅርባችን ያለችውን ሊቢያ ብንመለከት በተቃዋሚነት የተነሱት ኃይላት ለሕዝባቸው የሚጠቅም በመርህ ላይ የተመሠረተ ራዕይ ሊኖራቸው ባለመቻሉ፤ ለሁሉም የሚቆም ተቋም ባለመመሥረቱ አገራቸው ከሸፈች። በሶሪያም ዜጎች በትናንሽ ቡድኖች በመከፋፈላቸውና የጋራ ዓላማና ራዕይ ሳይኖራቸው በመቅረቱ በሚያሳዝን ሁኔታ አገራቸው ክፍቷን እየቀረች ነው።
በኢትዮጵያ ዘላቂ ሰላም እንዲኖርና የወደፊቱ የአገራችን ሁኔታ ተስፋ ያለው እንዲሆን አንዱና ብቸኛ አማራጭ ዕርቅና ርትዓዊ ፍትሕ ማስፈን ስንችል ነው። ይህ ማለት ያለፉትን፣ አሁን ያሉትን እና ወደፊት ሊነሱ የሚችሉትን የበርካታ ዓመታት ጥርቅም ብሶቶች የምናመክንበትና ትርጉም ያለው ተሃድሶ ማድረግንም የሚጨምር ነው። ላለፉት መቶዎች ዓመታት እርስበርስ በተፈጠሩት ቁርቋሶዎች፣ ስህተቶች፣ በደሎች፣ … የተከሰተው የኅሊና ወቀሳ፣ ሃዘን፣ ቁስል፣ ህመም፣ መራርነት፣ … ይህንን ተከትሎ በማያቋርጥ አዙሪት ውስጥ እንድንገባ ያደረገንን ያለፈውን ህመማችን ሁሉ ወደ ዕርቅና ፈውስ መምጣት አለበት። እጅግ አሰቃቂ ነገሮች የደረሱብን ነን፤ በዚህም ምክንያት በአንድ ወቅት አሳዳጅ የነበረው ጊዜ ጠብቆ ተሳዳጅ ይሆናል፤ ይህ የማያቋርጥ የበዳይና የተበዳይ ዑደት አልለቅ ብሎን ዘመናትን አስቆጥረናል።
ከዚህ ግን መውጣት የምንችልበት አማራጭ መንገድ አለ። በአገራችን የሕግ የበላይነትን ተለማምደን የምናውቅበት ዘመን ባለመኖሩ ብሶቶቻችን መፍትሔ ሳያገኙ እዚህ ደርሰናል። ባለፉት ዘመናት የተከሰቱትን እያንዳንዱን ስህተቶች ወደኋላ ሄዶ ለማስተካከል አይቻልም፤ ነገር ግን ለወደፊቱ ህይወታችን አዲስ ራዕይ ከፈጠርን ይህን ያለፈውን ታሪካችንን በአንድ ምዕራፍ ዘግተን የወደፊቱን በአንድነት መጓዝ እንችላለን። ይህንን እናደርጋለን የምንል ከሆነ ያለፈው ታሪካችን አስተማሪያችን ሊሆነን ይገባል እንጂ የወደፊቱን የሚወስንልን አድርገን በመውሰድ በመንገዳችን ላይ ዕንቅፋት አድርገን ፍትሕ፣ የሕግ የበላይነትና የበለጸገች ኢትዮጵያን እንዳናይ ሊጋርደን አይገባም። እንግዲህ እነዚህ መሠረታዊ እሳቤዎች ከላይ በተጠቀሰው በምክርቤቱ ተልዕኮ ውስጥ የተካተቱ ናቸው።
የተናጠል ትግል የሚያደርጉ ግፍን በሚታገሉ ጊዜ የራሳቸውን የአርነት ንቅናቄ መፍጠር አማራጭ ያለው መፍትሄ አድርገው ይወስዳሉ። በ1960ዎቹ የተጀመረው የኢትዮጵያ ተማሪዎች ንቅናቄ የሁሉንም ኢትዮጵያውያን ጥያቄ መልስ ማስገኘት ቀዳሚ ዓላማው አድርጎ መቀጠል ነበረበት። ይህ ግን ሳይሆን ቀረ። ከዚያ ኪሣራ በኋላ ያየነው ነገር ቢኖር በየቦታው የራስን ወገን ነጻ ለማውጣትና ከኢትዮጵያ ለመገንጠል በየክልሉ የተነሱ የአርነት ንቅናቄዎችን ነው። ሁሉም ለነጻነት እታገላለሁ በማለት የራሱን የአርነት ንቅናቄ ዓላማ ማስተጋባት ጀመረ – የኦሮሞ ነጻነት ግምባር (ኦነግ)፤ የኦጋዴን ብሔራዊ ነጻ አውጪ ግምባር (ኦብነግ)፤ የቤንሻንጉል ሕዝብ ነጻ አውጪ ግምባር (ቤሕነግ)፤ የጋምቤላ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግምባር (ጋሕነግ)፤ የሲዳማ ብሔራዊ ነጻ አውጪ ግምባር (ሲብነግ)፤ የአፋር አብዮታዊ ዴሞክራሲዊ አንድነት ግምባር (አርዱፍ) ጥቂቶቹ ናቸው።
መብቶችን መጣስ የሚያስከትለውን ውጤት ለመረዳት ከዚህ በላይ የተጠቀሱትንና ሌሎች ድርጅቶች ባህርይ ማጥናት ምላሽ የሚሰጥ ነው። ይህ ግን በራሱ ለችግሮች ዘላቂ ምላሽ የሚሰጥ ሳይሆን ይበልጡኑ ችግሮችን እያሰፋ የሚሄድና ስህተትን እየደገምን እንድንሄድ የሚያደርገን አካሄድ ነው። በሥልጣን ላይ የሚቀመጠው ማንም ይሁን ሥርዓቱን የሚገዳደር ጠንካራ ተቋም መመሥረት ነው እንጂ የሚያሻው ሌላ አካሄድ የሚፈይደው አንዳች ነገር የለም። አለመታደል ሆኖ ይህ አመለካከት አሁንም ህወሃትን እንታገላለን በሚሉ አንዳንዶች ዘንድ ያልተለወጠ አመለካከት ነው።
ከሁለት ዓመት በፊት የኢትዮጵያ ሙስሊሞች ህወሃት/ኢህአዴግን በሃይማኖታቸው ውስጥ ጣልቃ መግባቱን ተቃውመው በሰላማዊ መንገድ መታገል ጀመሩ። አገር ቤት ያሉት የታገሉት ለአንድ ቀን፣ ለአንድ ሳምንት፣ ለአንድ ወር ወይም ለአንድ ዓመት ሳይሆን አገዛዙ አመራሮቻቸውን ሰንጥቆ በመግባት ዓላማውን ለማሳካት እስከቻለበት ጊዜ ድረስ ለሁለት ዓመታት ነበር። ብዙዎች እስርቤት ገቡ ከእነርሱም መካከል እስካሁን ያልተፈቱ አሉ። የኢትዮጵያ ሙስሊሞች ትግል ስኬት ሊያገኝ ያልቻለው ሌሎች በደል በአንድም ይሁን በሌላ መንገድ የደረሰባቸው ኢትዮጵያውያን – ኦሮሞዎች፣ አማራዎች፣ ሶማሊዎች፣ ወዘተ ትግሉን ሊቀላቀሉ ባለመቻላቸው ነው። ከእነዚህም ሌላ የሌሎች ሃይማኖት ተከታዮች ችግሩን ችግራቸው አድርገው ባለመውሰዳቸውም ነው።
ባለፉት ጊዜያት እንደተከታተልነው የኦሮሞ ትግል፤ የአማራ ተጋድሎም እንዲሁ ተካሄደ፤ አሁንም በተወሰነ መልኩ ረገብ ቢልም በተለያየ መልኩ እየተካሄደ ነው። ኢትዮጵያውን ሙስሊሞችም ሆኑ ኦሮሞዎች፣ አማራዎች፣ … የሚጠይቁት አንድ ትልቅ ጥያቄ ለውድቀት ሳንዳረግ ተባብረን መቆም የምንችለው እንዴት ነው? የሚለው ነው። ከዚህ በፊት በተደጋጋሚ እንዳየነው የዚህች አገር ችግር በተናጠል ትግል የሚፈታ አይደለም። ሁላችንም አብረን ነጻ ካልወጣን ማንም ብቻውን ነጻ መሆን አይችልም!
ትልቁ ጥያቄ – አሁን የምንታገለውን ሥርዓት ማፍረስ የምንፈልገው ይህንኑ በሚመስል ሌላ ሥርዓት ለመለወጥ ነው? በተናጠል ወቅታዊ ትግል የምናደርግ ከሆነ ውጤቱ ከዚህ የተለየ ሊሆን አይችልም። የአገራችንም ሁኔታ ባክኖ ይቀራል። መባከን ማለት አንድ ታላቅ ዋጋ ያለው ነገር እንደሚገባው ባለመጠቀማችን ምክንያት ዋጋው ከንቱ ሲሆንና ጥቅሙ ባክኖ ሲገኝ ነው። ይህ የእኛ ሁኔታ ሲሆን በተደጋጋሚ ታይቷል። ዓቅማችንና ዕድሎቻችንን በተደጋጋሚ ስናባክን ኖረናል።
በኢትዮጵያ ያለን የተፈጥሮ፣ የውሃ፣ የማዕድናት፣ ወዘተ ሃብት ብቻ ሳይሆን የሰውም ሃብት ነው ያለን። በጋምቤላ ስላለው የሺያ ዛፍ ሳስብ ብዙ ነገር ወደ አእምሮዬ ይመጣል። ይህ ዛፍ እጅግ በርካታ ለሆኑ ጥቅሞች በዓለም ዙሪያ መዋል ሲችል አለአግባብ እየተጨፈጨፈ ይገኛል። ይህንን ደግሞ ለመተካት በርካታ ዓስርተ ዓመታትን ይወሰዳል። በተመሳሳይ ሁኔታ እስቲ ስለ ወጣቶቻችን እናስብ። ስንቶቹ በድህነት፣ በዓመጽ፣ በመብት ገፈፋ፣ በህክምና ዕጦት፣ … ገና በጨቅላ ዕድሜቸው እየተቀጡ ይሆን?! ስንቶቹስ የህይወታቸውን መስመር ለማስተካከል ብለው እንደወጡ ቀርተዋል? ስንቶቹስ የአልጋ ቁራኛ ሆነዋል? እጅግ በጣም ብዙ! ስለዚህ ፈጣሪ የሰጠንን መርኾዎችን በመከተል ይህንን መከራ ማስቆም፤ አሁን ያለን ዕድል እንዳያመልጠን፤ እንዳይባክንብን አጥብቀን ልንሰራ ይገባናል።
በምንስማማባቸው ጉዳዮች ላይ የጋራ ራዕይ መቅረጽ፤ ስኬትን የምንሻ ከሆነ ለማግኘት የምንፈልገው ዋናው ነገር ምን እንደሆነ በቅድሚያ ልናውቅ ይገባናል። ይህንን ካስቀመጥን በኋላ አንድ የጋራ ራዕይ መቅረጽ ወደሚያስችለን ደረጃ ላይ እንደርሳለን። ይህ ራዕይ ሁላችንንም የራሴ ብለን በምንወስዳቸው እሴቶች ዙሪያ እና የሁሉንም ጥቅም ሊያስከብር በሚችል መሠረት ላይ ሊገነባ ይገባዋል። ወደ ሌሎች የተለያዩ አጀንዳዎች ከመገባቱ በፊት ይህ ራዕይ በቅድሚያ ተቀምጦ የሁሉንም አዎንታ ማግኘት አለበት።
የጋራ ራዕይ፡ ማንኛውንም ችግር፣ ለዘመናት የተጠራቀመ ቅሬታ፣ አለመግባባት፣ … ለመፍታት ከመጀመራችን በፊት የጋራ ራዕይ በቅድሚያ ያስፈልገናል። የጋራ ራዕይ በስምምነት ከነደፍን በዚያ ላይ ተመርኩዘን ሁሉንም ችግሮች ወደ ስምምነት በሚያመጣ መልኩ መፍትሔ ልንሰጣቸው እንችላለን።
ራዕያችን በስሜት ሳይሆን በመርህ ላይ የተመሠረተ መሆን አለበት፤ ለምሳሌ አንዱ መርህ “ከጎሣ በፊት ሰብዓዊነት ይቅደም” የሚለው ሊሆን ይችላል፤ ወይም “ሁላችንም ነጻ ካልወጣን ማንም ብቻውን ነጻ ሊሆን አይችልም” በሚል መርህ ለሌሎች ነጻነት ግድ ማለት።
ይህንን የጋራ ራዕይ ለመንደፍ በሁሉም ባለጉዳዮች ዘንድ ውይይት እንዲኖር ማድረግ፤ ሁሉንም የሚያካትት ራዕይ ለመቅረጽ እንዲቻል፣ ሁሉንም የሚጠቅም የፍትሕ ሥርዓት ለመዘርጋትና ነጻነት ለማምጣት የአገራችን ጉዳይ ያገባናል የሚሉ ሁሉ ተገናኝተው መወያየት፣ መነጋገር ይገባቸዋል።
የጋራ ራዕይ ሁሉንም ኢትዮጵያዊ ጠቅሞ በሰው ህይወት፣ በንብረት ወይም በማንኛውም መዋዕለንዋይ ላይ ጥቃት እንዳይኖር በማድረግ ኢትዮጵያ ቀጣይ ሊቢያ ወይም ሶሪያ እንዳትሆን መታደግ።
ይህንን ዓይነት የጋራ ራዕይ መንደፍ ከቻልንና ሁሉንም ሊያስተባብር ወደሚችል ተቀባይነት ያለው መርህ ላይ እኛ ኢትዮጵያውያን መድረስ ከቻልን የሌሎችን ክብር፣ ማንነትና እሴት የምታከብር የሁላችንም የምትሆን አዲስ ኢትዮጵያን መመሥረት እንችላለን። የጋራ ንቅናቄያችን ከዚህ በፊት ሲያደርግ እንደኖረው አሁንም ለዚህ መሳካት የሚጠበቅበትን ሁሉ ለማድረግ እና ከሁሉም ወገኖች ጋር ለመሥራት፤ ሁሉንም ወገኖች ወደ ውይይት ለማምጣት ያለውን ፍላጎትና ፈቃደኛነት በዚህ አጋጣሚ ለመግለጽ እወዳለሁ። ሁላችንም ለእያንዳንዳችን፤ እያንዳንዳችንም ለሁላችን መቆም አለብን።
ስለዚህ “የወንድሜ ጠባቂ ማነው?” የሚለውን ዘመናት ያስቆጠረው ጥያቄ ሲጠየቅ እያንዳንዳችን ኢትዮጵያውያን በዘር፣ በጎሣ፣ በቆዳ ቀለም፣ በሃይማኖት፣ በቋንቋ፣ በፖለቲካ አመለካከት፣ በመልከዓምድር፣ በእውቀት፣ ወይም በማንኛውም መስፈርት ሳንከፋፈል “የወንድሜ ጠባቂ እኔ ነኝ፤ እኔን ያገባኛል” ማለት መቻል አለብን። ስለዚህ የምንታገለው ለመንቀል ብቻ ሳይን ለመትከልም መሆን አለበት። ይህንን የመትከል ሥራ የምናከናውንበት አንዱና ብቸና መንገድ ዕርቅና ርትዓዊ ፍትሕ ማስፈን ስንችል ነው።
ከኤርሚያስ ለገሰ - አገራችን ከገባችበት ማጥ ውስጥ ለመውጣት በግለሰብ ደረጃ ቆራጥ ውሳኔ የሚሰጥበት ደረጃ ላይ ደርሰናል። በኢትዮጵውያን ዘንድ እየተንጸባረቀ ያለው የለውጥ ፍላጎት...
"የሰላም ባህልን እና ሌሎችን ለማሳደግ ፍላጎት ያላቸውን ሰዎች እና ተነሳሽነቶችን ለማገናኘት በመጋቢት ዓላማ እንገነዘባለን። EnVies EnJeux የግለሰቦች ሙሉ ልማት ዓላማ ጋር በትብብር እና ሁከት የሌለባቸው ልምምዶችን ልማት ይከተላል። የመተባበር ታሪካዊው መካከለኛ ከሆነ በዚህ ሂደት ውስጥ ለማንኛውም ጠቃሚ እና ትስስር መካከለኛ ክፍት ሆኖ ይቆያል ፡፡ በዚህ መሠረት ኢንviesን EnJeux ለሁሉም የዝግጅት አቀራረቦች እና ለማሪ ፕሮስታን ሙያዊ ማበረታቻ በማካተት ለቡድን የቡድን እንቅስቃሴ ጠቃሚ የሆኑ ልምዶችን ለመደገፍና ለማጎልበት እንዲሁም የግለሰቦችን በራስ የመተማመን ስሜትን ለማጎልበት ይደሰታል ፡፡ እራሳቸው እና አንዳቸው ለሌላው። »
ምሽቱ የተጀመረው የሁለተኛው የዓለም መጋቢት እና ፍላጎቱ ነው-ታይነትን መስጠት ፣ (መሰብሰብም ሆነ በአካል) እና በማንኛውም መልኩ ዓመፅን በሚቀበሉ እና የጋራ አመጽን እንደ ወቅታዊ ምላሽ ለሚመርጡት ምላሽ ሰብአዊነት ፡፡
ማኒ ፣ በ Enቪ Enjeux እና በዓለም ውስጥ ያለ ጦርነቶች እና ብጥብጥ በዓለም ላይ ረዘም ላለ ጊዜ የምትሳተፍ ማሪ ከዛም የዘፈን መልካምነት (ዘና ማለት እና የኃይል ከፍታ ፣ ስሜትን መግለፅ እና ስሜቶች ማጋራት ፣ ወዘተ) መካከል ያለውን ግንኙነት አቋቋመች። ፣ በተለይ አካቶ የያዘ ካኖ ፓራ ቶዶስ ዮ ቶዶስ (በድምጽ እና በሥነ-ምግባር ፣ የተሻሻለ ፣ ነፃ ፣ ለሁሉም ክፍት) እና የጥቃት ያልሆነ ባህል።
ይህ በበርካታ የድምፅ ጨዋታዎች እና በመገናኘት ፣ በመተው ፣ በሙዚቃ ደስታ ላይ ያተኮሩ የተሻሻሉ ማሻሻያዎችን ተከትሏል ፡፡ ለማጠቃለል በግፍ ለተጎዱ ሰዎች አንድ የማይረባ ዘፈን ወስነናል ፡፡
ከተሳታፊዎቹ መካከል ፣ አንድ የቪዲዮ አንሺው ሉካስ ቦይስ አንዳንድ ቆንጆ ፎቶዎችን አንስቷል እናም የቪዲዮ ቀረፃን አደረጉ ፣ በኋላ ላይ ይህንን ሞንታጅ ለአለም መጋቢት ያቀርባል ፡፡
"ያለፍርሃት ስሜት ሳይሰማኝ እንደገና መልቀቅ እንድጀምር አስችሎኛል ፡፡ ብዙ ጊዜ አል hasል! በጣም አመሰግናለሁ እናም ጀብዱውን እንደገና እንደምኖር ተስፋ አደርጋለሁ ፡፡ »
ያለፍርድ እና መጋራት መዘመር ፣ መንቀጥቀጥ ፣ መሳቅ ፣ መደነስ ፣ መንቀሳቀስ ፣ አዲስ ሰዎችን በሰላም መንፈስ መገናኘት በጣም ጥሩ ነበር ፡፡ ይህንን ተሞክሮ ለመድገም ዝግጁ ነኝ ፡፡ »
“እነዚህ እንደዚህ ያሉ ጥሩ ጊዜዎች ናቸው። በሚያማምሩ ገጠመኞች ተከታትሏል። አርብ ዕለት “ዘፈኑን ለሁሉም” አገኘሁ ፡፡ መዘመር እወዳለሁ ግን ምን እንደሚጠብቅ አላውቅም… ለሁሉም የሚቀርበው ዘፈን ከመዘመር ደስታ የዘለለ ነው ፡፡ ወደ ድምፃዊ እና አዕምሯዊ ነፃነት የሚወስዱ ተንከባካቢ ሰዎችን ፣ የጨዋታ ቴክኒኮችን አገኘሁ ፡፡ አሁን ከሚያስጨንቁኝ ነገሮች ለማምለጥ እና ከሌሎች ጋር ለመገናኘት የሚያስችለኝ ያልተጠበቀ ፣ አስማታዊ እና ተንቀሳቃሽ ጊዜ ከእለት ተዕለት ኑሮ ውጭ ነበር ፡፡ እንደዚያ ያሉ ሌሎች ውብ የማጋሪያ ዕረፍቶችን እንደገና እንደምኖር ተስፋ አደርጋለሁ! »
ሴቶችን የታጠቁ ከፍተኛ የአትሌቲክስ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ እስፖርቶችን ይግዙ - ነፃ ጭነት እና ግብር የለም | WoopShop®
ሴቶች የታጠቁ ከፍተኛ የአትሌቲክስ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎች ስፖርት ብሬ - ኤስ / ጥቁር ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
በኮቪድ-19 ምክንያት በአሜሪካ በኢትዮጵያውያንና ኤርትራውያን ላይ የተባባሰው ጾታዊ ጥቃት ዱንያ መኮንን ኑሮዋን በአሜሪካ ያደረገች የሕግ ባለሙያ ናት። በሕግ የመጀመሪያ ዲግሪዋን...
ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ፡በየካቲት ወር 1967 ዓ.ም ደደቢት በረሃ ከመውረዱ ጥቂት ቀደም ብሎ አዲስ አበባ ውስጥ ሆኖ በንድፈ ሃሳብ ያዘጋጀው ማኒፈስቶው ( የትግል ፕሮግራሙ ) ጥር ወር 1967 ዓ.ም. ኤርትራ ሳሕል በረሃ ወርደው የአንድ ወር ወታደራዊ ትምህርታቸው ያጠናቀቁ ቁልፍ አመራረቹ የሚሰጣቸው ትምህርት ጨርሰው የካቲት ወር 1967 ዓ.ም. ደደቢት በረሃ እንደገቡ ፡ተሰባስበው የትግራይ ህዝብ ነፃ አውጪ ድርጅት በሚል የዛሬው ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ መሰረቱ ።
ይህ የአቋም ፖሊሲ ፕሮግራም፤በወቅቱ የነበሩ አመራሮች የማ.ገ.ብ.ት ወይም የትግራይ ህዝብ ነፃ አውጪ ድርጅት የዛሬው ህ.ወ.ሓ.ት. ፕሮግራሙ ኢትዮጵያ ዳግም ተመልሳ ሂወት እንዳትዘራ ሃገራዊ አንድነትዋ ፤የህዝብዋ አንድነትና ኢትዮጵያዊነቱ እንዲከስም እንዲጠፋ ተደርጎ የተዘጋጀ ፕሮግራም ፤ከየካቲት ወር 1967 ዓ.ም. እስከ ጥር ወር 1968 ዓ.ም.ጊዜ በመውሰድ የአንድ ዓመት ጥናትና እርምት ፈጀ ፤ተጠናቆ በመዝጋጀት በመጨረሻ በመፅሓፍ መልክ ተሰናድቶ ፤የካቲት ወር 1968 ዓ.ም
3 -በእንግሊዝኛ ተባዝቶ ተጠርዞ በየአስፈላጊነቱ ተሰራጨ።ይህ የህ.ወ.ሓ.ት. ፕሮግራም በብዙ ኢትዮጵያዊ እጅ ስለሚገኝ ዝርዝር መረጃው አላነሳውም ፤ለአብዮቱታየ መነሻ ሁለት ነጥቦች አቀርባለሁ ።
1ኛ ) ትግራይ ነፃ ሃገር ከአፄ ዮሓንስ 4ኛ ሞት በኋላ በተስፋፊውና ወራሪው ዳግማዊ ምኒሊክ መሪነት ነፃ ሃገር የነበረችው ትግራይ በአማራው ቅኝ ግዛት ሥር ወደቀች::ህዝብዋም ለመክራና ችግር ለስደት ለድንቁርና ወ.ዘ.ተ.ተዳረገ ይላል ።
2ኛ) የዳግማዊ ምኒሊክ ወራርና መስፋፋት ትግራይና ህዝብዋ በቅኝ ግዛቱ ሥር እንደተቆጣጠረ ፤ ዘመቻውን በማስፋት ዛሬ ኢትዮጵያ ተብላ በምትጠራው ሃገር አካባቢ የሚገኙ ነፃ ሃገር ሆነው ራሳቸውን ችለው ህዝባቸው የሚመሩ የነበሩ የተለያዩ ብሄር፤ ብሄረ ሰቦች፤ በአማራው ነፍጠኛ ሠራዊቱ ጥቃት ተፈፅሞባቸው፤ እነዚህንም በአማራው ስርአት ቅኝ አገዛዝ ሥር ከወደቁ በኋላ ኢትዮጵያ ተብላ የምትጠራው ሃገር በ19ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ምኒሊክ የመሰረታት ሃገር ይህች የዛሬዋ ኢትዮጵያ ናት ።
#ትግራይም ከአማራው ቅኝ አገዛዝ ስርአት በብረት ሃይል ትግል ነፃ ወጥታ የቀድሞው ሃገራዊን ነፃነትዋ ታስመልሳለች ።የራስዋንም መንግሥት ትመሰርታለች ። በዚሁ የህ.ወ.ሓ.ት. ፕሮግራም የተካተተው የትግራይ መንግሥት ሲመሰረት ለሚመሰረተው የትግራይ መንግሥት ድንበሩን ማስፋት ከሱዳን ሃገር በድንበር ማገናኘት የድርጅታችን ተግባር ነው።
#የትግራይ መንግሥት ሰፋፊ የእርሻ መሬት በሌለበት ብቁ ሃገር ለመሆን ስለማይቻል ከጎንደር ጠ/ግዛት ሰሜን ጎንደር ወይም በቅድሞ አጠራሩ ሰሜን ቤጌምድር ፤ ወልቃይት ፤ ጠገዴ፤ ጠለምት፡ቃፍታ ሁመራ (ሰቲት ሁመር) ወደ ትግራይ በማጠቃለል ከሱዳን ድንበር በቀጥታ ትግራይ ትገናኛለች ባለ ሰፊ የእርሻ መሬትም እንሆናለን ከዚሁ በማይለይ ከወሎ ጠ/ግዛት ከአለዋሃ ምላሽ እስከ ራያና ቆቦን በማካለል በትግራይ ግዛት ውስጥ ይሆናል ።
6ኛ) መለስ ዜናዊ ሲሆኑ ፤ በፕሮግራሙ እንደ ዋና የትግሉ አቋም አስገብተው ትግሉን ቀጠለ። ይህም በተግባር ለመፈፀም በተለይ በሰሜን ጎንደር እነዚህ የህ.ወ.ሓ.ት. መሪዎች ሙሉ በታጠቀ ኋይላቸው አሰማርተው የሰሜን ጎንደር ነዋሪው አማራው ግፍ ተፈፅሞበታል፤ገደሉት ዘሩን ለማጥፋት ለዓምታት ሰፊ እንቅስቃሴ አካሂደዋል ፤ ገደሉት ፤ አፈናቀሉት ፤ቀሪዉም በስደት ተበታተነ ። በወሎ ጠ/ግዛትም ተመሳሳይ ድርጊት ህ.ወ.ሓ.ት. ፈፅመዋል።
#ድንበር ዘለል የመሬት መስፋፋት ሕገ ወጥ ወራር የመስፋፋት ፖሊሲ በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ በህ.ወ.ሓ.ት.መሪዎች ተባራዊ ተደረገ፤ አሁንም አልቆመም ህ.ወ.ሓ.ት.የመስፋፋት ፖሊሲው አጠናክሮ እየቀጠለበት ይገኛል።ይህ ፀረ ኢትዮጵያ አንድነት ፀረ ህዝብ ፤ደም አፋሳሽ ሃገር አፍራሽ ፤ አደገኛ ፋሽሽታዊ ፖሊሲም ነው ።
ህ.ወ.ሓ.ት. ያዘጋጀው ፕሮግራም ወደ ህዝብ ባሰራጨው ወቅት፤ ለመጀመሪያ ተቃውሞ የገጠመው፤ በኢትዮጵያዊነቱ የሚኮራ የትግራይ ህዝብ ነበር ፕሮግራሙን በማውገዝ ጭምር አልተቀበለዉም፤ የከተማውና የገጠሩ ነዋሪ ህዝብ ሁሉ ለማለት ይቻላል እሳት ውስጥ ከቶ አቃጠለው ።
#ወያኔ የትግራይ ሃገር ከአማራው ቅኝ አገዛዝ ስርአት ነፃ ለማውጣት ትግሌን ጀምሬ አለሁ ብሎ ከተነሳበት ጊዜ ጀምሮ ለ5 ዓመታት በፅናትና በጥንካሬ ወያኔን የታገለው ግልፅና ስውር ጥቃቶች አድናቆት በሚሰጥበት የትግል ዘዴ የትግራይ ህዝብ ነው።
ቢታገለዉም አልተሳካለትም ፤በወያኔ ሃብት ንብረቱ እየተወረሰ ቤቱ ፈረሰ፤ እሱም እየታፈሰ ወንድ ሴት ወጣት ሽማግሌ፤ በቀንና ለሊት ከያለበት እየተያዘ እየታፈነ #06 –ሓለዋ ወያነ አስገብተው ጭካኔ በተሟላበት በማሰቃየት የሚቀብርበት ሰፊ ጉድጓድ ራሱን በመቆፈር ፤በቆፈረው ጉድጓድ በጅምላ እያስገቡ በጥይት ረሽነው ገድለው ጨረሱት ።
3ኛ)ከላይ የተጠቀሱ አመራሮች ኢትዮጵያና ህዝብዋም ጭምር አሁን ያሉበት ምስቅልቅልና ችግርም ያደረሱት እነዚህ ሰዎች ናቸው ፤የአማራው የዘር ማጥፋት ወንጀልም ፈፅመዋል። የኢትዮጵያ ሃገር ሉአላዊነት አፍርሰዋል። ዛሬ በኢትዮጵያ ሃገራችን በህ.ወ.ሓ.ት. እየደረሰ ያለው ግፍና መከራ እንዳይደርስ ብሎ አስቀድሞ የተከላከለው የትግራይ ህዝብ የሂወቱ ቤዛ መስዋእትነት ከፍሎ ሂወቱ የገበረው ኢትዮጵያዊ ነው።
ኢትዮጵያ ሃገሬ በወያኔዎች ትፈርሳለች ህዝብዋም ለክፉ የመበታተን አደጋ ይደርስበታል ብሎ ስላመነ ስለ ተነበየ ነበር የመጀመሪያ የወያኔ ግፍ ቀማሽ ያደረገው። ያ የትግራይ ህዝብ ዛሬ የለም፤ ኢትዮጵያዊ ግዳጁ ፈፅሞ በወያኔዎቹ ተገድሎ ከዚች ዓለም ተሰናብቶዋል። የከፈለው ከባድ መስዋእትነት ግን በታሪክ ማህደር ውስጥ መዝገብ ተዘግቦ ይገኛል።
የኢትዮጵያ ህዝብም ወንድሙ ለሆነው የትግራይ ህዝብ የከፈለው መስዋእትነት ሰሜን ጎንደር ፤ አለዋሃ ምላሽ እስከ ራያቆቦ ያንተ የትግራይ ህዝብ መሬት ነው ሲሉት የኔ አይደለም፡ ይህ መሬት ግዛቱ የጎንደር አማራ፤ የወሎ ግዛት እንጂ የትግራይ ግዛት ሆኖም አያውቅም የትግራይም አይደለም የትግራይ ህዝብ አማራ መሬቴን ቀማኝ ብሎ አያውቅም፤ የሚልበትም ምክንያት የለውም የህ.ወ.ሓ.ት. ፕሮግራም ትልቁ የስህተት ጥፋቱ እዚህ ላይ ነው በማለት አጥብቆ በመቃወሙ ከባድ መስዋእትነት ከፍሎ ያለፈ ኢትዮጵያዊ ነው።
በሃገራችን ኢትዮጵያ እየታየ ያለውን በጣም አደገኛ የህ.ወ.ሓ.ት. የመሬት መስፋፋት ፖሊሲው የኢትዮጵያ ዘላቂ ሠላምና የሃገር አንድነትና ለክፉ አደጋ የሚዳርግ ይበልጥ የሚጎዳ ደግሞ ንፅሁ ኢትዮጵያዊው የትግራይ ህዝብ ነው።
የህ.ወ.ሓ.ት መሪዎች የትግራይ ህዝብ ባላቸው የሃይል ጉልበት አፍነው በመያዝ የራሳቸው ፍላጎት መጠቀሚያ ፖሊሲ በማድረግ በስሙ እየነገዱበት እንደሸቀጥ ዕቃ መጠቀም የጀመሩት ደደቢት በረሃ ከወጡ ጀምሮ እንሆ እስከ ዛሬ ድረስ 43 ዓመት አስቆጥረዋል።
ይህ ኢትዮጵያዊ የትግራይ ህዝብ ከባርነት ወለል በታች ሆኖ ፤በባሪያ ስርአት አገዛዝ የህ.ወ.ሓ.ት. ፖሊሲ መጠቀሚያና መነገጃ እያደረጉት ነው ።በማያምንበት በማይፈልገው በሰላማዊ ኑሮው በሂወቱ ከባድ እንቅፋቶች እየፈጠሩበት ነው።
#የትግራይ ህዝብ ህ.ወ.ሓ.ት በተስፋፊ ፖሊሲው በጉልበቱ ከጎንደር፤ ከወሎ፤ ከአፋር፤ ወ.ዘ.ተ.በመስፋፋት ፖሊሲው በወረራ ወደ ትግራይ ያካለላቸው መሬቶች አያምንበትም አይቀበለዉም።
#የህ.ወ.ሓ.ት. መንገድ በኢትዮጵያውያን ወንድማሞች የአንዲት ሃገር ልጆች መካከል ብጥብጥና ህውከት ፈጥሮ ፤የኢትዮጵያን አንድነትና ሉአላዊነት የመበታተነ እቅድና የኢትዮጵያ ህዝብ አንድነትና ኢትዮጵያዊነት የሚንድ ፖሊሲ ነው።ስለሆነም የጥቃቱ ሰለባ የትግራይ ህዝብ ይሆናል።
የትግራይን ህዝብ ከዚሁ አረሜኔ ፋሽሽት ወያኔ አድኑት ህ.ወ.ሓ.ት. እና ካድሬዎቹ፤ ደጋፊ አባሎቹ፤ ልዩ ፖሊሶቹ፤ የወያኔ ምልሻ፤ በኢትዮጵያ ህዝብ በሚፈጥሩት ችግርና እየፈፀሙት ያለውን ግፍ በተለይ በአማራው በጎንደር ጠ/ግዛት በወሎ ጠ/ግዛት በአፋር ወረዳዎች ፤ ግድያ እስራት ብዙ ነው።
ህ.ወ.ሓ.ት. ወያኔ በመስፋፋት ፖሊሲው የሚፈፅማቸው ያለውን ኢ-ሰብአዊ ተግባሩ በትግራይ ህዝብ ፍላጎት እየፈፀምኩት ነኝ በማለት ፋሽሽታዊ ድርጊቱን ፤ ንፁህ በሆነው ኢትዮጵያዊ በትግራይ ህዝብ እያላከከ ይገኛል። የትግራይ ህዝብ ግን በዚሁ ድርጊት ውስጥ የለበትም ፤እንዲያውም አያውቀዉም ጭምር።
ከዚህ በታች የሚታየው ካርታ በህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ የድርጅቱ የቀድሞው አመራርና የአሁኖቹ መሪዎች ተሰባስበው የትግራይ ግዛት ይህ ነው ብለው አምነዉበት ያፀደቁት ነው። ተግባራዊ ለማድረግ በዝግጅት ያለ የተስፋፊ ፖሊሲ እቅድም ይህ ነው። ይህ የወያኔ ህ.ወ.ሓት.የተስፋፊነት ወረራ በይፋ ያወጁት በድርጅቱ ልሳን በሆነው Tigrai on line sep 6 2018 የመስፋፋት ፖሊሳቸው ግልፅ አድርገዉታል ፤ ካርታውን እንመልከት ወይኔ ቀደም ብሎ በወረራ ከይዘው በጎንደር ጠ/ግዛት ወልቃይት፤ጠገዴ፤ቃፍታ
4ኛ) ሑመራ፤ጠለምት ከወሎ ጠ/ግዛት ከላይ አለውሃ ምላሽ እስከ ራያና ቆቦ ፡ በተጨማሪ በሰሜን በኩል የአፋር ወረዳዎች እንደነ በራሕሌ፤ ዳሉል ወ.ዘ.ተ ፤ በጎንደር ከላይ አርማጮህ እስከ ታች አርማጮህ፤ ዓብድራፈዕ፤ መተማ፤ አብርሃ ጅራ፡ወሎ ጠ/ግዛት ደቡቡ ሁሉ ያጠቃለለ ነው ፡እነዚህ ሁሉ የትግራይ ግዛት ናቸው ብሎ የህ.ወ.ሓ.ት. የቀድሞውና የዛሬ መሪዎች የመስፋፋት የሃይል ወራራ በመፈፀምና ለመፈፀም እየተዘጋጁ ናቸው ።
ህዝብና መንግሥት ትክረት በመስጠት ይህ ወራሪው የወያኔ ሕገ ወጥ ተስፋፊነት ማስቆም ግዴታ ነው ። በስንት ሚልዮን የሚቆጠር ህዝብ ከትውልድ ቦታው ተፈናቅሎ ተሰዶስ የት ሊገባ ነው ?
ክቡራን ሆይ ፤ የተስፋፊነት ወረራ ሃገርና ህዝብ ያጠፋል፤ ሃገር ያፈርሳል ፤ ሃገር ስርአተ አልበኝነት ያደርጋል፤ ይህ ከተከሰተ ደግም ሃገር ይፈርሳል ህዝብ ይበታተናል ሃገር የለም ።
ይህ የመስፋፋት ወረራ ፤ ፀረ ማንነት መብት ፖሊሲ ነው ፡ወያኔ ህ.ወ.ሓ.ት. በማን አለብኝ ትእቢቱ የኢትዮጵያውያን መብትና ነፃነት በሃገራቸው ውስጥ በጠራራ ፅሓይ እየገፈፈ ነው ።
የኢትዮጵያ ህዝብና መንግሥት ይህ የቅኝ ግዛት መስፋፋት ማቆም አለበት ፡ይህ ካልተደረገ ኢትዮጵያና ህዝብዋ ወደ ክፉ አደጋ ይወድቃሉ ። የወያኔው ፋሽሽት የማፍያ ጥርቅም በኢትዮጵያ ሕግም በዓለም ሕግም ተገዶ ማቆም ይገባል፡ከዚሁ በፊትም በተስፋፊ ፖሊሲው የወረራቸው ቦታዎች ሁሉ የጎንደር ፤የወሎ፤ የአፋር መመለስ ግዴታው ነው። ወያኔ ህ.ወ.ሓ.ት. የኢትዮጵያ ሉአላዊነት እያፈረሰ የኢትዮጵያ ህዝብ አንድነት እየበጠበጠ ፀረ ሰላም ግፈኛ ፋሽሽት ድርጅት መቀሌ መሽጎ መኖር የለበትም ።
ይህ ከታች ካርታ የሚያመልክተው ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ለመውረር የተዘጋጀበት የአማራ፤ የወሎ፤ የአፋር፤ መሬት፤ ወያኔ የራሱ በሆነው ልሳን( ትግራይ ኦን ላይን) በግልፅ ያወጀው የመስፋፋት ወራር ነው። የኢትዮጵያ ህዝብና መንግሥት ይህ ደም አፋሳሽ ፤ሃገር አፍራሽ ፤ የህ.ወ.ሓ.ት. በጎንደር በወሎ በአፋር የመስፋፋት የሤራ እቅድ ከአሁኑ በሕግ ማቆም አለበት ።
አዲስ አበባ ቦሌ ክፍለ ከተማ ወረዳ 3 የሚገኘውን የአቶ አባይ ፀሐዬን ቤት አስለቅቆ አቶ ሽመልስ አብዲሳ ወርቅ አድርጎ አድሶ ለመግባት ቀናት ሲቀረው፣ እዚያው ቤት ለፊት ወይዘሮ አዜብ መስፍን የምትኖርበትን ቤት እንድትለቅ ተደረገ። አቶ ሽመልስም አይኑ ቀላ፣ ሰፊውን ቤትም ለመያዝ ቋመጠ። የአቶ አባይ ፀሐየን የመንግስት ቤት ለመውረስ ያወጣሁት ረብጣ ገንዘብ ቀርቶብኝ፣ የተንጣለለውን የአዜብ ቤት ልውረስ የሚል ሀሳብም መጣለት። ወዲያውም የአዜብን ቤት በእጁ አስገባ።
አቶ ሽመልስ አብዲሳ ለእድሳት አያሌ ገንዘብ ያወጣበትን የአባይ ፀሐዬን ቤት በመተው የአዜብን ቤት ሲወርስም፣ በቅርብ ርቀት ሲቋምጥ የነበረው የቀድሞው ብሄራዊ ደህንነት፣ የአሁኑ ፌደራል ፖሊስ ጀኔራል ደመላሽ በሽመልስ የታደሰውን የአቶ አባይን ቤት አፈፍ አደረገ።
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚታዩ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ችግሮች መፍትሔ ሳያገኙ ከቀጠሉ የሃገሪቱ ኅልውና ለአደጋ የተጋለጠ እንደሚሆን የተቃዋሚ ፓርቲዎች ጥምረቱ መድረክ ገለፀ።
መድረክ ይህን የገለፀው የትናንት በስተያው ዕሁድ (ሐምሌ 28/2005 ዓ.ም) አዲስ አበባ ላይ ባካሄደው ሕዝባዊ ስብስባ ላይ ሲሆን ገዥውን ፓርቲ ኢህአዴግን ለተቃዋሚዎች የፖለቲካ መድረክ በመንፈግ፣ በንግዱ ውስጥ ገብቶ የአገሪቱን ምጣኔ ኃብት በማዛባት፣ ሕዝብን በማፈናቀል፣ በሃይማኖት ጉዳይ በመግባትና በፀረ-ሽብር ሕጉ አሳብቦ በማሰር ኮንኗል።
1. ፍቁረ እግዚእ (ጐይታ ዝፈትዎ)፦ ብሕይወቱን ናብራኡን ንጐይታ ኪመስል ይጽዕር ስለዝነበረ ጐይታ ይፈትዎ ነበረ። ብትውፊት ቤተ ክርስቲያን ከም ዝንገር፡ ጐይታ ንመዕጠቒኡ ፈቲሑ ምስ ኣቐመጦ፡ ኣልዒሉ ብምዕጣቑ ፍትወት ሥጋዊ ወደማዊ ጠፊኡሉ፡ ናብራኡ ከም መላእኽቲ ኮይኑሉ እዩ።
“ጸሎትሰ ይእቲ ተናግሮተ ሰብእ ኀበ እግዚአብሔር ልዑል፦ ጸሎትስ ሰብ ምስ ልዑል እግዚአብሔር ዚዘራረበላ ነገር እያ” ከምዚበለ ፍት. መን. ዐን. 14። ጸሎት ብምስጋና፡ ልማኖን ዝማሬን ምስ እግዚአብሔር እንዘራረበሉ እዩ። ጸሎት ኃይሊ ኣጋንንቲ ኣድኪምና ካብ ፈተናን መከራን ንድኅን፤ ካብ እግዚአብሔር ዘድልየናን ዚጐደለናን ሓቲትና እንቕበለሉ (ማቴ. 7፡7) መንፈሳዊ ግብሪ እዩ።
ጸሎትና ፍጹም ቅቡልን መልሲ ዘምጽእን ኪኸውን ካብ ጥርጥር ዝረኃቐ። ብሓቅን እምነትን ዝማዕበለ። ትሕትና ዝመልአን ሓቀኛ ተስፋ ዝተዓጥቀን ኣብ ልዕሊ ምዃኑ ሥርዓቱ ዚሓለወ ኪኸውን ኣለዎ፣ ንሎሚ ንዘራረበሉ ድማ ሓፈሻዊ ብዛዕባ ሥርዓተ ጸሎት ዘይኮነስ። ኣብ ቤተ ክርስቲያን ናይ ዝግበር ጸሎት ሥርዓት እዩ ኪኸውን፣ እግዚአብሔር ጥበቡን ምስትውዓሉን ይሃበና።
ጸሎት ምስ እግዚአብሔር ዘራኽበና መንገዲ እዩ። ስለዚ ሓደ ክርስቲያን ኵሉ ጊዜ ኺጽሊ ይግባእ። እዚ ማለት ድማ ኽንትንሥእን ክንድቅስን ክንበልዕን ክንሰትን ክንሠርሕን ከነዕርፍን ክንወፍርን ክንኣቱን ከሎና፡ ብጸሎት ስም እግዚአብሔር ጸዊዕና፡ ክግበረልና ብእንደልዮ ክንልምን፡ ብዝተገብረልና ኸነመስግን ክርስቲያናዊ ሕጊ እዩ።
ብንጹሕ ሕሊና ነቒሕናን ተጊህናን ክንጽሊ ከም ዝግብኣና ቕዱሳት መጻሕፍቲ ይነግሩና እዮም። በዚ መሠረት’ዚኻብ ጸሎት ዝተፈልየ ሕይወት ክህልወና ፍቓድ ኣምላኽ ኣይኮነን። ጸሎትና ኸምቲ ንበልዖ እንጌራን ንሰትዮ ማይን ዘየቋርጽ ኺኸውን ይግባእ። ክንጽሊ ዝመሃረና’ውን ባዕሉ ጐይትና ኢየሱስ ክርስቶስ እዩ። ቅዱስ ዳዊት’ውን “ኣብ መዓልቲ ሾብዓተ ጊዜ ኣመስግነካ ኣሎኹ።” ይብል።
እቲ ናይ መጀመርታ ሰብ ኣዳም ምስ ተፈጥረ ንበይኑ ይነብር ነበረ። መፍቀሬ ሰብ እግዚአብሔር ድማ ጸገም ሰብ ፈሊጡ፡ “ሰብኣይ በይኑ ኺነብር ጽብቕ ኣይኮነን። ንእኡ እትሰማማዕ ደጋፊት ክገብረሉ እየ” ብምባል ካብኡ ዘይትፍለ ሓቢራቶ እትነብር ካብ ጎድኑ ንሔዋን ፈጠረሉ። ኣዳም’ውን “እዚኣ ዓጽሚ ኻብ ኣዕጽምተይ፡ ሥጋ ኸኣ ካብ ሥጋይ እያ ካብ ሰብኣይ ተወሲዳ እያ እሞ ሰበይቲ ትብሃል” ብምባል ተቐቢልዋ ከም ነፍሱ ይፈትዋ የኽብራ ነበረ። ኣብ ጊዜ ሓጐሱ ኣብ ገነት ከመኡ ኸኣ ኣብ ጊዜ ሽግሩ ኣብ ምድረ ፋይድ ምስ ሓንቲ ሔዋን ከይተፈላለየ ጸኒዑ ተረኽበ። ሔዋን’ውን ምስ ኣዳም ጸኒዓ ተረኽበት።
እግዚአብሔር ኵሉ ዝኽእል እኳ እንተኾነ ንሓደ ኣዳም ሓንቲ ሔዋን ንሓንቲ ሔዋን ውን ሓደ ኣዳም እዩ ፈጢሩ። (ዘፍ. 2፡20-25)። ጐይታናን ኣምላኽናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ድማ ነዚ ሕጊ እዚ ደጊሙ ኸጽንዖ ኸሎ፦ “እቲ ኻብ መጀመርታ ዝፈጠረ ሰብኣይን ሰበይትን ገይሩ ፈጠሮም። ስለዚ ሰብኣይ ኣቦኡን ኣደኡን ኃዲጉ ምስ ሰበይቱ ይዋሓድ፡ ክልቲኦም ድማ ሓደ ኣካል ይኾኑ።
“ኣነ ኸኣ ክሰግደሉ ኢለ ናብ ቅድሚ ኣእጋሩ ፍግም በልኩ፡ ንሱ ድማ ኸይትገብሮ ተጠንቀቕ፡ ምስክር ኢየሱስ እቲ መንፈስ ትንቢት እዩ’ሞ ኣነስ ከማኻን ከምቶም ምስክር ኢየሱስ ዚኅዙ ዘለዉ ኣኅዋትካን ባርያ እየ፡ ንኣምላኽካ ስገድ በለኒ” ራእ. ዮሓ. 19፡10
ብመሠረቱ እዚ ጥቕሲ’ዚ ንመላእኽቲ ናይ ጸጋ ስግደት ከም ዚግባእ ዚገልጽ ደኣ እምበር ዚቓወም ኣይኮነን። ፍቁረ እግዚእ ቅዱስ ዮሓንስ ነቲ መልኣኽ ምስጋዱ ከይፈለጠን ከይተረድአን ኣይኮነን። ጥበብን ምስትውዓልን ጸጋ ፍልጠትን ዚዕድል መንፈስ ቅዱስ ዝኃደሮን ብዛዕባ ምሥጢረ መለኮት ዝተዛረበን ብምዃኑ ብጌጋ እዩ ንመልኣኽ ሰጊዱ ምባል ዕሽነት ጥራይ ዘይኮነ ክሕደት’ውን እዩ።
‘ስግደት’ ካብ ‘ሰገደ’ ዝብል ግእዛዊ ግሢ ዝወፀ ቃል ኮይኑ ምድናን፡ ምንብርካኽ፡ ድፍእ ምባል፡ ደኒንካ ብግንባርካ መሬት ስዒምካ ምምላስ . . . ማለት እዩ።
ሖረ ኀቤሁ ዘስሙ ኒቆዲሞስ ወይቤሎ ለኢየሱስ ረቢ ሊቅ ንሕነ ነአምን ብከ ከመ እምኀበ አብ መጻእከ ከመ ትኩን መምህረ፤ ዕጓለ አንበሳ ሰከብከ ወኖምከ አንሥአኒ በትንሣኤከ፡፡ትርጉም: ስሙ ኒቆዲሞስ የተባለው ሰው ወደ ጌታችን ኢየሱስ ሄደ፤ መምሕር ሆይ ልታስተምር ከእግዚአብሔር አብ ዘንድ እንደመጣህ እናምንብሃለን አለው። የአንበሳ ደቦል ተኛህ፣ አንቀላፋህም፤ በትንሣኤህ አንሣኝ። (የዕለተ ሰንበት መዝሙር ከጾመ ድጓ)
ኒቆዲሞስ ሰባተኛው የዐቢይ ጾም ሰንበት ነው፡፡ የባለታሪኩ ማንነት በዮሐንስ 3÷1-21 ላይ ተገልጧል:: ኒቆዲሞስ ፈሪሳዊ የአይሁድ አለቃ ሲሆን ክርስቶስ መምህር ሆኖ በሥጋ መገለጡን ያምናል፡፡የአይሁድ መምህር ቢሆንም እውቀት የመጨመር ፍላጎቱ አልተገታም፡፡ አዲስ ነገር ላለመስማት ጆሮውን አልዘጋም፡፡ ኒቆዲሞስ ከቀኑ ክፍለ ጊዜ ይልቅ የሌሊቱን ጊዜ ለትምህርት ለምን መረጠ ?
ኒቆዲሞስ መምህር ስለነበር ስማር ሰዎች ቢያዩኝ ውዳሴ ከንቱ መምህር መባል ይቀርብኛል ብሎ ነው እኛስ ዛሬ የዘላለም ህይወት የሚሰጠንን ቅዱስ ቃል ብትህትና መማር ሲገባን ለምድራዊ ክብር ብለን በቀን ጊዜያችን መማር ያልቻልን ስንቶቻችን ነን ስለዚህ ቀን ጊዜአችንን በአግባቡ ልንጠቀምበት ይገባል ‹ ማንም ሊሰራ የማይችልባት ሌሊት ትመጣለችና › ዮሃ ፱፤፬።
ኒቆዲሞስ የአይሁድ መምህር ስለነበር እንዳያዩት ፈርቶ ሌሊት እየመጣ ይማር ነበር እኛስ ዛሬ ልባችን የተረዳውን እውነት በግልጥ እንዳንፈጽም በፍራቻ በይሉኝታ የምንሰውር ስንቶቻችን ነን ‹ፍጹምፍቅር ፍርሃት የለውም ፍርሃት ቅጣት አለውና› ፩ዮሃ ፬፤፲፰ ፍርሃትን አስወግደን ለእውነት ልንቆም ይገባል።
ኒቆዲሞስ ከቀን ልብ ይልቅ የሌሊት ልብ የተካተተ ስለሆነ በሙሉ ልቡ በማስተዋል ለመማር ስለፈለገ ከቀኑ ክፍለ ጊዜ ይልቅ የማታውን መረጠ ዛሬስ ስንቶቻችን ነን ቅዱስ ቃሉን በማስተዋል ከልብ ሆነን የምንማር የሰማነው ቅዱስ ቃል በህይወታችን ፍሬ እንዲያፈራ ቅዱስ ቃሉን ከልብ ሆነን በማስተዋል ልንሰማ ይገባናል ቃሉን ሰምቶ የሚያስተውል ልብ መልካም መሬት ተብⶀል። ‹ በመልካም መሬት የተዘራውም ይህ ቃሉን ሰምቶ የሚያስተውል ነው› ማቴ ፲፫፡፳፫
ሌሊት ጨለማ ነው ብርሃን የለም ይህም የኃጢአት ምሳሌ ነው ኒቆዲሞስ በሌሊት መምጣቱ በኃጢአት እንዳለ ንስሃ እንደሚፈግ ያስረዳናል ዛሬስ ስንቶቻችን ነን ቅዱስ ቃሉን ስንሰማ በተአምኖ ኃጢአት በንስሃ ውስጥ ሆነን የምንሰማ ያለንስሃ የምንሰማው ቃል በህይወታችን ፍሬ የማፍራት እድሉ ጠባብ ነው ምክንያቱም በንስሃ ከልባችን ያልጸዱት ክፉ ምኞቶች እንደ እሾህ ሆነው ያንቁታልና ‹ሌላውም በእሾህ መካከል ወደቀ እሾህም ወጣና አነቀው› ማቴ፲፫፤፰ ተብሎ የተጻፈው ለዚህ ነው።
ሌሊት የቆየው ኪዳን ወይም የብሉይ ኪዳን ምሳሌ ነው ኒቆዲሞስም እኔ ምሁረ ኦሪት እንጂ ምሁረ ወንጌል አይደለሁም ወንጌልን ካንተ እማር ዘንድ ያስፈልገኛል ሲል በሌሊት ይመጣ ነበር ብሉያት ከሓዲሳት ጋር ተዋህደው ሲተረጎሙ ሰሙና ወርቁ ተጣምሮ የሕይወት ትምህርት ያስገኛል አንዳንዶች ዛሬ ብሉያት ጭራሽ አያስፈልጉም ሲሉ ይደመጣሉ ነገር ግን እንደ ኒቆዲሞስ ሁለቱን ኪዳናት አዋህዶ መጓዝ ትክክለኛው መንገድ ነው ለዚህም ነው ጌታ ሲያስተምር‹እውነት እላችኋለው ሰማይና ምድረስኪያልፍ ድረስ ከህግ አንዲት የውጣ ወይም አንዲት ነጥብ አታልፍም› ማቴ፭፤፲፰ በማለት አበክሮ የተናገረው ኒቆዲሞስ ምንም እንኳን የቀኑ ክፍለ ጊዜ ባይመቸውም በሌሊቱ ሰአት ለመማር ችⶀል ።
የቤተ ክርስቲያን ታሪክን ለማየት ሲሞከር ዘወትር የመጀመሪያ ጥያቄ ሊሆን የሚችለው ቤተ ክርስቲያን የተመሠረተችው መቼ ነው የሚለው ነጥብ ሊሆን ይችላል ነው። ለዚህ ጥያቄ አንድ መልስ መስጠት ቀላል አይሆንም። ምክንያቱም ይህ ነጥብ ራሱ ቤተ ክርስቲያን ምንድናት ወደሚለው ጥያቄ ስለሚያመራን ማለት ነው። ስለዚህ ይህንንና መሰል ጥያቄዎች ውስጥ ጠለቅ ብለን ሳንገባ ቤተ ክርስቲያን በክርስቶስ ስምና ቃል በዙሪያው በመሰብሰብ ትምህርቱን የሕይወታቸው ተቀዳሚ ፋይዳ ያደረጉ፤ በእርሱም የእግዚአብሔርንና የሰውን ምንነት ይበልጥ የተረዱ፣ በእምነት አንድ በመሆን እርሱን ለመከተል የሚጥሩ ስብስብ ናት በሚል የጋር ግንዛቤ ከተስማማን የቤተ ክርስቲያን ታሪክ የሚጀምረው ከኢየሱስ ምድራዊ ሕይወት ታሪክ ጋር ብለን መጀመር እንችላለን።
ቤተ ክርስቲያን የሚለውን ስም ስናስተውል በቀላሉ የሚያስተላልፍልን ትርጉም የክርስቲያኖች ቤት፣ ኅብረት ሲሆን ይህ ኅብረት ወይም መሰባሰብ ደግሞ በምን ዙሪያ ወይም ዓላማ ነው የሚለውን ሃሳብ ክርስቲያን የሚለው ስያሜ ይመልስልናል። ክርስቲያን የሚለው ቃል ክርስቶስ በአካል ከተገለጠበት ዘመን አንሥቶ በስሙ እየተጠሩ የርሱ ተከታይ መሆናቸውን የሚመሰክሩ ሰዎችን ለማመልከት የሚያገለግል ነው። በዚህም መሠረት የቤ/ያን ታሪክ በቀጥታ ወደ ክርስቶስ ታሪክ ያመራናል። በርግጥ በእግዚአብሔር ቃል ዙሪያ መሰባሰብ በአዲስ ኪዳን የሆነ ነገር ብቻ ሳይሆን በብሉይ ኪዳንም ሕዝበ እስራኤል በእርሱ ቃል የተሰባሰበ ሕዝብ እንደነበር እናነባለን፤ ሆኖም እንደተቀሩት ነገሮች ሁሉ ብሉይ ኪዳን በአዲስ ኪዳን ሊሆን ያለው ነገር ጥላ እንጂ በራሱ ሙሉ አልነበረም። ይህ በእግዚአብሔር ቃል መሰባሰብ ሙሉ እውነታ የሚሆነውና ሕዝበ እስራኤል በቤተ ክርስቲያን የተተካው በክርስቶስ ቃልና በራሱ በክርስቶስ አካል ዙሪያ መሰባሰብ ከተጀመረ ወዲህ ነው።