Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ንሕና ኤርትራውያን ክንሓስበሉ ዝግበኣና ጉዳይ ኣሎ። ንሱ ከኣ ናብ ዓዲ ጓና ምህዳም ብዋጋ ሂወትና ናይ ሓዋሩ ፍታሕ ኣይኮነን። ኣብ ሃገርና ምስ ህዝብናን ስድራበትናን ኮሪዕናን ከቢርናን ክንነብር እንተደኣ ኮይና፡ ኣብ ሃገርና ብሕጊ ዝምራሕን መሰላት ደቂ ሰባት ዘኽብርን ስርዓት መታን ክመጽእ ክንቃለስ ይግባእ። ብዘይ ቃልሲን ጻዕርን ዝመጽእ ክብረትን ፍትሕን የልቦን፡ ኣብ ዓለም ይኹን ኣብ ናትና ታሪኽ ውን ኣይተራእየን።
ስለዝኾነ ኣብ ሃገርና ነባሪ ለውጢ መታን ክመጽእ ኣብ ጎድኒ እቶም ዝቃለሱ ዘለዉ ሃገራውያን ይኹን ባዕልና ኣብ ንምስርቶ ኣገባብ ቃልሲ፡ እጃምና ከነበርክት ታሪኽ ዝጠልቦ እዋናዊ ዕማም ኢዩ።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ ZhongShan City የ LED ዝርያን የኩባንያ አርማ መሪነት አመላካች አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan ZhongShan City የ LED ዝርያን የኩባንያ አርማ መሪነት አመላካች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong ZhongShan City የ LED ዝርያን የኩባንያ አርማ መሪነት አመላካች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ ZhongShan City የ LED ዝርያን የኩባንያ አርማ መሪነት አመላካች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
እ.ኤ.አ. በ 25 ኛው ኖ 2019ምበር 2019 ቻይና ውስጥ በቾንግኪንግ ፣ ቻይና ውስጥ የምርት ማቀነባበሪያ የመስመር ላይ ፍተሻን ለመጠጣት ዲኤምዲኤን ለማከም የሚያገለግል የቻይንኛ ስሪት የመመርመሪያ ማሽን እ.ኤ.አ. ለመድኃኒትነት የሚያገለግል አንድ የቻይናውያን ፋብሪካ የመመገቢያ ማሽን አዘጋጅቷል ፡፡ ቾንግኪንግ Changfeng ባዮቴክኖሎጂ ኮም ሊሚትድ ከእነሱ ጋር ይሠራል እና ሶስተኛውን ፈልገው ...
እ.ኤ.አ. በ 1 ዲሴምበር 2017 ቾንግqing Changfeng ብቁ ለሆኑ ምርቶች የመጀመሪያ ደረጃ ምርት ማምረት ሥነ-ስርዓት (ዲትሪክል ዲክካርቦኔት) አካሂ holdል ፡፡ በጠቅላላው ሥራ አስኪያጅ ሚስተር ሊ ፣ ቾንግኪንግ ሲ በተወካለው የ R&D ቡድን ቀጣይ ጥረቶችን በመጠቀም ለ 3 ዓመታት ያህል በጥልቀት ምርምር እና ልማት ከተደረገ በኋላ ፡፡
ከ 3 ኛ እስከ ህዳር እስከ 5 ቀን ህዳር ወር ዋና ሥራ አስኪያጅ ሚስተር ሊ እና የሽያጭ ሥራ አስኪያጅ ወይዘሮ አንጌላ በፓሪስ ፣ ፈረንሳይ ቾንግኪንግ ቻንቼንግ ባዮቴክኖሎጂ ኮም ሊሚትድ በተካሄደው የምግብ ግብአቶች ትር tookት ላይ ተሳትፈዋል ፡፡ ) በቼንፊን ባዮቴክኖሎጂ የተመረቱ ምርቶች እኛ ...
እ.ኤ.አ. በ 2019 ቾንግኪንግ ቻንፋንግ ኮ. ሊሚትድ ISO9001 ፣ ISO14001 ፣ ISO45001 የምስክር ወረቀት በማግኘት ተሳክቷል ፡፡ የጥራት አያያዝ ደረጃን ለማሻሻል Chongqing Changfeng ባዮቴክኖሎጂ ኮም ሊሚትድ ከተቋቋመበት ጊዜ ጀምሮ በዓለም አቀፍ ደረጃ የጥራት ስርዓቱን እያቋቋመ ነው ፡፡ በ O…
10 June በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሰኔ 3 ቀን ማለት ነው።
ሐምሌ 16/2007 ዓ.ም. ለአሥር ወራት በእስር ላይ የቆየውን ጋዜጠኛ፣ ተመስገን ደሳለኝን (ከኃይለ ማርያም ደሳለኝ ጋር ዝምድና የለውም፤) ለመጠየቅ ወደዝዋይ ወህኔ ቤት ሄጄ ነበር፤ የወሕኒ ቤቱ ባለቤቶች ማረሚያ ቤት ይሉታል፤ ማረሚያ ቤት ማለት ሀሳቡን በነጻነት የሚገልጽና በሀሳቡም ከወያኔ ጋር በሎሌነት ለመተዳደር የማያመች ሲሆን የቀናውን በጉልበት የሚያጎብጡበት ማለታቸው ነው፤ ማረም ማለት ቀጥታውን ማጉበጥ ነው፤ እንዴት እንደሚያጎብጡት ላሳያችሁ፤–
” በዝዋይ እስር ቤት ትምህርትም እንደመድኃኒት የተጠላ ነገር ነው፤ ለተመስገንም ሆነ ለሌሎች መጻሕፍት አይገቡላቸውም፤ ለምን? ብዬ ስጠይቅ አንዱ ጠባቂ ‹‹ለእውቀት የሚሆን መጽሐፍ ይገባል፤›› አለኝ፤ የእውቀትን ፍቺ ለመጠየቅ ስሞክር ቶሎ ግራ መጋባቱን አየሁና ተውኩት፤ እሱም እንዳያውቅ ስለሚፈልጉ፣ አለቆቹ የእውቀትን ፍቺ ጠበብና ቀለል አድርገው አስተምረውታል፤ ሎሌ ትእዛዝን በሹክሹክታ እየተቀበለ ማስፈጸም እንጂ፣ እውቀት አያስፈልገውም፤ – ኀይለመለስ ያሉት ትዝ አለኝ…” የተማረው ወጣት ኮብል እስቶን ፈላጭ ሆኗል ወጣቱ በተማረው ዕውቀት ሥራ ማግኘት አልቻለም” ቢሏቸው ሲመልሱ” እኛ አለንበት ደረጃ ለመድረስ ማናቸውም ሰው መጀመር ያለበት ከዚያ ነው ብለው ነበር” እኛ የሚለው ግን ይህ ከውጭ ተቀፍሎ የተገዛውን የትምህርት ማስረጃ ማለታቸው ይሆን? የወይኔ/የወያኔ ቤት የተውሶ ትምህርትና ውጤቱን ተመልከቱ “ማረሚያ ቤት ማለት ሀሳቡን በነጻነት የሚገልጽና በሀሳቡም ከወያኔ ጋር በሎሌነት ለመተዳደር የማያመች ሲሆን የቀናውን በጉልበት የሚያጎብጡበት ማለታቸው ነው፤ ማረም ማለት ቀጥታውን ማጉበጥ ነው፤ –
** በኢህአዴግ መልካም አስተዳደር ጎለበተ..በአብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ብሔር ብሔረሰቦች ሆኑ የኢትዮጵያ ልጆች.. ሁሉም ሰው በህግ ፊት እኩል ነው…ፍርድ ቤቶች ከፖለቲካ ተፅዕኖ ነፃ ናቸው ይልና…ዳኛው በነፃ ያሰናበቱት ተከሳሽ ፖሊስ ለጥያቄ ትፈለጋለህ ብሎ ከፍረድ ቤቱ አጥር ውጭ አፍኖ ወሰደው….ዳኛው በቤተሰቡ የመጎብኘት መብቱ ይከበር ብለው አስጠነቀቁ..ተረኛው የእሥርቤቱ ፖሊስ የተከሳሽን ጠያቂ ዘመድ በዱላ ደበደበ!…የዋስ መብቱ ይከበር ተባለው ተከሳሽ ፖሊስ 14 ቀናት መረጃ ማሰባሰቢያ ግዜ ይገባኛል ሲል ወህኒ ቤት ላከው!… ዳኛው በነፃ ያሰናበቱት ተከሳሽ በሌላ ክስ ይፈለጋል ተብሎ 5ሺህ ብር ዋስ ተጠየቀ!… ፖሊስ የሚባለው ፍርድ ቤት ከሚባለው ጋር ያለው ግንኙነት ሕግ የሚባለውን ከጨዋታ ውጭ አድርጎታል፤ ፍርድ ቤት የሚባለው እስረኛ እንዲፈታ ፖሊስ የሚባለውን ሲያዝ እንደማይፈጸም በተደጋጋሚ ታየ፤ ይህ የመጨረሻው የውድቀት ምልክትይመስለኛል፤ቆም ብሎ ማሰብና አስፈላጊውን የለውጥ እርምጃ መውሰድ የሚያስፈልገው አሁን ነው፡፡ድሮም የኅብረት አመራር (በደቦ) ? ወቃው በለው! ያዢ ያጣች ሀገር!?
ለዚህ ፍርድ መነሻ የሆነው ከሳሽ መጋቢት 24 ቀን 2011 ዓ.ም አሻሽለው ያቀረቡት የክስ አቤቱታ ሲሆን ይዘቱም ከ2ኛ ተከሳሽ ጋር ጋብቻ ፈፀመው ለ20 ዓመት አብረው ሲኖሩ የነበረ መሆኑን፤ በዚህ ወቅትም 1ኛ ተከሳሽ ማህበርን በ25/10/2007 ዓ.ም በጋራ አቋቁመው የፔንሲዮን አገልግሎት ሲሰጡ የነበረ መሆኑን፤ ከጥቅምት ወር 2008 ዓ.ም ጀምሮ በመካከላቸው ከፍተኛ ያለመግባባት የተፈጠረ በመሆኑ ከቤታቸው ወጥተው ከ2ኛ ተከሳሽ ጋር ያላቸው ጋብቻ እንዲፈርስ አመልክተው ጋብቻው በፌደራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ቦሌ ምድብ በመ/ቁ 40455 በተሰጠ ውሳኔ የፈረሰ መሆኑን፤ 2ኛ ተከሳሽ ጥር 27 ቀን 2008 ዓ.ም የከሳሽ ወኪል ነኝ በማለት ማህበሩ ስለከሰረ እንዲፈርስ ተስማምተናል የሚል የሐሰት ቃለ ጉባኤ በፌደራል የሰነዶች ማረጋጫና ምዝገባ ኤጀንሲ አቅርበው በማስመዝገባቸው በጋራ የሰሩትን ባለ 16 ክፍል ቤት በእናቱ ስም በማስመዝገቡ ስለ 1ኛ ተከሳሽ ማህበር ገቢ ወጪና ትርፍ ምንም የማያሳውቃቸው በመሆኑ የ1ኛ ተከሳሽ ማህበርን ንግድ ፈቃድ አሰርዞ የማህበሩ ዓላማ እንዳይሳካ በማድረጉ የ1ኛ ተከሳሸ ማህበርን ገንዘብ በማህበሩ ሂሳብ ውስጥ ገቢ ማድረግ ሲገባው ለግል ጥቅሙ በማዋሉ የጋራ የሆነው ቤታቸው ተሸጦ ለማህበሩ ካፒታል ማሳደጊያ እንዲውል የተቀበለውን ብር 930,000 ለማህበሩ ገቢ ሳያደርግ ለግል ጥቅም በማዋሉ ለ1ኛ ተከሳሽ ማህበር የተገዛውን በሰሌዳ ቁጥር አአ-02-95088 የሚታወቀውን ተሽከርካሪ በመሸጥ ገንዘቡን ለግል ጥቅሙ ያዋለ በመሆኑ ከሳሽ በንብ ኢንተርናሽናል ባንክ የነበራቸውን አክሲዮን በመሸጥ የተገኝውን ገንዘብ ለግል ጥቅሙ በማዋሉ ከዕቁብ የተቀበለውን ብር 480,000 ለ1ኛ ተከሳሽ ማህበር ገቢ ማድረግ ሲገባው ለግል ጥቅሙ ያዋለ በመሆኑ ከ1ኛ ተከሳሽ ማህበር ብር 2 ሚሊዮን ወጪ አድርጎ ለእናቱ ቤት የገነባበትን ገንዘብ ለማህበሩ ሳይመለስ 2ኛ ተከሳሽ ለግል ጥቅሙ ያዋለ በመሆኑ እና ሌሎች ተመሳሳይ ጥፋቶች የፈፀመ በመሆኑ በከሳሸ እና በ2ኛ ተከሳሽ መካከል ብርቱ ጭቅጭቅ የተፈጠረ መሆኑን ገልፀው ጥር 27 ቀን 2008 ዓ.ም በፌደራል የሰነዶች ማረጋገጫና ምዝገባ ኤጀንሲ የፀደቀው ቃለ ጉባኤ እንዲሻርላቸው እንዲወሰንላቸው፣ 2ኛ ተከሳሽ በፈፀመው ጥፋት የደረሰባቸውን ጉዳት በሌላ መዝገብ ከሰው ለመጠየቅ መብታቸው እንዲጠበቅላቸው፣ 1ኛ ተከሳሽ ማህበር እንዲፈርስ እንዲወሰንላቸው፣ የሂሳብ አጣሪ ተሹሞ የማህበሩ ሂሳብ እንዲጣራላቸው እንዲሁም በዚህ ክስ ምክንያት የደረሰባቸው ወጪና ኪሳራ እንዲተካላቸው ዳኝነት ጠይቀዋል፡፡
ከሳሽ ያቀረቡት የተሻሻለ ክስ ለከሳሾች ደርሶ ተከሳሾች ሚያዝያ 7 ቀን 2011 ዓ.ም በተፃፈ የመከላከያ መልስ ያቀረቡ ሲሆን ባቀረቡት የመከላከያ መልስም የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ እና የፍሬ ነገር መልስ ሰጥተዋል፡፡ ተከሳሾች ባቀረቡት የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ ከሳሽ ያቀረቡት ክርክር የጋራ ንብረትን ጉዳይ ከማህበሩ ክርክር ጋር ደበላልቀው ያቀረቡት በመሆኑ ያቀረቡት ክስ ውድቅ ሊደረግ ይገባል፡፡ ከሳሽ ቃለ ጉባኤው እንዲሻርላቸው የጠየቁት በህጉ የተቀመጠው የሦስት ወር ጊዜ ካለፈ በኋላ በመሆኑ ከሳሽ ያቀረቡት ክስ በይርጋ ቀሪ ነው፡፡ እንዲሁም 1ኛ ተከሳሽ ማህበር በስምምነት የፈረሰ በመሆኑ ክሱ የቀረበው በስምምነት ባለቀና በተፈፀመ ጉዳይ ስለሆነ የከሳሽ ክስ ውድቅ ሊደረግ ይገባል በማለት የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ ያቀረቡ ሲሆን በፍሬ ነገሩ ላይ በሰጡት መልስ በውልና ማስረጃ ማስረጃ ምዝገባ ፅ/ቤት የፀደቀው ቃለ ጉባኤ በህጉ በተቀመጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ ያልተሻረ ስለሆነ ስምምቱ ህጋዊ መሆኑን፤ ከሳሽ ቃለ ጉባኤው ይሻርልኝ ከሚሉ በቀር ቃለ ጉባኤው የሚሻርበትን ህጋዊ ምክንያትን ያላስረዱ መሆኑን፤ ከሳሽ ከ2ኛ ተከሳሽ በቀን 14/10/1992 ዓ.ም የሰጠሁትን ውክልና ሽሪያለሁ ቢሉም ውክልናው የተሻረ ስለመሆኑ ያልደረሳቸው መሆኑን፤ ውክልናው የተሻረ መሆኑን ሌላ የሚያውቁበት መንገድ የሌለ መሆኑን፤ ይህ ሆኖ ሳለ ከሳሽ ማህበሩ የፈረሰው ውክልናው ከተሻረ በኋላ ነው በማለት ያቀረቡት ክርክር ተቀባይነት የሌለው መሆኑን ከሳሽ በቀን 14/10/1992 ዓ.ም የሰጡት ውክልና ተሽሯል እንኳን ቢባል ከሳሽ ለ2ኛ ተከሳሽ በቀን 15/9/1999 ዓ.ም የሰጡት ውክልና መኖሩን፣ ይህ ውክልናም ያልተሻረ መሆኑን፣ በ1ኛ ተከሳሽ ማህበር ውስጥ የአብላጫ አክሲዮን ባለ ድርሻ ስለሆኑ ማህበሩ እንዲፈርስ መወሰን የሚችሉ መሆኑን፣ ቃል ጉባኤውም ስልጣን ባለው አካል የተመዘገበ ስለሆነ የሚሻርበት ህጋዊ ምክንያት የሌላ መሆኑን፣ ማህበሩ የፈረሰው የተቋቋመበትን ጉዳይ መፈፀም ባለመቻሉ እና በገንዘብ እጥረት መሆኑን፣ ማህበሩ በኪሳራ የፈረሰ ስለመሆኑ የቀረበ ማስረጃ የሌለ መሆኑን እንዲሁም 2ኛ ተከሳሽ የማህበሩን መመስረቻ ፅሁፍ እና መተዳደሪያ ደንብ በመተላለፍ የፈፀሙት ጥፋት የሌለ መሆኑን ገልፀው የመከላከያ መልሳቸውን አቅርበዋል፡፡
ፍርድ ቤቱ ተሻሽሎ በቀረበው ክስ ላይ ሚያዝያ 17 ቀን 2011 ዓ.ም በዋለው ችሎት ክስ የሰማ ሲሆን በዚህም መሰረት ከሳሽ ባቀረቡት ክርክር በክሱ ላይ የተገለፁትን ፍሬ ነገሮች የገለፁት በከሳሽ እና በ2ኛ ተከሳሽ መካከል ብርቱ ጭቅጭቅ መኖሩን ለማሳየት መሆኑን፤ 2ኛ ተከሳሽ ለብርቱ ጭቅጭቅ መንስኤ የሆኑትን ነገሮች ያልካዱ መሆኑን፤ ተከሳሾች የቀረበው ክስ በይርጋ ቀሪ ሆኗል በማለት ያቀረቡትን ክርክር በተመለከተ ፍርድ ቤቱ ሐምሌ 13 ቀን 2011 ዓ.ም በዋለው ችሎት በብይን ውድቅ ያደረገው መሆኑን፤ የንግድ ህጉ አንቀፅ 416 ኃላፊነቱ ለተወሰነ የግል ማህበር ተፈፃሚነት የሌለው መሆኑን፤ ከ2ኛ ተከሳሽ ጋር የፈፀሙት እርቅ ስምምነት የሌለ መሆኑን፤ 2ኛ ተከሳሽ ቃለ ጉባኤውን ያፀደቁት በተቃራኒ ዘንግ ቆመው በፍርድ ቤት የጋራ ንብረትን አስመልክቶ በክርክር ላይ በነበሩበት ወቅት መሆኑን ይህም 2ኛ ተከሳሽ ቅን ልቦና የሌላቸው መሆኑን የሚያሳይ መሆኑን፤ ያፀደቀው ቃለ ጉባኤውም ሊሻር የሚገባው መሆኑን፤ 2ኛ ተከሳሽ ማህበር ውስጥ ከፍተኛ ድርሻ ያላቸው ቢሆንም ማህበሩን ማፍረስ የማይችሉ መሆኑን፤ ማህበሩም ሊፈርስ የሚገባው በጠቅላላ ጉባኤ ውሳኔ መሆኑን፤ 2ኛ ተከሳሽ በማህበሩ መተዳደሪያ ደንብ መሰረት ግዴታቸውን ተወጥተው የማያውቁ መሆኑን ገልፀው ሲከራከሩ፤ ተከሳሾች በበኩላቸው ባቀረቡት ክርክር ከሳሽ ቀደም ሲል ባቀረቡት የክስ አቤቱታ ቃለ ጉባኤ እንዲሻርላቸው ያልጠየቁ መሆኑን ከሳሽ ቃለ ጉባኤውን ያወቁት በ29/6/2010 ዓ.ም መሆኑን ከዚህ ጊዜ ጀምሮ ተሻሽሎ የቀረበው ክስ እስከቀረበበት ጊዜ ከሶስት ወር በላይ መሆኑን፤ በዚህም ምክንያት የቀረበው ክስ በይርጋ ቀሪ መሆኑን፤ ማህበሩ በስምምነት የፈረሰ መሆኑን፤ የፈፀሙት ጥፋትም የሌለ መሆኑን፤ ገልፀው የመከላከያ መልሳቸውን በማጠናከር ተከራክረዋል፡፡
የግራ ቀኙ ክርክር ከላይ የተመለከተውን ሲመስል ፍርድ ቤቱም ከሳሽ ያቀረቡት ክስ በይርጋ ቀሪ ነው ወይስ አይደለም? የቀረበው ክስ በእርቅ ስምምነት ያለቀና የተፈፀመ ነው ወይስ አይደለም? ጥር 27 ቀን 2008 ዓ.ም ውልና ማስረጃ መዝገባ ጽ/ቤት የፀደቀው ቃለ ጉባኤ ሊሻር ይጋባል ወይስ አይገባም? 1ኛ ተከሳሽ ማህበር ሊፈርስ ይገባል ወይስ አይገባም? የ1ኛ ተከሳሽ ማህበር ሂሳብ ሊጣራ ይገባል ወይስ አይገባም? እንዲሁም ከሳሽ 2ኛ ተከሳሽ ማህበሩን በማስዳደር ረገድ በፈፀሙት ጥፋት ያደረሱትን ጉዳት በተመለከተ ከሰው የመጠየቅ መብታቸው ሊጠበቅ ይገባል ወይስ አይገባም? የሚሉትን ነጥቦች እንደሚከተለው መርምሯል::
የመጀመሪያውን ነጥብ በተመለከተ ተከሳሽ የሚከራከሩት ከሳሽ የፀደቀው ቃለ ጉባኤ እንዲሻርላቸው የጠየቁት መጋቢት 24 ቀን 2011 ዓ.ም አሻሽለው ባቀረቡት የክስ አቤቱታ ነው፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ከሳሽ የፀደቀውን ቃለ ጉባኤ ያወቁት በ29/6/2010 ዓ.ም ነው፡፡ በመሆኑም የቀረበው ክስ በንግድ ህጉ አንቀፅ 416(2) መሰረት በይርጋ ቀሪ ነው በማለት ክርክር አቅርቧል፡፡
በንግድ ህጉ አንቀፅ 416(2) እንደተደነገገው ህግን፣ የማህበሩ መመስረቻ ፅሁፍና መተዳደሪያ ደንብን ባለመከተል የተደረጉትን ውሳኔዎች ውሳኔው ከተሰጠበት ጊዜ አንስቶ በሦስት ወር ውስጥ ወይም በንግድ ምዝገባ ተመዝግቦ እንደሆነም ከተመዘገበበት ቀን አንስቶ በሦስት ወር ውስጥ ማንኛውም ባለጥቅም ሊቃወመው እንደሚገባ ተመልክቷል፡፡ ከዚህ ድንጋጌ ለመረዳት እንደሚቻለው ድንጋጌው ተፈፃሚነት የሚኖረው የማህበሩ አባላት በተገኙበት ወይንም በህጋዊ ወኪል አማካኝነት ተወክለው በተሰጠ ውሳኔ ላይ ከመሆኑም በላይ የማህበሩ አባላት ውሳኔው ከመስጠቱ በፊት አግባብነት ባለው ህግ፣ በማህበሩ መመስረቻ ፅሁፍ እና መተዳደሪያ ደንብ መሰረት የሰበሰበው አጀንዳ ተገልፆ ጥሪ የተደረገላቸው እንደሆነ መሆኑን ለመገንዘብ ይቻላል (የንግድ ህጉ አንቀፅ 416(1)) ይመለከታል፡፡
1ኛ ተከሳሽ ማህበርን የማፍረስ ስልጣን በማህበሩ መመስረቻ ፅሁፍ እንቀፅ 8.6 መሰረት ለማህበሩ ጠቅላላ ጉባኤ የተሰጠ ሲሆን የጠቅላላ ጉባኤ አጠራርም በ1ኛ ተከሳሽ ማህበር መመስረቻ ፅሁፍ አንቀፅ 6.2 እንደተመለከተው የማህበሩ ስብሰባ ከመደረጉ ከአስር/አስራ አምስት ቀናት በፊት በአባላቱ በአደራ ደብዳቤ የስብሰባውን ጥሪ ማሳወቅና ለውሳኔ ወይም ለውይይት ቀርበው ሀሳባቸው ምን እንደሆነ በግልፅ ማስረዳት ያለበት ስለመሆኑ ተመልክቷል፡፡ 2ኛ ተከሳሽ 1ኛ ተከሳሽ ማህበር እንዲፈርስ አጀንዳ የተያዘ መሆኑን በመግለፅ ለከሳሽ በፅሁፍ ያሳወቁ እና ስበሰባ የጥሩ መሆኑን በመግለፅ ያቀረቡት ክርክር የለም፡፡ ይህም የሚያሳየው ጥር 27 ቀን 2008 ዓ.ም ተይዞ በውልና ማስረጃ ምዝገባ ጽ/ቤት የፀደቀው ቃል ጉባኤ ከሳሽ በህጉ አግባብ ማለትም በንግድ ህጉ አንቀፅ 391፣ 392 እና 532 እና በማህበሩ መመስረቻ ፅሁፍ አንቀፅ 6.2 መሰረት ጥሪ ሳይደረግላቸው የፀደቀ ቃለ ጉባኤ መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ ለክርክሩ መነሻ የሆነው ቃለ ጉባኤ የፀደቀው ከሳሽ በንግድ ህጉ አንቀፅ 543 የተጠበቀላቸው ድምፅ የመስጠት መብት ሳይከበርላቸወ መሆኑን እንዲሁም 2ኛ ተከሳሽ ከሳሽን በመወከል ድምፅ ሰጥቻለሁ በማለት የሚከራከሩት በንግድ ህጉ አንቀፅ 409(1) ስር የተመለከተውን ገደብ በመተላለፍ ከከሳሽ ጋር በጉዳዩ ላይ የጥቅም ግጭት እያላቸው እና በፍቺ ተለያይተው በክርክር ላይ እያሉ እና ከሳሽንም ወክለው ድምፅ ለመስጠት የህግ ክልከላ በተቀመጠበት ሁኔታ ነው፡፡
ለክርክሩ መነሻ የሆነው ቃለ ጉባኤ የፀደቀው ለከሳሽ ጥሪ በአግባቡ ሳይደረግላቸው እንዲሁም 2ኛ ተከሳሽ ከከሳሽ ጋር የጥቅም ግጭት እያላቸው ከሳሽን በመወከል ድምፅ የሰጡ በመሆኑ ከሳሽ ቃለ ጉባኤው መኖሩን እያወቁ ግራ ቀኙ በፍቺ ከተለያዩ በኋላ በነበራቸው የጋራ ንብረት ክርክር በመሆኑ የንግድ ህጉ አንቀፅ 416 (2) ተፈፃሚነነት የሚኖረው በቃለ ጉባኤው የተወሰነው ውሳኔ የተወሰነው አባሉ በአካል ወይም የጥቅም ግጭት ሳይኖር በአግባቡ ተወክሎ ወይንም በአግባቡ ጥሪ ተድርጎላቸው በስብሰባው ላይ ሳይገኝ የተሰጠ ውሳኔ ከሆነ ብቻ መሆኑን መረዳት የሚቻል በመሆኑ እና ድንጋጌው ከላይ በተገለፁት ምክንያቶች በተያዘው ጉዳይ ላይ ተፈፃሚነት የሌለው ከሆነ በፍ/ሕ/ቁ 1677(1)እና 1885 መሰረት ተፈጻሚነት ያለው የይርጋ ደንብ የአስር ዓመት ጊዜ በመሆኑ ተከሳሾች ከሳሽ ያቀረቡት ክስ በይርጋ ቀሪ ሆኗል በማለት ያቀረቡትን ክርክር ፍርድ ቤቱ አልተቀበለውም፡፡
የንግድ ህጉ አንቀፅ 416(2) ለተያያዘው ጉዳይ ተፈጻሚነት አለው እንኳን ቢባል ከሳሽ ከ2ኛ ተከሳሽ ጋር የነበራቸው ጋብቻ እዲፈርስ ለፍርድ ቤት ያመለከቱት ታህሳስ 22 ቀን 2008 ዓ.ም መሆኑን በማስረጃት ከቀረበው የፍቺ ውሳኔ መረዳት የሚቻል ሲሆን ከሳሽ ከጥቅምት 2008 ዓ.ም ጀምሮ ከ2ኛ ተከሳሽ መኖርያ ቤት ወጥተው መኖር የጀመሩ ስለመሆኑም በተከሳሾች የተካደ ፍሬ ነገር አይደለም፡፡ ከዚህም መረዳት የሚቻለው ከሳሽ በቀን 27/5/2008 ዓ.ም በውልና ማስረጃ ምዝገባ ጽ/ቤት የጸደቀውን ቃለ ጉባኤ የሚያውቁት መንገድ የሌለ መሆኑን ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ተከሳሾች ፍርድ ቤቱ በቀን 17 /8/ 2011 ዓ.ም በዋለው ችሎት ክስ በሰማ ዕለት ከሳሽ ቃለ ጉባኤውን በቀን 29/6/2010 ዓ.ም ያውቁ መሆኑን ገልጸው ክርክራቸውን አቅርቧል፡፡ ይህ ደግሞ ይርጋ የሚቆጠረው በፍ/ሕ/ቁ 1846 እንደተደነገገው በመብቱ መስራት ከሚችልበተ ቀን አንስቶ በመሆኑ ከሳሽ ቃለ ጉባኤው እንዲሻርላቸው ሊጠይቁ የሚችሉበት ቃለ ጉባኤው መኖሩን ካወቁበት ከቀን 29/6/2010 ዓ.ም ጀምሮ ነው፡፡ በሌላ በኩል በዚህ መዝገብ በቀን 30/6/2011 ዓ.ም ያቀረቡ መሆኑን መዝገቡ ያስረዳል፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ ከሳሽ በንግድ ህጉ አንቀፅ 416(2) መሰረት የፀደቀውን ቃለ ጉባኤ በአወቁ በሶስት ወር ጊዜ ውስጥ ክስ ማቅረባቸውን መረዳት የሚቻል በመሆኑ በዚህ ረገድም ተከሳሾች ያቀረቡትን ክርክር ፍርድ ቤቱ አልተቀበለውም፡፡
በሌላ በኩል ተከሳሾች ያቀረቡት ክርክር ለክርክሩ መነሻ የሆነው ቃለ ጉባኤ ከሳሽ እንዲሻርላቸው የጠየቁት መጋቢት 24 ቀን 2011 ዓ.ም አሻሽለው ባቀረቡት የክስ አቤቱታ ነው፤ ቀደም ሲል ባቀረቡት የክስ አቤቱታ ላይ ቃለ ጉባኤ እንዲሻርላቸው አልጠየቁም እንዲሁም ከሳሽ የጸደቀ ቃለ ጉባኤ መኖሩን በቀን 29/6/2010 ዓ.ም አውቀዋል፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ ከሳሽ ቃለ ጉባኤ እንዲሻርላቸው ቃለ ጉባኤው መኖሩን በአወቁ በሶስት ወር ጊዜ ውስጥ መጠየቅ ሲገባቸው አልጠየቁም እንዲሻርላቸው የጠየቁት ቃለ ጉባኤው መኖሩን ካወቁ ከሶስት ወር በኃላ ነው በማለት ያቀረቡተትንም ክርክር በተመለከተ ፍርድ ቤቱ ከሳሽ ያቀረቡት ክስ ከመሻሻሉ በፊት ግራ ቀኙን ካከራከረ በኃላ ያቀረቡት ክስ በይርጋ ቀሪ ወይስ አይደለም የሚለውን ጭብጥ ይዞ የተከሳሾችን የይርጋ መቃወሚያ ውድቅ አድርጓል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ከሳሽ ቃለ ጉባኤው እንዲሻርላቸው የጠየቁ መሆኑ ቀደም ሲል ባቀረቡት ክስ ፍርድ ቤቱ ግራ ቀኙን ካከራከረ በኃላ ግልጽ የሆነ ነው፡፡ በመሆኑም ተከሳሾች ከሳሽ ቀደም ሲል ባቀረቡት ክስ ቃለ ጉባኤው እንዲሻርላቸው አልጠየቁም በማለት ያቀረቡት ክርክር ፍርድ ቤቱ የሚቀበለው አይደለም፡፡
2ኛውን ነጥብ በተመለከተ ተከሳሾች ከሳሽ ያቀረቡት ክስ በእርቅ ያለቀና የተፈፀመ ጉዳይ ስለሆነ ውድቅ ሊደረግ ይገባል በማለት ክርክር አቅርቧል፡፡ በፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 244(2)(ረ) እንደተደነገገው ክሱ የተነሳበት ነገር በሽምግልና ታይቶ በስምምነት የተፈፀመ መሆኑን የሚገልፅ መቃወሚያ ቀርቦ በማስረጃ ከተጋገጠ ፍርድ ቤቱ መዝገቡን ዘግቶ ባለጉዳዮችን ማሰናት ያለበት ስለመሆኑ ተመልክቷል፡፡ ከሳሽ ባቀረቡት የክስ አቤቱታ የጠየቁት ዳኝነት በቀን 27/5/2008 ዓ.ም በውልና ማስረጃ ምዝገባ ጽ/ቤት የጸደቀው ቃለ ጉባኤ እንዲሻርላቸው 1ኛ ተከሳሽ ማህበር እንዲፈርስ እንዲወሰንላቸው የ1ኛ ተከሳሽ ማህበር ሂሳብ እንዲጣራ እንዲወሰንላቸው እንዲሁም ከሳሽ 2ኛ ተከሳሽ ማህበሩን በማስተዳደር ረገድ በፈጸሙት ጥፋት ያደረሱትን ጉዳት በተመለከተ ከሰው የመጠየቅ መብታቸው እንዲጠበቅላቸው ሲሆን እነዚህን ጉዳቶች ደግሞ ከላይ በተጠቀሰው ድንጋጌ መሰረት በሽምግልና ታይተው በስምምነት የተፈፀሙ ስለመሆኑ የሚያስረዳ ማስረጃ አልቀረበም፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ ተከሳሾች ጉዳዩ በእርቅ ያለቀ ነው በማለት ያቀረቡት ክርክር የህግ መሰረት ያለው ባለመሆኑ ፍርድ ቤቱ አልተቀበለውም፡፡
3ኛውን ነጥብ በተመለከተ 2ኛ ተከሳሽ የሚከራከሩበት በከሳሽ የተሰጠኝ ውክልና ስለነበረ በተሰጠኝ ውክልና 1ኛ ተከሳሽ ማህበር እንዲፈርስ አድርጊያለሁ፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ ቃለ ጉባኤው የሚሻርበት ህጋዊ ምክንያት የለም በማለት ነው፡፡ በርግጥ ከሳሽ ለ2ኛ ተከሳሽ በቀን 15/9/1999 ዓ.ም እና 14 /10/ 1992 ዓ.ም የሰጡት ስለመኖሩ ወይም ውክልና ከሳሽን ወክለው ስለማህበሩ ጉዳይ ድምጽ መስጠት የሚያስችላቸው መሆኑን ግራ ቀኙ አልተካካዱም፡፡ ይሁን እንጂ ከሳሽ በ2ኛ ተከሳሽ ላይ ታህሳስ 22 ቀን 2008 ዓ.ም የፍቺ ክስ አቅርበው በክርክር ላይ የነበሩ መሆኑን የቀረቡት የሰነድ ማስረጃዎች ከማስረዳታቸውም በላይ ግራ ቀኙ የተካካዱት ፍሬ ነገር አይደለም፡፡ ተወካይ የሆነ ሰው ከወካዩ ጋር በሚያስተሳስረው ግንኙነት ውስጥ ጥብቅ የሆነ ቅን ልቦና ሊኖረው የሚገባ መሆኑን፤ ተወካዩ ስራውን የሚፈፅመው ለወካዩ ጥቅም ሊሰጥ በሚችልበት መንገድ ብቻ መሆኑን እንዲሁም ተወካዩ በውክልና ስራው በሚገኝባቸው ጊዜዎች ሁሉ በውክልናው የተሰጠውን አደራ እንደ መልካም ቤተሰብ አባት ቤተሰቡን ለመጠበቅ እንዲሚያደርገው ሁሉ በትጋትና በጥንቃቄ መጠበቅ ያለበት ስለመሆኑ በፍ/ሕ/ቁ 2208፣2209 እና 2211 ስር ተመልክቷል፡፡ እንዲሁም ተወካዩ ከወካዩ ጋር የጥቅም ግጭት ያለው እንደሆነ ወካዩን በመወከል ድምጽ መስጠት የሌለበት ስለመሆኑ በንግድ ህግ አንቀፅ 409(1) ስር ተመለክቷል፡፡ 2ኛ ተከሳሽ ከላይ የሰፈሩትን ድጋጌዎች በመተላለፍ ከከሳሽ ጋር በፍርድ ቤት ክርክር ላይ እያለ ከሳሽን በመወከል ማህበሩ እንዲፈርስ ድምጽ መስጠቱ ቅን ልቦና የሌለው መሆኑን እና ከላይ የተጠቀሱትን ግዴታዎቹን ያላከበረ መሆኑን የሚያሳዩ ናቸው፡፡ በመሆኑም ጥር 27 ቀን 2008 ዓ.ም በውልና ማስረጃ ምዝገባ ጽ/ቤት የጸደቀው የ1ኛ ተከሳሽ ማህበር ቃለ ጉባኤ እንዲሻር በንግድ ህጉ አንቀፅ 416 መሰረት ተወስኗል፡፡
ሌላው 2ኛ ተከሳሽ ያቀረቡት ክርክር በ1ኛ ተከሳሽ ማህበር ውስጥ አብላጫ ድምጽ ያለኝ በመሆኑ ማህበሩ እንዲፈርስ መወሰን እችላለው፡፡ በመሆኑም ቃለ ጉባኤው ሊሻር አይገባም በማለት ያቀረቡት ክርክር በተመለከተ ማህበሩን ለማፍረስ የማህበሩ ጠቅላላ ጉባኤ መጠራት ያለበት ስለመሆኑ የማህበሩ መመስረቻ ጽሁፍ አንቀፅ 6.2 ያስቀምጣል፡፡ ከዚህ መረዳት የሚቻለው 1ኛ ተከሳሽ ማህበሩን ለማፍረስ ጠቅላላ ጉባኤ መጠራት ያለበት መሆኑን ነው፡፡ ይሁን እንጂ 2ኛ ተከሳሽ ይህን ስለማድረጋቸው ያቀረቡት ክርክር የለም፡፡ በመሆኑም 2ኛ ተከሳሽ በዚህ ረገድ ያቀረቡትን ክርክር ፍርድ ቤቱ አልተቀበለውም፡፡
4ኛውን ነጥብ በተመለከተ 1ኛ ተከሳሽ ማህበሩን በማፍረስ የጸደቀው ቃለ ጉባኤ እንዲሻር ከላይ የተወሰነ ስለሆነ እና ውጤቱም ማህበሩ እንዳልፈረሰ የሚቆጠር (የንግድ ሕግ አንቀፅ 416 (5) እና (6)) ይመለከታል፡፡ ይህ ከሆነ ደግሞ ከሳሽ ማህበሩ እንዲፈረሰ የመጠየቅ መብት ያላቸው መሆኑን መረዳት ይቻላል፡፡ ከሳሽ ባቀረቡት ክርክር ከ2ኛ ተከሳሽ ጋር ብርቱ ጭቅጭቅ የተፈጠረ ስለሆነ ማህበሩ ሊፈርስ ይገባል በማለት ክርክር አቅርበዋል፡፡ 2ኛ ተከሳሽ ከከሳሽ ጋር ብርቱ ጭቅጭቅ የሌለ መሆኑን ክደው አልተከራከሩም፡፡ ከዚህም በተጨማሪ የማህበሩ አባላት ከሳሽ እና 2ኛ ተከሳሽ እንደመሆናቸው መጠን በመካከላቸው የነበረው ግንኙነት በፍቺ ፈርሷል፡፡ ይህም በአባላቱ መካከል የማህበሩን እንቅስቃሴ እና ዓላማ ከግብ ለማደረስ የሚያስችል መልካም ግንኙነት አለ ሊባል አይችልም፡፡ በመሆኑም 1ኛ ተከሳሽ ማህበር በአባላቱ መካከል ብርቱ ጭቅጭቅ ያለ መሆኑን ፍርድ ቤቱ ያረጋገጠ ስለሆነ በንግድ ህጉ አንቀፅ 218 እ 542 መሰረት እንዲፈርስ ተወስኗል፡፡
5ኛውን ነጥብ በተመለከተ 1ኛ ተከሳሽ ማህበር እንዲፈርስ የተወሰነ በመሆኑ እና ማህበሩ እንዲፈርስ ከተወሰነ ደግሞ የማህበሩ ሂሳብ ሊጣራ የሚገባ መሆኑን በፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 189 የተደነገገ ስለሆነ የማህበሩ ሂሳብ ሊጣራ ይገባል በማለት ተወስኗል፡፡
6ኛውን ነጥብ በተመለከተ 2ኛ ተከሳሽ በማህበሩ ጉዳት ያደረሱ መሆን አለመሆኑ የሚታወቀው የማህበሩ ሂሳብ ከተጣራ በኃላ በመሆኑ 2ኛ ተከሳሽ ማህበሩን በማስተዳደር ረገድ በፈጸሙት ጥፋት ያደረሱት ጉዳት በተመለከተ ከሰው የመጠየቅ መብታቸው ተጠብቋል፡፡
More in this category: « የኮ/መ/ቁ 171664 - እንደራስ ናሽናል ኃ/የተ/የግ/ማህበር እና እንደራስ የንብረት አስተዳደር ኃ/የተ/የግል/ማህበር	የኮ/መ/ቁ 173282 - ወ/ሮ ሙሉእመቤት ፀጋዬ (ሞግዚት) እና የምነዉሸዋ ኢንተርቴመንት ባለቤት አቶ ሸዋቀና በንቲ ኢታና »
አዲስ ተሠርቶ የተጠናቀቀው የአንቆርጫ ኮተቤ ደብረ ብሥራት ቅዱስ ገብርኤል ሕንጻ ቤ/ክ ብፁዓን ለቃነ ጳጳሳት በተገኙበት በጸሎት ተባረከ – በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት
በዛሬው ዕለት ጥር 29/2013 ዓ.ም የሱማሌና የምሥራቅ ሀረርጌ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ መቃርዮስ፣የሰሜን አሜሪካ ሀገረ ስብከት ሊቀጳጳስ ብፁዕ አቡነ ጴጥሮስ፣ የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከትና የየካ ክፍለከተማ ቤተክህነት ጽ/ቤት የሥራ ኃላፊዎች፣የአድባራትና ገዳማት አስተዳዳሪዎች እንዲሁም በርካታ ምእመናን በተገኙበት አዲስ ተሠርቶ የተጠናቀቀው የአንቆርጫ ኮተቤ ደብረ ብሥራት ቅዱስ ገብርኤል ሕንጻ ቤ/ክ በጸሎት ተባርኳል።
መርሃ ግብሩን የመሩት የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት የካህናት አስተዳደር ዋና ክፍል ኃላፊ የሆኑት መልአከ ሕይወት አባ ወልደ ኢየሱስ ሰይፈ ሕንጻ ቤተክርስቲያኑ ለቡራኬና ለአገልግሎት በመብቃቱ የተሰማቸውን ደስታ ገልጸዋል።
የዕለቱን ትምህርተ ወንጌል የሰጡት ብፁዕ አቡነ ጴጥሮስ “ምሕረቱ፣ቸርነቱ ፣ፍቅሩና ይቅርታው” ብዙ የሆነውን ልዑል እግዚአብሔርን አመስግነው “እግዚአብሔር ሆይ ስማ” በሚል መጽሐፍ ቅዱሳዊ ርዕስ ተነስተው ሰፋ ያለ ትምህርት ያስተላለፉ ሲሆን በዚህ ሕንጻ ቤተክርስቲያን ውስጥ የተሰቀለልንን፣የሞተልንን፣ ሞትንም ድል አድርጎ የተነሣውንና ዘወትር የሚሰማንን መድኃኔዓለምን በማመስገንና ባፈሰስከው ደምህ ይቅር በለን በማለት ወደ እርሱ መጸለይ እንደሚገባን አጽንዖት ሰጥተው አስተምረዋል።
አያይዘውም እናንተ የእግዚአብሔር ቤተመቅደስ የሆናችሁ ባነጻችሁት ሕንጻ ቤተክርስቲያን ውስጥ እራሳችሁን በወንጌል አንጹ፣ ቅዱስ ሥጋውንና ደሙን ተቀበሉ በማለት አባታዊ መልእክታቸውን አስተላልፈዋል።
በመርሃ ግብሩ ላይ የሽልማት ሥነ ስርዓት የተካሄደ ሲሆን ለአዲስ አበባና ለጉራጌ አህጉረ ስብከት ሊቀጳጳስ ብፁዕ አቡነ መልከጼዴቅ እያበረከቱት ላለው መልካም አስተዳደር በተወካያቸው በኩል ስጦታ ተበርክቶላቸዋል።
በተጨማሪም ለአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስኪያጅ ለመ/ር አካለ ወልድ ተሰማ፣ ለአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት የካህናት አስተዳደር ዋና ክፍል ኃላፊ መልአከ ሕይወት አባ ወልደ ኢየሱስ ሰይፈ፣ ለየካ ክፍለ ከተማ ቤተ ክህነት ዋና ሥራ እሰኪያጅ መጋቤ ትፍስሕት ግርማ አሰፋና እንዲሁም ሕንጻ ቤተክርስቲያኑ ሢሠራ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ላደረጉት ስጦታ ተበርክቷል።
በመጨረሻም ብፁዕ አቡነ መቃርዮስ ለደብሩ አስተዳዳሪ ለመልአከ ብርሃን አውላቸው ሕንጻ ቤተክርስቲያኑ ግሩም በሆነ መልኩ ተጠናቆ ለቡራኬ እንዲደርስ ላበረከቱት ቆራጥ አመራር አመስግነውና ቃለምዳን ሰጥተው መርሃ ግብሩ ተፈጽሟል።
ተቓወምቲ ሑቲ ናይ የመን፣ ምስ ህንዳዊ ውቕያኖስ ዘራኽብ ኣፍደገ ቀይሕ ባሕሪ – ባብ ኤልመንደብ እንተዓጽዮሞ፣ ግብጺ ኣብ የመን ወትሃደራዊ ምትእትታው ክትፍጽም ምዃና ተገሊጹ።
እዚ ዝተገልጸ፣ እቶም ተቓወምቲ ኣቀዲሞም ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ንዝርከብ ወደብ ሖዴይዳን ደሴታት ዝቑር ሓኒሽን ድሕሪ ምቁጽጻር ናብ ባብ ኤልመደብ ይግስግሱ ምህላዎም ኣብ ዝተገልጸሉ እዋን’ዩ።
ግብጺ ግና ካብዚ ናይዘን ሃገራት ወሽመጥ ብዝተፈልየ፣ ምዕጻው ባብ ኤልመንደብ ምስ ምግሃስ ልኡላውነት ሃገር ከምዝጥመት ብምግላጽ፣ ወትሃደራዊ ምትእትታው ከምእትፍጽም ብመንገዲ በዓል መዚ ስወጽ ካናል ማሓብ ማሚሽ ኣፍሊጣ ኣላ።
ግብጺ፣ ነዊሕ ርሕቀት ብምጉዓዝ መጥቃዕቲ ክፍጽማ ዝኽእላ 24 ነፈርቲ ውግእን ኣርባዕተ መራኽብ ኵናትን ብልዕሊ 6 ቢልዮን ዶላር ካብ ፈረንሳ ምሽማታ፣ ነቲ ኣብ የመንን ኢትዮጵያን ብናይልን ባብ ኤልመደብን ክመጻ ዝኽእል ስግኣታት ወትሃደራዊ ጸቕጢ ንምግባር ዝዓለመ ምዃኑ ተንተንቲ ይእምቱ።
ብፍላይ እዚ ናይ የመን ኩነታት ንሓይሎ ቀይሕ ባሕሪ ዘዋስነን ሃገራት ኣብ ሻቕሎት ሸሚሙ ከምዘሎ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ኣቐዲሙ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ብዛዕብኡ ብዝምልከት ናብ መራሕቲ ስዑዲ ዓረብን ግብጽን መልእኽታት ከምዝሰደደ ተገሊጹ’ዩ።
ምዕጻው እቲ ንጅቡቲ፣ የመን፣ ኤርትራን ሶማልን ዘዋሰነ ባብ ኤልመንደብ፣ ኣብቲ ብመንገዲ ቀይሕ ባሕሪ ብስዌጽ ካናል ናይ ግብጺ ኣቢሉ ዝካየድ ንግዳዊ ልውውጥ ምዕራብን ምብራቕን ዓለም ኣብ ሓደጋ ከእትዎ ይኽእል’ዩ።
ፌዴራል ከፍተኛ ፍ/ቤት መዋቅር ባልተዘረጋባቸው ክልሎች የክልል ጠቅላይ ፍ/ቤቶች የፌዴራል ከፍተኛ ፍ/ቤትን ወክለው/ተክተው/ ክርክሮችን ማስተናገድ ያለባቸው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ.377/96 አንቀፅ 139/1//ለ/,154/1/ 153 14ዐ Download Cassation Decision
የጉምሩክ ባለሥልጣን ተግባር ህጋዊ ነው ሊባል የሚችለው በህጉ መሠረት ሊሟሉ የሚገቡትን ሁኔታዎች አሟልቶ ሲገኝ እንጂ በማናቸውም ጥርጣሬ ምክንያት የግለሰብን ንብረት በመያዝ ሊሆን የማይችል ስለመሆኑ አዋጅ ቁ.6ዐ/89 አንቀጽ 6 58 አዋጅ ቁ. 368/95 አንቀጽ 2(28) የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ሕገ-መንግሥት አንቀጽ 26(1) የፍ/ብ/ህ/ቁ. 1193(1) (2) 2027 2035 2054 2118 Download Cassation Decision
የንግድ መደብርን የተከራየ ወገን ይህንኑ የንግድ መደብር ለሌላ ሶስተኛ ወገን ያለአከራዩ ፈቃድ ማከራየት ስለመቻሉ የንግድ ህግ ቁጥር 145 Download Cassation Decision
የጉምሩክ ባለሥልጣን ያለአግባብ በቁጥጥሩ ሥር አድርጐ ለሚያቆየው ንብረት በባለንብረቱ ላይ ጉዳት የደረሰ እንደሆነ በኃላፊነት ሊያስጠይቀው የሚችል ስለመሆኑ Download Cassation Decision
ለአካለ መጠን የደረሰ ሰው (ልጅ) ሃላፊነትን የሚያስከትል ሥራ የሰራ እንደሆነ ወላጆች በፍ/ብሔር በሃላፊነት ሊጠየቁ የማይችሉ ስለመሆናቸው የፍ/ብ/ህ/ቁ. 2125 2124 Download Cassation Decision
በማይንቀሳቀስ ንብረት ላይ የይዞታ ማረጋገጫ ይሰጠኝ በሚል የሚቀርብ አቤቱታ በፍርድ ቤት ቀርቦ ዳኝነት ሊሰጥበት የሚችል ስላለመሆኑ Download Cassation Decision
የዳኝነትን ሥራ በማከናወን ወቅት የሚፈፀሙ ስህተቶች እና ጥፋቶች ሁሉ ዳኛን በሥልጣን ያለአግባብ መገልገል ወንጀል ሊያስጠይቁ የማይችሉ ስለመሆናቸው አዋጅ ቁ. 214/74 Download Cassation Decision
ማንም ሰው ሥራው በሚያደርሰው ጉዳት ምክንያት ጥፋት ባይኖርበትም ከውል ውጭ ሃላፊነት ሊከተልበት የሚችል ስለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 2ዐ66- 2ዐ89(2069(1)) Download Cassation Decision
በመከላከያ ሰራዊት ውስጥ በወታደርነት በማገልገል ላይ የሚገኙ የሠራዊት አባላት ጋር በተያያዘ የሚቀርቡ የወንጀል አቤቱታዎችን ለማስተናገድ ወታደራዊ ፍ/ቤቶች ስልጣን ያላቸው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ.27/88 አዋጅ ቁ. 343/94 አንቀፅ 2(9) 26(1) Download Cassation Decision
የከተማ ነክ ፍ/ቤቶች የቤት ባለቤትነት ክርክር የቀረበበትን ጉዳይ ለማየት ስልጣን የሌላቸው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 361/95 አንቀጽ 41(1)(ረ) Download Cassation Decision
ከውል ውጭ በሆነ ግንኙነት የሰው ህይወት የጠፋ እንደሆነና ለጉዳቱ መንስኤ (ምክንያት) የሆነው ወገን ሃላፊነት የተረጋገጠ ከሆነ በጠፋው የሰው ህይወት የተነሣ ጉዳት የደረሰበት ሰው የሞተው ሰው ምን ያህል ጥቅም ያስገኝለት እንደነበር ወይም ምን ያህል ተጨማሪ ዕድሜ ሊኖር እንደሚችል ያላስረዳ ቢሆንም እንኳን ፍ/ቤት የጉዳት ካሣውን በርትዕ ሊወስን የሚገባ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 21ዐ2 Download Cassation Decision
በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 2143 ላይ የጉዳት ካሣን አስመልክቶ የቀረበው የይርጋ ድንጋጌ የሞት ጉዳትን የሚያካትት ስለመሆኑ Download Cassation Decision
በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 1161 ላይ ግዙፍነት ያለው ተንቀሳቃሽ ነገር ጋር በተያያዘ በቅን ልቦና ዋጋ ሰጥቶ ስለመዋዋል የተመለከተው ድንጋጌ የንግድ መደብርን በተመለከተ ተፈፃሚ ሊሆን የሚችል ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሕ/ቁ. 1161 የንግድ ሕግ ቁ. 124 Download Cassation Decision
በወኪል በኩል የሚፈፀም የመኪና ጭነት ውል በአስጫኙ እና በመኪናው ባለቤት መካከል እንደተደረገ የሚቆጠር ስለመሆኑ የንግድ ህግ ቁ. 566 እና የፍ/ብ/ሕ/ቁ 2251 Download Cassation Decision
የአ.አ ከተማ ነክ ፍ/ቤቶች በከተማው አስተዳድር ሥር ካሉ ቤቶች ጋር በተያያዘ የሚነሱ ክርክሮችን ብቻ ለማየት ስልጣን ያላቸው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
የጋራ ሀብት የሆነ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር እንደሌላ ማናቸውም ንብረት ባለበት ሁኔታ በዓይነት ሊከፋፈል ወይም ደግሞ በሃራጅ ሊሸጥ የማይችል ስለመሆኑ የንግድ ህግ ቁ. 542 Download Cassation Decision
የማይንቀሳቀስ ንብረት ጋር በተገናኘ የንብረቱ ትክክለኛ ዋጋ ተደርጐ ሊወሰድ የሚገባው ንብረቱን ለመገንባት የወጣው ወጪ (BooK value) ብቻ ሣይሆን ንብረቱ በወቅቱ ለገበያ ቀርቦ ሊያወጣ የሚችለው ዋጋ ( market value) ጭምር ስለመሆኑ Download Cassation Decision
ጉዳት መድረሱ የተረጋገጠ ከሆነና ጉዳቱ በተጐጂው የወደፊት ህይወት ላይ አሉታዊ ተፅእኖ ሊያሳድር እንደሚችል ምክንያታዊ እርግጠኝነት ያለ እንደሆነ ካሣ ርትዕን መሠረት በማድረግ ሊወሰን የሚገባ ስለመሆኑ Download Cassation Decision
የጡረታ መዋጮ በመዘግየቱ ምክንያት በአዋጅ ቁ. 345/95 መሠረት ተጨማሪ ክፍያ ሊከፈል የሚችልበት አግባብ እና አዋጅ ቁ. 345/95 አንቀጽ 7(3) 52(1) 56 የጡረታ መዋጮ በ2 ዓመት ውስጥ እንደተከፈለ የህግ ግምት ሊወሰድበት የሚችል የክፍያ ዓይነት ስላለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 2ዐ24(ሠ) Download Cassation Decision
የአዲስ አበባ ከተማ ነክ ፍርድ ቤቶች የውርስ አጣሪ የመሾም ሥልጣን ያልተሰጣቸው ስለመሆኑ እና በአዲስ አበባ መስተዳደር ውስጥ የውርስ አጣሪ ይሾምልኝ ጥያቄን የማየት የዳኝነት ሥልጣን የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 361/95 አንቀጽ 41(1) (ሸ) የፍ/ብ/ህ/ቁ. 996(1) Download Cassation Decision
በኢ.ፌ.ዲ.ሪ የወንጀል ህግ የተሻሻሉና የተለወጡ ሁኔታዎች ከነባሩ የወ/መ/ሥ/ሥ/ሕግ ጋር በቀጥታ ተጣምረው ሥራ ላይ ሊውሉ የሚገባ ስለመሆኑ በወ/ሕ/ አንቀጽ 543(3) የተከሰሰ ሰው የዋስ መብት የሚከለከል ስለመሆኑ Download Cassation Decision
በማይንቀሳቀስ ንብረት ላይ የመያዣ መብት ያለው ባንክ በንብረቱ ላይ ሊኖረው የሚችለው የመብት አድማስ የፍ/ብ/ሕ/ቁ. 3059/1/, 3088/1/, 3110/ሐ/ Download Cassation Decision
የቀበሌ ማህበራዊ ፍ/ቤቶች ለክርክር መነሻ የሆነው ክስ በገንዘብ ሊተመን የማይችል የመብት ጥሰትን የተመለከተ በሆነ ጊዜ የሥረ ነገር የዳኝነት ሥልጣን የሌላቸው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 361/95 አንቀጽ 5ዐ(1) 39 Download Cassation Decision
ባለመሬቱ ሳይቃወም በሌላ ሰው መሬት ላይ ህንፃ የሰራ ሰው የህንፃው ባለሀብት ሊሆን የሚችልበት አግባብ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 1179 Download Cassation Decision
አንድ ተከራካሪ ተገቢነት ያለው የሁከት ይወገድልኝ አቤቱታ አቅርቧል ለማለት ለክርክር መንስኤ የሆነው ንብረት በእጅ አድርጎ መገኘትና በዚሁ ንብረት ላይ በእውነት ለማዘዝ እንዲችል የንብረቱ አያያዝ ያልተጭበረበረና በማናቸውም መንገድ ህገ-ወጥ በሆነ ሁኔታ ያልተገኘ መሆን ያለበት ስለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 114ዐ 1149(1) Download Cassation Decision
ስልጣን ለሌለው የዳኝነት አካል ክስ ማቅረብና ክርክር ማካሔድ የይርጋ ጊዜን የሚያቋርጥ ስለመሆኑ ( ከዚህ ቀደም የሰበር ችሎት በተቃራኒው የሰጠው የህግ ትርጉም የተለወጠ ስለመሆኑ፡፡) አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 138 147 164(1) የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 9 23 (1) (ለ) 231 (1)(ለ) 278(3) የፍ/ብ/ህ/ቁ. 1851 (ለ) 1852(1) አዋጅ ቁ. 454/97 አንቀፅ 2(4) Download Cassation Decision
ወደ ቀድሞ የሥራ መደብ እንድመለስና ለመደቡም የተሰጠው ልዩ ጭማሪ እንዲከፈለኝ ይወሰንልኝ በሚል የሚቀርብ ጥያቄ የወል ሥራ ክርክር ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀጽ142(1) (ሀ) Download Cassation Decision
በከባድ የወንጀል ጉዳይ የተከሰሱ እና በራሣቸው ወጪ ጠበቃ ለማቆም ያልቻሉ ግለሰቦች በተመለከተ ጉዳዩን የሚያየው ፍ/ቤት የግለሰቦችን በጠበቃ የመወከል ህገ-መንግሥታዊ መብት መከበሩን በቅድሚያ ማረጋገጥ ያለበት ስለመሆኑ Download Cassation Decision
የመንግሥት መሥሪያ ቤት በጨረታ አማካኝነት የሽያጭ ውል አካሄዷል ተብሎ ሊገደድ የሚችልበት አግባብ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 1688(2) 3167(1) 1688(2) 3168 Download Cassation Decision
በወንጀል ጉዳይ የተሰጠ ውሣኔ በተመሳሳይ ጉዳይ በፍ/ብሔር ለቀረበው ክስ በማስረጃነት ለመወሰድ ብቃትና አግባብነት ያለው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
በአዋጅ ቁጥር 47/67 መሠረት ከተወረሱና በቀላጤ ከተያዙ ቤቶች ውጭ ያሉ ቤቶችን አስመልክቶ የሚነሣ የቤት ክርክር ጉዳዮችን ፍርድ ቤቶች ማየት የሚችሉ ስለመሆናቸው አዋጅ ቁ.47/67 አዋጅ ቁ. 11ዐ/87 Download Cassation Decision
የጋራ ንብረትን ለመካፈል በሚደረግ ሽያጭ የጋራ ባለኃብት የሆነ ወገን የቅድሚያ ግዥ መብት ያለው ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሕ/ቁ. 1261(2) 1386 – 1409 Download Cassation Decision
የጋራ ሀብት የሆነ ንብረት በመያዣ የተያዘ በመሆኑ የቅድሚያ መብት ያለ ቢሆንም የጋራ ባለሀብት የሆነ ወገን ንብረቱ በግልፅ ጨረታ ቀርቦ የሚያወጣውን ትክክለኛ የገበያ ዋጋ ግማሽ በመክፈል ማስቀረት የሚችል ስለመሆኑ Download Cassation Decision
በውጭ አገር የሚገኝ ንብረትን አስመልክቶ የሚቀርብ ክርክርን የፌዴራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ማስተናገድ ስለመቻሉ የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት አንቀፅ 37 አዋጅ ቁጥር 25/88 አንቀፅ(4) Download Cassation Decision
የጥብቅና ፈቃድን ለማግኘት በህጉ የተቀመጡት መስፈርቶች ራሣቸውን ችለው መታየት ያለባቸው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 199/92 አንቀጽ 8(1) Download Cassation Decision
የዕቃ አስተላላፊ አካል እንደ አጓዥ ሆኖ የሚቆጠረው ከወደብ የተረከበውን ዕቃ በራሱ ማጓጓዣ ካጓጓዘ ብቻ ስለመሆኑ ደንብ ቁ.37/9ዐ አንቀጽ 2(1) 3(6) (7) የፍ/ብ/ህ/ቁ. 2251 የንግድ ህግ .ቁ. 683(3) Download Cassation Decision
አንድ ወንጀል ተደረገ የሚባለው ወንጀሉ የሚቋቋምበት ህጋዊ፣ ግዙፍዊና፣ ሞራላዊ ፍሬ ነገሮች በአንድነት ተጣምረው ሲገኙ ብቻ ስለመሆኑ የወንጀል ሕግ አንቀጽ 23/2 Download Cassation Decision
ንብረትነታቸው የመንግስት የሆኑ ቤቶችን በተመለከተ የኪራይ ቤቶች ኤጀንሲ መንግስትን ወክሎ የመከራከር መብት ያለው ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 33(2) Download Cassation Decision
የሁከት ይወገድልኝ አቤቱታን ለማቅረብ አቤቱታ አቅራቢው ክርክር የቀረበበት ንብረት ባለሀብትነቱን ሳይሆን ባለይዞታነቱን ብቻ ማስረዳት ያለበት ስለመሆኑ Download Cassation Decision
ከዘር የወረደ ርስት ነው በሚል የመሬት ባለቤት ለመሆን የሚቀርብ ክስ ህገ-መንግስታዊ ያልሆነና ተቀባይነት የሌለው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
አደራ ተቀባይ የሆነ ወገን በአደራ የተቀበለውን ዕቃ መመለስ ያለበት ለአደራ ሰጪው ወይም ይቀበልልኝ ብሎ ላመለከተው ሰው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
በጥቅም ላይ ባልተመሰረተ ግንኙነት በመኪና ተሣፍሮ የሚሄድ ተሣፋሪ ላይ ለሚደርስ አደጋ የመኪናው ባለቤት ካሣ የመክፈል ሃላፊነት የማይኖርበት ስላለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 2089 Download Cassation Decision
ከህግ የሚመነጭ የማይንቀሣቀስ ንብረት ባለሀብትነትን አስመልክቶ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 1723 ተፈፃሚነት የማይኖረው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
ከጉምሩክ ፖሊስ አባላት ጋር በተያያዘ የሚነሱ የሥራ ክርክሮችን ለማየት የሚያስችል ስልጣን ለመደበኛ የሥራ ክርክር ችሎቶች ያልተሰጠ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 368/96 አዋጅ ቁ. 6ዐ/89 አንቀጽ 8(2) መመሪያ ቁ.4/1996 Download Cassation Decision
የይዞታ መብት ፍፁም ስላለመሆኑ እና በህግ አግባብ ይዞታው የተወሰደበት ሰው ተገቢ የሆነ ካሣ የመጠየቅ መብት ያለው ስለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 114ዐ 1149(1) (2) አዋጅ ቁ. 7/1986 አንቀጽ 2(5) 21 22 24 23 በኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ- መንግሥት አንቀጽ 4ዐ (8) አዋጅ ቁ. 455/1997 Download Cassation Decision
በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 28ዐ መሠረት መዝገብ ሊዘጋ የሚችልበት አግባብ ተከራካሪ ወገኖች በአቤቱታቸው ዳኝነት የሚጠይቁበትን ፍሬ ነገር በአግባቡ ከገለፁ ትክክለኛውን የህግ ድንጋጌ አለመጥቀሳቸው መብታቸውን የሚያስቀር ስላለመሆኑ Download Cassation Decision
በተወሰነበት ፍርድ ላይ ይግባኝ እንደሚል ፍላጐቱን አሳውቆ እያለ ፍርዱን በሰጠው ፍርድ ቤት በኩል በተከሰተ መጓተት የይግባኝ ጊዜው ያለፈበት ፍርደኛ የሚያቀርበው የማስፈቀጃ አቤቱታ ተቀባይነት ያለው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
የሁከት ይወገድልኝ አቤቱታ የሚያቀርብ ወገን የሁከት ተግባር ፈጽሟል ከሚባለው ሰው የተሻለ የይዞታ መብት ያለው መሆኑን በቅድሚያ ማረጋገጥ ያለበት ስለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 114ዐ 1149 Download Cassation Decision
ከፌዴራል መንግስት የልማት ድርጅት ሠራተኞች የሚሰበሰብ የሥራ ግብር ምንም እንኳን ሥራው የሚካሄደው በክልሎች ቢሆንም ወይም ሠራተኞቹ የክልል ነዋሪዎች ቢሆኑም ገቢ የሚደረገው ለፌዴራሉ መንግስት ስለመሆኑ የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት አንቀጽ 96(3) አዋጅ ቁ. 33/85 አንቀጽ5(2)(ሐ) ደንብ ቁ. 109/96 Download Cassation Decision
ጣልቃ በመግባት በክርክር ተሳታፊ ለመሆን ጠይቆ የተፈቀደለትና የጣልቃ ገብነት አቤቱታውን ለተከራካሪ ወገኖች ማድረስ ሲገባው ይህን ባለመፈፀሙ መብቱ ከተሰረዘበት በኋላ ፍ/ቤቱ በሰጠው ውሣኔ ላይ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 358 መሠረት የሚቀርብ አቤቱታ ተቀባይነት የሌለው ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 41 358 Download Cassation Decision
በሞት ምክንያት የሥራ ውል ሲቋረጥ ለሠራተኛው ጥገኞች ስለሚከፈል ካሣ፣ ካሣው የሚከፈልበትና የሚሰላበት ሁኔታ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 11ዐ Download Cassation Decision
ግምቱ ከብር 1ዐ ዐዐዐ ብር በላይ ለሆነ የአፈፃፀም ክስ ሊከፈል የሚገባው ዳኝነት 25 ብር ብቻ ስለመሆኑ የህግ ክፍል ማስታወቂያ ቁ. 177/1945 አንቀጽ 2(ሠ) Download Cassation Decision
የግንባታ ዕቃዎች እጥረት አጋጥሟል በሚል የሚደረግ የሥራ ስንብት ህገ-ወጥ ነው ሊባል የሚችል ስላለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 26 28 3ዐ Download Cassation Decision
አቤቱታ የቀረበበት ጉዳይ ከማስረጃ ምዘና ጋር የተያያዘና የፍሬ ነገር ክርክር ላይ ያተኮረ እንደሆነ በሰበር ችሎት ሊስተናገድ የማይችል ስለመሆኑ የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት አንቀፅ 8ዐ(3), አዋጅ ቁ. 25/88 አንቀፅ 1ዐ Download Cassation Decision
የቀበሌ ማህበራዊ ፍ/ቤቶችም ሆኑ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ፍ/ቤቶች የፍ/ብሔር ክርክር ጉዳዬችን ለማየት የሚያስችል ስልጣን በህግ ያልተሰጣቸው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
አሰሪ በግልፅ ባልፈቀደበት ሁኔታ በሁለት ቦታ በተመሳሳይ ጊዜ መስራት ሠራተኛውን የማታለል ተግባር እንደፈፀመ የሚያስቆጥረው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ.377/96 አንቀፅ 27(1)(ሐ) Download Cassation Decision
ዕቃዎችን ለሚያጓጉዝ የጭነት መኪና የተገባ የመድን ዋስትና ጋር በተያያዘ በመኪናው ላይ ተሣፍሮ ሲሄድ ለነበረና አደጋ ለደረሰበት ሰው መድን ሰጪው የጉዳት ካሣ የመክፈል ኃላፊነት የሌለበት ስለመሆኑ Download Cassation Decision
አንድን የሥነ-ጥበብ(ኪነ-ጥበብ) ሥራ ያለባለቤቱ ፈቃድ ኦርጅናሉ ወይም ቅጅው ለህዝብ እንዲታይ ማድረግ የኮፒ ራይት ህግ ጥሰት የሚያስከትል ስለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 1791 1771(1) 1790 2090-2123 አዋጅ ቁ. 41ዐ/96 አንቀፅ 7 Download Cassation Decision
ኢንሹራንስ ሰጪ በውሉ መሠረት ከፈፀመ በኋላ በተሸሸገ ወይም በሀሰት ቃል የቀረበ ጉዳይ አጋጥሟል በሚል የሚያቀርበው አቤቱታ የተሸሸገውን ወይም በሐሰት የቀረበውን ቃል ካወቀበት ቀን ጀምሮ ባለው ሁለት ዓመት ጊዜ ውስጥ ካላቀረበ በይርጋ የሚታገድ ስለመሆኑ የንግድ ህግ 674(1) (2) Download Cassation Decision
የአሰሪና ሠራተኛ አዋጅን መሠረት አድርጐ ከሚቀርብ ክርክር ጋር በተገናኘ በግልፅ ዳኝነት ተጠይቆበት ውሣኔ ሣይሰጥ ከተጠየቁት ዳኝነት መካከል ወደ ሥራ የመመለስ ጉዳይ ላይ ብቻ ውሣኔ ከተሠጠና ሠራተኛው ወደ ሥራ መመለስ ሳይፈልግ ቢቀር ቀድሞ ዳኝነት በጠየቀባቸው ነገር ግን ውሣኔ ባላረፈባቸው ነጥቦች ላይ ዳኝነት ሊጠየቅ የሚችል ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 43(3) Download Cassation Decision
ከተሽከርካሪ ጋር በተያያዘ በድንገተኛ አደጋ ለሚከሰት የሰው ህይወት መጥፋት አሽከሪካሪው በቸልተኝነት ወንጀል በማድረግ ሊጠየቅ የማይችል ስለመሆኑ የወንጀል ህግ አንቀፅ 59(1) 543(2) እና (3)፣57 (2) Download Cassation Decision
በትርፍ ሰዓት በሌላ መሥሪያ ቤት ሰርተሃል በሚል ሠራተኛን ያለማስጠንቀቂያ ለማሰናበት የሚያስችል የህግ ምክንያት የሌለ ስለመሆኑ አዋጅ 377/96 አንቀፅ 27 Download Cassation Decision
ዳኝነት በድጋሚ እንዲታይ በሚል የሚቀርብ አቤቱታ ላይ በተሰጠ ትእዛዝ/ብይን ላይ የይግባኝ አቤቱታ ለማቅረብ የማይቻል ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 6(3)(4) Download Cassation Decision
አሠሪ የሠራተኛውን የሥራ ውል ያቋረጠበትን ምክንያት በፅሁፍ አለመግለፁ ብቻ ስንብቱ ህገ- ወጥ ነው ለማለት የሚያስችል ስላለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 27(2) Download Cassation Decision
አንድ ድርጅት በመክሰሩ ወይም በሌላ ምክንያት ለዘለቄታው በመዘጋቱ የሥራ ውል ሲቋረጥ ሠራተኞች የስንብት ክፍያ ሊከፈላቸው የሚገባ ስለመሆኑ ድርጅት ለዘለቄታው እንዲቆም የሚያደርግ ሁኔታ ሲከሰት ማስጠንቀቂያ ለሠራተኞች መሰጠት ያለበት ስለመሆኑ Download Cassation Decision
ሐሰተኛ ቃል ተሰጥቷል በሚል ፍ/ቤት በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 481 መሠረት የጥፋተኝነትና የቅጣት ውሣኔ ሊሰጥ የሚችልበት አግባብ በአንድ የወንጀል ድርጊት ነፃ የተባለ ሰው እንደገና ሌላ ተጨማሪ ማስረጃ እንዲቀርብ ተደርጐ የሚቀጣበት አግባብ የሌለ ስለመሆኑ Download Cassation Decision
አንድ የሥራ ውል ለተወሰነ ጊዜ ወይም ለተወሰነ ሥራ የተደረገ ነው ሊባል የሚችልበት አግባብ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀጽ 9,10 Download Cassation Decision
ቼክን አስመልክቶ ክስ በቀረበ ጊዜ የተከሰሰው ወገን የቀረበበትን ክስ ለመከላከል እንዲፈቀድለት የሚያቀርበው ምክንያት ፈቃድ ሊያሰጥ የሚችል መሆን ያለመሆኑን አግባብነት ካላቸው ህግጋት አኳያ መታየት ያለበት ስለመሆኑ የንግድ ህግ ቁ. 717 የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 284 285 Download Cassation Decision
የሥር ፍ/ቤት በመቃወሚያ ላይ የሰጠውን ውሣኔ የሚለውጥ ውሣኔ በይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤት የተሰጠ እንደሆነ በግራ ቀኝ ወገኖችን በኩል የሚቀርቡ የፍሬ ነገር ክርክሮችንና ማስረጃ በአግባቡ ለመስማት ብሎም የተከራካሪዎችን ይግባኝ መብት ላለማጣበብ ሲባል ጉዳዩ ወደ ሥር ፍ/ቤት መመለስ ያለበት ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 341(1) Download Cassation Decision
የቃል ክርክር እንዲሰማ በተቀጠረበት ዕለት ግራ ቀኝ የሆኑ ወገኖች ያልቀረቡ እንደሆነ መዝገቡ መዘጋት ያለበት ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 69(2) Download Cassation Decision
በሌለበት ጉዳዩ እንዲታይ ትዕዛዝ የተሰጠበት ተከራካሪ ወገን ፍ/ቤቱ ለጉዳዩ የመጨረሻ ውሣኔ ከመስጠቱ በፊት አቤቱታው ሊስተናገድ የሚችልበት አግባብ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 7ዐ(ሀ) 78 69 72 Download Cassation Decision
ዳኝነት እንደገና እንዲታይ (Review of judgment) በሚል የሚቀርብ አቤቱታ አስቀድሞ በተሰጠ ውሣኔ ላይ ይግባኝ የተባለበት ነው በሚል ምክንያት ብቻ ውድቅ ሊደረግ የማይገባ ስለመሆኑ (ከዚህ ቀደም በሰበር ችሎት የተሰጠው የሕግ ትርጉም የተለወጠ ስለመሆኑ) የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 6(1)(ሀ),(ለ) Download Cassation Decision
በተከራካሪ ወገኖች የሚቆጠሩ ማስረጃዎች ሳይሰሙ የሚቀሩት ለተያዘው ጉዳይ አግባብነት የሌላቸው መሆኑ ሲረጋገጥ ብቻ ስለመሆኑ ፍ/ቤቶች ተከራካሪ ወገኖች የቆጠሩትን ማስረጃ ሳይሰሙ ወደ ጐን በመተው አቤቱታቸውን በበቂ ማስረጃ አላስረዱም በሚል የሚደርሱበት መደምደሚያ አግባብነት የሌለው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
መንግስታዊ የሆነ ተቋም በሚከሰስበትም ሆነ በሚከስበት ክርክር የሚቀርብ ሰነድ የኘሮቶኮል ቁጥር እንዲሁም ስለአቤቱታው ጽሁፍ ትክክለኛነት በሚመለከተው ኃላፊና በወኪሉ መፈረም ያለበት ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 8ዐ 92 93 እና 92(3) Download Cassation Decision
አንድ ተከሣሽ በተፈፀመ ወንጀል ላይ ተካፋይ ነበር ለማለት ተከሣሹ በሙሉ ፈቃዱና ዕውቀቱ በወንጀል ድርጊቱ ተሣታፊ የነበረ መሆኑ መረጋገጥ ያለበት ስለመሆኑ የኢ.ፌ.ዲ.ሪ የወንጀል ህግ አንቀጽ 32 33 63ዐ 25 Download Cassation Decision
የሥራ ውል የተደረገው ለተወሰነ ጊዜ ወይም ሥራ ነው በሚል ክርክር በቀረበ ጊዜ ይህንኑ የማስረዳት ሸክም የሚኖር ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 9 Download Cassation Decision
ሠራተኛ የተረከባቸውን ንብረቶች አላስረከበም ወይም አጉድሏል በሚል የሥራ ውሉ በተቋረጠ ጊዜ የሚጠይቃቸውን ተገቢ ክፍያዎች ሊጠይቅ አይችልም በሚል በአሠሪው የሚቀርብ ክርክር ተገቢነት የሌለው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 36 37 38 Download Cassation Decision
ሥራውን በገዛ ፈቃዱ የሚለቅ ሰራተኛ የስንብት ክፍያ ለማግኘት የሚችለው ቢያንስ የ5 ዓመት አገልግሎት ያለው እንደሆነ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 494/98 አንቀጽ 2(ሸ) Download Cassation Decision
ይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት የሥር ፍ/ቤትን ውሣኔ በመሻር በዋናው ጉዳይ ላይ የራሱን ውሣኔ ካሣለፈና የበላይ የሆነ ፍ/ቤት ደግሞ የይግባኝ ውሳኔውን ባለመቀበል የሥር ፍ/ቤትን ውሣኔ በደፈናው በማፅናት የሚሰጠው ውሣኔ የተከራካሪ ወገን የይግባኝ መብት የሚያጣብብና የሥነ-ሥርዓት ህግ ደንብን የሚጥስ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 341 342 343 Download Cassation Decision
በወንጀል ድርጊት ተጠርጥሮ የተያዘ ሰው ንብረት የሆነ ንግድ መደብር ጋር በተገናኘ ፍ/ቤቶች የንግድ መደብሩን በውስጡ ከያዘው ሸቀጦች በመለየት (በመነጠል) የሚሰጡት ትዕዛዝ ተገቢነት የሌለው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
የማይንቀሳቀስ ንብረትን ለሰጠው ብድር በመያዣነት የያዘ ባለገንዘብ ባንክ መብቱ በይርጋ እስካልታገደ ድረስ የያዘውን ንብረት በጨረታ ለመሸጥ የሚገደድበት ተለይቶ በህግ የተቀመጠ የጊዜ ገደብ የሌለ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 97/9ዐ አዋጅ ቁ. 216/92 አንቀፅ 2 የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሀ/ቁ. 394 - 449 Download Cassation Decision
በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 2ዐ8 መሠረት በሥር ፍ/ቤት የተደረገ እርማትን መነሻ በማድረግ የይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት አስቀድሞ የሰጠውን ውሣኔ ለመለወጥ የሚያስችለው የህግ አግባብ የሌለ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 208 209 320 (1) ,348(1) Download Cassation Decision
የንብረት ክፍፍል እንዲደረግ በፍርድ ቤት ውሳኔ ከተሰጠ በኋላ በውሳኔው ወቅት ንብረቱን በእጁ አድርጐ የሚገኘው ወገን የንብረቱን ስመ ሐብት ወደ ሌላ ሦስተኛ ወገን አዛውሮ ሲገኝ ፍርድ ቤቶች ሊከተሉት ስለሚገባው አካሔድ Download Cassation Decision
በክረምት ወቅት የማስተማር ሥራ እንዲሠራ የሚያዝ ግልፅ ደንብ ወይም መመሪያ የሌለ እንደሆነ ወይም አስተማሪው በክረምት ወራት ለማስተማር የገባው የውል ግዴታ (ስምምነት) በሌለ ጊዜ በክረምት ወቅት ሥራን ለመስራት ፈቃደኛ አልሆነም በሚል ከሥራ ሊሰናበት የማይችል ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 13(1) Download Cassation Decision
ፍ/ቤቶች የቀረበላቸው አቤቱታ የክስ ምክንያት አለው ወይም የለውም ብሎ ለመወሰን በክስ ላይ የተገለፀው ነገር ቢረጋገጥ ከሳሽ የሆነው ወገን የጠየቀውን ዳኝነት ለማግኘት ህግ ይፈቅድለታል ወይስ አይፈቅድለትም የሚለውን ጥያቄ መመርመር ያለባቸው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
ፍ/ቤቶች ለቀረበላቸው ክስ ምክንያት የሆነው ነገር መቋረጡን ወይም ጨርሶ መቅረቱን በክሱ ሂደት በማንኛውም ደረጃ በቂ በሆነ ማስረጃ በተገነዘቡ ጊዜ ክሱን ሊዘጉት የሚገባ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 280 Download Cassation Decision
ከሥራ ክርክር ጋር በተያያዘ አሰሪ ሠራተኛው የፈፀመውን ድርጊት መሠረት አድርጐ ለማሰናበት የሚችለው የሥራ ውሉን ለማቋረጥ ምክንያት የሆነው ነገር መከሰቱን ካወቀበት ጊዜ ጀምሮ በሚቆጠሩ ሰላሳ ቀናት ውስጥ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 27(3) Download Cassation Decision
በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 6 መሠረት ውሣኔ ወይም ትዕዛዝ ለሰጠ ፍ/ቤት አቤቱታ ሊቀርብ የሚችልበት አግባብ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 6 Download Cassation Decision
ተከራካሪ ወገኖች በአቤቱታቸው ላይ የጠቀሷቸውን የሰው ማስረጃዎች ሊለውጡ (ሊቀይሩ) የሚችሉበት አግባብ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 223/2/,234 Download Cassation Decision
የጡረታ መብት ያለው እና መደበኛ የጡረታ ዕድሜው ደርሶ የተሰናበት ሰራተኛ የስንብት ክፍያ ለማግኘት መብት የሌለው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 494/98 አንቀጽ 2/2(ሰ) እና (ሸ) Download Cassation Decision
አንድ አሰሪ በሥራ ላይ ጉዳት የደረሰበትን ሰራተኛ ወደ ውጭ አገር ልኮ ስለሚያሳክምበት አግባብ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀጽ 124,105 Download Cassation Decision
በወንጀል ጉዳይ በእስራት እንዲቀጣ የተወሰነበት ሰው የእስራት ቅጣቱን ሳይፈፀም በገደብ እንዲቆይ ወይም እንዲለቀቅ ሊደረግ የሚችለበት አግባብ የኢ.ፌ.ዲ.ሪ የወንጀል ህግ አንቀጽ 82 192 194 Download Cassation Decision
የክርክር ጭብጥ የሚመሰረተው ከሳሽ የሚያቀርበውን ክስና ማስረጃ በተከሳሽ የቀረበውን የመከላከያ መልስና ማስረጃ እንዲሁም ፍ/ቤቱ የቃል ምርመራ ሲያደርግ የሚያገኘውን ፍሬ ጉዳይ መሠረት በማድረግ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 241 248 Download Cassation Decision
በጡረታ የተገለሉና ለተወሰነ ጊዜ የተቀጠሩ ሠራተኞች ቋሚ ሠራተኞች የሚያገኟቸውን ልዩ ልዩ ጥቅማጥቅሞችን የማግኘት መብት የሌላቸው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 1ዐ Download Cassation Decision
አንድ ሠራተኛ በሥራ ላይ ከሚፈፅመው ጥፋት ጋር በተያያዘ ከሥራ ታግዶ ሊቆይ ስለሚችልበት ሁኔታ በህብረት ስምምነት ሊወሰን የሚችል ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 Download Cassation Decision
አንድን ፍሬ ነገር ለማስረዳት ተለይቶ የተመለከተ ማስረጃ እንዲቀርብ ህጉ ካላስገደደ በቀር ይህንን ፍሬ ነገር በማንኛውም የማስረጃ ዓይነት ማስረዳት የሚቻል ስለመሆኑ Download Cassation Decision
በሥራ ክርክር ጉዳይ በፍ/ብ/ህ/ቁ. 1853 ላይ የተመለከተው ድንጋጌ ተፈፃሚ ሊሆን የሚችልበት አግባብ የሌለ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 164(3) የፍ/ብ/ህ/ቁ. 1853 1852 Download Cassation Decision
በክርስትና ሃይማኖት ተቋም ውስጥ በዲያቆንነት ሥራ ከማገልገል ጋር በተያያዘ የሚቀርቡ የሥራ ክርክር ጉዳዮች በአሰሪና ሰራተኛ ጉዳይ አዋጅ መሠረት ሊስተናገዱ የማይችሉ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 Download Cassation Decision
በአሠሪና ሠራተኛ ሕጉ “በሥራ ላይ የሚደርስ ጉዳት” ወይም “በስራ ምክንያት የሚመጣ በሽታ” በሚል የተቀመጠው ሐረግ ሊተረጐም የሚችልበት አግባብ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀጽ 95/2/,97,96 Download Cassation Decision
ሠራተኞችን ለማበረታታት በሚል የሚደረግ የደመወዝ (ጥቅማጥቅም) ጭማሪን መሠረት በማድረግ ጭማሪውን የሚፈቅደው መመሪያ ከመውጣቱ በፊት የሥራ ውሉ የተቋረጠ ሠራተኛ የሚጠይቀው መብት የሌለ ስለመሆኑ Download Cassation Decision
የፍ/ቤትን ክብርንና የዳኝነት ሥርዓቱን መልካም አመራር ለማስጠበቅ ሲባል የማንኛውም ችሎት ሰብሳቢ ዳኛ በችሎት ውስጥ በሚገኝ ማንኛውም ሰው ላይ ቅጣት ሊወሰን የሚችልበት አግባብ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 480 Download Cassation Decision
የሥራ ውል በተቋረጠ ጊዜ አሰሪው ከሠራተኛው በህግ አግባብ የሚፈልገው/ የሚጠይቀው ዕዳ ያለ እንደሆነ ለሠራተኛው የሥራ ልምድ ምስክር ወረቀት ከመስጠት ባሻገር የሥራ መልቀቂያ (ክሊራንስ) ለመስጠት የማይገደድ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 515/99 አንቀፅ 78 (1) 87 Download Cassation Decision
በግልፅ ያልተካደ ፍሬ ነገር እንደታመነ ይቆጠራል የሚለው የሥነ- ሥርዓት ህግ ድንጋጌ ተፈፃሚ የሚሆነው ተከሳሽ ቀርቦ ክርክሩን ባሰማ ጊዜ ስለመሆኑና ድንጋጌው የካሣ ጥያቄ ጋር በተያያዘ ተፈፃሚነት የሌለው ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 235(2) 83 Download Cassation Decision
በአሰሪና ሰራተኛ በኩል በአጠቃላይ ለፕሮጀክት ሥራ በሚል የተደረገ የሥራ ውል በአሰሪና ሰራተኛ ሕጉ አንቀጽ 10(1)(ሀ) መሰረት የተደረገ እንደሆነ ተደርጐ የሚወሰድ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀጽ 10(1)(ሀ) Download Cassation Decision
በአሰሪና ሠራተኛ አዋጅ መሠረት የሥራ ግንኙነት በአንቀፅ 3ዐ መሠረት ሲቋረጥ አሰሪ ማስጠንቀቂያ የመስጠት ግዴታ የሌለበት ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 3ዐ 28(2) Download Cassation Decision
ሠራተኛ በሥራ ላይ እያለ የሚደርስበትን ጉዳት ዘላቂ ሙሉ የአካል ጉዳት ወይም ዘላቂ ከፊል የአካል ጉዳት በማለት ለመለየት የሚቻልበት አግባብ Download Cassation Decision
ክስ የቀረበበት ወገን ክሱን ለማስተባበል የሚቆጥራቸው ማስረጃዎችን ተቀብሎ አለመስማት የመከላከል ህጋዊ መብትን የሚያጣበብ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ5 223 234 137 249 256 Download Cassation Decision
የአሰሪና ሰራተኛ ሕጉ አሰሪና ሰራተኛ ስምምነት ሊያደርጉባቸው የሚችሉበት ጉዳዮች ጋር በተያያዘ ጥፋትንና ጥቅምን በተመለከተ የተለያየ አቋም የያዘ ስለመሆኑ አሰሪና ሠራተኛ በህብረት ስምምነታቸው ውስጥ ያለማስጠንቀቂያ ከሥራ ሊያሰናብት የሚችል ጥፋት በሚል የተስማሙበት ድንጋጌ ተፈፃሚ ሊሆን የሚገባ ስለመሆኑ Download Cassation Decision
ሁለት ሰዎች ተጣምረው በተከሰሱ ጊዜ አንደኛው ወገን ጉዳዩ በሌለበት ከታየ በኋላ ወደ ክርክሩ እንዲገባ የተፈቀደለት እንደሆነ ሌላኛው ተከሳሽ አስቀድሞ ያነሳቸውን መቃወሚያዎች በድጋሚ ልታነሣና ልትከራከር አትችልም ሊባል የሚችልበት አግባብ የሌለ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 5 Download Cassation Decision
ከሥራ ክርክር ጋር በተያያዘ ከሠራተኛው ጋር ያለው ግንኙነት ሠራተኛው ወደ ሥራ ቢመለስ ችግር ውስጥ እንደሚወድቅ በአሠሪው ስለተገለፀ ብቻ ሠራተኛው ካሣ ተከፍሎት እንዲሰናበት በሚል የሚሰጥ ውሣኔ ተገቢነት የሌለው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀጽ 43/3/ Download Cassation Decision
የጠብ አጫሪነት ኃይለ ቃልና ዛቻ አዘል ንግግር በሥራ ቦታ ላይ ማድረግ ያለማስጠንቀቂያ ከሥራ የሚያሰናብት ጥፋት ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 27(1)(ረ Download Cassation Decision
በአሰሪና ሠራተኛ ህጉ ውስጥ “እንደ ጥፋቱ ክብደት በሥራው ላይ የማታለል ወይም የማጭበርበር ተግባር መፈፀም” በሚል የቀረበው አባባል (አነጋገር) ሊተረጐም የሚችልበት አግባብ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 27(1)(ሐ) Download Cassation Decision
ክስ የቀረበለት ፍ/ቤት ወደ ጉዳዩ ሥረ-ነገር ገብቶ ተከሳሽ የሆነን ወገን በሌለበት ባለዕዳ የሚያደርግ ውሣኔ ከመስጠቱ በፊት ተከሳሹ በአግባቡ ስለመጠራቱ ማረጋገጥ ያለበት ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 97 95(3) Download Cassation Decision
አንድ ሰው በአፈፃፀም ሊገደድ የሚችለው በህግ አግባብ የተፈረደ ፍርድ ሲኖር ብቻ ስለመሆኑ በግልፅ ፍርድ ያላረፈበት ጉዳይ ጋር በተያያዘ ሊፈፀም የሚችል ፍርድ የሌለ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 378 Download Cassation Decision
በድርጅት ውስጥ የተከሰተ ተጨባጭ ችግርን ለመቅረፍና የድርጅቱን ትርፋማነት ለማስቀጠል በሚል በተመሳሳይ ሙያና ደረጃ ላይ ካሉ ሠራተኞች መካከል ተለይቼ ወደ ሌላ የሥራ መደብ ስለተዛወርኩኝ እንድመለስ ይወሰንልኝ በማለት የሚቀርብ አቤቱታ የክስ ምክንያት የሌለው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
አሠሪና ሠራተኛ የሥራ ውል መቋረጥ ጋር በተያያዘ በሥራ ውሉ ላይ የሚያመለክቱት ሁኔታ የአሰሪና ሠራተኛ ህጉን እስካልተፃረረ ድረስ ተግባራዊ ሊደረግ የሚገባ ስለመሆኑ Download Cassation Decision
በፍ/ብሔር ጉዳይ ተከሣሽ ለሆነ ወገን ከፍ/ቤት የሚላከውን መጥሪያ ለተከሳሹ ሊደርስ የሚችልበትን የተሻለ አማራጭ መንገድ በመለየት ሊላክ የሚገባ ስለመሆኑ የመኖሪያ አድራሻው በግልፅ ለሚታወቅ ተከሳሽ ፍ/ቤቱ የሚልከውን መጥሪያ በፍ/ቤቱ ቅጥር ግቢ ብቻ እንዲለጠፍ በማድረግ ተከሳሹ አልቀረበም በሚል በሌለበት ጉዳዩ እዲታይ የሚሰጥ ውሣኔ ተገቢነት የሌለው ስለመሆኑ መጥሪያ በአግባቡ እንዲደርሰው ያልተደረገ ተከሳሽ በሌለበት ታይቶ የተሰጠበት ውሣኔ እንዲነሣለት የሚያቀርበው አቤቱታ ተገቢነት ያለው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
የድርጅት መዋቅራዊ ለውጥ ያደረገ ተቋም በአሰሪና ሠራተኛ ህጉ መሠረት ሠራተኞቹን አዲስ በሚያወጣው የሥራ መደብ ላይ ተመርኩዞ የሥራ ምደባ ሊያከናውን የሚችል ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 28 Download Cassation Decision
ከአሰሪና ሠራተኛ ግንኙነት ጋር በተገናኘ ሁለቱ ወገኖች አዋጅ ቁ. 377/96 “ን” ወደ ጐን በማድረግ በሌላ አገር ህግ ለመዳኘት ስምምነት ያደረጉ በመሆኑ ብቻ ጉዳዩ የግለሰብ አለም አቀፍ ህግ ጥያቄን ያስነሳል በሚል በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ሊስተናገድ የማይገባ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 የውጭ አገር ድርጅት ሆኖ በኢትዮጵያ ተመዝግቦ በሚሰራ የበጐ አድራጐት ድርጅት ላይ ተፈፃሚነት ያለው ስለመሆኑ Download Cassation Decision
ከሥራ ክርክር ጋር በተያያዘ የሚነሣው የይርጋ የጊዜ ገደብ የሚሰላው የሥራ ቀናትን ብቻ በማስላት ስላለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 163(2) Download Cassation Decision
በማናቸውም ምክንያት የሥራ ውል ሲቋረጥ ሠራተኛው ያልወሰደው የዓመት እረፍት ፈቃድ በገንዘብ ተለውጦ ሊከፈል የሚገባ ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 77(5) 24(2) Download Cassation Decision
በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 5(1) መሠረት በድጋሚ ክስ ማቅረብ የማይቻለው በቀደመው ክርክር የተያዘው ጭብጥና የፍሬ ነገር ክርክር ተመሳሳይ መሆኑና የተከራካሪ ወገኖች አንድነት በመኖሩ ብቻ ሣይሆን በፍሬ ጉዳዩ ላይ የመጨረሻ ፍርድ የተሰጠ መሆኑ ሲረጋገጥ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 5 Download Cassation Decision
ተከራካሪ ወገኖች ጉዳያቸውን በእርቅ ለመጨረስ የተሰማሙና ይሄንኑም ስምምነት ለፍ/ቤት በማቅረብ ያስፀደቁ በሆነ ጊዜ ስምምነቱ እንደ ፍርድ ቤት ውሣኔ ተቆጥሮ መፈፀም ያለበት ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 277 Download Cassation Decision
ወደ ሥራ እንዲመለስ ፍርድ የተሰጠ እንደሆነና በአሰሪው ችግርም ሆነ በሠራተኛው ፍላጐት በፍርዱ መሠረት ወደ ሥራ ለመመለስ ሠራተኛው ያልፈለገ ከሆነ ሠራተኛው የአሰሪና ሠራተኛ አዋጅ በምትክነት በሰጠው መብት መሠረት በመመለሱ ፈንታ ካሣ እንዲከፈለው አፈፃፀሙን ለያዘው ችሎት ጥያቄውን ባቀረበ ጊዜ ሊስተናገድ የሚገባው ስለመሆኑ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 43(3) Download Cassation Decision
በአሰሪና ሠራተኛ ህጉ ‹‹… ውሉ የሚቋረጥበት ምክንያት መከሰቱን ካወቀበት…›› በሚል የተመለከተው ሃረግ ሊተረጐም የሚችልበት አግባብ አዋጅ ቁ. 377/96 አንቀፅ 27(3) Download Cassation Decision
በአሰሪ የተፈፀመው የሥራ ስንብት ህገ- ወጥ ቢሆንም ከሥራ ግንኙነቱ ፀባይ የተነሣ ከፍተኛ ችግር የሚፈጠር በሆነ ጊዜ ሠራተኛውን ወደ ሥራ ከመመለስ ይልቅ ካሣ ተከፍሎት እንዲሰናበት ማድረግ ተገቢ ስለመሆኑ የአሰሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ አንቀፅ 43(3) በአንድ በኩል የሠራተኛን የሥራ ዋስትና በሌላ በኩል ደግሞ የኢንዱስትሪን ሰላም በማመዛዘን ትርጉም ሊሰጠው የሚገባ ስለመሆኑ Download Cassation Decision
በገነት ዓለሙ 'አዲስ ራዕይ' የኢሕአዴግ የንድፈ ሐሳብ መጽሔት ነው፡፡ የኢሕአዴግ እንደገና በጥልቀት የመታደስ ንቅናቄ ከ''ታወጀ'' ወዲህ የወጣውና የመጀመርያው የ2009 ዓ.ም....
የዓለም ንግድ ቡድን የንግድ ሥራ ችሎታን እና ደረጃን ለማሻሻል የሥራ ሀሳቦችን ለማስፋት ፣ የሥራ ዘዴዎችን ለማሻሻል እና የሥራ ቅልጥፍናን ለማሳደግ እንዲሁም የድርጅት ባህል ግንባታ እንዲጠናክር ፣ በቡድኑ ውስጥ ያለውን ግንኙነትና ትብብርን ለማጎልበት ዋና ሥራ አስኪያጁ አሚ ዓለም አቀፍ ንግድ መርተዋል ፡፡ ወደ 20 ቢጠጉ የሚጓዙ የንግድ ሥራ ቡድን ልዩ የቡድን ግንባታ እንቅስቃሴዎችን የጀመርንበት ነው ፡፡
ቡድኑ የመገንባቱ እንቅስቃሴዎች የመርከብ ውድድር ፣ የባህር ዳርቻ ውድድር እና የእሳተ ገሞራ ፓርቲን ጨምሮ የተለያዩ ቅርጾችን ወስደዋል ፡፡ በመውጣት ሂደት ውስጥ የቡድን አንድነትን መንፈስ በመረዳት እርስ በርሳችን እንበረታታ ነበር እንዲሁም አበረታታ ነበር ፡፡
ከውድድሩ በኋላ ሁሉም ሰው ለመጠጥ እና ለአከባቢው ምግብ ለመሰብሰብ ተሰብስቦ ነበር ፤ ከዚያ በኋላ የተከሰተው የእሳት ቃጠሎ የሁሉንም ሰው ስሜት ወደ ላይ አነፃል፡፡በተለያዩ ጨዋታዎች እየተካሄዱ ነበር ፣ የሥራ ባልደረቦቻቸው መካከል ያለውን ስሜት ጨምረዋል ፣ የእያንዳንዱን ሰው ግንዛቤ እና አንድነት ያሻሽላሉ ፡፡
በዚህ የቡድን-ግንባታ እንቅስቃሴ በክፍሎች እና ባልደረባዎች መካከል ግንኙነቶችን እና ትብብርን አጠናክረን ፤ የድርጅቱን ጥምረት አጠናክረን ፤ የሰራተኞቹን የስራ ቅልጥፍና እና የስራ ቅልጥፍናን ማሻሻል። በተመሳሳይ ጊዜ የኩባንያውን የሥራ ተግባራት በዓመቱ ሁለተኛ አጋማሽ ማቀናጀት እንችላለን ፣ የመጨረሻውን አፈፃፀም ለማጠናቀቅ እጅ በእጅ ይሂዱ ፡፡
አሁን ባለው ማህበረሰብ ውስጥ ማንም በራሱ በራሱ ሊቆም የሚችል የለም ፡፡ የኮርፖሬት ውድድር የግል ውድድር አይደለም ፣ ግን የቡድን ውድድር። ስለሆነም የአመራር ችሎታዎችን ማጎልበት ፣ ሰብአዊነት አያያዝን መተግበር ፣ ሰዎች የተቻላቸውን ሁሉ እንዲሠሩ ፣ ተግባሮቻቸውን እንዲያከናውኑ ፣ የቡድን ትብብርን እንዲያሻሽሉ ፣ የጥበብ ማካፈልን ፣ የሀብት መጋራትን ማሳደግ አለብን ፣ እናም በመጨረሻም ሁሉን ተጠቃሚ የሚያደርግ ትብብርን ማግኘት እና በመጨረሻም ከፍተኛ ውጤት ያስገኛል ፡፡ ጥራት ያለውና ውጤታማ ቡድን በመሆኑ የኩባንያውን ፈጣን ልማት ያበረታታል ፡፡
ሪፐብሊክ ወይም እንደ ፈረንሳይኛ አጠራር ሬፑብሊክ (ከሮማይስጥ /ሬስ ፑብሊካ/ «ሕዝባዊ ጉዳይ») ማለት ማናቸውም ንጉሥ ወይም ሥርወ መንግሥት ሳይኖር፣ ርዕሰ ግዛቱ ወይም እንደራሴው የተመረጠው ከሕዝብ ፍላጎት የተነሣ ነው እንጂ በአልጋ ወራሽነት አይደለም። ሀሣቡ ከዴሞክራሲ ጋራ ይስማማልና ዛሬ ከአለሙ አገራት ብዙዎች ራሳቸውን «ሪፐብሊክ» እና «ዴሞክራሲ» አንድላይ ይሰየማሉ።
እቶም ኣብ ኤርትራ ንሓያሎ ዓመታት ዝተቐመጡ ዜጋታት ኢትዮጵያ፣ ድሕሪ’ቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ 1998 ዝተወልዐ ግጭት፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ካብ ክፍሊ ኢምግሬሽን ዓመታዊ ከሐድሱ ዝግደዱ ዘለዉ’ዮም።
ነቲ መንበሪ ፍቓድ ንምሕዳስ ካብ 500 ክሳብ ሓድ ሽሕ ናቕፋ ክኽፈሉ ዝጸንሑ ኣሽሓት ኢትዮጵያውያን፣ በብእዋኑ ብመንገዲ ኣህጉራዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ናብ ዓዶም ክፋነው እንከለዉ፣ እቶም ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ኣብ ኤርትራ ዝቕመጡ ዘለዉ’ሞ ንመሐደሲ መንበሪ ፍቓድ ዓቕሚ ዝሓጸሮም ከኣ፣ እቲ ኣህጉራዊ ማሕበር ፊናንስያዊ ድጋፍ ከምዝገበረሎም ክፍለጥ ተኻኢሉ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብታ ሃገር ኣብ ልዕሊ ዝነብሩ ዜጋታት ኢትዮጵያ ዘውጽኦ ናይ መንበሪ ፍቓድ ኣዋጅ፣ ነቶም ልዕሊ 50ዓመታት ኣብ ኤርትራ ዝተቐመጡ ኢትዮጵያውያን’ውን ከይተረፈ ከምዝጸሉ ይፍለጥ።
ኣህጉራዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ምስ ምውላዕ ኩናት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ኣስመራ ቤት ጽሕፈት ድሕሪ ምኽፋቱ፣ ዜጋታት ኢትዮጵያ ናብ ዓዶም ኣብ ምፍናው፣ ብሰንኪ’ቲ ኵናት ዝተበታተኑ ስድራቤታት መልእኽታት ኣብ ምልውዋጥን ደሃይ ናይ ዘጥፋኡ ከኣ ኣብ ምድላይን ምርኻቦምን ዝኣመሰለ ሰብኣዊ ንጥፈታት ተዋፊሩ ይርከብ።
ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት ጥራይ ካብን ናብን ኤርትራ 1500 ስድራቤታት ብመንገዲ ኣህጉራዊ ማሕበር ቀይሕ መስቀል ሓበሬታ ክለዋወጡ ከምዝኽኣሉ’ውን እቲ ማሕበር ኣብ መግለጺኡ የመልክት።
ብዘይካ’ዚ’ውን እቲ ኣህጉራዊ ማሕበር ኣብ ኤርትራ ኣብ ምኹዓት ዒላታት፣ ኣብ ምክንኻን እንስሳ ዘቤትን ካልእ ማሕበራዊ ኣገልግሎታት ኣብ ምሃብን ይነጥፍ ከምዘሎ ይሕብር።
በዚህ መንገድ በሚመራ ህብረተሰብ ውስጥ በዕውቀት (በችሎታ) ማነስ ወይም በተራ ስህተት ወይም በስንፍና ካልሆነ በስተቀር ሆን ተብሎ፣ ታስቦና ታቅዶ በተንኮል በሚፈጸም ቂም በቀል፣ ግፍና በደል አገርና ሕዝብ አይጎዱም። የኢትዮጵያ ሕዝብ በዚህ መንገድ ቢመራ ከድህነትና ከኋላ ቀርነት የመላቀቅ፣ በዴሞክራሲያዊና ፍትሐዊ ሥርዓት የመመራትና በነፃነት፣ በሠላምና በአንድነት የክብር ኑሮ የመኖር ተስፋው እየራቀ ሳይሆን እየቀረበና እየለመለመ ይመጣል። የሚያሳዝነው የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚመራው በዚህ መንገድ ሳይሆን በኢህአዴግ መንገድ ነው። የኢህአዴግ መንገድ ደግሞ በአብዛኛው ከላይ ከተገለጸው መንገድ የተለየ ነው። በእኔ እምነት የኢህአዴግ መንገድ ቀናነት፣ ግልጽነትና ሀቀኝነት የሚጎድለው መንገድ ነው።
ከታሪካቸው እንደተረዳሁት ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ከልብ አማኝ ክርስቲያን ናቸው፣ ወደ ፊት ካልተለወጡ በስተቀር። በመሆናቸውም የጌታ ኢየሱስ አስተምህሮን የህይወታቸው መመሪያ አድርገው ይወስዳሉ ብዬ አምናለሁ። በከፍተኛ ትምህርት ተቋም መምህርና ዲን በነበሩበት ጊዜ የዕለት ተዕለት ሥራቸው ከዕውቀት፣ ከጥናትና ከምርምር እንዲሁም ከትምህርት አስተዳደር ጋር የተያያዘ ስለነበር የሥራ ህይወታቸውን ከሃይማኖታዊ መርሆቻቸውና እሴቶቻቸው ጋር አጣጥመው ለማስኬድ ብዙም አያስቸግራቸውም ነበር ብዬ እገምታለሁ። ከጊዜ በኋላ፣ በፖለቲካው ዓለም ውስጥ ሲገቡና በመሥመሩ በደረጃ እያደጉ ሲመጡ ግን ችግር ሳይገጥማቸው አልቀረም ብዬ አስባለሁ።
ፖለቲካ በመሰረቱ ሳይንስም ኪነጥበብም ነው። በመሆኑም በትምህርት ዓለም እንደተፈላጊ የዕውቀት መስክ ተወስዶ ሰዎች በከፍተኛ ደረጃ እየሠለጠኑበት ነው። ሆኖም በጊዜ ሂደት ቅንነቱና ሀቀኝነቱ የጎደላቸው ፖለቲከኞች ፖለቲካን በሥራ ላይ ሲያውሉት አጠቃቀሙን ስላበላሹት ሕዝብ ስለፖለቲካ ያለው አመለካከት ቀና አይደለም። ከዚያም ባሻገር ፖለቲካ ማለት የመቅጠፍ፣ የማስመሰል፣ የመዋሸትና ቅንነት የጎደለው አካሄድ ነው እስከማለት ተደርሷል።
ፖለቲካን እንደ ሳይንስነቱና እንደ ኪነጥበብነቱ በሥራ ላይ ለማዋል ከፍተኛ ቅንነትና ሀቀኝነት (ፈረንጆች በጠቅላላው honesty and integrity የሚሉትን) ይጠይቃል። ቅንነቱና ሀቀኝነቱ ያላቸው ሰዎች በብዛት ወደ ፖለቲካ ሙያ ባለመምጣታቸው ግን በአገራችን ፖለቲካ እንደሚባለው ሊሆን አልቻለም።
ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ከተናገሯቸው ውስጥ ሁለት ኣጫጭር ምሳሌዎችን በመውሰድ በኢህአዴግ መንገድና የጌታ ኢየሱስ መንገድ ባልኩት መካከል ያለውን ልዩነት እንደምሳሌ በትንሹ እንመልከት። የምንመለከታቸው ምሳሌዎች ትንንሽ ይሁኑ እንጂ የትልልቅ ችግሮች ምልክቶች ናቸው። አንደኛው ትንሽ ነገር ግን የትልቅ ነገር ምሳሌ ነው የምለው ጠቅላይ ሚኒስትሩ በፓርላማ የመጀመሪያ የሥራ አፈጻጸም ሪፖርታቸውን ሲያቀርቡ ከተናገሩት የተወሰደ ነው። አንድነት ፓርቲንና ልሣኑን ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣን ይመለከታል። እርሳቸው ወደ አሉት በቀጥታ ከመሄዳችን በፊት ግን ትንሽ ማብራሪያ ላስቀድም።
አንድነት ፓርቲ እንደማንኛውም ዜጋ ሆነ ድርጅት በሕገ መንግሥቱና በፓርቲዎች ምሥረታ ዓዋጅ የተሰጠው ሀሳብን በነፃነት የመግለጽ መብትን ለመጠቀም ፍኖተ ነፃነት የተባለ ጋዜጣ ጀመረ። ጋዜጣው የሚታተመው በብርሃንና ሠላም ማተሚያ ድርጅት ነበር። ጋዜጣው በሕዝብ ዘንድ ተወዳጅነቱ እያደገና የህትመት ቅጂውም እየጨመረ ሲመጣ ችግሮች መታየት ጀመሩ። ለምሳሌ መጀመሪያ ብርሃንና ሠላም ማተሚያ ደርጅት በአታሚና በአሳታሚ መፈረም አለበት ያለውንና በሕገመንግሥቱ የተከለከለውን ቅድመ ሳንሱር በጓሮ በኩል የሚያስገባ አዲስ የሥራ ውል ሠነድ ድንገት ይዞ ብቅ አለ። አንድነት የሠነዱን ይዘት በሕግ ባለሙያ አስጠና። ጥናቱም የተወሰኑ የሰነዱ ቁልፍ አንቀጾች ሕጋዊ መሠረት የሌላቸው መሆናቸውን አመለከተ። ስለዚህ አንድነት ሠነዱን እንደማይፈርም አስታወቀ። በዚህ ጊዜ አታሚው ድርጅት በቀጥታ የውል ሠነዱ ካልተፈረመ ጋዜጣውን አላትምም ማለትን ትቶ ሌሎች ምክንያቶችን ማፈላለግ ጀመረ። ከጋዜጣው አዘጋጆች እንደተረዳሁት፣ አንዱ የተሰጠው ምክንያት “በርካታ ሰዎች በጋዜጣችሁ በምታወጧቸው ነገሮች ላይ ቅሬታ ያላቸው መሆኑን ስለገለጹልን” የሚል ነው። አታሚው ድርጅት ይህንኑን ምክንያት በጽሑፍ እንዲሰጥ በጽሑፍ ተጠይቆ ለመስጠት ፈቃደኛ እንዳልሆነ ነው የተረዳሁት።
የብርሃንና ሠላም ምክንያት ምን ያህል አሳማኝ ነው? በዴሞክራሲያዊ ሥርዓት (አለ እንበልና) ጋዜጣውን ያነበቡ ሰዎች ቅር ተሰኙ ተብሎ አላትምም ይባላል? ቅር የተሰኙ ሰዎችስ እነማን እነማን ናቸው? እዚህ ላይ ቅንነት፣ ግልጽነት፣ ሀቀኝነት፣ ነፃነትና ሌሎች ባህሪያት የሀገራችን ዜጎች፣ ድርጅቶችና ኃላፊዎቻቸው እንዲሁም ህብረተሰባችን በአጠቃላይ ዛሬም ቢሆን የሚመሩባቸው የተከበሩ እሴቶች ናቸው ከሚል እምነት በመነሳት አንዳንድ ጥያቄዎችን እናንሳ። ለምንድን ነው ብርሃንና ሠላም አሳታሚ ድርጅት በድንገት፣ የዜጎችና የድርጅቶች ሀሳብን በነፃነት የመግለጽ ሕገመንግሥታዊ መብትን የሚጥሱ አንቀጾችን የያዘ የሥራ ውል እንዲህ ደፍሮ ያመጣው? ሠነዱ የያዘው ሀሳብ ምን ያህል የራሱ ነው? የበላይ ስውር እጅ አለበት? ድርጅቱ ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣን ለማተም ለምን ይህን ያህል ተቸገረ? ጋዜጣውን አላትምም ያለበትንስ ምክንያት በጽሑፍ ለመስጠት ያልፈለገው ለምንድን ነው? በእኔ እምነት ከዚህ ሁሉ በስተኋላ የአንድነት ጋዜጣ እንዳይታተም የሚያደርግ የኢህአዴግ እጅ አለበት። ይህ የተለመደ የኢህኣዴግ ፖለቲካዊ አካሄዱ ነው።
ከብርሃንና ሠላም ማተሚያ ቤት የሕግ ክፍል ኃላፊ ጋር በግንባር ተገናኝተን ሲናገሩ እንደሰማሁት፤ ማተሚያ ቤቱ አዲስ ውል እንዲያወጣ የተገደደው ራሱን ከሕግ ተጠያቂነት ለማዳን ነው የሚል ነው። እዚህ ላይ አንድ የሕግ ነጥብ ግልጽ መሆን አለበት። በቅድሚያ ሕጋዊነት በሰፈነበት ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት፣ አንድ አሳታሚ አካል በሕግ መጠየቅ አለበት ከተባለ የሚጠየቀው አሳትሞ ባወጣው ነገር ነው። የቅድመ ሳንሱር መቅረት ትርጉም የሚኖረው እዚህ ላይ ነው። በሌላ በኩል ሕጉ እንደሚለው፤ አታሚው አትሞ ባወጣው ነገር ላይ በሕግ መጠየቅ ካለበት የሚጠየቀው አሳታሚው ሳይገኝ ሲቀር ብቻ ነው። እዚህ ላይ አሳታሚው አካል በብሔራዊ ደረጃ የተደራጀ፣ አምኖ ለሚያደርገው ነገር ሁሉ ኃላፊነትን ለመውሰድ ዝግጁ የሆነ አንድነት ለዴሞክራሲና ለፍትሕ ፓርቲ ነው። በአገር የማይገኝበት አንድም ምክንያት የለም። ስለዚህ ብርሃንና ሠላም አዲስ የውል ሠነድ ያመጣሁት ራሴን ከተጠያቂነት ለማዳን ነው የሚለው ምክንያቱ ውሀ አይቋጥርም። የሕግ መሠረት የለውም። ነገር ግን የብርሃንና ሠላም ኃላፊዎች የሕዝብ ሀብት የሆነውን ድርጅት በእጃቸው ስለያዙ ብቻ አጼ በጉልበቱ ሆነውና ሃይ የሚላቸው ኃይል ጠፍቶ አሊያም አባቱ ዳኛ ልጁ ቀማኛ ሆኖ ሕዝብ ሀሳቡን በነፃነት የመግለጽና መረጃ በነፃነት የማግኘት መብቱ ተረግጦ ይነጋል፣ ይመሻል። ብርሃንና ሠላም ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣን አላትምም ሲል አንድነት ሌሎች አታሚዎች ፍለጋ ሄደ። አንዳንድ ማተሚያ ቤቶች ፍኖተ ነፃነት የተቃዋሚ ፓርቲ ጋዜጣ መሆኑን ሲያውቁ በራቸውን ይዘጋሉ። ምን አስፈራቸው? ሌሎች አንዳንድ አታሚዎች እሺ እናትማለን ብለው ገንዘብ ከተቀበሉ በኋላ ባልታወቀ ምክንያት ስልክ ደውለው ጋዜጣችሁን አናትምም፣ ኑና ገንዘባችሁን ውሰዱ ይላሉ። ማን ወዮላችሁ አላቸው? አሁንም ሌሎች ማተሚያ ቤቶች ጋዜጣውን አንድ ጊዜ ያትሙና ከሳምንት በኋላ ቀጣዩን ጋዜጣ ለማሳተም ሲኬድ በሆነ አስፈራሪ ኃይል አሁንም ወዮላችሁ የተባሉ ይመስል አናትምም ይላሉ። ለምን ሲባሉ ምክንያቱን በግልጽ ለመናገር ፈቃደኞች አይደሉም ወይም የሆነ የማያሳምን ሰንካላ ምክንያት ይሰጣሉ። ለምሳሌ ሥራ በዝቶብናል፣ ወረቀት የለንም ይላሉ፣ ሥራ እንዳልበዛባቸው ወይም የወረቀት እጥረት እንደሌለባቸው በግልጽ የሚያሳዩ ማስረጃዎች ቢኖሩም። አንዳንዶቹ ሊገልጹት የማይፈልጉት የጭንቀት መንፈስ በውስጣቸው ይታያል። ሌሎቹ ደግሞ “እባካችሁ ተዉን ልጆቻችንን እናሳድግበት”፣ “እኛ ችግር ውስጥ መግባት አንፈልግም፣ በሠላም ሰርተን ለመኖር ነው የምንፈልገው”፣ “ከአቅም በላይ የሆነ ችግር አለብን”፣ “መመሪያ ተሰጥቶናል” ይላሉ ሾላ በድፍኑ። መመሪያ የሰጣችሁ ማን ነው? መመሪያው የተሰጣችሁ በጽሑፍ ነው ወይስ በቃል፥ በሥልክ ነው ወይስ በአካል ተብለው ሲጠየቁ ለመናገር ፈቃደኞች አይደሉም። በዚህ ጊዜ ነው አንድነት “የፍትሕ ያለህ!” ለማለት ለጠቅላይ ምኒስትሩ የአቤቱታ ደብዳቤ የጻፈውና የተከበሩ አቶ ግርማ ሰይፉም ጉዳዩን በፓርላማ የጥያቄ ጊዜ ያቀረቡት። በዚህ ጊዜ ነው ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩም በተለመደው ኢህአዴጋዊ መንገድ በመሄድና የቀዳሚያቸው የአቶ መለስ ዜናዊን የአነጋገር ስልት በተከተለ መንፈስ በአንድነት አቤቱታ ላይ የተሳለቁት።
የጠቅላይ ሚኒስትሩ የስላቅ ንግግር መንፈሱ ምን ይላል? እኛ ለአንድነት ጋዜጣውን የሚያትምለት ማተሚያ ቤት አንፈልግለትም። በአዲስ ኣበባ ውስጥ 34 ማተሚያ ቤቶች አሉ። ከእነዚህ ማተሚያ ቤቶች ጋር በመነጋገር ጋዜጣቸውን ሊያሳትሙ ይችላሉ ነው የሚለው። በጤናማ የፖለቲካ ሥርዓት ውስጥ ብንሆን ኖሮ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ያሉት ትክክል ነው ማለት ይቻል ነበር። ችግሩ የሚመነጨው ጤናማ የፖለቲካ ሥርዓት ውስጥ ባለመሆናችን ነው።
በጤናማ የፖለቲካ ሥርዓት ውስጥ ብንሆን ኖሮና ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩም የኢህአዴግን ሳይሆን ቀና፣ ግልጽና ሀቀኛ የሆነውን የጌታ ኢየሱስ መንገድ ቢከተሉ ኖሮ ምን ማድረግ ወይም ምን ማለት ይችሉ ነበር? ሁለት አማራጮች ነበሯቸው። የጽሕፈት ቤታቸው ዋና ሥራ፣ ሕግ አውጪው አካል ያወጣቸውንና ሕግ ተርጓሚው አካል በሕገመንግሥቱ መሠረት የወጡ ናቸው ያላቸውን ሕጎች ማስፈጸም ነው። ለዚህም ነው ጽ/ቤታቸው “አስፈጻሚ አካል” የተባለው። ስለዚህ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ የአፈጻጸም ችግር እንዳለ የሚያመለክት አቤቱታ ሲቀርብላቸው አንደኛው አማራጫቸው፣ ባለው የአሠራር ተዋረድ ጉዳዩ እንዲጣራ አመራር መስጠትና በተገኘው መረጃና ሕጉ በሚያዘው መሠረት የአፈጻጸም መመሪያ መስጠት ነው። ጉዳዩ እዚያ ላይ ያልቃል።
ችግሩ መፍትሔ ሳያገኝ ቀርቶ አቤቱታው በጥያቄ መልክ ፓርላማ ከቀረበ ዘንዳ ሁለተኛው አማራጭ በቀና መንፈስ፣ በጌታ ኢየሱስ መንገድ፣ የፖሊሲ ማብራሪያ መስጠት ነው። ማብራሪያውም የሚከተሉት መሠረታዊ ሀሳቦችን ሊያካትት ይችላል።
ሕዝብን ለማገልገል ቃል ገብተው የንግድ ፈቃድ ያወጡ ማተሚያ ቤቶች፣ አሳታሚዎች በሕጋዊ መንገድ እስከቀረቡና በግልጽ የተቀመጡና አግባብነት ያላቸው ቅድመ ሁኔታዎችን በተገቢው ሁኔታ እስካሟሉ ድረስ ሊያስተናግዷቸው የሚገባ መሆኑን፣ ይህን ካላደረጉ በሕግ ሊጠየቁ እንደሚችሉ፣ ከዚህ ባለፈ ማተሚያ ቤቶችን የሚያስፈራሩ ወገኖች ካሉ ድርጊታቸው ህገወጥ ስለሆነ ከዚህ ድርጊታቸው እንዲቆጠቡ፣
ይህ መንገድ መካሪ፣ አስታራቂ፣ አስጠንቃቂ፣ ሠላም ፈጣሪ፣ የበሰለ፣ የሰከነና የቀና ፖለቲከኛ መንገድ ነው። ይህ መንገድ ከማሾፍ፣ ከስላቅና ከአራዳነት መንገድ ምን ያህል እንደሚለይ ማየት ይቻላል። ከጠቅላይ ሚኒስትሩ የፓርላማ ንግግር በኋላ አንድነት ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣውን ለማሳተም ማተሚያ ቤት ፍለጋ ብዙ ጥሯል። ሆኖም የገጠመው ቀደም ሲል የተገለጸው ሁኔታ ነው። የጋዜጣው ሕትመት እንደታፈነ ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብም ነፃ ሃሳቡን በነፃነት የመግለጽና መረጃ የማግኘት መብቱ እንደተነፈገ ነው። እዚህ ላይ ሊጤን የሚገባው ማተሚያ ቤቶች የመንግሥት ግብር እየከፈሉ ሠርቶ የማትረፍና ንብረት የማፍራት ሕገመንግሥታዊ መብታቸው ሲረገጥ በደሉን የመቋቋም ወኔ አጥተውና በፍርሀት ተሸማቅቀው ሁኔታውን አንገታቸውን ደፍተው እየተቀበሉ ማለፋቸው የሚያሳዝንና የሚያሳፍር መሆኑ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩት ካሉት የሚወሰደው ሁለተኛው የኢህአዴጋዊ አካሄድ ምሳሌ በቅርቡ ከአልጀዚራ ቴሌቪዥን ጋዜጠኛ ጋር ባደረጉት ቃለምልልሰ እስረኞችን በተመለከተ የተናገሩት ነው። በዚህ ቃለምልልስ በኢትዮጵያ ውስጥ አንድም የፖለቲካ እስረኛ እንደሌለ ነው የተናገሩት። የእርሳቸውና የፓርቲያቸው የኢህአዴግ አስተሳሰብ አያሳምንምና አያስከብርም እንጂ በጣም ግልጽ ነው። እንደሳቸውና እንደ ፓርቲያቸው አስተሳሰብ እንደ እነ አንዱዓለም አራጌ፣ ናትናኤል መኮንን፣ እስክንድር ነጋ፣ ዘሪሁን ታዬ፣ በቀለ ገርባ፣ ኦልባና ለሊሳ፣ ርዕዮት ዓለሙ የመሳሰሉ እስረኞች የፖለቲካ እስረኞች አደሉም። በእርሳቸውና በፓርቲያቸው በኢህአዴግ አስተሳሰብና አካሄድ መሠረት እነዚህ ሰዎች በሽብር ወንጀል ተጠርጥረው፣ ተከስሰው፣ በማስረጃ “ተረጋግጦባቸው”፣ ፍርድ ቤት የፈረደባቸው “ወንጀለኞች” ናቸው። ይህ የተለመደ የኢህአዴግ ደረቅ መንገድ ነው። የቀረበባቸው ክስ የፈጠራ ክስ ነው። የቀረበባቸው ማስረጃ አሳማኝ አይደለም። የፈረደባቸው ፍርድ ቤት ነፃና ገለልተኛ ሊባል አይችልም። የክሱ ዓላማ ለነፃነት፣ ለፍትሕና ለዲሞክራሲ የሚታገሉ የፖለቲካ ጀግኖችን በሕግ ሽፋን ለማጥቃትና ሕዝብን ለማሸማቀቅ እንጂ ሕግን ለማስከበርና የሃገር ደህንነትን ለመጠበቅ አይደለም። በዚህ ሁኔታ የታሰሩ ዜጎች የፖለቲካና የህሊና እስረኞች እንጂ ወንጀለኞች አይደሉም። የፖለቲካና የህሊና እስረኛ ሆነውማ የሠለጠነውና ለፍትሕ፣ ለሰብአዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች አክብሮት ያለው ዓለም እየመሰከረላቸው ነው። ብዙዎቹንም እየሸለማቸው ነው።
ቀናና ሀቀኛ በሆነው በጌታ ኢየሱስ መንገድ በሚመራ ሥርዓት ውስጥ ዜጎች በፈጠራ ክስ አይከሰሱም። ጉዳያቸው በነፃ ፍርድ ቤት ከመታየቱና ከመወሰኑ በፊት በአደባባይ (በፓርላማ ፊት) ወንጀለኞች ናቸው አይባሉም። የሚቀርቡ ማስረጃዎች በማንኛውም ሚዛናዊ በሆነ ዓይን ሲታዩ ተአማኒነትና ተቀባይነት ያላቸው ናቸው። ፍርድ ቤቶች ነፃና ገለልተኞች ናቸው። በዚህ ዓይነት መንገድ የሚመራ ጤናማ የፖለቲካ ሥርዓት በሰፈነበት ሀገር የዓቃቤ ሕግ ዋና ዓላማ በማንኛውም ወገን ሕግ እንዲከበርና የዜጎች መብት እንዳይጣስ መከላከል እንጂ ሥልጣንና የሕግን ረቂቅና ውስብስብ ባህሪን በፖለቲካ ማጥቂያ መሣሪያነት በመጠቀም የአንድ የፖለቲካ ወገን ጥቅም ጠባቂ መሆን አይደለም።
ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ በኢህአዴግ መንገድ እና ቀና፣ ሀቀኛና የጌታ መንገድ በተባለው መካከል ልዩነት ወይም ቅራኔ የለም ብለው ሊያምኑና እስከመጨረሻው ሊከራከሩ ይችላሉ። የእሳቸው እምነትና ክርክር አንድ ነገር ነው። ከጌታም ሆነ ከሕዝብ እይታ የማይደበቀውና በመሬት ላይ ያለው ሀቅ ደግሞ ሌላ ነገር ነው። በእኔ እምነት በኢህአዴግ መንገድና በጌታ መንገድ መካከል ብዙ ልዩነት አለ።
አቶ ኃይለማሪያም ደሳለኝ የሃይማኖት ሰው መሆናቸውን ስሰማ ትልቅ ተስፋ ነው በውስጤ ያደረብኝ። ያ ተስፋ አሁንም አለ። ከዚህ በፊት የነበሩና አሁንም ያሉ ዋና ዋና የኢህአዴግ መሪዎች አብዛኛዎቹ የማሌሊት (ማርክሲስት ሌኒንስት ትግራይ) ቅኝቶች እንደነበሩና እንደ ማርክሲስትነታቸው በእግዚአብሔር አያምኑም ስለሚባሉ፣ ይህም በመሆኑ ፈሪሀ እግዚአብሔር አለባቸው ተብሎ ስለማይወሰድ፣ አሊያም ደግሞ በሰብአዊነት ፍልስፍና በዳበረ ባህሪ ይገዛሉ ብሎ ማመን ስለሚያዳግት በማን አምላክ ሊባሉ እንደሚችሉ ለማወቅ ግራ የሚያጋባ ነበር ማለት ይቻላል። በአሁኑ ጊዜ ግን በሃይማኖታዊ እምነታቸው ጠንካራ የሆኑና ፈሪሀ እግዚአብሔር ያላቸው ሰው በዋና የመሪነት ቦታ ላይ ይገኛሉ። ስለዚህ ነው በአቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ አመራር ሀገራችን በብልጣብልጥነትና በመሰሪ ፖለቲካ ሳይሆን ብልህነት በሰፈነበት፣ ቀና፣ ግልጽና ሀቀኛ በሆነ የዲሞክራሲ መንገድ የምትመራበት ጊዜ ተቃርቦ ሊሆን ይችላል የሚል ተስፋ ያደረብኝ።