Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጅማዎች በእኛ ሜዳ አንድ ተጫዋች ብቻ ልከው እንድንጫወት ፈቅደውልናል። ግን መሐል ሜዳውን አልፈን ስንሄድ ቁጥራቸውን አብዝተው ለመከላከል ሞክረዋል። በዚህ እንቅስቃሴ ደግሞ ማንኛውም ቡድን ወደ ጎሉ ሲጠጋ እያጠበበ ነው የሚከላከለው። ከዚህ መነሻነት የክንፍ ቦታዎች ይከፈታሉ። እኛም እነዚህን ክፍት ቦታዎች ግምት ውስጥ ከተን ተጫውተናል። ይህንን ብልም ግን እነዛን ክፍት ቦታዎች በመጀመሪያው አጋማሽ በደንብ አልተጠቀምንበትም ነበር። በሁለተኛው አጋማሽ ግን ይህንን ለማረም ጥረት አድርገናል።
ኳስን ተከትሎ መሄዱ ጥቅሙ ይሄ ነው። ምክንያቱም እንቅስቃሴ ይዞህ ስለሚሄድ ከጎንህ ያለውን ሰው መረዳት እና እንደዚህ አይነት አጋጣሚዎችን የማግኘት እድል ታገኛለህ። አስራትም በጨዋታው እንቅስቃሴ ነው በዛ ቦታ የተገኘው።
በመጀመሪያው አጋማሽ ላይ የምንጠብቀውን ነገር ባናገኝም አብዛኛውን የሜዳችንን ክልል አስጠብቀን ለመውጣት አስበን ነበር። በሁለተኛው አጋማሽ ደግሞ በ4-4-2 የተጨዋች አደራደር ቅርፅ እድሎችን ለመፍጠር ነበር ያሰብነው። ነገርግን ያገኘናቸውን እድሎች ሳንጠቀም ግብ አስተናግደን ተሸንፈናል።
ሦስት ነጥብ ለመያዝ ጉጉት ነበረን። ያገኘናቸውን አጋጣሚዎች አለመጠቀማችን ግን ዋጋ አስከፈለን። ካገኘናቸው ሁለት ንፁህ አጋጣሚዎች አንዱን እንኳን ብንጠቀም የተሻለ ነገር ይገጥመን ነበር። ግን አጋጣሚውን ባለመጠቀማችን ዋጋ ከፍለናል።
እንደሚታወቀው ታዳጊ ልጆች ላይ ነው እየተጠቀምን ያለነው። የተወሰኑት ተጫዋቾች ደግሞ በኮቪድ-19 ሜዳ ላይ አልነበሩም። ይህ ክፍተት ደግሞ ጫና ፈጥሮብናል። በተለያዩ ምክንያቶች በፈለግነው መንገድ ተጫዋቾቻችንን እንዳናገኝ አድርጎናል።
በተደጋጋሚ እንደገለጽኩት ለሦስት ዓመታት ከቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል፣ከአምስቱ ብሔረሰቦች የተዉጣጡ፣ የመጡ 99 ተማሪዎችን አስተምሬያለሁ፡፡ 100 ነበር የተመደቡት፡፡ አንድኛዉ (ደፋላ የሚባል ተማሪ) እንደ ጀመረ ለሳምንት ያህል ሳይማር አቋረጠ፡፡ ዘጠና ዘጠኙም ተማሪዎች እንዲመረቁ አድርገናል፡፡ ከትምህርት (education) ወደ ሥልጠና (training) እንዲያዘነብል በማድረግ ክልሉ ከፍተኛ የሕግ ባለሙያ እጥረት ስለነበረበት (እንደዉም የለዉም በሚያስብል ደረጃ) ሦስት ዓመት ሰልጥነዉ ቢሄዱ ለወገናቸዉ ስለሚጠቅም ብለን ነዉ፡፡
እዚህ ላይ ለማንሳት የፈለግሁት በሦስት ዓመት ቆይታቸዉ ያወቅኳቸዉን ያህል የተወሰኑ ነጥቦችን ለማንሳት ነዉ፡፡ የሽናሻ ተወላጆች ከብበዙ ሁኔታ ከአማራ፣ አገዉ ወዘተ ጋር ተመሳሳይ ናቸዉ፡፡የአፍ መፍቻ ቋንቋቸዉ ሽናሽኛ ሊሆን ይችላል፡፡ ነገር ግን የአፍ መፍቻ ቋንቋዉ አማርኛ ከሆነዉ ጋር በማይለይ ደረጃ አማርኛ ይችሉ ነበር፡፡ ይሄ ያዉ ያስተማርኳቸዉን የሚመለከት ነዉ፡፡ በትምህርትም ላይ በአማርኛ ማብራሪያ ሲሰጥ (እንደማንኛዉም የእንግሊዝኛ ቋንቋ እጥረት እንዳለበት ተማሪ) በደንብ የመረዳት አቅም አላቸዉ፡፡ በሃማኖት ረገድ ሁሉም ሊባል በሚችል ደረጃ ክርስቲያን ናቸዉ፡፡
የበርታ ተወላጅ የሆኑት አረብኛ በደንብ ይችላሉ፡፡ ከበርታዎቹ ዉስጥ የአብዱልዉሃብ ወታደር የነበሩ ጭምር ይማሩ ነበር፡፡ ሁሉም ሊባል በሚችል መጠን (ሀና ኤልያስ የምትባል አመለ ሸጋ የሆች፣የፕሮቴስታንት እምነት ተከታይ እንደነበረች አስታዉሳለሁ) የእስልምና እምነት ተከታይ ናቸዉ፡፡ አንዳንድ በርታዎች በእንግሊዝኛ ጥሩ የንግግር ችሎታ ነበራቸዉ፡፡ የሚቸግራቸዉ የጽሁፍ ነበር፡፡ ከከተማ አካባቢ የመጡት የአማርኛ ችሎታቸዉ ጥሩ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ፣ አልፎ አልፎ በአማርኛም ሆነ በእንግሊዝኛ ትምህርቱን መረዳት የሚቸግራቸዉ ተማሪዎች ነበሩ፡፡ እኔም፣ ከመካከላቸዉ የተሻለ አማርኛ ወይም እንግሊዝኛ ከሚችሉት መርጨ በሩጣንኛ (በርታ ቋንቋ) እንዲተረጉሙ እያደረግ አስተምር ነበር፡፡
ማኦ እና ኮሞ ቁጥራቸዉ አሁን የማስታዉሳቸዉ አራት ናቸዉ፡፡ ባባከር ሙሃመድ ባባከር፣ዜልፋ፣ተማም እና ከማል ነበሩ፡፡ ከእነዚህ ዉስጥ በተለይ ሁለቱ ኦሮምኛ በደንብ ይችሉ ነበር፡፡ አማርኛ በጣም ስለሚቸግራቸዉ አልፎ አልፎ በኦሮምኛ አስተረጉምላቸዉ ነበር፡፡ ከበርታዎቹ ተማሪያዎች መካከል በተለይ አንዱ (ሙሃመድ ዑስማን የሚባልና ባልተቤቱ የዶክተር ነጋሶ ጊዳዳ /ነፍሳቸዉን ይማረዉ/ በጣም የቅርብ ዘመድ የሆነች) እንግሊዝኛ፣ አረብኛ፣ ኦሮምኛ፣ አማርኛ፣ ሩጣንኛም አቀላጥ ስለሚናገር በኦሮምኛ እየተረጎመ ይነግርልኛል፡፡
ከእነሱ መካከል በተለይ ዜልፋ፣ እጅግ ጸባይተኛ እና ዝምተኛ፣ አማርኛም እንግሊዝኛም በጣም ስለሚቸግራት፣በትምህርት ወቅት አንገቷን ደፋ አድርጋ ፊቷ ላይ ሁልጊዜ ጭንቀት ይነበብ ነበር፡፡ በኦሮምኛ ተተርጉሞ ሲነገራት በጣም ፊቷ እያበራ በኦሮምኛ ጥያቄም ትመልሳለች፤አስተያየትም ትሰጣለች፡፡ ለእኔም ወይ በእንግሊዝኛ ወይ በአማርኛ ይተረጎምልኛል፡፡
የጉምዝ ተማሪዎቼን ሁሉም ሰዉ የትኛዉ ጉምዝ እንደሆነ ሌላዉ ሰዉ በቀላሉ ይለያቸዋል፡፡ በሃይማኖት ረገድ የተወሰኑት ፕሮቴስታንት እንደነበሩ ትዝ ይለኛል፡፡ አማርኛም እንግሊዝኛም የሚቸግራቸዉ የተወሰኑ ተማሪዎች ነበሩ፡፡ ይሁን እንጂ፣ አማርኛም እንግሊዝኛም ጥሩ ችሎታም የነበራቸዉ ነበሩ፡፡ ፕሮፌሽናል መባል የማያንሳቸዉ ቅርጫት ኳስ (ለምሳሌ አብርሃም አዳል) እና እግር ኳስ (አዲሱ ግራኝ-ሳላሃዲን ሰይድ ጓደኛ እንደነበር ሰምቻለሁ) ተጫዋቾች ነበሩ፡፡ በሚመረቁበት ጊዜም ከ99ኙም አንደኛ በመሆን ያጠናቀቀዉ፣ ትምህርትን በጣም አቅልሎ የሚመለከተዉ፣ ሰንበታ ቀጀላም የጉምዝ ተወላጅ ነዉ፡፡ ከእነሱም መካከል በአማርኛም በእንግሊዝኛም ሲቸገሩ በጉምዝኛ እነ ሰንበታም ሌሎችም ይተረጉሙልኝ ነበር፡፡
ዘጠና ዘጠኙም ተማሪዎቼ በዕድሜ የምበልጣቸዉም፣እኩል የምንሆንም፣ የሚበልጡኝም ቢኖሩም እንኳን የብዙዎቹን ተማሪዎች ስም እና ጠባይና ዐመላቸዉን አሁንም አልረሳቸዉም፡፡ እርግጥ ነዉ ከተመረቁ አሁን ዘጠኝ ዓመት ሁኗቸዋል፡፡ የብዙዎቹን ተማሪዎች ቤተሰባዊ እና ኢኮኖሚያዊ ዳራ ሳይቀር ለማወቅ የሚያስችል ቀረቤታ ነበረኝ፡፡ እንደሚነግሩኝም፣ የብዙ ተማሪዎች ቤተሰቦች በስም (በዝና) ያዉቁኝ ነበር፡፡ የነበረንን ቀረቤታ ለመግለጽ ነዉ፡፡
ከተማሪዎቼ ተነስቼ ስለጉምዞች ትንሽ ነጥቦችን ልበል፡፡ አንድ ቀን ምሳ ሰዓት ላይ ዲኑ ስልክ ደወለልኝ፡፡ በግምት ሰባት ሰዓት ገደማ ይሆናል፡፡ ዲኑ (አቶ ታምሩ ካሳ) “ዉቤ ኧረ ልጆችህ፣ በጣም ጠቆር ያሉት አንድ ቦታ ቁመዉ እየጮሁ በቋንቋቸዉ ብቻ እያወሩ ነዉ፡፡ ምን እንደሆኑ ልጠይቃቸዉ ነበር ግን ፈራኋቸዉ፡፡ የሰላም አልመሰለኝም ሁኔታቸዉ ፡፡ እስኪ በፍጥነት ናቶሎና አግኛቸዉ” ይለኛል፡፡
ጋሽ ታምሩ በዕድሜም ወደ 60 ይጠጋል፡፡ ባለሥልጣንም የነበረ፣ በብዙ መልኩ ጥሩ የመግባባት ችሎታ ያለዉ፣ ሁለተኛ ደረጃ እያለሁም እንግሊዝኛ አስትምሮኛል፡፡ በፍጥነት ወደ ኮሌጁ፣ መርሆ ግቢ ሄድኩ፡፡ ጋሽ ታምሩ እንዳለዉ ፣ ወደ እኔ ቢሮ መግቢያ ቀረብ ብለዉ ሁሉም ጉምዞች ንዴት በተቀላቀለበት ሁኔታ ያወራሉ፡፡ ሰላም ካልኳቸዉ በኋላ፣ ከመካከላቸዉ አንዱን ወደ ቢሮ ይዤዉ ገባሁና ምን እንደተፈጠረ ስጠይቀዉ አንድ እኔ ሽናሻ እንደሆነ የማዉቀዉ ነገር ግን ኦሮምኛ በደንብ የሚችል (ምናልባት በከፊል ኦሮሞም ሊሆን ይችላል) ስሙን ጠቅሶ አንዱን ተማሪ መሳደቡን ነገረኝ፡፡ ምንም እንኳን ተሰደበ የተባለዉ አንድ የጉምዝ ተወላጅ ቢሆንም እንዲሁም ለምሳ ወደ ቤታቸዉ በሄዱቡት አጭር ሰዓት (ምናልባትም አንድ ሰዓትም ላይሞላ ይችላል) ሁሉም ተሰማምተዉ ተመልሰዉ ግቢ መጥተዋል፡፡ ቤት ተከራይተዉ ስለሚኖሩ በምን ፍጥነት ተሰማምተዉ እንደመጡ ገረመኝ፡፡
ለማንኛዉም እና ለምድን ነዉ ሁላችሁም በዚህ ሁኔታ የተሰባሰባችሁት ስለዉ ከንዴቱ ዉስጥ ሳይወጣ፣ለዚያም በጣም ጥሩ ድስፕሊን ያለዉ ልጅ ያልኩት ነዉ፣ “እዚያ ኦሮሞ ተሰብስቦ ወላጆቻችንን ያጠቃሉ፣ጉዳት አደረሱ፡፡ ገደሉ፡፡ ደግሞ እዚህም ሊሰደበን ነዉ ታዲያ?” አለኝ፡፡ በወቅቱ በአቶ አባዱላና እና አቶ ያረጋል አይሸሹም ርእሰ መስተዳድርነት ዘመን በኦሮሞና በጉምዝ መካከል ግጭር ተነስቶ የብዙ ሰው ሕይወት ጠፍቶ ነበር።
እሱም እንዲረጋጋ፣ ሌሎቹንም እንዲያረጋጋ በፍጥነት መክሬ ወደ እነሱ ላኩት፡፡ እኔም በፍጥነት ለሌላ አስተማሪ ስልክ ደወልኩ፡፡ ለአንድ ስልክ ላለዉ ሽናሻ ተማሪም እንዲሁ ደወልኩ፡፡ ያንን ሰደበን የሚሉትን ተማሪ ወደ ግቢ እንዳይመጣ፣ እቤቱ እንዲቀመጥ ኋላ ላይ ግን እንዲያገኘኝ መልእክት ላኩኝ፡፡ ከሁኔታቸዉ፣ በድንገት አገር አማን ብሎ ወደ ኮሌጁ ለትምህርት ወይም ለጥናት ከመጣ ምናልባትም ሊገድሉት እንደሚችሉ ተረድቻለሁ፡፡
ይህንን ካደረግኩ በኋላ፣ ከመካከላቸዉ ለምሳዉ የገዛዉን ረጅም ዳቦ በእጁ እንደያዘ መጥቶ ከመካከላቸዉ የነበረዉን አብርሃም አዳልን (ለብሔራዊ ወይም ከእዚያ በተቻ በሚገኝ የቅርጫት ኳስ ተጫዋች የነበረ) ጠራሁት፡፡ ጠየቅኩት ስለሁኔታዉ፡፡ ተመሳሳይ ነገር ነገረኝ፡፡ ከነ ዳቦዉ ነዉ ቢሮዬ የመጣዉ፡፡ በመጨረሻም አብርሃምን ብታገኙት ኖሮ ምን ታደርጉት ነበር አልኩት እያሳሳቅኩ፡፡ ቃል በቃል ያለኝ “ያዉ እንገድለዉ ነበር” አለኝ፡፡ ጭካኔም፣ የዋህነትም፣ግልጽነትም፣ የባህልንም ሁኔታ አሰብኩ፤ ወይ ጉድ ብዬ ሁሉንም ወደ ግቢዉ ካፍቴሪያ ወሰደኳቸዉ፡፡
ከሁሉም ጋር አብረን ሻይ ቡና እያልን አወራን፡፡ ከእዚያ ቁጣቸዉም፣ቂማቸዉም ጠፋ፡፡ ተሳደበ የተባለዉን በኋላ ጠርቼ አወራሁት፡፡ በሚቀጥለዉ ቀን ሁሉም ነገር እንዳልነበር ሆነ እንደበፊቱ ቀጠለ፡፡ እነዚህ ተማሪዎች በወቅቱ ቢያንስ ከአንድ ዓመት በላይ ሕግ ተምረዋል፡፡ ግን በምን መልኩ እርምጃ ለመዉሰድ ከመቅጽበት እንደተሰባሰቡ፣ ቢያገኙት ሊወሰድት የነበረዉን እርምጃ፣ ለዚያዉም ደሴ ከተማ ላይ ነዉ፡፡
ከዚህ ባለፈ፣ ቢያንስ ተማሪዎቼ የነበሩት የዋህ፣ ምንም ነገር የማያሳፍራቸዉም የተጠየቁትን በሚያዉቀት ልክ ቀጥታ የሚመልሱ እንደነበሩ ከተማሪዎቼ ተረድቻለሁ፡፡ ለምሳሌ፣ አንድ ቀን ጧትም ከሰዓትም አንድ ሴክሽን ተማሪዎችን አስተምር ነበር፡፡ በጧቱ ክፍለ ጊዜ የነበረች፣ ነገር ግን ከሰዓት ያልመጣች ተማሪ ስለነበረች፣ “እንትና ምን ሁና ነዉ ያልመጣችዉ?” ስለ ጠየቅኩ፡፡ ከወደ ኋላ የተቀመጠች፣ ጓደኛዋ የሆነች አንድ ተማሪ ሁሉም የክፍሉ ተማሪ እየሰማት “ፔረዷ ምጥቶባት ነዉ” አለች፡፡ ጥያቄዬ ለምን አልመጣችም? ስለነበር ያልመጣችበት ትክክለኛ ምክንያት ጓደኛዋ የተናገረችዉ ነዉ፡፡ በተለምዶ ግን በዚህ መንገድ አንገልጸዉም፡፡ የጉምዝ ተማሪዎቼ ግን በቀጥታ ነዉ የሚገልጹት፡፡ ጥያቄ ስጠይቅም መልሱን ካለወቁት አላዉቀዉም የሚሉት ይበዙ ነበር፡፡ ሌሎች ብዙ ምሳሌዎችን እያነሳሁ በተለይ ስለጉምዝ ተማሪዎቼ መናገር እችላለሁ፡፡
በአጭሩ፣ አንድ ጉምዝን መሳደብ እንኳን ሁሉንም እንደመስደም ነዉ የሚታየዉ፡፡ ግዲያ እና ሌላማ የባሰ ነዉ፡፡ እርምጃዉም አጸፋዉም በጋራ ነዉ፡፡ ይሔ የጉምዝ ባህል ነዉ፡፡ ሲበዛ የዋህ መሆናቸዉንም ከተማሪዎቼ ተረድቻለሁ፡፡ የተነገራቸዉን ሁሉ ሊያምኑ ይችላሉ፡፡ የተነገራቸዉን ይቀበላሉ፡፡ አድርጉ የተባሉትን ያደርጋሉ፡፡ ግደሉ ቢሏቸዉ ሊገድሉም ጭምር፡፡ ይሔ ከክፋት ወይም በጣም አዉጥተዉ አዉርደዉ ለተንኮል ብለዉ የሚፈጽሙት አይመስለኝም፡፡ ሌላዉ በሰዉ ልጅ ሕይወት መጥፋት፣ ከሌሎች አንጻር አነስ ያለ ዋጋ (Value) ነዉ የሚሰጡት፡፡ በሌላ አገላለጽ ሰዉን ለመግደል ካሰቡ ብዙም ማዉጣትና ማዉረድ ሳያስፈልጋቸዉ ሊገድሉ ይችላሉ፡፡ መግደል ብዙም የጥፋተኝነት ስሜት አይፈጥርባቸዉም፡፡
ይሄንን ታሪክ መጻፌ፣ አሁን ቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል፣ መተክል ዞን በተለይም ዳንጉር የተከሠተዉን ዘግናኝ እልቂት ሳስብ ከዘጠኝ ዓመት በፊት ያስተማርኳቸዉ ተማሪዎቼን እያስታወስኩ፣ የባህልና የአኗኗር ስልታቸዉን፣ ማኅበራዊ ስሪታቸዉን ሳዉጠነጥን በምን መንገድና ዘዴ አሁን የተፈጠረዉን ችግር ማስቆም እንደሚቻል ይጨንቀኛል፡፡ በተጨማሪም፣ ሌሎች አካላት ትንሽ ማባባሻም ከጨመሩበት እንዴት እየሰፋ ሊሄድ እንደሚችል መገመት አያዳግትም፡፡ ይሁን እንጂ፣ ከጉምዝ ጋር በፍጥነት እርቅ ለማዉረድና ሰላም ለማስፈን ቀላል መሆኑን ሳስበዉ እጽናናለሁ፡፡ ለእርቅና ምህረት ፋጣን ልቦና አላቸዉ፡፡ በተቃራኒዉ ለመሔድ እንዲሁ!
ኖተር ዳም እንዲታደስ 700 ሚሊዮን ያስፈልጋል ሲባል ሕዝቡ መቶ ሚሊዮን ብቻ አዋጣ፤ በተሰበሰበዉ ገንዘብ እድሳቱ ጀመረ። አልዘለቀም ተቃጠለ። ከቃጠሎዉ በኋላ...
እንዴት ሰነበታችሁሳ!ምስኪን ሀበሻ፡— አንድዬ፣ ምን አደረግንህ? እንደው ምነ በደልንህ?አንድዬ፡— አሁን ደግሞ ምን አደረግኸን ልትሉኝ ነው!ምስኪን ሀበሻ፡— ይህን ሁሉ ቁጣ የምታወርድበን ምን ሀጢአት ብንሠራ፣ ምን ያሀል ብናስቀይምህ ነው!አንድዬ፡— እኮ ምን አደረግኋችሁ?ምስኪን ሀበሻ፡— ይህንን መቅሰፍት ሀገራችን ላይ ያመጣህብን ምን ብናደርግሀ ነው? ያለን…
ኖቭል ኮሮና ቫይረስ በሽታ ምንድን ነው?ኖቭል ኮሮና ቫይረስ (COVID-19) ከቀላል እስከ ከባድ የመተንፈሻ አካል ህመም ሚያስከትል ቫይረስ ነው፡፡ እንደ ጉንፋን አይነት ቀላል ምልክቶችን አሳይቶ በራሱ ሊድን ይችላል፤ ወይም ሊባባስና እንደ ሳንባምች፣ ከባድ የመተንፈሻ አካላት ህመም ብ ሎም የ ኩላሊት ስ…
“ታዲያላችሁ…አንዳንድ ቀን በቃ ምንም ነገር ሳትሰሙና ሳታዩ መዋል ትፈልጋላችሁ፡፡ ሬድዮና ቴሌቪዥን የለ፣ ጋዜጣ የለ፣ ፌስቡክ ምናምን ቡክ የለ! ዓለም ልትጠፋ ነው ቢባል እንኳን “ለአርባ ስምንት ሰዓታት ኖ ፌስቡክ!” አይነት ‘ሰበር ውሳኔ’ ታስተላልፋላችሁ፡፡--” እንዴት ሰነበታችሁሳ!መቼም የችግር ወሬ እጥረት የለብንም፡፡ የምር ግን…
“አሁን ቦለቲካው ውስጥ ሁሉም ነጻ አውጪ ሆኖብን የለ! ኮሚክ እኮ ነው..መጀመሪያ ራሱን ከኋላ ቀር አስተሳሰብ ነጻ ሳያወጣ ሌላውን ነጻ ላውጣ የሚል ከመብዛቱ የተነሳ ‘ተረፈ ምርት’ በሽ፣ በሽ ነው፡፡ ቂ…ቂ…ቂ…” “እንዴት ሰነበታችሁሳ!ስሙኝማ…በቀደም በአድዋ በዓል አከባበር ላይ አንድ ወጣት በወረቀት ይዟት የነበረች…
የማስታወቂያ ሥራ ፈር ቀዳጁና የአንበሳ ማስታወቂያ መሥራችና ባለቤት አቶ ውብሸት ወርቃለማሁ ባደረባቸው ህመም በቅዱስ ገብርኤል ሆስፒታል በህክምና ሲረዱ ቆይተው፣ ባለፈው የካቲት-2012 ዓ.ም ከዚህ ዓለም በሞት የተለዩ ሲሆን የቀብር ሥነሥርዓታቸውም፣ ምክትል ጠ/ሚኒስትር ደመቀ መኮንንና የቱሪዝምና ባህል ሚኒስትሯ ዶ/ር ሂሩት ካሣሁን እንዲሁም…
“የዓመቱ መጨረሻ ይደርሳል፡፡ ያው እንደተለመደው ስብሰባ ይጠራል፡፡ እሺ የመቶ ሀምሳ ፐርሰንቷ ነገር እንዴት ሆነች! ምን ይባላል መሰላችሁ… “በበጀት ዓመቱ በገጠሙና በተለያዩ ችግሮች ምርታችንን የማሳደግ አላማችንን ማሳካት አልተቻለም፡፡ በችግሮቹ የተነሳም የዘንድሮ ምርታችን አርባ ስምንት በመቶ ነው፡፡ ምን! አርባ ስምንት! ከመቶ ሀምሳ…
በሰሜን ተራሮች ብሄራዊ ፓርክ ላይ የተቀሰቀሰውን ሰደድ እሳት የማጥፋት ስራን የሚያግዝ የእስራኤል የባለሙያዎች ቡድን ዛሬ ኢትዮጵያ ገብቷል። ከደቂቃዎች በፊት በደረሰኝ መረጃ መሰረት ቡድኑ አሁን ጎንደር ገብቷል። በኢትዮጵያ የእስራኤል ምክትል አምባሳደር ኦር ዳንኤሊ...	Read more »
በተለያዩ ሃገራት ከሚያገለግሉትና ለሥልጠና ከመጡት የኢትዮጵያ አምባሳደሮች እና ዲፕሎማቶች የተወሰኑት በኮሮናቫይረስ መያዛቸውን ታማኝ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ምንጮች ለአሜሪካ ድምፅ አረጋግጠዋል።
በቫይረሱ መያዛቸው የተነገራቸው አምባሳደሮች ቁጥር ይሄን ያህል ነው ማለት እንደማይቻል የጠቀሱት ምንጮቹ፣ የተነገራቸው በየግል በመሆኑ ድምሩን ማስቀመጥ እንደማይቻል አመልክተዋል። ቀደም ሲል ሲጠቀስ የነበረው ቁጥር ግን 12 እንደነበር ነው የጠቆሙት፤ ቆየት ብለው የወጡ ያልተረጋገጡ መረጃዎች ደግሞ 21 አድርሰውታል::
አምባሳደሮቹ ወደ ኢትዮጵያ የመጡት በቢሾፍቱ ከተማ ኩሪፍቱ መዝናኛ በተካሄደው ስልጠና ለመሳተፍ መሆኑንም የቪኦኤ ዘገቢ እስክንድር ፍሬው ያደረሰን ዘገባ ያመለክታል።
በ2012 በጀት ዓመት ባለፉት ስምንት ወራት ከወጪ ንግድ 1 ነጥብ8 ቢሊየን የአሜሪካ ዶላር ገቢ መገኘቱን የንግድና ኢንዱስትሪ ሚንስቴር የኮሚኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሮክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ወንድሙ ፍላቴ ለብስራት ሬድዮ ተናግረዋል።
ገቢው ካለፈው አመት ተመሳሳይ ጊዜ ጋር ሲነፃፀር የ10 በመቶ ብልጫ አለው።ሆኖም ግን የወርቅ ፣ቆዳ እና የቁም እንስሳት የውጪ ምንዛሬ ገቢ ከታቀደው በታች ሆኗል።
የባትሪ ፈሳሽ አቅም ፈታሽ, 18650 ሞካሪ, የባትሪ መፈተሻ መሳሪያዎች, ባትሪ ራስ-ሰር የሙከራ መሣሪያዎች, የባትሪ ፈሳሽ ማጣሪያ, 48v የባትሪ አቅም መሙያ ፈታሽ,
ቁጠባ ኢትዮዽያ፣ንዓመታ‘ውን ብዘተኣማምን መጠን ምዕባዩ ከምዝቅፅል፣ሓድሽ ሪፖርት ዓለም-ለኸ ትካል ገንዘብ ኣፍሊጡ።ካብ‘ቲ መንግስቲ ዘውፀኦ መጠን ግና፣ዝታሓተ‘ዩ ገምጋም‘ዩ።
መንግስታዊ ሰበ-ስልጣን ጠንቂ ምንካይ‘ቲ ምዕባለ ኢሎም ዝገልፅዎም፣ ምንካይ ሕርሻዊ ፍርያት፣ሰበ-ስልጣን ንደረጃ ምዕባለ ዝግብጥሉ ኣሃዛት ካብ‘ቶም ሕሉፋት ኣሃዛት ስለዝተቀየረ ምኻኑ ይሕብሩ።
ብዝተኣሳሰረ ዜና፣ቤት ፅሕፈት ማእከላይ ስታትስቲክስ ኢትዮዽያ፣መጠን ዝቅባበ (ኢንፍለሽን) እታ ሃገር፣ኣብ ለካቲት 10.9 ሚእታዊ ኣብ መጋቢት ድማ 7.6 ሚእታዊ ከምዝነበረ ኣብ ኢትዮዽያ ትሕተም ናይ እንግሊዝኛ ጋዜጣ ፎርችን ፀብፂባ‘ላ።
የተባበሩት መንግሥታት እርዳታ ድርጅቶች በሰሜን ኢትዮጵያ ትግራይ ክልል በተባባሰው ወታደራዊ ግጭት የሰብአዊ ቀውስ እየጨመረ መመጣቱን እየገለጹ ነው፡፡ በዚህም የተነሳ እስከ 30 ሺ የሚጠጉ ዜጎች ወደ አጎራባች አገሮች መሰደድ መጀመራቸውና ቁጥራቸውም በእየለቱ እየጨመረ መምጣቱንም ተናግረዋል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ ደግሞ በዛሬው እለት “የኢትዮጵያ መንግስት ወደ ጎረቤት ሀገራት የሚሰደዱ ወገኖችን ለመቀበል እና ወደ ቀዬአቸው ለመመለስ ዝግጁ መሆኑን” ገልጸዋል፡፡ የቪኦኤ ዘጋቢዎች ሊዛ ሽላይንና ማርጋሪት በሽር እንዲሁም የአሶሼትድ ፕሬስ ዘገባዎችን በማጠናቀር ዘገባ አዘጋጅተናል፡፡
በትግራይ ክልል፣ ሳምንት ባለፈው ወታደራዊ ግጭት፣ ኢትዮጵያውያን ሲቪል ዜጎችንና በኢትዮጵያ የሚገኙ የኤርትራ ስደተኞችን ደህንነት መከላከል፣ ለሰብአዊ መብት ተከታታዮች ዘንድ አብይ ትኩረት የተሰጠው ነው፡፡ በተባበሩት መንግሥታት የሰአብዊ ጉዳዎች አስተባባሪ እንደሚሉት፣ ከሁለት ሚሊዮን በላይ ለሆኑስ ሰዎች፣ የሚሰጡት የሰብአዊ ነክ እርዳታዎች ተቋርጠዋል፡፡ የጸጥታው መደፈርስ፣ የምግብ፣ የጤና አቅርቦትና፣ ሌሎች መሰል እርዳታዎች እንዲቋረጡ አድርጓል፡፡ የመንግስታቱ ድርጅት የስደተኞች ኤጀንሲ ቃል አቀባይ የሆኑት ፣ ባባር ባለክ፣ ግጭቱ በሚካሄድባቸው አካባቢዎች በሚገኙ የመጠለያ ጣቢያዎች የሚኖሩ፣ ወደ አስር ሺዎች የሚቆጠሩ ኤርትራውያን ደህንነት፣ አደጋ ላይ ላይ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
“በዚህ መካከል በትግራይ ውስጥ ለ96ሺ ኤትራዊያን ስደተኞች የሚሰጠው እርዳታ አሳሳቢ በሆነ መንገድ ተቋርጧል፡፡ በዚያ ላይ የአገር ውስጥ ተፈናቃይ የሆኑት ኢትዮጵያውያን ተጨምረዋል፡፡” ብለዋል፡፡
የእርዳታ ሰጪ ድርጅቶች እንደሚሉት፣ ትግራይ ውስጥ መኖርም ሆነ እንቅስቃሴ ማድረግ፣ የበለጠ አስቸጋሪ ሆኗል፡፡ የሚቋረጠው መብራት፣ ያለው የምግብ እጦት፣ እየጨመረ ያለው የነዳጅ አቅርቦት እጥረት፣ ከፍተኛ ችግር እየፈጠረው ነው፡፡ በዚያ ላይ፣ የግንኙነት መስመሮች ስለተቋረጡ ፣ መረጃዎችን መለዋወጥ አልተቻለም፡፡ ባለክ እንደሚሉት፣ እየተባባሰ የመጣው የጸጥታ ጉዳይና የሰብአዊ እርዳታዎች መጓደል፣ በርካታ ሰዎችን፣ ወደ አጎራባች የድንበር አካባቢዎች እንዲሰደዱ አሰገድዷቸዋል፡፡ እሳቸው እንደሚሉት፣ ባለፈው ሳምንት መጀመሪያ አካባቢ ከ14ሺ500 በላይ የሚሆኑ ስደተኞች ግማሾቹ ህጻናት ሲሆኑ ሁሉም ሱዳን ገብተዋል፡፡ ሌሎችም በርካታ ስደተኞች መንገድ ጀምረዋል፡፡ እንዲህ ይላሉ ባለክ
“እዚህ የደረሱት ሰዎች ይዘው የመጡት ትንሽ ነገር ብቻ አንጠልጥለው ነው፡፡ ይህም ስደተኞቹ ምን ያህል በጥድፊያ ብድግ ብለው እንደመጡ ያሳያል፡፡ ህጻናት ደክመውና ፈርተው ይታያሉ፡፡ የተባበሩት መንግሥታት የረድኤት ድርጅትና አጋሮቻችን እርዳታዎችን በፍጥነት ለማድረስ እየሰሩ ነው፡፡ ይሁን እንጂ ግን፣ በላይ በላዩ የሚመጡት አዳዲስ ስደተኞች፣ በእጃችን ላይ ካለው እርዳታ በላይ እየሆኑ ነው፡፡” ብለዋል ባለክ፡፡
ባለክ እንደሚሉት፣ የሱዳን ባለሥልጣናት፣ አሁን የመጡትንም ሆነ ወደፊት ሊጨምሩ ይችላሉ የተባሉትን ስደተኞች የሚያሰፍር፣ የመጠለያ ካምፕ እያቋቋሙ ነው፡፡ አሁን ያለው ወደ 20ሺ የሚጠጉ ሰዎች የሚያስፈር ሲሆን፣ ከድንበሩ 80 ኪሎሜትር ያህል ርቆ ይገኛል፡፡ ሌሎችም ተጨማሪ ማስፈሪያ ቦታዎች የተመረጡ መሆናቸውንም ባለሥልጣኑ ገልጸዋል፡፡
በትናንትናው እለት፣ በተባበሩት መንግሥታት የቪኦኤ ዘጋቢ ማርጋሪት በሽር፣ የተባበሩት መንግሥታትን ቃለ አቀባይ፣ ስቴፈን ዱጃሪክን አነጋግራ እንደዘገበችው ደግሞ ፣ ወደ 25ሺ የሚደርሱ ኢትዮጵያውያን፣ ድንበር አሳብረው ወደ ሱዳን ገብተዋል፡፡ ይህ ቁጥርከ30ሺ በላይ መድረሱ ሲዘገብ፣ ዛሬ የወጣው የዓለም አቀፍ ረድኤቱ ድርጅት( UNHCR) ኃላፊዎች መግለጫ እንደሚያሳየው፣ በየቀኑ ወደ ሱዳን የሚገቡት ስደተኞች ቁጥር፣ ወደ አራት ሺ እየተጠጋ መሆኑን ያሳያል፡፡
የተባበሩት መንግሥታ ድርጅት ዋና ጸሀፊ፣ ባለፈው ቅዳሜና እሁድ፣ ለየአገራቱ መሪዎች ስልክ ሲደዉሉ መቆየታቸውንም ጠቅሰው የአፍሪካ ቀንድ ልዩ መልዕክተኞቻቸውም፣ እልባት ለመሻት በአካባቢው እንደሚቆዩ ተናግረዋል፡፡ ለዋና ጸሀፊው፣ ከሁሉም በላይ የሰአብአዊ መብቶች፣ የሲቪል ዜጎች፣ ከአደጋ መጠበቅና፣ የሰብአዊ እርዳታዎች ተደራሽነት ቅድሚያ የሚሰጧቸው ነገሮች መሆናቸውን ስቴፈን ገልጸዋል፡፡ ውጥረትን አርግቦ ሰላምን ማስፈን ለእነዚህ ነገሮች ወሳኝ መሆናቸውንም ቃል አቀባዩ አስታውቀዋል፡፡
አሶሼትድ ፕሬስ ያነጋገራቸውና በሱዳን፣ በከሰላና፣ አልካደኣሪፍ የሚገኙ በተባበሩት መንግሥታቱ የስደተኞች ድርጅት ተወካዮች ደግሞ እንደሚሉት፣ አብዛኞቹ ስደተኞች፣ ህጻናትና ሴቶች ሲሆኑ፣ ብዙዎቹ በድካም የዛሉ፣ የተጠሙና የተራቡ ናቸው፡፡ አንዳንዶቹ በኢትዮጵያ ተከዜ፣ በሱዳን ደግሞ ሰቲት እየተባለ የሚጠራውን ወንዝ፣ በጀልባ አቋርጠው ሲመጡ፣ የቻሉትም እየዋኙ መሻገራቸውን ገልጸዋል፡፡ ስደተኞች ቁጥራቸው እየጨመረ መሆኑ የተነገረ ሲሆን ፣ በሱዳን የሚገኘው አክቲቪስቱ አብዱልረኽማን አዋድ አብዱልረኽማን፣ አብዛኞች ኢትዮጵያውያን ስደተኞች፣ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት፣ የስደተኞች ሰነድ ያልተመዘገቡ መሆኑን አመልክቷል፡፡ እየጨመረ ሊሄድ ከሚችለው ስደተኞቹን ሁኔታ አንጻር፣ ሁኔታውን በቶሎ ማስተናገድ የሚቻልበት መንገድ መፈጠር እንዳለበትም፣ አብዱልረኽማን አሳስቧል፡፡
የአልቃደአሪፍ ገዥ ሱሌማን አሊ፣ ለአሶሼትድ ፕሬስ እንደተናገሩት የተባበሩት መንግሥታትና ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ምላሽ፣ ከሚጎርፈው የስደተኞች ቁጥር አንጻር እጅግ አነስተኛ ነው ብለዋል፡፡ በሱዳን የሚገኙ የተባበሩት መንግሥታት የእርዳታ ሰጭ ድርጅቶች ባለሥልጣናት ግን፣ ሁኔታውን በሚመለከት፣ ከሱዳን ባለ ሥልጣናት ጋር እየሠሩ መሆኑን አስታውቀዋል፡፡ በተባበሩት መንግሥታት የስደተኞቹ ጉዳይ ከፍተኛ ኮሚሽነር ፍሊፖ ግራንዲም “ተፈናቃዮቹ አፋጣኝ እርዳታዎችን የሚሹ በመሆናቸው ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ እጁን በቶሎ እንዲዘረጋ እንጠይቃለን” ማለታቸው ተዘግቧል፡፡
ጠቅላይ ሚኒስት ዐቢይ አህመድ፣ በትዊተር ገጻቸው ባስተላለፉት መልዕክት÷ “የኢትዮጵያ መንግስት ወደ ጎረቤት ሀገራት የሚሰደዱ ወገኖችን ለመቀበል እና ወደ ቀዬአቸው ለመመለስ ዝግጁ መሆኑን” ገልጸዋል፡፡ የተሰደዱ ንፁሀን ዜጎችን ንብረታቸውን ለመጠበቅ ፣ በኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት የሰብአዊ ድጋፍ ለማቅረብ እና ሲመለሱም ሰላማቸውን እንደሚያስጠብቁም አስታውቀዋል፡፡
ራሱን “አርቲስት ፈላስፋው” ብሎ ይጠራል፤ በዙሪያው ያሉ ሁሉ ይህንኑ ተቀብለውና ለሌላውም አቀብለው “አርቲስት ፈላስፋው” ብለው ይጠሩታል። “አቤት! ምን ልታዘዝ ይላል?” ክራሩን እየመታና እያቀነቀነ- በዜማ። ለራሱ ዘና ብሎ ዙሪያውን- በአደባባይ፣ በጎዳና ያለ መጪና-ሂያጁን፣ ወጪ- ወራጁን ሁሉ ዘና ያደርጋል።
“ምን ጣጣ አለው! አንድ ነጠላ ዜማ ይለቀ-ቀ-ቀቃል” ይላል በአማርኛ፤ በራሱ የአነጋገር ዘዬ። ከዚያም ቋንቋውን ወደ ኦሮምኛ ለውጦ የተወሰኑ ቃላት ይናገራል፤ ለጥቆም፣ ራሱ- ራሱን ማስተዋወቅ ይጀምራል። “እኔ ፈላስፋው አርቲስት ነኝ! ከራሴ ኤፍ ኤም ራዲዮ ጣቢያ፣ ከግሌ ስቱዲዮ፣ የሚተላለፍላችሁ ዝግጅት- በኔ በራሴ ከዚሁ- ከአለሁበት የቀጥታ ሥርጭት ነው፤ የራ-ሴ ራዲዮ።” ይህንኑ ፍሬ-ሃሳብ በሌላኛው የሀገር ውስጥ ቋንቋ ይደግመዋል።
የዓሊ ቢራን ዘፈን በራሱ አዝናኝ ለዛ መጫወት ይጀምራል። እናንተ (አድማጭ-ተመልካች) በሙዚቃው ስምጥ ብላችሁ አንደበቱ ላይ ጆሯችሁን ስታጣብቁ፣ ሳታስቡት በዜማ እጥፍ ይልና የጋሻው አዳልን ወይም የእሳቱ ተሰማን ወይም የዚኒት ሙሃባን የቆየ የአማርኛ ሙዚቃ ይቀላቅልበታል። እንዴ ምን ዓይነት የሙዚቃ ሽግግር ነው? ወዴት ወዴት? ብላችሁ ግር ስትሰኙ ደግሞ የኪሮስ ዓለማየሁን የቆየ የትግርኛ ጨዋታ ያስገባበትና በጥበብ ይዟችሁ ይነጉዳል። እሺ ይሁና ብላችሁ በዚህ ዜማ ሰውነታችሁ ሞቅ ሲል ደግሞ፣ ሌላ የዓሊ ቢራን ወይም ድሮ በኢትዮጵያ ራዲዮ ይደመጥ የነበረ የሶማሌኛ ዘፈን መዝጊያ አድርጎት እርፍ።
የፈጠራ ጥበቡ ድንቅ ብሎዎት ሆ ብለው ሳቅ- በሳቅ ይሆናሉ። ይህን የሙዚቃ ቅንጭብጭብ ወይም የሙዚቃ በየዓይነቱን ስምም አድርጎ በራሱ ለዛ (ትንሽ ሸፈፍ አድርጎ) ስለሚያቀርበው፣ በዙሪያው ያለውን ሰው አትኩሮት በቀላሉ ያገኛል። እናም በዚህ በፈጠረው ሥሙር የተግባቦት ክህሎት፣ የማስታወቂያ መልዕክታቸውን ለውሱን ማኅበረሰብእንዲያስተላልፍላቸው የተነጋገራቸውን ድርጅቶች ወይም ተቋማት ማስታወቂያ ወደ ሚፈለገው ታዳሚ በቀላሉ ያስተላልፋል። ከዚያም “ምርትዎን፣ አገልግሎትዎን በኔው በራሴ ተንቀሳቃሽ ራዲዮ ጣቢያ ያስተዋውቁ“ ሲል የራሱን ሰበር ማስታወቂያ ይለቃል። እናም ወደ ዋዛና ቁምነገር ይገባል። ያልተለመዱ ሁኔታዎችን አቀናብሮና ዜና አድርጎ ያወራል። ግማሽ እውነት፣ ግማሽ ውሸት የሆኑ ዜናዎችን ቀላቅሎ ያወራል፤ የግሌ በሚለው ራዲዮ ጣቢያው።
“የጎዳናውን አርቲስት” ለመጀመሪያ ጊዜ የተመለከትኩት ከሁለት ሳምንት በፊት ብሔራዊ ቴአትር፣ አንድ የአዘቦት ቀን ቴአትር ለመመልከት ወረፋ ላይ በነበርኩበት ጊዜ ነበር። የራፐር ዓይነት ኮፍያ አናቱ ላይ አጥልቆ፣ ስካርቭ የሚያህል ከረባት አድርጎ፣ ትልቅ ጥቁር መነጽር አፍንጫው ላይ ሰክቶ የተሰለፈውን ሰው እየዞረ ሲያዝናና።
ከአንደበቱ የሚወጣውን ዜማ እና መልዕክት የሚያጎላለት አነስ ያለች ዘመናዊ ‹ስፒከር› (ልክ እንደ ማይክል ጃክሰን) ከጆሮው ላይ ተሰክታ፣ ከከንፈሩና ከአገጩ መካከል ውላለች። በወገቡ ላይ በታጠቃት ትንሽዬ የፀሐይ ኃይል መጠቀሚያ (ሶላር ኢነርጂ) መሳሪያ የምትደገፍ ክራር ይዞ በጣቶቹ ይገርፋል። ቀደም ባለው ጊዜ ጋዜጠኞች ድምፅ የሚቀዱበትን ትንሽ ቴፕ (ካሴት)
በሽንጡ ላይ እንደ ሽጉጥ ታጥቋል። እናም እኒህን መሳሪያዎች አቀናጅቶ የሰራውን ተንቀሳቃሽ ‹‹ስቱዲዮ›› ታጥቆ፣ ሰው ሰብሰብ ባለበት ቦታ ሁሉውል የገባለትን ድርጅት ወይም ተቋም መልዕክት ያስተላልፋል። ይዘፍናል፣ ቀልድ ያቀርባል። ለራሱ ዘና ብሎ በዙሪያው ያሉ ሰዎችን ሁሉ ዘና ያደርጋል።
ከ“ጎዳናው አርቲስት” ጋር ጠጋ ብሎ ለማውራት ትንሽ ትዕግስት ይጠይቃል። እርሱን እንደ ራሱ፣ እንደ ባህርይው መረዳትንና መቀበልን ግድ ይላል። ካልሆነ ግን ትንሽ አዎንታዊ- አፈንጋጭ (Postive Deviance) ሰው ይመስለኛል። በብሔራዊ ቴአትር አዳራሽ ሰልፍ ላይ ያለውን ማኅበረሰብ ሲያዝናና እንደተመለከትኩት ጠጋ ብዬ ተዋወቅኩት። ስልክ ቁጥር ተለዋወጥንና በማግስቱ ቢሯችን ተገኝቶ እንግዳዬ እንዲሆን ጋበዝኩት።
“አርቲስት ፈላስፋው ዲዮጋን እባላለሁ። እናት አባቴ ያወጡልኝን ሥም ከሆነ ሚሊዮን ታመነ። “አርቲስት ፈላስፋው” ብትለኝ ግን እመርጣለሁ፤ ቅጽል ስሜን በጣም ነው የምወደው።”
“አዝናኝ ነኝ፣የማስታወቂያ ባለሙያ ነኝ፣ ራሴ የፈጠርኳት ሜድ ኢን እዚችው ተንቀሳቃሽ ስቱዲዮ አለችኝ። እያዝናናሁ መልዕክት አስተላልፋለሁ። በሚፈልጉት ቦታ እየተዘዋወርኩ ማስታወቂያ የምሰራላቸው ድርጅቶችአሉ፤ ድጋፍ ያደርጉልኛል። መኪና አስመጪዎች፣ መኪና አከራዮች፣ የኤሌክትሮኒክስ መሳሪያ አስመጪዎች፣ ፋብሪካዎች፣ ነዳጅ ማደያዎች ወዘተርፈ”
“ሁለገብ ነገሮችን እሰራለሁ። ሙያ አልፈራም፤ ኤሌክትሪክ እሰራለሁ፣ ሊሾ እለጥፋለሁ፣ ቧንቧ እሰራለሁ፣ መፋታት የሚፈልግ ባለትዳር ካለ አፋታለሁ፤ ሁለገብ ባለሙያ ነኝ።
“ከመጀመሪያ ጀምሮ የታሸሁት በኪነጥበብ ሙያ ስለሆነ እኮ ነው ሁለገብ ተዋናይ የሆንኩት። ዓለም ቴአትር ናት፣ ዜጎቿም ተዋናይ ናቸው ሲባል አልሰማህም? በሁሉም ዘርፍ እየተወንኩ ነው የምኖረው። ክራር እጫወታለሁ፤ የኪነ-ጥበብ አንዱ ክፍል ደግሞ “ፊሎሶፊ” ነው። ፍልስፍናን እኖረዋለሁ። ነገሮችን በራሴ አንግልና እይታ ነው የምመለከታቸው። ምንም ነገር አላካብድም። ህይወትን ቀለል ነው የማደርጋት (ቃለ-ምልልሱን አቋርጦ ደግሞ ይዘፍናል፤ ይቀልዳል) ከሰው ጋርም ሆነ ከእንስሳ ጋር ተግባቢ ነኝ። ግን ሁለቴ ሰላምታ አይመቸኝም። ሰላምታ ማብዛት ሠላም ላይሆን። ውሸት ማውራት አይመቸኝም። ደግሞ እውነት ካወራህ እውነት አወራህ ነው- በቃ። መሃላ ምን ያደርጋል? ትርፍ ነው፣ አያስፈልግም።”
“በመንገድ ላይም እሰራለሁ። ድርጅቶቹ መኪና ካቀረቡ አሊያም ከተኮናተሩ በመኪናም ዘና ብዬ እየዞርኩ ፈሳሽ መጠጥ በ‹ስትሮው› እየሳብኩ እሰራለሁ። በእግር እየዞርኩም እሰራለሁ።” “ብሔራዊ ቴአትርስ ምን እየሰራህ ነበር?” “ወደ ቤት እየገባሁ ስለነበር በእግረ መንገድ የራሴን ራዲዮ ጣቢያ ለምን አላስተዋውቅም በሚል ነው። ሰው ሰብሰብ ብሎ ሳይ ይመቸኛል። ፈታ አደርጋቸዋለሁ።”
“ፍሪኮንሲው ስልክ ቁጥሬ ነው። እኔ በሄድኩበት ቦታ ሁሉ ተደማጭ ነው ጣቢያዬ።” “ባለ ትዳር ነህ ወይስ ወንደላጤ?” “በቅርቡ ለምታገባኝ ሴት በግልጽ ጨረታ ራሴን አቅርቤያለሁ። የማይመለስ መቶ ሺህ ብር ቢቀርብልኝ ደስ ይለኛል፤ ግን ጨረታውን የመሰረዝ መብቴ ተከብሮ ነው።”
“አሁን የምኖረው አዲስ ከተማ ነው። ትውልዴ ግን ‹‹ሜድ ኢን›› ጨርቆስነው። ልጅነቴ እዛ ነው ተሟጦ ያለቀው። ከዛ በ‹‹ስኮላርሺፕ›› በተለያዩ ሠፈሮች ኖሬያለሁ፤ ለምሳሌ ሳሪስ። ተባራሪ ነው-ኑሮዬ። አየር ባየር ነውየምኖረው።”
“በተሰጥኦዬ ዝም ብሎ ማወዣበር ነው የምሰራው። ደስ የሚልህ ነገር መደበኛ (ፎርማል) ነገር የማይወድ ብዙ ሰው አለ የተሰላቸ። እና እነሱ ያሳዝኑሃል። የተለመደው ነገር ሁሉ የሰለቸው ህዝብ በከተማው ውስጥ በዝቷል። አሁን በትክክል ብትዘፍን የሚጠላህ ሰው አለ የማያደንቅህ። ኧረ እንደውም ተነስቶ ልፈንክትህ የሚል አለ። ብዙ ሰዎች “አንተ እያሾፍክ፣ እያላገጥክ፣ ሙድ እየያዝክ ለመኖር ነው ወደዚች ምድር የመጣኸው” ይሉኛል። ካሳንችስ ብትሄድ አይለቁኝም። ስታዲዮም ብትሄድ አይለቁኝም፣ ሳሪስ ብትሄድ አይለቁኝም፤ መርካቶ አይለቁኝም። በግብዣ ያጣድፉኛል። እኔም ዘና አደርጋቸዋለሁ። ሰው ፈታ ማለት አለበት። ሰውን ሳዝናና ራሴም ተዝናንቼ በሰላም ቤቴ እገባለሁኝ።”
(ክራሩን እየመታ መዝፈን ጀመረ። አሁን ደግሞ በሙዚቃው ወደ ደቡብ ኢትዮጵያ ነጉዷል።) ከፈላስፋው ጋር ጭውውታችንን በማገባደድ ላይ ሳለን፣ “ማኔጂንግ ዳይሬክተሬንና ጠባቂ ጋርዴን ላስተዋውቅህ” አለኝና አቶ ዳግም አማረ የተባለ ሰው አስተዋወቀኝ። “ይህ ሰው አመጋገቤን፣ አለባበሴን፣ አዋዋሌን ሁሉ ነው የሚቆጣጠርልኝ። እንደገና ደግሞ የቤት መኪናውን አቅርቦልኝ ሾፌሬም ሆኗል” አለኝ።
“ፈላስፋው ሳሪስ አካባቢ ያለውን ማኅበረሰብ በማዝናናት ላይ ሳለ ተመለከትኩት። ሰው ይስቃል፣ ከመኪናዬ ወርጄ ተመለከትኩት አዝናናኝ። የሚዘፍናቸውን ዘፈኖች ከዋናዎቹ ዘፋኞች ለወጥ አድርጎ ስለሚዘፍንና አንዱን ዘፈን ከአንዱ እያያያዘ ስለሚኮምክ ያዝናናል። እንዲህ የሚያዝናና ሰው ገጥሞኝ አያውቅም። እና ይሄ ልጅ አጋዥ ቢያገኝ፣ ብዙ ይሰራል ብዬ አሰብኩና አነጋገርኩት። ተግባባን፣ እነሆ አብረን መሥራት ከጀመርን አንድ ዓመት ሆነን። ለእኔም የገቢ ምንጭ ጨመረልኝ። እሱንም አበረታሁት፣ ከድርጅቶች ጋር እየተነጋገርን ሥራችንን ከፍ አደረግነው። ሁለታችንም ተጠቃቀምን። ቀደም ሲል በመኪናዬ ሀገር የሚጎበኙ ሰዎችን ከቦታ ቦታ ማንቀሳቀስ ነበር ሥራዬ። አሁን ግን የፈላስፋው ማኔጀር፣ ጓደኛ፣ ሾፌር ሆኜ አብረን እንሰራለን። ቀደም ሲል ትንሽ ሰርቶ አንድ ቦታ ድራፍት- ቢራ ሲጠጣ ነበር የሚውለው። አሁን ሁሉን ነገር በወጉ ነው የሚያደርገው። መጀመሪያ ሥራ እንደሚቀድም ተስማምተናል፤ ብዙ ስፖንሰሮች አግኝተናል። ኖክ በየሳምንቱ የምንቀሳቀስበትን የነዳጅ ኩፖን ፈቅዶልን እንቀዳለን። እኛም በምትኩ በምንሄድበት ቦታ ሁሉ እያዝናናን የማስታወቂያ ሥራ ለድርጅቱ እንሰራለን። በዚህ ሥራ ሁለታችንም ውጤታማ ሆነናል።” በዚሁ ከፈላስፋውና ከማኔጀሩ ከአቶ ዳግም ጋር ያደረግነውን ውይይት አጠናቀን ተሰነባበትን። q'(U]��l��
ሊቢያን መሸጋገሪያ ለማድረግ ወስነው ያልተሳካላቸው በኮንቴነር በረሃ ውስጥ መታሰራቸው የተለመደ ነው። የዚሁ ክፉ ጽዋ ገፈት ቀማሽ ስለ ኮንቴነር አስርና በውስጡ ስላለው የሚያነፍር ሙቀት ሲተርክ እውነት አይመስልም። ከታች የተቃጠለው ምድር፣ ከላይ እንደ እሳት የሚፋጀው ነበልባል ፣ እንደ ረመጥ የሚለበልበውና እንደጅራፍ በሚጋረፈው አጥበርባሪው ወላፈን ከያቅጣጫው የሚለበልበው ኮንቴነር በውስጡ ከታጎሩት ሰዎች ትንፋሽ ጋር ተዳምሮ የነብስ ውጪ ግቢ ግብ ግብ፤ ለሚሰማው የሚጨንቀው የላሜራ ቤት ወበቅ ስንቶችን ለዘላለሙ እንደወሰዳቸው ቤት በረሃው ይቁጠረው።…… ታሪኩ ብዙ ነው።
የተለመደው ትንፋሽ እየተመናመነ፣ ሃይል እየከዳ፣ ነብስ መወጠር ስትጀምር የነበሩበትን ኮንቴነር በመቀጥቀጥ የርዳታ ድምጽ ለማሰማት ታገሉ። በቻሉት ሁሉ የጣር ድምጽ አሰሙ። በተቆለፈባቸው ኮንቴነር ውስጥ ዓለም ቁና ሆነችባቸው። ህይወትን ለማለምለም፣ ከጉስቁልና ሽሽት የጀመሩትን የሲኦል ጉዞ ታግለው፣ ታግለው… ጸጥ አሉ። ድምጽ ቆመ። የተበጠሱ፣ ሊበተሱ ደረሱ፣ የሰለሉ፣ የቀዘቀዙ ወገኖቻችን!!
ይህ አሳዛኝ፣ አንገብጋቢና ልብ የሚያስደቃ ዜና በወገኖቻችን ላይ የደረሰ አሰቃቂ ሃዘን ነው። በተለምዶ ኢቲቪ የምንለው “ልማታዊው” የ “ውድ” አገራችን ብቸኛው የስዕል የመረጃ መስኮት ሰኔ 26 ቀን 2002 ዓ.ም ባሰማው ዜና የወገኖቻችንን ህልፈት ሲናገር ሃዘኑ መሪር ነበር።
ኢቲቪ ለስራ ፈጠራ ከተመደበው አንድ ቢሊዮን ብር 680 ሚሊዮን ብር ብቻ ስራ ላይ መዋሉን በመጥቀስ ዜናውን “ ስደቱ የጥጋብ አይነት” ነው ወደሚል ንጽጽር መግባቱ ባይወደድም የስደቱ ምክንያት ለተሻለ ኑሮ፣ ስራ ፍለጋ፣ ስርቶ ለመቀየር መሆኑን አልሸሸገም። እንደውም ቢቢሲ በወቅቱ የታንዛንያን ምክትል የኢሚግሬሽን ሚኒስትር ጠቅሶ በወቅቱ ከዘገበው በላይ ዜናውን ደንቁሎ አስለቅሶናል።
ኬኒያ ናሮቢ ከደረሱ በሁዋላ ወደ ታንዛንያ አቅንተው በማላዊ በመሻገር የማንዴላን አገር መዳረሳ ለማድረግ ወስነው በከባድ የጭነት ተሽከርካሪ ኮንቴነር ውስጥ የተሳፈሩት ወገኖች 127 ነበሩ። ወደ ማላዊ ለማቅናት ከታንዛንያ ተነስተው ሲከንፉ አየር አተራቸው። እንደተቆለፈባቸው ንዳዱ በርክቶ የራሳቸው ላብ እንደ ዝናብ ውሃ ያርሳቸው ገባ። ኮንቴነሩ አየር አነሰው። ቀስበቀስ ጣር ተከተለ። ላሜራውን እየደበደቡ አሽከርካሪው እንዲያቆም ቢማጸኑም ሰሚ አጡ። ቀስ በቀስ እየተዳከሙ ዛሉ። ያልቻሉም ነብሳቸው እየተበተሰች አረፉ። የተቀሩትም ጣር ጣላቸው። ሁሉም ነገር እርጭ አለ። ሾፌር ይህን ጊዜ መኪናውን አቁሞ ሁሉንም ጫካ ውስጥ በመዘርገፍ ተሰወረ። አስከፊው ስደት ዳጎማ ላይ ተደመደመ። ተስፋና ምኞት እዛው ተቀበሩ።
እንደመረጃው ከሃድያና ጠንባሮ እድሜያቸው ከ17- 32 የሚደርሱ ወጣቶችና ታዳጊዎች ከሰላሳ እስከ 35 ሺህ ብር በመክፈል ለተሻለ አማራጭና ራሳቸው ጠንቅቀው ለሚያውቁት ምክንያት ለመሰደድ የወጡት 127 ነበሩ። ከነዚሁ የከፋቸው ወገኖቻችን ሙቀት አንፍሯቸው ጫካ የተገኙት በሚያሳዝን መልኩ 43 ህይወታቸው አልፎ፣ 84 ደግሞ በጣር ውስጥ ሆነው ነበር።
ከሳምንት በፊት ማላዊ ሃይቅ የሰመጡትን ወገኖቻችንን ሳንረሳ በታንዛኒያ ምድር የቀሩትን የ “ ድህነትና የራሳቸው ” አመለካከት ሰለባዎች ዜና ተከተለልን። አኒህ ወገኖቻችን ከደቡብ ክልል ሃድያና ጥንባሮ ብቻ መሆናቸው፣ የአካባቢው አብዛኛ ተወላጆች በተለይ ለስደት የሚደረጉበት ጉዳይ አነጋጋሪ ቢሆንም አሟሟታቸው መክፋቱ ከሁሉም በላይ ልብ የሚሰብር ሆኗል።
መተዛዘን የራቀው ያገራችን ፖለቲካና፣ የባለስልጣናት ከወገኖቻቸው ችግርና ጉዳት ይልቅ ለንዋይ ቅድሚያ መስጠታቸው ስደቱንና ድህነቱን እያባባሰው፣ ከተለያዩ አገራት የስደት ምድር የሚሰሙት የሀዝን ዓይነቶች ተስፋ የሚያመነምኑ ሆነዋል።
በታናዛንያ ቆንስላና ኮንስቲወንስ ጉዳይ ሃላፊ አቶ መለስ ዓለም “ አካባቢው በረሃ በመሆኑ አስከሬናቸው ወዲያውኑ ጠረኑን በመቀየሩ የሰለባዎቹን አስከሬን ወደ አገር ቤት ማምጣት አልተቻለም ’’ ሲሉ በስፍራው ለተገኘችው የኢቲቪ ዘጋቢ ተናግረዋል። 22 ሞንጎ፣ 21 ዳጎማ መቀበራቸውን ያመለከቱት ሃላፊው “ ተግባሩ የኢትዮጵያንና የታንዛንያን ግንኙነት የሚያጠናክር ” ሲሉ አወድሰውታል። ፊታቸውን በሃዘን ከስክሰው የወገኖቻችንን ታንዛንያ መቀበር የሁለቱ አገሮች ግንኙነት ማዋደጃ እንደሚሆን መናገራቸው ፖለቲካውን እንደቀድሞ ኮሚኒስቶች “ ሁሉንም ጉዳይ ከምትከተለው ርዕዮተ ዓለም ጋር አገናኘው” ዓይነት አስመስሎባቸዋል። አንድ ዜናውን የሰማ ስደተኛ በስደተኞች ሞት ብዛት ወዳጅነት የሚመሰረት ቢሆን ኖሮ ኢትዮጵያዊያን በሳዑዲ፣ በየመን፣ በኤርትራ…. ከወዳጅነት አልፎ የፓርላማና ወንበር ለማግኘት በተወዳደሩ ነበር በማለት አሽሟጧል።
ዜናው በስተመጨረሻ መንግስት ለስራ ፈጣሪዎች በብድር የሚሰት አንድ ቢሊዮን መድቦ እንደነበር አውስቶ፣ ከተመደበው ገንዘብ ውስጥ 680 ሚሊዮን ብር ብቻ ጥቅም ላይ ሲውል የተቀረው ተመላሽ እንደሆነ አስታውቋል። ዜናው እነዚህ ወገኖች ህይወታቸው ያለፈው ይህንን ስራ ላይ ያልዋለ ገንዘብ መጠቀም ይችሉ ነበር ለማለት አስቦ መሆኑ አስገራሚ ሆኗል። በህይወት የተረፉት አገር ቤት እንደሚመለሱም አመልክቷል።
ከሃድያ ዞን ደቡብ አፍሪካ ዋንጫ ትመለከታላችሁ ተብለው በህጋዊ ባንክና በህጋዊ ቢሮ ገንዘባቸውን የተዘረፉት በርካታ ወጣቶች ሰርተን እንከፍላለን በሚል በአራጣ ብድርና ከብቶቻቸውን በመሸጥ ገንዘብባቸውን በወጋገን ባንክ በኩል አስገብተው መበላታቸው ይታወሳል። የቀስቀሳ ስራው ሲሰራ ኢቲቪ የተሳተፈ ሲሆን ከፍተኛ ባለስልታናትም ለድርጊቱ ሽፋን በመስጠት ተሳታፊ እንደነበሩበት ተደርጎ ዝርፊያው መከናወኑ በወቅቱ መዘገቡ አይዘነጋም። ቀደም ሲልም መርከብ ላይ ስራ እናስቀጥራለን በሚል በተሰራ ድራማ ለምርመራ፣ ለፎቶ ግራፍና ለመመዝገቢያ በሚል በጠራራ ጸሃይ ዝርፊያ መፈጸሙ አይዘነጋም። ዝርፊያው ሲከናወን ዋና ተዋናይ የነበሩት ዶክተር መታሰርና መጠየቅ ሲገባቸው ይባስ ተብሎ አምባሳደር ተደርገው መሾማቸው አይዘነጋም። በዚህ ሁሉ ዝርፊያ ዋንኛ ሰለባ ሚሆኑት የአንድ አካባቢ ሰዎች መሆናቸው ጥያቄ ያስነሳል። ምላሽም ይፈልጋል። ለማንኛውም ነብስ ይማር!!
‘‘የኢትዮጵያ ወጣትና የወደፊት ኃላፊነት’’ ከፕሮፌሰር መስፍን አንደበት ተጧሪ ትውልድ ነው!! "አርበኛውን የሚገድል ሕዝብ በሌላ ሀገር ያለ አይመስለኝም። ሀውልት ሊያቆምላቸው የሚባቸውን...
chilot.me ብሎግን ከመጀመሬ በፊት ‘በላልበልሃ’ የተባለ ብሎግ ላይ የተለያዩ አዝናኝና አስተማሪ የህግ ጽሑፎች ሳወጣ እንደነበር የድረ ገፁ ጎብኚዎች የምታስታውሱት ነው፡፡ ‘በላልበልሃ’ ከተዘጋ ጥቂት ዓመታት አልፈውታል፡፡ ሆኖም በዛ ላይ ሲወጡ የነበሩ አዝናኝና አስተማሪ ጽሑፎች በተለይም የችሎት ገጠመኞችና ቀልዶች፣ አስገራሚ ክሶችና ፍርዶች፣ የጠበቃ ቀልዶች፣ ህግ ነክ ጥቅሶች፣ አስገራሚ ህጎች እና ሌሎችም አዳዲስ ተጨማሪ ጽሑፎች ታክሎባቸው ‘ህግ ቀልድና ቁምነገር’ በሚል በመጽሐፍ ታትመዋል፡፡
‘ህግ ቀልድና ቁምነገር’ የሚለው መጽሐፍ ዋጋው 36 ብር ሲሆን በዩኒቨርሳል የመጽሐፍት መደብር (አዲስ አበባ 4 ኪሎ) እና በሁሉም የሜጋ የመጽሐፍት መደብሮች ያገኙታል፡፡
አንድ ጠበቃ በጣም አርጅቶ ከሞተ በኋላ አንድ ሰው ማንነቱን ደብቆ ጠበቃውን ማናገር እንደሚፈልግ በመግለፅ በተደጋጋሚ ወደ ጠበቃው ቢሮ ስልክ ይደውላል፡፡ የፀሐፊዋ የዘወትር ምላሽ “ይቅርታ ጌታዬ! ሞቷል!” የሚል ነበር፡፡ ሆኖም ደዋዩ መደወሉን አላቋረጠም፡፡ በመጨረሻም በነገሩ ግራ የተጋባችው ፀሐፊ የደዋዩ ድምጽ አንድ መሆኑን ስትረዳ ማን እንደሆነና ለምን በተደጋጋሚ እንደሚደውል ትጠይቀዋለች፡፡
አንድ ሰው ኒዮርክ ከተማ ውስጥ በሐሰት ጠበቃ ነኝ እያለ በማታለል በፍርድ ቤት በተደጋጋሚ ከቀረበ በኋላ ተደርሶበት በፈፀመው የማጭበርበር ወንጀል ክስ ቀርቦበት ጥፋተኛ ተብሎ ዘብጥያ ይወርዳል፡፡ ታሪኩ በእርግጥ ያጋጠመ ሲሆን በወቅቱ የብዙዎችን ትኩረት ስቦ ነበር፡፡ ታዲያ በየቀኑ በእሳቸው ፊት ሲቀርብ አንዴም ያልጠረጠሩት ዳኛ “ጠበቃ እንዳልሆነ መጠርጠር ነበረብኝ፡፡ ሁል ጊዜ ቀጠሮ አክባሪና ትሁት ነው” ሲሉ ተደምጠዋል፡፡
የተከበሩት ዳኛ በጥቁሩ ካባቸው ደምቀው በችሎት አስከባሪ ፖሊስ ታጅበው ወደ ችሎት ሲገቡ ፖሊሱ ገና “አንዴ ተነሱ!” ብሎ ተናግሮ ሳይጨርስ በአዳራሽ የነበረው ሁሉ ብድግ ብሎ አከበራቸው፡፡ “ተቀመጡ!” አሉና የመጀመሪያውን መዝገብ ገልጠው ከሳሽና ተከሳሽን ተጣሩ፡፡ በመቀጠል የግራ ቀኙ ጠበቆች ብድግ ብለው በየተራ ስማቸውን አስመዘገቡ፡፡
ዳኛው በችሎት አዳራሽ የተሰበሰበውን ባለጉዳይ አንዴ አየት አደረጉና ወደ ጠበቆቹ ዞረው በትኩረት እየተመለከቱ “በዚህ ጉዳይ የከሳሽና የተከሳሽ ጠበቆች የሰጣችሁን ጉቦ ደርሶኛል” በማለት ተናገሩ፡፡ ይሄኔ ጠበቆቹ በሐፍረት እርስ በእርስ መተያየት ጀመሩ፡፡
“የከሳሽ ጠበቃ የሰጠኝ 15 ሺ ብር ሲሆን የተከሳሽ ጠበቃ ደግሞ 10 ሺ ብር ሰጥቶኛል፡፡” ዳኛው ይህን ከተናገሩ በኋላ ከኪሳቸው ቼክ አውጥተው ለከሳሽ ጠበቃ የሚከፈል 5 ሺ ብር ከጻፉ በኋላ “የከሳሽ ጠበቃ 5 ሺ ብር እላፊ ሰጥተኸኛል፡፡ እንካ ቼኩን ተቀበል፡፡” ብለው ቼኩን ሰጡት፡፡ ጠበቃው እያላበው ቼኩን ተቀበለ፡፡
ከግራ ወደቀኝ እየተመላለሰ ባለማቋረጥ ለረጅም ጊዜ ክርክሩን በማቅረብ ላይ ያለ አንድ ሞቅ ያለው ጠበቃ በክርክሩ መሐል ቆም ብሎ “እየተከተሉኝ ነው ጌታዬ?” ሲል ዳኛውን ይጠይቃቸዋል፡፡ ዳኛውም “አዎ በቅርበት እተከተልኩህ ነው፡፡ ግን ግራ የገባኝ ነገር ወዴት ነው የምትሄደው?” በማለት መልሰው በነገር ጠቅ አድርገውታል፡፡
አንድ ሰው በጁሪ (jury) አባልነት እንዲያገለግል ከተመረጠ በኋላ በችሎት ላለመገኘት የተለያዩ ምክንያቶችን ቢደረድርም ሁሉም አጥጋቢና አሳማኝ ሆነው ባለመገኘታቸው በተደጋጋሚ ያቀረበው ጥያቄው ውድቅ ይደረግበታል፡፡
የቀጠሮው ቀን ሲደርስ ዕድሉን እያማረረ በችሎት ተገኘ፡፡ አሁንም ቢሆን ግን ተስፋ አልቆረጠም፡፡ የመጨረሻ ዕድሉን ለመሞከር ወሰነ፡፡ እናም ችሎቱ ሊጀመር ሲል ብድግ ብሎ መናገር እንዲፈቀድለት አሳሰበ፡፡
“ጌታዬ! በዚህ ጁሪ በአባልነት መቀጠል የምችል አይመስለኝም፡፡ ምክንያቱም በተከሳሹ ላይ ነጻ እና ፍትሐዊ ዳኝነት እሰጣለው ብዬ አላምንም፡፡ ይሄን ተከሳሽ እንዲሁ አፍጥጬ ሳየው ‘በቃ! ይሄ መሰሪ ራሰ በራ ወንጀለኛው ራሱ ነው!’ ብዬ ደመደምኩኝ፡፡ በመነጽር ውስጥ የተደበቁትን ተንኮል ያዘሉ ዓይኖቹን ሳየቸውማ የወንጀሉ ፈጻሚ ራሱ ስለመሆኑ ቅንጣት ጥርጣሬ አላደረብኝም፡፡ ታዲያ ጌታዬ እንዲህ ዓይነት የተዛባ እምነት ኖሮኝ እንዴት በአባልነት ልቀጥል እችላለው፡፡ ስለሆነም ችሎቱ ያሰናብተኝ፡፡”
አመሰግናለሁ አብርሃም አዝናኝ ነው አብርሃም አንድ ጥያቄ ትረዳኛለህ ለምሳሌ የዓመት ዕረፍት መጀመሪያው 14 ቀነ ነው ከዛ 15 16 እያለ እንደ አገልግሎት ይቀጥላል፡፡ ግን መጨረሻው እስከምን ቀን ድረስ ነው ለምሳሌ እኔ እስከ 35 ቀን ድረስ ይመስለኝ ነር የተሻሻለና ሊሚት ካለው እባክህ ላክልኝ በቅድሚያ ስለእርዳታህ አመሰግናለው፡፡
አላሙዲን ዛሬ ለ ሸገር ገበታ 40 ሚሊየን ብር መስጠቱ ተሰማ። አብይ በዚ ደስታ የ ደንቢን የ ወርቅ ቦታ በ ታከለ ኡማ አማካኝነት ፍቃዱ ታድሶ እንዲሰጠው ትዕዛዝ ሰቱዋል።
2 ህዝቡ መጠቀም ያለበት ቢሆንም ካልተሳሳትኩ 2% ብቻ ነው የሚጠቀመው። OPDO ትላንት የ TPLF አሽከር ዛሬ የ ስም ህድሳት ላደረገው ለ PP አሽከር መሆኗን ቀጥላ የ ጉጂን ህዝብ ልትጎዳ ትልቅ እቅድ ይዛለች።
ኣብቲ ብ10 ለካቲት ዝተኻየደ ዝኽሪ፣ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራን ኣባላት ኤምባሲ ሩስያን ተረኺቢሞም፣ ኣብ ሕብምርቲ ኣስመራ ኣብ ዝተሃንጸ ሓወልቲ ናይቲ ሩስያዊ ዕምባባታት ከምዘነብሩ ተገሊጹ።
መሰል ዜጋታት ብምግሃስን ብስደት ዜጋታቱን ብደረጃ ዓለም ግኑን ዝኾነ መንግስቲ ኤርትራ ብዘይካ’ዚ፣ ምስለይ ከጸብቑ ይኽእሉ’ዮም ንዝበሎም ምስ ኤርትራ ዝኾነ ሌላ’ውን ዘይጸንሖም፣ ናይ ኤርትራ መበቆል ኣለዎም ንዝብሃሉ ሰባት ብወጻኢታት መንግስቲ እናዓደመ፣ ምዕሩግ ኣቐባብላ ክገብረሎም ልሙድ ባህርያቱ ምዃኑ ተዓዘብቲ ይገልጹ።
ሀዋሳ ሰኔ21/2010 የህዝቦችን የአብሮነት እሴት በመሸርሸር ለሰው ህይወት መጥፋትና ንብረት ውድመት የዳረጉ ኃይሎችን የማጋለጥ ስራ ተጠናክሮ መቀጠሉን የደቡብ ህዝቦች ክልል ርዕሰ መስተዳድር ደሴ ዳልኬ ገለጹ፡፡
ርዕሰ መስተዳድሩ ዛሬ በሀዋሳ ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት አካባቢውን ወደነበረበት ሰላም ለመመለስ የፌደራልና በየደረጃው ያለው የክልሉ ጸጥታ ኃይል ከህዝቡ ጋር በመስራት ስራ አብዛኞቹ ስፍራዎች ተረጋግተዋል፡፡
ህዝቦችን በማጋጨትና የአብሮነት እሴቱን በመሸርሸር የሰው ህይወት እንዲጠፋና ንብረት እንዲወድም ያደረጉትን ኃይሎችን የማጋለጥ ስራ ተጠናክሮ መቀጠሉን አስታውቀዋል፡፡
“በተፈጠረው ግጭት ሳቢያ የተፈናቀሉ ወገኖችን መልሶ ለማቋቋም የተለያዩ ተግባራት እየተከናወነ ነው” ያሉት ርዕሰ መስተዳድሩ የክልሉ መንግስት የተቀናጀ ስርዓት መዘርጋቱን ጠቅሰዋል፡፡
“ይሄው ተግባር ዜጎች ወደ ቄያቸው እንዲመለሱ፣ የወደመባቸው ንብረት እንዲተካና በዘላቂነት እንዲቋቋሙ የሚያደርግ ነው፤ የገቢ ማሰባሰቢያ ፕረግራምም ያለው ነው “ብለዋል፡፡
በአጎራባች ክልሎች በተፈጠረ ግጭት በጌዲኦና ሰገን አካባቢ ህዝቦች ዞን አማሮና ቡርጂ አካባቢ ብዛት ያላቸው ዜጎች በመፈናቀላቸው በቂ ድጋፍና ትኩረት እንደሚያስፈልጋቸውም አስታውቀዋል፡፡
አቶ ደሴ እንዳሉት ለዚህም በሁለቱ ክልሎች አመራሮችና በፌደራል መንግስት የሚመራ የጋራ ግብረ ኃይል ተቋቁሞ ለዜጎች መፈናቀል ምክንያት የሆኑ ጉዳዮችን የመለየትና ወደ ቀያቸው የመመለሱ ስራ ይካሄዳል፡፡
ርዕሰ መስተዳድሩ በክልሉ በተለያዩ አካባቢዎች የተፈጠሩ ችግሮች ውስጥ እጃቸው እንዳለበት የተጠረጠሩ አካላትን ወደ ህግ ለማቅረብ የተቀናጀ ስራ መጀመራቸውን አስረድተዋል፡፡
የዴሞክራሲ ተቋማትና ገለልተኛ አካላት ወደየአካባቢዎቹ ተንቀሳቅሰው የማጣራት ስራ መጀመራቸውን የጠቀሱት ርዕሰ መስተዳድሩ የሰላሙ ባለቤት የሆነው ህዝብ ለክልሉ መረጋጋት የድርሻውን እንዲወጣም ጠይቀዋል፡፡
በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች የተፈናቀሉ ዜጎች ተገቢው እርዳታ እየቀረበላቸው አይደለም በሚል ከጋዜጠኞች ለተነሳላቸው ጥያቄ የተፈናቃዮች ቁጥር መብዛትና የተቀናጀ ስርዓት ባለመኖሩ ችግሩ መፈጠሩን ገልፀዋል፡፡
ከፌደራል መንግስት ጋር በመተባበር ቅንጅት በመፍጠር በተከናወነው ስራ መሻሻሎች እንዳሉና ዜጎችን ወደ ቄያቸው የመመለስ ጉዳይ ቅድሚያ የሚሰጠው እንደሆነ ጠቅሰዋልል፡፡
ምስፍሕፋሕ እቲ ኮሮናቫይረስ ቀስ ከምዝብል ንምግባር፡ በቲ ኮሮናቫይረስ ተለኺፉ ዘሎ ሰብ መን ምዃኑ ከምኡ ድማ እቲ ተለኺፉ ዘሎ ሰብ ኣብ ቀረባ ግዜ ምስ ምን ርክብ ከምዝነበሮ ቀልጢፍካ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ።
እንተድኣ ሓሚምኩም ኣለኹም፡ ምልክታት ናይቲ ኮሮናቫይረስ ከኣ እንተልዮምኹም፡ ዶክተር ወይ ነርስ ናይቲ ቫይረስ መርመራ ክገብረልኩም እዩ። እንተድኣ እቲ ውጽኢት ናይቲ መርመራ ኣወንታዊ (ቫይረስ ከምዘለኩም ዝሕብር) ኮይኑ፡ ምስ መን ርክብ ከምዝጸንሓኩም ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ።
እንተድኣ ኣብ መቐበሊ ማእከል ትነብሩ ኣለኹም ኮይንኩም፡ እቲ ነቶም ትረኽብዎም ዝነበርኩም ሰባት ምድላይ ምስ ሰራሕተኛ ናይቲ መቐበሊ ማእከል ብሓባር ብምዃን ክካየድ እዩ።
ብሓባር ብምዃን፡ ኣብ ቀረባ ግዜ ምስኦም ርክብ ናይ ዝጸንሓኩም ሰባት ዝርዝር ኣስማት ክተውጽኡ ኢኹም። ካብቲ እቶም ምልክታት ሕማም ዝጀመርኹም ካብ ቅድሚ 2 መዓልታት ኣትሒዙ ንዝረኸብክሞም ሰባት ሕሰቡ፡ ንኣብነት ኣባላት ስድራቤትኩም፡ ምሓባር ብእግሪ ምሳኹም ዝተጓዕዘ ዓርኪ/መሓዛ፡ መሳርሕቲ ወይ ተቖጻጸርቲ።
እቲ ሰራሕተኛ መንግስቲ ነቶም ምሳኹም ርክብ ዝነበሮም ሰባት ክድውለሎም እዩ/ያ (ማለት ነቶም ምሳኹም ርክብ ዝጸንሖም ሰባት) ብዛዕባ እቶም ክወስድዎም ዘለዎም ጥንቃቐታት ከኣ ክመኽሮም እዩ።
ነቶም ትረኽብዎም ዝነበርኩም ሰባት ኣብ ምድላይ ምትሕብባር ክተርእዩ ንህዝባዊ ጥዕና ኣገዳሲ እዩ። ብኸምዚ መንገዲ፡ ነቲ ምስፍሕፋሕ ናይቲ ኮሮናቫይረስ ቀስ ኣብ ምባል ክትሕግዙ ትኽእሉ።
እቲ ናይ መንግስቲ ኣገልግሎት ጥዕና ጥራይ ነቲ ዝርዝር ናይ ትረኽብዎም ዝነበርኩም ሰባት ክህልዎ እዩ፡ ስራሕኩም፡ ስድራቤትኩም፡ ቤት-ትምህርትኹም፡ ፖሊስ ወይ ካልእ ኣገልግሎታት መንግስቲ ኣይክህልዎምን እዩ።
እቲ ንትረኽብዎም ዝነበርኩም ሰባት ዝድውለሎም ሰብ ናይ ምስጢር ምሓጽዝ ማሕላ ዝፈጸመ እዩ። ዳታኹም/ሓበሬታኹም ኣብ ውሑስ ናይ መንግስቲ ማዕከን-ዳታ ክኽዘን እዩ።
እቲ ተቕርብዎ ሓበሬታ ነቶም ስጉምትታት/ሕግታት ማዕረ ክንደይ ተኽብርዎም ነይርኩም ንምርግጋጽ ኣብ ጥቕሚ ኣይክውዕልን እዩ። እቲ ሓበሬታ ምስ ፖሊስ ወይ ካልእ ናይ ቁጽጽር ኣገልግሎታት ኣይካፈልን እዩ።
ምስ ኮሮና-ቫይረስ ብዝተኣሳሰር ዝውሰዱ ስጉምትታት ኮሮናቫይረስ፥ ንገዛእ ርእስኹምን ካልኦት ሰባትን ተኸላኸሉ ሓፈሻዊ ሓበሬታ ብዛዕባ እቲ ኮሮናቫይረስ ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ምኽሪ ነቶም ርክብ ዝጸንሖም ሰባት (ድሕሪ ነቶም ትረኽብዎም ዝነበርኩም ሰባት ምድላይ)
አዲሱ የእርስዎ ዴይሊ ሙሉ በሙሉ-አዲስ ዴየሊ ነው፡በተፈጥሮው ጠንካራ ፣ በሚገርም ሁኔታ ቀለል ያለ ፣ ምቹ እና ላያያዝ (ለመንዳት) ቀላል። አዲስ ንድፍ (ዲዛይን) የተሽከርካሪ መጠን (volumes) ምቹ ነው ። አዲሱ ዊልቤዝ ዳይናሚክ (dynamic ) አያያዝን ያሻሽላሉ ፡፡ አዲሱ የክብደት እቀባ (suspensions) ጠንካራ ሆኖ የተሰራ እና ችሎታው የተሻለ ነው።
አዲሱ ምርት ዴሊይ ሙሉ በሙሉ እንደገና ተቀይሷል ለእያንዳንዱን ቀላል የንግድ ማጓጓዣ ፍላጎት ለማማላት፣ በአዲስ ጽንሰ-ሀሳብ ፣ በአዲስ ተሽከርካሪ ፣ በአዲስ ትውልድ (ዘመናዊ) የዴሊ ተሽከርካሪዎች.
ንምንታይ ተፈጢርካ/ኪ፧ ናይ ምንባርና ትርኩም እንታይ እዩ፧ ንምንታይ ኢና ተፈጢርናን ዘሎናን ፧ "ክርስቶስ ድማ፡ ናብ ኣምላኽ ምእንቲ ኬቕርበና ኢሉ፡ ንሱ እቲ ጻድቕ ስለቶም ዓመጽቲ ሓንሳእ ስለ ሓጢኣት ሞተ፡ .. ." (1 Peter 3:18) እቲ ዝዓበየ ደስታን ሓጎስን እዚ ጥዑም ዜና -…
ሓራ ክወጽእ ዘፈቱ ሰብ ኮነ ፍጡር የለን። ብዙሕ ግዜ ግና ሓርነትና ብኸመይ ከም ዝመጽእ ዳርጋ ይጠፍኣና እዩ። ሓደን ቀንድን መገዲ ሓርነት ድማ ምሕረት ምግባር ወይ ይቕሬታ እዩ። ሓራ ዘውጽእ ሓይሊ - ይቕሬታ ወይ ምሕረት ምግባር ግና እንታይ ይመስል፧ “. .…
ዝኾነ ሰብ፡ ኣብ ምድሪ ክሳብ ዝነብር ዘሎ፡ ድሌታት ኣለዎ። ናይ ወዲ-ሰብ ውሽጣዊ ሃረርታ ምፍላጡ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ሽሕ እዃ ከቢድ እንተኮነ፡ እተን ክልተ ውሽጣዊ ሃረርታና ከም ደቂ-ሰባት እንታይ ምዃነን መጽሓፍ ቅዱስ ይምህረና እዩ። እምበኣር፡ እተን ክልተ ውሽጣዊ ሃረርታና እንታይ…
ብዙሕ እዋን፡ ወንጌል ዝብል ነገር ክንሰምዕ እንከሎና ኣብ ኣእምሮና ቅጅል ዝብለና ነገር ኣሎ። ግና፣ ወንጌል ማለት እንታይ እዩ፧ ንወንጌል ብሕጽር ዝበለ ከመይ ንርድኦ ንኸውን፧ "ኣታ ወዲ ሰብ፣ ንደቂ ህዝብካ ተዛረቦም በሎምውን፣ ኣነ ሰይፊ ናብ ሃገር እንተ ኣምጻእኩ፣ ህዝቢ እታ ሃገር…
ኣብዚ ግዜ'ዚ፣ እዚ ብኮቪድ-19 (COVID-19) ዝፍለጥ ናይ ኖብል ኮሮና ቫይረስ ሕማም፡ ኣዝዩ ቀታልን ጽንኩር ተላባዕን ከምዝኾነ ብኣህጉራዊ ውድብ ጥዕና ዓለም ተነጊሩ ኣሎ። ብርግጽ ድማ ነቲ ዝውሃብ ዘሎ መምሪሒታት ምውሳድን ምጥንቓቕን ዘይኸሓድ ንጹር ነገር ኣሎ። ስለዚ፡ መሰረታዊ ክንገብሮን ክንክተሎን ዝግብኣና ምግባር…
ደጊም ብጊዜኡ ንሱ ልዕል ምእንቲ ኼብለኩም፡ ኣብ ትሕቲ እታ ጽንዕቲ ኢድ ኣምላኽ ትሕት በሉ። ንሱ ይሓልየልኩም እዩ እሞ፡ ንዅሉ ሓልዮትኩም ኣብኡ ኣውድቕዎ። (1ጴጥ 5፡6-7) ንምንታይ ኢና ብዙሕ እዋናት ብዛዕባ መጻኢና እንጭነቕን እንፈርህን፧ ፍርህናን ጭንቀትናን ስክፍታታትናን ሓልዮትናን፡ ምስ ኣብ ርእስና ምትእምማን…
ዓላማ መከራ እንታይ እዩ፧ ንሎሚ ሓሙሽተ ዓላማታት መከራ ዝብል ሓሳብ እንሆ። መቸም ዝኾነ ብመከራ ኽሓልፍ ዝፈቱ ሰብ የለን። ኮይኑ ግና መከራን ክርስትያንን መናብርትን መባልይትን እዮም። ብዙሕ እዋን መከራ ዘይብሉ ክርስትና፡ ቁሩብ ዘተሓታት እዩ። እቲ ምንታይሲ፡ እዛ ህይወት ናይ ክርስቶስ ካን'ዶ…
እምብኣርሲ ብሓቂ ንዘርኢ ኣብርሃም ኣልዓሎ እምበር፡ ንመላእኽትስ ኣየልዓሎምን እሞ፡ እቶም ውሉድ ብደምን ስጋን ካብ ዚሐብሩስ፡ ብሞቱ ነቲ ሓይሊ ሞት ኣብ ኢዱ ዝሐዘ ምእንቲ ኺስዕር፡ ንሱውን ድያብሎስ እዩ፡ ነቶም ብፍርሃት ሞት ብዘሎ ዘመኖም ብባርነት ተታሒዞም ዝነበሩ ዅላቶም ሓራ ምእንቲ ኼውጽኦም ኢሉ፡…
የሱስ ብዘመን ንጉስ ሄሮዶስ ኣብ ቤተልሄም ናይ ይሁዳ ምስ ተወለደ፡ እንሆ፡ ሰብ ጥበብ፡ እቲ እተወለደ ንጉስ ኣይሁድ ኣበይ አሎ፧ ኰዀቡ ኣብ ምብራቕ ርኢና እሞ፡ ክንሰግደሉ መጺእና፡ እናበሉ ኻብ ምብራቕ ናብ የሩሳሌም መጹ። ” (ማቴ 2፡1-2) ዘይከም ወንጌል ሉቃስ፣ ወንጌል ማቴዎስ፡…
“ምልክት ድማ እዚ ይኹንኩም፡ ኣብ መብልዕ ማል ብዓለባ እተጠቕለለ ሕጻን ደቂሱ ኽተረኽቡ ኢኹም፡ በሎም። ብዙሓት ሰራዊት ሰማይ ድማ ብድንገት ምስቲ መልኣኽ ተጸምቢሮም፥ ክብሪ ንኣምላኽ ኣብ ላዕሊ፡ ሰላም ከኣ ኣብ ምድሪ ኣብ መንጎ እቶም ስምረት ኣምላኽ ዘለዎም ሰባት፡ እናበሉ ንኣምላኽ ኣመስገኑ።”…
“ማርያም ድማ በለት ነፍሰይ ንእግዚኣብሄር ተዕብዮ፡ መንፈሰይ ከኣ ብኣምላኽ፡ በቲ መድሓንየይ፡ ባህ ይብሎ። ውርደት ባርያኡ ስለ ዝረኣየ፡ እቲ ሓያል ዓብዪ ነገር ገይሩለይ እዩ እሞ፡ ስሙ ቅዱስ እዩ። እንሆ፡ ካብ ሕጂ ዅሎም ወለዶ ብጽእቲ ኺብሉኒ እዮም። ምሕረቱውን ነቶም ዚፈርህዎ ንውሉድ ወለዶ…
ሃብቶም ወዲ 10 ዓመት ከሎ ብርሃን ዓይኑ ምስ ሰኣነ፡ ወለዱ፡ ብሰንክኻባ ብሰንክኺባ ተበሃሂሎም ናብ ምፍታሕ በጺሖም። ድሕሪ 10 ዓመት ፍትሕ ግን ውላዶም ሃብቶም ባዕሉ ኣተዓሪቕዎም። ግርማይ ገብሩ ምስ ሰለስቲኦም ኣዋጊዑ`ሎ፡
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በዓዋጅ ከሚጾሙት አጽዋማት መካከል ዐቢይ ጾም፤ ጾመ ኢየሱስ አንዱና ዋነኛው ነው፡፡ አሁን በጾሙ መጨረሻ ሳምንት የጌታችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስን ሕማምና ሥቃይ እንዲሁም እንግልት በምናስብበትና የጨለማውን ዘመን በምናስታውስበት ጊዜ /ሰሙነ ሕማማት/ ላይ እንገኛለን፡፡ስለ ሰሙነ ሕማማት ስናነሣ በምእመናን ዘንድ የሚነሡ አንዳንድ ጥያቄዎች አሉ፡፡ እ
ሰሙነ ሕማማትና ምስጢሩ ከትንሣኤ በፊት ያለው ሳምንት ሰሙነ ሕማማት ይባላል፡፡ ይኸውም በነቢዩ ኢሳይያስ ነስአ ደዌነ ወፆረ ሕማምነ፣ በእውነት ደዌአችንን ተቀበለ፤ ሕማማችንም ተሸከመ፤ በእርሱ ቁስል እኛ ተፈወስን፡፡ /ኢሳ. 5፤34-36/ ተብሎ በመንፈስ ቅዱስ ትንቢት የተነገረው ቃል ተፈጸመ፡፡ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚህ ሳምንት ውስጥ ለድኅነተ ዓለም ሲል በአጭር ቁመት፣ በጠባብ ደረት
ሆሳዕና በአርያም ሰውን ከወደቀበት የበደል ጉድጓድ ያወጣው ዘንድ እግዚአብሔር ክንዱን ወደ ዓለም ላከ፡፡ ሰው ሆኖ የተገለጠው የእግዚአብሔር ክንድ በጉድጓድ ተጥሎ የነበረን በዚያም በሥጋ በነፍስ፤ በውስጥ በአፍአ ቆስሎ የነበረ አዳምን በትህትና ሁለተኛ አዳም ሆኖ በሥጋ የቆሰለውን በለበሰው ሥጋ ቆስሎ;በነፍስ የታመመውን በትምህርት አዳነ፡፡ ከእርሱ አስቀድሞ ሰውን ከሞት ወደ ሕይወት፤ ከባርነት ወደ ነፃነት
ኒቆዲሞስና አዲሱ ልደት በቅዱስ ዮሐንስ ወንጌል በምዕራፍ ሦስት ብዙ አሕዛብ ወደ ክርስትና እምነት የተቀላቀሉበት ምዕራፍ ነው፡፡ድኅነትን በትጋት ለመፈጸም የሚታገሉ ክርስቲያኖች ይሄንን ምዕራፍ ሲያነቡ ከኒቆዲሞስ ጎን መቆማቸው የሚያጠራጥር አይሆንም፤ ከጌታ ጋር ምስጢራዊ የሆነ ውይይትን መቀጠል ይፈልጋሉ፡፡ በሕይወታቸው የተከፈተ የአዲስ ኪዳን መንገድን እንዳለ ሲገነዘቡም ጌታን ይከተላሉ፡፡ ከእርሱ ጋር
ገብርኄር ታላቁን የጌታችንን ጾም ከጀመርን ስድስተኛ ሳምንት ላይ ደርሰናል፡፡ ይህን ሳምንት ቅድስት ቤተክርስቲያን «ገብርኄር» የሚል ስያሜ ሰጥታዋለች፡፡ ገብርኄር በጎ አገልጋይ ማለት ሲሆን የስያሜውን መነሻ የምናገኘው በዕለቱ ሥርዓተ ቅዳሴ ከሚነበበው የወንጌል ክፍል ማቴ.25-14-30 ነው፡፡ ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በምሳሌ መስሎ ካስተማራቸው ትምህርቶች መካከል አንዱ
አንተ በጎ እና ታማኝ አገልጋይ በጥቂቱ ታምነሀልና በብዙ እሾምሀለሁ፡፡ የዐቢይ ጾም ስድስተኛ ሳምንት ገብር ኄር ይባላል፡፡ ገብር ኄር ማለት ታማኝ አገልጋይ ማለት ነው፡፡ ስለ ታማኝ አገልጋይ አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚህ ዓለም ስንኖር ለፈጣሪያችን ያለንን ታማኝነትና የምናገኘውን ዋጋ በመዋዕለ ሥጋዌው አስተምሯል፡፡ ቅዱስ ያሬድ ለዜማ መክፈያነት የዐቢይ ጾምን ሳምንታትን ሲከፍል ገብር ኄርን ተጠቅሟ
መጋቢት 05 ቀን 2007ዓ.ም ዲ/ን ተመስገን ዘገየ ይህ ቃል ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በደብረ ዘይት ለደቀመዛሙርቱ ስለ ዳግመኛ ምጽአቱና ስለ ዓለም ፍጻሜ ምልክቶች ሲጠይቁት የተናገረው ኃይለ ቃል ነው፡፡ “ወእንዘ ይነብር እግዚእነ ውስተ ደብረ ዘይት ቀርቡ ኀቤሁ አርዳኢሁ፣ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በደብረ ዘይት ተቀምጦ ሳለ ደቀ መዛሙርቱ ለብቻቸው ወደ እሱ ቀረቡና እንዲህ አሉት
የካቲት 29 ቀን 2007 ዓ.ም. ምንባባት የዕለተ ሰንበት መዝሙር (ከጾመ ድጓ) አምላኩሰ ለአዳም ለዕረፍት ሰንበተ ሠርዓ፤ ወይቤልዎ አይሁድ በዓይ ሥልጣን ትገብር ዘንተ ወይቤሎሙ ኢየሱስ አነኒ እገብር አንትሙኒ፤ እመኑ ለግብርየ ወይቤሎሙ አነ ውእቱ እግዚኦ ለሰንበት እግዚኦ ውእቱ ለሰንበት ወልድ ዋሕድ ወይቤሎሙ ብውህ ሊተ፤ እኅድግ ኃጢአተ በዲበ ምድር እስበክ ግዕዛነ ወእክሥት አዕይንተ ዕውራን አቡየ ፈ
የካቲት 12ቀን 2007 ዓ.ም. ፲ቱ ማዕረጋት ቅዱሳን ማለት የተቀደሱ፣ የከበሩ፣ የተመሰገኑ፣ የተለዩ፣ የተመረጡ፣ ንጹሐንየሆኑ፣ የጠሩ….. ወዘተ ማለት ነው፡፡ ቅዱሳን በዚህ ስም የሚጠሩበት ከሰው ወይም ከምድራዊ ባለሥልጣን የተቸሩት አይደለም፡፡በሃይማኖት ጸንተው በምግባር ጐልምሰው የሥጋ ምኞታቸውን ጥለው አፍርሰው ሲገኙ የቅድስና ባለቤት ቅዱስ እግዚአብሔር እነሱን /ቅዱሳንን/ መሣሪያ አድርጐ
ኢህአዴግ ጥልቅ ተሀድሶ አድርጊያለሁ ካለ በኋላ በተቃዋሚ ብሄርተኞች ጭምር የተደገፈ የኢኮኖሚ አብዮት ይዞ ብቅ ብሏል። ያው እንደተለመደው ኢህአዴግ ለችግሮች ሁሉ አብዮታዊ መፍትሄ ነው ይዞ የሚቀርበው። አብዮታዊ ዴሞክራሲም ምን ዓይነት ዴሞክራስ እዳስገኘልን እያየነው ነው። አዲሱ የኢኮኖሚ አብዮት እንዲሁ በግርድፉ ሲታይ ህብረተሰቡን የልማት ተጠቃሚ ለማድረግ በቀናነት ታስቦበትና ጥናት ተደርጎበት የተዘጋጅ ፕሮግራም ቢመስልም አላማው፣ዘለቄታዊነቱና ተፈጻሚነቱ የሚያጠያይቅ፣ የብሄርተኞች የፓለቲካ ማስፈጸሚያና የሃገርን ህልውና የሚፈታተኑ ነገሮችን ያዘለ ነው። እነዚህንም ነገሮች ከዚህ በታች ለማየት እንሞክራለን። ሙሉውን ለማንበብ ማስፈንጠሪያውን ይጫኑ EPRDF-Economic-Revolution
ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማበትዊተር ለመጀመሪ ጊዜ ለቀረቡላቸው ጥያቄዎች መልስ ሲሰጡ፣ @POTUS, May 28, 2015(ግንቦት 20/2007 ዓ.ም)ፕሬዚዳንቱ እስከዚያ የትዊተር አካውንት አልነበራቸውም፡፡
“ቮካቲቭ ዶት ኮም” የሚባል የኢንተርኔት ብዝኃሚድያ ባወጣው ዘገባ ፕሬዚዳንት ኦባማ ማክሰኞ፤ ሐምሌ 14/2007 ዓ.ም በኮመዲ ሴንትራሉ “ ዘ ዴይሊ ሾው” አቅራቢ ጆን ስቴዋርት የስንብት ፕሮግራም ላይ ቀርበው ነበር፡፡
የኢትዮጵያዊያኑ በተጠቀሙበት ሃሽታግ ወይም መነጋገሪያ#EthiopiansMessageToObama የትዊተር ዘመቻው ያተኮረው ፕሬዚዳንት ኦባማ በኢትዮጵያ ጉብኝታቸው ወቅት ለሰብዓዊ መብቶች ትኩረት እንዲሰጡ መጠየቅ ነበር፡፡ መልዕክቶቹ ፀሐፊዎቹ የኢትዮጵያ መንግሥት እየፈፀማቸው ናቸው ያሏቸውን የሰብዓዊ መብቶች ረገጣዎችም የሚዘረዝሩ እንደነበሩ ተዘግቧል፡፡
አሪየል ነኝ ያሉ ለፌስ ቡክ ለተላከ ጥያቄ መልስ የሰጡ ሰው ግን “ማርክ አይሄድም፤ ኬንያ ውስጥ በሚካሄደው ዓለምአቀፍ የሥራ ፈጠራ ጉባዔ ላይ ለመገኘት ግን የፌስ ቡክ የግንኙነቶች ኃላፊ ክሪስ ዳንኤልስ ይሄዳል” ብለዋል፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳለ የዩናይትድ ስቴትስ አቋም የተቃዋሚ አባላትና የሲቪል ማኅበረሰቡ እሴቶችን፤ እንዲሁም የሕዝቡንም ሃሣብን የመግለፅ ነፃነት መብቶች ማክበር መሆኑን የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤቷ ቃል አቀባይ ጆን ኪርቢ ለጋዜጠኞች ተናግረዋል፡፡
ኪርቢ ይህንን መግለጫ የሰጡት “የኢትዮጵያ መንግሥት የአሜሪካውን ፕሬዚዳንት ለመቀበል እየተዘጋጀ እንኳን የተቃዋሚ መሪዎችን እያሠረ ነው” ተብሎ ለቀረበላቸው ጥያቄ መልስ በሰጡበት ወቅት ነው፡፡
ቨስትማንላንድ ናይ ሽውደን ዝነኣሰት ወረዳ እያ። ንሳ 10 ኮምዩናትን ኣስታት 260,000 ተቐማጦን ኣለዉዋ። ፍርቆም ድማ ኣብ ቨስተሮስ ይቕመጡ። ቨስትማንላንድ ኣብ ማእከል ማላርረዮነን ትርከብ፡ ብተዛማዲ ድማ ናብተን ዓበይቲ ከተማታት ስቶክሆልምን ኡፕሳላን ኦረብሩን ኤስኪልስቱና ቀረባ እያ። ወረዳ ቨስትማንላንድ ክፋል ናይ ቨስትማንላድ ኣውራጃ እዩ። እቲ ወረዳ ነቲ ምብራቓዊ ክፋል ኣውራጃ ይጥርንፎ።
ናይቲ ወረዳ ኩነታት ኣባይቲ ካብ ኮምዩን ናብ ኮምዩን ይፈላለ እዩ። መብዛሕትአን ኮምዩናት ኣብቲ ዕዳጋ ኣባይቲ ማዕረ/ባላንስ ወይ ዝያዳ ከም ዘርእይ ይዛረባ። ግን ኣብቲ ማዕረነት ወይ ባላንስ ኣሎ ዚብሃለለን ኮምዩናትውን ናይ ገለ ዓይነት ገዛውቲ ሕጽረት ኣሎ። ዝያዳ ውጽኢት ዕዳጋ ገዝውቲ ኣሎና ዚብላ ኮምዩናትውን ቍጽረን ይንእስ ኣሎ። ስለዚ ብዛዕባዚ እንታይ ኪግበር ከም ዘለዎ ይዝተየሉ ኣሎ። ኣባይቲ ንምህናጽውን ውጥናት ይወጽእ ኣሎ።
ቨስትማንላንድ ዓሰርተ ኮምዩናት ኣለዉዋ፤ ኣርቦጋ፡ ፈየርስታ፡ ሃልስታሃማር፡ ኩንግሰር፡ ሾፒንግ፡ ኖርበርይ፡ ሳላ፡ ሺንስካተበርይ፡ ሱራሃማርን ቨስተሮስን። ሺንስካተበርይ ናይቲ ዞባ ዝነኣሰት ኮምዩን እያ። ንሳ ልዕሊ 4,000 ተቐማጦ ኣለዉዋ፡ ቨስተሮስ ከኣ ናይ ሽወደን ሻብዓይቲ ዝዓበየት ከተማ እያ፡ ልዕሊ 142,000 ተቐማጦ ድማ ኣለዉዋ። ናይቲ ዞባ ቍጽሪ ተቐማጣይ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት እናበዝሐ ይኸይድ ኣሎ፡ ክሳዕ 260,000 ከኣ በጺሑ ኣሎ። ብቐዳምነት እቲ ናይ ቨስተሮስ ኮምዩን እዩ ዚዓቢ ዘሎ፡ ግን ከኣ ካልኦት ናይቲ ዞባ ኮምዩናት እውን ኣወንታዊ ናይ ህዝቢ ዕብየት የርእያ ኣለዋ።
ቨስትማንላንድ ኣብ ዓለም ፍሉጣት ዝኾናን ዓበይትን ዋኒናት ኣለዋ። ንሳተን ኣብ ከም ኣውቶሞሽን፡ መገዲ ባቡር፡ ጸዓት፡ ማሕበራዊ ብልጽግናን ጥዕናን ይነጥፋ። እቲ ወረዳ ንነዊሕ ግዜ ኣብ ሰደድ ዘተኮረ ኢንዱስትሪታት ነይሩዎ እዩ፡ ናይ ስራሕ ዕድላትውን ፈጢሩ እዩ። ኣብተን ዓበይቲ ትካላት ናይ ምርምርን ምዕባለን ንጥፈታት ይካየድ፡ እዚ ከኣ ነቲ ናይ ኢንጂነራት ጠለብ ክብ የብሎ።
እዚ ኮምዩንን እዚ ዞባን ናይዚ ዞባ ዓበይቲ ወሃብቲ ስራሕ እዮም። ኣብቲ ወረዳ ቍጽሪ ሰራሕተኛታት ብቐዳምነት ኣብቶም ኣብ ሽወደን እተወልዱ ብምኽንያት ዕድመ ይጎድል ኣሎ፡ ስለዚ እቶም ካብ ወጻኢ ዝመጹ ሰባት ንናይ ስራሕ ሓይሊ ውሕስነት እዮም።
ናይ ሜላርዳለንስ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ቨስተሮስን ኤስኪልስቱና ካምፓስ ዘለዎ ሓደ ካብቶም ናይ ሽወደን ዝዓበየ ዩኒቨርሲቲ እዩ። ንሱ 13,000 ተምሃሮን 900 ሰራሕተኛታትን ኣለዉዎ። ከምኡውን ብዙሕ እተፈላለየ ስልጠናታት ኣለዎ። እቲ ስልጠናታት ኣብ ኣርባዕተ መዳያት እተኸፍለ እዩ፤ ኤኮኖሚ፡ ጥዕናን መነባብሮን፡ ምምህርናን ተክኒክን። ኣብቲ ኣብ ሺንስካተባርይ ዚርከብ ስኩግስሜስታርስኩላንን ኣብ ስትሮምስሆልም ዚርከብ ሪድስኩላንን ናይ ኮለጅ ትምህርቲ ኣሎ። ናይቲ ወረዳ ማእከላይ ቦታን ቅርበትን፡ ናብ ጎረባብቲ ወረዳታት ኬድካ ንኽትምሃር ኣቕሊሉዎ ይርከብ።
ኣብ ዞባ ቬስትማንላንድ 4 ሆስፒታላት ኣለዋ። ዞባ፡ ቬስተሮስ ሾፒንግን ሳላን ዘለዋ ሆስፒታላት ይውንን። ሆስፒታል ፋጌሽታ ብብሕታዊ ትካል ይመሓደር። ብዘይካ ሆስፒታላት፡ ብዙሓት ህዝባውን ብሕታውን ማእከላት ጥዕናውን ኣለዋ። ኣብ ኣውራጃ ቨስትማንላንድ ናብ ባዕልኻ እትመርጾ ማዕከል ጥዕና ክትከይድ ትኽእል ኢኻ።
እቲ ወረዳ ብዙሕ ኣገዳሲ ሕርሻታትን ጥንታዊ ኣደራሻትን ዘለዎ ዚዓቢ ዘሎ ከባቢ እዩ። ብደቡብ እቲ ብዙሕ ደሴታትን ገፊሕ መሬትን ዘለዎ ቀላይ ማላረን ኣሎ። ብሰሜን ድማ ኣኽራናትን ዱራትን ስንጭራታትን ዝበዝሖ ከባቢ እዩ። ናብ ተፈጥሮ ኬድካ ክትሕምብስን ዓሳ ክትገፍፍን ክትናፈስን ብጃልባ ክትዛወርን ቀሊል እዩ። ኣብ ወረዳ ቨስትማንላንድ 90 ናይ ተፈጥሮ ሕዛእትን 50 መዘከርታ ህንጻታትን ኣሎ። ኣብኡ ነቶም ኣብ ታሪኽን ስፖርትን ስነጥበብን ሙዚቃን ትያትርን ዚግደሱ ሰባት ብዙሕ በብዓይነቱ ባህላዊ ንጥፈታት ኣሎ።
ኣብ ቨስትማንላንድ ነቶም ነባሮ፡ ብሕታውያንን ሰብ ዋኒናትን፡ ከምኡውን ንሓደስቲ መጻእቲ፡ ግሩም ሃዋህው ንምፍጣር፡ ኣብ መንጎ ዞባን ሰበስልጣንን ኮምዩናትን ዋኒናትን ዘይመንግስታዊ ትካላትን ንጡፍ ምትሕብባር ይካየድ ኣሎ። ኣብ መንጎ ሽማግለ ዞባን ዞባን ኮምዩናትን፡ ንጉዳያት ምውህሃድ ብዚምልከት ዘላቕን ጽኑዕን ቀጻልን ምትሕብባር ንምፍጣር ጽሑፍ ውዕል ተገርይሩ ኣሎ።
ክቡር ዶክተር ሻለቃ ኃይሌ ገብረ ሥላሴ በኢትዮጵያ አትሌቲክስ አስተዳደር ከውስጥና ከውጪ ደርሰውብኛል በሚላቸው አጓጉል ተፅዕኖዎች ከፌዴሬሽን የፕሬዚዳንት ስልጣን ለመልቀቅ መወሰኑ ሁሉንም ባለድርሻ አካላት ያስደሰተ አይደለም፡፡ ያለፉትን ሁለት ዓመታት የአትሌቲክስ ፌደሬሽኑን በብቃት ለመምራት ከፍተኛ ጥረት ማድረጉን የገለፀው ኃይሌ፤ አትሌቶችና አሰልጣኞች የልምምድ እና የስልጠና መሰረተልማት አልተሟላንም፤ በፌደሬሽኑ አመራር ተገቢ ትኩረት አልተሰጠንም በሚል ተቃውሟቸውን በይፋ መግለፃቸው መምራት የምችልበትን ሞራል አሳጥቶኛል ብሏል፡፡ የፕሬዝዳንት ስልጣኑን ከተረከበ ጀምሮ ለማከናወን ካቀዳቸው ተግባራት 30 በመቶውን ብቻ መፈፀሙ ያላረካው ኃይሌ በፌደሬሽኑ አስተዳደር ውስጥ ሲንከባለሉ የቆዩ ችግሮች ላይ ስርነቀል ለውጥ ለመፍጠር የማይቻልበት ደረጃ ፤ በዓለም አቀፎቹ የአትሌቲክስ እና የስፖርት ተቋማት መመሪያና ደንቦች መሰረት ስፖርቱን በማስተዳደር፤ በማስፈፀምና በማጠናከር ለመስራት እንዳዳገተውም አብራርቷል፡፡
ከወር በፊት የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን 22ኛ መደበኛ ዓመታዊ ጠቅላላ ጉባዔውን ሲያካሂድ ‹‹ክለቦች የጠቅላላ ጉባዔ አባል መሆን አለባቸው የለባቸውም›› በሚለው አጀንዳ ላይ ባለድርሻ አካላት የነበራቸው አለመግባባት ቀውሱ እንደፈጠረው እየተነገረ ነው፡፡ በ22ኛ መደበኛ ዓመታዊ ጠቅላላ ጉባዔ ላይ ክለቦች የጠቅላላ ጉባዔ አባል መሆን የሚችሉባቸው ቅድመ ሁኔታዎች በሙያተኞች ጥናት ከተሰራበት በኋላ በሚቀጥለው ጉባዔ ውሳኔ እንደሚያገኝ በአብላጫ ድምፅ ቢወሰንም ማለት ነው፡፡ በተለይ ‹ክለቦች የጠቅላላ ጉባዔ አባል በሚሆኑበት አካሄድ ላይ የኦሮሚያ ክልል አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ፅኑ ተቃውሞው ነበረው፡፡ ባለፈው የውድድር ዓመት ያስመዘገበውን ውጤት መነሻ በማድረግ ብሔራዊ ፌዴሬሽኑ የ240 ሺሕ ብር ተሸላሚ ቢያደርገውም ክልሉ ይህን ሽልማት ‹‹አይመጥነንም›› በሚል ምክንያት ለመቀበል ፈቃደኛ ያልሆነውም ከዚሁ ጋር ተያይዞ ነው፡፡ ከዚህ በኋላም ፌዴሬሽኑ ባለፈው እሑድ ኅዳር 2 ቀን 2011 ዓ.ም. በሱሉልታ ባዘጋጀው አገር አቋራጭ ውድድር ላይም የኦሮሚያ ክልል አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ከአስተዳደሩ ጋር የነበረውን ቁርሾ ያንፀባረቀ ሲሆን በወቅቱ በርካታ አትሌቶች ፌዴሬሽኑን በመቃወም የተለያዩ መፈክሮችን በመያዝ አደባባይ ሲወጡ፤ በስፖርት ማዘውተሪያ ዕጦች ችግር ላይ የወደቁበትን ሁኔታ ፌዴሬሽኑ በትኩረት ተመልክቶ መፍትሄ እንዲሰጥና ትጥቅና መሰል ቁሳቁሶች እንዲሟሉላቸው ጠይቀዋል፡፡ ሻለቃ ኃይሌንና በርካታ የስፖርት ቤተሰብን ያሳዘነው ግን ከዚሁ ጋር ተያይዞ በተቃውሞ የተሳተፉት አትሌቶች ተምሳሌት የነበሯቸውን የአትሌቲክስ ጀግኖችን ክብር መንሳታቸው ነው፡፡ ከአትሌቲክስ ውጭ በሚነሱ ጉዳዮች የአመራርነት ሚናውን የሚያምሱ ግለሰቦች መኖራቸው አበሳጭቶኛል ያለው ኃይሌ፤ በዚያ ምክንያት ፌደሬሽኑ መጎዳት የለበትም በሚል አቋም መፅናቱና ከሃላፊነቱ በገዛ ፈቃዱ ለመልቀቅ የወሰነውም ከዚሁ ጋር ተያይዞ ነው፡፡ የዓለማችን የምንግዜም ምርጥ አትሌት የሆነው ሻለቃ ኃይሌ በፌደሬሽኑ ፕሬዝዳንትነት ማገልግል የሚችልባቸውን ተጨማሪ ሁለት ዓመታት መታገስ የተሳናቸው አትሌቶች እና አሰልጣኞች ከሃላፊነቱ እንዲነሳ መግፋታቸው፤ እሱም ችግሮችን ተጋፍጦ በቀረው የስራ ዘመን ሊፈጥር የሚችለውን ለውጥ በመሸሽ ለመልቀቅ መወሰኑ ያሳዝናል፡፡ በአትሌቲክስ ፌዴሬሽኑ ሊኖር የሚገባውን ሕግና ሥርዓት ለማስከበር የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች ከባለድርሻ አካላቱ ተቀባይነት አለማግኘታቸውም የሚያሳስብ ነው፡፡ በኃይሌ አመራርነት በአትሌቲክስ ስፖርት ድርሻ የነበራቸውን አሰልጣኞች የማሰባሰብ፣ በጋራ የመስራት እና የመተባባር ስሜት እንዲፈጠር ተሞክሯል፡፡ የክልሎች እና ከተማ አስተዳደሮች፣ የስልጠና ማዕከላት እና የአትሌቲክስ ፕሮጀክቶችን ለመደገፍና ለማበረታታት የበጀት ድጋፍ ተሰጥቷል። ለአሰልጣኞች ማህበር፤ ለዳኞች ማህበር እና ለአትሌቶች ማህበር ማጠናከርያ ድጋፎች ተደርገዋል። የሀገር ውስጥ ስልጠናዎችንና ውድድሮችን በብቃት ለመምራት እንዲቻል የአሰልጣኞችንና የዳኞችን ስልጠናዎችም ተካሂደዋል፡፡ በቀሪዎቹ ሁለት ዓመታት የተሻሉ ስኬቶች ሊኖሩ እንደሚችሉም ይጠበቅ ነበር፡፡
በተያያዘ ባለፈው ሰሞን በጉዳዩ ላይ አስቸኳይ ስብሰባ ያደረገው የፌደሬሽኑ ስራ አስፈፃሚ ፤ ኃይሌ የመልቀቅ ውሳኔውን በድጋሚ እንዲያጤነውና ወደ ሃላፊነቱ እንዲመለስ ሙከራ ቢያደርግም አልተሳካለትም። ከዚያ ስብሰባ በፊት ኃይሌ ውሳኔውን ልትቀለብስ ትችላለህ ተብሎ ከጋዜጠኛ ለቀረበለት ጥያቄ ምላሽ ሲሰጥ‹‹ ወደ ኋላ አልመለስም፤ ከፌደሬሽኑ ሃላፊነት ብለቅም ስፖርቱን መደገፍና መርዳቱን አልተውም። ለሚቀጥሉት 2 ዓመታት በስራ አስፈፃሚው አባል ሆኖ በመቀጠል ድጋፍ እሰጣለሁ፡፡›› ብሎ ነበር፡፡ የፌዴሬሽኑ ስራ አስፈፃሚ ባደረገው አስቸኳይ ስብሰባ የፌደሬሽኑን ተቀዳሚ ምክትል ፕሬዝዳንት ኮለኔል ደራርቱ ቱሉን በሽግግር ፕሬዝዳንትነት የሰየማት ሲሆን ከ2 ወር በኋላ በሚያካሂደው አስቸኳይ ጠቅላላ ጉባኤም የመጨረሻ ውሳኔውን እንደሚያሳልፍና በቀሪዎቹ ሁለት ዓመታ በፕሬዝዳንትነት የሚሰራውን እንደሚመርጥ አስታውቋል፡፡በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን በሽግግር ፕሬዝዳንትነት የምትመራው ክብርት ዶክተር /ኮለኔል/ አትሌት ደራርቱ ቱሉ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ኦሎምፒክ ኮሚቴ ሰራ አስፈፃሚ አባል እንደሆነች ይታወቃል። በሩጫ ዘመኗ በረጅም ርቀት ሩጫ በትራክ፣ በአገር አቋራጭ፣ በጎዳና ላይ ሩጫ እንዲሁም በማራቶን ፈርቀዳጅ እና ወርቃማ ታሪኮችን ያስመዝገበች ስትሆን ለኢትዮጵያና ለአፍሪካ በረጅም ርቀት የመጀመሪያውን የወርቅ ሜዳሊያ በኦሎምፒክ ያገኘች ሆና ስሟ በታሪክ መዝገብ ሰፍሯል፡፡ ከ74 በላይ ዓለም አቀፍ ውድደሮች ያሸነፈች ስትሆን 4 ኦሎምፒኮች 4 የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮናዎች በመሳተፍ ከ10 በላይ የወርቅ ሜዳልያዎች ተጎናፅፋለች። 2 የኦሎምፒክ የወርቅና 1 የነሐስ ሜዳሊያዎች በ10ሺ ሜትር ያገኘች ሲሆን በአለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና የወርቅና የነሐስ ሜዳሊያዎች በ10ሺ ሜትር፣ በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ሻምፒዮና በ10ሺ ሜትር የወርቅ ሜዳልያ፣ በ5ሺ ሜትር የጎልደን ሊግ አሸናፊ ፣ በዓለም የአትሌቲክስ ፍፃሜ በ5ሺ ሜትር የብር ሜዳልያ ፣ በአፍሪካ አትሌቲክስ ሻምፒዮና ላይ በ10ሺ ሜትርና በ3ሺ ሜተር ሁለት የወርቅ ሜዳልያዎች ፣ በዓለም ኮንትኔንታል ካፕ በ10ሺ ሜትርና በ3ኺ ሜተር ሁለት የወርቅ ሜዳልያዎች፣ በዓለም አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ሁለት የወርቅ ሜዳልያዎች እንዲሁም 3 ታላላቅ ማራቶኖች በለንደን፣ በቶኪዮና በኒውዮርክ ከተሞች ድል ያደረገች ናት። ከደቡብ አፍሪካው ዌስተርን ኬፕታውን ዩኒቨርሲቲ የክብር ዶክትሬት ዲግሪ እንደተቀበለችም ይታወቃል። ኮለኔል ደራርቱ ቱሉ ሃላፊነቱን ከተረከበች በኋላ ፌደሬሽኑን በፕሬዝዳንትነት ቋሚ ሆና እየመራች ለመቀጠል ፍላጎት እንደሌላት ተናግራለች፡፡ የመጀመርያ ስራዋ የሆነው ባለፈው ሰሞን የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽንና በኦሮሚያ ክልል የለገጣፎ ከተማ አስተዳደር ይዞታ የሚገኘውን የማዘውተሪያ ቦታ የአሸዋ ትራክና ጥርጊያ በጋራ አልምቶ ለመጠቀም ስምምንት መፈራረም ነው፡፡ ስምምነቱ አትሌቶች የስልጠና ማቴርያል እና ጂምናዝየም ለመጠቀም የሚኖርባቸውን ወጭ እንደሚያስቀር ተነግሯል፡፡
ሻለቃ ኃይሌ ከፌደሬሽን አመራርነት እንዲለቅቅ በአትሌቲክሱ ባለድርሻ አካላት መገፋቱ እና ደርሰውብኛል በሚላቸው ጫናዎች ከሃላፊነቱ መሸሹ የስፖርት ቤተሰቡን አደናግጦታል፡፡ በርካታ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎች የኢትዮጵያ አትሌቲክስ አደጋ ላይ መውደቁን በሚያመለክቱ ዘገባዎች ሽፋን የሰጡት ሲሆን እውቅ የስፖርት ባለሙያዎችና ጋዜጠኞችንም ያሳዘነ ክስተት መሆኑን ለመገንዘብ ተችሏል፡፡ ኃይሌ ከስልጣን መልቀቅ ሊወስን መገደዱ በፌዴሬሽኑ የውስጥ እና የውጭ አስተዳደር መግባባትና መደማመጥ መጥፋቱን ያመለክታል የሚሉ የአትሌቲክሱ ባለድርሻ አካላት ጥቂት አይደሉም፡፡ ባለፉት ሁለት ዓመታት በዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ የውድድር መድረኮች የኢትዮጵያ ውጤት መዳከሙ፤ በትልልቅ የማራቶን ውድድሮች በሁለቱም ፆታዎች በኬንያውያን ከፍተኛ ብልጫ መወሰዱ፤ የዓለም ማራቶን ሪከርድን የመስበር ትጋት ከኢትዮጵያ ጠፍቶ በኬንያ የበላይነት መቀጠሉ፤ በዓለም አትሌቲክስ የኮከብ አትሌቶች ምርጫ ከመጨረሻ እጩዎች ተርታ የሚገባ ኢትዮጵያዊ አትሌት መጥፋቱ እንዲሁም በፌደሬሽኑ አስተዳደር ክልሎች፤ አሰልጣኞች፤ ማናጀሮች እና አትሌቶች በተለያዩ ውዝግቦች መጠመዳቸው ለብዙዎች ስጋት ሆኖባቸዋል፡፡ ትልቁ የስልጣን አካል ሃላፊነት የሰጠው ጠቅላላ ጉባዔ በመሆኑ የውዝግቡን የመጨረሻ ውሳኔ ከ2 ወራት በኋላ በሚያደርገው አስቸኳይ ጉባዔ እንደሚወስን ቢጠበቅም፤ በፌደሬሽኑ አስተዳደር ከፕሬዝዳንቱ መንበር ውጭ የተድበሰበሱት እና የሚያጋጩት አወዛጋቢ አጀንዳዎች በዚያን ወቅት ሊያገረሹ እንደሚችሉ ያሰጋል፡፡በተለይ በፌዴሬሽኑ መተዳደሪያ ደንብ የአባላት ጥንቅርና የክለቦች ተሳትፎ ጉዳይ ላይ ባለፉት ጉባዔዎች የተደረጉ ውይይቶች በከፍተኛ ደረጃ ማከራከራቸውና መፍትሄ አለማግኘታቸው የሚያስጨንቅም ነው፡፡
በኬንያው ኔሽን ሚዲያ ግሩፕ በሚታተመው ታዋቂው ዴይሊ ኔሽን ጋዜጣ ላይ በአዘጋጅነት የሚሰራው በርናባስ ኮሪር በፃፈው ሃተታ በላቀ የአትሌቲክስ ስኬት ለአፍሪካና ለመላው ዓለም ተምሳሌት የምትሆነው ኢትዮጵያ በስፖርት የአስተዳደር ቀውስ መታመሷን አሳፋሪ ብሎታል፡፡ ኃይሌ ከዓለማችን የምንግዜም ምርጥ አትሌቶች ተርታ በግንባርቀደምነት ከሚያሰልፈው ስኬታማ የሩጫ ዘመኑ በኋላ ወደ ስፖርቱ አመራር ሲመጣ የዓለም አትሌቲክስ ማህበረሰብ ልዩ ጉጉት ማሳደሩን ያወሳው በርናባስ ኮሪር፤ በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ውስጥ ብዙ እንደሚሰራ ተስፋ እየተደረገ፤ በድንገተኛ የፖለቲካ አጀንዳዎች ከስልጣኑ የሚለቅበትን አጓጉል ግፊት ፕሮፌሽናል አሰልጣኞች፤ አትሌቶች እና የስፖርት አመራሮች መፍጠራቸውን የሚወገዝ ነው ብሏል። ተመሳሳይ ሁኔታም በኬንያ አትሌቲክስ እንደበሽታ መዛመቱንም አስገንዝቧል፡፡ ኃይሌ በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ላይ የሚያልመውን ለውጥ ለማምጣት በቂ ጊዜ ያስፈልገው እንደነበር የጠቀሰው ፀሃፊው፤ ከሃላፊነቱ ለመልቀቅ ያሳለፈውን ውሳኔ ከመስዕዋትነት መቁጠሩ አስገርሞኛል ብሏል፡፡
ሻለቃ ኃይሌ ገብረ ሥላሴ ከሁለት ዓመት በፊት ‹‹ባልመረጥም እመረጣለሁ›› በሚል ርእስ ከአዲስ አድማስ ጋር ቃለምልልስ አድርጎ ነበር፡፡ በወቅቱ ከፕሬዝዳንትነት ምርጫው በፊት ምን እንደሚሰማው ተጠይቆ ‹‹ተመረጥኩም አልተመረጥኩም የአትሌቲክስ ፌዴሬሽን አሸናፊ ሆኖ በትክክለኛ መስመር እስኪገባ ድረስ ጥረት ማድረጌን አላቋርጥም፡፡ በርግጥ ብዙዎች ኃይሌ የሚያስተዳድራቸውን ኢንቨስትመንቶች እና በርካታ የግል ስራዎቹን ትቶ እንዴት ፌዴሬሽኑን በሙሉ ትኩረት ሊመራ ይችላል ብለው ስኬታማ ልሆን እንደማልችል ጥርጣሬ ሊገባቸው ይችላል… ግን እኔ በምሰማራበት የኃላፊነት መስክ ሁሉ ከ95 በመቶ በላይ ስኬታማ መሆን እንደምችል በእርግጠኛነት ነው የምናገረው፡፡ ሁሉንም ስራዎቼ እኮ የፈጠራቸው ሩጫው ነው፡፡ ሁሌም ቅድሚያ ትኩረት የምሰጠው ለአትሌቲክሱ ስፖርት ነው፡፡ ለስፖርት ቅድሚያ የምሰጠው ለ100 ሚሊዮን ህዝብ ስኬታማ ሆኜ መስራት የምፈልገው ሃላፊነት ስለሆነ ነው፡፡ በአጠቃላይ ለሁሉም አደራ የምለው የኢትዮጵያን አትሌቲክስን እንታደገው ነው፡፡ ስፖርቱን ወደነበረበት ቦታ ለመመለስ በ1 እና በሁለት ዓመት ከፍተኛ ለውጥ እናመጣለን ብዬ የምገባው ቃል የለም፡፡ በጣም የወረደውን አትሌቲክስ ወደ ነበረበት ቦታ ለመመለስ ከ3 እና ከ4 ዓመታት በላይ ተባብረን መስራት ይኖርብናል፡፡ ምናልባትም ከሁሉም ባለድርሻ አካላት የምናገኛቸው ድጋፎች የተጠናከሩ ከሆነ ከዚያም በፈጠነ ጊዜ የምንፈልገውን ለውጥ ማስመዝገብ እንደምንችል ነው የማምነው፡፡›› የሚል ምላሽ ሰጥቶ ነበር፡፡
የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ከ70 ዓመታት በፊት እንደተመሰረተ የታሪክ መዛግብቶች ያወሳሉ። በፌደሬሽኑ ድረገፅ የተቀመጠው ታሪካዊ ዳራ እንደሚያወሳው ፌዴሬሽኑ በተቋቋመበት ወቅት የነበረውን የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ኮሎኔል ጌታሁን ተክለማርያም በበላይነት ይመሩና ያገለግሉ እንደነበር፤ በመቀጠል ደግሞ አቶ ተስፋዬ ሽፈራው ተተክተው የአትሌቲክስ ስፖርቱን መምራታቸውን፤ ከእኝህ ሰው በኋላ ደግሞ ኮሎኔል በቀለ ይግዛው፣ ኮሎኔል ዘለቀ እርገጤ፣ አቶ አክሊሉ ይምታቱ፣ አቶ አሥራት ኃ/ጊዮርጊስ፣ አቶ ተፈራ ዋሲሁን፣ ሻምበል ኃለፎም ምሩፅ፣ አቶ ሙሉጌታ ኃ/ማርያም በተከታታይ ተተካክተው የአትሌቲክስ ስፖርቱን ይመሩ እንደነበር ይነገራል፡፡ የተለያዩ አማተር አገልጋዮች ከሠራዊቱ ቤትና ከልዩ ልዩ ተቋማት ፌዴሬሽኑን በበጎ ፈቃደኝነት መርተውታል። በፌደሬሽኑ የአመራር ታሪክ አበይት ምዕራፍ ሆኖ የሚጠቀሰው ከ1994 ዓ. ም. በኋላ እስከ 2004 ዓ. ም. ማብቂያ ድረስ ያገለገሉ ብቸኛዋ ሴት የፌዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት ወ/ሮ ብሥራት ጋሻውጠና ነበሩ፡፡ እርሳቸውን ተክተው እስከ 2008 ዓ. ም በመምራት ላይ የነበሩት ደግሞ የተከበሩ አቶ አለባቸው ንጉሴ ነበሩ። ፌዴሬሽኑ በተቋቋመበት ወቅት የነበረውን የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ሌ/ኮሎኔል ብርሃነ ተፈራ በበላይነት ይመሩና ያገለግሉ እንደነበር፣ የአትሌቲክስ ፌደሬሽኑ ከዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር፣ ከአዲዳስ ኩባንያ፣ ከአፍሪካ አትሌቲክስ ኮንፌዴሬሽን፣ ከምስራቅ አፍሪካ አትሌቲክስ ሪጅንና ከአቻ ዓለም አቀፍና አህጉር አቀፍ ተቋማት ጋር መልካም የሚባልና በአርዓያነት ሊጠቀስ የሚችል ግንኙነት እንደሚያደርግ የሚያወሳው ታሪካዊ ዳራ ፌዴሬሽኑ የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር (IAAF) አባል እንደሆነም ይጠቅሳል፡፡ በአፍሪካ አትሌቲክስ ኮንፌዴሬሽን (CAA) እና በምሥራቅ አፍሪካ አትሌቲክስ ሪጅን (EAAR) ውስጥ ከካውንስል አባልነት ባለፈ በአመራርነት የሚያገለግልም ነው፡፡
የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን በየአመቱ በሚያካሂዳቸው ከ10 በላይ የሃገር ውስጥ ውድድሮች ላይ የመላ ሃገሪቱ ክልሎች፣ ከተማ አስተዳደሮችና ክለቦች እንዲሳተፉ የሚያደርግ ነው፡፡ ፌዴሬሽኑ አትሌቶች ከሚያገኙት የቡድን ሽልማት ፣ ከአትሌት ማናጀሮች ዓመታዊ ክፍያ፣ ከዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማሕበር፣ ከሕንፃ ኪራይ እና ከአዲዳስ ኩባንያ በድምሩ በየዓመቱ ከ40 ሚሊዮን ብር በላይ ገቢ ሲኖረው፤ በሌላ በኩል በየውድድር ዘመኑ ውስጥ በፌደሬሽኑ ስር ለተካሄዱት ሀገር አቀፍና ዓለም አቀፍ ውድድሮች፣ በተለያዩ የመሰረተልማት ስራዎች፤ ለፌዴሬሽኑ ሰራተኞችና አሰልጣኞች ደመወዝና ስራ ማስኬጃ፣ ለትምህርትና ስልጠና፣ ለብሔራዊ ቡድን አትሌቶች ድጎማ፣ ለማርኬቲንግና ኮሚዩኒኬሽን፣ ለስፖርት ዕቃዎች ግዢ፣ ለሜዳና ለሕንፃ ጥገና፣ ለድጋፍ ለማበረታቻ እና ሽልማት እንዲሁም ሌሎች ለታቀዱ ስራዎች ማስፈፀሚያ እስከ 43 ሚሊዮን ብር ወጭ የሚያስመዘግብም ነው፡፡ አቶ ሙሉጌታ ኃይለማርያምን ተክተው ወ/ሮ ብሥራት ጋሻውጠና ከ1994 ዓ. ም. በኋላ እስከ 2004 ዓ. ም. ማብቂያ ድረስ ያገለገሉ ብቸኛዋ ሴት የፌዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት ነበሩ፤ እርሳቸውን ተክተው እስከ 2009 ዓ. ም. መጀመሪያ ድረስ አቶ አለባቸው ንጉሴ ፌዴሬሽኑን የመሩ ሲሆን ከመንግስት ተቋማት ከሚመጡት ወኪሎች ይዘውት የነበሩትን የፕሬዝዳንትነትን ኃላፊነት ወደ ስመ ጥርና ታዋቂ አትሌቶች ያዛወረ ክስተት በተፈጠረበት የ2009 ዓ. ም. ምርጫ ሻለቃ አትሌት ኃይሌ ገ/ስላሴ ፕሬዝዳንት ሆኖ ፌዴሬሽኑን ሲመራ ቆይቷል፡፡
የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግን ለሚከታተሉ የእግርኳስ አፍቃሪያን አዳማ ከተማን በመጀመሪያው አጋማሽ በምን ታስታውሱታላቹ ብለን ብንጠይቃቸው የአብዛኞቹ ምላሽ በፋይናንስ ቀውስ የሚል እንደሚሆን አያጠራጥርም።
ባሳለፍነው አመት ጥሩ ብቃት ያሳዩ ተጨዋቾቻቸውን በዘንድሮው የውድድር አመትም ማቆየት የቻሉት እና የቀድሞ አሰልጣኛቸውን አሸናፊ ከበደን የሾሙት አዳማዎች በመጀመሪያው የውድድር ክፍል ጠንካራ ተፎካካሪ ይሆናሉ ተብሎ ተጠብቆ ነበር። በመጀመሪያው ሳምንት ጨዋታም አምና ከመቕለ 70 እንደርታ ጋር በዋንጫው ፉክክር እስከ መጨረሻው ሳምንት ድረስ አንገት ለአንገት ተናንቆ ሁለተኛ ሆኖ መጨረሽ የቻለውን ፋሲል ከተማን አዳማ ላይ አስተናግደው ያለምንም ግብ አቻ የወጡ ሲሆን በሳምንቱ ደግሞ አንጋፋ እና ታዳጊ ተጨዋቾችን በመቀላቀል በሊጉ የመጀመሪያ ተሳትፎውን እያደረገ የሚገኘውን ወልቂጤ ከተማን አዳማ ላይ በድንቁ ግብ አዳኛቸው ዳዋ ሁቴሳ ብቸኛ ግብ በማሸነፍ የመጀመሪያ ድላቸውን በማስመዝገብ በሁለት ጨዋታዎች 4 ነጥብ በመሰብሰብ ችለዋል ። ይህም ውጤታቸው የአሰልጣኝ አሸናፊ ስብስብ በሊጉ እንደተጠበቀው ጠንካራ ተፎካካሪ እንደሚሆን በሊጉ ተከታታዮች ዘንድ ተስፋ ተጣለበት።
ቡድኑ በመጀመሪያ ሁለት ጨዋታዎች ያሳካውን ጥሩ የሚባል ውጤት የማስጠበቅ ሀላፊነትን ተሸክሞ 3ተኛው ሳምንት መርሀ ግብር አዲስ አበባ ላይ የውበቱ አባተን ሰበታ ከተማን የገጠመ ሲሆን ሆኖም ግን በዚህ ጨዋታ በለስ ሳይቀናው ሸገር ላይ 2 ነጥብ ጥሎ በ5 ነጥብ 5ተኛ ደረጃ ላይ የሚያስቀምጠውን ውጤት አስመዝግቦ ወደ አዳማ ተጉዟል።
በመጀመሪያዎቹ ሶስት ጨዋታዎች 1 ግብ ብቻ ማስቆጠር የቻሉት አዳማ ከተማዎች ግብ የማግባት እና የግብ እድል የመፍጠር ብቃታቸው ጥያቄ ውስጥ የገባ ቢሆንም በአንፃሩ ግን የተከላካይ ክፍላቸውም በሶስቱም ጨዋታ ምንም ግብ አለማስተናገዱ ይበል የሚያስብል ጅማሮ ነበር።
በአራተኛው ሳምንት መርሀግብር ግን ከላይ የጠቀስነውን ደካማ እና ጠንካራ ጎን የሚጣረስ ውጤት ነበር ያስመዘገቡት። በሜዳቸው የወላይታ ዲቻን ያስተናገዱ ሲሆን በጨዋታውም ሁለት ግብ አስቆጥረው ጠንካራው ተከላካይ ክፍላቸው ደግሞ ሁለት ግብ ተቆጥሮበት በሳምንት ልዩነት ውስጥ ሌላ የአቻ ውጤት አስመዘገቡ። ከዚህ የአቻ ሀንጎቨር የተላቀቁ የማይመስሉት አዳማዎች በ አምስተኛ ሳማንት መርሀ ግብርም ወደ ትግራይ ተጉዘው ዱላ ሙላቱ በጨዋታው መጠናቀቂያ ደቂቃዎች ላይ ባስቆጠራት አንድ ግብ ከስሁል ሽረ ጋር አንድ አቻ በመውጣት በተጨማሪም በስድስተኛው ሳማንት መርሀግብር ከ ካችአምና ቻምፕዮኖቹ ጅማ አባጂፋር ጋር አዳማ ላይ ያለ ምንም ግብ በመለያየት በ 4 ጨዋታ ማግኘት ከነበረባቸው 12 ነጥብ 4ቱን ብቻ ማሳካት ችለዋል። ይህም ንፃሬ ቡድኑ ገና የውጤት መንገዱን እንዳልጀመረ የሚያሳይ ነበር።
በአቻ ውጤት ሲንገዳገድ የቆየው አዳም ከተማ በስተመጨረሻም በሰባተኛው ሳምንት መቐለ ላይ በ መቐለ 70 እንደርታ የ 2-0 ሽንፈትን መቅመስ ቻለ። ይህም ጨዋታ ቡድኑ በውውድር አመቱ ያጋጠመው የመጀመሪያ ሽንፈት ሆኖ ተመዝግቧል። በቀጣዩ ሳምንትም ከሀዋሳ ከተማ ጋር 1-1 በመውጣት ነጥብ መጣሉን ቀጠለ
በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ ይለዋ ይሄ ነው በውጤት ማጣት ሲንገዳገድ የነበረው አዳማ ከተማ በ ፋይናንስ ቀውስም መመታቱ ከድሬዳዋው ጨዋታ በፊት ተሰማ። የቡድኑ ቁልፍ ተጨዋቾችን ጨምሮ ሌሎችም ተጨዋቾች ለበርካታ ወራት ደሞዝ እንዳልተከፈላቸው እና አድማም እንደሚመቱ መናገራቸው ታወቀ። ዛቻቸው ከልብ ነበር እና ተጨዋቾቹ ልምምድ አንሰራም በማለት ልምምድ ሳያደርጉ የጨዋታው ቀን ደረሰ እንደምንም በተፈጠረ መግባባትም ቡድኑ ጥቂት ሰዓታት ሲቀሩት ወደ ድሬ አመራ። የጨዋታ ህጉ የዘሩትን ማጨድ ሆነና ያለልምምድ የሄዱት አዳማዎች በድሬዳዋ ከተማ 2-1 ተረቱ። 9 ነጥብ ብቻ ይዘው በሊጉ ግርጌ 14ተኛ ደረጃ ላይ ተቀመጡ።
ከደረሰባቸው የፋይናንስ እና የጤት ቀውስ ለማገገም ከፊታቸው የቀረበውን ሲሳይ በአግባቡ መብላት የነበረበት አዳማ ከተማ ሌላ በውጤት ማጣት ውስጥ የሚገኘውም ሀድያ ሆሳዕናን አበበ በቂላ ሜዳ ላይ 2-1 በማሸነፍ ለጊዜው እንኳን በረጅሙ መተንፈስ ቻለ።
በሊጉ የመጀምሪያ አጋማሽ መጨረሻ ሳምንታት ላይ አዳማ በባህርዳር የ 2-1 ሽንፈትን የቀመሰ ሲሆን በካሳዬ አራጌው ኢትዮጵያ ቡና ላይ ደግሞ ያልተጠበቀ የ 3-0 ድል መቀዳጀት ቻለ በተጨማሪም በ 15ተኛው ሳምንት ከሊጉ መሪ ቅዱስ ጊዮርጊስ ጋር በአዲስ አበባ ስታድዮም በመገናኘት ያለግብ ምንም ለምንም በመለያየት የመጀመሪያውን አጋማሽ 19 ነጥቦችን በመሰብሰብ 9ኛ ደረጃ ላይ በመቀመጥ ማጠናቀቅ ችሏል።
ወረቀት ላይ የቡድኑን ስብስብ ለተመለከተ ሰው አዳማ ከተማ ጠናካር ቡድን መሆኑን መገመት የሚያዳግት ነገር አይደለም። ሆኖም ግ ን እግርኳስ የብዙ ተለዋዋጭ ነገሮች ድምር ውጤት ነው እና በግርድፉ ይሄ ቡድን ጠንካራ ነው ደካማ ነው ማለት አይቻልም።
የእግርኳስ ዋና አላማው ግብ አስቆጥሮ ማሸነፍ ነው እና የአዳማን የፊት መስመር እንዳስሰው። አዳማ በ15 ጨዋታዎች 16 ግቦችን ያስቆጠረ ሲሆን በአማካኝ በጨዋታ 1.07 ግቦችን ያስቆጥራል ማለት ነው ይህም ቡድኑ የማጥቃት እንቅስቃሴው ላይ በደፈናው ደካም እንደሆነ ለመገመት ይረዳናል ( በዚች አጭር ስሌት ብቻ ቡድኑ የማጥቃት እንቅስቃሴው ደካማ ነው ብለን እርግጠኛ መሆን አንችልም። ይሄን ለማወቅ ሰፋ ያለ የ መረጃ ትንተና ወይም Data analysis መስራት ይኖርብናል)።
በአንፃሩ የተከላካይ ክፍሉ በ15 ጨዋታዎች 13 ግቦች የተቆጠሩበት ሲሆን 8 ጨዋታዎች ደግሞ ግብ ሳይቆጠርበት መውጣት ችሏል። ይህም መረጃ የቡድኑ የመከላከም ሂደት ጠንካራ እንደሆነ ያሳየናል።
ለቡድኑ ግብ የማግኘት ችግር እንደዋናነት የሚጠቀሰው ችግር በአጥቂው ዳዋ ሁቴሳ ላይ ትክሻ ላይ መንጠልጠል እና ከ ዳዋ ውጪ በተደጋጋሚ ግብ የሚያስቆጥሩ ተጫዋቾችን ማጣት ይመስላል። ይሄ በእንዲህ እንዳለ ደግሞ የመስመር ተጨዋቾቹ በረከት እና ቡላቻ በፍጥነት ኳስን ይዞ በተጋጣሚ ግብ አቅራቢያ ከመገኘት በዘለለ ፍሬያማ የሆነ የግብ እድል እንዲፈጥሩ ወይም ግብ እንዲያስቆጥሩ የመጨረሻ ኳሳቸው ላይ የሚወስኑትን ውሳኔ እጅጉኑ ማስተካከል ይጠበቅባችዋል።
በዝውውር መስኮቱ ቁልፍ ተጫዋቾቻቸውን ያጣሉ ተብሎ ሲጠበቅ የነበረ ቢሆንም ከሰሞኑ በተሰሙ ወሬዎች ዳዋ ሁቴሳ ከንአን ማርክነህ እና ምኞት በቡድኑ እንደሚቆዩ ለማወቅ ተችሏል። የፋይናንስ ጉዳዩን መፍታቱ ቡንዱ በተረጋጋ መንፈስ ሊጉ ላይ አተኩሮ ውጤት እንዲያስመዘግብ ሊረዳው ይችላል።
በሊጉ ማን እንደሚወርድ መገመት አዳጋች በሆነበት ሰአት አዳማዎች ግብ የማስቆጠር ችግራቸውን እና ግብ የሚፈጥሩበትን ሂደት በአፋጣኝ በማረም ወደ ውጤቱ የማይመለሱ ከሆነ በወራጅ ቀጠናው የሞት ሽረት ትግል ሊያጋጥማቸው እንድውሚችል መገመት ቀላል ነው።
ሆኖም ግን ቡድኑ በመጀመሪያው አጋማሽ መጨረሻ ሳምንታት ላይ ያስመዘገባቸውን ውጤቶች እና ከሜዳ ውጪ ያለውን ችግር መፈታቱን ተመርኩዞ ቡድኑ ጥሩ የሚባል እንቅስቃስል ማሳየቱ እና በተለይ በሜዳው የቀድሞው አስፍሪነቱ ሊመለስ የሚችልባቸው ሁኔታዎች አሉ።
የቅንጦት ወንዶች ሹራብ ሹራብ ኦ-አንገት Patchwork Striped ወፍራም ወንዶች የወንዶች ሹራብ ML XL XXL 3XL ርካሽ የወንዶች ሹራብ (ያለ ነጭ ሸሚዝ ምርቱ ፡፡ የወንዶች ሹራብ ሹራብ ብቻ ነው) የባህሪ ወንዶች የወንዶች ሹራብ ሹራብ 90% ፖሊስተር ፣ 10% የቀርከሃ ፋይበር የእጅ መታጠቢያ / ሜቺን ማጠቢያ ስፕሪንግ , መኸር, ክረምት M, L, XL, XXL 2015 በልግ አዲስ መምጣት, ከፍተኛ ጥራት, ፋሽን, ረጅም እጀ ሹራብ የእኛ መጠን የእስያ መጠን ነው, በአውሮፓ ውስጥ መጠኑን ከፈለጉ ወይም ከአውሮፓ እና ከአሜሪካ መጠን ያነሱ 1 ወይም 2 መጠኖች ነው አሜሪካ ፣ ፕላስ በእኛ መደብር ውስጥ የመደመርን መጠን ይምረጡ (ልክ መጠንዎ L ከሆነ ፣ ከዚያ የኤክስኤል መጠን መምረጥ ያስፈልግዎታል) ፡፡
ብመሰረት ተበጺሑ ዘሎ ስምምዕ፣ DP World ናይ ዱባይ ን51% ኣገልግሎታት ወደብ በርበራ ክውንን እንከሎ፣ ኢትዮጵያ ድማ ን19 % ዓዲጋቶ ኣላ። እቲ ዝተረፈ 30 % ከኣ ብመንግስቲ ርእሰ ምምሕዳር ሶማሊላንድ ተሓዚኡ ይርከብ።
እንተኾነ፣ እታ በይናዊ ናጽነት ዝኣወጀት ሶማሊላንድ፣ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ቅድሚ ምርካባ ምስ መንግስቲ ሶማል ክትዘራረብ ከምዘለዋ ካብ ማሕበረ ሰብ ዓለም ጸቕጢ ክቐርበላ ጸኒሑ’ዩ።
ስደተኞቹ መንግስታዊ ባልሆነው የጀርመን በጎ አድራጎት ማህበር አባላት እና የጣሊያን የባህር ላይ የነብስ አድን ቡድን ባካሄዱት ስድስት የነብስ አድን ስራ ከሊቢያ የባህር ዳርቻዎች ወደ ስፍራው የመጡ ናቸው።
ስደተኞቹን የያዘችው ጀልባም በጣሊያንና ማልታ የባህር ዳርቻዎች መካከል ላይ ስትሆን፥ የባህር ላይ የነብስ አድን ሰራተኞችም የሁለቱን ሃገራት ባለስልጣናት መልስ እየጠበቁ መሆኑን ተናግረዋል።
በሜዲትራንያን ባህር ከአፍሪካ የሚነሱ ስደተኞች ዋነኛ መዳረሻ የሆነችው ጣሊያን፥ የመጣውን ስደተኛ ሁሉ የመቀበል ግዴታ የለብኝም በሚል የባህር ዳርቻወቿ ላይ ጥብቅ ቁጥጥር ማድረግ ጀምራለች።
ይህን ተከትሎም ሃገራቸው በባህር ላይ የነብስ አድን ስራ በመስራት ስደተኞቹን ወደ ጣሊያን በሚያጓጉዙ ተቋማትና ግለሰቦች ላይ ጠንካራ እርምጃ ትወስዳለች ብለዋል።