Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የፍርሃት እና የድንቁርና ግድግዳን ማፍረስ እንድንድችል ወንድማማቾች እና እህትማማቾች መሆናችንን ማወቅ የመጀመሪያ እርምጃ መሆኑን የገለጹት ብጹዕ ካርዲናል አዩሶ፣ ያጋጠመን የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝም ለሰው ልጅ የጋራ ደህንነት መሠረታዊ የሆኑ የወዳጅነት እና የወንድማማችነት ድልድይ ለመገንባት መልካም አጋጣሚን ፈጥሮልናል ብለዋል። አንድ የሚያደርገን የወንድማማችነት መንፈስ አሁን ያጋጠመንን ችግር ለማለፍ ያግዘናል ብለዋል። ወንድማማችነትን የምንመሠርተው ከራሳችን ማኅበረሰብ፣ ከባሕላችን እና ከሐይማኖታችን ጋር ብቻ ሳይሆን ሌላውንም የሚያካትት መሆን አለበት ብለዋል።
እርግጠኞች ባልሆንንበት ባሁኑ ጊዜ ዋናው ተልዕኮአችን፣ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በብርሃነ ትንሳኤው መልዕክታቸው ለሮም ከተማ እና ለዓለም ሕዝብ ባስተላለፉት መልዕክት እንደገለጹት ሁሉ፣ ለዓለም በሙሉ ተስፋን ማዳረስ መሆኑን ብጹዕ ካርዲናል አዩሶ አስታውቀው፣ ለመንፈሳዊ እሴቶቻችን ምስጋና ይግባቸውና፣ የሐይማኖት መሪዎች በመተባበር ክፉኛ የተጎዳው ስብዕናችን ተመልሶ እንዲያብብ የበኩላችንን አስተዋጽዖ ማበርከት እንችላለን ብለዋል። በመሆኑም በጳጳሳዊ ምክር ቤት የሐይማኖት ተቋማት የጋራ ውይይት አስተባባሪ ጽሕፈት ቤት ፕሬዚደንት የሆኑት ብጹዕ ካርዲናል ሚገል አንገል አዩሶ፣ ለተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ባሰሙት የቪዲዮ መልዕክታቸው፣ የልዩ ልዩ ሐይማኖት ተከታዮች ግንቦት 6/2012 ዓ. ም. በሚደረግ ዓለም አቀፍ የጾም እና የጸሎት ሥነ ሥርዓት ላይ እንዲተባበሩ ጠይቀው፣ በሰው ልጆች ላይ የደረሰውን የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ እግዚአብሔር በሃይሉ እንዲያስወግደው ጸሎታችንን እናቀርባለን ብለዋል። አሁን የምንገኝበትን እና ወደ ፊት የሚያጋጥሙንን ችግሮች በጋራ ሆነን መከላከል እንድንችል የሐይማኖት ተቋማት መሪዎች አንድነታችንን፣ መተጋገዝን እና ወንድማማችነትን በማጠንከር፣ በጋራ ለመጸለይ ተጠርተናል በማለት፣ በጳጳሳዊ ምክር ቤት የሐይማኖት ተቋማት የጋራ ውይይት አስተባባሪ ጽሕፈት ቤት ፕሬዚደንት የሆኑት ብጹዕ ካርዲናል ሚገል አንገል አዩሶ መልዕክታቸውን አስተላለፈዋል።
ሽጋራ ምትካኽ ምስ ኣቋረጽካ ኣብ ኣካላት ብቕጽበት ጽቡቕ ነገራት ከጋጥም ይጅምር። ካብ'ቶም ዝበዝሑ ብሰንኪ ምትካኽ ዝስዕቡ መጕዳእትን ሕማማትን ክትገላገል ትኽእል።
ኣብ ነፍስ ወከፍ ሰሙን እቲ ናይ ጭንቀት ወይ ስነ-ኣእምሮኣዊ ሕማቕ ምህላው ክስምዓካ ዘሎ ተኽእሎ እንዳ ቀነሰ ይኸይድ። ዋላ ኣብ መጀመርታ ከምኡ ኾይኑ ኣይሰምዓካ፡ ብዝያዳ ህዱእ ትኸውን። ጽቡቕ እውን ክትድቅስ ትጅምር።
ብውሽጢ ሸነኽ ናይ ክሳድ ኣብቲ ኣየር ናብ ሳንቡእ ዝኣትወሉ ናእሽቱ ጸጕሪ ይበቁል። እቶም ናእሽቱ ጸጕሪ ንሳንቡእ ካብ ርስሓትን ደሮናን ይከላኸልሉ። እዚኦም ናእሽቱ ጸጕሪ ብምትካኽ ይዓንዉ፡ ግን ምትካኽ ምስ ኣቋረጽካ ተመሊሶም ይዓብዩ እዮም።
ሽጋራ ከተትክኽ ከለኻ ምስዓል ተዘውትር ዲኻ? ድሕሪ ቁሩብ ኣዋርሕ እቲ ምስዓል ከም ዝውሕድ ዘሎ ከተስተብህል ኢኻ። ሕማም ኣዝማ ንዘለካ፡ ሽጋራ ምትካኽ ከተቋርጽ ብዝያዳ ጽቡቕ እዩ።
ልብኻ ክትዝሕል ትጅምር። እንደገና ንቡር ትርግታ ልቢ ይህልወካ። ሽጋራ ከተትክኽ ከለኻ እቲ ኣብ ሽጋራ ዘሎ ኒኮቲን ንልቢ ቀልጢፋ ከም ትሃርምን ጸቕጢ ደም ከም ዝልዕልን ገይርዎ ነይሩ።
ምብርዓን ጥንሲ ከጓንፈኪ ናይ ዘሎ ተኽእሎ ይቕንስ። እቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ቈልዓ ንኽጕዳእ ዘሎ ተኽእሎ እውን ይቕንስ። ሽጋራ ተትክኺ እንተ ኾንኪ እቲ ኣብ ማህጸን ዘሎ ቈልዓ መርዛማት ባእታታት ካብ'ቶም ሽጋራታት ናብ ነብሱ ይኣትዉ።
ሽጋራ ከተትክኽ ከለኻ ብዙሕ ግዜ ዝሑላት ኣጻብዕ እግሪ ኣለዉኻ ድዮም? ሽዑ ኣጻብዕ ኣእጋርካ ከም ዝሞቑ ከተስተብህል ኢኻ። ምኽንያት ናይዚ ተወሳኺ ደም ኣብ ዙርያ ኣካላት ክበጽሕ ስለ ዝኽእል እዩ።
ብርቱካን (ወይም ኦሬንጅ) ማለት የዛፍ አይነትም ሆነ በተለይ የዚሁ ዛፍ ፍሬ ማለት ነው። የሌሎች አትክልት ክልስ ሆኖ ከጥንት እንደ ለማ ይታሥባል። እርዝማኔው እስከ 10 ሜትር ድረስ ቢደርስም ዛፉ ትንሽ ይባላል፤ ቡቃያው እሾህ አለበትና ቅጠሎቹ ከ4 እስከ 10 ሳንቲሜትር ድረስ የሚዘረጉ እንደ ጥድም ወገን መቸም የማይረግፉ ናቸው። የፍሬው መጀመርያ ትውልድ በደቡብ-ምሥራቃዊ እስያ በህንደኬ፣ በቬትናም ወይም በደቡብ ቻይና ተገኘ።
የብርቱካን እርሻ በብዙ አገሮች ምጣኔ ሀብት በጣም ታላቅ የንግድ ሥራ ነው። እዚህ ማለት በአሜሪካ፣ በሜዲቴራኔያን አገሮች፣ በሮማንያ፣ በደቡብ አፍሪካ፣ በቻይና፣ በአውስትራልያም ይከትታል።
ብርቱካን በዓለሙ ውስጥ ሙቅ አየር በሚገኝበት በሰፊ ይበቅላል፤ የብርቱካንም ጣዕም ከጣፋጭ እስከ ኮምጣጣ ድረስ ይለያል። ፍሬው በተለመደ ይላጣል ጥሬም ሆኖ ይበላል፤ አለዚያ ለጭማቂው ይጨመቃል። ወፍራምና መራራ ልጣጩ በተለመደ ወደ ቆሻሻ ይጣላል፤ ነገር ግን በክብደትና በሙቀት አማካኝነት ውሃውን በማስወግድ፣ ለመኖ ሊጠቅም ይችላል። ባንዳንድ የምግብ አሠራር ዘዴ ደግሞ፣ እንደ ጣዕም ወይም እንደ መከሸን ይጨመራል። የልጣጩ አፍአዊው ቆዳ በልዩ መሣርያ በቀጭን ይፋቃልና ይሄ ጣዕሙ ለወጥ የሚወደድ ቅመም ያስገኛል። ከልጣጩ በታች ያለው ነጭና ሥሥ ሽፋን ስለማይረባ ይጣላል። ደግሞ የብርቱካን ዘይት አስታጋሽ መዓዛ ስላለው በሕክምና ይጠቅማል።
የብርቱካን ጭማቂ በኒው ዮርክ ሸቀጣሸቅጥ ገበያ ላይ የሚነገድ የንግድ ዕቃ ነው። የዓለሙ አንደኛ ብርቱካን ጭማቂ የምታስገኝ ሀገር ብራዚል ስትሆን ሁለተኛዋ ፍሎሪዳ ክፍለሀገር በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ትሆናለች።
የብርቱካን ዘይት ልጣጩን በመጭመቅ ይሠራል። የዕንጨት ዕቃ መልክ ለማሳምር የጠቅማል፤ ደግሞ የእጅ ማጽዳት ቅባት ያደርጋል። የሚረጭ አይነት በሱቅ ሲሸጥ በጣም ኃይለኛ ማጽደጃ ነውና ለአካባቢ አይጎዳም አይመርዝምም።
የብርቱካን አበባ የፍሎሪዳ ክፍለሀገር ብሄራዊ ምልክት ቢሆን እንዲሁም በአንዳንድ ባሕል እምነት ውስጥ የመልካም ዕድል ምልክት ሆኛልና ለሙሽሪት እቅፍና ለጌጥ በሠርግ ጊዜ ለረጅም ዘመን ባሕላዊ ነበር። ያበባው ቅጠል ደግሞ መልካም መዓዛ ያለበት ሽቶ ሊሠራ ይችላል።
የብርቱካን አበባ ማር የሚሠራ የንብ ቀፎ በብርቱካን ደን ውስጥ በማበቡ ጊዜ በማስቀመጥ ነው። ይህ አደራረግ ደግሞ ዘር ያለባቸው ሌሎች አበቦች እንዲራቡ ያደርጋል። የብርቱካን አበባ ማር እጅግ የወደዳል ጣእሙም እንደ ብርቱካን ይመስላልና።
እንዲያውም ብርቱካን፣ ሎሚ መንደሪን ወዘተ. ሁሉ የአንድ ወገን ናቸው ሁላቸው እርስ በርስ ማራባት ይችላሉ ማለት ነው። በተግባር እነኚህ አይነቶች እንጆሪ ይባላሉ ምክንያቱም ብዙ ዘር እያላቸው ሥጋቸውም ወፍራምና ለስላሳ ሆኖ ከአንድ ዕንቁላል ብቻ ያፈራሉ።
በምድር ላይ ጥቂት አይነቶች ይታረሳሉ። ለምሳሌ ጣፋጭ ብርቱካን የምትባል መጀመርያ በእስፓንያ አገር በቀለች፤ ይቺ ከሁሉ የምትወደድ አይነት ሆናለች። ጣፋጭ ብርቱካን እንደ አየሩ ሁኔታ በልዩ ልዩ መጠኖችና ቀለሞች ትገኛለች፤ አብዛኛው 12 ክፍሎች ውስጥ አሉባቸው።
የሴቪል ብርቱካን በሰፊ የምትታወቅ አሁንም በሜዲቴራኔያን አቅራቢያ በኩል የምትበቀል እጅግ ኮምጣጣ ብርቱካን ናት። ቆዳዋ ወፍራምና ስርጉዳት ያለው ነውና ማርማላታም ሆነ የብርቱካን አረቄ ለመስራት በጣም ትከብራለች። "ይብራ በብርቱካን ወጥ" ሲበሉ ብርቱካን የዚች አይነት ናት።
ባጋጣሚ በብራሲል አገር ውስጥ በ1812 ዓ.ም. በአንድ ገዳም በነበረ የብርቱካን እርሻ ከሆነ ድንገተኛ ለውጥ የተነሣ፤ "የእምብርት ብርቱካን" የሚባል አይነት መጀመርያ ተገኘ። ከዚያ በ1862 ዓ.ም. ነጠላ ቁራጭ ወደ ካሊፎርንያ ተዛዉሮ አዲስ የዓለም አቀፍ ብርቱካን ገበያ የዛኔ ተፈጠረ። ድንገተኛ ለውጡ "መንታ ፍሬ" ያደርጋልና ታናሹ መንታ በታላቁ ውስጥ ተሠውሮ ይገኛል። የእምብርት ብርቱካን ዘር ስለሌለው በእፃዊ ተዋልዶ ይባዛል፤ የፍሬውም መጠን ከጣፋጭ በርቱካን ይበልጣል።
ቫሌንሲያ ወይም ሙርሲያ ብርቱካን በተለይ ለጭማቂ የሚመች ጣፋጭ አይነት ነው። መንደሪን ትመስለዋለች፣ ነገር ግን ይልቁን ትንሽና ጣፋጭ ናት፤ በመጨራሻም፣ "ድፍን ቀይ እምብርት" የተባለው የዚህ አይነት ከነመንታው ለውጥ እንደ እምብርት በርቱካን ነው።
በድሮ ጊዜ ፖርቱጋል የምትባል አገር ለምሥራቅ አገሮች የጣፋጭ ብርቱካን ዋና አስገቢ ነበረች። ስለዚህ በብዙ ቋንቋዎች የፍሬው ስም ከዚያው መነሻ ተወስዷል። ለምሳሌ፦
ተብሎ ይሰየማል። ባብዛኛው ቋንቋዎች ግን ያለባቸው ቃል ከሳንስክሪት «ናራንጋ» የወጣ ነው፤ በሌሎችም «የቻይና ቱፋህ» (አፕል) ወይም «የወርቅ ቱፋህ» የሚተረጎሙ ቃሎች ለብርቱካን ለማለት የጠቅማቸዋል።
More in this category: « በአለም 2ኛው የቢራ ኩባንያ ሄኒከን 8 ሺ ሰራተኞቹን ሊቀንስ ነው	ሰሜን ኮርያውያኑ የክፍለ ዘመኑ ቀንደኛ የባንክ ዘራፊዎች 1.3 ቢ. ዶላር በማጭበርበር ተከሰሱ »
በፍጹም! የንግድ የመስኮት ቀለም በማንኛውም የመስታወት ገጽ ላይ ሊሠራ ይችላል እና የተለያዩ ልዩ ልዩ ጥቅሞችን ይሰጣል ፡፡ የመስኮት ፊልም የፀሐይዋን ሙቀት ከማገድ እና ከጎጂ የዩ.አይ.ቪ ጨረሮች መከላከያን ብቻ ሳይሆን በመሳሪያዎ ላይ ያለውን ነፀብራቅ ይቀንሰዋል ፣ የኃይል ወጪዎችን ይቀንሳል እንዲሁም የቤት እቃዎችን ይከላከላል ፡፡
የንግድ ቦታ ወይም የመኖሪያ ሕንፃ ቢቀይሩ የመስኮት ፊልም የኃይል ወጪዎችን ለመቀነስ በጣም ጥሩ መንገድ ነው ፡፡ እንዴት ታደርጋለህ? የዊንዶው ፊልም የተሠራው በቤትዎ ውስጥ ያሉ ቦታዎች በጣም እንዲቀዘቅዙ የሚያስችል የሙቀት ዘልቆ እንዳይገባ ለመከላከል ነው። በተጨማሪም የመስኮት ቆዳን ወደ HVAC ፍጆታዎ ዝቅ ያደርገዋል ምክንያቱም ወደ እርስዎ ቦታ የሚገባውን የሙቀት መጠን ይቀንሰዋል ፡፡ ያ ቀለም ከሌላቸው መስኮቶች ጋር ከሌሎቹ አካባቢዎች ይልቅ የሙቀት መጠኑን በጣም የተስተካከለ እንዲሆን ይረዳል ፡፡
በመጨረሻም አነስተኛ የአየር ማቀነባበሪያ አጠቃቀም በወርሃዊ የኃይል ክፍያዎችዎ ላይ ከፍተኛ መጠን ያለው ገንዘብ እንዲቆጥቡ በማድረግ ብዙ የኃይል አጠቃቀምን ለመቀነስ ይጠቁማል ፡፡
ከሚመጡት በጣም አስገራሚ ምክንያቶች አንዱ የደህንነት መስኮት ፊልም የግላዊነት እና የደህንነት ስሜት ለእርስዎ ለማቅረብ ችሎታዋ ነው። ለሠራተኞቻቸው የቢሮ ክፍቶቻቸው ለማያውቁት ዓይኖች የማይታዩ መሆናቸውን ለሠራተኞችዎ ማረጋገጫ በመስጠት ንብረትዎን ከውጭው ዓለም መደበቅ ጥሩ መፍትሔ ነው ፡፡ የቢሮዎ መስኮቶች ቀለም እንዲኖራቸው ማድረጉ ቢሮውን ለመጠበቅ እና ግላዊነት ሁል ጊዜም እንዲከበር ለማድረግ አስደናቂ መንገድ ነው ፡፡
የተሰበሩ የመስታወት ቁርጥራጮችን አንድ ላይ ለመያዝ ብዙ የመስኮት ፊልሞች ወፍራም እንደሆኑ ልብ ይበሉ ፡፡ የመስኮቶችዎን መሰባበርን የሚያካትት ድንገተኛ አደጋዎች ከተከሰቱ ያ ያ ምቹ ነው። የመስታወት መስኮቶችዎ በውስጣቸው ላሉት ሰዎች የበለጠ ጉዳት ሊያስከትል በሚችል ቅጽበት ሁሉንም ቦታ እንደማያፈርሱ ዋስትና ሊሰጥዎ ይችላል ፡፡
የመስኮት ፊልም ሙቀት ከመግባቱ የሚያቆም ብቻ ሳይሆን በቀጥታ የፀሐይ ብርሃን ይዘው የሚመጡትን አደገኛ UVB እና UVA ጨረሮችን ያጣራል ፡፡ የፀሐይ መስኮት ፊልም ባልተለመደ የዩ.አይ.ቪ ተጋላጭነት በመከላከል ሰራተኞችዎን ደህንነት ለመጠበቅ የሚያስችል ቀልጣፋ መንገድ ነው ፡፡
አብዛኛዎቹ የንግድ ባለቤቶች ይህንን አያውቁም ፣ ግን የቤት ዕቃዎች እየደበዘዙ ከሚወጡት ዋነኞቹ አንዱ የቢሮ ቦታዎቻቸው እና የንግድ ህንፃዎቻቸው ውስጥ ዘልቀው ከሚገቡት የዩ.አይ.ቪ ጨረሮች ነው ፡፡ ስለሆነም የመስሪያ ቤትዎን መስኮቶች ቀለም መቀባቱ በቢሮ ውስጥ አስደናቂ ችሎታን ለመጨመር አስደናቂ መንገድ ብቻ ሳይሆን ሰራተኞቻችሁን እና ኢንቬስትሜንትዎን እጅግ በቫዮሌት ጨረር ከሚያስከትሏቸው ጉዳቶች ለማዳን ጥሩ መንገድ ነው ፡፡
ንብረትዎን እና ሰራተኞቻችሁን ያለባንክ ሰብሳቢነት የሚጠብቁበትን መንገድ የሚፈልጉ ከሆነ ፣ ከዚያ በጣም ፒተርበርግ በጣም የታመነ የዊንዶውስ ፊልም ተከላ ኩባንያ ከሆነው ከአሜሪካ የፊልም ቡድን ብዙም አይመልከቱ ፡፡ ሰፋ ያሉ የንግድ መስኮቶችን ፊልም መፍትሄዎችን እናቀርባለን ፣ ሁሉም የተለያዩ የተለያዩ ችግሮችን ለማስተዳደር የተለያዩ ዓላማዎች አሏቸው ፡፡
በዳውሮ ዞን ተርጫ ከተማ እብድ ውሻ ባደረሰው ጉዳት የ2 ህፃናት ህይወት ማለፉን ተከትሎ የእንስሳት እርድ ከቆመና ስጋ መብላት ከተከለከለ ሁለት ሳምንታት እንዳለፈው የከተማው አስተዳደር አስታውቋል።
የከተማዋ አስተዳደር ማህበራዊ ዘርፍ ተቋማት ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ በላይነህ ጆቡላ በበሽታው የተለከፉ የከተማ ነዋሪዎች በተርጫ ሆስፒታል የህክምና እርዳታ እየተደረገላቸው ነው ብለዋል።
የእርድ አገልግሎት ለጊዜው መቋረጡን የተናገሩት የታርጫ ከተማ ከንቲባ አቶ አንበሴ ኡሩኩ በሽታው ከእብድ ውሻ ወደ እንስሳት፣ ከእንስሳትም ወደ ሰው ሊተላለፍ የሚችል መሆኑ በምርመራ ተረጋግጧል ብለዋል።
በሽታው የከፋ ጉዳት ከማድረሱ በፊት ለመከላከል ግብረሃይል ተቋቁሞ እየሰራ ነው ያሉት ከንቲባው ባለቤት የሌላቸውን ውሾች ለማስወገድ የኬሚካል እጥረት እንዳለ አመላክተዋል።
የእርድ አገልግሎቱ በመቆሙ በከተማዋ በምግብ አገልግሎት የተሰማሩ ሰዎችን ገቢ የቀነሰው ቢሆነም ከጤና የሚበልጥ ነገር ባለመኖሩ ሁኔታው እስኪስተካከል ድረስ በትግስት እንጠብቃለን ሲሉ አስተያየታቸውን እንደሰጡም ነው የተገለጸው።
መሰረታዊ ትውውቅ የኮምፕዩተር አካሎች ኦፕሬቲንግ ሲስተም ሶፍትዌር ምንድነው? ትክክለኛ አጠቃቀም ደህንነትና ይለፍ-ቃል የአጠቃቀም ጥንቃቄ የኮምፕዩተር ደህንነት ቫይረስ ምንድነው?
ኮኮምፒውተር ማለት በሰውም ይሁን በፕሮግራም በታዘዘው መሰረት የተለያዩ ትእዛዝ ስራወችን የሚያከናውን ማሽን ነው፡፡ ይህ ስራ ለምሳሌ ሰነድ ለመጻፍ ወይም ሂሳብ ለማስላት ሊሆን ይችላል፡፡ ኢንተርኔት ለማሰስ ወይም ጨዋታ ለመጫወት ሊሆን ይችላል፡፡ ለመሳል፣ ፎቶና ቪዴዎ ለማዘጋጀት ወዘተ ሊሆን ይችላል፡፡ ለምርምር ስራወችና ሁነታወችን ለማዘጋጀት ወዘተ ሊሆን ይችላል፡፡
ይኸን የስራ ክንውን ለመፈጸም ኮምፕዩተር በአራት ዋና ዋና ክፍሎች ይከፈላል፡፡ ከታች የቀረቡት አራቱም መሰረታዊ ክፍሎች ኮምፕዩተሩ እንደ ኮምፕዩተር እንዲሆንና ትእዛዞቹም እንዲፈጸሙ ያስችሉታል፡፡ በአይነትም ሆነ በትልቅነት የተለያዩ ኮምፕዩተሮች አሉ፡፡ ለምሳሌ ደስክቶፕ፣ ላፕቶፕና ታብሌት የመሳሰሉት ናቸው፡፡ ሁሉም አይነት ኮምፕዩተሮች ከአካል መጠን ጀምሮ እስከ ፍጥነትና አቅም ልዩነታቸው በስተቀር መሰረታዊ አሰራራቸው ይመሳሰላል፡፡ ሁሉም ትእዛዝ ተቀባይና ፈጻሚ ናቸው፡፡
፩)ኮምፕዩተር ውስጣዊ አካል አለው፡፡ ትእዛዝ ለመቀበልና ለማሰብ ሰዋዊ ያልሆነ ጭንቅላት አለው፡፡ ይኸ ጭንቅላት ፕሮሰሶር / Processor ይባላል፡፡ ሰነዶችና ዴታወችን ማስቀመጫ ካዝና አለው፡፡ ይኸ ካዝና ሃርድ-ድራይቨ / Hard drive ይባላል፡፡ የሚታዩ ነገሮችን ማሳያው ላይ እየታዩ እንዲቆዩ የሚያደርግ ራም / RAM ወይም ጊዚያዊ ተሸካሚ የሚባል ጉልበት አለው፡፡ ድምጽ እንዲከናወን የድምጽ ካርድ / Sound Card አለው፡፡ ቪዴወ እንዲታይ የቪዴወ ካርድ / Graphic Card አለው፡፡ ሁሉም አካሎቹ እርስ በርስ ግንኙነት እንዲያደርጉና ትእዛዝ እንዲቀባበሉ እናት-ካርድ / Motherboard የሚባል ዋና ካርድ ላይ በየቦታቸው ይሰካሉ፡፡
፪)ኮምፕዩተር የውጭ አካላዊ ክፍሎችም አሉት፡፡ ለምሳሌ የምንሰራውን እንዲናይ የሚያደርግ ድስፕለይ ወይም ማሳያ ጋር ይያያዛል፡፡ ይኸ ማሳያ ዋና ካርዱ ላይ የተሰካው ቪዴወ ካርድ ጋር ተገናኝቶ ይገጠማል፡፡ የምንጽፍበት ኪቦርድ ወይም መጻፊያ-ገበታ ዋና ካርዱ ጋር እዲገናኝ ይሰካል፡፡ ጠቅ እያደረግን የፈለግነውን እንዲናዝ ማውስ ወይም አይጥ ዋና ካርዱ ጋር ይያያዛል፡፡ የሁሉም የውስጥና የውጭ አካል የጋራ ስም ደግሞ ሃርድዌር ይባላል፡፡ ይህ ሃርድዌር በአካል የሚታይና የሚነካ ነው፡፡
፫) ሶስተኛው ደግሞ አካላዊ ያልሆኑ ሶፍትዌር / Software ተብለው የሚጠሩ ናቸው፡፡ እነዚህም ለምሳሌ ሰነድ ለመጻፍ፣ ሂሳብ ለማስላት፣ ኢንተርኔት ለማሰስ፣ ጨዋታ ለመጨወት፣ ስዕል ለመሳል፣ ፎቶና ቪዴወ ለማቀናበር ወዘተ የሚያገለግሉ ፕሮግራሞች ናቸው፡፡ እንደተጠቃሚው ፍላጎትና ስራ በመቶና በሺህ የሚቆጠሩ ፕሮግራሞች አሉ፡፡ የሁሉም ፕሮግራሞች አጭር የጋራ ስም ሶፍትዌር ወይም የትእዛዝ ጥርቅሞች ሊባሉ ይችላሉ፡፡ ሶፍትዌር ልክ እንደ ሃርድዌር የሚነካና የሚጨበጥ አይደለም፡፡ ሶፍትዌር የማይነካና የማይጨበጥ ቢሆንም ያለሶፍትዌር ለምሳሌ ጨዋታ መጫወት አንችልም፡፡ ኢንተርኔት ውስጥ መግባት አንችልም፡፡ ሃርድዌሩ ብቻውን ምንም አይፈይድም፡፡ ትእዛዝ ማስተላለፍ አይቻልም፡፡ ልክ መኪና ነዳጅ ወይም መብራት ሳይኖራት ተንቀሳቅሳ የፈለግንበት ቦታ መድረስ አንችልም፡፡
ከዚህ በተጨማሪ ደግሞ እያንዳንዳቸው የኮምፕዩተሩ የውስጥና የውጭ አካሎች የራሳቸው ድራይቨር /Driver ወይም አስማሚ የሚባል ሶፍትዌር አላቸው፡፡ ለምሳሌ የድምጽ ካርዱ የድምጽ ካርድ መሆኑን ኮምፕዩተሩ ማወቅ አለበት፡፡ መጻፊያ ገበታው መጻፊያ ገበታ መሆኑ ማወቅ አለበት፡፡ ይኸንን የሚያስተሳስር አስማሚ ሶፍትዌር እያንዳንዳቸው አካሎች አላቸው፡፡
፬) አራተኛው ክፍል ደግሞ ኦፕሬቲንግ ስይስተም / Operating Systm (OS) ወይም ግብረተ ሲስትም ይባላል፡፡ የግብረተ ሲስተሙ ዋና ሚና ካላቸው ውስጥ አንዱ ክፍል ነው፡፡ ብዙ ሰወች ግብረተ ሲስተሙንና ሶፍትዌርን አደባልቀውና አደናግረው ይነጋራሉ፡፡ ግን በቀጥታ ትክክል አይደለም፡፡ ባጭሩ ዋናው የግብረተ ሲስተሙ ስራ የኮምፕዩተር የውስጥና የውጭ አካል እና ሶፍትዌሮች በአንድ ላይ ተጣጥመው ወይም እጅና ጓንት ሆነው እንዲሰሩ የሚያስችል ነው፡፡ ለምሳሌ ዊንዶውስ፣ ማክ፣ ሊነክስ የመሳሰሉት ግብረተ ስይስተም ናቸው፡፡ የግብረተ ሲስተሙ ዋና ተግባር የውጭና የውስጥ አካላት እንዲሁም ሶፍትዌሮች ተቀናጅተውና ተስማምተው መስራት እንዲችሉ የሚያደርግ ነው፡፡ እነዚህ አራት ክፍሎች እንዴት እንደሚሰሩ በሚቀጥለው ገጽ ቀርበዋል፡፡
የአዴፓ ፕርዝደንት አቶ ገዱ አንዳርጋቸው በግልጽ በአደባባይ አዎ በእኛ ክልል ብዙ መሳሪያ አለ እንዳለም የታወቀ ነው በይበልጥ ገበሬውን እናስጣቀዋልን እንጂ በፍጸም አናስፈታውም ሲሉ ለአማራ ክልል ደጋፊዎች የተናገሩበትን ተመልከቱት። የእኛዎቹ ጉዶች ግን የኦሮሞ ህዝብ ከነሀካቴው ያለችውን መሳሪያ ለነሱ አስረክቦ የጠላት መጫዎቻ እንዲሆን ለተ ቀን በሚዲያ እየወጡ ይደንፉብናል ። ጦር አዝምተው ቤቱ የተቀመየውን ንጹ ዜጋ በሰለጠነ ወታደር እያስፈጁት ይገኛሉ እስቲ ተመልከቱ።
የፀረ ሽብርተኝነት አዋጁን በመጥቀስ ዓቃቤ ሕግ ምስክሮችንና ማስረጃዎችን መከልከሉን የተቃወሙት መረራ ጉዲና (ዶ/ር)፣ ጉዳያቸው የሕገ መንግሥት ትርጉም ስለሚያስፈልገው የአጣሪ ጉባዔውን ውሳኔ እንዲጠjቁ ተነገራቸው፡፡ ውሳኔውን የሚሰሙት በሚቀጥለው ዓመት ነው፡፡
ሦስት የተለያዩ የወንጀል ክሶች የተመሠረቱባቸው ዶ/ር መረራ በክሶቹ የተጠቀሱባቸው የሕግ አንቀጾች የምስክሮችና የማስረጃ ዝርዝሮች እንዳይደርሳቸው የማይከለክሉ መሆኑን በመግለጽ፣ ከሳሽ ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ የፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር 652/01 አንቀጽ 32ን በመጥቀስ እንዳይሰጣቸው መከልከሉን ተቃውመው ነበር፡፡
ከሳሽ ዓቃቤ ሕግ የወንጀል ሕግ አንቀጽ 32(1)ሀ፣ ለ፣ 38(1)፣ 27(1)፣ 238(1) እና (2)ን አዋጅ ቁጥር 652/2001 አንቀጽ 12(1)፣ 2(1) የወንጀል ሕግ 486(ለ) ማለትም በጋራ በመተባበር፣ ወንጀል ለማድረግ በማደም፣ በሕገ መንግሥቱ ላይ ወንጀል ለማድረግ በመስማማት፣ የሐሰት ወሬ በማውራትና የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን የመጣስ ወንጀል ክስ ተመሥርቶባቸው ሳለ፣ የፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር 652/2001 አንቀጽ 32 በመጥቀስ የምስክሮች ዝርዝር እንዳይሰጣቸው መከልከሉ ተገቢ ያልሆነና ሕገ መንግሥቱን የሚጥስ መሆኑን ገልጸዋል፡፡
የቀረበለትን የመቃወሚያ አቤቱታ የመረመረው የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 19ኛ ወንጀል ችሎት፣ ‹‹የሕገ መንግሥት ትርጉም ያስፈልገዋል ወይስ አያስፈልገውም?›› በማለት ጉዳዩን ወደ ፌዴሬሽን ምክር ቤት አጣሪ ጉባዔ የላከው ቢሆንም፣ ውሳኔው ሊደርስ ባለመቻሉ ለቀጣይ ዓመት ጥቅምት 6 ቀን 2009 ዓ.ም. ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡
የምስክሮች ዝርዝር ‹‹ለተከሳሽ ሊሰጥ ይገባል ወይስ አይገባም?›› የሚሉ ጥያቄዎች የተነሱት በዶ/ር መረራ ክስ ብቻ አለመሆኑን የጠቆመው ፍርድ ቤቱ፣ በርካታ የክስ መዝገቦች ላይ ጉዳዩ በመነሳቱ ቀደም ብሎ የሕገ መንግሥት ትርጉም ያስፈልገዋል ወይስ አያስፈልገውም የሚለውን ምክር ቤቱ ውሳኔ እንዲሰጥበት ትዕዛዝ መስጠቱን አስታውሷል፡፡ ምክር ቤቱ ግን ለሕገ መንግሥት አጣሪ ጉባዔ መላኩን ከመግለጽ ውጪ ያለው ነገር ስለሌለ ውሳኔውን መጠበቅ የግድ እንደሚል አስረድቷል፡፡
የዶ/ር መረራ ጠበቆች ለፍርድ ቤቱ እንዳስረዱት፣ ዶ/ር መረራ ከታሰሩ ዘጠኝ ወራት ሞልተዋቸዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ ደግሞ የዓመቱን ሥራ ሊያጠናቅቅ የቀረው ከ15 ቀናት አይበልጥም፡፡ በመሆኑም ፍርድ ቤቱ በራሱ የመተርጎም ሥልጣን ስላለው ተርጉሞ ወይም የምክር ቤቱ ውሳኔ የሚፈጥንበት ሁኔታ ካለ ተባብሯቸው፣ ወደሚቀጥለው ዓመት ከመተላለፉ በፊት ውሳኔ እንዲሰጣቸው ጠይቀው ነበር፡፡
ፍርድ ቤቱ በሰጠው ምላሽ ዶ/ር መረራ በክርክር መቃወሚያቸው ምክንያት ጉዳዩ ወደ ፌዴሬሽን ምክር ቤት ለትርጉም መላኩን አስታውሶ፣ የመቃወሚያ ሐሳባቸውን ለማንሳት ፈልገው ከሆነ ጥያቄ አቅርቦላቸዋል፡፡ የዶ/ር መረራ ጠበቆች ተመካክረው ምላሽ ሲሰጡ መቃወሚያ ያቀረቡት ሕጉ በሚፈቅድላቸው መሆኑን በመጠቆምና ፍርድ ቤቱም ትዕዛዝ እንደሰጠበት ተናግረው፣ መቃወሚያቸውን እንደማያነሱ ገልጸዋል፡፡
ፍርድ ቤቱ ዶ/ር መረራም ሆኑ ሌላ ተከሳሽ እንዲመላለስና እንዲጉላላ ፍላጎት እንደሌለው በመንገር፣ መዝገቦችን የሚያስተናግደው ክስ በተመሠረተበት ጊዜ (ዕድሜ) ቅደም ተከተል ከመሆኑ አንፃር የፌዴሬሽን ምክር ቤትን ውሳኔ መጠበቁ ለተከሳሹም ሆነ ለፍርድ ቤቱ ጥቅም ስላለው፣ ለጥቅምት 6 ቀን 2009 ዓ.ም. መሸጋገሩ የግድ መሆኑን በማስረዳት ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡
የዶ/ር መረራ ጠበቃ ዶ/ር ያዕቆብ ኃይለ ማርያም፣ የጥብቅና ፈቃድና ውክልና እያላቸው ማረሚያ ቤት ደንበኛቸውን እንዳይጎበኙና እንዳያነጋግሩ እንደከለከላቸው ላቀረቡት ጥያቄ፣ ማረሚያ ቤቱ እንዲያገናኛቸው ፍርድ ቤቱ ትዕዛዝ ሰጥቷል፡፡
በኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ የተጨዋችነት ዘመን ቆይታው ላይ ከተጫወተባቸው ክለቦቹ ሐዋሳ ከተማ፣ ቅ/ጊዮርጊስ እና ደደቢት ቡድኖች ጋር የሊጉንና የፕሪምየር ሊጉን ዋንጫ ለማንሳት የቻለው ሙሉጌታ ምህረት በአሰልጣኝነት ዘመኑ ደግሞ እንደተጨዋችነቱ ጊዜ ሁሉ የተለያዩ የድል ስኬቶችን ለመጎናፀፍ እቅድ መያዙን ለዝግጅት ክፍላችን አስተያየቱን ሰጥቷል፡፡
የእግር ኳስ ተጨዋች እያለ ከሐዋሳ ከተማ እና ከቅ/ጊዮርጊስ ጋር የፕሪምየር ሊጉን እንደዚሁም ደግሞ ከደደቢት ጋር የጥሎ ማለፉን ዋንጫ ለማንሳት የቻለው ሙሉጌታ የአሁን ሰዓት ላይ ሐዋሳን በአሰልጣኝነት ለመምራት ለተረከበው የኃላፊነቱ ቦታ ብቁ መሆኑንም ከጋዜጣው ለቀረበለት ጥያቄ ምላሹን ሰጥቷል፡፡
የሐዋሳ ከተማ እግር ኳስ ክለብን በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ ዋና አሰልጣኝ ሆኖ ቡድኑን በኃላፊነት ለመምራት ከተዘጋጀው ሙሉጌታ ምህረት ጋር የዝግጅት ክፍላችን ያደረገው አጠር ያለ ቆይታ ይህን ይመስላል፡፡
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- አዎን፤ ለዛም ነው እየተጫወትኩም የአሰልጣኝነት ኮርሱን የወሰድኩት፤ በኋላም ላይ በእግር ኳስ ጨዋታ ዘመኔ ለብዙ ዓመታቶች መጫወቴን ያውቅ የነበረው አሰልጣኝ ውበቱ አባተምየሐዋሳ ከተማ ክለብን በተረከበበት ሰዓት ላይ እኔ ኳስ አቁሜ ስለነበር የእሱ ረዳት እንድሆንና አብረንም እንድንሰራሲጠራኝ እኔም ዓይኔን ሳላሽና ለረጅም ዓመታትም የተጫወትኩበትን ክለብ ማገልገል አለብኝም በሚል ውሳኔዬየእሱን ጥሪ ተቀብዬ አብሬው መስራት ጀመርኩ፡፡
ሀትሪክ፡- አሰልጣኝ ዘላለም ሽፈራው /ሞውሪኖ/ ተጨዋች በነበርክበት ሰዓት ወደፊት ኳስ ስታቆም አሰልጣኝ ለመሆን እንደምትችል እና ለዛም መዘጋጀት እንዳለብህ ተንብዮ ነበር ይባላል?
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- የእውነት ነው፤ እሱ ኳስን ከምንጫወትበት ዘመን አንስቶ ነው በተሰማራንበት ሙያ እንድናድግ ይፈልግስለነበር ኳስን እየተጫወትን በነበርንበት ሰዓት ነው የአሰልጣኝነት ኮርስ ሲመጣ ውሰዱ ይል የነበረው፤ በተለይ ደግሞ በእኔ ላይ ወደፊት አሰልጣኝ ለመሆን እንደምችል የተመለከታቸው ጥሩ ጥሩ ነገሮች ስለነበሩ አንተ ኳስ ስታቆም አሰልጣኝ መሆን አለብህ፤ ጥሩ አሰልጣኝ ለመሆንም ትችላለህ ስለሚለኝ በእሱ ግፊት ነው ወደ ዛሬው የአሰልጣኝነት ሙያው ላይ ለማምራት የቻልኩት፡፡
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- አዎን፤ በሚገባ፤ እነሱ ይህን ሀላፊነት ለእኔ ከመስጠታቸው በፊት በብሔራዊ ቡድን ደረጃ የኢንስትራክተር አብርሃም መብራቱ ረዳት ሆኜ እየሰራው ነበር፤ ከዛም ነው ምን እንደተፈጠረ ባላወቅኩበት ሁኔታ የአካባቢው የስፖርት ቤተሰብን ጨምሮ ስፖርቱን በቅርቡ ጠንቅቀው የሚያውቁት የክለቡ ሰዎች በተጨዋችነት ዘመኔ ያለኝን የመጫወት ልምድ እና በተለያዩ አሰልጣኞችም የሰለጠንኩ በመሆኑ ከዛም ባሻገር ደግሞ ወደ ማሰልጠኑም ሙያ ከመጣው በኋላ የተለያዩ የሀገራችን አሰልጣኞች ረዳት አሰልጣኝ ሆኜም በመስራቴና በዛ ውስጥም የሀገሬን ብሔራዊ ቡድን በሚያክል ደረጃም ረዳት ሆኜም ስለሰራው ከዛ በመነሳት ነው ሹመቱን ለእኔሊያፀድቁልኝ የቻሉት፤ ከዛ ውሳኔ ላይ ከደረሱም በኋላ ለበርካታ ዓመታት የተጫወትኩበትን የቀድሞ ክለቤን ማገልገል አለብኝ በሚልም ውሳኔያቸውን ወዲያው ተቀበልኩ፤ ሐዋሳ ከተማን ለማሰልጠን አሁን ላይ የመጣሁበት ጊዜ ትክክለኛው ሰዓት ላይ ነው፤ ቡድኑን የማሰልጠን ብቃቱም አለኝ፡፡
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- የእግር ኳስ አሰልጣኝ ስትሆን የስልጠና ኮርሶችንመውሰድ እና ማሰልጠን ብቻ አንተን በሙያው ብቃትህ ላይ ያሳድግሃል ብዬ ፈፅሞ ስለማላስብ በአሁን ሰዓት ራሴን እያዘጋጀው ያለሁት የተለያዩ ኮርሶችን ከመውሰድ ባሻገር ከትላልቅ የሀገሪቱ ባለሙያዎች ጋርም ጠጋ ጠጋ ብዬ ከእነሱ ብዙ ልምዶችን በመቅሰም እና ከዛ ውጪም የተለያዩ የስልጠና ዶክመንቶችንም በመውሰድ እንደዚሁም ከእዚህ በኋላምየአሰልጣኝነት ሙያው እየከበደ ስለሚሄድም ሁሌም በማንበብ እና አሁን ላይ ደግሞ ጊዜው የቴክኖሎጂም ስለሆነና ለኮምፒውተርም ቅርብ ስለሆንኩ ራሴን በስልጠናው ለመለወጥ ከፍተኛ ጥረትን እያደረግኩ ነው፤ ሌላው ራሴን በሙያዬ ለማሻሻል እና ለመለወጥ በማደርገው ጥረትም ኢንስትራክተር አብርሃም መብራቱም እኔን ለመርዳት ፈቃደኛ ስለሆኑም እሳቸውን ሳላመሰግናቸው አላልፍም፡፡
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- አዎን፤ በምችለው አቅምና በማውቀው ሁኔታያኔ ለውበቱ አንድአንድ ሀሳቦችን አቀርብለት ነበር፤ ብዙ ጊዜ ረዳት አሰልጣኝ ሆነህ ስትሰራ ብዙ ነገሮችን የምትማረው ከዋናው አሰልጣኝ ነው፤ አንተም ደግሞ በምትችለው አቅም አሰልጣኝህን የምታግዝበትም ሁኔታ ነበርና የእሱ ታማኝ ሆኜም ነበር ስሰራ የነበረው፤ ከዛ ውጪም እኔም ከውበቱ የተማርኳቸው ብዙ ነገሮች ስላሉ ከእነዚህ በመነሳት ለወደፊቱ አሰልጣኝነቴም የራሴን ነገሮች በማንፀባረቅ ጭምር ጥሩ ነገሮችን በሙያዬ ኃላፊነት እሰራለሁ ብዬ አስባለሁኝ፡፡
ሀትሪክ፡- ሐዋሳ ከተማን በተጨዋችነት ዘመንህ የፕሪምየር ሊጉና የጥሎ ማለፉ ሻምፒዮና አድርግሃል፤ በአሰልጣኝነት ሙያህስ አሁን ላይ ይህን ድል የምታሳካ ይመስልሃል?
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- አንድ ቡድንን ስትሰራ ውጤት ለማምጣት ጊዜ ያስፈልጋል፤ እኔም ለመጀመሪያ ጊዜ በሀላፊነት የተረከብኩትን ሀዋሳ ከተማን ለማሰልጠን ስዘጋጅ ይህን የስኬት ድል እቀዳጃለሁ ብዬ የማስበው ያኔ ነው፤ ያለበለዚያ ግን ውጤት እኮ በአጋጣሚም ሊመጣ ይችላልና በኋላ ላይ ያ ውጤት ዘላቂነት ከሌለውና ሻምፒዮና ከሆንክበት ዓመታቶች በኋላ ላለመውረድ የምትጫወትበት ከሆነ ያ አንተ ላይ ከባድ ነገርን ነው ሊፈጥርብህ የሚችለው፤ ስለዚህምይህን ስለማውቅ የሐዋሳ ከተማ ክለብን በኃላፊነት በተረከብኩበት የዘንድሮ የውድድር ዘመን ላይ በአንዴ ከመሬት ተነስቼ ይህን የድል ውጤት አመጣለው ብዬ ፈፅሞ አልናገርም፤ ሐዋሳን ሳሰለጥን የእኔ የመጀመሪያ እቅዴና ግቤ ብቁ የሆኑ ተጨዋቾችን ማፍራት እና በወጣት ተጨዋቾችም የተገነባ ጠንካራ እና ዘላቂ የሆነ ቡድንን መስራት ነው፡፡ ከዛም በኋላ ደግሞ የስኬት ውጤትን ለማምጣትጊዜ ያስፈልግሃልና የተሰጠህን ጊዜ ተጠቅመህ ለክለቡ ውጤት ልታመጣለት ይገባልና በዛ ደረጃ ነው ስራን ልትሰራ የሚገባው፡፡
ሀትሪክ፡- ሐዋሳ ከተማን በምን መልኩ ልትገነባው እና ምን አይነት ቅርፅ ያለው ቡድን ልታደርገው ተዘጋጅተሃል? የክለባችሁ ተጨዋች መስፍንስ አሁን ላይ የፕሮፌሽናል ተጨዋችነት ሙከራን ከማድረጉና ከእናንተም ጋር ካለመሆኑ አኳያ ካልተቀላቀላችሁ ይጎዳችሁ እንደሆነ….?
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- ሐዋሳ ከተማን በውድድር ዘመኑ ይዤ ለመቅረብ የተዘጋጀሁት ጠንካራና በወጣቶች የተገነባም ቡድን አድርጌ ነው፤ ብዙም የጨመርኳቸው ተጨዋቾች የሉም፤ በአብዛኛው ያሉትን ተጨዋቾችም ነው ያስቀጠልኩትና ይህን ቡድን ከፈጣሪ እርዳታ ጋር የራሱ የሆነ ቅርፅ ያለው ቡድን አድርጌ ለማቅረብ ተዘጋጅቻለሁ፤ መስፍንን በሚመለከት የፕሮፌሽናል ተጨዋችነት የሙከራ ዕድሉን በማግኘቱ ሁላችንም ደስ ብሎናል፤ ይህ ተጨዋች በክለባችን ገና የሁለት ዓመት ውል ያለው ነው፤ ጥቅሙ ለእሱም ለክለባችንም ስለሆነ በሙከራው ጊዜ እንዲሳካለትም እንፈልጋለን፤ እሱ ያን እድል አገኘ ማለት ደግሞ ለሌሎች በርካታ ወጣት ተጨዋቾቻችን ቦታ እንዲኖራቸው እና ነገም እነሱ እንደ እሱ ይህን እድል ለማግኘት በርትተው ስለሚሰሩ እና ለክለባቸውም ጥሩ ውጤት ለማምጣት ስለሚጥሩ ይሄን በጥሩ አጋጣሚነትም ነው እየተመለከትነው የምንገኘው፡፡
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- ይሄ ለመሆን በመቻሉ በጣም ደስ ይላል፤ ምክንያቱም በኮቪድ እግር ኳሱ ሲቋረጥ ተጨዋቾችና ሌሎችም የህብረተሰብ ክፍሎች ከሚወዱት እና ራሳቸውን ዘና ከሚያደርጉት እንደዚሁም ደግሞ ከሌሎች ተመሳሳይ ከሆኑም ነገሮች ነበር የራቁትና በብዙ ነገር ተቸግረው ነበር፤ አሁን ግን እግር ኳሱ እንዲጀመር ሲፈቀድ ሰውም ስፖርትን ሰርቶ ራሱን እንዲያነቃቃ የሚያስችልበት ደረጃ ላይ ስለደረሰ በጣም ደስ ብሎኛል፤ ስፖርቱ የተመለሰበት ሁኔታ ደግሞ ህግን በአማከለ መልኩ መሆኑም ማለትም ሰው ራሱን ከኮቪድ በሚከላከልበት ያለ ተመልካች ሊጉ ሊካሄድ ያለበት ሁኔታም ተገቢ ነው፤ ከጊዜያቶች በኋላ ግን በተመልካች የምንጫወትበት ሁኔታመው ስለሚመጣ እሱንም መጠበቅ ይገባናል፡፡
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- ከምገልፅልህ በላይ ነዋ! ምክንያቱም የእዚህ ቡድን እና የስቴቨን ጄራርድ ዋንጫ ማግኘት የሁልጊዜም እልሜና ፍላጎቴም ነበርና፤ ጄራርድ ለእዚህ ድል ባይበቃም ወደ አሰልጣኝነት በመምጣቱ እና ሊቨርፑል ደግሞ ይህን ዋንጫ ስላገኘ በጣም ደስ ብሎኛል፤ የክለቡ ምርጥነት ደግሞ አሁንም ይቀጥላል፤ ከዛ ውጪ ይሄ ቡድን አሁን ላይ ጺ㝕ጎ አልካንትራን መጨመሩም ይበልጥ ደስ ብሎኛል፡፡
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- አዎን፤ ብዙ ጊዜ ደስታዬን መግለፅ አልችልም፤ ኳስ የማየውም ለብቻዬ ነው፤ በተለይ ቤት ውስጥ በምመለከትበት ሰዓት ባለቤቴንና ልጄንም ከሳሎን በማስወጣት ነው ብቻዬንም የምመለከተው፡፡
አሰልጣኝ ሙሉጌታ፡- የሐዋሳ ከተማ እግር ኳስ ክለብ በእኔ ላይ እምነትን ጥሎ ትልቁን ኃላፊነት ስለሰጠኝ ከልብ አመሰግናለው፤ ከዛ ውጪም ረዳት አሰልጣኝ ሆኜ በሰራሁባቸው ጊዜያቶች በብሄራዊ ቡድን በኢንስትራክተር አብርሃም እንደዚሁም በክለብ ደረጃ በውበቱ አባተ ስር ሆኜ ያውቅኳቸው ነገሮች ስላሉ ለእነሱ የሙያ እገዛ ምስጋናን እያቀረብኩ በጊዜ ሂደት ይሄን ቡድኔን ለጠንካራ ተፎካካሪነትና ከዓመታት በኋላ ደግሞ ሻምፒዮና ለማድረግ ጠንክሬ እሰራለው፡፡
ኣንታ’ያይ ከመይ ‘ዝጊሀር ይሃብካ ንልዕሊ ዓሰርተ ሓሙሽተ ዓመት ዓንጊልካዮም ቁሩብ ኣእምሮ ተገበሩ ኢልካ። ግን ናይዚኣቶም ዘረባ የብሉን ዝገርም ድንቁርና እዩ።
The Federal Government Communication Office has now given more information. ለምሳሌ ሐምሌ 17 ቀን 2010 ዓ.ም ጉዞውን ወደ አሥመራ አድርጎ ሐምሌ 18 ወደ አዲስ አበባ የሚመለስ ተጓዥ ለአየር ቲኬት 8,944 ብር እንዲከፍል ይጠየቃል። ለንጽጽር ያህል ከአዲስ አበባ ካርቱም 12,172፣ ከአዲስ አበባ ናይሮቢ 9,779፣ ከአዲስ አበባ ጅቡቲ 9,561 ነው፡፡ የአየር መንገድ የእለት ዋጋ ሊቀያየር ይችላል፡፡
Now in a case of the turtle having to keep up with the rabbit, on visa it states: ኢትዮጵያዊያን ወደ ኤርትራ ለመጓዝ ቪዛ ስለመጠየቃቸው እስካሁን ይፋዊ የሆነ መረጃ ባይወጣም፤ በአዲስ አበባ የሚገኙ የኤርትራ ዲፕሎማቶች እንደሚሉት ለጉብኝት የሚሄዱ ኢትዮጵያዊያን አሥመራ ሲደርሱ ቪዛ ማግኘት ይችላሉ ብለዋል። ጨምረውም ከጉዞ በፊት የተጓዦች የፓስፖርት ኮፒ ወደ አሥመራ ይላካል።
Good to see you back yesterday. ኣበይ ጠፊኡ ኢለ ነይረ። ሰንበት ግና ኣብቲ መዓልቦ ነፈርቲ ኣስመራ ብዙሓት ሰያባት ተሰሪዖም ምስ ርኣኹ፣ ኣንታ እስማዒል ኣብ መንጉኦም ዶ’ይህሉ እኳ። ሎሚ ቅነ ዘይከውን ትብሎ እዩ ዝኸውን ዘሎ ኢለ ነይረ 🙂 🙂 ።
ሓደ መዓልቲ ዝበልካዮ፡ ዝተተምነኻዮ ዘኪረ። ኣብ ኩላትና ዝተኣከብናሉ ክትውዕን፡ ሻሂ ክንሰቲ። መን ይፈልጥ ኣብ ቀረባ ይትግበር ይኸውን። ኢንሻላህ! እዚ ቅዱስ ገብርኤል ንጻድቃን ተራእዩ ናይ ጽቡቕ መሪሕዎም እዩ እሞ፣ ሎሚ ኸኣ ናሓጢኣን ይርኣዮምን ናብ ቅንዕና ይመርሖምን ይኸውን።
ኣንታ ሃይለ ሓወይ፣ እንታይ በዲለካ። ቀረባ ናይ ቁሸትን ከተማን ትምህርቲ ቤትን ኣሕዋተይን ኣዕሩኽተይ ናይ ንጉስ ወጽዓን ሕገ ኣልባውነትን ኣጋፈርቲ ኮይኖም ላዕልን ታሕትን ክብሉ ክዕዘብን ክጉህን ብምውዓለይ ስለ ዝበኾርኩስ ናብ እዩ ዝኸውን ኢልካ ጠርጢርካ። በል እስከ ይቅረ ኢለ ክሓልፍ።
ንምዃኑ ሃይለ ለባማትሲ ካልእ እንተጸገሞም ምኸሪ ምልጋስ ኣይበቁን ከም ዝበሃል፡ ነዞም ብክቱር ጭደራ ምእንቲ ከም እንኮ መራሒን፣ ሓሳቢን፣ ረኣይን፡ ሰማዕን፣ ቀታልን፣ መሓርን ገሮም ዝተቀበልዎ ፍጥረት ንምስናይ ሓመድ ክጽሕትሩ መረት ደሮና ዝኸድንዋ ዘለዉ ኣሕዋትን ኣሓትን ጽባሕ ከም ኣመሉ ክቡር ፕረዚደንት ሓሳብ እንተይሩ እንታይ ክገብሩ ከምዝክእሉ እስከ ምኽሪ ለግስ።
ቀደም ዛንታ ብሂል ነይሩ። ሓደ ተረገም ሽማግለ ዓዲ ጽንዓት ምርዕዋት ኣንስት ዓዲ ንምፍላጥ ክጥዕሞ ከሎ ኣብ መገዲ ኮፍ ኢሉ ዕትሮ ማይ ተሰኪመን ክምለሳ ከለዋ ሓንቲ ሕቶ ይሓተን ነይሩ ይበሃል።
ሓደ መዓልቲ ሓንቲ ብቁንጅነኣ ትምካሕ ሰበይቲ ጠጠው ኣቢሉ ዛጓለይ ሰበይቲ መን ኢኪ ይብላ። ንሳ ከኣ ኣኽቢራ ሽም ሰብኣያ ትነግሮ። ክላ እዚ ኩሉ ቁንጅና ሕዝከስ ነዚ ሕማቕ ዘይረብሕ ተመርዒኪ። ክንደይ እንድዮም ዝምነዩኺ። ኻል እንተ ተረፈስ ኣነዃ ምትመርዓውኩኪ በልዋ። ብዓልቲ ግርሂ ንምሸቱ ሰብኣይ ኣብ መሕረስ ውዒሉ ምስ ኣተወ ጠባይ ቀይራ ጸንሓቶ። ማይ የለ እኽሊ የለ። ገሪሙምው እንታይ ደኣ ተረኽበ ምስ በላ ባዕልካ ትፈልጥ። ቀዲሓካ ሰተ።
ሓደ ክልተ ምስ ተማህለ ሰበይቲ ገይራቶ ዘይጥፈልጥ ክትዳፈር ጀመርት። ክላ ኣነዃ ሰብኣይ ኢለ ምሳኻ ይቅመጥ ኣለኹ በለቶ። ናይ ሰብኣይ ኒሕ ዘይተርፍ ኢዱ ወስ ምስ ኣበለ ሰበይቲ መዓጠኣ ሒዛ ሕጂ ትፈትሓኒ እላ ድርቕ በለት። ሰብኣይ ይፈትዋ ስለ ዝነበረ ኣንጊሁ ንሽማግለ ዓዲ ርዳኡኒ ሓዳረይ ፋሕ ክብለኒ ደልዩ በለ። ሰበይተይ መዓዱለይ ለምኑለይ በለ። ጓልያቱ ከኣ ዕጭ ወደየት።
ኣብ መጭረሻ ሽማግለ ዓዲ እሞ ጉዳይኪ ክንሰምዕ ኣብ ባይቶ ምጺ በልዋ። መኻሪውን ከም ሰቡ መጸ። ሰበይቲ ኣቕበጸት። ወዮ ተንኮለይና ሽማግለ ብድድ ኢሉ ኣንቲ ጓለይ ገደፊ ሓዳርኪ ይሕሸኪ በላ። ምስ ኣቅበጸት ወእ ኣንቲ ጓለይ እቶም ክንምርዓወኪ ዝበሉኺ ሓሳቦም ቀይሮም እንተ ጠለሙክስ እንታይ ትገብሪ፡ ብዘይ ሓዳርን ወላድን ክትነብሪ በላ። ሰበይቲ ብኽያት ንብኽያት ኮይና ምስ ሰብኣያ ንገዛ ተመልሰት ይበሃል። ተንኮለይና ሽማግለ ክምዚ ገይሩ ዝወለዖ ሓዊ ኣጥፊኦ ይበሃል። ሕጂ ከኣ ፕረዚደንት ሓሳቡ እንተቀየረ (ከም ኣመሉ) እንታይ ክኸውንዩ። ከምጥፈልጦ እንተ ዘይተገዲዱ ሓዊ ክውልዕ እምበር ከጥፍእ ሰለ ዘይረእኩ እየ ዝሓተካ ዘለኩ ሃይለ ዓርከይ።
ማሕበር ስቪል ማሕበረሰብ ሰብ ሕድሪ ዝሓለፈ ሰንበት ጥቅምቲ 18 ጥቅምቲ 2011 ዓ.ም ዘተሓባበሮ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ከተማ መቐለ ተካይዱ ነይሩ፡፡ ኣቦመንበር ቦርድ እቲ ማሕበር መምህር መሓሪ ዮውሃንስ ዕላማ እቲ ሰልፊ ዝበልዎ ተማሃሮ ዩኒቨርስቲ ኣብ ዝተፈላለየ ክልላት ዝምሃሩ ኣብ ሕማቅ ኩነታት ኮይኖም ብፍርሒ ተዋሒጦም ፣ ሎሚ ቀተሉና ፅባሕ ቀተሉና እናበሉ ስነ ኣእምሮኣዊ ፀቅጢ ፈጢሩሎም ምምሃር ውፅኢት ስለዘይብሉ ኣብ ዓዶም ክመሃሩ ይግባእ፡፡
አዲስ አበባ፣ የካቲት 29፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ፌስቡክ ኢትዮጵያን ጨምሮ በተለያዩ ሀገራት ፖለቲካዊ ማስታወቂያዎች ላይ ተጠያቂነት የሚያሰፍን አሰረራር ዘረጋ። ፌስቡክ ኢትዮጵያና…
Misoprostol ከተወሰደ በኋላ ምንም ደም ካልፈሰሶ ና ከባድ ህመም (በተለይም በቀኝ ትከሻ) ላይ ካጋጠምዎ ህክምና ማድረግ ይገባዎታል፡፡ ይህ እንደ ኢካፒፔር እርግዝና ምልክት ሊሆን ይችላል (ከእርግዝና ውጭ የሚገኝ እርግዝና)፡፡ ይህ እምብዛም ባይሆንም ለሕይወት አስጊ ነው፡፡ በተጨማሪም ፅንሱ መወገዱ ላይ ስጋት ካሎት የሰለጠነ ባለሙያዎችን ጋር ለመነጋገር www.safe2choose.org መገናኘት ይችላሉ፡፡
ኅዳር ፲፪ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፸፪ተኛው እና የመፀው ወቅት ፵፯ተኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፪፻፺፬ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፺፫ ቀናት ይቀራሉ።
ይህን ዕለት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እምነት ተከታዮች፣ ቅዱስ ሚካኤል ሕዝበ እስራኤልን ከግብጽ ምድር ጀምሮ ከነዓን እስኪገቡ ድረስ እየመራ እየጠበቀ አብሯቸው በመጓዝ ምድረ ዕርስት እንዲገቡ ያደረገበት መታሰቢያ በማድረግ በየዓመቱ ያከብሩታል። [1]
በባቡር በመጓዝ ላይ ተሳፋሪዎች በጣም ውብ ባቡር Bridges አንዳንድ በመስጠት የታወቀች ናት, የሲኒማ የመሬት ገጽታ እይታዎች. ባቡር Bridges ላይ ለመጓዝ ዕድል ማግኘት, እናንተ የሚጠቀለል ሰውሩን ማየት ይችላሉ, ገጠራማ, እና ሁሉም ምቹ ወንበር ከ ውቅያኖሶች በባቡር አውሮፓ እያቋረጥክ ጊዜ. አንዳንድ የባቡር ራሱ በጣም አልፎታል ውበት ነው. እነዚህ አራት የአውሮፓ የባቡር የባቡር ድልድይ ወዲያውኑ ትንፋሽ ይወስዳል.
ይህ ባቡር ድልድይ አንድ የሚገርም የሕንፃ አያስደንቅም ነው. አንተ ስድስት በሃ ድንጋይ ቅስቶች አምስት ከፍተኛ ምሰሶች ላይ ያርፋል ማየት ይችላሉ. ድልድዩ ወደ በቀጥታ ይመራል 216 ሜትር ርዝመት Landwasser የመሬት ዉስጥ መተላለፊያ.
ድልድዩ Schmitten እና Filisur ከተሞች መካከል Landwasser ወንዝ ያካልላል, በውስጡ Graubunden አካባቢ የ ስዊዘሪላንድ. በተጨማሪም አንድ በዩኔስኮ የአለም ቅርስ አወጀ ተደርጓል. ይህ ክወና ውስጥ ዛሬ ነው እና በ ሲጠናቀቅ ጀምሮ ቆይቷል 1902.
ይህ ረጅም አግዳሚዎች በ ተቀላቅለዋል ሦስት ብረት ድርብ-cantilevers የተሰራ ነው. ግዙፍ rivets ስለ ባቡር Bridges ዋና መዋቅር ጋር ለማገናኘት. የጥቁር አጥሮችንና በ cantilevers ድጋፍ. ይህ በእውነት የቪክቶሪያ ምሕንድስና የሆነ የምሕንድስና ነው.
ባቡር ድልድይ ውስጥ ተጠናቀቀ 1890 እና ታድሶ እና በ repainted 2011-2012. የ የተላክሁት የባቡር ድልድይ ቆይቷል አንድ የዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ጣቢያ ጀምሮ 2005. መካከል አሉ 190 ና 200 በየዕለቱ በመላ እያሄደ ያሠለጥናል.
በ ራይን ወንዝ የሚከፋፍል ወደ ጀርመንኛ ከተማ ኮሎኝ. ሰባት ድልድዮች መስቀል ግርማ ወንዝ ኮሎኝ ውስጥ. የ Hohenzollern ባቡር ድልድይ ብቻ ሳይሆን በጣም ውብ ነው, ግን ጀርመን ውስጥ ደግሞ በጣም በከፍተኛ ደረጃ ጥቅም ላይ የባቡር ድልድይ. ይህ ላይ ያያል 1200 በእያንዳንዱ ቀን ስድስት ትራኮች በመላ ያሠለጥናል.
የ Hohenzollernbrücke አንድ ቅስት ድልድይ ነው, በውስጡ ርዝመት በማያያዝ ሦስት ብረት ቅስቶች ጋር. በውስጡ ተጠናቀቀ 1911 እና በ 1940 ውስጥ ታድሶ, 1950ዎች, እና 1980.
ብቻ ነው በመሆኑ 409 ረጅም ሜትር, እግረኞች እና ባለብስክሊቶችንና ለ ድልድዩ አንድ ክፍል ደግሞ አለ. ባቡሩ ትራኮችን በእያንዳንዱ ጎን ላይ ሰው የለም. ሰዎች መካከል ያለውን አጥር ላይ 'ፍቅር padlocks' በማስቀመጥ ጀምረናል ሐዲድ እና የእግረኛ አካባቢዎች ጀምሮ 2008.
አንተ Chamborigaud የፈረንሳይ መንደር ውስጥ ይህን አስደናቂ semicircular ቅስት ባቡር Bridges ያገኛሉ, ውስጥ ተጠናቋል 1867. እሱም ጥቅም ላይ ገና ዛሬ ነው.
ወደ ድንጋይ ቪያደክት በ Luech ወንዝ ያቋርጣል. ይህም አጠቃላይ ርዝመት ጋር አንድ ጥምዝ ድልድይ ነው 387 ሜትር. ቢሆንም, ብቻ 14m ሰፊ ላይ በጣም ጠባብ ነው. Chamborigaud ዎቹ ከርቭ መካከል ቪያደክት ከምንጭ ተጋርጦበታል, በዚህ ዓይነት አብዛኞቹ ሌሎች ድልድዮች በተለየ.
ባቡር ቪያደክት ቁጥር ነው 31 በዓለም ላይ ከፍተኛ ባቡር ድልድዮች ዝርዝር ላይ. ይህ ይቆማል 145 ሜትር ከፍ ብቻ 78 ረጅም ሜትር. ይህ መጨረሻ ላይ የምትገኘው ነው ሳንታ Giustina ሐይቅ Dermulo ውስጥ, የሰሜናዊ ጣሊያን.
የሰው ልጆች እነዚህን ድንቅ ለማየት ባቡር Bridges ላይ ባቡር ግልቢያ ለመውሰድ ዝግጁ? የእርስዎ ወንበር መያዝ እና ምንም ማስያዣ ክፍያዎችን መክፈል አይደለም www.saveatrain.com.
የእርስዎ ተጠቃሚዎች ደግ መሆን የሚፈልጉ ከሆነ, የእኛን ፍለጋ ገጾች ወደ በቀጥታ እነሱን ለመምራት ይችላሉ. በዚህ አገናኝ, የእኛን በጣም ታዋቂ የባቡር መስመሮችን ማግኘት ይሆናል – https://www.saveatrain.com/routes_sitemap.xml. እንግሊዝኛ የማረፊያ ገፆችን ያለንን አገናኞች አለን የውስጥ, ነገር ግን እኛ ደግሞ አለን https://www.saveatrain.com/tr_routes_sitemap.xml, እና መቀየር ይችላሉ /tr ጋር /ru ወይም /fr እና ሌሎችም ቋንቋዎች.
መግቢያ – በኢትዮጵያ ውስጥ በአገዛዙና በህዝብ መካከል የሚታየው ግብግብ እጅግ እየተካረረና ብዙ ህይወትም እያሰገበረ በመጣበት በአሁኑ ጊዜ፣ እነሆ ብዙ ሰዎች የሀገራችንና የሕዝቧ መጻዒ እድል ምን ይሆናል በማለት ያስባሉ፣ ይጨነቃሉም።
መጭው ጊዜ ምን ሊሆን እንደሚችል ሙሉ በሙሉ በእርግጠኛነት መናገር ባይቻልም፣ የሌሎች ሀገሮችን ልምድ መገምገምና ከሀገራችን ሁኔታ ጋር በማመዛዘን ከነዚህ ልምዶች “ምን እንማራለን?” ብሎ መጠየቅ በጣም ጠቃሚ ነው። ከዚህም አንጻር፣ የዚህ አጭር ጽሁፍ አላማ የሶርያን የቅርብ ጊዜ ልምድ በመመርመር ይህ ልምድ ሀገራችን ለገጠማት ፈታኝ ሁኔታ የሚቸረው ትምህርት ምንድነው？ ሀገራችን ከቀጣይ ጥፋት ለመዳንስ ምን መደረግ አለበት？ በሚሉት ጥያቄዎች ላይ ተጨማሪ የውይይት ሀሳቦችን ለማቅረብ ነው።
በአውሮፓ አቆጣጠር በዲሰምበር 2010 የተቀሰቀሰውና የአረብ ጸደይ ( Arab Spring ) እየተባለ የሚጠራው የመካከለኛው ምስራቅ ህዝቦች አምባገነኖችን አይናችሁን አንይ ብለው በቁጣ ያርበደበዱበትና ያፍረከረኩበት አርድ አንቀጥቅጥ የሆነው የህዝቦች አመጽ ሶሪያ ውስጥ የተከሰተው ትንሽ ዘግየት ብሎ ነበር።
የአረብ ጸደይ እንቅስቃሴ በብዙ ሀገሮች በዋናነት “መንግስት ሰልጣኑን ይልቀቅ” ( Ash-sha`b yurid isqat an-nizam) በሚል መሪ መፈክር ስር ሲካሄድ፣ ሶርያ ወጣት፣ የተማረና ምናልባትም የተሻለ ስርአት ተግባራዊ ያደርጋሉ ተብለው በተጠበቁት መሪ ፣ በበሽር አልአሳድ ስር ይተዳደሩ ነበር። ለ40 አመት በፈላጭ ቆራጩነት ይገዙ የነበሩትን ሀፊዝ አልአሳድን ሞት ገላግሏቸው የተደሰቱት ሶርያውያን ከእርሳቸው የባሰ አይመጣም ብለው በመገመት በአዲሱ ፕሬዝዳንት ላይ ተስፋ የጣሉ እጅግ ብዙዎች ነበሩ።
ምንም እንኳ በህዝብ ፍላጎት ሳይሆን በአምናገነኑ አባታቸው ውሳኔ ስልጣን ላይ ቢወጡም አዲሱ መሪ በሸር አልአሳድ ሰላማዊ ለውጥ ያስከትላሉ የሚል ታላቅ ተስፋ ቢያንስ ከላይ ከላይ ሲናፈስ ይስተዋል ነበር። ያ ሳይሆን ቀርቶ ግን ሶሪያ በአጭር ጊዘ ውስጥ እጅግ የተካረር ባለብዙ ገጽታ የፖለቲካ ምስቅልቅል ውስጥ ገባች። እጅግ ለማመን በሚከብድ ሁኔታም በዓለም ዋናዋ የስደተኛ መፍለቂያ ሀገር ሆነች። ከተሞቿ፣ የታሪካ ቦታዎቿ፣ ቅርሶቿ መጋየት ጀመሩ። የሟች ሶርያውያንን ቁጥር ማወቅ የማይቻልበት ደረጃ ላይ ተደረሰ። ሁሉም ታላላቅ ከተሞች፣ ዋና ከተማዋ ደማስቆን ጨምሮ በሁለትና ሶስት ተፋላሚ ድርጅቶች ስር መውደቅ ጀመሩ። በሶርያ የውስጥ ጉዳይም ዋናዎቹ ተደራዳሪወችና ተናጋሪዎች ሶረያውያን ሳይሆኑ እጅግ ብዙ የባእድ መንግስታትና የውጭ ድርጅቶች ሆኑ::
ለውጥ ያመጣሉ የተባሉት ወጣቱ መሪ፣ የሚመሩትም መንግስት ይሁን እርሳቸው ከተኳቸውና በጭካኔያቸው ከታወቁት አባታቸው ብሰው ተገኙ፤ ስርአቱን የሚቀናቀን ማንኛውንም ሰው ያለርህራሄ መጨፍለቅ የእለት ተእለት ተግባራቸው ሆነ። ፎሬይን አፊርስ (Foreign affairs) የተሰኘው መጽሄት አንድ ዘጋቢ በቅርቡ፡እንደጻፈው የበሽር አልአሳድ አገዛዝ፣ ጭካኔው፤ ንቅዘቱ፣ ወገንተኛነቱ፣ የማፊያ አይነት የአሰራር ስልቱ… ወዘተ ሲታይ በሽርና መንግስታቸው ከአረመኔያዊው አባታቸው፣ በብዙ እጥፍ እንደሚብሱ አሳይተዋል ነበር ያለው።
በአውሮፓ አቆጣጠር በኖቨምበር 1970 በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ለስልጣን የበቁትና ለአርባ አመታት ያክል በስልጣን ላይ የቆዩት ሀፊዝ አላአሳድ እና የሚመሩት ሶሻሊስት ቀመሱ የአረብ ብሄረተኛ ፓርቲ በሀገር ውስጥ ይከተሉት የነበረው ፖሊሲ የህዝባቸውን ይሁንታ በማግኘትና ሀገራዊ መግባባትን ለመፍጠር በሚደረግ ጥረት ላይ ያተኮረ ሳይሆን፣ የተወሰነ የህብረተሰብ ክፍልን ወዳጅ፤ ሌላውን ደግሞ እንደጠላት በመፈረጅ፤ የተወሰነውን ክፍል በማቅረብ ሌላውን ደግሞ የማራቅና የማጥቃት ፖሊሲን መሰረት ያደረገ ነበር። በዚህም መሰረት በተለይም የሱኒ እምነት ተከታዮችን፤ 10% የሚሆኑትን ክርስቲያኖችና፣ 3% የሚሆኑትን ድሩዞች (Druze) እንዲሁም የራሳቸው የሀፊዝ አልአሳድ ወገንና ተወላጆች የሆኑትን 10% የሚሆኑትን አላዋዮችን (Alawi) የቅርብ ወዳጅ በማለት ያቀርቧችው ነበር::
በአንጻሩ 15% የሚሆኑትን የሶርያ ኩርዶችን፤ ቀደም ሲል በስልጣን ላይ የነበሩትን የሱኒ እምነት ተከታይ የነበሩትን ባለስልጣኖችና ወገኖቻቸውን፤ “ጨቋኝ” ብለው የመደቧቸውን የመሬት ባለሀብቶችና ነጋዴወችን፤ እንዲሁም ስርአቱ የሚመራበትን የአረብ ሶሻሊስት ራእይና ፖሊሲን የተቃወሙትን ሁሉ ከፖለቲካውም ሆነ ከኢኮኖሚው ምህዳር እንዲገለሉ አድርገዋል:: ህብረተሰቡንም ከላይ በተመለከተው ሁኔታ እርስ በርስ የወዳጅና የጠላትነት ስሜት እንዲኖረው እየቀሰቀሱ ነበር የገዙት። ሀፊዝ አልአሳድ በህብረተሰቡ ውስጥ የነበረውን የኢኮኖሚና የተለያዩ ማህበራዊ ብሶቶችን በማራገብ፣ ህዝቡን ከሚያመሳስሉ እሴቶች ይልቅ በሚያለያዩት ጉዳዮች ላይ በማተኮር ነበር ክፍፍሉ ስር እንዲሰድና አንዱ በሌላው ላይ የመረረ ቂም እንዲይዝ ያደረጉት።
ሌሎቹ የህብረተሰብ ክፍል አባላት እርስ በርስ ሲናቆሩ፣ ከ1970ወቹ ጀምሮ በተለይም በሀገሪቱ ፖለቲካና፣ ወታደራዊ ስልጣን የበላይነትን አጠናክረው የተጓዙት 10% ከሚሆነው የህብረተሰብ ክፍል የተውጣጡት አላዋዮችን (Alawi) ናቸው። ይህ ደግሞ በአጋጣሚ የተፈጠረ ሳይሆን በእቅድ ደረጃ በደረጃ ተግባራዊ የተደረገ ጉዳይ ነው።
በሀፊዝ አልአሳድ የሚመራው ባአዝ ፓርቲና (Arab Socialist Ba’ath Party) መንግስቱ ፖለቲካውን ለብቻው ሙጥኝ ብለው መቆየት ብቻ ሳይሆን እጅግ ዘግናኝ የሆነ ጭፍጨፋም በሶርያውያን ላይ በተደጋጋሚ አካሂደዋል። ከነዚህም ውስጥ በአውሮፓ አቆጣጠር ከ1977 ጀምሮ እያደገ የመጣውን ተቃውሞ ለማፈን የተደገረገው ጭፍጨፋ፣ በጁን 1979 የተደረገውን የመንግስት ግልበጣ ሙከራ ተከትሎ 50 የሚሆኑ ወታደራዊ መኮንኖች ላይ የተካሄደው ግድያ፤ በ1980 ፕሬዚደንት አሳድን ለመግደል የተደረገውን ሙከራ ተከትሎ በእስር ላይ ይገኙ የነበሩ የ250 ሰወች መረሽን፣ በፌበርዋሪ 1982 የተነሳውን አመጽ ተከትሎ በሃማ ከተማ ከ10 እስከ 25 ሺህ የሚቆጠሩ ዜጎች ላይ የተካሄደው ጭፍጨፋ፤ እንዲሁም ከ1982 እስከ 1992 በሽዎች የሚቆጠሩ ዜጎች ወደ እስር መወርወራቸው እስከ 10 ሺህ የሚደርሱ ሌሎች መገደላቸው የስርአቱን ግፍ በከፊሉ ያሳያል።http://foreignpolicy.com/2011/08/05/massacre-city-2/
አዲሱ ፕሬዚዳንት በሽር አልአሳድ በአውሮፓውያኑ አቆጣጠር በ 2000 አመተ ምህረት ስልጣኑን ከአባታቸው ከሀፊዝ አልአሳድ ሲወርሱ አብረው የወረሱት ደግሞ ሰጥ ለጥ ያለ የሚመስል ሁኖም ግን ውስጥ ውስጡን በምሬት የተቃጠለና እርስ በርስም እጅግ የተቃቃረ ህብረተሰብን ነበር። ከዚህ በተጨማሪ በሽር አዲስ ፕሬዚዳንት ይሁኑ እንጂ የወረሱትና ከሞላ ጎደል እንዳለ ያስቀጠሉት ግን 40 አመት ሙሉ በጭቆና ህዝብን ያስተዳድር የነበረውን ፖለቲካ ፓርቲ ከነባለስልጣናቱ ነበር።
ባጭሩ የተካሄደው ለውጥ በፕሬዚዳንቱ ወንበር ላይ እንጂ በገዥው ፓርቲና በስርአት ደረጃ አልነበረም። አዲሱ መሪ ያስቀጠሉትም የተለየ ራእይና አካሄድ ሳይሆን የአባታቸውን ሌጋሲ ነበር።
የቶሬስ ነገር እንጃ ብዙም አልጣመኝም:: ልጁ እንደሚባለው the most overrated player ነገር ነው:: ምንጊዜም ስለፍጥነቱና ጉልበቱ እየተወራለት ለአትሌቲኮም ለስፓኝ ቡድንም አንድም የረባ እንቅስቃሴ ሳያደርግ አመታት መቆጠራቸውን ተንታኞች ያሰምሩበታል:: እንደውም ታዋቂው የsoccernet ድረ ገጽ ስፔን ዘጋቢ phil ball ፈርገሰንን እባክዎን የቶሬስን ነገር እርሱት ብሎ አይኑን ሳያሽ መክሯል::
ማሀማዱ ዲያራ ግን ቢመጣ ብዙ ሊያበረክት የሚችል ቁልፍ ተጫዋች ስለሆነ ቀውስ ውስጥ ያለውን ማንችስተር ሚድፊልድ እርጋታ ያላብሰዋል የሚል ግምት አለኝ:: የሱ ካልተቻለ ፊታቸውን ወደ አርጀንቲናዊው ሀቪዬ ማስቼራኖ ቢመልሱ አሪፍ ይሆናል:: ማስቼራኖ በአቴንስ ኦሎምፒክ ባለድል ለሆነው አርጀንቲና ቡድን ቁልፍ የተከላካይ አማካይ የነበረ ብዙዎች ስለችሎታው አድንቀው የሚናገሩለት ወጣት ነው::
ጆ ኮል ምንም አይልም:: ግን እውን ማችስተር እንደዚ አይነት ተጫዋች ነው የሚፈልገው? ለመተካት እየተሞከረ ያለው ሮይ ኪን እና ስኮልስን እንጂ ስሚዝና ፊል ኔቭልን አይደለም:: ፈርጊ ዝም ብለው ባያግበሰብሱ ጥሩ ነው እላለሁ::
ዲፌንሱ ደህና ነው ምንም አይፈልግም:: አማካዩ ክፉኛ ጥገና ይፈልጋል:: አጥቂውም አለጥርጥር አንድ ግብ አዳኝ ቢታከልበት(የኒስትልሮይ መልቀቅ እውን ከሆነ) ምናልባት ጥሩ ተፎካካሪ ሆነን የመቅረቡ እድል ይኖረናል::
ቡድናችን ዘንድሮ በዝውውር ገበያው የግድ ንቁ ተሳታፊ ሆኖ ሁነኛ ተጫዋቾችን ማስመጣት ተቀዳሚ አላማው ማድረግ እንዳለበት ይሰማኛል:: በተለይም በተደጋጋሚ እንደታየው የቡድኑ የመሀል ክፍል ከማናቸውም ዲፓርትመንቶች ክፉኛ ተመናምኖ ስለሚገኝ ይህንን ስፍራ በጥሩ ተጫዋቾች ማጠናከር ያስፈልጋል:: በተለይ ከሰሞኑ በጣልያን ክለቦች የደረሰው ቀውስ ጥሩ አጋጣሚን ስለፈጠረ አሰልጣኙ ፈርግሰን እና የተጫዋች ዝውውር የሚመለከተው ክፍል ቶሎ ብሎ እንቅስቃሴውን መጀመር እንዳለበት ነው:: አንዳንድ ለቡድኑ ቢመጡ ጥሩ ነው የምለው ተጫዋቾች ለመጥቀስ ያህል ዋነኞቹ የቀድሞ ገነር ፓትሪክ ቪዬራ እና ኢጣልያዊው የፊዮሬንቲና አጥቂ ሉካ ቶኒ ይሆናሉ::
የ31 አመቱ ቪዬራ ቢያንስ ለሚቀጥሉት ሁለት ሲዝኖች ለመሀል ሜዳው ችግር ፈጣን መልስ ሊሆን የሚችል ተጫዋች ነው:: በተለይ የእንግሊዝን ፉትቦል መውጫ መግቢያውን ስለሚያውቀውና እንዲሁም ከምንም በላይ መልሶ የመሀል ሜዳ ንጉስነቱን ከአዳዲሶቹ ፋብሪጋስ , ኤስየን, እና ማይክል ባላክ ከመሳሰሉት ተፎካክሮ ማስመስከሩን ትልቅ ቻሌንጅና የመጫወት ፍላጎትን ስለሚቀሰቅስበት ሰር አሌክስ ቢያመጡት ሮይ ኪን ቦታን በተገቢው ይሸፍናል የሚል እምነት አለኝ:: ሩድ ቫን ኒስትልሮይ የመልቀቁ ጉዳይ እርግጥ የሆነበት ጊዜ ላይ በምንገኝበት ዛሬ የመልቀቅ እፈልጋለሁ ጥያቄውን ለቡድኑ አስገብቶ ወደማድሪድ ሊያመራ ተዘጋጅቷል:: ሩኒ, ልዊስ ሳሀ, ከህመም ያገገመው ኦሌ ጉናር ሶልስሻየር እና የወደፊት ተስፋ ኢጣልያዊው ጁሴፔ ሮሲ ያካተተው የ ቀያይ ሰይጣኖች ጦር ኒስትልቶርይ ለቆም ቢሆን አንገብጋቢ የአጥቂ ችግር ይከሰትባቸዋል ተብሎ ባይሰጋም የጣልያኑ ቅሌት ያበረከተውን ገጸበረከት ንቆ ማለፍ የማይታሰብ ነገር ነው:: ስለዚህም ከኒስትልሮይ ሽያጭ በሚገኘው ገንዘብ ኢንተር ሚላኖች ሊያስፈርሙት ነው የሚባልለትን ሉካ ቶኒ ቢያመጡት ቆንጆ ግዥ እንደሚሆን ይሰማኛል:: ካልሆነም የጁቬንቱሱ ዳቪድ ትሬዜጌ በአየር የሚላኩ ኳሶች ለሚበዙበት የእንግሊዝ ፉትቦል ሁነኛ ተጫዋች እንደመሆኑና ከሩኒ ጋርም የተለያየ አጨዋወት ያላቸው( ትሬዜጌ predatory የምንለው አይነት አድፋጭ ግን ግብ እድሎችን የማይምር, ሩኒ ደግሞ ተቃራኒ ተጫዋቾችን አንድ ለአንድ መጋፈጥ የሚወድ, ድሪብለር እና ለጎል አቀባይ) አንዱ ሌላውን ኮምፕሊመንት የሚያደርጉ ጥሩ ፓርትነርሽፕ ይመሰርታሉ ብዬ ስለማስብ ትሬዜጌም ቢመጣ ቡድኑን ለሚቀጥለው ሲዝን ያጠናክረዋል::
የምንወደው ቡድናችን በሳምንቱ መጀመርያ ላይ ከቶተንሀም ላይ ማይክል ካሪክን በ 18.6 ሚሊየን ፓውንድ አስፈርሟል:: ገንዘቡ በዛበት የሚሉ ደጋፊዎች ድምጻቸውን እያሰሙ ባሉበት ሁኔታ ቡድኑ ኳስ መሀል ላይ ይዞ የሚጫወት ሴንትራል ሚድፊልደር ማስመጣቱ ጥሩ ነው የሚለው አስተያየት አይሎ ይሰማል:: ከቪላሪያል ላይ ማርኮ ሴናን አምጥተው የሮይ ኪንን ቦታም ሊሸፍኑ እየተሯሯጡ ሲገኝ በውሰት ለቤልጂየሙ ሮያል አንቲወርፕ ቢያንስ እስከክሪስማስ ይላካል ተብሎ በሲር አሌክስ የታቀደለት ወጣቱ አጥቂ ጁሴፔ ሮሲ ሩድ ቫን ኒስትልሮይን መልቀቅ ምክንያት በቡድኑ እንዲቆይ ተወስኗል::
ለምሳሌ እኔ ሩኒን በጣም ጉብዝናውን አደንቀዋለው ግን ምን ይደረጋል አንዱን ሰቶት አንዱን ነሳው:: ጸባይ የለውም እና ይህ አመሉ ደሞ በማንጪስተር ላይ ከፍተኛ ጉዳት ሊያስከትል እንደሚችልም አትጠርጥሩ:: አሁን እንኩዋን 3 ጨዋታ ነው የተቀጣው እና ይህ ምን ማለት ነው::
ሌላው ደሞ በሮናልዶ በኩል ስመጣ ደሞ ሮናልዶም በጣም የማደንቀው ልጅ ነው እሱንም አመሉ እንደሩኒ ባይሆንም ግን ምንም አይልም ግን በጣም ይፈጥራል ኩዋስ ከያዘ የሙጥኝ ነው መሰለኝ መልቀቅ አይወድም ሌላ ተጫዋችም ያለ አይመስለውም መሰለኝ እና ወይ እሱም አያገባ ወይም አያቀብል ይህንን ችግሩን ባለፉት አመታትም ባሁኑ አለም ዋንጫ ላይም አይተናል እና በዛ ላይ ደሞ የአንድ ቡድን መሰረት የሆነውን የመሀከል ጨዋታ የሚጫወትላቸው ይህ ነው የሚባል ተጫውችች የላቸውም ብቻ ባጠቃላይ ስታዩት ማን ዩናይትድ በጣም መስራት ይጠበቅበታል ከሌሎቹ ክለቦች የበለጠ:: ቼልሲን ብንወስድ መቼም የተረፋቸውን ገንዘብ እንደ ውሀ በተጫዋች ልካይ እየበተኑበት ነው እና ይቀናቸዋል አይቀናቸውም እሱን እንግዴ ጊዜው ሲደርስ እናውቃለን ግን ከማንቺስተር ጋር ሲወዳደር አስቡት ሌላውን ደሀውን አርሰናል እንኩዋን እንውሰድ አርሰናል በወጣት ቡድን የተገነባ ስታር ቡድን ነው ከዋላ እስከፊቱ ሙሉ ነው ምንም ይህ ይጎለዋል የማይባል በተለይ የመሀል ክፍሉ ቶፕ ነው እና ማንቺስተር ማንን ለማሸነፍ ነው የሚወዳደረው በዚህ ቴክኒካቸው: መቼስ ባለፈው አመት 2 ስለወጣ አለ አንዱ ባሁኑ አመት ደሞ ሊበላ የሚችል መሰለው እንደዛ የወሰድን ከሆነ አርሰናል የአውሮፓውን በላ በለኛ ቅቅቅቅቅቅቅቅቅቅ
አክየ ቅጣቱ አልተነሳም:: ሩኒም ስኮልስም የሶስት ጨዋታ ቅጣታቸውን ከ august 23 አንስቶ ተግባራዊ ይሆናል:: ይህ ማለት እሁድ ከ ፉልሀም ጋር የሲዝኑ መክፈቻን መጫወት ይችላሉ:: በእንግሊዝ ፉትቦል ማህበር ህግ መሰረት የቀይ ቅጣት ወድያውኑ ተግባራዊ አይሆንም:: ለዚህ ነው ዛሬ በቀይ የወጣው ሰውዬ ቀጣይ ቸዋታን ሲቻወት የሚታየው::ለማንኛውም ሁለቱ ልጆች ከ ቻርልተን, ዋትፎርድ እና ስፐርስ ጋር ይቀመጡና sep 17 ከአርሰናል ጋር ላለው ፍልሚያ መሰለፍ ይችላሉ::
ለዘመናት በአንድነትና በህብረት የኖረውን ህዝብ በፖለቲካ ድራማ ለሞት መጋበዝ የሰው ልጅ ህልም አይደለም። ይህ በገበያ ላይ የዋለ የጦርነት አዋጅ ለማንም የሰው ልጅ አይበጅም።
የህዝብ አንጡራ ሃብት የሆነውን የጋራ ኑሮ በግለሰቦች ፍላጎት ማፈን ለሁሉም የሰው ዘር አይበጅም። አዲስ አበባ አውድሞ ፣ ማንም ንው ዮርክ (NEW YORK) ውስጥ በሰላም ለመኖር ማሰብ የሆድ እዳሪ እንጂ ፋይዳ የለውም። የሰው ልጅ በተፈጥሮ የታሰረ የማህበራዊ ኑሮ ውጤት ነው።
ሰው በተፈጥሮ #ኢትዮጵያ እንደሆነ ለማመን ጊዜ አይፈጅም። ዛሬ መላው የኢትዮጵያ ህዝብ አንድ ሆኖ እያለ የውጭውን ትዕዛዝ የተቀበሉ ባንዳዎች በገዛ እናታቸው ላይ ጨክነው ማየት ያማል።
ጠላትን መፈለግ ጠላት እንዳልተፈጠረ ያሳያልና፣ ጠላት ሞልቶ ምርጫ ውስጥ አንገባም። እርግጥ ከጠላት የተሻለ አይመረጥም። የጊዜ ጉዳይ ነውና፣ በባህላዊ አባባል “የጠላት ጠላት ወዳጅ ነው’ ፣ ዛሬ ላይ አይሰራም። መቼም የወንድሜ ግጭት ጠላት አያደርግምና ጠላት ማነው?
እኔ፣ ኢትዮጵያዊ ጀግና ነኝ። ” ጀግና” ያልኩት ኢትዮጵያዊ በመሆን ብቻ ነው። ይህንን እውነት እና ጀግንነት ያስረከቡኝ የኢትዮጵያ ሰማዕታት ለዘላለም በክብር ይኑሩ። ዛሬ፣ የጊዜ ጉዳይ ነውና ህይወት የታርክ ውጤት ሁኖ መጥቷል።
ውጊያ መፍትሄ ባይሆንም ለመፍትሄ መነሻ ይሆናል። ለመዋጋት ጠላትን ማወቅ ግድ ይላል። ጦርነት የማይቀር ከሆነ በእምፔሪያሎች ቅኝት ባይሆን ይመረጣል። እንግዲህ የጋራ ጠላት ከታሪካዊ ጦስ ‘ግብፅ’ ጋር በመሆን ለሁሉም ኢትዮጵያ ህዝብ እልቂት ተመኝተዋል። የትኛውም ቡድን ኢትዮጵያ ውስጥ ውጊያ ካማረው ጥርቅም አመሪካ (U.S.A ) እና ግብፅ( Egypt) ወዳጅ ሁኖ ይነሳል። እንግዲህ በክፍያ እምዬ ኢትዮጵያ መስዋዕት መሆን አለባት? ያማል!
ኣጆኻ! ሜዳ ኤርትራ እንዳ ኢሳይያሳን ማንጆሳታቱን ኮራኩሩን ስለዝገበትዎ እዩ እንዳ ዕኑዳትን ዕቡዳትን ዝመስል እምበር ማህጸን ኤርትራ ከም ዓለማ ካብ 2% ንላዕሊ ወፈፌ ኣይተፍርይን እያ:: ኤርትራ በዞም ባንዳ ሰነፋት ኢሳይያሳውያን ኣይትፍረዳ: they are mutations.
ሕማም ደቂ ከበሳ ከምዘላታ ገሊጽካያ:: እዛ ግጥምኻ ንገሊኦም አብዚ መኣዲ ክትዕና ዘለው ተንጸባርቅ:: ሓደ ዓርከይ ጸሓፋይን ገጣማይን ከምዚ ሓውሲ ናትካ ገይሩ ይጽሕፍ’ሞ: አነ ንመን ከተርክብ ኢኻ ብዘይ ግሉጽ ገይርካ መልእኽትኻ ተመሓላልፍ ክብሎ ከለኹ: እንታይ ይብለኒ መስለካ? ግደፎም ነናቶም የልዕሉ ይብለኒ:: ሕጂኸአ ናትካ እዚ ግጥምኻ ነናቶም የልዕሉ ኢልካ ዝገጠምካዮ ይመስል:: ሓቀይድየ መሃንድሳይ?
ካልእ ኸአ አለውኻ:: ንሳቶም ከአ እቶም ናይ አስመራ ዝተደባለቀ ቋንቋ ተዛሪቦም ትግርኛ ዝፈልጡ ዝመስሎም: እሞኸአ ነቶም እንኮ ዝኾነ ትግርኛ ዝዛረቡ: ትግርኛ አይትፈልጡን ኢኹም ዝብሉ ስለዘለው: ንዕዖም ከአ ናቶም ከልዕሉ ምስቶም ኣብ ላዕሊ ዝሓበርኩኻ ጌይርካ ግጠመሎም ኢኻ ሓደራኻ:: መሃንድስ ከም ልበይ!
አጽኒዕካ ሓዛ ነዛ ሞጎተ’ዚኣ:: ንመሬት ቀዳምነት ሂቦም: ንህዝብና አዳዳ ሽግርን: ፈቀዶ ዓለም ተበቲኑ: ናይ ዓለም መዛረቢ ገይሮምና እዮም:: ህዝብኻ በቲንካኸ ሃገርካ ከተዕቁብ ይከኣል ድዩ? ናይዝአቶም ነገር ከም ማይ ንዓቀብ ክኸይድ ምፍታን’ዩ:: I hope you know tigrigna well.
አዲስ አበባ – ሰኔ 19/2012 ዓ.ም – ቅዱስ ጊዮርጊስ ስፖርት ማኅበር እና ቢጂአይ ኢትዮጵያ በቀጣዮቹ አምስት አመታት በጋራ ለመስራት የሚያስችላቸውን ስምምነት ፈጸሙ። በሸራተን አዲስ ሆቴል …
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባላት በዛሬው ዕለት በዙም ቴክኖሎጂ በመታገዝ ባደረጉት የቪዲዮ ስብሰባ፡ ልዩ ልዩ ውሳኔዎችን አሳልፈዋል፤ ነገር ግን ኮሚቴው በአነጋጋሪው የአህጉራዊ …
ሱና፣ ንሚኒስተር ንግድን ኢንዱስትርን ማዳኒ ዓባስ ብምጥቃስ ኣብ ዘቕረቦ ዜና፣ እቲ ሓድሽ ኣዋጅ፣ ዜግነት ናይ ሱዳን ዘይብሎም፣ ኣብ ሱዳን ዝርከቡ ኩሎም ወጻእተኛታት፣ ኣብ ንግዳዊ ንጥፈታትን ሸቐጥን ከይዋፈሩ ዝእግድ’ዩ።
ኣብ ሱዳን፣ ካብ ጎረባብቲ ሃገራት፣ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ግብጺን ከምኡ ድማ ካብ ሶርያን ካልኦት ሃገራትን ዝወሓዙ ወጻእተኛታት፣ ናይ ንግዲ ፍቓድ ዘይብሎም ክነሶም፣ ኣብ ዝተፈላለየ ሸቐጥን ንግዳዊ ንጥፈታት ከምዝዋፈሩ ይግለጽ።
ንሱ ሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ ኣብ ጽገናዊ ለውጥታት ቁጠባ ብዝምልከት፣ መንግስቲ ሱዳን ምስ ፊናንስታውያን ትካላት ባንክ ዓለምን ኣህጉራዊ ማዕከን ገንዘብን ኣብ ሓያሎ ነጥብታት ኣብ ምርድዳእ ከምዝበጽሐ ብምጥቓስ፣ ንምትግባሩ ደረጃ ብደረጃ ክጅምር ምዃኑ ኣፍሊጡ።
ከሁለት የተለያዩ አይነት ቤተሰቦች በመጡት ማሪዮ እና አሊስ በተባሉ ሁለት ጓደኛሞች ህይወት ላይ በሚያጠነጥነው በዚህ ታሪክ፤ የማሪዮ ቤተሰቦች ከጣልያን ማፍያዎች ሸሽተው የመጡ ሲሆን አሊስ ደግሞ በጃፓናዊ ቤተሰቦች በማደጎ ያደገች ሴት ናት፡፡ ማሪዮም ለሴዛር ለታጨችው አሊስ የተደበቀውን ፍቅሩን ሊገልፅላት ይፈልጋል፡፡
ከዕለታት አንድ ቀን አዕዋፋት ተሰብስበው እያደኑ ስለሚይዟቸው ጠላቶቻቸው ይወያያሉ፤ አሉ፡፡ ዋና ሰብሳቢያቸው ንሥር ነው፡፡ ንሥር ያቀረበው ሃሳብ የሚከተለው ነበር፡- “እንደምታውቁት የምንወያየው የጠላቶቻችንን ፈሊጥ ተረድተን ራሳችንን ለማዳን ምን እናድርግ በሚለው ላይ ሲሆን ለዚህ አስፈፃሚ የሚሆነንን ተወካይ በመጨረሻ ለመምረጥ ነው፡፡ የምንመርጠው ተወካይ
ሰብሳቢው ንሥር ባቀረበው ቅድመ - ሁኔታ ላይ ሁሉም ተስማሙ፡፡ በዚህም መሠረት የተለያዩ አዕዋፋት ለምርጫ ቀረቡና በከፍተኛ ድምጽ የተመረጠችው ቆቅ ሆነች፡፡ ቆቅም ባደረገችው ንግግር፤ “ወንድሞቼ እህቶቼ፤ አዕዋፋት ሆይ! እናንተን እወክል ዘንድ ስለመረጣችሁኝና ዕምነታችሁን ስለጣላችሁብኝ ከልብ የመነጨ ምስጋናዬን አቀርባለሁ፡፡ እንደምታውቁት በአሁኑ ጊዜ መመረጥ ከፍተኛ ፈተና ያለበት ነው፡፡ ምክንያቱም፤ ሀ) ባላንጦቻችን ከመቼውም የላቀ አንድነት ያላቸው ሰዓት በመሆኑ፤ ለ) በውድድሩ እንድንሳተፍ ያደረጉን ተሳትፎ እንዲኖረንና ሌሎቹ ጫካ ነዋሪ እንስሳት ስለደግነታቸው እንዲያደንቋቸው ስለሆነ፤ ሐ) ወዳጅና ጠላታቸውን ለመለየት ቢያንስ ከእኛ አንዱ በመካከላቸው እንዲገኝ ብለው ስላሰቡ፤ ይመስለኛል። ሆኖም ካለመሳተፍ መሳተፍ የበለጠ ጥቅም ይኖረዋልና እናንተን መስዬ፤ እናንተን አክዬ እና እናንተን ሆኜ ለመቅረብ ዝግጁ ነኝ፡፡ ይህንንም ለማሳካት ሦስት ዘዴዎችን ለመጠቀም እሞክራለሁ፡፡
1ኛው ወቅታዊነት ነው፡፡ 2ኛው ከእነሱ የሰፋ አስተሳሰብ ይዞ፣ ቀድሞ መገኘት ነው፡፡ 3ኛው እነሱን አለመናቅና ሊበልጡኝ የሚችሉበት አንዳንድ ጉዳይ እንደሚኖር ማመን ነው፡፡ ሁሉም በቆቅ ሃሳብ ተስማሙና አጨበጨቡላት፡፡ በመጨረሻ እርግብ እንድትናገር እድል እንዲሰጣት ጠየቀች፡፡ ተፈቀደላት፡፡ እርግብም፤ “ወንድሞቼ፣ እህቶቼ አዕዋፋት ሆይ! ቆቅ በመመረጧ እንደማናችሁም በጣም ተደስቻለሁ፡፡ ሆኖም አንድ ቅር ያለኝ ነገር አለ፡፡ ይኸውም፤ ቆቅ፤ “ቆቅ” የሚለውን ስሟን ይዛ የትም አትደርስም የሚል ዕምነት ነው ያለኝ፡፡ ስለዚህ ስሟን ብትቀይር ጥሩ ነው እላለሁ፡፡ ማን እንበላት ካላችሁም እኔ “ዋ-ኔ” የሚል ስም ቢሰጣት መልካም ነው እላለሁ አለች፡፡” ሁሉም መስማማታቸውን በክንፋቸው በማጨብጨብ ገለፁ፡፡ እርግብም ቀጥላ “አሁን የሚያዋጣን ዛሬ ከባላንጦቻችን መወዳጀት ነው” አለች፡፡ “ለነገስ?” ብለው ጠየቋት፡፡ “ለነገማ የሆዳቸውን ስናውቅ እንወስናለን!” አለች፡፡
*** ከጥበብ ሁሉ የሚልቀው ወቅትን ማወቅ ነው፡፡ ወቅትን አለማወቅ አቅምን ካለማወቅ እኩል ነው፡፡ “እያንዳንዱ ድል አንድ አንድ ጠላት እንደሚወልድ አትርሳ” ይላሉ ፀሐፍት፡፡ ስለዚህም አሸነፍኩ ብሎ ዘራፍ ማለት ከመሸነፍ አንድ የሚሆንበት ጊዜ አለ፡፡ ድልን በማጭበርበር የምንቀዳጅ ከሆነም ዕድሜ ልካችንን እንቅልፍ እንዳይወስደን ያደርገናል፡፡ ፖለቲካ ብዙው እጁ ሸፍጥ ነው፡፡ ሁኔታዎችን ለራስ እንደሚመች ለማድረግ ማናቸውንም ዘዴ መጠቀም ይጠይቃል፡፡ ደራሲና ፀሐፌ ተውኔት ፀጋዬ ገ/መድህን በአንደኛው ቴያትሩ እንዳለው፤ “አብዮትኮ ኳስ ጨዋታ ነው፡፡ አቀበለ፣ ተቀበለ፣ ይዞ ሄደ - መታ - ፎሪ ወጣ፤ አብዮቱ ከሸፈ ይባላል፤ ወይም ቀጥሎ ደግሞ “ይዞ ሄደ! አብዶ ሰራ! መታ! - ጐል! አብዮቱ ግቡን መታ!! ይባላል፡፡
ይሄው ነው አብዮት ማለት - ኳስ ጨዋታ ነው፡፡ መቼ እንደምናቀብል፣ መቼ ወደፊት እንደምንሄድ፣ መቼ አብዶ (ምሣ) እንደምንሠራ ካላወቅን ፖለቲከኛ መሆን አንችልም፡፡ ይህንን ምንጊዜም መርሳት የለብንም፡፡ “የጐጃም ትውልድ በሙሉ ከአባይ እስከ አባይ” በሚለው መጽሐፉ፤ ደራሲ ግርማ ጌታኹን፣ እንዲህ ይላል … “ወለተ አልፋ አመተ አልፍን ወለደች፡፡ ከዚህ የሚአሳዝን ታሪክ አለበት፡፡ በአገር ላይ ያለ ወንድ ሁሉ በጦርነት አልቆ ወንድ ተወዶ ሳለ፤ ወለተ አልፋና ዓመተ አልፋ ዲማ ገበያ ሲሄዱ፣ ዝያ የሚባል ውሃ ሞልቶ አንድ ወንድ ጐዳነኛ ወስዶት ከዛፍ ላይ ሰቅሎት አዩ፡፡ “ሰው ነህ ግንድ” አሉት፡፡ እርሱ ግን የውርጭ ድደን ጥርሱን ገጥሞት መናገር ቸግሮት ነበርና ከዛፉ አውርደው ፀሐይ ቢአሞቁት፤ ዘመድ ላይ ከጃራ ሹም የመጣሁ ነበርሁ፡፡
ግን ውሃው አዋረደኝ ተፋኝ አለና ተናገረ፡፡ የዚህ ጊዜ እናትና ልጆች የኔ ባል ይሁን የኔ ባል ይሁን ተባባሉበት፡፡ ተያይዘው ከዲማ መነኮሳት ከነአባ ተጠምቀ መድኅንና ከነአባ ዮሐኒ ዘንድ ለፍርድ ሄዱ፡፡ እኒያም ሲፈርዱ አንች ባል አግብተሺ ቤት ሠርተሺ እርስዋን ወልደሻል፡፡ እርሷ ባል ሳታገባ ሳትወልድ ልታረጅ ነውና ለርስዋ ይሁን፡፡ አንች ብታገኝ አግቢ፤ ብታቂ መንኩሺና ተቀመጪ፣ ብለው ፈረዱ ይባላል፡፡” ወንድ ሁሉ ካገር የሚጠፋበት ዘመን አያድርስብን፡፡ እናትና ልጅ በአንድ ባል የሚጣሉበትን ጊዜ አይጣልብን! ድፍረትን ከሀፍረት ሳንነጥል የምናይበት ዐይን ይስጠን - በተለይ በምርጫ ወቅት፡፡ ዘራፍ ማለት፣ አለሁ አለሁ ማለት፣ ያለ እኔ ማን አለ ማለት፣ ካለፈው አለመማር፤ ከመርገምት ሁሉ የከፋ መርገምት ነው፡፡ ምንጊዜም ቢሆን፤ “የሚባለው ነብር ከጓዳ ሳይወጣ የሚበላው ፍየል ተክለፍልፎ መጣ” የሚለውን አገርኛ ግጥም አንርሣ!
የንባብ ባህልን ማበረታታት ዓላማው አድርጎ መጋቢት 7 ቀን 2002 ዓ.ም ፕሮግራሙን የጀመረው “ብራና” የሬዲዮ ፕሮግራም ሦስተኛ ዓመቱን ነገ በ8 ሰዓት በጣይቱ ሆቴል ጃዝ አምባ አዳራሽ ሲያከብር፣የሙዚቃ ተመራማሪው አርቲስት ሠርፀ ፍሬስብሃት “ለንባብ ባህል መዳበር የመንግስትና መንግስታዊ ያልሆኑ ተቋማት ሚና” በሚል ርእስ ጥናቱን ያቀርባል፡፡ በተመሳሳይ መልኩ ዲያቆን ዳንኤል ክብረት “የኢትዮጵያውያን የንባብ ልምድ በሀገር ውስጥና በባህር ማዶ” በሚል ርእስ አስተውሎቶቹን በቃለ ምልልስ መልክ እንደሚያቀርብ ይጠበቃል፡፡ በ “እናት ማስታወቂያ” እየተዘጋጀ በኤፍ ኤም አዲስ 97.1 የሚቀርበው የሬዲዮ ዝግጅት ዘወትር እሁድ ከምሽቱ 2 ሰዓት እስከ 4 ሰዓት በሚተላለፈው እያንዳንዱ ዝግጅት ላይ ጥያቄ ለሚመልሱ 10 አድማጮች መፃሕፍት እየሸለመ መሆኑን አዘጋጆቹ አስታውቀዋል፡፡
በጉብዝናህ ወራት የመጦሪያህን ነገር አስብ! ከድሬዳዋ ጅቡቲ መንገደኞችንና ለንግድ ሥራ የሚንቀሳቀሱ ኮንትሮባንድ ነጋዴዎችን የሚያመላልሰው ባቡር የዘወትር ደንበኛ ነበሩ፡፡ በድሬዳዋ ከተማም እኔ ነኝ ያሉ እውቅ የኮንትሮባንድ ነጋዴ በመሆናቸው ወ/ሮ ፋጡማ ሮብሌን የማያውቅ የድሬዳዋ ከተማ ነዋሪ አልነበረም፡፡ በወጣትነትና በጐልማሳነት የዕድሜ ዘመናቸው ከፊናንስ ወታደሮች እየደበቁ፣ አንዳንዴም እየተሻረኩ ደህና ጥሪት ለመያዝ ችለው ነበር፡፡ የኮንትሮባንድ ንግዱ ከጉምሩክ ፍተሻ ሲያልፍ አትራፊ፣ በኬላ ላይ በሚደረግ ፍተሻ ሲወረስ ደግሞ እጅግ አክሣሪ መሆኑን ቀድሞውኑ ያውቁ ነበርና በየጊዜው የሚያጋጥማቸው ነገር ሣይረብሻቸው ለዓመታት በዚሁ ንግድ ዘለቁ፡፡ የኩባንያ ሠራተኛ የነበሩት ባለቤታቸው በሞት ስለተለዩዋቸውና ሰባቱን ልጆቻቸውን የማሣደጉና የማስተማሩ ኃላፊነት በእሣቸው ትከሻ ላይ ብቻ በመውደቁ፣ ቀን ከሌት ሣይሉ የሚባትሉ ትጉህ ነጋዴ ነበሩ፡፡
በኮንትሮባንድ ንግዱ ላይ የሚደረገው ፍተሻና ቁጥጥር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጠነከረ ሲሄድ ሁሉም ነገር እንደቀድሞው ቀላል አልሆንላቸው አለ፡፡ በደካማ አቅማቸው እሣት ከላሱ ነጋዴዎች እየተጫረቱ የሚያመጡትን ልባሽ ጨርቆች ኬላ ላይ የፊናንስ ወታደሮች ያስቀሩባቸው ጀመር፡፡ ለምግብ እንጂ ለሥራ ያልደረሱት ልጆቻቸው ይህንን የእናታቸውን ችግር ለመረዳት የሚችሉበት ዕድሜ ላይ አልነበሩምና ችግራቸውን ለብቻቸው ለመወጣት መፍጨርጨራቸውን ቀጠሉ፡፡ ጨከን ብለው የኮንትሮባንድ ንግዱን ጥለው ወደ ሌላ ሥራ እንዳይሰማሩ አልችለውም የሚል ሥጋት ያዛቸው፡፡ ምን አድርጌ? …እኔ … ከልጅነት እስከ ዕውቀት ሥሠራው የኖርኩትና የማውቀው ሥራ ይህንኑ ብቻ ነው፡፡ ሌላ ሥራ አላውቅ፡፡ ጭንቀቱ ፈተናቸው፡፡ እስኪ ትንሽ ቀን … ነገ ምን እንደሚመጣ ማን ያውቃል … ተስፋቸውን ሰንቀው ጥረታቸውን ቀጠሉ፡፡ አንዴም ሲያስከፋ አንዴም ሲያስደስታቸው የኖረው የኮንትሮባንድ ንግድ፤ ከቀናቶች በአንደኛው ቀን የመኖር ተስፋቸውን የሚያጨልምና ህይወታቸውን አደጋ ላይ የሚጥል አጋጣሚ ፈጠረባቸው፡፡
ከድሬዳዋ ጅቡቲ መንገደኞችን አሣፍሮ ይጓዝ የነበረው ባቡር በመገልበጡ፣ በባቡሩ ላይ ተሳፍረው ከነበሩት መንገደኞች አብዛኛዎቹ የሞትና ከባድ የመቁሰል አደጋ ደረሰባቸው፡፡ እንደ ዕድል ሆነናም ወ/ሮ ፋጡማ በአደጋው ከባድ ጉዳት ደርሶባቸው ከሞት ከተረፉት መንገደኞች መካከል አንዷ ሆኑ፡፡ ሁኔታው እጅግ አሣዛኝ ነበር፡፡ በአደጋው በወ/ሮ ፋጡማ እግሮችና እጆች ላይ ጉዳት ደርሷል፡፡ እነዚያ ሮጠው የማይጠግቡት እግሮቻቸው ያለ ድጋፍ አልንቀሣቀስ አሏቸው፡፡ የሰው እጅ አላይም ብለው ሲታትሩ የኖሩት እናት፤ አካል ጉዳተኝነት ከቤት አዋላቸው፡፡ የወ/ሮ ፋጡማን ቤት ችግር ገባው፡፡ ልጆች ኑሮን ለመቋቋም አቅም አጡ፡፡ ህይወት ፈተና ሆነችባቸው፡፡ የወ/ሮ ፋጡማ ልጆች ይህንን የህይወት ፈተና እንደ እናታቸው ተጋፍጠው ለመቋቋም የሚያስችላቸውን አቅም አላገኙም፡፡ ቀስ እያሉ ከፈተናው እየወደቁ ቀሩ፡፡ ከወለዷቸው ሰባት ልጆቻቸው መካከል ደካማና ህመምተኛ እናትን የመጦርና የመንከባከብ፣ ታናናሽ እህትና ወንድሞችን የማስተማርና የማሣደግ ኃላፊነትን ለመወጣት የሚችል ልጅ ማግኘት የማይቻል ሆነባቸው፡፡
የሚሆነውን ሁሉ አልጋ ላይ ሆነው ከማየት የዘለለ ነገር የማድረግ አቅም አጡ፡፡ እነዛ የነገን ተስፋ የሰነቁባቸው፣ ተምረውና አድገው ይጦሩኛል ያሏቸውና ያለ አባት ያሣደጓቸው ሰባት ልጆቻቸው በየተራ ይህቺን ዓለም እየተሰናበቷት ሔዱና እናታቸውን ብቸኛ አደረጓቸው፡፡ ህይወት ይብስ ጨለመች፡፡ ሰባት ልጆቻቸውን ሞት የነጠቃቸውን እናት፤ ከልጆቻቸው መካከል አንደኛዋ አያት አድርጋቸው ነበርና ከዚሁ ህፃን ጋር ኦና ቤታቸውን ታቅፈው ቀሩ፡፡ እንደ ቀድሞው እዚህም እዚያም ብለው ሠርተው መኖር ባለመቻላቸው ቤታቸው የሚላስ የሚቀመስ ነገር ጠፋ፡፡ ይህንን ሁኔታ የተረዱት የአካባቢያቸው ሰዎች እዛው ድሬዳዋ ከተማ ውስጥ ወደሚገኘው “ዳዊት የአረጋውያን መጦሪያ ድርጅት” እንዲሄዱ መከሩአቸው፡፡ ወደ ድርጅቱ ሲመጡም የእሳቸው ዓይነት እጣ ፈንታ የገጠማቸውን በርካታ አረጋውያን በማየታቸው እንደገና የመኖር ተስፋቸው ለመለመ፡፡ ወ/ሮ ፋጡማ ዛሬ በማዕከሉ በየቀኑ ለቁርስ ብቻ የምትሰጣቸውን ምግብ ለመቀበል ማልደው እያነከሱ ወደ ማዕከሉ ይመጣሉ፡፡
ይህቺኑ ከድርጅቱ የምትሰጣቸውን ምግብ ከሚያሣድጉት የልጃቸው ልጅ ጋር እየተቃመሱና ለነፍስ ያሉ በጐ አድራጊ ግለሰቦች በሚያደርጉላቸው የአልባሳት እርዳታ ህይወታቸውን እየገፉ ይገኛሉ፡፡ እኚህን እናት ያገኘኋቸው Help age Ethiopia የተባለ ድርጅት ሰሞኑን በድሬዳዋ ከተማ ውስጥ የሚገኙ ሁለት የአረጋውያን መርጃ ማዕከላትን ባስጐበኘን ወቅት ሲሆን ወ/ሮ ፋጡማ በዳዊት የአረጋውያን መረጃ ማዕከል ውስጥ የሚረዱ እናት ናቸው፡፡ አሰገደች አስፋው የአረጋውያን መረጃ ማዕከልም በጉብኝት ፕሮግራሙ በጋዜጠኞች የተጐበኘ የአረጋውያን መረጃ ማዕከል ነው፡፡ ሁለቱም ማዕከላት በግለሰቦች የራስ ተነሳሽነት የተቋቋሙ ቢሆንም ለአረጋውያኑ የእርዳታ አገልግሎት የሚሰጡት በተለያዩ መንገዶች ነው፡፡ ወ/ሮ ፋጡማ ሮብሌን ያገኘሁበት “ዳዊት የአረጋውያን መርጃ ማዕከል” ለአረጋውያኑ እርዳታና እንክብካቤ የሚያደርገው አረጋውያኑ በመኖሪያ ቦታቸዉ ላይ ሆነው በየዕለቱ ጠዋት አንድ ጊዜ የምግብ አገልግሎት በመስጠት ሲሆን ህክምናና አልፎ አልፎ ደግሞ የአልባሣት ድጋፍም ያደርግላቸዋል፡፡ በወ/ሮ አሰገደች አስፋው መጦሪያ ማዕከል ውስጥ ያየኋቸው አረጋውያን ግን ሙሉ ኑሮአቸው በዚሁ ድርጅት ውስጥ ሆኖ፣ በቀን ሦስት ጊዜ ምግብ እየተመገቡ የቀንና የሌሊት ልብስ ተሰጥቶአቸው ህክምናም እንዲያገኙ እየተደረገ ነው፡፡
በሁለቱም የአረጋውያን መጦሪያ ማዕከላት ዘር፣ ሃይማኖትና ብሔር ቦታ የላቸውም፡፡ 950 አረጋውያን የሚረዱበት የ“ዳዊት አረጋውያን መርጃ ማዕከል” ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ዳዊት በቀለ እንደነገሩን፤ ማዕከሉ ከተለያዩ በጐ አድራጊ ድርጅቶች የሚያገኘውን እርዳታ ለእነዚህ አረጋውያን እንዲደርሳቸው ያደርጋል፡፡ አረጋውያኑን ከአንድ ጊዜ በላይ ለመመገብ የማዕከሉ አቅም አለመፍቀዱን ተነግሮናል፡፡ ከማዕከሉ እርዳታ ከሚያገኙት አረጋውያን ብዙዎቹ ልጆቻቸው በህይወት የሌሉና እጅግ ከፍተኛ በሆነ የድህነት ህይወት ውስጥ ያሉ ናቸው፡፡ በማዕከሉ ውስጥ የኤች አይ ቪ ኤድስ ህሙማንም አግኝተናል፡፡ እነዚህ አረጋውያን ከዕድሜያቸው መግፋት በተጨማሪ በሽታው ባስከተለባቸው አዕምሮአዊና አካላዊ ህመም ሣቢያ እንደ ልባቸው ተሯሩጠው የዕለት ጉርሳቸውን ማግኘት አይችሉም፡፡ ማዕከሉ ደግሞ የሚሰጣቸው በቀን አንድ ጊዜ ለቁርስ የምትሆን ሩዝ፣ ዳቦ ወይም ቅንጬ ብቻ ነው፡፡
ይህ በቂና ተመጣጣኝ ምግብ ማግኘት ለሚገባው የኤች አይቪ ኤድስ ታማሚ የሚበቃ አይደለም፡፡ ሆኖም አረጋውያኑ በዚህች ብቻ ለመኖር ተገደዋል፡፡ ሰዓቱን ጠብቆ መወሰድ የሚገባውን መድሃኒት ለመውሰድ አረጋውያኑ ምግብ እስኪሰጣቸው አይጠብቁም፡፡ በባዶ ሆዳቸው ይውጡታል፡፡ ይህ ደግሞ ዕድሜ፣ ረሀብና በሽታ ያደከማቸው አረጋውያን አንጀት የሚችለው አይደለም፡፡ ይህንን ሁኔታ ማዕከሉ ታሳቢ አድርጐ በተለይ ለኤች አይቪ ህሙማን የተለየ እንክብካቤና ድጋፍ ሊያደርግላቸው ይገባል የሚል እምነት አለን፡፡ ሌላው በዳዊት የአረጋውን መርጃ ማዕከል ውስጥ ያገኘናቸው አዛውንቶች ትልቅ ችግር የመኖሪያ ቤት እጦት ነው፡፡ አብዛኛዎቹ አረጋውያን ወደ ማዕከሉ የሚመጡት ልጆቻቸውን ወይም ቤተሰቦቻቸውን በሞት ሲነጠቁና ጧሪና ረዳት ሲያጡ ነው፡፡ በተለያዩ ምክንያቶች ከመኖሪያ ቤታቸው ተፈናቅለው በየእምነት ተቋማቱ ደጃፍ እና በየጐዳው ላይ የወደቁ አረጋውያን ቁጥር በርካታ ነው፡፡ በዳዊት የአረጋውያን መርጃ ማዕከል ውስጥ ያገኘኋቸው ተረጂ አረጋውያን እንዳጫወቱኝ፤ በቅርቡ ሁለት የዚህ ማዕከል ተረጂ የነበሩ አዛውንቶች በጅብ የመበላት ክፉ እጣ ገጥሟቸዋል፡፡ ይህ እጣ ፈንታ በሌሎችም በእድሜ በገፉና ጧሪና ቀባሪ ባጡ አረጋውያን ላይ የማይደርስበት ምክንያት የለም፡፡ ሌላው በድሬዳዋ ከተማ ውስጥ አረጋውያንን ሰብስቦ እርዳታና ድጋፍ የሚያደርግላቸው ማዕከል የወ/ሮ አሰገደች አስፋው የአረጋውያን መጦሪያ ማዕከል ነው፡፡
በአንዲት እናት በጐ ፈቃደኝነት የተቋቋመው ማዕከሉ፤ ዛሬ አንድ መቶ ሰላሳ ረዳትና ደጋፊ የሌላቸውን አረጋውያን ሰብስቦ ይጦራል፡፡ ሰማንያ የሚደርሱትን ደግሞ እዚያው በመኖሪያ ቤታቸው ውስጥ እርዳታ እያደረገላቸው ይገኛል፡፡ የድርጅቱ መስራች ወ/ሮ አሰገደች አስፋው፤ የሞላ ቤት ንብረታቸውን ሸጠው፣ ወርቅና ጌጣቸውን በገንዘብ ለውጠው አረጋውያኑን ወደ መጦርና መንከባከቡ ሥራ ሲገቡ “አበደች” ያላላቸው ሰው አልነበረም፡፡ ከልጅነታቸው ጀምሮ እድሜያቸው የገፉ ሰዎችን መርዳትና መንከባከብ፣ የተቸገሩን ማገዝ ደስታ ከሚሰጧቸው ተግባራት መካከል ዋንኞቹ ነበሩ፡፡ ይህ በልጅነት እድሜ የተጀመረው ያጡትን የመርዳትና የመደገፍ ፍላጐት እድሜያቸው ከፍ እያለ ሲሄድ አልተዋቸውም፣ እንደውም ሀብትና ንብረትን አስንቆ ከአረጋውያንና ከደካማ ሰዎች ጋር አብሮ መኖር ይበልጥ ደስታ እንዲሰጣቸው አደረጋቸዉ እንጂ፡፡ ልጆቻቸው ከአገር ውጪ ቢሆኑም በእናታቸው ሀሳብና ስራ ላይ ተቃውሞ የላቸውም፡፡ ይልቁንም አቅማቸው በፈቀደ መጠን እናታቸውን ለማገዝ ጥረት ያደርጋሉ፡፡ ይህን የወ/ሮ አሰገደችን ብርቱ ጥረትና ቀና ተግባር የተመለከተው የአለማያ ዩኒቨርሲቲም ለወ/ሮ አሰገደች ሰባት የወተት ላሞችን በእርዳታ ሰጣቸው፡፡ እርዳታና ድጋፍ አድርጉልኝ ማለት የማይሆንላቸው እኚህ ሴት፤ ከብቶቹ ገቢ ለማስገኘት እንዲችሉና በራሳቸው ገቢ ለመተዳደር እንዲበቁ ጥረት ማድረጋቸውን ቀጠሉ፡፡ የአረጋውያን መጦሪያ ማዕከሉን ባቋቋሙበት የተንጣለለ ሜዳ ላይ የጓሮ አትክልቶችንና የፍራፍሬ እርሻዎችን ማልማት ጀመሩ፡፡
ከእርሻ የሚያገኙትን ፍራፍሬ ለገበያ በማቅረብ እና ከወተት ላሞቹ ከሚገኘው የወተት ምርት ሽያጭ የሚገኘው ገቢ የወ/ሮ አሰገደችን ሀሳብ ከግብ ለማድረስ አቅም ሆናቸው፡፡ “እኛ እርዳታና ልመና አናውቅም ሠርተን እንኖራለን፡፡ የድሬዳዋ ህዝብ ደግሞ ደግ ነው፡፡ ተለይቶንም አያውቅ፡፡ ሁሌም ከጎናችን ነው” የሚሉት ወ/ሮ አሰገደች፤ ዛሬ ለማዕከሉ ገቢ ማስገኛ የሚሆን የሚከራይ ህንፃ በመገንባት ላይ ናቸው፡፡ ለስራ እንጂ ለወሬ እምብዛም ቦታ የማይሰጡት ወ/ሮ አሰገደች፤ ስለማዕከሉና ስለሚሰጡት እንክብካቤና ድጋፍ ብዙ መናገር አይፈልጉም፡፡ “እኔ ያደረግሁት ነገር የለም፡፡ ሁሉም በፈጣሪና በድሬዳዋ ህዝብ የሆነ ነው፡፡” የሚል ነው ምላሻቸው፡፡ እዚሁ መጦሪያ ማዕከል ውስጥ አግኝቼ ያነጋገርኳቸው አቶ አድነው ሸዋረጋ የተባሉ የ78 አዛውንት ወደዚህ ማዕከል ከመጡ ሶስት አመት እንደሆናቸው አጫውተውኛል፡፡ በማዕከሉ የሚደረግላቸውን እንክብካቤና ድጋፍ አስመልክተው ሲናገሩ፤ “እኔ ቃል የለኝም፡፡ በህይወቴ ሁሉ ከኖርኩባቸዉ ጊዜያት እዚህ ማዕከል ውስጥ ያሳለፍኩት ሦስት አመታት እጅግ የተለዩና አስደሳች ነበሩ፡፡ ንፁህ በልቼ ንፁህ ለብሼና ንፁህ መኝታ ላይ ተኝቼ እየኖርኩ ነው፡፡ የወጣትነትና የጉልምስና ዘመኔን የኖርኩት ወደፊት ምን ያጋጥመኛል የሚል ስጋትና ሀሳብ ሳይኖርብኝ ነው፤አስቤውም አላውቅም ነበር፤ ለካ ጌታ ይሄን አዘጋጅቶልኝ ነው፡፡ ልጆች አልወለድኩም፡፡
ግን ጧሪና ተንከባካቢ እግዚአብሔር ሰጥቶኛል” ብለዋል፡፡ በኢትዮጵያ ከሚኖሩት አራት ሚሊዮን አረጋውያን መካከል አብዛኛዎቹ እጅግ በከፋ ድህነትና ችግር ውስጥ እንደሚኖሩ የሠራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚ/ር በቅርቡ ይፋ ያደረገው መረጃ ያመለክታል፡፡ ከእነዚህ አረጋውያን መካከል መደበኛ ወርሃዊ የጡረታ ገቢ የሚያገኙት 500ሺ ያህሉ ብቻ እንደሆኑና ቀሪዎቹ አረጋውያን ከቅርብ ዘመዶቻቸውና ቤተሰቦቻቸው በሚያገኙት ጥቂት ገንዘብ እንደሚተዳደሩ መረጃው ይጠቁማል፡፡ አረጋውያኑ ከተተኪው ትውልድ ክብርና እንክብካቤ የማግኘታቸው ሁኔታ በእጅጉ እየቀነሰ መምጣቱን የጠቆመው መረጃው፤ ለዚህም ምክንያቱ አረጋውያንን የመጦር ባህልና ወግ መሸርሸሩና ቤተሰባዊ ትስስሩ እየላላ መምጣቱ ዋንኞቹ ናቸው ይላል፡፡ አረጋውያን ረዳትና ደጋፊ እንዲያጡ ከሚያደርጓቸው ሌሎች ምክንያቶች መካከል ስደትና ኤች አይ ቪ ኤድስ እንደሚገኙባቸው የጠቆመው መረጃው ፤ ከተለያዩ አካባቢዎች ስራና ትምህርት ፍለጋ ወደ ዋና ከተሞች የሚፈልሱ ወጣቶች አዛውንት ወላጆቻቸውን ለከፋ ድህነትና ረጂ አልባነት እንደሚዳርጓቸው አመልክቷል፡፡
ትኩስ የወጣትነት ጉልበትና ብሩህ አእምሯቸውን ለሀገራቸውና ለወገናቸው ዕድገትና መሻሻል ሲገብሩ ኖረው የዕድሜ ጀምበራቸው ስታዘቀዝቅ፣ ጉልበታቸው ሲደክም፣ ጧሪና ተንከባካቢ ሲያስፈልጋቸው፣ ጀርባችንን ልንሰጣቸው አይገባንም፡፡ እነዚህ ሁለት በግለሰቦች ተነሳሽነት የተቋቋሙት የአረጋውያን መርጃ ማዕከላት በስፋት ሊሰራባቸውና በሁሉም ክልሎች ተግባራዊ ሊሆኑ ይገባል፡፡ መንግስትም ሆነ ዜጎች ለጉዳዩ ተገቢውን ትኩረት ሊሰጡት ያሻል፡፡ የዛሬው ወጣት የነገ አረጋዊ መሆኑ አይቀርምና በጉብዝና ወራት የመጦሪያን ነገር ማሰቡም ተገቢ ነው፡፡
በኢንተርኔት አማካኝነት የተቃዋሚዎችን መረጃ ለመሰለልና እንቅስቃሴያቸውን ለመከታተል የሚያገለግል ማጥመጃ ሶፍትዌር (Trojan horse) የሚጠቀሙ 25 አገራት እንዳሉ የገለፀ አንድ የካናዳ የጥናት ተቋም፤ ኢትዮጵያን በማካተት የበርካታ አገራትን በስም ጠቅሷል፡፡ የኢትዮጵያ መንግስት አስተባብሏል፡፡ ማጥመጃው ሶፍትዌር በተለያዩ መንገዶች የቫይረስ መከላከያ ዘዴዎችን አልፎ እየሾለከ ወደ ኮምፒዩተር መግባት የሚችል ሲሆን፤ መረጃዎችን ለመምጠጥ፣ ፓስዎርዶችን ለመስረቅ፣ የስልክና የስካይፒ ግንኙነቶችን ለመቅረጽ፣ በተለይም የኢሜይል መልእክቶችን ለመሰለል ያገለግላል ተብሏል፡፡
በቶሮንቶ ዩኒቨርስቲ “ስር ሲቲዘን ላብ” የተሰኘው የጥናት ተቋም ረቡዕ እለት ይፋ ባደረገው ማስጠንቀቂያ፤ ሰዎች በኮምፒዩተርና በሞባይል ስልክ ውስጥ የሚያስቀምጡት መረጃ እንዲሁም የሚለዋወጡት መልእክት ለስለላ የተጋለጠ ነው ብሏል፡፡ እንዲያውም በኮምፒዩተራችሁ ላይ የተገጠሙ ማይክሮፎኖችና ካሜራዎችን በመጠቀም ቤት ውስጥ የምታደርጉት እንቅስቃሴና የምትናገሩት ነገር ሁሉ፣ የስለላ አይንና ጆሮ ውስጥ ሊገባ ይችላል ብሏል፡፡
ለስለላ ያገለግላል የተባለውና “ፊንፊሸር” የተሰኘው ማጥመጃ ሶፍትዌር በተገኘባቸው አገራት ሁሉ፣ መንግስታት በተቃዋሚዎችና በዜጐች ላይ ስለላ ያካሂዳሉ ማለት ባይቻልም፤ እንደ ኢትዮጵያ የመሳሰሉ ገናና (authoritarian) መንግስታት እጅ ውስጥ መግባቱ ግን አሳሳቢ ነው ብሏል ተቋሙ፡፡ በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ማዕረግ የኢንፎርሜሽንና ኮሙኒኬሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል በበኩላቸው፤ ስለማጥመጃ ሶፍትዌሩ የምናውቀው ነገር የለም ብለዋል፡፡
የካቲት 23 ቀን 2005 ዓ.ም “በኢንዲያን ኢንተርናሽናል ት/ቤት የተማሪዎች ወላጆች ቅሬታ አቀረቡ” በሚል ርዕስ በወጣው የአዲስ አድማስ ዘገባ ላይ ት/ቤቱ ቅሬታውን በደብዳቤ ገልጿል፡፡ ት/ቤታችን ከተመሠረተበት እ.አ.አ ከ2006 ጀምሮ ከተማሪ ቤተሠቦች እና ከባለድርሻ አካላት የተመሠገነ መልካም ስም ያገኘ ሆኖ ሣለ፤ ሚዛን ያልጠበቀ ዘገባ በምናከብረው ጋዜጣችሁ ማቅረባችሁ ሃላፊነት የጐደለው ሆኖ አግኝተነዋል ሲሉ የት/ቤቱ ዳይሬክተር ሃሳባቸውን ገልፀዋል፡፡ በአጠቃላይ የወላጆችን ቅሬታ እንጂ የሠራተኞችን ምላሽ ሳያካትት በወጣው ዘገባ ቅሬታ ተሠምቶናል ይላል ደብዳቤው፡፡
የአዲስ አበባ የትራንስፖርት ቢሮ፣ ውጤት እያስመዘገብኩ ነው አለ እንዴት ቢባል፤ የታክሲ ስምሪት ላይ ጥብቅ ቁጥጥር በማካሄድ ነዋ ሌላ አዲስ አበባ ካለ ይነገረን፤ ነባሯ ከተማ ግን ታክሲ ተቸግራለች ገና ምኑን አይታችሁ? የትራንስፖርት ሚኒስትርም ያሰበው ነገር አለ ከከተማ ውጭ፣ ማታ ማታ የመኪና ጉዞ ክልክል ይሆናል ተብሏል በዚህም ውጤት ይመዘገባል - የትራንስፖርት እጥረትን የሚያባብስ ሜክሲኮ አካባቢ፣ የስራ መውጫ ሰዓት ላይ፣ ወደ ጦር ሃይሎችና ወደ አውቶቡስ ተራ ለመሄድ አዳሜ ይጋፋል።
ከወዲያ ማዶ፣ ወደ ሳሪስና ወደ ጎፋ፣ መዓት ሰው ይተራመሳል። ወዲህ ዞር ስትሉም፣ ወደ መገናኛ ለመሄድ የሚጠብቅ እልፍ ሰው ታያላችሁ። የታክሲ ስምሪት ከታወጀ በኋላ፣ የትራንስፖርት እጥረት ተባብሶ፣ ግፊያውና ግርግሩ ጨምሯል። ለዚህም ነው፤ በርካታ ፌርማታዎች ላይ ወረፋ የተጀመረው። እዚያው ሜክሲኮ አካባቢ በገሃር መስመር፤ ወደ አራት ኪሎ ታክሲ ለመሳፈር የሚፈልግ ከ150 በላይ ሰው በሁለት አቅጣጫ ተሰልፏል። ታክሲ ጠፋ! ለነገሩ “ታክሲ ጠፍቷል አልጠፋም” ለማለት ያስቸግራል።
ወረፋ ከሚጠብቁ ሰዎች አጠገብ ከአስር በላይ ሚኒባስ ታክሲዎች ተሳፋሪ አጥተው ቆመዋል። ግን ወደ ቦሌ መስመር የተመደቡ ናቸው፤ ከዚያ ውጭ ቢንቀሳቀሱ ቅጣት ይጠብቃቸዋል። ምን የሚሉት ቅዠት ነው? ከመቶ በላይ ሰዎች ታክሲ አጥተው ለወረፋ ተገትረዋል፤ ከአስር በላይ ሚኒባስ ታክሲዎች ተሳፋሪ አጥተው በሰልፍ ቆመዋል። ወረፋ ጠብቀው አራት ኪሎ ሲደርሱም፣ ነገርዬው ተመሳሳይ ነው። ከአራት ኪሎ ወደ ፒያሳና ወደ መርካቶ ለመሄድ ብዙ ሰዎች ይሻማሉ - በታክሲ እጥረት። ዞር ብለው ሲያዩ ግን፣ ከአራት ኪሎ ወደ አምባሳደር መስመር የተመደቡ በርካታ ሚኒባሶች፣ ተሳፋሪ ጠፍቶ አፋቸውን ከፍተዋል።
ተሳፋሪ ወደሚበዛበት ቦታ ሄደው መስራት አይችሉማ። በደርግ ዘመን የነበረውን የታክሲ ስምሪት እንደገና ተግባራዊ ለማድረግ ውሳኔ ያስተላለፉ ባለስልጣናት፤ ገና ከጅምሩ መዘዙን ማሰብ አይችሉም ነበር? ይችሉ ነበር። ሰው ናቸው። ደግሞም፣ እነሱ ባይችሉ እንኳ፣ አስቦ የሚመክር አልጠፋም ነበር። ለምሳሌ፣ የስምሪት ቁጥጥር በግንቦት 2003 ዓ.ም ተግባራዊ ከመደረጉ በፊት በአዲስ አድማስ የወጡ ፅሁፎችን በምሳሌነት መጥቀስ ይቻላል። የታክሲ ስምሪት የትራንስፖርት እጥረትን በማባባስ አሁን የምናየውን አይነት ቅዠት እንደሚፈጥር በግልፅ ተንትኖ የሚያቀርብ ፅሁፍ በአዲስ አድማስ መቅረቡን አስታውሳለሁ (የካቲት 26 ቀን 2003 ዓ.ም የአዲስ አድማስ እትም)። “በየአቅጣጫውና በየመስመሩ፤ የትራንስፖርት ፈላጊዎች ብዛት እንደእለቱና እንደሰአቱ፣ እንደወቅቱና እንደሁኔታው ይለያያል።
... የሰኞ፤ የአርብ፣ የቅዳሜና የእሁድ ተሳፋሪዎች ቁጥር ተመሳሳይ አይሆንም። ማለዳ 11 ሰአት፤ ጥዋት ሁለት ሰአት፤ ረፋዱ ላይ፣ ከቀኑ 11 ሰአት፤ ከምሽቱ ሶስት ሰአት በኋላ በዚያው መስመር የሚኖረው የተሳፋሪ ቁጥር… ይለያያል። በክረምት፤ በበአል ቀናት፣ በልዩ ዝግጅቶች፣ በሰርግ ወራትም እንዲሁ ለየቅል ነው። “...ታክሲዎች የራሳቸውን ገቢ ለማሳደግ ብዙ ተሳፋሪ ማግኘት ስላለባቸው፤ በእያንዳንዱ መስመር ላይ እንደሰአቱና እንደእለቱ፣ እንደወቅቱና እንደሁኔታው የሚለዋወጠውን የተሳፋሪ ቁጥር በማስተዋል (መስመራቸውን እያስተካከሉ) ለመስራት ይጣጣራሉ። ... በስምሪት ቁጥጥር ከተመደቡበት መስመር ውጭ እንዳይሰሩ ከተከለከሉ ግን ገቢያቸው ይቀንሳል፣ ታክሲ ፈላጊውም ይጉላላል” “በሆነ ሰአት፤ …ተሳፋሪ ከመብዛቱ የተነሳ፤ በዚያ መስመር ከተመደቡት ታክሲዎች አቅም በላይ ይሆናል። ... ብዙ ሰዎች በትራንስፖርት እጥረት ለሰአታት ይቆማሉ፤ ሌሎች ታክሲዎች መጥተው መስራት አይችሉም። …በሌሎች ቦታዎች ደግሞ ተሳፋሪ ከማነሱ የተነሳ፤ በቦታው የተመደቡ ታክሲዎች ያለስራ ቆመው ጊዜ ያባክናሉ። በትራንስፖርት እጦት ብዙ ሰው ወደተጉላላበት ቦታ ሄደው መስራት አይችሉም። ከጥቂት ሰአታት በኋላ፤ ሁኔታው ይቀየራል። በመጀመሪያው ቦታ ተሳፋሪ ጠፍቶ ታክሲዎች ያለ ስራ ይቆማሉ። በሁለተኛው ቦታ ደግሞ፤ በታክሲ እጥረት፤ ተሳፋሪዎች ለረዥም ሰአት ይጉላላሉ።
” “…ተሳፋሪ አጥተው ያለ ስራ የሚቆሙ ታክሲዎችን እና ታክሲ አጥተው የሚንገላቱ ተሳፋሪዎችን ማበራከት ነው የቁጥጥሩ ውጤት። ቢሮክራቶቹ… የቁጥጥር ሱስ… የመጣው ይምጣ የሚያሰኝ እጅግ ሃይለኛ ሱስ ካልሆነባቸው በቀር፤ መዘዙን ያጡታል ብሎ ለማሰብ ይከብዳል” እንዲህ እንደምታዩት፤ የስምሪት ቁጥጥሩ ተግባራዊ ከመደረጉ በፊት ጠቃሚ ምክር ቢቀርብም፣ የሚሰማ ባለስልጣን አልተገኘም። ለነገሩ፣ ከአንዳንድ የታክሲ ባለቤቶችና ሾፌሮች በስተቀር አብዛኛው ሰው፣ የታክሲ ስምሪት ጠቃሚ እንደሚሆን ገምቶ ነበር - የትራንስፖርት ችግር የሚቃለልለት መስሎት። ለምን መሰለው? ታስታውሱ እንደሆነ፤ አንዳንድ የታክሲ ሾፌሮችና ባለቤቶች ቅሬታቸውን ሲገልፁ፤ “ስምሪቱን የሚቃወሙት፣ ጥቅማቸው ስለሚቀርባቸው ነው” ተባለ። የዚህ ትርጉም ምን እንደሆነ አስቡት። አሃ… “ባለታክሲዎችና ሾፌሮች ከተጎዱ፣ ተሳፋሪ ይጠቀማል” ማለት ነዋ። እንዴት እንዴት? በንግድ እና በቢዝነስ ዙሪያ የብዙ ሰው አስተሳሰብ በጣም የተዛባ ከመሆኑ የተነሳ፤ ሻጮችና ሸማቾች፣ ባለታክሲዎችና ተሳፋሪዎች… ተቀናቃኝ ባላንጣ ሆነው ይታዩታል። ስለ ታክሲ ሲያስብ፣ 5 ሳንቲም አሳልፎ የማስከፈልና 5 ሳንቲም አጉድሎ የመክፈል ጉዳይ ብቻ ጎልቶ የሚታየው ሰው፤ “አንደኛው ወገን ጥቅም የሚያገኘው በሌላኛው ጉዳትና መስዋእትነት ነው” ብሎ ያምናል።
እናም፣ “ስምሪቱ ባለታክሲዎችን የሚጎዳ ከሆነ፣ ተሳፋሪዎችን ይጠቅማል” ብሎ ይደመድማል። የሰዎች ኑሮ፣ ከአውሬዎች ሕይወት ብዙም የተለየ ሆኖ አይታየውም - እርስ በርስ እየተቦጫጨቁ መኖር። እውነታው ግን፣ የዚህ ተቃራኒ ነው። አንዱ የሚጠቀመው፣ ሌላኛው ሲጠቀም ነው። ባለታክሲው የሚጠቀመው መቼ ነው? በሆነ አቅጣጫ በክፍያ ለመጓዝ የሚፈልግ ተሳፋሪ ሲመጣለት። ተሳፋሪው የሚጠቀመውስ? ክፍያ ተቀብሎ ለማጓጓዝ የሚፈልግ ታክሲ ሲመጣለት። የባለታክሲው ጥቅም እየጨመረ የሚሄደው፣ ብዙ ተሳፋሪዎችን ፈልጎ ሲያገኝና ሲያስተናግድ ነው - ገቢው ያድግለታል። የተሳፋሪ ጥቅም የሚጨምረው ደግሞ፣ በርካታ ተሳፋሪዎችን የሚያስተናግዱ ታክሲዎች ሲመጡ ነው - በትራንስፖርት እጦት ተገትሮ አይውልም። አንደኛው ወገን ጥቅም የሚያገኘው፣ ሌላኛውም ወገን የሚጠቀም ከሆነ ነው። መሰረታዊው የቢዝነስ ቁምነገርም ይሄው ነው - አምስት ሳንቲም የማጉደልና የማሳለፍ ሳይሆን። የስምሪት ቁጥጥሩም፣ ይህንን መሰረታዊ ቁምነገር በማደናቀፍ ነው ባለታክሲዎችንና ተሳፋሪዎችን ለጉዳት የዳረጋቸው። ጉዳቱ ግን፣ ዛሬ የምናየው ቅዠት ብቻ አይደለም። የባለታክሲዎች ገቢ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየቀነሰ በመጣ ቁጥር፤ ወደ ቢዝነሱ የሚገቡ ሰዎችም ቁጥራቸው ይቀንሳል። በተቃራኒው፣ ከቢዝነሱ የሚወጡ ሰዎች ይበራከታሉ።