Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ከምርጫው አንድ ቀን በፊት ከአዲስ አድማስ ዘጋቢ ጋር አጭር ቆይታ ያደረጉት ተመራጩ ፓትርያሪክ ብፁዕ አቡነ ማትያስ በዕጩነት መካተታቸውን ያወቁት በሀ/ስብከታቸው ኢየሩሳሌም ሳሉ ከኢትዮጵያ በተደረገላቸው ጥሪ መኾኑን ገልፀዋል፡፡ “መንግሥት እርሳቸው ስድስተኛው ፓትርያሪክ እንዲኾኑ ይፈልጋል ስለመባሉ ተጠይቀው÷ ‹‹ስለዚህ ጉዳይ ምንም የማውቀው ነገር የለም፤›› ሲሉ ምላሽ ሰጥተዋል፡፡
በሌላ በኩል በሰሜን አሜሪካ በስደት ላይ የሚገኘው ‹‹ሕጋዊው ቅዱስ ሲኖዶስ›› የካቲት 24 ቀን 2005 ዓ.ም የሚካሄደው ሢመተ ፓትርያሪክ÷ ‹‹ኢ-ቀኖናዊና የቤተ ክርስቲያንን ክብር ዝቅ የሚያደርግ፣ ሥርዐተ አልበኝነትን የሚሰብክ፣ ቤተ ክርስቲያንን የሚከፋፍል ነው፤›› በሚል ቀደም ሲል ያስተላለፈውን ውግዘት ማጽናቱን ባወጣው መግለጫ አስታውቋል፡፡ በመላው ዓለም የሚገኙ ካህናትና ምእመናን ለቤተ ክርስቲያን ክብርና አንድነት፣ ሰላምና ሐዋርያዊ ተልእኮ መሳካት አብረውት እንዲቆሙና እንዲሠሩም ጥሪውን አስተላልፏል፡፡
በውጭ በስደት ከሚገኙት የቤተ ክርስቲያኒቱ አባቶች ጋር የተጀመረውን የዕርቀ ሰላም ንግግር ለፍጻሜ ከማብቃት፣ የጠቅላይ ቤተ ክህነቱን ተቋማዊ መሻሻል በማፋጠን አስተዳደራዊ ለውጥ እንዲመጣ ከመንቀሳቀስ አኳያ በርካታ ተግባራት የሚጠብቋቸው አሸናፊው ተመራጭ ፓትርያሪክ ብፁዕ አቡነ ማትያስ ለአዲስ አድማስ እንደገለጹት÷ ‹‹ቤተ ክርስቲያኒቱ ቀጥተኛውንና ትክክለኛውን መንገድ እንድትይዝና መንፈሳዊነትን እንድትጎናጸፍ ነው ተስፋ የማደርገው፡፡ ዕርቀ ሰላሙ እንዲቀጥል ቅዱስ ሲኖዶስ ተናግሯል፡፡ በዚያው መሠረት ይቀጥላል፡፡ ከሲኖዶስ የተለየ ሐሳብ ሊኖረኝ አይችልም፤›› ብለዋል፡፡
በአስመራጭ ኮሚቴው በወጣው መርሐ ግብር መሠረት የስድስተኛው ፓትርያሪክ በዓለ ሢመት በነገው ዕለት የአኀት አብያተ ክርስቲያን ተወካዮችና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት በመንበረ ጸባዖት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል እንደሚፈጸም መገለጹ ይታወሳል፡፡
በተቅማጥ በሽታ ህይወታቸው የሚያልፈውን በ10ሺዎች የሚቆጠሩ ህፃናትን ከሞት ለመታደግ የሚያስችለውን ዚንክ የተባለ ንጥረ ነገር ለቀጣዮቹ አራት ዓመታት ለማቅረብ የሚያስችለውን ስምምነት ማይክሮ ኒውትሬንት የተባለውና በካናዳ መንግስት የሚደገፈው ድርጅት ከጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ጋር ሰሞኑን ተፈራረመ፡፡
ባለፈው ሣምንት በሒልተን ሆቴል በተካሄደው በዚሁ የስምምነት ፊርማ ላይ እንደተገለፀው ድርጅቱ ለቀጣዮቹ 4 አመታት የ Zinc ንጥረ ነገሮችን በመድሃኒት መልክ የተቅማጥ በሽታ በስፋት በሚታይባቸው አካባቢዎችና በአገሪቱ የተለያዩ ክልሎች ያሰራጫል፡፡
ዚንክ በተቅማጥ ህመም ሣቢያ ህይወታቸው የሚያልፈውን ሰዎች በተለይም ህፃናትን ሞት በእጅጉ ለመቀነስ ከማስቻሉም በላይ የአዕምሮና የሰውነት ቅልጥፍና በመጨመር ጤናማ ማህበረሰብ እንዲኖር ትልቅ አስተዋፅኦ ያደርጋል፡፡
ማይክሮ ኒውትሬንት ኢንሼትቭ የተባለውና በእናቶችና ህፃናት ሥነ ምግብና ጤና ላይ አተኩሮ የሚሰራው ድርጅት ከጤና ጥበቃ ሚኒስትር መ/ቤት ጋር ባደረገው ስምምነት መሠረት ዚንክን ወደ አገር ውስጥ በማስገባት በአገሪቱ የተለያዩ ክልሎች እንዲሰራጭ ያደርጋል፡፡ በአሁኑ ወቅት በአገሪቱ በየዓመቱ ከ27ሺ በላይ ህፃናት በተቅማጥ በሽታ ይሞታሉ፡፡
የአዲስ አበባ ውሃና ፍሳሽ ባለስልጣን 40 የፍሳሽ ቆሻሻ ማንሻ መኪናዎችን ግዥ ሊፈጽም ነው፡፡ ይህም በባለስልጣን መ/ቤቱ ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ እንደሆነና ከዚህ ቀደም አነስተኛ ቁጥር ያላቸው መኪኖችን ብቻ ይገዛ እንደነበር ተገልጿል፡፡ በፍሳሽ ቆሻሻ ማንሳት ሥራ ላይ የሚሰማሩ በቂ መኪኖች ባለመኖራቸውና የህብረተሰቡ ፍላጐት ከፍተኛ እየሆነ በመምጣቱ የአርባ መኪኖች ግዥ ለመፈፀም መታሰቡን የአዲስ አበባ ውሃና ፍሳሽ ባለስልጣን ምክትል ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ተስፋዓለም ባዬ ገልፀዋል፡፡
የአዲስ አበባ ውሃና ፍሳሽ ባለስልጣን ከትናንት በስቲያ በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ እንደገለፀው፤ በስድስት ወራት ውስጥ 187.15 ሚሊዮን ብር ገቢ ሰብስቧል፡፡ ባለስልጣን መ/ቤቱ በአሁኑ ወቅት በከተማው ውስጥ ተስፋፍቶ የሚገኘውን የውሃ እጥረት ለመቅረፍ ከፍተኛ ጥረት በማድረግ ላይ መሆኑን የገለፁት የባለስልጣኑ ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ አሰግድ ጌታቸው፤ ይህንን ችግር ለመቅረፍና ለህብረተሰቡ በቂ የውሃ አቅርቦት እንዲኖር ለማድረግ ቀን ከሌት እንሠራለን ብለዋል፡፡
በባቡር መሥመር ዝርጋታው ሰበብ የሚነሳውንና በ1947 ዓ.ም የተሰራውን 8.5 ኪ. ሜትር ርዝመት ያለውን የውሃ መስመርና ትልቅ የውሃ ማከፋፈያ ቱቦ በማንሳት በአፋጣኝ ቀይሮ ለአገልግሎት ለማዋል ጥረት እየተደረገ መሆኑን ጠቁመው፤ የውሃ ቱቦዎቹና ልዩ ልዩ መሣሪያዎች በቻይና አገር እንዲመረቱ ተደርጐ ጅቡቲ ወደብ መድረሳቸውን ተናግረዋል፡፡ የውሃ መስመር ዝርጋታው እስከሚጠናቀቅም በጊዜያዊ መስመር ህብረተሰቡ ውሃ ለማግኘት እንዲችል ለማድረግም እየሰራን ነው ሲሉ ሥራ አስኪያጁ ተናግረዋል፡፡
በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በቂርቆስ ክፍለ ከተማ ወረዳ 8 ውስጥ ንብረትነታቸው የመንግስት ቤቶች ኤጀንሲ የሆኑ ቤቶችን ለንግድ ሱቅ አገልግሎት ተከራይተው ሲጠቀሙ የነበሩ ነጋዴዎች ከኤጀንሲው ጋር የነበራቸው ውል ሣይቋረጥ የክፍለ ከተማው የመሬት አስተዳደር ቦታው ለቤተ አምልኮ እና ሁለገብ ህንፃ ግንባታ ስለሚፈለግ በአስቸኳይ ልቀቁ ማለቱ ውዝግብ አስነሣ፡፡
የክፍለ ከተማው የመሬት አስተዳደር አካላት በተደጋጋሚ የፖሊስ ግብረ ሃይል ይዘው በመመላለስ ንብረታችሁን አንሡና ቤቶቹን ልቀቁ የሚል ትዕዛዝ እንደሚያስተላልፉ የተናገሩት ባለ ንግድ ሱቆች፤ እኛ በውላችን የምናውቀው ያከራየንን አካል ስለሆነ እሡ ውላችሁን አቋርጫለሁ የሚል ትዕዛዝ ካላስተላለፈ አንለቅም ማለታቸውን ለአዲስ አድማስ ገልፀዋል። ስለ ጉዳዩ ያከራያቸውን የመንግስት ቤቶች ኤጀንሲን ሲጠይቁ፤ “እኛ ከእናንተ ጋር ያለንን ውል እስካላቋረጥን ዝም ብላችሁ ስሩ” ማለቱን ቅሬታ አቅራቢዎቹ ይናገራሉ። በቅርቡ ባደረጉት የውል ስምምነት እድሣትም፣ ከጥር 1 እስከ መጋቢት 30 የሚቆይ ስምምነት ከመንግስት ቤቶች ኤጀንሲ ጋር መፈራረማቸውን የሚናገሩት ቅሬታ አቅራቢዎቹ፤ ሁለቱ የመንግስት አካላት ችግራቸውን ተነጋግረው መፍታት ሲገባቸው የክፍለ ከተማው አመራሮች በፖሊስ ግብረ ሃይል በመታገዝ ውክቢያ መፍጠራቸው ተገቢ አለመሆኑን ተናግረዋል፡፡
ቀደም ሲል በቀበሌ ቤትነት ተመዝግበው የነበሩ አምስት ቤቶች ከአንድ አመት በፊት በተመሣሣይ አላማ እንዲፈርሡ ተደርጐ በቦታው ላይ ምንም ሣይሠራበት መቆየቱን የሚናገሩት ግለሠቦቹ፤ አካባቢው ሠፊ የንግድ እንቅስቃሴ ያለበት በመሆኑ የገቢ ምንጭ ፈጥረን ቤተሠቦቻችንን እያስተዳደርን ባለበት ወቅት አሣማኝ ባልሆነ ምክንያት እንድንለቅ መደረጉ አግባብ አይደለም ብለዋል፡፡ በአካባቢው መሪ ፕላን ላይ ቦታው ለልዩ ልዩ አገልግሎት የሚውል መሆኑ የተመለከተ ቢሆንም ከሊዝ ነፃ ተደርጐ ለኢትዮጵያ ህይወት ብርሃን ቤተክርስቲያን የቤተ አምልኮ ግንባታ መፈቀዱም የከተማው አስተዳደር መሪ ፕላኑን በማስፈፀም ረገድ ጉድለቶች እንዳሉበት አመላካች መሆኑን ቅሬታ አቅራቢዎቹ ገልፀዋል፡፡
በጉዳዩ ዙሪያ ያነጋገርናቸው የመንግስት ቤቶች ኤጀንሲ የህዝብ ግንኙነት እና ኮሚኒኬሽን የስራ ሂደት ባለቤት አቶ አዲስ እጅጉ በበኩላቸው፤ ክፍለ ከተማው ጉዳዩን ከኤጀንሲው ጋር በመሆን መፈፀም ሲገባው ተከራዮቹን ማስጨነቁ አግባብ አለመሆኑን አመልክተው፣ የውዝግቡ መነሻ ቤተ ክርስቲያኗ ለግምት ካሣ ክፍያ የተተመነላትን 1.8 ሚሊዮን ብር ለኤጀንሲው ከፍላ በጊዜው ባለማጠናቀቋ መሆኑን ለዝግጅት ክፍላችን ገልፀዋል፡፡ አሁን ግን ቤተክርስቲያኗ የሚፈለግባትን ገንዘብ ከፍላ ባሣለፍነው ሣምንት በማጠናቀቋ፣ ለተከራዮቹ የውል ማቋረጫ ደብዳቤ ተፅፎላቸው በቀናት ውስጥ እንዲደርሣቸው ይደረጋል፤ ይህንንም ቅርንጫፍ መስሪያ ቤቱ እንዲያስፈፅም ትዕዛዝ ተላልፎለታል ብለዋል፡፡
ከተከራዮቹ ጋር የተዋዋላችሁት ስምምነት ግለሠቦቹ እስከ መጋቢት 30/2005 ዓ.ም ቤቱን እንዲገለገሉበት ይፈቅዳል፤ ይሄን እንዴት ልታስታርቁት ነው ብለናቸውም፤ መንግስት ቦታውን ለልማት ሲፈልገው በማንኛውም ጊዜ ውሉ ሊቋረጥ ይችላል የሚል ስምምነት በአከራይ ተከራይ ውላቸው ላይ መስፈሩን አቶ አዲስ አስታውቀዋል፡፡
በተመሣሣይ በአካባቢው በባለቤታቸው ስም የተመዘገበ የግል ይዞታ እንደነበራቸው የገለፁልን አቶ ወንድማገኝ መኮንን ካሣ፤ ተሠጥቷችሁ ትነሣላችሁ ሲሉን ቦታው ላይ ሠፍሮ የሚገኘው ግለሠብ አቅሙ ካለው ቅድሚያ የማልማት እድል ይሠጠዋል የሚለውን የህግ ድንጋጌ ዋቢ በማድረግ አቅሙ ስላለን ማልማት እንችላለን ብለናቸው፣ ብር በባንክ ዝግ የሂሣብ መዝገብ አስገቡ ካሉን በኋላ፣ ቦታው ለእናንተ አይፈቀድም ተሸጧል፣ ካሣችሁን ውሠዱ ብለውናል፡፡ እኛ ግን ካሣውን ለመውሠድ ፈቃደኛ ስላልሆን የሚመለከተው አካል ጉዳያችን በአንክሮ እንዲመለከት እንጠይቃለን ብለዋል፡፡
በቂርቆስ ክፍለ ከተማ አስተዳደር የመሬት ልማት ማናጅመንት ፅ/ቤት ሃላፊ አቶ ተገኝ ጦፎ፤ ጉዳዩ ለሠባት አመታት የዘለቀ መሆኑን፣ ለቤተክርስቲያኗ የሊዝ ቦርዱ ቀደም ብሎ በ2003 ያስተላለፈውን ውሣኔ እስከ ዛሬ ባለማስፈፀማቸው ቅሬታ እንደቀረበባቸው፣ ለዚህም ሲባል ክፍለ ከተማው የማስፈፀም ሃላፊነቱን ለመወጣት ግለሠቦቹን ማንሣት አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ እርምጃውን ሊወሠድ መቻሉን ገልፀዋል፡፡ “እኛ ከተከራዮቹ ጋር ምንም ግንኙነት የለንም፤ የተላለፈውን ትዕዛዝ በአግባቡ ማስፈፀም ነው ሃላፊነታችን፤ በዚህ ሂደት ነው ችግሩ የተፈጠረው” ያሉት አቶ ተገኝ፤ በቦታው ላይ ቤት ያላቸው ግለሠቦች እና የመንግስት ቤቶች ኤጀንሲ ካሣ ተከፍሏቸው፣ የቀበሌ ቤቶቹ ደግሞ ምትክ ቤት ተሠጥቷቸው እንዲነሡ ይደረጋል ብለዋል፡፡ በዚህ ሂደት አግባብነት የሌለው እርምጃ ተወስዷል የሚል አካል ካለ በህግ መጠየቅ እንደሚችል የሚናገሩት ሃላፊው፤ “እኛ በደንቡ መሠረት ከቤተክርስቲያኗ ካሣውን ተቀብለን በመንግስት ቤቶች ኤጀንሲ አካውንት እናስገባለን፣ ሂሣቡ መግባቱን ስናረጋግጥ አካባቢውን ወደ ማፅዳት እርምጃ እንገባለን፤ በዚህ አግባብ ነው ቦታው እንዲፀዳ እየተደረገ ያለው ብለዋል፡፡
ባንኩ አገልግሎት የሚጀምርባቸው የመጀመሪያዎቹ ቅርንጫፎች ባንቢስ አካባቢ ከዮርዳኖስ ሆቴል ፊት ለፊት በሚገኘው ዋና መ/ቤቱና ቦሌ መድኃኒዓለም ቤተክርስቲያን አካባቢ መሆኑ ታውቋል፡፡ የባንቢስ አካባቢው ዓቢይ ቅርንጫፍ በእቴጌ ጣይቱ ስም የተሰየመ ሲሆን የቦሌ መድኃኒዓለሙ በንግሥተ ሳባ እንዲሁም የሰንጋ ተራው በወ/ሮ አበበች ጎበና ስም መሰየማቸውን ገልጸዋል፡፡
እናት ባንክ የሴቶችን አቅም በማጐልበትና በመጠቀም በኢንዱስትሪው ፈጣን ዕድገት ለማምጣትና የአገሪቱን ዕድገት ቀጣይ ለማድረግ የበኩሉን ሚና እንደሚወጣ አስታውቋል፡፡
አያ አንበሶም፤ “እሺ እመት ጦጣስ? ምን እናድርግ ትያለሽ? መቼም መላ የሚጠበቀው ካንቺ ነው?!” አላት፡፡ ጦጣም፤ “መቼም አያ አንበሶ! የአህያም ሥራ ሸክም መሆኑ በሙያዋ ነው፡፡ የነብርም ሩጫ የተፈጥሮ ክህሎቱ ነው፡፡ እጅግ ከባዱ ጥያቄ ግን በእኔና በእርሶ በጌታዬ በአያ አንበሶ ጫንቃ ላይ ነው የወደቀው፡፡”
አህያም፤ “ነገሩን ከማስተባበርና ምርጫው በሰላም እንዲያልቅ ከማድረግ በስተቀር ምን የምታከናውኑት ተግባር ይኖራል?” ሲል ጦጣን ጠየቃት፡፡ አያ አንበሶም፤ “እስቲ አትቸኩሉ! የጦጣን ብልህነት አጥታችሁት ነው አሁን? የምትለውን በጥሞና እናዳምጣት” አለ፡፡
3ኛ/ ተመራጩ ብቁ ነኝ ብቁ አደለሁም፤ ተዘጋጅቻለሁ አልተዘጋጀሁም? እያለ ራሱን እንዳያስጨንቅና በፍርሃት ኃላፊነቱን አልቀበልም እንዳይል፤ ከወዲሁ እናመቻቸዋለን” ስትል አስረዳች፡፡
“ድንቅ ነው! እኔ ጦጢት አስመራጭ ትሁን ያልኩት ይሄንን ጭንቅላቷን አመዛዝኜ ነው! በእኔ እምነት መመረጥ ያለበት ዝንጀሮ ነው፡፡ በሰውና በእንስሳ መካከል ያለ እሱ በመሆኑ እሱ ይመረጥ! በቃ ተመካከሩና ማንን እንደምናስመርጥ ንገሩኝ፡፡ እኔ ትንሽ አረፍ ልበል” ብሎ እየተጐማለለ ወደ ማረፊያው ሄደ፡፡
“ንጉሡ የወደዱትን ሁሉ ህዝብ መውደድ አለበት” ከሚል አስተሳሰብ ይሰውረን፡፡ ካህኑ የወደደውን ምዕመኑ ሊወድድ ግን ግድ ሊሆን ይችላልና ጥኑ ጥንቃቄ ይፈልጋል፡፡ አንድም፤ የዓለምን - የዓለምን ቢሉም የኃያላንን ፍላጐት - እናሙዋላ ዘንድ ግዴታችን ነውን? ብሎ መጠየቅ ያባት ነው፡፡ የሃይማኖት ውዝግባችን የኃያላንን ፍቃድ ማሟላት ነውን? ብሎ በጥሞና ለመመርመር ወቅቱ አሁን ነው፡፡ የእኛ ባህል፣ የእኛ ሃይማኖት ብሎም የእኛ ሰላም መኖርና መሰንበት፤ ዐይናቸውን የሚያቀላው ሃያላን መንግሥታት፤ እንደልብ የሚያሽከረክሩን አሻንጉሊቶች እንዳንሆን መጠንቀቅ ይገባናል፡፡ የተራቀቀውን የኑክሊየር ሳይንስና ቴክኖሎጂ ከመዋጀት፤ “በአንድ መርፌ አናት ላይ ስንት መላዕክት ይቀመጣሉ?” የሚለው መንፈሳዊ ምላሽ የሚሻ ምርምር የተሻለ ዋጋ እንዳለው አንዘንጋ! ከፈረሱ ጋሪው የሚቀድምበትን ሁኔታ ማስተዋል የዲሞክራሲን፣ የምርጫንና የፍትህን ነገረ-ሥራ እንድናይ በእጅጉ ይረዳናል፡፡ ባለቅኔው ዮሐንስ አድማሱ ስለ ዮፍታሄ ንጉሤ ሲፅፍ “ቅኔ የንባብና የፀዋትወ ዜማ፣ ደጀን የትርጓሜ መፃህፍት ፊታውራሪ ነው… ቅኔን ከፀዋትወ ዜማ በፊት፣ ከትርጓሜ ወፃህፍት በኋላ ለመማር በፍፁም አይቻልም፡፡ ይኸውም ከዘር በፊት ቡቃያ፣ ከባል በፊት ልጅ ይሆናል” ይለናል፡፡ ዲሞክራሲም እንደዚያው፡፡ ከምርጫ በፊት መከበር ያለበት ዲሞክራሲ ነው፡፡ ዲሞክራሲን ሳይዙ እኩልነት የሰፈነበት፣ ፍትሐ ርትዕ የበለፀገበት ሥርዓት እገነባለሁ ማለት “እንሥራዋን ጥላ ወንዝ ወረደች” እንደሚባለው ይሆናል፡፡
በአገራችን አንዳች ነገር ምን ስለመሆኑ ከመፃፍ ምን ስለአለመሆኑ መፃፍ ይቀላል፡፡ የሚገባንም አሉታዊ ዘዴ እንጂ አዎንታዊ ገፅታ አይደለም፡፡ ኑሮአችንም ጉዞአችንም አድካሚ አቀበት የሚሆንብን ለዚህ ነው፡፡ ለምሳሌ ዲሞክራሲ ቀናውና ግልፁ ጉዞ ሆኖ ሳለ ሚስጥራዊ ወይም ምትሃታዊ ብናደርገው እንመርጣለን፡፡ የቅኔ ትምህርትን ማወቅ የምንደክመውን ያህል ዲሞክራሲን ማወቅም የዚያኑ ያህል አድካሚ ነው፡፡ ባለቅኔው ዮሐንስ አድማሱ በዚያው መፅሐፉ የዲሞክራሲንና የቅኔን ቁርኝት እንድናፀኸይ እድል ይሰጠናል፡፡ “የቅኔ ትምህርት… የትውልድ አገርን ትቶ፣ ጋራ ዙሮ ወንዝ ተሻግሮ፣ ወጥቶ ወርዶ፣ ከውሻ ተከላክሎ፣ ቁራሽ እንጀራ ለምኖ፣ ደበሎና ማቅ ለብሶ፣ ተዋርዶ ተንከራትቶ፣ ብዙ ፈተና ተቀብሎ፣ አይመስሉ መስሎ፣ ቀይ የነበረው ጠቁሮ፣ ረዥም የነበረው አጥሮ፣ ተርቦ ተጠምቶ፣ ፀዋትወ መከራውን ሁሉ ታግሶ የሚማሩት የተባሕት ትምህርት ነው” ይላል፡፡ ስለዲሞክራሲም የምንናገረው ይሄንኑ ያህል ነው፡፡ እንደምን ቢሉ፤ ዲሞክራሲም እንደቅኔ ትምህርት ጋራ ዙሮ ወንዝ ተሻግሮ የሚገኝ እንጂ የምቾትና የቅንጦት ባለመሆኑና፣ ብዙ መከራ የታቀፈ ስለሆነ፤ ብዙ ፈተና በማስከፈሉ፣ እንዲሁም፤ እንደ ቁራሽ እንጀራ ሁሉ ኢኮኖሚን በመንተራሱ ነው! “እኔ እምሻውን ብቻ እስከፈፀምክ ድረስ ዲሞክራሲ ማለት ያ ነው” ብለን መንገዳችንን ማስተካከል ከቶም አይቻልም፡፡ ያ ከሆነ ስህተቱንና ህፀፁን እንገነዘብ ዘንድ፤ “ጥቁር ይሁን እንጂ ማንኛውን ቀለም መቀባት ትችላላችሁ” ያለውን፤ ሀብታም መኪና - አስቀቢ መርሳት ነው፡፡ You can paint it any colour; provided it is black.
ባለፈው ሳምንት በ2013 የአፍሪካ ክለቦች ሻምፒዮንስ ሊግ እና ኮንፌደሬሽን ካፕ ላይ ከሜዳ ውጭ የተጫወቱት ቅዱስ ጊዮርጊስ እና ደደቢት በሰፊ የግብ ልዩነት ተጋጣሚዎቻቸውን አሸንፈው ወደ መጀመርያ ዙር ማጣርያ የሚገቡበትን እድል አሰፉ፡፡ በአፍሪካ ክለቦች ሻምፒዮንስ ሊግ ቅዱስ ጊዮርጊስ ካዛንዚባሩ ጃምሁሪ ጋር ተገናኝቶ 3ለ0 ሲያሸንፍ ጎሎቹን ፍፁም ገብረማርያም፤ ኡመድ ኡክሪ እና ጆሴፍ ከመረብ አዋህደዋል፡፡ በአፍሪካ ኮንፌደሬሽን ካፕ ደግሞ ደደቢት የሴንትራል አፍሪካውን አንጌስ ዴፋቲማ 4ለ0 ሲረታ ግቦቹን ያስቆጠሩት ጌታነህ ከበደ፤ አዲስ ህንፃ፤ በሃይሉ አሰፋ እና ዳዊት ፍቃደ ናቸው፡፡ በቀጣይ ሳምንት ቅዱስ ጊዮርጊስ እና ደደቢት በቅድመ ማጣርያው የመልስ ጨዋታቸው ተጋጣሚዎቻቸውን በአዲስ አበባ ያስተናግዳሉ፡፡ ሁለቱም ክለቦች በአህጉራዊ ውድድሩ ወደ የሚቀጥለው የመጀመርያ ዙር የማጣርያ ምእራፍ ለመሸጋገር በመልስ ጨዋታቸው በቀላሉ አቻ መውጣት እና ማሸነፍ ይበቃቸዋል፡፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ የዛንዚባሩን ጃምሁሪ በቅድመ ማጣርያው ጥሎ ሲያልፍ በሻምፒዮንስ ሊጉ የመጀመርያ ዙር ማጣርያ ቀጣይ ተጋጣሚው የማሊው ክለብ ዲ ጆሊባ ይሆናል፡፡ ደደቢት ደግሞ አንጌስ ዲ ፋቲማን ጥሎ ካለፈ በኮንፌደሬሽን ካፑ የመጀመርያ ዙር ማጣርያ የሚያገኘው የሱዳኑን ክለብ አሊሂላል ሼንዲ ነው፡፡
በአፍሪካ ሁለት ትልልቅ የክለብ ውድድሮች ቅዱስ ጊዮርጊስና ደደቢት ኢትዮጵያን በመወከል በነበራቸው ተሳትፎ ከሜዳቸው ውጭ ብዙ ጎል አግብቶ በማሸነፍ ያስመዘገቡት ውጤት በአፍሪካ ዋንጫ ተሳትፎ በአገሪቱ እግር ኳስ የተፈጠረውን መነቃቃት አስቀጥሏል፡፡ በ29ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ለተሳተፈው ለኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን ሁለቱ ክለቦች በጋራ 17 ተጨዋቾችን በማስመረጥ ግንባር ቀደም ነበሩ፡፡ በእነዚህ የብሄራዊ ቡድን ተጨዋቾቻቸው በአፍሪካ ዋንጫው ያገኙት ልምድ ደግሞ በአህጉራዊው የክለቦች ውድድር ከቀድሞው የተሻለ ውጤት እንዲያስመዘግቡ ምክንያት ሆኖላቸዋል፡፡ በሻምፒዮንስ ሊጉ እና ኮንፌደሬሽን ካፑ አጀማመር ላይበሁለቱ ክለቦች ከተመዘገቡት 7 ግቦች አራቱን ለብሄራዊ ቡድን ያስመረጧቸው ተጨዋቾች ከመረብ አዋህደዋል፡፡ በሻምፒዮንስ ሊግ በሚወዳደረው ቅዱስ ጊዮርጊስ ውስጥ የብሄራዊ ቡድን ተጨዋቾች የሆኑት አምበሉ ደጉ ደበበ ፤ ግብ ያስቆጠረው ኡመድ ኡክሪ እና አማካዩ ሽመልስ በቀለ በዛንዚባሩ ጨዋታ ምርጥ ብቃት እንደነበራቸው ተገልጿል፡፡ በኮንፌደሬሽን ካፕ ተሳታፊ የሆነው ደደቢት የሴንተራል አፍሪካውን አንጌስ ዴፋቲማ በሰፊ የግብ ልዩነት ሲያሸንፍ 3 ጎሎችን ያስመዘገቡት የብሄራዊ ቡድን ተጨዋቾቹ ነበሩ፡፡ ሌሎቹ የብሄራዊ ቡድን ተጨዋቾች አዲስ ህንፃ የጨዋታው ኮከብ እንደነበረና ግብ ጠባቂው ሲሳይ ባጫ በርካታ ግብ ሊሆኑ የሚችሉ ኳሶችን በማዳን ምርጥ ብቃት ማሳየታቸው ታውቋል፡፡
ለዘንድሮው የአፍሪካ ክለቦች ሻምፒዮንስ ሊግ ከ1 ወር በላይ የተዘጋጀው የቅዱስ ጊዮርጊስ ክለብ ከቅድመ ማጣርያው አንስቶ በሶስት ዙር የሚደረጉትን የማጣርያ ምእራፎች በማለፍ በታሪክ ለመጀመርያ ጊዜ ወደ ሻምፒዮንስ ሊጉ የምድብ ድልድል ውስጥ ለመገባት አቅዷል፡፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ ወደ ዛንዚባር ሲያቀና ወሳኙን የግብ አዳኝ አዳነ ግርማን ከደረሰበት ጉዳት ባለማገገሙ አልያዘም ነበር፡፡ አዳነ በአዲስ አበባ ለሚደረገው የመልስ ጨዋታ ለቅዱስ ጊዮርጊስ ክለብ መሰለፉ ቢጠበቅም ጨዋታው ያን ያህል አስጨናቂ ባለመሆኑ ካለበት ጉዳት በተሟላ ሁኔታ እንዲያገግም ሊደረግ ይችላል፡፡
በኢትዮጵያ ፕሪሚዬር ሊግን ለ25 ጊዜያት ሻምፒዮን በመሆን ክብረወሰን የያዘው ቅዱስ ጊዮርጊስ የዘንድሮው የአፍሪካ ክለቦች ሻምፒዮንስ ሊግ ተሳትፎው ለ10ኛ ጊዜ ሲሆን ውድድሩ አፍሪካን ካፕ ኦፍ ሻምፒዮንስ ክለብስ እየተባለ ደግሞ 10 የውድድር ዘመኖችን ተካፍሎበታል፡፡ ባለፈው የውድድር ዘመን ደግሞ ጊዮርጊስ በካፍ ኮንፌደሬሽን ካፕ ለመጀመርያ ጊዜ መሳተፉ አይዘነጋም፡፡በወቅቱ በቅድመ ማጣርያው የተገናኘው ከኤስ ማንጋ ስፖርት ጋር ነበር፡፡ በዚሁ የደርሶ መልስ ፍልሚያ በመጀመርያው ጨዋታ ከሜዳ ውጭ 1ለ0 አሸንፎ ከተመለሰ በኋላ በመልሱ ጨዋታ እዚህ አዲስ አበባ ላይ ማንጋ ስፖርት 4ለ0 በመርታት ወደ መጀመርያው ዙር ገብቶ ነበር፡፡ በመጀመርያው ዙር የተገናኘው ከቱኒዚያው ክለብ አፍሪካን ነበር፡፡ የመጀመርያውን ጨዋታ በሜዳው ሲያደርግ 1ለ1 ተለያየ ከዚያም በመልስ ጨዋታው በክለብ አፍሪካን 2ለ0 ተሸንፎ ከውድድሩ ውጭ ሆኗል፡፡
በ2013 የአፍሪካ ክለቦች ሻምፒዮንስ ሊግ የኢትዮጵያው ቅዱስ ጊዮርጊስ ተጋጣሚ የሆነው የዛንዚባሩ ክለብ ጃምሁሪ በአፍሪካ ክለቦች ውድድር ብዙም ልምድ የለውም፡፡ ጃምሁሪ አምና በኮንፌደሬሽን ካፕ ለመጀመርያ ጊዜ የተሳተፈ ሲሆን በዛንዚባር ሊግ ሻምፒዮን ሆኖ የሚያውቀው አንዴ ብቻ ነው፡፡ የ2013 የአፍሪካ ክለቦች ሻምፒዮንስ ሊግ በታሪኩ ለ47ኛ ጊዜ በአዲስ የውድድር ስርዓት መካሄድ ከጀመረ ደግሞ ለ17ኛ ጊዜ የሚከናወን ነው፡፡ በዘንድሮው ውድድር ከ45 የእግር ኳስ ፌደሬሽኖች የተወከሉ 56 ክለቦች ይሳተፉበታል፡፡
ላይ ደደቢት በአፍሪካ የክለቦች ውድድር ካለው የአጭር ጊዜ ልምድ የተሻለ ታሪክ ለማስመዝገብ የሚያስችለውን የአሸናፊነት ስነልቦና መያዙን ወደ መካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ ሲጓዝ በተደረገለት ሽኝት እንደተገለፀ የሚታወስ ነው፡፡ በቅድመ ማጣርያው ከሜዳው ውጭ 4ለ0 በማሸነፍ የተመዘገበው ውጤት ይህን ያረጋገጠ ነበር፡፡ ደደቢት ከሁለት የውድድር ዘመን በፊት በኮንፌደሬሽን ካፕ ተሳታፊ ነበር፡፡በቅድመ ማጣርያው ከታንዛኒያው ያንግ አፍሪካንስ ጋር ተገናኝቶ በመጀመርያው ጨዋታ ከሜዳው ውጭ 4ለ4 ተለያይቶ በመመለስ በመልሱ ጨዋታ እዚህ አዲስ አበባ ላይ 2ለ0 አሸንፎ ጥሎ ማለፍ ችሏል፡፡ ከዚያይ በመጀምርያ ዙር ማጣርያ ከግብፁ ሃራስ ኤልሁዳድ ጋር ነበር የተገናኘው፡፡ በመጀመርያ ዙር ከሜዳው ውጭ በሃራስ ኤልሁዳድ 4ለ0 ተሸንፎ በመልሱ ጨዋታ አዲስ አበባ ላይ አንድ እኩል አቻ በመውጣት ከውድድሩ ተሰናብቷል፡፡
በ2013 የአፍሪካ ክለቦች ኮንፌደሬሽን ካፕ የደደቢት ተጋጣሚ የሆነው የመካከለኛው አፍሪካ ክለብ አንጌስ ዴፋቲማ በአገሩ የሊግ ውድድር 5 ጊዜ ሻምፒዮን ለመሆን የበቃ ሲሆን ስታድዬሙ በዋና ከተማው ባንጉዊ የሚገኝ ነው፡፡ በአፍሪካ ሻምፒዮን ክለቦች ውድድር 5 ጊዜ፤ በካፍ ሻምፒዮንስ ሊግ 2 ጊዜ፤ እንዲሁም በካፍ ኮንፌደሬሽን ካፕ 1 ጊዜ ተሳትፎ ከመጀመርያ ዙር አላለፈም፡፡ በታሪኩ ለ10ኛ ጊዜ በሚደረገው የ2013 የአፍሪካ ክለቦች ኮንፌደሬሽን ካፕ ከ41 ፌደሬሽኖች የተውጣጡ በአጠቃላይ 59 ክለቦችን ያሳትፋል፡፡
ቅዱስ ጊዮርጊስ እና ደደቢት በኢትዮጵያ የክለብ እግር ኳስ በአርዓያነት ሊወሰድ የሚገባ አስተዳደርን ይከተላሉ፡፡ ሁለቱ ክለቦች ለዋና ቡድኖቻቸው መሰረት የሆኑ የቢ እና የሲ ቡድኖችን በመያዝ፤ ለተጨዋቾች ጠቀም ያለ የፊርማ ክፍያ በመስጠት እና ከፍተኛ ደሞዝ በመክፈል፤ ከተለያዩ የውጭ አገራት ተጨዋቾችን በመቅጠር፤ ስለክለባቸው የተሟላ መረጃ ማግኘት የሚቻልባቸውን ድረገፆች በማንቀሳቀስ፤ የሴት እግር ኳስ ክለቦችን በመዋቅራቸው በማካተት ይሰራሉ፡፡ ሁለቱም ክለቦች በዙርያቸው ድጋፍ ሰጭ ስፖንሰሮችን በማሰባሰብም ብዙ ርቀት ተጉዘዋል፡፡
ፈረሰኞቹ በሚል ቅፅል ስሙ የሚታወቀው ቅዱስ ጊዮርጊስ ከሁለት ዓመት በፊት የተመሰረተበትን 75ኛ ዓመቱን ሲያከብር በኦፊሴላዊ ድረገፅ የክለቡ ፕሬዝዳንት አቶ አብነት ገብረመስቀል ባሰፈሩት መልእክት ክለባቸው ለኢትዮጵያ እግር ኳስ በሚጫወተው ፈርቀዳጅ ሚና እንደሚቀጥል ገልፀው ነበር፡፡ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ደጋፊዎቹን በአባልነት በመመዝገብ እና ባለድርሻ አካል እንዲሆኑ በማድረግ ፤ የውጭ አገር ተጨዋቾችን በመቅጠር እንዲሁም የውጭ አገር አሰልጣኝ በሃላፊነት በማሰራት ቅዱስ ጊዮርጊስ አርዓያ መሆኑን ፕሬዝዳንቱ በኩራት ይገልፃሉ፡፡ የቅዱስ ጊዮርጊስ ክለብ ከ20 ዓመታት በፊት የራሱ ቢሮ እንዳልነበረው በመልእክታቸው የጠቀሱት አቶ አብነት አሁን ክለቡ የራሱን ስታድዬም በመገንባት ላይ እንደሚገኝ፤ የወጣቶች አካዳሚ ገንብቶ ስራ እንደጀመረ ገልፀው ክለቡን በአውሮፓ ሞዴል ለማስተዳደር በተቃና መንገድ እየሰራን ነው ብለዋል፡፡ የአርሰናል ክለብ እና የአሰልጣኝ አርሰን ቬንገር አድናቂ መሆናቸውን በዚሁ መልእክታቸው የገለፁት አቶ አብነት ክለባቸው ቅዱስ ጊዮርጊስ በሁሉም ረገድ እንደአርሰናል ቢሆን ፍላጎቴ ነው ይላሉ፡፡ የቅዱስ ጊዮርጊስ ክለብ የራሱን ስታድዬም በመገንባት የያዘው ጅምር ለሁሉም የኢትዮጵያ ክለቦች አርዓያነቱን ያጎላዋል፡፡ ክለቡ ለስታድዬም ግንባታው የሚኖረውን ወጭ 80 በመቶ ከክቡር ሼህ መሃመድ አላሙዲ ያገኛል፡፡ የክለቡን ደጋፊዎች ባለድርሻ አካል ያደረገውና የአባልነት መታወቂያ ይዘው ክለቡን በወርሃዊ መዋጮ እንዲደግፉ በማድረግ የተሳካለት የቅዱስ ጊዮርጊስ አስተዳደር ትልልቅ ኩባንያዎችን በስፖንሰርሺፕ አብረውት እንዲሰሩ በማድረግም አርዓያ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ቅዱስ ጊዮርጊስ የስፖንሰርሺፕ ድጋፉን ከቢጂአይ፤ ከዳሸን ባንክ እና ከፔፕሲ ኢትዮጵያም ይሰበስባል፡፡
በቅፅል ስሙ ሰማያዊው ጦር የሚባለው ደደቢት ከተመሰረተ 15 ዓመት ሲሆነው የእግር ኳስ ክለቡ ፕሬዝዳንት ኮለኔል አዎል አብድራሂም ናቸው፡፡ ‹‹ህልማችን እውን ይሆናል›› የሚለውን ያነገበው ክለቡ የልምምድ ሜዳውን በአበበ ቢቂላ ስታድዬም ያደረገ ሲሆን ሳርቤት አካባቢ በተሟላ የመዝናኛ አገልግሎት የሚሰጥበት የተጨዋቾች ካምፕን ይጠቀማል፡፡ የደደቢት እግር ኳስ ክለብ ስፖንሰሮችን በማስተባበር ይሰራል፡፡ ለክለቡ በመጀመርያ ደረጃ ስፖንሰርነት ድጋፍ የሚያደርገው የብረታብረት እና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን ሲሆን፤ በ2ኛ ደረጃ ስፖንሰር የሚያደርገው ደግሞ የመከላከያ ኮንስትራክሽን ኢንተርፕራይዝ ነው፡፡ በ3ኛ ደረጃ ስፖንሰርነት የመከላከያ የኮንስትራክሽን ግብዓቶች ማምረቻ ኢንተርፕራይዝ እንዲሁም በ4ኛ ደረጃ ስፖንሰርነት የአርሚ ፋውንዴሽን ክለቡን እየደገፉ እንደሆነ ከድረገፁ የተገኘ መረጃ ይገልፃል፡፡ የክለቡ የማልያ ስፖንሰር ደግሞ ሳምሰንግ ነው፡፡
እርግዝና ሲታሰብ ብዙ ጥንቃቄዎችን ማድረግ እንደሚገባ በተለያዩ ጥናታዊ ስራዎች ተጠቁሞአል፡፡ የስነተዋልዶ ጤና ጠበብት የሚመክሩት በማንኛውም ወቅት እናቶች የህኪም ምክር እንደሚያስፈልጋቸው ሲሆን በተለይም ወደ እርግዝናው ከመገባቱ በፊት አስቀድሞውኑ የጤና ክትትል ማድረግ ተገቢ መሆኑንም ነው፡፡ አንድ ችግር ከመከሰቱ አስቀድሞ ከጤና ተቋማት በመገኘት ሁኔታውን በማማከር መፍትሔ ማግኘት ይቻላል ፡፡ በዚህ እትም ለንባብ ያቀረብነው በእርግዝና ወቅት ችግር ሊያስከትሉ ስለሚችሉ እጢዎች ጉዳይ ነው፡፡ ዶ/ር እስክንድር ከበደ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሕክምና ፋክልቲ በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል የማህጸንና ጽንስ ሕክምና ክፍል ኃላፊ ለጥያቄዎች መልስ ሰጥተዋል፡፡
ዶ/ር፡ የማህጸን እጢ ሲባል የተለያዩ አይነት ናቸው በብዛት በሴቶች ላይ የሚገኘው ግን በህክምናው አጠራር ማዮማ ወይም ፋይብሮይድ ወይም ላማዮማ የሚባለው አይነት ነው፡፡ ማዮማ ከማህጸን ግድግዳ በመነሳት ወደውጭ ወይንም ወደውስጥ በማደግ የማህጸንን ግድግዳ መጠኑን ከፍ በማድረግ ወይንም ቅርጽን በማበላሸት እንደእጢ ሆኖ ችግር የሚፈጥር ነው፡፡ ሁለተኛው አይነት እጢ ከእንቁላል ማፍሪያው ወይንም ኦቫሪ ከሚባለው ክፍል የሚነሳ የእጢ አይነት ነው፡፡ እንደዚህ አይነቱ እጢ ውሀ የቋጠረ ትንሽ ነገር ሲሆን እየዋለ እያደረ ግን መጠኑም እያደገ ሄዶ ከፍተኛ ክብደት ሊኖረው የሚችል ነው፡፡
ከእንቁላል ማመንጫው የሚፈጠረው እጢ አንዳንድ ጊዜ ችግር የማያመጣ ሊሆን ሲችል ሁለተኛው ክፍል ግን ወደካንሰር ተለውጦ ወደሌላው የሰውነት ክፍልም በመሰራጨት በሕይወት ላይ አደጋ ሊያስከትል የሚችል ነው፡፡
ዶ/ር፡ አንዲት ሴት እርጉዝ ሆና ማዮማ የተሰኘው የማህጸን እጢ በተመሳሳይ ጊዜ ሊኖራት ይችላል፡፡ ነገር ግን እጢው የተለያየ ችግር ሊያስከትል ይችላል፡፡ ለምሳሌ...
ስለዚህም በእንደዚህ ያለ አጋጣሚ እጢ ያለባቸው ሴቶች ከሌሎች በተለየ መልኩ በስድስት እጥፍ በኦፕራሲዮን የመውለድ እድል ይኖራቸዋል፡፡ በተጨማሪም ከወለዱ በሁዋላም የደም መፍሰስ ከሌሎች ሴቶች በተለየ ሊያጋጥም እና ለጉዳት ሊዳርጋቸው ይችላል፡፡
ዶ/ር፡ ሌላው አይነት እጢ ከማህጸን ፍሬ የሚነሳው ነው፡፡ እንደዚህ አይነቱ እጢ በእርጉዝ ሴት ላይም ሊያጋጥም የሚችል ሲሆን በተለያዩ ጊዜ በተሰሩ ጥናቶች ለማወቅ እንደተቻለውም እንደቦታው እና በተለይም በመጀመሪያው ሶስት ወር ላይ በአልትራሳውንድ የመጠቀምን ባህል ተከትሎ እጢው ከመቶ እርግዝናዎች በአንድ ወይንም ከሁለት ሺህ እርግዝናዎች አንድዋ ሴት ላይ እንደሚከሰት ተገምቶአል፡፡ ይህ እጢ ከማህጸን እንቁላል ማቀፊያ የሚነሳ ሲሆን የሚያረግዙት ሴቶችም በእድሜያቸው ወጣት ስለሚሆኑ ብዙ ጊዜ ወደካንሰር ተለውጦ አይገኝም፡፡ በተሰሩት ጥናቶችም ወደካንሰር ተለውጦ የሚገኝባቸው ሴቶች ከአንድ ፐርሰንት በታች የሆኑት ናቸው፡፡ ብዙ ጊዜ እጢው ወደ ካንሰር ተለውጦ የሚገኘው የመውለድ እድሜ ካበቃ ማለትም ከሀምሳ እና ስድሳ አመት በሁዋላ ነው፡፡
ዶ/ር፡ የጉዳቱን መጠን የሚወስነው የማዮማው መጠን ማለትም ትልቅንተና ማነስ ሲሆን ሌላው ደግሞ ያለበት ቦታ ነው፡፡ አንዳንድ ጊዜ እጢዎቹ ምንም እንኩዋን ከማህጸን ግድግዳ ቢነሱም እድገታቸው ወደ ውጭ ይሆናል፡፡ እንደዚህ ያሉት በእርግዝናው ላይ የሚያስከትሉት ጫና በጣም ዝቅተኛ ስለሚሆን እርግዝናውን እስከመጨረሻው መጠበቅ ይቻላል፡፡ ነገር ግን ግን እጢው በጣም ትልቅ ከሆነና የማህጸንን ቅርጽም እስከማበላሸት እና በተከታታይ ውርጃን የሚያመጣ እንዲሁም እርግዝናን የሚከለክል ከሆነ እርግዝናው እንዲቋረጥ እና ምናልባት ቢቻልም ከእርግዝናው በፊትም እንዲወጣ ማድረግ ግድ ይሆናል፡፡ እጢው ያለበት ቦታ ችግር የማያስከትል ከሆነ ግን እርግዝናው እንዲኖር ይመከራል፡፡ ከዚህ ውጪ ማዮማው እያለ እርግዝና ከተከተለ ምናልባት በማህጸን እጢ ውስጥ ደም በመድማት እና መጠኑን በመጨመር ከፍተኛ ሕመምን ሊያስከትል ስለሚችል ወደህክምናው በመቅረብ መከላከል ይቻላል፡፡ እረፍት በማድረግም ማዮማው በተወሰነ ቀናት ውስጥ ሕመሙን ሊቀንስ ስለሚችል ጊዜውን ማሳለፍ የሚቻልበት መንገድ አለ፡፡
ዶ/ር፡ ማዮማ የተሰኘው እጢ ያለባቸው ሴቶች ከግማሽ በላይ የሚሆኑት ምንም አይነት የህመም ስሜት ስለማይኖራቸው ምንም አይነት ሕመም እንዳላቸው አያውቁም፡፡ በአብዛኛው የሚታየው ስሜት የወር አበባ መዛባት ፣የወር አበባ እረጅም ጊዜ መፍሰስ ፣የወር አበባ በብዛት መፍሰስ ፣ከሆድ በታች አካባቢ ሕመም መሰማት ፣ሽንት ቶሎ ቶሎ መሽናት፣ ወይንም ሽንትን መከልከል ፣የሆድ ድርቀት የመሳሰሉት ናቸው፡፡ በእርግጥ የእርግዝና ክትትል በሚደረግበት ጊዜ በመጀመሪያው ሶስት ወር አካባቢ ተገቢውን ምክር ከሐኪምዋ ልታገኝ ትችላለች፡፡
የህመም ስሜቱ ቢከሰትም እንኩዋን በህክምና የሚመ ከረው እርግዝናውን እንዲሞክሩት ነው፡፡ የዚህም ምክንያቱ ከመውለድ በፊት ማዮማውን ለማውጣት ሲባል ኦፕራሲዮን ቢደረግ ሊከሰት በሚችለው የጎንዮሽ ጉዳት ወደፊት ማርገዝን ሊያውክ ስለሚችል ነው፡፡
እርግዝና በእራሱም ማዮማው እድገቱን ወይንም መጠኑን እንዳይጨምር ሊያደርግ የሚችል ሲሆን በአብዛኛው እጢው የሚይዛቸው ሴቶችም ልጅ ያልወለዱ ናቸው፡፡ በተከታታይ ያረገዙ ሴቶች ባብዛኛው ማዮማ የተሰኘው እጢ አያጠቃቸውም፡፡ ስለዚህ እርግዝና እራሱ እንደእጢው መከላከያ ተደርጎም መቆጠር ይችላል፡፡
ዶ/ር፡ እጢው ሲታከም በአብዛኛው ካንሰር ካልሆነ እና ከአምስት ሴንቲሜትር በታች ከሆነ ምንም ጉዳት የማያስከትል ስለሆነ በአልትራሳውንድ እየተከታተሉ ተገቢውን ሕክምና ማድረግ ይቻላል፡፡ ከአስር ሴንቲሜትር በላይ የሆነው ግን ኦፕራሲዮን ቢሆን ይመረጣል፡፡ ምክንያቱም እያደገ በሄደ ቁጥር ካንሰር የመሆን እድሉ እየሰፋ የማህጸንን ቅርጽና መጠን ስለሚቀይር ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ እጢው ካደገ ሆድ ውስጥ በመሽከርከር የደም ስሮችን የሚይዘውን ስጋ በራሱ ላይ ስለሚጠመለልበት ምናልባትም ለእጢው የሚደርሰው ደም በማነሱ ምክንያት ፈንድቶ ኢንፌክሽንን ሊያስትል ስለሚችል አደጋው ከመድረሱ አስቀድሞ በኦፕራሲዮን ማስወገድ ይመረጣል፡፡ ከአምስት እስከ አስር ሴንቲ ሜትር የሆነው እጢ ውስጡ ጠንካራ የሆነ ነገር ወይንም ክፍልፋይ የሆነ ነገር ካለው የካንሰር ምልክት ስለሆነ ማውጣት የሚመከር ሲሆን ውሀ ብቻ የቋጠረ ከሆነ ግን መታገስ ይቻላል፡፡
ዶ/ር፡ ኦፕራሲዮን ማድረግ የሚመረጠው ከአስራ አራት እስከ ሀያ ሳምንት ባለው ጊዜ ነው፡፡ የዚህም ምክንያቱ በመጀመሪያው ሶስት ወራት አካባቢ እንቁላልዋ ስትወጣ ውሀ የቋጠረ እጢ ከሆነ ከአስራ አራተኛው ሳምንት በሁዋላ ሊጠፋ ይችላል፡፡
ነገር ግን ሳይጠፋ ቀጥሎ ከሆነ ካንሰር ወደመሆን ሊለወጥ ስለሚችል ሕክምናውን ማድረግ ይመከራል፡፡ ኦፕራሲዮን ለማድረግ ሲባል ለእናትየው የሚሰጠው ማደንዘዠ ጉዳት ዝቅተኛ ነው ተብሎ የሚታመንበት ሰአት ከአስራ አራት እስከ ሀያ ሳምንት ባለው ጊዜ ነው፡፡ ጊዜው ከዚህ በታች ከሆነ ጽንሱን በውርጃ መልክ ማጣትን ሊያስከትል ይችላል፡፡ ከዚህ በላይም ከሆነ ማደንዘዣው በጽንሱ ላይ ጉዳት ሊያስከትል ይችላል፡፡
ዶ/ር፡ በእርግጥ ማዮማ በአብዛኛው ወልደው በማያውቁ ሴቶች ላይ ይከሰታል ቢባልም አንዳንድ ጊዜ ግን በእድሜ ምክንያትም ይከሰታል፡፡ እርግዝና ማዮማ የተባለውን እጢ ሙሉ በሙሉ ባያጠፋም ግን የመከላከል አቅሙ ከፍተኛ ነው፡፡
“ሁላችንም የየራሳችንን ዳገት በየቀኑ እንወጣለን” እንደ በገና አውታር፣…ልብ የሚነዝሩ፣…ሆድ የሚያባቡ፣…ስሜት የሚነሽጡ ናቸው - የግርማ ተስፋው ግጥሞች፡፡ “መጀመሪያ” ብሎ መግቢያው ላይ ከተጠቀመበት የህይወት ማንጸሪያ ላይም የወደድኩለት ነገር አለ፡፡ “ሁላችንም የየራሳችንን ዳገት በየቀኑ እንወጣለን፡፡”
“የጠፋችውን ከተማ ሃሰሳ” በሚል ግርማ መጽሃፍ ማውጣቱን ስሰማ ያው በግጥም ላይ ከሚቀልዱት አንዱ ይሆናል በሚል ችላ ብዬው ነበር፡፡ ምክንያቱም እኛ ሃገር መጣጥፍ የጻፈ ሁሉ ደራሲ፣ጋዜጣ ላይ ስንኞች ያስነበበ ሁሉ ገጣሚ ነው የሚል ዘውድ ሲደፋለት እያየን ነው፡፡ የፈጠራ ስራ ክብር ከመጣጥፍ እኩል እስከመታየት ደርሷል፡፡
ግና ኤድጋር ስፔየርን ጨምሮ የኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ ታላላቅ መምህራንን ለጥበብ የመወለድ እውነትን ማጣጣም ያቃታቸው ብዙ ናቸውና ግርማንም ከዚሁ ተርታ መድቤው ነበር፡፡ ምክንያቱም ግጥም ይዞ ወዲያ-ወዲህ ሲል አላየሁትም ነበርና!! ይሁንና ለግርማ የነበረኝን ግምት ከገጽ-ገጽ ስሻገር እየቀየርኩ ሄጃለሁ፡፡ግርማ የ“አዲስ ነገር” ጋዜጣ አዘጋጅ የነበረ ሲሆን አሁን ውጭ ሀገር በስደት የሚኖር ኢትዮጵያዊ ነው፡፡
ከግርማ ግጥሞች ብዙዎቹን ወድጃቸዋለሁ፤ያ ብቻ አይደለም ተመስጨባቸዋለሁ፡፡ በተለይ ተፈጥሮን ለማንጸሪያነት እየተጠቀመ በፈጠረው ውበት ተደምሜያለሁ፡፡ ሰማይን….ደመናን…ትዝታን…ክዋክብትን ወዘተ ወደ ምደር አውርዶ እንደ መጽሃፍ ገልጦ፣አቅርቦ አሳይቶናል፡፡ ስሜታችንን እንደ ድስት ገልብጦ ሽንኩርት አቁላልቶበታል፡፡
በባለሁለት መስመርዋ ግጥም ብጀምር ደስ ይለኛል፡፡ እነዚህን ግጥሞች ያነበብኩት ጎልፍ ክለብ ያሬድ ከሚባል የግጥም፣የንባብ ወዳጅ ጋር ነበረና፤”በናትህ ስማ!” እያልኩ ድምጽ እያወጣሁ ነበር ያነበብኩት፡፡ በግጥም የመጀመሪያ ንባብ የሚፈጠር ስሜት አይታመንም ይላሉ የዘርፉ ሊቆች፡፡ እኔ ግን ደግሜ ደጋግሜ አንብቤዋለሁ፡፡ ግሩም ነው - እፁብ ድንቅ!
እጅግ የገረመኝ - አንገቴን ያስነቀነቀኝ ግጥም ነው፡፡ በሁለት ስንኞች አገር ማነቃነቅ!!...በጣም ልብ ይነካል፡፡ ግርማ ይህችን ግጥም ብቻ እንኳ ጽፎ በቃኝ ቢል ትልቅ ገጣሚ ነው፡፡ በጣም ትልቅ የምናብ ኃይል የታየበት ግጥሙ ነው፡፡ ትልቅ አይን!...እያንዳንዱ ሰው በየራሱ ቤት ከታሰረ ወህኒ ቤት ምን ይሰራል?…ሃሳቡ ከተጠፈነገ የሰው ልጅ ሌላ እስር ቤት ለምን ያስፈልገዋል?ኦ ግርማ!... ጀፈርሰን 3ኛ የአሜሪካ ፕሬዚደንት ሆኖ ሲመረጥ እንዲህ ብሎ ነበር፡-“I have sworn upon the altar of God eternal hostility against any form of tyranny over the mind of man.” በሰዎች አእምሮ ላይ የሚጫን የአምባገነኖች ጫና የሚያስጠላ ነገር ነው፡፡ከመግደልም አይተናነስምና መሰዊያ ላይ ባልምልም ግርማና ጀፈርሰንን እደግፋለሁ!!
ብቻ ይህቺ የግርማ ግጥም እንደ እንቁላል ተፈልፍላ በሰማይ ሊያበር የሚችል አቅም ያላት ናት፡፡ ልብ ብሎ ላነበባት፡፡ሰንሰለት የማይታይበት፣ሰሚ ያጣ አልቃሽ ከሆንን ቆየን፤የቁም እስረኛ ሆነን ይሆን? መንግስታችንም ገጣሚ ዳዊት ጸጋዬ እንዳለው መናገር እንጂ መስማት አልችልም ስላለ ይለወጣል ብለን በጉጉትና በተስፋ የምንጠብቀውን እንኳ አስከፍቶናል፡፡
ይህ ግጥም ተምሳሌታዊ መሆኑ አያጠያይቅም፡፡ ግን ሆድ ያባባል፤እንደ ሁዳዴ የበገና ዜማ አንጀት ያላውሳል፤በተለይ ለስደተኞች፡፡ እግር ላላቸው ሳይሆን ሃገር ከሆድ ያለፈ ትርጉም እንዳለው ለሚገባቸው፡፡ ለመቃጠል…ለማሰብም…ሆድ ሳይሆን ህሊና ያስፈልጋል፡፡ ግርማ ለኔ ከአድማስ ባሻገር የሚያማትር ዓይናማ፣በሳል፣ስል ነፍስ ያለው ያገር ልጅ ነው፡፡ሃሳቦቹ የተንጠለጠሉባቸው ተራራዎች ራሳቸው ግዙፎች ናቸው፡፡ በከበረው ሃሳብህ ምክንያት አክብሬሃለሁ፡፡ ሸጋ ልብ ወገን ወዳድ፣የነጻነት ጥማት ከግጥሞችህ ውስጥ ይፈልቃልና ብራቮ ብያለሁ!!
የአንበሳ ደቦል ገድሎ አደባባይ ላይ መፎከር እንዴት ነውር እንደሆነ በተለይ ለኛ ለኢትዮጵያዊያን ሩቅ አይመስለኝም፡፡ የአድዋ ድል ጀግኖች ዛሬ ጀግና አይደላችሁም ብንባል ወይም እኛ ራሳችንን ጀግና ነን? ብለን ብንጠራጠርም ቢያንስ ትርጉሙ የሚገባን ይመስለኛል፡፡ የጀግንነት መጀመሪያው እውነት መናገርና ለእውነት ዋጋ መክፈል ነው፡፡
በአደባባይ እውነት መናገር የቻለ ሰው ጀግንነት ይጎድለዋል ማለት አይቻልም፡፡ ብዙዎቻችን ሆዳችንን ስንከተል፣ነጻነታቸውን የሚጠይቁ ጥቂት ሰዎች አሉን፡፡ብዙ ችግሮቻችንም የወናነት ናቸው፡፡…ጋንዲን እየጠቀስን፣ግን እንደ ሂትለር እንኖራለን፤እንደ ሊንከን እያወራን እንደ ሞሶሎኒ ጦር እንስላለን፡፡
ሰኔ የራቀበት አበባ ከኛ አይብስም- እኛ ነጻነት ተርበናል፡፡ ነጻነት ምን እንደ ሆነ ከሶስት መቶ አመታት በፊት ጀፈርሰን የጻፋቸው ደብዳቤዎች ይነግሩናል፡፡ እኛ ግን ዛሬም በነጻነት መናገር የሰማይን ያህል እየራቀን ነው፡፡ በገዛ ሃገራችን አንገታችንን መድፋት ግድ ሆኖብናል፡፡ ቀደም ሲል እንዳየነው ዓይነት የግጥም ስሜት ቢኖረውም ይኸኛው የሚለየው ሃገር መሸፈቱ፣ሃገር መደበቁ ነው፡፡ ወይም ሃገር ገዳም መግባቱ!! ይህ ደግሞ የልብ መመነን ሊሆን ይችላል፡፡ ማን ያውቃል!!
የግርማ ግጥሞች ባብዛኛው ሃገራዊ ብሶቶች ናቸው፡፡ እውነትም ይህንን ማየቱ ነው - አንዱ አድናቆቴ፡፡ ሃገር የመውደድ አባዜ አለበት፡፡ ከጥቂት ትሩፋን አንዱ ነው - ገጣሚው!
ስለፍቅር ደግሞ እንዴት ጻፈ? ብለን እንጠይቅ፡፡ መቼም ፍቅር በትግልም በጦርነትም ውስጥ የሚወለድ ምትሃት ነውና አይቀርም፡፡ ”ምሽትና ፍቅር” በሚለው ግጥሙ እንዲህ ብሏል፡-
ይህንን መዘርዘር፣መተንተን አያስፈልግም፡፡ በየልባችሁ ትርታ አዋድዱት፡፡ ግጥሞቹ የዜማና የምት ችግርም የለባቸውም፡፡ ስርዓተ ነጥቦችንም በሚገባ ተጠቅሟል፡፡አንዳንድ ግጥሞቹን ባንድ ሙሉነት ውስጥ መንቶና፣ሶስቶን በመገጣጠም አበጅቷቸዋል፤ተያያዥ አድርጎ በንዑስ ክፍሎች መከፋፈሉም አንባቢ ሳይሰለች እንዲያጣጥም ያደርገዋል፡፡ብቻ ግርማ ሞገስ ያለው ሆኗል፡፡
ይልቅስ አሳዛኝና አናዳጅ ጉድለቶቹ አጨራረስ ላይ የሚታዩ ናቸው፡፡ መዝጊያ ላይ ብዙ ግጥሞች ተበላሽተዋል፡፡ እግራቸው እንደተቀቀለ ፓስታ ተጥመልምለዋል፡፡ እውነት ለመናገር በአርትዖት የሚስተካከሉ ጥቂት የማይባሉ ግጥሞች አሉ፡፡…ግን በቸልታ ወይም ባለማጣጣም የተበላሹ ግጥሞች ብዙ ናቸው፡፡ሲያናድዱ!! ለምሳሌ- ላፈቀረ መንፈስ…ጀግንዬ…ውዳሴ ገበሬ…ሊጠቀሱ ይችላሉ፡፡ ይሁን እንጂ “የጠፋችውን ከተማ ሃሰሳ” ጠንካራ አጥንት ያላቸው ጭብጦች የያዘ፣አድማስ የሚተረክክ፣ልብን የሚቆፍር እውነት ያረገዘ፣የግጥም ለዛውን ሳይተው ቁም ነገር የሚተርክ ውበታም የግጥም መድበል ነው!!...ገጣሚውን በድጋሚ ብራቮ ብያለሁ!!
“ሽብር ፈጠራ ይጠፋል፤ ነገር ግን በጦር ማጥፋት ከባድ ነው” - ዶ/ር ጳውሎስ ሚልኪያስ፤ በኮንኮርዲያ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካ ሣይንስ ትምህርትና ጥናት ክፍል ፕሮፌሰሩ፡፡
በቅድሚያ ልሳነ ግፉዓን እንደ ድርጅት በይፋ ከተመሰረተበት ከ 2009 (እኤአ) ጀምሮና ይልቁንም በሙሉ ሃይላችን ወደ ትግል ከገባንበት ከ2013 (እኤአ) ጀምሮ በተከታታይ ለመላው የኢትዮጵያ ህዝብና ለዓለም ማህበረሰብ ስናቀርብ የነበርነውን አቤቱታ፣ የድረሱልን ጩሃትና፣ የአግዙን ጥሪ ተቀብላችሁ ያለምንም ማቅማማት ከወልቃይት ጠገዴና ጠለምት ማህበረሰብ ፍትሃዊ የህልውና ትግል ጎን ለተሰለፋችሁ የትግል አጋሮቻችንና ወዳጆቻችን ሁሉ ከመራራው ትግላችን ጎን በቁርጠኝነት በመሰለፍ ጥያቄያችንን አንግባችሁ ለከፈላችሁትና እየከፈላችሁት ላለው ውድና ክቡር መስዋዕትነት በህዝባችን ስም ላቅ ያለው ምስጋናችን በያላችሁበት ይድረሳችሁ።
እንዲሁም ዘራችንን ለማጥፋትና በትግሪያዊነት ለመተካት አቅዶና ተዘጋጅቶ እርስታችንን በመውረር የዘር ማፅዳት ወንጀል የፈፀመብን ጠላታችን የትግራይ ህዝብ ነፃ አውጭ ቡድንና በዚህ ፋሽስትና ተስፋፊ ድርጅት ዙሪ የተሰባሰባችሁ ግብረ በላዎች ሁሉ በህዝባችን ላይ የቃጣችሁትን ፈርጀ ብዙ ጥቃት ታቆሙና ከእኩይ ተግባራችሁ በአስቸኳይ ትታቀቡ ዘንድ የመጨረሻ ወደ ጤናማ ህሊና መመለሻ ደወልና በታሪክም ይመዘገብ ዘንድ ድርጅታችን ልሳነ ግፉዓን ይህን ጥብቅ ግልፅ መልዕክት ማስተላለፍ ይሻል።
ጀግናው ህዝባችን “የትግራይ ህዝብ ነፃ አውጭ” ቡድን ከ1972 ዓ.ም ጀምሮ ዕርስታችንን በወረራ ከያዘ ጀምሮ እስከ አሁኗ ሰአት ድረስ በህዝባችን ላይ እያደረሰ ያለው የዘር ማጽዳትና አካባቢያችንን በትግሬያዊነት የመተካት ፈርጀ ብዙ ወንጀል በመቃወምና፣ ከአባቶቹ የወረሰውን ለወራሪና ለባንዳ የእግር እሳት የመሆን ማንነቱን ሊተገብር ከሁሉም አስቀድሞ “ከፋኝ” በማለት ጀግኖቹን ከፊት አስቀድሞ ሲፋለም መኖሩ ይታወቃል።
ዛሬም ህዝባችን ከምንግዜውም በላይ እራሱን አደራጅቶና አጠናክሮ ዘሩን ከጥፋትና የአባቶቹን እርስት ከባንዳዎች ወረራ ለመታደግ እያደረገ የሚገኘው ፍትሃዊ ትግል የፋሽስቱን ህወሃትና የጀሌዎቹን ጎራ እያንኮታኮተውና እያሽመደመደው የሚገኝ ሲሆን፣ በአንፃሩ ደግሞ በህዝባችን ቁጣ ጉሮሮው የታነቀው የባንዳው መንደር የሚይዘውንና የሚጨብጠውን በማጣት አንዴ በ“ጥልቅ መታደስ” ሌላ ጊዜ በ“አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ” ስም ጭቆናውንና ወረራውን ለማስቀጠል “አራምባና ቆቦ” እየዳከረ ይገኛል።
በሃገራችን ኢትዮጵያና በተለይም ዘሩን ከፈፅሞ ጥፋት ለመታደግ የሞት ሽረት ትግል ላይ በሚገኘው ህዝባችን ላይ ከመስከረም 28, 2009 ዓ.ም ምሽት ጀምሮ ተግባራዊ እንደሚሆን በወራሪው የትግራይ ነፃ አውጭ ቡድን ፊት አውራሪነት የታወጃው የ“አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ” የህዝብን ጥያቄ በፍትሃዊ መንገድ ለመመለስና ሃገርንና ህዝብን ለማረጋጋት የታለመ እንዳልሆነ ድርጅታችን ልሳነ ግፉዓን በፅኑ ያምናል።
ይልቁንም ይህ የቁጩ አዋጅ ከዚህ ቀደም የህዝብን ሰላማዊ ጥያቄና ቁጣ በአዋጅና በህጋዊነት ስም ለማፈንና ለመብታቸው የሚታገሉ ንጹሃን ዜጎችንና የህዝብን ሰላማዊ መሪዎች ለማሰር፣ ለማሰደድና፣ ብሎም ለመግደል ተግባር ላይ እንደዋሉት “የሙስና”፣ የ“የፀረ-ሽብር”ና መሰል አፋኝና እርባና ቢስ አዋጆች ሁሉ፣ ዛሬም በመላው ሃገራችን የተቀጣጠለውን የፍትህና የህልውና ጥያቄ በአግባቡ ከመመለስ ይልቅ ህዝብን ለከፋ ቁጣና ወደ ተቀናጀ ህዝባዊ አመፅ የሚያስግቡ ከዘመኑና ከህዝባችን ንቃተ ህሊና ጋር የማይመጣጠኑና እጅግ ኋላቀር እንደሆኑት የቀደሙት “አዋጆች” ቀጣይ የጥፋት መንገድ እንደሆነ እንረዳለን።
ቀደም ባሉት ጊዜያት ህዝባችን ላነሳቸው ፍትሃዊ ጥያቄዎች ያለምንም ማቅማማትና መፈራገጥ ያልተሸራረፍ ምላሽ መስጠት ብቸኛ መፍትሄ መሆኑን አበክረን ማሳሰባችን ይታወቃል። ይልቁንም ዛሬም ትንሽም ብትሆን የቀረችውን ክልላዊም ሆነ ሃገራዊም ሰላምና መረጋጋት ማቆየትና ከሚንቀለቀለው ህዝባዊ ቁጣ መዳን የሚቻለው ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ህዝባችን በተደጋጋሚ የነሳቸውን ፍትሃዊና ህጋዊ ጥያቄዎች በአስቸኳይ ምላሽ መስጠትና ተግባር ላይ ማዋል ሲቻል ብቻ ነው ብሎ ድርጅታችን ልሳነ ግፉዓን አጥብቆ ያምናል።
ዛሬ የህወሃትን መቀመጫ ያሞቀውና መሪዎቹንም ሆነ ፍርፋሪ ለቃሚዎቹን እንደ አበደ ውሻ የሚያክለፈልፋቸውና “ኮሽ” ባለ ቁጥር ከቦታ ቦታ “ቅልና ቋንቁራ” ሳይቀር እየሰበሰቡ የሚያንከራትታቸው ገና በህዝባዊው ቁጣ የ“ሙከራ ጊዜ” ወቅት መሆኑ በእጅጉ ግርምትን የሚፈጥር ከምሆኑም በላይ ለዘመናት ታላቁን ህዝባችን በማሸበር ሲያስጨንቁትና ሲበዘብዙበት የኖሩባቸው “ተራሮችን ያንቀጠቀጠ”፣ “እኛ ከሌለን ኢትዮጵያ ተበታተናለች”ና ሌሎችም የማስፈራሪያ ተረቶቻቸው ህዝባችን በቁጣ ሲነሳ እንደጉም በነው ሲጠፉ መታዘብ ችለናል።
ይሃውም ይህን መግለጫ እስካወጣንበት እለት ያለው የህዝባችን ትግልና ተቃውሞ ለዋናውና እየመጣ ላለው፣ እንደ እሳተ ጎሞራ ለሚፋጀው የህዝብ ቁጣ መንገድ ጠራጊ እንጂ ዋናው የህዝባችን የቁጣ ሰይፍ እንዳልሆነ በአፅንኦት መግለጥ እንሻለን። ይህ እውነተኛውና የከፋው የህዝብ ብሶትና ቅጣት ሲገለጥ ከፊት የሚቆምም ሆነ ከቁጣው መቅስፍት የሚተርፍ አንዳችም የህወሃት ሰራዊትም ሆነ ግብረ-በላ ጀሌ እንደማይኖር በእርግጠኝነት መናገርን ወደድን። ምንግዜም ቢሆን ብሶት የወለደው የህዝብ ትግል ያለጥርጥር አሸናፊ ነውና!
ስለዚህ ይህን አላስፈላጊ የህዝብ ቁጣ ለማስተናገድ ከመሞከርና የቀሩትን እጅግ ጠባብና አነስተኛ የመዳኛ መንገዶች ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ እንዳይከፈቱ ሆነው ከመዘጋታቸው በፊት የሚከተሉትን የመፍትሄ እርምጃዎች በትግራይ ህዝብ ነፃ አውጭ ቡድንና በግበረ-በላዎቹ በኩል ያለምንም ቅድመ ሁኔታ እንዲተገበሩ ድርጅታችን ልሳነ ግፉዓን አጥብቆ ያሳስባል።
1ኛ. ከወልቃይት ጠገዴና ጠለምት፣ ከጎንደር፣ ከጎጃምና፣ ከአዲስ አበባ ታፍነው የተወሰዱና በትግራይ፣ በጎንደር፣ በጎጃም፣ በቤንሻንጉልና፣ በአዲስ አበባ የማጎሪያና የማሰቃያ ቦታዎች ተግዘው የሚገኙ ወገኖቻችን በአስቸኳይ መልቀቅና ይህንም እርምጃ በሃገሪቱ ሚዲያ ወጥቶ ለህዝብ በግልፅ ማሳወቅ፣
2ኛ. ከመላው ኢትዮጵያ በተለያየ ጊዜ ታፍነው ለእስርና ለስቃይ የተዳረጉ የፖለቲካ እስረኞች፣ ጋዜጠኞች፣ የመብት ተሟጋቾችና፣ የሃገር ሽማግሌዎችና የማህበረሰብ ተጠሪዎች እንዲሁ በአስቸኳይ እንዲፈቱና ይህንም እርምጃ በሃገሪቱ ሚዲያ በኩል ለህዝብ በግልፅ ማሳወቅ፣
3ኛ. በመስከረም 28, 2009 ዓ.ም ጀምሮ ተግባር ላይ እንዲውል የታወጀው የ“አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ” በአስቸኳይ እንዲነሳ፣ በሃገር አቀፍ ደረጃ ተቋቁሟል የተባለው “ኮማንድ ፖስት” በይፋ እንዲበተንና ለዚህም ማረጋገጫ ይሆን ዘንድ አዋጁን ለህዝብ የገለጠው አካል በሃገሪቱና አዋጁ በተላለፈባቸው የውጭ ሚዲያዎች ቀርቦ አዋጁ መሻሩን ለህዝብ በግልፅ እንዲያሳውቅ፣
4ኛ. በጎንደር፣ በጎጃምና፣ በኦሮሚያ ውስጥ የተቋቋመው “ኮማንድ ፖስት” በይፋ እንዲዘጋና በሰላማዊ ህዝብ መካከል ሰፍሮ የሚገኘው ጦር ሰራዊት በአስቸኳይ ወደ ካምፑ እንዲመለስና አካባቢዎቹን የማስተዳደርና የመጠበቅ ስራ ለመደበኛ ሲቪል አስተዳደር እንዲመለስና ለከተማ ፖሊስ አባላት ብቻ እንዲተው፣
5ኛ. አሁን ስራ ላይ ያለው የህዝብ ተወካዮች ምክርቤት እንዲበተንና ስልጣን ላይ ያለው ቡድን ከህዝብ በሃይል የወሰደውን ስልጣን ከህዝብ ለተወጣጣና ነፃነቱ በገለልተኛ አካላት ለተረጋገጠ ጊዜያዊ ባለ አዳራ መንግስት ስልጣኑን እንዲያስረክብ፣
6ኛ. እነዚህ ከ1ኛ – 5ኛ ተራ ቁጥር የተዘረዘሩ እርምጃዎች እስከ ጥቅምት 16, 2009 ዓ.ም ለህዝብ ይፋ ሆነው ተግባር ላይ የማይውሉ ከሆነ ማንኛውም የህዝብ ወገን የሆነ የብአዴን አባል በይፋ ከህወሃት መራሹ መንግስት በመለየትና ህዝባዊ ትግሉን በመቀላቀል እራሱን እንዲያድንና ወገኑን ከጥቃት ይከላከል ዘንድ አጥብቀን እናሳስባለን።
ከላይ በግልፅ የተቀመጡት እርምጃዎች በወቅቱ ማለትም እስከ ጥቅምት 16, 2009 ዓ.ም ባለመወሰዳቸው ምክንያት ለሚደርሱት ሃገራዊም ሆነ ክልላዊ ጥፋቶች ስልጣን ላይ ያለው ህወሃት መራሹ ቡድን ዛሬም እንደ ቀደሙት ጊዜያት ሁሉ ሙሉ ሃላፊነቱን የሚወስድ መሆኑን በአፅንኦት ማስጠንቀቅ እንሻለን።
በፍለሚንግቶን ውስጥ በእግር መወጣጫ ህንጻዎት ጋር ያሉት ችግሮች ምንድ ይህ የሚወሰነው በታቀደ የህንጻ ንድፍ አሰራር ማሻሻል ለውጥ ሂደት ከተጠናቀቀ በኋላ ነው። ፕሮግራሙ የማሕበራዊ መኖሪያ ቤቶችን በማቅረብ
በኦሮሚያ ክልል በአንዳንድ አከባቢዎች ከመስቀል በዓል አከባባር ጋር በተያያዘ በዝምታ ሊታለፉ የማይችሉ ችግሮች መፈጠራቸውንም የኮሚቴው መግለጫ ያብራራል ‹‹በደብረ ዘይት ከተማ የመስቀል
"የጸጋዬ ገብረ መድኅን ግጥሞች" ከነቢይ መኮንን እውነት ለመናገር ስለ ስነግጥም ከመናገር መግጠም ይሻላል። በተለይ እንደ ጋሽ ጸጋዬ ገብረ መድኅን ያለውን የግጥም ነዶው ተከምሮ የማያልቅ ገጣሚን ሥራ መናገር "ሂማሊያን በሁለት ቆራጣ እግር
የመስቀል ደመራ በዓል ተከበረ መስከረም 20 ቀን 2006 ዓ ም በየዓመቱ የሚከበረው የመስቀል ደመራ በዓል ለ11ኛ ጊዜ መስከረም 16 ቀን 2006 ዓ ም በመቻሬ ሜዳ ኮርፖሬት ሴንተር ግቢ በታላቅ ድምቀት ተከበረ፡፡ Full Story
ወ/ሮ ትህትና፡- በዘርፉ ትልቁ ችግር ግብዓት የሚሆኑ ነገሮች ከውጭ የሚገቡ መሆናቸው ነው፡፡ ቦታና ብዙ ገንዘብ የሚፈልግ ሥራ መሆኑም ዋነኛው ችግሮች ናቸው፡፡ ምክንያቱም ገንዘብ ያለው ድርጅት በቀላሉ ሊሠራ ይችላል፡፡ ነገር ግን ፈጠራና ሐሳብ
በአከባቢው ማህበረሰብ ኮሌጅ ውስጥ ኮርሶችን ወስደዋል ፣ ለዓመታት ድር ጣቢያዎችን እየፈጠሩ ነበር ፣ ወይም በሚሄዱበት ጊዜ አማተር ትምህርት ቢሆኑም ፣ ጎብ onዎች በድረ ገፁ ላይ ጊዜ ማሳለፍ ቢፈልጉ ማንኛውም የድር ዲዛይነር ሊርቋቸው የሚገቡ
የሎጂስቲክስ ዘርፍ ችግሮች እና መፍትሄዎች በ seeff | በ ‹‹xpx› እና በ 1998 ውስጥ በ utİkad የተደራጀ የደቡብ ምስራቅ አውሮፓውያን የእገታ እና የሎጂስቲክስ ኦፕሬተሮች ኮንግረስ
• የመስቀል በዓል በታላቅ ድምቀት የሚከበር የዐደባባይ አገራዊ እና ዓለም አቀፋዊ በዓል ሆኖ ሳለ በአንዳንድ አካባቢዎች ሕዝበ ክርስቲያኑን ለግጭት በሚያነሣሣ መልኩ በጸጥታ አካላት አላስፈላጊ እርምጃዎች ሲወሰዱ ተስተውለዋል።
አዲስ አበባ ኪነ ሕንፃዎቿን እና የሕይወት እንቅስቃሴዋን በፎቶግራፍ፣ በሥነ ጥበብ፣ በሥነ ሕንፃ፣ በሙዚቃና በሥነ ጽሑፍ የሚያትት የተዋስዖ (የውይይት) መድረክ ጥቅምት 21 ቀን 2012 ዓ ም በማዘጋጃ ቤት ቅጥር ግቢ ተከናውኗል፡፡
ከረጅም Suzhou AEON ሌዘር ቴክኖሎጂ Co በፊት Ltd የሌዘር ቅርጽ እና መቁረጫ ማሽን 2017 በ ማሽን ላይ ምልክት የፋይበር የሌዘር ለማምረት የራሱ ፋብሪካ ጀመረ በዚህ ኢንዱስትሪ አስቀድሞ ቀይ ባሕር ገበያ እንደሆነ ተደርጎ ነው
የአካባቢ መኪናዎች ንድፍ ውስጥ ይጠናቀቃል | ቱርክ መኪና ኢንተርፕራይዝ ቡድን (TOGG) አስፈጻሚ GurcanTurkoglu Karakas የአገር ውስጥ የመኪና ፕሮጀክት በዚህ ነጥብ Uludag የኢኮኖሚ ጉባኤ ሁለተኛ ቀን
በትግራይ ውቅሮ የተዋሕዶ ልጆች በፖሊስ ተደበደቡ *★★★* ምክንያት | ኮከብ አልባ ባንዲራን የመስቀል ደመራውን አልብሳችኋል ተብለው ነው ተብሏል ። የእያንዳንዱ ሰው ጠባይ የሚለካበትና
የአብያተ ክርስቲያናቱ የኪነ ሕንፃ ንድፍ (Design) እና ሥነ ውበት (Aesthetics) በአስደናቂ ሁኔታ ተጣምሮ የተዋሐደበት ልዩ የመንፈሳዊ ምሕንድስና አሻራም የታየበት ነው፡፡እስካሁን ባለው የኪነ ሕንፃ እና
ዶልፊኖች የሚያጠኑ ተመራማሪዎች ጥያቄዎችን መጠየቅ አይችሉም ስለዚህ ዶልፊን ተመራማሪዎች ባህሪ ለማጥናት ይገደዳሉ የሰው ልጆች የሚያጠኑ ተመራማሪዎች በሌላ በኩል ግን የእኛን ተሳታፊዎች ማነጋገር ይችላሉ እውነታ መጠቀም አለበት
የመስቀል አደባባይ ፕሮጀክትን በተመለከተ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከፍተኛ ቅሬታ እንደገባትም ጠቁመውናል። የመስቀል በአል በዩኔስኮ የማይዳሰሱ ቅርሶች መዝገብ ላይ
በአገር አቋራጭ የሕዝብ ትራንስፖርት አገልግሎት በሾፌርነት ከ15 ዓመት በላይ ማስቆጠሩን የሚናገረው ተሾመ በላይ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ እየገጠሙት ያሉት ነገሮች በጣም እያሳሰቡት መሆኑን ይናገራል፡፡
ራሱን የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግምባር (ህወሓት/ትህነግ) በማለት የሚጠራውና በኢትዮጵያ እጅግ አስከፊ የሚባልና ትውልድን ያወደመ ርዕዮት በመከተል አገር ያፈረሰው የወንበዴዎች ጥርቅም፤ እስካሁንም በዓለምአቀፍ የአሸባሪዎች የመረጃ ቋት በአሸባሪነት ተመዝግቦ የሚገኝ ድርጅት መሆኑ ይታወቃል። አባላቱና ደጋፊዎችም በዚሁ ሁኔታ የሚታዩ መሆናቸውን ብዙዎች የሚስማሙበት ነው።
ለአብነት ያህል፤ በአዲስ አበባ በሚኒባስ የፈነዳ ቦምብ በኦነግና በኤርትራ ላይ የተሳበበ መሆኑን የሚያስታውሱ ወገኖች ህወሓት ያኔ የፈጸመውን የአሸባሪነት ተግባር ላሁኑ እንደ ግብዓት ያነሳሉ። ሆኖም ቆየት ብሎ የታተመው የዊኪሊክስ (ሹልክ ዓምድ) ዘገባ ፍንዳታውን አቀነባብሮ ያከናወነው ህወሓት ስለመሆኑ እዚህ ላይ በዝርዝር አስረድቷል። ከበረሃ ጀምሮ ማሸበር ሙያው የሆነው ህወሓት ሥልጣን ይዞም ይህንኑ በደም የተነከረ ታሪኩን ቀጥሎበታል።
ምክር ቤቱ በኦሮሚያ ክልል በምዕራብ ወለጋ ዞን ማንነትን መሰረት ያደረገው ጭፍጨፋ ላይ የተሰማውን ሀዘን በመግለፅ እና የአንድ ደቂቃ የህሊና ፀሎት በማድረግ መደበኛ ውይይቱን ሊያደርግ ቢያስብም አባላቱ ቅድሚያ ሊሰጥ የሚገባው የዜጎች ህይወት በመሆኑ ውይይቱ ከዚህ እንዲጀምር በሚል በጉዳዩ ላይ በስፋት ተወያይቷል።
የምክር ቤቱ አፈ ጉባኤው አቶ ታገሰ ጫፎ ምክር ቤቱ አጀንዳውን ቀድሞ ቀርፆ የተዘጋጀ መሆኑን በመጥቀስ በዜጎች ላይ የተፈፀመውን ጥቃት በሚመለከት ትናንት ማምሻውን የምክር ቤቱ አመራር ምክክር አድርጎበት አስፈፃሚው አካል ማብራሪያ እንዲሰጥበት ውሳኔ ላይ መደረሱን አንስተዋል።
ምክር ቤቱ በጉዳዩ ዙሪያ በስፋት ከተወያየ በኋላ አስፈፃሚው አካል ምክር ቤት ቀርቦ ማብራሪያ እንዲሰጥ፣ ምህረት የሌለው እርምጃ እንዲወሰድ እና ችግሩ እንዳይደገም ምን መወሰን አለበት በሚለው ጉዳይ ላይ የውሳኔ ሀሳብ እንዲቀርብ አቅጣጫ አሳልፏል ሲል የዘገበው ኤፍቢሲ ነው።
አገር መከላከያ ባላሳበው መንገድ ተጨፍጭፏል። በመኪና ተጨፍልቋል። እንደጠላት ” ሌባ ” እየተባ ባዶ እግሩን መሳሪያ ተወድሮበት ተተፍቶበታል፤ ብወልቃይት ጠገዴ፣ በራያ የሚኖሩ ሰዎች ላይ የተፈጸመው ግፍ፣Continue Reading
በትግራይ ለ3 ነጥብ 5 ሚሊዮን ዜጎች የዕለት ደራሽ ምግብና ምግብ ነክ ያልሆኑ ድጋፎች እየተደረገ መሆኑን የብሄራዊ አደጋ ስጋት አመራር ኮሚሽን አስታወቀ፡፡ በክልሉ በነበረው ህግ ማስከበርContinue Reading
6 |Colossenses 1:6| ይህም በዓለም ሁሉ ደግሞ እንዳለ ወደ እናንተ ደርሶአል፥ እግዚአብሔርንም ጸጋ በእውነት ከሰማችሁበትና ካወቃችሁበት ቀን ጀምሮ፥ በእናንተ ደግሞ እንዳለ እንዲህ በዓለም ፍሬ ያፈራል ያድግማል።
“ዛሬ በታላቅ ድምቀት የምናከብረው የጥምቀት በዓል በአለም ቅርስነት በተመዘገበበት ወቅት ነው” ዶክተር ሂሩት ካሳው ባሕር ዳር፡ ጥር 11/2013 ዓ.ም (አብመድ) “ዛሬ በታላቅ ድምቀት የምናከብረው የጥምቀት...
ፕረዚደንት ቶጎ፣ ፎር ኢሶዚምና ናሲንግበ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ እቲ ወከልቲ 54 ሃገራት ኣፍሪቃን እስራኤልን ከካይድዎ ዝወጠኑ ዋዕላ፣ ተወሳኺ ምድላዋት ከምዘድልዮ ብምጥቃስ ናብ ካልእ እዋን ከሰጋግሮ ከምዝወሰነ ኣነጺሩ።
እስራኤል፣ ቅድሚ ሕጂ ኣተኩሮ ጌራትሉ ናብ ዘይትፈልጥ ዞባታት ዓለምና ዲፕሎማስያዊ ምቅንቕቓሳት ኣብ እተሐይለሉ ዘላ እዋን’ያ፣ ነዚ ዋዕላ ንምክያድ ምስ መንግስቲ ቶጎ ኣብ ምርድዳእ በጺሓ።
እስራኤል ብዘይካ’ዚ ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ከተካዶ እትውጥን ዘላ ኣብ ቁጠባን ዲፕሎማስን ዘተኮረ ዋዕላ፣ ምስ ኡጋንዳን ሩዋንድ ኣብ ምምላስ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ዘተኮረ ምስጢራዊ ስምምዓት’ውን ተካይድ ምህላዋ’ዩ ዝግለጽ።
የሕወሃት ጁንታ በፈጸመው ጥቃት የኤሌክትሪክ ሃይል የተቋረጠባቸው ከተሞች እስከ ሳምንቱ መጨረሻ መብራት ያገኛሉ ተባለ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ፤ ህዳር 30 ፤2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የሕወሃት ጁንታ በፈጸመው ጥቃት የኤሌክትሪክ ሃይል የተቋረጠባቸው ከተሞች እስከ ሳምነቱ መጨረሻ መብራት እንደሚያገኙ የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ሃይል አስታወቀ።
ቡድኑ በኅይል ማስተላለፊያ መሰረተ ልማት ላይ ያደረሰውን ጥቃት ተከትሎ ለአንድ ወር ያክል የኤሌክትሪክ ሃይል ተቋርጦባቸው የነበሩ የትግራይ ክልል ከተሞች ጥገናው ተጠናቆ በሳምንቱ መጨረሻ ድረስ ሙሉ በሙሉ የሃይል ተጠቃሚ ይሆናሉ ተብሏል።
ይሁን እንጂ የህወሃት ፅንፈኛ ቡድን በእነዚህ የሃይል ማስተላለፊያ መስመሮችና በሃይል ማከፋፈያ ጣቢያዎች ላይ ከፍተኛ ጉዳት ማድረሱን የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ሃይል ገልጿል።
የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ሃይል የኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር ሞገስ መኮንን ፤ የ230 ኪሎ ቮልት ሃይል ተሸካሚ መስመሮች ከአላማጣ-መሆኒ፣ ከአላማጣ-አሸጎዳ እንዲሁም ከአሸጎዳ-መቀሌ የሃይል ማስተላለፊያ መስመሮች ከባድ ጉዳት ደርሶባቸዋል ሲሉ ለኢዜአ ተናግረዋል።
“የ66 ኪሎ ቮልት ተሸካሚ የአላማጣ-ማይጨው፣ አላማጣ-ሰቆጣ ሃይል ማስተላለፊያ መስመሮች የሽቦና ኢንሱሌተር እንዲሁም በማከፋፊያ ጣቢያዎች ላይም ጉዳት አድርሷል” ብለዋል።
በዚህ የተነሳ መብራት ተቋርጦ እንደነበር ገልጸው፤ ድርጅቱ ልዩ የጥገና ኮሚቴ በማዋቀር የጉዳት መጠኑን በመለየት ግብዓትና የሰው ሃይል አሟልቶ የጥገና ስራዎችን ማከናወኑን ገልጸዋል።
በሰሜን ምዕራብ ኢትዮጵያ ከባህር ዳር በመተማ፣ ወልቃይት፣ ሽሬና አድዋ መስመር እንዲሁም በሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ ማዕከሉን ደሴ በማድረግ አላማጣ፣ መሆኒ፣ መቀሌ፣ አክሱምና ውቅሮን የሚሸፍን የጥገና ቡድን ወደ ስራ መሰማራቱን ገልጸዋል።
የ Citigroup ታወር የሚፈጅበት Lujiazui ፋይናንስ እና የንግድ ዞን ውስጥ ይገኛል. ይህ ዩጂን ማኦ ታወር እና የምስራቃውያን ፐርል ግንብ ከጎን ነው. ሕንፃ አካባቢ ነው 118,920 ካሬ ሜትር. ዋናው ሕንጻ ነው 40 ታሪኮች ከፍተኛ እና ህንጻ ቁመት ነው 181 ሜትር. The project has won the Shanghai "Magnolia" ሸለመ, the national "Luban Award."
Nantong Gaoya ብረት መዋቅር CO., Ltd. በ ውብ ላይ በሚገኘው, 1996 ተቋቋመ,ሀብታም እና longevous ከተማ,Nantong,ይህም የሻንጋይ ቅርብ ነው.
ዋዜማ ራዲዮ- ላለፉት አራት አመታት በእስርና እንግልት ላይ የነበረውን የአርበኞች ግንቦት ስባት ዋና ጸሐፊ አቶ አንዳርጋቸው ፅጌን ከእስር ለመፍታት ተወስኖ በጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድ የተመራ እንቅስቃሴ እየተደረገ መሆኑን ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ምንጮች አመለከቱ።
መረጃውን ለዋዜማ ያደረሱና ከጉዳዩ ጋር ቅርበት ያላቸው ምንጮች እንደነገሩን አቶ አንዳርጋቸው እንዲፈታ ውሳኔ ከተላለፈ በርካታ ቀናት ተቆጥረዋል። በቅርቡ ከእስር ይፈታል ተብሎ ይጠበቃል።
አንድ የፍትሕ ሚንስቴር ባልደረባ ካለፈው ሐሙስ ጀምሮ ጉዳዩ በመስሪያ ቤታቸው አካባቢ መነጋገሪያ እንደነበርና ጉዳዩ በከፍተኛ ባለሥልጣናት በኩል በምስጢር ተይዞ ቆይቷል ብለው እንደሚያምኑ ተናግረዋል። አቶ አንዳርጋቸው ሲፈታ በቀጣይ በሚኖራቸው የፖለቲካ ሚና ላይ ንግግር መደረግ አለበት ብለው የሚያምኑ ወገኖች እንዳሉ የነገሩን እኚሁ ግለሰብ በማረሚያ ቤቶች፣ በደኅንነት መሥሪያ ቤቱ፣ ግንባሩ ውስጥ ባሉ የተለያዩ ብድኖች እና በጠቅላይ ሚንስትሩ ጽሕፈት ቤት መካከል መግባባት ለመፍጠር እየተሞከረ መሆኑን መስማታቸውን ነግረውናል። በአንዳርጋቸው ጉዳይ በአራቱ የኢህአዴግ ድርጅቶች መካከል ስለነበረ ውይይት ብዙ የተሰማ ነገር የለም። ይሁንና ብአዴን የሚደርስበትን የሕዝብ ጫና ለማስታገስ የአንዳርጋቸውን መለቀቅ ሳይገፋፋ እንዳልቀረ ይገመታል።
ስለጉዳዩ ከአንዳርጋቸው ቤተሰቦችም ሆነ ከአርበኞች ግንቦት 7 እስካሁን የተባለ ነገር የለም። ወሬው ባለፉት 3 ቀናት በስፋት መሰማት የጀመረው ውሳኔውን በተለያየ ደረጃ ያሉ ሰዎች እንዲያውቁት በመደረጉ ሊሆን እንደሚችል የዋዜማ ምንጮች ተናግረዋል። የአቶ አንዳርጋቸው መፈታት በድርጅታቸው፣ አልፎም በአገሪቱ ፖለቲካ አቅጣጫ ላይ ሊያስከትል የሚችለው ተጽእኖ ብዙዎች በቅርበት የሚከታተሉት ጉዳይ ይሆናል።
አቶ አንዳርጋቸው ሰኔ 16 ቀን 2006 ዓም ከሰንአ አውሮፕላን ጣቢያ በየመን እና በኢትዮጵያ መንግሥት የጸጥታ ሰራተኞች ታፍኖ መወሰዱ ይታወሳል። በእስር ላይም የተለያዩ ግፍና ማሰቃየት እንደተፈጸመበት ቤተሰቦቹ እና የትግል ጓዶቹ ይናገራሉ። በተቃራኒው፣ የቀድሞው የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ቴድሮስ አድሃኖም (ዶ/ር) በአሜሪካ ድምጽ ሬዲዮ ላይ ቀርበው አንዳርጋቸው በጥሩ ሁኔታ መያዙን እንዲያውም “ከተማ ይጎበኛል፣ ላብቶፕ ተሰጥቶች መጽሐፍ እየጻፈ ነው” ብለው መናገራቸው ይታወሳል። ተመድ፣ የአውሮፓ ኅብረት፣ የእንግሊዝ መንግሥት እና የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች አንዳርጋቸው እንዲፈታ ሲጎተጉቱ መቆየታቸው ይታወቃል።
ነፃ፣ ገለልተኛና ብቃት ያለው የአገልግሎት ዘርፍን በተቋማት ውስጥ ለማጠናከር የሚረዳ የአሠልጣኞች ሥልጠና በሰው ሀብት ልማትና አስተዳደር እና በተቋማዊ ለውጥ ዳይሬክቶሬት አዘጋጅነት ጥር 27/2013 ዓ.ም ለዩኒቨርሲቲው ካውንስል አባላት ተሰጥቷል፡፡
ነፃ፣ ገለልተኛና ብቃት ያለው የአገልግሎት ዘርፍ ግንባታ፣ የሰው ሀብት ልማትና ብቃት ማረጋገጫ ሥርዓት፣ የመንግሥት አገልግሎት እሴት ግንባታ እንዲሁም ሥነ-ምግባርና ጥራት ያለው የመንግሥት አገልግሎት አሰጣጥ ሥርዓት ሥልጠናው በዋናነት ትኩረት ያደረገባቸው ነጥቦች ናቸው፡፡ ፎቶዎቹን ለማየት እዚህ ይጫኑ
የሰው ሀብት ልማትና አስተዳደር ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ወ/ሮ ከአምላክነሽ ደሳለኝ እንደገለጹት ፍኖተ-ካርታው ነፃ፣ ገለልተኛና ብቃት ያለው እንዲሁም በመመሪያና ደንብ የሚመራ አገልግሎት ሰጪ ዘርፍ እንዲኖርና ከዚህ ቀደም ሲሠራበት የነበረውን በማሻሻል በተቋማት ውስጥ ውጤታማ አደረጃጀቶችን ለመፍጠር የሚረዳ ነው፡፡
አርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ ከፍተኛ የመንግሥት ተቋም እንደመሆኑ ለለውጥ ግንባር ቀደም ሆኖ በመገኘት ከተገልጋዩ ፍላጎት ውጪ የሆኑ አሉታዊ አስተሳሰቦችን ማስቀረትና ለሁሉም ተደራሽ የሆነ ነፃና ገለልተኛ ተቋም መመሥረት የሚገባ መሆኑን ዳይሬክተሯ ጠቁመዋል፡፡
የተቋማዊ ለውጥና የመልካም አስተዳደር ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ በኃይሉ በፍቃዱ በበኩላቸው የመንግሥት አገልግሎት ዘርፍ ለውጥ ፍኖተ-ካርታ በቀጣዮቹ አሥር ዓመታት በሕዝብ የሚመረጥ መንግሥት የሚያወጣቸውን የልማት ዕቅዶች ማሳካት የሚችል፣ የሕዝብ አገልጋይነት መንፈስ የተላበሰ እና ነፃ፣ ገለልተኛና ብቃት ያለው የመንግሥት አገልግሎት ሥርዓት ለመገንባት ያለመ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ይህ ውጤታማ ሊሆን የሚችለው በቀጥተኛው የሲቪል ሰርቪስ አሠራር ተመሥርቶ በመሥራትና ፖለቲካዊ አስተሳሰብን ከመንግሥት የአገልግሎት አሰጣጥ ሥርዓት መለየት ሲቻል መሆኑን አቶ በኃይሉ አስረድተዋል፡፡
ሥልጠናው በዋናነት የመንግሥት አገልግሎት ዘርፍ ከማንኛውም የፖለቲካ፣ የሃይማኖትና አካባቢያዊ አስተሳሰብ ወገንተኝነት የጸዳና ሁሉንም ዜጎች በእኩልነት ማስተዳደር በሚቻልበት መንገድ ላይና በአጠቃላይ ከ2013-2022 ዓ.ም ድረስ የአገልግሎት አሰጣጥ ዘርፉ ምን መምሰል እንዳለበት በስፋት ይዳስሳል፡፡
ችቦውን በርካታ የግሪክ ከተሞችን ለስድስት ቀናት አቋርጦ በሚያልፍበት ወቅት አንድ የዚያችን ሃገር ጥገኝነት የጠየቀውን ሦሪያዊ ስደተኛ ጨምሮ፥ 450 ሰዎች ይቀባበሉታል።
የኦሎምፒክ ችቦ ዘንድሮ ውድድሮቹን ወደ ምታስተናግደው ወደ ሪዮ ዲ ጃኔሮ (Rio De Janero) የብራዚል ከተማ ጉዞ ጀምሯል። ችብው ትናንት አጠር ያላ የማብራት ሥነ ሥርዓት ተደርጎለት ጉዞውን የጀመረው የኦሎምፒክ ውድድሮች ከተጀመሩባት ከግሪክ ከተማ ከኦሎምፒያ (Olympia) ነው።
በግንቦት ወር መጀመሪያ ላይ አስተናጋጇ ብራዚል ከገባ በሁዋላም፥ በ 83 ትላልቅና በ 500 አነስተኛ ከተሞቿ ሲያልፍ 12 ሺህ ሰዎች ይቀባበሉታል። የመጨረሻው ሰው በኦሎምፒክ መክፈቻው እለት በሚደረገው ሥነ ሥርዓት ላይ ችቦውን ማራካና (Maracana) ስታዲየም በተዘጋጀለት ልዩ ሥፍራ ላይ ያኖራል።
ደም እራሱን የቻለ ሕይወት ነው። የመወለድን ሚስጢር በሽታን የመቋቋም አቅም እንዲኖር የሚወሰነው ደም ከሚሰጠው መሠረታዊ ጉልበት በሚፈጥረው የኃይል ምንጭ ነው፡፡ በጠቅላላው የዚህች ዓለም እድገት የተገነባው በደም ሰንሰለታዊ ሐረግ ላይ ነው። በየትኛውመ የዓለም ጫፍ ይገኝ የነበረ የሰው ዘር በማኅበራዊ ኑሮው የደምን ሚስጢራዊ ይዘት በማድነቅ በደም ላይ አትኩረቱ ከማድረግ ወደኃላ አላለም ይኸውም ከአዳኙ ሰብሳቢ ዘመን ጀምሮ የደም መስዋእት ለታዳኙ እንስሳ መንፈስ በማቅረብ ከበሽታና ክፉ መንፈስ ለመዳን ሲባል ሰውነትንና ግንባርን መቀባት፤ መተማመናቸውንና እርቅ መወረዱን ለማስመስከር በሁለቱ ወገኖች እንስሳት ታርደው ደማቸውን ቀላቅሎ መጠጣት! በኦሪት መጽሃፍትም ጭምር ለአማልክታቸው መስዋእት ሲያቀርቡ እንደነበር ተጽፎ እናገኘዋለን፡፡ ያምሆነ ይህ በአፈታሪክ በቆየልንም ይሁን በጽሁፍ ከደም ውጪ ዘሮቻችን ሕይወት እንደሌለ ደርሰወበት ነበር ለማለት ያስፍራል፣ አሁንም ቢሆን እንደ አጉሊ መነጽር በውስጣችን የሚገኝ የደበዘዘውን ማንነታችንን አጉልቶ በማውጣት የሚያሳይና ለመኖራችን የድንጋይ መአዘን ነው።
ባለፉት አርባ ዓመታት የተደረጉ የስነ ሕይወት ምርምሮች እንደ የደም ዓይነት የመሳሰሉትን ጠቃሚ ሊሆኑ የሚችሉ መንገዶች ፣ የቅድመ እያቶቻችን በቡድን መኖር፣ የመንቀሳቀስና የመሰደድ ካርታ እንድንነድፍ አስችሎናል፡፡ ይህንንም በማጥናት የጥንት ሰዎች በዚያ ፈታና ባለ ማቋረጥ ይለዋወጥ የነበረውን የአየር ጠባይ፣ የአመጋገብ ሥርዓትና የተዋህሲያን ጠባይ መቀያየር ውስጥ ተላምደው እንዴት እንዳሸነፉ ማወቁ እኛነታችንን እንድናጠና ረድቶናል። የአየር ጠባይ በሚለዋወጥበት ጊዜ የሚፈጠሩ አዳዲስ የአመጋገብ ሥርዓቶች ለእዳዲስ የደም ዓይነቶች መነሳት ምክንያት ሆኑ፡፡ የደም ዓይነት ምንጪ ከአንድ የደም ዓይነት የሆነ እርስ በርስ የሚያስተሳስረን የማይበጠስ ገመድ ነወ፡፡ የደም ዓይነቶች የተፈጠሩት በመሬታችን ላይ ይደርስ በነበረው የማያቋርጥ የአየር ጠባይ መለዋወጥን ተከትሎ ይመጣ በነበረው አዲስ የአመጋገብ ዘዴ ነው። የአዳዲስ የደም ዓይነቶች መፈጠር የሰው ልጆች በተለያየ አካባቢዎች ለመላመድ ትግል መጀመራቸውና ከአካባቢው ጋር የሚያደርጉትን ጥብቅ ትስስርን ያሳያል፡፡ በአብዛኛው ትኩረታችን የሚሆነው የሰው ዘር ለዘመናት በትግል ያቆያቸውን የምግብ መንሸረሸር ስርዓት (Digestive system) እና በተፈጥሮ በሽታን የመከላከል ስርዓት (Immune system) ላይነው። ለምሳሌ አንድ የተበላሸ ቁራጭ ሥጋ መብላት ሞት ሊያስከትል ይችላል። እንዲሁም ትንሽ ጭርት ወይም መቆረጥ ወደ ሞት የሚወስድ ምርቀዛሊያመጣ ይችላል። ሆኖም ግን የሰውረ ዘር ሁሉንም ተቋቁሞ መኖሩን እየቀጠለ ነው፡፡ እናም የሰው የአኗኗር ታሪክ_ከምግብ መንሸራሸር ሥርዓትና በተፈጥሮ በሽታን የመከላከል ሥርዓት ጋር የተሳሰረ ነው።
የሰው ዘር ታሪክ በራሱ የመኖር ቀጣይነትን መተረክ ነው። በተለይ ሰዎች የት ይኖሩ ነበር፤ በአካባቢያቸው የሚያገኙት የሚበላ ነገር ምንድን ነው፤ በአጭሩ ምግብን “ማግኘት እና ምግብ ፍለጋ” መጓዝን ያጠቃልላል። የሰው ዘር እርግጠኛ ሆነን ከዚህ ዘመን ጀምሮ ከዚች ዓለም መኖር ጀመረ ማለት እንችልም፣ በአንዳንድ ሳይንሳዊ መረጃዎች እንደተቀመጠው ቀደምት የሰው ዘሮች (ነያንደርታክስ) ከ500,000 ዓመታት በፊት እንደ ነበሩ ነው።
የሰው ዘር መጀመሪያ በአፍሪቃ እንድ ተፈጠረ በትክክል ታውቋል። በጥቱ ዘመን መኖር በጣም አስከፊና ከባድ፣ ዕድሜም አጭር እንደ ነበረ ይገመታል ምክንቱም ሰዉ በወጣትነት ዕድሜው ይቀጭ ስለ ነበር ነው። የመጀመሪያዎቹ የሰው ዘሮች ምናልባት ያለበሰለ አትክልት እነ ፍራፍሬዎች እጭ እና በሌሎች ሥጋ በሎች የተገደለ እንስሳ ትራፊ በመብላት የእለት ተእለት ኑሮአቸውን ይገፉ ነበር፡፡ በወጀመሪያ የሰው ዘር ገድሎ ለመብላት ብቁ እንዳልነበረና በአብዛኛውም በሌሎች እንስሳት ይታደን እንደ ነበር በተለይም በውስጥ ጥገኞችና በወረሽኝ በሚጠቃበት ጊዜ ጉልበት ስለሚያንሰውና ማምለጥም ስለማይችል የመታደኑ ሁኔታ ይበረክት እንደነበር እንገነዘባለን፡፡
የሰው ዘር በዙሪያው የነበረ ምግብ እያለቀ በመጣ ጊዜ ከቦታው መሰደድ ጀመረ፣ ወደ እዲስ የአየር ጠባይና አከባቢ በመግባት አዳዲስ ምግቦችን ለመለማመድ ተገደደ፡፡ ይህን የአየር ጠባይና አዲስ የአመጋገብ ዘዴ ለመለማመድ በሚፍጨረጨርበት ወቅት በምግብ መንሸራሽርያ ክፍሎችና የተፈጥሮ በሽታ መከላከያ ሥርዓት ላይ ጫና ስለሚያሳድርበት
ለጊዜው ጤነኛ አይሆንም፣ ከአከባቢው ጋር እየተስማማ ሲመጣ ሰውነቱ በመዳበር ጠንካራ ሆኖ መኖር ይቀጥላል፡፡ በእነዚህ ወሳኝ ትግሎች ውስጥ ነው የደም ዓይነት መፈጠር ከሰው ዘር እድገቶች ጋር አብሮ የተከሰተው፡፡
የሰው ዘር እድገትና ለውጦች እያሳየና ጥበብ ያለው የእድን ስልት መጠቀም ሲጀምር የሥጋ ፍጆታው በማደጉ የደም ዓይነት “ኦ” ዎች የመንሸራሸርያ ሥርዓት ጠንካራና አስተማማኝ ብቃት ይዞ መቅርብ ጀመረ
ምንም እንኳን የቅድመ ዝርያዎቻችን የኖሩበት ዘመንና እኛ በምንኖርበት ወቅት መካከል በሚሊዮን የሚቆጠር የዘመናት ርቀት ቢኖርም እያንዳንዱ የደም ዓይነት ከቅድመ ዝርያዎቻችን ጀምሮ ያለው ዘረ-መናዊ (ጀኔቲካዊ) መልእክት እንደተሸከመ ነው፡፡ ይህም አንደ የውስጣዊ ባህርያት ጥንካሬና በደም ዓይነት የአመጋገብ ስነ አመክንዮችዎች ሁኔታ እንድንረዳ እገዛ ያደርግልናል፡፡
ዩናይትድ ስቴትስ የአፍሪካ አገሮች ኮሮናቫይረስን ለመከላከል የሚያደርጉትን ጥረት ለማገዝ በሚሊዮን ዶላሮች የሚገመት እርዳታ ለግሳለች፡፡ ከእነዚህ ውስጥ ከሰላም አስከባሪው ጦር ግምጃ ቤቶቿ ወደ አፍሪካ ያዞረቻቸው የመስክ ሆስቲፓሎች፣ አምቡላንሶች፣ የመተንፈሻ መሳሪያዎች፣ የአፍና አንፍጫ መሸፈኛ ጭምብሎችና ባለሙያዎች ሳይቀሩ ይገኙበታል፡፡
ማእከል ኖክ ፣ካብ ክፍሊት ናፃን ንኡሽተይ ዶብ ዘለዎን ፣ናይ ፆታዊ ርክብ ጥቕዓት ንዝበፅሖም ሰባትን ንስድርኦምን ግልጋሎት ዝህብ ማእከል እዩ። እቲ ማእከል ብተወሳኺ ንትምህርታዊ ክፍልታት፣ ንመምህራን፣ ንሰራሕተኛታታት ጥዕናን ካልኦት በዓል ሞያታትን ምስ ፆታዊ መጥቃዕቲ ኣብ ዝተተሓሓዘ ጉዳያት ሞያዊ ሓገዛትን ማዕዳ ዘቕርብ እዩ።
ነቲ ቃንዛ ክነጥፍኦ እኳ ተዘይከኣልና ምስ ቃንዛ ተኽኣኢልካ ንምግባር ክንሕግዝ ግን ኢና። ብምሕብሓብ፣ ትዕግስቲ፣ ልግስናን በዓልሞያውነትን፣ ዝገጠመኩም ነገር ንክትሓልፍዎን ንዘለዎ ቃልስታት ንክትስዕሩ ክንሕግዝ ንኽእል ኢና።
ብዛዕባ እዚ ማእከል ተወሳኺ ነገር ክትፈልጡ ምስ እትደልዩ፣ብኽብረትኩም ደውሉልና ወይ ድማኢሜል ፀሓፉልና። መንነትኩም ዘይምዝራብ ትኽእሉ ንሕና ድማ ናይ ምሽጥራዊነት ግቡእ ኣለና። ምምችቻው ነገራት፣ ተርጎምቲን ካልኦት ንውልቀኹም ዝጥዕመኩም ግልጋሎታትን እውን ኣለውና።
ስራሕቲ ኖክ ብዳይሬክቶሬት ዋኒን ህፃናት ፣መንእሰይን ስድራን ዝምራሕ እዩ። ብተወሳኺ ኣካል ኣብ ሙሉእ እዛ ሃገር ዘለዉ ማእከላት ኖክ ሞያዊ ሕብረት ዘለና ኢና። ኣብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ብዘየገድስ፣ዝለዓለ መጠን ሞያዊ ብቕዓትን ማዕረ ዝኾነ ግልጋሎትን ንምሃብ ኖክ ፅላል ብማሕበራዊ ሞያዊ ማዕኸንን ስነስርዓት ስራሕን ንኹሎም ማእከላት ይጥርንፍ።
ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኬንያዊያን ሶኑይ ናብ ጎደናታት’ታ ሃገር ብምውጻእ ቦርድ ምርጫ’ታ ሃገር ለውጢ ንኸተኣታትው ዝጽውዕ ተቃውሞ ኣካይዶም። ፖሊስ ብወገኖም ንተቃወምቲ ንምብታን ዘንብዕ ጋዝን ማይን ምጥቃሙ ተገሊጹ።
መብዛሕትኦም ደገፍቲ’ቲ ሕብረት ንዲሞክራስን ለውጥን ዝተባህለ ተቃዋሚ ፓርቲ ዝኾኑ ሰልፈኛታት ቦርድ ምርጫ ንገዛኢ ፓርቲ’ታ ሃገር ዘድልው’ዩ ክብሉ ይኸሱ። እቲ ቦርድ ነጻ፡ፍትሓውን ግሉጹን ምርጫ ከካይድ ኣይክእል’ዩ’ውን ይብሉ።
ሰነተር ተቃውሚ ፓርቲ ሕብረት ንዲሞክራስን ለውጥን ዝኾኑ ጄምስ ኦረንጎ ነቲ ንተቃውሞ ዝወጸ ህዝቢ ብምምራሕ ‘ለውጢ እንተዘየለ ምርጫ የለን’ ዝብል ጭርሖ አስሚዖም፡ ቦርድ ምርጫ’ታ ሃገር ፍትሓዊ ዝኾነ ምርጫ ክኻየድ ኣይኽእልን’ዩ እውን ኢሎም።
‘ኣብዛ ሃገር ምርጫ ክካየድ እንተኾይኑ ብመሰረት ቕዋም ኬንያ ነጻን ፍትሓውን ዝኾነ ምርጫ ክኻየድ ዝከኣለና ኹሉ ክንገብር ቆሪጽና ኢና። እቲ ምርጫ ነፍሲ ወከፍ ድምጺ ዝቁጸረሉን ነፍሲ ወከፍ ዜጋ ድምጹ ክህብ ዕድል ዝረክበሉን ክኸውን ኣለዎ።’
ሚስተር ኦረንጎ መንግስቲ ምስ ተቓወምቲ ፓርቲታት ብምርኻብ ንምርጫ ቦርድ ዝምልከት ትርጉም ዘለዎ ዝርርብ ክሳብ ዘካይድ እቲ ተቃውሞ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሶኑይ ከምዝካየድ ገሊጾም።
ሐዊረ ሕይወት ወይም የሕይወት ጉዞ ፥ መንፈሳዊ ሕይወት ለማጠንከር ምእመናንን በማሳተፍ ወደ ቅዱሳት መካናት የሚደረግ ጉዞ እና መርሐ ግብር ነው። በመርሐ ግብሩ ትምህርተ ወንጌል ፣ በመንፈሳዊ ሕይወት ዙሪያ ውይይት፣ ለጥያቄዎ መልስ፣ እና መዝሙር የተካተቱ ሲሆን ከዕለት ዕለት ሥራና ከዓለም ውጣ ውረድ ራቅ ብለው ፤ ከሚጎበኙት አዲስ ቦታ ህሊናን እያዝናኑ ፤ ከቦታው በረከት እየተቀበሉ ታድሰው የሚመለሱበት ነው።
ነገር ግን በዚህ ዓመት በኮቪድ 19 ወረርሽኝ ምክንያት ከወትሮው በተለየ ሁኔታ የ ሐዊረ ሕይወት መርሃግብር በቤታችን ወይም ባለንበት ሆነን መሳትፍ በምንችልበት ሁኔታ ተዘጋጅቶ ቀኑን በጉጉት እየጠበቅን እንገኛልን።
ኣብዚ “ሃገራዊ ጸዋዒት ንዝበረኸ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ንሓርነት” ዝብል ጽሑፍ ብኣጸሓሕፍኡን ቋንቁኡን ምስ ናይ መድረኽ ንሓባራዊ ዘተ ዝምድና ኣለዎ፡ ፤ዝምድና ጥራሕ ዘይኮነ ዕላምኡ ማንታ ይመስል፡ ፡ ምኽንያቱ ዘቕረብዎ እማመ ጊዝያውን ጽገናዊ ቋንቋን ዝሓዘለ ኮይኑ ንረኽቦ፡ እዚ ክብል ዝደረኸኒ ምኽንያት እዚ ጽሑፍ ኣብ ክንዲ ገድላዊ ምሕደራ ተኣልዩ ህዝባዊ መንግስቲ ምትካል ኣብ ውሱናት ሰባት
ባይቶ ኣሜሪካ ናይ ኢትዮጵያ ሕጊ ሰብኣዊ መሰላትን ተሓታትነትን ብዝብል ዘሕለፎ ረቒቕ ውሳነ HR-128 ምፅዳቑ ንድግፍ ኢና ክብሉ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝንቀሳቐሱ መራሕቲ ተቓወምቲ ፓርትታት ኣፍሊጦም።
መንግስቲ ኢትዮጵያ እቲ ሕጊ ኣብታ ሃገር ይርአ ንዘሎ ለውጢ ኣየርእን እዩ ይበል እምበር መራሕቲ ተቓወምቲ ግን ኣብ ኢትዮጵያ ሓቀኛ መንገዲ ለውጢ ገና ኣይተጀመረን ኢሎም።
አራተኛ ክፍል እያለሁ የሂሳብ መጽሐፍ ለአራት ነበር የሚታደለን፡፡ ታድያ የቤት ሥራ የተሰጠ ቀን መጽሐፉን ለመውሰድ ተረኞች ያልነበርነው ሦስታችን የቤት ሥራውን ስንገለብጥ ከተማሪው ሁሉ ወደ ኋላ እንቀር ነበር፡፡ ሕፃናት ስለ ነበርን፣ ከዚያም የተሻለ ስላላየን መጽሐፍን ለአራት ለአምስት መውሰድ የዓለም ሥርዓት መስሎን ነበር ያደግነው፡፡ የመጽሐፍ ኮንደሚኒየም አትሉም፡፡
የሚገርመው ነገር ይህ አሠራር በሁለተኛ ደረጃም ሆነ በኮሌጅ ደረጃ ሳይሻሻል ነው እኛ ትምህርት «ጨርሰን» የወጣነው፡፡ በተለይ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ስድስት ኪሎ እያለሁ እንድናነብ የሚሰጠንን መጽሐፍ ቤተ መጻሕፍት ሄዶ ማግኘት አስቸጋሪ ነበር፡፡ አንዳንድ ጊዜ ሌላ ሰው ቀድሞ ያወጣውና ወረፋ ያዙ እንባላለን፡፡ ወረፋው ሳይደርሰን ፈተናው ቀድሞ ይደርሳል፡፡ አንዳንድ ጊዜ ደግሞ ከነ አካቴው መጽሐፉ አይኖርም፡፡ ምነው? ስንል «መምህሩ አውጥቶታል» እንባላለን፡፡ ሌላ ጊዜ ደግሞ «በኮርስ አውት ላይኑ» ላይ ያለው የመረጃ መጻሕፍት ዝርዝር ከሌላ የተገለበጠ ይሆንና ቤተ መጻሕፍቱ እንኳን ሊኖረው ሰምቷቸውም አያውቅ፡፡
እንዲህ እኛ መጽሐፍ ብርቅ ሆኖብን አድገን በኋላ ገዝታችሁ አንብቡ ስንባል ውቃቤ ሊቀርበን አልቻለም፡፡ እኛ በመጽሐፍ መከራ እንጂ መች ደስታ አይተን እናውቅና፡፡ ታች ክፍል እያለን መጽሐፉን እንድንጠቀምበትና እንድንፈተፍተው የሚፈቅድልን አልነበረም፡፡ ወላጆቻችንም አነበባችሁ? ከሚሉን ይልቅ «ዋ መጽሐፉ ይቀደድና የሚከፍልልህ አታገኝም» ነበር የሚሉን፡፡
እንዲያውም አምስተኛ ክፍል አንድ ጓደኛችን ትዝ ይለኛል፡፡ በዓመቱ መጀመርያ ለሦስትም ይሁን ለአምስት ከሌሎች ጋር መጽሐፍ ወስዶ ነበር፡፡ አንድ ሦስቱ መጽሐፍ ለግል ይሰጥ ነበር መሰል፡፡ ታድያ ለግል የሚሰጠውን መጽሐፍ የቤት ሥራውን ከሌሎች ተማሪዎች ሲገለብጥ እናየው ነበር፡፡
በዓመቱ መጨረሻ መጽሐፍ ልንመልስ ስንሰለፍ የርሱ መጽሐፍ አበባ እንደመሰለ ነበር፡፡ አንዳንድ ጓደኞቻችን ተናደዱበት፡፡ «አንተ በኛ መጽሐፍ የምትሠራው የራስህ እንዳይበላሽ ነው አይደል?» እያሉ አፋጠጡት፡፡ እርሱ ግን «ማርያምን» እያለ ይምል ይገዘት ነበር፡፡ ግን ማን ይመነው፡፡ ሲጨንቀውና ከጓደኞቹ ሊቃቃር ሲሆን ጊዜ እውነቱን ነገረን፡፡ «እማዬ ስለቆለፈችበት ነው» አለን፡፡ አንድ ላይ «ለምን?» አልነው፡፡ «ከተበላሸ የምከፍለው የለኝም ብላ ቆለፈችበት»፡፡ አለን አንገቱን አቀርቅሮ፡፡
ምን ያድርግ ለእርሱ እናት ዋናው ነገር ልጃቸው ያመጣው መጽሐፍ ሳይበላሽና ተጨማሪ ወጭ ሳያስ ከትል መመለሱ እንጂ መጠቀሙ አይደለም፡፡ ልጅ እንዳያጠፋ እንጂ እያጠፋም ቢሆን እንዲሠራ ማን ይፈቅድለታል?፡፡ ትምህርት ቤቱም ቢሆን የሚያስጠነቅቀን እንድንጠቀምበት ሳይሆን እንዳናበላሸው ነው፡፡ እኛም የምንጨነቀው ላለማበላሸት እንጂ ለማንበብ አልነበረም፡፡
ይህንን ሁሉ ያመጣው የኢኮኖሚና የአስተሳሰብ ድህነት ነው፡፡ ሀገሪቱ ለመጽሐፍ የምመድበው በቂ በጀት የለኝም፤ ስለዚህ ያላችሁን አብቃቁ ትላለች፡፡ [እዚህ ላይ አንድ የመንገድ ላይ ትዝታ ላውጋችሁ፡፡ አራት ልጆች ወደ አንድ ከተማ ለሥራ ጉዳይ ሲሄዱ አንድ የምሳ መመገቢያ ከተማ ይደርሳሉ፡፡ እዚያ ከተማ ሲደርሱ ከግራ ከቀኝ የመጡት የሕዝብ ማመላለሻ አውቶቡሶች ምግብ ቤቶችን ሁሉ ከአፍ እስከ ገደብ ጢም አድርገዋቸዋል፡፡
ያልተጨናነቀ ቦታ ሲፈልጉ ሁለት ለግላጋ ሕፃናት ቦታ እናሳያችሁ ብለው በተለምዶ «ማዘር ቤት» የሚባል ቤት ውስጥ ወሰዷቸው፡፡ እናት ምግብ ሠሪ፣ ልጅ አስተናጋጅ ሆነው አገኟቸው፡፡ ምግብ አዘዙ፡፡ አንዱ ቀይ ወጥ፣ አንዱ አልጫ፣ አንዱ ቅቅል፣ አንዱ ደግሞ ጥብስ፡፡ ልጅቱ ትእዛዝ ተቀብላ ከመሄዷ እናትዬዋ ወገባቸውን በመቀነት ታጥቀው መጡ፡፡ «እኔ አበራሽ አራት ዓይነት ወጥ አልሠራም፤ ተስማሙና አንድ አድርጋችሁ እዘዙ» አሏቸው፡፡
ልጆቹም እየሳቁም፣ እየተገረሙም በቀይ ወጡ ጸኑ፡፡ ጥቂት ጊዜ ወስደው በትልቅ ትሪ ከአራት እንጀራ ጋር አመጡላቸው፡፡ በወጣት አበላል ላፍ ላፍ አደረጉና ቀና ሲሉ እንጀራው ከወጡ በልጦ አገኙት፡፡ «ወጥ አስጨምሪልን» አሏት ልጅቱን፡፡ ገባች ወደ ጓዳ፡፡ አሁንም እናት ወገባቸውን ይዘው መጡ፡፡ አሁን ቀጥ ብለው ወደ ትሪው ነው የሄዱት፡፡ እጃቸውን ሰደዱና በወጥ የራሰውን እንጀራ በጣታቸው እየፈተፈቱ «ምነው አበራሽ፣ ይሄ ወጥ አይደለም? የነካካውን ብሉ፡፡ ወጥ የሚጣፍጠው ሲያብቃቁት ነው» እያሉ ፈተፈቱላቸው፡፡ ወይ እጅ መታጠብ፤ ሦስተኛ ክፍል ቀረ፡፡]
ሁለተኛው ደግሞ የአስተሳሰብ ድህነት የፈጠረብን ነው፡፡ ወላጆችም፣ መምህራኑም፣ የትምህርት አስተዳ ደሩም እጥረቱን እንደ አርባ ቀን ዕድል ተቀብለውት ያለ መፍትሔ ይቀመጣሉ፡፡ የመጽሐፍ ርዳታ ለመሰ ብሰብ፣ የቀድሞ ተማሪዎችን አስተባብሮ አብያተ መጻሕፍትን ለማጠናከር፣ የገቢ ማሰባሰቢያ መንገድ ተልሞ የመጻሕፍትን ቁጥር ለመጨመር ሲጥር የሚታይ አልነበረም፡፡
በተለይማ በዩኒቨርሲቲዎቻችን ውስጥ የ2000 ዓምን ኮርስ በ1965 ዓም መጽሐፍ መማር እንደ ነውር አይታይም ነበር፡፡ በውጭ ሀገር ካሉት መጽሐፍ ተርፏቸው መጣያ ካጡት ተቋማት ጋር በመነጋገር ሊፈቱ የሚችሉ ችግሮች ነበሩ፡፡ ግን ምን ያደርጋል ውጭ ሀገር ተምረው የሚመጡት የዩኒቨርሲቲ አመራሮችና መምህራን የስኮላር ሺፑን ያህል አላሳሰባቸውም፡፡ አንዳንዱ የኮሌጅ ቤተ መጻሕፍት «ቤተ መዛግብት» እስከመሆን የደረሰውም በዚህ ምክንያት ነበር፡፡ ለዐቅመ ኮሌጅ ያልደረሱ ተማሪዎች ደግሞ «በውሻ እራት ውሻ ቆሞባት» እንደ ሚባለው ያቺኑ ያለችውን መጽሐፍ እየገነጠሉና እየሰረቁ፣ በላይዋ ላይ እየጻፉና እያሠመሩ ደብዛዋን ያጠፏታል፡፡
ኮሌጆቻችን ከሕዝብ ርቀው፣ ንጽሕ ጠብቀው የሚኖሩ ናቸው፡፡ ምሁራኑም «ዝጉሐውያን ባሕታውያን» ናቸው፡፡ ኮሌጆቹን ሕዝቡ ምን እንደሚሠሩና ምን እንደሚጠቅሙም እንዲያውቅ አይደረግም፡፡ በመን ግሥት በጀት እንጂ በሕዝብ ድጋፍ አይቋቋሙም፡፡ ሕዝቡ የኔ ናቸው፡፡ ልደግፋቸው ይገባል እንዲላቸው አይፈልጉም፡፡ አንድም ቀን ከአካባቢያቸው ማኅበረሰብ ጋር ተዋውቀው አያውቁም፡፡ በዚህም ምክንያት ከሕዝብ በስጦታ፣ በውርስ፣ በበጀት ድጋፍ፣ በርዳታ፣ በገጽታ ግንባታና በአመራር ሊያገኙ የሚችሉትን ድጋፍ አላገኙም፡፡
ምሁራኑም ለአካዳሚያዊ ክበቡ እንጂ ለሕዝብ የተገለጡ አይደሉም፡፡ የሚጽፉት በእንግሊዝኛ፣ የሚያሳ ትሙት በጆርናሎች፣ የሚከራከሩት በክፍል ውስጥ በመሆኑ ሕዝቡ በዙርያቸው እንጂ አብሯቸው አይደ ለም፡፡ አንድ የዩኒቨርሲቲ ምሁር ሞተ ከሚሉት አንድ የዕድር ዳኛ ሞተ ቢሉት ሕዝቡ አብዝቶ ያዝናል፡፡ የማን ሞት እንደሚጎዳው የሚያውቀው እርሱ ነውና፡፡
እንዲህ ሆነን ግን እስከ መቼ? መቼም ሮም በአንድ ቀን አልተሠራችምና ችግሩን ሁሉ በአንድ ጊዜ ላንቀርፈው እንችል ይሆናል፡፡ ግን ለመቅረፍ መጀመር አለብን፡፡ «ሺ ገ!ዜ ጨለማን ከመውቀስ አንድ ሻማ ማብራት ይበልጣል» እንዳለው ኮንፊሽየስ ያልሆነበትን ምክንያት ብቻ እያነሣን ከምናትት እስኪ መለወጡን ከራሳችን እንጀምረው፡፡ በተለይ በውጭ ካለው ዳያስጶራ፡፡
በአሜሪካና በአውሮፓ በየትምህርት ቤቱና ኮሌጆቹ ዓመቱ ሲጠናቀቅ መጻሕፍቱ ይቀየራሉ፡፡ አዳዲስ እትሞች ይመጣሉ፡፡ ያለፉት እትሞች ወይ በርካሽ ይሸጣሉ ያለበለዚያም ደግሞ በነጻ ይሰጣሉ፤ ከባሰም ወደ «ድጌ ቤት» (Recycle house) ይላካሉ፡፡
እናም እስኪ ምናለበት የዕውቀት ርዳታ ለሀገራችን ብንጀምር፡፡ በምን መንገድ አትሉኝም፡፡ በየአካባቢያችን ከሚገኙ ትምህርት ቤቶችና ኮሌጆች በርካሽ የምናገኛቸውን መጻሕፍት እንሰብስብ፡፡ በአንዳንድ ኮሌጆች እንዲያውም አፍሪካውያን ተማሪዎች መግለጫና ካርቶን እያስቀመጡ በነጻ ከሚሰጡ ተማሪዎች ሲሰበስቡ አይቻለሁ፡፡ በምዕራቡ ዓለም አንድን ነገር ለብዙ ጊዜ ማስቀመጥ እዳው የቦታ ጥበት ነውና በቶሎ እንዲ ወገድ ይመከራል፡፡ እኛም ይህንን ባህል እንጠቀም፡፡ መጻሕፍቱን እንሰበስብ፡፡
እያንዳንዱ የውጭ ነዋሪም ለራሱ ቃል ይግባ፡፡ ወደ ኢትዮጵያ በሄደ ቁጥር ቢያንስ ሦስት መጽሐፍ ይዞ ለመሄድና በአካባቢው ለሚገኝ በመጽሐፉ ለመጠቀም ለሚችል ትምህርት ቤት ለመስጠት፡፡ ሌላው ቢቀር በአካባቢያችን ለሚማሩ ወጣቶች እንስጣቸው፡፡ በሕዝብ ቤተ መጻሕፍት እናስቀምጣቸው፡፡ ለሠፈራችን ጎበዝ ተማሪዎች እንሸልማቸው፡፡ አያሌ ተማሪዎችን አስፈትኖ መልካም ውጤት ላመጣ ትምህርት ቤት ዳያስጶራው መጻሕፍት ይሸልም፡፡
ቢያንስ በየዓመቱ ወደ አሥር ሺ የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን ወደ ሀገራቸው ከውጭ ይመጣሉ፡፡ እያንዳን ዳቸው ሦስት መጽሐፍ ቢይዙ፤ በዓመት ሠላሳ ሺ መጽሐፍ ወደ ሀገር ይገባል ማለት ነው፡፡ በዐሥር ዓመት ስናስበው ደግሞ 300,000 መጽሐፍ ይሆናል፡፡ ከዚህ በላይ ምን የዕውቀት ርዳታ አለ፡ ሀገሪቱስ ይህንን ያህል በጀት ለመጽሐፍ መመደብ ትችላለች ብላችሁ ነው?
ትምህርት ቤቶች ላይ ካልሠራን ስለ ዴሞክራሲና ሰብአዊ መብት፣ ስለ ሥልጣኔና ዕድገት ማውራቱ ቅዠት ይሆናል፡፡ ዕውቀት አጠር ሆኖ ያደገን ትውልድ ሥልጣኔ አጠር አትሁን ማለት ያልተወለደን ልጅ እንደማሳደግ ይቆጠራል፡፡
እስኪ በቤታችሁ ግደግዳ ላይ፣ ወይም በፍሪጃችሁ በር ላይ «ዕውቀት እንረዳለን» ብላችሁ ለጥፉ፡፡ ለሚጠይቋችሁ አስረዱ፡፡ በፌስ ቡካችሁ ላይ ለጥፉ፣ በቢሯችሁ ጠረጲዛ ላይ ጻፉ፡፡ በመኪኖቻችሁ ላይ እንደ ጌጥ ስቀሉ፡፡ ሀገር የሚለወጠው በዕውቀት ነው፡፡ ለውጥ የሚጀመረው ደግሞ ከትምህርት ቤት፡፡
"በአሜሪካና በአውሮፓ በየትምህርት ቤቱና ኮሌጆቹ ዓመቱ ሲጠናቀቅ መጻሕፍቱ ይቀየራሉ፡፡ አዳዲስ እትሞች ይመጣሉ፡፡ ያለፉት እትሞች ወይ በርካሽ ይሸጣሉ ያለበለዚያም ደግሞ በነጻ ይሰጣሉ፤ ከባሰም ወደ «ድጌ ቤት» (Recycle house) ይላካሉ፡፡"
ዳኒ ምክርህ በጣም ጥሩ ነበር ነገር ግን ችግር አለ:: ባሁኑ ሰአት በአውሮፓ የሶስተኛ ዲግሪዬን በመስራት ላይ ነው ያለሁት:: ባለሁበት ዩኒቨርሲቲ በጣም ብዙ ጊዜ መጻህፍት ሳይሆን ሌሎች ለላቦራቶሪ የሚያገለግሉ በጥሩ status ላይ ያሉ መሳርያዎችን ያስወግዳሉ:: ከማስወገዳቸው በፊት ግን የሚፈልግ ካለ ተብሎ በኢሜይላችን ያሳውቁናል:: በጣም ብዙ መሳሪያዎች ኢትዮጵያ ለምሰራበት ዩኒቨርሲቲ ለመውሰድ እየተመኘሁ ሳልወስድ ትቻለሁ ምክንያቱም በጣም ብዙ ብር ከፍዬ ኢትዮጵያ ማድረስ ብችል እንኳን ኢትዮጵያ አየር መንገድ ላይ የሚከፈለውን የጉምሩክ ቀረጥ አልችለውም:: ለዩኒቨርሲቲ በርዳታ የመጣ ነው ብልም ማንም አያምነኝም ከዚህ በፊት አጋጥሞኛልና:: ኢትዮጵያ ውስጥ ከአንድ ኢትዮጵያዊ ፕሮፌሰር ይልቅ አንድ የኔ ቢጤ ፈረንጅ የሚናገረው ነገር ይታመናል::
ከዚህ በፊት ካጋጠመኝ አንዱን ላጫውትህ:- ላፕቶፕ ማለት በጣም ተራና ማንኛውም ሰው እንደ ሞባል ስልክ ሊይዘው የሚችለው ነገር ነው:: የዛሬ አመት ለመስክ ስራ ኢትዮጵያ ሄጄ እያለሁ የራሴን የምጠቀምበትን የሰራሁት ስራ ሁሉ ያለበትን ላፕቶፕ ቀረጥ ካልከፈልክ ብለውኝ በጣም ለረጅም ሰአት አየር መንገድ ውስጥ ተጉላልቻለሁ:: በጣም ያፈርኩት ግን ከኔ በኋላ የነበረ ፈረንጅ ምንም ሳይጠይቁት አሳለፉት:: ለመሆኑ አበሻ ላፕቶፕ አያስፈልገውም ያለው ማነው? አልኳቸው:: እሱን ለምን አሳለፋችሁት አልኳቸው? “እሱ ይዞ ስለሚመለስ ነው አሉኝ”:: ያሳለፋችሁት ነጭ ስለሆነ እንጂ ነዋሪነቱ ኢትዮጵያ ይሁን የት ይሁን የምታውቁት ነገር የለም አልኳቸው:: መታውቂያውን አላያችሁም:: እዚህ ላሉት ለሚያውቃቸው ኢትዮጵያውያን ትቶላቸው ይመልስ አይመለስ የምታውቁት ነገር የለም አልኳቸው:: ለማንኛውም እኔም ላፕቶፑ የራሴ እንደሆነና የምሰራበት እንደሆነ ወደ ውጭ ይዤው እንደምመለስ ነግሬያችኋለሁ አላመናችሁኝም:: ከፈለጋችሁ ተመላሽ መሆኔን ተመልከቱ ብዬ ፈረንጁ ምንም ሳይናገር አሳልፈውት እኔ ግን ተመላሽ መሆኔን ተናግሬም ባለመታምኔ በጣም እያዘንኩ ፓስፖርቴን (visa) አሳይቼ ላፕቶፔን አሳለፍኩ::
መጻፊያ ወረቄቴን (ላፕቶፕ) አናሳልፍም ያሉኝ ሌሎች መሳርያዎች ይዤ ብመጣ ማን አምኖ ያሳልፈኛል? ለራሴ ንግድ ልጀምር ያሰብኩ እንጂ ለዩኒቨርሲቲ ወይም ላገሬ አስቤ እንዳመጣሁ የሚገምት የለም:: እዛ አካባቢ የሚሰሩ ሰዎች እራሳቸውን ላገር የሚያስቡ ሌላው ግን አጭበርባሪና ለግሉ ብቻ የሚያስብ አድርገው ይገምታሉ:: እንደ ዳንኤል ክብረት ያሉ ላገራቸው የሚያስቡ በጣም ብዙ ሚሊየን ሰዎች እንዳሉ አያውቁም:: እኔ እንደውም ከዚህ በፊት ኢትዮጵያ እያለሁ ያጋጠመኝ ነገር ነበር (በኋላ እጽፈዋለሁ) ያን ሁሉ ረስቼ ለመያዝ የሚመቹ በጣም ቀላል የሆኑ ግን ለመግዛት በጣም ውድ የሆኑ ሁለት መሳርያዎች እዚህ ያለሁበት ሀገር ያለው ዩኒቨርሲቲ ሲጥል ወስጄ እቤቴ አስቀምጬ ነበር:: ኢትዮጵያ ለመሄድ ስነሳ ከዚህ በፊት ኢትዮጵያ እያለሁ ጉምሩክ የሰራኝ ስራ ትዝ ብሎኝ መሳርያዎቹን ትቻቸው ሄድኩኝ:: ቀረጥ የማያስከፍሉ ከሆነ ሌላም ጊዜ መላክ ይቻላልና:: የፈራሁት አልቀረም በጣም ተራውን ነገርና በፍጹም ቀረጥ ሊጠየቅበት የማይገባውን ነገር ጠየቁኝ::
ከዚህ በፊት ሃገር ቤት (ኢትዮጵያ) እያለሁ:: ዩኒቨርሲቲያችንን የጎበኘች ፕሮፌሰር ነበረች:: ቤተሙከራችንን (ላቦራቶሪያችንን) አስጎብኝቻት ነበረና ወዳገሯ ከተመለሰች በኋላ የሷ ቤተሙከራ ወስጥ ትርፍ ማይክሮስኮፕ ስለነበራት አንዱን ለኛ ላቦራቶሪ መላኪያውን ችላ በኔ ስም ላከችልን:: በፖስታ ቤት በኩል ነበር የመጣው:: አዲስ አበባ ዋናው ፖስታ ሄጄ እንድወስድ የሚገልጽ ወረቅት መጣልኝ:: 2000 ብር ቀረጥ መክፈል እንዳለብኝ ተነገረኝ:: እንዴት እንደተላክና ለዩኒቨርሲቲው እርዳታ እንደሆነ አስረዳሁ:: ቢሆንም ባንተ ስም ስለመጣ መክፈል አለብህ ተባልኩ:: ከዩኒቨርሲቲው ላጽፍ ብላቸውም አይሆንም አሉኝ:: አሮጌ መሆኑን በደንብ እንዲያዩት አድርጌ 200 ብር ከፍዬ ተቀበልኩ:: አሁንም ከዚህ ያለሁበት ዩኒቨርሲቲ የሚጥላቸውን ሰብስቤ ባመጣ ከዛ ያነሰ አያጋጥመኝም:: ከዚህ ላገሬ ልውሰድ ብዬ ለአውሮፕላን በጣም ብዙ ብር ከፍዬ ባመጣና እዛ እንዲህ አይነት ችግር ቢገጥመኝ ጭንቅላቴን ያመኛል:: ስለዚህ ያለኝ አማራጭ በጣም በጥሩ status ላይ ያሉ መሳርያዎችን ሲጥሏቸው እያየሁ እንደ ሃብታም ሃገር ልጅ ዝም ማለት ነው የሚያዋጣኝ::
"ወደ ኢትዮጵያ በሄደ ቁጥር ቢያንስ ሦስት መጽሐፍ ይዞ ለመሄድና በአካባቢው ለሚገኝ በመጽሐፉ ለመጠቀም ለሚችል ትምህርት ቤት ለመስጠት፡፡ ሌላው ቢቀር በአካባቢያችን ለሚማሩ ወጣቶች እንስጣቸው፡፡ በሕዝብ ቤተ መጻሕፍት እናስቀምጣቸው፡፡ ለሠፈራችን ጎበዝ ተማሪዎች እንሸልማቸው፡፡"
ውድ ወንድማችን ዲያቆን ዳንኤል ቃለ ሕይወት ያሰማልን እይታዎችህ ድንቅ ናችው መቼም:: በተለይ በዚህ በአሜሪካን ያሉ የትምሕርት መጽሕፍት ለመረዳት ግልጽ እና ቀላል መሆናቸውን እኔም እየተማርኩባቸው በመሆኔ መመስከር እችላለው:: ወገን ለወገን ነውና እውነት ነው ቃል እንግባ!"ሽሮ እናስመጣለን፤ በርበሬ እናስልካለን፣ እኛም በተራችን ዕውቀት እንረዳለን፡፡"
ከዚሁ ጋር ግን በተያያዝነት በአሁኑ ወቅት በ ሶፍት ኮፒ መጽሐፍትም ስለሚገኙ እሱንም ታሳቢ ማድረጉ መልካም ነው ኮምፒዩተር ያለው በሶፍት ኮፒ እንዲጠቀም ለሌለው ደግሞ ፕሪንት እድርጎ እንዲተቀምበት ማድረግ ይቻላል እና ይህንንንም ሃሳብ ብታካትተው መልካም ነው እኔ ለምሳሌ ቢየንስ ወደ 300 የሚጠጉ መጽሃፍትን ሰብስቤ ወደ አንድ ዩኒቨርስቲ ልኬ ነበር
ይገርማል እኔም በአንዱ ዩኒቨረሲቲ የድኅረ ምረቃ ተማሪ ነኝ፡ ግን ለአንድ የትምህርት አይነት ሦስት ብቻ መርጃ መጻሕፍት ኖሮት አጋጠመኝ። ለ lab አቃዎች ጊዜዉ አስኪደርስ መጻሕፍቱ ይግቡልን።