Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በAndrew KORYBKO “Oromia Is Ethiopia’s Achilles’ Heel” መጣጥፍ ውስጥ ደግሞ “Triply Colonized” የምትል ትርክት ትመጣለች። ኦሮሞ ለሶስተኛ ቅኝ ግዢ ተዳርጓል እያለ ነው። ሶስተኛ ገዥ ሆኖ የመጣው ሶማሌ ነው። በርግጥ፣ የዚህኛው ጸሃፊ ጭብጥም ወደ ሀጂው “ኢትኒክ ኮር” የሚወስድ ነው። “ኦሮሞን ለማዳከም ሌላው እንዲጠናከር እየተደረገ ነው” እንደማለት ነው። ግቡም ለሁለቱ ኮሮች ስልጣን ማደላደል ነው።
“Ethnicity, Democratisation and Decentral­ization in Ethiopia: The Case of Oromia” የሚለው የመረራ ጽሁፍ ነው፡፡ ከ13 አመታት በፊት ነው ያቀረበው፤ ሲጨመቅ የስልጣንና የሀብት (ፓወር ኤንድ ሪሶርስ) ድርሻችን አልተከበረም ነው። “ኦሮሞ እንደብዛቱ የስልጣንና የሀብት ድርሻ ይኑረው” ይላል። ስልጣን ምንድነው? ሀብትስ? በአናሳው ህወሓት ተጠቅልለናል ባይ ነው። የስልጣን ድርሻ እንዴት ነው የሚሰላው? ወጥ ፎርሙላ አለው? የኢኮኖሚ ድርሻስ? አይብራራም፤ በአሲሚሌሽን አማርኛና ኦርቶዶክስ ሀይማኖት ወርሮናል ይልሃል። እዚህም ጋ ኮሩ ይመጣል።
ወዳጄ ፌዴራሊዝም ተብዬውም ሆነ አህዳዊ ምናምኑ ኢትዮጵያ ውስጥ በብላክ ማርኬት ነው የተዘረዘሩት። እርስ በርስ የሚገበያዩ ቢዝነስ ፓርትነርስ ናቸው። ሁለቱም ትምህርት ቤት ውስጥ እንጂ መሬቱ ላይ የሉም። አንዳቸውም “ሳታማክል የምትመራ ሀገር” ሊያቀርቡልን አይችሉም። ሀገር ስትሆን ትማከላለህ፤ በቃ! ቀበሌ እንኳን ሳታማክል አትመራም። “ለምሳሌ የአሜሪካንን አወቃቀር፣ የህንድ፣ የቤልጂየም” ይሉሃል፣ ያለፔንታገን ፊርማ የኔቫዳ ከንቲባ ሲንቀሳቀስ የሚያሳየን ግን የለም። በትራምፕ ቁጣ ሽሮ ሜዳ ሲተራመስ እያየህ ዲሴንትራላይዜሽን ምን እንደሆነ ይምታታብሃል።
አለም አቀፍ ስታንዳርዱን የጠበቀ “እንትን” ከመስራት ሌላ ግብ ያለው አለ? ማነው አለማቀፍ ስታንዳርድ? ምንድነው? ሰው ነው? ቀርከሃ ነው? ቻይና ናት? አሜሪካ? ማን ነው ጣሪያ ያበጀለት? የወለጋ ዩኒቨርሲቲ ፖለቲካል ሳይንስን በኦሮሚኛ ነው የሚያስተምረው ባላልከኝ? የአዲግራቱማ ባዮሜዲሲኑን በትግሪኛ እየፈለጠው ነው እያልኸኝ ነው? የዳንግላው ኢንስትራክተር ጂኦግራፊን በአዊኛ እየከተከተው ነው በለኛ፤ የእኔ የፌዴራሊስት ሃይል፣ አርማህን በአሜሪካ ዴስክቶፕና ሶፍት ዌር ስታሰማምር እየዋልክ መግለጫህን “በጃፓን ቲቪ” ለማስተላለፍ በኮሪያ ካሜራ እየቀረጽክ “ራሴን በራሴ ለማስተዳደር” ስትይኝ ሳቄ ይመጣል። ቀለብ መግዣ ብድርህን በእንግሊዝኛ እየተፈራረምክ፣ ዳቦህን በሶማሊኛ ለመጉረስ ትፋለጣለህ እንዴ? ኦነግ ሆንክ ደህሚት፣ ኢህዴን ሆንክ ብአዴን ብትሸፍት በኢንተርናሽናል ጠብ መንጃ፣ ብትነግስም የአውሮፓ ሱፍህን ገጭ አድርገህ ነው፣ ፕሬዝዳንታዊ ጠቅላይ ሚኒስቴራዊ ብትለኝ ሲያደርጉ አይተህ ነው። እስቲ ፕሬዝዳንት በአማርኛ ምንድን ነው የሚባለው? በኦሮሚኛስ? የትግራይን ህዝብ ጥቅም ለማስከበር ስትለኝስ? አለም አቀፍ ስታንዳርዱን የጠበቀ ሆስፒታል እንዲኖረው አይደል? ነጻነቱን በአጥንቴ በደሜ አስከብሬለት ስትለኝስ? ክላሺንኮቩን ለምን ረሳኸው? ወኔውን ከራሴ ብትለኝ መሳሪያውን ሰርቼ እንደማትለኝ እርግጠኛ ነኝ፤ ትጥቅ ትግሉ ስትለኝ ትጥቁን ራስህ እንደሰራህ አክት አታድርጋ፤ ትግሉ ነው ያንተ (እከራከራለሁ ብትል፤ ትግሉም ያንተ እንዳልሆነ ማሳመን አይከብደኝም። ወዳጄ እንኳን ለ“Castle in the Sky” ዋናውንም አፈራረሰነው የለ እንዴ?)፣ ጠብመንጃውን ተወው፤ ርእዮተአለሜ የምትለውንስ የራሴ ነው ልትል? እረፋ! ሲያድ ባሬ “ሳይንቲፊክ ሶሻሊዝም” መንጌ “ኢትዮጵያዊ ሶሻሊዝም” ሲሉህ የእኔ የእኔ ልትጫወት አማረሃ?
ወዳጄ! በዚህ ሁሉ መካካል ያልከሰርነውን ጠይቀኝ። ስለዚህ ወደ እነ ታለከና ቴዲ አፍሮዋ ፊድራሊስት ከተማ እንገስግስ። ይህቺኛዋ ከተማ ኮምፓሽኔት ናት። ከሁለቱም አይዲዮሎጂስቶች ጋር አትጣጣምም። ፖለቲካውን ራቁቱን አስቀርታዋለች። ምን መቅደም አንዳለበት ያወቁ ሁለት አስተሳሰቦች የገጠሙባት ከተማ ናት። እንዲህ ሲሆን ብዙ ረብሻ አይኖርም። ተማሪ እየራበው በሚማርባት ሀገር ላይ ፖለቲካ እህል እንጂ ባንዲራ መትከል እንደሌለበት ትነግረናለች። ሀገሪቱ የሚያስፈልጋት መግቦ አሳዳሪ ነው። ለምግብ ያልዋለ ፖለቲካ በጥጋብ ይሞታል። “food is an ultimate power” ይልሃል የገባው። “የራበው ህዝብ መሪውን ይበላል” ያለው መረራ ይኸው እስከዛሬ ዱቅ ብሏል። ማንም አልነካው።
Jason Hickel “እድገት ከዚህ በኋላ መኖር የለበትም። ምክንያቱም አለም ከሚበቃት በላይ አድጋለች” ይላል። “Forget ‘developing’ poor countries, it’s time to ‘de-develop’ rich countries” በሚለው መጣጥፉ። ደሀ ሀገሮች ሀብታሞቹ ላይ ለመድረስ መጋጋጥ የለባቸውም። ሀብታሞቹ ናቸው ማቀዝቀዝ ያለባቸው ይልሃል። አካፍል አግዝ ስጥ እያለ ነው። ለባለመጋዘኑ የተላለፈ መልእክት ነው። መጋዘኑ ፖለቲkኛው ጋ ይበዛል። ባታርስም ገዝተህ አብላ። ሁሌ መሸጥህን ተው።
ከንቲባው አርሶ ማብላት እስኪችል ገዝቶ ማብላቱን አውቆበታል። መስቀል አደባባይ ላይ ከተካሄደ የቴዲ አፍሮ ኮንሰርት ለፕሮጀክቶቹ ገቢ መጋራት የሚችልን ከንቲባ አለማድነቅ አልችልም። ያው በለመድነው የብሄር ፖለቲካ ስንመታው ደግሞ ከንቲባው የዋዛ ፖለቲከኛ እንዳልሆነ መገመት አይከብድም። ሲያዩት ቀላል ግን ብዙ አይነት ብቃቶች የሚፈልግ ስራ ነው። ከአዲስ አበባ ከንቲባ የሚጠበቅም ነው።
“የተማሪዎች ምገባ ኤጀንሲ” እንዲቋቋም በማድረጉ ከንቲባውን አደንቃለሁ። ጉዳዩ ከተራ የምርጫ ቅስቀሳም፣ ከተለመደው የፖፑሊስትነት ወቀሳም የሚያድን ከፍ ያለ ስራ እንደሆነ አሳይቶናል። በእርግጥ ማንም ከዚህ በላይ ምርጫ መቀስቀሻ ማቅረብ አይችልም። ከሰሩም እንዲህ ልዩነት ካመጡም እንዲህ ነው። በፌዴራሊስቱ ፓርቲህ ፊድራሊስት ሆነህ መምጣት ነው።
ኤጀንሲው ቦርድም አቋቁሟል፣ “ህጻናትና ወጣት ተማሪዎች በምግብና በትምህርት ግብአት አቅርቦት ችግር ከትምሀርት ገበታ ውጪ እንዳይሆኑ የማስተባበርን የመከታተል ሀላፊነት እንደሚኖረው” ከጽ/ቤቱ የፌስቡክ ገጽ የተገኘው መረጃ ይናገራል።
ይሄ ከዘፍጥረት ጀምሮ የመንግስት ግዴታ የነበረ ግን ከመልመዳችን የተነሳ ወደ በጎ አድራጎት የተቀየረ ስራ ነው።’ እንደነገርኩህ፣ ፌዴራሊዝሙ ወይስ አህዳዊዝሙ በሚለው ክርክር ስንቋሰል እየራባቸው የሚማሩ ተማሪዎችን ታቅፈን ቀረን። የአስተማሪውስ ባይብስ ነው?
ኢትዮጵያ አሳዛኝ ሀገር ናት። ቴዲ አፍሮ ሲዘፍናት ብታስደንስም፣ ታከለ ኡማ ሲጠራት ብታስጨበጭብም ኢትዮጵያ እንባ የማይበቃት አሳዛኝ ሀገር ናት። ቱሪዝም ተብሎ በሚኒስቴር ደረጃ ከተመሰረተ ግማሽ ምእተ አመት በኋላ “የተማሪዎች ምገባ ኤጀንሲ” የሚቋቋምባት ሀገር ነች። ለቀይ ቀበሮ ተጨንቀው ለሰው ግድ በሌላቸው ፖለቲከኞች የተሞላች ሀገር ናት። ህዝብ በንቀት ፖለቲካ የሚተዳደርባት ሀገር ናት።
ትምህርት የአንዲት ሀገር ትልቁ ሀብት ነው። ትምህርት ቤት ደግሞ ገበያው ነው። ትምህርት ቤትን ከያዝክ የማትይዘው አይኖርም። ረሀብ ትምህርት ቤት ውስጥ ምን ይሰራል? መንግስት ልኮት ካልሆነ። ብራቮ ከንቲባው በርታ! ከፊድራሊስት ሀይሉ ጋር ወደፊት!!
ሰማያዊ ፓርቲ፥ በፀጥታ ኃይሎች የተያዙ አባሎቹና የፓርቲው ልሣን ዋና አዘጋጅ ከታሠሩበት ቀን ጀምሮ ዘመዶቻቸውም ሆኑ ጠበቆቻቸው ሊያዪዋቸው እንዳልቻሉ ገለጹ። የፓርቲው ሊቀ መንበር፥ የታሣሪዎቹ ጤንነት ጉዳይ እንደሚያሳስባቸው ተናገሩ። መለሳቸው አምሃ ተከታዩን ዘገባ ልኳል። የድምጽ ፋይሉን በመጫን ያዳምጡ።
መንግስቲ ፈልስጢን ኣየድልን እዩ። መንግስቲ እንተደለዩ ከኣ ምስ ህዝቢ የርዳኖስ ሓደ ኮይኑ መንግስቲ መስሪቶም ክቅጽሉ ይግባእ ኢሉ ኢሰያስ ኣፈውርቂ። ጕዳም ዘረባ። ጽቡቕ ንባብ።
የኤፍዲኤ ሲ የተፈረመ ግንባር የኢንፍራሬድ ቴርሞሜትሪ አምራቾች እና አቅራቢዎች - የቻይና ፋብሪካ - henንዘን ዚሆንግxinchuang የቅድመ ዝግጅት ሰርቪስ ኮ. ሊሚትድ
የኤፍዲኤ ሲ የተፈረመ ግንባሩ የኢንፍራሬድ ቴርሞሜትሪ ኤፍ.አይ. ግንባሩ የኢንፍራሬድ ቴርሞሜትሪ ማመልከቻ / ተግባር: የሰውነት ሙቀትን መለካት ፣ የሰውነት ሙቀት መጠን መለካት ፡፡ ለህክምና ክፍል። ለአካል ሙቀት የፀረ-ቫይረስ ምርመራ።
የኤፍዲኤ ሲ የተፈረመ ግንባር ኢንፍራሬድ ቴርሞሜትሪ ፣የኢንፍራሬድ ቴርሞሜትሪ ለአዋቂ ህፃን ቴርሞሜትሩ የ FDA CE የተረጋገጠ የጆሮ እና ግንባሩ ዲጂታል ቴርሞሜትሪ ፣ ክሊኒካዊ የህክምና ያልሆነ ግንኙነት ኢንፍራሬድ ቴርሞሜትሩ ፡፡
የኤፍዲኤ አርአኢ ግንባሩ የኢንፍራሬድ ቴርሞሜትሪ ማመልከቻ / ተግባር-የሰውነት ሙቀትን መለካት ፣ የሰውነት ሙቀት መጠን መለካት። ለህክምና ክፍል። ለአካል ሙቀት የፀረ-ቫይረስ ምርመራ። በሕዝብ ውስጥ የሰውነት ሙቀትን ለመለካት።
የኢንፍራሬድ ዓይነት ተያያዥ ያልሆነ ፈጣን የሙቀት መለኪያ መሣሪያ ፡፡ የመለኪያ ጊዜ <2 ሴ. የመለኪያ ክልል-የሙቀት መጠን 34.0 â „ƒ -42.9 â„ ƒ; በኤፍዲኤአይ CE ግንባሩ የኢንፍራሬድ ቴርሞሜትሪ መለካት ርቀት 1cm-3 ሴሜ
መጽሓፍ ቅዱስ ብእኩባት ቀንዲ ሃይማኖታዊ ጽሑፋት ናይ እምነት ኣይሁዳውያንን ክርስትናን ዝቖመ እዩ። ኣብ ታሪኽ መጽሓፍ ቅዱስ እታ ቀዳመይቲ ዝበዝሐት ዝተሸጠት መጽሓፍ እያ።
ትሕዝቶን መስርዕን መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ መንጎ ሃይማኖታት ዝተፈላለየ ስለ ዝኾነ፥ ሓንቲ መጽሓፍ ቅዱስ ጥራይ የላን። ታናኽ (እብራይስጢ፡ תַּנַ"ךְ, አደማምጻ [taˈnaχ] ወይ [təˈnax]; ካልእ አጸሓሕፋ "ታናክ")፥ መጽሓፍ ቅዱስ ናይቶም ቀንዲ ኣይሁዳውያን ኣብ 24 መጽሓፍቲ ይምቀል። ሳምራውያን ዝበሃሉ ውሑዳት ክፋል ኣይሁድ ግና 5 መጽሓፍቲ ጥራይ ኣለዎም። እተን 24 ጽሑፋት ኣይሁዳውያን ኣብ 39 መጽሓፍቲ ተመቒለን ንናይ ክርስትያን ብሉይ ኪዳን የቑማ። ቁጽሪ ምሉእ ጽሕፋት ናይ ክርስትና መጽሓፍ ቅዱስ፥ ካብ 66 መጽሓፍቲ ናይ ወንጌላውያን፥ ክሳዕ 81 መጽሓፍቲ ናይ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ይፈላለ።
መጽሓፍ ኣይሁድ ታናኽ፥ ኣብዘን ዝስዕባ ሰለስተ ክፋላት ይምቀል። (1) ቶራ (እብራይስጢ፡ תּוֹרָה፡ "ሕጊ") ሓሙሽተ መጽሓፍቲ ሕጊ ኮይኑ፥ መጀመርታ ታሪኽ እስራኤላውያንን ሕጎምን፥ ኪዳን ምስ ኣምላኽ እስራኤልን ይሕዝ። (2) ነቪይም (እብራይስጢ፡ נְבִיאִים፡ "ነብያት") ናይ ጥንቲ ታሪኽ እስራኤልን ይሁዳን ስራሕ ነብያትን ይሕዝ። (3) ከቱቪም (እብራይስጢ፡ כְּתוּבִים፡ "ጽሑፋት") ግጥምታትን ናይ ፍልጠት ጽሑፋትን፥ ከም በዓል መዝሙር ዳዊትን እዮብን ይሕዝ።
ናይ ሃይማኖት ክርስትና መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ ክልተ ይምቀል። ቀዳማይ ብሉይ ኪዳን ኮይኑ 39 መጽሓፍቲ ናይ እብራይስጢ ጽሑፋት ይሕዝ፡ ካልኣይ ከኣ ሓድሽ ኪዳን ኮይኑ 27 መጽሓፍቲ ድማ ኣለዎ። ወንጌላት፥ እተን ቀዳሞት ኣርባዕተ መጽሓፍቲ ሓድሽ ኪዳን፥ ብዛዕባ ህይወት ክርስቶስ የዘንትዋ። ንሰን መሰረት እምነት ክርስትና እየን።
ወላ'ኳ ጽሑፋት መጽሓፍ ቅዱስ ኣይሁድ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና 'ተሃለዋ፥ መስርዐን ዝተፈልየ አዩ። እቲ ናይ ኣይሁድ ጽሑፍ ብምምላስ ህዝቢ እስራኤል ናብ የሩሳሌምን ናብ ቤት መቕደስን ይውዳእ፥ መወዳእታ መጽሓፍ ብሉይ ኪዳን ክርስትና ግና ትንቢት ሚልክያስ እያ።
ድሕሪ ምምስራት ሃይማኖት ክርስትና ብቀዳማይ ክፍለ ዘመን፥ ኣብተን ቀዳሞት ሰለስተ ክፍለ ዘመናት፥ ሽማግለታት ኣብያተ ክርስትያናት ናይ ወንጌል ጽሑፋትን መልእኽትታት ሃዋርያትን ኣኪቦም ነዚ ሕጂ ሓድሽ ኪዳን ተባሂሉ ዝፍለጥ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ክርስትና ኣቖሙ። ብኸምዚ ዝተገልጸ መሰረት ብሉይ ኪዳንን ሓድሽ ኪዳንን ብሓደ ሓቢሩ መጽሓፍ ቅዱስ ይበሃል። ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ክርስትያናዊ ሃይማኖታት ኣይኖት ጽሑፋት ከም ቀንዲ ቅዱሳት ጽሑፋት ተቐጺረን ኣብ ብሉይ ኪዳን ክጽምበራ ከም ዘለወን ክርክር ኣሎ። ወንገላውያን ነቲ ናይ እብራይስጢ መጽሓፍ ቅዱስ ጥራይ ከም ቀንዲ (ቀኖና) ይቕበልዎ። ሮማዊት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን ግና መጽሓፍቲ ካልኣይ-ቀኖና ብሉይ ኪዳን ከምኡ'ውን እኩባት መጽሓፍቲ ኣይሁድን ከም ቀንዲ ጽሑፋት ይቕበልወን። ንሓድሽ ኪዳን ዘቑማ መጽሓፍቲ እዘን ዝስዕባ እየን፤ ኣርባዕተ ወንጌላት፡ ግብሪ ሃዋርያት፡ መልእኽትታት ከምኡ'ውን ትንቢት የውሃንስ እየን።
እቲ ማዕከን ዜና ምስ ወሃብ ቃል ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ፣ ንኣጠቓቕማ ናይል ብዝምልከት ኣብ መንጎ ሰለስቲኤን ሃገራት ዝተጀመረ ዘተ ንኣርባዕተን ሓሙሽተን ሚያዝያ ኣብ ከተማ ካርቱም ክቕጽል ምዃኑ ኣብሪሁ።
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን በይፋ ባሳወቀው መሰረት የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ሁለተኛ ዙር መጋቢት 01 ይጀምራል። በዚህ መሰረት በ16ኛው ሳምንት ከሚደረጉ ጨዋታዎች ውስጥ አምስቱ መጋቢት 1 ላይ ሲከናወኑ ቀሪዎቹ ሦስት ጨዋታዎች በሳምንቱ መጋቢት 8 ላይ ይደረጋሉ። በወጣው መርሐ ግብር መሰረትም የዘንድሮው ውድድር ሰኔ 9 ላይ ፍፃሜውን እንደሚያገኝ ይጠበቃል።
ታጋዮች የህዝብ ጫማ ናቸው፤ ታጋዮች የግል ጥቅምና ምቾታቸውን በሰፊው ህዝብ ጥቅምና ምቾት የቀየሩ የህዝብ መድህኖች ናቸው፤ ታጋዮች ለህዝባቸው ምቾትና ድሎት ሲሉ ከፍተኛ መስዋዕትነት የሚከፍሉ የህዝብ ቤዛዎች ናቸው፡፡…
እነዚህን የመሳሰሉ የአብዮታውያን የፕሮፓጋንዳ ርግረጋዎች የኢትዮጵያ አብዮት በግብታዊነት ፈነዳ ከተባለበት ከየካቲት 1966 ዓ.ም ጀምሮ አብዮታዊና ተራማጅ ነን ከሚሉ ሃይሎች ዘንድ ስንሰማው የኖርነውና ዛሬም እየሰማነው ያለነው ጉዳይ ስለሆነ ምንም አስደናቂ ነገር የለውም፡፡
እንደ እውነቱ ከሆነ ግን ይህ የአብዮታውያኑ መሀላ፣ የታጋዮቹን ሰውነትና የሰውን ልጅ ባህርይ በወጉ ከግምት ውስጥ ያስገባ አይደለም፡፡ እናም ነገሩ አብዛኛውን ጊዜ የሚባለውን ያህል ትክክል ወይም እውነት ሆኖ አይገኝም፡፡ ይህን ለማረጋገጥ ደግሞ ማስረጃ ፍለጋ የአለም አብዮተኞችን የታሪክ መዝገብ ማገላበጥ ጨርሶ አያስፈልገንም፡፡ የሀገራችን አብዮተኞች ታሪክ ከበቂ በላይ ነው፡፡
የጊዜያዊ ወታደራዊ መንግስት መሪዎች በስልጣን ላይ በቆዩበት አስራ ሰባት አመታት ሰፊውን የኢትዮጵያ ህዝብ ከአስከፊ ድህነት ለማላቀቅ ሲሉ አንድም ቀን እንኳ ሳይደላቸውና ሳይስቁ ከፍተኛ መስዋዕትነት ይከፍሉ እንደነበር በተደጋጋሚ ይናገሩ ነበር፡፡ እነዚህ አብዮታውያን ወታደራዊ መሪዎች በተግባር ያደረጉት ግን ካለፈው እጅግ የከፋ ድህነትን ለሰፊው ህዝብ እኩል በማካፈል፣ ራሳቸውንና የራሳቸውን ወገን ከድህነት ማላቀቅ ነው፡፡
“አብዮታዊውን” ወታደራዊ መንግስት ለአስራ ሰባት አመታት በዘለቀ የትጥቅ ትግል የዛሬ 23 አመት አሸንፎ ስልጣን የተቆጣጠረው ኢህአዴግ፣ ተራራ ያንቀጠቀጡት ታጋዮቹ በግል ጥቅምና ምቾት የማይንበረከኩ፣ የህዝብ ጥቅም፣ ምቾትና ብልጽግና የመጀመሪያም የመጨረሻም የትግል ግባቸው እንደሆነና ለዚህም ግብ መሳካት የህይወት መስዋዕትነት እንደከፈሉ በተደጋጋሚ ሊያስረዳን ሞክሯል፡፡
ጥረቱ ያላቋረጠና ከባድ መሆኑ ሲታይ ደግሞ ኢህአዴግም እንደሌሎቹ አብዮታዊ ድርጅቶች ሁሉ የታጋዮቹን ሰውነት ጨርሶ የረሳ አስመስሎት ነበር፡፡ የማታ ማታ በተግባር የታየው ግን በቃል ከተወራው በእጅጉ የተለየ ነበር፡፡ የራሳቸውን ጥቅምና ብልጽግና ከምንም ሳይቆጥሩ ለህዝባቸው ጥቅም፣ ምቾትና ብልጽግና እውን መሆን የህይወት መስዋዕትነት ለመክፈል ለአፍታም እንኳ አያመነቱም ተብለው ብዙ እጅግ ብዙ የተነገረላቸው “አብዮታውያን” ታጋዮች “የከተማ ስኳር ፈታቸው፤ የድል ማግስት ህይወት ጽኑ የትግል መንፈስና ስሜታቸውን ሰልቦ ከማይወጣው የትግል አላማቸው አሳታቸው” ተብሎ በራሳቸው ድርጅት አንደበት ተነገረባቸው፡፡
ይህንን በይፋ የተናገረው ድርጅታቸው ኢህአዴግ፤ በዚህ ብቻ አላበቃም፡፡ በማግስቱ እንደ ከፍተኛ የድርጀቱና የሀገር መሪነታቸው ለሌሎች አርአያ መሆን ሲገባቸው፣ በከተማው ስኳር ተታለው ከህዝብ ጥቅምና ብልጽግና ይልቅ ለራሳቸው ጥቅም፣ ምቾትና ብልጽግና ሌት ተቀን ሲጥሩና ህገወጥ ድርጊቶችን ሲፈጽሙ አግኝቻቸዋለሁ ያላቸውን ከፍተኛ የኢህአዴግና የመንግስት ባለስልጣናት እንደ እጅ ስራቸው መጠን ህግ ያውጣቸው ብሎ ዘብጥያ አወረዳቸው፡፡
የአብዮታዊቷ ኩባ ታሪክም ከኢትዮጵያም ሆነ ከሌሎቹ አብዮተኛ ሀገራት የተለየ አይደለም፡፡ እንደ አውሮፓውያን ዘመን አቆጣጠር በ1959 ዓ.ም የባቲስታን መንግስት በትጥቅ ትግል አስወግደው ስልጣን ስለተቆጣጠሩት የኩባ አብዮታዊ ታጋዮች ያልተባለና፣ ያልተነገረ ገድል አለ ለማለት ያስቸግራል፡፡ በተለይ ደግሞ የኩባ አብዮት ግንባር ቀደም መሪና የኩባ ጭቁን ህዝብ አባት ስለሚባሉት ስለ ጓድ ፊደል ካስትሮ በቃል ያልተነገረ፣ በጽሑፍ ያልተፃፈ፣ በፊልምም ያልቀረበ… እራስን ለህዝብ ጥቅም አሳልፎ ስለመስጠት ገድል.. ለሞት መድሃኒት እንኳ ፈልጐ ማግኘት አይቻልም፡፡
ራሳቸውን ለሰፊው ጭቁን የኩባ ህዝብ ፍፁም አሳልፈው የሰጡና ከወታደር ካኪ ሌላ የረባ ልብስ እንኳ የላቸውም እየተባለ ነጋ ጠባ የሚወደሱት ጓድ ፊደል ካስትሮ ግን እንደሚወራላቸው አይነት ሰው ሳይሆኑ ይልቁንም ልክ እንደ አንድ ታላቅ ንጉስ እጅግ በተንደላቀቀ ሁኔታ በምቾት የኖሩ ሰው እንደሆኑ ከተለያዩ ወገኖች በሹክሹክታ ሲወራ ቢከርምም ማረጋገጥ ሳይቻል ቆይቶአል፡፡
ሁዋን ሮናልዶ ሳንቸዝ የተባለ የ65 አመት ጐልማሳ ኩባዊ ግን ይህንን የሚያረጋግጥ ማስረጃ በቅርቡ ይፋ አድርጓል፡፡ ከ1977 እስከ 1994 ዓ.ም የፕሬዚዳንት ካስትሮ የቅርብ አማካሪና ከታናሽ ወንድማቸው ከራውል ካስትሮ ቀጥሎ እጅግ ጥብቅ ሚስጥረኛቸው የነበረው ሁዋን ሮናልዶ ሳንቸዝ፣ በቅርቡ ባሳተመው መጽሐፍ፤ ፕሬዚዳንት ጓድ ፊደል ካስትሮ 20ትላልቅ የቅንጦት መኖሪያ ቤቶች፣ የግል ደሴትና የመዝናኛ ጀልባ አሏቸው፡፡
የኩባው አብዮተኛ ጀግና ጓድ ፊደል ካስትሮ፤ በተጠቀሰው አመት ውስጥ በከፍተኛ ሚስጥር ይካሄድ በነበረ የእፅ ዝውውር ንግድ ውስጥ ተሳታፊ ነበሩ፡፡ ሀቫና ከተማ አቅራቢያ ባቋቋሙት የወታደራዊ ማሰልጠኛ ካምፕ ውስጥም እንደ አይ አር ኤ የመሳሰሉ ታጣቂ የሽብር ቡድኖችን ያሰለጥኑ ነበር፡፡
ሚኒስተራት ውሽጣዊ ጉዳያት ክልቲኤን ሃገራት ትማሊ ሓሙስ 20 ነሓሰ ኣብ ወደባዊት ከተማ ካሌ ተረኺቦም ብዝኸተምዎ ስምምዕ መሰረት፣ ፈረንሳን ብሪጣንያን ኣብ ከባቢ ዶብ ንዝርከብ ገለርያታት ባቡር ተወሳኺ ሓጺር ክሃንጻሉን ኣብ ሓለዋ ዝዋፈር ሓይሊ ፖሊስ ብዝሑ ክብ ከብላን’የን።
ብዘይካ’ዚ’ውን ኣብ ብመንገዲ ካሌ ኣብ ዝግበር ዘሎ ምስግጋር ስደተኛታት ዝነጥፉ ዘለዉ ደላሎን ኣሰጋገርትን ንምህዳን’ውን ፍሉይ ኣሃዱ ከቑማ ኣብቲ ናይ ትማሊ ስምምዕ ሰፊሩ ኣሎ።
ሓጹራት እናነጠሩ ብገለርያ ዝገብርዎ ዘለዉ ሓደገኛ ምስግጋር፣ ኣብ ሓያሎ ስደተኛታት ጉድኣት ከምዘለረደ’ውን ኣብቲ ከባቢ ተዋፊሮም ዝርከቡ ሓካይም ብዘይ ዶብ የረድኡ።
ብመንገዲ’ዚ ሓደገኛ ገለርያታት ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ካብ ዝፈተኑ ኣስሓት ስደተኛታት ዜጋታት ኤርትራ ዝርከብዎ 19 ሰባት ከምዝሞቱ ጸብጻብ እቲ ትካል የመልክት።
ናብ ብሪጣንያን ንምስጋር ዜጋታት ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዝርከብዎም ልዕሊ 3 ሽሕ ስደተኛታት ኣብ ወደባዊት ካሌ ናይ ፈረንሳ፣ ኣብ ጫካታት ይነብሩ ምህላዎም ጸብጻብ ፖሊስ ፈረንሳ ይጠቕስ።
ምስኪን ሰዎችን በነገሮች ሁሉ የሚያምን ለጠየቁት እና ለተጠየቀው ሁሉ ለራሱ ሳይሳሳ የሚያደርግ፤የእርሱን ፍላጎትና ዐላማ ለሰዎች ሲል የሚያዘገይ ወይም የሚሰርዝ። በእያንዳንዱ እንቅስቃሴው(ድርጊቱ)፣ንግግሩ ሰዎችን ላለማስቀየም በተቻለውም ደስ ለማሰኘት የሚሞክር። ይህ በተለይ ለሚወዳት ለፍቅረኛው፣ለሚስቱ ሲሆን ስንት እጥፍ እንዲጨምር አይጠፋችሁም።
ሁሉንም ሁላችንም ባናደርገውም የተወሰኑትን ግን ብዙዎቻችን አድርገናቸዋል ። ይህ ምስኪን-ወንድ ታዲያ ምናልባትም ከአራትና አምስት ከዛም በላይ ለሚሆኑ ሴቶች የቅርብ ጓደኛ ነው። ለእነዚህ ሴቶች የቤትሥራ ይሠራል፣ያስጠናል፣ሲቀሩ ደብተር ከማዋስ ጀምሮ እስከመገልበጥ ፈተና እስከ ማስኮረጅ የደረሰ እርዳታ ይሰጣል። ከቤት ወደ ትምህርት ቤት ሲመጡ ይቀበላል፤ከትምህርት ቤት ሲወጡ ይሸኛል ታክሲ ይጋፋል ያሳፍራል፤ ከማንኛውም ጥቃት ለመከላከል ይሞክራል ከወንዶች ለሚሰነዘሩ ጥቃቶች ግን ዲፕሎማሲን ለመጠቀም ከዛ ካለፈም ለመክሰስ ይሞክራል እንጂ ግብግብ አይገጥምም። ብዙዎቻችን በተለይ ሴቶችን ማናገር የማንችለው ይህን ምስኪን-ወንድ ብዙ ሴቶች በዙሪያው ስለተገኙ እድለኛ አድርገን እንቆጥረዋለን።
ይህ ምስኪን-ወንድ ከእነዚህ ከከበቡት ሴቶች ውስጥ ለአንዷ በተለይ የፍቅር አመለካከት ቢኖረው ለእርሷ ለመናገር ሲታሽ አመታት ያልፋሉ ምናልባትም ሳይነግራት ሁለተኛ ደረጃ ያልቅና ኮሌጅ ይገባሉ። የጠየቁትን ሲያደርግላቸው እና ሲሆንላቸው ከነበሩት ሴተች መሐከል፣ ስለጠባዩ ሲያደንቁት ስለአሳቢነቱ ዘወትር ሲያወሩለት ከነበሩት አንዷን ፈልጎ ፍላጎቱንም በግልጥ እና በቆራጥነት አይናገርም። ስነግራት እምቢ ብትለኝስ፣ቅር ብትሰኝብኝስ፣ዓላማዋን ጥናቷን ባስታትስ፣ለዚህ ነው የቀረብከኝ ብትለኝስ……..አያለ የበዙ ምክንያቶች እየደረደረ የውስጡን በውስጡ አፍኖ ይኖራል።
በሌላ ጎን ደግሞ ከእነዚሁ ሴቶች መሐከል አንዷ ለእርሱ የተለየ የፍቅር ስሜት ቢኖራትም እርሷ በፈለገችው መጠን አይረዳትም።ሴት ነችና አትነግረውም። እርሱም ለመውደዷ መልስ ብሎ የሚያስበው ከሌሎቹ ሴቶች ጓደኞቿ ያልተለየ ይሆንና ተቀጣጥሎ የነበረው ስሜቷ ይከስማል።
በዚህ መሐል ታዲያ ወንዳወንዱ ወንድ ፣የአባወራ ወኔ ያለው፣ የሚፈልገውን የሚያቅ እርሱንም የሚጠይቅ በፈለገው ነገር የማይደራደር ከፈለገው መጠን ያነሰም ሆነ የበዛም የማይቀበል። እርሱ ይመጣል ይጠራታል የጨብጣታል ምስኪኑ እንደሚጨብጣት አይደለም ሰውነቷ ውስጥ መልእክት ማሰራጨት በሚችል የወንድ ሰላምታ ነው። ፍላጎቱን ልመናና ልምምጥ በሌለበት መልኩ ይገልጻል ይህም በመጀመሪያው ቀን ከሞላ ጎደል ሰኬታማ ያደርገዋል። ወሬው ጊዜው ቁጥብ ስለሆነ ለሌላ ቀን እንደሚደውል ገለጾ ስልኳን ይቀበላል።በቃ አለቀ።ምስኪኑስ? መመለሻዋን በናፍቆት ይጠብቃል ስትመጣም ልጁ እንዴት አይነት ራስወዳድ ወንድ እንደሆነና እንደተናደደበትም ይፎልላል፤ምን አለሽ ይላታል፤ ስልኬን አለኝ ፤ሰጠሽው? እንደውም(ተመስገን)ይላል በሆዱ። በፍጹም አይጠረጥራትም ምክንያቱም ምስኪን ስለሆነ።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: '' እስረኛ እንኳን እየበላ ነው የሚቀጣው'' የቅድስት ስላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ የተመለከተ ዕይታ
'' እስረኛ እንኳን እየበላ ነው የሚቀጣው ......ፈርኦንም ሕዝቡን በምግብ አልቀጣም ......ለመለመን ከኮሌጁ ግቢ ውጭ ስለተከለከልን ከውስጥ ሆነን በአጥር ስር ነው የምንለምነው '' የቅድስት ስላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ተማሪዎች
የ ቅድስት ስላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ተማሪዎች የአስተዳደር እና የመምህራን ጉዳይ ጋር በተያያዘ ባነሱት ጥያቄ ኮሌጁ በማን እንደተዘጋ አልታወቀም።ይህ ማለት በኮሌጁ አስተዳደር አይደለም ለማለት ባይቻልም ተማሪዎቹ ለቀው እንዲወጡ የተደረገበት ማስታወቂያ ፊርማ እና ስም የሌለው ግን የኮሌጁ ማህተም ብቻ ያለበት መሆኑ ተነግሯል። በኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ብቻ ሳይሆን በብዙ ሌሎች ተቋማት ውስጥ እርምጃዎች ሲወሰዱ የሚመለከተው አስተዳደር ሽባ ሆኖ የማይታዩ እጆች ግን ሲያሽከረክሩት ማየት የተለመደ ነው። በቅድስት ስላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅም የሚስተዋለው ይሄው ነው።አቡነ ህዝቅኤል የቅዱስ ሲኖዶስ ፀሐፊ ስለጉዳዩ ሲጠየቁ የማያውቁ ሆነው መቅረባቸው ከሁሉም ደግሞ
''ጉዳዩን የሚመለከተው ቦርዱ ነው ቦርዱ ስብሰባም ላይ ትናንት ተገኝቻለሁ'' ብለው ''ውሳኔውን ግን አልነገሩኝም '' ማለት አሳዛኝ ብቻ ሳይሆን ቤተክህነቱን ከሚመለከታቸው በላይ አለቆች እንዳሉባት የሚያመላክት ነው።
በ 1942 ዓም እኤአ በ ቀዳማዊ አፄ ሃይለስላሴ የተመሰረተው የቅድስት ስላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ በታህሳስ 1961 ዓም እኤአ በአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ ስር ሆኖ አገልግሎቱን እንዲሰጥ ተደረገ።ሆኖም ግን የንጉሡ ዘመን በደርግ ስርዓት ሲተካ ኮሌጁ የመዘጋት ዕድል ገጠመው። ይሄውም በ 1970 ዓም እንደሀገራችን ዘመን አቆጣጠር ኮሌጁ ሲዘጋ በወቅቱ የነበሩት ተማሪዎች ወደ አዲስ አበባ ዩንቨርስቲ እንዲዛወሩ እና የኮሌጁ ህንፃ ለአዲስ አበባ ዩንቨርስቲ ሳይንስ ፋክልቲ እንዲሰጥ ተደረገ። የደርግ መንግስት ወድቆ ኢህአዲግ ስልጣን እንደያዘ አቡነ ጳውሎስ መንበረ ጵጵስናውን ያዙ።አቡነ ጳውሎስ ካደረጉት ነገር አንዱ የኮሌጁ እንደገና የማስከፈት ሂደትን ''ኮሌጁ ለቤተክርስቲያኒቱ ይመለስ'' የሚል የድጋፍ መጠየቅያ ፊርማ አሰባስቦ መንግስት ኮሌጁን እንዲመልስ መጠየቅ እና ማስመለስ ነበር።
ኮሌጁ ከተመለሰ ወዲህ በቀን እና በማታ መርሃግብር በዲግሪ እና በዲፕሎማ ደረጃ ብዙ ተማሪዎችን አስመርቆ አውጥቷል። ስለቤተክርስቲያን አስተምሮ የጠለቀ እውቀት ያላቸው በኮሌጁ የትምህርት ሂደትም ሆነ ይዘት 'ኦርቶዶክሳዊ እና ኢትዮጵያዊ ይዘት ይኑረው' የሚለው ጥያቄ ሲነሳ ቆይቷል።ለእዚህም መነሻ የሚያደርጉት ከኮሌጁ የተመረቁ ጥቂት ምሩቃን ከቤተክርስቲያን አስተምሮ ውጭ የሚስያስተምሩበትን ሁኔታ እና ቀድመው በቤተክርስቲያኒቱ መሰረተ እምነት የማያምኑ ከኮሌጁ ለመመረቅ እና የቤተክርስቲያንን መድረክ ለማግኘት የገቡበትን ሂደት በምሳሌነት ይጠቅሳሉ።ይህንን ችግር ለመፍታት ቤተክርስቲያን ባብዛኛው በእርሷ የውስጥ አስተዳደራዊ ጉዳዮች በመክረሟ እና ሊቃውንቷም ቢናገሩም የመደመጥ ዕድል ስላላገኙ ጉዳዩ በአንዳንድ ማህበራት የማሳሰቢያ መልክት ማለፍ አልቻለም።
አሁን የተነሳውን በተማሪዎች እና በኮሌጁ መሃከል ያለውን አለመግባባት ምክንያት እንግዲህ ከላይ ስለኮለጁ የኃላ ታሪክን ከግንዛቤ ማስገባት ቢገባም የቤተክርስቲያን አስተዳደር የመታገት ቀጣይ ሂደት ግን ማሳያ መንገድ ከመሆን አያልፍም።ኢትዮጵያ ብዙ የመስርያ እና ወደላቀ ደረጃ የመድረሻዋን መንገድ የሚዘጉባት የታሪክ አጋጣሚዎች ታይተዋል። ለምሳሌ የቅድስት ስላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ከተመሰረተ ጊዜ ጀምሮ እስካሁን በጥራት አገልግሎቱን መስጠት ቢችል ዛሬ ቢያንስ በ አስር የአፍሪካ ከተሞች ቅርንጫፍ ኮሌጆችን ወይንም ከእዝያ በላይ በተለያዩ የአፍሪካ ዩንቨርስቲዎች ውስጥ በትብብር ስልጠና የመስጠት ደረጃ በደረስን ነበር። እዚህ ላይ የግብፅ ኮፕቲክ ቤተክርስቲያንን መጥቀስ ተገቢ ነው። የግብፅ ቤተክርስቲያን አማኞች በቁጥር ጥቂት ሆነው እና በእስላም አክራሪዎች ብዙ በደል ቢደርስባቸውም የሀገራቸውን ምጣኔ ሀብት ጉልህ ተሳታፊ ከመሆን አልፈው ገዳማት እና ኮለጆቻቸውን በባህር ማዶ መስረተዋል።
ወደ እኛ ጉዳይ ስንመጣ ግን ከተመሰረተ ከ ስልሳ አመት በላይ የሆነው ኮሌጅ ዛሬ ተማሪዎቹ አባሮ ለማኝ እያደረገ ነው። የችግሮቹን ምንጮች ስንመለከት ግን ከሁለት በኩል ይመነጫሉ።አንዱ ከእራሷ ከቤተክርስትያን አስተዳደራዊ ጉዳይ ሲሆን ሁለተኛው ከመንግስታቶቻችን(ከደርግ እና ከኢህአዲግ)ይመነጫሉ። ጉዳዩን ግልፅ ለማድረግ ኮሌጁ ከእድገቱ የተገታበት አንዱ ምክንያት ለ 17 አመታት በደርግ መንግስት መዘጋቱ ሲሆን ከተከፈተ በኃላም በአግባቡ እና በስርአት ለማስተዳደር እና ኦርቶዶክሳዊ እና ኢትዮጵያዊ ቃናውን ሳይለቅ ብቁ መንፈሳዊ እና በዘመናዊ ትምህርት የበሰለ ምሩቅ ለማውጣት ሁለት ችግሮች ተጋርጠውበት ቆይተዋል።አንዱ በሀገሪቱ የመናገርም ሆነ ሃሳብን የመግለፅ መብት መታፈንን እንደ መልካም አጋጣሚ የወሰዱ የቤተክህነት ''የመንግስት እንባ ጠባቂ ነን'' ባዮች ችግሩን ስያድበሰብሱት ከመክረማቸውም በላይ ከኮሌጁ የሚወጡ አንዳንድ ምሩቃንን የሃይማኖት አስተምሮ መሰረታዊ ችግር እንዳለባቸው እያወቁ የእነርሱን ስሜት እስከተጋሩ ድረስ በፀጋ መቀበላቸው ሲሆን በሌላ በኩል በቤተክህነት የሰፈነው ሙስና በአንድ ላይ የቤተክርስቲያንቱን ልዩ ልዩ አካላት ሲያዳክሙ ኮለጁንም አብረው መደቆሳቸው የሚለው ተጠቃሽ ነው። በተለይ የቤተክህነት ''የመንግስት እንባ ጠባቂ ነን'' ባዮች የቤተክርስትያንቱን ሊቃውንት ከመግፋት አልፈው በሀገርውስጥ ምንም የመናገር መብት እንዳይኖራቸው መድረክ በመከልከል እና ገፋ ስል ደግሞ በተለያየ የፖለቲካ ስም በመለጠፍ ከሀገር እንዲሰደዱ ያደርጉት ድርጊት ለኮለጁ መጠናከር አይነተኛ አስተዋፅኦ ያደርጉ የነበሩ ሊቃውንትን አሳጥቷል።
ለማጠቃለል የቅድስት ስላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ችግር ከላይ የተነሱት የኮሌጁ የገጠሙት ሃይማኖታዊ የትምህርት ስርዓት የማስፈን እና የመቅረፅ ችግር እንዳለ ሆኖ አጠቃላይ ችግሩ ግን ሀገራችን ያለችበት የአፈና ስርዓት ውጤት ነው።አፈና ባይኖር ዜጎች የተሰማቸውን የመናገር፣ ሃሳባቸውን የመግለፅ እና ችግራቸውን ካለፍርሃት በአንድ አዳራሽ ተሰብስበው እውነቱን በመነጋገር በተፈታ ነበር። የቤተክህነት የመንግስት እንባ ጠባቂ ነን ባዮችም እንዲህ እነሱ የወሰዱት እርምጃ ሁሉ ከመንግስት አንፃር ሁሌ ትክክል ነው እየተባለ የሰሩት ሙስና እና አላግባብ መበልፀግ ቤተክርስቲያንን እየቀበረ ባልሄደ ነበር። በመሆኑም በጥቃቅን ክስተቶች ከማተኮር አጠቃላይ ሃገራዊ ችግራችንን መፍታት የጥቃቅን ችግሮችን የመፍታት ፋይዳውን ማሰብ ጠቃሚ ይመስለኛል።ሕግ ሰዎች በምግብ እንዲቀጡ አያዝም።ይህንን የፈፀሙም ሆነ ያስፈፀሙ ከሃይማኖታዊ ብቻ ሳይሆን ከሰብአዊነት አንፃርም ወንጀል እንደሆነ ይኖራል።ምግብ ከልካዮቹም ወቃሽ ከሳሽ የሌለባቸው የሆኑት ''ጌታዋን የተማመነች በግ ላቷን ከውጭ ታሳድራለች'' እንዲል የግል የመበቀል ስሜታቸውን እና ፈላጭ ቆራችነታቸውን የማሳያ መንገድ ሲያደርጉ ለመብት ከመነሳት ያለፈ ምን ምላሽ ይኖረዋል?
ለግንዛቤ እንዲረዳን የግብፅ ኮፕቲክ ቤተክርስቲያን ከሀገር ቤት አልፈው በውጭ ሃገራት ሁሉ የመንፈሳዊ ኮለጆቻቸውን እየመሰረቱ ይገኛሉ። ለምሳሌ ያህል ከድህረ-ገፅ ያገኘሁት በአውስትራሊያ የሚገኘው ፖፕ ሺኖዳ ሶስተኛ መንፈሳዊ ኮሌጅ የትምህርት አይነቶቹን ዝርዝር ብቻ መጥቀስ ብዙ ነገር የሚያሳይ ነው።
የክርስቲያኖችን አንድነት ለማሳደግ፣ ከጥር 10-25/2013 ዓ. ም. ሊደረግ የታቀደውን የጸሎት ሳምንት በማስመልከት በጣሊያን የሚገኙ ሦስቱ የአብያተ ክርስቲያናት ተወካዮች የጋራ መልዕክታቸው አስተላልፈዋል። መልዕክታቸውን ያስተላለፉት ብጹዕ አቡነ አምብሮጆ ስፕሬአፊኮ፣ በጣሊያን ካቶሊካዊ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ የክርስቲያኖች አንድነት እና የጋራ ውይይት ምክር ቤት ፕሬዚደንት፣ ብጹዕ አቡነ ፖሊካርፖስ ስታቭሮፖሎስ፣ የጣሊያን እና የማልታ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ጠቅላይ ቤተ ክህነት ፓትርያርክ ረዳት እና መጋቢ ሉቃስ ማርያ ኔግሮ፣ በጣሊያን የወንጌላዊያን ኅብረት ፌዴሬሽን ፕሬዚደንት መሆናቸው ታውቋል።
ሦስቱ የሐይማኖት ተቋማት ተወካዮች በመልዕክታቸው፣ በጣሊያን የሚገኙ ሦስቱ አብያተ ክርስቲያናት ከምዕመናኖቻቸው ጋር በመሆን እርስ በእርስ ለመቀራረብ ከፍተኛ ፍላጎት ያላቸው መሆኑን ገልጸዋል። አክለውም ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በኋላ ሁሉ ነገር ቀድሞ ወደ ነበረበት ሁኔታ ይመለሳል ተብሎ ይታሰብ እንጂ፣ በዓለማችን የተስፋፋው አመጽ፣ ኢ-ፍትሃዊነት እና ጭካኔ ተለውጦ የተሻለ እንደሚሆን ያላቸውን እምነት ገልጸው፣ ባለፉት ወራት ሕዝቡን ያጋጠመው ስቃይ እና የዕርዳታ ጥያቄ ብዙ መሆኑ ሲታወቅ፣ ነገር ግን በሕዝቡ መካከል የታየው ኅብረት እና አንድነት በልጦ መገኘቱን አስረድተዋል። ሦስቱም የሐይማኖት ተቋማት ተወካዮች ጨምረውም ምዕመናኖቻቸው በመተባበር ዕርዳታቸውን ለማድረስ፣ የተራቡትን በመመገብ እና ወዳጅነታቸውን በመግልጽ የተባበሩ መሆናቸውን ገልጸዋል። በመሆኑም በምዕመናን መካከል እያደገ ለመጣው አንድነት እግዚአብሔርን ማመስገን ይገባል ብለዋል። ከእግዚአብሔር የተሰጠን የአንድነት ስጦታ፣ የክርስትና ሕይወት ቀጣይነት ያለው ሀብት እና ውበት መሆኑን እንደገና እንድንገነዘብ ረድቶናል ብለው፣ የእግዚአብሔር ጸጋ ብዛት፣ ልግስናን ለሌሎች ልናሳይ መጠራታችንን ያስታውሰናል ብለዋል።
ሦስቱ የሐይማኖት ተቋማት ተወካዮች በጋራ ባጸደቁት መልዕክታቸው፣ ባለፉት ወራት በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ምክንያት ከፍተኛ ማኅበራዊ ጤና ችግሮች ቢኖሩም፣ ፍርሃት ሳያግዳቸው ድሆችን፣ አቅመ ደካሞችን፣ አረጋዊያንን፣ ቤተሰቦችን እና ወዳጆችን መርዳት መቻላቸውን አስረድተዋል። በእነዚህ የቸርነት ተግባራት የሦስቱ አብያተ ክርስቲያናቱ ምዕመናን አንድነታቸውን የበለጠ ለማሳደግ መቻላቸውን ገልጸው፣ ይህ ኅብረታችን ከበጎ ሥነ-ምግባራት መካከል ትልቁ እና ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለመሠረተው ኅብረታችን ዋና ምልክት ሆኖ ይኖራል ብለዋል። ብጹዕ አቡነ አምብሮጆ ስፕሬአፊኮ፣ ብጹዕ አቡነ ፖሊካርፖስ ስታቭሮፖሎስ እና መጋቢ ሉቃስ ማርያ ኔግሮ በኅብረት ሆነው በላኩት መልዕክታቸው፣ በሕመም ለሚሰቃዩት፣ የሕክምና እርዳትን በመስጠት ላይ ለሚገኙት፣ ረዳት ለሌላቸው እና በመጠለያ ማዕከል ለሚገኙ አረጋዊያን፣ ለስደተኞች እና በተለያዩ ምክንያቶች ባሁኑ ጊዜ በችግር ውስጥ የሚገኙትን በሙሉ በጸሎታቸው የሚያስታውሷቸው መሆኑን አረጋግጠዋል። ለክርስቲያኖች አንድነት የታቀደውን የጸሎት ሳምንት አስመልክተው በጻፉት በዚህ መልዕክታቸው፣ እግዚአብሔር የሰውን ልጅ ከክፉ ነገር ጠብቆ ከሕመም እንዲፈውስ፣ ከኢ-ፍትሃዊነት እና ከአመጽ ጠብቆ ወደ ሰላም እና ወደ አንድነት እንዲያደርሳቸው በማለት በጸሎታቸው ጠይቀዋል። በመጨረሻም ሦስቱ የሐይማኖት ተቋማት ተወካዮች በጋራ በላኩት መልዕክታቸው፣ በጣሊያን የሚገኝ ክርስቲያን ማህበረሰብ ከጥር 10-25/2013 ዓ. ም. በሚቆየው የጸሎት ሥነ-ሥርዓት በመካፈል፣ አንድነታቸውን ለማሳደግ እና በተግባርም ጭምር ለመኖር ብርቱ ጥረት እንዲያደርጉ ጥሪያቸውን አቅርበዋል።
ፖድካስት ዜና ለድምጽ መረጃ የቃለ መጠይቅ ማመልከቻ ነው ፡፡ የመረጃ ብሎኮችን ለማስረዳት ምሳሌዎችን በመጠቀም በ iOS አፕል ጠፍጣፋ ንድፍ ተመስ isዊ ነው ፡፡ ብሎኖች ከበስተጀርባው ጎልቶ እንዲወጣ ለማድረግ በስተጀርባ የኤሌክትሪክ ሰማያዊ ቀለም አለው ፡፡ መተግበሪያውን ተጠቃሚውን ሳያደናቅፉ ወይም እንዳያጡት በቀላሉ ለመጠቀም ቀላል ለማድረግ በጣም ግራፊክ አባሎች አሉ ፣ ዓላማው።
ለኮሪያ ጤንነት ምግብ ዳሪን ባህላዊ የኮሪያ የጤና ምግብ ሱቆች ያገለገሉትን ያልተመደቡ ምስሎችን ወደ ዘመናዊው ሰዎች አነቃቂነት በማቅረብ ቀላል ፣ ግራፊክ ግልፅነትን በማስተዋወቅ ዘመናዊ ለሆኑት የሰዎች አሳቢነት በመስጠት ቀላል እና ዘመናዊ ምስሎችን በግልፅ ለማሳየት የኮሪያ ባህላዊ የጤና ምርቶች ምርቶችን ከማድረግ ነፃ እንዲሆኑ ዘመናዊ ዲዛይን ተደርጎ የተሠራ ነው ፡፡ . ሁሉም ዲዛይኖች ለደከሙ የ 20 ዎቹ እና የ 30 ዎቹ እድሜ ለደከሙ አስፈላጊነት እና ጤናን የመጠበቅ ግቡን በማየት ከደም ዝውውር ቅርፅ የተሰራ ነው ፡፡
3 ዲ አኒሜሽን ስለ ፈጠራ ፊደል አኒሜሽ ሁሉ ጂን የጀመረው ፊደል ሀ ነው ፣ እናም ወደ ጽንሰ-ሀሳብ ደረጃ ሲመጣ ፣ ንቁ እና በተመሳሳይ ጊዜ በማደራጀት ፍልስፍና ላይ የሚያንፀባርቁ የበለጠ ጠንካራ ስሜቶችን ለማየት ሞክሯል። በመንገድ ላይ ፣ የዚህ ፕሮጀክት አርዕስት ማለትም ከአየር ጋር ማስማማት ያሉ ሃሳቡን በጥሩ ሁኔታ የሚደግፉ የሚቃረኑ ቃላትን አመጣ ፡፡ ያንን በአእምሮው ይዘን ፣ አኒሜሽን በመጀመሪያው ቃል ላይ የበለጠ ትክክለኛ እና ርካሽ ጊዜዎችን ያቀርባል ፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ፣ የመጨረሻውን ፊደል ለማሳየት በአንፃራዊነት በቀላሉ ሊለዋወጥ የሚችል እና ብልጭልጭ vibe ይጀምራል ፡፡
የድር ዲዛይን እና Ux የ “ሲ” ፣ Me Quiero ድርጣቢያ እራስን ለመርዳት የሚረዳ ቦታ ነው። ፕሮጀክቱን ለመፈፀም ቃለ-መጠይቆች መካሄድ ነበረባቸው እና ከሴቶች ጋር በተያያዘ ማህበራዊና ባህላዊው ዳሰሳ ጥናት መደረግ ነበረበት ፡፡ በማህበረሰቡ እና ከእራሷ ጋር ትንበያ። ድሩ ተጓዳኝ እንደሚሆን እና እራሱን እንዲወደው በሚረዳ አቀራረብ እንደሚከናወን ተደም wasል። በዲዛይን ውስጥ በደንበኛው የታተመውን የመጽሐፉ የምርት ስም ቀለሞች ፣ የተወሰኑ ድርጊቶችን ፣ ትኩረትን ለመሳብ የቀይ ንፅፅሮችን በመጠቀም ከገለልተኛ ድም toች ጋር ቀለል ይላል ፡፡ መነሳሻው የመጣው ከህንፃ ጥበብ ጥበብ ነው።
የወይን ጠጅ መለያ ንድፍ ከወይን ጠጅ ጣዕም ጋር ሙከራ ማድረግ ወደ አዳዲስ ጎዳናዎች እና ወደ ተለያዩ መዓዛዎች የሚወስድ ማለቂያ የሌለው ሂደት ነው። የመጨረሻውን ሳታውቅ ያለ መጨረሻው pi ፣ ቁጥር የሌለው ማለቂያ ቅደም ተከተል ቁጥር ፣ ለእነዚህ የወይን ጠጅዎች ያለ ሰልፌት ስም ተነሳሽነት ነበር። ዲዛይኑ የ 3,14 የወይን ጠጅ ተከታታይን ገጽታ በስዕሎች ወይም በግራፊክስ መካከል ከመደበቅ ይልቅ በቦታው ላይ ለማስቀመጥ ነው ፡፡ አነስተኛ እና ቀላል አካሄድ ተከትሎ መለያው በኦኖኖሎጂስት ማስታወሻ መጽሐፍ ውስጥ ሊታይ ስለሚችል የእነዚህን ተፈጥሯዊ ወይኖች ትክክለኛ ባህሪዎች ብቻ ያሳያል ፡፡
መጽሐፍ ለተለም collectedዊ የቻይንኛ ጽሑፍ እና ስዕል የተሰበሰቡ ስራዎች ተከታታይ መጽሐፍ እትሞች በናንጊ ዚሁ የኪነ ጥበብ ሙዚየም ታትመዋል ፡፡ በባህላዊው የቻይናውያን ሥዕሎች እና ቅርጻ ቅርጾች ረጅም ታሪክ እና ውበት ባለው ቴክኒካዊ ጥበብ እና ተግባራዊ ይግባኝዎ ከፍ ተደርገው ይታያሉ ፡፡ ስብስቡን ሲያስቀምጡ ረቂቅ ቅር shapesች ፣ ቀለሞች እና መስመሮች ወጥ የሆነ ስሜትን ለመፍጠር እና በስዕሉ ላይ ያለውን ባዶ ቦታ ለማጉላት ያገለግሉ ነበር። ጥረ-ጥረቱ በባህላዊ ስዕላዊ መግለጫዎች እና በሥዕል ቅርፃ ቅር stylesች ከአርቲስቶች ጋር ይገጣጠማል ፡፡
በኢትዮጵያ በሰብል መሬት ላይ ያለው የአፈር መከላት በዓመት ከ40-130 ቶን በሄክታር የሚደርስ ሲሆን፣ ከ1.0-1.5 ሚሊዮን ቶን እህል ምርትን እያሳጣት ይገኛል፡፡ የዕቀባ እርሻ በሶስት እርስ በእርስ በሚደጋገፉ መሰረታዊ መርሆዎች ላይ ተመስርቶ የአፈር መከላትን በመቀነስ፣ የአፈርን ጥራት በማሻሻል እና ዘላቂነት ላለው የግብርና ምርት አስተዋጽኦ እያደረገ ስለመሆኑ በሰፊው ይታወቃል፡፡ በኢትዮጵያ ውስጥ ከሶስት አስርት ዓመታት በላይ የምርምር እና የሰርቶ ማሳያ ጥረቶች ቢኖሩም የረጅም ጊዜ ጥናቶች ለአፈር ጥራት መጎልበት ያለዉን ጥቅሞች በበቂ ሁኔታ በማሳየት ላይ ውስንነት አለባቸው፡፡ በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ የረጅም ጊዜ የዕቀባ እርሻ ጥናቶችን መዳሰስ እና ያለውን እውቀት መቀመር የወደፊት የዕቀባ እርሻ አጠቃቀም ላይ ትክክለኛ ውሳኔዎችን ለመስጠት፤ እንዲሁም የምርምር እና የማስተዋወቅ ስራዎች ለመምራት ይረዳል፡፡ ይህ ጥናት ዓላማው የዕቀባ እርሻ ለአፈር ጥራት መሻሻል እና ተያያዥ ተግዳሮቶች ላይ የተሰሩ ጥናቶችን በመተንተን በኢትዮጵያ የወደፊት አቅጣጫን ለማሳየትና አርሶ አደሮች ተጠቃሚ የሚሆኑበትን መንገድ ለመጠቆም ነው፡፡ የዕቀባ እርሻ ከ3-5 ዓመታት ውስጥ የአፈር ጥራትን ሊያሻሽል እንደሚችል እና ዘላቂነት ላለው የግብርና ምርት አስተዋፅዖ እንደሚያበረክት የታዩት ጥናቶች ያመለክታሉ፡፡ በተጨማሪም ዝቅተኛ ርጥበት ባለባቸው አካባቢዎች የሰብል ምርት መሻሻልን በአጭር ጊዜ ውስጥ ማምጣት እንደሚችል ያሳያሉ፡፡ ሆኖም በኢትዮጵያ ውስጥ የዕቀባ እርሻ የመጠቀም ልምድ በአርሶ አደሩ ዘንድ እምብዛም አልሰፋም፡፡ ለዚህም ዋና ዋና ምክንያቶች የሰብል ተረፈ-ምርቶች ለተለያዩ ጠቀሜታዎች መዋልና የአቅርቦት እጥረት፣ ለዕቀባ እርሻ ተብለው የተመከሩ አሰራሮች እና ግብዓቶች ውስንነት፣ ለዕቀባ እርሻ ምቹና አቅም ያላቸው አካባቢዎችን ቅድሚያ ሰጥቶ አለመሥራት፣ የኤክስቴንሽን አገልግሎቶች ውስንነት እና ለዕቀባ እርሻ ትግበራ ምቹ ሁኔታዎች የማመቻቸትና የማስቀጠል ውስንነቶች ናቸው፡፡ በአጠቃላይ ከተለያዩ የሙያ ዘርፎች ባለሙያዎችን በማሳተፍ፣ አካባቢያዊ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታዎችን ያማከለ የዕቀባ እርሻን በማጎልበት ለተጠቃሚው ማቅረብ እና ለሚኖሩት ተግዳሮቶች ቀድሞ ተገቢዉን አማራጭ መፍትሄዎችን በመተግበር ከዕቀባ እርሻ ሊገኝ የሚችለውን ጥቅም ለአርሶ አደሩ ማሳየትና ተጠቃሚ ማድረግ ያስፈልጋል፡፡ ለተመራማሪዎች፣ ለኤክስቴንሽን ሰራተኞች ለልማት ባለሙያዎች እና ለአርሶ አደሮች እንዲሁም ለወሳኝ ባለድርሻ አካላት የሚታዩትን ውስንነቶች የሚቀርፍ በቂ የአቅም ግንባታ ሥራም ወሳኝነት አለው፡፡
Ltd. HONDEE ኢንዱስትሪ Co., አንድ ባለሙያ ኤክስፖርት አቅራቢ እና የማን ምርቶች የቆዳ ንጠልጥሎ, ክብደት መቀነስ, እና ጸጉር ማስወገድ እና ሌሎች ጥቅም ላይ ይውላሉ የውበት መሳሪያዎች, ስለ ማምረት ነው 2004 ዓመት, ተቋቋመ. የእኛ ምርቶች ያሉ በጣም ላይ በዩናይትድ ኪንግደም, በጀርመን, ዩናይትድ ስቴትስ, አውስትራሊያ, ጃፓን, መካከለኛው ምስራቅ እና እንደ በስፋት አድናቆት ተችሮታል ጋር ከ 30 አገሮች እና ክልሎች, ወደ ውጭ አድርገዋል.
Derma ሌተርስ ጸጉር የማስወገድ ማሽን ውበት መሣሪያዎች , Anti-Aging Pdt, Hair Removal Device Home Use, የፊት ውበት መሣሪያዎች , Liposonix ያህል አካል በመቅረጽ , ያተኮረ አልትራሳውንድ ,
ኡልገን ኢንዱስትሪያል ግሩፕ በ 1994 ቱርክ ውስጥ አንካራ ውስጥ እንደ ኢንጂነሪንግ ፣ ዲዛይን ፣ ማኑፋክቸሪንግ ፣ አር ኤንድ ዲ ፣ ተከላ ፣ ሙከራ እና ኮሚሽን ሰፊ ዕውቀት እና ልምድ ያለው የደህንነት ስርዓት እና የሞባይል መፍትሄዎች አቅራቢ ሆኖ ተቋቋመ ፡፡
የአካላዊ ደህንነት እና የሞባይል መስክ ሲስተምስ ምርቶች የሚመረቱት በኦፕቲማ የንግድ ምልክት ስም ነው ፡፡ እነዚህ ምርቶች በቡድን እህት ኩባንያ ኦፕቲማ ኢንጂነሪንግ INC ተዘጋጅተው ተመርተዋል ፡፡
አሜሪካ በማይናማር በተካሄደዉ ወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት በተሳተፉ ሁለት ተጨማሪ ጄኔራሎች ላይ ማዕቀብ መጣሏን አስታዉቃለች፡፡የአሜሪካ የግምጃ ቤት መምሪያ የውጭ ሀብት ቁጥጥር ቢሮ በትላንትናዉ እለት እንዳስታወቀው በጸጥታ ኃይሎች ሰላማዊ ሰልፈኞችን የሆኑ ሁለት ሰዎች በመገደላቸዉ የተላለፈ እርምጃ ጭምር ነዉ ብሏል፡፡
በማይናማር የጸጥታ አካላት በወሰዱት እርምጃ አንዲት የ23 ዓመት ሴት በደረሰባትት ጉዳት ህይወቷ ማለፉ ይታወሳል፡፡ማዕቀቡ የተጣለባቸዉ በዲሞክራሲያዊ መንገድ የተመረጠውን የአንግ ሳን ሱ ኪ መንግሥት ስልጣን አባረዉ ሀገሪቱን ለማስተዳደር በተቋቋመዉ ምክር ቤት አባል በሆኑት ሌተና ጄኔራል ሞ ሚንትን ቱን እና ጄኔራል ማውን ማውን ካው ላይ ነዉ፡፡
የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ዋና ጸሀፊ አንቶኒ ብሌንኬን በትዊተር ገጻቸዉ ላይ ባሳፈሩት መልዕክት አመፅ ለሚፈጽሙና ወታደራዊ አመራሮችን ተጠያቂ የሚያደርጉበት ተጨማሪ እርምጃ ነዉ ሲሉ ገልጸዉታል፡፡
የአሜሪካ የኦውኮሎጂስቶች እና የአየር ንብረት ባለሙያዎች የተረጋገጡ ናቸው: ሞዴሎቻቸው ይስማሙ እና የአሁን የሙቀት መጨመር የሚያስከትል የሰው ልጅ ተፅዕኖ ነው.
በካሊፎርኒያ በሚገኘው የሱዲፕስ ተቋም ኦዲኦሎጂካል ተቋም በዩኤስ አሜሪካ የሳይንስ እድገት መድረክ በ 2005 ጉባኤ ላይ የቀረቡትን የመጨረሻ ስሌቶች ቀርበዋል. በፕላኔታችን ውስጥ በበርካታ ውቅያኖሶች ውስጥ የተሰበሰቡ መረጃን የሚጠቀሙት የአሁኑ ሞዴሎች በመጀመሪያው 95 ሜትር ላይ በውቅያኖስ ሙቀትን በ 700% ሊተነብይ እንደሚችል ያሳያሉ.
"ብዙ ሞዴሎች ጋር የሚመሳሰል ሙቀት መጨመር የማንኛውም መባሉ ውጤቶች ወደ አንድ የተወሰነ ውስጡ ይሰጣል" እና በፕሪንስተን, ኒው ጀርሲ ውስጥ ያለውን ጨውና ፈሳሽ ተለዋዋጭ የላቦራቶሪ ላይ ቶማስ Delworth የአየር modeler አቀባበል.
የሳይንስ ሳይንቲስቶች እንዳረጋገጡት የዓለማችን ሙቀት መጨመር በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን ውስጥ በሰው ልጆች ተጽእኖ ውስጥ እጅግ በጣም አስፈላጊ የሆነ አካባቢን እንደጨመረ ነው.
የንባብ ሰዓት: 4 ደቂቃዎች ብዙ ጊዜ በመስመር ላይ ደህንነት ወይም በጨለማው ድር ላይ አንወያይም ፡፡ ኩባንያዎች የውስጥ አውታረመረቦቻቸውን ደህንነት ለመጠበቅ ጥሩ ሥራ ቢሠሩም ፣ ከቤት ውጭ መሥራት ለበለጠ ጣልቃ ገብነት እና ለጠለፋ ሥጋት ንግዶችን ከፍቷል ፡፡ 20% ኩባንያዎች በርቀት ሰራተኛ ምክንያት የደህንነት ጥሰት እንደገጠማቸው ገልፀዋል ፡፡ ከቤት መቆየት-COVID-19 በንግድ ደህንነት ላይ የሳይበር ደህንነት ላይ የሚያሳድረው ተጽዕኖ ከአሁን በኋላ የ CTO ሃላፊነት ብቻ አይደለም ፡፡ እምነት በ ላይ በጣም ዋጋ ያለው ምንዛሬ ስለሆነ
የንባብ ሰዓት: 3 ደቂቃዎች የ COVID-19 ን እና የመቆለፊያ ቁልፎችን በተመለከተ በጣም ከሚያስደስት ስታትስቲክስ አንዱ የኢ-ኮሜርስ እንቅስቃሴ አስገራሚ ጭማሪ ነው ፡፡ በግንቦት ወር ውስጥ አጠቃላይ የመስመር ላይ ወጪዎች በዓመት ከ 19% በላይ ወደ 82.5 ቢሊዮን ዶላር ደርሰዋል ፡፡ ጆን ኮትሴየር ፣ COVID-77 የተፋጠነ የኢ-ንግድ እድገት ‹ከ 19 እስከ 4 ዓመታት› ያልተነካ ኢንዱስትሪ የለም… ኮንፈረንሶች ምናባዊ ሆነዋል ፣ ትምህርት ቤቶች ወደ ትምህርት አስተዳደር እና ወደ መስመር ላይ ተዛወሩ ፣ መደብሮች
የንባብ ሰዓት: 6 ደቂቃዎች በዓለም አቀፍ ደረጃ በየወሩ በዎርድፕረስ ጣቢያዎች ላይ ከ 90,000 በላይ ጠለፋዎች በየደቂቃው እንደሚሞክሩ ያውቃሉ? ደህና ፣ በዎርድፕረስ ኃይል ያለው ድር ጣቢያ ባለቤት ከሆኑ ያ ስታቲስቲክስ ሊያሳስብዎት ይገባል። አነስተኛ ንግድ ቢሠሩ ምንም ችግር የለውም ፡፡ ጠላፊዎች በድር ጣቢያዎቹ መጠን ወይም አስፈላጊነት ላይ ተመስርተው አድልዎ አያደርጉም ፡፡ እነሱ የሚፈልጉት ለጥቅማቸው ሊበዘብዝ የሚችል ማንኛውንም ተጋላጭነት ብቻ ነው ፡፡ ምናልባት እርስዎ ሊጠይቁ ይችላሉ - ጠላፊዎች ለምን የ WordPress ጣቢያዎችን በ ውስጥ ያነጣጥራሉ
የንባብ ሰዓት: 7 ደቂቃዎች የእርስዎ የቴክኖሎጂ ማማ መሬት ላይ ቢወድቅ ተጽዕኖው ምን ሊሆን ይችላል? ነጋዴዎች ለምን የቴክኖሎጂ ቁልልዎቻቸውን እንደገና ማሰብ እንዳለባቸው አዲስ አቀራረብ በሚሰራበት ጊዜ ልጆቼ ጄንጋን ሲጫወቱ ከጥቂት ቅዳሜዎች በፊት የነካኝ ሀሳብ ነው ፡፡ የቴክኖሎጂ ቁልል እና የጄንጋ ማማዎች በእውነቱ ብዙ የሚያመሳስላቸው ነገር ነክቶኛል ፡፡ በእርግጥ ጄንጋ እስከመጨረሻው ድረስ የእንጨት ማገዶዎችን በማከማቸት ይጫወታል
የተባበሩት መንግስታት የስደተኞች ድርጅት (UNHCR) ከኤርትራ ከሚመጡ ስደተኞች መካከል ከ81,000 በላይ የሚሆኑ ወደ ተለያዩ የኢትዮጵያ ከተሞች ገብተው እንደሚኖሩ ቢገመትም አድራሻዎቻቸው በትክክል እንደማይታወቅ ገልጿል።
ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ሲነማታት ካብ 1 ግንቦት ኣትሒዞም ንህዝቢ ክፉታት ከምዝኾኑ ዝኣወጀት ንግስነት ስዑዲ ዓረብ፣ ምርኢታት ንህዝቢ ክፉት ኣብ ዝኾነሉ፣ ደቂንስትዮን ደቂተባዕትዮን ተሓዋዊሶም ፊልም ክርእዩ ከምዝኽእሉ ኣፍሊጣ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ራእይ 2030 ዝተሰምየ ናይ ለውጢ ተበግሶታት ኣብ እተተኣታትወሉ ዘላ፣ ቅድሚ ሕጂ ብሕጊ ሸሪዓ ክልኩላት ዝነበሩ፣ ንደቂንስትዮ መኪና ከይዝውራ፣ ኣብ ሜዳታት ስፖርት ከይርኣያ፣ ኣብ ሰራዊት ከይጽንበራን ካልእን ዝኽልክል ሕግታት ቀስ ብቀስ ተልዕሎ ኣላ።
የህብር ሬዲዮ ዕሁድ መስከረም 12 ቀን 2006 ፕሮግራም ጋዜጠኛ ሃብታሙ አሰፋ ሰማያዊ ፓርቲ በጠራው ሰልፍ ላይ ወደ መስቀል አደባባይ እንዳይኬድ ፖሊሶቹ ሲከለክሉ ግጭት እንዲፈጠርም ፈልገው ነበር አቶ
መጋቢ መስፍን ሙሉጌታ በኮልፌ ቃለ ሕይወት ቤተ ክርስቲያን በመጋቢነት ያገለግላሉ። ከዚህ በተጨማሪ፣ ዘወትር ዓርብ ቤተ ክርስቲያኒቱ በምታዘጋጀው "የፈውስና ነጻ የማውጣት" መርሓ ግብር ላይ ላለፉት በርካታ ዓመታት አገልግሎት ሲሰጡ ቆይተዋል
Sep 13 2017በየዓመቱም "የመስቀል ወፍ" አለች የዓዲግራት ሰማይ ጠቀስ የመስቀል ተከላ የመቐለ 52 ሜ ከፍታ መዘክረ መስቀል ††† (መጋቤ ምሥጢር ወልደ ሩፋኤል ፈታሒ፤ መስከረም ፲፮ ቀን ፳፻፲ ዓ ም )
በሚገኘው የባንኩ ፕሮጀክት ፅ/ቤት ቅጥር ግቢ ውስጥ ሐምሌ 28 አድራሻ ቀን 2007 ዓ ም ከጥዋቱ 2፡30 ጀምሮ ተጫራቾች ወይም ህጋዊ - አልሳም ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር - ስልክ ቁጥር 011-1-55 77 33/74 ወኪሎቻቸው በተገኙበት
Apr 01 20187 posts published by haratewahido during April 2018 ከቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ፣ የረዳት ፕሮፌሰርነት ማዕርግ ተሰጥቷቸዋል፤ በመጽሐፍ ቅዱስ ማኅበር የትርጉም ኤክስፐርት አማካሪነት ለ25 ዓመት ሠርተዋል፤ ለዓለም አቀፉ የፍትሕ ጥምረት፣ በሀገር ውስጥ
Sep 27 2018ከ1997 ጀምሮ ታጥረው የቆዩ 154 ቦታዎች በካሬ 4 126 423 83/ አራት ሚሊየን አንድ መቶ ሀያ ስድስት ሺህ አራት መቶ ሀያ አራት ካሬ የሊዝ ውላቸው ተቋርጦ ለህዝብ ጥቅም ተመላሽ እንዲሆኑ ተወስኗል።
ከመንፈስ ቅዱስ ስጦታዎች ጋር በተያያዘ በቤተ ክርስቲያኒቱ ዘንድ በብዙዎች በስፋት የሚጠቀሰው የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል በሐዲስ ኪዳን ክፍል ለምሳሌ በሮሜ ፲፪፥፮-፰፤ ፩ቆሮ ፲፪፥፬-፲፩ ላይ ያሉቱ ሳይኾኑ፥ በብሉይ
Jun 20 2012ከ1984 ዓ ም ጀምሮ በሥራ ላይ የነበረውን ሕግ ያሻሻለው እና በሚያዝያ ወር 1988 ዓ ም የወጣው ሕገ ቤተ ክርስቲያን የቅዱስ ሲኖዶስ አባላት ከፍተኛ ተቃውሞ እያሰሙበት በአቡነ ጳውሎስ ፍላጎትና ተጽዕኖ እንደጸደቀ በቤተ
Dec 19 2014በተለምዶ የመስቀል አደባባይ ተብሎ የሚጠራውን የታቦት መውረጃ ቦታ ለግል ባለሃብቶች ለመሸጥ ታስቧል በሚል ሰሞኑን እንቅስቃሴ በጀመረው የባህርዳር ከተማ አስተዳደር
በዚ መሰረት ድማ፣ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ናትናኤል ብርሃነ ንፈረንሳዊት ዎርልድ ቲም ኮፊዲስ፡ መርሃዊ ቅዱስ ንካዛኪስታናዊት ዎርልድ ቱር ቲም ኣስታና ፕሪሜር ቴክ ኣማኑኤል ገብረእግዚኣብሄር ንኣሜሪካዊት ዎርልድ ቲም ትሬክ ሴጋፍሬዶ፡ ቢንያም ግርማይን ያቆብ ደበሳይን ንፈረንሳዊት ፕሮ-ቲም ዴልኮ፡ ናትናኤል ተስፋጽዮን ንኢጣልያዊት ፕሮ-ቲም ኣንድሮኒ ጂዮካቶሊ ሲደርሜክ፡ መኽሰብ ደበሳይ ንጀርመናዊት ኮንቲነንታል ክለብ ባይክ አይድ፡ ሄኖክ ሙሉብርሃን ንደቡብ ኣፍሪቃዊት ኮንቲነንታል ቲም ኲቤካ፡ መትከል ኢዮብ ንማሌጅያዊት ኮንቲነንታል ቲም ቴሪንጋኑ ወኪሎም፣ ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ቅድድም ብሽክለታ ክንርእዮም ኢና።
መትከል ኢዮብ ድሮ ዝሓለፈ ቀዳም ለ የካቲት ኣብ ቱርኪ ኣብ ዝተኻየደ፣ ብግራንድ ፕሪክስ ኣላንያ ኣብ ዝፍለጥ ክላሲካል ቅድድም፡ ናይ’ዚ ዓመት ፈላሚ ውድድሩ ኣሰላሲሉ ኣሎ።
መትከል ብተወሳኺ፡ ብሰንበት ብዓወት ቤላሩስያዊ ተቐዳዳማይ ክለብ ቤላዝ፡ ራማን ሺሽኮው ኣብ ዝተዛዘመ፡ 157.6 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝነበሮ ውድድር ግራንድ ፕሪክስ ጋዚፓሳ’ውን ተቐዳዲሙ፣ መበል 34 ደረጃ ሒዙ።
(ዘ-ሐበሻ) በጋምቤላ ሕዝብ ስም ለሕወሓት በተላላኪነት እየሠራ የሚገኘው የጋምቤላ ሕዝቦች ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ምክር ቤት ከዚህ ቀደም ክልሉን በርዕሰ መስተዳድርነት ያስተዳድሩ የነበሩትን አቶ ኡሞድ ኡቦንግን አሰናብቶ አቶ ጋልዋክ ቱትን ሹመት ማጽደቁን ከሥፍራው ለዘ-ሐበሻ የደረሱ መረጃዎች አመለከቱ።
እንደመረጃው ከሆነ የሕወሓት ተላላኪው ምክር ቤቱ ትናንት ባካሄደው አስቸኳይ ጉባኤ የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ኡሞድ ኡቦንግ ለሌላ የሥራ ኃላፊነት በመታጨታቸው (ከዚህ ቀደም ዘ-ሐበሻ አቶ ኡሞድ ኡባንግ እንደሚዘዋወሩ ዘግባ ነበር) ከክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ኃላፊነት ለመነሳት ያቀረቡትን ጥያቄ ምክር ቤቱ በሙሉ ድምፅ በማጽደቅ በምትካቸው የክልሉ ምክትል ርዕሰ መስተዳድር የነበሩትን አቶ ጋልዋክ ቱትን ርዕሰ መስተዳድር አድርጎ ሾሟል። በሌላ በኩልም ኢንጅነር ኡሌሮ ኦፒዮ የክልሉ ምክትል ርዕሰ መስተዳድርና የግብርና ቢሮ ኃላፊ ሆነው ተሹመዋል።
በክልሉ ነዋሪዎች “እውነተኛው ወያኔ” የሚል ስያሜ ያላቸው አቶ ኦሞት፣አቶ መለስ መታሰር አለባቸው በማለት የተናገሩት ከታህሳስ 23 ቀን 2004 ዓ.ም ጀምሮ በፌደራል መንግስት ከፍተኛ ባለስልጣናት የሚመራ ግምገማ እተካሄደ ባለበት ወቅት ነው።
በአንድ ወቅት “እኔ ከታሰርኩ መለስም ይታሰራል” በማለት በከፍተኛ የፌደራል ባለስልጣናት ፊት እንደተናገሩ የተዘገበላቸው ኤቦንግ በጋምቤላ አኝዋኮች ጭፍጨፋ ስም ዝርዝር ጽፈው ሰጥተዋል፣ በክልሉ ያለው መሬት ነጠቃ እንዲስፋፋ አድርገዋል፣ ሙስና እንዲስፋፋና በጋምቤላ ሕዝብ ንብረይ ሕወሓት እንዲያዝበት አድርገዋል በሚል በክፍተኛ ሁኔታ ሲተቹ ቆይተዋል። በተለይም ር ዕሰ መስተዳድሩ በክልሉ በሙስና ተዘርፏል በተባለ 80 ሚሊዮን የሚጠጋ ገንዘብ፣ በብቃት ማነስ፣ ልማትን በማጓተትና በጎሳዎች ዕርስ በርስ ግጭት ሰበብ የተገመገሙት ኦሞድ ኤቦንግ በድንገት ከዛሬ ዘጠኝ ኣመት በፊት ለተካሄደው ጭፍጨፋ ተጠያቂ መደረጋቸው “እኔ ከታሰርኩ ወታደርና መሳሪያ የሰጠኝ አቶ መለስም ይታሰራል” ማለታቸው አነጋጋሪ ጉዳይ ሆኖ ነበር – በአንድ ወቅት።
ኦሞድ በየትኛው የመንግስት መሥሪያ ቤት እንደተሾሙ ባይታወቅም፤ አዲሱ የሹመት ዝውውር ሆን ብሎ እርሳቸውን ለመምታት በሕወሓት የታሰበ ትልቅ ሴራ የሚሉ አስተያየት ሰጪዎች አሉ።
ከበርካታ ሳምንታት በፊት ከጓደኞቼ ጋር ኢትዮጵያ ስላለችበት ወቅታዊ ሁኔታ እየተወያየን ነበር:: ሁሉም ተሳታፊ የተስማማበት ጉዳይ ቢኖር ኢትዮጵያ ከምንም ጊዜ በላይ እጅግ ከባድ ማኅበራዊ ምጣኔ ሃብታዊና ፖለቲካዊ ቀውስ ውስጥ መግባቷን ነበር:: ለዚህም በግንባር ቀደምነት ተጠያቂው መንግስት እንደሆነ ቢሰመርበትም ህዝቡም ላለንበት ሁኔታ በማወቅም ሆነ ባለማወቅ ታላቅ አስተዋጽዖ እያደረገ እንደሚገኝ ተወስቷል::
እንዲያውም ኢትዮጵያውያን ለአገርና ለለውጥ ያላቸው ስሜት እንደ በረዶ የቀዘቀዘ እንደሆነ ተነገረ:: ለዬት ያለና ታላቅ አገራዊና ወገናዊ ጉዳይ ሲነገር ህዝቡ ጸጥ ረጭ ብሎ ሰምቶ ሃሳቡን ሳይሰጥ ሹልክ እያለ እንደሚወጣ ሁሉም የታዘበውን እያነሳ ተናገረ:: ብዙዎች ለወገናቸው ጥልቅ ስሜት ስለሌላቸውና በተለያዩ ጉዳዮች ላይ በንቃት ስለማይሳተፉም መንግስት በጭቆናው እንዲቀጥል ሞራልና ጉልበት እየሰጡት እንደሆነም ተጨመረበት::
ከቀናት በኋላ በሌላ መድረክ ፋንታው የሚባል ወንድሜ ለኦስሎ ነዋሪዎች ከላከው ጾዳቤ ውስጥ “ለነገሩ ብዙ ኢትዮጵያዊ ሰው ለብዙ ነገር ስሜት የለውም” የሚል ትችት አገኘሁ:: ይህ በቀላሉ የማይታለፍ ጉዳይ እንደሆነና ውይይት እንደሚያስፈልገው በማመን ጸሃፊውን ቀጥለው በተዘረዘሩት ጥያቄዎች ዙሪያ ልምዱንና እውቀቱን እንዲያካፍለን ተማጸንኩት::
አቶ ፋንታውም “የኢትዮጵያዊ ስራና ጥልቅ ስሜት አቅም” በሚል ርዕስ ይበል የሚያሰኝ ትንታኔ አቀረበ:: ስሜትን በሁለት ከፍሎ አብራራ:: ሃሳባዊ ስሜት “ከልባችን ለመውደድና በአእምሮአችን ለመረዳት በዙሪያችን በሚከሰቱ ነገሮች ላይ የምናሳየው ጥልቅ ፍላጎትና የምናደርገው ግንኙነት ነው”
(http://www.ethiopiawakeup.net/maindr/passion):: ስሜት በልብ ወይም በአእምሮ ተወስኖ የሚቀር ሳይሆን በሥራ እንደሚገለጥም ምሳሌ እያነሳ አብራርቷል:: የስሜት አለመኖር የሚያስከትለውን መዘዝም ከእድገትና ለውጥ ካለመኖር አኳያ አጠር አድርጎ አንስቷል::
እኔም ፋንታው ባነሳቸው ባብዛኞች ሃሳቦች እስማማለሁ:: በዚህ ጽሁፍ አገባብ ስሜት ማለት በአካባቢያችንና በአገራችን ዙሪያ የሚነሱ ጉዳዮችን በነቃ አእምሮ ተከታትሎና መርምሮ የራስን ግንዛቤ መውሰድ ከዚያም የሚገባውን አስተዋጽዖ ማድረግ እንደሆነም እስማማለሁ:: በስብሰባዎችና የውይይትመድረኮች መሳተፍ: የፖለቲካ ወይም የሲቪል ተቋማትን መምራት ወይም አባል መሆን: የራሱና የሌላ ሰው መብት ሲጣስ መቃወም: እድገትና ለውጥ በሚያመጡ ፕሮጄክቶች መሳተፍ ወዘተ አገራዊ ፖለቲካዊ ስሜት የሚገለጥባቸው መንገዶች ናቸው::
ምናልባት ጥያቄ ቢኖረኝ ስሜት በሌለው ኢትዮጵያዊ ብዛት ላይ ነው:: እንደ ፋንታው አመለካከት ከሆነ አብዛኛው ኢትዮጵያዊ በቂ ስሜት የለውም:: ይህ ቁጥር እንዴት ታወቀ? አገር ቤት ያለው ወይስ ውጭ የሚኖረው ኢትዮጵያዊ ነው ስሜት የሌለው? እነዚህን ጥያቄዎች ለመመለስ ጥናትና ምርምር ያስፈልጋል::
ዳሩ ግን ከምናየውና ከምንሰማው መገመት አይከብድም:: ከአምስት ሚሊዮን በላይ ህዝብ በሚኖርባት አዲስ አበባ የተቃውሞ ሰልፍ ተጠርቶ የሚወጣው እዚህ ግባ የሚባል አይደለም:: የተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች በሚያዘጋጇቸው ስብሰባዎች የሚገኘው ህዝብ ከበቂና ከተጠበቀው በታች ነው:: ምክንያቱ ደግሞ መንግስትን ከመደገፍ ወይም የጭቆና አለመኖር ሊሆን እንደማይችል ለማንም ግልጽ ነው:: በውጭ አገራት የሚኖሩት ኢትዮጵያውያንም በዘመናዊ ማህበራዊ የመገናኛ ብዙኃን ስለአገራቸው የሚጽፉና የሚያነቡ ጥቂቱ ናቸው:: ፖለቲካዊና ማህበራዊ ጉዳዮችን በሚመለከት የውይይትና ክርክር መድረኮች ተዘጋጅተው የሚሳተፉት ጥቂቶች ናቸው:: በሰላማዊ ሰልፍ የሚሳተፉትም እንዲሁ:: በአንጻሩ ደግሞ የሙዚቃ ምሽት ወይም የስፖርት ዝግጅቶች እንዲሁም ሰርግና ልደት በሚደረግበት ጊዜ ያረፍዳል እንጅ የተጠራው ሁሉ ሽክ ብሎ ይገኛል:: ያልተጋበዘውም ባለመጋበዙ ይሰማዋል::
ለመሆኑ አገራዊ ፖለቲካዊ ስሜት የሚጎድለን ለምንድን ነው? ይህ በተለይ የፖለቲካ ፓርቲዎች ሁሌ የሚያነሱት ጥያቄ ነው:: በዝግጅቶቻቸው በቂ ሰው አይገኝምና:: ይህ ጥያቄ ባንድም በሌላም መንገድ ቢነሳም አጥጋቢ መልስ አላገኘም:: አንዳንዶች የዚህ ሁሉ ችግር ህዝቡ ያለው ፍርሃት እንደሆነ ተናግረዋል:: ሌሎች ደግሞ ይህ ዝምታ የኢትዮጵያ ህዝብ የትዕግስቱ መለኪያ እንደሆነ ጽፈዋል:: ነገር ግን እነዚህ ምክንያቶች ችግሩን በፍጹም አይገልጹትም:: የሁሉም ሰው ምክንያቶች ሊሆኑም አይችሉም:: የተጠናከረ ውይይት ቢካሄድ ይህን ችግር መቅረፍ እንደሚቻል በማመን በዚህ ጽሁፍና በተከታታይ ጽሁፎች አገራዊ ጉዳዮችን በአንክሮ እንዳንከታተልና በሚገባ እንዳንሳተፍ የሚያደርጉ መንስኤዎችንና ምክንያቶችን በዝርዝር ለማየት እሞክራለሁ::
ለአገራዊ ስሜት አለመኖር መንስኤዎችን ከምክንያቶች ለመለየት የተደራጀ ጥናትና ምርምር ያስፈልጋል:: በዚህ ጽሁፍ ግን ሁለቱን አንድ ላይ አድርጌ አቀርባለሁ:: ይህን ማድረጌም የጽሁፌን ዓላማ ከመምታት አያግደኝም:: ይልቁንም አላስፈላጊ ክብደትን ያስወግድልኛል ብዬ አምናለሁ::
በቂ ስሜት ያለመኖር መንስኤዎቹና ምክንያቶቹ ከሰው ሰው ከጊዜ ጊዜ ሊለያዩ ይችላሉ:: ቢሆንም ግን ዋና ሊባሉ የሚችሉትን መገመቱ አይከብድም:: ከማኅበራዊ ህይወቴ ጋር በተያያዘ ከተመለከትኳቸውና ከታዘብኳቸው የስሜት አልባነት መንስኤዎች ወይም ምክንያቶች መካከል የሚከተሉት ዋናዎቹ ናቸው::
ሰዎች በተፈጥሮአቸውና በህይወት ተሞክሮአቸው የተነሳ ለተወሰኑ ጉዳዮች ብቻ ልዩ ፍላጎትና ዝንባሌ አላቸው:: በመሆኑም ለአገራዊ ጉዳዮች ምንም ደንታ የሌላቸው ሰዎች ይኖራሉ:: ሌላው ቀርቶ በግል ህይወታቸውም ሲበደሉና መብታቸው ሲጣስም አይገዳቸውም እጅጉን የሚያሳስባቸውና መስዋዕት የሚከፍሉለት ብቸኛው ጉዳይ ሥራቸውና የቤታቸው ነገር ነው:: የተሰማሩበትንም ሥራ የሚመለከቱት ለአገር በሚያደርገው አስተዋጽዖ ጭምር ሳይሆን የደመዎዛቸው መገኛና ማግኛ መሳሪያ በመሆኑ ብቻ ነው::
በዚህ ምድብ ውስጥ በርካታ በትምህርት ብዙም ያልገፉ ሰዎች: ቴክኒሽያኖች: መሃንዲሶች: ፕሮፌሰሮች: ዶክተሮች እና ሌላ ትልቅ ማዕረግና ደረጃ ላይ የደረሱ ሰዎችም ይገኛሉ:: እነዚህን ሰዎች አይደለም በማስታወቂያ በአማላጅም ቢሆን ወደ አገራዊ ውይይት መድረክ ማምጣት ከባድ ነው:: ያለው አማራጭ እነዚህ ሰዎች በተሰማሩባቸው የሥራ ዘርፎች ላቅ ያሉና ተጨማሪ አገልግሎቶችን እንዲያበረክቱ ሁኔታዎችን ማመቻቸት ብቻ ነው:: በፖለቲካዊ ውይይት ወይም መድረክ እንዲሳተፉ ማስገደድ ከአለት ላይ ውኃ ለማፍለቅ እንደመሞከር ነው:: በአገራዊና ፖለቲካዊ ጉዳዮች መሳተፍ የሁሉም ሰው ምርጫ ሊሆን አይችልም::
ቀላል የማይባሉ ሰዎች ደግሞ በአገራዊ ጉዳዮች ለመሳተፍ እምቅ ኃይል ቢኖራቸውም ለራሳቸውና ለሌሎች ሰዎች ያላቸው የተሳሳተ ግምት አስተዋጽዖ እንዳያደርጉ ያደርጋቸዋል:: ራሳቸውን ዝቅ አርገው ስለሚመለከቱ ወጣ ብለው ለመታየት አይፈልጉም:: ውይይቶች በሚካሄዱባቸው ጊዜ ጥሩ ሃሳቦች ቢኖራቸውም ለመጠየቅ ያመነታሉ:: አልፎ አልፎም ሃሳብ ሊያቀርቡ ይችላሉ:: ከብዙ ሰዎች የሚያበረታታ ምላሽ ካላገኙ በሰው እንደተጠሉና እንደተናቁ በመገመት ራሳቸውን ያስጨንቃሉ:: ከሰዎች የሚያገኙት ግምት አበረታች ስለማይሆን ተሳትፎአቸውን ለመግታት ለራሳቸው ቃል ይገባሉ:: አገራዊና ፖለቲካዊ ጉዳዮችን በተመለከተ አስተዋጽዖ ለማድረግ ይህ ነው የሚባል አቅም እንደሌላቸው ራሳቸውን ያሳምናሉ:: በመሆኑም ቀስ በቀስ በታዳሚነት ከሚገኙባቸው መድረኮች ይርቃሉ::
ሌሎቹ ደግሞ ከላይ ከተጠቀሱት ሰዎች ተቃራኒ ናቸው:: በእውነትም ጥሩ ሃሳብና ተሞክሮ ቢኖራቸውም የሌላውን ለመቀበል ይቸገራሉ:: ሁሌ የራሳቸው ሃሳብ ብቻ እንዲያሸንፍ ይከራከራሉ:: ይህ ሳይሆን ቢቀር ስብሰባው ወይም ውይይቱ እርባና እንደሌለውና ችሎታ በሌላቸው ሰዎች እንደሚመራ ያወራሉ:: ያስወራሉ:: እንደምንም ብለው ለሚቀጥለው ጊዜ የመሪነቱን ቦታ ለመያዝ ይሯሯጣሉ:: ካልተሳካላቸውም ሙከራቸውን እንደ ሽንፈት ቆጥረው ከሱታፌ ይታቀባሉ:: ከተሳካላቸው መድረኩ ወይም ፓርቲው የግል ንብረታቸው እስኪመስላቸው ይቆጣጠሩታል:: ሥልጣን እንዲለቁ ወይም እንዲያካፍሉ ወይም የሌላውንም ሰው አስተዋጽዖ ቦታ እንዲሰጡ ሲጠየቁ ያኮርፋሉ:: ያደረጉት አስተዋጽዖ የተረሳባቸው ይመስላቸዋል:: የመገለል ስሜት ያጠቃቸውና እንቅስቃሴአቸውን ቀስ በቀስ ያቋርጡና በትዝታ መኖር ይጀምራሉ:: ከቻሉም ሲሳተፉባቸው የነበሩትን መድረኮች ወይም ድርጅቶች ይኮንናሉ:: ለማዳከምም ይጥራሉ:: አንዳንዶችም የራሳቸውን ተስፈንጣሪ ድርጅቶች ይፈጥራሉ:: የባሰባቸው ደግሞ የመንግስት ደጋፊና አባል በመሆን ብቸኝነታቸውን ለመቋቋምና ተፈላጊነታቸውን ለመጨመር ይጥራሉ::
በክፍል አንድ ጽሁፌ ብዙ ኢትዮጵያዊ በቂ የአገር ስሜት እንደሌለው ሞግቻለሁ:: አገራዊ ስሜት ማለትም አገራችንን በተመለከተ የሚነሱ ጉዳዮችን በነቃ አእምሮ ተከታትሎና መርምሮ የራስን ግንዛቤ መውሰድ ከዚያም የሚገባውን አስተዋጽዖ ማድረግ እንደሆነም ጠቁሜአለሁ:: በስብሰባዎችና የውይይት መድረኮች መሳተፍ: የፖለቲካ ወይም የሲቪል ተቋማትን መምራት ወይም አባል መሆን: የራሱና የሌላ ሰው መብት ሲጣስ መቃወም: እድገትና ለውጥ በሚያመጡ ፕሮጄክቶች መሳተፍ ወዘተ የአገራዊ ፖለቲካዊ ስሜት የሚገለጥባቸው መንገዶች እንደሆኑም ለምሳሌነት አንስቻለሁ:: ከዚያም አገራዊ ጉዳዮችን በአንክሮ እንዳንከታተልና በሚገባ እንዳንሳተፍ የሚያደርጉ መንስኤዎችንና ምክንያቶችን በዝርዝር ማንሳትና መወያየት ፖለቲካዊ ንቃተ ኅሊናን ለማሳደግ በሚደረግ ጥረት አስተዋጽዖ እንደሚያደርግ አሳስቤአለሁ:: በዚህ ጽሁፍ ሁለት ለአገራዊ ስሜት በበቂ ሁኔታ አለመኖር ተጠቃሽ መንስኤዎችን ወይም ምክንያቶችን ለውይይት አቅርቤአለሁ::
ባህላችን የማንነታችንና ምንነታችን መገለጫ ነው:: ይሁን እንጅ ባህል ሁሌ ጠቃሚ እሴችን ብቻ ሊይዝ ሊያስተላልፍ አይችልም:: በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ መንገድ ጎጅ ትምህርቶች ልምዶችና ወጎች ከትውልድ ወደ ትውልድ ይተላለፋሉ:: በመሪና በተመሪ መካከል ስላለው ግንኙነት ብንመለከት ብዙ ጎጅ የሆኑ አመለካከቶችን እናገኛለን::
ማንኛውም ዜጋ ለመሪው ወይም ለመንግስት ያለምንም ቅድመ ሁኔታ መታዘዝና መገዛት እንዳለበት ለበርካታ መቶ ዓመታት ተሰብኳል:: መሪዎች ወይም መንግስታት ህግ ቢተላለፉ ማንም መጠየቅ እንደማይችል በአንድም በሌላም ዘዴ ተነግሯል:: ለዚህም “ንጉሥ አይከሰስ ሰማይ አይታረስ” የሚለው አባባል ጥሩ ምሳሌ ነው:: እንዲያውም ህዝቡ ወይም ተመሪው ለመሪው ያለመታተክ የመገዛት ሃይማኖታዊና ተፈጥሮአዊ ግዴታ እንዳለበት ይነገረዋል:: መንግስት ጌታ ሲሆን ህዝብ ደግሞ ባሪያ ነው:: ባሪያ የሚፈቀድለት ነገር ቢኖር የጌታውን ደህንነት መጠበቅና የሚፈልገውን ማድረግ ነው:: ህግጋትና ሥርዓታት ሁሉ የተዘጋጁት ለባሪያው እንጅ ለጌታው አይደለም:: ጌታው ከህግ በላይ ነው:: ጌታው የህዝቡን ንብረት የመውሰድ መብት አለው:: ፖሊሱ ሚሊሻው የደህንነት ሠራተኛው ወታደሩ አልፎ አልፎ የውጭ ጠላት ካልመጣ በስተቀር በዋናነት የሚያገለግለው ጌታውን ነው:: ይህንን ያልተጻፈ ህግ ከወላጆቻችን እየሰማን በአይናችንም እያየን አድገናል:: አውቀንም ሳናውቅም ህጉን እንፈጽማለን:: አንድ መንግስት የፈለገውን ያህል ጨቋኝ ቢሆን የእኛ መልስ ጸጥታ ነው:: መንግስቱ ለ17 ዓመታት እንደ ሰም አቅልጦ ሲገዛን ምላሻችን ዝምታ ነበር.: የአሁኑ መንግስትም ራሱ ያወጣውን ህግና መመሪያ ለእኛ ባሪያዎቹ ጥሎ እርሱ ከህግ በላይ ከሆነ ሁለት ዓስርት ዓመታት አለፉ:: ጥረን ተጣጥረን ያደረግነው ቢኖር በጣት የሚቆጠሩ ሰላማዊ ሰልፎችን ማድረግ ብቻ ነው:: አብዛኛው ሰው በጸጥታ ባሪያነቱን ተቀብሎ እንደሚኖር ለማሳየት ነው እንጅ የተወሰኑት ቆራጦች ዕለት ከዕለት ያደረጉትን ትግል እረስቼ ግን አይደለም::
ለዚህ ጎጅ ባህል መዳበር በግንባር ቀደምትነት የሃይማኖት ተቋማትን ተገን ያደረጉ ልሂቃን ተጠቃሽ ናቸው:: በክርስትናውም በእስልምናውም ሃይማኖቶች ይህ ጉዳይ አለ:: የኦርቶዶክስ ሃይማኖት ኢትዮጵያን ከውጭ ጠላት ለመከላከል በተደረጉ መራራ ትግሎች ወሳኝ ሚና ተጫውታለች:: ኢትዮጵያዊ ወኔ እንዲዳብርም ሁሌ ትሰብካለች:: ኢትዮጵያዊ የሆኑ ጨቋኝ መንግስታትና መሪዎች ህግን እንዲያከብሩና ህዝቡን በማስተዋል እንዲመሩ ግን ያደረገችው አስተዋጽዖ የጎላ አይደለም:: እንዲያውም አንዳንድ መምህራን ወቅቱ ላመጣው የመንግስት ሥርዓት ሁሉ ህዝቡ በአንክሮ መገዛት እንዳለባቸው ያስተምራሉ:: በእስልምና ሃይማኖት ውስጥ ያሉ ደግሞ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ አማኙ ስለኢትዮጵያ ሳይሆን ስለሳውዲ ዓረቢያ እንዲያስብና እንዲብከነከን ያስተምራሉ:: ከፕሮቴስታንት አስተማሪዎች የሚሰማው ደግሞ ስለጌታ አዳኝነት ብቻ እንጅ ስለኢትዮጵያ ህዝብና ችግሩ አይደለም::
በአጠቃላይ ሲታይ ህዝቡ በየጊዜው በለስ ለሚቀናቸው መንግስታት እና መሪዎች ያለምንም ጥያቄ እንዲታዘዝ ተነግሮታል:: የፖለቲካ መሪዎች በህዝቡ ላይ በደልና ግፍ ሲፈጽሙ የትኛውም የሃይማኖት ተቋም ተቃውሞ አያነሳም:: ህግና እውነት እንዲጠበቅ ከመስበክ ይልቅ ህዝቡ መሪዎችን አፍሮና ፈርቶ እንዲኖር ይነገረዋል:: እንዲያውም ከበዳይ መሪዎች ጎን በመቆም ህዝባቸውን የሚያሳዝኑም የሃይማኖት መሪዎችና አስተማሪዎች አሉ:: አሁንማ ይባስ ብሎ ጨቋኝ የሃይማኖት መሪዎችንም እያየን ነው:: ይህ ጎጅ ባህል ለዘመናት እየተንከባለለ 21ኛው ክፍለ ዘመን ደርሷል:: ብዙ ሰው በአገራዊ ጉዳዮች ላይ ትርጉም ያለው ተሳትፎ እንዳያደርግ በተለያዩ መንገዶች አሉታዊ ተጽእኖ እያደረገ ይገኛል:: ይህን ስል ግን የተጠቀሱት የሃማኖት ተቋማት ጭቆናን በአቋም ደረጃ ይደግፋሉ ማለቴ አይደለም:: እነሱን ተገን ያደረጉ አስተማሪዎችንና መሪዎች የሚሰሩት ሥራ እንደሆነ ግን ይሰመርበት::
የኢትዮጵያን ህዝብ ጀግንነት መላው ዓለም ጠንቅቆ ያውቀዋል:: የዓረብና የአውሮፓ ወራሪዎችን ቅስም ሰብሮ አባሯል:: ኢትዮጵያ በማንም አገር ቅኝ እንዳትገዛ አድርገዋል:: ይህ አንገታችንን ቀና አድርገን እንድንሄድ ከሚያስችሉን ታሪኮቻችን ውስጥ ትልቁ ነው:: ወደፊትም ይህን አይበገሬነታችንን ይዘን እንደምንቀጥል ተስፋዬ ነው::
ነገር ግን የህዝቡ ጀግንነት ጎልቶ የሚታየው ከውጭ ወራሪ ኃይሎች ጋር በሚደረገው ግብግብ ብቻ ይመስላል:: ከባእዳን ያልተናነሱ ግን በዜግነት ኢትዮጵያዊ የሆኑ ጨቋኝ መሪዎቻቸውን ግን የሚፋለሙበት ወኔ የሚያንሳቸው ይመስላል:: ለዘመናት በነጻነት ኖረናል ይባላል እንጅ ለአፍታም ቢሆን እያንዳንዱ ዜጋ መብቱና ጥቅሙ ተከብሮለት ኖሮ አያውቅም:: ምክንያቶች ብዙ ቢሆኑም ህዝቡ ለመንግስታቱ ያለው ፍርሃት ግን ዋናው ነው:: ውስጥ ለውስጥ በጥንቃቄ ከሚነገር ሃሜት አልፎ ጨቋኝ መሪዎችን በይፋ የሚያወግዝበትና የሚጠይቅበት ድፍረት ያጣ ይመስላል:: በአገር ቤትም ይሁን በውጭው ዓለም ያሉ ኢትዮጵያውያን ድፍረትና ግልጽነት ባለው መልኩ አገሪቱ ያለችበትን አሳሳቢና አሳፋሪ ሁኔታ መናገር ሲያሸማቅቃቸው ይታያል:: ለምን ያለውን የመብት መጣስና ቅጥ ያጣ ድህነት መናገር እንደማይፈልጉ ሲጠየቁ የብዙዎች መልስ “እባክህ ልኑርበት” ሆኗል:: በስብሰባዎችና በውይይቶች መሳተፍ ባድሜና ዛላንበሳ እንደመዝመት አስፈሪ እየሆነ ነው:: ብዙዎች በፍቅርና በተመስጦ የሚወያዩባቸው ጉዳዮች ስፖርትና ሙዚቃ እንዱሁም አገር ቤት ህንጻ ስለመገንባት ሆነዋል::
ብዙዎች ፍርሃታቸው መጠን ከማጣቱ የተነሳ የራሳቸው መብትና ጥቅም ሲነካ እንኳን አይቃወሙም:: ስለህዝባቸው መቸገርና መጨቆን የሚታገሉትን ሳይቀር ፈርተው ለማስፈራት ይጥራሉ:: ተቆርቋሪ ወገን በመሆን ለመብት የሚታገሉትን ያስጠነቅቃሉ:: “አገር ቤት የጀመርከውን ቤት ሰርተህ ብትጨርስና በሰላም ብትኖርበት ይሻልሃል” የሚል ምክር ጣል ያደርጋሉ:: መንግስት ያለውን የካድሬ ብዛትና የስለላ መረብ እንዲሁም እየሰጠ ያለውን ጽኑ ቅጣት ለማስፈራሪያነት ያነሳሉ:: በአንድ ወቅት አርቲስት ታማኝ በየነ እንዳለው ሌሎች ለሚጽፉትና ለሚናገሩት የሚያነቡትና የሚሰሙት እየፈሩ ነው:: አንድ በስድሳዎቹ የእድሜ ክልል ያሉ አባት ይህን ቅጥ ያጣ ፍርሃት በተመለከተ ያጫወቱኝን ላካፍልና የዛሬውን ጽሁፌን ላጠቃልል::
በፈታኙ የደርግ ጊዜ ነው:: እኒህ የሃይማኖት ሊቅ የሆኑ አባት ኢሰፓዎችን ሳይፈሩ በህዝብ ፊት ይገስጹ ነበር:: አገዛዛቸውን አጥብቀው ይቃወሙ ነበር:: በዚህም የተነሳ አብዮታዊ ርምጃ እንዲወሰድባቸው ተወስኖም ነበር:: ይህን ሁኔታ የሚያውቁ ሌላ የሃይማኖት አባት በአንድ ወቅት እኒህን አባት አዲስ አበባ መንገድ ላይ ያገኟቸዋል:: ሰላምታ ከተለዋወጡና ጥቂት ከተነጋገሩ በኋላ “ይህን ድፍረትዎን አልወደድኩልዎትም ይጠንቀቁ” ይሏቸዋል:: እኒህ ሊቅ አባትም “እኔ ደግሞ የእርስዎ ፍርሃት ያስጠላኛል” ብለዋቸው ተለያዩ:: እስካሁን ድረስ እኒህ ጀግና አባት ለእውነት ሲታገሉ አሉ:: ስንቶቻችን ፈርተን ስንቶችን አስፈርተን ይሆን? ስንቶቻችንስ በፈሪዎች ምክር መሳይ ንግግር ተደናግጠን ሩጫችንን አቁመን ይሆን?
የቼሮቄ ጎሳዎች በደቡብ ምሥራቅ አሜሪካ የነበሩ ጥንታውያን የአሜሪካ ሕዝቦች ናቸው። የቼሮቄ ወጣቶች ለዐቅመ አዳም መድረሳቸውን የሚገልጡበት አንድ ከባድ ፈተና አላቸው፡፡ ወጣቱን አባቱ ይዞት ሊመሻሽ ሲል ወደ ጫካ ይሄዳል፡፡ ዓይኑን በጨርቅ ይታሠራል፡፡ ምንም ነገር ለማየት አይችልም፡፡ ያንን ጨርቅም ከዓይኑ ላይ ለማንሣት አይፈቀድለትም፡፡ አንድ ቦታ ላይ ይቀመጣል፡፡ ከተቀመጠበት ቦታም መንቀሳቀስ አይፈቀድለትም። ጨለማው አልፎ ፀሐይ እስክትወጣ ድረስ በዚያ ጫካ ውስጥ ለብቻው አንድ ቦታ ተቀምጦ ማሳለፍና ‹ወንድነቱን› መፈተን አለበት፡፡ አካባቢው ጸጥ ያለ ነው፡፡ ከአራዊት ጩኸትና ኮሽታ በቀር ሌላ የለበትም፡፡ ሰውም በአካባቢው አይደርስም፡፡ ምግብና ውኃ የሚያቀብለውም የለም፡፡ የልብ ምቱን እያዳመጠ ሌሊቱን በጸጥታ ያሳልፈዋል፡፡ ይህን ሌሊት ያለ ችግር ለማሳለፍ የቻለ ወጣት፤ ለዐቅመ አዳም ደረሰ ማለት ነው፡፡ እንዴት እንዳሳለፈውና ምን እንዳጋጠመው፣ ከእርሱ በታች ላሉት ልጆች ለመናገር አይፈቀድለትም፡፡ እያንዳንዱ ወንድ፣ የራሱን ማንነት በባህሉ መሠረት መፈተሽ አለበትና፡፡
በዚህ ሥርዓት መሠረት፤ አንድ የቼሮቄ ወጣት በምሥራቅ ቴነሲና በሰሜን ካሮላይና ወደሚገኘው የቼሮቄ ደን ተወሰደ፡፡ ፀሐይ እየጠለቀች መሆኑን እያየ ነው የተጓዘው፡፡ አባቱ የዓይን ማሠሪያውን ጨርቅ ይዟል፡፡ ሌሎች ሸኚ የጎሳ አባላት ደግሞ ይከተሉታል። ጥቅጥቅ ያለውን ደን አቋርጠው ከዛፎቹ ርዝማኔ የተነሣ ፀሐይን ለማየት ወደማይቻልበት ሆድ ውስጥ ገቡ፡፡ ሌሊቱን የማሳለፊያው ቦታ ተመረጠ። ወጣቱም ዓይኑን በጨርቅ ታሠረ፡፡ ታዛቢዎችም ዓይኑ በሚገባ የታሠረ መሆኑን አረጋገጡ፡፡ ከዚያም አንድ ቦታ እንዲቀመጥ ተደረገ፡፡ በመጨረሻም ሁሉም ሰዎች ተራ በተራ እየተሰናበቱት አካባቢውን ለቅቀው ሄዱ፡፡ ኮቴያቸው እየራቀው እየራቀው ሲሄድ ይታወቀዋል፡፡
አካባቢው ጸጥ ረጭ አለ፡፡ መጀመሪያ አካባቢ የዛፎቹ ንጽውትውታ ይሰማ ነበር፡፡ ነፋሱና ቅጠሎቹ ኅብረት ፈጥረው እያዝናኑት ነበር፡፡ እየቆየ ግን ሁሉም ነገር ረጋ፡፡ እዚህም እዚያም ‹ኮሽ› የሚል ነገር ይሰማል፡፡ ቱርር ብለው የሚያልፉ ነገሮች አሉ፡፡ በቼሮቄ ተረቶች ውስጥ ስለ ቼሮቄ ደን የሰማቸውን ተረቶችና ታሪኮች አስታወሰ፡፡ አዳኞች ወደዚህ ጫካ መጥተው የፈጸሟቸውን ጀብዱዎች፣ ያጋጠሟቸውንም ፈተናዎች፣ ያለፉባቸውንም ውጣ ውረዶች ይተርኩ ነበር፡፡ በዚያ ዘመን ደኑን በእግር አቋርጦ መውጣት ራሱ እንደ ጀግንነት ይቆጠር ነበር፡፡ መጀመሪያ በበትር እየገለጡ ለመሄድ የሚያስችለው ደን፣ እየቆየ ግን ዓይን እስከ መውጋት ይደርሳል፡፡ ጥቅጥቅ ይልና ቀኑን ጨለማ ያደርገዋል። በዚህ ደን ውስጥ አልፎ አልፎ በጎሳዎች መካከል ውጊያ እንደተደረገ ይወራል፡፡
ሌሊቱ እየጨመረ ሲሄድ ፍርሃት ይመጣበት ጀመር፡፡ ለምን እዚህ እንደመጣ፣ ይህንን ፈተና ሲያልፍ የሚያገኘውን ክብር፣ ክብሩ ለእርሱ ብቻ ሳይሆን ለቤተሰቡና ለጎሳው ሁሉ እንደሚተርፍ ሲያስበው፣ እንደገና የብርታት መንፈስ ይወረዋል። 650ሺ ሄክታር በሚደርሰው የቼሮቄ ደን ውስጥ ከ20 ሺ በላይ የእንስሳትና የዕጽዋት ዝርያዎች ይኖራሉ፡፡ ረዣዥም ተራሮች፣ ጫካ አቋርጠው የሚጓዙ ወንዞች፣ ገበታ የመሰሉ ሸለቆዎች፣ አስቸጋሪ ገደላ ገደሎችና ለጥ ያሉ ሜዳዎች በውስጡ አሉ፡፡ እነዚህን ሁሉ ወጣቱ ያስባቸዋል፡፡
ከሁሉም በላይ የሚያስጨንቀውና የሚያስፈራው አንድ ነገር ነው፡፡ ብቻውን መሆኑ። ቼሮቄዎች ‹አሲ› ብለው በሚጠሯቸው ባህላዊ ቤቶቻቸው ውስጥ በአንድ ቤት አብረው የሚያድሩት ብዙ ቤተሰቦች ናቸው፡፡ ብቻውን የሚኖርም ሆነ ብቻውን የሚያድር የለም፡፡ አደን ሲሄዱ በጋራ ነው፤ ወንዝ ሲወርዱም በጋራ ነው፡፡ አሁን ግን ለብቻው በቼሮቄ ደን ውስጥ ያውም በሌሊት ቁጭ ብሏል። ዕንቅልፉ ይመጣና ይሄዳል፡፡ ብርታቱ ይመጣና በፍርሃት ይተካል፤ እንደገና ደግሞ በጀግንነት ስሜት ይወረራል፡፡ አንዳች አውሬ ቢመጣበት ምን ለማድረግ ይችላል? ሳያየው በድምጹና በአካሄዱ ብቻ ማንነቱን መለየት አለበት፡፡ ዓይኑ እንደተሸፈነ መከላከልና መቋቋምም አለበት፡፡ ያውም ብቻውን። የሚረዳው የለም፤ ምን እንደሆነ እንኳን ታሪኩን ሊነግርለት የሚችል የለም፡፡ ቢቆስል የሚያክመው፤ አውሬው ይዞት ቢሄድ የሚያስጥለው የለም፡፡ ይህንን ሁሉ ሲያስብ ፍርሃቱ ያይላል፡፡
በሐሳብ ወዲያና ወዲህ እየተማታ ሌሊቱ ይገሠግሣል፡፡ አራዊቱ ይጮኻሉ፡፡ እንዲያውም አንዳንዶቹ በአጠገቡ ናቸው፡፡ ከሹክሹክታ፣ እስከ ግሣት፣ ከሲርታ እስከ ፉጨት ድምጻቸው ይመጣል ይሄዳል፡፡ ዙሪያውን እየከበቡ የሚተራመሱ አራዊትም አሉ፡፡ በእግሩ ሥር ሲያልፉ፤ ሰውነቱን ታክከውት ሲሄዱ ይሰማዋል፡፡ ባህሉ ግን ካለበት ቦታ እንዲነቃነቅ አይፈቅድለትም፡፡ በጽናትና በትዕግሥት፣ ያለ ፍርሃትና ያለ ጭንቀት ባለበት እንደተቀመጠ የፀሐይዋን ምጽአት መጠበቅ አለበት።
አራዊቱም፣ ነፍሳቱም፣ የጫካው ግርማም አያስጨንቀውም፡፡ የሚያስጨንቀው በዚያ ከልጅ እስከ ቅመ አያት በአንድነት በሚኖርበት ማኅበረሰብ ውስጥ አድጎ፣ በዚህ ጫካ ውስጥ ብቻውን መሆኑ ነው፡፡ ከአራዊቱ ይልቅ ብቸኝነቱ ያስፈራዋል፡፡ ለአራዊቱ አራዊት፣ ለነፍሳቱም ነፍሳት፣ ለዛፎቹም ዛፍ አላቸው፡፡ እርሱ ግን ብቻውን ነው፡፡ እንደዚህ ሌሊት ሰው ተመኝቶ አያውቅም፡፡ ግን ብቻውን ነው፡፡ እንደዚህ ሌሊት ሰው ናፍቆት አያውቅም፡፡ ግን ብቻውን ነው፡፡
ሌሊቱ እየገሠገሠ ነው፡፡ ድካሙም እየጨመረ ነው፡፡ በዚያ የብርታቱ ሰዓት ያልመጡት አራዊት፣ በዚህ የድካሙ ሰዓት ቢመጡ ምን ሊውጠው ነው? የኦኮናሉፍቴ ወንዝ ከዐለቱ ጋር እየተጋጨ ሲወርድ የሚፈጥረው ድምጽ ይሰማዋል፡፡ ወንዙ ከዐለቱ ጋር የሚጋጭበት ጋ ሲደርስ መልኩ ቡናማ ይሆናል፡፡ ወዲያው ደግሞ አካባቢው ቀስተ ደመና ይፈጥራል። አሁን ግን ሌሊት ነው፡፡ ምን እየሆነ እንደሆን አያውቅም፡፡
ሸለብ ሊያደርገው ሲሞክር የወፎቹን ድምጽ ሰማ። እየነጋ መሆኑን ሲያስብ ብርታቱ ተሰብስቦ መጣ፡፡ የመከራው ሌሊት እያለፈ ነው፡፡ ለዐቅመ አዳም የሚደርስበትና ሠፈሩ በከበሮ የሚናወጥበት ሰዓት እየደረሰ ነው፡፡ ጥቂት ከቆየ ፀሐይዋ ብቅ ትላለች፡፡ ዓይኑ የተሸፈነበትን ጨርቅ ማሞቅ ስትጀምር፣ ያን ጊዜ ጨርቁን ይፈታዋል፡፡ ይህንን የብቸኝነት ጫካ እየዘለለ ለቅቆ፣ ጎሳው በጉጉት ወደሚጠብቅበት ሥፍራ ይገሠግሣል፡፡
እንደጠበቃት ፀሐይዋ መውጣቷን ዐወጀች። ዓይኑ የታሠረበት ጨርቅ መሞቅ ጀመረ፡፡ አሁን ጨርቁን መፍታት ይችላል፡፡ ብርዱ ያቆረፈደውን እጁን አፍታትቶ፣ ጨርቁን በፍጥነት መፍታት ጀመረ፡፡ ቋጠሮዎቹን ቀስ በቀስ አላቅቆ ዓይኑን ነጻ ሲያወጣ፣ ለጥቂት ሰከንዶች አካባቢው ተደናበረበት። ጸጥ ብሎ ቆየና፣ ዓይኖቹን አሻቸው፡፡ ቀስ በቀስም አካባቢው በብርሃን እየተገለጠለት መጣ፡፡ ፊት ለፊት ወዳለው ጫካ ዓይኑን ሲወረውር፣ ጉብታው ላይ አባቱን አየው፡፡ ውርጩ በላዩ ላይ ዘንቦበታል፡፡ ጦሩን ተክሎ፣ ቀስቱን አንግቶ ተቀምጧል፡፡
“ብቻህን አልነበርክም፡፡ እኔ በንቃት እየተከታተልኩህም፣ እየጠበቅኩህም ነበር፡፡ አንተ ስታሸልብ እኔ ግን አላሸልብም ነበር፡፡ እዚሁ ነበርኩ፡፡ እያየሁህ ነበር፡፡ ምናልባት ግን ስለማታየኝ የሌለሁና ብቻህን የሆንክ መስሎህ ይሆናል፡፡ ግን አልነበርክም፡፡ ይህችን ቅጠል ታውቃታለህ?” አለው አባቱ፤ ጎንበስ ብሎ አንዲት ሸካራ ቅጠል እየቆረጠ፡፡
“ይህ ወፍ ሌሊት ሌሊት ያጉረመርማል፡፡ እርሱ ወደሚያጉረመርምበት ቦታ አራዊት አይቀርቡም። እነዚህ ሁሉ ሳያውቁህና ሳታውቃቸው አንተን ሲጠብቁህ ነው ያደሩት፡፡ አየህ ልጄ አብረውህ ሲጠብቁህ ያደሩ ብዙ ናቸው፡፡ ወንዙ፣ ዛፉ፣ ተራራው፣ እነዚህ ሁሉ አብረውህ ነበሩ፡፡ ከሁሉም በላይ ደግሞ እኔ አባትህ አብሬህ ነበርኩ፡፡ አንተ ግን ብቻዬን ነበርኩ አልክ፡፡ ብቸኝነትህን ያመጣው ብቻህን መሆንህ አይደለም፡፡ አብሮህ ያለውን አለማወቅህ እንጂ፡፡ ከዚህ ሌሊት እንድትማር የምንፈልገው አንዱ ትምህርት፣ ሰው ምንጊዜም ብቻውን እንዳልሆነ እንድታውቅ ነው፡፡ አካባቢህን ካላወቅህ በሰዎች መካከል ሆነህ እንኳን ብቻህን ትሆናለህ፡፡ አካባቢህን ካወቅከው ግን መቼም ብቻህን አትሆንም፡፡”
ኢህአዴግና የሚመራው መንግስት፣ የተጠያቂነት ስርዓትን ፈጥሮ፣ ችግሮችን በዘላቂነት ከመፍታት ይልቅ ህዝባዊ ጥያቄዎች ወይም የውስጥ ልዩነቶች ሲነሱ፣ «ጊዜ ስጡን» አይነት መግለጫዎችን ...
1 በሰባተኛውም ወር ከመንግሥት ወገንና ከንጉሡ ዋና ዋና አለቆች አንዱ የኤሊሳማ ልጅ የናታንያ ልጅ እስማኤል ከአሥር ሰዎች ጋር ወደ ምጽጳ ወደ አኪቃም ልጅ ወደ ጎዶልያስ መጣ፤ በዚያም በምጽጳ በአንድ ላይ እንጀራ በሉ።
2 የናታንያም ልጅ እስማኤል ከእርሱም ጋር የነበሩት አሥሩ ሰዎች ተነሥተው የሳፋንን ልጅ የአኪቃምን ልጅ ጎዶልያስን በሰይፍ መቱ፥ የባቢሎንም ንጉሥ በአገሩ ላይ የሾመውን ገደሉ።
5 ጢማቸውን ላጭተው ልብሳቸውንም ቀድደው ገላቸውንም ነጭተው፥ ወደ እግዚአብሔር ቤት ያቀርቡ ዘንድ የእህል ቍርባንና ዕጣን በእጃቸው እየያዙ፥ ሰማንያ ሰዎች ከሴኬምና ከሴሎ ከሰማርያም መጡ።
8 በመካከላቸውም እስማኤልን። በሜዳ የተሸሸገ ስንዴና ገብስ ዘይትና ማርም አለንና አትግደለን የሚሉት አሥር ሰዎች ተገኙ። እርሱም ተዋቸው፥ ከወንድሞቻቸውም ጋር አልገደላቸውም።
9 እስማኤልም ከጎዶልያስ ጋር የገደላቸውን የሰዎች ሬሳ ሁሉ የጣለበት ጕድጓድ ንጉሡ አሳ የእስራኤልን ንጉሥ ባኦስን ስለ ፈራ የሠራው gWdጓድ ነበረ፤ የናታንያም ልጅ እስማኤል የገደላቸውን ሞላበት።
10 እስማኤልም በምጽጳ የነበረውን የሕዝቡን ቅሬታ ሁሉ፥ የንጉሡን ሴቶች ልጆች የዘበኞቹም አለቃ ናቡዘረዳን ለአኪቃም ልጅ ለጎዶልያስ የሰጠውን በምጽጳ የቀሩትን ሕዝብ ሁሉ ማረካቸው፤ የናታንያም ልጅ እስማኤል ማርኮ ወደ አሞን ልጆች ይሄድ ዘንድ ተነሣ።
16 የቃሬያም ልጅ ዮሐናን ከእርሱም ጋር የነበሩት የጭፍራ አለቆች ሁሉ የአኪቃምን ልጅ ጎዶልያስን በምጽጳ ከገደለው በኋላ ከናታንያ ልጅ ከእስማኤል ያስመለሱአቸውን የሕዝቡን ቅሬታ ሁሉ፥ ከገባዖን ያስመለሱአቸውን ሰልፈኞች፥ ሴቶችንም፥ ልጆችንም፥ ጃንደረቦችንም፥ ወሰዱ፤
በዛሬው ዕለት የቀብር ሥነሥርዓቱ የተፈጸመው አንጋፋ የጥበብ ሰው ጋሽ ተስፋዬ ገሠሠ፣ ብዙዎች እንደሚያምኑት እውነተኛ፣ ቅንና ግልጽ ተፈጥሮ የነበረው ሰው ነው። ከዓመታት በፊት በጣይቱ የባህልና የትምህርት ማዕከል ሁለቴ የክብር ምሽት አዘጋጅተንለት ነበር። እና አሁን የማካፍላችሁ ጽሑፍ በዚያ መድረክ የቀረበ ሲሆን፣ እሱን ራሱን አነጋግሬ፣ ሌሎች ብዕረኞች የጻፏቸውን አጣቅሼ ያዘጋጀሁት ነው። የጋሽ ተስፋዬን ቀልድና ጨዋታ፣ ሳቅና ፈገግታ በጽሑፍ ማቅረብ እንዴት ይቻላል? እነሆ ከሕይወቱና ከሥራው የተጨለፈ አጭር ታሪክ።
ሁለገቡ የጥበብ ሰው አቶ ተስፋዬ ገሠሠ ደመራ በሚለኮስበት፣ በዓለ መስቀል በሚከበርበት ዕለት መስከረም 17 ቀን 1929 ዓ.ም በቀድሞው የሐረርጌ ጠቅላይ ግዛት በጉሮ ጉቱ ተወለደ። አባቱ አቶ ገሠሠ ቆለጭ፣ እናቱ ደግሞ ወ/ሮ በለጠች ያየህ ይራድ ይባሉ ነበር። ተስፋዬ ሰባት ዓመት እስኪሆነው ደደር ውስጥ ያደገ ሲሆን የአንደኛና የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን አዲስ አበባ በተፈሪ መኮንን ትምህርት ቤት አጠናቋል። በ1951 ዓ.ም ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ በጠቅላላ ትምህርት የቢ.ኤ. ዲግሪ ተቀብሏል። በ1953 መጨረሻ ደግሞ አሜሪካ በሺካጎው የኖርዝዌስተርን ዩኒቨርሲቲ በቴያትር ኪነጥበባት የኤም. ኤ. ዲግሪ አግኝቷል።
የተስፋዬ የልጅነት ጊዜና አስተዳደግ ግን አልጋ ባልጋ አልነበረም። ገና በስምንት ወሩ እናቱን አጣ። የሁለት ዓመቱን ሻማ ከማብራቱ በፊት ደግሞ አባቱን። ከወላጆቹ በወረሰው መሬት ላይ እያስተዳደሩ ያሳደጉት የአባቱ ጢሰኞቹ ነበሩ። የቄስ ትምህርቱንም የተማረው እዚያው ነበር። ሶስት ዓመት ገደማ ሲሆነው፣ የጣሊያን ወራሪዎች ደደርን ሲያቃጥሏትና ባንዶቻቸው ሲዘርፏት ተመልክቷል። ከዚያ በጊዜው አዲስ አበባ የሚኖሩ አክስቱ (የእናቱ ታላቅ እህት) እሳቸው ዘንድ ሆኖ እንዲማር ይልኩበታል። በዚህም መሠረት በ1937 ዓ.ም. – የሰባት ዓመት ልጅ ሆኖ – በባቡር ይሳፈርና ወደ አዲስ አበባ ይጓዛል። አዲስ አበባ ከሄደ በኋላ ስሜቱን የሚበጠብጥ አንድ ጉዳይ አጋጠመው። ይኸውም ከቅላቱና ከጠጉሩ ዞማነት ጋር የተያያዘ ነው። ተስፋዬ በጠላት ወረራ ወቅት በመወለዱ “አባቱ ኢትዮጵያዊ ሳይሆን የጣሊያን ወታደር ነው” የሚል ወሬ ይነፍስና በእጅጉ ይረበሻል። ታሞ ሆስፒታል እስከ መግባትም ይደርሳል። ምክንያቱም የጣሊያን ወራሪዎች በኢትዮጵያውያን ላይ የፈፀሙት ግፍ ገና ያልተረሳበት፣ ቁስሉም ገና ያልጠገገበት ወቅት ነበርና ነው። አቶ ተስፋዬ በአንድ ወቅት ለሚስተር ሞልቬር እንዳጫወተው አክስቱ ጉዳዩ ሃሰት መሆኑን እስኪያረጋግጡለት ድረስ የኅሊና እረፍት አልነበረውም። ነገሩ እንዲህ ነው። አክስቱም እንዲሁ ወሬውን ሰምተው ስለነበር እህታቸው በሞት አፋፍ ላይ ሳሉ ጉዳዩን ያነሱባቸዋል። ያገኙት መልስ ግን “እንኳንስ በውኔ በህልሜም ከፈረንጅ ጋር አልተኛሁ” የሚል ነበር። የተስፋዬም አባት ይህንኑ ኑዛዜ አምነው ስለተቀበሉ ሲሞቱ ሃብታቸውን ሁሉ ያወረሱት ለተስፋዬ ነበር። የተስፋዬ አያት ፊታውራሪ ቆለጭ አስቀድሞ የራስ መኮንን የጦር አበጋዝ ለጥቆም የራስ ተፈሪ (በኋላ ቀ.ኃ.ሥ.) አማካሪ ስለነበሩ አፄ ኃይለ ሥላሴ ቤተሰቦቹን ያውቋቸው ነበር።
ተስፋዬ በተፈሪ መኮንን ሲማር የክቡር አቶ ከበደ ሚካኤልን “የትንቢት ቀጠሮ” ቴያትር ተመልክቶ ከመደሰቱ ሌላ ለረጅም ጊዜ ያስታውሰውም ነበር። “ከይቅርታ በላይ”ንም አንብቧል። እንደ ሌሎቹ ተማሪዎችም “እሮሮ” የተሰኘውን የከበደ ሚካኤል ተወዳጅ ግጥም በቃሉ አጥንቶት ነበር። ይሄ ይሄ ሁሉ ተደማምሮ ህግ የማጥናት ፍላጎት ቢኖረውም ስሜቱ ወደ ሥነጽሑፍና ወደ ቴያትር ሳይሳብ አልቀረም። ወደ ትወና ሙያ እንዲገባ የገፋው ግን ከተፈጥሮ ዝንባሌው ባሻገር በ”ከማን አንሼ” ስሜት የሚሠራው ነገር እንደነበር ራሱ ይናገራል። ሌሎቹ ያነበቡትን ያነባል፣ ያደረጉትን ያደርጋል። ከዚያን ዘመን ባልንጀሮቹ አንዱ የነበረውን ስብሃት ገብረእግዚአብሔር ‘የመጽሐፍ ቀበኛና ቀስ ያለ’ ብሎ ሲገልጸው እሱ ግን ተጫዋችና ለፍላፊ እንደነበር ያስታውሳል። አቶ ስብሃት ራሱ ባንድ ወቅት በ“ኢትዮጵያን ሄራልድ” ጋዜጣ “Tess Fantastic” ብሎ ባወጣው መጣጥፍ ያን የወጣትነት ዘመናቸውን ሲያስታውስ ተስፋዬ ተጫዋችና ኮሚክ ስለነበር በዙሪያው የሚኮለኮሉ ተማሪዎች ቁጥር ቀላል እንዳልነበር ዘግቧል። አቶ ስብሃት ገ/እግዚአብሔር ለ”መልክአ ዑመር፣ የዑመር ኻያም ሩብ አያቶች” በጻፈው መግቢያ (1987 ዓ.ም፣ ገጽ 5) ላይ “ተዋናዩ ተስፋዬ ገሠሠ ገና የትያትር ቤት መድረክ ላይ ሳይወጣ፣ ገና ተውኔት ትምህርት ቤት ሳይገባ፣ ገና ተዋናይ እሆናለሁ ብሎ ሳያስብ፣ አራት ኪሎ ኮሌጅ የኑሮ መድረክ ላይ ኮሜዲ መጫወት ያዘወትር ነበር።” ሲል አጠናክሮታል።
ተስፋዬ ቴያትርን ይበልጥ እንዲወድ ያደረገው የሚሰጣቸው አድናቆትና ማበረታቻ እንደነበር ሲናገር የአሥራ አንደኛ ክፍል ተማሪዎች ሆነው ከነመኮንን ዶሪና ስብሃት ገብረእግዚአብሄር ጋር አራት ኪሎ በሲኒማ ካምቦኒ ያሳዩትን ቴያትር እንደ አብነት ያቀርባል። የሕይወቱን አቅጣጫ የለወጠው አጋጣሚ ግን የአራተኛ ዓመት ዩኒቨርሲቲ ተማሪ ሆኖ “ኢዮብ”ን ከመጫወቱ ጋር የተያያዘ ነው። ገፀባህሪውንና ታሪኩን ስለወደደው ጥሩ አድርጎ ነበር የተጫወተው። ቴያትሩን ከተመለከቱና ካደነቁት አንዱም አጼ ኃይለ ሥላሴ ነበሩ። በማግስቱ ንጉሡ ያስጠሩትና የእጅ ሰዓት ይሸልሙታል። ከዚያ ከወቅቱ የትምህርት ም/ሚኒስትር (ሚኒስትሩ ንጉሡ ራሳቸው ነበሩ) ዘንድ ይቀርብና ምን መሆን እንደሚፈልግ ሲጠየቅ ህግ መማር እንደሚሻ ይናገራል። ንጉሡ የመረጡለት ሙያ ቴያትር እንደሆነና ውጪ አገር ተልኮ እንደሚማር ሲገለጽለት ግን ይስማማል። ያኔ የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ቴያትር (ዛሬ ብሔራዊ ቴያትር) ከተቋቋመ ገና ሶስት ዓመቱ ስለነበር የተማረ የሰው ኃይል እንደሚያስፈልግ ንጉሡ በሚገባ ተገንዝበው ነበር።
ተስፋዬ ከአሜሪካ ትምህርቱን አጠናቆ ከተመለሰ በኋላ በቴያትር አዘጋጅነትና በመድረክ አስተባባሪነት ተመድቦ መሥራት ጀመረ። የጸጋዬ ገ/መድኅንን “የእሾህ አክሊል” አዘጋጀ፣ ዋናውን ገፀባህሪ ወክሎም ተጫወተ። ቀጥሎ የመላኩ አሻግሬን “ዓለም፣ ጊዜና ገንዘብ” አዘጋጀ። ሆኖም ቴያትሩ አንዴ ብቻ ታዬና “ፖለቲካ አለበት” ተብሎ ታገደ። ተስፋዬም ወደ ፖሊስ ጣቢያ ተወስዶ እስከምሽቱ አራት ሰዓት ከታገተ በኋላ በአማላጅ ተለቀቀ። ከዚያ “የሺ” የተሰኘውን የራሱን ተውኔትና፣ የመንግሥቱ ለማን “ጠልፎ በኪሴ” አዘጋጀ። አድናቆትም አገኘ።
በ1955 ዓ.ም. መጨረሻ ተስፋዬ በተዋናይነትና በረዳት አዘጋጅነት የተሳተፈበት የጸጋዬ ገ/መድኅን “ቴዎድሮስ” የእንግሊዝኛ ቴያትር ንጉሡ በተገኙበት በዩኒቨርሲቲው የራስ መኮንን አዳራሽ ከታዬ በኋላ ቋሚ የሆነ የጥበብ ማዕከል እንደሚያስፈልግ የዩኒቨርሲቲው አስተዳደር አመነበት። በሚቀጥለው ዓመት መጀመሪያ ላይም በዶ/ር ፊሊፕ ካፕላን አማካይነት ቤተ ኪነጥበባት ወቴያትር (ዛሬ የባህል ማዕከል) ተቋቋመ። ተስፋዬም እዚያው ገባና እስከ 1960 ዓ.ም. ድረስ ፊት በምክትልነት ለጥቆ በዋና ዲሬክተርነት ሲሠራ ቆዬ። ማዕከሉ ታዋቂውን “ኦርኬስትራ ኢትዮጵያ”ን በውስጡ ያቀፈ ብቻ ሳይሆን በኢትዮጵያ የሥነጥበብ መድረክ ገናን ስም ያተረፉ እንደ ወጋየሁ ንጋቱ፣ ደበበ እሸቱ፣ ተስፋዬ ለማ፣ አባተ መኩሪያ፣ ተፈሪ ብዙአየሁ፣ ወንድ ወሰን ገ/ኢየሱስ፣ ገብረ ክርስቶስ ደስታ፣ እስኩንድር ቦጎስያን፣ ሃይሌ ገሪማ፣ ዘሪሁን የትምጌታና የመሳሰሉት ታላላቅ ባለሙያዎች የየበኩላቸውን አስተዋፅዎ ያደረጉበትና ያደጉበትም ነው።
አቶ ተስፋዬ በቤተ ኪነጥበባት ወቴያትር ቆይታውም ሆነ በመደበኛዎቹ ቴያትር ቤቶች በርካታ ተውኔቶችን ጽፏል፣ አዘጋጅቷል፣ ተውኗል። ከነዚህም ውስጥ የመንግስቱ ለማዎቹ “ያላቻ ጋብቻ”፣ “ፀረ ኮሎኒያሊስት”፣ እና “ባለካባና ባለዳባ”፣ ከበደ ሚካኤል ከሼክስፒር የተረጎሙት “ሮሚዎና ዡልዬት”፣ የጸጋዬ ገ/መድኅን “ኦዳ ኦክ ኦራክል” (በእንግሊዝኛ)፣ የነጋሽ ገ/ማርያም ‘የድል አጥቢያ አርበኛ”፣ የታደለ ገ/ሕይወት “ማነው ኢትዮጵያዊው?”፣ የአቤ ጉበኛ “የደካሞች ወጥመድ”፣ ከእርሱ ሥራዎችም “አባትና ልጆች”፣ “ኡ ኡ”፣ “አስናቀችና ድስቷ”፣ “ቴያትር ሲዳዳ”፣ “ዕቃው”፣ “ፍርዱ ለናንተ” ሼርሼላፋም”፣ “ተሃድሶ”፣ “መንገደኞች”፣ “ሰኔና ሰኞ”፣ እና ከአንቶን ቼኾብ የተረጎመው “አጎት ቫንያ” ይገኙበታል። አቶ ተስፋዬ ከተጫወታቸው ገፀ ባህሪያት መካከል “ሐምሌት”፣ “ማርሻሎ ግራዚያኒ”፣ “ሚስተር ዤሮም” እና “አጎት ቫንያ” ይጠቀሳሉ። ከዚህ ባሻገር አቶ ተስፋዬ “መተከዣ” በሚል ርዕስ አጫጭር ልብ ወለዶችንና ግጥሞችን የያዘ መጽሐፍ በ1967 ዓ.ም. አሳትሟል። አቶ አስፋው ዳምጤ በዚሁ መጽሐፍ መቅድም ላይ (ገጽ 4) እንዳሰፈረው ተስፋዬ ግጥም መጻፍ የጀመረው የአሥራ ዘጠኝ ዓመት ወጣት ሆኖ ነው። ከኦማር ኻያም “ሩብ አያት” ግጥሞች በተጨማሪ ሕይወት ታሪካዊ ልብወለዱን፣ እንዲሁም የዎልፍጋንግ ጎይተን “ፋውስት” ተርጉሞ አሳትሟል። የኔልሰን ማንዴላን የሕይወት ታሪክም በግሩም ሁኔታ ተርጉሞ ለኢትዮጵያ አንባቢያን አቅርቧል። የወጣቱ ቨርተር ሰቀቀኖች (ትርጉም)፣ ጥንወት፣ ጎሕ ሲቀድ፣ ሽልማቱ፣ ይሉኝታና ፍቅር፣ የመጨረሽታ መጀመርታና መደበሪያ የተሰኙ የግጥምና የልብወለድ ሥራዎችንም ለህትመት አብቅቷል። ከእሱ ሥራዎች ደግሞ ሁለት አጫጭር ልብወለዶቹና ስምንት ያህል ግጥሞቹ በሩሲያኛ ተተርጉመው ታትመዋል።
አቶ ተስፋዬ ቴያትርን ከመተወን፣ ከመጻፍና ከማዘጋጀት በተጨማሪ በአሕዝቦት (Popularize በማድረግ) ረገድም ያበረከተው አስተዋጽኦ ቀላል አይደለም። ለዚህም “የኪነጥበባት ጉዞ” በሚል ርዕስ በኢትዮጵያ ራዲዮ የጀመረውና በኋላ “የኪነጥበባት ምሽት” ተብሎ ለረዥም ጊዜ የዘለቀው ሳምንታዊ ፕሮግራም ቅርብ ምሳሌ ነው።
አቶ ተስፋዬ በዘመነ ደርግም እሥራቷን ቀምሷታል። የተወሰኑ የቴያትር ድርሰቶቹም ሆኑ ዝግጅቶቹ ታግደውበታል። የእዚሁ ዕጣ ከደረሳቸው ሥራዎቹ አንዱ በሆነው “ዕቃው” የተሰኘ ተውኔቱ ውስጥ ከርቼሌ የተወረወረ ዋና ገፀባህሪው እንዲህ ሲል እናደምጠዋለን። መቼቱ ደቡብ አፍሪቃ እንደሆነ ይገለጽ እንጂ ለሃገራችን እውነታ ባዕድ ግን አይደለም።