Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በርካታ የስፖርቱ ባለሙያዎች እና ተንታኞች እንደፃፉት ከዓለም ዋንጫ ተሳትፎ እንቀራለን የሚሉ አገራት ብዙም በዚህ አቋማቸው እንደማይቀጥሉ ነው። በፖለቲካ ልዩነቶች ተሳትፎን መሰረዝና ከውድድር መገለል ውሳኔዎች በስፖርቱ ታሪክ የተከሰቱ ሲሆን ከእግር ኳስ ይልቅ በኦሎምፒክ መድረክ በተደጋጋሚ አጋጥሟል፡፡ በ1980 እኤአ ላይ ሞስኮ ባዘጋጀችው ኦሎምፒክ 60 አገራት ላለመሳተፍ የወሰኑት በአሜሪካው ፕሬዝዳንት ጂሚ ካርተር አነሳሽነት ሲሆን፤ ራሽያ አፍጋኒስታንን መውረሯን በመቃወም የተፈጠረ ነበር። ከ4 ዓመታት በኋላም በ1984 እኤአ ላይ ኦሎምፒኩ በደቡብ ኮርያ ሲኦል ሲካሄድ የቀድሞዋን ሶቪዬት ህብረት አቋም በመደገፍ 14 አገራት ተሳትፏቸውን በመሰረዝ የበቀል ርምጃ መውሰዳቸው ይታወሳል። በዓለም ዋንጫ ታሪክ ተሳትፎን በመሰረዝ ብቸኛው ታሪክ ያጋጠመው በምእራብ ጀርመን በተዘጋጀው የ1974 ዓለም ዋንጫ ሲሆን ሶቪዬት ከቺሊ ጋር በጥሎ ማለፍ ላለመጫወት ወስና ከውድድር የወጣችበት ነበር፡፡
የራሽያ መንግስት ዓለም ዋንጫው በሚካሄድባቸው 30 ቀናት ከ3 ሚሊዮን በላይ ስፖርት አፍቃሪዎችን ከመላው ዓለም ማስተናገዱ የሚጠበቅ ይሆናል፡፡ በራሽያ ብሄራዊ አዘጋጅ ኮሚቴው የዓለም ዋንጫውን ቱሪስቶች በምቹ ሁኔታ ለማስተናገድ ያስችሉኛል በሚላቸው ዝግጅቶች መስራቱን ቀጥሏል፡፡ ከእነዚህ ዝግጅቶች አንዱ በ6 ቋንቋዎች የጉዞ መመርያ ህትመቶች መሰራቱ ሲሆን በራሽያኛ፤ በእንግሊዝ፤ በቻይንኛ፤ በጀርመኛ፤ በፈረንሳይኛ እና በስፓኒሽ ቋንቋዎች የተሰራው መፅሃፍ በ1.4 ሚሊዮን ቅጂ ታትሞ በነፃ እንደሚታደል ታውቋል። በተጨማሪም 960 ሺ የቱሪስት ካርታዎች እና ከ480ሺ በላይ የሞስኮ ከተማ የሚያስተዋውቁ ህትመቶች ይሰራጫሉ፡፡
በሌላ በኩል ከዓለም ዙርያ ለሚመጡ ስፖርት አፍቃሪዎችና ቱሪስቶች አስተማማኝፀጥታ ለማስፈን በከፍተኛ ትኩረት እንቅስቃሴ በመደረግ ላይ ነው። በቅርቡ በፀጥታ እና ደህነነት ዙርያ በሞስኮ በተዘጋጀ ዓለም አቀፍ ኮንፍረንስ ላይ ይህ ጉዳይ ሰፊ ምክክር ተደርጎበታል፡፡ የራሽያ ብሄራዊ ደህንነት ኤጀንሲ FSB ዲያሬክተር አሌክሳንደር ቦርቲኒኮቭ አገራቸው የተሳካ ዋንጫ እንድታካሂድ የሌሎችአገራት የደህንነት ተቋማት ሙሉ ድጋፍ ያስፈልጋል በሚል በይፋ ጥሪ አቅርበዋል፡፡ በተያያዘ የራሽያ መንግስት በዓለም ዋንጫው በየቋንቋው ልዩ ግልጋሎት የሚሰጡ የቱሪስት ፖሊሶች ለማሰማራት እንደወሰነ ታውቋል፡፡ በ11 ከተሞች የሚሰማሩት እነዚህ ልዩ ሃይሎች ከ32 አገራት የሚመጡ ደጋፊዎችን በእንግሊዘኛ፤ በፈረንሳይኛ፤ በስፓኒሽ ቋንቋዎች እንዲያግዙ ተፈልጓል፡፡
ለ21ኛው የዓለም ዋንጫ የሚካሄደው ስታድዬም የመግቢያ ትኬት ሽያጭ ሁለተኛው ምዕራፍ በሳምንቱ አጋማሽ ላይ ተዘግቷል፡፡ ታላቁ የስፖርት መድረክ ሊጀመር ከ3 ወራት ያነሰ ጊዜ ቢቀሩም በሁለት የትኬት ሽያጭ ምዕራፎች 1698049 ትኬቶች መሸጣቸውን ፊፋ በድረገፁ አረጋግጧል፡፡ በትኬት ሽያጩ ሁለተኛው ምዕራፍ 394,433 ትኬቶች መሸጣቸውን ያመለከተው ፊፋ 216,134 የአዘጋጇ ራሽያ ህዝቦች መግዛታቸውን ጠቁሞ የደቡብ አሜሪካ ህዝቦች ከአውሮፓ በተሻለ ብዛት ትኬቶች መግዛታቸውን ጠቁሟል፡፡
በትኬቶች ግዢ ብዛት ከአዘጋጇ ራሽያ ውጭ በወጣው ደረጃ ከአሜሪካ 16,642፤ ከአርጀንቲና 15,006፤ ከኮሎምቢያ 14,755፤ ከሜክሲኮ 14,372፤ ከብራዚል 9,962፤ እና ፔሩ 9,766 ትኬቶች ተገዝተው እስከ 6ኛ ያለውን ደረጃ ወስደዋል፡፡ ከጀርመን 5,974፤ ከቻይና 6,598 ፤ ከአውስትራሊያ 5,905 እና ከህንድ 4,509 የትኬት ግዢ ተመዝግቦ በቅደም ተከተል እስከ 10ኛ ደረጃ ተሰጥቷቸዋል፡፡ የትኬት ሽያጩ ሶስተኛው ምዕራፍ ከ12 ቀናት በኋላ እንደሚከፈት ዓለም አቀፉ የእግር ኳስ ፌደሬሽኖች ማህበር አስታውቋል፡፡
ባለፈው 1 ወር ውስጥ የራሽያ ብሄራዊ ቡድን በወዳጅነት ጨዋታ በብራዚል 3ለ0 ከዚያም ብዙም ባልተጠናከረው የፈረንሳይ ቡድን 3ለ1 መሸነፉን ተከትሎ በአዘጋጅነት ከምድብ ማለፍም ላይሳካላት ይችላል? የሚል ጥያቄ ተፈጥሯል፡፡
ዋና አሰልጣኙ ስታኒስላቭ ቼርቼሶቭ ቡድናቸውን በምድብ ፉክክር ስኬታማ በማድረግ ለጥሎ ማለፍ ምዕራፍ እንዲያበቁ በራሽያ መንግስትና ስፖርት አፍቃሪዎች እየተጠየቁ ናቸው፡፡ አዘጋጇ አገር ከምትገኝበት ምድብ 1 ወደ ጥሎ ማለፍ ያልፋሉ ተብለው የተጠበቁት ሳውዲ አረቢያ እና ግብፅ ሳይሆኑ ራሽያ እና ኡራጋይ እንደሚሆኑ ግምት መሰጠቱ ብቻ ተስፋ ፈጥሮላቸዋል፡፡
ባለፉት 18 ወራት ዋና ቡድናቸውን ለመለየት 45 የተለያዩ ተጨዋቾቻቸውን በማፈራረቅ ሲሰሩ የቆዩት አሰልጣኙ ብሄራዊ ቡድኑን ከያዙ በኋላ 18 ጨዋታዎችን አድርገው በስምንቱ የተሸነፉ ሲሆን ይህ ሁኔታም የተሰጣቸውን ግምት የሚያጠናክር ባለመሆኑ ጫና ፈጥሮባቸዋል፡፡ ከዓለም ዋንጫው በፊት የራሽያ ብሄራዊ ቡድን በአራት ዋና ውድድሮች ማለትም በ2014 የዓለም ዋንጫ፤ በ2012 እና በ2016 የአውሮፓ ዋንጫዎች እንዲሁም በ2017 የፊፋ ኮንፌደሬሽን ካፕ ተሳትፎ ከምድብ ማጣርያ ሊያልፍ አልቻለም፡፡ ለቡድኑ በቅርብ ጊዜ ከፍተኛ ውጤት ሆኖ የሚጠቀሰው በ2008 እኤአ ላይ በአንድሬ አርሻቪን አምበልነት በመመራት በአውሮፓ ዋንጫ ለግማሽ ፍፃሜ መደረሱ ነው፡፡
በ2026 እኤአ ላይ በሚዘጋጀው 23ኛው የዓለም ዋንጫ ላይ ዓለም አቀፉ የእግር ኳስ ፌደሬሽኖች ማህበር ፊፋ 48 ቡድኖች ለማሳተፍ መወሰኑ ይታወቃል። 23ኛውን የዓለም ዋንጫ ለማስተናገድ በይፋ እቅዳቸውን በማቅረብ ፉክክር የገቡት የሰሜን አፍሪካዋ አገር ሞሮኮ እና ከሰሜንና መካከለኛው አሜሪካ ደግሞ 3 አገራት በጥምረት አሜሪካ፤ ካናዳና ሜክሲኮ ናቸው። ሞሮኮ በ2026 እኤአ ላይ 23ኛውን የዓለም ዋንጫን ለማዘጋጀት በይፋ እቅዷን ስታስታውቅ የስፖርት መሰረተልማቶቿን በአዲስ መልክ ገንብታ እና ሰርታ ለውድድሩ ለማድረስ ከ16 ቢሊዮን ዶላር በላይ ወጭ እንደሚኖርባት አመልክታለች፡፡ሞሮኮ በእቅዷ መሰረት በአፍሪካ ምድር ለሁለተኛ ጊዜ የዓለም ዋንጫውን በብቃት ለማካሄድ 14 ስታድዬሞች ለመገንባት ያሰበች ሲሆን 3 ቢሊዮን ዶላር ለ9 አዳዲስ ስታዲዬሞች ግንባታ፤ ለአምስት ስታዲዬሞች እድሳት እና ለ130 የልምምድ ማዕከሎች መስርያ በጀት በማድረግ ነው፡፡ በተጨማሪም በ20 ከተሞች ለዓለም ዋንጫ ብቁ የሆኑ የስፖርት እና ሌሎች መሰረተልማቶች ግንባታ ለማከናወን ከ12.6 ቢሊዮን ዶላር በላይ ለማውጣት ማቀዷን አስታውቃ፤ በግል ኢንቨስተሮች ደግሞ እስከ 30ሺ መኝታ ያላቸው ሆቴሎች በ3.2 ቢሊዮን ዶላር መገንባታቸውን ትጠብቃለች፡፡
ሞሮኮ በ1994፤በ1998፤ በ2006 እና በ2010 እአኤ ዓለም ዋንጫ ለማስተናገድ አመልክታ ያልተሳካላት ሲሆን የአሁኑ እቅድ አምስተኛዋ ሙከራ ነው፡፡ በሞሮኮ ጥያቄ 57 የአፍሪካ አገራትን ጨምሮ ከ47 የኤስያ አገራት ድጋፍ ሊገኝ እንደሚችል ተጠብቋል፡፡ በሌላ በኩል ሰሜንና መካከለኛው አሜሪካን በመወከል መስተንግዶውን ለማግኘት ከሞሮኮ ጋር የሚፎካከሩት አሜሪካ፤ ካናዳ እና ሜክሲኮ በተሟላ የመሰረተ ልማት አቅማቸው ግምት ያገኙ ሲሆን በሶስቱ አገራት የሚገኙት 23 ከተሞች 48 ቡድኖችን በተሟላ አቅም ለማስተናገድ እንደማይቸገሩ እየተገለፀ ነው፡፡ ፊፋ የ23ኛውን ዓለም ዋንጫ አዘጋጅ የሚወሰነው ከ3 ወራት በኋላ በሚያካሄደው ኮንግረስ 211 አባል አገራት በነፍስወከፍ የሚሰጡትን ድምፅ መሰረት በማድረግ ነው፡፡ ራሽያ የምታስተናግደውን 21ኛው የዓለም ዋንጫን ጨምሮ 17 አገራት ታላቁን የስፖርት መድረክ በማዘጋጀት የተሳካላቸው ሲሆን እያንዳንዳቸው እኩል ሁለቴ ዓለም ዋንጫን ማዘጋጀት የቻሉ አገራት ሜክሲኮ፤ ጣሊያን፤ ጀርመን፤ ፈረንሳይና ብራዚል ናቸው፡፡
በ2022 እ.ኤ.አ ላይ የመካከለኛው ምስራቅ አገር ኳታር 22ኛውን የዓለም ዋንጫ እንድታስተናግድ የተመረጠች ሲሆን በ2026 እ.ኤ.አ ደግሞ የአፍሪካዋ ሞሮኮ ከሰሜንና መካከለኛው አሜሪካ ሦስት አገራት ለ23ኛ የአለም ዋንጫ አዘጋጅነት ፉክክር መግባታቸው ከላይ እንደተጠቀሰው ነው፡፡
በ2030 እ.ኤ.አ የዓለም ዋንጫ 100ኛ ዓመት የሚከበር ሲሆን በዚሁ ጊዜ በልዩ ሁኔታ የሚካሄደውን 24ኛው የዓለም ዋንጫ በጣምራ ለማስተናገድ የመጀመሪያውን ጥሪ የደቡብ አሜሪካዎቹ ኡራጋይና አርጀንቲና ሲያስታውቁ ተፎካካሪያቸው የአውሮፓዋ እንግሊዝ ናት፡፡ በ2034 እ.ኤ.አ ላይ ደግሞ 25ኛውን የዓለም ዋንጫ ለማዘጋጀት የኤሺያ አገራት እድል ሲኖራቸው ኢንዶኔዥያና ታይላንድ በጋራ እንዲሁም ቻይና ብቻዋን መስተንግዶውን የመጠየቅ ፍላጎት አላቸው፡፡
መሳይ ጓደኛዬ ነው፡፡ ይሄን ሰሞን ግን ዘወትር እንገናኝበት ከነበረው ቤት ጠፍቶአል፡፡ ስልክ ሲደወልለት አያነሳም፡፡ ከትንሽ ጊዜ በኋላ ስልኩ ጭራሹኑ ጥሪ አይቀበልም ማለት ጀመረ፡፡ ከጠፋ አንድ ወር ከሞላው በኋላ ነበር አማኑኤል ሆስፒታል እንደገባ የሰማሁት፡፡ ሄጄ ልጠይቀው ወሰንኩኝ፡፡ ከዚህ በፊት አማኑኤል መሄዴን አላስታወስም፡፡ አርብ ከሰአት በኋላ ወደዛው አመራሁ፡፡ በላይኛው በር በኩል ገባሁኝ፡፡ በረንዳው ላይ ብዙ ሰው ተኮልኩሎዋል፡፡ አንድ ክፍት በር ያለው ክፍል ውስጥ አንዲት ሴት ድረሱልኝ እያለች ስትጮህ ትሰማለች፡፡ ወደ ውስጥ ዘለቅኩ፡፡ መሳይ ያለው ዋርድ ስምንት የሚባል ክፍል እንደሆነ ሰምቼ ስለነበር ሁለት ነጭ ጋዋን የለበሱ ሰዎችን አግኝቼ ዋርድ ስምንት የት እንደሆነ ጠየቅኩኝ፡፡ ቀጥ ብለህ ወደ ታች ውረድ አሉኝ፡፡
ግቢው ውስጥ መቅበዝበዝ ግን አልቀረልኝም፡፡ ወደታች ብወርድም ቦታውን በትክክል ማወቅ አልቻልኩም፡፡ በመጨረሻ ሁለት በሽተኞች ተራርቀው ተቀምጠው ተመለከትኩኝ፡፡ ዋርድ ስምንት የት እንደሆነ አንደኛቸውን መጠየቅ አለብኝ፡፡ አንዱን ስመለከት ተስፋ ቆረጥኩኝ፡፡ ምክንያቱም ፒጃማውን ለብሶ በተቀመጠበት ለሃጩ ተዝረክርኳል፡፡ ሁለተኛው ግድግዳ ተደግፎ ተቀምጦ ሲጋራ እያጨሰ ነው፡፡ በጣም ረጅም ሲሆን የለበሰው ፒጃማ አጥሮታል፡፡ ፊቱ የሞገገ አገጩ ያበጠ ነው፡፡ ገና እንዳየኝ ፈገግ አለ፡፡
መልሱ ገረመኝ፡፡ እኔ ዕብድ ነው ብዬ ልሸውደው ነበር፡፡ እሱም ይሄን አውቋል፡፡ ቆም ብሎ ወደ አንድ አዳራሹ እየጠቆመኝ:- “ያውና” አለኝ፡፡ አመስግኜ ወደ አዳራሹ ገባሁ፡፡ ከሰላሳ የማያንሱ አልጋዎች አለበት፡፡ አዳራሹ የቆሙም የተኙም በሽተኞች አሉበት፡፡ አንድ አጠር ብሎ ወፈር ያለ ሰማያዊ ጋዋን የለበሰ አስታማሚ ወደ እኔ ቀረብ ብሎ “ማንን ፈልገህ ነው?” ሲል ጠየቀኝ፡፡
“ያልገባህ ነገር አለ፡፡ ይሄ አለም ግድግድ ያለ ፈጣጣ አለም ብቻ እንዳይመስልህ! በጣም ረቂቅ ነው፡፡ ድምጽ ሊሰማህ ይችላል፡፡ ከድብቁ አለም ውስጥ የሚያናግሩኝ ድምጾች አሉ፡፡ የአንዷ ሴት ድምጽ ምን እንዳለኝ ታውቃለህ? አንተ የማትረባ አስተማሪ… አሁን አንተን ማን ያይሃል? አለችኝ፡፡” ሲጋራውን በሃይል ምጐ አፍጦ እያየኝ
“ችግርህ ይገባኛል፡፡ ስኪዝዮፎርንያ ነው፡፡ አዕምሮህ በውስጡ የሚፈጥረው ድምጽ፡፡ እኔም ይሄ ችግር አለብኝ፡፡ ዋናው ነገር እራስህን አውቀህ መቆጣጠር ነው፡፡ የጆንናሽን ታሪክ አላየህም? ዘ ቢዩቲፉል ማይንድ ፊልም ላይ፡፡ እሱ እንድያውም ድምጽ ከመስማት አልፎ ሰዎች ይታዩት ነበር፡፡ ግን በመጨረሻ ሰዎቹ እውነት አለመሆናቸውን አውቆ ዘጋቸው፤ ተቆጣጠራቸው”
“እውነት አይደሉም?” አዕምሮህ የፈጠራቸው ናቸው? እውነት ናቸው ባክህ! ያንተ አዕምሮ ከሌላው አዕምሮ ይበልጥ የነቃ ስለሆነ ነው የምታያቸውና የምትሰማቸው” አለ ፈገግ ብሎ እያየኝ “ሊሆን ይችላል! ሳይንሱ ስላልደረሰበት ስኪዞፎርንያ ይለዋል እንጂ አጋንንትም ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ ወይም ኢልየንስ (ዩፎ)… ብቻ በሌላ ዳይሜንሽን የሚገኙ ፍጡራን! ግን ዋናው ነገር ማንም ምንም ቢል አንተ እራስህን አውቀህ ለመቆጣጠር መሞከር ነው፡፡” አልኩት፡፡
በመገረም ሳየው የተመለከተው መሳይ፤ ሳቅ አለና “አፋር ነው፤ ጫት በጣም ይወዳል፤ ጫት ካጣ ጽድ ወይም የኮሽም ቅጠል ይቅማል” አለና አንድ ሲጋራ አውጥቶ ሰጠው፡፡
“አስር ብር ካለህ አንድ የሻይ ቤት ማህበራዊ ትበላለህ፡፡ ትንሽ ፓስታ፣ ትንሽ መኮረኒ፣ ትንሽ ጐመን፣ የምስር ወጥና አንድ የተቀቀለ እንቁላል ያለበት፡፡” አለ ሲጋራውን እየማገ
“ሃያ ብር ካለህ አንድ ማህበራዊ ከአንድ ቡና ጋር ከአራት ሲጋራ ጋር ይኖርሃል፡፡ ሰላሳ ብር ካለህ አንድ ማህበራዊ፣ አንድ ቡና፣ አራት ሲጋራዎችና እሩብ ጫት ይኖርሃል፡፡ አርባ ብር ካለህ እሩቡ ጫት ግማሽ ጫት ይሆናል፡፡ አምሳ ብር ካለህ ጨብሲ ትጨብሳለህ፡፡ መቶ ብር ካለህ ምሳህን ጥብስ በልተህ ሙሉ ጫት ከጨብሲ ጋር ይኖርሃል፡፡ በቀን መቶ ሃምሳ ብር ካለህ ቁርስህን ዱለት፣ ምሳህን ጥብስ፣ ሁለት ሙሉ ጫት ከጨብሲ ጋር ይኖርሃል፡፡ በወር ስድስት ሺህ ብር ሲኖርህ ሬዲዮ ሙዚቃና ፊልም ያለው ሞባይል ትገዛለህ፡፡” አለና ሲጋራውን ተረኮሰ፡፡
“መቶ ሺህ ብር ሲኖርህ ሊሊ ኤልሲና ራሄል ስልክህን ያጨናንቁታል፡፡ አምስት መቶ ሺህ ብር ሲኖርህ ወሲብ ይሰለቸሃል፡፡ አንድ ሚሊዮን ብር ሲኖርህ አንድዋን ታገባለህ፡፡ እኔ እዚህ ደረጃ ላይ ነው የደረስኩት” አለና ሲጋራውን ምጐ ወረወረው፡፡
ሲጋራውን ለኮሰና “ብር የሌለህ ጊዜ ጓደኞችህን ትፈልጣለህ፡፡ እነሱም ይሰለቹሃል፡፡ ልብስህን ትሸጣለህ፡፡ እሱም ተሸጦ ያልቃል፡፡ የሰው ልብስ እየሰረቅክ መሸጥ ትጀምራለህ፡፡ እሱም አይቀጥልም፡፡ ከዚያ ደምህን ትሸጣለህ፡፡ ቀይ መስቀል አካባቢ የደም ደላሎች አሉ፡፡ ገና ስትመጣ በሬው መጣ ነው የሚልህ፡፡ ደምህን መጠው አንድ ምሪንዳ ይሰጡሃል፡፡ ችግሩ እየጠና ሲሄድ ደሙንም መሸጥ አትችልም፡፡ ምክንያቱም ደምህ አልቆዋል፡፡ ከዚያ መሳደብ ትጀምራለህ፡፡ እሱም አይሰራም፡፡ ድንጋይ ስትወረውር አብደሃል ይሉና እዚህ ያመጡሃል” አለ ወልዴ፤ የሲጋራውን ጭስ በአፍንጫው እየለቀቀ፡፡
“እንግዲህ ከነዚህ ሰዎች ጋር ነው ያለሁት… ወንድሜ” “አለኝ መሳይ፡፡ ወዲያውኑ እሱም አንድ ሲጋራ አውጥቶ ለኮሰና “ሁለት የሚያስደስቱኝ ነገሮች ግን አሉ” አለ፡፡
እንደተለመደው ስለፖለቲካ ፍልስፍናና ፍቅር አወራን፡፡ ለአንድ ሳምንት በተከታታይ መጣ፡፡ ከዚያ ግን እንደገና ጭልጥ ብሎ ጠፋ፡፡ ብደውል ስልኩን አያነሳም፡፡ አንድ ቀን ግን በማላውቀው ቁጥር መልእክት መጣልኝ፡፡ መሳይ ነበር፡፡
የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙኃን ምክር ቤትና ዋቢ የግል ፕሬስ አሳታሚዎች ማኅበር፣ ለአቶ ክፍሌ ወዳጆና ለሪፖርተር ጋዜጣ መሥራች አቶ አማረ አረጋዊ ለአገሪቱ የሚዲያ ዘርፍ መጠናከርና ዕድገት ላበረከቱት አስተዋጽኦ ዕውቅና ሰጠ፡፡
የዕውቅና አሰጣጡ ሥነ ሥርዓት የኢፌዴሪ ፕሬዚዳንት ሙላቱ ተሾመ (ዶ/ር) በተገኙበት፣ ሐሙስ ዕለት ሐምሌ 6 ቀን 2009 ዓ.ም. በሒልተን ሆቴል ነው የተከናወነው፡፡
በሥነ ሥርዓቱ ወቅት አንጋፋዎቹ ጋዜጠኛ አቶ ማዕረጉ በዛብህ፣ የቢዝነስ ሰው አቶ ኢየሱስ ወርቅ ዛፉ፣ ፖለቲከኞቹ አቶ ቡልቻ ደመቅሳና አቶ ስብሀት ነጋ፣ እንዲሁም የኢኮኖሚክስ ምሁሩ ቆስጠንጢኖስ በረሀ (ዶ/ር) ከተገኙት መካከል የሚጠቀሱ ናቸው፡፡
በዕለቱ የመክፈቻ ንግግር ያደረጉት የኢትዮጵያ የመገናኛ ብዙኃን ምክር ቤት ምክትል ሰብሳቢ ወ/ሮ መዓዛ ብሩ፣ ‹‹ዕውቅናው የተሰጣቸው ግለሰቦች በአገሪቱ የሚዲያ ዘርፍ ላበረከቱት አስተዋጽኦ የሚገባቸው ነው፤›› ብለዋል፡፡
የግል ፕሬስን የፈቀደውና ቅድመ ምርመራ በአዋጅ የቀረቡትን 25ኛ ዓመት ምክንያት በማድረግ በዕለቱ መሰባሰባቸውን የገለጹት ወ/ሮ መዓዛ፣ በእነዚህ ዓመታት ውስጥ የታዩ ተስፋዎችንና የገጠሙ ሥጋቶችን ገልጸዋል፡፡
‹‹በአገራችን ያለፉት 25 ዓመታት በተለይ የግል ሚዲያዎች እንቅስቃሴ ረገድ ትልቅ ለውጥ የታየባቸው በመሆኑ በበጎ ጎኑ ብናነሳም፣ በሌላ በኩል ደግሞ በእነዚህ ዓመታት ውስጥ ወጣት ጋዜጠኞች ለእስርና ለስደት መዳረጋቸውና ብዙ ተስፋ የተጣለባቸው የኅትመት ውጤቶች ገና በለጋነታቸው መጨንገፋቸውን ማስታወስ ተገቢ ይሆናል፤›› ሲሉም ተናግረዋል፡፡
ባለፉት 25 ዓመታት የተከሰቱት ተግዳሮቶች በሦስት ምክንያቶች ሊመነጩ እንደሚችሉ ወ/ሮ መዓዛ ገልጸዋል፡፡ እነዚህም የወጣቶችን ትኩስ መንፈስ እስከ መጨረሻው ያለመታገስ ችግር፣ የሚዲያው መደራጀት በአገሪቱ ፖለቲካ ትኩሳት በመጠመዱና የኅብረተሰቡ ልክ ልኩን ንገረው ባይነትና የሚዲያ ተቆርቋሪ ሆኖ ለመቆም ብልኃቱን ማጣቱ ናቸው፡፡
እነዚህን ችግሮች ለመቅረፍ የመገናኛ ብዙኃን ምክር ቤት ማቋቋም ተገቢ እንደሆነ የገለጹት ወ/ሮ መዓዛ፣ ይህንንም ምክር ቤት ለማቋቋም የተደረገው ጉዞ ከአምስት ዓመታት በላይ ፈጅቶ የዛሬ ሁለት ዓመት አካባቢ 29 አባላትን በመያዝ መቋቋሙን አውስተዋል፡፡
ምንም እንኳን ምክር ቤቱ ተቋቁሞ የሥራ አስፈጻሚውም የተለያዩ የማደራጀት ሥራዎች ቢጀምርም፣ ውጥኖቹ በምክር ቤቱ የምዝገባ ሒደት መጓተት ምክንያት ሳይሳኩ እንደቀሩ ወ/ሮ መዓዛ አስረድተዋል፡፡
በዕለቱ የተከናወነው ሥነ ሥርዓትም ምክር ቤቱ እፈጽማቸዋለሁ ከሚላቸው ተግባራት መካከል አንዱ፣ የሚዲያ አስተዋጽኦ ያበረከቱ ሰዎችን ዕውቅና ለመስጠት የሞከረ የጀማሪ መጠነኛ ጥረት እንደሆነም ገልጸዋል፡፡
በዚህም መሠረት ዕውቅና የተቸራቸው ግለሰቦች አስተዋጾአቸው ከፍተኛ እንደነበር ተገልጿል፡፡ ‹‹አቶ ክፍሌ ወዳጆ በሰኔ ወር 1983 ዓ.ም. የወጣው የሽግግር ቃል ኪዳን ቻርተር የቅድመ ምርመራ ሥርዓትን ማገድ ብቻ ሳይሆን፣ ወደፊትም በሕጋዊም ሆነ በአስተዳደራዊ መንገድ እንዳይተገበር የከለከለው ሰነድ ሲፈረምና እርሱን የተካው ሕገ መንግሥት ሲፀድቅ በሙያቸው፣ በልምዳቸውና በዕውቀታቸው ከፍተኛውን አስተዋጽኦ ካበረከቱት ኢትዮጵያውያን ውስጥ ግንባር ቀደም ነበሩ፤›› በማለት ወ/ሮ መዓዛ አቶ ክፍሌን ገልጸዋቸዋል፡፡
የአቶ ክፍሌን ዘመን ተሻጋሪ ባለውለታነት ለመግለጽ የፕሮፌሰር አንድሪያስ እሸቴን አንደበት የተዋሱት ወ/ሮ መዓዛ፣ ‹‹ጋሽ ክፍሌ ለውጭ ሕዝብና መንግሥት የማንነታችን አስተርጓሚ፣ ለገዛ ሕዝቡና መንግሥቷ ደግሞ ህሊናና ፍትሐዊ ዳኛ ነበር፤›› በማለት ገልጸዋቸዋል፡፡
በተመሳሳይ አቶ አማረ አረጋዊ ከሽግግሩ መንግሥት ወቅት ጀምሮ በነበሩት ጥቂት ዓመታት በመንግሥት ይዞታ ሥር የሚገኙትን የሚዲያ ተቋማት በመምራት በወቅቱ የተመሰገኑ ለውጦችን ከማምጣቱ በተጨማሪ፣ የሪፖርተር ጋዜጣን መሥርቶ በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥም ቢሆን ዘልቆ እንዲቆይ ላደረገው አስተዋጽኦ ዕውቅና እንደሰተጠው ገልጸዋል፡፡
‹‹አማረ ከሽግግር መንግሥቱ ምሥረታ ጀምሮ በኢትዮጵያ ቴሌቪዥን በኪነ ጥበብ ዘርፍ የነበሩ ባለሙያዎችን በመጋበዝ የተጀመሩ ፕሮግራሞች ዛሬም ይጠቀሳሉ፡፡ ከእነዚህም መካከል የባለጉዳይ ድራማና ሌሎች ዝግጅቶች አማረ በከፈተው በር የገቡ ናቸው፤›› በማለት አውስተዋል፡፡
በዕለቱ ተገኝተው ስለአቶ አማረ አስተዋጽኦ ንግግር ካደጉት ግለሰቦች መካከል አቶ ሙሉጌታ ገሠሠ አንዱ ሲሆኑ፣ እርሳቸውም የአቶ አማረን አስተዋጽኦ ከትጥቅ ትግል አንስቶ እስከ ኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ድረስ የዘለቀው ጉዞ ላይ ምልከታቸውን አጋርተዋል፡፡ እርሳቸውም የ120 ፕሮግራምንና የባለጉዳይ ድራማን እንደ ምሳሌ አውስተዋል፡፡
ሌላው በዕለቱ አስተያየታቸውን ከሰጡ የሚዲያ ባለሙያዎች መካከል አቶ ዘሪሁን ተሾመ አንዱ ሲሆኑ፣ እርሳቸውም አገሪቱ በሳንሱር ምክንያት ያጣችውን የተለያዩ የጥበብና የመረጃ ሥራዎች በወፍ በረር አስቃኝተዋል፡፡
ሳንሱር የጭንቅላት ፈጠራ ፍሬን ብቻ ሳይሆን የማሰብ አድማስንም የሚያቀጭጭና እውነቶች ለእርሱ እስካልተስማሙ ድረስ የሚቆርጥ መሆኑን ያስረዱት አቶ ዘሪሁን፣ የሳንሱር መቀስ ከጎበኛቸው ሥራዎች ውስጥ ለማሳያነት አቅርበዋል፡፡
‹‹ሳንሱር ሰውነትን፣ ፈጠራን፣ እኔነትን፣ ታሪክን እንዲሁም በድንገት ሳይመረጡ መመሳሰልን ሊያስቆርጥ የሚችል ነው፡፡ ከዚያ ዘመን አልፈን አማረ አረጋዊን ብንወደውም ባንወደውም፣ በክቡር ሚኒስትር ቢሸነቁጠንም፣ በተስፍሽና ገብርሽ ቢያንጓጥጠንም 25 ዓመታት ዘልቆ እንዲቀጥል ያስቻለን ሜዳ የተፈጠረበት ነውና ዛሬ ላይ እርሱን ስንዘክር የሳንሱር ዘመን የሚያምራቸው የተወሰኑ ባለሥልጣናት ቢኖሩ እንደ አማራቸው ይቀራል እንጂ፣ የማይመለስበት ዘመን ነው እንላቸዋለን፤›› በማለት ንግግራቸውን ቋጭተዋል፡፡
አቶ ክፍሌ ወዳጆ ያልተዘመረላቸው ጀግና እንደሆኑና በዕለቱ ፕሬዚዳንት ሙላቱ በተገኙበት ዕውቅና ማግኘታቸው ከፍተኛ ደስታ እንደፈጠረላቸው የገለጹት ደግሞ፣ የፎርቹን ጋዜጣ ማኔጂንግ ኤዲተር አቶ ታምራት ገብረ ጊዮርጊስ ናቸው፡፡
የሕጉን ፅናት፣ የጥበቃውን ዓይነት፣ የከለላውን ጥልቀት በተግባር የፈተሹ ብዙ የሚዲያ ባልደረቦቻችን አሉ ያሉት አቶ ታምራት፣ ‹‹ሙያቸውን በመወጣት ሒደት የተከሰሱ፣ የታሰሩ፣ የተሰደዱ ከዚያም አልፎ የተደበደቡና መከራን የተቀበሉ የሙያ አጋሮቻችንን ሁሉ ለማሰብና ለመዘከር እወዳለሁ፤›› በማለት በአገሪቱ የሚዲያ ዘርፍ የተስተዋሉ እንግልቶችን አውስተዋል፡፡
‹‹ንዋይ በራቀውና መለመጥ በሚያጠቃው ምኅዳር ውስጥ እየዳከሩ እነዚህን ያህል ዓመታት በፅናት ያገለገሉት አቶ አማረ፣ የተሰጣቸው ዕውቅና ቢያንሳቸው ነው እንጂ አይበዛባቸውም፡፡ ነገር ግን የረፈደ ምሥጋና እንደሆነ ይሰማኛል፡፡ ምክንያቱም ያለፉትን ዓመታት የግል ሚዲያ ተጋድሎ ሪፖርተር የሚለውን ስም አውጥቼ ሳስበው የሚታየኝ ባዶ ሥፍራ ስፋቱ ብዙ፣ ጥልቀቱ ደግሞ እጅግ ረጅም ነው፤›› በማለት ንግግራቸውን ቋጭተዋል፡፡
የዕለቱ የክብር እንግዳ ፕሬዚዳንት ሙላቱም፣ ‹‹በሩብ ምዕተ ዓመት ለኢትዮጵያ ፕሬስ ነፃነት መሠረት ከጣሉና ለተግባራዊነቱም ከፍተኛ ሚና ከተጫወቱት በርካታ ባለታሪኮቻችን መካከል፣ በፕሮግራሙ ላይ ዕውቅና የተሰጣቸው ዛሬ በሕይወት የሌሉት አቶ ክፍሌ ወዳጆና በመካከላችን የሚገኙት አቶ አማረ አረጋዊ በእርግጥም በኢትዮጵያ የፕሬስ ታሪክ ውስጥ ትልቅ ቦታ የሚሰጣቸው ናቸው፤›› በማለት ለዕውቅናው ዕውቅና ሰጥተውታል፡፡
ከዚህ በተጨማሪም ፕሬዚዳንቱ የአገሪቱ የሚዲያ ምኅዳር ከሁለት ተቃራኒ ፅንፎች ወጥቶ ኃላፊነቱን እንዲወጣ አሳስበዋል፡፡ ምንም እንኳን መሠረታዊው ሕገ መንግሥቱም ሆነ ፕሬስን የተመለከቱ ሕጎች ዋነኛ ዓላማቸው መገናኛ ብዙኃኑ ለአገሪቱ ዕድገትና ብልፅግና የሚበጁ ሐሳቦች የሚንሸራሸርባቸውና ለማኅበረሰቡ ለውጥ ሁነኛ መሣሪያ ማድረግ ቢሆንም፣ አብዛኛዎቹ የፕሬስ ውጤቶች ግን በሁለት የተለያዩ ጫፎች እንደቆሙ ፕሬዚዳንት ሙላቱ ጠቁመዋል፡፡
‹‹በአንድ በኩል በጭፍን ጥላቻ በሌላ በኩል ደግሞ ጭፍን ድጋፍና የማሞካሸት ሁኔታዎች እንዳሉ መገንዘብ ይቻላል፡፡ ሁለቱም ፅንፎች ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታችን እንቅፋት መሆናቸውን ማውሳት ተገቢ ይሆናል፤›› በማለት ኃላፊነቱን የሚወጣ የመገናኛ ብዙኃን መገንባት አስፈላጊነት ላይ አፅንኦት በመስጠት ንግግራቸውን ቋጭተዋል፡፡
ባለፈው ጓደኛዬ ከአንድ ታዋቂ ምሁር ጋር አስተዋወቀኝና በተለያዩ ጉዳዮች ዙሪያ ተወያየን። እኚህ ምሁር ቀድሞ የአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ መምህር የነበሩ ሲሆን...
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ እንደ አዲስ ከተደራጀ በኋላ ሲሰራቸው የቆዩ ጉዳዮች እንዳሉ ሆነው ከፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር ሲያደርግ የቆየው ውይይት በጣም አታካችና ረዥም ጊዜ የወሰደ እንደነበር የሚታወቅ ነው፡፡ በዚህ ሂደት ለተሻለ የዴሞክራሲያዊ ስርዐት ግንባታ ያግዛሉ ያላቸውን ስራዎች ሲሰራ የቆየና ለፖለቲካ ፓርቲዎቹ(ለነባሮቹም ሆነ ለአዲሶቹ) ህጋዊ ዕውቅና ለመስጠት ሰፊ ጊዜ ሰጥቶ ሂደቱን እንዲጨርሱ ያደረገበት ሁኔታም የቅርብ ጊዜ ትውስታ ነው፡፡(በዚህ መሀል የተጠበቀውን የአባላት ቁጥር በብሄራዊ ደረጃና በክልል ደረጃ ማሟላት ያልቻሉ እንዳሉ ሆነው ማለት ነው፡፡)
ይህንን ሂደት ካጠናቀቀ በኋላ የምርጫ ጊዜን መርሀ ግብር ማውጣትና ማስተዋወቅ የቻለ ቢሆንም በጊዜው ላይ በተለይም ክረምት ከመሆኑ አንፃር የሚነሱ ጉዳዮች እንዳሉ ሆነው ወደ ቅድመ ምርጫ ተግባራት በቅጡ እንኳን ሳይገባ የምድራችን ወረርሽኝ የተከሰተበትና በማይጠበቅ ሁኔታ ምስቅልቅል የፈጠረበትና የሚያደርሰውን ተፅዕኖ እንኳን በውሉ ያልተረዳነው ደንቃራ ከፊታችን የተደቅነበት የማይተነበይ ጊዜ ላይ ደርሰናል፡፡
በአንድ በኩል ስድስተኛው የምርጫ ዘመን በብዙ መልኩ ተስፋ የተጣለበትና ሁሉን የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚያሳትፍ በአይነቱ የመጀመሪያ እንደሆነ የሚገመት ለዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ ጉልህ ሚና የሚጫወት እንደሆነም የሚጠበቅ ነው፡፡ ነገር ግን ከኮሮና ስጋት ጋር በተያያዘ ቀደም ብለው የተያዙት የቅድመ ምርጫ ስራዎች ሊሰሩ የሚችሉበት ከባቢያዊ ሁኔታ ባለመኖሩ ምርጫ ማካሄድ የማይቻልበት ሁኔታ እንደተፈጠረና ይህንንም መፍታት እንዲቻል ምርጫ ቦርድ ለተወካዮች ምክር ቤት እንዳቀረበ ምክር ቤቱም በጉዳዩ ላይ ወስኖ እንደሚያስፈፀም ይጠበቃል፡፡
ባለው አጠቃላይ ሁኔታ ስድስተኛው ብሔራዊ ምርጫ የተላለፈና በምርጫው ዘመን የሚከናወኑ ተግባራት ማለትም፡ የመራጮች ምዝገባ፤ ለመራጮች የሚሰጥ ትምህርት፤ የምረጡኝ ቅስቀሳና ሌሎችም ስራዎችም ከኮሮና ስጋት እንኳን ነፃ ብንወጣ በአጭር ጊዜ ማከናወን የማንችልበት ሁኔታ እንዳለ መገመት የሚከብድ አይመስልም፡፡ ከዚህ በኋላ የትኛው መፍትሄ የተሻለ ሀገራዊ መረጋጋትን ለማስፈን በቀጣይ ለሚከናወኑ የኢኮኖሚ፣ ፖለቲካዊና ማህበራዊ ጉዳዮች ይሆናል የሚለው ሲሆን መንግስት ካቀረባቸው አማራጮች አንዱ ላይ ሊወድቅ ግድ የሚልና በአነስተኛ ችግር መጪውን ጊዜ የተሻለ ለማድረግ ሕጋዊ ተቋማቱ የሚወስኑት ሁኔታ ይጠበቃል፡፡
በዚህ መሀል ግን የተፎካካሪ ፓርቲዎች ተሳባስበው የሽግግር መንገስት ይመስርቱ የሚለው ጨዋታ ግን የትም የማያደርሰን ስሌት ሲሆን ከሀገር በላይ የረዥም ጊዜ የፖለቲካ ስልጣንን መሻት ለማርካት ካልሆነ በስተቀር አሁን ባለው ፅንፍ የወጣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ፕሮግምና እንቅስቃሴ እርባናም ያለው አማራጭ አይሆንም፡፡
እንዲያውም ባለፉት ጥቂት ወራት በፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ ምክር ቤት ለውይይት በቀረቡ በርካታ ሀገራዊ የፖለቲካ ጉዳዮች ላይ እንኳን ለመግባባትና ድምዳሜ ላይ ለመድረስ ይቅርና የአጀንዳ ቅደም ተከተል ለማስቀመጥ ምን ያህል አስቸጋሪ ሁኔታ እንዳሳለፉ ይታወቃል፡፡ በፖለቲካ ፓርቲዎቹ ዘንድ ብዙዎቹ ስብሰባዎች በጭቅጭቅና በወቀሳ የሚጠናቀቁ እንደነበር የሚታወቅ ሲሆን የሽግግር መንግስት ለመመስረትና ቀጣይ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ እንዲሁም ሌሎች ጉዳዮችን መስመር ለማስያዝ የሚያስችል አውድ ሊፈጠር የሚችልበት እድል በጣም አነስተኛ እንደሆነ መረዳት ከባድ አይደለም፡፡
የሽግግር ጊዜያዊ መንግስት አሁን ባለንበት ነባራዊ ሁኔታ ወደ ባሰ ችግር ውስጥ የሚከተንና አለመረጋጋትን የሚያስከትል መሆኑ የባለፉት በርካታ አመታት ልምዶች ምስክሮች ናቸው፡፡ በቅርብ ካለፍንበት መፈናቀል፣ ግድያ፣ የጎበዝ አለቃ ዝርፍያ አጠቃላይ ሀገራዊ ስክነት ከጎደለበት በስሜት ከሚነዳ ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ውጪ የምናተርፈው ምንም ነገር የለም፡፡ በተራዘመው ጊዜ ውስጥና ከኮሮና ስጋት በተላቀቅንበት ሁኔታ ሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች መስራት የሚገባቸውን ስራዎች ሰርተው ለሰለጠነ ፖለቲካ ከዚያም ሲያልፍ ህዝብ በሚሰጣቸው ይሁንታ የፖለቲካ ስልጣንን መያዝ ይጠበቅባቸዋል፡፡
ለሽግግር መንግስት ከሚጮሁት የበለጠ ለዘላቂ የዴሞክራሲ ስርዓት ሽግግር አጋዥ መሆን የሚችሉበትንና በእጃቸው ያለውን ወርቃማ እድል ድጋሚ ባለማምከን ይህንን በብዙ ስቃይና ችግር ውስጥ ያለፈን ህዝብ ማስቀደምና መካስ ይገባል፡፡ በአንድም ሆነ በሌላ መልኩ የፖለቲካ ትግል በማድረግ ለዚህ ለውጥ አስተዋጽኦ ያደረጉ የፖለቲካ አካላት የሀገርን ህልውናን ማስቀደም ካለንበት ድህነትና ኋላቀርነት የሚያወጡን ዘላቂ መፍትሄዎች ላይ ትኩረት ማድረግ ይገባቸዋል፡፡
የጠላቴ ጠላት ወዳጄ ነው አይነት ብሂል ግለሰቦችን ወይም የፖለቲካ ፓርቲዎችን ማየት ሳይሆን የሀገርን ብሄራዊ ጥቅምና ክብር ባስቀደመ መልኩ ከመጠላላፍና ከመወቃቀስ በመውጣት ለተወሰነ ጊዜ በስክነት የውስጥ አቅምን በማጠናከር መዘጋጀት የተሻለ ይሆናል፡፡ በጣም ባጠረ ጊዜ ውስጥ ከበሽታው ስጋት ነፃ በሆንን ጊዜ የምርጫው ስራዎች እንዲጀመሩ ግፊት ማድረግና እስከዚያው ህዝቡ ጥንቃቄ እንዲያደርግ የመሪነት ሚናቸውን እየተወጡ መቆየት ነው፡፡
በሽግግር መንግስት አይደለም በህዝብ በተመረጠ መንግስት በሚደረግ ውይይት እንኳን በቀላሉ ልንፈታቸው የማንችላቸው ሀገራዊ አጀንዳዎች ያሉባት ሀገር ናት፡፡ በዚያ ላይ የፖለቲካ ፓርቲዎች ባላፉት አስርት አመታት (በቅርብ የተቀላቀሉትን ጨምሮ) ምን ያህል ጫፍ የወጡ የፖለቲካ አቋሞች ላይ እንዳሉ ስናይ የሽግግር መንግስቱ የሁከትና የንትርክ ሊሆን እንደሚችል ማንም የሚያጣው ጉዳይ አይደለም፡፡
የአማራ ክልል መንግስት ርዕሰ መስተዳድር ፣ አቶ ተመስገን ጥሩነህ የክልሉ ህዝብ ራስን ለመከላከል የሚደረገውን እንቅስቃሴ እንዲደግፍም አሳስበዋል፡፡ በህገወጥ መንገድ ተደራጅተው የክልሉን ሰላም ሲያናጉ ነበሩ የተባሉ ከ1300 በላይ ሰዎች ደግሞ በሰላማዊ መንገድና በኃይል ወደ መንግስት መግባታቸውን ተናግረዋል፡፡
የአማራ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ተመስገን ጥሩነህ የትግራይ ክልልን የሚያስተዳድረውን ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት)ን «በጠብ ጫሪነት» ከሰሱ። የርዕሰ መስተዳድሩ ክስ የተሰማው ዛሬ በጀመረዉ የአማራ ብሔራዊ ክልል ምክር ቤት 5ኛ ዙር፣ 5ኛ ዓመት የሥራ ዘመን 15ኛ መደበኛ ጉባዔ ላይ ነዉ። ርዕሰ መስተዳድሩ ህወሓት «የሀሰት መረጃ እየለቀቀ ለዘመናት በአብሮነት የኖረውን የቅማንት እና የአማራ ሕዝብ ወደ ግጭት እንዲያመራ እየሰራ ነው» ሲሉም ወንጅለዋል። የትግራይ ክልል የመንግሥት ኮምዩንኬሽን ጉዳዮች ቢሮ ኃላፊ ሊያ ካሳ ግን የርዕሰ መስተዳድሩን ክስ አጣጥለዋል። በህገወጥ መንገድ ተደራጅተው የክልሉን ሰላም ሲያናጉ ነበሩ የተባሉ ከ1300 በላይ ሰዎች ደግሞ በሰላማዊ መንገድና በኃይል ወደ መንግስት መግባታቸውን ተናግረዋል፡፡ ይሁንና በአዋሳኝ ክልሎች የአመራር ለአመራር ለሕዝብ ዉይይት ማካሄድ ስለመቻሉ ተመሥገን ጥሩነኽ ተናግረዋል። በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ተፈናቅለው የነበሩ ዜጎችን ወደ ቀያቸው መመለስ እንደተቻለም አቶ ተመሥገን አሳውቀዋል።
Respect my sister. የተማረ ይግደለኝ ነው የሚባለው። We were so hungry for this kind of intelligent perspective and analysis. የሚጣፍጥ ምግብ ምንድን ነው ቢሉት ሲርብ የበሉት ነው። That’s how I feel right now. የነዚ የዘረኞቹንና ደደብ ፖለቲከኞች የሚለፈልፉትን የማይረባ ወሬ ድምጥምጥ አርጎ የሚጨፈልቅ አስተያየትና ስነፅሁፍ ነው ይዘሽ የቀረብሽው። እግዚያቤር ይባርክሽ!!!
Respect my sister. የተማረ ይግደለኝ ነው የሚባለው። We were so hungry for this kind of intelligent perspective and analysis. የሚጣፍጥ ምግብ ምንድን ነው ቢሉት ሲርብ የበሉት ነው። That’s how I feel right now. የነዚ የዘረኞቹንና ደደብ ፖለቲከኞች የሚለፈልፉትን የማይረባ ወሬ ድምጥጥ አርጎ የሚጨፈልቅ አስተያየትና ስነፅሁፍ ነው ይዘሽ የቀረብሽው። እግዚያቤር ይባርክሽ!!!
ካለህ የስራ ብዛት እንደምንም ግን በዓመት አንድት ስዓትም ብትሆን ሰረቅ አድርገህ ወደ ኣኽሱም ዩኒቨርስቲ ዘንዳ ብቅ እያልክ የትግርኛን Lecture እንድትሰጥ እንማፀንሃለን:: ስትመጣ ለጉሮሮ የሚሆን ውሃን ልናቀርብልህ እንደምንችል ተስፋ አደርጋለሁኝ፣ ዘብም ማምጣት አያስፈልግህም፣ ምድረ ፅዮን ዘንዳ ነፃነትህ የተጠበቀ ይሆናልና::
ባሁኑ ስዓት ካለችበት ሁናቴ ተነስቶ ግን በ100% ሊስተገበር ይችላል ባይባልም፣ ግን ለማንኛውም ኢትዮጵያ ካለችበት ሁናቴ ትገላገል ዘንዳ እንደ ጥሩ መንደርደርያ ሃሳብ ሊወሰድ ይገባል:: ጦርነት የሚባል ነገር ህልቀትን እንጂ ጥቅምን የማያስከትል ለመሆኑም አስምሮበታል፣ ይህ አባባል ካሁን በፊት የነበረውን “ሕረዶ-ቕተሎ” ባህርያትን አስወግዶ ኢትዮጵያውያን እርስበራሳቸውም ሆኑ ከጎረቤት ሃገሮቻቸው ጋር በሰላም ይኖሩ ዘንዳ ያደፋፍራል:: እስከዚህን ጊዜ ድረስ በጣም ጥሩ::
ችግሩ ግን አንድ ቅራኔን ተወጥቶ ሌላ ቅራኔ ሲመጣና ሎሎች ሃይሎችም እጃቸውን ሲከቱ፣ የተወጠነው ጥሩ ነገር ወደ ሌላም ሊለወጥ ስለሚችል ነው:: በአብይ ዘመነ መንግስትም እንዲህ አይነት ነገር ታይቷል:: ገና አብይ መጥቶ ከኢሳያስ ጋራ ሰላምታ ከመለዋወጡ፣ ኢሳያስ ሳዋን ሲከፈት አብረው ቆመው ካስመረቁት ከነስብሓት ጋራ ኢትዮጵያን በመዝረፍ ጉዳይ ላይ ስለተጣሉና ኢሱም ቂምታው እስካሁን ጊዜም ስላልወጣለትና በእነሱ ላይ መበቀልንም እንደ ተቀዳሚ ተግባር አድርጎ ስለወሰደ፣ ህግና ስነስርአት በሌለው መልኩ የታጠቀ ሃይልን እነ ስብሓት ወደ ተደበቁበት መቐለ ዘንዳ ማሾለኽ ሆኖ ተገኘ፣ ይሄ ደግሞ በኢትዮጵያና በኤርትራ መሃከል ለኖቤል ሽልማትም ሁሉ የሚያበቃ “ሰላም” በሚካሄድበት ስዓዓት ላይ ነው የተከሰተው:: እንደዚህ አይነት ተግባራትን ስናስታውስ፣ ለማንኛውም ግን ጠንቀቅ ማለትን ችላ ላለማለት እንገደዳለን::
ስለሆነም ባጠቃላይ በተለይ ተጋሩ ጠንቀቅ ብለውም አብይ ለሰነዘረው የሰላም እጅ፣ እንደ መልስ የሰላም እጅ መሰንዘር ይገባል፣ እጅ ተሰናዝሮ ደግሞ ወደ ጭብጥ ነጥቦች መድረስ ያስፈልጋል:: በድብብቅም ሳይሆን በግልጽና በህዝብ ፊት መካሄድ ይገባዋል::
ክልል ትግራይ ፈደራልን መታዘዝ አለበት፣ ትጥቁን ግን እንደነ ኢሳያስ አይነቶቹ ቂምበቀልተኛ እስካሉ ጊዜ ድረስ ዝም ብሎ መፍታት አይችልም፣ የነኢሳያስ ባህል ከ1965 ዓ.ም. ገደማ ጀምሮ እስከ አሁንም በ“ሕረዶ-ቕተሎ” ተበክልዋልና ሰላምን አስመልክቶ እነዚህን ለማመን አይቻልም፣ ለነገሩ እነ ኢሳያስ 2000 ዓ.ም. ገደማ በነ “በርሀ ሻዕቢያ” አብቅቶላቸው ነበር፣ ግን MLLT ዘረፋዋን ትቀጥል ዘንዳ በጥባጮች ስለሚያስፈልጓት፣ እነ በርሀ ተገደሉና እነ ሻዕቢያ በሂይወት ተረፉ፣ ዘራፊው ፖለቲካም እንዳለው አለ::
ጭብጥ ለመሆን፣ ትግራይም እንደማንኛውም ክልል ለፈደራል ትገዛለች፣ ትጥቅዋን ግን አትፈታም፣ የትጥቅዋ ተግባር የጠቅላላ ኢትዮጵያን ድንበርን ማስጠበቅ ይሆናል የትግራይንም ጠላት ከተከሰተም ለመከላከል፣ ከአጥቂነት መቆጠብ አለበት የሚታዘዘው በትግራይ ፖለቲካና የኢትዮጵያ ድንበር ከተደፈረም ፈደራል በትግራይ ፖለቲካ በኩል አድርጎ ድንበር ወደ ተጠቃበት ያሰልፈዋይ፣ ይሄ ሁናቴ አካባብያችን ዘንዳ በጥባጮች እስካሉ ጊዜ ድረስ ይሰነብታል፣ በመጨረሻው ግን በጥባጮችና ዘረፋም አልቆላቸው ፅዮን ህዝቦችዋንና ግዛቶችዋን ስታሰባስብ ኢትዮጵያም በመጪው ትውልድ እንዳገና ትዋቀራለች::
የሜካኒካል ምሕንድስና ባለሙያዎች፣ ጉንዳኖች ባላቸው ከአካላቸው ብዙ እጥፍ የሚበልጥ ክብደት የመሸከም ችሎታ ይደነቃሉ። በዩናይትድ ስቴትስ በሚገኘው የኦሃዮ ስቴት ዩኒቨርሲቲ ውስጥ ያሉ መሐንዲሶች፣ ጉንዳኖች ያላቸውን ይህን ችሎታ ለመረዳት ሲሉ የኮምፒዩተር ሞዴሎችን አዘጋጅተዋል፤ ሞዴሎቹ የጉንዳኖቹን አካል አወቃቀርና ባሕርይ እንዲሁም እንቅስቃሴ የሚያሳዩ ናቸው። ሞዴሎቹ የተሠሩት የጉንዳኖቹን ውስጣዊ የአካል ክፍል የሚያሳይ የራጅ ምስል (ረቂቅ ሲቲ ስካን) እና ጉንዳኖች ከባድ ሸክም ሲሸከሙ ኃይላቸውን የሚጠቀሙበትን መንገድ የሚያሳዩ ምስሎችን በመጠቀም ነው።
የጉንዳኖች አንገት ትልቅ ሚና አለው፤ ምክንያቱም አንድ ጉንዳን በአፉ የሚይዘው ከባድ ሸክም ሙሉ ክብደት የሚያርፈው አንገቱ ላይ ነው። በጉንዳኑ አንገት ውስጥ የሚገኙ ለስላሳ ሕብረ ሕዋሳት በደረቱ አካባቢ (ሰውነቱ) እና በጭንቅላቱ ላይ ካሉት ጠንካራ ድጋፍ ሰጪ አጥንቶች ጋር የተቆላለፉ ናቸው፤ ይህም በታጠፉ እጆች ላይ ጣቶች ከሚቆላለፉበት ሁኔታ ጋር የሚመሳሰል ነው። “ይህ መቆላለፍ ያለው ንድፍና አወቃቀር፣ የአንገቱ መገጣጠሚያ ለሚያከናውነው ተግባር ወሳኝ ነው” በማለት ከተመራማሪዎቹ አንዱ ይናገራል። “የአንገቱ መገጣጠሚያ ይበልጥ ጥንካሬ እንዲኖረው ያደረገው ነገር ጠንካራና ለስላሳ የአካል ክፍሎቹ የተያያዙበት መንገድ ሳይሆን አይቀርም፤ ምናልባትም መገጣጠሚያው ከባድ ሸክም እንዲሸከም የሚያስችለው ይህ ንድፍ ሊሆን ይችላል።” የጉንዳን አንገት እንዴት እንደሚሠራ በግልጽ መታወቁ ለሰው ሠራሽ ሮቦቶች ንድፍ መሻሻል አስተዋጽኦ ሊያበረክት እንደሚችል ተመራማሪዎች ተስፋ ያደርጋሉ።
ኣብ ስፔን፣ ደሴት መኖርካ ብቀዳም 15 ሕዳር ኣብ ዝተኻየደ ፈስቲቫል ካታላን ፔን፣ ኣብ ዝተኣንገደ ናይ ስነ ጽሑፍ ምሸት፣ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ናይ ዝርከቡ ገጠምቲ ግጥማት ዓባየይ መዓረይ ናይ ይርግኣለም ፍስሃ ፣ እንስሳ ዘገዳም ናይ መለስ ንጉሰን እንታይ ተረኽበ ኣይትበላ ናይ ግርማይ ኣብህራምን ናብ ቋንቋ ካታላን ተተርጉመን ንህዝቢ ከምዝቐረባ፣ ካብቲ ቦታ ዝተላእከልና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
ኣብ ንእሱራት ጸሓፍትን ደረስትን ንምዝካር ዝተኻየደ ምሸት፣ ብስእሊ ዝተሰነየ ታሪኽ ህወይት ናይዞም ንኣስታት ሽዱሽተ ዓመት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዘለዉ ህቡባት ኤርትራውያን ገጠምቲ ምቕራቡ’ውን እቲ ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ኣብ ላምፔዱሳ ኣብ ዘጋጠመ ሓደጋ ባሕሪ ናይ ዝሞቱ ኤርትራውያን ሬሳ ኣብ ዝተኣከበሉ፣ ቁጽሪ 92 ዝተዋህባ ናይ ቆልዓ ሳንዱቕ ሬሳ መበገሲ ብምግባር፣ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝምቕማጣ ኤርትራዊት ተጣባቒት ሰብኣዊ መሰላት ሰላም ኪዳነ ዘዳለወታ Number 92 ዘርእስታ ግጥሚ’ውን ብተመሳሳሊ ኣብቲ ምሸት ተተርጉማ ምቕራባ’ውን እቲ ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣረዲኡ።
ጎኒ’ ጎኒ’ቲ ኣብ ስፔን፣ ዞባ ካታላን ዝካየድ ዘሎ ኣህጉራዊ ዝኽሪ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ናይ ዝርከቡ ጽሓፍቲ፣ መበል ሓሙሻይ ዓመት ሽልማት ካታላን ፔን፣ ኤርትራዊ ጸሓፊ ደሳለ በረኸት ከምዝተዓወተ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
(Ethiopian News Agency) - - የካቲት 15 ቀን 2013 (ኢዜአ) በተለያዩ ማህበራዊ ድረ-ገጾች ስለ ትግራይ ክልል የሚሰራጨው መረጃ መሬት ላይ ያለውን እውነታ በትክክል እንደማያሳይ በትግራይ ክልል የሰሜናዊ ዞን ጊዜያዊ አስተዳደር ገለጸ።
የጁንታው ቡድን በመከላከያ ሰራዊት ላይ ጥቃት ካደረሰ በኋላ አጸፋውን መቋቋም ሲሳነው በስርቆትና በተለያዩ ወንጀሎች ማረሚያ ቤት የነበሩ ወጣቶችን በመልቀቅ ለዘረፋ አሰማርቷቸዋል
የኤርትራ ወታደሮች ህወሓት ባሰማራቸው ዘራፊዎች ወደ ኤርትራ ድንበር ሄዶ የነበረ ከ15 ሚሊዮን ብር በላይ ግምት ያለው ንብረት ለትግራይ ህዝብ አስረከቡ እንጂ የትግራይን ህዝብ ንብረት አልዘረፉም
ZhongShan የ LED አመት ብርሃን 54 ዋ የ LED ክብደት ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED አመት ብርሃን 54 ዋ የ LED ክብደት ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED አመት ብርሃን 54 ዋ የ LED ክብደት ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ሱዳንና ኢትዮጵያ በሚያወዛግባቸው የድንበር አካባቢ የሚታየው ውጥረት፣ በዚህ ሳምንትም ተባብሶ ቀጥላሏ፡፡ ሱዳን፣ ኢትዮጵያ የአየር ክልሌን ጥሳ የጦር አውሮፕላኖችን እያበረረች ነው በማለትም ኢትዮጵያን ከሳለች፡፡
የሱዳን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በዚህ ሳምንት፣ የኢትዮጵያ ወታደራዊ የጦር አውሮፕላኖች፣ የሱዳንን አየር ክልል ጥሰዋል በማለት ከሷል፡፡ ጥሰቱ የተፈጸመው በአወዛጋቢው አልፋሻጋ በሚባለው የድንበር አካባቢ መሆኑን ጠቅሶ “ይህ አደገኛ የሆነ ጸብ አጫሪነት ነው” ብሏል፡፡
“በኢትዮጵያ መንግሥት የሚደግፉ ታጣቂ ወንበዴዎች ቢያንስ 8 የሆኑ ሰላማዊ ዜጎችን ዋድ አሩድ እና አል ሊያ በተባሉ መንደሮች አካባቢ መግደላቸውን ድንበሩን አካባቢ ለሚጎበኙ የሱዳን ወታደሮች ተናግረዋል፡፡” ብሏል የምኒስቴሩ መግልጫ፡፡
“ሱዳን ይህን የመሬት ጉዳይ ለረጀም ጊዜ በትዕግስት ስትከታተለው ቆይታለች፡፡ ለ25 ዓመታት የቀጠለ ጥቃት፣ ዛቻና ክስ ሲነዘር ኖሯል፡፡ ሁሉም ነገር ገደብ አለው፡፡ ሱዳን ይህን ግጭት አልጀመረችውም፡፡ ኢትዮጵያ ናት የጀመረችው፡፡ አሁን ዓይን ላጠፋ አይኑን እንደማለት ነው፡፡ ከዚህ በፊት የሱዳን ሴቶችና ገበሬዎችን ገድለዋል፡፡ የእርሻ መሬቶችንም አቃጥለዋል፡፡ ይህ የሱዳን መሬት አይደለም ብለው ሱዳኖችን ወደ ገዛ መሬታቸው ገብተዋል ብለው ይከሳሉ፡፡”
ይሁን እንጂ በካርቱም የኢትዮጵያ አምባሳደር፣ የሱዳን ወታደሮች በትግራይ ክልል የተካሄደውን የጦርነት አጋጣሚ በመጠቀም፣ አወዛጋቢዎቹን መሬቶች ወረው መያዛቸውን ይናገራሉ፡፡
አምባሳደር ይበልጣል አዕምሮ የሱዳን ወታደሮች ከድንበሩ አካባቢ በአስቸኳይ ለቀው እንዲወጡና ወታደራዊ ዘመቻዎቻቸውንም እንዲያቆሙ ጥሪያቸውን አቅርበዋል፡፡ እንዲህ ብለዋል አምባሳደሩ
“በጣም በቅርቡ፣ በህዳር ወር መጀመሪያ አካባቢ፣ የድንበር የጋራ ልዩ ኮሚቴው ስብሰባ ተቀምጦ ለጉዳዩ እልባት ለመሰጠት እየተነጋገር ባለበትና፣ የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት እኤአ ህዳር 4 ወደ ትግራይ በተንቀሳሰበት ሰዐት፣ ባልተለመደ ሁኔታ የሱዳን ጦር ወረራውን ሲካሂድ ተመልክተናል፡፡ የሱዳን ጦር ይህን አጋጣሚ በመጠቀም ወደ ኢትዮጵያ ድንበር ዘልቆ በመግባት፣ ንብረት ዘርፏል ካምፖችን አውድሟል፣ ሰዎችን አስሯል፣ አጥቅቷል፣ ገድሏል፣ በብዙ ሺዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያንንም አፈናቅሏል፡፡”
“በቅርቡ እየተባባሰ የሄደው ግጭት በድንበር አካባቢ የሚኖሩ ዜጎችና ወታደሮች ደህንነት ላይ በጣም አደገኛ የሆነ ተጽእኖ ይፈጥራል፡፡ በርካታ ህዝብና ነገዶችን፣ በጦርነቱ ለማሳተፍ የሚደረገው ጥሪም አደገኛ ሲሆን፣ በተለይ በኢትዮጵያ በኩል ቀድሞውኑም በረሃብ እየተጠቁ ባሉ ወገኖች ላይ ከፍተኛ ችግር ያስከትላል፡”
ከ50 ሺ በላይ የሚሆኑ ኢትዮጵያውያን በቅርቡ በትግራይ የተካሄደውን ጦርነት በመሸሽ፣ ምስራቃዊ ሱዳን በሚገኙ የስደተኞች ካምፓች ውስጥ ይገኛሉ፡፡ የሱዳን መንግሥትም ብዙዎቹን ስደተኞች ከድንበር አካባቢ ያራቃቸው መሆኑ ይታወቃል፡፡
ከትዝታዬ የሚሉ በጣም አጫጭር ጽሁፎች አልፎ አልፎ ጣል ለማድረግ ማሰቤን ልግለጽና ለዛሬ ይህችን ላካፍላችሁ። በደርግ መውደቅያ ዘመን አካባቢ አዲስ አበባን የምናውቃት በታክሲ ውስጥ፣በትምህርት ቤት፡ መምህራን፣ ካፌ ቤት፣ሰራተኞች ከስራ ባልደረቦቻቸው ጋር በነጻነት (ሌላውን ነጻነት ትተን) በትግርኛ፣ኦሮምኛ ድምጻቸውን ከፍ አድርገው ይናገሩ ነበር።
ከሚኒባሱ ጋቢና የተቀመጠ ሰው ከኋላ ለተቀመጠ ወዳጁ በትግርኛ ድምጹን ከፍ አድርጎ ያወራ ነበር።በአውቶቡስ ውስጥም ኦሮምኛ ሆነ ጉራጊኛ ህዝቡ ካለ አንዳች መሳቀቅ ይናገር ነበር። ሁሉም ተከባብሮ ይኖር ነበር።ሌላ ቋንቋ ለመናገሩ አንዳች መሳቀቅ አይሰማውም።
ዘመኑ በደንብ ትዝ ይለኛል 'ጋሽ ተስፋ ጽዮን' የሚባሉ የሳይንስ መምህር ትምህርት ቤታችን ውስጥ ቮሊቮል መጫወት ይወዱ ነበር።ሲጫወቱ በትግሪኛ እያውሩ ነበር ኳሱን የሚሰርቡት... ጋሽ መገርሳ የእስፖርት አስተማሪያችንን አልረሳቸውም ኦሮምኛ የሚችሉ ልጆች ጋር በኦሮምኛ ይቆጧቸው ነበር፣ ኮሜርስ ስገባ ጎይቶም የሚባል በጣም የማዝንለት ጓደኛ ነበረኝ።ጎይቶም የአክሱም ልጅ ነው።አባቱ በህወሃት እስር ቤት መሆኑን ከእናቱ ጋር ወደ አዲስ አበባ መምጣቱን ይነግረን ነበር።ጎይቶም ትግሪኛ ሲናገር ባይገባንም ጓደግኞቹ የተለየ ንግግ ር የተናገረ ያክል አይሰማንም።እርሱም ደስ ብሎት አውርቶ ቀጥሎ ወደ እኛ ዞሮ አማርኛ ያወራናል... አዲስ አበባ ንግድ ስራ ኮሌጅ ሬጅስትራር ክፍል ስንሄድ ኦሮምኛ የሚናገሩ ሰራተኞች ብዙ ነበሩ።ይህ ቢሮ ውስጥ ነው የማወራው። ማንም ቅር አይለውም።ልዩነትም የለውም።
... መከላከያ ፊት ለፊት ያለው ትልቁ ኢትዮዽያ ንግድ ባንክ ለስራ ልምምድ ስላክ ብዙ አለቆች የእረጅም ጊዜ የስራ ልምድ ያላቸው የተከበሩ አባቶች የሚባሉ የትግራይና የኤርትራ ተወላጆች ነበሩ።በሻይ ሰኣት ሁሉም ዘና ብለው በትግሪኛ ያወራሉ ይጫወታሉ።ሁላችንም 'ጋሼ እትዬ' ብለን የታዘዝነውን እንሰራ ነበር... ብላቴ ስንሄድ ብዙ የተለያዩ ቋንቋ ተናጋሪዎች በየቋንቋቸው ይናገሩ ነበር።
ይህ ውበት ዛሬ ኢትዮዽያ የራቃት ይመስለኛል። ህዝቡን ጎሰኞች ስለ ጎሳ ብዙ በማውራት አሳቀቁት። ዛሬ ስለ ጎሳ አብዝቶ የሚያወራው መንግስት ከመጣ ወዲህ ወገኔ ተሳቀቀ።ነቀምት ሲገባ አማርኛ መናገር፣ጉራጊኛ ማውራት ተሳቀቀ።አዲስ አበባ ሲገባ ከ አራዳ ቋንቋ ሌላ ማውራት የሚያሳቅቀው ሆነ። የጎሳን ነገር መንግስት ቤተ መንግስት አስገብቶ እንደፈለገው አብኩቶ ህዝቡን አሳቀቀው።ህዝቡ የእራሱ የሆነ የመከባበር ዘይቤው ጠፋው።ዘረኞች ፋታ አገኙ።ህዝቡን ናኙበት።ዛሬ በነጻነት ድምጹን ከፍ አድርጎ የሚያወራው አዲስ አበባ ላይ በስደት ላይ የሚገኙ ሱማሌዎች ብቻ ሆኑ።እነርሱ ታክሲ ውስጥም ጮክ ብለው ያወራሉ።ሌላው አፈረ።ይህች ነች የብሔር ብሄረሰብ መብት? ሕዝብ መከፋፈል ለስልጣን ጥበቃ።
ሰበር ዜና-በደቡብ ሱዳን የሪክ ማቸር ኃይሎች ውግያ ጀመሩ። ትናንት ምሽት ቁልፏን ከተማ ቦርን ተቆጣጠሩ።ኢትዮጵያና ዑጋንዳ በደቡብ ሱዳን አንፃር (ጉዳያችን አጭር ዘገባ ታህሳስ 10/2006 ዓም)
በደቡብ ሱዳን የተቃዋሚ ኃይሎች ከሀገሪቱ ዋና ከተማ ጁባ በ 200 ኪሎሜትር እርቀት ላይ የምትገኘውን 'ቦር' የተሰኘችውን ቁልፍ የደቡብ ሱዳን ከተማ ተቃዋሚ ኃይሎች መቆጣጠራቸውን የከተማዋ ከንቲባ ንሂሃል ማጃክ ለቢቢሲ ረቡዕ ታህሳስ 9/2006 ዓም አስታውቀዋል።
ፊሊፕ አጐር የተሰኙ የመንግስት የጦር ኃይሉ ቃል አቀባይ በሌላ በኩል ''ወታደሮቻችን በከተማዋ የነበራቸውን የበላይነት ለሪክ ማቸር ኃይሎች አስረክበዋል'' ብለዋል።ሪክ ማቸር የቀድሞ የደቡብ ሱዳን ምክትል ፕሬዝዳንት እና በመፈንቅለ መንግስት ሙከራ ተሳትፈዋል ተብለው በሱዳን መንግስት እየተፈለጉ መሆናቸው ይታወቃል።
በደቡብ ሱዳን ዋና ከተማ ከትናንት በስትያ በተሞከረ የመፈንቅለ መንግስት ሙከራ እንደ ተባበሩት መንግሥታት ዘገባ 500 ሰዎች ሲገደሉ ከ 20 ሺህ የማያንሱት ከመኖርያ ስፍራቸው ተፈናቅለው በተባበሩት መንግሥታት ግቢ ውስጥ እንዲጠለሉ ያደረገ ሲሆን ቁጥሩ ከእዚህም እንደሚልቅ ይገመታል።
በደቡብ ሱዳን ካሉት ትልልቅ ጎሳዎች ውስጥ የኑዌር እና ዲንቃ ጎሳዎች ሲጠቀሱ። የመፈንቅል ሙከራውን ያደረጉት ሪክ ማቸር የኑዌር ጎሳ ሲሆኑ ከመንግስት በኩል የተሰለፉት አብዛኞቹ የዲንቃ ጎሳ መሆናቸው ይነገራል።ጎሳዎቹ ከደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ፣ሰሜን ምዕራብ ኬንያ እና ሰሜናዊ ዑጋንዳ ጋር ድንበር ከመጋራት አልፎ ተመሳሳይ ጎሳዎች ከመኖራቸው አንፃር ሲታይ ጉዳዩ የአካባቢው ፖለቲካ ላይ የሚኖረው አንደምታ ቀላል ላይሆን ይችላል።
በዑጋንዳ ካምፓላ የሚታተመው ትልቁ የዑጋንዳ ጋዜጣ ''ዘ ኒው ቪዥን'' በዛሬ ማለዳ እትሙ ላይ የዩጋንዳው ፕሬዝዳንት ዩዌሪ ሙሰቬኒ የደቡብ ሱዳንን ግጭት እንዲሸመግሉ የተባበሩት መንግሥታት መጠይቁን ዘግቧል።በደቡብ ሱዳን ጉዳይ ከሁሉ በተሻለ ተፅኖ የመፍጠር አቅም የሚኖራት ምናልባትም በጉዳዩ ላይ በአንድም ሆነ በሌላ መልኩ እጇ ሊኖር ይችላል ተብሎ የሚገመተው ዑጋንዳ ነች።የዑጋንዳው ፕሬዝዳንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ አሁን ውግያ ለጀመረው የርክ ማቸር ኃይል መጠለያ ለመስጠትም ሆነ ስንቅ እና ትጥቅ ለማቀበል ብቸኛ አማራጭ የመሆናቸው ዕድል ትልቅ ነው።
የኢትዮጵያን ሚና ስንመለከት ግን መንግስት በሁለት አጣብቂኝ ውስጥ የገባ ይመስላል። በአንድ በኩል የሰሜን ሱዳን ወዳጅነት እንዳይደፈረስ በሌላ በኩል በደቡብ ሱዳን ያለው ጥቅም እንዳያመልጥ።የኢትዮጵያ አየርመንገድ በረራን ጨምሮ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በጁባ ቅርንጫፍ እስከ መክፈት ድረስ የደረሰ የንግድ ግንኙነት ያላት ኢትዮጵያ የአሁኑን ሁኔታ በጥንቃቄ የምታየው ብቻ ሳይሆን ኢህአዲግ በሌለው ብቁ የአካባቢያዊ ፖለቲካ ትንተና ሁኔታ አንፃር በነገሮች ላይ ውሳኔ የመስጠት ዘገምተኝነት እና የተንዛዛ የውሳኔ አሰጣጥ ሰንሰለት መርዘም ሊኖር እንደሚችል መገመት ይቻላል።
በአቶ መለስ ጊዜ ውሳኔዎችን እራሳቸው ስለሚሰጡ እና ግልፅ መስመር በማሳየት በኩል የተሻለ ሁኔታ በአካባቢያዊ ዲፕሎማሲ ላይ ይታይ የነበረ ለመሆኑ የማይታበል ሀቅ ነው።የሱማሌው ጉዳይ ላይ አቶ መለስ የአሜሪካንን ፍላጎት የሚያረካ አቅጣጫ የ1997 ዓም ምርጫ ማጭበርበር አንፃር ለተነሳው ሕዝባዊ አመፅ የአሜሪካንን ድጋፍ ያገኙበት መሆኑ የሚታወቅ ነው።
በደቡብ ሱዳን ጉዳይ ላይ የብዙ ጥቅም ተጋሪ የሆኑት የኢህአዲግ የጦር ሹማምንት እና አንዳንድ ባለስልጣናት ውሳኔውን ከንግድ ጥቅማቸው አንፃር ብቻ እንዳይመዝኑ እና ሃገርን ለባሰ ጉዳት እንዳይዳርጉ የብዙዎች ስጋት ነው።ከሰሜን ሱዳን ጋር ያለውን ወዳጅነት ለማቆየት ብዙ ለም መሬት በመስጠት የሚታወቀው ኢህአዲግ ደቡብ ሱዳን ላይ የሚይዘው አቅጣጫ በቅርቡ የሚታወቅ ይሆናል።
እዚህ ላይ ሊሰመርበት የሚገባው ጉዳይ ግን ምንም አይነት የመንግስት ለውጥ በደቡብ ሱዳን ውስጥ ቢፈጠር ወይንም ያለው መንግስት ለተወሰነ ጊዜ እየተንገዳገደም መቆየት ቢችል ኢትዮጵያ ከሰሜን ሱዳን ወይንም ከደቡብ ሱዳን አንዳቸውን የመደገፍ አዝማምያ ለማሳየት ባትፈልግም የምትገደድበት ሁኔታ ሊፈጠር ይችላል።አሜሪካ አንዳንድ ጊዜ ብዙም ሀብት እና ስትራተጅያዊ ጥቅም የላቸውም ላለቻቸው ለትልልቅ የህዝብ ስደት እና ግጭቶች ጆሮዋን የማትሰጠው ን ያክል ለደቡብ ሱዳን በከፍተኛ ባለሥልጣኗ አማካይነት በጉዳዩ ላይ ሃሳቧን ሰጥታለች።
አሜሪካ ለጊዜው ጉዳዩ ላይ በቀጥታ መግባት ባትችልም የአካባቢው ሃገራትን '' 'ቀኝ እጄን ሰጥቻለሁ' እንደእኔ ሆነህ ይህንን አድርግ'' የምትለው ሀገር የሚታዩዋት ምናልባት ኢትዮጵያ እና ዑጋንዳ ብቻ ናቸው።ኢትዮጵያ ደግሞ በአሜሪካ ፍቃድ ብቻ ላለመሄድ የሚያደርጋት የሱዳን ፊት አለ።ሱዳን ተፅኖ ለመፍጠር በኤርትራ የሚገኙ የኢትዮጵያ ተቃዋሚ ኃይሎችን መሸጋገርያ እንዳትሰጥ ያሰጋል።በመሆኑም ኢትዮጵያ በደቡብ ሱዳን ጉዳይ እንደ ሱማሌው ችግር ሙሉ በሙሉ የመግባቷ አዝማምያ እምብዛም አይታይም።ለዑጋንዳው ዩዌሪ ሙሰቨኒ ግን ሰርግ እና ምላሻቸው ነው።
በአንድ ወቅት ላይ ያለ መንግስት የሚሰራው ስህተት ወይንም ብቃት በሌለው አሰራር ሳብያ የሚያስከትለው ችግር አሁን ካለው ትውልድ ተሻግሮ ለመጪው ዘመናትም የማይለቅ ተከታታይ ችግሮችን ይዞ መምጣቱ አይቀርም።ባለፈው ወር ላይ አዲስ አበባ ላይ በተደረገ የአፍሪካ የኃይል አጠቃቀም ላይ አንድ ምሁር ባቀረቡት የጥናት ፅሁፍ ላይ የተናገሩት በአንድ ትውልድ ዘመን ያለ መንግስት ደካማ አሰራር ምን ያህል ተከታታይ ትውልዶች ላይ ጠባሳ እንደሚያስከትል የሚያመላክት ነው።ምሁሩ ''አፍሪካ'' ይላሉ ''አፍሪካ የኢንዱስትሪው አብዮት ተሳታፊ ሳትሆን አለፋት፣ቀጥሎም የመረጃ ቴክኖሎጂ (information technology-IT) በአግባቡ ሳይደርሳት አለፈ አሁን ደግሞ አረንጓዴ ኃይል ዘርፍ ተጠቃሚ ሳትሆን እንዳያልፋት ያሰጋል'' ብለዋል። ይህ ጉዳይ ኢትዮጵያንም ይመለከታል።
የኢንተርኔት አገልግሎት ቁልፍ እና የሁሉም የምጣኔ ሀብት ዘርፎችን የማንቀሳቀስ አቅሙ ቀላል አይደለም።የኢንተርኔት ዘርፉ ቢያንስ በውጭ የሚኖሩ እና በሀገር ውስጥ ያለ የግል ዘርፉን የማሳተፍ እድሉ በእጅጉ ከመጥበብ አልፎ እጅግ አደገኛ በሆነ መንገድ እና ሙሉ በሙሉ በሚባል ደረጃ ለቻይና ኩባንያዎች ስራውን እያስተላለፈ መምጣቱ ሌላው አሳሳቢ ተግባር ነው።
ጂ-4 የተባለው የአራተኛው ትውልድ ቴክኖሎጂ ሥራ ጨምሮ ቻይና ሙሉ በሙሉ እጇን በኢትዮጵያ ውስጥ አስገብታለች።ሲሶው እጅ በቻይና መንግስት ሽርክና መያዙ የሚነገርለት የቻይና የቴሌኮምዩኒኬሽን ዜድቲ ኢ (ZTE) ለኔትዎርክ ሥራ ብቻ እስከ 1.3 ቢልዮን ዶላር የሚደርስ ውል እንዲፈርም መደረጉ የሚታወስ ነው።የእዚህ አይነት ትልልቅ ፕሮጀክቶችን በአግባቡ ዓለም አቀፍ ጨረታ አውጥቶ ደረጃቸውን የጠበቁ ኩባንያዎችን ከማሳተፍ ይልቅ ግልፅነት የጎደላቸው ጨረታዎች ሥራ ላይ መዋላቸው ተለምዷል።ይህ አይነቱ ድርጊት እራሳቸውን የቻሉ ተያያዥ ችግሮችን ብቻ ሳይሆን ለተከፈለው ክፍያ ተገቢው እና ጥራቱን የጠበቀ አገልግሎት ለመገኘቱ ዋስትና መጥፋቱ ሌላው ችግር ነው።ከእዚህ በተጨማሪ ቻይና የሀገራችንን የፖለቲካም ሆነ ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች ላይ እጅ የመጠምዘዝ አቅሟን የማሳደጉ ጉዳይ ሳይረሳ ነው።
ይህ ሁሉ ሆኖም ግን የ 2013 ዓም ''ፍሪደም ሃውስ'' ዓለም አቀፍ የመረጃ መረብ እና ዲጂታል መገናኛ ዳሰሳ ሪፖርቱ መሰረት ኢትዮጵያን ከመጨረሻዎቹ ተርታ ሃገራት መካከል ፈርጇታል። የመረጃ መረብ እና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ የዘመኑን የሉላዊነት ተግዳሮትን ለማሸነፍ ቁልፍ ከመሆኑ አንፃር ሪፖርቱ ለሀገራችን ብዙ ማለት ለመሆኑ አያጠራጥርም።ከሰማንያ ሃገራት ውስጥ የመንን ብቻ እንደምንበልጥ መስማት ሌላው እራስ ምታት ነው።በሀገርቤት በኢህአዲግ እና በኢቲቪ የሚቀርበው ሪፖርት ግን ፈፅሞ እውነታውን አያመላክትም።በነገራችን ላይ ሪፖርቱ መረጃቸው ያልተገኘ ያላቸው ጥቂት ሃገራትን አላካተተም።ከእነዚህም ውስጥ ኤርትራ ትገኝበታለች።
በሳምንቱ መጨረሻ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ማኅበረ ቅዱሳን ወደ ደብረዘይት ደብረ መድሃኒት ኢየሱስ ክርስቶስ ቤተክርስያን ባዘጋጀው የመንፈሳዊ ጉዞ ላይ በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ ምዕመናን ተሳትፈዋል።መርሃግብሩ ላይ ከምዕመናን እና በቀጥታ በማኅበራዊ ድህረገፆች ለአባቶች የጥያቄ እና መልስ መርሃግብር ተዘጋጅቶ ነበር። ለተነሱ ጥያቄዎች ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ምላሽ መስጠታቸው ከማኅበሩ የፌስ ቡክ ገፅ ላይ የተገኘው መረጃ ይገልፃል።ምእመናን ከእንደዚህ አይነት መርሃግብሮች እና ከሊቃውንቱ ቀጥተኛ እና ትክክለኛ መረጃ ማግኘታቸው ትልቅ ዋጋ ሊሰጠው የሚገባ ጉዳይ ነው።
''ቀጥሎ የሚኖረን መርሐ ግብር የጥያቄና መልስ መርሐ ግብር ሲሆን ሊቃውንቱ መልአከ ታቦር ተሸመ ዘሪሁን በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን የሊቃውንት ጉባኤ አባል፤ መጋቤ ሐዲስ ደጉ ዓለም ካሣ የቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ የሐዲሳት ትርጓሜ መምህር፤ መጋቤ ሐዲስ እሸቱ አለማየሁ በቅዱስ ጳውሎስ መንፈሳዊ ኮሌጅ የብሉይና የሐዲስ ትርጓሜ መምህር፤ ሲሆኑ ከምዕመናን ለሚቀርቡ ጥያቄዎች ደግሞ በዲ/ን ያረጋል አበጋዝ አቅራቢነት ያስተናግዳሉ፡፡ በዚህ አጋጣሚ ይመለስልን የምትሉት ጥያቄ ካላችሁ በውስጥ መስመራችንም ሆነ በ ኢ-ሜላችን ብትሉክልን እናስተናግደዋለን፡፡
እግዚአብሔር ሰማይ ዙፋኔ ምድርም የእግሬ መረገ ናት እንዳለ አሁን ዛሬ ተቀምጠን የምንዘምርበት፣ የምንማርበት፣ የምናመሰግንበት፣ ይሄ ምድርም የእግዚአብሔር ፍጥረት ስለሆነ ሰው ለሀገሩም ሊሰራ ሊሞት ይገባዋል፡፡ ለዚህም ማሳያ የሚሆነው በአድዋ ድል የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያንን ሱታፌ ማስታወስ በቂ ነው፡፡ መልአከ ታቦር ተሸመ ዘሪሁን የሊቃውንት ጉባኤ አባል
ሰው በዚህ አለም ሲኖር ከሀጢአት በቀር በአለም ያለው ሁሉ ይመለከተዋል፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስ እነ ዳዊት፣ እነሰሎሞን ፖለቲከኞች ነበሩ ስለዚህ ሀጢአት አይደለም ሀጢአት የሚሆነው አያያዙን ማወቅ ሲያቅት ነው፡፡ ወተት መጠጣት ሀጢአት አይደለም በረቡዕ ከተጠጣ ግን ሀጢአት ይሆናል፣ ቢላዎ ባለሞያ ሴት ካገኘችው ያገለግላል ባለጌ ካገኘው ሰው ይጎዳበታል ፖለቲካም አያያዙን ካወቅንበት ሀጢአት አይደለም፡፡ መጋቢ ሐዲስ እሸቱ ዓለምዓየሁ በቅዱስ ጳውሎስ መንፈሳዊ ኮሌጅ የብሉይና የሐዲስ ትርጓሜ መምህር።''
የአኝዋክ ጎሳን እልቂት ችግር ጉዳይ ከባዕዳን እጅ እንዲወጣ የኢትዮጵያውያን ንቁ ተሳትፎ ያስፈልጋል፣ የአቶ ኦባንግ ሜቶ ክቡር ተግባርም ሊደገፍ ይገባል።ማስታወሻው የአቶ ኦባንግ ሜቶን ቪድዮ ቃለመጠይቅ ይዟል።
በጋምቤላ አኝዋክ ጎሳ ላይ በጅምላ እልቂት የተፈፀመበት እና ከ 400 በላይ አኝዋኮች የተገደሉበት( ታህሳስ 13/2003 ዓም እ ኤ አቆጣጠር) አስረኛ ዓመቱን ደፍኗል።በተለያዩ ወገኖች ስለ እልቂቱ የሚዘገቡት ዘገባዎች የድርጊቱ እጅግ ዘግናኝነት ያወሳሉ።ጉዳዩን ነፃ የዲሞክራሲ ስርዓት በሀገራችን ቢኖር ኖሮ በግልፅ ውይይት ከእየጎሳው የተውጣጡ ሽማግሌዎችን በማደራጀት በካሳ እና በይቅርታ በጉዳዩ ላይ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የተሳተፉ ወንጀለኛ ባለስልጣትና (በየትኛውም የስልጣን እርከን ላይ ቢሆኑ) ለፍርድ እንዲቀርቡ በማድረግ ለአንዴ እና ለመጨረሻ ጊዜ በደሉን ለመዝጋት መሞከር ከአስተዋይ መንግስት የሚጠበቅ ተግባር ነበር።ይህ ግን አልሆነም።ይልቁን በመንግስት በኩል ችግሩን የባሰ ማድበስበስ እንደአማራጭ ተወስዷል።
ይህ እልቂት ከኢትዮጵያውያን ይልቅ በባዕዳን ብዙ ሲባልለት ይሰማል።ሆኖም ግን የእራሳችንን ችግር እና የሰብአዊ መብት ጉዳይ በተገቢው መንገድ ማሰብ መዘከር የሚገባን እኛው ነን።ባዕዳን ጉዳዮችን የሚያነሱበት መንገድ እራሱን የቻለ ችግር ይዞ ይመጣል። ምክንያቱም ችግሮቻችንን፣ህመማችንን እና ቁስላችንን የሚነግሩን ከእራሳቸው ስልታዊ ጥቅም አንፃር ነው።በመሆኑም በተለይ በባህር ማዶ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የአኝዋክን እልቂት ሻማ በማብራት ከተጎዱት ጎን በመሆን ማፅናናት እና በመሳሰሉት መርሃግብሮች ማሰብ የወቅቱ አንገብጋቢ ተግባራቸው መሆን ይገባዋል።
አቶ ኦባንግ ሜቶ በጋምቤላ አኝዋኮች ላይ የተፈፀመውን ግፍ ለዓለም ድምፃቸውን ከፍ አድርገው ከሚያሰሙት መካከል ናቸው።አቶ ኦባንግ ጉዳዩን የሚያነሱበት ጥግ እራሱ ከጎሳ ጉዳይ አውጥተው ''ችግሩ የሁሉም ኢትዮጵያዊ ነው።የኢትዮጵያ የሰብአዊ መብት ችግር ሲፈታ የጋምቤላውም፣ የአፋሩም ወዘተ ችግር ይፈታል'' ብለው የሚያምኑ ታላቅ ኢትዮጵያዊ ናቸው።አቶ ኦባንግ ሜቶ ይህንን ሃሳባቸውን ወደ ተግባር ለመቀየር ''የአዲሲቱ ኢትዮጵያ የጋራ ንቅናቄ'' የተሰኘ ብሔራዊ አላማ ያለው ድርጅት መስርተው ይንቀሳቀሳሉ።
የአኝዋክ ጉዳይ የሁላችንም ጉዳይ ነው።ከዋሽግተን እስከ አውስትራልያ ያሉ ኢትዮጵያውያን ቢያንስ ይህንን እልቂት ሻማ በማብራት መዘከር ይገባቸዋል።በሀገርቤትም ያሉ ችግሩ መነሻው ከጎሳ ግጭት ተነስቶ መንግስት ወገን የያዘበት ጉዳይ መሆኑ ከትውልድ ወደትውልድ ሲቆይ ይዞ የሚመጣው የእራሱ የሆነ ቅርፅ በተለይ ባዕዳን በአካባቢው ካላቸው የሀብት ፍላጎት አንፃር ለማወሳሰብ መጣራቸው ስለማይቀር የሲቪል ማህበራት እና የሃይማኖት ተቅዋማት ችግሩን በሽምግልና ለመፍታት ቢያንስ ሂደቱን ዛሬ መጀመር ይገባቸዋል።
ከእዚህ በታች ባለ ቪድዮ ላይ የተከበሩ አቶ ኦባንግ ሜቶ ስለ ኢትዮጵያ ይናገራሉ።ቃለ መጠይቁ በኢትዮጵያ ሳተላይት ቴሌቭዥን (ኢሳት) ''ምን አለሽ መቲ'' ከተሰኘ መርሃ ግብር የተወሰደ ነው።
አንዳንድ አፍቃሪ ወያኔዎች በአፄ ምንሊክ ላይ በአድዋ ጦርነት ወቅት ወደ ኢትዮጵያ ከዘመቱት የኢጣልያ መኮንኖች እኩል ጥላቻ አላቸው የታህሳስ 3/2006ዓም (አጭር ማስታወሻ)
ዛሬው ታህሳስ 3/2006 ዓም የንጉሰ ነገስት ዳግማዊ አፄ ምንሊክ 100ኛ ዓመት እና የፊት አውራሪ ሃብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ 87ኛ ዓመት የእረፍት መታሰብያ እለት ነው።
- በፌስ ቡክ እና በሌሎች የማህበራዊ መገናኛ መስመሮች መንግስት እና የመንግስት ደጋፊዎች በዳግማዊ ምንሊክ ላይ የስድብ ውርጅብኝ ሲያወርዱ ውለዋል።ለምሳሌ ዳንኤል ብርሃነ የተሰኘ የኢህአዲግ ካድሬ (በኢቲቪ ሚድያ ዳሰሳ ላይ ላይ በክብር ካድሬነት ይቀርባል) በፌስ ቡክ ገፁ ላይ አሳፋሪ ቃላትን እየፈለገ የእርሱን የጨብሲ ውሎ በሚያሳብቅ መልክ ሲሳደብ ውሏል።
- ዳንኤል የሚያስብባት ትንሽዬ ማሰብያ ጭንቅላት የመንግስት መሆኑን የምትረዱት የምሽቱ የ 2 ሰዓቱን ኢቲቪ አንዳች ነገር ስለ አፄ ምንሊክ 100ኛ ዓመት እረፍት በዓል አለመተንፈሱን ስትመለከቱ ነው።
- ይህ ብቻ አይደለም ከምንገምተው በላይ ኢህአዲግ/ወያኔ በሀገር ጥላቻ ባህር ውስጥ እየዳከረ መሆኑን ለመረዳት የዛሬውን ቀን የአንድ የመኪና አደጋ ዜና ያክል ቦታ ሳይሰጠው ማለፉ ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያን የወከሉ ባለስልጣናት ዛሬ በነፃነት በአዲስ አበባ እንዲፏልሉ ያደረጋቸው አፄ ምኒልክ የመሩትን የአድዋ ድል እረስተው አንዳች ትኩረት እንዳይሰጠው አድርገዋል።ምናልባት ባለስልጣናቱ ጊዜ ላይኖራቸው ይቻላል ምክንያት ዛሬ ጣልያን ኤምባሲ የራት ግብዣ ይኖርባቸው ይሆናላ!
- በአዲስ አበባ በዓታ ለማርያም ቤተክርስቲያን ካህናት የዳግማዊ አፄ ምንሊክን እና የፊት-አውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ 87ኛ ዓመት የእረፍት መታሰብያ በፀሎት አስበዋል።
- ሸገር ኤፍ ኤም በዜና ሽፋኑ ላይ የባዕታውን የፀሎት መርሃግብር ቀንጭቦ ከማሰማቱም በላይ ''ታሪክን የኃሊት'' በተሰኘ ማስታወሻው ላይ እንዲህ ብሏል-''አፄ ምኒልክ የተለዩ ሰው የሚያደርጋቸው ለሀብት እና ንብረት የማይጨነቁ ይልቁን ከቤተመንግስት ውጭ አንዳችም እርስት እና ንብረት የሌላቸው እና ለልጆቻቸውም አለማውረሳቸው ነው።''
ከዛሬ 100 ዓመት በፊት በአዲስ ዓለም ኦሮሞዎች 'እምዬ' የተባሉት ንጉስ ምንሊክ ዛሬ ቂም የሚይዝ፣ከንፈር የሚነክስ መንግስት ስልጣን ይዞ ዳግማዊ ምንሊክን ኢትዮጵያ በብሔራዊ ደረጃ መዘከር ባትችል በዜና መልክም ሳትናገር አለፈች።ምንሊክ የቅኝ ገዢዎች እና የባንዳዎች ጠላት ነበሩ።በእዚህ እንስማማለን።
ግን ማስታወሻዬን ከመደምደሜ በፊት አንድ ጥያቄ ልጠይቅ ኢህአዲግ/ወያኔ የእዚህን ያክል ተራ ቂም፣ዘረኝነት፣ሸር እና ተንኮል አናቱ ላይ እየጨፈሩበት እንዴት ብሎ ነው ኢትዮጵያን ያክል ሀገር እና ሕዝብ መምራት ይችላል?
ዳግማዊ አፄ ምኒልክን ሳስብ የሚገርሙኝ ሶስት አስገራሚ ችሎታዎቻቸው፣የዳግማዊ ምኒልክ እውነተኛ ድምፅ (ኦድዮ) እና አፄ ምኒልክ የነዷት የመጀመርያዋ እውነተኛ መኪና(ቪድዮ)
ዳግማዊ አፄ ምኒልክ የጥቁር ህዝቦችን የቅኝ ግዛት ታሪክ ተረት ያደረጉ ብቸኛ የዓለማችን መሪ ናቸው።ያረፉበት 100ኛ ዓመት ታህሳስ 3/2006 ዓም በሰማያዊ ፓርቲ እና በኢትዮጵያ ሕዝብ ዘንድ ይታሰባል።ዕለቱ የዳግማዊ አፄ ምኒልክ ብቻ ሳይሆን የፊት-አውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ 87ኛ እረፍት መታሰብያም ነው።ይህ በዓል ሊከበር የሚገባው በብሔራዊ ደረጃ ነበር።ሆኖም ግን ጉዳዩ የተገላቢጦሽ ሆኖ ኢትዮጵያ ጀግኖቿን እና ታሪክ የሰሩ እውነተኛ ልጆቿ የሚገፉበት ወቅት ሆነ።ይህንን በዓል ለማክበር ሰማያዊ ፓርቲ በጃን ሜዳ ለመሰብሰብ የጠየቀው ጥያቄ እንዳልተፈቀደ ገልጧል።ፓርቲው ግን ዝግጅቱን ቀጥሏል።
ኢትዮጵያውያን በሀገር ቤት የግራዝያኒን ሃውልት መሰራት ተቃውመው ሲወጡ በፖሊስ ተደበደቡ።በሳውዲ በወገኖቻችን ላይ የደረሰውን ግፍ አስመልክተው በሳውዲ ኤምባሲ ለመቃወም ሲሰለፉ እንዲሁ ለፖሊስ ዱላ እና ለእስር ተዳረጉ።ዘንድሮ ደግሞ የዳግማዊ አፄ ምኒልክ 100ኛ እና የፊት-አውራሪ ሀብተ ጊዮርጊስ ዲነግዴ 87ኛ እረፍት መታሰብያ ለማዘጋጀት ጃን ሜዳ እንሰብሰብ ሲሉ አሁንም ተከለከሉ።
የእዚህ አይነቱ ታሪካችንን በአግባቡ እንዳንዘክር የማድረጉ ተግባር ባዕዳንን ሊያስፈነድቅ ይችላል።ለኢትዮጵያውያን ግን በመጪው ታሪካችን ሁሉ በጥቁር ቀለም ተፅፎ የምናነበው አሳዛኝ ታሪክ ነው።ካለፈው ታሪካችን ጋር በእዚህ አይነት ደረጃ የተቃረነ መንግስት ያጋጠመን አይመስለኝም።
በወቅቱ የነበረው የአውሮፓውያን የቅኝ ግዛት የመስፋፋት ፖሊሲ ከእንግሊዝ ጋር በኬንያ አና ሱዳን በኩል ከኢጣልያን ጋር በሱማሌ እና በኤርትራ በኩል ከፈረንሳይ ጋር በጅቡቲ በኩል የነበሩትን ቁርሾዎች እናስብ።በወቅቱ የነበሩትን ንግግሮች፣ደብዳቤዎች፣ሉዓላዊነትን የማስከበር ሂደቶች ሁሉ ማሰብ ይቻላል።ድንቅ እና ለዘመናዊው ዓለም መማርያ የሚሆኑ ብዙ ትምህርቶች ይገኙበታል።
ከአውሮፓውያን ጋር በነበሩ ግንኙነቶች ሉዓላዊነትን ከማስጠበቅ ጎን ለጎን ዘመናዊ አሰራርን የመቀበል ሂደት።የመጀመርያ ዘመናዊ መኪና፣ካቢኔ፣ባቡር፣ስልክ፣ፖስታ፣ሆቴል፣ሲኒማ ቤት ወዘተ የተጀመሩበትን ሂደት እናስብ።በወቅቱ ዘመናዊ አሰራርን ንጉሡ ባይቀበሉ ኖሮ አዲሱ መኪና ላይ እንዳይወጡ ያወገዙ እንደነበሩ አለመዘንጋት ነው።ምኒልክ ግን ዘመናዊ አሰራርን ተቀበሉ።
አፄ ምኒልክ ዛሬ የዓለማችን ትልቅ ችግር የአካባቢ ጥበቃ ጉዳይ ያሳሰባቸው ገና በጧቱ ነበር።የደን መመናመን ጉዳይን በቤተመንግስታቸው በአጀንዳነት የተወያዩ እና መፍትሄ ያስገኙ ቆይቶም ባህር ዛፍ ከአውስትራሊያ በማስመጣት እንዲተከል ያደረጉ የአካባቢ ጥበቃ ተሟጋች ነበሩ።
ይህ ሁሉ የሆነው ከአንድ መቶ አመታት በፊት ነው።ይህ ሁሉ የሆነው ዓለም በመረጃ ባልተሳሰረበት እና ዘወትር ለመማር ዝግጁ በሆኑት እለት እለት እራሳቸውን በሚሰሙት፣በሚያነቡት እና በሚያማክሯቸው ሰዎች እራሳቸውን በእውቀት ባበለፀጉት ንጉስ ምኒልክ ነው።
ኢህአዲግ በእውቀት ላይ የተመሰረተ ሥራ እየሰራ ላለመሆኑ አይነተኛ ማስረጃ - በደርግ እና በኢህአዴግ መካከል ለብሄር ብሔረሰቦች የሚውል ገንዘብ አመዳደብ ልዩነት
ደርግ በብዙ አምባገነናዊ ድርጊቱ ይጠቀሳል።በብሄር ብሄርሰቦች ጉዳይ ግን ከኢህአዴግ ጋር ምን ይለያቸዋል? እስኪ በሃሳቤ የመጡልኝን ስር የያዙ የምላቸውን ነጥቦች ላንሳ
1/ ''የብሔር ብሔርሰቦች ኢንስቲትዩት'' የተሰኘ ትልቅ የምርምር ኢንስቲትዩት መስርቶ የታወቁ የታሪክ ምሁራን እነ ፕሮፌሰር ላጵሶ ገልዴቦ እነ ፕሮፌሰር ታደሰ ታምራትን እና ሌሎችም ታላላቅ ስራዎችን እንዲሰሩ አደረገ።ኢንስቲትዩቱ የብሔር ብሔረሰቦች ባህል፣ስር አመጣጥ፣በጋራ የሚያስተሳስራቸው ኢትዮጵያዊነት ወዘተ ላይ ጥናቶች አጥንቷል።የተለያዩ የምርምር ፅሁፎችን፣ዎርክሾፖችን ወዘተ አዘጋጅቷል።ኢንስቲትዩቱ ከሀገር ውስጥ አልፎ የውጭ ዓለም አቀፍ ምሁራንን እየጋበዘ የጥናት ወረቀቶችን ያሰራ ነበር።
2/ ለኢቲቪ ከ 40ሺህ ብር በላይ በጀት መድቦ ''ተጓዥ ካሜራችን'' የሚል በሳምንት አንድ ጊዜ በጋዜጠኛ ብዙ ወንድም አገኘሁ አዘጋጅነት የሚቀርብ የሚናፈቅ ፕሮግራም ጀምሮ የተረሱ ብሄረሰቦችን የአኗኗር ባህላቸውን እና ታሪካቸውን ያስተምር ነበር።ብዙዎቻችን በልጅነት ጊዜ ይህንን ፕሮግራም እናስታውሳለን።
3/ የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን በ'ህብረት ትርኢት' ፕሮግራም ላይ የሁሉንም ብሔሮች ዘፈኖች ሕዝብ እንዲመለከት ያደርግ ነበር። ይህም በተለይ ለታዳጊው ወጣት የሁሉንም ባህል እንዲረዳ እና እንዲያከብር ያደርግ ነበር።የቲያትር ቤቶች የሚኖራቸው የኪነት ቡድን የብዙዎቹን ብሔሮች ውዝዋዜ መለማመድ ግዴታቸው ነበር።
3/ የቴሌቭዥን ፕሮግራሞች አንዱ የአንዱን እንዳይቀላቅል የሚቀርቡትን ዘፈኖችን ብንመለከት በአማርኛው ላይ የኦሮምኛ እንዳይቀርብ፣በትግርኛው ላይ የአማርኛው እንዳይቀርብ ወዘተ ሆኗል።ይህም ቀድሞ አማርኛ ፕሮግራም ላይ ኦሮምኛው፣ትግርኛው ይቀርብ ስለነበር ሕዝብ እርስ በርሱ አንዱ የአንዱን ባህል የማወቅ ዕድል ነበረው። የእነ ኪሮስን፣አሊብራን የመሰሉ ከያንያን ዝናን ያተረፉት አንድ ለእናቱ በነበረው ቲቪ ህዝቡ እየተመለከተ ነው እንጂ የትኛው ኤፍ ኤም ነው ያስተዋወቀው?
4/ በኢትዮጵያ ታሪክ ታይቶ የማይታወቁ የብሄሬ ድንበር፣ወሰን ተጣሰ ስሞታዎች እና ግጭቶች ተበራክተዋል።ለእዚህም መንግስት ጉዳዩን ለብቻው የሚመለከት አካል እስከመመደብ የደረሰው በእዚሁ ስለ ብሔር ብሔረሰቦች ብዙ በምዘፈንበት ጊዜ ነው።
ለኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦች ብዙ ሺህ ብር እያወጣ ምግብ የሚበላ መንግስት ነው ጥሩ አደረገ የሚባለው ወይንስ ገንዘብ መድቦ የብሔር ብሄርሰቦች ኢንስቲትዩት የመሰረተ? በእየ ዓመቱ የብሔር ብሄርሰቦች ቀን ተብሎ የሚባክነው ብር ስንት ሥራ ለብሄር ብሄርሰቦቻችን በሰራ ነበር። ኢህአዲግ በእውቀት ላይ የተመሰረተ ሥራ እየሰራ ላለመሆኑ አይነተኛ ማስረጃ ይህም ነው። እነሆ ዘንድሮም ጅጅጋ ላይ እንደጉድ ይዘፈናል። ያ የብሔር ብሔረሰቦች ኢንስቲትዩትን ያያችሁ? አሁን አለ?
ኢትዮጵያ ''ብሔር ብሄረሰብ'' እያለች እንድትዘምር ሲፈረድባት ጎረቤቶቿ ግን በብሄር ስም የፖለቲካ ድርጅት መመስረትን በሕግ ከልክለው በአንድ ገንዘብ ለመጠቀም ስምምነት ላይ ደረሱ
ኢትዮጵያ ያረጀ ያፈጀውን የማርክሲስት አስተሳሰብ ''ብሔር ብሄረሰብ'' ርዕዮት እንድትዘምር ተፈርዶበታል።ህዳር 29 ቀን ጅጅጋ ላይ የቀለጠ ድግስ ተዘጋጅቷል።የእዚህ አይነት ዝግጅት በኢትዮጵያ ወጣቶች መካከል ለምሳሌ በትምህርት ቤቶች መካከል የሚደረግ ከፖለቲካዊ ይዘት የራቀ ግን ወጣቶች የሚቀራረቡበት መልክ ቢኖረው ብዙ ፍሬ ባፈራ ነበር።የኢህአዲግ ዝግጅት ግን ኢትዮጵያውያን አንድ የሚያደርጋቸው እልፍ ነገሮችን ማውሳት ትቶ የሚለያዩበት ነገር እየተነቀሰ የሚነገርበት መርሃ ግበር መሆኑ ነው አሳዛኙ ነገር።
ኢትዮጵያ ውስጥ ይህ ይሁን እንጂ ጎረቤቶቻችን ግን በሀገራቸው በብሄር ስም የፖለቲካ ድርጅት መመስረትን በሕግ ከልክለው በአንድ ገንዘብ ለመጠቀም ስምምነት ላይ ደረሱ ።ቅዳሜ ህዳር 21/2006 ዓም የኬንያ፣ዩጋንዳ፣ታንዛንያ፣ቡሩንዲ እና ሩዋንዳ መሪዎች በዩጋንዳ ዋና ከተማ ካምፓላ ተገናኝተው በአስር ዓመት ውስጥ የጋራ መገበያያ ገንዘብ እንዲኖራቸው የፕሮቶኮል ስምምነት ተፈራርመዋል። ይህ ማለት ኢትዮጵያን የሚቀናቀን ትልቅ ገበያ እንደሚፈጥሩ ይታመናል።ኢትዮጵያ በእዚህ ጊዜ ቢያንስ በታዛቢነት አለዝያም ከደቡብ ሱዳን፣ጅቡቲ፣ሱማልያ ወዘተ ጋር የጋራ ገበያ የምትፈጥርበትን ሁኔታ ማመቻቸት ይገባት ነበር።ከእዚህ ይልቅ ''ምኑ ቀርቶብኝ በወጉ በኮነነኝ'' እንደሚባለው የጎረቤት የጋራ ገበያ ቀርቶ ጠንካራ ሃገራዊ አንድነት እንዳትፈጥር በብሄር እንድታስብ ተፈርዶባታል።ህዳር 29 በቴሌቭዥን እያዘፈነች እበላ ባይ አፈጮሌ ካድሬዎቿ ስሽሞነሞኑ ማየት የሰሞኑ አሳዛኝ ድርጊት ነው።
ኢህአዲግ/ወያኔ ግንቦት ሰባትን ዛሬ ልደራደር ስላለው እንዳይበርደው እንዳይሞቀው ያስፈልጋል።ምክንያት ግንቦት ሰባት ኢህአዲግ /ወያኔ ከእዚህ ቀደም ድርድር ካደረገባቸው ከኦጋዴን ወዘተ ድርጅቶች አያንስም።ብዙም ሳይገረሙ መራመዱ ብቻ ነው ለሀገር የሚበጀው።ለኢህአዲግ/ወያኔ መንገዱን ጨርቅ ያድርግላችሁ ከማለት ''ትንሽ ነው ያሉት እንዲህ ቁጭ ብድግ ያስደርጋል እና በአንክሮ ታስቦበት ከልብ የፖሊሲ ለውጥ ላይ አተኩሮ ፍፁም ሰላማዊ የስልጣን ሽግግር ላይ ማተኮሩ የሚበጅ ነው። በብረት ተማምኖ ስልጣን ላይ መቆየት እንደማይቻል ታሪክ አስተምሯል።ሃሳቤን የምትገልፀው ቪድዮ ይህች ነች።
በእዚህ ዘመን አርቲስቶቻችን በእራሳቸው ምህዋር ውስጥ እየዞሩ ሀገራቸውን ባብዛኛው የዘነጉበት፣ለሙያ፣ለእውነት እና ለሕዝብ ፍቅር ከሚሰሩ ስራዎች ይልቅ ብዙ ብር የሚያስገኙ ስራዎች የተወደዱበት እና በሕዝብ ከመወደድ ይልቅ ከሚሊንየሮች ጋር ሸራተን መታየት የበለጠባቸው ዘመን እየሆነ ነው።እርግጥ ነው እንደ እነ ቴዎድሮስ ካሳሁን (ቴዲ አፍሮ) አይነቶች በባትሪ ተፈልገው የተገኙ አልጠፉም።ኢትዮጵያ ግን የጥበብ ስራዋ በእዚህ አይነት ደረጃ ህዝብን እና ብሔራዊ ጉዳዮች ላይ ያተኮሩ ስራዎች የወደቁበት ወቅት አሁን ነው።
እዚህ ላይ የኢትዮጵያ የኪ-ነጥበብ እድገት እና ውድቀት ትንተና ላይ አይደለሁም።ሕዝብን፣ሃገርን የተመለከቱ ያለፈውን እና መጪውን የሚያማትሩ ስራዎች ግን በፈጣን ገንዘብ አስገኚ ስራዎች ተተክተዋል።ፊልሞች ወጣቶችን በፍቅር ታሪክ በማማለል ተሳክቶላቸው ይሆናል።ወጣቶቹ ወዴት እንደሚሄዱ፣ከየት እንደመጡ፣የጋራ ሃገራዊ እሴታቸው ምን እንደሆነ ግን አይነግሩም።ይህ በጣም ጥቅል እና በወፍ በረር የታየ ሃሳብ ይሆናል።በእዚህ ዘመን ካሉት አዋቂዎቹ ታዳጊ ህፃናቱ የኪነጥበብ ባለሙያዎች የተሻለ የሀገር ፍቅር ያንፀባርቃሉ።
ለናሙን ከእዚህ በታች ያሉትን የሸገር ራድዮ ለወጣት ሴቶች በራስ መተማመን ዙርያ የሚያስተምርበት ''የኛ'' የተሰኘ ተከታታይ ተውኔት ላይ የሚሰሙ ዜማዎች ናቸው። ቀደም ብሎ የወጣው ''አቤት'' የተሰኘው ዜማ የ2005 ዓም የዓመቱ ምርጥ ዜማ ተብሎ በሕዝብ ተመርጧል።በቅርቡ በተቀረፀው ''እቴጌ'' በተሰኘው ዜማ ላይ ደግሞ ታዳጊ ህፃናቱ አስቴር አወቀ እንድትሳተፍበት አድርገዋል።ይመልከቷቸው።
በሰሜናዊ ኢትዮጵያ በሁመራ ቃፍታ ወረዳ የኢትዮጵያ ሕዝብ አርበኞች ግንባር ከጋምቤላ ሕዝብ ነፃነት ንቅናቄ ጋር በመሆን የሰነዘረውን ጥቃት የወረዳው የፀጥታ ኃላፊ ገዛይ ዳኘው ለአካባቢው ራድዮ ማመናቸውን ቪኦኤ የአማርኛው አገልግሎት ዛሬ ህዳር 18/2006 ዓም አስታወቀ።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የሽምቅ ውግያ ሂደቶች ከሰሜናዊ ኢትዮጵያ በኩል እየተሰማ ነው።''የግንቦት 7 ሕዝባዊ ኃይል'' እና ''የኢትዮጵያ ሕዝብ አርበኞች ግንባር'' ያሰለጠኗቸውን ሰራዊቶች ማስመረቃቸውን በእዚሁ በያዝነው ህዳር ወር ላይ ማስታወቃቸው ይታወቃል።
በእዚሁ ወር ኢሳት ለወራት በኢህአዲግ-ወያኔ ሲቀናበር የነበረ ኤርትራ በሚገኙ በግንቦት 7 ሕዝባዊ ኃይል አመራሮች ላይ ግድያ ለመፈፀም የተሸረበ ሴራ መጋለጡ መዘገቡ ይታወቃል።የሴራው ሂደትም ኢህአዲግ-ወያኔ በቁጥር አንድ ያስጨነቀው ጉዳይ ወደ ትጥቅ ትግል የገቡ ኃይሎች መሆናቸውን ያመላከተ አይነተኛ ማስረጃ መሆኑን ብቻ ሳይሆን የአሁኑ ሂደት ከእዚህ በፊት ከነበሩት ሁኔታዎች የተለየ ነባራዊ ሁኔታ መኖሩን ብዙዎች ይስማማሉ።
ዛሬ ቪኦኤ የመንግስት መዋቅር የትግራይ ምዕራባዊ ዞን ቃፍታ ወረዳ የፀጥታ ኃላፊ ውግያውን ማመናቸውን ለአካባቢው ራድዮ መናገራቸውን ከመግለፁም በላይ የኢትዮጵያ ሕዝብ አርበኞች ግንባር የውጭ ግንኙነት ኃላፊ አርበኛ ኑር ጀባን ቃለ መጠይቅ አድርጎላቸዋል።አርበኛ ኑር ጀባ ስለውግያው ሲናገር በ24ኛ ክፍለ ጦር ላይ ጉዳት ማድረሱን እና በርካታ ቀላል እና ከባድ የጦር መሳርያዎችን መማርኩን ገልጧል።በነገራችን ላይ ኢሳት በትናንትናው እለት ቀደም ብሎ ዜናውን ማወጁ ይታወቃል።በውቅቱም ጦርነቱ የተደረገው ህዳር 13/2006 ዓም መሆኑ ተዘግቦ ነበር።
ከእዚሁ ጋር በተያያዘ ሰሞኑን ኢትዮጵያ ውስጥ በሌለበት ፍርድ ቤት ተከሶ የነበረው በአሁኑ ወቅት የግንቦት ሰባት ሕዝባዊ ኃይል አመራር ካሴ ዘመነ ''ከወያኔ ጋር ከአሁን በኃላ የምንገናኘው ቃሊቲ ወይም እስር ቤት ሳይሆን ጦር ሜዳ ነው እዝያው እንገኛኛለን'' ያለውም በእዚሁ በያዝነው ሳምንት ነው።
ኢትዮጵያዊ ቆስሎም እንዲህ ይከበር ነበር።በኮርያ ዘመቻ ላይ ተሳትፈው ለቆሰሉ ሰላሳ የኢትዮጵያ ወታደሮች ቀዳማዊ አፄ ኃይለስላሴ በተኙበት የጀግና ሜዳልያ ሲሸልሟቸው (ታሪካዊ ፎቶ)
በኮርያ ዘመቻ የዘመቱት የኢትዮጵያ ወታደሮች አስከሬንም ሆነ ቁስለኛ 9,252 ኪሎ ሜትሮች ተጉዞ ለሀገሩ አፈር ይበቃ ነበር። ዛሬ ዓለም በሰለጠነበት እና መገናኛ በተስፋፋበት ዘመን ሳውዲ ውስጥ ወገኖቻችን አሳራቸውን የሚያዩት በ 1,900 ኪሎሜትር ማለትም የሁለት ሰዓት ተኩል የአይሮፕላን በረራ እርቀት ላይ ሆነው ነው።
በሚገኙ የሳውዳረብያ ኤምባሲ ፊት ለፊት ሰልፍ አድርገዋል።በለቅሶ በቁጭት እንባ ተራጭተዋል።ኤርትራውያን ወንድሞቻችን እና እህቶቻችን አብረው ተሰልፈው ተላቅሰዋል ቁጣቸውን ገልፀዋል።
ኢትዮጵያ የሳውዲን ኢ-ሰብአዊ ድርጊት ተቃውመው ሰልፍ የወጡ እንቡጥ እና ለጋ ወጣቶችን፣አረጋውያንን፣አዛውንቶችን በፖሊስ እየደበደበች ብዙዎችን አካለ ስንኩል አደረገች።የቀሩትን ሰልፉ የተደረገበት ቀን ሳትውል ሳታድር ወደ እስር ቤት ወረወረች።ይህንን የሚቀበል እንዴት አይነት ህሊና ነው?
የኢትዮጵያ ሳተላይት ቴሌቭዥን -ኢሳት ከተመሰረተ ገና ሶስት አመታትን ቢያስቆጥርም በኢትዮጵያ ፖለቲካዊ፣ማህበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳይ ላይ ቁጥር አንድ ተፅኖ ፈጣሪ ሆኖ ወጥቷል።ዛሬ ዛሬ ኢሳት ባይኖር ኖሮ ስንት ሕዝብ ሊሰማቸው የሚገቡ ጉዳዮች ሳይሰሙ ሊቀሩ የመቻላቸውን ሁኔታ ስንመለክት ኢሳት ወሳኝ መሆኑን እንረዳለን።
በቅርቡ ከተከሰቱት የሙስሊሞች ጥያቄ፣በቤንሻጉል የጉርዳፈርዳ ነዋሪዎች መፈናቀል፣ሰሞኑን በሳውዲ አረብያ በወገኖቻችን ላይ የተፈፀመውን ግፍ ለሕዝብ በማድረስ በኩል ሁሉ የኢሳትን ታላቅ የስራ ክንውኖች የሚገልፁ ናቸው።ኢሳትን ኢትዮጵያን የሚወድ ሁሉ ሊደግፈው የሚገባ ነው።የመረጃ መታፈን ቁጥር አንድ ሉዓላዊነታችንን የሚያሳጣን መሆኑን የተገነዘበው ስንት ሰው እንደሆነ አላውቅም።ይህንን ስንረዳ የመገናኛ ብዙሃንን አስፈላጊነት እንረዳዋለን።ይህንን በደንብ የተረዳ የስርዓቱ ደጋፊ ቢሆንም ኢሳትን ለመርዳት ግዴታው ነው ብዬ አስባለሁ።ዛሬ ኢሳት እና ኢቲቪ ለሕዝብ በሚያቀርቡት ይዘት ተለያዩ እንጂ ሁለቱም የህዝብ ንብረት ናቸው።
ነገን አማትረን ስናይ ግን ኢትዮጵያ መንገዷ ሲሰምርላት ትልቅ አለማቀፍ የዜና አውታር እንደሚሆኑ አንጠራጠርም።ለእዚህ ሁሉ ግን ዛሬ ላይ ሆኖ ኢሳትን ማገዝ ከኢትዮጵያውያን የሚጠበቅ ትልቅ ቁምነገር ነው።ኢሳት በውጭ ከሚኖረው ሕብረተሰብ ማግኘት የሚገባውን ያህል እያገኘ አለመሆኑ በተደጋጋሚ የተገለፀ ጉዳይ ነው።አሁንም ጥያቄው ስንቶች በወር ሻይ ሲጠጡ ጉርሻ የሚሰጡትን ሃያ ዶላር በአግባቡ ይሰጣሉ? ነው።በቀን 2 ዶላር ብንሰጥ በወር 60 ዶላር መሆኑን ሳንረሳ ማለት ነው።አሁን የተጠየቀው በትንሹ 20 ዶላር ነው።ኢሳት በመጪው እሁድ ህዳር 15/2006 ዓም (ኖቬምበር 24/2013) ''እሳት የእኔ ነው'' የተሰኘ በቀጥታ ስርጭት ልዩ መርሃግብር አዘጋጅቷል።በዝግጅቱ ላይ በቀጣይነት የሚከፍሉ አባላትን ለማፍራት አስቧል።ቢያንስ ከቤት ሆኖ ይህንን መርሃግብር መሳተፍ ትንሿ ማንም ሰው ሊያደርገው የሚችለው ሥራ ነው።አስር ጊዜ ከንፈር ከመምጠጥ ኢሳትን መርዳት።ደግሞ መርዳት አይደለም ግዴታን መወጣት ነው።
ሳውዲ አረብያ ያሉ ወገኖቻችን ችግር ገና አልተቀረፈም።እስካሁን ባብዛኛው የታየው በከተሞች አካባቢ ያሉት ነው።ቢጮሁ የማይሰማበት ማንም የማይሰማቸው በገጠራማ የሳውዲ ግዛቶች ያሉ ብዙ ሺህ ወገኖቻችን ድረሱልን እያሉ ነው።ከከተማ እየጠለፉ የሚወስዷቸውን እህቶቻችንን የሚደብቁባቸው ቦታዎች እነኚሁ ከከተማ ራቅ ያሉ ቦታዎች ናቸው።
በኢሳት አስተባባሪነት የተመሰረተው ዓለም አቀፍ ግብረሃይል ለሳውዲ ንጉስ፣የደህንነት እና የፖሊስ መስርያቤት ግልፅ ደብዳቤ ፅፏል።ይህ የስራው መጀመርያ ነው።ግብረ ኃይሉ ከዲፕሎማሲ ሙያ ጀምሮ የተለያየ ሙያ ያላቸው ኢትዮጵያውያንን የያዘ ለእራሳችን ችግር መፍትሄዎቹ እኛው ነን የሚለውን ብሂል በተግባር ያመላከተ ድንቅ ጅምር ነው።በቀጣይ ጊዜ ለሚኖሩ የስራ ዝርዝሮች እንደሚኖሩት ይጠበቃል። የእዚህ አይነቱ ግብረ ኃይል በተጠናከረ መልክ በቀጣይነት ሊኖር የሚገባው እና ለሌሎች ኢትዮጵያን እና ኢትዮጵያዊነትን ለሚገዳደሩ ተግዳሮቶች ሁሉ ምላሽ የሚሰጥ እና አቅም የሚያጎለብት እንዲሆን የሁሉም ኢትዮጵያዊ ኃላፊነት ነው።
በሌላ በኩል ወደሀገር ቤት በመንግስት እየተመለሱ መሆናቸውን ኢቲቪ እያሳየ ነው።ስደተኞቹ በሲቪል ሰርቪስ ግቢ በግዝያዊነት ያረፉ እንዳሉ ተነግሯል። ሆኖም ግን በሺህ የሚቆጠር ኢትዮጵያዊ ስደተኛ ሃሳሩን ከሚያይባት ሳውዲ አረቢያ መንግስት እስካሁን ሀገርቤት አድርሻለሁ ያለው ቁጥር ግራ እያጋባ ነው።ለምሳሌ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ፣የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ትዊተር ገፅ እና ኢቲቪ የተናገሩት የተምታታ ቁጥር ነው።ለምሳሌ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አቶ ዲና 4,961 ወደ ሀገርቤት አስገብተናል ሲሉ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዶ/ር ቴዎድሮስ በትዊተር ገፃቸው ላይ የተመለሱትን ቁጥር 10,707 ናቸው ብለዋል።ዛሬ ኢቲቪ ደግሞ 13,000 ሰው ተመልሷል ብሏል።በዚህን ያህል ቁጥር የአንድ መንግስት ድርጅቶች እንዴት ይለያያሉ? በቁጥር ነገር መቸም መንግስትን ማመን እንደማይቻል ብዙ ምሳሌዎችን መጥቀስ ይቻላል።
የችግሩ ግዝፈት ግን ወደ ሀገር የማስገባት ሥራ ብቻ አይደለም። በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ወገኖቻችን በገጠራማ የሳውዲ ግዛቶች ውስጥ ይኖራሉ።በአንድ የዓለም ባንክ በአለማችን ላይ በገጠራማ ቦታዎች የሚኖሩ ህዝቦች ቁጥር በሚያሳይ ዘገባው ላይ ሳውዳረብያ በ 2012 ዓም እ ኤ አ ወደ 5ሚልዮን የሚጠጋ ህዝቧ ከከተማ እርቆ ነው የሚኖረው።(http://data.worldbank.org/indicator/SP.RUR.TOTL) እንግዲህ ስንት እህቶቻችን እና ወንድሞቻችን የሚሰማቸው አጥተው በየገጠሩ ሃሳራቸውን እያዩ ነው? ምን ያህል ኢትዮጵያውያን በሳውዳረብያ እንደሚኖሩ የኢትዮጵያ ኢምባሲ የጠራ መረጃ የለውም። አሁን ብዙዎቻችን ትኩረት የሰጠነው እና ስለችግሩ እየሰማን ያለነው በሪያድ እና ጅዳ አካባቢ ነው።በሌሎቹ አካባቢ ያሉት ወገኖች ጋር ለመድረስ ግን ምናልባት ጥቂት ሳምንታት ብሎም ወራት ልፈልግ ይቻላል።
በሳውዲ መንግስት ላይ አስፈላጊው ዓለም አቀፍ ተፅኖ ለማድረግ ከተቻለ እና ተከታታይ እረፍት የለሽ ወቀሳዎች ከተሰነዘሩ ሳውዳረብያ ወደመሰላቸቱ ብቻ ሳይሆን በሃገሯ ካለባት ውስጣዊ ችግሮች አንፃር ለችግሩ መፍትሄ የማትሰጥበት ምክንያት የለም።ዓለም አቀፉ የኢትዮጵያውያን ግብረ ኃይል ግን ተከታታይ የስራ ሪፖርቶቹን ለሕዝብ እየገለፀ የራሱ የሆነ በጎ ተፅኖ መፍጠሩ አይቀርም። ከእዚህ በዘለለ በሌሎች የአረብ ሃገራት ላሉት ወገኖችም አንድ አይነት ማዕከልን የጠበቀ እርዳታ ለማድረግም ሆነ መብታቸውን እዲያስከብሩ ገንቢ ሃሳቦችን የማቅረብ ብሎም በየሀገራቱ የሚከራከርላቸው አካል ለመመስረት ይችላል።
ከእዚህ በታች የተለጠፈው የሩስያ ቲቪ (RT) ሳውዲን የተመለከተ ልዩ ዘገባ ሀገሪቱ ያለባትን የውስጥ ችግር ያመላክታል።የሀገሪቱን ኢ-ሰብአዊ አያያዝ ብቻ ሳይሆን የመንግስት መዋቅር ጭምር ወጣቱ ንጉሳዊው ቤተሰብ የነቀፉበት አግባብን ዘገባው ይጠቁማል።
ኢትዮጵያውያን ሰሞኑን በሳውዲ እየደረሰ ያለውን ችግር መፍትሄ እንዲኖረው በአውሮፓ እና በአሜሪካ ከተሞች እንዲሁም ትናንት አርብ በአዲስ አበባ (በግፍ በእስር እና በድብደባ እስኪቆም ድረስ) በመሰለፍ ተቃውሟቸውን ገልፀዋል። ከእዚህ ሁሉ ሂደት የነጠሩ እና ወደፊት ሊነጥሩ የሚችሉ ነገሮችን ማውሳት ተገቢ መሰለኝ።
በቅድምያ ግን ከሂደቱ የተረዳነው ጉዳይ የኢትዮጵያ የፖለቲካ ችግሮች በተለይ ኢትዮጵያዊ ያልሆነ መንግስትን ከመደገፍ እና አይዞህ ባይነት ጋር በተያያዘ በቀጥታ እጃቸውን ያስገቡ መንግሥታት መኖራቸው ከምንጊዜውም በላይ ግልፅ ሆኗል።ኢሕአዲግ-ወያኔም ገንዘብ እና ድጋፍ ለሰጡት ሁሉ መታዘዙን እና ከስልጣኑ በላይ ምንም የሚያስቀድመው ነገር እንደሌለ በድጋሚ አስመስክሯል።ለእዚህም የማይካድ ሀቅ ሆኖ የወጣው የሳውዳረብያ መንግስት ምን ያህል በሀገራችን የፖለቲካ እና ምጣኔ ሀብት ጉዳይ ገብቶ እየፈተፈተ እና እያዘዘ መሆኑ በትናንትናው እለት በአዲስ አበባ በሰልፈኞች ላይ የደረሰው ድብደባ እና እስር ጥሩ ማሳያ ነው።
በውጭ የሚኖረው ሕበረተሰብ አሁን ካለበት አደረጃጀት በተሻለ እና ዓለማቀፋዊ መልክ በያዘ፣ በህብረተሰቡ ውስጥ ያሉ በትምህርትም ሆነ በገንዘብ አቅም የደረጁትን ብሎም አዳዲስ ሃሳብ የሚያፈልቁትን በማሰባሰብ አሁን ባለው የኢትዮጵያ ችግርም ሆነ ዘመን ተሻግሮ (ከለውጥ በኃላም) ኢትዮጵያን ለማንሳት ወሳኝ መሆኑን መገንዘብ ተገቢ ነው። በውጭ የሚኖረው ሕብረተሰብ አሁን አንዳንድ ችግሮች ሲፈጠሩ በተቃውሞ ሰልፍ ከመግለፅ ባለፈ ተፅኖ የመፍጠር አቅሙ በበለጠ መደራጀት አለበት።
ለምሳሌ በየሀገራቱ ያሉት የኢትዮጵያ ማህበረሰቦች (Communities) ለምን በዓለም አቀፍ ወይንም በአህጉር አቀፍ ደረጃ የመተዳደርያ ደንብ ቀርፀው የጋራ ሃገራዊ ራዕይ ቀርፀው በአጭር ጊዜ አይደራጁም? ይህ መደራጀት በፖለቲካ፣በኢኮኖሚ ማለት በውጭ ባሉ የንግድ ስራዎች እና በማህበራዊው በተለይ ባህላዊ እና ታሪካዊ እሴቶቻችንን በመጠበቅ እና ለቀሪው ዓለም በማሳወቅ ብሎም ባህሉ ለውጭው ዓለም ባህል እንዲሆን በመጣር ብዙ ተፅኖ የመፍጠርያ መንገዶችን ለመቀየስ ይቻላል። እናም ይህንን ሥራ በአፋጣኝ መስራት ሁሉም በውጭ ያለ ማሕበረሰብ አባል እንዲሆን ማድረግ ይቻላል።
እዚህ ላይ የፖለቲካ እና የዘር አስተሳሰብ ችግሮች ያደናቅፉታል የሚሉ አስተሳሰቦች እንደሚኖሩ አስባለሁ። እነኝህ ችግሮች ግን በመተዳደርያ ሕጉ ሃገራዊ እና ኢትዮጵያዊ ራዕይ ላይ ከተመሰረተ ብዙ አንድ የሚያደርጉን ነጥቦችን ብቻ ለማጉላት ይረዳል።''ኢትዮጵያዊ አይደለሁም ወደፊትም አላስብም'' ያለ ወደ ኢትዮጵያዊነት እስኪመጣ ኢትዮጵያውያን ሥራ አይሰሩም ማለት አይቻልም እስከ ዕለተ ምፃትም ድረስ ሁሉ አንድ አይነት አስተሳሰብ እንብድኖረው እና ሃሳብ እንዲያመነጭ አይጠበቅም።ዛሬ ችግሩን የተረዳው ሥራ መስራት ይጀምራል ሌላው ይቀጥላል።
ሰሞኑን ኢትዮጵያውያን ያደረጉትን የተቃውሞ ሰልፍ በማስመልከት ምን ሊደረግ እንደሚችል ቀድሞ መረዳት ተገቢ ነው።እንደ ጣኦት የሚመልኩት የሳውዲ ንጉሳውያን እና ልዑላን ምንም ማለት እንዳልሆኑ ኢትዮጵያውያን በተቃውሞ ሲናገሩ ማየት ለእራሳቸው ንጉሳውያን ቤተሰብ ብቻ ሳይሆን ለሚንቀጠቀጥላቸው ሕዝብ ማስደንገጡ እና ማናደዱ አይቀርም።ይህ ማለት ሳውዲ አረብያ ባላት መንገድ እና መዋቅር ሁሉ ከወዳጆቿ ጋር ሆና ስሟን ለማደስ ከምትጠቀምበት መንገድ አንዱ ''ኢትዮጵያውያን በየሄዱበት ሕግ አያከብሩም'' ለማስባል እዚህም እዝያም ኢትዮጵያውያንን ስም ለማጉደፍ የሚሰሩ ቀላል የሚመስሉ ግን በዓለም አቀፉ ሕብረተሰብ ዘንድ በጊዜ ብዛት ተፅኖ የሚኖራቸው ተግባራት ሊኖሩ እንደሚችሉ መጠርጠሩ አይከፋም።ለምሳሌ በእየሃገራቱ ጋዜጦች ላይ አርቲክሎች የሚፅፉ ማዘጋጀት፣የቆዩ ቁርሾዎችን ማጉላት፣ኢህአዲግ- ወያኔን ትክክል እንደሆነ ለመሳል መሞከር ወዘተ ሊሆኑ ይችላሉ።
ለእዚህ ተግባር ደግሞ የሚተባበሩ የኢትዮጵያ ስም ሲጎድፍ የእነርሱ የሚተልቅ የሚመስላቸው ከቅርብም ሆነ ከሩቅ አይጠፉም። እዚህ ላይ እራሱ ኢህአዲግ-ወያኔም ተባባሪ እንደሚሆን ማረጋገጥ ይቻላል።በውጭ የሚኖረውን ሕብረተሰብ እንደ ጦር የሚፈራው እና የምጠላው ወያኔ-ኢህአዲግ ለምሳሌ ከሳውዲ መንግስት ጋር ሲነጋገር- ''ይህንን አመፅ የፈጠሩት በመሳርያ ኃይል ያስወገድኩት የነፍጠኛ፣አክራሪ ክርስትያኖች፣ ፀረ አረብ አመለካከት ያላቸው ናቸው። የእነርሱ ወደ ስልጣን መምጣት ፀረ አረብ ስልጣን ያዘ ማለት ነው'' የሚል የሐሰት ገበያ ሊያደራ ይችላል።
በመሆኑም ኢትዮጵያውያን በያሉበት ያሉትን የህዝብ ለሕዝብ ግንኙነት፣ጨዋነት፣ስነ-ምግባር እና ሌላውን የመረዳት ባህላችንን በጥንቃቄ ከመቸውም በበለጠ መልክ መያዝ ይገባናል።ከእዚህ በበለጠ ደግሞ ወደፊት የሚቀነባበሩልንን የስነ-ልቦና ዘመቻዎች ሰለባ ላለመሆን ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ ይገባል።የስነ-ልቦና ዘመቻዎቹ እንደለመደብን ''ኢትዮጵያዊ በመሆኔ አፈርኩ'' የሚሉ ቃላትን ደጋግመን እንድንናገር ያደርገን እና መጨረሻው አደገኛ ወደ ሆነ ትንታኔ ይወስደናል።ኢትዮጵያ ዛሬም እጅግ ሃብታም በተፈጥሮ የበለፀገች ሀገር ነች።ይህንን አሁንም ልንጠራጠር አይገባንም።ይህ ሕዝብ ታላቅ ሕዝብ ነው። የቀረን እና መከናወን ያለበት በዘር እና በጎሳ ከፋፍሎ እና ከባዕዳን ጋር ተባብሮ ወደ መጨረሻው ፈተና የሚገፋትን ስርዓት አንስቶ በአፈራችን ላይ የመኖር መብታችንን ማስከበር ነው።ለእዚህም ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ራዕይ ማስቀመጥ እና ከወዲሁ ማዳበር ዛሬ ጠንካራ የሆነ እንደ ''አለማቀፍ የኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብ'' ሁሉን አቀፍ ድርጅት መመስረት እና የፖለቲካ ፓርቲዎችን አቅጣጫ በማህበረሰቡ ፍላጎት እና ራዕይ ላይ ተመስርቶ አቅጣጫ መስጠት፣የሚ ታገዙትን ማገዝ አስፈላጊ የሆንበት ወቅት ላይ ነን። ለእዚህ ሁሉ ተግባራት ደግሞ ዘመኑ እራሱ አጋዥ ነው።ተግባሩን ለማከናወንም ሆነ ለማፋጠን የመገናኛ ቴክኖሎጂዎች ብዙ ፋይዳ አላቸው።
ኢትዮጵያውያን በሳውዲ ባሉ ወገኖቻችን ችግር ላይ ከዋሽግተን እስከ አውስትራሊያ ሰልፍ ሲሰለፉ ለምንድነው በየሀገሩ ያሉ የኢትዮጵያ ኢምባሲዎች በሰልፉ ላይ ያልተገኙት? ወይንም ለምሳሌ የዛሬውን የዋሽግተን ሰልፍ አስመልክቶ ቪኦኤ ለዋሽግተን ኢትዮጵያ ኢምባሲ ቢደውልም ምላሽ አላገኘሁም ብሏል። ይህ የሀገራችን ጉዳይ አይደለም እንዴ? ሰልፉ የሳውዲ ኤምባሲን ያስከፋው እንጂ የኢትዮጵያን ኢምባሲ ከሰልፉ ጋር እንዳይተባበር የሚያደርገው ምን አይነት ሐረካት ነው?
አሁንም በሺህ የሚቆጠር ኢትዮጵያዊ ሲሰለፍ ሳውዲ አረብያን ሲቃወም የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን እና ራድዮ አንዲት እንዳይተነፍስ ያስገደደው ጉዳይ ምንድነው? ለቅሶው ለወገን፣እንባ መራጨቱ ለወገን፣ኢትዮጵይ ቴሌቭዥን ይህንን እነ ቢቢሲ፣ሲ ኤን ኤን፣ዋሽግተን ፖስት የዘገቡትን የኢትዮጵያውያን የሳውዲ መንግስትን ተቃውሞ ለምን አላሳየም? ለምን? አዲስ አበባ ያለው የሳውዲ ኤምባሲ ሰራተኞች የአረብ ሻሂ ፉት እያሉ ስሙን የሳውዲ ቲቪ መባል እሩብ ጉዳይ የቀረውን ኢቲቪ ሲያደንቁት አይታያችሁም? ግን ለምን? ሼም ኦን ኢቲቪ! ካለ ምንም ማጋነን ኢቲቪ ወቅታዊ አብሽቅ ነው።
እስኪ ደግሞ መጪውን ትውልድ እናስብ የዛሬ 30 ዓመት አንድ ኢትዮጵያዊ እንበል የዩንቨርስቲ ተመራቂ የመመረቅያ ፅሁፉን ''በኢትዮጵያ እና ሳውዳረብያ ግንኙነት ላይ''ሊሰራ ቢያስብ እና የሰሞኑን ሰልፎች ከቢቢሲ እና ሲ ኤን ኤን ላይ ወስዶ ከጠቀሰ በኃላ ኢቲቪ ስለሰልፎቹ ምንም አለማለቱን ሲመለከት መደምደምያው ላይ ምን ብሎ ይፅፋል? ''ኢቲቪን የሳውዲ ገንዘብ ተቆጣጥሮት ነበር'' ብሎ? እስኪ አስቡት የት ነን? ማነው የሚገዛን? ያለቀስኩት- ከባዕድ ቆንስላ ፊት። የወቀስኩት- የውጭ መንግስትን። ኢቲቪ ምን ቤት ነው ድምፄን የሚያፍነው? ሳስበው ሳስበው ውስጤን እሬት እሬት አለኝ።
ለፋሺሽት ግራዝያኒ ዘብ የቆመው ወያኔ-ኢህአዲግ ወገኖቻችንን በግፍ ለገደለው ለሳውዲ መንግስት ታማኝነቱን በተግባር አሳየ።ወያኔ ገበናው ከምንጊዜም በላይ ፈጦ ወጥቷል።ጥያቄው ኢትዮጵያዊነት ወይንም ሞት!ነው።
ቀደም ብሎ በጣልያን አፍሌ ግዛት ሊሰራ የነበረውን የሮዶልፍ ግራዝያኒ ሐውልትን በመቃወም ኢትዮጵያውያን አዲስ አበባ ላይ ያደረጉትን ሰልፍ የወያኔ-ኢህአዲግ ፖሊሶች ሰልፈኞቹን መደብደባቸው እና ለእስር መዳረጋቸው ይታወሳል።