Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ታከ ኡማ (ኢንጂነር) በዚሁ ፕሮግራም ላይ በተለይ አንዳንድ አክራሪ ብሔርተኞችን ጭራ ሊያስበቅል የሚችል ታሪካዊ ንግግር አድርገዋል፡፡ ስም ሳይጠሩ የአጼ ሚኒሊክን ድንቅ ተግባር አክብረዋል፤ አወድሰዋል፡፡ በዚሁ ንግግራቸው ከ124 ዓመታት በፊት በአድዋ መሰዋዕትነት የከፈሉ አባቶችና እናቶች፣ አያቶቻችንንም አመሰግነዋል፡፡ አባቶችና እናቶቻችን አድዋ ድል ለእኛ ለኢትዮጵያውያን የአሸናፊነት ስሜትን ያወረሱበት ነው ብለዋል፡፡ የእኛ አባቶችና አያቶች በአድዋ በቀላኪዳን ተነስተው በደም በአጥንት ኢትዮጵያውያን እንዳንለያይ በትልቅ ሰንሰለት አስተሳሰረውናል፡፡ አባቶቻችንን፣ አያቶቻችን በዚያ ጊዜ ለናጻነታቸው መሰዋዕትነት ባይከፍሉ ኖሮ በአዲስአበባ ምድር በዚህ ደረጃ ቆመን ገድሉን ማውራት ባልቻልን ነበር ሲሉም ተደምጠዋል፡፡ (ሙሉ ንግግራቸውን በቪዲዮው ላይ ማግኘት ይቻላል)
ማዕከሉ የውስጥም ሆነ የውጪ ይዞታው ለመዝናኛ የተመቸ ሲሆን፥ በውስጡም “ሁሉም ከዚህ ይጀምራል!” የሚል የአዲስ አበባ ከተማ ‘ዜሮ ኪሎ ሜትር’ በአንድ ኪ.ግ ወርቅ ምልክት እንደሚቀመጥበት የፋና ዘገባ ያስረዳል፡፡
ፕረዚደንት ኮሚሽን ሕብረት ኣውሮጳ ኡርሰላ ቮን ደር ለያን ናብ መዝነት ካብ ዝመጻ ንመጀመርያ ጊዜ ናይ ወጻኢ ሃገር መገሸአን ብኢትዮጵያ ብምጅማር ብቐዳም ኣብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ምብጻሕ አካይደን።
“ጊዜ ከደጋጎች ይልቅ ክፉዎቹ የተሻለ የሚጠቀሙበት ይመስለኛል” ብሎ ጽፎ ነበር። ለዚህ ነው ማንም መጣ ሔደ ለመሪዎች ለውጥ ማስኬጃ በሚል ሰበብ አላግባብ ጊዜ መሸለም የማያስፈልገው። እውነተኛው ለውጥ በተቋማት ለውጥ እንጂ በሰዎች ለውጥ አይመጣምና!
በጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ ተስፋን-በጥንቃቄ (cautious optimism) ካነገቡት ሰዎች አንዱ ነኝ። የተስፋዬ መሠረቶች ጠቅላይ ሚኒስትሩ ወደ ሥልጣን የመጡበት መንገድ፣ የገቧቸው ቃልኪዳኖች እና አሁን የታየው መረጋጋት ናቸው። አሁን የታየው መረጋጋት ስል የቄሮዎች የአደባባይ ተቃውሞ መቆሙን ማለቴ አይደለም። ተቃዋሚዎችን እያሳደዱ መከታተል፣ ማዋከብ እና ማሰር ርቀን ሳንሔድ አምና ከነበረው አንፃር እንኳ ልዩነቱ የትየለሌ ነው። ለዚህ የራሴን ስሜት እና ተሞክሮ ነው በምሳሌነት የማቀርበው። በፊትም አሁንም ሐሳቤን በነጻነት እገልጻለሁ። ነገር ግን አምና እና ካቻምና ከያንዳንዱ ጽሑፎቼ/ንግግሮቼ ቀጥሎ እስር ይመጣል እያልኩ እየሰጋሁ ነበር የማደርገው። አሁን ምን ያክል ይዘልቃል የሚለው ቢያሰጋኝም እታሰራለሁ እያልኩ በየደቂቃው አልባትትም። በፊት ሲያስሩ፣ ሲያዋክቡ እና ሲከስሱ ከነበሩት አንዳንድ ኃላፊዎችም ጋር ባጋጣሚዎች አውርቻለሁ። ከላይ ለውጥ ያለ ሲመስል እነርሱም ከታች ይለወጣሉ። አንድ ከፍተኛ የፌዴራል ፖሊስ ኃላፊ የኛን እንቅስቃሴ “የበፊቱ አመራር እንደ ወንጀል ያየው ስለነበር ወንጀል ነበር። አሁን ግን እንደወንጀል አይታይም” ብለውኛል። ይህ ከሁሉም በላይ ደግሞ ሰዎች ላይ የተፈጠረው የ”ለውጥ መጥቷል” ስሜት እና የፍርሐት ማጣት ከተጠቀሙበት ለጠቅላይ ሚኒስትሩም ትልቅ ዕድል ነው። ሌላው ሌላው ሁሉ ለዘለቄታው ለመቅረፍ ረዥም የፖለቲካ እና የሥራ ባሕል አብዮት የሚፈልግ ፈርጀ ብዙ የሁላችንም ችግር ነው።
“ተወልጄ ያደኩት አዲስ አበባ አይደል? እንደ አብዛኛው…..አዲስ አበቤ እግሬ እንጂ ህልሜ አልታሰረም። ምናቤ ነፃ ተጓዥ ነው። በራሪ ህልም አለኝ። በመንፈስ ስከንፍ የክልል ቀርቶ የአገር ድንበር አያነቅፈኝም። ወገንተኝነት አይዘኝም፣ ብሔርተኝነት አይገድበኝም። የፍቅር እጄ በየአቅጣጫው እንደ ጨረር ይበተናል። ያገኘሁት ወገኔ ነው። “እኛ” ለማለት ቦታና ጊዜ አይገስፀኝ። እኔ አዲስ አበቤው ለማቅረብ ስል የማርቀው የለኝም።
ምን ላድርግ? የተወለድኩት ከአንድ እናትና አባት ይሁን እንጂ ያደግኩት በብዙዎች ነው። ወላጅ እናት ለንዴቷ ስትጨክን፣ የምትመክር ሌላ እናት ከጎረቤት አለች። ያቺ የጉርብትና እናት ከትግራይ፣ ከኦሮሚያ፣ ከአማራ፣ ከሐረሪ….መሆኗ ልብ አይባልም። ወላጅ እናት በእልህ የነፈገችው እህል ከጉርብትና እናት ይገኛል። ማን መርጦ ይወለዳል? እንዲያ ነው!
…አባት ሲያመር፣ ፀባዩ ሲገርር የሚመክር ሌላ የጉርብትና አባት ይነሳል። “እኔን ግደል!” ብሎ በጉርብትና ልጅ ገመድ ይገባል። ልጅ ከወላጅ የሚፈራውን፣ የተጎራባች አባትን ይጠይቃል፤
…እኔ አዲስ አበቤው ያደግኩት በደቦ ነው። የሴቶች ቀሚስ ተጋርዶ፣ ካንዱ ቤት ወደ ሌላ ቤት የተመላለሰው እንጀራ ህያው መረብ ሰርቶ፣ ህይወቴን ለዝንታለሙ አጥምዶታል። የበላሁት የብዙ ብሔሮችን ወዝ ነው። ከተማዬ እንጂ ህይወቴ በሚለያይ “ተራራ” አልተከበበም። ከተማዬ እንጂ ኑሮዬ ደረቅ ደሴት አይደለም። አንድ ኪሎ በርበሬ በ “ቅመሱ” ስም ስንት ደጃፍ ታንኳኳለች? ሽሮዋስ ለስንቱ ጎጆ ትሞሸራለች?
እትብቴ አንድ ጉድጓድ አጥቷል። በየቦታው ተዘርቷል። ኢትዮጵያዊ ባለበት ሁሉ እዚያ እትብቴ የተቀበረበት ይሆናል። ወገንተኝነቴ ተቀይጧል፤ አንዱን ጥሎ፣ ሌላውን አንጠልጥሎ መሆን አይሆንልኝም። የአባቴ ትውልድ አገር፣ የእናቴ ትውልድ አገር በተጎራባች ወላጆቼ ሲሳከር፣ ምን ይፈጠር?
ኡፍፍፍፍፍ……! መሰልቸት ሳይሆን ህመም አለበት። የአዲስ አበባ ድንበር ለአይን እንጂ ለምናብ ተራራ የለውም። በሁሉም አቅጣጫ እንዲያ ወዲያ…. ወዲያ…. ወዲያ፣ ወገን፣ ዘመድ፣ ሥጋ….አለ። እትብቴ የተቀበረው የተወለድኩበት ቤት ጓሮ አይደለም። ሁሉም ቦታ ተሰራጭቷል። በአስተዳደጌ ውስጥ የሁሉም “እጅ እላፊ” አለብኝ – በማጉረስም በመቆንጠጥም።
ትግራይ ብቻ፣ አማራ ብቻ፣ ኦሮሞ ብቻ፣ ጉራጌ ብቻ፣ ሐረሪ ብቻ፣ ጋምቤላ ብቻ፣ ቤኒሻንጉል ብቻ፣ አፋር ብቻ፣ ሶማሌ ብቻ፣ ወላይታ ብቻ፣ ሲዳማ ብቻ፣….. መሆን ለኔ የተሰጠ አይደለም። ትግራይነትን ብቻ፣ አማራነትን ብቻ፣ ኦሮሞነትን ብቻ፣ አፋርነትን ብቻ፣ ወላይታነትን ብቻ…… በሚያስቡ መገዛት ለኔ ማነስ ነው። ማነስ ብቻ ሳይሆን ውርደት ነው። እንዴት ሁሉን ጥቂት ይበልጠዋል? እንዴት ባሕርን ወንዝ ይውጠዋል? በቀዬ ውስጥ አገር እንዴት ያድራል? ብዙ በጥቂት ይታሰራል?……..”
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ''ኢህአዲግ/ወያኔ'' ሁን እንጂ አስተዳዳሪነቱም፣ቅስናውም፣ድቁናውም፣ችግር የለውም እየተዘገነ ይሰጥሃል! ይህ አውሮፓ ሀገር ቤት ባለው ሲኖዶስ እመራለሁ በሚሉ አባት የሚሰራ ስርዓተ ቤተ ክርስቲያንን የጣሰ ተግባር ነው (አትናትዮስ ከአውሮፓ)
ኣብ ልዕሊ ናይ ኣፍጋኒስታን ምኽትል ፕሬዝዳንት ኣምሩላህ ሳሊሕ ኣብ ካቡል ሎማዕንቲ ረቡዕ ብዝተፈፀመ መጥቓዕቲ እንተወሓደ 10 ሰባት ተቐቲሎም ዓሰርተታት ድማ ቆሲሎም ኣለው።መብዛሕቲኦም ዝተቐትሉ ኣብቲ ከባቢ ዝነበሩ ስቪላት እዮም ብመሰረት ሰበስልጣን ፀጥታ ኣፍጋኒስታን።
ሳሊሕ ኣብ ገፆምን ኣእዳዎምን ካብ ዘወረዶም ንእሽተይ መቑሰልቲ ወፃኢ ሳላ ንጥይት እትከላኸል መኪና ካብቲ መጥቓዕቲ ኣምሊጦም ኣለው።እቶም ምኽትል ፕሬዝዳንት ድሕሪ እቲ መጥቓዕቲ ኣብ ፌስቡክ ኣብዝፀሓፉዎ መልእኽቲ ‘’እቲ ኖታጕ ኣዚዩ ሓያል ብምንባሩ ንመስታዎት መኪናይ ሓሙኽሽቲ ገይሩዎ’’ ኢሎም።እታ ሃገር በብማዕልቲ ይገጥሞ ዘሎ ፈተና ይርዳእ እየ ኢሎም።ህይወቶም ንዝስኣኑን ንዝወረደ ዕንወት ንብረትን ይቕሬታ ሓቲቶም ኣለው ምኽትል ፕሬዝዳንት ሳሊሕ።
አላህ በሻ ኖሮ በእናንተ ላይ ባለነበብኩትም (አላህ) እርሱን ባላሳወቃችሁም ነበር፡፡ በእናንተም ውስጥ ከእርሱ በፊት (ምንም ሳልል) ብዙን ዕድሜ በእርግጥ ኖሬአለሁ፤ አታውቁምን
ኣብዚ ሰሙን ኣብ ገለ ከባቢታት ክልል ኦሮሚያን ኣምሓራን ዝተኻየዱ ይቐርብ ዘሎ ፃውዒት ሰልፍን ኣግባብነት የብሎም ክብሉ እውን ቀዳማይ ምንስቴር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ድማ ገሊፆም።
" ሕዚ ዝርኣዩ ዘለው ሓድ ሓደ ሰልፍታት ዕጥቕን ብረትን ፀይሮም ዝመፁ ሰባት ዘካይድዎ ሰልፊ ዘሎ ምዃኑ፤ካልኣይ ወናኒኡ መን ምዃኖም ዘይፍለጡ ሰልፍታት ምዃኖምን ሓል ሓሊፉ ድማ ብፀረ ሰላም ሓይልነት ኣብ ወፃኢ ተወዲቦም ነዛ ሃገር እዚኣ ንምፍራስ ዝደልዩ ሓይልታት ሓዊሱ ብዝልእኹዎም ናይ ፌስ ቡክ መልእኽታት ዝውደብ ዘሎ ዝመስል ብምዃኑ ሕጋዊ ኣይኮኑን" ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ።
"መንግስትና ከምዚኦም ዝበሉ ዘይሕጋዊነት ንምቁፅፃር ዘኽእሎ ብቑዕ ዓቕሚ ኣለዎ።ስለዚ እዞም ፀገማት እዚ ብትዕግስትን ብዝሰኸነ ኩነትን ንምፍታሕ ዝግበር ምቅስቓስ ናይ መንግስቲ ድኽመት እዮም ዝሕብሩ ኢሎም ዝዝርግሑ ኣካላት ዝዝርግሕሉ መንገዲ ምፍሳስ ደም ንምዕዳም ካብዘለዎም ድልየት ዝልዓል እዩ" ኢሎም ቀዳማይ ሚኒስተር ሃይለማርያም ደሳለኝ ።
ብመሰረት ሕገ መንግስቲ ሰላማዊ ሰልፊ ምክያድ መሰል ሕሉው እንተኾነ እውን ኣብዚ ሰሙን ዝተኻየዱን ንምክያድ ዝድለዩ ዘለውን ግን ካብ ሕጋዊ መንገዲ ወፃኢ ዝኾኑን ዘይግቡእ ቕስቀሳታት እዮም ክብሉ ኮኒኖምዎም።
መንግስቲ ቅድም ክብል ምስቲ ህዝቢ ኣብዘካየዶ ምይይጥን ብናይ ባዕሉ ገምጋምን ብርክት ዝበሉ ፀገማት ሰናይ ምሕደራ ምህላዎም ምቕባሉን ንምፍትሖም እናሰርሐ ምዃኑን ገሊፆም።
ብኻሊእ ወገን ድማ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ኤምባሲ ዩናይትድ ስቴትስ ሰራሕተኛታት እቲ እምባሲ ኣብ ዝቕፅሉ ማዕልታት እዚ ናይ መወዳእታ ሰሙን ናብ ክልል ኦሮሚያ ካብ ምጉዓዝ ክቑጠቡ ዘተሓሳስብ መልእኽቲ ዘርጊሑ
የኢትዮዽያ ከ20 አመት በታች ፕሪምየር ሊግ ክለቦች የጥሎ ማለፍ የፍፃሜ ጨዋታ ዛሬ አዳማ አበበ ቢቂላ ስቴድየም ላይ በአዳማ ከተማ እና ሀዋሳ ከተማ መካከል ተካሂዶ ሀዋሳ ከተማ በመለያ ምት በማሸነፍ የድርብ ዋንጫ ባለቤት ሆኗል፡፡
ለጨዋታው የተሰጠው ግምት አነስተኛ በሚመስል መልኩ አንድም የፌዴሬሽን የስራ አስፈፃሚ አባል በእንግድነት ያልተገኘ ሲሆን በጨዋታው ላይ ታዳጊዎችን ለመመልመል የመጡት የኢትዮዽያ ቡናው አሰልጣኝ ግራጋን ፖፓዲች የዕለቱ የክብር እንግዳ ሆነዋል፡፡ የሊግ ኮሚቴ ሰብሳቢ አቶ ሰለሞን ገ/ስላሴም ተገኝተዋል፡፡
ሁሌም በአዳማ አበበ ቢቂላ ስታድየም በሚደረግ የትኛውም ውድድር የማይቀሩት የአዳማ የስፖርት ቤተሰብ በርከት ብለው በታደሙበት የዛሬው ጨዋታ የአሰልጣኞች ብቃት ሜዳ ላይ የታየበት ጠንካራ ፉክክር ተስናግዶበታል፡፡ ሀዋሳዎች በጉልበት እና ፍጥነት የተሻሉ የነበሩ ሲሆን አዳማዎች በተናጠል የግል ክህሎት እና በኳስ ቁጥጥር ተሽለው ታይተዋል፡፡
ባለሜዳዎቹ አዳማዎች በሁሉም የሜዳ ክፍል በሚገባ ኳስን አደራጅቶ በመጫወት ጥሩ እንቅስቃሴ ማድረግ ቢችሉም ጠንካራዎቹ የሀዋሳ ተከላካዮችን አልፈው ጎል ማስቆጠር ተቸግረዋል። በጨዋታው ብልጫ ቢወሰድባቸውም የጎል ሙከራ በማድረግ የተሻሉት ሀዋሳዎች በቸርነት አውሽ አማካኝነት ሁለት ግልፅ የማግባት አጋጣሚ አግኝተው ሳይጠቀሙበት ቀርተዋል፡፡ በ28ኛው ደቂቃ ላይም በዕለቱ ከቀኝ መስመር እየተነሳ የጎል እድል ሲፈጥር የነበረው ቸርነት አውሽ የግል ክህሎቱን ተጠቅሞ ሀዋሳን ቀዳሚ የምታደርግ ጎል አስቆጥሯል።
ከጎሉ መቆጠር በኋላ በስነ ልቦናው የተዳከሙ የሚመስሉት አዳማዎች ወደ ጨዋታው የሚመልሳቸውን ጎል ፍለጋ ጥረት ቢያደርጉም ሳይሳካላቸው በሀዋሳ ከተማ 1-0 መሪነት ለእረፍት ወደ መልበሻ ክፍል አምርተዋል
በሁለተኛው አጋማሽ ላይ ሁለቱም ቡድኖች ያደረጉት የተጨዋች ለውጥ ሀዋሳን ሲያዳክም አዳማ ከተማ ጠንክሮ እንዲቀርብ አድርጎታል፡፡ ተጭነው የተጫወቱት አዳማዎች ጥረታቸው ፍሬ አፍቶ 50ኛው ደቂቃ ላይ ተሾመ መንግስቴ የተሰጠውን ፍ/ቅ/ምትን ወደ ጎልነት በመቀየር አዳማን አቻ ማድረግ ችሏል።
በቀሩት 40 ደቂቃ ውስጥ አዳማዎች ተጭነው ብልጫ ወስድው የጎል እድል ቢፈጥሩም ጎል ማስቆጠር አልቻሉም፡፡ እንግዶቹ ሀዋሳዎችም ተጫዋቾች በመቀየር የተወሰደባቸውን ብልጫ ለመቀልበስ ሙከራ አድርገዋል፡፡
የጨዋታው መደበኛ ክፍለ ጊዜ በአቻ ውጤት በመጠናቀቁ በተሰጠው የመለያ ምት ሀዋሳ ከተማ በግብ ጠባቂው ዳግማዊ ተመስገን ድንቅ ብቃት ታግዞ 7-6 በሆነ ውጤት በማሸነፍ የጥሎ ማለፉ አሸናፊ ሆኗል። ድሉን ተከትሎም ሀዋሳ ከተማ ለመጀመርያ ጊዜ በተዘጋጀው ከ20 አመት በታች ፕሪምየር ሊግ ላይ የጥሎ ማለፉን ዋንጫ ማከል ችሏል፡፡
አመቱን ሙሉ ጥሩ እነቅስቃሴ በማድረግ ሀዋሳን የሁለት እዮሽ ዋንጫ ባለቤት ካደረጉ ተጨዋቾች ፀጋአብ ዮሴፍ ሲጠቀስ በአዳማ በኩል አምና ከ17 አመት በታች ውድድር ላይ ኮከብ ጎል አስቆጣሪ በመሆን ያጠናቀቀው በዘንድሮም ከ20 አመት በታች ቡድኑ ውስጥ ጎል በማስቆጠር ግብ አዳኝ መሆኑን ያሳየው የኋላሸት ፍቃዱ ተስፈኛ ተጫዋችነታቸውን አሳይተዋል።
በ12 ቡድኖች መካከል ሲካሄድ በቆየው የዘንድሮ አመት የኢትዮዽያ ከ20 አመት በታች ውድድር እንደ አዳማ ከተማ ፣ ሀዋሳ ከተማ ፣ ኢትዮዽያ ቡና እና መከላከያ ያሉ ቡድኖች ጥሩ ብቃታቸውን እንዳሳዩን ሁሉ እንደ ቅዱስ ጊዮርጊስ ፣ ኢትዮ ኤሌትሪክ ፣ ደደቢት ፣ ወጣቶች አካዳሚ ፣ ኢትዮ መድን ከተሳትፎ በዘለለ በሚገባ ራሳቸውን በመፈተሽ በቀጣይ አመት ተጠናክረው ሊቀርቡ ይገባል። በተጨማሪም በዚህ የዕድሜ እርከን ተሳታፊ ያልሆኑ የፕሪምየር ሊግ ክለቦች ቡድን በማዋቀር ይሳተፉ ዘንድ መልክታችንን እናስተላልፋለን።
በመጨረሻም ለመጀመርያ ጊዜ የተዘጋጀውን የኢትዮዽያ ከ20 አመት በታች ውድድርን በላይነት በማዘጋጀት ፣ በመምራት የኢትዮዽያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ያደረገው ተግባር የሚያስመሰግነው ቢሆንም በቀጣይ አመት በዘንድሮ አመት ውድድር ላይ ያልተሳተፉ ሌሎች የፕሪምየር ሊግ ቡድኖች በዚህ ውድድር እንዲሳተፉ ጥረት ቢደረግ እና አንዳንድ ቡድኖች ተገቢ ያልሆኑ ተጫዋችን እየተጠቀሙ በመሆኑ ጠበቅ ያለ ቁጥጥር እንዲያደርግ እናሳስባለን።
ዐረቡ ቦሩ የሊሙ ኢናሪያ ሰው ነው። በልጅነት ነው የተለያየነው፣ የዛሬ 45 ዓመት ገደማ። የልጅነት ጓደኛን እንደማግኘት የሚያስደስት ነገር የለም። ትዝታው ብዙ ነውና። በአንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ዘመን፣ ከዚያም በኋላ ስላለፈው ረዥም የህይወት ውጣ ውረድ ብዙ አንስተን ጣልን። መቼም የሊሙ ኢናሪያን ጫካዎች፣ ሜዳዎች፣ የቡና መፈልፈያዎችና ማሣዎችን አካለልን ማለት ይቻላል። እንደ ጊቤ ወንዝ እየተጠማዘዝን ያልነካነው ነገር አልነበረም።
ዐረቡ ከእኔ የተለየው ከ1966 ዓ.ም. አብዮት በኋላ ነው። እኔና እሱ የ6ኛ ክፍል ‹ሚኒስትሪ› ተፈትነን ወደ ሊሙ ገነት አለፍን። ያኔ እንደዛሬው ዘመን ት/ቤት በቅርብ ስለማይገኝ ከወላጅ ተለይቶ፣ ስንቅ ሸክፎ ወደማያውቁት ወረዳ መሄድ የተለመደ ነበር። መቼም የደረሰባችሁ ታውቁታላችሁ። ዐረቡ ግን አባቱ በድንገት በመሞታቸው በመሃል ትምህርቱን አቋርጦ ተመለሰ። አባቱ የሊሙ ሠቃ አንድ የታወቁ ቆሮ (ባላባት) ነበሩና ሀብታቸውን መሰብሰብ ነበረበት። መቼም የሊሙ ሀብት ህልቆ መሳፍርት የለውም። ቡናው፣ ኮረሪማው፣ ዝባዱ፣ ጥምዙ፣ ዝንጅብሉ፣… ተዝቆ አያልቅም። ከዚያ በኋላ ወደ ትምህርቱ ዓለም አልተመለሰም። አንዴ ጅማ እያለሁ በጻፈልኝ ደብዳቤ ቁጭቱን ከአንጀቱ ገለፀልኝ። “ከሠጋር በቅሎ ላይ የወደቀ አንካሳ ሆኜልሃለሁ” ሲል ልብ የሚነካ ደብዳቤውን ላከልኝ። ያኔ ገንዘብ እየሸመጠጡ፣ ለትምህርት ግን አለመታደል ፍፁም የሚያስቆጭ አጋጣሚ ነበር። ልብ የሚሰብር አጋጣሚ።
ዐረቡን አሁን ሳገኘው ያ ቱርክ የሚመስል ገጽታው ተለውጧል። ገርጥቷል። ግንባሩ የሰሜን ሸንተረሮችን መስሏል። ካለዕድሜው ዕድሜ ተሸክሟል። ጉፍጣውን አናቱ ላይ ጥሎ፣ ዘባተሎ ልብሱን እንደምንም ለብሶ ሳገኘው ማመን ነው ያቃተኝ።
ማምሻውን ትዝታችንን ለመኮምኮም ስለፈለኩ በጊዜ ተገናኝተን አብረን ለማደር ወሰንን። ከዚያን ቀን በፊት ከሌላ የልጅነት ጓደኛችን የሺ ከበደ (ኩራዝ) ቤት አድሮ ነበር። ዛሬ ደግሞ በሊሙኛ ሀድራው ሞቅ እንዲል አነጣጥፈን ተቀመጥን። ቡናው እየተቀዳ፣ ቀንበጡ እየተቀጠፈ፣ ዕጣኑ ቤቱን እያወደ፣ ምርቃቱ እየወረደ የሊሙ ኢናሪያን ድባብ አመጣነው። ሊሙ ከነ ሙሉ ክብሯ ወደ ጉለሌ መጣች። ሀድራው ሞልቷል። ቤቱ ሞቅ ብሏል። የሊሙኛ ጨዋታችን መስመር መስመሩን መያዝ ጀምሯል።
ዐረቡ በድንገት፣ “ስማኝማ! አሁን ቄሮ፣ ቄሮ የሚሉት ያኔ እኮ እኛ ደንበኛ ቄሮ ነበርን። በግለሰብ የማንነዳ ቄሮዎች፣ የነቃን ቄሮዎች፤ ያውም የኤለመንተሪ ተማሪ ሆነን የምርጫ ተወዳዳሪዎችን ለማስመረጥ ቅስቀሳ የምናደርግ የሰላን ቄሮዎች” ብሎ ወደ ኋላ ዘመን ወሰደኝ። “አዎን! ራቢያ አብዱልቃድርን እኛ እኮ ነን ያስመረጥናት!” አልኩት።
ራቢያ አብዱልቃድር (ልዩ ምልክትዋ- ነጭ ፈረስ) ሊሙ ሠቃን ወክላ ስትወዳደር፣ መምህሩ ጌታቸው ከበደ (ልዩ ምልክቱ- ቀይ ጨርቅ) ደግሞ ሊሙ ኮሳን ወክሎ ነበር የተወዳደረው። እንዲያውም ጌታቸው ከበደ ለውድድሩ መሪ ቃል አድርጎ የመረጠው፡-
ሌላው የሊሙ ሰው ከሆንክ በትንሹ ሁለት ስም ይኖርሃል። ዐረቡ -ቱርኩ፣ የሺ- ኩራዝ፣ ዳምጠው- ፈንጣጤ፣ እስጢፋኖስ- ጀበኔ፣ መኩሪያ- እንጐቼ፣ ናስሬ – ሽንክሪሪ፣ ጌታነህ- ጐጄ፣ ወዘተ. ስሞች ነበራቸው። በተጨማሪ የሀገሬውን ባህላዊ ስም መያዝ የግድ ነው። አባ ብያ፣ አባ ቦራ፣ አባ ዝናብ፣ አባ ሜጫ፣ ሀዳ ሲንቦ፣ ሀዳ ቆሮ ወዘተ. አይነት ስሞች የሌለው ሰው የለም። ሊሙ የፍቅር፣ የመተሳሰብ፣ ተቻችሎ የመኖር ወረዳ ናት። በሊሙ ሳፊ ዘር ያለው የለም፤ እንደ ሠርገኛ ጤፍ ነው። ባህታዊነት የለበትም። ይሄ የቆሮ ዘር ነው፣ እነዚያ የወርዋሪ ዘሮች ናቸው መባባል አልነበረም። አብረን ቡሄና ሆያ ሆዬ እንጫወታለን። በዚያን ጊዜ ረሽ ጠመንጃ ይዘን ለቆቆች አደን (አደሞ) እንወጣለን። ሲያሰኘን ወደ ወንዝ ወርደን እንዋኛለን። በተለይ ት/ቤታችን ዋናው አሰባሳቢያችን ነበር። ለምሳሌ ያህል አበራ የዕብየሁ የተባሉትን መምህር እኔም፣ ዐረቡም እናስታውሳለን። የመቀሌ ሰው ነበሩ። ለወላጆች ቀን የሚደርስ ትያትር ሰጥተው ያስጠኑናል። ዓርብ፣ ዓርብ የትምህርት ክፍላችንን ካፀዳን በኋላ “Gift from the American People” የሚለውን የዱቄት ወተት አፍልተን በጋራ እንጠጣለን። ከእኛ የሚጠበቀው የአስር ሳንቲሙንና ባለ ቀዩን ዝሆን ስኳር ገዝቶ መሰለፍ ብቻ ነበር። ያ ወቅት ዛሬ ካልዲስ ሄዶ ካፑቺኖ እንደመጠጣት ይቆጠራል።
አብዛኛውን ጊዜያችንን በዋዛ ፈዛዛ ሳይሆን የምናሳልፈው ወደ ተራራ ወጥተን ስንጨዋወት እንውላለን፤ ወይም ወደ ጀጀባ ወንዝ ወርደን ስንዋኝ እንቆያለን። ከራበን ዕድሜ ለሊሙ ጫካ እንጆሪውን፣ ኮኩን፣ ዘይቱናውን፣ ዶቅማና ትርንጐውን ከዝንጀሮዎች ጋር እየተባረርን ስናጣጥመው አምሽተን ከብቶች ይዘን ወደቤት እንገባለን።
በጨዋታችን መሀል ነገርን – ነገር ያነሳዋልና ዐረቡ “የመጀመሪያውን የሊሙ ኢናሪያን መሪ ታውቃለህ?” ሲል አፋጠጠኝ። “አዎና” – አባ ቦጊቦ መሆናቸውን ከሳቸውም በኋላ ዳግማዊ አባ – ቦጊቦ እንደነገሱ ነገርኩት።
አዎን! አባ – ቦጊቦዎች ሁለት ናቸው። ቀዳማዊና ዳግማዊ። ከዚያ በኋላ የአባ – ቦጊቦዎች ዘመን አከተመ። የራስ ደርሶ ጦር በንጉሥ ተክለሃይማኖት ትዕዛዝ ሊሙ ኢናሪያን ከተቆጣጠረ በኋላ ነው በአባ – ቦጊቦ ዳግማዊ ዘመን የሊሙ ነፃነት ያከተመው። በነገራችን ላይ ራስ ደርሶ ጎጃሜ አይደለም፤ የኦሮሞ ጦር ጄኔራል ነበር።
ታሪክ እንደሚነግረን ቀዳማዊ አባ – ቦጊቦ በ18ዐ2 ተወልደው በ1861 (እ.ኤ.አ.) ነው የሞቱት። ሊሙ ኢናሪያ በቀደመው የጊቤ መንግሥት(Gibe State) እጅግ ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታና የደለበ ሀብት ያላት መንግሥት ነበረች። (ዋ! የኢትዮጵያ ሕዝብ፣ ካስቀየማችሁን ለብቻችን ተገንጥለን መንግሥታችንን እንዳናቆም!?)።
አባ – ቦጊቦ በሳፓ (Sappa) መንደር ተወልደው ግዛታቸውን ግን ሰቃ በምትባል ከተማ መስርተው ይኖሩ ነበር። በነገራችን ላይ ሰቃ በጣሊያን ጊዜ ኮብል ስቶን የገባላት የመጀመሪያዋ ከተማ ሳትሆን አትቀርም። አባ- ቦጊቦ ቁመተ ዘንካታ፣ መልከ መልካም፣ ወንዳ ወንድ ተክለ ሰውነት፣ አንደበተ ርቱዕ ሰው እንደነበሩ ይነገራል። ወላጆቻችን እንኳ “የአባ – ቦጊቦ መንፈስ ያውቃል!” ሲሉ እንደነበር አስታውሳለሁ። አባ- ቦጊቦ እንደማንኛውም የሊሙ ሰው አንድ ስም ብቻ አልነበራቸውም። ሌላኛው ስማቸው ኢብሳ (ብርሃን) ነበር። ብዙ ጊዜያቸውን የጦር ስልት በመማር ነበር ያሳለፉት ተብሎ ይነገርላቸዋል። ፈረሳቸውን ቦጊቦን አስጭነው አካባቢውን አቀኑ። ሦስት ዋና ዋና ነገሮች ለአመራራቸው እንደጠቀሟቸው ዐረቡ አባቱ እንደነገሩት አወሳ። “አደረጃጀት፣ መረጃና ሀብት! ዛሬስ ቢሆን ሀገር ለመምራት ከዚህ ሌላ ምን አለ?” ሲል መልሶ ጠየቀኝ።
ቀጠለ። “የእኛ የኢትዮጵያውያን የሥልጣን ፍቅር እንዴት ክፉ እንደሆነ ከአባ – ቦጊቦ ማወቅ ይቻላል። አባ ቦጊቦ ስልጣን ላይ የወጣው ታዋቂውን አባቱን አባ ጐምልን በመፈንቅለ መንግሥት አባሮ እንደሆነ የዛሬ ሰው ብትነግረው ምን ይል ይሆን?” ሲል ጠየቀ። “ይህ እኮ አዲስ አይደለም፣ ታሪካችን በመገዳደልና በደም የጨቀየ ነው። ለዚህስ አይደል እንደ ግመል ሽንት ሀገሪቱ ወደ ኋላ የምትነጉደው?” ስል መልስ አልባ ጥያቄዬን ጣል አደረኩለት፣ ነገር ይለውጥ እንደሆነ ብዬ።
እሱ ግን ከአባ ቦጊቦ ራስ አልወረደም። “አሥራ ሁለት ሚስት፣ 5ዐ ልጆች፣ ነበራቸው። 2ዐ ወንደችና 3ዐ ሴቶች። ወንዶቹ ያባታቸውን ፈለግ ሲከተሉ፤ ሴቶቹ ደግሞ ለዘመኑ የጊቤ መንግሥታትና ከዚያም አልፎ ባሉ ግዛቶች ለፖለቲካዊ ጋብቻ ተሰጡ። እንዲህ ነው ያኔ ሀገር የሚቀናው። ልጆቻቸውን ብቻ ሳይሆን ሀብታቸውንም ገፀ-በረከት በማቅረብ ይታወቃሉ አባ ቦጊቦ። ሀብት ሞልቷላ! ኮረሪማው፣ዝባዱና ቡናው፣ ለጐጃም፣ ለሸዋ፣ አልፎ ተርፎም ለአፄ ቴዎድሮስ ሁሉ ይላክ ነበር አሉ። የሊሙ ሀብት ያልደረሰበት ቦታ የለም። ይህችን አዲስ አበባን እንኳን የገነባው የሊሙ ሀብት ነው፤ ዳሩ ግን ሊሙ አሁንም በሀብት ውስጥ ተኝታ የምትፎክት ድሃ ወረዳ ሆና ቀርታለች። አያሳዝንም?” እያለ እጣኑን ምድጃው ላይ ቦግ አደረገው።
በዚያን ዘመን ከኢትዮጵያ ወረዳዎች ሁሉ የኤሌክትሪክ አገልግሎት እና ባንክ ቤት የነበራት ሊሙ ነበረች። ሚስተር ኦጄንስ የተባለው አሜሪካዊ ከጓደኛው ሚስተር ሊ ጋር ነበር ሊሙን ያዘመኑት። ለሊሙ ገነት መብራት ብቻ ሳይሆን ዘመናዊ ሆቴልም ሰርተው ነበር። “Clean bed excellent food” የሚል ማስታወቂያ ባለው ሆቴል። ጊዜው በመርዘሙ የሆቴሉ ስም ላይ ሁለታችንም ልንግባባ አልቻልንም። ለማንኛው የከተማው አድባር ከሆነው ዋርካ በላይ ከጅማና ከአዲስ አበባ የሚመጡ ሰዎች ያዘወትሩበት እንደነበር አይረሳንም። የሊሙ ኢናሪያ ከተሞች ሁሉም አንዳንድ ግዙፍ ዋርካዎች አላቸው። በዚህ ግዙፍ ዋርካ ሥር ነው በዓላት የሚከበሩት። የአፄ ኃይለሥላሴን የልደት በዓል አከባበር አስታወሰኝ ዐረቡ። “ይኑርልን ለክብራችን…” “በሸለቆው ውስጥ ስንጓዝ…”፣ “ኃይለማርያም ማሞ የጦሩ ገበሬ …” የሚለውን የልጅነት መዝሙር በዚያች ሞቃታማ ክፍል ውስጥ እየተቀባበልን ነጠላ ዜማችንን ለቀቅነው። በድንገት “የስንቁሬውን ጭቃ ሹም አሟሟት ታስታውሳለህ?” ብሎ ጠየቀኝና መልስ ሳይጠብቅ ገነቲ ጫንቃ ነበር የጭቃ ሹሙ ስም አለኝ። ገነቲ በጃንሆይ የልደት ክብረ በዓል የከተማው ዋርካ ሥር የቁርጥ ሥጋ አንቆት ነበር የሞተው! መቼም ሞት አዲስ እንደሆነ ሁሉ በሊሙ ጉድ ነበር የተባለው። የአሟሟቱ ወሬ ጋቲራ ተራራን አልፎ፣ ጀጀባ ወንዝን ተሻግሮ የቦሰንቴን ጫካ እየዞረ ሊሙንና ማዕዘናቷን አናወጣት። ወሬ ወሬን እየወለደ እንደ ጊቤ ወንዝ እየተጠማዘዘ ዞሮ ተጨማምሮ ወደ ከተማችን መጣ። እኛም የአንድ ሳምንት ወሬ አድርገን በመሀመድ ወርዲ ሙዚቃ እየተከዝን፣ በራድ ሻያችንን አዘን አቋሸርን። እነሆ ዛሬ ደግሞ እኔና ዐረቡ የባልንጀራ ወግ አደረግነው።
ጨዋታው ደርቷል። “ትዝታ አያረጅም” የሚባለው አባባል እውነት ሆኗል። ከዚህ ትውስታ በኋላ ጣሊያናዊውን ባለሀብት ፓጋኖ ሳልቫቶሪን እና የቄስ መምህራችንን አባ አባተ ገላውን አስታወስን።
ፓጋኖ ሳልቫቶሪ ሰቃ ከተማ ላይ የዳቦ ስም ወጥቶለት በታደሰ ብሩነት ነበር የሚታወቀው። ቀዳሚ ወፍጮ ቤትና የቡና መፈልፈያ በሊሙ የጀመረው ይህ ሰው ነበር። በልጅነት ትውስታችን ወ/ሮ ጣይቱ ጠጅ ቤት ተጐንጭቶና ፍም መስሎ ይወጣ ስለነበር በዕዝነ ልቡናችን መለስ ብለን ቃኘነው። በጂማ ከተማም ቢሆን ከረሙቡላ ማጫወቻ ያለው ቡና ቤት ከፍቶ ፈረንጅ አራዳን አድምቋት እንደነበር ይታወሳል።
ዐረቡ ስለ ቄሱ አባ አባተ ገላው መታወር ሲነግረኝ በጣም አዘንኩ። እኔን፣ ዐረቡንና የአትናጐን (አትናጎን – የኦሮሚያ ሳንቲያጎ ነበር የምንላት) ልጆች ፊደል ያስቆጠሩት እኝህ ሰው ነበሩ። ለአገልግሎታቸው ከአንድ ብር ያለፈ ክፍያ አልነበራቸውም። ዳሩ ግን በምትኩ ወንዝ ወርደን ውሃ መቅዳት፣ ጭራሮ መልቀም፣ ከብቶችን በማስገባት ወረታቸውን እንከፍል ነበር። ዐረቡ ብዙ ጊዜ ስለሚያገኛቸው “መንገድ ባሻገርኳቸው ቁጥር ከምርቃታቸው በተጨማሪ አንተን ይጠይቁኛል” አለኝ። ትዝታ አያረጅምና አሁንም ልቤ በሀዘን ፈሰሰ። እሳቸው ብቻ ሳይሆኑ ሼህ ኦኮላ (አንካሳው)፣ የየዶዎቹ ሼሆችና ሠጋር በቅሎዎቻቸው፣ የአትናጐ ቅዳሜ ገበያ፣ የአባ አመዶ (የመናዊው ባለ ሱቅ) ፓስቲ ቤት፣ በ1963 የኢትዮጵያ አየር መንገድ አውሮፕላን በመጠለፉ ቁጭት አሊ ዐረቡ በር ላይ ወጥተን –
የትግራይ ነጻ አውጪ ግንባር ሕወሃት በግምገማ “መሞሻለቅ” ከጀመረ ሰነባብቷል። ይኽ “የከረረ” የተባለ ግምገማ ተከትሎ የሃሳብ መለያየት የታየበት፣ መቧደን የተስተዋለበት፣ ስብሰባ ረግጦ መውጣት የተደረሰበት፣ “አሞኛል” በሚል ሰበብ አንዳንዶች መደበቅ የመረጡበት እንደነበር ከመቀሌ መረጃዎች አስቀደምመው ሲደመጡ ነበር። ዛሬ ራሱ ህወሃት ለመንግስት መገናኛዎች ባሰራጨው መረጃ በከፍተኛ አመራሮች ላይ እርምጃ እንደተወሰደ ይፋ አድርጓል። በዚሁ መሰረት የ”ታላቁ መሪ” ባለቤት ወ/ሮ አዜብ መታገዳቸውንና አቶ አባይ ወልዱ ከስራ አስፈጻሚነታቸው ዝቅ እንዲሉ መደረጋቸው ታውቋል።
ከወራት በፊት ወ/ሮ አዜብ ከሙስና የጸዱ፣ በሃቅ ላይ የተመሰረተ ግምገማና ለውጥ እንደሚመኙ፣ የራሳቸውን ልምድና ችሎታ ተጠቅመው መስራት የሚችሉ፣ ወዘተ ዓይነት ሰው መሆናቸውን በምግለጽ በዛሚ ሬዲዮ ከሚሚ ስብሃቱ ጋር ሰፊ ቃለ ምልልስ ማድረጋቸው ይታወሳል።
በዚሁ ቃለ ምልልስ ሕዝባዊነት መጥፋቱንና ሙስና መንሰራፋቱን እንዲሁም በእሳቸው ላይ የስም ማጥፋት ዘመቻ እንደሚካሄድባቸው በተደጋጋሚ ተናገረው ነበር። ቃለ ምልልሳቸውን ” ኑዛዜ” በሚል ያጣጣሉባቸው፣ አዜብ መስፍን ጭንቀት ውስጥ መሆናቸውን በመግለጽ የሰላ ትችት ሰንዝረውባቸዋል። ከድርጅትም አካባቢ በርካቶች ይህንኑ ራሳቸውን የቀደሱበትን ቃለ ምልልስ እንዳልወደዱላቸው የቅርብ አዋቂዎች አመልክተዋል።
መለስን በማግባታቸው ከአማራነት ወደ ትግራይ የተቀየሩት ወ/ሮ አዜብ ከህወሃት ማዕከላዊ ስራ አስፈጻሚ አባልነታቸው መታገዳቸው ይፍ ከመሆኑ ውጪ በኤፈርት ሃላፊነታቸው ስለመቆየታቸው የተባለ ነገር የለም። ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ እንደሚሉት ግን ወ/ሮ አዜብ አብቅቶላቸዋል። ከኤፈርት ሃላፊነታቸውም ተነስተዋል።
ከሰፋፊ ንግዶች ጋር ስማቸው የሚነሳውና ከፍተኛ ብር ከሚሽከረከርበት የጫት ንግድ ጋር ቁርኝት እንዳላቸው የሚነገርባቸው ወ/ሮ አዜብ ” ታግደው ቁጭ እንዲሉ ተወስኗል” መባሉ የቁም እስረኛ መደረጋቸውን የሚያሳይ ሆኖ ተገኝቷል። የባለቤታቸውን “ራዕይ” አንዳችም ሳትበረዝ በሚል ምሽግ ሲሰሩ የነበሩት ወ/ሮ አዜብ በሙስና ወንጀል መገምገማቸውን ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ ቢናገሩም ድርጅቱ ግን በምክንያት ደረጃ የገለጸው ነገር የለም።
የህወሃት ሊቀመንበርና የትግራይ ክልል ሊቀመንበር አቶ አባይ ወልዱ የአቅም ማነስ ችግር እንዳለባቸው በተደጋጋሚ የሚነገር ቢሆንም ከስራ አስፈጻሚነታቸው እንዲነሱና ዝቅ ብለው በማዕከላዊ ኮሚቴ ደረጃ እንዲመደቡ መደረጉ ታውቋል። የቀሩትን እርምጃዎችና ደርጀቱ የሰጠውን መረጃ ዋቢ በማድረግ የኢህአዴግ ሬዲዮ ፋና የሚከተለውን ዘግቧል።
በዚህ መሰረት የድርጅቱ ሊቀ መንበር አቶ አባይ ወልዱ ከድርጅቱ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባልነታቸው ተነስተው በድርጅቱ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባልነት ዝቅ ብለው እንዲያገለግሉ ወስኗል።
በተጨማሪም የድርጅቱ የስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባል አቶ በየነ ምክሩም ወደ ድርጅቱ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባልነት ዝቅ ብለው እንዲሰሩ መወሰኑን ድርጅቱ ለጣቢያችን በላከው መግለጫ አስታውቋል።
ከዚህ ባለፈም የድርጅቱ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባል የሆኑት ወይዘሮ አዜብ መስፍንን ከስራ አስፈጻሚ አባልነታቸው እና ማዕከላዊ ኮሚቴው ታግደው እንዲቆዩ መወሰኑንም ገልጿል።
ማዕከላዊ ኮሚቴው ባለፈው ሳምነት ባወጣው መግለጫ በአመራር ስትራቴጂካዊ ፖለቲካዊ ሁነቶች፣ ሁለንተናዊ የልማታዊ ትራንስፎርሜሽን ማረጋገጥ እና በዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ዙሪያ በጥልቅ በመገምገም ያሉትን መሰረታዊ ክፍተቶች በዝርዝር ማየቱን ገልፆ ነበር።
በትግልና በመርህ የተመሰረተ አንድነት አለመኖር፣ በመጠቃቃትና መከላከል ዝምድና ላይ መመስረት፣ የፀረ ዴሞክራሲ ጥልቅ አስተሳሰብና ተግባራት መኖራቸውን መገምገሙንም በመግለጫው ማስታወቁ ይታወሳል።
በክልሉም ትራንስፎርሜሽን ከማረጋገጥ አኳያ መሰረታዊ ስትራቴጂካዊ የአመራር ችግር እንደነበረበት በመገምገም፥ ባለፉት አመታት በተደረገው እንቅስቃሴ በገጠርና ከተማ የተመዘገቡ የልማት ድሎች መኖራቸውን ያረጋገጠ ቢሆንም ከዕድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ማሳካት አኳያ የህዝቡ ተጠቃሚነት ከፍላጎቱ ጋር ሲመዘን ግን መሰረታዊ ችግሮች እንደነበሩበት በመገምግም ማረጋገጡንም ነበር በመግለጫው የጠቀሰው።
ማእከላዊ ኮሚቴው በቀሪ የማዕከላዊ ኮሚቴ አባላት ላይ ጥልቅ ሂስና ግለ ሂስ የቀጠለ ሲሆን፥ በአጭር ጊዜ ውስጥ በማጠናቀቅ የአመራር መልሶ ማደራጀት እንደሚያደርግ አስታውቋል ።
ኢህዴን የኢህአዴግ ምንጭ??? ‘በጫካ ትግሉ ወቅት ትግራይን የመገንጠል አላማችንን ስህተትነት ወዲያው ተረድተን የመገንጠል ጥያቄችንን ተውን’ የሚሉት ህወሃቶች፤ ‘ለትግራይ ብቻ ከመታገል...
dc.description.abstract አሊጎሪ በአማርኛ ዘመናዊ አጫጭ ልቦለዶች በሚል ርዕስ የቀረበው ይህ ጥናት የአሊጎሪን ምንነትና ጠቀሜታን፤የአሊጎሪ የሥነ ጽሑፍ ውስጥ ያለውን ቦታ ምን እንደሚመስል እና አሊጎሪ በአማረኛ ቋንቋ በተጸፉ አጫጭር ልቦለዶች ውስጥ የተሰጠው ቦታ ማሳት አላማ አድርጎ የተነሳ፡፡ ጥናቱ አራት ምዕራፎች አሉት ፡፡ምዕራፍ አንድ መግቢያ የጥናቱ ዳራ የጥናቱ አነሳሽ ምክንያት ፤የጥናቱ አላማ ፤የትናቱ ጠቀሜታ፤የጥናቱ ውስን አና የጥናቱ ዘዴ የዛል በምዕራፍ ሁለት ላይ ክለሳ ድርሳን የቀርብ ሲሆን ፤ይህም በንድፈ ሀሳባዊ ቅኝት ሥር የአሊጎሪን ምንነት ፤ጠቀሜታንና አሊጎ] በአማርኛ ሥነፅሁፍ ሥራ ሥራዎች ውስጥ ተዳስሰዋል ፡፡ምዕራፍ ሦሰት አልጎሪ በአማርኛ ዘመናዊ አጫጭር ልቦለዶች የሚል ርዕስ የሚከተል ሲሆን በረዕሱም ደራሲያን የተደረሱከስብሃት ገብረ እግዚአብሔር አምስት ስድስት ሰባት ከተሰው መፅሐፍ ውስጥ ሁለት ልቦለዶች፤ከአዳም ረታ ማህሌት እና አለንጋና ምስር ከተሰኙ ሁለት መፅሕፍት ውስጥ ሁለት ልቦለዶች፤ ከአሰአምንው ባረጋ የትሮይ ፈረስ መፅሐፍ ውስጥ አንድ ልቦለድ ፤ከአለማየሁ ገበየሁ የአበሻ ፊት ውስጥ አንድ ልቦለድ እና ከሚካካኤል ሽፈራው የወፍ ማስፈራሪያ ውስጥ አንድ ልቦለድ በጠቃላጥ ሰባት አጫጭር ልቦለዶች ከሊጎሪ የሥነ ጽሑፍ ብልሀት አንፃር ተተንትንው ቀርበዋል፡፡ በመሆኑም አጫጭር ልቦለዶቹ በሰውኛ አቀራረብ የተሳሉ ገፀ ባህሬትን በመጠቀም ሀይማኖታዊ ሞራላዊ ፤ሥነ ምግባራዊአና ፖለቲካዊ መልዕክቶች በአሊጎሪ የሥነጽሑፍ ብልሀት አማካኝነት አቅርበዋል፡፡እንዲሁም በልቦለዶቹ ውስጥ ትዕምርቶች ምልክቶችና ተነፃፃሪ ዘይቢዎች አገልግሎት ላይ ውለዋል፡፡ደራስኑ አንደ አውራ ዶሮ ያሉ እንስሳትን፤እንደ ወራት ያሉ ረቂቅ ነገሮችን እንደ ቢራቢሮ ያሉ ነፍሳት የሰውኛ ባህሪ ሰጥተው ቀርፀዋቸዋል፡፡ እንደ ትዕምረት ደግሞ ‹‹ዘፍ›› ዘላለማዊ ህይወትንና ቤተሰብን ፡‹‹ቢራቢሮ››ነፍስን ፤ ‹‹አበባ››ውብ ልጃገረድን ፤‹‹ወንበር›› ዙፋንን እንዲወክሉ ሆነው መቅረፃቸው የጥናቱ ውጤት ያመለክታል፡፡ en_US
ነበርቲ ከተማ ባህርዳር ኣባይትና ብሓይሊ ፈሪሱ፣ኣብቲ መስርሕ ምፍራስ ብዝተፈጥረ ግጭት ብዙሓት ሰባት ብሓይልታት ፀጥታ ተሃሪሞም'ዮም ክብሉ ይኸሱ።ኣብ ክልል ደቡብ እውን ከተማ ንምስፍሕፋሕ ብዝብል ብዘይካሕሳ ኣባይትና ብሓይሊ ፈሪሱና ይብሉ።ወሃቢ ቃል ክልል ኣምሓራ ሕጋዊ ዘይኮኑ ኣባይቲ ምፍራሶም ብምግላፅ ተፈፂሙ ብዛዕባ ዝተባህለ ማህረምቲ ግን ሓበሬታ የብለይን ኢሎም።
ይባብ ኣብ ዝተባህለ ከባቢ ከተማ ባህርዳር ኣብ 13 መጋቢት 2009 ዓ.ም ካብ ሕጊ ወፃኢ ዝተሰርሑ እዮም ብዝብል ብኣሽሓት ዝቑፀሩ ኣባይቲ ምፍራሶም ሓደ ሽሞም ክግለፀሎም ዘይደለዩ ግዳይ እየ ዝበሉ ገሊፆም።ገዛውቲ ዝፈረሰሉ ኣገባብ ንነበርቲ ስለዘይተገልፀ ዜግነታዊ መሰልና ኣይተሓለወን’ውን ኢሎም።
“ኣባይቲ ካብ ሕጊ ወፃኢ ኣብ ዝተሰርሑዎም ከባቢታት እቲ ሕብረተሰብ እናፍረሰ ዘረከበሉ ኩነታት ኣሎ።ፍቓደኛ ኣብዘይኮንሉ ድማ ሕጊ ናይ ምኽባር ስራሕ ተሰሪሑ’ሎ።መብዛሕቲኡ ግን ብስምምዕን ምትእምማንን እዩ ተፈፂሙ።”
እቶም ኣባይቲ ክፈርሱ ከለው ኣብ ዝተፈጥረ ወጥሪ ሓይልታት ፀጥታ ኣብ ልዕሊ ውልቀሰባት ማህረምቲ ፈፂሞም ክብሉ እዞም ሽሞም ዘይገለፁ ነባሪ ይዛረቡ።ኣባይቶም ዝፈረሱዎም ብዘይመንበሪ ተሪፎም ኣብ ፀገም ከምዝወደቑ ወሲኾም ገሊፆም።
ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ግን ነቲ ጉዳይ ብዝርዝር ከምዝርኣይዎን ክሳብ ሕዚ ጉዳኣት ወሪዱ ዝብል ሓበሬታ ከምዘይብሎምን ብምግላፅ እቲ ዝበፅሐ ጉድኣት ብውልቆም ከምዝሓዘኑ ብምሕባር ኣባይቲ ብዝምልከት ናይቲ ክልል መንግስቲ ፍታሕ ከምዘናድይ ተስፋ ሂቦም።
ኣብ ክልል ብሄራት፣ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ፣ዞባ ዳውሮ፣ወረዳ ማርቃ ከተማ ንምስፋሕ ብዝብል ሰባት ካብ ሕጋዊ መንበሪኦም ተመዛቢሎም ኢሎም።ብዘይእኹል ካሕሳ ልዕሊ 180 ኣባይቲ ከምዝፈረሱ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።ብዛዕባ እዚ ካብቲ ክልል መብርሂ ንምርካብ ዝተገብረ ፈተነ ኣይሰለጠን።
የደቡብ ኮሪያ ዎን ምንዛሬ ዋጎች ከ እስያ እና ፓስፊክ ከላይ ያለው ሰንጠረዥ ይታያል። በ "የምንዛሬ ዋጋ" ዓምድ ውስጥ የሚገኙት አሃዶች በቅርቡ ምንዛሬ ዋጎች ላይ በ 1 የደቡብ ኮሪያ ዎን ሊገዛ የሚቻል ኣቅም ያሳያል። የደቡብ ኮሪያ ዎን ያለፉ ምንዛሬዎችን ለመመልከት, ሰንጠረዥ እና ግራፍ ጠቅ ያድርጉ.
ነፃ ሊስተካከል የሚችል የደቡብ ኮሪያ ዎን ምንዛሬ ለእርስዎ ድህረገፅ ወይም ብሎግ ነፃ ሊስተካከል የሚችል የደቡብ ኮሪያ ዎን ምንዛሬ ሰንጠረዥ ለእርስዎ ድህረገፅ ወይም ብሎግ
እቲ ብ12 ሓምለ ዝተወልዐ ግጭት፣ ካብ ክልል ትግራይ ዝተዋፈሩ ሓይልታት ጸጥታ፣ ናይ ተቃውሞ ምንቕስቓስ ህዝቢ ወልቃይት ጠጌዴ ይውድብ ምህላዉ ንዝጠርጠርዎ ተወላዲ እቲ ከባቢ ዝኾነ ኮሌነል ደመቀ ዘውደ ንምሓዝ ኣብ ዝተዋፈርሉ እዋን ከምዝተጎሃሃረ ንጹር ኮይኑ ኣሎ።
ህዝቢ፣ ነቲ ብሓይልታት ጸጥታ ዝህደን ኣባል ሰራዊት ኢትዮጵያ ዝነበረ ኮለነል ኣሕሊፍና ኣይንህብን ብምብላ፣ ምስቶም ሓይልታት ጸጥታ ድሕሪ ዘካየዶ ግጭት፣ ካብ ሓይልታት ጸጥታን ህዝብን ብውህዱ ኣርባዕተ ሰባት ከምዝተቐትሉ ክግለጽ እንከሎ፣ ተቓወምቲ ወገናት ከኣ ናይ ዝሞቱ ቁጽሪ ክሳብ 20 ከምዝበጽሑ ይገልጹ ኣለዉ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ መንጎ ህዝብን ሓይልታት ጸጥታኡን ኣብ ጎንደር ዘጋጠመ ግጭት ዝርዝራዊ መብርሂ እኳ እንተዘይሃበ፣ ካብ ኤርትራ ዝተበገሱ ዕጡቓት ኢድ ከምዘለዎምን ገለ ካብኣቶም ከኣ ከምዝተታሑዝን ወቒሱ ኣሎ።
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ጸኃፊ አንቶንዮ ጉቴሬዥ የኮቪድ-19 መዛመትን በመላ ሃገሮች ለመቆጣጠር እንዲቻል፣ የተባበረ አሰራር እንዲፈጠር ባለፍው መጋቢት ወር፣ ሃሳብ ያቀረቡ ቢሆንም፣ 20 በኢንዱስትሪ የበለጸጉት ሃገሮች አልመተባበራቸው ያሳዝናል ብለዋል።
ጉቴሬዥ ከአሶሼትድ ፕሬስ የዜና አገልግሎት ጋር ባደርጉት ቃለ መጠይቅ፣ ቡድን ሃያ በመባል የሚታወቁት፣ በኢንዱስትሪ የበለጸጉት ሃገሮች፣ በመጪው ወር ጉብኤ በሚያደርጉበት ወቅት፣ ዓለማቀፉ ማኅበረሰብ ቫይረሱን ለመታገል፣ በበለጠ መተባበር እንደሚያስፈልግ ይረዳል የሚል ተስፋ እንዳላቸው አስገንዝበዋል።
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት፣ የቫይረሱን መዛመት ለመቋቋም፣ ተባብሮ መስራት እንደሚያስፈልግ አጥብቆ ይማጎታል። የቫይረሱ የክትባት መድሃኒት እውን ሲሆንም፣ በማንኛውም ቦታ ለማንኛውም ሰው፣ ተመጣጣኝ በሆነ ዋጋ ተደራሽ እንዲሆን፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ይፈልጋል ብለዋል ዋናው ጸኃፊው።
በዓለም ዙሪያ የሚገኙ ተመራማሪዎች፣ አስተማማኝና ውጤታማ የሆነ የኮቪድ-19 ክትባት ለመፍጥር፣ እየተሯሯጡ መሆናቸው የሚታወቅ ነው። በዓለም ደርጃ ከ1.1 ሚልዮን በላይ የሚሆኑ ስዎች፣ በቫይረሱ ተይዘው ለሞት ተዳርገዋል። ከ41 ሚልዮን በላይ የሚሆኑት ደግሞ በቫይረሱ ተይዘዋል።
በአሁኑ ወቅት፣ ከአንድ ሚልዮን በላይ የቫይረሱ በሽተኞች ያሉባቸው ሀገሮች ቁጥር ሰባት መድረሱ ታውቋል። በቅርቡ እዚህ ደረጃ ላይ የደረሱት፣ ፈረንሳይና ስፔን ናቸው።
ስለኮሮናቫይረስ ጉዳይ የሚከታተለው፣ የጆንስ ሆፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ ማዕከል በገለጸው መሰረት፣ ከዓለም የበዙ የቫይረስ በሽተኞች ያሏት ዩናይትድ ስቴትስ ናት። ከ8.4 ሚልዮን በላይ ደርሷል። ቀጣይዋ ህንድ 7.76 ሚልዮን፣ ብራዚል 5.32 ሚልዮን፣ ሩስያ 1.45 ሚልዮን፣ አርጀንቲና 1,053,650 የኮሮናቫይረስ በሽተኞች እንዳሉባቸው ታውቋል።
የቄሮ ቦዘኔዎች እየተነሱ ሠላማዊ ዜጎችን በጨፈጨፉ ቁጥር ከጠቅላዩ አፍ የማትጠፋ ፉከራም ቀረርቶም ወይ ማስፈራሪያም የምትመስል አባባል አለች፡- ‹‹ጦርነት ከተጀመረ ማንንም ለይቶ እንደማይተው፣ እሳት ከተለኮሰ ማንም ከእሳቱ ሊተርፍ እንደማይችል… ይሄ ማሳያ ነው!›› የምትል፡፡ አንዳንዴም ሲያሰኘው በቁሙ የለመደበትን የብሔር ስብጥር ስታቲስቲክስ በዜጎች ሬሳ ላይ እያዘረዘረ ለማቅረብ ይፈልጋል፡፡ የእነ እስክንድር ነጋ የሠለጠነ የኢትዮጵያዊነት የመብት ፖለቲካ ደሙን ሲያፈላው ደሞ – ምላሱ ሳት ይለውና – ‹‹እኔን ከሥልጣን ለማውረድ ቢሞከር፣ እዚሁ አዲሳባ ላይ፣ በአንድ ቀን አንድ መቶ ሺህ ሰው ታርዶ ያድራል!›› የሚል አራጆች ከጀርባዬ መኖራቸውን አትርሱ የሚል ቀረርቶ ለመንፋት ይሞክራል፡፡
ከዚህ ሁሉ መልዕክት ጀርባ – በጠቅላዩ አዕምሮ የሚመላለሰው አጀንዳ ምንድነው? ፍርሃቱና ማስፈራሪያውስ ምንድነው? መልዕክቶቹስ እንዲደርሱለት የሚፈልገው ለማን ነው? ምንን በተግባር አስደግፎ ለማስረዳት እየሞከረ ነው? በትክክል ምን ሊለን እየሞከረ ነው ያለው? የቄሮ ስትሪት ጋንግስተርስ ሰቅጣጭ ተግባራት ሰቅጥጦት ‹‹በፍፁም አይደገምም!›› ብሎ ቆርጦ ከመነሳት ይልቅ ለምንድነው ይሄ ሰውዬ እነዚህን ሰቅጣጭ ተግባራት ለፖለቲካው ‹ጀስቲፊኬሽን› ወይም ‹ዲሞንስትሬሽን› አድርጎ ለማቅረብ የሚሞክረው?
ልብ ብሎ ላየው ይሄ ሰውዬ (ጠቅላዩ) – ‹‹እኔ ከተነካሁ ኦሮሚያ በሙሉ ይነሳል፣ ነፍጠኛ ይታረዳል፣ ሪፈረንደም አካሂደን እንገነጠላለን፣ ያን የሚያስቆመን ኃይል የለም፣ አሊያ እዚች ሀገር ውስጥ ከፍተኛ ደም መፋሰስ ይፈጠራል፣ ኢትዮጵያ የምትባለው ተረት ተረት በይፋ ያከትምላታል..›› እያለ ‹‹አራጆችን ከጀርባዬ አሰልፌያለሁ ትነኩኝና አያለሁ›› እያለ በያገኘው አጋጣሚ ከሚዘባበተው የቄሮው አዝማች ጃዋር ሲራጅ መሐመድ ጋር – በተለየ የትወና መድረክ ላይ የተለየን ሚና ይዞ እየተጫወተ ከመሆኑ በቀር – ምንም የስነልቦናና ዓለማዊ አመለካከት አሊያም የዓላማ ልዩነትም የለውም፡፡
ያኛው (ጃዋር) ‹‹ኢትዮጵያ የምትባለውን ተረት ተረት…›› እያለ ስንት ሚሊየን ህዝቦችን ንቆ በድፍረት ሲቀደድ…. ይሄኛው (ጠቅላዩ) ደግሞ፡- ‹‹ያው ልመና ነው ሥራዬ፣ ያው ያለ ልመና አንኖርም፣ ስለዚህ መለመኔን እቀጥላለሁ፣ ዓለምን እየዞርኩ ያላችሁን ስጡን እያልኩ እለምናለሁ፣ ደሞ የመለመን ፀጋ አለኝ፣ ለምኜ ይሳካልኛል፣ ሥራዬን መሥራቴን አጠናክሬ እቀጥላለሁ…›› እያለ የዓለም ሕዝብ በሚከታተለው ሚዲያ አደባባይ ላይ ወጥቶ በሀገራችን ያላግጣል! የሚገርመኝ ይሄ ሰውዬ ይቺ ለማኝ ሀገር… እያለ፣ የለማኝ ሀገር መሪ ብቸኛ ሥራ በልመና ህዝቡን ማስተዳደር ነው እያለ፣ ሀገሪቱን እንዲህ በአደባባይ ጥንብ እርኩሷን እያወጣ ለማሳየት የፈለገው ለማን ነው? እኛን ለማኞች ለሚሉንና እርዳታ አንቀበልም ለሚሉት ለሻዕቢያዎቹ ነው? ሀገራችንን ተረት ተረት ለሚሉት ቄሮዎቹ ነው? ኦነጎቹ ነው? እኛን ለማሳነስና ለማጥላላት፣ ለመበታተንና ለማዳከም ለዘመናት ሲዳክሩ ለኖሩት እስላማዊ ጎረቤቶቻችን ነው? ወይስ አማራውን (ነፍጠኛውን) አሊያም ትግሬውን (ወያኔውን) – የምትፎክሩላት ሀገር ይቺው ለማኝ ሀገር ናት! ለማለት ነው? ለማን ነው የአንድ ሀገር መሪነት ኃላፊነት የተሰጠው ሰው ይቺን ሀገር ለማጣጣልና ለማስጣጣት የሚፈልገው?
የጠቅላዩ ስላቆች እኮ በዚህ ብቻ የሚያበቁ አይደሉም፡፡ የውጪ መሪዎች በመጡ ቁጥር ‹‹ዘመናዊ ነኝ›› ለማለት እንደሚሞክሩ ፋራዎች – እያዞጠዞጠ መኪና ማሽከርከሩን ለማሳወቅ ከሀገር መሪነት ክብር ወርዶ በሹፌርነት ለማገልገል ተፍ ተፍ ሲል ሲታይ አንገት ያስደፋል፡፡ የትኛው የረከሰ ሀገር መሪ ነው – ራሱን ለሌሎች ሀገር መሪዎች በሹፍርና ተግባር ወርዶ ሲቅበዘበዝ የሚታየው? ከዚህ ጤንነቱ ከሚያጠራጥር ሰው በቀር የየትም ሀገር መሪ ይህን አይሞክረውም! ለሌላ አይደለም – ለሀገር ክብር ሲባል ብቻ! ይሄን ያለ፣ እና ዘመናዊ ነኝ የሚለውን የህጻን ልጅ ምኞቱን ለማሳየት የሚተጋ መሪ – በዓለማቀፍ መድረክ የኖቤል የሠላም ሽልማት ተሸለም ሲባል – ባለችው አጭር ደቂቃ ውስጥ ከስንት ነገሮች ሁሉ መርጦ – መብራትና ውሃ ከሌለባት የኢትዮጵያ ትንሽዬ የገጠር መንደር ነው የመጣሁት – በማለት ጨዋነት በሚመስል አነጋገር – ሀገራችን በዚህ በሠለጠነ ዘመን ላይ የቱን ያህል ኋላ ቀር መሆኗን ለዓለም ሕዝብ ለማሳጣት ሲፍጨረጨር ይታያል፡፡
አዎ ለማኝ ነን፡፡ አዎ መብራትና ንፁህ ውሃ የለንም፡፡ አዎ ድሆች ነን፡፡ ችግሩ ግን ሀገርህን ተሸክመህ እንድትመራ ስትታጭ – እነዚህን ለመቀየር እንድትሰራ እንጂ – እንደ ቄሮ አዝማቾች ባልደረቦችህ – እንደ ኢትዮጵያዊና እንደ ሀገር በሆንነውና በደረስንበት የቁልቁለት ጥግ ላይ በዓለም ፊት እንድትሳለቅ አይደለም፡፡
ሀገሪቱ ውጥንቅጧ ወጥቶ፣ ህገወጥነትና ውንብድና በያንዳንዱ የሀገሪቱ ጎዳናዎች ላይ ተስፋፍቶ፣ ባንዱ የተጀመረው ደም መፋሰስ ወደሌላው እየተሰራጨ የሀገሪቱ ፖለቲካ ከድጡ ወደማጡ እየተሸጋገረ ባይኑ እያየ፣ ኦሮሚያ የሚባለው ገና የወደፊት ተልዕኳቸው ምን እንደሆነ ጊዜ የሚያሳየንን ሚኒሻዎች በመንግሥት ባጀት እያሰለጠነና የጦር መሣሪያ እያስታጠቀ ተዋጊዎችን ሲያመርት ባይኑ እያየና እያገዘ፣ በያቅጣጫው በሀገሪቱ የታጠቁ ኃይሎች ጡንቻቸውን ከማፈርጠም አልፈው ወታደራዊ ትርዒት እስከማሳየት እየደረሱ እያየ – ሀገርን በህግና በሥርዓት ሥር አውሎ (ቢያንስ እየሞከረ) እንዲመራ ከፍተኛና አስጨናቂ ኃላፊነት የሚጠበቅበት ጠቅላዩ ግን – የሚዲያ መዓት ሰብስቦ የችግኝ ተከላና የእጅ መታጠብ ትያትሩን ለመተወን ጥረት ያደርጋል፡፡ የጤንነት አይመስለኝም፡፡ ወይም ከፍ ያለ ንቀት ለሀገሪቱ ያደረበት፣ አሊያም የሆነ ድብቅ አጀንዳ ያለው፣ አሊያም እጅግ ከህጻን የወረደ ጮርቃ የአስተሳሰብ ብስለት ኖሮት የተገኘ መሪ ካልሆነ በቀር – ሀገሪቱ በእሳት ተያይዛ እየተንገበገበች – የችግኝ ተከላ ድራማን አይተውንም፣ ካልጠፋ ቦታ የኮራ የደራውን መስቀል አደባባይ አስፈርሶ የመዋኛ ግንባታ አያከናውንም፡፡
በስንት ችግር የተከበበች ሀገርን እንዲመራ ከባድ ኃላፊነትን በሚጠይቅ አሳሳቢ ወቅት ሥልጣን ላይ የወጣ ግለሰብ ሆኖ ሳለ ‹‹የፓርላማ አባላት እባካችሁ ወደቦሌ መኖሪያችሁ ስትሄዱ አበባ የሚነቅሉትን እንድትጠቁሙ፣ የፍትህ አካላት የአበባ ችግኝ የሚያወድሙትን ተከታትላችሁ ለህግ እንድታቀርቡ አደራ እላለሁ…›› እያለ ይዘባርቃል፡፡ ሰውየው አንድም የጤና መቃወስ ደርሶበታል አሊያም በብስለት ደረጃው ሲበዛ እንጭጭ ህጻን ነው ማለት ነው፣ አሊያም በሀገሪቱ የፍትህና የመንግሥት ተቋማት ላይ በድፍረት እያፌዘ የሚገኝ የሆነ ሠይጣናዊ አጀንዳውን እያስፈጸመ ያለ ሰው ነው፡፡ እንጂ የዓለም ህዝብ ሊሰማው በሚችለው የተከበረ የፓርላማ ስብሰባ ላይ – ሀገር በስንት ችግር ተውጣ – ይሄ በትልቅ አጀንዳነት ቀርቦ አደራ የሚባልበት ጉዳይ ሆኖ አይደለም፡፡ የሰውየውን እያንዳንዱን ማስፈራሪያና የሚንዘረዘርባቸውን ስስ ጉዳዮች ሆነ ብሎ ለተከታተለውና ስነልቦናውን ለመረዳት ለሞከረ ሰው ስለ ሰውየው የሚረዳቸው ብዙ ነገሮች አሉ፡፡
ምሁሩ ኖአም ቾምስኪ አንድ ስለሠከረ ሰውና ስለተሳከረ ፖሊሲ የሚሰጠው ምሳሌ ነበረ፡፡ ሰውየው በጭለማ ቀኙን የመንገድ ጠርዝ ይዞ እየሄደ በኪሱ የያዛቸው የቤት ቁልፎች ድንገት ከመንገዱ ዳር ይዘረገፉበታል፡፡ ችግሩ ደግሞ በቀኙ ጠርዝ ላይ የመንገድ መብራት የለም፡፡ ድቅድቅ ያለ ጨለማ ነው፡፡ ይሄንን የተገነዘበው ሰውዬ ያደረገው ነገር – ቁልፉ በተዘረገፈበት አቅጣጫ መፈለጉን ትቶ – በዚያኛው በመንገዱ ተቃራኒ ጠርዝ ሄዶ ቁልፉን መፈለግ ነበረ፡፡ ኋላ አንድ የጭለማ መንገደኛ ያገኘውና ይጠይቀዋል፡፡ ምን እየሠራህ ነው? – ቁልፎች ጠፍተውብኝ ነው፡፡ የቱጋ ነው የጣልካቸው? – በዚያ በኩል ነው፡፡ ታዲያ አንተ በዚህኛው በኩል የምትፈልጋቸው ለምንድነው? – መብራት ያለው በዚህኛው በኩል ስለሆነ፡፡ እንዴ!? ብሎ ክው ጠያቂው፡፡
የጠቅላዩንም ሥራዎች ደጋግሞ ላያቸው እንደዚያ የጭለማ ፈላጊ ሰውዬ ይመስላሉ፡፡ ሀገሪቱ በአሁን ወቅት ልትፈታቸው የሚገቧት ፈታኝ ወቅታዊ ችግሮች ሌላ! ሰውየው የተጠመደባቸው ዋነኛ ድርጊቶች ሌላ! እስካፍንጫቸው የታጠቁ – እና የመንግሥትን ኃይል የሚገዳደሩ የጎሳ ሠራዊቶች ሀገሪቱ ላይ ይርመሰመሳሉ – ጠቅላዩ – ባሰኘው የንቀትና የአሽሙር ስም ሲጠራቸውም ይሰማል አልፎ አልፎ፡፡ ችግሩን ለመቅረፍ ሲሰራ የሚታየው ግን – የችግኝ ተከላ ዘመቻ ነው፡፡ ገና ለገና ቀለለኝ ተብሎ – ቁልፉ ባልጠፋበት አቅጣጫ ላይ መብራቱ በርቶልኛል ተብሎ – ስንት የሀገርንና የህዝብን ጊዜ፣ ጉልበት፣ ሀብት፣ የትኩረት አቅጣጫ፣ ወዘተ በማባከን ላይ ተሰማርቶ ነው የምናገኘው!
የጠቅላዩ የምሁርነትና የብስለት አድማስ ‹‹ነኝ›› ብሎ ካቀረበው ዱክትርና ጋር በፍፁም አይሄድም፡፡ ‹‹ነኝ›› ብሎ ከሚቀርበው ከፍ ያለ የሚሊቴሪ ማዕረግ ጋር ፈጽሞ አብሮ አይሄድም፡፡ ‹‹ነኝ›› ብሎ ከሚቀርበው የቴክኖሎጂ ምጥቀትና የቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት መሪነት ጋር በፍጹም አብሮ አይሄድም፡፡ ነኝ ብሎ ከሚቀርበው የፖለቲካ ልምድ ጋር ፈጽሞ አብሮ አይሄድም፡፡
እስቲ ትንሽ ፋታ ሰጥተን በእርጋታ እናስበው? ለመሆኑ ጠቅላዩ መብራትና ውሃ በሌለበት ገጠር አድጎ – በስንት ዓመቱ ትምህርት ቤት ገባ? እስከ ስንተኛ ክፍል ተማረ? ከዚያስ በስንት ዓመቱ ወደ ሚሊቴሪ (ውትድርና) ተቀላቀለ? ስንት ዓመትስ በሚሊቴሪ አገለገለ? በሚሊቴሪ ውስጥ የደረሰበት የውትድርና ማዕረግ ምንድን ነበር? መቼስ ነው ከሚሊቴሪ ሥራው አቋርጦ 12ኛ ክፍልን ወይም 10ኛ ክፍልን የጨረሰው? መቼ ነው ማይክሮ ሊንክ የግል ኮሌጅ – ኮምፒተር ሳይንስ ሊማር የገባው? ስንት ዓመት ፈጀበት? ሲማርስ ከሚሊቴሪ ግልጋሎቱ ከተሰናበተ ምን ሥራ እየሠራ ነበር? በዚያ የማይክሮሊንክ ዕውቀቱ ነው የኢንሳ መስራች ለመሆን የበቃው? ከዚያ በኋላስ ምን ተማረ? መቼ? የት? ለምን ያህል ጊዜ? ከዚያ የማስተርስ ዲግሪውን ለመማር ምን ያህል ጊዜ ፈጀበት? ሥራውን እየሰራ ነው የተማረው? የዶክትሬት ዲግሪውንስ? ከየትኞቹ ተቋማት ነው ያገኘው? የግል ትምህርቱን ሲከታተል – የመንግሥት ኃላፊነቱስ ምን ነበር? ከሚሊቴሪው ጋር የነበረው ቁርኝት?
ብዙው የሰውየው ነገር አያሳምንም፡፡ አንዱ ከሌላው ጋር የተዛነቀ ነው፡፡ ብዙዎቹ ሰውየው ‹‹ነኝ›› እያለ የሚያቀርባቸው ነገሮች – ገና በጥልቀት መመርመር ያለባቸው ይመስላል፡፡ ለምሳሌ የውትድርና ህይወቱ የተቋረጠው የ10 አለቃ ወታደር እያለ እንደነበረ ብዙ መረጃዎች ያመለክታሉ፡፡ ኋላ የሚሠራበት ‹‹ኢንሳ›› የተባለ በአብዛኛው ከወያኔ ታማኝ ቤተሰብ ልጆች የተመለመለው የቴክኖሎጂ ጆሮጠቢ ተቋም ከሲቪል ተቋምነት ወደ ሚሊቴሪ ተቋምነት እንዲዛወርና በወታደራዊ የወያኔ ጄኔራል እንዲመራ ሲደረግ – የኢንሳ ኃላፊዎች ማዕረግም ከሲቪል ወደ ወታደራዊ ማዕረግ እንዲቀየር ተደረገ፡፡ በዚህ ሂደት ቀድሞ ከ10 አለቅነት ከውትድርና ተሰናብቶ ማይክሮሊንክ የግል ኮሌጅ የተማረው አብይ አህመድ – ባለው የኃላፊነት ልክ ይመጥነዋል በሚል – ባንዴ የሻለቅነት ማዕረግ ተሰጠው፡፡
የሲቪል ሥራን ለሚሠራ ሰው (ተዋጊ ላልሆነ ሰው) እንዴት የሚሊቴሪ ማዕረግ ይሰጣል – ብሎ ለሚጠይቅ – በወታደራዊ ተቋማት ውስጥ የተለያየ የሲቪል የመሰሉ ሥራዎችን የሚሰሩ ነገር ግን ወታደራዊ ማዕረግ ያላቸው ብዙ የሰው ኃይል መኖሩን ማስታወስ ያስፈልጋል፡፡ ሌላ ቀርቶ ስፖርተኞችና ሯጮች እስከ ኮሎኔል ማዕረግ የሚሰጣቸው በተመሳሳይ መልኩ ነው፡፡ በውትድርናም ሆነ በማይክሮሊንክ ኮሌጅ ቆይታው በወቅቱ ትክክለኛ ስሙ – ‹‹አብይ›› ሳይሆን ‹‹አብዮት›› የነበረው የአሁኑ ጠቅላይ ግን ከ10 አለቅነት ማዕረግ በአንዴ ወደ ሻለቅነት ማዕረግ የተደረገለትን የማዕረግ ዕድገት አንሶብኛል ብሎ ቅሬታውን ማመልከቱን ማስረጃዎች ያመለክታሉ፡፡ ምክንያቱስ?
ምክንያቱ ‹‹እኔ ሚሊቴሪ በነበርኩ ጊዜ አብረውኝ ተራ ወታደር የነበሩ የእኔ ዙር ምልምሎች በአሁን ወቅት የኮሎኔልነት ማዕረግ ላይ ደርሰው፣ እኔ ከእነሱ ያነሰ ማዕረግ እንዴት ይሰጠኛል፣ ስለዚህ የኮሎኔልነት ማዕረግ ሊሰጠኝ ይገባል›› የሚል የማዕረግ ጥያቄ ነበር፡፡ በሚገርም ሁኔታ ጥያቄው ተስተናግዶ – በአዲሱ የኮሎኔል ማዕረግ የኢንሳ ኃላፊነቱን ይዞ እንዲቀጥል ተደረገ፡፡ እንግዲህ የኮ/ል አብዮት አጭር የሚሊቴሪ ማዕረግ አሰጣጥ ታሪክ ይሄው ነው፡፡
ይህ ሰው ታዲያ – በየትኛው የውትድርና ህይወቱና እውቀቱ ነበረ – በለውጡ ማግስት – የሀገሪቱን የጦር ጄነራሎችና ወታደራዊ መኮንኖች ሰብስቦ – ስለ ወታደራዊ ሳይንስ ሲያስተምራቸው የሚታይበት የቴሌቪዥን ፕሮፓጋንዳ የተሠራለት? የሚሊቴሪ ብቃቴ ባይሆን ኖሮ ሲቪል ሰው ቤተመንግሥት መሣሪያ አቀባብለው የመጡበትን ወታደሮች አረጋግቶ መመለስ አይችልም ነበር – እየተባለ የሚቅራራበት የወታደራዊ ልምድ እንግዲህ ይሄ ነው ማለት ነው? ዘወትር እንደ ህጻን ልጅ በሚመስልና ፍጹም የአዋቂ ብስለት በሌለው አኳኋን – አንድ ጎረምሳ የጂንስ ሱሪውን እንደሚቀያይረው ባለ መልኩ – ጠቅላዩ የተለያዩ ወታደራዊ ዩኒፎርሞችን እየቀያየረ የሚተውናቸው የተለያዩ ድራማዎችስ ምንድናቸው? ወታደራዊ ሰው ነኝ ብሎ ለማሳመን የሚፈልገውስ ማንን ነው? ለማን ነው እንደዚያ ሆኖ መቅረቡ ‹‹ክሬዲቢሊቲውን›› (ተቀባይነቱን) ከፍ ያደርግልኛል ተብሎ የታሰበው?
ከእነዚህ ሁሉ ድራማዎች በስተጀርባ – ባለፈው በትግራይ ሚዲያ ሀውስ ላይ ቀርቦ ‹‹አማርኛ መማሬ ይቆጨኛል›› ያለው የአብዮት የቀድሞ የኢንሳ አለቃ የወያኔ ጀነራል ሲናገር አብይ ከኢንሳ የተባረረው ድርጅቱን ጎድቶ አጋሮ ላይ የፖለቲካ ምረጡኝ ዘመቻ በመጀመሩ ነው የሚል ምስክርነቱን ሰጥቷል፡፡ ወርቅነህ ገበየሁም በአንድ ወቅት ለፖለቲካ ምረጡኝ ሲወዳደር የፖሊስ ኮሚሽነርነቱን እንደተወ ለተመለከተ ይሄም እውነት የማይሆንበት ምክንያት የለም፡፡ እውነትም ይሁን አይሁን – ዋናው ነጥብ ግን – የጠቅላዩ የፖለቲካ ጉዞ የተጀመረው ከኢንሳ የኮሎኔልነት ማዕረግ ዕደላ፣ እና ከኢንሳ አገልግሎት በኋላ – በአጋሮ ምረጡኝ ቅስቀሳ የተጀመረ የመሆኑ እውነት ነው፡፡ ይሄ ማለት – የጠቅላዩ የፖለቲካ ልምድ ገና ጥቂት ዓመታትን ያልዘለለ፣ ከትንሽዬ ያደገባት መንደር ያልዘለለ፣ ገና ጮርቃ የፖለቲካ ልምድ የተላበሰ ነው ማለት ነው! ከዚያ በኋላ የኦህዴድን ጡረተኞች አስወግዶ ወደ ሥልጣን የወጣው የቄሮው ውስጣዊ የወጣቶች የፓርቲ አብዮት ወደ ሥልጣን ባንዴ ካሸጋገራቸው ሰዎች መካከል ከእነ ለማ መገርሳ ጋር አብሮ በሥልጣን መንበር ከፍ ሊል የቻለው አብዮት (የአሁኑ አብይ) ይገኝበታል፡፡
እነዚህ በግልጽ የሚታዩ በባሌም በቦሌም ብሎ ወደ ሥልጣን የማሰባበር መንገዶችና አቋራጮች እንደተጠበቁ ሆነው – የአካዳሚን ቡራኬን መቀበልና በምሁር ካባ መንቀሳቀስን ዋነኛ የሥልጣን ጥቅማቸው አካል እንዳደረጉት እንደምናውቃቸው እንደ ብዙዎቹ የኢህአዴግ ባለሥልጣናት ሁሉ – አስር አለቃ (ማለትም ኮሎኔል) አብዮት አህመድና ለማ መገርሳም – የዚሁ በወያኔ-ኢህአዴግ ዘመን ለአባላት በተርከፈከፈ የምሁርነት ፀበል ተቋዳሾች ሆነዋል፡፡ በዚህ የምሁርነት ዘመቻ – እንግሊዝኛ የማያነበው ወርቅነህ ገበየሁ የህግና የፖለቲካ ሳይንስ ዶክተር ሆኗል፡፡ አርከበ እቁባይ የኢኮኖሚክስና የከተማ አስተዳደር ዶክተር ሆኗል፡፡
ዕድሜውን በበረሃ ውጊያ ያሳለፈው፣ ከወያኔ ስልጣን ላይ መውጣት በኋላም በምስራቅና በሰሜን ዕዞች ውጊያዎችን ሲያስተባብር ያሳለፈው ሳሞራ የኑስም ያለው ጊዜ አብቃቅቶ በአካዳሚያዊ ህይወቱ ደግሞ እስከ ፕሮፌሰርነት ማዕረግ የመድረሱን የጉድ ስኬት ሳንሰማ አልቀረንም፡፡ ደብረፅዮን የቴክኖሎጂ ሳይንስ ዶክተር ሆኗል፡፡ ሌላ ቀርቶ ለማ መገርሳ አሁን ኦሮሚያ በብጥብጥ በምትታመስበት፣ ሀገሪቱ በወሮበሎች በምትታመስበት በዚህ ቀውጢ ወቅት – ቁጭ ብሎ በዶክትሬት ጥናቱ ላይ አተኩሮ በመመራመር ያቋረጥኩትን ጥናት ጨረስኩ ብሎ – ዶክተር ሆኗል፡፡ ብዙዎቹን የወያኔ ወርቃማ የኢንላይትመንት ዘመን የዱክትርና ማዕረግ ምሩቃንና ምሁራን በቀላሉ ዘርዝሮ መጨረስ አይቻልም፡፡ ብዙዎቹ ከውጭ ዩኒቨርሲቲዎች በተልዕኮ ወይም እዚያው በመሄድ የተቀበሉት ነው፡፡ ሌሎች ደግሞ እዚሁ ከተከፈቱ የሲቪል ሰርቪስና ሌሎች የግልና የመንግሥት አካዳሚክ ተቋማት የተቀበሉት ነው፡፡
አብዮት አህመድም የሠላም ኢንስቲትዩት ተብሎ በሚታወቀውና በእነ ፕ/ር አንድሪያስ እሸቴ አስተባባሪነትና የበላይ ጠባቂነት ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ጥገኝነት ተሰጥቶት ከተከፈተው የኢህአዴግ መንግሥት የኢትዮጵያንና የአፍሪካን ሠላም የሚመራመርበት የምርምር ተቋም የድርሻውን የማስተርስና የዶክትሬት ዲግሪውን ተቀብሏል፡፡ ዶክተሩ የተመራመረው የፖለቲካ ምረጡኝ በጀመረባት በዚያችው በፈረደባት በአጋሮ ላይ ነው – የሚል ድርሳነ ክለሳም ተመልክተናል፡፡ ወደ ላይቤሪያና ሩዋንዳ ለሠላም ማስከበር ከተሰማራው የኢትዮጵያ ሠራዊት ጋር አብሮ የመሄድና በዶላር የመከፈል ዕድሉን ካገኙት ብዙዎቹ የምናውቃቸው ሰዎች መካከልም አብዮት አንዱ ሳይሆን አልቀረም፡፡ ምናልባትም ስለ ሩዋንዳ ጄኖሳይድ አጥንቶ በዶክትሬት ዲግሪው ማሟያ ምርምሩ ከዘር ፍጅት ለማምለጥ ምን ማድረግ እንዳለብን መፍትሄውን አስቀምጦልን ሊሆን እንደሚችልም መጠርጠር ሳይኖርብን አይቀርም፡፡ በጊዜ ጥናቱን አፈላልጎ ‹ሪፈር› ማድረግ ለሀገር ይበጃል፡፡
በጣም የሚያስቀው – ፕሮፌሰሩና ጄኔራሉ ሳሞራ የኑስ – በቀድሞው 10 አለቃና በኢንሳው ኮሎኔል አብዮት – ስለ ዘመኑ የመጨረሻው የተራቀቀ ወታደራዊ ሳይንስና ሀገርን ስለመከላከል ጥበብ – ቁጭ ብሎ አንገቱን አቀርቅሮ ማስታወሻ እየወሰደ ሥልጠና ሲቀበል የተሰራጨችው የኢቲቪ ፕሮፓጋንዳ ነች! የጉድ አካዳሚስቶችን የሰበሰበች፣ የጉድ ምሁራንን የምታሳይ፣ የጉድ ሀገር እኮ ነው ይዘን ያለነው! መፍትሄ የለም! ለውጥ የለም! ጠብ የሚል ነገር የለም! ሾው ብቻ! ሔለን ሾው! ኤልዳና ሾው! ሠይፉ ሾው! ታማኝ ሾው! ኦፕራህ ሾው! ጃዋር ሾው! አብይ ሾው! በቀለ ገርባ ሾው! ሙስጠፌ ሾው! ጌታቸው ረዳ ሾው! በቃ ሾው በሾው!
በትግራይ ክልል ከለላ ተሰጥቷቸው የሚገኙትና በክልሉ የእለት ተዕለት ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ጉልህ ሚና እንዳላቸው የሚነገርላቸው የቀድሞው የድህንነት ሹም አቶ ጊታቸው አሰፋን ጭምሮ ሶስት ተከሳሾች በአዲስ ዘመን ጋዜጣ በአዋጅ መጥሪያ እንዲደርሳቸው ፍርድ ቤት አዘዘ።
ጌታቸው አሰፋን ጨምሮ ሌሎች ሶስት ተከሳሾች በአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንዲጠሩ ያዘዘው የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ አንደኛ ወንጀል ችሎት ነው። ፍርድ ቤቱ በከፍተኛ የሰብአዊ መብት ጥሰት ተጠርጥረው ክስ የተመሰረተባቸው በብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት አመራር ለነበሩት አቶ ጌታቸው አሰፋ፣ አቶ አጽበሃ ግደይ፣ አቶ አሰፋ በላይና አቶ ሹሻይ ልዑል በአዲስ ዘመን ጋዜጣ ጥሪ እንዲተላለፍላቸው ሲል ያዘዘው ተከሳሾቹ በፖሊስ ሃይል አስገድዶ ማቅረብ ባለመቻሉ ነው።
ምንም እንኳን ተጠርጣሪዎች ያሉበት ቢታወቅም፣ ችሎቱ በእነ አቶ ጌታቸው አሰፋ መዝገብ ዛሬ ተሰይሞ ከነበረበት ጉዳይ ውስጥ አንዱ ያልቀረቡ አራቱ ተከሳሾችን ጉዳይ መርምሮ ብይን ለመስጠት ሲሆን፤ ተከሳሾቹ በምርመራ ወቅት እና አሁንም ተጨባጭ አድራሻቸው ባለመታወቁ ምክንያት እንዲሁም ተከሳሾችም የቀረበባቸው ክስ ከተረጋገጠባቸው ከ12 ዓመት በላይ የሚያስቀጣቸው ነው በማለት በአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንዲጠሩ ታዝዟል፡፡ የጋዜጣውን ጥሪ ለመከታተልም ለሐምሌ ዘጠኝ ቀጥሯል፡፡
ጥር 11 ቀን 2013 ዓ.ም. ከወልደ ኢየሱስ /ቤካ ፋንታ/ ልጆችዬ እንኳን ለጥምቀት በዓል በሰላም አደረሳችሁ! ዛሬ ስለ ታላቁ በዓል ስለ ጥምቀት ብዙ የምነግራችሁ ነገር አለኝ፡ ፡ በደንብ ተከታተሉኝ እሺ፡፡ በገዳም ውስጥ ለሠላሳ ዓመት ለብቻው ሆኖ እግዚአብሔርን እያመሰገነ የሚኖር የእግዚአብሔር አገልጋይ ነበር፡፡ ስሙም ቅዱስ ዮሐንስ ይባላል፡፡ ልጆችዬ የቅዱስ ዮሐንስ ልብስ ምንድር መሰላችሁ የግመል ቆዳ ነበረ፣ የሚበላው […]
ታኅሣሥ 26 ቀን 2005 ዓ.ም. ከወልደ ኢየሱስ /ቤካ ፋንታ/ “እነሆ ድንግል ትፀንሳለች ልጅም ትወልዳለች ስሙንም አማኑኤል ትለዋለች” ማቴ.1፥23ልጆችዬ እንደምን ሰነበታችሁ? ዛሬ ስለ ታላቁ ሕፃን ልደት የምነግራችሁ ነገር አለና በማስተዋል ተከታተሉኝ እሺ፡፡ ጎበዞች! የዛሬ ሁለት ሺ ዓመት ገደማ ነው፡፡ በኢየሩሳሌም ሀገር ንጉሡ ሄሮድስ ሕዝቡን ሁሉ ቤተልሄም ወደምትባል ከተማ ጠራቸው፡፡ እመቤታችንም በዚያ ጊዜ የአሥራ አምስት/15/ ዓመት ልጅ […]
ዲያቆን ዮሴፍ ከተማ ወላጆች ለወለድናቸው ልጆች ትልቅ አምላካዊ አደራ አለብን፡፡እግዚአብሔርም ልጅን ያህል ትልቅና የደስታ ምንጭ የሆነ ስጦታ ሲሰጠን ደግሞ ከትልቅ ኃላፊነት ጋር ነው፡፡ ከኃላፊነታችን ትልቁ ለልጅ፡- ሃይማኖትን፤ ምግባርና ትሩፋትን በማስተማር ለእግዚአብሔር መንግሥት እንዲበቃ አድርጎ በፈሪሀ እግዚአብሔር ማሳደግ ነው፡፡ «ልጅን በሚሄድበት መንገድ ምራው፤ በሸመገለም ጊዜ ከእርሱ ፈቀቅ አይልም» እንዲል ምሳ. ፳፪፥፮፡፡ በዘመናችን መንፈሳዊ እሴቶች ተሸርሽረው በአብዛኞቹ […]
መስከረም 15 ፣ 2013 ብንያም ፍቅረ ማርያም ምንጭ ማኅበረ ቅዱሳን ዋናው ማዕከል። እንደምን ሰነበታችሁ ልጆች? እግዚአብሔር ይመስገን፡፡ እንኳን ከዘመነ ዮሐንስ ወደ ዘመነ ማቴዎስ በሰላም አሸጋገራችሁ፡፡ ትምህርት ቤት ተከፍቶ በአዲስ ደብተር፣ በአዲስ እስክርቢቶ፣ በአዲስ ልብስ … ስትማሩ ምን ተሰማችሁ? በጣም ያስደስታል አይደል? ይህ ሁሉ የሆነው እግዚአብሔር አዲስ ዘመን አዲስ ዓመት ስለሰጠን ነው፡፡ መስከረም 17 የሚከበረው የመስቀል በዓልም […]
የካቲት 17 ቀን 2006 በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን፣ ማኅበረ ቅዱሳን፣ የሰሜን አሜሪካ ማእከል ሚድያና ቴክኖሎጂ ክፍል «ተዋሕዶ» የተሰኘ የእጅ ስልክ እና የኪስ ኮምፒዩተር/ታብሌት/ ላይ የሚሰራ ፕሮግራም ለአይፎን እና አይፓድ /iPhone & iPad/ መልቀቁ የሚታወስ ነው። እነሆ አሁን ደግሞ ለአንድሮይድ/Android/ የእጅ ስልክ እና የኪስ ኮምፒዩተር ተጠቃሚዎች የሚሆን ሶፍትዌር/App/ አዘጋጅቶ አቅርቧል።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሰራተኛ ተገድላና ተጥላ ተገኘች። ከ4 ሰአት በፊት የወጣ ዜና። በኢትዮጵያ ያለዉ እዉነታ ይህ ነዉ። የእያንዳንዱ ሰዉ ሂወት አደጋ ላይ ነዉ። ሌባና ዘራፊ አገሩን ተቆጣጥረዉታል። ቤተ-መንግስት ገብተዉ አንዱን ሃንግ ብያደርጉልን መንግስት እርምጃ ይወስድ ይሆናል። ወይም ሰዉ ህግን በእጁ አስገብቶ ሌቦችንና ዘራፊዎችን መከላከል አለበት።.
ከቅርብ አመታት ወዲህ በኢትዮዽያ ፕሪምየር ሊግ እና በኢትዮዽያ ብሔራዊ ቡድን ድንቅ አቋሙን እያሳየ የሚገኘው አስቻለው ታመነ ትላንት ማምሻውን የዲላ ከተማ ምክትል ከንቲባ እና የሁለቱም ክለቦች (ዲላከተማ እና ጌዲዮ ዲላ) ተጫዋቾች፣ አሰልጣኞች እና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት ግምቱ ከ100 ሺህ ብር በላይ የሆነ ከውጭ የመጡ የስፖርት መሳርያዎች እና የጨዋታ ማልያዎች በስጦታ መልክ አበረክቷል።
ከርክክቡ በኋላ አስቻለው ታመነ ባደረገው ንግግር ድጋፉን ለማድረገ ያነሳሳውን ምክንያ አብራርቷል፡፡ “ለሁን ለደረስኩበት የእግር ኳስ ህይወት ስኬት ሚስጢር ከልጅነት የፕሮጀክት ቡድን አንስቶ እየተጫወትኩበት ያደግኩበት ዲላ ከተማን መደገፍ ግዴታዬ ነው፡፡ በቀጣይ ቡድኑ ኢትዮዽያ ፕሪምየር ሊግ ተሳታፊ በመሆን ትልቅ ደረጃ ደርሶ ማየትም እፈልጋለሁ፡፡ ይህ ስጦታ የመጀመርያዬ ቢሆንም በቀጣይ አስፈላጊውን ድጋፍ ማድረጌን እቀጥላለሁ›› ሲል ተናግሯል።
የዕለቱ የክብር እንግዳ የነበሩት የዲላ ከተማ ም/ከንቲባ እንደተናገሩት አስቻለው ታመነ ትውልድ ከተማውን ያሳደገውን ክለብ አስታውሶ ይህን ትጥቅ በማበርከቱ ከፍተኛ ምስጋና አቅርበዋል፡፡ እንዲህ ያሉ ድጋፎች ክለቡን ወደ ኢትዮዽያ ፕሪምየር ሊግ ለማደግ ለሚያደርገው ጥረት ትልቅ ጉልበት እንደሚሆነው ገልፀዋል።
በሃገሪቱ በትልቅ ደረጃ ላይ የሚገኙ ተጫዋቾች ለትውልድ ከተማቸው የሚያደርጉት ድጋፍ አሁን አሁን እየተበራከተ መጥቷል፡፡ ከዚህ ቀደም ጌታነህ ከበደ (ዲላ)፣ ሽመልስ በቀለ (ሀዋሳ)፣ ሚካኤል ጆርጅ (ደሴ) አብዱልከሪም መሐመድ (ወንዶ ገነት) እና ኡመድ ኡኩሪ (ጋምቤላ) በተለያዩ ጊዜያት የትጥቅ እና ቁሳቁስ ድጋፍ ማድረጋቸው የሚታወስ ነው፡፡
ጋይዳዲቦስ ጽ :ል- መርዝ እና መርዝ አለ። እንደ ‹endocrine” የሚባሉት ዘመናዊ ሞለኪውሎች እንዲሁም ናኖፊልቶች ከዝቅተኛው መጠን የሚመጡ መርዛማ ንጥረነገሮች ናቸው እና ስለሆነም ከዚያ ወደ ፓራሲልከስ ቀኖና ውስጥ አይገቡም ፡፡
2-ፖታስየም 40 ፣ የመጀመሪያው ሕዋስ በምድር ላይ ከታየ ጀምሮ ለእሱ ተጋለጥን ፡፡ እኛ ለእሱ በጣም ተስማሚ ነን ፡፡ በሌላ በኩል ፣ የቼርኖቤል ወይም የፉኩማima አደጋዎች ሲከሰቱ እኛ ተከላካይ ነን። Isotope እና isotope አለ።
Dosis sola facit venenum: "መጠኑ ብቻ መርዝ ያደርገዋል"; እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ፣ ይህ በኬሚካዊ ንጥረ ነገር መርዛማነት ጥናት ጥናት ላይ በፓራሲየስ የሚለው አባባል አሁንም ይሠራል ፡፡ ነገር ግን ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ጉዳቱን የሚወስን ለ ሞለኪውል መጋለጥ ብቻ አይደለም ፡፡ ከበርካታ ሞለኪውሎች ጋር ተዳምሮ በጣም ዝቅተኛ ተጋላጭነት በእነዚህ መጠኖች ላይ ምንም ጉዳት የለውም ፣ እንደ የሆርሞን ተግባራት ላሉት የተወሰኑ ተግባራት ሳይቶቶክሲካል ወይም አስጊ ሊሆን ይችላል ፡፡
አንዳንድ የተለመዱ የመርዛማ መርሆዎች ዶግማዎች በቀጥታ አይተገበሩም 'ልክ መጠን መርዙን ያመጣል' እና የተጋለጡትን በቁጥር ለመለካት አዳዲስ መለኪያዎች ብቅ ይላሉ በሆ et al? (2011) ፣ ያሳያል በዚህ አካባቢ ያለው የአሁኑ አስተሳሰብ እድገት ".
ፖታስየም 40 * ን በተመለከተ ግን አመክንዮአዊ ነው ... ከመጀመሪያው ሴል ውስጥ የሕያዋን ፍጥረታት አካል ለ 5 ቢሊዮን ዓመታት ያህል (ለ 4 ኪሎ ግራም ለሆነ ሰው በሰከንድ ከ 5000 እስከ 80 መበታተን) ይገኛል ፡፡ እንደሁኔታው ይታገሥ ፣ ወይም ሁላችንም እንታመም ነበር።
ጋይዳዲቦስ ጽ :ል- ፖታስየም 40 * ን በተመለከተ ግን አመክንዮአዊ ነው ... ከመጀመሪያው ሴል ውስጥ የሕያዋን ፍጥረታት አካል ለ 5 ቢሊዮን ዓመታት ያህል (ለ 4 ኪሎ ግራም ለሆነ ሰው በሰከንድ ከ 5000 እስከ 80 መበታተን) ይገኛል ፡፡ እንደሁኔታው ይታገሥ ፣ ወይም ሁላችንም እንታመም ነበር።
አንድ አልፎ አልፎ የፈረንሣይ የመሬት መንቀጥቀጥ ባለሞያዎች (በትላልቅ) የአፈር ናሙና እና በኤፒግ ትል ላይ (ከምድር ይልቅ የበለጠ ተከላካይ እንደሆኑ በሚነገርበት) ላይ የተደረገ ሌላ ጥናት ሲናገሩ ሰማሁ-የ glyphosate እጽዋት መከላከያ በመደበኛ መጠን በመስክ ላይ ውጤት ፣ በቀጣዮቹ ሳምንታት ውስጥ የ 80% የመጨረሻ ሞት።
ሆኖም አፈሩ እንዲዝል የማይፈቅድ በእጽዋት ሽፋን ስር በቀጥታ የመዝራት ተስፋ ሰጪ ቴክኒክ በተለይም በ “ሽፋን” የማይጠፉትን የጃርት እና የደፈርን እድገትን ለማስወገድ የአረም ማጥፊያ ቀለል ያለ አተገባበርን ይጠይቃል ፡፡ መሳሪያው.
ይህንን ዘዴ ተጠቅሞ በእራሻ እርሻ ላይ ስለ ሸረሪቶች ፣ ስለ ካራባድስ (ስለዚህ ስካሮች !!) ፣ ኬቶዎች ወዘተ ... የሚናገር አርሶ አደር ግን እኔ ግን ትሎች እና የውሃ ማፍሰስ አስፈላጊ ተግባራት ስላሏቸው ትሎች በተመለከተ ምንም መረጃ የለኝም ፡፡ , የአፈር እና የአፈር ማዳበሪያ?
እኔ ብዙውን ጊዜ በሥነ-ልቦና ሥነ-ልቦና ላይ አይደለሁም ተብሎ ተከሰሰኝ ፣ ነገር ግን እንደዚህ ያሉትን መጣጥፎች ሳነብ ፣ የመቀጠል ፍላጎት ይቀራል .......
Glyphosate ለጤና አደገኛ አይደለም !!! ሁሉንም ነገር እንሰማ ነበር !!!! ስለሆነም በእርግጥ ውድ አርሶ አደሮቻችን ወንዞችን የሚመርዙ እንዲሁም ባሕርንና ውቅያኖሶችን የሚመርዙ ጅራቶችን አየሩን ፣ የምድር ውስጥ ገደል ውሀዎችን ፣ በእነዚህ ሁሉ ማዳበሪያዎች መርዝ መርዝ እንዲቀጥሉ መፍቀዱን እንቀጥል ፡፡ ኬሚካሎች ፣ ወዘተ ወዘተ እና ከዚያ በኋላ ሁሉም ሰው ለምን የቆዳ ፣ የጡት ፣ የፕሮስቴት ፣ ወዘተ ካንሰር እየበዛ እንደሚሄድ ይገርማል ፡፡ ብዙ ልጆች ኦቲዝም ፣ ዳውን ሲንድሮም ፣ ወዘተ. ገበሬውን ሳር እንዲሰሩ ለመርዳት ስንሄድ ስንዴን ለመቃረም ስንሄድ ፣ ድንች በሚቃረጥበት ጊዜ ፣ ​​ካሞሜልን ፣ ኖራን ፣ ወዘተ ለመሰብሰብ ስንሄድ በወጣትነቴ ጊዜ እድለኛ ነበርኩ ፡፡ እኛን የመመረዝ ምንም ዓይነት አደጋ ሳይኖር ....... ዛሬ ፍጹም ንፁህ እና ለምግብነት አደገኛ ያልሆነው ምንድነው ?? ሌላው ቀርቶ “ኦርጋኒክስ” የሚባሉት ምርቶች እንኳን ሁሉም ነገር ከተበከለ ፀረ-ተባዮችን ይይዛሉ !!!! እና መንግስታችን ይተዉት ፣ በየቀኑ በእኛ ላይ ሳህኖቻችን ላይ እንኳን ትንሽ ተጨማሪ እንመርዝ ፣ ለምን ???? ምክንያቱም በሰው ቢሊዮኖች የሚቆጠሩ ባለ ብዙ ቢሊየነሮች በሆኑት በእነዚህ የመግቢያ አዳራሾች ላይ ምንም ማድረግ አይችሉም ፣ ምክንያቱም ሁሉም ሊከፈሉ በማይችሉ እና በሚከፈለው ከባድ ዕዳ እስከ አንገታቸው ድረስ ባለው ዕዳ ሰዎች በየአመቱ በግምት የመክፈል ግዴታ አለባቸው ፡፡ 50 ቢሊዮን ዩሮ ለዚህ ዕዳ ወለድ ብቻ ........ እውነቱ አለ ፣ PAVRE FRANCE እና PAUVRES FRANçAIS !!!!!
ፖል72 እንዲህ ሲል ጽ :ል አንድ አልፎ አልፎ የፈረንሣይ የመሬት መንቀጥቀጥ ባለሞያዎች (በትላልቅ) የአፈር ናሙና እና በኤፒግ ትል ላይ (ከምድር ይልቅ የበለጠ ተከላካይ እንደሆኑ በሚነገርበት) ላይ የተደረገ ሌላ ጥናት ሲናገሩ ሰማሁ-የ glyphosate እጽዋት መከላከያ በመደበኛ መጠን በመስክ ላይ ውጤት ፣ በቀጣዮቹ ሳምንታት ውስጥ የ 80% የመጨረሻ ሞት።
ትግራይ ስትደበደብ የደስደስ ዳንኪራ መርገጥ፣ ትግራይን እናስባት የሚል ቃል ገና ሲበተን ደግሞ የሞረተኛ ጭሆት መልቀቅ ሆኖ ቀረው ማለቅያ የለሹ ዘላለማዊው ሽፍጠኛው እኩይነታችሁ!
ደጋግሜ እንዳልኩት፣ wie der phönix aus der Asche እንነሳለን! የኢትዮጵያ መንግስት የዚህ የመነሣታችን አካል ለመሆን ከተንደረደረ እንደ ሃላፊነት የሚሰማው አካላችን እንጂ አንዳችም “total idiocy” የሚባል ሞረተኛነት አናይበትም!!!
ዘረ-ያዕቆብ እንነሳለን እንገነባለን እያልክ ፌደራልን አዘናግቼ ሲያስጠጋኝ እወጋዋለሁ ብለህ አስበህ ከሆነ ብልህነትህን ሳላደንቅልህ ለማለፍ አልፈልግም! ከተቻለህ ብልህነትህን ለበጎ እንድታውለውም አበረታታሀለው!
በመጀመርያ እኔ ፀረ ማንኛውም አይነት ጦርነት ነኝ:: ያላለቀው ጦርነት ከመጀመሩ በፊትም “ህግ ማስከበሩ” በጦርነት ሳይሆን በሌላ ዜቤ መከናወን እንደሚገባ ሌት ተቀን አሳስቤ ነበር:: ግን ማን ይስማን:: ከሁለት አመታት በላይ ወያነ በየስታድየሙና በየጫካው ጦርነትን ስትለምን፣ ያሳደገችው ልጇ አብይም ለእሷው FAVOR ሲል ተንቀሳቀሰና ይሄው ያለንበት ሁናቴ ላይ እንገኛለን:: ጦርነት ሆይ ምነው ነይሊኝ እንጂ እየተባለ ሲለመንም፣ መስሎኝ የነበረው(ከዚህ ቀጥሎ መባል ያለበትን በሌላ ጊዜ እንመለስበታለን)
ኢንፍራስትራክቸርና ጦርነት አብሮ አይሄም ስለአባባልህ፣ አስብ፣ ጣልያን ሙሶሎኒ እኛን የተምቤን ተራሮች ላይ በጭስጋዝ እየፈጀን በሌላ በኩል ግን የሊማሊሞን ገደላገደልን ሁሉ ለጎደናነት አበቀው፣ ከዚያም ማይጨውን አልፎ ወደ አዲስ አበባ ሲቃረብ አላጀንና አለማጣን አቅንቶ ለጎዳናነት አበቃው:: ብቻ ምን ልበልህ በአምስት አመቱ የጦርነት ጊዝያቶች ውስጥ ጣልያን የጠቅላላ ኢትዮጵያን ኢንፍራስትራክቸር ቀይሶ ሲያበቃ፣ ከተቀየሰው አንድ ሩብ የሚሆነውን በካትረአመ ጎዳና ሸፍኖት ነበረ::
ከዚህም በመነሳት ነበር ይመስለኛል አዲስ አበባ (sorry, ወረዳ ሱልልታ) ባደኩበት ጊዜ አባቶችህ ሲሉት እሰማው የነበረ አባባል፣ “ምናለበት ጣልያን ተጨማሪ አምስት አመታት ቆይቶ ቢሆን ኖሮ፣ ጠቅላላ ኢትዮጵያን በኢንፍራስትራክቸር አሟልቷት ያርፈው ነበር” እያሉ በተከናነብነው ነፃነታችን ላይም ሳይቀር ሲያሟርቱ የነበረው::
ግን የሆነም ይሁንና በመንኛውም ጊዜ በእድገት ላይ መረባረብ ያስፈልጋልና፣ አሁንም በትግራይ መገንባት ላይ ርብርብ ያስፈልጋልና ሁላችንም ምድረ ፅዮንን እንገነባ ዘንዳ የእናቴ መቀነት አደናቀቸኝ አይነቶች ሸፍጥንና ሞረትን አቁሙና ልበገርም ለመሆን ጣሩና በዚህ ተግባር ላይ የኢትዮጵያን መንግስት በክፉኛ እንተባበረው………..!!!
በአውሮፓ የደህንነት እና የትብብር ድርጅት ቋሚ ተወካይ የሆኑት ብጹዕ አቡነ ጃኑስ ኡርባንቺክ፣ ሴቶች በኤኮኖሚ ራሳቸውን እንዲችሉ ለማድረግ የሚደረግ ከፍተኛ ጥረት ለዓለም ደህንነት፣ መረጋጋት እና ዘላቂ እድገት እጅግ አስፈላጊ መሆኑን አስታውቀዋል።
በቅድስት መንበር የአውሮፓ ደህንነት እና ትብብር ድርጅት ቋሚ ተወካይ የሆኑት ብጹዕ አቡነ ጃኑስ ኡርባንቺክ የአውሮፓ የደህንነት እና የትብብር ድርጅት እ.አ.አ በ2021 ዓ. ም. በሚያካሂደው ጉባኤው፣ ሴቶችን በሁሉም የኑሮ እና የሥራ መስክ ራሳቸውን እንዲችሉ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል በማለት አሳስበዋል። ብጹዕ አቡነ ጃኑስ ኡርባንቺክ፣ ሰኞ የካቲት 8/2013 ዓ. ም. በአውታረ መረብ አማካይነት በተካሄደው 29ኛው የኤኮኖሚ እና የአካባቢ ጥበቃ መድረክ ላይ ቀርበው ባሰሙት ንግግር፣ የእያንዳንዱን ሰው እውነተኛ እኩልነት መጠበቅ እና ማስተዋወቅ እንዲሁም የሴቶችንና የወንዶንች ተጓዳኝነት ቅድስት መንበር ቅድሚያ የምትሰጥባቸው ርዕሠ ጉዳዮች መሆናቸውን ገልጸዋል።
በቅድስት መንበር የአውሮፓ ደህንነት እና ትብብር ድርጅት ቋሚ ተወካይ የሆኑት ብጹዕ አቡነ ጃኑስ ኡርባንቺክ ለመድረኩ ተካፋዮች ባሰሙት ንግግር፣ በሴቶች ሰብዓዊ ክብር እና በተሰማሩበት የሥራ ዘርፍ ወደ ፊት እንዳይራመዱ የሚያደርጉ በርካታ መድሎዎች እንደሚደረግባቸው አስረድተዋል። ብዙ ሴቶች የነበራቸው መብት በተሳሳተ መንገድ ሲገለጽ መመልከታቸውን እና በህብረተሰቡ መካከል ዝቅተኛ ደረጃን በመያዝ ወደ አገልጋይነት የተለወጡ መሆናቸውንም አክለው አመልክተዋል።
የቀድሞ ር. ሊ. ጳ ቅዱስ ዮሐንስ ጳውሎስ ዳግማዊ እ. አ. አ. በ1995 ዓ. ም. የሴቶችን ጉዳይ በማስመልከት በጻፉት መልዕክታቸው፣ በሁሉም መስክ የሴቶች እኩልነት እንዲረጋገጥ፣ ለእኩል ሥራ እኩል ክፍያ እንዲሰጣቸው፣ ለሰራተኛ እናቶች ጥበቃ እንዲደረግላቸው፣ ፍትሃዊ የሞያ እድገት እንዲኖራቸው ማድረግ፣ በቤተሰብ መብቶች እና ዲሞክራሲያዊ መንግስት ውስጥ የዜጎች መብት እና ግዴታ ለሚስቶች የእኩልነት ዕውቅና እንዲሰጥ ማለታቸውን ብጹዕ አቡነ ጃኑስ ኡርባንቺክ አስታውሰዋል። ከዚህም በተጨማሪ በህብረተሰቡ ውስጥ የሴቶችን ተሳትፎ ማሳደጉ ሰላምና ፀጥታ እንዲጨምር አስተዋጽኦ እንደሚያደርግ እና የኅብረተሰብ መሠረታዊ የሆነው የቤተሰብ ክፍል እንዲያድግ ያደርጋል ብለዋል።
ብጹዕ አቡነ ጃኑስ ኡርባንቺክ ንግግራቸውን በመቀጠል በዓለማችን እየተስፋፋ ያለው የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ያስከተለው ቀውስ በሥራው ዓለም ውስጥ የሴቶችን ተሳትፎ እጅግ የጎዳው መሆኑን ገልጸው። ዝቅተኛ ደሞዝ የሚከፈላቸው ሴቶች በኮሮና ወረርሽኝ ወቅት ከሥራ የመባረር ዕድላቸው ከፍተኛ መሆኑን አስረድተው፣ በሥራ ዘርፍ በቁጥር በልጠው በሚገኙበት ቦታ ለሴቶች የሚደረግ የገንዘብ ድጋፍ ዝቅተኛ መሆኑን እና እናቶች ልጆቻቸውን እቤት ውስጥ እንዲማሩ ማድረግ ቢከፈላቸውም ባይከፈላቸውም የሥራ ጫናን ያሳደገባቸው መሆኑን ብጹዕ አቡነ ጃኑስ ኡርባንቺክ በማከል አስረድተዋል።
በሴቶች ዙሪያ የሚታዩ በርካታ ችግሮችን ያስታወሱት በቅድስት መንበር የአውሮፓ ደህንነት እና ትብብር ድርጅት ቋሚ ተወካይ የሆኑት ብጹዕ አቡነ ጃኑስ ኡርባንቺክ፣ በወንዶች እና ሴቶች መካከል መተጋገግ እንዲኖር አሳስበው፣ ሴቶችን በሁሉም የኑሮ እና የሥራ መስክ ራሳቸውን እንዲችሉ ማድረግ ሴቶችን ብቻ ሳይሆን ለዓለም ደህንነት፣ መረጋጋት እና ዘላቂ እድገት እጅግ አስፈላጊ መሆኑን አስረድተዋል።
ፕረዚደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ብሞት ኣብ 94 ዕድሚኦም ዝዓረፉ መበል 41 ፕረዚደንት ኣሜሪካ ነበር ጆርጅ ኤች ቡሽ ድሕሪ ጽባሕ ረቡዕ ሃገራዊ ናይ ሓዘን መዓልቲ ክከውን ኣዊጆም።ኣብ እዋን መሪሕነት ፕረዚደንት ጆርጅ ኤች ዳብሊው ቡሽ ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ኮይኖም ዘገልገሉ ጄሚስ ቤከርን ሚንስተር ምክልካል ዝነበሩ ድሓር ድማ ምኽትል ፕረዚዳንት ኮይኖም ዘገልገሉ ዲክ ቸኒን ብዛዕብኦም ዝሃብዎ ቃልን ታሪኽ ህይወቶምን ነዚ ይመስል ኔሩ።
“ሓደ ንኡድ ባህሪኦም ሞሳ ዝተሰርሐ ስራሕ ንካልኦት ሰባት ምሃብ እዩ።ኣተዓባብይኦም ከምኡ ስለዝኾነ ከምኡ ይሰርሑ።ዝፈፀምዎ ተግባራት እንተሪኢና ብሉፅ ፕረዚደንት ኣሜሪካ እዮም ነይሮም።ብፍላይ ድማ ኣብ ዓውዲ ፖሊሲ ጉዳያት ወፃኢ።”
ጆርጅ ኤች ቡሽ ፕረዚደንት ኣብዝነበርሉ እዋን ሚንስትር ምክልኻል ዝነበሩን ኣብ እዋን መሪሕነት ወዶም ድማ ምኽትል ፕረዚዳንት ዝነበሩን ዲክ ቸኒ እውን ቡሽ ዓብይ መራሒ ነይሮም ክብሉ ገሊፆምዎም ኣለው።
ኣቦ መንበር ሓባራዊ ሓይልታት ኣሜሪካን ኣማኻሪ ሃገራዊ ፀጥታን ዝነበሩ ኮሊን ፓወል መበል 41 ፕረዚዳንት ኣብ ካልኣይ ኲናት ውግእ ዓለም ኣብራሪ ነፋሪት ሓይሊ ባሕሪ ዝነበሩ፣ሳዕቤን ኲናት ዝፈልጡን ኣብ ኲናት ወሽመጥ ሓይሊ ንዘይምጥቃም ዝፈተኑን ነይሮም ክብሉ ይገልፁዎም።ጽፉፍ ህይወት ዝመርሑ፣ሓቀኛን ትሕቱን ኣብ ህዝባዊ ኣገልግሎት ድማ ቅድሚ ኩሉ ንረብሓ ህዝቢ ኣሜሪካ ደው ዝበሉን እዮም ኢሎም።
ኣብ ዩኒቨርስቲ ቨርጂኒያ መምህር ፖለቲካዊ ሳይንስን ዳይሬክተር ማእኸል ፖለቲካን ላሪ ሳባቱ ቡሽ እታ ሃገር ኣብ ሓደ ናይ ስልጣን እዋን ካብዘገልገሉዋ ብሉፃት ፕረዚዳንትታት ሓደ እዮም ክብሉ ይገልፁዎም።
“ብርግፅ ዕውት ምንባሮም ንድሕሪት ምልስ ኢልና ሎሚ ክንሪኦ ንኽእል ይመስለኒ።ከዘራርብ ይኽእል ይኸውን ግን ካብ ዝነበሩና ናይ ሓደ እዋን ፕረዚዳንታት እቶም ዝበለፁ ነይሮም።”
ንስርዓት ኣሜሪካን ክብሪ ፕረዚዳንትነትን ብልዑል ናእዳ ዝሪኡ፣ስልጡንን ንሰብ ድማ ጥዑይን ነይሮም፤ሎሚ ግዜ ተለዊጡ ብፍላይ ድማ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ፕረዚዳንት ጆርጅ ኤች ቡሽን ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ስልጣን ዝርከቡ ፕረዚዳንትን እቲ ንፅፅር ንምርዳእ ቀሊል እዩ ይብሉ።
ብኣሜሪካ ዝተመርሐ ስርሒት ማዕበል በረኻ ኣብ ውሽጢ ሽዱሽተ ሰሙናት ንሓይልታት ዒራቕ ደፊኡ ምስኣውፅኦ እቲ መጥቓዕቲ ጠጠው ኢሉ።ብዙሓት ግዚኡ ከይኣኸለ ደው ዝበለ ኲናት ክብሉ ነቲ ውሳነ ይነቕፉዎ።
ኣብ 1992 ዓ.ም ንካልኣይ ናይ ስልጣን ዘመን ተወዳዲሮም ብቢል ክሊንተን ምስተስዓሩ ካብ ፖለቲካ ጡሮታ ብምውፃእ ኣብ ቴክሳስ ምንባር ጀሚሮም።ካብ ህዝቢ ግን ዝተኸወሉ ኣይነበሩን።ድሕሪ ሸሞንተ ዓመታት ኣብ ናይ ወዶም ፕረዚዳንታዊ ምርጫ ተንቀሳቒሶም እዮም።ስለ ወዶም ጆርጅ ቡሽ ከምዚ ክብሉ ወፍሪ ገይሮምሎም ነይሮም።
ኣብ 2005 ብሕቶ ውላዶም ፕረዚዳንት ጆርጅ ቡሽ ኣብ ሓደ እዋን መቀናቅንቶም ምስ ዝነበሩ ቢል ክልንቴን ብሓባር ኮይኖም ንፃዕርታት ረድኤት ህቦብላ ካትሪና ሓጊዞም።
ሓሚመ ክሰርሕ እንተ ዘይከኣልኩ እንታይ ሳዕቤን ክህሉ ይኽእል? ከም ወናኒ ትካል እንታይ ዓይነት ሓገዛት ክረክብ እኽእል? ኣብ’ዛ ገጽ ኣብ ዝተፈላለያ ቤት ጽሕፈታትን በዓለ መዝታትን ብዛዕባ ትካል ዋኒን፡ ተቖጺርካ ምስራሕ፡ ብኲሪት ሕማምን ዝኣመሰሉ ሓበሬታታት ዝርከብሉ መወከሲታት ኣኪብና ኣቕሪብናዮም ኣለና።
ማሕበራዊ ቦርድ፡ ነቶም ኣብ ክንክንን ጥዕናን፡ ኣብ ኮሙናዊ ክንክንን ሕክምናን፡ ኣብ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን ኣብ ናይ ስኒ ሕክምናን ዝተዋፈሩ፡ ንኮቪድ-19 ብዚምልከት፡ ደገፍን መምርሕን ሓበሬታን ኣዳሊዩ ኣሎ።
ምስ ዚከኣል፡ እቶም ወሃብቲ ስራሕ ነቶም ሰራሕተኛታቶም ካብ ገዛ ኮይኖም ከም ዚሰርሑ ኪገብሩን ነዚ ዚኸውን ሃዋህው ኪፈጥሩን ይግባእ። ንኣብነት፡ ዲጂታላዊ ኣማራጺ ብምዝውታር፡ ነቲ ናይ ስራሕ ጕዕዞን ኣኼባታትን ካልእ ንጥፈታትን ንኻልእ ግዜ ብምትሕልላፍ። ተኽእሎ ምስ ዚህሉ ድማ፡ ኣብቲ ናይ ሓባራዊ መጎዓዝያን ኣብ ስራሕን ጽቕጥቅጥ ንኸይፍጠር ነቲ ናይ ስራሕ ሰዓታት ከስተኻኽሉን ከመሻሽኡን ይግባእ።
ኲሉ ሰብ ሕማም ኮቪድ-19 ንኸይዝርጋሕ ክከላኸል ሓላፍነት ኣለዎ። ኣብ ሽወደን ንዝርከባ ትካላት ዝምልከት ሃገራዊ ቤት ጽሕፈት ጥዕና ነዞም ዝስዕቡ ሓፈሻውያን ምኽርታት ኣስፊርዎም ኣሎ፡
ለበዳ፡ ነቲ ንኣቕሑ ዚምልከት ኣገልግሎትን መሸጣን ይጸልዎ እዩ። ስለዚ ኣብ ንግዲ፡ ነቲ ናይ ኮቪድ-19 ምስፍሕፋሕ ንምዕጋት፡ ዕዳጋታትን ዱካናትን ቡቲካትን መኽዘናትን ወዘተ ከምዚ ዚስዕብ ኪገብራ ይግባእ፥
ነቶም ዓመዊል፡ በቲ ንምስፍሕፋሕ ለበዳ ዚከላኸል ውሑስ መገዲ ዕድግታቶም ከካዪዱ፡ ከምኡውን ኪሽምቱ ከለዉ በይኖምን ኣብቲ ጽቕጥቅጥ ዘይብሉ ግዜን ከሰላስሉ ምምካር።
ኣብቲ ኣብ ናይ ካሳ (ምኽፋል ዚካየደሉ ቦታ) ዚህሉ መስርዕ፡ ወይ ኣብቲ ኣቕሓ ዚወሃበሉ ግዜ ብዚምልከት። ኣማራጺ መፍትሒ ምንዳይ፡ ከምኡውን ነቶም ዓመዊል ካብ ካልኦት ዚህሉዎም ንውሒ ኣካላዊ ርሕቀት ምሕባር።
ገለ ወረዳታት ብመሰረት ጥብቂ ህዝባዊ መምርሒ፡ ሰባት ናብ ኣብያተ-መሳሰዪ ከይበጽሑ ኪኽልክላ ይኽእላ እየን። እቲ መምርሒ ግን ነቶም በጻሕቲ እምበር ነተን ኣገልግሎት ዚህባ ኣይምልከትን። ኣብዚ ንእተፈላለያ ወረዳታት ዚምልከት ጥብቂ መምርሒ ተወሳኺ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ።
አሐዋሳ የኢትዮጵያ ዋና ከተማ መሆን ይገባታል በሚል አላማ የተደረጉት ድጋፎች ተጠናክረው መቀጠላቸው ወሳኝነት አላቸው ።አዲስ አበባ የአፍሪካ መዲናነትዋን ለማስቀጠል እንድትችል የኢትዮጵያ መዲናነትዋን ማስወገድ ብቻ አማራጭ መሆኑ ስለተደረሰበት ሐዋሳ የኢትዮጵያ መዲና ለማድረግ የሚደረገው የተባበረ ጥረት ውጤት እያስመዘገበ ነው።
እኛ ጥራት ያለው የ 3.2v ናኖቢን tageልቴጅ 15ah የሴቶች መደበኛ አቅም ጭንቅላት 40152S 10ah 3.2v የህይወት ዘመን 4 የመኪና ባትሪ ሴሎችን በ LED መብራት ፣ የጎዳና መብራት ፣ የባትሪ ጥቅል ፣ የፀሐይ ማከማቻ ፣ የኤሌክትሪክ መኪና ፣ የኤሌክትሪክ የጥርስ ብሩሽ ፣ የመዳፊት ባትሪ ፣ የፍላሽ መብራት እና ሌሎች ተስማሚ ትግበራዎች.40152S ልኬት የባትሪ ህዋሳት በእውነተኛ አቅም ከፍተኛ ጥራት ያላቸው ፣ ጥራት ያላቸውን ቁሳቁሶች ላለመጠቀም ቃል እንገባለን፡፡በአለም ዙሪያ ላሉ ደንበኞች ከፍተኛ ጥራት ያለው 40152S ባትሪ እናቀርባለን እንዲሁም ደንበኞች ከቻይና የሚመጡ ባትሪዎችን በባህር እና በአየር በተመጣጣኝ ዋጋ እንዲያቀርቡ እናግዛለን ፡፡ እና አስፈላጊውን የቴክኒካዊ ድጋፍ እና ዋስትና ለእርስዎ እናቀርብልዎታለን!
በ LED መብራት ፣ በመንገድ ላይ መብራት ፣ በባትሪ ጥቅል ፣ በፀሐይ ማከማቻ ፣ በኤሌክትሪክ መኪና ፣ በኤሌክትሪክ የጥርስ ብሩሽ ፣ በመዳፊት ባትሪ ፣ በባትሪ ብርሃን እና በሌሎች ተስማሚ አፕሊኬሽኖች ውስጥ ጥቅም ላይ የዋለ ከፍተኛ ጥራት ያለው 3.2v የስመ ቮልቴጅ 10ah ስመ አቅም አቅም መንገድ 38120 10ah 3.2v lifepo4 የመኪና ባትሪ ሴሎች እንሰጣለን ፡፡.38120 ልኬት የባትሪ ሴሎች በእውነተኛ አቅም ከፍተኛ ጥራት ያላቸው ፣ ጥራት ያላቸውን ቁሳቁሶች ላለመጠቀም ቃል እንገባለን ፣ በዓለም ዙሪያ ላሉት ደንበኞች ከፍተኛ ጥራት ያለው 38120 ባትሪ እናቀርባለን እንዲሁም ደንበኞች ከቻይና የሚመጡ ባትሪዎችን በባህር እና በአየር በተመጣጣኝ ዋጋ እንዲያቀርቡ እናግዛለን ፡፡ እና አስፈላጊውን የቴክኒካዊ ድጋፍ እና ዋስትና ለእርስዎ እናቀርብልዎታለን!
መጽሓፉ በሁለተኛው የኢትየጵያና የጣሊያን ጦርነት ወቅት አባቶቻችን እናቶቻችን በማይነገር ጭካኔው በኩራት ከሚመካ እግዚአብሄርን ከማያቁ ልበ ድፍን ሠራዊት ጋር የተጋፈጡባቸዉን ክፋዎቹን የጦርነተን ወራት በዓይነ ህሊናችን የሚያሳየን የገዛ ራሳችን ታሪክ ነው። ሮዶልፎ ግራዚያኒ ወደ ኢትዮጵያ ሲመጣ ሙሶሊኒ ዘንድ ቀርቦ ተናገረው የተባለው አባባል ዘወትር በህሊናችን ታትሞ የሚኖር ነው::” ኢትዮጵያን የምትፈልጋት ከኢትዮጵያውያን ጋር ነው ወይስ ያለ
ይህ መጽሐፍ በመጽሐፉ ደራሲ በሄሊ ቮን ሮዘን በወጉ የተደራጀ መረጃና ያገላለጽ ውበት በኢትዮጵያውያን ብርቱ የጦር ሜዳና የዲኘሎማሲ ተጋድሎ ነፃነት ተመለሰ ከተባለ በኋላ ንጉሡ፡ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን በገቡበት አዲስ የፈተና ምዕራፍ ወስጥ ያሳልፈናል። በዚህኛው ምዕራፍ ንጉስ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ከጦርነቱ መልስ በጦርነቱ የፈራረሰውን የመንግስት ሥርዓት የደቀቀውን ኢኮኖሚና የተጎሳቆለውን ኢትዮጵያዊ ሞራል መልሰው ለማቀናት አቅማቸውና ዘመናቸው በፈቀደላቸው መጠን ያለፋበትን አድካሚ ጉዞ ገድላቸውን ሳያጋንን ፡ ጉድለታቸውን ሳይሸሽግ በነጻ ታዛቢ ሚዛናዊነት በየረድፉ ያስቃኘናል፡፡ ይህን መጽሐፍ ስናነብ ንጉሱ በረጅም የግዛት ዘመናቸው በመንግስታቸው ውስጥ በነበሩ፡ በመሣፍንቱና በዘመናዊያኑ ልሂቃን መካከል የግራቀኙን ሚዛን ጠብቀው አገሪቱን ወደፊት ለማራመድ የተጓዙበትን የሠርከስ ገመድ ላይ ጉዞ የሚመስለውን የፓለቲካ ህይወታቸውን እያስተነተነ ለህሊና ዳኝነት ያቀርብልናል፡፡
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያንና የሌሎች አኃት አብያተ ክርስቲያናት መሠረታዊ እምነት «ተዋሕዶ» ነው። ተዋሕዶን የሚተረጉም ኃይለ ቃልም ፣ «ወልድ ዋሕድ» የሚለው ነው።
ወልድ ዋሕድ ለሚለው ሥያሜ መሠረቱ «ቃል ሥጋ ኮነ» የሚለው ቃለ ወንጌል ነው። ዮሐ ፩፥፲፬። ስለሆነም፣ የዚህ ዝግጅት ዐቢይ ርእስ /ዋና ርእስ/ ወልድ ዋሕድ እንዲባል ተመርጦአል።
በዚህ ዝግጅት የሚቀርቡ ንኡሳን አርእስተ ትምህርት በየርእሳቸው እየታተቱ የሚቀርቡ ሆኖ ጥናቱ በማስረጃ የተደገፈ እንዲሆን ለማድረግ አዘጋጁ ተገቢውን ጥረት ያደርጋል። ለወጣቱ ግንዛቤ ይሰጣል ተብሎ የሚታመንበት ዝግጅት እንዲሆንም በቀላል አገላለጽ ለማቅረብ ይሞክራል። የትምህርተ ሃይማኖት ምሥጢራዊ ይዘት ከመጽሐፍ ቅዱስና ከአበው ሊቃውንት የትርጉም ዘይቤ እየተገናዘበ ይቀርባል።
የዝግጁቱ ዋና ዓላማ፣ ወጣቶች የትምህርተ ሃይማኖት ግንዛቤያቸውን እንዲያሰፉ ማድርግ በመሆኑ፣ የቤተክርስቲያናችንን መሠረተ እምነት ሊያዛቡ ከሚችሉ አዳዲስ አስተሳሰቦችና የግል አስተያየቶች ፍጹም ነፃ የሆነ ኦርቶዶክሳዊ ትምህርት ሆኖ እንዲቀርብ ተገቢው ጥንቃቄ ይደረጋል። ከአንባቢያን ለሚቀርቡ ጥያቄዎች ሁሉ አስፈላጊው ትኩረት እየተሰጣቸው ተገቢውን መልስ እንዲያገኙ ማድረግ የአዘጋጁ ተቀዳሚ ተግባርና ግዴታ ነው። ይህን ዝግጅት የሚከታተሉ አንባብያንም እያንዳንዱን ኃይለ ቃል፣ በማስተዋል መከታተል፣ ምሥጢሩንና ቁም ነገሩንም በጥንቃቄ መቅሰም ይጠበቅባቸዋል። ጥበብና ማስተዋል የሚገኘው ከእግዚአብሔር ነውና እግዚአብሔር ጥበቡንና ማስተዋሉን ይስጠን። ከእግዚአብሔር አጋዥነትና ረድኤት ውጪ ምንም ምን የሚሆን ነገር ስለሌለ፣ በተለይም ባሕረ ጥበባት የሆነውን ትምህርተ መለኮት ለማቅረብ መሞከር፣ ውቅያኖስን በእንቊላል ቅርፊት… ማለት በመሆኑ፣ የጥበባት አምላክ ኢየሱስ ክርስቶስ ጥበቡንና ማስተዋሉን እንዲሰጠን እንለምነዋለን።
ትምህርተ ሃይማኖት መለኮታዊ ምሥጢርን የሚያስረዳ እንደመሆኑ ትምህርቱ ጥልቅ፣ ረቂቅና ምጡቅ ነው። ይሁንና በዚህ ዝግጅት ግን እንደ ትምህርቱ ጥልቀትና ምጥቀት ሳይሆን፣ እንደ አዘጋጁ የዕውቀት ውሱንነትና እንደ ተቀባዩ የአእምሮ ስፋት መጠን፣ ግልጽ በሆነ አቀራረብ ባጭር ባጭሩ ይቀርባል።
ሃይማኖት ወይም እምነት ማለት ማመን፤ መታመን፤ የፈጣሪን ሕልውና ማወቅ፤ ከሃሊነቱን፣ መግቦቱንና ቸርነቱን መረዳት፤ መለኮታዊ እውነታዎችን በትክክል መቀበል፤ በእግዚአብሔር መለኮታዊ ሥራ ፈጽሞ አለመጠራጠር፤ ጥርጥርን ከኅሊና ማስወገድ፤ ስለ ሰማያዊ ሕይወት ጽኑ ተስፋ ማድረግ በሚሉ አገላለጾች ይተረጐማል።
ሃይማኖት በረቂቅ ሐሳብ፣ በልብ ሰሌዳነት፣ የሚጻፍ የአእምሮ መጽሔት ነው። ሃይማኖት የኅሊና መሰላል በመሆኑ የዓለምን አስቸጋሪ ዳገት ይወጡበታል። ሃይማኖት የሕይወት መርከብ በመሆኑ ገፊውን ማዕበል ተቋቁመው ባሕሩን ይሻገሩበታል። ንጉሠ ሰማይ ወምድር እግዚአብሔርን ደስ ያሰኙበታል። ዕብ ፲፩፥፮። ልክና መጠን፣ ወሰንና ዳርቻ የሌለው መለኮታዊ ባሕርይ የሚታየው፣ ሕልውናው ከሃሊነቱና መግቦቱ የሚታወቀው በሃይማኖት ነው።
ቅዱስ ጳውሎስ የሃይማኖትን ኃይል ሲተረጉም፦ «እምነትም ተስፋ ስለምናደርገው ነገር የሚያስረግጥ፣ የማናየውን ነገር የሚያስረዳ ነው።» ይልና በመቀጠልም «ነአምር ከመ ተፈጥረ ዓለም በቃለ እግዚአብሔር። ዓለም በእግዚአብሔር ቃል እንደተፈጠረ እናውቃለን።» ብሎአል። ዕብ ፲፩፥፩-፫። ሃይማኖት ፍጡርን ከፈጣሪው ጋር የሚያገናኝ የኅሊና መሰላል በመሆኑ ፍጡር የሃይማኖት መሰላሉና ድልድዩ ከተሰበረበት ወደ ፈጣሪው መድረስ ይሳነዋል፤ ሌላ መድረሻ ሌላ መንገድ ፈጽሞ የለውም።
የሃይማኖት ኃይል ልዩና ዕፁብ ድንቅ የሚያሰኘው፣ ምድራዊ ባለሥልጣን የማይገዛውን የሚገዛ፣ በዓይነ ሥጋ የማይታየውን የሚያሳይ፣ በእጅ የማይዳሰሰውን የሚዳስስ፣ በሥጋዊ ጥበብ የማይመረመረውን የሚመረምር ምሥጢር መሆኑ ነው። ማቴ ፲፮፥፲፯።
ልዕልና ነፍስ /የነፍስ ልዕልና/ ክብረ ነፍስ የሚገኘው በሃይማኖት ነው፤ ከሃይማኖት ውጪ የሚሆነው ሁሉ ኃጢአትና በደል ነው። «ወኲሉ ዘይከውን ዘእንበለ አሚን ኃጢአት ወጌጋይ ውእቱ። በእምነት ያልሆነ ሁሉ ኃጢአትም፣ በደልም ነው።» ሮሜ ፲፬፥፳፫። የሚታይና የማይታይ፣ ግዙፍና ረቂቅ፣ ሁሉ ከማይታይ እንደሆነ ማለትም በመለኮታዊ ሥልጣን የተገኘ መሆኑን ያሳውቃል።
እግዚአብሔር ለፍጥረቱ ሁሉ መገኘት ምክንያት ሳይሻለት በከሃሊነቱ እምሀበአልቦ ፈጥሮታል። ይህን ማወቅ የሚያስችል ከሃይማኖት ውጪ ሌላ ጥበብ ፈጽሞ የለም። የሰው ልጅ የእግዚአብሔርን መንግሥት ወራሽ የመሆን ዕድል የሚያገኘው በሃይማኖት ብቻ ነው። በዓለም ያለውን ሥርዓት በቀላሉ በምሳሌነት ማየት ይቻላል፤ ይኸውም የአንድን ሰው ሃብትና ንብረት ለመውረስ በቀላሉ ባለመብት መሆን የሚቻለው የባለጸጋው ወይም የባለሀብቱ ልጅ ሆኖ መገኘት ሲቻል ነው። በእግዚአብሔር መንግሥትም በሃይማኖት ልጅነትን ካላገኙ የመንግሥቱ ወራሽ መሆን አይቻልም።
፫. መጥዎተ ርእስ፣ ማለትም ጥብዓት፣ ራስን መካድ፣ ራስን አሳልፎ ለሃይማኖት መገዛት ፈቃደ ሥጋን አሸንፎ መስቀልን መሸከም የሚሉ ናቸው። እነዚህ መሠረታዊ ነገሮች ያልተሟሉለት አማኝ ግብዝ ሃይማኖተኛ ይባላል።
«… እግዚአብሔር አንድ እንደሆነ ታምናለህ፤ መልካም ታደርጋለህ። አጋንንት ደግሞ ያምናሉ፤ ይንቀጠቀጡማል። …» ያዕ ፪፥፲፬-፳፪። ማር ፭፥፯። ጌታም በቅዱስ ወንጌል እንዲህ ይለናል። «በሰማያት ያለውን የአባቴን ፈቃድ የሚያደርግ እንጂ ጌታ ሆይ ጌታ ሆይ የሚለኝ ሁሉ መንግሥተ ሰማያት የሚገባ አይደለም።» ማቴ ፯፥፳፩።
«ሕዝቡንም ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ጠርቶ፣ እንዲህ አላቸው፤ በኋላዬ ሊመጣ የሚወድ ቢኖር፣ ራሱን ይካድ። መስቀሉንም ተሸክሞ ይከተለኝ።» ማር ፰፥፴፬። ሉቃ ፱፥፳፫። ማቴ ፲፥፴፰፣ ፲፮፥፳፬።
«ወኅሊናሁሰ ለነፍስትነ ሞተ ያመጽእ ላእሌነ፤ ወሕሊናሁሰ ለመንፈስ ሰላመ ወሕይወተ ይሁብነ። የሥጋችን ፈቃድ ሞትን ያመጣብናል /ያስፈርድብናል/ የነፍሳችን ፈቃዱ ግን ሰላምን ከእግዚአብሔር ጋር አንድነትን ድኅነትን ይሰጠናል። እስመ ኅሊናሁ ለነፍስትነ ፀሩ ለእግዚአብሔር ውእቱ። የሥጋችን ፈቃዱ የእግዚአብሔር ጠላቱ ነውና ሞትን ያመጣብናል።» ሮሜ ፰፥፭-፰።
ሀልዎተ እግዚአብሔርን ማወቅ ማለትም ቅድመ ዓለም የነበረ፣ በማዕከለ ዓለም ያለ፣ ዓለምን አሳልፎ የሚኖር፣ ፈጣሪ፣ መጋቢ ሠራዒ፣ በመለኮታዊ ባሕርዩ ጸንቶ የሚኖር፣ ለመንግሥቱ ሽረት፣ ለሕልውናው ኅልፈት የሌለበት አንድ ፈጣሪ፣ አንድ አምላክ መኖሩን አውቆ ማመን ማለት ነው።
የማይታይና የማይመረመር፣ የማይገሰስና የማይዳሰስ፣ ሕያወ ባሕርይ እግዚአብሔር በከሃሊነቱ ሁሉን የፈጠረ፣ በመግቦቱ ሁሉን የሚያስተዳድር፣ በቸርነቱ ሁሉን የሚጠብቅ አምላክ በመሆኑ ለፍጥረቱ የሚታወቅበት ገጽታ አንዱ ይኸው ነው። ሁሉን የሚገዛ፣ ሁሉን የሚያስተዳድር በመሆኑ ይቅርታውና መግቦቱ በሁሉም ላይ ነው።
በከሃሊነቱ ዓለምን የፈጠረ እግዚአብሔር የማይታይ፣ የማይመረመርና የማይዳሰስ፣ እንደሆነ ቢታወቅም፣ ባሕርዩ ከሚገለጽባቸው አያሌ መገለጫዎች ጥቂቶቹን በምሳሌነት መመልከት ይቻላል። እነሱም፦
ፈጣሪ ስንል የሌለን ወይም ያልነበረን ነገር በሥልጣኑና በከሃሊነቱ ያስገኘ፣ ዓለምን እምሀበአልቦ /ካለመኖር ወደ መኖር/ የፈጠረ ማለታችን ነው። ዓለምን እምሀበአልቦ ያስገኘ፣ በመለኮታዊ ሥልጣኑ የሚታየውንና የማይታየውን፣ ግዙፉንና ረቂቁን ፍጥረት ሁሉ የፈጠረ እግዚአብሔር ነው።
እግዚአብሔር ዓለምን /ፍጥረቱን/ ለመፍጠር ምክንያት የሆነው መለኮታዊ ሥልጣኑ ብቻ ነው፤ የፍጥረታት ሁሉ አስገኝ እግዚአብሔር በመሆኑም የፍጥረታት ሁሉ ጌታና ባለቤት እግዚአብሔር ነው። እግዚአብሔር ዓለምን ፈጥሮ እንዲሁ አልተወውም፤ በመግቦቱ ይጠብቀዋል፤ ይህን ዓለም ካለመኖር ወደ መኖር ያመጣ እግዚአብሔር ብቻ በመሆኑና በመለኮታዊ ሥልጣኑ መሳይ ተወዳዳሪ ስለሌለውም እግዚአብሔር አንድ አምላክ ይባላል።
እግዚአብሔር ዓለሙን ሲፈጥር፣ ይሁን ብሎ በቃሉ፣ በመለኮታዊ ሥልጣኑና በከሃሊነቱ ፈጠረው እንጂ ፍጥረታትን ለማስገኘት ሌላ አፍአዊ ምክንያት አላስፈለገውም። እንደዚህ ያለ መለኮታዊ ሥልጣን በሰማይም በምድርም ስለሌለ፣ እግዚአብሔር ብቻ ፈጣሪ እንዲባል ያደርገዋል። «ዓይናችሁን ወደ ላይ አንሥታችሁ ተመልከቱ፤ እነዚህን የፈጠረ ማን ነው? ሠራዊታቸውን በቊጥር የሚያወጣ እርሱ ነው። ሁሉንም በየስማቸው ይጠራቸዋል። በኃይሉ ብዛትና በከሃሊነቱ ብርታት አንድስ እንኳ አይታጣውም።» ይላል የእግዚአብሔር ቃል። ኢሳ ፵፥፳፮።