Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጀርመን የጦር መሣሪያዎችን ወደ ውጪ በመላክ የአውሮፓ ሻምፒዮን ናት. በዓለም አቀፍ ደረጃ, ከዩኤስ እና ሩሲያ በስተጀርባ ሦስተኛውን ቦታ ይይዛል. ከፌዴራል መንግስት ማፅደቅ በተጨማሪ የጀርመን ጦር መሳሪያዎች ለዴሞክራሲ እና ለዴሞክራሲያዊ ስርዓቶች እንደ ሳውዲ አረቢያም ይሰጣሉ. ይህ መቀጠል የለበትም. እኛ ሞትን አንድ ፍጻሜ ጋር ሱቆች ማዘጋጀት ይፈልጋሉ.
የጦር መሣሪያ ቅነሣ የ Android መተግበሪያ ባህሬን 13 የፌዴራል Chancellery የፌዴራል የስለላ አገልግሎት በቀለማት ያሸበረቀ የማሰብ አገልግሎት በጫካ እሳት ቻይና የገንዘብ ድጋፍ Feuer ሥቃይ freeRaif ነጻ ሀሳብን መግለጽ hercules ሰብአዊ እርዳታ ዘመቻ ዘመቻዎች ካታሎኒያ ሆስፒታል ተቀባሪ ፍቅር ምንም ወሰን የለውም የቀጥታስርጭት የቀጥታ ኡደት የቀጥታ ዝመት ጀርባ እገዛ ሎሬሌይ ሞሮኮ የኔ NSA በቤት ውስጥ ኦበርዌልል የፖለቲካ እስረኞች ቀስተ ደመና ለኦርላንዶ ጋሻ ሳውዲ አረቢያ መንጋ እገዛ ስፓንኛ ፀደይ Spirulina Uighurs Uyghur በቆርቆሮ ማሸግ ነጻነት ዩናይትድ እስታቲስ አሜሪካ upcycling የጦር መሣሪያ ንግድ አዎ እንቃኛለን! ክትትል
የማርሽ ሽርሽርስስዮን የማርሽ ሽርሽርስስዮን የማርሽ ሽርሽርስስዮን የማርሽ ሽርሽርስስዮን የማርሽ ሽርሽርስስዮን የማርሽ ሽርሽርስስዮን የማርሽ ሽርሽርስስዮን የማርሽ ሽርሽርስስዮን የማርሽ ሽርሽርስስዮን
ሶስት ነጥብ ተንጠልጠልsion ሶስት ነጥብ ተንጠልጠልsion ሶስት ነጥብ ተንጠልጠልsion ሶስት ነጥብ ተንጠልጠልsion ሶስት ነጥብ ተንጠልጠልsion ሶስት ነጥብ ተንጠልጠልsion ሶስት ነጥብ ተንጠልጠልsion ሶስት ነጥብ ተንጠልጠልsion
Rotary tiller የግብርና እና የዝናብ ስራዎችን ለማጠናቀቅ ከትራክተሩ ጋር የተጣጣመ የግብርና መሳሪያ ነው ፡፡ ጠንካራ በሆነ የአፈር መፍረስ አቅሙ እና ከእርሻ በኋላ ጠፍጣፋ መሬት ላይ በሰፊው ጥቅም ላይ ውሏል። በተመሳሳይ ጊዜ ከመሬቱ በታች የተቀበረውን ገለባ ሊቆርጥ ይችላል ፣ ይህም ለዘር ዘሩ ስራ አመቺ እና ለኋላ ለመትከል ጥሩ የዘር አልጋን ይሰጣል።
ይህ የማሽከርከሪያ ዘራፊ የእርሻ መሬቱን ሰብሮ የመሰብሰብ ፣ የአፈሩ ንጣፍ አወቃቀር መልሶ ማቋቋም ፣ የአፈር እርጥበት ማከማቻ አቅምን ማሻሻል ፣ አንዳንድ አረሞችን የማስወገድ ፣ የዕፅዋት በሽታዎችን እና የነፍሳት ተባዮችን የመቀነስ ፣ የመሬቱን ደረጃ ከፍ የሚያደርግ እና የግብርና ደረጃን ከፍ የሚያደርግ ነው ፡፡ መካኒካል ስራዎች
ለደህንነት የሚያስተካክለው የኋላ ክዳን እንዲሁም ለስላሳ ማጠናቀቂያ ~ 6 ተጨማሪ ጠንካራ እሾህ በአንድ ፍንዳታ ለጥልቅ ቁጥጥር ~ ቁመት ማስተካከያ ቁራጮች ለጥልቀት ቁጥጥር ~ ረጅም ጠንካራ እና አስተማማኝነት ተጨማሪ ንድፍ።
በመደበኛ ፍርድ ቤት የጊዜያዊ ቀጠሮ ሲታይ የነበረው የአምቦ ዩኒቨርስቲ መምህር ስዩም ተሾመ ጉዳይ በአስቸኳይ አዋጁ በሚቋቋም ፍርድ ቤት እንዲታይ ተወሰነ። የመደበኛው...
ልዩ አንጻራዊነት በአልበርት አይንስታይን የተጻፈ፣ በ፲፱፻፭ ዓ.ም. ለህትመት የበቃ የተፈጥሮ ህግጋት ጥናት መጽሃፍና ርዕዮተ አለም ነው። ይህን ርዕዮተ አለም እንዲያዳብር እና እንዲያስፋፋ አይንስታይንን ከገፋፋው ዋናው ምክንያት በጊዜው የነበረው አጥጋቢ ያልሆነ የኮረንቲና ማግኔት ማዕብል ጽንሰ ሃሳብ ነበር። በአይንስታይን አስተያያት፣ በጊዜው የነበረው ርዕዮት የኮረንቲና ማግኔት ማዕበሉን ከሚከታተሉ ሰወች/መሳሪያወች መርጦ ለአንዱ የሚያደላ እንደሆነ ተገነዘበ። ሆኖም ግን ጋሊልዮ የተባለው የጣሊያን ሳይንቲስት ከ300 አመታት በፊት የአንጻራዊነት ርዕዮትን ሲገነባ በማናቸውም የተፈጥሮ ሂደቶች ውስጥ የሚከሰትን ኩነት ሁሉም ተመልካች እኩል እይታ እንዳለውና አንዱ ተመልካች ከሌሎቹ በተለየ መልኩ «ትክክል» አስተያየት እንደሌለው አስተምሯል። ስለሆነም አይንስታይን ከላይ የተጠቀሰውን አድሏዊ አስተያየት ለማስተካከል ነበር ልዩ አንጻራዊነትን የጻፈው።
ሀሳቡም የአይዛክ ኒውተን ፍፁማዊ እረፍት (Absolute Rest )እና ፍፁማዊ ጊዜን (Absolute time) የሚቃረን ሲሆን በ ኒውተን ሀሳብ ላይ የተመረኮዘው ዩኒቨርስ ላይ በማንኛውም ቦታ ላይ በፈለግን ፍጥነት ብንጓዝ ለሁሉም አካል ጊዜ በእኩል ፍጥነት የሚጓዝ የሚጓዝ ነው የሚል ሲሆን ማንኛውም አካል በፈለገው ፍጥነት መጓዝ በበቂ ግፊት (Force) መጓዝ ይችላል የሚለውን ሀሳብ የሚቃረን ነው። የ Absolute rest ሀሳብ በ "Michelson " እና "Morley" ጥናት ወይም ሙከራ ይህ ሀሳብ ፍፁም ስህተት መሆኑን የሚያሳይ ሲሆን እንዲሁም የብርሃን ፍጥነት የፍጥነት ሁሉ መጨረሻ መሆኑን ያሳያል። እንደዚሁም በተለያዩ ጥናቶች እንደተረጋገጠው የአንድ አካል ፍጥነት በጨመረ ቁጥር እርሱ ጋር ያለው ጊዜ እያዘገመ ወይም እየዘገየ የሚሄድ መሆኑን ተረጋግጧል ።
የምርት ክፍል ምክትል ኃላፊ ,-የውጭ ገጠማ ሥራዎች ቡድን መሪ ,-የውጭ ገጠማ ሥራዎች አናጺ , -የእንጨት ሥራ ምርቶች አናጺ , ረዳት አናጺ AT WARYT WOOD WORKS ETHIOPIA
1 |Tito 3:1| ለገዦችና ለባለ ሥልጣኖች የሚገዙና የሚታዘዙ፥ ለበጎ ሥራ ሁሉ የተዘጋጁ፥ ማንንም የማይሰድቡ፥ የማይከራከሩ፥ ገሮች፥ ለሰው ሁሉ የዋህነትን ሁሉ የሚያሳዩ እንዲሆኑ ኣሳስባቸው።
3 |Tito 3:3| እኛ ደግሞ አስቀድመን የማናስተውል ነበርንና፤ የማንታዘዝ፥ የምንስት፥ ለምኞትና ለልዩ ልዩ ተድላ እንደ ባሪያዎች የምንገዛ፥ በክፋትና በምቀኝነት የምንኖር፥ የምንጣላ፥ እርስ በርሳችን የምንጠላላ ነበርን።
5 |Tito 3:5| እንደ ምሕረቱ መጠን ለአዲስ ልደት በሚሆነው መታጠብና በመንፈስ ቅዱስ በመታደስ አዳነን እንጂ፥ እኛ ስላደረግነው በጽድቅ ስለ ነበረው ሥራ አይደለም፤
6 |Tito 3:6| ያን መንፈስም፥ በጸጋው ጸድቀን በዘላለም ሕይወት ተስፋ ወራሾች እንድንሆን፥ በመድኃኒታችን በኢየሱስ ክርስቶስ በእኛ ላይ አትርፎ አፈሰሰው።
የስርዓቱ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ድንግዝግዝ፣ሙስና-ገዝ እና ጥቂቶች በውስጥ ስብሰባ እንደፈለጉ የሚገለባብጡት ነው።በአደባባይ ባለስልጣናቱ የሚናገሩት እና በውስጥ መስመር የሚሰሩት ፈፅሞ አይገናኝም።ይህ ደግሞ በድንግዝግዝ፣ወጥነት እና አቅጣጫ የሌለው አሰራር እና ለአገር ጥቅም ሳይሆን ለጥቂቶች ብልፅግና የሚዋትት ስርዓት መለያ ነጥቦች ናቸው።በኢትዮጵያ በስልጣን ላይ ያለው አምባገነን ስርዓት ምን እንደሚያቅድ፣የት ለመድረስ እንደሚያስብ እና ወጥ የሆነ ፖሊሲው ምንድነው? ብሎ ለማወቅ በጎሳ ላይ የተመሰረተ የምጣኔ ሀብት፣ወታደራዊ እና ፖለቲካዊ መሰረቱን ከመናገር ውጭ ወጥ የሆነ ስዕሉን ለማግኘት ለባዕዳንም አስቸጋሪ ሆኗል።በመሆኑም በሚናገራቸው ነገሮች ከማመን ይልቅ ሊያደርግ የሚያስበው ይህንን ነው ብሎ መተንበዩ አዋጪ ነው።
1/ የአገሪቱን ፖለቲካዊ፣ማጣኔ ሃብታዊ እና ወታደራዊ መዘውር የሚያሽከረክረው ህወሃት ዋናው አመራር እራሱን ከቤተ መንግስት ጀርባ ሆኖ አቶ ኃይለማርያም እና መሰሎቻቸውን ከማዘዝ በቀር ወደ አደባባይ ወጥቶ ጋዜጣዊም ሆነ ሕዝባዊ ስብሰባ ላይ አለመታየቱ እና
2/ ከፊት እንዲሰለፉ የተደረጉት እና የእራሳቸው ሃሳብ የማይናገሩቱ እነ አቶ ኃይለማርያም ነገር አሳመርን እያሉ ''ከመምህሩ ደቀመዝሙሩ'' እንዲሉ የበለጠ ታማኝነታቸውን ለማፅናት የሚሉት ከሚፈፀመው ጋር አለመገናኘቱ የሚሉት ናቸው።
ኢትዮጵያን ለመጎብኘት የሚሄድ አንድ የውጭ አገር ባለስልጣን ሁለት አይነት ባለስልጣናት እንዳሉ ጠንቅቆ ያውቃል።እነርሱም የይስሙላ እና ዋናው ባለስልጣን የሚባሉ ናቸው።በምጣኔ ሀብት ጥናት እውነተኛ (real) የሚሉት እና ''እውነተኛ'' ያልሆነው (nominal) የተሰኙ ሁለት አፈራረጆች እንዳሉ ሁሉ ባዕዳኑም ከባለስልጣናት ጋር የሚኖራቸውን ቀጠሮ ኤምባሲዎቻቸውን ''እውነተኛው ነው ወይንስ የይምሰሉ ባለስልጣን ነው?'' ( Is he nominal or real?) እያሉ መጠየቅ ይዘዋል።አቶ ኃይለማርያም ከይምሰል ውስጥ የሚመደቡ ሲሆኑ የህወሓት ማዕከላዊ ኮሚቴ አባላት ደግሞ ከዋናው ፖሊሲ ዘዋሪው ውስጥ ይመደባሉ።
በኢትዮጵያ የአደባባይ መግለጫዎች እና ከበሩ ጀርባ የሚሰሩ ስራዎች የመለያየት አይነተኛ ማሳያዎች ውስጥ አንዱ የግል ባንኮች ወደ ኢትዮጵያ እየገቡ ያለበት አግባብ ነው።የይምሰሉ የባለስልጣናት ቡድን በአደባባይ የውጭ ባንኮችን ወደ አገር ቤት ለማስገባት በቅድምያ የአገር ውስጥ ባንኮች መጠንከር አለባቸው ይላል።የውስጥ አመራሩ ደግሞ የግል ባንኮች ከገቢያቸው እስከ 27% ድረስ ለአባይ ቦንድ መግዛት አለባቸው እያለ የባንኮቹን አቅም ያዳክማል። የአደባባዩ አመራር ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅቶች መብራት እና ስልክ ሽጡ ሲሉን አልተቀበልናቸውም ይላል።የውስጥ አመራሩ ግን በመብራት ሥራ ላይ የግል ባለሀብት መግባት ይችላል ይል እና እራሱ ያደራጀውን የግል ባለ ሀብት ቦታውን እንዲይዝ በጎን ይፈቅዳል።
የእዚህ አይነቱ አሰራር ኢትዮጵያ በምን ያህል ደረጃ ለባእዳን እንደተሸጠች ለመለካት በማያዳግት ደረጃ አደጋ ላይ መሆናችንን አመላካች ነው።ከእዚህ ጋር ተያይዞ የግል አለማቀፍ የገንዘብ ተቋማት ወደ ኢትዮጵያ መግባት በእራሱ ጉዳት ወይንም ጥቅም አለው ብሎ ለመናገር የእራሱ የሆነ የተለያየ አቅጣጫዎችን እና የሌሎች አፍሪካ አገራትን ተሞክሮ አንስቶ መተንተን ስለሚጠይቅ በእርሱ ላይ ሃሳብ ለመስጠት ሌላ ጊዜ መመለሱ ይሻላል።ሆኖም ግን ኢትዮጵያ በአደባባይ ለሕዝቧ፣በአገር ውስጥ ላሉ የግል የገንዘብ ተቋማት እና ለዓለም አቀፍ ማሕበረሰብ ከፊት በተሰለፉ ፖሊስ አውጭ ባልሆኑት ባለስልጣናት እንዲናገሩ የሚደረገው እና በውስጥ መስመር ህወሃት የሚሰራው ሥራ መለያየቱን በትክክል መመልከት ጠቃሚ ነው።
በኢትዮጵያ የብሔራዊ ባንክ በውጭ ባንኮች ላይ ያለው ፖሊሲ መቀየሩ በአደባባይ ሳይታወጅ እና በውጭ ያሉ ባንኮችም ፖሊሲው ግራ እንዳጋባቸው በውስጥ መስመር እየገቡ ከህወሃት ጋር በልዩ መስመር እየተደራደሩ አዲስ አበባ ላይ ቢሮ የከፈቱ የውጭ ባንኮች ቁጥር በርክቷል።ቢሮ ሲከፈት ደግሞ ሁለት ስራዎችን ለመስራት ይረዳል።አንዱየተከማቸ ገንዘባቸውን ለማበደር የሚደረጉ የውስጥ ድርድሮችን እና ባለስልጣናትን የማግባባት ሥራ ያቀላጥፉበታል።ሌላው ደግሞ ወደፊት ወደ ኢትዮጵያ ገበያ ሲገቡ እንዴት የአገር ውስጥ ባንኮችን አሸንፈው ገበያውን እንደሚቆጣጠሩ ያጠኑበታል።ከእዚህ በተረፈ በተለያየ መንገድ ከአገር የሚወጣ የውጭ ምንዛሪ 'እኛጋር አስቀምጡ' ብለው ከባለስልጣናት ጋር ምንም አይነት ድርድር እንደማያደርጉ ተስፋ እናድርጋለን።
በነገራችን ላይ አሁን አዲስ አበባ ላይ ቢሮ እየከፈቱ የሚገኙት ባንኮች ብለን የምናነሳቸው አህጉር አቀፍ እና ዓለም አቀፍ የልማት ባንኮች ማለትም የአፍሪካ ልማት ባንክ፣የአውሮፓ ኢንቨስትመንት ባንክ እና የመሳሰሉትን አይጠቀልልም።እነኝህ በየትኛውም የዓለም ክፍል ቢሮ የሚኖራቸው እና በንግድ ባንክ ደረጃ የሚሰሩ ስራዎች ውስጥ የማይገቡ የልማት ባንኮች ናቸው።አሁን የምንነጋገረው በኢትዮጵያ ያሉትን የግል ባንኮች ሥራ ጋር ተመሳሳይ ሥራ ያላቸው ባንኮች ግልፅ ባልሆነ መንገድ የመግባታቸው አግባብ ላይ ነው።እዚህ ላይ ቀደም ብዬ እንደጠቀስኩት የፖሊሲ ለውጥ ኖሮ የኢትዮጵያ ህዝብም ጥቅምና ጉዳቱ ተነግሮት፣የአገር ውስጥ ባንኮችም በግልፅ ተነግሯቸው እና ብሔራዊ ባንክ ግልፅ የሆነ መመሪያ እና ፖሊሲ አውጥቶ የሚገቡ ቢሆን ለአገር ጉዳት ያለው አይመስለኝም።በእርግጥ ከኢትዮጵያ አንፃር የእራሱ የሆነ ጥናት የሚያስፈልገው ቢሆንም።እስካሁን በሌሎች አፍሪካ አገራት የታየው ተሞክሮ ብዙ አሉታዊም ሆነ አዎንታዊ ክስተቶች ተስተውለውበታል።ባጭሩ ግን አሁንም ሊሰመርበት እና አደገኛ አገባብ ያለው ያለ አንዳች መመርያ እና ፖሊሲ ወይንም ድብቅ ስምምነት እየተስማሙ ቢሮ ስለሚከፍቱት ባንኮች ጉዳይ ነው።
በመጨረሻም እስከ ያዝነው ዓመት ድረስ ብቻ ድምፃቸውን አጥፍተው አዲስ አበባ ላይ ቢሮ የከፈቱ እና የብሔራዊ ባንክ በየትኛው ፖሊሲ ቢሮ እንዲከፍቱ እንደፈቀደ ግልፅ ያልሆኑት የውጭ ዓለም አቀፍ ባንኮች ዝርዝር አይተን ፅሁፌን ልደምድም። እዚህ ላይ ከተዘረዘሩት በላይ ሊኖሩ እንደሚችሉ ይገመታል።እዚህ ላይ ባንኮቹ በአገር ውስጥ ቢሮ መክፈታቸውን የምንሰማው በውጭ አገር ከሚወጡ ዜናዎች እና አልፎ አልፎ የአገር ውስጥ ጋዜጦች የሚያወጡት ዜና ላይ እንጂ የመንግስት የዜና አውታሮች ለጉዳዩ እንግዳ መሆናቸው በእራሱ አነጋጋሪ ነው።
ባጠቃላይ የውጭ ባንኮች ወደ ኢትዮጵያ መምጣት ጉዳት ወይንም ጥቅም አለው ብሎ ለመደምደም ማጥናት የሚጠይቅ ቢሆንም በአገር ውስጥ ያሉ የግል ባንኮች አድገው ድንበር ተሻጋሪ ቢያንስ አፍሪካ ከተሞች ላይ የመድረስ አቅማቸው እንዲጎለብት መንግስት ምን አደረገ? ብሎ መጠየቅ ግን ተገቢ ነው።ባንኮች የአንድ ምጣኔ ሀብት ዋና አነሳቃሽ ሞተሮች ናቸው።የመንግስት ጥበቃ እና እንክብካቤ ይሻሉ።በተቃራኒው በኢትዮጵያ ግን ከባእዳን የተሰጠ ተልኮ እስኪመስል ድረስ በተለያዩ መመሪያዎች እንዲታነቁ ተደርገዋል።እዚህ ላይ በግድ የተጫነባቸው እና በግል ባንኮች ማኅበር ጭምር ክፉኛ የተተቸው የአባይ ቦንድ ግዥ ግዳጅን መጥቀስ ይቻላል።ባንኮቹ እንዲገዙ በግድ የተነገራቸው የአባይ ቦንድ ግዥ ከአቅማቸው በላይ እንደሆነ እና ተወዳዳሪነታቸውን በእጅጉ እንደሚጎዳው ቢገልፁም ሰሚ አላገኙም።
የሁለተኛው ዓለም ጦርነት እንደተጀመረ እንደ አውሮፓውያን አቆታጣጠር በ1941 ዓም ኒውዮርክ ላይ የተመሰረተው ''ፍሪደም ሃውስ'' በየአመቱ የዓለም አገራትን የሰብአዊ መብት እና በተለይ በኢንተርኔት ላይ ያላቸውን ሃሳብን የመግለፅ የመፍቀድ ደረጃ እያጠና ሪፖርት ያቀርባል።የዘንድሮ አመት ተመሳሳይ ሪፖርትንም በእዚህ ሳምንት አቅርቧል።
በዘንድሮው ሪፖርት ኢትዮጵያ በዓለም ላይ ህዝቦቻቸውን መረጃ እንዳያገኙ ከሚያፍኑት አምስት ቀንደኛ አገራት ውስጥ ሲመድባት ከአፍሪካ በቀዳሚነት ይስቀምጣታል።ይህ ምን ማለት ነው? ብለን ለመተንተን ብንነሳ ብዙ ነገር ማለት መሆኑን እንረዳለን።በ21ኛው ክ/ዘመን የምትገኝ አገር ኢትዮጵያ መረጃ ሕዝቧን ነፍጋ ምን ያህል ወደኃላ እየቀረች ማሰብ በራሱ በቂ ነው።በርካታ የአፍሪካ አገሮች በገጠር የሚገኙ ትምህርት ቤቶቻቸውን በመረጃ መረብ አስተሳስረው ትምህርት ማሰራጨት በጀመሩበት ዘመን አንድ የስርዓቱን ድምፅ እንደ ገደል ማሚቱ የሚያስተጋቡ ጋዜጦች እና አንድ ቴሌቭዥን ለ92 ሚልዮን ሕዝብ የተወረወረላት ኢትዮጵያ በመረጃ መረብ (ኢንተርኔት) ሃሳባቸውን በነፃነት የማይገልጡባት አገር ሆናለች ኢትዮጵያ።
ሁኔታው በእዚሁ ከቀጠለ ምን ሊሆን እንደሚችል መገመቱ በራሱ ይዘገንናል።ይህ ማለት ወጣቶቿ ያላቸውን አዲስ ሃሳብ ለህዝባቸው የሚገልጡበት መንገድ የለም ማለት ነው።በድፍረት ሃሳባቸውን ለመግለፅ ለመፃፍ ቢነሱ ደግሞ ለእስር ይዳረጋሉ። የዞን 9 ጦማርያን የደረሰባቸውን ማሰቡ ብቻ በቂ ነው። አዎን! መረጃ ሲታፈን እውቀት ይጠፋል፣እውቀት ሲሞት አገር ይሞታል፣አገር ሲሞት አላዋቂ ይገዛዋል።
ጉዳያችን ጡመራ ባለፉት አራት አመታት ውስጥ ብዙ ጉዳዮችን ለማንሳት ሞክራለች።ባለፈው ነሐሴ/ 2007 ዓም ጡመራዋ ሙሉ አራት ዓመት ሞላት።ሆኖም ግን ገና በአራት አመቷ፣አራት አመታትን አሳለፍኩ ብላ ግርግር ለመፍጠር አትደፍርም።ምክንያቱም በድፍረት እና በቁጭት ለመፃፍ ልሞክር እንጂ ብዙ የሚቀሩ እና በሚፈለገው የይዘት እና የጥራት ደረጃ ለአንባብያን እየቀረበ እንዳልሆነ ይሰማኛል።ሆኖም አብሻቂው የአገራችን ፖለቲካ ጤነኛንም ናላ የማዞር አቅም አለው እና ይዘት ላይ ለማተኮር ጊዜ የማይገኝበት ወቅት ነበር።በእዛ ላይ በውጭ አገር ሲኖር ስራው፣ትምህርቱ፣ማኅበራዊ ኑሮው ሁሉ በእራሱ ሌላ የቤት ሥራ ነው።ሆኖም ግን በቀጣዩ ጊዜዎች ከብሽሽቅ ፖለቲካ የዘለሉ እና የበሰሉ ጉዳዮችን ለማትኮር እሞክራለሁ።ይህ ማለት ግን ኢትዮጵያ በአሁኑ ጊዜ ተጠርንፋ የተያዘችበት የጎጥ እና የአምባገነንነት ስርዓትን ስህተቶች እየነቀሱ ማቅረብ ችላ የሚባል ጉዳይ ነው ለማለት አይደለም።
ጉዳያችን ባለፉት አራት አመታት ውስጥ ከ500 በላይ በሆኑ በአብዛኛው በአገራችን ኢትዮጵያ ጉዳይ እና ተያያዥነት ባላቸው ጉዳዮች ላይ አተኩራ ለአንባብያን አቅርባለች።በእዚህም ወደ ግማሽ ሚልዮን የተጠጋ ጊዜ ከሰሜን አሜሪካ እስከ ኢንዶኔዣ፣ከደቡብ አፍሪካ እስከ ሩስያ የሚደርሱ አንባቢዎች ጎብኝተዋታል። እዚህ ላይ በኢትዮጵያ የሚኖሩ አንባቢዎች ቁጥር ከሰሜን አሜሪካ ቀጥሎ የሚቀመጥ ነው።ይህም ከሁሉ በተሻለ ያስደስታል።ምክንያቱም በመረጃ እጥረት የሚሰቃየው የአገር ልጅ መረጃ ማግኘቱ በእራሱ አንድ እርካታ ነው።
በመጀመርያ ጡመራውን ለመጀመር ያነሳሱኝ ሁለት ጉዳዮች -አንደኛው፣በድረ-ገፆች ላይ የሚታዩት ሊተኮርባቸው የሚገቡት ማለትም ሊጎሉ (መጉላት) የሚገባቸው ጉዳዮች በአግባቡ አለመጉላታቸው እና ለአንዳንዶች እንደ ግንዛቤ ልካቸው ዝቅ አድርገው ሲመለከቱት በመመልከቴ ሲሆን ሁለተኛው፣ አሁን በስልጣን ላይ የሚገኘው ስርዓት በቀጣይ አመታት ከቀደመው የከፋ ተግባር እንደሚፈፅም በማመኔ ነበር።በእዚህም አንዳንዶች የአገራችንን ፖለቲካ ከሚመለከቱበት የቸል ባይነት አስተያየት ወደ ያገባኛል ስሜት እንደመጡ አጫውተውኛል።ይህ ማለት በጭፍን ስርዓቱን የሚደግፉቱ በምን ያህል ደረጃ እንደሚናደዱብኝ አይገባኝም ማለት አይደለም።ይህ ግን ከቁብ የሚቆጠር አይደለም።ምክንያቱም ጊዜዬን ወስጄ በጡመራው ላይ የሚወጡ ጉዳዮች ሁሉ የማምንባቸው፣ምክንያታዊ እና በማስረጃ የተደገፉ መሆናቸውን እረዳለሁ።ከእዚህ በላይ ፅሁፎቹ ከጭፍን ጥላቻ አለመሆናቸውን እና ዘመን ተሻግረውም ቢጠየቁ የማያሳፍሩ ባለማስረጃ እንደሆኑ ለእራሴ ለመመለስ እሞክራለሁ።የስርዓቱ ጭፍን ደጋፊዎችም አንድ ቀን አይናቸው እንደሚገለጥ እና ችግሩ የሁላችንም እና በጭፍን የሚደግፉትም ችግር መሆኑን የሚረዱበት ቀን እሩቅ እንደማይሆን ተስፋ አለኝ።
ባለፉት አራት አመታት ውስጥ የኢትዮጵያ የሆኑ ጉዳዮች እንዲነሱ እና ትኩረት እንዲያገኙ ለማድረግ የተሞከረባቸው ሆኖም ግን የተሳኩም ያልተሳኩም ነበሩ።አንዳንዶቹ ጉዳዮች ቢነሱም ትኩረት ሳያገኙ ማለፋቸው የሚቆጩኝ አሉ።ለምሳሌ የኔልሰን ማንዴላን ሕይወት የታደጉት የሻምበል ጉታ ዲንቃ ዜና ለመጀመርያ ጊዜ በሸገር እንደተላለፈ ዜናውን ከሌሎች ድረ-ገፆች በቀዳሚነት በጉዳያችን ላይ ወጥቶ ነበር።በወቅቱም የፃፍኩት ኔልሰን ማንዴላ በሕይወት እያሉ ሻምበል ጉታ በቶሎ ደቡብ አፍሪካ ቢሄዱ የዓለም ቁጥር አንድ ዜና ይሆናል ኢትዮጵያንም ያስጠራል። የሚል ሃሳብ ነበር።ሻምበል ጉታ የፖሊስ ሰራዊት አባል እንደመሆናቸው መጠን ለኢትዮጵያ ፖሊስ ትልቅ ዝናም ነበር።በሙዚየሙ የሚያስቀምጠው ፎቶ በኖረው እና የአፍሪካ ፖሊስነታችን በታየ ነበር።''ነበር ለካ እንዲህ ቅርብ ነው'' እንዳሉት ይህ ሳይሆን ቀርቶ ማንዴላ አረፉ።ማንዴላ ሲያርፉ ሻምበል ጉታ እንዲሄዱ (ያውም በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን አስተባብረው) ተደረገ።ይህ እንግዲህ ከሚቆጨኝ ውስጥ ሲሆን ሌሎች በርካታ ጉዳዮች ግን ግንዛቤ ሲሰጣቸው እና ሲሰጡ ተመልክቻለሁ።ይህ ማለት ግን ካለምንም ማጋነን ብዙ የሚቀሩ ስራዎች እንዳሉ ከመገንዘብ ጋር ነው።እዚህ ላይ መጥቀስ የምፈልገው የተነሱት ጉዳዮች ጡመራውን ጠቅሰው በድረ-ገፃቸው ላይ የሚያትሙ በርካታ ድረ-ገፆች እና ጡመራዎችን ሳላመሰግን አላልፍም።ይህም አስፈላጊ ጉዳዮች በበለጠ ጎልተው እንዲታዩ እና በሁሉም ዘንድ ትኩረት እንዲያገኙ ለማድረግ በመቻላቸው ነው።አንዳንዶች ደግሞ በጉዳያችን ላይ ፅሁፉ በወጣ በሰአታት ውስጥ የእራሳቸው አስመስለው ስለጥፉት ታይቷል።ይህ እንግዲህ ሌላው ጉድለት ነው።
ባጠቃላይ ከእዚህ በፊት የነበረው የጉዳያችን አካሄድ አገራዊ ጉዳዮች ትኩረት እንዲያገኙ ማድረግ እና ቢያንስ በእኔ ትውልድ ያለውን ኢትዮጵያዊ ነባራዊ እውነታዎችን እንዲገነዘብ ማድረግ ነበር።ለእዚህም ሲባል የጉዳያችን ያልሆኑ ነገር ግን በሌሎች የተፃፉም ሆኑ የተቀረፁ የድምፅ እና ተንቀሳቃሽ ምስሎች መጉላት ስላለባቸው ምንጫቸውን እየጠቀስኩ በጡመራዬ ላይ ለማስተናገድ ሞክርያለሁ።ገፁን በተለያዩ አርእስቶች መከፋፈል እና ፅሁፎቹን በእየዘርፋቸው የማሰናዳት ሥራ መሰራት ያለበት መሆኑን እረዳለሁ።ሌላው ገፁ የእንግሊዝኛ ገፅ እንዲኖረው ማድረግ ቀጣይ ስራዎች ናቸው።
በመጨረሻም ጉዳያችንን ከጡመራ ወደ ድረ-ገፅነት የማሳደጉ ሂደትን እነሆ በአራተኛ አመቷ ተከናውኗል።ይህ ማለት በቀጥታ www.gudayachn.com በመጫን መክፈት ይቻላል ማለት ነው።ከእዚህ በተጨማሪ ጉግል ላይ gudayachn ብሎ በመፃፍ ብቻ መክፈት ሌላው አማራጭ ነው። ድረ-ገፁ አስተማሪ፣የመረጃ ምንጭ፣ በኢትዮጵያ እና ዓለም አቀፍ ጉዳዮች ላይ በእውቀት ላይ ተመስርቶ ያተኮረ ለማድረግ ዋናው ግብ ነው።ለእዚህም ብዙ ቅን አእምሮዎች ያስፈልጋሉ እና ሃሳባችሁን ከመስጠት አትቦዝኑ።እስከ አሁን ድረስ በማበረታታት፣ሃሳብ በመስጠትም ሆነ 'እንዲህ በማለቱ ምን ይሆን ይሆን?' እያላችሁ ለተጨነቃችሁ ሁሉ ምስጋናዬ ከፍ ያለ ነው። ከሁሉም በላይ ግን ''ማሰብን የሚሰጥ አምላክ ነው'' እና ይህንን እንዳስብ፣እንድጀምረው እና እንድቀጥል የፈቀደልኝ ልዑል እግዚአብሔር ምስጋና ይግባው።ጉዳያችን በድረ-ገፅነት ትቀጥላለች።
''ስደት፣ክርስትናና ኢትዮጵያዊነት'' በሚል ርዕስ ልዩ መርሃ ግብር በኦስሎ፣ኖርዌይ ቀረበ፣''ኅዳገ ተዋሕዶ'' የተሰኘች ልዩ መፅሔት ተመርቃለች የመፅሄቷን ይዘት ይዘናል።(ጉዳያችን ልዩ ጥንቅር)
በኖርዌይ፣ኦስሎ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ የቅዱስ ገብርኤልና አቡነ ተክለ ሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን የሕንፃ አሠሪ ኮሚቴ ''ስደት ክርስትናና ኢትዮጵያዊነት'' በሚል ርዕስ ያዘጋጀው መርሐ ግብር ብዙ ምዕመናንና ኖርዌጅያን እንግዶች በተገኙበት ቅዳሜ መስከረም 22 ቀን 2008 ዓ/ም (03/10/2015) በደማቅ ሁኔታ በኦስሎ፣ማየሽቷ፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ የቅዱስ ገብርኤልና አቡነ ተክለሃይማኖት ቤተ ክርስቲያን ተካሄደ::ከመርሃ ግብሮቹ ውስጥ የሚከተሉት ይገኙበታል።እነርሱም፣
ሰቆቃወ ጴጥሮስ የሚለው የሎሬንት ፀጋዬ ገ/መድህን መነባንብ ''እመቤቴ ምነው ኢትዮጵያን ጨቀንሽባት'' የሚለው ክፍል በአርቲስት እንዳለ በቃል ቀርቦ አድናቆትን አትርፏል፣
የሐዲስ አለማየሁ ልብ ወለድ መፅሐፍ ፍቅር እስከ መቃብርን ወደ ኖርወጅኛ የተረጎሙት ዶ/ር ረዱልፍ ሞልቨር ( D/R Redulf Molvær) ከመፅሃፋቸው ጋር መድረክ ላይ ቀርበው ስለመፅሐፉ ማብራርያ ሰጥተዋል፣
''ኅዳገ ተዋሕዶ'' የተሰኘ መፅሄት ልዩ እትም ተመርቋል።መፅሄቱ ካካተታቸው ቁምነገሮች ውስጥ ስለ ቤተክርስቲያኒቱ መሰረተ-እምነት፣የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ባጭሩ፣ስለ ሕፃናት አስተዳደግ፣የኢትዮጵያውያን የዘመን አቆጣጠር ከአውሮፓውያን የተለየበት ምክንያት፣የምእመናን ድርሻ በቤተ ክርስቲያን ምን መሆን አለበት፣የተሐድሶ እንቅስቃሴ ምንነት፣ስልት እና እንቅስቃሴ፣ እና የአማርኛ እና ግዕዝ መንታ ሆሄያት አፃፃፍ የሚገልፅ ልዩ ጥናታዊ ፅሁፍ እና ሌሎች ጠቃሚ አርስቶችን ይዟል፣
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በትምህርት፣ ሕግ፣ ማኅበራዊ ሕይወት፣አገር አስተዳደር፣ነፃነት፣እና ጤና እንክብካቤ ዘርፍ ያደረገችው አስተዋፅኦ የሚገልፅ በስላይድ የተደገፈ ገለፃ ቀርቧል፣
በመቀጠልም ለተጋበዙት ኖርዌጅያን እንግዶች የእንኳን ደህና መጣችህ መልእክት ካስተላለፈ በኋላ የቤተ ክርስቲያናችንን ታሪክና መሠረተ ክርስትና ባጭሩ ለኖርዌይ እንግዶች ገለፃ ተሰጥቷል። ከተጋባዥ እንግዶች ለመጀመሪያ ጊዜ “ፍቅር እስከ መቃብር” የሚለውን የታዋቂው የሀዲስ ዓለማየሁ መጽሐፍ ወደ ኖርዌጅያን የተረጎሙት ዶ/ር ረዱልፍ ሞልቫር ስለ ኢትዮጵያ ሥነ ጽሑፍ ጥራት የመጽሐፉን ገጸ ባህርያት ፊታውራሪ መሸሻ፣በዛብህ፣ጉዱ ካሳ፣ሰብለ ወንጌልን በመጥቀስ አብራርተዋል:: በተለይ የመጨረሻውን የሰብለ ወንጌል፣በዛብህ እና ጉዱ ካሳ መገናኘት እና ሞት እንዲሁም የሰብለ ወንጌልን በምንኩስና ሕይወት ሆና የበዛብህን መቃብር ለጉዱ ካሳ ስታሳይ የሚገልጠው ክፍልን ሲያነሱ እንባ ሲተናነቃቸው ከንግግራቸው መቆራረጥ ይታወቅ ነበር።
“ፍቅር እስከ መቃብር” የሚለውን የታዋቂው የሀዲስ ዓለማየሁ መጽሐፍ ወደ ኖርዌጅያን የተረጎሙት ኖርዌጅያዊው ዶ/ር ረዱልፍ ሞልቫር ስለ መፅሃፉ ሲናገሩ (ፎቶ ጉዳያችን)
በማስከተለም በኖርዌይ ኦስሎ ዩኒቨርስቲ የህክምና ፕሮፌሰር የሆኑት ፕሮፌሰር ጉናር አክሰል ብዩነ ለብዙ ጊዜ በሥራ ምክንያት ኢትዮጵያ በነበራቸው ቆይታ የሀገራችን ባህል ምን እንደሚመስል ለመረዳት እንደቻሉ በሰፊው አብራርተዋል:: እንዲሁም ጥንታዊቷ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን እምቅ ሀብትና ታሪክ እንዳላት መስክረዋል::ዝግጅቱ የበለጠ እንዲያምር ያደረጉት ሌላው እንግዳ ጥርት ያለ አማርኛ ተናጋሪ የሆኑትና ለምእመኑ ባቀረቡት የእራሳቸው ድርሰት በሆነ አማርኛ ግጥም ተደጋጋሚ ጭብጨባ የተቸራቸው ሚስተር ሸል ኡስትቢ ነበሩ:: በሚናገሩት አማርኛ ምእመኑን ከማስደመማቸው በተጨማሪ ብዙ እድሜአቸውን ያሳለፉባትን ኢትዮጵያን የማንነታቸው አንዱ ገጽታ እንደሆነ በስሜት አስረድተዋል:: በተለይ እዚህ ሀገር ተወልደው ያደጉም ሆነ በማደጎነት የመጡ ሕጻናት ቅይጥ ባህሪ ይዘው እንደሚያድጉ ይህም ጥሩና መጥፎ ገጽታ ሊኖረው እንደሚችል አስረድተዋል:: ነገር ግን ባህላቸውን መርሳት እንደሌሌባቸውና ወላጆችም ማስተማር እንዳለባቸው መክረዋል::
ከሁሉም የምእመኑን ልብ የነካው ሚስተር ሸል ኡስትቢ በስደት የምንኖረውን ኢትዮጵያዊያንን ሲያፃናኑ ''አውቃለሁ እዚህ ሀገር ስትመጡ ማልቀሳችሁ አይቀርም።ብቸኝነት ከአገር መለየት በእራሱ ያሳዝናል ግን አይዟችሁ'' ብለው ሲናገሩ ነበር።
''እግዚአብሔር ሀበነ ልሳነ ጥበብ፣ከመናእምር ሕጋ ለቤተ ክርስትያን'' የሚል ሲሆን ትርጉሙም ''እግዚአብሔር ሆይ የቤተ ክርስትያንን ሕግ እናውቅ ዘንድ ዕውቀትን ስጠን'' ማለት ነው።
ሌላው ለዝግጅቱ ልዩ ድምቀት ሰጥቶት የነበረው በአርቲስት ሶስና ግዛው ደራሲነት እና የመድረክ ዝግጅት የቀረበው ተውኔት (ድራማ) ነበር።ተውኔቱ በአንድ ስደት በወጣ አባወራ እና በቤተሰቡ ዙርያ የደረሰውን ታሪክ ላይ የሚያጠነጥን ሲሆን ብዙ ምእመናን ከታሪኩ ጠቃሚ ምክር በዘለለ በአሳዛኝ የቤተሰቡ ሁኔታ ሲያለቅሱ ተስተውለዋል።
በመጨረሻም መርሃ ግብሩ በጸሎት ከመጠናቀቁ በፊት የደብሩ አስተዳዳሪ መልአከ ብስራት ቆሞስ አባ ሀብተ ኢየሱስ ለገሠ የዕለቱን ዝግጀት በተመለከተ ማጠቃለያ መልእክት አስተላልፈዋል:: በመልዕክታቸውም መርሐ ግብሩ እጅግ አስተማሪ እንደነበር ገልፀው የእዚህ ዓይነት መርሐ ግብሮች በቀጣይነት መዘጋጀት እንዳለባቸው አባታዊ ምክራቸውን ሰጥተዋል::
ከ60 ዓመት በላይ የሆነዉ የኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ የሀገር ውስጥ መገናኛ ብዙሃን ትኩረት ነፍገውታል።አለም ስለእኛ ሲያጠና እኛ ለምን ዝም እንደምንል እንቆቅልሽ ነው።ቀደም ተብሎ በእዚሁ ጡመራ ላይ ጉባኤው ከመከፈቱ በፊት በወጣው ፅሁፍ ላይ አስራ ዘጠነኛው የኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ...በሚል ርዕስ ስር እንደተገለፀው ይህ የኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ ከመደረጉ በፊት እና ጉባኤው ከተደረገ በኃላ የነበሩትን ክንውኖች የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን ከ24 ዓመታት በፊት በልዩ ዘገባ ያቀርብ የነበረ መሆኑን እና በተለይ በጉባዔው ላይ የተሳተፉት ምሁራን ሰፊ ጋዜጣዊ መግለጫ ይሰጡ እንደነበር ተገልጧል።ይህም በአገር ቤት ላለው ወጣት ስለ አገሩ የበለጠ እንዲረዳ እንደሚያደርገው ይታወቃል።
ይህ ሁኔታ ግን በዘመነ ኢህአዴግ/ሀውሃት ቀርቷል።ስለጉባዔው የመንግስቱ መገናኛ ብዙሃን አይተነፍሱም።የዓለም ምሁራን ስለ ኢትዮጵያ ጥናት ለማድረግ ሲሰበስቡ የአገሪቱ መገናኛ ብዙሃን እና በመንግሥትነት የተሰየመው አካል ከፍተኛ ልዑክ አይልክም።ከእዚህ ይልቅ በዩንቨርስቲ ያሉ ወጣት ምሁራን በከፍተኛ ውጣ ውረድ በጉባዔው ላይ ለመሳተፍ ይሞክራሉ።ዘንድሮም ከኢትዮጵያ ዩንቨርስቲዎች ወደ 100 የሚጠጉ ምሁራን ሲገኙ በጠቅላላው ከመላው ዓለም 476 ምሁራን መሳተፋቸውን ለማወቅ ተችሏል።ኢትዮጵያ በስንቱ ትበደላለች? መቼ ይሆን የኢትዮጵያን በጎ ነገር የሚያጎላ መንግስት የሚኖረን? ከ1953 ዓም ጀምሮ በእየሶስት ዓመቱ የሚደረገው ይህ ጉባዔ በርካታ ጥናቶች በተለያዩ ምሁራን ቀርቧል።እነኝህ ጥናቶች ለሕዝብ ለምን ይፋ አይደረጉም? የጥናቶቹ አቅራቢዎች ጋር ሰፊ ውይይት ማድረግ እና ሃሳባቸውን ለሕዝብ የማስተዋወቅ ሥራ ለምን አይሰራም? የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን የኢትዮጵያ የሚል ስም ይዞ በኢትዮጵያ ስም የሚደረጉ ታላቅ የጥናት ጉባዔን ለምን እንዳላየ አለፈው? ብዙ ጥያቄ ይጭራል። በተለይ የእዚህ አይነቱ በርካታ ክርክሮችን ሊፈጥር የሚችሉ ሃሳቦች የሚነሱበት የምርምር ጉዳይ ባለቤት ሳይኖረው ወይንም በአግባቡ መያዝ ሳይቻል ከቀረ ሌሎች ስለ እራሳችን እንዲናገሩ የምንተወው ሜዳ እንዳይሆንም ያሰጋል።
ከእዚህ በታች ያለው ፅሁፍ ከጀርመን ድምፅ የአማርኛው አገልግሎት መስከረም 24/2015 ዓም እ ኤ አቆጣጠር ጉባኤውን አስመልክቶ አዜብ ታደሰ እና አርያም ተክሌ ተዘጋጅቶ የቀረበው ሪፖርት ነው።
የጥንታዊ ቅርሶችና ታሪክ ባለቤት የሆነችው ኢትዮጵያ ከረጅም ጊዜ አንስቶ የታሪክ የቅርስ ተመራማሪዎችን ትኩረት እንደሳበች ናት።ይህም በዓለም አቀፍ ደረጃ ለሚካሄዱት የተለያዩ ጥናቶች ግብዓትነት ትልቅ አስተዋፅኦን ማድረጉም ይታወቃል። ለዚህም ከ60 ዓመት በላይ የሆነዉ የኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ ተጠቃሽ ነዉ። ስለጉባዔዉ ፋይዳ ኢትዮጵያዉያንና አንድ ጀርመናዊ የጉባዔዉን ተሳታፊን አነጋግረንናል።
የመጀመርያዉ ኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ በጎርጎሪዮሳዊ 1959 ዓ,ም ነዉ የተካሄደዉ። በየሶስት ዓመት አንድ ጊዜ የሚደረገዉ ይህ ጉባዔ አንድ ጊዜ ኢትዮጵያ ዉስጥ ሁለት ጊዜ ከኢትዮጵያ ዉጭ በመፈራረቅ ነዉ ትኩረታቸዉን በኢትዮጵያ ባህል፤ ታሪክ፤ ቅርስ፤ ቋንቋ ላይ ያደረጉ የምሑራን ጥናታዊ ጽሑፎች የሚቀርቡበት። በፖላንድ መዲና ላይ ለአምስት ቀናት የተካሄደዉ የኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ ምን ዓይነት መልክ ነበረዉ ? በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የኢትዮጵያ የጥናትና ምርምር ተቋም ዳይሬክተር ዶክተር አህመድ ሀሰን፤« ይህ ጉባዔ ታሪክን ብቻ ሳይሆን የሚጠናዉ፤ በዚህ ጉባዔ ሥነ-ሕዝብ ይጠናል የቋንቋና ፤ ማኅበረሰባዊ ሳይንስ፤ ሥነ-ቋንቋ በሙሉ የሚቀርብበትና አዳዲስ ሃሳቦች የሚፈልቁበት ነዉ ። ከነዚህ ሃሳቦች ደግሞ ትምህርት የሚገኝበት የእዉቀት አድማስ የሚሰፋበት ነዉ። እኔ ስብሰባዉን ከሚከፍቱት ሰዎች አንዱም ነበርኩ። በመክፈቻ ንግግሪ ያወሳሁት የጉባዔዉን ታሪክ ነዉ።
ጉባዔዉ ለመጀመርያ ጎዜ በጎርጎረሳዊ 1959 ዓ,ም ሮም ላይ ተካሄደ ከዝያ በ1972 ዓ,ም ማንችስተር ብሪታንያ ፤ 3 ተኛዉ በ1966 አዲስ አበባ፤ በ 1972 ሮም ኢጣልያ፤ በ 1977 ዓ,ም ኒስ፤ ፈረንሳይ፤ በ1978 ዓ,ም ቺካጎ፤ ዩኤስ አሜሪካ ፤ በ1980፤ ቴላቪብ ፤ እስራኤል፤ በ1982 ዓ,ም ፈረንሳይ፤ በ1991 አዲስ አበባ፤ በ1994 ሚቺገን፤ ዩኤስ አሜሪካ፤ በ1977ዓ,ም ኪዮቶ ጃፓን፤ 2000 ዓ,ም አዲስ አበባ፤ በ2003 ሃንቡርግ፤ ጀርመን ፤ በ2007 ኖርዊ፤ በ2009 ዓ,ም አዲስ አበባ ፤ በ2012 ዓ,ም ድሪደዋ ፤ በ2015 ዓ,ም ዋርሶ ፖላንድ ላይ ነዉ የተካሄደዉ። ይህ ሲሆን ትልቁ ነገር የኢትዮጵያ ጥናት ጉባዔ ምስራቅ አዉሮጳ ላይ፤ በሩስያሞስኮ፤ ዋርሶ ፖላንድ፤ ላይ ሲካሄድ ምስራቁን ከምዕራቡ አደበላልቆ ብዙ ቦታዎችን የሚሸፍን የሕዝብን ትኩረት የሳበ ባህል ነዉ ያለን። በዚህ ጉዳይ እኛም የምንኮራዉ በታሪካችን በማንነታችን በባህላችን ነዉ። እነዚህ ጉባዔዎች የኢትዮጵያ ምስክር ናቸዉ።»
በዋርሶ በተካሄደዉ ኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ ወደ 476 ጉባዔተኞች ተገኝተዉበታ። በዚህ ጉባዔ የሚደንቀዉ ነገር ከኢትዮጵያ ተሳፍረዉ የመጡ ከ 100 በላይ ምሑራን ተሳታፊዎች እንደነበሩ ዶክተር አህመድ ሀሰን ተናግረዋል።
« በፖላንዱ ጉባዔ ኢትዮጵያ ዉስጥ ያሉ ዩንቨርስቲዎችን አሰባስበናል። የክልል ዩንቨርስቲዎች በጣም በሚያስደስት ሁኔታ ለምሁራኖቻቸዉ ገንዘብ እየሸፈኑ ወደ ጉባዔዉ ልከዋቸዋል። የምርምሩ አጀንዳ ዘርፈ ብዙ ነዉ። ችግር ፈቺ ምርምሮች ያሉበት ነዉ። የሚገርመዉ በዚህ ጉባዔ በርካታ ኢትዮጵያዉያን ከኢትዮጵያ ዉጭ ሲሳፉ ለመጀመርያ ነበር። ኢትዮጵያዉያን መምህራን በከፍተኛ ቁጥር ታይተዋል። ከመቶ በላይ ነበሩ።»
በጀርመን መዲና ነዋሪ የሆነዉ የአፍሪቃ ጉዳይ ተመራማሪ እና አማረኛ ቋንቋ ተናጋሪዉ ጀርመናዊ ዶክተር አንድሪያስ ቬተር እስካሁን በተደረጉት በአብዛኞቹ ኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ ተካፋይ ነበር። በጉባዔዉ ላይ ስለኢትዮጵያ መንዙማ የጥናት ጽሑፋቸዉን አቅርበዋል። ዘንድሮ ዋርሶ ላይ የተደረገዉ ይህ ጉባዔ፤ ከዚህ ቀደም ከተካሄዱት በምን ይለያል፤ ለሚለዉ ጥቃቄ ዶ/ር አንድርያስ ቬተር
«የሚለየዉ ቦታዉ አዲስ በመሆኑ ነዉ። ከሶስት ዓመት በፊት ጉባዔዉ የተካሄደዉ ድሪደዋ ላይ ነበር። ብዙ ልዩነት አልታየኝም። ጉባዔዉ ከድሮ ጊዜ ልዩነቱ አሁን ኢትዮጵያዉስጥ ብዙ ዩንቨርስቲዎች ስላሉ የኢትዮጵያ ምሁራን የኢትዮጵያ ተመራማሪዎች እየበዙ መምጣታቸዉ ነዉ። ቀደም ሲል በሀገር ደረጃ ሲታይ አብዛኛዉ የጉባዔ ተሳታፊ የሚመጣዉ ከጀርመን ነበር። አሁን ግን ከኢትዮጵያ የመጡ ተሳታፊ ምሑራን ነበሩ አብዛኞቹ። እንደዉም በገንዘብ ችግር ምክንያት ብዙዎች መምጣት አልቻሉም።»
ሌላዉ የጉባዔዉ ተሳታፊ በኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ረዳት ፕሮፊሰር አህመድ ዘካርያ ናቸዉ። አህመድ ዘካርያ በጉባዔዉ ላይ ስለ ኢትዮጵያ መንዙማ የጥናት ጽሑፋቸዉን ካቀረቡት ጥቂት ምሑራን መካከል አንዱም ነበሩ።
« በአጠቃላይ ስብሰባዉ በጣም ጥሩ ነበር። በዚህ ጉባዔ ስለ ኢትዮጵያ መንዙማ ብዙ የጥናት ጽሑፎች ቀርበዋል። በአጠቃላይ ስለ መንዙማ ይዘት ፤ ስለ ወሎ መንዙማ፤ ስለ ሀረር መንዙማ፤ ስለ ሙዚቃዊ ይዘቱ፤ ስለ ያዘዉ ሥነ- ጽሑፍ የተለያዩ የጥናት ወረቀቶች ቀርበዋል። በኢትዮጵያ ያለዉን የመንዙማ ዓይነቶች ለመዳሰስ ተሞክሮአል። አሁንም ግን አጠቃላይ ነዉ ማለት አይቻልም። ምክንያቱም መንዙማ አፋሮች፤ ሶማሌዎች፤ ኦሮሞዎችም ጋር አለ። የመንዙማ ዓይነቶች በጣም ብዙ ናቸዉ።
እስከ ዛሬ በስርዓቱ ስላላጠናናቸዉ አፍ ሞልቶ መናገር ግን አይቻልም። አሁን በይዘት ያሉት ግን በብዛት በካሴት ገበያም ላይ ያሉት፤ የኦሮምኛ እና የአማርኛ መንዙማዎች ናቸዉ። እነዚህ ሥራዎች ወደ ሕዝቡ ቀርበዋል፤ ምሑራን ይዘቶቻቸዉን እየተነተኑ የሚጽፉት ለጥናት ምርምር ግብዓት እየሆነ ነዉ በግለሰብ ደረጃም የእያንዳንዱን እየነቀሱም የሚያጠኑ ምሑራንም አሉ። ከዛ ዉጭ ያለዉን የሚያጠኑ አሉ። የአቀራረቡ ይዘት በጣም የተለያየ ነበር። ከዚህ በፊት አዲስ አበባም ላይ አንድ ዓለማቀፍ የመንዙማ ጉባዔ አካሂደን ነበር። ይህ ዋርሶ ላይ የተደረገዉ ጉባዔ ለመንዙማ ዓለማቀፍ ጥናት መድረክ ለሁለተኛ ጊዜ መሆኑ ነዉ። ከዚህም ሌላ በተከታታይ ስለመንዙማ የጥናት ዝግጅቶች ይኖሩናል። የእዉቀት አድማሳችን በየጊዜዉ እየሰፋ የማወዳደርያም ነገር እያደረግነዉ ነዉ። የኢትዮጵያ መንዙማ ከዓለም አቀፍ መንዙማ እንዲሁም ከኦርቶዶክስ ዝማሬ ጋር ያለዉን ልዩነት እና ቅርበት የሚጠናበት ጊዜ ነዉ። በተለይ የሙዚቃ ቅኝት ጥናት ምሑራን የበለጠ ዘርፉን ያሰፉታል ብዩ ተስፋ አደርጋለሁ።»
ዶክተር አንድርያስ ቬተር በአፍሪቃ ቋንቋዎች ሙዚቃ እና ባህል ዙርያ በርካታ የምርምር ስራዎችን አድርጎአል። ኢትዮጵያዉያንም ከጫፍ እስከ ጫፍ ዞር ጎብኝቶአታል፤ አጥንቷታልም። የአዝማሪን ሥራ ለጀርመናዉያን ብሎም በዓለም አቀፍ መድረክ ለማስተዋወቅ ጥረት ካደረጉት ምሁራን ዉስጥ አንዱም ነዉ። ንጹህ ጀርመናዊ ነዉ። የኢትዮጽያን ባህላዊ ምግቦች እጅግ ይወዳል። ከባህላዊ ምግብ ሌላ የበዛወርቅ ትዝታ የዚነት ሙሃባ ዜማ፤ የኤፍሪም ሙዚቃ እጅግ እንደሚያዝናዉ ከዚህ ቀደም አጫዉቶናል። ኢትዮጽያን ስለሚወድ ቋንቋዋን አጥንቶ ባህልዋን ለምዶ እዚህ በሃገሩ በጀርመን በመዲና በርሊን በሚገኘዉ እዉቁ የሁን ቦልት ዪንቨርስቲ በአፍሪቃ በተለይ ደግሞ በኢትዮጽያ የአማረኛ እና በመጥፋት ላይ ባለዉ የአርጎባ ቋንቋ ላይ ጥናት ያደርጋል። በዋርሶ ጉባዔ ላይ በኢትዮጵያ የሥነ-ልሳናዊ ጥናትና መንዙማ ላይ የሰራዉን ጥናት እንዳቀበ ነግሮናል።
እንደ አህመድ ዘካርያ ከዚህ ቀደም የኢትዮጵያን ጥናት በተመለከተ በአብዛኛዉ ብዕራባዉያን ምሑራን ነበር የሚሳተፉበት ያሉት ባለፉት ጥቂት ዓመታት ጀምሮ ግን በርካታ ኢትዮጵያዉያን ተመራማሪዎች በተለያዩ ዘርፎች የኢትዮጵያን ጉዳይ በጥልቅ እያጠኑ መሆን ተናግረዋል።
ኢትዮጵያን እናጥናት እያሉ ታሪክዋን ባህሉዋን ማኅበረሰቡን ወንዝ ሸንተረሯን የሚያጠኑ የሚመረምሩ አያሌ የዓለም ምሁራን የሚፈልጔት ብቸኛ ሃገር ናት ሲሉ የኢትዮጵያ የጥናትና ምርምር ተቋም ዳይሬክተር ዶክተር አህመድ ሀሰን ገልፀዋል።
ያጣነው ነፃነታችንን ብቻ አይደለም አገራችንንም ጭምር እንጂ።ኮ/ል ባጫ፣ጋዜጠኛ ሙሉጌታ እና አምባሳደር ዘውዴ አገሩን ባልተነጠቀ ሕዝብ መሃከል አርፈው ቢሆን ኖሮ (የጉዳያችን አጭር ማስታወሻ)
አገር የሰንደቅ አላማ በምሰሶ ላይ በነፋስ የመወዛወዙ ፋይዳ ብቻ አይደለም።አገር የይስሙላ ምክር ቤት ለምን እንደተሰበሰቡ እና ምን እንደሚሰሩ በማያውቁ ሰዎች ሞልቶ የካሜራ ጋጋታ ከፊታቸው ማርመስመስ አይደለም።
አዎን! ኢትዮጵያውያን በእዚች ሰአት አገራቸውን በባንዳ እና ለገንዘብ ባደሩ የጊዜው ገዢዎች መነጠቃችንን ለማወቅ ብዙ መመራመር አያስፈልገንም።አገራችንን ያልተነጠቅን ቢሆን ኖሮማ ከሁለት ሚልዮን በላይ ስደተኛ በመላው ዓለም ተበትኖ አይገኝም ነበር።አገራችንን ያልተነጠቅን ቢሆን ኖሮማ ከአፍሪካ የተማረ የሰው ኃይሏን በማሰደድ ቀዳሚ ሀገር መሆናችንን የጎረቤታችን የሱዳን ጋዜጣ አይነግረንም ነበር።አገራችንን ያልተነጠቅን ቢሆን ኖሮ እህቶቻችን የአረብ ሀገር ዘመናዊ ባርነት ባልተዳረጉ ነበር። አገራችንን ያልተነጠቅን ቢሆን ኖሮ ከአፍሪካውያን አቅም ስደተኛ ተብለን መኖርያ የምንለምን አንሆንም ነበር።አገራችንን ያልተነጠቅን ቢሆን ኖሮማ ከመቶሺህ በላይ ኢትዮጵያውያን ሕፃናት በኢትዮጵያ ከተሞች የጎዳና ተዳዳሪ ሆነው በእየቆሻሻው ላይ የተደፋ ፍርፋሪ ለቀማ ባልተዳረጉ ነበር።አገራችንን ያልተቀማን ቢሆን ኖሮማ በእየዓመቱ ሕፃናት ከእናት አባታቸው ጉያ እየተነጠቁ ለባእዳን በማደጎነት እየተላኩ የዶላር መሰብሰብያ ባልሆኑ ነበር።
ነፃነታችንን እና አገራችንን የነጠቁን እና አምባገነንነትን አጥፍተን እኩልነት እናሰፍናለን ብለው ስልጣን ላይ ሲወጡ የከዱን ከሃዲዎች የክህደታቸውን ዳር ለእራሳቸው ደጋፊዎች ግራ እስከሚያጋባ ድረስ ኢትዮጵያን የባእዳን የረከሰ ባህል መፈንጫ፣አንጡራ ሀብቷን በሰንሰለት ለተሳሰሩት ባንዳ እያከፋፈሉ የድሃ ድሃ አድርገው የእነርሱን ኪስ እየሞሉ ይሄው ሁለት አስርተ አመታት አለፉ።ሕዝቡን የማደህየታቸው ማሳያ ዛሬ በልቶ ለማደር ምን ያህል ፈታኝ ተግባር እንደሆነ መመልከት በእራሱ በቂ ነው።የአገልግሎት ሰጪ ድርጅቶች አቅም ከጊዜ ወደ ጊዜ እየወረደ አሳፋሪ ደረጃ ደርሷል። መብራት ከአዲስ አበባ አንስታችሁ በየትኛውም የአገሪቱ ክፍል በማንኛውም ጊዜ ይጠፋል።ይልቁንም አንዳንድ ቦታዎች ላይ የእዚህ ፅሁፍ አቅራቢ እንዳለው መረጃ ካለምንም ማጋነን እስከ ሶስት ቀናት ጠፍቶ የሚመጣበት ለእዚህም ሕዝብ ይቅርታ የማይጠየቅባት አገር ነች ኢትዮጵያ።ከሃያ አመታት በፊት መብራት ኃይል በእዚህ አይነት ደረጃ አገልግሎቱን ቀልዶበት አያውቅም ነበር።ከሃያ አመታት በፊት በደርግ ዘመን መብራት ከመጥፋቱ ከ72 ሰዓት በፊት መጥፋቱን በራድዮ እና ቴሌቭዥን ይነገር ነበር። ዛሬ በ21ኛው ክ/ዘመን የደንበኛ ፅንሰ ሃሳብን አፈር ድሜ ያስገቡ የአገራችን እና የነፃነታችን ነጣቂዎች ለሱዳን እና ለጅቡቲ መብራት እያደሉ ኢትዮጵያን እንድትጨልም ፈርደው እነርሱ ጀነሬተር እያስመጡ ይቸበችቡልን ገቡ።
ሰሞኑን ለኢትዮጵያ በጎ የሰሩ ሶስት የታሪክ ፈርጦች ከእዚህ ዓለም በሞት ተለይተዋል።እነርሱም ኮ/ል ባጫ ሁንዴ፣ጋዜጠኛ ሙሉጌታ ሉሌ እና አምባሳደር ዘውዴ ረታ ናቸው።ኮ/ል ባጫ ሁንዴ ኢትዮጵያ ከዚያድባሬዋ ሱማሌ በ1969 ዓም በተሰነዘረባት ጥቃት በኢትዮጵያ አየር ኃይል በጀት አብራሪነት በጀግንነት ጀብዱ የሰሩ እና ዛሬ በነፃነት እና ካለምንም የታሪክ ጠባሳ አንገታችንን ቀና አድርገን እንድንሄድ ያደረጉን ኩሩ ኢትዮጵያዊ ናቸው።ጋዜጠኛ ሙሉጌታ ሉሌ ቀደም ብለው በማስታወቂያ መስርያ ቤት ቀጥለው የመጀመርያው የነፃ ፕሬስ ፈር ቀዳጅ ሆነው በተለይ ''ሰው ማለት ሰው የሆነ ነው ሰው የጠፋለት'' እንደሚባለው ለኢትዮጵያ የሚናገር ሰው በሌለበት ፈር ቀደው መናገርን፣መፃፍን እና የመፃፍ ኃይል ምን ያህል አምባገነኖችን እንደሚያንቀጠቅጥ ያሳዩ፣አሁን ላሉት ወጣት ጋዜጠኞች መንገድ እና ወኔ ያስተማሩ፣ከእዚህም ሁሉ በላይ እስከ ሕይወታቸው ፍፃሜ ድረስ ስለ ኢትዮጵያ ሲናገሩ ያለፉ የብእር አርበኛ ናቸው።አምባሳደር ዘውዴ ረታ በቀዳማዊ አፄ ኃይለስላሴ ዘመን በኢትዮጵያ ራድዮ እና ቴሌቭዥን በጋዜጠኝነት፣በማስታወቂያ ሚኒስትር ምክትል ሚኒስትርነት፣በምክትል ውጭ ጉዳይ ሚኒስትርነት ደረጃ አገራቸውን አገልግለዋል።አምባሳደር ዘውዴ ለመጪው ትውልድ ለምርምርም የሚረዱ ''የኤርትራ ጉዳይ''፣''ተፈሪ መኮንን ረዥሙ የስልጣን ጉዞ''፣''የቀዳማዊ ኃ/ስላሴ መንግስት'' የተባሉ መፃህፍቶቻቸው ለትውልድ የተሰሩ ቅርሶች ናቸው።
ወደ ፅሁፌ ዋና ነጥብ ልመለስ።ኮ/ል ባጫ ሁንዴ፣ጋዜጠኛ ሙሉጌታ ሉሌ እና አምባሳደር ዘውዴ ረታ ነፃነቱን እና አገሩን ባልተነጠቀ ሕዝብ መሃከል አርፈው ቢሆን ኖሮ የእረፍታቸው ዜና ለኢትዮጵያ እንዴት ይነገር ነበር? ብለን እናስብ።የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን በድንገት መርሃ ግብሩን ያቆምና በሰበር ዜናነት የ1969 ዓም የኢትዮጵያ እና የሱማልያ ጦርነትን እያሳየ ኮ/ል ባጫን ፎቶ እያሳየ እረፍታቸውን ባረዳን ነበር።ቀብራቸውንም በታላቅ ወታደራዊ ሰልፍ እና ከትውልድ ቦታቸው ግንጪ፣ወለጋ በመጡ ፈረሰኞች ከፊት እየመሩ እና የአዲስ አበባ ሕዝብ አጅቦ ቀብራቸው በተፈፀመ ነበር።ጀግና እና ለሀገሩ የሰራ ሲከበር የተመለከተ ወጣት እንደ ጀግናው ለመሆን ይመኛልና የእዚህ አይነት ቀብር በእራሱ ጀግና ወልዶ ያድር ነበር።አገራችንን ተነጥቀን ባይሆን ኖሮ የኢትዮጵያ አየር ኃይል በቀብሩ ስርዓት ላይ በአዲስ አበባ ሰማዮች ላይ እየተስገመገመ ሲበር ይታይ ነበር።አገር እና ነፃነትን ባንነጠቅ ኖሮ የኢትዮጵያ አየር ኃይል በሚገነባው ሙዚየም ውስጥ የኮ/ል ባጫ እና ሌሎች ጀግና የአየር ኃይሉ ባለ ገድሎች ታሪክ ተዘርዝሮ ለሕዝብ በታየ ነበር።አገር እና ነፃነታችንን ተነጥቀን ባይሆን ኖሮ ጋዜጠኛ ሙሉጌታ እና አምባሳደር ዘውዴ እንዲህ የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን 50ኛ አመቱ ዋዜማ ላይ ሆኖ የቀደሙትን የሚያስብበት ትልቅ አጋጣሚ በሆነለት ነበር።በተለይ አምባሳደር ዘውዴ ከማስታወቂያ ሚኒስቴር ባለፈ የሰሩበት የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አንጋፋው ዲፕሎማት በማረፋቸው ሃዘናችንን እንገልፃለን ብሎ መግለጫ ያወጣ ነበር።
ባጠቃላይ ነፃነታችንን ብቻ ሳይሆን አገራችንንም ጭምር መነጠቃችንን ለማጤን ከላይ የተጠቀሱትን የኢትዮጵያ ውድ ልጆች ከእዚህ ዓለም በሞት መለየት በስልጣን ላይ ያሉት አሁን በኢትዮጵያ ሕዝብ የሚነግዱት አምባገነን ገዢዎች እንዳልሰሙ ዝም የሚሉት ለምን እንደሆነ ይገባን ይሆን? ኮ/ል ባጫ ሁንዴን የዚያድባሬ ቴሌቭዥን ጣቢያ እንዲያመሰግናቸው እና ማረፋቸውን በሃዘን እንዲዘግብ አይጠብቅም።የዛሬዋ የኢትዮጵያ ቴሌቭዥንም ተመሳሳይ ሥራ ሰራ።ስለ አምባሳደር ዘውዴ ረታ ታላላቅ ስራዎች በማመስገን እና እረፍታቸውን በሃዘን እንዲዘግቡ ኢትዮጵያን እንደ አገር የሚጠሉ አገራት የዜና አውታሮች እንዲናገሩ አይጠበቅም።ይልቁንም ጀግኖቹ ኮ/ል ባጫ እና ጋዜጠኛ ሙሉጌታ ቀብራቸው በሚወዷት አገራቸው አፈር ላይ ሳይሆን በምድረ አሜሪካ ሆነ።ቀብራቸውን ጨምሮ የማለፋቸው ዜና ግን በኢትዮጵያ ስም በተሰየመ መንግስት እና የቴሌቭዥን ጣቢያ ላይ እንደ አንድ አገር ወዳዶች ቀርቶ በውጭ አገር በጎርፍ አደጋ የሞቱ ሰዎች ዜና የሚሰጠውን ሽፋን አለማግኘቱ ግን እየቆየ የሚያንገበግበንን አንድ ጉዳይን ያስረግጥልናል።ይሄውም ያጣነው ነፃነታችንን ብቻ ሳይሆን አገራችንንም ጭምር መሆኑን።
አሰልጣኝ አሸናፊ በቀለ የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን 29 ተጫዋቾችን ስብስብ ይፋ ሲያደርጉ በዝርዝር ውስጥ አለመካተቱ መነጋገርያ ከሆኑት ተጫዋቾች አንዱ ፍሬው ሰለሞን ነው፡፡
በሀዋሳ ከተማ የመጀመርያ የውድድር ዘመን ቆይታው ሰኬታማ ጊዜ እያሳለፈ የሚገኘው ፍሬው ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ባደረገው ቆይታ በብሄራዊ ቡድን ምርጫ ውስጥ አለመካተቱ እንዳስከፋው ገልጿል፡፡ ” ጥሩ ጊዜ እያሳለፍኩ ባለሁበት ወቅት ለብሔራዊ ቡድን ካልተጫወትኩ መቼ ልጫወት ነው? በዚህ ሁኔታ አለመመረጤ ቢያስከፍኝም እንደ ሌላው ቀን ብዙ አልከፋኝም፡፡ ምክንያቱም አሁን ያለሁበትን አቋም የስፖርት ቤተሰቡ በአጠቃላይ ሁሉም በግልፅ የሚያየው እና የሚያምነው ጉዳይ ስለሆነ ለብሔራዊ ቡድን አለመጠራቴ ብዙ አልተከፋውም፡፡ ስለ እኔ ህዝቡ ይመስክር ብዬ ትቼዋለው” ብሏል፡፡
ሀዋሳ ከተማ በ27ኛው ሳምንት የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ወልድያን 2-1 ባሸነፈበት ጨዋታ ላይ ፍሬው ግብ በማስቆጠር እና ለግብ አመቻችቶ በማቀበል ከፍተኛውን ሚና መወጣት ችሏል፡፡ ከአማካይ ቦታ እየተነሳ በሊጉ ያስቆጠራቸውን ጎሎች መጠን ወደ 10 ከፍ በማድረግም ቀዳሚው የአማካይ ስፍራ ተጫዋች ሆኗል፡፡
ፍሬው ለዚህ የግብ ማስቆጠር ብቃቱ መሻሻል የቡድኑ እንቅስቃሴ ምክንያት እንደሆነ ያምናል” ቡድኑ የሚከተለው የአጨዋወት ዘይቤ ጎል ለማስቆጠር ምቹ ነው። አብዝቶ በማጥቃት ስለሚጫወት ነው በርካታ ጎል ላስቆጥር የቻልኩት፡፡ ይህ ደግሞ ለእኔ የምፈልገው አጨዋወት በመሆኑ በጣም ተመችቶኛል። ለዛ ነው ጎል ማስቆጠርም ሆነ ጥሩ ጊዜ እንዳሳልፍ የረዳኝ፡፡”
” በአንደኛው ዙር በሜዳም ሆነ ከሜዳ ውጪ ብዙ ችግሮች ነበሩብን፡፡ ከሜዳ ውጭ የነበረብንን ክፍተት በሚገባ ቀርፈን አስተካክለናል። ሜዳ ውስጥ የነበረብንን ክፍተትም ከአንደኛው ዙር ሁለተኛው ዙር ላይ አስተካክለናል። ሙሉ ለሙሉ በማጥቃት ላይ አተኩረን ኳስ እንይዛለን፡፡ በዚህ እንቅስቃሴ ውስጥ ኳስ ከተነጠቅን በመልሶ ማጥቃት ተከላካዮቻችንን እናጋልጥ ነበር። ሁለተኛው ዙር ይህን ክፍተታችንን በመድፈን ጥሩ መሻሻል ብናሳይም አሁን መጨረሻ ላይ ግን መዳከሞች ታይተውብናል።”
ሄቤይ ታይልያን ላስተር ማኑፋክቸሪንግ ማምረቻ ኩባንያ በቻይና ትልቁ የመደበኛ ክፍሎች ማምረቻ ማከፋፈያ ማዕከል በሆነችው በሃንጎ ከተማ ውስጥ በዮንግኒያ አውራጃ ውስጥ ይገኛል ፡፡
የእኛ ፋብሪካ በማምረት ላይ ያተኮረ ነው-መልህቅ መቀርቀሪያ ፣ የስታርት ቦል ፣ ዩ-ቦል ፣ ዩ-ሆፕ ፣ የብረት ማሰሪያ ፣ የብረት መቀርቀሪያ ፣ ሲሊንደሪክ ብየዳ ጥፍር ፣ ሙቅ-ማጥለቅያ አንቀሳቅሷል መቀርቀሪያ ፣ የብረት ማማ መቀርቀሪያ ፣ የህንፃ ሽክርክሪት ፣ በግንቡ በኩል መቀርቀሪያ ፣ የተከተተ ብረት ሳህን ፣ የማዕድን ቦል ፣ የኖት ተከታታዮች ፣ ልዩ ቅርፅ ያላቸው ክፍሎች ፣ ወዘተ ፡፡
በትላልቅ ብሔራዊ የብረታ ብረት ማምረቻ ኢንተርፕራይዞች እና ክልሎች ውስጥ ከትላልቅ የብረት ወፍጮዎች ከፍተኛ ጥራት ያላቸውን ጥሬ ዕቃዎችን እንቀበላለን እንዲሁም ጥራቱን በጥብቅ በመቆጣጠር የቁሳቁሶችን ጥራት ያረጋግጣል ፡፡ ኩባንያው የ ISO9001 የጥራት ስርዓት አስተዳደር ማረጋገጫ አልationል ፡፡
ሄቤይ ታይልያን ፋስተር ማኑፋክቸሪንግ ማ.የሚገኘው በቻይና ትልቁ መደበኛ ደረጃ ያላቸው ክፍሎች ማከፋፈያ ማዕከል በሆነችው በሃንጎን ከተማ በዮንግኒያ አውራጃ ነው ፡፡ ኩባንያው መልሕቅ ብሎኖች ፣ የተሟላ የሙከራ ዘዴዎች እና የላቀ የማምረቻ ቴክኖሎጂ የተሟላ የማቀነባበሪያ እና የማኑፋክቸሪንግ ቴክኖሎጂ አለው እንዲሁም ሁሉንም የአየር ሁኔታ አገልግሎት ይተገበራል ፡፡ በ 2000 የተመሰረተው ኩባንያው ከ 200 ሙ በላይ የሚሸፍን ሲሆን 120 ሚሊዮን ዩዋን የተመዘገበ ካፒታል አለው ፡፡
ሰሞኑን በጁባ 15 የጁንታው ተላላኪዎች ወደ ሀገራችን አንሄድም በማለት ጁባ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ሁከት ለመፍጠር ሞክረዋል - ሜ/ጄ መሃመድ ተሰማ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ፣ የካቲት 16፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የኢፌዴሪ መከላከያ ሰራዊት በአህጉር አቀፍና በአለም አቀፍ የሰላም ማስከበር ግዳጅ አኩሪ ተግባር እየፈፀመ እንደሚገኝ የመከላከያ ኢንዶክትሪኔሽን ዋና ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ሜ/ጄ መሃመድ ተሰማ ገለፁ፡፡
ከሰሞኑ የ15ኛ ሞተራይዝድ ሰላም አስከባሪ ሻለቃ በጁባ የሚገኘውን ቆይታውን ላጠናቀቀው ሰላም አስከባሪ ሀይል በመቀየር ላይ እያለ ፣ 15 የሰራዊት አባላት የጁንታው ተላላኪዎች ወደ ሀገራችን አንሄድም በማለት ጁባ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ በመንከባለልና በመጮህ ሁከት ለመፍጠር ሞክረዋል ብለዋል ፡፡
በመሆኑም እነዚህ የጁንታው ቅጥረኞች ፣ የሰራዊታችንን እና የሀገራችንን መልካም ስምና ዝና ለማጠልሸት ፣ በዩኤን የተለያዩ ቦታዎች ተቀጥረው የሚሰሩ የሰራዊት አባላት UNHCR የተባለውን ግብረ ሰናይ ድርጅት የሚዲያ ሽፋን እንዲያገኝ በማመቻቸት ጉዳዩን አለም አቀፍ ማህበረሰብ እንዲሰማው ለማደረግ የተሞከረ እንደነበርና ፣ በዚህም UNHCR ለአለም አቀፉ ማህበረሰብ ያስተጋባው ዘገባ ያልተገባ መሆኑን በመግለፅ ይቅርታ ሊጠይቅ እንደሚገባ ሜ/ጄ መሀመድ ተሰማ ተናግረዋል፡፡
አሁን ላይ የኢፌዴሪ መከላከያ ሰራዊታችን የጁንታውን ርዝራዦች አድኖ ለመያዝ በከፍተኛ ሞራልና ወኔ እየሰራ ባለበት ፣ በግለሰቦች እንዲህ አይነት ድርጊት መፈፀሙ ሰራዊታችንን የማይወክልና የግለሰቦች ብቻ እንደሆነ ሊሰመርበት ይገባዋል ብለዋል፡፡
ይህንን ተግባርም እንደ ትልቅ ነገር እያራገቡ የሚገኙ የሚዲያ አውታሮችና ተከፋይ አምደኞችም ድርጊቱን በተገቢው በመረዳት ሚዛናዊነትን በመጠቀም ሊዘግቡት ይገባል ማለታቸውን ከመከላከያ ሰራዊት ገጽ ያገኘነው መረጃ ያመላክታል።
እኔ ወሎ ውስጥ ሳይንቴ ነኝ... ባህር ዳር ስሄድ ወሎዬ ነኝ... አዲስ አበባ ስመጣ አማራ ነኝ... ኬኒያ ስሄድ ኢትዮጰያዊ ነኝ... አውስትራሊያ ስሄድ አፍሪካዊ ነኝ... አሜሪካ ስሄድ ጥቁር ነኝ።
መጪው ጊዜ 'ሥራ' ሳይሆን 'ስራዎች' ነው - - ወደፊት የንግድ ሥራዎች ሥራን በአጠቃላይ ይመለከታሉ ከዚያም ሥራውን ለማከናወን ምን የተሻለ ወይም የተሻለ እንደሆነ ያስባሉ ፡፡
በአንዳንድ ካቶሊካዊያን ቀሳውስት ዘንድ ይታያል ያሉት የተመሳሳይ ፆታ አፍቃሪነትና ግብረሥጋ ጠባይ በብርቱ እንደሚያሳስባቸው የሮማው ሊቀ-ጳጳስ አቡነ ፍራንሲዝ አስታውቀዋል።
አንድነት ለዴሞክራሲና ለፍትሕ ፓርቲ አዲስ አበባ ላይ ሕጋዊ በሆነ ሰላማዊ ሰልፍ ሊሣተፉ በወጡ አባሎቼና ደጋፊዎቼ ላይ በፖሊስ ከፍተኛ ድብደባ ተፈፀመ ሲል ከስሷል፡፡
ፕሮፌሰር መረራ ‘በኢትዮጵያ የሀገረ-መንግስት ግንባታ የታሪክ ዳራ: በእኩልነት ላይ የተመሰረተች ሀገር ለመፍጠር የተደረጉ ሙከራዎች፣ ያጋጠሙን የታሪክ ፈተናዎችና ያመለጡን እድሎች በብሔራዊ መግባባት መነጽር ሲታይ’ የሚል ጽሁፍ በፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ ምክር ቤት አዘጋጅነት የተካሄደው ብሄራዊ መግባባት ውይይት መድረክ ላይ አቅርቦ ነበር ።
ይሄን እንደ መግቢያ ካልኩኝ በዃላ ወደ ፕሮፌሰር መረራ ጽሑፍ ስመለስ፣ ጽሁፉን የሚጀምረው አሻሚ በሚመስል መልኩ በሚያቀርበው የሀገራችን ታሪክ ነው፣ እሱም ‘አንዳንዱ ታሪክ ሲለው ሌላው ደግሞ ተረት አድርጎ የሚወስደው’ በሚል በደምሳሳው አልፎ፣ ‘የዛሬይቱ’ ‘ሰፊዋ ‘ የሚል ቅጽል በመጨመር ኢትዮጵያ የተፈጠረችው ‘በ 2ኛው የ 19ኛው ክፍለ ዘመን ግማሽ ‘ ነው ወደሚል መደምደሚያ በመድረስ ነው።
ኢትዮጵያ በዓለም ላይ እንደሚገኙ ሌሎች ሃገራት የራሷ የሆነ የአመሰራረት ታሪክ ( በእንግሊዝኛ Founding myth or National myth) እንዳላት ግልጽ ሲሆን ፣ ይሄ የአመሰራረት ታሪክ ከመልክዐ -ምድር መስፋት ወይንም መጥበብ ፣ ወይንም በታሪክ ሂደት በሚካሄድ መስፋፋትና ሌሎች ብሄረሰቦችን በማካተት የሚያካሂደው እንቅስቃሴ የሚወስኑትም አይደለም።
በኢትዮጵያ የሀገረ-መንግሰት ግንባታ የታሪክ ዳራ፡ በእኩልነት ላይ የተመሠረተች ሀገር ለመፍጠር የተደረጉ ሙከራዎች፣ ያጋጠሙን የታሪክ ፈተናዎችና ያመለጡን ዕድሎች በብሔራዊ መግባባት መነፅር...
እቲ ስምምዕ ብዕለት 19 መስከረም ዝተፈረመ ክኸውን እንከሎ፣ ብወገን ኤርትራ ኣቶ ዓብደልቃድር በክሪ ሓምዳን፣ ብወገን ኣህጉራዊ ትካል ኣቶሚካዊ ጸዓት ከኣ ምኽትል ዳይረክተር ጀነራል’ቲ ትካል ዳዙ ያንግ ክታሞም ከምዘንበሩሉ ተገሊጹ።
ኣብዚ ስምምዕ ብወገን ኤርትራ ቀንዲ ኣተኩሮ ተዋሂቡዎ ዘሎ፣ ኑክሌራዊን ናይ ጸርጊ ወይ ራድየሽን ድሕነት፣ መግብን ሕርሻን፣ ሰብኣዊ ጥዕና፣ ምምሕዳር ሃብቲ ማይ፣ መደባት ጸዓት፣ ከምኡ’ውን ኣከባብያዊ ማያትን ገማግም ባሕሪን ምዃኖም ኣብቲ ኣጋጣሚ ተገሊጹ።
የአማራ ልጆች እንኩዋን ደስ አለን የዚችን ሴትዮ ኣማራን ኣቃጥላለሁ ያለችዉን የስራ አድራሻ እና ስልክ ቁጥር አግኝተናል፦ ስምዋ ትግስት ነው 1-800 255 0711 የዋናው 7 eleven የዋናው መስሪያ ቤት ቁጥር ነው Franchise ሱቅ ኣላት:: address: 14400 Marsh Ln Addison, TX 75001 (near dallas) Phone number 972-243-4283 ደውዬ የተፈጠረውን ነገር ሁሉ አሳውቄ ፎቶዋን ጠይቀውኝ ልኬአለሁ የኔንንም ስልክ ቁጥር እና ሰሜን ማሳወቅ ስለነበረብኝ ልኬአለሁ በመጨረሻም case number ስጥተውኛል ይሄ ማለት ይቺን ሰይጣን አነጋግረው ፍርድ ቤት መሄድ ካለበት ወይም company ውን አደጋ የሚጥል ከሆነ በራሳቸው ውሳኔ እንደሚወስኑ ተናግረዋል ለማንኛውም ክሱ ተጀምሮአል ሁኔታውን ለመከታተል ከፈለጋችሁ ቻሰ ኑምበር በውስጥ መስመር ልሰጣችሁ ዝግጁ ነኝ፦ ብዙ ስው ቢደውል የበለጠ ተሰሚነት ይኖረዋል ብዬ ስለማምን ነው ኃደኞቼ፦ ለማንኛውም አንድ እርምጃ ሄደናል እስኪ የሚቀጥለውን ከእግዚአብሔር ጋር እናያለን፦ አሜሪካን ሃገር አይደለም አንድ ትልቅ ህዝብ ማስፈራራት ይቅርና አንድ ግለሰብ ማስፈራራት በህጉ መሰረት አይቻልም ይሄን ማወቅ ነበረባት ወይም ምንም አያመጡም ብላ ነው አፍዋን የከፈተችው፦ ሼር አድርጉት ለአማራ ኃደችቻችሁ፦ አንድ አማራ ለሁሉም አማራ፦ ሁሉም አማራ ለአንድ አማራ፦! Texas Dallas የሚኖር ዘመድ ካላችሁ ኣስተልልፉ ተባበሩ ኢትዮጽያ ለዘላለም ትኑር፦ Hate Speech is illegal ! pls share.
መንግስቲ ኢትዮጵያ ሕርሻ ቃንጫ ሽኮር ንምስላጥ ንዓሰርተታት ኣሽሓት ሰባት መሬቶም ብግዲ የሕድጎም ኣሎ ክብል ህይውማን ራይትስ ዎች ዝተብሃለ ትካል ሰብኣዊ መሰላት ኣፍሊጡ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን እቲ ምስፋር ብድልየት እዩ ክብል ነቲ ኽሲ ይነፅጎ።
ልዕሊ 245 ሽሕ ሄክታር መሬት ንሕርሻ ቃንጫ ሽኮር ተባሂሉ ኣብ ካርታ መንግስቲ ከምዝተሓንፀፀን ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩ ልዕሊ 200 ሽሕ ሰባት፡ኣብ ናይ ኬንያ ቃላይ ቱርካና መነባብርኦም ዝተመስረተ ልዕሊ 300 ሽሕ ሰባት መነባብርኦም ክትንከፍ እዩ ይብሉ ሆርን።
ኣብ ታሕታይ ኦሞ ነቲ ኣዝዩ ዓብዪ ዝኾነ ግድብ ግልገል ጊቤ ሰለስተ፡ህንፀት መንገዲ ከምኡ’ውን ኣብቲ ከባቢ ዝከየድ ንዘሎ ዃዕቲ ነዳዲን ጋዝን ሓዊሱ ኣካል መደብ ዝተዋደደ ትልሚ ልምዓት እዩ።ስለዚ ተወለድቲ እቲ ከባቢ ኣብ ሓደ ግዜ ብዙሓት ለውጥታት እናረኣዩ እዮም ይብሉ ፊልክስ ሆርን።እቶም ፕሮጀክትታት ሜላ ኣነባብራ ሰባት ከምዝልውጡን ወጥሪ እናንሃረ ከምዝርከብን ሆርን ገሊፆም።
ምንስቴር ኮምኒኬሽን ኢትዮጵያ ኣቶ በረኸት ስምኦን ፀብፃብ ህይውማን ራይትስ ዎች ኣድላዊን ዘነኣእስን እዩ ኢሎምዎ።እቲ ጉጅለ ተሓላቒ መሰላት ንኢትዮጵያ ብኹሎም ደቀቕቲ ነገራት ንምቅፅፃር ይፍትን ከምዘሎን ንመደባት ልምዓት ከምዝቃወምን ኣቶ በረኸት ገሊፆም።
ድልየት ሽኮር ንምርዋይ ኢንቨስትመንት ሕርሻ ቃንጫ ሽኮር የሳልጡ ከምዘለውን ምስ ህዝቢ እቲ ከባቢ ብምምኻር ከምዝፍፀምን መነባብርኦም ኣብ ግምት ዘእተወን ምዃኑ ኣቶ በረኸት ገሊፆም።ኣቶ በረኸት ስምኦን ብምስዓብ ‘’ብፍላይ ንተወለድቲ እቲ ከባቢ ቆላሕታ ዝህብ፡ታሪኻውን ባህላውን ሓድግታት ብምዕቃብ ንኹሎም ኢትዮጵያዊያን ዝጠቅም ይቕፅል ዘሎ ፕሮጀክት እዩ።’’
ብምቕፃል መንበሪ ገዛውቶም ንኽሃንፁ መሬት ተዋሂቡዎም ኣሎ፡ኩሉ ነገር በቲ ዝተትሓዘሉ ትልሚ እዩ ዝኸይድ ዘሎ፡ኣተሓሕዝኡ’ውን ዴሞክራሲያውን ሰብኣውን እዩ። ኢሎም ኣቶ በረኸት ስምዖን።
ባለፈው ቅዳሜ በዓዲርቃይ ከተማ ላይ በዋልድባ አካባቢ ሊሰራ በታቀደው የወልቃይት ስኳር ፋብሪካ ዙሪያ የአካቢው ነዋሪዎችን፣ የሃገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ አቡነ ኤልሳዕ በተገኙበት፣ የመንግሥት ተወካዮች፣ የማኅበረ መነኩሳቱ ተወካዮች በተገኙበት እንዲሁም ከቤተክህነት ተወካዮች በተገኙበት የማስፈራራቱ እና በግድ የማሳመኑ ስራ እንደቀጠለ ነው። ሰሞኑን በደረሱን መረጃ መሰረት መንግስት ለልማቱ እፈልጋቸዋለው ከሚላቸው የዋልድባ ገዳም ክልል ውስጥ የሚፈርሱን መካናት የሚከተሉት ናቸው፡
ለዚህም ነው የገዳሙ መነኩሳት ይልቁንም በሰቋር ኪዳነ ምሕረት የሚገኙት መነኩሳይት (አነስት) ታላቅ ተጋድሎ እያደረጉ የሚገኙት፡፡ እንደ መነኩሳይቱ አነጋገር በመጀመሪያ እኛን ገድላችሁ መሬቱን ማረስ ትችላላችሁ አለበለዚያ ግን እኛ በሕይወት ቆመን ቅዱሳን አባቶቻችን በደማቸው እና በአጥንታቸው ያስከበሩት ገዳም በኛ በልጆቻቸው በአረማውያን ሊወሰድ አይችልም በማለት በታላቅ ተጋድሎ ላይ ይገኛሉ። ". . .የአባቶቼን ርስት እሰጥህ ዘንድ እግዚአብሔር ያርቅልኝ. . ." መጽሐፈ ነገስት ቀዳማዊ ፳ ፥ ፫ የናቡቴ ቃል ዛሬም በእነዚህ መነኩሳይት አድሮ ለእያንዳንዱ ኦርቶዶክሳዊ ያስተጋባል የአባቶቻችን ርስት እንሰጥ ዘንድ ከእኛ ያርቅ በማለት።
እንደመረጃ ምንጫችን ከሆነ በስብሰባው ዕለት የሃገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ኤልሳዕ በቦታው ተገኝተው ቡራኬ ለማድረግ ሲነሱ ከፍተኛ ተቃውሞ ደርሶባቸዋል "እርሶ እኛን አይወክሉንም" በማለት ተሰብሰባዊ ገዳማውያኑ፣ የአካባቢው ነዋሪዎችን ጨምሮ በከፍተኛ ደረጃ በቦታቸው ያልተገኙትን አረጋዊ ሊቀ ጳጳስ ኮንነዋቸዋል፣ በተያያዘ ዜና በስብሰባው እለት የቤተክህነቱም ተወካዮች በቦታው ተገኝተው ገዳማውያኑን እና የአካባቢውን ነዋሪ ለማሳመን ከፍተኛ ጥረት ተደርጎ እንደነበር እና በመጨረሻ የመንግሥት ተወካዮች ቦታው እንደውም "የአማራ ክልል አይደለም" ይህንን በቀጥታ የሚመለከተው "የክልል ትግራይ" ነዋሪ ነው በማለት የስብሰባውን መንፈስ ወደ ዘር እና ጎሳ ሲለውጡት ተመልክተዋል። እነዚሁ የመንግሥት ተወካዮችም በግድም ይሁን በውድ ልማቱን መቀበል አለባችሁ የሃገራችን የሥራ አጥ ቁጥሩን በ50000 ይቀንሳል በማለት ዲስኩራቸውን መስማት ለሰለቸው ተሰብሳቢ ሲያሰሙ ውለዋል።
በመጨረሻ በስብሰባው ማጠቃለያ ላይ ተሰብሳቢው የማኅበረ መነኩሳቱ ተወካዮች እንዲሁም የአካባቢው ነዋሪዎች ከዚህ በኃላ ስብሰባ አትጥሩን አቋማችን የታወቀ እና አንድ ነው የአባቶቻችንን ርስት አትንኩብን፣ አጽመ ቅዱሳኑን አታፍልሱ፣ ካልጠፋ መሬት ለምን ወደገዳማን መጣችሁብን፣ እኛ ጉልበታችን መድኅኒዓለም ነው ያሻችሁን ማድረግ ትችላላችሁ መሬቱንም ስታርሱ እኛንም ገድላችሁ መሆን አለበት በማለት ከፍተኛ የሆነ ሁካታ ተነስቶ በስብሰባው ከተሳተፉትም አንሰበሰብም በማለት በውጭ ቁጭ ብለው ከነበሩ በተለይ ወጣቶችን የመንግሥት ታጣቂዎች በርካታዎችን ጭነው ለእስር ዳርገዋቸዋል በርካቶችም ሸሸተው ወደ ጫካ እንደገቡ ከአካባቢው ምንጮቻችን ገልጸውልናል። ማኅበረ መነኩሳቱም ምሬት በተሞላበት መልኩ ነዋሪዎችን "መጥታችሁ ቅርሶቻችሁን ተረከቡን" ሲሉ መሰማታቸውንም እነዚሁ ምንጮቻችን ገልጸውናል።
መንግሥትም በማናለብኝነት አብያተ ክርስቲያኑን እንደሚያፈርስ ሲገልጽ፣ የቤተክህነቱም ተወካዮች ተባባሪ ሆነው ለአብያተ ክርስቲያኑ መፍረስ አይነተኛ ተሳትፎ ሲያደርጉ በሌላ በኩል የዋልድባ ገዳም ማኅበረ መነኩሳቱ፣ የአካባዊ ነዋሪ በተለይ ደባቅ፣ ዛሬማ፣ ዓዲርቃይ፣ እና አካባቢው ላይ ያሉ የሰሜን ጎንደር ነዋሪዎች ከመንግሥት ሃህሎች ጋር ከፍተኛ የሆነ መስዋዕትነት እየከፈሉ በሚገኙበት በዚህ ሰዓት እኛ እንደክርስቲያን አለንላችሁ ልንላቸው ይገባል። በማንኛውም በጸሎትም በማቴሪያልም በገንዘብም በማንኛውም መንገድ ልንተባበራቸው እና ቅዱሱን ገዳማችንን የሊቃውንት መፍለቂያ እንዲሁም የበረካታ ዓይናማ መምህራንና የቤተክርስቲያን ሊቃውንት መገኛ የሆነውን ገዳም ልንታደግ ይገባል እንላለን።
ወቅታዊውን የዋልድባን ጉዳይ እየተከታተላችሁ ስለምታቀርቡልን እናመሰግናለን::ችግሩ የሁላችንም የተዋህዶ ልጆቸ በመሆኑ ከጸሎት ባሻገር እኛስ ምን እናድርግ? ሃይማኖት የለሹን መንግስት ትተን ቤ/ክ ዓናት ላይ የተቀመጡትም ዓላማቸው ቤ/ክ ማጥፋት ነው::ሃይማኖታችንን ሲበርዙና ሲከልሱ ዝም በመባላችው ነው ዛሬ ገድማትን ማቃጠልና ማረስ የጀመሩት::ከዚህ የባሰ ሳይመጣ ማድረግ የሚገባንን የእቅማችንን እንድናደርግ በመጀመሪያ አንገብጋቢውን የዋልድባን ገዳም ለማዳን በቀጣይ ደግሞ ቤ/ክንን ከመናፍቃን መሪዎች እጅ እንድትወጣ በተለይ እገር ውስጥ ያለነው በተግባር ልንገልጸው የምንችለውን መንፈሳዊ ግዴታችንን በግልጽ እሳውቁን ችግሩን እየሰማን ዝም ብሎ መቀመጥ ትልቅ የህሊና ወቀሳ ነውና::እምላከ ቅዱሳን ቤ/ክንን ይታደግልን::
የዋልድባ ነገር የሁሉም የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ልጆች ሁሉ አይን ነው እባካችሁን ያለውን ነገር ሁሉ ተከታትላችሁ አሳውቁን መቼም ካልጠፋ መሬት እንዴት ዋልድባ ለመንግስት ታየው ዓላማው ቤተክርስቲያንና ልጆቿን ለማጥፋት የታለመ መሆኑ በግልጽ ይታወቃል፡፡ ምክንያቱም ዛሬ ወጣቱ ለሀይማኖቱ ያለውን ጥንካሬ ያሳየበት ወቅት ነው እግዚአብሔር ሁላችንንም በቸርነቱ ይጠብቀን እናንተንም ያበርታችሁ በሌሎች ሚዲያዎች ሁሉ የቤተክርስቲያኒቱ ልጆች ያለውን ነገር በግልጽ እንዲያውቁ ብትጥሩልን አንዳንድ ለቤተክርስቲያን የሚቆረቆሩ አባቶችን ብታነጋግሩና ኃሳባቸውን ብትገልፁልን ያለውን ነገር ለህዝብ ጆሮ እንዲደርስ ሊያግዝ ይችላል፡፡
የእርስ በርስ ጦርነት በማስነሳት፣ የሽብር ወንጀል ለመፈጸም በማቀድና በመዘጋጀት፣ እንዲሁም የፀና ፈቃድ የሌለው የጦር መሣሪያ ይዞ በመገኘት ወንጀል ክስ መስከረም 11 ቀን 2013 ዓ.ም. ከተመሠረተባቸው 24 ተከሳሾች አንዱ ጃዋር መሐመድ፣ እሱን ጨምሮ እስክንድር ነጋና ልደቱ አያሌው የተከሰሱት መንግሥት በምርጫ ያሸንፋሉ የሚል ሥጋት ስላለው እንጂ ወንጀል ፈጽመው አለመሆኑን ለፍርድ ቤት ተናገረ።
ጃዋር ይኼንን የተናገረው የፌዴራል ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ በመዝገብ ቁጥር 260215 መስከረም 6 ቀን 2013 ዓ.ም. የከፈተውን ክስ፣ መስከረም 11 ቀን 2013 ዓ.ም. ለተከሳሾች ሲሰጣቸው ነው።
በሽብርተኝነት ሲከሰስ ለሁለተኛ ጊዜ መሆኑን በማስታወስ የመጀመርያው በኢሕአዴግ ሥርዓት ውስጥ የቀረበበት ክስ ሲሆን፣ ሁለተኛው አሁን የተከሰሰበት መሆኑን ጠቁሞ፣ በዚህም ኩራት እንደሚሰማው ተናግሯል። ገዥው መንግሥት በተለይ የእሱ ፓርቲ በሚወዳደርበት ኦሮሚያ ክልል “እሸነፋለሁ” ብሎ በመሥጋቱ፣ የሽብርተኝነት ክስ እንደመሠረተበትም አክሏል። እስክንድር ነጋንና ልደቱ አያሌውን በሚመለከት እንደተናገረው፣ እስክንድር የተከሰሰው በአዲስ አበባ ምርጫ ያሸንፋሉ ተብሎ ስለተሠጋ መሆኑንና ልደቱም ለእስር የተዳረገው “የሽግግር መንግሥት ይቋቋም” የሚለው ሐሳቡ ተቀባይነት እያገኘ በመምጣቱ መሆኑን ተናግሯል።
ፍርድ ቤት ማወቅ ያለበት መንግሥት እንደ ቀድሞው ሥርዓት የፍትሕ ሥርዓቱን በመጠቀም ጠንካራ ፓርቲዎችን ከምርጫ እያስወጣ መሆኑን እንደሆነም አቶ ጃዋር ተናግሯል። ሲከሰሱ ለሦስተኛ ጊዜ መሆኑንና በአንደኛው ሲፈረድባቸው ሌላኛው ክስ መቋረጡን የተናገሩት አቶ በቀለ ገርባ ሲሆኑ፣ አሁን ደግሞ ለሦስተኛ ጊዜ የተከሰሱት የፖለቲካ ተቀናቃኝ ስለሆኑና በሕዝቡም ተቀባይነት ስላላቸው ገለል ለማድረግ መሆኑን ገልጸዋል። ሌሎቹም ተከሳሾች ተመሳሳይ መቃወሚያቸውን ለፍርድ ቤቱ አሰምተዋል።
ፍርድ ቤቱ የተከሳሾቹን አቤቱታ ካዳመጠ በኋላ፣ አቶ ጃዋርና አቶ በቀለን ጨምሮ አቤቱታ ያቀረቡት ተከሳሾች የሁሉንም ተከሳሾች ይወክላሉ በሚል እንዲናገሩ የፈቀደላቸውም ብሶት ካለባቸው እንዲናገሩ በሚል እንጂ፣ ሥነ ሥርዓታዊ እንዳልሆነና እንደማይፈቀድ አስታውቋል።
የዓቃቤ ሕግ ክስ እንደሚያስረዳው ተከሳሾቹ ሊከሰሱ የቻሉት፣ የወንጀል ሕግ አንቀጽ 32(1ሀ እና ለ)፣ 35፣ 38፣ 240 (1ሀ እና ለ) እና አንቀጽ 2 እና 3፣ እንዲሁም የሽብር ወንጀልን ለመከላከልና ለመቆጣጠር የወጣውን አዋጅ ቁጥር 1176/2012 አንቀጽ 6(2)፣ የቴሌኮም ማጭበርበር አዋጅ ቁጥር 761/2004 አንቀጽ 9(1ሀ)፣ የጦር መሣሪያ አስተዳደርና ቁጥጥር አዋጅ ቁጥር 1177/2012 አንቀጽ 4(1) እና አንቀጽ 22 (2፣ 3 እና 7) ድንጋጌዎችን በመተላለፍ፣ የእርስ በርስ ጦርነት ለማስነሳት፣ የሽብር ወንጀል ለመፈጸም በማቀድና በመሰናዳት፣ የፀና ፈቃድ ሳይኖራቸው የጦር መሣሪያ ይዘው መገኘት ወንጀል መሆኑን ከክሱ መረዳት ይቻላል።
አቶ ጃዋር፣ አቶ በቀለ ገርባ፣ አቶ ሐምዛ አዳነ፣ አቶ ደጀኔ ጣፋ፣ አቶ ደጀኔ ጉተማ (በሌሉበት)፣ ጋዜጠኛ መለሰ ድሪብሳ፣ ኦኤምኤን፣ አሜሪካ ሲያትል የሚኖረው አቶ ብርሃነ መስቀል አበበ (በሌለበት)፣ አቶ ፀጋዬ ረጋሳ አራርሳ (በሌለበት) ጨምሮ 15 ተከሳሾች፣ የጦር መሣሪያ ይዞ በማመፅ ወይም የእርስ በርስ ጦርነት በማስነሳት፣ በመንግሥት ላይ የሚደረግ ወንጀል ለመፈጸም ያደረጉትን እንቅስቃሴ ዓቃቤ ሕግ የእንዳንዳቸውን የወንጀል ተሳትፎ በመግለጽ ክስ ማቅረቡን ሰነዱ ያሳያል።
ተከሳሾቹ የወንጀል ድርጊቱን ለመፈጸም መንቀሳቀስ የጀመሩት ከመስከረም ወር 2012 ዓ.ም. ጀምሮ መሆኑን የሚጠቁመው የዓቃቤ ሕግ ክስ፣ የተለያዩ የመገናኛ ብዙኃንና ማኅበራዊ ትስስር ድረ ገጾችን በመጠቀም፣ አንዱ ብሔር በሌላኛው ብሔር ላይ የእርስ በርስ ግጭት እንዲያነሳ ለማድረግ ሲሠሩ መቆየታቸውን ገልጿል።
ተከሳሾቹ ከመስከረም ወር 2012 ዓ.ም. ጀምሮ ባደረጉት እንቅስቃሴ የኦሮሞን ሕዝብ ሲጨርስ የነበረው ነፍጠኛ መሆኑን፣ የመንግሥት ሥልጣን ከመስከረም 30 ቀን 2013 ዓ.ም. ጀምሮ የሚያበቃ መሆኑንና መንግሥት ሆኖ መቀጠል እንደማይችል፣ “ታግለን አራት ኪሎ ያስገባነው ከፋፍሎ ሊፈጀን ነው፤” በማለት ሲቀሰቅሱ መቆየታቸውን ዘርዝሯል።
ተከሳሾች በተለይ ሰኔ 22 ቀን 2012 ዓ.ም. ከምሽቱ 3፡30 ሰዓት አካባቢ የተፈጸመውን የድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳን ግድያ ምክንያት በማድረግ፣ ቀድሞ የነበራቸውን ሐሳብ ለማሳካት፤
አቶ ጃዋር ከመስከረም ወር 2012 ዓ.ም. ጀምሮ “የትጥቅ ትግል በማድረግ መንግሥትን ከሥልጣን ማስወገድ አለብን” በማለት በተለያዩ የኦሮሚያ ከተሞች ወጣቶችን በመመልመል፣ በማደራጀትና ተልዕኮ በመስጠት፣ ሥልጠና እንዲወስዱ በማድረግ ዝግጅት ሲያደርግ እንደነበር ዓቃቤ ሕግ በክሱ ዘርዝሯል።
የሃጫሉን ግድያ እንደ አጋጣሚ በመጠቀም ከሰኔ 22 ቀን 2012 ዓ.ም. ከምሽቱ 3፡30 ሰዓት ጀምሮ ይመራው የነበረውንና አሁንም በተዘዋዋሪ በሚቆጣጠረው የኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ ጋዜጠኞች የተለያዩ ግለሰቦችን በቀጥታ ሥርጭት በማስገባት “ግድያውን የፈጸመው ነፍጠኛ ነው” በማስባል፣ የአማራ ብሔር ተወላጆችና የኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች ላይ ጥቃት እንዲፈጽም ከፍተኛ ቅስቀሳ እንዲደረግ ማድረጉንም ክሱ ያብራራል። በህቡዕ ላደራጃቸውና በግምት 30 ለሚሆኑ ታጣቂዎች፣ “ከአሁን በኋላ ብቻችንን አናለቅስም፣ አብረን ነው የምናለቅሰው፣ አሁን ሂዱና የምኒልክን ሐውልት አፍርሱ፣ አንድ ነፍጠኛ ከመጣ ዕርምጃ ውሰዱ፣ በመቀጠል ወደ አራት ኪሎ ቤተ መንግሥት በመሄድ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ያለውን ሥርዓት መገርሰስ አለብን” ብሎ ተልዕኮ መስጠቱንም ዓቃቤ ሕግ አብራርቷል።
ተከሳሹ የድምፃዊ ሃጫሉ አስከሬን ወደ ቤተሰቦቹ በመወሰድ ላይ እያለ፣ ሁከትና ግጭት እንዲፈጠር ለማድረግ አስገድደው ከቡራዩ በማስመለስ፣ የፖሊሶችን መሣሪያ በወጣቶች ለማስነጠቅ ትዕዛዝ በመስጠት፣ ወደ ፖሊስ ድንጋይ እንዲወረወርና ተኩስ እንዲከፈት ማድረጉንና አስከሬኑን በኦሮሚያ ብልፅግና ፓርቲ ጽሕፈት ቤት ሲያስገቡ በተፈጠረ አለመግባባት፣ አንድ የኦሮሚያ ልዩ ኃይል ፖሊስ አባል ሕይወቱ እንዲያልፍና ሦስት አባላት የአካል ጉዳት እንዲደርስባቸው ማድረጉን የዓቃቤ ሕግ ክስ ያብራራል።
አቶ በቀለ ገርባ ደግሞ ሚያዝያ 21 እና 22 ቀን 2012 ዓ.ም. ሰበታና አገረ ማርያም ለሚገኙ ግብረ አበሮቻቸው ባስተላለፉረ የአመፅ ጥሪ፣ ሁሉም በያለበት በመደራጀት ለአመፅ መዘጋጀት እንዳለበት፣ የነፍጠኛ ሥርዓት እየበረታ ስለሆነና በእሱ መተዳደር ስለማያስፈልግ መስዋዕትነት መከፈል አለበት በማለት መቀስቀሳቸውን ዓቃቤ ሕግ በክሱ አብራርቷል። ይህንን ዓላማቸውን ለማሳካት የሃጫሉ ግድያን እንደ አጋጣሚ በመጠቀም፣ አስከሬኑ ወደ ትውልድ ሥፍራውና ወደ እናት አባቱ በመሄድ ላይ እያለ በኃይልና በግዳጅ ወደ አዲስ አበባ እንዲመለስ ለማድረግ፣ አቶ ደጀኔ ጣፋ ወጣቶችን እንዲያደራጁ ትዕዛዝ ማስተላለፋቸውንም አክሏል።
አቶ ሐምዛ አዳነ ደግሞ የተለያዩ መገናኛ ብዙኃንና ማኅበራዊ ትስስር ድረ ገጾችን በመጠቀም፣ በመስከረም ወር 2012 ዓ.ም. በሚከበሩ በዓላት ላይ የፌዴራል ባንዲራ ተይዞ እንዳይወጣ፣ ይዞ የሚወጣ ካለ “የኦሮሞ ልጆች እንዳትለቋቸው ዕርምጃ ውሰዱባቸው” ብሎ ትዕዛዝ መስጠቱን ዓቃቤ ሕግ በክሱ ገልጿል። የጠቅላይ ሚኒስትሩ አማካሪዎች በሕዝብ የሚጠሉ፣ ነፍጠኛ፣ አማራዎች፣ ቄሶችና ዲያቆናት መሆናቸውን፣ አገሪቱ የፈረሰችና መንግሥት የሌላት መሆኗን፣ የኦሮሞ ሕዝብ ታጥቆ መነሳት እንዳለበት በመግለጽ ቅስቀሳ ሲያደርግ እንደነበር አክሏል።
የብልፅግና ፓርቲ የኦሮሞ ልጆችን እንደ አውሬ እያደነ ከምድር ላይ እያጠፋና በኦሮሞ ሕዝብ ላይ የዘር ማጥፋት ዘመቻ እየፈጸመ ስለሆነ፣ ላለመገዛት የመጨረሻ ትግል ለማድረግ ዝግጅት እንዲደረግ ሲቀሰቅስ እንደነበርም ገልጿል። ሕዝቡ በአማራ ተወላጆችና የኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች ላይ እንዲነሳ ሲያዘጋጃቸው ቆይቶ፣ የሃጫሉን ግድያ እንደ አጋጣሚ በመጠቀም ሁከትና ግጭት እንዲፈጸም በማድረግ፣ የሰው ሕይወት እንዲያልፍና የንብረት ውድመት እንዲደርስ ማድረጉን ገልጿል።
አቶ ደጀኔ ጣፋም የመንግሥት ሥልጣን ዘመን በሰኔ ወር መጨረሻ እንደሚጠናቀቅና መንግሥት ሆኖ መቀጠል እንደማይችል በመግለጽ፣ የሽግግር መንግሥት እንዲቋቋም፣ የኦሮሞ ሕዝብ በአንድነት ለአመፅ በመነሳት የአገር ባለቤትነቱን ለማረጋገጥ “በአገሪቱ የሚገኙ የምኒልክንና ተመሳሳይ ሐውልቶችን መፍረስ አለባቸው” በማለት ጥሪ ማስተላለፋቸውን ዓቃቤ ሕግ በክሱ ገልጿል። ቄሮዎች የሌሎች ብሔር ተወላጆችን ንብረት ማቃጠል እንዳለባቸውና በቄሮ ደም ቤተ መንግሥት የገባውን ኃይል በቄሮ ትግል ማስወገድ እንዳለባቸው ጥሪ ማድረጋቸውንም አክሏል።
የሃጫሉ ግድያን እንደ አጋጣሚ በመጠቀም ሰኔ 22 ቀን 2012 ዓ.ም. ከምሽቱ 5፡10 ሰዓት ላይ ባሌ ዞን ደምበል ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ላለ ግብረአበር፣ ቄሮ ድርጊትን በመቃወም ወደ መንገድ እንዲወጣና የመንግሥትን ባለሥልጣናትን ከሥልጣን ለማስወገድ የመጨረሻ ትግል እያደረጉ መሆኑን ሲገልጽለት፣ “በርቱ አገሪቱ የቄሮ በመሆኗ እንደፈለጋችሁ አድርጉ” ብለው ትዕዛዝ መስጠታቸውንም አብራርቷል። ሰኔ 23 ቀን 2012 ዓ.ም. ደግሞ በምዕራብ ወለጋ ዞን ነጆ ወረዳ አካባቢ ወጣቶች ተደራጅተው፣ የመንግሥትን መዋቅር እንዲቆጣጠሩ ትዕዛዝ ማስተላለፋቸውንም አክሏል።
በአሜሪካ በሲያትል ከተማ የሚኖረውና በሌለበት ክስ የተመሠረተበት ብርሃነ መስቀል አበበ የተባለው ተከሳሽ ደግሞ፣ ኦኤምኤን ቴሌቪዥን ጣቢያ ከውጭ አገር ሆኖ በቀጥታ በሚያሠራጨው ፕሮግራም ላይ በመግባት አንዱ ወገን በሌላው ላይ እንዲነሳ፣ ሕዝብን በመንግሥት ላይ በሚያስነሳ ሁኔታ “ሃጫሉን የገደለው ነፍጠኛ በመሆኑ ዕርምጃ ውሰዱ፣ የሃጫሉ መሞት ነፍጠኛን ለመቀነስ የትግል መነሻ መሆን አለበት፣ ለኦሮሞ ሕዝብ ነቀርሳ የሆነውን የነፍጠኛ ሥርዓት ከሥር መሠረቱ ነቅለን መጣል አለብን። በውጭም በአገር ውስም ያሉ የኦሮሞ ተወላጆች በአንድነት በመነሳት ያልተቋረጠ ትግል በማድረግ የሞተ ሞቶ የሚያስፈልገውን መስዋዕትነት ከፍሎ ትግሉ መቀጠል አለበት። አሁን ያለው ሥርዓት የምኒልክና የኃይለ ሥላሴ ሥርዓት ነው። የኦሮሞ ሕዝብ አሁንም እየተጨቆነ ነው። የሃጫሉ ቀብር ሳይፈጸም የምኒልክ ሐውልት መፍረስ አለበት። የኦሮሞን ምሁራንን እየገደሉና እያቃጠሉ የነበሩት የነፍጠኛ ሥርዓት ኃይሎች ናቸው” በማለት እየቀሰቀሰ እንደነበር አብራርቷል።
በሌለበት ክስ የመሠረተበት አቶ ፀጋዬ ረጋሳ ደግሞ አንዱ ወገን በሌላው ወገን ላይ እንዲነሳ፣ ሕዝብ በመንግሥት ላይ እንዲያምፅ፣ “የሃጫሉ መገደል የሐዘን ቀን ሳይሆን የውሳኔ ቀን ነው፣ ሕዝቡ ዓብይ አህመድና ሚኒስትሮቹን ከሥልጣናቸው የሚያስወግድበት ቀን አሁን ነው” በማለት በማኅበራዊ ትስስር ድረ ገጾች ሲቀሰቅስ እንደነበር ገልጿል። ኩሽ ሚዲያ ኔትወርክ ዩቲዩብ ቻናልን በመጠቀም “ተቋውሟችሁን ወደ መንግሥት ተቋማት በማዞር የመንግሥትን መዋቅር ከዳር እስከ ዳር መነቅነቅ አለባችሁ” በማለት ዓብይን (ዶ/ር) ጨምሮ የብልፅግና አመራሮች የኦሮሞ ጠላትና ፀረ ሕዝብ በመሆናቸው፣ በኦሮሚያ ውስጥ ምንም ሊፈቀድላቸው እንደማይገባ መንገዶችና ከተሞች እንዲዘጉ ጥሪ ሲያስተላልፉ እንደነበር ዓቃቤ ሕግ በክሱ በዝርዝር አብራርቷል።
ሁሉም ተከሳሾች በተለይ የድምፃዊ ሃጫሉ ግድያን እንደ አጋጣሚ በመጠቀም የኦሮሞ ሕዝብ ግድያውን ለሐዘን ሳይሆን ነፍጠኛን ለመንቀል የትግል መነሻ መሆን እንዳለበት፣ የኦሮሞ ሕዝብ መሣሪያ እንዲታጠቅ፣ ቀንና ሌሊት አደባባይ በመውጣት ደሙን ሊመልስ እንደሚገባ፣ ኦሮሞ እንደ ጫሊ ጨለንቆና እንደ አኖሌ በአደባባይ እንዲያልቅ፣ ወደ ቤት እንዳይገባና ሌሎችንም የእርስ በርስ ዕልቂት እንዲፈጠር ጥሪ ማድረጋቸውን ዓቃቤ ሕግ በዝርዝር በክሱ ገልጿል።
በአጠቃላይ 15ቱ ተከሳሾች ሃይማኖትና ብሔርን መሠረት በማድረግ፣ በተለይም በአማራ ብሔር ተወላጆችና በኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች ላይ ጥቃት እንዲፈጸም የተለያዩ መገናኛ ብዙኃንና የትስስር ድረ ገጾችን በመጠቀምና በአካል በመገኘት፣ በተገለጸው አግባብ ባስነሱት የእርስ በርስ ግጭት በአዲስ አበባ የተለያዩ አካባቢዎች የ13 ሰው ሕይወት እንዲያልፍና 48,026,526 ብር የሚገመት ንብረት እንዲወድም አድርገዋል ብሏል። በኦሮሚያ በተለያዩ ዞኖችና ከተሞች የ167 ሰዎች ሕይወት እንዲያልፍ፣ 360 ሰዎች ከባድና ቀላል የአካል ጉዳት እንዲደርስባቸውና 4,673,031,142 ብር ግምት ያለው ንብረት እንዲወድም ማድረጋቸውን ዓቃቤ ሕግ በክሱ ዘርዝሮ አቅርቧል።
በአጠቃላይ ተከሳሾች የእርስ በርስ ጦርነት እንዲነሳ በማድረግ፣ የሽብር ወንጀል ለመፈጸም በመዘጋጀትና በማቀድ፣ የፀና ፈቃድ የሌለው የጦር መሣሪያ ይዘው በመገኘታቸውና በቴሌኮም ማጭበርበር ወንጀሎች በድምሩ በአሥር የወንጀል ክሶች ተከሰዋል።
ፍርድ ቤቱ ክሱ ለተከሳሾች እንዲደርሳቸው ካደረገ በኋላ ክሱን አንብበውና ተረድተው እንዲመጡ በመንገር፣ ክሱን በችሎት ለማንበብና ቀጣይ ሒደቶችን ለማስቀጠል ለመስከረም 14 ቀን 2013 ዓ.ም. ቀጠሮ በመስጠት ተከሳሾች በማረሚያ ቤት እንዲቆዩ ትዕዛዝ ሰጥቷል።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ኢትዮጵያዊነት የኢሳት ልዩ ዝግጅት ክፍል አንድ (ሊመለከቱት የሚገባ ቪድዮ)
ቋሚ ኮሚቴው ከመማር ማስተማሩ ጎን ለጎን ኮቪድን ለመከላከል በትኩረት መስራት እንደሚገባ አሳሰበ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ፣ ታህሳስ 8፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሰው ሀብት እና ቴክኖሎጂ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ በአዲስ አበባ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ የመስክ ምልከታ ባደረገበት ወቅት ዩኒቨርሲቲው ከመማር ማስተማር ስራው ጎን ለጎን ኮቪድን ለመከላከል በትኩረት መስራት እንዳለበት አሳሰበ፡፡
ቋሚ ኮሚቴው ዩኒቨርሲቲው ትምህርት ከመጀመሩ በፊት መንግስት ባስቀመጠው አቅጣጫ መሰረት ኮቪድን መከላከል የሚያስችል ቅድመ ዝግጅት በማድረግ ተመራቂ ተማሪዎችን ተቀብሎ ስራ መጀመሩን እና የተማሪዎች መማሪያ እና መመገቢያ ክፍሎች እንዲሁም ቤተ-መጽሃፍት እና ቤተ ሙከራ ክፍሎች ለተማሪዎች ምቹ መሆናቸውን ተዘዋውሮ ተመልክቷል፡፡
የአዲስ አበባ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዘዳንት ዶክተር ደረጀ እንግዳ ÷ የኮረና ወረርሽኝን በመከላከል ዩኒቨርሲቲው የመማር ማስተማሩን ስራ በይፋ መጀመሩን ገልጸዋል።
አያይዘውም ዩኒቨርሲቲው ከስደት ተመላሽ ለሆኑ ዜጎች የለይቶ ማቆያ ማዕከል ሆኖ ሲያገለግል በመቆየቱ በ17 ህንጻዎች ላይ ከፍተኛ ጉዳት በመድረሱ ምክንያት ሙሉ ጥገና እየተደረገለት መሆኑን ፕሬዚዳንቱ ገልጸዋል።
በሳይንስና ቴክኖሎጅው ዘርፍ ጥልቀት ያለውና አለም አቀፍ ተወዳዳሪነትን ለማረጋገጥ እንዲቻል በ4 ነጥብ 5 ቢሊየን ብር በጀት በግንባታ ሂደት ያሉት 8ቱ የልህቀት ማዕከላት ፕሮጀክቶች አፈጻጸም በተያዘላቸው ጊዜ እየሄደ መሆኑን እና ለሀገሪቱ የቴክኖሎጅ እድገት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚያበረክት ገልጸዋል፡፡
የዩኒቨርሲቲው የአካዳሚ ጉዳዮች ምክትል ፕሬዚዳንት ዶክተር ታረቀኝ ብርሀኑ በበኩላቸው÷ በሀገሪቱ የጸጥታ ችግር ምክንያት ብዛታቸው 200 የሚጠጉ ተማሪዎች እንዳልተገኙና ብዙውን ቁጥር የሚይዙት ከትግራይ ክልል መሆኖቸውን ጠቁመው በሚመጡበት ወቅት የክለሳ ትምህርት ተሰጥቷቸው የሚመረቁ መሆኑን ተናግረዋል።
የቋሚ ኮሚቴው አስተባባሪ አቶ አንድነት ሰብስቤ በበኩላቸው÷ በዩኒቨርሲቲው ዘላቂ ሰላምን ለማስፈን ከጸጥታ አካላት፣ ከማህበረሰቡ እና ከተማሪዎች ህብረት እንዲሁም ከአመራሩ ጋር ያለው ቅንጅታዊ አሰራር ተገቢና በቀጣይም ተጠናክሮ መቀጠል ያለበት እንደሆነ አስገንዝበዋል።
አክለውም ዩኒቨርሲቲው በግንባታ ሂደት ያሉት 8ቱ የልህቀት ማዕከላት ፕሮጀክቶች በተያዘላቸው ጊዜ ተጠናቅቀው ለታለመላቸው ዓላማ እንዲውሉ ማድረግና ጎን ለጎን ለሚሰሩ ስራዎችም የበለጠ ጥረት መደረግ እንዳለበት አሳስበዋል።
አያይዘውም በኦዲት ግኝት፣ በመረጃ አሰጣጥ ግልጸኝነት፣ ኮሮናን በመከላከል ረገድ የማክስ አጠቃቀም እና እርቀትን ከመጠበቅ አኳያ የሚታዩ ውስንነቶች ስላሉ በቀጣይ በትኩረት ሊሰራባቸው እንደሚገባም መጠቆማቸውን ከህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያገኘነው መረጃ ያመላክታል።
በአዲስ አበባ የኦሮሚያን ልዩ ጥቅም የሚደነግግ ረቂቅ አዋጅ ተብሎ የተሰራጨው ሰንድ በመላው ኢትዮጵያዊያን ዘንድ ሰፊ መነጋገሪያና የሚዲያ ሽፋን የተሰጠው ጉዳይ ሆኖ ነበር። በስተመጨረሻ ሰነዱ ሃሰተኛ መሆኑን የመንግስት ቃል አቀባዮች ይፋ ቢያደረጉም የኦሮሚያ ምንጮች ግን ሰነዱ ትክክለኛ መሆኑን በጓሮ ሲያስታውቁ ነበር። የሰነዱ ጉዳይ ካለቀ በሁዋላ አዋዜ ታማኝ ምንጭ በሚል ያሰራጨው ዜና ተለሳልሶ የነበረውን ስሜት እንደገና የሚያግል ሆኖ ተገኝቷል።
አለምነህ ዋሴ ” አሁን የደረሰን ዜና ” ሲል በ16.6.17 ካሰማው አስገራሚ ዜና በሁዋላ ተከታዩን ዜና አቅርቧል። የኢህአዴግ ስራ አስፈጻሚ ቅርብ የሆነ ምንጭ ዋቢ ተደረጎ እንደቀረበው ዜና አብዛኛው የኦሮሚያ የልዩ ጥቅም ጥያቄ ተቀባይነት ሳያገኝ ቀርቷል። በዚሁ መሰረት
3- በአዲስ አበባ የተለያዩ መስሪያ ቤቶች ምክትል ወይም ዋና ስራ አስኪያጁ ኦሮሞ እንዲሆን፣ በፋብሪካዎችና በተለያዩ ማምረቻዎች ውስጥ 1/3 የሚሆኑት ሰራተኞች ኦሮሞዎች ብቻ እንዲሆኑ የቀረበው ጥያቄም ውድቅ ተደርጓል።
5- በአዲስ አበባ ዙሪያ ባሉ የኦሮሚያ ልዩ ዞኖች የከተማዋ የመሰረተ ልማት ተጋሪ እንዲሆኑ፣ የመሰረት ለማቱ እነሱንም እንዲያካትት የሚለው ጥያቄ ተቀባይነት አግኝቷል።
አዋዜ እንዳለው ዜናው ቃል በቃል ለኢህአዴግ ስራ አስፈጻሚ ቅርብ ከሆነ ምንጭ የተቀዳ ነው። ይኽው ምንጭ አለ እንደተባለው በስብሰባው ወቀት ብአዴን ክፍተኛ ሚና ተጫውቷል በሚል ተወድሷል። ህወሃትም በተመሳሳይ የጎላ የተባለ አስተዋጾ አበርክቷል ተብሏል። የአቶ ሃይለማሪም ፓርቲም ንቁ ተሳታፊ ነበር ሲል ደረጃ ሰጥቶ መድቧቸዋል። ኦህዴድ ጥያቄ አቅራቢው ድርጅት በመሆኑ የዜናው ምንጭ ደረጃ አልሰጡትም።
ገብረህይወት ካህሳይ (ኢዜአ) የኢፌዴሪ ህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም በመንግስት መስሪያ ቤቶችና የልማት ድርጅቶች ወስጥ የሚገኙ ሰራተኞችና አመራሮች በአገልግሎት አሰጣጥ ወቅት...
ህልም ፈርቶ ሳይተኛ የሚያድር ትውልድ - ለኅሌናው ዕረፍት ለዐይኖቹ እንቅልፍ ያጣ። ወይስ ተበድሮ ሲያስብ የሚያድር እንበለው። አሁን መኖር አቅቶት ገና የማያውቀ ነገ ላይ ይቀባጥራል።
‘መንግስቲ ኤርትራ እቶም ካብ 2001 ዓም ጀሚሩ ሃለዋቶም ዘይፍለጥ ዝተሰወሩ ብርክት ዝበሉ ሰባት መብርሂ ንከቕርብ’ ኪኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ጸዊዖም።
ደቡብ ኣፍሪቃዊ ናጻ ኪኢላ ክሪስቶፍ ሄይንስ ‘ካብ 2001 ዓም ጀሚሩ ዝተሰወሩ ጋዜጠኛታት፣ ብህይወት ይሃልው ኣይሃልው ዝፈልጥ ዋላ ሓደ ሰብ’ውን የለን’ ይብል ሓደ ኣባል’ታ ኮሚቴ።
ኣብ ተመሳሳሊ ዓመት ዝተፈጸመን ን11 ኣባላት ህግደፍ ብምጥቃስ ክዛረብ ከሎ ‘ንሳቶም ዝተኣሰሩ ንመንግስቲ ዝነቅፍ ስለዝጻሓፉ’ እዩ ኢሉ። እንታይ ኮኑ? ዝፈልጥ ሰብ የለን ምስ በለ፣
ሃገራዊ ኣገልግሎት ጠንቂ ስደት መናእሰይ ናብ ኣውሮጳ ከምዝኾነ ኪኢላታት ሰብኣዊ መሰላት ይኣምኑ። ዝተመልመሉ ሰባት ኣብ ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ተገዲዶም ብትሑት ክፍሊት ወይ ብናጻ ከምዝሰርሑን’ውን ሓቢሮም።
አሁን የአቤቱታ ሰሚ ሀላፊዋ በአድራሻ 33 Alfred Street, ኖርዝ መልበርን የመንግሥት መኖሪያ ቤት ፎቅ ላይ መዘጋት/lockdown ሐምሌ/July 2020 ዓ.ም ያላትን የማጣራት ሂደት አጠናቃለች። ለቀረበው አጭር መግለጫ ሪፖርት በአማርኛ በዚህ ድረገጽ: ላይ ማንበብ ይችላሉ። Amharic
ኣብዚ እዋን ናይ መርማሪ ጥርዓን ሓላፊት ኣብ ኣድራሻ 33 Alfred Street ኖርዝ መልበርን መንግሥቲ መንበሪ ገዛ ደርቢታት መንበሪ ገዛ ደርቢታት ምትዕጻው//lockdown ሓምለ/July 2020 ዓ.ም ንዝገበረቶ መርመራ ማጸርይ ከይዲ ከምዝወድኣት እያ። ነቲ ዝተዳለወ ሓጺር መግለጺ ሪፖርቲ ብትግርኛ ኣብዚ ድረገጺ: Tigrinya ክተንብቦ ትኽእል።
ንግስነት ስዒዲ ዓረብ ጠቕንቲ ምውዳቕ እታ ሄሊኮፕተር የጻርዮ ከምዘሎ እኳ እንተሓበረ፣ ካብ ናይ ወገን ኣሃዱታት ሰራዊት ብጌጋ ብዝተተኮላ ጸረ ነፈርቲ ከምዝተሃርመት ሚኒስተሪ ምክልኻል የመን ይጠቕስ።
እዚ ናብ የመን ኣብ ልዕሊ ዝወፈረ ሰራዊት ስዑዲ ዓረብ ዝኸበደ ሓደጋ ምዃኑ ዝተገልጸ ሞት 12 ወትሃደራት ዘስዓበ ምውዳቕ ሄሊኮፕተር፣ ሚኒስተር ምክልኻል ኣመሪካ ጄምስ ማቲስ ብዛዕባ ጸጥታ የመን ንምዝርራብ ናብ ሪያድ ኣብ ዝኣተወሉ እዋን’ዩ ኣጋጢሙ።
ምክትል ከንቲባ ወ/ሮ አዳነች አቤቤ የታሪክ ተመራማሪ እና ደራሲ ፕ/ር ፍቅሬ ቶሎሳ ጋር ውይይት አካሂደዋል።ፕ/ር ፍቅሬ ቶሎሳ ለአመታት በታሪክ እና በስነፅሁፍ ዘርፍ ሀገርን እና ትውልድን በትብብር መገንባት የሚያስችሉ ስራዎችን በመሰራት ላይ ይገኛሉ ያሉት ምክትል ከንቲባ ወ/ሮ አዳነች አቤቤ በቢሮዋቸው ተገኝተው ላበረከቱት የመፅሐፍት ስጦታ እና ለነበራቸው ፍሬያማ ውይይት ምስጋናቸውን አቅርበዋል ።
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በጥናቱ ከተለየ 1,338 ሄክታር መሬት ውስጥ 1,050 ሄክታር ወደ መሬት ባንክ እንዲገባ የተደረገ መሆኑን ም/ል ከንቲባ አዳነች አቤቤ ገለፁ።የአዲስ አበባ ከተማ ም/ ከንቲባ ወ/ሮ አዳነች አቤቤ በጋዜጣዊ መግለጫቸው እንዳመላከቱት በከተማዋ በህገ-ወጥ ወረራ የተያዘው መሬት 1,338 ሄክታር ሲሆን በገንዘብ ሲተመን በ14 ቢሊየን ብር የሚገመት መሆኑንና የህዝብና የመንግስት ሀብት በሪል ስቴት አልሚዎች፣ በግለሰቦች፣ በሀይማኖት ተቋማትና በቡድን በመደራጀትና መንደር በመመስረት ጭምር በሚገለፅ መልኩ የመሬት ወረራ ተፈፅሟል፡፡
በወረራ ከተያዘውና በጥናቱ ከተለዩ 1,338 ሄክታር መሬት ውስጥ 1,050 ሄክታር የሚሆን መሬት እንዲፀዳ በማድረግ ወደ መሬት ባንክ እንዲገባ ተደርጓል።ወ/ሮ አዳነች አቤቤ አክለው የቀረው መሬት በቀጣይ የከተማውን ልማት በሚያረጋገጥ መልኩ በሊዝና ለትልልቅ የልማት ስራዎች በጨረታ ጥቅም ላይ እንዲውል ይደረጋል ብለዋል፡፡በህገወጥ መልኩ የተያዙ የጋራ መኖርያ ቤቶችን አስመልክቶ በማስለቀቅ ተጠቃሚ ለመሆን ተመዝግበው ለሚገኙ ዜጎች የማስተላለፍ ስራ እንዲሁም የቀበሌ የመኖሪያና የንግድ ቤቶችንም ፍትሀዊ ተጠቃሚነትን በሚያሰፍን አግባብ እንዲፈፀም ይደረጋል ሲሉ ወ/ሮ አዳነች ገልፀዋል፡፡
ኢትዮፒክ ሴራ በላቲን ኪቦርድ ላይ አማርኛ ለመጻፍ የሚጠቅም ዘዴ ነው። ይህ ዘዴ ከዚህ ቀጥሎ ያለው ሰንጠረዥ እንደሚያሳየው አንድ የላቲን ፊደል (አልፋቤት) ስንጫን ተመሳሳዩን የአማርኛ ሳድስ (ስድስተኛ መደብ) ፊደል ይሰጠናል። ለምሳሌ l ስንጫን ል ይጻፋል። ከዚያም ግዕዙን (አንደኛ መደብ) ለመጻፍ e መጨመር ወይም ካልዑን (ሁለተኛ መደብ) ለመጻፍ u ን መጨምር ይጠይቃል። ለምሳሌ ሉን ለመጻፍ lu፥ ሊ ደግሞ li፥ ላ la፥ lE ሌ፥ ሎ lo፥ ሏ lW መጻፍ ነው።[ለማስተካከል | ኮድ አርም]
በምሥራቅ አፍሪካ የተከሰተው ድርቅ ብዙ ቁጥር ያላቸው ሰዎች በገደለባት ሶማሌላንድ መንግሥቱ የልማት ሥራዎችን አቁሞ የገንዘብና አስተዳድራዊ ትኩረቱን ህይወት በማዳን ሥራ ላይ እንደሚያደርግ አስታውቋል፡፡
በደቡብ ክልል በቤንች ሸኮ ዞን ጉራ ፈርዳ ወረዳ "ማንነታቸው ያልታወቀ ታጣቂዎች ፈፀሙት” በተባለ ጥቃት አንድ ህፃንን ጨምሮ አሥራ ሦስት ሰዎችን መግደላቸውንና አምስት ማቁሰላቸውን የክልሉ ፖሊስ ኮሚሽን አስታውቋል።
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 9 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ በደረሰ የጀልባ መስጠም አደጋ በትንሹ የ60 ሰዎች ህይወት አለፈ፡፡ ጀልባዋ ከዋና ከተማዋ ኪንሻሳ በስተ ምሥራቅ በምሽቱ እየተጓዘች ከዓለት ጋር መጋጨቷን የአከባቢው ነዋሪዎች ተናግረዋል ፡፡…
አዲስ አበባ፣ የካቲት 9፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ናይጀሪያዊቷ ንጎዚ ኦኮንጆ ኢውያላ የመጀመሪያ ሴትና የመጀመሪያዋ አፍሪካዊ የአለም ንግድ ድርጅት ዳይሬክተር ጄኔራል ሆነው ተሹመዋል። የአዲሷ ናይጀሪያዊት የአለም ንግድ ድርጅት ጄኔራል ዳይሬክተርነት ሹመት የፀደቀው የድርጅቱ አጠቃላይ ምክር ቤት ልዩ…
አዲስ አበባ፣ የካቲት 8፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ሩዋንዳ የኮሮና ቫይረስ ክትባትን ይበልጥ ተጋላጭ ለሆኑ የህብረተሰብ ክፍሎች በዛሬው ዕለት መስጠት ጀምራለች። 1 ሺህ ብልቃጥ ሞዴርና ክትባትን ያገኘችው ሩዋንዳ የኮሮና ቫይረስ ክትባትን ግንባር ቀደም ሰራተኞችን ጨምሮ ይበልጥ ተጋላጭ ለሆኑ ዜጎቿ…
አዲስ አበባ፣ የካቲት 8፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ጊኒ በኢቦላ ወረርሽኝ የሶስት ሰዎች ህይወት ማለፉን ተከትሎ ቫይረሱ በወረርሽኝ ደረጃ መከሰቱን ይፋ አደረገች። በጊኒ ደቡብ ምስራቅ በተከሰተው የኢቦላ ወረርሽኝ ለህልፈት ከተዳረጉት ሰዎች ባሻገር አራት ሰዎች ደግሞ ቫይረሱ እንደተገኘባቸው ተነግሯል።…
አዲስ አበባ፣ የካቲት 8፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ቻይና የለገሰችው የመጀመሪያው ዙር የኮሮና ቫይረስ ክትባት ዛሬ ጠዋት ዚምባብዌ ዋና ከተማ ሐራሬ መግባቱ ተሰምቷል፡፡ የሀገሪቱ ምክትል ፕሬዚዳንት ኮንስታቲኖ ቺዌንጋ፤ ሮበርት ጋብሬል ሙጋቤ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን በመገኘት ድጋፉን ተቀብለዋል፡፡…
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 7፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የአሜሪካ ሴኔት የቀድሞው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕን አመጽ አነሳስተዋል በሚል ለመክሰስ ያደረገው ጥረት አብላጫ ድምጽ ሳያገኝ መቅረቱ ተነገረ፡፡ ሆኖም ሴኔቱ ትራምፕን ለመክሰስ ከ100 አባላቱ ውስጥ ሁለት ሦስተኛ ድምጽ ያስፈልገው ነበር…
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 6 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የፕሬዚዳንት ጆ ባይደን አስተዳደር በሜክሲኮ የሚገኙ በሺዎች የሚቆጠሩ ጥገኝነት ጠያቂ ስደተኞችን ወደ አሜሪካ እንዲገቡ ሊፈቅድ ነው፡፡ የአዲሱ ፕሬዚዳንት አስተዳደር በሜክሲኮ የሚገኙ ስደተኞችን ጉዳይ በማየት ወደ አሜሪካ የማስገባት ሂደት…
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 5 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ሱዳን የቀድሞው ፕሬዚዳንት ኦማር ሀሰን አልበሽር ምክትል ሃሳቦ ሃመድ አብደራህማን በቁጥጥር ስር አዋለች፡፡ የሃገሪቱ ባለስልጣናት ከሰሞኑ በሃገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች ከተከሰተውና እየተባባሰ ከመጣው ህዝባዊ ተቃውሞ ጋር በተያያዘ እጃቸው አለበት…
አዲስ አበባ፣ የካቲት 5፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ) ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ የኢቦላ ክትባት ለዜጎቿ ልትሰጥ መሆኑ ተነግሯል፡፡ በሃገሪቱ ሰሜናዊ ኪቩ ግዛት ውስጥ ሁለት ሰዎች በቫይረሱ ሳቢያ ለህልፈት መዳረጋቸውን ተከትሎ በምስራቃዊ ኮንጎ ክትባት መስጠት ሊጀመር መሆኑ ተገልጿል፡፡ በሃገሪቱ…
አዲስ አበባ፣ የካቲት 4፣ 2013 (ኤፍቢሲ) የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን በማይናማር የመፈንቅለ መንግስት የጦር አመራሮች ላይ ማዕቀብ ጣሉ፡፡ ባይደን ስልጣን ከያዙ ወዲህ ማዕቀብ ሲጥሉ ይህ የመጀመሪያቸው ነው፡፡ የማይናማር አመራሮች በዴሞክራሲያዊ መንገድ የተመረጡትን አሳን ሱ ኪን ወደ…
ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ጥምረት ምስ ናይ የመን ዓመፅቲ ሑቲ ንሓሙሽተ ዓመታት ከካይዶ ዝጸንሓ ኹናት ብሕቡራት ሃገራት ዝቐረበ ሓሳብ መሰረት ንክልተ ሰሙናት ቶኽሲ ደው ከምዘብል ኣፍሊጡ። ሕቡራት ሃገራት ነዚ ሓሳብ ዘቕረበ ለበዳ ቫይረስ ኮሮና ንምግታእ ምዃኑ'ውን ተፈሊጡ'ሎ ።
ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒዮ ጉተረዝ ኣብ ካሜሩን፣ሊቢያ፣ደቡብ ሱዳን፣ሶሪያን ዩክሬይንን ሓዊሱ ግጭት ኣብ ዝካየደለን ብርክት ዝበላ ሃገራት ዝርከቡ ተዋጋእቲ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ተመሳሳሊ ድልየት ምርኣዮም ገሊፆም ኣለው።
ታንዛንያ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ዝኣተዉ መብዛሕዝቶም ኢትዮጵያውያንን ሶማላውያንን ዝርከብዎም ዜጋታት ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምህዳን ፍሉይ ስርሒት ከተካይድ ምዃና ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ቻርለስ ኪቲዋንጋ ኣፍሊጡ።
እቲ ሚኒስተር ነዚ ዘፍለጠ፣ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ንምስጋር ዝሓለኑ ኢትዮጵያውያንን ዜጋታት ካልኦት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ብብዝሒ ናብታ ሃገር ይኣትዉ ከምዘለዉ ብምጥቃስ’ዩ።
ንሱ ብተወሳኪ፣ በዚ ዝካየድ ስርሒት ብዘይሕጋዊ ፍቓድ ኣብ ታንዛንያ ዝነብሩ ዘለዉ ኢትዮጵያን ይኹኑ ካልኦት እናተሃድኑ ናብ ዓዶም ክጥረዙ ምዃኖም ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ኣረጋጊጹ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ ካብ ኢትዮጵያ፣ ኬንያን ሶማልያን ዝብገሱ ኣማኢት ዜጋታት ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ ታንዛንያ፣ ማላዊ ወይ ዛምብያ፣ ሞዛምቢክ ወይ ዚምባብዌን ከምኡ’ውን ቦትስዋና እናቆራረጹ ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ከምዝኣትዉ ዝተፈላለዩ ጸብጻባት የመልክቱ።