Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኣብቲ መዓልታዊ ስራሓት ህይወት መንግስታዊ ኣገልግሎት ምጥሓለይ ነቲ ናይ ፈለማ ሓሳበይ ብኣግኡ ከይፍጽም ኣደናጕዩ። ምስ ምሕላፍ ግዜ፡ ባእታታት ናይዛ መጽሓፍ ከም መጽናዕቲ ኣብ “ምንዳቕ ሃገር፡ ህንጸት መንግስትን ልምዓትን ኣብ ኣፍሪቃ፡- ጕዳይ ኤርትራ” ተኣኻኺቦም። እቲ መጽናዕቲ፡ብፍሬድሪኽ ኤበርት ስቲፍቱንግ ዚተባህለ ጀርመናዊ ትካል ኣብ ሚያዝያ 2010 ተሓቲሙ፣ ኣብ በርሊን፡ ኣብ ፓርላማ ጀርመን (Deutsche Bundestag) ኣብ ኣኼባ ፓርላማዊ ሽማግለ ስራሕ ናይ ማሕበረ-ደሞክራስያዊ ሰልፊ ጀርመን፡ ኣብ 6 ግንቦት 2010 ቀሪቡ። ኣብቲ እዋን’ቲ፡ ኵነታት ኣብ ውሽጢ’ታ ሓዳስ ሃገረ ኤርትራ፡ንድሌት ናይቶም ጀጋኑ ኲናት ሃገራዊ ሓርነት ዚጠልምን ንሃረርታ ተስፋን ትጽቢትን ህዝቢ ኤርትራ ዚዀልፍን ኣንፈት ሒዙ ብቐጻሊ እናገደደ ምስ ከደ፣ ኣብ መወዳእትኡ እቲ ጽሑፍ ናብ “ኤርትራ ኣብ ቃራና መንገዲ - ታሪኽ ዓወት፡ጥልመትን ተስፋን” ኣምሪሑ።
ኣብ መእተዊ ናይቲ ሳልሳይ ዓሰርተ ዓመት ናይ ናጽነት ኤርትራ ተሓቲማ ኣብ እትወጽኣሉ ዘላ እዋን፣ እዛ መጽሓፍ’ዚኣ ብዛዕባ መሰረታዊ ፍልልይ ናይቲ ኣብ መንጎ ሃረርታን ዕላማታትን ናይቲ ምእንቲ ሓርነት ዚተኻየደ ታሪኻዊ ተጋድሎን እቲ ኣብ እዋን ናጽነት ተኸሲቱ ዘሎ ክዉንነትን ብሓደ ወገን እቲ ፍሹል ፖሊሲታትን ግብርን ናይቲ ብግቡእ ዘይሰርሕ መንግስቲ ድማ በቲ ካልእ ሓድሓደ መብርህታት ፈይ ከተብል ትሕልን።
እቲ ዚዓበየ ክፋል ናይ ዓቕሚ ኣዳም ህይወተይ ኣብ ዓንኬል ቃልሲ ኤርትራ ንሓርነት፡ ደሞክራስን ራህዋን ተጸሚዱ ኢዩ ኪዘውር ጸኒሑ። ብመንጽር’ዚ ናይ ዳርጋ ምሉእ መዋእል ጽምዶ’ዚ ትንታኔ ናይቲ መጽሓፍ ነቲ ብምርምር ናይ ቀዳማውን ካልኣውን ምንጭታት ዚሃብተመን ብፕሪዝም ናይ ውሽጣዊ ፍልጠትን መረዳእታን ብጽፈት ዚተነፍየን ናይ ገዛእ ርእሰይ ውልቃዊ ርእየት ወይ ጠመተ ይገልጽ። ብዛዕባ ኣብ ፍሉይ ኤርትራዊ ዓንኬል ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልስን ድሕሪ ናጽነትን ዚተኸስቱ ሓፈሻዊ ፍጻሜታትን ብዛዕባ ገለ ድማ ብፍላይ ብኣካል ዝነበርኩዎምን የዘንቱ።
እዚ ጽሑፍ’ዚ ብዛዕባ’ቶም ግዜኦም ኣኺሉ ንክፉት ክትዕ ዚበሰሉ፣ ንሃገራዊ ጸጥታ ኤርትራ (ንጸጥታ ናይቲ ስርዓት ዘይኮነስ) ነቲ ምእንቲ ለውጢ ዚካየድ ውሽጣዊ ቃልሲ ይዅን ንድሕነት ናይቶም ገዳይም ናይ ቃልሲ ብጾተይን መሳርሕተይን ንሓደጋ ዘየቃልዑ ጕዳያት መምዩ ይትንትን። ነዛ መጽሓፍ እዚኣ ክጽሕፍ እንከለኹ፣ኣብ ነባሪ ሓልዮተይ ንረብሓ ኤርትራ፣ ንድሕነት ናይቶም መዛኖይ ገዳይም ተጋደልቲ ሓርነት፣ ንክብሪ ናይቶም ምእንትኦም ህይወትና ብሓባር ከነውፊ ዝተሰልፍናሎም ዕላማታት ብምጽናዕ፣ ነዘን ቀያሕቲ መስመራት እዚኣተን ሓንጺጸ ከይሰግረን ወሲነ።
ኤርትራ ኣብ ቃራና መንገዲ፧ ታሪኽ ዓወት ጥልመትን ተስፋን ብዛዕባ’ቲ ኣብ ኤርትራ ሰፊኑ ዘሎ ህሉው ኵነታትን ኣንፈት መጻኢ ጕዕዞ ናይታ ሃገርን ህዝባን ኣብ ጽጹይ ሓበሬታ ዚተመርኰሰ ክትዕ ንምድራኽ ትሕልን። ኪኖ ኤርትራ ድማ እዛ መጽሓፍ እዚኣ፣ ብዛዕባ’ቶም መሰረታውያን ጠንቅታትን ቀንዲ ደፋእቲ ረቛሒታትን ናይቲ ከምቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ ሰሜንን ምዕራብን ኣፍሪቃ ዚተራእየ ምዕባሌታት ዘረጋግጾ ርኡይ ድኽመት ናይዘን ናይዚ እዋንና ኣፍሪቃውያን መንግስቲታት፣ ዚዓበየ ፍልጠት ዚዓመቘ መረዳእታን ዚዋዕወዐ ክትዕን ብምድራኽ ንዚበለጸ ግንዛቤ ናይቲ ንዳግመ-ኣቃውማአን ዘጋጥም ብድሆታት ከተበርክት ትዕልም።
ሎሚ፡ሓምሳ ዓመታት ድሕሪ’ቲ ምጽንቃቕ መግዛእታዊ መዋእል ዘበሰረ ምጭባጥ ናጽነት፡ እታ ተራ ኣፍሪቃዊት ሃገር ከም መርኣያ ናይ ድኽመት ብግቡእ ዘይሰርሕ መንግስታዊ ምምሕዳር መነባብሮ ዜጋታቱ ዘየመሓይሽ ስርዓት ኰይና ኪትግለጽ ኣዝዩ ዘሕዝን ተርእዮ ኢዩ። ምፍዋስ ናይዚ ሕማም’ዚ ድማ ሕጋውነት ምምላስ ምዕሩይ ምሕደራ ምትእትታው፡ ግቡእ ኣገልግሎት ዚህብ ትካላዊ ዓቕሚ ምህናጽ ይሓትት።
ብፍላይ ነቶም ነቲ ድርሰት ብምሉኡ ብምንባብ ኣዝዩ ጠቓሚ ርእይቶታትን እማመታትን ዚለገሱለይ፣ ንግዜኡ ኣስማቶም ብስቱር ዚተሓዝ፡ክልተ ኤርትራውያን ኣዕሩኸይን ክልተ ገዳይም ናይ ቃልሲ ብጾተይን ፍሉይ ምስጋና አቕርብ። ይዅን’ምበር ዚዀነ ጌጋ ኣብ ሓበሬታ፡ ትንታኔ ወይ ትርጉም ምስ ዚህሉ ናተይ ናይ በይነይ ሓላፍነት ኢዩ።
ፍሉይ ምስጋና ንጁወል ኣፍላሎ ብሓቀኛ ዕርክነትን ቀጻሊ ደገፍን ወትሩ ኣብ ጐድነይ። ኣብ መወዳእታ ግን ከኣ ቅድሚ ዅሉ ዚስራዕ፡ልዑል ሞሳ ንስድራይ ከቕርብ ይግባእ። ደቀይ ዮሃንስ ኣብራሃምን ኣዛዚን፣ በዓልቲ ቤተይ ኣልጋነሽ፣ ህያው ክስተትን መተካእታ ዘይብሉ ደገፍን ሂቦሙኒ። እቲ ቀጻሊ ምኽሪ ደገፍን ምትብባዕን ናይ ኣልጋነሽ ነቲ ስራሕ ክዉን ጌሩዎ።
ኣቡነ እንድሪያስ ካብ ዘኣማኑኤልን ኣመተ መንፈስቅዱስን ዝተባህሉ ፍርሃት እግዚኣብሔር ዝነበሮም ብቅድስና ንእግዚኣብሔር ዘገልግሉ ዝነበሩ ስድራ ቤት ብ 1 ግንቦት 1235 ዓ/ም ግእዝ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ከተማ መቐለ ንሽነኽ ምብራቕ ወረዳ እንድርታ ደርግዓጅን ዝተባህለት ቁሸት ተወልዱ።
ስድራ ኣቡነ እንድሪያስ ንብዙሕ ዓመታት ብዘይ ውላድ ጸንሑ ይኹን እንበር ውላድ ስለዘይነበሮም ከየማረሩ ኩሉ ግዜ ናብ እግዚኣብሔር ጸሎቶም የቕርቡ ነበሩ ክልምኑ ከለው ከኣ “ውላድ ሃበና እንበር ንዓኻ ንኸገልግል ክንውፍዮ ኢና” እንዳበሉ ይማጻብዑ ነበሩ። ካብ ዕለታት ሓደ መዓልቲ ጸሎቶም ከብጽሑ ኣብታ ብስም ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ዝተሰምየት ቤተ-ክርስትያን ኣትዮም ይልምኑ ኣብ ዝነበርሉ ግዜ ኣዴና ቅ/ድ /ማርያም ምስ ቅዱሳን መልኣኽት ብዓቢ ብርሃን ተኸቢባ ብብምጻእ “ሰላም ንዓኹም ፍቑራት ደቀይ ካባኹም ዝተሓረየ ህጻን ብገድሉ ዝጸንዐ ብቃል-ኪዳኑ ኣቦ ብዙሓን ዝኸውን ክውለድ’ዩ፡ዕለተ ልደቱ ኣብ ዕለተ ልደተይ ክኸውን ኣብታ ዝምስርታ ገዳም ድማ ብስመይ ቤተ-ክርስትያን ክሃንጽ’ዩ ብምባል ኣበሰረቶም ከምቲ ዘበሰረቶም ድማ ብ 1 ግንቦት 1235 ዓ/ም ግእዝ ተወልዱ። ኣብቲ ዝተወለድሉ መዓልቲ ድማ ብተኣምራት ዓቢ ብርሃን ተራእየ፡ ድሕሪ 40 መዓልቲ ንጥምቐት ናብ ቤተ-ክርስትያን ኣብ ዝመጽሉ ድማ ብተኣምራት ኣነ ብኣብ ብወልድ ብመንፈስ ቅዱስ ይኣምን ብምባል ኣፉ ከፊቱ “ስሞም ድማ መሓረኒ እግዚእ” ተባሃሉ።
መሓረኒ እግዚእ ፡ ብድሕሪ’ዚ ነቲ “ ክስዕበኒ ዝደሊ ሂወቱ ይመንን መስቀሉ ጸይሩ ከኣ ይስዓበኒ” ዝብል ቃል ጎይታ ንምፍጻም ንእግዚኣብሔር ብምንኩስና ንምግልጋል ናብ ደበረ ሰሎዳ ዝተባህለ ገዳም ኣተዉ ኣብኡ ከኣ ኣባ ገብረክርስቶስ ዝተባህሉ ባሕታዊ ተቐቢሎም ንዝነበሮም ብቕዓት ተገንዝቦም ኣብ መበል 12 ዓመቶም ኣመንኮስዎም ስሞም ከኣ ማሓረኒ እግዚእ ዝነበረ እንድሪያስ (ተባዕ ኣብ ግዜ መከራ) ተባህሉ። ኣብ ሓጺር እዋን ድማ መዓርገ ዲቁናን ክህነትን ተቐበሉ።
1- ሓደ እዋን ኣብቲ ዝመንኮስሉ ገዳም (ደብረ ሶሎዳ) ቅዳሴ መሪሖም ኣሃዱ ኣብ ቅዱስ ኣሃዱ ወልድ ቅዱስ ኣሃዱ ወእቱ መንፈስ ቅዱስ ምስ በሉ፡ካብ መሬት እመት ንላዕሊ ተላዕሉ ብትሕቲ እግሮም ከኣ ማይ ፈልፈለ (እዛ ማይ እዚኣ ድማ ክሳብ ሕጂ ትፍልፍልን ንብዙሓት ትፍውስን) ኣላ።ኣብ ብዙሕ ዘዕርፍሉን ዝነብርሉን ዝነበሩ ቦታታት ውን ክሳብ ሕጂ ጸበል ኮይኑ ዘገልግል ዘሎ ማይ ጸሎት ባረኹን ኣፈልፈሉን። ገለ ካብቲ ቦታታት፥
ኣቡነ እንድሪያስ ድሕሪ ብዙሕ ተጋድሎ ኣብ ኢዮሩሳሌም ተሳሊሞም ሩባ ዮርዳኖስ ተሓጽቦም በረኸት ክካፈሉ ብምባል ንስግኦም እናቐጽዑ ተበገሱ’ሞ ኣብ መንገዶም እግዚኣብሔር ተገሊጹ፡ እንድሪያስ ፍቁረይ ናብ ኢዮሩሳሌም ዘይበጻሕኩ ኢልካ ኣይትሸገር፡ ስጋኻ ዝቕመጠላ ቃል ኪዳንካ ዝፍጸመላ ቦታ ከርእየካ ኢየ፡ ኣብኣ ማይ ዮርዳኖስ ከፈልፍለልካ ከም ኢዮሩሳለም ውን ክቆጽረልካ ኢየ’ሞ ስዓበኒ በሎ። ብመንፈስ ቅዱስ ተመሪሖም ድማ ናብዚ ናይ ሕጂ ዓቢ ገዳም ኮይኑ ዘሎ ገዳመ ኣቡነ እንድሪያስ (ዘደብረ ጽገ ሰፍኣ ) ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዘሎ፡ ካብ ድባርዋ ንሸነኽ ምዕራብ ኣብ ሰፍኣ ዝተባህለ ከባቢ ዝርከብ ኣተወ።
ብተወሳኺ ውን ኣቡነ እንድርያስ ካብዚ ገዳም ወጻኢ ኣብ ሓበላ ጉበር ኣብ ዝተባህለ ከባቢ ዴዳ ምስ ኣቡነ ኤውስታቴዎስ ተራኺቦም ብሓባር የገልግሉ ኣብ ዝነበሩ ግዜ ኣዴና /ቅ/ድ /ማርያም ተገሊጻ ኣብታ ኣብ ኣስመራ እትርከብ ቤተ ክርስትያን ንክትቅዱሱን ነቲ ህዝቢ ንኽትባርኹን ኪዱ ኢላ ኣዘዘቶም፡ መጽሓብቶም ኣብቲ ኣገልጋሊኦም ኣድጊ (ገብርሄር) ጺዒኖም ተበገሱ’ሞ ኣብዚ ሕጂ ቁሸት ዝብሃል ዘሎ ቦታ ምስ በጽሑ ጎቦ ምሕላፍ ከልከሎም ፡ ብድሕሪ’ዚ ኣቡነ እንድርያስ ቃል ቅዱስ ወንጌል (ማቲ 17፡20) ምርኩስ ብምግባር ብእምነት ብትእምርተ መስቀል ነቲ ዝኸልከሎም ጎቦ ናብዚ ሕጂ ኣብ ከባቢ ነፋሲት ዓርበ ረቡዕ ዝብሃል ዘሎ ኣግዒዞም ብሰላም ከይዶም ኣገልግሎቶም ፈጸሙ።እቲ ዝግዓዘ ጎቦ ኣብዚ ግዜ’ ዚ እምባ ጽዮን ተባሂሉ ይጽዋዕ ኣሎ።
ኣቡነ እንድሪያስ ናብዚ ገዳም ቅድሚ ምምጽኦም እዚ ቦታ’ዚ ስፍራ ኣጋንንትን ኣራዊትን ነበረ’ሞ፡ ባሪኾም ንዝነበሩ ኣጋንንትን ኣራዊትን ኣባሪሮም ተቐመጥዎ ኣብ ውሑድ እዋን ውን 999 ዝኾኑ ሰዓብቲ (ኣርድእቲ) ኣፍረዩ፡ እዞም ደቆም ብፍቕሪ እንዳገልገሉ ክነብሩ ድሕሪ ምጽናሕ ብዘይ ሰብ እንዳ ተላኣእኸ መግቢ ካብ ጎዶቦታት ዘምጽኣሎም ዝነበረ ኣድጊ (ገብርሄር ) ዝተባሃለ ጸላኢ ሰናያት ኣብ ኣንበሳ ሓዲሩ ቀተሎሞ ኣብቲ ገዳም ብዙሕ ጥምየት ኮነ ብድሕሪ’ዚ ኣቡነ እንድርያስ ብጸሎቶም ነቲ ማይ ናብ መዓር ቀይሮም ይምግብዎም ነበሩ።
ድሕሪ ነዊሕ እዋን እቲ መዓር ምስ ተወደአ ውን ብጸሎቶም ብሸነኽ ደቡብ ናይቲ ገዳም ትርኢቱ ጻዕዳ በረድ ዝመስል ስርናይ ሰለስተ ኩምራ ካብ ሰማይ ኣውረደሎም ፡ መስፈሪ ሰሪሖም ድማ ብዓቐን ይምግብዎም ነበሩ። ን 14 ዓመት ዝኣክል ከኣ ተመገቡ ብድሕሪ’ዚ ግን ትእዛዘ ጢሒሶም ካብ ዝተዋህቦም ዓቐን ዝያዳ ስለ ዝወሰዱ እቲ ስርናይ ተወድአ ።
ስርናይ ኣርያም ምስ ተወድአ ውን ደቆም ብጣዕሳ ብሓጢኣቶም ተኣሚኖም ለመኑ’ሞ ኣቡነ እንድርያስ ብጸሎቶም ብወገን ምብራቕ ናይቲ ገዳም ካብ ሰማይ ወርቂ ከም በረድ ኣውረዱ።ነቲ ዝተረከበ ወርቂ ሒዞም ድማ ብእኽሊ እናለወጡ ቀለቦም ረኸቡ።
ድሕሪ ብዙሕ መንፈሳዊ ተጋድሎ ኣቡነ እንድርያስ ካብዛ ሓላፊት ዓለም ናብታ ዘለኣለማዊት ቤት ዝኸዱላ ነብሶም ዘዕርፈላ ግዜ ምስ ቀረበት ጎይታ ተገሊጹ፥ ጸበልካ ዝገበረ ፡ብስምካ ንድኻታት ዝመጽወተ፡መጽሓፍ ገድልኻ ዝጸሓፈን ዘንበበን ዝሰምዐን ክምሕረልካ እየ።
ነዛ ብስምካ ዝተሰመየት ገዳም ድማ ከም ኢዮርሳሌም መቓብረይ ክቆጽረልካ ኣባኣ ውን ንብዙሓት ሕሙማት ዝፍውስ ማይ ዮርዳኖስ ከፈልፍለልካ ኢየ በሎም። ብድሕሪ’ዚ ኣቡነ እንድርያስ ነቶም ደቆም ነገርዎም ‘ሞ ምስ መን ትገድፈና ኣለኻ እንዳበሉ ብዙሕ ሓዘኑ፡ ደቀየ ኣጀኹም ድሕሪ 10 መዓልቲ ኣኽሊል ሰማዕትነት ተቐብልኩም ከተርክቡኒ ኢኹም በሎም፡ ድሕሪ ነዊሕ ዓቢ መንፈሳዊ ገድሊ ኣብ መበል 126 ዓመቶም ብ 1 የካቲት 1361 ዓ/ም/ግ ዓሪፎም።
ሕጂ ውን ኣብዚ ቦታ ሓደ ተኣምራት ተፈጸመ ፥ ደቂ ኣቡነ እንድሪያስ ብሰማእትነት ብኣረሜን ክቕተሉ እንከለው ንሓደ ፈታዊ ኣቡነ እንድሪያስ ኣብ ድባርዋ ዘማሓድር ዝነበረ ራእሲ ሓደራ ሚካኤል ደሞም ከም ትኪ ናብ ሰማይ ክዓርግ ተራኣዮ’ሞ ክረድኦም ሰራዊቱ ሒዙ መጸ። ግን ከርክቦም ኣይከኣለን ተቐቲሎም ጸንሕዎ። ብክብሪ ቀቢርዎም ክምለስ ከሎ ፡ ሓንቲ ጭዃሮ ረሱዑ’ሞ ክወስድዋ ምስ ተመልሱ እታ ሓኽሊ ጭዃሮ ጠጢዓ ገረብ ኮይና ጸንሐቶም። (እታ ገረብ ክሳብ ሕጂ ኣብቲ ገዳም ትርከብ ኣላ )።
ከምዚ እናበለ ድማ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዓበየት ከደት ፡ ብዙሓት ሕሙማት ብፍላይ ሕማም ለምጽን ደውየን ዝፍወስሉ እዩ። ዓመታዊ ክብረ በዓል ድማ ብ 1 የካቲት ይኽበር።
ለ2013/14 የምርት ዘመን የሚውል ከ656 ሺህ ኩንታል በላይ የአፈር ማዳበሪያ ወደ አርሶ አደሮች መሰራጨቱን የግብርና ሚኒስቴር አስታወቀ፡፡ ባሕር ዳር፡ የካቲት 25/2013 ዓ.ም (አብመድ) በግብርና ሚኒስቴር...
ኢትዮጵያ በውስጣዊ ጉዳዮቿ የማንንም ሀገር ጣልቃ ገብነት እንደማታስተናግድ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ፡፡ ባሕር ዳር: የካቲት 24/2013 ዓ.ም (አብመድ) የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሳምንታዊ የሀገሪቱን ምጣኔ ሃብታዊ፣...
ከቀጣዩ በጀት ዓመት ጀምሮ አዋጭነታቸው ያልተረጋገጠ የመንግሥት የልማት ፕሮጀክቶች በጀት እንደማይመደብላቸው የገንዘብ ሚኒስቴር አስታወቀ። ባሕር ዳር: የካቲት 22/2013 ዓ.ም (አብመድ) ሚኒስቴሩ የግዥ ሥርዓቱን ማዘመን ዓላማ...
“ሱዳን ወደቀደመ ይዞታዋ ከተመለሰች ኢትዮጵያ ለድርድር ዝግጁ ናት” የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባሕር ዳር፡ የካቲት 16/2013 ዓ.ም (አብመድ) የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል ዐቀባይ አምባሳደር ዲና ሙፍቲ...
የሱዳን ጦር የሦስተኛ ወገን ፍላጎት ለማሳካት እያደረገ ያለውን እንቅስቃሴ እንዲያቆም የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አሳሰበ፡፡ ባሕር ዳር: የካቲት 12/2013 ዓ.ም (አብመድ) የኢትዮ-ሱዳን ድንበር ውዝግብን በተመለከተ...
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 10 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የጤና ሚኒስቴር የህዝብ ግንኙነት እና ኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክተር ዶክተር ተገኔ ረጋሣ ባለፉት ሁለት ቀናት ብቻ 615...
በገቢዎች ሚኒስቴር የኮምቦልቻ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት የሰጣቸው ስልጠና በታክስ አስተዳደሩ እየተፈጠሩ ያሉትን የወንጀል ድርጊቶች ለመከላከል እንደሚረዳቸው ሕግ አስከባሪዎች ተናገሩ።
በገቢዎች ሚኒስቴር የኮምቦልቻ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት የሰጣቸው ስልጠና በታክስ አስተዳደሩ እየተፈጠሩ ያሉትን የወንጀል ድርጊቶች ለመከላከል እንደሚረዳቸው ሕግ አስከባሪዎች ተናገሩ። ባሕር ዳር ፡ የካቲት 07/2013 ዓ.ም...
የግብርና ምርቶችን ለሚያቀነባብሩ ፋብሪካዎች ሀገር በቀል ግብዓት እንዲያገኙ ታቅዶ እየተሠራ መሆኑን የግብርና ሚኒስቴር አስታወቀ፡፡ ባሕር ዳር፡ ጥር 18/2013 ዓ.ም (አብመድ) በአማራ ክልል የሚገኙ የግብርና ምርቶች...
አዲስ አበባ፣ ጥር 17፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በሀገር ደረጃ ለ2013/2014 የምርት ዘመን በግብአትነት የሚውል ከ18 ሚሊየን 100ሺህ ኩንታል በላይ የአፈር ማዳበሪያ ለማቅረብ በትኩረት እየተሰራ...
አዲስ አበባ፣ ጥር 14፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ)በወቅታዊ የዘይት ግብዓት ችግሮች ዙሪያ የንግድ ሚኒስቴር አምራቾችና አስመጭዎችን ጨምሮ በዘርፉ ያሉ አካላትን አወያይቷል፡፡ ከ2002 ዓ.ም ጀምሮ የዘይት ዋጋ...
“ዳያስፖራው ድጋፍና አብሮነቱን ለማሳየት ለገበታ ለአገር 27 ሚሊዮን ብር ድጋፍ አድርጓል” የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባሕር ዳር፡ ጥር 13/2013 ዓ.ም (አብመድ) ኢትዮጵያውያን የዳያስፖራ አባላት ድጋፍና አብሮነታቸውን...
አዲስ አበባ፣ ጥር 10፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) የገንዘብ ሚኒስቴር የመንግስት ፋይናንስ አስተዳደር ለማሻሻል የመንግስትን የበጀት ፣ የፋይናንስ እና የሂሳብ አያያዝ ስራዎችን የሚደግፍ የተቀናጀ የፋይናንስ አስተዳደር መረጃ...
አዲስ አበባ ፣ ጥር 7 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በሩሲያ የኢፌዴሪ ባለ ሙሉ ሥልጣን አምባሳደር አለማየሁ ተገኑ ከሩሲያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የአፍሪካ መምሪያ ምክትል...
(ኢሳት ዲሲ–ግንቦት 20/2011) የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በድረ ገጹ ለተጠቀመው የተሳሳተ ካርታ ይቅርታ ጠየቀ። ሶማሊያን የኢትዮጵያ አካል አድርጎ በወጣው ካርታ በመላው ዓለም የሚገኙ ሶማሊያውያን ተቃውሞ አሰምተዋል።...
እና ግርጋ በኪቲ ንር 56 አመሪዂ ባሕሮት ይናከውዲ ኣኽኖ አልብድነንኽር፡ ሆደር ሰና ሲረዂድ በሓርድኖላ ደረከውና ለጛ ሰበብ ህንበኲ። ሰልፍ ናከውዲ ናብረዲር መታን የመምናኹ ይማም፡ ምዂርልድኻ ተቃዂ፡ ታኸትልድኻ ሺራዂ፡ ጣፍሕልድኻ ድንጋ፡ ሙዂሩኑኽር፣ ፍሩኑኽር፣ ገሙኑኽር ፉኑኽር፣ ስቋነዲ ከኣርዲ፡ ኒሰና ኮዶ ብሸትናርድ ከአርዲት እንሽኽዲ ጣልሜታዲት ገርስኖ፣ ኡቅቱገ ኣኩኑ ሳደስ ሊኲርኖ፡ ኤርትራ መታን ናርሕ በቀቅገውላ፡ ናማኸለስ ደሀይ ጠልገቱዂድ በሸርዲረሪና ግርጋ ኣኽረውድ ግን። ናማኻላዲ ለመለምዲ እምን እርጊነዲን፡ ገንጂሪ ለኺሰና ቐሓምጊ፣ 30 አመራ ና ሻንዲ ንቑርዲ ተለለይኖሎም ደንቢ ሰርገልድ 1991ዓም ተመማዂ ግን። ሊገርኻ እና ይና ናይ አርነንትልድ ንኪ ኣኽራሲክ ፍዳ ደኮው ይናቁርዲ ይነሻንዲት፡ አልብድጁኽር ከበርድኑኽር፡ ናልድ ከብትረሪት፡ ይና መድ ኣኸት አለለይኖ፡ ናፊነስ በረይግኒ ናፈላኺል ተለለይኑ ይናዋጅብ ተመምድኖ አልብዲስረሪ ንርኣክነድ ግን።
እማ እና ንስካ ታሪክ በሀር ከደማዂ ሸዓብ፡ ኒናይ አሮ ደንቢ ኒሚራድሰና ፍትሕ ብሪዂድ መርሒሮኽር መርሕስትሮኽር ወጀቡሉ፡ ብራ ኪሰክ ሺባ መንብሮ ኒዂ ‘’ከባ አብስን’’ ሽብወትሉ ቋልነኲን። ወሪዂ ኒብሪል ኒምራድሰና ውልቂጊን ገዘትሶ? ወሪዂኻ ከው ቂር መካይንድ ለከምሰክ ናኣካን አርእምብስታዂ? ውሪዂ ቆልዕዲ ገንዲ ናቱ የተምኖ? ውሪኽ ግናዪ ክብ ያኹክ፡ ምራዊዂሪሰና መስከብልድ ኒገሽ ከደን በረሮ? ወሪዂ ሻሎት ናብራ መረሮሎም ሱዳን ውሪ አቶቢያ ለጅኡኑ ጥየይድ ቀለይስኖ? ውሪዂ ሰሀርዲ በሓርዲትል ድድኖ? ወሪዂዃ ሲናይትል በግ ውሪ ፍንጢር ፋጂኺውሰና፡ ናቡስኲክዲ ናለፈክዲ ከው አሪውድ እውስትሮ ስጠይስንዂን? ይና ኣጭጉም ሽፍሽፍሮ ድጙስተገው ውሪኽ ግን? እንደ ወንተተርነክ ይነሹት ውንቀርንን። እና ይነሻን ፍዳ ደኮው ላዶን ናው ለብናዂልድ ጓነን፡ ኒድ መታን ማ ይን ድኲናዂ ይኖ ጥዕስትድንድ ማ? አበደን ጥዕስትግኒድ ደኣም፡ እና ኮፍዮ ማኸልተውዲ ለመለምልድ ቀሽቀሾ ህምበውዲ፡ ወሪኽ ደኣም ይናፈነስ በረይድኖ ይድንድና። እማ እና ንኪር ግርጋ፡ ፍዳ ኣኸውሲ አልብድና ካያ ኣኽጊ፡ ናፊነስ ከልብርኖ ይናዋጅብሲ ተመምድኑ፡ ግም እንተረውድ ደርብ ጠፍሕድኖሎም አልብዲሰቲና።
ይና ብራ ንርናይ አርደንትልድ 26 አመራ ደኲስሮ ህንበቲ። እና ገመጫዂላ ኒክረምዲክ፡ ሰጝናዂልድ ደንቢራ ወንተሶና ዋንተት ናኾርክ ቋልናኹ ግን። ላሕክም ፍትሕ ከለብረጋዂ ኣከን፡ ፍትሕ ኡሮ ገርሰላ። ሕክም ንሸዓብሲ ዓገል እንግገት እንሸዋኽ ኣከን፡ ኒሹቲ ንሽዊል ግን ኒ ህንባዂ። ሕክም ፍትሕ እንገት ከው ኲዋኽ ኣከንኻ፡ ክረውልድ ኪደላኒ። ነወያ ጉግድ ለመለምያዂ ሕክምኻ ኒለባ ገሪኽዲክ በዳን ግን። ኒገባ ዲስጊን ይነት፡ ግርጋኻ ከብቲቶ ኣኽላ። ዕባብድ ሸዓብ ኤሪትሪው ለበካ ኲⶔድነዲን ግን ንኪ ኣኽራሲ ናው ትም ይኖ ሸኑረናዂ ይስትሮ ገረስተኲ። ነስ ይኑ ደኣም ናሚራድሰና መዓበግኒንና፡ ሙዃዃ እሰግናኽር ኣክነን፡ ግርጋ ላዅ አርባ ያኸኒትሪ 1961 ንር ማኻለዲ፡ ንርቲ ተርሰውድ ፊነስ በረይነዲ ግን ኒቋልሳዂ። ክረም ህግደፉ፡ ብራ አርደት ዋንተትላ ትክሲነ አርእኑዂ። ናዋ ከውታት ሙሩቚ ኤሪትሪዉ ግን። ና ብርዲ ና ናሽዲ፣ ና ስድቕዲ ና ርድቕዲ፣ መጠየውላ ናዉ ግን። ንርአርደትል ወንተርቶ ወጀበኲላ ይኑ፡ ንር አርደትሰና ኣኽኖ ከደምኒል ታውሃን ኣኽንን።
ፈሪዕ እክባ ብሊን ሙርቛ-ኤርትራ/ሆደ፡ ሰውረት ብርፍ ዪረሪ ግርገት እልብድኑ፡ እና ነት ሄደግኑ ግጅነው ይነ ጃብል ገምድኖ ይና ሹት ወንቐርኖ ሞኾኾኸቲ። ቋልኑኻ ቋለግናኽርሰና ዋስኑኻ ዋስገናኽርሰና ኣኽኖ፡ ይሹቲ ጂብጊንለ ግራ አሪው ናጨገም ይድ ውራ ቱሶለ ይና ኒ ወክት ተመሙዂ። ይና ወረባ ኲሱሰን እመሪ ኒ ዕልኻ በርሀን፡ ኒ ቂጦራኻ ሻከን፡ ወንተሳ የንና ውራ ወንተስኖ ግን። ኒ ቁርኻ ጋይቱኑ፡ ኒ ብራኻ ወረርሱ፡ ኒ ዓባርዲ ትግርዲስኻ ቅረናት ጋቡኑሉ ፡ ኒ ቊር ከደን ህንብናኽር ላናን ኣኽኖ ህንብነኩንኪ ይኖላ ኤስተሀለለ ማ?
ቃብሎታት ላሪ ነፍዓኒ፣ ናነብክል ላሕማ እሲገዉ ነልድ ውራ ጨበርሳዂን፣ ከደንሊ ኣኽሮ ለወትሳዂ እላ፣ የው ወንቐራታሲ፡ ግርጋ ላዅ አርባ ያኸኒትሪ 1961፡ እማና ወተስረው ግን። እና ንኪርሰና ላሪ ሽቐትሪትል 1961ዓም ኣብዝሓ ኤርትሪን ‘’ዝነገሰ ንጉሰይ ዝበረቐ ጸሓየይ’’ ዪኖ ና መንብረትል ካያ መኸልተዉ ከዉታት ዋኑኑ ፋርሳን ዪና ክልል ፍዳታት ቶጎርበትል ስልፋ ጥይትራ ተኮድነት ሚኺርስሮ ሻኽላ። ዪና ቚር ዪና መንብረት ዪኒ። ይጝር ይና ዋጅብሲ እሰግኒ፡ አሪዉሲ እሲኒ፣ ነፍዕኒ፣ ይና ሙርቋኽር በለድኽር ሰርገልደገት ናዉክ ኤርእናዂ እምን ግን። ላኹክ ኒ በን እሲን ንደንብኻ ሊኺን የቲ ሆደ። ቃብሎኽር ዪን ግን። ዪን ⶔነግነን ዪን ፈሀመግነን ዪን ደበልተጝነን ሪሞት ከደምሮና ጨብርኖ ሻኽኒ። በለድቑር ናሳሓትድ ከደመነን፡ ኒዉክ ጋእ ዪሰት ላሪ ሽቐሪ ክኒስትና።
ንኪ እጀጚርሰና ኣኽላ መደት በደደልሱ ግን ኒሀንፈይሳዂ። ኒሰና ኮዶ ይና ደወልወልሊ ገሪ ትዃታት ቊልጭ የኲ እንኩዂ። ዕባብድ ብራ ብሊናዂሲ፡ እንታዂክ ዕል ገምደትሉ ናኾርክ ሰምዕናዂ ግን። ይና ብሪል ይና ዋንትነዲ ይና መንደርትነዲ፡ ላሕምዲ ሕሽምዲሲ መሱን ይናክል ተከልነውድ፡ ዲነት ሚኽርኖ ሻኽኒ። ይንኽር ይናወክትሊ ለመለምዲ ሕሽምዲሲ ላሕመድ ተለለይደግነን አመሪ ጥዕስድሮነ ግን። ኪዊሰና ላት ውልቅነን ደኣም፡ ሙቅላ ኒደአም ኣኽሮ ግን። ላሪ ሽቐሪትል ፋሪዕ እክባ ሙርቛ ብሊናኽ-ኤርትራ/ሆደ ንርከውሲ ዋሳ የቲ እንኲቲ። እንታ ካበነስ ስድቕድማ ማልድማ አምርድማ ካቢትኖ ንር ፊነስ ጃቢሰቲኩም። Email ዪናኹሲ ነፍዕስድኖ ወንተስትኖ ሳድነኩን።
የአማራ ክልል ለጸጥታ ሃይሉ ትዕዛዝ አስተላለፈ፤ “ሰልፉን ክልሉን ለማተራመስ ጠላት ሊጠቀምበት መዘጋጀቱ ተደርሶባታል” አብን በአማራ ክልልና አማራ በሚገኝባቸው ሌሎች አካባቢዎች...
“በትግራይ ክልል የጀመርነው ሕግን የማስከበር ርምጃ ሁለተኛ ምእራፍ ተጠናቅቋል፣ አሁን በመጨረሻውና በሦስተኛው ወሳኝ ምእራፍ ላይ እንገኛለን” ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ
እየወሰድን ያለነው ሕግን የማስከበር እርምጃ ሦስት ምእራፎች እንዳሉት ቀደም ብለን የገልጸን ሲሆን፤ የመጀመሪያው ምእራፍ፥ በገዛ ወገኑ የተጠቃውን የመከላከያ ሠራዊታችንን አሰባስበንና አጠናክረን፣ ተቋርጦ የነበረውን የእዝ ሰንሠለቱን ወደ ቦታው መልሰን ግዳጁን እንዲወጣ ማስቻል ነበር። በዚህም መሠረት ሠራዊቱ በከፍተኛ እልህ፣ ቁጭትና ወኔ ከገጠመው አደጋ በፍጥነት አገግሞ፣ የሕዝቡን ከፍተኛ ድጋፍ በልቡ ይዞ የሀገር ክህደት የፈጸመውን የሕወሐት ቡድን ለሕግ ለማቅረብ በተለያዩ አቅጣጫዎች ተንቀሳቅሷል።
የርምጃው ሁለተኛ ምእራፍ ዋና ዓላማ፥ የሕወሐትን ጁንታ ከየአካባቢው እያስለቀቀ፣ ዐቅሙንም ከጥቅም ውጭ እያደረገ፣ ሕዝቡን ከዚህ የክህደት ቡድን ይዞታ ነጻ በማድረግ፣ የመሸገበትን የመቀሌ ከተማ መክበብ ነበር። ከመቀሌ ውጭ ያለውን ሕወሃት የያዘውን ቦታ ነጻ በማውጣት፤ የተዘረፉ ትጥቆችንና ካምፖችን መልሶ በመያዝ፤ የክህደት ቡድኑ የዘረፋቸውን ስትራቴጂያዊ የሆኑ መሣሪያዎችን ለውድመት ሳያውላቸው በፊት ከጥቅም ውጭ ማድረግ፤ በግዳጅ የያዛቸውን የሠራዊታችን አባላት ማትረፍ፤ የተሠውትን መቅበር እና አደጋ የሚደርስባቸውን ዜጎች መታደግ የሁለተኛው ምእራፍ እርምጃ ዝርዝር ዓላማዎች ነበሩ።
በዚህ መሠረት በዳንሻ፣ በሑመራ፣ በሽሬ፣ በሽራሮ፣ በአክሱም፣ በአድዋ፣ በአዲግራት፣ በአላማጣ፣ በጨርጨር በመሖኒ፣ በኮረምና በሌሎችም ቦታዎች በተወሰደ ርምጃ ሠራዊታችን ሕዝብ እየታደገና ድል እያደረገ ተጉዟል። ሕዝብ ለመታደግ በነበረው ዓላማ በተቻለ መጠን ሕግ የማስከበር እርምጃው በከተሞች አካባቢ ጥፋት እንዳያስከትሉ እና ሰላማዊ ዜጎች ዒላማ እንዳይሆኑ፤ ታሪካዊ ቅርሶች፣ የሃይማኖት ቦታዎች፣ የሕዝብ መገልገያዎች፣ መሠረተ ልማቶች፣ የተፈጥሮ ሀብቶችና የመሳሰሉት ላይ ምንም ዓይነት ጉዳት እንዳይደርስባቸው ከፍተኛ ጥንቃቄ ተደርጓል። ምንም እንኳን የክህደት ቡድኑ የጥፋቱ ደረጃ ሰፊ እንዲሆን ቢፈልግም፥ በሕግ ማስከበር እርምጃችን ወቅት፥ የአየር ኃይል አውሮፕላኖቻችን ለሕዝቡ በነበራቸው ከፍተኛ ጥንቃቄ፣ ወደ ዒላማዎቻቸው የቀረበ አንድም ሰው እንኳን ከገጠማቸው የታጠቁትን ትጥቅ ይዘው እስከ መመለስ ደርሰዋል።
በዚህም፥ ምንም ዓይነት ኃላፊነት የማይሰማው ቡድኑ በሃይማኖት ተቋማትና በቅርሶች አካባቢ ተኩስ እንዲኖር የነበረውን ፍላጎት፣ በሠራዊቱ ተልዕኮን በጥበብ የማከናወን ችሎታ አማካኝነት የቡድኑ ፍላጎት ሊመክን ችሏል። ነጻ በወጡ አካባቢዎች በሀገር ሽማግሌዎች አማካኝነት ሕዝቡን መልሶ እንዲደራጅ፣ በመከላከያ ሠራዊቱ አማካኝነት የተጎዱ ወገኖቻችን እንዲደገፉ፣ ሕዝቡ የተፈጸመውን ነገር በትክክል እንዲረዳና ራሱን የሂደቱ አካል ለማድረግ ተችሏል። የተበላሹና የተበጣጠሱ ማኅበራዊ ተቋማትን፣ የመገናኛና የትራንስፖርት መሠረተ ልማቶችን በመጠገን፣ ሕዝቡ የሰላም አየር መተንፈስ ጀምሯል።
አሁን የቀረው ጉልበት መቀሌ ላይ ያደራጀው ምሽግ እና አልፎ አልፎ የሚያሰማው ከንቱ ፉከራ ነው። በዚህ ሕግን የማስከበር እርምጃ ወቅት ሕዝባችን ከመከላከያ ሠራዊቱ ጎን መሆኑን በግልጽ አሳይቷል።
ሕወሃት ስለ መከላከያ ሠራዊቱ የነዛው ፕሮፓጋንዳም ስሕተት መሆኑን የትግራይ ሕዝብ በዓይኑ ለማየት ችሏል። የሠራዊቱን ደግነትና ከጥፋት ለመታደግ የከፈለውን መስዕዋትነት ሕዝቡ ራሱ መመስከር ጀምሯል። በየአካባቢው ከዕለት ጉርሱ እየቀነሰ ለሠራዊቱ በማብላት፣ የክህደት ቡድኑ የሚሄድባቸውን መንገዶች በመጠቆም፤ የተደበቁ መሣሪያዎችንና ልዩ ልዩ ቁሳቁሶችን በማጋለጥ ከሠራዊቱ ጎን ሆኖ የሚያስደንቅ ተጋድሎ ፈጽሟል። በዚህም የትግራይ ሕዝብ ቀድሞም በሕወሃት የጥፋት መንገድ ምን ያህል እንደተንገሸገሸ በግልጽ አሳይቷል።
ሠራዊቱ ሽሬ በገባበት ጊዜ ሕዝቡ በነቂስ ወጥቶ በሆታ ከመቀበሉም በላይ፣ ጁንታው ያስታጠቀውን ከ200 በላይ መሣሪያ ሰብስቦ ለመከላከያ አስረክቧል። ሠራዊታችን አክሱም በደረሰም ጊዜ ሕዝቡ ራሱ በክህደት ቡድኑ ቁጥጥር ሥር የዋሉ የሠራዊት አባላትን ነጻ አድርጎ፣ የቆሰሉትን አክሞና ተከባክቦ፣ በክብር ለመከላከያ ሠራዊቱ አስረክቧል።
የአክሱም ሕዝብ የመከላከያ ሠራዊቱ ከእርሱ ጋር እንዲሆን ከመጠየቁም በላይ አብሮ ተሠልፎ የሕግ ማስከበሩ ዳር እንዲደርስ ቁርጠኝነቱን አሳይቷል። በተመሳሳይ ሠራዊታችን አዲግራት ሲገባ፣ ሕዝቡ ራሱ የተደበቁትን የልዩ ኃይልና የሚሊሻ አባላት እየያዘ ለመከላከያ አስረክቧል።
በተቃራኒው የቆመው የክህደት ቡድን ስንትና ስንት የሀገር ሀብትና ጉልበት የፈሰሰባቸውን መሠረተ ልማቶችን እያፈረሰ፣ ትምህርት ቤቶችንና የጤና ተቋማትን ከጥቅም ውጭ እያደረገ፣ መንገዶችና ድልድዮችን እየደረማመሰ ሸሽቷል። የታሪካዊቷ አክሱም የአውሮፕላን ማረፊያ ላይ ጭምር ውድመት በማድረስ የቀጣይ ዓመታት የቱሪዝም እንቅስቃሴያችን ላይ ከፍተኛ ጠባሳ ጥሎ አልፏል። የክልሉ ነዋሪ የእለት ተእለት እንቅስቃሴ የሚያደርግባቸውን መንገዶች በዶዘር ማፈራረሱ ሳይበቃው፥ የመቀሌ ከተማን ልክ እንደ ጦርነት አውድማ ለማድረግ በመዛት ቅንጣት ታህል ኃላፊነት የማይሰማው መሆኑን በግልጽ አሳይቷል።
አሁን ሕግ የማስከበር ርምጃው ወደ ሦስተኛውና ወሳኙ ምእራፍ ተሸጋግሯል። ሦስተኛው ምእራፍ በመቀሌ የሚካሄደውና የክህደት ቡድኑን ለሕግ ለማቅረብ የሚደረግ የመጨረሻው እርምጃ ነው። የዚያኑ ያህል ከፍተኛ ጥበብ፣ ጥንቃቄና ትእግሥት የሚፈልግ እንደሆነ ግልጽ ነው።
ይህ የክህደት ቡድን ለምንም ነገር ደንታ እንደሌለው፥ ለሕዝቡ፣ ለታሪኩ፣ ለባህሉ፣ ለቅርሱና ለእምነቱ ቅንጣት ርኅራሄ እንደሌለው በግልጽ አሳይቷል። ሁሉም ነገር ጠፍቶ እርሱ ብቻ ቢተርፍና ከሕግ ቢያመልጥ ደስተኛ ነው። በዚህም የተነሣ በመቀሌ ከተማ ውስጥ የሃይማኖት ተቋማትን፣ ሆቴሎችን፣ የመንግሥት ተቋማትን፣ የሕዝብ መኖሪያ መንደሮችን፣ ትምህርት ቤቶችን፣ ቅርሳ ቅሶችንና መካነ መቃብሮችን ሳይቀር እንደ ምሽግ ተጠቅሞባቸዋል። መጥፋቱ ላይቀር ብዙዎችን ይዞ ለመጥፋት ተዘጋጅቷል። ልክ በአንዳንድ ሀገራት እንደሚታዮት የሽብር ቡድኖች፣ ለሕዝብና ለሀገር ምንም ደንታ የሌላቸው አሸባሪዎች እንደሚያደርጉት ሁሉ፣ ይሄ የጥፋት ቡድን መቀሌን እንደ ሕዝብ መኖሪያነት ሳይሆን እንደ ጦር አውድማነት ቆጥሯታል።
በዚህ ቡድን ምክንያት እንዲሞቱ የተገደዱት ነዋሪዎች ዜጎቻችን እንደመሆናቸው መጠን እና የሚወድመውንም ከተማ ነገ መልሶ ለመገንባት ዞሮ ዞሮ የእኛው ኃላፊነት እንደመሆኑ መጠን በመቀሌ የሚኖረን የሕግ ማስከበር ርምጃችን፥ ጉዳትን እጅግ በቀነሰ መልኩ መከናወን እንዳለበት እናምናለን። ስለዚህም፥ የመቀሌ ከተማን ከከፋ ጉዳት ታድገን ዘመቻውን በድል የምናከናውንበትን መንገድ እንደምንከተል ለመግለጽ እወዳለሁ። መንግሥት ይሄንን የሚያደርገው በዚህ የክህደት ቡድን የተነሣ ሕዝብና ሀገር እንዳይጎዳ ከመፈለግ ነው።
አንደኛ፡- የመቀሌ ከተማ ነዋሪዎች፥ በጀመርነው ሕግን የማስከበር እርምጃ ቁልፍ ተዋናዮች እንድትሆኑ፣ ከሠራዊታችን ጎን በመቆም ይሄንን የክህደት ቡድን አባላት ለፍርድ በማቅረብ ወሳኝ ሚናችሁን እንድትወጡ ጥሪ እናቀርባለን። ለጥቂት ስግብግብ ጁንታዎች ሲባል አንድም ሰው መሞት፣ አንዲትም ንብረት መውደም የለበትም።
ሁለተኛ፡- የክህደት ቡድኑን ዓላማ በማስፈጸም ላይ ያላችሁ የትግራይ ልዩ ኃይልና ሚሊሻ አባላት፥ አሁንም ቢሆን እጃችሁን በሰላም ለመስጠት ጊዜው አልረፈደም። ሕግ የማስከበር እርምጃው የመጨረሻ ምእራፍ ላይ መሆናችንን ተረድታችሁ የማያዳግመውን ዕድል እንድትጠቀሙበት፤ ከአሁኗ ሰዓት ጀምሮ ባለው በ72 ሰዓታት ውስጥ እጃችሁን በሰላም ለመንግሥት እንድትሰጡ የመጨረሻ ጥሪያችንን እናቀርብላችኋለን።
ሦስተኛ፡- የጁንታው አባላት፥ የጥፋት ጉዟችሁ ጀንበሯ እየጠለቀች መሆኑን አምናችሁ፣ ከማትወጡበት ቅርቃር ውስጥ መግባታችሁን ተገንዝባችሁ በቀጣይ 72 ሰዓታት ውስጥ እጃችሁን በሰላም እንድትሰጡ እንጠይቃችኋለን። የመጨረሻዋን ዕድል ተጠቀሙበት። ተጨማሪ የሕዝብ እልቂት ከመፍጠርና ከተማ ከማውደም ተቆጥባችሁ ከታሪክ ውግዘት እንድትድኑ ጥሪ እናቀርባለን።
በመጨረሻም መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ እንዲረዳው የምንፈልገው ነገር ቢኖር ሦስተኛውን ምዕራፍ የሕግ ማስከበር እርምጃ ከማከናወን ጎን ለጎን በጥፋት ቡድኑ ምክንያት ቀያቸውን ጥለው ወደ ተለያዩ አካባቢዎች የሸሹ ወገኖቻችንን ለመመለስ፤ የተፈናቀሉትን መልሶ ለማቋቋም፤ መሠረተ ልማቶችን ለመጠገን፤ ነጻ የወጡ አካባቢዎች ላይ የሚኖሩ ዜጎች ወደ መደበኛ የሕይወት እንቅስቃሴያቸው እንዲመለሱ ለማድረግ በሁሉም ረገድ ዝግጅት አድርገናል። ወደ ትግበራ ስንገባ ከእጃችን እንዳያጥር እና ዐይናችንን ወደ ሌሎች እንዳናማትር ሁሉም ኢትዮጵያዊ የበኩሉን ድጋፍ ለማድረግ እንዲነሳ ጥሪ እናቀርባለን።
የመከላከያ ሠራዊታችን በአድዋ ተምቤን መሥመር ማይቅናጥል በተባለውና ልዩ ስሙ ሰላስል በተሰኘው የሐውዜን ተምቤን መገንጠያ መንገድ የገጠመውን የጁንታውን ኃይል ሙሉ በሙሉ...
ዋዜማ ራዲዮ- በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የውሀ አሞላልና የድርቅ ማካካሻ ላይ የኢትዮጵያ : የሱዳንና የግብጽ የውጭና የውሀ ጉዳይ ሚኒስትሮች ከህግና የቴክኒክ ባለሙያዎቻቸው ጋር ባለፈው ሳምንት በአሜሪካ ዋሽንግተን ካደረጉት ውይይት በሁዋላ ከመቀራረብ ላይ ስለመድረሳቸው ከሁሉም ወገኖች ተሰምቷል።
አሜሪካና የአለም ባንክ በአደራዳሪነት በተገኙበት ይህ ስብሰባ የሶስቱም ሀገራት የውሀና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች በውሀ አሞላልና ድርቅ ማካካሻ ሰነዱ ላይ በፈረንጆቹ የፊታችን የካቲት 13 2020 (Feb 13, 2020) ይፈርማሉ ተብሎ ይጠበቃል በፈረንጆቹ የካቲት 28 2020 (Feb 28, 2020) ደግሞ በመሪዎች ደረጃ ፊርማ ያኖራሉም ተብሏል።
አሁን ላይ የውሀና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮቹ ወደየሀገራቸው ቢመለሱም የቴክኒክና የህግ ባለሙያዎቹ እዚያው ዋሽንግተን ይገኛሉ። እስከ ፊርማው ማጠናቀቂያም እዚያው ይቆያሉ። የኢትዮጵያ የቴክኒክና የህግ ባለሙያዎችም እዚያው ዋሽንግተን እንደሚገኙም ማረጋገጥ ችለናል። መንግስትም ስምምነቱ እንዲፈረም ፍላጎት እንዳለው ሰምተናል።
ዋዜማ ራዲዮ ያገኘችው ኢትዮጵያ ግብጽና ሱዳን በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ አሞላልና ድርቅ ቢከሰት ማካካስ እንዲቻል በሚል እንዲፈርሙበት የተዘጋጀው ረቂቅ የስምምነት ሰነድ፣ ኢትዮጵያን ቋሚ የውሀ ባለ እዳ የሚያደርግ መሆኑን መረዳት ችለናል። በዚህ ረቂቅ ስምምነት ላይ ሁለት የኢትዮጵያን ጥቅም አደጋ ውስጥ የሚጥሉ ይዘቶች እንዳሉ ዋዜማ ራዲዮ ሰነዱ ላይ ከባለሙያዎች ማብራሪያን አግኝታለች። ሁለቱም አደጋዎች ያሉት ድርቅ ፣ ተከታታይ ድርቅና ረጅም ዝናብ አጠር አመታት ቢከሰቱ የሚደረገው ማካካሻን የተመለከተው የሰነዱ አካል ላይ ነው።
አንዱ ጉዳይ ፣ ድርቅ ቢከሰት ከአባይ ውሀ ለግብጽ እንዲለቀቅ የሚጠበቀው ውሀ ወደ ህዳሴው ግድብ ከሚገባው ውሀ እንዲሆን ሲገባው ረቂቅ ሰነዱ ግን ይህን አይጠቅስም። የሚለቀቀውን ውሀ በቁጥር ከማስቀመጥ ውጭ። እዚህ ጋር ” ግብጽ ድርቅ አጋጠመኝ ብትል ኢትዮጵያ በህዳሴው ግድብ ከያዘችው ውሀ ውጭ ከየት አምጥታ ነው ለግብጽ ማካካሻ የምትለቀው ? ” የሚል ጥያቄን ያስነሳል። ይህ ስምምነት ኢትዮጵያ በግድቧ ላይ ውሀ ትያዝ አትያዝ ከግንዛቤ ሳያስገባ የውሀ ባለዕዳ የሚያደርጋት መሆኑን ባለሙያዎች ያሰምሩበታል።
በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ ሶስቱ ሀገራት እንዲፈርሙ የተዘጋጀው ሰነድ ድርቅን ስለማካካስ ቢያወራም ድርቅ ግብጽ ውስጥ እንጂ ኢትዮጵያ ውስጥ እንደሚከሰት ከግምት ውስጥ አያስገባም። ይህም ግብጽ ድርቅ አጋጠማትም አላጋጠማት ያለምንም ገደብ የማካካሻ ውሀ ይለቀቅልኝ ብላ እንድትጠይቅ መንገድን የሚከፍት ነው። ኢትዮጵያን ግን ድርቅ ውስጥ ብትሆን እንኳ ስለራሷ ሳይሆን ስለ ግብጽ ድርቅ እንድታስብ የሚያስገድዳት ነው። ይህ በአለማቀፍ ህግ እንኳ የማይታሰብ ነው።
” ኢትዮጵያ በዚህ ደረጃ በውሃዋ የማዘዝ መብቷን የምታጣ ከሆነ ታድያ ግድቡን ሲጀመር መገንባት አያስፈልጋትም ነበር ” ብለውናል አንድ ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው እዚያው ዋሽንግተን የሚገኙ ባለሙያ። እነዚህ ሁለት ጉዳዮች የኢትዮጵያን ጥቅም በእጅጉ አደጋ ውስጥ የሚጨምሩ የረቂቅ ስምምነቱ አካላት ናቸው ያነጋገርናቸውና ለጉዳዩ እጅግ ቅርብ የሆኑ ባለሙያዎች እንደሚያስጠነቅቁት።
ስለ ድርቅ የሚያወራው የረቂቅ ስምምነቱ ክፍል በዋነኝነት ሁለት ምእራፎች አሉት ። በመጀመርያ ጊዜ ሙሌት እና በረጅም ጊዜ ኦፕሬሽን ድርቅ ቢከሰት ኢትዮጵያ የምትለቀውን የውሀ መጠን በመቶኛ አስቀምጧል። የተቀመጡ ቁጥሮች ውስብስብና አላስፈላጊ ግዴታዎች ውስጥ ኢትዮጵያን ሊያስገቡ የሚችሉ ናቸው ።
ኢትዮጵያ የህዳሴ ግድብን ለመጀመርያ ጊዜ በ4.5 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ ውሀ የመሙላት እቅድ ነው ያላት።በዚህ ጊዜ ድርቅ ተከሰተ ከተባለ ይሄ ውሀ የሚሞላበት ጊዜ እንዲቀየር ረቂቅ ሰነዱ ያስቀምጣል። ድርቅ ማለት “የአባይ ውሀ አመታዊ ፍሰት 31 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ ሲሆን ነው” በሚል ተቀምጧል። ከህዳሴ ግድብ በእየአመቱ መለቀቅ ያለበት ደግሞ 37 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ መሆኑም ተጠቅሷል።
እዚህ ጋር ሁለት አደገኛ ድንጋጌዎችን በምሳሌነት ማንሳት ያስፈልጋል።አንዱ ግድቡ ለመጀመርያ ጊዜ በሚሞላበት ጊዜ ለአራት ተከታታይ አመታት ከህዳሴው ግድብ የሚለቀቀው ውሃ ከ37 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ ዝቅ የሚል ከሆነ ኢትዮጵያ ከዚያ በሁዋላ ለሚቀጥሉት አራት አመታት ከግድቡ የባህር ጠለል ከ603 ሜትር በላይ ካለው ውሃ 62.5 በመቶውን ትለቃለች ይላል።የህዳሴ ግድብ ከባህር ጠለል በላይ 603 ሜትር ላይ ሲደረስ 25 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ ውሀ ይዟል ማለት ነው። ይህም ማለት ግድቡ 74 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ ውሀ ካለው 30.6 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ ውሀን ለአራት አመታት ከፋፍላ ትለቃለች ማለት ነው። በየአመቱ የሚለቀቀው ውሀ ሳይጨመር ማለት ነው።
ኢትዮጵያ 30.6 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ ማካካሻ ውሀውን ለአራት አመታት ለመልቀቅ ግዴታ ውሰጥ ስትገባ ሊያጋጥማት የሚችለውን የውሀ እጥረት እንኳ ከግምት ውስጥ ሳታስገባ ፣ እንዲሁም በተጠቀሰው አመት ውሀውን ከዝናብ ታግኘው አታግኘው ሳይታይ እንደሆነ በረቂቅ የስምምነት ሰነዱ ተቀምጧል።
በሌላ በኩል በግድቡ የረጅም የኦፕሬሽን ጊዜ ለአራት አመታት ከህዳሴው ግድብ የለሚቀቀው ውሀ ከ39 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ በታች ከሆነ ኢትዮጵያ ከህዳሴው ግድብ ከባህር ጠለል 603 ሜትር በላይ ያለውን ውሀ ሙሉ ለሙሉ ለአራት አመታት ከፋፍላ እንድትለቅ ይጠበቃል።ይህ ማለት ግድቡ 74 ቢሊየን ሜትር ኪዩብ ውሀ ቢኖረው እስከ ባህር ጠላል በላይ 603 ሜትር ያለውን 25 ቢሊየን ሜትር ኩዩብ ውሀ ቀንሳ 49 ቢሊየን ሜትር ኪዩቡን ለቀጣይ አራት አመታት ከፋፍላ ትለቃለች እንደማለት ነው። ይሄ ሊገባ የሚችለው ግዴታም ታድያ ኢትዮጵያ ውሀውን በነዚህ ጊዜያት እንድታገኝታ ምቹ የአየር ሁኔታ ይኑር አይኑር ከግምት ውስጥ ሳይገባ ነው።
አሜሪካና የኣአለም ባንክ የህዳሴውን ግድብ ጉዳይ አደራዳሪ ሆነው ብቅ ማለታቸው ሳያንስ ባለፈው ሳምንት በተደራዳሪዎች ላይ ያሳደሩት የማስገደድ ጫና በግልፅ ለግብፅ መወገናቸውን ያሳየ እንደነበር ከተደራዳሪዎች ሳይቀር ሰምተናል። ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ለጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድ ባለፈው ሳምንት ስልክ ደውለው ኢትዮጵያ ስምምነቱን እንድትፈርም በዚህም የአሜሪካ ወዳጅነቷ እንደሚቀጥል አስረግጠው መናገራቸውን ስምተናል። ለኢትዮጵያ ከአለማቀፍ አበዳሪዎች ቃል የተገባላትና ከአሜሪካ የምታገኘው ድጋፍ ይህን ስምምነት ካልፈረመች መስተጓጎል ሊገጥመው እንደሚችል ሌሎች የአሜሪካ መንግስት የበታች ባለስልጣናት ለጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድ በገምዳሜ መጠቆማቸው አልቀረም።
ብዙ ባለሙያዎችና ሀገር ወዳድ ዜጎች የህዳሴው ግድብ ስምምነት ለህዝብ ይፋ ተደረጎና በይፋ ተመክሮበት አቋም ቢወሰድበት የተሻለ መሆኑን ነግረውናል። በራሳችን ህዝብ ገንዘብ ለምንገነባው ግድብ ባለቤትነታችንን ጥያቄ ውስጥ የሚከት ስምምነት እንድንፈርም መገደዳችን በሉዓላዊነታችን ላይ ቀጥተኛ አደጋም አስከትሏል ብለው የሚያምኑ አሉ።
ፕሬዝዳንት ትራምፕ ለመካከለኛው ምስራቅ (ፍልስጤምና እስራኤል) ያቀረቡት የሰላም ሀሳብ በመላው የዓረቡ አለም ተቀባይነት ባለማግኘቱ የዓረቡ አለም ተፅዕኖ ፈጣሪ የሆነችው ግብፅ የዓረብ ሀገራትን እንድታግባባ ይፈልጋሉ። ለዚህም ውለታዋ የህዳሴ ግድብ እንደ እጅ መንሻ ቀርቧል። አንድ የኢትዮጵያ ዲፕሎማት ያለፈው ሳምንት ውይይት ማብቂያ ላይ እንደነገሩን ኢትዮጵያ በዚህ ጉዳይ ላይ “ብቻዋን ቆማለች (አልቦ ዘመድ) ሆነናል”
የማስመሰል አበባ | የማስመሰል አበባ ወይን | የእድገት የማስመሰል አበባዎች | የአንድ የአበባ ማስመሰል ክፍሎች | የአበባ ማስመሰል ማስመሰል | የአበባ ማስመሰል | አበባ የማስመሰል አበባ | የማስመሰል አበባ
ሞረሽ ወገኔ በርቱ ማወቅ ያለባችሁ ነገር ዎያኔ ሻቢያ ጋር በመተባበር ኢትዮጵያን ተቆጣጥሮ አማራን በየቀኑ እየገደለ ትግራይን እያለማ ይገኛል:: አማራውም 22 አመት ታገሰው ከዚህ በኋላ ግን አማሮች ተሰባስበን ህውሃትን በቃህ እንበለው ስለአንድነት ማሰቡን ማቆም አለብን ልክ ህውሃት የኤርትራን መገንጠል እንደደገፈው እኛም ኦሮሞንም ሆነ ኦጋዴን እንዲሁም ሌላውን መገንጠል የሚፈልገውን በመደገፍ ለህዝባችን ልንደርስለት ይገባል:: የአማራው በአንድነት ስም እየተጃጃለ 22 አመት መኖሩ ህውሃትን ዎይም ምንም የተፈጥሮ ሃብት የሌለውን ትግራይን ጠቀመ እንጂ አማራውን ሲጠቅም አላየንም:: 22 አመት ስለ አንድነት ትግራይን ኦሮሞን ለመን አልሆነም በቃ አሁን ራሳችን ማዳኛችን ግዜ ነው:: በ 70000 የሚቆጠሩ ወገኖቻችን በአሁኑ ስአት በደቡብ እየተፈናቀሉ ነው እንንቃ::
ባለፈው ሰሞን በጠቅላይ ሚኒስትራችን አማካኝነት “የኢትዮጵያ ልክ - ከግቢ እስከ ሃገር” በሚል ርእስ የቀረበውን ዶክሜንተሪ በተመለከተ ከአንድ ወዳጄ ጋር ተጨዋውተን ነበር፡፡ እኛ የተገናኘነው ፕሮግራሙ አርብ እለት ማታ ቀርቦ ቅዳሜ ከሰአት በኋላ ነበር፡፡ እኔና ወዳጄ ከተወያይተንባቸው ነጥቦች አንዱና በብዙ ሰዎች ሊነሳ የሚችል ነጥብ ብለን ያሰብነው፣ ፕሮግራሙ ለምን በፕሮጀክቱ ኃላፊዎች ወይም የህዝብ ግንኙነት ኃላፊዎች አልቀረበም የሚል ነበር:: ውይይታችን አጭር ነበር፡፡ ጉዳዩ መደበኛ የህዝብ ግንኙነት ስራ ስላልሆነ ገለፃው በእሳቸው መደረግ እንደሚገባው ደመደምን::
በሌላ በኩል፤ ነሐሴ 23 ቀን 2012 ዓ.ም በወጣው አዲስ አድማስ ጋዜጣ፣ ጉዳዩ የመነጋገሪያ ርእስ ሆኖ መሰንበቱን ደረጀ በላይነህ በተባሉ ጸሃፊ ቀርቦ ስመለከት ትኩረቴን ሳበው:: ፀሃፊው ጉዳዩን ምክንያታዊ በሆነ አቀራረብ በዝርዝር አብራርተዋል፡፡ በእኔ እምነት በአቶ ደረጀ ከቀረቡት ምክንያቶች በተጨማሪ ፕሮጀክቶቹ የታላቅ አገራዊ ሃሳብ/ አስተሳሰብ ንዑስ ክፍሎች በመሆናቸው በውስጣቸው ብዙ ነገሮችን ያካትታሉ፡፡ ስለሆነም በትልቁ አገራዊ ሃሳብ (Big picture) ውስጥ- ተነሳሽነት (Initiative)፣ ጥልቅ ስሜት (Passion) ቁርጠኝነት (Commitment) - የመሳሰሉ መሰረታዊ ነጥቦችንና የሃሳብ መገለጫ የሆነውን ድርጊት (ተግባር) የያዙ መሆናቸው ነው፡፡
ሌላው ዋና ነጥብ ግን በአቀራረብ ረገድ ሊኖር የሚገባው የታሪክ ነጋሪነት (Story telling) ክህሎት ነው፡፡ ይህ ክህሎት ከላይ ከተጠቀሱት ነጥቦች በተለይ ከጥልቅ ስሜት ጋር ሲዋሀድ ግልፅ የአቀራረብ ልዩነት ይፈጥራል:: በሌላ በኩል፤ ጠቅላይ ሚኒስትሩ እንዲህ በማድረግ የመጀመሪያ አይደሉም፡፡ ማንዴላ (ማዲባ) ስልጣን እንደያዙ ታላቅ ፈተና የሆነባቸው በሃሳብና በቀለም የተከፋፈለችውን ደቡብ አፍሪካ አንድ አድርጎ መምራት ነበር፡፡ በሃገሪቱ የሚታየውን የመጠላላትና የዘረኝነት ስሜት ለማርገብ ስፖርትን እንደ አንድ መሣሪያ ለመጠቀም ወስነው ይሰሩ ነበር፡፡
የአፍሪካ የእግር ኳስ ዋንጫና የዓለም የራግቢ ዋንጫ በደቡብ አፍሪካ እንዲዘጋጁ ለማድረግ ሌት ተቀን ደክመዋል፡፡ ዓላማቸው ተሳክቶ የአፍሪካ የእግር ኳስ ዋንጫንና የዓለም ራግቢ ዋንጫን ቡድኖቹ ማሸነፍ የቻሉት፣ እሳቸው ውድድሮቹ በሀገሪቱ እንዲዘጋጁ ከማድረግ አንስቶ በቡድኖቹ የልምምድ ቦታዎች፣ የውድድር ስታዲየሞች በመገኘትና በማበረታታት፣ የቡድን አምበሎችንና ተጠሪዎችን የአመራር ክህሎት በማስተማር፣ በተጫዋቾቹ ላይ የአሸናፊነት መንፈስ እንዲፈጠር በማድረግና የህዝቡን ስሜት ማነሳሳት በመቻላቸው ነበር፡፡
ታላቅ ዓላማ የያዘውን ስፖርትን ለሃገር አንድነት የመጠቀምን የፕሮጀክት እቅድ ያልተረዱ የራሳቸው የስፖርት ዘርፍ ከፍተኛ ኃላፊዎች፣ የራግቢ ቡድኑ የነጮች የበላይነትን የሚያሳይ የጭቆና ተምሳሌት ነው በማለት ሊያፈርሱት ጫፍ ደርሰው ነበር፡፡ ማዲባ ጉዳዩን በቅርብ ይከታተሉ ስለነበር ሴራውን አከሸፉት፡፡
ፖለቲከኞች "ማንዴላ ዋና ሥራቸው ስፖርት ብቻ ሆነ፣ ሌላውን ሥራቸውን እርግፍ አድርገው ትተውታል" በማለት ሲወቅሷቸው፤ የስፖርት ተንታኞችና ኤክስፐርቶች ደግሞ ቡድኖቹ ውጤት ሊያመጡ የማይችሉበትን ምክንያቶች በመቀባበል ሲደረድሩና ሲተቹ ከረሙ፡፡ ውጤቱ ከእነሱ ግምት ውጪ ሲሆን ደግሞ ሚስጢሩን ጠይቆ ከመረዳት ይልቅ ሌላ ሌላ ነገር ሲያወሩ ከረሙ፡፡
ማዲባ ይህንን ተግባር የፈጸሙት የነጭ የበላይነትን እንደማይቀበሉ፣ ለጥቁር የበላይነትም እንዳልታገሉ፣ በአንጻሩ ግን ለመላው ደቡብ አፍሪካውያን ነጻነትና ዲሞክራሲን ለማምጣት እንደሚሰሩ፣ ለዚህም ዓላማ በፅናት እንደሚቆሙ፤ አስፈላጊ ከሆነም እንደሚሰዉለት ለራሳቸው የገቡትን ቃል ከዳር ለማድረስ ነበር፡፡
ሌላው ምሣሌ ደግሞ የቴክኖሎጂው ዘርፍ ታላቅ ፈርጥ ስቲቭ ጆብ ነው፡፡ የአፕል ኩባንያ አዲስ የፈጠራ ሥራዎችንና ምርቶችን ሲያስተዋውቅ፣ ከቴክኖሎጂው የፈጠራ ሃሳብ እስከ ተግባራዊነቱ ድረስ ባለው ቀጥተኛ ተሳትፎ ምክንያት ለሃሳቡና ለተግባራዊነቱ ከነበረው ጥልቅ ስሜት ጋር ተያይዞ የቴክኖሎጂውን ውጤት ተጠባቂ፣ አቀራረቡን ደግሞ ተናፋቂ እንዲሆን አስችሎታል፡፡ በገበያው ላይም ታላቅ ተፅእኖ ይፈጥር እንደነበረም ይታወሳል፡፡ ስቲቭ ጆብ የሽያጭ ባለሙያ ወይም የገበያ ክፍሉ ዋና ሥራ አስፈፃሚ አልነበረም:: የኩባንያው ተባባሪ መሥራች፣ ከፍተኛ ባለድርሻና ዋና ሥራ አስፈፃሚ እንጂ፡፡ የጆብ ራዕይ ቴክኖሎጂን ተጠቅሞ እንዴት የተሻለች ዓለምን መፍጠር እንደሚቻል ማሳየት ነበር፡፡ ይህንን እዉነታ ለማሳየት በጥልቅ ስሜት ተሞልቶ በሚያደርጋቸዉ አቀራረቦች ዓለምን አስደምሟል፡፡ “The Presentation Secrets of Steve Jobs” የሚለው መጽሃፍ ይህንን ያሳያል፡፡
ማንዴላም ሆኑ ጆብ ታላላቅ ሥራ ማከናወን የቻሉት፡-“ሃሳብህና ተግባራዊነቱ ወሳኝና ልዩነት የሚፈጥር ነው ብለህ ካመነክ፣ ሙሉ ኃላፊነቱን በፍጹም ለሌላ ሰው አትስጥ፡፡ ራስህ አድርገው፡፡” የሚለውን የኖረ አባባል ተግባራዊ በማድረጋቸው ነው::
ሃሳቡን ለማጠቃለል፤ እኔ ዶክሜንታሪውን የተረዳሁት፤ አነስተኛ ከሚመስሉ የፕሮጀክቶች ክንውን ጀርባ፣ በጥልቅ ስሜት የታጀቡ ታላላቅ አገራዊ አሰተሳሰቦች መኖራቸውን ነው፡፡
ቦታው አያት አደባባይ አጠገብ የሚገኘው ሂል ቦተም በመባል የሚታወቀው የመዝናኛ ማዕከል፣ ወሩ ነሐሴ 15 ቀን 2012 ዓ.ም ዕለቱ ደግሞ ዓርብ ነው፡፡ አልፎ አልፎ ከቤቴ መጽሃፍ፣ ጋዜጣ ወይም መጽሄት ይዤ እወጣና አነብባለሁ፡፡ የዚያን ዕለትም የሆነው እንደዛው ነው፡፡ ከሬስቶራንቱ ጀርባ ከሜዳ ቴኒስ መጫወቻ ትይዩ ተቀምጫለሁ፡፡ በመሳሪያ ብቻ የተቀናበረ ሙዚቃ ይሰማኛል፡፡ የቀይ አሸዋ በተነጠፈበት የቴኒስ ሜዳው ላይ ሁለት ወጣቶች ከአሰልጣኛቸው ጋር ይለማመዳሉ፡፡
አስተናጋጁ ያቀረበልኝን ሻይ ለመጠጣት እጄን ወደ ጠረጴዛው ስዘረጋ (Chicken Soup for the Soul) “የዶሮ መረቅ ለነብስያችን” የሚለውን በጃክ ካንፊልድና በማርክ ቪክቶር ሃንሰን የተፃፈውን ጠረጴዛው ላይ ያስቀመጥኩትን መፅሀፍ አየሁ፡፡ መፅሀፉ በተለያዩ ሰዎች የተፃፉ አጫጭር እውነተኛ ታሪኮች ተቀናብረው የቀረቡበት ነው፡፡ ከቤት ስወጣ መጽሐፍ መደርደሪያው ላይ ፊት ፊት ስላገኘሁት ነው ይዤው የወጣሁት፡፡ መጽሐፉን ገለጥ አድርጌ "ስለ መጽሐፉ ሰዎች ምን ይላሉ?” የሚለውን በወፍ በረር እይታ ቃኘሁት፡፡ ወደ ማውጫው ዘለቅሁና በሰባት ንዑስ ክፍሎች የተከፈሉትንና በእያንዳንዱ ንዑስ ክፍል ስር የሚታየውን የታሪኩን ርዕስ፣ የጸሐፊውን ሥምና የማውጫውን ገጽ ገለጥ- ገለጥ እያደረኩ ተመለከትኩ፡፡
እያንዳንዱ እውነተኛ ታሪክ ከንዑስ ክፍሉ ጋር የሚጣጣም ታሪክ ይዟል፡፡ ስለ ፍቅር፣ ራስን ስለ ማክበር፣ ስለ ቤተሰብ፣ ስለ ግንዛቤ፣ ህልምን ስለ መኖር፣ ችግርን ስለ መጋፈጥ፣ ስለ ጥበብ የተጻፉ ታሪኮች በማውጫው ተዘርዝረዋል፡፡
ከመጽሐፉ አጠገብ ጠረጴዛው ላይ አስቀምጬው የነበረው የእጅ ስልኬ አቃጨለ:: አነሳሁት፡፡ ቁጥሩን አየሁት፡፡ መልዕክቱ ቀጥሏል፡፡ የቴሌ መልዕክት ነው፡፡ ይህን ቁጥር ብዬ አይኔን ጨፍኜ ለማስታወስ ሞከርኩ:: የመጽሀፉን ማውጫ አየሁት፡፡ ገጽ 333 የሚል የለውም፡፡
‘333’ የሚል ቁጥር ከስልክ ጥሪው በፊት ለማየቴ እርግጠኛ ነኝ፡፡ ስለዚህ የማውጫውን ገጽ ብቻ ሳይሆን ርዕሶቹን ማየት ጀመርኩ፡፡ ቢንጎ! አገኘሁት፡፡ ገጽ 189 ላይ “የ333 ቁጥር ታሪክ” በቦብ ፕሮክተር ይላል፡፡ ግጥምጥሞሹ ገረመኝ፡፡
ቦብ ፕሮክተር ታዋቂ ጸሐፊ፣ ጥልቅ አሳቢና የህይወት ክህሎት አሰልጣኝ ነው፡፡ “ምስጢሩ” (“The Secret”) በተሰኘው የሮሃንዳ ባይረን መጽሐፍና ፊልም ላይ ስለ መሳሳብ ኃይል ብዙ ሃሳቦችን ጽፏል፡፡
በሳምንቱ መጨረሻ ከቶሮንቶ ከተማ በስተሰሜን ሴሚናር እየሰጠሁ ነበር፡፡ ዓርብ ዕለት ምሽት ነፋስ ቀላቅሎ የጣለው ኃይለኛ ዝናብ እኛ ካለንበት በስተሰሜን አቅጣጫ “ባሪ” በመባል በምትጠራው ከተማ ውስጥ የሚኖሩ የብዙ ሰዎችን ህይወት አጥፍቶ ነበር:: በተጨማሪም በሚሊዮን ዶላር የሚገመት ንብረት አውድሟል፡፡ እሑድ ዕለት ከስልጠናው ቦታ ወደ ቤቴ በመመለስ ላይ እያለሁ፤ ባሪ ከተማ ስደርስ መኪናዬን አቁሜ ወረድኩ፡፡ በአውራው መንገድ ጠርዝ ላይ ቆሜ ዙርያ ገባውን ቃኘሁ:: በጣም የተደበላለቀ ነገር ይታያል፡፡ በሁሉም አቅጣጫ የፈራረሱ ቤቶችና ጎማቸው ወደ ላይ የተገለበጡ መኪናዎችን ተመለከትኩ፡፡ በዚሁ ተመሳሳይ ምሽት የቴሌ ሚዲያ ኮምኒኬሽን ምክትል ፕሬዚዳንት የሆነው ሞክሽዬ ቦብ ቴምፕልተን እኔ በተጓዝኩበት መንገድ እየተጓዘ ነበር፡፡ እኔ መኪናዬን አቁሜ እንደተመለከትኩት ሁሉ እሱም እንደዛው አድርጓል፡፡ ልዩነታችን እሱ ለጉዳዩ የነበረው ትኩረት ከኔ የተለየ መሆኑ ብቻ ነበር፡፡
ቴምፕልተን ሁኔታውን ካየ በኋላ ለእነዚህ ጉዳት ለደረሰባቸው የባሪ ከተማ ነዋሪዎች በኦንታርዮና በኪዮቤክ የሚገኙ የራድዮ ጣቢያዎችን ተጠቅመን እርዳታ ማድረግ አለብን ብሎ አሰበ፡፡ በሚቀጥለው ምሽት እኔ በቶሮንቶ ከተማ ሌላ ሴሚናር እሰጥ ነበር፡፡ ቴምፕልተንና ሌላኛው የሥራ ባልደረባው መጥተው ለባሪ ከተማ ነዋሪዎች እርዳታ ለማድረግ ማሰባቸውን በቁርጠኝነት ገለጹልኝ፡፡ በሚቀጥለው አርብ በራድዮ ጣቢያው የሚሰሩትን የሥራ ሃላፊዎች ለስብሰባ ጠራቸው፡፡ ቴምፕልተን ስለ ሁኔታው ካስረዳቸው በኋላ ልሙጥ ነጭ ወረቀት አወጣና 333 ብሎ ፃፈበት፡፡ በመቀጠልም እንዴት አድርገን በሚቀጥሉት 3 የስራ ቀናት ውስጥ የሚተገበር፣ ለ3 ሰዓታት በሚደረግ ገቢ የማሰባሰብ የሬዲዮ ፕሮግራም 3 ሚሊዮን ዶላር በመሰብሰብ ለባሪ ከተማ ነዋሪዎች መስጠት እንችላለን ብሎ ጠየቀ?
ከቆይታ በኋላ አንዱ እንዲህ በማለት ሃሳቡን ገለጸ፡፡ ቴምፕልተን እየቃዠህ መሆን አለበት፡፡ ይህንን ሃሳብ ተግባራዊ ለማድረግ የምንችልበት መንገድ የለም አለ፡፡ ቴምፐልተንም የእኔ ጥያቄ ለማድረግ ብንፈልግ? የሚል ነው አለ፡፡ ሁሉም በእርግጥ ማድረግ እንፈልጋለን ግን እንዴት? የሚል ስሜት ታየባቸው:: ቴምፕልተን 333 በሚለው ቁጥር ስር አግድም አንድ መስመር ካሰመረ በኋላ የአግድሙን መስመር ቁልቁል እኩል ከፈለው (T) በአንደኛው ጎን “ለምን እንደማንችል” በሌላው ጎን “እንዴት እንደሚቻል” ብሎ ጻፈ፡፡ ቀጠል አደረገና “ለምን እንደማንችል” የሚለው ጹሁፍ ላይ ትልቅ የኤክስ (X) ምልክት አደረገበት፡፡ ለምን እንደማንችል መነጋገር ጊዜ ከማባከን በስተቀር ምንም ጥቅም የለውም አለ፡፡
አሁን እንዴት ይቻላል የሚለው ስር ማንኛውንም ሃሳብ መዘርዘር ይቻላል አለ:: እንዴት እንደምንችል ጥርት ያለ ሃሳብ እስካላመጣን ድረስ ከዚህ ስብሰባ አንወጣም አለ፡፡
አንዱ ተሰብሳቢ ለምን በመላው ካናዳ በራድዮ የሚሰራጭ የእርዳታ ፕሮግራም አናዘጋጅም አለ፡፡ ሌላኛው ተሰብሳቢ መላውን ካናዳ የሚሸፍን የሬድዮ ጣቢያ ስለሌለን ይህንን ሃሳብ ተግባራዊ ማድረግ አይቻልም አለ፡፡ እኛ ያሉን ጣቢያዎች ሁለት ማለትም በኦንታርዮና በኪዩቢክ ብቻ ናቸው፡፡
ቴምፐልተን ይህን ሃሳብ ተግባራዊ ማድረግ የምንችልበት ምክንያት ሁለት ጣቢያዎች ስላሉን ነው አለ፡፡ ይልቅ ተቃውሞው ዋጋ የሚኖረው በራድዮ ጣቢያዎቹ መካከል ባለው የከፋ ፉክክር ምክንያት ነው፡፡ አሁን በሚታየው የአስተሳሰብ አድማስ ልዩነት የራድዮ ጣቢያዎችን አስተባብሮ ለአንድ አላማ ማሰራት ፍጹም የሚሞከር አይመስልም፡፡ በድንገት አንዱ ብድግ አለና በመላው ካናዳ በብሮድካስቲንግ የሙያ ዘርፍ ታዋቂ የሆኑትን ሃርቪ እና ሊሎይድን ለምን ፕሮግራሙን እንዲመሩት አናደርግም፡፡ እነሱ በቲቪ እንጂ በራድዮ ላይ ስለማይሰሩ የተፈራው የራድዮ ጣብያዎች ፉክክር አይኖርም አለ፡፡
በቀረበው የመነሻ ሃሳብ መሰረት በተከታታይና በፍጥነት ብዙ ፈጠራ የታከለባቸው ሃሳቦች ይጎርፉ ጀመር፡፡ በሚቀጥለው የስራ ቀን ሰኞ በመላው ካናዳ ከሚገኙ ጣቢያዎች ውስጥ 50 የራድዮ ጣቢያዎች በስርጭቱ ለመሳተፍ ተሰማሙ፡፡ ማክሰኞ እለት በሃርቪ እና በሊሎይድ የፕሮግራም መሪነት፣ ለ3 ሰዓት በተደረገው የገቢ ማሰባሰብያ የራድዮ የስርጭት ፕሮግራም፣ 3 ሚሊዮን ዶላር ተሰበሰበ፡፡ ዓርብ፣ ሰኞና ማክሰኞ ለ3 የስራ ቀናት በተደረገ የተቀናጀ ሥራ የታቀደውን ገንዘብ ለማሳባሰብ ተቻለ፡፡
ሃሳቡን ማንም ያቅደው፣ ዝግጅቱን ማንም ያስተባብረው፣ ፕሮግራሙን ማንም ይምራው ዋናው ቁምነገር የባሪ ከተማ ነዋሪዎች የእርዳታውን ገንዘብ ማግኘታቸው ነው፡፡ ከዚህ የምንረዳው አንድ ነገር ለማከናወን ትኩረታችን “ለምን ማድረግ እንደማይቻል“ ከሚሆን ይልቅ “እንዴት ማድረግ ይቻላል“ የሚለው ከሆነ ማንኛውንም ነገር ማድረግ እንደሚቻል ነው በማለት ቦብ ፕሮክተር የ “333 ታሪክ” ን ያጠናቅቃል፡፡
የቴሌው የጥሪ ቁጥር 333 እና በመጽሐፉ የተጠቀሰው የ “333 ቁጥር ታሪክ” ሁለቱም የሚያነሱት ሃሳብ ስለ እርዳታ ማሰባሰብ ነው:: በመጽሐፉ የቀረበው ታሪክ ላይ የተጠቀሱት 3 ቁጥሮች እያንዳንዳቸው ግልጽ መልዕክት ይዘዋል፡፡ 3 ሚሊዮን ዶላር፣ በ3 የስራ ቀናት ውስጥ፣ ለ3 ሰዓታት በሚተላለፍ የእርዳታ ጥሪ ስርጭት የሚሉ ሃሳቦችን ወክለዋል፡፡ ለጊዜው የቴሌ 333 ቁጥሮች ምን እንደሚወክሉ መረጃው የለኝም፡፡ ሆኖም ግን ገቢ የማሰባሰብ ስራዎች በግልጽ ሃሳብ ላይ የተመሰረቱ፣ ተነሳሽነትን፣ ፈጠራንና ቁርጠኝነትን የሚያንጸባርቁ ከሆኑና የተገኘውም ውጤት በግልፅ የሚቀርብ ከሆነ እንደ ተጠቀሰው ታሪክ ልዩነት መፍጠር ይቻላል፡፡
እህት ሃና በሰው አራዊቶች ለአምስት ተከታታይ ቀናት ተደፍራ ወድቃ ያገኟት አባት ልጃቸው ህክምና ታገኝ ዘንድ ከሆስፒታል ሆስፒታል ስለተንከራተቱበት፣ የህክምና እርዳታ ስለተነፈጉበት አሳዛኝ ሂደት ሀገር ቤት በሚተላለፈው ኤፍ ኤም ራዲዮ ተናግረዋል። አባት ሲናገሩ ለሃና ህክምና ማድረግ ያልቻሉት የመንግስት ህክምና ተቋማት ሳያንስ ፖሊስ ጉዳዩን እንዲመረምር በልመና ካሳኩ በኋላ ህክምና ማግኘት ባለመቻላቸው የሚረዳቸው አጥተው ተጎጅ ልጃቸውን ይዘው ወደ ቤታቸው ወስደው ስላሳደሩበት እንግልት ሰምተናል፣ ይህም ያማል፡፡
እንደ አባት አቶ ላላንጎ ገለጻ ልጃቸው እህት ሃና ከጋንዲ ጥቁር አንበሳ ከጥቁር አንበሳ ዘውዲቱ ግልጋሎት ተነፍገው ተንከራተዋል። ወደ መጨረሻም በዘውዲቱ ሆስፒታል አልጋ ተሰጥቷን መታከም መጀመሯንና በህክምና እያለች የምስክርነት ቃሏን በደል አድራሽ ያለቻቸውን ሶስቱ በፖሊስ ተይዘው ቀርበው ለይታ ማሳየቷን አባት ተናግረዋል። ሃና በመጨረሻ ሰአቷ ከምስክርነት አልፎ በኑዛዜዋ በጉዳዩ የሉበትም ያለቻቸው እንዲለቀቁ መናገሯንና ከወንጀሉ ጋር ግንኙነት አላት ያለቻትን ጓደኛዋን ፖሊስ “በቂ መረጃ የለም!” በሚል እንደለቀቃት ሲናገሩ ይህም ከሃዘን በላይ ሃዘን እንደጨመረባቸው ቅሬታቸውን ተናግረዋል!
የሃና እናት ወሮ ትርፌ የልጃቸው የሃናን ስቃይ መመልከታቸውን፣ በማደንዘዣ መቃጠል መንገብገቡ በረድ ሲልላት ነፍስ እየገዛች የሆነው ሁሉ መናገሯን እያነቡ እያነቡ ከአድማስ ራዲዮ ጋር የተናገሩት እናት የሃናን በደል መደበቁ ትድናለች የሚል ተስፋ ስለነበራቸው እንደነበር እያነቡ ልብን በሃዘን በሚሰብር ስሜት ተናግረዋል … በመጨረሻም ባስተላለፉት መልዕክት “በሃና ግፉ ይብቃ” ሲሉ ባስተላለፉት መልዕክት እንዲህ “… እኔ ያለኝ ነገር በሃና ሁሉም ነገር እንዲቀር፣ ለምን አሁንም ትውልዱ አየተበላ ነው፣ ህጻን እየተበላ ነው፣ የህጻናት መብት እንዲከበር፣ ትክክለኛ ፍርድ እንዲሰጥ ነው የምፈልገው፣ ልጄ አትመጣልኝም በቃ ምን አደርጋለሁ? አሁንም እንደቀጠለ ነው … ለእኔ እንደሁ አትመጣልኝም ….ትክክለኛ ፍርድ እንዲሰጥ ነው የማስተላልፈው!” የእኚህ እናት ህመም ህመማችን ነው! መልዕክታቸው መልዕክታችን ነው!
አዎ በርካታ ሃናዎች በአረብ ሃገራት መካከል የሁለትዮሽ ውል ባልተደረገበት ሁኔታ ለኮንትራት ስራ ወዳለሁበት አገር ተልከው ግፍ ተፈጽሞባቸው አይቻለሁ፣ ሰምቻለሁ! ምንዱባኑ ታዳጊዎች እድሜያቸውን ቆልለው በመጡ በርካታ እህቶች ባልጠነከረ ለጋ ገላቸው ተጎድቷል። ግፍን አስተናግደውየተረፉት ተርፈው በመንግስት ወኪሎች አማካኝነት ሲሸኙ በቂ ህክምናና ፍትህ አግኝተው አላየንም። ይህ ሆነና እውነቱ ግፉአኑ ተገፍተው ወደ ድሃ ጎጇቸው ለመሸኘታቸው እማኝ ነኝ። የእኒያ እናቶች ድምጽ እንደ ሃና እናት ባንሰማውም የሰቆቃ ህይወታቸውን፣ በድህነት ቤት የተረከቧቸውን ልጆቻቸውን ህይወት እናስበው!
በእህቶቻችን ደልላ የበለጸጉት ክፉዎችን ዛሬ ወደ ፍርድ የሚያቀርባቸው ቀርቶ ዝንባቸውን “እሽ” ማለት የሚቻለው የለም! ይባስ ብለው ዛሬ ዳግም ወደ አረብ ሃገራት የተዘጋው የኮንትራት ስራ ይጀመር ዘንድ እያጎበጎቡ ነው! ይባስ ብለው የኮንትራት ስራው የመጀመሩን ለእነሱ የሃሴት ለእኛ መርዶ የሚሆነውን ቀን መቅረብ ባለጊዜዎች ናቸውና በድፍረት እየነገሩን ነው!
ባደገች በተመነደገች ሃገራችን እየሆነ ያለውን ላሰበው ያማል … ያኔ ታዋቂው ድምጻዊ ዶ/ር ጥላሁን ገሰሰ በቂ ህክምና የሚያገኝበት ሆስፒታል ጠፍቶ መንከራተቱን አስታውሰን፣ የሃናን የህክምና ተቋማት ግፍ የተፈጸመባትን እህት መታደግ አለመቻላቸውን ስናስበው ልባችን በሃዘን ይሰበራል፡፡
የከፍተኛ ትምህርትና ስልጠና ጥራትና አግባብነት ችግሮችን ለመሻገርና የዘርፉን የሪፎርም ስራዎች ለማሳካት የትምህርት አመራሩ የሀሳብና ተግባር ቅንጅት ያለዉና ተልዕኮን ማሳካት የሚችል መሆን ይገባዋል ተባለ፡፡
ኮርቴቫ ዛምቢያ ስለጎበኙ አመሰግናለሁ ፡፡ የእርስዎ አስተያየቶች እና ጥያቄዎች ለእኛ አስፈላጊ ናቸው ፡፡ ስለ ምርቶቻችን ፣ ስለአገልግሎቶቻችን ወይም ስለ ድር ጣቢያችን የበለጠ እንዲያውቁ እንዴት እንደምንረዳዎ ያሳውቁን። እባክዎን ልብ ይበሉ መስኮች * በቅጹ ውስጥ ያስፈልጋሉ ፡፡
በዚህ ቅጽ የተሰበሰበው መረጃ እንደ ኩባንያ እና ጂኦግራፊ በመሰጡት የስነ ሕዝብ መረጃ ላይ በመመርኮዝ ተገቢውን ምላሽ ለእርስዎ እንድናቀርብዎ ብቻ የሚያገለግል ነው ፡፡ ለጥያቄዎ በተገቢው መንገድ መልስ ለመስጠት ወይም ፍላጎትዎን ለመቅረፍ ተጨማሪ መረጃዎችን ከፈለግን ብቻ በስልክ ወይም በፋክስ እናገኝዎታለን ፡፡
እርስዎ የሚሰጡት የኢሜል አድራሻ ለጥያቄዎ የኤሌክትሮኒክ ምላሽ ለመላክ ብቻ ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡ የምርት ዜናዎችን ወይም መረጃዎችን ለመቀበል በተለይ ካልጠየቁ በስተቀር በዚህ ቅጽ ላይ የሰጡትን ኢሜል ለምርት ወይም ለማስተዋወቅ ማስታወቂያ አንጠቀምም ፡፡
ደብረብርሃን ዩነቨርስቲ በቀን፣በማታና በከረምት መርሃ ግብር ያስለጠናቸውን 261 የድህረምረቃ ተማሪዎች ዛሬ አስመርቋል፡፡ከተመራቂ ተማሪዎቹ መካከል 52ቱ ሴቶች መሆናቸውም ታውቋል፡፡
በደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ የአረንጓዴ አሻራ ቀን መርሀ ግብር ዛሬ ሰኔ 08-2012 ዓ.ም በይፋ ተጀምሯል፡፡ የችግኝ ተከላ ፕሮግራሙ የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር ዴኤታ ዶ/ር ሙሉ ነጋ በተገኙበት ተካሂዷል፡፡
ደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ በተማሪዎች ክሊኒክ ለሚሰሩ የጤና ባለሙያዎች ራሳቸውን ከኮቪድ-19 ወረርሽኝ ጥቃት ጠብቀው ታካሚዎችን ማከምና መርዳት በሚያስችላቸው ዙሪያ ግንቦት 11 ቀን 2012 ዓ.ም ስልጠና ተሰጠ፡፡
በደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ አስተባባሪነት ዩኒቨርሲቲው ባለፉት ዓመታት ለአካባቢው ማህበረሰብ የሰራቸው ስራዎች፣ በቀጣይ በዘለቄታዊ መንገድ ስለሚሰራቸው ጉዳዮችና በቅንጅት ይሰራሉ ባሏቸው የትኩረት መስኮች ዙሪያ ከሰ/ሸዋ ዞን አስተዳደር፣
በሀገሪቱ የተለያዩ ቦታዎች በማዕድን ዘርፍ ለመሰማራት የኢንቨስትመንት ሀሳብ አቅርበው ሀሳባቸውንም ወደ ተግባር እንዲለውጡ ፈቃድ የተሰጣቸው በርካታ ተቋማት ይገኛሉ፡፡
የማዕድንና ኢነርጂ ሚንስቱሩ ታከለ ኡማ (ኢንጂነር) በቅርቡ በተለያዩ ክልሎች እያደረጎቸው ያሉ ጉብኝቶች መሠረታዊ አላማም በማዕድን ልማት ለመሰማራት ጠይቀው ፈቃድ የተሰጣቸው ድርጅቶች በምን ደረጃ ላይ እንደሚገኙ ለመቃኘትና ስራቸውን ለመመልከት እንደነበር ገልፀዋል፡፡
በመስክ ጉብኝቱ መነሻም ሀሳባቸውን ኃላፊነት በተሞላበት መንገድ ወደተግባር እየለወጡ የሚገኙ ድርጅቶችን ማበረታታት እና መደገፍ እንደሚገባ እና ከዚህ ውጪ የተንቀሳቀሱትን ደግሞ ወደ ትክክለኛው መስመር ማስገባት አስፈላጊ እንደሆነ መወሰኑን ነው የገለፁት።
በተፈጥሮ ጸጋችን ላይ ተቀምጠን በድህነት የምንማቅቅበት ጊዜ እንዲበቃ ቆርጠን በተነሳንበት ወቅት የማዕድን ልማት ፈቃድ አውጥቶ ሀብት ላይ መተኛትንም ሆነ ያልተገባ አሰራርን አንፈቅድም ነው ያሉት ሚኒስትሩ ኢንጂነር ታከለ ኡማ።
የተፈጥሮ ጸጋችን ለሀገራዊ ኢኮኖሚያችን የሚኖረው አስተዋጽኦ ከፍ እንዲል በማሰብ የማዕድን ዘርፉ የሚመራበት መዋቅር እና ዘመናዊ አሰራር እየቀረጽን ባንለበት በዚህ ወቅት ኃላፊነት የጎደለው እና የሕግ ጥሰት ያለበት ተግባር በዝምታ የሚታለፍ አይሆንምም ብለዋል፡፡
የሀሳቦች ሁሉ መዳረሻ ተግባር ነው፤ ሀሳብ የሚመዘነውም በተግባር ነው ብለዋል ሚንስተሩ በማህበራዊ ትስስር ገፃቸው በዘርፉ እየተሰሩ ያሉ ተግበራትን አስመልክቶ ባስተላለፉት መልዕክት ፡፡ (EBC)
24 "ከማይዝግ ብረት የተሰራ የጠርዝ ሰንሰለት - $ 59.00 ዶላር 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 59.00 ዶላር 20 "የብር የብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 59.00 ዶላር
ኢሺ ከሄራልድ ኢሺኢሌን ፣ ሁሉን ቻይ እና ዕድለኛ ከሚሰብከው ሔራልድ ጋር የተቆራኘ ነው ፡፡ የከበሩ ድንጋዮች ሄሊዮዶር ናቸው ፣ ፍሬ ነገሩ ሳይን ነው ፣ የሰውነት ትኩረት ሥጋ ነው ፣ ነፍስ የማጥፋት ባሕሪዎች ሥጋ እና ሥጋ ናቸው ፣ መለኮታዊ ባሕሪዎችም ቀና እና መመሪያ ናቸው። ኢሺ ማጣበቂያ እና ውጥረትን Surgebindings ን ከተጠቀመው ናይትስ ራዲያንት ትእዛዝ ከቦንድስሚትስ ጋር የተቆራኘ ነው ተብሎ ይታመናል።
ዝርዝሮች: የቦንድ አንጥረኞች ተንጠልጣይ ከጥንታዊ አጨራረስ ጋር ብር እየጣረ ነው ፡፡ ኢሺ ግላይፍ የዋስትናውን ጨምሮ 24.6 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ በሰፊው ቦታ 29.7 ሚ.ሜ እና ውፍረት 2 ሚሜ ነው ፡፡ ግላይፍ 3.5 ግራም ይመዝናል ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡
ሰንሰለት አማራጮች: 24 "ረዥም አይዝጌ ብረት ከርብ ሰንሰለት ፣ 24" ጥቁር የቆዳ ገመድ (ተጨማሪ $ 5.00) ፣ ወይም 20 “1.2 ሚሜ ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት ()ተጨማሪ $ 25.00) ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
ሪፖብሊክ ነው ፊሊፒንስ ግምገማዎች በይፋ ሪፐብሊክ ውስጥአንድ ውይይት በቅርቡ አልቀዋል ስም የእኛ. በኋላ ላይ የተጠቀሰ ፕሬዘዳንት በጣም በእርሱ ንግግር. በይፋ ሁኔታዎች አስፈላጊ አሁን ሰው ስሙን. ለምሳሌ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ይታያል ማለት ስሙን ነበር. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ እዚህ እና አሁን አሁን ሃያ አራት አመታት ወደ ቤተመቅደስ ከእርሱ ምክንያቱም ከዚያም ትርጉም የእርሱ ስም አንድ የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን ወይም, በይፋ እርሱ ይታያል ውስጥ ሸንጎዎች. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ የሚሰጡዋቸውን ውስጥ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች እንደ ነበር ጉባኤ እሺ አዳዲስ ግምገማዎች ነው ጀርመን. አንድ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ፈተና አንድ ሰው በዚህ ስም እዚህ አውሮፓ ምክንያቱም ስሙ ነው ወራጅ ግምገማ አዳዲስ ግምገማዎች.
አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ, ፍቃደኛ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ስም ይመታል የሚሰጡዋቸውን, እንደሚገባን ስለዚህ እንደ አጠና እና እንደሚገባቸው. ምክንያቱም ብዙ መሆኑን አይቻለሁ ሰዎች ግምገማዎች አሁን ወደ በመስጠት ላይ ነው ስም ከያዘ. እንደ ፊሊጶስ-ዲክ, ፊሊጶስ ህመማችን. አዳዲስ ግምገማዎች ለእኛ ተጠቃሚ አሁን ነጥብ ስለጀመሩ. ግን እውነት ደግሞ ያ ግምገማዎች ከእኛ ወይም አዳዲስ ግምገማዎች ዘር ዴሞክራሲያዊት ጋር ንጉሥ. ግምገማ ውስጥ እንኳን የራሱ ገብሬ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ. እንዲያውም.
ቀጥሎ የማነሳው ጉዳይ ከመሰረተ-ልማት ግንባታ ጋር በተያያዘ፣ በተለይ ከመሬት ይዞታቸው ለሚፈናቀሉ አርሶ-አደሮች የሚሰጠው የካሳ ክፍያ እና የመልሶ ማቋቋም መርሃ-ግብርን በተመለከተ ሲሆን ጉዳዩ የሚመለከታቸው የክልልና የፌደራል መንግስት ሃላፊዎች ፅሁፉን በጥሞና እንዲያነቡትና አስቸኳይ የማስተካከያ እርምጃ ሊወስዱ እንደሚገባ ከወዲሁ ለመጠቆም እወዳለሁ።
ባለፉት ሁለት ወራት ከአዲስ አበባ ማስተር ፕላን ጋር በተያያዘ ተከታታይ የሆነ ተቃውሞ መከሰቱ ይታወቃል፡፡ መንግስት፣ በእንደዚህ ያሉ አጋጣሚዎች የሚነሱ ጥያቄዎችን መቀበል፣ የችግሩን መንስዔ በአግባቡ መፈተሸ እና ለውጥና መሻሻል በሚሹ ቦታዎች ላይ አስፈላጊውን የማስተካከያ እርምጃ መወሰድ እንዳለበት ግልፅ ነው። እንደ ግለሰብ ሰሞኑን የተከሰተው የህዝብ ተቃውሞ እኔንም አሳስቦኛል። ስለዚህ ከሀገሪቱ የመሰረተ-ልማት ግንባታዎች ጋር ተያይዞ ያለውን አሰራር በአንክሮ መታየት እንዳለበት በማመን የግሌን ጥረት አድርጌያለሁ።
በመጀመሪያ ትኩረቴን የሳበው ጉዳይ “በሞጆ-ሀዋሳ የመንገድ ግንባታ ምክንያት 20,950 ሰዎች ከይዞታቸው ይፈናቀላሉ” በሚል በታህሳስ ወር መጀመሪያ ላይ የወጣውን የAddisfortune ዘገባ ከተመለከትኩ በኋላ ነው። በሰኔ ወር 2005 ዓ.ም ላይ የተዘጋጀው የሞጆ-ሀዋሳ መንገድ ፕሮጀክት የመጀመሪያ ክፍል የአከባቢያዊና ማህበራዊ ተፅዕኖ ዳሰሳ ጥናት እና የመልሶ ማቋቋም መርሃ-ግብርን ከኢንተርኔት በማውረድ ይዘቱን ለማየት ሞክሬያለሁ። የሞጆ-ሀዋሳ ፕሮጀክት የመጀመሪያ ክፍል የሆነው የሞጆ-ዝዋይ ፈጠን መንገድ 93 ኪ.ሜ ርቀት ያለው ሲሆን ልማታዊ ፋይዳው ከኢትዮጲያ አልፎ በአፍሪካ ደረጃ የሚታይ ነው፡፡ ነገር ግን፣ በዚህ ክፍል ብቻ 2,149 የቤትና ንብረት ባለይዞታዎች ተጠቂ መሆናቸውና በዚህ ምክንያት ተጠቂ የሚሆኑት ሰዎች ብዛት በድምሩ 16,280 እንደሚደርስ ተጠቅሷል።
በመሆኑም፣ በመንገዱ ግንባታ ምክንያት በከፊልም ሆነ ሙሉ ለሙሉ ለሚፈናቀሉ ቤተሰቦች የካሳ ክፍያ ተመን ተቀምጧል። ይሁን እንጂ፣ በዚህ ፅሁፍ በዋናነት የማተኩረው ከመንገዱ ግንባታ ጋር ተያይዞ ለአርሶ-አደር ገበሬዎች ሊሰጥ በታሰበው የእርሻ መሬት የካሳ ክፍያ መጠን እና የመልሶ ማቋቋም መርሃ-ግብር ላይ ነው። ምክንያቱም፣ የዳሰሳ ጥናቱ እንደሚያሳየው ከተፈናቃዮቹ ውስጥ 98.9%ቱ አርሶ-አደር ገበሬዎችና ቤተሰቦቻቸው ናቸው። እንዲሁም፣ በፕሮጀክቱ የመጀመሪያ ክፍል ግንባታ ከሚያስፈልገው 734.78 ሄክታር መሬት ውስጥ 676.48 ሄክታር መሬት ከአርሶ አደር ገበሬዎች የእርሻ መሬት ነው።
ፕሮጀክቱ ዙሪያ ባሉ ወረዳዎች ውስጥ የአንድ ገበሬ አማካይ የመሬት ይዞታ መጠን ከአንድ ሄክታር በታች ነው። ከገበሬዎቹ ተወስዶ ለመንገዱ ግንባታ ለሚውለው እርሻ መሬት፣ አንድ ሄክታር የእርሻ መሬት በአመት የ19,735 ብር ጊቢ ያስገኛል በሚል ታሳቢ ተደርጎ ካሳውን የመሬቱን 10 ዓመት ገቢ (19,735 x10=197,350) ብር እንደሚከፈል ተጠቅሷል። በፕሮጀክቱ ለሚወሰደው 676.48 ሄክታር የእርሻ መሬት በድምሩ 133,499,381 ብር ካሳ እንደሚከፈልም በጥናቱ ውስጥ ተጠቅሷል።
ሆኖም ግን፣ በመንገዱ ግንባታ ምክንያት በሚፈናቀሉ በተለይ በአርሶ-አደር ገበሬዎች ላይ ከሚያደርሰው ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ተፅዕኖ እና ከመልሶ ማቋቋም መርሃ-ግብር አንፃር የሞጆ-ሃዋሳ መንገድ ፕሮጀክት የሚከተሉት ሁለት መሰረታዊ ችግሮች አሉበት።
አንደኛ፦ በፕሮጀክቱ የደሰሳ ጥናት መሰረት ለአንድ ሄክታር የእርሻ መሬት የሚከፈለው የካሳ (Compensation) መጠን፣ በአመት የ19,735 ብር ጊቢ እንደሚያስገኝ ታሳቢ ተደርጎ፣ የ10 ዓመት 197,350 ብር (19,735 x10) ነው። እስከ መጨረሻው (Permanently) ለሚወሰደው የእርሻ መሬት የሚከፈለው የካሳ መጠን በአንድ እስኩዌር ሜትር ሲሰላ 19.74 ብር ይሆናል። በጠቅላላ ለመንገዱ ግንባታ ለሚወሰደው 676.48 ሄክታር የእርሻ መሬት የሚከፈለው ብር መጠን በድምሩ 133,499,381 ብር እንደሆነ ተጠቅሷል። ይህ፣ መሬታቸው ለመንገዱ ግንባታ በመዋሉ ምክንያት አርሶ-አደሮቹ ለሚያመልጣቸው የብልፅግና እና ምቹ አጋጣሚ (Development & Opportunity Cost) ካሳ እንደሆነ ተጠቅሷል። ነገር ግን፣ የተመደበውን ጠቅላላ የበጀት መጠን ለሚወሰደው የእርሻ መሬት ስፋት ሲካፈል (133,499,381÷ 676.48) ከላይ ከተጠቀሰው ዋጋ (19.74ብር) ጋር እኩል ነው። ስለዚህ፣ ለአርሶ-አደሮቹ ከሚከፈላቸው የ19.74 ብር በአንድ እስኩዌር ሜትር ካሳ በስተቀር ለሚያመልጣቸው የብልፅግና እና ምቹ አጋጣሚ የሚከፈል ካሳ የለም።
ሆኖም ግን፣ በ2001/02 ዓ.ም በፕሮጀክቱ ዙሪያ ያሉ ወረዳዎች ውስጥ 128,419 ሄክታር መሬት ታርሶ የነበረ ሲሆን አጠቃላይ የምርት መጠኑ 2,118,626 ኩንታል እንደነበረ ተጠቅሷል። በዚህ መሰረት ምርታማነቱ 16.5 ኩንታል በሄክታር ሲሆን፣ ይህ ለመሬቱ ከሚከፈለው የካሳ ክፍያ አንፃር ሲታይ በአማካይ ለአንድ ኩንታል ምርት የሚከፈለው 1197 ብር ይሆናል። ይሁን እንጂ፤ በአከባቢው የሚመረቱት እንደ ማሽላ፥ ስንዴ፥ ባቄላና ጤፍ የመሳሰሉት ሰብሎች መሆናቸው፣ አርሶ-አደሩ የግብርና ተረፈ-ምርቶችን ለእንስሳት መኖነት፥ ለማገዶነትና ለግንባታ ሥራ የሚገለገልባቸው መሆኑ፣ ወደፊት ከግብርና ግብዓቶች አጠቃቀምናና የአሰራር ዘዴዎች መሻሻል ጋር ተያይዞ የመሬቱ ምርታማነት፣ እንዲሁም ከመንገዱ ግንባታ ጋር ተያይዞ የመሬቱ ዋጋ እንደሚጨምር ታሳቢ ሲደረግ በአንድ እስኩዌር ሜትር የተተመነው የ19.74 ብር ካሳ በጣም አነስተኛ ነው።
ሁለተኛ፦ በፕሮጀክቱ ምክንያት ለሚፈርሱ የመኖሪያ ቤት እና የሥራ (የቢዝነስ) ቦታዎች ምትክ የሚሆን መስሪያ ቦታ እና የገንዘብ ካሳ እንደሚከፈል የተጠቀሰ ሲሆን ከእርሻ መሬታቸው ላይ ለሚፈናቀሉ አርሶ-አደሮች ግን የመሬቱን የአስር አመት ካሳ 197,350 ብር ከመክፈል በስተቀር ሌላ የሚደረግላቸው የመልሶ መቋቋም ድጋፍ የለም። በፕሮጀክቱ ምክንያት ለሚፈርሱ የሥራ/ቢዝነስ ተቋማት ከቀድሞው የተሻለ የመስሪያ ቦታ እንዲያገኙ ከማስቻል ባለፈ የገቢ አቅማቸው ወደ ቀድሞው ደረጃ እንዲመለስ ድጋፍ እንደሚደረግላቸው ይገልፃል። ነገር ግን፣ 676.48 ሄክታር ከሚሆነው የእርሻ መሬት ላይ በከፊልም ሆነ ሙሉ ለሙሉ ለሚነሱ አርሶ አደሮች ካሳ በመክፈል ብቻ፣ ያለምንም የመልሶ ማቋቋሚያ ድጋፍ፣ ለዘመናት ከኖሩበት አከባቢና የኑሮ ዘይቤ ማፈናቀል በጣም አሳሳቢ ተግባር ነው። በተለይ፣ በፕሮጀክቱ ተጠቂ ከሆኑት ውስጥ የ1ኛና 2ኛ ደረጃ ት/ት የመማር ዕድል ያገኙት 13.6%ቱ ብቻ መሆናቸው፣ አብዛኞቹ ተፈናቃዮች (59.4%) ግን ማንበብና መፃፍ እንኳን የማይችሉ መሆናቸው ሲታሰብ ሁኔታውን የበለጠ አሳሳቢ ያደርገዋል።
ከሞጆ-ሃዋሳ የፈጣን መንገድ ግንባታ ፕሮጀክት፣ በተለይ የመጀመሪያ ክፍል የሆነው ከሞጆ-ዝዋይ ያለው መንገድ ግንባታ ከላይ የተጠቀሱት ሁለት መሰረታዊ ችግሮች እንዳሉበት አይተናል። የእርሻ መሬት የሚከፈለው ካሳ ዝቅተኛ ከመሆኑ ጋር ተያይዞ ያለውን ችግር ለመቅረፍ በዋናነት የካሳ ክፍያ አተማመኑ ነባራዊ እውነታውን ያገናዘበና የአርሶ-አደሩን ዘላቂ ጥቅም በማይነካ መልኩ መሆን እንዳለበት ግልፅ ነው። ሁለተኛውን ችግር ለመቅረፍ ግን መሰረታዊ የአስተሳሰብና የአሰራር ለውጥ ማድረግ ያስፈልጋል። በዚህ ረገድ ከመሰረተ-ልማት ግንባታና የከተሞች መስፋፋት ጋር ተያይዞ ላጋጠመ ተመሳሳይ ችግር ህንድ (India)፣ በተለይ “ጉጅራት” (Gujarat) በሚባለው ግዛት ያለውን አሰራር እንደ ጥሩ ልምድ መውሰድ ይቻላል።
በመሰረቱ፣ በዚህ ፅሁፍ ያየነው የሞጆ-ሃዋሳ ያሉ የመንገድና የሌሎች መሰረተ-ልማት ግንባታ ፕሮጀክቶች ለሀገርም ሆነ ለአከባቢው ማህብረሰብ ያላቸው ጠቀሜታ ከፍተኛ መሆኑ ግልፅ ነው። በፕሮጀክቶቹ ምክንያት የሚፈናቀሉ ሰዎች መኖራቸውም እርግጥ ነው። ነገር ግን፣ ከልማቱ ተጠቃሚ የሚሆነው አብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል እንደመሆኑ ችግሮቹንም በጋራ መካፈል አለበት፡፡ አብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ተጠቃሚ ለሚሆንበት ጉዳይ የተወሰኑ ግለሰቦች ዋጋ መክፈል የለባቸውም፡፡ ማህብረሰብ እንደ ማህብረሰብ በጋራ ተጠቃሚ እንደመሆኑ መጠን በመሰረተ-ልማት ግንባታው ምክንያት በግለሰቦች ላይ የሚደርሰውን ተፅዕኖም አብሮ መጋራት መቻል አለበት፡፡ ጉዳዩ የሚመለከታቸው የመንግስት አካላት ደግሞ ለዚህ አመቺ የሆነ አሰራር መዘርጋት መቻል ይጠበቅባቸዋል፡፡
ከላይ በጠቀስኩት የህንድ ግዛት የሚኖር የከተማ ዕቅድ (Urban Planning) ባለሞያ በአንድ የውይይት መድረክ ላይ ስለአሰራሩ የሰጠውን ምሳሌ እንደ መነሻ መውሰድ ፅንሰ-ሃሳቡን በቀላሉ ለማብራራት ይቻላል። ለምሳሌ በአንድ ክፍል ውስጥ ብዙ ሰዎች ተጠጋግተው የተቀመጡ ቢሆንና እኛ በመሃል ለማለፍ የሚያስችል መንገድ ለመፍጠር ብንፈልግ፤ “መሃል ላይ የተቀመጡትን የተወሰኑ ሰዎች እንዲነሱ ያደርጋሉ?” ወይስ “ሁላችሁም እስኪ ትንሽ ተጠጋጉ” በማለት በመሃል የሚያሳልፍ መንገድ ይፈጥራሉ? ከሕብረተሰቡ ውስጥ የተወሰኑ ግለሰቦች መሬታቸውን ሙሉ በሙሉ ከሚያጡ፣ ሁሉም የሕብረተሰብ አባል ትንሽ-ትንሽ ቢያጡ ይመረጣል።
በመንገዱ መገንባት ተጠቃሚ የሚሆነው ሕብረተሰቡ እንደመሆኑ፣ በግንባታው ምክንያት ለሚፈናቀሉ አርሶ አደሮች የተወሰነ መሬት በማዋጣት ባለእንጀሮቻቸውን ከመፈናቀል መታደግ አለባቸው። ይህን ተግባራዊ ለማድረግ ምቹ የሆኑ ማህበራዊ እሴቶች አሉን። የቀድሞው ጠ.ሚ መለስ ዜናዊ በጥናታዊ ፅሁፋቸው ላይ እንደገለፁት “ምቹ የሆኑ ማህበራዊ እሴቶች የሀገር ልማትና እድገት መሰረተ-ልማቶች ናቸው” በማለት ይገልጿቸዋል። ኢትዮጲያ ውስጥ ህዝቡ ሥራን በደቦ ተጋርቶ ነው የሚሰራው፣ መከራን በዕድር ተካፍሎ ነው የሚኖረው፣ ቢዝነሱን በዕቁብ ብር ነው የሚያንቀሳቀሰው። ይህ፣ በሚመለከታቸው የመንግስት ሃላፊዎች እና ሌሎች ባለድርሻ አካላት ዘንድ ፍቃደኝነቱና ተነሳሽነቱ ካለ፣ አስፈላጊው የግንዛቤ ማስጨበጪያ እና የማስተባበር ሥራ ከተሰራ ከላይ የተጠቀሰውን ፅንሰ-ሃሳብ ወደ ተግባር መቀየር በጣም ቀላል ነው።
ከአዲስ አበባ ማስተር ፕላን ጋር ተያይዞ የታየው የህዝብ ተቃውሞ ከላይ የተጠቀሰው አይነት የግብሩ-ይውጣ ሥራና አሰራር በኦሮሞ ህዝብ ዘንድ ምን ያህል ብሶትና ቁጭት እንደፈጠረ መረዳት ይቻላል። አንድ አርሶ አደርን 20 ብር በእስኩዌር ሜትር ካሳ ከፍሎ ለዘመናት ከኖረበት መሬትና የኑሮ ዘይቤ ማፈናቀል “ከድጥ ወደ ማጥ” የሚሉት ዓይነት ነው።
በካሳ መልክ ለአንድ ሄክታር የእርሻ መሬት የሚከፈለው 197,350 ብር፣ ምንም ዓይነት የገንዘብ አጠቃቀምና የዕቅድ ክህሎት ለሌለው፣ ማንበብና መፃፍ በማይችል አርሶ አደር ገበሬ እጅ ላይ ከሁለትና ሦስት አመት በላይ አይቆይም። ለመንገዱ ግንባታ ለሚያስፈልገው 676.48 ሄክታር የእርሻ መሬት የሚከፈለው 133,499,381 ብር ግን ወደ ወደ አርሶ-አደሩ እጁ ከመበተን ይልቅ በአንድ ላይ አቀናጅቶ አንድ አትራፊ የሆነ የቢዝነስ አክሲዮን ማቋቋም ይቻላል። የእርሻ መሬታቸው ለተወሰደባቸው አርሶ አደርዎች ሁሉም የአከባቢው አርሶ አደር የተወሰነ የእርሻ መሬት እንዲያዋጣ ማድረግ። እያንዳንዱ ገበሬ ባወጣው የመሬት መጠን ልክ የአክሲዮን ድርሻ እንዲኖረው ማድረግ።በዚህ አንድ’ም አርሶ-አደር ከቀዬው ሳይፈናቀል፣ ሁሉም አርሶ-አደሮች በፈጠን መንገዱ ምርቶቻቸው ወደ ገበያ እያቀረቡ ከቢዝነሳቸው አመታዊ ትርፍ ዳጎስ ያለና ቋሚ የሆነ ገቢ ያገኛሉ። ይሄ ሁሉ ከእኛ፣ ተማርን ካልነው ሰዎች የሚጠይቀው ብቸኛ ነገር ለአርሶ-አደሩ ሕይወት ዋጋ መስጠት ብቻ::
በዘንድሮው የፈረንጅ ገና (ክሪስመስ) በዓል ሰሞን የዩናይትድ ስቴትስ የዕጽዋት መንከባከቢያና ትዕይንት መካናት (ቦታኒካል ጋርደንስ) የሚሰናዱ ግሩም ትርዒቶችን ያሰናዳሉ። የዛሬ አሜሪካና ህዝቧ ፕሮግራም የዘንድሮውን ዝግጅት ያስቃኘናል።
ባለፉት 24 ሰዓታት ለ6 ሺህ 187 ሰዎች የላቦራቶሪ ምርመራ ተደርጎ 170 ሰዎች የኮሮና ቫይረስ እንደተገኘባቸው የጤና ሚኒስቴር አስታወቀ። ከዚህ ውስጥ 93 ወንድ እና 77 ሴቶች ሲሆኑ፥ ከ2 እስከ 115 የእድሜ ክልል የሚገኙ ናቸው ተብሏል።
በትናንትናው እለት 22 ሰዎች ከአዲስ አበባ ከቫይረሱ ሲያገግሙ ይህም ከቫይረሱ ያገገሙ ሰዎችን ቁጥር 401 አድርሶታል። በሌላ በኩል 3 ሰዎች በኮሮና ቫይረስ ምክንያት ህይወታቸው አልፏል፥ በአጠቃላይ በቫይረሱ ሳቢያ ለህልፈት የተዳረጉ ሰዎች ቁጥር 35 ደርሷል።
Next Post: እስክንድር ነጋ ይህን አለ፤ ” …ተስፋቸው ከሁሉም በላይ የፍቅርና የመቻቻል፣ ከዚያም የፍትሕ እና የዕኩልነት፣ ብሎም የዕኩልነት እና የፍትሕ ልጅ የሆነውን የሠላም ሀገር ማየት ነው…”
Adiss Zemen- መገናኛ አካባቢ የሚገኘው ሾላ ገበያ እንደወትሮው በተገበያይ ተጨናንቋል፡፡ በተለይም የአትክልትና ፍራፍሬ ገበያው ደርቷል፡፡ እንደ ቲማቲምና ጎመን የመሳሰለው ምርት...
የኢትዮጵያ ዳያስፖራ የልማት ተቋም አማካሪ ምክር ቤት (ምክር ቤት) የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስቴር ጽ /ቤት እ.ኤ.አ. ነሐሴ 9 ቀን 2018 ዓ.ም ባወጣው መግለጫ መሰረት በማድረግ የኢትዮጵያ ዲያስፖራ በልማት ተሳትፎ ጥረቶችን ለማበረታታትና ለማስተባበር ዝግጁ መሆኑን በደስታ ይገልፃል።
በተለያዩ አጋጣሚዎች ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ / ር አቢ አህመድ የዲያስፖራ ኢትዮጵያውያን በዩኤስ 1ዶላር በመለገስ በኢትዮጵያ ወሳኝ አስፈላጊና ያልተሟላ የልማት ፍላጎቶችን እንዲያሙዋሉ ጠይቋል. በተጨማሪም እንዳሉት የታቀደው የልማት ገንዘብ “የመንግስት በጀት አካል አይሆንም። በራሱ በራሱ ቦርድ ይተገበራል።” ለጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ ተግዳሮት ምላሽ በኢትዮጵያ ዲያስፖራ ውስጥ ከፍተኛ አጠቃላይ አዎንታዊ አግኝቷል። የካውንስሉ አባላት ለተዋጣው ስኬታማ ውጤት ለማረጋገጥ የተለያዩ ልዩ ልዩ እውቀታቸውን እና ችሎታቸውን በመጠቀም ይጥራሉ። ይህ በጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አህመድ እና አማካሪ ካውንስል ብቻ የሚያከናዉኑት ነገር አይደለም። ነገር ግን ሁላችንም ሀገራችንን ለማገልገል ባደረግነው ጥረቶች እና ግዴታዎች የሚወሰን ነው። በቅርቡ ምክር ቤቱ ተጨማሪ አባላት ስራዉን ለመርዳት ይሰየማሉ።
ካውንስሉ አንደኛው ትኩረት የሚሰጠው ወሳኝ ተግባር ለድርጅቱ ሁሉን አቀፍ ጠንካራ ተጠያቂነት እና ግልጽነት አሰራር ስነስርዓት መዘርጋት ነው። ለዚህም ገንዘቡን የሚያበረክቱት አስተዋፅኦዎች ተጠቃሚዎች እና ሌሎች ባለድርሻዎች ስለ ፈንዱ አስተዳደርና አስተገባበር ያላቸዉን አስተሳሰብ ለማካተት ይጥራል።
የዲያስፖራው ኢትዮጵያውያኞች አንዳንድ ቦታ ለምን አሁኑኑ ገንዘብ መዋጮ አንሰጥም የሚል ጥያቄ ያነሳሉ። ካውንስሉ ስለፈንዱ ለኢትዮጵያ ዲያስፖራው አንዳንድ የህግ እና የቁጥጥር እውነታዎች እንዲያውቅ ይፈልጋል። በዲያስፖራው ኢትዮጵያውያን ለሚያደርጉት አስተዋፅኦ ከፍተኛውን የተጣራ ገቢ እንዲኖር በዓለም ዙሪያ ከበርካታ የፋይናንስ ተቋማት ጋር አሰራር ዘዴ እያመቻቸን ነው። ይህንን የምናደርገው የኢትዮጵያን ጨምሮ ለሁሉም ሀገራት ሕጋዊ መስፈርቶች መሟላት በማረጋገጥ ለሀገሪቷ ትክክለኛ ሂደቶች እና መቆጣጠሪያዎች መኖራቸውን ለማረጋገጥ ነው። ይህ ቅንብር በቅርብ ጊዜ ባስቸኳይ መደረግ እንዳለበት ካዉንስሉ ይረዳል። ይህን ለማድረግ ትንሽ ጊዜ ስለሚጠይቅ የኢትዮጵያ ዲያስፖራዎችን ትዕግስት እንጠይቃለን። ካውንስሉ የአሜሪካ ፌዴራል እና የግዛት ህጎችን ማሟላት አለበት። እንዲሁም የበጎ አድራጎት ድርጅቶች ክዋኔዎችን ለማስተዳደር የወጡትን ድነጋጌዎች ማሟላት ያስፈለገዋል።
ካውንስሉ ለድርጅቱ የአስተዳደር መዋቅሮችን እና ሂደቶችን ጨምሮ ሌሎች የተለያዩ ተግባራትን እያከናወነ ነው። የዲያስፖራው የኢትዮጵያ ህብረተሰብ በትዕግስት ከእኛ ጋር መቆየቱን እንዲቀጥል እንጠይቃለን። በተቻለ ፍጥነት ሁሉንም ስራ ለመስራት ዝግጁ ነን። ምክር ቤቱ በቀጣዩ ወር መግለጫ እስኪሰጥ ድረስ የኢትዮጵያውያን ዲያስፖራ ደጋፊዎች ወርሃዊ መዋጮ ለመስጠት ያቀዱትን ለጊዜው እንዲይዙ በአክብሮት ይጠይቃል።
ካውንስሉ የተለያዩ ግለሰቦች እና ቡድኖችን የግል ገንዘብ መዋጮ ለፈንዱ ለመሰብሰብ እንደተሰማሩ ያውቃል። ነገር ግን እነዚህ ግለሰቦችም ሆኑ ድርጅቶች ከካዉንስሉ ጋር የሚሰሩ አይደሉም። ወደፊት ፈንዱ መተገበር ሲጀምር ከካዉንስሉ ጋር እንደሚተባበሩ ተስፋ እናደርጋለን።
ምክር ቤቱ በመጀመሪያ ጊዜ ጥራት ያለው ስራ መስራት ይሻላል ወደህዋላ ተመለሶ ከመጠገን በሚለው ሃሳብ ይመራል። ኮሚሽኑ ለመላው የኢትዮጵያ ዲያስፖራ ፈንዱን ለመደገፍ ላሳዩት ከፍተኛ ጉጉት ድጋፍና በጎ ፈቃድ ምስጋናዉን ያቀርባል።
ከቀደሞ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ንግግሮችና ከፖሊስ ካሜራዎች የተገኙ ምስሎችን ክሱን ከሚመሩት ሴነተሮች አንዱ የሆኑት የቴክሳሱ ዴሞክራት ጃክዊን ካስትሮ በምክር ቤቱ ሁለተኛው ቀን ችሎት ላይ ባሰሙት ንግግር ተጠቅመውባቸዋል
በቀድሞ ፕሬዚዳንት ትራምፕ ላይ የተመሰረተውን ክስ የሚመሩት የተወካዮች ምክር ቤት አባላት፣ የትራምፕ ደጋፊዎች እኤአ ጥር 6 በምክር ቤቱ ህንጻ ስላካሄዱት አመጽ፣ ከዚህ በፊት ታይተው የማያውቁ የቪዲዮ ምስሎችን፣ በትናንትናው የምክር ቤቱ ችሎት በማስረጃነት አሳይተዋል፡፡
የቪዲዮ ምስሎቹ ዴሞክራቶቹ በመጀመሪያው የችሎት ውሏቸው፣ የቀድሞው ፕሬዚዳንት፣ በየከፍለ ግዛቱ ተወካዮች የተሰጠውንና፣ የጆ ባይደንን አሸናፊነት የሚያረጋግጠውን የምርጫ ውጤትና ሂደት ለመቀልበስ ለተካሄደው አመጽ፣ በቀጥታ ተጠያቂ መሆናቸውን ያሳዩበት ነው፡፡
ይህ ሲፈጸም የዩናይትድ ስቴትስ ምክትል ፕሬዚዳንት ማይክ ፔንስና የምክር ቤቱ አባላት የአመጽ ጥቃቱ ከተፈጸመበት ጥቂት እልፍ ብለው ነበር የሚገኙት፡፡ እነሱን ለመካከል የቆሙት ፖሊሶች በወራሪዎቹ አመጸኞች ተደብድበዋል፡፡
ክሱን የሚመሩት የተወካዮች ምክር ቤት አባላት፣ የቀድሞ ፕሬዚዳንት አመጹን በማነሳሳት በቀጥታ ተጠያቂ መሆናቸውን ለማሳየት የመክፈቻ ክርክራቸውን ያቀረቡት እነዚህም ምስሎች በማሳየት ነበር፡፡
“ተከሳሹ የቀድሞ ፕሬዚዳንት በምንም መመዘኛ ከጥፋቱ ነጻ አለመሆናቸውን እናረጋግጣለን፣ የፈጸሙት ድርጊት ጨርሶ ያልተገባ ስለሆነ ለመጭው ፕሬዚዳንቶችም መመዘኛ ሊሆን ይገባል፡፡ ይህን ጥቃት ያነሳሱት እኚህ ፕሬዚዳንት ውጤቱ ምን ሊሆን እንደሚችል ያውቁ ነበር፡፡”
ክሱን የሚመሩት የምክር ቤቱ አባላት፣ የቀድሞው ፕሬዚዳንት፣ “የምርጫውን ስርቆት አቁም!” በሚል መፈክር፣የተካሄደውን ዘመቻ መምራት የጀመሩት አመጹ ከመካሄዱ በፊት ነው በማለት ይከራከራሉ፡
“ይህ የአንድ ንግግር ጉዳይ ብቻ አይደለም፡፡ ይህን የአመጽ መንጋ ለወራት በተደጋገመ ንግግራቸው ሲያዘጋጁት ነው የኖሩት፡፡ በምርጫው የሰጡት ድምጽ የተሰረቀባቸው መሆኑን እስኪያምኑ ድረስ ስለሆነ የተነገራቸው የምርጫውን ውጤት የማረጋገጡን ሂደት ለማቆም ምንም ነገር ከማድረግ ወደ ኋላ አይሉም፡፡”
“ለፕሬዚዳንት ትራምፕ የአመጹ ውጤት ጨርሶ የማይታያቸው ሆኖ አይደለም፡፡ እሱ ምንም አያጠራጥርም፡፡ የአመጹ ጥቃት እንዲፈጸም እሳቸው ሆን ብለው የገፋፉት ነገር ነው፡፡”
የፕሬዚዳንቱ ጠበቆች መከላከያቸውን የፊታችን ዓርብ ያሰማሉ፡፡ “ትራምፕ የንግግር ነጻነታቸውን ተጠቅመው ሀሳባቸውን ገለጹ እንጂ ለአመጹ ተጠያቂ አይደሉም” በማለትም ይከራከራሉ፡፡
ምንም እንኳ ተቸዎች፣ የትራምፕ ጠበቆች የክርክራቸውን ጭብጥ በአግባቡ ለማቅረብ ተቸግረዋል ቢሉም፣ ትራምፕ ላይ የጥፋተኝነት ውሳኔ ይሰጣል የሚል እምነት ግን የላቸውም፡፡ ምክንያቱም በውሳኔው ላይ ቢያንስ 17 የሪፐብሊካን አባላት ከዴሞክራቶቹ ጋር መተባበር አለባቸው፡፡
“ራሳቸውን ለቀድሞው ፕሬዚዳንት ተገዥ አድርገዋል፡፡ የራሳቸው የወደፊቱ የፖለቲካ እጣ ለምክር ቤቱ ምርጫ በሚወጡ በእሳቸው ደጋፊዎች ቁጥጥር ስር እንደሆነም ያምናሉ፡፡ በተለይም የሪፐብሊካን ክፍለ ግዛቶች በሆኑ አካባቢዎች ያሉት ይህ ስጋት አለባቸው፡፡ ስለዚህ በተወካዮች ምክር ቤት የሚቀርበው ማስረጃው የቱንም ያህል እንኳ ቢሆን፣ አብዛኞቹ ሪፐብሊካኖች ማስረጃዎቹን ችላ በማለት፣ የቀድሞውን ፕሬዚዳንት በነጻ ያሰናብታሉ፡፡”
ትራምፕ ካሁን በኋላ ተመልሰው ለፌደራል ሥልጣን የመወዳደር እድላቸው አጠየያቂ ቢሆንም፣ ክሱን የመሰረቱት የምክር ቤት አባላት፣ የክስ ጭብጣቸውን ለማሰማት በዛሬው እለት የስምንት ሰዓታት ጊዜ አላቸው፡፡
ግርማ ዳዲ ጋዲሳ እባላለሁ የሸዋ ኦሮሞ ነኝ …..አንደኛ ደረጃ የተማርኩት ሰንደፋ ነው……ቀሪውን አዲስ አበባ ነው፡፡ ከመጀመሪያ ዲግሪ አስከ PhD የተማርኩት ሀሮማያ ዩኒቨርሲቲ ነው፡፡ በውጭም በሀገር ውስጥም የመኖርና የመስራት አድሉ ስለገጠመኝ ሀገሬን በደንብ ለማወቅ ችያለሁ፡፡ በአሩሲ አርባጉጉ አውራጃ ጉና ወረዳ ለአምሰት አመታት ሰርቻለሁ፤ በወለጋ ጊመቢ ለ3 አመት ያህል ሰርቻለሁ፤ በቀድሞው ሲዳሞ ክፍለሀገር በሀገረማርም ለ2 አመታት ሰርቻለሁ፤ በደብረብርሃን አካባቢም ለ5 አመታት ሰርቻለሁ፡፡
በመሆኑም ሀረር ትምህርት ላይ በነበረኩበት ጊዜ፤ አሩሲ፤ ወለጋና ሀገረማርያም በስራ በቆዬሁበት ወቅት የተረዳሁት ነገር ቢኖር የሸዋ ኦሮሞ ከቋንቋ ውጭ ከጠቀስኩዋቸው ህዝቦች ጋር ምንም የሚያመሳስለው ነገር እንደሌለ ተገንዝቤአለሁ፡፡
1. በባህል በአለባበስ እኛ የሽዋ ኦሮሞዎች ከሃረር ቆቱ፤ከአሩሲ፤ ከባሌ፤ከቦረና፤ ጉጅ፤ ከጅማና ወለጋ ጋር ከቋንቋ ውጭ ከሸዋ ኦሮሞ ጋር የሚያመሳስል ነገር አለ?…………ምንም
2. በቤት አሰራር፤ሀዘንና ደስታ አገላለጽ ከሃረር ቆቱ ፤ከአሩሲ፤ ከባሌ፤ከቦረና፤ ጉጂ፤ ከጅማና ወለጋ ጋር ከሸዋ ኦሮሞ ጋር የሚያመሳስል ነገር አለ? ………………………..ምንም
3. በአመጋገብ የሸዋ ኦሮሞ ጤፍ እንጀራ በጥሩ ወጥ እንበላለን……እነሱ የበቆሎ ገንፎ ይበላሉ……….እኛ ገብስ ጠላና አረቂ እንጠጣለን እነሱ ምን አይነት ባህላዊ መጠጥ እንዳላቸው አይታወቅም ነገር ግን አብዛኛዎቹ ጫት ይቅማሉ ቡናንም ይበላሉ
4. እኛ የኦርቶዶክስ ክርስትና ሃይማኖት አንከተላለን አነሱ እስልምናና ፕሮቴስታንትነት እምነትን ይከተላሉ: ቤተክርስቲያናችንን ለማዳከም እና ለመከፋፈል የሚሞክሩትም እነሱ ናቸው
6. የቦረናና ጉጂ ኦሮሞ የወንድ ብልት ይሰልባሉ እኛ እንኩዋን ብልት ልንሰለብ የሚሰለቡትንም እንጠየፋለን ……የወንድብልት በግንባራቸው ላይ ባህላዊ ምልክት አድረገው ግንባራቸው ላይ አስረው ይውላሉ………………ይህአሳፋሪ ተግባር እኛን የሽዋ ኦሮሞወችን አይገልጽም…..በአዲስ አበባም የኦሮሞ ባህል ማዕከል ላይ ይህንን አሳፋሪ ምልክት አቁመውታል …አስኪ በሞቴ ይሄ እንኩዋን እኛን የሸዋ ኦሮሞወችን ይቅርና ወለጋወችን ይወክላል?
7. የሽዋ ኦሮሞወች ኢትዮጵያን ለመመስረትና ከጠላት ለመከላከል አባቶቻችን ትልቁን አስተወጽኦ አድርገዋል………….አነሱ ግን ኢትዮጵያን ለማፍረስ በጣም ትልቁን ጥረት አድረገዋል እያደረጉም ነው
ሚካኤል)፤ቀዳማዊ ኃ/ስላሴ፤ ጄኔ. ጃጋማ ኬሎ፤ ፕሮፌ. መረራ………ወዘተ)………አነሱ አንድም ለሀገር ምስረታና ከጠላት ለመከላከል አስተዋጽኦ ያደረጉ ጀግኖች የላቸውም…ከተጠቀሱት ጀገኖች ውስጥ አንዱ አንኳን የነሱ ቢሆን/ ቢኖራቸው ምን ያህል ክብር ይሰጡት እንደነበር ለዋቆ ጉቱ የሚሰጡትን ክብር ማየት ቀላል ነው…..አነሱ ግን አነኚህ ጀግኖች የኛ በመሆናቸው ብቻ ምን ያህል ሲያዋርዱዋቸው እንደሚውሉ ለሁሉም ግልጽ ስለሆነ አዚህ ላይ መግለጡ ትርጉም የለውም፡፡ ራስ ጎበና ደጬን ከሃዲ ብለው ሀገር አፍራሽ የነበረውን ዋቆ ጉቱን ለማጀገን አንዴት እንደሚጥሩ አሳየተውናል፡፡
ወራሪ ከሚሉዋቸው ከእምዬ ምኒሊክ ጀምሮ የደርግ መንግሰት በሀገር አፍራሾች አስከወደቀበት ድረስ በጥልቀት ታሪክን ብናጠና የሚነግረን ነገር … በከፍተኛ የስልጣን እርከን ውስጥ የነበርነው እኛ የሽዋ ኦሮሞች ነበርን፡፡ ላለፉት 28 አመታት ግን ከስልጣንና ልማት ተገልለን እንገኛለን፡፡አባቶቻቸን አዲስ አበባን ከተማቸው ባያደርጉልን ምን እንሆን እንደነበር አስባችሁት ታውቃላችሁ?….. ከተማው አዚህ በመሆኑ በአዲስ አበባ አካባቢ የሚኖር የሸዋ ገበሬ ያመረተውን ምርት በፈለገው ጊዜና ቦታ በፈለገው ዋጋ ያለምንም እንግልት እየሸጠ ተጠቃሚ መሆኑ በቅናት ያቃጥላቸዋል …….አዲስ አበባ ከተማ ወለጋ፤ ጅማ ወይም አሰላ ቢሆን ኑሮ ምን ያህል ይደሰቱ እንደነበር ማወቅ ነቢይ መሆንን አይጠይቅም……..ለመሆኑ የሸዋን ኦሮሞ ያፈናቀለው አማራ ወይሰ ኦፒዲኦና ኦነግ??……
ኦሮምያ ተብሎ በኦነግና በወያኔ ከተከለለ ጀምሮ ስልጣን ሲከፋፈሉ የኖሩት ከሀረር፤ ኤሉአባቦራ፤ አሩሲ፤ወለጋ፤ጅማ እየመጡ መሆኑ ለማንም ግልጽ ነው፡፡ ባለፉት 28 አመታት ከሸዋ ኦሮሞ ስልጣን የያዘና የኦሮሞ ፕሬዝዳንት የሆነ አለ እንዴ??….. የሸዋ ኦሮሞ ሀገር ማስተዳደር ችሎታ ስለሌለው ነው??እነጀዋር በዶ/ር አለሙ ስሜ ላይ እያደረጉ ያለውን ሴራ ትኩረት ሰጥቶ የሚከታተል የሸዋ ኦሮሞ ካለ ይህን ድርጊት በቀላሉ ይረዳል፡፡
ወለጋዎች ኦነግን ሲፈጥሩ ጠላት አድርገው የተነሱት የሸዋ ኦሮሞን ነው፡፡ የአማራን አገዛዝ (??) ለማጥፋት የምንችለው የሸዋን ኦሮም ስናጠፋ ነው ብለው በፕሮግራማቸው አስረግጠው ጽፈው ነው የጀመሩት፡፡ በ1980ቹ መጀመሪያ የሸዋ ኦሮሞ መጥፋት አለበት የሚል ይዘት ያለው መርዘኛ ቅስቀሳ ያደርጉ እንደነበርና ከዶ/ር መረራ ጋር እሰጥ አገባ ገብተው እንደነበር እናስታውሳለን፡፡ በመስታወት ቤት ውስጥ የሚኖር የመጀመሪያውን ድንጋይ አይወረውርም በማለት ኦነጎች ምን ያህል አሰቸጋሪና የሸዋን ኦሮሞ እንደሚጠሉ …..ግን እንደማይሳካላቸው ነግሮ እንዳሳፈራቸው እናስታውሳለን፡፡
ከአዳማ፤ሞጆ፤ ቢሾፍቱ፤ገላን፤ሰበታ፤ ቡራዩ፤ሆለታ፤ሱሉልታ፤ለገጣፎ…….እነ አባዱላ ከገበሬው መሬቱን ቀምተው ዘመዶቻቸውን አሰፈሩበት፤ ሸጡት…….የሚገርመው በተወለድንበት ሀገር መብታችንን ነፍገው ከንቲባ ከአሩሲና ወለጋ እየሾሙ ወገኖቻችንን አሁንም ለሌላ ማፈናቀል እየተዘጋጁ ነው፡፡ አሁን ከእኛ ጋር አብረውን የሚኖሩትን ኢትዮጵያዊያንን እያፈናቅሉ ያሉት እንደሚሉት ለሸዋ ኦሮሞ አሰበው የሚመሰለው ካለ ሞኝ መሆን አለበት ምክንያቱም ገበሬውን ያለምንም ካሳ ያፈናቀሉትና መሬቱን የሸጡት ቀሪውን ደሞ ዘመዶቻቸውን ያሰፈሩበት ወለጋወችና አሩሲወች እንጅ አማራዎች አይደሉም፡፡
አሁን በግፍ ነዋሪዎቹን ለምን ማፈናቀል ፈለጉ የሚል ካለ መልሱ ግልጽ ነው ፡፡ ከሀረር ቆቱዎችን እራሳቸው አፈናቅለው አምጥተው ሸዋ ላይ አስፍረዋቸዋል …..ኦቦ ለማ በግልጽ እንደነገሩን፡፡ አሁንም ወገኖቻችንን አፈናቅለው ከሀረርና ወለጋ አምጥተው ለማስፈር ስለፈለጉ ነው፡፡ ዲሞግራፊ ቅየራው አዲስ አበባን ሳይሆን ሸዋ ኦሮሞን መሆኑ ነው፡፡ እናማ እኛ የሸዋ ኦሮሞዎች ይህን አደገኛና ማንነታችንን ለማሳጣት በወለጋዎችና በአሩሲዎች የተሸረበብንን ሴራ በጥለቀት ልንመክተው ይገባል፡፡
ለገጣፎ የሚኖሩትን ደሃ ሰዎች እያፈናቀሉ ያሉት አሩሲዎችና ወለጋዎች ናቸው፡፡ ለእኛ አሰበው የመሰለህ የመላው የሸዋ ኦሮሞ ካለህ አሁን ግልጥ ሊሆንልህ ይገባል፡፡ ከላይ እንደገለጽኩት በባህል፤ በአለባበስ፤ በአመጋገብ፤ በደስታና ሀዘን አገላለጽ፤ በቤት አሰራርና አኗኗር……በመልክና ሰብአዊነት፤ በሃይማኖት….አንመሳሰልም ……በትንሹም ቢሆን ከነሱ ጋር መመሳሰል ካለ በቋንቋ ብቻ ነው የምንመሳሰለው አዎ…….በቋንቋ ብቻ ነው የምንመሳሰለው፡፡
ለመሆኑ የሸዋ ኦሮሞ ከንቲባ መሆን ስለማንችል ነው እንዴ ከአሩሲ እያመጡ ሙሰሊሞችን የሚሾሙት………..አላማው ክርስቲያኑን የሸዋ ኦሮሞ ለማዳከምና ከጎረቤቱ ጋር የማይጠፋ ቁርሾ ውስጥ ለመክተትና መሬት እንደፈለጉ ለመሸጥና ለመከፋፈል ነው፡፡
በመሆኑም መሬታችንን እንጅ አኛን ለማጥፋት ሌት ከቀን እንደሚደክሙ አውቀህ ታገላቸው…ንቃ ንቃ ሸዋ፡፡ የተጻፈው ለእኛ ለሸዋዎች ብቻ ነው አዳሜ ከሃረር ቆቱ ፤ከአሩሲ፤ ከባሌ፤ከቦረና፤ ጉጅ፤ ከጅማና ወለጋ ….. ብትንጫጫ አልሰማህም ይህን ጉዳይ ግብ እስከማደርስና ወገኖቼ እሰከሚነቁ ድረስ ይቀጥላል ከዚያ ሁላችንም ማን ምን እያደረግን መሆኑን ስንረዳ ….እውነተኛ ጠላታችንና ወዳጃችንን ስናውቅ እምናደርገውን እናደርጋለን፡፡