Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ስፖርት እና ሐይማኖት ከሞላ ጎደል አንድ አይነት ፍልስፍና አላቸው፡፡ ሁለቱንም በመደገፍ ረገድ መንግስት ከፍተኛ ሚና ቢኖረውም (ይህንንም የሚያደርገው ለራሱ ጥቅም ሲል ነው) እንቅስቃሴው ሙሉ ለሙሉ የህዝብ ሊሆን ይገባዋል፡፡ ቤተክርስቲያን ላይ የጠቅላይ ሚኒስቴር ፎቶ ተሰቅሎ አይተን እንደማናውቀው ሁሉ መስኪድ ላይ የፖለቲካ አመራር ፎቶዎችን ለጥፈን እንደማናውቀው ሁሉ የስፖርት መልዕክቶችም ሆኑ ቦታዎች ከመሰል ባህሪያት የፀዱ ሆነው ሊታዩ ይገባል፡፡ ይህ አለም አቀፍ የስፖርት ፍልስፍና እና የኦሊምፒክ መሰረት ሲሆን በአንድ ሐገር ውስጥ ይህንን ሳያከብሩ እና ሳያስከብሩ ህዝባዊ የስፖርት ተቋማትን እየመራሁ ነው ማለት በዘርፉ ትንሽ ፊደል ለቆጠርን ሰዎች የሚዋጥ አይደለም፡፡
በክፍል ሁለት፡- የኢትዮጵያ ስፖርት ከየትኛውም ጊዜ በላይ ይበልጥ እየተጎዳ እንደሄደ የሚያሳዩ እና የጠቅላይ ሚኒስትሩ ሽልማት ላይ ጥያቄ የሚያጭሩ አምስት በከፍተኛ የስልጣን ደረጃ ሊሰሩ የሚገቡ ተጨባጭ ማሳያዎችን አቀርባለሁ፡፡
ፀሀፊው በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ስፖርት ሳይንስ ትምህርት ክፍል የስፖርት ስነልቦና እና የእግር ኳስ መምህር እንዲሁም ተመራማሪ ሲሆኑ የሁለተኛ ደረጃ ዲግሪ ትምህርታቸውን በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ በስዊድኑ ሉንድ ዩኒቨርሲቲ እና በጀርመኑ ሊያፕዚግ ዩኒቨርሲቲ ተከታትለዋል፡፡
በተለምዶ ፣ የነዳጅ ንግድ ለመንግሥታት ጥቅም ነው ፣ ይህም በውስጡ ከፍተኛ የበጀት ገቢ እና የስትራቴጂያዊ ምላሽን የሚደግፉ ወይም በተቃራኒው ደግሞ የተወሰነ እንቅስቃሴን የበለጠ ለማገድ የሚያስችላቸው ...
ነገር ግን በዚህ ጊዜ ውስጥ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ እና የአየር ማጓጓዣን ለማዳበር የካይሮኒስን ግብር የሚከለክለውን (በ 10 ጊዜ ያህል ተጨማሪ አውሮፕላኖች ፍጆታ እንዳውቅ ለማሰላሰል ፈቃደኞች ነን) አሁንም በዚህ ጊዜ ውስጥ እንገኛለን ፡፡ ከባቡሩ ይልቅ!)
በአሁኑ ጊዜ የእነዚህ የተለያዩ የግብር እና የግብር ነፃነቶች ማብቂያ ለኢነርጂ ዘርፍ ህልውና አደገኛ ሊሆን እንደሚችል እያየን ነው (የጀርመን ዲተርተር እና ቢዮኤታኖል ምሳሌ)
የካርቦን ግብር (ወይም የ CO2 ግብር) በእሱ ፅንሰ-ሀሳብ እና ከሌሎች “ኢኮኮክሶች” ጋር ፣ በ CO2 ብክለት ምክንያት የሚከሰቱትን ወጪዎች ለመሸፈን እና በተመሳሳይ ጊዜ የኃይል አማራጮችን ለማስተዋወቅ የታቀደ ግብር ነው ታዳሽ አማራጮች.
ስለሆነም የካርቦን ታክስን ለመተግበር ውሳኔው በአሁኑ ጊዜ የግሪክ ሃውስ ተፅእኖ በዝግመተ ለውጥ ላይ ተጽዕኖ ሊኖረው ስለሚችል የአለም ጉዳይ እየሆነ ነው ፣ በዚህ ላይ ተመስርተን ሁሉንም መዘዞች እናያለን ፡፡ እርስ በእርስ እርስ በእርስ እየተፋጠነ የአየር ንብረት ለውጥን ያስከትላል (ከ 10 ዓመት ባልበለጠ ጊዜ ውስጥ ከተደረጉት እጅግ ተስፋ ሰጭ ትንበያዎች እጅግ የላቀ ነው) ፡፡
ለመሬት ትራንስፖርት የካርቦን ታክስ በተለያዩ የጉምሩክ መተላለፊያዎች ላይ “ሊሰበሰብ” እንደሚችል እና በዚህም ለዓለም አቀፍ ንግድ እንደ ተቆጣጣሪ ሆኖ እንደሚያገለግል ይረዳል ፣ ስለሆነም በመጨረሻ ሁለት እጥፍ ሊኖረው ይችላል-ቀጥተኛ ፣ ሥነ ምህዳራዊ - ቢ-ግን እንዲሁ ማህበራዊ ፣ በተዘዋዋሪ በተዛወሩ መዘዞችን እና ሌሎች የእቃ ማመላለሻዎችን ...
በ ‹የታየው› የፍጆታ ዓመታት ግምገማ የ 1 ክፍል። የተሠራው እ.ኤ.አ. በ 2005 ፍጆታን መሠረት በማድረግ ነው፡፡ነገር ግን ባለፉት አሥር ዓመታት ውስጥ ባለ ሁለት አኃዝ ዕድገት ከአዳዲስ የኢኮኖሚ ኃይሎች (ቻይና ፣ ሕንድ ፣ ብራዚል ፣ ወዘተ) መገኘቱን አሁን ችላ ማለት አንችልም ፡፡ ቻይና (ምንም እንኳን ዛሬ የኢኮኖሚ ሁኔታ በዚህች ሀገር ላይ እንደ ሌሎቹ ቢነካም ፣ ዝንባሌዎ are ሳይቀሩ ቀርተዋል!) ፡፡
በእርግጥ የተሻለ ለማድረግ መፈለግ የእኛን “ደህንነት” ነው ብለን በምናምንበት አቅጣጫ ግለሰባዊ እና የጋራ አካሄዳችንን ማስመዝገብ ይቀጥላል-ለብልህነት ፣ ለሰው ልጅ ተፈጥሮ የተወሰነ ተግዳሮት ነው!
ነገር ግን ከእንግዲህ የእኛን ስትራቴጂያዊ ምርጫዎች በእናት ተፈጥሮ በቸርነት በሰጠው የቅሪተ አካል ነዳዎች መና ላይ መኖሩ አካባቢያዊ አስፈላጊ ሆኗል ... ይህም ከዛሬ ጀምሮ ወደ ሌላ የልማት ሞዴል እንድንሄድ ያስገድደናል (እኛ ማማከር እንችላለን በ “ሪሚ ጊልሌት” መጣጥፍ በሃርማታን እትሞች ቦታ ላይ “ለሌላ እድገት ልመና”)።
ምናልባትም ሆን ተብሎ ከመረጥን በላይ በሁኔታዎች የተገደቡ ምናልባት ተግዳሮቶቻችንን ለመቋቋም የሚያስፈልገንን ኃይል የበለጠ እና የበለጠ ማምረት አለብን ወይም ደግሞ በትክክል “ንፁህ” ተብሎ የሚታመን ኃይል ማፍራት ያለባቸውን መሠረተ ልማቶች ኢንቬስት ማድረግ ፣ መገንባት ፣ መሥራት አለብን ፡፡ ይህ ቀደም ሲል ባለው ሀይል ምትክ ፣ ለረጅም ጊዜ የቀረበው እና በትርፍ ጊዜ ውስጥ።
ነገር ግን ይህ “ልወጣ” በኢኮኖሚው አንፃር ነፃ አይሆንም በእንቅስቃሴዎቻችን ሚዛን ላይ አዲስ “ክፍያ” ይታያል ... ለትርፍ ተከታዮች ይህ አንዱ ይሆናል - ሁሉም ነገሮች እኩል ናቸው - በብዛቱ መቀነስ ፣ የካፒታል ሀብት በተመሳሳይ ቀንሷል ...
በሁሉም ዕድሎች ይህ ልወጣ ባለፈው ምዕተ ዓመት መጨረሻ ላይ ከተመለከተው ጋር ሲነፃፀር መካከለኛ (በጣም?) መካከለኛ ሆኖ የሚገመገም ዕድገትን ስለሚፈጥር ለመቀበል በጣም ቀላል ይሆናል።
ይህን በማድረጉ ስለ ሁሉም ነገር ስለ ግሎባላይዜሽን ልውውጦች እውነተኛ ፍላጎት አዲስ ጥያቄዎች (ለምሳሌ በእኛ ሳህን ላይ ከመድረሳቸው በፊት 9000 ኪ.ሜ ስለሚጓዝ እርጎ!) ይታያሉ!
ሆኖም ፣ ይህ ልወጣ ፀሐያማ ጎኑ ይኖረዋል-የትራንስፖርት ወጪ ምን እንደሚሆን ከተሰጠ በጣም ያነሰ መዘዋወር ይፈራል ፣ በምርት እና ፍጆታ መካከል ያለው ቅርበት መልካምነቶች ይሻሻላሉ! እኛ የምንፈልገው የኃይል መጠን “አምራች” አዲስ እና የእንኳን ደህና መጣችሁ የሥራ ምንጭ መሆን አለበት (በተለምዶ)!
በመጨረሻም ፣ ዛሬ ለእኛ በጣም ተዛማጅነት ያለው የሚመስለው ጥያቄ ከአሁኑ ሞዴል ወደ ቀጣዩ ሞዴል የ “መተላለፊያ” አሠራሮችን ይመለከታል ፡፡ የኋለኛው ደግሞ እጅግ በጣም ኢኮኖሚያዊ ፣ እጅግ በጣም ኢኮኖሚያዊ ፣ የውሃ እና የኃይል ውስጥ እጅግ በጣም አዲስ የሆኑ ተግዳሮቶችን ማመንጨት እና ምላሽ መስጠት አለበት ፡፡
የጥርስ መፋቂያ ጊዜውን ውሃ ማጠፍ ፣ በተኛን ጊዜ ሁሉንም እሳቶች ማጥፋት በቂ አይሆንም ፣ ከምንም ነገር የተሻለ ከሆነ ፣ እነዚህ “ትናንሽ ምልክቶች” ጥሩ ነገር ይሰጡናል ብለን እንሰጋለን። ንቃተ ህሊና እና በዚህ መንገድ እንዲተኛ አደረገው!
የፖለቲካ ንግግሮች ወደ “ዘላቂ ልማት” ንግድ እንድንቀላቀል ያሳስበናል ፡፡ ግን እኛ እንደማንኛውም ሌላ ተመሳሳይ ንግድ ነው ትርፋማነትን ፣ ትርፋማነትን ፣ ስኬታማ ለመሆን በተመሳሳይ ችግሮች ውስጥ ... በግሎባላይዜሽን ፣ በማዘዋወር ፣ ኢ-ፍትሃዊነት (ምን ማሰብ እንደሚገባን) በቻይና ውስጥ የተሠሩ እና በፕሮቮንስ ውስጥ የተጫኑ የፀሐይ ፓነሎች?)።
በአጠቃላይ ፣ “በአየር ንብረት ለውጥ” ላይ የተደረጉት ኦፊሴላዊ ንግግሮች በጣም የሚያጽናኑ ናቸው (ሌላ ሊሆኑ ይችላሉን?) ምላሽ ለመስጠት ሌላ 15 ዓመታት ይኖረናል ይላሉ! ግን ቀድሞውኑ ቢያንስ 10 ዓመታት ተብሏል-ስንራመድ እንደሚራመድ አድማስ ነው!
አይ ! ከዛሬ ጀምሮ በ… እና በየትኛውም ቦታ ላይ ያለውን ችግር መፍታት አለብን! ስለዚህ ዓለም “በተፈጥሮ” ከ “ከነዳጅ” በኋላ እንዲገጣጠም ለኢኮኖሚው ጉዳዮች ቀመር ወይም ማዕቀፍ ይፈልጉ ፡፡ የበለጠ ግልጽ ለመሆን አሁን “ባህላዊ ኢኮኖሚያዊ ተግዳሮትን” በ “ማኅበረሰባዊ ተግዳሮት” መተካት እንዳለብን ለማሳወቅ የራሳችንን አደረጃጀት እንለውጣለን ፣ ይህም ወደ ሰብዓዊነት ፣ ወደ ፍትሃዊ የልማት ሞዴል የመሄድ ፍላጎታችንን ያሳያል ፡፡ ተፈጥሮአዊ ቅርሶችን ለማክበር ያለንን ፍላጎት በማሳየት ፣ በተመሳሳይ ትውልድ ውስጥ ፣ በተመሳሳይ ትውልድ ውስጥ ፣ በተሻለ እና በቦታ እና በተሻለ ጊዜ መጋራት ላይ ማነጣጠር ፡፡
ይሄ ፣ እንደገና እንበል ፣ አሁን! ስለዚህ እኛ በከፍተኛ ቆራጥነት ጣልቃ መግባት ወደሚገባቸው የፖለቲካ መሪዎች ፣ እና በጋራ “አካሄድን ለመቀየር” ብቻ ነው መዞር የምንችለው ፡፡ የወቅቱ ቀውስ ሊረዳቸው ይችላል!
በፍጥነት ምላሽ ከሰጠን ፣ በጣም የከፋ የአካባቢ ብጥብጥን እናስቀራለን ፣ ለሚከተሉት ትውልዶች ይህን የቅሪተ አካል መና ጥቂት ጠብቆ ለማቆየት ጥበብ ነበረን ... እናም ለእነሱ ጥሩ ይሆናል ፣ ምክንያቱም ማወቅ አለብን ለተወሰኑ አጠቃቀሞች ፣ የቅሪተ አካል ነዳጆች እና በተለይም ዘይት ለወደፊቱ በጣም ለረጅም ጊዜ ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያላቸው ተተኪዎች የላቸውም!
ስለዚህ ገ / ቤካድ (የዚህ የመጨረሻው ልማት ርዕስ) ከጠየቀ በኋላ ፣ ገ / ብራስሰን ሲዘፍን በነበረው የጽሑፍ የተለያዩ ትርጓሜዎች ላይ ማሰላሰል እንችላለን ...
ርዕሰ ጉዳያችን “አጭር ጥንቅር” መሆን ስለፈለገ ከዚያ ከዚህ ጽሑፍ እንጠብቃለን - ከመጀመሪያው ከታሰብነው በላይ ረዘም ያለ ጊዜ! - በቅሪተ አካል ነዳጆች እኛ በጣም ጥሩ እንደነበረን ፣ ግን በእሳት ብዙ መጫወት ስለፈለግን the ለከፋው ተዘጋጀን! ቀሪውን ሳጋችንን በኃይል የመቆጣጠር አቅማችንን ለማሳየት አሁን ፣ እና አሁን በተለየ ሁኔታ መጫወት የኛ ድርሻ ነው ፡፡
የቫይኪንግ ቶጎል በ 2014 በ 2014 የተገነባው የቫይኪንግ ክሪስስ ዓላማዎች በፖርቹጋልና ስፔን በዶርጎ ወንዝ ላይ ለመጓዝ ከሚችሉ ሶስት የቱሪስት መርከቦች አንዱ ነው. የ 262 ጫማ, 106-እንግዳ ቪኪ ቶርጎል, ቫይኪንግ ሄሚንግ እና ቫይኪንግ ኦስፍራድ ከ 443 እግር, 190 የደም ቪኪንግ ሎንግስቴኖች ያነሱ እና በጀርመን የኤልብ ወንዝ ለቫይኪንግ ክሪስቶች ከሚጓዙ " የህፃናት ሎንግስቶች " ያነሱ ናቸው .
የዱር ወንዝ የመርከቦች ተጓዦች መርከቡ አነስተኛ ስለሆነ, ወንዙ ብዙውን ጊዜ ጠባብ እና ጥልቀት ስለሚያደርግ እና ተከትሎ በሚንሳፈፍ ወንዝ ሸለቆ ውስጥ እየተንሸራሸበ ስለሚሄድ ጥርት አድርጎ ይሠራል. ምንም እንኳን ተራሮች ቢኖሩም, እነዚህ ተጓዦች ጎብኚዎች እና የወይራ ዛፎች የተሸፈኑ ቢሆኑም እንኳ እጅግ አስገራሚ የሆነ የወንዙን ​​አካባቢ እና በዙሪያው የተራራውን ገጠራማ አካባቢ ይወዱታል.
ሌሎች የቫይኪንግ ረጅም ርቀት ላይ የተጓዙት ሰዎች ቁጥር አነስተኛ የሆኑ እንግዶች እና ሰራተኞች ስለማይገኙ ሁሉም የጋራ ቦታ እና የመጠለያ ክፍል እንደ ቫይንግ ቶጎል ባሉ የዱሮ ወንዞች ላይ ነው. ከመርከቧ በተጨማሪ መጠኑ ተመሳሳይ የኖርዲክ ንድፍ እና ቁሳቁስ አለው. መርከቡ ቀላል ነው እንጂ የተሸፈነ አይሆንም ነገር ግን ለመንሸራሸር በጣም ምቹ እና አስደሳች ነበር.
ይህ ጽሑፍ Viking Torgil አጠቃላይ እይታ እና የፎቶ ጉብኝት ያቀርባል, ነገር ግን ቫይኪንግ ሄሚንግ እና ቫይኪንግ ኦስትሬድ በጣም ተመሳሳይ እንደሚመስሉ ያስታውሱ.
ከቫይኪንግ ጎርጎል አከባቢው አኳቬትት ቲራ (የቫይኪንግ ጎርጎል) ዙሪያውን የቀበሮው ክፍል ለቪኪ ጎዳናዎች ፊርማውን ያቀርባል. ይህ ክፍት ቦታ ለመጠጣት, ከጓደኞች ጋር ለመግባባት, ወይም መርከቡ በፖርቹጋል በኩል በዱሮ ወንዝ ላይ ለመጓዝ ሲሄድ ዓለምን በመመልከት ብቻ ይሄን የሚያልፍበት ነው.
እንግዶች የልብስ መቀመጫው ምቹ መቀመጫ እና ከቤት ውስጥ ኦብሪንግ ላውንጅ ጋር ቅርበት ያላቸው መሆኑን ያደንቃሉ. ወንዙ በተጨማሪም ግዙፍ የፀሐይ ግጥም አለው, ስለዚህ የአየር ሁኔታ መልካም ከሆነ ለሁሉም ሰው የሚሆን ቦታ አለ.
የመዋኛ ገንዳዎች በአብዛኛው በወንዙ መርከቦች ላይ አይታዩም, ነገር ግን ቫይኪንግ ቶጎል አንድ ትልቅ ውብ ውሃ ብቻ ሳይሆን የውሃ ገንዳ ይመስላሉ. የመጠኑ ገንዳ በሰዓት ሰኞ ውስጥ ምቹ ምቹ መቀመጫዎች አሉት - የዱሮ ወንዝ ከአውሮፓ ዕቅድ እጅግ የላቀ ነው, ስለዚህ ዘና ለማለት እና ለመዝናናት መዝናናት እና መዝናናት ነው. በተጨማሪም መርከቡ የተሸፈነ የሱቭስ ሰፈር ይሰጣል.
ጎርፉዎች ሁልጊዜ የመለጠጥ ችሎታቸውን ለመለማመድ ይፈልጋሉ, እና ይህ ትንሽ "አረንጓዴ" በቫይኪንግ ቶግሉል ላይ በወንዝ ዳር እይታ ሳይወጡ የልባቸውን ይዘት ወደ ልባቸው ለማስገባት ያስችላቸዋል. ከአረንጓዴ ጋር የተቆራኘው የመርከቡ የፍራፍሬ የአትክልት ቦታ ሲሆን, በፋብሪካው ውስጥ የሚጠቀሙበት ምርቶች.
በቫይኪንግ ቶጎል ላይ ያለው የተከበረው እንግዳ መርከብ የመርከቡ ማዕከል ነው. በዶሬ ወንዝ ላይ በሚጓዙበት ጊዜ ይህ ሰፊ የሆቴል ቦታ እንደ የበርን የወይን ጠጅ, የወይራ ዘይትን, የቡሽ, የዱሮ ወንዝ እና ፖርቱጋል ባሉ ርዕሶች ላይ ለመግለጫነት ያገለግላል. የፕሮግራሙ ዳይሬክተሮች እራት ከመብላትዎ በፊት በቀጣዩ የቀን መርሐግብር ላይ የምሽት ዝግጅቶችን ያቀርቡላቸዋል. እንደ ፍሌምኮ ደባዎች እና የፖርቱጋል ፖለቲከኞች እና ዘፋኞች ያሉ መዝናኛዎች ምሽት ላይ ክፍሉን ያነሳሉ. እናም, ይህ ትልቅ ክፍል በመርከቡ ውስጥ ያለው ብቸኛው ባር ነው, ስለዚህ በቀንም ሆነ በሌሊት ታዋቂ የመሰብሰቢያ ቦታ ነው.
እንግዶች በቫይኪንግ ቶግሉል ላይ የተደረጉትን የተከበሩ እንግዳ ቦታዎች ለመዝናናት, የወይኑን ቦታ, የወንዙን ​​መቆለፊያዎች, ሌሎች መርከቦችን እና ደስ የሚሉ ተራራማ ባህርያት ይመለከታል.
ባለፉት ጊዜያት ቫይኪንግ ክሮሼን ለመጓዝ የሄዱ መንገደኞች ሁሉ ደስ የሚል ሰማያዊ ዳቦና የብር ንጣፍ ቅርጾችን ይመለከታሉ. በቪኪንግ ቶጎል ውስጥ ምግብ ቤት ብቻ ነው. ከመደብር ውጭ, በአሸናፊው 2 ላይ, የ 24 ሰአት የቡና ጣቢያ ያለው እንዲሁም ከሰዓት በኋላ ለሚመጣ ቁርስ ወይም ዘግይቶ ቁርስ እና ምግቦች ለሚፈልጉ ለሚመጥን ምግብ ማብሰያ አለው.
ማንም ሰው በቫይኪንግ ወንዝ ጉዞ ላይ አይራብም. ቁርስ እና ምሳዎች ሁለቱንም ባፕ እና ምናሌ እቃዎች ያካተተ, እና እራት ከእዳ ምናሌ ውስጥ ይደረድራል. አብዛኛዎቹ ተጓዦች ሰሜን አሜሪካ, አውስትራሊያ ወይም እንግሊዝኛ ተናጋሪ የአውሮፓውያን ሰዎች እንደመሆናቸው መጠን ብዙዎቹ ምግቦች እንደ የበሬ በግ, የስጋ ጠርሙስ, የበሬ ዌሊንግተን እና ሃምቡዝ የመሳሰሉ የተለመዱ ናቸው. በተጨማሪም ብዙዎቹ ምሳዎች እና እራት በፓርካምግ ወይም በስፔን ቢያንስ አንድ የአካባቢያዊ ምግብ ይቀርባል. ለምሳሌ, አንድ ምሳ መርገጫ ጣፋጭ ጣፋጭ ፖርቶ ይወዳል - በፍሬንሸን ሳንድዊች የተሸፈነ ዳቦ, ስኳር, አይብስ, ስኳሽ, ስቴክ እና ጠርሙስ ከኮንኬክ ጋር የተሠራ ነው. ሌላው ምግብ በፖርቹጋልና በኖርዌይ ውስጥ ተወዳጅ ነው. ጥሬው ለስላሳ መጠጦች, ቢራ እና ወይን በምሳ እና በእራት ጊዜ ያገኛሉ. ሁሉም የአከባቢውን ፖርቹጋሊያዊ ወይን ያደንቃል (እናም ይዝናናበታል).
እንደ ሌሎች የቫይኪንግ የመርከቦች እንደ ቫይኪንግ ጎርጎል ሁሉ እራት በእያንዳንዱ እራት ላይ እንደ ጣፋጭ ሳልሞን, ዶሮ ወይም ስቴክን ጨምሮ ከቄሳራ ሰላጣ ጋር የተወዳጅ ምናሌ አለው. ብዙ እንግዶች ሁለት ምናሌዎችን ይቀላቅላሉ እና ይዛመዳሉ.
በዱሮ ወንዝ ላይ የሚገኙት የቫይኪንግ መርከቦች ከሌሎች የአውሮፓ ወንዞች የሎንግስ ፍርስልች ይልቅ ትንሽ ናቸው. ለምሳሌ Veranda Suites እና Veranda Staterooms ከ 20-25 ካሬ ጫማ ያነሱ ናቸው. ይሁን እንጂ የፈረንሳይ ባኮኒ ስቴቶኖሞች እና መደበኛ ስቴቶች በ 15 እና በ 5 ጫማ ትልቁ ናቸው.
በቫይኪንግ ቶጎል ውስጥ ትላልቅ ማረፊያ ቦታዎች በ 11 እና በ 2 ጠረጴዛዎች 2 እና 3 ላይ የሚገኙት የ 11 Veranda Suites ናቸው. እነዚህ 302 ካሬ ጫማ ከፍታ ያላቸው የፈረንሳይ ሰገነት ያላቸው መኝታ ቤቶች, የግል መታጠቢያ ቤት ገላ መታጠቢያ እና ከፍተኛ ጥራት ያላቸው የመታጠቢያ ምርቶች, በእግር አልጋ ልብሶችን እና ቴሌቪዥን አላቸው. በሚቀጥለው ፎቶ ላይ እንደሚታየው, ሳሎን የተዋበበት ቦታ እና ዘጋን አለው.
ሁሉም ሌሎች የቪኪንግ ቶጎል እስቴሽሎች የግል ጠፍጣፋ ገላ መታጠቢያ እና የዓመት ማጠቢያ ምርቶች, ቴሌቪዥን, የሆቴል ቁምፊ አልጋዎች (በአማራጭ አልጋ አልባነት), ስልክ, ደህንነቱ የተጠበቀ, ጸጉር ማድረቂያ እና በቀን የተቀላቀለ ውሃ በየቀኑ ይለወጣል, ሱቢ እና ጫማዎች ይገኛሉ. በጥያቄ, የግለሰብ የአየር ንብረት መቆጣጠሪያ, ሻንጣዎች ለማጠራቀም አልጋዎች, ባለ 220 ኢንች እና 110 ቪ ቮልቴጅ እና 40 ኢንች-ጠፍጣፋ ቴሌቪዥኖች በእንግሊዘኛ ፊልም እና ቴሌቪዥን በእውነታ ታተላይት በእውነተኛ ታርፊቶች አማካኝነት ከእንጨት የተሸፈኑ ማጠቢያዎች.
የቫይኪንግ ቶorgል ቪራዳዳ ህንፃ ክፍል ውስጥ የራሱ የሆነ የመኝታ ክፍል አለው, የግል ራዳር እና ሶፋ, ወንበር, ጠረጴዛ, የቡና ጠረጴዛ እና ቴሌቪዥን አለው. ይህ ቦታ ከጓደኞች ጋር ለመዝናናት ወይም አንድ ሰው በቃጠሎው ውስጥ እንዲቆዩ እና ፊልም ሲመለከቱ ሌላኛው ሲተኙ ይጫወታሉ.
የቫይኪንግ "የወርቅ ፍሰት" የፖርቱጋል ጀብድ በሁለት ቀናቶች በሊዝበን በሚገኝ አንድ ሆቴል ይጀምራል, ከዚያም ከዶሮ ከሚገኘው የዶሮ ወንዝ ዙሪያ ጉዞውን የ 7 ዎቹን የቫይኪን መርከቦች ጉዞ ይጀምራል. መርከቡ አነስተኛ, ቅርብ ነው, እና ሌሎች ውቅያኖሶች በቬይንግ ባህር ወንዝ ላይ የተመለከቱትን የሚያምር ጌጣጌጦች አሉት. አብዛኛዎቹ ሰራተኞች ፖርቹጋላውያን ሲሆኑ, አገራቸውን እና ባህሉን, ታሪካዊ ቦታዎችን እና የምግብ አሰራርን ለመጎብኘት ይወዳሉ.
ኮምፓሱ ጋ N የጅኦግራፊያዊ ሰሜንን ያመለክታል᎓ቀዩ መስመር ደግሞ የ ማግኔታዊ ሰሜንን ያመለክታል፤አረንጓዴዉ ቀስት የቂብላ አቅጧጯ ነዉ። ለኢስታንቡል,ማግኔታዊ ዝንብል አንግሉ በ 2021 0 ° ዲግሪ ነዉ።ለበለጠ መረጃ እባክዎ ይህን ይጯኑ
ኤልያስ መልካን የማያውቅ ይኖራል ብዬ አልገምትም። ካለም ዓለማዊ ሙዚቃ ሰምቶ የማያውቅ ሰማያዊ ሰው መሆን አለበት። ለነገሩ ኤልያስ ሰማያዊ ፋይዳ ያላቸው መዝሙሮችም አቀናባሪ ስለነበር ቢያንስ በዚያም መንገድ የሚያውቀው ይኖራል። የሙዚቃ ሰዎቻችን ወርቃማው የኢትዮጵያ ሙዚቃ ዘመን እያሉ የሚያወዱስት የነናልባንዲያን፣ የነሙላቱ፣ የነሮሃ፣ የነዋሊያስ እና መሰል የሙዚቃ ዘመኖችን ነው።
ከሮሃ ባንድ መቋረጥ በኋላ (በኢትዮጵያ አቆጣጠር ከ1980ዎቹ አጋማሽ ወዲህ) በሃገራችን ይህ ነው የሚባል ተፅዕኖ መፍጠር የቻለ የሙዚቃ ቅንብር ሂደት የነበረ አይመስለኝም። ከዚህ በኋላ የሰማናቸው ሙዚቃዎችም በአብዛኛው የከተፋና የአዝማሪ ቤት ስልቶች የሚጎላባቸው ለቀጥታ ጨዋታ እንደሆን እንጂ ሙዚቃዊ ጣዕማቸው እርካታን አጎናፅፎ በምሳጤ የሚያዳምጧቸው አልነበሩም። ይህን ማለት በዘመኑ የነበሩ ባለሙያዎችን ማጣጣል አይሆንም። ከነ ሮሃ በኋላ ኤሊያስና ሌሎች ብርቱ ወጣቶች እስኪመጡ ድረስ ሙዚቃው ፈዛዛ ነበር ብሎ በድፍረት መናገር የሚቻል ይመስለኛል። ታመነም አልታመነም የዚህን ዘመን የሙዚቃ ቅንብር ልዩ መልክ ከሰጡት ብርቅዬ ወጣቶች መካከል ኤልያስ ፊታውራሪው እንደሆነ የማይታበል ሃቅ ነው።
በዚህ ፅሑፍ ስለ ኤልያስ የቅንብር ርቀትና ጥልቀት ማውራት ጉዳዬ አይደለም፤ ላውጋው ቢባልም ተወርቶ አያልቅምና! እንደው ለመነካካት ያህል ጥቂት ስራዎቹን ልጠቃቅስና ወደ ሌላኛውና ወደምፈልገው የኤልያስ መንገድ አቀናለሁ። ከአፍሮ ሳውንድ፣ ከዜማ ላስታስ፣ ከደመራና ከሌሎች ባንዶች ጋር ኤልያስን ከሊድ ጊታሩ ጋር ማየት ምን አይነት ስሜት ይፈጥር እንደነበር የሚያውቅና የገባው ያስታውሰዋል። ከያሬድ የሙዚቃ ትምህርት ቤት በፈረንጆቹ የሙዚቃ መሣሪያዎች በቼሎና በፒያኖ በሀገር ውስጥ የባህል መሳሪያ ደግሞ በክራር መመረቁን ማውጋትም ለቀባሪው ማርዳት ነው።
ቴዲ አፍሮ የሚባልን ዘፋኝ በ’አቦጊዳ’ የቅንብርና የድምፅን ልኬት ሀ-ሁ ያስቆጠረው ኤልያስ ነው፤ ሚካኤል በላይነህን በ’አንተ ጎዳና’ ወደ ስኬት ጎዳና ያመጣው ኤልያስ ነው፤ ዘሪቱ ከበደን የእርካታ ዘር የዘራባት ኤልያስ ነው፤ ሚካያ በኃይሉን በልዩ ቀለም ያስዋባትና በ’ሸማመተው’ ደስታን እንድትሸምት ያስቻላት ኤልያስ ነው (ሰላማዊ እረፍት ሚካያ)፤ ኢዮብ መኮንንን እንደዚህ ያለ ልዩ የጣዕም ለዛ ያላበሰውና ‘እንደ ቃል’ ሲል የእውቅና ቃሉን የነፋበት ኤልያስ ነው (ሰላማዊ እረፍት እዮባ)። ጌዲዮን፣ ኃይልዬ፣ ጎሳዬ ኧረ ስንቱ ተዘርዝሮ ይዘለቃል?!… እንደው ዝም ብሎ መደመምና ማድነቅ እንጂ ምን ይባላል። በኢትዮጵያ አቆጣጠር ከ1990ዎቹ ወዲህ የታተመ ማንኛውንም አንድ አልበም ብታነሳና የተመቹህን ዘፈኖች ብትመረምራቸው ከጀርባቸው ኤልያስን የማግኝትህ እድል እጅግ ከፍተኛ ነው። እድሜህ ይለምልም አቦ!
ኤልያስን ከአቀናባሪነቱ ባለፈ በግጥምና በዜማ ስራዎቹ ታደንቁት ይሆን?!… ከሆነ እሰየው!.. ካልሆነ ግን እንካችሁ አብዛኛዎቹ የኢዮብ መኮንን ግጥሞችም ዜማዎችም የኤልያስ መሆናቸውን ሳስታውስ በአድናቆት ነው፤ በተጨማሪም ለሚካያ፣ ለዘሪቱ፣ ለጎሳዬ፣ ለጌዲዮን እና ለሌሎችም ሰጥቷቸዋል። የትኞቹ እንደሆኑና በምን እንደሚለዩ… እነማንንን ከጀማሪነትና ከከታፊነት ወደ ዝና ማማ እንዳመጡ እናንተ ፍርዱባቸው፤ እኔ ግን በቅርቡ ዘመናችን ከወጡት ዘፈኖች መካከል አንድም በምልከታቸው (በግጥማቸው ይዘት)፣ ሌላም በዜማቸው ወይም በቅንብራቸው ለየት ያለ ነገር ይዘው ከመጡ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የኤልያስ እጅ አለበት የሚል የግሌ ድምዳሜ ላይ ደርሻለሁ። እስቲ ትዝ የሚሉኝን የኢዮብን ዘፈኖች ብቻ ልቆንጥርላችሁ
ሁሉን መዘርዘር ድካም ነው። ብቻ ከኢዮብ ዘፈኖች መካከል ከሦስቱ በስተቀር በሙሉ የኤልያስ ናቸው። የ’እውነቷን ነው’ና ‘የኔ ቆንጆ’ የሚሉት ዘፈኖች ዜማውም ግጥሙም የዘሪቱ ከበደ ሲሆን ‘ረከዴ’ የሚለው የኦሮምኛ ዘፈን ደግሞ ግጥሙ የአብዲ ውቃና ጌታቸው ኃማሪያም ዜማውና ቅንብሩ ደግሞ የኤልያስ ነው። ‘ወኪል ነሽ’፣ ‘ማን እንደ ቃል’፣ ‘ደብዝዘሽ’፣ ‘ይዘባርቃሉ’፣ ‘የምድር ድርሻዬ’ በሙሉ የኤልያስ ናቸው። ግጥሞቹ ደግሞ ተስፋን፣ ብርሃንንና መልካምነትን እንጂ እዬዬን አያላዝኑም… ከሜሪ ዮናስ ጋር በትብብር የፃፉትን ግጥም ቆንጥሬ ላብቃ መሰለኝ …
“ይህን መሬታችሁን ትታችሁ ወደ ሐበሻ ተሰደዱ! (ወደ ሐበሻ ሂዱ)፤ በእርሷ አንድ ንጉሥ አለ። እርሱ ፊት ማንም ተበዳይ አይሆንም። ሐበሻ የእውነት ምድር ነች።”- ነቢዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ)
ይህ ነቢዩ ሙሐመድ በገዛ ወገኖቻቸው ተንኳሽነት በተከታዮቻቸው ላይ የሚፈጸመው ግፍና መከራ ሲበዛባቸውና ተከታዮቻቸውን ሊታደጓቸው እንደማይችሉ ሲገነዘቡ የተናገሩት ቃል ነው። ምክራቸውንም ተከትሎ 16 አባላትን የያዘው የመጀመሪያው የስደተኞች ቡድን ወደ ኢትዮጵያ ተጓዘ፤ ከመካከላቸውም ልጃቸው ሩቅያና ሌሎች ሦስት ሴቶች ሲኖሩ የተቀሩት ወንዶች ነበሩ። ኢትዮጵያም መሸሸጊያ አጥተው የነበሩ አማኞች ማረፊያ ሆነች፤ ተቀበለቻቸው፣ አስተናገደቻቸው፣ ጋሻ መከታም ሆነቻቸው፤ ይህም ኢትዮጵያን የመጀመሪያዋ የኢስላም የስደት አገር አድርጓታል። ከዚያም በተከታታይ ስደተኞች እየመጡ ለዘመናት ኢትዮጵያ ውስጥ በሰላም እንደኖሩ ብዙ ማጣቀሻዎች ተፅፈዋል።
አስሐማ ኢብን አብሑር (በአረቡ ዓለም አጠራር) በአክሱም ከነገሱ ነገስታት አንዱ ሲሆን የንጉስ አብሑር ብቸኛ ልጅ እንደነበር ይነገራል። በኢትዮጵያ በኩል የሚገኙ ታሪኮች ስሙ አፄ አደርእዝ እንደሚባል ያስቀምጣሉ። ሙስሊሞች ነጃሺ ወይም ሰይድ አህመድ ነጋሽ ብለው ይጠሩታል። ሌሎች የታሪክ ሊቃውንት ደግሞ ነብዩ ሙሐመድ በአረቢያ ምድር ነብይ ነኝ ብሎ በተነሳ ዘመን (በ7ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ አካባቢ) የነበረው የኢትዮጵያ ንጉሥ አርማሐ (ዳግማዊ አርመሐ) በመባል እንደሚታወቅና በስሙም ቅንስናሽ ሳንቲም ታትሞ እንደነበር ይገልፃሉ፤ በሳንቲሞቹ ላይም “ንጉሥ አርመሐ አዛኙና ሰላማዊው” የሚል ተከትቧል ይላሉ። ይህ ክርስቲያን ንጉስ ፍፁም ፍትሃዊና ሰላማዊ እንደነበር በተለያዩ ፀሐፊዎች ተመስክሮለታል፤ እንግዲህ ይህ ንጉስ ነው የነቢዩ ሙሐመድን ተከታዮች ተቀብሎ ያስጠለላቸው።
እዚህ ላይ አንድ ነጥብ ማንሳት ግድ ነው፤ እነዚህ ስደተኞች ሳውዲ አረቢያ በሌላ አገር በደረሰባት በደል ምክኒያት ሸሽተው የመጡ አይደሉም፤ በኃይማኖታቸው ምክኒያት የተገፉ፣ በራሳቸው ወገኖች ግፍ የተፈፀመባቸው ተበዳዮች እንጂ። በዘመኑ ሳውዲ አረቢያ በሃብቱና በጎሳው የሚመካ ጉልበተኛ ሁሉ ፈለጭ ቆራጭ የሆነ አንባገነናዊ ስርአት የሚያራምድባት ነበረች። ይህ ነው የሚባል አስተዳደራዊም ሆነ ኃይማኖታዊ ስርአት አልነበራትም፤ ሁሉም ያሻውን ጣኦታት እያመለከ ጉልበተኛው ደካማውን ይረግጥባት ነበር።
እንግዲህ እነዚህ አማኞችም በገዛ ሃገራቸው መድረሻ ሲያጡ ነው ወደ ሐበሻ ምድር የተሰደዱት፤ እነዚያ ጉልበተኛ ባለስልጣኖቻቸው ቢሰደዱም አልተዋቸዉም ነበር፤ ሁለት አንደበት ርቱእ የሆኑ ተናጋሪዎቻቸውን መርጠው ለንጉሱና ለሹማምንቱ የሚሆኑ የተለያዩ ስጦታዎችን አስታቅፈው ወደ ሐበሻ ላኩዋቸው። ኢትዮጵያ ከደረሱም በኋላ ንጉሱን እጅ ነስተው ተናገሩ -“እነዚህ ያስጠለልካቸው ሰዎች አጥፊዎች ናቸውና አሳልፈህ ስጠን፤ ወደ አገራችንም ወስደን እንቅጣቸው!” አሉት። ንጉስም ከመወሰኑ በፊት ችሎት እንዲሰየም አደረገ፤ በችሎቱ ላይም ብርቱ ሙግት ተካሄደ፤ ከወሳኞቹ ጥያቄና መልሶች በኋላ የንጉሱ ፍርድ ተሰማ –
“እኔንና ሃገሬን አምነው የመጡ ሰዎች ከዛሬ ጀምሮ በኔ ሃገርና ግዛት ጥብቆች ናቸው። ተራራን የሚያህል ወርቅ እንኳ ብትሰጡኝ አሳልፌ አልሰጣችሁም። አይዟችሁ! አትፍሩ! ማንም አይነካችሁም! በክፉ የሚደርስባችሁ ቢኖር መቀጫ ደንግጌበታለሁ። በፈለጋችሁት ስፍራ መስፈር ትችላላችሁ። ከእንግዲህ በኢብራሒም ወገኖች ላይ ፍርሃት አይኖርም።” (የሐበሻው ንጉሥ ነጃሺ)
ይህ የንጉሱ ውሳኔ ተወካዮቹን ያስደነገጠ ነበር። በስልጣናቸውና በሃብታቸው ብቻ ለሚመኩት ጉልበተኞች ይሆናል ብለው ያልጠበቁት ነገር ነው። ልብ በል! ይህ ንጉሥ በዚህ ወቅት ክርስቲያን ነው፤ ስደተኞቹ ደግሞ ሙስሊሞች ናቸው፤ በስልጣንና በሃብት ቢታሰብም እነዛ ይበልጥ ይበጁታል፤ ቢሆንም ፍትህን ማጓደል አልፈቀደምና ውሳኔው አልተዛነፈችም፤ ውሳኔው ላይ ኃይማኖትም ሆነ ሌላ ተቀጥላ አልነበረበትም፤ በርግጥ ያለፈን ዘመን የሐይማኖት ታሪክ ማወቁ ለውሳኔም አስተዋፅኦ አድርጓል የሚሉ አሉ። የሆነው ሆኖ ይህ ማንም ኢትዮጵያዊ ሊኮራበት የሚገባ የፍትህ ታሪክ ነው። ስደተኞቹ ከማመናቸው በስተቀር አንዳች ጥፋት ያልሰሩ ነበሩና!… ንጉሱም የመዘናቸው በዛ ነበርና!…
ከዚህ ውሳኔ በኋላ የነብዩ ሙሐመድ ተከታዮች በኢትዮጵያ ምድር በሰላም ኖረዋል። አግብተዋል፣ ወልደዋል፤ የተመለሱም እዚሁ ኖረው የሞቱም ብዙ ናቸው። የዚህ ህያው ታሪክ መዘከሪያ የሆነው ነጃሺ መስጂድም ከመቐለ 65 ኪ.ሜ ርቃ ከምትገኘው ውቅሮ ከተማ ወጣ ብላ በምትታይ ጉብታ ላይ ጉብ ብሎ ይገኛል። የንጉሱንና የስደተኞችን ቀብርም መጎብኘት ይቻልል። በተወሰኑ ርቀቶች ደግሞ “ከዲሕ ማርያም!” ቤተ ክርስቲያን ትገኛለች። ከነጃሺ ጋር ተዛማጅ ታሪክ እንዳላት ይነገራል። በመስጂዱም ሆነ በቤተ ክርስቲያኒቱ እድሜ የጠገቡ ሽማግሌዎችን ማግኘትና ትረካቸውን ማዳመጥ እዚህ ከተፃፈው የሚያስከነዳ ቁም ነገር ያስጨብጣል። በተለይ ትግርኛ ለሚችል ጉብኝቱ ይበልጥ ያማረ ይሆንለታል፤ ዛሬ ይሄን ስፅፍ ከአምስት ዓመት በፊት በቦታው ያገኘሁዋቸው ሽማግሌዎች፣ እየተሯሯጡ የከበቡኝ አቧራ የጠገቡ ህፃናትና ከመስጂዱ ጎን ካልበላህ ካልጠጣህ ብለው ያስቸገሩኝ ልበ ቀና እናቶች ከነ ሙሉ ፍቅራቸው ውል እያሉኝ ነው . . .
በነገራችን ላይ በዓለም ላይ የሚገኝ የትኛውም ሙስሊም ከመካ ቀጥሎ ሊጎበኛቸው ከሚመኛቸው ኢስላማዊ ቦታዎች አንዱ ነጃሺ ነው። በርካታ ሙስሊሞች ከአመታዊው የሳውዲ የሃጅ ስነ ስርአት በኋላ ወደ ውቅሮ በመምጣት የንጉሱን መቃብርና መስጂዱን ይጎበኛሉ፤ ይህ ነው የሚባል ምቹ ነገር ባይኖረውም ቅሉ የእስልምና ባለውለታ የነበረውን ንጉስ ቦታ በመዘየራቸው ብቻ ምስጋና አቅርበው ይመለሳሉ።
በነጃሺና በነቢዩ ሙሐመድ መካከል የነበረው ግንኙነት ለዘመናት የቀጠለ ነበር። ሙስሊሞች ድል ካደረጉና ማስተዳደር ከጀመሩ በኋላም በርካታ ደብዳቤዎችና ስጦታዎች እንደተለዋወጡ ተፅፏል። ጫማ፣ መቋሚያ፣ ልብስና ሽቶዎች ከተለዋወጧቸው ስጦታዎች መካከል ናቸው። ነብዩ ሙሐመድ በዘመኑ ለነበሩ የዓለም መሪዎች የኃይማኖት ጥሪ ደብዳቤ መላክ ሲጀምሩ በቅድሚያ የሰደዱት ወደ ሐበሻ ምድር ነው። ኢትዮጵያ ኖረው የተመለሱ ስደተኞችም ኢትዮጵያ ሳሉ የነበራቸውን መልካም ቆይታ መዝግበው አቆይተዋል፤ ይህም በመላው አለም የሚኖሩ ሙስሊሞች ሐበሻን እንዲወዱና እንዲያከብሩ ያደርጋቸዋል።
“ሐበሻ ገባን፥ መልካም ጎረቤቶችም አገኘን፥ በኃይማኖታችን ምክኒያት የሚደረግብን ተጽዕኖ አልነበረም። አላህንም በሰላም መገዛት ጀመርን። አንድም ችግርና መከራ አላጋጠመንም። የምንጠላው ነገርም አልሰማንም።” ሶሐባዎች (የነቢዩ ተከታዮች)
ታዲያ የዛሬዎቹ የሳውዲ ገዢዎች ለጎሳቸው እንኳን ያልሆኑትን… ነቢዩንና ተከታዮቻቸውን ያሰቃዩትን… የዛኔዎቹን አሳዳጆች አይነት መሆናቸው ለምን ነው?!… ሙስሊም የሆነ ሁሉ ይህን ውለታ እንደማይረሳና የነቢዩንም ቃል እንደሚያከብር ይታመናል። እነሱ ደግሞ ሙስሊሞች ናቸው። ምነው ታዲያ ቃላቸውን በሉ?… ግራ ያጋባል። ስለሆነም ታሪክ የሚያውቅ ሁሉ እውነታውን እያነሳ ለእኩይ ስራቸው ቢወቅሳቸው የተገባ ነው።
ይህ ሲባል ግን በሰሞኑ አንዳንዶች ሲያደርጉ እንደታዘብነው አይነት ኃይማኖታዊ በሆነ መልኩ መላው አረብን “ከኑግ የተገኘህ ሰሊጥ አብረህ ተወቀጥ” አይነት ፈሩን የለቀቀ ጭፍጨፋና የእስልምና መመሪያዎችን ረገጣ ሚዛናዊ አይደለም ብቻ ሳይሆን የሚያስከትለው መዘዝ የከፋ እንዳይሆንም መጠንቀቅ ያስፈልጋል። ሳውዲ አረቢያ አገር ናት፤ እስልምና ኃይማኖት ነው። በጥንቱ ዘመን ኢትዮጵያና ንጉሷ ውለታ የዋሉት ለሙስሊሞች እንጂ ፖለቲካዊ ወይም ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያገኙበትት ዘንድ በሚል ለሳውዲ አረቢያ አይደለም። ንጉሳዊያኑ የሳውዲ ገዢዎች የለየላቸው አምባገነኖች ናቸው። ከዘመናዊው ዓለም አስተሳሰባዊ ስልጣኔም ቢሆን የራቁ ናቸው። ለዜጎቻቸውም ሆነ ለሙስሊሞችም የሚመቹ እንዳልሆኑ በበርካታ አጋጣሚዎች አሳይተዋል። ስለዚህም ቁጣና ውግዘት ሲያንሳቸው ነው!!!
ለነቢዩ ሙሐመድ የተደረገውን ውለታ እያስታወስን ችግር ላይ ያሉ ዜጎቻችን ያለ ስቃይና እንግልት ወደ ሃገራቸው በሰላም እንዲመለሱ ግፊት ማድረጋችንን መቀጠሉ እጅግ መልካምና የሚገባ ነው። በማወቅም ሆነ ባለማወቅ ከኃይማኖት ጋር ማደበበላለቁ ግን አይጠቅምም። ሰበካውን ማካሄድ የሚፈልግ የትኛውም ሃይማኖተኛ በየማምለኪያው ያድርገው፤ ይህ ጉዳይ የሰው ልጆች መበደል እንጂ የሰማይ ቤት ንግድ አይደለም። ሳውዲ አረቢያ ለምን ተነካች በሚል አጉል ጠበቃነት የሚቃጣቸው “ሙስሊሞችንም” ታዝበናል፤ ለነዚህኞቹ ደግሞ የጀነት መንገድ በሳውዲ አረቢያ በኩል ሳይሆን በልቦናችሁ በኩል ነውና ኢ-ሰብአዊ ድርጊትን ለማውገዝ ቅድመ ሁኔታ ማበጃጀት አያስፈልግም እንላለን። ሳውዲ አረቢያ ወገኖቻችን ላይ የምታደርገውን እንግልት ታቁም!!!
ከዚህ ፅሁፍ ጋር የተያያዘው ምስል J. Howard Miller በተባለ አሜሪካዊ ግራፊክ አርቲስት የዛሬ 70 አመት ገደማ የተሰናዳ ነው። ይህ ግለሰብ በሁለተኛው የአለም ጦርነት ወቅት ለጦርነቱ ማነሳሻነት የሚውሉ የፕሮፓጋንዳ ምስሎችን በማዘጋጀት ይታወቃል። “We Can Do It!” የሚል ርዕስ የተሰጠው ይህ ምስልም ከስራዎቹ አንዱ ነው።
በምስሉ ላይ የምትመለከቷት ሴት Geraldine Hoff Doyle ትባላለች። በ1942 በአሜሪካ ሚቺጋን በሚገኝ የማሽነሪ ፋብሪካ ውስጥ የብረታ ብረት ሰራተኛ ነበረች። በወቅቱ የ18 ዓመት ወጣት የነበረችውን ይህችን የብረት ሰራተኛ አንድ የዩናይትድ ፕሬስ ኢንተርናሽናል ፎቶ አንሺ በስራዋ ላይ ሳለች ፎቶ አነሳት… ይህን ፎቶ ደግሞ ሚለር በዚህ መልኩ አሰናዳው… ከዚያም ይህ ፎቶ ሴቶችን ለፋብሪካ ስራና ለጦርነቱ እገዛ እንዲያደርጉ በማነሳሳት በኩል ብርቱ አስተዋጽኦ እንዳደረገ ይገመታል።
በዘመኑ የፋብሪካ ስራዎች በአብዛኛው የሚከወኑት በወንዶች ነበር… የወንዶች ስራ ብቻ ተደርገው ይቆጠሩም ነበር… በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ምክኒያት በርካታ ወንዶች ወደ ውትድርናው በመሰማራታቸው ሴቶችን ማበርታት ግድ ሆነ… በዚህም በርካታ ሴቶች የብረታ ብረትና የተለያዩ የፋብሪካ ስራዎች ላይ በመሳተፍ ጦርነቱን እንዲያግዙ ሆነዋል። አግዘዋልም!
ምንም እንኳን በ1943 ገደማ ለተካሄዱ ጥቂት የጦርነት ቅስቀሳዎች ያገለገለ ቢሆንም ያን ያህል ለማላው ጦርነት ጥቅም ሰጥቷል ማለት ግን አይቻልም… ጦርነቱም አበቃ… ፎቶውም ተረሳ!…
በ1980ዎቹ መጀመሪያ አካባቢ ግን ምስሉ ከተመሸገበት ስርቻ ተጎተተ… ከ40 አመታት በኋላ ዳግም ነፍስ ዘርቶ ተነሳ… የምስሉ ትንሳኤም ሆነ!… ያሁኑ አነሳስ ግን ለጦርነት ቅስቀሳ አልነበረም… ይልቁንም ለሴቶች መብት ተሟጋቾች ልሳን ሆኖ ለማገልገል እንጂ!
ምስሉ በብዙ ሺህ ኮፒዎች ተባዛ… በርካቶች አደባባይ ይዘውት ወጡ… መጽሐፎች፣ መፅሄቶች፣ ቴምብሮች፣ እና በርካታ የጥናት ስራዋችም ይህን ምስል ተጠቅመዋል… በቤት ውስጥ… በትምህርት ቤት… በስራ ቦታ እና በተለያዩ አካባቢዎች የሚካሄዱ ቅስቀሳዎች ተጧጧፈውበታል…
ይህን ማራኪና አነቃቂ ምስል እንዳስታውሰው ያደረገኝ World Economic Forum በሰሞኑ ያወጣው የ2013 Global Gender Gap Report ነው… ይህ ሪፖርት አገሮች በሴቶች ተሳትፎ ዙሪያ ያለቸውን ደረጃ ያስቀምጣል…
በኢኮኖሚው፣ በፖለቲካው፣ በትምህርቱ እና በጤናው ዘርፍ የሴቶች እኩልነት የት ድረስ እንደደረሰ በተለያዩ መመዘኛዎቹ መዝኖ ደረጃውን ይሰጣል… በዚህ አመት በወጣው ሪፖርት መሠረት ኢትዮጵያችን ከ136 ሃገሮች 118ኛ ደረጃን ይዛለች… ይህ ማለት ሴቶች ከላይ በተዘረዘሩት መስኮች ያላቸው ተሳትፎ እንዲያው ዝም የሚያሰኝ መሆኑን የሚያሳይ ነው!!…
በዚህ ሪፖርት አይስላንድ 1ኛ ስትሆን… የመን የመጨረሻ ደረጃን ይዛለች… የኖርዲክ ሃገሮቹ እነ ፊንላንድ፣ ኖርዌይ እና ስውዲን አይስላንድን ሲከተሉ እነ ደቡብ አፍሪካ ሌሴቶ እና ፊሊፒንስ ደህና ተስፋ ያላቸው በሚል ተፈርጀዋል… ጎረቤታችን ኬንያ እንኳ ኢትዮጵያን ታስከነዳታለች (ያው የሷም ገና ቢሆንም)…
አዎ ኢትዮጵያ ዛሬም ለሴቶች የምትመች አይደለችም!… ብትመችም እጅግ ጥቂት ለሆኑና ከቁጥር ለማይገቡ የከተማ ሴቶች ነው (እሱም ምቾት ከተባለ ማለቴ ነው)… የሴቶችን ምቾት ሳትጠብቅ መሰልጠንና ማደግ ደግሞ ከቶም የማይታሰብ ቅዠት ነው… ሴቶችን የዘነጋህበት ጉዞህ አንተም የተዘነጋህ ያደርግሃል… ሴትን ስታቀና መንገድህ ይቀናል… ሴትን ስትንቅ በርግጥም ትናቃለህ!… ይህን ደግሞ ባይናችን እያየን ነው… ያከበሩት ሃገራት ከብረዋልና!
እናም ፈረንጆቹ ከ60ና 70 አመት በፊት የተጠቀሙት አይነት ዘመቻ ሳያስፈልገን አይቀርም… ከ20ና 30 አመት በፊት ጀምረው የተጓዙበት ጎዳና ሳይጠቅመን አይቀርም… “አትችይም!”… “አይሆንም!”… ምናምን የሚሉሽን አትስሚያቸው… እመኚ አሳምረሽ ትችያለሽ!…
“ምን ትችያለሽ ትሽያለሽ ይለኛል?… ይህ አባባል በራሱ የበታች ነሽ አይነት ነው!… እናም ይህ አይነት ቅስቀሳ አይመቸኝም!”… ምናምን የሚል ፍልስፍና ይቃጣት ይሆናል…
ለዚህች አይነቷ ነቄ… አየሽ ነፍሴ… ይኸው መልሴ እንላታለን… “ትችያለሽ!” የሚል ቃል እንደውሃ የጠማት… ህልሟን አጉል ልማድ የጨፈለቀባት… ውጥኗን ከንቱ ቃል ያጨነገፈባት… ትችያለሽ… ተነሽ የሚለው ቃል ብቻውን የሚያለመልማት በሚሊዮን የምትቆጠር ኢትዮጵያዊት ሴት አለች ነው …
አርቲስት ዓለም ፀሐይ ወዳጆን የማያውቅ የጥበብ ቤተሰብ ይኖራል ብዬ አልገምትም… ከኖረም ከቲያትሩም፣ ከትወናውም፣ ከዘፈኑም፣ ከግጥሙም ዓለም ራሱን ያራቀ… በስሚ ስሚ ወሬ እንኳን በኪነ ጥበብ ዘርፍ ነፍሱን ያላፀደቀ መሆን አለበት… ዓለም ፀሐይ ዘርፈ ብዙ የሆነች የጥበብ ፈርጥ ናት!… የተውኔት ጸሐፊ፣ የቲያትር አዘጋጅ፣ ተዋናይ፣ ገጣሚ ከመሆኗም በተጨማሪ የኢትዮጵያ ሕጻናት ቲያትር መስራች እንዱሁም በውጭው ዓለም በተለይም በአሜሪካ ኢትዮጵያዊ የጥበብ ስራዎች ከኢትዮጵያዊያን ልቦች እንዳይጠፉ በብርቱ የምትንቀሳቀስ የጥበብ አድባር ናት!… ጣይቱ የጥበብ ማእከልን ይጠቅሷል…
የሷን የጥበብ ስራዎች በሙሉ ልዘረዝር አልተነሳሁም!… ሁሉም በየመስኩ እንደመልካቸው ለየብቻ ሊዘርዘሩና ሙያዊ ትንተና ሊሰጥባቸው የሚችሉ ናቸው… ስለ ትያትር ስራዎቿ ለብቻ… በመጽሃፍና በሲዲ ስላሳተመቻቸው ግጥሞቿ ለብቻ… ለበርካታ ዘፋኞች ስለሰጠቻቸው የዘፈን ግጥሞች ለብቻ.. እያልን ከጥበብ ባሕሯ ልንጨልፍ ይቻለናል!… እናም ይህ ጽሁፍ ትኩረት የሚያደርገው የዘፈን ግጥሞቿ ላይ ብቻ መሆኑን መግለጹ ያስፈልገኛል…
አብዛኞቻችን ብዙውን ጊዜ ትኩረት የምንሰጠው ለዘፋኞች እንጂ ለግጥምና ዜማ ደራሲዎችም ሆነ ለአቀናባሪዎች አይደለም… በእርግጥ ዘፈን የድምጽ ስራ በመሆኑ ዘፋኙን ማወደስና ማክበር የተገባ ነው… አንድ ሙዚቃ ሙሉእ ሆኖ ቀልብን እንዲገዛ የሁሉም አስተዋጽኦ የየራሱ ዋጋ እንዳለው መዘንጋቱ ግን የጥበብን ውህደት እንደመዘንጋት ይቆጠራል… ዜማ ያለ ግጥም… ግጥምም ያለ ዜማ… ሁለቱም ያለ ጥሩ ቅንብር ለመንፈስ እርካታን የሚለግስ ዘፈን ሊሰጡን አይቻላቸውም… ሶስትም አንድም እንደማለት ነው… የማይነጣጠሉ!… ዓለም ፀሐይ የምትታወቀው ውስጥ ዘልቀው በሚገቡ ግጥሞቿ ነው… እናም ግጥም ላይ ብቻ ትኩረት አደርጋለሁ…
ከወራት በፊት ስለ ዘፈን ግጥሞቿ አወራኋት… ባጋጣሚ ውይይታችንን የቀረጽኩበት ድምጽ መቅጃ ከጄ ወጣ… በሲዲ አሊያም በሌላ መሰል ነገር አልገለበጥኩትም ነበርና ተበሳጨሁ… በድጋሚ ላውራሽ ማለቱ ደግሞ እሷን ማድከም እንደሆነ ተሰማኝ… እፍረትም ሸንቆጥ አደረገኝ… እናም መልሼ እስካገኘው መጠባበቅ ግድ ሆነብኝና እስካሁን ቆየሁ… መቼም ቅር እንደማትሰኝብኝ እምነቴ ነው… ከራሷ የሰማሁትን ለማጠናቀር ስለፈለግኩ እንጂ በተባራሪ የሰማኋቸውን እንዲሁም ካሴቶች ላይ ያየኋቸውን ለቃቅሞ መጻፍ እንደሚቻለኝ ዘንግቼው አይደለም… ጊዜዋን ሰውታ ስለ ስራዎቿ ስላዋየችኝ እጅግ እያመሰገንኩ ከራሷ አንደበት የሰማሁትን በራሴ መንገድ ለመነካካት እሞክራለሁ…. እጅግ ከባድ ቢሆንም…
ስለ ሙሉ የዘፈን ግጥሞቿ በዚህ ጽሁፍ ለመዘርዘር መሞከር የማይታሰብ ነው… ምን ያህል ግጥሞች ለምን ያህል ዘፋኞች እንደሰጠች በእርግጠኝነት ለመናገር ይቸግራታል… “የማታ እንጀራ” የተሰኘው የግጥም መጽሐፏ ሲመረቅ በድምጽ ባለሙያዎችና በጓደኞቿ ትብብር የተዘጋጀ ‘ሰርፕራይዝ’ አይነት ስጦታ ተበረከተላት… ስጦታው ሲታይ እስካሁን የሰራቻቸውን የዘፈን ስራዎች ያሰባሰቡ ሲዲዎች ነበሩ… በደስታና በአግራሞት መሃል ሆና አመስግና ተቀበለቻቸው… በኋላም ከ400 በላይ የዘፈን ግጥሞች ለ47 ዘፋኞች እንደሰጠች ተረዳች… ተገረመችም… ተደሰተችም… አመሰገነችም…
ምንም እንኳ ወዳጆቿ የቻሉትን ያህል ለማሰባሰብ ቢሞክሩም ሙሉ ነው ለማለት ግን አይቻልም… ምክኒያቱም በካሴት የመቀረጽ እድል ያላገኙ በድሮው ጊዜ በቲያትር ቤቱ የባሕል ክፍል ይዘፈኑ የነበሩ ዘፈኖችን ማካተት አልተቻለምና ነው… እንደ ምሳሌም የነ ጠለላ ከበደን፣ የነ ፀሐይ እንዳለን፣ የነ መልካሙ ተበጀን በካሴት ያልታተሙ ዘፈኖች መጠቃቀስ ይቻላል….
የሷን ግጥም ያልዘፈነ ዝነኛ ድምጻዊ ማግኘት ይከብዳል ከክቡር ዶክተር ጥላሁን ገሠሠ ጀምሮ እነ ማሕሙድ አህመድ፣ ሙሉቀን መለሰ፣ ቴዎድሮስ ታደሰ፣ ፀሐዬ ዮሐንስ፣ ሻምበል በላይነህ፣ ዳዊት መለሰ፣ ኅይልዬ ታደሰ፣ ግርማ ተፈራ፣ ብዙአየሁ ደምሴ፣ ሰጠኝ አጣናው እንዲሁም ከሴቶች አስናቀች ወርቁ፣ አስቴር አወቀ፣ ኩኩ ሰብስቤ፣ በዛወርቅ አስፋው፣ አቦነሽ አድነው፣ ሂሩት በቀለ፣ ፋንትሽ በቀለ፣ አሰፉ ደባልቄ እያልን ከብዙ በጥቂቱ መጠቃቀስ ይቻለናል… የቻልኩትን ያህል በቀጣይ ለመነካካት እንደምሞክር ቃል እየገባሁ ላሁኑ ሙሉቀን መለሰ ላይ ብቻ ትኩረት አደርጋለሁ…
ሙሉቀን በተነሳ ቁጥር የዘፈኖቹን ግጥሞች ውበትና ጥልቀት… የተሸከሙትን መልእክትና ቁምነገር ያለማንሳት አይቻልም!… ዘመናችንን ሙሉ ካጣጣምናቸው ከአብዛኛዎቹ ድንቅ ግጥሞች ጀርባ ደግሞ ዓለም ፀሐይ አለች… ሙሉቀን በአብዛኛው የእሷን ግጥሞች ሲጫወት ነው የኖረው… “ሌቦ ነይ” ከሚለው የመጀመሪያ የካሴት ስራው ጀምሮ ዘፈን እስካቆመበት ጊዜ ድረስ የዓለም ፀሐይን ግጥሞች አዚሟቸዋል… ባጋጣሚ ሙሉቀንን ብታገኘውና “እንትን የሚለው ዘፈንህ ግጥሙን ማን ነው የጻፈው?” ብትለው ድንገት የሰጠውን ገጣሚ ቢዘነጋው አልያም በጊዜያዊነት ግር ቢለው በርግጠኝነት “ያው ዓለም ፀሐይ ትሆናለች” ብሎ ነው የሚመልስልህ….
ሙሉቀን እጅግ ውብ የሆኑ ዘመን ተሻጋሪ ስራዎቹን ለኢትዮጵያ ሙዚቃ አበርክቶ ዓለማዊውን ዘፈን የተሰናበተና መንፈሳዊውን ዓለም የተቀላቀለ ብርቅዬ አርቲስት ነው… የቋንቋው ውበት… የአዘፋፈኑ ለዛ… የሚጫወታቸው ግጥሞችና ዜማዎች… ቅንብሮቹ… ብቻ በሁሉም የተዋጣለትና የተለየ ቦታ መቀመጥ የቻለ ድምጻዊ ነው… ዓለም ፀሐይ ራሷ ምንም እንኳ ስራዎቿን የተጫወቱላትን ዘፋኞች በሙሉ እንደየመልካቸው ብትወዳቸውም… ብታከብራቸውም… ብታደንቃቸውም… ለሙሉቀን ያላት ስሜት ግን ይለያል….
ሙሉቀን ቋንቋ አዋቂ ነው… ቋንቋን የማሳመር ተክኖ አለው… ዜማ መርማሪ ነው… አንድን ዘፈን የሚሰራው ብዙ ተጨንቆና ተጠቦ… ብዙ ዜማዎችን አጥንቶና መርምሮ… ብዙ ጊዜ ወስዶ… ከነፍሲያው ጋር አዋህዶ ነው… ጥድፍ ጥድፍ ያለ ጥናት አይወድም!… የተዋከበ ቀረጻም አይዋጥለትም!… ያልመሰለውን ቅንብር አይቀበለም!… በወቅቱ የነጋዴዎችን ተጽእኖ ተጋፍጦ ለጥበቡና ለስሜቱ ያደረ በሳል አርቲስት ነው!… በዚህም የኢትዮጵያ ሙዚቃ በቅንብር ረገድ እንዲያድግ የበኩሉን አስተዋጽኦ አድርጓል… እነ ሙላቱ አስታጥቄን የመሳሰሉ ሊቅ አቀናባሪዎች ስራዎቹን ተግተው እንዲያቀናብሩለት ድርሻውን ተወጥቷል… በክፍያም ረገድ በዘመኑ ለዘፋኞች የሚከፈለው ክፍያ ከፍ እንዲል ፈር የቀደደ ነው…
ዓለም ፀሐይን የሚያበሳጫት አንድ ችግር ግን ነበረበት… ግጥሞቿ ውስጥ የባህል፣ የህዝብ፣ አሊያም ገጣሚያቸው በውል የማይታወቁ ስንኞችን እያመጣ ይጨምራል… አንዳንድ ዘፈኖቹ ላይ ግማሹ ግጥም የሷ ይሆንና ግማሹ የሌላ ይሆናል… ይህን ስራውን አትወድለትም!… “እንደዚህ አታድርግ ግጥሞቹን እንዳሻሽላቸው ከፈለግክ እራሴው ላሻሽላቸው እንጂ የሌላን አምጥተህ ስራዎቼ ውስጥ አትጨምርብኝ!” ብትለውም እሱ ከወደደና ካመነበት ያደርገዋል… ካሴቱ ከወጣ በኋላ ለተወሰነ ጊዜ ከፊቷ ይሸሻል… “እስቲ ጥይቋት… ምን አለች?… ተቆጣች?…” እያለ ይጠይቃል… በኋላም ስራው ይቀጥላል… እንዲህ አይነቶቹን ዘፈኖች በሙሉ ልብ የኔ ናቸው ለማለት አትደፍርም… ይህ ግን ባንዳንዶቹ ስራዎቿ እንጂ በሁሉም ላይ አይደለም…
በአብዛኛው ሙዚቃ አፍቃሪ እጅግ የሚወደዱት እነ “ገላዬዋ”… “ሰውነቷ”… “ወይ እዳዬ”… “አልዘገየሽም ወይ”… “ቁመትሽ ሎጋ ነው”… “መውደዴን ወደድኩት”… “ቁረጥልኝ ሆዴ” እና ሌሎች በርካታ ስራዎቹ የሷ ግጥሞች ናቸው… ጥቂት ስንኞችን ልቆነጣጥርና ለዛሬ ላብቃ…
. . . በመጨረሻም እስቲ እናንተም የምታውቁትን ስራዎቿን ጻፍ ጻፍ አድርጉልኝ… ከዓለም ፀሐይ ጋር ያወጋነው ብዙ ነው… በቀጣይ ደግሞ ከሌላ ብርቅዬ ድምጻዊ ጋር ይዣት እመለሳለሁ… ረጅም እድሜ ላንቺ ዓለም ፀሐይ… ሰላም ለሁላችን!!!
ይህ ጽሁፍ በአበባየሁ መሰለ የተጻፈ ነው… ግጥሙ በገጣሚ ሙሉጌታ ተስፋዬ ስለተጻፈውና ድምጻዊ አበበ ተካ ጥሩ አድርጎ ስለተጫወተው ወፍዬ ዘፈን ይተነትናል… አንብቡትማ!… የምትሉትም ካለ አካፍሉን እስቲ ….
አብዲ እኔም እንዳንተ በወፍዬ የሰከርኩ የወፍዬ ዘካሪ ነኝ። ወፍዬን ስሰማ አንዲት ጠንካራ ሴት ያለማንም ድጋፍ ራሷን ችላ ኑሮ ቀልሳ ለመኖር የቻለች፤ ደጋፊ እንደሌላት አውቀው፤ ብቸኝነቷን አይተው ጉልበተኞች ያበሳቅሏት፤ በሽታ ላይ የጣሏት፤ ለልጁዋ ኖራ ለልጁዋ ያለፈችን እናት አይበታለሁ። ይህንን እይታዬን ከግጥሙ እየቆነጠርኩ ላስረዳ።
እነዚህ ስንኞች የዚህች አናት ቀድማ ጎጆ መውጣቷ፤ ቀድማ ቤት፤ ኑሮ መመስረቷ፤ ለፍታ-ጥራ ግራ መኖሯ ያስቀናው (መልካም ቅናት)፤ የሷን ጥንካሬ ያስመኘው ልጇ የሚለውን ነው የሚነግሩን። ይህች እናት ግጥሙን ገጣሚው ሲጽፈው በሕይወት የለችም የሚል እሳቤ ይዤ ነው የተነሳሁት። ይህ ልጇ “ጎጆ” ብሎ የሚመስለው የምድሩንም የሰማዩንም ቤቷን ነው። ያንቺን ኑሮ በሰጠኝ ብሎ የሚመኘውም አንድም በምድር አንድም በሰማይ መሆኑን በተለያየ መልኩ እንመለከታለን። ይህንን ምኞቱንና ፍልስፍናውን በጥልቀት ከሚቀጥሉት ስንኞች መረዳት ይቻላል።
ምልከታዬን በተሻለ መንገድ ለማስረዳት ይረዳኝ ዘንድ በተለይ እነዚህን ስንኞች በቅርበት መመልከት ያስፈልጋል። ብዙዎቻችን እንደምናውቀው በተለይ በገጠር ቤቶች ከሳር ክዳን ነው የሚሰሩት–በተለምዶ “ጎጆ-ቤት”ብለን የምንጠራው ማለት ነው። “ገመና ከታቹን የሳር ቤት ያማረሽ” ሲል የ’ድሃ’ መቃብር አስከሬኑ በኩታና በሰኔል ይጠቀለልና ሳር ተጎዝዩዞበት ይቀበርና አፈር ከተመለሰበት በሃላ ሳር ይጎዘጉዝበታል። የ’ድሃ’ መቃብር ወለሉም ጣራውም ሳር ነው። ስለዚሀ ይህ ስንኝ ቢያንስ ሁለት ተምሳሌቶችን የያዘ ነው ማለት ይቻላል፡ አንደኛው-ምድራዊ ጎጆ ቤትን፤ ሌላኛው ግብአተ መሬትን ማለት ነው። በተለይ የገጣሚው ትኩረት፤ በእነዚህ ስንኞች ማለቴ ነው፤ የሰማዩ ኑሮ ላይ እንደሆነ የሚታየው የቤቷ አሰራር መለኮታዊ ይዘት እንዳለው ይገልጥና “ካፈር ክዳን ጎጆ መሬቱን ፈልፍሎ” “ከሰማይ ቤት እጣሽ ማን በሰጠኝ ከፍሎ” በማለት አንቺ በገባሽበት የአፈር ቤት ውስጥ እኔንም ማን ቢያስገባኝና እሰማይ ብንገናኝ የሚል አይነት አንድምታ ያስይዘዋል።
እንዲያው ከላይ ብቻ ላነበበው ወፎች አፈር ጭረው ሰማይ ላይ የአፈር ቤት ይሰራሉ ብሎ እሱን ሊነግረን ነው ሊያሰኝ ይችላል። እርግጥ ነው የግጥሙ ተምሳሌት እሱን የተከተለ ነው፤ መዳረሻው ረቂቅ ይሁን እንጂ። የሚከተሉት ስንኞች ውስጥ ደግሞ የበለጠ የሰው ልጅ “ሩቅ ሃሳቢ ቅርብ አዳሪ” እንደሆነ (ብዙ እያሰበ ባጭሩ ሊቀጭ እንደሚችል) ልብ በሚነካ እንጉርጉሮ አይነት ለዛ ይነግሩናል።
የሰውን ልጀ ላፍታ ታይቶ እንደሚጠፋ፤ ይህንንም ሃቅ “የቀን ሰው ሌት አፈር” “ልቤ ሩቅ አሳቢው ቅርብ አድሮ ሲደፈር” ብሎ ባዋቀራቸው ስንኞች እያዋዛ ከታሪኩ ጋር በውበት ይለውሰዋል።
እነዚህ ስንኞች አሁንም ከላይ ከላይ ላነበባቸው ገጣሚው ወፍ ጭጭጭ እያለች እየዘመረች ሳታርስ ሳታርም በፈጣሪዋ ተማምና ጭራ ልትበላ በጠዋት ወጥታ እረኛ ወይም ሰብል ጠባቂ አጠቃት የሚለን ይመስላል። እርግጥ ነው የግጥሙ አርዕስት “ወፍዬ” ነውና ተምሳሌቱ የወፍ ኑሮ ነው። ነገር ግን ጥቂት ጠለቅ ብለን ብንመለከት፤ ያቺ ከርታታ እናት በጠዋት “ፈጣሪዋን አምና ያፏን ጥሬ ሰጥታ” ይለናል። እሷ በፈጣሪዋ ተማምና ያፏን ጥሬ ሰጥታ–ጾማ–ያላትን ለልጅዋ አጉርሳ..ጭራ ልታድር እያመሰገነች ወጣች። ግና የወደቀ ዛፍ ምሳር ይበዛበታልና ለፍታ ባደረች፤ ጭራ በኖረች ጉልበተኞች አላኖር አሏት፤ ደበደቧት በሽተኛ አደረጓት።
ብቸኛ ናትና ደጋፊ የሌላትምና ታማ ስታጣጥር እንኳ ውለታ ሳይቆጥር ውሃ የሚያቀብላት አጣች። እንደዛ እየማቀቀች ወጥታ ጭራ ራሷንና ልጇን መመገብ ተሳናት። እጅ አጠራት፤ አጣች። ቢሆንም ግን እሷ ትራብ እንጂ ልጇን ታጎርሳላች። ይህንን የእናትነትና የመሷዕት ውድነት በመጨረሻዎቹ ሁለት ስንኞች ሙሉጌታ ልብ በሚነካ አይነት ይገልጠዋል። ልብ እንበል አሁንም ስለወፍ አኑኗር ነው የሚነግረን። ወፍ ደግሞ በአፏ ነው የመትበላው በአፏ ነው የምታበላው። “ወልዶ ማሳደጉን ብዙ ሰው ቢያውቅበት” “ያፉን ማን ይሰጣል የ’ጁ ሲርቅበት . . .” ይለናል። ያቺ እናት እጅ አጥሯታል፤ አጥታለች፤ እጇን ዘርግታ መስጠት አልቻለችም፤ የእጇ ራቀባት፤ ከየት ታምጣ? የእጄ ራቀ ብላ ግን ልጇን አላስራበችም። የምትቆርሰው ብታጣ ራሷ ልትጎርሰው ያዘጋጀችውን ካፏ ላይ ወስዳ ልጇን ታበላለች።
ታዲያ…ማን አለ እንደ ወፍዬ? ይህስ ልጅ አማዬ እዚህ አልተመቸኝም እዚያው ከሰማይቤት እጣሽ ማን በሰጠኝ ከፍሎ ቢል እናቱ ለሱ ምን እንደሆነች ማን ይረዳል? ወፍዬ ድንቅ እናት!
እናንት የገባችሁ ተመራማሪዎች!… እናንት ያልገባችሁ ተደናቋሪዎች!… እናንት ግራ የገባችሁ ተደናባሪዎች ሆይ!…. በየትኛውም አቅጣጫ ቀፍድዶ ከያዘን ጽንፍ አሳብ ነጻ ሁናችሁ የግራ ገቡን አሳብ በመልካምነት ትመለከቱ ዘንድ… ጥያቄዎቹንም በቀናነት ለመመለስ ትሞክሩ ዘንድ ትለመናላችሁ… መመለስ ፈቃዳችሁ ባይሆን እንኳ ለራሳችሁ ብታብሰለስሉት ግራ ገብነትን እንደመጋራት ይቆጠራል….
ልብ በሉ!… ይህ ግለሰብ ግራ የተጋባው የሚያስበው አጥቶ አይደለም!…. የሚጸናበት አቋም የሌለው ዋዣቂ ስለሆነም አይደለም!… ነገሮች የሚደባለለቁበት ቀዥባራ ሆኖም አይደለም!…. ይልቁኑስ ከዚህምም ከዚያም የሚወራወሩትን ቅጥ የለሽ ዘለፋዎችና ውል የለሽ መናቆሮችን አጥርቶ ማወቅ ስለፈለገ እንጂ!… ከመደናቆር መመካከር በሚል መንፈስ ስለተነሳሳ እንጂ!…
ይህን ግራ ገብ ግለሰብ ሃይማኖቱን አትጠይቁት!…. ማንን እንደሚያመልክ አትመርምሩት!…. ከየት እንደመጣ ለማወቅም አትጣሩ!… ዘር ማንዘሩንም ለመቁጠር አትድከሙ!… “እንዲህ የሚያስበው የእንትን ፓርቲ አባል ስለሆነ ነው!… የነእንትና ደጋፊ ስለሆነ ነው!…. እነ እንትናን ስለሚጠላ ነው!”… ምናምን ብላችሁ በራሳችሁ መነጽር ለማየትም አትልፉ!… በመላ ምት ለመደምደምም አትጣደፉ!…
ይህ ሁሉ ኮተት አሳቡን ለመረዳትም ሆነ ጥያቄዎቹን ለመመለስ አያስፈልግም!… ግራ ገብነቱን ቢያባብሱት እንጂ አይቀንሱትምና!…. እናም ዝምምምም ብላችሁ ብቻ ግራ መጋባቱን ተረዱለት!… በቀናነት ሰው የመሆን መንፈስ ብቻ ተሞልታችሁ ጥያቄዎቹን መልሱለት… ልትመልሱ ካልቻላችሁም በባዶ ከመዘባረቅ ዝምታ ወርቅ ነው።
ከሐውልቱ መነሳት ጋር ተያይዘው ለተፈጠሩት መነታረኮች… መበጣበጦች… እና ግራ መጋባቶች ዋናው ተጠያቂ መንግስት እንደሆነ ግራ ገቡ ያምናል። ጥርት ያለ መረጃ ቀድሞውኑ በአግባቡ ተዳርሶ ቢሆን… አስፈላጊው ውይይት ከሕብረተሰቡ ጋር ተደርጎ ቢሆን… ቀደም ብሎ ባሳለፈው ታሪክ መንግስት ለታሪክና ለቅርስ ተቆርቋሪነቱን በጽናት አስመስክሮ ቢሆን… ይህ ሁሉ ያለመተማመን… ይህ ሁሉ መደበላለቅ… ይህ ሁሉ መቀበዣዠር ላይኖር ይችላል… በዚያ በኩል ብዙ ነገሮች እያጠፋ እያየን በዚህ በኩል ብዙ ነገሮች ሲያለማ ስናይ አናምንህም ብንለው አይፈረድብንም።
የምንግስት ችግሮች ዘርፈ ብዙ ናቸው… የመንግስት መልካም ስራዎችንም በብዛት እያየን ነው… እነዚህ ሁሉም በየመልካቸው ራሳቸውን የቻሉ መወያያ ጉዳዮች ናቸውና እዚህ አናደበላልቃቸውም።
ይሄ ጉዳይ ሐውልቱን ብቻ ስለሚመለከት እንጂ ሽሽት አይደለም!… አንዱን ችግር ከሌላው መልካም ስራ ጋር ማደባለቁ ግራ ከማጋባት የዘለለ ፋይዳ አይኖረውም!… እዚህ ላይ ግራ ገቡ የሚፈልገው ሙያ ነክ መልሶችን… የጋራ ጥቅምን የተመለከቱ ውይይቶችን እንጂ ከንቱ መደናቆርን አይደለም።
አቡነ ጴጥሮስ ጳጳስ ነበሩ!… ብጹዕ አቡን ነበሩ!… ሐይማኖታዊ አባት ነበሩ!… ከነዚህም ጋር ተያይዞ የሚኖራቸው ሃይማኖታዊ ስልጣን ወይም ታላቅ የሆነ መለኮታዊ ቦታ ሊኖር ይችላል… ያ!… ሃይማኖታዊ ስለሆነ እዚህ ጋር አናመጣውም። ያ!… እምነቱ ለሚመለከታቸው ሰዎች ብቻ የሚያገለግል እንጂ የመላው ሕዝብ እውነታ አይደለምና ለዚህ ጉዳይ አያስፈልገንም።
አቡነ ጴጥሮስ የነጻነት ታጋይ ነበሩ!… አርበኛ ነበሩ!… ላመኑበት ሕይወታቸውን የገበሩ ባለውለታ ነበሩ!… የኢትዮጵያችን የቁርጥ ቀን ሰው ነበሩ!… የትግል አርማ ነበሩ!… ስንቱ ባንዳ አገሩን ሲሸጥ በአላማቸው ጸንተው ለበርካታ ታጋዮች አርአያ መሆን የቻሉ ታላቅ ሰው ነበሩ!…
“እምቢኝ አልገዛም!… እኔን እንደ አባት አምነው ለሚከተሉኝ ሕዝቦቼ የውድቀት ምሳሌ አልሆንም!” በማለታቸው ነው በግፍ የተገደሉት… ይህ ታሪካቸው ነው ሐውልት እንዲቆምላቸው ያደረገው…. በዚህ አኩሪ ታሪካቸው ማንም ነጻ ኢትዮጵያዊ እንዲያከብራቸው ይገደዳል!…. እዚህ ላይ ብቻ ነው ማተኮር የሚገባን… ለምንሰጠው ማንኛውም አስተያየት ከዚህ እይታ መውጣት ያለብን አይመስለኝም…. ሃይማኖትንና ታሪክን ማደበላለቅ እውነትን ከማጨመላለቅ የዘለለ ፋይዳ አይኖረውምና።
የኚህን ታላቅ ሰው መታሰቢያ ሐውልት እንደማንም ተራ እቃ አንስቶ መጣል ይገባል… መንገድ እንጂ በመንገዱ ላይ በነጻነት እንድንራመድ ያደረጉን ባለታሪኮች ዋጋ የላቸውም…. ብሎ የሚከራከር ቢኖር አሳቡን ይመርምር!… ምልከታውን ይፈትሽ!….
በሌላም በኩል ደግሞ ጉዳዩን ከጽድቅ ጋር አያይዞ የእምነቱ ማራመጃ… የሃይማኖቱ ማካሄጃ… ከፈጣሪው ጋር መማለጃ… የሚያደርግ ስለ ሐውልቱ በተነሳ ቁጥር የማምለክ ያህል የሚጠበብ ቢኖር!…. እርሱም አሳቡን ይፈትሽ…. ምልከታውን ይመርምር….
እንዲሁም መንግስትን እንቃወማለንና…. አስተዳደሩን አንደግፍምና…. በዚህ ታሪካዊም ሐይማኖታዊም መልክ ባለው ሐውልት ተመርኩዘን ተቋውሟችንን እናራግብ… ብለው የሚንቀሳቀሱ ቢኖሩ አገርንና መንግስትን…. ወይም ፓርቲንና እድገትን ይለዩ!…. ራሳቸውንም ይፈትሹ!…. አሳባቸውንም ይመርምሩ!….
ታሪክ ብቻውን ዳቦ ሆኖ አይበላም!… የጦር ጀብደኝነት ብቻውን ርሃብና እርዛት ላይ ጀብደኛ ለመሆን አያስችልም!… ሃይማኖታዊ አምልኮ ብቻውን የእድገትና የስልጣኔን መና ከሰማይ አያወርድም!… ከጠኔ ለመውጣት ዋናው ጀብዱ ስራ መስራት ነው!…. ከጨለማ አስተሳሰብ ራስን አላቆ ዝም ብሎ መትጋት!… የተስፋ ብርሃን ተሞልቶ… ከጎጠኝነትን ተፋቶ… በጋራ መልፋት!…. ተግቶ የሰራ… በሕብረት የጣረ ሕዝብ የልፋቱን… የጥረቱን ዋጋ እንደሚያገኝ ግራ ገቡ ልቤ ያምናል።
የዛሬ መንገድና ህንጻ ብቻቸውን ቢገነቡ የድሮ ማንነታችንን እየናዱ ታሪክን እያጠፉ ሲሆንም ማደግ አይባልም!…. ማንነቱን የማያውቅ… ታሪኩን የዘነጋ… ባለውላታዎቹ ላይ የተኛ ትውልድ ለታናናሾቹ የሚያወርሰው ማንነት አይኖረውም…. ቢኖረውም የተበጫጨቀ እንጂ ሙሉ አይሆንምና!…. የአገር ማንነት ከትውልድ ትውልድ እየተቀጣጠለ የሚሰራ ብርቱ ሰንሰለት እንጂ በአንድ ቦታ ተወስኖ የሚኖር ግኡዝ የአደራ እቃ አይደለም። እናም ሁላችንም የመቀጣጠል ሃላፊነት አለብን!….
ነገር ግን ታሪክን እንዴት ነው የምናቆየው?…. በምን መልኩ ነው ከትውልድ ትውልድ የሚተላለፍ ህያው የምናደርገው?… ብሎ መጠየቁና መመካከሩ የሚያስፈልግ ይመስለኛል…
ጥንት አያቶቻችን ወይም አባቶቻችን ታሪክን የሚያቆዩበት መንገድና እኛ የምናቆይበት መንገድ ይለያያል… ነገ የሚመጣው ትውልድ ደግሞ በሌላ መንገድ ሊያቆያቸው ይችላል…. ዘመን ሲለዋወጥ ከዘመን ጋር የሚለወጥ… ከትውልድ አስተሳሰብ ጋር አብሮ የሚዘምን ታሪክን የምናቆይበት መንገድ ከሌለን ወይም እንዲኖረን ካልተጋን እንዲሁ እንደተጯጯህን ብዙ ነገሮች እናጣለን… ብዙ ታሪኮችም ይባክናሉ።
“በበኩሌ የሃዲድ ዝርጋታውን አልቃወምም!… ከተማችን ባቡር ቢኖራት አልጠላም!… እድገትን ማን ይጣላል?… ግን ለምን ሐውልቱን እንዳይነካ አልተደረገም?… ካልጠፋ መንገድ በሐውልቱ ላይ ማስኬድ ምን ይባላል?!… ታሪክን ማጥፋት እንጂ!…”
የሚሉና መሰል ጥያቄዎች በተደጋጋሚ ይጠየቃሉ… ምንም አይነት ድምዳሜ ላይ ባልደርስም ጥያቄዎቹን እጋራቸዋለሁ… ለምን በዚያ መንገድ አለፈ?… ወይም ለምን እንዳይነካው አልሆነም?… ለሚለው ጥያቄ ግን ሙያዊ ምላሽ ያስፈልጋል…
በበኩሌ ለመንገድ ዝርጋታም ሆነ ለባቡር መስመር ዝርጋታ ሙያ መሃይም ነኝ። ቅንጣት የሆነች የዲዛይኒንግ ወይም መሰል እውቀትም የለኝም!… ግን ሙያው እጅግ ጥንቃቄ የሚፈልግ እንደሆነ ይሰማኛል!… እናም “ይቻላል!… አይቻልም!” ማለት አይቻለኝም። በዚህ አጋጣሚ ይህችን ጥሁፍ ድንገት የሚያነባት የዘርፉ ባለሙያ ቢኖርና ከየትኛውም ጽንፍ ነጻ ሆኖ ወይም ሆና ሙያዊ ማብራሪያ መስጠት ቢቻል ግራ ገብነትን መታደግ ብቻ ሳይሆን ለከተማችን እድገትም አስተዋጽኦ ማድረግም ነው. . .
ለመሆኑ መንገድ እንዴት ነው የሚቀየሰው?… የባቡር ሃዲድስ እንዴት ነው የሚዘረጋው?… የከተማ ፕላንስ እንዴት ነው የሚሰራው?… ለዘመናት የኖረች ከተማ ስትታደስስስ እንዴት ነው መታደስ ያለባት?… እኚህ ሁሉ የባለሙያን መልስ የሚሹ ጥያቄዎች እንጂ እንዲሁ በዘፈቀደ የሚዘባረቅባቸው ጉዳዮች አይመስሉኝም….
እስከዚያው ግን የሚመላለሱብኝን ጥያቄዎች እጠይቃለሁ…. የማያውቁትን መጠየቅ እውቀትን ከማስጨበጡም በላይ ከንቱ መደናቆርን ይቀንሳል…. እናም ጥያቄዎቹን ብቻ ትመልሱ ዘንድ በድጋሚ ትለመናላችሁ…
. . . 4 . . . የአቡነ ጴጥሮስ ሐውልት የቆመበት ቦታ እዛች ቦታ ላይ በግፈኛው የጣልያን ጦር መሪ ትእዛዝ እንዲረሸኑ ስለተደረገ እንጂ ከአዲስ አበባ ከተማ ማስተር ፕላን አንጻር ሲታይ ቦታው የመንገድ እንጂ የሐውልት ማቆሚያ ባይሆንስ?… መንገዱ ይቅርብን ሐውልቱ ይኑልን ልንል ነው?…
. . . 5. ሐውልቱ ለዝርጋታው ተነሳ እንጂ አልፈረሰም አይደል?… አያስፈልግም ተብሎ አልተጣለም አይደል?… እና ምንድነው ችግሩ?… ከዝርጋታው በኋላ መልሶ መትከል እንደማይቻል የሚገልጽ መረጃ አለ?… በመሃል ለተነሳበት ጊዜ ከሆነ መልሶ ሲተከል ለምን ተነስቶ እንደነበረ መጻፍ አይቻልም?….
ደግሞስ ለምንድነው ተመልሶ አይተከልም ብለን ገና ሳይደርስ የምንደመድመው?… በመንግስት ላይ ያለን እምነት በመውረዱ ከሆነ አንድ ነገር ነው… አይ የለም “አይቻልም!” ተብሎ ታስቦ ከሆነ ግን አልስማማም… የተባለው ዝርጋታ በትክክል የሚከወን ከሆነ ምንም የሚከብድ አይመስለኝም!… ምንም እንኳ የዘርፉ ባለሙያ ባልሆን ባጋጣሚ ያየኋቸው ከተሞች ከአንድም ሁለት ሦስት ደረጃ የወረደ የምድር ለምድር ባቡር ከስራቸው እየተምዘገዘገ ላያቸው የደራ ከተማ ነው… አይደለም አንድ መታሰቢያ ሃውልት መመለስ ቀርቶ ከስር ባቡር እየሄደ ከላይ ሕንጻ መገንባት ይቻላል… ያ ስልጣኔ ብርቃችን ቢሆንም!… ስናሳዝን!… 😦 …
እነዚህን ጥያቄዎች የምጠይቀው ግራ ገብነቴን ለማጥራት እንጂ ለሌላ አይደለም.!… እስካሁን ባጋጣሚ የምጠይቀው ሁላ “ይቻላል ለምን አይቻልም!… ክፋት እንጂ!” እያለ ከመፎከር የዘለለ ሙያዊ ማብራሪያ የሰጠኝ አልገጠመኝም…
በቻይና የሆነ መንገድ መሃል አስፓልት ላይ በካሳ ክፍያ አለመስማማት ምክኒያት የተደነቀረ የአረጋዊያንን ቤት… የሆነ በረሃ መሃል ያለች ዛፍን እንዳይነካ የተጣመመን መንገድ…. እና መሰል ምስሎችን ከማሳየት በዘለለ “ይሄ እንደዚህ ነው… መንገድ ሲሰራ እንዲህ ነው!… የባቡር ሃዲድ ሲዘረጋ እንዲህ ነው!…. የአዲስ አበባ ፕላን እንዲህ ነው!… ስለዚህ በዚህ በኩል ቢያልፍ ጥሩ አማራጭ ነበር…” የሚል እውቀትን መሰረት ያደረገ… ማደግን መበልጸግን ከመመኘትና አብሮም ታሪክን ከማቆየት ጋር ያለውን ፋይዳ የሚገልጽ ሰው አልገጠመኝም… እንዲህ ያለ ጽሁፍም አላየሁም!…. ያጋጣምችሁ ካላችሁ ብታካፍሉኝ እጅጉን አመሰግናለሁ . . .
በበኩሌ ይህንን ጉዳይ አበክሬ የማነሳው ከሃይማኖትም ከፖለቲካም አንጻር አይደለም!… ይልቁንም አዲስ አበባዬን ከአንድም ሁለት ሦስቴ ከላይ ወደታች ቁልቁል ሳያት የተሰማኝን የተደበላለቀ ስሜት እያስታወስኩ እንጂ…
ብዙ ነገሯ የተዘበራረቀ!… መንገዷ የተጣመመና የተሽሎከለከ… ህንጻዎቿ አንድ አካባቢ በስርአት ሌላ አካባቢ ደግሞ ያለ ስርአት እዚም እዛም የተተከሉባት… ያን ተከትለው ለዛ የሌላቸው መብራቶች አንድ ቦታ እንደ ችቦ የሚደምቁባት… ሌላ ቦታ እንደ ኩራዝ ጭል ጭል ጭል የሚሉባት… የመኪናውና የእግረኛው መንገድ የማይታወቅባት… የአታክልቱ ስፍራና መኖሪያ ቤቱ የማይለይባት… የልጆች መጫወቻውና የኳስ ሜዳው የማይታወቅባት… ዝም ብላ በዘፈቀደ የምትወናበድ… ዝም ብላ በዘፈቀደ የምትወላገድ ከተማ ሆና ስላገኘኋት ነው።
… የምር ታስጠላለች!… ማስጠላት ብቻ ሳይሆን የከተማ መልክ ስለሌላት ትጨንቃለች!… ለካ ከከፍታ ነው መልክ የሚታይ!… ለካ ከሰማይ ነው ውበት የሚለይ!… ውይይይ አዲስ አበባዬ…
ከሌሎች ከተሞች የሰማይ መልክ ጋር ለማነጻጸር የሚቃጣው የኔ ቢጤ ጀዝባ ካለ ደግሞ ይታመማል!…. በበኩሌ ባጋጣሚ ካየኋቸው ከስቶክሆልም… ከሮም… ከአምስተስተርዳም… ከለንደን ጋር ላመሳስላት ሲቃጣኝ በጅልነቴ እስቃለሁ!… የምር ሰው ብቻ ሳይሆን ከተማም መልክ ያስፈልጋታል…. ታሪኳን ብቻ ሳይሆን… እድገቷን ብቻ ሳይሆን… ዉበቷንም ታሳቢ ያደረገ ውይይት… ውበቷንም ታሳቢ ያደረገ ግንባታ ሊደረግ ይገባል….
አዲስ አበባችን እንዲህ ለዛ ያጣችው… እንደዚህ መልከ ቢስ የሆነችው…. መንገዶችና ህንጻዎች “እንትንን እንዳይነኩ” እየተባለ ሲዘለሉና ተለዋጭ ሲሰራላቸው ስለኖረ እንጂ የከተማዋ ማስተር ፕላን ለዛ ቢስ ሆኖ አይመስለኝም!…. እና እዚህ ጋርም የምንለውጠው የበለጠ የሚያበላሻት ቢሆንስ?… ይህ ሁሉ እንግዲህ የማላውቃቸው ጥያቄዎች ናቸው… በባለሙያ የሚመለሱ!…
በመጨረሻም ታሪክን ለትውልድ ማቆየት የሚቻለው ዘላቂ መፍትሔ የሚያመጣና የዘመን ስልጣኔን መሰረት ያደረገ ውይይት በጋራ ሲካሄድ እንጂ አንድ ጽንፍ ላይ ተንጠልጥሎ ደሞ ከኔ ወዲያ ላገር አሳቢ ብሎ በመፎከር አይደለም እናም ጽንፋችሁን ተዉትና ኑ ስለጋራ ጥቅማችን በጋራ እንነጋገር . . .
ህዝቢ እናተበታተነ፡ እቲ ኣብ ኲናትን ወረ ኲናትን ዕድመ ፖሎቲካዊ ስልጣኑ ምንዋሕ ከም ቀዳማይ ምርጭኡ ዝወሰደ ገባቲ ጉጅለ ህግደፍ ሕጂ’ውን ንህዝቢ ንምትላልን ንመንእሰያት ጅሆ ንምሓዝን ኢትዮጵያ ንኤርትራ ንምውራር ምሽብሻብ ትገብር ኣላ ዝብል ሓድሽን ጽዑቕን ጎስጓስ የካይድ ምህላዉ ተሓቢሩ። እዚ ስልቲ’ዚ ስርዓት ህግደፍ ነቲ ንመበል 28 ዙር ሃገራዊ ኣገልግሎት (ሃገራዊ ዕንወት) ዘጋጠሞ ጭቡጥ ተቓውሞ ብምዝሕሓል፡ መንእሰያት ንምግፋፍ ክጠቐመሉ ዝምህዞ ዘሎ ኣጉል ሽጣራን ሽሕጣንን ምዃኑ’ውን ተገሊጹ። እዚ እከይ ዕርቓኑ ዝወጸ ጎስጓስ’ዚ፡ ንዜጋታት ዘረጋግእ ዘይኮነስ፡ መሊሱ ዘበርግግ ብምዃኑ፡ ኣብዚ ወርሒ’ዚ ዋሕዚ ስደት መንእሰያት ካብቲ ዝነበሮ ናህሪ ብምውሳኹ፡ ካብ 15 ክሳብ 17 መስከረም 2014 ዘሎ እዋን ልዕሊ 350 ዝኾኑ፡ 108 ደቂ-ኣንስትዮ፡ 50 ትሕቲ ዕድመ ዝርከብዎም ስደተኛታት ኣብ ኣውራጃ ከሰላ ሱዳን ምእታዎም፡ ኣብቲ ምስግጋር ዝነበረ ጉዕዞ ድማ ካብ 10 ዘይውሕዱ ዜጋታት ብሓለዋ ዶብ ህግደፍ ከም ዝተቐተሉ፡ ምንጭታት ኤርትራዊ ስምረት ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤስደለ) ሓቢሮም።
ኣብዚ ወርሒ’ዚ መራሒ ጉጅለ ህግደፍ ኢሳይያስ ንግብጺ ዑደት ኣብ ዘካየደሉ እዋን፡ ኤርትራ ኣብ ጋሽ ባርካ ከባቢ ገሉጅ ጀበል ሓምድ፡ ከባቢ ባረንቱ ኣውላ ዝተባህለ ፍሉይ ቦታታት ንግብጺ ወተሃደራውን ስለያውን ስርሓት ንምክያድ ራዳራት ትተኽለሉ መደበራት ንምሃብ ናብ ስምምዕ ምብጽሑ ተሓቢሩ። ምስ ፕረዚደንት ዓብደል ፈታሕ ኣልሲሲ ናብ ስምምዕ ብድሕሪ ምብጽሑ፡ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ሓደ ጉጅለ መጽናዕቲ ካብ ግብጺ ንኤርትራ ኣትዩ ምህላዉ’ውን ተገሊጹ። ኩሉ ወጻኢታት ናይቲ ዝህነጽ መደበራትን ዝተኸል ራዳራትን ብመንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ዝሽፈን ምዃኑ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ።
ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ብኩሉ-መዳያዊ ደገፍ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ንምስላኽ ብሓፈሻ፡ ኣብ ዲጋ ኣባይ መጥቓዕቲ ንምፍጻም ድማ ብፍላይ፡ 280 ዝኾኑ ብኣፍ ድቡእ መአይተ ኣትዮም ኣብ ከባቢ ዳንሻ ዝርከብ ሕርሻታት ተዘርጊሖም ምህላዎም ተገሊጹ። እቶም 620 ብመሬት ሱዳን ክኣትዉ ተታሒዙ ዝነበረ መደባት፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝተበጽሐ ወተሃደራውን ጸጥታውን ስምምዕ ተሰናኺሉ፡ ኣብ ሓሬና ዓስኪሮም ከም ዘለዉ ተሓቢሩ።
ናይ ስፔን ሓለዋ ባሕሪ ክፍሊ ስርሒት ህይወት ኣድሕን ኣብ ዘውጽኦ ናይ ትዊተር መልእኽቲ እቶም 12 ህጻናት ዝርከብዎም 70 ስደተኛታት ካብ ሰለስተ ነአሽቱ ጀላቡ ዝደሓኑ ምዃኖም ሓቢሩ’ሎ።
የኤስቢቢ ባቡሮች በአውሮፓ ውስጥ በአገሪቱ ብሔራዊ የባቡር ሲስተምስ አናት ላይ የተቀመጡ ናቸው, እና ውስጥ 2017 በአገልግሎት ጥራቱ የመጀመሪያ ደረጃ ላይ ተቀምጧል, የደህንነት ደረጃ, እና የአፈፃፀም መረጃ ጠቋሚ.
ኤስቢቢ አለው 3 ኦፊሴላዊ ቋንቋዎች: ጀርመንኛ, ፈረንሳይኛ, እና ጣልያንኛ. ስለዚህ, የ SBB ባቡር ጣቢያዎች በአከባቢው መሠረት ይሰየማሉ እና ምልክት ይደረግባቸዋል: የጣቢያዎች ስም እና ምልክቶች በሁለት ቋንቋ ተናጋሪ ከተሞች ውስጥ በሁለቱም የአከባቢ ቋንቋዎች ናቸው, እና ለምን ስም አንዳንድ ጊዜ እንደዚህ እንደዚህ ማየት ይችላሉ SBB CFF ኤፍኤፍኤስ.
ብሔራዊ የስዊስ ኤስቢቢ የባቡር ኩባንያ በመላው ስዊዘርላንድ ይሠራል, ጋር 798 የባቡር ጣቢያዎች, ና 721 የባቡር ትኬቶች የሽያጭ ቦታዎች. የ SBB የባቡር ኩባንያ ከጥር 1 ጀምሮ በመንግስት የተያዘ ነው, 1999, የፌዴራል ክልል ይይዛል ማለት ነው 100% የአክሲዮኖቹ.
የ SBB ባቡር ትኬቶች እስከ መስመር ላይ ይገኛሉ 60 ከጉዞዎ ቀን በፊት ቀናት. የባቡር ትኬቶችን አስቀድመው ሲያዝዙ, በጣም ርካሹን ትኬቶች ያገኛሉ እና በጣም ርካሹ የኤስ.ቢ.ቢ ባቡር ትኬቶች በጣም ውስን ናቸው. ከዚህም በላይ, የጉዞ ቀንዎ እየተቃረበ ሲሄድ የ SBB ባቡር ትኬት ዋጋዎች በከፍተኛ ሁኔታ ጨመሩ, ስለዚህ በእርስዎ የ SBB ባቡር ትኬት ግዢ ላይ ገንዘብ ይቆጥቡ, የባቡር ትኬትዎን አስቀድመው ያግኙ. በ SBB ባቡር ትኬቶች ገንዘብ ለመቆጠብ, ቲኬቶችዎን ቀደም ብለው ይግዙ.
የ SBB ባቡር ትኬቶች ናቸው ከከፍተኛው ጫፍ ጊዜያት ርካሽ, በሳምንቱ መጀመሪያ ላይ, እና በቀን ውስጥ. ማግኘት እርግጠኛ መሆን ይችላሉ በርካሽ የባቡር ቲኬቶች በሳምንቱ ውስጥ. ማክሰኞ ዕለት, እሮብ, እና ሐሙስ, የ SBB ባቡር ትኬቶች በጣም ኢኮኖሚያዊ ናቸው. በ የንግድ ተጓዦች ጠዋት እና ማታ ወደ ሥራ መጓዝ, የባቡር ትኬቶች የበለጠ ወጪ ያስወጣሉ. ስለዚህ, እኩለ ቀን እና ማታ መካከል በማንኛውም ጊዜ መጓዝ በጣም ርካሽ ነው. ቅዳሜና እሁድ ለባቡሮች ሌላ ከፍተኛ ከፍተኛ ጊዜ ነው, በተለይም አርብ እና ቅዳሜ ላይ. የ SBB ባቡር ትኬት ዋጋዎች እንዲሁ ይጨምራሉ የሕዝብ በዓላት እና የትምህርት ቤት በዓላት.
የ SBB ባቡሮች በከፍተኛ ፍላጎት ላይ ናቸው, እና ጋር ብቻ 2 ሌሎች የባቡር ኩባንያዎች እንደ ውድድር, በአሁኑ ጊዜ በስዊዘርላንድ ውስጥ ለባቡሮች ከፍተኛ ምርጫ ሆነው ይቀጥላሉ. የንግድ ሥራ ቲኬቱ ካልሆነ በስተቀር ትኬት መለዋወጥ ወይም ተመላሽ ገንዘብ የሚከለክለውን እንደ የባቡር ቲኬት ገደቦችን ማዘጋጀት ይችላሉ ፡፡. ምንም እንኳን ትኬቶችንዎን ለሁለተኛ ጊዜ በሰዎች መሸጥ የሚችሉባቸው ድር ጣቢያዎች ቢኖሩም, SBB ለሁለተኛ እጅ ትኬት ሽያጭ አይፈቅድም. ይህ እንዴት ገንዘብን ለመቆጠብ ይረዳዎታል?? የእርስዎ ቲኬት ማዘዣ መርሃግብርዎ የጊዜ ሰሌዳዎን በእርግጠኝነት ሲመለከቱ አንድ ቲኬትን ሁለት ጊዜ ማስያዝ የሚያድንዎት ስለሆነ አንድ ነገር ስለመጣ እና የመጀመሪያውን ቲኬቱን መጠቀም ስለማይችሉ ነው።.
ባቡር አስቀምጥ ትልቁ ትልቁ አለው, ከሁሉም ምርጥ, እና በአውሮፓ ለሚገኙ የባቡር ትኬቶች በጣም ርካሽ ስምምነቶች ናቸው. ከብዙ የባቡር ሀዲዶች ጋር ያለን ግንኙነት, የባቡር ትኬት ምንጮች, እና የቴክኖሎጂ ስልተ ቀመሮቻችን ያለን እውቀት በጣም ርካሹ የባቡር ትኬት ቲኬቶችን ለማግኘት ያስችለናል. እኛ ለ SBB ብቻ ርካሽ የባቡር ትኬት ስምምነቶችን ብቻ አንሰጥም; ለሌሎች የ SBB አማራጮች ተመሳሳይ እናቀርባለን.
ለአንድ የባቡር ጉዞ የ SBB ቲኬቶች ከ 50 12,50 እስከ 125 ዩሮ ከፍ ይላሉ. የ የ SBB ባቡር ትኬት ዋጋ በየትኛው ቲኬት ላይ የተመሠረተ ነው, መድረሻ, እና ለመጓዝ ሲመርጡ:
1) እርስዎ ደርሰዋል በ የከተማ ማዕከል. ከአውሮፕላኖች ጋር ሲወዳደር ይህ የኤስቢቢ ባቡሮች አንድ ጥቅም ነው. የ SBB ባቡሮች እና ሁሉም ሌላ የባቡር ጉዞ ከየትኛውም የከተማው ክፍል እስከሚቀጥለው ከተማ መሃል ድረስ, doesn’t matter if it is a የተፈጥሮ ጥበቃ ወይም መንደር. ከአውሮፕላን ማረፊያ እስከ ከተማ መሃል ጊዜን እና የካቢቢያን ወጪ ይቆጥብልዎታል. በባቡር ማቆሚያዎች, ወደሚሄዱበት ከተማ ውስጥ ወደ ማንኛውም ቦታ መድረስ ይቀላል. ከየት እንደሚሄዱ ምንም ችግር የለውም, ጄኔቫ, ባዝል, Zermatt, ወይም ዙሪክ, የከተማ ማእከል ማቆሚያዎች የ SBB ባቡሮች ዋና ጠቀሜታ ናቸው!
2) በአውሮፕላን መጓዝ ከበረራ ሰዓትዎ ቢያንስ ቢያንስ ሰዓታት በአየር ማረፊያው እንዲገኙ ይጠይቃል. አውሮፕላን ውስጥ ለመግባት ከመፈቀድዎ በፊት በደህንነት ፍተሻዎች ውስጥ ማለፍ አለብዎት. በኤስቢቢ ባቡሮች, እርስዎ ብቻ ከአንድ ሰዓት ባነሰ ጊዜ በፊት ጣቢያው እና አንዳንዴም ከዚያ ያነሰ መሆን አለብዎት. ከአውሮፕላን ማረፊያ ወደ ከተማው መሃል ለመጓዝ የሚወስደውን ጊዜ ግምት ውስጥ ሲያስገቡ, የ SBB ባቡሮች ከጠቅላላው አንፃር የተሻሉ መሆናቸውን ትገነዘባለህ የጉዞ ሰዓት.
3) መሬት ላይ, የ SBB ባቡር ትኬቶች ዋጋ ከበጀት የአየር ትኬቶች የበለጠ ዋጋ ያለው ይመስላል. ቢሆንም, የተከሰሱትን ክሶች ሁሉ ሲያወዳድሩ, የ SBB ባቡር ትኬቶች የተሻለ የዋጋ ስምምነት አላቸው. በባቡር ውስጥ መክፈል የሌለብዎት እንደ ሻንጣ ክፍያዎች ባሉ ሌሎች ወጪዎች, በ SBB መጓዝ ምርጡ ነው.
4) ባቡሮች ለአካባቢ ተስማሚ ናቸው. በባቡሮች እና በአውሮፕላኖች መካከል በንፅፅር, ባቡሮች ሁልጊዜ ከላይ ይወጡ ነበር. አውሮፕላኖች በሚሰጡት ከፍተኛ የካርቦን እና የኮ 2 መጠን ምድርን በጣም ያረክሳሉ. ባቡሮች በንፅፅር አጠቃቀም በጣም ያነሰ የካርቦን አሻራ ከአውሮፕላን ይልቅ.
SBB ለተለያዩ በጀቶች እና ለተጓlersች ዓይነቶች የተለያዩ የቲኬቶች ዓይነቶች አሉት: ቢዝነስም ይሁን መዝናኛ. ከእነዚህ ቲኬቶች ውስጥ አንዱ እንደሚስማማዎት እርግጠኛ መሆን ይችላሉ.
የ SBB መደበኛ ትኬት ከሁሉም የ SBB ቲኬቶች በጣም ተለዋዋጭ ነው. ይህ የባቡር ትኬት ለ ነጥብ-ወደ-ነጥብ ነው 1 መንገድ ወይም ክብ. በሌላ ቃል, የ SBB መደበኛ ትኬት የጥንት የጉዞ ካርድ ነው. በጣም በአስፈላጊ ሁኔታ, ይህ የባቡር ትኬት በሚገዙበት ጊዜ ለመረጡት ቀን በሙሉ ይሠራል, እና እስከ 5 በሚቀጥለው ቀን ነኝ. በተጨማሪም, ለ 1 ኛ እና 2 ኛ ክፍሎች የ SBB ነጥብ-ወደ-ነጥብ ትኬት መግዛት ይችላሉ. የዚያ ነጥብ-ወደ-ነጥብ ትኬቶች ሌላ ትልቅ ጠቀሜታ ልጆች እስከ ዕድሜ ድረስ መሆናቸው ነው 6 ነፃ ጉዞ. በሌላ ቃል, ወደፈለጉት ቦታ እና በማንኛውም ክፍል መሄድ ይችላሉ, ከኤ ወደ ቢ በሚያደርጉት ጉዞ ላይ.
በቁጠባ ቀን ማለፊያ የጉዞ ካርድ, በእያንዳንዱ ጉዞ እስከ € 27 ፓውንድ መክፈል ይችላሉ. የቀን ማለፊያ ቲኬት ሊገኝ የሚችለው አስቀድመው ካገ onlyቸው ብቻ ነው, በባቡር ጣቢያው አይገኙም, እንደ ገና 60 ከመነሳትዎ ቀን በፊት ቀናት. እንዲሁም ከጉዞው አንድ ቀን በፊት የዚህ ዓይነቱን የባቡር ትኬት ማዘዝ ይችላሉ. ከዚህም በላይ, የቁጠባ ቀን ማለፊያ ትኬት ለጀልባዎች ልክ ነው, አውቶቡሶች, ወይም ትራም ጉዞዎች.
ይህ የትኬት ክፍል እንደ መደበኛ SBB ባቡር ትኬት ተለዋዋጭ አይደለም, ግን ከሌሎች የባቡር ትኬቶች ርካሽ ነው. Supersaver SBB ቲኬት እስከ ይሰጣል 70% በመደበኛ ቲኬቶች ላይ ቅናሽ. ከመደበኛው የባቡር ትኬት በተቃራኒው, የዚህ ዓይነቱ ቲኬት ከ A እስከ B ባለው የተወሰነ ጉዞ ዝቅተኛ ዋጋ ይሰጣል. ትርጉም, በማንኛውም ጣቢያ ላይ መዝለል እና ማጥፋት አይችሉም, አስቀድመው ካስያዙዋቸው ጣቢያዎች በስተቀር.
የ GA የጉዞ ካርድን መግዛት የሚችሉት የአካባቢ ዜጎች ብቻ ናቸው, ለሁሉም ነገር በመሠረቱ አንድ ካርድ ነው. የ GA የጉዞ ካርድ በርቷል ሁሉም የህዝብ ማመላለሻዎች በስዊዘርላንድ.
ልጆች እና ወጣቶች እስከ ዕድሜ ድረስ 16 እና ወላጆቻቸው በፋሚሊያ GA የጉዞ ካርድ ላይ ቅናሽ ማድረግ ይችላሉ. ይህ ካርድ ቢያንስ አንድ የቤተሰብ አባል ይህ የ SBB የጉዞ ካርድ ካለው ይህ ካርድ ይገኛል.
ሁሉም የፋሚሊያ GA ባለቤቶች ለሌሎች የ GA የጉዞ ካርድ በጣም በተቀነሰ ዋጋ ይደሰታሉ. በተጨማሪም, ቤተሰብ ለ 1 ኛ ወይም ለ 2 ኛ ክፍል ፋሚሊያ GA ን ለመግዛት ይፈልጉ እንደሆነ መወሰን ይችላሉ.
መቼ ነው 25 ሁሉም ስለ መዝናናት ነው, እና አሁን በሰባት 25 ካርድ, ያለገደብ መጓዝ ይችላሉ 7 ከሰዓት. ትርጉም, ይህ የጉዞ ካርድ በመካከላቸው የሚሰራ ነው 7 ከሰዓት በኋላ 5 ነኝ. እንደዚህ, እንዴት ነው የሚሰራው? ሰባቱ 25 ወደ ስዊዝ ፓስፖርት የጉዞ ካርድዎ ተጭኗል እና ለማንኛውም ማቆሚያ ሊጠቀሙበት ይችላሉ.
የእርስዎን SBB ለማግኘት እና በሰዓቱ በትክክል ይሁኑ, የባቡር ሐዲዱ ቢያንስ እንዲደርሱ ይመክራል 1 የ SBB ባቡርዎ ከመነሳቱ ከአንድ ሰዓት በፊት. በ SBB ባቡሮች ላይ ብዙ ከተጓዝን ጀምሮ እኛ ሴቭ ባቡር ላይ ነን, እንኳን እንዲደርሱ ይመክራሉ 30 ደቂቃዎች በፊት, ስለዚህ ባቡር ለመያዝ ግዙፍ ባቡር ጣቢያዎችን በፍጥነት ማለፍ አያስፈልግዎትም. በተጨማሪም, በሱቆች እና በምግብ ማቆሚያዎች ለመደሰት እና ለእነዚህ የሚያስፈልጉዎትን ዕቃዎች ለማግኘት አንድ ሰዓት በቂ ጊዜ ነው የባቡር ጉዞ በተቻለ መጠን ለስላሳ እንዲሆን ያድርጉ.
በአዳኝ ባቡር ላይ በእኛ መነሻ ገጽ በእውነተኛ ጊዜ ማወቅ ይችላሉ. አሁን ያሉበትን መገኛ እና የሚፈልጉትን መድረሻ ቦታ ብቻ ይተይቡ, እና ለባቡር መርሃግብሮች የዘመኑን መረጃ እናሳይዎታለን.
የ SBB የዙሪክ ጣቢያ የዙሪክ ማዕከላዊ ጣቢያ ነው (የአከባቢው ስም ዙሪክ ኤች.ቢ.). ይህ በዙሪክ ውስጥ ትልቁ የ SBB ባቡር ጣቢያ ሲሆን በዙሪች እምብርት ውስጥ ይገኛል, ቅርብ ወንዝ Limmat.
ባዝል ኤስቢቢ ጣቢያ በአውሮፓ ትልቁ የድንበር ጣቢያ ነው. ያ ማለት ከስዊዘርላንድ ነው, ወደ ጀርመን መጓዝ ይችላሉ, ፈረንሳይ, ኦስትራ, እና ኔዘርላንድስ ከ SBB ባቡር አገልግሎት ጋር. በጣም በአስፈላጊ ሁኔታ, አሉ 50 በባዝል ጣቢያ ውስጥ መደብሮች እና ምግብ ቤቶች, ለጉዞ የሚያስፈልጉዎትን ነገሮች ሁሉ የሚገዙበት ቦታ. ለአብነት, መክሰስ እና የመጨረሻ ደቂቃ መታሰቢያዎችን መግዛት ይችላሉ. ከባዝል ኤስቢቢ ጣቢያ, እና ሊጓዙባቸው የሚችሏቸው ዋና ዋና ጣቢያዎች ፍራንክፈርት ናቸው, ፓሪስ, እና ሳልዝበርግ.
ብስክሌቶች በ SBB ባቡሮች ላይ ይፈቀዳሉ. በጣቢያው ለእነሱ ትኬት መግዛት ይችላሉ, እና ብስክሌቱን እንደ ሻንጣ ያስመዘግቡ ወይም እንደ የእጅ ሻንጣዎች ወደ ባቡር ይዘው ይሂዱ.
አዎ በአንዳንድ ሁኔታዎች, ከስድስት ዓመት በታች ለሆኑ ሕፃናት አብረዋቸው ያለ ክፍያ ይጓዛሉ. በተጨማሪም, ልጆች ከስድስት ዓመት, እና እስከ የእነሱ 16 የልደት ቀን ጉዞ ለግማሽ ዋጋ.
አንቺ ይችላል በባቡር ላይ ተጠባባቂ አንድ አውቃለሁበ በቅድሚያ ለ 5 ተሳፋሪዎች በአንድ ወንበር € 5 ዋጋ. ቢሆንም, ማስያዣው በሚጓዘው ሰው ስም መሆን አለበት.
የእርስዎ ተጠቃሚዎች ደግ መሆን የሚፈልጉ ከሆነ, የእኛን ፍለጋ ገጾች ወደ በቀጥታ እነሱን ለመምራት ይችላሉ. በዚህ አገናኝ, የእኛን በጣም ታዋቂ የባቡር መስመሮችን ማግኘት ይሆናል – https://www.saveatrain.com/routes_sitemap.xml. እንግሊዝኛ የማረፊያ ገፆችን ያለንን አገናኞች አለን የውስጥ, ነገር ግን እኛ ደግሞ አለን https://www.saveatrain.com/de_routes_sitemap.xml እና የ / de ወደ / nl ወይም / fr እና ተጨማሪ ቋንቋዎችን መለወጥ ይችላሉ.
ገመድ አልባ ኤተርኔት ጌትዌይ , የአውታረ መረብ ማብሪያ , ተቋቁሜ አውታረ መረብ ቀይር , Transceiver ይቀያይሩ , Gigabit የሚተዳደሩ ቀይር , Cisco ይቀያይሩ ያቀናብሩ :
የአውታረ መረብ ማብሪያ , Cisco ይቀያይሩ ያቀናብሩ , Gigabit የሚተዳደሩ ቀይር , ገመድ አልባ ኤተርኔት ጌትዌይ , Transceiver ይቀያይሩ , ተቋቁሜ አውታረ መረብ ቀይር ፣
እነዚህ ደስ የሚሉ የሱፍ አበባዎች የትርፍ ጊዜ ማሳለፊያዎች ለማንኛውም ጠለፋ ወይም ከፍ ያለ ቀለም እና ድምቀት ይጨምራሉ! ስብስቡ 6 ተፈጥሮአዊ ቀለም ያላቸው የሱፍ አበባ አበባዎችን የሚያካትት ነው ፡፡
ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኤርትራ ብመሰረት ካብ ሚንስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ዝተዋህበ መምርሒ ንስራሕ ኮነ ንዕረፍቲ ናይ ኢምግራንት ዘይኾነ ቪዛ B1/B2 ንዝሓቱ ኤርትራዊያን ኮነ ዜጋታትን ነበርቲን ኣሜሪካ ቪዛ ምሃብ ደው ከምዘበለ ገሊጹ።
ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ምስ ረብሓ ኣሜሪካ ብዝተሓሓዝ ወይ ህጹጽ ሰብኣዊ ምብጻሕ ወይ ካልኦት ፍሉያት ጉዳያት ምስዝህልው ምናልባት ዝተፈልየ ኣረኣእያ ይገብር ይኸውን ዝበለ’ቲ ኤምባሲ ኣሜሪካ፡ እቲ ሚንስትሪ ዘውጽዖ መግለጺ ብሕጊ ኢምግሬሽን 243(d) ዝተወሰደ ስጉምቲ ምኳኑ’ውን ሓቢሩ’ዩ።
ካሎበዬይ በሰሜን ምዕራብ ኬንያ ኢትዮጵያና ደቡብ ሱዳን ድንበር አቅራቢያ የሚገኝ አዲስ የስደተኞች መጠለያ ካምፕ ነዉ። በሀገሪቱ ከደዳብ ና ከካኩማ ቀጥሎ 3 ኛዉ የስደተኞች መጠለያ ሲሆን ካምፑ በ2015 በይፋ ሲከፈት በተለይ የደቡብ ሱዳን ቀዉስን ተከትሎ በቀጠናዉ ለተፈጠረዉ የሥደተኞች ቁጥር መናርን ከግምት በማስገባት ነበር።
ያ ብቻም ሳይሆን የደዳብ ሥደተኞች መጠለያ የወደፊት ዕጣም ፈንታን ከግምት በማስገባትም የተባበሩት መንግሥታት የዓለምቀፉ የሥደተኞች ጉዳይ የኬንያ ቅርንጫፍ ፈቃደኛ የሆኑትን ስደተኞች ወደ ካሎበዬይ ካምፕ በማዛወሩ ነው፡፡
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የስደተኞች ድርጅት የኬንያ ቅርንጫፍ መ/ቤት ግን ካሎበዬይ ያሉ ስደተኞች ከሀገሪቱ ማኅበረሠብ ጋር የኢኮኖሚ ትስስር እንዲኖረው ዕቅድ እንደነበር ጠቅሶ ስደተኞች ስለሚያነሱት ስሞታ አስተያየት ከመስጠት ተቆጥቧል፡፡
መንግስት ቢዝነስ ውስጥ ገብቶ አገሪቱን ልማት በልማት ሲያደርጋት ለማየት የሚፈልጉ ሰዎች ጥቂት አይደሉም። ደግሞም ፍላጎታቸውን ለማሟላት ቃል የሚገባ መንግስት አያጡም። በእውን፣ በተጨባጭ ወይም በተግባር ፍላጎታቸውን የሚያረካ ነገር ለማየት ባይታደሉም፤ ቢያንስ ቢያንስ በምኞት ደረጃ የልብ የሚያደርስ እቅድ በሽ በሽ ነው። ልማታዊ መንግስት እቅዶች ያንሱታል ተብሎ አይታማም። በየአቅጣጫው የሚፈበረኩ እቅዶችን ትተን፤ የስኳርን ምርት በብዙ እጥፍ ለማሳደግ የወጡ እቅዶች ብቻ ብናይ እንኳ ያስጎመጃሉ።
ለምሳሌ በ1997 የወጣው የአምስት አመት እቅድ፤ የአገሪቱ የስኳር ምርት በአምስት እጥፍ እንደሚጨምር የሚገልፅ ነው። በወቅቱ ሶስት ሚሊዮን ኩንታል የነበረው አመታዊ የስኳር ምርት በፈጣን እድገት በ2002 ዓ.ም ወደ 15 ሚሊዮን ኩንታል እንደሚደርስ የያኔው እቅድ ያብራራል። ያጓጓል አይደል? መቼም መንግስት ቢዝነስ ውስጥ ሲገባ፣ እቅዶች አይሳኩም። የመንግስት ጉድለት፣ የፓርቲ ድክመት ወይም የባለስልጣናት ስንፍና አይደለም ችግሩ። በቃ፤ የትም አገር የትኛውም ፓርቲ ስልጣን ቢይዝ፣ ማናቸውም ባለስልጣን ቢሾም አልያም አንዱ ተሽሮ በሌላው ቢተካ ለውጥ የለውም። የመንግስት ቢዝነስ ውሎ አድሮ ከትርፉ ይልቅ ኪሳራው ይበዛል፤ እቅዶቹ ሃብት እያባከኑ ይጓተታሉ፤ ምኞት ብቻ ሆነው ይቀራሉ።
የስኳር ምርት በአምስት እጥፍ ለማሳደግ የወጣው እቅድ ግን ምኞት ብቻ ሆኖ እንደማይቀር፣ ከአመት በኋላ በ1998 ዓ.ም የወጣው የእቅድ አፈፃፀም ሪፖርት ያበስራል። በፊንጫ፣ በወንጂና በመተሃራ የስኳር ፋብሪካዎች ላይ የማስፋፊያ ፕሮጀክቶች እየተከናወኑ መሆናቸውን ይጠቅሳል፤ በተንዳሆም አዲስ የስኳር ፕሮጀክት እየተፋጠነ እንደሆነ ያወሳል። የገንዘብና የኢኮኖሚ ልማት ሚኒስቴር ባሳተመው ባለ 108 ገፅ አመታዊ የአፈፃፀም ሪፖርት ገፅ 79-81 ይመልከቱ (PASDEP Annual progress report 2005-2006)።
በወንጂ፣ ነባሩን መሬት የማሻሻልና አዲስ ከ3ሺ ሄክታር በላይ መሬት ለማልማት ስራ እንደተጀመረ የሚያበስረው ይሄው ሪፖርት፤ አሮጌውን ፋብሪካ በአዲስ ተተክቶ አመታዊ ምርቱን ከሰባት መቶ ሺ ኩንታል ወደ 2.8 ሚሊዮን ኩንታል እንደሚደርስ ይገልፃል።
በፊንጫ 800ሺ ኩንታል አመታዊ ምርቱን ወደ 2.7 ሚሊዮን ኩንታል ለማድረስ መታቀዱንና የፋብሪካ ተከላ ጨረታ መዘጋጀቱን ሪፖርቱ ጠቅሶ ከ12ሺ ሄክታር በላይ የመሬት ልማት እንደሚካሄድ ይዘረዝራል።
በመተሃራም እንዲሁ፣ የከሰም ግድብ ሲጠናቀቅ ከ12 ሺ በላይ ሄክታር በማልማት፤ እንዲሁም የፋብሪካው አቅም ላይ ሁለት እጥፍ በመጨመር ምርቱን ከ1.2 ሚሊዮን ኩንታል ወደ 3.75 ሚሊዮን ኩንታል ለማሳደግ እየተሰራ መሆኑን ሪፖርቱ ያወሳል።
በ1999 ዓ.ም አንድ ሚሊዮን ኩንታል ስኳር በማምረት ስራ እንዲጀምር በታሰበው አዲሱ የተንዳሆ ስኳር ፋብሪካ፣ የ22ሺ ሄክታር ልማት እንደተጀመረና በ2002 ዓ.ም የፋብሪካው አመታዊ ምርት 6 ሚሊዮን ኩንታል እንደሚደርስ ይጠቁማል።
እንግዲህ በእነዚህ የማስፋፊያ እና የአዲስ ፋብሪካ ፕሮጀክቶች ነው የአገሪቱ የስኳር ምርት ከሶስት ሚሊዮን ኩንታል ተነስቶ በ2002 ዓ.ም ወደ 15 ሚሊዮን ኩንታል ይደርሳል ተብሎ በ1997 ዓ.ም እቅድ የወጣው። በ1998 ዓ.ም የአፈፃፀም ሪፖርትም፣ እቅዱ በትክክል እየተተገበረ እንደሆነ ያብራራል።
በ1999 ዓ.ም የወጣው የአፈፃፀም ሪፖርት ላይ የምናገኘው ጠቅላላ ገለፃ ተመሳሳይ ነው፣ ግን ትንሽ የቁጥር ለውጥ ተደርጓል። በ2002 ዓ.ም የአገሪቱ የስኳር ምርት 15 ሚሊዮን ሳይሆን፣ 12 ሚሊዮን ኩንታል ይደርሳል ሲል የቀድሞውን እቅድ በመቀለስ አቅርቦታል (PASDEP Annual progress report 2006-2007 ገፅ 91)። እቅዱ ለምን ተከለሰ ቢባል፣ በርካታ ምክንያቶችን መጥቀስ ይቻላል። ለምሳሌ፤ የተንዳሆ እና የከሰም ግድቦች እንደታሰበው ሳይጠናቀቁ ቀሩ (በነገራችን ላይ አሁንም ድረስ ሙሉ ለሙሉ አልተጠናቀቁም)። የሽንጎራ አገዳ ልማቱም ያለ ውኃ ሊከናወን አይችልም። ለነገሩ የፋብሪካ ግንባታውም ሳይጀመር ቀርቷል። ስለዚህ ቀደም ብሎ የወጣውን እቅድ መከለስና በአንድ አመት ማሸጋሸግ አስፈለገ።
ቢሆንም ስራዎቹ በሙሉ ስለተጀመሩ፣ እቅዱ ከአንድ አመት በላይ እንደማይጓተት የ1999 ዓ.ም የአፈፃፀም ሪፖርቱ ያስረዳል። በ2002 ዓ.ም የአገሪቱ ምርት 12 ሚሊዮን ኩንታል ይደርሳል የተባለውም በዚህ ምክንያት ነው። ይሄ እንግዲህ የመጀመሪያው ክለሳ ነው። ግን ይህም የሚሳካ አልሆነም። ግድቦቹ፣ የሽንኮራ አገዳ ተከላው፣ የፋብሪካ ግንባታው በሙሉ እንደታሰበው በጊዜ አልተጠናቀቁም። አንዱም አልተሳካም። ስለዚህ እንደገና እቅዱ ተከለሰና በአንድ ተጨማሪ አመት ተሸጋሸገ። የስኳር ልማት ኤጀንሲ የ2000 ዓ.ም ሪፖርት መመልከት ይቻላል። የአገሪቱ የስኳር ምርት 12 ሚሊዮን ኩንታል የሚደርሰው በ2004 ዓ.ም ነው ተባለ።
እንዲህ ሁለቴ የተከለሰው የ2000 ዓ.ም እቅድም ቢሆን እንደታሰበው እንደማይሳካ ወዲያውኑ ግልፅ እየሆነ መጣ። የተንዳሆ ግድብና የሽንኮራ አገዳ ልማት “በዚህ አመት ይጠናቀቃል” እየተባለ 2002 ዓ.ም አለፈ። ለመተሃራ ስኳር ፋብሪካ ማስፋፊያ ታስቦ የነበረው የከሰም ግድብና የአገዳ ልማት ደግሞ የባሰ ነው። ድምፁ ጠፋ ማለት ይቻላል።
እቅዱ እንደገና ለሶስተኛ ጊዜ ተከለሰ። በ2002 ዓ.ም የወጣው የአምስት አመት እድገትና የትራንስፎርሜሽን እቅድ፤ ያልተጠናቀቁትን ጅምር ፕሮጀክቶች በመከለስና ተጨማሪ ፕሮጀክቶችን በማካተት አዲስ እቅድ አቀረበ። በዚሁ እቅድ መሰረት፤ የአገሪቱ የስኳር ምርት 12 ሚሊዮን የሚደርሰው በ2006 ዓ.ም ነው ተብሎ ለተጨማሪ ሁለት አመታት እንዲሸጋሸግ አደረገ። ግን ክለሻ የተደራረበት የስኳር ምርት እቅድ አሁንም አልተሳካም።
“2006 ዓ.ም ገና ሳይደርስ እንዴት እቅዱ አልተሳካም ትላለህ?” የሚል ጥያቄ ልታነሱ እንደምትችሉ ይገባኛል። ለነገሩ፤ እቅዱ በተያዘለት ጊዜ ለማስኬድ ጥረት እየተደረገ ነው እየተባለ ሲነገር በተደጋጋሚ እንሰማለን።
ለምሳሌ ዋልታ ኢንፎርሜሽን ማዕከል “ኮርፖሬሽኑ የስኳር ልማቱን ለማፋጠን የሚያስችሉ ስራዎች ማከናወኑን ገለጸ” በሚል ርዕስ በጥቅምት 12 ቀን ያሰራጨው ዜና መጥቀስ ይቻላል። የስኳር ኮርፖሬሽን አንድ የስራ ሃላፊ፣ “በአምስት ዓመቱ የእድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ውስጥ የተካተቱት የነባር ስኳር ፋብሪካዎች ማስፋፊያና የአዳዲስ ፋብሪካዎች ግንባታ በተያዘላቸው የጊዜ ሰሌዳ ለማጠናቀቅ ርብርብ እየተደረገ መሆኑን አስረድተዋል” በማለት አስፍሯል። እስቲ የጊዜ ሰሌዳዎቹን እንያቸው።
የአገሪቱ አመታዊ የስኳር ምርት በ2004 ዓ.ም ሰባት ሚሊየን ኩንታል እንደሚደርስ፣ ከዚያም በ2006 ዓ.ም ከ12 ሚ. ኩንታል በላይ ስኳር እንደሚመረት ተበሰረ።
እንግዲህ አስቡት፤ እስካሁን የአገሪቱ አመታዊ የስኳር ምርት ከተለመደው 3 ሚሊዮን ኩንታል በላይ ብዙም ፈቅ አላለም። ይልቅስ ወደ ላይ ሳይሆን ወደ ታች ሲወርድ፣ ከአመት አመት ምርት ሲቀንስ ነው የምናየው። በእድገትና በትራንስፎርሜሽን እቅድ መሰረት፤ በ2004 ዓ.ም የአገሪቱ የስኳር ምርት ሰባት ሚሊዮን ኩንታል ሊደርስ ይቅርና እንደወትሮው ሶስት ሚሊዮን አጠገብ ለመቆየትም አልቻለም። የአምናው ምርት ካለፉት አመታት በእጅጉ ያንሳል። 2.6 ሚሊዮን ኩንታል ብቻ ነው የተመረተው (የስኳር ልማት ኮርፖሬሽን ዌብሳይት www.ethsugar.gov.et)።
የዘንድሮው ምርት ደግሞ ካለፈው አመትም የባሰ እንዳይሆን ያሰጋል። በ97 ዓ.ም የወጣው እቅድ እውን ለመሆን ቢበቃ ኖሮማ የዘንድሮው ምርት ከ15 ሚሊዮን በላይ ይሆን ነበር። ያ ሳይሳካ አልፏል። ቢያንስ ቢያንስ የእድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ የጊዜ ሰሌዳው ጠብቆ ቢከናወን ኖሮ፤ የዘንድሮው ምርት 10 ሚሊዮን ኩንታል ገደማ ይሆን ነበር። ግን ጨርሶ ሊሳካ አይችልም። የዘንድሮ ምርት ከአምናውም ያነሰ ሊሆን እንደሚችል ነው መረጃዎች የሚጠቁሙት። ለምን ቢባል...
ከስድስት አመታት በፊት ሥራ ይጀምራሉ ተብለው የነበሩ የማስፋፊያ ፕሮጀክቶችና አዳዲስ ፋብሪካዎች፤ እንደተለመደው ዘንድሮም በአብዛኛው ወደ ሥራ መግባት አይችሉም። ከአመት አመት እየተጓተተ፣ ሁሌም “አሁን ማምረት ይጀምራል” እየተባለ አመታትን ያስቆጠረው የተንዳሆ ስኳር ፋብሪካ፤ ዘንድሮም ሥራ አይጀምርም።
በእርግጥ፣ የፊንጫና የወንጂ የማስፋፊያ እቅዶች ለአመታት ቢጓተቱም ከሌሎቹ ፕሮጀክቶች ጋር ሲነፃፀሩ ሻል ይላሉ። ለዚህም ነው አምና በጥቅምት እና በመጋቢት ወር ላይ ምርት እንደሚጀምሩ በስፋት ሲነገርላቸው የነበረው። ግን እንደገና ግንባታቸው ስለተጓተተ፣ እቅዳቸው እንደገና ወደ ዘንድሮ ተሸጋግሮ፤ ዘንድሮ ጥቅምት ወር ላይ ወደ ምርት እንደሚሸጋገሩ በተደጋጋሚ ተነግሮላቸው ነበር። እንዲያውም፤ ከነባሮቹ የወንጂ ስኳር ፋብሪካ ሁለት ክፍሎች መካከል አንደኛው ከወዲሁ ስራ እንዲያቆም ተደርጓል - በአዲሱ ፋብሪካ ይተካል ተብሎ።
አዲሱ የወንጂ ፋብሪካ ግን እንደታሰበው በጥቅምት ስራ አልጀመረም። ወደ ጥር ወር ተራዝሟል ተባለ። ግን ምን ዋጋ አለው? ለጥር የተያዘው እቅድም እንደማይሳካ ምንጮች ጠቁመዋል። አሳዛኙ ነገር፤ የነባሩ ፋብሪካ አንድ ክፍል ተዘግቷል። ገና ያልተዘጋው የነባሩ ፋብሪካ ሁለተኛ ክፍል ደግሞ፤ አንድ ቀን ዝናብ ከዘነበ ምርቱ ይስተጓጎላል - አካባቢው በቀላሉ ስለሚጨቀይ። በሌላ አነጋገር፤ ዘንድሮ የወንጂ ስኳር ፋብሪካ ምርት ካለፉት አመታትም በእጅጉ ያነሰ ይሆናል።
ትንሽ ተስፋ ያለው የፊንጫ ነው። ነገር ግን እሱም የሌሎቹን ጉድለት ይሸፍናል ተብሎ አይገመትም። በአጠቃላይ ሲታይ፤ አስር ሚሊዮን ኩንታል ይመረትበታል በተብሎ እቅድ በወጣለት 2005 ዓ.ም፤ የአገሪቱ የስኳር ምርት ካለፉት አመታት በታችና ከ3 ሚሊዮን ኩንታል በጣም ያነሰ ሊሆን ይችላል።
ግድያ እስርና እንግልት በሀገሪቱ የተለያዩ ቦታዎች እዚህም እዛም፤ የፖለቲካና የህሊና እስረኞች መፈታት፣የጠቅላይ ምኒስትሩ ሥልጣን እለቃለሁ ማለት ሰሞነኛ ክስተቶች ናቸው፡፡ በቅድሚያ በደደቢት አውሬዎች ትዕዛዝ ከታጠቁት መሳሪያ በማይሻሉ ሰዎች ትዕዛዝ ፈጻሚነት በየማጎሪያ ስፍራዎች ስትሰቃዩ የከረማችሁ ወገኖቼ ….
ሁሉን እንደፈቃዱ በግዜው የሚያደርገው አንድዬ የማሪያም ልጅ እንኳን ከልጆቻችሁ ከሚስቶቻችሁና ከወዳጅ ዘመድ ለመቀላቀል አበቃችሁ፡፡ ነጻ አወጣችሁ አለማለቴ ነጻነት በሌለበት ሀገር ከእስር መፈታት ነጻ መውጣት አይደለምና ነው፡፡ ለዚህም ይመስለኛል ከጠባቡ እስር ቤት ወደ ሰፊው የሚለው አነጋገር የተለመደ የሆነው፡፡
ሰው ሲታሰር ይበልጥ የሚጎዳው ቤተሰብ ነው፡፡ ታሳሪው አንዴ ለይቶለት በግፈኞች እጅ ወድቋልና “የማይቻለውን እንዳይቻል ችሎ” ( ይህች አባባል የዶ/ር ኃይሉ ዓርአያ ነች) ይኖራል፡፡ ቤተሰብ ግን ምን አደረጉት? ወዴት ወሰዱት? ዛሬ ምን ይፈጠር ይሆን? ወዘተ የሚለው የእለት ተዕለት ጭንቀት፤ ከቦታው ርቀት አንጻር እየተመላለሱ መጠየቁ፣ ቀለብ ማቅረቡ ወዘተ በሚል የሚደርስበትን ስቃይ የሚያውቅ ያውቀዋል፡፡ እናም የታሳሪ ቤተሰቦች የደረሰባችሁን ሁሉ የሚክስ ባይሆንም እንኳን ለዚህ አበቃችሁ እላለሁ፡፡ሌላ ምን ማለትስ ምን ማድረግስ ይቻላል፡፡
አቶ ኃይለማሪያም ከዚህ በላይ አሽከርነት በቃኝ ብለው በራሳቸው ወስነውም ይሁን፣ ጌቶቻቸው ህውኃቶች ሌላ ሴራአዘጋጅተውልን እሳቸውን ለታይታ ከተቀመጡበት ቦታ ገለል ማድርጉ አስፈልጓቸው ውጣና ልለቅ ነው ብልህ ተናገር ብለዋቸው ለጊዜው ባይታወቅም፤ድርጊቱም በስመ ጠቅላይ ምኒስትርነት ዘመናቸው ለሆነው ከተጠያቂነት ሊያድናቸው ባይችልም የፈጸሙት ተግባር ግን ቀላል ሊባል የሚችል አይደለም፡፡ ነገር ግን ይህን የርሳቸውን መልቀቂያ አቀረብኩ ጥያቄ ለሀገር እንደሚበጅ ትልቅ ፖለቲካዊ ጉዳይ አድርጎ መመልከት ብሎም አጀንዳ አድርጎ በዚህ መጠመድ አንድም ህውኃትን ያለማወቅ ውጤት ሁለትም ጠቅላይ ምኒስትሩ ሥልጣን የለውም የህውኃት አሻንጉሊት ነው ስንል ከነበረው የራሳችን ቃል ጋር መጋጨት ይሆናል፡፡
ህውኃትን ለማወቅ ያለመቻላችን ዋናው ምክንያት ራሳችንን በትክክል ማወቅ ያለመቻላችን ይመስለኛል፡፡ለማናቸውም ነገር ቀዳሚው ራስን ማወቅ ነው፡፡አበው ሲተርቱ “አፍ የሚጎርሰውን እጅ ይመጥነዋል እንዴት ሰው መጠኑ አቅሙ ይጠፋዋል” ይላሉ፡፡እኛ ግን አቅማችንን አላውቅ፣ መጠናችንን አንረዳ ብለን ስሜት ፍላጎታችን የአንደኛችን ከሌላኛችን ብቻ ሳይሆን የእኛው ከእኛው ጋር ጭምር እየተጋጨብን ከመግለጫ የዘለለ ተቃውሞ፣ ከውግዘትና ዋይታ ሊሻገር የቻለ ትግል ማድረግ ተስኖን ሰምና ወርቅ የሆነውን የወያኔ ንግግርና ድርጊት ሰሙን ብቻ እያየንና እየተከተልን ወርቁን ለመመርመር ስክነቱም አስተውሎቱም ርቆን እነርሱ በሚሰጡን አጀንዳ እየተጠመድን በሚወረውሩልን ኳስ እየተጫወትን ብዙ መልካም አጋጣሚዎችን በቀላሉ እንደዘበት አሳልፈናል፡፡