Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በዚህ ግዢ በጣም ረክቷል ፡፡ እኔ በበርካታ ቦታዎች የመጠጥ ጎድጓዳ ሳህኖች አሉኝ ፣ ግን PoesPoes በግልጽ ከምንጩ መጠጣት ይመርጣል ፣ ሌሎቹን ሳህኖች ሙሉ በሙሉ ወደ ግራ ይተዋል ፡፡ የእኔ ምርጫም ለጉድጓድ ነው ፣ ለ 5 ቀናት እሱን ማየት የለብዎትም ፡፡ ውሃውን መለወጥ ቀላል ነው ፡፡ ማጣሪያውን አንድ ጊዜ መተካት አልነበረብኝም ፣ ግን በዚህ ረገድ ምንም ችግር ሳይኖር የላይኛውን ክፍል ሲወስዱ ቀድሞውኑ ያጋጥሙዎታል ፡፡ እና መተግበሪያውን በጣም ምቹ ሆኖ አግኝቼዋለሁ። ውሃውን ወይም ማጣሪያውን መተካት በሚፈልግበት ጊዜ አንድ መልእክት አገኛለሁ ፣ ስለሆነም በጭራሽ አያስጨንቅም ፡፡ የሚመከር :)
ድመቶቼ ጤናማ ሆነው የሚቆዩ እና ሊደሰቱባቸው የሚችሉ በጣም ጥሩ የመጠጥ untainuntainቴ ፡፡ አስተያየቶች ወይም አስተያየቶች የሉም ፣ በእሱ በጣም ደስ ብሎኛል!
በእውነቱ በጣም ጥሩ ምርት። መተግበሪያው በጣም ግልፅ እና ለመጠቀም ቀላል ነው። በእኔ ክፍያ ላይ አንድ ችግር ነበር ነገር ግን የደንበኞች አገልግሎት ወዲያውኑ ሊረዳኝ ችሏል።
ኢዛ (ረቡዕ ኅዳር ፳፫ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. December 2, 2020)፦ የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን ማምሻውን እንዳስታወቀው የኮሚሽኑ ልዩ የኮማንዶና የወንጀል ምርመራ ቡድን ዛሬ መቀሌ ገብቷል።
ዛሬ ኅዳር 23 ቀን 2013 ዓ.ም. መቀሌ የገባው ልዩ ኮማንዶ እና የወንጀል ምርመራ ቡድን መቀሌ ከሚገኘው ጀግናው የአገር መከላከያ በመቀናጀት የጁንታውን ተፈላጊ ወንጀለኛ ቡድን ማደን መጀመሩንም ኮሚሽኑ አስታውቋል።
የኮማንዶ ቡድኑ በከተማዋ በሚያደርጋቸው አሰሳዎችና የተለያዩ ኦፕሬሽኖች፤ እንዲሁም በወንጀል ምርመራ ቡድኑ የሚገኙ ውጤቶችን በቀጣይ ለሕዝብ እያሳወቀ የሚቀጥል መኾኑንም አስታውቋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ ከትናንት በስቲያ የፓርላማ ማብራሪያቸው፤ በፖሊስ የሚሠሩ ሙያዊ ሥራዎችን፣ የቤት ለቤት ፍተሻን ጨምሮ የመከላከያ ሠራዊቱ የማይሠራ መኾኑንና በሙያተኞች (በፌዴራል ፖሊስ) እንዲሠሩ የሚደረግ መኾኑን ማስታወቃቸው ይታወሳል። (ኢዛ)
ሕወሓት, ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ, የዓለም ሰላም ኖቤል ሽልማት, ኖቤል, የግል ባንኮች, ዋልታ, አይ.ኤም.ኤፍ, IMF, ብርሃን ባንክ, ዓባይ ባንክ, ደቡብ ግሎባል ባንክ, ወለድ, የዋጋ ግሽበት,
ኢዛ (ከኅዳር 29 - ታኅሣሥ 5 ቀን 2012 ዓ.ም.)፦ ከሳምንቱ ክንውኖች የጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ የሰላም የኖቬል ሽልማት በቀዳሚነት ይጠቀሳል። በዚህ ሳምንት ከፍተኛ የዜና ሽፋን ያገኘውም ይኸው የጠቅላይ ሚኒስትሩ የኖቬል ሽልማትና ከዚሁ ጋር የተያያዙ ዘገባዎች ናቸው።
የኢትዮጵያ ኢኮኖሚን ይደግፋሉ የተባሉ የገንዘብ ድጋፎች በጉልህ የታዩበት ሳምንት ነበር። ለኢኮኖሚው ሪፎርም ትግበራ የሚውል የገንዘብ ድጋፍ ካደረጉት ውስጥ የዓለእ አቀፉ የገንዘብ ድርጅት (አይ.ኤም.ኤፍ / IMF) የፈቀደው የ2.9 ቢሊዮን ዶላር ትልቅ ዜና ሆኖ ይጠቀሳል።
ከአነጋጋሪ ክስተቶች መካከል ደግሞ በዋልታ ድረገጽ ላይ ለደቂቃዎች ተነቦ መልሶ ድርግም ያለው ዜና ነው። የትግራይ ክልልም ምክትል ርዕሰ መስተዳድር ዶ/ር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል አረፉ የሚለው ዜናው አነጋጋሪ ሆኖ ብቻ የሚቀር አይመስልም። በሕወሓትና በዋልታ መካከል ውዝግብ የሚፈጥር ሊሆን ይችላል ተብሎ የተገመተ ሲሆን፣ ለተፈጠረው ስሕተት ዋልታ ይቅርታ ቢጠይቅም፤ የክልሉ መንግሥት መስሚያ የለኝም እከሳለሁ ብሎ ተነስቷል። የክልሉ ሚዲያዎችም ዋልታን በሚያወግዙ ዘገባዎች እንደተወጠሩ ነው። እንዲህ ያሉና ሌሎች ማኅበራዊ፣ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ወሬዎች የተደመጡት ከቀዳሚው የሳምንቱ ክስተቶች ውስጥ የተወሰኑት እንዲህ ባለው መንገድ በኢትዮጵያ ዛሬ ዝግጅት ክፍል ተጠናክረዋል።
የሳምንቱ ዐቢይ ዜና ዐቢይ ነው። ዶክተር ዐቢይ አሕመድ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር የኖቬል ሽልማት ርዕሰ ዜናነቱ ለኢትዮጵያውያን ብቻ አልነበረም። ኢትዮጵያን የሚመለከት ኾኖ የተገደበ አልነበረም። በኖርዌይ ርዕሰ ከተማ የኖቬል ሽልማቱ ዝግጅት ለዓለም የተላለፈ የዓለም ጉዳይ ነበር። የኖቬል ሽልማቱ ፕሮግራም በመላው ዓለም ከ1.5 ቢሊዮን ሕዝብ በላይ የተመለከተው እንደሆነ ተነግሯል። ስለዚህ ዶክተር ዐቢይ የሽልማት ፕሮግራም ዓለም አቀፍ ነበር። የዓለማችን ታላላቅ ሚዲያዎች ቦታ ሠጥተው ብዙ የዘገቡበት ጉዳይ ነው። ይህ መድረክ ዶክተር ዐቢይ በክብር ካገኙት ሽልማት በላይ ኢትዮጵያ በከፍተኛ ደረጃ የተዋወቀችበት ነው።
በመድረኩ ኢትዮጵያ የታወቀችበት፣ ስለእርሷ የተነገረበት መንገድ ለየት ብሎ የሚታይ ነበር። በተሸላሚው ጠቅላይ ሚኒስትር አንደበት ብቻ ሳይሆን፤ በፕሮግራሙ መሪ ወይም የሽልማት ኮሚቴው ሰብሳቢ ስለኢትዮጵያ ያሉት ሁሉ ኢትዮጵያን ከፍ ያደረገ ነበር ማለት ይቻላል። ከዚህም ቀደም ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ መድረክ ላይ እንዲህ ባለ ደረጃ ተዋውቃለች ብሎ ለመግለጽ ያስቸግራል።
የሽልማት ኮሚቴው ሰብሳቢ በዚያ መድረክ ስለኢትዮጵያና ስለ ዶክተር ዐቢይ ከገለጹት ውስጥ፤ ኢትዮጵያ በምዕራብያውያን ቅኝ ያልወደቀች ብቸኛዋ አፍሪካዊት አገር መሆንዋን ስስት በሌለው ቃላት መግለጻቸው አንዱ ነው።
ኢትዮጵያ የሰው ዘር መገኛ ስለመሆንዋም በሚገባ ተናግረዋል። አስደማሚው ነገር ኢትዮጵያ የሰው ዘር መገኛ መኾንዋን በማመን መግለጻቸው ብቻ አልነበረም። ያስከተሉት ሌላው ከአንደበታቸው የወጣው ንግግር ነበር። ይህም “ስለዚህ ኢትዮጵያ የሰው ዘር መገኛ ከሆነች ሁላችንም ኢትዮጵያውያን ነን” የሚለውን ማከላቸው ነበር። ይህንን አንደበታቸውን ተከትሎ በዚያ ባማረ አዳራሽ የታደመው ሁሉ የሞቀ ጭብጨባ መታጀቡ “እርግጥ ነው” ሁላችንም ኢትዮጵያውያን ነን የሚለውን እንደማረጋገጥ የተቆጠረ ነበር።
እንዲህ ባለው መንገድ ኢትዮጵያ የተዋወቀችበት መንገድ አለ ተብሎ አይገመትም። ስለዚህ ይህ መድረክ አንድ የኢትዮጵያ መሪ የኖቬል ተሸላሚ ከመኾን በላይ አገርን በሰፊው ያስተዋወቀ መድረክ እንዲሆን አስችሏል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ ሽልማቱን ከተቀበሉ በኋላ ከእርሳቸው አንደበት ይጠበቅ ነበርና ለ21 ደቂቃ የፈጀ ንግግራቸውም ቢሆን (ኖቤል ሌክቸር)፤ ብዙዎችን የመሰጠ ስለመኾኑ በተለያዩ ሚዲያዎች በተለያዩ መንገዶች ገልጸውታል።
ስለሽልማቱ ከተለያዩ ግለሰቦች በተለያዩ ሚዲያዎች ሲስተጋባ የተሰማውም ይህ ነው። ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያም ደግሞ አንዱ ናቸው። “አፄ ኃይለሥላሴ ከነግርማ ሞገሳቸው ከዙፋናቸው ከወረዱ በኋላ የኢትዮጵያ ስም እንዲህ በገናናነት ተሠምቶ አያውቅም” በማለት አስተያየታቸውን ይጀምራሉ።
የኢትዮጵያውያን ልብ በኩራት አበጥ ብሎ እንደማያውቅና ኢትዮጵያዊነት ቀና ብሎ እንደማያውቅ ጭምር በማስታወስ ስለሽልማቱ አስተያየታቸውን ሠጥተዋል። አያይዘውም ሽልማቱ ትልቅ ነገር መኾኑንና “ቁም ነገሩ ዐቢይ ሽልማቱን መቀበሉ አልነበረም፣ ከዐቢይ ጋር ተቆራኝቶ እንደሚቀርም እርግጥ ነውም” ብለዋል።
ለእርሳቸው ግን ትልቁ ቁም ነገር ሽልማቱ ምክንያት ለኾነለት የዐቢይ ንግግር እንደሆነ ጠቅሰዋል። የዐቢይ ንግግር በእንግሊዘኛ ከመኾኑ ሌላ ድንቅ፣ ልብን የሚነካና ኢትዮጵያዊ ሰውነትን ያጐላ እንደነበር በፌስቡክ ገጻቸው ጽፈዋል። ማሳረጊያቸውንም “ዶክተር ዐቢይ እግዚአብሔር ይባርክህ መንገድህን ያቅናልህ!” በማለት ነበር አስተያየታቸውን የሠጡት።
የትግራይ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ መሪ ዶክተር አረጋዊ በርሄም ሽልማቱ የሁሉም መኾኑን የገለጹ ሲሆን፣ ለዶክተር ዐቢይ እንደሚገባ፣ እንዲሁም ላደረጉት ጥረት የተገኘ ሽልማት እንደሆነ በመጥቀስ ሽልማቱን አወድሰዋል። የጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ሴክረተሪያት አቶ ንጉሡ ጥላሁን፤ ሽልማቱ ኢትዮጵያን ከፍ ያደረገ ነው ብለው ገልጽውታል። እንዲህ ያሉ አስተያየቶች ብዙ ናቸው ሲሠጡ የሰነበቱት። ሌላው ቀርቶ ጃዋር መሐመድ ጠቅላይ ሚኒስትሩን እንኳን ደስ አለዎት ወንድሜ የሚል መልእክት በፌስቡክ ገጹ አስፍሯል።
ከኦስሎ መልስ በቤተመንግሥት በተደረገ ግዥ ላይ ፕሬዝዳንት ሳህለወርቅ ሽልማቱ ትልቅ ክብር የሚሠጠው ስለመኾኑ አስታውሰዋል። አክለውም የጠቅላይ ሚኒስትሩ የዓለም የሰላም ኖቬል አሸናፊው መኾን ለሁሉም ኢትዮጵያዊ የሚያኮራ መኾኑን ተናግረዋል። “ኖቬል ሽልማቱ የተበረከተው ለተሠራው ሥራ ብቻ ሳይሆን፤ ለሚቀሩ ሥራዎችም የተሠጠ በመኾኑ፤ ይህንን ታላቅ የደስታ ቀን ተባብረን ተደጋግፈን አገራችንን በጋራ ማልማት አለብን” ብለዋል።
መጨረሻ ላይ በንግግራቸው የገለጹት ደግሞ “ኢትዮጵያውያን የተጋረጠብንን ችግር በጋራ ከመፍታት ውጭ ሌላ አማራጭ የለም በማለት፤ የተለየ አስተሳሰብና አማራጭ ማቅረብ የዴሞክራሲ ገጽ እንጂ በአስተሳሰብ ልዩነት ምክንያት በጠላትነት መፈራረጅ አይገባም” ብለዋል።
በዚህ እራት ግብዣ ላይ ንግግር እንዲያደርጉ የተጋበዙት ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ደግሞ፤ ከዚህ በኋላ ወደ ሥራ ከሚል መልእክታቸው ባሻገር፤ ይህ ሽልማት በር ከፋች መኾኑን በሚገልጽ ነበር። በተለይ ለዚህ ሽልማት እንዲበቁ የበኩላቸውን ላበረከቱት ኢሳይያስ አፈወርቂ ምስጋና አቅርበዋል።
ኢትዮጵያ የጀመረችውን አጠናክሮ ለማስቀጠል ዜጐች በፍቅር፣ በአንድነትና በመተሳሰብ መሥራት እንደሚገባ በማመልከት፤ “ዜጐች ምክንያታዊ ባልኾኑ ጉዳዮች ዙሪያ እርስ በርስ መናቆርን በማስወገድ ለአገር እድገትና ብልጽግና የበኩላቸውን ሚና መወጣት አለባቸው” የሚል መልእክት አስተላልፈዋል።
በዚህ ሽልማት ዙሪያ የተለያዩ ሐሳቦች የተሸንራሸሩበት ሳምንት ነበር። ዓርብ ዕለት ደግሞ የኖቬል ሽልማቱ በብሔራዊ ሙዚየም እንዲቀመጥ መወሰኑም ተያያዥ ዜና ነበር።
እንዲህ ያሉ እውቅናዎች ለኢትዮጵያ ገጽታ ግንባታ የሚኖራቸው አስተዋጽኦ ሰፋ ብሎ የተተነተነበት ሲሆን፣ የሽልማቱን መገኘት አስመልክቶ በአዲስ አበባና በተለያዩ ከተሞች የእንኳን ደስ ያላችሁ ዝግጅቶች ተካሒደዋል። በተለይ በአዲስ አበባ የከተማው ነዋሪ ማልዶ ወጥቶ ዶ/ር ዐቢይን መቀበሉ ይጠቀሳል። (ኢዛ)
ባሳለፍነው ሳምንት ዓርብ ወደ አሥር ሰዓት አካባቢ የተሰማው አንድ ወሬ ደግሞ በተለየ የሚታይ ነበር። ነገሩ እንዲህ ነው፤ በኢትዮጵያ ሚዲያዎች ስም ካላቸው ከሚባሉ ሚዲያዎች ውስጥ አንዱ የሆነው ዋልታ በፌስቡክ ገጹ ላይ ያሰፈረው አንድ አጭር “ዜና”፤ የትግራይ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል ባልታወቀ አደጋ ሕይወታቸው ማለፉን የሚገልጽ ነው። ይህንን መረጃ ያወጣው ዋልታ ነበርና ዜናውን ላለማመን ከባድ ነበር። ነገር ግን በፌስቡክ ገጹ ላይ የተነበበው ይህ ዜና ከደቂቃዎች በኋላ ተነሳ።
ወዲያው ዋልታ ኢንፎርሜሽን ሴንተር ይህ በዋልታ ፌስቡክ ገጹ ላይ የታየው “መረጃ” ከእርሱ እውቅና ውጭ የኾነ መኾኑንና ለተፈጠረው ስሕተት ይቅርታ እንዲጠይቅ ያስገደደበት ነበር።
በኢትዮጵያ ሚዲያ ውስጥ በከፍተኛ ካፒታልና በጠንካራ አደረጃጀቱ በቀዳሚነት ከሚጠቀሱት ውስጥ አንዱ የኾነው ዋልታ እንዲህ ያለው ስሕተት መፈጠሩ ብዙ አግራሞት የፈጠረ ሲሆን፣ የዋልታዎችንም ያስደነገጠ ነበር ተብሏል። ይህ መረጃ ለምን እንዴት በዚህ መልክ እንዲሠራጭ ተፈለገ የሚለውን ጥያቄ ለመመለስ ዋልታዎች ማጣራት ውስጥ ገብተዋል። አፅእኖት ሠጥተው የገለጹትም ከድርጅቱ እውቅና ውጭ የተፈጸመ መኾኑን ነው። የዋልታ ሚዲያና ኮምዩኒኬሽን ኮርፖሬት ዋና ሥራ አስፈፃሚ ዶክተር ንጉሤ መሸሻ በቴሌቪዥናቸው ላይ ወጥተው ይህንኑ ይቅርታ ደግመዋል። ኾኖም እንዲህ ያለ ነገር ከማጋጠሙ በፊት ከዚህ ቀደም ዋልታ በሚሠራቸው ሥራዎች ያልተደሰቱ ወገኖች ድርጅቱ ቢሮ ድረስ በመሔድ ተቃውሞ ያሰሙ መኾኑን አስታውሰዋል። ከዶክተር ደብረጽዮን ጋር ተያይዞ የተደረገው ድርጊትም ከጀርባው ሌላ አካል ያለ መኾኑን ለማመላከት ሞክረዋል። ዋልታ በሚሠራቸው ዶክመንተሪዎች ደስታ ያልፈጠረባቸው የሠሩት ሊሆን ይችላል የሚልም አስተያየት አላቸው።
ይህ ግርታ የፈጠረ ጉዳይ ውጤቱ ምን ያስገኛል? የሚለው ጉዳይ እንደተጠበቀ ኾኖ፤ የትግራይ ክልላዊ መንግሥት ግን ጉዳዩ ኾን ተብሎ የተፈጸመ ነው በማለት በክልሉ ሚዲያዎች ተቃውሞ ማሠማት የጀመረው ጉዳዩ ተፈጸመ በተባለ በጥቂት ሰዓታት ልዩነት ነበር። በተለይ የትግራይ ሚዲያዎች ይህንኑ ጉዳይ ሰፊ ሽፋን ሠጥተው ነገሩ ኾን ተብሎ የተፈጸመ መኾኑን የሚገልጹ አስተያየቶችን በማስተናገድ ሰፊ ዘገባ እየሠጡበት ይገኛሉ።
ዶክተር ደብረጽዮንም ምን ተፈልጐ እንደተደረገ ባይገባኝም፤ የትግራይ ሕዝብ ላይ ጥቃት ለመፈጸም ታስቦ የተሠራ ነው በሚል ድርጊቱን አውግዘዋል። የክልሉ ኮሙዩኒኬሽን ቢሮም በይፋ ክስ እንደሚመሠርት አስታውቋል። ዋልታ በተደጋጋሚ እያጠፋ ነውም ብሏል።
ዋልታ በክልሉ ላይ ተደጋጋሚ የኾነ ችግር እየፈጠረ ስለመኾኑም ገልጸዋል። በሌላ በኩል ግን የዚህ ድርጊት መፈጸም ምን ለማግኘት ታስቦ የተፈጸመ ነው? ለሚለው ጥያቄ ላይ ብዥታው አልጠራም።
በተለይም የዋልታ አመሠራረት በአብዛኛው ከሕወሓት ጋር የተያያዘ ከመኾኑ አንጻር የትግራይ ክልል በዋልታ ላይ የከፈተው የውግዘት ዘመቻን አነጋጋሪ አድርጐታል። የትግራይ ሚዲያዎች በዚህ ጉዳይ እያስተጋቡ ያሉት ምሬት ያዘሉ ዘገባዎችም ለየት ብለው እንዲታዩ አድርጓቸዋል። ዋልታ ከእርሱ ቁጥጥር ውጭ በኾነ መንገድ የተፈጠረ ስሕተት መኾኑን በመግለጽና ሁኔታውንም እያጣራሁ ነው ቢልም፤ የትግራይ ቢሮ ኃላፊ እንዴት ተደርጐ ነው በይቅርታ የሚተላለፈው በማለት ክስ እንመሠርታለን ብለዋል።
ዋልታ በሕወሓት እጅ የነበረ ሚዲያ እንደነበረ የሚታወቅ ሲሆን፣ ይህንን ሚዲያ በቦርድ ሊቀመንበርነት ሲመሩ የነበሩት እንደ ወይዘሮ አዜብ ያሉ ከፍተኛ የሕወሓት አባላት መሆናቸው ሲታወስ “ነገሩ ምንድነው?” የሚል ከበድ ያለ ጥያቄ አስከትሏል።
ከፋይናንስና ኢኮኖሚ አንጻር ያሳለፍነው ሳምንትን በተለየ የምናስበው ኢትዮጵያ ከጀመረችው ሪፎርም አንጻር ተግባራዊ ለምታደርገው የአገር በቀል ኢኮኖሚ ፖሊሲ የሚያስፈልገው ከ10 ቢሊዮን ዶላር በላይ ቃል ስለመገባቱ የተወሳበት ነው።
አሁን ያለው የኢኮኖሚ ሪፎርም ለማድረግ የተቀረው ፖሊሲ ከዚህ ቀደም ውይይቶች የተደረገባቸው ሲሆን፣ ባሳለፍነው ሳምንት የገንዘብ ሚኒስትር ደኤታው ገልጸው ነበር። ይህ ከተሰማ በኋላ የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅቱ (IMF) ለኢትዮጵያ ፈቅዶ የማያውቀውን 2.9 ቢሊዮን ብር ለማበደር ቃል ገብቷል። በተመሳሳይ የዓለም ባንክም ሦስት ቢሊዮን ዶላር ለመደገፍ ቃል መግባቱ ታውቋል። ይህ ገንዘብ የአገሪቱ የአንድ ዓመት አንድ ከፍተኛ በጀት የሚያክል ከመኾኑ አንጻር፤ ኢትዮጵያ ለጀመረችው የኢኮኖሚ ሪፎርም ስኬት የራሱ አስተዋጽኦ አለው ተብሏል።
ጉዳዩ ትልቅ ነውና የዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት የተሰማውን መልካም ዜና ተከትሎ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ፤ “እንዲህ ያለው ድጋፍ ለማክሮ ኢኮኖሚ፣ መዋቅራዊና ለሴክተር ማሻሻያዎች የሚል ነው” ብለዋል።
የIMF ዜና ከመሰማቱ ቀደም ብሎ ከተለዩ አገሮችና ተቋማት ኢትዮጵያ ያገኘችው የገንዘብ ድጋፍ የቀዳሚዎቹን ሁለት ሳምንታት የተለየ አድርጓቸዋል ተብሎ ሊታይ ይቻላል።
ከይፋዊ መረጃዎች መገንዘብ እንደሚቻለው ጀርመን 320 ሚሊዮን ይሮ ለመሥጠት ተስማምታለች። ከተመረጡ በኋላ የመጀመሪያ ጉዟቸውን ኢትዮጵያ ያደረጉት የአውሮፓ ኮሚሽን ፕሬዝዳንት ኡርሶላ ቮንዳር ባዶ እጃቸውን አልወጡም። 170 ሚሊዮን ዩሮ ድጋፍ ሠጥተዋል። የቤልጅየም መንግሥት ደግሞ ለምርጫ ማስፈጸሚያ ብሎ ወደ 800 ሺሕ ዩሮ አበርክቷል።
ኢትዮጵያ ውስጥ በፋይናንስ ዘርፍ ከተሰማሩ የግል ባንኮች ውስጥ የስድስት ባንኮች የ2011 አፈጻጸንም የተመለከተ ዋና ዋና መረጃዎቻቸውን በድረገጻችን ላይ ማቅረባችን አይዘነጋም። ከዚያ ወዲህ የ2011 በጀት ዓመት አፈጻጸማቸውን ይፋ ካደረጉት ባንኮች ውስጥ ደግሞ የሦስቱን ሪፖርት በዚህ ዘገባችን እንዳስሳለን። በቀዳሚዎቹ የሳምንቱ ቀናት ሪፖርታቸውን ካቀረቡት ባንኮች አንዱ ብርሃን ባንክ ነው። ብርሃን ባንክ በሪፖርቱ እንዳሰፈረው በ2011 የበጀት ዓመት 580 ሚሊዮን ብር ማትረፉን ነው። የባንኩ ዓመታዊ ትርፍ ከ2010 የ28 በመቶ ብልጫ አለው።
ሁለተኛው ዓባይ ባንክ ሲሆን፣ ዓባይ ባንክ የ2011 ትርፉን 63 መቶ አሳድጐ 680 ብር ማትረፉን ገልጿል። ይህ ትርፍ በ2010 ካስመዘገበው ከ240 ሚሊዮን ብር በላይ ይበልጣል። አጠቃላይ የሀብት መጠኑም 29 ቢሊዮን ብር መድረሱን ገልጿል።
ደቡብ ግሎባል ባንክም በ2011 የበጀት ዓመት 284 ሚሊዮን ብር እንዳተረፈና ይህም ትርፍ በ2010 አስመዝግቦት ከነበረው ከ110 ሚሊዮን ብር እንደሚበልጥ ገልጿል። የባንኩ ጠቅላላ ሀብት 5.5 ቢሊዮን ብር መድረሱን ገልጿል። ባንኩ በ2010 በጀት ዓመት ከነበረው 3.3 ቢሊዮን ብር ጠቅላላ ሀብት ጋር ሲነጻጸር የ68 በመቶ እድገት አሳይቷል። (ኢዛ)
16ቱ የአገሪቱ ባንኮች ለብድር የሚያስከፍሉትን የወለድ መጠን ይቀንሳሉ ተብሎ እየተጠበቀ ሲሆን፣ እስካሁን ሁለት ባንኮች ለብድር ይጠይቁ የነበረውን የወለድ መጠን መቀነሳቸውን አስታውቀዋል።
ባንኮች ወደዚህ እርምጃ እየገቡ ያሉት፣ በቅርቡ መንግሥት የ27 በመቶ የቦንድ ግዥ መመሪያን በማንሳቱ ነው። ይህ ለዓመታት በአስገዳጅነት ሲፈጸም የነበረ መመሪያ ባንኮች የብድር ወለድ ተመናቸውን ከፍ አድርጐት እንደቆየ ይታወሳል። አሁን ግን ይህ መመሪያ መነሳት ባንኮቹ የብድር ወለድ ተመናቸውን እንዲቀንሱ እያደረገ ነው። እስካሁን ካሉ መረጃዎች ማወቅ እንደሚቻለው፤ አዋሽ ባንክና አቢሲንያ ባንክ እስካሁን ለብድር ሲያስከፍሉ ከነበረውን የወለድ ምጣኔ ላይ እንደየብድር ዐይነቶቹ የሚታይ ቅናሽ ማድረጋቸውን አስታውቀዋል።
አዋሽ ባንክ እስከ 4.5 በመቶ የብድር ወለድ ቅናሽ ሲያደርግ፤ አቢሲንያ ደግሞ እስከ ስድስት በመቶ ለመቀነስ ተዘጋጅቻለሁ ብሏል። ይህም ውሳኔ ባንኮቹ እስከ 17 በመቶ ይጠይቁበት የነበረው የወለድ ምጣኔ እንደ ብድሩ ሁኔታ ይቀንሳሉ ማለት ነው። ይህ ውሳኔ ኢኮኖሚውን ለማረጋጋት ጠቃሚ ይሆናል ተብሎ ይታመናል። (ኢዛ)
ከሳምንቱ ወሬዎች እንደመልካም ያልታየው ዜና የአገሪቱ የዋጋ ግሽበት አሁንም እያሻቀበ መኾኑ ነው። በተለይ የዋጋ ግሽበቱ ምግብ ነክ የኾኑ ምርቶች ላይ ማየሉ ሁኔታውን የበለጠ አሳሳቢ ያደርገዋል።
የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 3ኛ ወንጀል ችሎት በእነ ያሬድ ሁሴን ኢብራሂም የክስ መዝገብ ክስ የቀረበባቸው 25 ተከሳሾች በአዲስ አበባ ቀጠሮ ማረፊያ ቤት( ቂሊንጦ) ቃጠሎ ሰበብ ሸዋሮቢት ማረሚያ ቤት ተወስደው የደረሰባቸው የሰብአዊ መብት ጥሰትን የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮምሽ አጣርቶ እንዲያቀርብ በማዘዙ ኮምሽኑ ምርመራውን ለፍርድ ቤት ልኳል።
የቀጠሮ ማረፊያ ቤት ላይ በተፈጠረው ቃጠሎ ምክንያት በቃጠሎው እጃችሁ አለበት ተብለን ነሃሴ 28/2008 ዓም ተለይተን ወደ ሸዋሮቢት ማረሚያ ቤት ተወስደን ኢሰብአዊ ድርጊት ተፈፅሞብናል። በሸዋሮቢት ማረሚያ ቤት ያልፈፀምነውን ድርጊት እመኑ እየተባልን ለሰው ልጅ በማይመጥን፣ ኢሰብአዊ የሆነ ድርጊት ተፈፅሞብናል። ለአንድ ወር ያህል በካቴና ከአልጋ ጋር ታስረናል። ተገልብጠን ተገርፈናል። የውስጥ እግራችን ተገርፈናል። አንጠልጥለው በማሰር ውሃ እየደፉብን፣ በኤሌክትሪክ ሾክ እየተደረግን ተመርምረናል። በእምነትና ማንነታችን ጥቃት ደርሶብናል። በደረሰብን ድብደባና ስቃይ ብዛት ያልፈፀምነውን ድርጊት ፈፅመናል ብለን ለማመን ተገደናል።
ወደ ቀጠሮ ማረፊያ ቤት (ቂሊንጦ) ከተመለስን በኋላ ቢሆን በደረሰብን ድብደባ ብዛት ላጋጠመን ጉዳት ህክምና አላገኘንም። በቃጠሎው ወቅት አልባሳትን ጨምሮ ንብረቶቻችን በማረሚያ ቤቱ የተወረስን ሲሆን እንዲመለሱልን ስንጠይቅ ተቃጥለዋል የሚል ምላሽ ተሰጥቶናል።
1) ፀጋዬ ዘውዱ:_ቀኝ እግር ከጉልበቱ በታች ጠባሳ፣ ግራ እግር ላይ የግርፋት የሚመስል ጠባሰ፣ ጀርባ ላይ ጠባሳ ፣ የአውራ ጣት ጥፍር መነቀል፣ የካቴና የታሰረበት ምልክት
የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮምሽን ከላይ የተጠቀሱት እስረኞች ወደ እስር ቤት ሲገቡ የተጠቀሱት ጉዳቶችና ምልክቶች እንዳልነበረባቸው አረጋግጧል። የኮምሽኑ ምርመራው የተካሄደው ድብደባው ከተፈፀመ 10 ወር በኋላ ቢሆንም የግርፋት ምልክቶች በግልፅ እንደሚታዩ በሪፖርቱ ላይ ተገልፆአል። በመሆኑም ተከሳሾች ሸዋሮቢት ማረሚያ ቤት ተወስደው በአቤቱታው ላይ የተጠቀሰው ለሰው ልጅ የማይመጥንና ኢ ሰብአዊ የሆነ ድርጊት እንደተፈፀመባቸው ተረጋግጧል።
ይሁንና አቤቱታ ያቀረቡት 25 ተከሳሾች ሆነው ኮምሽኑ የጠቀሰው የ12 ተከሳሾችን በደል ብቻ ነው። በሌሎች መዝገቦችም ተመሳሳይ አቤቱታ ቀርቦ ኮምሽኑ ሪፖርት ያቀረበ ሲሆን በእስረኞች ላይ የተፈፀመውን በደል በሚገባ በሪፖርቱ አላጠቃለለም ተብሏል።
በደል የተፈፀመባቸው እስረኞች ካለመጠቀሳቸውም በተጨማሪ በሪፖርቱ የተጠቃለሉ እስረኞች የደረሰባቸው በደል በሚገባ አልተጠቀሰም ተብሏል። በእነ መቶ አለቃ ማስረሻ ሰጤ ክስ መዝገብ የተከሰሱ 38 ተከሳሾች ሸዋሮቢት ተወስደው በደል በተፈፀመባቸው 175 እስረኞች ላይ ከተፈፀመው በደል መካከል ኮምሽኑ 6 በመቶውን ብቻ በሪፖርቱ ማጠቃለሉን ተከሳሾቹ በችሎት ተናግረዋል። ኮምሽኑ የተፈፀመውን በደል በሚገባ በሪፖርቱ ባለማጠቃለሉና ገለልተኛ አይደለም በሚል ሌላ ገለልተኛ አካል ተቋቁሞ የተፈፀመባቸውን አስከፊ በደል እንዲያጣራ እስረኞቹ አቤቱታቸውን ለፍርድ ቤት እያቀረቡ ነው።
ኮምሽኑ በእስረኞች ላይ በደል ፈፀሙ የተባሉ አካላትን ማዕከላዊ ወንጀል ምርመራ እንዲያጣራ በምክረ ሀሳብ ያስቀመጠ ሲሆን እነ መቶ አለቃ ማስረሻ ሰጤ የማዕከላዊ ወንጀል ምርመራ ኃላፊዎች ድብደባ እንደፈፀሙባቸውና እንዳስፈፀሙባቸው የኃላፊዎችን ስም ጭምር በመጥቀስ ገልፀዋል። በመሆኑም በደል የፈፀመው አካል ጉዳዩን እንዲያጣራ መታዘዙ የደረሰብን በደል ተሸፋፍኖ እንዲቀር ስለተፈለገ ነው የሚል ቅሬታ አቅርበዋል። ከተከሳሾቹ ባሻገር ዐቃቤ ሕግ በተከሳሾቹ ላይ ያቀረባቸውና ያዘጋጃቸው ምስክሮች በምርመራ ወቅት በደረሰባቸው ድብደባ ምክንያት ተገደው ለምስክርነት እንደቀረቡና ተገደው ምስክር በሆኑት ላይ የተፈፀመው በደልም እንዲጣራ ተከሳሾች ለፍርድ ቤት አመልክተዋል።
“ለ26 ዓመታት በቁም እስር ላይ ነን፤ ወዳጅ ዘመድ አያየንም፤ በቂ ህክምናም አናገኝም” “ሸማግሌዎች ከኤምባሲ አስወጥተው ከቤተሰቦቻቸው ጋር እንዲገናኙ ጥረት ያድርጉ”Continue...
የአማራ ክልል ተወላጅ የሆኑ አርሶ አደሮችን ህገወጥ በሆነ መንገድ በማፈናቀል የተጠረጠሩ 35 የቤንሻንጉል ጉምዝ ክልል አመራር አባላት ከኃላፊነታቸው እንደተነሡ የፌደራል ጉዳዮች ሚኒስትሩ አስታወቁ፡፡
የዘንድሮ ነገር መቸም ለብቻው ነው!! የኮሮና ወረርሽኝ የዓለሙን ብዙ ነገር እንዳይሆን አድርጎታል። የእኛም ሀገር ሁኔታ ከሌላው ቢብስ እንጂ የሚያንስ አይደለም። ጉዳቱ ደረጃ በደረጃ ገና በብዙ መልኩ ይገለጣል። ከዚህ እንዳያብስብን መፀለይ እና መጠንቅቅ እንጂ የጤና አገልግሎት ዋስትና የሚሆን ነገር አለን ብለን እጅጉን ተስፋም አናደርግም። የምናውቀው ነውና።
ሰሞኑን ተወዳጁ ጌታቸው ካሳ “በኮሮና ወረርሽኝ ምክንያት ስራውን ስላቆመ ተቸግሯል።” መባልን በመገናኛ ብዙኃን ስሰማ እጅግ አዘንኩ፡፡ አሳዛኙ ነገር የሱ መቸገር ብቻ አይደለም፡፡ በሙያው የተገለገልን ታዳሚዎች፣ አድናቂዎች፣ ሙዚቃ ቤቶች፣… በሰንሰለቱ ያለን ሁላችን ምንም ማድረግ አለመቻላችን ብቻም አይደለም፡፡ ችግሩ የጌታቸው ብቻ ሳይሆን የሌሎችም እሱን መሰል በርካታ ብርቅዬዎች መሆኑ ጭምር ነው፡፡ በባላገሩ አይድል የምናውቀው ዳዊት ጽጌ እና ለየት ባለ አዘፋፈን ኢንዱስትሪውን የተቀላቀለው ዘሩባቤል ሞላ ሁለቱም ለበኩር አልበማቸው ያሰቡትን ኮንሰርት ሰርዘዋል፡፡ ድምጻዊት ዘሪቱ ከበደ እና ያሬድ ነጉ ደግሞ የአልበም ሥራቸው ከተራዘመባቸው ውስጥ ተጠቃሾች ናቸው፡፡ በቀረጻ ላይ የነበሩ ፊልሞች እና ተከታታይ የቴሌቪዥን ድራማዎች፣ የወራት ዝግጅታቸውን አጠናቀው የመድረክ ወረፋ በመጠበቅ ላይ የነበሩ ቲያትሮች፣ የታቀዱ ባዛሮች እና ዜግዚቢሽኖች ላይ ሊመደረኩ የታሰቡ ጥበባዊ መሰናዶዎች፣… ሁሉም ተቋርጠዋል፡፡ በወርሃዊ የኪነጥበብ መድረኮች ላይ ሥራዎቻቸውን በማቅርብ ኑሯቸውን የሚደጉሙ ከያኒያንም እጅ አጥሯቸዋል፡፡
በርግጥ ይህ ክስተት ሐገራዊ ብቻ ዓይደለም፡፡ የግል ችግራችን ብቻ አይደለም፡፡ ዓለም አቀፋዊ ነው፡፡ በመላው ዓለም የኪነጥበብ እንቅስቃሴዎች ተገትተዋል። ከሁሉ ግን የክዋኔ ጥበቡ (ማለትም ቴአትር፣ የሙዚቃ አቅርቦቶች፣ ልዩ ልዩ የኪነጥበብ እንቅስቃሴዎች፣ የግጥም ምሽቶች…ወዘተ) እጅጉን ተጎድቷል። ምናልባትም ይህ ቅዠት መሳይ እውነታ ሲያበቃም ለረዥም ጊዜ ሊጎዳ የሚችለው ጥበብ ይኸው የክዋኔ ጥበብ ነው። ሰዎች ወደ ቴአትር እና መሰል ሰዎች የሚሰበሰብባችው የክዋኔ ጥበብ መመድረኪያ ስፍራዎች በቀላሉ አይጓዙም። ጊዜ ይፈልጋሉ። እነዚህ የኪነጥበብ ስራዎች ከፍተኛ አደጋ እንደተጋረጠባቸው በተለያዩ ዓለም ዓቀፍ መገናኛ ብዙኃን የሚወጡ መረጃዎች ያሳያሉ። የእንግሊዙ ዝነኛ የሼክስፒር ዘመን ቴአትር ቤት የሆነው “ግሎብ ቴአትር” በገቢ ማነስ ምክንያት መንግሥት የማይደግፈው ከሆነ ሊዘጋ እና ረዘም ላለ ጊዜም ቴአትሮችን የማያቀርብ መሆኑን አውጇል። በአሜሪካም በዛ ያሉ ቴአትር ቤቶች ኪሳራ እያወጁ የሀገራቸውን መንግሥት ድጋፍ እየጠየቁ ነው። በተለይ ቴአትር ቤቶች በርካታ ባለሙያዎችን ቀጥረው የሚያስተዳድሩ በመሆኑ ለደሞዝ እና ለሌሎችመክ ወጪዎች ቋሚ ገቢ ያስፈልጋችዋል። በአብዛኛው ከቴአትር ተመልካቾች የሚሰበስቡት ገቢ በወረርሽኙ ምክንያት በመቋረጡ ብዙ ቴአትር ቤቶች በገቢ ማጣት ሊዘጉ ጫፍ መድረሳቸውን እያወጁ ይገኛሉ።
ይህ እውነት የኛንም ሀገር ይመለከታል። ምንም እንኳ የኛ ቴአትር ቤቶች (ጥቂትም ቢሆኑ) በመንግሥት ደሞዝ የሚቆረጥላቸው ሰራተኞች ያሏቸው ቢሆኑም፤ በቴአትር ቤቶቹ የሚሰሩ ተዋንያን እና የቴአትር ባለሞያዎች ግን ቋሚ ሰራተኛ ሳይሆኑ በአብዛኛው ከመድረክ ክፍያ ከሚያገኙት ገቢ የሚተዳደሩ ናቸው። የቴአትር ቤቶቹ ሰራተኞችም ያለ ተጨማሪ ገቢ ኑሯቸውን ሊመሩ የሚችሉበትን ደሞዝ ከቲያትር ቤቶች አያገኙም፡፡ ደሞዛቸው ይህን ያህል እዚህ ግባ የሚባል ባለመሆኑ በየቴአትሩ ከሚያገኙት ተጨማሪ ገቢም ይተዳደራሉ። በመሆኑም በአሁን ሰዓት ከቋሚ ደሞዛቸው ባሻገር ከልዩ ልዩ የመደረክ ስራዎች የሚያገኟቸው ገቢዎች ተቋርጠዋል። በሰፊው የክዋኔ ጥበብ ውስጥ የሚሳተፉ ባለሞያዎች ግን ሙሉ በሙሉ በሚባል ሁኔታ ከዕለት ገቢያቸው ተገልለዋል።
መንግሥት በተቻለው አቅም የሀገሪቱ ኢኮኖሚ እንዳይዳከም፣ ዜጎች በገቢ ማጣት እንዳይጎዱ፣ ወጣቶች በስራ ማጣት አሁን ካሉበት የከፋ ደረጃ እንዳይደርሱ እና በሽታው የከፋ ጉዳት እንዳያደርስ የሚችለውን እያደረገ መሆኑ ግልፅ ነው። የሚበረታታም ነው። ነገር ግን በየዘርፎቹ እየነጠለ፣ ቅድሚያ ለሚሰጠው ቅድሚያ እየሰጠ፣… ድጋፍ ማድረጉ እንዳለ ሆኖ ባልተገባ አመለካከት ምክንያት የኪነጥበብ እንቅስቃሴው እና ባለሞያዎቹ እንዳይጎዱ የሚያደርገውን ድጋፍ ገሸሽ እንዳያደርገው ያሰጋል። “ባልተገባ አመለካከት” ያልኩበት ምክንያት በሀገራችን የኪነጥበብ ስራ “የማዝናናት” እና “የትርፍ ሰዓት ስራ” ከመሆን ያለፈ ድርሻ ያለው ተግባር መሆኑን በመንግሥትም ሆነ በዜጎች ዘንድ ግንዛቤ ያለመኖሩን በማስመር ነው። በመሆኑ የመንግሥት የስራ ሀላፊዎች በዚህ ወረርሽኝ ምክንያት ለስራ ዘርፎች እና ለዜጎች የሚያደርጉትን ድጋፍ ሲወስኑ የኪነጥበብ ዘርፉንም እንደ አንድ አሳሳቢ አካል ሊመለከቱት ይገባል።
በርግጥ ከኪነጥበቡ በፊት የሚቀድሙ ስራዎች እንዳሉ እርግጥ ነው። ከኪነጥበቡ በፊት ዜጎች መመገብ አለባቸው፣ መታከም እና የመድሃኒት አቅርቦት ማግኘት አለባቸው፣ ደህነንታችን ቅድሚያ ሊሰጠው ይገባል፣ ኢኮኖሚያችንም እንደዚሁ። ነገር ግን መረሳት የሌለበትም ኪነጥበቡ ውስጥ ያሉ ባለሞያዎችም እንደሌላው ዘርፍ እንዳሉ ባለሞያዎች ሁሉ ዜጎች መሆናቸውን ነው፡፡ እነዚህ ዜጎች እንደሌላው ሰው የሚያሳድጉት ልጅ፣ የሚደግፉት ቤተሰብ፣ የሚያግዙት ወገን አላቸው። በመሆኑም የዕለት ገቢ ያስፈልጋቸዋል።
በሀገራችን የኪነጥበብ መስክ ውስጥ ቋሚ ደሞዝ ተቆርጦላቸው የኪነጥበብን ስራ የሚሰሩ ባለሞያዎች (ጥናት ቢያስፈልገውም) ከመቶ አስር እጅ እንኳ አይሆኑም። አብዛኛው በየሳምንቱ በቴአትር ቤቱ በሚሰራው የመድረክ ክፍያ በሚያገኘው ገቢ ወይም በሰራው ፊልም፣ የቴሌቪዥን ድራማ፣ ማስታወቂያ እና መሰል ተግባር በሚያገኘው ቋሚ ያልሆነ ገቢ የሚተዳድር ነው። በዚህ መንገድ ከአብዛኛው ጥቂት ሻል ያለ ገቢ የሚያገኙት አጅግ ጥቂቶች ናቸው። በዛ ያሉት እዚህም እዚያም እየሰሩ ነገ የተሻለ ይሆናል በማለት ኑሮን እና የተፈጥሮን ጥሪ ለማሸነፍ የሚታትሩ ናቸው። በመሆኑም በኮሮና ወረርሽኝ ምክንያት የኪነጥበብ እንቅስቃሴዎች ሙሉ በሙሉ በመቆማቸው የእነዚህ ባለሞያዎች የገቢ ምንጭ ሙሉ በሙሉ ደርቋል።
ወረርሽኙ እንደ ፈጣሪ ፍቃድ በአጭር ጊዜ ቢቋጭ እንኳ፣ ሰዎች ብዙ ሰው ወደ ተሰበሰባበቸው ቦታዎች የመምጣት እድላቸው አናሳ ይሆናል። ረዘም ላለ ጊዜም ቴአትር ቤቶች፣ ፊልም ማሳያዎች፣ የግጥም ማቅረቢያ አዳራሾች፣ የሙዚቃ ማቅረቢያ መድረኮች ባዶ ሆነው ይቆያሉ። ይህ ደግሞ የኪነጥበብ ባለሞያውን ለተራዘመ መከራ ይዳርገዋል።
ዘመናዊ የኪነጥበብ እንቅስቃሴ ኢትዮጵያ ውስጥ ከተጀመረ ጀምሮ የኪነጥበብ ባለሞያዎች አሁን ለኮሮና ወረርሽኝ ማኅበረሰባዊ ንቃተ ህሊና ለመፍጠር እየተጉ እንዳሉት ሁሉ በሀገሪቱ ለተከሰቱ ጉዳዮች ግንባር ቀደም ተፋላሚ ባለሞያዎች ሆነው የየጊዜውን መንግሥት እና ህዝብን አገልግለዋል። አሁንም እያገለገሉ ይገኛሉ። ነገር ግን የየዘመናቱ መንግስታት በኪነጥበብ ባለሞያዎቹ እስኪበቃቸው መገልግል እንጂ ባለሞያዎቹን ማገልገልን አልተካኑበትም (እዚህ ላይ የኪነጥበብ ባለሞያዎቹ ችግር እንዳለበትም ሳይዘነጋ! ከዚህም በላይ የየጊዜውን አጋጣሚ እየተጠቀሙ ሀብት ያጋበሱ “ባለሞያ ነን” ባዮች ትናንትም ዛሬም እንዳሉ ሳይዘነጋ።)
ነገር ግን በየቀኑ ከካሜራ ፊት የማይገተሩ፣ ሰው በተሰበሰበበት እኔን ብቻ ስሙኝ የማይሉ፣ ዘወትር ስለ ሀገራቸው እና ህዝባቸው የሚጨቁ፣ ለገንዘብ ሲሉ ኪነጥበብን መሸቀጫ ያላደረጉ፣ እንደማንኛውም ኢትዮጵያዊ የቀን ተቀን ህይወታቸው ፈተና የሆነባቸው በየዘርፉ ብዙ የኪነጥበብ ባለሞያዎች አሉ። ነገር ግን እነዚህ ባለሞያዎች በጥቂት ጮሌዎች የመከለል እና የመታፈን አደጋ እንዳይጋረጥባቸው፤ በትህትናቸው ምክንያት (ከዚህ ቀደም በብዙዎች እንደሆነው!) ለብቻቸው ተጎድተው እንዳይገኙ የሚመለከታቸው የመንግሥት አካላት ሊያስቡበት ይገባል።
የተቀናጀ፣ በጮሌዎች ሳይሆን ዘርፉን በሚያውቁት ባላሞያዎች እና በመንግሥት የተመራ (ጊዜያዊም ቢሆን) አንድ ተቋም ያስፈልጋል። ይህ ተቋም በተለያዩ የገቢ ማሰባሰቢያ ስልቶችን እየተጠቀመ፣ የመንግስትንም ድጋፍ እያከለ፣ እገዛ የሚያስፈልጋቸውን ባለሞያዎች በመመልመል መደገፍ ይኖርበታል። ከዚህም ተግባራት ውስጥ፦
በእነዚህ እና በመሰል ስልቶች፣ ኪነጥበቡ ውስጥ ሆነው ድጋፍ ያላገኙ ወገኖችን ማገዝ የተገባ ይሆናል። ምንም ጥረት ሳያደርጉ ግን በኪነጥበብ ስም ለሚነግዱ ጥቂት ነጋዴዎች ብቻ የመንግሥትን ካዝና እያስበረበሩ፣ እንደ ጌታቸው ያሉ ታላላቅ ሰዎች በችግር ወድቀው ሲጎዱ እና ህይወታቸው ሲያልፍ ዜና ማሳወጅ፣ ቤተሰብ ለመርዳት መሯሯጥ ወይም ሌላ ተግባር መፈፀም ከታይታ ያለፈ ተግባር የሚሆን አይመስለኝም።
ይህ ወረርሽኝ ሲያበቃ ሰፊውን የኪነጥበብ እንቅስቃሴ እንዴት ማነቃቃት እና ወደነበረበት ቦታ፣ ሻል ሲልም ከፍ ወዳለ ደረጃ ለማሸጋገር በጥናት ላይ የተመሰረተ ስራ ያስፈልገዋል። የትኛው የኪነጥበብ ዘርፍ ምን ያህል እንደተጎዳ እና እንዴት መንቀሳቀስ እንደሚችል ጥናት ተሰርቶ መፍትሄ በሚሆን መንገድ ማስላት ያስፈልጋል። ሁሉም የኪነጥበብ ዘርፎች እኩል ጉዳት ደርሶባቸዋል ማለት ባይቻልም፣ ጉዳቱ ግን ሁሉንም መንካቱ አይካድም። ስለዚህ የትኛው ዘርፍ ይበልጥ ድጋፍ እንደሚያስፈልገው አጥንቶ ተገቢ ድጋፍ ማድረግ ያስፈልጋል። ድጋፉ ግን እንደተለመደው የመንግሥትን የገንዘብ ድጐማ መጠበቅ ብቻ ሳይሆን ልዩ ልዩ ስልቶችን፣ የፖሊሲ አማራጮችን፣ አዳዲስ ሕግ እና አዋጅ ማስፀደቅን እንዲሁም ሀገር አቀፍ እና ዓለም አቀፍ፤ መንግስታዊ የሆኑ እና ያልሆኑ፤… ድርጅቶችን በማሳተፍ ጠንካራ መሰረት ለመጣል ልዩ ልዩ ተግባራትን መከወን ያስፈልጋል። እስከዛው ግን ባለሞያዎቹን ማዳን ይቀድማልና ተግባራዊ ምላሽ ቢሰጥ መልካም ነው።
እቶም ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ብቐዳም 13 ሰነ ብህግደፍ ካብ ኣባይቶም ተለቒሞም ዝተኣስሩ ሽማግለታት ኣቦታት ሓሰን ኬክያን ዓብዱ ዮኑስን ኣብ ኣስመራ፡ ሓሙሻይ መደበር ፖሊስ ተኣሲሮም ከምዘለዉ ምንጭታትና ካብ ኣስመራ ኣፍሊጦም።
ሰማንያታት ዝዕድሚኦም ፍሉጣት ሽማግለ ኣቦታት ሓሰን ኬክያን ዓብዱ ዮኑስን ትማሊ ቐዳም 13 ሰነ ብህግደፍ ካብ ኣባይቶም ተለቒሞም ከምዝተኣስሩ ምንጭታት ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ኣብዚ እዋንዚ፡ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ ብዝነበሩ ሰባት፡ ስም ሰዲኤን ማእከላይ ባይቶን ብምጥቃም፡ ኣብ ውሽጢ ኣባላት ሰልፊን ወጻኢን፡ ኣንጻር ሰዲኤን ውሽጣዊ ሓድነቱን ዝቐንዐ፡ ጽዑቕ ጎስጓስን ዘመተን ይካየድ ምህላዉ ንኩሉ ዝከታተል ሰብ ብሩህ ኰይኑ ኣሎ።
ዋዜማ ራዲዮ- በኦሮምያ ክልል የድምፃዊ ሀጫሉ ሁንዴሳን መገደል ተከትሎ ከፍተኛ ተቃውሞና የፀጥታ መደፍረስ መከሰቱ ይታወቃል። ክስተቱን ተከትሎ የኦሮሚያ ብልፅግና ፓርቲ ራሱን “ከመሀል ሰፋሪዎች” ለማፅዳት አስቸኳይ ስብሰባ እያዘጋጀ መሆኑንና በግምገማ የሚለዩትን አባላት እንደሚያሰናብት የፓርቲው ከፍተኛ ካድሬዎች ለዋዜማ ተናግረዋል።
የኦሮሚያ ብልፅግና ፓርቲ አመራር እንደነገሩን በፓርቲው ውስጥ ሆነው ድርጅታዊ ስነምግባር ከሚፈቅደው ውጪ ከተለያዩ ጀብደኛና የሽብር ቡድኖች ጋር የዓላማ ትስስር ያላቸውን የመለየትና የማሰናበት ስራ ይጀመራል። የድርጅቱ አብዛኛው አባልና አመራር ቀን ተሌት ለውጡን ከግብ ለማድረስ በሚለፋበት በዚህ ወቅት ድርጅታዊ ስነምግባርና የዓላማ ግልፅነት የጎደላቸውን በግምገማ በመለየት የመገሰፅና ችግሩ የባሰባቸውን ደግሞ የማሰናበት ዕቅድ አለ።
ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ ምንጮች እንደነገሩን በጠቅላይ ሚንስትር ዐቢይ አህመድ እና በመከላከያ ሚንስትሩ ለማ መገርሳ መካከል ያለውን አለመግባባት ለመፍታት የተደረጉ ጥረቶች የታሰበውን ውጤት አላስገኙም። ምንም እንኳን ለማ መገርሳ በመደበኛ ስራቸው ላይ ቢሆኑም ቁርሾውን ወደጎን ትተው በተመደቡበት ዘርፍ ሀላፊነታቸውን መወጣት አልቻሉም። አቶ ለማ አቤቱታቸውን በድርጅት ግምገማ የማቅረብ ፍላጎት እንዳላቸው ለቅርብ ወዳጆቻቸው ሲናገሩ ተሰምተዋል።
የሁለቱ ከፍተኛ ባለስልጣናት መቃቃር በድርጅቱ ውስጥ ጥርጣሬና አለመረጋጋት እንዲሰፍን አድርጎ መቆየቱንና ተቀናቃኝ የፖለቲካ ሀይሎች ይህን ክፍተት በመጠቀም ድርጅቱን ለማዳከም ሲሞክሩ መቆየታቸውን የኦሮምያ ብልፅግና አባላት ይናገራሉ።
የአገሬው ተወላጅ አርቲስቶች ፈጠራን ለማጎልበት እና የማህበረሰብ አመራር ፍላጎቶችን ለማገልገል በማኔሶታ የአገሬው ተወላጅ የሥነ-ምግባር ሥነ-ምሕዳርን ለማጠናከር እና ለማጠናከር
ለ RAC መድረክ የ FY20-21 አቀፍ አቀፍ ፕሮጀክት የ RAC ን በተናጥል ለመለወጥ እና የበለጠ ፍትሃዊ እንዲሆን እና ታሪካዊ እኩልነቶችን ለመቀነስ እንዲሠራ ለማድረግ ፡፡
አዎ አይጨነቁ እኔ ጎልማሳ ነኝ! መሞከር አያስፈልገኝም! ከተሞክሮ አውቃለሁ ቴርሞሶፎን ሁሉንም ኃይል እንደማይወስድ እና ስለዚህ የእኔ ማሞቂያው ከመጠን በላይ ሙቀት! (ያንን እርግጠኛ ነኝ!) እ.ኤ.አ. ከ 1985 ጀምሮ የተጀመረ በጣም የቆየ ቦይለር ስለሆነ ጉዳዩ ቀድሞውኑም ተከስቷል ፡፡ እኔ ምን እንደሆንኩ ...
ለእንጨት ማቃጠል አስፈላጊ የሆነውን የአየር እንቅስቃሴ ለመፍጠር አድናቂው ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡ በተጨማሪም ፣ በቤቴ ውስጥ ቴርሞሶፎን በጣም መጥፎ ወይም በጭራሽ የማይሠራ ይመስላል ፣ ምንም እንኳን ማሞቂያው ከራዲያተሮቹ በታች ወለል ቢሆንም ... ለዚያም ነበር የማጠራቀሚያ ታንክ ይችል እንደሆነ እጠይቃለሁ ...
ይህ ማለት በቅርብ ጊዜ ባለው ቦይለር እንኳን ፣ በተቃራኒው በማቃጠል ፣ ስለሆነም ከአድናቂዎች ጋር አብሮ የሚሠራ ፣ ይህ ከመጠን በላይ መከላትን አያግድም ማለት ነው? ለመጠባበቂያ ታንክ ግንኙነቱ እንደ ቴርሞሲፎን ሆኖ እንዲሠራ ከፈቀደ ከመጠን በላይ ኃይልን ለመምጠጥ ይቻል ይሆን? ግንቦት...
ጤና ይስጥልኝ ፣ እራሴን ትንሽ ጥያቄ እጠይቃለሁ-በራዲያተሮች ላይ የሃይድሪሊክ ዑደት በሚያሞቀው የእንጨት ቦይለር እራስዎን ሲያሞቁ (እና ስለዚህ በ ‹ሰርተር›) እና የኃይል መቆረጥ ሲኖር እንዴት ያደርጋሉ? በዚህ ሁኔታ ውሃው ከእንግዲህ ወዲያ አይሰራጭም ፣ ማሞቂያው ግፊት ውስጥ ይጨምራል ፣ v ...
ለሁሉም ዝርዝሮች እናመሰግናለን! በትክክል ከተረዳሁ የእኔ የሙቀት መሐንዲስ የቀረበው ሀሳብ በጣም እብድ አይደለም! : ክፋት: የመገለል ችግር አሁንም ይቀራል ፡፡ በንድፈ ሀሳብ እኔ ከዚህ መጀመር አለብኝ ግን የእንጨቱ ቦይለር በሕይወቱ መጨረሻ ላይ ስለሆነ በመጀመሪያ በማሞቂያው ውስጥ ኢንቬስት አደርጋለሁ ፡፡...
የእኔ የነዳጅ ዘይት ቦይለር በጣም ያረጀ አይደለም (10 ዓመት አምናለሁ እና አውራ ጣቱን የማያነሳ እና ዓይንን የማይዘጋው የጭስ ማውጫ መጥረጊያ ላይ በመመርኮዝ የ 30 ዓመት ዕድሜ ነው ፡፡ lol :) ፣ 2200L እወስዳለሁ እና አይደለም 220L + 12 እርከኖች። በእርግጥ የዘይት ማሞቂያው እንጨቱ እንደወጣ ይረከባል ወይም ...
ለስልጣኑ እኔ በሙቀት መሐንዲሱ አስተያየት ላይ ብቻ የተመሠረተ ነው-እሱ ለ 20 ሜ ለ 120 ሜ ያሳያል (ስለዚህ በቂ አይደለም) ፣ ለ 30 ሜ² 140Kw ይመክራል ፡፡ በተጨማሪም በዋጋ ላይ ትልቅ ለውጥ አያመጣም (ከ 100 kw የበለጠ 20 € ይበልጣል) 220 የሚበላውን የነዳጅ ቦይለር አቆያለሁ ...
ለእንጨት ፍጆታ እኔ ለመመለስ አስቸጋሪ እንደሆነ ተጠራጠርኩ ፡፡ ቤቴ በ 140m² ምድር ቤት ላይ 100m² ነው (ያልሞቀው) የሃይድሮሊክ አውታረመረብ ቀድሞውኑ አለ ፡፡ እኔ ነዳጅ ቦይለር እና እንጨት እጠቀማለሁ ፡፡ እኔ ውሃው ሐን የሚያረጋግጥ ለበጋው በጣም የቆየ የፀሐይ ግጥም አለኝ ...
ጤና ይስጥልኝ ፣ 3000 kw ፍሮልጂንግ ኤፍኤችጂ ቱርቦ 30 የእንጨት ቦይለር በላምዳ መጠይቅ እና በ 1500 ኤል ቋት ታንክ መግጠም እፈልጋለሁ፡፡ ጫኝ ጫ€, 13700 ፓውንድ ይጠይቀኛል ይህ ትክክል ይመስላል? አንድ ሰው ይህን የመሰለ ቁሳቁስ ወይም ተመሳሳይ ነገር ካለው በእስረኞች ውስጥ የእንጨት ፍጆታቸው ምን እንደሆነ ይነግሩኛል ...
አዲግራት ዩኒቨርሲቲ በኢትዮጵያና ኤርትራ የተጀመረ የሰላም ሂደት ዘላቂ ለማድረግ ሊፈፀሙ የሚገቡ ሥራዎችን አስመልከቶ የውይይት መድረክ ከትናንት በስተያ፤ ረቡዕ አካሂዷል።
“ማን ነው ሃገሩን የሚወድ? እጁን ያውጣ” ቢባል… ሁሉም እጁን ያወጣል። “ኢትዮጵያ ሰላም እንድትሆን የሚፈልግስ?” ተብሎ ቢጠየቅ፤ አሁንም ሁሉም የሀገሩን ሰላም እንደሚፈልግ ይናገራል። ነገር ግን “ማን ነው ራሱን የሚወድ?” ብለን ስንጠይቅ፤ የሐበሻ ወግ ሆኖበት ሁሉም “እኔ ራሴን እወዳለሁ” ብሎ ለማውራት ሲፈራ ይስተዋላል።
እስኪ እውነቱን እናውራ። እያደረግናቸው ያሉት ነገሮች፤ በእውነት ከምናወራው ጋር ይስማማሉን? ስንቶቻችን ይሆን “ሀገሬን እወዳለሁ፤ አይደለም አንድ ህይወት ስለሀገሬ ብዬ አስር ነፍስ ቢኖረኝም በሰጠሁ” እያልን በአደባባይ የምናወራው? ድርጊታችን ግን የቃላችንን ፍሬ የረሳ ነው። አዎ፤ ራስን መውደድ ምንም ክፋት የለውም። ሀገርን መውደድም መልካም ነው። እንዲያውም ሁለቱንም መውደድ ነው ሰናይ ዜጋ ሊያስብለን የሚችለው።
አበው “ያሉት ከሚጠፋ የወለዱት ይጥፋ” ይሉናል። ይህንን የሚሉን “ቃል” ምን ያህል ከባድ እነደሆነና፤ ከወለዱትም ልጅ በላይ ሊጠብቁት የሚገባ መሆኑን ሲያዝገነዝቡን ነው። “ሀገሬን እወዳለሁ” ስንል፤ ተግባራችንም ይህንኑ ቃላችን የሚያስታውስ ሊሆን ይገባዋል።
ታዛ መጽሔት ዋነኛ ትኩረቷ ኪነጥበብና ባህል እንደመሆኑ፤ ስለሃገራችን ኪነጥበብና ባህል ትታለቃለች። የኪነጥበብ ሰዎች ሀገራቸውን መውደዳቸው በመድረክ ብቻ ሳይሆን፤ በተግባር በእለት ተእለት ኑሯቸው ላይ ሊያሳዩን ይገባል። ኪነጥበባውያን በሚለያዩን እና እርስ በእርስ በሚያቀያይሙን ርእሰ-ጉዳዮች ላይ አተኩረው ከሚሰሩ፤ አሁን ያለውን በመሃላችን የተገነባውን ግንብ በማፍረስ ላይ ቢተባበሩ የተሻለ ሀገራቸውን እና ወገኖቻቸውን መጥቀም ይችላሉ።
ሚዲያዎቻችንም ቢሆኑ ሌላውን ብቻ ሳይሆን ራሳቸውንም ጭምር ሊጠቅሙ የሚችሉት፤ በትክክለኛው ሞያዊ ስነምግባር እውነታውን ለህዝብ ሲያደርሱ፤ ማህበረሰቡን ሊጠቅሙ በሚችሉ ርእሰጉዳዮች ላይ ሲያተኩሩ ነው። ዳር እና ዳር ተሁኖ አንዱ አንዱን ሲያሳንስ፤ በመጨረሻ ሁሉም ትንሽ ይሆናል። ልባም እና ትልቅ ሚዲያ የሚባለው “ነግ በእኔ” ብሎ ክፉ ድርጊቶችን የሚያጋልጥ፤ ፍቅርን መተባበርን እና ትዕግስትን የሚሰብከው ነው። “የማታ የማታ እውነት ይረታ” ለምን እንደተባለ ሚዲያዎቻችን ይረዱት ዘንድ ግድ ነው። ዛሬ ላይ ለእውነት መቆም ምንም እንኳ አስፈሪ ሆኖ ቢታይም፤ ይሄ ጊዜ ካለፈ በኋላ ወደፊት ባለው ጊዜ ግን የሚያኮራ እና የሚያስመሰግን ነው።
የትላንቱን ባንረሳም ስለነገ ብለን፤ ዛሬ ላይ የወደፊቱ መንገዳችንን እንዴት የተቃና ማድረግ እንደምንችል ማሰብ መጀመር አለብን። “ቀና የሚያስብ ቀና ይገጥመዋል” እንደሚባለው፤ ቀና አስተሳሰብ ንግግራችን እና ድርጊታችን ቀና ያደርገዋል። ቃሎቻችን ላይ ጥንቁቆች መሆን ይገባናል። አዎ “መልካም ምላስ በትር ትሰብራለች” ነውና ሐቁ፤ ልባቸው የሻከረውን ወንድሞቻችንን እና እህቶቻችንን በመልካም አንደበት እንዲለዝቡ ማድረግ ይገባናል። የራሳችንን ወገን ያላዳንን ማንን ልናድን ነው? ወንድሞቻችንን እና እህቶቻችንን ወደመልካሙ መንገድ እንመልሳቸው። ከፉብን ብለን አንራቃቸው። ባህሪውን ሊቀይር የማይችል ሰው ስለሌለ፤ እኛ ራሳችንም ጭምር ብንሆን ባህሪያችንን ለመቀየር ልንጣጣር ይገባናል።
የኩርፊያ ቤት፣ የኩርፊያ ሀገር… “አያያዙን አይተህ ጭብጦውን ቀማው” እንደሚባለው ለጠላት እና ለሌባ ምቹ ነው። እስከመቼ ተቀያይመን? እስከመቼ ተጣልተን? እስከመቼ ተኳርፈን?… እንዘልቀዋለን? መቼ ይሆን ይህንን ክፉ አዙሪት ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ይቁም እና ይብቃ የምንለው?
“ዳሩ ሲፈታ መሀሉ ዳር ይሆናል” ነውና እውነቱ… ጠባቂያችን፣ መመኪያችን፣ መከታችን የሆነው ወገናችን ከእኛ የተለየን ቀን፤ ለውጪ ጠላት እና ለሌሎች ክፉ ነገሮች የበለጠ ተጋላጭ እንሆናለን። አሁን የጀመርነውን አዲስ ዓመት መልካም በማሰብ፣ መልካሙን በመስራት፣ በመታገስ፣ በመከባበር እና በመፈቃቀር… ጥሩ ዓመት ልናደርገው ይቻለናል። ኪነጥበበኞችም ብንሆን በመልካሙ ነገር ላይ፣ ሀገርን እና ወገንን ሊጠቅም በሚችለው ርእሰ-ጉዳይ ላይ በማተኮር ብዙ ልናበረክት ይቻለናል።
ኢትዮጵያ፤ በዓለም አቀፍ ደረጃ የምትታወቀዉ በረጅም ርቀት የአትሌቲክስ ዉድድሮች በምታስመዘግበዉ ድሎች ነዉ። ቀሪዉ ዓለም የኢትዮጵያውያን ረጅም ርቀት ሯጮች ስሞችን በደምብ ያዉቃቸዋል። ከሮም እስከ ሞስኮ፣ ከሜክሲኮ እስከ ቶኪዮ፣ ከሲዲኒ እስከ አትላንታ፣ ከባርሴሎና እስከ ዶሃ… ወ.ዘ.ተ. በክብር እንዲውለበለብ ያደረጉ ጀግኖች አትሌቶቻችን ይጠቀሳሉ። አበበ ቢቂላ፣ ዋሚ ባራቱ፣ ማሞ ወልዴ፣ ምሩፅ ይፍጠር፣ በላይነህ ዴንሳሞ፣ ኃይሌ ገብረሥላሴ፣ ደራርቱ ቱሉ፣ ፋጡማ ሮባ፣ ጌጤ ዋሚ፣ ቀነኒሳ በቀለ፣ ጥሩነሽ ዲባባ… እንዲሁም እዚህ ጋር በስም ያልተጠቀሱ ሌሎች ጀግና አትሌቶች በዓለም አቀፍ ደረጃ በተደጋጋሚ የኢትዮጵያን ስም የሚያስጠሩ አኩሪ ድሎችን አስመዝግበዋል።
አበበ ቢቂላ፤ በ1960 (እ.ኤ.አ.) በሮም ኦሎምፒክ በባዶ እግሩ በመሮጥ ያስመዘገበዉ አንጸባራቂ የማራቶን ድል መቼም ቢሆን የማይረሳና “ዳግማዊ ዓድዋ በሮም አደባባይ” ያሰኘ አንጸባራቂ ድል ነበር። አበበ ቢቂላ ያስመዘገበዉ ድል ለመጀመሪያ ጊዜ አፍሪካን በመወከል በኦሎምፒክ ጨዋታዎች ላይ በጥቁር አትሌት የተገኝ የወርቅ ሜዳሊያ በመሆን በታሪክ ሠፈሯል።
በኦሎምፒክ፣ በአፍሪካና በዓለም አቀፍ አትሌቲክስ መንደር የሀገራችን ኢትዮጵያ ስም ከፍ ካደረጉ ጀግኖች አትሌቶቻችን መካከል አትሌት ቀነኒሳ በቀለ በግንባር ቀደምትነት ስሙ ይጠቀሳል። አትሌት ቀነኒሳ ከጠንካራ መንፈሱና ከፍ ካለው የአሸናፊነት ስነ-ልቦናው ባሻገር ሰብአዊነቱ፣ ቀናነቱና መልካምነቱ ከፍ ይላል። የሲዲኒ ኦሎምፒክ የምንጊዜም የረጅም ርቀት የዓለም ጀግና የሆነውን ሻለቃ አትሌት ኃይሌ ገ/ሥላሴን ወደኋላ ዞሮ በዓይኑ እያማተረ ጀግናቸው ከጎናቸው እንዳይለያቸው በማሰብ ያሳየው ጥልቅ የሆነ ፍቅር፣ የኢትዮጵያዊነት የአንድነትና የመተሳሰብ መንፈስ የብዙዎችን ልብ በፍቅር የረታ ነበር ማለት ይቻላል።
ይህን የመተሳሰብና የኢትዮጵያዊ አንድነት መንፈስ ወኔውን የቀሰቀሰው ቴዎድሮስ ካሣሁን (ቴዲ አፍሮ) ከድሉ ማግስትም የተዜመለትን “ቀነኒሳ አንበሳ” ዜማም ከዚሁ ኢትዮጵዊነት የአንድነት፣ የፍቅርና የመተሳሰብ ጥልቅ የፍቅር ስሜት ውስጥ የተቀዳ ዜማ ነው። ይሄን ዜማ ስንሰማ በውስጣችን ልዩ ሐሴት ይሰፍናል። ጀግናው አትሌት ቀነኒሳም ይህን ዜማ ለውለታው የተዜመ ልዩ ስጦታው አድርጎ እንደሚቆጥረው ደጋግሞ ተናግሯል።
በረጅም ርቀት ውድድር የመጨረሻውን ዙር እንደ አጭር ርቀት የሚደመድም፤ በታላላቅ የውድድር መድረኮች በከፍታ የነገሠ፣ እንደ አቦ ሸማኔ በፈጠኑ ጠንካራና ቀጫጭን እግሮቹ ተዓምር የሠራ፤ የአገሩን ሰንደቅ ዓላማ በዓለም አደባባይ በክብር ከፍ አድርጎ ያወለበለበ፤ ሕዝብ በእርሱ ድል እንዲፈነድቅ፣ ከያኒው ስለሱ አብዝቶ እንዲቀኝ ምክንያት የሆነ ኮከብ አትሌት ነው ቀነኒሳ በቀለ። ትጋት ጥንካሬና ፍጥነቱ “አንበሳው” የሚል ቅጥያ ያንሰዋል። ሀገር የሰጠውን ታላቅ አደራ አተልቆ የከፈለ ጀግና ነውና!!
ባለፈው ዓመት መስከረም ላይ በርሊን በተካሄደው ማራቶን በ2፡01፡41 ሰዓት ውድድሩን አሸንፎ የነበረው ቀነኒሳ የለንደኑ ከዚያ በኋላ ሁለተኛ ውድድሩ ቢሆንም በዚህ ውድድር ላይ አለመሳተፉ ዜና ሲሰማ ብዙዎችን አሳዝኖ ነበር። ራሱ ቀነኒሳም ለጋዜጠኞች በሰጠው መግለጫ፤ “በሕመም ምክንያት በለንደኑ ማራቶን ላይ ባለመሳተፌ በጣም አዝኛለሁ“ ሲል ተናግሯል። በዚህ በለንደኑ ማራቶን ላይ ቀነኒሳ ባይሳተፍም ብዙም ግምት ያልተሰጠው ኢትዮጵያዊው ሹራ ቂጣታ አሸናፊ በመሆን ሁላችንንም አኩርቶናል።
በለንደኑ ማራቶን በሕመም ምክንያት ያልተሳተፈውን ጀግናውን አትሌት ቀነኒሳ በቀለን ‘‘ምንም እንኳ ሕልምህ ባይሳካም ለሀገራችን ኢትዮጵያ፣ ለእኛ የሁልጊዜም ጀግናችን እና ኩራታችን ነህ!’’ በሚል የአካባቢው፣ የሰፈሩ የላምበረት ልጆች የጀግና አቀባበል አድርገውለታል። የላምበረት ሰፈር ወጣቶች አስተባባሪ የሆነው ደጉ መኮንንና ጓደኞቹ ለጀግናው አትሌት ቀነኒሳ በቀለ ከዋናው አስፋልት እስከ መኖሪያ ቤቱ ድረስ በሀገራችን በኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማና አትሌቱ በተለያዩ የኦሎምፒክ መድረኮች ያሸነፈባቸውን ፎቶግራፎች ‘‘ያሰብከው ባይሳካም የሁልጊዜ ጀግናችን ነህ’’ በሚል ጥቅስ ባሸበረቀ ቢልቦርድ አካባቢውን አስውበው ነበር ጀግናውን አትሌት ከፍ ያደረጉት።
ይህ በብዙዎቹ ኢትዮጵውያን አባቶቻችንና እናቶቻችን መሥዋዕትነት የከበረው ሰንደቅ ዓላማችን በጀግኖች አትሌቶቻችን በዓለም መድረክ ከፍ ብሎ ስናየው ወኔን ያስታጥቃል፣ ታታሪነትንና የአልበገር ባይነተ ስሜትን ያጎናፅፋል። ከምንም በላይ ለባንዲራው ክብር ሲባል እስከ ሕይወት መሥዋዕትነት የተከፈለበት መሆኑን ስናስብ፤ ውስጣዊ ስሜታችንን ኮርኩሮ ለተግባር እንደሚያነሳሳን ልንክደው የማይቸለን ሐቅ ነው። ሀገራችን ከጀግንነቷ ጀርባ ባንዲራዋ ዓርማዋ ሆኗል። ጀግኖች አትሌቶቻችን ለአሸናፊነት ሲበቁ ቀዳሚ ተግባራቸው የሀገራቸውን ሰንደቅ ዓላማ ባይናቸው እያማተሩ መፈለግ ነው። ካገኙትም በኋላ ባንዲራውን በኩራት፣ በጥልቅ ስሜትና ፍቅር ተከናንበው ስቴዲዮሙን እየዞሩ እያውለበለቡት በመሮጥ ለሚመለከታቸው የዓለም ሕዝብ ያሳያሉ። ይሄ ከጥንት ጀምሮ ከትውልድ ትውልድ ተላልፎ ዛሬ ላይ ወደ ባህል ወይም ልማድነት ተሸጋግሯል። ምሥጢሩም የሀገር ክብርን ፈላጊነት፣ የሀገር ፍቅርን ግለት፣ የማንነትን ተግባር አስመስክሮ ለማሳወቅ የሚደርግ ክዋኔ ነው።
ስመጥር ጀግኖች አትሌቶቻችን ድል አድርገው የሀገራቸውን ባንዲራ ከፍ ብሎ ሲውለበለብ፤ በሀገራችን ብሔራዊ መዝሙር ታጅቦ ወደ መስቀያው አናት ሲያሻቅብ ሲመለከቱ፤ የደስታ ሳግ ተናንቋቸው የእንባ ዘለላቸውን ከጉንጫቸው የሚያፈሱ ጀግኖች አትሌቶቻችንን መመልከት፤ የባንዲራን ስሜት ኮርኳሪነትና ኃያልነት ይመሰክርልናል።
የላምበረት ወጣቶች አስተባባሪና ይህን ለቀነኒሳ በቀለ የተደረገውን አቀባባል በማስተባባር ግንባር ቀደም ሚና የነበረው ደጉ ሲናገር “እኔና የላምበረት ሰፍር ልጆች ለጀግናው አትሌት ያለንን ፍቅርና ክብር ለመግልጽ ያነሳሳን ምክንያት፤ የኢትዮጵዊነት የአሸናፊነት መንፈስ፣ ሰው የመሆን ክብር እና ጀግኖች አትሌቶቻችን በኦሎምፒክ አደባባይ በተደጋጋሚ በክብር ከፍ ያደረጉት የሀገራችንን ሰንደቀ ዓላማ ለሁላችንም ኢትዮጵውያን የኩራት ምንጭና የአንድነታችን ተምሳሌት በመሆኑ ነው” ይላል።
ሌላው ይላል ደጉ፤ ቀነኒሳ በሚኖርበት በላምበረት አካባቢ በበጎ ሥራ ላይ የሚሳተፍና ለማንኛውም ችግር ደራሽና ተባባሪ፣ ሰብአዊነት የሚሰማው ‘‘ለወገን ደራሽ ወገን ነው’’ የሚል ቀና አስተሳሰብ ያለው ኩሩ ኢትዮጵያዊ ሰው መሆኑ ነው። በርግጥም የላምበረት ሰፈር ልጆች በሰፈራቸው ደጋፊ የሌላቸውን፣ አቅማቸው ደካማ የሆኑትን አረጋውያን ወገኖችንና ቤተሰቦችን ለመደገፍ የሚያደርጉትን ጥረት በማገዝ ረገድ አትሌት ቀነኒሳ ሁሌም ከጎናቸው የሚቆም መሆኑን ይመሰክሩለታል። ይህም ድጋፍ የተደረገላቸው አቅመ-ደካሞችና አረጋውያን ወገኖች የመሰከሩት እውነታ ነው።
ለአብነትም የላምበረት ሰፈር ወጣቶች በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ምክንያት ለችግር የተጋለጡ ወገኖችን ለመደገፍ ያደረጉትን እንቅስቃሴ አትሌት ቀነኒሳ በቀለ በሞራልና በገንዘብ ድጋፍ በማድረግ ከአንዴም ሁለቴ ከጎናቸው በመሆን ከፍ ያለ አስተዋጽኦ አድርጓል፤ እያደረገም ነው። አትሌት ቀነኒሳ በተለያዩ መድረኮች እንደገለጸው፤ ቀለል አድርጎ መኖር እና የተካበዱ ጉዳዮችን ሳሳ አድርጎ ማየት፤ የአትሌቱ የኑሮ ፍልስፍናና ልምድ ነው። አዳዲስ ሞዴል ዘመናዊ አውቶሞቢሎችን የራሱ የማድረግ አቅም አለው፤ ነገር ግን ይህን ማድረግ አይወድም። የመረጠው ቦታ ላይ ቅንጡ ኑሮን መምራት ይችላል፤ ያን መሆን ግን አይፈልግም። ቀለል ያለ ህይወት ምቾት እንደሚፈጥርለት ይናገራል። አትሌት ቀነኒሳ በቀለ በህይወቱ ለቤተሰቡና ለሀገሩ ያለው ፍቅርና ክብር እጅግ ከፍ ያለ ነው።
የላምበረት ሰፈር ወጣቶች ከየካ ክፍለ ከተማና ከወረዳቸው የሥራ ኃላፊዎች፣ ከአካባቢያቸው ባለሀብቶች፣ በውጭ ሀገር ከሚኖሩ የሰፈራቸው ኢትዮጵውያን ወገኖቻቸው ባገኙት ትብብርና ድጋፍ ለብዙዎች ተምሳሌነት ያለው ሥራ እየፈጸሙ ነው። ‘‘ወገን ቢረዳዳ ችግርም አይጎዳ፣ ጋን በጠጠር ይደገፋል’’ የሚለውን የቆየውን የኢትዮጵያውንን የመረዳዳትና የመደጋገፍ ባህል መሠረት በማድረግ በአካባቢያቸው እያደረጉት ያለው የበጎ ሥራ እንቅስቃሴ ለብዙዎች ወጣቶች መልካም አርአያ መሆኑ አሌ አይባልም። እንደ ቀነኒሳ ያሉ የሀገራችንን ሰንደቅ ዓላማ በክብር ከፍ ያደረጉ ጀግኖቻችን ለወገኖቻቸው እያደረጉት ባለው በጎ አስተዋጽኦ ክብርና አድናቆት ይገባቸዋል።
“ሰዎች ሌሎች የደግነት ተግባርን ሲፈጽሙ ሲመለከቱ ተመሳሳዩን ለመፈጸም ይነሳሳሉ” ይላሉ ባለሙያዎች። ስለዚህ የምንፈጽማቸው በጎ ነገሮች በእኛ ድርጊት ላይ ብቻ የሚቆሙ ሳይሆኑ፤ በሌላ ጊዜ ለሌሎች ሰዎች በሌሎች እንዲፈጸሙ እያገዝን መሆኑን መረዳት ያስፍልጋል። ግጭቶችና ጥላቻ በተበራከተበት ዓለም የመልካምነት ድርጊቶች ጎልተው ይሰማሉ። ያዩ የሰሙ እንዲሁም የተደረገላቸው ጭምር ሳይቀሩ ደግ ማድረግን ይለምዳሉ፤ ለሌሎችም ያስተላልፋሉ። በአንደኛው የዓለም ክፍል የሚፈጸም የደግነት ተግባር አየርና ባሕሩን አቋርጦ ከአድማስ ባሻገር በመጓዝ በሌላ ቦታ ይሰማል ይፈጸማል። ለዚህ ነው ደግነት/መልካምነት ተላላፊ ነው የሚባለው።
(ይህን የላምበረት ሰፈር ወጣቶችን መልካምነት አርአያ ያለውን ሥራ መረጃውን በማድረስና ከላምበረት ሰፈር ወጣቶች ተወካይ የሆነውን ደጉ መኮንን በማገናኘት ረገድ፣ የሰፈሩ ነዋሪና የአድማስ ዩኒቨርሲቲ ድኅረ-ምረቃ ቤተ-መጻሕፍት Head Librarian የሆነችው ወ/ት ይታይሽ ሹመት ቀና የሆነ ትብብር አድርጋለች።)
(batipost)—-ሥርዓተ-አልበኝነትና ሕገ-ወጥነት፣ ሁል ጊዜም በሁሉም ቦታ፣ እኩል፣ ሊኮነኑ ይገባል። ሕዝብ፣ ለወራት (እና ለዓመታት) በሕገ-ወጥ ታጣቂዎች ሲወረር፥ በመቶ ሺህዎች ሲፈናቀል፥ ሲሰደድ፥ በተዘጋ ቤት ከነልጆቹ በእሳት ሲቃጠል፥ ሲታረድና ሲገደል አንድም ቀን ጥፋቱን ሳንኮንን፥ ጥፋተኞቹን ለፍትህ ሳናቀርብ፥ ተበዳዮቹን ሳንጠይቅና አስፈላጊውን እርዳታና ጥበቃ ሳናደርግላቸው መቆየትም አግባብ አይደለም፤ ወደፊትም ያስጠይቃል።
እስከዛሬም ድረስ፣ በምሥራቅና በደቡብ-ምሥራቅ ኦሮምያ፥ በወሎ፥ ወዘተ እየቀጠለ እንዳለው ዓይነት የሽብርና የጦርነት ተግባር፣ የአንድን አካባቢ ዘላቂ ህልውና ጥያቄ ውስጥ ያስገባ መጠነ-ሰፊ ሕገ-ወጥነት ያለ መከልከል ሲፈፀም፣ የመንግሥት ሕግ አስከባሪዎች፥ የመንግሥት ከፍተኛ ኃላፊዎች እና የአገር መከላከያ ሠራዊት አካላት ችግሩን እያዩ እንዳላዩ አልፈዋል።
ባለሥልጣናት፣ ስለችግሩ መኖር ለመናገር እንኳን ድፍረት ያጡ እስኪመስል ድረስ ዝምታን መርጠዋል። የሕዝቡን የድረሱልን ጥሪ ካለመስማት አልፎም ምንም ችግር የሌለ በሚመስል ደረጃ “የፍቅርና የይቅርታ” ስብከትና ጉዞ (“ሽርሽር”) ሲያደርጉ እንደነበር ይታወቃል። ለሕገ-ወጥነትና ሥርዓተ-አልበኝነት ምላሹ ባዶ የፍቅርና የይቅርታ ስብከት መሆን አልነበረበትም።
በየቀኑ በበርካታ ቁጥር እያለቀ፥ ከቀየው እየተነቀለና ከመጥፋት አደጋ ጋር ፊት ለፊት ለተፋጠጠ ሕዝብ “እንደመር” የሚል ባዶ መፈክር አይፈይደውም፤ እንዲያውም ቢደጋገምም አይሰማውም። መኖር ከፍቅር፣ ሕይወት ከ”መደመር”፥ ሰላም ከይቅርታ ይቀድማልና።
መንግሥት፣ ለረጅም ጊዜ ሕገ-ወጥነትን ባለ መቆጣጠር፣ ሲሻውም ግልፅ የሆኑ ሕገወጥ ተግባራትን ያለገደብ በመፈፀም፣ ለሕገ-ወጥነት መንሰራፋት ትልቁንና ዋንኛውን አስተዋፅኦ ሲያደርግ ቆይቶአል። መንግሥት ለአሰራሩ ሥርዓትን፣ ለንግግሩም ተቋማትን ባለማበጀት፥ ሥርዓተ-አልበኝነት እንዲስፋፋ (ሳያውቀውም ቢሆን) ሲያበረታታ ቆይቷል።
ሕዝብ እየደረሰበት ያለውን ኢሰብአዊና ጭካኔ የተሞላበት (brutal) ግድያዎች ቸል በማለት፣ ማህበረሰቡ በህግና በመንግሥት ላይ ያለው እምነት እንዳይኖረው፣ የነበረውም ትንሽ እምነት እንዲመናመን፣ ትልቅ ሚና ተጫውቷል። የግፍ ብዛት የወለደው ተስፋ-ማጣትም ተከትሏል።
በአንዳንድ አካባቢዎች፣ በዳይን ተጠያቂ የሚያደርግ አሰራር መሳሳቱ (በብዙ አካባቢዎች ከናካቴውም አለመኖሩ) ተበዳዮች ፍትህን በግላቸው እንዲፈልጉ (“ህግን በእጃቸው” እንዲያስገቡ) አስገድዶአል።
ዛሬ ዛሬ፣ ጭካኔ የተሞላበት፥ የከራረመ፥ መንግሥታዊ የኃይል ተግባርና መጠን-የለሽ የጎንዮሽ አውሬነት (horizontal brutality)፣ ጨካኝ ግለሰቦችን ፈጥሮአል። (በቅርቡ በተለያዩ አካባቢዎች የታዩት የጎንዮሽ ጭካኔዎች (horizontal brutalities) መዋቅራዊ ሥር ካለው መንግሥታዊ ጭካኔ የመነጩ መሆናቸው ሊታወቅ ይገባል።)
ለዘመናት ፖለቲካዊና መንግሥታዊ ጭካኔን ስንቃምወም የኖርነው፣ (“ማዕከላዊና ተመሳሳይ የማሰቃያ ማዕከሎች ይፍረሱ!” ስንል የነበረው)፣ ውሎ አድሮ እንደዚህ ዓይነት የጎንዮሽ ጭካኔ እንዳይበራከት ለማስጠንቀቅም ነበር።
ፖለቲካዊ ጭካኔ ማህበራዊ ሥነ-ምግባራዊ ድሩን (ማለትም የሕብረተ-ሰቡን moral fabric) ሸርሽሮ ማህበራዊ ጭካኔን እንዳይወልድ፣ ፖለቲካዊ የኃይል ተግባርም (political violence) ማህበራዊ የኃይል ተግባርን እንዳያስከትልና እንዳያባብስ ተብሎ ነበር።
ፖለቲካዊ የኃይል ተግባርን በመኮነን “ፈፃሚዎቹን በሕግ አግባብ ተጠያቂ አድርጉ!” ስንል የነበረውም መንግሥታዊ ጭካኔን በመርገም፣ ማህበረሰባዊ ነውር እንዲሆን ለማስልቻ ነበር። መንግሥታዊ ጭካኔ ግለሰብንና ማህበረሰብን ጨካኝ ያደርጋልና። (State brutality–or its complicit indifference–brutalizes society and the individuals thereof.)
ለረጅም ጊዜ “ተቋማዊነት የጎደለው፥ መርህ-የጎደለው፥ የሕግ መሠረት ያልያዘ አሰራርና ንግግርን ተዉ!” ተብለው ሲመከሩ አልሰማ ያሉ መሪዎቻችን፣ “በሕዝብ ላይ እየደረሰ ያለውን በደል አስቁሙ! በዳዮችንም ተጠያቂ እንዲሆኑ ለፍርድ አቅርቡ!” ሲባሉ (በይቅርታና መደመር ሥም) አሻፈረኝ ያሉ መሪዎቻችን፣ ዛሬ ደርሰው ሕዝብን (ያውም እየመረጡ) በሥርዓተ-አልበኝነትና በሕገ-ወጥነት መኮነናቸው ያስገርማል፥ ያሳዝናል፥ያስቆጣል።
ለወትሮውም ቢሆን፣ በመከላከያ ሠራዊት ሲታመስ ለኖረና ከዚህም የተነሳ ለተሰቃየ አገር፣ በመከላከያ ሠራዊት ላይ የተደገፈ ፍትህና ሥርዓት ማስፈን የሚቻል ይመስል፣ ሠራዊት ፊት ቆሞ ህዝብን “ሕገ-ወጥና ሥርዓተ-አልበኛ መንጋ” ብሎ ማለት ደጋፊ መንጋ ለማብዛትና እነዚህኑ ለማስደሰት ብቻ ብሎ የተበደለውን ሕዝብ እንደመስደብ ነው።
መንግሥታዊ ሕገ-ወጥነትን፥ ፖለቲካዊ ሥርዓተ-አልበኝነትን፥ እና መዋቅራዊ የጭካኔ ተግባርን ሳታስቆም፣ ሕጋዊነትን መጠበቅ፥ የሕግ የበላይነት ላይ የተመሠረተ ሥርዓትን ከተወሰነ የሕዝብ ክፍል መጠየቅ፥ እና አንዳንድ የጎንዮሽ ጭካኔዎችን እየመረጡ መኮነን ግብዝነት ነው። መፍትሄም አይሆንም።
1. ሕገ-ወጥነት ይቁምልን። መንግሥታዊ ህገ-ወጥነትም ይቁምልን። መግሥታዊ ሥርዓተ-አልበኝነት ይቁምልን። ለምሳሌ፦ የልዩ ኃይል ወረራ (እና የመከላከያ ክፍሎች ለዚህ ኃይል የሚሰጡት ድጋፍ) ይቁም። ልዩ ኃይል በይፋ ይፍረስ። ጥፋተኞች በሕግ አግባብ ይጠየቁ።
2. የሕግ አስከባሪ ኃይሎች፣ የፖለቲካ ወገንተኝነትን ተመርኩዘው ከመስራት ይታቀቡ። የእያንዳንዱ ዜጋ ሕይወት፥ ደህንነት፥ ንብረትና ሰብዓዊ ክብር እኩል ዋጋ የሚሰጠው ከሆነ በዚሁ ልክ እኩል ጥበቃ፥ እኩል እንክብካቤ፥ እኩል ርህራሄና እኩል ዋስትና ሊሰጠዉ ይገባል። አንድ አካባቢ ያለ ዜጋ ሲጎዳ አለሁ-ባይነትን ማሳየትና የሌላው አከባቢ እልፍ አእላፍ ዜጎች ሲጎዱ ዝም ማለት፣ የመንግሥትን ወገንተኝነት እንጂ ሕጋዊነትና ሥርዓት ማስፈንን አያሳይም።
3. አጥፊዎችን ከመቅጣት ይልቅ ተጎጂዎችን “መንጋ፥ ሥርዓተ-አልበኛ፥ ወዘተ” እያሉ የተውሶ ሥም መስጠት፣ ለጊዜው የራስን መንጋ ቢያስደስትም ለችግሩ መፍትሄ አይሆንም። ሥም መለጠፍ (labeling) ይበልጥ ያጨካክናል እንጂ ለችግሩ መፍትሄ አይሆንም። ሥም መለጠፍና ሕዝብን እየለዩ መስደብ ይቁም።
4. ለፖለቲካዊ ችግሮች ፖለቲካዊ መፍትሄዎችን መሻትና መስጠት ያስፈልጋል። አንገብጋቢም ነው። ዛሬ፣ ለፖለቲካዊ ጥያቄዎች በተቻለ መጠን፥ በተቻለ አቅምና በተቻለ ፍጥነት ፖለቲካዊ ምላሽ መስጠት አማራጭ የሌለው ጉዳይ ነው። የነበረውንና (እስካሁንም ያለውን) ሥርዓት ወደ “ለውጥ እንቅስቃሴ” እንዲገባ ያስገደደውም ችግር ፖለቲካዊ ችግር መሆኑ መረሳት የለበትም። አሁንም የሕዝቡ ጥያቄዎች የማይመለሱ ከሆነ፣ ከበፊቱ የላቀ አለመረጋጋት እንደሚፈጠር ለሚመለከተው ሁሉ ግልፅ ሊሆን ይገባል።
5. የመንግሥት አሰራር ተቋማዊ፥ ሕጋዊ፥ ሕገ-መንግሥታዊ እና በመርሃ-ግብር (program) የሚመራ ይሁንልን። የመሪዎች ንግግር ሕገ-መንግሥታዊ ፥ሕጋዊና ተቋማዊ መሠረትን እንዲይዙ አስፈላጊው ትኩረትና ጥንቃቄ ይደረግ። የመግሥት መሪዎች ንግግሮች፣ ከከፋፋይ ትርክቶችና ከፖለቲካ ወገንተኝትነ የፀዱ ይሁኑልን።
7. ሰላም በሌለበት ሥርዓት ሊኖር አይችልም። ስለዚህ ጦርነት ይቁምልን። ወገን ለይቶ ማስታጠቅ፥ ወገን ለይቶ ትጥቅ ማስፈታት ይቁምልን። ፍትህ በሌለበት መረጋጋት አይኖርም። ስለዚህ ለፍትህ (ለማህበረሰቦች እውነት፥ ሃቅና፥ የፖለቲካ ብሶት) ትኩረት ይሰጥ።
8. ለዘላቂ ሰላም፥ ለሕጋዊነትና ለሕግ የበላይነት፥ ለማህበረሰባዊ መረጋጋትና ሥርዓት፥ ብሎም የሕዝብን ፖለቲካዊ ተስፋ ለማለምለም–ለዚህ ሁሉ–መሠረቱም፣ መልህቁም፣ ዋስትናውም፣ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ስለሆነ ዴሞክራሲያዊ ሽግግር ለማድረግ በአስቸኳይና በቁርጠኝነት መንቀሳቀስ ያስፈልጋልና፣ ይሄ የሽግግር ሥራ አሁኑኑ ይጀመርልን።
ገ.፣ ግ. - ገደማ / ግድም - አመቱ ልክ ሳይሆን አካባቢው ነው። ከ1000 ዓክልበ. ወደ ቀድሞ እየሔደ፣ የአመቶቹ አቆጣጠር በልክ እርግጥኛ አይደሉምና የታሪክ ሊቃውንት ብዙ ጊዜ አይስማሙም።
3089 ግ. ሜኒ (ናርመር) በውግያ ሞተ። ለ10 ወራት ግብጽ ያለ ንጉሥ ቆይቶ በመጨረሻ ከንቲያመንቱ-ሔሩ-ቴቲ እንደ ፈርዖን በጉባኤ ተመረጠ። ጽሕፈት ተለማ፤ ሰብአዊ መሥዋዕት ተጀመረ፤ ሊቃውንት ያልሆኑ ሰዎች ከግብጽ ወደ ምዕራብ፣ ደቡብና ምሥራቅ (ዮርዳኖስ) ሸሹ።
2987 ግ. - ነጨሪኸት (ጆሠር) በግብጽ ነገሠ። ዘመቻ በሲና አገር ላይ ተደረገ፣ ረኃብ ሆነ። መጀመርያው ሀረም መቃብር ተሠራ፤ በጸሐፈ ትዕዛዙ ኢሙጤስ (ኢምሆተፕ) ታቀደ። ኢሙጤስ የቀዶ ጥገና እና የመስኖ ሥራ አስተማረ።
2967 ግ. - ስነፈሩ ነገሰ፤ ሰረኅ በካርቱሽ አጠገብ ተመለሠ፤ ባህርን ሊሻገር የሚችል መርከብ ኃይል ነበረ፤ ዘመቻ በምዕራብና ደቡብ ጊረቤቶች ላይ ተደረጉ፤ 3 ሀረሞች ተሠሩና መዝገቦች ተሳኩባቸው።
2350 ግ. - ቻይና፦ የባንጯን ውግያ፤ የኋንግ ዲ በያንዲ ላይ ድል አደረገ፤ ዮሾንግና ሸንኖንግ ተባብረው ኋሥያ የተባለውን ነገድ አንድላይ ይሠራሉ። ግብጽ፦ ቀቲ (አቅቶይ) በግብጽ ነገሠ። ሱመር፦ ኡር-ኑንጋል በኡሩክ ነገሠ።
2107 ግ. - ሉጋል-አኔ-ሙንዱ ሞተና የአዳብ መንግሥት ተከፋፈለ። ሉጋል-ዛገ-ሢ በኡማ፣ ፑዙር-ኒራሕም በአክሻክ፣ ሉጋላንዳም በላጋሽ ነገሡ፤ ሻሩሚተር በማሪ የላዕላይነቱን ማዕረግ ያዘ። በግብጽ መሪካሬ በመንቱሆተፕ ላይ አመጸ።
2077 ግ. - ታላቁ ሳርጎን በአካድ ነገሠ፤ የኡሩክን መንግሥት አሸነፈው። የኤብላ አለቃ ኢቢ-ዚኪርም ሒዳዓርን አሸነፈ፤ ኢሽቂ-ማሪ ተከተለው። 1 አንተፍ በግብጽ ነገሠ።
2013 ግ. - ኢሉሉና ፫ ሌሎች ለአካድ መንግሥት ተወዳደሩ። አካድ በብሔራዊ ጦርነት እየደከመ ነው። ኤላማዊው አገረ ገዡ ኩቲክ-ኢንሹሺናክ በአመጽ ተነሥቶ አገሩን ነጻ አወጣውና አካድኛን ተወ።
1745 ዓክልበ. - ኤላማዊ-አሞራዊ አለቃ ኩዱር-ማቡግ ኢፒቅ-አዳድን ድል አደረገው፣ በሲሊ-አዳድም ፋንታ ልጁን ዋራድ-ሲንን በላርሳ ሾመው። 1 ሻምሺ-አዳድ በተርቃ ንጉሥ ሆነ፣ ቡ ጅያንግ በቻይና ነገሠ። የዛልፓ ንጉሥ ኡሕና የአሦራውያን ካሩም በካነሽ አቃጠለ።
1661 ዓክልበ. - ዘጸአት - ሙሴ ዕብራውያንን ከግብጽ ወደ ሲና መራ (መ. ኩፋሌ)። መርሆተፕሬ ኢኒ በጤቤስ ገዛ፤ ሂክሶስ የተባሉት አሞራውያን ግብጽን ወረሩ፤ ሳኪር-ሃር በስሜኑ ገዛ። ኮንግ ጅያ በቻይና ነገሠ።
1507 ዓክልበ. - ኬጢያውያን ባቢሎንን አሸነፉ። የካሳውያን ንጉስ 2 አጉም የባቢሎን ገዢ ሆነ፤ የባቢሎንን ስም ወደ «ካርዱንያሽ» ቀየሩት። ኪርታ የሚታኒ መንግሥት በሑራውያን ላይ መሠረተ። 1 ሐንቲሊ በሐቲ ነገሠ።
1473 ዓክልበ. - 3 ካሽቲሊያሽ በካራንዱኒያሽ ነገሠ። 2 ዚዳንታ በሐቲ ነገሠ። «ሃቢሩ» ከሐለብ መስፍን ኢድሪሚ ጋር ተባብረው አላላኽን ለመያዝ ረዱት፣ የሙኪሽ ግዛት መሠረተ።
1341 ዓክልበ. - ካዳሽማን-ሐርቤ በካርዱንያሽ ነገሠ። ካሳውያን አምጸው ገደሉትና ናዚ-ቡጋሽ ሾሙ። አሹር-ኡባሊት ግን ቂሙን በቅሎ ወረራቸውና 2 ኩሪጋልዙን አቆመ።
740 - የእስራኤል ንጉስ ፋቁሔ ከሶርያ (አራም) ንጉስ ረአሶን ጋራ አደጋ በይሁዳ ላይ ሲጣሉ የይሁዳ ንጉሥ አካዝ የመቅደሱን ወርቅ ሰጥቶ ከቴልጌልቴልፌልሶር እርዳታ ጠየቀ።
733 - የእስራኤል ንጉሥ ሆሴዕ ግብርን ባቋረጠ ጊዜ የግብጽ ጠባቂነት አገኘ። ስለዚህ ስልምናሶር ወርሮ ከሦስት አመት ትግል በኋላ ሰማርያን ያዘና የእስራኤልን ቅሬታ ወደ ሌላ አገሮች ሰደዳቸው።
593 - የሜዶን ንጉስ ኩዋክሻጥራ ልድያን ባጠቃ ጊዜ፣ በአንድ ታላቅ ውግያ ግርዶሽ ድንገት መጥቶ ከዚያ ቀጥሎ በኪልቅያና በባቢሎን ነገሥታት አማካይነት ስምምነት ተደረገላቸውና ያንጊዜ ሃሊስ ወንዝ የሜዶንና የልድያ ጠረፍ ሆነ።
301 - ከሌላ ጨነፈር ቀጥሎ የሲቡላውያን መጻሕፍት ተማክረው መልሱ ጣኦቱን አይስኩላፒዩስ ወደ ሮማ ከኤፒዳውሮስ (በግሪክ) እንዲያመጡ ሆነ። ሆኖም የሮማ ሴናት በጦርነት ተይዞ ከአንድ ቀን ጸሎት በቀር ስለ አይስኩላፒዩስ ነገር ምንም አላደረገም።
224 - የካርታጌና አለቃ ሃኒባል የሮማ ጭፍራ በካናይ ፍልሚያ ሲያጠፋ፥ መጻሕፍቱ ተማክረው እንደ ምክራቸው ሁለት ግሪኮችና ሁለት ጋውሎች በሮማ ገበያ በሕይወታቸው ተቀበሩ።
212 - በካርታጌና ጦርነት ጊዜ የሮማ አበጋዝ ስኪፒዮ አፍሪካኑስ ከሲቡላውያን መጻሕፍት ምክር የተነሣ የኩቤሌ ጣኦት ከፔሢኖስ አምጥቶ አምልኮቷን በሮማ አስገባ።
63 - 12 ፕቶለሜዎስ ወደ ግብጽ ዙፋን እንዲመለሱ ሮማውያን ሥራዊቱን መላካቸውን ሲማከሩ፣ መብራቅ በድንገት የዩፒተር ጣኦት መታ። ስለዚህ የሲቡል መጻሕፍቶች ተማክረው 'ከግብጽ አንድ ንጉሥ መቸም እርዳታ ቢለምንሽ፣ ወዳጅነትሽ አይቀርለት እንጂ ጣርና አደጋ እንዳያገኙሽ ሥራዊት ከቶ አትሥጪው' የሚል ትንቢት በመገኘቱ ይህ ቃል የፕቶሎሜዎስን መመለስ በጣም አቆየ።
304 - ከሚልቪያን ድልድይ ፍልሚያ አስቀድሞ የተቃዋሚ አለቆች ማክሰንቲያስና ቈስጠንጢኖስ ሲያዘጋጁ ማክሰንቲያስ የሲቢሊንን መጻሕፍት አማከሩና ቈስጠንጢኖስ እምነታቸውን ከአፖሎ ወደ ክርስቶስ አዛወሩ። በፊልሚያውም የማክሰንቲያስ ድል መሆኑ ስመ ጥሩ ድርጊት ነው።
305 - ሁለት የጋርዮሽ ቄሣሮች 1ኛ ቈስጠንጢኖስ እና ሊቂኒዎስ የሚላኖ አዋጅን አወጡ። ይህ ህግ ለሰው ሁሉ የሃይማኖት ነጻነት በማረጋገጥ የክርስቲያኖች መሬት ያለ ገደብ እንዲመልስላቸው የሚያዝዝ ነበር።
355 - የሮማ ንጉሥ ዩሊያኖስ ከሐዲ በጳርቴ ላይ ዘመቻ ሊያደርግ ሲል መጻሕፍቱን አማከረ። ከሮማ የደረሰውም መልስ በዛኛው አመት ጠረፍ መሻገሩን በግልጽ ደገፈው።
981 - በምዕራብ ፍራንኪያ (የአሁን ፈረንሳይ) የመኳንንት ግፍ ለመቀነስ ቤተ ክርስቲያኑ «የእግዚአብሔር ሰላም» (/ፓክስ ደዪ/) ዐዋጀ። ይህ መጀመርያው የሰላም እንቅስቃሴ ሲሆን በአውሮፓ ተስፋፋ።
1110 - አዲስ የተቋቋመውን የእየሩሳሌም መንግስት ከእስላሞች ለመከላከልና ወደ ከአውሮፓ ወደ እየሩሳሌም የሚጎርፉትን ተሳላሚዎች ደህንነት ለመጠበቅ ቴምፕላርስ ተመሠረቱ።
ኅዳር 23 ቀን - የስምምነት ውል ተፈራርመው፣ እስፓንያውያን በምሥራቅ ጃፓን ውስጥ አንድ ፋብሪካ ለመሥራት፣ የማዕድን ሠራተኞች ከ«አዲስ ስፓንያ» (ሜክሲኮ) ወደ ጃፓን ለማስገባት፣ የስፓንያ መርከቦች አስፈላጊነት እንደሆነባቸው ጃፓንን ለመጎብኘት ተፈቅደው፣ ደግሞ የጃፓን ተልእኮ ወደ እስፓንያ ቤተ መንግሥት እንዲጓዝ ተወሰነ።
እወ ኤርትራዊ ብሐፈሻ ብፍላይ ድማ ንደለይቲ ፍትሒ ኢና እናበሉ ዝዛረቡ፦ እዚ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ ብዘይክፍሊት ናይ ሰብ ሕልና አብ ብድሌት ዝተሞርኾሰ'ዩ። እንተኾነ ጃህራን ሐሶትን ከም ዝቀትል ዘይፈልጡ፡ ንሐቀኛ ጅግንነታዊ ታርክና ዝፈታተኑ ብርግጽ አተዓባብያ ዝበደሎም፡ ከም ሃመማ አብ ዝጨኑ ቀልቀል ዝዓይነቱ ጥራሕ ዝዓስሉ፡ ተንኾለኛታት ሕጂ ተጸምቢሮሙና
ህዝቢ ኤርትራ መሓልፎ ሎሚ - ማለት ድሕሪ ነዊሕን መሪርን ብረታዊ ሰውራ አካይዱ ልኡላውነት ምጕንጻፉ - ተራእዩ ዘይፈልጥ ጸጥታዊ ጸገም አለዎ። መነባብሮ ህዝብና ብጥሜትን ውግእን ሰላሙ ካብ ዚጠፍኦ ዳርጋ ሓደ ዘመን ሓሊፉ’ዩ፣ ይኹን ድአ’ምበር ማሕበራውን ጸጥትኡን መኣዝን ቃልሱን ከምዚ ናይ ሕጂ ዘለዎ መኣዝኑ ስሒቱ ኣይፈልጥን። ዚዀነ
ሕጂ’ውን “ሕሳብና ንግበር!” 1ይ ክፋል፡ 14,10,16፡ “እታ ናህና ኩሉሳዕ ናህና ኢያ”። እታ ዝሓየለትን ነባሪትን ጥቕሲ ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም! መንቀሊ ሓሳበይ እቲ ብጋዜጠኛ ሩት ሃብተማርያም ተተርጒሙ ኣብ መርበብ ኣሰና “እቲ ካልእ ድምጺ” ብዝብል ኣርእስ ቲ ዝተፈነወ ቃለ-መሕትት ጀነራል ስብሓት ኤፍሬም ኢዩ። ንእግረ-መገደይ’ውን ኣብ ፌስቡክ ብ’ወዲ ሰውራ’ ዝተፈነወ ጀነራልና
ዝኸበርኩም ኤርትራውያን ነበርቲ ዋሽንግተን ዲሲን ከባቢኡን፦ ብጥርኑፍ ክንቃለስ ብዘይምኽኣልና ፡ ኣብ’ዛ ንነብረላ ዓለም ናይ ኤርትራውያን መቕዘፍትን፡ ስቓይን፡ ሓዘንን፡ ጸበባን ወዘተ መዛረቢ ካብ ዝኸውን ዓመታት ሓሊፉ። ደለይቲ ፍትሒ ተፈላሊና ከነካይዶ ዝጸናሕና ቃልሲ ብመጠኑ ኣወንታዊ ውጽኢት ይሃልዎ’ምበር ነቲ ንደልዮ ዓወት ግን ክንጭብጦ ኣይከኣልናን። ብስሙር ቃልሲ ተጠርኒፍና ብዝሓጸረ መንገዲ፣
ሽሞን ፐረዝ፤ እዛ ሎሚ ብሰንኪ ረጋጺ ስርዓት ግህደፍ፤ ካብ ሃገረይ ተባሪረ፤ ብግዝያዊ ታዓቂበላ (ዋላ’ካ እቲ ኣታሓሕዛ ስደተኛ ናይታ ሃገር ኣዝዩ ዝማረር አንተኾነ) ዘለኹ፤ ሓንቲ ካብተን ናይ ዓለምና ናይ ተክኖሎጂን ኣጽዋርን ተርናዓት፤ ወናኒት ኒኪሎራዊ ኣጽዋር፤ ኣዝያ ሞዕብልቲን ደሞክራሲ ናይ ማአከላይ ምብራቅ ካብ ዝመስረቱ ካብቶም ቀዳሞት ኣቦታት
ፍረወይኒ፡ ድሕሪ 20 ዓመታት ናብራ ስደት፡ ዓሚ ከምዚ ሎሚ ስድራቤታ ክትበጽሕ ኣብ ቅነ ሃንሰ መስቀሉ ናብ ኤርትራ ከይዳ። ካብ ስድራቤትን ትውልዲ ዓዲን 20 ዓመታት ምፍላይ ነዊሕ’ኳ እንተኾነ ንፍረወይኒ ግን ዓዲ ምስ ኣተወት 40 ዓመታት ከምዝተፈልየት ኮይኑ’ዩ ተሰሚዕዋ። ብዙሕ ነገራት ተለውዊጡ ስለዝጸንሓ ድማ፡ “ዓድና ድዩ ገግዩኒ
መምህር ኢምባሳዶር ሙሓመድ ኑር ኣሕመድ ኣብ መዳ ሃገረ ኤርትራ ፣ ነቲ ርብዒ ክፍሊ ዘመን ዝወሰደ ፣ ገታኢ ዕንቅፋታት መዋጽኦ ንምርካብ ኣብ ዝተፈላለየ መዳያት ጽዑቅ ምምይያጥ ይካየድ ኣሎ ። ነቲ ኣብዚ እዋን ተረኺቡ ዘሎ መራኸቢ ሕብረተሰብኣዊ መስኖታት ድማ፣ ኤርትራዊያን ኣብ ገደብ ኣልቦ ፖለቲካዊ መስኖታት ቀይሮም ፣ ህዝቢ
ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልስና፡ ህዝብን ሰውራን ከም ማይን ጸባን ኮይኑ ብሓባር ከምዝተጋደለን ንመግዛእቲ ኢትዮጵያን ደገፍቶምን ስዒሩ ዓወቱ ከምዝጨበጠን ኩሉ ዜጋ ዝሰማምዓሉ’ዩ። ድሕሪ ናጽነትና ግን፡ እቲ ብዓውታን ብኽቱር ታሕጓስን ኣብ መላእ ኤርትራን ዓለምን ስምዒታትና ዘንጸባረቅናሉ ናጽነት፡ ብሰንኪ ህግደፍ ኩሉ ኣንጻር ድሌታትናን መንነትናን ተቀይሩ። ካብ ጽባሕ ናጽነት
ንኹሉ ገግዚኡ ኣለዎ ከም-ዝበሃል፥ እዚ ሕጂ ዘሎናዮ ግዜ’ውን፥ ጉዳይ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ተደጋጊሙ ዝዝረብሉ እዋን ኮይኑ እንተ-ተረኽበ ዘገርም ኣይኮነን። ከመይሲ ብዛዕባ’ዛ ቅድስቲ ቤተ-ክርስቲያን እዚኣ፥ ብዙሕ ይበሃልን ብዙሕ ይግበርን ስለዘሎ’ዩ። እቲ ጉዳይ ንዕዓ ዝምልከት ከም-ምዃኑ መጠን፥ እቲ ጸገማ ባዕላ ክትብሎ ዝግብኣ’ኳ እንተነበረ፥ ዝኾነ ክትብል ግን መሰል ዘለዋ
ምብህራር ጥራይ ድዩኸ! እንታይ ዶ ተሪፉዋ’ዩ እዛ ሃገር! ናብ ዓባይ ቤት ማሕቡስ እንዲያ ተቐይራ ዘላ! ኣብ ዝሓለፍካዮ እንዳ ግፍዒ እንድዩ ዝጸንሓካ! ኣብ ወጻኢ ዘሎስ ኢሳያስ ናብ ህዝቢ ዘውርዶ ዘሎ ግፍዒ ሰሚዑ’ዩ ዝብህርር ዘሎ። እቲ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዘለዉ ግን ሃብቲ ሃገር ክዝመት ስለ ዝርኢ ዝገብሮ
ብምኽንያት በዓል መበል 55 ዓመት ንዝኽሪ ባሕቲ መስከረም 1961 ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ብሓባር ንምብዓል ፡ ኣብ ሎንዶን ንርከብ ኣባላት ተቓወምቲ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ሰፊሕ ምሸታዊ መደብ ኣዳሊና ስለዘሎና ኩሉኹም ደለይቲ ፍትሒ ኣብዚ ታሪኻዊ ዕለት ምሳና ሓቢርኩም ከተምስዩ ብኣክብሮት ንዕድመኩም፡ ዝካየደሉ ዕለት፡ ሰንበት - 11/09/2016 ዝካየደሉ
እቲ ብስም ሲኖዶስ ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ዝወጸ መግለጺ ናይቶም ሃይማኖታዊ ጉዳያት ከም መተካእታ ዮፍታሀቀሺ ዲመጥሮስ ገይሩ ኣብ መንበረ ጵጵስና ዘቐመጦም መንሽሮ ቤተ ክርስቲያን ኰይኖም ዘለዉ ብኣባ ሉቃስዝምርሑ ኣቶ ካሕሳይን ኣቶ ግርማይን መግለጺ እዩ። እዚ በቲ ልሙድ ተንኰልን ድፍረትን ዚመልኦ ንፓትርያርክኣንጦንዮስን ንብዙሓት ወሉደ ክህነት ዜነውርሉ ዘለዉ ቃሎም ክትፈልጦ
ነዚ ናይ መሰረታት ምንቅስቃስ (Grassroots Movement) ዝሰረቱ፣ ዓለምለኻዊ መሪሕነት ንምምራጽ ዝተበገሰ ዓለምለኻዊ ተበግሶ፣ በቶም ኣበገስቲ፣ ንኹሉ ኤርትራዊ ደላይ ፍትሒ፣ ኣብ ኣሰና ድሕሪ ዝተገብረ መጸዋዕታ’የ ተጸንቢረዮ። እዚ ከኣ ነቲ ኣብ ኤርትራውያን ተቓለስቲ ፍትሒ ዘሎ ናይ መሪሕነት ሃጓፍ ብግሩህ-ለበይ ምግንዛበይ እዩ። ህላወ መሪሕነት ከኣ፣ ኣብ ሃገርና ምልኪ
ሎሚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዝሓልፎ ዘሎ ማሕበረ ቁጠባዊ ሕመሳ፡ ሞትን ማእሰርትን ዜጋታት፡ ከምኡ’ውን ምብትታን ስድራቤታት፡ ኣብ ታሪኽና ተራእዩ ዘይፈልጥ ፈተነ’ዩ። እቲ ኣዝዩ ሓደገኛ ጉዳይ፡ ንኤርትራን ህዝባን ናብ ጎደና ጥፍኣትን ጸልማትን ዝወስድ ተግባራትን ስርዓት ህግደፍ ክኽወን እንከሎ እቲ ካልኣ ብድሆ ድማ፡ ኤርትራ ኣብ ካርታ ዓለም ክትቅጽል፡ ህዝባ
ብኣወልኼር ዓ/ሓፊዝ ጉዳይ መቅርቦን ጓንነትን ንፍትሒ ይኹን በደል ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ዝምልከቶም ጉዳይ ከምዘይኮነ ንዝኾነ ባህሪያዊ ሰብ ርዱእ`ዩ። ኣብ ባህሪያዊ ዘይኮነ ኣተዓባብያን ኣተሓሳስባን ግና ጉዳይ ወጽዓን ፍትሕን ምስ ወገንነት ተሓላሊኹ ስለ ዝእለም፤ ንምፍላዩ ዘጸግሞም ሰባት ይፍጠሩ`ዮሞ። እዚኦም ከኣ ዱኽዒ ደንበ ወጽዓ ኮይኖም ከገልግሉ ዘሎ ተኽእሎ ዓቢ`ዩ። ወጽዓን
ዕድሜ ብርግጽ ጸጋ ካብ ፈጣሪ እዩ፣ ብዕድሜኦምን ብተሞክሮኦምን ዘይማሃሩ፣ ንሓቅን ሓሶትን ዘየገናዝቡ፣ ዝአጎድዎ ሓዊ ምስሓን ልምዲ ዘይብሎምን ኮብለልቲ ነጸላ ጻዕዶ ወራዙት ዘረባ ጥራሕ ግን መርገም እዩ ። ነዚ እዩ ኣቦታትና ፡ ክሳብ ሰብ ዝጸልአካ ዕድሜ ኣይሃብካ ዝብልዎ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ዉልቕ መላኺ፤ ብዕዉር ትምክሕቲ ዝሰኸረ፤
ስርዓት ህግደፍ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ንንብዓትን ስቃይን ህዝቢ ኤርትራ ዕሽሽ ብምባል ቃሕ ዝበሎ ክፍጽም ከምዝጸንሐን፡ ብሰንኩ፡ ኤርትራ መንግስቲ ኣልቦ ኮይና ውሑዳትን ዓመጽትን ዝዕንድሩላ ዝበዝሐ ህዝቢ ድማ ኣፉ ተዓቢሱ ክነብር ወይ ናብ ስደት ከምርሕ ተገዲዱ። ስርዓት ኢሳያስ እታ ዘይትምሕር መሾንቆቛ ገመድ ኣብ ክሳዱ ምስኣተወት፡ ነቲ
ምእንቲ ሰላምን፥ ዲሞክራስን፥ ማዕርነትን ህዝቢ ዝቃለስ ፥ ጉጅለ ይኹን ውልቀ ሰብ፡ ነዞም ኣምራት እዚኣቶም ናብ ካልኦት ንምምጻእ ቅድሚ ምብጋሱ ምስ ገዛእ ርእሱን ቀረብቱን ነቲ ናብራ ሰላምን ዲሞክራስን ከምኡውን ማዕረነት ዝብላ ኣምራት ብሓሳብ /theory/ ጥራይ ዘይኮነስ ብተግባር ዝነብረሉ ምዃኑ ከረጋግጽ ይግበኦ። ምኽንያቱ ኣብ ናብራ ካልኦት ለውጢ
23.06.16፡ ከምዝመስለኒ፡ እንሆ ኣብ ታሪኽና ካብ ዝተሰነደ ሎሚ’ውን ን5ይ ግዜ ናብ ውዱብ ሕቡራት ሃገራት ንቐርብ እነና። ህዝቢ ኤርትራ ብዝውንኖ ሓይልን ሕጋውነትን ዝተፈልጠ ምዃኑ እቶም ክብሉዎ ዘይደልዩ ከይተረፈ ይኣምኑሉ ኢዮም ። ሓያል ኢዩ፡ ምኽንያቱ ብዘይ ናጻነት ክነብር ስለዘይ ደሊ። ሕጋዊ ኢዩ፡ ምኽንያቱ ሕጋውነት መሰረት ናጽነ ትን ሰላምን ምዃኑ
ንሕና ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር፣ ነቲ ብሓርበኛታት ስንኩላን ተጋደልቲ ዝተዘርግሐ፣ ሕልና ዝቕስቅስ ነቐፌታ ሓዘል ረዚን መልእኽቲ፣ ታሪኻውን እዋናውን ምዃኑ ከም እንኣምንን ከም እንድግፍን ዝገልጽ መልእኽትና ብምኽንያት 20 ሰነ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ ነመሓላልፍን ንድሕነት ሃገርና ክንለዓል ቃል ንኣቱን ኣለና። እዚ እዋን እዚ ሓፋሽ
ዋርሳይ ኣብ ዓዲ-እንግሊዝ ሽግ ሓርነት ወሊዑ ተደናጊሩ ድዩ ወይስ ሰዲዑ ህዝቢ ኤርትራ፡ ፖለቲካዊ መርገጺኡ ብዘየገድስ፡ በብዝመሰሎ ንመበል 25 ዓመት ናይ ናጽነቱ መዓልቲ፡ ብክብ ዝበለ ድምቀት ዘኪሩዋ ውዒሉ። ገለ ነቲ ቅድሚ 25 ዓመታት ዝነበረ ሕሱም እዋናት እናዘከረ ብናጽነት ሃገሩ ተሓጒሱ፡ ዘሊሉን ጨፊሩን። ገለ`ውን ነቲ 25 ናይ ናጽነት
ጋዜጣዊ መግለጺ ኣቦ መንበር መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብሰንኪ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ኣዕናዊ ፖሊስታቱ መዓልቲ መዓልቲ ናብ ስደት ዝውሕዝ ዘሎ ህዝብና እናወሰኸ ደኣ እምባር እንዳነከየ ይኸይድ ዘይምህላው ሓደ መርኣያ ናይ ምብትታን ተርእዮ ምዃኑ ዘይከሓድ ሓቂ ኢዩ። እዚ ንብዙሕ ናይ ህይወትን
ክቡራትን ደለይቲ ለዉጥን ተቓለስትን ኤርትራውያን ከም ዝፍለጥ፡ ኣብ ዓለም መዳርግቲ ዘይርከቦ መስዋእቲ ተኸፊልዋ፡ ቅድሚ 25 ዓመት ዝተጉዋናጸፈት ሃገርና ኤርትራ፡ ነቲ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ መዝሚዞም፡ ኣብ ኮረሻ ስልጣን ብዝሓኾሩ ‘መራሕቲ’፡ ተጠሊማ፡ እቶም ውልቀመለኽቲ ደቐይ ኢሉ ዝሓቖፎም ህዝቢ፡ ደም የንብዕዎ ኣለዉ። ነቲ ህዝቢ፡ መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላቱ ምንፋጎም ከይኣክል፡ ሓርኮትኮት
*…በቢግ ኢንተርቪው አምዷ ከፈረንሳይ ድምጹ የተሰማው የቀድሞ ተጨዋች ግርማ ሳህሌ ተጨዋቾቻችን እንደ ብር ሀገር ውስጥ ብቻ አያገልግሉ እንደ ዶላር ከሀገር ውጪ ሊሰሩ ይገባል ሲል ይመክራል…..
*….ፈረሰኞቹ የ20 አመት ባለ ልምዱን ጀርመናዊውን የመልበሻ ክፍል አለቃ ኸርነስት ሚደንድሮፕን በይፋ ሾመዋል….የክለቡ የቦርድ ፕሬዝዳንት አቶ አብነት ገ/መስቀል ለሁለት አመት ዋንጫ ያጣንበት ሳይሆን የተነጠቅንበትና የተቀማንበት ነው ሲሉ ተናግረዋል……
*…መከላከያዎች አሁንም በሁለት ተጨዋቾቻቸው ተከሰዋል የአንደኛው ውል በቁጥር 3 አመት ሲል በፊደል ግን ሁለት አመት ይላል…የቱ ነው ትክክል….? ከከፍተኛ ሊግ ወደ ፕሪሚየር ሊግ ቶሎ ለማደግ ስለፈለግን ነው ብለው ከቡድኑ ውጪ ባደረጉት ግብ ጠባቂ ምትክ የመቀለ 70 3ኛ እና የአዳማ 2ኛ ግብ ጠባቂን አስፈርመዋል……
“ለሁለት ዓመት ዋንጫ ያጣንበት ሳይሆን የተነጠቅንበትና የተቀማንበት ጊዜ ነው” አቶ አብነት ገ/መስቀል (የቅዱስ ጊዮርጊስ ስፖርት ማህበር የቦርድ ፕሬዝዳንት) →
Donated For (የእገዛዎን አይነት ይምረጡ) Select Option አሻራ ልዩ የአባላት ወርሃዊ ድጋፍ ለኢዜማ ለየካቲት 20 የእራት ፕሮግራም ድጋፍ የማህበራዊ ሚዲያ ዘመቻ ፈንድ አሻራ አጠቃላይ ድጋፍ ለኢዜማ
ተግባራት ：የመቁረጫ ማሽን የሚንቀሳቀስ የላይኛው የላይኛው ቅጠል እና የቋሚ ታች ቅጠልን ይጠቀማል ፣ ከማንኛውም ውፍረት ባለው የብረት ሳህን ላይ (እንደ መለስተኛ ብረት ፣ አይዝጌ ብረት ፣ አንቀሳቅሷል ብረት እና የአሉሚኒየም ሉህ እና የመሳሰሉት) በተገቢው የቢላ ክፍተት ፣ የብረት ቆርቆሮውን ለመበታተን የሚያስችለውን የኃይል እርምጃ ይወስዳል ፡፡ ለሚፈለገው መጠን ፡፡
መርህ ：የፔዳል arsር ሁለት ሦስተኛውን የአሠራር ኃይል ለማቃለል የሚንሸራተት ቋሚ ፉል ማሽከርከሪያ ማሽን ነው ፡፡ በግፊት መመገብ የታጠቁ ከፊል የማሽን መሳሪያዎች ከፍተኛ ጥራት ያላቸው ፣ ቀላል ክብደት እና ተለዋዋጭ እንቅስቃሴ ያላቸው በመሆናቸው በብረት ብረት ኢንዱስትሪዎች ውስጥ በእጅ ለመቁረጥ በሰፊው የሚሠሩ ናቸው ፡፡
ዋና መለያ ጸባያት:ምንም የሰው ኃይል ወይም ኤሌክትሪክ ኃይል ፣ ትክክለኛ መዋቅር ፣ ራስ-ሰር ዳግም ማስጀመር ፣ ተንቀሳቃሽ ፔዳል ፣ የመቁረጫ ማቆሚያ እና የታጠፈ ፔዳል ጭነት ፣ የመቁረጥ ጥራት-የመቁረጥ ትክክለኛነትን ለማረጋገጥ ንፁህ መቆረጥ ፣ ቡር የለም ፡፡ ኃይል ቆጣቢ ፣ ምቹ ማጭበርበር ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ተግባራዊ ፡፡
መርህ ：በኤሌክትሪክ ሞተር በኩል ባለው መቀርቀሪያ በሚነዳው መያያዣ ዘንግ ከተዞረ ፣ ከማሽከርከሪያ ዘንግ ጋር የተገናኘ ኤሌክትሪክ ያለው ጎማ የሻንጣውን ቁሳቁሶች ለመቁረጥ በባህር ውስጥ እንቅስቃሴን ያሳርፋል ፡፡
መርህ ：በኤሌክትሪክ ሞተር በኩል ባለው ሰንሰለት በሚነዳው የአገናኝ ዘንግ ከተዞረ ፣ ከማሽከርከሪያ ዘንግ ጋር የተገናኘ ኤሌክትሪክ ያለው ጎማ የሉህ ቁሳቁሶችን ለመቁረጥ በባህሪያዊው እንቅስቃሴ ውስጥ ቢላ አስማሚን ይነዳል ፡፡
ዋና መለያ ጸባያት:ነጠላ እና ኢንች 、 የእግር ማጥፊያ መቆጣጠሪያ ter የተሻሉ የመቁረጥ ፍጥነት 、 አጠቃላይ ሞኖ-ብሎክ ተጣባቂ መዋቅር back የኋላ ቋንቋ አጻጻፍ መመሪያ ማስተካከያ።
መርህ ：የላይኛው ቢላዋ በቢላ ማረፊያ ላይ ተስተካክሏል ፣ ታችኛው ደግሞ በሚሠራው ጠረጴዛ ላይ ተስተካክሏል ፡፡ ደጋግመው እና ቀጥ ያሉ ቁርጥራጮችን ለማሳካት የቢላ እረፍት በቋሚ እና በራሪ እንቅስቃሴ ፣ በ curvilinear እንቅስቃሴ የተስተካከለ ዘንግን ያዞራል ፡፡
ዋና መለያ ጸባያት:የላይኛው ምላጭ በሁለት የመቁረጫ ጠርዞች እና በታችኛው ምላጭ በአራት የመቁረጥ ጠርዞች 、 ቢላዋ ክፍተት ማስተካከያ 、 የማይስተካከል የመከርከም አንግል thick ወፍራም ነገሮችን በሚቆርጡበት ጊዜ አንድ ዓይነት መጥፎ አፈፃፀም 、 ቀላል መዋቅር ፣ ዝቅተኛ ጥገና maintenance ቢላዋ መደርደሪያ በናይትሮጂን ሲሊንደር ይመለሳል ፡፡
ዋና መለያ ጸባያት:አራት እና አራት ቢላዎች በአራት የመቁረጥ ጠርዞች 、 ቢላዋ ክፍተት ማስተካከያ adjustment የመቁረጥ አንግል ማስተካከያ በኤሌክትሪክ 、 ቢላዋ መደርደሪያ በናይትሮጂን ሲሊንደሮች ይመለሳል (ወይም በሃይድሮሊክ መመለስ thick ወፍራም የብረት ወረቀት ሲቆረጥ አንድ ዓይነት ጥሩ አፈፃፀም ማሳካት) ፡፡
ተግባራት ：ነጠላ / ዑደት 、 የቅናሽ ተግባር 、 40 ፕሮግራሞች ተከማችተዋል ፣ 25 መርሃግብሮች በአንድ ፕሮግራም 、 የስራ ቁራጭ ቆጠራ common የጋራ ሞተርን ወይም ኢንቮርስትን ይቆጣጠሩ ፡፡
ጃፓን፣ እስራኤል፣ አሜሪካና ፈረንሳይ የኮሮና ቫይረስ መከላከያና ክትባትን ሞክረው ባይሳካላቸውም እየጣሩ ነው። ዛሬ በሀገራችን የተሠማው ተስፋ ሰጪ የምርምር ውጤት ነገ ላይ ቢሳካም ባይሳካም የሚበረታታ ተግባር እንጂ የሚተች ነገር የለውም።
ኢትዮጵያ ከዚህ ቀደም በመላው አለም ላይ በብልሀርዚያ በሽታ ይሰቃዩ ለነበሩ ከ200 ሚልየን በላይ ዜጎች ስቃይ መፍትሄ የሆኑና መድሀኒትን ያገኙት ኢትዮጵያዊ ሳይንቲስት የፕ/ር አክሊሉ ለማ ሀገር ነች።
《ለማቶክሲን (Lemmatoxin)》በማለት በስማቸው መድሀኒቱ የተሠየመላቸው ፕሮፌሰር አክሊሉ የቢልሃርዚያን መድሀኒት ለማግኘት ምርምር በሚያደርጉበት ወቅት እውቅናቸውን ለመንጠቅ የተለያየ ሀገራት ጥረትና የማጣጣል ሙከራ ቢያደርጉም የምርምር ስራቸው ለብዙ ሚሊዮኖች ስቃይ መድሀኒት መሆናቸው አይዘነጋም።
ዛሬም የኮሮኖ ቫይረስን ለማከም የሚያስችል ሀገር በቀል እውቀትን በሳይንሱ በማገዝ ተስፋ ያለው ግኝት እንዲሆነ ለኢትዮጵያዊ ተመራማሪዎች ከልብ የመነጨ ምኞት ጋር ድጋፌን እገልፃለው።
ባህላዊ ህክምናን እና ሳይንሳዊ ምርምርን በማጣመር ከእጽዋት የኮሮና ቫይረስ መድሀኒት ለማግኘት ባለሙያዎች እያደረጉ ያለው ሙከራ የመጀመሪያ የቤተ ሙከራ ሂደትያለፈ ሲሆን ወደቀጣይ የምርምር ሂደቶች እንዲሸጋር የኢትዮጵያ መንግስት ድጋፍ ለማድረግ የጤና ሚንስቴር እና የኢኖቬሽንና ቴክኖሎጂ ሚንስቴር ተፈራርመዋል።
ምርምሩ በመድሀኒት ግኝት ሂደት መመሪያ መሰረት ብዙ ወሳኝ የምርምር ሂደቶች የሚቀሩትና ጊዜ የሚወስድ ሲሆን በቀጣይ በሚደረጉ የእንስሳትና የክሊኒካል ምርምሮች በዓለም አቀፍ እና አገር በቀል ባለሙያዎች ጥምረት የሚካሄድ ይሆናል።
ይሄ እንቅስቃሴም ሌሎች አገራትም ለበሽታው ክትባትና መድሀኒት ለማግኘት በአለም አቀፍ ደረጃ ለሚደርገው የምርምር ጥረት አንዱ አካል መሆኑን እያስገነዘብን በአሁኑ ወቅት ያለው ብቸኛ አማራጭ በሽታውን ለመከላከል በመንግስት እና በጤና ሚኒስቴር እየተወሰዱ ያሉትን እርምጃዎችን እና የተሰጡ የጤና ምክሮችን መተግበር መሆኑን ለማሳሰብ እወዳለሁ ።
የወደፊቱን እንደገና ለመሳል እና እዚያ ለመድረስ መዋቅሮችን ለመፍጠር ጊዜው አሁን ነው። ለወደፊቱ የመንገድ ላይ አውታር ላይ የት እንደሚኖሩ ለማየት ይህን ፈጣን የፈተና ጥያቄ ይውሰዱ ፡፡ ለወደፊቱ ለመወዳደር በጣም ጥሩው መንገድ መፍጠር ነው!
ማሳሰቢያ-የወደፊቱ ትኩረት የደህንነትን ማሻሻል የተሻሻለ ደህንነት ፣ ባለብዙ ደመና መፍትሄዎች ፣ ለደንበኞች የተጠቃሚን ማመቻቸት እና የደመናን የመጠጥ ችሎታ ይጨምራል (ምንጭ: ኢንተርፕራይrsር ፕሮፖዛል)
ማስታወሻ-የወደፊት የተትረፈረፈ ሁኔታ ለመፍጠር እንደ የወደፊቱ የወደፊት ፣ ሰብአዊነት ፣ ቴክኖሎጅ እና ፈጠራ (አስተሳሰብ) ትኩረት ያደረጉ የሰዎች ስብስብ ያስፈልግዎታል (ምንጭ-SingularityU)
ዕርቂ ሰላም ነቲ ምንጭታት ናይቲ ግጭት ንምፍታሕን ኵነት ናይ ጃላነት ንምምላስን፣ ብኡ ኣቢልካ ድማ፡ ኣድላይነት ናይ ዓወትን ስዕረትን ንምግላፍ ዚግበር ፈተነ ኢዩ።
ምዕራፍ 17፡- ምውሓስ ሰላም ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ነቲ ቀንዲ ትሕዝቶታት ስምምዕ ኣልጀርስን፡ ነቲ ንምትግባሩ ዚተኻየደ ጻዕርን ትጸምቝ። ንግድፈት ወይ ዘይምቛም ናይታ መርማሪት ኮሚሽንን ምቛም ናይተን ኮሚሽናት ካሕሳን ዶብን ትገልጽ። ጽማቝ መግለጺ ናይቲ ኮሚሽን ካሕሳ ዚበየኖ ናይ መወዳእታ ፍርዲ ካሕሳ፣ ግዝኣታዊ ትርጕም ናይቲ ውሳኔ ምድራት ዶብ ኮሚሽን ዶብ፣ ኣገዳስነት ናይቲ ሕጋዊ ምምልካት ዶብ ኣብ ወረቐት (virtual demarcation)፣ ተቕርብ። ብተወሳኺ፡ ንተራ ክልቲኡ ወገናት ኣብ ምኽባር ናይቲ ነፍሲ ወከፉ ብመሰረት’ቲ ስምምዕ ዚኣተዎ ውዕላዊ ግዴታታት፣ ንፍሽለት ምርግጋጽ ነባሪ ሰላም ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ትግምግም።
ብተወሳኺ፡ እዛ ምዕራፍ’ዚኣ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሰላም ንምምጻእ ዚተኻየደ ጻዕሪ ጸጥታዊ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ዚዓንቀፈ ስእነት ምግጥጣም ናይ ረብሓ፡ ስእነት ሓድነት ናይ ዕላማ፡ ስእነት ጥምረት ናይ ፖሊሲ፡ ትምዝግብ። ምእንቲ ሓባራዊ ረብሓታት ናይቲ ኣሕዋት ህዝብታት፣ ነቲ ኣሸጋሪ ታሪኻዊ ተዘክሮ ንምህሳስ፣ ርጉእ ሰላምን ንቡር ዝምድናታትን ንምምላስ፣ ኣድላዪነት ምሉእ ትግባረ ስምምዕ ኣልጀርስ፤ማለት፡ ዘይኵነታዊ ምቕባል ናይ ኢትዮጵያ ነቲ ብኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዚተደረተ ዶብን ምኽባር መሬታዊ ምሉእነት ኤርትራን፣ ተጕልሕ፤
88′ እጅግ ለማመን የሚከብድ …. ተስፋዬ መላኩ ወደ ግብ ጠባቂው የመለሰው ኳስ ኢላማውን ስቶ የግቡን አግዳሚ ሲመልስ ተክሉ ተስፋዬ አግኝቶ ወደ ግብ ሲመታ የዳሽን ተጫዋች መልሶት ግብ ከመሆን አግዶታል፡፡ ለዳሽን የሚያስቆጭ አጋጣሚ ነበር፡፡
61′ ፒተር ኑዋዲኬ በመልሶ ማጥቃት ያገኘውን የግብ ማግባት አጋጣሚ አልተጠቀመበትም፡፡ ፒተር ለፍጹም የማቀበል አማራጭ ቢኖረውም የመታው ኳስ ወደ ውጪ ወጥቷል፡፡
“ሁላችንም ከቡናው ጨዋታ መከፋት በኃላ ማሸነፍ ፍላጎት ነበረን፡፡ ከሊቀ-መንበሩ እስከ የሜዳ ሰራተኛው ማሸነፍ ፍላጎት ነበረን፡፡ የመጀመሪያ ግብን በፍጥነት ለማግኘት አልመን ነበር ፤ ለዚህም ኳስ ስናገኝ ጫና ፈጥረናል፡፡ በመስመር፣ በተሸጋሪ ኮሶች እና ወደ የፍፁም ቅጣት ምቱ ሰብሮ በመግባት ሞክረናል፡፡ ዕድል ከእኛ ጋር ነበረች፡፡ የአበባውን ቅጣት ምት አዳነ በግንባሩ አስቆጥሯል፡፡
” ለእኔ ጨዋታው እንደሌሎቹ ጨዋታዎች ነው፡፡ እስካሁን 9 ጨዋታዎችን ተጫውተናል፡፡ የተለየ ልዩነት በጨዋታዎች መካከል አላየሁም፡፡ በአብዛኛው የተሻልን ነበርን፡፡ አንዳንድ ግዜ ግብ ለማስቆጠር ትንሽ እድለኛ መሆን ነበረብን፡፡ አንዳንድ ግዜ እድለኛው ተቃራኒ ቡድን ነበር፡፡ ይህ እግርኳስ ነው፡፡
“ጨዋታው በጣም ጠንካራ ነበር፡፡ ምክንያቱም ሁለታችንም ከሽንፈት ማግስት ነው የመጣነው፡፡ ስለዚህ ክፍት ነበር ታክቲካሊ የተዘጋ ነገር አልነበረውም፡፡ ሁለታችንም ውጤቱን እንፈልገው ስለነበር ጨዋታው ክፍት ነበር፡፡ ጊዮርጊስም ዛሬ በጣም ጥሩ ነው፡፡ እንቅስቃሴያቸው በጣም ጥሩ ነው የነበረው፡፡ የእኛ ደግሞ በተቃራኒ ከአጋማሹ ወደፊት ያለው የመሃል ክፍላችንም እና ከፊት ያለው የአጥቂ ክፍላችንም ጥሩ አልነበረም፡፡ ይህ ዋጋ አስከፍሎናል፡፡ ”
ቀጣይ ጨዋታችን ከደደቢት ነው፡፡ ደደቢት ደግሞ የሚታወቅ ነው የሊጉ አናት ላይ ካሉ ክለቦች መካከል አንዱ ነው፡፡ በሜዳችን ነው ጨዋታውን የምናደርገው፡፡ ቢሆንም ባለፈው ሳምንት በሜዳችን ተሸንፈናል፡፡ ስለዚህ አሁንም በጣም ስራ እንደሚጠብቀን ግልፅ ነው፡፡ ምክንያቱም ነጥቦችን ሰብስበን ከአደጋው ዞን መውጣት ስላለብን ለዚህም ከፊት ላለው የደደቢት ጨዋታ ለሌሎችም ጨዋታዎች ጠንክረን እንቀርባለን፡፡”
ያመኛል። ከእግር ጥፍሬ እስከ ጭንቅላቴ ድረስ ትኩሳትና የሚያደነዝዝ የህመም ስሜት ይሰማኛል። ዝንተ ዓለም ሆድን የሚጎረብጥ ህመም ... አስፋልት ደርዝ ላይ የተቀመጡ ልጆች አሉ፣ ለእነሱ ሳንቲም የሚወረውር ወጣት ደረቱን ነፍቶ (ምናልባት በወረወረው ሳንቲም ምክንያት) ይሄዳል። የፀሃዩን ግለት በጃንጥላ የምትከልል ጠይም ውብ እንስት እያየሁ... እራመዳለሁ። ከዚያ ጠዋይ ሽማግሌ የሚነጥለኝ ተዓምር እየፈለኩ እራመዳለሁ። ህመሜን እያሰብኩ እራመዳለሁ። ትላንት ላይ እንደመሸገ ድኩም ሽማግሌ እየተክተለተለ ከሚንጠኝ ጭንቀት ጋር ...እራሴን እጠይቃለሁ። ስናደድ እረጅም መንገድ የመጓዝ ልምድ አለኝ። አንዳንዴ ንዴቴን በእግሮቼ መዛል የምተፋው ይመስለኛል። ዛሬም እንደሁሌው ለንዴቴ ምክንያት የሆነው እርጉሙ አባቴ ነው (ይኼን በማለቴ ቅር ትሰኙ ይሆናል! ቢሆንም በፍፁም ልሰርዘው አልሻም። ስፅፈው አንዳች ጥሩ ስሜት ተሰምቶኛል) ...
ለመሆኑ አባቱን የሚጠላ ልጅ አለ? አዎ! ከማንም በላይ አባቴን እንደምጠላ ታውቃላችሁ? ዘውትር ስለሚወርፈኝ እጠላዋለሁ። ቀን ከሌለት በነገር አንጎሌን ስለሚያዞር እጠላዋለሁ። በአጠቃላይ ጥላቻ እንደ
አይኑን ማየት ያሳምመኛል። ድምፁን መስማት ያስከፋኛል። ደስታው ሳይቀር ሃዘኔ ነው። ምቾቱ እንደ እሳት ላንቃ ያቃጥለኛል። ምንም ሳይናገር በዝምታው እናደዳለሁ... ሲናገር ንግግሩ አይጥመኝም። ይኼኔ እታመማለሁ። መላው አካሌ በትኩሳት ይደነዝዛል። እንባ ከዓይኔ መውረድ ይጀምራል። እልህ፣ ሳግ አንቆ ይይዘኛል። እራሴን እጠላለሁ። ዓለምን እጠላለሁ። ከመቼውም ጊዜ በላይ አባቴን እጠላለሁ። ህይወቴ ባዶ ይሆንብኛል። የምንምነት ጅራፍ ይገርፈኛል። በጥላቻ መስቀል ላይ እሰቀላለሁ። ታዲያ ያለ ምክንያት ጠዋት ተነስቶ እንዲህ አለኝ:-
ተናደድኹ። መናደድ የፈለገ መረዳት ምኑ ነው? ሊቃጠል የሚያኮበኩብ ጅስም ማስተዋል የት ያውቃል? ብቻ ተነስቼ እዚህ አስፋልት ላይ መራመድ እንደጀመርኩ አስታውሳለሁ። ማንንም ማየት አልፈለኩም። የማንንም አፅናኝ ቃል የተጎዳ ልቤን እንደማይጠግን አውቃለሁ። በዝምታ መራመድ ብቻ። አለም ላይ እንደ ተራሳ ግዑዝ ሆኜ በእግሮቼ መንደርደር፣ ቁልቁለቱን። ብቻዬን አቀበቱን መውጣት ሆነ። መላው አካሌን ይደክመኛል። ብቸኝነቱ ይታክተኛል። እግዜር ስለ ምን እንዲህ ብቸኛ እንዳደረገኝ እጠይቃለሁ። ስለ ምን አልቦ ዘመድ አደረገኝ? አምላክ ጠላቴ ይመስለኛል። አዎ! እግዜርን መክሰስ ያምረኛል። ልቤ ሰው ትናፍቃለች። ነፍሴ የሚሞቅ እቅፍ ትሻለች። ሁሉም ነገር አድካሚ ይሆናል። እንባ ያዘሉ አይኖች፣ በእርምጃ የተዳከሙ እግሮች... የብቸኝነት ብርድ የሚፃማው ጅስም ታቅፌ አዘግማለሁ...