Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ብዕለተ ሰኑይ ትምሰል። ብሰኑይ ካብ’ዚ ክሳዕ ዓለመ መላእክት መሊኡ ዝነበረ ማይ ኣብ ሠለስተ ከፈሎ እቲ ሓደ ንውቅያኖስ እቲ ሓደ ንሃኖስ እቲ ሓደ ንጠፈር ኣጽኒዑ ናይ ነፋስ መመላለሲ ገበሮ። ጠፈር ናይ ድንግል ማርያም፥ ብርሃን ናይ ጐይታ ምሳሌ፡ እዚ ደኣ’ሞ ናይ ጠፈር ምሳሌ ደኣ እምበር መዓስ ናይ ዕለተ ሰኑይ ምሳሌ ኮይና እንተተባህለ ዕለተ ሰኑይ ናይ ድንግል ማርያም፥ ጠፈር ካብኣ ዝተወሐዶ ሥጋ፥ ብርሃን ናይ ጐይታ ምሳሌ እዩ። በዕለተ ሰሉስ ትምሰል።
ብዕለተ ረቡዕ ትምሰል። ብረቡዕ “ለይቁሙ ብርሃናት በገጸ ሰማይ” ምስ በለ። ንሥጋውያን ምግቢ ዝኾኑ ፀሓይ ወርኅ ከዋኽብቲ ተረኽቡ። ካብኣ ድማ ንመንፈሳውያን ምግቢ ዝኾነ ፀሓየ ጽድቅ ክርስቶስ ተረኽበ።
ብዕለተ ኃሙስ ትምሰል። ብዕለተ ኃሙስ “ለታወፅእ ባሕር ዘቦ መንፈሰ ሕይወት” ምስ በላ፡ ብልቦም ፍሑኽ እናበሉ ዝኸዱ ብእግሮም ዝጎዩ፡ብኽንፎም ዝበሩ ብደመ ነፍስ ሕያዋን ኮይኖም ዝነብሩ ፍጥረታት ተረኽቡ። ካብዚኣቶም በበሪሮም ዝኸዱ ኣለዉ ኣብኡ ዝተረፉ ውን ኣለዉ። እቶም ኣብኡ ዝተረፉ ናይ ጥሙቃን፣ እቶም በሪሮም ዝኸዱ ናይ ዘይጥሙቃን ምሳሌ እዩ። እዝስ “ወባረኮሙ ለክልኤሆሙ በአሐቲ በረኸት” ይብል ኢሉ፥ እቶም ብልቦም ፍሑኽ እናበሉ ዝኸዱ ናይ ሰብአ ዓለም፥ እቶም ብእግሮም ዝጎዩ ናይቶም ካብ ትሩፋት ናብ ትሩፋት ዝጎዩ ናይ ባሕታውያን፥ እቶም በበሪሮም ዝኸዱ ናይቶም ተመስጦ ዘለዎም ናይ ሰማዕታት እዩ። ዕለተ ኃሙስ ናይ ድንግል ማርያም፣ ባሕር ናይ ጥምቀት ምሳሌ እዩ።
ብዕለተ ቀዳሚት ትምሰል። ብቀዳሚት ዕረፍት ተረኸበ፡ “ወአመ ሳብዕት ዕለት አዕረፈ እግዚአብሔር እምኵሉ ግብሩ ዘአኃዘ ይግበር’’ ከም ዝብል፥ ንሥጋውያን ዕረፍት ተረኽበ። ካብኣ ድማ ንመንፈሳውያን ዕረፍት ዝኾነ ጐይታ ተረኽበ።
38ኛው የለንደን ማራቶን በለንደን ከተማ ሲካሄድ 386 ሺ ስፖርተኞች ለመሮጥ ያመለከቱ ሲሆን 54,685 ለተሳትፏቸው ማረጋገጫ እንዳገኙ ታውቋል። በዋናው የአትሌቶች ውድድር የዓለም ማራቶን ሪከርድ በሁለቱም ፆታዎች ሊሻሻል እንደሚችል ተጠብቋል። የኢትዮጵያ የማራቶን ሪከርድን በሁለቱም ፆታዎች የያዙት ጥሩነሽ ዲባባና ቀነኒሳ በቀለ የዓለም ማራቶን ሪከርድን የመስበር እቅድ እንዳላቸው ከውድድሩ በፊት በሰጧቸው መግለጫዎች አመልክተዋል፡፡
የለንደን ከተማ አየር ሁኔታ በውድድሩ ታሪክ ከፍተኛው የሙቀት መጠን እንዲኖር መነገሩ ሪከርድ የሚሻሻልበትን ዕድል እንደሚያጠበው እየተገለፀ ነው፡፡ የሙቀቱ መጠን ከ16 እስከ 19 ዲግሪ ሴንትግሬድ ቢሆን ይመረጣል ተብሏል፡፡ የኬንያዋ ማሪ ኪታኒ የአየሩ ሙቀት በውድድሯ ላይ ምንም ተፅእኖ እንደማይፈጥር ነው የተናገረችው፡፡
ይሁንና የለንደን ማራቶን አዘጋጆች ለቢቢሲ በሰጡት አስተያየት ስጋታቸውን ገልፀዋል፡፡ የአየሩ ሙቀት ከ22 እስከ 24 ዲግሪ ሴንትግሬድ ሊሆን ይችላል የሚል ትንበያ በመሰማቱ ነው፡፡ ይህ መጠን ለሪከርድ አስቸጋሪ እንደሚሆን የአትሌቲክስ ባለሙያዎች እየተናገሩ ናቸው፡፡ በውድድሩ ታሪክ ለሁለት ጊዜያት በ1996 እና በ2007 እኤአ ከፍተኛ የአየር ሙቀት አጋጥሞ ነበር፡፡
በተያያዘ የለንደን ማራቶን አዘጋጆች “ጊነስ ዋርልድ ቡክ ኦፍ ሪከርድስ” ጋር በመተባበር 49 የተለያዩ የሪከርድ ሙከራዎች እንደሚደረግ ያስታወቀ ሲሆን፤ በ38 የለንደን ማራቶኖች ከ1 ቢሊዮን ዶላር በላይ ለበጎ አድራጎት የሚውል ገንዘብ ተገልጿል፡፡
በወንዶች ምድብ ቀነኒሳ በቀለ ከኬንያው ኤሊውድ ኪፕቾጌ ጋር ከባድ ፉክክር እንደሚገባ ሲጠበቅ፤ በሴቶች ምድብ ደግሞ ጥሩነሽ ዲባባ ትንቅንቋ ከሌላዋ ኬንያዊት ማሪ ኪታኒ ጋር ይሆናል፡፡ በሁለቱም ፆታዎች ዋናው ፉክክር በኬንያ እና በኢትዮጵያ ማራቶኒስቶች መካከል እንደሆነ ቢገለፅም በወንዶች ኤርትራውያን፤ በሴቶች የእንግሊዝ ፤ የአሜሪካ እና የጃፓን ማራቶኒስቶች ተቀናቃኞች እንደሚሆኑም ተወስቷል፡፡ በለንደን ማራቶን ታሪክ በሁለቱም ፆታዎች 23 አሸናፊዎች (13 በወንድ 10 በሴት) በማስመዝገብ ኬንያ ቀዳሚ ስትሆን በ11 አሸናፊዎች (6 በወንድ 5 በሴት) እንግሊዝ ትከተላለች፡፡ በለንደን ማራቶን ኢትዮጵያውያን ያሸነፉት በሁለቱም ፆታዎች ስድስት ጊዜ ነው፡፡ በወንዶች በ2003 እ.ኤ.አ ገዛኸኝ አበራ እንዲሁም በ2010 እና በ2013 ፀጋዬ ከበደ አሸንፏል። በሴቶች ደግሞ በ2001 እ.ኤ.አ ደራርቱ ቱሉ በ2010 እ.ኤ.አ አሰለፈች መርጊያ እና በ2015 እ.ኤ.አ ትእግስት ቱፋ አሸናፊዎች ነበሩ፡፡
አትሌት ቀነኒሳ በቀለ ዘንድሮ የለንደን ማራቶንን ለሶስተኛ ጊዜ የሚሮጥ ይሆናል፡፡ በ2016 እኤአ ላይ ለመጀመርያ ጊዜ ሲሮጥ 3ኛ ደረጃን እንዲሁም ባለፈው ዓመት ደግሞ ሁለተኛ ደረጃን አግኝቷል፡፡ ጉዮ አዶላና ቶላ ሹራ ለንደን ማራቶንን የሚሮጡ ሌሎቹ የኢትዮጵያ ማራቶኒስቶች ሲሆኑ ባለፈው ዓመት ያሸነፈው ዳንኤል ዋንጂሩ፤ የዓለም የማራቶንንን ከ2 ሰዓት በታች ለመግባት እየሰራ የሚገኘው ኤሊውድ ኪፕቾጌ፤ ስታንሊ ቢዎት፤ አቤል ኪሪዊ፤ ላውረንስ ቼሮኖና ቤዳን ካሮኪ ኬንያን የሚወክሉ ማራቶኒስቶች ናቸው፡፡ እንግሊዛዊው የረጅም ርቀት አትሌት ሞ ፋራህ የመጀመርያ ማራቶኑን የሚሳተፍም ይሆናል፡፡
በለንደን ማራቶን የኢትዮጵያው ቀነኒሳ በቀለ ከኬንያው ኤሊውድ ኪፕቾጌ መተናነነቃቸው ከሞ ፋራህ የመጀመርያ ተሳትፎ የተሻለ ትኩረት ተሰጥቶታል፡፡ ኤሊውድ ኪፕቾጌ ከትራክ ወደ ጎዳና ከወጣ በኋላ በ10 ማራቶኖች ሮጦ 9 ጊዜ አሸንፏል፡፡ የለንደን ማራቶን ሪከርድን በ2016 እ.ኤ.አ ሲያሸንፍ በ2፡03፡05 በሆነ ጊዜ የቦታውን ሪከርድ ማስመዝገቡ የሚታወቅ ሲሆን በናይኪ Breaking2 ማራቶንን ከ2 ሰዓት በታች የመግባት ፕሮጀክት 2፡00፡25 በሆነ ጊዜ የዓለም ሪከርድ ባይሆንም ልዩ ክብረ ወሰን ማሳካቱ ይታወሳል፡፡ በ2015 እና በ2016 እኤአ ላይ የለንደን ማራቶንን ያሸነፈ ሲሆን ዘንድሮ ለ3ኛ ጊዜ ለማሸነፍ ማነጣጠሩን አስታውቋል፡፡ ማራቶንን ከ2 ሰዓት በታች ለመግባት በሚሰራበት ፕሮጀክት እየተጋ በመሆኑ በዓለም አትሌቲክስ ባለሙያዎች ሪከርድ መስበር እንደሚችል በተደጋጋሚ እየተመሰከረለት ቆይቷል። ይህን አስመልክቶ ከውድድሩ በፊት ሲናገር ‹‹እቅዴ በጣም ውበት ያለው ውድድር ለማድረግ ነው። የዓለም ማራቶን ሪከርድን የምሰብርበትን ሁኔታ ከወዲሁ ልወስን አልችልም›› ብሏል፡፡
ከዓለም ማራቶን ሪከርድ ቀጥሎ ምርጥ ሁለተኛው ፈጣን ሰዓት ቀነኒሳ በቀለ በ2016 እኤአ በበርሊን ማራቶን ሲያሸንፍ ያስመዘገበው 2:03:03 የሆነ ጊዜ ሲሆን፤ የኢትዮጵያ የማራቶን ሪከርድ ሆኖ መመዝገቡ የሚታወቅ ነው፡፡ ቀነኒሳ ወደ ማራቶን ከገባ በኋላ ማሸነፍ የቻለው በ2014 ፓሪስ ላይ በበርሊን በ2016 እኤአ ለ2 ጊዜ ብቻ ነው ነው፡፡ በሶስት ማራቶኖች አቋርጦ ሲወጣ በሌሎቹ ደግሞ ማሸነፍ አልቻለም፡፡ ቀነኒሳ በማራቶን ውጤታማ ለመሆን የተሟላ ወሳኝ ጤንነት መሆኑን ከለንደን ማራቶን በፊት በሰጠው መግለጫ ሲያመለክት‹‹ ጤና በዋነኝነት አስፈላጊ ነው። ፓሪስ እና በርሊን ላይ ሳሸንፍ ሙሉ ጤነኛ ነበርኩ። በሌሎች ማራቶኖች ግን ጉዳቶች ነበሩብኝ፡፡ 100 በመቶ የተሟላ ብቃት ላይ አልነበርኩም፡፡ ማራቶንንን ከጉዳት ጋር መሮጥ ፈታኝ ነው›› ሲል ተናግሯል፡፡
በሌላ በኩል የመጀመሪያ ማራቶን ውድድሩን የሚያደርገው ሞ ፋራህ ብቸኛ ተስፋ ያደረገው በ1985 እ.ኤ.አ ላይ ስቲቭጆንስ 2፡07፡13 በሆነ ጊዜ ያስመዘገበው የብሪቲሽ የማራቶን ሪከርድ ለማሻሻል ነው፡፡
የኬንያው ማራቶኒስት ዴኒስ ኪሜቶ በ2014 እኤአ በበርሊን ማራቶን በ2 ሰዓት ከ02 ደቂቃዎች ከ57 ሴኮንዶች የዓለም ማራቶን ሪከርድን ማስመዝገቡ የሚታወቅ ነው፡፡
በሴቶች ምድብ ጥሩነሽ ዲባባ በለንደን ማራቶን ለ3ኛ ጊዜ መካፈሏ ሲሆን ማሬ ዲባባ፤ ትግስት ቱፋና ታደለች በቀለ ሌሎቹ ኢትዮጵያውያን ሴት ማራቶኒስቶች ናቸው፡፡ ኬንያዊቷ የ36 ዓመት ማራቶኒስት ማሪ ኪታኒና የዓለም ሻምፒዮን ለመሆን የበቃችው የባህሬኗ ሮዝ ቼሊሞ ከፍተኛ ግምት የተሰጣቸው ሲሆን፤ ቪቪያን ቼሮይት፤ ግላዲስ ቼሮኖና ብሪግድ ኮሴጊም ይወዳደራሉ፡፡
የለንደን ማራቶን የውድድር ዲያሬክተር ሁግ ብራሸር ማሪ ኪታኒና ጥሩነሽ ዲባባ በ2017 እኤአ ላይ በተመሳሳይ ቦታ የነበራቸውን ፉክክር ጠብቀዋል። የዓለም ማራቶን ሪከርድ በሴቶች የመሰበሩን እድል ሰፊ የሚያደርገው የሁለቱ ፉክክር መሆኑን የተናገሩት ከወራት በፊት ነበር፡፡ ለ3 ጊዜያት በለንደን ማራቶን ያሸነፈችው ማሪ ኪታኒ የማራቶን ሪከርዱን ለማሻሻል ብዙ ዓመታን እንደሰራች ተናግራ፤ ዘንድሮ በወንድ አሯሯጮች በመታገዝ የመስበር እቅድ አለኝ ብላለች። በሴቶች ምድብ ያለፉትን 15 ዓመታት ሳይበር የዓለም ማራቶን ሪከርድ እንግሊዛዊቷ ፓውላ ራድክሊፍ 2፡15.25 በሆነ ጊዜ በለንደን ማራቶን ያስመዘገበችው ነው።
አምና ኬንያዊቷ ማሪ ኬይታኒ የለንደን ማራቶንን ስታሸንፍ ርቀቱን የጨረሰችበት 2፡17፡01 በሴቶች አሯሯጭነት አዲስ የዓለም ማራቶን ሪከርድ ሆኖ የተመዘገበ ሲሆን፤ ፓውላ ራድክሊፍ በ2005 እኤአ ላይ በሴቶች አሯሯጭነት ያስመዘገበችውን 2፡17፡42 በአርባ አንድ ሰከንዶች በማሻሻሏ ነው፡፡
ከ15 ዓመታት በፊት በለንደን ማራቶን ፓውላ ራድክሊፍ የዓለም ማራቶን ሪከርድ ስታስመዘግብ አዘጋጆቹ ልዩ እቅድ ነበራቸው፡፡ በመጀመርያ ደረጃ ወንዶችና ሴት አትሌቶች ሳይቀላቀሉ ለየብቻ ነው የሮጡት፡፡ በሴቶቹ ውድድር ላይ ለምርጦቹ ማራቶኒስቶች ሰባት ወንድ አሯሯጮች ተመድበዋል። ሁሉም ኬንያውያን ነበሩ፡፡ ከዚያ ውድድር በኋላ ግን የለንደን ማራቶን አዘጋጆች ቀጣዮቹን 14 የለንደን ማራቶኖች እንዲካሄድ ያደረጉት በሴት አሯሯጮች ነበር፡፡ ይህም የራድክሊፍ ሪከርድ ሳይሰበር ለረጅም ጊዜ እንዲቆይ ምክንያት ሳይሆን አይቀርም፡፡
ዘንድሮ ግን የውድድሩ ዲያሬክተር ሂውጅ ባሸር የሴቶች ሩጫው በወንዶች አሯሯጭነት እንዲካሄድ ወስነዋል፡፡ ዋና ትኩረቱም የዓለም ማራቶን ሪከርድ በሴቶች ይመዘገባል በሚል ግምት ነው፡፡ ለሪከርዱ ከፍተኛ ግምት ያላቸው የኬንያዋ ማሪ ኪታኒ እና የኢትዮጵያዋ ጥሩነሽ ዲባባ ከውድድሩ በፊት በሰጡት መግለጫ የወንድ አሯሯጮች ሚናን ብዙ አላደነቁም፡፡
የተሟላ ዝግጅት ማድረጓን የተናገረችው ጥሩነሽ‹‹ የውድድሩ አዘጋጆች ብቁ አሯሯጮች ሊመድቡ ይችላሉ፡፡ ዋናው አስፈላጊ ነገር በምርጥ ብቃት ላይ መገኘቴ ነው፡፡›› ብላለች፡፡ ጥሩነሽ ዲባባ ባለፈው ዓመት በለንደን ማራቶን ሁለተኛ ደረጃ ስታገኝ ያስመዘገበችው 2:17:56 የኢትዮጵያ የማራቶን ሪከርድ እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ከዚህ ውድድር በኋላ ወደ ለንደን ተመልሳ በዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና በ10ሺ ሜትር የብር ሜዳልያ ያገኘች ሲሆን፤ ከዚያም በማችስተር የ10 ኪሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ አሸንፋ የቺካጎ ማራቶንንም በአንደኝነት ጨርሳለች፡፡ ከዚያም ለሁለት ወራት ሙሉ እረፍት ከወሰደች በኋላ በከፍተኛ ትኩረት ልምምዷን ስትሰራ ቆይታለች፡፡ ስለ ዓለም የማራቶን ሪከርድ የመሰበር እድል ተጠይቃ ‹‹የዓለም የማራቶን ሪከርድ ለመስበር ብዙ ወሳኝ ሁኔታዎች ይኖራሉ፡፡ የአየር ሁኔታው፤ የአሯሯጮቹ ብቃት፤ አጠቃላይ የሩጫው ሂደት እና ሌላውም ሁሉ፡፡ ሁሉም ነገር ምቹ ከሆነ ለሪከርድ መሮጤ አይቀርም›› ብላለች፡፡ ማሪ ኪታኒ በበኩሏ ‹‹2 ሰዓት ከ15 ደቂቃዎች የተለየ ብቃት ነው፡፡ ቀላል አይደለም፡፡ እየተጠበቅን ያለነው የታላቋን ሯጭ ፈለግ እንድንከተል ነው፡፡ ›› ስትል ተናግራለች፡፡
ፍርድ ቤቱ በአቶ ልደቱ ላይ ክስ እስከሚመሰርት መርማሪ ፖሊስ እንዲሰጠው የጠየቀውን ተጨማሪ ጊዜ ውድቅ አደረገ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
ሽሉም ገፍቶ ቂጣውም ጠፍቶ የተፈራው ነገር ሁሉ ደርሶ እዚህ ደርሰናል – ጥቅምት 22 ቀን 2012ዓ.ም. ፡፡ ማታም ሆነ፤ ቀንም ሆነ አንድ ዓመት ከስድስት ወርና ከ22 ቀናት፡፡
እውነት ነው – የማያዋጣ ባል ቅንድብ ይስማል፡፡ የማያዛልቅ ባልም ይሁን ጓደኛ የሚፈልገውን እስኪያገኝ የሚያሳየው መቅመድመድ አይጣል ነው፡፡ ይሉኝታን አውልቆ ይጥላል፡፡ ሀፍረት ሲያልፍ አይነካውም፡፡ አንጎሉን አስቀምጦ በስሜቱ ብቻ ዕውር ድንብሩን ቀን ከሌት ይባዝናል፡፡ የሰባተኛው ንጉሣችን ነገርም እንደዚሁ ሆኖ ዐረፈው፡፡ክፉኛ እየተቸገርኩበት ያለ ነገር አለና እሱን ላስቀድም፡፡
ቋንቋን በአግባቡ ካልተጠቀሙበት እጅን አወዛጋቢ ነው፡፡ በመሆኑም “አማራ፣ትግሬ፣ኦሮሞ…” ስንል የትኛውን አማራ? የትኛውን ትግሬ? የትኛውን ኦሮሞ? ማጣቀስ እንደፈለግን በመለየቱ ረገድ በጣም የምንቸገር ብዙዎች ነን ብዬ አምናለሁ፡፡ ስለዚህ በበኩሌ ትንሽ ለዬት ያለ የቃላት አጠቃቀምን “መፍጠር” ጠቃሚነቱን ተረድቻለሁና የፈለገ ያለ “ደራሲው ፈቃድ” መጠቀም እንደሚችል ከወዲሁ እየገለጽኩ ወደ “ፈጠራየ” ላምራ፡፡
ጽንፈኛነት ወይም ጽንፈኝነት በሁሉም ጎሣና ነገድ መታየቱ እውነት ከሆነ ሰነበተ፡፡ ጽንፈኛነትና አክራሪነት ደግሞ ተመሳሳይ ናቸው፡፡ ሁሉም አማራም ሆነ ትግሬና ኦሮሞ ደግሞ ጽንፈኛም ሆነ አክራሪ ሊሆን አይችልም፡፡ ስለዚህ ጤነኛውን ከበሽተኛው ለመለየት እንዲህ ብናደርግስ ብዬ አሰብኩ፡፡
ጽንፈኛ ኦሮሞን ለመጥቀስ ሲፈለግ በጅምላው ኦሮሞ ከማለት ይልቅ “ጽ-ኦሮሞ” ቢባል፣ ጽንፈኛ ትግሬ ለማለት “ጽ-ትግሬ” ቢባል፣ አክራሪ አማራ ለማለት “አ-አማራ” ቢባል… ንጹሓንን በጅምላ ከመውቀስ እንታቀባለን፡፡ “ዐይጥ በበላ ዳዋ ተመታ” እንዳይሆን ነው ዓላማው፡፡ ቅጽሎችን መጠቀም ቁጣን ያበርዳሉና በንግግራችንም ሆነ በጽሑፋችን ጥንቃቄ እናድርግ፡፡
የሌሊት ወፉ ሰባተኛው ንጉሥ ችግር ላይ ነው፡፡ እግዜር ካልረዳው በቀላሉ ወደማይወጣው አረንቋ ውስጥ ተዘፍቋል፡፡ የኢትዮጵያን ሕዝብ አያውቀውም፡፡ እየሣቀ የሚገድል መሆኑን አልተረዳም፡፡ ጭብጨባ አናቱ ላይ ወጥቶ አናፍሎታል፡፡ ሆዳምና ሥልጣን ወዳድ ጭፍን ታዛዦች ከበውት እንደነዚያድባሬና ሞቡቱ ሴሴኮ የንግሥና ክንፍ ሳያበቅሉለት የቀሩ አይመሰለኝም፡፡ የሕዝብ ዕንባና ልቅሶ መቀመቅ እንደሚከት የተገነዘበ አይመስልም፡፡ በመንታ ምላስ እየተቅጠፈጠፈ ዕድሜ ልኩን የሚገዛ ሳይመስለውም አልቀረም፡፡ ከነመንግሥቱና አባቱ መለስ በፍጹም አልተማረም – የሥጋ ፍላጎቱ የነፍሱን መሻት አወየበበት፡፡ ሃይማኖቱን ከባዕድ አምልኮት ጋር አጫፍሮ በመያዝ የዲያብሎስ ታዛዥነቱን ገፋበት – በዚህስ ያሳዝነኛል፡፡ በሁለትና ሦስት ማንነቶች አንዲትን ሀገርና አንድን ሕዝብ ለመግዛት የቋመጠ ይመስላል – ፍጹም የማይቻለውን ነገር፡፡ የቃላት ሽንገላና በተለያዩ ቋንቋዎች የሚደረግ እርስ በርሱ የሚጋጭ ዲስኩር ከአንድ ጀምበር የበለጠ ዕድሜ እንደማይሰጥ አላወቀም፡፡ ራሱ ተታሎ አገርና ሕዝብ እያታለለ ነው፡፡ የአቢይ አወዳደቅ ከሌሎች ቀደምት ገዢዎች አወዳደቅ የከፋ ሊሆን እንደሚችል ቁልጭ ብሎ ይታየኛል፡፡ ምክንያቱም የሌሊት ወፍ አጥቢም በራሪም ልትሆን ፈልጋ በየምትጠጋበት ሁሉ “የኛ አይደለሽም” እያሉ ፊት እንደነሷትና እንዳባረሩዋት ሁሉ አቢይም የቤተ መንግሥት ቆይታውን በደቂቃና ሰዓቶችም ቢሆን ያራዘመ እየመሰለው ባህርዳርና ደሴ የሚናገረው ሐረርና ጂማ ከሚናረው ዐይንና ናጫ እየሆነበት ተቸግሯልና በዚህ መንገድ ብዙ አይገፋም፡፡ በርግጥም ያሳዝናል፡፡
ወደ ሥልጣን በመጣ ሰሞን የማይሆነው ነገር አልበረም፡፡ ሚኒስትሮችን ሲያስተምር፣ የጦር አበጋዞችን ስለውጊያና የጦርነት ንድፍ አወጣጥ ሲያሰለጥን፣ ሽማግሎችን ሲመክር፣ ቀሣውስትን ስለሃይማኖት ሲሰብክ፣ ወጣችቶን ሲገራ፣ ሴቶችን ስለወር አበባ አመጣጥና አካሄድ ሲያስረዳ፣ ፓይለቶችንና ሆስተሶችን ስለአውሮፕላን አብራሪነትና መስተንግዶ ሲያሰለጥን፣ ወጌሾችን ሰብስቦ ስለስብራት ዓይነቶች ማብራያ ሲሰጥ፣ መምህራንን ስለየሙያቸው ሲያስጠና… በሌላ ወገን ደግሞ እስረኞችን ባገር ቤት ወደዘብጥያ እየደመረ ከውጭ ግን ሲያስፈታ፣ መሥሪያ ቤቶችን በጽ-ኦሮሞ ሲያጥለቀልቅ … 24 ሰዓት ዕንቅልፍ አጥቶ ሲባዝንና ሲብከነከን ብዙ ጊዜ አሳለፈ፡፡ ያለርሱም ኢትዮጵያ ብታድር የማትውል፤ ብትውል የማታድር እስክትመስል ድረስ ወጧ እንዳማረላት ሴት ሽር ጉዱን አጧጧፈው፤ እኛና እርሱም ያለርሱ እንደማይሆንልን በሚገባ ተረዳን፡፡ የኤርትራ ሕዝብና መንግሥትም ሰገዱለት፤ ሀገራችን ለይስሙላም ቢሆን ፓርላማና የሚኒስትሮች ምክር ቤት ተብዬ የሌላት እስክትመሰል ድረስ የአንድ ሰው ፊታውራሪነት በምሥራቅ አፍሪካ ነገሠና እኛም የሌላው ዓለም ጭምት ታዛቢም ጉድ አልን፡፡ ጎረቤቶቻችንን ጨምሮ የሌላው ዓለም በተለይም የዐረብ ኢምሬቶች በፍቅሩ ነሆለሉለት፤ ከነፉለትም፡፡ አንድ ቅዱስ አባት ቅድስት ማርያምን “በምንት ንመስለኪ” በሚል ብዙ ስያሜዎችን እንደሰጣት ሁሉ እኛም ለአቢያችን ለጥቂት ክርስቶስነትን ከመስጠት ተቆጠብን እንጂ – ለምን እንደተቆጠብን ሳስበው ይገርመኛል – ከመሢሕነት ጀምሮ ለርሱ ያልሰጠነው ስም አልነበረም፡፡
ይህ ሁሉ ግን ልጁን አማረጠውና፣ ቆጥ ሰቀለውና፣ ከሃሌ ወአእማሬ ኩሉ ስሜት በትንሹዋ ጭንቅላቱ ውስጥ አሳደረና መጨረሻው አላምር አለ – ከመቆሙ መቀመጡ ግልጽ ሆነ፤ ዐይን ገባው – የሀበሻ ዐይን ደግሞ እንኳን ሥጋ ለባሽን ድንጋይን ሳይቀር ይሰብራል፡፡ እናም እንደሸምበቆ ሽቅብ ከመወንጨፉ እንደሙቀጫ ቁልቁል መንከባለሉ ከአድማስ ወዲህ ፍንትው ብሎ ታዬ፡፡ እኛም አልን – “የት ይደርሳል የተባለ ጥጃ ሉካንዳ ቤት ተገኘ”፡፡ (አሁን ደግሞ “የሰሞኑ ዕልቂት የተፈጸመው ዜጎች እርስ በርስ ተቧድነው በፈጠሩት የግልና የቡድን ጠብ እንጅ ጃዋር ወንድሜን ለቀቅ አድርጉት!” እያለ ነው አሉ- ሀፍረትን ባወጣ ቸብችቦ የበላው ዶ/ር አቢይ፤ ዘይገርም ሻሸመኔ ትብስ ኮፈኔ ማለት አሁን ነው፡፡) ብቻ እኛ ብሂላችንን ቀጠልን “የማያድግ ልጅ እንትኑ ይበዛል፡፡” ሰለስንም “ የማያድግ ልጅ በአባቱ ብልት ይጫወታል፡፡” ዶክተር ኢንጂኔር አልሃጂ አልሞብሱጥ ፊልድ ማርሻል የዕድሜ ልክ ፕሬዝደንት ዘኢትዮጵያ ወእጨጌ ዘኦሮምያ ወአማርያ ካሙዙ ባንዳ ማለትም ዶክተር አቢይ አህመድ አሊ – ይቅናህ፡፡ የምታስጨፈጭፋቸው የእናትህ ዘሮች ደም እሳት ሆኖ እንዳይበላህ በጊዜ ወደ ኅሊናህ ብትመለስና የሥልጣንና የዝነኝነት አራራህን ብትገርዝ ግን ደስ ባለኝ፡፡ ይሁንና አትችልም፡፡ ተፈጥሮን ተመክሮ አይመልሰውምና፡፡ አትጠራጠር(ሩ)- ኢትዮጵያ ግን ነፃ ትወጣለች፡፡ ጥያቄው “መቼና በምን ያህል መስዋዕትነት?” የሚለው እንጂ ነፃነት በር ላይ ቆማ እያንኳኳች መሆኗ ግልጽ ነው፡፡ ይህ ዓይነቱ ችግር የመጀመሪያዋም የመጨረሻዋም አይደለም፡፡ ሰይጣን እስኪታሰር ብዙ ፈተና በምድር ላይ ይሆናልና፡፡
በነዚህ ሁለት ቀናት ካነበብኳቸው በርካታ መጣጥፎች ውስጥ የአባዊርቱ፣ የታምራት ላይኔ፣ የመስከረም አበራ፣ የዶ/ር አብርሃም ዓለሙ የቲም ለማ የሐረር ንግግር ትርጉም፣ የሻለቃ ዳዊት ወ/ጊዮርጊስ… ጥቂቶቹ ናው፡፡ ከሻለቃ ዳዊት የቀነጨብኩትን እዚህ በታች የተቀመጠ ቅንጭብ እንድታነቡልኝ ጋብዤያለሁ፡፡ መልካም መጨነቅ ለኔን መሰሉ ቦዥቧዣ – መልካም ዕረፍት ለግዴለሾች፡፡
…. ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ የኦሮሞ እክራሪዎችን «አይደግፍም!» የሚሉ ብዙዎች አሉ። የኦሮሚያ ክልል ም/ፕሬዚደንት ማለትም የጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ ምክትል፣ በአደባባይ አማራን ሙልጭ እድርጎ ሲያወግዝ – ሲዘልፍ ታሪኩን ሲያጎድፍ፣ መሪው ምን አለ? ምንም! ቀደም ብሎ የነበረው የክልሉ ፕሬዝደንት የአዲስ አበባን ዲሞግራፊ ለመለወጥ 500,000 ሺህ የኦሮሞ ተፈናቃዮችን ከሶማሌ ክልል «አምጥቼ በአዲስ አበባ ዙሪያ አስፍሬአለሁ!» ሲል፣ አጠገቡ ተቀምጦ የነበረው መሪው ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አህመድ ምን አለ? ምንም! በቡራዩ፣ በለገጣፎ ኦሮሞ ያልሆኑ ዜጎች ሲጨፈጨፉ፣ ሲገደሉ፣ መሪው ምን አለ? ምንም! ዛሬ የኢትዮጵያ ባንዲራን የያዘ፣ የለጠፈ ሲወገዝ፣ ባንዲራው ከሰውና ከመኪና አልፎ ከቤተ-ክርስትያናት ላይ ሲፋቅ፣ መሪው ምን አለ? ምንም! ኢትዮጵያ ውስጥ ዛሬ ያለው «ሁለት መንግስት ነው። የቄሮና የአቢይ።» ብሎ ጃዋር መሃመድ ሲናገር፣ መሪው ምን አለ? ምንም! አዲስ አበባ የኦሮሚያ «ነች!» ሲባል ከህግ አግባብ ውጪ የተሾመው ታከለ ኡማ አዲስ አበባ የኦሮሚያ ዋና ከተማ ሲያደርጋት፣ መሪው ምን አለ? ምንም!
ቀን ባለፈ ቁጥር ጠ/ሚኒስትር አቢይ መጨረሻው ከላይ እንደተጠቀሱት መሪዎች መሆኑን ሲገነዘብ፣ ስልጣኑ ላይ ለመቆየት ሲል የበለጡ ስህተቶችን ይሰራል እንጂ ከስህተቱ «ይማራል!» ብሎ ማመኑ በብዙሃኑ ዘንድ አክትሟል። ለዚህም ነው አስቀድመን፣ «ሳይቃጠል በቅጠል» ብለን ስንፅፍ – ስንናገር የከረምነው። አንድ ኢትዮያዊ ለመጀመሪያ ጊዜ የሰላም የኖቤል ሽልማት ሲያገኝ ደስ ይለናል፤ የመከፋት ስሜት አይሰማንም። ለእውነት ስንናገር ግን ይህ ሰው ሽልማቱ ይገባዋል? የኖቤል ሽልማት ማግኘቱ ስልጣን ላይ ለመቆየት ያለውን ፍላጎት ያጠናክረዋል እንጂ አይቀንሰውም። ዛሬ በአገራችን ውስጥ ሰላም የለም። ከኤርትራ ጋር ያለውም አለመግባባት ህጋዊ ይዘት ባለው ስምምነት አልተቋጨም። ኤርትራም ለጦርነት ያላት ስጋት እልቀነስም። ድንበሩም እንደተዘጋ ነው። ኢትዮጵያ በትግራይ በኩል ባላት ድንበር ላይ ከባድ የስጋት ድባብ እያንዣበበ መሆኑ ይታወቃል። ሰላም ቢፈጠርም እንኳን፣ ( አልተፈጠረም እንጂ) ለሁለቱም መሪዎች እንጂ የኖቤል ሽልማቱ ለአንድ መሪ ብቻ መበርከት አልነበረበትም። ሰላም በሁለት ወገኖች መልካም ፈቃድ የሚመጣ እንጂ በአንድ መሪ ግፊት ብቻ ወይም ፈቃድ የሚገኝ አይደለም። ….
እኝህ አባት ኦቦ ቶለሳ ፊዳ ይባላሉ:: በአከባቢያቸው የተከበሩ የኦሮሞ አዛዉንት ናቸው:: በትላንትናዉ እለት ማለትም ሐሙስ, ግንቦት 6, 2012 (May 14, 2020) በኦሮሚያ ምዕራብ ወለጋ ዞን ጉሊሶ ወረዳ በማሩ ቀበሌ ገበሬ ማህበር በቡና እርሻ ማሳቸዉ ዉስጥ [Read More]
በማንም ችሮታ እና መልካም ፍቃድ ሳይሆን በህዝቡ ጠንካራ ትግል እና ልጆቹ በከፈሉት ዋጋ ህገ መንግሥቱን ሂደት ተከትሎ ህዳር 10,2012 ዓ.ም ምዕራፉ ተዘግቶአል:: #ሌላ_አንድ_ሴከንድ ማባከን አያስፈልግም:: የደቡብ ክልል ም/ቤት ለአዲሱ ክልል ዛሬውኑ የስልጣን ርክክብ በማድረግ ህገ መንግሥታዊ ግዴታውን [Read More]
በትጥቅ ትግል መቀጠል የሚፈልግ ካለ መንግሥት በሰላም አሳምኖ ለመመለስ ጥረት ማድረግ አለበት፤ ካለበለዚያ “መንግሥት የሕግ የበላይነትን ለማስከበር ግዴታ ስላለበት በወሰነበት መንገድ ሁኔታውን መቆጣጠር ይችላል” ብለዋል የኦነግ ቃል አቀባይ አቶ ቶሌራ አደባ።
የኦሮሞ ነፃነት ግንባር /ኦነግ/ እና የኦሮምያ ገዥ ፓርቲ የኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ /ኦዴፓ/ በመተማመን እና በመግባባት መንፈስ እንደሚሠሩ የኦነግ ቃል አቀባይ አቶ ቶሌራ አደባ ተናግረዋል።
ቃል አቀባዩ ከቪኦኤ ጋር ባደረጉት ቃለ-ምልልስ በትጥቅ ትግል መቀጠል የሚፈልግ ካለ መንግሥት በሰላም አሳምኖ ለመመለስ ጥረት ማድረግ አለበት፤ ካለበለዚያ “መንግሥት የሕግ የበላይነትን ለማስከበር ግዴታ ስላለበት በወሰነበት መንገድ ሁኔታውን መቆጣጠር ይችላል” ብለዋል።
በኦዴፓና በኦነግ መካከል ሰሞኑን የተደረሰው ስምምነት አዲስ አለመሆኑን የጠቆሙት አቶ ቶሌራ በግንባራቸውና በኢትዮጵያ መንግሥት መካከል ሰኔ 1/2010 ዓ.ም. አሥመራ ላይ የተደረሰውን ባለሦስት ነጥብ ስምምነት በፈጠነ ሁኔታ ተግባራዊ ማድረግ በሚቻልባቸው መንገዶች ላይ ያተኮረ መሆኑን ገልፀዋል።
የአሥመራው ስምምነት “ኦነግ በሰላማዊ መንገድ ትግሉን በሃገር ቤት እንዲቀጥል ማድረግ ማስቻል፤ ካለው መንግሥትና በተለይም ከኦሮምያ ክልላዊ መንግሥት ጋር የኦሮሞን ጉዳይ በተመለከተ መብቱንና ጥቅሙን ለማስከበር በጋራ የሚሠራበትን ሁኔታ በመደጋገፍ መሥራት የሚቻልበትን ሁኔታ ማመቻቸት፤ እንዲሁም የኦሮሞ ነፃነት ግንባር ታጋዮች ትግላቸውን በመንግሥት ድጋፍ የሚቀጥሉበትን ሁኔታ በመመካከርና በመነጋገር ማመቻቸት” እንደሆነ የኦሮሞ ነፃነት ግንባር ቃል አቀባይ አመልክተዋል።
ለጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ የለውጥ ስራ በተዘጋጀው ሰልፍ ላይ የደረሰው ጥቃት ክፉ ሀሳብ የያዙ ግለሰቦችን እንጂ ማንንም አካል የሚወክል አለመሆኑን የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ፅ/ቤት አስታወቀ።
ጽህፈት ቤቱ ባወጣው መግለጫ፥ የጠቅላይ ሚኒስተሩን የለውጥ ስራ በመደገፍ እና ምስጋና ለማቅረብ የተካሄደው የድጋፍ ሰልፍ ላይ የነበረው ድባብ በጨዋነት የተሞላ እና እጅግ ማራኪ እና ታሪካዊ ነበር ብሏል።
ያልተዋጠላቸው ሀይሎች ባቀነባበሩት እኩይ ተግባር የተፈጸመው ድርጊት ግን እጅግ አሳዛኝ እና የከሰረ መሆኑን አመልክቷል። ሆኖም ይህ ጥቃት መንግስት ለጀመረው የለውጥ ግስጋሴ ቁጭትን እና ተጨማሪ ጉልበት የሚፈጥር እንጂ የተጀመረውን የለውጥ ጉዞ ወደ ኋላ የሚጎትተው አይደለም ብሏል።
ጽህፈት ቤቱ የሀገራቱ እና የህዝቦች ጠላቶች፥ በጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ የሚመራው መንግስት እና በህዝብ የተጀመረው የለውጥ ሂደት ማንም ሊያቆመው እንደማይችል ሊገነዘቡት እንደሚገባ አስታውቋል።
በዚህ ጥቃት የተጎዱ ዜጎቸ በህክምና እርዳታ ላይ የሚገኙ ሲሆን፥ በተወሰኑት ላይ የደረሰው ጉዳት ከፍተኛ መሆንን አስታውቋል። መንግስትም የጥቃቱን አድራሾች ለህግ ለማቅረብ አስፈላጊውን የማጣራት ስራ እየሰራ ሲሆን፥ ፖሊስ ምርመራውን እንዳጠናቀቀ ለህዝብ ይፋ ይሆናል ብሏል።
በመሆኑም ይህን ጥቃት ያደረሱት ጥቂት የፖለቲካ ጥማተኞች እንጂ ከማንም የሚደመሩ ባለመሆናቸው ህዝቡ በተለመደው የአርቆ አስተዋይነትና አብሮነት መደመሩን ሊያፅና እንደሚገባ ጠቁሟል።
የዚህ ጥፋት ሀሳብ እና ፍላጎት ሳይሳካ ከማለፉ ባሻገር ኢትዮጵያዊያን የለውጥ ጉዞውን ለማሰናከል ከሚፈልጉ አካላት በተቃራኒ በመቆም የማይናወጥ አንድነቱን አሳይቷል ነው ያለው መግለጫው።
የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ክቡር ጠ/ሚ/ዶ/ር አብይ አህመድን ለመደገፍ በተካሄደው ሕዝባዊ የድጋፍ ሰልፍ ላይ የተፈጸመውን የሽብር ድርጊት በጽኑ ያወግዛል። በዜጎቻችን ላይ...
1ኛ.) በአለም አቀፍ ህግ መሰረት ኢትዮጵያ ላይ ጦርነት ለማወጅ የሚያበቁ መነሻዎች የሏትም:: ይህ ደግሞ ግብፅን የአንድን የተባበሩት መንግስታት ድርጅት መስራች አባል ሀገር የግዛት ሉዓላዊነት የተፃረረች (aggressor) የሚያደርጋት በመሆኑ በፀጥታው ምክር ቤትም ሆነ ሌሎች እንደ አፍሪካ ህብረት ባሉ አለም አቀፍ ተቋማት ለሚጣልባት ማዕቀቦች ይዳርጋታል::
2ኛ.) ጦርነት ውስጥ ብትገባ የማታሸንፈው ጦርነት ይናል:: የህዳሴ ግድቡ ላይ በቀጥታ ጥቃት መሰንዘር በግድቡ ስራ ላይ የተሰማሩ የጣሊያን: ፈረንሳይና ቻይና የመሳሰሉ ሀያላን ሀገራት ዜጎች ላይ ቀጥተኛ ጥቃት መሰንዘር ስለሚሆንባት ከእነዚህ ሀገራት ጋር አደገኛ የዲፕሎማሲ ቅርቃር ውስጥ ይከታታል:: ከዚህም በላይ ህዳሴው ግድብ ላይ የአየር ጥቃት ብትሰነዝር የግድቡን ግንባታ ማስቆምና ማዘግየት ብትችልም ኢትዮጵያ በአፀፋው በግብፅ የአስዋን ግድብ ላይ ከምትሰነዝረው የአየር ጥቃት የተነሳ የአስዋን ግድብ ይፈርሳል::
ይህ ማለት ደግሞ የአስዋን ግድብ ውሃ መላውን ካይሮ ጠራርጎ ሜዲትራኒያን ባህር ውስጥ ይከታል ማለት ነው:: ከዚህም የተነሳ የግብፅን አየር ሀይል 80%ቱን ከጥቅም ውጭ በማድረግ (rendering Egypt defenseless) ለሌላ የውጭ ጥቃት ያጋልጣታል:: በተጨማሪም በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የካይሮና ተጓዳኝ ከተሞቿን ነዋሪዎች ህይወት አደጋ ላይ ይጥላል:: አልፎ ተርፎም ከዚህ የተነሳ ለተራዘመ ድርቅ ከመዳረጓ ባለፈ በከረረ አፀፋዊ እርምጃ ኢትዮጵያ በቀጣይነት አባይን ከምንጮቹ (ገባር ወንዞቹ) ሙሉ በሙሉ በመገደብ ግብፅ የምትባል ሀገርን ሰው መኖር ወደማይችልበት (wasteland) እንድትቀይር ሊያስገድዳት ይችላል::
እንግዲያውስ ግብፅ ከኢትዮጵያ ጋር ወደ ቀጥታ ጦርነት ካልገባች ሌሎች ምን አይነት እርምጃዎች ልትወስድ ትችላለች ብለን ስንጠይቅ ግብፅ የሚኖራት ብቸኛ አማራጭ ኢትዮጵያ ላይ የኢኮኖሚ እና የዲፕሎማሲ ጦርነቶችን ማወጅ ነው:: እንግዲህ ግብፅ በዚህ መሰረት የሚከተሉትን ሴናሪዮዎች (scenarios) ልትጠቀም ትችላለች::
በዚህ አማራጯ በፀጥታው ምክር ቤት የሚመራ አለም አቀፍ የድምበር ተሻጋሪ ውሃዎች ላይ የሚነሱ ግጭቶች ገላጋይ ኮሚቴ (a UNCS panel on transboundary waters dispute resolution) ይዋቀርና ጉዳዩ በአለም አቀፍ የድምበር ተሻጋሪ ውሃዎች አጠቃቀም ህጎች አንፃር እንዲዳኝ ይወሰናል:: ግብፅ አሁን ባላት አቅም አደጋውን መቋቋም (mitigate ማድረግ) የማትችለውና አሁን ላይ የደረሰባት የሚታይና ተጨባጭ የሆነ (physical or quantifiable) የኢኮኖሚ ጉዳት ማቅረብ ስለማትችል የፀጥታው ምክር ቤት የውሃውን ሙሌትም ሆነ የግድቡን ግንባት ማዘግየትም ሆነ ለማስቆም በቂ መነሻ (ground) ስለማይኖረው ህዳሴው ግድብ የመጀመሪያ ደረጃ የውሃ ሙሌትም ሆነ ግድቡን ሰርቶ የማጠናቀቅ ስራው ይቀጥላል::
ይህም የፀጥታው ምክር ቤት ግጭት ገላጋይ (ዳኝነት) ኮሚቴ ገላጋይነቱን (arbitration) በቀጠለበት ሁኔታ: የግልግልና ዳኝነት ሂደቱ የተወሳሰበና ኢትዮጵያ አንድ ምዕተ አመት ወደ ኋላ ሄዳ ለደረሰባት የኢኮኖሚ ጉዳት ካሳ ልትጠይቅበት ሁሉ የምትችልበት (ይኼም ራሱን የቻለ የኋልዮሽ የኢኮኖሚ ጉዳት ሞዴሊንግ ላይ የተመሰረተ ሌላ ጥናት የሚጠይቅ በመሆኑ) እና: ረጅም ግዜ የሚወስዱ እንደ የናይል ተፋሰስ ሀገራት ቀጠናዊ የውሃ ክፍፍል ያሉ መልስ ያላገኙ ጉዳዮች የሚነሱበት ስለሚሆን ጉዳዩ በፀጥታው ምክር ቤት ዳኝነትና ገላጋይነት እንደተያዘ እልባት ሳያገኝ ለአመታት ሊዘልቅ ይችላል::
በተጨማሪም በቀጣይነት የተፋሰሱ ሀገራት የውሃ አጠቃቀም: የተፈጥሮ የአየር ንብረት ተፅዕኖዎችን በጋራ የመከላከል: በተፋሰሱ የተራዘመ ድርቅ (prolonged hydrological drought) በሚከሰትበት ግዜ እያንዳንዱ የተፋሰሱ ሀገር በመከላከል እና አደጋውን በመቋቋም (mitigation) ስራው የሚኖረውን ሀላፊነትና ድርሻ የመወሰን ጉዳዮች በግልግሉ ሂደት የሚነሱ ይሆናል:: እነዚህ ጉዳዮች ታዲያ ራሳቸውን የቻሉ ጠለቅ ያሉና ግዜ የሚወስዱ ጥናቶች የሚያስፈልጋቸው በመሆኑ በአጠቃላይ ሂደቱ የተራዘመ (lengthy process) ይሆናል ማለት ነው::
በዚህ ሁሉ ግዜ ውስጥ የቀረው 1/4ኛ ብቻ የሚሆነው የግድቡ ስራና የውሃ ሙሌት የማይቆም በመሆኑ ግድቡ አልቆ ‘fait accompli‘ የሚሆን ይሆናል:: ይህ ማለት ደግሞ የሱዳኑ ሮዝሜሪ አሊያም የግብፁ አስዋን ግድብ ላይ እንደመደራደር ነው የሚሆነው ማለት ነው::
ሀ) የመጀመሪያው የግብፅ የተቀፅላ ጦርነት (proxy war) ስትራተጂ የሚሆነው የመንና ሊቢያ ላይ እያደረገች እንዳለችው የውስጥ ሀይሎችን በመጠቀም ኢትዮጵያን ከውስጥ እንድትታመስ ማድረግ ነው:: ይኸውም ለሀገር ውስጥ የታጣቁ ቡድኖች በሚዲያ የፕሮፖጋንዳ ሽፋን በመስጠት: ገንዘብና በርዕዮት: እንዲሁም የጦር መሳሪያ በማስታጠቅና የውትድርና ስልጠና በመስጠት ነው በኢትዮጵያ ምድር የማያቋርጥ የእርስ በርስ ግጭት (internal conflict/civil war) እንዲኖር/እንዲነሳ በማድረግ ኢትዮጵያን ከውስጥ የማዳከም ስራ ነው::
ለ) ሁለተኛው የተቀፅላ ጦርነት (proxy war) ስትራተጂዋ የሚሆነው የጎረቤት ጠላቶቻችንን በስልጠናና የጦር መሳሪያ በማስታጠቅ በየጊዜው በድንበር አካባቢ ግጭቶችን እንዲቀሰቅሱ በማድረግ ኢትዮጵያን ሰላም አልባ አድርጋ ከልማት እንቅስቃሴዎቿ ማስተጓጎል ነው:: በተረፈም በዚህ ስትራተጂዋ ቀጠናውን ወደ ግጭት ቀጠናነት በመመለስ የቀጠናው ኢኮኖሚ እንዲንኮታኮት በማድረግ ቀጠናዊው ጂኦፖለቲካዊ የሀይል ሚዛን (regional geopolitical power balance) ወደራሷ እንዲያጋድል ማድረግ ሌላኛው አላማዋ ነው የሚሆነው:: ከዚህም የተነሳ በአለም አቀፉም ሆነ በአህጉራዊ መድረኮች የተሻለ የዲፕሎማሲ ሀይል በመሰንዘር (soft power project በማድረግ) ኢትዮጵያ ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ መፍጠር ነው ትልቁ ግቧ የሚሆነው::
ይህን እስከአሁንም በተደራጀና በተቀናጀ መልኩ እያካሄደችው እንደሆነ ይታወቃል:: ነገር ግን ከዚህ በኋላ ነገሮች እንደፈለገችው ባይቋጭላት እስከአሁን ካደረገችው በበለጠ ልትቀጥለው የምትችል ሲሆን ይህ አካሄዷ ደግሞ ሌላ ያልጠበቀችውን መዘዝ ሊያስከትልባት ይችላል:: ይኸውም ሌሎች (በተለይም የላይኛው ተፋሰስ ሀገራት) የኢትዮጵያን የግብፅን የበላይነት የሚያኮላሽ የተናጠል እርምጃ (act of defiance against Egypt’s hydro-hegemony) በመከተል በዚሁ ተበረታተውና ተነሳስተው በየራሳቸው የናይል ተፋሰስ ላይ የኤሌክትሪክ ሀይል ማመንጫና የመስኖ ልማት ግድቦችን ወደመገንባት እንዲገቡ ያደርጋቸዋል:: ከዚህም የተነሳ ሁሉም ሊከላከሉት የሚፈልጉት የጋራ ጥቅም (with a shared threat to protect against their common national interests) ይፈጠርና የግብፅንና አረብ አጋሮቿን ተፅዕኖ በጋራ በመቋቋም ላይ የተመሰረተ የላይኛው ተፋሰስ የአፍሪካ ሀገራት ፖለቲካዊ አጋርነት ክንፍ (upper reparian African states political block against Egypt and its Arab allies) ይፈጠራል::
በዚህ ረገድ ግብፅ እስካሁን እያደረገች እንዳለችው እንደ አሜሪካና የአውሮፓ ሀገራት እንዲሁም የአረብ ሊግ ያሉ አጋሮቿን ተፅዕኖ በመጠቀም የገንዘብ አበዳሪ የሆኑ እንደ አለም ባንክና አለም አቀፍ የገንዘብ ፈንድ (IMF) የመሳሰሉ አለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማት ላይ ተፅዕኖ በመፍጠር ኢትዮጵያ የልማት ድጋፎች እንዳታገኝ የበለጠ ልትሰራ ትችላለች:: በአንፃሩ ደግሞ ኢትዮጵያ በግብፅ የሚሰነዘርባት ኢኮኖሚያዊ ጦርነት የሚያደርስባትን አጠቃላይ የኢኮኖሚ ኪሳራ በማስላት ወደ ግብፅ የሚፈሰውን የአባይ ውሃ መጠን በመቀነስ ተመጣጣኝ ወይም የከፋ የኢኮኖሚ ኪሳራ በግብፅ ላይ ልታድረስ ትችላለች::
በህዳሴው ግድብ ስራ ላይ መዋል ጋር ተያይዞ ኢትዮጵያ ከሚፈጠርላት የኢኮኖሚ ጥንካሬና ይኼም ከሚያመጣው እያደገና እየጎለበተ ከሚሄድ ቀጣይና ጠንካራ ቀጠናዊ የኢኮኖሚ ትስስር አንፃር ይህ ለኢትዮጵያ በቀላሉ የምትጋፈጠው ተግዳሮት እየሆነላት ይሄዳል:: ከዚህ በተጨማሪ ደግሞ ከቻይና በአፍሪካ አህጉር ላይ እያደገ ከሄደው የኢኮኖሚና የንግድ ትስስር ፍላጎት የተነሳ የጀመረችው ‘Silk Road Economic Belt‘ ፕሮጀክት [የ ‘Belt And Road Initiative‘ አካል ነው] የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ ከአንጋፋ የደቡብ ምስራቅ ኤሲያና የአፍሪካ ኢኮኖሚዎች ጋር የሚያስተሳስር በመሆኑ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚና በቀጠናው ጠንካራ ተፅዕኖ የመፍጠር አቅሟ የበለጠ እያደገ እንዲሄድ ያደርጋል::
ኢትዮጵያ እነዚህ እድሎች የሚፈጥሩላት ሀገራዊ የጥንካሬ አቅም ደግሞ እያንዳንዷ ግብፅ ለምትዘነዝርባትን የኢኮኖሚ ጫና ተመጣጣኝ ወይንም የከፋ አፀፋዊ የኢኮኖሚ ጫና ግብፅ ላይ ለማሳደር [ከግድቡ የምትለቀውን የውሃ መጠን በመቆጣጠርም ሆነ በሌላ መንገድ] እድሉን ስለሚፈጥርላት ግብፅ እንደዚህ አይነት እርምጃዎች ከመውሰዷ በፊት ደግማ ደጋግማ እንድታስብ ያደርጋታል ማለት ነው::
ንኣይ እንታይ ትብለኒ ሰብኣይ ኣብ ደገ ኮፍ ኢሉ ኣይፎክርን ኣኔ ከደለኩ ክድግፍ ክቃወም መሰለይ እዩ ብሰብ ኣይምርሃን እዩ ብርዕሰይ ዝከይድ እንተከኣልካ ተማሃር ሰራህ ብዕድሜካ ኣይተፃወተሉ
ማዕኸን ዜና እንግሊዝ ቢቢሲ፣ ቆቦ ወሎ ኣብ ዝተባሃለ ከባቢ ኢትዮጵያ፣ ዝወረደ ደረጃ ደርቂ ኣዝዩ ዝበርተዐ ምኻኑ ሓቢሩ።ኣብ ለንደን ኤምባሲ ኢትዮጵያ ብወገኑ ጸብጻብ ቢቢሲ ዝተጋነነ’ዩ ይብሎ።
ብካልእ ወገን ትማሊ ህጹጽ መግለጺ ዘውጸአ ኣብ ለንደን ኤምባሲ ኢትዮጵያ፣ ኣል-ኒኖ ንኢትዮጵያ ወሲኹ ኣብ ልዕሊ ብርክት ዝበላ ሃገራት ጸገም ከምዝፈጠረን፣መንግስቲ ኢትዮጵያ ነቲ ቅልውላው ንምግጣም ኣቅድም ኣቢሉ ቅድሚ ኣዋርሕ ኣንፈታት ከምዝነጸረ ጠቂሱ።
ቁፋሮዎች በጣም ውድ ከሆኑ የግንባታ ማሽኖች ውስጥ አንዳንዶቹ ናቸው ፡፡ በተጨማሪም በዓለም ዙሪያ ቁፋሮዎችን የሚያቀርቡ በርካታ ኩባንያዎች አሉ ፡፡ ያገለገለ ሰው መግዛት ገንዘብን ለመቆጠብ የተሻለ መንገድ ሊሆን ይችላል ፡፡ ትክክለኛ የጥንቃቄ እና ምርመራዎች ካልተካሄዱ ያገለገሉ የምድር ማንሻ መሣሪያዎችን መግዛቱ ከፍተኛ ዋጋ ያስከፍላል ፡፡ የማሽኑ ዋጋ አሁን ያለውን ሁኔታ የሚያሟላ መሆኑን ለማረጋገጥ ሁሉንም የማሽኑን ገጽታዎች መመርመር ይኖርብዎታል ፡፡ በዚህ ቁራጭ ውስጥ የተለያዩ ነገሮችን እንመለከታለን ቁፋሮ ጥቅም ላይ የዋለውን ከመግዛትዎ በፊት በጥንቃቄ መመርመር ያለባቸው ባህሪዎች እና ተግባራት ቁፋሮ.
ድፍረትን ፣ ስንጥቆችን እና ማጠፊያዎችን ለማጣራት ተገቢው ጥንቃቄ መደረግ አለበት ፡፡ ከጊዜ በኋላ እንደ ቡም እና ዱላ ያሉ በከፍተኛ ደረጃ ያገለገሉ ክፍሎች ዋርፕ እና ማጠፍ ሊያጋጥማቸው ይችላል ፡፡ ይህ በተለምዶ የተበላሸውን ክፍል መተካት ያስከትላል ፣ ይህም ውድ ሊሆን ይችላል። በትሩ ላይ ወይም በሌሎች የማሽኑ ክፍሎች ላይ ያሉት ጥርሶች ማሽኑ ቀደም ባሉት ባለቤቶች አላግባብ መጠቀሙን የሚያሳይ ምልክት ሊሆን ይችላል ፡፡ የተከራዩ ማሽኖች በኦፕሬተሮች ከፍተኛ የመጠቅም መጠን ያላቸው በመሆናቸው ማሽኑ እንደ ኪራይ ጥቅም ላይ አለመዋሉን ለማረጋገጥ መዛግብቶች መመርመር አለባቸው ፡፡
ስንጥቆች የመበስበስ ወይም ያለአግባብ የመጠቀም ትክክለኛ ምልክት ናቸው ፣ እና ምናልባትም ምናልባት የተጎዱትን ክፍሎች ከማደግ ትልቅ ችግርን ለማስወገድ በቅርቡ መተካት ያስፈልጋቸዋል ፡፡
የተገደለው ቀለበት የሥራው መደበኛ ክፍል ያልሆነ ማንኛውም ጨዋታ ወይም እንቅስቃሴ መፈተሽ አለበት ፡፡ መቼ የሃይድሮሊክ ቁፋሮ መኖሪያ ቤቱ ዞሯል ፣ ምንም ዓይነት ጨዋታ ወይም ያልተለመደ እንቅስቃሴ የሌለበት ፣ ጥብቅ እና ለስላሳ መሆን አለበት። ሁሉንም የግንኙነት ነጥቦች ይፈትሹ ፣ በተለይም በዱላ ፣ ቡም እና ባልዲ መካከል። ቡሽንግ እና ፒን ለላላ ጨዋታ መፈተሽ አለባቸው ፡፡ በግንኙነት ነጥቦቹ ውስጥ ልቅነት አነስተኛ ትክክለኝነትን ያስከትላል ፡፡ የተገደለው ቀለበት ከተበላሸ ለመተካት በጣም ውድ ከሆኑት ክፍሎች ውስጥ አንዱ ነው ፡፡
ትክክለኛ የሰዓታት ብዛት በማሽኑ ላይ መግባቱን ለማረጋገጥ የሰዓት ቆጣሪ መመርመር እና ማረጋገጥ አለበት ፡፡ በትክክል የማይሠራ ከሆነ ወይም የንባብን ትክክለኛነት ለመጠየቅ ምንም ዓይነት ምክንያት ካለ የመቆጣጠሪያ ፔዳልዎቹ መፈተሽ ይችላሉ ፡፡ በመርገጫዎቹ ላይ ከፍተኛ መጠን ያለው ልብስ ካለ ይህ ምናልባት ንባቡ ትክክል አለመሆኑን የሚያሳይ ምልክት ሊሆን ይችላል ፡፡
በሃይድሮሊክ ውስጥ ያሉ ፍሰቶች እንዲሁ ያለአግባብ የመጠቀም ወይም የመበስበስ ምልክት ሊሆኑ ይችላሉ ፡፡ ሁሉም ሲሊንደሮች ፣ ቱቦዎች እና መስመሮች በጥልቀት መመርመር አለባቸው ፡፡ የሃይድሮሊክ ፓምፕ ክፍሉ ለማንኛውም ዓይነት ፍሳሾች ፣ እንዲሁም የመወዛወዙ ተሸካሚ እና የቀለበት ቀለበት መመርመር አለበት ፡፡ ማሽኑ ለግዢ ከመወሰዱ በፊት ሁሉም ፍሳሾች መጠገን አለባቸው ፡፡
በባልዲ ጥርሶች ላይ ከመጠን በላይ መልበስ የቁፋሮ ብቃትን መቀነስ የሚያመለክት ሲሆን ባልዲ መተካት እንደሚያስፈልግ ምልክት ሊሆን ይችላል ፡፡ ባልዲዎቹ ጥርሶች ቅርፊት ያላቸው መሆናቸውን ለማየት መመርመር አለባቸው ፣ ይህ ሁኔታ ጥርሶች ወደ ግማሽ ጨረቃ ቅርፅ ሲደክሙ የሚከሰት ነው ፡፡ ባልዲው ምናልባት በእነዚህ ጉድለቶች አሁንም ይሠራል ፣ ግን በተቀነሰ ቅልጥፍና ፣ እና በቅርብ ጊዜ ምትክ ያስፈልግ ይሆናል።
ቁፋሮዎችን ጨምሮ የመሬት መንቀሳቀሻ መሳሪያዎች ጎማዎች አስፈላጊ እና ውድ ናቸው ፡፡ የጎማዎቹ ወቅታዊ ሁኔታ መመርመር አለበት ፣ ከተቻለ በጎማዎቹ ላይ የሰዓታት ብዛት መወሰን አለበት ፡፡ አብዛኛዎቹ ደረጃውን የጠበቀ የቁፋሮ ጎማዎች ቢያንስ 5,000 ሰዓታት ያህል የሚጠበቅ ሕይወት ሲኖራቸው ፣ የተራዘመ ዕድሜ ተስፋ ያላቸው ፕሪሚየም ጎማዎች ግን በከፍተኛ ዋጋ ሊገዙ ይችላሉ ፡፡
የቁፋሮዎቹ ሞዴል ክፍሎች በቀላሉ የሚገኙ መሆናቸውን ለማረጋገጥ በጥናት ላይ መዋል ያለበት ሲሆን በማሽኑ ላይ ያሉ ማናቸውም ክፍሎች ተሰብረው የማይሰሩ ከሆኑ ሊገዛ ይችላል ፡፡ ለወደፊቱ የአምራች ድጋፍ እና ጥገና ሊያስፈልግ ይችላል ፣ ስለሆነም አንድ ሞዴል ከመግዛቱ በፊት መወሰን አለበት ፡፡
የ28 አመቱ አጥቂ የእግርኳስ ህይወቱን በጋናው ትልቅ ክለብ አሻንቲ ኮቶኮ የጀመረ ሲሆን ከ2009 እስከ 2016 ድረስ በግብፁ ዋዲ ዴግላ፣ በታይላንዱ ቲኦቲ ፣ በቬትናሙ ሀ ኖይ ቲ ኤንድ ቲ፣ በደቡብ አፍሪካዎቹ ብላክ ስዋሎውስ፣ ሚላኖ ዩናይትድ እንዲሁም በዲ.ሪ. ኮንጎው ስፖርቲቭ ባዛኖ ተጫውቶ አሳልፏል፡፡ ከ2016 አንስቶ ድሬዳዋ እስካመራበት ጊዜ ደግሞ በዛምቢያው ዛናኮ ሲጫወት ቆይቷል፡፡
የአሰልጣኝ ዘላለም ሽፈራው ቡድን በአጥቂ ስፍራ ላይ በክረምቱ የከፍተኛ ሊጉ ኮከብ ግብ አስቆጣሪ ዘካርያስ ፍቅሬ እና የናሽናል ሴሜንቱ መሐመድ ጀማልን ያስፈረመ ሲሆን ለአንድ አመት አስፈርሞት ከነበረው ጋናዊው ጌዲዮን አካክፖ ጋር ተለያይቷል፡፡
እቲ ሓገዝ፣ ብትእዛዝ ወራሲ ዓራት ሕቡራት ኢማራት፣ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣልናያህን ዝተላእከ ኮይኑ፣ ሕቡራት ኢማራት ምስ ህዝቢ ሱዳን ዘለዋ ተደጋጋፊን ተደናጋጺን መርገጺ ንምጉላሕ ዝዓለመ ምዃኑ ኣገልግሎት ዜና እታ ሃገር ሓቢሩ።
ኣብ ሱዳን ብዝወርድ ዘሎ ሓያል ዝናብ፣ ኣብ ብዙሕ ከባቢታት እታ ሃገር ዕልቕልቕ ብምፍጣሩ፣ ህይወት ልዕሊ 100 ሰባት ከጥፍእ እንከሎ፣ ኣስታት 600 ሽሕ ካብ መነባብርኡ ኣመዛቢሉ።
ከመጋቢት 29 ቀን ጀምሮ በእስር ቤት ውስጥ የአልጄሪያው ጋዜጠኛ ካሌድ ድሬሬኒ ማክሰኞ ይግባኝ ላይ የሁለት ዓመት እስራት ተፈረደበት ፣ ይህ ማለት በእስር ላይ ይገኛል ማለት ነው ፣ ከአንድ ጠበቆቹ አቶ ሙስጠፋ ቡቻቺ እንደተረዳነው .
በድሬሬኒ የሁለት ዓመት እስራት ፡፡ በሕግ ነጥቦች ላይ ይግባኝ ለማለት እንሄዳለን ፣ ማትሬ ቡቻቺ ለኤ.ኤፍ. የእሱ መቀጠሉ ገዥው አካል እርባና በሌለው ፣ ኢ-ፍትሃዊ እና የኃይል ጭቆና በተሞላበት አመክንዮ መያዙን የሚያረጋግጥ ነው ፣ አልጄሪያ ውስጥ ካሌድ ድሬሬኒ ዘጋቢ የሆነው የድንበር የለሾች ዘጋቢዎች (አር.ኤስ.ኤፍ) ዋና ጸሐፊ ክሪስቶፍ ዴሎየር ምላሽ ሰጡ ፡፡ ምንጭ: https://www.ouest-france.fr/monde/algerie/algerie-le-journaliste-khaled-drareni-condamne-en-appel-a-2-ans-de-prison-6973989
Home / Amharic / አብን ፓርቲዎች የተፈራረሙት የጋራ የቃል ኪዳን ሰነድ ስምምነት በገዥው ፓርቲ እየተጣሰ እና አባሎቹና አመራሮቹ በሕገወጥ መንገድ እየታሰሩበት….
Admin August 8, 2019	Amharic, News, Video, Videos Comments Off on አብን ፓርቲዎች የተፈራረሙት የጋራ የቃል ኪዳን ሰነድ ስምምነት በገዥው ፓርቲ እየተጣሰ እና አባሎቹና አመራሮቹ በሕገወጥ መንገድ እየታሰሩበት…. 260 Views
Previous Post: በኢትዮጵያ የሰብዓዊ እርዳታ ፈላጊዎች ቁጥር 16 ሚልዮን እንደደረሰ እየተነገረ ይገኛል፣ በኮሮና ምክንያት መንግስት ምርጫ ለማራዘብ መገደዱም ተሰምቷል
ኒው ኤነርጂ ካውንቲ የንጹህ የኢነርጂ መሠረተ ልማትን ለመጫን በሚያስፈልጉት እድሎች ላይ በመመርኮዝ ንጹህ, ጠንካራ የመጠገን የኤሌክትሪክ ገመድ እና ጠቃሚ የገንዘብ ኢንቨስትመንት ያቀርባል.
በአነስተኛ እና መካከለኛ መጠን ካላቸው ፕሮጄክቶች እና ኩባንያዎች ላይ ትኩረት በማድረግ የኒው ኤነርጂ ካፒታል (NEC) ብድር ገንዘብ የተረጋጋ የገንዘብ ፍሰት እንዲፈጥር በሚያደርግ እውነተኛ ንብረቶች የተደገፈ ነው. የኩባንያው ስኬታማነት ካርታዎች በቀጥታ በ McKnight's ግቦች ላይ ነው የምዕራብ የአየር ንብረት እና የኃይል ፕሮግራም ግሪንሀውስ ጋዝ ልቀትን የሚቀንስ ንጹህ, ጠንካራ እና ኢኮኖሚያዊ ጤንነት ያለው ዘርፍ ለማቋቋም ነው.
የፋይናንስ ተመላሾች: ቀደምት ተመላሾች ጥሩ ናቸው. NEC ወደ ታዳሽ ኃይል ኩባንያዎች በአስቸኳይ በማስተናገድ ካፒታሉን በማሰማራት ካፒታሎቻችንን ለማልማት ሲያስችል ቆይቷል.
ማህበራዊ እና አካባቢያዊ ተፅእኖ-ይህ ፈንድ ቢያንስ በሶስት ኩባንያዎች በ 9 ኢንቨስትመንቶች አማካይነት ቢያንስ 1 500 ሜጋ ዋት የውሃ ፕሮጀክቶችን በመደገፍ ጠንካራ የአካባቢ ተፅእኖዎችን ማሳካት ነው.
የገንቢ የስራ አስኪያጆች ጉብኝቶች በመሠረተ ልማት ኢንቬስትመንት እና በፈቃደኝነት ላይ የተመሠረቱ ተግባራትን ለማዳረስ የሚረዱ መስመሮችን ይፈጥራሉ. የአየር ንብረት ሠራተኞችን የኒው ኤነር ኤነርጂ ካፒታል አስተዳዳሪዎች, በአካባቢው የፀሐይ ኃይል የፖሊሲ ባለሙያዎች እና ደጋፊዎች ላይ ሰበሰበ. የኔስሶታ ትልቁን ታዳሽ አካባቢን በተመለከተ NEC ተጨማሪ እውቀት ስለነበራቸው ለትርፍ ያልተቋቋሙ መሪዎች ከሌሎች አገራት የበለጠ ቆንጆ ኢንቨስትመንቶችን በማየት ከብሔራዊ የፀሐይ ገንዘብ ፈፃሚ ሀላፊዎች ሰምተው ነበር.
በቅርቡ ደግሞ ከኒኢሲኤም ገንዘብ የሚበዛቡ ሁለት ኩባንያዎች በማኒሶታ ውስጥ እያደጉ መጥተዋል. ኢንቬስትመንቱ ከጀመርን ይልቅ በፀሐይ ኃይል መናፈሻ ቦታዎች ላይ አነስተኛ የቁጥጥር እጥረት አለ.
በኦሮሚያ ክልል ውስጥ በሚገኙ የተለያዩ ዩኒቨርስቲዎችና መደበኛ ትምሕርት ቤቶች የመማር ማስተማር ሂደት መስተጓጎሉንና ትምሕርት ቤቶች መዘጋታቸውን ተማሪዎች ለአሜሪካ ድምፅ ራዲዬ ገለጹ።
ተማሪዎቹ ትምሕርት ለመዘጋቱ የሚጠሰጡት ምክኒያት የተለያየ ሲሆን የጅማ ዩኒቨርስቲ ተማሪዎች ትምሕርት ሚኒስቴር በቅርቡ ካወጣው የብቃት ማረጋገጫ የመውጫ ፈተናን በመቃወም ነው።
በሐሮማያ ዩኒቨርስቲ ደግሞ በኢትዮጵያ ሶማሌ ልዩ ፖሊስ እየተወሰደ ነው ያሉት እርምጃ እንዲቆምና መከላከያ ፖሊስ ከዩኒቨርስቲ ግቢ ይውጣ በሚል ተቃውመው ከትንናንት ጀመሮ ግቢውን ለቀው እየወጡ እነደሆነ ተናግረዋል።
በምስራቅ ሐረርጌ ጉርሱም ወረዳ ውስጥ በሶማሌ ክልል ልዩ ፖሊስ በጥይት ተመቷል በሚል በተቃወሙ ወጣቶችና በመንግሥት ታጣቂዎች መካከል በተፈጠረ ግጭት የሰው ሕይወት መጥፋቱን ተናግረዋል። የክልሉ መንግሥት በዚህ ግጭት አራት ሰው ሞቷል 18 ሰዎ ቆስሏል ብሏል።
በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤቶች ከሚታዩ የክስ መዝገቦች ውስጥ በክርክርና በቀጠሮ ላይ ያሉ መዛግብት፣ ከመስከረም 20 ቀን 2013 ዓ.ም. በኋላ ባሉት ጊዜያት እንዲቀጠሩ ለየምድብ ችሎቶቹ ማሳሰቢያ መሰጠቱ ተጠቆመ፡፡ ማሳሰቢያው የተሰጠው በፍርድ ቤቱ አመራሮች በመሆኑ፣ በዳኝነት ነፃነት ላይ ጣልቃ መግባት እንዳይሆን የሕግ ባለሙያዎች ሥጋታቸውን እየገለጹ ነው፡፡
ፍርድ ቤቱ በክርክር ላይ ያሉ ወይም ክርክራቸው የተወሰነ ጊዜ የሚወስድ መዛግብት ለቀጣዩ ዓመት ከመስከረም 20 ቀን 2013 ዓ.ም. በኋላ እንዲቀጠሩ አመራሩ የገለጸ ቢሆንም፣ የኮሮና ወረርሽኝ በኢትዮጵያ ያለው ሥርጭት ከተቃለለ፣ የቀጠሮ ጊዜ ተሰብሮ በነሐሴ ወር 2012 ዓ.ም. ሊሠራ እንደሚችልም አማራጭ ሐሳብ አስቀምጧል፡፡
የፍርድ ቤቱ አመራር ያስተላለፈውን ማሳሰቢያ በሚመለከት አስተያየታቸውን የሚሰጡ የሕግ ባለሙያዎች እንደገለጹት፣ አመራሩ የሰጠውን ማሳሰቢያ በሁለት ከፍለውታል፡፡ የመጀመርያው ከተከሳሹ የተፋጠነ ፍትሕ የማግኘት መብት አንፃር ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ በዓለም አቀፍ ደረጃ ተሠራጭቶ ከሚገኘው ኮሮና ቫይረስ አደገኛ ሁኔታ አንፃር ነው፡፡ በእስር ላይ የሚገኙ ግለሰቦች ቤተሰቦችና ሌላ የችሎት ታዳሚዎች በሌሉበት ርቀታቸውን በጠበቀ ሁኔታ ክርክር በማድረግ አንድ ደረጃ ላይ መድረስ እየቻሉ፣ ሙሉ በሙሉ መከልከል ግን የመብት ጥሰት መሆኑን ተናግረዋል፡፡ በሌላ በኩል የፍርድ ቤቱ አመራር በወረርሽኙ ይከሰታል ብሎ የሚሠጋበትን ጉዳት የሚያሳይ በመሆኑ፣ ማሳሰቢያው ተገቢ መሆኑንም የሚደግፉ የሕግ ባለሙያዎች አሉ፡፡ በሌላ በኩል አንድ ዳኛ በያዘው መዝገብ ላይ የመወሰንና የማዘዝ ሥልጣኑ የዳኛው ሆኖ ሳለ፣ ‹‹ይህንን አድርግ›› ማለት በዳኝነት ነፃነት ላይ ጣልቃ መግባት በመሆኑ እንዳሳሰባቸውም ገልጸዋል፡፡
የሕግ ባለሙያዎቹ ከመብት ጥሰትና በዳኞች ነፃነት ላይ ጣልቃ መግባት ላይ ባነሱት ጥያቄ፣ ፍርድ ቤቱ የክርክርና የቀጠሮ መዛግብትን ከመስከረም 20 ቀን 2013 ዓ.ም. በኋላ ለምን መቅጠር እንደፈለገ ምላሽ እንዲሰጡ ሪፖርተር ያነጋገራቸው የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አቶ ብርሃነ መስቀል ዋጋሪ፣ ፍርድ ቤት አልተዘጋም ብለዋል፡፡ ‹‹ሕዝብ ፍትሕ ማግኘት አለበት፡፡ ፍትሕ እንደ ኤሌክትሪክ ኃይል፣ ውኃና ሌሎች መሠረታዊ ነገሮች ነው፡፡ ነገር ግን ዓለም አቀፉ ኮሮና ወረርሽኝ በኢትዮጵያም በመከሰቱ፣ የሕዝብ መሰባሰብን ማለትም ችሎት ለመከታተል፣ ዋስ ለመሆን፣ ለዋስትና ያስያዙትን ገንዘብ ለመውሰድ፣ የውሳኔ ግልባጭ ለመውሰድና ለሌሎች ጉዳዮች ወደ ፍርድ ቤት የሚመጣውን ማኅበረሰብ ለማስቀረት ፍርድ ቤት በከፊል እንዲዘጋ ተደርጓል፤›› ብለዋል፡፡
ለወረርሽኙ መስፋፊያ ከሆኑት ምክንያቶች አንዱ መሰባሰብ በመሆኑ፣ ያንን ለማስቀረትና የሚደርሰውን አደጋ ለመቀነስ እንጂ ሌላ ምክንያት እንደሌለው አክለዋል፡፡ በጣም አስፈላጊና አስቸኳይ የሆኑ የወንጀልም ሆነ የፍትሐ ብሔር ጉዳዮች በተረኛ ችሎቶች እንደሚታዩ ፕሬዚዳንቱ አስረድተዋል፡፡ የወንጀል ክስ ኖሮባቸው በማረሚያ ቤት ያሉ ተጠርጣሪ ታሳሪዎች ጉዳይ ባሉበት ቦታ በቴሌ ኮንፈረንስ ለማከራከር ዝግጅቶች እየተሟሉ መሆኑን፣ አቶ ብርሃነ መስቀል ተናግረዋል፡፡ እንደ ወረርሽኙ ሁኔታ ፍርድ ቤቶች ሙሉ በሙሉ የሚዘጉበት ሁኔታ ሊፈጠር እንደሚችል የተናገሩት ፕሬዚዳንቱ፣ መታሰብ ያለበት ግን ሲከፈት ምን ያህል ባለጉዳይ ፍርድ ቤቶችን ሊያጥለቀልቅ እንደሚችል መሆኑንም ተናግረዋል፡፡
በመሆኑም ፍርድ ቤቶቹ ሙሉ በሙሉ ሳይዘጉ እንዴት መቀጠል እንዳለባቸው ከችሎት አስተባባሪ ዳኞች ጋር በተደረገ ውይይት አንድ የውሳኔ ሐሳብ ላይ መደረሱን ጠቁመው፣ የችሎት አስተባባሪ ዳኞች ከችሎት ዳኞች ጋር በመወያየትና የዳኞቹን ውሳኔ በማወቅ፣ ችሎቶች ሳይሠሩ የሚቀጥሉበትን ማመቻቸት መሆኑን ጠቁመዋል፡፡
የችሎት ዳኞችን ባገኙት መገናኛ ዘዴ ያነጋገሩት የችሎት አስተባባሪዎች ያገኙት ምላሽ፣ ሰኔ መጨረሻና ሐምሌ መጀመርያ አካባቢ ወረርሽኙ በስፋት ይሠራጫል የሚል ሥጋት ስላለ፣ እስከዚያው ድረስ የክርክርና የቀጠሮ መዝገቦችን ረዘም አድርጎ በመቅጠር ጊዜው በሰላም ካለፈ፣ ነሐሴ 2012 ዓ.ም. እና መስከረም ወር 2013 ዓ.ም. ለመሥራት ፍላጎት እንዳላቸው የገለጹ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ዳኞች የሚያዩዋቸው ጉዳዮች ከባድና ትልልቅ በመሆናቸው፣ እንዲሁም ዳኞቹ ከፍተኛ የሆነ ልምድ ያላቸው ስለሆኑ እነሱ ያልመከሩበት ውሳኔ ሊተላለፍ እንደማይችል የገለጹት አቶ ብርሃነ መስቀል፣ አንድ ዳኛን እንኳን ‹‹ይህን መዝገብ ሥራ፣ ያንን መዝገብ ተው›› ብሎ ጣልቃ በመግባትና ማዘዝ ቀርቶ ስለያዘው መዝገብ እንኳን ማንሳት እንደማይቻል አስታውቀዋል፡፡ ማንም አካል በዳኝነት ነፃነት ላይ ሊገባ እንደማይችልም አክለዋል፡፡
የፍርድ ቤቱ አመራር ባደረገው ውይይት የደረሰበት ስምምነት፣ በኮሮና ወረርሽኝ ምክንያት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መታወጅ ጋር ተያይዞ፣ በዚህ ጊዜ ውስጥ የሚቀርቡ ጉዳዮችን የማየት ሥልጣን የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት መሆኑን የፍርድ ቤቱ አመራሮች ገልጸዋል፡፡ ፍርድ ቤቱም የተረኛ ችሎት ዳኞችን ቁጥር በመጨመር በሚቀርቡ ጉዳዮች ላይ አፋጣኝ ምላሽ ይሰጣል፡፡ በተጨማሪም በሌሎች መዝገቦች ማለትም ለውሳኔ፣ ለብይንና ለትዕዛዝ የተቀጠሩ በርካታ የወንጀል መዛግብትና ውስን የፍትሐ ብሔር ጉዳዮችን ሥራ ማቃለል እንደሆነም በውይይቱ ወቅት ተገልጿል፡፡
የፍርድ ቤቱ አመራር ሌላው ያስተላለፈው ሐሳብ፣ ፍርድ ቤቱ በከፊል ዝግ ከተደረገ በኋላ የፍትሐ ብሔር የውሳኔ መዝገቦች በፍርድ ቤቱ ማኅበራዊ የትስስር ገጽ ላይ እንዲወጡ የተወሰነ ቢሆንም፣ አመራሩ እንዲቆም ወስኗል፡፡ ምክንያቱ ደግሞ የተወሰነበት ወገን በወቅቱ ይግባኝ ማለት ስለማይችልና የፍርዱን ግልባጭ ማግኘት ስለሚቸገር፣ ሁሉም ሰው ማኅበራዊ የትስስር ገጾችን ማግኘት ስለማይችል፣ የተወሰነለትም በወረርሽኙ ምክንያት ማስፈጸም ስለማይችል መታገዱን አቶ ብርሃነ መስቀል አስረድተዋል፡፡
ውሳኔ ያረፈባቸው መዛግብት በዳኞች እጅ በመሆናቸው ሰብስቦ ወደ መረጃ ቋት (ዳታ) ማስገባትም ስለማይቻል መሆኑን፣ በርካታ ምክንያቶች እንዳሉም አክለዋል፡፡ ነገር ግን በልዩ ሁኔታ የልጅ፣ የቤተሰብ ቀለብ፣ የአሠሪና የሠራተኛ ጉዳይ፣ የጉዳት ካሳ፣ የሜጋ ፕሮጀክቶች፣ የንግድና ኢንቨስትመንት፣ በአጠቃላይ ከፍተኛ የኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ አንድምታ ያላቸው ጉዳዮችና አስቸኳይ ጉዳዮች ከሆኑ ሊታዩ እንደሚችሉ የፍርድ ቤቱ አመራር ስምምነት ላይ መድረሱ ታውቋል፡፡
በማረሚያ ቤት ሆነው የጥፋተኝነት ፍርድም ሆነ ወይም የቅጣት ውሳኔ፣ በነፃ የሚለቀቁ ወይም እንዲከላከሉ ብይን የመሥራት ሥራ በሚገባ እንዲሠራና ውጤቱ እንዲነገራቸውም አመራሩ ተስማምቷል፡፡ በክርክር ሒደት ላይ ያሉት ደግሞ በቪዲዮ ኮንፈረንስ ክርክር እንዲያደርጉና ፍትሕ እንዲያገኙ ለማድረግ አመራሩ ተስማምቷል፡፡ ስምምነቱ በቂሊንጦ፣ ቃሊቲ፣ ድሬዳዋና በክልል ያሉ ተዘዋዋሪ ችሎቶችን ያካተተ ነው፡፡ ከማረሚያ ቤት ውጪ በዋስትና ያሉ መደበኛ ችሎቶች እስከሚጀምሩ ድረስ ባሉበት እንደሚቆዩም ስምምነት ላይ ደርሰዋል፡፡ ከአንድ ዓመት በላይ ዕድሜ ያስቆጠሩ መዛግብት በትብብር ተሠርተው እንዲጠናቀቁ፣ ለግንቦት ወር 2012 ዓ.ም. ቀጠሮ ተሰጥቷቸው የነበሩ በከፊል ዝግ መሆኑን ያልሰሙ ባለጉዳዮችን፣ ዳኞች ከቻሉና ከፈለጉ ርቀታቸውን ጠብቀው ፍርዱን መንገር እንደሚችሉም ሐሳብ ሰጥተዋል፡፡ የዋስትና ገንዘብ ተመላሽ ማድረግ በሚመለከት በጣም የተቸገሩ ከሆነ እንደ ሁኔታው ዳኞች በሚሰጡት ትዕዛዝ እንዲፈጸምላቸው ተስማምተዋል፡፡ የየራሳቸውን ውዝፍ መዝገብ ሠርተው ያጠናቀቁ ዳኞች በፍርድ ቤቱ ከፍተኛ አመራሮች ፊት ዕውቅና እንደሚሰጣቸው፣ ያላጠናቀቁ ደግሞ የየራሳቸው ምክንያት ስለሚኖራቸው ሪፖርት እንዲያደርጉ አመራሩ መስማማቱ ታውቋል፡፡
ግስ ከቃል ክፍሎች አንዱ ሲሆን በብዙ መንገድ ሊፈታ ይችላል። በዋናነት ግን ድርጊት አመልካች የሆነ በዐረፍተ ነገር ውስጥ የሐሳብ መደምደሚያ፣ ወይም የዐረፍተ ነገር ማሠሪያ ተብሎ ይተረጎማል። በርካታ ምሁራን በተለያየ መልኩ ስላብራሩት የምሁራኑን አገላለጽ እንደሚከተለው እንመልከት።
ግስ፡- በቁሜሙ፣ የቋንቋ መጣፍ፣ የዘርና የነባር መድበል፣ መዝገበ ቃል፣ ንባቡ በፊደል ተራ የታከተ፣ የተከተተ። ምሥጢሩ ግን ተወራራሽ ቃል ማለት ነው። አንዱ አንቀጽ እስከ ሰማንያ ነባሩና ጥሬው እስከዐሥር መርባቱ በመወራረስ ነውና። (ኪዳነ ወልድ፣ ገጽ ፫፻፴፫-፫፻፴፬)
አለቃ ኪዳነ ወልድ በተለያየ አገላለጽ ቢገልጹትም በዋናነት ግን ግስ አንቀጽን ማርባት፣ መግሰስ፣ ጓዙን ማሳየት ወዘተ ማለት እንደሆነ እንረዳለን። በሌላ በኩል የአማርኛ ሰዋስውን በስፋት ያጠኑት ፕሮፌሰር ባየ ይማም ደግሞ የአማርኛ ሰዋስው በሚል መጽሐፋቸው እንደሚከተለው ያስረዳሉ።
ግስ፡- ማንኛውም በዐረፍተ ነገር መድረሻ ላይ ሊገባ የሚችልና እንደ /-ሁ/፣/-ህ/ ፣/-ሽ/ ወዘተ ያሉ መደብ አመልካች ምዕላዶችን ሊያስከትል የሚችል ቃል ሁሉ ግስ ተብሎ በዚህ ክፍል ውስጥ ሊመደብ ይችላል። (ባየ.ገጽ ፹፬) ይሉንና በሌላኛው ገጽ ደግሞ
ግሶች ለመደብ፣ ለጾታ ፣ለቍጥር፣ ለአንቀጽ፣ ለስልት፣ እንዲሁም ለጊዜ የተለያዩ ቅጣይ ምዕላዶችን፣ በማስቀደም ወይም በማስከተል ቅድመ መድረሻ ተናባቢያቸውን በማጥበቅ ወይም ባለማጥበቅ እንዲሁ ከተለያዩ ረዳት ግሶች ጋር በመጣመር ቅርጻቸውን ሊለዋውጡ ይችላሉ። (ባየ.ገጽ.፻፴፫) በማለት ያስረዳሉ።
ፕሮፌሰር ባየ ይማም ከመዋቅር አንጻር በአማርኛ ስለተመለከቱት እንጂ በጽንሰ ሐሳብ ደረጃ ከግእዝ ጋር ተመሳሳይነት አለው። ምክንያቱም በአማርኛ መዋቅር ግስ ወይም ማሰሪያ አንቀጽ ከዐረፍተ ነገር መጨረሻ ስለሚገባ ነው። በግእዝ ቋንቋ ግን በመጀመሪያም በመጨረሻም ሊገባ ይችላል። ሌላው መስፈርት ግን በመደብ፣ በጾታ በቁጥር ወዘተ መብዛቱና መደብ፣ ጾታ እና ቍጥር አመልካች ምዕላድ ማስከተሉ በሁለቱም ቋንቋ ተመሳሳይነት አለው። ምን አልባት አመልካች ምዕላዶች ይለያዩ ካልሆነ በቀር። ከላይ በኪዳነ ወልድ አገላለጽ የተመለከትነውም ማርባት፣ ማብዛት፣ መግሰስ ወዘተ የተባለው ይህን የሚያስረዳ ነው።
ግስ ማለት ጌሰ፤ ገሰገሰ፤ ተራመደ፤ ተስፋፋ፣ ከሚለው ግስ የተገኘ ዘመድ ዘር ሲሆን የአንድ ዐረፍተ ነገር (ኃይለ ቃል) ማሰሪያ አንቀጽ በመሆን ዐረፍተ ነገሩ ትርጉም እንዲኖረው የሚያደርግ ነው።
ከመምህር ዕንባቆም አገላለጽም የምንረዳው ከላይ በተመለከትነው መሠረት ግስ የዐረፍተ ነገር ማሰሪያ አንቀጽ በመሆን የሚያገልግል፣ የሐሳብ መቋጫ የሚሆን፣ በብዙ መንገድ የሚረባ የቃላት ሁሉ መነሻ ማለት እንደሆነ ነው።
አንቀጽ፡- የአድራጊ፣ የድርጊትና የሁኔታ፣ አንድና ብዙ ቍጥርን፣ ቅርብና ሩቅ መደብን፣ ተባዕታይና አንስታይ ጾታን፣ ሐላፊ፣ አሁንታና ትንቢት ጊዜያትን፣ ወዘተ የሚያስረዳ ቃል አንቀጽ ይባላል። አንቀጽ ማለት መግቢያ፣ መውጫ፣ መመላለሻ በር ማለት ነው።
አንቀጽ የተባለበት ምክንያትም፡- ይህ ዓይነት ቃል “አንቀጽ” ተብሎ የተሰየመበት ምክንያት በበር እንደሚገባበት፣ እንደሚወጣበት፣ እንደሚመላለሱበት፣ አእምሮ (ዕውቀት) የጠለቀ ምሥጢርን፣ የረቀቀ ጥበብን፣ ለመረዳት አንቀጽን እየመረመረ በምርምራዊ ሐሳብ ስለሚወጣበት፣ ስለሚገባበት፣ ስለሚመላለስበት ነው።
ጠቅለል ሲደረግ ግስ ድርጊት አመልካች የሆነ፣ በዐሥሩም መራሕያን እየረባ ለብዙ ቃላት መመሥረት መነሻ የሚሆን፣ መደብን ፣ ቍጥርን፣ ጾታን የሚያመለክቱ ምዕላዶችን እየጨመረ በልዩ ልዩ መልኩ የሚረባ ቃል ማለት ነው። አንቀጽ መባሉ አንቀጽ መግቢያ በር ማለት ሲሆን ግስም ቃላትን ለመመሥረት መነሻና መጀመሪያ በመሆን ስለሚያገለግል ነው።
ከአርእስት አንጻር ስንመለከተው ስምንት ናቸው። ከመሳብና ካለመሳብ አንጻር ስንመለከተው ደግሞ ሁለት ናቸው ። እነርሱም ገቢርና ተገብሮ ይባላሉ። እንዲሁም ዘር አንቀጽና ነባር አናቅጽ ተብለውም በሁለት ይከፈላሉ። እያንዳንዱን ከምሳሌ ጋር እንመለከተዋለን።
ገቢር ግስ፡- ይህ ማለት ባለቤት አድራጊ የሆነበትና ግሱ ተሳቢ የሚፈልግ ማለት ነው። ለምሳሌ፡- ዳዊት ቀተለ ጎልያድሀ ቢል ዳዊት ጎልያድን ገደለ ማለት ነው። በዚህ ዐረፍተ ነገር ባለቤቱ ዳዊት ነው አድራጊ ነው። ግሱ ቀተለ ነው ተሳቢ ጎልያድን የሚፈልግ ወይም የሚሻ ማለት ነው።
ተገብሮ ግስ፡- ባለቤቱ ድርጊቱ የሚፈጸምበትና ግሱ ሌላ ተሳቢ የማይፈልግ ማለት ነው። ለምሳሌ ጎልያድ ተቀትለ ቢል ጎልያድ ተገደለ ማለት ሲሆን ባለቤቱ ራሱ ጎልያድና ድርጊት የሚፈጸምበትም ራሱ ነው ስለዚህ ግሱም ሌላ ተሳቢ አያስፈለገውም።
ዘር አንቀጽ ፡-ይህ ማለት መነሻ አንቀጽ ያለው የሚረባ፣ የሚገሰስ ማለት ነው። ለምሳሌ ቀደሰ፣ ቀተለ፣ ተንበለ፣ ወዘተ. ሲሆን ዘር አንቀጽ በራሱ ዐበይትና ንኡሳን አናቅጽ ተብለው በሁለት ይከፈላሉ። ዐበይት የሚባሉት ራሳቸውን ችለው ማሰር የሚችሉ ናቸው። ለምሳሌ ቀዳማይ አንቀጽ፣ ካልዓይ አንቀጽ፣ ሣልሳይ አንቀጽ ናቸው። ንኡሳን አናቅጽ የሚባሉት ግን የግስ ዘር ሁነው ግን ራሳቸውን ችለው ማሠር የማይችሉት ናቸው። ለምሳሌ ዘንድ አንቀጽ፣ ውስጠ ዘ፣ ሳቢዘር ወዘተ.
አጀማመሩ ጥሩ ነው ግን፣ እኛ የምናስበው ምንድን ነው። የዚህ እርዳታ ዋና ዓላማ አራት አምስት ድንኳን ሙሉ እህል መሰብሰብ ወይም የተከፈተውን አካውንት የሚያጨናንቅ ገንዘብ ሳይሆን እያንዳንዱ ዜጋ በዚህ ጉዳይ ሃላፊነት አለብኝ፤ የኔ ጉዳይ ነው እንዲል የማድረግ ስራ ነው የምንሰራው። ምክንያቱም እኛ እርዳታ አሰባሳቢ፤ የተወሰነ የተመቸው ሰው ብቻ እርዳታ የሚሰጥበት ፕሮግራም አይደለም። ፕሮግራሙ “ትግራይም መተከልም ውስጥ በከፍተኛ ችግር ውስጥ የወደቁ ወገኖችህ አሉና ምን አድርገሃል ስትባል ምንድን ነው የምትመልሰው?” ወይስ አሁንም የካናዳና አሜሪካ መንግስት አለያም የካናዳ ስንዴና የአሜሪካ ዱቄት ነው የምትጠብቀው? አንተ እንደ ዜጋ ምንድን ነው ያደረግከው? የሚል መልዕክት ነው ማስተላለፍ የምንፈልገው። እና በዚህ ልክ ስንለካው ገና ነው። የምልሽ አገሪቱ ከመቶ ሚሊዮን በላይ ዜጋ ነው ያላት። ገጠር ያለውና አቅም የሌለው ይህን ማድረግ ባይችል እንኳን በቴሌቪዥንና በተለያየ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ዜና የሚከታተለው ህዝብ በበቂ ደረጃ ምላሽ ሰጥቷል ብዬ አላስብም።
በዚህ በኩል ሚዲያውም ሊተባበረን ይገባል ብዬ አስባለሁ። በመግለጫው ላይ ለተገኙ ጋዜጠኞች “ጉዳዩ የራሳችን ነውና እንደ ራሳችሁ አድርጋችሁ ሌሎች እንዲሳተፉበት አድርጉ” ብለን ነግረናቸዋል። ነገር ግን ከአንድ ቀን የዘለለ ሽፋን የሰጠን የለም። በእኛ በኩል የምናስበውን ለማድረግ እየሞከርን ነው። ከተሳካልን ደስ ይለናል፤ ካልተሳካልንም የአቅማችንን አድርገናል ነው የምንለው።
ይህን እርዳታ ለመሰብሰብ ስትነሳ አክቲቪስቶች “አንተን ለትግራይ ህዝብ ምን አገባህ እኛ እንበቃለን” የሚል ተቃውሞ አስነስተውብሃል። አንተስ በዚህ ጉዳይ ምን ትላለህ?
አዎ እውነት ነው። በደንብ በተጠናከረ መልክ “አንተ ምን አገባህና ለትግራይ ህዝብ እርዳታ ትሰበስባለህ” ብለው የተቃውሞ እንቅስቃሴ የጀመሩ አሉ። ይህን ማለት እንደ መብት ይችላሉ። እንደ እውነት ግን ማነው እነሱንስ ፈቃጅ ከልካይ ያደረጋቸው!?
በምዕራብ ወለጋ መነ ሲቡና ሰዮ ኖሌ ወረዳዎች ውስጥ የኦሮሞ ነፃነት ግንባር ሸማቂዎችን በመደገፍ ተጠርጥረው የተያዙ ከአንድ መቶ አርባ በላይ ሰዎች ለወራት በፖሊስ ሳይጠየቁ ወይም ፍርድ ቤት ሳይቀርቡ እንደሚገኙ የቤተሰቦቻቸው አባላት ለአሜሪካ ድምፅ ተናግረዋል።
"በፖለቲካ አመለካከቱ የታሰረ የለም" ያሉት የኦሮምያ ፀጥታና አስተዳደር ቢሮ ኃላፊ ከተያዙት አብዛኛዎቹ የኦነግ ሸኔ አባላት ስለሆኑ ወይም ከኦነግ ሸኔ ጋር ግንኙነት ስላላቸው ነው" ብለው ዳኛ ፊት ያልቀረቡት ፍርድ ቤቶች ዝግ በመሆናቸው እንደሆነ ገልፀዋል።
በሌላ በኩል “ሃያ የሚሆኑ የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ /ኦፌኮ/ የምሥራቅ ወለጋ የዞንና የወረዳዎች አመራር አባላት ከታሰሩ ከአንድ ወር በላይ ሆኗቸዋል” ሲሉ የፓርቲው አስተባባሪዎች አቤቱታ አሰምተዋል።
የአውሮፓውያን 2016 የአውሮፓውያን ዘመን ተጠናቆ 2017 ዓ.ም ከገባ ጥቂት ቀናት ቀርተውታል። በዚህ አንድ ዓመት ውስጥ የኢትዮጵያ አጠቃላይ የፖለቲካ ሁኔታ ምን ይመስላል? እንዴትስ አለፈ? ምን ይዞስ ይሻገራል?
ብሔራዊ የቤት ውስጥ ሁከት ግንዛቤ ወርን ይደግፉ ፡፡ ተጎጂዎችን ለማክበር እና በቤት ውስጥ እና በጾታዊ ጥቃት የተረፉትን ለመደገፍ እባክዎ የ CHSI ተሟጋቾችን ይቀላቀሉ እና ሐሙስ ኦክቶበር 22 ቀን 2020 ሐምራዊ ቀለምን ይለብሱ ፡፡
በጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ትዕዛዝ መሰረት የመከላከላያ ሀይሉ የፀጥታ ችግር በተፈጠረባቸው የማረጋጋት ስራ መጀመሩን የመከላከያ ሚኒስትሩ አቶ ሞቱማ መቃሳ አስታወቁ።
• ግብአት (ጥሬ እቃ፣ ደመወዝ፣ ኤሌክትሪክ፣ ወዘተ ) የተወሰኑ ምርቶችን ለማምረት (የተወሰነ መጠን ያላቸው እቃዎች፣ አገልግሎቶች ለማምረትና ለመሸጥ) የሚስፈልጉ ወሳኝ ነገሮች ናቸው፡፡ •
ለኩላሊት ጠጠር (የስኳር ሕመም ያለባቸው ማርን መተው ነው) ሩብ ኪሎ ጥሬ ጥቁር አዝሙድ፣ ሩብ ኪሎ ንጹሕ ማር ማዘጋጀት፡፡ ጥቁር አዝሙድን በሚገባ መፍጨትና ከማር ጋር ቀይጦ በሚገባ ማዋሀድ፡፡ ከዚያም ሁለት
የቴክኖሎጂ አማራጮችን በማወዳደር ብቃት ያለውን ለመምረጥ ይቻል ዘንድ 1ኛ/አዲስ መሳሪያ መትከል ወይስ ያለውን ማሻሻል 2ኛ/ቴክኒዎሎጂው በአመዛኙ የሰው ሃይል ወይስ ካፒታል የሚጠቀም ስለመሆኑ 3ኛ/ ጥቅም ላይ የሚውለው ቴክኒዎሎጂ የሚጠቀመው ጥሬ
ደቡብ ኮርያ እንደምን በ35 አመታት ከእርዳታ ተቀባይነት ወደ እርዳታ ሰጭነት ተሸጋገረች?ዜናዎች በአማሪኛ፣ የአማርኛ ዜናዎች፣ የኢትዮጽያ አዳዲስ ዜናዎች፣ የኢትዮጽያ ሰበር ዜናዎች፣ የመንግስት ዜናዎች፣ የፖለቲካ ዜናዎች፣ የህብረተሰብ
Fitih le Ethiopia I wish democracy and unity for Ethiopia Archive for the month "October 2013" 23 Oct 2013 በነቀምት ሆስፒታል 10 እናቶች በወሊድ ምክንያት ህይወታቸው አለፈ በኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት በነቀምት ሆስፒታል በቅርቡ 10 እናቶች በወሊድ ምክንያት መሞታቸውን እና ፤ አንድ �
ሽልንጌን !" | እስክንድር ከበደ በድሬቲዩብ የድሬደዋው ቀፊራ ገበያ በልጅነት ዘመናችን የአትልክትና የፍራፍፌ ገበያ የደራ ነበር።የኤርረ ጎታ የፍራፍሬ እርሻዎች የሚመጡ የብርቱካንመንድሪን ማንጎኮክ ወዘተ በሳጥን ተጠርዘው ወደ ጂቡቲ
The time for change መሆን የለበትም ይልቁንስ ሰውየው በእርሱና በስራው ላይ ካሳዳረው በጎ ተፅእኖ አንፃር ነው።በተረፈ በማይመለከተው ጉዳይ ገብቶ ማንን ማመስገን እንዳለብህና እንደሌለብህ እኔ ልንገርህ ማለት ትልቅ ጅልነት ይመስለኛል እንዲያውም (
የአላባ መብቱ መሰረት የሆነው ነገር የፍጆታ እቃ (consumable good) ከሆነና ሳይጐዳ በመብቱን ሊሰራበት የማይችል በሆነ ግዜ የንብረቱ ባለቤት ይሆናል፡፡ ይህ ማለትም በአላባ የተሰጠውን ንብረት እንደፈለገ ያረገዋል(will have the
18/06/2018የኮርያ ጦርነት ከቆመበት ከ1953 ላለፉት 65 አመታት ደቡብ ኮርያ እጅግ ድንቅ (ተአምር) የሚባል የኢኮኖሚ እድገት ማስመዝገብ ችላለች።በ1956 የአንድ ሰው አማካይ አመታዊ
‹‹እስላም - የሳይንስና የዕውቀት ሃይማኖት ነውና - ዕውቀት እንዲገበዩና የተማሩትንም ተግባራዊ እንዲያደርጉ ለተከታዮቹ ጥሪ የሚያደርግ መሆኑ ጥርጥር የለውም። የቅዱስ ቁርኣን የመጀመሪያው አንቀጽ ‹‹አንብብ በዚያ (ሁሉን) በፈጠረው ጌታህ ስም።›› የሚለው የአላህ (ሱ.ወ.) ቃል በመሆኑ ይህን ማድረጉም አስገራሚ አይደለም።››
አመክንዮው ቀላል ነው-አንዳንድ ፣ ፕሮ ክትክት ፣ ለወራት የክትባት ውጤታማነት ታይነት እንደማይኖር ይናገራሉ ...በተቻለ መጠን በቤተ ሙከራዎች (በአድሏዊነት የተሞሉ) ጥናቶች ላይ በመመስረት በሁሉም ወጪዎች መከተብ አለብን ፣ በጥቂቱ በ “ግልፅነት” ውስጥ እና በኋላ እንደምናየው... አዎ አዎ ... የተሻለ ሳይንሳዊ ዘዴ አለ!
እሱ ሐሰተኛ እና እንዲያውም መጥፎ ከሆነ በስተቀር! በእርግጥም; በጣም ደካማ እና ውስን በሆነ ህዝብ ላይ (በመካከላቸው) የክትባቱን ውጤታማነት ለመፈተሽ በቂ ነው ፡፡ EPHAD ፣ EMS እና የጡረታ ቤቶች ...
ጥቅምና“ሞራላዊ” አይደለም (አዎ አዎ ...) እና ካልሰራ ካልሰራ ወይም የከፋ አሉታዊ ውጤት ካለ እርድ ይሆናል ... ስለዚህ የ “ግዙፍ” ዘዴ ምርጫን በሚገባ እንገነዘባለን በአሁኑ ወቅት በጣም አንፃራዊ ውጤታማነት ያለው ክትባት ይፋ የማድረግ አደጋን አይፈልጉም?
ስለዚህ በ 2 ወይም 3 ሳምንቶች ውስጥ እንመለከታለን ... እንዴት እንደሚለወጥ ... እና ክትባቶቹ በእውነቱ ውጤታማ ከሆኑ ወይም በዚህ ህዝብ ላይ ካልሆኑ !!
ለክትባቱ መከላከያ ሰበብ አይኖርም: - በኢህአፓ ምርመራው ላይ የሚሰሩ ወይም የማይሠሩ መሆናቸውን በፍጥነት እንመለከታለን! ተሰባሪ ህዝብ በትንሽ ቁጥሮች እና በቃ ተወስኗል !!
ግን እኔ ደደብ ነኝ !! በዩኬ ውስጥ ምን ይመስላል? ከአንድ ወር በላይ አረጋውያንን ክትባት ሲሰጡ ቆይተዋል ... ስለዚህ ቀድሞውኑ የተወሰነ አስተያየት ሊኖረን ይገባል ፣ አይደል?
በተለይም በሞት ላይ የሚሠራ መሆኑን ማየት አለብን (የአዛውንቶች ድርሻ በእውነቱ አስፈላጊ በሚሆንበት ቦታ) ፣ የሟቾች ኩርባ ከብክለት በ 3 ወይም በ 4 ሳምንታት የሚከተል ካልሆነ በስተቀር ፣ ስለዚህ ገና ለማየት ገና ትንሽ ነው በእርግጥ ከ 3 ሳምንታት በፊት በበሽታው የተጠቁ እና በሳይቶኪን ማዕበል እየተሰቃዩ ያሉ ክትባቶች ለእነሱ ምንም ሊያደርጉላቸው አይችሉም ፡፡
የሆነ ሆኖ የእድገቱን መጠን ወይም መቶኛ በትክክል ማስላት በማይችሉ ሰዎች የተሰራ ምንም ከባድ የቁጥር ትንተና ሳይኖር ሚዛናዊ በሆነ መልኩ እነዚህን ሁለት ትዊቶች እና 2 አሃዞች ትዊቶችን እና ገዳማትን ማሰራጨት ማቆም አለብን ....
ኤቢሲ 2019 ፃፈ በተለይም በሞት ላይ የሚሠራ መሆኑን ማየት አለብን (የአዛውንቶች ድርሻ በእውነቱ አስፈላጊ በሚሆንበት ቦታ) ፣ የሟቾች ኩርባ ከብክለት በ 3 ወይም በ 4 ሳምንታት የሚከተል ካልሆነ በስተቀር ፣ ስለዚህ ገና ለማየት ገና ትንሽ ነው በእርግጥ ከ 3 ሳምንታት በፊት በበሽታው የተጠቁ እና በሳይቶኪን ማዕበል እየተሰቃዩ ያሉ ክትባቶች ለእነሱ ምንም ሊያደርጉላቸው አይችሉም ፡፡
በትክክል እኔ በተጨማሪ ልለጥፍ የነበረው ነገር ነው ... ስለሆነም በእስራኤል ውስጥ ከ 2 እስከ 3 ሳምንታት ውስጥ የሟቾች አኃዝ “በአዎንታዊ” ሲለወጡ ማየት አለብን .... ወይም አይሆንም ...
እናም በጋራ እንደመሆናችን መጠን በሁሉም የሰውነት በሽታ የመከላከል ስርዓት መስቀለኛ መንገድ ላይ ነን (ተዛማጅ በሽታዎች ፣ ኦንኮሎጂ በስኳር በሽታ እና በካንሰር ፣ የደም ሥሮች ፣ ልብ እና አንጎል) ማንም ውድቀትን አይፈልግም ፣ ግን ብቸኛው ምክንያታዊ መንገድ መከላከል ነው የአኗኗር ዘይቤ. እና በመደርደሪያዎቹ ላይ የምግብ ተቀባይነት ደረጃዎችን ይገምግሙ (ብሔራዊ እርምጃዎች እና ኮዴክስ አሊሜሪየስ)
ግን ብቸኛው ምክንያታዊ መንገድ ጤናማ በሆነ የአኗኗር ዘይቤ መከላከል ነው ፡፡ እና በመደርደሪያዎቹ ላይ የምግብ ተቀባይነት ደረጃዎችን ይገምግሙ (ብሔራዊ እርምጃዎች እና ኮዴክስ አሊሜሪየስ)
በሐሳብ ደረጃ መደረግ ያለበት ይህ ነው! ግን በአንድ በኩል ግለሰቡ የምግብ እና የንፅህና አጠባበቅ ልምዶቹን እና ባህሉን የመቀየር አዝማሚያ የለውም (እርስዎ በሚያውቋቸው በእነዚህ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ የሚደረገውን ስድብ ፣ ፋክስ እና የተለመዱ ውሸቶችን ከግምት ውስጥ ሳያስገባ) በሌላ በኩል ደግሞ ከነዚህ በሽታዎች እና ከአጠቃላይ አገራዊ አጠቃላይ ጤንነት በትክክል የሚኖረው በስህተት ፣ በጤና እና በበሽታ ምክንያት የዚህ ዓይነቱ “የጤና” ስርዓት ትልቅ የንግድ እና ማህበራዊ ፍላጎት አደጋ ነው ፡፡ አክሲዮን
ስለዚህ ከዛሬ ጀምሮ እንደ ተለመደው ንግድ ይሆናል እናም በጎቹ በፍርሀት መንቀጥቀጥ ስለሚቀጥሉ በተአምራዊ እና ለድነት በትላልቅ የመድኃኒት ምርቶች ምርቶች ለማመን ፈቃደኞች ይሆናሉ ፡፡
እሱ እየገሰገመ ግን በጣም በዝግታ ነው። አግቢዝነስ “በንጽህና ደህንነቱ በተጠበቀ” ቪ.ኤስ. መካከል ባለው ግራ መጋባት ላይ እየጋለበ ነው ጤናማ ፣ ትኩስ ፣ ያልተበከለ ወይም የተቀየሰ ስለሆነ
አንድ ነገር እንዲለውጡ ሊገፋፋቸው የሚችል የመጀመሪያ እርምጃ ፣ ከሰውነት ጋር ተመሳሳይ በሆነ ዋጋ ሁሉ በየትኛውም ቦታ 100% ኦርጋኒክ ይሆናል (አዎ ኦርጋኒክ መለያ ነው ፣ እና ከግብዓት ነፃ አይደለም ፣ ፍጹምም አይደለም ፣ ያውቃሉ ፣ ግን .. .) ከዚህ ኬሚስትሪ ፣ ጂኤምኦዎች እና ሌሎች ኦርጋፎፋሳት በተቻለ መጠን መውጣት አለብዎት። ይህ ትልቁ የኦርጋኒክ ቅሌት ነው ፣ ይህም ለማምረት በጣም ጥቂት ነው (በአንድ ኪ.ሜ ጥቂት ሳንቲም) ግን አንዳንድ ጊዜ ኦርጋኒክ ባልሆኑ ዋጋዎች በእጥፍ ይሸጣል። መቆም አለበት!
ለ) ገበሬው ብዙውን ጊዜ አስቸጋሪ በሆነ ሽግግር ወደ ክላሲክ የማልማት ዘዴን ወደ ኦርጋኒክነት ለመለወጥ እና እርሻውን በፍትሃዊነት ማስተናገድ ባለመቻሉ ከፍተኛ ስጋት ውስጥ እንዲገባ ማድረግ አለበት ... በመጨረሻም ከኑሮው ጥሩ ኑሮ ማግኘት ይችላል!
ሐ) ስለዚህ “ዲሞክራሲያዊ” በሆነበት ሁኔታ ይህንን ሁነታን የሚያፀድቅ ይህ ተስማሚ ሁኔታ ከሌለው የጥራት ፍላጎቱ በተመሳሳይ ጊዜ እየቀነሰ ይሄዳል ፡፡ ስለሆነም ዝቅተኛ የጉልበት ወጪ ያላቸው ሀገሮች “ኢንዱስትሪያዊ” ሥነ-ሕይወት።
(አዎ ኦርጋኒክ መለያ ነው ፣ እና ከግብዓት ነፃ አይደለም ፣ ፍጹምም አይደለም ፣ ያውቁታል ፣ ግን ...) ከዚህ ኬሚስትሪ ፣ ጂኤምኦዎች እና ሌሎች ኦርጋፎፋቶች በተቻለ መጠን መውጣት አለብን።
መ) የመጨረሻው ግን ቢያንስ አይደለም ፡፡ እንደ መድኃኒት ሁሉ የአግሮኬሚካል ኢንዱስትሪው እራሱ ስጋት እንደተሰማው በዚህ ምክንያት በሚጠራጠሩበት ጥራት ላይ እና በአንዳንድ አካባቢዎች ሥነ ምግባር የጎደላቸው አምራቾች “ማጭበርበር” ላይ ኦርጋኒክ እርሻን ለማጠልሸት እየገፋ ነው!
ይህ ትልቁ የኦርጋኒክ ቅሌት ነው ፣ ይህም ለማምረት በጣም ጥቂት ነው (በአንድ ኪ.ሜ ጥቂት ሳንቲም) ግን አንዳንድ ጊዜ ኦርጋኒክ ባልሆኑ ዋጋዎች በእጥፍ ይሸጣል። መቆም አለበት!
በቃ በኢንዱስትሪ ባለሞያዎች ትዕዛዝ ወደ ሽምቅ ወጥመድ ውስጥ ወድቀዋል ፡፡ ከዚህ በላይ በተዘረዘሩት ምክንያቶች የትኛውም የኦርጋኒክ እርሻ ከአግሮ ኬሚካል በጣም ውድ አይደለም ፡፡ ከዚያ ለኦርጋኒክ መደብሮች ማሰራጫ ሰርጦች ከታዘዘው እና ከተረከቡት ብዛት በመነሳት ከጅምላ ማሰራጫ የበለጠ ውድ ናቸው ፣ እነዚህ ኦርጋኒክ ምርቶች የበለጠ ኪሳራ ለትራንስፖርት ፣ ለሙቀት ፣ በቀዝቃዛው ሰንሰለት መሰባበር ፣ ወዘተ ... የበለጠ ናቸው ፡፡ በመጠባበቂያ እና በፀረ-ሻጋታ ይረጫል።
ስለዚህ ቅሌቱ በኦርጋኒክ ምክንያት አይደለም (ይህም ምርቶች ከመመረታቸው በፊት እንኳን ፣ ወደ አግሮኬሚካሎች ደረጃ ዝቅ ያለ የወደፊቱ ዓለም ራዕይ የተሻለ አይሆንም) ግን በትልቁ አግሮኬሚካሎች በተሰራጨው ሀሳብ ከኬሚስትሪ ይልቅ በዝቅተኛ የምግብ ምርት ላይ ከሚሰጡት ንግግራቸው ጀምሮ ኦርጋኒክ የሆነው ሐሰተኛ ነው ፡፡ መቆም አለበት!
ምንም እንኳን ሁሉም ነገር ቢኖርም ተመራማሪዎቹ ከሁለቱ የክትባት ክትባቶች ውስጥ አንድ ብቻ 100% ከበሽታው እንደማይከላከሉ ጠቁመዋል የመጀመሪያዎቹ መርፌዎች ቢኖሩም አንዳንድ የተሳሳቱ ሰዎች በሽታውን መያዙን (አንዳንድ ጊዜ ከባድ ቅርጾች) ፡፡
ኤሪሳት ካብ ጥቅምቲ 2018 ጀሚራ፡ ናብ ውሽጢ ኤርትራ፡ ማእከላይ ምብራቕን ምብራቕ ኣፍሪቃን ኣብ መዓልቲ 24 ሰዓታት፡ ሰሙን ምሉእ፡ ብሳተላይት መደባት ቴለቪዥን ትፍኑ። ክሳዕ ሎሚ ብኣርባዕተ ቛንቋታት እትፍኑ ዘላ ኤሪሳት፡ ዓቕሚ እናወሰኸት ብኹሉ ኤርትራዊ ልሳናት መደባታ ክትፍኑ እያ። ኤሪሳት፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሃገራዊ ጉዳያቱ ዘገድሶ ሓቂ ንኽድህስስ፡ ኩነታት ሎሚ ንኽርዳእ፡ ንጽባሕ ሰላም ከምጽእ ዘተ ኽካይደላ ዝቘመት ሃገራዊት መስመር ቴለቪዥን እያ። ኤሪሳት፡...
ኣልሸባብ ዶባ ሰጊሩ ኣብ ጋሪሳ ድሕሪ ዝፈጸሞ ህልቂት ሰለማውያን ሰባት፣ ሚኒስተር ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ምስ ሶማል ዘዋስን ዶብ ብመንደቕን ስልኪ(ትሪኮላታ)ን ክሕጸር ኣብ 2015 ከምዝወሰነ ዝዝከር’ዩ።
ኣባላት ሰራዊት ኬንያ ኣብ ምህናጽ እቲ ሓጹር ድሕሪ ምውፋሮም ግና፣ ካብ ሶማል ቀንዲ መሰጋገሪ ከባቢታት ዘጠቓለለ 3 ኪሎሜተር ዶብ ምሉእ ብምሉእ ከምዝተሓጽረ፣ ኣዛዚ ክፍሊ ምህንድስና ሰራዊት ኬንያ ሜጀር ጀነራል ቸፕኩቶ ኣረጋጊጹ።
ይኹን’ምበር ምህናጽ እዚ ናይ ዶብ ሓጹር፣ ንኬንያ ምሉእ ናይ ጸጥታን ድሕነትን ውሕስነት ከምዘይህባ ዘመልከቱ ተንተንቲ፣ እታ ሃገር ፣ ውሽጣዊ ስለያውን ጸጥታውን መሓውራ ከተደልድል’ዮም ዝመኽሩ።
በመተከል ዞን ቡለን ወረዳ በኩጂ ቀበሌ ታኅሳስ 13/2013 ዓ.ም ንጋት ላይ በታጣቂዎች በተጸፈመ ጥቃት የተገደሉ ሰዎች ቁጥር 207 መሆኑን የወረዳው ኮሙኑኬሽን ለቢቢሲ ገለፀ።
"ባኩጂ (ቡለን) እንደተፈጸመው ዓይነት የቀብር ሥርዓት መፈጸም፣ አስከሬንን እንዲህ አረመኔያዊ በሆኑ መልኩ መቅበር ከባህል ተጻራሪ፣ ከሃይማኖት ተቃራኒ ብቻ ሳይሆን #ወንጀልም ነው።" Wubishet Mulat የህግ ባለሙያ!!
ሓምሻይ ክፋል ሓድሽ ዓመት 1968 ተጀምሩ ። ሰራዊት ሓርነት ከምቲ ልሙድ ኣንጻር ጸላኢ ምክልኻልን መጥቃዕትታቱ ምውርዋርን ቀጸሎ ። ቁጽሩ እንዳበዘሔ ከደ ፣ ስሪሒታቱ ድማ እንዳማዕበለ ስሌ ዝኸደ ኡሙን ደጀን ዝኾኖ ሓድሽ መሬት ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻሩ ከእቱ ጀመረ ። ጸላኢ መጥቃዕታት ሰራዊት ሓርነት ናብ ዓበይቲ መደበራትን ከተማታት ገጹ ከይየመሪሕ ፍርሒ ጀመሮ ። ገለ ካብቲ ስሪሒታት ድማ […]
ራብዓይ ክፋል ብዛዕባ ኩነታት ናይዚ ወታሃደራዊ ክፍሊ ክገልጽ ከሎ ፣ ሓፈሻኡ ኩሉ ከበሳ ዘጠቃለለ ኣውራጃታት ኣከለጉዛይን ሰራየን ሓማሴንን ምብራቃዊ ገማግም ባሕሪ ኣከለጉዛይ ፣ ምዃኑ ገሊጹ ። ሓይሊ ጸላኢ ጦር ሰራዊት ኮነ ካልእ ወታሃደራዊ ሓይሊታቱ ፖሊስ ፣ ኮማንዶስ ፣ ከተማ ኣስመራ ሓዊስካ ቀንዲ መደበራት ጸላኢ ዝርከቦ ክፍሊ እዩ ። ብተወሳኺ ጸላኢ ኣብ ፈቀዶ ዓድታት ንህዝቢ ( […]
ሓምድ ቀጽሉ ፣ ካብ ወገናት ባጽዕ ንባርካ ተመሊሰ ካብኡ ከሰላ ኣቲየ ምስ ስዉእ ሳቤ ተራኽቤ ዳግም ንሜዳ ተመሊሰ ኣብተን ኣሃዱታት ተጸምበርኩ ። እዚ ድማ ብ1964 እዩ ነሩ ይብል ። መን እዩ እቲ ምስ ስዉእ ጣህር ሳልም ኮይኑ ዝላኣኸካ ዑስማን ኣደም ንዝብል ሕቶ ክምልሽ ከሎ ፡ ዑስማን ኣደም ኣባል ፖሊስ ኤርትራ ዝነበረ ኮይኑ ምስ ብጻዩ ስዉእ […]
ምንም አይነት የባንክ አካውንት ሳይኖራት ከ10 ነጥብ 5 ሚሊየን ብር በላይ የያዘ ሀሰተኛ ሰነድ አዘጋጅታ የኢንቨስትመንት ቦታ የወሰደችው ተጠርጣሪ ክስ ተመሰረተባት። በፌደራል ከፍተኛው ፍርድ ቤት ተዘዋዋሪ ወንጀል ችሎት ክስ የተመሰረተባት ተጠርጣሪ በቤንሻንጉል ጉሙዝ ጉባ ወረዳ ነው 452 ሄክታር መሬት ለእርሻ ልማት የወሰደችው።
ተከሳሿ ፋንታነሽ ግዛው በአዲስ አበባ የካ ክፍለ ከተማ ወረዳ 13 ነዋሪ ናት። በክሱ እንደተገለጸው ተከሳሿ የማይገባትን ጥቅም ለማግኘት በኢንቬስተር መልክ ለመሰማራት የሚጠይቀውን መስፈርት በሀሰተኛ ሰነድ አቅርባለች። በዚህም በቤንሻንጉል ጉሙዝ በእርሻ ልማት ዘርፍ ለመሰማራት የክልሉን መንግስት መሬት እንዲሰጣት ትጠይቃለች።
በክልሉ በኢንቨስትመንት ዘርፍ ለመሰማራት አልሚዎች በቂ ገንዘብ እንዲኖራቸው ስለሚጠየቅም የባንክ ማረጋገጫን ይጠይቃል። ተጠርጣሪ ይህንኑ መሰረት በማድረግ በዳሽን ባንክ አፍሪካ አንድነት ቅርንጫፍ የባንክ አካውንት እንዳላትና የባንክ ስቴትመንት ካፒታሉ በማንኛውም ጊዜ የማይንቀሳቀስ መሆኑን ታስረዳለች።
ይህንኑ በሰነድ ለማስደገፍ የተባሉት መስፈርቶችን ማሟላቷን የሚያረጋግጡ ማስረጃዎችና ያንንም የሚገልጽ የድጋፍ ደብዳቤ አያይዛ ለክልሉ ኢንቨስትመንት ጽህፈት ቤት ማቅረቧን ነው ክሱ የሚያስረዳው። በተገለጸው ባንክና አካውንት ቁጥርም የተቀመጠው የገንዘብ መጠን 10 ሚሊየን 500 ሺህ 80 ብር ሲሆን ይህም ለጠየቀችው ኢንቨስትመንት ፈቃድ ማግኘት የሚያስችላት ነበር።
ተጠርጣሪዋ ክልሉ ለኢንቨስትመንት የሚሰጠውን ትኩረት መነሻ በማድረግ በክልሉ ለመሰማራት ያቀረበችው ጥያቄ ይሁንታ አግኝቶ ፍቃድ ከተሰጣት በኋላ ሀምሌ 6 2007 ዓመተ ምህረት ወደ መተከል ዞን ጉባ ወረዳ ታመራለች። በዚያም የወረዳው የአካባቢ ደንና መሬት አስተዳደር ባለሙያዎች እንዲሁም በባሻታ ቀበሌ ካቢኔ አባላት ፍቃዱ ተጣርቶና በቃለ ጉባኤ ተረጋግጦ 452 ሄክታር መሬት ሊሰጣት መቻሉ በክስ ዝርዝሩ ተገልጿል።
ይህን ተከትሎም ህዳር 8 2008 አመተ ምህረት ከክልሉ መንግስት ጋር በእርሻ ልማት ዘርፍ ለመሰማራት የሚያስችል የስምምነት ውል መዋዋሏም ታውቋል። በዚህ ሂደት ላይ የምትገኘውን ተጠርጣሪ ጉዳዩዋን ሲያጣራ የቆየው የቤንሻንጉል ክልል የስነ ምግባርና ጸረ ሙስና ኮሚሽን ተከሳሿ ያቀረበችው እያንዳንዱ መረጃ ሀሰተኛ መሆኑን እንደደረሳባት ነው በክሱ የተገለጸው።
በተለይ ያቀረበችው አካውንት የራሷ እንዳልሆነና ይልቁንም ከ10 ሚሊየን ብር በላይ እንዳላት የሚገልጽ ሀሰተኛ ሰነድ አዘጋጅታ ማቅረቧን ነው ክሱ የሚያስረዳው። በዚህም በፈጸመችው ሀሰተኛ ሰነድ ህጋዊ አስመስሎ ማቅረብና መገልገል ወንጀል ተጠርጥራ ነው ከሱ የተመሰረተባት።
አቃቢ ህግ ከዘጠኝ በላይ ማስረጃዎችን ያሰባሰበበትን ይህ የክስ መዝገብ ለፌደራል ከፍተኛው ፍርድ ቤት ተዘዋዋሪ ወንጀል ችሎት አቅርቦታል። ክሱን ተከትሎ ተዘዋዋሪ ችሎቱ በዝርዝር ተመልክቶ ተለዋጭ ቀጠሮ የሚሰጥበተ ይሆናል።
" የጉዞ ማስጠንቀቂያውን ደግመን አናይም፣ አናደርገውም" አሚሪካ አሜሪካ ለዜጎቿ የሰጠችው የጉዞ ማስጠንቀቂያ በኢህአዴግ ዘንድ አልተወደደም። የኮሙኒኬሽን ጉዳይ ሚኒስትር ጌታቸው ረዳ...
የኦሮሚያ ክልልን በመወከል የፌዴሬሽን ምክር ቤት አባል የነበሩት የመከላከያ ሚኒስትሩ አቶ ለማ መገርሳ ከአባልነታቸው መነሳታቸው ተጠቆመ። ሰሞኑን ደግሞ ከኦሮሚያ የብልፅግና ፓርቲ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባልነታቸው መታገዳቸው ተሰምቷል። ከአቶ ለማ በተጨማሪ ሌሎች…
ለተጊቢ ጥያቄዎች ዓፈናና ግድያ ምላሽ ኣይሆንም!! የአቢይ አህመድ አሃዳዊ አምባገነን መንግስት ከኢትዮዽያ ህዝቦች ከተለያየ ኣቅጣጫ እየቀረበበት ያለውን ተቃውሞ አሁንም ተጠናክሮ ቀጥሏል። ኣሃዳዊ የግለሰብ አምባገነን ስርዓትን ለመትከል በብልፅግና ፓርቲ ስም የተጀመረው…
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 15,334,000 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 9,817,439 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 28°37′ ሰሜን ኬክሮስ እና 77°13′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ዳስ ሓውያ (ሞይታ) ዳስ ሓውያ ብሓንቲ ዘፈር ጠጢዓ ራብዓይ ክፋል ኑራ ሑሴን ኣብ ሳልሰይቲ ክፋል፡ ኢሳይያስ ነቲ ብምሉእ ዕግበትን ብልዑል ወኒ ዓጢቑ ዝተቓለሰሉ ድርብ ዕላማታቱ ከዐውት ንልዕሊ 40 ዓመታት ብኣድራጋ ክዓዪ ከምዝጸንሐን፡ ዳርጋ’ውን ናብ መፈጸምትኡ ከም ዝተገማገመን ርኢና። መግዛእቲ ኢትዮጵያ ይኹን ኢሳይያስ፡ በበቲ ጠመቲኦም ተራኺቦም፡ ኣብ ሓደ ናይ ሓባርን ንኹሎም
መልሲ ንርእይቶታት ኣንበብቲ! ብመጀምርያ ንኹሉኹም ኣብ ትሕቲ እታ “ትዕዝብተይ” ዘርእስታ ጽሕፍቲ ዝነቐፍኩምን ዘተባባዕኩምን ኣሕዋት ኤርትራውያን ልባዊ ምስጋናይ ከቕርበልኩም እፈቱ። ብፍላይ ድማ ንሓው ወዲ ማይተመናይ ብልቢ ከመስግኖ እደሊ። ምኽንያቱ፡ ነዚ ኣብ ቋንቋና ዘሎኒ ድሩት ኣፍልጦ ንምድራዕ እትሕግዘኒ መጽሓፍ ሰዋስው ደራሲ ኣማኑኤል ሳህለ ስለ ዘበርከተለይ። ብምቕጻል፥ ነቲ ኣብቲ
ብምኽንያት ሓድሽ ዓመት ከምቲ ኩሉ ግዜ ዓመት ዓመት ዝግበር ሎሚ ዓመት ኸኣ ፍልይ ብዝብል ኣገባብ ማለት ባህላውያን ደረፍቲ ፣ ቡዙሓት ነባራት ተቓለስትን ተጋደልቲን ፣ ኣዚዮም ቡዙሓት መንእሰያት ዝተሳተፍዎ ኣብ ከሎን ( köln) ክሳብ ሕላፍ ለይቲ ብዋዛን ቁምነገርን ዕላላት ዝተሰነየ ባህላዊ ምሸት ብዓቢ ዓወት ተዛዚሙ ። ነዚ
ዳግመ ዉደባ መንግስቲ፡ መንግስታዊ ቅርጻን ሓይሊ ጉልበት ሰብ ብከመይ ይካናወን? ኣብ መፋርቕ ወርሒ መስከረም `2013 ሓለፍቲ ህዝባዊ ግንባር ንዴሞክራስን ፍትሕን ኣመሓደርቲ ዞባታትን ክዋድራት ኣብ ማእከል ትካላዊ ብቕዓት ምምዕባል እምባትካላ ኣኼባ ከም ዘካየዱ ብመራኸብታት ብዙሓን ኤርትራ ተቓሊሑ ምንባሩ ኣይርሳዕን እዩ። ዕላማ ናይቲ ካብ 17-19 መስከረም 2013 እተቓንዐ
ንኣይን ንኣኻትኩምን መታን ክጥዕመና ብዓረር ጠላማት ዝሓለፈ ጅግና ስድራኡ ንምእላይ ንፈጽም ሕድርና ነዚ ረሳሕ ገንዘብ ዘምጽኦ ረሃጽና ኣይንማታኣሉ ንዘርግሕ ኣእዳውና! ሃየ’ወ ነወፊ ከምቲ ዝተለምደ ጅግና’ኳ ብዓረር በጃና ዝኸደ ክንገብሮ ንኽእል በቲ ዝወሓደ ስድራኡ ምሕብሓብ’ዩ ሎሚ ናትና ግደ! ስቓይን መከራን ከብቅዕ ሓሳርና ኣብ በረኻን ባሕርን ከይጸንት ህዝብና ነዚ ኣንበሳ ኣናብስ ወዲ ዓሊ ጅግና ምልኪ ዝመከተ ገንሸል ሓርነትና ሃየ’ወ ነቕስኖ
ርሑቕ ዓዲ መሐሰዊ መልሲ ንሓሳዊት ብርኽቲ ፍስሃየ (ብጓል-ቡርጁዋ እትፍለጥ) ደራሲት መጽሓፍ “ይጽንሓልኪ” ብ ጽገወይኒ ኣድሓኖም (ጓል ላንጋኖ) ቀዳማይ ክፋል መእተዊ ደቅ-ሰብ መሰረት ባህርያት ህይወትና ካብ ዕሸልነትና ዘሰንየና ስነ-ምግብራዊ ኣተዓባብ’ዩ ዝውስኖ። ሃካያት ዲና ህርኩታት፣በቃቓት ዲና ለጋሳት፣ ሓቀኛታት ዲና ወስለትቲ፡ እሙናት ዲና ሰረቕቲ፣ ሓሰብቲ ጽቡቕ ዲና ተንኰለኛታት፣ ሰብ ጽቡቕ ቅንኢ ዲና ሰብ
ዓለም-ለኻዊ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምልዕዓላት፣ ሎሚ አብ ድያስፖራ ኣበየከተማኡ ዝርአ ዘሎ ደያቢ ናይ ናጻ-ህዝቢ (አብ ፖለቲካውያን ውድባት ዘይተወደቡ) ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳት ኢዩ። ንምጥቃሱ ክጥዕመልና መታን ህዝባዊ ምንቅስቓስ እንተበልና ተመራጺ እመስለኒ። ኣውራ ግና ብዛዕባ‘ዚ ምንቅስቓስ‘ዚ ግቡእ ግንዛቤ ምግባር ንዅሉ በዓል-ጕዳይ ጠቓሚ‘ዩ። መን‘ዩኸ በዓል-ጕዳይ? ሰብ-ጕዳይ ማለት አብዚ ኵሎም ብኤርትራ
ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገርን (EYSNS) ሰራዊት ሕድርን ኣብ ሃገረ እስራኤል ዝካየድ ዘሎ ታሪኻዊ ሰላማዊ ሰልፊ መሪሕ ተራ ይጻወቱ ኣለዉ ኣብ ሃገረ እስራኤል ኤርትራውያን ዜጋታትን ካልኦት ኣፍሪቃውያን ኣሕዋትናን ኣጋጢምዎም ዘሎ ናይ መሰልን ህላዌን ሕቶ መፍትሒ ንኽረኽብሉ ኣብዚ ሰሙን እዚ ስምረት መንእሰያት ኤርትራ ንድሕነት ሃገርን ሰራዊት ሕድርን
ትዕዝብተይ፥ ዝኸበርኩም ኣሰናውያን ከመይ ቀኒኹም? ሰላም። ትዕዝብትኹም ከም ትዕዝብተይ እንተኾይኑ ዕብየትን ተባሃጊነትን ኣሰና ካብ ዝኾነ እዋን ንላዕሊ ሰማይ ዓሪጉ ኣሎ። እዚ ኸኣ ብሃንደበት ወይ ድማ ብዕድል ዝመጸ ምዕባለ ከምዘይኮነ ንኹሉ ብሩህ ይመስለኒ። ምህርቲ ናይቲ ብቅንዕና ንሃገርን ንህዝብን ምግልጋል ጥራይ ዝዕላማኡ፡ ብልሳን ዘይኮነስ ብተግባር ዝዛረብ ኣካይዳን ሓያል
ዝኸበርኩም ኣሰናውያን ሰላም፡ ብመጀመርያ ንኣኻትኩም ንኣሰናዳእትን ኣቕረብትን ልሳን ድምጺ ውጹዓት ራድዮ ኣሰና፡ ርሑስ ልደተ ጎይታና መድሓኒና እየሱስ ክሩስቶስን ዓመተ ሓርነትን ፍትሕን ክኾነልኩም እምነ። ብምቕጻል፥ ኣብዛ ዓመት እዚኣውን ካብቲ ዝሓለፈ ዓመታት ብዝሓየለ፡ ነታ ኣብ ክሳድ መላኺ ኣትያ ዘላ ዑቘት (ገመድ) ንምጽባብን ብኡ ኣቢልካውን ምትንፋስ ከሊእካ ንምቅባጹን፡
ርሑስ በዓል ልደት 2014 ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ንኣመንቲ ክርስትና ድማ ብፍላይ፡ ከምኡ’ውን ንሓይልታት ምክልኻል፡ ንኩሎም ኣብ ኤርትራ ዓይነታዊ ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዝቓለሱ ዘለዉ ሓይልታት፡ ርሑስ በዓል ልደት ይግበረልኩም ይግበረልና ዝብል መልእኽቱ የመሓላልፍ። በዓል ልደት 2014 ኣብ ኤርትራ ኣፍደገ ሰላምን ራህዋን
ጽገና ወይ ምጽጋን ዝብል ቃል፡ ብተራ ትርጉሙ፡ ምዕራይ፣ ምምሕያሽ ወይ ምልግጋብ ማለት እዩ፡፡ ብመንጽር መሰረታዊ ባህርያት ስርዓታት፡ ትርጉሙ ክረአ እንከሎ፡ መሰረታዊ ፖሎቲካዊ ባህሪኡ ከይተለወጠ፡ ኣብ ገለ ዘኽፍኡ መዳያት ናይ መልክዕ ምቅይያር ወይ ምምሕያሽ ብምግባር፡ ቀጻልነቱ ምውሓስ ማለት እዩ። ጽገና፡ ኣብ ጨቆንቲ ፖሎቲካዊ ስርዓታት፡ ኣብ ልዕሊ
ምዕራፍ 3፡ ምስጢራዊ ሰልፊ መራሕ ብርጌድ ኢሳያስ ተወልደብርሃን (ወዲፍላንሳ)፡ ናይ ሓደ ስዉእ ብጻዩ ብሽክሊት ምስ ፈተሾ ምስጢራዊ ሰልፊ ከም ዘሎ ፈሊጡ። ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ንሓደ ኣባል መሪሕነት ምስ ኣዕለሎ ድማ፡ “ብዛዕባ’ዚ ምስ ዝኾነ ሰብ እንተ ተዛሪብካ ሞት ከም ዝስዕበካ ፍለጥ” ኢሉዎ። ሓደ ኣባል ብርጌድ 58 ነበር ኣብ ሳልሳይ
ሰብኣዊ መሰል ስደተኛታት ዜጋታትና ኣብ እስራኤል ንምኽባር፣ ኩሉ ዘድሊ ሕጋዊ ስጉምታት ንምውሳድ እጃምና ነበርክት። ኣብ ሃገረ እስራኤል ካብ ልዕሊ 60, 000 ስደተኛታት ኣፍሪቓውያን፣ ኣስታት 35, 000 ስደተኛታት ኤርትራውያን ምኻኖም ወግዓዊ ጸብጻባት ይሕብሩ። ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ስደተኛታት ገለ ግዝያዊ ናይ ስራሕ ወረቐት ዘለዎም ገለ ዘይብሎም እዮም። ኩሎም ግና
ደምዳሚ ኣዋጅ ማእከላይ ሽማግለ ሰልፊ ደሞክራሲ ኤርትራ ሳልሳይ ምዱብ ኣኼባ ኣብ ታሕሳስ 21፤ 22፤ 28 2013 ዓ.ም ኣካይዱ። ሰልፋዊ ስርሓትን፤ ህሉው ኩነታት ህዝቢ ኤርትራን ስርዓት ህግደፍን፤ ተራና፡ አብ ምቅልጣፍን ምውዳቕን ስርዓት ህግደፍ፤ ኩነታት ደንበ ተቓውሞን ኣተሃላልውኡን ገምጋምን ኣካይዱ። ኣብ ኩሉ ዝግበር ዘሎ ጸረ ህግደፍ ምልዕዓላትን ቃልስታትን
ኣቕዲመ እንኳዕ ፍሉይ ተስፋ ኣብ እነማዕድወሉ ልዳት ሓዲስ ዓመት ኣብጽሓና ክብል እፈቱ። ናይ ሎሚ ሓዲስ ዓመት ኣበዓዕላና፡ መጀመርያ ንስለ ዝኽሪ ኣማኢት ግዳያት ማያት ላምፓዱሳ፣ ኣብ ጐድኑ ዝህሉ ዝዓበየ ምኽንያት ከዓ፡ ጠንቂ ናይቲ ኩሉ ኣበሳታት ኮይኑ፡ ብቐጻሊ ኲናት ዕንወትን ሞትን፡ ጥፍኣትን ስደትን ዕለትዊ ህይወት ህዝቢ ጌሩ፡
ስድራ’ዚ ሓርበኛ! ስድራ ወዲ ዓሊ ጅግና ሰባር ራዕዲ ብሰንኪ ድያብሎስ ወጺእኩም ካብ ዓዲ እዚ ርጉም ጉጅለ ሓራዲ ጎማዲ ኣብ ቈልዓ ሰበይቲ ሕነ ንኽፈዲ ንስደት ቀሲቡኩም ናይ ጥፍኣት መገዲ! ወይልኡ ንሱ’ምበር ገሃነም ዝሰፈሩ ንስኻትኩም ደኣ ዘልኣለም ክትከብሩ እቲ ጅግና ሓርበኛ ተኣምር ፈጢሩ ተወፊዩልና እንድዩ ፍናን ምልኪ ሰይሩ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ክፍጽም ንሕድሩ ክሕብሕበኩም’ዩ ኣብ ልቡ ኣስፊሩ እኖሆ እኳ
መቐጸልታ ስዉእ ተጋዳላይ ወልደዳዊት ተመስገን፡ ሓደ ካብቶም ኤርተራና ዝኸሰረቶም ጀጋኑና (ሰመረ ፍስሃየ) ቅድሚ ኣብቲ ቀጻሊ ጽሑፈይ ብዛዕባ ስዉእ ወልደዳዊት ተመስገን ምእታወይ፡ ብመሰረት ቀዳማይ ጽሑፈይ ንዝቐረባ ሰለስተ ኣገደስቲ ርኢቶታት ዝብለን ክጽሕፍ እየ፡ ታሪኽ ተጋደልትና፡ ኣብ ተ.ሓ.ኤ ይኹን ኣብ ህ.ግ. ዝነበሩ፡ ክንዛረበሎም ዘሎ እዋን ግዚኡ ኣይኮነን ዝብል እምነት የብለይን፡፡ ኣብ
ስም ኣዳልዪኒ ስም እባ ኣዳልዪኒ እከይ ተግባራቶም ምስ ስሞም ካዛምዶ ሓግዙኒ ሸፋቱዶ ክብሎም ቀተልቲ ዘረፍቲ ኣቃጽዮሞ ዝጸንሑ ብጽምዋ ብለይቲ ቅሳነት ዘይህቡ ንቆልዓ ሰበይቲ ገንዘብ ሃይማኖቶም መንደይቲ መሕጎልቲ ሸፋቱ ኣሎዎም ዝምርሑሉ ሕጊ መን ጓንዴ ይሕዝ መን ይሕዝ ሓለንጊ ንመን ከምዝኸትሩ ንመን ከም ዝንሕፉ በየናይ ጀሚሮም ናበይ ከም ዝሓልፉ ሸፋቱ ዘጥቁዑሉ ጽምዋዩ ቦትኦም ኣይመጹኻን እዮም ንስኻ ኢኻ ትኸዶም ምሳናዮም ዝነብሩ
ንገረኒ ንመን ተሓጺኻ? 12/24/2013 ረ.ክ.(ባሻይ) ንገርኒ………. ኣንታ ጅግና አንበሳ በረኻ ንገረኒ ንመን ተሓጺኻ? ንገረኒ……… ምሕጻይሲ ተሓጸ ጽቡቕ ትምኒት ጥንቃቐ ግን ግበር ካብ ዕንቅርቢት ይሕነና ’ለዋ ይቝነና ከይዓብጣኻ ወይዘሮ ጽገና ንገረኒ……… ምስ ጸገመን ኢየን ምስ ሕማመን ጽንሕ ኢለን ናብ ሰብኣይ ቀደመን ልቢ ግበር መንእሰይ ኤርትራ ነታ በቕሊ ህበይ ከይትሰራ ንገረኒ……… ይብላ ’ለዋ የማን ጸጋም ሆይ-ሆይ ዒላመን ኣይከደን ናይ ብኣምሆይ ሒዝካ ካብ መጻእካ ወርቂ ሽቦ ኣጻብዕ ናይ
ኤርትራውያን ንምጥጣዕ ሃገራዊ ዘተ (ኤምሃዘ) መግለጺ ቁ. 2 ብዛዕባ ተልእኾና ዝምልከት ዝያዳ መብርሂ፤ ብዛዕባ እቲ ቅድሚ ቁሩብ ኣዋርሕ ዘውጻእናዮ ቀዳማይ መግለጺ፡ ብርክት ዝበለ ዝለኣኽኩምልና ዘተባብዕ ናይ ደገፍ መልእኽትኹም ልዑል ክብሪ ንህቦን ነመስግኖን። ብዙሓት ኣብ መልእኽትኹም ብዛዕባ ተልእኾና ተወሳኺ መብርሂ ምሃብ ነቲ ክፍጠር ዝኽእል ናይ ተበግሶኹም ጌጋ ኣረዳድኣ
ውልቃዊ ትዕዝብቲ ታደሰ ኪዳነ በርሚንግሃም መበል 17 ክፋል 23/12/2013 ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ንመሰረታዊ ሰብኣዊ ክብሩ ክከላኸል ዘይክእል፣ ኣዝዩ ድኹምን ዝተበታተነን ህዝቢ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ሎሚ ዘሎ ምትርማስ መሰረቱ ትማሊ ኢዩ። ነቲ ናይ ትማሊ ከም ዘለዎ እንተዘይተዛሪብናሉ ድማ ጽባሕ ንኸይድገም ውሕስነት የብሉን። ንነዊሕ እዋን ስለ ዘይተዘርበሉ መሊሱ ክገድድ