Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ወለድ ለብዙ መቶ ዓመታት የሰው አእምሮ አካል ሆኖ ቆይቷል. ጥቃቅን ብስባሽ ወይም ከፍተኛ ንኪኪ አደጋዎች, ሰዎች ወደ ዓለም ውርዶች የሚስቡ ነገሮች አሉ. በዛን ጊዜ, እያንዳንዱ አዲስ ስሜት እና ደስታን, እና የማሸነፍ ዕድልን የሚያመጡ የተለያዩ ጨዋታዎች ተፈጥረዋል. የመስመር ላይ ጨዋታዎች ቀስ ብለው በእርግጠኝነት በካይኖዎች ውስጥ መገኘት ቢጀምሩም እንደ ሊስ ቬጋስ ያሉ የመሳሰሉት የቱሪስት መስህቦች የቱሪስት እንቅስቃሴን እንደቀጠሉ አይካድም. ይሁን እንጂ ዋናዎቹ ጨዋታዎች ምንድን ናቸው? ከታች ያሉት ሶስት ናቸው.
ሊከራከር ከሚችል በጣም ታዋቂ ከሆኑ የካሲኖ ጨዋታዎች ውስጥ አንዱ ፒክ ነው። በመጀመሪያ በኒው ኦርሊንስ ውስጥ በ 1829 ውስጥ የተጫወተው ይህ ጨዋታ በአስርተ ዓመታት ውስጥ በታዋቂነት አድጓል ፡፡ ዛሬ በአሜሪካ ውስጥ እንደ ስፖርት ይታያል ፣ እና ተወዳዳሪዎቹ በዋነኛነት በቴሌቪዥን እና በመገናኛ ብዙሃን ሽፋን ሽፋን አማካኝነት ተወዳዳሪዎቻቸው ከፍ ያለ $ 10,000 የመግቢያ ክፍያ የሚከፍሉበት የራሱ የሆነ የራሱ የሆነ የራሱ የሆነ ተከታታይ ዓለም አለው። የ Poker “ማንኛውም ሰው ማሸነፍ ይችላል” የሚሉት አስደሳች ተጫዋቾችን ብዙ ሰዎች ዕድላቸውን እንዲሞክሩ በመስመር ላይ ካሲኖዎች ተደራሽነት እንደገና እና ጊዜን የሚሳበው ነው። በርካታ የቁማር ልዩነቶች አሉ ፣ ቴክሳስ Hold 'ኤም በጣም በሰፊው እየተጫወተ ይገኛል። በቴክሳስ Hold 'ኤም ውስጥ አራት ዙር ክለቦች አሉ ፣ ተጫዋቾች ለተሻለ እጅ አምስት ካርዶችን ማዋሃድ የሚፈልጉ ናቸው ፡፡ በየቀኑ በቴክኖሎጂ እየተቀየረ ሲመጣ ፣ አሁን ባለው በፓክ ጨዋታ ውስጥ ለመሳተፍ ከመቼውም በበለጠ ብዙ መንገዶች አሉ ፣ ለምሳሌ ፡፡ bitcoin ፖከር. ያደረጋችሁትን ብር ያደረጉትን ገንዘብ ከመዋጋት ይልቅ ለጨዋታ አማራጭ ይልቁንስ በእንጨት ላይ የተሞሉ ብዜቶች.
በካናኖ ውስጥ የሚካሄውን ማንኛውንም የቴሌቪዥን ትርዒት ​​ወይም ፊልም ካዩ, አዶውን, ስፒል ኳስና ረዥም ጠረጴዛውን የሮቤል ሠንጠረዥ አይተሃል. ከ 18 ጀምሮ መጀመሪያ ካሲኖ ጨዋታዎች አንዱ ነውth ምዕተ ዓመት ፈረንሳይ. ከድሽ ጋር በከፍተኛ ሁኔታ የተጨናነቀ ጨዋታ ነው, ግን አንዳንድ ተጫዋቾች በጣም አጓጊን ሲያገኙ ነው. ጽንሰ-ሐሳቡ በአንጻራዊነት ቀላል ነው. በቀለም ወይም በቁጥር ላይ ቁማርን ወይም ቀጠሮዎን (እንደ '' እንኳን ሳይቀር) ላይ ያስቀምጣሉ, አከፋፋዩ ኳሱን ያሽከረክረዋል, እና ከቁጥሩ ጋር በተጣጣመው ቁጥር / ቀለም / መጠን ላይ ቢደመር ያሸንፋሉ. ሮሌት ተጫዋቾችን ይስልጣል ከማህበራዊ ጨዋታዎች ጋር, ከሌሎች አጫዋቾች እና አከፋፋዮች, እና ኳሱ በሚወድቅበት ቦታ የሚገናኙበት. ይሄ እንደ ፔርና የመሳሰሉ ሌሎች የካይኖ ጨዋታዎች በጣም ፈጣን ነው, ይህም ማለት ሲያገኙ ማረቃዎ ፈጣን ነው. ሩቤትን ለመጀመር እና ለመሞከር ቀላሉን ለካሚኖ ለመጀመር በጣም ጥሩ ነው.
ከዘመናዊ ካሲኖዎች ውስጥ ሌሎች ምስላዊ ምስሎች, ብሩህ ቀለሞች ያሉት, ብልጭ ድርግም የሚሉ የኪራይ ማሽኖች. የሻ የመገጣጠሚያ ማሽኖች በመጨረሻም እንደ $ 1 በመሳሰሉት በጣም ዝቅተኛ በሆነ ጨዋታ ላይ መጫወት በመቻሉ እና በጣም ቀላል ነው. ጨዋታውን ለመጀመር በቀላሉ ገንዘብ ያስገባሉ, ይህም የተለያዩ ጨዋታዎችን ለማሸነፍ የተለያዩ አዝራሮችን መግፋት በሚያስፈልግበት ከቪዲዮ ጨዋታዎች እስከ የመውጫ መሳሪያዎች ድረስ. ከስሎፕ ማሽን የሚወጣው ክፍያ በጣም ትልቅ ሊሆን ይችላል, በ $ 10,000 ዘሮች ውስጥ.
1/2/2018"ህወሓት እና ፍርሃት፡ ከቀበሌ እስከ መቀሌ" በሚል ርዕስ ባወጣሁት ፅሁፍ፣ አህአዴግ በ1997ቱ ምርጫ ወቅት ያጋጠመው ሽንፈትና በተለይ ደግሞ በህወሓት ልሂቃን ዘንድ ያስከተለው ከፍተኛ
a blog about news articles foto records Food or Freedom debate ወይም ተወግደዋል የሚባሉት አንጋፋ የድርጅቱ መሪዎች ጥላቸውና እጃቸው መዋቅሩን ነክሶ የሚል፤ ራሱን መመርመር አለበት። የራሱን ሕጎች በማፍረሱ፤ ሕጎችን ማፍረስ
ሁለት ሀገር ያለው ጃዋር የቤት ማፍረስ ትዕዛዝ ከሰጠ ›› እንቅስቃሴ መኖሩንና ሁሉም የመንግሥት መዋቅር ተናቦና ተቀናጅቶ መዋቅሩን ካላፈራረሰው፣ በአገሪቱ ኢኮኖሚ ላይ ጉዳት ከማድረስ አልፎ ፖለቲካዊ
(በፍቃዱ ዘሃይሉ) በጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ ተስፋን-በጥንቃቄ (cautious optimism) ካነገቡት ሰዎች አንዱ ነኝ። የተስፋዬ መሠረቶች ጠቅላይ ሚኒስትሩ ወደ ሥልጣን የመጡበት መንገድ፣ የገቧቸው
5/10/2017"ወልደ አብ" የክሕደት መጽሐፍ እንዲታገድና ምላሽ እንዲሰጥበት፣ አሳታሚዎቹም በሕግ እንዲጠየቁ የሀገረ ስብከቱ ካህናትና ምእመናን ቀደም ሲል ያቀረቡትን አቤቱታ በዚህ ፒዲኤፍ ፋይል ይመልከቱ፡፡ ††† በምሥራቅ ጎጃም ሀ/ስብከት ገዳማት
ከአጀማመሩ የወደቀ ስርአት፣ ህገ-መንግስቱንና የክልል ስርአቱን ጨምሮ በአዋጅ ማፍረስ ይገባል፡፡ በምትኩ በቀዳሚው ኃይለስላሴ ዘመነ መንግስት የነበሩትን ክፍለ ሀገራት ማዕከል ያደረገና
የፓርቲ መዋቅሩን ለማስፋፋት የሞከረው እርዳታ በመስጠትና በመንፈግ ላይ ባተኮረ አካሄድ ነው፡፡ በውጤቱም እ ኤ አ በ2008ዓ ም ጋሉፕ በተባለው የጥናት ተቋም የወጣው ዘገባና በምርጫ ፖለቲካ ላይ እምነት ያላቸው
7/12/2017ያለንበት ዘመን ሳይንስና ቴክኖሎጂ የዳበረበትና የዓለም ህዝቦች እየተቀራረቡ የመጡበት ዓለም አንድ መንደር የሆነችበት ዘመን ነው፡፡ በዚህ ወቅትም የህዝብ ግንኙነት ሚና የጐላ መሆን
የሰሞኑ ግርግር ያስጨንቃል። የኦዲፒ ሰዎች ሰከን ማለት ቢችሉ ጥሩ ነው። በጽንፈኞች የተጠለፉት አንዳንድ አመራሮቹ ከማይክና ከፌስ ቡክ ለጊዜው እንዲርቁ ቢደርግ ዋናው ተጠቃሚ ራሱ ኦዲፒ ነው። ከህውሀት በብዙ እጥፍ የሚያስከነዳ የተረኝነት
‹‹ከሁለት ዓመት በኃላ በምርጫ የሚፈልገውን መምረጥ እንደሚችል የተማመናል፡፡ ስለዚህ ቤት ማቃጠል፣ ሰው መግደልና ኢንዱስትሪ ማፍረስ ይቆማል ብዬ አስባለሁ፡፡ ይህ ሂደት በራሱ ወንጀልንና ትክክለኛ የፖለቲካ ጥያቄን ይለያል ብዬ አስባለሁ
ኧረ በህግ አምላክ! ዮሃንስ አበራ (ዶር ) 1-16-20 ሁል ጊዜ የሚቸግርና መስዋእትነት የሚያስከፍል ነገር ቢኖር ወደ ፊት መሄድ ነው፡፡ የኋሊት ለመሄድማ ንፋስም ያግዛል፤ ከየኋሊት መድረሻ በፍጥነት ያደርሳል፡፡ ህግ ማክበር ወደፊት መሄድ ነውና ከባድ
BY Tamirat Negera ጠ/ሚ አቢይ ላይ ከሚነሱት በርካታ ትችቶች አንደኛው ዙረታም ነው፤አርፎ ስራ ለምን አይሰራም የሚለው ትችት ተቀዳሚው ሳይሆን አይቀርም፡፡ የሽግግር መንግስተ
by MINILIK SALSAWI ‪ ተቃዋሚ ሃይሎች ከበፊቱ በተሻለ ሁኔታ ሰብረው በመግባት ስርአቱን ማፍረስ ያለባቸው ወቅት ነው Minilik Salsawi ኢትዮጵያ ውስጥ የተከሰተውን የፖለቲካ የምጣኔ ሃ
16/4/2020በሰራዊቱ ውስጥ ከትግራይ ተወላጆች በቀር ሌላው አባል ከማጉረምረም እየተሻገረ ነው። በተለይ የታችኛው የመከላከያ ክፍል የልብ ትርታው ወደ ሌላ ቦታ እየመታ መሆኑን በስፋት እየተነገረ ነው።
እና በመስመር ላይ አለም ውስጥ በጣም ታዋቂ የሆነው የትንታኔ መሳሪያ እንደመሆኑ Google አናሌቲክስን በ ቀያሪ የማውጫ ቁልፎች ምርጥ የድር ማስተናገጃ ምርጥ የድር አስተናባሪ ያግኙ ተጨባጭ ግምገማዎች የተገነቡ ናቸው ነፃ
በዚህ ክፍል ውስጥ ምንም ቪዲዮ አይገኝም። ይቅርታ፣ ቪዲዮውን ማጫወት አልተቻለም። ቁርባን ከቅዱሳን ጽሑፎች እየጠቀሱ ማመራመር ተመሳሳይ ሐሳብ ያለው ርዕስ ክርስቲያኖች ስለ ቁርባን ሊኖራቸው የሚገባው አመለካከት ምንድን ነው?
እንደሚሉት ብዙ አምራቾች የውስጥ እና ውጫዊ ውድድር ትልቅ ስለሆነ ነጋዴዎች ሁልጊዜ ወጪ መቀነስ ይፈልጋሉ በመብላት አንዳንድ ነገሮች መበላት አይችሉም የምዝግብ ኩባንያዎች እንዲሁ ዋጋ ዋጋቸው ጥራት ያላቸው ናቸው ለመናገር ከባድ ነው
ወጪ ፣ የፅህፇት መሳሪያ ወጪ፣ የሠራተኞች አበሌ የመሳሰለት በሻጭ መስሪያ ቤት የሚሸፇኑ ይሆናሌ፡፡ 2 1 3 የጨረታ ሠነዴ መሸጫ ዋጋ በሻጭ መስሪያ ቤት የሚወሰን ሆኖ ሻጭ መስሪያ ቤት ከጨረታው ጋር
በተጋነነ ዋጋ ሲሸጡ በተገኙ እና በድርጅታቸው ውስጥ አቅርቦቱ እያለ የለንም ያሉ ሰባት ድርጅቶች ማስጠንቀቂያ የተሰጣቸው ሲሆን 15ቱ ደግሞ እንዲታሸጉ ተደርገዋል። በሌላ በኩል አንድ ድርጅት ከክፍለ
ወደዚህ በኢንተርኔት ላይ በቀጥታ ወደሚሰጠው ትምህርት እንኳን ደህና መጡ። በዚህ ተከታታይ ቪዲዮዎች ውስጥ፣ የጭነት መኪናዎን በተሻለ ሁኔታ እንዲረዱ እና አቅሙን ለማሳደግ እንዲችሉ clean diesel ሞተሮች ውስጥ ደቂቅ
በ 2009 ክረምት ላይ ተንቀሳቃሽ ስልኮች ሩዋንዳ በመላ ሁሉ በሚደወልበት ነበር ቤተሰብ ጓደኞች እና የንግድ ጓደኞች መካከል ጥሪዎች በሚሊዮን የሚቆጠሩ በተጨማሪ 1 000 ሩዋንዳውያን ኢያሱ Blumenstock እና
Marriage and islamic familyhood ጋብቻና እስላማዊ ቤተሰብ ውስጥ የሚፈጠሩ ችግሮችና መፍትሄዎቻቸው a 25 434 membres እጅግ በጣም አዛኝና በጣም ሩህሩህ በሆነው በአላህ ስም እጀምራለው
የ cm ሸርተሮች ለ መሳሪያዎ የደንበኞች አገልግሎት ይሰጣሉ ፡፡ ለክፍሎች ወይም መልሶ ግንባታዎች የ cm መሳሪያዎን በስራ ሁኔታ ውስጥ ማቆየት እንችላለን ፡፡ የበለጠ ለመረዳት እኛን ያነጋግሩን።
26/09/2015የመስቀል በዓል ስናከብር ልናጤነው የሚገባን ዐቢይ ቁም ነገር አይሁድ ክርስቶስ የተሰቀለበትን መስቀል ቆሻሻ ማጠራቀሚያ ቦታ በመቅበር እንዲረሳ ለማድረግ ቢሞክሩም በንግሥት
የቀድሞ የወያኔ ባለስልጣናት በአፍሪካ አገራት የጦር መሳሪያ ደላላነት ስራ እየሰሩ መክበራቸውን ለዲፕሎማቶች ቅርበት ያላቸው የውስጥ ምንጮቻችን ገለጹ። አቶ የማነ ኪዳኔ (ወይም በጫካ የቅጽል ስማቸው "ጀማይካ")፣ በደቡብ ሱዳን ውስጥ በከፍተኛ
ዋጋው ዋጋ አለው? ያንን የምናገኘው ነው LeRee Le 3 Smartphone Review የመጀመሪያ ግንዛቤዎች ከደስታዊ ንድፍ ጋር የተያያዘው ሳጥን ላይ አፅንኦት ሰጥቶናል ሁለት እጥፍ እንዳለው ያሳየዋል ክፍል እና የባዮሜትሪክ ዳሳሽ ዘመናዊ ስልክዎን ከሳጥኑ ውስጥ
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሥርዓተ አልበኝነት ነግሷል! የቤተ ክርስቲያን ሥርዓት ሲፈራርስ ዝምታው እስከመቼ? ቅዱስ ፓትርያርኩ በዚህ ጉዳይ ምላሻቸው ምን ይሆን? ዛሬ
ዓለም ዓቀፍ የስንዴ ሽያጭ- ውል በተናጠል መሰረዝ የሰ/መ/ቁ 155880 አግሪኮም ኢንተርናሽናል ኩባንያ እና የኢትዮጵያ ንግድ ስራዎች ኮርፖሬሽን እናEthiopian Legal Brief
አመልካች – አግሪኮም ኢንተርናሽናል ኩባንያ -ጠበቃ አለሙ ደነቀው ቀረቡ ተጠሪ-የኢትዮጵያ ንግድ ስራዎች ኮርፖሬሽን-ጠበቆች ሜሮን ሰለሞን እና ዶ/ር ዘውድነህ በየነ ቀረቡ
ጉዳዩ የስንዴ ግዢ ውልን መሰረት ያደረገ ሲሆን ክርክሩ የተደረገው ግራ ቀኙ እ.ኤ.አ ኖቨንበር 25/2011 ባደረጉት ስምምነት መሰረት አለመግባባታቸውን በኢትዮጵያ መሰረታዊ ህግ (Substantive Law) እንዲሁም በ Grain and Feeds Trading association (GAFTA) የሥነ ሥርዓት ህግ ቁጥር 125 (GAFTA Rules NO. 125) መሰረት በሚቋቋም የግልግል ዳኝነት አካል በእንግሊዝ ሃገር ለመቋጨት በተስማሙት መሰረት ነው፡፡
የአሁን ተጠሪ ለግልግል ጉባኤው ባቀረበው ክስ 200,000 ሜትሪክ ቶን ስንዴ ለማቅረብ አመልካች የውል ግዴታ ገብቶ ማቅረብ ባለመቻሉ ጥቅምት 9/2005 ዓ.ም ማስጠንቀቂያ ሰጥቼ ውሉን በማቋረጥ ሌላ ግዢ ፈጽሜያለሁ፤ ስለሆነም በፈፀምኩት አዲስ ግዢ ምክንያት ለ 11,549,000.00 (አስራ አንድ ሚሊዮን አምስት መቶ አርባ ዘጠኝ ሺህ) የአሜሪካ ዶላር ተጨማሪ ወጪ ተዳርጌያለሁ፤ ይህንኑ ገንዘብ እንዲከፍል ይወሰንልኝ በማለት ዳኝነት መጠየቁን የሚያሳይ ነው፡፡
አመልካች ለቀረበበት ክስ በሰጠው መልስ ስንዴውን ለማቅረብ ያልቻልኩት ስንዴውን ለማቅረብ የሚያስፈልገውን የባንክ የመተማመኛ ሰነድ (L/C) ተጠሪ አስተካክሎ በወቅቱ ለማቅረብ ባለመቻሉ በራሱ ጥፋት ነው፤ የራሱን ግዴታ ባልተወጣበት ሁኔታ ውሉን ለማቋረጥም ሆነ ኪሳራ ለመጠየቅ አይችልም፤ ከዚህም ሌላ ውሉ በሚተዳደርበት በኢትዮጵያ ህግ መሰረት ተገቢው ማስጠንቀቂያ ሳይሰጥ ተጠሪ ውሉን ሊያቋርጥ አይችልም፤ ስለሆነም ካሳ እንድከፍል ሊጠይቀኝ አይችልም፤ ይህ የሚታለፍ ቢሆንና የደረሰ ጉዳት አለ ከተባለ ተጠሪ ሊጠይቅ የሚችለው ለ200,000 ሜትሪክ ቶን የዋጋ መጠን በተሰጠው የመልካም ሥራ አፈፃፀም ሰነድ (Performance Bond) ማለትም 5,855,000.00 (አምስት ሚሊዮን ስምንት መቶ ሃምሳ አምስት ሺህ) የአሜሪካን ዶላር ብቻ ነው በማለት ተከራክሯል፡፡
ጉዳዩ በዚህ መልኩ የቀረበለት የግልግል ጉባኤ ክርክርና ማስረጃውን መርምሮ ተጠሪ ውሉን ያቋረጠው በአግባቡ ነው፤ ውሉን ለማቋረጥ የተሰጠው ማስጠንቀቂያም የኢትዮጵያ ህግ የሚጠይቀውን የሚያሟላ ነው፤ እንዲሁም ተጠሪ የጠየቀውን የካሳ መጠን የማይከፍልበት ምክንያት የለም በማለት አመልካች ለተጠሪ 11,549,000.00 (አስራ አንድ ሚሊዮን አምስት መቶ አርባ ዘጠኝ ሺህ) የአሜሪካ ዶላር እንዲከፍል የካቲት 20/2010 ዓ.ም ባሳለፈው ፍርድ ወስኗል፡፡
የሰበር አቤቱታው የቀረበው ይህን ውሳኔ በመቃወም ነው፡፡ አመልካች መጋቢት 18/2010 ዓ.ም በተፃፈ የሰበር ማመልከቻ ውሳኔው የተሰጠው በኢትዮጵያ ህግ ላይ ተመስርቶ መሆኑንና ውሳኔውም የመጨረሻና በሁለቱ ወገኖች ላይ ተፈፃሚነት ያለው መሆኑ መደንገጉን፤ እንዲሁም የፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በሰበር መዝገብ ቁጥር 42239 ከሰጠው ውሳኔ አንጻር ጉዳዩን ተቀብሎ ለመዳኘት እንደሚችልና ህገመንግስታዊ ሥልጣን ያለው መሆኑን ጠቅሶ ማመልከቻውን አቅርቧል፡፡
አመልካች በሰበር ማመልከቻው በ09/02/2005 ዓ.ም ተሰጠ የተባለው ማስጠንቀቂያ በ16/02/2005 ዓ.ም ከተጠሪ በተላከ መልዕክት የተነሳና የተሰረዘ በመሆኑ፤ ይህም ባይሆን ማስጠንቀቂያው የተሰጠው ተጠሪ የራሱን ግዴታ ሳይወጣና በቂ ጊዜም ሳይሰጥ የፍትሐብሔር ህጉንና የሰበር ውሳኔዎች ያስቀመጣቸውን መስፈርቶች ሳያሟላ ስለሆነ በአግባቡ ባልተቋረጠ ውል ላይ ተመስርቶ አመልካች 11,5490,00.00 (አስራ አንድ ሺህ አምስት መቶ አርባ ዘጠኝ) የአሜሪካ ዶላር እንዲከፍል የተሰጠው የግልግል ጉባኤ ውድቅ እንዲደረግ ጠይቋል፡፡ ይህ የሚታለፍ ከሆነም ለደረሰው ጉዳት መከፈል ያለበት ለ 200,000 ሜትሪክ ቶን ስንዴ ግራቀኙ ካደረጓቸው ውሎች ተለይቶ በተሰጠው የፐርፎርማንስ ቦንድ ገንዘብ መጠን ማለትም 5,855,000.00 (አምስት ሚሊዮን ስምንት መቶ ሃምሳ አምስት ሺህ) የአሜሪካን ዶላር ብቻ ነው ተብሎ እንዲወሰን አመልክቷል፡፡
በተናጠል ለመሰረዝ (Unilateral Cancillation of Contract) ስለሚችሉበት አግባብ በሰበር መዝገብ ቁጥር 57280 ከተሰጠው አስገዳጅ የህግ ትርጉም አኳያ ተገቢነቱን መርምሮ ለመወሰን በሚል ጉዳዩ ለሰበር ችሎት እንዲቀርብ እና ተጠሪ መልስ እንዲሰጥበት ተደርጓል፡፡
ተጠሪ መስከረም 22/2011 ዓ.ም በተፃፈ መልስ የኢፌዴሪ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የቀረበውን ጉዳይ ለማየት ስልጣን የለውም የሚል የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ እና በፍሬነገሩም መልስ ሰጥቷል፡፡
ተጠሪ ፍርድ ቤቱ ጉዳዩን ለማየት ሥልጣን የሌለው ስለመሆኑ ባቀረበው የመቃወሚያ ክርክር የግልግል ዳኝነቱ መቀመጫ ኢትዮጵያ ውስጥ ባልሆነ የግልግል ዳኝነት የተሰጠ ውሳኔ በመሆኑ ለኢትዮጵያ ፍርድ ቤት ጉዳዩ እንዲታይ የሚቀርብበት የህግ መሰረትም ልምድም የለም፤ የግልግል ዳኝነቱ ውሳኔ እንደ ኢትዮጵያ ፍርድ ቤቶች የመጨረሻ ውሳኔ ሆኖ እንዲቆጠር በተዋዋዮች መካከል የተደረገ ስምምነት ስለሌለ ውሳኔውን በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ እንደተሰጠ ውሳኔ ቆጥሮ በመሰረታዊ የህግ ስህተት ስም ለሰበር ሰሚ ችሎት እንዲቀርብ የሚደረግበት የህግ መሰረት የለም፤ ጉዳዩ በሰበር እንዲታይ የሚቀርብበት የህግ አግባብ የለም እንጂ አለ እንኳ ቢባል ሊቀርብ
ይገባ የነበረው የግልግል ዳኝነቱ ህጋዊ መቀመጫ ሆኖ በተመረጠውና በተዋዋይ ወገኖች ተቀባይነትን ባገኘው እ.ኤ.አ በ1996 በፀደቀው የዩናይትድ ኪንግደም የአርቢትሬሽን ህግ መሰረት ለለንደን የከፍተኛው ፍርድ ቤት የንግድ ችሎት ብቻ ነበር፤ አመልካች የግልግል ዳኝነት አካሉ የመጀመሪያ ጉባኤ (First Tier Tribunal) በሰጣቸው ውሳኔዎች ቅር በመሰኘት ከአንዴም ሁለት ጊዜ የይግባኝ አቤቱታውን ለለንደን የከፍተኛው ፍርድ ቤት ንግድ ችሎት አቅርቦ ውድቅ ተደርጎበታል፤ አመልካች እ.ኤ.አ. በፌብሪዋሪ 27 ቀን 2018 በአምስት ዳኞች የተላለፈውን የ GAFTA የግልግል ዳኝነት የይግባኝ ጉባኤ የመጨረሻ ውሳኔ ቀሪ እንዲደረግ፣ እንዲሻር ወይም እንዳይፈፀም ለማድረግ አቤቱታውን ማቅረብ የነበረበት የግልግል ጉባኤው መቀመጫ ሀገር ህግ በሚፈቅደው መሰረት ሥልጣን ላለው ለለንደኑ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ንግድ ችሎት ነበር፤ ስለሆነም ይህ የሰበር አቤቱታ ስልጣን ለሌለው ፍ/ቤት የቀረበ በመሆኑ ውድቅ ሊደረግ ይገባል፡፡ አመልካች በሰ/መ/ቁ 42239 የተሰጠውን ውሳኔ በመጥቀስ አቤቱታውን ያቀረበ ቢሆንም በሁለቱ መዛግብት ክርክር ያስነሳው ጉዳይ፣ የውሉ ሁኔታዎች እና የግልግል ጉባኤው መቀመጫ ፈጽሞ የተለያየ በመሆኑ በሰ/መ/ቁ 42239 የተሰጠው ገዢ ትርጉም በዚህ መዝገብ ላይ ተፈጻሚ ሊሆን አይገባም፤ ሰበር ችሎቱ የመጨረሻና ይግባኝ የማይባልባቸው ናቸው የተባሉ የግልግል ዳኝነት ውሳኔዎችን ተቀብሎ ማየት የሚችለው የመጨረሻውን የግልግል ዳኝነት ወሳኔ ያስተላለፈው የግልግል ዳኝነት አካል ህጋዊ መቀመጫ (Juridical or Legal Seat) በኢትዮጵያ ከሆነ ብቻ ነው፤ ከዚህም ሌላ ተዋዋይ ወገኖች ውሳኔያቸውን የሚገዛው መሰረታዊ (የሥረ ነገር) ህግ (Substantive Law) የኢትዮጵያ ህግ በመሆኑና የኢትዮጵያ ህግ ሲተረጎም ደግሞ መሰረታዊ ስህተት ከተፈጸመበት ሊያቃና የሚችለው የኢትዮጵያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ችሎት ነው ከሚል ግንዛቤ የቀረበው ክርክር ተቀባይነት የለውም፤ በግራቀኙ የተመረጠው መሰረታዊ ህግ የኢትዮጵያ ህግ ቢሆንም ክርክር ሂደቱን የሚገዛው የሥነ ሥርዓት ህግ ደግሞ የግልግል ዳኝነት አካሉ (የ GAFTA የአርቢትሬሽን የሥነ ሥርዓት ህግ) ህጋዊ መቀመጫ ሀገር ህግ በመሆኑ ይህ ሰበር ችሎት “መሰረታዊ የህግ ስህተት ተፈጽሞበታል” የተባለውን የግልግል ዳኝነት ጉባኤ ውሳኔ የማየት ሥልጣን የለውም፡፡ በተዋዋይ ወገኖች የአርብትሬሽን የሥነ ሥርዓት ህጎች የሚወሰኑትም ከፍርድ ቤቶች ጣልቃ ገብነት ለመራቅ ሲባል ነው፡፡ በሌላም በኩል አመልካች በአቤቱታው የገለፀው ጥቅምት 9/2005 ዓ.ም የተሰጠው ማስጠንቀቂያ ጥቅምት 16/2005 ዓ.ም በተፃፈ ደብዳቤ ተነስቷል? ወይስ አልተነሳም? የሚለው ክርክር ማስረጃን የሚመለከት በመሆኑና ውሳኔም የተሰጠው ማስረጃዎቹ ታይተው በመሆኑ በዚህ ረገድ የቀረበው ክርክር የህግ ክርክር አይደለም ለሰበር ችሎቱ በህግ በተሰጠው ስልጣን መሰረት ሊታይ የሚችል አይደለም ተብሎ ውድቅ ይደረግልን በማለት መቃወሚያውን አቅርቧል፡፡
ተጠሪ ከዚህም ሌላ በፍሬ ጉዳዩ ላይ ዝርዝር መልስ ሰጥቷል፡፡ የመልሱ ይዘት ባጭሩ ሲታይ በተጠሪ የተሰጠው ማስጠንቀቂያ አልተነሳም፤ በግራ ቀኙ መካከል በተገባው ውልና የውል ማራዘሚያ መሰረት አመልካች ሥንዴውን ማቅረብና ማጠናቀቅ የነበረበት ጊዜ ባለማቅረቡ ተጠሪ ጥቅምት 13/2005 ዓ.ም ማስጠንቀቂያ ሰጥቷል፤ ከዚህ በኃላ በአመልካች በቀረበ ጥያቄ መሰረት ተጠሪ ጥቅምት 16/2005 ዓ.ም የጻፈው ደብዳቤም ማስጠንቀቂያውን ያለቅድመ ሁኔታ አንስቻለሁ የሚል ሳይሆን ቅድመ ሁኔታዎችን በግልጽ አስቀምጦ ሁኔታዎች ከተሟሉ ብቻ ማስጠንቀቂያው ሊቀር እንደሚችል ገልጾ ነው፤ አመልካች ሁኔታዎችን ያላሟላ መሆኑንና ጥቅምት 13/2005 ዓ.ም የተሰጠው ማስጠንቀቂያ የፀና ስለመሆኑ የግልግል ዳኝነት ጉባኤው አጣርቶ ውሳኔ ሰጥቶበታል፤ ስለሆነም ማስጠንቀቂያው ተነስቷል ወይም ተሰርዟል በማለት ያቀረበው ክርክር የውልም ሆነ የህግ መሰረት የሌለው ነው፡፡ የተሰጠው ማስጠንቀቂያም በፍትሐብሔር ህጉ የተመለከቱትን ድንጋጌዎች እንዲሁም በሰ/መ/ቁ 57280 የተሰጠውን የህግ ትርጉም ባሟላ መልኩ የተደረገ ነው፡፡ በአጠቃላይ ተጠሪ ማስጠንቀቂያ የመስጠት ህጋዊ ግዴታ ባይኖርበትም ተጠሪ በአግባቡ ህጉን የተከተለ ማስጠንቀቂያ የሰጠ በመሆኑና የግልግል ዳኝነት ጉባኤው ማስረጃዎችን መርምሮ የተሰጠው ማስጠንቀቂያ ያልተነሳ መሆኑን በማረጋገጥ እንዲሁም ተጠሪ የሚጠበቅበትን የውል ግዴታ ቢወጣም አመልካች ግን ግዴታውን ያልተወጣ መሆኑን በማስረጃ አረጋግጦ የወሰነ በመሆኑ ቅሬታው ውድቅ ይደረግ፡፡ የመልካም ሥራ አፈጻፀም ዋስትና (ቦንዱ) በተመለከተም በአመልካች አቤቱታ የተጠቀሰው መጠን ስህተት ነው፤ በውሉ አንቀጽ 13 እንደተቀመጠው የመልካም ሥራ አፈጻፀም ዋስትናው የሚገባው የውሉን ዋጋ 10% መሆኑን ስለሚደነግግ ይህ ሲሰላ 14,637,500.00 የአሜሪካ ዶላር ይሆናል፤ አመልካች የ200,000 ሜትሪክ ቶን ስንዴ ዋጋን መሰረት በማድረግ ያስቀመጠው የዋስትና ገንዘብ መጠን የተሳሳተ እና የውል መሰረት የሌለው ነው፤ ውሉ የመልካም ሥራ አፈጻፀም ዋስትና (ቦንድ) መጠኑን ሲያስቀምጥ የዋሱን ኃላፊነት መጠን ለመገደብ እንጂ የጉዳቱን መጠን ለመገደብ እንደሆነ ያስቀመጠው ነገር የለም፤ ከቦንዱ በላይ ጉዳት ቢደርስ ተጨማሪ ካሳ መጠየቅ አይቻልም የሚል መደምደሚያ ላይ የሚያደርስ ነገርም የለም፤ በተጨማሪም በውሉ አንቀጽ 17 ላይ liquidated damage የተቀመጠ ሲሆን ይህም በአንቀጽ 13 ላይ የተቀመጠው የጉዳት ካሳ የመልካም ሥራ አፈጻፀም ዋስትና ሰነድ የጉዳት መጠኑን በአጠቃላይ ለመገደብ የተቀመጠ እንዳልሆነ የሚያሳይ ነው፡፡ በአጠቃላይ የአመልካች የሰበር አቤቱታ ውድቅ ተደርጎ የግልግል ጉባኤው ውሳኔ እንዲፀና በማለት ተከራክሯል፡፡
አምልካች ጥቅምት 23/2011 ዓ.ም በተጻፈ የመልስ መልስ በመቃወሚያው ላይ የበኩሉን ክርክር አቅርቧል፡፡ በዚህም መሰረት የጋፍታ የግልግል ጉባኤ (ቦርድ) የሰጠው ውሳኔ ጉዳዩ የሚዳኝበትን የኢትዮጵያ ህግ የጣሰ ነው በማለት የቀረበን ቅሬታ በኢትዮጵያ ህገ መንግስት አንቀጽ 80 እና በአዋጅ ቁጥር 454/97 መሰረት ለማየት ሥልጣን ያለው ሰበር ሰሚው ችሎት ነው፤ ሁለቱ ወገኖች ጉዳያቸውን በኢትዮጵያ መሰረታዊ ህግ (substantive law) መሰረት ለመገዛት ፈቃደኛነታቸውን በውል ከገለፁ የኢትዮጵያን ህግ አስመልክቶ ክርክር ቢነሳ ጉዳዩ ከሰበር ሰሚው ስልጣን ውጪ የሚሆንበት የህግ መሰረት የለም፤ ይህ ያልተገደበ የሰበር ስልጣን ፍርዱ በየትም ቦታ ቢሰጥ ወይም ውሳኔ የሰጠው አካል የተከተለው ሥርዓት (Procedure) ምንም ይሁን የተሰጠው ውሳኔ የኢትዮጵያ የህግ መስፈርቶችን አያሟላም የሚል ጥያቄ ከተነሳ ውሳኔ የሚሰጠው በህግ ስልጣን የተሰጠው ሰበር ሰሚ ችሎት ብቻ ነው፤ ተዋዋዮች በአንድ የግልግል ተቋም አማካኝነት በተወሰነ ሃገር ለመዳኘት ፈቃድ መስጠታቸው የግልግል ተቋሙ የሚመራበትን ሥርዓት (procedure) መቀበላቸውን ከሚያረጋግጥ በቀር መሰረታዊውን ህግ በተመለከተ ያላቸውን መብት ተነፍገዋል ማለት አይደለም፡፡ አመልካች በተለያዩ ጊዜያት ይግባኝ ሲያቀርብ የነበረው ለለንደኑ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ነው አሁንም በዚያው መሰረት ሊያቀርብ ይገባል ተብሎ በተጠሪ በኩል የቀረበውን ክርክር በተመለከተም ፍሬ ነገርን ወይም መሰረታዊ (የስረ ነገር) የህግ ስህተትን አስመልክቶ ለለንደን ከፍተኛ ፍርድ ቤት ያቀረብነው አንዳችም ይግባኝ የለም፤ በርግጥ ጉዳዩ በግልግል ጉባኤ በመታየት ላይ እያለ ሁለት የሥነ ሥርዓት ጥያቄዎች ላይ በመመስረት አቤቱታ ለለንደን ፍርድ ቤት አቅርበናል፡- ይኸውም በመጀመሪያ ጉዳዩ ለግልግል ጉባኤ በቀረበበት ወቅት የአቤቱታ ማቅረቢያው ጊዜ አልፏል በማለት፣ ሁለተኛ ደግሞ ክርክሩ አልቆ ውሳኔውን ከመስማታችን በፊት ተዋዋይና ከሳሽ ወገን የነበረው የኢትዮጵያ አህል ንግድ ድርጅት አስቀድሞ ፈርሶ እያለ በፈረሰው ድርጅት ሥም ሲካሄድ የነበረው ክርክር እንደተካሄደ ሊቆጠር አይገባም በማለት የቀረበ የሥነ ሥርዓት ተቃውሞ ነው፤ የዚህ አይነት የሥነ ሥርዓት ተቃውሞ ደግሞ ክርክሩ የሚካሄድበትን ሥርዓት መሰረት በማድረግ በይግባኝ ለከፍተኛው ፍርድ ቤት መቅረቡ በአግባቡ ነው፡፡ ስለሆነም ተጠሪ ያቀረበው የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ ውድቅ ሊደረግ ይገባል ብሏል፡፡ ፍሬ ጉዳዩን በተመለከተም አመልካች የቀደመ ክርክሩን በማጠናከር ውሉ የተቋረጠው ያላግባብ ስለሆነ የግልግል ጉባኤው ውሳኔ ውድቅ እንዲደረግ፤ ይህ የሚታለፍ ከሆነም የካሳው መጠን በመልካም ሥራ አፈጻፀም ቦንዱ ላይ የተቀመጠው የገንዘብ መጠን 5,855,000.00 (አምስት ሚሊዮን ስምንት መቶ ሃምሳ አምስት ሸህ) የአሜሪካን ዶላር ነው ተብሎ እንዲወሰን ጠይቋል፡፡
የጉዳዩ አመጣጥና የግራቀኙ የጽሁፍ ክርክር አጠር ባለመልኩ ከላይ የተመለከተው ሲሆን ይህ ችሎትም በመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያው ላይ ክርክራቸውን በቃል ሰምቷል፡፡ ጉዳዩንም የሠበር አቤቱታ ከቀረበበት ውሣኔ እና አግባብነት ካላቸው የህግ ድንጋጌዎች ጋር በማገናዘብ በሚከተለው መልኩ መርምረናል፡፡
እንደመረመርነው በሰበር አጣሪ ችሎቱ እንዲታይ የተያዘው ጭብጥ ፍሬ ጉዳዩን የተመለከተ ቢሆንም ከዚህ በፊት የችሎቱን ምላሽ የሚጠይቀው ነጥብ የአሁን ተጠሪ ይህ ሰበር ሰሚ ችሎት ጉዳዩን ተቀብሎ ለመወሰን ስልጣን የለውም በማለት ያቀረበው ክርክር ነው፡፡ ይህን ጭብጥ ለመመለስ ግራቀኙ በገቡት ስምምነት መሰረት ጉዳዩ በግልግል ጉባኤ ውሳኔ ያገኘበትን አግባብ እና የተሰጠውን ውሳኔ ተፈጥሮ፤ መሰል የአማራጭ ሙግት መፍቻ ዘዴዎችን በመጠቀም በሚሰጡ ውሳኔዎች ላይ ለመደበኛ ፍርድ ቤቶች አቤቱታ የሚቀርብበትን ሁኔታ፤ እንዲሁም በሀገራችን የተዘረጋው የሰበር ስርዓት አላማና የህጉን ማእቀፍ መመልከቱ ተገቢ ነው፡፡
በሀገር ውስጥ የግልግል ጉባኤ የመጨረሻ ውሳኔ ከሰጠ በኋላ ተከራካሪዎቹ ጉዳያቸውን ወደ ፍርድ ቤት በመውሰድ ይግባኝ የሚሉበትና ውሳኔው እንዲሻር ማመልከቻ የሚቀርብበት ሂደት በሥነ ሥርዓት ህጉ ተመልክቷል፡፡ ከፍትሐብሄር ሥነ ሥርዓት ህጉ ግልጽ ድንጋጌዎች ይዘትና መንፈስ መረዳት እንደሚቻለው የግልግል ውሳኔው እንዲሻር የሚቀርበውን ማመልከቻ በመቀበል እንዲሁም የአፈፃፀም ክርክሩን በመወሰን ፍርድ ቤቶች የግልግል ዳኝነት ሂደትን ይቆጣጠራሉ፡፡ ፍርድ ቤቶች የግልግል ዳኛ በመሾም፣ በመሻር፣ ጉዳይን ወደ ግልግል በመምራት እንዲሁም ውሳኔ ከተላለፈ በኋላ ፍርዱን ሊመረምሩ የሚችሉበት ሁኔታ በህጉ ተደንግጓል፡፡ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህጉ ከአንቀጽ 350 እስከ 354 ስለ ይግባኝ፤ ከአንቀጽ 355 እስከ 356 ብይኑ ስለሚሻርበት እና ማመልከቻው ስለሚቀርብበት ሁኔታ የተደነገጉት ድንጋጌዎች ፍርድ ቤቶች የግልግል ዳኝነቱ የተቋቋመበትን ዓላማ ማሳካቱና እና
በህጉ አግባብ ጉዳዩን መርቶ መወሰኑን እንዲያረጋግጡ የሚያስችሉ ናቸው፡፡ በአንፃሩ እነዚህ ድንጋጌዎች በውጪ ሀገራት የተሰጡ የግልግል ዳኝነቶችን በቀጥታ ይመለከታሉ ባይባልም የሥነ ሥርዓት ህጉ ከአንቀጽ 456 እስከ 461 ድረስ ከውጪ አገር ስለሚመጡ የግልግል ውሳኔዎች አፈፃፀም ሂደትን የሚመለከቱ ድንጋጌዎችን ይዟል፡፡
በሌላ በኩሉ በዓለም አቀፍ የግልግል ዳኝነት ያለው ልምድ እና የዳበረ የግልግል ዳኝነት ህግጋት ያላቸው የበርካታ ሀገራት ህጎች እንዲሁም አለማቀፍ ስምምነቶች እንደሚያረጋግጡት የግልግል ዳኝነት ውሳኔዎች እንደመደበኛ ፍርድ ቤት ውሳኔ ተቆጥረው የግልግል ውሳኔዎችን በፍርድ ውሳኔ ለማስቀረት (seating aside) ወይም ለማሰረዝ (annulment) አቤቱታ ሊቀርብ የሚችለው በተዋዋይ ወገኖች መካከል ይኸው በስምምነት ሲደገፍ፣ ተዋዋይ ወገኖች በመረጡት የግልግል ዳኝነት የሥነ ሥርዓት ህግ (Institutional Arbitration Rule) ይኸው ሲደገፍ፣ እንዲሁም የግልግል ዳኝነቱ ህጋዊ መቀመጫ ሀገር (Juridical or Legal Seat) ህግ ይህንኑ የሚደግፍ ሲሆን ነው፡፡ በተያዘው ጉዳይ የግልግል ዳኝነቱ መቀመጫ በእንግሊዝ ሀገር መሆኑ እንዲሁም ግራቀኙ ባደረጉት ስምምነት ውስጥ የግልግል ዳኝነቱ ውሳኔ እንደ ኢትዮጵያ ፍርድ ቤቶች ውሳኔ ሆኖ እንዲቆጠር የተደረገ ስምምነት አለመኖሩ አላከራከረም፡፡ የተመረጠው የግልግል ዳኝነት መቀመጫ ሀገር ህግም ቢሆን በግልግል ጉባኤው የመጨረሻ ውሳኔ ላይ በዚያው ሀገር ከፍተኛ ፍርድ ቤት አቤቱታ እንዲቀርብ የሚፈቅድ ነው፡፡ ስለሆነም የግልግል ጉባኤው ውሳኔ እንዲሻር/እንዲሻሻል አቤቱታው ለዚህ ፍርድ ቤት በቀጥታ የቀረበው ይህን የሚፈቅድ ህግ እንዲሁም የተዋዋይ ወገኖች ሥምምነት በሌለበት ነው፡፡
ከዚህ ጋር በተያያዘ አመልካች የግልግል ዳኝነት አካሉ የመጀመሪያ ጉባኤ (First Tier Tribunal) በሰጣቸው ውሳኔዎች ቅር በመሰኘት ከአንዴም ሁለት ጊዜ የይግባኝ አቤቱታውን ለለንደን የከፍተኛው ፍርድ ቤት ንግድ ችሎት አቅርቦ ውድቅ ተደርጎበታል፤ በመጨረሻው ውሳኔ ላይም ቅሬታው ሊቀርብ የሚገባ በዚሁ አግባብ ነው በማለት ተጠሪ የተከራከረ ሲሆን አመልካች በሰጠው መልስ ሁለት ጊዜ የይግባኝ አቤቱታ ለለንደን የከፍተኛው ፍርድ ቤት አቅርቦ እንደነበር ሳይክድ ያቀረበው ይግባኝ የስነ ሥርዓት ጉዳዮችን በተመለከተ ብቻ እንደነበርና ፍሬ ነገርን ወይም መሰረታዊ (የስረ ነገር) የህግ ስህተትን አስመልክቶ ለለንደን ከፍተኛ ፍርድ ቤት ያቀረበው ይግባኝ እንደሌለ ተከራክሯል፡፡ እንደሚታወቀው በአንድ በተሰጠ ውሳኔ ላይ ይግባኝ የማለት መብት መሰረታዊ መብት ሆኖ የሚቆጠር ሲሆን የይግባኝ መብቱ ዝርዝር አፈፃፀም ግን የሚወሰነው በሥነ ሥርዓት ህጎች ነው፡፡ ስህተቱ የሥነ ሥርዓትም ሆነ የፍሬ ነገር ቢሆን ሊሰማና ሊታረም የሚችለው ለጉዳዩ ተፈፃሚነት ባለው የሥነ ሥርዓት ደንብ እየተመራ ነው፡፡ ስለሆነም የግልግል ዳኝነቱ አካል የሚመራበት ሥነ ሥርዓት ላይ ግራ ቀኙ ስምምነት አድርገው በዚሁ አግባብ ሁለት ጊዜ የይግባኝ አቤቱታ ለለንደኑ ከፍተኛ ፍርድ ቤት መቅረቡ ባላከራከረበት ሁኔታ አመልካች ፍሬ ነገርን ወይም መሰረታዊ የህግ ስህተትን አስመልክቶ ለመደበኛው ፍርድ ቤት ያቀረብኩት ቅሬታ የለም በማለት ያቀረበው ክርክር የሥምምነታቸውን ይዘት እና ጉዳዩ የሚገዛበትን ህግና ልምድ የተከተለ ባለመሆኑ
(substantive law) መሰረት ለመገዛት ፈቃደኛነታቸውን በውል ከገለፁ የኢትዮጵያን ህግ አስመልክቶ ክርክር ቢነሳ ጉዳዩ ከሰበር ሰሚው ስልጣን ውጪ የሚሆንበት የህግ መሰረት የለም፤ ይህ የሰበር ስልጣን ፍርዱ በየትም ቦታ ቢሰጥ ወይም ውሳኔ የሰጠው አካል የተከተለው ሥርዓት (Procedure) ምንም ይሁን የተሰጠው ውሳኔ የኢትዮጵያ የህግ መስፈርቶችን አያሟላም የሚል ጥያቄ ከተነሳ ውሳኔ የሚሰጠው ሰበር ሰሚ ችሎቱ ብቻ ነው በሚል ነው፡፡ ለዚህ ክርክራቸው መሰረት የሚያደርጉትም በሰ/መ/ቁ 42239 የተሰጠውን አስገዳጅ ትርጉም እና የህገ መንግስቱን አንቀጽ 80 እንዲሁም የአዋጅ ቁጥር 454/97 ድንጋጌን ነው፡፡ በእርግጥ በኢትዮጵያ ሁኔታ በግልግል ጉባኤ የሚሰጥ የመጨረሻ ውሳኔ አስገዳጅና ይግባኝ የማይባልበት ስለመሆኑ በተከራካሪዎች ስምምነት የተደረገበት ቢሆን ጉዳዩ በሰበር ችሎት ሊታይ ይገባል ወይስ አይገባም? የሚለው ነጥብ አከራካሪ ሆኖ ይታያል፡፡ የፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ችሎት በጉዳዩ ላይ አስቀግሞ ሰጥቶት የነበረውን አስገዳጅ ትርጉም በፓናል ችሎት በመለወጥ ትርጉም ሰጥቷል፡፡ በሰ/መ/ቁ 42239 ብሔራዊ ማዕድን ኮርፖሬሽን ኃ/የተ/የግል ኩባንያ እና ዳኒ ድሪሊንግ ኃ/የተ/የግል ኩባንያ መካከል በተደረገው ክርክር ሰበር ችሎቱ የግልግል ውሳኔን የመጨረሻነት እንዲሁም በግልግል ዳኝነት አካላት የተሰጡ ውሳኔዎችን በተመለከተ ፍርድ ቤቶች ሊኖራቸው የሚገባውን ሚና አስመልክቶ አስገዳጅ ትርጉም ሰጥቶ ወስኗል፡፡ በዚህም መሰረት “…… አማራጭ የሙግት መፍቻ ዘዴዎች በኢትዮጵያ የህግ ስርዓት ውስጥ ተካተው የሚገኙ ሲሆን እነዚህን የሙግት መፍቻ ዘዴዎች ፍርድ ቤቶች የሚያበረታቱበት አጋጣሚ እንዳለ ሁሉ የሚቆጣጠሩበት ሁኔታ መኖሩን…………፤ ከዚህ አኳያ አንድ ጉዳይ ለሰበር የመቅረቡ ሁኔታ በህገ መንግስቱ ለፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የተሰጠ ሥልጣን በመሆኑ የሰበር ስርዓቱ ሊጫወተው ከተፈለገው ዐቢይ ዓላማ አንፃር ሲታይ ጉዳያቸው በግልግል ዳኝነት እንዲታይላቸው የተስማሙ ወገኖች የግልግል ዳኝነቱ የሚሰጠው ውሳኔ የመጨረሻ ነው በማለት ስለተስማሙ ብቻ ጉዳዩ በሰበር ሥርዓቱ እንዳይታይ ፍላጎት አሳይተዋል ተብሎ መሰረታዊውን የህግ ስህተት ላለማሳረም ምክንያት ሊሆን የሚችል አይደለም….” በማለት የኢፌዴሪ ህገ
መንግስት አንቀጽ 80(3)(ሀ)፣ አዋጅ ቁጥር 25/1988 አንቀጽ 10፣ እና አዋጅ ቁጥር 454/1997 አንቀጽ 2(1) መሰረት በማድረግ ወስኗል፡፡ ነገር ግን ሊታይ የሚገባው ይህ ውሳኔ ለተያዘው ጉዳይ ያለው ተገቢነትና አስገዳጅነት ነው፡፡ ከውሳኔው መገንዘብ እንደሚቻለው በጉዳዩ ላይ በሰበር ችሎቱ ውሳኔ የተሰጠው የግልግል ችሎቱ መቀመጫ እዚሁ ኢትዮጵያ ውስጥ መሆኑን ተከትሎ በመሆኑ አሁን በእጃችን ካለው ጉዳይ ጋር የተገናኘ አይደለም፡፡ በተያዘው ጉዳይ ግራቀኙ ባደረጉት የግዥ እና ሽያጭ ውል የግልግል ዳኝነት መቀመጫውን በእንግሊዝ ሀገር ለንደን ከተማ ያደረገ የግልግል ተቋም የመረጡ ሲሆን በ Grain and Feeds Trading association (GAFTA) የሥነ ሥርዓት ህግ ቁጥር 125 (GAFTA Rules NO. 125) መሰረት ለመዳኛትም ተስማምተዋል፡፡ በሰ/መ/ቁ 42239 የተሰጠው ውሳኔ ደግሞ ይህን መሰረት አድርጎ የተሰጠ ባለመሆኑ ከተያዘው ጉዳይ ጋር የሚገናኝ አይደለም፡፡ ተመሳሳይ የፍሬ ነገር ወይም የህግ ክርክሮች በሌሉበት ሁኔታ አስቀድሞ የተሰጠ የሰበር ውሳኔ በጉዳዩ ላይ ተፈፃሚ እንዲሆን የሚደረግበት የህግ አግባብ እንደሌለም ከአዋጅ ቁጥር 454/97 አንቀጽ 2(4) ግልጽ ድንጋጌ መገንዘብ ይቻላል፡፡
በሌላ በኩል የሰበር አቤቱታ የቀረበበት የግልግል ጉባኤ ውሳኔ (APPEAL AWARD NO: 4496 & 4515) መግቢያ ላይ በተራ ቁጥር 1.4 ሥር የሚከተለው ተመልክቷል፡-
“የግልግል ዳኝነቱ መቀመጫ ቦታ እንግሊዝ ሀገር በመሆኑና የዳኝነቱ ሂደት የሚመራው በእንግሊዝ የሥነ ስርዓት ህግ፣ የውሉን ይዘት በተመለከተ ግን ተፈፃሚው የኢትዮጵያ ህግ በመሆኑ፤ የግልግል ውሳኔው እንደ እንግሊዝ አገር ውሳኔ ተቆጥሮ ውሳኔው ዕውቅና የሚያገኘውና ተፈፃሚም የሚሆነው ከአንድ አግር ውጪ የተሰጠን ውሳኔ አፈፃፀም በተመለከተ በ1958 የወጣው የኒዮርክ ዓለም አቀፍ ኮንቬንሽን ነው”
ከዚህ የግልግል ጉባኤ ውሳኔ ይዘት መገንዘብ እንደሚቻለው የግልግል ውሳኔው ከአንድ አገር ውጪ የተሰጠ ውሳኔ (በእንግሊዝ) ተደርጎ የሚወሰድና ውሳኔው ዕውቅና የሚያገኘውና ተፈፃሚም የሚሆነው በ1958 የወጣው የኒዮርክ ዓለም አቀፍ ኮንቬንሽን መሰረት ስለመሆኑ ነው፡፡ ስለሆነም ለሰበር ክርክሩ አወሳሰን ሲባል ይህ የግልግል ጉባኤው ውሳኔ ተፈጥሮና በ1958 የወጣው የኒዮርክ ዓለም አቀፍ ኮንቬንሽን በሀገራችን የህግ ሥርዓት ያለውን ቦታ በአግባቡ መመርመር ይጠይቃል፡፡
ከሀገር ውጪ የሚሰጡ የግልግል ውሳኔዎችን በሃገራት ውስጥ በማስፈፀም ረገድ እ.ኤ.አ በ1958 የወጣው ለግልግል ዳኝነት ውሳኔዎች ዕውቅና መስጠትና ማስፈፀምን የሚመለከት የኒውዮርክ ኮንቬንሽን (The New York Convention on the Recognition and Enforcement of Arbitral Awards) እንደ ትልቅ ስኬትና እመርታ
ይወሰዳል፡፡ በርካታ የዘርፉ ተመራማሪዎች እንደሚመሰክሩለትም ከሁሉም ሃገራት ፍላጎት ጋር በሚስማማ መልኩ የግልግል ውሳኔዎች በቀላሉ የሚፈፀሙበትን መንገድ ዘርግቷል ተብሎ ይታመናል፡፡ በሃገራችንም ከኢኮኖሚው እድገት ጋር ተያይዞ ድንበር ተሻጋሪ የንግድ ልውውጦች እየተጠናከሩ በመሆኑና ግዙፍ ኩባንያዎች የገበያ አድማሳቸውን በማስፋት ወደ ሃገራችን በማቅናት መዋዕለ ንዋያቸውን እያፈሰሱ በመሆኑ ይህን ዘላቂ ለማድረግ፤ በተለይም ኢትዮጵያ የዓለማቀፉ የንግድ ማህበር (World Trade Organization) አባል ለመሆን በምታደርገው ጥረት አንዱ መመዘኛ ተደርጎ የሚወሰድ በመሆኑ፤ እንዲሁም አለመግባባቶች በግልግል መቋጨታቸው ከሚኖረው ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታ አንፃር ሃገራችን የኒውዮርኩን ኮንቬንሽን ለማጽደቅ በሂደት ላይ መሆኗ ይታወቃል፡፡
የኒዮርኩ ኮንቬንሽን እስካሁን በሃገራችን አልፀደቀም ማለት ግን በህግ ሥርዓታችን ውስጥ ምንም ቦታ አልተሰጠውም ማለት እንዳልሆነ ተገቢነት ያላቸውን ድንጋጌዎች በማየት መገንዘብ ይቻላል፡፡ በሀገራችን ውስጥ በግልግል ጉባኤዎች የሚሰጡ ውሳኔዎች የሚፈፀሙት የፍርድ ውሳኔዎች በሚፈፀሙበት መንገድ ስለመሆኑ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ 319 በግልጽ ተደንግጓል፡፡ በሌላ በኩል ከውጪ ሀገር የሚመጡ የግልግል ውሳኔዎች የሚፈፀሙበት ራሱን የቻለ ሥርዓት በፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ህጉ ከአንቀጽ 456 እስከ 461 ተደንግጎ ይገኛል፡፡
ከኒዮርኩ ስምምነት ይዘትና ከሃገራችን ህጎች መገንዘብ እንደሚቻለው በውጭ ሃገራት የሚሰጡ የግልግል ውሳኔዎችን በማስፈፀም ረገድ የኢትዮጵያ ህግ ከኒዮርክ ስምምነት ጋር ተመሳሳይነት አለው፡፡ መመሳሰሉን ለማሳየት የሚከተሉትን ነጥቦች በማነፃፀር ማንሳት ይቻላል፡-
ከኒውዮርኩ ስምምነት በዋናነት የሚጠቀሱት በአንቀጽ 5 ሥር የተጠቀመጡት ሁኔታዎች ሲሆኑ እነዚህ ሁኔታዎች ከኢትዮጵያ ህግ ጋር በእጅጉ የሚመሳሰሉ መሆኑን በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ 461(1)(ለ)-(ሠ) ከተዘረዘሩት ጋር በማነፃፀር መረዳት ይቻላል፡፡
በዚህ መልኩ በኒውዮርክ ስምምነት እና በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ 461 መካከል የቃል በቃል መመሳሰል እንዴት ሊፈጠር ቻለ የሚለውን በአግባቡ ማየትም ያስፈልጋል፡፡ በኒውዮርክ ስምምነት እና በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህጉ መካከል ላለው መመሳሰል በምክንያትነት የሚጠቀሰው የሥነሥርዓት ህጉ የወጣው የኒውዮርኩ ስምምነት በወጣ በጥቂት አመታት ውስጥ መሆኑ ነው፡፡ የሥነ ሥርዓት ህጉ እ.ኤ.አ በ08/10/1965 የወጣ ሲሆን የኒዮርክ ስምምነት ለፊርማ ክፍት የሆነው እ.ኤ.አ በ31/12/1958 ነው፡፡ ከዚህ በመነሳት ህግ አውጭው በውጪ ሃገራት የተሰጡ የግልግል ውሳኔዎችን ለማስፈፀም እንዲሁም አፈፃፀሙን ለመቃወም ሊጠቀሱ የሚችሉ ምክንያቶችን ከኒዮርክ ስምምነት ሊወስድ መቻሉ ይታመናል፡፡
ስለሆነም በተያዘው ጉዳይ ግራቀኙ ያደረጉትን ስምምነት ተከትሎ የግልግል ጉባኤው የሰጠው ውሳኔ እንደ እንግሊዝ አገር ውሳኔ የተቆጠረ በመሆኑ መሰረታዊ የህግ ስህተት ለማሳረም በሚል ለዚህ ፍርድ ቤት መቅረቡ ተገቢ ባይሆንም ውሳኔው ዕውቅና የሚያገኘውና ተፈፃሚም የሚሆነው ከአንድ አገር ውጪ የተሰጠን ውሳኔ አፈፃፀም በተመለከተ በ1958 በወጣው የኒዮርክ ዓለም አቀፍ ኮንቬንሽን መሰረት በመሆኑ በዚህ አግባብ አቤቱታ ሊቀርብና ሊስተናገድ አይገባም ማለት ግን አይሆንም፡፡
በአጠቃላይ ግራቀኙ ወገኖች በ Grain and Feeds Trading association (GAFTA) የሥነ ሥርዓት ህግ ቁጥር 125 (GAFTA Rules NO. 125) መሰረት በሚቋቋም የግልግል ዳኝነት አካል በእንግሊዝ ሃገር ክርክራቸውን ለመቋጨት የተስማሙ በመሆኑና የግልግል ዳኝነቱ ውሳኔ የተሰጠውም ይህን ስርዓት ተከትሎ በመሆኑ፤ አመልካቹም በግልግል ጉባኤው ውሳኔ ላይ የይግባኝ ቅሬታውን በውል ስምምነታቸው እና በህግ በተዘረጋው ስርዓት መሰረት ለንደን ለሚገኘው ከፍተኛ ፍርድ ቤት ቅሬታውን በየጊዜው ያቀርብ እንደነበር የተረጋገጠ በመሆኑ፤ አመልካች አቤቱታውን ለዚህ ሰበር ችሎት ለማቅረብ በዋቢነት በጠቀሰው የሰ/መ/ቁ 42239 የተሰጠው የህግ ትርጉም የግልግል ጉባኤው መቀመጫ በተዋዋዮች በስምምነት ወይም ከህግ በተሰጠ ስልጣን በውጪ ሀገር እንዲሆን ተደርጎ በውጪ ሀገር የተሰጠ ፍርድን የሚመለከት ባለመሆኑ፤ እንዲሁም ለፌዴራሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ችሎት በኢፌዴሪ ህገ መንግስት አንቀጽ 80(3)(ሀ) እና በፌዴራል ፍርድ ቤቶች ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር 25/1988 አንቀጽ 10 (በአዋጅ ቁጥር 454/97 አንቀጽ 2 እንደተሻሻለ) የተሰጠው መሰረታዊ የህግ ስህተትን የማረም ስልጣን የተያዘውን ጉዳይ የሚመለከት ባለመሆኑ አመልካች ያቀረበው የሰበር አቤቱታ ተቀባይነት
አመልካችና ተጠሪ እ.ኤ.አ ኖቨንበር 25/2011 ባደረጉት ስምምነት መሰረት አለመግባባታቸውን በ Grain and Feeds Trading association (GAFTA) የሥነ ሥርዓት ህግ 125 (GAFTA Rules NO. 125) መሰረት
በሚቋቋም የግልግል ዳኝነት አካል በእንግሊዝ ሃገር ለመቋጨት በተስማሙት መሰረት የተቋቋመው ጉባኤ የሰጠው ውሳኔ (APPEAL AWARD NO: 4496 & 4515) በኢፌዴሪ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ችሎት ታይቶ እንዲታረም የቀረበው የሰበር ማመልከቻ በግራቀኙ የተደረገውን ስምምነት እና ህጉን መሰረት ያደረገ ባለመሆኑ ተቀባይነት የለውም በማለት በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ 244(2)(ሀ) እና 245(2) መሰረት ወስነናል፡፡
አመልካች ለዳኝነት ከከፈለው ብር 1,605,760.10 (አንድ ሚሊዮን ስድስት መቶ ሰምስት ሺህ ሰባት መቶ ስድሳ ብር ከአስር ሳንቲም) ላይ በደንቡ መሰረት የሚቀነሰው ሂሳብ ከተቀነሰ በኃላ ቀሪው ገንዘብ ለአመልካች እንዲመለስ ብለናል፡፡ የፍርድ ቤቱ ሬጅስትራር ይህን ተከታትሎ ያስፈጽም፡፡
ውል የተዋዋዩ ወገኖችን ነፃነት የሚያሳይ መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ ነገር ግን ተዋዋይ ወገኖች ውል በሚያደርጉበት ጊዜ ውሉ ህግን እና ሞራልን የሚቃረን መሆን ሊቃረን አይገባም፡፡
አመልካችና ተጠሪ ጉዳያቸውን በግልግል ለማሳየት መስማማታቸው የዳኝነቱ አገር እና የስነ ስርአት ህግ መምረጣቸው ጤናማ የውል ስምምነት ሲሆን ነገር ግን ከተዋዋዩች አንዱ የኢትዮጵያ መንግስት መ/ቤት ሆኖ የተዋዋሉበት ነገር ለኢትዩጵያ ሆኖ የተዋዋሉበት ነገር ለኢትዩጵያ እና ህዝቦቿ ጥቅም እንዲሰጥ መሆኑ ተረጋግጦ አለ እንዲሁም የሚፈፀመውም በኢትዮጵያ ሆኖ አመልካችን እንደ አንድ ተዋዋይ ግለሰብ በማሰብ የኢትዮጵያ ፍ/ቤት በማንኛውም ደረጃ ገዳዩ ቢቀርብለት የማየት ስልጣን እንደሌለው አድርጎ መዋዋል ህግን እና ሞራልን የሚጋፋ እንዲሁም ብሄራዊ ጥቅምን የሚጎዳ ከመሆኑም በላይ በውጭ አገር የተሰጠው ፍርድ የኢትዮጵያ መሰረታዊ ህግ ግድፈት በተፈፀመበት ጊዜ በኢትዮጵያ ፍ/ቤት አይታይም አይልም እንጂ የግልግል ዳኝነቱ መቀመጫም ሆነ የሚመራበት ስነ ስርአት ህግ በኢትዮጵያ ባለመሆኑ እና የሚሰጠው ፍርድም የለንደን ፍርድ እንደሆነ መቆጠሩ በኢትዮጵያ ፍ/ቤት ፍርዱ ላይ መሰረታዊ የህግ ጥሰት ተፈጽሟል የሚል ወገን አቤቱታ ሲያቀርብ ፍ/ቤቱ የማየት ስልጣን የለውም የሚባል ከሆነ ኢትዮጵያን በራሷ ጥቅም ላይ ጉዳይዋን እንዳታይ ያገለለ ከመሆኑ አንፃር ውሉ በራሱ ለህግና ለሞራል ተቃራኒ የሆነ ውል በመሆኑ ከመነሻው ተቀባይነት ማግኘት ያልነበረበት ውል ነው ባይ ነኝ፡፡
በአመልካች እና በተጠሪ መካከል ጉዳዩ በግልግል እንዲታይ፣ መስማማታቸው በስምምነታቸው መሰረትም የግልግል ዳኝነቱ ህጋዊ መቀመጫ አገር ለንደን መሆኑን እና ግልግሉ ሚመራበትን የስነ ስርአት ህግ የመረጡ መሆኑ እና ውሳኔው በኢትዮጵያ እንደተሰጠ ፍርድ እንደማይቆጠር በመስማማታቸው ላይ ልዩነት እንደሌላቸው ተረድቻለሁ፡፡
ነገር ግን በዚህ መልኩ ተዋዋይ ወገኖች የተዋዋሉ መሆኑ እና በተለይ መንግስት በሚያስተዳድረው መ/ቤት የተወከሉ የስራ ኃላፋዎች ጉዳዩ በውጭ አገር እንዲታይ እና በውጭ አገር ህግም እንዲመራ የተስማሙበትን ልዩ ምክንያት ሳያስቀምጡ በአገር ጥቅም ላይ ስምምነት በማድረጋቸው ብቻ የኢትዮጵያ ፍ/ቤቶች በተለይም የሰበር ሰሚ ችሎቱ ስልጣን የለውም ለማለት የሚቻልበት አግባብ ተገቢነት ያለው አይደለም፡፡
ግራ ቀኙ የስነ ስርአት ግድፈት ሲፈጽም ለለንደን ከፍተኛ ፍ/ቤት ይግባኝ ማለት የሚችሉ መሆኑ የተዋዋሉ በመሆኑ አመልካች በለንደን በስነ ስርአት ጉዳይ ላይ ይግባኝ ማለቱን አልካደም፣ ተጠሪም በስነ ስርአት ጉድለት ብቻ ሳይሆን በፍሬ ነገር ላይም ይግባኝ ብሏል ቢልም በምን አይነት ፍሬ ነገር ላይ ይግባኝ እንዳለ ባልገለፀበት እና በአብብላጫው ድምጽ እንደተገለጸው ሁለት ጊዜ ለለንደን ከፍተኛ ፍ/ቤት ይግባኝ የተባለው በስነ ስርአት ግድፈት ላይ መሆኑ የሚያስረዳ ሆኖ እያለ በፍሬ ጉዳይ ላይ ይግባኝ እንዳለ በመቁጠር በስምምነቱ መሰረት ጉዳዩ የሚታየው በለንደን አገር እና በለንደን ፍ/ቤት ብቻ ነው መባሉ ሌላው ጉዳይ ነው፡፡
እንዲሁም ክርክር ያስነሳው ጉዳይ ሰንዴን ወደ ኢትዮጵያ ለማስመጣት ሆኖ ስንዴውን የሚጠቀሙት ኢትዮጵያውያን ሆነው እያለ እንዲሁም የግልግል ጉባኤው የመጨረሻ ውሳኔ ላይ ለዛው አገር ከፍተኛ ፍ/ቤት አቤቱታ የሚቀርብ መሆኑን ይግለጽ እንጂ በኢትዮጵያ ፍ/ቤት የሰበር ስልጣንን በሚያስቀር መልኩ ስለመዋዋላቸው የሚያሳይ ነገር ሳይኖር አመልካች ቀደም ሲል በስነ ስርአት ግድፈት ምክንያት ለከፍተኛ ፍ/ቤቱ ይግባኝ ያቀረበ ሲሆን ለዛው ይግባኙን ላየው ፍ/ቤት ደግሞ አቤቱታ እንዲያቀርብ ስምምነቱን ማድረጉ በራሱ ኢትዮጵያ ምንም አይነት ተሳትፎ እንዳይኖራት ተደርጎ ውል የተደረገ መሆኑን ከማሳየቱም በላይ አመልካች በኢትዮጵያ የሚገኝ የመንግስት ተቋም እንደመሆኑ መጠን በኢትዮጵያ መሰረታዊ የሆኑ ህጎች የመዳኘት መብት ያለው መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ እና አመልካች ውል ውስጥ ሲገባ ማንኛውንም መብት የተወ መሆኑን ባልገለጸበት ሁኔታ የአመልካቾች ጥያቄም የኢትዮጵያ መሰረታዊ ህግ ተጥሶብናል በሚል አቤቱታ አቅረበው ባለበት፣ በስምምነታቸውም የስነ ስርኣት ግድፈት ሲኖር ይግባኝ ማለት እንደሚችሉ እንጂ መሰረታዊ ህግ ሲጣስ ለለንደን ፍ/ቤት ይግባኝ ይላሉ ተብሎ ውል ባልተገባበት ሁኔታ በተለይ ተዋዋይ ወገኖች መንግስታዊ አካላት ከሆኑ የሚዋዋሉትን ውሎች የመንግስትን እና የአገሪቱን ጥቅም በሚያስጠብቅ ሁኔታ መዋዋል ያለባቸው መሆኑ ስለታመነበት የፌዴራል ጠቅላይ ዐቃቤ ህግን ለማቋቋም እና ስልጣኑን ለመወሰን በወጣው አዋጅ ቁጥር 943/2008 አንቀጽ 6/4/ለ/ መሰረት የፌዴራል ጠ/ዐቃቤ ህግ ውሎችን እንዲመረምር መደረጉ ከብሄራዊ ጥቅም አንፃር በራሱ በዚህ መልኩ የሚፈፀሙ ውሎች በአገር ጥቅም ላይ ጉዳትሊያድርሱ የሚችሉ ከመሆኑ አኳያም ሲታሰብ የአገሪቱ የመጨረሻ የሆነው ፍ/ቤት በውጭ አገር የተሰጠን ፍርድ የግልግል ዳኝነቱ አገር በመመረጡ እና የስነ ስርአት ህጉ በመመረጡ እንዲሁም ፍርዱ በኢትዮጵያ እንደተሰጠ ፍርድ ይቆጠራል በሚል በውሉ ባለመገለፁ መሰረታዊ የህግ ጥሰት እንዲታረም የቀረበን አቤቱታ ባለመቀበል ፍ/ቤቱ ስልጣን የለውም ተብሎ በአብላጫው የተሰጠው ፍርድ ተገቢ አይደለም በማለት ፍ/ቤቱ ጉዳዩን ለማየት ስልጣን አለው ተብሎ ብይን ተሰጥቶ ወደ ዋናው ጉዳይ ተገብቶ ሊመረመር ይገባ ነበር በማለት ስሜ በተራ ቁጥር 5 ስር የተሰየምኩት የችሎት ዳኛ በአብላጫው ድምጽ በሃሳብ ተለይቻለሁ፡፡
በተፎካካሪ ፖለቲካ ፓርቲዎች መካከል የሚደረገው ውይይት የሚመራበት ሥርዓት እና ደንብ 1.መግቢያ በመላ አገራችን ሰላም እና መረጋጋት የሚፈጠርበትን ሁኔታ በጋራ ጥረት እና ተሳትፎ ለማረጋገጥ ሁሉንም ፓርቲዎች
እርስዎ ቀየሩት 100 DarkToken ወደ 🇺🇸 የአሜሪካን ዶላር. እጅግ በጣም ትክክለኛ ውጤትን ለማሳየት, ዓለም አቀፍ ምንዛሬ ተመንን እንጠቀማለን. ምንዛሬ ይለውጡ 100 DT ወደ USD. ስንት 100 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር? — $108.566 USD.ይመልከቱ ተለዋዋጭ ኮርስ USD ወደ DT.ለመሞከር ነጻ ይሞክሩ ተጨማሪ ይለውጡ...
150 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር200 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር250 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር300 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር350 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር700 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር1400 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር2800 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር5600 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር11200 DarkToken ወደ የአሜሪካን ዶላር300000 የአሜሪካን ዶላር ወደ የኢራን ሪአል1 የአሜሪካን ዶላር ወደ የአዲሷ ታይዋን ዶላር725.07 የአሜሪካን ዶላር ወደ የእስራኤል አዲስ ሽቅል20800 የሲንጋፖር ዶላር ወደ የአሜሪካን ዶላር150 ዩሮ ወደ የታጂክስታን ሶሞኒ40 ዩሮ ወደ Power Ledger80 የሲንጋፖር ዶላር ወደ ዩሮ1 የሕንድ ሩፒ ወደ የአሜሪካን ዶላር80 የሲንጋፖር ዶላር ወደ የሆንግኮንግ ዶላር1 የሲንጋፖር ዶላር ወደ የሆንግኮንግ ዶላር150 የአሜሪካን ዶላር ወደ የኢራን ሪአል1 ዩሮ ወደ የኢራቅ ዲናር1 Bee Token ወደ የአሜሪካን ዶላር1 Bitcoin ወደ ዩሮ
Home / የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ቁጠባ ቤቶች ልማት ዕግድ የተጣለባቸውን የ40/60 የጋራ መኖሪያ ቤቶች ለይቶ እንዲያሳውቅ በፍርድ ቤት ታዘዘ፡፡ / 4060
ወደ ደቡብ ሱዳን የሚደረገውን የጦር መሣሪያ ዝውውር ለመገደብ ዩናይትድ ስቴትስ ባለፈው ሳምንት ያሳለፈችውን ውሳኔ ለመቃወምና ለማውገዝ በተካሄደ ሰልፍ ወጣቶችን፣ ሴቶችንና የጎሣ መሪዎችን ያካተተ በመቶዎች የሚቆጠር ሕዝብ ተካፋይ እንደነበርም ታውቋል።
ትዕይንተ ሕዝቡን ያስተባበረው የደቡብ ሱዳን ካውንስል ኦፍ ቺፍስ ሲሆን፣ አንዳንድ የምክር ቤቱ አባላትም፣ ሕዝቡ ይህን የዩናይትድ ስቴትስን ውሳኔ እንዲቃወም ከተማው ውስጥ በመኪና እየተዘዋወሩ ቅስቀሳ ማካሄዳቸው ተነግሯል።
የዓይን ምስካሪዎች እንደገለፁት፣ በዚህ ጁባ አየር ማረፊያ አጠገብ በሚገኘው የተመድ ሚሽን ደጃፍ ላይ በተካሄደው ተቃውሞ የተካፈሉ ወጣቶች፣ ቁጣና ንዴታችውን በጋዜጠኞች፣ ይልቁንም በውጪ ጋዜጠኞች ላይ ለመወጣት ሲሞክሩ ተስተውለዋል።
ማኒኪስም በፋርስ ነቢይ ማኒ (208-268 ዓም የኖረ) ትምህርቶች የተመሠረተ ሃይማኖት ነበር። ይህ አነስተኛ ሃይማኖት ለጊዜው በምዕራብ በሮሜ መንግሥትና ወደ ምሥራቁ እስከ ቻይና ድረሥ ይስፋፋ ነበር። በምዕራብ፣ ተከታዮቹ እንደ ክርስቲያኖች ለማስመሰል ጣሩ፣ በምሥራቁም እንደ ቡዲስቶች አስመሰሉ። ስለዚህ ብዙ ጊዜ በድብቅ ያስተማሩት እምነት ነበር፤ ከሌሎቹ ሃይማኖቶችም ዘንድ ብዙ ጊዜ ማሳደድ ያገኙ ነበር። በጎ በክፋት ላይ ማሽነፉን የካደ ሃይማኖት ነበር። በአሁኑ ሞንጎሊያ አካባቢ በተገኘው በዊግር ኻጋናት መንግሥት ከ754 እስከ 832 ዓም ድረስ፣ ማኒኪስም የመንግሥት ሃይማኖት ነበር።
ነቢዩ ማኒ ስድስት መጻሕፍት በአራማይስጥና አንድ መጽሐፍ በመካከለኛ ፋርስኛ እንደ ጻፈ ተባለ፤ ሌሎች ግን የሰው ጽሑፍ እንደ ራሱ ያሳለፈ ሌባ አሉት። ከነዚህ መጻሕፍት ከፍርስራሽ በቀር አሁን በሙሉ አይታወቁም። ከ፮ቱ አራማይስጥ መጻሕፍት ግን አንዱ ትኩረት የሚስብ «የረጃጅሞች መጽሐፍ» ደግሞ ከማኒ ዘመን በፊት በቁምራን ብራናዎች መካከል (100 ዓክልበ - 50 ዓም) በፍርስራሽ ተገኝቷል። የማኒ ድርሰት አለመሆኑን ከማስረዳት በላይ፣ ይህ ጽሑፍ ከመጽሐፈ ሄኖክ ጋር ተመሳሳይነት አለው፣ ሆኖም በማየ አይኅ ውስጥ ከጠፉት ክፉ ዘሮች አስተያየት ይነገራል።
በቻይና ማኒኪስም በመጨረሻ ከቡዲስም ጋራ ተባበረ፤ ስለዚህ ማኒን ከቡዳዎቹ መካከል እንደ አንዱ ቡዳ የሚቆጥር አንዳንድ የቡዲስም አይነቶች አሁን በቻይና ሊገኙ ይቻላል። ከማኒ ድርሰቶች ግን ምንምን አላስቀሩም።
ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ኣብ ዘካይድዎ ዑደት ኣብ ከፋ ዞን ቦንጋ ስታንድዮም ተረኺቦም ንነበርቲ ዞባ ከፋ መደረ ኣስሚዖም። ነበርቲ ብወገኖም ንቀ/ሚ ሕቶታት ዝሓተቱ ኽኮኑ ከለው እቲ ነንዊሕ ዝጸንሓ ሕቶ’ቲ ዞባ ናብ ክልል ምዃን’ውን ተላዒሉ ኔሩ።ምክትል ቀ/ሚ ደመቀ መኮነን ሚንስትር ምክልካል ለመ መርገሳ’ውን ኣብቲ ዑደት ዝተሳተፉ ምዃኖም ተፈሊጡ’ሎ።
Ltd. Yiwu Hanying ዕለታዊ Co., በዓለም ትልቁ አነስተኛ የሸቀጦች ገበያ (Yiwu ኢንተርናሽናል ምርት ገበያ) አቅራቢያ, Yiwu ከተማ, ዠይጂያንግ ግዛት, ቻይና ውስጥ ይገኛል. ሃን የይንግ አንድ ኢንዱስትሪ ላይ የተመሠረተ የተቀናጀ ምርት ኩባንያ ነው. በውስጡ ዋና የምርት ቦታዎች ወጥ ማከማቻ ሳጥኖች, የመታጠቢያ ማከማቻ ሳጥኖች ለመዋቢያነት ማከማቻ ሳጥኖች ጨምሮ መርፌ የሚቀርጸው ምርቶች ውስጥ ልዩ.
Ltd. Yiwu Hanying ዕለታዊ Co., በዓለም ትልቁ አነስተኛ የሸቀጦች ገበያ (Yiwu ኢንተርናሽናል ምርት ገበያ) አቅራቢያ, Yiwu ከተማ, ዠይጂያንግ ግዛት, ቻይና ውስጥ ይገኛል.
ባለፉት ጥቂት ዓመታት በሁሉም ዓይነት በዓላት ላይ ተወዳጅነት እያገኘ መጥቷል. አሁን በጣም ለሙዚቃ አፍቃሪዎች, የስነ ጥበብ አፍቃሪ ተወዳጆች, የፊልም መጋቢዎች እና ሌሎችም ተጨማሪ አማራጮች አሉ. ግን ለወደፊቱ ለጀግኖቹ ለሙከራ ልጓሚዎች የተነደፉ በርካታ ታላላቅ ክብረ በዓላት እንዳሉ ያውቃሉ? ለጉዞ የሚሰራባቸው አምስት ትዝታዎች አሉ.
በጌይድ ቸርቻሪ REI ስፖንሰር የተደገፈ, ኤንሴ በ "ሴንትራክቲክ" የተሠራች - በተለይ ሴቶችን የሚያተኩር. ከፕሮጀክቱ ጀርባ ያለው ጽንሰ-ሃሳብ ለወደፊቱ ድንግልሞች አንድ ላይ እንዲሰባሰቡ, አስደሳች ነገሮችን እንዲያካፍሉ, እና ከግል ውጭ በሚገናኙበት መንገድ ከሌሎች ጋር እንዲገናኙ ማድረግ ነው.
በስብሰባው ላይ ተሳታፊዎች የራሳቸውን የጉምሩክ መርሃ ግብር ይፈጥራሉ. በልዩ ልዩ የሙያ መሪዎችና አሰልጣኞች ላይ የዓመታቸውን የጥበብ ዓመታትን ለመጨመር ብቻ ሳይሆን ሁሉም ነገር በአስተማማኝና ደህንነቱ በተጠበቀ መንገድ መቀመጡን ለማረጋገጥ.
ከቤት ውጭ ለረጅም ሰዓታት ከረጅም ጊዜ በኋላ ዘና ብለው ከተዝናኑ በኋላ, ተጓዦች ምንም ሳይፈቀድላቸው ጥሩ ምግቦች, ጥሩ ወይን ጠጅ እና ምርጥ ኩባንያዎች ሊጠቅሙ ይችላሉ.
ለ 2017 አዲስ, የካሜልቡክ ፓርስሺን ተከታታይ ለጀብድ ተጓዦች ክህሎቶቻቸው በሚወዷቸው የቤት ውጪ እንቅስቃሴዎች ላይ ብቻ ሳይሆን ክውነታቸውን እንዲያሳድጉ የሚረዳ ሶስት ቀን በዓል ነው. አማራጮችን በእግር መጓዝ, ተራራን ብስክሌት መንዳት, የተራገፉ ፓድቦርድን, የድንጋይ መወጣት እና ሌሎችንም ያጠቃልላል. በጀርባ መሸፈኛ መሰረታዊ መርሆች (መጓጓዣዎች) ውስጥ እስከ ድህረ-ገፅ ድረስ (ድህረ-ህይወት) እስከሚቀጥል ድረስ የመማሪያ ክፍሎችን ለማስተማር ብቃት ያላቸው አስተማሪዎች አሉ. በቀኑ መጨረሻም ተሳታፊዎች በቤቱ ውስጥ ሰፍረው ለመቀመጥ ወይም በሆስፒታል ውስጥ ለመቆየት መምረጥ ይችላሉ.
እርግጥ ነው, የአንድ የበዓላት ማራኪነት ክፍል ከሌሎች ተመሳሳይ አመለካከት ካላቸው ተሰብሳቢዎች ጋር ይገናኛል. የ Pursuit Series ዘፈን በየቀኑ ሙዚቃን, ጥሩ ምግብን, መጠጦችን እና ብዙ ጊዜ ለማላመድ. እርስዎ ከአንዳንድ አዲስ የጨዋታዎች ልውውጥ ብቻ አይመጡም, ነገር ግን በመንገዱ ላይ አንዳንድ ጥሩ ጓደኛዎችን ሊያደርጉ ይችላሉ.
በጉዞ እና በከዋክብት ምርት አምራች ኩዊፕፒሲ የተወጠረ እና የተደራጀው, ኳልቫል ተሳታፊዎች በተቻለ መጠን እጅግ በጣም የተደሰቱ ቢሆንም ከመድረሻዎ ይበልጥ እንዲጠቀሙ ለመርዳት ታስቦ የተነደፈ ነው.
ከምትወዳቸው ጓደኞች ከሁለት እስከ ስድስት የሚሆኑትን አንድ ቡድን ያሰባስቡ እና በከተማ እና በአቅራቢያው የሚገኙ የቼኮችን ማመላከሪያዎች በቀላሉ ማግኘት በሚችሉ በርካታ እንቅስቃሴዎች ውስጥ ይወዳደሩ. የ iOS እና Android መተግበሪያ ለተሳታፊዎቹ የእሱን ስትራቴጂዎች ለማቀድ እና ከእነሱ ጋር ለመወዳደር የሚያስችሏቸውን አማራጮችን ለማግኘት ያግዛቸዋል, እናም በየትኛው ቀን ውስጥ ለመሞከር እንደሚፈልጉ መምረጥ ይችላሉ. አሸናፊዎች ወደቤት መሄድም ሆነ መጓጓዣን ሊያሸንፉ ይችላሉ. የቀጥታ ሙዚቃ እና ከድህረ-ሰርቲ ፓርቲ ላይ ዝግጅቶችን ያሟሉ.
አብዛኛዎቹ የቤት ክብረ በዓላት በከተማ ቅንጅቶች ውስጥ ወይም አቅራቢያ ሲሆኑ, መከታተል ለሚፈልጉ ሁሉ የበለጠ እንዲደርሱባቸው ይረዳል. ነገር ግን የኢንዲያና ዲናዎች የውጪ ትርዒት ​​በሚካጋን ሐይቅ ደቡባዊ ጫፍ ላይ 15 ኪሎ ሜትር ርዝመት ያለው ሕንዳናን ዲናስ ናሽናል ሀይሽቦር ይገኛል.
እንደሚጠበቁት, በዓሉ በጂኦግራፊ, በፎቶግራፍ, በእንቅስቃሴ እና በአዕዋፍ እንቅስቃሴዎች ላይም ለእርከስ, ለእግር ጉዞ እና ለቢስክሌት የሚሆኑ አማራጮችን ያጠቃልላል. የጀልባ መጓጓዣን ለመጀመር ብቻ አይደለም, ነገር ግን ለተሳካላቸው የሚያስፈልጋቸውን ማናቸውንም ኪራይ የመከራየት ዕድል ይሰጣቸዋል.
ዩናይትድ ኪንግደም ውስጥ የሚኖሩ ወይም ደህንነታቸውን ለመጎብኘት ዕቅድ ያላቸው አድናቂዎች, የካምፕ ካምፕ ድራማውን ለመመልከት እና ለማከናወን ዝርዝራቸው ላይ ለመጨመር ሊፈልጉ ይችላሉ. ባለፉት ሁለት ዓመታት ክስተቱ ለትክክለኛ ስራዎች ብቻ ሳይሆን ለስፖርት እንቅስቃሴዎች ብቻ ሳይሆን ለስላሳ እንግዶች ተናጋሪዎች ትኩረት ስለሚያገኝ ነው. በእግር ጉዞ, በእግር መሮጥ, በመንኮሳትና በብስክሌት ጉዞዎች ላይ እርስዎን ለመሳብ በቂ አይደሉም, ተሳታፊዎችም ከተፈጥሮ አጥቂ አሳሾች ጋር ለመገናኘት እና ለመነጋገር እድል ይሰጣቸዋል. እነዚህ ወንዶችና ሴቶች ድብደባውን ጀብዱ ወደ ገለል ባሉ ማዕዘኖች ይጋራሉ, እንዲሁም ወደ አሰቃቂ ሥራ እንዴት እንደሚጀምሩ ምክር ይሰጣሉ.
በተጨማሪም በዓሉ በአብዛኛው ስነ-ስርዓት (ስነ-ስርዓት), ስቅለት (ስቅለት), እና ማቆም (ፓነልቦርዲንግ) የመሳሰሉ አዳዲስ ስፖርቶችን ለማስተዋወቅ የተለያዩ ትርኢት በማቅረብ ይታወቃል. ሌሎች ሴሚናሮችም ለመጀመሪያ ጊዜ የምድረ በዳ እርዳታ ለመማር, ለጀብዱ ለመገጣጠም እና አንድ ጉዞ ለማቀድ የሚረዱ አማራጮችን ያጠቃልላል.
ላዕለዋይ ኣመራርሓ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ንከያኒ ኪሮስ ኣለማየሁ፣ ንሰር ቦብ ጌልዶፍ ከምኡ እውን ንሰብ ሓዳር ካትሪን ሮቢንሰንን ማክስ ሮቢንሰንን ልዑል ማዕርግ ዶክትሬት ከምዝሃበ ኣፍሊጡ’ሎ።
ኪሮስ ኣለማየሁ ንዕብየት ኪነት ትግራይ ብተግባር ንዘመዝገቦ ስራሕ ክብሪ ምሃብ ይግበኦ እዩ፤ በዚ ድማ ስድርኡ ተሓጕስና ኣለና ይብል ሓደ ካብቶም ደቁ ሚልዮን ኪሮስ።
ኪሮስ ንጥበብ ትግራይ ዘበርከቶ ሽሻይ ኪነትን ዘሕለፎም ፀገማትን ዘዘንትው መጽሓፍ ኣብ ቀረባ እዋን ፅሒፉ ንሕትመትን ንባብን ዘብቀዐ መንእሰይ ጸሓፊ ሰለሞን ገብረእግዝኣብሔር ብወገኑ ዩኒቨርሲቲ መቐለ ሐዚ ዝሃቦ ክብሪ ፅቡቕ እዩ፤ ኰይኑ ግና ደንጕዩ እዩ ዝብል ርእይቶ ኣለዎ።
ካትሪን ሮቢንሰንን ማክስ ሮቢንሰንን በቲ ዝተወሃበና ማዕርግ ልዑል ኩርዓት ይስመዐና እቲ ክብሪ ድማ ንበይትና እንተይኮነስ ንኹሎም ሓገዝትናን መሳርሕትናን እውን ዝግባእ እዩ ብምባል ተዛሪቦም።
ሰር ቦብ ጌልዶፍ ብምኽንያት ስራሕ ኣብ መቐለ ከምዘይርከብ ገሊፁ ኣብ ክንድኡ እታ ኣብ ድርቂ 1977 ካብ ኢድ ሞት ንሕንጢጥ ዘምለጠት ብርሃን ወልዱን ንሓላፊ EYES ማለት እውን ትካል ትምህርታዊ ሓገዝ ንመናእሰይ ኢትዮጵያ ኣይተ ብስራት መስፍንን ነቲ ክብሪ ክቕበልሉ ወኪሉዎም’ሎ።
ድርጅታችን ጆይስ ባልትና ለጥራት ቅድሚያ በመስጠት የሚያዘጋጃቸውን የገብስ ቆሎ፡ ዳቦ ቆሎ እና ሌሎች ቆሎዎችን በራሳችን መደብሮች እነዲሁም በየሱፐር ማርኬቶች እና ኦንላየን በመግዛት ይጠቀሙ
ድርጅታችን ጆይስ ባልትና ለጥራት ቅድሚያ በመስጠት የሚያዘጋጃቸውን የገብስ ቆሎ፡ ዳቦ ቆሎ እና ሌሎች ቆሎዎችን በራሳችን መደብሮች እነዲሁም በየሱፐር ማርኬቶች እና ኦንላየን በመግዛት ይጠቀሙ ጆይስ ባልትና ውጤቶች ከግዢ ጀምሮ እስከ ለቀማ ፡ ቅመማ እና መፈጨት ድረስ በብቁ ባለሙያዎች ልክ እንደ ቤትዎ አድርገን እያዘጋጀን የምናቀርባቸውን የባልትና ውጤቶችን በኦንላየን ሲያዙን ያሉበት ድረስ ስናቀርብልዎ ደስታ ይሰማናል . Read more »
ድርጅታችን ጆይስ ባልትና ለጥራት ቅድሚያ በመስጠት የሚያዘጋጃቸውን ልዩ ልዩ የባልትና ውጤቶችበራሳችን መደብሮች እነዲሁም በየሱፐር ማርኬቶች እና ኦንላየን በመግዛት ይጠቀሙ...
ድርጅታችን ጆይስ ባልትና ለጥራት ቅድሚያ በመስጠት የሚያዘጋጃቸውን ጣፋጭ ኩኪሶች በራሳችን መደብሮች እነዲሁም በየሱፐር ማርኬቶች እና ኦንላየን በመግዛት ይጠቀሙ....
ድርጅታችን ጆይስ ባልትና ለጥራት ቅድሚያ በመስጠት የሚያዘጋጃቸውን ልዩ ልዩ ቆሎዎች በራሳችን መደብሮች እነዲሁም በየሱፐር ማርኬቶች እና ኦንላየን በመግዛት ይጠቀሙ....
ድርጅታችን ጆይስ ባልትና ወደ ደንበኞቹ በቀላሉ እንዲደርሰ ያስቻለውን አዲስ ድረገጽ አሰርቶ በኦንላየን ደምበኞቹን ለማገልገል ስራ ጀመረ፡፡ በዚህም ደንበኞቻችን ከቤታቸው ሆነው የድርጅታችንን ምርቶች አንዲከታተሉ አስችሏቸዋል
ፓሪስ (ኤ.ፒ.) - በብሔራዊ የጤና እና የሕክምና ምርምር ኢንስቲትዩት የምርምር ዳይሬክተር ዣክ ቤንቬኒስቴ በብሔራዊ የሳይንስ ምርምር ማዕከል (ሲአንአርኤስ) የብር ሜዳሊያ እሁድ እሁድ በፓሪስ ሞቱ ፡፡ ፣ በ 69 ዓመታቸው ፡፡
ዣክ ቤንቬንቴስት በብሔራዊ የጤና እና የሕክምና ምርምር ተቋም ላይ አሻራውን አሳር ,ል ፣ ከዚህ ውስጥ “በተለይም እብጠት ፣ አለርጂ እና የፕሌትሌት አክቲቭ ንጥረ ነገር ግኝት (ፓኤፍ) ግኝት እጅግ የላቀ ሳይንሳዊ ስብዕና አንዱ ነው - አሴተር (ፓኤፍ) ”በፕሌትሌት ማስነሳት ውስጥ ከተሳተፉት ሞለኪውሎች አንዱ የሆነው INSERM በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ አፅንዖት ሰጥቷል ፡፡
ይህ የሳይንስ ሊቅ ጠንካራ ውዝግቦችን በተለይም የውሃ ትውስታን የሚያስነሱ መላምቶችን ያቀረበው በሥራው ሁለተኛ ክፍል ውስጥ ነበር ፡፡ የተጠቀሰው ንጥረ ነገር ሞለኪውል ከእንግዲህ የማይገኝ በመሆኑ በውኃ ውስጥ ያለው ንጥረ ነገር መጠን ወደ ዝነኛው “የውሃ ትዝታ” ምስጋና ይግባውና ባህሪያቱን እንደሚጠብቅ ቁልፉን አረጋግጧል ፣ ጥናቶች እና ሙከራዎች አደረጉ ፡፡ . ውሃ የተበከለውን ንጥረ ነገር ሞለኪውላዊ መዋቅር “ትዝታ” ሊያቆይ ይችላል ፡፡
ከ 1973 ጀምሮ ዣክ ቤንቬኒስቴ በርካታ ክፍሎችን በመራበት በኢንሰርም ውስጥ ሰርቷል ፡፡ በአለርጂ ሕክምና ውስጥ ያከናወነው ሥራ በዓለም አቀፍ ደረጃ ዝና እንዲሰጠው እና በአለርጂ እና በእብጠት መስክ አዳዲስ የሕክምና ዕይታዎችን ከፍቶለታል ፡፡
የኢትዮጵያ የምጣኔ ሀብት ይዞታ ትንተናዎች አብዛኛውን ጊዜ ታማኝነት ያለው ገለልተኛ መረጃ ላይ ለማተኮር አይቻላቸውም። ምክንያቱም በመላ አገሪቱ የምርት፣ የእድገትና ለውጥ አሃዞችን የሚያጠናቅረው መንግስቱ በመሆኑ። በመረጃው ሙሉነት የሚነሱ ሙያዊ ወይንም ፖለቲካዊ ልዩነቶችን ታሳቢ አድርገን፤ የሚሰጡትን አሃዞች እንመልከት።
የኢትዮጵያ መንግስት ባለፈው አመት የአገሪቱ ኢኮኖሚ በ11 ከመቶ ማደጉን ይናገራል። በቀጣዩም አመት ያስቀመጠው ትንበያ ከ11ከመቶ ያላነሰ እንድገት እንደሚኖር ነው። በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ትናንት ሰኞ ንግግር ያደረጉት ፕሬዝደንት ግርማ ወልደጊዮርጊስ ይህንኑ አረጋግጠዋል።
“ባሳለፍንው ዓመት ከ11 በመቶ የማያንስ እድገት እንደምታስመዘግብ ይጠበቃል። በዚህ መሰረት አገራችን ለዘጠንኛ ጊዜ ባለ ሁለት አሃዝ በማስመዝገብ ፈጣን እድገት ለማስቀጠል ችላለች” ብለዋል ፕሬዝደንት ግርማ።
በዚህ በዋሽንግተን ዲሲ የተቃዋሚው ፓርቲ መድረክ እሁድለት ባካሄደው የምጣኔ ሀብት ግምገማ ላይ ሰፊ ተንተና የሰጡት አቶ ተመስገን ዘውዴ፤ በቀደመው ፓርላማ የገዥው ፓርቲ የአጠቃላይ የምጣኔ ሀብት ፖሊሲዎችን በመተቸት ይታወቃሉ። ይሄ እድገት የቁጥር እንጂ፤ ለህብረተሰቡ ጠብ ያለ ነገር የለም ባይ ናቸው።
“ኢትዮጵያ ውስጥ ከፍተኛ የሆነ የኑሮ ውድቀት አየተከሰተ ነው፡፡ ሸማቹን ህብረተሰብ ያስጎነበሰ ሰቆቃ ላይ የጣለ፤ ዜጎች በገቢያቸው እንዳይተዳደሩ ያደረገ፣ ልጆቻቸውን ትምህርት ቤት እንዳይልኩ ይደረገ ፣ የወር ገቢያቸውን ተቆጣጥረው እንዳይኖሩ ያደረገ ነው” ብለዋል አቶ ተመስገን።
ባለፈው ሳምንት አመታዊ የምጣኔ ሀብት ግምገማውን ይፋ ያደረገው የአለም የገንዘብ ድርጅት IMF የቀጣዩ አመት የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ እድገት ወደ 6.5 ከመቶ ዝቅ እንደሚል አስታውቋል።
አስቀድመው የተመዘገቡ ፈጣን የኢኮኖሚ እድገቶን ከመቀዛቀዝ ለማዳን IMF የሰጠው ምክር በአገሪቱ ምጣኔ ሀብት በተለይ በመሰረተ ልማት ግንባታው የግል-ዘርፉ ሚና እንዲጨምር ማድረግ የሚል ነው። እስካለፈው ሀምሌ ወር መጀመሪያ ድረስ የ7ከመቶ አጠቃላይ እድገት መመዝገቡን የጠቀሰው IMF የዋጋ ግሽበቱ በተመሳሳይ ጊዜ 33 ከመቶ መሆኑን አስታውቋል።
“የIMF መግለጫ የወደፈቱን ማለትም በ2013 የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ሁኔታ 6.5 ከመቶ ሊያድግ ይቸላል ነው የሚለው፡፡ የኢትዮጵያ መንግስት ደግም ወደ 11 በመቶ ይድጋል ብሎ ይተነብያል፡ በእድገትና ትራንስፎርሜሽኑ እቅዱ መሰረት፡፡ አንደኛው ከሌላኛው ትክክል ወይም ስህተት ሊሆን አይችልም ምክንያቱም ሁለቱም በየራሳቸው መንገድ የወደፊቱን ነው የሚናገሩት፡፡ አመቱ ሲያልቅ የትኛው ትክክል እንደሆነ የምናየው የሆናል፡፡” ብለዋል፡፡
የኢትዮጵያው ፕሬዝደንት ግርማ ወልደጊዮርጊስ በፓርላማ ያቀረቡት በተለይ የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ የምጣኔ ሀብት ፖሊሲዎች የተገኙ እመርታዎች ላይ ያተኮረ መግለጫ፤ የዘርፍ እድገቶችን በደፈናው ገልጸዋል።
በኣገራችን ልማትን ለማፋጠን በተያዘው እቅድ መሰረት ግብርና መር ልማት ስትራቴጂው ተግባራዊነት ተጠናክሮ ሲቀጥል ቆይቶዋል፡ ምንም እንኳን ኢንዱስትሪ እና የአገልግሎት ዘርፍ አንዲሁም ግብርና ቢታሰብም በግብርናው መስክ ከፍተኛ የእድገት እድል እንዳለ በመገንዘብ ለዘርፉ ልማት ከፍተኛ ትኩረት ተሰጥቶታል ፡፡”
የአለም የኢኮኖሚ ፎረም (World Economic Forum) ባለፈው ሳምንት የአለም ተወዳዳሪነት ሪፖርቱን ይፋ ሲያደርግ ኢትዮጵያ በተቋማት ጥንካሬ፣ በመሰረተ ልማት፣ በአጠቃላይ ምጣኔ ሀብት፣ ጤናና ትምህርት ዙሪያ አገሮች ያሳዩት እድገት ተጨምቆ በሚቀርብበት ሰንጠረዥ ከአለም 144ኛ--ከአፍሪካ 38ኛ ሆናለች። በዚህ ደረጃ ያልተካተቱ የአፍሪካ አገሮች ስላሉ፤ የኢትዮጵያ ደረጃ በአፍሪካ የከፉ ከሚባለው የሚፈረጅ ነው።
ብመሪሕነት ቅዱስ ሲኖዶስን ብማእከልነት ቤት ጽሕፈት መንበረ ፓትርያርክን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ኤርትራ ተማእኪሉ ዝሥራዕ ንግደት ናብ ሀገረ ቅድስት ኢየሩሳሌም ንምስታፍ፡ ነጋድያን በብሃገረ ስብከቶም ድኅሪ ዝተኻየደ ምዝገባን ዕጫን ከምኡ’ውን ቕጥዕታት ምምላእን ገንዘብ ምኽፋልን ዘድሊ መንፈሳዊ ኣኼባታትን ብሓፈሻ ካብ ወርኀ ጥር ዝጀመረ ምድላዋቶም የጻፍፉ ኣለዉ!
”አመቺ በሆነ ጊዜ ሁሉ የኢትዮጵያን ሕዝብ ተንበረክከን ይቅርታ መጠየቅ ይኖርብናል… የኢትዮጵያ ሕዝብ ለሰጠን ኃላፊነት ብቁ ሆነን አልተገኘንም ” ዶ/ር ያዕቆብ ኃ/ማርያም – ZAGGOLE – ዛጎል
”አመቺ በሆነ ጊዜ ሁሉ የኢትዮጵያን ሕዝብ ተንበረክከን ይቅርታ መጠየቅ ይኖርብናል… የኢትዮጵያ ሕዝብ ለሰጠን ኃላፊነት ብቁ ሆነን አልተገኘንም ” ዶ/ር ያዕቆብ ኃ/ማርያም
የአንድነት ለፍትህና ለዴሞክራሲ ፓርቲ ምክትል ፕሬዚዳንትና የውጪ ግንኙነት ኃላፊ ዶ/ር ያዕቆብ ኃይለ ማርያም ፓርቲያቸውን በቃኝ በማለት ተሰናብተዋል፡፡ ከፓርቲው ራሳቸውን ያገለሉበትንና ሌሎች ጉዳዮችን በተመለከተ ከሪፖርተር ጋዜጣ ጋር ቃለ ምልልስ አድርገዋል።
ዶ/ር ያዕቆብ፡- በአንድ ወቅት ደርሶኛል፡፡ በሽግግር መንግሥቱ ጊዜ የወቅቱ አፈጉባኤ ከነበሩት ከአቶ ዳዊት ዮሐንስ ጋር እንተዋወቅ ስለነበርና ኢሕአፓም ሆነን ስለሰራን ጥያቄ አቅርቦልኝ ነበር፡፡ በወቅቱ አሜሪካ አስተምር ስለነበር ስልክ ደውሎ የፍትሕ ሚኒስትሩ እየለቀቁ ነው፣ የእሳቸውን ቦታ ወይንም የቀይ ሽብር ፍርድ ቤት ገና መቋቋሙ ነበርና ልዩ አቃቤ እንድሆን ጠይቆኝ ነበር፡፡ በኋላ እኔም ትንሽ ጊዜ ላስብበት ብዬ አንዳንድ አስተማሪዎችን ካማከርኩኝ በኋላ ኢህአዴግ በርግጥ ለቀይ ሽብር ተዋንያን ፍትህ እሰጣለሁ የሚል ከሆነ እኔ ከእዛ ልሸሽ አልችልም የምችለውን አስተዋፅኦ አደርጋለሁ፡፡ ስለዚህ ልዩ አቃቤ ሕግ ቦታ ለመያዝ ፈቃደኛ ነኝ፡፡ ሆኖም ግን በዚህ በስራዬ ላይ መንግሥት ምንም ዓይነት ጣልቃ እንዳይገባ ከበጀት በስተቀር እገሌ ይከሰስ (ትከሰስ”፣ እገሌ ይለቀቅ (ትለቀቅ) የሚለውን በምንም ጣልቃ ገብነት ዓይነት መልኩ የማልቀበል መሆኑን፤ ሹመቱ ከዚያ ውጭ ከሆነ ግን የአቃቤ ሕግ ስራን ለመስራት ፈቃደኛ ነኝ ብዬ ለአቶ ዳዊት ዮሐንስ ነገርኩት፡፡ የወቅቱ ጠቅላይ ሚኒስትር የነበሩት አቶ ታምራት ላይኔ ነበሩ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በጥቂት ቀናት ይደውሉልሃል፤ እናም ይሄንኑ እንድትሠራ ይጠይቁሃል በሚል አቶ ዳዊት ቃል ገባልኝ፡፡ ከዛ በኋላ ግን ከእነሱ ምንም ሳልሰማ ነገሩ የውሃ ሽታ ሆነ፡፡ በኋላ ግን ስሰማ ያዕቆብ ኢሕአፓ ስለነበረ ለተከሰሱ ሰዎች ፍትህ ለመስጠት ያዳግተዋል፡፡ በቂም በቀል ይነሳሳል በሚል ቦታው ለእኔ እንዳልተሰጠ ሰማሁ፡፡
ሪፖርተር፡- በቅንጅት አመራሮች ውስጥ ዴሞክራሲ የሚባል ነገር የለም፡፡ አምባገነንነትና ለሥልጣን መጓጓት አለ፡፡ እነዚህ ነገሮች በወቅቱ ባይኖሩ ኖሮ ምርጫውን ተከትለው የሚመጡትን ችግሮች ሁሉ መጋፈጥ/መወጣት ይቻል ነበር የሚሉ ሰዎች አሉ፡፡ የእርስዎ አቋም ምንድነው?
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ይህንን አስተያየት የሚሰጡት ስህተት ነበሩ ማለት አይቻልም፡፡ ግን ደግሞ ሌላም ሁኔታም አለ፡፡ እርግጥ እነዚህ ነገሮች በሙሉ ነበሩ፡፡ አንድ መዘንጋት የሌለበት ነገር ቢኖር እኛ እራሳችን ከጀርባችን ምን ዓይነት ሰዎች ነበርን? የሚለው ነው፡፡ ከጀርባችን በማርክሲዝም ሌኒንዝም ታንፀን የመጣን፣ ቅራኔዎች በውይይት ሳይሆን በመጠፋፋት መፈታት አለባቸው የሚል እምነት ይዘን የመጣን ሰዎች ነበርን፡፡ እናም ችግሮችን በውይይት ለመፍታት አመቺ ሁኔታ አልነበረም፡፡ የመጣንበት የፖለቲካ ባህል ችግሮችን በውይይት የሚፈታ አልነበረም፡፡ ይሄ ትልቅ አስተዋፅኦ አድርጓል፡፡ እንደሚታወቀው የአመራሩ አባል ሁሉም ማለት ይቻላል መኢሶን፣ ኢሠፓ ወይም ኢህአፓ የነበረ ነው፡፡ ሁላችንም የየፓርቲያችንን ባህል ይዘን የመጣን ነን፡፡ እነኚህ ፓርቲዎች ደግሞ በጊዜው አስተሳሰብ እንደነበረው ሁሉ ችግሮች በውይይት ሳይሆን በመጠፋፋት ይፈቱ የሚሉ ነበሩ፡፡ እነዚህ ሁሉ ችግሮች ተደራርበው ከተባለው ከአምባገነንነት፣ ከሥልጣን ጉጉት ጋር ተደማምረው ለቅንጅት መፍረስ ምክንያት ሊሆኑ ችለዋል፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- በመጀመሪያ ፓርላማ መግባት የለብንም ብዬ ብዙ ስከራከር የነበርኩት እኔ ነበርኩ፡፡ ከብዙ ውይይት በኋላ ፓርላማ መግባቱንና ከተማውን መረከቡ የሕዝብ አደራ እንደመሆኑ መጠን ይሄንን ማድረግ አለብን፤ የሚል አቋም ይዤ ነበር፡፡ ይህ እንዲሆን ግን አንዳንድ ቅድመ ሁኔታዎች የምንላቸው ነገሮች መፍትሄ ማግኘት አለባቸው የሚልም አቋም ነበረኝ፡፡
በአንድ ወቅት ድርድሩ በተካረረበትና በተወጠረበት ወቅት ለአንዲት የአሜሪካ ዲፕሎማት ሌላው ቢቀር በምርጫ አካባቢ አንድ ዓይነት መግባቢያ ከመንግሥት ብታመጪልን እኔ ጓደኞቼን አነጋግሬ ፓርላማ የምንገባበት መንገድ ይፈልጋል፡፡ ይሄንን ሞክሪ ብያት ነበር፡፡
ስምንት ቅድመ ሁኔታዎች ነበር ያስቀመጥነው፡፡ ከስምንቱ አንዱ ብቻ ኢህአዴግ ይቀበል፡፡ የምርጫ ቦርድ ገለልተኝነት እንደሚሆን ማረጋገጫ ይስጠንና ወደ ፓርላማ የመግባቱ ነገር ጓደኞቼን ላሳምን እሞክራለሁ አልኩኝ፡፡ ሴትየዋ እሺ እሞክራለሁ ብላ ሄዳ ያነጋገረችውን አነጋግራ ስትመለስ ግን “ምንም ዓይነት መለሳለስ ላገኝ አልቻልኩም” አለች፤ ከዛ በኋላ ድርድሩም ውይይቱም ፈረሰ፡፡ እኛም በአቋማችን ፀናን፡፡ ወደ ፓርላማ ገብተን ከተማውን እንድንረከብ ያልኩት ቢያንስ ቢያንስ የዚህ የምርጫ ቦርድ ገለልተኝነት ብቻ ይረጋገጥልን የቀሩትን ሰባት ቅድመ ሁኔታዎች ፓርላማ ውስጥ ከገባን በኋላ እንወያይበታለን፡፡ የሚል አቋም ነበረኝ፡፡ በመንግሥት በኩል ስለምርጫ ቦርድ ሁኔታ ምንም ፍንጭ ሊሰጠን አልተፈለገም፡፡ ስለዚህ ድርድሩ ፈረሰ፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- እንግዲህ ዛሬ ላይ ሆኜ ሳየው ምን አልባት ፓርላማ ገብተን መሞከር ነበረብን እላለሁ፡፡ ፓርላማ ገብተን በሙከራ ደረጃ እንኳን የሚያሰራን ከሆነ መስራት፣ ሁኔታው የማያሰራ ከሆነ ጥለን ልንወጣ እንችል ነበር፡፡ እርግጥ ሁኔታው በጣም አስቸጋሪ ነበር፡፡ እንደሚታወቀው የከተማው በጀት ወደ ሌላ ቦታ እየተዛወረ፣ ኃላፊነቱም ወደ ሌላ ቦታ እየተቀየረ ነበር፡፡ አዲስ አበባን ብንረከብ የማያሰራ ሁኔታ ስለመኖሩ ብዙ ፍንጭ ነበር፡፡ ግን ያም ቢሆን የኢትዮጵያን ሕዝብ ፈቃድ ፈፅመን፣ ፓርላማ ገብተን ይኸውና መስራት አልቻልንም፣ የኢትዮጵያ ሕዝብ የራስህን ምርጫ ውሰድ፡፡ ሞክረናል፣ አቅቶናል መስራት አልቻልንም ብለን ያኔ ብንወስን የተሻለ ነበር፡፡ አሁን ሳየው የሰራነው ጥፋት ይህ ይመስለኛል፡፡
ሪፖርተር፡- ቅንጅትን ከፈጠሩት ፓርቲዎች ውስጥ በርካታ እጩዎችን ያቀረበውና በርካታ አባላትን ያስመዘገበው ፓርቲ የሚፈለገውን ቦታ አልተሰጠውም፤ እነዚህ ችግሮች ናቸው ፓርቲውን ወደ ከፋ ችግር የከተቱት የሚሉ ወገኖችም አሉ፤
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ከዚህ በፊት በቅንጅትም ሆነ በራሱ ፓርቲ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደረገ፣ ብዙ መስዋዕትነት የከፈለው አቶ ልደቱ አያሌው፣ ከምክትል ሊቀ መንበርነት ሊያልፍ አልቻለም፡፡ በርካታ አስተያየት ቢሰነዘርም እኔ እንደሚገባኝ አቶ ልደቱ ከፓርቲው ጋር መናቆር የጀመረው ከዚያ ጊዜ ጀምሮ ይመስለኛል፡፡ ከዛ በፊት ከፓርቲ ጋር አብሮ ነበር የሚሄደው፡፡ በእውነት ሊካድ የማይቻል ብዙ መስዋዕትነት የከፈለ ሰው ነበር፡፡ ም/ሊቀመንበር መሆን ይገባኛል የሚል እምነት ነበረው፡፡ ከዚህ በፊት በትግሉ ብዙም የማትታወቀው ወ/ት ብርቱካን ሚደቅሳ በመመረጧ እኔ እንደገመገምኩት አቶ ልደቱ ቅሬታ እንደተሰማው ነው፡፡ አቶ ልደቱ ከፓርቲው መለየትና ከቅንጅት ተቃራኒ እርምጃ መውሰድ የጀመረው ከዚያ በኋላ ይመስለኛል፡፡ አንዳንድ ሰዎች ከዚያ በፊት ብዙ የሚያወሩት ነገር አለ፡፡ እኔ ግን አልቀበለውም፡፡ እኔ የሚመስለኝ የአቶ ልደቱ ቂም የተጀመረው በምርጫው ይገባኛል የሚለውን ቦታ ባለመሰጠቱ ይመስለኛል፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- በእኔ በኩል ትክክል ነበረ ነው የምለው፤ ወ/ት ብርቱካን ተሞክሮዋ በፓርቲ ውስጥ ያደረገችው ትግል ብዙም የተመዘገበ ነገር ባይኖራትም፤ በጊዜው ለወጣቶችና ለሴቶች ጥሩ ማደፋፈሪያና ግሩም ምሳሌ ነበረች፡፡ በምክትል ሊቀመንበርነት ልታድግና ለወደፊቱ ሊቀመንበር ልትሆን የምትችል መሪ መሆኗን ያየንበት ነውና የምክትል ሊቀመንበርነት ምርጫው ትክክል ነበር፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- እንግዲህ የአቶ ልደቱ ኩርፊያ ስህተት ነው ማለት አስቸጋሪ ነው፡፡ በእሱ ዓይን ሆነን ብናየው ብዙ መስዋእትነት የከፈለ፣ ብዙ አስተዋፅኦ ያደረገ ሰው ነው፡፡ እና ይገባኛል የሚል እምነት አለው . . .
ዶ/ር ያዕቆብ፡- እኔነትና ዝና ፍለጋ ነበር፡፡ ገንዘብ የሚፈልግ የፓርቲ አመራር ግን አልነበረም፡፡ በአብዛኛው ገንዘብ ያለን፣ ራሳችንን የቻልን ነን፡፡ የስልጣን ጥም ፍላጎት ግን አልነበረም ማለት አይቻልም፡፡ ይሄን ግላዊ ስሜት ለሀገርና ለሕዝብ ጥቅም ማስገዛት ይገባ ነበር፡፡ ይህ ማለት ቅንጅትን አስቀድሞ፤ አስፈላጊም ከሆነ ራስን ማግለል ይገባ ነበር፡፡ በእውነት ይሄም ሲባል በአመራር ደረጃ የነበሩት እኔ እስከማውቃቸው ድረስ ለሥልጣን የሞቱ፣ ለዝና የሚስገበገቡ ሰዎች ነበሩም ብዬም መመልከት እቸገራለሁ፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ለቅንጅት መድከምና መሞት ሌላ ምን ምክንያት አለ ማለት ይቻላል? የራስን ስሜት ለሕዝብና ጥቅም ሲባል ማስገዛት ያለመቻል ካልሆነ በስተቀር፡፡ ለቅንጅት መፍረስ ሌላ ምን ምክንያት ሊቀርብ ይችላል? እኔ ግራ ይገባኛል፡፡ አንዳንዶቹም በጣም ሀብታም የሚባሉ ሰዎች አሉ፡፡ ከስሜታቸውም የገንዘብ ፍቅር የነበራቸው ሰዎች አይደሉም እገሌ፣ እገሌ ማለቱ አስፈላጊ አይደለም፡፡ ገንዘብ አይደለም ያሸነፋቸው እኔ የሚመስለኝ ያሸነፋቸው እልህ ነው፡፡ እገሌ ከእገሌ ጋር በመጣመድ “እሱ አያሸንፈኝም፤ እኔ ግን አሸንፈዋለሁ” የሚል ዓይነት እልህ መገባባት ይመስለኛል፡፡ አንዳንዶቹ ሥልጣንን ያዩ የቀመሱትም ነበሩ፡፡ የችግሩ መንስኤ በግለሰቦች መሃል ያለው አለመጣጣምና አለመግባባት ይመስለኛል፡፡ የግል ስሜትና የቂም በቀል እንጂ እነኚህ በአመራር ደረጃ የነበሩ ሰዎች በገንዘብም ሊታሙ የሚችሉ ሰዎች አይደሉም፡፡ የሥልጣን ጥም ያሰከራቸው ናቸው ማለትም አስቸጋሪ ነው፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- መቼም እገሌና እገሌ ናቸው ማለት አልችልም፡፡ ከፍተኛ አመራር ውስጥ በነበሩ ሰዎች ውስጥ የሚንፀባረቅ ነበር፡፡ በከፍተኛ አመራር ውስጥ የነበሩ፣ በከፍተኛ ደረጃ በቂም፣ በጥላቻና በእልህ የሚፈላለጉ ሰዎች ነበሩ፡፡ ይሄ ደግሞ ቅንጅትን ካዳከሙት ውስጥ አንዱና ዋናው ነው፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- እንግዲህ ይሄ መቀያየምና መጠላላት የጀመረው ቆይቶ ነው፡፡ ከበፊት የተጀመረ አይደለም፡፡ ቀደም ሲል እንዲያውም ወዳጅ የነበሩና በጣም የሚቀራረቡ ናቸው፡፡ ኋላ ግን ቂሙ እየሰረፀ ነው የመጣው፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ሥልጣኔን ቀማኝ ወይም ደግሞ አምባገነን ሆነብኝ የሚል ነው፡፡ ይሄ ደግሞ በሁለት ወይም በሦስት ሰዎች ብቻ ላይ የሚመሠረት አይደለም፡፡ ጠቅላላውን ቅንጅትን የዳሰሰ ጉዳይ ነው መጠላላቱ፣ ምቀኝነቱ በየደረጃው ያለ ስሜት እንጂ በከፍተኛ አመራሮች ደረጃ የተወሰነ አይደለም፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ይሄ ተአማኒነት ያለው አነጋገር ነው፡፡ ፓርላማ በመግባትና ላለመግባት ሕዝቡን እናነጋግር ብለን በተሰማራንበት ወቅት ከአንድ ቀበሌ በስተቀር “እራሳችሁ ወስኑ እናንተ የወሰናችሁትን እንከተላለን እንቀበላለን” ነው ያሉት፡፡ አንዳንዶቹ ግን “የእኛ ምርጫ ባትገቡ ነው፤ ግን እናንተ መሪዎች እንደመሆናችሁ እናንተ ወስናችሁ እንግባ የምትሉ ከሆነ እንከተላችኋለን” ብለዋል፡፡ ስለዚህ ከአንድ ቀበሌ በስተቀር ፓርላማ አትግቡ የተባልንበት ቀበሌ የለም፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ይሄ ጥፋት ነው፡፡ መሪ መንገዱን አሳይቶ ሕዝቡን መርቶ ማሳመን እንጂ፣ ሕዝቡ በሚፈልገው መንገድ መጎተት የለበትም፡፡ መሪ የበለጠ ዕውቀት አለው ይባላል፡፡ ከተራው ሕዝብ የተሻለ ግምትና የተሻለ አስተሳሰብ ሊኖረው ይችላል፡፡ ስለዚህ ሕዝቡን የመምራት ግዴታ አለበት፡፡ ሕዝቡ አንድ ሀሳብ አቅርቦለት ያን ሀሳብ እንዲቀበል ማሳመን እንጂ፣ በፖለቲካው በቂ ግንዛቤና ዕውቀት የሌለውን ሕዝብ የወሰነውን ውሳኔ መከተል የለበትም፡፡ ይሄ የአመራር ድክመት ነው፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ከቃሊቲ ከወጣን በኋላ አስራ አንድ የአውሮፓ አገሮችን ጎብኝተናል፡፡ በቡድን ሆነን አሜሪካም በቀረብኩበት መድረክ ሁሉ እኛ የአመራር አባላት የሕዝቡን ልብ በመስበር፣ ሕዝቡን በማስቀየም ለተሰጠን እምነትና ድጋፋ ብቁ ሆነን ባለመገኘታችን በተገኘሁበት መድረክ ሁሉ ይቅርታ ጠይቄያለሁ፡፡ ዛሬም ማንንም አልወክልም . . . . . ለሥልጣን ጉጉት ወይንም ፓርላማ ለመግባት አይደለም፡፡ ሕዝቡ ለጣለብንን አመኔታ ብቁ ሆነን ባለመገኘታችን ጥፋት ሰርተናል፡፡ እኔ በመፅሐፍም ሆነ በሕይወት ተሞክሮዬ አንድ ፓርቲ እንዲህ ዓይነት የሕዝብ ድጋፍ ሲኖረው አይቼም፣ ሰምቼም፣ አንብቤም አላውቅም፡፡ ለእዚህ ታላቅ ድጋፍ፣ አደራ፣ ውክልና ብቁ ሆነን አልተገኘንም፡፡ አዝናለሁ፡፡ እድሜዬን በሙሉ የሚቆጠቁጠኝ ነገር ሆኖ ይኖራል፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- እስር ቤት በዚያች በጠባብ አካባቢ ለ18 ወር አብረን በቆየንበት ጊዜ አንዳንድ ግላዊ መናቆሮች ነበሩ፡፡ ይሄ ግን ወደ ፓርቲ የዘለቀ አልነበረም፡፡ አነስተኛ የሆነ የግለሰቦች መቀያየምና መነቋቆር ታይቷል፡፡ እርግጥ ይሄ ከእስር ከወጣን በኋላ በሁለት ቡድን ተከፋፍለን ግማሾቻችን አውሮፓ፣ ግማሾቻችን ደግሞ አሜሪካ በሄድንበት ወቅት ተከስቷል፡፡ ለሆነው ነገር ሁሉ የምወክለው ፓርቲ የለም፤ በግሌ የኢትዮጵያን ሕዝብ ይቅርታ ጠይቄአለሁ፡፡ በአመራር ውስጥ የነበርን ሰዎች ሁሉ ሕይወታችንን የሚቆጠቁጠን ነገር ተፈፅሟል፡፡ ለኢትዮጵያ አንድ ጮራ ፈንጥቆ ነበር፡፡ አገራችን ልዩ አቅጣጫና መንገድ ትይዝ ነበር፡፡ ሁሉም ነገር ያልተሳካውና የመከነው ደግሞ በእኛ በአመራሮቹ ጥፋት እንጂ ከሕዝቡ ድጋፍ በማጣት አይደለም፡፡ ወይንም ደግሞ በባላንጦቻችን ጥንካሬ አይደለም፡፡ በእኛ ድክመት ብቻ ነው፡፡ አመቺ በሆነ ጊዜ ሁሉ የኢትዮጵያን ሕዝብ ተንበረክከን ይቅርታ መጠየቅ ይኖርብናል፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- በእውነት አስቸጋሪ ነው፤ በቅንጅት የነበረው መንፈስ እንደገና እንዲያንሰራራ ጊዜ የሚወስድ ይሆናል፡፡ ምንአልባት ከ5 ዓመት ወይም ከ10 ዓመት ከዛም በላይ ሊወስድ ይችላል፡፡ ምክንያቱም እንዲህ ዓይነት ሁኔታ በየቀኑ አይከሰትም፤ ሕዝብ በእኛ ምክንያት ቆስሏል፡፡
ሪፖርተር፡- ከእስር ቤቱ ከወጣችሁ በኋላ የቅንጅት ሕጋዊ መብት በምርጫ ቦርድ ተቀባይነት ይኑረውም አይኑረውም እንዲገፋፋ ተደርጎ ለሌላ ከተሰጠ በኋላ አንድነት ለፍትህና ለዲሞክራሲ ፓርቲ ተቋቁሟል በዚህ የቀድሞ ስህተታችሁን ገምግማችሁ ነበር?
ዶ/ር ያዕቆብ፡- የቅንጅትን ተሞክሮ አንስተን የተነጋገርነው ነገር የለም፡፡ መጀመሪያ ሀሳቡን ያመጣችው ወ/ት ብርቱካን ነች፡፡ የቅንጅት ወራሽ ነን በሚለው ተስማማን፡፡ የቅንጅት መንፈስ ይዘን እንጓዛለን የሚል እምነትና ፍላጎት ነበረን፡፡ አንዳንዶቹ አሁንም የቅንጅት መንፈስ ይዞ እየተጓዘ ነው የሚል እምነት አላቸው፡፡ በእውነት አንድነት ፓርቲ በሂደት በተወሰነ ጊዜ ቅንጅትን ሊተካ፣ የቅንጅትን መንፈስ ይዞ ሊሄድ ይችል ነበር፡፡ በመንገዱ ግን ብዙ እንቅፋቶች ነበሩት፡፡ በተለይ የሊቀመንበሯ የወ/ት ብርቱካን ሚደቅሳ መታሰር ይሄን የአንድነት ፓርቲ ሂደት በከፍተኛ ደረጃ አደናቅፎታል፡፡ በፓርቲ ውስጥ መከፋፈል ተፈጥሮ የተለመደው መናቆርና መጠፋፋት እየቀጠለ ነው፡፡
ምናልባት ሕዝቡ ቂሙን ረስቶ በቅንጅት ለተፈፀመበት በደል ይቅርታ ብሎ፣ ሌላ ትውልድ ተክቶ ቅንጅት አስመዝግቦት የነበረውን ድል እንደገና ለማስመዝገብ የኢትዮጵያ ወጣት ችሎታ ቢኖረውም በአሁኑ መልክ ግን ሊሳካ አይችልም፡፡ የኢትዮጵያ ወጣት አንፀባራቂ የሆነ የትግል ታሪክ አለው፡፡ ከፊውዳሊዝም ጋር ተዋድቋል፡፡ ከፋሺዝም ጋርም ተዋድቋል፡፡ አሁንም ሁኔታውን ለመለወጥ ብዙ ትግል እያካሄደ ነው፡፡ በኢትዮጵያ ወጣት ላይ ከፍተኛ እምነት አለኝ፡፡ አሁንም፣ የአሁኑ ወጣት እንደቀድሞዎቹ ኃላፊነቱን ይዞ ሀገሪቱን ወደ ዲሞክራሲ፣ ወደብልፅግናና ልማት ያመራል የሚል እምነት አለኝ፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ቀደም ሲልም ሆነ አሁን አንድ መረሳት የሌለበት ትልቅ ጉዳይ አለ፡፡ ኢህአዴግ ቅንጅትን ለማፍረስ የራሱን ሚና ተጫውቷል፡፡ የሚጠበቅም ነው፡፡ በሰላማዊ መንገድ ለሥልጣን የምንራኮት ኃይሎች ነበርን፡፡ እናም ኢህአዴግም አልተኛልንም፡፡ ቅንጅት እንዲፈርስ ትልቁ ድርሻ የኢህአዴግ አስተዋፅኦ ነው ማለት ይቻላል፡፡ ለቅንጅት መፍረስ የእኛም ከፍተኛ አስተዋፅኦ እንዳለው ተናግሬያለሁ፡፡ አሁንም ቢሆን አንድነት ፓርቲ የተፈጠረው ከዚህ የተለየ አይደለም፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ወ/ት ብርቱካንን አሰረ፡፡ በየአካባቢው የፓርቲው ንቁ ተሳታፊዎችና በወረዳ አመራር ደረጃ የነበሩትን ብዙዎቹን አስሯል፡፡ አንገላቷል፡፡ ስብሰባ ለማካሄድ እንኳን አይፈቀድልንም፡፡ የፓርቲውን ሊቀመንበር እስር ቤት ከመወርወር ሌላ ምን ያድርግ?
ሪፖርተር፡- አንድነት ጠንካራ ተቃዋሚ ሆኖ መቀጠል ሲገባው የእርስ በርስ ሽኩቻ ውስጥ ገብቷል፡፡ የፕሮፌሰር መስፍን ወገኖችና የአንድነት አመራሮች መሠረታዊ ልዩነት በእርስዎ እምነት ምንድነው?
ዶ/ር ያዕቆብ፡- መሠረታዊው ችግር ፍርጥርጥ አድርጎ በግልፅ አለመወያየት ነው፡፡ በግልፅ ጠረጴዛ ዙሪያ ልዩነትን አስቀምጦ፣ አፍረጥርጦ መናገር አለመቻል፣ እገሌ ይቀየመኛል፣ ይጣላኛል፣ በሚል ፍርሃትና የባህል ተፅዕኖ ሳቢያ፣ እያንዳንዳችን በጀርባችን ያዘልነው የቀደመው አመለካከት ሁሉ ተደማምሮ በግልፅ ለመወያየት አለመቻል ነው ዋናው ምክንያት የሚመስለኝ፡፡ በእውነት ለእኔ የገባኝ የሚያጣላና የሚያለያየው ነገር ይሄ ነው ማለት አልችልም፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- የአንድነት ፓርቲው አመላመል ራሱ በጣም ልቅ ነው፡፡ ፎርም በመሙላት ብቻ የፓርቲ አባላት የሆኑ ሰዎች አሉ፡፡ አባላት ሲመለምሉ ጀርባቸው ሳይፈተሸ ዝም ብለው አባል የሆኑ አሉ፡፡ በዚህ ክፍተት ኢህአዴግ የሚችለውን መስራቱ የማይቀር ነው፡፡ መረጃ የሚያወጡ ተደርሶባቸዋል፡፡ ቢሆንም ግን ሙሉ በሙሉ የቆመ አይደለም፡፡
ሪፖርተር፡- እርስዎ ምክትል ሊቀመንበር ነዎት? እርስዎ ይሄ እንዳይሆን ይከላከሉ ነበር? አባል ስንመለምል ሰርገው እንዳይገቡብን እንዲህ እናድርግ ብለው ያውቃሉ?
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ምንም አላልኩም፡፡ የኔ ስራ ብዙ ጊዜ ከውጭ ግንኙነት ጋር ስለነበረ የድርጅት ጉዳይ፣ የፓርቲ ምልመላ ጉዳይ፣ እነዚህን ሁሉ የሚመለከታቸው ሰዎች አሉ፡፡ የእነሱ ተግባር ነው በሚል፡፡ ነገሩ ይመለከተኛል ማለት ነበረብኝ፡፡ ጥፋት ነው፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ወይም የምክር ቤት ሰብስባ መቅረት የጀመርኩት ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ነው፡፡ ይህም ራሴ የወሰንኩት ነው፡፡ በፖለቲካው መድረክ ብዙ ጊዜ ስለቆየሁ ለሌሎቹ እድል መስጠት ይገባል፡፡ ወጣቶች መተካት አለባቸው የሚል ፅኑ እምነት አለኝ፡፡ ዛሬ ጊዜው የተለየ ነው፡፡ ጊዜው የዴሞክራሲ ነው፡፡ የመወያያና የመነጋገሪያ ጊዜ እንጂ የመጠፋፊያና የመነቋቆሪያ ጊዜ አይደለም፡፡ የመጠፋፊያ ባህል ያልተጠናወታቸው ሰዎች ሥልጣን ላይ መውጣት አለባቸው፡፡
ለሀገሪቱ ሰላምና እድገት አስተማማኝነት ከተፈለገ በማርክሲዝም ሌኒንዝም ታንፀው ስር ሰደው የመጡ ሰዎች በሙሉ ከየትኛውም የፖለቲካ አመራር መውጣት አለባቸው፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ራሳቸው መጀመሪያ ከሁሉ ሰው በፊት ሥልጣናቸውን መልቀቅ አለባቸው፡፡ እሳቸው የማርክሲስት ሌኒኒስት አደገኛ አክራሪ የነበሩ ናቸው፡፡ አሁን ከማየው አንፃር ሙሉ በሙሉ ተቀይረዋል፡፡ የሚል እምነት የለኝም፡፡ የሀገሪቱ ፖሊሲ በአብዛኛው የሶሻሊስት ፖሊሲ አቀንቃኝ ነው፡፡ የንብረት አያያዝ፣ የመሬት ባለቤትነት ከተመለከትን የኮሚኒስት ሥርዓት ነው፡፡ ብዙ ድርጅቶች በመንግሥት እጅ ናቸው፡፡ ይሄ ደግሞ የኮሚኒስት ሥርዓት ገፅታ ነው፡፡ ዴሞክራሲን ማፈን፣ የንግግር ነፃነትን ማፈን፣ የኮሚኒስት ሥርዓት መመሪያ ነው፡፡ በሀገራችን እነዚህ ሁሉ አሉ፡፡ ስለዚህ አሁን ሀገራችን በብዙም ባይሆን በከፊል ሶሻሊስት ናት ማለት ይቻላል፡፡
ዘመኑ የሊበራል ዲሞክራሲ በመሆኑ እነዚህ በኮሚኒስት የታነፁ ሰዎች ቦታውን መልቀቅ አለባቸው፡፡ ይሄ ሩሲያና በምስራቅ አውሮፓም ሆኗል፡፡ በኮሚኒዝም የታነፁ ሰዎች ሁሉ ለቀው፣ ዛሬ ከኮሚኒዝም በኋላ የተወለዱ፣ ኮሚኒዝም ሊያበቃ ሲል የተወለዱ ትውልድ ነው የሥልጣን ባለቤት የሆኑት፡፡
የሩሲያ መሪ ሃምሳ ዓመት አልሞላቸውም፡፡ የአሜሪካንም ብንወስድ አርባ ስምንት ዓመታቸው ነው፡፡ ምስራቅ አውሮፓም ተመሳሳይ ነው፡፡ ሁሉም ወጣቶች ናቸው፡፡ ኮሚኒዝም ከተዳከመ በኋላ ያደጉ ሰዎች ናቸው፡፡ ስለዚህ በአዲስ ትውልድ፣ በአዲስ አስተሳሰብ አመራሮቻቸው ተክተዋል፡፡ ኢትዮጵያውያንም ይህንን ፈለግ መከተል አለብን፡፡ የአገራችን ወጣቶች ለዚህ ይሰንፋሉ አልልም፡፡ አኩሪ የሆነና አንፀባራቂ ታሪክ አላቸው፡፡
ይሄ አሞጋሾች የሚሉት ነገር ነው፡፡ ማንም ማንንም ይተካዋል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር መለስም ሰው ናቸው፡፡ በግል ችሎታቸውም ቢሆን ጠቅላይ ሚኒስትሩን የሚመጥናቸው ኢትዮጵያዊ የለም ማለት ኢትዮጵያውያንን ሁሉ መስደብ ነው፡፡ ደግሞ የሲስተም ጉዳይ ነው፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- አዎን” አሁን እኔ በቅቶኛል፡፡ ይሄም ማለት ከትግል ሜዳ እወጣለሁ ማለት አይደለም፡፡ በፓርቲ አመራርነት ግን አልቀጥልም፡፡ ደብዳቤም አስገብቻለሁ፡፡ ለደብዳቤው ገና ምንም ምላሽ አላገኘሁም፡፡ ምላሹም ደግሞ ተቀባይነት እንደሚያገኝ እርግጠኛ ነኝ፡፡ ምክንያቱም የበቃኝ ጉዳይ ነው፡፡ በሌላ ደረጃ ልሰራ እችላለሁ፡፡ በአማካሪነት ልሰራ ላማክር እውቀቱ ካለኝ ችሎታው ካለኝ የማውቀው ነገር ከሆነ ለማማከር ዝግጁ ነኝ፡፡ ሌላም የፅሑፍ ስራም አስፈላጊ ከሆነ ልሰራ ዝግጁ ነኝ፡፡ ግን በአመራሩ ደረጃ ከአሁን በኋላ አላደርገውም፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ለአገር ዕድገትና ልማት በየአቅጣጫው መስራት ያስፈልገዋል፡፡ ንግድም ላይ እንኳን ብሰማራ ለአገር ዕድገት ነው ብዬ አስባለሁ፡፡ አንዳንድ ትንንሽ ነገሮችንም ብፅፍ እሱም ለአገር አስተዋፅኦ ይኖረዋል፡፡ እንዲሁም በምፈለግበት አካባቢ እንዲህ ዓይነት የተወሰነ ስራ ብባል ለመስራት ዝግጁ ነኝ፡፡ እኔ ሙሉ በሙሉ ከፖለቲካ ወጥቻለሁ አልልም፡፡ ማንም ከፖለቲካ ሊወጣ አይችልም፡፡ ከፖለቲካማ አይሸሽም፡፡ ፖለቲካ ልሽሽህ የሚባል ነገር አይደለም፡፡
ሪፖርተር፡- በተደጋጋሚ ኢህአዴግ የኢትዮጵያ ሕዝብ ሊረሳው የማይችለውን ታሪካዊ ስህተቶች ሠርቷል ብለው ሲናገሩ ይሰማል፡፤ እነዚህን ነገሮች የመታገያ ስልቶችም አድርገው ይቀጥላሉ?
ዶ/ር ያዕቆብ፡- ኢትዮጵያን የባሕር በር የማሳጣት ጉዳይ ዋናው ነው፡፡ አሰብን የማጣቱ ጉዳይ መቼም ቢሆን የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚረሳው ጉዳይ አይሆንም፡፡ እኔም አቅሜ በፈቀደ፣ በሌሎችም እንቅስቃሴ የምተወው አይደለም፡፡ የባሕር በር መዘጋት የኢኮኖሚ ጥያቄም ብቻ አይደለም፣ የፀጥታም ጉዳይ ነው፡፡ ማንኛውንም ኢትዮጵያዊ ኢህአዴግ የሰራው ትልቅ ስህተት ምንድነው? ተብሎ ቢጠየቅ የባህር በር መዝጋቱ ነው የሚል መልስ እንደሚሰጥ ጥርጥር የለውም፡፡ አሰብ የኢትዮጵያ ሉአላዊ ግዛት ናት፡፡ ለዚህ ብዙ ምክንያቶች አሉ፡፡ ይሄ መንግሥት ሊያሰከብር የሚችለው የነበረ፣ ነገር ግን በድክመቱና በማንአለብኝነቱ ለቆት እንጂ አሰብ የኢትዮጵያ አካል ነበረች፡፡
ከስዊድንና ከጀርመን አምባሳደሮች ጋር በጊዜው ስለ አሰብ አንስተን ስንነጋገር በአሰብ ላይ ኢትዮጵያ ጥያቄ ብታነሳ የጀርመንና የስዊድን መንግሥት ይደግፉት ነበር ብለዋል፡፡ ዛሬ የዓለም አስተሳሰብ አብዛኛው እንደዚህ ነው፡፡ በአንድ ወቅት አሜሪካ አሰብ ወደ ኢትዮጵያ መታጠፍ ይገባዋል በሚል በተመድ ጽ/ቤት ፊት ለፊት ሰላማዊ ሰልፍ አደረግን፡፡ የፀጥታ ም/ቤት አባላትን ለማነጋገር ተከፋፈልን፡፡ እኔ የፈረንሳይና የአሜሪካ የፀጥታ ም/ቤት አባላትን አገኘሁና ስንጠይቃቸው ያሉት መንግሥታችሁ አልጠየቀንም፤ እኛ እንዴት አድርገን እንጠይቅና እንደግፍ፤ መንግሥታችሁ ቢጠይቅ ኖሮ ይሆን ነበር የሚል መልስ ስጡኝ፡፡
መንግሥታችሁ አሳልፎ የሰጠውን ነገር እኛ በምን መልኩ እንቃወማለን ብለው አሉ፡፡ በተለያዩ መድረኮች ከውጭ ሀገር ሰዎች ጋር ተነጋግሬአለሁ፤ ከወደብ የስድስት ሰዓት ርቀት ላይ ሆነን የባህር በር ተዘግቶብናል፤ ስንል የሚያምን የለም፡፡ ብዙ ሕዝብ እያላት የባህር በር የሌላት አገር ኢትዮጵያ ናት፡፡
መፍትሄ ካልተገኘለት ለትውልድ የሚቀር ቁስል ነው፡፡ ማንም ኢትዮጵያዊ የሚለቀው አይደለም፡፡ በ60 ኪ.ሜ. ርቀት ታፍነህ ሙት የሚል ሕግ የለም፡፡ በሠላማዊ መንገድ እንደሚሆን ተስፋ እናደርጋለን፡፡ በመደራደር ቢሆን ተስፋ እናደርጋን፡፡ ሌሎችንም ብዙ መፍቻ መንገዶች አሉ፡፡ ለሰላምና ለዕርቅ ሲባል ምናልባት መሬት ማሸጋሸግ ይቻላል፡፡ ለኤርትራውያኑ የእርሻ መሬት ሰጥቶ አሰብን ሊሰጡን ይችላሉ፡፡ ለሰላም ሲባል እንጂ ሃብትነቱ በመርህ ደረጃ የኢትዮጵያ ነው፡፡