Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
፩ኛ) ኣትሌቱ በኣለም መድረክ እምዬ ኢትዮጲያ ሲዘምር፥ ዘፋኙ ደቻሳ የመሳሰሉ አራሳቸውን ሚኪያስ ብለው በመጥራት እማማ ኢትዮጲያ ብለው በመዝፈን፥ በጣም ኣዋቂና የተማረ ነው የምንለው ደግሞ ብእሩ እምቢ ያለው ይመስል እስር ቤትን ስላጥለቀለቀው የኦሮሞ ህዝብ፥ ከትምህርት ገበታው ላይ ስለሚባረረውና ስለሚገደለው የኦሮሞ ተማሪ፥ ከመሬቱ ላይ ስለሚፈናቀለው የኦሮሞ ገበሬ ወዘተ ከመፃፍ ይልቅ ስለ እሚዬ ኢትዮጲያ ኣኹሪ የዘመናት ታሪክ እያለ ሲሞነጫጭር ምናልባትም ወደው አንዳልሆነ ተረዳሁና እዉነትም ዳግም መወለድ ኣለባቸው ኣልኩኝ። ፪ኛ) በሌላ በኩል ግን በብዙ የውድ የኦሮሞ ልጆች ደምና መራራ ትግል ሂደት ዉስጥ ራሳቸዉን ፈልገዉ ያገኙ፥ ታሪኩን ጠንቅቀው የሚያውቁ፥ እህቶቻቸው ና ወንድሞቻቸው ጎን ተሰልፈዉ ባለው እውቀትና ችሎታ ሁሉ በጋራ ለመታገል የሚፈልጉ ብዙ ሰዎች እንዳሉም ሰምቻለሁ ኣጋጥመውኛልም።
ይሁን እንጂ የእንደዚህ ኣይነት ጠንካራና ጎበዝ ኦሮሞዎች ችግር ብዙ ጊዜ ወደ ኋላ ሊመልሳቸው ባይችልም እንዃን ፤ ነገር ግን ወደ ህዝባቸው በመቀላቀል አንደፈለጉት ሃሳባቸውን ከመግለፅ የሚገታቸው የኦሮምኛ ቋንቋ ችግር ነው። ብዙዎቹ ኣፋን ኦሮሞን (Afaan Oromoo) መጻፍም ሆነ መናገር ኣይችሉም። በእርግጥ ባገኙት ኣጋጣሚ ሁሉ ሊማሩ ይሞክራሉ። ነገር ግን ብዙዎቻችን ቋንቋውን ባለመቻላችን ብቻ እንድንገለልና በኣንዳንድ ኦሮሞዎች ዘንድ ተቀባይነትን ያጣን፤ የተገፋን ኣለን ይላሉ።
እንደነዚህ ኣይነት ኦሮሞዎችን እንዴት ወደ ራሳችን በማምጣት ልንረዳቸው እደምንችልና እንዲሁም የኦርቶዶክስ አምነት ተከታይ በመሆናቸው መገለል ይሰማናል ብለው የሚያስቡትን በውስጣቸው በራስ መተማመንን ፈጥረን ፤ ቋንቋውን ኣለመቻላቸው ብቻ ከኦሮሞ እንደማያገላቸው መንገድ እናመቻች የሚለውን ጥያቄ ኣነሳሁ። ታዲያ በዚህ ጊዜ ነበር ቀደም ብዬ የጠቀስኩት ጓደኛዬ ኣንድ ነገር ያለኝ፥ ምንጊዜም ከአማራ ስር መዉጣት አትፈልጊም (yoomiyyuu Amaaraa jalaa bawuu hin feetu) ነበር ያለኝ።
እንግዲህ የኦሮሞ ልጆች ሃሳቤን በመልካም ኣስተሳሰብ ተረድታችሁ በማወቅም ሆነ ባለማወቅ ከማይፈልጉት ጎን ተሰልፈው ትግላችንን ወደ ኋላ የሚያኋትቱብን ወገኖቻችን ፤ ዛሬ ሃበሻ በጣም የምትኮራባቸውን ኣትሌቶችና ኣርትሥቶች ለአናት ሃገራችን ኦሮሚያ እንዲሰሩና ከኦሮሞ የነጻነት ትግል ጎን እንዲሰለፉ ፣ ወደ ቀና መንገድ አንዴት እንመልሳቸው በማለት በጋራ መፍትሄ መፈለጉ የተሻለ ይመስለኛል።
ሌሎችንም የኦሮሞ ብሔርተኞችን ችግሩ ከእነሱ እንዳልሆነና ለዘመናት የደረሰብን ጭቆና ኣሻራ ኣሁንም ድረስ ተሸክመን ያለነው ተገዢነት ባህላችንና ቋንቋችንን እድንነጠቅ ስላደረገን ፣ ፍዑም በራሳቸው መሸማቀቅ እንደሌለባቸውና ኦሮሞነታቸውን ኣተያያቂ እንደማያደርግ በማስረዳት በራስ በመተማመን ከወገኖቻቸው ጋር ትግሉን እንዲቀጥሉ ማድረጉ ላይ ብንሰራበት ጥሩ መፍትሄ ነዉ ብዬ አምናለሁ።
ሃሳቤን ከማጠቃለሌ በፊት በስተመጨረሻ ማስተላለፍ የምፈልገዉ መልዕክት ሁላችንም በበሰለ ኣስተሳሰብና በቅን እንደምንነጋገርበት ተስፋ ኣደርጋለሁ። የራሱን ጠማማ የሚያቃናው ባለቤቱ ነው ይባል የለም? እንኳን እኛ ለዘመናት እየተገዛን ያለነው ይቅርና ነፃነት ኣግኝተው እንኳን ቋንቋቸውንና ባህላቸውን መልሰው ሊጠቀሙበት ያልቻሉ ሃገሮች ኣሉ። ስለዚህ የማያውቀውን ማስተማሩ ላይ እናተኩር ነው መርሆዬ ባጭሩ። ይህ የመነጋገሪያ ሀሳቤ አማርኛን ማንበብ በማይችሉ ወገኖቼ ዘንድ እንድደርስ ይህንን ፅሁፍ በኦሮምኛ ቋንቋ በQubee Afaan Oromoo ለማቅረብ እሞክራሉሁ።
አሠሪ የሆነ ወገን የሥራ ቅልጥፍናን፣ ውጤታማነትን፣ የኢንዱስትሪ ሰላምን ወይም ሌሎች ሁኔታዎችን ከግምት ውስጥ በማስገባት አንድን ሠራተኛ የተቀጠረበትን ደመወዝና ሌሎች ጥቅማጥቅሞች በጠበቀ ሁኔታ አዛውሮ ለማሰራት የሚችል ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀጽ 2 (1) 4
ታዋቂዎቹን የፊት ማከሚያ “ማስኮች”ን እናስተዋውቆና መቼ እና እንዴት መጠቀም እንዳለብዎ ትንሽ እናካፍልዎ! - የ Look Good Center ድረ ገጽ ኮፒየ Look Good Center ድረ ገጽ ኮፒ
መግቢያ ገጽ / የግልእንክብካበቤምክር / ለመዋዋብና ለሜካፕ አጠቃቀም / ታዋቂዎቹን የፊት ማከሚያ “ማስኮች”ን እናስተዋውቆና መቼ እና እንዴት መጠቀም እንዳለብዎ ትንሽ እናካፍልዎ!
እንደቆዳዎ ዓይነት እና ኹኔታ ለልዩ ልዩ የሰውነት ቆዳ የሚስማሙ የፊት ማስኮች አሉ፡፡ እንደብዛታቸው አገልግሎታቸውም የተለያየ ነው፡፡ ለፊትዎ የሚጠቀሙት ማስክ ሥሪቱ ከልዩ ልዩ ተፈጥሯዊ ነገሮች ልጣጭ ወይም ከውስጠኛው ክፍላቸው አልያም ለቆዳ እጅግ ተስማሚ ከኾኑ ውህዶች ድብልቅ የተዘጋጀ ሊኾን ይችላል፡፡ ኹሉም ግን የፊትዎን ቆዳ ልስላሴና አንጸባራቂነት ጠብቀው ውበትን ለማጎናጸፍ የየራሳቸው ድርሻ አላቸው፡፡
ብጉር በልዩ ልዩ ምክንያቶች የሰውነታችንን ክፍሎች በተለይም ፊታችንን ደጋግሞ ሊጎበኝ የሚችል ነገር ነው፡፡ ይኽ የቆዳ ችግር ዘይት/ቅባት እንዲኹም የሞቱ የቆዳ ሴሎች የቆዳ ቀዳዳዎችን በሚደፍኑበት ጊዜ የሚፈጠር ነው፡፡ ለብጉር ማጥፊያ የሚኾን የፊት ማስክ በሚመርጡበት ወቅት ፊት ላይ ከተቀቡ በኋላ ልጠን የምናነሣቸውን የማስክ ዓይነቶች ላለመጠቀም ይጠንቀቁ፡፡ ምክንያቱም ቆዳዎትን በከፍተኛ ኹኔታ ሊጎዱት ይችላሉና!
ሽፍታ በሰውነታችን ቆዳ ላይ የሚከሰተው በቆዳችን ውስጥ ያሉ የዘይት ዕጢዎች ብግነት ወይም ቁስለት በሚያጋጥማቸው ወቅት ነው፡፡ ሽፍታን ለመከላከል ከቤንቶናይት ወይም ከሰልፈር ውህድ በሚዘጋጅ የፊት ማስክ መጠቀም ብልህነት ነው፡፡ የዚኽን ውህድ ውጤታማነት ብዙዎች መስክረዋል፡፡ እርስዎም በሽፍታ ከተቸገሩ ይሞክሩት እና ጥራት ያለው የፊት ቆዳ ባለቤት ይኹኑ!
ደረቅ የሰውነት ቆዳ ምንጊዜም የተጠማ ቆዳ ነው፡፡ ሰውነትዎ በቂ የኾነ እርጥበትን ማግኘት ካልቻለ ምቾትዎን በማጣት የሚጎረብጥ ስሜት ውስጥ ይገባሉ፡፡ በተለይ ገላዎትን ከታጠቡ በኋላ የሰውነትዎን እርጥበት እንዳያጡ ማለስለሻዎችን መጠቀም አለብዎት፡፡ የሰውነትዎ ቆዳ በባሕርዩ ደረቅ ከኾነ ፊት ላይ ከተቀቡ በኋላ ተልጠው የሚነሡ የፊት ማስኮችን መጠቀም የለብዎትም፡፡ ማስኩን ለማስወገድ የሚያደርጉት ጥረት የፊትዎን ቆዳ በኃይል ሊጎዳው ይችላል፡፡
በአጭር ጊዜ ደረቅ የሰውነት ቆዳን ማከም ከፈለጉ ደግሞ የዕለት ሥራዎትን ካጠናቀቁ በኋላ ሰውነትዎን በስሱ ቫዝሊን ይቀቡት፡፡ ለውጡን በጥቂት ቀናት ውስጥ ያዩታል፡፡
እንዲኽ ዓይነቶቹ የፊት ማስኮች ብዙ ተቀባይነት ያላቸው መኾናቸው ይነገርላቸዋል፡፡ ምክንያቱም ውጤታማ እና ለቆዳ ተስማሚ የኾኑ ምግቦችን በፍጥነት ለቆዳ ሕዋሳት የሚያስተላልፉ በመኾናቸው ነው፡፡ በወረቀት መልክ የሚዘጋጁ የፊት ማስኮችን ከተጠቀምን በኋላ እንደቫዝሊን ያሉና የሰውነትን እርጥበት መጠበቅ የሚችሉ ማለስለሻዎችን መጠቀም ብልኅነት ነው፡፡
የትኛውንም ዓይነት የፊት ማስክ እንደምርጫዎ ሊጠቀሙ እና የሰውነትዎን ቆዳ ሊያፍታቱ እንዲኹም ሊንከባከቡ ይችላሉ፡፡ ነገር ግን የሰውነትዎ ቆዳ ምንም ያኽል ዘና የማለትና የመለስለስ ስሜት እንዲሰማዎ ቢያደርግዎም ማለስለሻ ቅባቶችን ከመጠቀም እንዳይዘናጉ!
በአገር ውስጥ ያገለገሉ ዕቃዎችን ለመሸጥ ወይም ለመግዛት ሲፈልጉ ክሬግስ ዝርዝር የብዙ ሰዎች ድር ጣቢያ ነው ፡፡ እዚህ እንደ Craigslist ያሉ 10 ተመሳሳይ ጣቢያዎችን ዘርዝረናል ፡፡
ሁሉ የተከታታይ ፊልሞችን ፣ የቴሌቪዥን ፕሮግራሞችን ለመመልከት እጅግ በጣም ጥሩ እና በጣም ታዋቂ የመሣሪያ ስርዓቶች አንዱ ነው ፡፡ በሕሉ ላይ ምን እንደሚታይ መመሪያ ይኸውልዎት።
አሁንም ስለ ብሉስታክስ ደህንነት ሁሉንም ጥርጣሬዎን የሚያጠፋ መልስ በመፈለግ ላይ? ባለሙያዎቻችን ዝርዝር እንደገና ካዩ በኋላ ደህንነቱ የተጠበቀ መሆኑን ያረጋግጣሉ ፡፡
በምርጥ የቴሌቪዥን የእንፋሎት አገልግሎቶች አሁን ሁሉንም set-top ሳጥኖችን እና እነዚያን ሁሉ ሰፋ ያሉ የኬብል ሥራዎችን መተካት ይችላል ፡፡ በቀላሉ ገመዱን ይቁረጡ እና ይደሰቱ!
ብዛዕ ’ቲ ዘሎካ ጾታዊ-ዝምባለ ክትመራመር ልሙድ ነገር እዩ። ብፍላይ እንተ ደኣ ”ሄትሮ” ማለት፡ በቲ ኣንጻርካ ጾታ ከም ትሰሓብ ዘይስመዓካ ኰይኑ። ምናልባት ውን ካልኦት፡ “ሄትሮ” እዩ ንሱ፤ ማለት በቲ ብኣንጻሩ ጾታ ዝሰሓብ ‘ዩ፤ ኢሎም ስለ ዚግምቱኻ ክኸውን ይኽእል። ከምኡ እንተ ዀይኑ፤ ንስኻ ብጽምዋ ተበሊዕካ ኣሎኻ፤ ወይ ውን ንነፍሳኻ ከም “ጉዳም ዓይነት” ሰብ ጌርካ ትቖጽራ ትህሉ ትኸውን።
ንዝደለኻዮ ሰብ ክተፍቅር ምኽኣል፡ መሰልካ እዩ። ከምታ ትደልያ ኴንካ ህይወትካ ክትነብር ውን መሰልካ ‘ዩ። ምስቲ ከም ናትካ ጾታ ዘሎዎ ሰብ ወይ ምስ ካልእ፡ ከም ናትካ ጾታ ዘይብሉ ሰብ ንኽትምርዖ፤ ትኽእል ኢኻ።
ገለ እዋናት ብዛዕባ ጾታዊ ዝምባለኻ ንኻልኦት ምንጋር፤ ከቢድ ወይ ከም ዘይክኣል ነገር ክዀነካ ይኽእል ’ዩ። ንኣብነት እቶም ሰባት፤ ”ሆሞ-ጾታዊነት” ዘይልሙድ ወይ ጌጋ ከም ዝዀነ ጌሮም ክሓስቡ ስለ ዚኽእሉ ’ዩ።
ሕማቕ-ኣተሓሕዛ እንተ ተጌሩልካ ወይ እንተ ኣፈራሪሖምኻ፤ ንሓደ ሰብ ኣማኽሮ። እቲ ሰብ ንኣብነት ሓደ ዓርክኻ፡ ሓንቲ ነርስ ወይ ሓደ ሰብ ኣብ (ungdomsmottagning) ዘሎ ክኸውን ይኽእል እዩ። እቶም ኣብ ቤትትምህርቲን ኣብቲ መቐበል-መንእሰያት ዚሰርሑ ሰባት፤ ምስጢር ናይ ምሓዝ ግዴታዊ-ሓላፍነት tystnadsplikt ኣሎዎም።
ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ሳላ’ቲ ቀይሕ ባሕሪ ዝስንጥቕ መስመር ብፋይበር ዝመሓላለፍ ቅልጡፍ ኢንተርነት ናይ ምርካብ ዕድላት ዘለዎ ኮይኑ፣ ኤርትራ ዝመራሒተን ሃገራት እዚ ዞባ ግና ኣብ ቅልጡፍ ኣገልግሎት ኢንተርነት ዘለወን ፍርሒ ብግሁድ ከምዘርኣያ’ውን እቲ መጽናዕቲ ይጠቕስ።
ህዝቢ ዓለም ኣብ ሞባይላቱ ኣገልግሎት ቴሌፎን ጥራይ ዘይኮነ ኢንተርነት’ውን ክረክብ በቒዕሉ ኣብ ዘሎ እዋን፣ ህዝቢ ኤርትራ ግና በንጻሩ ነቲ ኣብ ዱኳናት ክሽየጥ ዝግብኦ ኣገልግሎት ሞባይል ቴሌፎን – ሲም ካርድ ንምርካብ ኣብ ርእሲ ዘለዎ ገልታዕታዕ፣ ብሰንኪ ኤልክትሪክ ዓማዊል ከምቲ ዝድለ ኣገልግሎት ይረኽቡ ከምዘየለው ይፍለጥ።
ከጥቂት ቀናት በፊት ታዋቂው የድምፅ ስም ሶኖስ ሁሉንም ደንበኞቹን በጣም ያስደሰተ አንድ ነገር አቅርቧል ፣ አንዳንዶቹ ተለዋጭ የባትሪ መለዋወጫዎች ለታላቁ የሶኖስ አንቀሳቃሾች ተናጋሪዎች. ለመጫን ቀላል ቀላል ኪት ነው እናም እኛ የምንሸከማቸው ሊሆኑ የሚችሉ የባትሪ ችግሮችን ወዲያውኑ ይፈታል ፡፡ ይህ ከሽቦ አልባ ድምጽ ማጉያዎች አንፃር በተለምዶ ይህ የተለመደ አይደለም ፣ ግን በሶኖስ ሁኔታ ዋጋው እንዲሁ የተለመደ አይደለም ፡፡ ስለዚህ በገንዘባቸው ላይ ኢንቬስት የሚያደርጉ ሁሉ የመሣሪያቸውን ዕድሜ ማራዘም መቻላቸውን ያደንቃሉ ፡፡
ይህ ኪት ሌሎች ተጨማሪ መሳሪያዎች ሳያስፈልጉ ባትሪውን ለመተካት የሚያስፈልጉዎትን ነገሮች ሁሉ ያካተተ ስለሆነ ማንኛውም ሰው ያለችግር ሊያደርገው ይችላል ፡፡ በጥቅሉ ውስጥ የመከላከያ ሽፋኑን ማንሳት የምንችልበት ከጊታር መረጣ ጋር በጣም የሚመሳሰል ነገር እናገኛለን ፣ ዊንጮቹን ፣ 2 የመለዋወጫ ቁልፎችን እና ምክንያታዊ በሆነ መልኩ ባትሪውን ከዋናው ጋር ተመሳሳይ አቅም እንዲፈታ የሚረዳ ቲ ዓይነት
ሶኖስ ይህንን የመተኪያ ኪት በ 79 ዩሮ የዘረዘረ ሲሆን ከሶኖስ ሞቭ ገመድ አልባ ድምጽ ማጉያ ጋር በተመሳሳይ ቀለሞች ይገኛል ፡፡ በድር ጣቢያዎ ላይ ባለሥልጣን የባትሪ መለዋወጫ ኪት ቀድሞውኑ የተያያዘበትን አጠቃላይ ማውጫዎን እናያለን ፡፡ የዚህ ተተኪ መሣሪያ መላኪያ ከኦፊሴላዊው መደብሩ ሙሉ በሙሉ ነፃ መሆኑን ልብ ሊባል ይገባል ፡፡ የውስጠኛው የደረሰበትን መበላሸትን አይተው ባትሪ የጠየቁ ብዙ ተጠቃሚዎች ስለነበሩ የዚህ ዜና አስፈላጊነት በጣም ትልቅ ነው ፣ በሁሉም መሣሪያዎች በተለይም በስማርትፎኖች ውስጥ ይከሰታል ፡፡
ባትሪው ከመጀመሪያው ጋር በትክክል ተመሳሳይ መመዘኛዎች አሉት፣ በድምጽ መጠን ፣ በሙቀቱ ወይም በሚወጣው መሣሪያ በርቀት ላይ ብዙ ጥገኛ በሆነ የ 11 ሰዓታት የራስ ገዝ አስተዳደር ፣ ያለ ጥርጥር ታላቅ ዜና። ስለ ሶኖስ ሞቭ ጥልቅ ትንታኔያችንን ማየት ከፈለጉ በጥሩ ሁኔታ የተፈተንነው በዚህ አገናኝ ላይ ጠቅ ያድርጉ ፡፡
በቦሌ ክፍለ ከተማ ቤተ ክህነት በምዕራፈ ሰማዕታት ቅዱስ ገብርኤልና ቅድስት አርሴማ ቤተ ክርስቲያን የዝክረ ሰማዕታቱ መታሰቢያ በዓል ብፁዕ አቡነ መልከጼዴቅ በተገኙበት ታስቦ ዋለ – በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት
የቻይና የልጆች ፊት ባንዳንዳዎች ግልፅ ጋሻ የካርቱን ማተሚያ ቀላል ክብደት ያለው የፊት መከላትን የሚሸፍን የሚታጠብ ደህንነትን የሚሸፍን ሁሉን አቀፍ የጥበቃ ባርኔጣ ለህፃናት ማምረቻና ፋብሪካ በሚደገም ጥርት ባለ ሰፊ ጎብኝዎች | ባኦላይ
1. የልጆች የፊት ጋሻ - ለልጆች የጭንቅላት ዙሪያ ተጣጣፊ ፣ ለስላሳ እና ምቹ ፣ በቀላሉ ለመልበስ ወይም ለማንሳት ቀላል ነው ፡፡ ግልፅ ጋሻዎች ለልጆች ተስማሚ የሆነውን ራዕይን ማረጋገጥ ይችላሉ ፡፡
2. ምቾት - ለተራዘመ ምቾት ልብስ በጭንቅላቱ ላይ ለስላሳ መተንፈስ የሚችል ንጣፍ ፡፡ የተስተካከለ ላስቲክ ማሰሪያ እና ተጣጣፊ የተጣራ የፕላስቲክ ሽፋን ፍጹም ተስማሚነትን ይፈቅዳል ፡፡ አንድ መጠን ከሁሉም የልጆች ራስ ቅርጾች ጋር ​​ይጣጣማል ፡፡
አገው ማለት በቋንቋው (አዊ) ሲሆን ትርጉሙም ፀሐይ ማለት ነው፡፡ የአገው ስርወ መንግስት እና ነገድ በጥንታዊት ኢትዮጵያ ከአክሱም መንግስት ቀጥሎ ኢትዮጵያን ከ1143-1264 ዓ.ም በመንገሥ ለተከታታይ አንድ መቶ ሃያ ዓመታት አስተዳድሯል፡፡ ከታወቁ ታላላቅ የአገው ነገስታት መካከል (ቅዱስና ንጉስ) በመሆን በተከታታይ የነገሱት አራት ቅዱሳን፡
እነዚህ ነገስታት እድሜ ዘመናቸውን ሙሉ ሀገራቸው ኢትዮጵያን በሃይማኖታዊ፤ ማህበራዊ፤ ትምህርታዊ እና ኢኮኖሚያዊ ልማት ከፍተኛ ጥረት ያደረጉ ናቸው፡፡ በሀገራችን ታዋቂ የቱሪስት መስህብ ከሆኑት ቅርሶች መካከል የታላቁ የላሊበላ ውቅር አብያተ-ክርስቲያናትን የገነቡት እነዚህ ታላላቅ ቅዱሳን ነገስታት ናቸው፡፡ እነዚህ አብያተ-ክርስቲያናት የተሰሩት ከአንድወጥ ትልቅ ዐለት ላይ መሆኑ ዓለምን ያስደነቀ ቅርስ ነው፡፡ ስለእነዚህና ሌሎችም ነገስታት ታሪክና ሥራ ቀጥሎ በስፋት እናቀርባለን፡፡
አገው ማለት እንደ እግዚአብሔር ልበ ሰፊ ነገር አላፊ ነው ማለት ነው፡፡ ወልደ እግዚአብሔር መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ደግሞ (ኩኑ ጠቢባነ ከመ እባብ ወየዋህ ከመ አርዌ ርግብ) እንደ እባብ ልባሞች አንደ ርግብ የዋሆች ሁኑ፤ ብሎ አዝዞናል እንጂ ከአህዛብ እና ከማያምኑ ጋር በማይመች አካሄድ ሂዱ ኑሩ ተደባለቁ አላለንም፡፡
አባ አውግስጢኖስም ይህንን የክርስትና ሕይወት በአጽንኦት ሲገልጹትና ሲመክሩን በክርስትና ህይወት እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ የምድር ጨው እና የዓለም ብርሐን ሆኖ በሃይማኖትና ምግባር መኖር ነው እንጂ በአህዛብ ማሕብራዊ ጣጣ ውስጥ ገብተን መደባለቅ የለብንም ብለዋል፡፡
ከታሪክ ስንነሳ የአገው ህዝብ በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሐይማኖቱ ጠንካራ አማኝ ና በሐይማኖት ጉዳዮች ላይ በፅናት በመቆም ሚስጥራትን የሚጠብቅ ነው፡፡ በሐይማኖት ጉዳዮች ላይ ቀልድና ዋዛ ፈዛዛ አይወድም፡፡ ከእንግዳ ሰዎች ወይም ከባዕድ ጋር ሲገናኝ ደግሞ በቶሎ ተግናኝቶ አይመሳሰልም፤ አይደባለቅም፡፡ ነገር ግን እንግዳውን በአግባቡ እያስተናገደ በልቡ ግን ይመረምረዋል፡ ያጠናዋል፡ የምን እምነት ተከታይ እንደሆነ፤ኑሮው አና ባህሉ አንዴት እንደሆነ ለማዎቅና ለመጠንቀቅ ይሞክራል፡፡ ወዲያውም እውነተኛ አማኝና ክርስቲያን መሆኑን ሲያረጋግጥ እንደ ርግብ የዋህ ይሆንለታል ማለት ነው፡፡
እንግዲህ ባጠቃላይ አገው ልቡ ዘጠኝ የሚለው ስም የተሰጠው ከዚህ የተነሳ ነው አነጂ አንዳንድ ሰዎች እንዲሁ እንደሚሉት ስድብ ወይም ክፉ ልብ መነሻ ማለት አይደለም፡፡
ዛጉዌ የሚለዉ ስያሜ የሥርወ-መንግስቱ ተዋናዮች (Actors) የነገደ አገዉ ተወላጆች ስለሆኑ የአገዉ መንግስት ለማለት ’’ዘአገዉ’’ ከሚለዉ ቃል የተወሰደ ነው፡፡ ለዛጉዌ ሥርወ መንግስት ነገስታት የዘር ግንድ መሠረት የሆነዉ መራተክለሃይማኖት የአክሱም መንግስት ካከተመ በኋላ በትረ መንግስቱን ጨብጦ መናገሻ ከተማዉን ወደ ላስታ በማዛወር በኢትዮጵያ አዲስ የታሪክ ምዕራፍ እነዲጀመር ምክንያት ሆኗል፡፡ ከመራ ተክለሃይማኖት ጀምሮ ከሦስት መቶ ዓመታት በላይ አሥራአንድ የዛጉዌ ነገስታት ኢትዮጲያን እንደአስተዳደሩ ትዉፊታዊ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ ከነዚህም መካል አራቱ ክህነትን ከንግሥና ጋር አስተባብረዉ የያዙ እና በቤተክርስቲያን ቅድስናቸዉ የሚታወቁ ናቸዉ፡፡
እነዚህ ነገስታት ለክርስትና እምነታቸዉ የነበራቸዉ ፍቅር፣ያደረጉት መስዋዕትነትና ዉለታ ማንነታቸዉን ይገልፃቸዋል፡፡ በርግጥ ሁሉም የዛጉዌ ነገስታት ክርስቲያኖች ስለነበሩ በዮዲት ጉዲት የጥፋት ዘመቻ ምክንያት፡
በኢትዮጲያ ቤተክርስቲያን ታሪክ የሚረሳ አይደለም፡፡ ከሁሉም በበለጠ እነዚህ አራቱ ነገስታት ሙሉ ህይወታቸዉን ለመንፈሳዊ ነገር አዉለዉ አብያተ ክርስቲያናትን በማነጽ፣ በፅድቅ ሥራቸዉ ሁሉ ለህዝበ ክርስቲያኑ አራያ በመሆን የክርስትና ሃይማኖት እንዲከበር፣ እንዲስፋፋና እንዲጠናቀር በማድረግ በፍፁም ተጋድሎ ቤተክርስቲያንን ያገለግሉ ስለሆነ የኢትዮጲያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ዉለታቸዉን ባለመዘንጋት የቅድስና ማዕረግ ሰጥታ ትጠራቸዋለች፡፡ ስለነዚህ ቅዱሳን ነገስታት በገድላቸዉ፣በታሪክ ነገስታቸዉና በስንክሳር ከተዘገበዉ ሌላ ትተዉልን የሄዱት አስደናቂ ቅርሶቻቸዉ ማንነታቸዉን ይነግሩናል፡፡ በይተለይ በነዚህ ቅዱሳን የታነፁ አብያተ ክርስቲያናት ዓለም አቀፋዊ ዕዉቅና ያገኙና መንፈሳዊ ምግባራቸዉንና የቅድስና ህይወታቸዉን አጉልተዉ በማሳየት አራያ የሚሆኑን ናቸዉ፡፡ (የቤተ ክርስቲያን ታሪክ፤ ክፍል-2 ገጽ 43)
የአራቱን ቅዱሳን ነገስታት ዘመነ መንግስት ልዩ የሚያደርገዉ ከሁሉም በላይ ቤተክርስቲያን የነበራት ክብርና ድጋፍነበር፡፡ ነገስታቱ ራሳቸዉ ካህናት ፍፁም መንፈሳዊያን ስለነበሩ ለቤተክርስቲያን በነበራቸዉ ታላቅ ፍቅር ሌላዉም ህዝበ ክርስቲያን አርአያነቱን በመከተል ለቤተክርስቲያን ትልቅ ድጋፍ ነበረዉ፡፡እነዚህ ነገስታት አብያተ ክርስቲያናትን ከማሳነጽ ሌላ ለበርካታ ገዳማትና አድባራት ተጨማሪ መተዳደሪያ ይሆን ዘንድ ዕርስትና ጉልት በመስጠትም ይታወቃሉ፡፡
(ይህ ቅዱስ ተግባር ደግሞ ቤተ ክርስቲያንን ከሚያሳድዱና ግብር ክፈሉ በማለት ከሚያስጨንቁ አላውያን ነገስታት በተቃራኒው) የቅዱስ ቆስጠንጢኖስን መልካም አስተዳደርና ዕረፍተ ቤተ ክርሰቲያን ዘመን ያስታውሰናል፡፡ በነዚህም ነገስታት ዘመን ከመቸዉም ጊዜ በበለጠ የቤተክርስቲያንና የቤተ መንግስት አንድነትና ትሥሥር ጎልቶ የታየበት ዘመን ነበር፡፡ ለምሳሌ በዘመነ ቅዱስ ላሊበላ የኢትዮጲያ ግዛት በአራት ታላላቅ ክፍላት ሀገራት የተከፈለ እንደነበር የሚታወቅ ሲሆን አስተዳዳሪዎችም ከፍተኛ ማዕረግ ያላቸዉ የቤተክርስቲያን ሰዎች ነበሩ፡፡ ሌላ ብዙ የአገው ነገስታትና ሕዝብ ታሪክ በሌላ መጻሕፍት በስፋት ቀርቧዋል፡፡ እኛም የእነዚህ ቅዱሳን ነገስታት ረድኤት፤ በረከት እና ትጋት ይደርብን፡፡ አሜን፡፡
ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝረአ ዘሎ እዋናዊ ኩነታት ብዝምልከት ዶ/ር በርሃ ሃብተጊዮርጊስ ካብ ኣስመራን ኣቶ ገብረመድህን ገብረሚካኤል ካብ መቐለን ርእይቶኦም ሂቦም ኣለው።
ኢሚግራንቶች ለአሜሪካ ሸክም ሳይሆኑ ሃብት ናቸው ሲሉ የቴክሳሷ ዳላስ ውስጥ የምጣኔ ኃብት ምሁርና ፕሮፌሰር የሆኑት ዶ/ር መሐመድ አባጀበል ለአሜሪካ ድምፅ ገልፀዋል።
የ 24 ሚሊዮን ህዝብ ደሴት ቀደም ሲል የመጫወቻ ፋብሪካ መንግሥት የነበረች ሲሆን በአሁኑ ጊዜ በአይቲ አካላት ማኑፋክቸሪንግ በጣም የታወቀች እራሷን ለረጅም ጊዜ ወደ ህክምና ማዕከል አዛወረች ፡፡ በሕክምና ቴክኖሎጂ እና በጤና አጠባበቅ ስርዓት ውስጥ ያለውን ብቃት ብዙም አያውቁም ፡፡
ከእውነታው የራቀ ሊመስል ይችላል ፣ ግን ታይዋን ከ 1990 ዎቹ ጀምሮ እያንዳንዱን ዜጋ ለጤና መድን መሸፈን ችላለች ፡፡ ከደመወዝ ግብር እና ከመንግስት የገንዘብ ድጋፍ በተደረገ በአንድ ከፋይ ስርዓት ላይ የተገነባ ነው።
በ 24 ሚሊዮን ዜጎች የጤና እንክብካቤ መድን በተመጣጣኝ ዋጋ ህክምና የማግኘት መብት አላቸው ፡፡ በስታቲስቲክስ መሠረት አለው ፣ ለታካሚ በሕክምና የቀዶ ጥገና ሕክምና በታይዋን ያለው ወጪ በአሜሪካ ውስጥ አንድ አምስተኛ ብቻ ነው ፡፡
ከሁሉም በላይ የጤና መድን በዓለም አቀፍ ደረጃ ዝና አለው ፡፡ ኑምቤኦ የመረጃ ቋቱ ታይዋን በከፍተኛ የጤና አጠባበቅ ስርዓት ውስጥ በ 2019 እና በ 2020 ከ 93 ሀገሮች መካከል ደረጃ ሰጥታለች ፡፡
የሆስፒታል እና የህክምና አገልግሎት መኖር ለጥሩ የኑሮ ጥራት ቁልፍ ነው ፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ ካሉት ሁለት ምርጥ 200 ሆስፒታሎች መካከል ታይዋን 14 ቱን ወስዳ አሜሪካን እና ጀርመንን ተከትለው የመጀመሪያ 3 ሆናለች ፡፡
በታይዋን ያሉ ሰዎች ከሙያዊ ሰራተኞች ጋር ምርጥ የሕክምና እንክብካቤ በማግኘት እና በተመጣጣኝ ዋጋ ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን ሆስፒታሎች በማግኘት የተባረኩ ናቸው ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2019 (እ.ኤ.አ.) በወጣው የጤና ጥበቃ መረጃ ማውጫ (CEOWORLD) መጽሔት መሠረት ታይዋን ከ 89 አገራት መካከል እጅግ በጣም ጥሩ የጤና አጠባበቅ ስርዓት አናት ሆናለች ፡፡ የደረጃ አሰጣጡ መሰረተ ልማት ፣ የሰራተኞች ብቃት ፣ ዋጋ ፣ ተገኝነት እና የመንግስት ዝግጁነት ጨምሮ በአጠቃላይ የህክምና ጥራት ይታሰባል ፡፡
ቀደም ሲል ለ COVID-19 ወረርሽኝ ከፍተኛ ተጋላጭነት ተብሎ ተዘርዝሮ የነበረ ደሴት በሽታውን ስለመያዝ ለዓለም ተምሳሌት ሆነ ፡፡ ሲ.ኤን.ኤን.ኤን እንደዘገበው ታይዋን COVID-19 ን በተሳካ ሁኔታ ከሚዋጉ አራት ቦታዎች መካከል አንዷ ስትሆን ቁልፉ የዝግጅት ፣ የፍጥነት ፣ የማዕከላዊ ትዕዛዝ እና ጥብቅ የግንኙነት ፍለጋ ነው ፡፡
የታይዋን ብሄራዊ የጤና ማዘዣ ማዕከል ገና በሽታው ገና እንዳይስፋፋ ለማስቆም በርካታ እርምጃዎችን ተግባራዊ አድርጓል ፡፡ የድንበር ቁጥጥርን ፣ የሕዝብ ንፅህና ትምህርትን እና የፊት ማስክ መገኘትን ያጠቃልላል ፡፡ በሰኔ ወር ምንም ዓይነት የቤት ውስጥ ተላላፊ በሽታ ሳይኖር 73 ተከታታይ ቀናት ምልክት ተደርጎ ነበር ፡፡ እ.ኤ.አ. ሰኔ 29th ቀን 2020 (እ.ኤ.አ.) እ.ኤ.አ. ከ 24 ሚሊዮን ህዝብ መካከል 447 የተረጋገጡ ጉዳዮችን አጠናቋል ፣ ይህም ተመሳሳይ ህዝብ ካላቸው ከሌሎቹ ቦታዎች ጋር ሲነፃፀር በጣም ያነሰ ነው ፡፡
የውበት ሕክምና እና የመዋቢያ ቀዶ ጥገና ታይዋን ግንባር ቀደም ቦታ እንድትሆን አድርጓታል ፡፡ ታይዋን ከፍተኛ የጡት ማጥባት ፣ የሊፕሎፕሽን ፣ ሁለቴ የዐይን ሽፋሽፍት ቀዶ ጥገናን እንዲሁም እንደ ሌዘር እና አይ.ፒ.አይ. ቴራፒን የመሳሰሉ ወራሪ ያልሆኑ ህክምናዎችን ለማቅረብ በከፍተኛ ጥግግት ውበት ያላቸው ክሊኒኮች አሏት ፡፡ ከታይዋን የጤና እና ደህንነት ሚኒስቴር የተገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው ቀደም ሲል ታይዋን ውስጥ የሰለጠኑ የኮሪያ የኮስሞቲክ የቀዶ ጥገና ሐኪሞች አንድ አራተኛ ነበሩ ፡፡
ታይዋን በባለሙያ የሰለጠኑ ባለሙያዎችን እና የተራቀቁ መሣሪያዎችን ከፍተኛ ተደራሽነት አግኝታለች ፡፡ ለምሳሌ ፣ በጣም የተራቀቀ በሮቦት የታገዘው ስርዓት ዳ ቪንቺ ከ 2004 ጀምሮ ከታይዋን ጋር ተዋወቀ ፡፡ ከእነዚህ ውስጥ 35 ቱ መያዛቸው በከፍተኛ የህክምና መሳሪያዎች ጥንካሬ ታይዋን ከፍተኛ ደረጃ ላይ ትገኛለች ፡፡ በማኅጸን ሕክምና ፣ በዩሮሎጂ እና በኮሎን እና ሬክታል የቀዶ ጥገና ክፍል ውስጥ የቀዶ ጥገና ሥራዎችን በእጅጉ አመቻችቷል ፡፡
ደሴቲቱ በሕክምናው የቀዶ ጥገና መስክ ብዙ መዝገቦችን አስቀመጠች ፡፡ ታይዋን በእስያ ስኬታማ የልብ ንቅለ ተከላ ለማከናወን የመጀመሪያዋ ስትሆን በልብ የደም ቧንቧ angioplasty እና stenting ሂደት ውስጥ የ 99% ስኬታማነት ፣ የችግር ውስጥ ከ 1% በታች የሆነ የመነሻ ፍጥነት ነው ፡፡
ከዚያ ውጭ በእስያ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ የሕፃናት የጉበት ንቅለ ተከላም አለን ፡፡ በ 5 ዓመታት ውስጥ ከቀዶ ጥገናው በኋላ በሕይወት የመትረፍ መጠን በዓለም ላይ ከፍተኛ ለመሆን ከአሜሪካ አል hasል ፡፡
ከላይ በተዘረዘረው መሠረት ታይዋን እንደ የመዋቢያ ቀዶ ጥገና ፣ የተወሳሰበ የከፍተኛ ችሎታ ችሎታን እና የልዩ ልዩ ትብብርን ያካተተ አጠቃላይ ቀዶ ጥገናን የመሳሰሉ ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን የሕክምና አሰራሮችን ለማቅረብ ብቃት አለው ፡፡ ወደፊት የተገኘው ውጤት ጥቂቶቹን ለመጥቀስ ነው ፣ ለወደፊቱ የበለጠ የሚታወቅበት መንገድ።
አንድ ይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት (ሰበር ሰሚ ችሎት )የሥር ፍ/ቤት ጉዳዮን አግባብነት ባላቸው ማስረጃዎች ሁሉ አጣርቶ እንዲወስን ብሎ አንድን ጉዳይ ሲመልስ ስለማስረጃ አቀራረብ በህጉ የተመለከቱትን ድንጋጌዎችን ሁሉ ባላገናዘበ መልኩ ማስረጃ ይቅረብ ማለት ስላለመሆኑ፡-
ለአንድ ጉዳይ አግባብነት ያላቸው ማስረጃዎች መቅረብ ያለባቸው ለህጉ የተዘረጋውን ሥርዓት ጠብቀው ሊሆን የሚገባ ስለመሆኑና ተገቢውን የማስረጃ አቀራረብ ሥርዓት ሳይጠብቅ የሚቀርብ ማስረጃ ግን ዋጋ ሊሰጠው የማይገባና ውድቅ ሊደረግ የሚገባ ስለመሆኑ፣
ጉዳዩ ያለአግባብ የተያዘ የመኖሪያ ቤት ይለቀቅልኝ ጥያቄን የሚመለከት ሲሆን ክርክሩ የተጀመረው በምዕራብ ጎጃም አስተዳደር ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት የአሁን ተጠሪ በአመልካች ላይ በመሠረተው ክስ መነሻነት ነው፡፡ የክሱ ይዘትም ባጭሩ፡- በባህር ዳር ከተማ ቀበሌ 08 ክልል ውስጥ የሚገኘውን፣ በካርታ ቁጥር 10/00/93 የሚታወቀውንና በ660 ካሬ ሜትር ቦታ ላይ ሰፍሮ በስማቸው ተመዝግቦ ያለውን መኖሪያ ቤት ተከሳሽ ምንም መብት ሳይኖራቸው ከህዳር ወር 1998 ዓ.ም ጀምሮ በመያዝ እየተጠቀሙበት እንደሚገኙ ገልፀው ቤቱ እንዲለቀቅላቸውና ያላግባብ ቤቱን ለተጠቀሙበት ጊዜ ደግሞ በወር ብር 2000.00(ሁለት ሺህ) ኪራይ ታስቦ እንዲከፈላቸው ዳኝነት መጠየቃቸውን የሚያሳይ ነው፡፡
ተከሳሽ የሰጡት የመከላከያ መልስም፡- ከሳሽ ቦታውን የተመራበት ካርኒ አላቀረበም፡፡ ቤቱ በ1963 ዓ.ም የተሠራ ሲሆን ውሃና መብራት የገባው በወላጅ አባታችን በደጃዝማች አንለይ ኃይሌ ስም በመሆኑ ቤቱ የአባታችን ቤት ነው፡፡ በአባታችን ስም የተከፈተው የማህደር ቁጥር 1224 የአባታችን ቤት መሆኑን የሚያሳይ ሲሆን ማህደሩ በሙሉ ተዘርፏል፡፡ ግብርበአባታችን ስም የተገበረ ለመሆኑ የባህር መዝገብ ቁጥር 202 ስለሚያስረዳ ቀርቦ መታየት ይችላል፡፡ ቤቱ ከአባታችን ሞት በኋላ ከእናታችን ጋር የምንገለገልበት እንጅ ተከራይቶ አያውቅም፡፡ ከሳሽ ከአከራካሪው ቤት ጐን በሊዝ የተመራውን ቦታ አንድ ላይ በማድረግ የሟች አባታችንን ቤትና ቦታ አጠቃሎ ካርታ እና ፕላን አወጣበት እንጅ የእሱ አይደለም፡፡ ስለዚህ የወራሽነት ድርሻውን ከሚጠይቅ ውጪ የግሌ ነው በማለት ያቀረበው ክርክር ሐሰት ነው በማለት ተከራክረዋል፡፡
ጉዳዩን በመጀመሪያ ደረጃ የተመለከተው ፍርድ ቤትም የግራ ቀኙን ክርክርና ማስረጃ ከሰማ በኋላ አከራካሪው ቤት የከሳሽ ለመሆኑ ከተከሳሽ በተሻለ አስረድተዋል በማለት በአብላጫ ድምጽ ተከሳሹ ቤቱን ለከሳሽ ሊያስረክብ ይገባል በማለት ውሣኔ ሰጥቷል፡፡ በዚህ ውሳኔ የአሁኑ አመልካች ባለመስማማት ይግባኛቸው ለክልሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት፣የሰበር
አቤቱታቸውን ደግሞ ለክልሉ ሰበር ሰሚ ችሎት ቢያቀርቡም ተቀባይነት ሲያጡ ጉዳዩን ለዚህ ችሎት አቅርበው ይህ ችሎትም ግራ ቀኙን በመ/ቁጥር 55907 አከራክሮ የበታች ፍርድ ቤቶች በጉዳዩ ላይ የሰጡትን ውሳኔ በመሻር ጉዳዩ በአግባቡ ተጣርቶ ሊወሰን ይገባል ሲል ሊጣሩ የሚገባቸውን ነጥቦች ለይቶና ሊቀርቡ የሚችሉትን ማስረጃዎችን ጭምር ጠቁሞ ጉዳዩን ለስር ፍርድ ቤት መልሶ ልኮለታል፡፡
ጉዳዩ የተመለሰለት የምዕራብ ጐጃም ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤትም እንደገና ግራ ቀኙን በመጥራት አለኝ የሚሉትን የሰውና የሰነድ ማስረጃ አስቀርቦ በመስማትና ለጉዳዩ አግባብነት አላቸው ያላቸውን የሰነድ ማስረጃዎችን ከሚመለከታቸው አካለት እንዲቀርቡና ማብራሪያም እንዲሰጥበት ጭምር ከአደረገ በኋላ ጉዳዩን መርምሮ ከ660 ካ/ሜትር ቤትና ቦታ ውስጥ በ440 ካ/ሜትር ክልል ውስጥ ያለው ቤት የአሁኑ ተጠሪ አይደለም፣ 220 ካ/ሜትር ቦታ ግን ተጠሪ በሊዝ የገዙት በመሆኑ የአሁኑ አመልካች ለቀው ሊያስረክቡ ይገባል በማለት ወስኗል፡፡
የአሁን ተጠሪ በዚህ ውሣኔ ቅር በመሠኘት ጉዳዩን በይግባኝ ለክልሉ ጠቅላይ ፍ/ቤት አቅርበው ችሎቱም ግራ ቀኙን ከአከራከረ በኋላ የዞኑ ከፍተኛ ፍርድ ቤት የሰጠውን ውሣኔ 440 ካ/ሜትር ቤትና ቦታ የአሁን ተጠሪ ስለመሆኑ በሰውም ሆነ በሰነድ ማስረጃ ከአሁኑ አመልካች ክርክርና ማስረጃ በተሻለ መልኩ ተረጋግጧል የሚል ድምዳሜ ይዞ የአሁን አመልካች ቤትና ቦታውን ሙሉ በሙሉ ለቀው ለተጠሪው ሊያስረክቡ ይገባል፣ ያላግባብ ለተጠቀመበት የቤት ኪራይም በወር 2000.00 ታስቦ በድምሩ ብር 62,000 /ስልሳ ሁለት ሺህ ብር/አመልካች ለተጠሪ ሊከፍሉ ይገባል በማለት ውሣኔ ሰጥቷል፡፡ ከዚህ በኋላ የአሁኑ አመልካች ለፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት ይግባኛቸውን አቅርበው ችሎቱም ግራ ቀኙን ከአከራከረ በኋላ አመልካች 440 ካ/ሜትር ቤትና ቦታ ጭምር እንዲለቁ መወሰኑ ባግባቡ ነው፣ የኪራይ ገንዘቡን በተመለከተ ግን ለተጠሪ ቀድሞ የዞኑ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ያልወሰነው እና ጉዳዩ ከፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ሲመለስም እንዲጣራ ያልታዘዘ በመሆኑ አመልካች ለተጠሪ እንዲከፍሉ የሚወስንበት የዳኝነት አሰጣጥ ስርዓት የለም ብሎ በጉዳዩ ላይ በክልሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት የተሰጠውን ውሳኔ አሻሽሎ ወስኗል፡፡ የአሁኑ የሰበር አቤቱታ የቀረበውም ይህንኑ ውሳኔ በመቃወም ለማስለወጥ ነው፡፡
የአመልካች የሰበር አቤቱታ መሰረታዊ ይዘትም፡- አከራካሪው ቤትና ቦታ የሟች አባታችን ለመሆኑ በተገቢው መንገድና ማስረጃ ተረጋግጦ እያለ የተጠሪው ነው ተብሎ እንዳስረክብ የተወሰነው ያለአግባብ ነው፣ተጠሪው አለኝ ያሉት የኑዛዜ ሰነድም የማስረጃ አቀራረብ ስርዓትን ተከትሎ ያልቀረበና ሕጋዊ አይደለም፣በጉዳዩ ላይ ዳኝነት የተሠጠው በፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት እንዲጣሩ የተለዩት ነጥቦችንና ጉዳዩ ለዞኑ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ከተመለሰ በኋላ ከሚመለከታቸው አካላት የቀረቡትን የሰነድ ማስረጃዎችን ባለገናዘበ መልኩ ነው የሚል ሁኖ በጉዳዩ ላይ የተሰጠው ውሳኔ እንዲሻር ዳኝነት መጠየቃቸውን የሚያሳይ ነው፡፡ የሰበር አቤቱታው ተመርምሮም በዚህ ችሎት እንዲታይ በመደረጉ ለተጠሪ ጥሪ ተደርጎላቸው ቀርበው ግራ ቀኙ በፅሑፍ እንዲከራከሩ ተደርጓል፡፡
የጉዳዩ አመጣጥ አጠር አጠር ባለመልኩ ከላይ የተገጸው ሲሆን ይህ ችሎትም የግራ ቀኙን ክርክር ለሰበር አቤቱታው መነሻ ከሆነው ውሳኔ እና አግባብነት ካላቸው ድንጋጌዎች ጋር በማገናዘብ በሚከለተው መልኩ መርምሮታል፡፡ እንደመረመረውም አመልካች 440 ካ/ሜትር
በቅድሚያ ተጠሪ ጉዳዩ የፍሬ ነገር ክርክር ነው በማለት ያቀረቡትን የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ ተመልክተናል፡፡ በአመልካችና በተጠሪ መካከል ያለው ክርክር ከማይንቀሳቀስ ንብረት ባለቤትነት ጋር የተያየዘ ሲሆን በዚህ ችሎት ጉዳዩ የቀረበው ጉዳዩ በሕጉ አግባብ ተጣርቶ የተወሰነ መሆን ያለመሆኑንና የማስረጃ አቀራረብ ስርዓትን እንዲሁም የምዝና መርሁን ባገናዘበ መልኩ ነው፡፡ በመሆኑም ይህ ጭብጥ የፍሬ ነገር ማጣራት ወይም የማስረጃ ምዘና ጉዳይ ባለመሆኑ በዚህ ችሎት የማይታይበት አግባብ ስላላገኘን በዚህ ረገድ የቀረበውን የተጠሪን ተቃውሞ አልተቀበልነውም፡፡
ወደ ዋናው ጉዳይ ስንመለስም፡- ከክርክሩ ሂደት መገንዘብ የተቻለው ይህ ችሎት ለዞኑ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ጉዳዩን ሲመልስ ሊጣሩ የሚገባቸውን ነጥቦችን የለየ መሆኑን ነው፡፡ይህ ችሎት ጉዳዩን ወደ ታች ሲመልሰው ለክርክሩ መነሻ የነበረውን ይዞታ ማነው የተመራው ፣ ቤቱን ማነው የሰራው፣በማን ገንዘብ ተሰራ የፅሁፍ ማስረጃዎችን በተመለከተ ካርታ በከሳሽ (የአሁን ተጠሪ) ስም የተሰጠ መሆኑ ከማስረዳት ባለፈ የከተማው አስተዳደርየቤቱንና የይዘታውን አመጣጥ በአግባቡ ያውቃል ተብሎ ስለሚገመት በስር ፍርድ ቤቱ በኩል ታዞ ተጨማሪ ማብራሪያዎችንእንዲሰጥበት ሊደረግ እንደሚገባ፣ ማብራሪያ ከሚያስፈልጋቸው ጉዳዮች መካከልም በከተማ አስተዳደሩ የነበረውን የማህደር ቁጥሩ 1224 የሆነውና በደጃዝማች አንለይ ሃይል ስም የነበረው/ የተከፈተው ለየትኛው ይዞታና ቤት ነበር የውሃና መብራት ውል በስማቸው ሊዋዋሉ የቻሉበትን አግባብ እንዴት እንደነበር፣ ከማህደሩ ውስጥ ጠፍቷል የተባሉት ገፆች እንዴት ሊጠፉ እንደቻሉ ፣ጠፍተውም ከሆነ መጥፋታቸው እንደተጠበቀ ሆኖ የጠፉት ገፆች ይዘታቸው ምን እንደነበር ያሁን ተጠሪ ካርታ 660 ካሬ ሜትር ላይ የወጣላቸው በአንድ ጊዜ ነው ወይስ አሁን ክርክር ካስነሳው ይዞታ ጎን የነበረውን 220ካሬ ሜትር ከተመሩ በኋላ ነው፣ አሁን ክርክር የተነሳበት ይዞታ ከ220 ካሬ ሜትር ጋር ተጠቃሎ የተሰራ ነው ወይስ አይደለም፣ ሒደቱስ እንዴት ነበር የሚሉት ነጥቦች ማብራሪያ የሚያስፈልጋቸው ናቸው በማለት ዘርዝሯል እንዲሁም ሰበር ችሎቱ የግብር አከፋፈል ሂደቱ በተካራካሪዎች አባት ሲከፈል የነበረበትና በተጠሪም ሲከፈልበት የነበረበት አግባብ ሊጠራ የሚገባው ነጥብ መሆኑን በመግለፅ ከዚሁ ጋር ተያይዞ በባህርዳር ከተማ ገቢ ፅ/ቤት የባህር መዝገብ ተራ ቁጥር 202 በአባታቸው ስም ይገበር የነበረ በመሆኑ ቀርቦ ይታይልኝ በሚል ጥያቄ ቀርቦ ፍ/ቤቱ ስለማየቱ በፍርዱ ውስጥ የተባለ ነገር ባለመኖሩ ማስረጃው ቀርቦ ሊታይ እንደሚገባ ለስር ፍርድ ቤት መመሪያ ሰጥቷል፡፡ከዚህ በተጨማሪ ቤቱ ተሰራ ከተባለበት ከ1963 ዓ.ም ጀምሮ ግራ ቀኙም ሆኑ ሌሎች የቤተሰብ አባላት በተለይም እናትና አባት ከቤቱ ጋር ያላቸውና የነበራቸው ቁርኝት መታየትና መጣራት እንዳለበትም በውሳኔው ላይ አስፍሮ ጉዳዩን ለስር ፍርድ ቤት የመለሰለት መሆኑን ተረድተናል፡፡
ከላይ የተመለከቱት ነጥቦች ይህ ችሎት በስር ፍርድ ቤት እንዲጣሩ የለያቸው ሲሆን የስር ፍርድ ቤት ጉዳዩ ከተመለሰለት በኋላ ፍሬ ነገሩን ያጣራበትን መንገድ መመልከቱ ተገቢነት ይኖረዋል፡፡
የስር ፍርድ ቤት የግራ ቀኙን ምስክሮች የሰማ ሲሆን በሥር ፍ/ቤት የተሠሙት የተጠሪ ምስክሮች ቤቱን ከ1961 ዓ.ም ጀምሮ እስከ 1965 ድረስ ባለው ጊዜ ተመርቶ የሠራው ተጠሪ መሆኑን፣ ቤቱን ሲሰራም ከተለያዩ ሰዎች ገንዘቡን ተበድሮ መስራቱን የሚያውቁ መሆኑን አስረድተው ቤቱን ሠርቶ ከጨረሰ በኋላ ወደ ዩኒቨርሲቲ ሲሄድ አባቱ እንዲኖሩበት ፈቅዶላቸው
ይኖሩበት እንደነበር፣ በዚሁ ሁኔታ ውሀና መብራት በእሳቸው ስም መግባቱን መስክረዋል፡፡ ባንቺ ዓለም አንለይ የተባለችው የግራ ቀኙ እህት በሰጠችው ምስክርነትም ቤቱ የታላቅ ወንድማችን የቴዎድሮስ አንለይ ነው፣ አባታችን በሕይወት እያሉ ሁሉን ነገር ያንቀሳቅሱ የነበሩ እሳቸው ናቸው፣ በኑዛዜያቸውም ቤቱን የተጠሪ መሆኑን ገልፀዋል፣ እሳቸው በ1990 ዓ.ም ከሞቱ በኋላ ቤቱ በብር 2000 ተከራይቶ ነበር፣ከ1998 ዓ.ም. ጀምሮ ቤቱ በአሁኑ አመልካች ይዞታ ስር መቆየቱንም ሁሉም ምስክሮች አስረድተዋል፡፡ የአመልካች ምስክሮች በበኩላቸው ቤቱን የሠሩት የግራ ቀኙ አባት ደጃዝማች አንለይ ኃይሌ ናቸው፣ ቦታውን የተመሩት ደግሞ በተጠሪው ስም ነው፣ ግብር ይከፈል የነበረው ደግሞ በደጃዝማች አንለይ ስም ነበር በማለት መመስከራቸውን የውሳኔው ግልባጭ ያሳያል፡፡
ከክፍሉ ማዘጋጃ ቤት የቀረበው የሙያ ምስክር የሰጠው ምስክርነትም የደጃዝማች አንለይ በልጃቸው ቴዎድሮስ አንለይ ስም ቦታ ተመርተው በራሳቸው ስም ሲገብሩ ቢኖሩም በኋላ ግን ቦታው በስሙ በተመራው ልጃቸው /በተጠሪ ስም/ ግብሩ ተስተካክሎ ሲገበር መቆየቱን፣ በፊት የነበረው ቦታ 440 ካሬ ሜትር ሲሆን በኋላ 220 ካሬ ሜትር ቦታ ሊዝ ገዝቶ ጨምሮበት 660 ካሬ ሜትር ቦታ በተጠሪ ስም ተጠቃሎ መስጠቱን መግለጹን የስር ፍርድ ቤት መዝግቧል፡፡
የስር ፍርድ ቤት በሰነድ ማስረጃነት ያስቀረበው የባህር ዳር ከተማ አስተዳዳር ገቢዎች ጽ/ቤት ጥቅምት 11 ቀን 2004 ዓ.ም በተፃፈ ቁጥር አዘል ደብዳቤ በባህር መዝገብ ቁጥር 202 በሆነ ግብር በተጠሪው ስም የማይገበር መሆኑንና መዝገቡ በደጃዝማች አንለይ ኃይሌ ስም መሆኑን የሚያሳየውን ሰነድ፣ በባህር ዳር ከተማ ውሀና ፍሳሽ አገልግሎት ጽ/ቤት ጥቅምት 10 ቀን 2004 ዓ.ም. በተፃፈ ቁጥር የያዘ ደብዳቤ ውሀ የገባው በደጃዝማች አንለይ ኃይሌ ስም መሆኑንና በመሥሪያ ቤቱ አሠራር ውሀ በስም ለማስገባት የሚቻለው ባለይዞታ መሆኑን ገልፆ በወቅቱ ደጃዝማች አንለይ ባለይዞታ ስለሆኑ ውሃው የገባላቸው መሆኑን በማረጋገጥ የሰጠው ሰነድ፣በባህር ዳር ከተማ አገልግሎት ጽ/ቤት ጥቅምት 10 ቀን 2004 ዓ.ም በተፃፈ ደብዳቤ የማህደር ቁጥር 1224 የሆነውን በደጃዝማች አንለይ ኃይሌ ስም የነበረው ቦታ የሚያሳየው የተለያዩ ቦታዎችን ከሰዎች መግዛታቸውን፣ ይሁን እንጂ እነዚህ ቦታዎች የተወረሱባቸውና በተለያየ ምክንያት የፈረሱ መሆኑን፣ ህዳር 19 ቀን 1984 ዓ.ም በፃፉት ማመልከቻ ቦታ እንዳሌላቸውና በልጃቸው በቴዎድሮስ አንለይ ቤት በጢሰኝነት እንደሚኖሩና ቦታ እንዲሰጣቸው ያመለከቱበት ማመልከቻ መኖሩንና አቶ ቴዎድሮስ ፋይል ላይ ደግሞ ግንቦት 11 ቀን 1992 ዓ.ም በተዘጋጀ ሳይት ፕላን ባህር ዳር ከተማ 08 ቀበሌ የ440 ካሬ ሜትር ቦታ እንደነበራቸውና 220 ካሬ ሜትር ቦታ በሊዝ ጠይቀው ከሚያዚያ 24 ቀን 1993 እስከ ግንቦት 02 ቀን 1993 ዓ.ም እንዲወስዱ ተወሰኖላቸው የ660 ካሬ ሜትር ቦታ ካርታ መውሰዳቸውን የሚገልፅ ሰነድ ፣ የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ኮርፖሬሽን በባህር ዳር ዲስትሪክት ቁጥር 2 አገልግሎት ማዕከል ጥቅምት 06 ቀን 2004 ዓ.ም የተፃፈ ደብዳቤ መብራት በደጃዝማች አንለይ ኃይሌ ስም መግባቱን የሚያሳይ ሰነድ፣ የባህር ዳር ከተማ አገልግሎት ጽ/ቤት ጥቅምት 26 ቀን 2001 ዓ.ም የፃፈው ደብዳቤ በደጃዝማች አንለይ ኃይሌ ስም ይገበርበት የነበረ ምንም ዓይነት ካርታና ፕላን የለም ሲል የገለጸበት ሰነድ፣የባህር ዳር ከተማ አገልግሎት ጽ/ቤት ጥቅምት 07 ቀን 2001 ዓ.ም በተፃፈ ደብዳቤ አከራካሪው ቤትና ቦታ በአቶ ቴዎድሮስ አንለይ ስም በካርታ ቁጥር 10100/93 በፋይል ቁጥር 291 ተመዝግቦ የሚገኝ መሆኑን እንደሚያሳይ የገለፀበት ሰነድ ናቸው፡፡ ከእነዚህ የሰነድ ማስረጃዎች በተጨማሪ የስር ፍርድ ቤት በማስረጃነት የያዘው ሰነድ የአሁኑ ተጠሪ ጉዳዩ ወደ ስር ፍርድ ቤት ከተመለሰ በኋላ አገኘሁ ብለው በተጨማሪ ማስረጃነት እንዲታይላቸው ያቀረቡት
ሰነድ ሲሆን ይህም ሟች ደጃዝማች አንለይ ኃይሌ መስከረም 06 ቀን 1984 ዓ.ም. አደረጉ የተባለው ኑዛዜ ሁኖ ለጉዳዩ አግባብነት አለው የተባለው የኑዛዜው ክፍል ሟቹ "…..አሁን ያለንበት መኖሪያ ቤት በልጄ በቴዎድሮስ አንለይ ስም የተሠራ ነው፣ቤቱም የተሠራበት ቦታ በራሱ ስም የተገኘና የተያዘ ሥለሆነ ቤቱን ከነቦታው መረከብ ይችላል…." በማለት ማስፈራቸውን ያሳያል ተብሎ በስር ፍርድ ቤቶች ተመዝግቧል፡፡ ከዚህ የሰውና ሰነድ ማስረጃ መገንዘብ የሚቻለው በአከራካሪው ቤትና ቦታ ውሀና መብራት በደጃዝማት አንለይ ኃይሌ ስም መግባቱንና በቤቱም ውስጥ እየኖሩ ግብር በህይወት እስከነበሩ ድረስ በእሳቸው ስም ይገበሩ የነበረ መሆኑን ሲሆን የቤቱን ካርታ እና ፕላን ግን በእሳቸው ስም የተመዘገበ አለመሆኑንና በተጠሪው ስም የተመዘገበ መሆኑን ነው፡፡በተጠሪው ስም የተመዘገበበት ጊዜ በ1993 ዓ/ም ስለመሆኑ ክርክር የቀረበበት የፍሬ ነገር ነጥብ አይደለም፡፡ይህ ምዝገባ የተከናወነው ቦታው በተጠሪው ስም የተመራ ነው በሚል ምክንያት ስለመሆኑ ማዘጋጃ ቤቱ የሚከተለውን አሰራርን መሰረት በማድረግ ለስር ፍርድ ቤቱ ማብራሪያ እንደሰጡ የቀረቡት ሰራተኞች ከሰጡት የምስክርነት ቃል መገንዘብ የሚቻል ቢሆንም በቤቱ ማህደር ውስጥ ሰነዶች እንደነበሩ ሳይካድ ሰነዶቹ የጠፉት ህጋዊ ምክንያት ግን በማስረጃ ያለመረጋገጡን የክርክሩ ሂደት ያሳያል፡፡ ማዘጋጃ ቤት ያለው የቤቱ ማህደር የአመልካችን አባት ስም የማይጠቀስ ነው የተባለ ቢሆንም ተመሳሳዩን ቤትና ቦታ በተመለከተ በግብር አስገቢው መስሪያ ቤት ይገኛል የተባለው ማህደር ደግሞ የአሁኑን ተጠሪ ስም የማይገልፅ፣ይልቁንም የሟች ደጃዝማች አንለይ ኃይሌን ስም የሚገልፅ መሆኑን የሚመለከተው አካል ለፍርድ ቤቱ አረጋግጦ ልኳል፡፡ይህ ማህደር ሰነዶቹ የጠፉት ስለመሆኑ በተጠሪ ክርክር ያልቀረበበትና ሕጋዊ ተቀባይነቱም ጥያቄ ውስጥ ያልገባ የሰነድ ማስረጃ መሆኑን ክርክሩ በግልጽ ያሳያል፡፡
በመሰረቱ አንድ ሰው በፍ/ብ/ህ/ቁ 1195 ድንጋጌ መሰረት የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለሃብትነትን በማወቅ በአስተዳደር ክፍልየምስክር ወረቀት ሲሰጥ የምስክር ወረቀቱን ያገኘው ሰው የማይንቀሳቀሰው ንብረት ባለሃብት ሁኖ ሊገመት እንደሚገባ ተመልክቷል፡፡ ይህ ድንጋጌ በግልጽ የሚያሳየው በአስተዳደር አካሉ የሚሰጥ ማስረጃ የመብቱ ባለቤት የሆነውን ሰው ለመለየት ግምት የሚወስድበት እንጂ አሳሪ ወይም ድምዳሜ ማስረጃ /conclusive evidence/ ያለመሆኑን ይልቁንም በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1196 ስር በተመለከቱት ውስን ምክንያቶች አግባብ ሊሰተባበል የሚችል ሕጋዊ ግምት /rebuttable legal presumption/ መሆኑን ነው፡፡ በመሆኑም በፍ/ብ/ህ/ቁ 1195 ስር የተመለከተው የህግ ግምት ፍጹም የሆነ ወይም ድምዳሜ ማስረጃ ሳይሆን በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1196 ስር የተመለከቱት ሁኔታዎች ስለመኖራቸው በማናቸውም ማስረጃ በማረጋገጥ ሊስተባብል የሚችል የሕግ ግምት ነው፡፡ በመሆኑም አንድ ስው በአስተዳደር አካል የተሰጠ ካርታ በመያዙ ብቻ በካርታው የተጠቀሰው የማይንቀሳቀስ ንብረት ህጋዊ ባለሃብት እንደሆነ ህጉ ግምት ቢወስድለትም ይህ ግምት ግን ካርታው የተሰጠበትን አግባብ ከደንቡ ከአስራሩና ከሰልጣኑ ውጪ እንዲሁም በማይረጋ የምስከር ወረቀት መሰረት ማስረጃው ተሰጥቶ ከሆነ ይህንኑ በማናቸውም ማስረጃ በማረጋገጥ የህጉን ሕሊናዊ ግምት ማፍረስ እንደሚቻል ፍ/ብ/ሕ/ቁ 1196 ድንጋጌ በግልጽ ያሳያል፡፡ ይህንኑ የህጉን ይዘትና መንፈስ ካርታው ከመሰረዝ ጋር አስተሳስረን ስንመለከተውም አንድ የአስተዳደር አካል በሕጉ አግባብ የተሰጠን የባለቤትነት ማስረጃ በሕጉ የተመለከቱት ቅድመ ሁኔታዎች ሳይሟሉ ዋጋ አልባ የሚያደርገው ሕጋዊ አግባብ የሌለ መሆኑን በቀላሉ የምንረዳው ጉዳይ ነው፡፡ አንድ ሰው በማይንቀሳቀስ ንብረት ላይ የባለቤትን መብት አቋቁሟል ለማለት የሚቻለው በህግ አግባብ የተገኘውን ማስረጃ መሰረት አድርጎ የመፋለም ክስ ስልጣን ባለው ፍርድ ቤት አቅርቦ በጉዳዩ የሚቀርቡት ማስረጃዎች በሕጉ
የተዘረጋውን የማስረጃ አቀራረብ ስርዓት ተከትለው ሲቀርቡና ማስረጃዎቹ ለጉዳዩ ተፈጻሚነት ባለው የማስረጃ ምዘና መርህ መሰረት ክሱን ማስረዳታቸው ሲረጋገጥ ነው፡፡
ወደ ተያዘው ጉዳይ ስንመለስ ተጠሪ በ1993 ዓ/ም ከአስተዳደር አካሉ የባለቤትን ማረጋገጫ ደብተር አግኝተዋል ተብሎ ማስረጃው መቅረቡ በፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 1195 መሰረት ማስረጃው የተሰጠበትን ንብረት ባለሃብት ናቸው ተብሎ የሚገመቱት ተጠሪ ናቸው ተብሎ ግምት ለመውሰድ የሚያስችል ቢሆንም የክርክሩ ልዩ ባህርይ ሲታይ በተለይም የአከራካሪው ቤት ማህደር ውስጥ ነበሩ የተባሉ ሰነዶች ከጠፉ በኋላ ማስረጃው ለተጠሪ መሰጠቱ በፍሬ ነገር ደረጃ የተረጋገጠ በመሆኑ ተጠሪ አለኝ በማለት ያቀረቡት ይኼው የባለቤትነት የምስክር ወረቀት ሕጋዊ ተቀባይነት እንዲሰጠው የማያደርገው ሁኖ እያለ የበታች ፍርድ ቤቶች አመልካች ይህንን ለማስተባበል በፍ/ብ/ህ/ቁ. 1196 በተደነገገው አግባብ ለተጠሪውየተሰጠው የባለቤትነት ማረጋገጫ የምስክር ወረቀት ከደንብ ውጪ በሆነ አሠራር ወይም ሥልጣን በሌለው አስተዳዳር ክፍል ስለመሆኑ በሰውም ሆነ በሰነድ ማስረጃው ያስረዱት ነገር የለም በማለት መደምደማቸው በክርክሩ ሂደት የቀረቡትን ሁሉንም ማስረጃዎች ያገናዘበ ሁኖ አልተገኘም፡፡ ሟች ደጃዝማች አንለይ ኃይሌ ግብር በስማቸው መገበራቸው ወይም ውሃና መብራት በስም ማስገባታቸው ከሚመለከታቸው አካላት በቀረቡት ማስረጃዎች የተረጋገጠ ሲሆን እነዚህ ማስረጃዎች በአመልካችና በተጠሪ መካከል አይነት በተነሳው ክርክር የማይንቀሳቀስ ንብረት ባለቤትነትን ለማረጋገጥ አይችሉም ተብሎ ማስረጃዎቹ ውድቅ የሚሆኑበት የማስረጃ ምዝና መርህ የለም፡፡ የበታች ፍርድ ቤቶች የባህር ዳር ከተማ ውሃና ፍሳሽ አገልግሎት ጽ/ቤት ውሃ በስም ሊገባ የሚችለው የይዞታ ባለቤትነት ሲረጋገጥ ነው በማለት የሰጠውን የሰነድ ማስረጃም በደፈናው በምን እንዳረጋገጠው የገለፀው ነገር ባለመኖሩ የሰጠው ማረጋገጫ ተቀባይነት አለው ብሎ ለመውሰድ የሚቻል አይደለም በማለት ከማለፋቸው በስተቀር የመስሪያ ቤቱ የተለመደ አሰራር አለመሆኑን የሚያሳይ ማስረጃ እንዲቀርብ ያላደረጉ በመሆኑ ማስረጃው ተቀባይነት ያጣበት አግባብ ሕጋዊ ምክንያትን መሰረት አድርጎ አለመሆኑን ተገንዝበናል፡፡
ከዚህ በተጨማሪ አመልካች አጥብቀው የሚከራከሩት ቤትና ቦታው የሟች አባታችን ነው በማለት ሲሆን ሟች አባታቸው መስከረም 06 ቀን 1984 ዓ.ም ባላደረጉትና ስርዓቱን ጠብቆ ባልቀረበው የኑዛዜ ሰነድ ክርክር ያስነሳው ቤት የተጠሪ ነው መባሉ ያላግባብ ነው በሚል ነው፡፡ የስር ፍርድ ቤቶች ይህ የኑዛዜ ሰነድ ለማስረጃነት የቀረበበትን አግባብ በውሳኔውአቸው ላይ በግልጽ ባያሰፍሩም የአሁኑ ተጠሪ በዚህ የሰበር ደረጃ በዚህ ረገድ የሚያቀርቡት ክርክር ሰነዱ ቀድሞ ሊገኝ ባለመቻሉ የቀረበና ይህ ሰበር ሰሚ ችሎት ጉዳዩን ለስር ፍርድ ቤት ሲመልስም ጉዳዩ አግባብነት ባላቸው ሌሎች ማስረጃዎች ጭምር እንዲጣራ ብሎ ስለአዘዘ ማስረጃው መቅረቡ ተገቢ ነው በሚል ነው፡፡ ይሁን እንጂ ይህ ችሎት የስር ፍርድ ቤት ጉዳዩን አግባብነት ባላቸው ማስረጃዎች ሁሉ አጣርቶ እንዲወስን በማለት የሰጠው ውሳኔ ስለማስረጃ አቀራረብ በህጉ የተመለከቱትን ድንጋጌዎችን ሁሉ ባላገናዘበ መልኩ ማስረጃው እንዲቀርብ በማሰብ ነው ተብሎ ሊወሰድ የሚገባ አይደለም፡፡ በመሆኑም ለጉዳዩ አግባብነት ያላቸው ማስረጃዎች መቅረብ ያለባቸው በሕጉ የተዘረጋውን ስርዓት ጠብቀው ሊሆን ይገባል፡፡ ከዚህ አንጻር ተጠሪ አለኝ የሚሉትን የኑዛዜ ሰነድ በተመለከተ ለማስረጃነት ያቀረቡት ጉዳዩ ከዚህ ችሎት ከተመለሰ በኋላ ሲሆን ሰነዱ በማስረጃነት እንዲቀርብ የጠየቁበት አግባብም ከፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁጥር 137(3) እና 256 ድንጋጌዎች ይዘት ጋር የተገናዘበ መሆኑን ያረጋገጡት ነገር የሌለ መሆኑን የክርክሩ ሂደት ያሳያል፡፡ የተጠሪ ምስክር የሆኑት እህታቸው ቀድሞ ክርክሩ ላይ የምስክርነት ቃላቸውን የሰጡ
ሲሆን በዚህ ጊዜ ስለኑዛዜ ሰነዱ የሰጡት የምስክርነት ቃል ሳይኖር ጉዳዩ ወደ ዞኑ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ሲመለስ ቤቱ የተጠሪ መሆኑን ሟች ደጃዝማች በኑዛዜ አረጋግጠውላቸዋል የሚለው ምስክርነታቸው ቀድሞውንም ኑዛዜ መኖሩ ይታወቅ የነበረ መሆኑን የሚያሳይ ምስክርነት ነው ሊባል የሚችልና ተጠሪ ሰነዱን በጊዜው ተገቢውን ጥረት አድርገው ማቅረብ ይችሉ የነበረ፣ ማቅረብ የማይችሉበት ምክንያት ካለውም ይህንኑ ለፍርድ ቤቱ ማሳወቅና በሌላ አግባብ ማስረዳት ይችሉ የነበረ መሆኑን የሚያስገነዝብ ነው፡፡ በመሆኑም የኑዛዜው ሰነድ ለማስረጃነት የቀረበበት አግባብ ከተጨማሪ ማስረጃ አቀራረብ ስርዓት ውጪ ነው፡፡ በመሆኑም የበታች ፍርድ ቤቶች ሰነዱን ውድቅ ማድረግ ሲገባቸው ሟቹ በኑዛዜው ላይ ቤቱ የልጅ ቴዎድሮስ አንለይ በስሙ ቦታ ተመርቶ የሠራው ስለሆነ ቤቱ ከነቦታው መረከብ ይችላልብለው ማስፈራቸውን፣የኑዛዜው ቃል ይዘት ቤቱ የሟች ነው ተብሎ አሁን የተከሰተው ዓይነት ክርክር እንዳይፈጠር አስቀድመው አስበው ያደረጉት መሆኑን ነው በሚል ምክንያት ሰነዱ የማስረጃነት ዋጋ መስጠታቸው ተገቢነት የሌለውን የማስረጃ አቀራረብ ስርዓት ተፈጻሚ በማድረግ የደረሱበት ድምዳሜ በመሆኑ በሕግ ተቀባይነት ሊሰጠው የማይገባ ሁኖ አግኝተናል፡፡
ሲጠቃለልም የክልሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎትና የፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት አከራካሪው 440 ካ/ሜትር ቤትና ቦታ የተጠሪ ሃብት ነው በማለት የሰጡት ውሳኔ ጉዳዩ እንዲጣራ ሲመለስ በክርክሩ ላይ በህግ አግባብ የቀረቡትን የሰነድ ማስረጃዎችን ይዘት ከክርክሩ ልዩ ባህሪና ተገቢነት ካለው የማስረጃ ምዘና መርህ ጋር ባለማገናዘብ ሁኖ ስለአገኘው በጉዳዩ ላይ የተሰጠው ውሳኔ መሰረታዊ የሆነ የሕግ ስህተት ያለበት ሁኖ አግኝተናል፡፡ በዚህም ምክንያት ተከታዩን ወስናል፡፡
2005 ዓ.ም. በዋለው ችሎት ተሰጥቶ በፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት በመ/ቁጥር 88365 ታህሳስ 02 ቀን 2006 ዓ/ም ተሻሽሎ የጸናው ውሣኔ በፍ/ብ/ህ/ሥ/ሥ/ቁ. 348/1/ መሠረት ተሻሽሏል፡፡
3. አመልካች 440 ካ/ሜትር ቤትና ቦታ ለተጠሪ ሊያስረክቡ ይገባል የተባለው የውሳኔ ክፍል ተሽሯል፡፡ አመልካች ብር 62,000 /ስልሳ ሁለት ሺህ ብር/ የቤት ኪራይ ለተጠሪ ሊከፍሉ አይገባም፣ 220 ካ/ሜትር ቦታ ሊለቁ ይገባል ተብሎ የተሠጠው የውሳኔ ክፍል ፀንቷል፡፡
ከላይ እንደተጠቀሰው, 1xBet & rsquo ይዟል; ኩራካዎ ከ ፍቃድ, የ & rsquo እንደ እውቅና; በጣም አስተማማኝ አንዱ የጨዋታ ዘርፍ. ይህን ፈቃድ bookmakers ቀደም ጥብቅ መስፈርት ማሟላታቸውን ያረጋግጣል ማለት ነው, በተለይ solvency ጋር በተያያዘ. የእርስዎ ተቀማጭ በዚህ ኦፕሬተር ውስጥ ደህንነቱ የተጠበቀ ነው ከሆነ ይደነቁ ከሆነ, መልሱ አዎ ነው.
የድር ከመድረሱ በፊት, 1xBet መ & rsquo ነበር; በመጀመሪያ በሩሲያ ውስጥ ጠንካራ ስም ሠራ, በአሁኑ በላይ ያለው ቦታ 1 000 Paris ወኪሎች. መስመር መድረክ ኦፕሬተሮች ስለዚህ አቀፍ ገበያ ድል ያለውን ቋምጦ የሚያሟላ. ይህ ፈረንሳይ ውስጥ የሚኖሩ መንገደኞች ተፈጻሚ, ማን & rsquo ጋር ቁማር የሚያስችል መብት አለን; መ ካልተዛወርክ ውጪ በርካታ አስተማማኝ bookmakers መካከል አንዱ; Arjel, ፈረንሳይ ውስጥ ይገኛል ነው.
የአገልግሎት ጥራት አዎንታዊ አመለካከት እያደገ ቁጥር ያጠናክርልናል. በዚህ መስመር ጣቢያ በፓሪስ ጋር, ስለ ካልተዛወርክ ብቻ ሳይሆን የፓነል; መ & rsquo ክስተቶች, እድሎች ታላቅ ነው;, ነገር ግን እናንተ ደግሞ የእርስዎ ገንዘብ ደህና ናቸው የሚል ዋስትና ያላቸው እና በትክክል የእርስዎን የዕድል ማውጣት ይችላሉ.
አንድ የውጭ ጣቢያ በፓሪስ ላይ ሂድ ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚጠይቅ ሂደት ነው. እንዳጋጣሚ, 1xBet ጋር, በእርግጥ የእርስዎ ጉዞ ሳንጨነቅ አንድ አሳማኝ bookmaker ጋር ባለን ግንኙነት ላይ ናቸው, የፈረንሳይ መድረክ እና የደንበኞች አገልግሎት ትርጉም ጋር Molière ውስጥ ሊረዳህ ይችላል.
አንድ ዘልቆ & rsquo; ኮት ​​ውስጥ 1x ምዝገባ መ & rsquo; ዲቩዋር እድሜያቸው ለሁሉም ተጠቃሚዎች ይገኛል 18 ዓመታት. ፓሪስ ይህ ኩባንያ rsquo & ሂደት ለማድረግ ጥረት አድርጓል; የምዝገባ ጊዜ ቢያንስ ይወስዳል, ይህ & rsquo; ይህም አዳዲስ ተጫዋቾች ለመረዳት ተግባራዊ እና ቀላል ነው.
1xbet ላይ, ግንኙነቱን ተመሳሳይ ጉርሻ ነው. በእርግጥ, የ Ivorian ተጫዋቾች ለመቀበል, 1xbet ጣቢያው አንድ ጉርሻ ይሰጣል 100% መዝጊያ ላይ 100 ዩሮ. አጭር ውስጥ, የመጀመሪያ አንዴን, ወይም ያነሰ 100 ዩሮ, ይመልስ ነው.
ጣቢያው 1xBet በሩሲያ ውስጥ የተፈጠረው ቢሆንም, የራሱ እንቅስቃሴዎች ፕላኔታችን አንድ ትልቅ ክፍል ለመሸፈን. በዚህ አገልግሎት ተጠቃሚዎች የሚገኝ ነው ያለው እውነታ 61 ቋንቋዎች, ፈረንሳይኛ ጨምሮ. ይበልጥ, ጨዋታ መለያዎች ይልቅ ይከፈታል ይችላል 130 በወጠነው, አሰዋወር ምንዛሬ ጨምሮ.
1xBet በፓሪስ ተጨዋቾች በዓለም ዙሪያ የስፖርት ውጤቶች ውስጥ በተለያዩ የስፖርት ክስተቶች ላይ ለውርርድ የሚፈቅድ ኩባንያ ነው. እዚህ ሁሉም ሰው በዚያ & rsquo ታገኛላችሁ; እሱ ይወዳል. 1xBet ሁለት ምርጥ ጨዋታዎች እና ሁለተኛው ቡድን ተዛማጅ ላይ ለውርርድ ያቀርባል.
L & rsquo; ኮስት ካልተዛወርክ መካከል 1xBet ዝርዝር ዋና ጥቅሞች መካከል አንዱ; ዲቩዋር ውስጥ ካልተዛወርክ አጋጣሚ ነው; አንድ ጉርሻ ያገኛሉ 100% የመጀመሪያው የተቀማጭ እስከ & rsquo ላይ; ወደ 130 €. እናንተም የኩፖን ኮድ አንድ ኩሩ ባለቤት ከሆንክ, ጉርሻ ከፍተኛው መጠን ጨምሯል ይችላል 130 €!
ምንም ፍላጎት ወደ የጉርሻ ፈንድ ልማት ድጋፍ ለማነጋገር. L & rsquo; ምዝገባ የመጀመሪያ ተቀማጭ በኋላ ሰር እንደተሰራ ነው. ይህ መንገድ, አንተ የማሸነፍ አጋጣሚህ ይጨምራል. በኋላ ሁሉም, ይበልጥ ተመኖች, የ ተጨማሪ እድሎች!
በኋላ, ወደ መለያዎ የይለፍ ቃል ይኖራቸዋል 1xBet. ጣቢያውን መጎብኘት ይህም በእያንዳንዱ ጊዜ ያስፈልግዎታል. የ መ & rsquo ዘዴዎች የሚገኙ ቀረጻ እያንዳንዳቸው ከዚህ በታች በዝርዝር ይብራራል.
C & rsquo; ይህም ነው! ብቻ 4 ደረጃዎች, እና እርስዎ መለያ መፍጠር ይችላሉ 1xBet. የእርስዎን መለያ ጋር, ወዲያውኑ አንድ ተቀማጭ ማድረግ እና ዋጋዎች ማየት ይችላሉ.
L & rsquo; 1xBet መተግበሪያ የተንቀሳቃሽ መሣሪያዎ ጋር ለውርርድ ያስችልዎታል, ምንም የእርስዎ ቦታ. ይህ መተግበሪያ የ iOS እና Android ይገኛል. የ ድር ጣቢያ ከ ማውረድ ይችላሉ 1xBet.
በቀላሉ መ ካልተዛወርክ ገፅ በላይኛው ግራ ጥግ ላይ ያለውን የሞባይል ስልክ ጋር ያለውን አዝራር ጠቅ ያድርጉ; መነሻ. በሚከፈተው መስኮት ውስጥ, እርስዎ የሚፈልጉትን ስሪት ይምረጡ እና & rsquo ማውረድ; ማመልከቻ.
1xBet ለመቀየር, ኮት መ & rsquo ማስቀመጥ; ቩዋር, ማመልከቻ እና አረንጓዴ አዝራር ይጫኑ; ወደ & rsquo ያስገቡ. የ የአሰራር & rsquo; ከላይ እንደተገለፀው ተጨማሪ ቀረጻ ተመሳሳይ ነው.
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED መብራት 150W በውሃ የማይታወቅ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED መብራት 150W በውሃ የማይታወቅ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED መብራት 150W በውሃ የማይታወቅ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED መብራት 150W በውሃ የማይታወቅ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በእስራኤል ሐገር የኮሮናን ወረርሽኝ በሽታ ለመከላከል ፤ አካላዊ እርቀትን መጠበቁን እንድንቀጥልበት ፤ የአፍና የአፍንጫ መሸፈኛ (ጭንብል) መልበስና ንፅህናን መጠበቅ እንዳለብን የጤና ጥበቃ መ/ቤት ለሕዝቡ ያሳስባል
ካብ መንጎ ቀዳሞት ተጋደልቲ ህወሓት ዝነበረ ኣቶ በርሀ ሓጎስ፡ ኣብ`ዚ ቐረባ እዋን ኣብ ከተማ መቐለ ዘመረቓ `ካብ 'ጥማዕ ታሪኽ' ትብል መጽሓፉ፡ ኣብ ምዝርግሓ፡ ብዙሕ ግዳማዊ ጸቕጢ ከምዝግበረላ ይገልጽ።
ግንቦት ፯ ቀን ፪ሺ፱ ዓ.ም ዕለተ ሰኞ የዐማራ ድምፅ ራዲዮ[ዐድራ] ስርጭትን እንድታደምጡ አያሰስብን በምትችሉት መንገድና አቅምም አገር ቤት በስፋት እንዲሰማ ትብራችሁንም እንሻለን።
Read more about ግንቦት ፯ ቀን ፪ሺ፱ ዓ.ም ዕለተ ሰኞ የዐማራ ድምፅ ራዲዮ[ዐድራ] ስርጭትን እንድታደምጡ አያሰስብን በምትችሉት መንገድና አቅምም አገር ቤት በስፋት እንዲሰማ ትብራችሁንም እንሻለን።
በምዕራብ ኦሮምያ ወለጋ ዞኖች ተቋርጦ የነበረው የቴሌኮም አገልግሎት እንዲጀመር የተደረገው “በአካባቢው ሰላም እና መረጋጋት በመስፈኑ ነው” ብሏል መንግሥት። የኦሮሚያ ክልል ርእሰ መስተዳደር አቶ ሽመልስ አብዲሳ ዛሬ መግለጫ ሰጥተዋል።
እቲ ሚኒስትሪ፡ ኣብዚ ሳልስቲ’ ዚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ሱዳን፣ ንረብሓ ግብጺ ተባሂሉ ናይ ውክልና ኵናት’ያ ትኸፍት ዘላ ንዝብል ክሲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምንጻግ፣ እቲ መንግስቲ ንሱዳን የናሹ ኣሎ ክብል ኣተሓሳሲቡ።
ሱዳን፣ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣአንጊዳ ከተብቅዕ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ብኣንጻሩ፣ ኣብ ሉኣላዊ መሬት ሱዳን ከጥቅዕ ቅቡል ከምዘይኮነ እቲ መግለጺ ኣዘኻኺሩ።
ምክትል ፕረዝደንት ኣሜሪካ ማይክ ፔንስ ነዚ ዝበሉ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ጃፓን ሹዚኖ ኣበን ካልኦት ሰበ ስልጣን ንምርኻብ ቶክዮ ድሕሪ ምእታዎም’ዩ።ንሶም ብተወሳኺ ኣብዚ ፈታኒ ዝተባህለ ጊዜ ኣሜሪካ ኣብ ጎኒ ጽኑዕ ሸሪክነት ሃገራት ኤስያ ደው ከምትብል ንመራሕቲ ጃፓን ኣረጋጊጾም።
“ከምቲ ኣብ ናይ ደቡብ ኮርያ ዑደተይ ንፕረዝደንት ብምውካል ብግልጺ ዘቐመጥክዎ እቲ ስትራቴጂካዊ ትዕግስቲ ኣብቒዑ’ዩ። ዋላ’ዃ ኩሉ ዓይነት አማራጺታት እንተለው ፕረዝደንት ትራምፕ ምስ ጃፓን፡ ደቡብ ኮርያን ምስ ኩሎም መሻርኽቲ እቲ ዞባ ከምኡ እዋን ምስ ቻይና ሰላማዊ ፍታሕ ንምንዳይን ንወሽመጥ ኮርያ ካብ ኑክሌራዊ አጽዋር ነጻ ንምግባር ብሓባር ንምስራሕ ወሲኖም’ዮም።”
“ብርግጽ ነቲ ጉዳይ ሰላማዊ መዓልቦ ከነናንድ ይግባእ ይኹን ደአ እንበር ዘተ ንስለ ዘተ ትርጉም ኣለዎ ኢለ ኣይኣምንን። ሰሜን ኮርያ ኣብ ዘተ ክትሳተፍ ጸቕጢ ክግበር ኣድላይ’ዩ።”
እዚ ምብጻሕ ምክትል ፕረዝደንት ኣሜሪካ ኣብ ሰሜናዊ ምብራቕ ኤስያ ኣብቲ ሰሜን ኮርያ ናብ ኣሜሪካ ክበጽሕ ዝኽእል ኣህጉራዊ ባለስቲክ ሚሳይል ኣብ ምምዕባል ጻዕርታት ተካይደሉ ውጥረት ዝመልኦ እዋን’ዩ ተኻይዱ።
ፕረዝደንት ትራምፕ ብወገኖም ሰሜን ኮርያ ኣብ በዓል ልደት መራሒኣ ፈተነ ኑክሌር ኣንተኻይዳ ግብረ መልሲ ንምሃብ ኣብቲ ዞባ ኑክሌር ዝዓጠቓ ነፈርቲ ውግእ ምውፋሮም ይፍለጥ።
መቼሽ ልማድ ሆኖብን መንግሥት እንላለን እንጂ ራሱን በጉልበት ሰይሞ በቆመጥና በመጨቆኛ ሕግ የሚገዛ ቡድን ዋኖቻችን እንዳስተማሩን ትክክለኛ መጠሪያው አገዛዝ ነው፡፡ በዚህ ባለፉት ሁለት ዓመታት ውስጥ እየተለመደ የመጣና ካለማስተዋል የገነነ ንግግር ‹‹መንግሥትን ወይም ጠቅላይ ሚኒስትሩን መደገፍ›› የሚለው ነው፡፡
አገዛዙን ለምንድን ነው የምንደግፈው? አገዛዝ እኮ ነው፤ሕዝብ ሳይወድና ሳይፈቅድ በጉልበቱ ሥልጣን የያዘ አካል፡፡ ያውም ዘረኝነት የነገሠበት፤ ንቅዘትና ቅጥፈት የሠለጠነበት፤ ሽብርና ሥርዓተ አልበኝነት የሰፈነበት፤ የሕዝብን መሥዋዕትነት ከንቱ ያደረገ፤ ለመንግሥትነት ያልበቃና ክሽፈትን ገንዘቡ ያደረገ፡፡
አገር በእውነት፣ በዕውቀት፣ በቅንነት፣ በሕግ የበላይነት፣ ዜጎችን በእኩል ዓይን በማየት፣ ከሁሉም በላይ በሥራ እንጂ ከአገር ቤት እስከ ውጩ ዓለም በሚያሠማሩት አድር ባይ ቲፎዞ አማካይነት አይመራም፡፡
መንግሥት በትክክለኛው ትርጕሙ ቢኖረን እንኳ የቆመበትን መደበኛ ተግባር በማከናወኑና ህልው የሆነበትን ዓላማ በመፈጸሙ ማወደስ አይጠበቅብንም፡፡ ሥራው ነዋ!!! የየትኛው አገር ሕዝብ ነው እንዲህ ዓይነት ገልቱነት የሚነካካው፡፡ ይህን÷ይህን አከናውናለሁ ብሎ ቃል ገብቶ ምሎ ተገዝቶ ቧግቶ ለምኖ ነው እኮ ወደ ሥልጣን የመጣው/የሚመጣው በትክክለኛው የዴሞክራሲ መንገድ ከመጣ፡፡ ይሄ ንፍገት አይደለም፡፡ በዓለማችን ዴሞክራሲን በአንፃራዊነት አስፍነዋል የሚባሉ መንግሥታት እንኳን መደበኛ ሥራቸውን ባንፃራዊነት እንጂ በተሟላ ሁናቴ የሚወጡ የሉም፡፡ ሊኖሩም አይችሉም፡፡ በመንግሥታት ዘንድ እንኳን ትሩፋት (ከታዘዘው ወይ በሕግ ከሚጠበቅበት አልፎ የላቀ በጎ ተግባራት ማከናውን) የትእዛዙን/የሕጉን በቅጡ አይወጡም፡፡
በጭፍን ስሜታዊነት (በጐሣና በእምነት መመሳሰል፤ ያልተገባ ጥቅም/ፍርፋሪ በማግኘት፤ ከነውር/ወንጀላቸው ከለላ ለማግኘት) ሲያጠፋ ሲበድል ጭምር መደገፍ አለብን የሚሉ ከንቱዎችን ትተን ከቅንነት በመነጨ እንደግፈው እናመስግነው የሚሉ አንዳንድ ወገኖችን ምክንያት ስመረምር አገዛዝ በመሆኑና ባሕርይው ለጥፋት ቅርብ በመሆኑ ከብልግናው እንታደገው እንደሆነ እና በጎ ተግባራትንም ካከናወነ ለማበረታታት በሚል ተስፋ ይመስለኛል፡፡ አንድም በማያቋርጥ የአገዛዞች ጭቆና ውስጥ የኖርን ማኅበረሰቦች በመሆናችን ከፍራቻ በመነጨ ወይም የማባበልም መልክ ሊኖረው ይችላል፡፡
የሉዐላዊነት፣ ብሔራዊ የአገርና የሕዝብ ደኅንነት ባጠቃላይ የዜጎችን በሙሉ ትብብር የሚጠይቅ ጉዳይ ካልሆነ በቀር ለአገዛዞች ሥልጣን ማራዘሚያና ለፕሮፓጋንዳቸው መሣሪያ ለመሆን በትንሹም በትልቁም የራስ ሳያንስ ሌሎችንም አገዛዙን ካልደገፋችሁ ማለት ከንቱነትና የሚያስተዛዝብ ነው፡፡ በተለይም የጐሣ ፖለቲካ የአገር ህልውናን እየተፈታተነ ባለበት አገር ‹ድጋፍ› የሚባለው ዋና መሠረቱ ጐሣ መሆኑ አያጠያይቅም፡፡
አንዳንዶች አገዛዙን ወይም የአገዛዙን አለቃ አለማወደስ ‹ለውጡን› የማደናቀፍ ተግባር አድርገው ይወስዳሉ፡፡ የትኛው ለውጥ? ስድስት ወራት ሳይሞላው በጅምር የቀረውን? ሽብርተኞችን ያነገሠውን? ዜጋውን ባገሩ ባይተዋር ያደረገውን? ዜጎችን በጐሣና በሃይማኖት ማንነታቸው ያስጨፈጨፈውን? ንጹሐንን የሚያሳድደውን? አገር አጥፊውን የወያኔ ‹ሰነድ› አትንኩብኝ የሚለውን? በአገዛዙ አለቃ ጭምር ለዘር ፍጅት ምክንያት የሆነው የተሳሳተ የጐሣ ጭቆና ትርክት የተያዘበትን? ኧረ ወዲያ!!!
መጀመሪያውም መጨረሻውም አንተ ነህ፤ ያለአንተ አገር ውላ አታድርም የሚለው ግብዝነት ለአገርም ለአገዛዙም አይጠቅምም፡፡ የአገዛዙ አለቃ በዚህ ደዌ የተያዘ ይመስለኛል፡፡ ውዳሴ ከንቱ እንጂ ተገቢ ምስጋናም አይደለም፡፡ ሰሞኑን በውጩ ዓለም በተጠሩ ሰላማዊ ሰልፎች ላይ ዜጎች በጐሣ ማንነታቸውና በሃይማኖታቸው የደረሰባቸውን የጅምላ ፍጅት ወደጎን አድርጎ አገዛዙን ማወደሻ እናድርገው በሚል የታየው መከፋፈል እጅግ አሳፋሪና አንዳንድ የዳያስጶራው አባላትን አድሮ ቃሪያነትና አድርባይነት ገሃድ ያወጣ ነው፡፡ እነዚህ ወገኖች ወያኔ ትግሬን የተቃወሙበት መሠረታዊ ምክንያት ምን ይሆን? በጐሣ ከተደራጁት አሸባሪዎች ልዩነታቸው ምንድን ነው?
በተቃራኒው (የሚያዳምጥ ከሆነ) ለመንግሥትም ሆነ ለአገዛዝ የሚጠቅመው የአገርን አንድነትና ሉዐላዊነት፣ የሕዝብን ደኅንነትና ዕድገት ማዕከል ያደረገ ትችት፣ ነቀፌታና ምክር ነው፡፡ በተለይም ዕውቀትና የሕይወት ልምድ ከጠገቡቱ፣ የአገራቸውና የሕዝባቸው ጉዳይ እንቅልፍ ከሚነሳቸው፡፡ ምክርና ትችቱ ለማረም ለማሻሻል ስለሚረዳ እኔ ድጋፍ የምለው ይህንን ነው፡፡ ይልቁንስ ድጋፋችንን የዘር ፍጅት ለደረሰበት፣ ቤት ንብረቱ በሽብርተኞች ለጠፋበት ወገናችን እናድርግ፡፡ ይህ ውዳሴ ከንቱ የሌለበት በምድርም ለአብሮነታችን መሠረት÷ በሰማይም የጽድቅ መንገድ እንደሆነ አምናለሁ፡፡
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ህወሓት በጎንደር እና ባሕርዳር ላይ የፈፀመው የሮኬት ጥቃት ለኢትዮጵያ መንግስት አምስት ጥቅሞችን ይዞ ይመጣል።
ትናንት ምሽት በባሕርዳር እና ጎንደር አየር ማረፍያ አካባቢ ላይ ከህወሓት የተወረወረው ሮኬት መሆኑን መንግስት ተናግሯል::ውርወራው ግን በባህርዳር በተለምዶ መኮድ አካባቢ፣በጎንደር ደግሞ አዘዞ አካባቢ የተፈፀመው ውርወራ ይህ ነው የተባለ ጉዳት አለማድረሱ እና በቀጣይ ዝርዝር መረጃ መንግስት እንደሚሰጥ ገልጧል።
አሁን በጉግል ምልከታዬ መሰረት ከመቀሌ እስከ ጎንደር ያለው እርቀት በመኪና መንገድ 559 ኪሜ ሲሆን በአየር ላይ ወደ 240 ኪሜ ነው::ከመቀሌ ባሕርዳር ደግሞ በመኪና 615 ኪሜ ሲሆን በአየር ላይ 310 ኪሜ ነው:: የሕወሃት ሮኬት ቀድሞም መንግስት እንደተናገረው እስከ 300 ኪሜ ገደማ ነው::
የሮኬት ጥቃቱ ህወሓት ከመደበኛ ተዋጊነት ወርዳ ወደ ሐማስ መሰል ሽብርተኝነት መውረዷ በግልጥ የታየበት ነው።በትግራይ ውስጥ መሬት ላይ ያለውን ውጊያ መቆጣጠር ስላልቻሉ የመጨረሻ ያላቸውን ኃይል አሟጠው የመጠቀማቸው ማሳያ ነው።የሮኬቶቹን አጠቃቀም በተመለከተ ከግብፅ ወይንም ከሌላ የጠላት ሀገር በስልክ እና ቪድዮ የተደገፈ ድጋፍ ተደርጎላቸው ይሆናል።ይህ ግን አሁንም መሬት ላይ ያለውን የጦርነቱን እውነታ አይቀይረውም።ምክንያቱም መሬት ላይ ያለው ሁኔታ የኢትዮጵያ ሰራዊት የህወሓትን ጁንታ ቡድን ወደ ጠበበ ኮርነር እያስገባው ከመሆኑ በላይ የነዳጅ እስከ ስንቅ አቅርቦቱ እየተመናመነ ነው።ይህም በመሆኑ በትናንትናው ዕለት የተባበሩት መንግሥታት የስደተኞች ኮሚሽን መጋዘንን ሰብሮ ለስደተኞች የመጣውን እህል መዝረፉን እና ወደ 90 የሚጠጉ የድርጅቱን ሰራተኞች ማገቱን ኢሳት ከተባበሩት መንግሥታት ባገኘው አስተማማኝ ምንጭ ገልጧል።የእዚህ የሮኬት ጥቃት ዓላማዎች ሊሆኑ የሚችሉት ሁለት ናቸው።እነርሱም -የመጀመርያው ህወሓት የሞት አፋፍ ላይ አይደለሁም፣አለሁ ለማለት ሲሆን።ሁለተኛው ዋናው ዓላማው ግን በዓማራ ክልል እና በሌሎች የኢትዮጵያ ክልል የሚገኙ የትግራይ ተወላጆች ላይ ሕዝብ ጥቃት እንዲፈፅም ግጭት ለመፍጠር ነው።በእዚህም የትግራይ ሕዝብ ውስጥ ለመወሸቅ ዋስትናውን ለማረጋገጥ ነው።ስለሆነም ህዝቡ አሁንም በጥንቃቄ መሄድ አለበት።
1) መንግስት ለሚወስደው የሕግ ማስከበር ስራ መቀጠል አስፈላጊነትን ለዓለምአቀፍፉ ማኅበረሰብ የሚያሳምንበት ተጨማሪ በቂ ምክንያት አሰጥቶታል::ሕወሃት ከተሞች ላይ የሚተኩስ በመሆኑ ትጥቁን ማስፈታት እንዳለበት ያሳምንበታል::አንዳንድ የዓለም አቀፍ ድርጅቶች እና አህጉራዊ አካላት ጦርነቱን ማቆም እና ሁለቱ ወገኖች ቢደራደሩ የሚል ሃሳብ ሰንዝረዋል።ሱዳን በኢጋድ ኃላፊነቷ ጠይቃለች።የአውሮፓ ሕብረት በበኩሉ ስደተኞች እንዳይመጡብኝ በሚል ሰግቻለሁ የሚሉ ድምፆች በድፕሎማቱ አስተያየት ተገልጧል።ጦርነቱን ብታቆሙ የሚለው ሃሳብ አንዱ መነሻ ይህንን ያህል የሚያሰጋ ኃይል አይደለም፣በቀላሉ ድርድር በቂ ነው በሚል ምክንያት ነው።አሁን ግን የኢትዮጵያ መንግስት የሚያደርገው የሕግ ማስከበር ሥራ ምን ያህል አስፈላጊ እንደሆነ እና ማንም ሊናገረው እንደማይችል፣የፀጥታ ስጋት እና የህዝብ ደህንነት ጉዳይ እንደሆነ በሚገባ ያሳምንበታል።በሌላ በኩል መንግስት ያልተመጣጠነ ኃይል ተጠቅሟል ለሚሉ አሁን አፋቸውን የሚዘጉበት ጊዜም ነው።የኢትዮጵያ አየር ኃይል ጥቃት በትግራይ የተመረጡ ቦታዎች ላይ መፈፀሙ ምን ያህል አስፈላጊ እና ተመጣጣኝ ያልሆነ ለመሆኑ ማሳያም ነው።ስለሆነም ሮኬቱ ጥቅምም ይዞ መጥቷል።
2) የዓለም መንግስታትም የእዚህ ዓይነት ሮኬት ኃላፊነት በማይሰማቸው ኃይሎች እጅ መግባቱ በራሱ ሃሳብ ውስጥ ይጥላቸዋል::ምስራቅ አፍሪካም እንዳይታወክ በሊብያ፣ሶርያ እና የመን የተሰራው ዓይነት ስሕተት ተሰርቶ አካባቢው እንዳይታወክ ከመንግስት ጎን በመቆም መንግስት ሁኔታዎችን እንዲቆጣጠር ለመደገፍ በውስጥ እንዲሰሩ ያስገድዳቸወዋል::ርግጥ ነው ይህ ዓይነቱ ዕሳቤ እነግብፅን አይመለከትም::ሆኖም የምስራቅ አፍሪካ መታወክ የዓለም አቀፍም ሆነ የአፍሪካ ቀንድ አሸባሪዎችን እንደሚያነቃቃ የሚያውቁ ሃያላኑ መንግሥታት አሁን ጉዳዩን ትኩረት ይሰጡታል።የአውሮፓ ሕብረትም ቀድሞ ትግራይ ላይ በሚደረገው ውግያ ስደተኛ ፈራሁ እንዳላለ አሁን ወደ ከተሞች የሚወረወሩ ሮኬቶች መኖራቸው የበለጠ ስደተኛ ያመጣል የሚል ስሌት ውስጥ ይገባል።ስለሆነም መንግስት የትግራይ ጦርነትን መጨረሱ ጥቅም እንዳለው በሚገባ ያምናል።
3) ኢትዮጵያውያን በተለይ በዓማራ ክልል ያሉ የገፈቱ ቀድሚ ቀማሾች ከቀድሞ የበለጠ እንዲነቁ ያደርጋል።ይሄውም አካባቢያቸውን በኃላፊነት ከመጠበቅ ጀምሮ እስከ ጦር ሜዳ መፋለም ድረስ የበለጠ ያነሳሳቸዋል።
4) የትግራይ ሕዝብ ይህንን የሮኬት ውርወራ ህወሓት የትግራይን ሕዝብ ለማስፈጀት ሌላ የእብደት ሥራ እንደሰራ እንዲያስብ ያደርገዋል።መዘዙም የበለጠ ከማስፈራቱ በላይ የአየር ክልሉን እንደፈለገ የሚቀዝፍን መንግስት በሮኬት ውርወራ ለማስፈራራት መሞከር አንበሳን ከስር በእንጨት ወግቶ የመፎከር ያህል አደገኛ መዘዝ እንዳለው ያውቃል።ስለሆነም ህዝቡ ጦርነቱ ቶሎ አብቅቶ ወደ ሰላማዊ ሕይወት እገባለሁ እያለ ሲጠብቅ የሮኬት ጥቃቱን ሲሰማ ጦርነቱ እንደሚራዘም ስለሚያስብ የህዝቡ ከዳር መመልከት እንደማያዋጣ እና የህወሓት ወንጀለኞች በቶሎ አሳልፎ መስጠት አስፈላጊነት ላይ እንዲወስን ያደርገዋል።
5) ኤርትራ ከመቼውም ጊዜ በላይ በህወሓት ላይ ዘመቻዋን በሁሉም መስክ እንድታደርግ ያደርጋታል።ኤርትራ የህወሓት ዋነኛ ኢላማ እንደሆነች ታውቃለች።ህወሓት ይህ ሮኬት አላት ማለት ለኤርትራ ቀዳሚ የፀጥታ አደጋ አለው።ስለሆነም ከእዚህ በፊት ከነበራት ውሳኔ በበለጠ አሁን የበለጠ በህወሓት ላይ የተቀነባበረ ዘመቻ አስፈላጊነቱ ላይ ትወስናለች።ሌላው ኤርትራ እና ኢትዮጵያ በጣምራ ጥቃት ከአሁን በኃላ በህወሓት ላይ ቢጀምሩም ለማንም የውጭ ኃይል የሚያሳምኑበት በቂ መረጃ አላቸው።ይሄውም ህወሓት የሁለታችንም የፀጥታ እና የደህንነት ስጋት ነው።ሮኬት ሁሉ እየወረወረ ነው።ይህ ደግሞ ለእኛ ብቻ ሳይሆን ለሱዳንም፣ለጅቡቲም (በተለይ ኢትዮጵያ የወደብ አገልግሎት የምትጠቀምበት ስለሆነ) ስጋት ነው ማለት ይችላሉ።በእዚህም የሚቃወም አንዳች ሀገር ሊኖር አይችልም።
በመሆኑም እንደ ጉዳያችን ዕይታ የሮኬት ውርወራው እነኝህ ጥቅሞችን ለኢትዮጵያ ይዞ ይመጣል።አሁን ህወሓት ሁሉ ነገር ከእጇ ወጥቷል።በማይካድራ የፈፀመችው የዘር ማጥፋት ወንጀልን በተመለከተ የተባበሩት መንግስት ዓለም አቀፍ የጦር ወንጀል መሆኑን ትናንት ማስታወቁ ይታወቃል።
ላቲን ጽሕፈት እንደ ላቲን አልፋቤት ተራ 26 ፊደላት ያህል የጠቀሙት አልፋቤቶች ጽሕፈት ዘዴ ነው። በነዚህ ፊደል ምልክቶች ስብስብ በጋራ የጠቀሙት አልፋቤቶች ስብሰባ ነው። ለምሳሌ የላቲን አልፋቤት ለሮማይስጥ (ወይም «ላቲን») ከመሆኑ በላይ፣ የጣልኛ አልፋቤት፣ የእስፓንኛ አልፋቤት፣ የፈረንሳይኛ አልፋቤት፣ የእንግሊዝኛ አልፋቤት ወዘተ. ሁላቸው የላቲን ጽሕፈት አይነቶች ናቸው፣ ሁላቸውም በላቲን ጽሕፈት ይጻፋሉ። ከነዚህ በላይ በአለም ዙሪያ አሁን አብዛኞቹ ልሳናት በላቲን ጽሕፈት ነው የሚጻፉ።
የላቲን ጽሕፈት 26 መሠረታዊ ፊደላት A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z ሲሆኑ ለአልፋቤቱ ታሪክ የላቲን አልፋቤትን ይዩ።
ግብጽ የኢትዮጵያ ስጦታ እንደሆነች የታሪክ ጸሐፊው ሄሮዶቱስ በተዘዋዋሪ አነጋገር፥ “Egypt is the gift of the Nile” ብሎ ነግሮናል። ግብጽ የወሰደችው እርምጃ ግን ምስጋና ቢስ የሚያደርጋትን ነው። የምትሰጠው ምክንያት ተቀባይነት የለውም። ምናልባትም ያጣላ ይሆናል። የአስዋን ግድብ መፍረስ የሚያህል አደጋ እያንዣበበባት በጦር ታስፈራራለች። ግድቡ ለድርቅ ዘመን ውሓ እንዲከትላትም ሐሳብ አቅርባለች። ኢትዮጵያ ግድቡን ለመሥራት ያን ያህል ወጪና ጊዜ የሠዋችው የግብጽን ችግር ለማስወገድ አይደለም። ድርቅ ከጥንት ዘመን ጀምሮ የነበረ ነው። በዘመነ ፈርዖን ዮሴፍ ለግብጽ መፍትሔ እንደፈጠረ አሁንም ፈጣሪ እዚያው መፈለግ ይኖራታል። ለምሳሌ ለክፉ ቀን የሚያገለግል ግድብ ልትሠራ ትችላለች።
የኢትዮጵያን ግድብ ግብጽ ላይ ሊያስከትል ይችላል የተባለውን ጥፋት አስቲ ከግብጹ የአስዋን ላዕላይ ግድብ (Aswan High Dam, al-sadd al‘ali) ጋር እናነጻጽረው። የግብጽን ሕይወት በተመለከተ የግብጽ የአስዋን ግድብና የኢትዮጵያው ግድብ ተጽዕኖ መቶ በመቶ ተመሳሳይ ናቸው። የግብጽ የአስዋን ግድብ የግብጽን ሕይወት እንዳላሠጋው የኢትዮጵያው ግድብም የግብጽን ሕይወት አያሠጋም። የአስዋን ግድብ ያላመጣውን የትኛውን አደጋ ነው የኢትዮጵያው ግድብ የሚያመጣው? አንድ ከሆኑ የኢትዮጵያው ግድብ ግብጽን ለምን ያሠጋል? እንደ እውነቱ ከሆነ፥ የኢትዮጵያው ግድን የአስዋን ግድብ ካመጠው አደጋ አንዳቸውንም አያመጣም። የአስዋን ግድብ ኑብያን ግማሽ በግማሽ አስጥሟታል። ለማዳን ዓለም ባይተባበር ኖሮ ብዙ ቅርስ ይወድም ነበር።
የግብጽን ሕይወት ግን አልጎዳም። ስለዚህ ግብጽ ከኢትዮጵያ ጋር ስትነጋገር፥ የአስዋንን ግድብ ስትገነባ እንዴት የግብጽን ሕይወት አንዳይጎዳ አድርጋ እንደገነባችው ዘዴውን ማካፈል ነው። የኢትዮጵያ መንግሥትም፥ ለግብጽ መንገር ያለበት ዓባይ ላይ አንድ ብቻ ሳይሆን ብዙ ግድቦች መሥራት እንደሚቻል ግብጽ አስዋን ላይ የሠራችው ግድብ መመስከሩን ነው።
እኛ የምናቀው አማርኛውን ስለሆነ፥ ውሉ ኃይል ሊኖረው የሚችለው፥ አማርኛው እንደሚለው፥ ድርድሩ በኢትዮጵያና በእንግሊዝ መንግሥት ሲሆን ነው። ውሉ ሱዳንንና ግብጽን የሚያስገባቸው በር የለበትም። ከእንግሊዝ መንግሥትም ጋር ቢሆን፥ “ሳይስማሙ” ይላል እንጂ እንግሊዝ ላለመስማማት መብት አላት አይልም። “ካልተስማሙ” አይልም። ያም ሆነ ይህ፥ እንግሊዝ አሁን በአካባቢው ድራሿ የለም። ውሉም አብሯት ድራሹ ጠፍቷል። አፄ ምኒልክም ይኸን ውል የተዋዋሉት፥ ኢትዮጵያ ዓባይን ለመገደብ አቅም እስኪኖራት እንግሊዝ እዚህ እንደማትቆይ ስላወቁ ነው። ለምሳሌ፥ ኢትዮጵያ ለብሪታንያና ለሱዳን መንግሥት አንድ የንግድ ቦታ ስታውስ፥ ስለተውሶው በአራተኛው አንቀጽ የተጻፈው ውል ፥ ውሉ የሚጸናው፥ “የእንግሊዝ መንግሥት ሱዳንን እስኪለቅ ድረስ” ነው ይላል። አንቀጹ እንግሊዝ አካባቢውን የምትለቅበት ጊዜ እንደሚመጣ ማወቃችንን ይመሰክራል።
ዓባይ የሚያልፍባቸውን ሀገሮች ሊያስተሳስር ሲገባው እያቃቃራቸው ነው። ግብጽ ኢትዮጵያን ከማስፈራራት ደርሳለች። የኢትዮጵያ አየር ኀይል የዛሬ ኀይሉ በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዘመን የነበረው እንዳልሆነ ብትገምት ነው እንጂ፥ ከገጸ ምድር ሊያጠፋት የሚችለውን የአስዋንን ግድብ ታቅፋ እንዲህ ያለ ሞኝነት አታሰማም ነበር።
ሁለቱን ሀገሮች የሚያጣላው ጉዳይ ባልተነሣበት በአሁኑ ጊዜ የሚጣሉት በማያጣላ ጉዳይ ላይ ነው። ሊያጣላ የሚችለው ኢትዮጵያ ውሐውን ለመስኖ የምትፈልግበት ጊዜ ሲመጣ ነው። እንዳነበብኩት ከሆነ ግን፥ አሁን ያልተግባቡት ኢትዮጵያ ግድቡን ለመሙላት በሚያስፈልጋት ጊዜ ላይ ነው። ግብጽ የምትለው ግድቡ ጊዜ ፈጅቶ ቀስ እያለ ቢሞላ፥ እስኪሞላ ድረስ ወደ ግብጽ የሚወርደው ውሐ መቀነሱ ግብጽን አይጐዳትም ነው። ኢትዮጵያ የምትለው የግድቡን መሙላት ካዘገየነው በማዘግያው ዘመን የማገኘው ጥቅም ይቀርብኛል ነው።
ይጠቅሙ የሚመስሉኝን ሁለት መፍትሔዎች ላቅርብ፤ አንደኛ፥ ግብጽ ለመቶ ዓመት የሚበቃት ውሐ ከመሬት በታች እንዳላት ይነገራል። ግድቡ እስኪሞላ ድረስ ትጠቀምበት። ከኢትዮጵያ ጋር በመነታረክና አስታራቂ በመፈልግ የምታጠፋውን ጊዜ ቁፋሮ ላይ ታውለው።
ተቀባይነት ሊኖረው የሚችለው ሁለተኛው መፍትሔ ነው፤ ግድቡን ለመሙላት የሚፈጀው ጊዜ ሊራዘም ይችላል። ከተራዘመ፥ መራዘም ምክንያት ኢትዮጵያ የምታጣውን ገቢ ግብጽ ትክፈል። የሚረዷት ሀብታም ወዳጅ የዐረብ አገሮች ረዳት አሏት። ለማስታረቅ የሚጋበዙትም ታላላቅ አገሮች ቢጠየቁ ሊረዱ ይችላሉ።
Previous Postበኦሮሚያ ክልል የሚኖሩ አማራዎች ለመተከል ተፈናቃዮች ድጋፍ አደረጉ። (አሻራ፣ የካቲት 16/06/13/ዓ.ም ባሕር ዳር) በኦሮሚያ ክልል በተለያ አካባቢዎች የሚኖሩ አማራዎች ከመተከል ለተፈና…
1፤ የእስራኤልም ልጆች የአባቶች ቤቶች አለቆችና የሺህ አለቆች የመቶ አለቆችም በክፍሎች ነገር ሁሉ ንጉሡን ያገለገሉትም ሹማምት እንደ ቍጥራቸው እነዚህ ነበሩ። እነዚህም ክፍሎች እያንዳንዳቸው ሀያ አራት ሺህ ሆነው በዓመት ወራት ሁሉ በየወሩ ይገቡና ይወጡ ነበር።
25፤ በንጉሡም ቤተ መዛግብት ላይ የዓዲኤል ልጅ ዓዝሞት ሹም ነበረ፤ በሜዳውም በከተሞችም በመንደሮችም በግንቦችም ቤተ መዛግብት ላይ የዖዝያ ልጅ ዮናታን ሹም ነበረ፤
ኣርእስታት ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ አፈወርቂ መልእኽቲ ዮሃና ሓዳስ ዓመት 2020 ብፅሑፍ ኣሕሊፎም።ኣብ ውሽጢ ሀገርን ወጻኢን ዘለዉ ኤርትራውያን ንዓመተ 2020 ብድሙቕ ጽምብል ተቐቢሎዋ።ኢትዮጵያ ካብ ሱዳን ወደብ ባሕሪ ትጠልብ።ኣካያዲ ስራሕ ናይ ኦሮምያ ሚድያ ኔትዎርክ ጃዋር መሓመድ ናብ ፖለቲካዊ ሰልፊ ፌደራላዊ ኮንግረስ ኦሮሞ ተጸንቢሩ።
ልጄ ሞቷል። ስም እየጠራች … ጠመንጃ በቀዳዳ ደግኖ ነበር። ….. አሁን ሞቷል የት ነው የጣላችሁት? እንዴት አድርገው እንደገደሉት አላውቅም። በክርስቶስ ይዣችሁዋልሁ ልጂን የት ቀበራችሁት። የዛኔ ክርስቶስን አታውቁም አሁን ታውቁታላችሁ። አወያይ ኢህአዴግ ነበር።
ከሕዝብ የሚሰወር ነገር የለምና ተናገር እየተባለ ሁሉም ተናዛዘ። ወላድ ልጄን እያለች ስትጮህ ህዝብ ሲያጉተመትም … መንጥር ኮሚቴ ውስጥ እነማን ነበሩ? ጸዋ ሮቢት እየተወሰዱ የተጨፈጨፉ…. ዛሬስ … ጊዜ እያሉ መስማት ነው
ዶ/ር ዋባና ኩንደር ይባላሉ፡፡ በጋናውያን ዘንድ ሚኒስትር ዱምሶር (Dumsor) በሚባል ቅፅል ስማቸው ይታወቃሉ፡፡ ዶ/ር ዋባና እ.ኤ.አ. በ2014 የጋና የኤሌክትሪክ ሚኒስትር...
- አንድ ይምረጡ - 10ኛ ክፍል ያጠናቀቀ 6ኛ ክፍል ያጠናቀቀ 8ኛ ክፍል ያጠናቀቀ የሙያ ት/ቤት ምሩቅ የዩኒቨርሲቲ ምሩቅ መደበኛ ትምህርት ለሥራው አስፈላጊ ከሆነ፣ ከላይ ከተዘረዘሩት ውስጥ አንዱን ይምረጡ ፡፡
- አንድ ይምረጡ - Hourly Daily Weekly Monthly One Time Only ተቀጣሪው በየምን ያህል ጊዜው እንደሚከፈለው ይምረጡ። በየሳምንቱ ፣ በየወሩ ፣ በየሰዓቱ፣ ወዘተ
ቁጠባን ባህል አድርጎ ከሌላ ወገን በሚገኝ የገንዘብ ምንጭ ሳይሆን በተቆጠበ የራስ ገንዘብ ህይወትን መቀየር፣ ለውጥ ማምጣት ይቻላል ብሎ የሚያምነው አዋጭ የገንዘብ ቁጠባና ብድር ኃ/የተ/ኅ/ስራ ማህበር መደበኛና የፈቃድ ቁጠባ ለአባላቶቹ ያዘጋጀ ሲሆን አባላቶቹ ሼር በመግዛት አባል ከሆኑ በኃላ ቁጠባን ይጀምራሉ፡፡ ለስድስት ወር በተከታታይ በመቆጠብ የቁጠባ ባህላቸውን ካዳበሩ በኃላ ወደ ብድር እንዲሄዱ በማድረግ የራሳቸውን፣ የቤተሰባቸውን ብሎም የአገራቸውን እድገትና ለውጥ እንዲያፋጥኑ ድጋፍ ያደርጋል፡፡
•የኅብረት ሥራ ማህበሩ መነሻ ወይም ዝቅተኛ መደበኛ ቁጠባ መጠን ከ30 ቀናት (ከአንድ ወር) ገቢ ውስጥ 10 በመቶ ወይም ብር 350.00 (ሦስት መቶ ሃምሳ) ነው፤
የጊዜ ገደብ ቁጠባ፡-ኅብረት ስራ ማህበሩ እንደአስፈላጊነቱ ከአባላቱ ጋር በሚያደርገው ስምምነት መሠረት ለተወሰነ ግዜ ለአስቀማጩ ተከፋይ የማይሆን የጊዜ ገደብ ቁጠባ ሊሰበስብ ይችላል
• አባሉ የፍላጎት ቁጠባ ማውጣት ከፈለገ በፅሁፍ ወይም ኅብረት ሥራ ማህበሩ ባዘጋጀው ፎርም በመጠየቅ ማውጣት ይችላል። ሆኖም ተበዳሪ ወይም ዋስ ከሆነ ብድሩ ተከፍሎ ካላለቀ ወይም ዋስትናው ካልተነሳ ማውጣት አይቻልም፤
• አባሉ በፍላጎት ያስቀመጠውን የፍላጎት ቁጠባ፤ የተበደረው ብድር ቀሪ ዕዳው የፍላጎት ቁጠባውን ያህል ከሆነና ቁጠባው ለሌላ ተበዳሪ በዋስትና ካልተያዘ የፍላጎት ቁጠባውን ማጣጣት ይችላል፤ • አባሉ ያለውን መደበኛ ቁጠባ ማውጣት የሚችለው ከአባልነት ሲለቅ ብቻ ነው።
በዚሁ ዓምድ ላይ ባለፈው ሳምንት በተስተናገደው ምልከታዬ በአገሪቱ በገዢው ፓርቲና በመንግሥት ውስጥ ሁለተኛው ፈጣን ተሃድሶ አለመደረጉን አንስቻለሁ፡፡ በተለይ ከስድስትና ከሰባት ዓመታት በፊት ሥር ነቀል ማሻሻያ ማድረግ ሲገባ፣ ለተፈጠረው መጓተት ምክንያት የሚባሉ ትንታኔዎችንም ለጋዜጣ አንባቢያን በሚመች መንገድ ብቻ ሰንዝሬአለሁ፡፡ ያ ባለመሆኑና አገሪቱ በከፍተኛ ብድር ጭምር ያሳየችውን የኢኮኖሚ ዕድገት መጋረጃ በማድረግ ‹‹በተሳክቶልናል›› ስም የተፈጠረው የሥርዓት ብልሽት የጋበዘውን ሕዝባዊ እምቢተኝነትና ጥፋትም በስፋት አንስቻለሁ፡፡ እስከ የአሁኑ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ድረስ በመተንተን ማለት ነው፡፡
በሕዝቡ ቁጣና ፍላጎት ጭምር ተገፍተው ወደ ተሃድሶ የገቡት ገዢው ፓርቲና መንግሥት የጀመሩትን ተሃድሶ (Reform) የሚጠራጠሩ ሰዎችን መከራከሪያም ጠቃቅሻለሁ፡፡ በግሌ ይኼ የሥርዓት መታደስና ወቅቱንና የሕዝቡን የግንዛቤ ደረጃ ከግምት ያስገባ የማሻሻያ ዕርምጃ ጠንካራ አይደለም የምልበትን ምክንያት ለማንሳት እወዳለሁ፡፡ ይኼ በየብሔራዊ ድርጅቱ ደረጃ የማነሳው ክፍተት ‹‹እነማንን ተጠያቂ አደረገ?›› ስል ለመሞገትም እወዳለሁ፡፡
ብሔረ አማራ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ (ብአዴን) የ36 ዓመት ዕድሜ ያለው ከሕወሓት ቀጥሎ የዕድሜ ባለፀጋ ድርጅት ነው፡፡ በትጥቅ ትግሉ የ11 ዓመታት፣ አገር በመምራት 25 ዓመታት ዕድሜ ያለው ነው፡፡ ይኼ ድርጅት በአገሪቱ የጋራ አመራር ውስጥ ካለው ድርሻ ባሻገር፣ የአማራ ክልልንም በማስተዳደር ለተገኘው የመሠረተ ልማት የማኅበረ ኢኮኖሚያዊ ዕድገትም ሆነ ለሰላሙ (በተለይ በአማራ ክልል ሽፍታ ለሚያስተዳድራቸው አካባቢዎች ነፃ መውጣት ድርሻው የጎላ ነበር) አስተዋጽኦው ነበረው፡፡
አሁን የክልሉ ሕዝብም ሆነ ከክልሉ ውጪ ያሉ የአማራ ተወላጆች በድርጅቱ ላይ የሚያነሱበት ጥያቄ ግን በርትቷል፡፡ ተለጣፊና የወከለውን ሕዝብ ጥቅም የማያስከብር አድርገው ይቆጥሩትም ይዘዋል፡፡ ለዚህ አገላለጽ የሚያነሱት መገለጫም አለ፡፡
አንደኛው በተለያዩ ክልሎች የሚኖሩ የአማራ ብሔር ተወላጆች ‹‹በነፍጠኛ ሥርዓት›› ወይም በገዥ መደቦች ስም የሚደርስባቸውን ዱላ አለመመከቱ ነው፡፡ ሌላው ቢቀር ድርጊቱ ፍትሐዊ እንዳልሆነ በይፋ አለማውገዙ ዋነኛው ድክመቱ እንደነበር በራሱ አባላትና አመራሮች በተሃድሶው መድረክ እየተነሳ ነው፡፡
ለምሳሌ ከ1984 ዓ.ም. ኦነግ የተባለው ጽንፈኛ የፖለቲካ ቡድን በምሥራቅ ሐረርጌ፣ በአርሲና በምሥራቅ ወለጋ የፈጸመው በደል ይጠቀሳል፡፡ በመቀጠልም በተከታታይ ኦሕዴድ በተባለው የገዢው ፓርቲ አባል ድርጅት ካድሬዎችና ጠባብ ብሔርተኞች በምዕራብ ደቡብ ሸዋ፣ በአርሲ፣ በምዕራብ ወለጋ የተፈናቀሉ ሀብታቸው የወደመ የክልሉ ተወላጆች ትንሽ አልነበሩም፡፡ በቅርቡም በደቡብ ክልል ጉራፈርዳ፣ በቤንሻንጉል ጉምዝ ክልል የንፁኃን ሕይወት ሳይቀር የጠፋባት ክስተት ትልቅ የታሪክ ጠባሳ ጥሎ አልፏል፡፡ በዚህ ክስተት የተጎዱ ዜጎችን እያሰባሰበ ለማገዝ ይሞክር የነበረው እንኳን መኢአድ የተባለው ተቃዋሚ ድርጅት መሆኑ የብአዴንን ቅቡልነት ጥያቄ ውስጥ ጥሎት እንደነበር በሒስ ተገልጿል፡፡ እንደ አገር ይኼ አካሄድ እንደ ጥፋት የተነሳውም ዘንድሮ ከአማራ ክልል ሌሎች ሲፈናቀሉ ነው፡፡
የብአዴን ግምገማ ላይ ሌላው ተደጋግሞ የተነሳው የመሪዎቹ አስመሳይነትና አድርባይነት ነበር፡፡ በአገሪቱ የሥልጣን እርከን እስከ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ደረጃ የደረሱ የድርጅቱ መሪዎች ‹‹ኪራይ ሰብሳቢነት›› የተባውን የሥርዓቱ አደጋ ለመመከት ያደረጉት ጥረት ደካማ ነበር፡፡ ዛሬ ‹‹እነ እገሌ ተጠቀሙ፣ በለፀጉ …›› የሚለው ካድሬ ሁሉ ትናንት ድርጊቱ ሲፈጸም እያወቀ የድርሻውን እየወሰደ አልያም በአድርባይነት ዘርፍ ሲፈጸም በዝምታ እያለፈ እንደነበር ጥርጥር የለውም፡፡
ለእዚህ አንድ ማሳይ የሚሆነው ሁሉም የትምህርት ሚኒስትሮች (ወ/ሮ ገነት ዘውዴ፣ ዶ/ር ስንታየሁ ገብረ ሚካኤልና አቶ ደመቀ መኮንን) የመሩት መሥሪያ ቤት የክልሉን ሕዝብ የሚያስቆጣና ለውዥንብር የሚያጋልጥ መጽሐፍ ሲያሳትም በዝምታ አልፈዋል፡፡ በቅርቡም ‹‹ድክመታችን ነው›› ሲሉ ግለ ሒስ አድርገዋል፡፡ ግን ምን ቅጣት ደረሰባቸው? ለሚለው ጥያቄ መልስ የሚሰጥ የለም፡፡
በቅርቡ በሰሜን ጎንደር ለተነሳው ቀውስ ብአዴን ተጠያቂ ነው፡፡ የቅማንትን የማንነት ጥያቄ በአግባቡ ባለማስተናገድም ሆነ የወልቃይትን (የግጨውን ወሰን ጉዳይ) በወቅቱ መልስ እንዲሰጥ ባለማድረጉ ይወቀሳል፡፡ ከጉዳይም አልፎ ጉዳዩ የሞት ሽረት አጀንዳ ሆኖ በሕዝቡ ውስጥ እንዲብሰከሰክ ከተቃዋሚዎች በላይ ራሳቸው የብአዴን ካድሬዎች መሥራታቸውን ራሱ ኢሕአዴግ በተሃድሶው ማረጋገጡ በቅርቡ ተገልጿል፡፡ ግን ምን ዓይነት ዕርምጃ በእነማን ላይ ተወሰደ? ሌላውስ ምን ተማረ?
በመሠረቱ ብአዴን የተባለው የአማራ ክልል ገዢ ፓርቲ አሁንም ከአንድ አካባቢ ልጆች እጅ ወጥቶ ክልላዊ ገጽታን አልተላበሰም፡፡ በአብዛኛው የሰሜን ወሎና የዋግምራ ‹‹ታጋዮች›› ድርጅቱን ከላይ እስከ ታች መምራታቸው ብቻ ሳይሆን የጎንደር፣ የጎጃምና የሸዋ ፖለቲከኞችን አለማፍራቱ ‹‹ውስጠ ወይራ›› አስመስሎታል፡፡ ድርጅቱ በእነዚህ ዓይነቶቹ ውትፍትፍ አሠራሮቹ ቢተችም ግን የጎላ ሌብነት ውስጥ የተሰማሩ መሪዎች እንደሌሉት ተወሰቷል፡፡ ይኼንን ወደፊትም አስጠብቆ መሄድ አለበት፡፡
በግምገማው እንደተረጋገጠውም ‹‹እገሌ ውስኪ ስላመጣልህ አሾምከው፣ ያቺ ተሿሚ የሚስትህ እህት ወይም ውሽማህ አይደለችም ወይ? ከድርጅት ጽሕፈት ቤቱ እስከ ላይ ያለ ቡድነኝነት….›› ከመነሳት የዘለለ የዘርፍ ጉዳይ አልነበረም፡፡ ‹‹ማሽነሪ ገዝተው ያከራያሉ፣ ሁለትና ሦስት ቦታ ይዘዋል፣ ሕንፃ ሠርተዋል፣ ከፍ ያለ ሀብት አከማችተዋል….›› የተባሉትም ጥቂትና በአዲስ አበባና በፌዴራል መዋቅር ያሉት ባለሥልጣናት ብቻ ናቸው፡፡
ይኼ ሁሉ ድክመት ለቀናት በዘለቀ ተሃድሶ የተነገረበት ድርጅት ግን በሚያስቅና በሚያሳዝን ሁኔታ መሪዎቹን እንኳን አልቀየረም፡፡ የሰሜን ጎንደር ዞን አስተዳዳሪና የጎንደር ከተማ ከንቲባ ከመነሳታቸው በስተቀር ‹‹በመጨረሻ ማስጠንቀቂያ› የታለፉት ሊቀመንበሩና ምክትል ሊቀመንበሩ እንኳን ባሉበት መቀጠላቸው እየተወራ ነው፡፡ ዕውን ይኼ ተሃድሶ ነውን?!
ሕዝባዊ ወያኔ ሐርነት ትግራይ (ሕወሓት) የኢሕአዴግ እርሾ መሆኑ ብቻ ሳይሆን ከትጥቅ ትግሉ ጀምሮ ተፅዕኖ ፈጣሪ ድርጅት ነው፡፡ ጠንካራ የክልሉ ሕዝብ ድጋፍ ያለው መሆኑም ይታወቃል፡፡ እንዳለመታደል ሆኖ ግን አሁንም ከስያሜው ጀምሮ የነፃ አውጭ ባህሪን መላበሱ በሌላው ወገን ዘወትር ለሐሜትና ለትችት አጋልጦታል፡፡
በዘንድሮው ተሃድሶ በሕወሓት መሪዎችና ካድሬዎች ላይም ሆነ በራሳቸው የተነሱ በርካታ የብልሽት መሣሪያዎች እንዳሉ ውስጥ አዋቂ ምንጮች ያስረዳሉ፡፡ ቀዳሚው የፀረ ዴሞክራሲ ባህሪ መንገሡ ነው፡፡ ማሳያው ክልሉ የማዕከል ውሳኔን ገሸሽ ማድረጉ ብቻ አይደለም፡፡ በወልቃይት ጉዳይም ሆነ በሌሎች የወሰን ጉዳዮች ጫጫታ ሳያስነሱ ሕዝብ ያሳተፈ ውሳኔ ከመስጠት ይልቅ፣ የክልሉን ሕዝብ ሠልፍ ወደ ማስወጣትና ማስፈራራት መግባትም አገር የሚበትን እንደነበር ተሂሷል፡፡ አንዳንዶች ‹‹ነባር ታጋይ ነኝ›› ማለትን የበላይነት ስሜት መፍጠር እንደ ማድረግም ይቆጥሩታል፡፡
የትግራይ ሕዝብና ታጋዮች አገሪቱ ከፀረ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እንድትላቀቅ ታሪክ እንዳልሠሩ አሁን አሁን ብቅ ብቅ እያለ ያለው ትምክህትም አደገኛ ነው፡፡ ‹‹እኛ ታግለን ቤተሰቦቻችን መስዋዕት ሆነው … ›› በሚል ትርፍና እላፊ የመፈለግ ዝንባሌ ያላቸው የተወሰኑ የክልሉ ተወላጆች በሕገወጥ መንገድ በልፅገዋል፡፡ በአዲስ አበባ አንድ አካባቢ በሙሉ ከመያዝና በሕንፃ ከመንቆጥቆጥ አንስቶ በእርሻ፣ በኢንዱስትሪና በንግድ ዘርፍ ለፍቶ ጥሮ ባገኘው ሀብት ከለማው ዜጋ በላይ በፍጥነት ‹‹ቱጃር›› የሆኑ እንዳሉ በስፋት ይነገራል፡፡
ይኼን አስመልክቶ በቅርቡ ለ17 ቀናት በትግራይ ክልል በተካሄደው የከፍተኛ አመራሮች ተሃድሶ ላይ ዝርዝርና አሳዛኝ ጉዳዮች ተነስተዋል፡፡ በተለይ በክልሉ ያለው ነባር ካድሬ በአዲስ አበባና በፌዴራል መዋቅሩ ላይ ያነሳው ሒስ እውነተኛና መፍትሔ አመላካች ነው፡፡ ‹‹… ከድርጅታችን መርህ ውጪ በግል መጠቃቀምና በመንደር ልጅነት እየተሳሳቡ መሿሿም አለ፡፡ በአዲስ አበባ መዋቅር በዚህ ደረጃ ሕወሓት ተፅዕኖ መፍጠሩ ለብልሽትም ዳርጓል፡፡ ከመከላከያ፣ ከደኅንነትም ሆነ ከቢሮክራሲው እየወጡ የበለፀጉ ሙሰኞች ሕወሓትንም ሆነ የትግራይ ሕዝብን ሊወክሉ አይችሉም፡፡ እንዲያውም የአንዳንዶች ስግብግብነት ለዘመናት አብሮን ከኖረው ሕዝብ ጋር እያጋጨን ለፍተው ያገኙ የክልላችን ተወላጆችን ለአደጋ እያጋለጠ ነው፡፡ ስለዚህ ይኼ ሊወገዝና ሊታረም ይገባል፡፡ መጠየቅ ያለበትም በአብዮታዊነት ተወስኖ መጠየቅ አለበት፤›› ማለታቸው የትልቅነት ማሳያ ነው፡፡
ይኼ በራሱ በሕወሓት ካድሬዎች የተነሳ ‹‹የእንታረም›› ትግል በሌሎቹ የኢሕአዴግ አባል ድርጅቶችም መነሳቱ ይነገራል፡፡ በተለይ በመሬት፣ በኮንትሮባንድ፣ በወጪና ገቢ ምርት እንዲሁም በታዳጊ ክልሎች አካባቢ ባለ ቅርምት ጤነኛ የማይመስል ዝንባሌ አለ፡፡ ይኼ ደግሞ ‹‹ሥልጣንን መበልፀጊያ›› የሚያደርጉ ዝንባሌ አንዳንድ መሥሪያ ቤቶችን የብሔር ሥርዓት የሚያደርጉ የተሳሰተ አስተሳሰብ አስተዋፅኦ አድርጓል በሚል፣ በአሁኑ ተሃድሶ ለመቀየር ጥረት እየተደረገ ይመስላል፡፡ ግን ውጤቱ ምን ይሆናል? ዕርምጃውስ እስከ የት ይደርሳል? የሚለው ወደፊት የሚታይ ይሆናል፡፡ ከዚህኛው ድርጅት ጋር በተያያዘ ተደጋግሞ የሚነሳው የኢንዶውመንት ግዙፍ ሀብት ጉዳይም ዝብርቅርቅ ስሜት እንደፈጠረ ቀጥሏል፡፡
ሰፈውን የኦሮሞ ሕዝብ እየመራ ያለው የኦሮሞ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት (ኦሕዴድ) ገና ከተቋቋሙበት ጊዜ አንስቶ ፈተና ያልተለየው ነበር፡፡ በተለይ በኦሮሞ ሕዝብ ውስጥ ከፍ ያለ ዕውቅና የነበረው አንጋፋው ኦሮሞ ነፃነት ግንባር (ኦነግ) ከነበረው ተገዳዳሪነት አንፃር ድርጅቱም ሰፊ ተቀባይነት አልነበረውም፡፡ በኋላ ላይ ወጣቶችን በማሳተፍ፣ የክልሉን ልማትና ሰላም በማፋጠን የተሻለ ተቀባይነት እያገኘ መምጣቱ ግን አይካድም፡፡ በዚያው ልክ በአገሪቱ በርከት ያሉ የኦሮሞ ተቃዋሚ ድርጅቶች የመሠረቱ ፖለቲከኞች ተፅዕኖ ቀላል አልነበረም፡፡