Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የኛ አገር ፖለቲካ እንደሚታወቀው በርካታ ችግሮች አሉበት፡፡ አንደኛው ግልጽነትና አብሮ የመስራት ባህል ብዙም የለንም፡፡ ብዙውን ጊዜ ሁላችንም በራሳችን አጥር ውስጥ ብቻ ነው የምንንቀሳቀሰው፡፡ እኛ ይሄ መቀጠል የለበትም በሚል፣ ከኛ ጋር የሚያመሳስል አላማ ያላቸውን ፓርቲዎች ቢሮ ሄደን እንጎበኛለን፡፡ እንወያያለን:: የመንግሥት ቢሮዎችንም ሄደን በይፋ እንጎበኛለን፡፡ ይሄን የምናደርገው እነሱ እየሰሩ ያለውን ስራ በተግባር ለመረዳት የማሻሻያ ሀሳብ ካለንም ለማጋራት ነው፡፡ ከፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር የነበረን የጉብኝት መርሃ ግብር በአብዛኛው አብረን እንዴት እንሰራለን በሚለው ላይ የሚያተኩር ነው፡፡ ከእነዚህ ውይይቶችም ብዙ ጥቅም አግኝተናል፡፡ እያንዳንዳችን ያለንን የአመለካከት ልዩነትም ተገንዝበንበታል፡፡ አንዳንዱ በብሄር ጉዳይ ላይ ጽንፍ የረገጡ አቋሞችን ያራምዳል:: ሌላው የአንድነት ሀይል ነን በሚል ጽንፍ የረገጡ ሀሳቦችን ያራምዳል፡፡ ግን ከእነዚህ ጋር ሁሉ እንዴት በጋራ ጉዳይ ላይ አብረን መሥራት እንችላለን የሚለውን ነገር ነው በውይይታችን እየተገነዘብን የመጣነው፡፡ ሌሎች ፓርቲዎችም በዚህ መሰል ግንኙነት፣ የሌሎችን ሀሳብና አቋም እንዲገነዘቡ እንመክራለን፡፡
ነፃነትና እኩልነት ፓርቲ ለወደፊት ኢትዮጵያ ውስጥ ከሚንቀሳቀሱ ፓርቲዎች ግዙፍና የመጀመሪያው የመሆን ራዕይ ነው ያለው፡፡ ይህን ለመሆን የሚያስፈልጉትን ነገሮች በሀሳብ ደረጃ ወረቀት ላይ አስቀምጠናል፡፡ የራሳችንን የጽ/ቤት ሕንፃ እስከ መገንባት የሚደርስ እቅድ ነው ያለን:: አንድ ፓርቲ ማለት የወደፊት እጩ መንግሥት ነው፡፡ ይሄን መረዳት ያስፈልጋል:: ስለዚህ የራሱ ጽ/ቤት የሌለው ፓርቲ አገር ለመምራት ማሰብ የለበትም:: አገርን ተረክቤ አስተዳድራለሁ የሚል ፓርቲ፣ የራሱን መቀመጫ ጽ/ቤት በራሱ አቅም መገንባት አለበት የሚለው አቋማችን ነው፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ የራስ ሕንፃ ላይ ጽ/ቤት ያለው ፓርቲ እንዲሆን ነው ትልቁ አላማችን፡፡ ይሄ ራዕያችንንና መዳረሻ ግባችንን አስፍተን እንድናይና ለአላማችን ቁርጠኛ እንድንሆን ያደርገናል፡፡
Yuyao ShuYing ሃርድዌር Co., Ltd 2012 የተቋቋመ ሲሆን በዚህ field.We ውስጥ ከ 15 ዓመታት በዓለም አቀፍ ደረጃ ለ ደንበኛ መስፈርት እንደ ባለሙያ Ningbo, ቻይና ውስጥ በሚገኘው አምራች እና ብልጭታ ተሰኪ, fastener እና የኦሪጂናል CNC ልዩ የኢንዱስትሪ ክፍሎች አቅራቢ ናቸው አለው ነበር የገበያ.
እነርሱ ያነሰ conductive ናቸው እና ሙቀት እንደማይፈጠር አዝማሚያ ምክንያቱም የፕላቲኒየምና የኢሪዲየም ሶኬቶች, መዳብ ብልጭታ ሶኬቶች ይልቅ ዝቅተኛ ደረጃ ላይ መፈጸም. የኢሪዲየም ወደ ፕላቲነም በላይ ነው ይህም 2450 ዲግሪ, ላይ የራሱ መቅለጥ ነጥብ አለው. ...
እጅግ በጣም ጥሩ አፈጻጸም ይረዳሉ ተሰኪ, የሃዩንዳይ ለ ብልጭታ ተሰኪ, Caramic ይረዳሉ ተሰኪ, ግራስ መቁረጫው ይረዳሉ ተሰኪ, ሌዘር የኢሪዲየም ይረዳሉ ተሰኪ, Chevrolet የኢሪዲየም ይረዳሉ ሶኬቶች,
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ''ከአያያዝ ይቀደዳል፣ከአነጋገር ይፈረዳል'' አሁንም ጥያቄው የኢህአዲግ/ወያኔ መንግስት የአባይን ግድብ ከልቡ ይፈልገዋልወይ? የሚለው ነው።(የጉዳያችን አጭር ማስታወሻ)
Ethiopia Zare (ማክሰኞ የካቲት 4 ቀን 2000 ዓ.ም Feb. 12,2008)፦ በምክትል ሊቀመንበሯ ወ/ት ብርቱካን ሚደቅሳ የሚመራው የቅንጅት ሥራ አስፈጻሚ በአንድ የሕግ ባለሙያ አማካኝነት የተከራዩትን ቢሮ የቤቱ ባለቤትና አከራይ የወያኔ ደህንነቶችና የቀበሌ ደንብ አስከባሪዎች ለሕገወጥ ተግባር ቤቱን አከራይተሻል በሚል ጫና በማሳደራቸው ምክንያት በዛሬው ዕለት አስለቅቃቸዋለች።
ሀገር ቤት የሚገኙ ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ምንጮች እንደገለጹት የእነ አቶ ኃይሉ ሻውል ቡድን ቴዎድሮስ አደባባይ በሚገኘውና ከውህደቱ በኋላ የቅንጅት ሆኖ በነበረው የቀድሞው የመኢአድ ቢሮ እንዳይገቡ ከተከለከሉ በኋላ በአንድ የሕግ ባለሙያ አማካኝነት በአዲስ አበባ ቂርቆስ ክፍለ ከተማ በተለምዶ ቄራ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ቢሮ ተከራይተዋል።
ቢሮውን መጠቀም እንደጀመሩ የቤቱን አከራይና ባለቤት የቀበሌ ደንብ አስከባሪዎችና ደህንነቶች እያስፈራሯት መሆኑን በመግለጽ ቤቱን እንዲለቁ ትጠይቃለች። በወቅቱ በተደረገ ማግባባትም ለሁለት ወራት ያህል መቆየት ቢቻልም ማስፈራራቱ እየበረታባት በመምጣቱ በዛሬው ዕለት እንዲወጡ አድርጋለች።
አባላቱ ሌላ ቢሮ ለመከራየት ጥረት ቢያደርጉም የሚያከራያቸው ደርጅትም ሆነ ግለሰብ ማግኘት እንዳልቻሉ ለማወቅ ተችሏል። ቤቱን እንዲያከራይ የሚጠየቀው ግለሰብም ሆነ ድርጅት ማንነታቸውን ካረጋገጡ በኋላ እንቢታን ማሳየታቸው በደህንነት ሰዎች የሚደርሰውን ወከባ ከመፍራት አኳያ ሳይሆን እንዳልቀረ ተገምቷል።
ማነው እነሱን የላከብን?… ለቅጣት፣… የእግዚአብሔር ቁጣ ነው ? ወይስ የሰይጣን ሥራ? ወይስ ሟርተኞች ተደብቀው የተበተቡልን መኣት?…አምባገነኖች ከየት መጡ? እነሱስ እነማን ናቸው?
አምባገነኖች ብቅ ለማለት፣ ለመሰፋፋት፣ ሥር ሰደው እግራቸውን በአካባቢው ለመትከል፣ ሜዳውም አየሩም አፈሩም ወሃውም፣…የሚያመች መሆን አለበት። አለበለዚያ ጠውልገው ደርቀው እዚያው ክችች ብለው ንፋስ ይዞአቸው እንደመጣው ሁሉ ነፋሱ እነሱን እያዋከበ ይዞአቸው ይሄዳል።
ላቲን አሜሪካ በተቃራኒ ተደጋግሞ እንደታየው አመቺ መንደር ነው። ግነ እነሱ ከዚያ ከደቡብ አሜሪካ ብቅ እንዳሉ ወዲያው ተባረው ሄደዋል። ከምሥራቅ አውሮፓም ተነቅለዋል። አረብ አገሮች፣ ለቀሩትና ለተረፉት ማስጠንቀቂያ ትሰጥቶአቸዋል።አፍሪካስ?
አምባገነኖች እና የአምባገነን ትምህርት፣ በአጭሩ የቶታሊቴሪያን አስተሳሰብ፣ የኢትዮጵያ ሕዝብ ችግር- ኤርትራንም ያጠቃልላል- የእኛ ብቻ „ልዩ በሽታ“ አይደለም።
እርግጥ የኢትዮጵያ ምድር ከሌሎቹ እብዛኛዎቹ ቦታዎችና አካባቢዎች ለአምባገነን አስተሳሰብ መስፋፋት ያመቸ ሥፍራ ነው። ግን ከሩሲያና ከጀርመን፣ ከጣሊያንና ከእስፔን፣ ከቻይና፣ ወይም ከቬትናምና ከኪዩባ ….አይለይም።
አንዱ የኢትዮጵያ መንግሥት „የኮራበት“፣ አንደኛው መንግሥት ደግሞ ማንም ሳይመርጠው ፣ ማንም ሳይጠይቀው„ዝቅ ብሎ በኢትዮጵያ ሕዝብ ስም ይቅርታ“ የጠየቀበት፣ የአገራችን ዘማች ሠራዊት ደማቸውን ያፈሰሱበት የኮርያ ግማሽ-ደሴት፣ ለእኛ ለኢትዮጵያኖች “….አምባገነን ከየት ይመጣል?… አምባገነንስ ምንድነው? …አምባገነን ለዕድገት ያመቻል? ወይስ ያደናቅፋል?.. አምባገነን እሥር ቤት ነው? ወይስ አይደለም? „ የሚሉትን ጥያቄዎች ለመመለስ ጥሩ የትምህርት ቦታ ይመስለናል።
ጀርመንም፣ ዋና ከተማዋ በርሊንም ስለ አምባገነን ሥርዓቶች፣ ስለ ኮሙኒዝምና ስለ ፋሺዝም፣ ስለ ቶታሊቴሪያን አስተሳሰብና ሥርዓት፣ ጥናት ለመውሰድ ፈቃደኛ ለሆነ ሰው፣ ከኮሪያ ቀጥሎ ግሩም ሜዳ ነው።
ኮሪያ እንደምናየው፣ ተቃዋሚ፣ ጠያቂና ተቺ በሌለበት አገር፣ አንድ ቡድን ከመሬት ተነስቶ ሥልጣን ላይ ጉብ ብሎ፣ እንደ የዘውድ አገዛዝ፣… ሥልጣኑንና ወንበሩን፣ አባት ለልጁ፣ እሱ ደግሞ ሲደክም ለበኩር ልጁ፣ ያኛው ደግሞ ለልጅ ልጁ፣ አገሩንም ሐብቱንም፣ በአለሙሉ ሥልጣኑንም እንደሚያስተላልፍ ለማየትና ለመገንዘብ አመች ሥፍራ ነው። በአዋጅ፣ አልፈው ተርፈው ሰውን በትዕዛዝ የሚያስለቅሱም ናቸው።
„ንጉሡ ሊቀመንበር“ በሰሜን ኮሪያ ያደረጉትን፣ ጄኔራሎቹንንና የጦር መኮንኖቹን፣ ካድሬዎቹንና የፖሊት ቢሮ አባሎቹን ተመሳሳይ እርምጃ ለመውሰድ ምንም እነሱን የሚያግዳቸው፣ ነገር የለም። እንግዲህ እዚያ የምናየው ነገር ሌላም ቦታ ተቆጣጣሪ አካልና ክፍል ከሌለ፣ የማይደገምበት ምንም ምክንያት የለም።
በሌላ በኩል፣ ደቡብ ኮሪያና ምዕራብ ጀርመን፣ ሌሎቹ „ወንድሞቻቸው“ በቴክኒክ ዕድገት ወደሁዋላ ሲቀሩ በምን ታአምር ይኸው እንደምናየው፣ እነሱ አምልጠው ለሄዱ ቻሉ? የሚለውን የብዙዎቻችንን ጥያቄም እነዚህ ሁለት አገሮችን ማየት ለሚፈልግ ሰው ደህና መልስ ይሰጡናል።
በአጭሩ አንደኛው ወገን የስታሊን እና የሌኒንን፣ የማርክስና የኤንግልስን ፣ የኪሚ እና የሆኔከርን „ዕብድ“ የሚያክሉ ፎቶግራፎች በየአጋጣሚው አደባባይ ላይ፣ አንድም ጥያቄ ሳያነሱ እየተሸከሙ „ሲንቀዋለሉ“፣ ነጻነት ያለበት የምዕራብ ጀርመን ና የደቡብ ኮሪያ ሰዎች፣ እየተመራመሩ፣ እየጠየቁ፣ እየተቹ፣ ጎበዙን የአዋቂዎቹን ፓረቲ እየመሩጡ እዚህ፣ ዛሬ የምናየው የቴክኒክ ደረጃ ላይ እነሱ ሊደርሱ ችለዋል።
„ደቡብ ኮሪያ ያደገችው በአምባገነኖቹ ወታደር፣ በጄነራሎቹ ክንድና አገዛዝ ነው፣ ስለዚህ በኢትዮጵያም፣ በኤርትራም እንደዚህ ዓይነቱ ሥርዓት፣ እግሩን ተክሎ ቢቆይ መልካም ነው። ይህ ሥርዓት እንዳይነካም መታገል ተገቢ ነው „ የሚሉ ብልጣብልጦች ድምጽ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ከአንዳንድ አካባቢ ተሰምቶአል። ይህ ግን የመጨረሻው መንፈራገጫ ምልክት እንጂ ከጀርባው ምንም አሳማኝ ነገር እንደሌለውም የሚታወቅ ነው።
„የዓለም ዕድገት፣ የታሪክ ጉዞ፣ …ከዝቅተኛው፣ ከጋሪዮሽ ሕብረተሰብ ተነስቶ፣ በፊውዳል አድርጎ፣ ካፒታሊዝምን ይዞ ወይም ይህን ሥርዓት ዘሎ፣ ወደሶሻሊዝም ዘልቆ የማይቀረውን የኮሚኒስት ሕብረተሰብ፣ ወደፊት ይመሰርታል፣ አሰከዚያ ጊዜ ድረስን ጭቆናውንም፣ የአምባገነኑን ዱላ እንደምንም ብለህ ተቀበል ፣ ቻለው፣ አንተ ባትደርስበት ልጆችህ፣ እነሱም ካአልሆነላቸው፣ የልጅ ልጆችህ፣ የሁዋላ ሁዋላ ከጣፋጩዋ የምድር ላይ ገነት፣ እሱዋ ከምትሰጠው መልካሙዋ ፍሬ፣ እነሱ ቁጭ ብለው ይለቅማሉ፣…እሰከዚያ ጊዜ ድረስ፣ ግን ዝም ብለህ ተገዛ!“ የሚለው የአፍዝ አደንግዝ ቅስቀሳ፣ የሰው ልጆችን ሙሉ ነጻነት፣ የሰበአዊ መብቶችን መከበር ጉዳይ፣ ብዙዎቹ፣ ዞር ብለው እንዳይመለከቱት፣ መለስ ብለውም እንደይጠይቁና እንዳያስቡበትም፣ እነሱን አድርጎአቸዋል።
„አደሃሪ ቡርጃ፣… ሁዋላ ቀር፣ አቆርቋዠ፣ …ፊውዳል፣…ሰው በላ….“ በሚባሉ ቅጽሎችም ሌላውን ዝም አሰኝተው፣ አምባገነኖቹ እግራቸውን፣ ቤተ-ምንግሥቱ ውስጥ ዘርግተው፣ በሕዝቡ ላይ እንዲቀልዱም እነሱን በዓለም ዙሪያ ረድቶአቸዋል። ወደ „አልጋና ዘውድ“ ውርስ የሰሜን ኮሪያ ኮሚኒስቶችም የሄዱበት ምክንያትም (ሌላ ነገር ሳይሆን) ከዚሁ ጋር የተያያዘ ነው።
የምዕራቡ ፖለቲከኛ እንደገና ለመመረጥ ተቀናቃኙ አርፎ ስለማይተኛለት፣ ከብዙ ነገሮች ተቆጥቦ (አሉ ከእነሱም ውስጥ የበግ ደበሎ የለበሱ ተኩላዎች፣ ግን በፕሬሱ ይጋለጣሉ) ለአገሪቱ ችግር መፍትሔ ይፈልጋል፣ ዕውቀቱን ያሻሽላል፣ ከሕዝቡ ጋር ይውላል፣ ችግራቸውንም ያዳምጣል…። የግዛት ዘመኑም እድሜ ልኩን ሳይሆን ገደብ እንዳለውም ያውቃል። …በሕግ ፊትም ከማንም እኩል እንደሆን እሱም ሕዝቡም፣ ስለሚያውቁ እንደ ላይኞቹ ቀብጦ እድሜ ልኬን ልግዛችሁ ብሎ አፉንም አያበላሽም።
አሁን ብዙውን ሰውና አብዛኛውን ሕዝብና መንግሥታት እየሳበና እየማረከ የመጣው የዓለም አቀፉ የሳበአዊ መብቶች መከበርና መጠበቅ፣… የዲሞክራቲክ ሥርዓትና የሕግ በላይንት፣…ነጻ-ጋዜጣና ነጻ-የሸንጎ ምርጫ፣ አስተሳሰብ…ከየት መጣ?
እንዲያው ሳይታሰብ ከሰማይ ላይ ዱብ ያለ ነገር አይደለም። ሁለቱ የዓለም ጦርነቶች በተለይ በፋሺሺቶቹ፣ በሒትለርና በሞሶሊኒ በሁለቱ አምባገነኖች በተጫረው ጦርነቶች በእነሱም ሳቢያ ከመጣው ፍጅት የተገኘ ተመክሮ ነው።
ይህ የብዙ ሚሊዮንን ሰው ሕይወት፣ በአጭር ጊዜ ውስጥ በአውሮፓ ብቻ ሳይሆን በኢትዮጵያና በሌሎች አካባቢዎች ይዞ የሄደው ጦርነት፣ እንደገናም በዚህቺ ዓለም ላይ ተመልሶ እንዳይመጣና እንዳይነሳም፣ ለማገድ ነው።
ለዚህ ነው በ1948 ዓ.ም ኢትዮጵያ እራሱዋ በቦታው ተገኝታ በፈረመቺው የዓለም አቀፉ የሰብአዊ መብቶች መግለጫ ላይ የሚቀጥለው አረፈተ ነገርም እንዲሰፍር የተደረገው። በመግቢያው ላይ አዋጁ “…. ሰበአዊ መብቶችን ችላ ማለትና መናቅ የሰውን ልጅ ሒሊናን የአስጨነቁ አረመኔያዊ ተግባሮችን አሰከትለዋል…“ ይላል።
ይህም የአረመኔዎች ሥራ በቆዳ ቀለምና በዘር ጥላቻ ላይ ተመስርቶ፣ እነደምናውቀው አይሁዶችን በአውሮፓ፣ ጥቁሮችን በኢትዮጵያ፣ ቻይናንና ኮሪያኖችን በእሲያ በመርዝ ጢስና በጋዝ፣ በቦንብና በእሳት፣ እነዲፈጁ አድርጎአል።
ይኸው መግለጫ፣ ቀጠል አድርጎ እዚሁ መግብያው ላይ „….ዋነኛው የሰው ልጆች ሁሉ ጉጉት፣ የንግግርና የእምነት ነጻነት የሚጎናጸፉበት ፣ ከፍርሃትና ከችግር ነጻ የሚወጡበት ዓለም እንዲመጣ ነው“ ብሎ ይህ አዋጅ ተውጆአል፣ ይለናል።
„…ሰዎች በክፉ አገዛዝና በጭቆና ተማረው ያላቸው የመጨረሻ ምርጫም አመጽ ለማካሄድ እንዳይገደዱም፣ (እነዚህን) የሰበአዊ መብቶችን በሕግ እንዲከበሩ ማድረጉ አሰፈላጊ…ነው“ ብሎ የ1948 ዓ.ም መግለጫ፣ መንግሥታትን ሁሉ እንዲያስቡበት ይመክራል።
እንግዲህ ወረድ ብሎም ይህ ኢትዮጵያ ወዳ የተቀበለቺው፣ የዓለም አቀፉ የሰበአዊ መብቶች አዋጅ፣ የእያንዳንዱን ሰው፣ ትልቅም ይሁን ትንሽ ፣ ሐብታም ይሁን ደሃ፣ በአለሥልጣንም ይሁን ዝቅተኛ ተራ ሰው፣“…. ሙሉ ነጻነቱን“ በዝርዝር እንደዚህ አድረጎ አንቀጽ፣ በአንቀጽ፣ ከፋፍሎ አሰቀምጦልናል።
እያንዳንዱ ሰው — አንቀጽ ሦስት ላይ እንደሰፈረው — ነጻ ሰው ነው ይላል። አንቀጽ አራት–አዋጁ ላይ እንደሚነበበው– ባርንትን ይከለክላል። አንቀጽ አምስት ፣ ማንንም ሰው ማሰቃየት ወይም በጭካኔ ና ኢሰበአዊ በሆነ መንገድ ማጉላላት ወይም ማዋረድ ወይም መቅጣት አይቻልም፣ ይላል። ዘጠኝ ላይ፣ ማንም ሰው በዘፈቃድ በሆነ መንገድ ሊያዝ፣ ሊታሰር ወይም ሊጋዝ አይችልም፣ የሚለውን አረፍተ ነገር መግለጫው አንስቶ ይህን ወንጄል፣ ያግዳል። ይከለክላል።
አንቀጽ አሥራ አንድ፣ ትላንት የተጻፈ፣ ከጊዜው የኢትዮጵያኖች ጥያቄም ጋር አብሮም የሚሄድ ይመስላል፣ …ማንም ሰው በተከሰሰበት ወንጀል በሕጋዊ መንገድ፣ እራሱን የመከላከል መብቱ ተጠብቆለት፣ በሕጋዊና ግልጽ በሆነ ፍርድ ቤት ጥፋተኛ መሆኑ እስኪረጋገጥ ድረስ እነደ ጥፋተኛ አይቆጠርም ይላል።
አንቀጽ 15 ስለ የዜግንት መብት ያነሳል። እዚሁ ላይ ማንም ሰው በዘፍቃድ ንብረቱን በማንም አይነጠቅም ይላል። አንቀጽ 18 እና 19፣ 20 እና 21 ደግሞ ፣ ድፍን የኢትዮጵያ ሕዝብ ለዘመናት የሚይጠይቀውን በቅርቡም አዲስ አበባ ላይ ሠልፍ የወጡት ሰዎች ሰሌዳቸው ላይ እንዳሰፈሩት፣ …ስለ የሓሳብና የሒሊና ነጻነት፣… ስለ እምነትና የሃይማኖት ነጻነት፣… ስለ መናገርና ስለ መጻፍ፣ …አስተሳሰብንም ስለ ማስራጨት ነጻነት፣… ስለ መሰብሰብና መደራጀት ስለ መምረጥና መመረጥ ነጻነት፣ ከጊዜው ጋር ይህ አዋጅ መቼም ሳያረጅ አብሮ፣ ለሰው ልጆች ሁሉ እንዲሰጥ፣ እንዲታወቅ፣ እንዲከበርም ይጠይቃል።
አንቀጽ 23 ስለ ሥራ መብትና ስለ… ከሥራ አጥነት የመዳን መብት፣ ያነሳል ። 25 ደግሞ፣ ማንም ሰው ምግቡን ፣ ልብሱን፣ ቤቱን የሕክምና አገልግሎቱና …ጡረታውን ከመንግሥት የማግኘት መብት እንዳለው ያስታውሳል። አንቀጽ 27 የአእምሮ ሥራ በሕብረተሰቡ ውስጥ ከፈተኛ ቦታ እንዳለው ያነሳል።
„…የሰው ልጆች ሁሉ“ ይላል መግለጫው „…በነጻነታቸው፣ በክብራቸውና በመብቶቻቸው አንዱ ከአንዱ ሳይበልጥ፣ እኩል ሁነው የተፈጠሩ ናቸው። በማሰብና በሒሊና ችሎታም (ከሌሎች ፍጡሮች ሁሉ እነሱ) ስለ ታደሉ እርስ በርሳቸው በወንድማማችነት መንፈስ ሊተያዩ ይገባል።“ ይለናል። ከዚያም በአንዳዶቹ ዘንድ አሁን የሚፈራውን የሃማኖት „ግጭትም“፣ እንዳይነሳ መግለጫው፣ ከግምቱ ውስጥ አስገብቶ „ ሰዎች ሁሉ..እርስ በርሳቸው በወንድማማችነት መንፈስ ሊተያዩ፣“ እላይ እንደሰፈርው „ ይገባል“ ብሎም ስለአንድነት ያነሳል።
እንግዲህ ይህን መግለጫ መሰረት አድርገው የምሥራቅ አውሮፓ ሕዝቦች ሳይታሰብ ብድግ ብለው የአንድ ፓርቲ ኮምኒስት አምባገነን ሥርዓቶችን፣ ገርስሰው፣ ጥለው፣ ነጻ-የዲሞክራቲክ ሕብረተሰብ እነሱ ዛሬ መሥርተዋል።
ወደ 1820 አካባቢ እየተስፋፋ የመጣው የዲሞክራቲክ ሥርዓትና የኑሮ ዘይቤ፣ ቀስ እያለ መቶ አመት በማይሞላ አጭር ጊዜ ውስጥ ወደ ሰላሳ በሚደርሱ አገርና መንግሥታት ውስጥ ተስፋፍቶ ሌሎቹን ሕዝቦች፣ ይህ ሥርዓት፣ ይማርካል።
ግን ደግሞ ሞሶሊን በጣሊያን፣ ፍራንኮ በስፔን፣ ሌንንእና ስታሊን በሩሲያ፣ ሒትለር በጀርመን ፣ ማኦ ደግሞ በቻይና… ተነስተው፣ ነጻና በዲሞክራቲክ ሥርዓት የሚተዳደሩ አገሮች ቁጥር ወደ ታች ዝቅ ብሎ፣ በአንዴ አሥራ ሁለት ይገባል።
እንደገናም ይህ ቁጥር ከፍ ይላል። ከሁለተኛ ዓለም ጦርነት በሁዋላ በተፈጠረው አዲስ ሁኔታም በፓርላማ ሥርዓት የሚያምኑና የሰበአዊ መብቶችን የሚያከብሩ መንግሥታት ቁጥር በ1960 ዓ.ም አካባቢ (እ.አ.አ.) ከፍ ብሎ ሠላሣ ስድስት ይደርሳል።
ቀስ በቀስ በሦስተኛው ዙር ላይ የበርሊን ግንብ ፈርሶ ብዙ የምሥራቅ አውሮፓ አገሮች ከትከሻቸው ላይ አምባገነኖቹን ተራ በተራ አራግፈው፣ በዚህ በያዘነው 21ኛው ክፍለ ዘመን የዲሞክራቲክ ሥርዓትን „የተቀበሉ“ አገሮች ቁጥር፣ እንደ ሩሲያ ያሉትን አካቶ፣ (ወደ ሁዋላ ላይ በዝርዝር እንሄድበታለን) በጠቅላላው አንድ መቶ ሃያ ይሆናል።
„ዲሞክራሲ“ የሚለው ቃልና ሥርዓት፣ ከየት እንደመጣ ፣ አዋቂዎች ቢከራከሩም፣ ለእኛ የአገራችንን ስምና የእኛን የኢትዮጵያኖችን መልካምና ጥሩ፣ ሸጋ፣… ማንም በዚያን ዘመን ላልደረሰበት ሥነ-ምግባራችንን፣ ከዚያም አልፎ እኛ ኢትዮጵያኖች ማን እንደሆን? ተዘዋውሮ ፣ አይቶ፣ ሰምቶም ለዓለም ጽፎ ለአስተዋወቀው፣ ለታሪኩ ጸሐፊ ለሔሮዶቱስ (484-425 B.C.) እንግዳ ለአልሆነው ሰው፣ ይህ ቃል „ዲሞክራሲና የዲሞክራሲ ሥርዓት“ ክላይስቴነስ የተባሉ ነገዶች፣ በአቴን ይህን የአኗኗር ዘይቤና ሥርዓት እንደአስተዋወቁ፣ እሱ ሔሮዶቱስ በመጽሐፉ ላይ ዘግቦአል።
በጥንታዊ ዘመን ከ508 እስከ 322 ድረስ ከክርስቶስ ልደት በፊት አብቦና ደርቶ ይህ ሥርዓት ብዙ ጭንቅላቶችን አፍርቶ ዓለምን እንደቀየረ ዛሬ መጽሐፍ ላይ እናነባለን።
ስለ ግሪኮች ጥበብ፣ ስለ ክርስቶስ ትምህርት፣ ስለ ሮማውያን ሕጎች፣ ስለ 18ተኛውና 19ነኛው ዘመን ፍልስፍና፣ ስለ ሰላምና ብርሃን ስለ ኢላይትመንት፣ ከመሸጋገራችን በፊት፣ በ1215 በእንግሊዝ አገር ስለ ታወጀው ማግና ካርታና ኮንስትትውሽናል ሞናሪኪም፣ አንድ ቀን እናነሳለን።
ከዚያ በፊት፣ ሔርደቱስ ስለ ኢትዮጵያ (ይህ ለወጣቱ ትውልድ ነው) በመጽሐፉ ላይ ያሰፈረውን ጠቅሰን „ ስለ ሊበርቲ“ የሚያትተውን ጽሑፍ፣ እዚህ ላይ እናሳድራለን።
„…በስተደቡብ ምዕራብ በኩል በጣም ራቅ ብሎ የሚገኝ፣ ሰዎች የሚኖሩበት አገር ኢትዮጵያ ነው። በዙህም አገር ውስጥ በጣም ትላልቅ የሆኑ ዝሆኖች አሉበት። ዞጲና ሁሉም ዓይነት ዛፎች በያለበት በቅለው ይገኛሉ። ሰዎቹም ከዓለም ሕዝብ ሁሉ ቁመታቸው የረዘመ ውበታቸው የበለጠና ዕድሜአቸውም ረጅም ነው።…“ ብሎ ሔሮዶቱስ ስለ እኛ ማንነት የዛሬ ሁለት ሺህ አራት መቶ አመት ጽፎአል።
ኢትዮጵያን ከሌሎች የአፍሪካ ቅኝ ግዛት አገሮች ጎራ የማድረግ ትልቅ ህልም የነበረው የጣሊያን መንግሥት በዓደዋ ጦርነት ድል ቢነሳም አርፎ መቀመጥ አልሆነለትም፡፡ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ግዛቱን ለማስፋፋት መልሶ ዓይኑን ኢትዮጵያ ላይ ጣለ፡፡ በ1927 ዓ.ም. ወልወል ላይ በሁለቱ አገሮች ወታደሮች መካከል በተነሳ ግጭት ከሁለቱም ወገን የሰው ሕይወት ጠፋ፡፡ ክስተቱ ኢትዮጵያን የራሱ ለማድረግ ትንሽ ሰበብ ሲጠብቅ ለነበረው የጣሊያን መንግሥት መልካም አጋጣሚ ፈጠረለት፡፡
የታሪክ ድርሳናት እንደሚያሳዩት፣ ግጭቱን የቀሰቀሱት የጣሊያን ወታደሮች ነበሩ፡፡ ነገር ግን የጣሊያን መሪ የነበረው ቤኒቶ ሞሶሎኒ ራስን ለመከላከል የተወሰደ ዕርምጃ እንደሆነ በመግለጽ፣ ድርጊቱ በየትኛውም በዓለም አቀፍ ስምምነት ለዳኝነት የሚቀርብ አለመሆኑን ተከራከረ፡፡ እንዲያውም በግጭቱ ለጠፋው የወታደሮች ሕይወት ካሳ፣ አካባቢውም የጣሊያን ቅኝ ግዛት ሆኖ እንዲታወቅ የሚል የይገባኛል ጥያቄ አነሳ፡፡
ነገሩ ‹‹ጅራፍ ራሱ ገርፎ ራሱ ይጮሀል›› ዓይነት የሆነባቸው አፄ ኃይለ ሥላሴም የፋሺስትን ጥያቄ ባለመቀበል ነገሩን ለሊግ ኦፍ ኔሽን (ለዓለም መንግሥታት ማኅበር) አቤት አሉ፡፡ ሊግ ኦፍ ኔሽንም ሁለቱን አገሮች የሚያስማሙ የተለያዩ የመፍትሔ ሀሳቦች አቀረበ፡፡ የሚነሱት የመፍትሔ ሐሳቦች ያልተዋጡለት ቤኒቶ ሞሶሎኒ ኢትዮጵያን ለመውረር ሠራዊቱን ያደራጅ ጀመር፡፡
መስከረም 23 ቀን 1928 ዓ.ም. የጣሊያን ጦር የኢትዮጵያን የተወሰኑ ክፍሎች ወረረ፡፡ በመንፈቁም አዲስ አበባን መቆጣጠር ቻለ፡፡ አፄ ኃይለ ሥላሴም ጉዳዩን በጄኔቫ ተገኝተው የጣሊያን ጦር አገራቸውን በግፍ እንደወረረው ድርጊቱን በማውገዝ ሊጉ ምላሽ እንዲሰጣቸው ታሪካዊ ንግግር አደረጉ፡፡ ነገር ግን ከሊጉ የጠበቁትን ምላሽ አላገኙም ነበር፡፡ ሊግ ኦፍ ኔሽን በግፍ የተወረረችውን አገር ነፃ እንድትሆን ግፊት በማድረግ ፈንታ የጣሊያን ግዛት ሆና እንድትኖር እውቅና ሰጠ፡፡ አፄውም አገሪቱ ነፃ እስክትወጣ በስደት በእንግሊዝ አገር ለመቆየት ተገደዱ፡፡
በዚህ አጋጣሚ ነበር እንደ እሳቸው እንግሊዝ አገር በስደት ይኖሩ ከነበሩት ከኖርዌው ንጉሥ ኦላቭ ሃኮን ጋር የተገናኙት፡፡ ንጉሡ አገራቸውን ለቀው ወደ እንግሊዝ የተሰደዱበት አጋጣሚም ከአፄ ኃይለ ሥላሴ ጋር ተመሳሳይ ነበር፡፡ የጣሊያን አጋር የነበረውና በሒትለር የሚመራው የጀርመን መንግሥት ኖርዌይን በመውረሩ ነበር ንጉሡ ወደ እንግሊዝ የተሰደዱት፡፡ በተመሳሳይ የታሪክ አጋጣሚ ለስደት የተዳረጉት ነገሥታቱ ወዳጅነት መሠረቱ፡፡ በዚህ አጋጣሚ የተመሠረተው የሁለቱ ወዳጅነት ነገሮች ተረጋግተው ወደየመንበራቸው ከተመለሱ በኋላ ተጠናክሮ ቀጠለ፡፡
አፄ ኃይለ ሥላሴ በ1958 ዓ.ም. ወደ ኖርዌይ ተጉዘው የጓዳቸውን አገር ጎበኙ፡፡ የኖርዌዩ ጓዳቸው ንጉሥ ሃኮንም በ1959 ዓ.ም. ወደ ኢትዮጵያ በመምጣት አጸፋውን መለሱ፡፡ በዚህ የተጀመረው የሁለቱ አገሮች ግንኙነት በ1987 ዓ.ም. በተፈረመው የሁለትዮሽ ስምምነት ተጠናክሮ ቀጠለ፡፡ ስምምነቱን ተከትሎም ኖርዌይ በአፍሪካ ትልቁ የሆነውን ኤምባሲዋን በአዲስ አበባ ከፈተች፡፡ ኖርዌይ በተለያዩ የልማት ጉዳዮች ድጋፍ ከምታደርግላቸው 12 አገሮች መካከልም ኢትዮጵያ አንዷ ነች፡፡
በዚያች ቀውጢ ወቅት የተፈጠረው የእነዚህ መሪዎች ጉድኝት ከነሱ አልፎ በአገሮቹ መካከል መሆኑ ያስደሰተ ነበር፡፡ ይህንን ታሪካዊ ግንኙነት ይበልጥ እንደሚያጠናክር የታመነበት አጋጣሚ በዚህ ሳምንት ተደግሟል፡፡ የኖርዌይ ንጉሠ ነገሥት መንግሥት አልጋ ወራሽ ልዑል ሃኮን ማግኑስ ከባለቤታቸው ከልዕልት ሜቴ ሜሪት ጋር ኢትዮጵያን ለመጎብኘት አዲስ አበባ ጥቅምት 28 ቀን 2010 ዓ.ም. ተገኝተው ነበር፡፡
በአሁኑ ወቅት ያለው የኖርዌይ ንጉሥ ሀራልድ አምስተኛ ይባላሉ። በኢትዮጵያ የሦስት ቀናት ጉብኝት ያደረጉት ልዑል አልጋ ወራሽ ማግኑስ ወራሻቸው ናቸው፡፡ ጉብኝታቸው ዘመን ተሻጋሪ የሆነውን የሁለቱን አገሮች ግንኙነት ይበልጥ እንዲጠናከር የሚያደርገው እንደሆነ ተነግሯል፡፡
በቤተ መንግሥት በነበራቸው ቆይታ ፕሬዚዳንቱና ልዑል አልጋ ወራሹ ሰባት አሠርታት ያስቆጠረው የሁለቱ አገሮች ግንኙነት ወደ አዲስ ምዕራፍ ለማሸጋገር በሚቻልባቸውጉዳዮች ላይ መክረዋል፡፡ የጉብኝቱ ዋነኛ ትኩረት ሁለቱ አገሮች ተባብረው በሚሰሩባቸው ጤና፣ ትምህርት፣ አየር ንብረት ለውጥና ዘላቂ የመሬት ሃብት ልማት አጠቃቀም፣ የግሉዘርፍ ዕድገትና ልማት፣ ስደትና ፍልሰት ጉዳዮች ላይ ያለውን ግንኙነት የበለጠ ለማጠናከር ሲሆን፤ ግንኙነቱ ወደ ተሻለ ስትራቴጂካዊ ትብብር በሚያድግበት ሁኔታ ላይምተነጋግረዋል፡፡
ኢትዮጵያ ከኖርዌይ ጋር ያላትን ታሪካዊ ግንኙነት በሁሉም ዘርፎች ለማሳደግ ዝግጁ መሆኗን ፕሬዚዳንት ሙላቱ ተናግረዋል። ኢትዮጵያ በገነባቻቸውና በግንባታ ላይ ባሉ ሰፋፊናምቹ የኢንዱስትሪ ዞኖች፥ የኖርዌይ ባለሃብቶች መጥተው በተለያዩ የኢንቨስትመንት መስኮች ቢሰማሩ ውጤታማ እንደሚሆኑም አብራርተዋል፡፡ ልዑል ሃኮን በበኩላቸው፣ ከ51 ዓመት በኋላ በንጉሣዊ ቤተሰብ ደረጃ የተደረገው ጉብኝታቸው አገራቸው ከኢትዮጵያ ጋር ላላት ግንኙነት የላቀ ግምት ማሳያ ነው ብለዋል።
አልጋ ወራሹ ባለቤታቸውን ልዕልት ሜቲ ማሪትን አስከትለው ነበር የመጡት፡፡ ልዕልቷ በአዲስ አበባ ሒልተን ተዘጋጅቶ በነበረው የንግድ ዐውደ ጥናት ላይ ባደረጉት የመክፈቻ ንግግር ‹‹ይህ ለኛ በጣም የተለየ ነገር ነው፡፡ ሁለታችንም ይህንን በጉጉት ስንጠባበቀው የነበረ አጋጣሚ ነው፡፡ የሁለቱም አገሮች ግንኙነት በጠንካራ መሰረት ላይ ያረፈ፣ በእውነተኛ ጓደኝነት የተጀመረ ነው፤›› በማለት ለመጀመሪያ ጊዜ ኢትዮጵያን በመጎብኘታቸው ደስተኛ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡
አልጋ ወራሹ አያታቸው ንጉሥ ኦላቭ ሃኮን በ1959 ዓ.ም. ኢትዮጵያን በጎበኙበት ወቅት ያጋጠሟቸውንና ያዩዋውን ነገሮች በጽሑፍ አስፍረው ነበርና ስለአገሪቱ የተወሰነ ነገር ቀደም ብለው ለማወቅ ችለዋል፡፡ ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ ይህ የመጀመሪያቸው ቢሆንም፣ ለአገሪቱ የእንግድነት ስሜት እንዳያድርባቸው ማድረጉን ተናግረዋል፡፡ በሕዝቡ የእንግዳ አቀባበል ደስተኛ መሆናቸውን፣ ይህም ቀደም ብለው በአያታቸው ማስታወሻ ውስጥ ያነበቡትና አይተው ያረጋገጡት መሆኑንም ልዕልቷ ገልፀዋል፡፡
‹‹የአየር ንብረት ለውጥ በአሁኑ ወቅት አንገብጋቢ የዓለም ጉዳይ ነው፡፡ የኢትዮጵያና የኖርዌይ የሁለትዮሽ ትብብርም በቀጥታ ከዚህ ጉዳይ ጋር የተገናኘ ነው፡፡ ትብብራችን በደን ጥበቃ፣ ቀጣይነት ባለው የአስተራረስ ዘዴ እንዲሁም በታዳሽ ኃይሎች ልማት ላይ ትኩረቱን ያደረገ ነው፤›› ብለዋል፡፡ የአገሮቹ የሁለትዮሽ ግንኙነት በንግድና በኢንቨስትመንት ረገድም መንፀባረቅ መጀመሩን፣ የኖርዌይ ባለሀብቶችም በኢትዮጵያ ኢንቨስት የማድረግ ፍላጎታቸው እያደገ መምጣቱን ልዕልቷ ገልፀዋል፡፡
‹‹ለንግድ ዕድገት ዋነኛው ነገር በቂ የመሠረተ ልማት አቅርቦት መኖር ነው፡፡ ምርትና አገልግሎትን ለገበያ ለማቅረብ ጥሩ የመንገድ ዝርጋታ መኖር ወሳኝ ነው፡፡ በዚህ ረገድ ኢትዮጵያ ጥሩ ሠርታለች፡፡ ይህም አገሪቱን ለንግድ፣ ለገበያና ለኢንቨስትመንት ምቹና ሳቢ ያደርጋታል፤›› ብለዋል፡፡
የሁለቱ አገሮች ትብብር ከፀጥታና ደኅንነት ጀምሮ የአየር ንብረት ለውጥ፣ የፆታ እኩልነት፣ ትምህርት፣ የግሉ ዘርፍ ዕድገት ላይ ያተኮረ ነው፡፡ በእነዚህ ጉዳዮች ላይ የሚደረጉ የድጋፍና የትብብር ስራዎችን በቀጥታና በተዘዋዋሪ መንገድ የሚያከናውኑ ሲሆን፣ ከ1962 ዓ.ም. ጀምሮ በኢትዮጵያ በተለያዩ ማኅበራዊ ጉዳዮች ላይ በመሥራት ላይ የሚገኘው የኖርዌጅያን ሚሺን ማኅበረሰብ በዚህ ረገድ በግንባር ቀደምትነት ሊጠቀስ ይችላል፡፡ በኢትዮጵያ ከሚሠሩ ዓለም አቀፍ ተቋማት መካከል ዩኤንዲፒ፣ ዩኒሴፍ፣ አይኤልኦ፣ አይኦኤም ከኖርዌይ ድጋፍ የሚደረግላቸው ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡
በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ (ዕትዕ) የያዛቸው ልዩ ልዩ እቅዶችን ለማሳካት በሚደረገው ርብርብም ኖርዌይ የተለያዩ ድጋፎች ታደርጋለች፡፡ ጎጂ ልማዳዊ ድርጊቶችን በመከላከል፣ የፆታ ዕኩልነት እንዲሰፍን ጥረት በማድረግ፣ በኢኮኖሚ ደካማ የሆኑ ሴቶችን በማብቃት፣ ፆታዊ ጥቃቶችን በመከላከል፣ በሥነ ተዋልዶ ጤና እና መብት እንዲሁም በኤችአይቪ ላይ የተለያዩ ተግባራትን ታከናውናለች፡፡ እ.ኤ.አ ከ2012 እስከ 2016 ድረስ የፆታ እኩልነትን፣ ሴቶችን ከጥቃት መከላከልን፣ ሴቶችን ማብቃትን፣ የትምህርት ተደራሽነትን፣ የአመራር ብቃትን በመሳሰሉት ማኅበራዊ ጉዳዮች ላይ 16.6 ሚሊዮን የኖርዌይ ክሮነር (1 ክሮነር 0.12 የአሜሪካ ዶላር ነው) በጀት መድባ ስትሠራ ቆይታለች፡፡ ፕሮግራሙ እ.ኤ.አ እስከ 2018 እንዲቀጥል የማድረግ ሐሳብም አላት፡፡
ከማኅበረሰቡ የተገለሉ የኅብረተሰቡ ክፍሎችን በኢኮኖሚ ራሳቸውን እንዲችሉ የተለያዩ የክህሎት ሥልጠናና ሌሎችም ኑሯቸውን ለመቀየር በሚችሉ ድጋፎች ላይም ድጋፍ ታደርጋለች፡፡ በእነዚህ የማኅበረሰቡ ክፍሎች ላይ የሚከናወኑ ሥራዎችን እ.ኤ.አ ከ2007 ጀምሮ ድጋፍ ስታደርግ መቆየቷን፣ እስካሁን በዚህ ረገድ ለተሰሩትም 200 ሚሊዮን ክሮነር ወጪ ማድረጓን በኢትዮጵያ ከሚገኘው የኖርዌይ ኤምባሲ የተገኘው መረጃ ያሳያል፡፡
አገሪቱ ስደትን በተመለከተ በኢትዮጵያ የሚገኙ ስደተኖችን ኑሮ ለማሻሻልና ስደትን እንደ አንድ አማራጭ እንዳይጠቀሙ ለማድረግ ሽሬ በሚገኘው የስደተኞች ካምፕ እየሠራች ትገኛለች፡፡ በካምፑ ለሚገኙ ስደተኛ ወጣቶችና ሴቶች ተምረው ራሳቸውን እንዲችሉ፣ ሴቶችና ወጣቶች ትምህርት እንዲያገኙ ለማስቻልም ትምህርት ቤት ተገንብቶ አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል፡፡ ትምህርት ቤቱ አገልግሎት መስጠት ከጀመረ ወዲህ እስካሁን 3033 የሚሆኑ ስደተኞች ትምህርት አግኝተዋል፡፡ ልዑሉም ይህንን የስደተኞች ካምፕ ሳይጎበኙ አልተመለሱም፡፡
በአሁኑ ወቅት በዓለም ላይ በሕገ መንግሥታዊ የዘውድ ሥርአት የሚመሩ ኖርዌይን ጨምሮ 50 አገሮች ይገኛሉ፡፡ ከእነዚህም መካከል ታይላንድ፣ ስፔን፣ ስዊድን፣ ካታር፣ ካምቦዲያ፣ ባህሬን፣ ኒውዚላንድ፣ ኔዘርላንድ፣ ሞሮኮ፣ ሞናኮ፣ ማሌዥያ፣ ዮርዳኖስ፣ ጃፓን፣ እንግሊዝ፣ ካናዳና ሉክሰምበርግ ይጠቀሳሉ፡፡ እነዚህ ነገሥታት የፖለቲካ ተሳትፏቸው የተገደበ ቢሆንም በተለያዩ ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮች ትልቅ ተሳትፎ አላቸው፡፡ ለየአገራቸው የዴሞክራሲ እድገትም እንደ ምልክት ናቸው፡፡
Via Reporter Amharic በኢትዮጵያ የጅሐድ ጦርነት ለማወጅ ዝግጅት እያደረጉ ነበር ተብሏል አይኤስ ከሚባለው የሽብር ቡድን ጋር ግንኙነት አላቸው የተባሉና በአዲስ...
… እንግዲህ ይህቺ ሞራልና ስነምግባር የሌላት ሰው ነች ለሞራሌ ብየ ከስልጣኔ ለቅቄያለሁ የምትለን? ሞራል የሚጀምረው ከቤት ነው። ስብዕና የሚለካው ከትዳር ከታማኝነት ነው።
የኬሪያ አባት አቶ ኢብራሂም ሱቅ ነበራቸው። በሚኖሩባት ውቅሮ ከተማ በዚህች ሱቅ ይተዳደሩ ነበር። ሴት ልጃቸው ደግሞ ቆንጆና ጎበዝ ተማሪ ነበረች። በቤታቸው ደግሞ አንድ ታማኝ ሰራተኛ ነበራቸው። ሱቅ ላይ የሚሰራው እሱ ነበር። ብዙ አመታት ከቤታቸው ስለኖረና ታማኝነቱ ስላዩ ለሰራተኛቸው አቶ ኢብራሂም ቆንጆዋንና ጎበዝ ተማሪዋን ይሰጡታል። ትዳር መስረተው አብረው መኖር ጀመሩ።ጎበዝ ተማሪዋን የማትሪክ ውጤት አልቀናትምና የቀበሌ የእርሻ ባለ ሞያ ሆና መስራት ጀመረች። እሷ የመንግስት ሰራተኛ ሆና ባሏ ደግሞ ሱቅ እየሰራ የሞቀ ትዳር መሰረቱ፣ ሶስት ልጆችም ወለዱ። በስራ ምክንያት ግን ተራራቀው ይኖሩ ነበር። በይበልጥ እሷ ከውቅሮ ወደ ሒዋነ የምትባል ከተማ በመሄድ ነበር የገጠር የእርሻ ባለሙያ በመሆን የምትሰራው!!
የእርሻ ባለሙያ ሆና በምትሰራበት ግዜ ወደ ፖለቲካው አለም ማለትም ወደ ካድሬነት የምትገባበት ዕድል አገኘች። በአጭር ግዜም ወደ ህወሓት በመግባት ተወዳጅነትን አተረፈች። ቆንጆ ሴት እና ጥሩ ምላስ ያላት ሴት የሚፈልጉ የህወሓት ባለስልጣናትም ዓይናቸው አሳረፉባት። ከምትሰራው ቦታ ወደ ሁርሶ በመውሰድ የመካከለኛ አመራር ስልጠና ተሰጣት። በማሰልጠኛውም ሆን ተብሎ ተጋይ እንደሆነች እንዲወራ ተደረገ። በአጭሩ ወደ ቅጥፈትና የውሸት አለም ተቀላቀለች። በይበልጥ ደግሞ ከህወሓት ከፍተኛ ባለስልጣናት በምስጢር መገናኘች ጀመረች። በአንድ ግዜም ከቀበሌ ወደ ክልል አደገች። የህወሓት ማእከላይ ኮሚቴ ለመሆን በቃች። ዝናና ተወዳጅነት እያተረፈች መጣች። የህወሓት ባለስልጣናት ይሻሙባትና እስከ ሽጉጥ መማዘዝ ተዳረሱ።
ስልጣንና ዝና ሲመጣ ትዳር ይበላሻል እንደሚባለው ያ የልጅነትና የልጆቿን አባት ናቀችው። ያ የልጅነት ፍቅሯን ተጠየፈችው። በወር አንዴ በምትመላለስበት ቤት ስራዋ እሱን ማዋረድና መሳደብ ሆነ፣ አትመጥነኝም አለችው። አንተ አንድ ተራ የሱቅ ሰራተኛ እኔ ዝነኛ ከዚህች ሃገር አስተዳዳሪዎች የምውል ነኝ አለችው። ግዜም አልፈጀችም ያ ባሏና ቃል ኪዳኗ እንደ የቤት ሰራተኛዋ ከቤት ሻንጣውንና ትንሽ ፍራሽ በመስጠት አባረረችው። እሱም በመቐለ ከተማ ትንሽ ቤት ተከራይቶ የሞቀ ቤቱ እና ሶስት ልጆቹን ትቶ ብቻውን የሰቆቃ ህይወት መግፋት ጀመረ። የሚያውቁትና ታሪኩ ያሳዘናቸው ሰዎች ሲንጄር የልብስ ስፌት ገዝተው ሰጡት። አሁን ልብስን እየሰፋ በመቐለ ከተማ ዓዲ ሓቂ ገበያ ይኖራል። ሁሌም ከአፉ የማትጠፋ ንግግር አለችው “ምስቴን ቀሙኝ” !
እንግዲህ ይህቺ ሞራልና ስነምግባር የሌላት ሰው ነች ለሞራሌ ብየ ከስልጣኔ ለቅቄያለሁ የምትለን? ሞራል የሚጀምረው ከቤት ነው። ስብዕና የሚለካው ከትዳር ከታማኝነት ነው። ትናንት ለስልጣንና ለዝና ብላ የገዛ ባሏን ዓይንህን ላፈር በማለት የሶስት ልጆች አባት ባለቤቷን ያባረረች ዛሬ ለህሊናየ ብየ ስልጣኔ ለቀቅኩ ብትል ማንም አያምናትም። ህሊናዋ ከሸጠችው ቆይቷል!!
ህሊና ቢሶች ህሊና አለን ሲሉ ደግሞ ያናናድል!!የዚህች ታሪክ ባለቤት የህወሓት ማእከላይ ኮሜቴ አባልና የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ትናንት በገዛ ፈቃዴ ስልጣን ለቀቅኩ ያለችን ኬርያ ኢብራሂም ነች።
በዩኒቨርሲቲው ማኅበረሰብ አገልግሎት ድጋፍ በወዜ ቀበሌ በሚገኘው አርባ ምንጭ ሙሉ 1ኛ ደረጃ ት/ቤት የተከናወነው የአንድ ብሎክ ሕንፃ የማስፋፊያ ክፍሎች ግንባታ ተጠናቆ ኅዳር 19 /2013 ዓ/ም ተመርቋል፡፡
የዩኒቨርሲቲው ማኅበረሰብ አገልግሎት ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ዶ/ር ተክሉ ወጋየሁ እንደገለጹት አርባ ምንጭ ሙሉ 1ኛ ደረጃ ት/ቤት ያለበትን የክፍል ጥበት ችግር ለመቅረፍና የተማሪ ቅበላ አቅሙን ለማሳደግ በ2008 ዓ/ም ለዩኒቨርሲቲው ባቀረበው የድጋፍ ጥያቄ መሠረት ዩኒቨርሲቲው የት/ቤቱን ችግር ከግምት በማስገባት 4 ክፍሎችን የያዘ አንድ ብሎክ ግንባታ ለማከናወን የሚረዳ የቁሳቁስ ድጋፍ አድርጓል፡፡ የቁሳቁስ ድጋፉ በገንዘብ ሲተመን 1 ሚሊየን ብር የሚሆን ነው፡፡ ፎቶዎቹን ለማየት እዚህ ይጫኑ
የትምህርት ቤቱ ር/መምህር አቶ አዳነ ገዛኻኝ እንደገለጹት በግንባታ ግብዓት ግዥ ሂደት መጓተት፣ በቁሳቁስ ዋጋ ንረት፣ በግንባታ ተቋራጮችና ሌሎች ችግሮች የማስፋፊያ ግንባታው 5 ዓመታትን ፈጅቷል፡፡ ክፍሎቹ በዚህ ጊዜ ተጠናቀው ለአገልግሎት ዝግጁ መሆናቸው በተለይም ከኮቪድ-19 በሽታ ጋር ተያይዞ የገጠመንን የመማሪያ ክፍል ጥበት የሚቀርፍ ነው ብለዋል፡፡ በቀጣይም ከዩኒቨርሲቲው ጋር በመደጋገፍ የት/ቤቱን የቤተ-መጻሕፍት፣ የቤተ-ሙከራና የመማሪያ ክፍል ዴስክና ጥቁር ሠሌዳ ችግር ለማቃለል ማቀዳቸውንም ተናግረዋል፡፡
ዩኒቨርሲቲው አርባ ምንጭ ሙሉ 1ኛ ደረጃ ት/ቤትና ሌሎችም በዩኒቨርሲቲው አቅራቢያ የሚገኙ ት/ቤቶችን በዕውቀትና በቁሳቁስ በማገዝ የትምህርት ጥራትን ለማሳደግ የድርሻውን እንደሚወጣ የዩኒቨርሲቲው ፕሬዝደንት ዶ/ር ዳምጠው ዳርዛ በምረቃ ሥነ-ሥርዓቱ ላይ ተናግረዋል፡፡
በምረቃ ሥነ-ሥርዓቱ ላይ የተገኙ ተጋባዥ እንግዶች ዩኒቨርሲቲው በማኅበረሰብ አገልግሎት ዘርፍ የሚያከናውናቸው ሥራዎች የሚያስመሰግኑ እንደሆኑ ገልጸው ከመንግሥት አካላት ጋር በመተባበር ት/ቤቱን ይበልጥ ለማልማትና ምቹ ለማድረግ የት/ቤቱ አመራር ማኅበረሰቡ የሚሳተፍበትን መንገድ እንዲያመቻች አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡ ዩኒቨርሲቲው በአካባቢው የሚስተዋሉ መሰል ችግሮችን ለመቅረፍ ተደራሽነቱን በማስፋትና በትኩረት ሊሠራ ይገባል ሲሉም ተሳታፊዎቹ ተናግረዋል፡፡
በምረቃ ሥነ-ሥርዓቱ የዩኒቨርሲቲው ፕሬዝደንት፣ የሥራ ክፍል ኃላፊዎች፣ የዩኒቨርሲቲው አማካሪ ምክር ቤት አባላት፣ የወዜ ቀበሌ አመራሮች፣ የወላጅ ተማሪና መምህር (ወተመ) ኮሚቴዎች፣ የት/ቤቱ ርዕሰ መምህር፣ መምህራን፣ የአስተዳደር ሠራተኞችና የት/ቤቱ ተማሪዎች ተወካዮች ተገኝተዋል፡፡
ህወሃት የታሪኩ ካስማና ማገር ከአስከሬን ጋር የተጣበቀ ስለመሆኑ የሚመሰክሩበት የሩቅ ሰዎች አይደሉም። አብረውት በበረሃ የነበሩ፣ አብረውት አመራር ሲሰጡ የኖሩ፣ “በሚያራምዱት አቋም” ከድል በፊትና በኋላ የተለዩት በተለያዩ ሚዲያ ላይ እንደመሰከሩት ህወሃት ደም ምሱ፣ አስከሬን ትራሱ ነው። በነዚሁ የቅርብ ሰዎቹ የተሰሙት ምስክርነቶች ስም፣ ቦታ፣ ጊዜ በመጥቀስ በወቀቱ እዚያው እንደነበሩ በማረጋገጥ እንጂ እንዲሁ በመላ አልነበረም። እነሱ ለአብነት ተነሱ እንጂ ሰለባዎች በየጊዜው አዳዲስ መረጃ ይዘው ብቅ ማለታቸው የተለመደ ነው። እዚህ ላይ ሌሎችም አይረሱም። ቅድሚያ ስለ ሌሎቹ።
ዓለምዘውድ ቁመቷ ረጅም፣ ሰውነቷ ሙሉ፣ አሣ የምትመስል ጠይም፣ ደግና ርኅሩኅ እንደነበረች የሚያውቋት ይመሰክራሉ። መሃረብ በምታክለው ደደር ከተማ በሆቴል ስራ የተሰማራችው ይህች ውብ ሴት ሁሉም ወዳጇ ነበር። በወረዳው አዳዲስ ሰራተኞች ሲመጡ፣ ዱቤ መመገብ ሲፈልጉ፣ ቤተሰብ ለመጠየቅ ገንዝብ ያጡና የቀን መዋያ የሌላቸው ዓለምዘውድ ዘንድ ከሄዱ አያፍሩም።
1983 ኢህአዴግ ወደ ደደር ከመገባቱ በፊት ደደርን ሲያስተዳድር የነበረው የኦሮሞ ነጻ አውጪ ግምባር (ኦነግ) ነበር። በደደር ለውጡን ተከትሎ ወዲያውኑ መሳሪያ ታጥቀው ፈላጭ ቆራጭ የሆኑ በርካቶች ነበሩ። እነዚህ በከተማዋ የሚታውቁ ሰዎች ሲታጠቁ ምን እንደነካቸው አይታወቅም አንዱን ቀን ወደ ጅጅጋ ሆቴል አመሩ። እዚያም እንደ ደረሱ ዓለምዘውድን አገኙ። እየሳቀች ስታናግራቸው እነሱ የወትሮው አይነት አልነበሩም። የአካባቢው ተወላጅ ባለመሆኗ ብቻ ገደሏት። የመጸዳጃ ጉድጓድ ውስጥ ከተቷት። ይህን ያየና የሰማ የደደር ተወላጅ መምህር ይህንን ታሪክ ሲያወጋ እያነባ ነው። ገዳዮቹም እሱም እኩል ሰዎች፣ እኩል ፍጡሮች ናቸው። በደደር ሌላም ሌላም ሆኗል።
ስለ አስከሬን ሲነሳ እነዚህም ክፍሎች ሁሌም ከግንዛቤ ውስጥ የሚገቡ ናቸው። ወደ መነሻው ስንመለስ ህወሃት ለምንድን ነው ከአስከሬን ስር የሚርመጠመጠው? በረሃ በራሱ ባልደረቦች ላይ የጀመረውን የሰው ልጆችን የመብላት ታሪክ ለምን አይገታውም? ለምንስ አውሬ ይሆናል? የሚሉትና ተመሳሳይ ጥያቄዎች ይሰነዘራሉ። ከዚህም በላይ ራሱ እያፈነዳ፣ ራሱ እያቃጠለ፣ ራሱ ፈንጂ አጥምዶ እያከሸፈ በሰዎች ላጆች ህይወት ላይ እስከምቼ ይቆምራል? በሚል የሚጠይቁ ክፍሎች ለህወሃት ሰዎች፣ አምላኪዎች እንዲሁም ቅጥረኞች መልእክት አላቸው። በየጊዜው የሚያልቁት ንጹሃኖች ለህወሃት ደጋፊዎች ሃዘን የሚሆነውና “በቃ በእኛ ስም ይህን አታድርጉ” የሚሉት መቼ ነው? የሌሎች እናቶች፣ አባቶችና ቤተሰቦች እንባ ለህወሃት ደጋፊዎችና ቅጥረኞች ሃዝን ሆኖ የሚሰማቸው መቼ ነው? ሌላም ሌላም።
ረጋ ተብሎ እኮ ሲታሰብ ህወሃት በሰዎች ደም በክቷል። የንጹሃን ደም ይጮህበታል። በጋምቤላ ምንም የማያውቁ ከ400 በላይ ንጹሃንን በሁለት ቀናት በመረሸን ደማቸውን ጠጥቷል። በበደኖ ኡንቁፍቱ በሰዎች ልጆች ክቡር ህይወት ላይ የተሰራው ድራማ ህሊና ላላቸው የሚዘገንን ነው። አዲስ አበባና በተለያዩ የክልል ከተሞች አልሞ ተኳሾች በመቶዎችን ረሽነዋል። ኦጋዴን ላይ በር ተከርችሞ ያለቀውን ህዝብ ቤቱ ይቁጠረው። በኦሮሚያ ህወሃት የተጋተው ደም አይሰፈርም። አማራ ክልል እይሆነ ያለው ወደፊት ታሪክ የሚገልጠው ነው። እዛም ዜጎች አልቀዋል። እስረኞችን በእሳት እያሳበቡ በጥይት መደብደብ አዲስ ፈሊጥ ሆኗል። ምን አደከመን በአገሪቱ ዙሪያ የደም ጎርፍ ይጎርፋል። ህወሃት በዚህ ሰፊ የደም ባህር ውስጥ ተንክሮ በ“ጥልቅ ለመታደስ” ይስብካል። መቼ ነው ግን የሚያበቃው? ይህ የሁሉም ጥያቄ ነው። ሁሉም በየፊናቸው ግድያ መቼ ያበቃል በሚል ሲብሰለሰሉ ይባስ ተብሎ በአስቸኳይ አዋጅ ስም ህዝብ እየታጨደ ነው። የዚህ ሁሉ ድምር ወዴት ያመራል? አገሪቱንስ ወስዶ ወስዶ ምን ውስጥ ይጨምራታል? ለመነሻ ይብቃና አሁን ህወሃት ከአስከሬን ምርመራ ስርቻ ውስጥ መላቀቀ የማይፈልገው ለምንድን ነው? ወደሚለው ጉዳይ እናምራ!!
ህወሃት ከሌሎች ሆስፒታሎች በተለየ ሚኒሊክ ሆስፒታል ላይ ትኩረት የሚሰጠው ከላይ በተዘረዘረው የደም ጉዳይ ነው። አስከሬን በብቸኛነት የሚመረመረው እዚሁ ሆስፒታል በመሆኑ ህወሃት ራሱ ገሎ፣ ራሱ መርምሮ፣ ራሱ የሙት ማረጋገጫ በመስጠት እጁን ከደምና ከማይተካው የሰው ልጆች ነፍስ ዕዳ ነጻ ለማድረግ ሲል የሚኒሊክን ሆስፒታል እንደ መዥገር ተጣብቆበታል። ሰሞኑንን ኢሳትን ፈልገው መረጃ የሰጡት የህክምና ባለሙያ ሚኒሊክ ሆስፒታል ሲሰሩ በነበረበት ወቅት በአይናቸው ያዩትን በጆሯቸው የሰሙትን ይፋ ሲያደረጉ ያመላከቱት ትልቅ ጉዳይ ይህ ነው። የህወሃትን የአስከሬን መሃላ ነው ያረጋገጡት። አምፊ
ዶክተር ካሳሁንን የሚያውቋቸው “ሰለቸኝ” የማይሉ የህክምና ባለሙያ መሆናቸውን ይመሰክራሉ። አንዳንዶች በጥልቀት የሚያውቋቸው “ዕንቁ” ይሏቸዋል። የህክምና ህግ ባለሙያ፣ የካንሰር ህክምና ባለሙያ፣ በርካታ ጥናቶችን የሚያከናውኑ፣ እኚህ ውድ ሰው “አልታዘዝም፣ አልዋሽም፣ ሙያዬ የማይፈቅደውን አላደርግም” በማለታቸው ተሰቃዩ። መኖር ባለመቻላቸው አዲስ አበባን ለቀው ወጡ። በግል የሚሰሩባቸውን ሥራዎች አቆሙ። ቢጨንቃቸው እንደ እሳቸው የህክምና ባለሙያ ከሆኑ ወንድማቸው ዘንድ ተጠግተው መኖር ጀመሩ። የሚደረግባቸው ክትትልና ማስፈራሪያ ጠነከረ። ዕንቁው ባለሙያ ከሚኒሊክ ሆስፒታል፣ በግል ከሚሰሩባቸው ስፍራዎች ራሳቸውን አግልለው በወንድማቸው ቤት ጥገኛ ሆኑ።
በወቀቱ የሚዲያ ሰዎች ጉዳዩን ቢያውቁም የሚዘግቡት “የሚኒሊክ ሆስፒታል አስክሬን ምርመራ ሥራ አቆመ፣ የባለሙያ እጥረት አጋጠመው፣ ከኩባ ባለሙያዎች ሊቀጠሩ ነው…” የሚሉ ተራና ጉንጭ አልፋ ዜና ነበር። በዚሁ የተልፈሰፈሰ ዜና መካከል የዶ/ር ካሳሁን ሞት ተሰማ። ጉዳዩ ተረሳ። ተደፈነ። ፖሊስም ጸጥ አለ።
በ1992 ዓ.ም ሰኔ ወር ላይ ሻዕቢያ በጄት የደበደባቸውን የትግራይ ሃይደር ትምህርት ቤት ህጻናትን ለማስታወስ የሜጋ አምፊቲያትር ባዘጋጀው የመዝናኛ ዝግጅት ላይ ከአዲስ አበባ የተለያዩ ትምህርት ቤቶች የተሰባሰቡ ተማሪዎች በድንገት ሞቱ ተባለ። አሟሟታቸው በኤሌክትሪክ መነሾ ቢሆንም ህወሃት የሚነዳቸው ሚዲያዎች “ተረጋግጠው ሞቱ” ሲሉ ዘገቡ። ታሪኩ ግን ሌላ ነበር።
የሚኒሊክ የአስከሬን ምርመራ ክፍል ሃላፊ የነበሩት ዶክተር ካሳሁን በወቅቱ ኤሌክትሪክ ጥብሶ የገደላቸውን ህጻናት አስመልክቶ ትክክለኛውን የህክምና ሪፖርት ያዘጋጃሉ። በወቅቱ 14ቱ ሲሞቱ 53ቱ ቆስለው ነበርና ህወሃት እንደለመደው አስከሬን ቤት ሊርመጠመጥ መጣ። ባለሙያው ያዘጋጁትን ሪፖርት እንዲቀይሩ መመሪያ ሰጠ። እሳቸው “አላደርገውም” አሉ። በዚህ መካከል ግፊቱና ጫናው ጠነከረ። ስራ ለቅቀው ወደ ሐረረ ተሰደዱ። ከዚያም አዲስ አበባ ተመለሱና ወንድማቸው ቤት ተጠጉ። ባልደረባቸው ኢሳት ዘንድ መቶ እንዳለው አንድ ቀን ፒያሳ አንድ ምግብ ቤት ውስጥ ተመግበው እጃቸውን ለመታጠብ እንደሄዱ ቀሩ።(የዶክተሩን ምስክርነት እንደ ህጋዊ ማስረጃ በፍርድ ቤት መቅረብ የሚችል ነው፡፡)
ወንድማቸው ግራ ተጋብተው ወደ መታጠቢያ ቤት ሲያመሩ ዶ/ር በዛብህ አንገታቸው በስለት ተወግቶ ወለል ላይ ተዘርረዋል። በምሬትና በጭንቀት ሲገፉት የነበረው ህይወት በነፍሰበሎች ተገታ። ዕንቁው ሰው አረፉ። ይህ የተደበቀ ታሪክ የህወሃት ገድል ነው። በህዝብ ስም የሚምሉት ነፍሰበሎች ሁሌም አስከሬን ስራ ናቸው። ይህንን ያጋለጠው ባልደረባቸው የዶ/ር ካሳሁን ወንድም ገዳይ ተብለው እንደታሰሩም አስታውቋል። ጅራፍ ራሱ ገርፎ ራሱ ይጮሃል ይሏል ይህ ነው። ይህ በህወሃት ለምትመኩ፤ የህወሃትን ቅድስና ለምትሰብኩ፤ ለህወሃት ዘብ ለምትቆሙ፤ ህወሃት ሁለመናችሁ ለሆነ፤ … ተጨማሪ ኩራት ይሁናችሁ።
በስለት የተወጉት ዕንቁ ገዳያቸው እስካሁን አልታወቀም። የተወጉበት ቢላም አልተገኘም። የተሰወረውም ወዲያው ነው። በወቅቱ ዜናውን ሲዘግቡ የነበሩ ያገር ቤት ሚዲያዎች “ራሳቸውን አጥፍተው ተገኙ” በማለት ነበር። እንደ ባልደረባችው ትንታኔ “…እኚህ ሰው የህክምና ባለሙያ ናቸው። ራሳቸውን ማጥፋት ቢፈለጉ በእንደዚህ መልኩ ሳይሆን በርካታ ቀላል መንገዶችን መጠቀም ይችሉ ነበር…” ሲል ፖሊስ የሰጠውን መረጃ ተራን ወራዳ እንደነበር ያሳያል። ይህ ባለሙያ በተደጋጋሚ ይቅርታ በመጠየቅ በሰጠው መረጃ “ኢትዮጵያ ውስጥ የባለሙያ ችግር የለም። ችግሩ በነጻነት የመስራት ነው” ሲል ለምን የአስከሬን መርማሪ ባለሙያዎች እጥረት እንዳጋጠመ አበከሮ አስታውቋል።
የሚኒሊክ አስከሬን ምርመራ ክፍል ተተኪ ሊያገኝ ባለመቻል ከኩባ ሁለት ዶክተሮች እንደተቀጠሩ ይፋ ሆነ። ኩባዎቹ አማርኛ ስለማይችሉ የሚፈለገው ሪፖርት እየተጻፈላቸው እንደሚፈርሙ ቢነገርም ሌላም ጉድለት እንዳለ ይደመጣል። ይኸውም ባለሙያዎቹ ብቁ ስለመሆናቸውና ሙያቸውን አክብረው ሥለመስራታቸው ቀድሞውንም ቢሆን ሃሜት ነበር። የብቃትን ጉዳይ አስመልክቶ ባካባቢያቸው ባሉ ሰዎች ትችት የሚሰነዘርባቸው ባለሙያዎች “እንለቃለን” በማለትና በተደጋጋሚ ጥቅማ ጥቅም በመጠየቅ መግባባት ባለመቻሉ የስራ መስተጓጎል ይከሰት ነበር። አስከሬን አስመርምሮ ለመውሰድ መጉላላትና ቀናትን መጠበቅ የተለመደ ነበር። በወቀቱ ሲሰጥ ከነበሩት አስተያየቶች መካከል “ህወሃት ግብግብ ውስጥ ከሚገባና ከሚሳቀቅ ለምን የራሱ የሆኑ በአብዮታዊ ዲሞክራሲ የተጠመቁ ልማታዊ ሃኪሞችን አሰለጥኖ አያሰማራም” የሚለው ይገኝበታል።
በባለሙያ እጦት ሲዘጋና ሲከፈት የኖረው ሚኒሊ ክ ሆስፒታል አስመልክቶ ጥቅምት 4 ቀን 2006 ዓ.ም “በዳግማዊ ሚኒሊክ ሆስፒታል ተቋርጦ የነበረው የአስክሬን ምርመራ ተጀመረ” በሚል ርዕስ አገልግሎቱ ተቋርጦ የነበረው የምርመራ አገልግሎቱን ይሰጡ የነበሩት የውጭ ባለሙያ የኮንትራት ጊዜያቸው ማብቃቱን ተከትሎ እንደነበር አመልክቷል።
ፋና አያይዞም ዶክተር ካሳሁን የሚባሉትን የሚኒሊክ ሆስፒታል ሜዲካል ዳይሬክተር ጠቅሶ “ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታት ባለሙያዎችን ማፍራት በማስፈለጉ በመቀሌ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቱን ለመጀመር ታስቧል” ሲል ህወሃት የራሱን ሰዎች ለማዘጋጀት መወሰኑንን ይፋ አድርጓል። ይህንኑ ተከትሎ ፖሊስና እርምጃው በቁጥር 47 እትሙ መጋቢት 15 ቀን 2008 ዓ.ም ይፋ የሚከተለውን ዜና ይፋ አደረገ።
የአስክሬን ምርመራ ውስብስብነት፤ በአደጋና በሰው እጅ የሚሞቱ ሰዎች ቁጥር እየጨመረ በመምጣቱ ፖሊስ አገልግሎቱን መውሰድ እንደሚገባው ተገለጸ። የዳግማዊ ሚኒሊክ ሪፈራል ሆስፒታል ስራ አስኪያጅ አቶ ክበበው ወርቅነህ ጉዳዩን አስመልክቶ በጽ/ቤታቸው በሰጡት አስተያየት እንዳመለከቱት የአስክሬን ምርመራ ውስብስብ እየሆነ መምጣቱን አመልክተው የሚፈጸሙ ወንጀሎችም ከጊዜ ወደ ጊዜ እየረቀቁ በመምጣታቸው ለስራው ቅርብ የሆነው ፖሊስ አገልግሎቱን ቢሰጥ መልካም ነው ብለዋል።
የሚኒሊክ ሪፈራል ሆስፒታል የአስክሬን ምርመራ ክፍል ከ40 አመት በላይ አገልግሎት እየሰጠ እንደሆነ የጠቆሙት ሃላፊው አገልግሎቱን የሚፈልጉ አካላት መብዛት፣ ወደ ሙያው የሚገቡ ባለሙያዎች አለመኖር ዘመናዊ የአስክሬን መመርመሪያ መሳሪያ አለመኖር፣ የተቋሙ ተግዳሮቶች እንደሆኑ ጠቁመዋል ሲል ፖሊስና ርምጃው ዜናውን አንደርድሮ ለባለጉዳዩ ያቀብላል። ባለጉዳዩ የፖሊስ ሆስፒታል በበኩሉ፤
“ከዚህ ቀደም ተደጋጋሚ ጥያቄዎች መኖራቸውን የጠቆሙት የፌደራል ፖሊስ ኮሚሸን ሪፈራል ሆስፒታል ሜዲካል ዳይሬክተር ረ/ኮሚሽነር ዶ/ር ግርማ በቀጣይ ጥያቄውን ለመቀበል የሚያስችል ቅድመ ዝግጅቶችን በማጠናቀቅ አገልግሎቱን ለመስጠት ተቋሙ ዝግጁ እንደሆነና በአስክሬን ምርመራ የሰለጠነ ባለሙያም በሆስፒታሉ እንደሚገኝ ገልፀው ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመነጋገር የአስከሬን ምርመራ በተለይ ወንጀልን የሚመለከት ምርመራ በፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን ሪፈራል ሆስፒታል ሊሰጥ እንደሚችል ያላቸውን እምነት ገልፀዋል” በማለት “ጉዳዩ እዚህ ላይ ተቋጨ” ሲል ፖሊስና ርምጃው ዜናውን “ይቋጫል”።
የአስከሬን ቁማር የማይሰለቸውን ህወሃትን ስናነሳ በተዛማጅ እንደ ዓለምዘውድ ያሉ ንጹሃን የተገደሉበትን መንገድና አገዳደሉን እያወደስን አይሆንም። በተለያዩ ስፍራዎች በማንም ትዕዛዝ ሰጪነት ቢሆንም የተከናወኑት የጅምላና የነጠላ ግድያዎች የሚዘነጉ አይደሉም። የተሠወሩ፣ እንደ ወጡ የቀሩ፣ አሟሟታቸው በውል ያልታወቀ፣ የተገደሉት በስለት፣ በመርዝ፣ በጥይት፣ በአካላዊ ስቃይ፣ … መሆኑ ሳይታወቅ ወደ መቃብር እንዲወርዱ የተደረጉ ሁሉ ቤት ይቁጠራቸው፡፡ በዚህ ድርጊት ትልቁን ድርሻ የሚወስደው ህወሃት ቢሆንም አብረውት የሚጠየቁ ጥቂት አይደሉም፡፡ ከሁሉም ወግን በደም የተጨማለቁ ዛሬም የሃዘን ስሜት አይሰማቸውም። ይልቁኑም ለሌላ ደም መፋሰስ ከበሮ ደላቂዎች ሆነዋል።
የሰው ልጅን የሚያክል ክቡር ፍጡር ለፖለቲካና ለስልጣን ስካር ማብረጃ የመጠቀም አባዜ ጎልቶ ይታያል። ህዝብ ሲስማማ ዓይናቸው ደም የሚለብስ ክፍሎች እንደገና ህዝብ መካከል ጸብን በመዝራት ተጠምደዋል። ነጻነት ያለ ህይወት መስዋዕትነት የማይገኝ ቢሆንም በአብዛኛው የሚታየው መስዋዕትነት ወደ ድል የሚያመራ አይመስልም። በመሆኑም ህወሃት በደም የሚመዘነውን ያህል ሌሎችም ከዚያው የማያመልጡበት ሁኔታ ሊኖር እንደሚችል ማመን ግድ ነው። ያደም የማይዘወረው የአገራችን ፖለቲካ ማን ይድረስለት? ሲሉ አብዛኞች የሚጠይቁት ለዚህ ነው። ሁሉም ቤት እሳት አለና። የህወሃት ግን እንደ ነበልባል እሳተ ጎመራ ይንተከተካል።
ኢትዮጵያ የወራት ሁሉ መጀመሪያ መስከረም ነው፡፡ ዘመን መለወጫ መስከረም ወር የሆነበት ምክንያት “ብርሃናት /ፀሐይ፣ ጨረቃ፣ ከዋክብት/ የዓመት ዑደታቸውን በጳጉሜ ወር ጨርሰው በመስከረም ወር ስለሚጀምሩ ነው፡፡ዘመን መለወጫ ቅዱስ ዮሐንስ እየተባለ ይጠራል：：
ቅዱስ ዳዊት በቸርነትህ ዓመታትን ታቀዳጃለህ(መዝ. 64/65:11) እንዳለ ሰዓታትን ቀናትን ወራትን ዓመታትን የፈጠረ አምላክ የሰው ልጅ መልካም ምግባራትን ይሰራባቸው ዘንድ ነው：：የሰው ልጅ ክፍ የሰራባቸውን ያሳለፋቸውን ዘመን ንስሐ ገብቶ በአድስ ሕይወት ሊመላለስ ይገባዋል：： ቅዱስ ጳውሎስ ለጢሞቲዎስ ምዕመናን በአድስ ዘመን ከክፋት ተመልሰው በጎ ስራ መስራት እንዳለባቸው እንድህ ብሎ ጽፎለታል “እውነተኛውን ሕይወት ይይዙ ዘንድ፥ ለሚመጣው ዘመን ለራሳቸው መልካም መሠረት የሚሆንላቸውን መዝገብ እየሰበሰቡ፥ መልካምን እንዲያደርጉ በበጎም ሥራ ባለ ጠጎች እንዲሆኑ፥ ሊረዱና ሊያካፍሉም የተዘጋጁ እንዲሆኑ ምከራቸው። " (1ኛ ወደ ጢሞ 6: 18-19)
የሰው ልጅ መመላለሱ በስጋ ለስጋ ብቻ መሆን የለበትም ：： በተሰጠው ዕድሜ ሰማያዊ መዝግብን ይስበስብ ዘንድ በወንጌል ተጽፏል：：ቅዱሳን መላእክት ስለ ሰው ልጅ ዘመን ይለምናሉ：：（ሉቃ 13：6-9) መልካም ፍሬ ያፈራበት ዘንድ ካለፈው ዓመት በተሻለ መልኩ ንስሐ ገብቶ በጎ ስራ ያከናውን ዘንድ የዘንድሮን ተዋት ብለው ከአምላክ ዘንድ ዕድሜ ይለምኑለታል：፡
ስለዚህ ዘመናችንን ለንጠቀምበት ይገባል：：ቅዱስ ጴጥሮስ “ የአሕዛብን ፈቃድ ያደረጋችሁበት በመዳራትና በሥጋ ምኞትም በስካርም በዘፈንም ያለ ልክም በመጠጣት ነውርም ባለበት በጣዖት ማምለክ የተመላለሳችሁበት ያለፈው ዘመን ይበቃልና። "(1ኛ የጴጥ 4: 3) እንዳለ ከክፉ ተግባራችንን ትተን ንስሐ ገብተን በአዲስ ዓመት አድስ ህይወት ሊኖራን ይገባል：：
*ማስጠንቀቂያ* ከነጭራሹ አከባቢዎች ፣ አከርካሪ-ቀዝቀዝ ያሉ ገጸ-ባህሪያትን እና የፀጉር አወጣጥ ክፍያዎችን በመለየት ክፍተቶችን ለይቶ ወደ NetEnt ካሲኖ አስፈሪ-ዞን ገብተዋል (እነዚህ አሁንም ከሁሉም በኋላ የቁማር ጨዋታዎች ናቸው!)
ትንሽ ፍራቻ ካለዎት የጎልማሳ-ንጣፎችን መልበስ ፣ እዚህ ትንሽ በማህበራዊ ሁኔታ ተቀባይነት ያለው ነው ፣ ስለሆነም እነዚያን ወረቀቶች ወደ ላይ ያውጡ እና እንጀምር…
በ 'The Wolf's Bane' ውስጥ ያለው ስምምነት የበለጠ እጅግ አሳሳቢ ነው - ብር ወይም የሞተ ፡፡ ምንም የብር ጥይት ከሌልዎ ፣ ለጭካኔ እና አሰቃቂ ለዋውሎልፍ እራት ነዎት ፡፡
ይህ 5 reel ፣ 3 ረድፍ እና 10 Payline ቪዲዮ ማስገቢያ በድምጽ ማጮዎ ቢለቀቁም እርስዎ መጫወታቸውን እንዲቀጥሉ የሚያደርጉ ብዙ አስደሳች ባህሪዎች አሉት።
ያ በጣም አስደሳች የሆነ የከባቢ አየር ዳራ ድም soundsች በእውነት ይህንን ጨዋታ ልዩ ነገር ለማድረግ ስለሚረዱ በእርግጥ ለሆነ ነገር የ NetEnt ድምፅ ዲዛይን ቡድን እንኳን ደስ አለዎት!
ብዙ ሰዎች ሃሎዊንን ያልታለፈ ሃሎዊን ያሳልፋሉ - ምናልባትም አንዳንድ ስሜት ቀስቃሽ በሆኑ የሃሎዊን ኮክቴልዎች ላይ ሙከራ በማድረግ - ግን እንደ የ NetEnt's የሃሎዊን ጃክ ኮከብ ኮከብ አልባ ይሆናሉ ማለት ነው።
ምስጢራዊነትን የሚወዱ ከሆነ ፣ የገሃነም እሳት እና የተበላሸ ዱባ ጭንቅላት - ይህ ጨዋታ የተሰራው ለእርስዎ ነው ፡፡ እሱ መነሻውን ለመፈለግ ራስ ወዳድ ሆርስማን አስፈሪ ታሪክ ላይ የተመሠረተ ነው ፡፡
የሃሎዊን ጃክ ሀ ነው 5 reel ፣ 3 ረድፍ ማስገቢያ በ ‹20› ቋሚ የክፍያ የክፍያ መስመር እንደ ዌይ ዱር ፣ ፍሪ ስፒንስ እና ልዩ “ብዙ አስደሳች ገጽታዎች” አሉትጃክ 'ኦ' መሪ»ሁናቴ።
ስለዚህ ሁኔታ ምን ልዩ ነገር አለ? ደህና ፣ በመጥመቂያው ላይ መብራት መብራቶችን ለመሰብሰብ ተመድበዋል ፣ ይህም በ 1 የ 3 ደስ የሚል የዱር ምልክት ድንገተኛ ወሮታ ይከፍልዎታል-
የመጀመሪያዎቹ የደም ደም ፈሳሾች ፈጣን ስኬት ነበሩ እና በዚህ አመት ጊዜ ውስጥ ለመጫወት ከሚያስፈልጉት መሰረታዊ የካሲኖ ጨዋታዎች ውስጥ አንዱ ሆነ - እርግጠኛ ነዎት ለምን መገመት ይችላሉ!
አንድ-አይድ ኤድ ፣ ፔጊ ረስቶ ፣ ፖሊ እና ማድ ዝንጀሮ የ “NetEnt’s Ghost Pirates” ን ዝናብ የሚያንገላቱ “የመርከቡ አካል እና የሰራተኞች አካል” ናቸው።
በ 2013 የተለቀቀ ፣ ይህ ማስገቢያ በካሪቢያን ተከታታይ የባህር ኃይል የባህር ላይ ዘራፊዎች ላይ ግልፅ ተፅኖ ነበረው ፣ ነገር ግን ጽንሰ-ሀሳቡን አስቂኝ እና የካርቱን ምስል አሳወቀ ፡፡
ምንም እንኳን የልዩ ዘመናዊ የ NetEnt ጨዋታዎች የንግድ ምልክት የሆነ ልዩ ባህሪዎች አለመኖር በግልጽ ታይቷል ፣ ስለዚህ ጨዋታው ከጥቂት ጊዜ በኋላ እንደ የመርከብ ብስኩቶች ጠንካራ ሆኖ ይሰማዋል።
እሺ ፣ እዚህ ትንሽ እያጭበረበርን ነው። የ NetEnt የኦዚስ ኦስቦርን ማስገቢያ በእውነቱ እስከሚጀምር ድረስ አይደለም 21st November, 2019ግን እኛ በዚህ ዝርዝር ውስጥ ማከል ነበረብን ምክንያቱም እኛ ለእሱ በጣም ደስ ብሎናል።
ለዚያም ነው ብዙ ያልተለመዱ እና አስደናቂ የሃሎዊን ግራፊክሶችን ለመፍጠር የዲዛይን ቡድናችንን ያስቸገርነው እና ለካሲኖ ሃሎዊን ጉርሻዎች የተሰየመ የተለየ ገጽ እንኳን የፈጠርነው ፡፡
(click here for pdf) በተባበሩት ዐረብ ኤምሬትስ የቅዱስ እንድርያስ አንግሊካን ቤተ ክርስቲያን ኃላፊ የሆኑት ቄስ እንድርያስ ቶምሶን በ2011 «Christianity in the UAE´ የተሰኘ ምርጥ መጽሐፍ አሳትመዋል፡፡
መጽሐፉ የዛሬዋን የተባበሩት ዓረብ ኤምሬትስን ጨምሮ በመላው የዐረቡ ዓለም ከጥንት ጀምሮ የነበረውን ክርስትና ይተርካል፡፡ በመካከሉ ክርስትና እንዴት ሊጠፋ እንደቻለ በቁፋሮ የተገኙ የአርኬዎሎጂ መረጃዎችን እያጣቀሰ መልስ ለመስጠት ይሞክራል፡፡ ከዚያም ዛሬ በዓረብ ኤምሬት ያለውን የክርስቲያን ሙስሊም ግንኙነት ይተነትናል፡፡
በኦሮምኛ አንድ ድንቅ ተረት አለ፡፡ በአንድ የኦሮሞ መንደር ውስጥ ሮቤል መገራ የሚባሉ ጥበበኛ ሽማግሌ ነበሩ፡፡ አንድ ቀን የሁለት ጎረቤታሞች ንብረት የሆኑ ሁለት ውሾች ሲጣሉ ያያሉ፡፡ እኒህ ጥበበኛ ሽማግሌም «እነዚህን ውሾች እንገላግላቸው፤ ያለበለዚያ ችግራቸው ለሁላችንም ይተርፋል¿ በዓለም ላይ ችግር የሚነሣው ከአጥንት በላይ ማሰብ በማይችሉ ውሾች የተነሣ ነው» ይላሉ፡፡ በአካባቢው የነበሩ ሽማግሌዎች እና መንገደኞችም በሽማግሌው አባባል ተገርመው «ሁለት ውሾች ተጣልተው ምን ሊያመጡ ነው» እያሉ ሳቁባቸው፡፡
በዓለም ላይ በሃይማኖት መንገድ አያሌ የጽድቅ ሥራዎች ተሠርተዋል፤ በተቃራኒውም በሃይማኖት ሽፋን አያሌ ግፎች ተሠርተዋል፡፡ አንዳንድ ሰዎች ሃይማኖትን የሕይወት መንገዳቸው ሳይሆን የሕይወት ጠገጋቸው በማድረጋቸው ምክንያት፡፡ የእምነቱን ሕግ እና ሥርዓት ለማክበር ሳይሆን በእምነቱ ስም ሊገኙ የሚችሉ ጥቅሞችን ለማነፍነፍ በመጠጋ ታቸው የተነሣ፡፡ ለፖለቲካ፣ ለኢኮኖሚ እና ለሥልጣን ዓላማቸው ማስፈጸሚያ ሲሉ ሃይማኖትን ተጠግተው ለሃይማኖታቸው ሳይሆን በሃይማኖታቸው ይጠቀማሉ፡፡
(click here for pdf) ሰሞኑን የአኩስም ጽዮን ያለቺበት እና እቴጌ መነን ያሠሩት መቅደስ እያፈሰሰ ነው የሚል ዘገባ በመውጣቱ አንዳንድ የውጭ መገናኛ ብዙኃን ታቦተ ጽዮንን ለማየት ዕድል ይፈጥራል እያሉ ማውራት ጀምረዋል፡፡
ይህ ሁሉ የተዛባ ዘገባ የአኩስም ጽዮንን እና የአኩስም ሕዝብን ጠባይ ካለማወቅ የመነጨ ይመስለኛል፡፡ በዘመናዊ ታሪካችን የአኩስም ጽዮን ከነበረችበት መቅደስ ስትንቀሳቀስ ይህ የመጀመርያዋ አይደለም፡፡ በዐፄ ፋሲል ዘመን ከተሠራው ማረፊያዋ እቴጌ መነን ወዳሠሩት ማረፊያ ከሃምሳ ዓመታት በፊት ተንቀሳቅሳለች፡፡ አንዳንድ ሚዲያዎች እንዳሉት ያን ጊዜ ለመታየት አልቻለችም፡፡
(click here for pdf) አንድ ቀበጥ ልጅ የነበራት አንዲት እናት ነበረች፡፡ ገጽታዋ ሁሉ በእሳት የተለበለበ ነበር፡፡ ያያት ሁሉ ይገረማል፡፡ አንዳንዱም ደንግጦ ይሸሻል፡፡ በተለይ ልጇ በእናቱ ገጽታ ስለሚያፍር አብሯት መታየትም ሆነ ትምህርት ቤት አብራው እንድትሄድ አይፈልግም ነበር፡፡ ለአንዳንድ ጓደኞቹ እናቴ ሞታለች፣ ለሌሎቹም እናቴ ውጭ ሀገር ሄዳለች እያለ ነበር የሚነግራቸው፡፡
ከፍ አለ፡፡ ከኮሌጅም ወጣ፡፡ ትልቅ ባለ ሥልጣን ሆነ፡፡ በየሚዲያውም ስሙ ይጠራ ነበር፡፡ ሰዎችም ከእርሱ ጋር መገናኘትን እንደ ብርቅ ያዩት ነበር፡፡ መቼም ቢሆን ግን ጓደኞቹንም ሆነ ሌሎች ወዳጆቹን ወደ ቤቱ ለማምጣት አይደፍርም ነበር፡፡ በድንገት ወደ ቤቱ ለመጡትም ቢሆን ያቺን ምስኪን እናቱን የቤት ሠራተኛዬ ናት እያለ ነበር የሚያስተዋውቃቸው፡፡
ትናንትና በአንድ የኤፍ ኤም ራድዮ የሚተላለፍ ፕሮግራም ታክሲ ውስጥ ሆኜ እየሰማሁ ነበር፡፡ «ጋዜጠኛው» ቀብሩ በትናንትናው ዕለት ስለተፈጸመ አርቲስት ተናገረና «rest in peace ብለናል» አለ፡፡ የአፍ ወለምታ ወይንም ልማድ ነው ብዬ ዝም አልኩ፡፡ አሁንም ስለ ሌላ ስለ ዐረፈ ሰው ተናገረና ያንኑ ደገመው፡፡ ይኼኔ ደነገጥኩ፡፡ ይኼ የኤፍ ኤም ሬዲዮ በአማርኛ ቋንቋ ለሕዝበ ኢትዮጵያ የሚተላለፍ ፕሮግራም ነው፡፡ አሁን «ነፍስ ይማር» የሚለው የአማርኛ ቃል የሚጠፋው ጋዜጠኛ እንዴት ነው የኢትዮጵያን ሕዝብ ጉዳዮች ሊያነሣ የሚችለው? ወይስ
እንደሚለው የሠርግ ዘፈን እንግሊዝኛ ማወቅ የዕውቀት መለኪያ ነው? ለነገሩ እርሱ ምን ያድርግ «ቢሾፍቱ አውቶቡስ? ብሎ መጻፍ ሲቻል «ቢሾፍቱ ባስ» ብሎ ጽፎ በከተማዋ ውስጥ በኩራት በሚዞርባት ሀገር፣ «ልዩ ክትፎ» ማለት ሲቻል «ስፔሻል ክትፎ» «ተራ ክትፎ» ማለት ሲቻል «ኖርማል ክትፎ» ተብሎ የጉራጌ ክትፎ እንግሊዛዊ በሚሆንባት ሀገር «ነፍስ ይማር»ን አለማወቅ ነውር ላይሆን ይችላል፡፡
(click here for pdf) ዛሬ የወጣው የኒውዮርክ ታይምስ ጋዜጣ ኦባማ ለግብረ ሰዶማውያን የሰጧቸውን ልገሳ ይዞ ወጥቷል፡፡ አሜሪካ ለሌሎች ተቋማትም ሆነ ሀገራት በምትሰጠው ርዳታ ተቋማቱም ሆኑ ሀገራቱ ለግብረ ሰዶማውያን መብቶች መጠበቅ የሚያደርጉትን እንቅስቃሴ ከግምት ውስጥ እንደምታስገባ፣ የግብረ ሰዶማውያንን መብት እንዲከበር ለማድገረግ የውጭ ርዳታዋን እንደምትጠቀም መግለጣቸውን ጋዜጣው አትቷል፡፡
ይህንን ተከትሎም የውጭ ጉዳይ ሚንስትሯ ሂላሪ ክሊንተን ለዲፕሎማቶቻቸው የግብረ ሰዶማውያንን መብቶች እንዲያስጠብቁ እና የመብት ጥሰቶችንም ሪፖርት እንዲያደርጉ ማሳሰቢያ ሰጥተዋል፡፡
ይህ ብሎግ ከተጀመረ ጀምሮ አያሌ አንባብያን ከመላው ዓለም እንደሚከታተሉት ይታወቃል፡፡ በአንድ መቶ ሁለት ሀገሮች የሚገኙት እነዚህ ተከታታዮች አስተያየት እና ጥቆማ በመስጠት፣ ሃሳብ እና ቁሳቁስ በመለገስ የሚችሉትን ሁሉ አድርገዋል፡፡
ፊታውራሪ አመዴ ለማ ኢትዮጵያ ካፈራቻቸው ታላላቅ ሰዎች አንዱ ናቸው፡፡ በኢትዮጵያ የንግድ እንቅስቃሴ፣ ፖለቲካዊ ጉዞ፣ የሕግ አወጣጥ፣ ማኅበራዊ ኑሮ፣ ሽምግልና እና ቅርስ ላይ የራሳቸውን አሻራ መተው የቻሉ ሰው ናቸው፡፡
ኢትዮጵያ የሚለው ስም ተራ ስም አይደለም፡፡ ብዙ ሚሊዮኖች እንዲሠው ያደረገ ስም ነው፡፡ አያሌዎች በስፖርት አደባባይ ካገኙት ድል በላይ ይህ ስም ሲጠራ አንብተዋል፡፡ ይህ ስም በቅዱስ መጽሐፍ ከአርባ አራት ጊዜ በላይ የተጠቀሰ ነው፡፡ ይህ ስም ሲጠራ ብዙዎች ኢትዮጵያውያን ደማቸው ይሞቃል፣ ስሜታቸው ይንራል፣ ነርቫቸውነም ይነዝራቸዋል፡፡
ይህ ስም ከረሃብ እና ከእርዛት፣ ከድህነት እና ከችግር ጋር ሲነሣ የማያመው ዜጋ የለም፡፡ በዚህ ስም ሲለመንበት የማይቆስል ዜጋ የለም፡፡ በአንፃሩ ይህ ስም በክብር ሲነሣ ልቡ የማይሞቅ ሞራሉም የማይ ነሣሣ ዜጋ የለም፡፡ ተድባበ ጥላሁን ስለ ካዛንችስ የሴተኛ አዳሪነት ሕይወት በጻፈው መጽሐፉ ላይ አንድ ግሩም እውነታ ይነግረናል፡፡ አብዛኛው ወደ ሴተኛ አዳሪዎቹ ቤት የሚመጣው ሰው የሚቀንሰው መቼ ነው? ለሚለው የነገረን ነገር፡፡
አገባዎችና አስተያየቶች በኢትዮጵያ ትሪቢውን በሚባል በይነ መረብ የቀረበውን ውይይት በማስረገጥ የማውቀውን ያህል የውስጥ አዋቂ መረጃዎቸን ለኑዋሪውና ለመግለጫ ሰጭዎች ለማስረዳት ይህችን አጠር ያለች ፅሁፍ ከትቢያለሁ።
ወደ አምባሳደሮች በውጭ ሃገራት የሚያከናውኑትን ተግባራት ከመዘርዘራችን በፊት ዓለም አምናና ዘንድሮ የአምባሳደሮች/የእንደራሴዎች/ና የዲፕሎማቶችን ተግባራትና ውስጠ ወይራ ማንነት እንዴት እንደሚያስቀምጠው እንመልከት:
ከ17 ኛው ምዕተ ዓመት በፊት ቤንጃሚን ፍራክሊን የተባለ ፀሃፍት ቀደምት የሆነውን የአምባሳደሮች ተግባር ሲገልፅ” ቀን ተሌት እንቅልፍ ሳይተኙ፣ ሳይበገሩ፣ሳይገለባበጡ፣ረጋ ባለ፤ ትዕግስት በተሞላበት ፣ሳይታለሉ፣ በነገር ቢሸነቁሩትም ተቋቁመው፣ እውሸትና ማታለልን በመፀየፈ የሃገራቸውን ጉዳይና ጥቅም በሌሎች ሃገሮች የምያስጠብቁና የሚያስፈፅሙ ባለምያወች ብሎ ያስቀምጣቸዋል ፡
ከላይ ከተጠቀሰው የመልካም ዘመን የአምባሳደሮች ተግባር በተቃርኖ ከ17ኛው ምህተ ዓመት በኋላ ኤነሪ ዎተን የተባለ ፀሃፊና ዲፕሌማት የዘመኑን የአምባሳደሮች ትልዕኮ ሲገልፅ “ የዘመኑ አምባሳደሮች ለመንግስታቸው ሃቀኛና ታማኝ በመሆን የሃገራቸውን መንግስት የፓለቲካ አጀንዳ አስፈፃሚ ለመሆን ቃል
በመግባት የሚመደቡ ሲሆን፤ እንዲሁም በተወከሉበት ሃገራት የሃገራቸውን ተጨባጭ እውነተኛውን ገፅታክማቅረብ ተቆጥበው ውሸት ውሸቷን በተገዥነት ስሜትና ግራ እያጋቡ ቀለብ የሚሰፈርላቸው” ብሎ
ይህን ካልኩ በኋላ የአምባሳደሮች ተግባራት እንደሚከተለው አጠር ብሎ ይታተታል ፤ እምባሳደሮች የሃገራቸው ፕሬዝዳንት ወይም ሃገራቸው በጠቅላይ ሙኒስቴር የሚመራ ከሆነ የሃገራቸውን ጠቅላይ ሚኒስትሩን ወክለው በወተወከሉበት ሃገር የሃገራቸውን ተጨባጭ ሁኔታ፣ የኢኮኖሚ፣ የፖለቲካ፣የማህበራዊና መላ እንቅስቃሴዎች ከመንግስታቸው መሪዎች ጋር በመመካከር የሚያስረድ፣የሚያብራሩ ናቸው፡፡
የተወከሉበት ሃገራት መንግስታት አጣዳፊ መልስ የሚሹ ጥያቄዎች ካነሱ ቀርበው መግለጫ የሚሰጡ፡፡ እንዲሁም የሃገራቸውን የኢኮኖሚ፤ማህበራዊ፤ፖለቲካዊ ቁመና ለማጠነከር የሚተጉ፤ የሃገርን ገፀታ ከፍ ከፍ እንዲል የሚጥሩና የሃገርን ጥቅም በተወከሉበት ሃገራት የሚያስጠብቁ በሙያው የተካኑ ሙያተኞች ናቸው፡ ፡ ለተለያዩ ሃገራት አምባሳደሮች አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ደከመኝ ሰለቸኝ ሳይሉ በተወከሉበት ሃገራት እይተዘዋወሩ የሚያስረዱ ናቸው።
ከዚህ ባሻገር በተወከለበት ሃገራት ንዋሪ የሆኑ የሃገራቸው ተወልጅ ዜጎችና ስደተኞችን ጥቅም የሚያሰጠብቁና ደህንነታቸውን የሚከታተሉ መሆን እንዳለባቸው የሙያው ዝርዝር ተግባራቸው በዙህ መልክ ሊቀመጥ ይችላል።
በሌላ አገላለፅ ደግሞ ከላይ የተዘረዘረው ግልጽ ተግባራዊ የስራ ዝርዝር እንዳለ ሆኖ ፕሮፌሰር ዴቩድ ዳን የተባሉ የበርሚንግሃም ዮኒቭርሱቲ የዲፖሎማቲክ ዘርፉ ተመራማሪ ” ዲፓሎማሲ ቃሉ ራሱ እንደሚያመለክተው በሁለት ሃገሮች በአምባሳደሮቻቸው/በዱፕሎማቶቻቸው/ በኩል የማይገለፁና የማገለፁ
ሚስጥራዊ ስራዎች የሚከወኑበት ፤ በአንድ ወረቀት በፊትና ጀርባ ላይ በግልፅ የሚነበቡና የማይነበቡ ድብቅ ክንውኖችንና ትልዕኮዎች ተነድፈው በሁለትዬሽ ሃገራት የሚከወኑ ስራዎች የሚያስፈፅም የሙያ ዘርፍ ነው ብለው አስቀምጠውታል፡፡
ከዚህ በተጨማሪ ሁለት ዓይነት የአምባሳዳርነት ስልጣን የሹመት እርከኖች እንዳሉ ማህበረሰብ ማወቅ የግድ ይለዋል እነሱም እንደኛው ሹመት ከፍተኛ ልምድ ያካበቱ አምባሳደሮች በኢኮኖሚውና በፓለቲካው እንቅስቃሴ በዓለም ላይ አንቱ የታባሉና ተፅእኖ ፈጣሪ ናቸው በሚባሉ ሃያልን ሃገራትና ታላላቅ አለም እቅፍ እንዱሁም የአለም መንግስታት ድርጅቶች ባሉበት አገሮች የሚመደቡት ባለሙሉ ሥልጣን አምባሳደር ተብለው ይሾማለ። ባለሙሉ ስልጣን ተብለው የሚሾሙ አምባሳደሮች የአገራቸውን ርዕሰ ብሄርና ጠቅላይ ሚኒስተር ተግባራት ተሸክመው የሚንቀሳቀሱ በመሆኑ ከርዕሰ ብሄሮችና ጠቅላይ ሚኒስትሮች መማከር ሳያስፈልጋቸው ወይም ማማከር የግድ ባለሆኑባቸው ገዳዮች መወሰን ይችላሉ። ነገር ግን በራሳቸው
ተነሳሽነት መወሰን የማይችሉ ያለ ቅጥያ አምባሳደር ተብለው ይጠራሉ። ይህን ነጥብ ያነሳሁት በኢትዮጵያ ትሪቢዮን ውይይት ከሚተላለፉ ቃለ ምልልሶች ተወያዮች ይህ መረጃ ሊኖራቸውና ሊያውቁ ይገባል በሚል ነው።
ሌላው ኢትይጵያዊና ትውልደ ኢትዮጵያዊ /Diaspora/ የሚባል ከኢምባሲ አገልግሎት የሚፈልግ፤የሃገሩን ጉዳይ ጠያቂ፤ እውቀት አሻጋሪ ተብሎ የሚታሰብ ማህበረሰብ አለ፡፡ ይህን ማህበረስብ የሚያሰባስብ የዲያስፖራ ተወካይ ከዲያስፖራው ተመርጦ በቅጥር ኢምባሲ ውስጥ ተመድቦ የሚያግለግል ባለሙያ አለ፡ ፡ መልካም የዲያስፖራ አሰባሳቢዎች እንዳሉ ሁሉ ሊትዮጵያዊውና ትውልደ ኢትዮጵያዊው ጠበቃ ከመቆም ይልቅ የመንግስት መራጆች፤ ቀፈታቸውን የዘረገፉ አልጠግብ ባይ ዝሆኖች፤ ቀበሮወች ፤ አፋጆወች፤ እንደ ጁንታው ተሞዳምዶው ባለሃብት የሆኑና መንግስት በተለወጠ ቁጥር እንደስስት እየተገለባበጡ መኖር የሚሹ እንዳሉ ልታወቅ ይገባል ፡፡ ወገን የነዚህ ሰለባ እንዳይሆን ሊጠነቀቅ ይገባል እንላለን፡፡
በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ያጋጠመኝን የስራ አቀጣጠር መስፈርታቸውና አካሄድና በተመለከተ: በኢትዮጵያ ታሪቪውን ከተነሱት መከራከራያ ነጥቦች የዲፕሎማቶች አቅምን አስመልክቶና በጉቦ ዲፕሉማቶች ይመደባሉ የሚለውን የውይይት ሃስብ የኢትዮጵያ ትሪቡን /በይነ መረብ/ የሚዲያ እዘጋጅ ይሁን ባለቤት ደጋግሞ ጥያቄውን ቢያነሳውም ፣ በውይይቱ የተሳተፉት ለሙያው እንግዳ፤ ተጨባጩን የሃገራችን ሁኔታ ባለማውቃቸው ይመስለኛል በሃሳቡ ላይ መልስ የሚሰጥ አልተገኝም።
እኔ የዚህ አጠር ያለ ፅሁፍ ከታቢ እስከማውቀው ድረስ በውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የሚመደቡ ወይም የሚቀጠሩ ለወደፉት ዲፕሎማት ወይም እምባሳደር ይሆናሉ ተብሎ የሚታሰብ በመሆኑ ከተቻለ በአለም እቀፍ ግንኙነት ና ፓለቲካል ሳይንስ (Political Science and international relations), በውጭ(በእንግሊዝኛ) ቋንቋወችና ስነ-ፅሁፍ( English Languages and Literature)ና በሕግ (Law)
ተመራቂወች የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር መስርያ ቤት ቢቀላቀሉ ይመረጣል የሚል ሚዛን የሚደፋ መመዘኛ እንዳለ አውቃለሁ። ይህን አስታኮ ያጋጠመኝ በእርሻ ሙያ ተመራቂ የሆኑ ዲፕሎማቴች አጋጥመውኛል። ከዚህ ላይ ዲፕሎማት መሆን አይችሉም ማለቴ ሳይሆን ፣ ይህ ለምን ሆነ የሚለውን ጥያቄ መመለሱ ላይ ነው ዋናው ነጥብ ። ይህ የሆነው በነበረው ስርዓት የብሄር ብሄረሰቦችን በዚህ የሙያ መስክ በማመጣጠን ተሳትፎ እንዲኖራቸው የሚለው እሰራር የነበረው ስርዓት መመሪያ ስለሚያስገድድ ፣ የትምህርት ዕድል ያለአገኙትን ዳህጣን ብሔረሰቦች ለሙያው የሚመጥን የትምህርት ዝግጅት ይኖራቸዋል ተብሎ ስለማይታሰብ ቢያንስ በተገኘው ሙያ የተመረቁትን ሁሉ በዲፕሎማሲው ስራ ማሳተፉ ግድ ሆኖ ይሆናል የሚል ጭምጭምታ ያለ ይመስለኛል እላለሁ። ይህ አካሄድ ግን ጉዳቱን ከአለም አቀፍ መመዘኛዎች እንፃር
ወደኔ የውጭ ጉዳይ መስሩያ ቤት የቅጥር ገጠመኝ ልምጣ። እኔ ትምህርቴን ካጠናቀቅኩ በኋላ ስራ የጅመርኩት በኢንዱስትሪ ሚኒስትር የህዝብ ግንኙነት ክፍል የነበረ ቢሆንም አብዛኛውን በአዲስ አበባ በሚገኙ በሚንስትሩ መስሪያ ቤት ስር በሚገኙ ፋብሪካዎች አገልገያልሁ።
ከዚያም ኢሕአድግ ወደስልጣን እንደመጣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስተር መስሪያ ቤት ከየመስራያ ቤቶች ባለሙያወችን ሲያሰባስብ በአዲስ አበባ ዮኒቨርስቲ በማህበራዊ ሳይንስ (Sociology) ሁለተኛ ድግሪየን እየተማርኩ እንዳለ ውጭ ጉዳይን እንድቀላቀል ጥሪ ይቀርብልኛል። የተማርኩት ትምህርት ለሙያው ቅርበት ስላለውና የምመኘውም ሙያ ስለነበረ እሽታየን ገልጨ የፅሁፉን ፈተናና ቃለ-መጠይቅ ለማድረግ ተዘጋጀሁ።
እንግዲህ አንባቢ ሊያውቀው የሚገባው ይህ የሆነው እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1988 ዓ ም. ይመስለኛል ። የሚያገባውን ዝግጅት አድርጌ ወደ ሃያ ከሚሆኑ ተጋባዥች ወደ ቃል ፈተና ገባን። የፅሁፍ ፈታናው በየወንበሩ ተሰራጨ። ከዚያም ጀምሩ ተባልን ፣ የፁሁፍ ፈተናውን ካጠናቀቃችሁ በኋላ ፉት ለፊት (Face
እነዚህን ጥያቄዎች ሳነብ ወሽመጤ ተበጠሰ “ ለምን መጣሁ፣ ይህን አልደግፍም ልበል፣” እያልኩ ሳወጣ ሳወርድ፣ አንዳንዶቹ ሌጣውን ወረቀት እየሰጡ ሲወጡ እኔ ግን በመስሪያ ቤቱ የማገልገል የታመቀ ፍላጎት ስለነበረኝ የባጡን የቋጡን ፣ እደግፋለሁ ሳልል ሞነጫጭሬ ወጣሁ። ነገር ግን እኛ የሞነጫጨርነው ሳንቀጠር፣ ባዶ ወረቀት እየወረወሩ የወጡት የትምህርት ቤት ጓደኞቻችንን ተቀጠሩ፣ አምባሳደር ደረጃ ድረስ ደረሱ።
ይህን ጉዳይ ያነሳሁት በደርግ ጉዜ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ተስፋየ ዲንቃ በነበሩበት ጊዜ ከነበሩት ልምድ ያላቸው ዲፕሎማት(Career diplomat) በስተቀር በውጭ ጉዳይ የሚቀጠሩት ፣ በብሄር ፣ብሄረሰብ ተዋፅኦ፣ በጋብቻ ትስስር ፣ በፓለቲካ አመለካከት ቀናይነት ወዘተ እንደሆነ ለመግለፅ በሚል ነው ይህን ገጠመኝ የከተብኩት፡፡ በኢትዮጵያ ትሪቢዩን በየነ መረብ የተነሳውን ሃሳብ እንደምጋራው የደቦ ፍርጃውን ለመጋራት አይዳዳኝም፡፡ የሌሎች የሰራሁባቸውን የህግ አርቃቂና ተርጓሚ የኢሕአዴግ የመንግስት መዋቅሮች ጉዳ ጉዶች ስጠይቅ አቀርባለሀ።ከዚያም የኢትዮጵያ የኢሕአዴግ መንግሥት ተብየው ቁመና ሲያንገፈግፈኝ ያገኘሁትን እድል አግኝቼ ወደ ታልቅዋ ብርታንያ እንግሊዝ ተገፍቸ ዘለቅኩ።የመጀመሪያው ዓላማየ ይህን ገነጣጣይና ለኢትዮጵያ ሕዝብ የማይበጅ መንግስት ለመታገል ነበር አመጣጤ። ይህን ዓላማየና ራዕየን ለማሳካት ያደርኩት ወደ እትዮጵያ ኮሚኒቲ ብቅ ጥልቅ እያልኩ ኢትዮጵያ ዊውንና
ትውልደ ኢትዮጵያዊውን ግንዛቤ እንዲጨብጥ ማድረግ ነበር።እንድ ጊዜ እድሉን አግኝቼ በኢሕአዴግ መንግስት ያለውን አፈና፣ሙስና ከማስገንዘብ አልፎ በተለይ ከ1997 ዓ.ም. አገራዊ ምርጫ በተከሰተው ግድያ ጋር ተያይዞ “ግድያው ተመጣጣኝ ነው አይደለም?” የሚል የጅሎች ውይይት በኢትዮጵያ ኮሚኒቲ የኦሮሞው ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት በተሳተፉበት ሲካሄድ የህግም ትምህርት ስለቀሰምኩ፣ የአባቶቻችን ትብዕል፣ ዘየና ህጋዊ ትርጓሜ ” ወገኖቸ በሕግ ፊት አንድ እንቀላል የሰረቀና አንድ በሬ የሰረቀ እኩል ወንጅለኞች ናቸው” ይልቅስ “አንድ ልጅ ለአንድ እናት ሚልዮን እንደመሆኑ በእናት ቁስል እትቀልዱ፣ይልቅስ የሰው ልጅ ትገሏል ወይስ አልተገደለም” ብላችሁ የሕግን መሰረታዊ ፅንሰ ሃሳብ ተገንዝባችሁ ተከራከሩ” ብየ ስናገር ፣ ቤቱ በጭብጨባ ተናጠ። መድረክም ተስጦኝ፣በኢትዮጵያ
ፓርላማ የፓርላማው ልዩ ረዳትና የኢትዮጵያ ፓርላማ ረዳት አስተዳዳሪ “ ነበርኩ ብየ ጉዱን ዘረገፍከት። በዚያን ጊዜ የለንደንን ፓለቲካ ይዘውረት የነበሩት አቶ ጎሞራውና ተቀጥያው ወንድሙ መኮንን ነበሩና ከአቶ ገሞራው ጋር ኮሚኒቲ የኢሶልና የአማርኛ ቋንቋ እናስተምር ስለነበር በጋራ ለመታገል ተግባቦት ላይ ገባን ፤
ከዚያ በቆራጥነት ያመራሁት “ክወልቃይት፣ ጠገዴና ሰቲት ሁመራን” ወደ ትግራይ መካለል የሚደረገውን ትግል የሚጋራ ዲያስፓራ ባለመኖሩ ፣ ፉት ለፊት ለመጋፈጥ ወደ ኢምባሲ ስዘልቅ “ ይህ ኢምባሲ እባቶቻችን በከፈሉት ግብር የተገዛ በመሆኑ ማን ይሁን ማን የተለየ የፓለቲካ አቋም ቢኖረውም ፣ ሊስተናገድበት መብቱ” ነው በሚል ንግግሬ ይሁንታን አግኝቶ መመላለስ፣ በስብሰባዎች መጋበዝና ለሃገሬና ለህዝቤ መጮህ፣
ጀመርኩ፣በተቃዋሚ ነን ባዮች ቅንጅት፣ግንቦት ሰባት ያላገኘሀትን መድረክ አግኝቼ፣እንደሌሎቹ ፈርቸ ሳይሆን ፊት ለፊት በመጋፈጥ ትግሌን “ውስጡን ለቄስ “ ብየ ጀመርኩ ።
እንግዲህ ይሄን እደረኩ፣ ይሄን ተናገርኩ፣ተጋፈጥኩ ለሚለው ከነበሩት ጥቂት ሰንኮች ባላመልጥም ይህን ጉዳይ ለታዳሚው፣ ለሕዝቡና ለህሊናየ ትቸው በኢትዮጵያ ትሪቢውን ከተደረገው ውይይት አንፃር የኢትዮጵያ ኢምባሲ በታለቅዋ ብሪታንያ ይታዩ የነበረ ጥንካራ ጎኖችና ዕፀፆች ለማተት እሞክራለሁ።
ከላይ ስለ አምባሳደሮች አለም እቀፋዊ ተልዕኮዎች አስመልክቶ ከተዘረዘረው ፅንሰ ሃስብ እንፃር ሲታይ በአለም ዙሪያ ያሉ የኢትዮጵያ ኢምባሲዎች አምባሳደሮች በተቃርኖ አብዛኛዎቹ የየብሄራቸው ፓርቲ አባላት ናቸው። ስለዚህ ለሃገረ ኢትዮጵያ ዘብ ከመቆም ይልቅ የኢሕአዴግ ፓርቲ ጋሻ ጃግሬዎች ነበሩ። ከዚያም ዝቅ ሱሉ ለየብሄራችው ጋሻና መከታ በመሆን የየራሳቸውን ብሄር ተወላጆች በየኢምቢሲያቸው
እንድ ነገር መታወቅ ያለበት የኢምባሲው አምባሳደሮች ሆነ ዲፕሎማቶች የሌላ ብሄር አባል በተለይ የአማራ ተወልጅ ከሆኑ በዐይነ ቁራኛ የሚከታተላቸው የበላይ የሆነው ፓርቲ ከእኛ ሃገር እንፃር የህውሃት አባላት ስለሚመደብ ራሳቸውን ሆነው አይቀሳቀሱም። ካፈነገጡ በግምገማ ወይ የመቆያ ጉዚያቸው አምስት አመታት አጥሮ ሳይጨርሱ ወደ ሃገር ቤት ሽንጣቸውን ጠቅልለው ለመመለስ ይገደዳሉ።
ሌላው በገዥው መደብ እንደ አጋር፣ ተለጣፊነታቸው አየል ያለውና ለክፉ አይሰጡንም ተብለው የሚታዩ ፓርቲዎች በኢምባሰው፣ በአምባሳደሩ፣ በዲፕሎማቶች ያላቸው ቦታ ከፍ ያለ ይሆናል።
ከዚህ እንፃር ባለፉት 27 ዓመታት የኢትዮጵያ ኢምባሲ ተጠቃሚዎች፣ ጋሻ ጃግሮዎች፣ቤተኞች፣አለን አለን ባዮች በደረጃ ሲቀመጡ በአንደኛ ደርጃ ዲፕሎማቶች በብዛት ጡረተኛ የህዋት ሃባላት የሚጨፍሩበት፣
ቀጥሎ ሱማሌዎች፣ ደቡቦች ከዚያ አማራ ያልሆኑ ቅይጥ እማራ ተብየዎች፣ ከዚያ ደፋር በየጊዜው የሚኮረኮሙ ለኢትዮጵያና አማራ ከመናገር የማይቦዝኑ ተብለው ይቀመጣሉ፡፡ ቡችሎታ ሁሉን የሚያስከነዱና ሊኢምባሲው ራስ ምታት የሆኑ አማሮች በውራነት የሚቀመጡ ሲሆን ኦሮሞች ካላቸው የፖለቲካ አቋም የተነሳ ኢምባሲው ውስጥ እንደዛሬ ሳይሆን ኢምባሲው የሲኦል ቤት ነበር ።
ከዚህ ላይ አንድ የሚያስደምመው ጉዳይ “እንዳይሸሽ በመጠን ጎትተው፣ ጠቅልሎ ውስጣውስጡን እንዳያውቅ በብልሃት ግፋው “ በሚለው የተንኮል ስልታቸው ይመለሳል ጥይቄ አለኝ ብሎ የሚመጣውን አማራ በዚህ መልክ ያስደናግቱታል፡፡ አማራው በዲፕሎማሲው የተፈጥሮ ዕውቀት ስላለው፣ እንደሚባለው ቢኢምባሲው አካባቢ የአቅም ውስንነት ስላለ አማሮች በበጎ ፍቃደኝነት ዲፕሎማቶችን ሰለሚያግዙ
በየገቡበት እየተከታተሉ እገዛ እንዲያደርግላቸው ይወተውቱታል። ከዚህ ባሻገር የአማራ ዲፕሎማቶች ሆነ አምባሳደሮች እንጀራ ሆኖባቸው እንጂ የሚደርስባቸው ግምገማ በገዥው መደብ የከፋ ስለሆነ ምን ቢሰሩ አይመሰገኑም፣ በዐይነ ቁራኛ ነው የሚታዩት፣ በአጠቃላይ ብዙዎቹ ደስታ ክላያቸው የራቀ፣ በራሳቸው እንዳይተማመኑ የተደረጉ ፣ ተፅእኖ የበዛባቸው ናቸው።
ሌላው በተቃዋሚ ጎራ የተሰለፉት እንደ ቅንጅት ፣ግንቦት ሰባት ያሉ ቡድኖች የዛሬውን አያድርገውና በነፍስ የሚፈላለጉ፣ እንደ አይጥና ድመት እርስ በእርሳቸው አድፍጠው እንዱ እንዱን ለመያዝ ፣ሌላው ለማምለጥ እየተጠባበቁ የሚኖሩ ነበሩ። ተቃዋሚዎች የኢንባሲውን ደጃፍ እንዳይረግጡ፣ ሃገራቸውን እንዳይጎበኙ ማዕቀብ እንዲጣልባቸው የኢምባሲ ተጠማኝ ፤ ተቀጣሪ ዘበኞች ይህን ፀያፍ ስራ ይደረጉ ነበር፡፡ በማንኛውም ማህበራዊ ግንኙነት ዘር እንዳይሉ፤ ክተግፕናኘም በድላና ቦክስ የሚዣለጡ ነብሩ።
እንግዲህ በኢትዮጵያ ትሪቢውን ሚዲያ /በይነ መረብ/ ለውይይት ቀርቦ አወያዩና ምላሽ ሰጭወች ተረኝነት በታላቅዋ ብሪታንያ ኢምባሲ ይታያል የሚል ፅንሰ ሃሳብ ቀርቦ በአንድ ምላሽ ሰጭ ምልሁ የሆነ ምላሽ ሰጥተዋል ። እርሳቸውም ሲናገሩ “አንዱ ልጅ ፣ ሌላውን የእንጀራ ልጅ” አድርጎ ማየት ወንጀል ከመሆኑ ባሻገር እምባሳደሩንም ሳይቀር ጥያቄ ውስጥ ያስገባል ብለዋል።
የሃሳባቸ ቅቡልነት አጠያያቂ አይደለም። ነገር ግን ምክንያቱን አንጥሮ ማውጣቱ የግድ ይላል። እንደሚታወቀው “ከበሬ በረት በግ አብሮ አያድርም” እንዲሉ እንደዚህ ቀደሙ የነበረውን የተለመደ ክስተትተከትሎ መሄዱ የኢምባሲውን የ27 ታሪክ ለሚያውቅ አይገርምም።
የሚገርመው ግን እነ ግንቦቴዎች/ የአሁኑ አዜማ ነን ባዮች/ ወደ ሁለተኛ የኢትዮጵያዊያን ቤታቸው በምን ሆነ ምን ወደ ኢምባሲ መግባታቸው ባይከፋም ሌሎችን እየፈረጅ ለማሸሸት መሞከራቸው የሚያፀይፍና
ማንኛውም ኢትዩጵያዊ ሰሳማዊ የሆነ የፓለቲካ ልዮነት ይዞ፤ ተቀራርቦና በሚያግባቡ ጉዳዮች ተቀራርቦ መነጋገሩ የለውጡ አንዱ እካል በመሆኑ ሉበረታታ ይገባል እንጂ በስመ ኢምባሲ ይሳተፍ ነበር ብሎ እየፈረጁና እያሸማቀቁ ማራቁ ህጋዊ አይደለም። ያለፈውን በነሱ ይደርስ የነበረን አድሏዉ ድርጊት በስመ ቂም በቀል ከአባራሪዎቻቸው ፣ ከከሳሾቻቸው ጋር ሁነው መፈፀማቸው የበታችነት ስሜት የተጠናወታቸው መሆኑን የሚያሳይ ነው።
ከዚህ ላይ ከዚህ በፊት አባሮሽ ይጫወቱ የነበሩ ባላንጣዎቻቸው ጋር አሲረው፤ የኢምባሲው የዲያስፓራ ክፍል ተጠሪዎች ችግሩን የጋራ መድረክ ፈጥረው ከመፍታት ይልቅ ድንጋይ ተሸክመው ና ተጎብሰው ይቅርታ በመጠየቅ ከዚህ በፊት በአጋርነት አብረው የሰሩትን ወንድሞቻቸውን የሌለ ገመና በመለደፍ “ እኔ ከተመቸኝ ፣ ለእንቺ መላ በይ” በሚል በኖሩበት ትበዕል ተጠምደውና ለማይርባ ደሞዝ ብለው እያጣሉና አሳልፈው እይሰጡ ከመጣው ጋር ማሽቃበጥ አግባብ አይደለም ።
ለአምሳደሮች ሆነ ለዲፕሎማቶች እውነታውን በማፍረጥረጥ መላ እንዲፈጠርና ችግሮች እንዲፈቱ ጥረት ማድረግ የግድ ይላቸው ነበር። እሳት እያቀበሉ የራስን መናኛ እንጀራ መጋገር ትዝብት ነው ትርፉ።
በአምባሳደሮችም ሆነ አዲስ በሚመደቡ እንግዳ ዲፕሎማቶች ብቻ መረጃ እስከሌላቸው ድረስና ድፍሮ ጉዳዩን እፍረጥርጦ የሚናገር የሚመለከተው ክፍል እስከሌለ ድረስ ፣ሁሉን በእንግዶች መለደፍ አግባብ አይደለም “ምን ተዳቸው” ፣ ስራቸው የሚመጣውን ማስተናገድ ነው።
ነገር ግን ዲፕሎማቶቹ እያወቁ “ይራሳቸውን ብሄር እያሰባሰቡ ክሆነ ይህ እየተሄደበት ያለው የዘቀጠ ከለውጥ ጋር የሚቃረን አደገኛ አካሄድ ኋላ ቀር ከመሆኑ ባሻገር እንደተባለው ትልቅ ወንጀልና የትም እንደማያድረስ ተገንዝበው የእርምት እርምጃ ሉወስዱና የሚኤዱበት ውርስ ዕፀፃቸው ሊነገራቸው የግድ ይላል። ይህ ዘር ተኮር ፣ የቡድን፣ የደቦ ለመልካም ስራ እንጅ ለተንኮል ስለማይበጅ፣ በተረኝነት ወንድምን ለማሽመድመድ መታተሩ ከኢትዮጵያ ባህል ጋር ስለማይሄድ ለአንዴና ለመጨረሻ መላ ሊበጅለት የግድ ይላል ።
ሌላው የቤተክርስቲያን ጉዳይን በተመለከተ በዐፄው ዘመን ሆነ ቀደም ባለው የኢትዮጵያ የመንግስት ሥርዓት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ና መንግስት መሳ ለመሳ ትጋግዘው ሃገርን ያስተዳድሩ ነበር። ነገር ግን አሁን ባለው ተጨባጭ ሁኔታና በኢትዮጵያ የዕምነቶች መበራከት የተነሳ ይህ እካሄድ ተግ ያለ ይመስላል፡፡
በእንግሊዝ ሃገር በምትገኘው ቅድስት ማሪያም የተከሰተው የመከፋፈል ሂደት መነሻው ለመግለፅ መዳዳቱ እስቸጋሪ ስለሆነ ይህ ሰንክ አምላክ መላ ይበለው እያልኩ በተደረገው ውይይት ግን በተረኝት ኢምባሲውን
ትናንት የህውሃት ኢምባሲ ቤተክርስቲያናቺንን ግብቶ ያምሳል ይል የነበረው የአንድ ብሄርና የእነ ግንቦት ሰባት የአሁኑ እዜማ ቡድን መናገሻውን ኢምባሴ አድርጎ እጁን ለማስረዘምና ጉልበቱን እስከ ሲኖድስ ዘልቆ ለማፈርጠም መሞከር የጀመረው ከለውጡ ማግስት ጀምሮ ስለመሆኑ መረጃ አለ።
ኤምባሲዎች በዕምንት ጉዳዬች በተለይ በቀኖናውና በእስተዳደር በኩል እንዳይገቡ ህግ የሚከለክላቸው መሆኑን ያውቃሉ። ነገር ግን የመገላገል፣የማስታረቅና የአማኞችን ደህንነትና ሰላም የመጠበቅ ሃገራዊ ሃላፊነት ስላለባቸው መረጃዎችንና ታሪካዊ ተግዳሮቶችን ከማስተላለፍ አልፎ ለአንዱ ወግነው ለመሄድ መሞከሩ
የሰራተኛ ቅጥርና ስንብትን በተመለከተ በተቻለ መጠን ሆደ ስፊ ሆኖ ስተቶችን እያረሙ መጓዙ መልካም ቢሆንም በተቅጣሪና ቀጣሪ መካከል የተፈጠረውን ውል፣ ከነበረው የፓለቲካ ወገንተኝነት፣ከለውጡ ፍላጎትና አሁን ያለው የፓለቲካ እንድምታ ጋር ተያይዞ መንግሥት ፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴርና ባለሙሉ ስልጣን አምባሳደሩ ባላቸው ምጥን ራስ ተነሳሽነት ከደርሳቸው መርጃ አንፃር የመወሰን መብት ስላላቸው በዚህ ጉዳይ ላይ ጠልቆ ለመተችት የሚያስቸግር ይሆናል
የኢትዮጵያ ትሪቢውን ይህን ውስጥ ለውስጥ የሚብላላ ፤ ስር የሰደደ ፤ የነበረና ተደጋግሞ እየተከወነ ያለ የኢምባሲ ዘር ተኮር አፀያፊ የታሪክ ቅብብሎሽ እንዲሁም የተረኝነት አካሄድ ለህዝብ ውይይት ማቅረቡ፣ መላ እንዲባል ድልድይ ሆኖ መነሳቱ ሊመሰገን ይገባል።
ትናንት ተገፍተናል የሚሉ ግንቦቴዎች እሁን እዜማ የሚባል ጠረን ያላቸው ቡድኖችና የአንድ ዘር ግልብጥ ስብስቦች በዕውቀታቸው ሳይሆን የተረኝነትን ስሜት አግበው ኢምባሲውን “ጀግና የወለደው” በሚል ስሜት መውረርና ሌላውን አስተዋፅኦ ያደረጉትን ኢትዮጵያዊያን ና ትውልደ ኢትዮጵያዊያን ለማሸሽት መሞከር ክሰለጠነው ዓለም ጋር የማይመጣፕን የዘቀጠ እካኤድ መሆኑን ለማስተማር መሞከሩ እሰየው ሊይሰኘው ይገባል።
ያየሀትን የሚዲያው (የበይነ መረቡ) ድክመት ሲዳሰስ ቃለ መጠይቅ የቀረበላቸው ግለሰቦች ስለ ኢትዮጵያ ኢምባሲ የረጅም ጊዜ መልካም ስራዎችና ዕፀፆች ጥልቅ ዕውቀት የሌላቸው፣ ተገፍተው በሄዱት የኢምባሲው ባለውለታዎችና ይበቃቸዋል ተብሎ” እንደ እሮጌ አቁማዳ” በተወረወሩ ዜጎች ምትክ፣ የዲያስፓራ ኢምባሲ ተቀጣሪዎችን ዕድሜ ይስረዝማሉ ተብለው በሸፍጥ የተመለመሉትን አሰባስቦ እርባና የሌለው ቃለ-መጠይቅ ማድረግ የእንቶ ፈንቶ አካኤድ ነው ፡፡ የኢምባሲ ምልምል ቃል-መጠይቅ ምላሾች ጠንከር ባሉት የኦሮሞና ግንቦቴዎች ተገፍተው ስለወጡ ፤ ኢምባሲ ባሉ በፍራቻ ተረኛ ተባራሪ እንሆናለን ብለው ባሰቡና ከስራ በተሰናበቱት አካላት የተቀነባበረ ዝግጅት የሚመስል ሽታ አለው።
ሌላው የግለሰቦች መባረር ተረኛ ነን በሚሉ ከተፈፀመ፣ ስህተት ተሰርቶ ከሆነ ፍርድን ህዝብ እንዲሰጥ በማድረግ ፤ ከሰው ህሊና በላይ የሆኑትን ምክንያቶች ለሚመለከተው ና ለግለሰቡ ተትቶ ውይይቱ ማህበረሰብ ተኮር ቢሆን ይበጃል እንላለን።
ከዚህ በተጨማሪ በደቦ ፍረጃና በይባላል የኢምባሲው ዲፕሎማቶች “የሶስት ወር ደሞዝ እየለቀቁ ነው” በየአለማቱ በዲፕሎማትነት የሚመደቡት ብሎ በበይነ መረብ መልቀቁ የአቅም ማነስ፤የዘመድ አሰራር፤ ያለ ችሎታ ብሔር ተኮር የማመጣጥንና ሌሎች ችግሮች በግልፅ ቢታዩም ፤ ማስረጃ በእጅ እስክሌ ድረስ ተጠያቂ ስለሚያደርግዎ ፤ ሚስጥሩን ከውስጥ አዋቂ ነው ያገኙት ተብለው ጣጣ እንዳይገቡ ያስቡበት እላልሁ፡፡
አዘጋጁ ወይም የበይነ መረቡ የኢትዮጵያ ትሪቢዩን ባለቤት እውነታውን ለማውጣት የሄዱበት ዕርቀት የሚበረታታ ሆኖ የሚፈልጉትን ምላሽ በግለሰብ ጉዳይ ላይ ተጠያቂዎችን መጥመደ ፤ እውቀት ተኮርና ልምድ አዘል መልስ የሚመልስላቸው አጥተው እራሳቸው መላሽ፣ እራሳቸው ጠያቂ ለመሆን መዳዳታቸው፣ የድግግሞሽ መበራከት የሚያሳብቅ ተልዕኮ ዝግጅቱ በአጠቃላይ እንዳለው ያሳያል። ለወደፊቱ የጋዜጠኝነትን ካባ ተላብሰው ቢመጡ ትልቅ ስራ ይሰራሉ ተብሎ ይታሰባል።
ፕሮጀክት ማጠናቀቅ kxg 20+ በህንፃ ስካን የማካሄድ ሂደቱ ላይ ያተኩሩ የዋና ምርቶች የንጽሕና ብርጭቆ የደህንነት የተጋለጠ መስታወት pvb በጣፋጭ ስፊት የተንጠለጠለ መስታወት የ spg የጎማ
በሰሜን ጎንደር የጦር መሳሪያ ሽያጭ መጧጧፉ ተሰማ April 11 2015 2 Comments ኢሳት ዜና -በሰሜን ጎንደር ዞን በሚገኙ ወረዳዎች የጦር መሳሪያ ሽያጭ ከመቼውም ጊዜ በላይ ተጧጡፎ በመሸጥ ላይ መሆኑን የአካባቢው ምንጮች ገልጸዋል።
10-4-2015መሰረት ከጎንደር አዘዞ ተነስታ ህይወትን ለማሸነፍ አዲስ አበባ ከተመች፣ሸገር ለ16 ዓመቷ ታዳጊ ያዘጋጀችላት መና ስላልነበርም ወላጅ እናቷን በሞት ተነጥቃ ሰማይ ምድሩ የተደፋባት መሰረት
16-4-2020ሰላም በሃገሩ ስለሌለ ህወሃት በዱባይ ተሰብስቦ የህወሃትን 42 አመት ምስረታ አክብረው ሲመለሱ ህወሃቶችን ከአዲስ አበባ ወደ ሌላ ክፍለ ሃገር ስታመላልስ የነበረችው በሼህ መሐመድ
ለአስጨናቂ ጠበቆች እና ጠበቆች አሁን ይደውሉ +971 506531334 የወንጀል ፣ ሙግት ፣ ክርክር ፣ ክርክር ሙግት ፣ የኮርፖሬት ፣ የባንክ ፣ ሪል እስቴት ፣ ዱባይ ፣ uae
Ovit መሿለኪያ በረከት አመጡ የእግረኛ መካከል ምስራቃዊ ጥቁር ባሕር ልማት ኤጀንሲ ዋና ፀሀፊ 'ከፍተኛ ጠቀሜታ አተረፈ አለው Erzurum እንደ Trabzon እና Rize በጣም ትልቅ ፕሮጀክት
መጋቢት ፳፭ (ሃይ አምስት) ቀን ፳፻፬ ዓ/ም ኢሳት ዜና -በዱባይ አንድ ኢትዮጵያዊት በአሰሪዋ ተገድላ በጊቢው ውስጥ ተቀብራለች የኢትዮጵያ ቆንስላ ዜናው እንዳይወጣ እያባበለ ነበር ተብሎአል
freedom for ethiopian womens መንግስት ግድቡ ሲጀመር በ4 አመታት ውስጥ ይጠናቀቃል የሚል መግለጫ መስጠቱ - በአዲስአበባ እና በክልል ዋና ዋና ጅምላ ማከፋፈያ ቦታዎች የሚካሄደው ሽያጭ ማዕከላዊ የግብይት ስርዓት
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐብይ አህመድ በሶስት ወራት ውስጥ ወደ ሁሉም የጎረቤት አገራት ጉዞ ያደረጉ (የኤርትራው ልዑካን ቡድን ወደ አዲስ አበባ የመጣው በዱባይ አየር የመንግስት ተቋማት አክስዮን ሽያጭ
ባለፉት ተከታታይ ይህ የከበረ ብርጌድ ውስጥ Catterpillar እና Fujitsu ተቀላቅለዋል "ዓለም በቂ አይደለም" የማስተዋወቂያ አጋሮች ወጪ ፊልሙ ለ መስቀል-ማስተዋወቂያ "ነገ ሲሞት ፈጽሞ" በተለያየ 100 ሚሊዮን 120 ወደ ዶላር ከ ተገምቷል
የፀና የንግድ ፈቃድ ሳይኖራቸው የንግድ ሥራ በመሥራት፣ የንግድ ትርፍ ግብር፣ ተጨማሪ እሴት ታክስ ባለመክፈል፣ በሕገወጥ መንገድ የተገኘን ገንዘብን ሕጋዊ አስመስሎ በማቅረብና ሐሰተኛ ሰነዶችን በማቅረብ ወንጀል የተጠረጠሩ የሲሪላንካ
የኢትዮጵያ ቢሄራዊ ባንክ በተለይ በቡና ሽያጭ ቁጥጥር የሚያደርግ አካል ነው፡፡ የግዥና ሽያጭ ውል የሚመዘገበው በዚህ ባንክ ነው፡፡ እንደ አሰራር አንድ ሽያጭ በወሩ ከተሸጠው አማካይ ዋጋእስከ 10% ዝቅ ብሎ የሸጠ ማንኛውም
ህንዳዊው አሾክ ሞሃንላል ሻርማና ኒውዚላንዳዊው ሱሀስ ፓራሳድ በቱሪስት ቪዛ ወደ አገር ውስጥ ገብተው፣ ያለምንም የሥራ ፈቃድ የባጃጅ መለዋወጫ ሽያጭ ንግድ ሥራ ውስጥ በመሰማራት
መያዣን በመጫን ላይ kxg 20+ በህንፃ ስካን የማካሄድ ሂደቱ ላይ ያተኩሩ የዋና ምርቶች የንጽሕና ብርጭቆ የደህንነት የተጋለጠ መስታወት pvb በጣፋጭ ስፊት የተንጠለጠለ መስታወት የ spg የጎማ
የኬንያን የነዳጅ ክምችት ያገኘው የእንግሊዙ ታሎው ኦይል እንደገለጸው የነዳጅ ክምችቱ ወደ ጎረቤት ሀገር አትዮጵያ ሊቀጥል ይችላል የሚል እሳቤ ላይ እንዳለ ዋሰሽንግተን ፖስት ዘገበ፡፡ በዚህም መሰረት ታሎው ኦይል ፣ አፍሪካ ኦይል ኮርፖሬሽንና
የሩሲያ ፌዴሬሽን ውስጥ የሂሳብ እና የፋይናንስ ሪፖርት ላይ ደንቦች የሒሳብ ላይ ያለውን ደንቦች "ዲግሪ ፖሊሲ" pbu1 / 2008 06 10 2008g ያለውን የሩሲያ ፋይናንስ ሚኒስቴር ትዕዛዝ ተቀባይነት "በአካውንቲንግ ላይ" 402 fz № № 106 ና
information for ethiopia Translate Saturday August 31 ሲመሩ የቆዩት ወ/ሮ አዜብ መስፍን ከሃላፊነት መነሳት ተከትሎ በሕወሐት ውስጥ ውጥረት መንገሱን ምንጮች አመለከቱ። የኤፈርት ቦርድ ሰብሳቢ መረጃ በጨዋታ፤ በዱባይ
እንኳን ደስ አለዎት! Slocable ለሶላር ኬብል አዲሱን የ TUV 1500V የምስክር ወረቀት (IEC62930 እና EN50618) አግኝቷል። የእኛ ስሎቭ ሶላር ኬብል በፀሐይ ኃይል ማመንጫዎች እና በፀሐይ ኃይል ስርዓት ውስጥ በሚገኙት የፀሐይ ኃይል ማመንጫዎች መካከል በዲሲ
«ኦባማ ኬር» በሚል ተቀጥያ ስም የሚጠራውን ለአቅም ተመጣጣኝ የጤና ጥበቃ ዋስትና ድንጋጌ እንዲተካ የቀረበው የዩናይትድ ስቴትስ የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት የጤና ጥበቃ ህግ ሥራ ላይ ከዋለ በቀጣዮቹ አሥር ዓመታት ውስጥ የጤና ዋስትና የሚያጡ አሜሪካውያን ቁጥር በሃያ ሁለት ሚሊዮን እንደሚጨምር ተገልጿል።
ጥልቀት ያለው የጋርኔት-ሐምራዊ ቀለም ያለው የ 2018 ፓቬል ደ ሉዜ ጥሩ የበሰለ ጥቁር ቼሪ ፣ ሞቃታማ ካሲስ እና የተጠበቁ የፕላሞች እምብርት ላይ ጥሩ መዓዛ ያለው ቸኮሌት ፣ ቀይ ጽጌረዳዎች እና የአርዘ ሊባኖስ የደረት ሽታዎችን ይሰጣል ፡፡ የተትረፈረፈ ጭማቂ ጥቁር ፍሬ ያለው ሙሉ ሰውነት ያለው ፣ ሽቶውን በማጠናቀቅ ጨዋነት ያለው ሸካራነት እና ብዙ አዲስነት አለው ፡፡
እቲ ቤት ምኽሪ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘካየዶ ስሩዕ ኣኼባ፣ ካብ ክልል ሶማል ዝተበገሱ ዕጡቓት፣ ናብ ሓሙሽተ ዓድታት ናይ ኦሮሞ ብምእታው፣ ኣብ ልዕሊ ሰብን ንብረትን ሓደጋ ከምዘብጽሑ ምርግጋጹ ጋዜጣ ሪፖርተር ካብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዜናኣ ኣስፊራ።
ብዘይካ’ዚ በቲ ግጭት ሓያሎ ተወላዶ ኦሮሞ ካብ ዓድታቶም ክመዛበሉ እንከለዉ፣ እቶም ዕጡቓት ኣብተን ዝኣተዉወን ዓድታት ኦሮምያ፣ ባንዴራ ናይ ክልል ሶማል እናተኸሉ ከምዝኸዱ ቤት ምክሪ ክልል ኦሮምያ ኣብቲ ዘካየዶ ኣኼባ ኣመልኪቱ።
ቤት ምኽሪ ክልል ኦሮምያ ኣብ መወዳእታ፣ እቲ ንኣስታት ኣርባዕተ ኣዋርሕ እናተደጋገመ ክርአ ዝጸንሐ ግጭት፣ ናብ ካልእ ዝባኣሰ ኩነታት ከየምርሐ እንከሎ ዝለዓለ ኣተኩሮ ክወሃቦ ጸዊዑ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ዝሓለፈ ወርሒ ንጋዜጠኛታት ሃገሩ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝተጎሃሃሩ ግጭታት፣ እቲ ዝያዳ ኣተሓሳሳቢ፣ ንክልላት ኦሮሚያን ሶማልን ኣብ ዘዋስን ከባቢታት ዝርአ ዘሎ ግጭት ምዃኑ ምግላጹ ይዝከር።
የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ አመራርና ሰራተኞች ታላቁን የህዳሴ ግድብ ጎበኙ – Addis Ababa Meles Zenawi Leadership Academy
የአካዳሚው አመራርና ሰራተኞች ሚያዝያ 19 ቀን 2009 ዓ.ም ታላቁን የህዳሴ ግድብ በጎበኙበት ወቅት እንደተናገሩት ይህ ወደር የማይገኝለትና ብሄራዊ መግባባት የተፈጠረበትን ታላቅ ፕሮጀክት ከቦታው ድረስ ተገኝተን በአካል በመጎብኘታችን ታላቅ ደስታ ተሰምቶናል ብለዋል፡፡
ልዩነቶቻችን እንደተጠበቁ ሆነው በሚያግባቡን ጉዳዮች ዙሪያ በጋራ የማንሰራው ስራ እንደሌለም ዳግም ያስመሰከርንበት ግድብ መሆኑን መረዳት ችለናል ያሉት ጎብኝዎቹ አሁንም ይህን ሀያልና አለምን ጉድ ያሰኘውን መተባበር አጠናክረን በመቀጠል የተገባደደውን ስራ በአጭር ጊዜ ውስጥ ዳር እንደሚያደርሱት ያላቸውን እምነት ገልፀዋል፡፡