Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሌላው በቅኝ ግዛት ስር የነበሩ 11 የሚሆኑ የአፍሪካ አገሮች ጥምር ዜግነት ፈቅደዋል፡፡ ለምሳሌ ግብጽ ለዳያስፖራው ብቻ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አዘጋጅታለች፡፡ ብዙም የመሰደድ ችግር የሌለባቸው የአፍሪካ አገሮች ጥምር ዜግነት ከፈቀዱ ለምን በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎቿ በገፍ የተሰደዱባት ኢትዮጵያስ ለምን ጥምር ዜግነትን አትፈቅድም ሲሉ ይጠይቃሉ? ሌሎች አገሮች የጥምር ዜግነትን መብት ሲፈቅዱ ዳያስፖራው በባለቤትነት መንፈስ አገሩን ለማሳደግ ጉልህ ሚና እንዲጫወት ነው የሚሉት አቶ ስለሺ ምክንያቱም ዳያስፖራው ለድጋፍና ለኢንቨስትመንት እየተፈለገ በፖለቲካው ደግሞ አትሳተፍም ሊባል አይገባም፡፡
የፖለቲካ ድርጅቶች አባላትንና አመራሮች ብቻ ሳይሆን አጠቃላይ ዳያስፖራው የጥምር ዜግነት ባለቤት ማድረግ ብዙ ጥቅም አለው፡፡ ጥምር ዜግነት የፈቀዱ አገራት በሁሉም ረገድ ተጠቃሚ ሆነዋልም ሲሉ ያክላሉ፡፡ ፓስፖርታችሁን ቀዳችሁ ብትመጡ ምንድነው ችግሩ ብለናቸው ሲመልሱም፣ በአገሪቱ በተለያዩ ቦታዎች ግጭቶች ይታያሉ፡፡ ለውጡም እንዲቀለበስ የሚፈልጉ ቡድኖች አሉ፡፡ አገሪቱ ወዴት አቅጣጫ እንደምትሄድ ገና አልታወቀም፡ ፡ ቀዳችሁ ኑ የሚባለው ነገር ተቀባይነት አይኖረውም፡፡ምክንያቱም ዳያስፖራው ዜግነት በአገኘበት አገር ኢንቨስትመንትና ቤተሰብ አለው ሲሉ አውስተዋል፡፡
አቶ ኤፍሬም ማዴቦ የአርበኞች ግንቦት ሰባት ንቅናቄ ቃል አቀባይ ‹‹የውጭ አገር ዜግነት ያለው ሰው ኢትዮጵያ ውስጥ መጥቶ በፓርቲዎች መሳተፍ ይችላል፡፡ ነገር ግን መምረጥና መመረጥ እንደማይችል በህገ መንግሥቱ ሰፍሮ ይገኛል፡፡ የውጭ አገር ዜግነት ያለው ሰው ጥምር ዜግነት ተፈቅዶለት መምረጥና መመረጥ ከቻለ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ገብቶ የአገር መሪ መሆንን ጨምሮ ከፍተኛ ሥልጣን ሊያገኝ ይችላል፡፡ ምክር ቤት ተመርጦ የሚገባ ሰው ሁሉ ትልልቅ አገራዊ ውሳኔዎች ላይ ይወስናል፤ ተጽእኖ ፈጣሪ ከሆነ ደግሞ በሌሎችም ውሳኔዎች ላይ ተጽእኖ ያደርጋል፡፡
ይህ ሰው ሙሉ ኢትዮጵያዊ ዜግነት ከሌለው በአገር ደህንነት ላይ አደጋ ነው፡፡ ከዚህ አንጻር እኔ በግሌ ዜግነቱን እስካልለወጠ ድረስ መምረጥና መመረጥም የለበትም ብዬ አምናለሁ፡፡ምክንያቱም ትልልቅ አገራዊ ውሳኔዎችን የሚወስን ሰው ኢትዮጵያዊ ብቻ መሆን አለበት የሚል እምነት አለኝ ››፡፡ ለምሳሌ‹‹ እኔ በዜግነት አሜሪካዊ ነኝ፡፡ እኔ ከአሜሪካ ጋር ላለመተባበሬ ኢትዮጵያ ምን ዋስትና አላት? በአሜሪካ ዜግነት ያላቸው ቻይናውያን እንኳ ስንት የአሜሪካን ምስጢር አሳልፈው ለቻይና እየሰጡ አሜሪካውያንን ችግር ውስጥ ጥለዋል፡፡ እነዚህ ሰዎች የአሜሪካ ዜጋ ሆነው ነው የአሜሪካን ምስጢር አሳልፈው የሚሰጡት፡፡
አገራችን የሚመሩና ትልልቅ ውሳኔ የሚሰጡ ሰዎች ከውጭ ተጽእኖ የጸዱ መሆን አለባቸው፡ ፡ በኢትዮጵያ ጥምር ዜግነት ቢፈቀድ እንኳን የሚከለከሉ መብቶች መኖር አለባቸው፡፡ ሁለት አገር ዜግነት ያለው ሰው በኢትዮጵያ ጉዳዮች ላይ የመወሰን መብት ሊሰጠው አይገባም›› ሲሉ ሞግተዋል፡፡ የኦሮሞ ብሄራዊ ፓርቲ የድርጅትና የፖለቲካ ጉዳይ ኃላፊ አቶ ተማም ባቲ፣ ጥምር ዜግነት የአገርን ደህንነት ስጋት ላይ ይጥላል የሚለውን የአቶ ኤፍሬም ሀሳብን አይቀበሉትም፡፡ ጥምር ዜግነት ቢፈቀድ አገሪቱን ይጠቅማል እንጂ አይጎዳም፡፡ ለፖለቲከኞች የጥምር ዜግነት መፍቀድ የአገሪቱን ደህንነት ስጋት ላይ ይጥላል የሚለው ሀሳብም ውሃ አይቋጥርም፡፡ ምክንያቱም ሰው የተወለደበትና እትብቱ የተቀበረበትን አገር ጥቅም ለሌላው አገር አሳልፎ ይሰጣል የሚል እምነት የለኝም፡፡ ስጋት ካለ እንኳ በፖለቲካ ለሚሳተፉ ሰዎች ጥምር ዜግነቱ ሲሰጥ በስምምነትና በውይይት ገደቦችን ማስቀመጥ ይቻላል እንጂ በደፈናው ጥምር ዜግነትን መከልከል ተገቢ አይደለም ባይ ናቸው፡፡
አቶ ተማም ጥምር ዜግነት የሚያገኙ ሰዎች በፖለቲካው መስክ የመምረጥም ሆነ የመመረጥ መብት ሊያገኙ አይገባም የሚለውን የአቶ ኤፍሬም ሀሳብ አይቀበሉትም፡፡ ምክንያታቸው ደግሞ አንድ የውጭ አገር ዜግነት ያለው ሰው በአገሩ ፖለቲካ ለመሳተፍ ጥረት የሚያደርገው የዚህ አገር ጉዳይ ያገባኛል ብሎ ነው፡፡ ዕድሉ ቢፈቀድለት በሙሉ ልብ አገሩን ያገለግላል፡፡ ምክንያቱም የሌላ አገር ዜጋ የሆነው አገሩን ጠልቶ ሳይሆን ለደህንነቱ፣ ለቤተሰቡና ለሀብት ሲል ነው በማለት ይሞግታሉ፡፡ ዳያስፖራ በኢትዮጵያ ስለመወለዱ መረጃ ካለው የጥምር ዜግነት ቢፈቀድለት በሙሉ ልብ በአገሩ ጉዳይ መሳተፍ ይችላል፡፡ በተለያዩ አገራትም በሚሊዮን የሚቆጠሩ ኢትዮጵያዊያኖች አሉ፡ ስለሆነም ዳያስፖራዎች የጥምር ዜግነት ቢሰጣቸው ባላቸው ሙሉ አቅም በአገራቸው ጉዳይ ላይ በፖለቲካው በኢኮኖሚውና በማህበራዊ የመሳተፍ ዕድል ይፈጥርላቸዋል፡፡
የውጭ አገር ዜግነት ያላቸው የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች ፓስፖር ታቸውን ቀዳችሁ ቢመጡ መምረጥም መመረጥም ይችላሉ የሚል ሀሳብ ይነሳልና በዚህ ዙሪያ ምን ይላሉ ስንል ለአቶ ተማም ያቀረብነውን ጥያቄ ሲመልሱም እንደ ግለሰብ በዚህ ሀሳብ አልስማማም፡፡ ምክንያቱም አብዛኛዎቹ ከውጭ የመጡ የፖለቲካ ድርጅቶች መሪዎች የውጭ አገር ዜግነት ያላቸው ናቸው፡፡ ይህ ሀሳብ የሚነሳው እነዚህ መሪዎች የውጭ ዜግነታቸውን በመተውና ባለመተው ተቸግረው ከፖለቲካው እንዲገለሉ ለማድረግ ሊሆን ይችላል ሲሉ ስጋታቸውን አስቀምጠዋል፡፡
እንዴት ሰነበታችሁሳ? በዚህ ርዕስ መፃፍ ካቆምኩ ቆይቻለሁ። ስለዚህ ማለት ያለብኝ እንዴት ከረማችሁሳ? ነው ። ሰዎችዬ ከርሞ መገናኘት በዚህ ዘመን ብርቅ ነገር ሆኗል ። ለምን ብትሉ በደቂቃ ልዩነት የሆነ ቦታ ላይ የሆነ እሳት ተነስቶ መክረምና አለመክረም ፣ መሰንበትና አለመሰንበት አሻሚ ነገር ሆኗልና ። የታሪክ ሽሚያ አለ። የክልል ሽሚያ አለ ። የስልጣን ሽሚያ አለ። የዘረፋ ሽሚያ አለ። አጉል የሆነ የጀብደኝነት ሽሚያ አለ። የማፍረስ ሽሚያ አለ። የማፈናቀል ሽሚያ አለ ። መልሶ በማቋቋም ጊዜም ያልተፈናቀሉ ሰዎች ተፈናቃዮች መሐል ለመደመርና በኋላ ደግሞ የመቋቋሚያ ብር ተሻምቶ ለመውስድ ግፊያ መሻማትም አለ። ሽሚያ በሽሚያ።
ለነገሩ እኛ ባናውቅ እንጂ ችግሮች እየተፈጠሩ የሚያስቸግሩን ‘‘በኔትዎርክ’’ ፣ እየተሰመሩ ነው። ‘‘ በጌታ በየሱስ ክርስቶስ ስም ! ይሄ ኔትዎርክ የሚባለውን ክፉ መንፈስና አጉል መስመር ከሀገራችን ላይ ይንቀልልን!! ይመታ !! ይወጋ !!’’
ምክንያቱም ስራ ለመያዝ በኔትዎርክ፣ ለመነግድም በኔት ዎርክ ፣ ነቢይነትም በኔት ዎርክ፣ ስልክ ለመደወልም በኔትዎርክ፣ ቻት ለማድረግም በኔትዎርክ ፣ ስኳር አከፋፋይ ለመሆንም ኔት ዎርክ ፣ ሹመት ለማግኘትም በኔትዎርክ ፣ ለዘይት አከፋፋይነትም ኔትዎርክ ….ኔትዎርክ በኔትዎርክ!!
ሁሉም ነገራችን ያለኔትዎርክ አልሰራ፣ አልንቀሳቀስ ፣ ብሏል ። ‘‘ በጌታ በየሱስ ክርስቶስ ስም ! ይሄ ኔትዎርክ የሚባለውን ክፉ መንፈስ ከሀገራችን ላይ ይንቀልልን!!’’
የኔትዎርክ ነገር ሲነሳ ትዝ ያሉኝ ነገሮች አሉ ። መቼስ ካድሬዎች በሚሰበሰቡበት ስፍራ ብዙ ደሳስ የሚሉ ገፀ ባህሪዎቸ ትመለከታላችሁ። እንደኔ ያለው የመፃፍ ሱስ የተጠናወተው ሰው ደግሞ በእንዲህ ያሉ መድረኮች ላይ ሲገኝ የስብሰባውን አጀንዳ ይተውና የሰው ዓመል ይቃርማል።
አንድ ጊዜ ነው። የአንድ ዞን ካድሬዎች ተሰብስበዋል። የኔትዎርክ ንፋስ ፣ በኔትዎርክ አማካኝነት የሚሰራው ሻጥር፣ ከፖለቲካ አመራሩ ተነስቶ በተለያዩ ማህበራዊ ተቋማት ጭምር በዓውሎ ንፋስ ጉልበት እየነጎደ ማህበራዊ ተቋሞቻችንን ጭምር እያፈረሰ የመሆኑ ነገር ተነሳ።
አንድ ሰው ፣ ‘‘ ይሄ ኔትዎርክ የሚባለው ነገር ቸርችም ውስጥ ግብቷል።…’’ ፣አሉና ጀመሩ ። ‘‘ነገሩ እነዲህ ነው ። አንድ ወጣት ፓስተር መድረክ ላይ ወጥቶ ስብከት ማሰማት ጀመረ። እንዲህ እያለ። ‘ እያንዳንድሽ አዚህ የተሰበሰብሽ መከራ መጥቶብሻል! በቤትሽ ውስጥ ሴጣን እየዘለለ ነው ። በረከት የለም ። መስማማት የለም ። ብርኩሰት ሸተሻል ። በቤትሽ ውስጥ ክፉ መንፈስ ተፈልፍሏል፡፡’….’’ ፓስተሩ ወጣት የሚናገረው በሙሉ ተስፋ የራቀው ነገር ነው ። ምንም የብርሀን ቃል የሌለው ።
‘‘በስብከቱ አዳራሽ ውስጥ የተገኙና ይህንኑ ሁኔታ የታዘቡ አዛውንት ተበሳጩ ። ስሜታቸውን መቆጣጠር አልቻሉም። በዚህ ምክንያት ፣ ‘ ጌታ እየሱስ ክርስቶስ ይህንን ሴጣን ከመድረክ አውርድ! የሰራዊት ጌታ ይህንን የሴጣን መልክተኛ ከዚህ መድረክ ላይ አንሳ!! … ’ ’ ፣ አሉ በታላቅ ድምፅ።
ድንገት ከኋላ ተነስቶ ‘‘ አንተ ምን አገባህ ይላል ጌታ እየሱስ ክርስቶስ !! ’’ በማለት ሽማግሌውን በጎረምሳ ድምፁ ያስደነበራቸው ወጣት፣ ለካ የሰባኪው ኔትዎርክ ኖሯል ፡፡ የገረመኝ ነገር ። ለካ ኔትዎርክ ለሰው ልጅ ክብር የለውም።አንቱ የሚባሉትን ሰው አንተ አላቸዋ!!
ሰሞኑን ደግሞ እንድ ወዳጄ ያጫወተኝ ነገር አስገርሞኛል። አንድ ቤቱን መሸጥ የፈለገ ሰው ነው ። ቤቱን መሸጥ ወደፈለገው ወደዚህ ሰው ብዙ ገዢዎች መጥተዋልም ። ወደርሱ ከመጡት ገዢዎች መካከል ትልቁን ገንዘብ ለመክፈል የፈለገው ገዢ አንድ ነጥብ ሁለት ሚሊየን ብር ቆጥሮለታል ።
ይኸው ቤት ሻጭ ሰውዬ እሀድ እሁድ ቸርች ይሄዳል ። የቸርቹ ፓስተር ፣ ‘‘ ቤት ለመሸጥ ያሰብክ ወንድሜ እዚህ አለህ ። ስምህ ደረጀ ነው ። አሁን ጌታ እየሱስ ክርስቶስ ቤቱን ለወንድም ዓለሙ በ8መቶ ሺ ብር እንድትሸጥለት የሚል መልዕክት ነግሮኛል ፡፡ ተባርከኻል ። ቤቱን ለተባለው ሰው ሽጥለት። ጌታ እየሱስ ክርስቶስ ላንተ ከዚህ ሶስት እጥፍ ሚበልጥ በረከት አዘጋጅቶልሀል!....’’
አንደንድ ፓስተሮች ድለላም ይሰራሉ ላካ !! ይሄም እንግዲህ በኔትዎርክ ነው የሚሰራው ። እናንተዬ፣ ለኔ የሚታየኝ የቸርች ውስጥ ማጭበርብር አይታያችሁም? ይኸው ይህን ወግ እያወጋኋችሁ የቡሄ ጅራፍ እየጮኸ ነው ። ክርስስቶስ ዳግመኛ መጥቶ በቤተ መቅደሱ ውስጥ የተሰበሰቡትን ነጋዴዎች ምናለ በጅራፍ እየጠበጠበ ባሰወጣቸው !
አንድ ወዳጄ የነገረኝን እዚህ ጫወታ ላይ ቢደመር ። ዘመኑ የመደመርም አደል? ግን መደመር የሚጠናቀቀውና ሰላምም ተባዝቶ ተባዝቶ የሚትረፈረፍልንንና እፎይ ብለን ያለ አንዳች የስጋት ሀሳብ ወጥተን የምንገባው፣ ተኝተን የምንነሳው መቼ ነው ? ይሄ ቀን ናፈቀኝ !! ማርያምን!!
ደቡብ ክልል ውስጥ ቡና ሲያሸትና ለሽያጭ መዋል ሲጀምር ብዙ የገጠር ቸርቾች ይዘጋሉ ። አንዳንድ አምላኪና ሰባኪ ውሎና አዳሩ ከተሞች ውሥጥ ይሆናል። ፊለፊቱ ኮካ ኮላ ያስቀምጥና ከኮካኮላው ጀርባ ቢራ አቁሞ ይጋሽራል። ቢራ በኮካ ፓንች እያረገ ሲጠጣ ይሰነብታል። ሴት እየገዛ ያድራል ። በቃ ፣ አስርቱ ትዕዛዛት ፣ ሰኪውሪቲስ ፣ድንገት ወደ ህሊናው ቢመጡ እንኳ ‘‘ ፓስ ፣ ፓስ ሲል ፣ ቅዱስ ቃላት አይምሮው ላይ ተፅፈው ቢያገኛቸው ተር፣ ተር። ተረር.. ተረር አርጎ ሲቀድ ፣ ‘‘ፓስ -ተር ፣ፓስ -ተ ተረር ’’ ፣እያደረገ ይሰነብታል ። ቢራና ኮካ መግዣው ሲሟጠጥ ፣ ሴት መሸመጫውም ሲጠናቀቅ ፣ ከተማውን ትቶ ወደ መንደሩ ይመለሳል።
ፈጣሪን እንዲህ ያለ የምህረት ጥያቄ በተደጋጋሚ እየጠየቁ ነው ለካ የኛን ጥያቄዎች እንዳይመልስ ቢዚ ያረጉብን። ይኸው በዚህ ምክንያት ኑሮ መሮብን እኛም ተማረናል።
ለነገሩ ዕውነተኛ አምላኪ እየሳሳ ሄዷል። እንደዚያ ባይሆን ኖሮ የሰው ህይወት የሚቀጥፉ ክፉ መንፈሶች ባልተባዙ። ይህንን የዕውነተኛ አምላኪ መሳሳት ሳነሳ ትዝ አለኝ አንድ
አንድ ጊዜ የደቡብ ክልል ኮር አመራሮች፣ የተለያዩ የመገናኛ ብዙሀን ሙያተኞችን አስከትለው በክልሉ ውሥጥ ወደ ሚገኙ ያርሷደር መንደሮች አቀኑ። አብዛኛው የክልሉ አመራር አማኝ ‘‘ ነበር’’ ።
ሁለተኛው ፕሮግራም ካረማ ፣ካረሳና ኩትኳቶ….በኋላ ካርሷደሩ ጋር አርሷደሩ በገጠሙት ችግሮች ዙሪያ ውይይት ማድረግ ነበር። እንዳጋጣሚ ሆኖ ለነዚህ ተግባሮች ከወጡት ኮር አመራሮች መካከል አንደኛው ኮር አመራር የትውልድ መንደር መገኘት ! ሰውየው አማኝም ይመስሉኛል።
እዚህ መንደር ውስጥ ደግሞ አጋጣሚው ወደ ትውልድ መንደሩ ባመጣው ኮር አመራር ላይ በጅጉ የተማረሩ አርሷደር አሉ። ኮር አመራሩ ግን ቁና ቁና እየተነፈሰ ፣ ላቡ እየተንዠቀዠቀ ሲያርምና ሲኮኩት ብታዩት !! - ያውም የተማረሩበትን አርሷደር ማሳ ። በቃ እርሱ ሆነ - አንደኛ ያርሷደሩ ትከሻ !!
አርሷደሩን ያማረራቸው ጉዳይ ፣ የዚህ ኮር አመራር ወንድም የሆነ ሰው የዕርሻ መሬታቸውን ወሰን እየገፋ ዝም መባሉ ነው። አቤት ቢሉም ሰሚ አላገኙም። ወረዳ አመራሩም የኮር አመራሩ ኔትዎርክ ስለሆነ ፣ የቀበሌ አመራሩም የኮር አመራሩ እና የወረዳ አመራሩ ኔትዎርክ ስለሆነ ለጩኸታቸው መፍትሄ አጥተዋል። በነገራችን ላይ የቴሌ ኔትዎርክ እየቀነሰ ፣ የሙሰኝነት ኔትዎርክ ከፍ ያለ እድገት እያሣየ መምጣቱ !
‘‘ እኛ ሀገር እባብ አለ። እኛ ሀገር ያለው ዕባብ እንቁላል ይወጣል። እንቁላል ከዋጠ በኋላ ዛፍ ላይ ይወጣል። ዛፍ ላይ ከፍ ብሎ ከወጣ በኋላ ወደ መሬት ዱብ ብሎ ይወድቃል ። እንደገና ይወጣል። ወደ መሬት ይፈጠፈጣል። ይህንኑ ድርጊት መላልሶ ደጋግማል…’’ ፣ ካሉ በኋላ የበደል ጩኸታቸውን ‘‘በኔት ዎርክ ’’ ፣ እያፈነ ወዳማረራቸው ኮር አመራር አተኩረው ተመለከቱ። በእልኸኛ ዐይኖቻቸው ወግተው ፣ አመልካች ጣታቸውን ጭኖቹን ተንተርሶ ዘፍ ያለ ቦርጩ ላይ ቀስረው ፣ ‘‘ አንተ የመጣኸው ….. አንተ የመጣኸው የዋጥከውን እንቁላል ለመስበር ነው!!!…. አይደለም ? ’’፣ አሉት ።
ለሃጫሉ ሁንዴሳ ቤተሰቦች የአዲስ አበባ ከተማ ከተማ ከንቲባ በግብር ከፋዩ ገንዘብ ቤት ተሠጣችው። እስካሁንም ለአክቲቪስቱ ብዙ ነገሮች በስሙ ተሠይመውለታል–ትምህርት ቤቶች፡ መንገዶች፣ አምቦ ዩኒቨርሲቲ ማዕከል፣ ወዘተ
የሚያስገርመው ለተያያዙት ዘረፋ አልጠግብ ባይነታቸው እየተተገበረ የሚታየው በሳዑዲ ዐረብያ በቁም ዕሥር ላይ የሚገኘው አላሙዲ ከ1980ዎቹ ያለበት በአሥርት ሚሊዮኖት ብር ዕዳዎች ተሠርዞለታል ተብሏል። በአጭር አባባል ከላይ እስከ መካከል የተከፋፈሉት እነማናቸው? ኢትዮጵያ እንደሆነ፡ መንግሥት በተባለ ኃይል ዘላለም እንድትዋረድና እንድትዘረፍ መሆኑ ግልፅ ነው።
ዛሬ የይቅርታ ቀን ተብሎ መሰየሙን እና አንዳንድ የመንግስት ባላሥልጣናት፤ እንዲሁም የኃይማኖት አባቶች ይቅርታ ሲጠይቁ እየሰማው ነው። በሃሳብ ደረጃ ነገርየው ጥሩ ነው። ይቺን ነገር አምናና፣ ካቻምናም አድርገናት ነበር። ከአምናው ይቅርታ መጠያየቅ ወዲህ በአገራችን የተፈጸሙትን ነገሮች ብቻ ማሰብ ይህ ነገር ከልብ ነው? ያስብላል። የኃይማኖት አባቶችን እና የሕዝብን ለጊዜው ልተውና በባለሥልጣናት በየአመቱ ስለሚጠየቀው ይቅታ ይችን ልል ወደድኩ።
ይቅርታ ጥፋትን እና ጸጸትን ተከትሎ የሚመጣ ነገር ነው። በፖለቲካው አውድ ጥፋት ሳይኖር ይቅርታ አይጠየቅም። ጥፋት፤ ከዛ መጸጸት፤ ከዛ ተጠያቂነት፣ ከዛ ይቅርታ ይከተላል። ፖለቲከኞች እና ባለሥልጣናት የሚፈጽሙት ጥፋት በአገር እና በሕዝብ ጥቅምና መብት ላይ ያነጣጠሩና ጉዳታቸውም ከፍ ያለ ስለሆነ ይቅርታ የሚጠይቁትም አገርን እና ሕዝብን ነው። በመሆኑም ፖለቲከኞች፤ በተለይም ባለሥልጣናት የሚጠይቁት ይቅርታ ሌላው ተራው ሰው እንደሚጠይቀው ይቅርታ ሾላ በድፍኑ አይነት ነገር አይደለም። ቢያንስ ከዚህ የሚከተሉትን የይቅርታ ቋንቋዎች እና ሃሳቦች የያዘ መሆን አለበት።
እኔ ይሄን ካልኩኝ ዘንዳ ዛሬ አቶ ታከለ ኡማ እና ሌሎች ባለሥልጣናት በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ብለው “ሳናውቅ ለበደልናችሁ ይቅርታ” ያሉበትን መንገድ መፈተሽ ደግሞ የእናንተ ሥራ ይሁን። ይህ አይነቱ ይቅርታ አምና እና ካቻምና ከተደረጉት የይቅርታ ጥያቄዎች በምን ይለያሉ? ከዛስ በይቅርታው ማግስት ምን ሆነ?
እንግዲህ እኔ ፖለቲከኞች ስለሚጠይቁት የይቅርታ አይነት ከላይ ያሉትን አምስት ነጥቦች አስቀምጫለሁ። እናንተ የሹሞቹን ይቅርታ በእነዚህ መስፈርቶች እየመዘናችሁ ‘ይቅር ብለናል’ ማለቱን ለእናንተው ልተው።
አዲስ ኪዳን (ግሪክ (ቋንቋ) : Ἡ Καινὴ Διαθήκη / Hê Kainề Diathếkê) በክርስትና አቢያተ ክርስቲያናት ምእመናን የሚቀበሉት የመጽሐፍ ቅዱስ ሁለተኛ ክፍል ነው።
ይህ ካርታ የሚያሳየን በዓለም ላይ ካሉት አገሮች ጠቅላላ በእያንዳንዳቸው ውስጥ ምንያህል ክርስቲያን እንዳሚገኝ ነው ። ይህም አዲስ ኪዳን ምንያህል እንደተስፋፋ ክርስቶስ "ቃሌ ከዓለም ዳር እስከዳር እስኪደርስ መጨረሻው አይሆንም" ያለው እንደደረሰ ያሳያል ።
ዓመት መጽአ 29 መስከረም ዝክረ ሰማዕትነት ቅድስት ኣርሴማ ኣብ ኦርቶዶክሳውያን ኣብያተ ክርስቲያን ዝኽበር ኮይኑ፣ ብስማ ዝተሓንፀ ቤተ ክርስቲያንን ዝተገደመ ገዳምን ዘለዎ ኣብ ሃገረ ስብከት ማእከል ዓዲ ሓውሻ ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮስ ዓቃቤ መንበር ዘፓትርያርክ፡ ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ፡ ብፁዕ ኣቡነ ባስልዮስ ዋና ኣመኃዳሪ መንበረ ፓትርያርክ፡ ወከልቲ ኃለፍቲ ክፍልታት፡ ገዳማውያን ኣደታት፡ ሊቃውንት ውሉደ ክህነት፡ ምእመናትን ምእመናንን ኣብ ዝተረኽብሉ ተኸቢሩ።
ብመሠረት ሥርዓት ቤተ ክርስቲያን ካብ ጸሎተ ዋዜማ ዝጀመረ ስብሓታተ ማኅሌት፡ ንባባተ መጻሕፍትን፡ ጸሎተ ኪዳን . . . ክሳዕ ፍርቂ መዓልቲ ናይቲ ዕለት ምስ በጽሐ፡ ብመሪሕነት ብፁዓን ኣቦታት ጸሎተ ቅዳሴ ተሠሪዑ። ብምቕጻል ታቦት ብክብሪ ለባስያን ውሉደ ክህነት ተዓጂቡ፡ ብቡራኬ ብፁዓን ኣቦታትን ብዘማርያን ሊቃውንት ተሰንዩ ሠለስተ ሻዕ ዘይሩ ኣብ ዓውደ ምሕረት ምስ ቆመ፡ ሊቃውንት መዘምራን ነቲ ዕለት ዝምልከት ለዘብ ኣስሚዖም። ምስቲ ዕለት ብምትኅኃዝ ስብከተ ወንጌል ብሊቀ ካህናት ሳሙኤል ጸጋይ ተሓጋጋዛይ ዋና ጸሓፊ ቅዱስ ሲኖዶስ ተዋሂቡ። ሊቀ ካህናት ኣብ ትምህርቶም፡ ገድለ ቅድስት ኣርሴማ ብሓፂሩ ድኅሪ ምትራኽ ኣሠር ቅድስት ኣርሴማ ኢሎም። ቀጺሎም’ውን ናይ ሃገርና መበል ካልኣይ ገዳም ደቀ ኣንስትዮ ደብረ ደናግል ብስም ሰማዕት ቅድስት ኣርሴማ፡ ንዓመታት ብዝተቐመጣ መነኮሳይያት፡ ሰበካ ጉባኤን ኣመኃደርቲ ዓዲን ብዝሓተትዎ፡ እግዚአብሔር ፈቒድዎ፡ ቅዱስ ሲኖዶስ ተቐቢልዎ፡ ብሓልዮት ነበርቲ ዓድ ሓውሻ ዕለት 29 መስከረም 2012 ዓ.ም.ግ. ከም ገዳም ተገዲሙ ኣሎ እሞ ዕላማዑ ጐድኒ ጐድኒ መንፈሳዊ ሕይወት ዘክታማት ዝዓብይሉ ጽጉማት ዝጥወርሉ ክኸውን እዩ። ስለዚ ኵልና ኣብዚ ዘለና ኮነ ንካልኦት እናኣረዳእና ዓቕምና ዝፈቕዶ ብጉልበትና ኮነ ገንዘብና ናይ በረከት ኢድና ንዘርግሓለን” ኢሎም።
ኣብ መወዳእታ ጸሎተ ምህላ ታቦት ብኽብሪ ናብ ቦትኡ ምስ ተመልሰ፡ ብብፁዓን አበው ኣብቲ እምነ መሠረት ክንበረሉ ዝተዳለወ ቦታ ጸሎት በጺሑ። ብብፁዕ ዐቃቤ መንበር ብፁዕ ኣቡነ ጴጥሮብ ብኣርባዕተ ማዕዘን ምስ ተባረኸ፡ እምነ መሠረት ተነቢሩ። ብፁዕ ኣቡነ ሉቃስ ኣብ ዘስምዕዎ ቃለ ምዕዳን፥ ንሕና ሕዝበ ክርስቲያን ብጉልበትናን ገንዘብናን፣ ገዳም ደብረ ደናግል ድማ ብጸሎትን በረከትን እዩ እሞ ነዘን ኣዴታትና ተስፋ ንኹነን” ኢሎም።
ኣብ ሃገረ ጀርመን፡ ኣብ መንጎ ሃይማኖትን መንግስትን ምፍልላይ ኣሎ። ነፍሲ-ወከፍ ሰብ ዝደለዮ ሃይማኖት ክመርጽን ከዘውትርን ናጻ እዩ። ኣብ ሃምቡርግ ብዙሃት ሃይማኖታዊ ማሕበራት ኣለዋ።
ቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ያ እጁን ጠቅልሎ ሁለተኛ የወጣው ማን ነበር ሰሙ አሰጠሊታና ባንዳ የሆነ ነገር ሲያሸንፍ ነው አንተ ደሰ የሚልህ...ኢትዮጵያዊ ሲያሸንፍ ቅር ይለሃል...ግምት ቅብጥርሴ ብለህ የምትሰጠው ምክኒያት ያው የልብህን ለመደበቅ ሰለምታሰብ ነው...ወያኔ ጸረ ኢትዮጵያ የሆኑትን ሁሉ ለይቶ ያውቃል...ግን አንተ ራሰህን እንዲህ አታጋልጥ...ትንሸም በጥቂቱም ቢሆን ኢትዮጵያዊነት አሳይ !!!!
እ.ኤ.አ. በ 1992 በሪዮ ከተካሄደው የምድር ስብሰባ ላይ የወጣው ፅንሰ-ሀሳብ ለሰፊው ህዝብ በተሻለ የሚታወቅ ይመስላል-ኢኮኖሚያዊ ዕድገትን ፣ ማህበራዊ እድገትን እና የአካባቢ ጥበቃን በማጣመር ላይ ነው ፡፡
“እ.ኤ.አ. በ 2002 ይህንን ፅንሰ-ሀሳብ የተገነዘበው ፈረንሳዊው ህዝብ 9% ብቻ ነበር ፣ ዛሬ 50% የሚሆኑት ቃሉን አውቀዋለሁ ይላሉ እና 40% ደግሞ ትርጉሙን ሊሰጡ ይችላሉ ፡፡ ቃሉ በእውነቱ አሁን ባለው አጠቃቀም ውስጥ ገብቷል ”ብለዋል የስነ-ምህዳር ሚኒስትር ኔሊ ኦሊን ፡፡ ለዘላቂ ልማት የኢንተርሚኒስትር ተወካይ የሆኑት ክርስቲያኑ ብሮድግ “ጭብጡ ትርጉም መስጠት ጀምሯል” ብለዋል ፡፡ የኋለኛው በዚህ ሳምንት ክስተቶች ያስከተለውን የበለጠ “የባህሪ ለውጦች አጠራጣሪ” መሆኑን አምኗል ፣ ለአራተኛው ተከታታይ ዓመት የተደራጀው ፡፡
ስለሆነም በኤግዚቢሽኖች ፣ በክፍት ቀናት ፣ በተከታታይ የሚካሄዱ ኮንፈረንሶችን እና ሴሚናሮችን እና በመስክ ላይ የተከናወኑ እርምጃዎችን እናገኛለን-በ 2000 የ መንደሮች ውስጥ የብስክሌት መንዳት ወይም የውሃ ቁጠባ ማስተዋወቅ ፣ “ዘላቂ ልማት” የሚል ስያሜ መስጠት ፡፡ ነዋሪዎች ይህ በሬዲዮ እና በቴሌቪዥን ጣቢያዎች ዘመቻ የሚደገፍ ሲሆን በየቀኑ “በሲቪክ ድርጊቶች” ላይ ፖስተሮች እና ብሮሸሮች ማሰራጨት የሚቻል ሲሆን አንደኛው በባባር ቀለሞች ከ4-8 አመት ለሆኑ ህፃናት የታሰበ ነው ፡፡
መኢአድ (አሠሪዎች) ለኩባንያዎች የታሰቡ የመቶ ጥሩ ልምዶችን መመሪያ በማውጣት መስኩን ይይዛሉ ፡፡ ቁጥራቸው ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ ስለ ዘላቂ ልማት እየተነጋገሩ ነው ፡፡
የአከባቢው ሚኒስቴር ቀደም ሲል ለመኪናዎች እና ለቤት ውስጥ መገልገያ መሳሪያዎች ለሌሎች ምርቶች የተተገበረውን “የኢነርጂ መለያ” የማስፋፋት ዕድሎችን ከግምት ውስጥ ያስገባ ነው ፡፡ ዓላማ-የካርቦን ዳይኦክሳይድ (CO2) ዋጋቸውን ሪፖርት ማድረግ ፡፡ ለምሳሌ ፣ ከወቅት ውጭ ከዓለም ዙሪያ በሚመጡ እንጆሪዎች ትሪ ላይ የግሪንሃውስ ጋዝ ልቀትን መቁጠር እና ማሳየት ፡፡ እስከዚያው ድረስ “ሸማቾች ተጠያቂ ሊሆኑ ይገባል” ሲሉ የአከባቢው ሚኒስትር ተናግረዋል ፡፡
በዘላቂ ልማት መስክ ለኩባንያዎች አማካሪ ኤጄቲቲ ፣ በዚህ ጉዳይ ላይ በፈረንሣይ አስተያየት አስተሳሰብ ዙሪያ በመጋቢት ወር 4500 ተወካይ ሰዎችን ቃለ መጠይቅ አድርጓል ፡፡ ከሁለቱ አንዱ “የፕላኔቷ ሁኔታ ያሳስባል” ይላል ሥነ ምግባር ፡፡ 83% የሚሆኑት በግዥዎቻቸው አማካኝነት የድርጊታቸውን ሀይል መገንዘባቸውን ይናገራሉ ፡፡ ከ 20% በላይ የሚሆኑት ደግሞ አነስተኛውን መመገብ በቀላሉ አስፈላጊ ነው ብለው ያስባሉ ”፡፡ ለእነዚህ ስጋቶች ምንም ምላሽ የማይሰጥ ከሆነ ኤጀንሲው ያስጠነቅቃል ፣ “ትልቁ ሸማቾች ቅነሳን ሲመርጡ የማየት አደጋ አለብን” ብለዋል ፡፡
ZhongShan የፓርትል ብርሃን ቻይና 24W የ LED ፓነል መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የፓርትል ብርሃን ቻይና 24W የ LED ፓነል መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የፓርትል ብርሃን ቻይና 24W የ LED ፓነል መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ስኒት ዘለዎም ኣናህብ መዓር ይጐርሱ፡ ፋሕ ዝበሉ ሃመማ ገምቢ ይልሕሱ! ኣብ ያታናን ባህልናን ንሓድነት ህዝብን ሃገርን ዝሕብሩን ዘተባብዑን ብዙሓት ምስላታት...
ካቢኔው በተጨማሪም ቤታቸው ለተቀመጡ ሠራተኞች ደሞዝ ለሚከፍሉ ድርጅቶችና ግለሠቦች እንዲሁም ለተከራዮቻቸው የኪራይ ቅናሽ ላደረጉ አከራዮች የታክስ ጫና ማቃለያ ውሣኔዎች አሥተላልፎአል፡፡
በከተማ አቀፍ ደረጃ የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የገቢ እና የህብረተሰብ ተሳትፎ ንቅናቄ ስራ ተጀመረ፡፡መርሃግብሩን በይፋ ያስጀመሩት በምክትል ከንቲባ ማዕረግ የአገልግሎት ሰጪ ተቋማት አስተባባሪ እና የምክር ቤቱ ሰብሳቢ ኢንጅነር እንዳወቅ አብቴ እንደገለጹት ታላቁ የህዳሴ ግድብ ግንባታ ኢትዮጵያውያን ከድህነት ለመላቀቅ የምታደርገውን ትግል እውን ማድረጊያ ፕሮጀክት መሆኑን ተናግረዋል፡፡የግድቡ ትርጉም ከኢኮኖሚያዊ፣ማህበራዊ እና ፖለቲካዊ ጉዳዮች ባለፈ የኢትዮጵያውያን የክብር እና የመተባበር ተምሳሌት ጭምር በመሆኑ መላው የከተማዋ ነዋሪዎች ግድቡ በተያዘለት ጊዜ ተጠናቆ የኤሌክትሪክ ኃይል እንዲያመነጭ ከዚህ ቀደም ያደርግ የነበረውን ድጋፍ አጠናክሮ እንዲቀጥል ኢንጅነር እንዳወቅ አብቴ ጥሪያቸው አቅርበዋል፡፡
መንገዱ የአዲስ አበባ መውጪያዎችን ከኦሮሚያ አጎራባች ከተማዎች የሚያገናኙ መንገዶችን የመገንባት አንዱ ክፍል ነው።የሀይሌ ጋርመንት —ጀሞ መንገድ ግንባታ በመጠናቀቅ ላይ ሲሆን በቀጣይም ሁለተኛው ምእራፍ ግንባታ የሚቀጥል ይሆናል።
300 አውቶብሶችን ማቆም የሚችለውና ዘመናዊ የጥገናና የተለያዩ አገልግሎቶችን ያካተተው የቃሊቲ የአውቶብስ ዴፖ ተመርቀ።የአውቶብስ ዴፖውን መርቀው ስራ ያስጀመሩት ኢ/ር ታከለ ኡማ ናቸው።
የቃሊቲ አውቶብስ ዴፖ ዘመናዊ ጋራዥ፣ዘመናዊ ነዳጅ ማደያዎችን፣የአውቶቡሶችን ውጭ አካል ቀለም መቀባት የሚችል እንዲሁም አንድን አውቶብስ ከሁለት ደቂቃ ባልበለጠ ጊዜ ማጠብ የሚችል መሳሪያ ተገጥሞለታል።
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በከተማዋ ለሚገኙ አርሶአደሮች ከ200 በላይ የውሀ ፓምፖችና 5 ትራክተሮች አበርክቷል።የውሀ ፓምፖቹና ትራክተሮቹን ያበረከቱት ኢ/ር ታከለ ኡማና የአዲስ አበባ የብልፅግና ፅ/ቤት ሀላፊ አቶ ተስፋዬ በልጅጌ ናቸው።የከተማ አስተዳደሩ ካበረከተው የትራክተር ስጦታ በተጨማሪ የተለያዩ ባለሀብቶች የትራክትር ስጦታ አበርክተዋል።ስጦታውን ለአርሶ አደሮቹ ያበረከቱት ኢ/ር ታከለ ኡማ አዲስ አበባን እንደ ስሟ አዲስ እናደርጋታለን ስንል ለሁሉም የተመቸች ከተማ እናደርጋታለን ማለታችን ነው፤ይህ እቅድም አርሶአደሮቻችን ያካተተ እንጂ የገፋ አይሆንም ብለዋል።
የአዲስ አበባ ታላቁ ህዳሴ ግድብ ግንባታ ማስተባበሪያ ጽህፈት ቤት ሀላፊ አቶ ዘመን ጆነዲን እንደገለጹት የታላቁ ህዳሴ ግድብ ግንባታ የመሰረት ድንጋይ ከተቀመጠበት ከ2003 ዓ.ም ጀምሮ በተፈጠረው የግንዛቤ ስራ የከተማዋ ነዋሪዎችን የአንድነት ስሜት ይበልጥ ከመፍጠሩ ባለፈ የይቻላል መንፈስን ያጠናከረ ፕሮጀክት መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡የግድቡ ግንባታ ከተበሰረበት ጀምሮ ባለፉት ዘጠኝ ዓመታት ስለአጠቃላይ ፕሮጀክቱ ወቅታዊ መረጃዎችን ለህብረተሰቡ ተደራሽ በማድረግ ከ3 ሚሊዮን 6 መቶ ሀምሳ ሺ በላይ የተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎችን በንቅናቄ ስራዎች ማሳተፍ መቻሉን አቶ ዘመን ገልጸዋል፡፡
በሰአት እስከ 30 ሺህ ተጠቃሚዎችን የሚያስተናግደው ተርሚናሉ ከቀላል ባቡር አገልግሎትና ከፈጣን አውቶብስ አገልግሎት ጋር የተሳሰረ መሆኑ ነው የተገለጸው።የብዙሀን ትራንስፖርት ተርሚናሉ የተሽከርካሪ ማቆሚያና የመንገደኞች መተላለፊያ ድልድይ እንዲሁም ባለ ስምንት ወለል ህንፃም ያካተተ ነው ።የተርሚናሉ ግንባታ በተለይ በአካባቢውን የሚታየውን መጨናነቅ በመቀነስ በኩልና የህዝብ ትራንስፖርትን በማዘመን በኩል የጎላ ድርሻ ይኖረዋልም ተብሏል።
በስራ መግቢያ እና መውጫ ሰዓታት በትራንስፖርት መጠቀሚያ ስፍራዎች የሚስተዋሉ የጥግግት እና አላስፈላጊ ንኪኪዎች ሊቀረፉ እንደሚገባ ኢንጂነር እንዳወቅ አብቴ አሳሰቡ
በምክትል ከንቲባ ማዕረግ የአገልግሎት ሰጪ ተቋማት አስተባባሪ ኢንጂነር እንዳወቅ አብቴ የከተማዋ የትራንስፖርት አገልግሎት አሰጣጥን በተመለከተ ዛሬ ማለዳ ላይ የመስክ ምልከታ አድርገዋል፡፡
ኢንጅነር እንዳወቅ አብቴ እና የትራንስፖርት ቢሮ ፣ የትራፊክ ማኔጅመንት እና የትራንስፖርት ስምሪት ሃላፊዎች የኮሮና ቫይረስን ለመከላከል በትራንስፖርት አገልግሎት አሰጣጥና አጠቃቀም ላይ የወጡ ክልከላዎችን እና ገደቦች አተገባበርን በተለያዩ አካባቢዎች በመዘዋወር ቃኝተዋል፡፡
በምልከታቸውም በመንግስት እና በግል የትራንስፖርት አቅራቢዎች በተለይም በስራ መግቢያ እና መውጫ ሰዓታት ላይ የአውቶቡስ እና የታክሲዎች የምልልስ ሂደት የሚፈለገውን ያክል አለመሆን እና ረጃጅም ሰልፎች እንዳሉ አስተባባሪው ታዝበዋል።
ኢ/ር ታከለ ኡማ እና የሰላም ሚንስትሯ ወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል በኃይማኖት አባቶች የታወጀው ሀገራዊ የፀሎት ማጠናቀቂያ መርሃግብር ላይ ተገኝተዋል ።የፀሎት መርሀግብሩ ለአንድ ወር መቆየቱ ይታወቃል።
የአዕምሯዊ ንብረት መብቶች እንደተጣሱ ከተሰማዎት ወይም የጥሰት ማስታወቂያ በአንተ ላይ እንደቀረበ ከተሰማዎት የአዕምሯዊ ንብረት መብቶችን ለማስወገድ ኢሜል በመላክ ወይም የጥሰት ማስታወቂያ ከተሰጠ ወዲያውኑ እኛን ማነጋገር ያስፈልግዎታል ፡፡ በእናንተ ላይ
እባክዎ ልብ ይበሉ አንዳንድ አገልግሎቶች ወይም የመረጃ ምንጮች በሶስተኛ ወገኖች የሚሰጡ ናቸው እናም የሁሉንም ትክክለኛነት ለመፈተሽ ለእኛ የማይቻል ነው ፡፡ የፎቶግራፍ ቅጅ እና ቀረጻን ጨምሮ ፣ በማንኛውም የመረጃ ማከማቻ እና መልሶ ማግኛ ስርዓት ፣ ወይም በማንኛውም መረጃ ማናቸውም የዚህ ድርጣቢያ አካል በማንኛውም መልኩ [በሙሉ ወይም በከፊል (s)] ፣ ሜካኒካል ፣ ኤሌክትሮኒክ ወይም በሌላ መንገድ ሊተላለፍ ወይም ሊባዛ ወይም ሊተላለፍ አይችልም ፡፡ ኢሜል ፣ ወይም የድር ጣቢያው ባለቤት ቀደም ሲል የጽሑፍ ፈቃድ እስካልተገኘ ድረስ በዚህ ውስጥ ባልተወያዩበት በማንኛውም ሌላ መንገድ ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡
የዲኤምሲኤኤውን ማሳወቂያ በደረሰን ጊዜ በሙሉ አቅማችን ለማጣራት እንሞክራለን ፡፡ በአጠቃላይ ፣ በአንዳንድ ሁኔታዎች የ 72 የሥራ ሰዓቶች ወይም ከዚያ በላይ የመሪ ጊዜ ሊቀርብልን ቢችልም ይህ በአንዳንድ ሁኔታዎች ከ 15 ቀናት ወይም ከዚያ በላይ ሊወስድ ይችላል ፡፡ እባክዎ ልብ ይበሉ ጽሑፍ ፣ ምስሎች ፣ ኤችቲኤምኤል ፣ ግራፊክስ እና እስክሪፕቶች ሙሉ በሙሉ በቅጂ መብት የተያዙ እና በዚህ ድር ጣቢያ የተያዙ ናቸው ፣ ሁሉም መብቶች የተጠበቁ ናቸው።
እቲ ፕረዚደንት፣ ሕብረት ኤውሮጳ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዘካይዶ ዘሎ ርክባት፣ ፖለቲካዊ ውሳኔታት ከምዘድልዮ ብምጥቃስ፣ ነዚ ንምቕያር’ውን ዲፕሎማሲ ከምዝሓትት’ውን ኣረዲኡ።
ኤርትራ፣ ብሰንኪ ዋሕዚ ናብ ስደት፣ “ዜጋታታት ትስእን ኣላ” ዝበለ ፕረዚደንት ፈረንሳ፣ ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ከኣ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ሕጋዊ መስርሕ ዘይተኸተለ ማእሰርትን ምዃኑ፣ ንጸብጻብ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ብምጥቃስ ኣገንዚቡ።
ኣብዚ ዓመት’ዚ ኣብ ፈረንሳ ዑቕባ ካብ ዝሓተቱ ኣስታት 65 ሽሕ ስደተኛታት ዝተፈላለያ ሃገራት፣ ፈረንሳ ን15 ሽሕ ጥራይ ዑቕባ ክትህብ እንከላ፣ ልዕሊ ፍርቂ ካብዚኣቶም ኤርትራውያን ምዃኖም ሰነደ ክፍሊ ስደተኛታት እታ ሃገር የረድእ።
ወረቐት መንነት ክትሓትት ከሎኻ ነቲ መንነትካ ብቅቡልን ብቑዕን ሰነዳት መንነት ከተደልድሎ ይግባእ። ብቑዕ ሽወደናዊ ሰነድ መንነት፡ ስእልን ፐርሾንኑመርን ምሉእ ስምን ፊርማን ዝወድቀሉ ዕለትን ዝሓዘ ኪኸውን ይግባእ።
ናይ ባዮመትሪ ምልክት ኣለዎ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ ድማ ነቲ ወናኒ ዚምልከት ፡ ከም ፍሉይ ኣካላዊ ቅርጽን ኣሸራን ዝሓዘ ናይ ማይክሮቺፕ ሓበሬታ ኣለዎ ማለት እዩ።
ካብ መስከረም 1-2006 ጀሚሩ ካብ ኢስላንድን ላይሽስተስታይን ኖርወይ ወይ ስዊሰርላንድ ዚውሃብ ፓስፖርት ልክዕ ከምቲ ናይ ኤውሮጳዊ ሕብረት ናይ ውሕስነት ደረጃ ኣለዎ፡ ከምዚ ብምዃኑ ድማ ቅቡል ናይ መንነት ሰነድ እዩ።
መንነት ንምርግጋጽ ናይ ካልኦት ሃገራት ወረቐት መንነት ከም ናይ መንነት ሰነድ ተቐባልነት የብሉን። ሃገራውያን ወረቐት መንነት ከምቲ ናይ EG መምርሒ 2252/2004 ሓባራዊ ደረጃ የብሉን።
ደራሲ ገስጥ ተጫኔ ካሁን ቀደም ዘነበ ፈለቀ በሚል ርእስ “ነበር” የተሰኘ ባለ ሁለት ክፍል መጽሐፍ፣ እንዲሁም “የናቅፋው ደብዳቤ”፣ “እናት ሀገር”፣ “የፍቅር ቃንዛ”፣ “የማክዳ ንውዘት” እና “የረገፉ ቅጠሎች” የተሰኙ መጻሕፍት ለንባብ አብቅተዋል፡፡ ደራሲው ከአዲስ አድማስ ጋር ባደረጉት የስልክ ቃለ ምልልስ ለሕትመት ዝግጁ የሆኑ ሌሎች መጻሕፍት እንዳሉዋቸውና በማሳተሚያ ገንዘብ እጥረት ሊያሳትሙት እንዳልቻሉ ገልፀዋል፡፡
ግብጽኛ (ግብጽኛ፦ እርኒታዊ) ቀድሞ በጥንታዊ ግብጽ የተነገረው ቋንቋ ነበር። በአፍሮ-እስያዊ ቋንቋዎች ውስጥ ይመደባል። ይህ ማለት ለሴማዊ ቋንቋዎች ሩቅ ዝምድና አለው።
የተጻፈው «የግብጽ ሃይሮግሊፊክስ» በተባለ የስዕል ጽሕፈት ነበረ። መጀመርያ የታወቁት ሃይሮግሊፎች ከ3125 ዓክልበ. ገደማ ሲሆኑ መጨረሻውም በ386 ዓም ተቀረጸ። ከዚያን ጊዜ በኋላ የሃይሮግሊፍ ዕውቀት ቢጠፋም፣ የግብጽኛ ተወላጅ የሆነው ቅብጥኛ በግብጽ ክርስቲያኖች ዘንድ ከግሪክ አልፋቤት በደረሰው ቅብጢ አልፋቤት ሲጻፍ ቀርቷል። የጥንቱ ሃይሮግሊፍ ማንበብ ችሎታ የተፈታው በ1814 ዓም የሮዜታ ድንጊያ ከተገኘ በኋላ ነበር።
በደብረ ዘይት ብጹእ አቡነ ጎርጎርዮስ ከቀን ጀምሮ ለውይይት ወደ ከንቲባዋ የመስተዳድር ቢሮ እንደገቡ እስካሁን አልወጡም ነበር ፣ከረዥም ሰዓታት በኋላ ግን አሁን ተለቀዋል።
ደመራውን ከከለከላችሁ በቃ ልጆቼ ይጠብቁኛል ልውጣ ወደ ልጆቼ ልሂድ ብለው ሲጠይቁ በቃ አትወጡም ስልክም መደወል አይፈቀድም ተብለው ቤት ተዘግቶባቸው ነው የዋሉት በምዕመናን ላይ ደግሞ አስለቃሽ ጭስና መከራ እየደረሰባቸው ነው የዋለው፣ዘግናኝ ታሪክ ጽዋው ሞላ።
የብቀላ ጥቃት ከጥቂት ህፃናትና በጣት ከሚቆጠሩ አዛውንቶች በስተቀር ራሳቸውን መከላከል በማይችሉበት ሁኔታ ሙሉ በሙሉ ሊባል በሚችል ደረጃና ቁጥሩን ለመግለፅ በሚያስቸግር መልኩ በርካታ እናቶች፣ ህፃናትና ጎልማሶች ጅምላ ግድያ የተፈፀመባቸው መሆኑን በግምገማችን ለይተናል፡፡ይህ ድርጊት በእጅጉ የሚያሳዝንና በህዝቦች አብሮነትና በሀገር አንድነት ላይ የተቃጣ፣ በንፁሃን ወገኖች እልቂት ርካሽ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት የሚፈልጉ ቡድኖች፣ ፅንፈኛ ብሔርተኞችና ድብቅ አጀንዳ ያላቸው አክቲቪስት ነን ባዮች ሴራ እንደሆነ በጥልቀት ተረድተናል፡፡
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ህዝቦች ዴሞክራሲዊ ፓርቲ (ቤጉህዴፓ) ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ግንቦት 1 ቀን 2011 ዓ.ም በክልሉ ርዕሰ-መዲና አሶሳ በጠራው አስቸኳይ ስብሰባ በወቅታዊ ክልላዊ ሁኔታዎች ላይ በጥልቀት በመወያየት ባለ 9 ነጥብ የአቋም መግለጫ በማውጣት ተጠናቋል፡፡
የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴው በተለይም ከውህደት ማግሥት ጀምሮ በየዘርፉ የተከናወኑ ዓበይት ተግባራትንና የተመዘገቡ ለውጦችን በወፍ በረር የቃኘ ሲሆን በተለይም ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ እንደ ክልል ያጋጠመውን የሠላም መደፍረስና ግጭት በጥልቀት ገምግሟል፡፡
የኢፌዴሪን መንግሥት በይፋ ከመሠረቱ ሉዐላዊ ክልሎች አንዱ ሆኖ በሕገ-መንግሥቱ የተደራጀው የቤኒሻንጉል-ጉሙዝ ክልላዊ መንግሥት የህዝቦችን ራስን በራስ የማስተዳደር መብት ተጠቅሞ ባከናወናቸው ዘርፈ ብዙ ተግባራት የአርሶ አደሩን የመሬት ባለቤትነት መብት ከማረጋገጥ አንስቶ የኗሪውን ህዝብ የልማት፣ የሠላም፣ የመልካም አስተዳደርና የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ተጠቃሚነት በአንፃራዊነት ከፍ ያደረጉ ውጤቶች መመዝገባቸውን በግምገማው አስታውሷል፡፡
በክልሉ የሚኖሩ የሁሉንም ብሄሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች የልማት፣ የመልካም አስተዳደርና የፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄዎች ደረጃ በደረጃ ምላሽ ከመስጠት ጎን ለጎን በክልሉ ውስጥ ለበርካታ ዘመናት አብረው የሚኖሩ ብሔር ብሄረሰቦችን ጥያቄ ለመመለስ ባደረጋቸው ጥረቶች በተለይም ሀገራዊ ለውጡን ተከትሎ አበረታች ለውጦች መታየታቸውን ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴው ገምግሟል፡፡ መላው የክልሉ ኗሪ ህዝብ የመንግሥት ሥራዎችን በባለቤትነት ለመፈፀምና ለመደገፍ እያሳየ ያለው ተነሳሽነትም ቢሆን በእጅጉ የሚበረታታ መሆኑን አስምሮበታል፡፡
በዚህ ረገድ በተለይም በፐብሊክ ሰርቪሱ ውስጥ ከ80% በላይ የሚሆነውን ድርሻ የሚዙት የክልሉ መስራች ከሆኑት አምስቱ ብሄረሰቦች ጋር አብረው የሚኖሩ በርካታ ብሔረሰብ ተወላጆች የሆኑ ባለሙያዎችና በተለያዩ ደረጃዎች የሚገኙ የሥራ ኃላፊዎች እያከናወኑ ያሉት ተግባር በክልሉ መንግሥት በኩል ዕውቅና የሚሰጠውና የሚመሰገን ስለመሆኑ በምሳሌነት ተጠቅሷል፡፡
በክልሉ ህዝቦች መካከል ለዘመናት ጸንቶ የቆውን ወንድማማቻዊ አንድነት ለማጎልበትና አልፎ አልፎ የሚስተዋሉ አለመግባባቶችን በጋራ ውይይት ለመፍታት እየተደረገ ያለውን ጥረት ያደነቀው ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴው በአንፃሩ ከዚህ በተለየ ሁኔታ በህዝቦች መካከል እርስ በእርስ መጠራጠር እንዲነግሥና ግጭት እንዲፈጠር የሚጥሩ ኃይሎችን የጥፋት እንቅስቃሴ በአንድ ድምፅ አውግዟል፡፡
በተለይም ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ የማኦ-ኮሞ ልዩ ወረዳን ጨምሮ በሦስቱም የክልሉ ዞኖች የበርካታ ዜጎችን ህይወት የቀጠፉ፣ አካል ያጎደሉ፣ ንብረት ያወደሙና በርካቶችን ከመኖሪያ ቀያቸው ያፈናቀሉ ግጭቶችን ለመቅረፍ ርብርብ እየተደረገ ባለበት ወቅት ሚያዝያ 17 ቀን 2011 ዓ.ም በመተከል ዞን ዳንጉር ወረዳ አይሲካ ቀበሌ በትራንስፖርት ታሪፍ ውዝግብ መነሻነት ተስፋፍቶ የብሔር መልክ በመያዝ ለበርካታ ንፁሃን ዜጎች መቀጠፍ ምክንያት የሆነውን ግጭት በዝርዝር የገመገመው የቤጉህዴፓ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ በግምገማው ማጠቃለያ የሚከተለውን ባለ 9 ነጥብ የአቋም መግለጫ አውጥቷል፡፡
1. ከዚህ በፊት በቤኒሻንጉል-ጉሙዝ ክልልና በኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት አዋሳኝ አካባቢዎች ግጭት መከሰቱና በሁለቱ አጎራባች ክልሎች ጥምረትና በፌዴራል መንግሥት እገዛ ግጭቱን የማብረድ ሥራ እየተሰራ በመሆኑ በርካታ የህብረተሰብ ክፍሎች ወደ ነባር ቀበሌያቸው መመለስ መጀመራቸውን በዝርዝር ገምግመናል፡፡
ይህ ሥራ በተለያዩ ምክንያቶች እንዳይደናቀፍ ከማድረግ ጎን ለጎን የተፈናቀሉ ወገኖች ሙሉ በሙሉ ወደ ቀያቸው እስኪመለሱ ድረስ ከኢፌዴሪ እና ከኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ጋር የጀመርነውን ጥረት ይበልጥ አጠናክረን የምናስቀጥል ይሆናል፡፡
2. ሚያዚያ 17 ቀን 2011 ዓ.ም በመተከል ዞን ዳንጉር ወረዳ አይሲካ በምትባል ቀበሌ በትራንስፖርት ታሪፍ ውዝግብ ሁለት ግለሰቦች መካከል በተፈጠረ አለመግባባት ጉዳዩን ለማብረድ በሚል በአካባቢው በነበረ የፌዴራል ፖሊስ አባል በተተኮሰ ጥይት የአንድ ሰው ህይወት በመጥፋቱ ምክንያት ጉዳዩ ብሔረሰባዊ መልክ ይዞ ለበርካታ ንፁሃን ሰዎች ህልፈት ምክንያት እስከመሆን መድረሱን በጥልቀት ተገንዝበናል፡፡ በጠፋው የሰው ህይወትና በደረሰው ውድመት እጅግ ጥልቅ ሃዘን ተሰምቶናል፡፡
በዚህ አጋጣሚ ለተጎጅ ቤተሰቦች በሙሉ ዳግም መፅናነትን እየተመኘን በዚህ ድርጊት ውስጥ እጃቸው አለበት በሚል እስካሁን የተለዩ 55 ግለሰቦችን ጨምሮ ሌሎች አካላትንም በማጣራት ለህግ ለማቅረብ የጀመርነውን ጥረት ይበልጥ አጠናክረን የምናስቀጥል መሆኑን እናረጋግጣለን፡፡
3. በዳንጉርና በማንዱራ ወረዳዎች የተከሰተውን ችግር አሳሳቢነት የተገነዘበው የክልላችን መንግሥት በወቅቱ ከፍተኛ አመራሮችን ወደ ቦታው በመላክ ከአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት አቻዎቻቸው፣ ከመከላከያ ሠራዊትና ከሁለቱም ክልል የፀጥታ ኃይሎች ጋር በመሆን ግጭቱን ለማብረድና ወደሌሎች አካባቢዎችም እንዳይስፋፋ በተደረገ ጥረት አንጻራዊ መረጋጋት ለመፍጠር ተችሎ እንደነበር ተገንዝበናል፡፡
በአንፃሩ ባልታሰበና ባልተጠበቀ ሁኔታ በአማራ ክልል ጃዊ ወረዳ በሁለት ቀበሌዎች ውስጥ በሦስት አካባቢዎች በሚኖሩ የጉሙዝ ብሔረሰብ አባላት ላይ በተሰነዘረ ብሔር-ተኮር የብቀላ ጥቃት ከጥቂት ህፃናትና በጣት ከሚቆጠሩ አዛውንቶች በስተቀር ራሳቸውን መከላከል በማይችሉበት ሁኔታ ሙሉ በሙሉ ሊባል በሚችል ደረጃና ቁጥሩን ለመግለፅ በሚያስቸግር መልኩ በርካታ እናቶች፣ ህፃናትና ጎልማሶች ጅምላ ግድያ የተፈፀመባቸው መሆኑን በግምገማችን ለይተናል፡፡
ይህ ድርጊት በእጅጉ የሚያሳዝንና በህዝቦች አብሮነትና በሀገር አንድነት ላይ የተቃጣ፣ በንፁሃን ወገኖች እልቂት ርካሽ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት የሚፈልጉ ቡድኖች፣ ፅንፈኛ ብሔርተኞችና ድብቅ አጀንዳ ያላቸው አክቲቪስት ነን ባዮች ሴራ እንደሆነ በጥልቀት ተረድተናል፡፡
በመሆኑም በዚህ የተቀነባበረ ወንጀል ውስጥ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ እጃቸው ያለበትን ቡድኖች፣ ግለሰቦችና በማህበራዊ ሚዲያ ሳይቀር ቅስቀሳ ያደረጉ አክቲቪስቶች ጭምር ለህግ እንዲቀርቡ በማድረግ የሕግ የበላይነትን ለማስከበር አጥብቀን እንደምንሠራ እናረጋግጣለን፡፡
4. አካባቢውን ለማረጋጋት፣ በግጭቱ ምክንያት የተፈናቀሉ ወገኖችን ወደ ቀድሞ ቀያቸው ለመመለስና ለማቋቋም ከሁለቱ ክልል መንግሥታት፣ ከመከላከያ ሠራዊትና ከፌዴራል መንግሥት ጋር የተጀመረው የጋራ ጥረት ይበልጥ ተጠናክሮ እንዲቀጥል ለማስቻል የሚጠበቅብንን ኃላፊነት እንወጣለን፡፡ በዚህ አጋጣሚ ህብረተሰቡ በአንዳንድ አካባቢዎች በሚስተዋሉ ትንኮሳዎች ሳይደናገጥ ወደ ቀየው እንዲመለስ ጥሪያችንን እናስተላልፋለን፡፡
በመሆኑም በህዝቦች መካከል ለዘመናት ፀንቶ የቆየው ወንድማማቻዊ ግንኙነትና አንድነት በየትኛውም ዓይነት ምክንያት እንዳይሻክር ይልቁንም በላቀ መተሳሰብና መከባበር ይበልጥ እንዲጎለብት የበኩላችንን ኃላፊነት ለመወጣት ያለንን ዝግጁነት እናረጋግጣለን፡፡
6. በየአስተዳደር ወሰኑ በተደራጀና ባልተደራጀ መንገድ በጦር መሣሪያ የታገዘ ወንጀል የሚፈፅሙ አካላት እየተበራከቱ መምጣታቸውን በግምገማችን በዝርዝር አስተውለናል፡፡
ይህ ዓይነቱ ተግባር በአፋጣኝ እንዲቆም እስካልተደረገና በወንጀል ፈፃሚዎችና በተባባሪ ኃይሎቻቸው ላይ ሕጋዊ እርምጃ እስካልተወሰደ ድረስ ወደ ባሰ ችግር ውስጥ ልንገባ የምንችልበት አጋጣሚ ሰፊ ሊሆን እንደሚችልም ተገንዝበናል፡፡ በመሆኑም በአስተዳደር ወሰኖች አካባቢ የሚንቀሳቀሱ ወንጀል ፈፃሚዎችንና ተባባሪዎቻቸውን ለህግ ለማቅረብ ተግተን የምንሠራ መሆኑን እናረጋግጣለን፡፡
7. አሁን የምንገኝበት የፌዴራል ሥርዓትም ሆነ የጀመርነው የለውጥ ጉዞ በበርካታ የህዝብ ልጆች ክቡር መስዋዕትነት የተገኘ እንደሆነ እጅግ አጥብቀን እናምናለን፡፡ በፌዴራል ሥርዓቱ ላይም ሆነ በለውጥ ጉዟችን ላይ የሚቃጡ ማናቸውንም አፍራሽና አደናቃፊ ሙከራዎች በላቀ ቁርጠኝነት ታግለን መቀልበስ የሚገባን መሆኑን ከልብ እንገነዘባለን፡፡
በዚህ ረገድ በተለይም “መተከል የእኛ ነው” በሚል መፈክር በጥቂት አክቲቪስቶችና ደጋፊዎቻቸው የሚራመደው ሃሳብ የፌዴራል ሥርዓቱን የሚቃረንና የለውጥ ጉዟችንን ለማደናቀፍ የተጠነሰሰ ሴራ እንጅ በየትኛውም ዓይነት መስፈርት ተቀባይነት የሌለው መሆኑን ለማስገንዘብ እንወዳለን፡፡
8. ክልላችን በበርካታ ተፈጥሯዊ ገፀ-በረከቶች የተባረከች፣ ከልብ ተግተን ከሠራን በቀላሉ ለማደግና ለመለወጥ የምንችልባት የሁላችንም የጋራ መኖሪያ መሆኗን እጅግ አጥብቀን እንገነዘባለን፡፡ በመሆኑም መላ የክልላችን ኗሪዎች ወንድማማች አንድነችንን ይበልጥ አፅንተን፣ በመካከላችን ጥርጣሬ ለመፍጠርና ግጭት ለመቀስቀስ የሚጥሩ ኃሎችን አፍራሽ እንቅስቃሴ በጋራ ትግል መክተን አሁን የተፈጠረውን አንፃራዊ ሠላምና መረጋጋት ወደ ላቀ ደረጃ በማሸጋገር ለጋራ አገራችን እድገትና ብልፅግና በአንድነት እንደምንረባረብ ቃል እንገባለን!!
9. በየአካባቢዎቹ በተከሰቱ ግጭቶችና በደረሱ ጥፋቶች አጅግ ያዘነው መላው የክልላችን ኗሪ ህዝብ ላሳየው እጅግ ብስለት፣ ጨዋነትና ሃገራዊ ኃላፊነት የሞላበት ትዕግሥት ያለንን ታላቅ አድናቆትና አክብሮት እየገለፅን ለህዝቦች አንድነትና ለጋራ ሠላም ያሳየውን ይህን ድንቅ ተግባር በሌሎች የልማትና የመልካም አስተዳደር ዘርፎችም ይበልጥ አጠናክሮ በማስቀጠል በትውልድ የሚዘከር መልካም ታሪክ እንድንሠራ በዚህ አጋጣሚ የአደራ ጥሪያችንን እናስተላልፋለን፡፡
በወንጀል የተጠረጠረው ግለሰብ ማንም ይሁን ማን፤ ፈጽሟል ተብሎ የተጠረጠረበት ወንጀል በፌደራል መንግሥት ስልጣን ስር የሚወድቅ እስከሆነ ድረስ፤ የፌደራል መንግሥቱ የማንንም...
ድንቁርና አንድ ጥቅም አለው፤ እንደ ታዬ አንደአ ደፋር ያደርጋል። ታዬ ደንደአ ታሪክ መጻፍ የኦነግ ተዋጊ እንደሆነው በድፍረት የሚገባበት ቀላል ነገር ይመስለዋል። ታሪክ የማሰብና የማስተዋል ችግር የተጫናቸው ሰዎች ተሸክመው ከሚዞሩት የፕሮፓጋንዳ ጉድፍ እያነሱ የሚያራግፉት ጭነት አይደለም። ስለ ታሪክ ለመጻፍና በታሪክ ዙሪያ ስርዓት የተላበሰ አስተያየት ለመስጠት መዘጋጀት ያስፈልጋል። መዘጋጀት ማለት ደግሞ በአብዛኛው ማንበብ ማለት ነው። በርግጥ አንድ ሰው «አነበበ» ማለት ታሪክ አወቀ ማለት አይደለም። አንድ ሰው «አነበበ» ማለት የተደረገውን ነገር ለማወቅ ሁኔታዎችን አመቻቸ ማለት ነው። ስለዚህ በታሪክ በተደረገ አንድ ጉዳይ ዙሪያ ለመፍረድ ለማሰብ ፈቃደኛ ባለመሆን ሲባል የሰሙትን ብቻ መድገም ሳይሆን አቀድሞው አንብቦ መዘጋጀት የግድ ይላል።
የኦነግን የፈጠራ ተረቶች ሲደግሙ መዋል ታሪክ ማወቅ የሚመስለው ታዬ ደንድአ የኤርትራን ፌደረሽን መፍረርስን በቁጥር አንድ ይቃወሙ የነበሩትን ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሊ ሃብተወልድን ድንቁርና በሚሰጠው ድፍረት እየተመራ እንዲህ ሲል ስለሳቸው አለማወቁን በአደባባይ አሳውቋል፤
“ኤርትራዊያን በከፊል ነፃነት ራሳቸዉን ማስተዳደራቸዉ ያልተዋጠለት ‘የጠቅላይ-አግላይ ፅንፈኛ አስተሳሰብ’ አቀንቃኞች ደግሞ ፌዴሬሽኑ ይፈርስ ዘንድ አፄ ኃይለስላሴ አባብሎ አሳምኗል! በ1954 ከኤርትራ ህዝብ ፍላጎት ውጭ ፌዴሬሽኑ ፈርሶ ኤርትራ ክፍለ ሀገር እንዲትሆን ሲወሰን 30 ዓመታትን የፈጀዉ ጦርነት ተጀምሯል! ከከባድ ሰበዓዊና ቁሳዊ ኪሳራ በኋላ 1984 ላይ የኤርትራ ህዝብ በሪፍሬንደም ከኢትዮጵያ ተለይቷል! ለዚህ የሚጠየቅ አካል ካለ በነአክሊሉ ሀብተወልድ ይመራ የነበረዉ የጠቅላይ አግላይ ፅንፈኛ አስተሳሰብ አራማጅ ፊዉዳላዊ ጁንታ ይሆናል! ለአክሊሉ ሀብተወል ወንጀል ፕሬዝደንት ኢሳያስን መዉቀስ “የአብዬን እከክ ወደ እምዬ ልክክ” ተብሎ ሊጠራ ይችላል!”
በዚህ የታዬ ደንደአ አላዋቂነት የወለደው ድፍረት ከኢሳያስ ጀምሮ እስከ ተራ ተዋጊ የነበሩ የሻዐብያ ሰዎች ራሳቸው ሳይገረሙ የሚቀሩ አይመስለኝም። የፌዴረሽኑን መፍረስ ለኤርትራ “የነጻነት” እንቅስቃሴ መጀመር እንደ ሰበብ የሚቆጥሩ የሻዕብያ ተዋጊዎች ሁሉ አክሊሉ ሃብተወልድን የሚያነሱት ፌዴረሽኑ እንዲፈርስ ይፈልጉ እንዳልነበር እንጂ ፌዴረሽኑን በማፍረስ አይደለም።
ዋና ዋና የጀብሀና የሻዕብያ ተዋጊ የነበሩ ሰዎች የጻፉትን ሁሉ አንብቤያለሁ። የጀብሀ ተዋጊዮች ከነበሩት ሰዎች ብጀምር ኤርትራ ከኢትዮጵያ ጋር በፌዴሬሽን ከተዋሀደች በኋላ የኤርትራ ዋና አስተዳዳሪ የነበሩት የተድላ ባይሩ ልጅና አሁንም ድረስ በሕይዎት ያለው የጀብሀ መሪ ኅሩይ ተድላ ባይሩ “ERITREA AND ETHIOPIA: A Front Row Look at Issues of Conflict and the Potential for a Peaceful Resolution” በሚል ያዘጋጀውን፤ የጀብሀ ተጋይ የሆነው ፕሮፌሰር ተስፋ ጽዮን መድኃኔ “Eritrea: Dynamics of a National Question” እና “Eritrea and Neighbours in the “New World Order”: Geopolitics, Democracy and Islamic Fundamentalism” በሚል የጻፋቸውን መጽሐፍት አንብቤያለሁ።
እነዚህን ለአብነት ያህል የጠቀስኳቸው የጀብሀ፣ የሻዕብያና በሁለቱም ጎራ የሌሉብት የኤርትራ ተወላጆች ሁሉ ፌዴሬሽኑ መፍረሱን አስመልክቶ ስለ ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተወልድ የጻፉት ነገር ሁሉ ተመሳሳይ ነው። በስም የተጠቀሙት የሻዕብያ የጀብሀ አመራሮች ሁሉ ስለ አክሊሉ ሃብተወልድ የጻፉት የፌዴሬሽኑን መፍረስ ይቃወሙ እንደነበር ነው።
እንግዲህ! ታዬ ደንድአ አክሊሉ ሃብተወልድን “ጁንታ” አድርጎ ፌዴሬሽኑን በማፍረስ የሚከሳቸው ተመዝግቦ የምናገኘው ታሪክ ብቻ ሳይሆን ተዋጉ ሁኖ የተቀላቀለውን ኦነግን ያሰለጠኑትና ያስታጠቁት የጀብሀና ሻዕብያ ሰዎች ሳይቀሩ አክሊሉ ሃብተወልድ የፌዴሬሽኑን መፍረስ ይቃወሙ እንደነበር የጻፉትን ተቃርኖ ነው።
ስለኤርትራ ፌዴሬሽ መፍረስ ለማወቅ ስንመረምር የምናገኘው ቀዳሚው የታሪክ ምንጭ ፌዴሬሽኑን ያፈረሱትና ከመፍረሱ በፊት ለሰባት ዓመታት ያህል የኤርትራ ፌዴራላዊ አስተዳደር ዋና አስተዳዳሪ የነበሩትን ኤርትራዊውን ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል ነው። ስለፌድሬሽኑ መፍረስና ይህንን ተከትሎ ሲነዛ አለኖረው ፕሮፓጋንዳ አይደለም የብል[ጽ]ግናው ቃለ አቀባይ ታዬ ደንደአ የሻዕብያው አምበል ኢሳያስ አፈወርቂም ራሱ ከቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል በላይ ሊያውቅና ምስክር ሊሆን አይችልም።
ስለዚህ ስለኤርትራ ፌዴሬሽን መፍረስና መፍረሱን ተከትሎ ስለሆነው ነገር ፌዴሬሽኑን ካፈረሱትና የኤርትራ ፌዴራላዊ አስተዳደር ዋና አስተዳዳሪ ከነበሩት ከኤርትራዊው ከቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል የተሻለ ቀዳሚ የታሪክ ምንጭ ሊኖር አይችልም። ቢትወደድ አስፍሐ የኤርትራ ፌዴሬሽን ሲፈርስ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ እና ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተ ወልድ ስለነበራቸው ሚና የቀዳሚ ምንጭ የታሪክ ምስክርነታቸውን የሰጡት በቪዲዮና በጽሑፍ ነው። ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል ስለ ኤርትራ ታሪክና ስለፌዴረሽኑ መፍረስ የዐይን ምስክር ሆነው ያዩትን ታሪክ በተዋበ አማርኛ በመተረክ ከአርባ ሰዓታት በላይ ቪዲዮ ቀድተው ለትውልድ ትተውልን አልፈዋል። ቢትወደድ በቪዲዮ ቀድተው ለትውልድ የተውትን የ45 ሰዓታት የታሪክ ምስክርነት በክምችት ላይበራሪያችን ውስጥ ይገኛል። እንደ አሁኑ አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ቢትወደድ አስፍሐ በልዩ ልዩ ጊዳዮች የሰጡትን የታሪክ ምስክርነት ወደፊት ለተከታዮቻችን እየቆነጠርን እናቀርባለን።
ለዛሬ የማቀርበው የቢትወደድ ምስክርነት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ፌዴሬሽኑ እንዲፈርስ አድርገዋል ስለሚባለው የፈጠራ ክስ በድምጽ የሰጡትን ምስክርነትና ታዬ ደንደአ በድንቁርው እየተመካ በአክሊሉ ሃብተወልድ ሃብተ ወልድ ላይ ያቀረበውን የጥላቻ ከስ በሚመለከት በጽሑፍ የምናገኘውን የቢትወደድ አስፍሐ ምስክርነት ነው።
ስለዚህ «ማን ያውራ የነበረ፤ ማን ያርዳ የቀበረ» ነውና ብሂሉ የኤርትራን ፌድሬሽን በማፍረስ ረገድ ተጠያቂው ማን እንደሆነ ባለጉዳዩና የኤርትራ ፌድሬሽን ሲፈርስ የኤርትራ አስተዳደር እንደራሴ ወይንም ገዢ የነበሩት ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል እውነቱን ከታት በታተመው የቪዲዮ ምስክርነታቸው ይነግሩናል። ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል እንደሚነግሩን የኤርትራ ፌድሬሽን ፈርሶ ኤርትራ ከኢትዮጵያ ጋር እንድትቀላቀል የተወሰነው ሐሙስ ኅዳር 6, 1955 ዓ.ም. ሲሆን ይህም ውሳኔ የኤርትራ ምክር ቤት 62 አባላት፤ ሙስሊም ክርስቲያን በሚል ሳይለያዩ ያለ አንድ ተቃውሞ ባደረጉት ምርጫ መሰረት ነው።
ከታች በታተመው የቢትወደድ አስፍሀ ወልደ ሚካኤል የቪዲዮ ንግግር ላይ እንደሚደመጠው ፌድሬሽኑ እንዲፈርስ ከኢትዮጵያ መንግሥት በኩል ጫና ተደርጎባቸው እንደሆነ ተጠይቀው ቢትወደድ ሲመልሱ «ውሸት፣ ሀሰት፣ ሀሰት. . . ፌድሬሽኑ እንዲፈርስ ከኢትዮጵያ መንግሥት በኩል ጫና ቢኖር ኖር መጀመሪያ የምሸፍተው እኔ ነበርሁ፤» ሲሉ የኤርትራ ፌድሬሽን የፈረሰው «ከኢትዮጵያ ጋር በአንድነት መሆን በሚያስገኝው የኤርትራ ጥቅም ላይ ብቻ በመመስረት ኤርትራ ከኢትዮጵያ ሙሉ ለሙሉ መዋሀዷ ይጠቅማል? ወይንም አይጠቅምም? በሚል ኤርትራውያን ወደው ያደረጉት ነጻ ውሳኔ» እንደሆነ በአንደበታቸው ይናገራሉ።
ቢትወደድ ቀጠል አድርገውም አጼ ኃይለ ሥላሴ የፌድሬሽኑን መፍረስ ፈጽሞ የማይናፍቁት እንደነበሩ በግንባር ቀደምትነት የሚያቁትንና የወቅቱን እውነት ለዛ ባለውን አንደበታቸው ይነግሩናል!
እንግዲህ! በደተጋጋሚ እንዳልነው ዘመኑ የማይዋሽበት ነውና የኤርትራ ፌድሬሽን መፍረሱ የኤርትራውያን የራሳቸው ሙሉና ነጻ ፈቃድ ሆኖ የተፈጸመ እንጂ የግራ ፖለቲከኞች ሲያስተጋቡ እንደኖሩት የኢትዮጵያ ጣልቃ ገብነት ውጤት አለመሆኑን በክምችት ክፍላችን ሙሉ ንግግራቸው የሚገኘው ኢትዮጵያዊ እንደሆኑ እ.ኤ.አ. በ1997 ዓ.ም. በመዲናችን በአዲስ አበባ ከዚህ አለም የተለዩት የቀድሞው የኤርትራ አስተዳደር እንደራሴ ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል ሀቁን ፍንትው አድርገው ይነግሩናል።
ስለዚህ የብል[ጽ]ናው አስኳድ ታዬ ደንደአ የኤርትራን ፌድሬሽን መፍረስ አስለመክቶ የተናገሩትን የተለመደ ውሸት ከዋናው ምስክር ከቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል በላይ ለጉዳዩ ቅርበት ያለው እውነተኛ ምስክር ሊኖር አይችልምና ይህን ጽሑፍ የሚያነብ ሁሉ ሲደጋገም የኖረውን የተለመደ ውሸት ከታች የታተመውን የቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤልን ምስከነት በማዳመጥ እውነቱን ከፈረሱ አፍ ማወቅ አለበት።
ታዬ ደንደአ ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተወልድን በፌዴሬሽኑ አፍራሽነት ስለከሰሰበት ጉዳይ ደግሞ ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል የኤርትራን ፌድሬሽ በሚፈርስበት ወቅት ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ የነበራቸውን ሚና በሚመለከት የሰጡትን ምስክርነት አምባሳደር ዘውሬ ረታ በጻፉት «የኤርትራ ጉዳይ» መጽሐድ ውስጥ እናገኘዋለን።
ቢትወደድ በዚህ ምስክርነታቸው “ጠቅላይ ሚኒስትር አክሊሉ ሃብተ ወልድ በፌዴሬሽኑ መፍረስ ጉዳይ ምን አስተያየት ነበራቸው? ተብለው ሲጠየቁ የሚከተለውን መልስ ሰጥተዋል [ይህን የቢትወደድ መልስ ከታት በታተመው “የኤርትራ ጉዳይ” መጽሐፍ ከገጽ 495 – 496 ያለውን ይመለከቷል]”
“ጸሐፌ ትእዛዝ አክሊሉ የኤርትራ ፌዴሬሽን መፍረስ የለበትም ብለው ሲሞግቱ የቆዩ ናቸው። ነገር ግን እኛ አንድነቶች አሸንፈን የሕዝቡን ፍላጎት ስንፈጸም፣ እሳቸው ተቃዋሚነታቸውን በመቀጠላቸው አዝኜባቸው እኖር ነበር። ያዘንኩትም ለኤርትራ ወደ ኢትዮጵያ መመለስ በዓለም ማኅበር በብርቱ የተዋጉና ብዙ የሚያኮራ ሥራ የፈጸሙ ሲሆኑ፣ በመላው የኤርትራ ሕዝብ እንደራሴዎች ሙሉ ድምጽ ፌዴሬሽኑን ሰርዘን አንድነቱን ስናዋህድ ለዲፕሎማሱ እንኳ ብለው የደስታን ተካፋይ ባለመሆናቸው ነው። ፌዴሬሽኑ በፈረሰበት ዕለት ልዕልቶቹም ጭምር “. . . አስፍሐ እንኳን ድካምህ ፍሬ ሰጠ። እንኳን ሁላችንንም ደስ አለን. . .” የሚል የደስታ መግለጫ ሲያጎርፉልኝ ከኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር አንዲት ቃል አልደረሰኝም። በዚህ ወቅት ቅር ብሎኝ ለዤኔራል ዐቢይ ሳጫውታቸው የሰጡኝን አስተያየት ምን ጊዜም አልረሳውም። “. . . ቢትወደድ! አሉኝ. . . አባክዎ ጸሐፌ ትእዛዝን አይቀየሟቸው። እኔ ባለፈው አነጋግሬያቸዋለሁ። እሳቸው የፌዴሬሽኑ መፍረስ በኢትዮጵያና በኤርትራ መካከል ብዙ ጣጣ ያስከትላል። የውጭ ጠላት ያጠቃናል ብለው ያምናሉ። እርስዎና እኔ ደግሞ የኢትዮጵያ አንድነት ሲጠነክር በውስጣችን ሠላም ለመመስረት፣ ከውጭ የሚመጣብንን ጠላት ለመመከት ያስችለናል እንላለን። በጸሐፌ ትዕዛዝና በእኛ መካከል ያለው ልዩነት መጨረሻው እውነቱ የማን እንደሆነ ጊዜና ታሪክ ወደፊት ይገልጠዋል። አሁን ሁላችንም በየዕምነታችን መቆም ነው እንጂ ቅያሜ አያስፈልግም.. . .” አሉኝ። የዤኔራል ዐቢይ አስተያየት በጣም ነካኝ። የፍርድ ሚኒስትር ተብዬ ከሁለት ወር በኋላ አዲስ አበባ ስሄድ፣ በልቤ ይዤው የነበረውን ቅሬታዬን ለጸሐፌ ትእዛዝ አክሊሉ አልገለጥኩላቸውም። በተገናኘን ጊዜ ሰላምታ ከመለዋወጥ በስተቀር ስለ ፌዴሬሽኑ አፈራረስ፣ አሁን ስለአለው ሁኔታ፣ ወደፊትም ምን እንደሚሻል አሳቸውም ሳይጠይቁኝ እኔም ሳልናገር እንደዚሁ ቀረ።”
ከዚህ በተጨማሪ ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተወልድ የፌዴሬሽኑን መፍረስ መቃወም ብቻ ሳይሆን ከመፍረሱ በፊት አንዳንድ ሕግ እንዲሻሻል እንኳን ሲጠይቁ ምክንያት እየፈጠሩ ሲያግዱ እንደኖሩ ጭምርም ይወቅሷቿዋል። ይህንን የቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል ምስክርነት መንበብ የሚሻ ከታች የለጠፍሁትን “የኤርትራ ጉዳይ” መጽሐፍ ገጽ 476 ይመልከት!
እንግዲህ! የፌዴሬሽኑን መፍረስ ብቻ ሳይሆን የፌሬሽኑ ሕግ እንዳይሻሻል ይቃወሙ የነበሩትን ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተወልድን ነው የብል[ጽ]ግናው ታዬ ደንደአ በተካነበት ኦነጋዊ የፈጠራ ክስ የማምረት ድፍረት እየተመራ የፌዴሬሽኑን መፍረስ ይቃወሙት የነበሩትን ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉን በፌዴራሲዮኑ አፍራሽነት እየከሰሰ ጁንታ ሊያደርጋቸው የሚቃጣው። በእውነቱ ጁንታው በአለም መድረክ ተሟግተው፤ የምስራቁንም የምዕራቡንም ካምፕ በልዩ ብቃታቸው በማሸነፍ ኤርትራን ወደ እናት አገሯ ኢትዮጵያ የመለሱትና አለምን ያስደመመ አስደናቂ የአርበኛነት ተጋድሎ ያደረጉት ታላቁ የኢትዮጵያ አገልጋይ ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተወልድ ሳይሆኑ ስልጣንን በኃይልን ለመቆጣጠርና አገር ለመገንጠል የተቋቋመውን ኦነግ የሚባለውን አሸባሪ ድርጅት በአባልነት የተቀላቀለውና ተዋጊው የነበረው ታዬ ደንደአ ራሱ ነው።
እዚህ ላይ አንባቢ የኤርትራ ተገንጣዮች “የነጻነት” እንቅስቃሴ የጀመሩት ፌድሬሽኑ በመፍረሱ እንዳልሆነ ሲነገር የኖረውንም ተረት እንደገና ማጤን አለበት። ጀብሀ የተመሰረተው ፌዴሬሽኑ ከመፍረሱ ከአመታት በፊት ነው። በሌላ አነጋገር የጀብሀ ወይም ኤርትራ ነጻ አውጭ ግንባር [ELF] ተገንጣዮች ኤርትራን «ነጻ ለማውጣት» በረሀ የወረዱት ኤርትራ በፌድሬሽን ትተዳደር በነበረበት ወቅትና የኤርትራ ፌድሬሽን ከመፍረሱ ከአመታት በፊት ነው። ከጀብሀ መመስረት በፊት የኤርትራ ነጻነት ንቅናቄ [Eritrean Liberation Movement] የሚል ተገንጣይ ድርጅት ኤርትራን ለመገንጠል ሱዳን ውስጥ ተቋቁሞ ነበር። ልብ በሉ የኤርትራ ነጻነት ንቅናቄ [Eritrean Liberation Movement] በሚል ራሱን ይጠራ የነበረው ተገንጣይ ድርጅት የተቋቋመው የኤርትራ ፌዴሬሽን ከመፍረሱ በፊት ከተቋቋመው ከጀብሀ አስቀድሞ በፌዴሬሽን ትተዳደርበት በነበረበት ወቅት ነው። እውነቱ ይህን ከሆነ ከነዚህ ድርጅቶች መመስረት ከአመታት በኋላ የፈረሰው የኤርትራ ፌዴሬሽን በኤርትራ የነጻነት እንቅስቃሴ እንዲጀመር ምክንያት የሚሆነው በነ ታዬ ደንደአ አስተሳሰብ ብቻ ነው።
እንዴውም ቢትወደድ አስፍሐ እንደሚሉት የኤርትራ እንደራሴዎች ምክርት ቤት ፌዴሬሽኑን ለማፍረስ ሙሉ በሙሉ ከወሰነባቸው ምክንያቶች አንዱ በአረብ አገራት እየተደለሉ ጫካ የገቡት እነ ጀብሀና የኤርትራ ነጻነት ንቅናቄ [Eritrean Liberation Movement] ፌዴሬሽኑን ተጠቅመው ኤርትራን በመገንጠል አረባዊት የሆነች አገር ለመፍጠር በመነሳታቸው ነበር። [ዝርዝር ታሪኩ ከታች ከታተመው “የኤርትራ ጉዳይ” መጽሐፍ ገጾች መካከል ከገጽ 492- 494 ያለው ታሪክ ያነቧል]
ከፍ ብዬ ጀብሀ የተመሰረተው ፌዴሬሽኑ ከመስፈሩ በፊት ነው ብያለሁ። ሻዕብያ የወጣው ከጀብሀ ነው። ከጀብሀ በፊት የተቋቋመው የኤርትራ ነጻነት ንቅናቄ [Eritrean Liberation Movement] የሚባለ ድርጅት በ1962 ዓ.ም. ከጀብሀ ጋር ስለተዋሀደ በኤርትራ ተገንጣይነታቸው የሚታወቁት ጀብሀና ሻዕብያ ናቸው። ይህ ማለት ከኤርትራ ፌዴሬሽን መፍረስ በኋላ የተፈጠረ አዲስ የኤርትራ ተገንጣይ ድርጅት የለም ማለት ነው። ይህ ማለት ለኤርትራ ፌዴሬሽኑ መፍረስ ምክንያቱ በአረብ አገራት የሚደገፉት ተገንጣዮች መፈጠር እንጂ ከፌዴሬሽኑ መፍረስ በኋላ የተፈጠረ አዲስ የኤርትራ ተገንጣይ ድርጅት ስለሌለ የፌዴሬሽኑ መፍረስ ለተገጣይ ድርጅት መፈጠር መንስኤ ሊሆን አይችልም ማለት ነው።
ከዚህ በተጨማሪ የፌዴሬሽኑ መፍረስ የኤርትራውያንን ንቅናቄ ቀስቅሶት እንደሆነ በሚል ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የሻዕብያ መሪ ለነበረው ለኦስማን ሳለህ ሳቤ እ.ኤ.አ. በ1972 ዓ.ም. “የምትዋጉት ፌዴራሲዮኑ ፈረሰ ብላችሁ ከሆነ ፌዴሬሽኑ ይመለስላችሁና በሰላም ግቡ” የሚል መልዕክት ልከውበት ነበር። ይህንን የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴን መልዕክት በወቅቱ የመን ለነበረው ለሻዕብያው መሪ ለኦስማን ሳለህ ሳቤ ያደረሱት በወቅቱ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የኢትዮጵያ ቋሚ ተጠሪ አምባሰደር የነበሩትና አሁንም ድረስ በሕይዎት የሚገኙት የኤርትራ ተወላጁ አምባሳደር ዮሐንስ ጽጌ ናቸው። ኦስማን ሳለህ ሳቤ ግን ንጉሠ ነገሥቱ ያቀረቡለትን ጥሪ ሳይቀበለው ቀረ። ይህን ታሪክ የሚነግሩን ለሰባት ወራት የደርግ አባል የነበሩትና ከዚያ በኋላ ደርግ ከድተው ሻዕብያን የተቀላቀሉት፤ ባሁኑ ወቅት አስመራ ውስጥ የኢሳያስ ባለሥልጣን የሆኑት ሻምበል ሚካኤል ገብረ ንጉሥ ኃይሌ ከሁለት ዓመታት በፊት “Downfall of an Emperor: Haile Silassie of Ethiopia and the Derge’s Creeping Coup” በሚል ባሳተሙት መጽሐፍ ገጽ 284 ላይ ነው። ኦስማን ሳለህ ሳቤ “የምትዋጉት ፌዴራሲዮኑ ፈረሰ ብላችሁ ከሆነ ፌዴሬሽኑ ይመለስላችሁና በሰላም ግቡ” የሚለውን የንጉሡን ጥሪ አለመቀበሉ የሚያሳየው ሻዕብያም ሆነ ኦስማን ሳለህ ሳቤ ትግል የጀመሩት አገር ለመመስረት እንጂ ፌዴሬሽኑ ፈረሰብን ብለው ስላልነበረ ነው። በመሆኑም ኤርትራን «ነጻ የማውጣቱ» እንቅስቃሴ መጀመር ከኤርትራ ፌድሬሽን መፍረስ ጋር የሚያገናኘው አንዳች ነገር እንደሌለው ነው።
እንዴውም የፌዴሬሽኑ መፍረስ ለኤርትራውያን በፌዴሬሽኑ ሕገ መንግሥት ያልነበራቸውን መብት አጎናጽፏቸዋል። የተባበሩት መንግሥታት ደርጅት ኤርትራን ከኢትዮጵያ ጋር በፌዴሬሽን ሲያስተሳስር ለኤርትራ የሰጠው ሕገ መንግሥት ግማሽ የኅብረተሰብ ክፍል የሆኑትን የኤርትራ ሴቶችን ሙሉ በሙሉ ከፖለቲካና አስተዳደር ሕይዎት ያገለለ ነበር። በፌዴሬሽኑ ሕገ መንግሥት መሰረት አንድ ሰው በኤርትራ አስተዳደር ለምርጫ የሚወዳደረው ወንድ ከሆነ ብቻ ነው። ይህንን የሚጠራጠር ቢኖር የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ኤርትራን በፌዴሬሽን ከኢትዮጵያ ጋር ካስተሳሰረ በኋላ ለኤርትራ ፌዴራል አስተዳደር የሰጠውን ሕገ መንግሥት አንቀጽ 20 ይመልከት። በመሆኑም የኤርትራ ሴቶች በምርጫ መወዳደርና በፖለቲካ ውስጥ ተሳትፎ ማድረግ የጀመሩት ፌዴሬሽኑ ፈርሶ ኤርትራ በንጉሠ ነገሥቱ ዘውዳዊ ሕገ መንግሥት ስር መተዳደር ስትጀምር ነው።
በተረፈ ሳይመረምሩ፣ ያሳጣሩና ሳያረጋግጡ ሀሳብ የሌለበት የፈጠራ ወሬ ለሚደግሙ ኦነጋውያን «ወሬ ሲነግሩህ ሀሳብ ጨምርበት» የሚለውን የአያቶቻችን ጥልቅ ምክር በመለገስ ልሰናበት!
1ኛ. ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል የኤርትራን ፌዴሬሽ የፈረሰው በኤትራውያን ፍላጎት ብቻ እንደሆነ፤ ፌዴራሲዮኑ እንዲፈርስ በንጉሡ ቢገደዱ ኖሮ ከሁሉ በፊት ጫካ የሚገቡት እሳቸው እንደሆኑ የተናጋሩበትና ንጉሠ ነገሥቱ ፌዴሬሽኑ እንዲፈርስ የማይፈልጉ እንደነበሩ የሰጡት የቪዲዮ ምስክርነት እና
ቢትወደድ አስፍሐ ወልደ ሚካኤል ጸሐፌ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተወልድ የኤርትራን ፌዴሬሽን መፍረስ ይቃወሙ እንደነበር፤ በዚህም ተቀይመዋቸው እንደሚኖሩ የሰጡትን የጽሑፍ ምስክርነት የሚያሳዩ ከአምባሳደር ዘውዴ ረታ የኤርትራ ጉዳይ መጽሐፍ የተወሰዱ ገጾች ናቸው።
የእግዚአብሔርን ቃል ለራሱ ክብርና ዝና የሚጠቀም ከ እግዚአብሔር ይልቅ ለራሱ ወይም ለድርጅቱና ለወገኑ ክብር የሚያደላ ለወገኔ ይጠቅማል በማለት ወይም በከንቱ ውዳሴ ምክንያት አንድ እንኳ አታድርጉ ፊል 2፤3
አባ ኔቅጣስ የተባሉ በጸሎት የተጉ አባት ነበሩ። እኒህ አባት ስለ ሁለት ሰዎች እንዲህ በማለት ተናገሩ። አንድ ጊዜ ሁለት መነኮሳት በአንድነት እየጸለዩ ለመኖር ወሰኑ። የመጀመሪያው አባት አብሮት ለመኖር ላሰበው አባት መልካም ምኞትን ተመኘ እንዲህ ሲል “ወንድሜ የሚፈልገውን ሁሉ አደርግለታለሁ” ብሎ ቃል ገባ። ሁለተኛው አባት ደግም “የወንድሜን ፈቃድ እፈጽማለሁ” ሲል በልቡ ወሰነ። በዚህ መልካም ፈቃዳቸው ለብዙ ዘመናት በተሳካ ሁኔታ በለጋሥነት አብረው በሰላም ኖሩ። እኒህ አባቶች ተስማምተው፤ ተፋቅረው፤ ተሳስበው በሰላም ፈጣሪያቸውን እያመሰገኑ ሲኖሩ ዲያብሎስ በእነዚህ አባቶች አምላካቸውን በማስደሰት እና መልካም ሥራን ሲሰሩ ስላየ ቀናባቸው። ዲያብሎስም በበዓታቸው በር ቆመና ለአንደኛው መነኩሴ አባት ርግብ፤ ለሌላኛው መነኩሴ አባት ደግሞ ቁራ ሆኖ ታያቸው። በዚህን ጊዜ አንደኛው መነኩሴ እርግቧን ተመለከትካት አለው። ሌላኛው መነኩሴ ደግሞ ቁራ ነው እንጂ ርግብ አይደለም፤ ርግብ እና ቁራ እንዴት አትለይም ብሎ መለሰ። በዚህን ጊዜ ዲያብሎስ በሁለቱ መነኮሳት ምግባር የቀናባቸውን ያህል ለማጣላት ክፍተት አገኘ። ወዲያውኑን አንደኛው መነኩሴ ርግብ ናት ሲል ሌላኛው መነኩሴ ደግሞ ቁራ ነው እየተባባሉ መጨቃጨቅ ጀመሩ። ለአንድ ሰከንድ እንኳ በጠብ ተነጋግረው የማይውቁ አባቶች ነገሩ እየከረረ ሄዶ እስከ ድብድብ ድረስ ደረሱ ያውም ደም እስኪፋሰሱ። በመጨረሻም የየራሳቸውን ኑሮ ለመኖር ወስነው ተለያዩ። እነዚህ አባቶች መነኮሳት ከሦስት ቀን በኋላ በራሳቸው ላይ ያደረጉትን ማሰብ ጀመሩ። ወደ ልባቸውም ተመልሰው እጅግ ተጸጸቱ። ሁለቱም መነኮሳት አባቶች ከልብ የሆነ ይቅርታ ተጠያይቀው እርስ በ እርሳቸው ታረቁ። ሁለቱም አባቶች በአንድ ጊዜ ሁለት የተለያየ ነገር እንዴት ልናይ እንችላለን? ይህ ከዲያብሎስ መሆን አለበት ብለው ነገሩን ከተረዱ በኋላ እጅግ በፈጸሙት ስህተት አዘኑ። ለዚህም ፈጣሪያችንን አሳዝነናልና ይቅር ይበለን ብለው በአንድነት እንደለመዱት ሥር ዓት ጸሎታቸውን አቀረቡ። ከዚህ ዕለት ጀመሮ ሞት እስኪለያያቸው ድረስ ያለምንም ጸብ ፈጣሪያቸውን በአንድነት፤ በፍቅር፤ በፍጹም ሰላም፤ በጾም እና በጸሎት እየተጉ ኖሩ ብለው አስተምረዋል። ከእኛ በፊት የነበሩት ቅዱሳን አባቶቻችን ምሳሌ የሁኑበት ምክንያት ዓለምንና በውስጧ ያሉትን ነገሮች ባይንቁ ኖሮ ቅድስናን አያገኙም ነበር። ለዚህም ነው እኛ የእነሱን ፈለግ ተከትለን የምንጓዘው። አባቶቻችን መነኮሳት ጾምን ይወዳሉ፤ ፍቅርን ይወዳሉ፤ ሰላምን ይወዳሉ፤ በጽድቅ መመላለስን ይወዳሉ፤ ለዚህም ነው የእነሱን የክርስትና ጉዞ እንደምሳሌ አድርገን ልንጠቀምበት የሚገባው። ከ እነዚህ ሁለት ቅዱሳን መነኮሳት የምንማረውም ፍቅርን፤ ሰላምን፤ አብሮ መኖርን፤ አብሮ መጸለይን፤ መተሳሰብን እና በክርስትና ሕይወት እየኖሩ ሰይጣንን ድል ነስቶ እስከ መጨረሻው በሃይማኖት ጸንቶ መኖርን ነው። የሕይወታቸው አኗኗርም መሰረት ያደረገው በክርስትና የታነጸ ኑሮ፤ ጾም እና ጸሎት ነው። የተቀደሱ መነኮሳት ሕይወታቸውን ሙሉ ከበዓለ ሃምሳ ውጭ ይጾማሉ። እንደዚህ ዓይነት ጾም ለነፍሳቸውም ለሥጋቸውም ጠቃሚ ነው። አሁን ከእነዚህ ሁለት መነኮሳት የምንማረው፤ ዲያብሎስ አንድን ሰው መልካም ነገር ሲሰራ በተመለከት ጊዜ ቀስቱን መልካም ወደ ሚሰራው ሰው ላይ እንደሚያነጻጽር እና ወዲያውኑ በዚህ መልካም በሚሰራው ሰው ላይ ሌላኛው እንዲቆጣና ጸብ፤ ግርግር እንዲፈጠር ያደርጋል። በዚህም የመንፈስ ቅዱስ ፍሬዎች የሆኑትን ትዕግስት፤ ትህትና እና በጎነትን እንዲዘነጉ ያደርጋል። ማንኛውም መንፈሳዊ ድርጊት በዲያብሎስ ለሚዘጋጁ መሰናክሎች የተጋለጠ እንደሆነ ቅዱስ መጽሐፍ ያስተምረናል። ፈቃድ አለኝና መልካሙን ግን ማድረግ የለኝም ሮሜ 7፤18 በማለት እንደተናገረ አንድ ሰው መልካም የሆነውን መንፈሳዊ ተግባር ለመፈጸም ከተነሳሳ በኋላ ያ መልካም ምግባሩን እንዳይፈጽመው ዲያብሎስ ባለው ኃይል በሙሉ ይቃወመዋል። ዲያብሎስም በሙሉ ኃይሉ ተጠቅሞ ሊያሰናክላቸው የሞከረው እኒህን አባቶች ምንኛ እግዚአብሔርን በኑሮአቸው ቢያሰድስቱት ነው? አንድ ሰው ከሌላ የሚለየው የራሱ ባሕርይ አለው፤ ለአንዱ የሚሆነው ለሌላው ላይሆነው ይችላል ስለዚህ ከእነዚህ ቅዱሳን መነኮሳት ተምረን አብሮ መጸለይን፤ ተሳስቦ በፍቅር መኖርን፤ መረዳዳትን፤ መተሳሰብን፤ ለሌላው መኖርን፤ በሃይማኖት ጸንቶ መኖርን፤ ዲያብሎስን ድል የምንነሳበትን ጾም ጸሎት ማዘውተርን፤ ቅዱሳት መጻሕፍትን ገድላትን ተአምራትን ድርሳናትን በማንበብ እና በአጠቃላይ የቅዱሳን አባቶቻችን እና እናቶቻችንን የቅድስና ሕይወት ኑሮአቸውን አብነት አድርገን ልንኖር ይገባል።
ወደ እኛ ሕይወት ልመልሳችሁና በአሁኑ ጊዜ ያለን እኛ የቅድስት ቤተክርስቲያን አገልጋዮችም ሆነ ምዕመናን ከወጭ የሚያዩን ሰዎች ወይም ኢአማንያን (አሕዛብ) በእርግጥ በእነዚህ ቅዱሳን አባቶች ይማራሉ ብለው ይመሰክሩልን ይሆን? ሃይማኖታችን፤ ምግባራችን፤ ጸሎታችን፤ ምጽዋታችን በአጠቃላይ ያለን የክርስትና ሕይወት የይምሰል የሆነ ስንቶቻችን ይሆን? በአሁኑ ሰዓት እንደ ወትሮው ቤተክርስቲያናችን በጸረ ተሐድሶ ፕሮቴስታንታዊ እንቅስቃሴ ስትፈተን፤ ስትታመስ፤ ክህነት የሌለው ማንኛውም ግለሰብ ማጥመቅ እንደማይችል እያወቅን አጥማቂ ነን በሚሉ የትም በመጡ ወፍ ዘራሽ ቤተክርስቲያኒቱ ስትመዘበር፤ ባሕታዊ ነን እያሉ በየገዳማቱ እራሳቸውን በሰንሰለት እየገረፉ ወዮልሽ ወዮልህ እያሉ በተቃራኒው ጨርቃቸውን መሬት ላይ አንጥፈው ገንዘብ የሚለምኑ (በተሳሳተ መንገድ ክርስቲያኑን ግራ ሲያጋቡት)፤ የዘፋኝነት እና ፍጹም የዓለማዊ ሕይወት ያላቸው ሆኖ ሳለ የዓለማዊ ዘፈናቸው አልሸጥላቸው ሲል ወደዚህች ቅድስት ቤተክርስቲያን በመምጣት ከአንዱ መዝሙር ቤት በመነጋገር መዝሙር ላወጣ ነው ስንት ትከፍለኛለህ? በማለት መዝሙሩ በሊቃውንት ሳይፈተሽ ድምጿ ወይም ድምጹ ስላማረ ብቻ ህጸጽ ይኑረው አይኑረው የሚያጣራ አካል ስለሌለ አሳትመው ከጨረሱ በኋላ ኑ ተገኙልኝ በዚህ ሆቴል አዳራሽ መግቢያ ዋጋ ይህን ያህል እየተባለ በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያኒቱ ስም ሲነገድ፤ በሲዲ የሚሰራጨው የመናፍቃን የስብከት ዓይነት በብዛት በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ስም ሲነገድ፤ መናፍቃን መረባቸውን ዘርግተው ሌት ተቀን ሲኖዶስ ድረስ ገብተው ሲሰሩ እኛ ምን እያደረግን ይሆን? መልሱ ዝም እና ለዘብተኝነት እና የገሌ ሰባኪ ቲፎዞ፤ የገሌ አጥማቂ ቲፎዞ ብቻ ሆኗል። ያሳዝናል። ለግለሰብ ሳይሆን ለቤተክርስቲያን ዘብ እንቁም ካለፉት ቅዱሳን አባቶቻችን የተማርነው ይህንን ነውና። ጉዞአችን ወዴት ይሆን? እሰቡበት። በቅርቡ ሲኖዶሱ የወሰነው ውሳኔ ቢያስደስተኝም ተግባራዊ የሚሆነው መቼ እንደሆነ አላውቅም። እኔ በበኩሌ በግብጻዊያን አባቶች እቀናለሁ ምክንያቱም ለሃይማኖታቸው ቀናኢ ናቸው። እውነት እነሱ እንዳሉት ለኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ለራሷ ጳጳሳት እንዲሾሙ መንፈስ ቅዱስ አልፈቀደም የተባለው እውነት ይሆን? መቼ ይሆን አባቶቻችን ለሃይማኖታቸው ተግተው የሚሰሩት? በግልጽ እንደዚህ መናፍቃን ቤታችን ገብተው ምዕመናኑን ወደ አዳራሽ ሲወስዱት ዓይናችን እያየ ዝም ብለን ኖረን አሁን የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርቲያን የምዕመናን ቁጥር በጣም ቀንሷል ብሎ ማውራት እጅግ ያሳፍራል። ምክንያቱም አይሰሩማ። እየወቀስኩ ሳይሆን እውነታውን ተናግሮ ካመሸበት ማደር ስለሆነ ነገሩ። በአሁኑ ሰዓት ለቤተ ክርስቲያኒቱ በመቆርቆር የሚንቀሳቀሱት እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ያለበት ማህበረ ቅዱሳን ይሻላል። ለገዳም ይረዳሉ፤ መነኮሳት አባቶቻችንን ይረዳሉ፤ አብነት ትምህርት ቤቶችን ይገነባሉ ይረዳሉም፤ የአብነት ተማሪዎችንም በቁሳቁስ፤ ልብስ፤ ምግብ፤ መጻሕፍት የመሳሰሉትን እየረዱ ይገኛሉ። ሌሎቻችንም የእነሱን ፈለግ ተከትለን ቤተክርስቲያናችንን እንጠብቅ እንጂ የቤተክርስቲያን የበላይ ጠባቂ ሆነው ቤተክርስቲያንን ሊጠብቋት አልቻሉም ምክንያቱም በየተለያየ ጊዜ ጸረ ተሐድሶ ፕሮቴስታንታዊ እንቅስቃሴ በቤተክርስቲያኒቱ ዙሪያ በግልጽ የአብነት ትምህርት ቤት ምንጩን ለማድረቅ በሚተጉበት ሰዓት ዝምታን መምረጣቸው እጅጉን አሳዝኖኛል። ስለ ሃይማኖቱም የሚፍጨረጨረው ም ዕመናኑ በመሆኑ ጥያቄ ሲያነሳ አይመለከትህም ይህ ስራ የሲኖዶስ ነው ሲኖዶሱ አስካላወገዘው ድረስ አርፋችሁ ተቀመጡ እየተባለ ዝምታን ስንመርጥ ብዙ ም ዕመናን ወደ መናፍቃን አዳራሽ እየሄዱ ይገኛሉ። ሌላው በአዳራሽ እየተሰበሰቡ በሚዲያ የሚያስተላልፉትን የተሐድሶ መናፍቃንን ሴራ ቅዱስ ሲኖዶስ እንዳወገዙት ሰምተናል በተጨማሪም አውግዘው በቤተክርስቲያኒቱ ስም እንዳይጠቀሙ ውሳኔ ወስነዋል ተብሏል ታዲያ አሁንስ ለምን በቤተክርስቲያኒቱ ስም ይነግዳሉ? ቢሉ ሲኖዶስን ስለናቁት ይመስለኛል። ምክንያቱም በአዳራሽ ተሰብስበው የሚሰብኩት የሚዘምሩት የመናፍቃንን እንጂ ተዋሕዶን እንደማይወክልማ ስብከታችው ይናገራል። አንድም ቀን ስለ ቅዱሳን ሆነ ስለ እመቤታችን ሰብከው አስተምረው የማያውቁ ብቻ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ሕግን ሥር ዓት የሚተላለፍ የቴሌቪዥን መርሐ ግብር እየተባለ ሰውን ማደናገር ስልታቸው እንደሆነ ባንነናል ነገር ግን ይህን የሚያስወግድልን አካል ስለ ሚያስፈልግ አሁንም የእኛ አባቶች ውሳኔአቸው እንደነዚህ ሁለት መነኮሳት አባቶቻችን እንደወሰኑት የተለያየ ሁለት የቴሌቪዝን መርሐ ግብር በኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ስም እንዴት ልናይ እንችላለን? ምግባራቸው አንድ አይነት ስለሆነ ይህ ከዲያብሎስ መሆን አለበት ብለው ነገሩን እንደነዚህ ሁለት መነኮሳት አስበውት ነገሩን እልባት ሊሰጡት ይገባል። ለምን ሰው ይወዛገባል? ዕልባት ቢሰጡን መልካም ነው እላለሁ። በመጨረሻም እኔ ያነሷኋቸው ውስን ጥያቄዎች እልባት ያገኙ እለት ቤተክርስቲያን ሰላሟን ታገኛለች ብየ አምናለሁ።
እግዚአብሔር አምላክ ቤተክርስቲያናችንን ከመናፍቃን ሴራ ይጠብቅልን ለእኛም የእናታችን የእመቤታችን የቅድስት ድንግል ማርያም አማላጅነት፤ የጻድቃን የሰማዕታት የቅዱሳን የመላዕክት በረከታቸው ረድኤታቸው እና አማላጅነታቸው አይለየን አሜን።
በኖርዲክ አገራት የምትገኙ እና የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ቦንድ ለመግዛት እና የገንዘብ ስጦታ ለማበርከት የምትፈልጉ ኢትዮጵያዊያንና ትውልድ ኢትዮጵያዊያን በሙሉ በማስታወቂያው ላይ የተቀመጡትን አማራጮች መጠቀም የምትችሉ መሆኑን በአክብሮት እንገልጻለን፡-
ሁለት ወንድማማቾች እናታቸው ስታርፍ በቤት ውስጥ ያገኙት አንድ ትልቅ ገመድ ብቻ ነበር፡፡ ታላቁ ልጅ እጅግ በመበሳጨቱ ገመዱን ጠቅልሎ ጣራ ላይ ወረወረውና ከቤት ወጥቶ ሄደ፡፡ ታናሹ ግን ምንም ቢሆን ገመዱ የእናቱ ቅርስ ነውና እንደምንም ብሎ ጣራ ላይ ወጥቶ አወረደው፡፡
ከባዱ ጥያቄ ግን ከዚህ በኋላ ያለውን ኑሮ እንዴት መግፋት ይችላል? የሚለው ነበር፡፡ ለብዙ ሰዓታት ተቀምጦ አሰበበት፡፡ ምንም ነገር ሊታየው ግን አልቻለም፡፡ መንገዱ ሁሉ በግንብ የታጠረ ነው፡፡ አስቦ አስቦ ወደ አንድ ጠቢብ ዘንድ ሄደ፡፡
ጠቢቡ ሰውም ‹‹በዓለም ላይ ምንም የሌለው ሰው የለም፡፡ ምናልባት ግን ጥቂት ብቻ ያለው ሰው ሊኖር ይችላል፡፡ ከለምሳሌ አንተ ከወንድምህ በተለየ ጥበብ አለህ፤ ይህ ጥበብህም ነው ወደ ጠቢብ ያመጣህ›› አለው፡፡ ልጁ ግን በርግጠኛነት እየማለ ምንም እንደሌለው ተናገረ፡፡
ጠቢቡም ‹‹ይህ ፈጽሞ ሊሆን የማይችል ነው፡፡ ሰው ሆኖ ምንም የሌለው የለም፡፡ ረስተኸው ነው እንጂ አንዳች ነገር አለህ›› አለው፡፡ ልጁ ቢያወጣና ቢያወርድም ያለውን ነገር ሊያገኘው አልቻለም፡፡ የሚያውቀው ምንም እንደሌለው ብቻ ነው፡፡
ያን ጊዜ ጠቢቡ ልጁን ይዞት ወደ አንድ ክፍል ገባ፡፡ ክፍሉ ሊዳሰስ በሚችል ጥቅጥቅ ባለ ጨለማ የተሞላ ነው፡፡ ጨለማው ዓይን ሊወጋ ይደርሳል፡፡ ከጠቢቡ ጋር በዚያ ክፍል ውስጥ እንደገቡ ‹‹ምን ይታይሃል?›› አለና ጠየቀው፡፡ ልጁም መለሱን ወዲያው ነበር ያገኘው ‹‹ጨለማ››
‹‹አሁን አእምሮህን መጠቀም ጀመርክ፡፡ አእምሮን መጠቀም ማለት ከዓይነ ሥጋ ይልቅ በዓይነ ልቡና ማየት መቻል፣ ከእዝነ ሥጋ ይልቅ በእዝነ ልቡና መስማት መቻል ማለት ነው፡፡ ‹ልብ ካላየ ዓይን አያይም› ሲባል አልሰማህም፡፡ አእምሮውን የሚጠቀም፣ ሰው ሁሉ የሚያየውን ብቻ ሳይሆን የማያውንም ያያል፡፡ ለዚህ ነው አእምሮ ያለው ሰው ተስፋ የማይቆርጠው፡፡ አእምሮ ያለው ሰው በግንብ መካከል በር፣ በጨለማ መካከል ብርሃን፣ በተራራ መሐል መንገድ፣ በሞት መካከል ሕይወት ይታየዋል፡፡
‹‹መንገድ ያለው ከውጭ አይደለም፡፡ መንገድ ያለው ከውስጥ ነው፡፡ የውጭው መንገድ እግር ነው የሚሄድበት፡፡ የውስጡ መንገድ ግን ልቡና ነው የሚጓዝበት፡፡ በልቡናቸው የሄዱ ሰዎች ናቸው በእግራቸው ለመሄድ ፈልገው የእግሩን መንገድ የሠሩት፡፡ ከእነርሱ በኋላ ግን ብዙዎቹ በልቡናቸው ሳያዩ ይጓዙበታል፡፡ መጀመርያ በልቡናቸው የበረሩ ሰዎች ናቸው አውሮፕላንን የፈጠሩት፣ መጀመርያ በልቡናቸው የተገናኙ ሰዎች ናቸው ስልክን የሠሩት፡፡ እናም መንገድ ያለው ውስጥህ ነው፡፡ አንተ ውስጥ መንገድ አለ፡፡
‹‹ምን አልባት ያ መንገዱ አልተጠረገ ከሆነ ጥረገው፤ ተጎድቶ ከሆነ ጠግነው፤ አርጅቶ ከሆነ አድሰው፡፡ ከዚያ በኋላ ሁሉም ነገር ቀላል ነው፡፡ ጊዜ ውሰድ፡፡ ለማየት ጊዜ ውሰድ፡፡ ወሳኙ የጨለማው መጠን አይደለም፡፡ ወሳኙ አንተ የሰጠኸው ጊዜ መጠን ነው፡፡ ለማሰብ የምትወስደው ጊዜና የምታስብበት መንገድ፡፡ ጊዜ ወስደህ ባሰብህ ቁጥር ያለኸው ጨለማ ውስጥ አለመሆኑን ታውቀዋለህ፡፡ እስኪ ትንሽ ጊዜ እንውሰድ››
‹‹እስከዚያ በዓለም ላይ ታዋቂ የሆነውን ‹የተጠማውን ቁራ ታሪክ› ልንገርህ፡፡ ቁራው ውኃ ጠማውና በአካባቢው ወዲያና ወዲህ እያለ መፈለግ ጀመረ፡፡ ግን አላገኘም፡፡ በመጨረሻም በውኃ ጥም ወደቀ፡፡ ነገር ግን ተስፋ ለመቁረጥ አልፈለገምና እንደምን ብሎ ተነሥቶ አካባቢውን ማማተር ጀመረ፡፡ በሩቁም አንድ ገንቦ አየ፡፡ ወድቆ እየተነሣ ገንቦው ጋ ደረሰ፡፡ ሲያይ ጥቂት ውኃ ውስጡ አለ፡፡ ምንቃሩንን አስገብቶ ሊጠጣ ሲሞክር የገንቦው አንገት ጠባብ ስለነበር አልቻለም፡፡ ገንቦውን ሊያዘነብለው ሲገፋውም ዐቅሙ ተዳክሞ ነበርና ያንን ከባድ ገንቦ መግፋት አልተቻለውም፡፡
‹‹ማሰብ ጀመረ፡፡ መንገድ ከውስጥ ነውና ውስጡ መንገድ ፈለገ፡፡ መንገዱንም አገኘው፡፡ በአካባቢው ያሉትን ጠጠሮች እየለቀመ ወደ ገንቦው ውስጥ መጣል ጀመረ፡፡ ለብዙ ጊዜ ሲጥል ገንቦው በጠጠር እየተሞላ ውኃውም ወደ ላይ እየወጣ መጣ፡፡ በመጨረሻም የገንቦውን ታችኛውን ክፍል ድንጋዩ ሞላውና ውኃው ወደ ገንቦው አፍ ደረሰ፡፡ ቁራውም ጠጣ፡፡››
በታሪኩ ትረካ መካከል ልጁ አንዳች ቅርጽ ያለው ነገር ተመለከተ፡፡ መሥመር ያለው ነገር፡፡ ከወለሉ ጀምሮ ወደ ጣራው የተሠመረ፡፡ ዓይኑን ከታች ወደ ላይ እያንከባለለ ተከተለው፡፡ አንዳች የብርሃን መሥመር፡፡ ቀጭን የብርሃን መሥመር፡፡ ከታች ወደ ላይ ሄደና እንደገና ወደ ግራ ዞረ፤ ተከተለው፡፡ ከግራ ደግሞ ወደ ታች ተጠመዘዘ፤ አብሮትም ሄደ፡፡ ከዚያም ተመልሶ ወለል ላይ ደረሰ፡፡
‹‹በምትችለው ዐቅም ሁሉ ግፋው›› አለው፡፡ ላቡ ጠብ እስኪል ገፋው፡፡ ሲጢጢጥ እያለ፤ በመጨረሻ ያ ጣውላ የመሰለ በር ነገር ወደ ኋላው ወደቀ፡፡ ያን ጊዜ በውጭ ያለው ብርሃን ፏ ብሎ ገባ፡፡ ዓይኑን ጨፈን አድርጎ ሲገልጠው በበሩ ፊት ለፊት ሰፊ መንገድ አለ፡፡
‹‹መጀመርያ እምነት ነው፡፡ ምንጊዜም መንገድ አለ፡፡ ሊዘጋ የማይችል፤ ሊታጠር የማይችል፤ መንገድ አለ፡፡ እርሱም አንተ ውስጥ ነው፡፡ ሁለተኛ ጊዜ ነው፡፡ ጊዜ ስጥ፡፡ ለማሰብ ጊዜ ይኑርህ፣ ለመፈለግ ጊዜ ይኑርህ፣ ምንጊዜም በፍለጋ ላይ ሁን፡፡ አሁን ያልታየህ ቆይቶ ይታይሃል፡፡ ነገር ለመቁረጥ እንጂ ተስፋ ለመቁረጥ አትቸኩል፡፡ ‹ገና አላገኘሁትም› በል እንጂ ‹የለም› አትበል፡፡ አለ፤ ግን አልደረስክበትም፡፡ መድረስ ጊዜና ጥረት ይጠይቃል፡፡ ሦስተኛው ነገር ያገኘኸውን አጋጣሚ ንካው፡፡ ያገኘኸውን ብርሃን ንካው፡፡ ካልነካኸው በሩ ግድግዳ እንደሆነ ይቀራል፡፡ ከነካኸው ግን በሩ መንገድ ይሆናል፡፡ ብርሃን ማየትህ ብቻ ዋጋ የለውም፤ ብርሃኑ በሚገባ እንዳይገባ ያደረገውን ነገር መንካት አለብህ፡፡ እስኪወድቅና ብርሃኑ በሚገባ እስኪገባ፣ መንገዱም ወለል እስኪል መግፋት፡፡
‹‹ሳይነኩት በምኞት ብቻ የሚወገድ ችግር የለም፤ የሚከፈትም በር የለም፡፡ አየህ ማሰብ የብርሃን ጭላንጭልን አሳየህ፤ ጊዜ ሰጥቶ ማስተዋል ይህንን በር ገለጠልህ፤ መንካት ደግሞ መንገዱን አሳየህ፡፡ አሁን አይበቃህም››
‹‹ሂድ ጊዜ ሰጥተህ፣ መጣፍ አገላብጠህ፣ ዐዋቂ ጠይቀህ፣ ግራ ቀኙን አስብ፡፡ ይህች ገመድ ሕይወትህን የመለወጫ ምክንያት ትሆንሃለች፡፡ የባለጸግነት መጀመርያ፣ የሥልጣን እርከን፣ የሊቅነት ፋና፣ የጀግንነት መንሥኤ ትሆንሃለች፡፡ ያለበለዚያ ደግሞ የመታነቂያ መሣርያ ትሆንሃለች፡፡ ሁለቱም በእጅህ ነው፡፡››
ሆ አንዳንዴ በዚህ ያል ገባንን በዚያ ከፍለን ያልደረስንበትን በነጻ የሚያሳየን ማን ነው? ብዬ እጠይቃለሁ:: ጌታ ሆይ እስኪገባኝ ድረስ ንገረኝ ትል ነበር እህቴ ታምርአየሁ:: ቃል ሕይወት ያሰማልን መንግሥተ ሰማያትን ያውርስልን! አሜን ጌታሆይ እስኪገባኝ ድረስ ንገረኝ!
መቼም ተራሮቹ ወደ መሐመድ ካልመጡ መሐመድ ወደተራሮቹ መሄድ አለበት:: የሰዉ ልጅ ወደአሰበዉ ግብ ለመድረስ በቅድሚያ ግቡን ሊያሳካዉ እንደሚችል ማማን አለበት:: ይህንን እምነት ይዞ መቼ እና እንዴት ሊተገብረዉ እንደሚችል የጊዜ ሰሌዳም ማስቀመጥ ይኖርበታል:: ቀጥሎም ወደግቡ ለመድረስ የጊዜ ሰሌዳዉን መሰረት አድርጎ መንቀሳቀስ ይጠበቅበታል:: እዚህ ላይ ዋናዉ ቁምነገር ይቻላል የሚለዉ ምኞት አይቻልም ከሚለዉ ስንፍና የሚሻል እና የሚበልጥ መሆኑን ማመን እና መቀበል ነዉ::
ለማንኛችንም ግልፅ በሆነው መልኩ በሕይወት መስመር ያለዉ በር አንድ ብቻ አይደለም:: በርካታ የሕይወት በሮች እና መስመሮች ያሉ መሆኑን ማወቅና ማመን ያስፈልጋል:: ከፊት ለፊታችን ያለዉ አንዱ በር የተዘጋ ሲመሰል ተስፋ ቆርጦ ከመቀመጥ ይልቅ ሌላ ሊከፈት የሚችል በር እንደአለ አምኖ ያንን በር ለማግኘት መትጋት ያስፈለጋል::
‹ሳይነኩት በምኞት ብቻ የሚወገድ ችግር የለም፤ የሚከፈትም በር የለም፡፡ አየህ ማሰብ የብርሃን ጭላንጭልን አሳየህ፤ ጊዜ ሰጥቶ ማስተዋል ይህንን በር ገለጠልህ፤ መንካት ደግሞ መንገዱን አሳየህ፡፡ ››Dn.Daniel
ቁራው ውኃ ጠማውና በአካባቢው ወዲያና ወዲህ እያለ መፈለግ ጀመረ፡፡ ግን አላገኘም፡፡ በመጨረሻም በውኃ ጥም ወደቀ፡፡ ነገር ግን ተስፋ ለመቁረጥ አልፈለገምና እንደምን ብሎ ተነሥቶ አካባቢውን ማማተር ጀመረ፡፡ በሩቁም አንድ ገንቦ አየ፡፡ ወድቆ እየተነሣ ገንቦው ጋ ደረሰ፡፡ ሲያይ ጥቂት ውኃ ውስጡ አለ፡፡ ምንቃሩንን አስገብቶ ሊጠጣ ሲሞክር የገንቦው አንገት ጠባብ ስለነበር አልቻለም፡፡ ገንቦውን ሊያዘነብለው ሲገፋውም ዐቅሙ ተዳክሞ ነበርና ያንን ከባድ ገንቦ መግፋት አልተቻለውም፡፡
ነገር ግን ድንጋዮች ወይም ጠጠሮች ጥቂት ውሃ ወዳለበት እንስራ ሲገቡ ድንጋዮቹ ሙሉ ለሙሉ ስለማይገጥሙ በሚፈጠረው ክፍተት ውሃው ይኖራል እንጂ ድንጋዩ ከውስጥ ሁኖ ውሃው ወደ ላይ ሊወጣ አይችልም፡፡ ይህ ለኔ በጨለማ ውስጥ ያለ እይታ ነው፡፡ የቄስ ሚስትአወቅሽ አወቅሽ ሲሏት መፅሃፍ አጠበች አሉ!
ያልተገለጠልህ ነገር እንዳለ ግልጽ ነው፡፡ ለዚህ ደግሞ ማስተዋል ያስፈልግኀሐል፣ነገሮችን በግልብ ሐሳብ አትመልከታቸው፡፡እርግጥ ችግርህ ይኸ ብቻ አይመስልም የእውቀት ማነስ ጭምር እንጅ፡፡ ይኸም ቢሆን ቅናት በመሰለ ጥርስ ማፋጨት ባይሆን መልካም ነው፡፡
የማላውቅህ ወንድሜ Anonymous October 15, 2012 11:06AM ስህተት ከመፈለግ ሊተላለፍ የተፈለገውን መልእክት ለመረዳት መሞከር አይቀልም ፡፡ ከአነጋገርህ እርግጠኛ ሁኜ ልንገርህ አንተ ኦርቶዶክሳዊ አይደለህም እንዴት ብትለኝ አነጋገርህ ይገልፅህአል፡፡ የፊዚክስ ግንዛቤ ከሌለህ ለማግኘት ጣር በተረፈ አንገቱ ጠባብ ከሆነ ማሰሮ ከግማሽ ያለፈም ውሃ ቢኖር ጠልቆ ማውጣት አይቻልም፡፡ ሌላው ‹‹የተጠማውን ቁራ ታሪክ›› የዲያቆን ዳንኤል ፈጠራ አይመስለኝም፡፡ ወንድማችንን ለቀቅ፡፡ ዳኒ አንተን ግን የድንግል ማርያም ልጅ ጥበብን ከትሁት መንፈስ ጋር ደርቦ ደርቦ የስጥህ፡፡
መንገድ ያለው ከውስጥ ነው፡፡ የውጭው መንገድ እግር ነው የሚሄድበት፡፡ የውስጡ መንገድ ግን ልቡና ነው የሚጓዝበት፡፡ በልቡናቸው የሄዱ ሰዎች ናቸው በእግራቸው ለመሄድ ፈልገው የእግሩን መንገድ የሠሩት፡፡ ከእነርሱ በኋላ ግን ብዙዎቹ በልቡናቸው ሳያዩ ይጓዙበታል፡፡
የደንበኞቻችንን ፍላጎት ሙሉ በሙሉ ለማሟላት የንድፍ ቡድናችን ከደንበኛው የዲዛይን ክፍል ጋር በቅርብ ይሠራል ፣ የእኛ የንድፍ ቡድን በእኛ ተሞክሮ ላይ በመመርኮዝ ገንቢ ሀሳቦችንም ያቀርባል ፡፡ በዚህ ሂደት ውስጥ ወጪን እና ጥራትን ከግምት ውስጥ በማስገባት ታዋቂ ምርቶችን ለመንደፍ ከደንበኞቻችን ጋር አብረን እንሰራለን ፡፡
“ኃጢአተኛ ነፍስህ ከድነት በላይ ነው እናም ሰላምን እና ህመምንም አታውቅም ፣ ብቸኛው የባዶነት ቅዝቃዜ ብቻ ነው የንስሐ ጊዜ ተጠናቅቋል ፣ ምክንያቱም ጥፋቶችህ በክፉ ዓይነትህ ከማንኛውም ተልእኮ ይበልጣሉ መጨረሻ ​​​”
ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አሕመድ ዛሬ ይፋ እንዳደረጉት ለትግራይ የአስቸኳይ ጊዜ ግብረሃይል መሪነት ጄነራል ዮሐንስ ገብረ መስቀል መሾማቸውን አስታውቀዋል። ጠቅላይ ሚኒስትሩ እንዳሉት ዛሬ ከክልሉ የአስቸኳይ ጊዜContinue Reading
አፍቃሪ ህወሓት የሚዲያ ተቋማት የማኅበራዊ ድረገጽ ተዋናዮቹን ጨምሮ “ቀለበት ውስጥ ገብተናል” በማለት የተጀመረውን ለውጥና ከኤርትራ ጋር የተያዘውን አስደማሚ የሰላም ሂደት ሲቃወሙ ሰንበተዋል። አሁንም ምክንያት በመለጣጠፍContinue Reading
በአገራችን የኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎች ቁጥር ቀስ በቀስ እየጨመረ ይገኛል፡፡ ይህን ወረርሽኝ ከሌሎች በሽታዎች የሚለየው የስርጭት ፍጥነቱና መድሃኒትም ሆነ ክትባት ያልተገኘለት መሆኑ ነው፡፡ ሌላው መለያው ደግሞ የግለሰብ ሳይሆን የማህበረሰብ በሽታ መሆኑ ነው፡፡ የአንድ ግለሰብ በቫይረሱ መያዝ ቤተሰብን ጨምሮ ለሌሎች ይተርፋል፡፡ ለዚህ ነው መላው ዓለም በህግ እንዲሁም በፖሊስና ወታደር ጭምር የወረርሽኙን ሥርጭት ለመግታት እየሞከረ ያለው፡፡ ለመሆኑ በሽታውን ሆን ብሎ ወደ ሌሎች ማስተላለፍ የህግ ተጠያቂነቱ ምን ያህል ነው? በሽታን ከሀኪም መደበቅስ ያስጠይቅ ይሆን? ከለይቶ ማቆያ ማምለጥ እንደ ወንጀል ይቆጠራልን? የወረርሽኙን ሥርጭት ለመቆጣጠር የወጣው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በምን አግባብ ነው መተርጐም የሚገባው? የአዲስ አድማሱ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ፣ አንጋፋውን የህግ ባለሙያ አቶ ደበበ ሃብተ ገብርኤልን በእነዚህ ርዕሰ ጉዳዮች ዙሪያ እንደሚከተለው አነጋግሯቸዋል፡፡
በኛ የወንጀል ህግ ውስጥ ይሄን በተመለከተ የተቀመጡ ግልጽ ድንጋጌዎች አሉ፡፡ በተለይ የወንጀል ህግ ቁጥር 514፣ ተላላፊ በሽታ ማሰራጨትን አስመልክቶ ግልጽ ድንጋጌ ያስቀምጣል፡፡ ማንም ሰው አስቦ፣ ሆን ብሎ በሰው ላይ ተላላፊ በሽታ ያሠራጨ እንደሆነ፣ ከ10 አመት እስከ ሞት ድረስ እንደሚያስቀጣ ይደነግጋል፡፡ በሽታው እንዳለበት እያወቀ ለሰዎች ተገቢውን ጥንቃቄ ሳያደርግ ቀርቶ በሽታውን ያስተላለፈ ከሆነ፣ እስከ 10 አመት እስር ሊያስቀጣው ይችላል፡፡ በሽታውን በጥላቻ በቂም በቀል፣ በክፋት ሆን ብሎ የሚያሠራጭ ከሆነ ወይም ይሄ ሃሳብ ባይኖረው እንኳ ከባድ ጉዳትና ሞት የሚያስከትል በሽታ ከሆነና ይሄን እያወቀ ያሠራጨ ከሆነ፣ ከ20 አመት እስከ እድሜ ልክ እስር ወይም በሞት ሊቀጣ ይችላል፡፡ ስለዚህ ተላላፊ ተብሎ የተሰየመን በሽታ ማስተላለፍ በራሱ እስከ 20 አመት የሚደርስ ጽኑ እስራት ወይም ሁኔታው ከባድ ከሆነ እድሜ ልክ እንዲሁም በሞት ሊያስቀጣ ይችላል፡፡ በሽታውን ተገቢውን ጥንቃቄ ሳያደርግ በቸልታ ያስተላለፈ ከሆነ ደግሞ እስከ 5 አመት በሚደርስ እስራት ሊቀጣ ይችላል፡፡ ከዚህ በተረፈ ደግሞ በህግ የተቀመጡ በሽታን የመከላከል እርምጃዎችን ስለ መጣስ ይደነግጋል፡፡ አስቸኳይ ጊዜ አዋጁ እስኪታወጅ ድረስ በራሱ የበሽታው መተላለፊያ መንገዶችና መከላከያው በግልጽ እየታወቀ፣ ያንን ጥሶ የሚገኝ ሰው እስከ 3 እና 5 አመት በሚደርስ እስራት ሊቀጣ ይችላል፡፡ ይህ በቸልተኝነት ከተደረገ እስከ 3 አመት ሊያስቀጣ ይችላል፡፡
ይሄን በሚመለከት ሌላ ህግ አለ፡፡ የመድሃኒት፣ የምግብና የጤና እንክብካቤ አዋጅ አለ፡፡ እዚያ አዋጅ ላይ ለይቶ ስለ ማቆየት የተቀመጡ ህጐች አሉ፡፡ አሁን ማንኛውም ውጭ ሀገር የሄደ ሰው በለይቶ ማቆያ ውስጥ መግባት እንዳለበት ተቀምጧል፡፡ ስለዚህ ይሄን አለማድረግ ለጤና አጠባበቅ የተቀመጡ ህጐችን መጣስ ሆኖ ይቆጠራል፡፡ ከኮሮና ጋር በተያያዘ አሁን መንግስት ያወጣቸው የጥንቃቄ ህጐች አሉ፡፡ ይሄን መጣስ የህግ ተጠያቂነት ያስከትላል፡፡ ከለይቶ ማቆያ የወጣ፣ እንዲወጣ ያመቻቹ ወይም ተገቢውን ጥበቃ ያላደረጉ በህግ ይጠየቃሉ፡፡ ሰውየው በሽታው ባይኖርበትም ለጥንቃቄ የሚወሰዱ እርምጃዎችን ባለመፈፀሙ የህግ ተጠያቂነት ይኖርበታል፡፡ ለሃኪሞች የተሳሳተ መረጃ መስጠትም ከዚሁ የሚመነጭ የህግ ተጠያቂነትን ያስከትላል፡፡ በሽታው ያለበት ሆኖ ከደበቀና የተሳሳተ መረጃ የሰጠ ከሆነ ደግሞ ተጠያቂነቱ ይብሳል፡፡ ከ10 አመት እስከ ሞት በሚያስቀጡ አንቀፆች ሊከሰስ ይችላል፡፡
በዚህ የወንጀል ህግ መሠረት፣ ተጠርጣሪን የማሳወቅ ግዴታ፣ ጉዳዩን በሚያውቁት ላይ ያስቀምጣል፡፡ አንድ ሰው ህመም ያለበት መሆኑን እያወቁ ከአጠገቡ ያሉ ሰዎች ወይም የቤተሰብ አባላት ዝም ካሉ፣ እነሱም የወንጀል ተጠያቂነት አለባቸው፡፡ ጉዳዩ እንደ ሌሎች ወንጀሎች በቸልታ የሚታይ አይሆንም፡፡
ከተላላፊ በሽታ ጋር ተያይዞ አንድ ሰው በሽታው እንዳለበት እያወቁ፣ ለህግ አለማመልከት በራሱ በእስራት ያስቀጣል፡፡ ለምሣሌ ትራንስፖርት ላይ በሽታው ያለበትን ሰው ደብቆ ይዞ መሄድ ወይም በግልጽ የተቀመጡ የበሽታው ምልክቶች ያለበትን ሰው ለምሣሌ የኮሮና ምልክቶች፡- ማሳል፣ ትኩሳት፣ ማስነጠስ የመሳሰሉት እየታዩ፣ በቸልታ ዝም ብሎ ይዞ መሄድ የህግ ተጠያቂነትን ያስከትላል፡፡ እንደውም ህጉ የሚለው፤ ቀጣይ ፌርማታ ላይ አውርዶ ለፖሊስ ወስዶ ማስረከብ አለበት ነው የሚለው፡፡ ህጉ ከገንዘብ እስከ እስራት በየደረጃው ቅጣቶችን ያስቀምጣል፡፡
በእንዲህ ያለ ወቅት ንግድን ዝም ብሎ ማቆም፣ ዋጋ በድንገት መጨመር የህግ ተጠያቂነትን ያስከትላል፡፡ ነገር ግን አሁን ባለው አፈጻጸም ህጉ በሚገባ እየተተገበረ አለመሆኑን እያስተዋልን ነው፡፡ እንዲሁ “ይሄን ያህል ነጋዴዎች ሱቃቸው ታሸገ” ሲባል ነው እንጂ በፍ/ቤት ተቀጡ የሚለውን እየሰማን አይደለም፡፡