Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ከሥልጣን የተገፉት የወያኔ ጽንፈኞችና ከየጎሣው የተሰባሰቡ ጨቋኞችና መዝባሪዎችም ጥቅም ስለቀረባቸውና የማይቀር የሚመስል የተጠያቂነት አደጋ ከፊታቸው ስለተደቀነባቸው እጅግ ፈርተዋል፡፡ ስለዚህ ወደው ሣይሆን በግድ የተከፈተውን ምሕዳርም ለእኩይ ዓላማቸው ለመጠቀም ዕረፍት አጥተው ሲሯሯጡ ይታያል፤ ያለ የሌለ ኃብት፣ ልምድና መረባቸውን ተጠቅመው ምህዳሩን እየበከሉት ነው፤ በሰበብ አስባቡ ራሳቸው አጀንዳ እየፈጠሩና እየሰጡ የልዩ ልዩ ቡድኖች አጀንዳዎች ላይም ዘለው እየተሳፈሩ ሐገሪቱንና ሕዝቡን ማተራመስ ይዘዋል፡፡ ሁኔታውን የባሰ አስጊ የሚያደርገው ደግሞ እነዚህ የጥፋት ኃይሎች መቀሌና በየክልሉ ከተማ ከመመሸጋቸው ባልተናነሰ በመንግሥታዊ መዋቅሩም ውስጥ ገና እንደተሰገሰጉ መገኘታቸው ነው፡፡
ነገሩን የበለጠ ውስብስብ የሚያደርገው ደግሞ የዶክተር አቢይ ቡድን፣ አንደኛ ለራሱም የመለወጥ ዕምነት ታማኝ ሆኖ ለመገኘት የሚያደርገው ጥንቃቄ፣ ሁለተኛ ሕዝብና ዓለም፣ ተለውጫሁ ከሚል መንግሥት ከሚጠብቀው ፖለቲካዊ ጠባይ አፈንግጦ ላለመታየት የሚያደርገው ጥንቃቄ፣ ሦስተኛ ደግም ምናልባት የዋና ዋና ቅራኔዎችና ተግዳሮቶችን አያያዝ በሚመለከት ራሱ ከቀመረው ሥልትና ከሚያሳየው ትዕግሥት አንጻር ከላይ የተዘረዘሩት ወገኖች እዚህም እዚያም የሚፈጥሩትን ሁከትና ሥርዐት አልበኝነት ለመቆጣጠር የተሳነው መስሎ እየታየ ነው፡፡ በማናቸውም ምክንያት ይሁን የሕግ የበላይነትን የማሰከበርና ሰላምን የማስፈን መንግሥታዊ ግዴታውን በጊዜ ባለመወጣቱ ምክንያት ሕዝቡና ሐገሪቱ ራሱ መንግሥትም ጭምር ከፍተኛ ኪሣራ እየደረሰባቸው ይገኛሉ፡፡
በዚህ ሁሉ ላይ በራሱ በመንግሥት መዋቅር ውስጥ ያደፈጡ ጸረ ለውጥ ኃይሎች የሚፈጽሙት ዘርፈ ብዙ አሻጥር የሽግግሩን ሁኔታዎች ሁሉ ለመረዳትና ለመተንበይ አዳጋች አድርጎታል፡፡
ቀደም ብሎ ለማሣየት እንደተሞከረው፣ የተራማጅ ኃይሎች የትግል ሥልት መቃኘት ያለበት እዚህ ከተዘረዘሩት (እና ካልተዘረዘሩት) ወቅታዊ ተጨባጭ ሁኔታዎች፣ አዳዲስ የኃይል አሰላለፎች፣ የልዩ ልዩ አካላት አቅምና የኃይል ሚዛን፣ ከመርሆ፣ ከትልቁና ከዘላቂው የሕዝብና የሐገር ጥቅም አኳያ መሆን አለበት፡፡ እገሌ ይህንንና ያንን አድርጓል/አላደረገም ብሎ ችግርን ወደ ሌላ አካል (ወደ ውጭ) መግፋት (Externalize) እና የትናንት ሁነቶች ላይ ብቻ አፍጥጦ መቅረት የትም የማያደርስ “የትግል ሥልት” መሆኑን ማወቅ ይገባል፡፡ ይልቁንም ቀልጣፋና ውጤታማ ለመሆን የሚበጀው፣ ወደ ራስ (ወደ ውስጥ) እና ወደ ፊት ተመልካች ሆኖ የራስን ክፍተቶች ማጥበብና ጥንካሬን ጨምሮ ወደምንፈልገው ግብ የሚያደርሰንን ስልትና አቅጣጫ ተልሞ መንቀሳቀስ ነው፡፡
የዚህን ሃሳብ አቀራረብ በሚመለከት ያልተፈለገ የሀሳብ ብዥታ እንዳይፈጠር መነሻውን አጥርቶ ማለፍ ጠቃሚ ይመስለኛል፡፡ የነዶክተር ዓቢይን ፍልስፍና፣ አጀማመር፣ አያያዝ፣ ውጥን፣ የሠሩትን / ያልሠሩትን (ዕቅድና አፈጻጸም) አንጠይቅ፣ አንቃወም፣ ዝም ብለን እንይ ወይም እንደግፍ የሚል አቋም ፈጽሞ ሊኖረን አይገባም፡፡ ይልቁንም፣ በተለይ ባለፈው አንድ ዓመት ተኩል በሐገራችን የለውጥ ጅማሮ አለ / የለም ወይም አጥጋቢ ነው / አይደለም ወይም አዝማሚያውና አቅጣጫው ወዴት ነው? ብሎ መጠየቅና ትክክለኛ መልስ ለማግኘት መሞከር እጅግ አስፈላጊና ጠቃሚ ነገር ነው፡፡ ምክንያቱም በየትኛውም ሠፈር የሚቆም ኃይል መንግሥትን በሚመለከት የቀጣይ ሥራውን ዓይነት (መደገፍ/መቃወም/ዝም ብሎ መመልከት) ሊወስንና ሊከውን የሚችለው ለነዚህ ጥያቄዎች በሚሰጠው መልስ ላይ ተመርኩዞ ይመስለኛል፡፡ ግምገማ የግድ ያስፈልጋል፡፡ ዋናው ቁምነገር ግምገማችንን ሣይንሳዊና ቅንነት የተሞላበት ማድረጉ ላይ ነው፡፡
እንደሌሎች ክንዋኔዎች ሁሉ የለውጡንም ጅማሮና አካሄድ ለማየትና ሣይንሳዊ ግምገማ ለማድረግ ስንፈልግ ከብዙ ነገሮች መካከል ቢያንስ ሁለት መሣሪያዎች በቅድሚያ ሊኖሩን ይገባል፤ አንደኛው መሣሪያ የማስተያያ/የማንጸሪያ ግብ ሲሆን ሁለተኛው መሣሪያ ደግሞ የመገምገሚያ መርሆ ነው፡፡ አንደኛ፣ ለአፈጻጸም ሂደትና ለውጤት ግምገማው መነሻ የሚሆነን የተደራጀ የሥራ ዕቅድ፣ ውጥን ወይም ግብ አስቀድሞ ሊኖረን ይገባል፡፡ ዕቅዳችንንና የምንፈልገውን ውጤት (Intended Result) መሥፈሪያ አድርገን የለውጡን አፈጻጸም መገምገም ወሣኝ ነው፡፡ የስኬትና የውድቀት መለኪያችን እርሱ ነው፡፡ ለምሳሌ ፍላጎትና ግባችን የሐገራችንን አንድነትና ሉዓላዊነት ማረጋገጥና ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት መገንባት ነው፡፡ ስለዚህ በግምገማችን የምናነሳው ጥያቄ፣ እስካሁን የተሠራውና በመሠራት ላይ ያለው ሥራና የተገኘው ውጤት የዴሞክራሲ ሥርዓት ፍላጎታችንን ያገናዘበ ነው ወይ? ወደ ተፈላጊው የዴሞክራሲና የአንድነት ፍላጎትና ግባችን የሚያደርሰን ነው ወይ? የሚል መሆን አለበት፡፡
ሁለተኛው መሣሪያችን ደግሞ የመገምገሚያ መርሆአችን ነው፡፡ ከመርሆ አንጻር “የግማሽ ጠርሙስ ንድፈሀሳብ” የሚባለውን የዕይታ ቅኝት፣ ቅደምተከተልና ሥልት ማጤን የሚኖርብን ይመስለኛል፡፡ በ”ግማሽ ጠርሙስ ንድፈሀሳብ” መሠረት አንዳንዶች የጠርሙሱ አለመሙላት በቅድሚያ ይታያቸውና፣ እዚያ ላይ ብቻ በማተኮር ጠርሙሱ ባዶ እንደሆነ አድርገው ይቆጥራሉ፡፡ ሌሎች ደግሞ በጠርሙሱ ውስጥ ውኃ መኖሩን በቅድሚያ ያዩና እዚያ ላይ ብቻ በማተኮር ጠርሙሱ ሙሉ እንደሆነ አድርገው ይቆጥራሉ፡፡ አሁንም ሌሎች ደግሞ ውኃው ጠርሙሱ ግማሽ ላይ የደረሰና ለመሙላት ግማሽ የሚጎድለው መሆኑ “በአንድ ጊዜ” ይታያቸዋል፡፡ እዚህ ላይ ትልቁ ቁምነገር የዕይታ ቅደምተከተላችንና ቅኝታችን ነው፡፡ በቅድሚያ ጠርሙስ ውስጥ ውኃ መገኘቱን ከማየት መነሳት አለብን፣ በጠርሙሱ ውስጥ ያለው የውኃ መጠን ምን ያህል እንደሆነ መለካት ያስፈልጋል፤ ጥራቱንም ማየት ተገቢ ነው፡፡ በዚህ አካሄዳችን ላየነው ተጨባጭ ውጤት ዕውቅና በመስጠት መጀመር ይጠቅማል፡፡ ስለኛ ለውጥ ጅማሮውም ስናስብ አስቀድመን ለማየት መሞከር ወይም መገምገም ያለብን ከዴሞክራሲና ከአንድነት አንጻር የተወጠነውን፣ የተጀመረውን፣ የተኬደውን ርቀትና የተገኘውን ተጨባጭ ውጤት እንዲሁም የተያዘውን አቅጣጫ የሚያሳየውን ጠንካራ ጎኑን ነው፡፡ ይሄ ይሄ ተሠርቷል ብለን በተሳካው ሥራ ላይ ቆጠራ ስናደርግ፣ እስከዚህ ድረስ የታየው ውጤትና መሻሻል ያስደስተናል፣ ሞራላችንን ከፍ ያደርገዋል፤ በጡቡ ላይ ተጨማሪ ጡቦች በመደርደር ግንቡን የማቆም ሥራችንንና ጥረታችንን ይበልጥ አጠናክረን ለመቀጠል ትልቅ ሞራል ይሆነናል፤ የተጓዝነውን ርቀትና የደረስንበትን ነጥብ በትክክል ማወቅ ቀሪዎቹን ሥራዎች በተስፋ ለመመልከት፣ በፍጥነት ለመጀመርና ለማጠናቀቅ ፍላጎትና ጉጉት ያሳድርብናል፤ ተነሣሽነትና ብርታትም ይሰጠናል፡፡ ስለዚህ ለተሠራ ሥራና ለተገኘ ውጤት ዕውቅና መስጠት፣ ማድነቅ፣ ማመስገን፣ ማበረታታትና መደገፍ የሞራል ብቻ ሣይሆን ተግባራዊና ስትራቴጂካዊ ጥቅምም አለው፡፡ ቀጥሎ፣ በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ ገና ያልተጀመረውን፣ ተጀምሮ በእንጥልጥል ላይ ያለውን እና ተሞክሮ ያልተሳካውን ማለትም ክፍተትና ድክመቱን በቅንነት ማየት ግድ ነው፡፡ ገና የተቀመጠን፣ የቀረውንና ያልተሠራውን ሥራ ማየት የሚጠቅመው ግን የተሠራውን ለመካድና ለማንኳሰስ መሆን የለበትም፡፡ ይልቁንም ያልታቀደበትን፣ ሣይሰራ የዘገየበትን፣ የቀረበትን ወይም ያልተሣካበትን ምክንያቱን አውቆ እንዲሠራ ለማበረታታት፣ ለመጎትጎት፣ ለማነቃቃት፣ ለመደገፍና ይበልጥ ለመከታተል ነው መሆን ያለበት፤ ተጠያቂነት ከዚህ በኋላ ደረጃውን ጠብቆ መምጣቱ ግድ ነው፡፡ የለውጡንም ጅማሮ የምናየው በዚህ መልክ ቢሆን ይጠቅመናል እላለሁ፡፡
ቀደም ብለን ወደጀመርነው ጉዳይ እንመለስ፡፡ በየፊናችን የነበረን የትናንት አስተዋጽኦአችን እንደተጠበቀ ሆኖ፣ ብዙ የደከምንለት፣ ዋጋ የከፈልንለትና የናፈቅነው የለውጥ ተስፋ መታየት ሲጀምር፣ እንደተለመደው እንዳይቀለበስና እንዳይከሽፍ ማገዝ ግድ ነው፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩና እነገሌ ይህን ቢያደርጉ/ባያደርጉ ኖሮ ወይም ለምን አደረጉ/ አላደረጉም ብቻ እያልን ሁልጊዜ ጠባቂ፣ ወቃሽ፣ አጉረምራሚና ጣት ቀሳሪ ከመሆን ሁላችንም በተለይ ከመንግሥት ውጭ ያሉ ተዋናዮች (Non state Actors) በየፊናቸው እንደየአቅማቸው ለውጡን ለማስቀጠል የሚችሉትን ማድረግ ይገባቸዋል ብዩ አምናለሁ፡፡ ጥረት የሚያደርጉ ግለሰቦችና ቡድኖች የሉም ለማለት አይደለም፡፡ ችግሩና ድክመቱ እነዚህ ወገኖች ጥቂቶች መሆናቸው ብቻ ሣይሆን ከሐገራዊ ቀውሱ ግዝፈትና ውስብስብነት አንጻር ጥረታቸው ጎልቶ ሊታይ አለመቻሉም ነው፡፡ የጥረታቸው ቀጣይነት መጉደልም ችግር አለ፡፡ ስለዚህ ሁሉም ባለጉዳዮች ለውጡን በርብርቦሽ ለማስቀጠል መጎትጎት ይኖርባቸዋል፡፡
ሁሉም ከጠባቂነትና ከዳር ተመልካችነት ወጥቶ የድርሻውን በሙሉ-አቅሙ ማዋጣት እንዲጀምር ለመጎትጎትና ለመሞገት ኃላፊነት የሚሰማቸው የሜዲያ ተቋማትና ተጽዕኖ ፈጣሪ ግለሰቦችና ቡድኖች የማይናቅ ሚና ለመጫወት የተሻለ ዕድል አላቸው ብዬ አምናለሁ፡፡ በተለይ ከመንግሥት ውጭ ያሉ ተዋናዮችን አንድ በአንድ ለይቶ በማወቅ፣ በመቅረብ፣ በማነጋገር፣ በየዘርፉ አንቀሳቃሽ ኮሚቴ (Stirring Committee) እንዲቋቋም በመርዳት፣ መድረክ በማመቻቸት ወይም በማገናኘት ትልቅ ሥራ ሊሠሩ ይችላሉ፤ እነዚህ አካላት ይህን እንደ አንድ ፕሮጀክት አስበውበት ቢሠሩት በሐገር ደረጃ የሚፈጥሩት እጅግ ከፍተኛ ለውጥ ለኔ ከወዲሁ ይታየኛል፡፡ ሰፊው ሕዝብ ድምጹና አቋሙ በግልጽ እንዲሰማና እንዲታይ፣ የሚጠቅመውን በጽኑ መደገፍ እንዲችል፣ የሚጎዳውን ደግሞ “አይሆንም ተው” እንዲልና አስገዳጅ ጫና ማሳደር እንዲችል ከመንግሥት ውጭ ባሉ ተዋናዮች አማካኝነት ተደራጅቶ መንቀሳቀስ ይኖርበታል፡፡ ይህ ለነገ ይደር የማይባል እጅግ አጣዳፊ ጉዳይ ነው፡፡
መንግሥት ከፖሊሲ፣ ከሕግ፣ ከመዋቅር፣ ከሰው ኃይል፣ ከሐብት ምደባና አጠቃቀም ወዘተ አንጻር ለውጡን ለማስቀጠል ማድረግ ስለሚገባውና ስለማይገባው ነገር መጎትጎት፣ ማስታወስ፣ ምክረ ሀሳብ ማቅረብ፣ ሂሳዊ ድጋፍ መስጠት ግድ ነው፡፡ ይህ እንደተጠበቀ ሆኖ ከመንግሥት ውጭ ያሉ ተዋናዮች በራሳቸው በኩል ወደ ውስጥ-ተመልካች በመሆን፣ የለውጡን ሂደት ለመደገፍ የራሳቸውን ድርሻና ኃላፊነት ከመወጣት አንጻር ምን እና ምን ያህል እየሠሩ እንደሆነ መጠየቅና መሞገት፣ መደገፍም ግድ የሚልበት ወቅት ላይ ያለን ይመስለኛል፤ እነዚህ ኃይሎች በዚህ ረገድ እጅግ አርፍደዋል ባይ ነኝ:; እስኪ በመንግሥት፣ በተቃዋሚዎች፣ በልዩ ልዩ ጽንፈኛ ኃይሎች፣ በተማሪዎች፣ በወላጆችና በአጠቃላይ በህዝብ ላይ ሣይቀር ትልልቅና እጅግ ወሣኝ አዎንታዊ ተጽዕኖ ማሳደር ይችሉ ከነበሩትና ነገር ግን እስካሁን በእንቅልፍ ላይ ከሚገኙት ዋና ዋና ተዋናዮች አንዱን ለማሳያ ያህል እንጠይቅ – የኢትዮጵያ መምሕራንን፤ ለኢትዮጵያ መምሕራን የምንጠይቃቸው እነዚህ ጥያቄዎች ለሌሎች ተዋናዮችም እንደየተፈጥሮና ተልእኮአቸው እየተስተካከሉ የሚጠየቁ ናቸው፡፡
ወይስ የገዢዎች አካልና አገልጋይ ሆኖ ራሱን ብቻ ሲያጎለብትና ሲጠቅም የነበረው ተለጣፊ ማሕበር “ተኃድሶ አካሂጃለሁና ኑ በነጻነት ላደራጃችሁና ላሸጋግራችሁ” እስኪል እየጠበቁት ነው?
ወይስ ወያኔና መሰል ጎጠኞች ላለፉት 30 ዓመታት እንደቀሰቀሱትና እንደቀየሱት የጎሣ ማንነትን የተሻገረ ሌላ (የሙያ ወዘተ) ማንነት እንዳይኖር በተሠራውና አሁንም በሚሠራው ሻጥር እንደተደናገሩ ናቸው?
ወይስ የቀድሞው ኢሕአዴግ፣ ከጥገኛ “የሕዝብ ክንፍ” አደረጃጀቶች ውጭ ነጻ የሲቪል ማሕበረሰብ አደረጃጀቶች እንዳይኖሩ በወጋቸው መርፌ ምክንያት አሁንም እንደደነዘዙ ናቸው?
በዚህ አጋጣሚ አንድ የግሌን የወቅታዊ ሁኔታ ጥቅል ምልከታ ልግለጽ፡፡ ዶክተር ዓቢይ ወደሥልጣን በመጡበት ጊዜና እስካሁንም ድረስ በግልጽ የሚታይ የአቅም፣ የኃይል አሰላለፍና የኃይል ሚዛን ክፍተት አለ፡፡ በዚህ ምክንያት ኢትዮጵያን ወደ ሰላምና መረጋጋትና ዕውነተኛ የምርጫ ዴሞክራሲ ወደሚረጋገጥበት የተሻለ ምሕዳር ለማሸጋገር ከዶክተር ዓቢይ ቡድን (ከነብዙ ችግሩም ቢሆን) የተሻለ ሁኔታ ላይ ያለ ወይም በአጭር ጊዜ ውስጥ ሊገኝ የሚችል ኃይል ገና እልተፈጠረም፡፡ ይህ በዋነኛነት የወያኔ የግፍ አገዛዝና አፈና የጣለብን መጥፎ አሻራና ዕዳ ነው፡፡ “አሁን ባለው ተጨባጭ ሁኔታ መንግሥት ለመሆን የሚያበቃ ሐገር አቀፍ ድርጅታዊ ቁመናና በቂ የሕዝብ ድጋፍ አላችሁ ወይ?” በሉና ጥግና ጥግ ያሉትን ለምሳሌ ኢዜማንና ኦነግን ወይም ኦፌኮን፣ አለያም አረናንና የነዶክተር አረጋዊን ትዴት ወይም ሌሎችን ጠይቋቸው፡፡ ሕብረ ብሔራዊ የዴሞክራሲ ኃይሎችም ሆኑ ብሔረተኛ ድርጅቶችና ኃይሎች፣ ወይም ልዩ ልዩ ጽንፈኛ ኃይሎች፣ ወይም ልዩ ልዩ የሙያ፣ የኃይማኖት፣ የጎሣ፣ የጾታ፣ የዕድሜ ቡድኖችና ባጠቃላይም የኢትዮጵያ ሕዝብ፣ በአንጻራዊ አነጋገር የተሻለ ሊያምኑት የሚችሉትና ቀርቦ ለማነጋገር ቀለል የሚላቸው፣ የጉልበቱንም ሆነ የሕዝብ ድጋፉን ሁኔታ አስልተው በጥንቃቄ ሊይዙት የሚችሉት አካል የዶክተር ዓቢይን ቡድን ይመስለኛል፡፡ በአንጻራዊ አነጋገር፣ ዶክተር ዓቢይና የለውጥ ቡድናቸው፣ በሁሉም ማዕዘን ጥግና ጥግ ይዘው በጥርጣሬ የተፋጠጡ ኃይሎችን በአማካይ ርቀት/ቅርበት ላይ ሆኖ ለማነጋገር፣ ለማረጋጋትና ለማቀራረብ የተሻለ የመታመን ዕድል ያላቸው ይመስለኛል፡፡ የወያኔ ጽንፈኛና መሰሎቹ ሐገራችን ወደትርምስ እንድትገባ ፍላጎታቸው ነው፡፡ ከነዚህ አፍራሽ ኃይሎች በስተቀር፣ ለኢትዮጵያና ለህዝቧ የሚጨነቅ ወገን የነ ዶክተር ዓቢይ የለውጥ ኃይል ከመሥመር እንዳይወጣ ከመጠበቅ፣ ከመግፋትና ከማገዝ የተሻለ አማራጭ ያለው አይመስለኝም፡፡ እናም በታሪክ አጋጣሚ በነዶክተር ዓቢይ ላይ ያረፈውን የማገናኘትና የማሸጋገር ኃላፊነትና አደራ በጊዜ ለመረከብ ከመንግሥት ውጭ ያሉ ተዋናዮች (ተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶችን ጨምሮ) መረባረብ ይገባቸው ነበር፡፡ ሆኖም በሚያሳዝን ሁኔታ እጅግ የሚበዙት ተኝተዋል፡፡ ያለውን ግልጽና ከፍተኛ ክፍተትና ድክመት በመሙላት የለውጡ ጅማሮ እንዳይቀለበስ ለመጠበቅም ሆነ አማራጭ ኃይል ሆኖ ለመውጣት እየተደረገ ያለው ትግልና ጥረት በጣም አነስተኛ ነው፡፡ እስካሁን ከባከነው ጊዜ በላይ ማባከን ደግሞ እጅጉን የከበደ ዋጋ እንዳያስከፍለን እሰጋለሁ፡፡
ከዚህ አንጻር የተጀመረው ለውጥ ወደመሬት / ሕዝብ እንዲወርድና እንዲጎለብት፣ እንዲሁም ስጋቱ እየቀነሰና ተስፋው እየጨመረ እንዲቀጥል፣ የሚከተሉት ከመንግሥት ውጭ ያሉ ተዋናዮች (Non state Actors) ባለፈው አንድ ዓመት ተኩል ውስጥ ምን የሚታይና ትርጉም ያለው ሥራ ሰሩ? ከያሉበት እየተፈለጉ ሊጎተጎቱና ሊሞገቱ ይገባል፤ ድጋፍም ሊደረግላቸው ይገባል፡፡ ከመንግሥት ውጭ ያሉ ተዋንያን፣ ለጉድለቶችና ለጥፋቶች ሁሉ ከነሱ ውጭ የሆነ ተጠያቂ የሚሆን አካል በመፈለግ የራሳቸውንና የሐገሪቱን ውድ ጊዜ በማባከን ላይ ይገኛሉ፡፡ እነዚህ ክፍሎች ወደ ውስጥ / ወደራሳቸው መመልከት እንዲጀምሩና ያለ-የሌለ ኃይላቸውን አውጥተው የድርሻቸውን በማበርከት በጎ ተጽዕኖ እንዲያሳድሩ ያለዕረፍት መጎትጎት አለባቸው፡፡
በፖሊሲና በመርሐግብር አንድ ዓይነት ከሆኑ ጋር ስለመዋሐድ፣ በዋና ዋና ጉዳዮች ላይ ከሚመሳሰሏቸው ጋር ቅንጅት ወይም ግንባር ስለመፍጠር ግንኙነትና ውይይቶችን አጠናክሮ መቀጠል (በአንድ ዓመት ከስድስት ወር ውስጥ ምን ያህል ሠሩ?)
ከመንግሥት ውጭ ባሉ አካላት (ተቃዋሚዎች፣ አክቲቪስቶች፣ ኢመደበኛ አደረጃጀቶች ወዘተ) የሚፈጸሙ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶችን (Abuses) አጣርቶ ምክረ ሀሳብ በማቅረብ፣(በአንድ ዓመት ከስድስት ወር ውስጥ ምን ሠሩ?)
የሥራ አካባቢ ሰላም፣ የሕዝብና የሐገር ሰላም፣ አንድነትና የህግ የበላይነት እንዲሰፍን … በጋራ አሻራቸውን መጣል ጀምረዋል? (በአንድ ዓመት ከስድስት ወር ውስጥ ምን ሠሩ?)
የመተማ አካባቢ ወጣቶች በጥርጥር ያስቆሟቸውና መንገድ በመዝጋት እንዳያልፉ የከለከሏቸው አምስት ከባድ ተሽከርካሪዎች ጉዳይ ከፍተኛ መነጋገሪያ ሆኗል። አምስት ሎቤድ ከፈተኛ የጭነት...
አቃቢ ሕግ አቶ በቀለ ገርባን ጨምሮ በሃያ ሁለት የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ አመራር አባላትና ደጋፊዎች ላይ የመሠረተው ክስ በዝግ ችሎት እንዲካሄደ ያቅረበውን ጥያቄ የፌዴራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምደብ አራተኛ ወንጀል ችሎት በሙሉ ድመፅ ውድቅ አደርጎታል፡፡
የምሥራቅ ኢትዮጵያ አጎራባች ክልሎች በቅንጅት አንበጣን ሲከላከል የነበረው ግብረሃይል ድሬዳዋና ምዕራብ ሐረርጌ ከአንበጣ መንጋ ነጻ ማድረጉን ይፋ አደረገ። ግብረሃይሉ በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ በምስራቅ ሃረርጌም ከአንድ ወረዳ በስተቀር ሌሎች ወረዳዎች ከአንበጣ ነጻ መሆናቸውን ያስታወቀ ሲሆን የሀረሪ ክልልም በቅርቡ ነጻ ይሆናል ብለዋል። በቀጣይ ሙሉ ትኩረቱ የሶማሌ ክልል ይሆናል ብለዋል።
ምድብ ሀ ቅዳሜ የካቲት 18 ቀን 2009 FT ኢት መድን 1-0 ሰበታ ከተማ FT ኢት ውሃ ስፖርት 5-1 ሽረ እንዳስላሴ እሁድ የካቲት 19 ቀን 2009 PP መቐለ ከተማ PPዝርዝር
የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ 14ኛ ሳምንት ጨዋታዎች ዛሬም ቀጥለው ሲደረጉ ጅማ ከተማ ወደ አሸናፊነት የተመለሰበትን ፣ ባህርዳር ከተማ መሪዎቹን የተጠጋበትን ድል አስመዝግበዋል፡፡ ምድብ ሀ መሪው ወልዋሎ አዲግራት ዩኒቨርሲቲን ያስተናገደው ቡራዩ ከተማዝርዝር
ኢትዮ ኤሌክትሪክ ዳንኤል ራህመቶን በውሰት ውል ከኢትዮጵያ ውሃ ስፖርት አስፈርሟል፡፡ እስከ ውድድር ዘመኑ መጨረሻም በቀዮቹ ቤት ይቆያል፡፡ የግራ መስመር ተከላካይ የሆነው ዳንኤል አዲስ አበባ ፖሊስን ለቆ ወደ ኢትዮጵያ ውሃ ስፖርትዝርዝር
ምድብ ሀ እሁድ የካቲት 12 ቀን 2009 FT መቐለ ከተማ 1-1 አማራ ውሃ ስራ FT አራዳ ክ.ከተማ 1-3 ሰ.ሸ.ደ. ብርሃን FT ለገጣፎ ለገዳዲ 2-1 አክሱም ከተማ FT ሱሉልታ ከተማ 2-0ዝርዝር
ምድብ ሀ እሁድ ታህሳስ 5 ቀን 2009 FT ኢት ውሃ ስፖርት 1-0 ሰበታ ከተማ FT አማራ ውሃ ስራ 0-0 ለገጣፎ ለገዳዲ FT ባህርዳር ከተማ 1-0 አአ ፖሊስ FT አክሱም ከተማዝርዝር
የኢትዮጵያ እግርኳስ ፌዴሬሽን ዲሲፕሊን ኮሚቴ የከፍተኛ ሊግ ክለቦች የሆኑት ባህርዳር ከተማ እና ወልቂጤ ከተማን 2 ተከታታይ ጨዋታዎች በሜዳቸው እንዳይጫወቱ እና ከሚገኙበት ከተማ 100 ኪሎ ሜትር ርቀት በላይ በሚገኝ ሜዳ እንዲጫወቱዝርዝር
ምድብ ሀ እሁድ ጥር 28 ቀን 2009 FT መቐለ ከተማ 1-0 ኢት መድን FT ሰበታ ከተማ 0-0 ባህርዳር ከተማ FT ሽረ እንዳስላሴ 1-1 አክሱም ከተማ FT ሱሉልታ ከተማ 1-1 ወሎዝርዝር
ምድብ ሀ ቅዳሜ ጥር 13 ቀን 2009 FT ኢት መድን 0-0 አማራ ውሃ ስራ እሁድ ጥር 14 ቀን 2009 FT ወልዋሎ አ.ዩ 1-0 ሰ.ሸ.ደ. ብርሃን FT ሽረ እንዳሴላሴ 1-0 አራዳዝርዝር
ምድብ ሀ እሁድ ታህሳስ 30 ቀን 2009 FT | ኢት መድን 1-1 ኢት ውሃ ስፖርት FT | መቐለ ከተማ 3-0 ሰ.ሸ.ደ. ብርሃን FT | ወሎ ኮምቦልቻ 0-0 አማራ ውሃ ስራዝርዝር
ምድብ ሀ እሁድ ታህሳስ 23 ቀን 2009 FT አራዳ ክ.ከ. 2-4 ወልዋሎ አ.ዩ. FT ባህርዳር ከተማ 0-0 ኢት. መድን FT ሽረ እንዳስላሴ 0-0 ሰበታ ከተማ FT ለገጣፎ ለገዳዲ 0-0 ሱሉልታ ከተማ FT አክሱም ከተማ 2-1ዝርዝር
የፍርድ ቤቶችን ችግር ለመፍታት፣ ጫናቸዉን ለመቀነስ፣ የሚያቀርቡትን የዳኝነት አገልግሎት ጥራት ለመጨመር ከሚቀርቡት የመፍትሄ ሃሳቦች መካከል አማራጭ የሙግት መፍቻ ስልቶችን (ለምሳሌ ግልግል ዳኝነት) ማበረታት ነዉ።
አማራጭ ስልቶችን ማበረታታት ተገቢ ነዉ፣ ጠቃሚ እስከሆነ ድረስ። ነገር ግን ፍርድ ቤቶች በችግሮች በተተበተቡበት ሁኔታ፣ ምንም እንኳን ሕጉ ለአማራጭ ስልቶች እውቅና እና ድጋፍ ቢሰጥም፣ የፍድ ቤቶችን ችግር በመፍታት ወይም አለመግባባትን በመቀነስና በመፍታት ረገድ ግን የሚፈይደው ነገር ጥቂት ነው፡፡
የፍርድ ቤቶች መጠናከር ነዉ ቅድሚያ ሊስጠዉ የሚገባዉ። ፍርድ ቤቶች ሲጠናከሩ (ለምሳሌ በፍጥነት ዉሳኔ ሲሰጡ፣ ዉሳኔዎቻቸዉ ግልጽ፣ ተደራሽ፣ ተገማች ሲሆኑ፤ ሙስና ሲቀንስ) ብቻ ነዉ፤ ግለሰቦችና ድርጅቶች ሌሎች አማራጭ የግጭት መፍቻ ስልቶችን ሊጠቀሙ የሚችሉት። ፍርድ ቤት ቢሄዱ፤ መቼ፣ እና ምን አይነት ዉሳኔ፣ በምን ዋጋ ማግኘት እንደሚችሉ መገመት ሲችሉ ብቻ ነዉ አማራጭ መንገዶችን ለመጠቀም ሊወስኑ የሚችሉት።
ወደ ፍርድ ቤት ነዉ የሚሄዱት። ፍርድ ቤቶችራሳቸዉ በችግሮች በተተበተቡበት ሁኔታ፣ ምንም እንኳን አንደኛዉ ወገን ዉጭ በገላጋይ ዳኞች መዳኘት ቢፈልገም፣ ሌላኛው በተለይ ደግሞ የፍርድ ቤቶችን ችግር የሚፈልገው ላይስማማ ይችላል፡፡ በዚህም የበለጠ ፍርድ ቤት እንዲጨናነቅ ያደርገል፡፡
ለምሳሌ ፍርድ ቤቶች አንድን ጉዳይ መርምረዉ ዉሳኔ ፍርድ ለመስጠት የሚወስድባቸዉ ጊዜ በአማካኝ ከአምስት ዓመት ይበልጣል እንበል፡፡ በሁለት ወገኖች (በመንግሥት እና በከበደ) መካከል ያለን አለመግባባት እንውሰድ፡፡ ከበደ ከመንግሥት የሚጠይቀው ክፍያ አለ፡፡ ፍርድ ቤቱ ጉዳዩ ቢቀርብ፤ መንግሥት የተጠየቀውን ክፍያ እንዲከፍል እንደሚፈረድበት መገመት ይቻላል እንበል፡፡ ነገር ግን ይህን ፍርድ ለማግኘት በአማካኝ አምስት አመት ይወስዳል። በዚህ ሁኔታ ከበደ ጉዳዩን ወደ ግልግል ዳኞች ለመውሰድ ይፈልግ ይሆናል፡፡ ከፍርድ ቤቱ ሊያገኝ የሚችለውን ፍርድ እና የገንዘብ መጠን ወይም ያነሰ ወይም ከፍ ያለ ዳኞች ሊያገኘው ይችላል፡፡
የግልግል ዳኝነት እና መሰል ስልቶች ተመራጭ ከሚያደርጋቸው ምክንያቶች መካካል ፍጥነታቸው ነው፡፡ ከዚህም ጋር ተያይዞ ተሟጋቾች ወጪያቸውን ሊቀንሱ ይችላሉ፡፡ አሰቀድሞ በከበደ እና በመንግሥት መካከል በሕግ ፊት ተቀባይነት ያለው የግልግል ስምምነት ከሌለ፤ እነዚህ ወገኖች በግልግል ሊዳኙ የሚችሉት ሁለቱም ሲስማሙ ነው፡፡ አሁን መንግሥት ሁለት ምርጫ አለው፡፡ በሦስት ወር ውስጥ የተጠየቀውን ብር (ወይም ያነሰ ወይም የበዛ) በግልግል ቢከፍል ወይስ በአምስት አመት ወይም ከዚያ በላይ እዳውን በተመለከተ ፍርድ ቤት ውሳኔ እስኪሰጥበት መጠበቅ?
ፍርድ ቤቶች በጊዜ ብቻ ሳይሆን፣ በግልጽነት፣ በነጻነት፣ ተደራሽነት፣ ተገማችነት እና በመሳሰሉት ችግር ሲኖርባቸዉ፣ ዜጎች ከግጭት በሁዋላ ግጭታቸዉን ከፍርድ ቤት ዉጭ ሰላማዊ በሆነ መንገድ የመፍታት እድላቸዉን ይቀንሰዋል። በሌላ መልኩ ፍርድ ቤቶች ፈጣን፣ ግልጽ፣ ተደራሽ፣ ተገማች፣ ከአድልዎ ንጹ ፍርድ በሚሰጡበት ሁኔታ፣ አንደኛ በዜጎች መካከል የሚፈጠሩ አለመግባባቶችን (በተለይ የሕግ ጭብጦችን አስመልክቶ) ይቀንሳሉ። በጥንቃቄ በመደራደር፣ በማቀድ፣ እና ሰነዶችን በጥራት በማዘጋጀት። ሁለተኛ አለመግባባቶች ቢፈጠሩም፣ በስምምነት እና በሌሎች ስልቶች የመፍታት እድላቸዉ ይጨምራል። ድርድሮች/ስምምነቶች እንዲፈርሱ ከሚያደርጋቸዉ ምክንያቶች መካከል፣ የመረጃ ልዩነት ነዉ። ፍርድ ቤቶች ጥራት ያለዉ የዳኝነት አገልግሎት መስጠት በሚችሉበት ሁኔታ፣ ፍርድ ቤቱ ሊያስተላልፈዉ የሚችለዉ ዉሳኔ ለድርድሩ መነሻ ይሆናል። መንግስት እና ከበደ የአንድ መኪና ሽያጭን በተመለከት እየተደራደሩ ናቸዉ እንበል። የመኪናዉ ባለቤት የሆነዉ ከበደ መኪናዉን የገዛበት ዋጋን፣ ምን ያህል እንደነዳዉ፣ በአጠቃቀም ምን ያህል ዋጋዉ እንደጨመረ ወይም እንደቀነሰ፣ ተመሳሳይ አይነት መኪኖች ወይም አማራጭ መኪኖች በገበያ በምን ያህል እንደሚሸጡ፣ ባልታወቀበት ሁኔታ ድርድሩ ወደ ሽያጭ የመቀየሩ እድል ዝቅተኛ ነዉ። ነገር ግን አነዚህን ጉዳዮች አስመልክቶ ምንም እንኩዋን ሙሉ ለሙሉ ባይሆንም መረጃዉ ካለ፣ ያ መረጃ ለድርድር መነሻ ይሆናል። ገላጋይ ዳኞች በፍርድ ቤት ጥላ ስር ነዉ የሚሰሩት ስንል፣ ይህን ለማለት ነዉ።
ስለዚህ ፍርድ ቤቶች ሲበላሹ፤ ዜጎች ወደ ገላጋይ ዳኞች ይሄዳሉ ማለት አይደለም። በሌላ አነጋገር የፍርድ ቤቶችን ጥራት ለመጨመር የሚወሰድ አንድ እርምጃ፤ ራሱን እያራባ በጊዜ ሂደት የፍርድ ቤት ጥራት ያለማቁዋረጥ እንዲጨምር ያደርጋል፤ ዛሬ የታየዉ የጥራት መሻሻል ትናንት ከታየዉ በአይነትም በመጠንም ይበልጣል፣ ነገ የሚጠበቀዉ የጥራት መሻሻል ዛሬ ከታየዉ በተመሳሳይ መልኩ ይበልጣል። ምክንያቱም ግጭትና በማስቀረትና ስምምነትን በማበረታታት በየጊዜዉ ወደ ፍርድ ቤቶች የሚሄዱትን ጉዳዮች መጠን እየቀነሰ እንዲሄድ በማድረግ። ገላጋይ ዳኞች የዚህ ሂደት የሃይል ምንጭ ሳይሆኑ፤ ሃይል ጨማሪ አጋዦች ይሆናሉ። በተቃራኒዉ ፍርድ ቤቶች በአንድ ደረጃ መበላሸት፣ በጥንቃቄና በስምምነት ልናስቀራቸዉ እንችል የነበሩ ጉድዮች ወደ ፍርድ ቤት በመምጣትና ፍርድ ቤቶቻችንን በማጨናነቅ የጥራት ችግሩን የበለጠ ያባብሰዋል።
የቆሻሻ ነገር ነዉ። ንጹህ ቦታ ላይ ቆሻሻ ለመጣል/ለማራገፍ ሰዎች ይፈራሉ፤ ይጠነቀቃሉ። ነገር ግን አንዴ ከቆሸሸ፣ ሁሉም አየመጣ ስለሚጥል፣ የቆሻሻዉ ችግር አየባሰ ይሄዳል። በየቀኑ የሚጨመረዉ የቆሻሻ መጠን እያደገ ይሄዳል። ስለዚህ በጠቅላላዉ አማራጭ የግጭት መፍቻ መንገዶች የፍርድ ቤትን ጫና ሊቀንሱ የሚችሉት፤ ፍርድ ቤቶች ተቀባይነት ባለዉ የጥራት ደረጃ ላይ ሲገኙ ብቻ ነዉ። በዚህ ሁኔታ አማራጭ መንገዶች ፍርድ ቤቶች የበለጠ ዉጤታማ አየሆኑ እንዲሄዱ ያደርጋል። አንዴ ፍርድ ቤቶች ከቆሸሹ በሁዋላ ግን፤ ቆሻሻዉ ይበዛል እንጂ፤ በሕግ ደረጃ እዉቅና የተሰጣቸዉ አማራጭ የግጭት መፍቻ መንገዶች ፋይዳ እጅግ ጥቂት ነዉ።
የፍርድ ቤቶች ተልእኮ ሙግቶችን መርምሮ ዉሳኔ/ፍርድ በመስጠት፣ አለመግባባትን በቀጥታ መፍታት አይደለም። አለመግባባት ተፈታ የሚባለዉ ሁለቱ ወገኖች ከአለመግባባት ወደ መግባባት ሲመጡ ነዉ። ነገር ግን ፍርዱ በራሱ፤ ቅድመ ፍርድ ያልተግባቡ ሰዎችን እንዲግባቡ ማድረግ አይችልም። እንደዉም ድህረ ፍርድ፤ በሁለቱ ወገኖች መካከል ያለዉ ጥል፤ አለመግባባት፤ ጥላቻ፤ ሊብስበት፤ ግንኙነታቸዉ የበለጠ ሊሻክር ወይም ሊበጠስ ይችላል። ስለዚህ የፍርድ ቤቶች ተልእኮ ዉሳኔ/ፍርድ መስጠት ነዉ። ይህን በጥራት ሲያከናዉኑ ግን፤ ሕጉን የበለጠ ግልጽ በማድረግና ሌሎች ሰዎች አለመግባባትን ለማስወገድ ጥንቃቄ እንዲያደርጉ፤ አለመግባባቱ በጥንቃቄ ጉድለት ወይም በሌላ ማስቀረት ባልተቻለበት ሁኔታ ደግሞ፤ ወገኖቹ በስምምነት አለመግባባታቸዉን እንዲፈቱ ያግዛል። ስለዚህ የፍርድ ቤት ዉሳኔ አለመግባባትን የሚፈታዉ በቀጥታ አይደለም።
ምንም እንኩዋን በአንድ ጉዳይ ላይ የሚሙዋገቱት ሁለት የተለዩ ግለሰቦች ቢሆኑም፣ ምንም እንኩዋን ጉዳዩ የፍትሃብሄር ቢሆንም፣ የፍርዱ ተጠቃሚዎች ግን በአጠቃላይ ሕዝቡ ነዉ። የፍርድ ቤት ዉሳኔዎች/ፍርዶች የሕዝባዊ ምርት እና አገልግሎት ጸባይ አላቸዉ። ጉዳዩ ስለሁለቱ ተሙዋጋች ወገኖች ብቻ አይደለም። ይህን ሃሳብ ከተቀበልን፣ የሃሳቡን አንድምታዎች እንመልከት።
የመንግስት ጣልቃገብነት በሌለበት ሁኔታ ሕዝባዊ ባህሪ ያላቸዉ ምርቶችና አገልግሎቶች በሚፈለገዉ መጠን አይቀርቡም፤ በጠቅላላዉ። ለምሳሌ መንገድ። ስለዚህ መንግስት በተለያየ መንገድ ተፈላጊ ሕዝባዊ ምርቶችና አገልግሎቶች በተፈላጊ መጠን መቅረባቸዉን ለማረጋገጥ ሊሰራ ይገባዋል። ከዚህ አንጻር፤ በወንጀል ጉዳይ ብቻ ሳይሆን በፍትሃብሄርም ቢሆን ዜጎች የሕግ አገልግሎቶች በተመጣጣኝ ዋጋ እንዲያገኙ፣ አቅም የሌላቸዉ ደግሞ በድጎማ እንዲያገኙ መስራት ይኖርበታል። ሌላዉ የተደራሽነት እና የፍትህ ዋጋ/ወጪን ይመለከታል። ብዙ ጊዜ እነዚህ ጉዳዮች የፍትሃዊነት ጉዳይ ተደርገዉ ይወሰዳሉ። ግን ጥቅማቸዉ ከዛም በላይ ነዉ።
የፍርድ ቤት ዉሳኔዎች ሕዝባዊ ባህሪ እንዳላቸዉ ከዚህ በላይ ባለው ክፍል አይተናል። ነገር ግን አማራጭ የግጭት መፍቻ ስልቶች (ለምሳሌ ገላጋይ ዳኞች) ይህን ባህሪ በተመሳሳይ ጥራትና መጠን አያሙዋሉም። የግልግል ዉሳኔዎች ሚስጥራዊ ሊሆኑ ይችላሉ። ወይም ደግሞ ምንም እንኩዋን ግልጽ ቢሆኑም፣ ገላጋይ ዳኞች ተገማች የመሆን ፍላጎት የላቸዉም። በአንድ ጉዳይ ላይ እንዴት እንደሚወስን ተገማች የሆነን ገላጋይ ዳኞ ሁለቱም ወገኖች በስምምነት ሊመርጡት አይችሉም። ይህ ማለት፣ ተገማች በመሆን፣ ገላጋይ ዳኛዉ የመመረጥ እድሉን ይቀንሳል።
ይህ ማለት ግን የግልግል ዉሳኔዎች፤ ምንም አይነት ሕዝባዊ ባህሪ የላቸዉም ማለት አይደለም። አንድ አለመግባባት ከፍርድ ቤት ይልቅ ወደ ግልግል ሄደ ማለት፣ ፍርድ ቤቶች በአንድ ጉዳይ ጫናቸዉ ቀነሰ ማለት ነዉ፤ በዚህም ለሌሎች የሚሰጡትን አገልግሎት ጥራት እንዲያሻሽሉ እድል ይሰጣቸዋል። አንድ ጥራት ያለዉ የፍርድ ቤት ዉሳኔ፣ ብዙ አለመግባባቶችን ፍርድ ቤት ሳይቀርቡ እንዲፈቱ ወይም አንዳይፈጠሩ ያደርጋል። ነገር ግን አንድ የግልግል ዳኝነት ውሳኔ የፍርድ ቤትን ጫና የሚቀንሰዉ በዛዉ ልክ ብቻ ነዉ። ይህ መጀመሪያ የተጠቀሰዉን ነጥብ የሚያጠናክር ነዉ። ገላጋይ ዳኞች ፍርድ ቤቶችን በእኩል ሊተኩ አይችሉም።
የፍርድ ቤት ዉሳኔዎች ህዝባዊ ባህሪ አላቸዉ። ነገር ግን ይህ የማይቀር ባህሪ አይደለም። ህዝባዊ ባህሪያቸዉን ለማጠናከር መወሰድ ያለባቸዉ እርምጃዎች አሉ። የዳኝነት አገልግሎት መስጠት ብቻዉን ሕዝባዊ አይደለም። አገልግሎቱ ተደራሽ፣ ርካሽ፤ ፈጣን፣ ግልጽ፣ ከአድልዎ ንጹ፤ ተገማች፣ እና የመሳሰሉት ባህሪዎች ሊኖሩት ይገባል። ሲሚንቶ ፈላጊ መገናኛ፣ የጽህፈት መሳሪያዎች ፈላጊ ካዛንቺስ፣ የባህል ልብስ ፈላጊ ሽሮ ሜዳ እንደሚሄደዉ፣ ፍርድ ቤቶች ዳኛ የፈለገ ሰዉ የሚሄድባቸዉ የታወቀ/ልዩ ቦታዎች ሳይሆኑ፣ በእርግጥም ፍርድ ቤቶች መሆናቸዉን ማረጋገጥ አለባቸዉ።
የሊጉ 2ኛ ዙር መርሃ ግብር የካቲት 6 እንዲጀመር ፕሮግራም የወጣ ቢሆንም ለሁሉም ክለቦች ተመጣጣኝ የእረፍት ጊዜ ለመስጠት በሚል የሁለተኛው ዙር የመጀመርያ ሳምንት (10ኛ ሳምንት) ወደ ሌላ ጊዜ ተሸጋግሮ የካቲት 11 ላይ በሚደረጉ የ11ኛ ሳምንት ጨዋታዎች የ2ኛው ዙር ይደረጋል፡፡
እዚአ ሞስታዋቂያ ብዚ ቆንቃታት ተቶርግማ አላ: ዓራቢኛ - ቦስን - አንግሊዝ - ኡይጉር - ፋራንስ - ችይና - በንጋል - ታይላንድ - አስባን - ሮስያን - ኦርዶ - ተሉጉ - ኦዝቦክ - ማላያላም - ቱርክያን - ኩርዲ - ታጃሎጅ - እንዶኑስያን - ህንዲ - አልማን - ነባሌ - ቬትናም - ጣጂክ - ሆላንድ - ፋርሲ - አልባን - ግረክ - ካናዳ - ሶንንኪ - ዎሎፍ - ባምባር - ሮማኒያን - ሶማሊ - አርሚን - ሆሳ - አማርኛ - አፋር - እታልአን - ቦርቶጋል - ስዋሕል - አሳሚ - ሲንሃል - ታሚል - ቱርቁማን - አካኔ - ድይፍህ - ኦጋንዳ - ካዛክ
1፤2፤ እግዚአብሔርም ሙሴን። እኔ እግዚአብሔር እንደ ሆንሁ ታውቁ ዘንድ በግብፃውያን ያደረግሁትን ነገር ያደረግሁባቸውንም ተአምራቴን በልጅህ በልጅ ልጅህም ጆሮች ትነግር ዘንድ፥ ይህችንም ተአምራቴን በመካከላቸው አደረግ ዘንድ የእርሱን የባሪያዎቹንም ልብ አደንድኜአለሁና ወደ ፈርዖን ግባ አለው።
3፤ ሙሴም አሮንም ወደ ፈርዖን ገቡ፥ አሉትም። የዕብራውያን አምላክ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። በፊቴ ለመዋረድ እስከ መቼ እንቢ ትላለህ? ያገለግሉኝ ዘንድ ሕዝቤን ልቀቅ።
6፤ ቤቶችህም የባሪያዎችህም ሁሉ ቤቶች የግብፃውያንም ሁሉ ቤቶች በእነርሱ ይሞላል፤ አባቶችህ የአባቶችህም አባቶች በምድር ላይ ከተቀመጡበት ቀን ጀምሮ እስከዚህ ቀን ድረስ እንደ እርሱ ያለ ያላዩት ነው። ተመልሶም ከፈርዖን ዘንድ ወጣ።
7፤ የፈርዖንም ባሪያዎች። ይህ ሰው እስከ መቼ ዕንቅፋት ይሆንብናል? አምላካቸውን እግዚአብሔርን ያገለግሉት ዘንድ ሰዎችን ልቀቅ ግብፅስ እንደ ጠፋች ገና አታውቅምን? አሉት።
9፤ ሙሴም። እኛ እንሄዳለን፥ የእግዚአብሔር በዓል ሆኖልናልና ታናናሾቻችንና ሽማግሌዎቻችን ወንዶችና ሴቶች ልጆቻችንም በጎቻችንና ከብቶቻችንም ከእኛ ጋር ይሄዳሉ አለ።
12፤ እግዚአብሔርም ሙሴን። በግብፅ አገር ላይ እንዲወጡ፥ ከበረዶውም የተረፈውን የምድርን ቡቃያ ሁሉ እንዲበሉ፥ ስለ አንበጣዎች በግብፅ አገር ላይ እጅህን ዘርጋ አለው።
13፤ ሙሴም በግብፅ አገር ላይ በትሩን ዘረጋ፥ እግዚአብሔርም የምሥራቅን ነፋስ ያን ቀን ሁሉ ሌሊቱን ሁሉ አመጣ፤ ማለዳም በሆነ ጊዜ የምሥራቁ ነፋስ አንበጣዎቹን አመጣ።
14፤ አንበጣዎችም በግብፅ አገር ሁሉ ላይ ወጡ፥ በግብፅም ዳርቻ ሁሉ ላይ ተቀመጡ፤ እጅግም ብዙ ነበሩ፤ ይህንም የሚያህል አንበጣ በፊት አልነበረም፥ ወደ ፊትም ደግሞ እንደ እርሱ አይሆንም።
15፤ የምድሩንም ፊት ፈጽመው ሸፈኑት አገሪቱም ጨለመች፤ የአገሪቱን ቡቃያ ሁሉ በረዶውም የተወውን በዛፉ የነበረውን ፍሬ ሁሉ በሉ፤ ለምለም ነገር ዛፍም የምድር ሣርም በግብፅ አገር ሁሉ አልቀረም።
26፤ አምላካችንን እግዚአብሔርን ለማገልገል ከእነርሱ እንወስዳለንና ከብቶቻችን ከእኛ ጋር ይሄዳሉ፥ አንድ ሰኮናም አይቀርም፤ አምላካችን የምናገለግለው ምን እንደሆነ ከዚያ እስክንደርስ አናውቅም አለ።
ሰመጉ “በመንግሥት የጸጥታና ታጣቂ ኃይሎች በዜጎች ላይ የሚፈጸም አሠቃቂ ግድያ፤ ሕገወጥ እሥር፤ ድብደባ፤ ማስፈራራትና ማዋከብ በአስቸኳይ ይቁም!!” በሚል ርዕስ ያወጣው ልዩ መግለጫ።
በኦሮሚያ ሰፊ ድጋፍ ያለው የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረንስ ኦፌኮ ህልውናውን ጠብቆ የመቆየት እድል እንደሌለው ለምርጫ ቦርድና ለስርዓቱ ቅርበት ያላቸው የኦህዴድ ሰዎች ለዛጎል ገለጹ። እንደ ገለጻው ኦፌኮ እንደ ፓርቲ እንዲቆይ የማይፈለገው በሁለት አበይት ምክንያቶች ነው።
የመጀመሪያው ከኦነግ በሁዋላ ኢህአዴግን የፈተነው ኦፌኮ በመሆኑና ሰፊ ድጋፍ ስላለው በዚህ መልኩ ሕዝብ የሚደግፈው ድርጅት በተለይ ኦሮሚያ ላይ እንዲኖር ስለማይፈለግ ነው። ሁለተኛው ምክንያት ቀጣዩን ምርጫ ኦሮሚያ ላይ ማሸነፍ ስለማይቻል ከወዲሁ ቅድመ ዝግጅት ለማድረግ በሚል እንደሆነ የመረጃው ባለቤቶች ያስረዳሉ። በሌላም በኩል ከድርድር የወጣው መድረክም ኦፌኮን ካጣ ባዶ እንደሚሆን በማሰብም ጭምር ነው ሲሉ ያክላሉ።
ኢህአዴግ ያቋቋመውንና በቀደሞው የምርጫ ቦርድ ሹም የሚመራው የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ያቀረበውን ሪፖርት ያስታውሱት ክፍሎች፤ በሪፖርቱ ከተወነጀሉት ሶስት ፓርቲዎች መካከል ኦፌኮ አንዱ መሆኑን ይታወሳል። ሰማያዊ ፓርቲና ኦፌኮ በኦሮሚያና በአማራ ክልል የተነሳውን ህዝባዊ ተቃውሞ “እንዲቀሰቀስና እንዲባባስ አድርገዋል” በሚል የቀረበውን ሪፖርት ሸንጎው አጽድቆ ፓርቲዎች እንዲከሰሱ ወሳኔ አስተላልፎ እንደነበር የሚታወስ ነው።
ለገለልተኛ አጣሪዎችና ለተባበሩት መንግስታት መርማሪዎች በሩን የዘጋው ኢህአዴግ፣ ሕዝባዊ አመጹን ተከትሎ ለጠፋው የሰው ህይውት ነጻና ገለልተኛ አጣሪዎች ምርመራ እንዳያደርጉ ሲከለክል ምክንያት አቅርቦ ነበር። ምክንያቱም ” ሉአላዊነትን የማስደፈር ያህል ነው” የሚል ነበር። ኢህአዴግ ይህንን ቢልም በአገሪቱ ከፍተኛ የሰብአዊ መብት ተጥሶባቸዋል የሚባሉ አካባቢዎችን ለጋዜጠኞች፣ ለለጋሽ አካላትና ለተለያዩ ዓለም አቀፍ ተቋማት ለምልከታ ሲከለክል ይህ የመጀመሪያው እንዳልሆነ የሚገልጹ አሉ።
የዜናው ሰዎች እንደሚሉት ኢህአዴግ የሚፈራው ከውጪ ያሉ ተቃዋሚዎችን አይደለም። የአንድ ከፍተኛ ባለስልጣን ስም በመጥራት እነዚሁ ክፍሎች እንደተናገሩት ኢህአዴግ አገር ቤት ተነስቶ የነበረው ተቃውሞ አይነት ቀውስ በድጋሚ እንዳይፈጠር “የትኛውንም ርቀት” ይሄዳል።
በዚሁ መነሻ በኦሮሚያ ብቻ ሳይሆን በአብዛኛው የአገሪቱ ሕዝብ ተቀባይነት ያላቸውን የኦፌኮን መሪዎችና ራሱን ፓርቲውን አግዶ ህልውናውን ማክሰም ሆን ተብሎ ሲሰራበት የነበረ ጉዳይ ነው። ይህንኑ እቅድ ተግባራዊ ለማደረግ ደግሞ ” ህግ” የሚባለውን ማደናገሪያ መጠቀም ግድ በመሆኑ ገለልተኛ እንዳልሆነ በየተኛውም የህብረተሰብ ክፍል የሚታወቀውን የ” ኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ጉባኤ” ሪፖርት መጠበቅ ግድ ነበር። ዜናውን የጠቆሙት የኦህዴድ ሰዎች ” ክስ እንዲመሰረት የተወሰነባቸው ፓርቲዎች ሲከሰሱ በጥቅሉ ምን እንደሚወሰንባቸው ባይታወቅም ኦፌኮ ግን እንደሚታገድና፣ የምርጫ ቦርድ የእውቅና ማስረጃን እንደሚነጠቅ፤ በዛውም እንደሚከስም፣ ሌላ ሕዝብ የሚያምናቸው ድርጅቶች እስኪበቅሉ ምርጫውም ያልፋል ” ብለዋል።
ዶክተር መረራ ጉዲና፣ በቀለ ገርባ ፣ ያለተዘመረለት ኦልባና ሌሊሳ እና በርካታ አመራሮቹን፣ አባላቱን፣ ደጋፊዎቹ እስር ላይ ያሉት ኦፌኮ መጪው ዕድሉ እንደተባለው መክሰም ከሆነ ይህንን ወሳኔ የሚወስኑት ፕሮፌሰር በቃና – የምርጫ ቦርድ “ዋና ሃላፊ” መሆናቸው ታሪኩን፣ አጋጣሚውን፣ እንዲሁም ውሳኔውን ልዩ እንደሚያደርገው ከኦህዴድ ሰዎች የተገኘው ዜና ያስረዳል።
የሰብአዊ መብት ኮሚሽኑንን ሪፖርት በተለያየ መልኩ ከመዘገብ ውጪ በኦፊሳል የተጠቀሱት ፓርቲዎች ላይ ምን ዓይነት እርምጃ እንደሚወሰድ የተባለ ነገር የለም። ይሁንና ተጠያቂ እንዲደረጉ መወሰኑ የዜናውን ተአማኒነት ያጎላዋል የሚል እምነት አለ። ኦፌዴንና ሰማያዊ ፓርቲ የተወሰነባቸውን ውሳኔ አስመልክቶ የሰጡት ” በገለልተኛ ወገን ያልቀረበ ሪፖርት ተቀባይነት የለውም” ሲሉ መመለሳቸው አይዘነጋም።
የዶ/ር መረራ ፓርቲ ቀደም ሲል ስሙ ተነጥቆ ለአቶ ቶለሳ ቢሰጥም በአጭር ጊዜ ውስጥ ክርክሩን አቁመው ኦፌኮን ማቋቋማቸው አይዘነጋም። ኢህአዴግ የሚወዳደረው ፓርቲ ሲፈጠር ስሙን መንጠቅና ለሌላ አሳልፎ የምስጠት፣ አመራሮቹን አስሮ የማዳከም ለዩ ባህሪው እንደሆነ በስፋት የሚከሰስበት ጉዳይ ነው። አሁን በድርድር ላይ ያሉትን ፓርቲዎች ታሪክ ማየትም ይህንኑ ሃቅ ያጎላዋል።
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን በኦሮሚያ፣ በአማራና በደቡብ ክልል ጌዴኦ ዞን ተከስተው የነበሩትን ሁከትና ብጥብጦች አስመልክቶ ያቀረበውን የምርመራ ሪፖርት ያዳመጠው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ ኃላፊነታቸውን ያልተወጡ አካላት በሕግ እንዲጠየቁ ወስኗል፡፡
የፓርላማው የሕግ፣ ፍትሕና አስተዳደር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ያቀረበውን የውሳኔ ሐሳብም ፓርላማው በሙሉ ድምፅ አፅድቆታል፡፡ በሕግ እንዲጠየቁ ከተባሉት መካከል በኦሮሚያ ክልል የኢሬቻ በዓል ከመከበሩ አስቀድሞ ሁከት እንደሚነሳ እየታወቀ፣ ኃላፊነታቸውን ባልተወጡ የክልሉ መንግሥት የማመለከታቸው ኃላፊዎች ይገኙበታል፡፡
በአማራ ክልል በባህር ዳር ከተማ ሰላማዊ ሠልፍ ጠርቶ የነበረው ሰማያዊ ፓርቲ ሠልፉ ሰዓታት ሲቀሩት መሰረዙን ቢገልጽም፣ ሰላማዊ ሠልፉ እንደተካሄደና ወደ ብጥብጥ እንደተቀየረ ከሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ሪፖርት መረዳት በመቻሉ ፓርቲው በሕግ እንዲጠየቅ ሲል ፓርላማው ውሳኔ አሳልፏል፡፡
በኦሮሚያ ክልል በተቀሰቀሱት ረብሻዎች የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) አባላት ተሳትፎ መገኘቱ በሪፖርቱ በመረጋገጡ ፓርቲው እንዲጠየቅ ፓርላማው ወስኗል፡፡ በሦስቱም አካባቢዎች በነበሩት ግጭት አዘል ተቃውሞዎች 669 ሰዎች መሞታቸውን የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ሪፖርት ማድረጉን መዘገባችን ይታወሳል፡፡
ከእነዚህ ሟቾች ውስጥ 606 የሚሆኑት ሲቪሎች ሲሆኑ፣ 63 የሚሆኑት ደግሞ የፀጥታ አስከባሪዎች መሆናቸው ተገልጿል፡፡ የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ባቀረበው ሪፖርት በተለያዩ አካባቢዎች የፀጥታ አስከባሪዎት ከመጠን በላይ ኃይል መጠቀማቸውን፣ በዚህም ሳቢያ በሰዎች ላይ የሕይወት ህልፈትና የአካል ጉዳት መፍጠራቸውን ገልጿል፡፡
በአማራ ክልል ለተነሳው ግጭት ከወልቃይት የወሰን ጥያቄ ጋር የተያያዘ ሲሆን፣ ጠቅላይ ሚኒስትሩን ጨምሮ የተለያዩ የመንግሥት ኃላፊዎች የአማራና የትግራይ ክልል አመራሮችን ለዚሁ ግጭት ሲወቅሱ ነበር፡፡
ይሁን እንጂ በአማራ ክልል ለነበረው ግጭት መነሻ የመልካም አስተዳደርና የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት ጥያቄዎች መሆናቸውን ኮሚሽኑ በዋና መንስዔነት የጠቀሰና የወልቃይት ጉዳይ አባባሽ በመሆኑ፣ የሁለቱ ክልል አመራሮች በሕግ ሊጠየቁ እንደማይገባ የመንግሥት ተጠሪ ሚኒስትሩ አቶ አስመላሽ ወልደ ሥላሴ ጉዳዩን አስመልክቶ ፓርላማው ውስጥ ለተነሳው ጥያቄ ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡
ዋዜማ ራዲዮ- ከሁለት ዓመት በፊት የተመሠረተበትን 50ኛ ዓመት የወርቅ እዮቤልዮ የልደት በዓሉን በድምቀት ያከበረው የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን (ኢቢሲ) ሁለት ወቅታዊ ፈተናዎች...
ምህንድስና ማለት የሳይንስ እና የሂሳብ መርሆችን በመከተል እንዲሁም የማስተዋል እና የምርምር ችሎታን በመጠቀም በተመጣጣኝ ወጪ ለሰው ልጆች ጥቅም ሊውሉ የሚችሉ ግንባታዎችን መቀየስ፣ ተቋማትን መስራት፣ የመገልገያ ቁሳቁሶችን መፍጠር እና ይተለያዪ የቴክኒክ ችግሮችን መፍትሔ ማግኘትን ያጠቃልላል። ይህንን አይነት ስራ የሚሰራ ሰው 'መሐንዲስ' ተብሎ ይጠራል። የምህንድስና ስራ የተለያዩ ዘርፎች ያሉት ሲሆን በተለምዶ ከሚታወቁት ዘርፎች ውስጥ ሲቭል፣ መካኒካል፣ ኤሌክትሪካል እና ኬሚካል ይጠቀሳሉ። የተክኖሎጂ ማደግ ተከትሎ በአሁኑ ወቅት የምህንድሲና ዘርፎች ሰፋ ያሉ ናቸው። አዲሶቹ የምህንድስና የትኩረት ዘርፎች ሁሉን አቀፍ (መልታይ ዲሲፕለናሪ) እና ውሱን በሆነ የተግባር አቅጣጫ (ስፐሲፊክ አፕልኬሽን) ላይ የተመሰረቱ ናቸው።
የአፍሪካ መሪዎች ኪጋሊ በሚሰበሰቡበት ወቅት ዋናው አጀንዳ ለአራት አመታት ያህል ድርጅቱን ሲመሩ የቆዩትን ኒኮሳዛና ድላሚና ዙማን የሚተካ የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ሊቀ-መንበር መምረጥ ይሆናል።
በአለም አቀፍ ደረጃ ስለሚከሰቱት ቀውሶች የሚከታተለው ኢንተርናሽናል ክራይስስ ቡድን የተባለው ድርጅት የአፍሪካ ህብረት አማካሪ ኤሊሳ ጆብሶን የአፍሪካ ህብረትን የሚመራው ማነው በሚለው ነጥብ ላይ ጫና ማደርጉ ወሳኝ ነው ይላሉ።
“የአፍሪካ ህብረትን የሚመራው ማነው በሚለው ነጥብ ላይ ጫና ማደርጉ ወሳኝ ይመስለኛል። የአህጉሪቱን ኢኮኖሚ፣ ፖለቲካና የጸጥታ አጀንዳዎችን መልክ የሚያስያዘው ሊቀመንበሩ ነውና። ስለሆነም ይህን ስልጣን የሚረከበው ለቦታው የሚገባ ሰው የመሆኑ ጉዳይ ወሳኝ ነው።”
ለቦታው ስማቸው ሲጠቅስ የቆዩት የቀድሞ የቦትስዋናና የቀድሞ የኢኳቶርያል ጊኒ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች እንዲሁም የቀድሞ የኡጋንዳ ምክትል ፕሬዝደንት ናቸው። ኤችአይቪ/ኤድስን በሚመለከት በአፍሪካ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ልዩ ልኡክ ነበሩ።
ዋሽንግተን በሚገኘው አትላንቲክ ካውንስ የአፍሪካ ማዕከል ስራ አስኪያጅ ጄ ፒተር ፋም ግን አዲስ ሊቀ-መንበር ለመምረጥ የሁለት ሶስተኛ ድምጽ እንዲኖር ስለሚያስፈልግ እሁድ በሚካሄደው ጉባኤ አዲስ ሊቀ-መንበር ላይመረጥ ይችላል ይላሉ።
በዛም ላይ አዲስ ምክትል ሊቀ-መንበርና ስምንት የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽነሮችም መመረጥ እንደዳለባቸው በዊልሰን ማዕከል የአፍሪካ ፕሮግራም ሃላፊ ሞንድ ሙያንጋዋ ገልጸዋል።
54 አባላትን ያቀፈው የአፍሪካ ህብረት ለአፍሪካ ሀገራት ዜጎች ፓስፖርት የማውጣት እቅድም አለው። መጀመርያ ፓስፖርቶቹ ለህብረቱ አባል ሃገሮች መሪዎች፣ ለሀገራቱ ቋሚ ተወካዮችና ለውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ይሰጣሉ።
አለም አቀፍ የወንጀል ችሎትን በሚመለከት ደግሞ የአፍሪካ ህብረት አባል ሀገሮች ከችሎቱ አባልነት መውጣት ይኖርባቸው እንደሆነ ስትራቴጂ ለማውጣት አንድ የህብረቱ ኮሚቴ ባለፈው ጥር ወር ተመስርቶ ነበር።
ኮሚቴው ታድያ የአፍሪካ ሀገሮች ከችሎቱ አባልነት እንዳይወጡ ከተፈለገ አለም አቀፉ የወንጀል ችሎት በስልጣን ላይ ያሉ የሀገር መሪዎችና ከፍተኛ ባለስልጣኖች ሊከሰሱ የማይችሉበት ዋስትና መስጠት አለበት የሚል ሃሳብ አቅርቧል። በርካታ የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች ግን የችሎቱን ስኬታማነት ያዳክማል በሚል ይህን ሃሳብ አይቀበሉም።
ሁማን ራይትስ ዋች በተባለው የሰብአዊ መብት ተማጓች ቡድን የአለም አቀፍ ፍትህ ፕሮግራም ተባባሪ ስራ አስኪያጅ ኤሊስ ኬፕለር ኮሚቴው ያቀረበው ምክረ-ሃሳብ በአፍሪካ ህብረት ጉባኤ ላይ ይታይ እንደሆነ ግልጽ አይደልም ብለዋል።
የዩናይትድ ስቴትስ ኮንግሬስ እአአ መስከረም 11, 2001 ዓ.ም. ለተፈጸመው የሽብር ጥቃት፥ የተጎጂዎች ቤተሰቦች በሳዑዲ አረቢያ መንግሥት ላይ ክስ መመሥረት እንዲችሉ የዩናይትድ ስቴትስ የተወካዮች ምክር ቤት አጸደቀ።
ሕጉን በሥልጣናቸው ውድቅ እንደሚያደርጉት ፕሬዘዳንት ባራክ ኦባማ ዝተው የነበረ ቢሆንም፥ ምክር ቤቱ ሕጉን ያሳለፈበት የድምፅ ብዛት ያንን የፕሬዘዳንቱን ሥልጣን ማቆም የሚችል ሆኗል።
የሮሜ ጥንታዊ ትውፊቶች እና ቤተ-መዘክሮች ጉብኝት ውድ ሊሆን ይችላል እናም እንደ ኮሎሲየም ያሉ በጣም በጣም ታዋቂ ድረገፆች ከቲኬት ትኬት ላይ ረዥም መስመሮች አሉባቸው. በሎም ክረምት ጊዜዎን እና ገንዘብዎን ለመቆጠብ ሊረዱዎት ስለሚችሉ አንዳንድ ማለፊያዎች እና ካርዶች ይወቁ.
E ነዚህን መተላለፊያዎች አስቀድመው በመግዛት ለ E ያንዳንዱ መግቢያ የሚከፍሉት ከፍተኛ መጠን ያለው ገንዘብ E ንዳይመዘገቡ ያስችልዎታል. በ E ና በ A ንዱ E ንቅስቃሴዎች ላይ የሜትሮ ወይም የአውቶቢስ ቲኬቶችን መግዛት A ትፈልጉም.
በአራቱ ብሔራዊ ቤተ መዘክሮችም ጨምሮ አብዛኛዎቹ ጣቢያዎች እና አብዛኛው ቤተ-መዘክሮች በሰኞ ቀናት ዝግ ይሆናሉ. ኮሎሲየም, ፎረም, ፓላታይን ሂል እና ፓንተንት ክፍት ናቸው. ከመሄድዎ በፊት የቦታውን ሰዓቶች መሞከር ጥሩ ሀሳብ ነው.
የሮማ ፓስ ለሦስት ቀናት ነፃ የመጓጓዣ አገልግሎት ያካተተ ሲሆን ሁለት ሙዚየሞችን ወይም ጣቢያዎችን ለመምረጥ ነፃነትዎን ያካትታል. ከመጀመሪያዎቹ ሁለት ጥቅምዎች በኋላ ሮማ ፓስ በ 30 ቤተ-መዘፍትና አርኪኦሎጂካል ጣቢያዎች, ኤግዚቢሽኖች እና ክንውኖች ላይ ቅናሽ ዋጋ እንዲገባ ያደርገዋል.
ታዋቂ ጣቢያዎች ኮሎሲየም, ካፒቶሊን ሙዚየሞች, ሮማ ፎረም እና ፓላቲን ሒል, ቪላ ባርጄች ጋለሪ, ቤተመንግስት ሳን ሳንጎሎ, በአፒያ አንቲካ እና ኦስቲያ አንቲካ እና ሌሎች በርካታ ዘመናዊ የሥነ ጥበብ ማዕከሎች እና ቤተ-መዘክሮች ያካትታሉ.
የሮማ ፓስትዎን በቬተር መስመር በኩል መግዛት ይችላሉ (ስለዚህ ከተማውን ከመጎበኙ በፊት ቀደም ብለው ሊጠቀሙበት ይችላሉ) እንዲሁም በቫቲካን ሙዝየሞች, በሳይስቲን ቻፕል እና በቅድስት ፒካስ ቤተ-ክርስቲያን ላይ ያሉትን መስመሮች ይዝለሉ.
እግርዎ መሬት ላይ እስኪያልቅ ድረስ ከቆዩ የሮማ ፒሳ በ ባቡር ጣቢያው እና ፎሪያኒኖ አውሮፕላን ማረፊያ, የመጓጓዣ ወኪሎች, ሆቴሎች, Atac (አውቶቡስ) ትኬት ክፍሎች, የዜና ማረፊያ, እና ታካኪ ወይም ትምባሆ በቱሪስት መረጃ ቦታዎች ይገዛል. ሱቅ. የሮማው ፓፓ በቀጥታም ከቤተ መዘክርም ሆነ ከቦታ ቦታ መጫኛ መስኮቶች መግዛት ይቻላል.
የአርኪኦሎጂያ ካርዱ ወይም አርኪኦሎጂ ካርድ ከመጀመሪያው አጠቃቀም ለሰባት ቀኖች ጥሩ ነው. የአርኪኦሎጂያ ካርኒ ለቆሰሴም, ለሮሜ መድረክ , ለፓላታይን ሂል, ለሮሜው ብሔራዊ ቤተ መዘክሮች, ለካራካላ መታጠቢያዎች, ለኩንተሊው ቪላ እና የጥንታዊው የአፒያን ጎዳና የሴሲሊያ ሜቴላ መግባት ይገኙበታል.
የአርኪዎሎጂ ካርዱ በአብዛኛው ከላይ በተጠቀሱት ቦታዎች ላይ ወይም በቪ ፒሪ 5 ከሚገኘው የሮም ጉብኝት ማዕከል. ካርዱ ለመጀመሪያ ጊዜ ጥቅም ላይ ከዋለበት ቀን አንስቶ እስከ ሰባት ቀናት ነጻ የሆነ መግቢያ (አንድ ጊዜ በጣቢያ) ጥሩ ነው. ይህ ካርድ መጓጓዣን አያካትትም.
በጥንት ዘመን ታዋቂነቱ የታወቀ ቦታ እንደሆነና ዛሬም ሮም ኮሎሲየም በሮም ጣቢያው ውስጥ ዋንኛ ቦታ ነው. በሮማውያን ቅኝ ግዛት ውስጥ ያለው የትኬት መስመር በጣም ረጅም ሊሆን ይችላል. ከእንቅፋቱ ለመራቅ የሮማ ፓስ, የአርኪዎሎጂስ ካርድን መግዛት ወይም የኮሎሲየም የጉብኝት ቡድን መገናኘት ይችላሉ. በተጨማሪ ኮሎሲየም እና ሮማ ፎረም በአሜሪካ ዶላር ከቪያትተር ማግኘት ይችላሉ, እንዲሁም ወደ ፓላታይን ሂል መዳረሻን ያካትታል.
የጥንታዊው የአፒያ መንገድን ለመጎብኘት የአፓይካ አንቲካርድ ካርዱ ለመጀመሪያ ጊዜ ጥቅም ላይ ከዋለ ለሰባት ቀናቶች እና ለመመዝገብ አንድ ጊዜ (አንድ ጊዜ) ወደ ካራላላ መታጠቢያ, በኩንተሊ ቫሊን እና የሲሲሊያ ሜቲላ መቃብር ያካትታል.
ቡሊሌቶ 4 ምሴይ የሚባለው አራቱ ቤተ መዘክር ትኬት ለእያንዳንዱ አራት የአራቱ ብሔራዊ ቤተ መዘክሮች, ፓሊሶ Altemps, ፓዛዞሞ ማሲሞ, ዲዮቅለጢያውያን መታጠቢያዎች, እና ቢቢ ሲክሪፕትን አንድ መግቢያ ያካትታል. ካርዱ ለሶስት ቀናት የሚቆይ ሲሆን በየትኛውም ቦታ ላይ ሊገዛ ይችላል.
የመጓጓዣ መተላለፊያዎች, በቋሚነት በአውቶቡስ እና በሜትሮ ውስጥ ለሚያልፉት አውሮፕላኖች ጥሩ, ለአንድ ቀን, ሶስት ቀን, ሰባት ቀን እና አንድ ወር ይገኛሉ. መተላለፊያዎች (እና ነጠላ ቲኬቶች) በሜትሮ ጣቢያዎች, ታካክቶች ወይም በአንዳንድ መቀርቀሪያዎች መግዛት ይቻላል. የአውቶቡስ ትኬቶችና መተላለፊያዎች አውቶቡስ ላይ ሊገዙ አይችሉም. ለመጀመሪያ ጊዜ ጥቅም ላይ መዋል አለበት. የባቡር ሀዲድ ከመግባትዎ በፉት በባቡር ማቆሚያው ማሽን ወይም በሜትሮ ባቡሩ ውስጥ በማሽኑ ውስጥ በማቆሚያዎቹ (እና ቲኬቶች) ማረጋገጥ አለባቸው.
እታ ሃገር ነዚ ምድላዋት ተካይድ ምህላዋ ዘፍለጠት ፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ (ኢቓማ) ዘይብሎም ወጻእተኛታት ብግዴታ ቅድሚ ምስጓጓ ብወለንትኦም ክወጹ ዝመደበቶ ናይ 90 መዓልታት ዕድል ክዛዘም ሓደ ወርሒ ጥራይ ተሪፍዎ ኣብ ዘሎ እዋን’ያ።
ቤት ምኽሪ ስዑዲ ዓረብ (ሹራ ካውንስል) ፣ ብዘይሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ኣብ ስዑዲ እናሰርሑ ዝነብሩ ዘለዉ ወጻእተኛታት ክጥረዙ ዝብል እማመ ድሕሪ ምቕራቡ፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ወጻእተኛታት ብወለንትኦም ክወጹ ካብ 29 መጋቢት ክሳብ 29 ሰነ ዕድል ከምዝሃበት ምእዋጃ ይዝከር።
ኣብዚ 90 መዓልታት ብወለንትኦም ካብ ስዑዲ ዓረብ ዝወጹ፣ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ወጻእተኛታት፣ ኣብ ካልእ እዋን ብሕጋዊ መንገዲ ክኣትዉ ከምዝኽእሉን፣ ነዚ ናይ 90 መዓልታት ዕድል ዘይተጠቕምሉ ግና ተታሒዞም ናይ ኣጻብዕቲ ኣሰር ተወሲድሎም ብሓይሊ ምስ ዝስጎጉ፣ ናብ ስዑዲ ዓረብ ዝምለስሉ ዝኾነ ዕድል ከምዘይህልዎምን ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት የመልክት።
” የአቶ ኤርምያስን የከሰረ ፕሮፖጋንዳ ለማድበስበስ ቢሞክሩም፤ ይህ ከፖለቲካ የሃሳብ ልዩነት ጋር ምንም ግንኙነት የለውም። አቶ ኤርምያስ ለሕዝብ ያቀረቡት፤ “የበቀል ፕሮፖጋንዳ” ውሸት እንጂ የፖለቲካ ሃሳብ አይደለም። ጠቅላይ ሚኒስትሩንም ሆነ ማንንም ሰው ተገቢ በሆነ እና ጭብጥ ባለው ነገር መተቸት፤ ተጠያቂ ማድረግ ተገቢ ብቻ ሳይሆን፤ ከጋዜጠኞች እና ከዜና አውታሮች የምንጠብቀው የሙያ ግዴታ ነው። ነገር ግን፤ ጋዜጠኞች፤ እነሱ የሚፈልጉትን የፖለቲካ አጀንዳ ለማራመድ ብቻ የዜና አውታሮችን፤ ያለአግባብ ሲጠቀሙ፤ የሕዝብን አመኔታ የሚያጡ ፕሮፖጋንዲስቶች ይሆናሉ “
ይህ ጽሁፍ፤ በአዲስ አበባ ከተማ “ባለ አደራ ምክር ቤት” ተብሎ መቋቋሙ ተገቢ አለመሆኑን ለማሳየት፤ የፃፍኩት የመጨረሻው ክፍል ጽሁፍ ቀድም ብሎ የተፃፈ ቢሆንም፤ ለሕትመት ከመብቃቱ በፊት፤ አዲሱን “ነፃነት” ያገኘው የኢትዮጵያ ሚዲያ፤ ለሃገሪቱ የሚበጅ ሚዛናዊ እና ትክክለኛ የሆኑ ነገሮችን ከመስራት ይልቅ፤ አብዛኛው የዜና አውታር፤ “በአድማ ፖለቲካ” ተካፋይ በመሆን፤ ከሃገር እና ከሕዝብ ጥቅም ይልቅ፤ የግል ጥቅሙን ለማስጠበቅ፤ ሲል፤ የብሔር ግጭቶችን የሚያራግብ “ተቋም” መሆኑ በዋሽንግተን ፖስት ተዘግቧል። በዚህ የመጨረሻ ክፍል ጽሁፌም ለማቅረብ የፈለግኩት፤ እምብዛም ከዚህ የተለየ ባይሆንም፤ ትኩረቴ ግን፤ የአዲስ አበባ “ባለ አደራ ምክር ቤት” መቋቋምን ተከትሎ፤ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አሕመድ፤ እስክንድር ላይ “ጦርነት አወጁ ዓይነት” ፕሮፖጋንዳ “በጋዜጠኞች” በመነሳቱ እና፤ በዛም ምክንያት፤ በዶ/ር ዓብይ እና በአስተዳደራቸው ላይ የተጀመረው ስም የማጠልሸት ሥራ አግባብ እንዳልሆነ ሃሳቤን ለመግለጽ ነው። የመጀመርያ ጽሁፌ ከተፃፈ፤ ጥቂት ሳምንታት ያለፉት ሲሆን፤ የጋዜጠኞቹ አድማ፤ በስፋት እና በጥልቀት ከመቀጠሉም በላይ፤ ለለውጡ አደጋ እየሆነ መጥቷል የሚል ጽኑ እምነት አለኝ። ይህም አደጋ የአለም አቀፍ ትኩረት በማግኘቱ ነው፤ የዋሽንግተን ፖስት በትላንትናው እለት፤ ስለሃገራችን ሚድያ አደገኛ አቅጣጫ የዘገበው።
ጋዜጠኞች እና የዜና አውታሮቻችን፤ በሃገራችን ላይ ሊሰሩ የሚገባው ተገቢ ሥራን በተመለከተ፤ በሚቀጥለው በሰፊው እጽፍበታለሁ። ዛሬ ግን፤ “እስክንድር ነጋ ተነካ” በሚል ስሜት፤ “ከ-አብይን አትንኩ”፤ ወደ “ሴረኛው አብይ” አመለካከት በአንድ ሌሊት የተገለበጡት የዜና አውታሮች ላይ ነው ሃሳቤን የምሰጠው። የዶ/ር ዓብይ መራሹ አስተዳደር፤ ስሕተት እና ጥፋት ሲስራ ሊወቀስ፤ ሊወገዝ፤ እና አስፈላጊ ትችት ሊሰነዘርበት ይገባል። በበጎም ይሁን በመጥፎ የሚነሱ ማናቸውም የአስተዳደሩ ሥራዎች ሚዛናዊ እና ተገቢ መሆን አለባቸው ብዬ አምናለሁ። የሃገራችን ሁኔታ ያለፈቀደ በመሆኑ፤ ሃገራችን፤ ብዙ በጋዜጠኝነት ሙያ ትምህርት የቀሰሙ “ሚዛናዊ ጋዜጠኞች” የሏትም። አብዛኞቹ የሃገራችን ጋዜጠኞች የተካኑት የፕሮፖጋንዳ ሥራ ነው። ትላንት “በልማታዊ ጋዜጠኝነት” ሙያ ሰልጥነው፤ የገዥው ፓርቲ አቀንቃኝ የነበሩ የዜና አውታሮች እና ጋዜጠኞች የነበሩትን ያክል፤ በተቃውሚው ጎራም፤ በታሪክ አጋጣም ማይክሮፎን እና በዕር የጨበጡ፤ ጋዜጠኞች እና እራሳቸውን ጋዜጠኛ አድርገው የሾሙ፤ ፕሮፓጋንዲስቶች እንደ አሸን ሊፈሉ ችለዋል።
በተለይ በውጭ “በተቃዋሚነት” የተሰለፉ “ጋዜጠኞች” ባለፉት 27 ዓመታት፤ በሰሩት ከፍተኛ የፕሮፖጋንዳ ሥራ፤ ለተደረገው ትግልና ለተገኘውም ድል ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርገዋል። በ1990ዎቹ ከተቆቋሙት የሬድዮ ፕሮግራሞች፤ መጽሔቶች እና ጋዜጦች ጀምሮ እስከ ኢሳት እና በርካታ ድህረ ገፆች፤ እንዲሁም ከዛም በኋላ የተመሰረቱት የዜና አውታሮች፤ ያበረከቱትን ከፍተኛ አስተዋጽኦ እና የከፈሉትን መስዋዕትነት ታሪክ ሲዘክረው የሚኖር ጭብጥ ነው። ሆኖም፤ እነዚህ የዜና አውታሮች፤ “ለሃገር” ብለው በሚሰሩት ስራም፤ በማወቅም ሆነ ባለማወቅ፤ በሃገራችን እና የሃገራችንን ሕዝብ በአስተሳሰሩ ጠንካራ ድሮች እና እሴቶች ላይም ጉዳት ያደረሱ ነበሩ። በወቅቱም እነዚህን አደገኛ ሃይሎች፤ በነበረን አቅም ሁሉ ታግለን፤ ከዋና የፖለቲካ መስመር ለማስወጣት ችለናል። እነዚህ በኢትዮጵያ አንድነት ስም፤ በሃገራችን የሕዝቦች አንድነት እና ትሥሥር ላይ ይረጩት የነበረው አደገኛ መርዝ፤ በጊዜው ባንጋፈጠው ኖሮ፤ በወቅቱ ካደረሱት ችግር በበለጠ፤ ሌላ ከፍተኛ ችግር መፍጠር እና በሃገራችን የማያባራ ጥፋት ያደርሱ እንደነበር በእርግጠኝነት መናገር ይቻላል። ለዚህም ነው ዛሬ፤ በአድማ ፖለቲካ ተወጥረው፤ “በሃገር አንድነት ስም” አደገኛ መርዝ እየረጩ ያሉትን የዜና አውታሮች፤ ትክክለኛ ሥራ እንዲሰሩ ልንመክር፤ ልንወቅስ፤ እና ልንተቸ፤ ከዛም አልፎ ልናወግዝ የሚገባን።
የዶ/ር ዓብይ መራሹ መንግሥት ሥልጣን ከጨበጠ ጀምሮ፤ ልክ “መለስን አትንኩ” ይሉ እንደነበሩት የዜና አውታሮች፤ በተለይም በተቃዋሚው ጎራ ተሰልፈው የነበሩ የዜና አውታሮች “አብይን አትንኩ” ወደ ሚል ፕሮፖጋንዳ ለመቀየራቸው የቅርብ ጊዜ ትዝታችን ነው። ዶ/ር ዓብይን የሚተቹ፤ ወይም ለውጥ የለም ብለው አስተያየት የሚሰጡ ሰዎች፤ የዘር ግንዳቸው እየተመዘዘም ሲብጠለጠሉ አስተውለናል። ሰዎች በሚሰጡት ሃሳብ ላይ ሳይሆን፤ በማንነታቸው እየተመዘኑ፤ ዘመቻ ሲካሄድባቸውም አንበናል። ይህ የሆነው ግን፤ ጋዜጠኞቹ የራሳችን የሚሉት ጥቅም እና “ጓደኛቸው” እስከተነካ ጊዜ ድረስ ብቻ ነበር። እንደ አቶ ኤርምያስ ለገሰ እና አቶ ደረጀ ደስታ፤ ያሉ “ጋዜጠኞች” በአደባባይ ደጋግመው እንደገለፁት፤ ለዶ/ር ዓብይ ድጋፍ የሰጡት፤ በእነሱ አባባል፤ “የተቃውሞ ድጋፍ” ነበር። ይህም ማለት፤ እነሱ ይየደገፏቸው፤ በእነሱ እምነት፤ ዶ/ር ዓብይ “ፀረ ወያኔ” በመሆናቸው ነው። በሌላ አነጋገር፤ የእነዚህ ሰዎች ድጋፍ፤ “የጠላቴ ጠላት ወዳጄ ነው” ከሚል መርህ እንጂ፤ ዶ/ር ዓብይ፤ ለሃገር የሚጠቅም ሥራ ይሰራሉ ወይም አይሰሩም ከሚል ጭብጥ ላይ ተመርኩዘው ድጋፍ እንዳልሰጧቸው ነው የነገሩን። የኢትዮጵያ ሕዝብ ግን ከዚህ የበለጠ አስተዋይ፤ ከዚህ የበለጠ መዛኝ በመሆኑ፤ ለዶ/ር ዓብይ ድጋፍ የሰጠው፤ ዶ/ር ዓብይ በሚሰጡት አመራር፤ ሃገራችንን ከገባችበት ከፍተኛ አዘቅጥ እናወጣታለን ከሚል እምነት ለመሆኑ፤ በተለያዩ የድጋፍ ስለፎች የወጣውን ሕዝብ ማየት፤ የተያዙ መፈክሮችንም ማስተዋል እና፤ በበርካታ ሚድያዎች የተዘገቡትንም የሕዝብ አስተያየቶች፤ በማየት፤ የሕዝቡ ድጋፍ መሰረት ያለው መሆኑን መረዳት ይቻላል። ድሮም፤ በአሽዋ ላይ የተሰራ ቤት መሰረት የለውም እና፤ እነዚህ እራሳቸውን የፖለቲካ ተንታኝ አድርገው የሾሙ ጋዜጠኞች፤ “እነሱን የነካ” የመሰላቸው ነገር ሲፈጠር፤ የቆሙበት የአሽዋ መሰላል በቀላሉ ተናደ። ሁሉም ነገር፤ እነሱ በሚፈልጉት መንገድ ካልሆነ፤ ሃገርን መስዋዕት ለማድረግ ዝግጁ መሆናቸውንም አሳዩን።
ትላንት የነበረው የፕሮፖጋንዳ ባሕርያቸው ተቀይሮ፤ ሚዛናዊ የሆነ የዜና አውታር ይሆናሉ፤ አዎንታዊ የሆነም ነገር ይሰራሉ ብለን ስንጠብቅ፤ ወደዛው ወደ ለመዱት ፕሮፖጋንዳ ባህሪ ተመልሰው፤ ትላንት የትግራይ የበላይነት ነበር፤ ዛሬ ደግሞ የኦሮሞ የበላይነት ነግሷል፤ ይሉናል። ይህን ማለት የጀመሩት ግን፤ “አዲስ አበባ ተነካ” “እስክንድር ነጋ” ተነካ ከሚል አባዜ እንጂ፤ እውነቱ ጠፍቷቸው አይደለም። እነዚህ ሰዎች፤ የኢትዮጵያዊነትን ዜግነት የመስፈር ሥልጣን የተሰጣቸው ይመስል፤ እከሌ ከእከሌ የበለጠ ወይም ያነሰ ኢትዮጵያዊ ነው ሲሉ መስማት፤ የአስተሳስብ አድማሳቸው ርቀቱ ምን ያክል እነድሆነም አሳብቆባቸዋል። ከእነሱ በላይ ማንም ኢትዮጵያዊ የለም የሚል ድምዳሜ ላይ ስለደረሱም፤ አንዱን የበኩር ልጅ ሌላውን ደግሞ የእንጀራ ልጅ ለማድረግ ይዳዳቸዋል። “ጋዜጠኛ” ደረጀ ደስታ “አብይነትዎ” በሚል ርዕስ ጽፈው ባሰነበቡት መጣጥፋቸው “[ዶ/ር አብይ]እኔ ስለ ኢትዮጵያዊነትዎ የመጠርጠርና ያለመጠርጠር ከንቱ ጨዋታ ውስጥ አልገባም። ኢትዮጵያዊነት የግድ እሚበላለጥ ከሆነ ከኔ ቢበልጡ እንጂ ያነሱ ኢትዮጵያዊ ነዎት የሚል እምነት የለኝም። እንኳን አገሬን ከፍ አድርገው እሚጠሩልኝን እርስዎን ቀርቶ አገሬን ከዚህ ችግር የጣሉብኝና ያጣጣሉብኝን አቶ መለስ ዜናዊን እንኳ በኢትዮጵያዊነታቸው አልጠረጥራቸውም። ለነገሩ ኢትዮጵያዊነት “ነኝ” ብለው በኩራት እሚናገሩት እንጂ “ነህ አይደለህም” እየተባለ እሚሰጥ እሚነሳ ነገር አለመሆኑ ይገባኛል።”(መስመር እና ድምቀት የተጨመረ)”” ይህ የአቶ ደረጀ “ስላቅ” የተላበሰ አባባል፤ የሚገልጸው፤ እነዚህ ጋዜጠኞች፤ ኢትዮጵያዊነትን የመስፈር ሥልጣን ያላቸው፤ እራሳቸውን የኢዮጵያ የበኩር ልጆች አድርገው፤ ሌላውን ግን እንደ እንጀራ ልጅ የሚያዩ መሆናቸውን የሚጠቁም ነው።
እነዚህ ጋዜጠኞች፤ በእስክንድር ነጋ መሪነት የተቋቋመው የባለአደራው ምክር ቤት ስሕተት መሆኑን ያውቃሉ፤ ግን ስሕተት ነው ለማለት፤ አድመኝነታቸው አይፈቅድላቸውም። ስሕተት መሆኑን ስለሚያውቁም ነው፤ አቶ ሃብታሙ አያሌው በአንድ ዝግጅታቸው ላይ፤ እስክንድር ላይ ተቃውሞ የተነሳው ስለአዲስ አበባ ጉዳይ ስለተናገረ ነው ያሉት። ሆኖም፤ እስክንድር ላይ ተቅውሞ የተነሳው፤ የራሱን “አማራጭ መንግሥት” በማቋቋሙ መሆኑን፤ ሊያነሱት አይፈልጉም። እስክንድር ነጋን በመደገፍ፤ ለዶ/ር ዓብይ ደብዳቤ የፃፉትም 42 “ምሁራን” ስለባለአደራው ምክር ቤት ምንም ያነሱት ነገር የለም። በደብዳቢያቸውም፤ “የባለአደራ ምክር ቤቱ” መቋቋም ትክክል ነው ሲሉ አላነበብንም። እስክንድር ነጋ በመጀመርያ አነሳሱ “ኦሮምያ በአዲስ አበባ ልዩ ጥቅም አላት” የሚለውን በመቃወም ነበር። ይህ ግን በሕግ መንግስቱ ላይ የሰፈር በመሆኑ፤ ሕገ መንግሥቱን በተመለከተ ውይይት ሲደረግ የሚነሳ ጉዳይ መሆን አለበት። “ባለአደራው ምክር ቤት” ከጥቂት ሳምንታት በፊት በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ፤ ተገቢ ጥያቄዎችን አንስቷል ብዬ ባምንም፤ እስክንድር ነጋ እና “ምክር ቤቱ” የሄዱበት መንገድ ፍፁም ስህተት እና አላስፈላጊ ነው ብዬም አምናለሁ። ደጋግሜ እንደገለጽኩት፤ ዜጎች ሃሳባቸውን የመግለጽ እና የመደራጀት መብታቸው መከበር አለበት፤ ግን በምንም ሁኔታ፤ ጥቂት ሰዎች ተሰባሰበው፤ የራሳቸውን “አማራጭ መንግሥት” የማቋቋም መብትም ሆነ፤ የራሳቸውን “አማራጭ ከንቲባ” የመምረጥ መብት የላቸውም። በእኔ እምነት፤ “የባለ አደራ ምክር ቤቱ” የአዲስ አበባን ከተማ አስተዳደር ስራዎች ለማጣጣል (undermine)፤ ምክትል ከንቲባውንም የዘር ጥላቻ መሰረት ያደረገ ጥላሸት በመቀባት፤ ለማዋከብ የተቋቋመ ነው። እስክንድርም ሆነ አጋሮቹ፤ ጥያቄያቸውን በተለያየ መድረክ የማንሳት እድል ነበራቸው፤ አሁንም አላቸው። ይህ ከሆነ፤ “ምክር ቤት” እና በየክፈለ ከተማው ተመሳሳይ ነገር መመስረት ለምን አስፈለገ? ባለ አደራ ምክር ቤቱ “ሕዝብ ወክሎናል” ቢልም፤ ባለአደራው ምክር ቤቱ በቅርቡ እንደገለፀው፤ ወክሎናል የሚለው “ሕዝብ” 10 ሺህ እንደሚሆን ነው። ይህ ቁጥር፤ በአዲስ አበባ ነዋሪ ከሆነው፤ ለአቅም ከደረሰው በሚሊዮኖች ከሚቆጠር ሕዝብ አንድ ከመቶ እንኳን እንደማይሆንም ልብ ማለት ያስፈልጋል። ስለዚህ ጥያቄው የትኛው የከተማ ነዋሪ ነው የወከላቸው? የሚልም ሊህን ይገባዋል።
ትላንትና በአንድ ሬድዮ፤ የአቶ ሃብታሙ አያሌውን ቃለ ምልልስ ሰሰማ የታዘብኩትን እዚህ ላይ ላንሳ። አቶ ሃብታሙ ያንፀባረቁት፤ በበርካታ የዜና አውታሮች እየተራገበ ስለሆነም ስሕተት የመሰለኝን ልሰንዘር። ዶ/ር ዓብይ፤ የጠቅላይ ሚኒስትርነትን ስልጣን ሲረከቡ፤ በግልጽ የተናገሩት፤ የኢሕአዲግን የፖለቲካ ፕሮግራም እንደሚያስፈጽሙ ነው። የኢሕአዲግ ሊቀመንበር፤ መሆናቸውን እና አሁን ላለው ሕገ መንግሥት ታማኝ ሆነው እንደሚሰሩ፤ በማያሻማ ሁኔታ አስረግጠው ተናግረዋል። ትላንት ደጋፊ ዛሬ ደግሞ “ተቃዋሚ” ለሆኑት ጋዜጠኞች ይህ ለምን አዲስ ሆነ? ሃገሪቱን ዛሬ እየገዛ ያለው እና ትላንትም ሲገዛ የነበረው ኢሕአዲግ ነው። ይህንን ያልተገነዘበ ሰው ካለ፤ ለውጡን በምን እንደተረዳው ቢያስተምረን ደስ ይለኛል። በትላንቱ ሕወሃት መራሹ ኢሕአዲግ እና በዛሬው፤ ኦዴፓ መራሹ ኢሕአዲግ መካከል ግን ከፍተኛ ልዩነት አለ። የሕወሃት መራሹ ኢሕአዲግ ላለፉት 27 ዓመታት፤ ከጫፍ እስከጫፍ በዜጎቻችን ላይ ከፈተኛን በደል ፈጽሟል፤ የሃገሪቱን ሃብት መዝብሯል፤ ዜጎችን ያለአግባብ አስሯል፤ ገርፏል፤ አካል አጉድሏል፤ በአሰቃቂ ሁኔታም ገድሏል፤ ምርጫ በማጭበረበር፤ ሃገሪቷ ላይ አምባገነናንዊ መንግስት አንግሷል። ድርጅቱንም ሃገሪቱንም በበላይነት ይቆጣጠር ስለነበር፤ በብዛት የሾማቸው ባለሥልጣናት፤ የድርጅቱ አባላት ነበሩ፤ ይህ ደግሞ በየትም ሃገር የተለመደ አሰራር ነው። እኔ በምኖርበት ሃገር፤ የዲሞክራት ፓርቲ ስልጣን ሲይዝ በብዛት የሚሾመው ዲሞክራትን እንጂ ሪፓብሊካንን ወይም ሊብረተርያንን አይደለም።
ዛሬም ኢትዮጵያ ውስጥ የምናየው፤ ከዚህ የተለየ አይደለም፤ ሃገሪቱን እና ገዥውን ፓርቲ የሚመራው ኦዴፓ ነው፤ ስለዚህ፤ ኦዴፓ በብዛት የሚሾመው የድርጅቱን አባላት ነው። ይህ ለጋዜጠኞቻችን ለምን ሚስጥር እንደሆነ አይገባኝም። ኦዴፓ የሚሾማቸው ሰዎች፤ የፖለቲካ ፕሮግራሜን ከግብ ያደርሱልኛል የሚላቸውን ሰዎች ነው። መጠየቅ ያለብን ጥያቄ፤ የአሁኑ የኦዴፓ የፖለቲካ አጀንዳ ምንድነው? የሚል መሆን አለበት። ከፖለቲካ ተንታኞቹ ጋር መንገድ ላይ የምንተላለፈው እዚህ ላይ ነው። ትላንት የሕወሃት አጀንዳ፤ ሃገሪቱን በዘር በመከፋፈል፤ ኢትዮጵያዊነትን በማንኳሰስ፤ ለጥቂት ባለሥልጣኖች እና ለጋሻና ጃግሬዎቹ ጥቅም በመቆመ፤ እስከተቻለው ድረስ፤ ሕዝቡን ለረጅም ጊዜ ረግጦ ለመግዛት ነበር። ሕዝቡ ይህን እምቢ በማለትም ነው ከጫፍ እስከጫፍ ሲታገል የነበረው። የኦዴፓ መራሹ ኢሕአዲግ ግን የፖለቲካ አቅጣጫው እና አጀንዳው ከዚህ የተለየ ነው። ኦዴፓ፤ ከሕወሃት በተለይ መልኩ፤ እየሰራ ያለው እና ዋና አጀንዳው፤ ኢትዮጵያዊነትን ከፍ ከፍ በማድረግ፤ ሥልጣንን የሕዝብ ለማድረግ ነው። እደግመዋለሁ፤ ኦዴፓ እየሰራ ያለው፤ ሥልጣንን የሕዝብ ለማድረግ ነው። ይህንን የሚያደርገውም አሁን ያለውን ሕገ መንግሥት በመጠቀም ነው።
አቶ ሃብታሙ፤ በቃለ ምልልሳቸው ላይ ያነሱት ቅሬታ በሁኑ ስዓት ሕገ መንግስቱ አለመቀየሩ ነው። ሕገ መንግስቱ ይቀየር ማለት የማንኛውም ዜጋ መብት ነው። ግን ሊቀይረውም፤ ሊያሻሽለውም፤ የሚችለው ሕዝቡ ድምጽ በመስጠት ብቻ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ ደጋግመው እንዳነሱት፤ ሕገ መንግስቱ ለውይይት ሊቀርብ የሚገባው፤ ሕዝብ የመረጠው መንግስት ሲመሰረት ነው። ይህ ግልጽ ያልሆነለት ሰው ካለ፤ ጉደለቱ ከግለሰቡ እንጂ፤ አሁን ካለው የሃገሪቱ አመራር አይደለም። ብዙ ሰዎች የሚያነሱት፤ ዶ/ር ዓብይ፤ ኢትዮጵያ፤ ኢትዮጵያ እያሉ ቢናገሩም፤ አስተዳደራቸው ግን “ኢትዮጵያን” አይመስልም ይላሉ። ይህ እውነትነት ያለው አባብል ቢመስልም፤ መሰረታዊ ነጥቡን የሳተ ነው። ቀደም ብዬ እንደጠቀስኩት፤ ኦዴፓ፤ እየወሰደን ያለው፤ “ቃል ወደ ተገባላት ተራራ” ነው። ወደ ተራራው ጉዟችንን ጀመርን እንጂ ተራራው ላይ አልደረስንም። ኢትዮጵያን የሚመስል፤ አስተዳደር የምንፈልግ ሁሉ፤ እራሳችንን ከዘር ፖለቲካ አጽድተን፤ ወደ ዜግነት ፖለቲካ መሸጋገር ይኖርብናል። ዶ/ር ዓብይ እና ኦዴፓ፤ ለኢትዮጵያ ሕዝብ ብቻ ሳይሆን ለመላው ዓለም የገቡትን ቃል እንዲፈጽሙ፤ እኛም ልናግዛቸው እና ግፊት ልንፈጥርባቸው ይገባል። ለዚህ ጉዞ እንቅፋት የሚሆነውን ሃይልም፤ ማንም ይሁን፤ ልንመክር፤ ልንገስጽ፤ ልንወቅስ፤ አስፈላጊም ከሆነ ልናወግዝና ልንታገል ይገባናል። የዶ/ር ዓብይ መንግሥት፤ ሃገራችንን ወደ ዲሞክራሲያዊ ስልተ ስርዓት ለማሻገር ተቋማትን እየገነባ ነው። የምርጫ ቦርድን በአዲስ መልክ ማዋቀር ብቻ ሳይሆን፤ አባላቶቹ፤ ከሌላ ሃገር ልምድ እንዲቀስሙ፤ ወደ ውጭ ለሥልጠና ልኳል። ፍርድ ቤቱን በአዲስ መልክ እያዋቀረ ነው፤ ተቃዋሚ እና ተፎካካሪ የፖለቲካ ድርጅቶች፤ ባሻቸው መንገድ የመደራጀት መብታቸውን ከማክበር ጀምሮ፤ የጋራ አሰራር እንዲኖርም እየሰራ ይገኛል። ከዚህም አልፎ፤ የዜና አውታሮች፤ ያለምንም ስጋት በሃገር ውስጥ የመንቀሳቀስ መብታቸውን አክብሯል፤ ምንም እንኳን በርካታ የዜና አውታሮች፤ ሚዛናዊ ያልሆነ ዘገባ ቢያሰራጩም። ይህ በአንድ ዓመት ውስጥ የተከናወነ ነው። ከዚህም አልፎ፤ በሚቀጥለው ዓመት በሃገሪቱ ነፃና ፍትሃዊ ምርጫ እንዲካሄድ እየሰራ ይገኛል። ዶ/ር ዓብይ እና አስተዳደራቸው፤ ለኢትዮጵያ ሕዝብ የገቡት ቃል ይህንን ነው፤ ይህንንም እየፈጸሙ ይገኛሉ። ለአድመኛ ጋዜጠኞች ግን፤ ዛሬ ይህ ሊገለጽላቸው አልቻለም። በትላንት ቃለ ምልልሳቸው፤ አቶ ሃብታሙ አዲስ አበባ ውስጥ ሰላማዊ ሰልፍ ማድረግ እና ስብሰባ ማካሄድ ተከልክሏል ብለው ነበር፤ የሚገርመው ግን፤ እሳቸው ይህንን ባሉ ማግስት፤ የሕክምና ሙያ ተማሪዎች፤ በአዲስ አበባ እና በሃገሪቱ የተለያዩ ከተሞች ሰላማዊ ሰልፍ ሲያደርጉ ውለዋል። የፖለቲካ ተንታኞቻችን “ጭብጥ” ይህን ይመስላል። አድመኛ ጋዜጠኞቻችን፤ ከዚህ ዘልቀው በመሄድ፤ ‘አሁን ካለንብት ጊዜ፤ የሕወሃት ጊዜ ይሻል ነበር’ ሲሉ መስማት፤ የራሳቸውን “በቀል” ከግብ ለማድረስ የሚጓዙበት መንገድ ምን ያክል ጥልቅ እንደሆነ ያሳያል። “ሥልጣን ላይ ያወጣነህ እኛ ነን፤ እኛ እናወርድሃለን” የሚል ግብዝነትንም የተካነ አካሄድ አስተሳስበ ሲያራምዱም እያየን ነው።
ከዚህም በመነሳት ነው፤ አቶ ኤርምያስ ለገሰ፤ ዶ/ር አብይን “የሚያጋልጥ” የሃሰት “ዶሴ” ለሕዝብ አቀርባለሁ ብለው፤ ምንም ጭብጥ የሌለው፤ እጅ እግሩ የጠፋበት፤ የተፈበረከ ነገር፤ ያለምንም ሃፍረት ለሕዝብ ያቀረቡት። ምንም እንኳን አቶ አበበ ገላው እና፤ እጅግ የማከብረው አርቲስት ታማኝ በየነ፤ ከአቶ ኤርምያስ ጋር ሆነው ለሕዝብ በቀረቡበት ወቅት “የፖለቲካ ልዩነት” አለን በማለት፤ የአቶ ኤርምያስን የከሰረ ፕሮፖጋንዳ ለማድበስበስ ቢሞክሩም፤ ይህ ከፖለቲካ የሃሳብ ልዩነት ጋር ምንም ግንኙነት የለውም። አቶ ኤርምያስ ለሕዝብ ያቀረቡት፤ “የበቀል ፕሮፖጋንዳ” ውሸት እንጂ የፖለቲካ ሃሳብ አይደለም። ጠቅላይ ሚኒስትሩንም ሆነ ማንንም ሰው ተገቢ በሆነ እና ጭብጥ ባለው ነገር መተቸት፤ ተጠያቂ ማድረግ ተገቢ ብቻ ሳይሆን፤ ከጋዜጠኞች እና ከዜና አውታሮች የምንጠብቀው የሙያ ግዴታ ነው። ነገር ግን፤ ጋዜጠኞች፤ እነሱ የሚፈልጉትን የፖለቲካ አጀንዳ ለማራመድ ብቻ የዜና አውታሮችን፤ ያለአግባብ ሲጠቀሙ፤ የሕዝብን አመኔታ የሚያጡ ፕሮፖጋንዲስቶች ይሆናሉ።
በመጨረሻም ይህን ልበል።ይህንን ጽሁፍ ስጀምር፤ አፕሪል 5፣ የአባቴ የልደት ቀን ነበር። አባቴ በኢትዮጵያ የጋዜጠኝነት ሙያ የራሱን ድርሻ ጥሎ አልፏል። እኔ፤ ትምህርቴ የንግድ፤ የሂሳብ አያያዝ፤ የኢኮኖሚ እና የሕግ እንጂ፤ የጋዜጠኝነት ሙያ የለኝም። ሆኖም፤ በተለያዩ የሕዝብ መገናኛ ብዙሃን ውስጥ የመሳተፍ ዕድል አጋጥሞኛል። በጨቅላ እድሜዬ በኢትዮጵያ የዜና አገልግሎት ሬድዮ ላይ ከመቅረብ ጀምሮ፤ በ2007 (እአአ) በአዲስ አበባ ጋዜጣ እስከማሳተም ድረስ ተሳትፍያለሁ። እንደ አውሮፓ አቆጣጠር በ1993 በመሰረትኩት “ልዩ ሬድዮ” (ከጋዜጠኛ ወንድወሰን ከበደ “ልዩ ሬድዮ” ጋር አንድ አይደለም) ለዋሽንግተን እና ለአካባቢው፤ ስናስተላልፈው የነበር፤ የማህበራዊ እና ፖለቲካዊ ፕሮግራም ነበር። ከዛ በኋላም፤ ሕብረት ሬድዮ በሚል ሥም፤ በWUST Radio ፕሮግራም በመስራት ወደ ሁለት ዓመታት በላይ፤ ከሕብረት ሬድዮ ጋር ሰርቻለሁ። ሕብረት ሬድዮን ለቅቄ ከወጣሁ ከጥቂት ዓመታት በኋላ ደግሞ፤ “AIT Entertaiment” በሚል በተቋቋመው በሬድዮ ፕሮግራም፤ ማህበራዊ ጉዳዮች ላይ ያተኮረ ፕሮግራም ሰርቻለሁ። በተለያዩ ሬድዮ ፕሮግራሞችም ቃለ ምልልስ በማድረግ ተሳትፍያለሁ። የመጨረሻ በሕዝብ መገናኛ የነበረኝ ተሳትፎ፤ በሚያዚያ 1999 አዲስ አበባ ስናሳትመው የነበረ “የቡና ቁርስ የተሰኘች ጋዜጣ ነበረች፤ እሷም በ4ተኛ እትሟ፤ በኢሕአዲግ መራሹ መንግስት በደረሰብን ወከባ፤ ማስፈራርያ፤ እና በተጋረጠብን አደጋ ህትመቱን ለማቆም ተገደናል። ከዚህ ባለፈ፤ በሕዝብ መገናኛ ያለኝ ተሳትፎ፤ የተለያዩ ጽሁፎችን በመፃፍ ለተለያዩ የመገናኛ ብዙሃን ማቅረብ እና በራሴ ድህረ ገጽ በማተም ነው። በተሳተፍኩባቸው የዜና አውታሮች ሁሉ፤ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ ሚዛናዊ ሆኖ ለመስራት መሞከር፤ ምን ያክል ከባድ እና አደገኛ መሆኑንም አይቻለሁ፤ አብረህ ማደም አለብህ፤ ካላደምክ፤ አንተም ላይ ይታደምብሃል። ይህ ነው የዜና አውታሮቻችን አሰራር።
ከላይ ያለውን የራሴን ልምድ ያጋራሁበት ምክንያት፤ ምንም እንኳን “ጋዜጠኛ” ባልሆንም፤ በተለያዩ የመገናኛ ብዙሃን ውስጥ በነበረኝ ተሳትፎ ያየኋቸው ጉድለቶች ዛሬም እየተንፀባረቁ በማየቴ፤ ከማውቃቸው ነገሮች የምነሳ መሆኔን ለመጠቆም ነው። በተለይ፤ ከሁሉም በላይ በሕብረት ሬድዮ ውስጥ እንድሳተፍ ያደረገኝ ነገር፤ ዛሬ ለማነሳቸው ነጥቦች ብዙ ጠቋሚ ነገሮች አሉት። ሕወሃት፤ የሥልጣን መንበሩን ከተቆጣጠረ በኋላ፤ በተቀዋሚነት ከተመሰረቱት ተቋማት ውስጥ “ሬድዮ ፕሮግራሞች” ይገኙበታል። እነዚህ ሬድዮ ፕሮግራሞች፤ በዛ ወቅት የተቋቋሙበት ዓላማ አንድ እና አንድ ብቻ ነበር፤ ይኽወም፤ ሕወሃት እና ሻዕብያ በሃገር ላይ የሚሰሯቸውን በደሎች፤ ለሕዝብ ይፋ ማድረግ እና ሕወሃትን/ሻዕብያን “መታገል” ነበር። ሕዝቡ በሕወሃት/ሻዕብያ ላይ እንዲነሳ ይሰሩ የነበሩ የቅሰቀሳ ሥራዎች፤ እውነት ይሁን ውሸት ማንም አይፈትሻቸውም፤ ውሸት እንኳን ቢሆን፤ ውሸት ነው ብሎ ደፍሮ በአደባባይ ለመናገር የማይቻልበት የፖለቲካ ድባብ ነበር። በተለይ የዋሽንግተንን እና የአካባቢውን ነዋሪ በፍርሃት አሸማቀው የያዙት የሬድዮ ፕሮግራሞች፤ ከእነሱ የተለየ ሃሳብ የሚያቀርብን ሁሉ “ወያኔ እና ሻዕብያ” የሚል ታርጋ እየለጠፉበት፤ ብዙውን ለሃገሩ አስተዋጽኦ ማድረግ የሚችለውን ሃይል ከፖለቲካ መድረኩ እንዲወጣ አድርገዋል። የነጋዴው ሕብረተሰብ፤ እነሱን ካልደገፈ፤ ማህበረሰቡን በማሳደም የንግድ ተቋማትንም እስከ ማዘጋት ደርሰዋል። በወቅቱ ገንነው ይሰሙ የነበሩ ጥቂት የሬድዮ ፕሮግራሞች፤ እራሳቸው ላይ “የንግስና አክሊል” ደፍተው፤ የኢትዮጵያዊ ዜግነት ለማን እንደሚገባው ዜግነት መስፈር የጀመሩበት ወቅትም ነበር። ምንም እንኳን “የአንድነት ሃይል ነን” በሚል መርህ ቢንቀሳቀሱም፤ ሥራቸው ፍፁም በታኝ እና ፀረ አንድነት ነበር።
ሕብረት ሬድዮ የተቋቋመው ይህንን ጽንፈኛ ሃይል በመታገል፤ ለሕዝቡ የተሻለ አማራጭ ለመስጠት እና፤ ጽንፈኛው ሃይል በተቆጣጠረው የዜና አውታር የሚሰራውን ሃገር በታኝ ተግባርም ለማጋለጥ ነበር። በዚህም ሥራችን፤ አክራሪውን ሃይል፤ በሃሳብ፤ በድፍረት የሚሞግት አማራጭ ሬድዮ ፕሮግራም ፈጥረናል። በእኛ ላይ የተከፈተውን የስም ማጥፋት ዘመቻ በመመከት፤ አክራሪ ሃይሉን፤ በሃሳብ ማሸነፍ በመቻላችን፤ ከተማይቱ ላይ ተጭኖ የነበረው “የፍራቻ ጉም” ተገለጧል። በዚህም ምክንያት፤ ብዙዎች ያለስጋት የሚፈልጉትን ለማድረግ ችለዋል። ከዚህም በዓይነቱ የሚጠቀሰው፤ ትግላችን ከሕወሃት እና ከሻዕብያ ጋር እንጂ፤ ከትግራይ እና ከኤርትራ ሕዝብ ጋር አለመሆኑን በማስረገጣችን፤ በርካታ የትግራይ ተወላጆች፤ ፀረ ሕወሃት አመለካከታቸውን እንዲያንፀባርቁ በር መክፈታችን እና በአርቲሰት ደበበ እሸቱ እና፤ አርቲስት ጥላሁን ገሠሠ፤ በደቡብ ኢትዮጵያ ለተከሰተው ረሃብ እርዳታ ለመሰብሰብ ወደ አሜሪካ በመጣበት ወቅት፤ ይህ ቡድን ሥራውን እንዳይሰራ በአክራሪው ሃይል የተፈጠረበትን መሰናክል እንዲቋቋም ማድረጋችንም ነው። ቡድኑ፤ ይህን መሰናክል በጣጥሶ የተላከበትን ተለኮ እንዲፈጽም ለቡድኑ “ድምጽ” መሆናችን እና ከማህበረሰቡ ጋር እንዲገናኝ አማራጭ መድረክ መስጠታችን እራሱን የቻል ስኬት ነበር። ያኔ ዝም ብንል ኖሮ ምን ሊፈጠር እንደሚችል መገመት አያዳግትም።
ዛሬም፤ እንዲህ ፈጦና ገጦ የመጣውን፤ በሃገራችን የዲሞክራሲ ሂደት ላይ ጋሬጣ የሚሆነውን አካል፤ ተው ልንል ይገባል። ሕዝቡን የሥልጣኑ ባለቤት ለማድረግ የተጀመረው ጉዞ፤ ያለ እነከን ይቀጥላል ማለት አይቻልም። እንከኑን በማረም፤ ትግሉን በማገዝ፤ አንዱ እግራችን፤ ሌላኛውን እግራችንን እንዳይጠልፍ፤ አረማመዳችንን በማስተካከል፤ ሕዝቡ የሥልጣኑ ባለቤት እንዲሆን መታገል አለብን። ትላንት ለሃገር ውለታ ሰሩ የምንላቸው ሰዎች፤ ስሕተት ሲሰሩ እያየን ዝም የምንል ከሆነ፤ የሕዝባችንን ስቃይ የምናራዝም መሆኑን ልብ ልንል ይገባል። በተደጋጋሚ እንደተነገረው፤ ሕወሃት ለ27 ዓመታት ረግጦ የገዛን፤ ጉልበት ስለነበረው ሳይሆን፤ እርስ በእርሳችን በመጠላለፍ እና “እኛ በምንደግፋቸው ሃይሎች” ስሕተት ሲሰራ በዝምታ ማለፋችን ነው። ዓፄ ኃይለሥላሴ እንዳሉት መጥፎ ነገሮች እያደጉ እና ድል እያደረጉ የሚመጡት፤ መጥፎ እና አድገኛ ነገሮችን የሚያዩ ሰዎች፤ አድገኛነታቸውን መናገር እና ማጋለጥ ሲገባቸው ዝም በማለታቸው ነው። ስለዚህ፤ በዝምታ አንለፍ።
ዝግጅት ክፍሉ – ይህ ጽሁፍ የተላከልን ከአይጋ ፎረም ላይ ሲሆን ላኪው ተመሳሳይ ሃሳቦች በአዲስ አበባ ጉዳይና ተዛማጅ የለውጥ እሳቤዎች ላይ የሚታየው የሚዲያዎች ባህሪ የተመሳሰለ በመሆኑ ለማመጣጠኛና ለመወያያ ይሆን ዘንድ እንድናስተናግደው ከአጭር ማስታወሻ ጋር በመላካቸው የተስተናገደ ነው። ምላሽ ወይም አስተያየት ካለ ለማተም ዝግጁ ነን። ጽሁፉ የጸሃፊውን ሃሳብ ብቻ የሚያንጸባርቅ ነው
ZhongShan የመኪና ጎርፍ LWW-5 ኤልኤል ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመኪና ጎርፍ LWW-5 ኤልኤል ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመኪና ጎርፍ LWW-5 ኤልኤል ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የአገሪቱ ፖለቲካ ምርጫ፣ ምርጫ ባይሸትም ምርጫው ሊካሄድ የታቀደበት ወቅት ጥቂት ወራቶች ናቸው የቀሩት። ከጦርነት ማግስት ላይ ስላለን ወሬያችን ሁሉ ጁንታ እገሌ ተደመሰሰ፣ ጁንታ እገሌ እጅ ሰጠ፣ ጁንታ እገሌ እጅ አልሰጥ አለ፣ ወዘተ ነው።
ጠቅላላ የፖለቲካ ድባቡ አገሪቱ ምርጫ ለማካሄድ ወራቶች አይደለም አመትም የቀራት አትመስልም። የሆነው ሆኑ በእነዚህ ሁለት ሳምንታት ውስጥ ከተከናወኑ ነገሮች ሦስቱን ብጠቅስ እንኳ ወደ ምርጫ ለሚያመራ አገር መጥፎ ምልክቶች ናቸው።
1ኛ/ ፍርድ ቤቶች አካባቢ በፖሊሶች እና በታሳሪዎች ደጋፊዎች መካከል የሚታየው ውጥረት፤ ቀደም ሲል የእስክንድር ነጋን፤ ከዛም የጅዋር መሐመድን የፍርድ ሂደት ሊከታተሉ ወደ ችሎት ያቀኑ ደጋፊዎቻቸው በፖሊስ እስር እና መጉላላት ደርሶባቸዋል።
በተለይም ቢጫ ልብስ ለብሰው ድጋፋቸውን እና ተቃውሟቸውን ለማሳየት በጅዋር የፍርድ ሂደት ወቅት ፍርድ ቤት የተገኙ ወደ 80 የሚጠጉ ሰዎች ተይዘው በእስር ከቆዩ በኋላ በፍርድ ቤት ውሳኔ ተለቀዋል። የእነዚህ እስረኞች ደጋፊዎች የችሎቱን ሥራ እስካላስተጓጎሉ እና የፍርድ ቤቱን ሥርዓት እስካላወኩ ድረስ ያሻቸውን ለብሰው ፍርድ ቤቱ ቅጥር ግቢ በመገኘት ለታሳሪዎቹ ድጋፍ ቢሰጡ ችግሩ ምን ላይ እንደሆነ አይገባኝም።
ይህን በማድረጋቸውም የሚተላለፉት ወይም የሚጥሱት ሕግ የለም። ዛሬ ፍርድ ቤቱ እንዲለቀቁ ሲወስንም ያነሳው ጥያቄ ‘ተሰብሳቢዎቹ ረብሻ ፈጽመዋል ወይ?’ የሚል ነበር። የፖሊስ መልስ “አልረበሹም ግን ቢጫ ልብስ ለብሰው ነበር” የሚል ነው።
ይህ እርምጃ የዜጎችን ሃሳብን በአደባባይ በነጻነት የመግለጽ እና በአደባባይ የመሰብሰብ መብትን የሚጥስ እርምጃ ነው። መንግስትን የሚደግፉ ሰልፎች በየጊዜው ያለምንም ችግር እና መሰናክል እንዲካሄዱ እየተደረገ ተቃዋሚዎች የሚጠሩዋቸው ሰላማዊ ሰልፎች፣ ስብሰባዎች እና ጋዜጣዊ መግለጫዎች በተደጋጋሚ መከልከላቸው የምርጫዊን ሂደት ላይ ከወዲሁ ጥላ ያጠላበታል።
3ኛ/ በቅርቡ አቶ ልደቱ እና አቶ ይልቃል የአገሪቱን ወቅታዊ ሁኔታ በማስመልከት የራሳቸውን አረዳድ እና ምልከታ ለአንድ ሚዲያ ማካፈላቸውን ተከትሎ ከሹም እስከ ደቂቅ ድረስ ዛቻ፣ ስድብ እና ማጠልሸት ሲካሄድባቸው ማየት የቅድመ ምርጫውን ወቅት አስፈሪ እና የሃሳብ ልዩነቶችን የሚያስተናግድ የፖለቲካ ምህዳር ገና አለመፈጠሩን ያመላክታል።
የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮችም ሆኑ ዜጎች በመሰላቸው ጉዳይ ላይ ሃሳባቸውን በነጻነት የማንጸባረቅ ሕገ መንግስታዊ መብት አላቸው። በተለይም የፓርቲ መሪዎች የመንግስትን ፖሊሲዎች፣ አፈጻጸሞች፣ አገርን በሚመለከቱ ክስተቶች እና የተለያዩ ጉዳዮች ላይ በነጻነት ሃሳባቸውን የማራመድ እና ለሕዝብ ይፋ የማድረግ መብት አላቸው።
እስከ አሁን በእነዚህ ሰዎች ላይ ከስም ማጥፋት እና ስብዕናቸውን ለማንቋሸሽ ከመሞከር በዘለቀ እነሱ ባነሷቸው ነጥቦች ላይ አንድ በአንድ ምክንያታዊ መልስ ወይም የመሟገቻ ሃሳብ የሰጠ ሰው አላየሁም። ብዙዎች ስድብ፣ እርግማን እና ዛቻ ነው ያዘነቡባቸው።
ሁለቱም ግለሰቦች ከገለጹዋቸው በርካታ ሃሳቦቻቸው ጋር ባልስማማም ከተናገሯቸው ነገሮች መካከል ሸምጥጠን ልናልፋቸው የማንችል እውነቶችንም አጋርተዋል። ሃሳብን እያፈኑ እና ሃሳባቸውን በነጻነት የሚገልጹ ግለሰቦችን እያሸማቀቁ ፍትሐዊ ምርጫ ማሰብ ይከብዳል። የማንወደው ነገር ሲነገር መብታችን አለማዳመጥ ወይም ሃሳቡን በሃሳብ መተቸት እንጂ ተናጋሪዎቹ ላይ ኢላማ ያደረገ ዛቻ፣ ማስፈራሪያ እና የጁንታ ደጋፊናቸው ይታሰሩልን እያሉ ማንቋረርን አይጨምርም።
ግን ፖለቲካችን ምርጫ ምርጫ ሳይሸት ምርጫው ሊካሄድ ነው? የምርጫ ውይይቶች አይታዩም። ብልጽግና እና ኢዜማ ጭልጭል የሚሉ ቅስቀሳዎች ሲያካሂዱ ይስተዋላል፤ ግን በቂ አይደለም። የሲቪክ ማህበራትም በምርጫ ዙሪያ ሲንቀሳቀሱ አይስተዋልም። ነው ወይስ ምርጫው …?
ቤተ አማኑኤል 18 በ12 በ12 ሜትር ይዘት ያለው ቤተክርስቲያን ሲሆን ከአለት የተፈለፈለ የላሊበላ ውቅር ቤተክርስቲያ ነው። ቤተ ክርስቲያኑ ውስጥ አራት የአለት አምዶች ይገኛሉ። ቤተ ክርስቲያን ሦሥት የመግቢያ በሮች አሉት። የበሮቹ ሳንቃዎች 800 አመት የሞላቸው፣ ከእንጨት የተጠረቡና እስካሁን ብዙ ጉዳት ያልደረሰባቸው ናቸው።
ከሮማንቲክ እስከ አንዲትም ድረስ እጅግ የተራቀቀ ከሆነ, ሙምባይ አንድ የማይረሳ ምሽት በሚያስታውሱ ትዝታዎች አማካኝነት ሊተሟችሁ የሚችሉ አንዳንድ የአለም አግዳሚ መጫወቻዎች አሉት. ሙምባይን ከተለየ አቅጣጫ ለማየት, ከእነዚህ በሙላት ወዳጆች መካከል በአንዱ እራስዎን ይለማመዱ. ብዙዎቹ ጥሩ ምግቦችም ያቀርባሉ.
ሙም በሙምባይ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ቢደረም, ኤም ከተማ ውስጥ በፀሐይ መጥረቂያ ኮክቴል ለመዝናናት ከሁሉ የተሻለው ስፍራ ሆኗል. በአራት Seasons Hotel በ 34 ኛው ፎቅ ላይ ያለው የባርኩ መቀመጫ ላይ ክፍት አየር, ነፋሻማ እና በከተማው ዙሪያ ሰፊ ዕይታዎችን ያቀርባል. ይህ የሚስብ አይደለም, ሻምፓኝ እና ኮክቴሎች በግማሽ ግማሽ ዋጋ ከ 5.30 pm እስከ 8:30 pm ይገኛሉ. አንድ ሙያ በሃላ ይመካል.
በዚህ ስሜት ቀዝቃዛና አሳዛኝ በሆነው የጣሪያ አሻንጉሊት ያገኛሉ. ይመልከቱ, እይታዎች እና ተጨማሪ እይታዎች. እዚህ ጋር እዚህ ይምጡ (በብራዚል አንጸባራቂ የብርሃን ብርሀን (ጌጣጌጥ) በመባል የሚታወቀው ፀሐይን ለመመልከት እዚህ ይምጡ እና ከዋክብት እና የሻማ አረንጓዴውን የፀሐይ ብርሃን በአየር አየር ላይ ይተካሉ. እንዲህ ባለ ውብ ቦታ ላይ ለመዝናናት የሚጓጉ ጥቂት ቦታዎች አሉ. አስገራሚው የኬፕት አይነቶች, ወይን እና ሲጋራዎች ይመርጣሉ. ይህ አሞሌ በእርግጠኝነት ለማቀዝቀዝ ነው! ይሁን እንጂ ለወደፊቱ ለመክፈል ተዘጋጅ. መጠጦች ውድ በመሆናቸው ምንም የደስታ ጊዜ የላቸውም.
በታሪካዊ ታሽማላ ሕንፃ እና ታወር ሆቴል መግቢያ አዳራሽ ውስጥ የተንደላቀቀ የሃርብ ባር በ Mumbai ውስጥ የመጀመሪያ ፈቃድ ነው. በ 1933 ተከፈተ እናም በዳርቻው ዙሪያውን ተመለከተ. በአሁኑ ወቅት ባር በ 2008 በሆቴሉ ላይ የተፈጸመውን የአሸባሪ የአሸባሪነት ጥቃት ከተካሄዱ በኋላ ዘመናዊ አዳዲስ እይታዎችን ይለብሳል. የፈጠራው ዝርዝር ሁለት ዘመናዊ የሆኑ ጌም የተመሰረቱ የምስክር ወረቀቶችን ያቀርባል - ከሃርበር (ከሮበርት) ጀምሮ ከ 1933 (እ.ኤ.አ.) ጀምሮ እና ቦምቤይ ነዳጅ / . በሚገርም ሁኔታ, በደቡብ አሜሪካ ውስጥ የተገኘ Pisco Sour. ደስተኛ በሆኑ ሰዓታት ከ 6 pm እስከ 8 pm ድረስ ገንዘብ ይቆጥቡ
ይህ አዳዲስ ቀኑን ሙሉ የሚገነቡት ካፌ እና ባር በ 2015 መከፈትና ሂቫሌን ተክቷል. ይህ ቦታ በአምባገነቢው ካላ ጎዳ ክበብ ውስጥ ይገኛል . እጅግ በጣም ቆንጆ ውበት (የሚወዱ ወይም የሚጠሉዎት የሚመስሉ) ብዙዎቹ ከ Crawford Market ይጀምሩ እና በሙምባይ መንገዶች ላይ ለሽያጭ በተገለጹ ነገሮች ላይ የተመሠረቱ ናቸው. ቢጫ ፈታላ ኳስ, የወርቅ ማጠቢያ ዕቃዎች, ሻይ ኬክሎች, የውሃ ባልዲዎች እና የባድሚንተን ጠርሙሶች ሁሉ በጋራ ጣሪያው ላይ በሚገኝ የማያውቅ ጭነት አንድ ላይ ያመጹ. ኮክቴሎች ፈጣሪዎች ናቸው (የተጨሱትን ለመሞከር ይሞክሩ) እና እንዲሁም የመዋኛ ጠረጴዛ አለ.
በሙምባይ ፑሽ ምዕራባዊ ዳርቻ አካባቢ በጁዋ የባህር ዳርቻ ላይ የፊት የበረዶ ወንዝ መቀመጫዎች እንዲኖሩ ይፈልጋሉ? ጋዳ ዳ ቪዳ ቦታው ነው! ይህ ውብ የባህር ዳርቻ መቆለፊያው በቤት ውስጥ እና በቤት ውጭ, በዘንባባ ዛፎች ስር እና በባህር ዳርቻዎች ውስጥ ይገኛል. ይህ ከምሽቱ 4 ሰዓት እስከ 8 ፒኤም በየቀኑ ደስተኞች ናቸው. እሮብ, አርብ እና ቅዳሜዎች ለዲጄሾዎች እና ለዳንስ ወደ ማታ (ከምሽቱ 10 ሰዓት) ይምጡ.
ሟቾቹ ከሚምባው ጋር ለመደባለቅ ከፈለጉ, የዛሬው የቢዝነስ ምሽት ላይ የቡድኑ ምሽት (ከ 10 አመት በላይ በንግድ ሥራ ላይ የተገኘን) ዕለታዊ አየር ማረፊያ አይለፍዎ. የሜዲትራንያን ተምሳሌት እና በንፁህ ውበት ያጌጠ, ከቤት ውጪ ያለ አደባባይ እና የቤት ውስጥ ምግብ ነው. (ማስታወሻ ኦሊቭ በእዚያ እሁድ እሁድ በብራም ውስጥ ከሚገኙ ምርጥ ቦታዎች አንዱ ነው!).
አድራሻ 14 ፐን-ሂል ሆቴል, 14 ዩኒየን ፓርክ, ኸር ምዕራብ (ከካፌ ካፌ ጀርባ, ከካርተር መንገድ ጀርባ). በደቡብ ሙምባይ በሚገኘው የማሕላሲሚ የዘፋራ ኮርስም ላይ.
በኮንጎ እምብርት ውስጥ ሊጠፋ የተቃረበ ዝንጀሮ ከተመዘገበው በኋላ ግን የሸክላር ውስጡ ባር የተሸለ የበለጠና ኮኬር ዝርዝር አለው, ከቤት ውጭ በሆስፒታል የመመገቢያ አካባቢ እና በአካባቢው አየር ማቀዝቀዣ ያለው የቢስክሌት ማረፊያ ቦታ አለው. በከተማው ውስጥ ከሚታወቁ የበለጸጉ ድራጎች መካከል አንዱ በጣም ተወዳጅ ከሆኑት ባንዶዎች አንዱ ሲሆን የአካባቢው ነዋሪዎች እና የውጭ ዜጎች ሞልቶ የሚስብ የሽኮብል ሕዝብን ይስባል. ምርጥ ሀሳብ ለማግኘት ሀሙስ ከሰኞ እስከ ቅዳሜ ቀናት ይሂዱ.
በወለጋ ጊምቢ ዞን ዲላ ጎላላ ወረዳ እሁድ አመሻሽ ላይ የአማራ ተወላጆች ላይ በተደረገ ጭካኔ የተሞላበት ጥቃት ቢያንስ 200 ሰዎች እንዳለቁ ተሰማ ከአካባቢው የተገኙ መረጃዎችን ዋቢ ያደረጉ ዘገባዎች አሳውቀዋል፡፡
ይህ እጂግ ዘገኛኝ ነው የተባለ እልቂት የኦነግ ሽኔ ታጣቂዎች እንዳደረሱ የክልሉ መንግስት አስታውቋል ሆኖም የሟቾችን ቁጥር አላሳወቀም፡፡ የህወሓትንም ቡድን አብሮ ኮንኗል፡፡
ድርጊቱ የተፈጸመው በአካባቢው ተሰማርቶ የነበረው የመከላከያ ኃይል እንዲወጣ ከተደረገ ከአንድ ቀን በኋላ ነው፡፡ ሰራዊቱ እንዲወጣ ያዘዘው የመንግስት አካል እና ለምን ሰራዊቱ እንዲወጣ እንደታዘዘ የታወቀ ነገር የለም፡፡
በአማራ ላይ ያነጣነረ እልቂት በተለያዮ የኢትዮጵያ ክፍሎች በተደጋጋሚ እንደተፈጸመ የሚታወስ ሲሆን ሁኔታው እየተባባሰ በመሄድ ላይ መሆኑን ባላፉት ሁለት ወራቶች የደረሱት እልቂቶች ያመላክታሉ፡፡
መንግስቲ ኤርትራ፣ መዓጹታቱ ንምዕራባውያን ዲፕሎማሰኛታትን ናይ ወጻኢ ጋዜጠኛታትን ክኸፍት ዝተገደደሉ ምኽንያት፣ ውጽኢት ናይቲ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊኡ ዘንበሮ እገዳ ምዃኑ ሬድዮ ኤረና ዝተወከሰቶም ተንተንቲ ፖለቲካ ይገልጹ።
እቲ መንግስቲ፣ ነቲ ኣብ 2009ን 2011ን ክልተ እዋናት ዝነበረሉ እገዳ፣ ትርጉም ኣልቦ’ዩ እናበለ ከናሽዎ እኳ እንተፈተነ፣ እናጸንሐ ግና ሳዕቤናቱ ስለዝተዓዘበ፣ ነቲ ኣውራ ጠንቕታት እገዳ ዝኾነ ምትእትታው ናብ ሶማል ኢዱ ከምዝሰሓበ ከፍልጥ እንከሎ፣ ሕጂ ከኣ ንዓመታት ክኽሕዶም ዝጸንሐ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ከለቕቕ ተገዲዱ ኣሎ።
ብዘይካ’ዚ’ውን እቲ መንግስቲ ብፍላይ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ላዕለዎት ሰበ ስልጣናቱ ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ይፍጽሙ ኣለዉ ዶ ኣይፋል ኣብ ዝብል ብሕቡራት ሃገራት ዝቖመት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት እተካይዶ ዘላ መጽናዕቲ ሻቕሎት ከምዝፈጠረሉ ዘረድኡ እቶም ተንተንቲ እታ ኮሚሽን ጸብጻባ ናብ ሕቡራት ሃገራት ቅድሚ ምቕራባ፣ መዓጹታቱ ንምዕራባውያን ዲፕሎማሰኛታትን ናይ ወጻኢ ጋዜጠኛታትን ክኸፍትን ይርአ ምህላዉ ኣገንዚቦም።
ይኹን’ምበር እቲ መንግስቲ ነቶም ናብ ኤርትራ ክበጽሑ ቪዛ ዝህቦም ዘሎ ምዕራባውያን ዲፕሎማሰኛታትን ጋዜጠኛታትን፣ ብምክትታል ኣባላቱ ኣብ ውሱን ከባቢታት ኣስመራን ካልእ ከተማታትን ኣዛዊሩ ጥራይ ከምዝምለሱ ብምግባር ነቲ ዝኽሰሰሉ ገበናት ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ንምኽዋሉ ይጽዕር ምህላዉ ካብ ህዝቢ ዝተሰወረ ከምዘይኮነ እቶም ተንተንቲ ይጠቕሱ።
መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዝርከቦም ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኤርትራ ገበን ኣብ ልዕሊ ሰብኣውነት ይፍጽሙ ኣለዉ ዶ ኣይፋል ኣብ ዝብል ጉዳይ ናይ እተካይዶ ዘላ መጽናዕቲ ፣ ምሉእ ጸብጻባ ኣብ ሰነ 2016 ከተቕርብ’ያ።
የኩባንያ አጠቃላይ እይታ በ 2002 የተቋቋመ የዝንጀሮ የእንቆቅልሽ ቀን ነርሶች የእንግሊዝ ትልቁ የህጻናት እንክብካቤ ፍራንሲሽን እና ሶስተኛ ትልቁ የህጻናት እንክብካቤ አቅራቢ ነው ፡፡ ተመሰረተ ...
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በተቋቋመበት አዋጅ 1133/2011 በምርጫ በፖለቲካ ፓርቲዎች እና በስነምግባር አዋጅ 1162/2011 በተሰጠው ስልጣን መሰረት ፖለቲካ ፓርቲዎች ድጋፍ እና ቁጥጥር የሚያደርግ ተቋም ነው።
የፓርቲው የተወሰኑ የስራ አስፈጻሚ አባላት ነሃሴ 01 ቀን 2012 ዓ.ም በተጻፈ እና በድርጅቱ ምክትል ሊቀመንበር በተፈረመ ደብዳቤ የድርጅቱን ሊቀመንበር መታገዳቸውን ለቦርዱ አሳውቀው እንደነበር፣ ከዚህም በተጨማሪ የድርጅቱ አመራር ላይ ተከታታይ አቤቱታዎች አስገብተው እንደነበር ይታወሳል።
በሌላ በኩል የድርጅቱ ሊቀመንበር መስከረም 02 ቀን 2013 ዓ.ም ድርጅቱ ብሔራዊ ምክር ቤት ስብሰባ አድርጎ የፓርቲውን ምክትል ሊቀመንበር፣ የስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባላትን እንዲሁም የማእከላዊ ኮሚቴ አባላት እስከሚቀጥለው የድርጅቱ ጠቅላላ ጉባኤ ድረስ ከሃላፊነታቸው ታግደው እንዲቆዩ እንደወሰነ ለቦርዱ አሳውቀዋል።
ፖለቲካ ፓርቲ አባላት መኻከል አለመግባባት ሲከሰት እና ለቦርዱ አቤቱታ ሲቀርብለት በአዋጅ ቁጥር 1162/11 አንቀፅ 74 ንዑስ አንቀፅ 6 መሠረት ጉዳዩን ተመልክቶ የውሣኔ ሃሣብ የሚያቀርብ የባለሙያዎች ጉባኤ ለማቋቋም በተሰጠው ስልጣን መሰረት በማድረግ የሁለቱንም ቡድኖች ደብዳቤዎች እና አቤቱታዎች እንዲሁም የውስጥ ህጎች የሚያይ የባለሞያዎች ኮሚቴ ለማቋቋም ውሳኔ አሳልፎ እንደነበርም ይታወሳል፡፡
በዚህም መሰረት በእነ አቶ አራርሶ በኩል ባለሞያ ቢመድቡም ፣ በእነ አቶ ዳውድ በኩል ባለሞያ ለመመደብ ፍቃደኛ ካለመሆናቸውም በላይ የፓርቲው የውስጥ ደንብ መሰረት መጠናቀቅ ያለበት ጉዳይ ነው በማለት መልስ በመስጠታቸው የባሞያዎች ጉባኤ ማቋቋም ሳይሳካ ቀርቷል፡፡
በኦነግ አመራር መካከል የተፈጠረውን ችግር ለመፍታት የተደረገው የመጀመሪያው የቦርዱ ጥረት ባለመሳካቱ ጉዳዩን ከባለሞያዎች ጉባኤ ይልቅ በራሱ ሊያየው ተገድዷል። በዚህም መሰረት ከሁለቱም ወገን የገቡትን እገዳዎች በማየት እና የገቡ ሰነዶችን በመመርመር እንዲሁም ከሁለቱም ቡድን አመራሮች ጋር እንዲሁም ከስነስርአት እና ቁጥጥር ኮሚቴ አመራር አባላት ጋር ሰፊ ውይይት አድርጓል።