Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ዝተዓደመት ጻዕዳ ጥልፋ ተኸዲና ኣብ ተዓደመትሉ ስዓትን ቦታን ተረኽበት። ኣየ እባ ከጸብቀላ! ክሳብ ኩርናዕ-ኩርኒዕታ ዘረር ዝበለ ብገፊሕ እድያት ዝተቀነተሉ ስለዝነበረ፡ ጽባቀ ናይቲ ጥልፊ ነታ ጻዕዳ ሰበይቲ ከምዚ ዱሙቕ መብራህቲ ተኾሊዓ ከምትጥመት ገበራ። ኩሎም ዕዱማት እዉን ተረኽበ፡ ኣብቲ ዳስ ብልዕን መስተን ተኸስከሰ፡ ከበሮ ተሃርመ፡ ሞዚቛ ብዓዉታ መቃልሕ ተዋግሔ፡ ሰብኣይ እታ ኩርዕቲ ስድራቤት ጻዕዳ ክዳን ሓበሻ ተኸዲኑ ሰበይቱ ድማ ጥልፋ ተኸዲና፡ ሰተታ ዝመስል ኩቱሻ፡ ገዚፍ ሰንሰለት ዘንጠልጠሎ ወርቂ መስቀልን ንኩሉ ኣጻብዕታ ዘማዕረገ ዝተፈላለየ ዝብጦታትን ካትማትን በናጅራት ወድያ ከምዛ ሓዊ-ለይቶ ብልጭ ብልጭ እንዳበለት፡ ንዑዱማት ቡልዕልና ስተይልና እንዳበሉ ንመላእ ዳስ ዘወርዋ።
ብዝርኣየቶ ምእማኑ ኣሸጊርዎ ዝተደነቐት ጻዕዳ፡ ንክንዲዚ ዝብዝሑ ሰብ ዓዲሞም ዘብሉዑን ዘስቱዩን፡ መዳርግቲ ዘይብሉ ስልማት ዝተሰለመት ሰበይቲ ምስራኣየትን ንዕኦም ኪኢሎም ንዕዓ እዉን ካይተረፈ ጥልፊ ዝኸድኑ ኣዝዮም ሃብታማት እምበር ድኻታት ከምዘይኮኑ ክስማዓ ጀመረ።
በሊዓ ሰትያ፡ ኩሉ ተዓዚባ፡ ዘድልያ ስእሊታት ወሲዳ ድማ ከደት። ንሳልስቱ ነቶም ሰብኣይን ሰበይትን ናይታ ‘’ኩርዕቲ ኤርትራዊት ስድራቤት ” ዓዲማ፡ ድሕሪ ሕጂ ዝዉሃበኩም ዝነበረ ሓገዝ ገንዘባዊ መልዕሎ ማሕበራዊ ሓልዮት ደዉ ክብል’ዩ፡ ምኽንያት ደዉ መበሊኡ ድማ ኣዚኹም ሃባትምን ቀዋሚ ንብረት ወርቂ ዘለኩም ብሙኻንኩም’ዩ በለቶም።
ትጽቢታቶሙን ክዉንነትን ከምዚ ብርጭቆ ኣብ እምኒ ወዲቁ ዝሳባበር ፍርትት ምስ በለ፡ እቲ ሓሶትን ምድንጋራትን ክቅጽል ስለዝነበሮ፡ እቲ ወርቂ ንሹዑ ክትራየሉ ካብ ሰብ ዝተለቅሕዎ ሙኻኖም ከመኽንዩ ጀመሩ። ጋልያቱ ድማ ኣለቃሒትን ነቲ ወርቂ ዝዓደገትሉ ክፍሊት ሒዛ፡ ኣብዚ ቤትጽሕፈት መጽያ ሓላፍነት ትስከም እንተኾይና ጸገም የሎን ዉሳኔና ከነልዕሎ ንኽእል ኢና ክትብል መለሰትሎም።
13 ማዝያ 2002 ዶባዊ ምስሕሓብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምፍታሕ ዚቘመ ዳናዪ ኮምሽን፡ ናይ መወዳእታን ቀያዲን ብይኑ ዚሃበሉ ዕለት እዩ። እቲ ብይን ካብ ዚወሃብ ዝመጽእ ዓርቢ 16 ዓመቱ ክመልእ እዩ።
ካብ ግንቦት 1998 ክሳብ ሰነ 2000 ዓ.ም፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢን ሃገርን ኤርትራ ዝተኻየደ ቅሉዕን ዘይምኽኑይን ወራር፡ ብሓያል መኸተን ጅግንነትን ህዝቢ ኤርትራ ምስ ተረዂመሸ፣ ኣብ ወርሓት ስነን ታሕሳስን ናይ 2000 ዓ.ም.፡ ነቲ ብዶብ ዝተመኽነየ ኲናት ንምዕራፍ፡ ኣብ ኣልጀርስ ክልተ ስምምዓት ሰላም (ኣፈናዊን ኣጠቓላልን) ከምእተኸተሙ ይዝከር። ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኮፊ ኣናን፡ ዋና ጸሓፊ ው.ሓ.ኣ. ሳልም ኣሕመድ ሳልም፡ ጸሓፊት ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ማድሊን ኦልብራይት፡ ፕረዚደንት ኣልጀርያ ዓብደልዓዚዝ ቡተፈሊቃ፡ ካብ ኤውሮጳዊ ሕብረት ሚስተር ሪኖ ሰሪ ድማ፡ ኣውሓስቲ ትግባረ ናይቲ ስምምዕ ብምዃን ክታሞም ኣንቢሮምሉ።
– ስምምዕ ኣልጀርስ ብዘሰከሞ ሓላፍነት መሰረት፣ ዝምልከቶም መግዛእታዊ ውዕላትን ተዛማዲ ኣህጉራዊ ሕጊታትን ምርኩስ ብምግባር፣ ብ13 ማዝያ 2002 ውሳነኡ ሂቡ።
ብመሰረት ስምምዕ ኣልጀርስን ዳናዪ ኮምሽን ዜውጽኦ ዝርዝራት ኣፈጽጻማን፡ እቲ ብይን ክሳብ ሕዳር 2003 ኣብ ዚነበረ ግዜ ኣብ ባይታ ተተግቢሩ፡ ክድምደም ዚነበሮ እዩ። እንተኾነ ወያነ፡ ብኣይዞነት ኣሳሰይቱ፡ ልዕልና ሕጊ ስለእተሓሰመ፡ ኣህጉራዊ ሕጊን መትከላትን ተረጊጹ፡ እቲ ብይን ክሳብ ሎሚ ካብ ፈጽሚ ተዓጊቱ ኣሎ። በቲ ዝተፈጥረ ዕንቅፋት ዕማሙ ብምልኣት ኪፍጽም ዘይከኣለ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ መወዳእታ፡ ነቲ ዶባት ብማንዛ ሕንጻጻት (virtual demarcation) ኣብ ካርታ ኣመልኪቱ፡ ኣብ ሕዳር 2007 ስርሑ ብወግዒ ከምዚዛዘመ ኣፍሊጡ። ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ ክልቲአን ሃገራት ዚነበረ ኣብያተ-ጽሕፈቱ ኣብ ዚዓጸወሉ እዋን፡ ናብ ሕቡራት ሃገራት ዚጸሓፎ ደብዳበ ከምዚ ይብል፦
“ኢትዮጵያ፡ እቲ ቀያዲን ናይ መወዳእታን ኪኸውን ዝተሰማማዓትሉ ብይን፡ ኣብ ባይታ ኪትግበር ድልየትን ቅሩብነትን ኣየርኣየትን። እቲ መስርሕ ኪቕጽል ተስፋ ስለዝተሳእኖ ከኣ፡ ኮምሽን ኣብያተ-ጽሕፈቱ ኪዓጹ ተገዲዱ ኣሎ። ኣብ መደምደምታ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ እቲ ብ13 ማዝያ 2002 ብዝተዋህበ ውሳነ ዝተሓንጸጸ፡ ኣብ ሕዳር 2007 ድማ ብቨርቺዋል ምምልካት ተነጺሩ ዘሎ ዶብ፡ ንክልቲኦም ወገናት ቀያዲ ምዃኑ የፍልጥ። ነዚ ዶብ’ዚ ዝጻረር ወይ ዝጥሕስ ዝኾነ ተግባር ከኣ ዘይሕጋዊ እዩ።”
እዚ ዕንቅፋት’ዚ፡ ኣብ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኮነ ኣብ ሰላምን ጸጥታን ዞባና ብዜስዓቦ ናይ ግዜን ዕድላትን ክሳራ፡ ቀንዲ ተሓታቲ፡ እቲ ኣህጉራዊ ሕጊ ጥሒሱ ልዑላዊ መሬት ኤርትራ ጎቢጡ ዚርከብ፡ ወራሪ ስርዓት ወያነ እኳ እንተኾነ፡ ክብረት ስምምዓትን ውሳነ ኮምሽንን ኬተግብር ሓላፍነት ዝተሰከመ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኮነ፡ ኣውሓስቲ ናይቲ ስምምዕ እውን ግዴታኦም ብዘይምልዓሎም ተወቀስቲ እዮም። ልዕሊ ዚኾነ ወገን ከኣ፡ ትግባረ ናይቲ ብይን ሓኒቑ ኪሕዞ ዚወሰነ ኣብቲ እዋን’ቲ ዝነበረምምሕዳር ኣመሪካ ተጠያቒ እዩ። ነዚ ሓቂ’ዚ ካብ ጽሑፍ ኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዚነበረ ጆን ቦልተን ምርግጋጹ ይከኣል።
ባይቶ ጸጥታ እውን እንተኾነ፡ ኣብ ክንዲ ካብ ድርብ መለክዒታት ርሒቑ፡ ዝተፈጸመ ግህሰት ልኡላውነትን ጎበጣን ብትሪ ብምቅዋም፡ ብመሰረት ምዕራፍ 7 ቻርተር ሕቡራት ሃገራት፡ ኣብ ልዕሊ ሕጊ ዝጠሓሰ ወገን ስጉምቲ ዝወስድ፡ ኮር ተገልበጥ ኣብ ልዕሊ’ታ “ግዝኣተ-ሕጊን ኣህጉራዊ መትከላትን ይከበር” ኢላ ዚሞጎተት፡ መሬታ ዝተወረ ኤርትራ ዘይምኹኑይ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ዓንቀጽ 51 ቻርተር ሕ.ሃ. ሰፊሩ ንዝርከብ፡ ናይ ርእሰ ምክልኻል መስላ ዝግህስ እገዳ ኣብ ምውሳን መጋበርያ ኮይኑ እዩ።
ናይዚ ዚሓለፈ 16 ዓመታት ዛንታ እምበኣር፡ ንስለ ጂኦ-ፖለቲካዊ ረብሓታት፡ ርግጸት ግዝኣተ ሕጊ ብምስሳይ፡ ኣህጉራዊ ሕጊን መትከላትን ንፍዂሰት ዝተቓልዕሉ፡ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዞባናን ከኣ፡ ግዜን ብዙሕ ዕድላትን ዝኸሰርሉ ዘሕዝን ዛንታ እዩ። ዝተፈጸመ ዓመጽ ንምኽዋል ምዕልባጥ፡ ብዕድል ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን እናተጻወትካ ህድማ ንቕድሚት ግን ክሳብ መዓስ?
ብኣጋጣሚ መበል 16 ዓመት ውሳነ ኮምሽን ዶብ እምበኣር፡ እቲ ኣብ ልኡላዊ መሬት ኤርትራ ተፈጺሙ ዘሎ ግህሰትን ዚወርድ ዘሎ ዕንወትን ብዘይውዓል ሕደር ኬብቅዕ፡ ከምቲ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ስምምዕ ኣልጀርስ ኣብ ዝተኸተመሉ እዋን “ናይ ኲናትን ጽልኢን ምዕራፍ ብናይ ምትሕግጋዝን ብሓባር ምንባርን መድረኽ ክዕጾ ኣለዎ። ጉርብትና ህዝብታት ምርቓ እምበር መርገም ኣይኮነን” ዝበሎ፡ እዚ ሰላም ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን መላእ ዞባናን ዘሪጉ ዝርከብ ሃዋህው ኣኽቲሙ ናይ ልምዓትን ምትሕብባርን ሓድሽ መድረኽ ክፍጠር፣ ርግጸት-ሕጊ ንምኽዋል ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ተስገዲዱ ዝጸንሐ ሕጋዊ መሰረት ዘይብሉ ዓማጺ እገዳ ብቕጽበት ተሰሪዙ፡ ክብረት ልዕልና ሕጊ ኪሕሎ፡ ማሕበረሰብ ዓለም ብሓፈሻ፡ ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ከኣ ብፍላይ ግዴታኦም ኪፍጽሙ ኤርትራ ደጊማ ትጽውዕ። ዝብል’ዩ።
4.ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝነበረ ሽግር ናይ ዶብ ግርጭት ኣይነበረን ኣይኮነን፡ ዶብና ድማ ልዕሊ ካልኦት ናይ ኣፍሪቃ ሃገራት ብዝተነጸረ ዝተሓንጸጸ’ዩ!
ከምዚ ዓይነት ቃሉን መርገጺኡን ክዓጽፍ ዘይእግሞ ጃንዳ፡ ጽባሕ-ንግሆ እዉን ካልእ ክገብር ሙኻኑ ዘጣራጥር ኣይኮነን። እቲ ካልእ ካይመጸ እንኮሎ ነዚ ጃንዳ’ዚ ደዉ ከነብሎ፡ ናይ ኩሉ ኤርትራዊ ዜጋ ሞራላዊን ሃገራዊን ሓላፍነት’ዩ።
እቲ ብ”ዶብ” ተሳቢቡ፡ ኣዝዩ ከቢድ ዓቕሚ ሰብኣዊን ንዋታውን ዕንወት ዘስዓበ ኪናት፡ ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ካብ ወርሒ ግንቦት 1998 ዓ.ም.ፈ ክሳብ ወርሒ ሰነ 2000 ዓ.ም.ፈ እዩ ተኻይዱ።፡ ኣብ ሞንጎ ክልትኤን ሃገራት ወትሃደራዊ ተጻብኦታትን ረጽምን ደዉ ኢሉ፡ ዕርቂን ምርድዳእን ንክፍጠር፡ ኣብ ዕለት 12 ታሕሳስ 2000 ዓ.ም.ፈ፡ ኣብ ሞንጎ መራሒ ኢትዮጵያ መለስ ዜናዊን መራሒ ኤርትራ ኢሳያስ ኣፈወርቅን ዝተፈረመ በዓል 6 ዓንቐጻት ሰነድ-ስምምዕ፡ ኣርባዕተ መሰረታውያን ዕላማታትዝሓቖፈ፡ ኣብ ኣልጀርያ ከተማ ኣልጀርስ’ዩ ከም ተፈሪመ፡ ኩሉ ሰብ ዝዝክሮ ታሪኽ’ዩ።
ካልኣይ፡ ቅድሚኡ ኣብ ባሕቲ ሰነ, 2000 ዓ.ም.ፈ ዝተበጽሐ ስምምዕ፡ ሓንቲ ነታ ካልአይቲ ከም ጸላኢት ናይ ዘይምርኣይን ናይ ተጻብኦታት ምቁራጽ ስምምዕ ክኽበራን ክፍጽማን ውሕስና ምሃብ’ዩ።
ምስ’ዚ ተኣሳሲሩ፡ ነጻ ናይ ዶብን ካሕሳን ኮሚሽናት ንኽቆማ መንቐሊ ኮይኑ’ዩ። በቲ ስምምዕ መሰረት ኮምሽናት ቆይመንን ስራሓተን ኣካይደን፡ ኣብ 13 ሚያዝያ 2002 ዓ.ም.ፈ ኮሚሽን ዶብ ዉሳኔ ኣሕሊፉ ንባድመ ድማ ኣካል ኤርትራ ሙኻና ዘካተተ ዉሳኔ ኣሕሊፋ። ብመሰረት ስምምዕ ክልቴን ሃገራት፡ ናብ ናይ ዓለምለኻዊ ሽምግልናዊ-ፍርዲን ንኽኸዳን፡ እቲ ዝዉሃብ ብይን ኮምሽን ዶብ ድማ፡ ናይ መወዳእታን ቀያድን ሙኻኑ ተሳማሚዔን ከንሰን፡ ኢትዮጵያ ግን ነቲ ውሳነ ብምንጻግ ወተሃደራታ ካብቲ ንኤርትራ ዝበጽሓ ቦታ ክተውጽእ ኣይደለየትን።
ብኡ መሰረት ድማ ፡ኣብ 6 ታሕሳስ 2004 ዓ.ም.ፈ ኢትዮጵያ ብዓል ሓሙሽተ ነጥብታት እማሜ ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ ዝብል ብምዉጻእን ነቲ እማሜ ንባይቶ ጸጥታ ብጹሑፍ ብምቕራብ፡ ነቲ ኣይኪናት ኣይሰላም ስትራተጂ (containment policy) ኣብ ባይታ ከምዝሰርሕ ገበሩ። ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ካብቲ መዓልቲ ዉሳኔ ጀሚሩ፡ ን16 ዓመታት መመላእታ “ስምምዕና ዉሳኔ ናይ ዶብ ኮምሽን ናይ መወዳእታን ቀያዲን ስለዝኾነ፡ ብኡ መሰረት እንተድኣ ኢትዮጵያ ነቲ ዉሳኔ ብዘይ ቅድመ ኩነት ከተተግብሮ ወሲና: ንሕና ድማ ንኣጋ-ምሸቱ ኣብ ዘተ ክንኣቱ ድሉዋት’ና ክብሉ ጸኒሖም ” እዮም።
ጆኦ-ፖሎቲካዊን ዉሽጣዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ስለዝተቃያየረ፡ ኣብ 5 ሰነ 2018 ዓ.ም.ፈ ፈጻሚ ሽማግሊ ኢህወደግ (ፈደራላዊ ስርዓት ኢትዮጵያ) ነቲ ኮምሽን ዶብ ኢትዮ-ኤርትራ ኣብ ኣብ 13 ሚያዝያ 2002 ዓ.ም.ፈ ዝወሶኖ፡ ብዘይቕድመ ኩነት ከተግብሮ ምኻኑ ምስ ኣወጀ። ብቅጽበት ኤርትራ ንዉሳኔን ጻዊዒትን ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢ ኣሕመድ ድሕሪ ምቅባላ፡ ከም መቀጸልትኡ ናይ ክልቲኡ ሃገራት መራሕቲ ርክብ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዕለት 8-9 ሓምለ 2018 ዓ.ም.ፈ ተኻይዱ። ብኡ መሰረት ድማ ቀጺሉ ኣብ ኣዲስ ኣበባ፡ ኢማራትን ሱዑድያን ቀጻሊ ስምምዓት ተፈሪሙን ዲፕሎማሳዊ ዝምድናታት ክጅምራን ዶባት ክልቲኡ ሃገራት ንኽኽፈት ብምዉሳን፡ ንዝተወሰነ ጊዚየ እቲ ዶባት ተኸፊቱ ብተበግሶን ዉሳኔን ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ድማ መሊሹ ከም ዝዕጾ ኮይኑ።
ስምምዕ ሰላምን ምሕዝነትን ኵለንትናዊ ምትሕግጋዝን፡ ኣብ መንጎ ፈደራላዊት ደሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን ሃገረ-ኤርትራን ብ9 ሓምለ 2018 ዓ.ም.ፈ ኣብ ኣስመራ ንዝፈረሙዎ ሓባራዊ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ዳግም ኣብ ዕለት 16 መስከረም 2018 ዓ.ም.ፈ ኣብ ጅዳ – ስዑዲ ዓረብ ብምርኻብ ፣ ንመትከላትን ዕላማታትን ቻርተር ሕቡራት ሃገራት ዘለዎም ተኣማንነት ዳግም ብምርግጋጽ፣ ክልተኦም ወገናት በዚ ዝስዕብ ቀንዲ ነጥብታትተሰማሚዖም እዮም:-
ካብዘን 7 ነጥብታት መጀመርታ ክትግበር ዘለዋን ዝግብኣን “ዓንቀጽ ኣርባዕተ:-ክልተአን ሃገራት ንውሳነ ኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ከተግብራኦ እየን” ትብል እያ። እቲ ምንታይስ ኣብ መንጎ ክልተ ሃገራት ጥዕና ዘለዎ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት ክምስረት ዝድለ እንተኾይኑ፡- “ክልቲኡ ዝዛመድ ሃገራት ፖሎቲካዊን ምጣኔ-ሃብታዊ ስርርዕዓቱ ብዘየገድስ፡ ኣብ ናጽነትን ልዕላዉነት፡ ናይ መረት ሓድነትን ናይ ሃገር ክብሪ ምሕላዉ፡ሓድሕድ ዘይምዉራርን፡ ኣብ ዉሽጣዊ ጉዳያት ጣልቃ ዘይምእታዉ፡ ብማዕርነትን ሓባራዊ ጥቕሚ ምስራሕ ዝተመስረተ ዝምድናታት ክኸዉን ስለዘለዎ’ዩ።
ኣቶ ኢሰያስ ድሕሪ ስምምዕ ምስ ዶክተር ኣቢ፡ ኣብ ተለፊዥን ኤርትራ ዝገበሮ ቃለ-መጠይቕ “ብቀደሙ መንቐሊ እቲ ግርጭት ናይ ዶብ ከምዝይነበረን፡ እቲ ናይ ዶብ ምሕንጻጽ ሕቶ፡ ካብቶም ቡዙሓት ክፍትሑ ዝግብኦም ሽግራት እቲ ዝንኣሰ’ዩ ብምባል” ዶብ ኤርትራ ኢትዮጵያን ቀዳምነታት ተዋሂብዎ ክሕንጸጽ ከምዘይኮነ ኣዉኪኢልና’ዩ።
መን’ዩ ተሓታቲ ብዛዕባ፡ እቶም ኣብ ኢትዮጵያ ንመዋእሎም ተሰዲዶም ዝነብሩ ዝነበሩ ኤርትራዉያን፡ ንብሮቶሙን ስድራቤታቶምን ተባታቲኖም፡ ብሰንኪ እቲ ዝተኻየደ ኪናት ዝተሰጉ?
ንሱ ጥራይ ኣይኮነን “ ኣቶ ኢሰያስ ይኹን ካድረታቱ፡ ኣብ መራኸቢ ቡዙሓንን ማሕበራዊ መራኸቢታት፡ ናይ ቀዳምነት ቀዳምነትና ንኢትዮጵያ ንምርግጋእን ንወያኔ ንምጥፋእን’ዩ ክብሉ ተሰሚዖም። ቀጺሎም ድማ ሽግር ዶብ የብልናን ! ዶብና ሕንጹጽ’ዩ ከምዝበሉ ኣብ መራኸቢ ቡዙሓን ተሰኒዱ ኣሎ”
ስለምንታይ ኣብ ኣይሰላም-ኪናት (ቴክኒካሊ ኣብ ኪናት ስለእንርከብ) ኢና፡ ቅዋም ከነተግብር ዘይክኣልናን ሃገራዊ ኣገልግሎት እዉን እንተኾነ፡ ናብ ጉቡእ ጊዚኡ ክንመልሶ ዘይክኣልና ዝብሉ ዝነበሩ?
ሰላም ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተኸቲሙ ከንሱ፡ ስለምንታይ ቀጻሊ ንመንእሰይ ኤርትራ ብግፋ እስትንፋስ ዘይህብዎ ዘለዉ? ስለምንታይ ቅዋም ዘየተግብሩ? ስለምንታይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ንኑቡር ናይ ኣገልግሎት ጊዚየ ዘይመልስዎ?
ሕሉፍ ተሓሊፉ ዶክተር ኣቢ ኣብ ዞባዊን ዓለምለኻዊ መጋባእያታትን ዲፕሎማሳዊ ንጥፈታትን ሕጋዊ ወኪል ልዑላዊት ሃገር ኤርትራን መንግስቲ ኤርትራን፡ ሙኻኑ ብኣቶ ኢሰያስ ኣብ ቅድሚ ሓፋሽ ኢትዮጵያ ተነግሮን፡ ብተግባር ንሃገረ ኤርትራን መንግስቲ ኤርትራን ወኪሉ ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ዓለምለኻዊን ዞባዊን ርኽክባት ዲፕሎማስያዊ ንጥፈታ ኣካዩድ’ዩ።
ስለዚ ብኩሉ መዳዩ ኤርትራ ጥብቆ (appendix) ናይ ዓባይ ኢትዮጵያ ክትኸዉን፡ ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ተሰሪሕሉ ሕጅ እዉን ይስራሓሉ ኣሎ። ኣይፋሉን ዝብል ዜጋ እንተሃሉዩ ክብድሃና፡ ነጥበ ክትዓቱ ከቕርብ ይኽእል’ዩ።
ሓደ ፖሎቲካዊ ስርዓት ኮነ ኢሉ፡ ህንጻታት ሃገርን ህዝብን መታን ኣሪጉ መሽሙሹ ክዓኑ፡ ምህናጽ፡ ምጽጋንን ምምሕያሽን ህንጻታት ንከይካየድ ምስ ዝኽልክለና፡ ካብ ሓልዮት ዝተላዕለ ዶ ይመስለና ይኸዉን?
ሓደ ፖሎቲካዊ ስርዓት ብዉጥንን ዝተራቐቀ ዉዲት፡ ኤርትራዊት ስድራቤት መታን ክትብተንን ዜጋ ሃገሩ ራሕሪሑ መታን ንክስደድ፡ መጻኢ ተስፋታት ዜጋታት ክምህምን ዝገብር፡ ንምዕባሌናን ንምዕባለ ሃገርና ዝሰርሕ ዘሎ ዶ ኮይኑ ይስምዓና ይኸዉን?
ሓደ ፖሎቲካዊ ስርዓት፡ ኣቀዲሞም ባዕዳዉያን ገዛእትና ዝነበሩ ኣብ ልዕሊና ዘየዉረድዎ ኣደራዕን ግፍዕን፡ ኣብ ልዕሌና ከዉርድ እንኮሎ ናይ ነገር ጥዕና ዶ ይመስለና ይኸዉን?
ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘሎ ዶብ እንተ ተሓንጺጹ ጥራይ’ዩ፣ ኣብ መንጎ ክልቴን ሃገራት ነባሪ ሰላም ፡ ምክብባርን ክልተኣዊ ጡዑይ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታት ክረጋገጽ ዝኽእል። እዚ መታን ካይከዉን፡ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዉሽጣዊ ጸገማቱ ኣወንዚፉ ኣብ ግዳማዊ ዝምድናታቱ ጥራይ ኣቶኪሩ ክሰርሕ ወሲኑ ኣሎ። ነቲ ባዕሉ ዝጋስዮ ዘሎ ምሕንጻጽ ዶብ፡ ወያኔ ሓንጊዶም ኣለዉ ዝብል ክሲ ብምስንዛር፡ ወያኔ ካይጠፍኡ ሰላም ኣብ’ዚ ከባቢ ክራጋገጽ ኣይክእል’ዩ ብምባል ይጋሳጎሰሉ ኣሎ።
ትግራይ ኣካል ኢትዮጵያ እያ። ተጋሩ ይኹኑ ፖሎቲካዊ ዉድባቶም ድማ ኢትዮጵያዉያን ስለዝኾኑ፡ ምትንካፍ ትግራይ ወይ ተጋሩ፡ ምትንካፍ ሉዑላዉነት ኢትዮጵያን ህዝቢ ኢትዮጵያዉያን ክኸዉን’ዩ። ሉዕላዉነት ኢትዮጵያ እንተዘይተኸቢሩ ድማ ዳግም ንኪናት ምእታዉ ስለዝኾነ፡ ድሕሪ ሕርሲ ቅሉዉላዉ የሎን፡ ድሕሪ ሰላም ድማ ኪናት ክህሉ ኣይግባእን’ዩ።
ሃገርነትን ዜግነትን ዝብላ ፖሎቲካዊ ኣምራት፡ እንታይ ትሕዝቶ ከምዘለወን ምርኣይ ከድልየና’ዩ። ብርግጽ “ሃገራውነት” ክበሃል ሰሚዕና ንፈልጥ ኢና። ካብኡ ሓለፉ’ውን ሰባት ክዛረቡ እንከለዉ፡ ክስቶ ሃገራዊ’ዩ ክስቶ ግን ትሕተ-ሃገራዊ’ዩ እንዳተባህለ፡ ቅጽል ኣስማት ካብ ምጥማቅ ሓሊፉ፡ ከም መሳርሒ-ኣጽዋር ፖለተካዊ ቅንጸላታት፡ ብፍላይ ብገባቲ ስርዓት ካብ ንሰምዖ ነዊሕ ግዜ ኣቁጺሩ’ሎ።
ከምኡ’ዉን ናይ ዜጋታት “ሲቪክ” ዝብል ፖሎቲካዊ ኣምር፡ ኣብ ፖለቲካዊ ውዳበታት ኤርትራ፡ ብፍላይ ኣብ ዲያስፖራ እንቅመጥ ኤርትራውያን ዝተጋነነ ወላ ኣይኹን ደኣ እምበር፥ ዙውቱር እንዳኾነ ይመጽእ ምህላዉ’ውን ካብ ዓይንናን ኣእዛናን ዝተኸወለ ኣምራት ኣይኮነን።
እዚ ኣምር’ዚ ብልክዕ ሰባት ስለዝዝንግዕዎ፡ ከም በርጌሳዊ ኣወዳድባታት፡ ንምፍታሕ ንኣሽቱ ማሕበራውያን ጉዳያት ደኣ እምበር፡ ፖለቲካዊ ፍልስፍንኡ ኪኑኡ ብምኻድ፡ ሰፊሕ ሃገራዊ ፖለተካዊ ትሕዝቶ ከም ዝውንን ይዝንጋዕ ሙዃኑ ተሞኩሮታትና የረጋግጽዎ’ዮም። ናይ ዜግነት (ሲቪክ ) ከመይ ገይሩ እዩ ሃገራውነት ዝኸውን ዝብል ሕቶ ክላዕል ድማ ባህርያዊ እዩ። ሃገርነት ፖሎቲካዊ ስነ-ሓሳብ’ዩ። ከም ሰነ-ሓሳብ ድማ፣ ሰባት ምስ ሃገር – ከም ፖለቲካዊ ኣካል ዘለዎም ጥቡቕ ዝምድናን ምትእስሳርን ዘጣቃልል ስለዝኾነ ሃገራዉነትን ዜግነትን ሞጎታዊ ምትእስሳራት ዘለወን እየን።
ሃገራዊ ምትእኽኻብ ኤርትራውያን፡ ኣብ ደገ ይኹን ኣብ ዉሽጢ መዓልታዊ እንዳዓበየን እንዳተኾልዔን ክንዲ ዝኸይድ፡ ብመንጽሩ ብኣዉራጃዉነት እንዳተታፋናነ ይኸይድ ምህላዉ፡ ኩሉ ዜጋ ዝዝንግዖ ሓቂ ኣይኮነን። ቀንዲ ምኽንያት ናይዚ ክዉንነት ድማ ፍርሒ’ዩ። ኩሎም ኤርትራዊ ወገናት ኣብዛ ህ.ግ.ደ.ፍ ዝመርሓ ዘሎ ኤርትራ ዉሕስነቶምን ረብሓታቶምን ኣብ ሓደጋ ስለዝወደቀ፡ ናብ ቅድመ-ስሩት ዝምድናታቶም ማለት ናብ ዓዶም፡ ሃይማኖቶም፡ ኣዉራጃታቶም ብምኻድ ኣብኡ ዉሕስነቶም ከራጋግጹ የንህዩ ኣለዉ።
እዚ ኣጋባብ’ዚ እዉን እተኾነ ብርግጽ መፍትሒ ኣይኮነን። መመሊሱ ንቱኹላዊ ምትፍናን ኣእትዩ ኣብ ነንሕድሕድና ከምዘይንታኣማመን ዝገብርን ንስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ድማ ዕድሎት ጸጋ’ዩ። ስለዚ እምበኣር ኤርትራና ክትሰርር፡ ነቲ ዘየድሊ ምትፍናናት ኣወጊድና፡ ህዝብታታ ብመን ሕራይ ንምስሎም ዘንጸባርቅ ሃገራዊ ክብርታት ብምህናጽ፡ ሃገራውነቶም ከጠጥዑ ዝግባእ’ዩ። እቲ ቁኑዕ መስመር ኣወዳድባ ዜጋታት ሓንቲ ሃገር፥ ዝተኸተለ ህዝቢ ድማ እንታይ ዓይነት ሃገራውነት፥ ስሚዕታት ከም ዝውንን ጉቡእ ስእሊ ንኽህበና ኣጸጋሚ ኣይኮነን። ከምኡ ስለዝኾነ’ዩ ድማ ከም ሓደ ዉልቀ ዜጋ ንእንገብሮም ኣገባብ ኣወዳድባ እቶም ክብርታት ምሳና ኣሎዉ’ዶ የለዉን እንዳበልና ንነብስና ደጋጊምና ክንሓትት ኣገዳሲ ዝኸውን።
ዜጋ ኪኖ መጸውዒ ሓደ ዉልቀ ሰብ ዝኸይድ ዓሚቅ ትርጉም ዝሓዘ እዩ። ከም ሓደ ኣካል ናይ ሓንቲ ሃገር፡ እንታይ እዩ ዜጋ ከብለካ ዝኽእል? ብኸመይ ኸ መንነትካ ተንጸባርቕ? እዚ ነጸብራቅ መንነት ብቡዙሕ ኣገባብ ክመላኸት ይከኣል እኳ እንተኾነ፥እቲ ዝዓበየ መግለጺ “ዜጋ” ‘ዩ። ኣዝዮም ብሉጻት ናይ ስነሕብረተሰብ ሊቃዉንቲ ከም ዘራጋገጽዎ፡ ነቲ ብጥንታዊ ን ፍላስፋሳት ግሪኽ ዝግለጽ ዝነበረ’ዩ። እቶም ፍላስፋታት ‘’ዜጋ ማለት፡ ህዝባዊ ናብራ ዝነብሩ፡ ደረጃ ፍልጠቶምን ብቕዓት ዓቅሞታቶምን ኣብ መዓልታዊ መነባብረኦም ዘበረኹ ኾይኖም፡ ጉቡእ መረዳእታ ክብርታቶም፡ ማሕበረ-ቁጠበኦም፥ ከምኡ’ውን መሰላቶምን ጉቡኣቶምን ኣብ ሕብረተ-ሰቦም ዘለልዩ’ዮም’ ብምባል ይገልጽዎ ነይሮም’።
ስለዚ ቅድም ቀዳድም ሰብ ድሕሪእይ ዜጋ ክትከዉን ክትዉስን ኣሎካ። እቲ ምንታይስ ዜጋ ክትከውን ዘኽእለካ ቀዳማይ ሮቛሒ ፥ ኣካል ህዝቢ’ታ ሃገር ምስ ትኸውን’ዩ። ስዒቡ ዝመጽእ ኣብ ኣበርኩቶኻ ንምዕባለን ብልጽግናን ምውሳእ ይኸውን። ንእትገብሮ ኣበርኩቶ ብምትህልላኽ ወይ’ውን ኣብ ሕድሕድ ምትፍናን ዘይኮነስ፥ ኣብ ቁዱስ ቅንኢ ዝተሞርኮሰ ክኸውን ከሎ’ዩ። ብፍላይ ኣብ ከም ሃገርና ኤርትራ፥ሕበረ-ብሄራዊት ዝኾነት ሃገር ድማ፥ነዚ ክብርታት ብመንገዲ ናይ ዜጋታት ሃገርነት ከነማእዝኖ ኮለና ዝያዳ ኻዕቦ ክሕፈሶ ዘኽእል’ዩ።
ሲቪክ ሃገራዉነት (ሊበራል ሃገራዉነት) ከም ፖሎቲካዊ ስነ-ልቦናዊ- ፍትወት ካብ ጽልኢ ን ፍርሕታትን ፖሎቲካዊን ባህላዉ ትሕዞ ወጻተኛታት ወይ ገየሾ ሓራ ዝኾነ ቅርጻን ትሕዞ ሃገራዉነት ኮይኑ፣ ኣብ ናሓፍያዊ ክብርታት ናይ ናጽነት፣ ተጻዋርነት፣ ማዕርነትን ንዉልቀ-ዜጋ መሰላት ዘማእከለ’ዩ። ሲቪክ ሃገራዉነት ዝሙርከሰሉ ናይ ርትዓዉነት ትዉፌትን ንሓፋዉነት’ዩ። ኣባላት ወይ ዜጋታት ሃገር ድማ ብመንሕራይ ዝነብሩ፣ ብመንሕራይ ዜጋታት ዝኮኑ እዮም። ከምኡ ስለዝኾነ ድማ ቀንዲ መለለይ ባህርያቱ፣ ዜጋታት ብድሌት ብሓባር ምንባር (will to live together) ዘራጋገጸሉ’ዩ። እቲ ሓድነት ሓደ ሃገራዊ መንነትን ሉዕላዊት ሃገር ብምግዳድ ዘይኮነ፣ ብምርጫ ይራጋገጽ ማለት’ዩ። ስለዚ ሓድነት ምስ ቡዙሑነት ንምርግጋጽ ዝእንፍእት ፖሎቲካዊ ስነ-ሓሳብ’ዩ።
ኣብ ላዕሊ ተዘርዚሮም ዘለዉ ሓቅታት ናይ ሃገረ ኤርትራን ኤርትራዉነትን ሲቪክ ትሕዝቶን መልክዕን ብዘየማትእ የነጽር። ይኹን እምበር፣ ብሰንኪ ምልካዊ ስርዓት ህግደፍን፣ ብሰንኪ ኣብ ኣዉራጃ፡ ኤትኒክ-ሃይማኖታዊ ፖለቲካ ናይ ምምቕቓል ዝስህሩ ጉጅለታትን፣ ክብርቲ ዜጋታት ሃገረ-ኤርትራ ኣብ ሓደጋ ወዲቓ ትርከብ። ብተወሳኺ፣ ኣብ ኣዝዩ ተአፋፊ ጂኦግራፍያዊ ከባቢ ብምህላዋን ካብ እዋን ናይ እዋን እናኸረረ ዝኸይድ ናይ ዞናና ዘይምዕሩይን ተባራዒ ኩነታትን ተደራቢ ስግኣታት ፈጢሩ አሎ። ንኣብ ልዕሊ ናይ ዜጋታት ሃገር ኤርትራ ተንጠልጢሉ ዝርከብ ውሽጣዊን ግዳማውን ሓደጋታትን ስግኣታትን ንምውጋድ፣ እቶም ንሲቪክ ሃገር፣ ሲቪክ መንነትን ሲቪክ ማሕበራዊ ክብርታት ኣብ ምድሓንን ግዲኦም ከበርክቱ ዝግበኦም ማሕበራውን ፖለቲካውን ሓይልታት ብኣድማዒ መንገዲ ክውደቡን፣ ን ናይ ዜጋታት ሃገረ ኤርትራ ኣብ ንቡር መንገዳ ብምእታው፣ ኣብ ጎደና ሰላምን ቅሳነትን፣ ራህዋን ምዕባለን ንኽትምርሽ ንጡፍ ግዲኦም ክጻወቱ ትጽውዕ ኣላ። ሲቪክ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ኤርትራ ናይ ሰፊሕ ሲቪክ ዘመናዊ ማሕበራውን ፖለቲካውን ሓይልታት ኤርትራ ተባዕ ተበግሶ እዩ።
ስለዚ ካብዘን፡ ህግደፍን ካልኦት ኣዛመዉቲ ሓይልታት ተሓቢኣሙለን ዝነበሩ መሽገራጉራት፡ ክወጽእ እንተኾይኖም፡ ህዝቢ ኤርትራ ንቅሓት ናይ ነፍሲ ወከፍ ዜጋኡ ብምብራኽ ክዉደብን፡ ኣብ መዓልታዊ መነባብሮኡ ኣፈታትሓን ኣታሓሕዛ ግርጭታቱ ብዉሑሉል ብልሓት ክጥቐም ኣለዎ። ልዕሊ ኹሉ ድማ ፍትሓውን ዴሞክራስያውን ሓይሊ ክፈጥር ከም ዝኽእል ክኣምን ኣሎዎ። ምናልባት እዚ ኣተሓሳስባ እዚ፥ እዚ ዘሎ ጭኳኒ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ምስ ተኣለየ ዘይነርክበሉ ዝብል ሕቶ ክለዕል ይኽእል’ዩ።
እዚ ግዚኡ ኣይኮነን እንዳተባህለ፡ ሽግራትና ብኣግኡ ክንኣሊ ዘሕለፍናዮም ወርቃውያን ዕድላት ክንመሃረሉ ይግበኣና። ከምቲ ህ.ግ.ደ.ፍ ‘’ሓደ ህዝቢ፡ሓደ ልቢ” እንዳበለ ዝጭርሖ ዘይኮነስ፥ ከምቲ ዝተገልጸ ፍልልያትና ጸጋታትና ከም ሙዃኑ ኣሚንና፥ዜጋታትና ብነጻ ዝደለይዎ በርጌሳዊ ማሕበራት ብሙቋም፥ ማሕበራዊ ሽግራቶም ንኽፈትሑ እንዳ ኣተባባዕና፥ ናብ ፈላላይ ፖለቲካዊ ዉዳበታት ከይኸይድ እንዳኣለናን ኣንዳተቆጻጸርና ከም ዉልቀ ዜጋታት ሐላፍነትና ምዃኑ ክንግዘብ ኣገዳሲ ይኸውን። እዚ ኣገባብ ድማ ነቶም ንፍትሒ ካብ ነዊሕ ግዜ ኣብ ዉሽጥን ወጽእን ክቓለሱ ዝጸንሑን ከቢድ ዋጋ ዝኸፈሉ ኤርትራውያን ክቅጽሉዎ ከነተባብዕን እቶም ሕጂ ንርዕሞ ዘሎና መንእሰያት ተሰከምቲ ሕድሪ ዝኾንና ወለዶ ድማ፥ኣሰሮም እንዳሰዓብና ነሐይሎ። እዚ ደልሃመት ተቀንጢጡ ራህዋን ፍትሕን ዝመልኣ ሃገር ከም ንውንን ድማ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ግርጭት ከም ኣምር ፡ ብዕምቆት ኣብቲ ክልስሓሳባዊ ትሕዝትኡን ግብራዊ ጋህድታት ካይኣተና፡ ብሕጽር ዝበለ ኣጋባብ ንምግላጹ፣ ኣብ መንጎ ክልተ ወይ ካብ ክልተ ንላዕሊ ሰባት ወይ ኣግእዞታት ኣብ ዉሽጦምን ከባቢኦምን፡ ዝካየድ ምትፍናንን ምጽራርን እዩ። ግርጭት ኣብ ሂወት ደቂሰባትን ነገራት ሞጎታዊ ህላዌ ዘራጋገጸ ባህርያዉን ማሕበራዊ ክዉንነት እዩ።
እዚ ባህርያዉን ማሕበራዊ ክዉንነት፡ ንዝኾነ ነገር ን ወዲሰብ ኣብ ገዛእ ርእሱን፣ ካብ ገዛእ-ርእሱ ወጻኢ ብክልተ ተጻረርቲ ዝጋራጨዉ ባህርያት ዝቆመ ሙኻኑ ዘረዳኣና እዩ። ግርጭት ኣዉንታን ኣሉታን ገጽታታት ዘጣቓልል እዩ። ወትሩ ምግርጫዋት ናይ ኣዉንታን ኣሉታ ገጽታ ግርጭታት ምዕባሊ ወይ ድማ ዕንወት ይፈጥር። እዚ ፈቲና ጸሊኢና ከነወግዶ ዘይንኽእል ባህርያዊን ማሕበራዊ ሕጊ እዩ። ኩሎም ባህርያዊን ማሕበራዊ ሕጊታት ድማ ካብ ኣትሓሳስባን ምቁጽጻራት ወዲ-ሰብ ወጻኢ ስለዝኾኑ፡ ወዲ-ሰብ ምስ ኣድላይነቶሙን ጥቕምታቱ ብምዝማድ ከማሓድሮምን ክፈትሖምን እንበር፡ ካብ ቀጻሊ መስርሓቶም ደዉ ከብሎም ዝክኣል ኣይኮነን።
ብሓፈሻ ግርጭታት ከምዚ ኣቀዲመ ዝተዘርዘሩ ካብ ኮኑ ፣ ንወዲ-ሰብ ብቀጻሊ ኣብ ሂወቱ ብእብረ ወይ ብጃምላ ዝፋተተንዎ እዮም። ኮይኑ ግን ወዲ-ሰብ፡ ናይ ቀዳምነት ቀዳምነታት ሂቡ ንምፍትሑ ዝጽዕር ዓይነት ግርጭታት፡ መብዛሕትኡ ጊዚያት ሰብ ኣንጻር ባህሪ ዝኾነ ግርጭት’ዩ።
ወዲ-ሰብ ነቶም መሰረታዉያን ባህርያዊ ጸገማት ንምፍታሕ ኣብ ዝቃለሰሉ እዋናት፣ ሰብ ኣንጻር ሰብ ግርጭታት ንህላዊኡ ስለዝፋታተንዎ፣ ነቲ ቀዳማይ ክፍታሕ ዘለዎ ጸገማት ንጊዚኡ ኣወንዚፉ፡ ነቶም ንህላዊኡ ዝፋታተኑ ዘለዉ ሰብ ኣንጻር ሰብ ግርጭታት ክፈትሕ ይዉስን። እዚ ዳይነሚክ እዚ ዘገንዝበና ጉዳይ እንተሃልዩ፣ እቲ ሰብ ኣንጻር ሰብ ግርጭት መንቀሊኡ ቡዙሕ ሰራዉር ከም ዘለዎ እዩ።
ኣብ ዉሽጢ ሕብረተሰብን ጎዶቦታቱን ዝላዓሉ ግርጭታት፡ እቲ መሰረታዊ መንቀሊታት ካብ ሰብኣዊ-ባህርያዊ ንቅሓት ፡ ዉድድር፣ ምንዳይ ጸጋታትን ሓይሊን ስልጣንን…ወ.ዘ.ተ እዩ። ገሊኡ እዉን ንመንነቱ ንምንዳይ ዝነቕል ኣሎ። እቲ ኮይኑ እዚ፡ ምንጪ ናይ ግርጭት ብግቡኡ እንተፈሊጥና፣ ኣብ መርሓ-ገበይ ግርጭታት ብምስፋር ነቲ መስርሕ ክንቓጻጸሮን ክንፈትሖን ንኽእል ኢና።
ብዘይካ እቶም ሰብ ኣንጻር ባህሪ ግርጭት፣ ሰብ ኣንጻር ሰብ ግርጭት ምስ ዝኸዉን፣ ብቀዳምነት መንዕብ-ስነኣእሙራዊ ቅኒት ሃንደስቲ እቲ ግርጭት፣ ነቲ ግርጭት ከላዕልዎ እንከለዉ፣ ኣፍሉጣዊ-ድርኺት (ብፍላጥ) ድዩ ዘለዎም: ወይስ ኣፍልጦ-ኣልቦ ድሪኺት (ብዘይፍላጥ) ምኻኑ ብንጹር ምልላዩ ከድሊ እዩ። ንቅሓት ድሪኺታቶም ብግቡእ እንተፈሊጥና፡ ነቲ ዝተጋህደ ግርጭት ብኣጋባብ ንምትሓዙን ንምፍትሑ ኣጸጋሚ ኣይከዉንን እዩ። ብመሰረቱ ግርጭታት ተጻረርትን ተማላላእት ስለዝኾኑ ድማ፣ ኣብ ኣጋባብ ኣታሓሕዝኦምን ኣፋታትሖም ከምዝፋላለዩ ክንግንዘብ ይግብኣና።
ኣብዚ ክፍለጥ ዘለዎ ቁምነገር ግን፣ ህዝቢ ባዕሉ ካይተሳተፈን ካይተንቃሳቐሰ ሽግራቱ ብዝተወደቡ ፖሎቲካዊ ዉድባት፣ ሰልፍታት፣ ግንባራትን ምንቅስቓሳትን ጥራይ ክፍታሕ ኣይክኣልን እዩ። ኣብ በኒን፣ ኣብ ዩጉዝላቪያ ነበር፣ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ፣ ኣይቮሪኮስት፣ ላይቬርያ…ወ.ዘ.ተ ናይ ዝቀረበ ጽቡቕ ናይ ሕማቕ ኣብነት ክኸዉን ይኽእል እዩ። ዝተፈላለያ ዉድባት ነይረንኦም የግዳስ፡ እቲ ጸገም ክፍታሕ ኣይተኻእለን።
ህዝቢ ባዕሉ ምትእትታዉን ምንቅስቓስን ምስጀመረ ግን፡ ፍታሓት ክጋሃድ’ዩ። ብግብሪ እዉን ኣባና ክንዕዘቦ ይክኣል እዩ። ገባቲ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ ዝመርሓ ኤርትራ፣ ንተሳትፎ ህዝቢ ስለዘዋስንን ዝሕርም ዝያዳ ዉግእ፣ ስደት፣ ሓድሕዳዊ ጽልኢ፣ ድኽነትን ብትከት፣ ፋሕ-ጭንጋራሕ…ወ.ዘ.ተ ኬና ኣሎና። ስለዚ ብዘይ ተሳትፎ ህዝቢ ዝፍታሕ ነገር ከምዘየሎ ብርግጽ ክንግንዘቦ ዘሎና ሓቂ’ዩ።
ጃንዳ ህ.ግ.ደ.ፍ መታን ኣብ ፖሎቲካዊ ስልጣኖም ክቕጽሉን ዕድሜ ስልጣኖም ክሽምቱ፡ ኣብ ዉሽጢ ኤርትራ ይኹን ኣብ ወጻኢ ንዝነብር ህዝቢ ኤርትራ፡ ብኽሉ መዳያትና ዓፊኖም ክሕዙና ክፍቱኑ እዮም። ናይ ምጥርጣራትና ዓስቢ መታን ክረኽቡ፡ ንሓንሳብ ሲ.ኣይ.ኤ፡ ሞሳድ፡ ቐጠር፡ ሱዳን፡ ኣስላማይ፡ ክስታናይ፡ ወያኔ…ወ.ዘ.ተ እንዳበሎ፡ ህዝቢ ናይ እእሙሮ ጨንቐት ፈጢሩ፡ ዝብሎን ዝገብሮን ጠፊእዎ መታን ክዕነድ እዉን፡ ቀጻሊ ጎስጋሳት ከካይድን ተባራረይቲ ጸላእቲ ክፈጥሩ እዮም።
ንሕና ነዚ ብፍጹም ጎሲና፡-ክንዉስንን ኣብ ጽምዶ ቃልስና ገጥ ክንብል መድረኽ ይሓተና ኣሎ። መጀመርታ ክፍታሕ ዘለዎ ግርጭት ትኹላዊ ኣብ መንጎ ገባቲ ጃንዳ ህ.ግ.ደ.ፍን፣ ኩሉ መሰሉን መንነቱን ዝተመንዝዔ ህዝቢ ኤርትራ እዩ። ንህዝቢ ኤርትራን ሃገር ኤርትራን ንቓራና መገዲን ኣብ ዓለም ንክትጽላእ ዝገበረ ጃንዳ ህ.ግ.ደ.ፍ ስለዝኾነ፡ ቀዳማይ ጸላኢ ህዝቢን ሃገርን’ዩ። ንቀዳማይ ጸላኢ ንምእላይ ድማ፡ ኹሉ ኤርትራዊ ዓቕምታት ኣብ ሓደ ጽምዶ ማኣዝን ኣትሒዝናን ዓቕምታትናን ጸጋታትናን ኣዋህሊልና፡ ብዘይ ነግ-ፈረግ ነቲ ቀዳማይ ግርጭት ክንፈትሕ ክንብገስ ኣሎና። ነካይዶ ጽምዶ-ቃልስና ፍትሓዉን ኣንጻር ጭቆና ስለዝኾነ፡ ብትሕዝትኡ ሰብኣዊን ዲሞክራስያዊን ብቕርጹ ድማ ሃገራዊ ስለዝኾነ ከምንዕወት ርጉጽ’ዩ።
የአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ ዋናው ግቢ ወንጌላውያን ክርስቲያን ተማሪዎች ህብረት አርባምንጭ ዩኒቨርሲቲ ዋናው ግቢ ወንጌላውያን ክርስቲያን ተማሪዎች ሕብረት፣ የተመሰረተበትን 30ኛ ዓመት…
ውድ ተመራቂዎች ከሁሉ አስቀድሜ በህይወት ዘመናችሁ ከሚያጋጥሟችሁ ጥቂት አስደሳች እና የአዲስ ምዕራፍ ጅማሬ የሆኑ ወቅቶች መካከል አንድ ለሆነው የምረቃ በኣላችሁ…
ይህን ወደ ፌስቡክ ማስታውቂያ ስናመጣው የአንድን ፓስት እይታ ወይም ተደራሽነቱን በከፍተኛ መጠን መጨመር እንዲሁም ለመረጡት ተጠቃሚ ይዘታዎን(content) ማቅረብ መቻል ነው።
የፔጃዎት ተከታታይ አነስተኛ ቢሆን እንኳ ፓስትዎን ቡስት በማድረግዎ ብቻ ለፈለጉት የፌስቡክ ተጠቃሚ እና ለፈልጉት የሰው ብዛት መጠን ፓስትዎን ለማድረግ ይጠቅምዎታል
ጠቅላይ ሚንስትር መለስ ዜናዊን አንድ በቅርቡ እንደሚያውቋቸው ከተነገረና የልጅነትና ትምህርት ቤት ጊዜያቸውን ከሚያስታውሱ አብሮ አደጋቸው ጋር የተካሄደ ቃለ ምልልስ ከዚህ ያድምጡ።
ባህር ዳር፣ ግንቦት 21/2012 ( ኢዜአ) በጣና ሃይቅ የተከሰተውን የእምቦጭ አረም ለማስወገድ የሚደረገው ድጋፍ አናሳ መሆኑን የጣና ሃይቅና ሌሎች የውሃ አካላት ጥበቃና ልማት ኤጀንሲ ስራ አስኪያጅ ገለፁ።
የኤጀንሲው ስራ አስኪያጅ ዶክተር አያሌው ወልዴ በክልሉ የ9 ወራት እቅድ ግምገማ መድረክ ላይ እንደገለፁት እምቦጭን ለመከላከል ጥረት እየተደረገ ቢሆንም በሚፈለገው ልክ ውጤት ማምጣት አልተቻለም ።
ኤጀንሲው አቅሙን አሟጦ አረሙን ለመከላከል ጥረት እያደረገ ቢሆንም ከክልሉ መንግስት ተገቢው ትኩረት ተሰጥቶት እገዛና ድጋፍ እየተደረገ ባለመሆኑ ስራው አስቸጋሪ እንዳደረገው አመልክተዋል።
አረሙን ለማስወገድ የገቡ ማሽኖች የሃይቁን ስነ ባህሪ መሰረት ያደረጉ ካለመሆናቸውም በላይ ለብልሽት ሲዳረጉ በመለዋወጫ እቃዎች እጥረት ምክንያት ለረጅም ጊዜ እየቆሙ ተቸግረናል ሲሉ አብራርተዋል።
የክልሉ ርዕሰ መስተዳደረ አቶ ተመስገን ጥሩነህ በበኩላቸው የጣና ሃይቅ የተደቀነበት አደጋ ለመታደግ ሳይንሳዊ አሰራርን መሰረት ያደረገ አንቅስቃሴ ይደረጋል ብለዋል ።
በሃይቁ እንክብካቤ ዙሪያ የሃብት እጥረት፣ የእውቀት ክፍተት፣ የፖለቲካ ቁርጠኝነትና ሌላም ካለ ተገምግሞ አስፈላጊው ማስተካከያ እንደሚደረግ ርእሰ መስተዳድሩ ተናግረዋል ።
በምዕራብ ወለጋ ጊሊሶ ወረዳ በሚገኘው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አይራ ቅርንጫፍ ላይ ታጣቂዎች ዝርፊያ አካሂደው ስምንት መቶ ሰማንያ ስድስት ሺህ ብር መዝረፋቸው ታውቋል።
ታጣቂ ዘራፊዎቹ ወንጀሉን በሚፈፅሙበት ወቅት የአካባቢው ፖሊስ እርምጃ ለመውሰድ ዘገምተኛ መሆኑንም ጉዳዩን የሚያውቁ ይናገራሉ። ከቀናት በፊት የተዘረፈው የንግድ ባንክ አይራ ቅርንጫፍ ከከተማይቱ ፖሊስ ጣቢያ ብዙም ሳይርቅ የሚገኝ ቢሆንም ዝርፊያውን ለማስቆም መድረስ እንዳልቻለ ምንጮቻችን ጠቁመዋል። ዘራፊዎቹም ማንነታቸውን ለመደበቅ ሙከራ እንኳ አለማድረጋቸውን እማኞች ያስረዳሉ።
ዘራፊዎቹ በባንኩ ሰራተኞች ላይ ድብደባ የፈፀሙ ሲሆን 886,000 ብር ወስደው ሄደዋል። የንግድ ባንክ አይራ ቅርንጫፍ ቀደም ሲል ስድስት መቶ ሺህ ብር ተዘርፎ ለሶስት ወራት ያህል ተዘግቶ የነበረ ቅርንጫፍ ነው።
በምዕራብ ወለጋ ግድያ ዝርፊያን ሰርዓት አልበኝነት በስፋት የሚታይ መሆኑን የሚናገሩት የአካባቢው ነዋሪዎች የመከላከያ ሰራዊት በኣአካባቢው ቢኖርም ተመጣጣኝ እርምጃ እየወሰደ አይደለም። ይልቁንም የመከላከያ ሰራዊቱ አባላት ላይ ታጣቂዎች ጥቃት ለማድረስ ተደጋጋሚ ሙከራ ሲያደርጉ ታይተዋል። በሰራዊቱና በታጣቂዎቹ መካከል ውጊያ ይቀሰቀሳል የሚል ስጋት እንዳላቸውም ነዋሪዎች ስጋታቸውን ይገልጻሉ።
* ዕለት ዕለት ቦታ እየቀያየሩ፣ ለዚያውም ተደራጅተው፣ ሕዝብን የሚገድሉ፣ የሚያሸበሩ ቡድኖችን መንግስት ልክ ባለፈ ትእግስት አልያም እዚህ ላይ በማይገለጽ ምክንያት ዝም በማለት ዜጎችን ለአደጋ እያጋለጠ ነው።
መንግስት እንደመሆኑ አስቀድሞ እንዲህ ዓይነት የሽብር ቡድኖችን ይቆጣጠር። ባለመቆጣጠሩ ዜጎች የሕይወት ዋስትና እያጣ – እየገደሉ፣ እየዘረፉ፣ ሀብት ንብረት እየመወደሙ ያሉ ቡድኖችን ቀድመው እንዳይፈጽሙ፣ በድንገት ከፈጸሙ ደግሞ በአፋጣኝ በሕግ መሠረት እርምጃ ይውሰድ ማለት ነው። ዜጎች ለአደጋ ተጋለጡ ነው ጥያቄው።
* መንግስት ሕግ የማስከበር ግዴታውን ይወጣ ማለት የፀጥታ ኃይሉ እንዳሻው ዜጎች ላይ ይተኩስ፣ ይግደል ወዘተ…. ማለት በፍጹም ሊሆን አይችልም። አቅም አለው ወይስ የለውም የሚለው ጸጥታ፣ ሰላም፣ ደኅንነት የማስከበር አቅም ማለት ነው። ቀድሞ መረጃ በመሰብሰብ ወንጀል እንዳይፈፀም የመከላከል፣ በአገሪቱ ግዛት ሁሉ የሚገኙ የወንጀል ቡድኖችን መቆጣጠር የሚያስችል የሰው ኃይል፣ የቴክኖሎጂ፣ የአሠራር፣ የተቋም ወዘተ ስብጥር የሆነ አቅም (Regulative Capability) ማለት ነው።
* መንግሥት ሕግ የማስከበር ኃላፊነቱን ይወጣ ሲባል ዜጎች እንዳይፈናቀሉ መጠበቅ አለበት። አፈናቃዮችንም ለሕግ ማቅረብና እርምጃ መውሰድ አለበት ማለት ነው። አፈናቃዮችን ወደ ፍትሕ ሥርዓቱ ለማምጣት ዳተኛ መሆን የለበትም ማለት ነው።
* መንግሥት ሕግ የማስከበር ኃላፊነቱን ይወጣ ሲባል፣ እዚሁ ኢትዮጵያ ውስጥ ተንደላቆ እየኖረ ቀን ከሌሊት እረብጣ ብር እየረጨ ሕዝብን እያጫረሰ ያለን ሰው እርምጃ ውሰድ፤ አንዳንዱን በመተው አስገዳይ፣ ሌላውን እንዲሞት መንግሥት እያመቻቸ ነው። እንዲህ ዓይነቱን ዳተኝነት ይተው ማለት ነው።
*ሕግ የማስከበር ሥራ መቼም ቢሆን ፣ ለአፍታም እንኳን፣ አይቋረጥ፣ ፖሊሱ፣ ዓቃቤ ሕጉ፣ ደኅንነቱ ወዘተ ሥራው በትክክል ይሥራ፣ በሌላ ጊዜ ከእንደገና ‘ሀ’ ተብሎ የሚጀመር ሥራ አይደለም። የሽግግር፣ የለውጥ ጊዜ ስለሆነ ጉልበተኛ ይዝረፍ፣ ይግደል…. ማለት አይደለም። የሚሞት የራሱ ጉዳይ ይሙት ማለት አይደለም። በማን ሞት ላይ ነው ሽግግር እና ለውጥ የሚመጣው?
* የዜጎችን በየእለቱ መፈናቀል፣ መሞት፣ አካልና ንብረትን ማጣት ‘ናቹራል’ ማለት እንደ እውነቱ “unnatural” ነው የሚመስለኝ። የዜጎችን እልቂትን በማናቸውም ሁኔታ የማይቀር፣ የሚያጋጥም፣ የሚጠበቅ ነው ብሎ ማመን/ መውሰድ በዜጎች እልቂት ላይ ተባባሪ ገዳይ መሆን ነው። ጎልቤዎችና ወመኔዎች እንዳሻቸው ሊገድሉ ቢችሉም የለውጥ ወቅት ነው natural ነው ማለትን መንግሥት ይተውና ጎልቤዎችንና ወኔንዎችን በቁጥጥር ሥር በማዋል የዜጎችን ደኅንነት ያስጠብቅ ማለት ነው። ሌሎች ነጥቦችንም መጨመር ይቻላል!
እቲ ፍሉይ ልኡኽ፣ ኣብ ናይ ኣስመራ ዑደቱ፣ ንስምምዕ ካርቱም ኣብ ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታት ድሕሪ ምግምጋም፣ ኢጣልያ ካብ ኤርትራን ጎረባብታን ንዝርአ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ክትገብሮ እትኽእል ኣበርክቶን ብዝምልከት ከምዝዘተየ እቶም ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ገሊጾም።
የመንግስት ባለሥልጣናት ሰሞኑን ስለተፈጸመው ግድያ እና እልቂት አስመልክቶ በየቀኑ በሚሰጧቸው መግለጫዎች ሁሉ ተጠያቂዎች አድርገው ከሚገልጿቸው አካላት መካከል አንዱ እና ዋነኛው ወያኔ እና ባለሥልጣናቶቹ ናቸው። በአጫሉ ግድያም ሆነ ከዛ በኋላ በተከሰቱት ዘር ተኮር ጭፍጨፋዎች ወያኔ እጇ እንዳለበት ተገልጿል። ለመንግስት የማቀርበው ጥያቄ ታዲያ ህውሃት እና ባለሥልጣናቶቹ እንዲህ አይነት አገርን የማተራመስ እና የሽብር ተግባር ውስጥ ቀጥተኛ ተሳትፎ እንዳላቸው በመረጃዎች ከተረጋገጠ እነዚህ ግለሰቦች በወንጀል ተጠያቂ ለማድረግ ምን እየተሰራ እንደሆነ አብራችው ብትገልጹልን ጥሩ ነው?
• እንደ ድርጅት ህውሃት በዚህ አይነት የሽብር ተግባር ላይ እስከተሰማራ ድረስ ጉዳዩ በፍርድ ቤት ውሳኔ እስኪያገኝ ድረስ ድርጅቱን ሕጋዊ እውቅና መንፈግ እና እቀባ መጣል አይገባም ወይ?
• አመራሮቹ እና አባላቱ በተጠቀሱት ወንጀሎች ላይ ባላቸው የወንጀል ተሳትፎ ልክ ተጠያቂ እንዲሆኑ ለማድረግ በስም ተዘርዝረው ተጠቅሰው፤ ልክ የቀድሞው የደህንነት ሹም ላይ እንደተደረገው የፍርድ ቤት የመያዣ ትዕዛዝ ማውጣት አይገባም ወይ? አንድ ጌታቸውን መያዝ ከባድ ለሆነበት መንግስት ደባቂዎቹንም አብሮ መክሰስ የት ያደርሰዋል ቢባልም ሁሉንም በሌሉበትም ቢሆን ክስ መስርቶ በፍርድ ቤት ጥፋተኝነታቸውን ማረጋገጡ መንግስት ክልሉን ለመቆጣጠር ለሚያደርገው ጥረት (ካለ) አያግዝም ወይ?
• በመላ አገሪቱ ያሉ እና ህውሃት በባለቤትነት በሚያንቀሳቅሳቸው ንብረቶች፤ እንዲሁም የድርጅቱ ባለሥልጣናት እና አመራሮች የሚያንቀሳቅሷቸው ንብረቶች እና የባንክ ሂሳቦቸቸውም ላይ በፍርድ ቤት ትዕዛዝ እገዳ መጣል አይቻልም ወይ?
•ከህውሃት ጋር ቀጥተኛ የጥቅም ግንኙነት ያላቸው እና ድርጅቱ አገርን ለማፈራረስ፣ የንጹሃን ዜጎችን ደም ለማፍሰስ እና ሕዝቡን ለማሸበር በሚያደርጋቸው እንቅስቃሴዎች ጋር በተያያዘ የተግባር ተሳትፎ እና ድጋፍ በሚሰጡ ተቋማትን እና ግለሰቦችንስ በሕግ ተጠያቂ ለማድረግ ምን እየተሰራ ነው?
እነዚህን ጥያቄ ለማንሳት ያስገደደኝ እስካሁን መንግስት በሌሎች ተጠርጣሪዎች ላይ ሕጋዊ እርምጃ እየወሰደ መሆኑን ደጋግሞ ሲናገር ሕውሃትን እና አመራሮችን ግን በመግለጫ ከማውገዝ እና ከመዝለፍ ባለፈ በሕግ ተጠያቂ ለማድረግ ማሰቡንም ሆነ ምን እየሰራ እንደሆነ ግልጽ የሆነ ነገር ስላልሰማው ነው። ህውሃትን ልክ እንደ ግብጽ ወይም አልሻባብ የመሰሉ የውጭ መንግስታት እና ቡድኖች እንዲሁ በመግለጫ እያወገዙ መቀጠል የት ያደርሳል? ህውሃትን በሕግ የማንበርከኩ ሥራ እንዲህ ቀላል ባይሆንም ትግራይን ያቀፈች ኢትዮጵያን ማስቀጠል ከተፈለገ ሂደቱን ከላይ በተጠቀሱት እርምጃዎች ከወዲሁ መጀመር ይገባል።
መንግስት በሁሉም የአገሪቱ ግዛት የሕግ የበላይነትን የማስፈን ፍላጎት እና አቅም ያለው መሆኑንም ማሳየት ይኖርበታል። ስለ ህውሃት ሲወራ ልክ እንደ አንድ በክፉ የሚነሳና እራሱን የቻለ ሉዓላዊ ጎረቤት አገር አስመስሎ ማቅረቡ ትግራይን ለሕውሃት ሙሉ በሙሉ የመተው አዝማሚያ ይመስላል። በአንድ ወንጀል ተሳትፎ ያላቸውን አካላት ሁሉ አብሮ ማቅረቡ ከፍትሕ እና ሕግን ከማስከበርም ባለፈም ትልቅ የፖለቲካ ፋይዳ አለው።
Education:በኮምፒውተር ሳይንስ ፣በኮምፒውተር ኢንጅነሪንግ ፣በኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ፣በኔት ወርክ አድሚን ፣በሶፍት ዌር ኢንጅነሪንግ (ፕሮግራሚኒግ )እና በመሳሰሉት
ገዲም ስነ-ጥበባዊ ኣልኣሚን ዓብደልለጢፍ ኣብ መበል 78 ዕድሚኡ ሶኑይ ነሓሰ 7,2017 ዓ.ም ንግሆ ኣብ ኣስመራ ዓሪፉ፡ ስነ ስርዓት ቀብሩ ድማ ሶሉስ ነሓሰ 8,2017 ኣብ መቓብር ሓርበኛታት ኣስመራ ተፈጺሙ።
ንስነ ጥበባዊ አልአሚን ዓብደለጢፍ መሳርሕቱ አቶ ይትባረኽ ገብረትንሳኤ ካብ ካናዳ ከምኡ’ውን አቶ ባህታ ገብረሂወት ካብ አዲስ አበባ ኢትዮጵያ ተዘክሮታቶም አካፊሎም አለው።
#የጂማ_ዞን_ኦዴፓ ከዛሬ ነገ ይሻለዋል ብንልም ለይቶለት አብዷል ጨርቁን ጥሏል። አደገኛ ቫይረስ እንደያዘዉ ዉሻ ይቅበዘበዛል፡ እዚህም እዚያም ለመናከስ ይወራጫል። በተጋጣሚዎቹ ገደብ የለሽ ትዕግስት እስካሁን ቆየን እንጂ፡ ኦዴፓ’ማ ጦርነት ካወጀ ዉሎ አድሯል።
አሳፋሪዎች!!!ጭራሽ ሰላማዊ ህዝብን ከየ ቤታቾ ለቃቅሞ ጦላይ ልኮ ቶርች ኢያስደረጌ መሆኑም ኢየሰማን ነው ያሌነው። ከሁሉም የምገርም ደሞ ስጠየቁ መልሳቾ ከላይ በታዘዝን መሰረት ነው ያሰርናቾ ብሎ መልስ የምሰጥ ዱንዙዝ ባለግዜ ነው አስተዳደራችን መሳቅያ ሁላ
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ምስቲ ብሸኽ መሐመድ ሑሰን ዝምራሕ ጉጅለ ግንባር ሓርነት ምዕራባዊ ሶማሌ ስምምዕ ሰላም ተፈራሪሙ’ሎ። እቲ ስምምዕ ኣብ ዝተፈረመሉ ግዜ በአጋጣሚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዝነበሩ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ኣሜሪካ ኣምባሳደር ዝነበሩን ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ጆርጅታውን ዩኒቨርስቲ ዝምህሩ ዘለዉ ኣምባሳደር ደቪድ ሽን ገሊፆም።
ኣምባሳደር ደቪድ ሽን ሰለስት ጉጅለታት ኦጋዴን ከም ዘለውን እቲ ነባርን ዝፀንሐን ብመሐመድ ዖማር ዖስማን ዝምራሕ፡ እቲ ሓድሽ ጉጅለ ብሰላሓዲን ዓብድራሕማን ማኦ ዝምራሕ፡ እቲ ሳልሳይ ጉጅለ ኸኣ ግንባር ሓርነት ምዕራባዊ ሶማሌ’ዩ ኢሎም።
ኣብቲ ኽልል ወታሃደራዊ ምንቅስቃስ ዘካይድ ኣብቲ ልዝብ ሰላም ዘይተፀንበረ እቲ ብመሓመድ ዖማር ዖስማን ዝምራሕ ጉጅለ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ገና ብድሆ ክኾኖ’ዩ ኢሎም ኣምባሳደር ደቪድ ሽን።
ሓደ ቤት ፍርዲ ካናዳ ገለ ኤርትራዊያን ኣብ ኩባንያ ዕደና ቢሻ ተገዲዶም ብምስርሖም ኣብ ልዕሊ ኩባንያ ዕደና ነቭሰን ንዝመስረትዎ ክሲ ኣብ ብሪትሽ ኮሎምብያ ክረአ ይኽእል’ዩ ክብል ወሲኑ እንተኾነ እቲ ቤት ፍርዲ እቲ ጉዳይ ከም ሓደ ብጥሙር ዝረአ ኣይኾነን ክብል ምውሳኑ ሮይተርስ ሓቢሩ።
እቲ ኣብ ቫንኮቨር ዝመደበሩ ኩባንያ ዕደና ብወገኑ እቲ ቤት ፍርዲ ነቲ ክሲ ክነጽግን ክሲ እንተሓልዩ ድማ ኣብ ኤርትራ ደአእንበር ኣብ ካናዳ ክስማዕ የብሉን ክብል መጎተ እንተቕረበ’ኻ እቲ ቤት ፍርዲ ግን ነጺግዎ’ሎ።
ቁርአን ረሡል በዳዕዋ ሜዳ ላይ የገጠማቸውን ስቃይና መከራ ከመግለፁም በተጨማሪ ሙሽሪኮች ዳዕዋቸውን መሀን ለማድረግ ጠንቋይ፣ እብድ በሚሉ ቆሻሻ ስያሜዎች ሞራላቸውን ይነኩት እንደነበረም ይገልፃል። እንዲሁም ረሡልን ስደት ከማውሳቱ በተጨማሪ ከሂጅራ በኋላ ያከናወኗቸውን አበይተ ፍልሚያዎች ያትታል። ለምሳሌ ስለ ታላቁ በድር፣ ኡሁድ፣ አል-አህዛብ፣ ሱሉሑል ሑደይቢያ፣ ፈትሑ መካ፣ የሁነይን ዘመቻ። ቁርአንም ስለ ረሡል የተወሱትን ታዕምራት ለምሳሌ ስለ ኢስራእና ሚዕራጅ (ኢስራእ ወደ ቁድስ ከተማ ያደረጉትን ጉዞ የሚመለከት ሲሆን፣ ሚዕራጅ ደግሞ ወደ ሰማይ ማረግን ይመለከታል) አትቷል።
በአጠቃላይ ቁርአን ረሡልን የሚመለከቱ ታሪካዊ ክስተቶችን አትቷል። ቁርአን ምድር ላይ ካሉ መፃህፍት እጅግ በጣም ታማኙ ነው። ምክንያቱም ታማኝነቱ ታማኝ በሆነ የአዘጋጋብ መንገድ የተዘገበ በመሆኑና ማንኛውም ሠው የቁርአንን ትረካ በማይጠራጠርበት መንገድ የተተረከም በመሆኑ ነው። ስለሆነም ቁርአን ስለ ረሡል ታሪክ ከተረከ ይህ ታሪክ ከማንኛውም ታሪክ የበለጠ ትክክለኛ ምንጭ መሆኑ የተረጋገጠ ነው።
ነገር ግን የቁርአን የአተራረክ ዘዴ ሁሉንም ታሪካዊ ክስተቶች መዘርዘር ሳይሆን፣ ጥቅል ነገሮችን ብቻ ማስቀመጥ ነው። ለምሳሌ፡- ስለ አንድ ጦርነት ሲያትት፣ ጦርነቱን ብቻ በጥቅሉ ያስቀምጣል እንጅ ምክንያቱን የሙስሊሞችንና የሙሽሪኮችን /ጣኦት አምላኪ/ ቁጥር የሙሽሪኮችን ሙትና ቁስለኛ አያትትም። ይልቅ ሙዕሚኖች ከጦርነቱ የሚማሩትን ትምህርት በመግለፅ ያተኩራል። ይህ የቁርአን የአተራረክ ዘዴ ሲሆን ለረሡል ታሪክ ብቻ ሳይሆን ስለ ቀደምት ነቢያት ታሪክም ሲተርክ ይህንኑ የአተራረክ ዘዴን ነው የሚከተለው። ስለሆነም ስለ ረሡል የህይወት ታሪክ ቁርአን ሙሉውን የታሪክ ገፅታ አይነግረንም።
በሙስሊሙ ዓለም ነቢያዊ ሐዲሶችን በታማኝነትና በእርግጠኝነት በመዝገብ የታወቁትና እውቅና የተሰጣቸው የሚከተሉት ናቸው። ስድስቱ የሐዲስ መፃህፍት፡- አል-ቡኻሪ፣ ሙስሊም፣ አቡዳውድ፣ አል-ነሳኢ፣ አል-ቲርሚዚ፣ ኢብኑ ማጃህ ሲሆኑ ከነሡም በተጨማሪ የኢማሙ ማሊክ “መወጦእ” የኢማሙ አህመድ “ሙሰነድ” ተጠቃሽ ናቸው። ከነዚህ መፃህፍት ከመረጃው ትክክለኛነት፣ እውነተኛነትና እርግጠኝነት አንፃር ቡኻሪና ሙስሊም ቀዳሚዎች ናቸው። ቀሪዎቹ የሐዲስ መፃህፍት ግን በውስጣቸው ትክክለኛ (ሶሒህ) ደህናና (ሐሰን) ደካማ (ዶኢፍ) ሐዲሶችን ዘግበውዋል። በነዚህ የሐዲስ መፃህፍት አብዛኛው ትኩረታቸው ስለ ረሡል የህይወት ገጠመኛቸው፣ ስላደረጉት ጦርነት፣ ስለ ስራዎቻቸው ነው። አንዳንድ ጊዜ ሙሉ የሆነ ታሪክ ባያቀርቡት በአጠቃላይ ግን ሙሉ ሊባል የሚችል ጥቅል ትረካ ተርከዋል። እነዚህ ሐዲሳዊ ታሪኮች ትክክለኛ ታሪክ መሆናቸው፣ ሠንሠለቱን በትክክል በጠበቀ የአተራረክ መንገድ ከሰሃቦች መተረካቸው ነው። እነዚህ ሶሃቦች ደግሞ ረሡል ጋር የሚኖሩ፣ የተጎኙ፣ ለኢስላም ግንባር የቆሙ፣ ረሡልም ተንከባክበው ያሳደጉዋቸው /ያሰለጠኑአቸው/ ናቸው። በተጨማሪም ሰሃቦች የሰው ልጅ በታሪኩ ከሚያውቃቸው ትውልድ ውስጥ ከስነ-ምግባር አኳያ እጅግ በጣም የበለጡና ኢማናቸው ደግሞ እጅግ በጣም ጠንካራ ናቸው።እውነት ተናጋሪ፣ መንፈሰ-ታላቅ፣ ባለ ሙሉ አዕምሮ ናቸው። ስለሆነም እነሡ ስለ ረሡል በትክክለኛ የዘገባ ሰንሰለት የዘገቡት፣ እውነተኛ የታሪክ አካል ሆኖ ይመዘገባል። በመሆኑም ስለ ትክክለኛነቱ ጥርጣሬ አይገባንም።
ሙሽሪኮች በግጥሞቻቸው የረሡልን የዳዕዋ ስራ ለማደናቀፍ መሞከራቸው ግልፅ ነው። ስለሆነ ሙስሊሞች በግጥሞቹ የሚደርስባቸውን ጥቃት ለመመለስም በገጣሚዎቻቸው አማካኝነት ምላሽ ጽፈዋል። ከገጣሚዎቹ መካከል ሐሳን ኢብኑ ሳቢት፣ ዓብደሏህ ኢብኑ ረዋሓና ሌሎቹም ይገኛሉ። የስነ-ጽሁፍና የታሪክ መፃህፍት የእነዚህን ገጣሚ ስራዎች ይዘው ይገኛሉ። በዚህም ረሡል የኖሩበትን ሁኔታና የዳዕዋውን ዕድገት ከግጥሞቹ መረዳትና መገንዘብ ይቻላል።
የረሡልን /ሰ.ዐ.ወ/ ታሪካዊ ክስተቶች ባልደረቦቻቸው /ስራቸውን አላህ ይውደድላቸውና/ ለቀጣዩ ትውልድ ዘግበዋል። ስለሆነም ከቀዳሚው ትውልድ ይህን ታሪካዊ መረጃ በጥልቀትና በዝርዝር በመከታተል ትኩረት የሰጡ ኡለሞች ነበሩ። ከዚያም ከተከታዩ ትውልድ ከቀዳሚዎቹ ያገኘውን መረጃ ከፍተኛ ትኩረት በመስጠት ማስተላለፍና መሰነድ ስራ አድርገው የያዙትም ይገኛሉ። ከነዚህም ታዋቂ የታሪክ ምሁራን መካከል አባን ኢብኑ ዑስማን ኢብኑ ዓፋን (32-105 ሂ)፣ ዑርወቱ ኢብኑ ዙበይር ኢብኑል ዐዋም /23-93 ሂ/ ይገኙበታል። ከዕድሜ አንፃርም አነስተኛ ዕድሜ የነበራቸው ታቢዒይን /ሁለተኛው ትውልድ/ መካከል ደግሞ ዐብደሏህ ኢብን አቢ በክር አል-አንሷሪይ /የሞተው 135 ሂ/፣ ሙሐመድ ኢብኑ ሙስሊም ኢብኑ ሸሃብ አል-ዙህሪይ (50-124 ሂ) ሲሆኑ፣ ሙሐመድ ኢብኑ ሙስሊም በኸሊፋው ዑመር ኢብኑ ዐብደል ዐዚዝ ትዕዛዝ መሰረት ይህን ተግባር ሰርቷል። ዓሲም ኢብኑ ዑመር ኢብኑ ቀታዳ አል-አንሷሪይም /የሞተው 129 ሂ/ ሌላው ተጠቃሽ ነው።
እነዚህ ቀዳሚ ትውልዶች ለታሪክ ያደረጉት ትኩረት ቀጣዩም ትውልድ በስራው ቀጥሎበታል። ሌላው ቀርቶ በምዕራፍ በምዕራፍ በመለያየት ለማስቀመጥ ችለዋል። ከነዚህም ድርሳናት ካዘጋጁት መካከል ግንባር ቀደሞቹ፣ ሙሐመድ ኢብኑ ኢስሃቅ ኢብኑ የሳር /የሞተው 152 ሂ/ አንዱ ሲሆን፣ ብዙኃኑ (ጁምሁር) ሙስሊም ሁለገብ ሊቃውንትና የሐዲስ ዑለሞች የተጣራ መረጃ የሰነደ ለመሆኑ ተስማምተውበታል። ምናልባት ማሊክና ሂሻም ኢብኑ ዙበይር ስራውን ለመተቸት ሞክረዋል። ነገር ግን ብዙ ምሁራን ሁለቱ ለኢብኑ ኢስሃቅ ባላንጣ የሆኑት ከግላዊ ጥላቻ እንጂ ከዘገባቸው ዘገባዎች አንፃር አይደለም ይላሉ።
ኢብኑ ኢስሃቅ “አል-መጋዚ” የሚል ራሳቸው መዲናና ግብፅ ሆነው ያዳመጧቸውን የሀዲሶችና የተለያዩ ትረካዎችን ያሰባሰቡበት መፅሀፍ አዘጋጅተዋል። በሚያሳዝን ሁኔታ ግን ይህ ድንቅ ታሪካዊ መፅሀፍ ከአሁኑ ትውልድ እጅ ሊገባ አልቻለም። ሌሎቹ ድንቅ ዕውቀታዊ ቅርሶቻችን እንደጠፉት ሁሉ ይህም ታሪካዊ ስራ የመጥፋት ዕድል ገጥሞታል ማለት ነው። ቢሆንም ግን ኢብኑ ኢስሃቅ ያዘጋቸው ጥቅል ሃሳብ በኢብኑ ሂሻም ድርሳን ውስጥ ተጠቃሎ ይገኛል። ኢብኑ ሂሻም ይህን መረጃ ያገኘው የኢብኑ ኢስሃቅ ገናና ተማሪና የኢብኑ ሂሻም አስተማሪ ከነበረው ከአል-በጣኢይ ነው።
ኢብኑ ሂሻም ስማቸው አቡ ሙሐመድ ዐብደ አል-መሊክ ኢብኑ አዩብ አል-ሂወይሪ ሲሆን የተወለዱት በ 213 ወይም በ 218 /እ.ሂ.አ/ ነው። ኢብኑ ሂሻም “አል-ሲረቱ አል-ነበዊያ” (የነቢዩ ታሪክ) የሚል መፅሀፍ አዘጋጅተዋል። ይህን መፅሀፍ ሲያዘጋጁ ከአስተማሪያቸው አል-በካኢና በካኢ ደግሞ ከኢብኑ ኢስሐቅ በወሰዱት መረጃ ነው። እንዲሁም ኢብኑ ሂሻም ከሌሎች አስተማሪዎቹ መረጃ ደርሶታል። ይህ ዘገባ ኢብኑ ኢስሀቅ ያልዘከረው ታሪካዊ ዘገባ ነው። ነገር ግን ኢብኑ ሂሻም ኢብኑ ኢስሐቅ ከዘገቧቸው ዘገባዎች መካከል ከሚያውቀው ጋር ያልተስማማውንና ከትችት ችሎታው አንፃር አብሮ መሄድ ያልቻለውን ችላ ብሎታል። ከተሟላ የመረጃ ምንጭ የተዘጋጀውንና እጅግ በጣም ትክክል፣ የተጣራ የሆነ የነቢዩን ታሪክ የሚተርክ መፅሀፍ ተዘጋጀ። እሰዎች ዘንድም ተቀባይነት አግኝቷል። ይህን መፅሀፍ /ታሪካዊ ድርሳን/ ሠዎች በስሙ በመጥራት “ሲረቱ ኢብኑ ሂሻም” ብለው ጠርተውታል። ስራውንም ሁለቱ የታወቁት የአንደሉስ /የቀድሞዎቹ ስፔንና ፖርቱጋል/ ዑለሞች አል-ሱህሊይ (508-581 ሂ) እና አል-ኸሸኒይ /535 – 604ሂ/ ማብራሪያ (ሸርህ) አብጅተውለታል።
ኢብኑ ሰዕድ ሙሉ ስማቸው ሙሐመድ ኢብኑ ሰዕድ ኢብኑ መኒይዕ አል-ዙህርይ ሲሆን፣ በ 168 ሂ በበስራ ከተማ ተወልደው፣ በ 230 ሂ ባግዳድ ከተማ ሞተዋል። ኢብኑ ሰዕድ ለተዋቂው ሙሐመድ ኢብኑ ዑመር አል-ዋቂዲይ /የ “መጋዚ” የታሪክ መፅሀፍ አዘጋጅ እና ከ 130-208 ሂ ለቆየው/ ፀሀፊ ሆነው አገልግለዋል። ኢብኑ ሰዕድ በመፅሀፉ “አል-ጦበቃት” የረሡልን ታሪክ ከዘገቡ በኋላ የሶሃባንና የታቢዒይን ስሞች፣ ዘራቸውንና ቦታዎቻቸውን ዘርዝሯል። ይህ መፅሀፍ ለረሡል ታሪክ ዋነኛ ምንጭ እና የሰሃባንና የታቢዒይን ስሞች በትክክል መዝግቦ የያዘ ነው።
ጦበሪ ስማቸው ሙሐመድ ኢብኑ ጀሪር አል-ጦበሪይ /224-310 ሂ/ ሲሆን የፊቅህ፣ የሐዲስ ሊቅ ነበሩ። መዝሀባቸው ብዙም ባይስፋፋም የራሳቸው መዝሀብ ነበራቸው። የቅድመ ረሡል ህዝቦችንና የረሡልን ታሪክ ጽፈዋል። በመፅሀፉ ለረሡል ልዩ የሆነ ክፍል /ቦታ/ በመስጠት የፃፉ ሲሆን፣ ከዚያም እስከ ህይወታቸው መጨረሻ አካባቢ የነበረውን የኢስላማዊ ሀገሮችን ታሪክም ከትበዋል።
ኢማሙ ጦበሪይ ዘገባዎቻቸው ታማኝ ቢሆኑም፣ ብዙ ዘገባዎቻቸው ግን ደካማ መረጃን መሰረት ያደረጉ ናቸው። ጦበሪይ ዘገባዎቻቸውን የሚወስዱት በዘመናቸው ከነበሩ ሠዎች ብቻ ነበር። በተለይ ጎጠኛ ሺዓ እንደነበረ ከሚነገርለት ከአቢ መኽነፍ ብዙ ዘገባዎችን ወስደዋል። እሳቸውም ይህንኑ /መረጃ መውሰዳቸውን/ በስራቸው አውስተዋል። ምናልባት ይህን ያደረጉበት ምክንያት ዘገባዎቹ ስህተት ሆነው ቢገኙ ሀላፊነትን ላለመሸከም ብለው ነው።
ስለ ረሡል /ሰ.ዐ.ወ/ የሚያትቱ ድርሳናት ከጊዜ ጊዜ እየተሻሻሉ የአዘገጃጀት መልካቸውንም እያሻሻሉ መጥተዋል። ስለሆነም አንዳንድ ደራሲዎች በረሡል ውሱን የታሪክ ገፅታ ላይ ብቻ ትኩረት በማድረግ ድርሳናት አዘጋጅተዋል። ከነዚህም መካከል የአል-አሰበሃኒ “ደላኢል አል-ኑቡዋ” ፣ የቲርሚዚ “ሽማኢሉ አል-ነቡዋ” ፣ የኢብኑ አል-ቀይም “ዛድ አል-ሚዓድ” ፣ የቃዲ ዒያድ “ሺፋእ” ፣ በስምንት ጥራዝ ማብራሪያ የተበጀለት “አል-መዋሂሉል ለዱንያ” የቀስጦላኒ /1122 ሂ/ ዋና ዋናዎቹ ናቸው።
ከላይ የተዘረዘረው እንዳለ ሆኖ ብዙ ምሁራን የዘመናቸው አንባቢ በሚጥመው ዘዴ የተለያዩ ነቢያዊ ታሪክን ከመፃፍ አልቦዘኑም። ከነዚህም መካከል በዘመናችን ጥሩ ምሳሌ ሊሆን የሚችሉና በብዙ ኢስላማዊ የትምህርት ተቋማትና በህዝብ ዘንድ ተቀባይነት ያገኙት የሸይኽ ሙሐመድ አል-ኹደሪይ “ኑሩ አል-የቂን ፊሲረቲ ሰይድ አል-ሙርሰሊን” ፣ የዶ/ር ሙሰታፋ ሲባዒ “ሲራቱ ኑቡዋ ዱሩሱን ወዒበር” ፣ የሸይኽ ሙባራክፉሪ “ረሒቅ አል-መክቱም” እና “ረውዳቱል አንዋር” ፣ የዶ/ር ሙኒር አል-ጘድባን “ሚንሃጅ አል-ሃረኪ ሊሲራቲል ኑቡዋ” እና የዶ/ር ዓሊ ሙሐማድ አል-ሶላቢ “አል-ሲራቱ አል-ኑቡዋ” ተጠቃሽ ናቸው።
በየአመቱ አሜሪካን ሀይኪንግ ሶሳይቲ በሀምሌ የመጀመሪያ ቅዳሜ ላይ ብሔራዊ የትራኮች ቀንን ያከብራሉ. በዛን ቀን በመላው ሀገሪቱ ያሉ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በጫካው ውስጥ በእግር መጓዝ እና በመንገድ ላይ ተፈጥሮአዊ ግንኙነቶችን ለመደሰት እድልን ይፈልጉ ነበር. ሌሎች ደግሞ አዳዲስ መንገዶችን ለመገንባት ወይም ቀድሞውኑ ያሉትን ጥገናዎች ለማገዝ ጊዜያቸውን ይለግሳሉ. በመላው ዩናይትድ ስቴትስ ለሚገኙ ከ 200,000 ኪሎ ሜትር በላይ የመዝናኛ ጉዞዎች ለክላን, ለሀርካሪዎች, ለፈንጅ ፈረሰኞች, ለእሽረኞች እና ለሌሎች የጨዋታ ተወዳጅ ሰዎች ጥሩ ስሜት ለማሳየት ዕድል ነው, ይህም ጥቂት አገሮች ሊዛመዱ የሚችሉበት ሀብቶች ናቸው.
እጅግ በጣም ጥሩውን የሽርሽር ጉዞዎች በአሜሪካ የአገሪቱ ፓርኮች ውስጥ ይገኛሉ, በእርግጠኝነት, አብዛኛው እግር በእግር ለመጓዝ የተሰራ ነው. ከበርካታ መንገዶችን ለመምረጥ ከየት እንደሚመርጡ በጣም በጣም ጥሩ ነው. ግን በእያንዳዱ ተሳፋሪ ተጓዥ በብሔራዊ የፓርኩር መቆቻ ዝርዝር ውስጥ 10 ደረጃዎች ሊኖራቸው ይገባል.
በአሪዞና የሚገኘው የሳንታ ካንየን ብሔራዊ ፓርክ በመላው ሰሜን አሜሪካ ውስጥ እጅግ ተወዳጅ የሆነው የእግር ጉዞ ነው. በብራዚል ደሴት ላይ ያለው የ 12 ማይል የክብሪት ጉዞ በእሳተ ገሞራ ጣቢያው እና በአጠቃላይ አለም ውስጥ በሰፊው ከሚታወቁ እጅግ በጣም የታወቁ የዳርበኞች እና በዙሪያው ያለውን ገጽታ ያቀርባል. አንዳንድ ጊዜ የእግር ጉዞ ከፍተኛ አድካሚ ሊሆን ቢችልም በጣም ጠቃሚም ነው. በየትኛውም ወቅት ቢሆን ሁልጊዜ ብዙ ውሃ ይዘው ይምጡ.
የዩታህ የ Bryce Canyon ብሔራዊ ፓርክ በማናቸውም ቦታ ሊያገኙዋቸው በጣም ልዩ የሆኑ መልክዓ ምድሮችን ያቀርባል, እና ያንን አካባቢ ለመጎብኘት ከሚጠቀሙባቸው እጅግ በጣም ጥሩ መንገዶች አንዱ 3 ማይል ርዝመት ናቫቭ ሎፖ ነው.
ከፀሐይ መውጫ ጠርዝ ጀምሮ እና "ዋና አምፊቲያትር" ወደሚባል ቦታ እየሮጠ መጥቷል, ይህ ተጎታች በፓርኩ ውስጥ ያሉትን አንዳንድ ቆንጆ ፓራዎች ይሻገራል. አንዳንድ ጊዜ ድንጋዮችን ማምለጥዎን ይመርምሩ, ምክንያቱም አንዳንድ ጊዜ ትንሽ አደገኛ ሊሆን ስለሚችል ነው.
በተገኙበት በእግር ጉዞ ውስጥ ከሚገኙት ዋናው የ trekking አቅጣጫዎች መካከል አንዱ 5.5 ማይል የእግር ጉዞ የእግር ጉዞ ሲሆን በፓርኩ ውስጥ ከሚገኙት ዋና ዋና ምልክቶች መካከል ወደ አንዱ ወደ 1373 ጫማ ተራሮች ተራሮች የሚመጡ ጎብኚዎች ናቸው. በአውሮፓውያኑ ላይ የአካዲያን የባህር ዳርቻን እንዲሁም ታች ከተፈጠረ ጫካ ውስጥ እንጨትና ጥቁር እንጨቶች ታገኛላችሁ.
በጣም ውብ ውበት ያለው, በ 211 ማይል ርቀት ላይ በዮሴሚክ, በንጉሥ ካንየን እና በሰበዮ ብሔራዊ ፓርኮች ውስጥ የሚያልፍ የካሊፎርኒያውን ጆን ሙር ፓሬል (ካሊፎርኒያ) የሚባሉት ጥቂቶች ናቸው. በጣም ሰፊ የሆነው የፓሲፊክ ክሬስት ጎዳና ክፍል የሆነው ይህ መንገድ በበርካታ ቀኖችን የመዝጊት ጉዞዎችን ያቀርባል ወይም ደግሞ በከፍተኛ ቼራዎች ውስጥ ለትክክለኛው የጀርባ ጀብድ መፍትሄ የሚከሰትበት መንገድ ነው. አስደናቂ ድንቅ የፈጠራ አሻንጉሊቶች, ፍራፍሬዎች የጠራ ምንጮች እና ሰላማዊ ሁላችንም እዚህ የተለመዱት ናቸው.
ሞንታና በቆንጆ ሀገሮች የተሞላች አገር ሆናለች, ነገር ግን ግላሲኔ ብሔራዊ ፓርክ ከሁሉም የተሻለውን ያጠቃልላል. ግላንደሩ ምን እንደሚሰጥ በጥልቅ ለማየት በ 11 ማይል ጉዞ ዙሪያ ጊንሊን ግላይየር ትሬል ላይ ጉዞዎን ይንገሩት, ይህም ተራሮችን የሚሸፍኑትን አንዳንድ መናፈሻ ቦታዎች ስሞችን ይመለከታቸዋል. ይህ ጉዞ የሚከፈተው ከሐምሌ እስከ መስከረም ድረስ ብቻ ነው, ነገር ግን በእነዚያ የበጋ ወራት ጥሩ ጉዞ ነው.
በ 3 ኪ.ሜትር ርቀት ላይ በቨርጂኒያ ሺኖዳ ብሔራዊ ፓርክ ውስጥ የሚገኘው ሀውድስቢል ሎሊድ ፓርክ በጣም ረጅም አይመስለኝም, ነገር ግን ብዙ ጉድ ነው. መንገዱ ከሃውስክሌል አናት አናት ላይ በአስደናቂው የአፓካታሺን ጎዳና ላይ ከ 4000 ጫማ በላይ በፓርኩ ውስጥ ከፍተኛውን ቦታ ይንሸራተታል. በመንገዳችን ላይ በእግር የሚጓዙ በርካታ የዱር አራዊቶች ወደ ተራራማው ጫፍ በሚቃረቡበት ቦታ ላይ ሊንሳፈፉ ይችላሉ.
የካሊፎርኒያ ዮሴሜቲ በጣም አስደናቂ በሆኑት ፏፏቴዎች ዘንድ በሰፊው የሚታወቅ ሲሆን ዮሴሚክ ፏፏቴ ግን በሰሜን አሜሪካ ከሚገኘው ረጅሙ የፏፏቴ ነው. ፈታኝ የሆነ የእግር ጉዞ ላይ ከጫኑ, ወደ ፏፏላይው ጫፍ የሚወስደውን ጉዞ መጓዝ ጥሩ መንገድ ነው.
በ 3.5 ማይሎች ውስጥ ከ 2,700 ጫማ በላይ ይወጣሉ, ነገር ግን ሽልማቱ ዮሴሚት ክሪክን በእግርዎ ላይ በሚወርድበት ዐለት ላይ በሚንጠለጠሉበት ጊዜ አስደናቂ እይታ ይሆናል.
ከሌላው በተቃራኒ ዞር ለመሄድ ከየትኛውም የባሕል ወራጅ ጀርባ ላይ ወጥተው በዩታ ውስጥ የሚገኘው የጽዮን ብሔራዊ መናፈሻ ጽዮን በሚገኘው ጽዮን በተቀላቀለበት ውስጥ ይጓዙ. መሄጃው በ 16 ኪሎ ሜትሮች ርቀት ላይ የሚጓዘው ኦፊሴላዊው መንገድ በሃገሪቷ ደሴት በኩል በተከታታይ የሚጓዙ ቀዳዳዎችን ይከተላል. ምንም እንኳን በርካታ ተጓዦች የሚመረመሩ ቢሆኑም ተጓዦች ግን በማንኛውም ጊዜ ወደ ኋላ መመለስ ይችላሉ. ለዚህ የጎማ ተጓዳኝ ጥንድ ጥንድ ጫማዎች ወይም የስፖርት ጫማዎች መንሸራተቱን ያረጋግጡ, ምክንያቱም የድንበሪያው ወለል በተደጋጋሚ ወንዙ ውስጥ ይሸፈናል.
የ Ile ሮያል ብሔራዊ ፓርክ ልዩ የሚያደርገው ማሺጋን ውስጥ ሱፐሪዬር መሃከል ላይ በሚገኝ ገለልተኛ ደሴት ላይ ነው. እዚያ ለመድረስ በእግር የሚጓዙት በእለታዊ ምስራቅ በኩል በፓርኩ ማእከል በኩል የሚጓዙትን 40 ኪሎ ሜትር ርዝመት ያለው ግሪንሰንት ሮሊድ ስኩል ወደ ሚያዚያው ጀልባ መጓዝ አለባቸው. በሚገርም ሁኔታ, ኢል ሮያል ውስጥ የሚካተቱ እንስሳትን, አጋዘን እና ተኩላዎችን ጨምሮ በጣም ብዙ የዱር እንስሳት ይገኛሉ. ጉዞው በጣም አስደናቂ ነው, ብዙውን ጊዜ በመንገዱ ላይ የሚገኘውን ሱፐርኒር የተሰኘውን የባህር ዳርቻ የሚመለከቱ ቀናታዊ አመለካከቶች ያቀርባል.
ቴክሳስ በምዕራብ ደረቅ በረሃማ መልክዓ ምድሮች እና በምሥራቅ በኩል ከሚገኙ ጥቅጥቅ ያሉ ደኖች እና በሰሜናዊው የኮረብታ ቀበሌ ውስጥ በሰፊው ይታያል. ነገር ግን ከ 8750 ጫማ ከፍታ በላይ የተራራ መኖሩን ያውቃሉ? በጉዋዳሉፕ ተራራማ ብሔራዊ ፓርክ ውስጥ የሚገኘው የጉዋዳሉፕ ፒክ ትራክ ወደ ተራራው ጫፍ የሚወጣ ሲሆን ከ 3000 ጫማ በላይ ቀጥተኛ ትርፍ ያስገኛል - በመንገዱ ላይ ከ 8.4 ማይሎች በላይ ይበርዳል. ከላይ በከፍታ ላይ, ተራራ ጫማዎች በቴክሳስ ራሱን እንደ ትልቅ እይታ ይገነዘባሉ, በአስደናቂ እይታ ውስጥ በሁሉም አቅጣጫዎች ይታያሉ. በጣም አድካሚ የእግር ጉዞ ነው, ነገር ግን በጣም የሚያስደስት ጥሩም ነው.
በርግጥ, በአሜሪካ የአራዊት ፓርኮች ውስጥ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሌሎች ታላላቅ ፍየሎች አሉ, እያንዳንዳቸው የራሳቸው ማንነትና ታሪክ አላቸው. በመጓዝ ላይ ሳሉ መናፈሻዎችን የጎበኙ ከሆነ, ለዓመታት ያጋጠምዎት ተወዳጅ ወይም ሁለቴ እንደሚኖራችሁ ጥርጥር የለውም. በሚመጡት አመቶች ውስጥ ወደ ዝርዝርዎ ተጨማሪ ተጨማሪ አይጨምሩ. አጋጣሚዎች ማለት እርስዎ የሚጎበኟቸውን ቦታዎች የማይረሳ ትዝታዎችን እንዲያሳድጉ ያግዙዎታል.
የመቁረጥ መሳሪያዎች በቀዴሞቹ ቀናት ውስጥ በጣም ቀላል ነበሩ እና በእነዚ ቀናት የተገሇከቱ ማሽኖችም አይገኙም ነበር. በብረት ሥራ ላይ የተሠሩት ሂደቶች በእጅ በተሠሩ በእጅ የሚሰሩ መሳሪያዎች በመጠቀም በእጅ ተከናውነው ነበርመጠቀምን እና ትክክለኛነትን በሁሉም ምርቶች ላይ መጠበቅ አይቻልም.
ሞተሩ በሚንቀሳቀስ የሽያጭ መሳሪያዎች መድረክ ላይ የብረታ ብረት ሥራዎችን ለማቀላጠፍ ያካሄዱ የስነ-ጥረቶች ተሻሽለው ነበር. ይህ ገፅታ ለኤንጂኒያ ኢንዱስትሪዎች በበርካታ መንገዶች ጠቃሚ ሆኖ ቆይቷል.
የኮምፒውተር የቁጥር ቁጥጥር መቁረጫ ማሽን በመቁረጥ ሂደት ሂደት የተቀረፀ ማሽነሪ ሞዴል ነው. የማመልከቻውን መስፈርት ማሟላት በጣም ቀላል ነው; የንድፍ ማሳያው የሂደቱን ሂደት ለመቆጣጠር ይረዳልመሣሪያ.
የ CNC ማቃያ ማሽን በተለመዱ ንድፍ እንደ የመገለጫ ማቅረቢያ, የላየራ መቆራረጥ, ፕላዝማ ቆረጣ, ሌዘር መቅረጫ እና ብዙ ተጨማሪ የማሽኑ አማራጮችን በመሳሰሉ የመቁረጫ መንገዶች ላይ ልዩነቶች ተገኝተዋል. ይህ ቁሳቁስ ቅርፁን ለመቅረጽ ጥቅም ላይ አይውልምብረትን ብቻ ሳይሆን እንደ መስታወት, እንጨት, የብረት ቱቦዎች የመሳሰሉት.
የመቁረጥ ሂደቶች በፕሮግራም ሶፍትዌሮች መንገድ ይከናወናሉ. በቅድመ-መርሃግብር እገዛ ውስጥ የተካተቱት ራስ-ዝውውሩ ወደ ሲኮሲ መሳሪያዎች ይላካሉ. የማሽን ሂደቱ የሚካሄደው ወደ ውስጥ በሚገቡት መመሪያዎች መሰረት ነውስለዚህ በሲሲሲ ማቁረጫ መሳሪያ ትክክለኛ ዝርጋታ ለማግኘት በጣም ቀላል ነው
የ CNC ማቃያ ማሽን በተንቀሳቃሽ ቅርፅ ላይ የሚገኝ ሲሆን ይሄ ለፕሮፋይ ማስተካከያ በጣም ምቹ ነው. የኬኬቲክ ማሽኖች በአነስተኛ ጥገና እና በዝቅተኛ የዋጋ ማምረትም የሚታወቁ በመሆናቸው ጥገናዎቹ ሊተገበሩ ይችላሉዋና መለያ ጸባያት.
በሲኤንሲ ማሽኖች ላይ መዋዕለ ንዋያቸውን ማፍሰስ ጥራት, አፈፃፀም, የአቅም አቅም, የኃይል ፍጆታ እና የመረጋጋት ባህሪያት ማረጋገጥ በጣም አስፈላጊ ነው. የሃርሰን ማሽን መሳሪያዎች በ CNC የተካተተ አውደ ጥናት ለመፈለግ አስተማማኝ አማራጭ ነውማሽን.
የሸክላ ዕቃዎች በጥሩ ሁኔታ የተነደፉ እና በተመረቁ ቁሳቁሶች የተገነቡ ናቸው. በተመሳሳይ ሁኔታ አፈፃፀምን በሚመለከቱበት ጊዜ ለተጠቃሚዎች ተስማሚ የሆኑ እና በተለዋዋጭነት ተኳሃኝ የሆኑ መሳሪያዎችን ለማቅረብ ቅድሚያ ይሰጣሉየተረጋጋ የአፈፃፀም እና የማቀነባበር ትክክለኛነት.
የሸክላ ማሽን እንደ ኤንኤች ማሽንን ማሽን እና ተለዋዋጭ ቴክኒኬሽን ቴክኒካዊ ዝርዝሮች እንደ 1.8 ሜትር * 3.0 የመቁረጥ ክልል, ከ 0 እስከ 6000 ሚሜ / ደቂቃ የማሽኑ ፍጥነት በቶሲ ቮልቴጅ THC አማካኝነት ሊሰራ ይችላል.
በሃርሳሽ ማሽን መሳሪያዎች የሚሰጡ መሳሪያዎች በሃርሼር ማሽን መሳሪያዎች የተሸጡ ተንቀሳቃሽ መሳሪያዎች ውጤታማ የመቁረጥ አማራጮችን አካተዋል እና የመቁረጥ ደረጃዎች ከ 250 ሜ እስከ 3500mm እና እስከየ መሰረታዊ የመቁረጥ እሰከ 3000 ሜ.ሜትር በቀላሉ ሊገኝ ይችላል. እነዚህ ባህርያት ውጤታማ የሆኑ የሽግግር አማራጮችን እንዲያገኙ በእርግጠኝነት ይረዳሉ. ስለ ተንቀሳቃሽ የ CNC ማቃኛ ማሽን የበለጠ ተጨባጭ መረጃ, ተንቀሳቃሽ የምስረታ CNC ቆረጣየማሽን እና የሲ.ኤን.ሲ ማሽኖች, ይጎብኙ - www.harsle.com
የሲኤክስሲ የማቁረጥ ማሽኖችን በቆራጩ ስራዎች ላይ በትክክል በመሥራት የሚታወቁ ሲሆን 7 ኢንች ኤል ኤል ዲቪዥን ማሳያ አቅርቦት በሶፍትዌር ፕሮግራም አማካኝነት ክዋኔውን ለማስተዳደር እጅግ በጣም ደጋፊ ሆኖ ይቆያል.
“ይህን የፈጸሙ አካላት ለፍርድ ይቀርባሉ። የምንደራደረው ጉዳይ አይደለም። ዩኒቨርሲቲዎቻችን የምርምር ተቋማት እና የኢትዮጵያዊነት መለጫ ሞዴሎች ናቸው። ሰላም እንዲሆን እንፈልጋለን።የድንጋይ መወራወሪያ የጸብ ማጫሪያ የሴራ ማሰሪያ እንዲሆኑ አንፈልግም። የምርምር ተቋም ብቻ እንዲሆኑ ነው የምንፈልገው።” የአማራ ክልል ፖሊስ ኮምሽነር አበረ አዳሙ።
በወልድያ ዩኒቨርሲቲ ከትላንት በስትያ ምሽት በተማሪዎች መሃከል በተቀሰቀሰ ግጭት ሁለት ተማሪዎች መገደላቸውን ሌሎች ቁጥራቸው አሥር የሚደርስ ተማሪዎች ደግሞ መቁሰላቸውን የዩኒቨውርሲቲው ተማሪዎችና ባለሥልጣናት አስታወቁ።
የመንስኤው ምንነት ለጊዜው ያለመታወቁን የዩኒቨርሲቲው ባለሥልጣናት ይናገራሉ። የክልሉ ፓሊስ በበኩሉ የወንጀሉን መንስኤና የገዳዮች ማንነት በማጣራት ላይ መሆኑን፤ የወንጀሉ ፈጻሚዎች እንደታወቁም ሕግ ፊት እንደሚቀርቡ አስታውቋል።
በሌላ ተያያዥ ዜና የሁለት ተማሪዎች ሕይወት የጠፋበትን ድንገት “በሰላማዊ ተማሪዎች ላይ የተፈጸመ ድብደባ” ያሉት የኦሮምያ ክልል ምክትል ፕሬዝዳንት አቶ ሽመልስ አብዲሳ ኦቢኤ’ን ቴሌቭዥን ላይ በተነበበው መግለጫቸው “አንዳንድ የፖለቲካ ፓርቲዎች በአቋራጭ ስልጣን ፍለጋ ሕዝቡን እያስጨነቁ ይገኛሉ። ባሁኑም ወቅት ሁኔታዎችን እየመረጡ ግጭት በማስፋፋት ላይ ይገኛሉ።” ሲሉ ከሰዋል። የፖለቲካ ፓርቲዎቹን ማንነት ግን በስም አልገለጹም።
ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ ዘወትር እሁድ በቫቲካን በሚገኘው በቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ ላይ ከሚገኙት ምዕመናንና ሃገር ጎብኚዎች ጋር ከሚያሳርጉት ከእኩለ ቀን የብስራተ ገብርኤል ጸሎት በፊት በዕለቱ በሚነበበው የቅዱስ ወንጌል እና የሐዋርያት መልዕክቶች ላይ አስተንትኖ እንደሚያደርጉ ይታወቃል። በዚህም መሠረት ትናንት እሁድ ነሐሴ 6 ቀን 2010 ዓ. ም.፣ ሐዋርያው ጳውሎስ ወደ ኤፌሶን ሰዎች በላከው መልዕክት በምዕ. 4 ላይ ተመርኩዘው ባደረጉት አስተንትኖ እንደ ገለጹት፣ ክርስቲያን እውነተኛ ሕይወትን እንጂ የግብዝነት ሕይወት መኖር የለበትም ማለታቸው ታውቋል።
ዛሬው በተነበበው ሁለተኛው ምንባብ፣ ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ፣ ‘ለቤዛም ቀን የታተማችሁበትን ቅዱሱን የእግዚአብሔርን መንፈስ አታሳዝኑ’ (ኤፌ. 4፤30) በማለት ይመክረናል። ለመሆኑ መንፈስ ቅዱስን የምናሳዝነው እንዴት ነው? እኛ ሁላችን በሁለቱ የቤተ ክርስቲያን ምስጢራት እነርሱም በምስጢረ ጥምቀት እና በምስጢረ ሜሮን አማካይነት መንፈስ ቅዱስn ተቀብለናል። ስለዚህ በሁለቱ ምስጢራት በኩል የተቀበልነውን መንፈስ ቅዱስን ላለማሳዘን ከፈለግን ቃል በገባነው መሠረት እንደ መንፈስ ቅዱስ በሚፈልገው ወይም በሚያዘን አኳኋን፣ በጥምቀት የተቀበልነውን የመንፈስ ቅዱስ ጸጋ በምስጢረ ሜሮን በማደስ ነው። መንፈስ ቅዱስ በሚፈልገው ወይም በሚያዘን አኳኋን በምንልበት ጊዜ ከግብዝነት ነጻ በሆነ መንገድ መሆኑን መዘንጋት የለባችሁም። ክርስቲያን እውነተኛ ሕይወትን እንጂ የግብዝነት ሕይወት መኖር የለበትም። ምስጢረ ጥምቀትን ስንቀበል የገባናቸው ቃል ኪዳኖች ሁለት ገጽታዎች አሉት። እነዚህ ሁለቱ ገጽታዎች፣ ክፉን በመቃወም መልካምን መከተል ናቸው። ክፉን መቃወም ማለት ለሚያጋጥመን ፈተና፣ ለሃጢአት እና ለሰይጣን፣ እጅ አለመስጠት ማለት ነው። በውሸት ደስታ በመሙላት ወደ ሞት የሚወስደውን መንገድ አለመከተል፣ ፍትሕን ከሚያዛባ ባሕል፣ በሐሰት ከተሞላ ሕይወት እና ሌውላን ከሚንቅ ባሕርይ፣ ከእነዚህ በሙሉ መራቅ ማለት ነው። በምስጢረ ጥምቀት ያገኘነው አዲስ ሕይወት፣ የማያቁርጥ የመንፈስ ቅዱስ ጸጋ በመሆኑ ከልዩነት ይልቅ ወደ አንድነት፣ ከሁከት እና ከብጥብጥ ይልቅ ወደ ሰላምን የምንመርጥበት ፍላጎት በልቦናችን እንዲያድር ያደርጋል። ሐዋርያው ጳውሎስም መራርነትና ንዴት ቁጣም ጩኸትም መሳደብም ሁሉ፣ ከክፋት ሁሉ ጋር ከእናንተ ዘንድ ይወገድ በማለት ይመክረናል። ሐዋርያው ጳውሎስ የጠቀሳቸው ስድስቱ ነገሮች መንፈስ ቅዱስን የሚያስቀይሙ፣ ልብን የሚያቆስሉ፣ ከእግዚአብሔር እና ከባልንጀራዎቻችን ጋር እንዳንሆን ያድረጉናል።
መልካም ክርስቲያን እንሆናለን ብለን ክፋትን አለማድረግ በቂ አይደለም። መልካሙን ገድል በመከተል መልካም ማድረግ ያስፈልጋል። ሐዋርያው ጳውሎስ ወደ ኤፌሶን ሰዎች በላከው መልዕክትም ‘እርስ በርሳችሁም ቸሮችና ርኅሩኆች ሁኑ፥ እግዚአብሔርም ደግሞ በክርስቶስ ይቅር እንዳላችሁ ይቅር ተባባሉ’ (ኤፌ. 4፤32) በማለት ይመክረናል። ብዙን ጊዜ፣ አንዳንድ ሰዎች እኔ በማንም ላይ ክፉ አላደርግም በማለት ቅዱስ ለመሆን ሲሞክሩ እናያለን። መልካም ነው፣ ለመሆኑ መልካምንስ ታደርጋለህ? ብዙ ሰዎች ክፉንም ሆነ ደግ ሳይሥሩ እንዲሁ ልዩነት የማይታይበት ለብ ያለ ግድ የለሽ ሕይወትን ይኖራሉ። ይህን የመሰለ ሕይወት የወንጌልን መልዕክት ከመቃወም በተጨማሪ የእናንተ የወጣቶችን የንቁነት፣ የስሜታዊነት እና የድፍረት ባሕሪያችሁን ይጻረራል። አንድ ነገር ዘወትር ብታስታውሱ፣ አብረንም ብንለው፣ ብንደግመው መልካም ነው። ቅዱስ ሁርታዶ እንዲህ ይል ነበር፦ ክፉ ተግባርን አለማድረግ መልካም ነው፣ መልካምን አለማድረግ ክፉ ነው።
የመልካም ነገር ሁሉ ምንጭ፣ መልካምንም የምታከናውኑ እንድትሆኑ እጠይቃችኋለሁ። ክፉ ተግባርን ባለማከናወናችሁ እርካታ እንዲሰማችሁ ሳይሆን፣ ልታከናውኑ የሚገባውን መልካም ተግባር ስላላከናወናችሁ ጸጸት የሚሰማችሁ ሊትሆኑ ይገባል። አለ መጥላት ብቻውን በቂ አይደለም፣ ይቅር ማለትም ያስፈልጋል፤ ቂም አለመያዝ ብቻውን በቂ አይደለም፣ ለጠላት መጸለይ ያስፈልጋል፤ ለልዩነት ምክንያት አለ መሆን በቂ አይደለም፣ ሰላም በጠፋበት ሰላምን፣ ልዩነት ባለበት አንድነትን ማምጣት፣ ስለ ሌሎች መጥፎን አለ መናገር ሳይሆን ስለ ሌሎች መጥፎ ሲነገር ማቋረጥ ወይም እንዳይናገሩ ማድረግ ያስፈልጋል። ክፋን የማንቃወም ከሆነ የበለጠ እንዲስፋፋ እናደርገዋልን። ክፋት እስከሚገኝበት ሥፍራ ሄደን ካላስቆምን በስተቀር የበለጠ እንዲስፋፋ ዕድል እንከፍትለታለን። ክፋትም የሚስፋፋው መልካምን የሚያደርግ ደፋር ክርስቲያን በሚጠፋበት ሥፍራ ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ ወደ ኤፌሶን ሰዎች በላከው መልዕክቱ፦ ክርስቶስም ደግሞ እንደ ወደዳችሁ ለእግዚአብሔርም የመዓዛ ሽታ የሚሆንን መባንና መሥዋዕትን አድርጎ ስለ እናንተ ራሱን አሳልፎ እንደ ሰጠ በፍቅር ተመላለሱ።
ውድ ወጣቶች ሆይ! በእነዚህ ቀናት ወደ ሮም ለመድረስ ረጅም ተጉዛችኋል፣ ከዚህ ረጅም ጉዞ ልምድንም ቀስማችኋል፣ ስለዚህ እንዲህ በማለት ልመክራችሁ እወዳለሁ፦ ጉዞአችሁ የቸርነት ጉዞ ይሁን! ጉዞአችሁ የፍቅር ጉዞ ይሁን! በሚቀጥለው ዓመት ወደሚከናወነው 15ኛው የመላው ብጹዓን ጳጳሳት ጠቅላላ መደበኛ ጉባኤ ድረስ አብረን እንጓዝ። እመ ቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም፣ እያንዳንዳችን በዕለታዊ የሕወት ጉዞአችን፣ ክፉን ለመቃወምና ለመጥላት፣ መልካምን ለማድረግ የምንችልበትን ጸጋ ታማልድልን።
የኦሮሞ ብሔራዊ ኮንግረስ ሊቀመንበር አቶ ቶሎሳ ተስፋዬ፣ በመቀሌው የፌዴራሊስቶች ስብሰባ ላይ “እኛ ህወሓትን ፍለጋ እዚህ የመጣነው እውነታው መቐለ ስላለ ነው! አሁን አራት ኪሎ የቀልድ የፌዝ ሆኗል!!!” አለ ፦ አሉ። አልገረመኝም። “መሸጥ የለመደ ….” እንዲሉ።
“ኦብኮ” ዶ/ር መረራ የሚመሩት ፓርቲ ነበር፡፡ ቶሎሳ ደግሞ ስራ አስፈፃሚ አባል፡፡ አንድ ቀን ቶሎሳ ከድንኳን ሰባሪው ኢሕአዴግ ጋር ተሻረከ፡፡ እናም በ97 ምርጫ ሰሞን የኦብኮን ቢሮ ሰብሮ ገባ፡፡ ከዚህ በኋላ የኦብኮ ሊቀመንበር እኔ ነኝ አለ፡፡ እነ ዶ/ር መራራን (በሽጉጥ ጭምር) አባረረ፡፡ በቃ እኔ ነኝ ኦብኮ አለ፡፡ ከጀርባው ያለውን ኢህአዴግ ተማምኖ ፎገላ፡፡ እነ ዶ/ር መረራ የሚችሉትን ያህል ታገሉ፡፡ አልቻሉም፡፡ ኦብኮ የሚለውን ስያሜ ትተው፣ በኦፌኮ ተክተው ትግላቸውን ቀጠሉ፡፡
ቶሎሳ ኦብኮን ይዞ በአይዞህ ባዮቹ ድጋፍ ፓርላማ ገባ። ጌቶቹን ተማምኖ ወደ ዝርፊያ ገባ። ወደ መሬት ዝርፊያ። ይቺ ጨዋታ ግን በጌቶቹ አልተወደደችለትም። ከግብረ አበሩ ጋር ተከሰሰ።
የክስ ቻርጁ፦ “አቶ ቶሎሳ የምክር ቤት አባል ስለሆንኩኝ ባለኝ የሕዝብ ትውውቅ መሠረት በትርፍ ጊዜዬ እየሠራሁ መሬት በኦሮሚያ ክልል ውስጥ አሰጣችኋለሁ፤›› በማለት፣ ከ15 ግለሰቦች ላይ በሁለት ጊዜ ክፍያ ከእያንዳንዳቸው 60 ሺሕ ብር በድምሩ 900 ሺሕ ብር ወስደዋል” ይላል ።
አቶ ቶሎሳ ተበዳዮቹን ያታለሉት፣ አቶ ቦና በኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ፕሬዚዳንት ጽሕፈት ቤት ኃላፊ መሆናቸውን በመግለጽ፣ በአካል በማስተዋወቅና ለእያንዳንዳቸው 200 ካሬ ሜትር ስፋት ያለው መሬት እንደሚሰጧቸው ገልጸው፣ ሐሰተኛ ሰነድ (ፎርጅድ ደረሰኝ) በመስጠት መሆኑን፤ የፌዴራል ዓቃቤ ሕግ የመሠረተውን ክስ የጠቀሰው የሪፖርተር ዘገባ ያመለክታከል።
የሆነ ሆኖ “ለውጥ” መጣ። እነ ዶ/ር አቢይ ወደ ስልጣን መጡ። ቶሎሳም እንደ እባብ ቆዳውን ገልብጦ ተከሰተ። በአንዳፍታ የ”ኦዴፓ” አወዳሽ ሆኖ ተከሰተ። ይህንን በተመለከተ አብነት ይሆነን ዘንድ ከ”አዲስ አድማስ” ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ጋር ካደረገው ቃለ ምልልስ እንቀጭብ፦
✔እንደሚታወቀው ላለፉት 22 ዓመታት ኦህዴድ/ኦዴፓን ስንቃወም ቆይተናል፡፡ በተለይም እስከ 2008 ዓ.ም ድረስ የህዝብን ጥያቄ ሳይቀበል የቀረ ድርጅት በመሆኑ አምርረን ስንቃወመው የነበረ ድርጅት ነው። ባለፉት ጥቂት ዓመታት የኦሮሞ ህዝብ ባደረገው ያላሰለሰ ትግል፣ በከፍተኛ መስዋዕትነት በኦህዴድ ውስጥ ለውጥ መጥቷል፡፡ ይሄን ለውጥ ያመጡት ደግሞ የ“ቲም ለማ” አባላት ናቸው፡፡ የህዝቡን ጥያቄ ሙሉ ለሙሉ በመቀበል ከኦሮሞ ህዝብ ጎን በመቆም የህዝቡን ጥያቄ ለመመለስ እነ ዶ/ር ዐቢይ የሄዱበት ቆራጥነት የተሞላበት የመስዋዕትነት ጉዞ ለውጥ በመምጣቱ፣ ይሄ ለውጥም ወደ አማራ ክልልም ተሻግሮ ወደ ህዝቡ ልብ ውስጥ በመግባቱ፣ በአጠቃላይ በሃገሪቱ የምንፈልገው ለውጥ መጥቷል ብለን እናምናለን። ስለዚህ ኦዴፓን መቃወም አላስፈለገንም፡፡ ስለዚህ ተቀላቅለን አብረን ቀጣዩን ትግል መግፋት እንችላለን በማለት ነው ውሳኔውን ያሳለፍነው፡፡ አሁን የቲም ለማ አመራር የህዝብ ጥያቄ ይመልሳል የሚል ሙሉ እምነት አለን፡፡ በዚህ አይነት ሁኔታ በመሃከላችን ያለው ልዩነት ጠቧል ብለን ባሰብን ሰአት ከኦዴፓ ጋር ለመዋሃድ በጉባኤ ወስነናል፡፡ ከኦዴፓ ጋር ለመቀላቀል የሚያግደን የመስመርም የአቋምም ልዩነት የለንም የሚል ድምዳሜ ላይ ደርሰናል፡፡
አሁን ደግሞ ቶሎሳ መቀሌ ከትሟል። የስብሰባው ዋና አስተባባሪነት “ሹመት” ተቀዳጅቶ በስሙ ደብዳቤ በትኗል። ደብዳቤ መበተን ብቻ አይደለም፤ የኦዴፓን እና የአነ ዶ/ር አቢይን “ብፅዕና” በወሸከተበት አፉ “እኛ ህወሓትን ፍለጋ እዚህ የመጣነው እውነታው መቐለ ስላለ ነው። አሁን አራት ኪሎ የቀልድ የፌዝ ሆኗል።
የህዝቡን ትግል መንገድ ላይ የቀሙት ኃይሎች ህገመንግስቱን ቁራጭ ቀሻሻ ወረቀት ነው አይወክለንም ብለው በጠቅላይ ሚኒስትር ፅህፈት ቤት በቤተ መንግስት ውስጥ መናገር በመጀመራቸው ነው ችግር እየተፈጠረ ያለው።” አለ፦ አሉ። “መሸጥ የለመደ” ፖለቲከኛ ይኸው ነው። እንደው ግን ሰው ስንት ጊዜ ነው ሕሊናውን የሚሸጠው?! የኢትዮጵያ ሕዝብስ እንደ ቶሎሳ፤ አየለ ጫሚሶ እና መሳፍንት የመሳሰሉ ህሊና ቢስ ፖለቲከኞች እስከመቼ ነው ተሸክሞ ነው የሚኖረው!? ሕዝብ መንግስትን የሚቆጣውን ያህል እነዚህን ታሪካቸው የቆሸሸ ተቃዋሚዎችን የማይቆጣበት፤ “በቃችሁ” የማይልበት አንጀት ያጣው ለምንድነው ?!
የቀድሞው የፈረንሳይ ፕሬዚዳንት ዣክ ሺራክ በ86 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ፡፡ ዣክ ሺራክ ዛሬ ጠዋት... Continue reading የቀድሞው የፈረንሳይ ፕሬዚዳንት ዣክ ሺራክ ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ
የቻይና ትልቁ የማስመጣት እና ወደውጪ ንግድ ትር fairት በኤፕሪል 7 ቀን በይፋ ታወቀ እናም ከሰኔ 15 እስከ 24 መስመር ላይ ይካሄዳል። የቻይናው የማስመጣት እና ወደውጪ ሀገር ትር fairት በመስመር ላይ መጀመሯ ይህ ነው ፡፡ ኤ ኤ ኤ ኤ 0 በሀገሪቱ ውስጥ
በሎክዌኔ ሕንድ ውስጥ አንድ የ 14-አመት ወጣት ልጅ እራሷን ኮምፒተር ለመጠቀም እራሷን ሊያስተምር ይችላል ግን ፕሮጋላ Bahadur ይህንን በ 1991 ውስጥ ባጠናቀቀች በእዚህ ዕውቀት ያከናወነችው ነገር ቤቷ ውስጥ ከዘጠኝ ኪሎ ሜትሮች ርቃ
ኒው ዮርክ ፣ ኦክቶበር 5 ፣ 2017 - xG ቴክኖሎጂ ፣ Inc ("xG") (ናዳክ-‹XGTI ፣ XGTIW) ›ለማሰራጨት ፣ የሕግ አፈፃፀም እና የመከላከያ ገበያዎች እንዲሁም የግል የሞባይል ብሮድባንድ አውታረ መረቦች ለዋና ግንኙነቶች ዋና አቅራቢ ፡፡ የ Vislink እና
ልዩ ቅናሽ! የሙቀት ሙቀትን ኢንሹራንስ የግዴታ ፊልም ያዝዙ እና ዝቅተኛው ዋጋ እና የ 60 ቀን መመለሻ መመሪያ ያገኛሉ። ግዙፍ ቅናሾች ይገኛሉ! አቅርቦት በቅርቡ ጊዜው ያልፍበታል
የእኛ የ MSCS የተማሪ ሰራተኞች በሙያ የሙያ የሥራ ቦታዎች የሙሉ ሰዓት ሥራ ይሰራለ በተጨማሪም የከፍተኛ ትምህርት ኮርሶች ይወስዳሉ በዚህም ምክንያት አብዛኛዎቹ ተማሪዎች ለሌላ እንቅስቃሴዎች ትንሽ ጊዜ ይቀራሉ ሞሃመድ ሳብ ኤም ፋራፍ ልዩ
የወንዶች እና የሴቶች የመስታወት ብርጭቆዎች ፍሰት ስብስብ ስብስብ። የተፈጠረው እና በ ነው freeriders ስኪንግ ለመሄድ ምርጥ የቴክኒክ ምርት ለመሆን የመቁረጥ ቴክኖሎጂ።
ይህን መተግበሪያ ከ Microsoft Store በ Windows 10 ዋጋ ያውርዱ። ቅጽበታዊ ገጽ እይታዎችን ይመልከቱ፣ የቅርብ ጊዜዎቹን የደንበኛ ግምገማዎች ያንብቡ እና ለ HP Cloud Recovery Tool ከተሰጡ ደረጃዎች ጋር ያወዳድሩ።
የጣቢያው ይህን ገጽታ ተጨማሪ ሊዳብር ይችላል እንኳ ማስተዋወቂያዎች ደግሞ እርስዎን እየጠበቁ ናቸው ተጨማሪ ለመገንባት የደንበኛ ታማኝነት እና ሽልማት በጣቢያው ላይ ያላቸውን እንቅስቃሴ ላይ የተመሠረተ 1XBet ደግሞ ብዙዎች ክፍያ እና ተቀማጭ ገንዘብ ይሰጣል
የማዘጋጃ ቤት ማቆያ በሺን አመት ጊዜ ውስጥ የዲ ሲ የዲ ሲ ክሊራትን ሥራ በበላይነት በመከታተል የፌዴራል ፍርድ ቤቶቹ የፍርድ ቤት ትዕዛዞች እና የፍርድ ድንጋጌዎች መቋረጡን በማካካስ በ 10 000 እና 2003 ውስጥ የማሻሻያ ዲፓርትመንት የህዝብ አገልግሎት ሽልማት በ xps ላይ ተቀበለ
የአምራች ኦሪስ ማጣቀሻ ሞዴል የሞዴል ትልቅ ዘውድ ፕሮጄክት ቀን አውቶማቲክ ገመድ ጨርቃ ጨርቅ 41 ሚሜ መሙያ የጉዳይ ቁሳቁስ ክር ቁሳቁስ ዲያሜትር (ሚሜ) enderታ "-" ሁኔታ ዓመት - ማቅረቢያ ጊዜ የመጀመሪያ ሣጥን የመጀመሪያ የዋስትና ኦፊሴላዊ ኦፊስ
አንዳንድ አገሮች ኤፕሪል 24 ቀን 2020 እ ኤ አ የረመዳንን በዓል አከባበር ጀምረዋል ፡፡ ሁሉም የኤ ኤ ኤ አ 0 አባላት ሁሉም ሰው ደስተኛ ኢድ እንዲመኝ እዚህ ይገኛሉ ፡፡
ውስጥ ለማስተማር በመጀመሪያ መምህሩ ቀድሞ ምንባቡን አንብቦ እና እንዴት ማስተማር እንዳለበት እቅድ ነድፎ ወደ መማሪያ ክፍል መሄድ እንዳለበት Nuttall (1982 p
• ችግሮችን፣ የሚያሳስቡትን እና በሁኔታዎች ውስጥ መቀያየርን የት እንደሚዘግቡ ይህንን ትንሽ መጽሓፍ እንዴት መጠቀም እችላለሁ? እባክዎ ይህንን ትንሽ መጽሓፍ በጥንቃቄ ያንብቡ። ለእርስዎ እና ለቤተሰብዎ አስፈላጊ የሆነውን ማንኛውም መረጃ ያ�
ይህ እለት ቅዳሜ ህዳር 12/2013 ዓ.ም. ለንደን ኦሊምፒክ እ.ኤ.አ በ2012 በአትሌቲክስ ተሳትፎና ድል ኢትዮጵያን ከአለም ጋር ያስተዋወቁ የአትሌቲክስ ጀግኖች ቀን ነው፡፡
በኢትዮጵያ አቆጣጥር ከሐምሌ 20 እስከ ነሃሴ 06/2004 ዓ.ም. በታላቋ ብሪታንያ ለንደን ከተማ ለ30ኛ ጊዜ በተካሄደው የበጋ ኦሎምፒክ ጨዋታዎች ሃገራችን ኢትዮጵያ በአትሌቲክስ 17 ወንድ እና 14 ሴት አትሌቶች በአጭር፣ በመካከለኛና በረጅም ርቀቶች፣ በ3,000 ሜትር መሰናክል እና በማራቶን ለመሳተፍ የተመረጡ አትሌቶች የለንደንን የአየር ንብረት መሰረት ባደረገ ሁኔታ በአዲስ አበባ እና ዙሪያዋ ባሉ ከተሞች በወቅቱ ዋና አሰልጣኝ በነበሩት ዶ/ር ይልማ በርታ፣ ሱ/ኢ ሁሴን ሼቦ፣ ንጉሴ ጌቻሞ፣ ብዙነህ ያኢ፣ መላኩ ደረሰ እና በረዳቶቻቸው አማካይነት ዝግጅታቸውን አከናውነው ወደ ውድድሩ ስፍራ ተጉዘዋል፡፡
ሴቶች አትሌቶቻችን በውጤት ይበልጥ ጎልተው የወጡበት በታላቋ ብሪታኒያ ለንደን ከተማ የተካሄደው 30ኛው የኦሎምፒክ ጨዋታ ለኢትዮጵያ ከተመዘገቡት 8 ሜዳልያዎች መካከል ስድስቱ በሴት አትሌቶች የተመዘገቡ በመሆናቸው ልዩ ያደርገዋል፡፡ ሶስቱ የወርቅ ሜዳልያዎች በጥሩነሽ ዲባባ 10,000 ሜትር፣ በመሰረት ደፋር 5,000 ሜትር እና በቲኪ ገላና ማራቶን ሲሆኑ ከነዚህም በተጨማሪ 2 ብር እና 3 ነሃስ፣ በድምሩ 8 ሜዳልያዎችን በማስመዝገብ በኦሊምፒኩ ላይ በአትሌቲክስ ከተሳተፉ እና በሜዳልያ ሰንጠረዥ ውስጥ ከገቡ 42 ሃገራት መካከል ከዓለም 5ኛ፣ ከአፍሪካ ደግሞ 1ኛ በመሆን ማጠናቀቅ ችለናል።
በለንደኑ የ5,000 ሜትር የሴቶች ውድድር የኢትዮጵያ ቡድን መሰረት ደፋር፣ ጥሩነሽ ዲባባ እና ገለቴ ቡርቃን ለፍፃሜ አሰልፎ ውድድር ማስጀመሪያ ስፍራው ላይ ተገኘ፡፡ ወድድሩን የታላቋ ብሪታኒያ አትሌት ጆአን ፓቬይ የመጀመሪያዎቹን አራት ተከታታይ ዙሮች መራች፤ ጥሩነሽ አራተኛውን መስመር ይዛ ትሮጣለች፤ ከአራት ዙሮች በኋላ ኤሌና ሮማጎኖሎ ለጥቂት ዙሮች የፊት ለፊቱን ቦታ ያዘች፤ በኋላ እንደገና ፓቬይ ተቀበለቻት፤ ውድድሩ ሊጠናቀቅ 200 ሜትር ሲቀር ጥሩነሽ ወደ ፊት ተስፈነጠረች፤ ከጀርባ መሰረት ተከተለቻት፤ የመቶ ሜትር መነሻ ላይ መሰረት የፊተኛውን መስመር ይዛ በአስደናቂ የአጨራረስ ብቃት በ5,000 ሜትር በኦሎምፒክ 15:04.25 በሆነ ጊዜ የወርቅ ሜዳልያ አጠለቀች፤ይህ ውድድር የጀግናዋ መሰረት ልዩ ብቃት፣ እልህና የማሸነፍ አቅም የታየበት ልዩ መድረክ ነበር፡፡ መሲ ከጨረሰች በኋላ እልኋን ማብረድ አቅቷት በደስታ ሲቃ ትወራጭ ነበር፡፡ ጥሩነሽ በግምት በሶስት ሜትሮች ርቀት በኬንያዊቷ ቪቪያን ችርዮት ተቀድማ የነሃስ ሜዳልያ አገኘች፡፡ የመሲ አጨራረስ ብቃት እስከ አሁን ከብዙዎች አእምሮ አይጠፋም፡፡
ውድድሩ ተጀመረ በ10,000 ሜትር ሴቶች ሜዳልያ የማግኘት ድሉን ላለማስደፈር የኢትዮጵያ ሴቶች ቡድን ወደ ትራክ አቀና፤ ነገር ግን በጥሩነሽ ከፍተኛ ህመምና በነበራት የዝግጅት ማነስ ምክንያት የብዙዎች ግምት መንታ መንገድ ላይ ወድቆ ነበር፡፡ ውድድሩ የተጀመረው በሦስቱ የጃፓን ሯጮች መሪነት ሲሆን ከመጀመሪያዎቹ 8 ዙሮች በኋላ ሌሎች ሯጮችን በማስከተል የኬንያ እና የኢትዮጵያ አትሌቶች ወደ ፊት መጡ፡፡ ኬንያውያንና ኢትዮጵያውያን በመቀባበል ዙሩን አከረሩት፤ በተለይ በቡድን ሥራ ኬንያውያንን ለመቁረጥ የወርቅነሽ ኪዳኔ ሚና ከፍተኛ ነበር፡፡ ወርቅነሽ ኪዳኔ የምትታወቅበት የውድድር ባህሪዋ ለቡድን ስራ ያላትን ሁሉ የምትሰጥ ሃገር ወዳድና ጀግና በመሆኗም ጭምር ነው፡፡ ልክ እንደ ተለመደው 600 ሜትር ሲቀር ጥሩዬ ሁሉንም ጥላ ተፈተለከች ችርዮት ለመከተል ጥረት ብታደርም ሳይሳካላት ቀረ፤ በድንቅ አጨራረስ የቤጂንግን ኦሎምፒክ የ10ሺ ሜትር ድል ደገመችው፡፡ ጥሩዬ ህመሟን ችላ፣ የስልጠና እጥረቷን ተቋቁማ ለውድ ሃገሯ እስከ ሞት ድረስ የትጋፈጥ ጥቁር ፈርጥ ናት፡፡ ሌሎች የቡድን አጋሮቿ ወርቅነሽ ኪዳኔና በላይነሽ ኦልጂራ 4ኛ እና 5ኛ ደረጃን ይዘው አጠናቀቁ፡፡
በለንደን ከተማ እንብርት ላይ መነሻውንና መድረሻውን ባደረገው የሴቶች የማራቶን ውድድር ሃገራችን ኢትዮጵያ በቲኪ ገላና፣ በማሬ ዲባባ እና አሰለፈች መርጋ ተወክላ ተገኘች፤ የውድድር አሸናፊነት ቅድሚያ ግምት ለቲኪ አልተሰጠም ነበር፡፡ ዝናባማ በሆነ አየር የተጀመረው ማራቶን አስከ 12 ኪ.ሜ. ድረስ ማንም አትሌት ከፊት ሆኖ ለመምራት አልደፈረም፤ የዝናቡ መጠን እየቀነሰ ሲመጣ የተወሰኑ አትሌቶች ወደ ፊት መውጣት ጀመሩ፤ በውድደሩ አጋማሽ ላይ ቲኪ ውሃ ለመውሰድ ስትሞክር ተጠልፋ ወደቀች፤ ብዙ ኢትዮጵያውያን ተስፋ ቆረጡ፤ ነገር ግን በእልህና በቁጭት ተነስታ ውድድሯን ቀጠለች፡፡ 28 ኪ.ሜ. ላይ ሶስት ኬንያውያን እና ሁለቱ ኢትዮጵያውያን ቲኪ ገላና እና ማሬ ዲባባ እየተፈራረቁ መሩት፤ የመጨረሻዎቹን ጥቂት ኪሎ ሜትሮች ሁለት ኬንያውያን፣ አንድ የሩስያ አትሌት እና ቲኪ ገላና ብቻ ተያያዙት፤ ውድድሩ ሊጠናቀቅ በግምት 1,500 ሜትሮች ያህል ሲቀሩ ያልተጠበቀችው ቲኪ ገላና ከፊት ተከሰተች፡፡ በድንቅ አጨራረስ የኦሎምፒክ ሪከርድ በሆነ 2:23:07 ሰዓት ከ1996 የአትላንታው የፋጡማ ሮባ ድል በኋላ ለሃገሯ ሁለተኛውን በኦሎምፒክ የሴቶች ማራቶን ወርቅ ሜዳልያ አስመዘገበች፡፡ ዝምታ በሚያጠቃትና በቁመተ ለግላጋዋ ቲኪ ገላና የማራቶን ወርቅ ከ16 ዓመታት በኋላ ለሃገራችን የተመዘገ ነበር፡፡
በ3,000 ሜትር መሰናክል በሞስኮ 1980 በሻ/ል እሸቱ ቱራ ከተገኘ የነሃስ ሜዳልያ ውጭ ለሃገራችን ውጤት ያስመዘገበ አትሌት አልነበረም፤ በለንደኑ ኦሎምፒክ ሶፊያ አሰፋ የነሃስ ሜዳልያ አግኝታ የነበረች ብትሆንም በዶፒንግ ምክንያት አሸናፊ የነበረችው የሩስያ አትሌት ውጤት ተሰርዞ በሽግሽግ የብር ሜዳልያ በማግኘት በ3,000 ሜትር መሰናክል ለሃገሯ ሁለተኛ ሜዳልያ አስመዘገበች፡፡ በ5,000 ሜትር ደጀን ገ/መስቀል በአጨራረስ ስህተት በሞ ፋራህ ተቀድሞ የብር ሜዳልያ አገኘ፡፡ ሌላው ኢትዮጵያዊ ታሪኩ በቀለ የ10,000 ሜትር የነሃስ ሜዳልያ ሲያገኝ አበባ አረጋዊ በ1,500 ሜትር 1ኛ እና 2ኛ ደረጃን ይዘው አጠናቀው የነበሩት የቱርክ አትሌቶች ውጤት በዶፒንግ ቅሌት በመሰረዙ ምክንያት በደረጃ ሽግሽግ የነሃስ ሜዳልያ ወሰደች፡፡
ቢትወደድ ኃይለ ጊዮርጊስ ወልደሚካኤል ከአጼ ምኒልክ የመጀመሪያዎቹ ሚኒስትሮች አንዱ ናቸው፡፡ በዚያን ጊዜ የንግድ እና የውጪ ጉዳይ ሚኒስትር ሆነው፣ ኋላ በልጅ ኢያሱ የአስተዳደር ዘመን ደግሞ በጠቅላይ ሚኒስትርነት ተሹመው ሃገራቸውን አገልግለዋል፡፡ በፎቶው ላይ የምትመለከቱት እድሜ ጠገብ ሕንጻም የእሳቸው መኖሪያ ቤት የነበረ ነው፡፡ በአዲስ አበባ ከተማ ያሉ መሰል ጥንታዊና ታሪካዊ ቤቶች በቅርስነት ተይዘውና ተጠብቀው ከትውልድ ወደ ትውልድ መተላለፍ እንዳለባቸው የታመነ ነው፡፡ ሆኖም አንዳንድ ተመሳሳይ ታሪክና እሴት ያላቸው ቤቶች ባለማወቅና በግዴለሽነት እየፈረሱና በእርባና ቢስ ቤቶች እየተተኩ መሆኑ እጅግ የሚያሳዝን ነው፡፡
ጣይቱ የባህልና የትምህርት ማዕከል ይህን ታሪካዊ ሕንጻ ከታላቅ ኃላፊነት ጋር ተረክቧል፡ ማዕከሉ ሕንጻውን ለመንከባከብና የተለያዩ ባህላዊና ታሪካዊ ሥራዎችን በማቅረብ ኢትዮጵያውያን በተለይም ወጣቱ ትውልድ የሚማርበትን መድረክ ለመፍጠር በታላቅ እንቅስቃሴ ላይ ይገኛል፡፡ ስለዚህም ማዕከሉ እስከዛሬ ከሃገር ውጪም ሆነ በሃገር ውስጥ ያከናወናቸውን ተግባራት ስትደግፉ የነበራችሁ የጣይቱ ቤተሰቦች ዛሬም ከጎኑ እንድትቆሙ ጥሪውን ያቀርብላችኋል፡፡ በተከፈተው የ GoFundMe አካውንት አማካይነትም የተቻላችሁን ድጋፍ በማድረግ የዚህ ታላቅ ታሪክ አካል እንድትሆኑ በታላቅ አክብሮት ተጋብዛችኋል፡፡ ለወዳጆቻችሁና ለምታውቋቸው የጥበብ አፍቃሪዎችም መልዕክቱን እንድታስተላልፉ አደራ እንላለን፡፡ ከልብ እናመሰግናለን!!
ዝናቡ ጣሪያውን ሲቆረቁረው ሰማሁና እንደ ልጅነቴ፣ መለመላዬን ወጥቼ “ሩፋኤል አሳድገኝ” እያልኩ መቦረቅ አማረኝ። ሩፋኤል ላይ ዝናብ ሳይዘንብ የማይቀረው ነገር ደግሞ ሁሌም የሚገርመኝ ነገር ነው። ያው የሰፈሬን ሰማይ ነው የማየው።
ምድር ገላዋን ስትታጠብና ቆሻሻዋን ስታፀዳ ይመስለኛል። ሰዉም ንጽህናን መናፈቁ ግልፅ ሳይሆን አይቀርም። ግን ወዲያው እንቆሽሻለን። ከመቆሸሽ ጋር እንዋዋላለን። በሩፋኤል ፀበል የናፈቅነውን መንፃት፣ “ግባ” ያልነውን የጎመን ምንቸት፣ በእንጉጣጣሽ ቢላዋ ስንዝር፥ ሳይርቅ ጎትተን እናመጣዋለን። የገንፎ ምንቸትማ ወጣ ገባ ሲል በመሀል ቤት ሳይሰበርም አይቀር።
ይህን እያሰብኩ ልቤ ሩቅ ሩቅ ወደ ገጠሮቹ ሄደብኝ። ከተማውን ሳይ የማላውቀው፣ ወይም ድንገት በጉብኝት የማውቀውን ገጠር ነው የማስበው። ለበዓላት ድምቀት ቱባውን ባህል ኀሰሳ ገጠሩ ነው ባይኔ የሚዞረው። አሁንም እንደዚህ ሆነ። በምናብ ኀሰሳዬ መካከል በረሀብ የተጠቁ አካባቢዎች ያሉ ህፃናት ዐይኔ ላይ ተኮለኮሉ። የህፃን መልክ ሳይታይ ይታወቃል። መልካቸውን ማምጣት ቀላል ነው። የሆነ ፊት ላይ የልጅ ፈገግታና ንፅህና ማሰብ ነው። የማንንም ልብ መግዛትና ለርኅራኄ የሚያስገድድ ገጽ መገመት ነው።
እነሱ ዛሬ ዝናብ አያውቁም። እነሱ እንኳን “ሩፋኤል አሳድገኝ” ብለው ሊቦርቁ፣ ዛሬ ላይ ቢኮረኮሩም መሳቃቸውን እንጃ። ወላጆቻቸው ቀናቱንም ላይለዩ ይችላሉ። ሆድ ጠላቱ፥ ይበላል። ክፉኛ ያሳክካል። ይታከክበት፣ ገል ይሆን ቁራሽ አጥቶ ዝም ብሎ ያሳክካል። እንዲህ ላለ ሰው በዓል ቅንጦት ነው። ዝናብ ከሞት ወደ ሕይወት የሚመልስ ፈውስ ነው። ግን ይሄም ያልፍና ይረሳል። ተጎሳቁለን እንደማናውቅ እንንቀባረራለን። ተንቀባርረን እንደማናውቅ እንጎሳቆላለን። – ሌላ ጅምላ መከራ እስኪሰማ!
ያም ሆነ ይህ ግን አሁን ካልጋዬ ተነስቶ መለመላዬን ዝናብ ላይ መጣድ ነው ያማረኝ። ሁለት ቴፕ የተከፈተ ይመስል ሁለት ሙዚቃዎች ጆሮዬን እኩል ይደበድባሉ። የሁለቱ ንብርብር፣ ዝብርቅርቅ ያለ ድምፅ ፈጥሮ ያስጨንቃል።
ለሩፋኤል ፀበሉም ባይሆን የነገሮችን ህመም ልክ ላለማወቅ ልጅነት በጣም ይናፍቃል። የሰውን ዋይ ዋይታ ላለማስተዋል ልጅነት ወሳኝ ነው። ደግሞ መከራና ስቃዩ ሲቆጠር፣ ራስን ከመካራ ለማስጣል የመፍጨርጨርና መላ የመምታት ውሱንነቱ ሲታሰብ፣ “እዚህ ጋር አመመኝ” ብለው የማይናገሩት ነገር ሲታይ፥ ልጅነት ይሸክካል።
ተጨማሪ መረጃ ከፈለጉ ወይም ስለ ግላዊነት መመሪያችን ማንኛውም ጥያቄ ካለዎት እባክዎ እኛን ለማነጋገር ነፃነት ይሰማዎት ፡፡ በ Martech Zone፣ የጎብ visitorsዎቻችን ግላዊነት ለእኛ በጣም አስፈላጊ ነው። ይህ የግላዊነት ፖሊሲ ሰነድ የተቀበለው እና የተሰበሰበው የግል መረጃ ዓይነቶችን ነው Martech Zone እና እንዴት ጥቅም ላይ እንደሚውል.
እንደ ሌሎች ብዙ ድር ጣቢያዎች Martech Zone የምዝግብ ማስታወሻ ፋይሎችን ይጠቀማል ፡፡ በሎግ ፋይሎቹ ውስጥ ያለው መረጃ የበይነመረብ ፕሮቶኮልን (አይፒ) ​​አድራሻዎችን ፣ የአሳሹን አይነት ፣ የበይነመረብ አገልግሎት አቅራቢ (አይኤስፒ) ፣ የቀን / ሰዓት ማህተም ፣ የማጣቀሻ / የመውጫ ገጾች እና አዝማሚያዎችን ለመተንተን ፣ ጣቢያውን ለማስተዳደር ፣ የተጠቃሚውን እንቅስቃሴ ለመከታተል ጠቅታዎች ብዛት በጣቢያው ዙሪያ እና የስነሕዝብ መረጃን ያሰባስቡ ፡፡ የአይፒ አድራሻዎች እና ሌሎች እንደዚህ ያሉ መረጃዎች በግል ከሚታወቁ ከማንኛውም መረጃዎች ጋር የተገናኙ አይደሉም ፡፡
Martech Zone ስለ ጎብ visitorsዎች ምርጫዎች መረጃን ለማከማቸት ፣ በተጠቃሚ ላይ የተመሠረተ መረጃን በየትኛው ገጽ ተጠቃሚው እንደሚደርስባቸው ወይም እንደሚጎበኙ ኩኪዎችን ይጠቀማል ፣ የጎብኝዎችን የአሳሽ ዓይነት ወይም ጎብorው በአሳሾቻቸው በኩል በሚልከው ሌላ መረጃ ላይ የተመሠረተ የድር ገጽ ይዘትን ያበጃል ፡፡
ጉግል የ “ዳርት” ኩኪን መጠቀሙ በተጎበኙበት ጉብኝት መሠረት ማስታወቂያዎችን ለተጠቃሚዎች እንዲያቀርብ ያስችለዋል Martech Zone እና በኢንተርኔት ላይ ያሉ ሌሎች ጣቢያዎች.
አንዳንድ የማስታወቂያ አጋሮቻችን በእኛ ጣቢያ ላይ ኩኪዎችን እና የድር መብራቶችን ሊጠቀሙ ይችላሉ ፡፡ የእኛ የማስታወቂያ አጋሮች ጉግል አድሴንስን ፣ ኮሚሽን ማገናኛን ፣ ክሊክ ባንክን ፣ አማዞንን እና ሌሎች ተባባሪዎችን እና ስፖንሰሮችን ያካትታሉ ፡፡
እነዚህ የሶስተኛ ወገን የማስታወቂያ አገልጋዮች ወይም የማስታወቂያ አውታረ መረቦች በሚታዩ ማስታወቂያዎች እና አገናኞች ላይ ቴክኖሎጂን ይጠቀማሉ Martech Zone በቀጥታ ወደ አሳሾችዎ ይላኩ። ይህ ሲከሰት የአይፒ አድራሻዎን በራስ-ሰር ይቀበላሉ ፡፡ ሌሎች ቴክኖሎጂዎች (እንደ ኩኪዎች ፣ ጃቫስክሪፕት ወይም ድር ቢኮኖች ያሉ) እንዲሁ የሶስተኛ ወገን የማስታወቂያ አውታረመረቦች የማስታወቂያዎቻቸውን ውጤታማነት ለመለካት እና / ወይም የሚያዩዋቸውን የማስታወቂያ ይዘቶች ግላዊ ለማድረግ ፡፡