Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ፤ ከሁለቱም ጋር ያደረገችውን ቃለምልልስ እንደሚከተለው አጠናቅረነዋል፡፡ “ትንንሽ ፀሀዮች” ድንገት ነው እንዴ ያለቀው ? ለአምስት ዓመት ያህል የዘለቀው “ትንንሽ ፀሀዮች” የሬድዮ ድራማ በእኔ ሀሳብ አላለቀም። እንዲቋረጥ የተደረገው በጣቢያው ፍላጎት ነው። በቂ ጊዜ ሳላገኝ አቋርጥ የሚል ደብዳቤ ደረሰኝ። ደብዳቤው በሶስት ሳምንት ውስጥ ድራማውን እንዳጠናቅቅ የሚያዝ ነበር፡፡ ሆኖም የአምስት ዓመት ታሪክ በሶስት ሳምንት ውስጥ መቋጨት በጣም አስቸጋሪ ስለሆነብኝ ጥዬ ወጥቻለሁ፡፡ በሶስት ሳምንት ውስጥ ታሪክ መቋጨት ያን ያህል አስቸጋሪ ነው እንዴ? በጣም እ ጅግ በ ጣም ያ ስቸግራል! አ ንድን ትልቅ ዘገባ በጋዜጠኝነት ስትሰሪ እንኳን፣ በሁለት ሳምንት እጨርሳለሁ ብለሽ አራት ሳምንት ሊወስድ ይችላል፡፡ ጉዳዩ እየሰፋ ተጨማሪ ግብአቶች እያስፈለጉ ሊራዘም ይችላል፡፡ አምስት አመት የሄደው የኔ ድራማ ደግሞ ትልልቅ ጉዳዮችን ይዟል፣ ከ120 በላይ ተዋንያን እና ጉዳዮቻቸው አሉ፡፡
ይህንን ሰፊ ጊዜና ሰፊ ሀሳብ የያዘ ድራማ፣ በሶስት ሳምንት ማጠቃለል አስቸጋሪ ነው፡፡ ምክንያቱም እንዳንዱ ጅምር ታሪክ፣ ምላሽ ይፈልጋል። ስለዚህ ድራማውን ለማጠቃለል የሚበቃኝን ጊዜ እኔ ነኝ የምወስነው፣ ነገር ግን እኔን ያማከረኝ የለም፡፡ በተደጋጋሚ አብረን እንድንሰራ እና አፅመ-ታሪኩን (ሲኖፕሲስ) እንዳቀርብ ተጠይቄያለሁ፡፡ ሲኖፕሲስ ማቅረብ የምችለው የጀመርኩትን ታሪክ ከሰበሰብኩ በኋላ፣ድራማው እረፍት አድርጎና የሰው አስተያየትተሰብስቦ፣ እንደገና ሁለተኛ ዙር የሚቀጥል ከሆነ፣ ምን መስራት እንዳሰብኩኝ አሳውቃለሁ፡፡ ነገር ግን ረጅም ድራማ ከጫፍ እስከ ጫፍ በሲኖፕሲስ ማስቀመጥ አይቻልም---- የሚል ምላሽ ሰጥቻለሁ፡፡ ቀደም ሲል የጣቢያው ጋዜጠኛ ነበርክ፡፡ የእነማማ ጨቤን ታሪክም እዚያው በጋዜጠኝነት እየሰራህ ነበር የጀመርከው፡፡ በመሀል የጋዜጠኝነት ስራህን ለቀቅህ፡፡ ድራማው ታዲያ እንዴት ቀጠለ? ልክ ነው፡፡ በጣቢያው ጋዜጠኛ ሆኜ እየሰራሁ ነው የጀመርኩት፣ነገር ግን በመሀል በደረሰብኝ በደል ከስራዬ ስለቅ፣ ድራማው ተወዳጅ ስለነበር፣ ለአድማጭ ሲባል በደሌን ወደ ጎን ትቼ በዲኬቲ ኢትዮጵያ ስፖንሰርነት በዚያው መቀጠል ችሏል። በኋላም ዲኬቲ በስፖንሰርነት ለአራት አመት ቀጥሏል፡፡ ዲኬቲ ስፖንሰርነቱን ሲያቆም፣ የድራማውን የወደፊት አፅመ ታሪክ አስቀምጥና፣ አብረን እንስራ አሉኝ፡፡ እኔ ደግሞ በጋዜጠኝነት ታዝዤ ይህን ስራ ተብዬ ልሰራ እችላለሁ፡፡
የድርሰት ስራ ግን ፈጠራ ስለሆነ የሰዎችን ሀሳብ እቀበል ይሆናል እንጂ በዚህ አውጣው፣ በዚህ አውርደው ተብዬ ልሰራ አልችልም፡፡ በዚህ አቅጣጫ ላይ ብታተኩር የሚል ሀሳብ በደፈናው ልቀበል እችላለሁ፡፡ ነገር ግን እንዴት እንደምፅፍ ጭምር እጄ እየተጠመዘዘ የምፅፍ ከሆነ፣ እኔ ደራሲ ሳልሆን ሪፖርት ፀሐፊ ነኝ ማለት ነው፡፡ ይህንን ደግሞ እኔ ራሴ በመርህ ደረጃም የምቀበለው አይደለም፡፡ ድራማውን የማቋረጥ ነገር የተነሳው አሁን ልገልፃቸው በማልፈልጋቸው ግላዊ ጉዳዮች ምክንያት ነው፡፡ ዞሮ ዞሮ ረጅም ድራማ በባህሪው፣ ደራሲውም ቢሆን መንገድ ያመላክታል እንጂ ወደፊት የሚፈጠረውን ነገር ቀድሞ መተንበይ አይችልም፡፡ ወቅታዊ ክስተቶች ይፈጠራሉ፣ እኔ ወደፊት አንድ ነገር እንደሚከሰት የምተነብይበት መለኮታዊ ባህሪ የለኝም፣ ነገር ግን ወቅቱ የሚወልዳቸውን ነገሮች አድማጭን በሚያሳዝንና በሚያስተምር መልኩ በድራማው አካትታለሁ፡፡ ስለዚህ የዛሬ ስድስት ወር ወደፊት ስለሚከሰት ነገር በድራማው ባህሪ መሰረት መተንበይ አልችልም፡፡ ከአንዳንድ አድማጮች በድራማው ዙሪያ አስተያየት ሳሰባስብ፣ “ትንንሽ ፀሐዮች” በወቅታዊ ነገሮች ላይ የሚያተኩር በመሆኑ መቋጫ የለውም---ያሉኝ ነበሩ። አንተ ከጣቢያው ጋር ያለህ ግንኙነት ባይቋረጥ ኖሮ፣ ድራማውን ለመቋጨት ምን ያህል ጊዜ ይበቃህ ነበር? ይህ በጣም የምፈልገው ጥያቄ ነው! ምን መሰለሽ---- ህይወት ይቀጥላል፣ ሰዎች ሊንጠባጠቡ ይችላሉ፡፡
የዚህ ድራማ ባህሪ የሚያሳየው ታሪኮች ይጀመራሉ፣ ይቋጫሉ ግን አንድ ሰው ታሪኩ የሚጠናቀቀው በሞት ሲሰናበት ነው፡፡ እዚህ ድራማ ታሪክ ውስጥም ሰዎች ያድጋሉ፣ እነ አመዲ ወደ ዩኒቨርሲቲ ደረጃ ይገባሉ፡፡ እማማ ጨቤ አርጅተው እስከ ኑዛዜ ይደርሳሉ፣ ከዚያም ህይወት አለ፡፡ በዚህ ስሌት መሰረት የሚያልቅ አይደለም፡፡ እኔ ማቆም የምፈልገው ህዝቡ (አድማጩ) በዚህ ድራማ ጣዕም ካጣ ወይም መስማት ካልፈለገ ብቻ ነው፡፡ እኔ መለኪያዬ የህዝብ አስተያየት ነው፣ እያንዳንዱን ሁኔታና አስተያየት እከታተላለሁ፡፡ በህዝቡ በኩል እንደተወደደ ነበር የቀጠለው፡፡ ለዚህ ረጅም ድራማ መነሻህ ምንድነው? መነሻዬ ለ40 ዓመታት በተከታታይ የሄደ አንድ የውጭ ድራማ ነው፡፡ ለአምስት አመት በተከታታይ የተደመጠ በአገራችን የመጀመሪያው ድራማ ነው - “ትንንሽ ፀሀዮች”፡፡ ከዚህ በኋላም የሚመጡት ድራማዎች “ትንንሽ ፀሐዮች” ተቀባይነት ስላገኘ፤ ተፅዕኖው እንደሚያርፍባቸው ጥርጥር የለኝም፡፡ ምን ያህል ጊዜ ለማጠናቀቅ ይበቃሀል ላልሺው---- እድሜ ልኬን ቢቀጥል ደስ ይለኛል፡፡ “መፈንቅለ ድራማ” ደርሶብኛል ስትል ሰምቻለሁ፡፡ ሌላ ድራማ ጣቢያው ተክቷል? እኔን አጣድፈውና ገፍተው አስወጥተውኝ ሲያበቁ፣ “እማማ ጨቤ” ን “አባባ ጨቤ” ብለው ተክተዋል፡፡ ድባቡ ሁሉ ከእማማ ጨቤ የተለየ አይደለም፡፡
ይህን ወደፊት ህዝብ ይፈርደዋል፡፡ በእኔ እድሜ ልክ ድራማው መቀጠል ይችላል ብለሀል፡፡ አሰልቺ አይሆንም? በፍፁም!! ከጣቢያው ጋር ስምምነት ኖሮ መፃፍ እስከቻልኩ ድረስ በእኔ እድሜ ልክ መጓዝ የሚችል ባህሪ ያለው ድራማ ነው፡፡ በመሀከል እረፍት እያደረገ፣ የህዝብ ገንቢ አስተያየት እየተጨመረበት በጥሩ ሁኔታ መቀጠል ይችላል፡፡ ህዝቡ በአስተያየቱ ሰለቸኝ፣ በቃን፣ ካለ ደግ መቆም ይችላል፡፡ ምክንያቱም የድራማው ግብ አድማጭ ነው፡፡ አሁን እኮ የድራማው ተዋንያን ገፀ-ባህሪ ብቻ ሳይሆኑ ህያው ሆነዋል፡፡ ስለዚህ እነሱን መሰረት አድርጎ፣ ትልልቅ አገራዊ ጉዳዮችን በማንሳትና አዳዲስ ሀሳቦችን በማካተት እንደጣፈጠ እንዲዘልቅ የማድረግ ብቃትም አቅምም አለኝ፡፡ በዚህ አጋጣሚ ይህን ለሚያነቡ ሁሉ የምናገረው፣ ድራማው በውስጤ አላለቀም፣ የመፃፍ አቅምም አላጠረኝም፡፡ ድራማው ከተቋረጠ በኋላ የአድማጮችን ምላሽ ለማወቅ ሞክረሃል? በሚገርም ሁኔታ--- ለድራማው አድማጮች የግል ስልኬ ተሰጥቷል፡፡ ሰዎች በማናቸውም ሰዓት ስልክ ይደውላሉ፣የሚጠቅመኝ ግብአት ስለማገኝበት ሳልሰለች አዳምጣለሁ፡፡ የሚደወልልኝ ስልክ ቁጣም ጭምር አለበት፡፡ አንድ መዝናኛችንና ብዙ የምንማርበት ነው፣ ለምን ቆመ የሚል ቁጣ። በዚህ መልኩ መቋረጥ የለበትም፣ ችግር ካለም ፍቱትና ይቀጥል እያለ ነው - አድማጭ፡፡ እኔ የምፅፈው ህይወትን ነው፡፡ እኔ የምፅፈውን ህይወት የሚኖሩ ሰዎች ያማክሩኛል፡፡ እንደውም የሆነ ወቅት ላይ “የአድማጭ ደራሲያን” ማለት ጀምሬ ነበር፡፡ አድማጮች ይሄ ቢሆን፣ ይሄ ነው ብለው ተነጋግረው የወሰኑትን አንድ ሰው ይደውልልኛል፡፡ ከዚህ በኋላስ እነ እማማ ጨቤን በሌላ ጣቢያ የመቀጠል ሀሳብ አለህ? አድማጮች እንደዚህ እያሉ ነው፡፡
በሌላ የሬድዮ ጣቢያው ቢቀጥል ደስ ይለናል ብለዋል፡፡ ነገር ግን ይህን አደርጋለሁ አላደርግም የሚለውን አሁን አልወሰንኩም፡፡ ማስመር የምፈልገው ድራማውን በተፅዕኖ ሳልፈልግ ማቋረጤን አድማጮች እንዲያውቁ ነው፡፡ ድራማውን በሶስት ሳምንት እንድታጠናቅቅ የተፃፈልህ ደብዳቤ አጠቃላይ ይዘት ምን ይላል? ለድራማው በአስቸኳይ መቋጨት ጣቢያው ያቀረበው ምክንያት ምንድን ነው? መነሻ ችግሮቹ ሌላ ሆነው ሳለ፣ እዚያ ያሉ ጥቂት ሰዎች የራሳቸው ፍላጎት ስላለ የሚሰጡኝ አስተያየት ትክክለኛ አልነበረም፡፡ ረዘመ፣ ታሪኩ አይራመድም፣ የበፊቱን ያህል ጣዕም የለውም--- የሚሉ ሀሳቦችን ሰምቻለሁ፡፡ ሰምቼም ዝም አላልኩም፡፡ የድራማው የታሪክ ፍሰት ምንም ችግር እንደሌለበት ባውቅም ሀሳብና አስተያየት ነው፣ ለማሻሻልና የበለጠ ለማጣፈጥ ጥረት ሳደርግ ቆይቻለሁ፡፡ ነገር ግን ለድራማው መምረርና መጣፈጥ መለኪያዎቼ አድማጮቼ ናቸው፡፡ የዚህ ድራማ አድማጭ - ከገጠር እስከ ከተማ፣ ከህፃን እስከ አዛውንት፣ከምሁሩ እስካልተማረው--- ሁሉንም መደብ ያካተተ ነው። እነሱ ናቸው መመዘኛዎቼ፡፡ ከወራት በፊት በጋራጥሩ የሚሆነውን እናዘጋጅ ተብዬ በአቶ ብሩክ ከበደ ተጠይቄያለሁ፡፡ ሀሳብ መስማት እችላለሁ፡፡ ልታዘዝ ግን አይገባም፡፡ በምን ጉዳይ ልሰራ እንደሚገባ ሀሳብ ልቀበልና የማምንበትን ልወስድ እችላለሁ፡ ፡ ከጣቢያው ሰዎች አ ይደለም ከየትኛውም ሰው ሀሳብ እወስዳለሁ፡፡ ይሄ ለመማርና ለመሻሻል ያለኝን ሀሳብ ያመለክታል፣ መታዘዝ ግን አልችልም፡፡ ዝም ብዬ ስራዬን ቀጠልኩ፡፡ በቃልም ተነጋግረናል፡፡ ድራማውን አንድ መሰረት ካስያዝኩት በኋላ በምን አቅጣጫ እንደምሄድ፣ አንኳር አንኳር ሀሳቦችን ላነሳ እችላለሁ ብዬ ተናገርኩኝ፣ ከዚያ በኋላ ሌላ ደብዳቤ መጣ፡፡
ምን አይነት ደብዳቤ? የመጣው ደብዳቤ የአንድን ሙያተኛ ክብር የሚጠብቅ አይደለም፡፡ ከአንድ ትልቅ ጣቢያም የሚወጣ አይነት አይደለም፣ ስድብ አዘል ነው። ድራማው ደከመ፣ ለዛውን አጣ፣ የሚል አይነት ተገቢ ያልሆኑ ቃላት የሰፈረበት ነው፡፡ በነገራችን ላይ ደግሜ የምነግርሽ መመዘኛዎቼ አድማጮቼ ናቸው፡፡ አድማጩ ድራማውን ባይፈልግ ጣቢያው ለእኔ የወር ደሞዝ አይከፍለኝም፡፡ ስለዚህ መለኪያዬ መላው ህብረተሰብ ነው፡፡ ስለ ስነፅሁፍ ባያውቅ ስለ ህይወት ይረዳል፡፡ ስለ አንዲት የቤት ሰራተኛ ስፅፍ፣ ብዙ የቤት ሰራተኞች ነባራዊ እውነታውን ይነግሩኛል፡፡ ስለዚህ አለቆችና ህብረተሰቡ አንድ አይነት አስተያየትና ግምገማ የላቸውም፡፡ የሆነ ሆኖ የጣቢያው ሰዎች ለእኔ ያላቸው ጥሩ ያልሆነ አመለካከትና ከጀርባው ሌላ ፍላጎት ተጨምሮበት ነው እንጂ፣ ህዝቡ ሰጠ የተባለውና በደብዳቤው ላይ የተገለጸው አስተያየት ለእኔ የሚመጥን አይደለም፣ አድማጩም ይህን አላለም፣ በየቀኑ የሚደርሰኝ አስተያየት የጣቢያው ሰዎች ከፃፉት ደብዳቤ ፍፁም የተለየ ነው፡፡ የግል ጥላቻ፣ መጥፎ አመለካከት እያልክ በተደጋጋሚ ነግረኸኛል፡፡ በጣቢያው ከሚሰሩ ሰራተኞች አሊያም ኃላፊዎች ጋር የተጣላህበት ጉዳይ አለ? ብዙ ታሪክ ያለው የረጅም ጊዜ ሂደት ስለሆነ፣በአሁኑ ወቅት እንዲህ ነው እንደዚያ ነው ለማለት እቸገራለሁ፡፡
ድራማውን ስትፅፍና ስታዘጋጅ ከጣቢያው ጋር ያለህ ስምምነት ምን ይመስላል? ድራማውን አምስት አመት ሙሉ ስፅፍና ሳዘጋጅ የቆየሁት በአጠቃላይ ኃላፊነቱን ይዤ የምሰራው እኔ ነኝ፡፡ ኃላፊዎቹ ድራማውን የሚያዳምጡትም አይመስለኝም፣ ተዋንያኑንም አያውቋቸውም፡፡ እነሱ ደሞዝ ብቻ ነው የሚከፍሉት፣ ይህንን ሁሉ ነገር አስተባብሬ በየሳምንቱ እየተሰራ የሚቀርበው በእኔ የግል ጥረት ነው፡፡ እኔ እሰራለሁ፣ እነሱ ደሞዝ ይከፍላሉ በቃ! ይህ በራሱ ትልቅ እውቅና ሊሰጠው ሲገባ፣ በፍቅርና በሰላም መሰነባበት እየተቻለ--- -ለእኔ ይህ አይገባኝም፣ የብዙ ድራማዎች ፍፃሜ እንዲህ አይደለም፣ በደስታና በፌሽታ፣ ተደግሶና በሰላም ተቋጭቶ ነው የሚሰነባበቱት፡፡ ድራማው በአምስት አመት ጉዞው በገቢ ደረጃ እንዴት ነበር? በገቢ ደረጃ ጥሩ ነበር፣ ስፖንሰር አለው ከዲኬቲ ጋር ነው የተጀመረው፡፡ ለስድስት ወር እንምከረው ብለው እስከ አራት አመት ዘልቀዋል። በየቀኑ ማስታወቂያዎች አሉት፡፡ እኔ ከሚገባው ገቢ በደቂቃ ተሰልቶ በወር ነው የሚከፈለኝ፣ ደሞዝተኛ ነኝ፡፡ ለጣቢያው ጥሩ ገንዘብ አስገብቷል። እኔ አሁን ብስጭቴ ከጣቢያው በማቆሜ አይደለም፣ የተቋረጠበት ሂደት ላይ ነው፡፡
በማቋረጤ ሌላ ቦታ ስለምሰራ፣ ብዙ ገንዘብ አገኛለሁ፡፡ እስካሁንም ስራውን ስለማከብር እንጂ ጣቢያው ከሚያስገባው ገቢ አኳያ ለእኔ የሚከፍለኝ በቂ አይደለም፡፡ በገቢ ብቻ ሳይሆን በተደማጭነትም ድራማው የጣቢያው ጌጥ ነበር ብዬ አፌን ሞልቼ እናገራለሁ፡፡ ተወዳጅ ስለመሆኑ እነሱም አይክዱትም፡፡ ነገር ግን ለእኔ እውቅና ላለመስጠት ከፍተኛ ጥረት አድርገዋል፡፡ በስልክ ደውለው እንኳን እግዜር ይስጥልኝ አላሉኝም! ይሄ በጣም ያሳዝናል፡፡ አሁን ድራማው የፋና ነው ወይስ የአንተ? እስካሁን ወጪ አውጥቶ ያስተላለፈው ራሱ ጣቢያው ነው፡፡ እኔም አልፈልገውም፡፡ ከዚህ በኋላ ያለው እና ገፀ ባህሪያቱ ግን የእኔ ናቸው፡፡ እዚህ ሆነህ ስለጀመርከው እኛ በፈለግነው ምገድ እናስቀጥለዋለን የሚል ሀሳብ ነበራቸው፡፡ ይሄ ፈፅሞ እንደማይሆን እኔም በአፅንኦት ተናግሬያለሁ፡፡ ወደፊት ምን ሀሳብ አለህ? ይሄንን አንድ አመት ካለፈው በኋላ ወደ ቴሌቭዥን ልንለውጠውም በሲዲም ለህዝብ እንድናደርስ አስተያየቶች ይጎርፋሉ፡፡ ጥያቄውም የሚቋረጥ አይደለም፡፡ እኔ ይሄንን ድራማ እየፃፍኩ ሌላም ነገር አዘጋጃለሁ፡፡ ጥሩ ልምድ አግኝቻለሁ። ስለሆነም ከዚህ በላቀ ጭብጥና በማራኪ አቀራረብ በሌላ ጣቢያ ልቀጥል እችላለሁ፡፡ ይሄንን የግድ መቀጠል ላያስፈልገኝ ይችላል፡፡ ነገር ግን አንዴ ህያው የሆኑ ገፀ ባህሪያት ሆነዋልና በተለያየ መንገድ ይገለጋሉ፡፡ የህዝቡን አስተያየት አይቼ እንደሁኔታው አደርጋለሁ፡፡ ነገር ግን እኔ በተሻለ ሁኔታ መምጣት የምችልበት አቅምም ብቃትም ዝግጅትም አ ለኝ፡፡ “ ትንንሽ ፀሐዮች”ን መልሶ በሬድዮ የማምጣት ጉዳይ ላይ ገና አስቤ አልጨረስኩም፡፡ ገፀ ባህሪያቱ የማይረሱና የሚፈለጉ ከሆነ አንድ ነገር ለማድረግ እገደዳለሁ፡፡ ይሄ የኔ መብት ነው፡፡
በ1900 ዓክልበ. የኡር መንግሥት ሥልጣን እየደከመ የኢሲን ገዥ እሽቢ-ኤራ ከኡር ነጻነቱን አዋጀ። ከጥቂት አመት በኋላ በ1879 የኤላም ሕዝቦች ኡርን ዘረፉና የኡር መንግሥት ሲወድቅ ኢሲን ያንጊዜ ላዕላይነቱን በሱመር ያዘ። የኢሲን ንጉሶች እጅግ አረመኔ ተከታዮች ነበሩ።
በ1844 የላርሳ ከተማ ገዥ ጉንጉኑም በተራው ነጻነቱን ከኢሲን አዋጀና 2 ከተሞቹ ብርቱ ተፎካካሪዎች ሆኑ። ከ1835 ጀምሮ ጉንጉኑም ኡርን ያዘ። በ1832 የኢሲን ንጉሥ ሊፒት-እሽታር ሕገ መንግሥትን አወጣ።
በ1807 የባቢሎን ገዥ ሱሙ-አቡም ደግሞ በተራው ነጻነቱን አዋጀ። ኢሲን፣ ላርሳና ባቢሎን በተለይ ለላዕላይነቱ ተወዳዳሪዎች ሆኑ። ሦስቱ መንግሥታትና ጎረቤቶቻቸው - ካዛሉ፣ ኪሡራ፣ ኤሽኑና፣ አሦር፣ አሞራውያን፣ ኤላም ወዘተ. - ደግሞ ይወዳደሩ ነበር። በ1772 ኤንሊል-ባኒ የኢሲንን ዙፋን ያዘ። ከርሱ ዘመን በኋላ የኢሲን ሃይል ደከመ፤ በመጨረሻ የባቢሎን ንጉሥ ሲን-ሙባሊት በ1709 ዓክልበ. ኢሲንን ያዘው። በ1705 የላርሳ ንጉሥ ሪም-ሲን ያዘው። በ1699 የባቢሎን ንጉሥ ሃሙራቢ እንደገና ኢሲንን ያዘው። ከዚያ በኋላ ባቢሎን ለጊዜው የመስጴጦምያ ዋና ሥልጣን ሆነ።
ኤች.ፒ. ሎቭወክት ስለ ሽማግሌው በመለያ ገቡ Innsmouth ላይ ያለው ጥላ ና ያልታወቀ ካዳት የሕልም ፍለጋ. የሽማግሌው ምልክት ከጥልቁ ላይ ለመከላከል ጥቅም ላይ ይውላል ፣ በሽማግሌው ምልክት የተጠበቀውን ሰው ሊጎዱ አይችሉም ፡፡ ጉትቻዎቹ ኤች.ፒ.ቪ. Lovecraftcraft በ 1930 ወደ ክላርክ አሽተን ስሚዝ በጻፈው ደብዳቤ ውስጥ ያካተተውን በእጅ የተጻፈውን ምልክት ያሳያሉ ፡፡
ዝርዝሮች: ሽማግሌው የምልክት ጉትቻዎች ከብር የጆሮ ጌጥ ሽቦዎች ጋር ብር እያፈሩ ነው ፡፡ የጆሮ ጌጦች መለካት 23.1 ሚሜ ርዝመት ፣ 15.1 ሚሜ ስፋት እና 1.4 ሚሜ ውፍረት ፡፡ የጆሮ ጉትቻዎች በግምት 6.2 ግራም (እያንዳንዳቸው 3.1 ግራም) ይመዝናሉ ፡፡ የጆሮ ጌጦቹ ጀርባ በሸካራነታቸው እና በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተሙ ናቸው ፡፡
ታኅሣሥ ፲፰ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፻፰ተኛው እና የመፀው ወቅት ፹፫ተኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በ ዘመነ ሉቃስ ፪፻፶፰ ቀናት በ ዘመነ ዮሐንስ፤ በ ዘመነ ማቴዎስ፤ እና በ ዘመነ ማርቆስ ደግሞ ፪፻፶፯ ቀናት ይቀራሉ።
፲፱፻፷፯ ዓ/ም - የኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ መንግሥት በኢትዮጵያ ራዲዮ እና ትይዕንተ መስኮት (ቴሌቪዥን) ስርጭት የወሰነውን ማሻሻያ ይፋ አደረገ። በዚህ መሠረት በራዲዮ የጋልኛ (ኦሮምኛ) ሥርጭት ለመጀመሪያ ጊዜ ሲወጠን በአንጻሩ የፈረንሳይኛ ሥርጭትን ሰረዘ። የእንግሊዝኛ ፕሮግራሞቹን ደግሞ በራዲዮም በቴለቪዥንም ቅነሳ እንደሚደረግ አስታወቀ።
Home » Dana - ETV » Drama » TV Show » TV Series » አንጋፋው አርቲስት ጌትነት እንየው 60ኛ ዓመት የልደት በዓሉን ባልጠበቀው ሁኔታ አክብሯል
የመጀመሪያ ሴት ጥቁር አሜሪካዊት ቢዮኔር የቅርብ ጊዜ ሰው ስትሆን ከመቶ አመት በፊት የኖረች ናት፡፡ በዛ ዘረኝነት በነገሰበት ጊዜ ከዜሮ ተነስታ አሻራዋ እስከ ዛሬ የሚታይ ትልቅ ቢዝነስ ገንብታለች፡፡ በዛውም የጥቁር ሴቶች ፀጉር እንክብካቤ ፈር ቀዳለች፡፡
ሰዎች “ሙዚቃ ሳዳምጥ ነው የሚቀለኝ”፤ “ሙዚቃ ስሰማ ነው ቶሎ ቶሎ ስራ የምሰራው”፣ ወዘተ ሲሉ እንሰማለን። ይሄም የሚያሳየው ምን ያህል ሰዎች ላይ ሙዚቃ ተጽዕኖ እንዳለው ነው። ሙዚቃ ብዙ የስነ-ልቦናዊ ጥቅሞች እንዳሉት ይታመናል። አንዳንድ ጥናቶችም እንደሚያመለክቱት ስራ እየሰሩ በበስተጀርባ ሙዚቃ መክፈት የአንድ ሰውን የእሳቤ ክህሎት ይጨምራል። ሙዚቃ ማዳመጥ ውጥረትም ለመቀነስ ይረዳል።
እንደ ግለሰቡ ቢለያይም የሚወዱትን ሙዚቃ ማዳመጥ ዘና ለማለት እንደ አንድ መሳሪያ ያገለግላል። አንድ ሙዚቃ ለውጥረት ይረዳል ስንል እንደ ሙዚቃው አይነት እና አድማጩ በሙዚቃ መደሰትን ይጠይቃል። የምንወደውን ሙዚቃ ስናዳምጥ አእምሮአችን “ዶፓሚን” የተባለውን ሆርሞን በማመንጨት ውጥረትን ይቀንሳል። በተጨማሪም የተሻለ የመነቃቃት ስሜትን ይፈጥራል።
አንዳንድ ሰዎች ደግሞ ሙዚቃ እያዳመጡ ሲያጠኑ በትምህርታዊ ፈተናዎች ላይ በተሻለ ሁኔታ እንደሚሰሩ ይታያል። ትኩረታቸውን እንደሚስብ እና ያዳመጡትን ሙዚቃ ካነበቡት ነገር ጋር በማያያዝ በበለጠ ደረጃ ማስታወስ መቻላቸውም የውጤታማነታቸው ምክንያትም እንደሆነ ብዙ የስነ-ልቦና ጥናት ውጤቶች ያስረዳሉ። ሙዚቃ በማህደረ ትውስታ (Memory) ላይ መልካም ተጽዕኖ ቢኖረውም ውጤቱ ግን እንደ ግለሰቡ ሊለያይ እንደሚችልም እነዚህ ጥናቶች ያሳያሉ።
ሙዚቃን በተለይም ረጋ ያሉትን አንዳንድ ሰዎች ለእንቅልፍ ሲጠቀሟቸው ይስተዋላል። የሙዚቃ ሳይኮሎጂም ይህን ልምድ ሳይንሳዊ በሆነ መልኩ የሚደግፈው ሲሆን ከእንቅልፍ ጋር የተያያዙ የጤና እክሎችንም ለማከም ቀላልና ውጤታማ የሆነ ዘዴም እንደሆነ ያሳያል። ሙዚቃ በተጨማሪ የተነሳሽነት ስሜትን ለማምጣት ይጠቅማል። አንዳንድ ስራዎችን ስንሰራ ወይም ከመስራታችን በፊት ሞቅ ያሉ ሙዚቃዎች ስናዳምጥ እንደ ‘ሚያነቃቁን እና ስራ እንድንሰራ የበለጠ አነሳሽነት እንዳላቸው ይታያል።
ሰዎች የሚያዳምጡት ሙዚቃ ስብዕናቸውን የሚያሳይ ወይም የሚያንፀባርቅ በመሆኑ አብዛኛውን ጊዜ የሙዚቃ ምርጫቸው ሰዎች ሲያጣጥሉባቸው ደስተኞች አይሆኑም። ከስብዕናቸው ጋር ከመገናኘትም ባሻገር ሰዎች የሚያዳምጡትን ሙዚቃ በወቅቱ ከሚሰማቸው ስሜትም ጋር በማያያዝ እንደ ንግግር ይጠቀሙበታል። የምንሰማቸው የተለያዩ የዘፈን ዓይነቶች የኛን ለነገሮች ያሉንን አመለካከት የመቀየር ሃይል አላቸው። እያንዳንዱ ሰው ነገሮችን የሚመለከትበት መንገድ አለው። እናም አንዳንድ ሰዎች የራሳቸውን ስሜት በግጥሞቻቸው ወይም በመሳሪያቸው በሚጫወቱት ዜማ በሚገልጹበት ጊዜ ከዚያ የአስተሳሰብ መንገድ ጋር እንስማማለን። ይህም ማለት አሳዛኝ ዘፈኖችን ስናዳምጥ እናዝናለን፣ የሚያነቃቃ ሙዚቃ ስናዳምጥ ደግሞ ደስተኝነት ስሜት ይሰማናል።
ሙዚቃ ማዳመጥ ወይም መጫወት በሰው ላይ ያለው ተጽዕኖ ትልቅ በመሆኑ እሱን መሰረት ያደረገ የስነ-ልቦና ህክምና ተፈጥሯል። ሙዚቃን መሰረት ያደረገ ሕክምና የአንድ ቡድንን ወይም የግለሰብን አካላዊ፣ ስሜታዊ፣ አስተሳሰባዊ እና ማህበራዊ ፍላጎቶችን ለመግለጽ ይጠቅማል። ዜማ ማዳመጥ፣ መሣሪያ መጫወት፣ ከበሮ መምታት፣ ዘፈኖችን መፃፍ ወ.ዘ.ተ. ያሉ የተለያዩ ተግባራት ለጤና ጠቀሜታ አላቸው።
የሙዚቃ ህክምና አእምሮአዊ፣ አካላዊ፣ ባህርያዊ ሁሉንም ገጽታዎችን ይነካል። ሙዚቃ ለአእምሮ ትኩረትን ሊሰጥ ይችላል፣ እናም ስሜታችንን ሊቀይር ይችላል፣ ይህ ደግሞ በተራው በባህርይው ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድር ይችላል።
የሙዚቃ ሕክምና ለብዙ ነገሮች ውጤታማ ነው። ሙዚቃ በአእምሮ ውስጥ የንግግር ቦታዎችን ያነቃቃል በሂደትም ንግግርን ለማዳበር ሊረዳ ይችላል። በአንጎል ውስጥ በማተኮር ኃላፊነት ያላቸውን አካባቢዎች በማነቃቃት ትኩረትን ይጨምራል። አዕምሮ ውስጥ ያሉትን ከስሜት ጋር የተገናኙ ሥርዓተ-አካሎችን አሰራር ያቀላጥፋል፣ ግንኙነቶችን ያጠናክራል፣ እንዲሁም ለማሳየት የሚከብዱ ስሜቶችን ለመግለጽ ይረዳል።
ጥር በርካታ መንፈሳዊና አለማዊ ተግባራት የሚከበሩበት ወቅት ሲሆን፤ ለኛ 5ኛ የሆነው ጥር ለባህር ማዶዎቹ ደግሞ የአዲስ አመት የመጀመሪያ ወራቸው በመሆኑ ለሁለታችንም የደስታ ወቅት ስለሆነ ያመሳስለዋል። ከዛ ውጪ ከቀን አቆጣጠር አኳያ ያለው ልዩነት ያው እንደተጠበቀ ነው።
በላቲን “ጃኒሪያየስ” በመባል በጃኑስ አምላክ ስም የሚጠራው የጥር ወር “የሰርገኞች ቀን” በሚል ባህላዊ ስያሜው የሚታወቅ ሲሆን ከወርሀ የካቲት ጋር በመግጠም የሰርግ ሂደቱን ከፍ እንዲል የሚያደርጉና የወራቶቹን ሁሉ አማካይ ቦታን የያዙ ናቸው።
የሩሲያን የወራት ስያሜ፣ አመጣጥና ትርጓሜ በተመለከተ የተጠኑ ጥናቶች “የጥር ወርን ሰማይ በጥልቀት ይመልከቱ እና ስሙን ሙሉ በሙሉ የሚያጸድቅ መሆኑን ይገነዘባሉ።” የሚል አስተያየት አስፍረው እናገኛለን። ምናልባት ይህ ብያኔ ከእኛ ጋር ምን ያህል ይሄዳል/አይሄድም የሚለው ሌላ ጉዳይ ሆኖ የሚገናኙበት ጉዳይ የለም ማለት ግን አይቻልም።
ጥር በእኛ ብቻ ሳይሆን በብዙዎችም ይወደዳል። በመሆኑም ይመስላል ከሌላው ሁሉ አልፈው ለአገራቸው መጠሪያ ስም እስከማድረስ የዘለቁት፤ በፖርቹጋልኛ “ሪዮ ዴ ጄኔሮ” የሚለው ስም “የጥር ወር” ማለት መሆኑን፤ “ፈጣሪ ዓለምን በስድስት ቀናት ውስጥ ፈጠረ፣ በሰባተኛው ቀን ደግሞ ሪዮ ዲ ጄኔሮን ፈጠረ” በማለት የሚያምኑት ብራዚላዊያን ዋናና ውብ ከተማቸውን ሪዮ ዴ ጄኔሮ (1763 እስከ 1960) ሲሉ መሰየማቸው እያወራንለት ስላለው ጥር ወርና አለም አቀፍ ይዞታው ጥሩ ማሳያ ነው።
በጥንቱ የሩሲያ አፈታሪክም “ባለ ሁለት ፊት ያለውን አምላክ ጃኒስን ለማስደሰት፣ ሁለተኛውን የክረምት ወር በክብሩ ስም – ‘ጥር’ ወይም ‘ክፍል’ ብለው ሰየሙት።” የሚል መኖሩም ጥር በእኛ ብቻ ሳይሆን በሌሎች በርካቶችም ተወዳጅና ተመራጭ እንደሆነ ያመለክታል።
በስኮትላንድ ውስጥ ከጥንት ጊዜ ጀምሮ የ“የመጀመሪያው እርምጃ” በመባል የሚታወቀው ልማድ እስካሁን ተጠብቆ ቆይቷል። በስኮትላንድ ከእኩለ ሌሊት በኋላ፣ ወንዶች ወደ ሴት ጓደኞቻቸው፤ ሴቶችም ወደ ወንድ ጓደኞቻቸው በመሄድ ይተዋወቃሉ፡፡ ወደ እኛ ስናመጣው በጥምቀት በአል እለት ካለው “ሎሚ የመወራወር …” ባህል ጋር አንድ ነው ባይባልም ርቀቱ ብዙ ነው ማለት ግን አይሆንም።
ጥርን ከሁሉም የተለየ ከሚያደርጉት አንዱ ደማቁና በልዩ ሁኔታ የሚከበረው የጥምቀት በአል (ነጮቹ አስፍተውት “African Epiphany/የአፍሪካ ኤፒፋኒያ” ነው የሚሉት) በአሉን በ”የሰው ልጅ ወካይ የማይዳሰስ ባህላዊ ቅርስ”ነት በዩኔስኮ ለማስመዝገብ ሲደረግ የነበረው ጥረት መሳካቱና በአለም ትልቁ የአደባባይ ላይ በአል በመሆን የአለም ቅርስ ለመሆን የበቃበት ወቅት መሆኑ ነው።
ከጥንት ጀምሮ የሰላም፣ የፍቅር፣ የአንድነትና ወንድማማችነት ተምሳሌት በመሆን እዚህ የደረሰው የጥምቀት በአል ከሀይማኖታዊና መንፈሳዊ እሴቱ ባሻገር ለእያንዳንዳችን የመንፈስ ኩራትን የሚያጎናፅፍ፤ የአገራችንን መልካም ገፅታ የሚገነባ መሆኑም እውቅናውን ካገኘ ወዲህ በውጪ ሚዲያዎች ሳይቀር እየተነገረለት ይገኛል።
እግዚእነ ኢየሱስ ክርስቶስ በ30 አመቱ በመጥምቁ ዮሀንስ እጅ በዮርዳኖስ ባህር የተጠመቀበትን እለት የሚያስታውስ፤ በየአመቱ ጥር 11 ቀን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ባለችበት ሁሉ (ውጪም ጭምር) የሚከበረው የጥምቀት በአል ከሀይማኖታዊነቱ ባልተናነሰም ባህላዊና ማህበራዊ ገፅታንም የተላበሰ መሆኑ ደግሞ ከሁሉም ክብረ በአላት ለየት ያደርገዋል። እነዚህና ሌሎች ፋይዳዎቹ ከግምት ውስጥ ገብተውለትም ህዳር 2012 አ/ም በዩኔስኮ እውቅና አግኝቶ በመመዝገብ ከእኛም አልፎ የአለም ቅርስ ሆኗል።
በጥምቀት ከመንፈሳዊው ጎን ለጎን ማህበራዊና ሰዋዊ ጉዳዮችም ይከናወናሉ። ታቦት ይታጀባል፤ ይዘመራል፤ ወረብ ይወረባል። በእግረ መንገድም ማወቅ፣ መተዋወቅ፤ መተጫጨት አለ። ሎሚ ይወረወራል (በዘንድሮ ሎሚ – ኪሎ 70 ብር በገባበት ካልተባለ በቀር)። ከተሳካ ጉዞ ወደ ትዳር ይሆናል ማለት ነው። በየአካባቢውም:-
ጥር በአብዛኛው የአገራችን ክፍሎች ያለው ትርጉምና ለጥራዊያን የሚሰጠው ስሜት ተመሳሳይ ነው። ብዙም ስራ የማይበዛባቸውና ዘና የሚባልባቸው ወራት ቢኖሩ አንዱ ይሄው ጥር ወር ነው። በአብዛኛው ኢትዮጵያዊ ዘንድ (የመንግስት ሰራተኛ አልተባለም) ይህ ወር ኪስ ሙሉ ነው፤ ወጪ አይፈራም። “ካለ ምን አለ” እንደሚባለው ይመነዘራል። መዝናናት እስከ ጥግ ድረስ ነው። በተለይ ትናንሽ የገጠር ከተሞች የድምቀታቸው ጣራ በዚሁና ግራና ቀኝ ባሉት ወራት ነው።
ከአመቱ በአምስተኛ ወር ላይ የሚገኘው ጥር በኢትዮጵያ ባሕረ ሐሳብ (የዘመን አቆጣጠር) መሠረት የበጋ የመጀመሪያው ወር ሲሆን፤ በርካታ ሁነቶችና ኩነቶችን የሚያስተናግድ ለየት ያለ ወር ነው። ከሚያስተናግዳቸው ሀይማኖታዊና ማህበራዊ ክብረ በአላትና ሌሎች ሁነቶች መካከል ጥምቀት፣ አስተሪዮ ማሪያም እና ሰርግ ዋና ዋናዎቹ ናቸው።
በሁሉም የሃገሪቱ ክፍሎች በሚከበረው በዚህ በአል የተለያዩ አገራት ብጹዓን ሊቃነ ጳጳሳት፣ ሊቃውንተ ቤተ-ክርስቲያን፣ አምባሳደሮች፣ ጎብኚዎች፣ ጋዜጠኞች … በሚገኙበት እንደሚከበር ይታወቃልና ዘንድሮም ከእስከዛሬው በላይ ደምቆ እንደሚከበር ይጠበቃል።
ባጠቃላይ፤ ጥራዊያን (በጥር ወር የሚጋቡ፣ የሚተጫጩ፣ መንፈሳዊም ይሁን አለማዊ፣ ሀይማኖታዊም ባህላዊ፤ ለሙሽሪትም ይሁን ለሙሽራው) ወሩ የሰላም የጤና፣ የደስታ፣ የፍቅርና የአብሮነት እንዲሆንልን እንመኛለን።
የኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት በ1933 ዓ.ም የተመሠረተ ቀዳሚ የኅትመት መገናኛ ብዙኃን ድርጅት ነው። ድርጅቱ በአማርኛ “አዲስ ዘመን” የተባለውን ዕለታዊ ጋዜጣ የሚያሳትም ሲሆን፤ በተመሳሳይም በሳምንት ለስድስት ቀናት በእንግሊዝኛ “ዘ ኢትዮጵያን ሔራልድ” የተሰኘውን ጋዜጣ ያሳትማል። በተጨማሪም በአፋን ኦሮሞ “በሪሳ”፣ በአረብኛ “አል-ዓለም”፣ በትግርኛ "ወጋህታ" እና በሲዳምኛ "ባካልቾ" የተባሉ ሳምንታዊ ጋዜጦችን ያሳትማል። በየወሩ የሚዘጋጀው ዘመን መጽሄትም የድርጅቱ ሰባተኛ የኅትመት ውጤት ነው። የኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት ከ400 በላይ ሠራተኞች ያሉት እና ሕዝባዊ አገልግሎት የሚሰጥ ተጠሪነቱ ለ ሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሆነ መንግሥታዊ ተቋም ነው።
ነሐሴ 6፣2012-የአማራ ብልጽግና ፓርቲ ለሁለት ቀናት ሲያካሂድ የነበረውን ውይይት በማስመልከት ዛሬ ማምሻውን መግለጫ ሰጥቷል። – ብስራት ሬድዮ 101.1FM| Bisrat 101.1FM
የአማራ ብልጽግና ፓርቲ ጽሕፈት ቤት ኃላፊው አቶ አገኘሁ ተሻገር እንዳሉት ፓርቲው ያለፈውን የሁለት ዓመት ተኩል የለውጥ ጉዞና ፈተናዎችን በዝርዝር ገምግሟል። በክልሉና በሐገሪቱ የህግ የበላይነትን ለማስከበር የተከናወነው ተግባር፣ ወቅታዊ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የተደረገው ጥረት፣ የብልጽግና ፓርቲ ድርጅታዊና ፖለቲካዊ ስራዎች፣ የክረምት የግብርና ሥራዎች፣ ባለፈው ሰኔ 22 ቀን በአርቲስት ሐጫሉ ሁንዴሳ ላይ የተፈጸመውን ግድያ ተከትሎ በኦሮሚያ ክልል በብሔርና ሐይማኖት ላይ ያነጣጠረውን ጥቃትና ማፈናቀልን በጥልቀት በመገምገም የማስተካከያ እርምጃዎች እንዲወሰዱ አቅጣጫ መቀመጡን አቶ አገኘሁ ተናግረዋል።
ከአርቲስት ሐጫሉ ግድያ ማግስት በኦሮሚያ ክልል የተቀሰቀሰው አመጽና በብሔርና በሐይማኖት ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ብዙዎችን ለህልፈት ዳርጓል፤ ንብረት አውድሟል፤ በርካቶችን አፈናቅሏል ያሉት አቶ አገኘሁ ድርጊቱ የሚወገዝ እንደሆነ በመድረኩ ተገምግሟል ብለዋል። ለእኩይ ተግባሩም ትህነግና ኦነግ ሸኔ በመናበብ ድጋፍ እንዳደረጉ መገምገሙን ገልጸዋል።
የኦሮሚያ ክልል መንግስት ህገ ወጥ ድርጊቱ ያስከተለው ጉዳት እንዳይባባስ ከፌደራል መንግስት ጋር በመሆን ያደረገው ጥረት እውቅና እንደተሰጠው በመግለጽም በቀጣይም አጥፊዎች ወደ ህግ እንዲቀርቡና አስፈላጊው እርምጃ እንዲወሰድባቸው በቁርጠኝነት መስራት እንዳለብን ተግባብተናል ነው ያሉት በመግለጫቸው።
የኦሮሚያ ክልል ምክትል ርእሰ መስተዳድር አቶ ሽመልስ አብዲሳ ስለ ብልጽግና ፓርቲ የተናገሩትና ከሰሞኑ በማኅበራዊ ሚዲያ የተለቀቀው ሐሳብ የተሳሳተና የፓርቲውን አቋም የማይገልጽ የግለሰብ አቋም ስለመሆኑ በመድረኩ መገምገሙንም አስታውቀዋል። ያነሱት ሐሳብም የብልጽግና ፓርቲ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ በጥልቀት ተገምግሞ የእርምት እርምጃ እንዲወሰድ አቅጣጫ ተቀምጧል ነው ያሉት አቶ አገኘሁ በመግለጫቸው።
የአማራን ሕዝብ ከሌሎች ሕዝቦች ጋር ለማጋጨትና ለመነጠል የሚሰሩ ትህነግና ኦነግ ሸኔን የመሳሰሉ ኃይሎችን ከሌሎች ወንድም ሕዝቦች ጋር በመተባበር መታገል እንደሚገባም ተግባብተናል ብለዋል። የክልሉ አመራር ያዳበረውን ውስጣዊ አንድነት በማጠናከር በሀገሪቱ ብልጽግናን ለማረጋገጥ የሚደረገውን ጥረትም በመሪነት እንዲንቀሳቀስ መግባባት ላይ መደረሱንም በመግለጫቸው አረጋግጠዋል።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED ትዕይንቶች ብርሃን ቻይና 72W የ LED ፓናል መብራት አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED ትዕይንቶች ብርሃን ቻይና 72W የ LED ፓናል መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ትዕይንቶች ብርሃን ቻይና 72W የ LED ፓናል መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ትዕይንቶች ብርሃን ቻይና 72W የ LED ፓናል መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ያለፉትን 40 ዓመታት ፖለቲካችንን ለመረመረ አገርን በሚመለከት የሚሰነዘሩት አስተያየቶች ወይም የሚሰጡት ትንተናዎች ሁሉ ሳንይሳዊ ይዘት ይኑራቸው አይኑራቸው የሚጠይቅ የለም። በተለይም ፖለቲካ ፍልስፍናዊ መሰረት ያለው ታላቅ ፅንሰ-ሃሳብ መሆኑ ግንዛቤ በሌለበት አገርና፣ ማንኛውም ህብረተሰብንና የአገርን አጠቃላይ ሁኔታ በሚመለከት ረገድ የግዴታ ሳይንሳዊ ትንተና መስጠት አስፈላጊ መሆኑ ቀርቶ ስሜት ዋናው መመሪያ በሆነበት አገር የሚሰነዘሩ አስተያየቶች ትክክል መሆናቸውንና አለመሆናቸውን ቁጭ ብሎ በሰከነ መንፈስ ለመመርመር የሚቃጣ ሰው በፍጹም የለም።
እንደሚታወቀው በተለይም በአብዮቱ ወቅት ሳይንስና ፍልስፍና መመሪያ መሆናቸው ቀርቶ ስሜት የፖለቲካውን መድረክ በመያዙ እንደተከታተልነው ለብዙ መቶ ሺህ ህዝብ መሞትና ለአገር ውድመት የራሱን አስተዋፅዖ አበርክቶ አልፏል። ዛሬ አገራችን ለምትገኝበት እጅግ አስቸጋሪና አደገኛ ሁኔታ በአብዮቱ ወቅት የተከሰተውና የተካሄደው ስሜት አዘል ፖለቲካ በተለይም የፖለቲካ ተዋናይ ነን የሚሉትን ጭንቅላት በመያዙ ከሳይንሳዊ ትንተናና ውይይት እንዲሁም ክርክር ይልቅ ስሜት በመቅደሙ ሁሉም የሚፈራራና የሚገዳደል ወደ መሆን አበቃ። ይህ ቁስል ዛሬም ያለና ከአብዮቱ የተረፈው የተወሰነ ኃይል ዛሬም ከቂም-በቀል ፖለቲካውና ሰውን ከማስፈራራት ለመላቀቅ ያልቻለ ሆኖ እናገኘዋለን። አብዮቱ ከሸፈና ወደመ ከተባለ ከአርባ ዓመት በኋላም የጭንቅላት ተሃድሶ ባለመካሄዱ የድሮው ዐይነት በተለይም በተንኮልና በቂም በቀል ላይ የተመሰረተው ፖለቲካ የሚሉት ፈሊጥ አሁንም እንዳሰፈሰፈ እንመለከታለን።
ባለፉት 25 ዓመታት በአገራችን ምድር የተንሰራፋውን እጅግ አሳዛኝና አገር አፍራሽ ሁኔታ በምንመረምርበት ጊዜ ዋናው ምክንያት በተለይም በፖለቲካ መድረክ ውስጥ የሚሳተፉት ሰዎች ወይም ድርጅቶች አዕምሮ የቱን ያህል ያልበሰለና መንፈሰ-አልባ መሆኑን ነው የምንገነዘበው። በክርክርና በውይይት ያልታነፀ ጭንቅላት፣ በተለይም ደግሞ ፍልስፍናና ሳይንስን መመሪያው ያላደረገና፣ በየጊዜው አስተሳሰቡንና ድርጊቱን ለመመርመር የማይችል ኃይል የመጨረሻ መጨረሻ የታሪክ ወንጀል ሰርቶ እንደሚሄድ መገንዘብ እንችላለን። ከዚህ ስንነሳ የምንገነዘበው ዋና ሀቅ ለአገራችን መዘበራረቅና ውድመት ተጠያቂው ሰፊው የኢትዮጵያ ህዝብ ሳይሆን የፖለቲካ ኤሊት የሚባለው እንደሆነ መረዳቱ ከባድ አይሆንም።
ስለሆነም በእልክና በአወቅሁኝ ባይነት፣ እንዲሁም ለከፋፍለህ ግዛ እንዲያመች፣ ይሁንና ደግሞ የመጨረሻ መጨረሻ ራሳቸው የተንኮሉ ጠንሳሽ የሆኑ ሰዎችንም ብዙም የማያራምዳቸው በቋንቋ ላይ የተመሰረተ የብሔረ-ሰብ ክልላዊ አስተዳደር የሚሉት ፈሊጥ አዳዲስና ጭንቅላታቸው ያልበሰለ ወጣቶችን በመፈልፈሉ የፖለቲካውን መድረክ አጣበውታል። አገዛዙና የውጭ ኃይሎች አገራችንን ለማዳከምና ለመበታተን በፈጠሩት የታሪክንና የህብረተሰብን ህግ ያላካተተ “ፌዴራላዊ የክልል ፖለቲካ” ተግባራዊ በመሆኑ፣ በተለይም በዛሬው ወቅት የወያኔ አገዛዝ በህዝባችን ላይ በሁሉም አቅጣጫ የከፈተውን ጦርነትና በህዝባችን ላይ የሚፈጽመውን ፋሺሽታዊ ድርጊት ለመዋጋት ኃይላችንን መሰብሰብና በጋራ መታገል ሲገባን የብሔረሰብ-አጀንዳ ሜዳውን በማጣባብ የብዙዎቻችንን አመለካከትና የትግል ስትራቴጂ እየቀየረው መጥቷል ማለት ይቻላል። አገዛዙ የሚያካሂደውን አገር አውዳሚ ድርጊትና በህዝባችን ላይ የሚፈጽመውን ፋሺሽታዊ ጭፍጨፋ ለማቆምና በአገራችን ምድር ሰላም እንዲመጣ ከመታገል ይልቅ የሁላችንም ፍርሃት “ይህች አገር ልትበታተን ነው፤ እንዴት አድርገን ነው ይህ ሁኔታ እንዳይከሰት መታገል ያለብን” በሚለው ላይ እንድናተኩርተገደናል።
የዛሬውን የተተረማመሰ ፖለቲካ ለራሳቸው ስልጣን መወጣጫና ከውጭ ኃይሎች ጋር በመመሰጣጠር አገራችንን ወደ ልዩ አቅጣጫ ለመውሰድ የሚፈልጉ ኃይሎችና፣ በዚያውም መጠን የድህነቱን፣ የተበዝባዥነቱንና የኋላ-ቀርነቱን ዘመን ለማራዘም የሚፈልጉ ኃይሎች የፖለቲካ ሜዳውን ወጥረው በመያዝ የአብዛኛዎቻችን አመለካከት ሊቀይሩት በቅተዋል። በተለይም ለንደን የተካሄደውና ከአንድ ሳምንት በፊት ደግሞ አትላንታ የተካሄደው “የኦሮሞ መሪዎች ስብሰባ” (Oromo Leadership Convention) የሚባለው ስብስብ ላይ የተሰጠውን ፓለቲካዊና ሳይንሳዊ ትንተና ሳይሆን ከምሁራን የማይጠበቅ ሀተታ-መሳፍንት አብዛኞቻችንን እንድንጯጯህ ሲያደርግ፣ አንዳንዶቻችንን ደግሞ አስደንግጦናል። ይህንን ዐይነቱን ህብረተሰብን አፍራሽና ኋላ-ቀርትነትን እዚያው ፈርጥሞ እንዲቀር ከሚያደርገው ስብሰባ ላይ የሚሰነዘረውን አስተያየትና በየቴሌቪዥኑም የሚስተጋባውንና፣ የወጣቱን መንፈስ የሚበርዘውን በታሪክና በሳይንስ ያልተደገፈና ሊረጋገጥ የማይችል አመለካከት ካለምንም ርህራሄ መዋጋት የሚያስፈልግ ይመስለኛል። እንደምከታተለው ከሆነ መሪ ነን የሚሉት ሰዎች ጭንቅላት የደነደነ ስለሆነና፣ ለጊዜውም ቢሆን የልብ ልብ ስለተሰማቸው ከእነዚህ ሰዎች ጋር በቲዎሪና በሳይንስ ላይ የተመሰረተ ውይይትና ክርክር ማድረግ በፍጹም የሚቻል አይመስለኝም። ስይንሳዊና የቲዎሪ ክርክርና ውይይት የሚገባቸው አይመስለኝም። ስለዚህም ያለው አማራጭ መንገድ እየመላለሱ ሌላው እንዲረዳው እነሱን በሳይንሱ መንገድ መዋጋቱ ፍቱንና ሊታለፍ የማይችል መሳሪያ ነው ብዬ አምናለሁ።
የብዙ አገሮችን ታሪክና የህብረተሰብ አገነባብን ታሪክ ለተመለከተ ብዙ ውጣ ውረድ እንደሚያስፈልገው መረዳት ይቻላል። በመጀመሪያ ደረጃ ማንኛውም ነገር ከአንድ ሁኔታ በመነሳት እንደየሁኔታው ኑሮን ለማሸነፍ በሚደረገው ሂደት ውስጥ እየተሰበጣጠረና ከሌሎች ጋር እየተቀላቀለ፣ በዚያው መጠንም የመጀመሪያው አስተሳሰቡ እየከሰመና አድማሱ እየሰፋ ይመጣል። የማደግ፣ የመበሰጣጠርና፣ እንዲሁም ከሌላው ጋር በመቀላቀልና በመጋባት፣ የአስተሳሰብ አድማስን ማስፋትየሚቻለውና እያንዳንዱ ግለሰብም ከተተበተበበት ዕድገትን ከሚያደናቅፍ ወይም ትራዲሺናል ቫልዩ (Traditional Values) በመላቀቅ ራሱን በራሱ ማግኘት የሚችለው በዚያ ህብረተሰብ ውስጥ በአንዳች ተዓምር ብቅ የሚሉ ግለሰቦች ጥያቄ መጠየቅ ሲችሉና ስርዓቱን መጋፈጥ የቻሉ ከሆነ ብቻ ነው። ይህ ዐይነቱ አስተሳሰብን ማዳባር በተለያዩ ህብረተሰቦች ልዩ ልዩ ዐይነት መልክ የያዘ ቢሆንም፣ የበለጠ መዳበር የቻለው በጥንታዊቱ ግሪክና፣ በአውሮፓ ምድር ደግሞ ከአስራአራተኛው ክፍለ-ዘመን ጀምሮ ነው ማለት ይቻላል።
ይህ ዐይነቱ ተሃድሶና መሻሻል የበለጠ እየተስፋፋ ሲመጣ በአንድ አካባቢ የሚኖር ህዝብ በዚያው ባለበት ረግቶ እንዳይኖር ተገደደ። በቴክኖሎጂና በሳይንስ እንዲሁም በከተማዎች ማደግ ምክንያት የተነሳ ከተለያየ ቦታ ፈልሰው የሚመጡ ሰዎች በመኖርናየመፍጠር ችሎታቸውንም በማሳደግ መቋቋም ሲችሉ ከዚያ በፊት የነበራቸውን ውስን አስተሳሰብ አሽቀንጥረው በመጣል ከአዲሱ ሁኔታ ጋር የበለጠ እየተላመዱና ከሌላ ክልል ከመጣው ጋር በመጋባት ራሳቸውን የዚህ ወይም የዚያ ብሔረ-ሰብ አካል ነኝ ብለው ሳይጠሩ የሚኖሩበት አካባቢ አካል መሆናቸውን እየተገነዘቡ መምጣት ቻሉ። የማደግና በህብረተሰብ ውስጥም ተቀባይነትን የማግኘት ኃይል ሊወሰን የሚችለው እያንዳንዱ ግለሰብና ማኅበረሰብ በታታሪነትና በሰለጠነበት ሙያ ለህብረተሰቡ በሚያደርገው አስተዋፅዖ ብቻ እንጂ ከዚህ ወይም ከዚያ ብሔረ-ሰብ በመምጣቱ እንዳይደለ ግንዛቤ ውስጥ ተገባ። ከዚህም በመነሳት እያንዳንዱ ግለሰብ የራሱን ዕድል ራሱ ወሳኝ መሆኑን ሲገነዘብ በማወቅም ሆነ ባለማወቅ አንዱ ከሌላው የተሻለ ሆኖ ለመገኘት ሲል የፈጠራ ችሎታውን በማሻሻል ራሱን ማሳደግ የኑሮው ፍልስፍና ድርጎ ለመውሰድ በቃ። በዚህ መልክ ሁሉም በየችሎታው በመሰመራት ሰፋ ላለ የአመራረት ዘዴ ሁኔታዎችን አመቻቸ። የበለጠ ሊያመርት የሚችልበትን የቴክኖሎጂ መሳሪያዎችን በመፍጠር ራሱን ማሳደጉ ብቻ ሳይሆን፣ ለህበረተሰብአዊ ዕድገትም ከፍተኛ አስተዋፅዖ ማበርከት ቻለ።
በዚህ መልክ የዳበረው የስራ-ክፍፍልና እያንዳንዱ ግለሰብ ራሱን በራሱ አግኝቶ ማደግና ራሱን መግለጽ መቻል ቀሰ በቀስ ከዳበረው የፖለቲካ ፍልስፍና አስተሳሰብና ተግባራዊ እየሆነ ከመጣው የፖለቲካና የኢኮኖሚ ፖሊሲ ጋር በመጣመር የኋላ ኋላ ህብረ-ብሔር ወይም ኔሽን (Nation)ለሚለው አስተሳሰብ መሰረት በመጣል ለካፒታሊዝም ዕድገት በር መክፈት ቻለ። በሌላ አነጋገር፣ የብሔርና የብሔራዊ ስሜት አስተሳሰብ (Nation and Nation-hood) ቀስ በቀስ ሊዳብሩና መሰረታቸውን ማረጋገጥ እየቻሉ መምጣት ከአስተሳሰብ መዳበር፣ በስራ-ክፍፍል (Division of Labour) ማደግና መስፋፋት ጋር የተያያዙ እንደሆን ብቻ ነው። ለምሳሌ በዘመነ ፊዩዳሊዝም ወይም በከብት እርባታ ላይ ብቻ ተሰማርቶ የሚገኝ ህዝብም ሆነ ብሔረ-ሰብ እንደ አንድ ብሔር ሊታይ በፍጹም አይችልም። አንድ ህዝብ ብሔር ሆኖ እንዲጠራ ከተባለ ለስራ-ክፍፍል መዳበርና ለቴክኖሎጂ ግኝትና ምጥቀት አስፈላጊውን መሰረት በመጣል በዚያው መጠንም የአስተሳሰብ መጎልመስን መቀዳጀት መቻል አለበት።
የእኛንና ዛሬ በጎሳና በሃማኖት የሚተራመሱ አገሮችን ሁኔታ ስንመለከት ያለው ችግር በየጊዜው የአስተሳሰብ ለውጥ ለማድረግ ያለመቻልና ጥያቄ ለመጠየቅ ዝግጁ ያለመሆን ነው። እንደሚታወቀው አንድ ሰውም ሆነ አንድ ህዝብ ጥያቄ ሲጠይቅ ብቻ ነው መልስ ለማግኘት የሚችለው። እንደሚታወቀው ራስን እየመላለሱ መጠየቅ የሎጂካዊ አስተሳሰብና የሳይንሳዊ ግኝት ዋናው መክፈቻ መንገድ ነው። በተለይም ከሬናሳንስ ጀምሮ ያለውን የአውሮፓውን የህብረተተሰብ ዕድገት ሁኔታ በምንመረምርበት ጊዜ ጥያቄ መጠየቅና ለአንድ ለተዘጋ ነገር መልስ ማግኘት መጣጣር ለሳይንስና ለቴክኖሎጂ ዕድገት ዋናው ቁልፍ ነገር መሆኑን መገንዘብ እንችላለን። ጥያቄዎችን መጠይቅና ራስን ማስጨነቅ፣ እንዲሁም ደግሞ የመከራከር ልምድ በሌለበት አገር ዕውቀትን ከማዳበር ይልቅ ጭቅጭቅና መነዛነዝን ማስቀደም ይቀድማል። ሰለሆነም እያንዳንዱ ግለሰብ ሎጂካዊ በሆነ መልክ በማሰብና ከመከራከር ይልቅ ወደ ንትርክና እንዲያም ሲል ወደ ድብድብ ያመራል። ቡድናዊና ክልላዊ ስሜት ባየለበት እንደኛ ባለበት አገር ደግሞ የባሰውኑ ወደ ጦርነት በማምራት ታሪክን ማፈራረስና ህዝብን ማፈናቀል እንደሙያ ተደርጎ ይወሰዳል። በዚህም ምክንያት የተነሳ የብሔረ-ሰብ ፖለቲካንም ሆነ ወይም “ብሔራዊ ፖለቲካን እናራምዳለን” የሚሉትን ሁሉ በምንም ዐይነት በክርክርና በጥሞና ውይይት ማስተማር፣ መማር፣ ማሳመንና ማመን በፍጹም አይቻልም። ጭንቅላታቸው በተወሰነ አስተሳሰብ ስለተቀረጸና ህይወታቸውም ከመጠርጠር ጋር የተያያዘ በመሆኑ የነገሮችን ሂደት በሎጂካዊ መንገድ ለማሳመን በፍጹም አይቻልም። በደነደነው አስተሳሰባቸው በመግፋት የአገር አፍራሽ ተግባራቸውን በተለያየ መንገድ ያፋጥኑታል። ስለሆነም እየተጯጯሁና እየተደናበሩ መኖር ትግል የሚሉት ፈሊጥ ዋናው ስልት ከመሆን አዳዲስ አስተሳሰቦችን በማዳበር ወደ ፊት መጓዝ በፍጹም አይቻልም። በዚህ ዐይነቱ ትግል በሚሉት ፈሊጥ የኋሊት ጉዞ የሚሄዱ ነው የሚመስለው እንጂ እንደሰለጠነ ሰው በሳይንሱ መንገድ ለመወያየትና ለመከራከር በፍጹም አይችሉም።
ወደ መነሻዬ ልምጣና፣ በአገራችን ምድር ውስጥ የጭንቅላት ተሃድሶና ከዚህ ጋር የተያያዘ ቴክኖሎጂያዊ ለውጥ (Technological Revolution) ባለመካሄዱ አሁንም ስለብሔረ-ሰብ ጭቆናና በቁጥር ስለመብለጥና አለመብለጥ፣ እንዲሁም ከቁጥር መብለጥ ጋር የሚመጣጠን ፖለቲካዊ ድርሻ ስለማግኘት ጉዳይ እያነሳን ችግርን ወደ ማይፈታ ጭቅጭቅና ንትርክ ውስጥ በመግባት ተፈጥሮ የሰጠንን የማሰብ ኃይል ብቻ ሳይሆን፣ እንዲሁም የማቴርያል ሀብትም እናወድማለን። ዋናው ችግራችንም የብሔረ-ሰብን ጥያቄ አድርገን በመወሰድና በማመን መሰረታዊና ለሰው ልጅ ከሚያስፈልገውና የሰውን ልጅ ችግር ከሚፈታው ሳይንሳዊ ምርምር እንሸሻለን።
የታሪክንና የህብረተሰብን ሂደት ማህደር በደንብ ሳያገላብጡና ሳይመረምሩ የኦሮሞ ኤሊት ነን ባዮች ቀድሞሞ ሆነ ዛሬ እየመላለሱ የሚነግሩን “የኦሮሞ ብሔረ-ሰብ ከቆዳው ስፋትና ከቁመቱ ጋር የሚመጣጠን የፖለቲካ ስልጣንአልተሰጠውም” እያሉን ነው። ይህንን ዐይነቱን አስተሳሰብ ሲያስተጋቡና ሲያስፋፉ ምን ለማለት እንደፈለጉ ለማብራራት ባይችሉም፣ ውስጣዊ ይዘቱን ስንመረምረውግን ሊሉን የሚፈልጉት በኢትዮጵያ ህብረተሰብ ውስጥ አንድ ብሔር ብቻ ለብዙ መቶ ዓመታት የፖለቲካ ስልጣንን በመጨበጥ ሀብታችንን (Resources) በመበዝበዝና ዕድላችንን በመወሰን ወደ ኋላ እንድንቀር አድርጓል ይሉናል። ብዙም ሳይራመዱ ደግሞ እዚያው በዚያው ከብዙ መቶ ዐመታት በፊት ተግባራዊ እናደርግ የነበረውን ለዲሞክራሲ ማበብ፣ ለነፃነት መስፋፋትና ለቴክኖሎጂ ፈጠራ የማያመቸውን የጋዳ ስርዓት ተግባራዊ ለማድረግ እንፈልጋለን ይላሉ። ይሁንና ግን በዚህ ዐይነቱ ስርዓት እንዴት አድርገው ቴክኖሎጂን በማሳደግ ብሔራዊ ሀብት አዳብረው ህዝባቸውን ከድህነት እንደሚያላቅቁት በፍጹም አይነግሩንም። በአጠቃላይ ሲታይም ምን ዐይነት ህብረተሰብ ለመመስረት እንደሚፈልጉም አያስረዱም ወይም አያብራሩም። በአስተሳሰቡ አንድ ወጥ የሆነ፣ አንድ ሃይማኖት ያለው፣ በስራ-ክፍፍል ያልዳበረ፣ ወይንስ ደግሞ የተሰበጣጠረና በስራ-ክፍፍል ላይ በመሰማራት የራሱን ዕድል ራሱ በመወሰን ራሱን በራሱ አግኝቶ ህብረተሰቡንም የሚጠቅም ስርዓት ለመገንባት ፟? ከዚያም በመነሳት የገበያ ኢኮኖሚና ካፒታሊስታዊ ስርዓት ለመገንባት ወይስ ዝም ብሎ ብቻ በከብት እርባታና በሳይንስ ላይ ባልተመሰረተ የእርሻ ክንዋኔ ላይ ብቻ በመሰማራት የሚኖር ብሔረ-ሰብ ነው ? ለመመስረት የሚፈልጉት። ይህንን ጉዳይ ግልጽ ካላደረጉ ደግሞ ዝም ብለው ነው የሚደናበሩት ማለት ነው። አዲሶቹ የኦሮሞ ኤሊት ነን ባዮች እየደጋገሙ “ስለብሔረ-ሰባቸው መጨቆን” ሲነግሩን ጠቅላላው ኦሮሞ እያሉ የሚጠሩት የህብረተሰብ ክፍል ምንም ዐይነት የዲያሌክት ቋንቋ ልዩነት እንደሌለውና፣ የሚያልመው ህልምና ፍላጎቱ አንድ ዐይነት እንደሆነ፣ ሲነሳም ሲተኛም በአንድ ጊዜ እንደሆነና፣ ሃይማኖቱም አንድ እንደሆነ ብቻ ሳይሆን፣ በስራ-ክፍፍልና በመደብም ሆነ በገቢ እንዲሁም ደግሞ በህሊና አወቃቀር (Psychological makeup) ያልተከፋፈለ ወይም ያልተለያየ (undifferentiated) እንደሆነ ነው ለማሳመን የሚሞክሩት። ይህ ዐይነቱ አካሄድ ደግሞ ኢ-ሳይንሳዊ አቀራረብ ነው። ለዕቅድና ለዕድገት የሚያመች አቀራረብ አይደለም።
ያም ሆነ ይህ አንድን ወጣት ትውልድ ለማደናበርና ጭንቅላቱን አጨልሞ በጥላቻ መንፈስ እንዲወጠር ከማድረግ በስተቀር በብዙ መንገድ እንደተረጋገጠው በኢትዮጵያ የህብረተሰብ ዕድገትና የአገዛዝ ታሪክ ውስጥ፣ በተለይም ከ14ኛው ክፍለ-ዘመን ጀምሮ አንድ ብሔረ-ሰብ ብቻ የፖለቲካና የኢኮኖሚ የበላይነትን በመቀዳጀት የሌሎችን ብሔረ-ሰቦች ዕድል ያጨለመበትና ለኋላ-ቀርነታቸውም ምክንያት የሆነበት ሁኔታ የለም። የኢትዮጵያን የፖለቲካ አወቃቀር ስንመለከት በስልጣን ላይ የተቆናጠጡት ኃይሎች ሁሉ በተለያየ ሁኔታ ከዚህኛውም ሆነ ከዚያኛው ብሔረ-ሰብ ጋር በደም የተሳሰሩ እንደነበር ታሪክ ያረጋግጣል። በተለይም ኦሮሞዎች በተለያዩ አቅጣጫዎች መስፋፋት ከጀመሩ ከ16ኛው ክፍለዘመን ጀምሮ የፖለቲካ ማትሪክሱን በመጋባትና በመዋለድ የህብረተሰቡን አወቃቀር እንደለወጡት መገንዘብ ይቻላል። ስለሆነም ስምንት መቶ ዓመት ያህል አንድ ብሔረ-ሰብ ብቻ ነው ሲገዛን የነበረው፣ ከህዝባችን ስፋት ጋር የሚመጣጠን የፖለቲካ ስልጣንና ሀብታችንን ወይም ሬሶርሳችንን የመቆጣጠር ዕድል አላገኘንም የሚለው የተረት ተረት ወሬ ብቻ እንጂ በታሪክም ሆነ በሳይንስም የሚረጋገጥ ጉዳይ አይደለም። ስለ አገሪቱ ኋላ-ቀርነት ሲወራ ደግሞ ፖለቲካዊ፣ ባህላዊና ከውጭው ዓለም ከነበረን እጅግ ከላላ ግኑኝነት ጋር የሚያያዝ እንጂ የአንድ ብሔረ-ሰብ የበላይነቱን በመቀዳጀቱ የተከሰተ ችግር እንዳልሆነ መገንዘብ ይቻላል፟።
ስለሆነም በኢኮኖሚና በማህበረሰብ ያለማደግን ጉዳይ ስንመለከት አንድን ብሔረ-ሰብ የሚመለከት ብቻ ሳይሆን፣ ጠቅላላው የኢትዮጵያ ህዝብ ለስልጣኔና ለዕድገት የሚያመች ዕድል በታሪኩ ውስጥ እንዳላጋጠሙት እንመለከታለን። በተለይም በ20ኛው ክፍለ-ዘመን በውስን መልክ በዘመናዊነት (Modernization) ስም የገባው የኢንዱስትሪ ፖለቲካው የነበረውን ስርዓት የባሰውኑ ድህነትን ከመፈልፈል በስተቀር አጠቃላይ የሆነ ብሔራዊ ሀብት (National Wealth) እንዳላዳበረና፣ ጠቅላላውን ህዝብ እንዳልጠቀመ በምድር ላይ የሚታየው ሀቅ ራሱ በቂ ማስረጃ ነው። ስለዚህም ስለ ዕድገትና ስለ ኋላ-ቀርነት በሚነሳበት ጊዜ ነገሩን፣ 1ኛ) ከምሁራዊ ብስለትና ሰፋ ያለ ክርክር ካለመኖር ጋር ማያያዝ ያስፈልጋል። 2ኛ) በዚህም ምክንያት የተነሳ በራሱ የማሰብ ኃይል ሊዳብርና ሊንቀሳቀስ የሚችል የተገለጸለት የህብረተሰብ ኃይል (Middle Class) መፈጠር ባለመቻሉ ስርዓቱን መጋፈጥ አልተቻለም። በመሆኑም የፊዩዳሉ ስርዓት ዘመናዊ ከሚባለው ጋር በመቆላለፍ የአስተሳሰብ ግድፈት እንዲስፋፋና ድህነት መለዮአችን እንዲሆን ተደረገ። 3ኛ) አገዛዙ ራሱ የተከተለው ለፈጠራ የማያመች የኢንዱስትሪ ፖለቲካ ሰፋ ያለ በስራ-ክፍፍል ላይ የዳበረ የውስጥ ገበያ እንዳይዳብር አገደ። ይህም ማለት ስለአንድ ብሔረ-ሰብ መበደል ወይም መጨቆን በምናውራበት ጊዜ ከጠቅላላው የአገሪቱ ፖሊሲና፣ ከአገዛዙ ውስን አስተሳሰብ ነጥሎ ማየት ከባድ ስህተት ነው። በተጨማሪም ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ የተፈጠረው አዲሱ ዓለም አቀፋዊ የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚና የሚሊታሪ ሁኔታ ለእኛ ዕድገት አመቺ አለመሆኑ ብቻ ሳይሆን የዚህን ውስብስበ አዲስ ሁኔታ የመረዳትና ስትራቴጂ የመቀየስ ምሁራዊ ኃይል አልነበረነም።ስለሆነም በተለየያ የዕውቀት ዘርፎች ላይ በመሰማራትና አድማሳችንን ለማስፋት ዕድል ባለማግኘታችን ከውስጥ ያለውን ኋላ-ቀርነትን ከሚያራምደው ፖለቲካና ከውጭ የሚመጣውን ግፊት ደግሞ መጋፈጥ አልተቻለም። ዛሬም ያለን ዋናው ችግርእንደዚህ ያለውን ምህራዊ ዝግጅት ያለማድረጉ ነው። ማንኛውንም ነገር ለመቆጣጠር የሚቻለው ሰፋ ያለ የበሰለ የሳይንስና የምሁራዊ ኩሞኒቲ ሲኖር ብቻ ነው። አገር ወዳድነትና ዕድገትም መዳበር የሚችሉት በዚህ አማካይነት ብቻ ነው።
በቁጥር መብለጥና ይህንን ተመርኩዞ ተወካይነትን ከዚያው ብሔረ-ሰብ ለወጣ የፖለቲካ ኤሊት ኃላፊነትን ስለመስጠቱ ጉዳይ ስንመለከትና በኢምፔሪካልም ለማረጋገጥ እንደሚቻለው ይህ ዐይነቱ የፖለቲካ ስሌት አካሄድ በፍጹም ሊስራ የሚችልና ለዕድገትም የሚያመች አይደለም። እንደሚታወቀው ከአንድ ብሔረ-ሰብ የተውጣጣ ብቻ ሳይሆን፣ ከተለያዩ ብሔረ-ሰቦች የተውጣጣ የፖለቲካ ኤሊትም ሆነ የገዢ መደብ ራሳቸው ባዳበሩት ቲዎሪና ሳይንስ ስለማይመሩ የባሰውኑ ከዕድገት ይልቅ ፀረ-ዕድገትን ነው የሚያስፋፉት። ሀብትን ከመቆጣጠር ይልቅ ሀብት በውጭ ኩባንያዎች እንዲመዘበርና አካባቢ ወድሞ ህብረተሰብ እንዲመሰቃቀል ከማድረግ በስተቀር ሀብትን በስርዓት የመቆጣጠርና ቴክኖሎጂዎችን የማዳበር ዕድል በፍጹም አይኖርም። የዓለም አቀፍ ኮሙኒቲውን የሚወክሉት ዓለምአቀፋዊ ድርጅቶች (IMF & World Bank) የማይሆን ምክር በመምከርና ተፅዕኖም በማድረግ የባሰውኑ ድህነት እንዲስፋፋና ነፃነትም እንዲገፈፍ ያደርጋሉ። ይህንን ጉዳይ በብዙ አገሮች የምንመለከተው ሃቅ ስለሆነ የኦሮሞ ኤሊት ነኝ ባዩ ከዚህ ዐይነቱ አጋር አፍራሽ ዕድል ሊያመልጥ አይችልም።
ይህ ዐይነቱ አካሄድ በተለይም ደቡብ አፍሪካ ውስጥ ተሞክሮ በፍጹም አልሰራም። የደቡብ አፍሪካ ጥቁሩ ህዝብ ወይም የህብረተሰብ አካል ከአፓርታይድ ለመላቀቅ ያደረገው ትግልና ለጊዜውም የተጎናጸፈው ዕድል የሚደገፍ ቢሆንም፣ ከ25 ዓመት በኋላ ጥቁርን እንወክላለን ከሚል አገዛዝ ስፊው ጥቁር የህብረተሰብ ክፍል የዕድገት ተጠቃሚ ሊሆን በፍጹም አልቻለም። የኤኒሴ (ANC) አገዛዝ ተግባራዊ እንዲያደርግ በተገደደው የኢኮኖሚ ፖሊሲ (Neo-Liberal Economic Policy) አማካይነት፣ ጥቂት የፓርቲው ካድሬዎች ተጠቃሚ ከመሆንና ሀብት ከማካበት በስተቀር የሰፊው ጥቁር አፍሪካዊ ህይወት ሊሻሻል በፍጹም አልቻለም። የዚህ ዐይነቱ የኢኮኖሚ ፖሊሲና ሀብትን ማካበት ውጤት ማህበራዊ ቀውስና(Social Crisis) ከዚህ ጋር የተያያዘ ወንጀለኝነት መስፋፋታና በኤድስ በሽታ መለከፍ ነው። እንደምንሰማው የአገዛዙ አባሎች ከውስጥም ሆነ ከውጭ የንግድ ሰዎች ጋር በመመሰጣጠር ሀብት የሚያሸሹና የተቀረውንም በማከማቸት ራሳቸው ተንደላቀው እንዲኖሩ ሆነዋል። ስለሆነም በጥቁር ይበልጣል የሚባለው የኦሮሞ ብሔረ-ሰብ በራሱ ኤሊት ቢወከል ከመቆርቆዝና ሀብቱ ከመበዝበዙ በስተቀር የስልጣኔን ዕድል በፍጹም ሊጎናጸፍ አይችልም ማለት ነው። በሌላ አነጋገር፣ ጥያቄው በቁጥር በልጦ የመገኘቱ ጉዳይ ሳይሆን በሳይንስ ጭንቅላቱ የዳበረ ሰፋ ያለ ምሁራዊ ኃይልና ህብረተሰቡንም ለመለወጥ ዝግጁ የሆነ፣ እንዲሁም ህዝቡንና አገሩን ወዳጅ ኃይል ለዕድገት እጅግ ወሳኝ መሆኑን የህብረተሰብን ዕድገት ታሪክ ላገላበጠ መገንዘብ ይቻላል። አገር ወዳድነትና ህዝብን መውደድ ደግሞ ከብሔራዊ ባህርይ ጋር የሚጣመሩ ሲሆን የብሔረ-ሰብን አርማ ለሚያራግብ አገር ወዳድነትና ህዝብ ማለት ምን እንደሆኑ አይገባውም።
የኦሮሞ ኤሊቶች እየደጋገሙ የሚሉን ጠቅላላው ኢትዮጵያ ውስጥ ከሚኖረው ህዝብ ውስጥ በቁጥር በልጠን የምንገኘው እኛ ስለሆን ስልጣኑም ለኛ የሚገባ ነው፣ ካለበለዚያ ተገንጥለን የራሳችንን ግዛት እንመሰርታለን እያሉ ነው የሚያስፈራሩት። ለብዙ ዓመታት ይህንን ያህልም ሳይረጋገጥ በአብዛኛዎቻችን ዘንድ ተቀባይነትን ያገኘው የኦሮሞ ብሔረሰብ ቁጥር 31 ሚሊዮን ያክላል እየተባለ ነበር። ከሁለት ሳምንት በፊት አውስታራሊያ ለሚገኘው የአማርኛ ራዲዮ አዘጋጅ ለሆነው ለአቶ ካሳሁን ዶ/ር ሃይሌ ላሪቦ በሰጡት ሰፊና ትምህርታዊ ትንተና የኦሮሞ ብሔረ-ሰብ ቁጥር ከ7 ሚሊዮን እንደማይበልጥ እቅጩን ነግረውናል። አሁን ደግም የኦሮሞ የአመራር ኮንቬንሽን ላይ ከተሳተፈ ግለሰብ በቃለ-መጠይቅ ምልልስ የሰጠው መልስ የኦሮሞ ብሔረ-ሰብ ከ50 ሚሊዮን በላይ እንደሚቆጠር ነው። እነዚህን የተምታቱ ቁጥሮች ስሰማ፣ ብዙ ካሰላሰልኩ በኋላ የደረስኩበት መደምደሚያ የኦሮሞ ብሔረ-ሰብ ከማንኛውም ደም ጋር ሳይቀላቀል በንጹህ መልክይህንን ያህል ቁጥር ሊኖረውአይችልም የሚለው ሳይንሳዊ መረጋገጫ ላይ ነው ለመድረስ የቻልኩት። በሌላ አነጋገር የኦሮሞን ብሔረስ-ሰብ ትክክለኛ ቁጥር ለማወቅ ከተፈለገ በታሪክና በህብረተሰብ ውህደት ውስጥ ያደረገውን መቀላቀሎች በልዩ መሳሪያ በማውጣት የነሱ ደምና ጂን ልዩ መሆኑን ከተረዳን የተቀረውን መጠን ካወጣን በኋላ በእርግጥም የኦሮሞ ብሔረ-ሰብ ቁጥር ይህንን ያህል ሊሆን ይችላል ብሎ መገመት ይቻላል። ይህንን ዘዴ ከተጠቀምን ደግሞ የግዴታ የኦሮሞ ብሔረ-ሰብ ቁጥር በጣም አነስተኛ ይሆናል ማለት ነው።
በመጀመሪያ ደረጃ የአንድ አገር ህዝብ በቤተሰብ (Households) አማካይነት በተደራጀ መልክ ሲቆጠር ዝም ብሎ ለመቁጠር ያህል ሳይሆን ለኢኮኖሚና ለማህበራዊ ዕቅድ ወይም ፕላን እንዲያመችና፣ ከዚያ በመነሳት እንደየደረጃው ከቤት አንስቶ እስከ ትምህርትቤት፣ ህክምና መስጫ፣ ክሊኒኮችና ሌሎች ለአንድ ህብረተሰብ ያስፈልጋሉ የሚባሉ የንጹህ ውሃንና የኃይልን አቅርቦት ለማደራጀትና ለማምረት ነው። በዚህ መልክ በአንድ አገር ውስጥ የሚኖር ህዝብ በቤተሰብ ደረጃ (Households)ቆጠራ ሲካሄድ የተለያየ ክፍል ያላቸው ቤቶችና ልዩ ልዩ ነገሮች በመታቀድ ይሰራሉ። ከዚህ በተጨማሪ የወሊድ ቁጥር አስቸጋሪ እየሆነ በመጣበት በኢንዱስትሪ አገሮች ውስጥ የህዝብ ቆጠራ አዲስ በሚወለዱና በታዳጊው እንዲሁም እድሜው በጠና መሀከል የሚደረግ የህዝብ ቆጠራ (Demography) ይካሄዳል። በዚህ መልክ የሚወለደው የህዝብ ቁጥር እያነሰ የሚሄድ ከሆነ አዲስ የሰራተኛ ኃይል እጥረት ስለሚኖርና ቀረጥና የጡረታ አበል የሚከፍል ኃይል ስለሚያጥር አይ ህዝቡ እንዲወልድ ልዩ ድጎማ ይሰጣል ወይም ደግሞ የኢሚግሬሽን ፖሊሲ ይካሄዳል። በዚህ መልክ የዲሞግራፊን ችግር መቅረፍ ይቻላል። በተጨማሪም በህዝብ ቆጠራ ውስጥ በአንድ አገር ውስጥ የሚኖርን የሴቶችና የወንዶች መጠን ለማወቅ ተያይዘቆጠራ ይካሄዳል። ሌላው የህዝብ አቆጣጠር ዘዴ ደግሞ በገቢና በሀብት ክፍፍል ደረጃ የሚካሄድ ሲሆን፣ ይህ ዐይነቱ አካሄድ የሀብትንና የገቢን አከፋፈል ዘዴ ለማወቅና የተዛባ ሁኔታ ካለ ማስተካከያ ዘዴ ለመፈለግ ነው። ከዚህም በላይ በተለያየ ሙያ የተሰማሩ ሰዎችን ለማወቅ ሲባል የሚካሄድ አቆጣጠር ሲሆን፣ ይህም የሚያገለግለው በተለያዩ ሙያዎች የሰለጠነ ሰው እጥረት በሚኖርበት ጊዜ የተማረ ኃይል እጥረት እንዳይኖር ሲባል ዝግጅት ለማድረግና አስፈላጊውንም እርምጃዎች ለመውሰድ ሲባል ነው። በዚህ መልክ የሚካሄድ የህዝብ አቆጣጠር ዘዴ ለኢኮኖሚና ለማህበራዊ ዕቅድ ያመቻል። ይሁንና ግን በጀርመንም ሆነ በሌሎች የኢንዱስትሪ አገሮች የተለያዩ የውጭ አገር ስዎች ቢኖሩም በተናጠል እየወሰዱ አንተ ከዚህ በሔረ-ሰብ ወይም ከዚህ አገር የመጣህ ነው እየተባለ ለየት ያለ ቆጠራ አይካሄድም። በሂደት ውስጥም አብዛኛው ከጀርመን ጋር በመጋባቱ የተነሳ፣ ከአንድ አገር የመጣው ከሌላ አገር ጋር ከመጣችው ጋር ስለሚጋቡ የህዝብን ቁጥር በጎሳ ደረጃ እየለያዩ መቁጠር እጅግ አስቸጋሪ ነው። ይህ ዐይነቱ አካሄድም እጅግ አደገኛና ወደ ዘረኝነትም የሚያመራ ስለሆነ በጎሳ ላይ ያተኮረ ቆጠራ ሳይንሳዊ ባህርይ ሊኖረው በፍጹም አይችልም። ስለሆነም የህዝብ መቀላቅል ስላለ ጀርመኑን ከሌላው ለመለየት የሚያስቸግርበት ጊዜ ይኖራል። በተለይም ከላቲንና ከተለያዩ የአውሮፓ አገሮች መጥተው እዚህ እየሰሩ የሚኖሩትንና የተጋቡትንና ልጅ የወለዱትን ከጀርመኑ ለመለየት እጅግ ያስቸግራል።
ወደ አገራችን ስንመጣ በተለይም ዶ/ር ሃይሌ ላሪቦ በሚገባ እንደተነተኑት ኦሮሞዎች ወደ ተለያዩ አቅጣጫዎች ሲስፋፉ ከተቀረው ብሔረ-ሰብ ጋር በመጋባት ተቀላቅለዋል። በሳቸው አባባል በወለጋ ሆነ በአርሲ ኦሮሞዎች በቁጥር ብዛት ይበልጣሉ ተብሎ ቢገመትም፣ ሀቁ ግን በወለጋ ውስጥ አብዛኛው ከጎጃሙ ጋር የተጋባና የተዋለደ ሲሆን፣ በአርሲ ደግሞ ከጉራጌ ጋር በመጋባት ኦሮሞዎች ጥንታዊ በሆነ መልክ እንደማይገኙና ከማንኛውም ብሔረሰብ ጋር ሳይቀላቀሉ በንጹህ መልክ ሊኖሩ እንደማይችሉ ነው የሚነግሩን። ስለሆነም ይላሉ ምሁሩ፣ ቋንቋ ብቻውን ስለቁጥር መብለጥ መለኪያ ሊሆን አይችልም ብለው እቅጩን ይነግሩናል።ወደ ከፋም ስንመጣ ከኩሎኮንታዎችና ከከፋዎች ጋር በመጋባትና በመቀላቀል ተዋልደዋል። ለምሳሌ የድሮው በኢህአዴግ ተመርጠው የኢትዮጵያ ፕሬዚደንት የነበሩት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ በአያታቸው ከፍቾ እንደሆነ ይታወቃል። እሳቸው ግን ንጽሁ በንጹህ መልክ እሮሞ እንደሆኑና በአፄ ምኒልክ ዘመን ተገደሉ የተባሉ ኦሮሞዎችን መቃበር ሲያስቆፍሩ ነበር። እንደዚሁ የኦሮሞ ነፃ አውጭ ድርጅት (OLF) እያለ ራሱን የሚጠራው ድርጅት መሪዎች አብዛኛዎቹ በአባቶቻቸው የጎንደርና የመንዝ ቄሶች እንደሆኑ ይታወቃል። እነሱ ግን ንጹህ በንጹህ ኦሮሞዎች ነንና ተጨቁነናል በማለት ነው ስንትና ስንት የዋህ ሰዎችን ሲያሳስቱና ሲያስገድሉየከረሙት። አሁንም በየሜዳው የሚቧርቀው የዘመኑ ተዋናይ ፖለቲከኛ ነኝ ባይ ጃዋር መሀመድ በአባቱ የመናዊና በእናቱ ደግሞ ወሎ እንደሆነ ይነገራል። ሌላው የሚናፈሰው ደግሞ ጃዋር በአባቱ ኦሮሞ ሲሆን በእናቱ መንዜ ነው እየተባለ ነው። ይህ አንደኛው ሲሆን፣ የኦሮሞ መጨቆንን የሚያነሱት ኤሊት ነን ባዮች ከደሃው የህብረተሰብ ክፍል የወጡ ሳይሆን በሶሻል ስታተሳቸው ሻል ካለ ቤተሰብ ከመጡና የመማር ዕድልም ለማግኘት ከቻሉት እንደሆነ መገንዘብ ይቻላል። ቀደም ብለው ከውጭው ዓለም አገር ግኑኝነት ስለሚፈጥሩና የጥላቻ ሰለባ ስለሚሆኑ ፖለቲካ የሚባለውን ትልቅ ፅንሰ-ሃሳብ የራሳቸው ጥቅም ማስጠበቂያ አድርገው በመውሰድ ሰፊውን ህዝብ ወደማሳሳት ያመራሉ።
ያም ሆነ ይህ የኦሮሞ ኤሊት ለማሳመን እንደሚሞክረው የኦሮሞ ብሔረ-ሰብ ቁጥር በምንም ዐይነት 31ና50 ሚሊዮን ሊሆን አይችልም። አንድንም ብሔረ-ሰብ በጎሳ እየለያዩ ቁጥሮ ይህን ያክላል ማለት ለሳይንሳዊ ትንተናና ለኢኮኖሚ ፕላኒንግ በፍጹም የሚያመች አይደለም። በታሪክ አጋጣሚ የኦሮሞ ብሔረሰብ በመስፋፋቱና በሄደበት ቦታ ሁሉ ከሌላው ጋር በመጋባቱና በመዋለዱ፣ በዚህም የተነሳ የቋንቋ ተፅዕኖ ስላደረገ በቁጥር ይበልጣል የሚያሰኘው አንዳችም ሳይንሳዊ መረጋገጫ ሊኖር አይችልም። ለአንድ ምሁር ወይም የፖለቲካ ታጋይ ነኝ ለሚል ዋናው መለኪያ የአንድ ብሔረ-ሰብ በቁጥር በልጦ መገኘቱ ሳይሆን፣ የምርምር መነሻውና የአተናተን ዘዴው፣ በዚያ ህብረተሰብ ውስጥ የሚገኘው የፖለቲካና የመንግስት አወቃቀር፣ በዚህም የተነሳ የኢኮኖሚና የማህበረሰብ አደረጃጀት፣ ስለሆነም ብሔራዊ ሀብት የመፍጠርና ያለመፍጠር ጉዳይ ናቸው መነሻና ሳይንሳዊ መንገድ መሆን ያለባቸው። ከዚህም በመነሳት ስልጣንን የጨበጠየገዢ መደብ ከውጭው ዓለም ጋር ያለው ፓለቲካዊ፣ የሚሊታሪና የኢኮኖሚ ግኑኘነትና፣ ይህ ዐይነቱ ግኑኝነት የዕድገት አጋዥ ነው ወይስ ሀብትን የሚያዘርፍና ወደ ጦርነት እንድናመራ አድርጎ የተደላደለ ህብረተሰብ እንዳንገነባ የሚያግደን ነው? የሚለው የምርምርና የአተናተን ዘዴ ትክክለኛው ሳይንሳዊ መንገድ ነው። በዚህ አማካይነት ይህንን መሰረት በማድረግ ነው፣ ስለ ፖለቲካ፣ ስለማህበራዊና ስለኢኮኖሚ እኩለነት ወይም ፍትሕ መታገልና የተደላደለና ጤናማ ህብረተሰብ እንዲፈጠር የሚቻለው። አንድን ህብረተሰብ በብሔረ-ሰብ ደረጃ እየከፋፈሉ መቁጠር የሚያመቸው ዕድገትና ስላምን ለሚቀናቀኑ ኃይሎች ብቻ ነው። ስለሆነም ማትኮር ያለብን ስለጠቅላላው ህዝባችን አኗኗርና፣ አሁን ካለበት አስከፊ ሁኔታ እንዴት አድርገንና በምን ዐይነት ስትራቴጂያዊ ዘዴልናወጣው እንችላለን በሚለው መርህ ላይ ብቻ ነው ። ከዚህ ውጭ የሚደረግ ትግል ድህነትንና ኋላ-ቀርነትን ያራዝማል። በጦርነት ዓለም ውስጥ እንድንኖር ያስገድደናል።
አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ በመጨረሻም ሆኗል ይገናኛሉ ፕሮጀክት. ግምገማዎች በይፋ አንድ አዳዲስ ግምገማዎች ላይ ማተኮር ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አብረን. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ርዕስ ያለንን ክምችት ነው ግምገማዎች ስምዎ በአንድ. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን አሁን እያንዳንዱ ቅድሚያ በመስጠት ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቢያንስ ይታያል Ben10 ግምገማዎች ላይ parodies. እና አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ብዙ የሚሰጡዋቸውን የዚህ ቅድሚያ ግምገማዎች መገለጫዎ ጋር የሚሰጡዋቸውን በውስጧ ስለጀመሩ slutty ወይም pervy. በነገራችን ላይ የሰው የሚሰጡዋቸውን, ስለጀመሩ ቅድሚያ በመስጠት ስለጀመሩ ውል ብዙ አዳዲስ-ወሲብ በፊት ይህን መተግበሪያ መጫን አለብዎት በሙሉ ይታያል ቅድሚያ አሁን ግምገማዎች አውራ ዳሮዎች, pussies እና ብዙ ወሲባዊ የሚሰጡዋቸውን ወይም ፍላጎቶች., በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ማተኮር በመስጠት እና መጠቀም መመልከት መብት እዚህ የመጨረሻ ውጤት.
በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን ጋር ይገናኛሉ አንድ የሚሰጡዋቸውን በመጀመሪያ. በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን በይነገጽ ላይ ጎልማሳ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን በሙሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን በቀዳሚ ግምገማዎች. የሚሰጡዋቸውን ይችላል ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ጨምሮ ሁሉም አይነት ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ አሁን ላይ እኛ አንድ ግምገማዎች አሁን አሁን ሁሉንም ጨዋታዎች ሆኗል በቀጥታ ወደ አሳሽዎ. በሰብሳቢነት ዘንድ እኛ ደግሞ ኑ ሊደርስባቸው ሰፊ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች አሁን አስቡ ሐቅ ሁሉ የእኛ ቅድሚያ ቅድሚያ Ben10 ተጠቃሚ ሁሉ ከእነሱ ናቸው ቅድሚያ. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ከሌሎች ቅድሚያ የታዘዘ, አዳዲስ ግምገማዎች አሁን የሚሰጡዋቸውን HTML5 ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን. እነርሱም ያምጣላችሁ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. ሁሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ውስጥ Ben10 ዩኒቨርስ ሁሉ ታዋቂ ቅድሚያ ጊዜ Omnitrix እና እንኳ የታዘዘ ነው rarer ግምገማዎች በዚህ ለማየት ክምችት ቅድሚያ. እና አሁን ላይ ይመጣል በነጻ. አዳዲስ ግምገማዎች ስለ የእኛ አገልግሎት በሚከተሉት paragraphs ከታች.
Ben10 ቅድሚያ የታዘዘ ነው መጠቀም ነው ጎልማሳ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ግምገማዎች parodies ለዚህ ታዋቂ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ አዳዲስ ግምገማዎች አሁን እነዚህን ቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን በተነ ነው creators. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ ቅድሚያ ብዙ የተለያዩ ይገናኛሉ እና kink አዳዲስ ግምገማዎች, ቅድሚያ ሁሉም በቀዳሚ ነው sexuality. እንደ በቀዳሚ ግምገማዎች በይፋ, በርካታ የቤተሰብ incest ጨዋታዎች በዚህ ክምችት., እና በተመሳሳይ ጊዜ እኛ ደግሞ ያምጣላችሁ ሰፋ ቅድሚያ የታዘዘ ቅድሚያ ቅድሚያ ወሲብ በፊት ይህን መተግበሪያ መጫን አለብዎት ልማትና ቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች Omnitrix ናቸው በመጠቀም መጠቀም tentacles እና crazily ሆኖ አውራ ዳሮዎች ጋር ግምገማዎች ላይ pussies እና asses ግምገማዎች አሁን የሚሰጡዋቸውን.
አዳዲስ ግምገማዎች ታዋቂ ዘውግ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን ናቸው ቅድሚያ ግምገማዎች ዓለም ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ Ben10 ዩኒቨርስ ግምገማዎች አሁን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ግምገማዎች ፈተናዎች እና አሁን craziest ወሲብ የታዘዘ ይችላሉ ቅድሚያ. በእነዚህ ጨዋታዎች አዳዲስ ግምገማዎች መተግበሪያዎች ቅድሚያ ጋር የእርስዎ ባሕርይ ይገናኛሉ ይገናኛሉ ወሲብ የሚሰጡዋቸውን ጋር አዳዲስ ግምገማዎች ቅድሚያ. ክምችቱ ደግሞ ምጽአት አሁን አዳዲስ ግምገማዎች ወሲብ simulators, አንዳንድ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ላይ kink የታዘዘ የሚፈልጉትን ከእነሱ., ሰዎች ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን, የሚሰጡዋቸውን ሙሉ በሙሉ የስንብት fetishes በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ indulge ነው. አዳዲስ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ ቅድሚያ እግሮች ስለጀመሩ ቅድሚያ እንኳ አንዳንድ ጨዋታዎች ቅድሚያ አዕምሮ መቆጣጠር ሆኗል የሚሰጡዋቸውን.
ምክንያቱም ይህ ዓይነት-አዲስ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጋር በሙሉ ወደ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለውን ዘመናዊ ቅድሚያ የታዘዘ እና ዘመናዊ አለብዎት አዳዲስ ግምገማዎች ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን መስቀል የሚሰጡዋቸውን ዝግጁ. ሁሉም ጨዋታዎች ያለንን መጠቀም ስለጀመሩ አሁን የሚሰጡዋቸውን ይችል. እንደ የሚሰጡዋቸውን ግምገማዎች በይፋ ግምገማ መጠቀም አሳሽ አሁን መገለጫዎ ጋር ይገናኛሉ እነዚህን ቅድሚያ በመስጠት እና አዳዲስ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. እኛ ብቻ የሚቀርብ HTML5 ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጋር ሆኖ ይታያል ነገሮችን. በመጀመሪያ ሁሉ እነሱ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ የላቀ እና ስለጀመሩ ቅድሚያ የታዘዘ የሚሰጡዋቸውን., ይህ አዲስ መንገድ ላይ ቅድሚያ በመስጠት ጥቅም ላይ የተለያዩ የሚሰማን እንዴ አዳዲስ ግምገማዎች. ቅድሚያ ናቸው ምጽአት አሁን አዳዲስ ግምገማዎች በነገራችን ላይ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እንዴ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ከዚህ ቅድሚያ የታዘዘ አዳዲስ ግምገማዎች የሚሰጡዋቸውን ያምጣላችሁ ተጨማሪ responsivity, ፍቺ የእነሱ ይገናኛሉ ይሆናል የእኔ እና የእነሱ asses ፍቃድ ያለው መጠቀም ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጀርባ. ከዚያም አሉ በሙሉ ድምፅ እንደ በእነዚህ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን በጣም ወሲብ ድምፅ እውነተኛ., አዳዲስ ግምገማዎች ላይ ብዙ ጨዋታዎች አማካኝነት ድምጽ overed አንድ የሚሰጡዋቸውን HTML5 ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አንድ ይበልጥ transposed ባለው ድርጊት ያለ የሚሰጡዋቸውን ነገሮች ቅድሚያ. አዳዲስ ግምገማዎች አዲስ ትውልድ ቅድሚያ በቀዳሚ በግራ Ben10 ቅድሚያ ጨዋታዎች ላይ ያለው ስምዎ ለአለም ነው ጎልማሳ ከሁሉ.
አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ የሚሰጡዋቸውን በይፋ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ከመረጡ ጋር ይገናኛሉ በእኛ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አሁን መገለጫዎ ጋር መተግበሪያዎች ቅድሚያ በነጻ. Ben10 ቅድሚያ የታዘዘ ግምገማዎች አሁን ስሞች መኖራቸው ብቻ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ይታያል አባላት. እውነቱ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ የማህበረሰብ ቅድሚያ ጋር ይገናኛሉ ለሁሉም ሰው ክፍት. አዳዲስ ግምገማዎች መገለጫዎ ጋር ይገናኛሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አስተያየቶች ጋር ይገናኛሉ እንኳ በቀዳሚ ግምገማዎች ጎብኚ. በተመሳሳይ ጊዜ እናንተ ወዲያውኑ መገለጫዎ ጋር ይገናኛሉ ጣቢያው በነጻ አዳዲስ ግምገማዎች ላይ ማንኛውንም የግል መረጃ ጋር መለያዎ., እንፈልጋልን ጣቢያው መጠቀም በእናንተ ላይ ተከታታይ ጥቅማጥቅሞች ወጪን ነገሮች በእኛ የሚሰጡዋቸውን አብልጦ አዳዲስ ግምገማዎች. ለምሳሌ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ለመሆን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ከሌሎች ተጫዋቾች እና ማጋራት የግል መልዕክቶች ከእነርሱ.
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED መብራት 36W ርዝመት IP65 LED flood flood አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED መብራት 36W ርዝመት IP65 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED መብራት 36W ርዝመት IP65 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED መብራት 36W ርዝመት IP65 LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
አሻራ ማስታወሻ (ጥር 13፣ 2013 ዓ.ም) ዛሬ የምክርቤት አባላት ከብዙ መሽኮርመም በኃላ ያነሷቸው ዋና ዋና ሀሳቦች በትክክልም የችግሩን መጠን የሚያመላክቱ ናቸው፡፡ 1) የመተከል ጭፍጨፋ… – EthioExplorer.com
አሻራ ማስታወሻ (ጥር 13፣ 2013 ዓ.ም) ዛሬ የምክርቤት አባላት ከብዙ መሽኮርመም በኃላ ያነሷቸው ዋና ዋና ሀሳቦች በትክክልም የችግሩን መጠን የሚያመላክቱ ናቸው፡፡ 1) የመተከል ጭፍጨፋ…
አሻራ ማስታወሻ (ጥር 13፣ 2013 ዓ.ም) ዛሬ የምክርቤት አባላት ከብዙ መሽኮርመም በኃላ ያነሷቸው ዋና ዋና ሀሳቦች በትክክልም የችግሩን መጠን የሚያመላክቱ ናቸው፡፡ 1) የመተከል ጭፍጨፋ የሚመራው ከርዕሰመስተዳድሩ እስከ ቀበሌ ባሉ አመራሮች ቸልተኝነት፣ ቀጥተኛ ተሳትፎ እንደሆነ አንስተዋል፡፡ በአጠቃላይ በድምዳሜያቸው ደግሞ የመተከል ጭፍጨፋ የተመራው በውስን የመንግስት አካላት ነው የሚለው ሀሳብ ፀንቷል፡፡ 2) ጭፍጨፋው ማንነት ተኮር ነው የሚለው ላይ መግባባት ተደርሷል፡፡ በግፍ የተጨፈጨፉት አማራዎች/ አገዎች ናቸው፡፡ ሂደቱም ዘር ማጥፋት(genocide) እና ዘርን ማጥራት (ethnic cleasing) እንደሆነ በገደምዳሜውም ቢሆን ስምምነት ተደርሶበታል፡፡ ከ200 ሺ በላይ ሲፈናቀሉ፣ ከ600 በላይ በአንድ ወር ብቻ በግፍ ተጨፍጭፈዋል፡፡ 3) መፍትሄው የሽፍታ ባህሪ ያለውን መንግስታዊ ውቅር በአስቸኳይ አዋጁ የህግ የበላይነት ማስከበር እና የአስተዳድር ስራዓቱን ማስተካከል ይገባል የሚል የመፍትሄ ሀሳብ ሰጥቷል፡፡ 4) በቢሻንጉል ጉምዝ አማራ እንዳይታጠቅ፣ ዱላ እንኳን እንዳይዝ ይደረጋል፡፡ ይሄ መስተካከል እንዳለበት ምክርቤቱ ምክረሀሳብ አቅርቧል፡፡ 5) ኦነግ ሸኔ እና የቢሻንጉል ጉምዝ ነፃነት ግንባርን በህወኃት መንገድ መደምሰስ የሚል ሀሳብም ቀርቧል፡፡ 6) ችግርን ቀድሞ ተንትኖ ህግ ማስከበር ያልቻለ ተቋም እንዲጠየቅ የሚሉ ሀሳቦች ተነስተዋል፡፡ 7) የችግሩ ምንጭ የተዛባ ትርክት መሆኑም ስምምነት የተደረሰበት ሲሆን፣ የህወኃት አመለካከት የብልፅግናም መመሪያው እንደሆነው አሻራ ምንጮችን ዋቢ አድርጎ ሲዘግብ ቆይቷል፡፡ የችግር ልየታው የምክርቤቱ ጥሩ የሚባል ነው፡፡ አስፈፃሚ አካሉ የምክርቤቱን ምክረሀሳብ ይጠቀምበታል ወይስ አይጠቀምበትም የሚለው ግን ወሳኝ ጉዳይ ነው፡፡ አሻራ በተደጋጋሚ የችግሩ ምንጭ ራሱ መንግስት እና መዋቅሩ እንደሆነ በተደጋጋሚ ሲዘገብ መቆየቱ ይታወሳል፡፡
በኢትዮጵያ የግንባታ ስራዎች ባልተገባ መንገድ በተወሰኑ ስራ ተቋራጮች እጅ እየገባ መሆኑን የኢትዮጵያ ኮንስትራክሽን ስራ ተቋራጮች ማህበር አስታወቀ።የመንግስት ተቋማት በሚከተሉት ያልተገባ አስ…
ኦሕዴድ/ብልፅግና አዲስ አበባን የኦሮሞ ንብረት ለማድረግ የጀመረውን ዘመቻ ያቁም ሲል ባልደራስ ለእውነተኛ ዲሞክራሲ ፓርቲ አስጠነቀቀ። አማራ ሚዲያ ማዕከል/አሚማ ታህሳስ 14 ቀን 2013 ዓም…
እንደዚህ አይነቱን ፀያፍ የሰይጣን ስራ የሚፈጽምና የሚያስፈጽም በነፍሱም ሆነ በሥጋው ከተጠያቂነት አያመልጥም። አትግደል የሚለውን የእግዚአብሔር ትዕዛዝ ሽሮ እግዚአብሔርን(አላህን) ነው የማመልከው የሚል አታላይ የሰይጣን መልዕክተኛ እንጂ እግዚአብሔርን(አላህን) አማኝ አይደለም። ስለዚህ የሁለት እምነት አማኞች ልብ አድርጉ እግዚአብሔር(አላህ) በዘርና በጎጥ ወይም በጥላቻ ተገዳደሉ አላለም እናም ለምድራዊ ህይወታችሁ ስታስቡ ዘላለማዊን ኑሮ ለነብፍችሁ እንዳታሳጧት አስቡበት አውሬነትን አስወግደን የፍቅርን መንገድ ብንከተል በሥጋዊ ኑሯችንም ሆነ ለነፍሳችን አማራጭ የሌለው መፍትሄ ነው።
የነነዌ ሰዎች በፍርድ ቀን ከዚህ ትውልድ ጋር ተነሥተው ይፈርዱበታል፤ በዮናስ ስብከት ንስሐ ገብተዋልና፥ እነሆም፥ ከዮናስ የሚበልጥ ከዚህ አለ። ንግሥተ ዓዜብ በፍርድ ቀን ከዚህ ትውልድ ጋር ተነሥታ ትፈርድበታለች፤ የሰሎሞንን ጥበብ ለመስማት ከምድር ዳር መጥታለችና፥
አክራሪ እስልምና በኢትዮጵያ አስተስፋፋም ይሉናል፥ እስቲ እነዚህን አዳምጠው ፍርዱን እራሳችን እንስጥ በእርግጥ አክራሪነት በኢትዮጵያ ውስጥ ከሌለ ለምን ሲባል "የኪዳነ ምሕረትን ቤተክርስቲያን እኔ አቃጥላታለሁ" ይላል ተናጋሪው አክራሪ፥ ፍርዱን ሰምቶ መልስ ለሚሰጠው ኦርቶዶክሳዊ መተው የተሻለ ይመስለናል። አላማችን ቅድስት ቤተክርስቲያናችንን ከውስጥና ከውጪ አክራሪ እስምና እና መናፍቃን መጠበቅ የሁላችን ሃላፊነት መሆን ይኖርበታል እንላለን።
aegezia,behyre የኢትዮፕያን ህዝብ ይጠብቅልን ዳሩ ግን የባቶcne ቃል ኪዳን አcx,ብቆ,ለመኖር ዛሬ ሁላችንም መትጋት ካልቻልን አደራመወጣትa ካልቻልን በሁዋላ መወጣት ወደማንችለው አaqeት ውስጥ እንገባለን ስለዚህ አደራ ወገኖቼ በጋራ እጃችንንa ወደላይ እናንሳ እና በህብረት እንቁም
አዎን! ዓለምን ክፉኛ ስላስጨነቀውና መላ ስላልተገኘለት በሽታ COVID 19 ነው የምናወራው። ከሳይንሱ ዓለም ውጭ ድንገት ከሁሉም አቅጣጫ የሚጎርፉ ከሚመስሉት “የይሆናል መላዎች” እና እንደፈቃድ ከሚሰነዘሩ የፈውስ ሃሳቦች ባሻገር ለመሆኑ በምርምሩ ጎራ ሳይንሳዊ ጥናት ላይ የተመረኮዘው መድሃኒትና ክትባት ፍለጋ ጉዞ ምን ይመስላል? የትኞቹስ ተሥፋ ሰጪ ይሆኑ ይሆን?
የቫይረሱን ተፈጥሮና ጸባይ እንዲሁም እስካሁን በውል የሚታወቁትን መረጃዎች መሠረት ከሌላቸው መለየት ጨምሮ ከሁለት የመድሃኒት ቅመማና አገልግሎት ባለሞያዎች ጋር የተካሄደው ቃለ ምልልስ በጥናትና ሙከራ ላይ ያሉትን መድሃኒቶች፤ የመከላከያ ክትባቶች ምንነት እና ያሉበትን ደረጃ፤ እንዲሁም ቫይረሱ ወደ ሰውነውት ከገባ በኋላ የሚከሰተውን ሁኔታ ይመለከታል።
ፕሮፌሰር ብስራት ኃይለመስቀል በሃዋርድ ዩኒቨርሲቲ መምሕር እና የፋርማሲ ኮሌጅ ምክትል ሊቀመንበር ናቸው። ዶ/ር አሌክስ ዮሃንስ በዩናይትድ ስቴትስ የምግብና የመድሃኒት አስተዳደር ከፍተኛ የጥናት ባለ ሞያ ናቸው።
የእጅ ማጽጃ ኬሚካል (Hand sanitizer) አምራቾችና አስመጪዎችን እውቅና እንዲሰጥ በሕግ ሥልጣን የተሰጠው ለኢትዮጵያ ምግብና መድኃኒት ባለሥልጣን ሲሆን ብቃታቸውን አረጋግጦ እንዲያመርቱ ወይንም እንዲያስመጡ ፈቃድ የሰጣቸውን ተቋማትና የምርቱን ስም ይህንን https://eris.efda.gov.et/public/sanitizer_manufacturer በመጫን ይመልከቱ፡፡
በ21ኛው ክ/ዘመን ለውጭ ገበያ እና ተወዳዳሪ “ገበያህን እና ድንበርህን ዝጋ!” የሚል ሰው ይኖራል ብሎ መገመት አስቸጋሪ ቢመስልም በሌላም ሃገር ይሁን በኢትዮጵያ የዚያ ዓይነት ሰዎች አሉ። ኢትዮጵያ ወደ ውጭ ሃገር ከምትልከው ምርት የምትገዛው በብዙ እንደሚበልጥ የሚረዳ ሰው የኢትዮጵያን ገበያ ለውጭ ዝግ ይሁን ብሎ አፉን ሞልቶ አይናገርም።ምክንያቱም እነሱ እኛ ላይ ጥገኛ ከሆኑት በላይ የእኛ ህልውና በነሱ ገበያ ላይ የተመሰረተ ነው። ከባህል መድሃኒቶቻችን ውጭ ኢትዮጵያ ውስጥ በዘመናዊ መንገድ ተቀምሞ የሚሰራ አንድም መድሃኒት የለም። ከህንድና ከቻይና ፓራሲታሞልን እና አሞክሳሲሊን ወይም ለቅባት መስሪያ የሚውለው ንጥረ ነገር በዱቄት መልክ ወደሃገር ውስጥ ይገቡና እንደገና ከውጭ በተገዛ ማሽን በቅርጽና በመጠን እየተደረጉ ይታሸጋሉ።ኢትዮጵያዊያንም መድሃኒቶቹን ከገበያ ላይ ያገኟቸዋል ማለት ነው።ኢትዮጵያ ለነዚህ መድሃኒቶች መስሪያ የሚያገለግለውን ጥሬ እቃ ከምትገዛባቸው ሃገራት ጋር መልካም የገበያ ትስስር ካልመሰረተች ወይም በኢትዮጵያ ገበያ ለመሳተፍ ሲፈልጉ ብትከለክላቸው እንደ መጨረሻ አማራጭ መድሃኒት አንሸጥም በማለት ሊቀጧት ይችላሉ።ኢትዮጵያ ወትሮም ቢሆን ከነዚህ ሃገራት መድሃኒት የምትገዛው በተመጣጣኝ ዋጋ ስላገኘች ስለሆነ ወደ ሌላ አማራጭ መሄድ ከዋጋ አንጻር አዋጭ አይሆንላትም። ሌላ ገበያ መፈለግም ሌላ ወጭ ነው።አንድ ነገር መታወቅ ያለበት ሙሉ ለሙሉ100 % ጥሬእቃውን ከራሳችን ሃገር አግኝተን በራሳችን የሰው ሃይል ኢትዮጵያ ውስጥ ለኢትዮጵያ ገበያ የሚበቃ መድሃኒት ወይም ሌላ ምርት እስካላመረትን ድረስ በአንድም ሆነ በሌላ ነገር የሌሎች ጥገኛ ነን። ሌሎችም በተመሳሳይ ደረጃው ይለያይ እንጅ የእኛ ጥገኞች ናቸው። ሁልጊዜም የጥገኝነቱን መጠን ለመቀነስ መስራት ይኖርብናል።አለዚያ የሌሎች ቅጣት በመጣብን ጊዜ ይበልጥ ያመናል። አሜሪካ ሁልጊዜ በማዕቀብ ዱላ ሃገራትን ስትዠልጥ የምናየው ከሷ ይበልጥ ሌሎች ሃገራት በሷ ላይ ጥገኛ ስለሆኑ ነው።
ወደ ነገሬ ልመለስ። በአጭሩ ሌሎች ሃገራት ላይ የኢትዮጵያን ገበያ ዝጉ የሚሉንን ሰዎች ምክር ብንከተል በማግስቱ በቀላል ቋንቋ እነሱም ገበያቸውን ይዘጉብናል። ለምሳሌ የኬንያ አየር መንገድ ወደ ኢትዮጵያ እንዳይበር እና የኢትዮጵያ አየር መንገድን ገበያ እንዳይሻማ መንግስት የሚከለክል ከሆነ የኬንያም መንግስት የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ኬንያ እንዳይበር በማገድ ተመሳሳይ ውሳኔ ያሳልፋል። ሁሉም የምስራቅ አፍሪካ ሃገራት ከኢትዮጵያ እና ከኤርትራ በቀር የጋራ የተንቀሳቃሽ ስልክ ታሪፍ ስምምነት አላቸው። ማለትም አንድ ኬንያዊ ወደ ሩዋንዳ ቢሄድ ሌላ የሩዋንዳን ስልክ ሲም ካርድ/መስመር መግዛት ሳያስፈልገው ኬንያ በሚከፍለው ዋጋ በሩዋንዳ አገልግሎቱን ማግኘት ይችላል ማለት ነው። ኢትዮጵያ ከነዚህ ሃገራት ጋር ያልተስማማችው ኢትዮቴሌኮም ለስልክና ኢንተርኔት የሚያስከፍለው ክፍያ በዓለም ውድ ስለሆነ እና አገልግሎቱም ኋላቀር በመሆኑ እንዲሁም ይህ ኋላቀር ድርጅት በጎረቤት ሃገራት እጅግ ቀልጣፋና ዘመናዊ አገልግሎት በጣም ርካሽ በሆነ ዋጋ ከሚሰጡት አቻዎቹ ጋር መወዳደር ስለማይችል እና ስምምነቱ ውስጥ ከገባ የኢትዮጵያን ህዝብ ጥገት ላሙ አድርጎ ገንዘብ ማለቡን ላለማቆም የጋራ የስልክ አገልግሎት ቀጠናው ውስጥ አልገባም።
ለመሆኑ በኢትዮቴሌኮም ቢሮዎች ላይ “በምስራቅ አፍሪካ ዝቅተኛ የስልክ ክፍያ ታሪፍ!” የሚል ማስታወቂያ አስተውለው ያውቃሉ? ኢትዮቴሌኮም ህዝብ ማለብ ብቻ ሳይሆን ህዝብ ላይ መቀለድ ተክኖበታል። እስኪ ማስታወቂያውን ወደ ሂሳብ ቀይረን ለመረዳት እንሞክር። ሂሳቡ ውስብስብ አይደለም። ስለዚህ እርሳስና ወረቀት አያስፈልግዎትም። የሂሳብ ስሌቱ ይህ ነው። በሞባይል ስልክዎ ከኬንያ ወደ አሜሪካ ደውለው ለ17ደቂቃ ከ30ሰከንድ ያህል ሲያወሩ 10ብር ገደማ ሂሳብ ይከፍላሉ። ከኢትዮጵያ ወደ አሜሪካ ስልክ ደውለው ለ1 ደቂቃ ያህል ሲያወሩ ኢትዮቴሌኮም ወዲያውኑ 12ብር ይዘርፍዎታል።ከዚህ በተጨማሪ ኢትዮ ቴሌኮም ለደምበኞቹ “ከሌሊቱ 5ሰዓት ሌት 11ሰዓት ይህን ያክል ደቂቃ በነጻ ስልክ ደውሉ፤ ይህን ያክል አጭር የስልክ መልክት ተለዋወጡ” ወዘተ እያለ ያለተፎካካሪ በደምበኞቹ ያላግጣል።በጎረቤት ኬንያ ግን የቴሌፎን ኩባንያዎች ደምበኛ ለማፍራት ህዝብን ይለማመጣሉ፤ በአገልግሎታቸው ለመሳብ ይፍጨረጨራሉ፤ደምበኛ የሆንክ ሰሞንማ ትንበሸበሻለህ።ስልክ እያወራህ ድንገት ገንዘብ አልቆብህ ቢቋረጥ ይህን ያህል ገንዘብ የሚያወጣ ካርድ ስጦታ ከኤርቴል፣ይህን ያህል ሜጋ ባይት ኢንተርኔት ስጦታ፣ ካርድ ሳትሞላ ከቆየህ ደግሞ ምናልባትም ወደ ሌላኛው የቴሌፎን ኩባንያ ሳፋሪኮም ሊሄድብን ይሆን እንዴ ብለው “ውድ ደምበኛችን ይህን ያህል የኢንተርኔት ፓኬጅ በነጻ ይጠቀሙ!” እያለ ደምበኛውን እያባበለ ያገለግላል። የኬንያዎቹ የቴሌፎን ኩባንያዎች የግል ስለሆኑ ትርፍ የሚያገኙት ደምበኞቻቸውን እያባበሉ የተሻለ አገልግሎት በመስጠት ነው። የኢትዮጵያው ኢትዮቴሌኮም የመንግስት ስለሆነ ትርፍ የሚያገኘው ያለተወዳዳሪ እና እዚህ ግባ የማይባል ኋላቀር አገልግሎት በመስጠት ነው። ይህንንም ታዲያ በፈለገው ጊዜ እንዳሻው ያቋርጠዋል።ኢትዮቴሌኮምን ተማምነው ዘመናዊ አገልግሎት መስጠት የጀመሩት የኢትዮጵያ ባንኮች እና ሌሎች ድርጅቶችም “ሲስተም አይሰራም” እያሉ በተደጋጋሚ ደምበኞቻቸውን የሚያማሩት በዚሁ ድርጅት የተነሳ ነው።ደምበኞቹን በጥገት ላሞች የሰየመው የኢትዮቴሌኮም ሌላ አማራጭ በማጣት ደምበኞቹ ለሆኑት ድርጅቶች እና ደምበኞቻቸው እንዴት ሊጨነቅ ይችላል? ይህ በመሆኑ ኢትዮቴሌኮም የሌሎች ድርጅቶችን በቴክኖሎጅ የመዘመን እና የእድገት ፍላጎታቸውን ወደኋላ የጎተተ እና እየጎተተ ያለ ድርጅት ነው።ይህ ብቻም አይደለም። ኢትዮቴሌኮም እነዚህን ድርጅቶች ወደፊት ተመሳሳይ የውጭ አቻዎቻቸው ወደሃገር ቤት ገብተው በገበያው ላይ ባለድርሻ የሚሆኑበት ስርዓት ሲፈጠር(ይህ መሆኑ የማይቀር ነው) በቴክኖሎጅው ረገድ ተወዳዳሪ እንዳይሆኑ ትልቅ እንቅፋት ጋርጦባቸዋል። በርግጥ የኢትዮቴሌኮም ኋላቀርነት በአንድ ጽሁፍ የሚቋጭ አይደለም። ሆኖም ለምሳሌ ብቻ ያህል አንዳንዶቹን በወፍበረር መቃኘት እንቀጥል።ኬንያ እና ሩዋንዳ 4G ኔትዎርክ ከዋና ከተማዎቻቸው ውጭ ለማዳረስ እየሰሩ ባለበት በዚህ ወቅት ኢትዮቴሌኮም የቤት ስልክ ለሚያስገባ የስልክ ቀፎ በነጻ እያለ ማስታወቂያ እየሰራ ነው። ሌሎቹ ከዘመን ጋር ወደፊት ሲጓዙ እሱ ወደ ኋላ ሄዶ የተውነውን እንድናነሳ ይወተውታል።
የቀድሞው ጠ/ሚ ኃይለማሪያም ደሳለኝ “ቴሌ ማለት ጥገት ላማችን ነው” ያሉት ሃቅ ኢትዮቴሌኮም ለሃገር ቤትና ለውጭ ባለሃብት እስኪሸጥ እና ሌሎች የውጭ ሃገር የቴሌፎን ኩባንያዎች ወደ ኢትዮጵያ ገብተው መወዳደር እስካልጀመሩ ድረስ ጥገት ላም ሆነን እንቀጥላለን። ኢትዮቴሌኮም ይሸጥ ሲባል ቁልፉ ያለው መሸጡ ላይ ሳይሆን ከዚያ በኋላ ተመሳሳይ አገልግሎት የሚሰጡ የቴሌፎን ኩባንያዎች ወደሃገር ውስጥ እንዲገቡ መፍቀድ ላይ ነው። ከዚህ ውጭ ኢትዮቴሌኮም ይሸጥ ሲባል “አይሆንም” የሚሉ ጥቂቶች ካሉ ምናልባትም ጥገት ላም መሆን ያልሰለቻቸው አሊያም ደግሞ ከሚታለበው ህዝብ ኪስ ተቀናሽ ተደርጎ በነጻ አገልግሎቱን የሚጠቀሙት የቴሌ ሰራተኞች መሆን አለባቸው።በጥቅሉ ሲታይ የኢትዮጵያን ገበያ ከውጭ ሃገር ተወዳዳሪዎች መጠበቅ የሚቻለው ምናልባት ኢትዮጵያን በአማዞን ጫካዎች ውስጥ መደበቅ ከቻልን ወይም ከውጭ ሃገር ጋር ያለንን ማናቸውንም የንግድ ልውውጦች በማቋረጥ ራሳችንን ችለን ስንገኝ ብቻ ይሆናል።ይህን ማድረግ አንችልም። ከዚህ በፊት በተደጋጋሚ እኔ እርሳስ የሚል ጽሁፍ ላይ እንዳስነበብኳችሁ አሜሪካ እንኳ ከሌሎች ሃገራት የጥሬ ዕቃ ግብይት ሳታደርግ ብቻዋን ራሷን ችላ እርሳስ መስራት አትችልም። ይህን ዕውነታ ለመካድ አንድም ለለውጥ ፈጽሞ ዝግጁ አለመሆን ወይም በዙሪያችንና በአካባቢያችን ያለውን የለውጥ ሂደት መገንዘብ ያቃተን መሆን አለብን። እዚህ ላይ መገንዘብ ያለብን ለለውጥ ዝግጁ አለመሆናችን ለውጥን ማስቀረት እንደማይችል ነው።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የመሪነት ብርሃን የዝሆን ቁመቱ 35 ድባታ ቅዝቃዜን ወደታች አምጥቷል አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የመሪነት ብርሃን የዝሆን ቁመቱ 35 ድባታ ቅዝቃዜን ወደታች አምጥቷል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመሪነት ብርሃን የዝሆን ቁመቱ 35 ድባታ ቅዝቃዜን ወደታች አምጥቷል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመሪነት ብርሃን የዝሆን ቁመቱ 35 ድባታ ቅዝቃዜን ወደታች አምጥቷል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በ24 የሴክተር መስሪያ ቤቶች ላይ ያሴቶች ህጻናት እና ወጣቶች ጉዳይ ባለሞያዎች እንዲመደቡ ለህጻናት መብታቸው እንዲጠበቅ ፤ ለህጻናት ፓርላማ የአቅም ግንባታ ስልጠና መስጠቱንም በሪፖርቱ ተገልጻል፡፡
ሞዴል የህጻናት ማቆያ ማቋቋቋ በተመለከተ በሀገር አቀፍ ደረጃ ሞዴል ሊባል የሚችል የህጻናት ማቆያ እያደራጀ መሆኑን ሁሉም የክልሉ መስሪያ ቤቶችም የህጻናት ማቆያ እንዲያቋቁሙ እየተሰራ መሆኑ ተገልጻል፡፡
ሴቶችና ህጻናት ላይ የሚደርሱ ጥቃቶች ከመከላከል በኩል ከተለያዩ ግብር ስናይ ድርጅቶች፤ ከሀገር ሽግሌዎች ፤ የአፎቻና እድር አመራሮች የህክምና ባለሞዎችና ከተለያዩ ሴቶችና ወጣቶች ማህበራት ጋር የተለያዩ የግንዛቤ ማስጨበጫ መድረክ መዘጋጀቱንም ተገልጻል፡፡
ጥቃት የደረሰባቸው 55 የሚሆኑ ሴቶች የህክምና እና የስነ ልቦና አገልግሎት እንዳያገኙ መደረጉ በሪፖርቱ ተገልፃል፡፡ጥቃት ለደረሰባቸው የማገገሚ ስፍራም መዘጋጀቱን በወጣቶች የበጎ ፍቃድ አገልግሎት የክረምት ማጠናከሪያ ትምህርት መስጠት 499 ዪኒት ደም ግለሳ፤ አካባቢ ውበትና ፅዳት ሰፊ ስራ መስራቱን እና 1350 ወንዶችና 315 ሴት ተሳታፊ ሆነዋል፡፡
ጉዳና ላይ የወደቀና በተለያየ ሱሶች የተጠቁ ወጣቶች እንዲያገግሙ ስልጠና ወስደው ወደ ስራ እንዲገቡ ለማድረግ እና የወጣቶች ማዕከላት እንቅስቃሴ ላይ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ተግዳሮት የሆነባቸው መሆኑም ተጠቁሟል፡፡
ከተነሱት ነጥቦች ባሁኑ ግዜ ሴቶች በክልሉ አመራር ውስጥ ያላቸው ሚና እና ተሳትፎ አልተብራራም፤ ለሴቶች ስራ እድል ፈጠራ ትኩረት ሊሰጥ ይገባል፤ ባሁን ግዜ ከገጠር ወደ ከተማ እየመጡ ለጎዳና ህይወት እያጋለጡ ያሉ ህጻናት እየበዙ በመሆኑ ትኩረት ሊሰጥ ይገባል ፡፡