Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ይህ የምታዩት የህወሃት መለያ ሲሆን ከብጫው ላይ የተቀመጠው ዓርማ የጀርመን ናዚ ልዩ ምልክት የነበረ ሲሆን ዛሬ ኢትዮጵያውያን ህወሃትን ሲያነሱ የጀርመን ናዚን የጀርመን ናዚን ሲያነሱ ህወሃትን የሚያስታውሱበት ምክንያት ህወሃትና የጀርመን ናዚ በቆዳ ቀለም ቢለያዩም በተግባር አንድ ናቸው ብለው ስለሚያምኑ ነው። እኔ የዚህ ጹሑፍ አቅራቢም ህወሃትን ከጣሊያንና ጀርመን ፋሽስቶች ለይቸ አይደለም የምመለከተው።ለዚህ ጹሑፌ መነሻ የሆነኝ የፊታችን ግንቦት ለሚካሄደው ብሔራዊ ምርጫ የህወሃትን ሥርአት በሰላማዊ መንገድ ታግለን በምርጫ አቸንፈን ሥልጣን እንጨብጣለን ብለው በተነሱ ኃይሎች ላይ የህወሃት የምርጫ ቦርድ የፈጸመውን አሳፋሪ ድርጊት ተመልክቸ ሲሆን በምንም አይነት መስፈርያ ይሁን የተቃዋሚ ኃይሎች ለምርጫ ውድድር የሚያቀርቡትን እጩ ራሳቸው ወስነው ያቀርባሉ እንጅ የምርጫ ቦርድ ይህ ይመረጥ ይኸኛው አይመረጥ ብሎ የመወሰን ሞራሉም ሆነ ብቃት የለውም።ለዚያውም በእጣ! የምርጫ ኮሮጆ ገልብጦ ያልተመረጠውንና ሕዝብ አንቅሮ የተፈውን ተመርጠሃል ሕዝብ ይሆነኛል ያለውን በምርጫ ያቸነፈውን አልተመረጥክም ብሎ የሚቀጥፍ የአንድ ሥርአት አገልጋይና ተቋም አምኖ ምን አይነት ምርጫ እንደሚካሄድ ከወዲሁ መተንበዩ ነብይ የሚያሰኝ አይደለም።ለሥርአቱ አስጊ የሆኑ የተቃዋሚ ድርጅቶችን አንድነትና መኢአድን በኃይል አፍርሶ የየድርጅችን ንብረት ዘርፎ በሌሎቹ የተቃዋሚ ኃይሎች ጉያም ለመግባት ረጅሙን ዘራፊ እጁን ለማስገባት እያሴረ ያለው ህወሃትና ጉዳይ አስፈጻሚው የምርጫ ቦርድ ሕገ-መንግሥቱን እየናዱ መሆኑን ሊያጤኑ ይገባቸዋል።
ህወሃት መሠረታዊ ችግሩ ድህነት ከሆነ በትግራይ ሕዝብም ይህ ችግር እንደ ዋነኛ ተደርጎ ከተወሰደ ሌሎችስ ብሎ ማሰብ የሚችል ተፈጥሮ በህወሃት ቤት እንዳማይኖር ቢታወቅም በትግራይ ለተፈጠረው የኢኮኖሚ መዳከምም ሆነ የንዋይ ጥማት የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚጠየቅበት አንዳችም ምክንያት ሊኖር አይገባውም የህወሃት መራሹ ቡድን በፈጠራ ውሸት የቆጥ የባጡን በመቀባጠር የሕዝብ እልቂት እንዲፈጠር በማድረግ በውንድብድና የካሄደው ዘረፋ፤ዜጎችን በተለይም ምሁሩንና አምራቹን ኃይል ከሀገር መንቀልና የመራሹ ቡድን እንባ ጠባቂዎችና ቤተሰቦች አገሪቱን ተስፋፍተው እንዲይዙና ሌላው ዜጋ በዘመናዊ ባርነት መቀጠል ወይም በሌሎች ላይ የደረሰው ጽዋ ሞልቶ እንዲፈስበት ማድረጉ የሚያስከትለውን መዘዝ መገንዘብ ባለመቻል የተፈፀመ ስለሆነ የዛሬው እዩኝ እዩኝ ነገ ሸሽጉኝ ሸሽጉኝን እንደሚያስከትል በድፍረት መናገር ይቻላል።
በአንድ ወቅት የህወሃቱ ፊታውራሪ ስብሃት ነጋ ከጋዜጠኛ ለቀረበለት ጥያቄ ሲመልስ፡) እንዲህ ብሎ ነበር-ጋዜጠኛ አቶ ስብሃት ድሮ የሃብታምና የባለሥልጣን ልጅ ነበር ስኮላር ሽፕና የውጭ ትምህርት እድል ያገኝ የነበረው ዛሬ ደግሞ የእናንተ ልጆች የሚማሩት ወደ ውጭ አገር ሄደው ነው ሲባል(፡ አቶ ስብሃት ታዲያ እነሱ ያደረጉትን እኛ ብናደርገው ነውሩ ከምኑ ላይ ነው ብሎ ነበር በአራት ነጥብ የዘጋው።እንግዲህ ህወሃት እንዲህ ያሉትን ውዳቂዎችንና ፀረ-ሕዝቦችን አቅፎ ነው ኢትዮጵያን በኃይል አንበርክከን እንገዛታለን ካልሆነልን ደግሞ እናፈራርሳታልን የሚሉን።ከዚህ ወዲያ እብደት የለም እንዲህ ያሉት እብዶች የተሰባሰቡበት ህወሃት ነው ዛሬ በትረ ሥልጣኑን ጨብጦ እየገዛ ያለው።
አንዱ በአንዱ ላይ እምነት እንዳያሳድርና በጥርጣሬ እንዲተያይ ጦርነት ውስጥ እንዲገባ፤አንተ የዚህ አንተኛው ደግሞ የዚህኛው ዘር ነህ በማለት በዘር በማናከስ የሕዝብ ሰላም እንዲደፈርስ ያደረገው ህወሃት ነው። ሰሞኑን ደግሞ አንድ አስገራሚ ድርጊት ተፈፀመ ይህኸውም(ጥቂት ህወሃት የመለመላቸው የቅማንት ተወላጆች ) በአማራ ገዥ መደብ እስከ ዛሬ ተገዝተናል አሁን በቃን ጐንደር የቅማንት አገር ስለሆነ ራሳችን በራሳችን ለማስተዳደር እንድንችል የራስ ገዝ አስተዳደር ይገባናል በሚል ሲንቀሳቀሱ ቆይተው አሁን የነአቶ በረከትና አዲሱ ለገሠን ይሁንታ አግኝተው ያልተጻፈ የታሪክ ድሪቶ አንግበው በደምና በስጋ የተቀላቀላቸው ወገናቸው ጋር ደም የሚያፋሥስ መንገድ መጀመራቸው ቀልጥፈው ተግባራቸው እኩይ ተግባር መሆኑን አውቀው እንዲያቆሙት ለማስገንዘብ ነው ይህን ጹሑፍ ያዘጋጀሁት። በዚህ ተግባር ግንባር ቀደም ሆነው የሚያራምዱትን በአካል ስለማውቃቸውም ጭምር ወንድማዊ ምክሬን ሊሰሙ እንደሚችሉ በማመን ነው። ህወሃትና የአማራውን ህዝብ ጋንጃ እየመታ የሚገኘውን ብ.አ.ዴ.ንን አምኖ ወደዚህ አጣብቂኝ ጉዳይ መግባት በፍጹም ስህተት ነው።የቅማንት ተወላጅ ለህወሃት የምርጫ ፍጆታ መዋል የለበትም፦የህወሃት ሥርዓትና የሥርአቱ አራማጆች መቀበሪያቸውን ቆፍረው ከመቃብር አፋፍ ላይ በሚገኙበት ወቅት መልካም ታሪክን ማጉደፍ አይገባም።ይህ ስርዓት ወዳቂ ነው በሀገር ጥፋትና እጁን በደም የነከረ ሁሉ በሰፈረው እንደሚሰፈርም ግልጽ ነው።ነገ የዛሬዎቹ ዳኞችና እኛ ፊት ለፊት እንገናኛለን፤ ነገ እኛና ይህወሃት ካድሬ እንገናኛለን፤ነገ የምርጫ ቦርድና እኛ እንገናኛለን፤ነገ የፌደራል ፖሊስና እኛ እንገናኛለን፤ነገ እኛና ፖሊስ እንገናኛለን፤ነገ የአጋዚ ሠራዊትና እኛ እንገናኛለን፤ነገ እኛና የክልል ፈጥኖ ደራሽ እንገናኛለን፤ለዘመናዊ ባርነት ወደ ዐረብ አገር የተላኩ እምቦቃቅላ ሴትና ወንድ ወጣቶችን መዝግበናል፤አገር ጥለው እንዲወጡ የተገደዱ ሙራንና ጋዜጠኞችን ዝርዝር ይዘናል፤ወህኒ ቤት ወርደው ሌትና ቀን እንደ እባብ እየተቀጠቀጡ የሚገኙትን ወጣት ጋዜጠኞችና የፖለቲካ ድርጅት አመራሮችን እናውቃቸዋለን፤በመላ ኢትዮጵያ የመኖርና ሠርቶ የመብላት መብት የተነፈገው ዘሩ በመድሃኒት እንዲመክን የተደረገውን የአማራ ነገድ ሕዝብ ጉዳይ በሚገባ ተመዝግቦ እንዲቀመጥ ተደርጓል፤ከወሎና ጎንደር ተነጥቆ ወደ ትግራይ የሄደውን መሬት በሚገባ እናውቀዋለን ይህን ሁሉ ህወሃትና መንገድ መሪዎቹ የሚከፍሉት እዳ እንደሆነ ሊያውቁት ይገባል። በዚህ አጋጣሚ አቶ በየነ አስማረና አበበ ንጋቱን አመስግኘ ማለፍ እወዳለሁ።« በወደቀ ግንድ ምሳር ይበዛበታል እንዲሉ » ጣሊያን ጎንደር ሲገባ የተጠቀመበትን ፕሮፓጋንዳ ያነገበው የህወሃት ቡድን ኢትዮጵያን ለመበታተን ሲል የሚያራምደውን የጎሳ ፖለቲካ የተጋቱ አውቆ አጥፊ የቅማንት ተወላጆችንና ሌሎች የተለያዩ በአማራው ነገድ ህዝብ ክልል የሚኖሩ ጎሳዎችን በማነሳሳት በጎሳ መራሹ ቡድን ጣቱን የቀሰረውን ሕዝብ አስተሳሰብና አመለካከት አቅጣጫውን እንዲስት ለማድረግ የሚጠቀምበትን ሕዝብን በሕዝብ የማናከስ ሤራ እያራመዱ ይገኛሉ።
24 ዓመት በመድፈን ላይ የሚገኘው የህወሃት አገዛዝ በሚያካሂዳቸው ምርጫዎች አንድም ቀን ፍትሃዊነት ያልታየበትና የተጭበረበረ መሆኑ እንዳለ ሆኖ በምርጫ ወቅት ለሕዝብ የሚገባቸውን ቃሎች ከመካዱ አልፎ በተቃራኒው እንደሚተገብራቸው ይታወቃል።የዘንድሮ ደግሞ በጣም የለየለትና አውሬነቱን በግልጽ የሳየበት ሁኔታ ላይ ደርሷል ሁላችንም የምግባባበት አንድ መሠረታዊ ጉዳይ ህወሃት ለአፍታም ቢሆን ሥልጣን ከእጁ ካፈተለከ የሚደርስበትንና የሚከፍለውን ዋጋ ስለሚያውቅ በሰላማዊ መንገድ ሥልጣን ያስረክባል ብሎ ማሰብ የዋህነት ነው። ዋናው አነጋጋሪ ጉዳይ ሕዝብ ካለፈው ተመክሮ የማያገኘውና አልመርጥም የማይልበት ምክንያት ምንድን ነው የሚለው ይሆናል።የሚያሰድድን፤የሚገድልን፤አስሮ የሚያሰቃይን፤ዘር በማጥፋት ላይ የተሰማራን ነብሰ-ገዳይ ቡድንን መርጦ በሥልጣን ላይ ማስቀመጥ አገርን ከመገደል የከፋ ወንጀል ነው።ስለዚህ ሕዝቡ የዘንድሮውን ምርጫ በእምብይታ ሊያስተናግደው ይገባል።
ረቡዕ ሌሊት 8፡30 ላይ የተጀመረው የአየር ድብደባ አሁንም እንደቀጠለ ነው፡፡ የመን ነዋሪ የሆነ ሁሉ በፍርሃት ርዷል፡፡ በተለይ በትላንትናው ሌሊት የነበረው የአየር ድብደባ ከፍተኛ ስለሆነ ህዝቡ ላይ የጣለው ፍርሃት ከወትሮው የተለየ ነው፡፡ “በሁቲይን አማጽያን ሚሊሻ ላይ የተጀመረው የአየርጥቃት አሁንም በድርድሩ ካልተስማሙ ወይ ሰነዓ ከተማን ለቀው እስካወጡ አያቆምም!” ሲሉ የሳዑዲ አረቢያ ንጉስ ሰልማን ቢን አብድልአዚዝ ገልጸዋል፡፡ ይህን አባባላቸውን ተከትሎ እግረኛ ሰራዊትም ሊንቀሳቀስ መሆኑ እየተገለጸ ነው፡፡ 20.000 እግረኛ ወታደር ተዘጋጅቶ ድንበር ላይ መሆኑን የየመን መገናኛ ብዙሀን እየዘገቡ ነው፡፡ ከዚያ በፊት ተጀምሮ የነበረውን ድርድር እንዲቀበሉ ለሁቲይን አማጺዎች ከትላንት ወዲያ የ3 ቀን እድሜ ቢሰጣቸውም አልተቀበሉትም፡፡
በሳዑዲ ሰብሳቢነት የአረብ ሊግ ሀገራት መንግስታት በየመን ጉዳይ ለመመከር ግብጽ ሻርማ ሸኸ ተሰብስበው ነው ያሉት። በዚህ ስብሰባ ላይ የአየር ጥቃቱ የዘመቻ መሪ ሀገር የሳዑዲ አረቢ ንጉስ ሰልማን ሀቲይን የተባሉት አማጽያን ለቀው እስኪወጡና የመን እስክትረጋጋ ድረስ የተጀመረው ጥቃት ቀጣይ እንደሆነ ገልጸዋል በማለት የየመኑ ቶውራ ጋዜጣ ዘግቧል፡፡ በዚህ ስብሰባ ላይ የየመኑ መሪ አብድረቡ መንሱር ሀዴ ተገኝተዋል፡፡ ህዝቡ ግን ሀገራችንን እያስደበደበ ያለው ፕሬዘዳንታችን ነው በማለት ጥስ እየነከሰባቸው ነው፡፡ የቀድሞው ፕሬዘዳንት አሊ አብደላ ሳላ ድርድሩን እንደሚቀበሉ ቢገልጹም ተቀባይነት ያገኙ አይመስልም፡፡
ዛሬ ሌሊት በሳውዲ የተመራው የአስሩ ሀገራት ህብረት ጦር በሰንዓ ፈጂ አጣን የተባለው ቦታ ጋራ ላይ የሚገኘው ወታደራዊ ካምፕ ውስጥ ያለ የብላስቲክ ሚሳየል ክምችት ማውደሙ ታውቋል፡፡ ይህ የመሳሪያ ክምችት በተመታበት ወቅት መላ ከተማው የተርገደገደበት የመሬት መንቀጥቀጥ አይነት ሁኔታ ነበር፡፡ አንዳንድ ህንጻዎች መስታዎታቸው ሁሉ ርግፏል፡፡ ነዋሪው ሲነጋ እንቅልፍ አጥቶ መደሩ ዋነኛው ርዕስ ነበር፡፡ በተለይ ስደተኛ ኢትዮጵያዊን ከፍተኛ ፍርሃት ተውጠን እንዳለን በርካታ ያናገርኳቸው ወገኖቼ ገልጸውልኛል፡፡ በእርግጥ ሌላውስ ወገን የመን ያሉ ኢትዮጵያዊያንን እንዴት እያሰባቸው ይሆን?
የተመታው ካምፕ ላይ የሚቃጠለው መሳሪያ ፍንዳታም ከፍተኛ ነበር፡፡ ከሌሊቱ 8፡20 ጀምሮ ጠዋት ድረስ እሳቱን ለማጥፋት ርብርብ ነበር፡፡ የሁቲይን አማጺያን ድብደባውን በዝምታ እያዩት አይደለም፡፡ ከየአቅጣጫው በአየር መቃወሚያ ምላሽ ይሰጣሉ፡፡ እንደ አባባላቸው ከሆነ የአየር ጥቃቱን ከሚያደርሱት ጀቶች እስካሁን ሁለት መምታታቸውን ተናግረዋል፡፡ በዛሬው ሌሊት ሰነዓ ላይ ድብደባው ቀነስ ቢልም ሁዴዳና ሌሎች ደቡባዊ የመን ላይ ጠንከር ያለ እንደነበር መረጃዎች ያሳያሉ፡፡ ሁቲይኖቹም ከየአቅጣጫው የሚደረገውን ጥቃት ለመከላከል ሙከራቸው በዛሬው ሌሊት ቀንሶ ታይቷል፡፡ ሰነዓ ያለ ኢትዮጵያዊ በጭንቅ ውስጥ ሲሆን አደን የተባለው ሁለተኛ ከተማ ውስጥ ያሉ ኢትዮጵያዊን በከፍተኛ ሁኔታ እያነቡ ነው፡፡
እቲ ዋና ጸሓፊ፣ ኣህጉራዊ ፈደረሽን ሉተራን ኣቡን ቤተ ክርስስታን ኦስሎ ዝነበረን፣ ጉናር ስታልሰት ዝተባህለ ካህን፣ 55 ዓመት ንዝዕድሚኣ ሉላ ተኪኤ ንዝተባህለት ኤርትራዊት፣ ኣብቲ ንሱ ዘገልግለሉ ቤተ ክርስትያን’ዩ ኣብ ናይ ጽሬት ስራሕ ቆጺሩዋ።
እንተኾነ፣ ሕቶ ዑቕባ ካብ እትንጸግ ድማ 14 ዓመታት ብምግባራ፣ ብሕጊ ነርወይን መብዛሐን ሃገራት ኤውሮጳን ድማ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሉ ሰብ ክሰርሕ ስለዘይፍቀድ፣ ኣብ ጠልጠል ጸኒሓ።
በ2010 ለእድሳት ተብሎ የፈረሰው የወልዋሎ ስታዲዮም ጨዋታ ለማከናወን አስፈላጊውን ነገር አሟልቶ ከፌደሬሽኑ ገምጋሚዎች መጥተው ስታዲየሙን እንዲገመግሙ ባስገባው ደብዳቤ መሰረት ከቀናቶች በፊት በፌደሬሽኑ የተላከው ኮሚቴ ሜዳውን ገምግሞ ለጨዋታ ብቁ እንደሆነ ለፌደሬሽን ባቀረበው ሪፖርት ማሳወቁ ይታወሳል። ሆኖም ግን ፌደሬሽኑ ለጨዋታ ብቁ አይደለም የሚል ውሳኔ ተገቢ አይደለም ሲል ነው ክለቡ በላከው የቅሬታ ደብዳቤ ያመላከተው።
የኤሌክትሪክ መኪና ክብደት ጉዞውን ይገድባል. በዓለም ዙሪያ በዱከር በተደረገው ግምት መሠረት, የቮልስዋገን ኢ-ጎልፍ (በ ID.4 መኪናዎች ተተክቷል) የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ ባትሪ ስርዓት ከ 227 ኪግ በላይ ይመዝናል, ከአንድ ዓይነት ውስጣዊ የማቃጠያ ሞተር የበለጠ ክብደት ያለው (አይስ). የባትሪዎቹ ብዛት, ሞተሮች, የመቆጣጠሪያ ስርዓቶች, የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች ሽቦዎች እና ኬብሎች ከ 454 ኪ.ግ ይበልጣሉ; የቴስላስ ኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች የባትሪ ብዛት 544 ኪ.ግ ነው, የሞተሩ አቅም 85 ኪ.ወ., በጉዳዩ ተጠያቂ ለመሆን 27% የተሽከርካሪ ክብደት; የቼሪ ቦልት የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪም ተመሳሳይ ነው, 66ኪው, የባትሪው ብዛት 436 ኪ.ግ ነው, የሂሳብ አያያዝ 26% የመኪናው ክብደት.
ምንም እንኳን የባትሪዎቹ የኃይል ጥግግት እየጨመረ መምጣቱን ቢቀጥልም, የመኪና ገዢዎች ምኞት ክልሉ በከፍተኛ ሁኔታ እንዲጨምር ነው, እና ክብደት መቀነስ ከፍተኛ ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ አይደለም. በአጭሩ, የተራቀቁ የአሽከርካሪ ድጋፍ ስርዓቶችን በመጨመሩ ምክንያት (ፌነል, advanced driverassistance systems) ሃርድዌር, የቅድመ-ደወል ስርዓት, የፊት ግጭት ማስጠንቀቂያ / አውቶማቲክ ብሬኪንግ ሲስተም, የመኪናው አጠቃላይ ክብደት በ 136 ኪ.ግ ~ 180 ኪ.ግ ይጨምራል.
ከውጭ የሚመጡ የአሉሚኒየም ክፍሎች እና ሌሎች የአሉሚኒየም የመስሪያ ዕቃዎች አጠቃቀም የመኪናውን ጥራት ለመቀነስ ውጤታማ እርምጃ ነው. የተጣራ አልሙኒየም ለመስቀል አካል / መሣሪያ ፓነል ሊያገለግል ይችላል, የጣሪያ ቀስት, አካል ማቋረጫ, ወዘተ. ማኑፋክቸሪንግ, and using hollow thin-wall extruded complex የአሉሚኒየም መገለጫዎች can further reduce the weight of parts. የበለጠ እና ብዙ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪ ክፍሎችን ለማምረት ኤክስትራሊውድ አልሙኒየምን መጠቀሙ ስልታዊ ጉዳይ ነው. አብርuminት, ሁሉም አልሙኒዝ ተብሎ የሚጠራው አሁን ባለው ቴክኒካዊ ሁኔታ ውስጥ ነው, የመንዳት ደህንነትን እና ምቹ መቀመጫዎችን የማረጋገጥ ቅድመ ሁኔታ ላይ, ከአሉሚኒየም ውህዶች እና ማግኒዥየም ውህዶች ሊሠሩ የሚችሉ ሁሉም ክፍሎች ከቀላል ብረት ቁሳቁሶች የተሠሩ ናቸው.
ከሎንዶን ምርት ምርምር ኢንስቲትዩት በተገኘው መረጃ መሠረት (CRU), አጠቃላይ ዓለምአቀፍ ኤ.ቢ.ኤስ. (ራስ -Bodysheet) ፍጆታ ገደማ 1700kt ያህል ነው 2019, በሰሜን አሜሪካ 950kt ን ጨምሮ, 550kt በአውሮፓ ውስጥ, 90kt በቻይና, እና በሌሎች ገበያዎች 110kt. በ "የቻይና አውቶሞቢል ኢንዱስትሪ የአሉሚኒየም ብዛት ምዘና ሪፖርት (2016230 ፓውንድ)" በአለም አቀፍ የአሉሚኒየም ማህበር በጥቅምት ወር 2019, ውስጥ ያለው ፍላጎት 2030 9100kt ይሆናል ተብሎ ይተነብያል, በተመጣጣኝ ዓመታዊ የእድገት መጠን 8.9%. የቻይና ትግበራ እ.ኤ.አ. "አዲስ የኢነርጂ ተሽከርካሪ ድጎማ ከ የግዢ ግብር ፖሊሲ ነፃ ማውጣት ለ 2 ዓመታት" ውስጥ 2020 በኢንዱስትሪው ሰንሰለት ዋጋ ላይ ያለውን ጫና ለመቀነስ ይረዳል, ኩባንያዎችን ከዋና ቴክኖሎጂ እና ፈቃደኛ አር&መ ኢንቬስትሜንት ለእድገቱ የበለጠ ቦታ አለው, እና የአሉሚኒየም ቁሶችን ለማስፋፋት ይረዳል. ማመልከቻ. ለሽፋን ክፍሎች የሚያገለግል ቆርቆሮ መጠን በከፍተኛ ሁኔታ የሚጨምር ብቻ አይደለም, but also the amount of outer panel products, battery baseboard products and power battery foil will increase simultaneously.
መንግስቲ እታ ሃገር፣ ነቶም ብ18 መጋቢት ዝተለቑ ኣርባዕተ ምሩኳት ኵናት ድሕሪ ምቕባሉ ብመንገዲ ቴሌቪዥን ኣብ ዝመሓላለፎ መልእኽቲ፣ መንግስቲ ኤርትራ ገና ሸውዓተ ምሩዃትን ሓደ ሬሳን ሒዙ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኤርትራ ሒዝዎም ዝጸንሐ ኣርባዕተ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ድሕሪ ምልቓቑ፣ ብመንገዲ ቀጠር ናብ ዓዶም ኣብ ዝኣተዉሉ ድሙቕ ወትሃደራዊ ኣቐባብላ ከምዝተገብረሎም’ውን ቴሌቭዥን እታ ሃገር ሓቢራ።
ምልቓቕ እዞም ኣርባዕተ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ፣ ንክልትኤን ሃገራት ከቐራርበን ይክእል’ዩ እናተባህለ ብሓያሎ ወገናት ይግለጽ እኳ እንተሎ፣ ብወገን ኤርትራ ግና ዝኾነ መግለጺ’ውን ኣይተዋህበሉን።
ኣብ ጅቡቲ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከራት ዘለወን ኣመሪካን ፈረንሳን ድሕሪ ምልቓቖ እዞም ኣርባዕተ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ኣብ ዘውጽኦኦ መግለጺታት፣ ነቲ ቀጠር ዝተወሰደቶ ሰናይ ተበግሶ ብምምስጋን፣ ናይቶም ተሩፍዎም ዘለዉ ምሩዅት ግና ከምዘተሓሳሰበን ኣመልኪተን።
ዛጊት ዝኾነ ወግዓዊ መግለጺ ዘይሃበሉ መንግስቲ ኤርትራ፣ ካልእስ ይትረፍ፣ ነቶም ኣብ ዶባት ኤርትራ ምእንቲ ውሕስነት ሃገር ደው ኢሎም ዝነበሩ’ሞ፣ ኣብቲ ናይ ሰነ 2008 ኵናት ብጅቡቲ ዝተማረኹ 20 ኣባላት ሓይልታት ምክልካል፣ ሃለዋቶም ክሒዱ ምህላዉ ይፍለጥ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ቀጠር ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣልታኒ ምስ ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ጉለ ኣብ ዘካየዶ ዝርርብ’ውን ብዛዕባ ኩነታት ምሩዃት ኵናት ኤርትራ ከምዝተመያየጠ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ይጠቕሱ።
እቶም ብጅቡቲ ተታሒዞም ዘለው 19 ምሩዃት ኵናት ኤርትራ፣ ናብቲ ንሸሞንተ ዓመታት ህላዌኦም ዝኸሓደ መንግስቲ ኤርትራ ምምላስ እንተኣብዮም ብመንገዲ ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል፣ ኣብ ትሕቲ ጽላል ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ክዕቆቡ ተኽእሎ ኣሎ።
የ Force Arena ጀግኖዎችዎን ለመገፋፋት ዋና መመሪያን እነሆ. ይህ ብቸኛው መንገድ አይደለም, ነገር ግን ይህ እኔ የእኔን ዋና ጥቁር ጎን ጀግና ሙሉ በሙሉ ወደ ውጭ perked ነበር ድረስ ሥርዓት የእኔን ይድረሱዎት ማሻሻል ነው ይመክራሉ መንገድ ነው. አሁን ሂደቱን ለማጠናቀቅ ብዙ ሂሳቦችን ለማስቀመጥ ማዘጋጀት ይችላሉ.
በ 3.0 ዝመና አማካኝነት የኤፍቲፒ (ነፃ ለመጫወት) ተጫዋቾች በጨዋታ ብድር ችግር ውስጥ ትልቅ ችግር ይገጥማቸዋል። በዚህ ምክንያት ኤፍቲቲ (ኤፍቲፒ) ከሆኑ በአንድ ቡድን ወይም ጀግና ላይ እንዲያተኩሩ እንመክራለን ፡፡ እርስዎ PTP ከሆኑ ከሁሉም ጋር ይዝናኑ - እዚህ ትልቅ ጥቅም አለዎት።
የእያንዲንደ የጀርመኖች አቅም ማጎልበቻዎች ሌዩነቶች ናቸው እናም ብዙውን ጊዜ የጀግኑን ሁለቱን ገጽታዎች ያሻሽሊለ። በዴንጋር ሁኔታ የሩጫ ፍጥነቱን ፣ የችሎታ መጎዳቱን ፣ የመሠረታዊ የማጥቃት ክልልን አሻሽሎታል እንዲሁም የክህሎቱን ቀዝቃዛነት ቀንሷል።
ለአዳዲስ ተጫዋቾች ይህ በጣም አስቸጋሪ ክፍል ሊሆን ይችላል ተብሎ የሚገመት ሁለት የተለያዩ መንገዶች አሉት. የመጀመሪያው መንገድ በደረጃዎችዎ ውስጥ ያለዎትን ካርዶች ለማጥፋት ነው. ሌላው አማራጭ ሽልማቶችን ለማግኘት በተለያዩ የ 28 ምዝግቦች ምናሌ በኩል ማግኘት ነው. ይድረሱዎት የመግቢያ ያለውን 28nd, 2th, 9th እና 16rd ቀን 23 ቀን መግቢያ ጀምሮ ሊዳብር ይችላል.
Admin November 27, 2019	Amharic, News Comments Off on የእምዬ ሚኒሊክንና የኢትዮጵያዉያኖች እናት የጣይቱን ምስል የያዘዉ ስእል 90.000 ዶላር በጨረታ ተሽጧል 95 Views
ባለአደራ ም/ቤቱ በሀገር ቤት ለሚያደርገው ሰላማዊ ትግል በዉጪ የሚኖሩ ትውልደ ኢትዮጵያዉያን ከፍተኛ ድጋፍ እና አጋርነታቸውን በተግባር አረጋግጠዋል፡፡ የአዲስ አበባ ባለ-አደራ ም/ቤት ወደ ፖለቲካ ፓርቲ እንዲያድግም ከተሰብሳቢው ጥያቄ ተነስቷል፡፡ የምክር ቤቱ ሰብሳቢ ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ የህዝብ ወቅታዊና አንገብጋቢ ጥያቄ ምክር ቤቱ ተነጋግሮ እንደሚወስን አቅጣጫ ጠቁሟል፡፡ በጃዋር የሚመራው ራሱን ቄሮ በማለት የሚጠራው አክራሪ ቡድን ሰፊውን የኦሮሞ ህዝብ የማይወክል ጨፍጫፊ ሃይል በሽብርተኝነት እንዲፈረጅ በአቋም መግለጫ ለአለም አቀፉ ማህበረሰብ ጥሪ ቀርቧል፡፡ በቀጣይ አገራዊ ምርጫ ባለአደራዉ አዲስ አበባና ዙሪያው ሙሉ ለሙሉ እንዲቆጣጠር ኢትዮጵያን የማዳን ተልዕኮ በአግባቡ እንዲወጣ በእልህ ዲያስፖራው ከጎኑ እንደሚቆም ቃል ገብቷል፡፡ በወይይቱ የገቢ ማሰባሰቢያ የተደረገ ሲሆን
08:00 ላይ ሀዋሳ ከተማ አዲስ አበባ ከተማን 2-0 በማሸነፍ የማለፍ ተስፋውን አስፍቷል፡፡ የሀዋሳን የድል ጎሎች ገብረመስቀል ደበሌ እና ያሬድ መሀመድ አስቆጥረዋል፡፡
በተያያዘ ዜና ትላንት የተካሄደው የኢትዮዽያ ንግድ ባንክ እና ወላይታ ድቻ ጨዋታ ከተጠናቀቀ በኋላ ከስፖርታዊ ጨዋነት መርህ ውጪ የዕለቱ ዳኞች ላይ በፈፀሙት ያልተገባ ባህሪ ምክንያት ሦስት የኢትዮዽያ ንግድ ባንክ ተጨዋቾች ላይ ቅጣት ተላልፎባቸዋል፡፡ ውሳኔው የተላለፈው በፍርዱ ተካልኝ ፣ ሄኖክ ሩጋ እና ምስክር ታገል ላይ ሲሆን የአንድ አመት ቅጣትና የ5000 ብር የገንዘብ ቅጣት በዲሲፒሊን ኮሚቴው ተወስኖባቸዋል፡፡
ውድድሩ ነገ ሲቀጥል በምድብ ለ የመጨረሻ ጨዋታዎች በተመሳሳይ 04:00 ላይ አዳማ ከ ወላይታ ድቻ (ወንጂ ሜዳ) እንዲሁም መከላከያ ከ ኢትዮጵየያ ንግድ ባንክ (አዳማ አበበ በቂላ ስታድየም) ይጫወታሉ፡፡
በመጀመሪያው አጋማሽ ቀዝቀዝ ባለ ፉክክር የተጀመረው የሁለቱ ቡድኖች ጨዋታ ሙከራዎች በቶሎ አልታዩበትም። 8ኛው ደቂቃ ላይ የፌደራል ፖሊሱ አንተነህ ተሻገር ከቅጣት ምት ካደረገው ሙከራ ሌላ ኳስ ተቆጣጥረው በመጫወት የተሻሉት ወሎ ኮምቦልቻዎች ወደ ተጋጣሚ የግብ ክልል ለመድረስ የሚደርጉት ጥረት ስኬታማ ሳይሆን ቢቀረም በ20ኛው ደቂቃ ላይ አብይ ቡልቲ በግንባሩ ዘሎ በመግጨት የኦሜድላን ግብ ለመፈተሽ ሞክሯል። 38ኛው ደቂቃ ላይም እንዳለማው ታደሰ ሦስት ተጫዋቾችን በማለፍ የሞከረው ሙከራ ኢላማውን ጠብቆ ነበር።
ኦሜድላዎች ከርቀት በሚሻገሩ ኳሶች ተፅዕኖ ለመፍጠር ያደረጉት ጥረት ፍሬ ባያፈራም በተጋጣሚያቸው የሜዳ ክፍል ላይ ኳስን ከሁለቱ መስመሮች በማሻገር ጫና ለመፍጠር ጥረዋል። በ30ኛው ደቂቃም ብሩክ ብርሃኑ ፍፁም ቅጣት ምት የተከለከለበት ምክንያት ሊሰጠን ይገባል በሚል የቴክኒካል ክስ አስይዘዋል።
ሁለተኛው አጋማሽ ሲጀምር እጅግ ብልጫን ወስደው መጫወት በቻሉት ፌደራሎች በኩል 47ኛው ደቂቃ ላይ አስቻለው መሀመድ ከመስመር ቻላቸው ቤዛ ያሻማውን ኳስ ወደግብነት ለውጦታል። ከግቡ መቋጠር በኋላ ሙሉ ለሙሉ በሚባል መልኩ ወደ መከልከሉ ያዘነበሉት ኦሜድላዎች የተጋጣሚያቸውን የኳስ ፍሰት በማቋረጥ ተጠምደዋል።
በወሎዎች በኩል 60ኛው ደቂቃ ላይ ተመስገን ታሪኩ ያሻገረውን ኳስ አስቻለው ማህመድ አፈትልኳ በመውጣት ያገኘውን አጋጣሚ ሳይጠቀምበት ቀርቷል። ቡድኑ ደቂቃ እየገፋ በመጣ ቁጥር መረጋጋት ተስኖት ወደፊት የሚጣሉ ኳሶችም ውጤት ሳያስገኙ ቀርተዋል። በዳንኤል ዘለቀ እና እንዳለማው ታደሰ የተደረጉ መከራዎችም ወደ ግብነት ሳይለወጡ ጨዋታው ተጠናቋል።
በመጭዎቹ ስድስት ወራት ውስጥ “ከሃያ ሚሊዮን በላይ ቁጥር ያለው ሰው አፍሪካ ውስጥ ለበረታ ረሃብ ወይም ቸነፈር ይጋለጣል፤” - የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዥ ናቸው ይህንን ክፉ ዜና ሰሞኑን ይፋ ያደረጉት፡፡
መወከሲ ዝኸውን መዝግበ-ቃላት ደኣ፥ ኣብዚ ኣብ ቀረባ የብለይን እምበር፥ እቲ “-ዕርቂ-” ዝብል ቃል፥ ምስምማዕ, ምልዛብ, ምትዕራቕ, ምርድዳእ, ምቅርራብ ካብ ምባል ዝሓልፍ፥ ካልእ ትርጉም ክህልዎ ዝኽእል ኣይኮነን። ብዝኾነ ብዘይ ሕድገት ዝብጻሕ ዕርቂ ግና የልቦን። ስለዚ’ዮም ዓደቦና’ውን
መወከሲ ዝኸውን መዝግበ-ቃላት ደኣ፥ ኣብዚ ኣብ ቀረባ የብለይን እምበር፥ እቲ “-ዕርቂ-” ዝብል ቃል፥ ምስምማዕ, ምልዛብ, ምትዕራቕ, ምርድዳእ, ምቅርራብ ካብ ምባል ዝሓልፍ፥ ካልእ ትርጉም ክህልዎ ዝኽእል ኣይኮነን። ብዝኾነ ብዘይ ሕድገት ዝብጻሕ ዕርቂ ግና የልቦን። ስለዚ’ዮም ዓደቦና’ውን “-ዝወለደ እንተለሓሰ፥ ዝበደለ እንተኸሓሰ፥ ኣባጅጎስ ክንደይኮን ምተሓጎሰ-” ዝብሉ። ብዘይ ንስሓን ጣዕሳን ግና፥ ዕርቂ ክመጽእ ይኽእል’ዩ ዝበሃል ኣይኮነን።
እዚ ማለት ድማ፥ ዓገብ ክብል ዝኽእል ኣካል ስለ-ዘይተረኽበ፥ ብዓባያ እታ ቤተ-ክርስቲያን ኣብ ኢድ’ቲ ሥርዓት ከም-ዝጸንሐትን፥ ገና’ውን ሕጂ ኣብ ትሕቲ ምቁጽጻሮም ትርከብ ከም-ዘላን፥ ክሕባእ ዘይክኣል ኩሉ ዝፈልጦ ናይ ኣደባባይ ምስጢር’ዩ። በዚ ኩነታት’ዚ ክሓሙን ክቕንዘዉን ዝጸንሑ ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ዉሑዳት ኣይኮኑን። ነቶም ሰብ ፖለቲካ ከስምዕ ዝኽእል ኃይሊ ግና ኣይተረኽበን። ስለዚ ከኣ’ያ እታ ቤተ-ክርስቲያን፥ ካብቲ ክትኮኖ ዝግብኣ መንፈሳዊ መስመር ወጻኢ፥ መጋበሪት ፖለቲካ ክትከውን ተገዲዳ ትርከብ ዘላ።
ርግጽ’ዩ ብናይ ባዕላ ሲኖዶስ እትምራሕን፥ ፓትርያርክ ዘለዋን ነፃ ቤተ-ክርስቲያን መሲላ ክትርአ ጸኒሓ’ያ። እዛ ቤተ-ክርስቲያን’ዚኣ ግና፥ ነፃ ኣይነበረትን ነፃ ኮይና’ውን እትፈልጥ ኣይኮነትን። ይኹን እምበር ብስማ ብዙሕ’ዩ ተገይሩ። ብዙሕ’ውን ይግበር ኣሎ። ብዛዕባ’ቲ ዝበሃልን ዝግበርን ኩሉ ግና፥ እታ ቤተ-ክርስቲያን ትፈልጦ ነገር ኣለዋ ክበሃል ኣይከኣልን። ስለዚ ከኣ’ያ ዝተባህለቶ ክትገብርን ዝተጻሕፈላ ከተንብብን ትርከብ ዘላ። ኩሉ ነገር ከኣ እቶም ሰብ ፖለቲካ፥ ከም-ዝመደቡዎን ዝሓንጸጹዎን ክኸይድ ከም-ዝጸንሐ’ዩ ዝፍለጥ።
እታ ቤተ-ክርስቲያን ኣብ ትሕቲ ምሉእ ምቁጽጻር ተታሒዛ ኣላ እናተባህለት ከላ ግና፥ ነቶም ሰብ ፖለቲካ ቅሳነት ክህቦም ዘይክእል ሓደ ክስተት ተፈጢሩ። ንሱ ድማ እቲ ኣብ መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም ዝካየድ ዝነበረ፥ ናይ መንእሰያት ኦርቶዶክሳዊ ምንቅስቓስ እዩ። ማለት እቲ ኣብኡ ዝግበር ዝነበረ ኦርቶዶክሳዊ ንጥፈታት፥ በቶም ሰብ ፖለቲካ ብጽቡቕ-ዓይኒ ዝጥመት ኮይኑ ኣይተረኽበን። እዚ ከኣ ኣብ ልዕሊ’ታ ቤተ-ክርስቲያን፥ ፖለቲካዊ ነድሪ ክፈጥር ዝኽእል ምኽንያት ኮይኑ ተረኺቡ። እዚ ክፍለጥ ዝኸኣለ ከኣ፥ እቲ ናይ “ሃማመተኤ” ዋና-ተጸዋዒ ዝነበረ ሙሐዲን ሸንገብ። ኣብ 2000 ኣብ ባረንቱ ኣብ ዝገበሮ ኣኼባ፥ “…ሠለስተ ጸላእቲ ኣለዉና። ንሳቶም ከኣ ወያነ, ኤይድስን, መንፈስን እዮም…” ዝበሎ ኣበሃህላ ክጥቀስ ካብ ዘለዎ ሓደን ዋናን ነጥቢ’ዩ።
ከመይሲ እቶም ሰብ-ፖለቲካ ንቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ፥ ምሉእ ብምሉእ ተቘጻጺሮማ’ኳ እንተ-ነበሩ፥ እቲ ኣብ መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም ዝግበር ዝነበረ፥ ናይ መንእሰያት መንፈሳዊ-ምንቅስቓስ ግና፥ ቅሳነት ክህቦም ዝኽእል ኮይኑ ኣይተረኽበን። ስለዚ ከኣ ህልውና’ዚ ምንቅስቓስ’ዚ ከብቅዕ ወይ ክዕጾ ከይተኻእለ፥ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ተቘጻጺርናያ ኣሎና ምባል ከም-ዘይከኣል ስለ-ዝተረድኦም፥ ህልውና’ዚ ማኅበር’ዚ ሓንሳእን ንሓዋሩን ከጠፍእ፥ እቶም ሰብ ፖለቲካ ዓጢቖም ዝለዓሉሉ ዋና ውራዮም ክኸውን ክኢሉ። ስለዚ’ውን ነቲ ኣብ መካነ-ሕይወት መድኃኔ-ዓለም ዝካየድ ዝነበረ፥ ናይ መንእሰያት ኦርቶዶክሳዊ ምንቅስቓስ፥ ዘይሕብሩ ሕብርን ዘይስሙ ስምን ሂቦም፥ ካብ ሕዝቢ ክንጽሉዎ ኣበርቲዖም ከም-ዝተንቀሳቐሱ ዝፍለጥ’ዩ።
ነዚ እምቢታ’ዚ ግና፥ እቶም ሰብ ፖለቲካ ክጻወሩዎ ዝኽእሉ ኮይኖም ኣይተረኽቡን። ከም ሳዕቤን’ዚ ኩሉ’ዚ ከኣ’ዮም፥ መጀመርታ እቶም ሠለስተ-ካህናት መካነ-ሕይወት፥ ማለት ቀሲስ ገብረ-መድኅን ገብረ-ጊዮርጊስ, ዶክተር ቀሲስ ተክለኣብ መንግሥተኣብ, ዶክቶር ቀሲስ ፍጹም ገብረ-ንጉሥ፥ ተኸባኺቦም ኣብ መቑሕ ከም-ዝኣትዉ ዝተገብረ። እንሆ ድማ ንእምነቶም ወይ ንክብሪ ቅድስቲ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስቲያን ክብሉ፥ ንልዕሊ 12-ዓመት መመላእታ ተሞቒሖም ይርከቡ ኣለዉ። እዚ መውቃዕቲ’ዚ ግና፥ ኣብቶም ብኽብሪ እንዝክሮም ብሉጻትን ምሩጻትን ካህናትና ጥራይ ተሓጺሩ ዝተርፍ ኣይነበረን።
ብምቕጻል ድማ እቶም ሰብ ፖለቲካ፥ ነቲ ሲኖዶስ ከም መጋበሪ ብምጥቃም፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ዘይስሞም ስም ብምሃብ፥ ዘይናቶም ሕብሪ’ውን ብምልካይ፥ ካብ መዓርጎም ከም-ዝወርዱን ካብ ሥልጣኖም ከም-ዝሰዓሩን ገይሮሞም። እዚ ኩሉ’ዚ ከኣ ነታ ቤተ-ክርስቲያን ከም መጋበሪ-ፖለቲካ ክጥቀሙላ ካብ ዝነበሮም ዕላማ ዝብገስ ደኣምበር፥ ኣብቶም ካህናት መካነ-ሕይወት ኮነ፥ ኣብቶም ፓትርያርክ ንማእሰርቲ ዝበጽሕ ገበን ስለ-ዝተረኽቦም ኣይነበረን። ብገበን ዘሕትት መርትዖ እንተ-ዝህልዎም እሞ፥ ክሳብ ሎሚ ኣብ ፍርዲ ከየቕረቡዎም ስቕ ኣይምበሉን። ኣብቲ ሕግን ሕጋዊ-ኣሠራርሓን ኣለዎ ዘይበሃል ሃገር ግና፥ ሰብኣዊ-መሰል ብእግሪ ክርገጽ እንተ-ተራእየ ዘገርም ኣይኮነን።
እምበኣር ከምቲ ዓደምሓራ “-ኃይል ካለ ሕግ ምናባቱ-” ዝብሉዎ። ሕጂ’ውን ንሕና ከም ማኅበረ-ምእመናን ተዋሕዶ መጠን፥ እቲ ብዘይ ሕግን ፍትሕን፥ ኣብ ልዕሊ ቤተ-ክርስቲያንና እናተፈጸመ ዝርከብ ዘሎ ግፍዒ፥ እቲ ስቓዩ ኣይተሰማዓናን ክንብል ኣይንኽእልን። እቲ ዓቕምና ካብ ምውሓዱ ዝተላዕለ፥ ክንድ’ቲ ክንገብሮ ዝግበኣና ድምፅና ዓው ኣቢልና ከነእዊ ብዘይ ምኽኣልና ግና፥ እንሆ እቲ ፖለቲካዊ-ኃይሊ ከም ዓለቕቲ ኣብ ጎሮሮ ቤተ-ክርስቲያን ተተኺሉ፥ ደማ’ውን መጽዩ ከማስና ይርከብ ኣሎ። ሕጂ’ውን ነዛ ቤተ-ክርስቲያን ካብ ርእሳ ክወርዱ ዝደልዩ ስለ-ዘይመስሉ፥ ካብ መዓልቲ ንመዓልቲ ሓዲሽ ናይ ተንኮል ገመድ ክፍሕሱ ምርካቦም፥ ክንደይ’ኳ ዘሕዝን’ዩ።
ነዚ ከም ኣብነት ዝጥቀስ ከኣ፥ እዚ ኣብዚ ሒዝናዮ ዘሎና ሰሙናት፥ ብጉልባብ ዕርቂ ከተግብሩዎ ዝደልዩ ዘለዉ፥ ብተንኮልን ቅጥፈትን ሓሶትን ዝተኣልመ ድራማ’ዩ። ቅድሚ ዓመት ኣቢሉ ይገብር’ውን ተመሳሳሊ ናይ ሸፈጥ-ፈተነ ተኻይዱ ምንባሩ ዝፍለጥ’ዩ። ኣብቲ ሽዕኡ እዋን ፓትርያርክ-እንጦንዮስ፥ በደሎም ኣሚኖም ይቕሬታ ከም-ዝሓተቱ ዘምስል ተዋስኦ’ዩ ተማሂዙ ዝነበረ። እቶም ፓትርያርክ ኣይቃለይን ኢሎም ስለ-ዝተቓወሙዎ ግና፥ እቲ ኣባ-ሉቃስ ዋና ኣጋፋሪ ብምዃን ዝተሳተፉዎ፥ ተንኮልን ቅጥፈትን ክፈሽል ከም-ዝኸኣለ ዝፍለጥ’ዩ። ኣባ-ሉቃስን ጎይቶት ኣባ-ሉቃስን ግና፥ ብተግባሮም ዝሓፍሩን ዝጠዓሱን ኣይኮኑን።
ብድሕር’ዚ እውን ካልእ ናይ ሓሶት ተዋስኦ ተፈቲኑ ምንባሩ ዝፍለጥ’ዩ። ንጽንዓት ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣሸኒፍካ ክሕለፍ ስለ-ዘይተኻእለ ግና፥ እዚ ካልኣይ ፈተነ’ውን ብዘይ ገለ ፍረ ክፈርስ ‘ዩ ዝተራእየ። እዚ ኩሉ’ዚ ምስ ፈሸለ ከኣ፥ እቶም ሰብ ፖለቲካ እቲ ሕርቃኖም ስለ-ዝገንፈለ፥ “-ሕነ ቀራናትሲ ንጓዕማማት-” ከም-ዝበሃል፥ ነቶም ኣብ ከቢድ ናይ ሽምግልና ዕድመ ዝርከቡ ፓትርያርክ፥ ምስ ሰብ ክራኸቡ ኣብ ዘይክእሉሉ ስዉር ቦታ፥ ወሲዶም ዓሺጎሞም ከም-ዝጸንሑ’ዩ ዝፍለጥ። ኩነታቶም ክፍለጥ ስለ-ዘይተኽእለ ከኣ፥ ብዙሓት ደቂ ቤተ-ክርስቲያን ብኩነታት ጥዕና ቅዱስ ኣቡኦም፥ ክሻቐሉ ምጽንሖም ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብቲ ዕለት 9-ሓምለ 2009 ዓ/ም ( 16/07/2017 ) ዝተገብረ ጉባኤ መጺእካ ክዝረብ ከሎ። እዚ ብመንገዲ-ገዳማት ዝተረኽበ ሓበሬታ ከም-ዝብሎ። ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ከም ተራ ፈላሲ ኮይኖም’ዮም ኣብ ትሕቲ ሓለዋ ወተሃደራት ኮይኖም ዝመጹ። እንተኾነ እቲ ዕርቂ ከምዚ ኣይኮነን ነይሩ ብምባል፥ እቶም ጳጳሳትን ገዳማውያን ኣቦታትን ድምፂ-ተቓውሞ ስለ-ዘስምዑ፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ሓንቲ ናይ ጳጳስ ቆቡዕ ጥራይ ክወሃቦም ክኢሉ። እቶም ጳጳሳትን ናይ ገዳማት ኣቦታትን ግና፥ በቲ ዝኾነ ኩሉ ሕጉሳት ኣይነበሩን። ብመሠረቱ እቲ ጉዳይ ግልጺ ኮይኑ ክርአ ዝኸኣለ፥ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ኣብ ቤተ-ክርስቲያን ምስ በጽሑ፥ ኩሎም ጳጳሳትን ገዳማውያን-ኣቦታትን ብዓቢይ ክብርን ናፍቖትን ተቐቢሎም ክሳለሙዎም ከለዉ፥ እቶም ክልተ ዴማሳውያን ኣባ-ሉቃስን ኣባ-ባስልዮስን ግና፥ ነዛ ንዓይኖም’ውን ግልጽ ኢሎም ክርእዩዎም፥ ዝደልዩ ኮይኖም ኣይተረኽቡን።
ብድሕር’ዚ ኣብቲ መድረኽ ዝወጸ ሓደ ቀሺ በረኸት ዝተባህለ እዩ። እዚ ቀሺ’ዚ እቲ ዝንበብ ጽሑፍ ኣብ ናይ ኢድ ተሌፎን ሒዙዎ’ዩ ቀሪቡ። ምስ ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ዝተበጽሐ፥ ናይ ዕርቂ ሰነድ ብምባል ድማ’ዩ ከቕርቦ ዝተራእየ። ንሱ እዚ ቀሺ’ዚ ሓደ ካብቶም በዓል ኣባ-ሉቃስ ዝመልመሎም ዴማሳውያን ምዃኑ’ዩ ዝፍለጥ። ኣብቲ ንሱ ዘቕረቦ ጽሑፍ ድማ፥ ከምዚ ዝስዕብ ቃላት ነይሩዎ።
ዝብል ትሕዝቶ ዝነበሮ ጽሑፍ ፥ በቲ ምልምል በዓል ኣባ-ሉቃስ ዝኾነ ቀሺ ኣቢሉ ምስ ተነበ፥ ኩሎም ጳጳሳትን ገዳማውያን-ኣቦታትን፥ ነቲ ጽሑፍ ዓው ኢሎም ከም-ዝተቓወሙዎ’ዩ፥ እቲ ብመንገዲ ገዳማት ኣቢሉ ኤውሮጳ ዝበጽሐ ዜና ዝዛረብ ዘሎ። እዚ ርኡይ ዝኾነ ተንኮል’ዩ ብምባል’ውን፥ እቶም ገዳማት ኮኑ ጳጳሳት ነቲ ዝተባህለ ኩሉ ክቕበሉዎ ኮነ ክሰምዑዎ ኣይደለዩን። ፓትርያርክ-እንጦንዮስ ብወገኖም እንተኾኑ’ውን፥ መልሲ ክህቡ ሚክሮፎን ክወሃቦም ሓቲቶም ምንባሮም እቲ ዜና ሓቢሩ’ዩ። እንተኾነ ኣብቲ ኃይሊ-ፖለቲካ ተቘጻጺሩዎ ዝነበረ መድረኽ፥ ንክዛረቡ’ውን ዕድል ክህቡዎም ኣይደለዩን። ኣዛርቡዎም ዝብል ድማፂ ምስ-በዝሐ ከኣ፥ በዓል ኣባ-ሉቃስ እቲ ኩነታት ካብ ምቁጽጻር ከይወጽእ ስለ-ዘፍርሆም፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ናብ ቤተ-መቕደስ ከእትዮሞም ከም-ዝተገደዱ’ዩ እቲ ዜና ዝሕብር።
እቲ ሕዝቢ ግና መስቀሎም ከይተሳለምና ኣይንኸይድን ኢና ብምባል፥ ካብ ቤተ-ክርስቲያን ከም-ዘይከይድ ኣትሪሩ ስለ-ዝሓዞም፥ ከይፈተዉ ካብ መቕደስ ከውጽኡዎም ግድነት ኮይኑዎም። እቲ ሕዝቢ ድማ ሓዘኑን ጓሂኡን ምጻር ስኢኑዎ፥ ኣዒንቱ ብንብዓት እናተሓጽበ መስቀሎም ክስዕም ከም-ዝኸኣለ’ዩ፥ እቲ ብመገዲ ገዳማት ኣቢሉ ዝበጽሓና ዜና ዝሕብር። እምበኣር እቲ በዓል ኣባ-ሉቃስ ዕርቂ ተፈጺሙ ብምባል፥ ዝዝርግሑዎ ዘለዉ ብተንኮልን ሓሶትን ዝተላዕጠጠ ተዋስኦ ነዚ’ዩ ዝመስል። ነዚ ዕርቃኑ ዝወጸ ተዋስኦ’ዚ ሕዝቢ ተዋሕዶ ኣሚኑ ይቕበለና’ዩ፥ ዝብል ተስፋ እንተደኣ ኣልዩዎም ከኣ፥ ፈጺሙ ዘየወጻጽኦም ምዃኑ ጥራይ ኢና ክንነግሮም ንኽእል።
እዚ ግና ካብቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ብዝኸፍአ መልክዑ፥ ካልእ ውግዘትን ኩነኔን ተነጽሎን ከስዕብ እንተ-ዘይኮይኑ፥ስጉምቲ’ውን ይኹን ከኽይድ ይኽእል’ዩ ዝበሃል ኣይኮነን። እቲ ሕጊ ጥሒስካ ምኻድ ከኽይድ ዝከኣል ነይሩ እንተ-ዝኸውን ድማ፥ እዚ ዝሓለፈ 13-ዓመት ክኽየድ ምተኻእለ ነይሩ’ዩ። ስለ ምባል እንተደኣ ኮይኑ ደኣ፥ ፓትርያርክ መሪጽናስ ተባሂሉ እንድዩ። እዚ ፓትርያርክነት’ዚ ግና፥ ኣብ ብሎኮ-ጎዳይፍ ተሓጺሩ ዝተረፈ ደኣምበር፥ ብማኅበረ-ሰብ ዓለም ኣፍልጦ ረኺቡ’ዩ ዝበሃል ታሪኽ የልቦን። ሕጂ’ውን “-ነዚ ክትግዕታዶ ትርህጻ-” ዝብል ትዕዝብቲ ከትርፍ እንተ-ዘይኮይኑ፥ እቶም ካብ መዓርገ-ጵጵስና ወሪዶም፥ ካድረ-ፖለቲካ ክኾኑ መሪጾም ዘለዉ ኣባ-ሉቃስ፥ ክበጽሑዎን ከስልጥዎን ዝኽእሉ ነገር የብሎምን።
ብዝተረፈ ቅድስቲ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስቲያንና፥ ብኣዚዩ ከቢድ ዝኾነ ፈተና እና-ተፈተነት ትሓልፍ ምህላዋ፥ ንሕና እቶም ብጸጋ-ጥምቀት ዝወለደትና ደቃ ጥራይ ዘይኮነ፥ ማኅበረ-ሰብ ዓለም ከይተረፈ’ውን ዝፈልጦ ጉዳይ’ዩ። ናይ ፖለቲካ-ኣርዑት ከቢዱዋ ካብ እተእዊ’ውን፥ ዉሑድ ዓመታት ኣይኮነን። ሕጂ’ውን እቲ ስቓይ ብዝኸፍአ መልክዑ፥ እናወሰኸን እናገንፈለን ክመጽእ’ዩ ዝርአ ዘሎ። እቲ ዝሓለፈ ከይኣክል ገና ሕጂ’ውን፥ እቲ ዝሓለፈ ጌጋ ክድግሙዎ ብምድላይ፥ ካብ ቀኖና ወጻኢ ባዕላቶም ፓትርያርክ ክሸሙ፥ ዘኽእሎም ሜዳ ከጣጥሑ’ዮም ኣብ ጸደፍደፍ ዝርከቡ ዘለዉ።
እዚ ኣብ ልዕሊ ቤተ-ክርስቲያንና ዝፍጸም ዘሎ፥ ንዕቀትን ውርደትን ከኣ ተጻዊርናዮ ክንከይድ ዘጸብቐልና ኣይኮነን። ስለዚ’ውን ነዚ ሕግን ቀኖናን ዝጠሓሰ ተግባር’ዚ፥ ድምፅና ዓው ኣቢልና ክንቃወሞ ክንክእል ኣሎና። እንተደኣ ክንጥቀመሉ ክኢልና፥ ብዙሕ ከነድምዓሉ እንኽእል ናይ መራኸቢ ብዝኃን መድረኽ ኣሎ። ብዝተረፈ ሕቶና ካልኣይቲ ዘይብላ ሓንቲ’ያ። ንሳ ድማ እቶም ሰብ ፖለቲካ ካብ ቤተ-ክርስቲያን ኢዶም ከውጽኡ እነቕርቦ ሕቶ’ዩ። እቲ ን26-ዓመት መመላእታ ኣብ ዝባን ቤተ-ክርስቲያን ተጻዒኑ ዝርከብ ዘሎ ኣርዑት-ፖለቲካ፥ ኣውርዱዎ ኢልካ ምሕታት ንዓና ዝምልከት፥ ዕዮ ገዛ ምዃኑ ክፍለጥ ይግባእ።
ብዝተረፈ “-ዘዛቘነ ሰይጣን ከየቐሸሸ ኣይገድፍን-” ከም-ዝበሃል እንተ-ዘይኮይኑ፥ እቲ ኣብ ውሽጢ ቤተ-ክርስቲያን ተዋሕዶ ኢድ ብምምላስ ክፍጸም ዝጸንሐ ዕንወት፥ ውግዘትን ተነጽሎን እንተ-ዘይኮይኑ፥ ዝዓበሰሎም ነገር’ውን የልቦን። ስለ-ምንታይ ነዚ ናይ ጥፍኣት መንገዲ’ዚ ይመርጹዎ ከም-ዘለዉ’ውን ክትርድኦ ዘጸግም ነገር’ዩ። ብዝኾነ ሕቶና ሕቶ ሕዝቢ ተዋሕዶ፥ ንፓትርያርክ-እንጦንዮስ ፍትሑዎም ኣብ ምባል ጥራይ ዝውዳእ ኣይኮነን። ንሕና ብዘይ ገለ ቅድመ ኩነት፥ ካብ ቤተ-ክርስቲያንና ኢዶም ኣልዒሎም ክወጹ ኢና ንሓትት ዘሎና።
ሞያዊ ማብራሪያውን የሚሰጡን በዚህ በዩናይትድ ስቴትስ በConnecticut ክፍለ ግዛት በሚገኘው የConnecticut ዩኒቨርሲቲ ረዳት የህክምና ፕሮፌሰርና የአንገት በላይ ህክምና ልዩ ባለ ሞያው ዶ/ር በላቸው ተሰማ ናቸው።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪን ከፍ ያለ ጀልባ 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ንኹሉኹም ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኮነ ኣብ ስደት ዘለኹም ወይ ‘ውን ንኽትስደዱ ኣብ ባሕርታት ሜዲተራንያን፡ ኣብ ኣጻምእ በረኻታት ሰሃራን ሲናይን፡ ኣብ ጫካታት ደቡብ ኣፍሪቃን ደቡብ ኣሜሪካን ጉዕዞኹም ትቕጽሉ ዘለኹም ወይውን ኣብ እስርቤትን ጸልማትን ህግደፍ ተዳጉንኩም ፍትሒ ንኽትረኽቡ ሃንቀው ትብሉ ዘለኩም ኩቡራት ደቂዛ ብኹቡር ዋጋ ዝመጸት ሃገር ንሕና ኣባላት ኤርትራውያን መንእሰያት ንለውጢ (Eritrean Youth for Change, EYC) ርሑስ ሐድሽ ዓመት እንዳበልና መጻኢ ዓመት፡ ዓመት ሰላምን ራህዋን ንክኾነልና ሰናይ ትምኒትና ንገልጽ።
እታ ድምጺ ህዝቢ ኮይና ዘላ ኣሰና፡ ክትስስን፡ እቲ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝጀመረ መቓልሓ፡ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ከየብኩር። ኢደይ ኢድካ በሉ ተቐማጦ ዓባይ ብሪጣንያ !
አብዚ እንዛዝሞ ዘሎና ዓመት 2009፡ኩነታት ሃገርና፡ ብዝተፈላለየ መዳያቱ ክርአ እንከሎ፡ አብ ዝኸፍአ ደረጃ በጺሑ ከምዘሎ ንኩልና ብሩህ ኮይኑ ጸኒሑ አሎ። ቁጠባ ሃገርና ዓንዩ፡ህዝብና ንልማኖን ጥምየትን ዓጸቦን ተጋሊጹ፡ ስድራ ቤታት ተበታቲነን፡ከም ሳዓቤኑ’ውን ማሕበራዊ-ቅልውላው አኽቲሉ አሎ።
ብሞት ኩቡር ብጻይናን ሓውናን ኣቦናን ዝተሰመዓና መሪር ሓዘን እናገለጽና ኢዮብ ንስድርኡ ጥራሕ ኣይኮነን ሞይቱ፣ ኩልና ምእንቲ ፍትሕን ዲሞክራሲን ሰብኣዊ መሰልን ኣንቃለስ ዜጋታት ኢና ከሲርናዮ።
ህዝቢ ኤርትራ፡ ሒደት መዳርግቲ ዘለዎ ጅግንነት ፈጺሙ ነቲ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ነጻነት ሃገሩ ብኸቢድ መስዋእቲ ምስ ኣረጋገጾ፡ ንሒደት ዓመታት ጥራይ እዩ ኣስተንፊሱ። ናጽነት፡ መወዳእታ ብረታዊ ቓልሲ ብምንባራ፡ ሩፍታ ’ኳ እንተሰመዖ፡ መበገሲ ናይ ሓደ ደረት ዘይብሉ ናይ ምዕባለን ስልጣኔን ሓድሽ ጉዕዞ ምዃና ‘ውን ስለዝተገንዘበ፡ ብኡ ንብኡ ናብ መጻኢኡ ምቁማት ኣየቋረጸን።
ናብ ገዛእ ርእስና ምልስ ኢልና እንተርኢና ካብ ቅድሚ ምውላድና፡ ድሕሪ ምውላድናንን ክሳብ ዕለተ ሞትናን ዘሎ ናይ ሰብነትን ናይ ኣተሓሳስባናን ለውጢ ኣዝዩ ዘገርምን ዘደንቕን ስራሕን መደብ አምላኽን ምኻኑ ንግንዘብ። ሕልፍ ኢልና ናብቲ እግዚአብሄር ንሕና ክንግልገለሉን ክብሩ ክገልጸሉን ኢሉ ዝፈተሮ መዓልትን ለይትን ወቕትታትን ምስ እንምልከት ድማ ውሕልነት አምላኽን ዓሚቕ ሚስጢሩን ብቑሩብ ነስተውዕል። ወዲ ሰብ ህጻን ጥራይ ኮይኑ እንተዝነብር ንወለዲ እንታይ ዝበለ ሸኸም ምኾነ? ንኻልኦት ክውለዱ ዘለዎም ህጻናት ቦታ የለን ወዘተ ኩሉ ክትብልዎ እትኽእሉ። ብዓቢኡ ድማ እቲ ፍረዩን ተባዝሑን ንምድሪ ምልእዋን ምለኽዋን ዝብል ተልእኾ አምላኽ እንታይ ምኾነ? ካልእ እንተርኣና'ውን ኣርባዕቲኡ ወቕትታት ሓደ ኔሩ እንትዝኸውን እቲ ናይ ዓመት ሙሉእ መቐረትን እቲ በብእዋኑ ብምኽንያት ለውጥታት አየር ክስራሕን ክኸውንን ዝነበሮ ከመይ ምኾነ?
ስለዚ ለውጢ አድላይን ናይ ግድንን ካብ ኮነ ንሕና'ክ ንልውጢ ብኸመይ ንቀባበሎ? ሓደ ህጻን ተወሊዱ ክሳብ ዝዓቢ ወለዲ እቲ ኣኣብ ግዚኡ ብፍቕሪን ብስነ ሓሳብን ብንዋታውን እቲ ኣኣብ ግዚኡ ክረኽቦ ዘለዎ እንተዘይረኺቡ፡ እቲ ዝዓቢ ህጻን ጎደሎ ዘለዎ ኮይኑ ይዓቢ። ሸኸም ሕብረተሰብን ዘይኣድማዕን፡ ንዘይተደልየ መከራን ድማ ይቃላዕ። ከምኡ'ውን ወቕትታት ክቀያየር ከሎ እቲ እንሓርሰሉን እንዓጽደሉን፡ ንሙቐት ኮነ ንዛሕሊ እንኽደኖን እንበልዖን፡ እንሰርሓሉን እነዕርፈሉን እንተዘይመዲብናን እንተዘይተዳሊናን እቲ ንጥቕምና ኢሉ እግዚአብሄር ዝገበሮ ለውጢ ንጉድኣትና ክኸውን ይኽእል ኢዩ። ስለዚ ለውጢ ኣብ ዝርኣየሉ ጎኒ ንጎኒ ናይቲ ለውጢ ንምስትእንጋድ ምቅርራባት እንተዘይጌርና ወይ ድማ እንተዘይተዋሲእና ወይ እቲ ለውጢ ግዳያቱ ክገብረና ኢዩ ወይ ድማ ካብቲ ልውጢ ክንረኽቦ ዝግብኣና ረብሓታት ከይተጠቀማናሉ ክሓልፍ ይኽእል ኢዩ።
ኣብቲ መንፈሳዊ ዓለም እንተርኢና ድማ ብተዛማዲ ኢዩ ዝኸይድ። ከማን እቲ ፍጥነት እንተ ዘይወሲኹ አይንክን ኢዩ። ኣብ ደጉዓ ኤር 3፡23 "ኣብ ጸጽባሕ ሓድሽ ኢዩ፡ እሙን ምኻንካ ዓብዩ ኢዩ" ይብል። ስለዚ እግዚአብሄር ኣብ መንፈሳዊ ኮነ ግኡዛዊ ዓለም ኩሉ ግዜ እናሓደሶን እናለወጦን እዩ። ኣብ ብሉይ ኪዳን እንተረኣና ደቂ እስራኤል ኣብቲ ዝተላማመድዎ ዓንኬል ጥራይ እናዞሩ ንሓድሽ ምኽሪ አምላኽ ምቕባል ኣጸገሞም። ንኣሰራርሓን መንገድታትን እግዚአብሄር ደሪቶም እቲ ዝኸውን ዝነበረ ለውጥታት ካብ እግዚአብሄር ከም ዘይኮነ ንነብሶም ከእምኑ እናፈተኑ አብቲ ናይ ገዛእ ርእሶም ሃዋሁው ክነብሩ መሪጾም። ስርዓት ርእሶም ክኽተሉ ብምድላይ ንምኽሪ አምላኽ ክስዕቡ ኣይመረጹን። ሎሚ'ኸ ኣነን ንስኻን/ኺን እግዚአብሄር አብ ሂወትይን ሂወትኩምን ሂወት አሕዋትናን ከይሰርሕ ኮን ብምንታይ ከልኪልናዮ ንህሉ? ድሕሪ ናይ ትንሳኤን ዕርገትና ናይ ጐይታናን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ ደቀ መዛሙርቲ ብሓይሊ መንፈስ ቅዱስን ብትብዓትን ተዓጢቖም ወንጌል መንግስቲ አምላኽ ክነግሩ ምስ ጀመሩ፡ በዚ ነገር እዚ ዝተናደዱ ፈሪሳውያንን ሰዱቓውያንን ንደቀ መዛሙርቲ ምእሳርን ምቕታልን ስርሐይ ኢሎም ተተሓሓዝዎ። እንተኾነ ኢድ እግዚአብሄር ዘለዎ ለውጢ ማንም ክዓግቶ ሰለ ዘይኽእል ብመጠን ዘሳጎጉዎም ወንጌል እናተላብዒ ከደ። ምኽንያቱ ምስ እግዚአብሄር ተቓሊሱ ወይ ተማጒቱ ዝሰዓረ የለን። ነዚ ዘስተውዓለ ገማሊኤል ዝስሙ ናይ ሕጊ መምህር ከምዚ ክብል መሊሱ፡ "እዚ ምኽሪ እዝን እዚ ግብሪ እዝን ካብ ሰብ እንተኾይኑ ክፈርስ ኢዩ፡ ካብ ኣምላኽ እንተኾይኑ ድማ ግብሮም ከተፍርሱ አይትኽእሉን ኢኩም እሞ ምስ አምላኽ ክትብኣሱ ኸይትርከቡስ ነዞም ሰባት እዚአቶም ሕደግዎም ገለ አይትበልዎም..." (ግብ 5፡38-39)። ልክዕ ከምቲ ዝበሎ ድማ እቲ ምኽሪ ኣምላኽ ጸኒዑ፡ እቶም ነቲ ለውጢ/ምኽሪ አብ ምቅዋም ዝጸንዑ ግና ግዳያት ናይቲ ለውጢ ኮይኖም። እቶም ነቲ ለውጢ ዘጸባበዩ ዘነበሩን ነቲ ለውጢ መምዮም ዝተቐበሉን ምስቲ ለውጢ ዝተጓዕዙን ድማ እነው ንኹሉ ዓለም ረቢሖም።
ካብዞም 5 ዝተጠቕሱ ሰባት እቶም አብ 5ይ ደረጃ ዘለዉ ጥራይ እዮም ተለዊጦም ንለውጢ ዝኾኑ። ሰጒሞም ንምስጋር ዝኾኑ። ኩሎም እቶም ዝተረፉ ግዳያት ናይ ለውጢ እዮም ዝኾኑ። መኽንያቱ ካብቲ ለውጢ አይረብሑን፡ ኣይራብሑን ድማ እዮም (መኻናት)።
ስለዚ ንሕና'ኽ ንለውጢ ብኸመይ ንቕበሎ አሎና? ንለውጢ ዝደፋፍእ ኩነታት አብ መንፈሳውን ዕለታዊን መነባብሮና ክቀላቐል ከሎ ብስም የሱስ ኢልና ናብ ምእሳርን ምርጋምን ዲና ንቅድም ወይስ ከምቲ ገማልኤል ዝበሎ ህድእ ኢልና ኢና እነስተንትን? ለውጢ አብ ኩሉ መዳያት ሂወትና ክሁሉ ናይ ግድን ኢዩ። አንጻሩ ተስሊፍና ዲና ወይስ ምስኡ ሰጒምና ምልዋጡ አይተርፎን እዩ። ካብቲ ዝተለማመድናዮ ማሙቕ ምንቅስቓስ ዘሸግረና እንተኾይኑ፡ ንኹሉ ልውጢ ክንቃውም ክንነብር ኢና። እቲ ጸገም ነቲ ዝነበረናን ዝተለማመድናዮን ማሙቕ ክይጠፍኣና ስለ እንፈርሕ እዩ። ኣምላኽ ግና ዝሓሸ ነገር ስለ ዘለዎ ኢዩ ነገራት ዝልውጦ። ሓደ ዘሕዝን አበሃህላ አብ ሕብረተሰብና ኣሎ ንሱ ድማ "ካብ ዘይትፈልጦ መልኣኽሲ፡ ትፈልጦ ሰይጣን" ዝብል እዩ። እዚ ብምሰረቱ ክንቀል ዘለዎ አበሃህላ እዩ። ካብዚ እንርድኦ ነገር እንተሃልዩ ግና ወዲ ሰብ ጽቡቕ ነገር እናደለየ ግናኸ እቲ ናብ ዝሓሸ ንኽሰጋገር ዝሓቶ ዋጋ ክኸፍል ቁሩብ ስለ ዘይኮነ እዩ። ኣብ እብ 8፡7 "ነቲ ቐዳማይ ኪዳን መንቀፊ እንተዘይህልዎ፡ ነቲ ካልኣይ ሰፍራ አይምተደልዮን ኒሩ" ይብል። እግዚኣብሄር ኣብ ግዚኡ ዘምጽኦ ለውጢ እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ከም ዘየስርሕ ወይ ከም ዘየስልጥ ስለ ዝፈለጠ ኢዩ። እሞ እግዚኣብሄር ሓድሽ ንፋስ መንፈስ ቅዱስ ከንፍስ ይጅምር አሎ እሞ፡ ኣብ ማሕበራት ክርስቶስ ምንቕናቕ ክህሉ ኢዩ። እቲ መንፈስ ናብ ዝደልዮ ኢዩ ዝንፍስ፡ ነቲ ዝናብ ክጸባበ ዝጸንሐ ድማ ክረውን ክሳገርን ኢዩ። ስለዚ ምስ ለውጢ ክንስጉም እንተኾይና ለውጢ ባህርያዊ ምኻኑን፡ እቲ ለውጢ ዘምጽኦ ቅያር ድማ ዝበለጸ ምኻኑን፡ ካብቲ ዘለኻዮን ዝበጻሕካዮን ዝሓሸን ዝበለጸን ከም ዘሎ ንነብስኻ ኩሉ ግዚ ምዝኽኻር የድሊ።
ዝኽበርኩም ፍቱውዋት ኣሕዋት ክምቲ ዳዊት አብ 51፡10 "ጽሩይ ልቢ ፍጠረለይ፡ ጽኑዕ መንፈስካ ድማ አብ ውሽጠይ ሓድስ" ዝበሎ ንሕና ድማ ነንምዓልቱ ካብ መንፈሱ ብዝኾነ እናተሓደስናን እናተለውጥናን ናብቲ ብፍቕሩ ዝማረኸና፡ ቅቡኡ ሙኡዝ ሽቶ ዘለዎ፡ ስሙ ድማ ዝፈሰሰ ቅብኢ ዝኾነ ኩቡር ገይታ ንለወጥ። ንሱ ካብቲ ነንመዓልቲ ሓድሽ ምኻኑ ዝተላዕለ ኣእላፋት ቅዱሳት መላእኽቲ ቅዱስ...ቅዱስ...ቅዱስ... እዩ እ/ሄር ጐይታ ሰራዊት፡ ኩላ ምድሪ ድማ ብኽብሩ መሊኣ አላ (ኢሳ6፡3)እናበሉ ክውድስዎ ይነብሩ አለው እሞ፡ ንሕና ድማ ሃየ ንሰጉምን ንሳገርን። ኩሉ ለውጥን ምስለውጢ ዝመጽእ ማዕበልን ድማ ክብሪ አምላኽ ክንሪአሉ ኢና። ኣሜን።
ወደ ዋናው ርዕሰ ከመግባቴ በፊት መጀመሪያ የሐዘን መግለጫየን ላስቀምጥ። ሰሞኑን በወያኔ ፋሺሰት ነብሰገዳዮች ህይወቱን ባጭር ለተቀጨው የፈንቅል እንቅስቃሴ መሪ ለነበረው መምህር “የማነ ንጉሰ” ነብስ ይማር በማለት የኢትዮጵያን ሰማይ ድረገጽ ሐዘኑን ይገልጻል። ወያኔ ሲፈጠር “ፈሪ” ስለሆነ ባስተሳሰብ የሞገተውን በጥይት በመቅጨት የለመደበት ባህሪው ስለሆነ ብዙ ሺዎቹን የትግራ ተወላጆችና ኢትዮጵያዊያን ተቀናቃኞቹን ቀጭቷል። መስዋዕቱ የማነ ሲሰጣቸው በነበረው አንዳንድ ሃሳቦች ባይጥሙኝም፤ በመራራው ረዢም የትግል ጉዞ ካፈራናቸው የትግራይ ወጣቶች አንዱ የሆነ ይህ የትግራይ ወጣት ኮቴአችንን በመከተል “ወያኔ” በፍርሃት እንዲርበደበድ ያደረገው ጉልህ ሚና የማይረሳ የትግራይ ወጣት ታጋይ ስለነበር አድናቆቴን ልቸሮው አፈልጋለሁ። ነብስ ይማር! አምላክ ለቤተሰቡ መጽናናትን ይስጥ! ትግሉ ይቀጥላል!
እንደምታውቁት ልክ እንደ ኦሮሞ ማሕበረሰብ 95% በሚያስብል ግምት ኦነግን እንደተከተለ ሁሉ በተመሳሳይነት ቁጥር ትግሬዎችም እንዲሁ በ1928 ዓ.ም ጣሊያኖች ለኢትዮጵያዊያን ትተውልን የሄዱት የቀየሱትን የፋሺዝም ርዕዮት “የአንጎል አጠባ” ተጠቂዎች ናቸው። የትግራይን ሕዝብ ከኢትጵያዊነት ስነ ልቦና ለማላቀቅ ረዢም ጊዜ ተወስዶ በርካታ የአእምሮ ማጠቢያ ቴክኒኮችን (ዘፈኖችን፤ተውኔቶችን፤መጽሐፍቶችን፤ንግግሮችን….ወዘተ) ተካሂደዋል።
በሚገርመኝ ሁኔታ የፋሺሰት ተቃዋሚ ነን የሚሉ ሳይቀር ደደቢት በረሃ ውስጥ ወያኔ የመሰረተው የየካቲቱ 11/1967 ዓ.ም የኢትዮጵያን የባሕር ወደቦችን ለጠላት ለመስጠት እና ፋሺዝም ለማንገስ የተመሰረተው የትግል ቀንና ወር መከበር አለበት ፤ ለዚያ መስዋዕት የሆኑትን እና ለነመለስ ዜናዊ ጭምር የቆመው የመቀሌው ሃውልትም በክብር መያዝ አለበት እያሉ “የወያኔ ፖለቲካ ተቃዋሚ ነን” እያሉ ነገር ግን የወያኔን “አርቲፋክት” (ቅርስ/አሻራ) የሚያከብሩ የፋሺዝም አሽቃባጮች ሳያፍሩ ዛሬም ችግሩ እንዲያብብ ድጋፍ እየሰጡ ነው።
በዚያ ወር እና አመተምህረት የትግራይ ብሔረተኞች የቀየሱትን ጸረ ኢትዮጵያ የሆነው “የትግሬዎች የፋሺዝም ፖለቲካ” ትግራይ በረሃ ውስጥ ለዚህ ርዕዮት “መወለድና ማደግ” ለሚሊዮን ኢትዮጵያዊያን ስቃይ መነሾ የሆኑት ህይወታቸውን የሰው የወያኔ ታጋዮች ከተሰውትም መሃል የሰው ልጅ በእሳትና በፈላ ውሃ እየለበለቡ ሲመረምሩ የነበሩ ሰው መሳይ አራዊቶችም እንደ ቅዱሳን መላዕክት እንዲታዩ በክብር እንዲነሱ እያደረጉ ነው። በዚህ አሳዛኝ ታሪክ በላንበት ወቅት “የትግራይ ፋሺዝም” በሰፊው ሕዝብ ሕሊና ተቀባይነት እንዲኖሮው የሙታን ድርሳኖችን፤ ግጥሞችን እና ማስታወሻዎችን በየትምህርት ቤቶች እና በዓላት በማሰራጨት ሰፊ የሕሊና አጠባ በመደረጉ ወያኔ እና የትግራይ ሕዝብ ባስተሳሰብ አንድ ናቸው ስል የነበረውን በምክንያት እንደነበር ለበርካታ አመታት ጽሁፎቼን የተከታተላችሁ አንባቢዎቼ የምታውቁት ታሪክ ነው።
እነሆ ዛሬ ምንም በማያውቁ የትግራይ ህጻናት እና ሌላ ቀርቶ አስነዋሪ በሚባል ስነምግባር በውሾችና በፈረሶች “ወገብ” ላይ “ሽጉጥ” እያስታጠቁ በኬሚካል የተቀመመ ቀለም የወያኔ ባንዴራ በእንሰሰታቹ ቆዳ ላይ በመቀባት በወታደራዊ የሙዚቃ ማርሽ እያጀቡ ፋሺስታዊ አይበገሬነታቸውን (Invincibility) በሕዝቡ ጭንቅላት እንዲቀረጽ በማድረግ የትግራይ ማሕበረሰብ በማይወጣው ስቃይ ውስጥ እንዲገባ አድርገውታል።
ቀደም ብየ በበርካታ ጽሁፎቼ እንደገለጽኩት ኤርትራኖች በተከተሉት የተሳሳተ የትግላቸው በመጨረሻ ያገኙት ትርፍ ቢኖር “የረገሙዋትን ኢትዮጵያን ተመልሳ እንድታኖራቸው በስደት መልክ መለመንን፤ ውርደትን ፤ ስቃይን ፤ አካለ ስንኩልነት…” ነው። ለዚህ ሁሉ ውርደት ኢሳያስ አፈወርቂ ነው ቢሉም መጀመሪያ ተጠያቂዎቹ ማንም ሳይሆን ኤርትራኖች በራሳቸው ያመጡት ስቃይ ተጠያቂዎቹ እራሳቸው እንደሆኑት ሁሉ” በትግራይ ሕዝብ ላይ ለሚደርሰው ስቃይም ተጠያቂው ወያኔና እንዲሁም 99% የትግራይ ምሁራኖች እና እራሱ የትግራይ ሕዝብ እንዲሁም የወያኔ ዲቃላው “አብይ አሕመድ” እንደሆኑ ከሦስት ሳምንት በፊት በጻፍኩት ላይ መመልከት ይቻላል።
ኤርትራኖች ከ29 አመት በፊት ዘምባባ እና ከበሮ ይዘው እየዘለሉ ሲጨፍሩ የነበረውን የስካርና የትዕቢት መንፈስ ዛሬ እንዴት እንደበረደላቸውና ለስቃይ እንዴት እንደታደረጉ የታዘብነውን ያህል ትግሬዎችም የፋሺዝምን ምስረታ ያበሰረው የካቲት 11 በመጣ ቁጥር፤ ሕሊና ቢስ የኪነት ሰዎችን እየሰበሰቡ ሕዝቡን እያማለሉ ሲያስጨፍሩት “ትግራይ አሁን ላለቺው የሲኦል ህይወት” እንደሚዳርጓት ስንናገር ነበር። እንዴት እንደሆነ እንመልከት።
ኤርትራኖች “በስካራቸው ዘመን” ጆሮአቸው መስማት እንዳቃታቸው ሁሉ ፤ እኔ እንደ ትግሬነቴ አሁን ያለው እየመጣ የነበረው አደጋ ስለታየኝ እየተጓዛችሁበት ያለውን አደገኛ ጉዞ ተሎ ካልገታችሁት በትግራይ ሕዝብ (በራሴ ዘመዶችም ጭምር) ላይ መራራ ህይወትን ያስከትላል ብየ ሳስጠነቅቅ ማንም ሰሚ አልነበረም። በሚገርም ሁኔታ አሁን ወያኔዎች “ተከበብን” እያሉ ያሉትን ሁኔታ በ4 መዓዝን ተከብብው መውጫ በር እንደሚያጡ በቃለ መጠይቄ ገልጬ ነበር። ወቅቱም “ሕገምንግሥታችን ከተነካ በየመንደራችን እንከፋፈላለን ወይንም ወደ ሌላ ሁለተኛ የጦርንት አዙሪት እንገባለን” ሲል “ስብሓት ነጋ” በተናገረበት ወቅት” (በ1997 ምርጫ ይመስለኛል ፤ አመተምህረቱን በትክክል ባላስተውሰውም) አበበ ሃይሉ በሚያዘጋጀው ሳንሆዘ ዩኒቨርሲቲ ራዲዮ ጣቢያ ላይ ስብሓት ነጋ በሰነዘረው የግንጠላ አማራጭ እንዳብራራ ቃለመጠይቅ አድርጎልኝ አሁን እየታየ ያለው “በተለያዩ የጠላት ድምበሮች ተከብበናል” እያሉት ያለውን ኡኡታ እንደሚከሰት ተንበየ ነበር። እነሆ ዛሬ የ ህ.ወ.ሓ.ት ፋሺዝም ያስከተለው የሲኦል ህይወት ተጀምሯል።
በተደጋጋሚ እንደምታውቁት የትግራይ ምሁራን ራሳቸውን ለፋሺዝም አምልኮ ሸጠዋል። የወያኔ መሪዎች የትግራይ ምሁራንን በመያዝ ሕዝቡን በማሕበራት አደራጅቶ የሕዝቡን ሥነ-ልቦና ለራሱ በሚመች በመበዝበዝ በቁጥጥራቸው ሥር አድረገውታል። በቁጥጥር ስር ለማድረግ ዘገምተኛና ረቂቅ የትግራዋይነት “ኔትወርክ” በመዘርጋት ያከናወኑት ስልት የአእምሮ አጠባ የተከናወነበት የትግራይ ሕዘብ በፋሺዝም ትምህርት እንደታጠበ እንኳን ሕዝቡ እራሱ የተሸረበለት ሴራ አይገነዘበውም። ሌላ ቀርቶ በጣም ብሩህ ፣ በጣም ራሳቸውን የሚገነዘቡ ሰዎች የሚባሉት እንኳን በዚህ መሰሪ ወጥመድ ተይዘው ሊወድቁ ችለዋል፡፡ የወያኔ ፋሺቶች ያከናወኑት ተመሳሳይነቱ “ለብ/ሞቅ ባለው/ ባለው ድሰት የተጣደቺዋን የእንቁራሮቷ ታሪክ የተሰማት ደስታ እና መጨረሻ ውሃው ቀስ እያለ እየፈላ እንዴት ጠብሶ እንዳቃጠላት ሁሉ፤ የትግራይ ሕዝብም በጭፈራ ጦዞ የትዕቢት ሐረጎችን ያዘሉ ዘፈኖችን እያመነዠከ ቀስ እያለ በቀበኞቹ ተንኮል እራሱን ለማቃጠል በቅቷል።
እደኔ እንደምረዳው ለመፍትሄ አስቸጋሪ የሚያደርገው ነገር፡ ዛሬኢም እንደዚያ ችግር ውስጥ ገብቶ ፤ ለዕርዳታ የመጣለትን እህል “አዳኞቼ” የሚላቸውን ወያኔዎች መንገድ ላይ ጠብቀው እህልና መድሃኒት የጫኑ መኪኖችን ሲያጋዩዋቸው እያየ ተቃውሞ ያለማሰማቱ የሚያስገነዝበን ነገር ቢኖር የትግራይ ሕዝብ የአንጎል አጣባው የተኮናወነው በወያኔ መሪዎች ምስል ስለተገነባ ወያኔን አስወግዶ በራሱ አስተሳሰብ መቆም እንደማይችል ስላሳመኑት በአሳዛኝ ሁኔታ ግማሽ ጎኑ ጭለማ ውስጥ እየገባ ነው። ከወያኔ አስተሳሰብ ተላቅቆ በእራሱ ምስል እንደገና ለመቆም የታጠበበትን ዘመን ያህል እንደገና ያን ያህል ብዙ አመታትን ይጠይቃል። እንደገባኝ ከሆነ “ሕዝቡ እራሱን ትንሽ አድርጎ ‘ወያኔን’ ትልቅ አድርጎ እንዲያምን ተደርጓል።
ዛሬ በየሚዲያው የምናደምጣቸው የወያኔ ጀሌዎች የበለጠ ሰብዓዊነት የጎደለው ነገሮችን ሲያደርጉና እየዋሹ መሆናቸውን እያወቁም ቢሆን ለነገ የሚባል ጭንቅላት አልተፈጠረባቸውም፡፡ በሚገርም ሁኔታ የወያኔ አጃቢዎች ያልበሩትም ጭምር እየተከናወነ ባለው ጦርነት የወያኔ መሪዎች በሚያሳፍርና በአስደንጋጭ ሁኔታ እየተማረኩ አይተው ምክንያቱ በማናውቀው ሁኔታ “የቡድኑ አካል” ሆነው የወያኔ ቱልቱላ አዳማቂዎች ሆነው የተቀላቀሉ ብዙ ሰዎችን ታዝበናል።
ወያኔ በደረሰበት የማያንሰራራ ምት ምክንያት የወያኔ ሚዲያዎች “አልሞትንም” ለማለት ፋሺዝም ማራኪ ለማድረግ የሚያሰራጩዋቸውን ምስሎችን ተመልከቱ። መሳጭና የብሔረተኞችን ልብ የሚያማልሉ ሙዚቃዎችን በማስደመጥ የተከታዮቻውን የልብ ምት ለማረጋጋት ሌት ተቀን እየጣሩ ነው። የዚህ ቀቢሰ ተስፋ ዓላማ “ዓይነ ስውር ታዛዥነትን” ቀጣይነቱ እንዲኖሮው መግፋት ነው። ሆኖም የወያኔ ትግራይ ፋሺዝም ‘የትግራይ ሕዝብ ዛሬም የሙጥኝ ካለ’ ወደ ማይወጣው የገሃነብ ህይወት በራሱ ፈቃድ እየገባ መሆኑን ግንዛቤ እንዲይዝና ውጭ አገር በምቾት እየኖሩ ያሉት “የወያኔ ትግራይ” ጀሌዎች አሁን እየነደደ ከሚታየው ከሚንቀለቀለው እሳት የራቁ ስለሆኑ ጦርነት ለነሱ “እንደ ኳስ ጨዋታ” አድርገው ጦርነቱ እያበረታቱት ስለሆነ፤ እራሳቸው ወደ ጦርነቱ መክተት ያልፈቀዱ ከነዚህ “የሃሰት ቡድኖች” ራሳችሁን እንድታርቁ ምክሬን እለግሳለሁ።
ያልተነገረው የአባ ዱላዎች ጡት የመቁረጥ፣ ዐይን የማፍረጥ፣ አፍንጫ የመፎነንና እጅ የማሳጠር ታሪክ፣ ሥርዓትና ወግ! (አቻምየለህ ታምሩ) | EthioReference >
ኦነጋውያን ዳግማዊ ዐፄ ምኒልክን የጭካኔ ቁንጮ፣ ጥቁር እባብ፣ የዱር አውሬ እና የአፍሪካ ሂትለር አድርገው የፈጠሩትን ታሪክ እየጋቱ ያሳደጉት የቁቤ ትውልድ፣ የፈጠራ ታሪክ ያከፋውን የዳግማዊ ዐፄ ምኒልክን ‹ጭካኔ› እንጂ ዳግማዊ ምኒልክ በአዋጅ ያስቀሩትን ‹አባቶቼ› የሚላቸው አባዱላዎች ለዘመናት ሲፈጽሙ የኖሩትን የዘግናኝ ግፍና ጭካኔ ታሪክ ባለቤት መኾኑን ከቶ አያውቅም።
ኦሮምያ የሚባለው ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ባዘጋጀው የጉዞ መርሐ ግብር፣ በጃዋር መሐመድና በሌንጮ ለታ ፊታውራሪነት የተመራ ቡድን፣ የተስፋዬ ገብረ አብ ‹የቡርቃ ዝምታ› ልብወለድ የፈጠረውን የአርሲ አኖሌ ሐውልት ጎብኝቷል። የጉዞ መርሐ ግብሩ ታዳሚ የነበሩ የቁቤ ትውልድ ወጣቶች አንድ እጃቸውን በኮትና በሸሚዛቸው ውስጥ ጠቅልለው የተቆረጠ እጅ የሚመስል ነገር እያሳዩ ከአኖሌ ሐውልት ጀርባ የተነሱትን ፎቶ በፌስቡክ አሰራጭተዋል። እነዚህ ወጣቶች ተቆረጠ የተባለውን እጅ ታሪክ ለማስታወስ የተነሱትን ፎቶ መሳይ ታሪክ ሲፈጸም የኖረው ‹አባቶቻችን› እያሉ በሚመኩባቸው ከዳግማዊ ምኒልክ ዘመን በፊት በኖሩ አባዱላዎች መኾኑን፣ ይኽንን አባገዳዎች በሠላማዊ ሰዎች ላይ ሲፈጽሙ የኖሩትን ጭካኔም በአዋጅ ያስቀሩት ዳግማዊ ዐፄ ምኒልክ መኾናቸውን አያውቁም። አለማወቅ ደፋር ስለሚያደርግ ‹አባቶቻችን› የሚሏቸው አባዱላዎች ሲፈጽሙ የኖሩትን ጭካኔና አረመኔነት የዳግማዊ ምኒልክ ሥራ አድርገው በራሳቸው ሲሳለቁ ሲውሉ አያፍሩም።
የሩቁን ዘመን የዐይን ምስክሩን የአባ ባሕረይ ‹ዜናሁ ለጋላ›ን፣ በተመሳሳይ ዘመን የተጻፈውን የዐፄ ሠርፀ ድንግል ዜና መዋዕል፣ ፖርቱጋላዊው የዐይን ምስክር ማኑኤል አልሜዳ እየተዘዋወረ ከጎበኘ በኋላ በጉዞ ማስታወሻው ያሰፈረውን እና የግራኝ አሕመድ ወረራ ማብቂያ አካባቢ ወደ ኢትዮጵያ የመጣው የፖርቱጋል አምባሳደር ጆን ቤርሙዴዝ በዐይኑ አይቶ በመዘገበው ታሪክ ውስጥ የምናገኘው የኦሮሞ አባ ዱላዎች፣ አባ ገዳዎች እና ሉባዎች ያደረሱትን ሰብዓዊ ጥፋትና ቁሳዊ ውድመት ለጊዜው አቆይተን፣ የቅርቡን ዳግማዊ ምኒልክ በአዋጅ ያስቀሩትን የአባ ዱላዎች ግፍና ጭካኔ፣ የእጅና የጡት ቆረጣ፣ የንጹሐንን ዐይን እንደ ሙጀሌ እያወጡ እና ብልትና እግር እየቆረጡ ይዝናኑ የነበሩበትን ጭካኔ ታሪክ ብቻ ወስደን ሐውልት በመገንባት ለግፉአን መታሰቢያ እናቁም ቢባል የሐውልቱ ብዛት ከኢትዮጵያ የቆዳ ስፋት ይተርፋል።
‹ተው ማነህ ተው ማነህ የተኛ ሰው አለ ትቀሰቅሳለህ› የሚል የኢትዮጵያ ብኂል አለ። እነ ተስፋዬ ገብረ አብ ለጫኗቸው ጭነት ያቆሙትን ሐውልት እየዞሩ እጃቸው እንደተቆረጠ ሊነግሩን የሚሹ ነውር ጌጡዎችን አባቶቻችን በምትሏቸው ጦረኛ አባ ዱላዎችና አባ ገዳዎች ተነግሮ የማያልቅ ግፍና መከራ የደረሰበት በጣም ከፍተኛ ሕዝብ አለና ተዉ የተኛ ሰው አትቀስቅሱ፤ ያ ቢነሳ ደግ አይደል እንላለን! የነ ተስፋዬን ፈጠራ እያመነዠኩ አኖሌ አኖሌ የሚል ጸብ አጫሪነት እየደጋገሙ ሲጭሩ የሚውሉ ጎበዞች ‹አባ ገዳዎች ለተፈጸመው ጭካኔ ሁሉ መታሰቢያ ይቁም› የሚል የእውነተኛ ተበዳዮች ሀገራዊ እንቅስቃሴ እንዲፈጠር እየሰሩ መኾኑን ልብ ያሉት አይመስልም።
ተስፋዬ ገብረ አብ ፈልስሞ እንካችሁ ያላቸውን ሸቀጥ ሳይመረምሩ ተቀብለው የአኖሌ ትርክትን እንደ ታሪክ ለሚቆጥሩ ጎበዞች፣ አባቶቻችን ከሚሏቸው አባገዳዎች መካከል አንዱ የኾነው የጎማው አባ ገዳ፣ የሰዎችን እጅና እግር ሲቆርጥ፣ አንፍጫ ሲፎንን እና ዘግናኝ የጭካኔ ተግባሮችን ሲፈጽም መኖሩን ያውቁ ዘንድ ታሪኩን እነሆ ጋብዣቸዋለሁ። ባለታሪኩ አባ ዱላ የጎማ ገዢ የነበረ ሲኾን ስሙ አባ ዱላ አባ ረቡ ይባላል። የአባ ረቡ ግዛት ጎማ ‹5ቱ የጊቤ አካባቢ ግዛቶች› ከሚባሉት መካከል አንዱ ነበር። የጎማው አባ ዱላ አባ ረቡ ከታች የቀረበውን ጭካኔ ሲፈጽም የኖረው ዳግማዊ ምኒልክ ሳይወለዱ በአያታቸው በንጉሥ ሣህለ ሥላሴ ዘመን ነበር።
ሻለቃ ሐሪስ በዚህ ምስክርነቱ አባ ረቡ የሚፈጽመው ጭካኔ ለማሰብ የሚከብድ ዘግናኝ መኾኑን ነግሮናል። የሰዎችን እጅ፣ አፍንጫና ጆሮ እየቆረጠ፣ ዐይናቸውን በጋለ ብረት እያፈረጠ የሚዝናና saddist እንደኾነ ምስክርነቱን ሰጥቷል። የአባ ረቡ ጭካኔ በዚህ አያበቃም። እጃቸውን የቆረጣቸውን፣ አፍንጫቸውን የፎነናቸውን እና ጆሯቸውን የጎመዳቸውን፣ ዐይናቸውን በጋለ ብረት ያፈረጣቸውን ሰዎች ‹እኔን ያየህ ተቀጣ› የሚል መልዕክት ‹ተጽፎባቸው› በገበያ መሀል ያሳልፋቸዋል። ወረራ ፈጽሞ በምርኮ የያዛቸውን ምስኪኖች ደግሞ መቶ መቶውን እያቆራኘ አንገታቸው ላይ ድንጋይ ያስርባቸውና ዳባ ተብሎ ወደሚጠራው ጥቅል ወንዝ ከተራራ ላይ ይወረመራሉ።
በጎማ ይፈጸም የነበረው ይህ ጭካኔ የቆመው ለዐፄ ምኒልክ የገበረው የጎማው የመጨረሻው ጨካኝ ገዢ አባ ቦካ በአዋጅ እንዲተው ከተገደደ በኋላ ነው። እንዲህ ዓይነቱ በዘመኑ የዐይን ምስክር የተመዘገበ በአባ ዱላዎች ሲፈጸም የነበረ የሰዎችን እጅ፣ አፍንጫ እና ጆሮ እየቆረጠ፣ ዐይናቸውን በጋለ ብረት እያፈረጠ ማውጣትን ለመሰለ ጭካኔ ግን አንድም ቦታ ለመታሰቢያ የሚኾን የቆመ ሐውልት የለም። ሳይመረምር እንደወረደ የሰለቀጠውን የተስፋዬ ገብረ አብን ፈጠራ እውቀት በማሳከል፣ ዳግማዊ ምኒልክን የጭካኔ መለኪያ ባሮሜትር አድርጎ ከማስረጃ ይልቅ በጩኸት የነ ተስፋዬን የአእምሮ ፈጠራ ለማሳመን ሲጥር የሚውለው የቁቤ ትውልድ፣ በተጨባጭ የነበረው ግፍ ዳግማዊ ዐፄ ምኒልክ ያስቀሩት የአባ ረቡ ዓይነት የኦሮሞ አባ ዱላዎች በጭካኔ፣ በሥርዓታቸውና ወጎቻቸው እየተመሩ በንጹሐን ላይ ሲፈጽሙ የኖሩትን የአረመኔ ተግባር እንጂ፣ የአኖሌ ትርክት ዓይነት የዐፄ ምኒልክ ታሪክ በዘመኑ በተመዘገበ የታሪክ ማስረጃ ሊቀርብ እንደማይችል በማስታወስ ‹ወሬ ሲነግሩህ ሐሳብ ጨምርበት› የሚለውን የአያቶቻችን ጥልቅ ምክር በመለገስ ለጊዜው ልሰናበት!
ብምቕጻል ግርማይ ወ/ፊሊፖ ኣብ መስርሕ ምስልሳል ኤርትራዊ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ስለ ምንታይ ክቐርበኒ ዘይመረጸሉ ምክንያት ከቕርብ ከሎ ዕላማና ክልቴና ስለ ዝፈላለ’ዩ ክብል ገሊጹ ምህላዉ ይፍለጥ። ብወገነይ’ውን ኣብ መስርሕ ምስልሳል’ቲ ሃገራዊ ዋዕላ ምስ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ብዕምቆት ክላለን ምስኡ ዓቢ ቁም-ነገር ሓዘል ከየዕልልን ንነብሰይ ዘዕገብኩሉ ክልተ ኣብነታት ከቕርብ ግድነት ኮይኑ ኣሎ። ብቀዳምነት ሓደ ካብቶም ኣብ 2010 ኤርትራዊ ሃገራዊ ዋዕላ ንምድላዉ ዝተመዘዙ ኣባል ኣሰናዳኢት ሽማግለ ዝሃቦ ዋዛ ምስ ቁም-ነገር’የ ክጅምር። መስርሕ ምስልልሳል ናይቲ ሃገራዊ ዋዕላ ከይተጀመረ ከሎ፡ ሓደ ካብ ተሳታፍቲ ዋዕላ ንሓደ ኣባል ኣሰናዳኢት ሽማግለ ከምዚ ክብል ሕቶ ኣቕረበሉ። ስም ሓሙሽተ ባእታታት ብምጥቓስ፡ እዚኣቶም’ሲ ኣብዚ ዋዕላ’ዚ ንምንታይ ኢኹም ኣምጺእኽሞም? በሎ። ካብቶም ዝተጠቐሱ ሓሙሽተ ባእታታት ድማ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ሓደ ነበረ። እቲ ኣባል ኣሰናዳኢት ሽማግለ ድማ እናሰሓቐ ዋዛ ምስ ቁም-ነገር ሓዋዊሱ ከምዚ ክብል ገለጸ።
ኣብዚ ዋዕላ’ዚ ዋላ’ውን ጸገም ስነ-ኣእምሮ ዘለዎም ዜጋታትና ክሳተፉ መሰሎም ምክባር፡ ኣሳናዳኢት ሽማግለ ክሳብ ክንደይ ደሞክራስያዊ ምዃኑ’ዩ ዘረጋግጽ ድሕሪ ምባል መንገዱ ቀጸለ። ካልኣይ ኣብነትን ንዓይ ካብቲ ብጣዕሚ ዘደንጸወንን ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ኣብ ከባቢኡ ምስ ዝነበሩ ብርክት ዝበሉ ባእታታት ከዕልል ከሎ፡ ንነብሱ ሓዊሱ ሰለስተ ባእታታት ብምጥቓስ፡ ንሕና ንገባቲ ኢሳይይስ ኣጸቢቕና ንፈልጦን መተዓብይቱን ስለ ዝኾና ሕጂ ኣብ መስኮት ቴሊቪዥን ቀሪብና ቃለ-መሕትት እንተንገብር፡ ብፍርሂ ባህሪሩን ኣንቐጥቂጡን ምተሸጎጠ ነይሩ ኢሉ የዕልል ነበረ። እቶም ኣብኡ ዝነበሩ በዚ ኣገራሚ ዕላል’ዚ ብዙሕ እናሰሓቑ ከለዉ፡ ኣጋጣሚ ኣነ ብጥቕኦም ይሓልፍ ኣብ ዝነበርኩሉ እዋን ሓደ ካብኦም ንዋዛ እዚኣ ከሳልጣ ዝኽእል ሓው ነፀረኣብ ጥራይ’ዩ ክብል ገለጸሉ። ገርሂ ልቡ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ነዚ ሓበሬታ’ዚ ከም ሓቂ ብምውሳድ፡ ንዓይ ብቀጥታ ጸዊዑ እዞም ኣብዚ ትርእየና ዘለኻ ሰለስተ ባእታታት ንገባቲ ኢሳይያስ ኣጸቢቕና ንፈልጦን መተዓብይቱን ስለዝኾና ሕጂ ኣብ መስኮት ቴለቪዥን ብኣካል ቀሪብና ቃለ-መጠይቕ ክንገብር ምስ ንበቕዕ ክብህርርን ከንቐጥቅጥን’ዩ ብድሕሪ ምባል ክዛረበሉ ድማ ሓደራ ኣቕረበለይ። ብወገነይ እዚ ዕማም ኣሰናዳኢት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ደኣምበር ንዓይ ዝምልከት ሓላፍነት ዘይምዃኑ ብምንጻር መንገደይ ቀጸልኩ። ኣቐዲሙ ምስቲ ሓደ ኣባል ኣሰናዳኢት ሽማግለ ሃገራዊ ዋዕላ ዝሃቦ ዋዛ ምስ ቁም-ነገር ብምዝማድ፡ ገባቲ ኢሳይያስ ብቃለ-መጠይቕ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ክብህረርን ክሽጎጥን ዝሓስብ ወይ ዝሓልም ስነ-ኣእምሮ ብርግጽ ናይ ጥዕና ክኸውን ከም ዘይኽእል ንምግንዛብ ንዓይ ብዙሕ ጻዕርታት ዝሓትት ኣይነበረን።
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገለጸ ካብ ተራ ጽልኢ ዝብገስ ጸለመታት ከይመስል፡ እቲ ንግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ዋዛ ምስ ቁም-ነገር ዝሃበ ኣባል ኣሰናዳኢት ሽማግለ ዋዕላ ይኹን እቶም ኣብ ቴሌቪዥን ቀርቡ ቃለ-መጠይቕ ክግበር ዘቕረበለይ ሕቶን ብወገነይ ዝሃብክዎ መልስን ዝሰምዑ ዝነበሩ ባእታታት ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ኣይጸመሙ ኣይሞቱ ህልዋት ምዃኖም በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ከረጋግጽ ይፈቱ። ሕጂ’ውን ብብዙሓት ብጾትን ናተይ ሰናይ ዝብህጉ ፈተውትን ብስልኪ ይኹን ብኢ-መይል ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ደኣ’ሞ….……… እንድዩ ዝብል ጽጹይ ሓበሬታ ናይ መንነቱ ብድሕሪ ምሃብ ካብ ምስኡ ናብ ዘይተደላዪ ህልኽ ብምእታው፡ ወርቃዊ ግዜኻ ተጥፍእ ግዜኻ ንካልእ ቁም-ነገር ዘይትጥቐመሉ ግዳ ዝብል ዝተፈላለየ ምክሪ ክልገሰለይ ምጽንሑ ይሕብር። ብወገነይ ነቲ ዘርኣይዎ ክቡር ተገዳስነትን ሓልዮትን ብድሕሪ ምምስጋን ትኩረተይ መልሰይ ንግርማይ ወዲ ፊሊፖ ዘይኮነስ፡ ነቶም ብድሕረ መጋረጃ ተጎልቢቦም ንዕኡ ጉጉይ ሓበሬታታት እናኣስነቑ ብመልሓሱ ኣቢሎም ስዉር መርዚ ክነዝሕ ዘተባብዕዎን ዘሻድንዎም ምዃኑ ክሕብር’የ ጸኒሐ። ሕጂ’ውን ሓሶት ምስ ዝደጋገም ሓቂ ስለዝመስል ነቲ ግርማይ ወዲ ፊሊፖን ብድሕሪኡ ዝተጎልበቡ እከያትን ዝፍንውዎ ቀታሊ መርዚ ብሸለልትነት ምርኣይ ፖሎቲካዊ ዕሸነት ምዃኑ ጥራይ’የ ዝኣምን።
ብዝኾነ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ኣስማት ተሳተፍቲ ኤርትራዊ ሃገራዊ ዋዕላ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ናብ መርበብ ሓበሬታታት ምዝርግሑ ብዝምልከት ኣብ ልዕለይ ንዘቕረቦ ተደጋጋሚ ክስታትን ጠቐናታትን ከምቶም ጭዋታት ኣቦታቱ ዘለዎ ጭብጥታትን መርትዖታትን ከቕርብ ንዘቕረብክሉ ሕቶ ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ከቕርብ ኣይኸአለን ዘሎ። ዋሓጥዮ እንተበልክዋስ መመሊሳ ትጎስሞ ከም ዝበሃል ንዕኡ ንጎኒ ብምግዳፍ፡ ብርግጽ ብኣካል ዝተዋስእሉን ዝፈልጦን ዘይኮነስ ገሊኦም ብዝሃብዎ ጉጉይ ሓበሬታ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ንምፍራስ ምስ ዓብደላ ኣደም ዝገብርናዮ ሸርሕታት ምህላዉን ነዚ ንምርግጋጽ ድማ ኣብ ኢዱ ብድምጺ ዝተቐረጸ ሰነድ ከም ዘሎን ደጊሙ ክገልጽ ፍጹም ሕፍረት ኣይተሰመዖን። ብወገነይ ብርግጽ ሓቀኛን ደፋርን እንተኮይኑ፡ ኩሉ ንዓይ ዝምልከት ዘለዎ ጭብጥታትን መርትዖታትን ንኣንበብቲ ከቕርብ ምስ ሓተትኩ ድማ፡ ምዕሻግ መክዘን ኣጽዋር ሰራዊት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ብዝብል ናብ ካልእ ጓል ነገር ክዕዘር መረጸ። ብዝኾነ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ከምቶም ጭዋታት ኣቦታቱ ዘረባ ክልተ ሰሚዑን መምዩን ዝፈርድ ዘይኮነስ፡ ዝቐደመን ዘምዓጎን ብቅጽበት ክልተ እዝኑ ዝምንጣል ባእታ ምዃኑ ንምልላዩ ብዙሕ ኣጸጋሚ ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብ ዓውዲ’ቲ ፖሎቲካዊ ቃልሲ ብሓንሳብ ክንህሉ ታሪኻዊ ግድነት ክሳብ ዝኾነ ድማ እንታይ ይብሃልን ይስራሕን ካብ ማንም ስውር’ዩ ዝብል ጽኑዕ እምነት ምስ ዝህሉ ካብ ተራ ዕሽነት ሓሊፉ ካልእ ትርጉም ክወሃቦ ዝኽእል ኣይመስለንን። ምስኡ ጥቡቕ ዝምድና ዘለዎምን ነዚ ኩሉ መርዚ’ዚ ዘስንቆዎን በዓል መን ምዃኖም ኣብ ኣደባባይ ዘሎ ምስጢር ምዃኑ ክግንዘቡን ክበራበሩን ይግባእ ይብል።
ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ምሳይ ብዘለዎ ዓሚቕ ሌላን ተመክሮታትን ድዩ ወይስ ካልኦት ብዘስንቕዎ ጉጉይ ሓበሬታታት ብዘየገድስ፡ ኣብ ልዕለይ ክህልዎ ዝኽእል ባዕላዊ ሚዛንን ተታሓሒዝዎ ዘሎ ሕሱር ዝኾነ ጠቐናታትን ንጎኒ ብምግዳፍ፡ ካብቲ ኩሉ ግዜ ዝጽሕፎ ትሕዝቶ ጽሑፋት ፖሎቲካዊ መንነቱ ከመይ ይመስል ንምግላጹ ብዙሕ ኣጸጋሚ ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለዩ ኣካላት ኣመልኪቱ ዝጽሕፎ ጽሑፋት ጸርፍታትን ዘለፋታትን እንተዘይኮይኑ፡ ጥዕና ዘለዎ ትሕዝቶ የቕርብ’ዩ ዝብል እንተሎ ሃየ ይቕረብ። ኣብ መላእ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ዝርአ ጭቡጥ ዝኾነ ድኽመታትን ጉድለታትን ንምእራም ይኹን ንምዕራይ ኣውንታውን ሃናጽን ሓሳባት የቕርብ’ዩ ዝብል ክህሉ’ውን ዝኽእል ኣይመስለንን’ዩ። ጸጋ ዕድሚኡ ብምዝማድ ንመንእሰይ ወለዶ ጭዋነት ዘለዎ ተመክሮታትን ትምህርትን ከመሓላልፍ ዝኽእል ባእታ’ውን ኣይኮነን። ብርግጽ ኣብ ልዕሊ ኢሳይያስ ክቱር ጽልኢ ከም ዘለዎ ዘይኸሓድ’ኳ እንተኾነ፡ ብኣተሓሳስብኡ ደረጃ ግን ካብቲ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ዝተፈለየ ደሞክራስያዊ ትሕዝቶ ስለ ዘይብሉ፡ ኣሽንካይ’ዶ ፍሉይ ርእይቶ ክቕበል ዜግነት ደቂ-ሰባት ክነፍግን ክስርዝን ዝመጣጠር ባእታ ምዃኑ ዝተፈለጠ’ዩ። ንገባቲ ኢሳይያስ ዝቓወሞ ብዘለዎ ጸረ ህዝቢ ራእይን ዝኽተሎ ፖሊስታትን ዘይኮነስ፡ ብድሕረ-ባይትኡን መበቆሉን ምዃኑ ዘቕርቦ ጽሑፋት ዓቢ ምስክር’ዩ። ንነፍስሄር ኣቶ መለስ ዜናዊ ዘድንቆን ዘኽብሮን ድማ ኣብ መሰል ርእሰ ውሳኔ ኣህዛብ ብሓፈሻ ኣብ ነጻነትን ልዕላውነትን ኤርትራ ከኣ ብፍላይ ብዘለዎ ፖሎቲካዊ መርገጻት ዘይኮነስ፡ ወዲ ጓልና ብምዃኑ ጥራይ’ዩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ነቲ ከም መሪሕ ኣተሓሳስባ ትግራይ ትግርኚ ኮይኑ ዝምድር ዘሎ ተስፋጽዮን ኣግኣዝያን ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ብዛዕባኡ ንይምሰል ገለ ክሕንጥጥ ከም ዝተገደደ ተገንዚበ ምህላወይ ይሕብር። ተስፋጽዮን ንገለ ብሄራትን ሃይማኖዊ እምነትን እናኣነኣኣሰ ኣብታ ብሕልሚ ዝርእያ ምድረ ኣግእዝያን ነቶም ደቀባት ኣይኮኑን ዝብሎም ክኣስርን ክሰጉግን ምዃኑ ብተደጋጋሚ ገሊጹ’ዩ። ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ንተስፋጽዮን ኣግኣዝያን ዋላ’ኳ ክጸርፍን ክዝልፍን እንተፈተነ ብኣተሓሳስባ ደረጃ ግን ኣብ ሓደ መስመርን ምንጭን ምህላዎም ዘረጋግጽ፡ ኣብቲ ደቀባትን ዘይደቀባትን ዝብል እምነት ከም ዝራኸቡ ንጹር ጉዳይ’ዩ። ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ኩሉ ግዜ ትሕዝቶ ጽሑፋቱ ክዛዝም ከሎ፡ ብወደባት ዝብል ቅጽል ስም ዝሕበንን ዝኾርዕን እንተኮይኑ፡ ብእምነቱ ኣብ ኤርትራ ብደቀባትን ዘይደቀባት ወይ ጓኖት ዝፍለጡ ከም ዘለዉ ይእምት ምህላዉ ርእሰ ግሉጽ ሓቂ’ዩ። በዚ እምነት’ዚ ንደቀባትን ዘይደቀባትን ዝወሃብ ወይ ዝንፈግ መሰልን ሕግን ከም ዘሎ’ዩ ዘብርህ። እቲ ዘሕዝን ግን እቶም ዘተባብዕዎን ዘሻድንዎን ወደባት ክብል ከሎ እንታይ ማለቱ ምዃኑ ዘይሓትዎ ምዃኑ’ዩ። ካብዚ ሓሊፉ ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ኣብዚ ህሞት’ዚ ጸላእትን ፈተውትን ህዝቢ ኤርትራ መምዩ ዘይፈልጥ፡ ነቲ እንኮ ንደሞክራስያውን ፍትሓውን ቃልሲ ህዝብና ኣውንታዊ ተራ ዝጻወት ዘሎ መንግስቲ ኢትዮጵያ ከም ጸላኢ ዘቐምጥ ምዃኑ ይፍለጥ። እዚ ኣብ ላዕሊ ብንጹር ዝተገልጸ ፖሎቲካዊ መንነትን መርገጻትን ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ልሉይ እናሃለወ ከሎ፡ በየናይ መምዘኒታት’ዩ ከም ሓደ ኣገዳሲ ባእታን ፈላስፋን ተሓርዩ ኣብ ፈስቲቫል ካስል መጽናዕታዊ ጽሑፍ ሒዙ ክቐርብ ዝበቕዕ? እዛ ብርኩታስ እምኒ ኣላታ ብድሕሪ ምባል ኣብ ዝሓለፈ ዓመት እቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ቅድሚ ንገባቲ ህግደፍ ንምውዳቕ ምቅላስ፡ ምስ ቅንጅትን ግንቦት 7ን ብምስላፍ ህወሓት ኢህወደግ ካብ ኢትዮጵያ ንምጽራግ ምርባራብ ብዝብል ጽኑዕ ፖሎቲካዊ መርገጻቱ ዝፍለጥ፡ ከም ምሁር ኣብ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ኣውንታውን ሃናጽን ሓሳባቱ ክህብ ኣብ ፈስቲቫል ካስል ተዓዲሙ ምንባሩ ይዝኸር። ኮይኑ ግን ዘምጽኦ ጉዳይ ንድሕሪት ገዲፉ ነቶም ካብ ቅዋምን ሕገ-መንግስቲ ወጻእን ብስም ኣምሓራን ኦሮሞን ተታሊሎም ፍኑው ህውከትን ዕንወትን ዘካይዱ ዝነበሩ ብምምራቕ ንተሳተፍቲ ፈስቲቫል ከዕግብ ምጽዓሩ ኣይሰሓትን’ዩ። ግርማይ ወ/ፍሊፖ ከምኡ ዝኣመሰለ መደረ ከይደግምን ነገራት ከይደዋውስን እንታይ ውሕስነት ይህሉ ይኸውን?
ዓገብ ንርኡይ በደል ኣብ እዋኑ ብዝብል ኣርእስቲ ብስም ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን ግሃድኤ ኣብ መርበብ ሓበሬታታት ኣንቢበ ምህላወይ የረጋግጽ። ኣብ ጽሑፍ ርእይቶይ ቅድሚ ምሃበይ፡ ብቀዳምነት ኣብ ውድብ ግሃድኤ ካብ መሰረታት ክሳብ መሪሕነት ብዙሓት ዘኽብሮምን ዘኽብሩንን ለባማት ከም ዘለዉ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ከይሓበርኩ ክሓልፍ ኣይደልን። ብኣንጻሩ ድማ ምስ ዕደመ ቃልሶም ዘይኸይድ ብተግባሮም ዘይኽበሩ ከም ዘለዉ ክዝንጋዕ ኣይግባእን ይብል። ንግላዊ ርእይቶ ነፀረኣብ ኣስመላሽ ብውደብ ደረጃ መግለጺ ምውጻእ ክሳብ ክንደይ ፖሎቲካዊ ድኽነት ምህላዉ ዘርኢ ምዃኑ ዘጠራጥር የብሉን። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ድማ ብሕሜታን ቤላ ቤለውን ዝዛረብ ባህሊ ከም ዘይብለይ መብዛሕቶም ካብ ኣባላት መሪሕነት ግሃድኤ ኣዓርዮም ዝፈልጡ ይመስለኒ። እቲ ጽሑፍ ብመን ከም ዝተዳለወ ዘይሰሓቶ’ኳ እንተኾነ፡ ግመል ሰሪቕካስ ግንቡሕ ግንቡሕ ምባል ኣየዋጽእን’ዩ ክብል ይደፍር። ብዝኾነ ትሕዝቶ ናይቲ ጽሑፍ ንዓይ ዓገብ ብድሕሪ ምባል ንግርማይ ወዲ ፊሊፖ መመልሱ ዘተባብዕን ዘሻድንን ምዃኑ ብንጽር ብምቕማጡ፡ ካብቲ ክብሎ ዝጸናሕኩ ዝተፈልየ ከም ዘይብሉ ሕጂ’ውን ደጊሙ ዘረጋግጸ’ዩ። ግርማይ ወዲ ፊሊፖ ካብ 2005-2009 ተመክሮይን ተመክሮ ብጾተይን ኣብ ግሃድኤ ዘልዕሎ ነጥብታት ናትና ሓበሬታ ኣይኮነን ክብሉ’ውን ኣይደፈሩን። ግርማይ ወዲ ፊሊፖን መሰልቱን ይእመኑ ኣይእመኑ ብዘየገድስ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ግን ዝተዓሸገ መክዘን ኣጽዋር ዘይምንባሩን ውጹእ ሓሶት ምዃኑን በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ከነጽር ይፈቱ። ኣብቲ ሽዑ እዋን ግን ኣብ ክንዲ ነቲ ዘጋጠመ ፍልልይ ብሓቀኛ መንገዲ ምቕራብ፡ ተመሊሱ ንባዕላትኩምን ንካልኦትን ዘሕፈረ፡ እቲ ኣጽዋር ተጻዒኑ ናብ ህግደፍ ክግዕዝ መኪና ኣይሱዚ ተዳልያ ምንባራ ዝቐረበ ክስታት ምንባሩ ሎሚ ክርሳዕ ኣይግባእን’ዩ። እዚ ክሲ’ዚ ምስቲ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣርማ ሃገራዊ ባይቶ ሓዚሉ ብስም ኣባላት ኣሰናዳኢት ሽማግለ ንኤስደለን ኣባላት መሪሕነቱን ብህግደፍ ዝኸስስ ኣጉል ጠቐነታት ተመሳሳሊ ምዃኑ’ውን ከብርህ ግድነት ኮይኑ ኣሎ። እዚ እንተኮይኑ ከም ጥበብ ዝቁጸር ዘሎ ጥበብና ኣይግበሮ ክብል ይደፍር።
ኤስደለን ኣባላት መሪሕነቱን ንማንም ብምፍታው ወይ ብምጽላእ ዝሕዝዎ ፖሎቲካዊ ራእይን መርገጽን ከምዘየሎ መሪሕነት ግሃድኤ ብፍላይ’ውን ዶ/ዮሱፍ ብርሃኑ ኣዓርዩ ዝፈልጥ ይመስለኒ። ዶ/ዮሱፍ ብርሃኑ ካብ ኣቦ መንበር ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ሃገራዊ ባይቶ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ኣብ ዝወረደሉ ግዜ ፖሎቲካዊ መርገጽ ኤስደለ እንታይ ምንባሩ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። ኣብቲ እዋን እቲ ብኤስደለ ዝተወሰደ ፖሎቲካዊ መርገጽ ስምምዕን ሕግን ሃገራዊ ባይቶ ብምጥሓሱ እንተዘይኮይኑ ምስ ዶ/ዮሱፍ ብርሃኑ ብዝነበረ ቅርበት ኣይነበረን። ካብቲ ሽዑ ጀሚሩ ዶ/ዮሱፍ ብርሃኑ ብክንደይ ጸቕጥታት ናብ ሓላፍነት ምስ ተመለሰ፡ ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ዝምዕብል ዝነበረ ቅልውላው ንምፍታሕ ህጹጽ ኣኼባ ሃገራዊ ባይቶ ምጽውዑ ዝዝኸር’ዩ። ኣብቲ ህጹጽ ኣኼባ ኤስደለ ምስ ዝኸኣል ኩሎም’ቶም ናይቲ ቅልውላው ኣካላት ብሓባር ካብ ሓላፍነቶም ሪዛይን ክሓቱ፡ ምስ ዘይኸኣል ድማ ብ/ዮሃንስ ኣስመላሽ ካብ ዘለዎ መዝነት ክወርድ ጽኑዕ ውልቓዊ እምነቱን ውድባዊ ውሳኔኡን ነበረ። እዚ ብደረጃ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ክፍጸም ዘየድሊ ምድንጓያትን ምጉታትን ኣብ ዝረኣየሉ ዝነበረ እዋን፡ ኤስደለ ሓራ ፖሎቲካዊ ውሳኔኡ ከኽብር ብ/ዮሃንስ ኣስመላሽ ካብ ዘለዎ መዝነቱ ይወርድ ምህላዉ ሓበረ። ሽዑ ንሽዑ ድማ ኣብቲ መድረኽ እቲ ንውልቓዊ ዕግበት ብ/ዮሃንስ ኣስመላሽን ንሓራ ፖሎቲካዊ ውሳኔ ኤስደለን ብትረት ብምጽራር ኣብ ግሃድኤ ዝተፈጠረ ናይ ዘይሕጉስነት ስምዒታት ብነፍስሄር ዶ/ሃብተ ተ/ማርያም ተጋህደ። ነፍስሄር ዶ/ሃብተ ነዚ ኣውንታውን ሰናይን ተበግሶ’ዚ ውልቓዊ ዝናን ተፈታውነትን ንምርካብ እንተዘይኮይኑ፡ እዚ ብሓባራዊ ውሳኔ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ክውሰድ ዝኽእል’ዩ ነይሩ ክብል ሕርቓን ብዝተሓወሶ ቃላት መደረ። ብድሕሪ’ዚ ኤስደለን ብ/ዮሃንስ ኣስመላሽን በዞም ዝተጠቐሱ ኣባላት መሪሕነት ግሃድኤ ከመይ ክጥመት ጀሚሩን ኣብ ልዕሊኡ ዝካየድ ዝነበረ ጸለመታትን ዝሕባእ ኣይኮነን።
ብ2014 ኣብ መንጎ ክልተ ኣካላት ግሃድኤ ፍልልይ ምስ ተፈጠረ በቲ ንኡስ ዓቕመይን ስናይ ድሌተይን ንምቕርራብ ሽምግልና ምጅማረይ ባዕሎም ዝፈልጥዎ ሓቂ’ዩ። ብድሕሪኡ ድማ ብደረጃ ባይቶ ክተሓዝ ኣለዎ ተባሂሉ ብ/ዮሃንስ ኣስመላሽ ዘለዎ ሽማግለ ቆይሙ መስርሕ ዕርቂ ምጅማሩ ዝዝኸር’ዩ። ኤስደለ ኣብ መንጎ ክልተ ኣካላት ግሃድኤ ንዝተፈጠረ ፍልልይ ካብ ክልቲኡ ሓራ ኮይኑ፡ ንምዕራቕ ኣውንታዊ ተርኡ ክጻወት ከም ዝግባእ’ዩ ነይሩ ፖሎቲካዊ ውሳኔኡ። እቲ ንክልቲኡ ኣካላት ግሃድኤ ንምትዕራቕ ዝካየድ ዝነበረ ጻዕርታት፡ ኣብ ዕጽው ኩነታት ምስ በጽሐ፡ ኣባላት ናይቲ ሽማግለ ዕርቂ ኣብ ዝገብርዎ ናይ መወዳእታ ርኽብ ሓደ ካብቲ ሽማግለ ነቲ መስርሕ ብምግምጋም መን ነቲ ዕርቂ ይኣቢ ምህላዉ ፖሎቲካዊ መርገጽና ነነጽር ዝብል ርእይቶ ኣቕረበ። ብ/ዮሃንስ ኣስመላሽ ዘለዎ ድማ ንሕና ከም ሽማግለ ዕርቂ ኣብቲ መስርሕ ዝነበረ ኩነታት ከም ጸብጻብ ነቕርብ ደኣምበር ፖሎቲካዊ መርገጽ ክንወስድ ግቡእ ኣይኮነን ዝብል ርእይቶ ሓዙ። በዚ መሰረት ጸብጻብ ምስ ሃቡ ነቲ ሽማግለ ዕርቂ ንምዃኑ ንስካትኩም ክትዓርቑ ክሳብ ክንደይ ካብቲ ግጭት ነጻ ኢኹም ዝብል ሕቶ ቀረበ። እቲ ሽማግለ ዕርቂ ነጻ ኢና ዝብል መልሲ’ኳ እንተሃበ፡ እቲ ገምጋም ንግበርን ፖሎቲካዊ መርገጽ ንሓዝን ብዝብል ርእይቶ ዘቕረበ ባእታ ቅድሚ ኣብቲ ሽማግለ ምምዛዙ ኣብ ሓደ ሸነኽ ወጊኑ ዝወስዶ ገለ ስጉምታት ዘግህድ ሓበሬታታት ዘነበ። እዚ መሪሕነት ግሃድኤ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብዙሓት ኣብ ደንበ ተቓውሞ ዝፈልጥዎ ሓቂ’ዩ። ብዝኾነ ኣብዚ መስርሕ’ዚ መሪሕነት ግሃድኤ ነቲ ዕርቂ ብምሉእ ዕግበትን እምነትን ተቐቢናዮ ከነብቕዕ፡ ብ/ዮሃንስ ኣስመላሽ ፖሎቲካዊ መርገጽ ክወስድ ዘይደለየ ምስቲ ሓደ ሸነኽ ግሃድኤ ስለ ዝወገነ’ዩ ዝብል ኣብ ባይታ ዘይነበረን ዘየድልን ናይ ዘይሕጉስነት ስምዒታት ተፈጥረ። እዚ ናይ ዘይሕጉስነት ስምዒታት’ዚ ምስቲ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ሓቅታት ተደሚሩ ኣብ ልዕሊ ኤስደለን ብ/ዮሃንስን እንታይ ዓይነት ግብረ-መልሲ ከስዕብ ምዃኑ ከይተሓልመ ዝፍታሕ ሕልሚ ምዃኑ ካብ ማንም ስውር ኣይነበረን።
ብድሕሪ’ዚ ኣብ ወርሒ 02/2015 ኤስደለ 2ይ ውድባዊ ጉባኤኡ ዘሰላስለሉ እዋን በጽሐ። ኣብዚ ጉባኤ’ዚ ንመላእ ፖሎቲካዊ ውድባት፡ ሲቪካዊ ማሕበራት፡ ኣገደስቲ ምሁራት፡ ኩሎም ክሳተፉ ፍቓደኛታት ዝኾኑ ዜጋታት ክሳተፍዎ ዝኽእሉ ምዃኖም ኤስደለ ግልጺ መጸዋዕታ ገበረ። ንመላእ ፖሎቲካዊ ውድባት ድማ ንድፍታት ፖሎቲካዊ መደብ ዕዮኡን ሕገ-ህንጻኡን ቅድሚ ክልተ ወርሒ ምስዳዱ’ውን ይፍለጥ። ኣብዚ ጉባኤ’ዚ ደምሓኩኤ ኣብ ልዕሊ መሪሕ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ መ/እድሪስ ዓወተ ዘለዎ ፖሎቲካዊ መርገጽ ክሳብ ዘይቀየረ፡ ሓው ቀርነልዮስ ኣብ ዘለዎ መድረኽ ክንሳተፍ ፍቓደኛታት ኣይኮናን ዝብል ሓባራዊ መግለጺ ብኤዲኪን ግሃድኤን ን2ይ ውድባዊ ጉባኤ ኤስደለ ምስዳዶም ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታታት ምዝርግሖም’ውን ይዝኸር። እዚ ፖሎቲካዊ ውሳኔ’ዚ ቅኑዕ ይኹን ኣይኹን ብዘየገድስ፡ ክሳተፉን ከይሳተፉን ኤስደለ ማንም ዘይህቦምን ዘይነፍጎምን መሰሎም ምዃኑ ብጽንዓት’ዩ ዝኣምን። በዚ ምክንያት’ዚ ኣብ ኤስደለ ዝፍጠር ናይ ዘይሕጉስነት ስምዒታት ከም ዘይነበረን ብድሕሪ ሕጂ ከም ዘይህሉን የረጋግጽ። ኮይኑ ግን ኤስደለ ኣብ መሪሕ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ መ/እድሪስ ዓወተ ዘለዎ ፖሎቲካዊ መርገጽ ንጹር ከሎ ካልእ ትርጉም ብምሃብ፡ ኣብ መስርሕ’ቲ ውድባዊ ጉባኤ ብሕጓ ዝካየድ ዝነበረ ወፍርታት ጥዕና ዝነበሮ ኣይኮነን። ንገለ ኣካላት ኣብ 2ይ ውድባዊ ጉባኤ ክሳተፉ ፍቓደኛታት ኮይኖም ዝተረኸቡ ብስልኪ እናጸዋዕኻ ዝግበር ዝነበረ ጎስጓሳት ክሳብ’ውን ናብ ድሑር ዝንባሌታት ዝወረደ እከይ ወፍርታት ብጣዕሚ ዘሕፍር ተግባር’ዩ ነይሩ። ሃየ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ወፍርታት ኣይነበርኩን ይበል ዶ/ዮሱፍ። ካብኡ ዘሊሉ’ውን ንገለ ኣባላት ኤስደለ ብፍላይ ድማ ተወለድቲ ብሄረ ናራ ብመንገዲ ኣባል መሪሕነት ግሃድኤ ዕዘዲን ምሳሕ ኣብ ቤት ጽሕፈት 22 ዕድመ እናተገብረ ንኤስደለ ንምስንጣቕ ብዶ/ዮሱፍ ብርሃኑን ብሓው ጃብር ኣሕመድን ዝግበር ዝነበረ እከይ ሸርሕታት ካባና ሕቡእ ኣይነበረን። ኣብቲ ግዜ’ቲ እቲ ዝግበር ዝነበረ እከይ ሸርሕታት ንፈልጦ ምህላውና ንምሕባር ዝኣኽል ናብ ነፍስሄር ዶ/ሃብተ ተ/ማርያም ዶ/ዮሱፍ ብርሃኑ፡ ሓው ዓብደላ ማሕሙድ፡ ሓው ጃብር ኣሕመድ ግጥሚ ኣሰንየ ስእሊታት ምስዳደይ ሕጂ ክኽሕድዎ ዝኽእሉ ኣይመስለንን። ሕጂ’ውን እቲ ሰነድ ይውጻእ እንተተባሂሉ ምቕራብ ይኸኣል’ዩ። ስለዚ መሪሕነት ግሃድኤ ብመግለጺኡ ጭዋነት ዝተላበሰ፡ ትዕግስተኛን ጥበበኛን ክመስል እንተፈተነ ነገሩ ንዓይ ንኣንጭዋስ ኣብ ሎቆታ ዝዓይነቱ ምስላ ጥራይ’ዩ ክኸውን ዝኽእል። ብኣንጻሩ ግን ካብ ልክዑ ዝሓለፈ ትዕግስቲ ዝገበረ ኤስደለን መሪሕነቱን ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ከረጋግጽ ይፈቱ።
ኮልፌ ሞቅ ያለች ገበያ ብትሆንም ጥምቀት ደግሞ ይብስባታል፡፡ እንደ ሰው ሁሉ አይኖችዋን ቦግ አድርጋ ፈገግታ እየረጨች የምታስተናግድ ነው የሚመስለው። ……መንገዶችዋ ጠብበው፣ ገበያው ደርቶ፣ ለአንድ መስመር ብቻ የተወቻቸው ጎዳናዎቿ፤ ለጥምቀት ጭራሽ መፈናፈኛ ያጣሉ፡፡ ወትሮ ልከኛ ሰው የሚይዙት ካፌዎች፣ ቡና ቤቶች፣ ጁስ ቤቶች ሳይቀሩ ጢም ብለው ይሞላሉ፡፡
እኔና ጓደኛዬ እንደ ወትሮው ፉል ሳይሆን የባህል ቤት ገብተን፣ ስፔሻል ዱለታችንን ከጎረስን በኋላ ከሰፈር ሸሸን፡፡ “የራሳችንን ሰፈር ታቦት ማውጣት አለብን!” ብሎ ጥቂት የሞገተኝ ወዳጄ፤ ብዙ አልተከራከረኝም። “ሁሉም የራሳችን ነው!” ብዬ ባንዴ አፉን አዘጋሁት፡፡
ከዚያ ወደ ጦር ሀይሎች ሔደን….እነዚያን ሸጋ ሸጋ ቢራ ቤቶች ጎበኘን፡፡ እኔ ግን “ዐውደ ዓመቱን በአልኮል መጠጥ ባናከብረው ምናለበት!?” በሚል ትንሽ ጥያቄ አቀረብኩና መልሼ ወደ ጠርሙሴ ገባሁ፡፡
“ዱለት የበላኸው ለዚህ አይደል!….በበላ አንጀትህ ገና ጂን፣ ውስኪ….” ብሎ መላጣውን መዳበስ ሲጀምር፣መቁረጡን አመንኩ፡፡ ሊጠጣ ነው ማለት ነው፡፡ ከጠጣ ደግሞ አያቆምም፡፡ ካላቆመ ደግሞ ወሬው ፖለቲካ ይሆናል ወይም የሀገር መዝሙር!
“የቱም አያስፈልግም፣ እዚህ ሀገር መፃህፍት ማንበብ፤ የመስቀል ደመራ ሆነህ መንደድ ነው….ለሌሎች ሆያ ሆዬ አንተ ትነዳለህ….. እየሞቁህ ይስቃሉ፤ ይልቅ ዛሬ ልዩ ጥምቀት ስለሆነ ጠጣ!"
ቀኑን በሞቅታ ሊያሳልፍ እንደፈለገ ስለገባኝ ተሰናብቼው ወደ ሌላ ጓደኛዬ ጋ ሔጄ ዋልኩ፡፡ በልክ ተጫወትን፤ በዓሉን አስመስለን ዋልን፡፡ በኋላ ራይድ ጠርቶ፣ ፒያሳ አቢሲኒያ ተያይዘን ሄድን፡፡
ወደ ጓዳ ገብተን፤እየተጫወትን ከመሸ በኋላ ልክ አስራ ሁለት ሰዓት ሲል ወጣን። ትንሽ በእግራችን መጓዝ ፈልገን ስለነበር በሀብተ ጊዮርጊስ በኩል አድርገን ወደ አውቶቡስ ተራ ስንሄድ፣ አንዲት ልጅ ከኋላ ጠራችን፡፡ ሁለታችንም ዘወር አልን፤የገጠር ልጅ እንደሆነች አለባበሷና ንግግሯ ያስታውቃል፡፡
“ተፈራ ሕንፃ የት ነው?” ስትለን ወደ ኋላ ዞረን ልናያት ስንል፣ ከጎዳናው ዳርና ዳር ያሉ ወጣቶች ዐይናቸውን አፍጥጠው ይጠብቋታል፡፡ በሩቅ አሳይተናት ለመመለስ አልፈለግንም፡፡
ጥቂት ወደፊት እንደገፋን አንዳች ነገር ወደ ኋላ እንድመለከት አደረገኝ፡፡ የጥበቃ ሰራተኞቹ አስገብተው፣ እንግዳ ተቀባይ መስለው አንድ ነገር እንዳያደርጓት ብዬ ስጋት ገብቶኝ ነበር፡፡
በክረምቱ የተጨዋቾች መስኮት ዝውውር ላይ መቐለ 70 እንደርታን ተቀላቅሎ ከቡድኑ ጋር የግማሽ ዓመት ቆይታ ያደረገው ላውረንስ ኤድዋርድ በስምምነት ከምዐም አናብስቶቹ ጋር ተለያይተዋል።
በርከተ ባሉ ጨዋታዎች ላይ የተሰለፈው ላውረንስ በመጀመርያው ዙር የመጨረሻ ጨዋታዎች ላይ በተደጋጋሚ ከአሰልጣኙ ምርጫ ውጪ ሲሆን ነበር።ከግዙፋ ተከላካይ ጋር በስምምነት የተለያዩት መቐለዎች በቀጣዮቹ ቀናት አዲስ ተከላካይ ለማስፈረስ በገበያው ላይ በስፋት እየተንቀሳቀሱ ይገኛሉ።
ሦስት አሣታሚ ድርጅቶችንና ሥራ አስኪያጆቻቸውን ሕዝብን ለአመፅ በማነሣሣትና ሕገመንግሥታዊ ሥርዓቱን በኃይል ለማፍረስ በሚደረጉ ወንጀሎች ፌደራል አቃቤ ህግ ከሰሳቸው።
እቲ ብሳትላይት ካብ ዝተላዕለ ኣሳእል ተሰንዩ ቀሪቡ ኣብ ዘሎ ሓበሬታ፣ ኣብ 2013 ዝኾነ ናይ ህንጻ ንጥፈታት ከምዘይነበሮ ብምርግጋጽ፣ ድሕሪ’ቲ መንግስቲ ኤርትራ ምስ ስዑዲን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ዝኣተዎ ናይ ምትሕግጋዝ ኪዳን፣ ካብ መስከረም 2015 ንደሓር ግና ሓድሽ ህንጻዊ ንጥፈታት ጎሊሑ ይርአ ምህላዉ የረድእ።
እቲ መዓስከር ክኸውን ከምዝኽእል ዝተገመተ ህንጻ፣ ንሕቡራት ኢማራት ዓረብን መሻርኽታን ን ወትሃደራዊ መዓላ ዘገልግል ወደብ ምዃኑ’ዩ ወትሃደራውያን ተንተንቲ ይጠቕሱ።
ሬድዮ ኤረና ኣብ 13 ሚያዝያ ኣብ ዘቕረበቶ ዜና’ውን፣ ወትሃደራውያን መራኽብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዘን ኣብ ወደብ ዓሰብ ተጸጊዐን ምህላወን ንወትሃደራውያን ምንጭታት ብምውካስ ከተረጋግጽ ክኢላ’ያ።
መንግስቲ ኤርትራ’ውን ነቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝተበገሰ ወትሃደራዊ ምትእትታው ሃገራት ዓረብ ኣብ የመን ብምድጋፍ፣ ንሕቡራት ኢማራት ዓረብ ኣብ ወደብ ዓሰብ ሎጂስቲካዊ መሳለጥያታት የበርክት ምህላዉ ብመንገዲ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ኣቢሉ ምግላጹ ይዝከር።
እቲ ንኣስታት ሓደ ወርሒ ክካየድ ዝጸንሐ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ብኣጋጣሚ መበል 29 ስሩዕ ዋዕላ ማሕበር ሃገራት ዓረብ ኣብ ዝተዛዘመሉ፣ ንጉስ ሳልማንን ካልኦት መራሕቲ ሃገራት ዓረብን ተረኺቦም።
እቲ ኣብ ምብራቓዊ ገማግም ስዑዲ ዓረብ ዝተኻየደ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ኣብቲ ዞባ ቅድሚኡ ካብ ዝተኻየዱ ተመሳሰልቲ ልምምዳት ብዓይነቱን ብዝሒ ተሳተፍቱን ናይ ፈለማ’ዩ።
“ጠርጥሮ የሚይዝህ፤ የሚመረምርህ፤ ዓቃቤ ሕግ ሆኖ የሚከስህ፤ ዳኛ ሆኖ የሚፈርድብህ፤ ሽማግሌ ሆኖ ይቅርታ ጠይቅ የሚልህ፤ [በሙሉ] ህወሃት ነው” ሃብታሙ አያሌው
ከጅምሩ ንትርክን አለመግባባት የበዛበት፣ ከሁሉም የተሻለ የሚባለው መድረክና ዋናው ተቃዋሚ ኦፌኮ ራሳቸውን ያገለሉበት የፖለቲካ ፓርቲዎች " ድርድር" የተለያዩ አመራሮችን ሰየመ።...
ስርዓት ህግደፍ ነቲ ጸረ ኤርትራን ውህደት ህዝባን ዝኾነ ውዲታቱ ተሓንጊጡ ብዘይገለ ሰጋእ- መጋእ ይምርሽ`ኳ እንተሎ ፤እቲ ንታሪኽ ንምጥምዛዝ፡ንባህላዊ ስነ-ምግባር ንምቅያር፡ ህዝቢ ንምብታን ዝገብሮ ጻዕርን ዝሰርዖ መደባትን ምስ ግዜ እናተቀልዔ መጺኡ እዩ። ብፍላይ ነቲ ብመሰረት ቋንቋ ኢሉ ዝጀመሮን ዝተተሓሓዞን ንህዝቢ ኣቆምጢዕካ ንውሽጣዊ ባህግታትካን ሕማማትካን ብዝሳማማዕ መንገዲ ምህንዳስ ብዝምልከት እቲ ቀንዲ ዝተሃስየ ህዝቢ ጀበርቲ እዩ ። ጀበርቲ ኤርትራ ትግርኛ ቋንቆኦም ምኻኑ ዝኣምኑን ንምምዕባሉ እጃም ዘለዎምን ይኹኑ እምበር መንነቶም/ መጸወዔኦም ማለት ትግርኛ \ዘይኮነ ጀበርቲ ዝብል ምዃኑ ቅድሚ ዘመነ ህግደፍ ዘሎ ዘመናት ናይ ሺሒን ኣማኢትን ዓመታት ስኑድ ታርኽ ዝምስክሮ`ዩ። ነዚ ምብርራህ ከኣ ነቲ ገለ ዘይፈልጥ ንኽፈልጥ እንተዘይኮይኑ እዚ ስም`ዚ ከምዘይሕከኽ እቲ ድሕሪ`ቲ ቀዳማይ ወስታ ህግደፍ ዝተራእየ ደቂ ጀበርቲ ነቲ ብሃገራዊ መንነቶም ኣጽሊሎሞ ዝነበሩ ጀበርታዊ መንነቶም ጸብለል ብምባል ብዝላዓለ ጽንዓት መንነት ዝመከትዎ ዓቢ ምስክር`ዩ ።
እዚ ጥራሕ` ውን ኣይኮነን፤ ጀበርቲ በዚ ከይተወሰኑ ኣብ ወራሒ ታሕሳስ 1992 ብ ስውእ ሸኽ መ/ጃሃር ሓጎስ፡ ሸኽ መ/ ብርሃን መ/ኑር ፡መሃንድስ ዓብደሰላም መ/ ሓቢብ ዝቆመ ሽማግሌ ናብ ጊዝያዊ መንግስቲ ብምልኣኽ ተቋውመኦም ኣስሚዖም`ዮም፡፡ ስርዓት ህግደፍ ግና ንወከልትና ብዕለት 5/1/1993 ኣብ ማእሰርቲ ብምድጋን ነቲ ንፈልጦ ቅብሕነቱን /ክፍኣቱ ኣርኣየና ። ህዝቢ ኤርትራ ብምልኡ ምስቲ ካብ ኩሉ ሃገር ጠቀስ ጉዳያት ዘይፍለን ክፍታሕ ዘለዎ ጸገማትን ዝኾነ ጉዳይ ብሄርነት ጀበርቲ ደው ክብልን ቆላሕታ ክገብረሉን ሰልፊ ናህዳ ትጽውዕ። ብሄር ጀበርቲ ከም ኩሎም ኑጹሃት ሃገራውያን ኑጹሃት ሃገራውያን ግደኡ እናኣበርከተ ዝመጸ ኣካል ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ፤ ንምስ መንነት ኤርትራ ዝተኣሳሰር መንነቱ ንምኽባር ብዝነበሮ ጽኑዕ መርገጽ ኣቀዲሙ መሰረት፡ንብረቱ ብሓዊ ዝተቃጸለ፤ ምእንቲ እዛ መሬትን ህዝባን ብኣጋ ደም ቀዳማይ ስውእ ሸኽ ዓ/ቃድር ከቢረ ዝኸፈለ ነቲ ኣብ ማእከል ቤት ፍርዲ ንምሕረትን ግዝኣትን ሃይለ ስላሴ ተቃወምኡ ኣስመዑ፤ ኣብ ክንዲ ምሕረት ካብ ጃነሆይ ተጋዳለይ ኮይኑ ክመውት ዝመረጸ ከም ስዉእ ስዒድ በሽር ዝኣምሰሉ ጀጋኑ፡ንሰውራ ደቕኩም ሰዲድኩምን ኣዐንጊልኩሙን ተባሂሉ ዓድታቱ ከም ምስያም ህዝቢ ብምልኡ ተቀቲሉ ዓዶ ብሓዊ ዝተቃጸለ እናኸፈለ ዝመጸ ዜጋ ክጉነ እንከሎ፡ቅድሚ ንጀበርቲ ንኹሉ ኤርትራዊ ሓርበኛ ምጉናይ ምዃኑ ርዱእ ክኸውን የድሊ።
ህግደፍ ብሕጊ ይኹን ብደስቱር ኮታ ብኹሉ መለክዕታት ሕጋውነቱ ዘይብሉ፤ ድሕሪ 1997 ብማንም ዘይተወከለ “ብፍተዉ ጽልኡ” ደው ኢሉ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት`ዩ። መራሒ ህግደፍ ከም ግዝያዊ መራሒ ብግዝያዊ መንግስቲ ዝተዋህቦ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ዕድመ ረጋጊጹ ብምሕላፍ ንስልጣኑ ካብ ግዝያዊ ናብ ቀዋሚ ድሕሪ ምስጋር፤ ከም መማልእቲ ስጉምትታት ከኣ እነሆ ቀዋሚ መፍለጢ መንነት ወረቀት የዳሉ ኣሎ። ካብዝን ወድዝን ብምንቃል ሰልፊ ናህዳ ንዘለዋ ታሪኻዊ ሓላፍነት ኣብ ግምት ብምእታው፡ካብ`ቲ ፍትሒ ዘገድሶ ሸነኽ ህዝብና ነዚ ዝስዕብ ይጠልብ ፦