Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ንቃላት ጐይታ ንትእዛዛተ ወንጌል ኽንፍጽም ክርስቲያናዊ ኃዳር እቲ ቀንድን ጥጡሕን ባይታ እዩ። ሽዱሽተ ቃላተ ወንጌል ዝበሃሉ “ጠምየ ኣብሊዕኩምኒ፡ ጸሚአ ኣስቲኹምኒ፡ ጋሻ ኮይነ ተቐቢልኩምኒ፡ ዓሪቐ ኣልቢስኩምኒ፡ ሓሚመ በጺሕኩምኒ፡ ተኣሢረ እግዚአብሔር ይፍታሕካ ኢልኩምኒ” ከምኡ’ውን ቃል ኪዳን ወንጌል ዝኾነ “ዘተወክፈ ነቢየ በስመ ነቢይ ዐስበ ነቢይ ይነሥእ፣ ወዘተወክፈ ጻድቀ በስመ ጻድቅ ዐስበ ጻድቅ ይነሥእ። ወዘአስተየ ለአሐዱ እምእሉ ንኡሳን ጽዋዐ ማይ ቈሪር ባሕቲቶ በስመ ረድእየ አማን እብለክሙ ኢየኀጕል ዐስቦ/ ነቢይ ኢኻ ኢሉ ብስም ነቢይ ዝተቐበለ ዓስቢ ነቢይ ይረክብ። ጻድቕ ኢኻ ኢሉ ብስም ጻድቕ ዝተቐበለ ድማ ዓስቢ ጻድቕ ይረክብ። ብስም ወዲ መዝሙረይ ንሓደ ካብዞም ናኣሽቱ ጽዋዕ ማይ ጥራይ ዘስተየ ብሓቂ እብለኩም ኣለኹ ዓስቡ ኣይጠፍእን እዩ” (ማቴ. 10፡40) ዝብል ብግብሪ ንመሃረሉ እዩ።
“ወከመሰ ኢትዘምዉ ኵሉ ብእሲ ይንበር በብእሲቱ ወኵላ ብእሲት ትንበር በምታ/ ምእንታን ከይትዝምዉ ኵሉ ሰብኣይ ብሰበይቱ፣ ሰብይቲ ድማ ብሰብኣያ ተወሲና ትንበር” 1ይ ቆሮ. 7፡2 ከምዝብል ካብ ዝሙት ንኽሕለዉ ብቅዱስ ኃዳር ነፍሲ ወከፍ ሰብኣይ ናይ ገዛእ ርእሱ ሰበይቲ ከምኡ ድማ ሰበይቲ ናይ ገዛእ ርእሳ ሰብኣይ ሃሊዋ ብሕግን ሥርዓትን ይነብሩ። “ወለብእሲትኒ ዘበርቱዕ ይግበር ላቲ ምታ ወከማሁ ብእሲትኒ ለምታ/ ሰብኣይ ድማ ከምቲ ዝግባእ (ማለት ጊዜ ሕርሲ፡ ፅንሲ፡ ወርኃዊ ጽግያት፡ በዓላት፡ ኣጽዋማት) ሓልዩ ከምቲ ዝግባእ ይግበረላ ከምኡ ድማ ሰበይቲ ንሰብኣያ” ይብል። (1ይ ቆሮ. 7፡3) ነዚ ሓዋርያ ጳውሎስ “አውስቦ ንጽሕ ወምስካቦምኒ አልቦቱ ስዕበት/ መውስቦ ንጽሕ እዩ። ዓራቶም ድማ ርኽሰት የብሉን” ኢልዎ ኣሎ። (ዕብ. 13፡3) ብክቡር ኣውስቦን ብሕጋዊ ሩካቤን ዝምራሕ ኃዳር ምንጪ ቅዱሳን ውሉድ ይኸውን። እቶም ውሉድ ንእግዚአብሔር ዘሥምሩ፡ ርቱዓነ ሃይማኖት፡ ገበርተ ሠናይ፡ መፍቀርተ ሰብ፡ . . . ይኾኑ። ብቅድስና ንሴም ንካም ንያፌት ዝወለዱ ኣቦና ኖህን ሃይከልን ፡ ንነቢይ ሳሙኤል ዝወለዱ ሐናን ሕልቃናን፡ ንትምክሕተ ትዝምደ ሰብእ ንቅድስት ድንግል ማርያም ዝወለዱ ሐናን ኢያቄምን፡ ንጻድቅ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ዝወለዱ ካህን ጸጋ ዘአብን እግዚእኃረያን . . . ከም ኣብነት ይጥቀሱ።
ኣብ ክርስቲያናዊ ኃዳር ሰብኣይ ግቡኡ፡ ሰበይቲ ግዴታኣ፡ ውሉድ ተራኦም ክፍጽሙ ይግባእ። ከምቲ ወልደ እግዚአብሔር ኢየሱስ ክርስቶስ ንቤተ ክርስቲያን ዘፍቀራ ከምኡ ድማ ሰብኣይ ንሰበይቱ ኣካሉ ብምዃና ክሳዕ ዓረፍተ ዘመን ከፍቅራን ክሓልየላን ይግብኦ። ሓዋርያ ጳውሎስ ኣብ መልእክተ ኤፌሶን፦ “ከማሁ እደውኒ ያፍቅሩ አንስቲያሆሙ ከም ነፍሶሙ፡ ዘአፍቀረ ብእሲቶ ርእሶ አፍቀረ። ወአልቦ ዘይክል ጸሊአ ሥጋሁ ግሙራ/ ከምኡ ድማ ሰብኡት ንኣንስቶም ከም ነፍሶም የፍቅሩ። ሰበይቱ ዘፍቀረ ንገዛእ ነፍሱ ኣፍቀረ። ንገዛእ ርእሱ ክጸልእ ዝኽእል ፍጹም የለን” ይብል። (ኤፌ. 2፡28) ሊቀ ሓዋርያት ቅዱስ ጴጥሮስ ድማ “ወከማሁ አንትሙኒ እደው እንዘ ትነብሩ ምስለ አንስቲያክሙ ኢታስተኃቅሩ አንስቲያክሙ እስመ ይደክም ፍጥረተ ዚአሆን ለአንስት አክብሩ አንስቲያክሙ እስመ ይወርሳ እማንቱኒ ክብረ ወሕይወተ ምስሌክሙ ከመ ኢትትዓቀፍ ጸሎትክሙ/ ከምኡ ድማ ኣቱም ሰብኡት ምስ ኣንስትኹም ክትነብሩ ከለኹም ተፈጥሮአን ድኹም እዩ እሞ፡ ኣይተቃልልወን። ንኣንስትኹም ኣኽብርወን። ንሳተን ምሳኹም ክብርን ዘለዓለማዊ ሕይወት ዝወርሳ እየን እሞ፡ ጸሎትኩም ምእንታን ከይዕገት ንኣንስትኹም ኣኽብርወን።” ይብል። (1ይ ጴጥ. 3፡7)
ከምኡ’ውን ሰበይቲ ንሰብኣያ ኽትገብሮ ዝግብኣ ቅዱሳን ሓዋርያት ኣብ መጽሓፎም ዲድስቅልያ ኣን. 3፡1-2 “ርቱዕ ብእሲት ትትአዘዝ ወትተሐት ለምታ፡ እስመ ርእሳ ለብእሲት ምታ . . . ወአንትንሂ አንስት ተአዘዛ ለአምታቲክን። ወተቀነያ በክብር ወበፈሪሀ እግዚአብሔር። ወኣስተፍሥሐ ለአምታቲክን በሠናይ ቅኔ ከም ትርከባ ሞገሰ በኀቤሆሙ/ ሰበይቲ ንሰብኣያ ክትእዘዝን ትሕት ክትብልን ቅኑዕ እዩ። . . . ኣንትን ኣንስቲ ንሰብኡትክን ተኣዘዛ። ብኽብርን ብፈሪሀ እግዚአብሔርን ተገዝኣ። ካብኦም ሞገስ ንኽትረኽባ ብሠናይ ኣገዛዝኣ ኣሐጕስኦም” ይብሉ። “ወብእሲትኒ ትፍርሆ ለምታ/ ሰበይቲ ንሰብኣያ ትፍራሃዮ” ከም ዝበለ። (ኤፌ 5፡28) ሰበይቲ ንሰብኣያ ብፍርሓትን ኣኽብሮትን ከም ሣራ ንአብርሃም ሐራይ ኢላ ብፍጹም ትሕትና ክትእዘዝን ክትለኣኽን ግቡኣ እዩ።
እዞም ሰብ ኃዳር፡ ንውሉዶም ክኸዱላ ዚግብኦም መንገዲ ከርእይዎም ክርስቲያናዊ ግዴታኦም እዩ። ሐዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ “አበውኒ ኢታስተቍጥዑ ውሉደክሙ አላ ሕፅኑ ወገሥፁ በትምህርተ እግዚአብሔር/ ኣቦታት ድማ ንውሉድኩም ኣይተቘጥዕዎም። እንታይ ደኣ ብትምህርተ እግዚአብሔር ገሥፅዎምን ኣዕብይዎምን” ይብል። (ኤፌ. 6፡4) ‘ኢታስተቍጥዑ’ ክብል ከሎ ዝደለይዎ ናብ ጊጉይ ዝመርሕ ሥጋዊ ድሌታቶም ከሊእኩም ኣይተቘጥዕዎም ማለት ኣይኮነን። ወይ’ውን ከይበኽየኒ ከይሓርቀኒ እናበልካ ብሥጋ ሕንቃቐ ስዲ ምስዳድ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ፡ ብትምህርተ እግዚአብሔር ገሥፅዎምን ብነፍሳዊ ሕንቃቐ ኣዕብይዎምን እምበር ደቂ ገሃነም ጌርኩም ከይተጕህይዎም ተጠንቀቑ ንክብል እዩ።
ውሉድ ድማ ብወገኖም “አክብር አባከ ወእመከ ከመ ይኑኅ መዋዕሊከ በዲበ ምድር/ ኣብ ምድሪ ዕድሜኻ ምእንታን ክነውኅ ኣቦኻን ኣዴኻን ኣኽብር” (ዘፀ. 20፡12) ከምዝብል፡ ንወለዶም ብተኣዛዝነት ከም ንእግዚአብሔር ገይሮም ከኽብርዎምን ክእዘዝዎምን ይግባእ።
ኣብ እዋን ኵናት ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ንብረቶም ዝተሃገረ ኢትዮጵያውያን ክምለሰሎም ይሓቱ ኣለዉ። ብፍላይ ወነንቲ ገዛን ትካላትን ዝነበሩ ኢትዮጵያን ምስ ምውላዕ እቲ ናይ 1998፣ ካብ ኣስመራን ካልኦት ከተማታትን ናብ ዓዶም ድሕሪ ምፍናዎም፣ ንብረቶም ከምዝተሃገረ ኣይርሳዕን። ይኹን'ምበር ምስዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተጀሚሩ ዘሎ ሓድሽ ርክብ፣ ሓያሎ ኢትዮጵያን ዝተሃገረ ገዛውቶምን ንብረቶምን ክምለሰሎም፣ ኣብ ሓዲ ሓሎ ናብ ዝርከብ ግዝያዊ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንት ጥርዓናት ኣብ ምቕራብ ይርከቡ። ኣብ ከባቢ ማይጭሆት ዝነበረ ገዛውቲ ናይቶም ኢትዮጵያን'ውን ክምለሰሎም ከምዝጽኽእል ዝገልጽ ሓበሬታ ካብ ቤት ጽሕፈት እቲ ፕረዚደንት ከምዝረኸቡ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣገንዚቦም።
ካብ ማልታ ልዕሊ 10 ሽሕ ዶላር ሒዙ ክወጽእ ዝነቐለ ኤርትራዉ ልዕሊ 3 ሽሕ ዶላር ከምዝተቀጽዐ ማዕከን ዜና ማልታ ቱደይ ኣፍሊጡ። ሓጂ ሙሳ መሓመድኑር ዝተባህለ ወዲ 42 ዓመት ኤርትራዊ፣ ናብ ሱዳን ኣብ ዝተበገሰሉ፣ ሕጋዊ ፍቓድ ክፍሊ ኣታዊ ውሽጢ ማልታ ዘይብሉ 10 502 ዶላር ሒዙ ብመዓርፎ ነፈርቲ ክወጻጽእ ኣብ ዝፈተነሉ እዋን'ዩ ከምዝተታሕዘ'ዩ እቲ ማዐናት ዜና ኣብ ናይ ዝሓለአ ሰሙን ጸብጻቡ ገሊጹ። ጉዳዩ ብቤት ፍርዲ ተጻርዩ ድማ፣ እቲ ኤርትራዊ ምዃኑ ዝተገልጸ ሰብ 3 127 ዶላር መቕጻዕቲ ክኸፍል ተበይንዎ። ብመሰረት ሕጊ ሃገራት ኤውሮጳ፣ ልዕሊ 10 ሽሕ ዶላር ሒዞም ዝንቀሳቐሱ ገያሹ፣ ንምእታው ይኹን ንምውጻእ ሕጋዊ ፍቓድ ክፍሊ ውሽጣዊ ሃገር የድልዮም።
ህዝብን ህዝባዊ ክብረት፣ ሰብን ሰብኣዊ መሰልን፣ ሃገርነትን ሓቀኛ ትርጉሙን ኣዛቢዑ ኢሳያስ ንዕኡ ክጥዕሞ ብዝቐየሶ መንገዲ ጥፍኣት ዝመልመሎም ዜጋታት ኣይንዓዲ ኣይንዐውዲ” ከም ዝተባህለ ገዛእ ርእሶም ምናምን ተሪፎም፡መሰረታዊ ደሞክራስያዊ ሞቖሚያታት ህዝቢ ኣብ ምዕናው ተዋፊሮም ይሰርሑ ኣለው። እዞም ብዝተዛበዐ ፖለቲካዊ ርድኢት ተመልሚሎም ዝዓበዩን ሓዊ ዝተፍህ ጠመንጃ ዝዓጠቑን ዘይጸረዩ ናይ ፖለቲካ ዝራባዓት፡ ልዕሊ’ቲ ብሓሳብንብተግባርን ሕድሪ ሰማእታት ዝተቐበለ ህዝቢ፡ ሕድሪ ሰማእታት ኣኽቢሮም ይኸዱ ከም ዘለው’ዮም ዝዛረቡ።
● ሙሉው የተጣጣመ ማሽን ማሽን ከፍተኛ ጥንካሬን ያዳክማል; ማሽኑ የተገነባው በ ANSYS ሶፍትዌር ሲሆን ይህም የእንሰሳት የማጣቀሻ ማሽን እና አስተማማኝነት መለኪያ መሆኑን ያረጋግጣል.
● ሇእያንዲንደ ሰዓታት ማሽኑ 100 ጥራዞች (ውፍረት ከ 0.4 ሚሜ እስከ 1 ሚሜ), 70 የፓርታ ክሮች (ውፍረት ከ 1.0 ሚሜ በሊይ), 200 የፓርታሌ ሉሆች (ውፍረት ከ 0.2 ሚሜ እስከ 0.4 ሚሜ መካከሌ ያሇ) .
ለንፋስ ስልክ ላፍቶ ክፍለ ከተማና ከወረዳው ለተውጣጡ ባለሙያዎች የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ ለ5 ተከታታይ ቀናት በሞጅውል ዝግጅትና በሪፎርም ስራዎች ዙሪያ ለአሰልጣኞች የሰጠው ስልጠና የባለሙያውን አቅም በመገንባት ረገድ ጉልህ ድርሻ እንዳለውና ሰልጣኞች በነበራቸው ቆይታ ተገቢውን እውቀት ማግኘት እንደቻሉ የስልጠናው ተሳታፊዎች ተናገሩ፡፡
አካዳሚው ከክፍለ ከተማና ከወረዳዎች ጋር ያለውን ግኑኙነት በማጠናከር በተለያዩ ርእሰ ጉዳዮች ዙሪያ አመራሩንና ባለሙያዎችን በማሰልጠን የመፈጸም አቅምን የማጠናከር ስራ ተከታታይነት ባለው መልኩ መስራት እናዳለበት በመግለጽ የዚህ አይነት ስልጠናም ቀጣይነት ሊኖረው እንደሚገባ አንዳንድ ሰለልጣኞች ተናግረዋል፡፡
በተጨማሪም የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ የስልጠና ዳይሬክቶሬት የአመራር ስልጠና ፕሮግራሞች ብድን መሪ የሆኑት ወ/ሮ ምህረት ሀይለ መስቀል አካዳሚው በዋናነት ባለሙያውንም ሆነ አመራሩን የማብቃት ስራ እንደሚሰራና ከክፍለ ከታማ እና ከወረዳ የሚላኩ አመራሮችንና ባለሙያዎችን አቅም በማጎልበት የመፈጸም ብቃታቸውን የማሳደግ ስራ በተከታታይ እየሳራ መሆኑን ገልጸው ከስልጠናው በኃላ ሰልጠኞች የራሳቸውን የግል ጥረት በማከል ቀልጣፋና ውጤታማ አገልግሎት በመስጠት የህብረተሰቡን እርካታ ማረጋገጥ እንዳለባቸው ተናግረዋል፡፡ በስልጠናው ላይ ከፍተኛ ተሳትፎ ለነበራቸው ሰልጣኞችም የምስክርና የምስጋና ወረቀት ተሰጥቷቸዋል፡፡
Ethiopia Zare (ዓርብ ጥር 8 ቀን 2001 ዓ.ም. January 16, 2009)፦ የፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት በደርግ ሥርዓት ከቀይ ሽብር ጋር በተያያዘ በዘር ማጥፋት ወንጀል ዓቃቤ ሕግ ክስ መስርቶባቸው የነበሩትንና በሌሉበት የዕድሜ ልክ ፅኑ እስራት ተፈርዶባቸው የነበሩትና ጉዳያቸው በድጋሚ ሲታይላቸው የቆዩት አቶ ቀልቤሳ ነገዎ ረቡዕ ጥር 6 ቀን በዋለው ችሎት “ጥፋተኛ” ተብሎ ተፈረደባቸው።
በስደት ይኖሩበት በነበረው አሜሪካን ሀገር ዜጋ ሆነው ይኖሩ የነበሩትን አቶ ቀልቤሳ ነገዎን አሜሪካን በ1997 ዓ.ም. ለኢትዮጵያ አሳልፋ እንደሰጠቻቸው አይዘነጋም። በአሜሪካ ነዋሪ የሆኑ በቀይ ሽብር ተበዳይ ሴቶች በአሜሪካ በአቶ ቀልቤሳ ላይ በፍትሐ ብሔር በመሰረቱባቸው ክስ የቅጣት ካሣ እንዲከፍሉ ፍርድ ቤቱ ፈርዶባቸው ነበር። በመጨረሻም የአሜሪካ ዜግነታቸው ተነጥቆ ወደ ኢትዮጵያ እንዲመለሱ ተደርጓል።
አቶ ቀልቤሳ ነገዎ በደርግ ሥርዓት በአዲስ አበባ ውስጥ በከፍተኛ ዘጠኝ የአብዮትና ዘመቻ አስተባባሪ ሊቀመንበር የነበሩ ሲሆን፣ ቀይ ሽብርንና በደርግ ሥርዓት የደረሰውን የዘር ማጥፋት አስመልክቶ ኢህአዲግ ሥልጣን እንደጨበጠ የተቋቋመው የልዩ ዓቃቤ ሕግ ክስ በሌሉበት መስርቶባቸው ነበር። ጉዳዩን ሲያየው የነበረው ፍርድ ቤት በ1989 ዓ.ም የዕድሜ ልክ ፅኑ እስራት ፈርዶባቸው እንደነበር አይዘነጋም።
ረቡዕ ዕለት አቶ ቀልቤሳ ነገዎን "ጥፋተኛ" ሲል የፈረደባቸው የፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት የጥፋተኝነት ውሳኔ ለመስጠት ለፊታችን ኀሙስ ጥር 14 ቀን 2001 ዓ.ም. ቀጠሮ ሰጥቷል።
ንመበል ሓሙሻይ ዓመት ኣብዚ ዓመት ጥራይ ኣስታት 1500 ስደተኛታት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ህይወቶም ስኢኖም: እዚ ማለት ድማ ካብ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ዝኻየድ ጉዕዞ እቲ ዝኸፍኣን ሓደገኛን ኮይኑ ነዚ ጉዕዞ ካብ ዝፍጽሙ 29 ሰባት 1 ይመወት ማለት'ዩ ክብል ትካል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ሓቢሩ።
ኣብ ቀረባ እዋን ብትካላት ግብረ ሰናይ ካብ ማእከላይ ባሕሪ ንዝደሓኑ ስደተኛታት ከምዘይትቕበል ዘፍለጠት ኢጣልያ ኣብዚ ዓመት'ዚ ኣስታት 18,130 ስደተኛታት ዝተቀበለት ክትኸውን ከላ ዝተረፉ ድማ ግሪክ: ሳይፕረስን ማልታን ዝኣተው እዮም።
ወሃቢ ቃል ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት ጆወል ሚልማን ካብ ጀነቫ ንሮይተርስ ኣብ ዝሃቦ ቃል "ክስትውዓለሉ ዝግባእ ክልተ ነገራት ኣለው። ዋላ'ዃ ቁጽሪ ናብ ኣውሮጳ ዝውሕዙ ስደተኛታት እንተጎደለ እቲ መጠን ሞት ምስቲ ቁጽሪ ስደተኛታት ክረአ ከሎ ዝለዓለ'ዩ ዘሎ" ድሕሪ ምባል ኣብ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ዓመታት ዝለዓለ መጠን ሞት ዘጋጠመ ካብ 2014 ቀጺሉ ሎሚ ዓመት ምዃኑ ይገልጹ።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ለእሩብ ክ/ዘመን ኢትዮጵያን ያመሰው የህወሓት ጎጥን መሰረት ያደረገ የፈድራል አስተዳደር መሬት ላይ ፈርሷል።ህወሓት እጅ ወረቀቱ ብቻ ቀርቷል።
Brenton ኦርኒን Ellsworth ኦርኒን ሄይ ኦርኒን Jerrod ኦርኒን ሊንደን ኦርኒን ማልኮልም ኦርኒን Nannette ኦርኒን Orin ኦርኒን ሮምማሪያ ኦርኒን Wade ኦርኒን ዊሊያም ኦርኒን
ጋዜጠኛ ስዩም ጌቱ እንደሚለው በሁለቱ ወገኖች መካከል ልዩነቱ የሰፋው በምርጫ ሰበብ የተፈጠረውን ሕገ መንግሥታዊ ቀውስ ለመፍታት ገዥው ፓርቲ የራሱን አማራጭ ማቅረቡን እንደ አብዛኛዎቹ ፓርቲዎች ሁሉ የኦሮሞ ፖለቲከኞችም ባለመቀበላቸው ነው።ይሁንና ልዩነቱ ከዚህም በፊት እንንደነበረ ስዩም ይገልጻል።
በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ መንግሥት እና በኦሮሞ ልሂቃን መካከል ልዩነቱ እየሰፋ መሄዱ በተለያዩ አጋጣሚዎች ይታያል።ዶቼቬለ በጉዳዩ ላይ ያነጋገረው ጋዜጠኛ ስዩም ጌቱ እንደሚለው በሁለቱ ወገኖች መካከል ልዩነቱ የሰፋው በምርጫ ሰበብ የተፈጠረውን ሕገ መንግሥታዊ ቀውስ ለመፍታት ገዥው ፓርቲ የራሱን አማራጭ ማቅረቡን እንደ አብዛኛዎቹ ፓርቲዎች ሁሉ የኦሮሞ ፖለቲከኞችም ባለመቀበላቸው ነው።ይሁንና ልዩነቱ ከዚህም በፊት እንንደነበረ ስዩም ይገልጻል።
ኣብ ሃየርዳለን ኩሉ ዓይነት መንበሪ ገዛውቲ ኣሎ። ሰብ እንተ ደልዩ ኣብቲ ከተማ ወይ ካብኡ ወጻኢ ገዛ ኪዕድግ ይኽእል። እቲ ኮምዩን ገዛ ዘካሪ ትካል ኣለዎ: ግን ካልኦት ብሕታውያን ኣካረይቲ ድማ ኣለዉ።
ኣብዚ ግዜዚ ኣብ ሃየርዳለን ካብዘን ዚስዕባ ሃገራት ዚመጹ ኣለዉ፤ ሲርያ: ኣፍሪቃ: ኤርትራ: በርማ: ኣፍጋኒስታን: ኢራንን ኢራቅን። ዚዝረብ ቋንቋታት ድማ: ዓረብ: ትግርኛ: ትግረ: ሶማሊ: ፋርስ: በርማ: ደቡብ ሰሚስካ። ኣብ ሃየርዳለን ደቀባት ዝኾነ ሳመር ዝብሃሉ ሳሚስካ ዚዛረቡ ሰባት ኣለዉ።
ኣብ ሃየርዳለን ክሳዕ ሕጂ ናይ ሽወደናዊት ቤትክርስትያን ማሕበር ኣሎ። ሽወደናዊት ቤትክርስትያንን ካልኦት ማሕበራትን ናብቶም ሓደስቲ መጻእቲ ዝዓለመን ሃይማኖት ብዘየገድስ ሓያሎ ንጥፈታት የካይዳ።
ሃየርዳለን ዓቢ ኮምዩን እዩ። ኣብኡ ብዙሕ ነኣሽቱ ከተማታት ኣለዋ። ርእሲ ከተማ ስቨግ ትብሃል። ካልኦት ነኣሽቱ ከተማታት፤ ሊልሃርዳል: ኢተርሆግዳል: ሀደ: ሎፍስዳለን: ቨምዳለንን ፉነስዳለን። ኣብቲ ኮምዩን ብዙሕ ኣብያተጽሕፈት ኣሎ። ቀንዲ ቤትጽሕፈት ኣብ ስቨግ እዩ። ናይ ከባቢ ኣብያተጽሕፈት ድማ ኣብ ፉነስዳለን: ሀደን ኢተርሆግዳለንን ኣሎ። ኣብዘን ቦታታት መባእታ ቤትትምህርቲ: ድኳናት: መሐምበሲ: እተገልገለ ኣቕሑ መሸጢ ወዘተ..ይርከብ።
ቤትትህምርቲ ህጻናት ኣብቲ ናይ ትምህርቲ ሲስተም ናይ ዕደመ ምሉ እ ዚወስድ ምህሮ ቀዳማይ ስጕሚ እዩ። በዚ ከኣ ደቅና ብጽቡቕን ድሕነት ዝመልኦን ኣገባብ ይምዕብሉ።
ናይ ሃየርዳለን ኮሙናዊ ኣብያተተምህርቲ ህጻናት ነቶም ዕድመኦም ኣብ መንጎ ሓደን ሓምሽተን ዝኾኑ ቆልዑ ብቕዓቱ ልዑል ዝኾነ ክንክን ጥዕና ይህብ። በቶም ምሁራን ሰራሕተኛታት ዚምራሕ ናይ ፐዳጎጂ ንጥፈታት ኣሎ። ንሱ ድማ ኣብ ትምህርትን ክንክንን ምዕባይ ቆልዑን ይነጠፍ።
ኣብ ሃየርዳለን ኣርባዕተ ናይ ኮኦፕራቲቭ ኣብያተትመህርቲ ኣለዋ። ኣብ ኩላተን እቶም ወለዲ ኣብቲ ንጥፈታት ናይቲ ቤትትምህርቲ ይሳተፉ፡ ነቶም መምህራንን ኣለይቲ ቆልዑን ድማ ባዕላቶም ይመርጹዎም። ወለዲ ኣብ መዓልታዊ ስራሕ ናይቲ ትምህርቲ እውን ይሳተፉ እዮም፡ ማለት መግቢ ብምኽሻንን ካልእ ምምሕዳርን።
ኣብቲ ኮምዩን ኤፍ 6 ዘለወን ኣብያተትምህርቲ ብዙሓት እየን። እዚ ድማ ነቶም ነኣሽቱ ተመሃሮ ሓጺር ጕዕዞ ማለት እዩ። ከምዚአን ዝበላ ኣብያተትምህርቲ ኣብ ስቨግ፡ ሊልሀርዳን፡ ሎፍስዳለን፡ ሀደ፡ ቨምዳለን፡ ፉነስዳለን፡ ብሩክስቫላርናን ኢተርጎርዳልን ይርከባ።
ናይ ሄርየዳለን ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ፡ ሓደ ሰፊሕ ቀረብ ናይ ፕሮግርማት ዘለዎ ሓደ ንእሽተይ ቤት ትምህርቲ እዩ። እዚ ናይ ቤት ትምህርትና ሃዋሁው፡ ንተምሃሮና ይሰማምዖምን ውሕስነት ከም ዝስምዖም ይገብርን እዩ፣ ልዕሊ ዅሉ ግን ናይ ካልኣይ ደረጃ ተምሃሮና ኣብ ትምህርቶም ይዕወቱ እዮም።
ናይ ካልኣይ ደርጃ ትምህርቶም ዝውድኡ ክፋል ተምሃሮ ናይ ሄርየዳለን ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ፡ ካብቲ ሃገራዊ ማእከላይ ገምጋም ዝለዓለ እዩ፣ ከምኡ'ውን ተምሃሮና ኣብ መብዛሕትኦም ናትና ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ መደባት፡ ካብቲ ሃገራዊ ማእከላይ ገምጋምን ምሳና ክመዛዘና ዝኽእላ ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያተ ትምህርቲ ንልዕሊ ብኣዚዩ ዝለዓለ ነጥቢ ትምህርቶም ይውድኡ። ስለዚ፡ ተምሃሮና ነቲ ዝምነይዎ መጻኢ ዝተዳለዉ ንኽኾኑ ራኢና ክኸውን ባህርያዊ እዩ።
ምናልባት እቲ ናትና ካፈተርያ፡ ናትና ባህርያዊ መራኸቢ ቦታ፡ ምናልባት ግዱሳት ሰራሕተኛታትና ይኸውን ንተምሃሮና ውሕስነት ከም ዝስምዖምን ክሳብ ክንድዚ ብሰፊሑ ኣብ ትምህርቶም ከም ዝዕወቱ ዝገብር ዘሎ። ምኽንያቱ ብዘየገድስ ንዓኻ ዝሰማምዓካ ሓደ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ መደብ ክትረክብን፡ ኣብታ ካብ ናይ ሄርየዳለን ቤት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትኻ ትውድኣላ መዓልቲ፣ ቀጥታ ድሕሪ ትምህርቲ፡ ትምህርትኻ ንምቕጻል ዲኻ ወይስ ስራሕ ንምድላይ ኢኻ ትመርጽ ብዘየገድስ ጽቡቕ ገርካ ተቐሪብካ ንኽትጸንሕ እዩ ተስፋና።
ቤት መድሃኒት ኣብ ፉኔስዳለን፡ ሀደን ስቨግን ኣሎ። ብዙሓት ከተማታት ወኪል ናይ ቤት መድሃኒት ኣለወን። ከምኡ'ውን ብዙሓት ድኳናት ትእዛዝ ሓኪም ዘየድልዮ ናይ ቤት መድሃኒት ኣቑሑት ይሸጣ እየን።
ናይ ትርጉም ሓገዝ ኣብ መንግስታውን ኮሙናውን ትካላት ይርከብ። ቆጸራ ክትገብር ከሎኻ ናይ ትርጉም ሓገዝ ከም ዘድልየካ ንገር። ኣብቲ ኮምዩን ኢንተግራኹን ሰርቪስ ዚብሃል ኣሃዱ ኣሎ፡ ኣብኡ ድማ ነቶም ኣብ ሃየርዳለን እተመደቡ ሓደስቲ መጻእቲ ናይ ትርጉም ሓገዝ ኣሎ። እቶም ናይቲ ኣሃዱ ሰራሕተኛታት ነዚ ብዚምልከት ዝያዳ ሓበሬታ ኪህቡ ይኽእሉ እዮም።
ሓደ ሰብ ናብ ሃየርዳለን ብእተፈላለየ መገዲ ኪጎዓዝ ይኽእል እዩ። ነፋሪት፡ ማኪና፡ ኣውቶቡስን ባቡርን። ኣብቲ ናይ ኮምዩን ወብሳይት ሓበረታን ሰለዳ ሰዓትትን ኣንብብ።
ናይ ሃየርዳለን ኮምዩን ኣብቲ ኮምዩን እቲ ዝዓበየ ወሃብ ስራሕ እዩ። ሓደ ሰብ ከም ነርስ ወይ ሓላዊ ወይ ኤች ኣር ኣማኻሪ ወይ ናይ ሓደ ዋኒን ሓላፊ ኮይኑ ይስራሕ፡ ኣብ ሃየርዳለን ኮምዩን ዓቢ ተራ እዩ ዚጻወት። ኩላትና ብሓባር ኮምዩንና ኪነጥፍ ኢና እንደሊ፡ እዚ ከኣ ንኣና ክብሪ እዩ።
SYKES ናይ 35 ዓመት ተመክሮ፡ ዝያዳ 75 ማእከል ልዕሊ 46000 ሰራሕተኛታት ዘለዎ ኣህጉራዊ ትካል እዩ። ሲከስ ምስ ቢፒኦ (ቢዚነስ ፕሮሰስ ኣውትሶርሲን) ኮይኑ ይሰርሕ፡ ናይ ዓሚል ኣገልግሎት፡ ንነኣሽቱ ዋኒናትን ዓበይቲ ኣህጉራዊ ዋኒናትን ናይ ዓሚል ኣገልግሎት፡ ተክኒካዊ ድጋፍን መሸጣን ይህብ።
ኣብ ሃየርዳለን ብዙሓት ሰባት ንቫከሽን ወይ ኣብ ናይ ስራሕ ዕረፍቲ ይመጹ። ስለዚ ናይ ቱሪዝም ስራሕ ይርከብ እዩ። እቲ ዝዓበየ ናይ ሃየርዳለን ቦታ ቱሪዝም ቨምዳለን፡ ሎፍስዳለንን ፉነስዳለንን እዩ።
ኣሜሪካ ንኣፍሪቃዊያን ስደተኛታት ንምምላስ ዝወሰደቶ ስጉምቲ ንሕብረት ኣፍሪቃን ንሕድሕድ ምትሕግጋዝን ዓብዪ ፈተና እዩ ይብላ ተሰናባቲት ኣደ መንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪካ።
ኣብ ሃገራት ዝፍጠሩ ቅልውላዋት ካብ መጀመርያ ከይፍጠሩ ምስራሕ ከምዘድሊ ኣብ ጉባኤ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ መደረ ዘስምዑ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ኣንቶኒዮ ጉተረስ ተዛሪቦም።
ንዝሓለፉ ልዕሊ ኣርባዕተ ዓመታት ኣደመንበር ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ብምዃን ዝሰርሓ ዶ/ር ኢንኮሳዛና ዲላሚኒ ዙማ ኣብ መኽፈቲ ዘስምዕኦ መደረ እታ ኣህጉር ዘጋጠማ ፈተናን ዝተሰርሑ ኣወንታዊ ስራሓትን ዝጠመተ ነይሩ።
ኣፍሪቃ ጥራሕ ዘይኮነ ንዓለም ዘናወፁ ማዕበላት ከምዘለው ብምሕባር ብፍላይ ሓድሽ ፕረዝደንት ኣሜሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንስደተኛታት ዝምልከት ዝፈረምዎ ምምሕዳራዊ ትእዛዝ ዓለም ናብ ከቢድ ፈተና ትኣትው ከምዘላ ዝሕብር እዩ ኢለን።
“ብደረጃ ዓለም ናብ ኣዚዩ ማዕበል ዝበዝሖ ግዜ እናኣተና ንርከብ ከምዘለና ግልፂ እዩ።ንኣብነት ብንግዲ ባሪያ ካብ ኣህጉርና ብዙሓት ወገናትና ዝግዓዙላ ሃገር ሎሚ ካብ ገለ ሃገራትና ንዝተሰደዱ ኣፍሪካዊያን ክትመልሶም ወሲና’ላ።ብርግፅ እዚ ንሓድነትናን ነንሕድሕድና ምትሕግጋዝን ኣዚዮም ካብ ዝብድሁ ተግባራት ሓደ እዩ።”
እተን ተሳናባቲት ኣደመንበር ኣፍሪቃዊያን ደቂ ኣንስትዮ ቅድሚ 50 ዓመታት ኣጣይሸንኦ ዝነበራ ‘’ፓን ኣፍሪካን ውመን ኦርጋናይዘሽን’’ ንነፃነት ኣፍሪቃ ዘወፈዮ ኣበርኽቶ ዓብይን ደቂ ኣንስትዮ ግቡእ ኣፍልጦ ምሃብ ኣድላይነቱ ዝለዓለ ምዃኑን ነቶም መራሕቲ ገሊፀን ኣለዋ።
መብዛሕትኡ ህዝቢ ኣፍሪቃ መንእሰይ ምዃኑ ዝሓበራ ዶ/ር ደላሚኒ ዙማ እታ ኣህጉር ነዚ ሓይሊ ሰብ ብዝግባእ ብምምሃርን ናይ ሞያ ስልጠና ብምሃብን ከምኡ እውን ስራሕ ኣብ ምፍጣር መፃኢት ኣፍሪቃ ዝበለፀት፣ሓድነትን ሰላም ዝሰፈናን ኣህጉር ምግባር ከምዝክኣል ኣገንዚበን።
ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ኮይኖም ዝተተክኡ ናይ ጊኒ ፕረዝደንት ኣልፋ ኮንዴ እውን መፃኢ ዕድል መንእሰያት ኣፍሪቃ ኣብ ምውሳን ሓላፍነት መራሕቲ ኣፍሪቃ እዩ ኢሎም።
ኣብ ጉባኤ መራሕቲ ኣፍሪቃ መደረ ዘስምዑ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ኣንቶኒዮ ጉተረስ ግጭታትን ቅልውላዋትን ኣቐዲምካ ናይ ምውጋድ ተግባር ምስ ኣፍሪቃ ብሓባር ንምስራሕ ከምዝደልዩ ገሊፆም።
“ዓለምና ቅልውላዋት ከይፍጠሩ ናብ ምክልኻል ክትሰጋገር ኣለዋ።ዓለም መብዛሕትኡ ግዜ ዝደንጎየን ዝወሓደን ምላሽ እዩ ዝህብ።ካብዚ ከመይ ክውፃእ ከምዝክኣል ምሳኹም ንምስራሕ ድልየት ኣለኒ።መብዛሕቲኦም ግጭታት ዓለም ውሽጣዊ እዮም።መንቀሊኦም እውን ቅድድም ስልጣንን ሃብትን፣ዘይማዕርነት፣ብምግላልን ምክፍፋልን እዩ።መብዛሕቲኦም ግጭታት ብሰንኪ ጥሩፋት ጉጅለታት ይባርዑ።”
ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ግጭታት ይሰርሓ ከምዘለዋ ዝገለፁ ንሶም ናይ ኣፍሪካ ናይ ሰላም ፀጥታን ከምኡ እውን ሰናይ ምሕደራ መምርሕታት ምድላዎም ብኣብነት ጠቒሶም ኣለው።
ኣፍሪቃ ትጻወቶ ብዛዕባ ዘላ ዓለምለኸ ተራ እውን ኣመስጊኖም ኣለው።ኣፍሪቃ ኣባላት ዓቀብቲ ሰላም ሕቡራት መንግስታት ዝበዝሕ ምውፋያ ከም ኣብነት ጠቒሶም።ስደተኛታት ኣብ ምቕባል ብዛዕባ ዘበርከተቶ እውን ምስ ናይ ኣውሮጳን ኣሜሪካን ዝተኣሳሰረ ብዝመስል ከምዚ ኢሎም።
“ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ መንጎ ብዙሓት ስደተኛታት ዘተኣናግዳ ለጋሳት ሃገራት እየን።ብዙሓት ዶባት ኣዚየን ናይ ዝማዕበላ ሃገራት ዓለም ይዕፀው ኣበዘለውሉ ኣብዚ ሕዚ እዋን ዶባት ኣፍሪካ ዕቑባ ንዝደለየ ኩሉ ክፉታት ኮይኖም ቀፂሎም ኣለው። “
ኣብ ጉባኤ ቤት መኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ክገልጹ ኸለዉ፡ ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ፡ ኤርትራውያን ኢና እናበሉ ዑቕባ ዝሓቱ ዘይ-ኤርትራውያን ስደተኛት ብዙሓት ከምዘለዉ ሓቢሮም።
ቦይንግ ድሪምላይነር፣ናይ ባትሪ ፀገም ስለዘጓነፈን ሎም-ዘበን ንከይበራ ተኣጊደን ከምዝነበራ ይዝከር።ንነፋሪት መንገደኛታት፣ኣቀዲሙ ናብ በረራ ዝመለሰ መንገዲ ኣየር ኢትዮዽያ‘ዩ።
ኣስመሮም ኣብራሃም “ናይ ሎሚ ዓመት በዓል ፍልይ ዘብሎ ኣብ ሃገርና ዘሎ ትስፉው ናይ ልምዓት ኩነታትን ዝርኣየና ዘሎ ባናን`ዩ” ይብል። ተቐማጢ ቨርጂንያ ጀማል ኣሕመድ ብወገኑ “ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕለፎ ጸገማትን ዘጋጠመ ሓጎጽጎጽን ተኣሊዩ ብኽልተ እግርና ደው ኣብ ዝበልናሉ እዋን ይኽበር ምህላዉ`ዩ ፍሉይነቱ” ይብል።
የእኛ የቡላ ዲያ ዲያ የሕይወት ታሪክ ስለ ልጅነት ታሪኩ ፣ ስለቀድሞ ሕይወቱ ፣ ስለ ወላጆች ፣ ስለቤተሰብ (+ ወንድሞች) ፣ የሴት ጓደኛ / ሚስት ፣ የአኗኗር ዘይቤ ፣ የተጣራ ዋጋ እና የግል ሕይወት እውነታዎች ይነግርዎታል።
በአጭሩ ይህ የተሟላ ታሪክ ነው የ Ligue 1 ን በኤሌክትሪክ ማብራት የጀመረው የአንድ ጊዜ የኤሌክትሪክ ባለሙያ ከግብ ጋር ፡፡ እኛ ከልጅነት ቀናት ጀምሮ ዝነኛ እስከነበረበት ጊዜ ድረስ እንጀምራለን ፡፡ የሕይወት ታሪክዎን የምግብ ፍላጎት ለማነቃቃት ፣ የሕይወቱን ዱካ ማጠቃለያ እዚህ ያግኙ - ግልፅ ማጠቃለያ የቦሌዬ ዲዬ ባዮ ፡፡
አዎ ፣ ብዙ የእግር ኳስ አፍቃሪዎች እሱን ማወቅ የቻሉት እ.ኤ.አ. በ 2020/2021 ውስጥ ብቻ ነው - ልክ ስሙ እንደ ጎል ማስቆጠር ማሽን ተወዳጅ በሆነው በዚያን ጊዜ ፡፡ ሆኖም ወደፊት ከሚመጣው ጀርባ ያለውን የሕይወት ታሪክ የሚያውቁት ጥቂት አድናቂዎች ብቻ ናቸው ፡፡ እሱን ለማዘጋጀት ጊዜ ወስደናል - ለእግር ኳስ ፍቅር ፡፡ አሁን ያለ ተጨማሪ አነጋገር ፣ እንጀምር ፡፡
Boulaye ዲያ የተወለደው እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. በ 16 ኛው ቀን ህዳር 1996 ቀን XNUMX ኛው ቀን በምስራቅ ፈረንሳይ በምትገኘው በኦቨርገን - ራህኒ - አልፕስ) ውስጥ በጣም ብዙ የህዝብ ብዛት ያለው ህብረት ነው ፡፡ ፈረንሳዊው የተወለደው እግር ኳስ ተጫዋች የመጨረሻው የተወለደው የቤተሰቡ ልጅ ነው ፡፡ በወላጆቹ መካከል ካለው ህብረት የተወለደው ታናሹ ልጅ (ሁሉም ወንዶች) ነው ፡፡
የሪምስ አጥቂው ከታላቅ ወንድሞቹ ጎን ለጎን በኦዮናክስ የኢንዱስትሪ ሸለቆ ውስጥ አደገ ፡፡ ከግራ ወደ ቀኝ, እነሱ ያካትታሉ; ሃሩና ፣ ቡሌዬ (ትኩረታችን) ፣ አቦው እና ዲያክ ፡፡ በወንድሞች መካከል ያለው ትስስር አዲስ ወሰን የለውም ፡፡ ከመጀመሪያው ጀምሮ ሁሉም ወንዶች በልባቸው ይተዋወቁ ነበር ፡፡ ከተወለዱበት ቀን ጀምሮ አንድ ሆነዋል ፡፡
እግር ኳስ ተጫዋቹ የመጣው ከድሃው የቤተሰብ ዝርያ ነው ፡፡ የምርምር ውጤት እንደሚያሳየው የቡላዬ ዲያ አባቱ ሴኔጋል ውስጥ እንደ አማተር እግር ኳስ ተጫዋች ነበር ፡፡ ይህ አገሩን ወደ ፈረንሳይ ከመሰደዱ በፊት ነበር - የተሻለ ኑሮ ለመፈለግ ፡፡ የቡላው ታላቅ ወንድም ሃሩና እንዳሉት አባታቸው ባለሙያ ለመሆን በጭራሽ አይፈልጉም ፡፡
በቡላዬ ዲያ በልጅነት ዘመኑ የቤተሰቡ አባላት የመጠለያ ክፍሎችን የሚቀርጹበትን አንድ አነስተኛ አፓርታማ ይጋሩ ነበር ፡፡ አራቱም ወንድማማቾች አንድ ትንሽ መኝታ ቤት መጋራታቸው አባቱን እና እናቱን የሚያመለክት መሆኑ ያን ያህል ሀብታም አልነበሩም ፡፡
ምንም እንኳን በፈረንሳይ ውስጥ የተወለደው ቢሆንም ብዙ አድናቂዎች ዲያ ከሴኔጋል ዝርያ እንደሆነ ያውቃሉ ፡፡ ሆኖም ግን ብዙም አይታወቅም እናቱ የነበራት ከተማ ኦዮናክስ ነው ፡፡
ከላይ ካለው ካርታ እንደተመለከተው ኮምዩኑ ከጄኔቫ ፣ ስዊዘርላንድ ርቆ 1 ሰዓት 10 ደቂቃ (88.0 ኪ.ሜ) ብቻ ነው ፡፡ እንዲሁም የፈረንሳይ ከተማ ሊዮን ለኦዮናክስ - 1 ሰዓት 16 ደቂቃ ድራይቭ (98.0 ኪ.ሜ) በጣም ቅርብ ናት ፡፡ ኦዮናክስ በምስራቅ ፈረንሳይ የኢንዱስትሪ ከተማ ናት ፡፡
ምርምር እንደሚያሳየው በልጅነቱ አባቱ እና እናቱ ዲያ እንደ ስፖርት ላሉ አስፈላጊ ላልሆኑ መሠረታዊ ትምህርቶች ሲጋለጡ ማየት አይፈልጉም የሚል ሀሳብ ነበር ፡፡ በዚህ ምክንያት እግር ኳስ ሁለተኛ ሆነ ፡፡ ዲያ ወደ ትምህርት ቤት የሚሄድ መዝገብ የለም ፣ ግን አንድ ዓይነት የቴክኒክ ትምህርት እንደነበረው እናውቃለን ፡፡
ከመጀመሪያው አንስቶ በእግር ኳስ ውስጥ ፕሮፌሰር የመሆንን ፍላጎት የመሰሉ ነገሮች አልነበሩም ፡፡ በልጅነት እንኳን ታላላቅ ወንድሞቹ ብቻ ከእግር ኳስ ጋር ይሳተፋሉ ፡፡ አባታቸውን ያልተሳካ የእግር ኳስ ሕይወት ሲያዩ ማየት ፍርሃት ልጆቹን አደጋዎች አስጠነቀቀ ፡፡
ሆኖም በእግር ኳስ ባለሙያ ለመሆን ዕጣ ፈንታ በተቀደሰ መንገድ መጣ ፡፡ በአንድ ወቅት የ 5-ተጫዋች ውድድር ለመጫወት ሲመረጡ ዕድል በቡልዬ ዲያ ቤተሰብ ውስጥ ወደቀ ፡፡ እንደ ኦዮናክስ የሰፈር ውድድር እንለዋለን ፡፡
የቦሌዬ አባት እና አራት ወንድሞቹ ከሱ ጋር ብዙ ከተነጋገሩ በኋላ ወደ ውስጥ ገቡ ፡፡ ግብ ግቡ ላይ በቆየ አንድ ጓደኛቸው ተቀበሏቸው ፡፡ በሁሉም ሰው ደስታ የቡሌዬ ዲያ ቤተሰቦቹ ብዙ ተቃዋሚዎችን ከተጋፈጡ እና ካሸነፉ በኋላ ውድድሩን አሸንፈዋል ፡፡
ከውድድሩ በኋላ የከተማው አንጋፋው ክላባት የፕላስቲኮች ቫሊ FC አንድ መሪ ​​ከቡሌዬ ዲያ ወላጆች ጋር ከመጨረሻው ፉጨት ለመወያየት ወጡ ፡፡ ስኬታማ ንግግሮችን ተከትሎም ታላላቅ ወንድሞቹ (ሀሩና እና አቦው) የመጀመሪያ የወጣታቸውን ውል ተፈራረሙ ፡፡ የራሳችን ቡዋሌዬ ከተወሰነ ጊዜ በኋላ ተከትሏል ፡፡ ከታች በምስሉ ላይ ለፕላስቲክ ፕላስቲክ ቫሌይ FC ከመመዝገቡ በፊት ጊዜውን ወስዷል ፡፡
በቀኑ መጨረሻ ላይ ልጆቹ ከስልጠና ከተመለሱ በኋላ እያንዳንዳቸው በብዝበዛዎቻቸው ላይ ይወያያሉ ፡፡ ሁሉም ሰው ስለ አፈፃፀማቸው ጣፋጭ ነገሮችን ሲናገር ፣ ቡሌዬ እንዲናገር አልተፈቀደለትም ፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያት ወንድሞቹ በጥሩ ሁኔታ እንዳልሰራ ስለተሰማቸው እና ስለሚያውቁ ነው ፡፡ ሁል ጊዜ ዝም እንዲል ሲያደርግ ፣ ቡሌ አንድ ጊዜ ለወንድሞቹ ነገራቸው ፡፡
በእውነት ወጣቱ በጭራሽ አልዋሸም ፡፡ (በዓመታት ውስጥ) ከሚወዷቸው ጋር እንደሚቀላቀል ማንም አያውቅም ካላዱ ኪዩቢቢየ, ኤዶዋርድ ሜንዲ እና የብዙ ሰዎች ፊት በመሆን ሴኔጋል ብሔራዊ ቡድን.
በእግር ኳስ አማካይነት ቦሌዬ ብቸኛ የቤተሰቡ አስተዳዳሪ ሆነ ፡፡ በሚያሳዝን ሁኔታ ሁሉም ታላላቅ ወንድሞቹ (ሀሩና ፣ አቦው እና ዲያክ) ወደ ሙያው ዓለም አልደረሱም ፡፡ እግር ኳስ ለእነሱ ጊዜ ማባከን ነበር ነገር ግን ለቡሌዬ ትልቅ ማበረታቻ ምንጭ ነበር ፡፡ ሴኔጋላዊው በሕይወቱ ታሪክ ቀጣይ ክፍል ውስጥ እንዴት ስኬት እንዳስገኘ እነግርዎታለን ፡፡
የቤተሰብ አስተዳዳሪ ያደገው ታላላቅ ወንድሞቹ ታዛቢ ሆነ ፡፡ በእርግጥ ሀሩንና ፣ አቦው እና ዲያክ እንደ አርአያዎቻቸው ይቆጥራቸዋል ፡፡ ከሠሯቸው ነገሮች ሁሉ መካከል እሱ ምርጡን ብቻ አወጣ ፡፡ ቡሌዬ የወንድሞቹን ሥራ የሚገድሉ ስህተቶችን የተመለከተ እና እንደዚህ ያሉትን ለማስወገድ የተማረ ብልህ ልጅ ነበር ፡፡ እሱ ምኞቱን በአእምሮው ጀርባ አቆየ.
በሪምስ ከመፈንዳቱ በፊት ቦላዬ ዲያ እግር ኳስ መሥራት ካልቻለ አማራጭ ለመፈለግ ብልህ ነበር ፡፡ በአሥራዎቹ ዕድሜ ውስጥ የኤሌክትሪክ ሠራተኛ ሆነ ፡፡ ገና በአሥራዎቹ ዕድሜ ውስጥ እያለ ጥበበኛው ልጅ የጊዜ አያያዝን ፅንሰ ሀሳብ ተቀጠረ ፡፡ ይህ ለኤሌክትሪክ ፋብሪካ በሚሠራበት እና እንዲሁም አማተር እግር ኳስን በመጫወት በተለመደው ተግባሩ ውስጥ ታይቷል ፡፡
በ 12 ዓመቱ እጁን በሴንት-Éቲን ላይ ሞክሮ ነበር ፣ አልተሳካም። በኦሊምፒክ ሊዮን ላይ አንድ የማይታወቅ ሙከራዎች ተከትለዋል ፡፡ በቤተሰቦቹ ይሁንታ ወደ ዌልስ የ 752 ኪ.ሜ ጉዞ ተጓዘ - በዊሬክስሃም ኤኤፍሲ ላይ ለክርክር ያሳዝናል ፣ ያ የሚያሳዝነው ግን የእኛ ወደ ሌላ ውድቀት ተቀየረ ፡፡
አንድ ሰው በጣም በመጥፎ ሲናገርኝ ያየሁት በዚህ ጊዜ ብቻ ነው ፡፡ ቦት ጫማዬን ከሰቀልኩ መቆም ሳይሆን መሞኘት ብቻውን የሚቀጥል ሞኝ ሆ as እንዳየኝ ነግሮኛል ፡፡
የመጨረሻውን የቤተሰቡ አባል መተው ከሰማ በኋላ የፕላስቲኮች ቫሊ FC ረዳት አሰልጣኝ ጣልቃ ገብተዋል ፡፡ ቡላዬን ወደ እግር ኳስ እንደገና ያገናኘውን የተወሰነ ጊዜ ኮንትራት ሰጠው ፡፡
አሁንም ደጋፊ ክለብ ባለመኖሩ በኋላ ከቤተሰቡ መኖሪያ 20 ኪ.ሜ ርቀት ላይ ወደምትገኘው የጁራ ሱድ ተስፋ ማዕከል እንዲቀላቀል ተፈቅዶለታል ፡፡ ከሶስት ወቅቶች በኋላ ዲያ ቀድሞውኑ ለክለቡ አንጋፋ ቡድን የመጀመሪያ ጨዋታ ሆነ ፡፡ እሱ በሻምፓኝናት ብሔራዊ 2 (የፈረንሳይ ሊግ ስርዓት አራተኛ ደረጃ) ውስጥ በትሁት ማስታወሻ ላይ ጀመረ ፡፡ በ 2017/2018 የውድድር ዘመን ዲያ በ 15 ጨዋታዎች 21 ግቦችን አስቆጥሯል ፡፡
ወደ ከፍታ ከፍ ሲል ፣ እየጨመረ ያለው ኮከብ ከስታድ ዴ ሪምስ ጋር በ 16 ሐምሌ 2018 ላይ የሙያ ውል ተፈራረመ - ከጁራ ሱድ ፉት እግር ጋር ከተሳካ የመጀመሪያ ጅምር ጊዜ በኋላ ፡፡ ለታላላቆቹ ቡድን የመጀመሪያ ምርጫ አጥቂ ለመሆን ከመላኩ በፊት ስድስት ጨዋታዎችን ብቻ ተጫውቷል ፡፡
ከ 2019-2020 የውድድር ዘመን ጀምሮ የግብ አስቆጣሪው ማሽን በጭራሽ ወደኋላ አላየም ፡፡ አዳኙ ድንቅ ዝላይ እና ቆራጥ አቋም አሳይቷል ፡፡ የቡላዬ ዲያ ባዮ በሚጽፍበት ጊዜ ሁሉ በፈረንሣይ ሊግ 1 ውስጥ ከፍተኛውን ግብ አስቆጣሪ ደረጃን ይይዛል - ብቻ Kylian Mbappe ተጨማሪ ማስቆጠር። ይህ ትዕይንት በመላው አውሮፓ ትልልቅ ክለቦችን ፊርማውን እንዲለምኑ አድርጓል ፡፡
ቡትፉትቦልቡል ድር ጣቢያ እንደዘገበው, ስታዴ ዴ ሪምስ የቡልዬ ዲያ ለመሸጥ የግድ የጉሮሮ ስር ቢላዋ የለውም - የኦኤም ዒላማ እና በርካታ የፕሪሚየር ሊግ ክለቦች ፡፡ ነገሮች መቼ እንደሚሆኑ በየትኛው መንገድ ደጋፊዎች እንደሚቀበሉት ከፊት ለፊቱ የሚጠብቀውን ተግባር ተቋቁሟል ፡፡ ለቤተሰብ ተልእኮው ተፈጽሟል ፣ መልካም ስም ተጭኖ መጨረሻው ደርሷል ፡፡ የተቀሩት እነሱ እንደሚሉት ታሪክ ነው ፡፡
ስለ ሴኔጋላዊው አጥቂ መረጃ ለማግኘት እዚህ ነዎት? የቦሌዬ ዲያ የሴት ጓደኛ ማን እንደ ሆነ ለማወቅ የሚነድ ፍላጎት አለዎት? እኛም ነን ፡፡ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ በመጣው ተወዳጅነቱ እና በመልካም ባህሪው ፊትለፊት እራሳቸውን እንደ ሚስት ቁሳቁሶች የሚቆጥሩ ሴት አድናቂዎችን እንደሚስብ እርግጠኛ ነው ፡፡
ሊቭቦገርገር ቦውዬ ዲያ አላገባም (እንደ 2021 መጀመሪያ) በትክክል ሊናገር ይችላል ፡፡ እንዲሁም የልጆቹ የወደፊት እናት በመሆን በወላጆቹ የተፈቀደ የሴት ጓደኛ ሊኖረው ይችላል ፡፡ ግን ዘግይቶ ጎልማሳ መሆኑን ከግምት ውስጥ በማስገባት በእውነቱ አንፀባራቂ መጽሔቶችን መስጠት ያስፈልገዋል ፡፡ አጥቂው (እ.ኤ.አ. በጥር 2021 እ.ኤ.አ.) ግንኙነቱን የግል ለማድረግ ሁሉንም መንገዶች ተቀብሏል ፡፡
በዚህ ክፍል ውስጥ የአጥቂውን ማንነት ለማወቅ ይረዳዎታል - ከእግር ኳስ ፡፡ መጀመር ፣ እሱ ከየት እንደመጣ የማይረሳ ሰው ነው እናም ለዚህም ማረጋገጫ አለን ፡፡
በአንድ ወቅት ቡላዬ ድያ በ GMC የቀድሞ የሥራ ጓደኞቹን ለመጠየቅ ሄደ ፡፡ ይህ የእግር ኳስ ኮከብ ተጫዋች ከመሆኑ በፊት የሰራበት ፕላስቲክ ማምረቻ እና የንግድ ተቋም ነው ፡፡
እዚያ እንደደረሰ በቀጥታ የኩባንያውን አለቃ ለማየት ከመምጣት ይልቅ በቀጥታ ወደ ቀድሞ የሥራ ባልደረቦቹ ሰላምታ ገባ ፡፡ ጠብ ስለነበራቸው አይደለም ፡፡ ስለ ትህትናው አንድ ነገር ብቻ ነው።
ያኔ በፋብሪካ ውስጥ ቡሌዬ የሞዴል ሠራተኛ እና እውነተኛ ታታሪ ሰው ነበር ፡፡ እሱን የሚያውቁ ሰዎች በጣም አክባሪ ነው ይሉታል ፣ ሰዓቱን አይቆጥርም እና ከሁሉም ሱቶች ጋር መላመድ ይችላል ፡፡ ከስራ በኋላ ለሙያዊ ዓለም ለሚዘጋጅበት ወርቃማ እግሮቹን ለስልጠና ክፍለ ጊዜዎች ይወስዳል ፡፡
ቀላል እና ብልህ መስለው ብዙ የእግር ኳስ አፍቃሪዎች የሚመኙት ነገር ነው። የሴኔጋል በጣም የራሱ ዲያ ከቀዝቃዛው የስፖርት ጫማዎች ጋር በተዛመደ አስደናቂ ቀለል ያሉ ልብሶችን በመልበስ ለራሳቸው እውነተኛ ሆኖ ይቀጥላል ፡፡ ከእግር ኳስ ውጭ ፣ እሱ ቀላል የአኗኗር ዘይቤን የሚኖር እና ውድ በሆኑ መኪኖች ፣ ትልልቅ ቤቶች ፣ ጫጫታዎች ፣ ልጃገረዶች ፣ ፓርቲዎች ወዘተ በቀላሉ የሚስተዋል የለም ፡፡
ቦውሌ በ 24 ዓመቱ የዘመናዊው ትውልድ የትርፍ ጊዜ ማሳለፊያዎች አሉት። እንደ አብዛኞቹ ኮከቦች ፣ ኤን.ቢ.ኤን የሚመለከቱ የቪዲዮ ጨዋታዎችን እና ደጋፊዎችን መጫወት ይወዳል ፡፡
የእሱ ከፍተኛ ሥራን በ 22 ብቻ የተጀመረውን ከግምት በማስገባት የገንዘብ እና የገንዘብ ሀብቶቹን ዋጋ ማመዛዘን ቀላል ነው - በተለይም በስታዴ ሪ ሪምስ ደመወዙን እንደምናውቅ ፡፡ ልክ እንደ 2021 መጀመሪያ የቦሎዬ ዲያ የተጣራ ዋጋ በ 750,000 ዩሮ ዋጋ አለው። በዙሪያው በዙሪያው በፍጥነት እየጨመረ የመጣውን የዝውውር ግምቶች ትሮችን ስናስቀምጥ ይህ ቁጥር ሊጨምር ነው ፡፡
እስከ አሁን ድረስ ሁላችንም ግብ አውጥተን ማጭበርበር የአንድ ሀብታም ልጅ ልጅ እንዳልሆነ እና እንደዚሁም ነገሮችን በመጠራጠር እና በማደግ አላደገም ፡፡ ቡላዬ እጅግ በጣም አንድነት ካለው ሴኔጋላዊ ቤተሰብ የመጣ ነው ፡፡ በዚህ ክፍል ውስጥ ስለ ቤተሰቡ የምናውቀውን እናነግርዎታለን ፡፡
ከመጀመሪያው ጀምሮ ወንዶች ልጆቻቸው ቢያንስ አንድ ነገርን (እግር ኳስን ሳይሆን) አንቺን እንኳን ትንሽ ነገር ይይዛሉ የሚል አመለካከት ነበራቸው - ይህም ህይወታቸውን እንዲድኑ ይረዳቸዋል ፡፡ በዚህ ምክንያት ቡሌዬ ዲያ በአሥራ ስምንት ዓመት ዕድሜው በኤሌክትሪክ ውስጥ የባለሙያ የባለሙያ ባለቤት ሆነ ፡፡ እግር ኳስ ባይሠራ ኖሮ አሁንም በሕይወት ይተርፍ ነበር ፡፡
በ IGFM ሴኔጋል መሠረት, የቡላዬ ዲያ እናት በጭራሽ አልሰራችም እናም አባቱ የእግር ኳስ ተጫዋች እንዳይሆን የሚያግድ የጤና ችግሮች አጋጥመውታል ፡፡ ከእግር ኳስ ጡረታ መውጣቱን ለእሱ ከባድ ነበር ፡፡ ያለ ጥርጥር አባትየው አራት የተወለደው የመጨረሻው ልጁ በስፖርት ህልሞቹ በመኖሩ ደስተኛ እንደሚሆን ጥርጥር የለውም ፡፡
ለሴኔጋል ወደፊት የሚጫወተው ፕሮፌሽናል እግር ኳስ ተጫዋቹ የመጣው ቴስቴስትሮን ከሚባል ቤት ነው ፡፡ አንቺም እንኳን በእግር ኳስ የመሆን ህልም ላይ ተጣበቁ ፣ ከመካከላቸው አንዱ (ታናሹ) ስላደረገው ያልተሳካ ስራ በመቆጨትዎ አይቆጨኝም ፡፡
የባሎላ ዲያ በኪሱ ውስጥ እንደ ኤሌክትሪክ ባለሙያ ባካላሬትሬት ያለው ባለሙያ እግር ኳስ ተጫዋች እንደመሆኑ መጠን በኦዮናክስ እና በሴኔጋል የሚኖሩ ወንድሞቹን ፣ ወላጆቹን ፣ አጎቶቻቸውን ፣ አክስታቸውን እና ሌሎች ዘመዶቻቸውን ይንከባከባል ፡፡
ያውቃሉ?? 102,686 ሴኤፍኤ / በወር የሚያገኝ አማካይ ሴኔጋል ሴኤፍአ 10 ለማድረግ ለ 1,032,114 ዓመታት ከባድ ሥራ መሥራት ያስፈልገዋል ፡፡ ቡሌዬ ዲያ ከስታዴ ዴ ሪምስ ጋር አንድ ቀን የሚያገኘው ይህ ነው ፡፡
የቦሎዬ ዲያ የሕይወት ታሪክን ለማንበብ ጊዜያችንን ስለወሰዱ ብዙ አመሰግናለሁ ፡፡ በጥናታችን ሂደት ውስጥ የእርሱ የሕይወት ታሪክ ስለ ቃሉ - አንድ ተስፋ ጠቃሚ ትምህርት እንዳለው አገኘን ፡፡ ምክንያቱም ቦሌዬዬ እንደ ተመኘ ሳዲዮ ማኔ፣ እርሱ በመጣው ጨለማ ሁሉ መካከል ብርሃንን ማየት ችሏል። የእርሱን ባዮ ስጽፍ እሱ ሆኗል በ Ligue 1 ውስጥ የተሠራ ጌጣጌጥ.
የቀድሞው ኤሌክትሪክ ባለሙያ ለወንድሞቹ ካልሆነ ስኬታማነትን አላየም - ሀሩና ፣ አቦው እና ዲያክ ፡፡ ልጆቹ ሥራቸውን ቢተውም ለቦይላይ መንገድ ፈጠሩ ፡፡ እንደ ጥበበኛ ልጅ ከወንድሞቹ ስህተቶች ተምሮ ዕድሉን ወስዶ ከፋብሪካ ሥራ እና ከአማተር እግር ኳስ በላይ አድጓል ፡፡ ከወላጆቹ አንዱ - አባቱ - ያልተሳካ የሙያ ሥራን መቋቋም ከባድ ነበር ፡፡ እናመሰግናለን ፣ የመጨረሻው ልጁ የቀደመውን ሕልሙ መለሰው ፡፡
በ Lifebogger ስለ የሕይወት ታሪካችን ይዘቶች ትክክለኛነት እንጨነቃለን ፡፡ በዚህ ጽሑፍ ላይ በትክክል የማይታይ አንድ ነገር ካጋጠመዎት በደግነት እኛን ያነጋግሩን ፡፡ አለበለዚያ ስለ ሴኔጋላዊው የቤተሰብ አመጣጥ ስለ ፈረንሳዊው ጂነስ ምን እንደሚያስቡ ይንገሩን። በመጨረሻም ፣ በቡዌዬ ዲያ ባዮ ላይ የማጠቃለያ ጉብኝት ለማድረግ የዊኪ ሠንጠረዥን ይጠቀሙ ፡፡
እሳቸውን የመሰለ አድራጊ ፈጣሪ፣ የፈለጉትን አንጋሽ እና አውራጅ ሰው ወደ ዋስትና ጠያቂነት ሲለወጥ ዋስትናውን ከመጠየቅ ለምን ወጣቱ ይህንን አለ፤ ምንስ አጠፋሁ ? ብሎ ራስን መመርመር የሚበጅ ስለመሆኑ እሳቸውን መምከር “ልጅ ለእናቷ ምጥ አስተማረች ” ስለሚሆን እንተወው:: ግን ግን በየወረዳው መድረክ ፈጥረን ባወያየንባቸው መድረኮች ሁሉ ወጣቱ ” በረከት የአማራን መብት አስረግጧል፣ ህዝቡን አስቀጥቅጧል፣ አማራን አንገቱን እንዲደፋ አድርጏል … ወዘተ “
– የአማራ አመራር አቅም የሌለው በመሆኑ የወጣቱን ጥያቄ ስላልመለሰ አቅጣጫ ለማሳት ከሱዳን፣ ከትግራይ እና ከአፋር እያጋጨ ነው፣ ሲሉ ብአዴንን በመክሰስ እና ማንንም ሊያሳምንልኝ ይችላል ያሉትን ሁሉ ጠጠር በመወርወር ላይ ናቸው ፡ ፡
” ውሳኔው የኤርትራ መንግስት እጅ አለበት፤ እኔም ኤርትራዊ ስለሆንኩ ነው ” ያሉት ነገር እርስ በእርሱ የሚጣፋ መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ አቶ በረከት ብአዴን በሌላ ውጫዊ አካል የሚታዘዝ ድርጅት ነው እያሉንም ስለሆነ “እሱ አክትሟል፤ እንኳን ከሌላ አገር በብእእዴንም ውስጥ ባዕድ ሀሳብ ሊጭን የሚችል ሀይል የሚሸከም ትከሻ የለም ” ልንላቸው እንወዳለን:: እኛም ወደ ኤርትራ የሄድንበትን ምክንያት ህዝብ ስለሚያውቀው ውሀ እንደማይቋጥር እሳቸውም አይጠፋቸውም :: በነገራችን ላይ የአማራ ብሄራዊ ክልል ምክር ቤት ልዑክ መስከረም 3 ቀን 2011 ዓ.ም ወደ ኤርትራ ይጏዛል::
ታዲያ ይህንን ስል የትንታኔ ብቃቶትን፣ የትግል ድፍረቶትን እና እድሜዎትን በመድፈር አይደለም :: ቢያድልዎት ኖሮ ልክ እንደ አንዳንዶቹ የድርጅታችን መስራቾች “ቦታውን የያዘው አመራር በራሱ መንገድ ይምራ፣ እኛ ገብተን አንፍትፍት ” ብለው መድረኩን ለባለመድረክ ቢለቁ መልካም ነበር እንላለን:: እርሶን ያህል የኢትዮጵያን ሚዲያዎች ያሾር የነበረ ሰው አንድ ድብቅ አላማ ያነገበ እውደድ ባይ ግለሰብ የሚዘውራት እዚህ ግባ ማትባል ቦታ መገኘትዎትም እርስዎን አይመጥንም እና ይቅርብዎት እንልዎታለን:
ቶም ጋርድነር የተሰኘ እንግሊዛዊ ጋዜጠኛን ዋቢ አድርጎ ዘገባዉ እንዳሰፈረዉ ዶር. ዐብይ ከፈጣሪ የተላኩ መሪ ተደርገዉ እንደሚቆጠሩ ገልጿል፡፡ የተወሰኑ የማህበረሰብ ክፍሎች...
ኣብ ሽወደን ኣብ ዝርከብ ኢምባሲ ኤርትራ ከም ሓላፊ ኮማውን ውድባውን ጉዳያት ኮይኑ ዝሰርሕ ዝነበረ ኣቶ ተኽለ መንግስቱ ኣብ 48 ሰዓታት ካብ`ታ ሃገር ክወፅእ ተነጊርዎ`ሎ። ዛጊድ ወጺኡ ይኸውን።
ንቪኦኤ ክፍሊ ትግርኛ ቃለ-መጠይቕ ዝሃበት ኣብ ሚንስትሪ ወጻኢ ሽወደን ሓላፊት ኮሚኒኬሽን Charlotta Ozaki Macias," መንነት `ቲ ዲፕሎማት ኮነ ሃገሩ ኣይንዛረብን ኢና " ኢላ። ስለምንታይ ንዝብል ሕቶ ድማ " ምኽንያቱ ነቲ ኩነታት ክነጋፍሖ፡ ወይ ነቲ ርክባት ክነጋድዶ ኣይንደልን ኢና " ኢላ።
ሰበ-ስልጣን ሽወደን፡ ሓደ ናይ ወጻኢ ዲፕሎማት ካብ ሃገር ክወጽእ ሓቲትና ካብ ምባል ሓሊፎም ፡ ስለምንታይ መንነት`ቲ ዲፕሎማት፡ ወይ፡ ምኽንያት መስጎጒ ክገልጹ ዘይደለዩ ብሩህ ኣይኮነን
ይህ ፅሁፍ ምን ለማለት እንደፈለገ አልገባኝም። ዌስቶች ዶሚኔት የሚያደርጉት ያላደጉትን ሀገሮች ብቻ ሳይሆን ያደጉትንም ሀገሮች ነው፣ ለምሳሌ ምስራቅ ሀገሮችን እነ ጃፓንንም ኮርያኖችንም ነው።በመጀመሪያ የስው ልጅ ሁልጊዜ አዲስ ጎማ መፍጠር የለበትም፣የተፈጠረውን ለራስ እንዲሆን አድርጎ መጠቀም ደሞ ትክክል ነው። የዌስት ትምህርትን ወስዶ መጠቀም ከኮሎኒያሊዝም ጋር ምን አገናኘው። እነደዚህ ብለን የኢስት ብሎክን ትምህርት (የሶቭየት ህብረትን) ስለ ላንድ ሎርድ ቡልቴ ወይም ስለ ሚሊሺያ ጫልቱ የሚለውን ወስደን የት ደረስን።በአሁኑ ሰአት አለምን በኢኮኖሚም ሆነ በፓለቲካ አየመራች ያለች ሀገር አሜሪካ ራስዋ እዛው በይበልጥ በሰለጠኑትና አውሮፓውያን ላይ በሶሻል በኢኮኖሚ በፓለቲካ በትምህርት ዶሚኔሽን አላት። ከኮሎኒያልዝም ጋር የሚያገናኘው ምንም ነገር የለም። ታዬ ንጉሴ ” ኢስት አስያ” የሚላቸው ሀገሮች እነማን ናቸው? ምናልባት አንድ የባንክ ባለቤት የሆነ ሰው ለደሀዎች ተመጣጣኝ የሆነ ብድር አበደረ ከሚለው ተነስቶ ይሆን። እነደዛ ከሆነ ነገሮች ሁሉ ይጠባሉ ማለት። ወይስ “ኒዎ ሊበራሊዝም ኢዝ ዴድ” የሚለው የመለስ ዜናዊ አባባል ጋር ይገናኝ ይሆን።
በመጀመሪያ እኛ የዌስቶችን ስራ የሚጠቅመንን ወስደን በስነስርአቱ እንጠቀምበት እንጂ፣ በተጨማሪም ካለ የኢስት አስያን ወስደን እንጠቀም እንጂ፣ የኢስት አዝያ የዌስት ብሎ መለያየቱ ግን ብዙም ጥቅም ያለው አይመስለኝም። ሁሉንም ከኮሎኒያሊዝም ጋር ማገናኘት የለበንም። እንድያውም ኢስት አዝያኖች በዌስቶች ዶሚኔትድ ናቸው፣ቻይናዎች ራሳቸው የዌስትን ስራ በመውሰድ ነው በአለም ላይ በገበያ እየተወዳደሩ ያሉት ። የዚህ ፅሁፍ ፅንሰ ሀሳቡ አልገባኝም። ብዙው ቲዎሪ ነው። ወደ ፍልስፍናም ይወስደዋል። በፍልስፍና ደግሞ ያደገ ሀገር የለም።
የኛ አንዳነድ ዶክተሮች ችግር ብዙውን ጊዜ ጊዜያቸውን የሚጨርሱት ግሎባል በሆነ አይዶሎጂ ነው። ከሀቅማቸው ውጪ ነው የሚያወሩት። አሁን የዌስት የሆነውንና ያልሆነውን መርጦ መለየቱ አይከብድም ?አራስን ከሁሉም አዛምዶ ተቀብሎ አዋህዶ መስራቱ አይቀልም?። ምሁራን ስለ ኢንተግሬሽን ነው እንጂ ማስተማር ያለባቸው ስለ ዲስ ኢንተግሬሽን ማስተማር የለባቸውም።
የካንፑቺያው መሪ “ቦልቦት” የተባለው ሰውዬ ፣ የሰው ልጅ ከተማ ምን ይሰራል፣ ገጠር ገብቶ ማረስ አለበት፣ አምራች ማለት ገበሬ ነው፣ ብሎ ወደ ስድስት ሚሊዮን ህዝብ ራሱ በፈጠረው አስተሳሰብ ነው የፈጀው። ይህ ሰው በኢኮኖሚ ያደጉት እነ ጃፓን ስዊድን 80% ከተማ እንደሚኖሩ ሊያወቅ ይችላል ግን ለሱ አያመቸውም ይመስለኛል። ሊሆኑ የማይችሉ ነገሮችን መመኘት ማለት ያለ ዌስት እንፍሉዌንስ መኖር ይቻላል ብሎ ማሰብ ጊዜ ማጥፋት ይሆናል። ወይስ እንደ ድሮው አልባኒያ መሆን አለብን ወይስ እንደ አሁኑዋ ዚምባቡዌ። ቁዋንቁዋን በተመለከተ ከሆነ መጀመሪያ በራስ ቁዋነቁዋ ልክ እንደ ጀርመን እንደ ጃፓንና ኮርያ እየሰሩ የሌላውን እንደ ሁለተኛ በማድረግ መጠቀም በጣም ጥሩ ነው። እንደ ናይጄርያ ግን ቡክ፣ ፔንና፣ ፔንሲልን ብቻ በማወቅ እንግሊዘኛ ተናገሪ ማለት አይቻልም፣ ናሽናል ቁዋነቁዋ ማድረግም የሚጠቅም አይመስለኝም። ኢትዮጵያ ውስጥ የላቲን ፊደል እንግሊዘኛ እያለ ሌላ ደግሞ ተጨማሪ የላቲን ፊደል በአዋጅ በየክልሉ በስራ ላይ ማዋሉ ከእናት ቁዋንቁዋ ጋር የሚያገናኘው ነገር የለም፣ የሰዎች መብት ማስከበሪያም አይደለም፣ ማደናገሪያ ነውእንጂ። እንዲያው የባቢሎንን ዘመን መፍጠር እነጂ።
ፀሀፊው ያተኮረው በዌስቶች ቁዋንቁዋ ላይ ብቻ ሳይሆን በኢኮኖሚውም፣ በፓለቲካውም፣ ወዘተርፈ ይመስላል። ፀሀፊው ነገሮችን ያየበት መንገድ አድካሚ ነው። አንዳንድ የኛ ምሁራን ትንሽ ተጨባጭ፣ፕራክቲካል፣ የሆነ ነገር ከማቅረብ ይልቅ እነዲህ ውስብስብ ያለ ነገር ላይ ያተኩራሉ። ትዝ ይለኛል ድሮ በቀበሌ አስገድደው ስለ ብዝበዛ ሲያስተምሩን ” ኤስ ሲካፈል በ ቪ ሲባዛ በመቶ” ይሉን ነበር፣ እኔ ድሮም አልገባኝም አሁንም አልገባኝም። ለምን ከጥሁዋት እስከ ማታ አንደሚያስተምሩንም አልገባኝም ነበር። ከሀገር እድገት ጋር ያለው ግንኙነትም አሁንም አልገባኝም። ይሄን ቲዎሪና ፎርሙላ ወደ ሀገር ላስገቡልን ምሁራን የእጃቸውን ይስጣቸው ነው የምለው።
የቁዋንቁዋ ሰው ከሆንክ ስለ ኢኮኖሚ ገብተህ ብዙ እንዳታወራ እመክርሀለሁ፣ እሱን ለኢኮኖሚ ለአዋቂዎች ተወው። ፅሁፉ ብዙም ምስጢር የለውም። ድሮ አንደኛ ደረጃ የተማርነው የአብዱል ታሪክንም አታድረገው ለንጉሱ ስለሚስጥር የተናገረውን ማለት ነው። ይህ ፅሁፍ ያልነካካው ነገር የለም፣ ሁሉም የምእራባውያን ተፅኖ እንደሆነ አድርጎ ነው ያቀረበው። የማይጠቅመንን ነገር መውስድ የለብንም፣ ግልፅ ነው። ግን በደፈናው ሁሉንም ከኮሎኒያሊዝም ጋር ማያያዙ ትክክል አይመስለኝም።
በጣም ተረጋጋና ሀሳብን በነጥብ በነጥብ አስቀምጥ። በተፈጥሮህ አንተ ራዲካል የሆነ አስተሳሰብን ልትወድ ትችላለህ፣ ግን የሚሆነውንና የማይሆነውን መለየት መቻል አለብህ። እነዲያው ዝም ብሎ ቡራ ከረዩ ማለት ምንድን ነው። ይህን ሁሉ ስትፅፍ ምንም ነጥብ እንኩዋን አላስቀመጥክም። እንድያውም ፀሀፊውን ኢሜይልህን በመስጠት ሀይጃክ ነው ያደረግከው። ሰዎችን በቃላት አጣጣላቸውና በአፃፃፋቸው ለመፈረጅም ሞክረሀል፣ ልክ አንተ በምትፈልገው ስለ አልገቡልህ ማለት ነው። ስሜትህን በመቀነስ ለማስረዳት ሞክር።
ኢትዮጵያ ራሱዋ ኢንዱስትሪያል ሪቮሉሽን ማካሄድ አለባት የሚሉ፣ ሀገራችን ቴክኖሎጂ አያስፈልጋትም በበሬ አርሰን መኖር አለብን የሚሉ፣ እኛ የምንከተለው የቻይናን ሞዴል ነው ማለት፣ አሁን የመጣው ፈሊጥ ደሞ ኢነዶኔዥያ ውስጥ አንድ የባንክ ባለቤት ለደሀ በትንሽ ወለድ ብር አበደረ አለማችንም በሱ መንገድ መሄድ አለባት የሚሉ ተመሳሳይ አስተሳሰቦች አሉ። ለኔ ግን ችሎታ ማለት ኢኮኖሚያችንን፣ ህጋችንን፣ ፓለቲካችንን ከምእራባውያን ጋር አጣጥመን፣ ቁዋነቁዋችንን በማሳደግ፣የሌላውንም ቁዋነቁዋ እንደየአግባቡ በመጠቀም ። ጎጂ ባህሎችን አስወግዶ፣ ጠቃሚ ባህሎችን በመውሰድ መኖር ነው እንጂ።
አንደኛው ሰልፍ በዋይት ኃውስ ቤተመንግሥትና በዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ፊት ለፊት የተካሄደ ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ ዋሽንግተን ዲሲ በሚገኙት የቻይናና የኢትዮጵያ ኤምባሲዎች ደጅ የተደረገ ነው፡፡
በዋይት ኃውስ ቤተመንግሥትና በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱ የተደረገው ሠልፍ የኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ የመጠቀም መብት እንዲከበርና ለግብፅ ውትወታ የኦባማ አስተዳደር ጆሮ እንዳይሰጥ የሚጠይቅ፣ የኢትዮጵያን መንግሥት ጥረትም የሚደግፍ ነው፡፡
በቻይናና በኢትዮጵያ ኤምባሲዎች ደጅ የተደረገው ሰልፍ ደግሞ ቻይና ሠልፈኞቹ አምባገነን ላሉት የኢትዮጵያ መንግሥት የምታደርገውን ትብብር እንድታቆም የሚጠይቅና ቻይና ከኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር ወዳጅነት የምትፈልግ ከሆነ ከሕዝቡ ጎን ትቁም የሚል ነው፡፡
ለውጥ የዲያሌቲካል ሕግ ነው፡፡የማይለወጥ ለውጥ ብቻ ነው፡፡ ይህ ቋሚ እውነት ነው፡፡ የዚህ ለውጥ ፍጥነት በምሥራቅ አፍሪካ ሰማይ ሥር አዲስ የተስፋ ነፋስ አሳይቷል፡፡ በደም አፋሳሽ ውጊያ የተጠናቀቀው የኢትዮጵያና ኤርትራ ግንኙነት ለአካባባው ሰላም አብይ ሚና አለው፡፡ ይህ እንዲሆን ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አሕመድ ወደ ሥልጣን መምጣት ነበረባቸው፡፡ መጡ፡፡
ጠቅላይ ሚኒስትሩ ደጋግመው እንደተናገሩት ለፍቅር ሲባል የትኛውም መሥዋዕትነት ቢከፈል ክፋት የለውም፡፡ ይህንን መቃወም ጤነኝነት አይደለም፡፡ ይሁን እንጂ ፍቅሩ ከአንገት ሳይሆን ከአንጀት፣ ከጥርስ ሳይሆን ከልብ ሊመነጭ ይገባል፡፡ የፍቅር ፍላጎቱም ሆነ ጥያቄው ከአንድ ወገን ከሆነ ግን እንደ ጀማሪ አፍቃሪ ራስን እስከማጥፋት ሊያደርስ ይችላል- ፈረንጆቹ ሱሳይድ እንደሚሉት፡፡
ከኤርትራ ጋር እርቅ መፍጠር ስትራቴጂካዊ ጠቀሜታ እንዳለው አንድ ሺህ ምክንያቶችን መዘርዘር ይቻላል፡፡ ሁለቱም ሕዝብ ስለሚያገኘው ጠቀሜታ አንድ ሚሊዮን አስረጂዎችን ማስቀመጥ ይቻላል፡፡ ይህንን ጠቀሜታ ግን በሕግና በመርህ መምራት ግድ ይላል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በዚህ ረገድ በሚገባ ሊታገዙ ይገባል፡፡
ንግግሬን በግልጽ አማርኛ ላስቀምጠው፡፡ የኢሳያስ አፈወርቂን ባሕርይ እስካሁን ማንም አልደረሰበትም፡፡ አልበሽርም አልደረሱበት፤ ሙሴቬኒም አላገኙት፤ ለኡመር ጊሌህም ሩቅ ነው፤ ለአረቦቹም፣ ለኢራኖቹም ሩቅ ነው፤ አቶ መለስ ዜናዊም የኢሳያስን ፍላጎትና ባሕርይ መተንበይና ማወቅ እንዳቃታቸው በጦርነቱ ወቅት ያሳዩት አቋም ያስረዳል፡፡
በእርሳቸው ላይ ብዙ ጥናት ያደረጉ እነ ዳን ኮኔልና አሌክስ ዲ ዋል እንኳ የአቶ ኢሳያስን ባሕርይ ማወቅና መተንበይ ተስኗቸዋል፡፡ በመቸገራቸው ምክንያትም Militaristic President ጦረኛው ፕሬዚዳንት በማለት ብቻ ያልፏቸዋል፡፡ አቶ ኢሳያስ ይህንን ባሕርያቸውን ስለመተዋቸው እርግጠኛ መሆን ባይቻልም፣ የማይለወጥ ለውጥ ብቻ ነው እንዳልነው እርሳቸውም ተለውጠው ሊሆን ይችላል፡፡ ቢያንስ ዕድሜያቸው ይለውጣቸዋል ተብሎ ተስፋ ይደረጋል፡፡
በኢትዮጵያ በኩል ግን ይህንን ነገር ማሰብ ያስፈልጋል-ሰውዬው ያልተለወጡ እና በሚታወቁበት ተለዋዋጭ ባሕርይ ቢቀጥሉና አንድ ቀን ሞቅ ሲላቸው ሱዳንንም የመንንም ጅቡቱንም እንዳደረጉት ቢያደርጉንስ ብሎ ማሰብ!! አቶ ኢሳያሳ ከነባር ባሕርያቸው አንፃር ከታዩ ይህንን አያደርጉም ተብሎ አይገመትም፡፡
ስለዚህ ጥንቃቄው ከዚህ መነሳት አለበት፡፡ ከኢትዮጵያ መሪዎች ሁሉ የኤርትራ ባለውለታ አቶ መለስ ዜናዊ ናቸው፡፡ ሁለቱንም ወደቦቻቸውን ይዘው እንዲገነጠሉ፣ ከተገነጠሉ በኋላ በኢትዮጵያ እገዛ እንዲቆሙ፣ በኢትዮጵያ ብር እንዲጠቀሙ፣ ዜጎቻቸው በኢትዮጵያ እንዲነግዱ ወዘተ የፈቀዱት የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ናቸው፡፡
ለኤርትራዊያንና ለራሳቸው ለአቶ ኢሳያስ መንግሥት ይህንን ያህል ፈቃድ የሰጡትን አቶ መለስንና አገራቸውን ግን አቶ ኢሳያስ ከመውረር አላመነቱም፡፡ ያን ያህል ውለታ የዋለላቸውን መንግሥትና መሪ በጦርነት ለመማረክ ጦር የሰበቁት አቶ ኢሳያስ ከአሁኑ የዶ/ር ዓብይ መንግሥት ጋር ዘላቂ ፍቅር ይኖራቸዋል ወይ ከሆነስ እንዴት የሚለውን ማጤን ያስፈልጋል፡፡
የኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ከጥቂት ወራት በፊት በራሳቸው ቴሌቭዥን ጣቢያ ረዥም ቃለ ምልልስ ሰጥተው ነበር፡፡ በዚያ ቆይታቸው ኢትዮጵያና ኤርትራን በተመለከተ በርካታ ጉዳዮችን አብራርተዋል፡፡ ‹‹ያለፉት ዓመታት ለሁለቱም ሀገራት አክሳሪ ነበሩ፤ ይህ መሻሻል አለበት፡፡ ይህም ከ1990 ዓ.ም. በፊት ወደነበረው ሁኔታ መቀየር ይገበዋል›› የሚለው ጉዳይ ፕሬዚዳንቱ ካነሷቸው ኃሳቦች አንዱ ነበር፡፡
በርግጥ ግንኙነቱ አክሳሪ እንደነበር ብዙዎች ይስማማሉ፡፡ የኢትዮጵያው ጠቅላይ ሚኒስትርም ጉዳዩ ከሁለቱም ሕዝቦች ባሻገር የምሥራቅ አፍሪካ ቀጣናን እየረበሸው መሆኑን ሲናገሩ ተደምጠዋል፡፡ በዚህ ትንተና የአቶ ኢሳያስ ክርክር ጥያቄ የሚነሳበት ‹‹ከ1990 ዓ.ም. በፊት ወደነበረው ግንኙነታችን መመለስ አለብን›› የሚለው ነው፡፡ ይህ ገለፃቸው የኤርትራን እብሪተኛ ፍላጎት የማስቀጠል እቅድ አሁንም እንዳልተቀየረና እንዳልቆመ የሚያሳይ ነው የሚሉ አሉ፡፡ ብዙዎች እንደሚስማሙት ከጦርቱ በፊት (ቅድመ-1990) የነበረው የኢትዮጵያና የኤርትራ ግንኙነት ኢፍትሀዊና ለኤርትራ ያደለ፣ ኤርትራዊያንን ጠቅሞ ኢትዮጵያዊያንን የጎዳ ነበር፡፡
ይህ ደግሞ ገና ኤርትራ ሕዝበ-ውሳኔ አድርጋ ከኢትዮጵያ ከመገንጠሏ በፊት የታቀደ እንደነበር ብዙ ተጽፏል፤ ተነግሯል፡፡ ይህ አስቀድሞ የታቀደ እቅድ ሕጋዊነት ስላልነበረውና ውልየለሽ መሆኑ ሀገራቱ ወደ ደም አፋሳሽ ጦርነት እንዲገቡ አድርጓቸዋል፡፡ እንዴት የሚለውን ጉዳይ እንመልከተው፡፡
ሻዕቢያዎች 30 ዓመታትን የፈጀውን ጦርነታቸውን ካጠናቀቁ በኋላ የሀገረመንግሥት መዋቅርም ሆነ መሠረታዊ የኢኮኖሚ መዋቅር ያለበት አገር አልተረከቡም፡፡ ነፃ ሐገር ሲመሰርቱ በተሰናበተው ሥርዓት ውስጥ የነበሩ ቢሮክራሲ አባላትን መጠቀም የሚያስችል ሁኔታ አልነበረም፡፡
የደኅንነትም ሆነ የኢኮኖሚ (ለምሳሌ ብሔራዊ ባንክ) ተቋማት አልነበሯቸውም፡፡ እናም አንዳንዱን በጫካ ዓመልና መንፈስ ለመምራት ሞከሩ፡፡ በዚህም በኢኮኖሚ የበለፀገችና ራስዋን የቻለች ለማድረግ ብዙ ፕሮፓጋንዳዎችን ሰሩ፡፡
አገራቸው በተፈጥሮ ሃብት የበለጸገች፣ ሕዝቧም ከጎረቤቶቹ ሁሉ የነቃና የሰለጠነ እንደሆነ በዚህም ኤርትራን አፍሪካዊቷ ሲንጋፖር እንደሚያደርጓት ቃል ገቡ፡፡ ይህንን ቃላቸውን ለመፈፀምም ያደረጉት ሕገ-ወጥ እንቅስቃሴ ከጎረቤቶቻቸው ጋር ግጭት ውስጥ ከተታቸው ይላል ታዋቂው የአፍሪካ ቀንድ ጉዳዮች ተመራማሪ Alex De Wall :Political marketplace in the horn of Africa በሚለው መጽሐፉ፡፡ ከነዚህ ውስጥ ኢትዮጵያ አንዷ ናት፡፡
ገብሩ አስራት (ሉዓላዊነትና ዴሞክራሲ በኢትዮጵያ) እንደፃፈው፣ የኤርትራ ባለሥልጣናት ኢትዮጵያን ተጠቅሞ ሀብታም መሆን እንደሚገባ በይፋ ያቀዱት ገና አገራቸውን ከመሠረቱ ከሁለት ወራት በኋላ ሐምሌ 1983 ዓ.ም. በተጠራ ጉባኤ ነው፡፡
‹‹በዚህ ኮንፈረንስ በውጭ ሀገር የሚኖሩ ኤርትራዊያን ባለሙያዎችና የሻዕቢያ ከፍተኛ ካድሬዎች ተሳትፈው ወደ አርባ የሚጠጉ ጥናታዊ ጽሁፎች ቀርበው ነበር፡፡ ጽሁፎቹ ጥልቀት ያላቸው ባይሆኑም በጥቂት ወራት ውስጥ መቅረባቸው ግን ጉዳዩ ቀደም ብሎ የታሰበበት እንደነበር ፍንጭ ይሰጣል›› ይላል፤ በዚያ ዘመን የትግራይ ክልል ርዕሰ-መስተዳድርና የኢሕአዴግ ሥራ አስፈፃሚ አባል የነበረው አቶ ገብሩ አስራት፡፡
ከአራት መቶ በላይ ገፆች ባሉት መፅሐፉ እንደሚለው በኮንፈረንሱ ላይ የቀረቡት ጥናቶች የኢትዮጵያን የኢኮኖሚ ተቋማት ተጠቅሞ እንዴት መጠቀም እንደሚገባ የሚተነትኑ እንደነበሩ ያስታውሳል፡፡ማሳያዎችንም ይጠቅሳል፡፡
በመድረኩ ላይ ኤርትራ የራሷ አየር መንግድ በአጭር ጊዜ ማቋቋም እንደሚያቅታት የሚያሳይ ፅሁፍ የቀረበ ሲሆን፣ በአስተዳደርና በቴክኒክ ብቃት ስመጥር ከሆነው የኢትዮጵያ አየር መንገድ የአክሲዮን ሽርክና መፍጠር እንደሚገባ ይመክራል፡፡
በኤርትራ ውስጥ ባንክ ማቋቋም እንደሚገባ የሚመክር ሐሳብ በጉባኤው ላይ ቢቀርብም የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ኤርትራ ለምታልመው ስልጣኔ የማይሆንና ኋላቀር በመሆኑ እንደ አየር መንገድ ለሽርክና አይሆንም ተብሎ መታለፉንም አቶ ገብሩ ይገልፃል፡፡
እነዚህ እቅዶች የቀረቡበትን መድረክ መርቀው የከፈቱት እራሳቸው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ ነበሩ፡፡ ይህ ሁሉ መንግሥታዊ ዕቅድ ሲታቀድ የኢትዮጵያ መንግሥት ስሜት አልተጠየቀም፡፡ በኋላም እቅዱን ገቢራዊ ለማድረግ እንቅስቃሴዎች ተጀመሩ፡፡
አንድ የቡና ዛፍ የሌላት ሀገረ- ኤርትራ ከአፍሪካ አንደኛ ቡና ላኪ ሆና ቀረበች፡፡ ይህ የሆነው ከኢትዮጵያ በሕገወጥ ንግድ በብር ተገዝቶ ወደ ኤርትራ የሚገባ ቡና ነው-ወደ አውሮጳና ኤስያ ተልኮ የኢሳያስን መንግሥት አንደኛ ቡና ኤክስፖርተር ያደረገው፡፡
ሰሊጥንም በተመሳሳይ ተግባር ወደ ውጭ ሀገር መላካቸውን ቀጠሉ-ኤርትራዎች፡፡ ይህንን ሁሉ የሚያደርጉት በመንግሥት ውስጥ ሳይቀር የደኅንነትና የጉቦ መዋቅር ዘርግተው፣ በአፋር አሳይታና በትግራይ መቀሌ በከፈቷቸው ቆንስላዎችና በአዲስ አበባው ኤምባሲያቸው ትብብር ነው፡፡ በዚህም በኢትዮጵያ ውስጥ ሻዕቢያን ይቃወማሉ የተባሉ ፖለቲከኞች ታፍነው ተወሰዱ/ተገደሉ፡፡
ኤርትራዊያን ወደ ኢትዮጵያ ያለ ቀረጥና ታሪፍ ምርት ያስገባሉ፤ በጉልት ንግድ ላይ ሳይቀር ይሳተፋሉ፤ ሰለሞን ዕንቐይ (ዶ/ር) ‹‹የሻዕቢያ ክህደት›› በሚለው መጽሐፉ እንዳተተው፣ 60 በመቶ የኤርትራ ኤክስፖርት ሸቀጥ ማራገፊያ ኢትዮጵያ ሆነች፡፡
ኢትዮጵያዊያን በአንፃሩ ከኤርትራ በግፍ ተባረሩ፡፡ ሐብት ንብረታቸውን ትተው እንዲወጡ ተደረጉ፡፡ በድንበር አካባቢ ያሉ ዜጎችም ሐብታቸውና ከብቶቻቸው በሻዕቢያ ሰርጎ ገቦች ይዘረፉ ጀመር፡፡
አቶ ኢሳያስ ‹‹ከ1990 ዓ.ም. በፊት ያለው ግንኙነት ይመለስ ዘንድ እንሻለን›› ያሉት እንግዲህ ይህንን ግንኙነት ነው፡፡ ይህ ደግሞ ኢ-ፍትሐዊና ለኢሳያስ ሀገር ያደላ ነው፡፡ እናም በቀጣይ ያለው ግንኙነት ይህንን ኢ-ፍትሐዊነት ያስቀረና ለጋራ ጥቅም የቆመ ካልሆነ ከድጥ ወደ ማጥ የሚያስገባ ሊሆን ይችላል፡፡ አቶ ኢሳያስ ዶ/ር ዓብይ ይህንን ጉዳይ አፍረጥርጠው ስለመወያየታቸው የተነገረ ነገር የለም፡፡
አሁን የ20 ዓመት ግድግዳ ቢያንስ ገርበብ ብሏል፡፡ ያ አክሳሪ ግንኙነት ሊጠናቀቅም መሠረቱ ተጥሏል፡፡ ይሁን እንጂ የኢትዮጵያና የኤርትራ ጉዳይ እጅጉን ጥንቃቄ የሚፈልግ ፕሮጀክት ነው፡፡ የአቶ ኢሳያስ መንግሥት ከኢትዮጵያ ጋር ያለውን ግንኙነት የድንበር ጉዳይ አድርጎ መተንተን ይፈልጋል፤ እያደረገ ያለውም ይህንን ነው፡፡ ባሳላፍነው ሳምንት እንኳ ‹‹ወደ ኢትዮጵያ የምንልከው ልዑክ በድንበር ጉዳይ የሚወያይ ነው›› ብለዋል፡፡
በኢትዮጵያ በኩል ያለው እይታ ግን ከዚህም ከፍ ብሎ ቀርቧል፡፡ ጠቅላይሚኒስትሩ በሰመራ ቆይታቸው ‹‹ሁለታችንም ጦራችንን ከድንበር እናስወጣ›› የሚል ሐሣብ እንዳለ ተናግረዋል፡፡ ይሁን እንጂ ከኤርትራ መንግሥት ባሕርይ አንፃር ይህ አዋጭ መሆኑ በሚገባ ሊታይ ይገባዋል፡፡ከላይ እንደተገለፀው በ1990 ዓ.ም. ኤርትራ ኢትዮጵያን የወረረችው አዲስ አበባ የላከችው ተደራዳሪ ቡድን ወደ ሀገሩ በቅጡ ሳይመለስ ነው፡፡ በኢትዮጵያ በኩል በወቅቱ ድንበር ላይ በቂና አስተማማኝ ሠራዊት አለመኖሩን አረጋግጠው ነው-ውጊያ የከፈቱት፡፡ ይህንን ድርጊት ደግሞ የመንም ላይ ጅቡቲም ላይ አድርገውታል፡፡ እናም ጦር የማስወጣት ነገር ከሻዕቢያ የተንኮል ሥምሪት አንፃር በጥንቃቄ መጤን አለበት፡፡
ሌላኛው ወሳኝ ጉዳይ የአዳራዳሪና ተደራዳሪ ነገር ነው፡፡ ይህ ድርጊት ከከፍተኛ ደም መፋሰስ በኋላ የሚመጣ ነው፡፡ እናም ይህንን ደም መቃባት፣ በይቅርታ ለመተካት አደራዳሪዎች ሚናቸውና ገለልተኛነታቸው በጥንቃቄ ሊቃኝ ይገባዋል፡፡ የተደራዳሪዎችም ማንነት ይህንን ሂደት ይወስነዋል፡፡
ኤርትራ ነባር ተደራዳሪዋንና ጉዳዩን የሚያውቁትን አቶ የማነን ከነ ኡስማን ጋር ስትመድብ አሮጌውንም ሆነ አዲሱን አቁማዳ አጣጥማ ለመጠቀም ያላትን ፍላጎት ያሳያል፡፡ በዚህም በኩል ያሉት ሰዎች የኢትዮጵያን ጥቅም የሚያውቁ፣የችግሩን ምንጭ የሚረዱ፣የሁለቱ ሀገራት የፖለቲካ አሰላለፍ የሚገባቸው፣ ከኤርትራ በኩል ያሉትን ተደራዳሪዎች ሰብዕና የሚያውቁ፣የሻዕቢያን ነባርና አዳዲስ ባሕርያትና ፍላጎቶች የሚገነዘቡ መሆን ይገባቸዋል፡፡ይህ ከሆነ ኢትዮጵያ ለሌላ ሽንፈት ሳትዳረግ፣ በሰጥቶ መቀበል መርህ መብቷን አስከብራ ይህንን ድርድር ታጠናቅቃለች፡፡ DireTube
ከ 4 ኛ ሴፕቴምበር 2019 እስከ 7th ሴፕቴምበር 2019 በአለም አቀፍ ስብሰባ ከተማ ባሻንድራ ፣ ዓለም አቀፍ ስብሰባ ከተማ ባሻንድራ ፣ ፐርባሻል ኤክስፕረስ ህዋይ ፣ ዳካ ፣ ባንግላዴሽ ፡፡ የ CEMS- ግሎባል አሜሪካ ዓለም አቀፍ “ማቅ + ቼም ተከታታይ ኤግዚቢሽኖች” በደቡብ እና ደቡብ ምስራቅ እስያ እና በላቲን አሜሪካ በክፍለ አህጉሩ ውስጥ ብቸኛ የዚህ ዓይነት ብቸኛ ተከታዮች በመሆን ተወዳጅነት አግኝቷል ፡፡ ላለፉት 12 ዓመታት በባንግላዴሽ እና እንዲሁም በብራዚል ፣ በኢንዶኔዥያ እና በስሪ ላንካ ውስጥ እስከ መጪው ዓመት ድረስ በሌሎች ሀገሮች ከሚጠበቁ ተጨማሪ ጅምርዎች ጋር የተደራጁ ናቸው ፡፡ በባንግላዴሽ በዓይነቱ ብቸኛ ዐውደ ርዕይ መሆን እና ከ 12 ዓመታት በላይ ስኬታማ እትሞችን ማደራጀቱ ኤግዚቢሽኑን ለመከታተል ለሶስተኛ ጊዜ ነው ፡፡ “38th Dye + Chem Bangladesh 2019” እስካሁን ድረስ በባንግላዴሽ ውስጥ ለገዢዎች እና የተካሄደው ትልቁ የመሰብሰቢያ ቦታ ነበር ፡፡ የሰልፈር ጥቁር አቅራቢዎች. እኛ ፎርንግ በባንግላዴሽ እትም -338 ኛው ዳይ + ቼም ባንግላዴሽ 2019 ዓለም አቀፍ ኤክስፖ 'ተገኝተን ብዙ ጎብኝዎችን አገኘን ፡፡
እንዲሁም በሰልፈር ጥቁር ገበያ ልማት ፣ ዝንባሌዎች እና ትንበያ ላይም ተወያይተናል ፡፡ በጥቁር እና ሰው ሰራሽ የጨርቃ ጨርቅ ላይ ለታለሙ አልባሳት (ዴንስ እና አልባሳት) ከፍተኛ ፍላጎት ያለው ጥቁር ከፍተኛ መጠን ያለው ጥላ ነው ፡፡ ከሁሉም የቀለም ክፍሎች መካከል ሰልፈር ጥቁር ለአንድ መቶ ዓመታት ያህል ሕልውና ያለው ለሴሉሎስክስ ቀለም አስፈላጊ የቀለም ክፍል ነው ፡፡ የእኛ ትልቁ ጥቅም እኛ በዓመት 10,000 ቶን ገደማ በሰልፈር ብላክ ዓመታዊ ምርት 7000 ካሬ ሜትር ስፋት ያለው ኃይለኛ ተክል ባለቤት መሆናችን ነው ፡፡ ይህ ዓለም አቀፍ ገበያን እንድናረጋግጥ ያደርገናል ፡፡
የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ አክሲዮን ኩባንያ የፕሪሚየር ሊግ ውድድሩን በቀጥታ ቴሌቪዥን ስርጭት ለማስተላለፍ ፍላጎት ያላቸውን ድርጅቶች ባወጣው ጨረታ መሠረት ሲያወዳድር ቆይቷል።
ከተወዳዳሪዎቹ መካከልም የደቡብ አፍሪካው ኩባንያ መልቲቾይዝ ባቀረበው የቴክኒክና የፋይናንስ ትልመ ሀሳብ /ፕሮፖዛል/ የተሻለ ሆኖ በመገኘቱ በቀጣይ የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ ውድድርን ኩባንያው በሚያስተዳድረው ዲኤስቲቪ አማካኝነት እንዲያስተላልፍ መመረጡን ከኢትዮጵያ ስፖርት ኮሚሽን የተገኘው መረጃ ያሳያል።
በተጨማሪም መልቲቾይዝ ለስልጠናና አቅም ግንባታ፣ ለፕሮዳክሽን፣ ለአየር ሠዓት ወጪና ለኢንፎርሜሽንና ኮሙኒኬሽን ቴክኖሎጂ መሠረተ ልማት ግንባታ ከ45 ነጥብ 5 ሚሊዮን ዶላር በላይ ወጪ ያደርጋል ተብሏል።
በአጠቃላይ ኩባንያው በአምስት ዓመት ውስጥ ከ68 ሚሊዮን ዶላር በላይ ገንዘብ ወጪ እንደሚያደርግ መግለጹንና በዚሁ መሰረት የስርጭትና የውድድር ስያሜ መብት አሸናፊ መሆኑ ተመልክቷል።
ኩባንያው የኢትዮጵያን የስፖርት ደረጃ ለማሻሻል በታዳጊ ወጣቶች፣ በዳኞችና አሰልጣኞች አቅም ግንባታ፣ በስታዲየም አካባቢ ጸጥታና ሌሎች ጉዳዮች ድጋፍ ለማድረግ ፍላጎት እንዳለው ተጠቅሷል።
ኩባንያው በቅርብ ቀናት ውስጥ ከሊጉ አክሲዮን ኩባንያ ጋር የውል ስምምነት በማድረግ ወደ ስራ እንደሚገባ ማስታወቁን ከስፖርት ኮሚሽን የተገኘው መረጃ ያመለክታል።
የደቡብ አፍሪካው ኩባንያ መልቲቾይዝ እ.አ.አ በ1995 የተቋቋመ ሲሆን ዲኤስቲቪን ጨምሮ ሌሎች የሳተላይት ቴሌቪዥንና የበይነ መረብ የተንቀሳቃሽ ምስል አማራጮችን በስሩ የያዘ ነው።
ጣናን የወረረውን እንቦጭ አረም ለማስወገድ እንዲረዳ 27 ሜ ኪዩብ ባንዴ ማጨድ የሚችል ሁለት ትላልቅ ማጨጃ ማሽኖች እያንዳንዳቸው ከነሙሉ መለዋወጫቸው $172, 970 የአሜሪካን ዶላር በመክፍል በአጠቃላይ $342,940 ዶላር ወጭ በማድረግ ማዘዛችን የሚታወስ ነው:: በቅርቡም ከፋብሪካው መረከባችንን አሳውቀን ነበር::
የመጀመሪያው ማሽን ዛሬ በመርከብ ወደ ኢትዮጵያ ተልኳል:: በኮረና ቫይረስ ስርጭት ምክንያት የወደብ ስራው በመታወኩ March ላይ መላክ ከነበረበት ጊዜ መዘግየት ቢከሰትም ከኢትዮጲያ መርከቦች ድርጅት ጋር በጋራ በወሰድናቸው አድካሚ የመፍትሄ አማራጮች ተሳክቶ ዛሬ ተልኳል::
በተለይ ማሽኑ የተመረተበት ሃገር ካናዳ በቫይረሱ ስርጭት ምክንያት የቶሮንቶ ወደብ እንቅስቃሴን በመግታቷ ማሽኑ ወደብ ላይ ቁጭ ብሎ ከሚጠብቅ ሌሎች የወደብ አማራጮችን መፈለግ ነበረብን:: የኢትዮጵያ መርከቦች ድርጅት በአሜሪካ ካሉ ወደቦች ወደ ጂቡቲ ዕቃ የሚያጓጓዝ መርከብ በማፈላለግና ወጭውን በመሸፈን ትልቅ ድጋፍ አድርጎልናል:: ከዛም የቅርብ ቀን የጉዞ የጊዜ ሰሌዳ ያለው መርከብ ከባልቲሞር ወደብ በማግኘት እንዲጫን ተባብሮናል:: እኛም ማጨጃ ማሽኑን ከካናዳ ወደ ባልቲሞር ወደብ (Baltimore, MD) በማጓጓዝ ማሽኑ ቶሎ መርከብ ላይ ተጭኖ ወደ ኢትዮጵያ እንዲላክ አድርገናል::
ይህ ሁሉ ጭንቀታችን ማሽኑ ከክረምቱ ወቅት ቀድሞ ጣና ላይ ቢደርስ የዝናቡን ወቅት ተከትሎ የሚታየውን የእንቦጭ መስፋፋት በመግታት በኩል ትልቅ አስተዋጽኦ ሊያደርግ ይችላል በማለት ነው::
ይህ እንዲሆን ገንዘባቸውን ያዋጡ በውጭ የምትኖሩ ኢትዮጵያውያን የሃገር ሃብት የሆነውን ጣናን ለማዳን የሰራችሁትን አኩሪ የትብብር ስራ ታሪክ ሲያስታውሳችሁ ይኖራል:: በዋሽንግተን ዲሲ: በሜሪላንድ: ቨርጂኒያ: ዳላስ: ቺካጎና በእንግሊዝ ለንደን የምትኖሩ ኢትዮጵያውያን: የሃይማኖት ተቋማት: አንጋፋ አርቲስቶችና ሙዚቀኞች ስለመልካም ስራችሁ ከፍ ያለ ምስጋናችን ይድረሳችሁ! የማህበሩ አባላትም ጉልበታችሁን: እውቀታችሁን: ገንዘባችሁንና ጊዜያችሁን በነጻ በመስጠት ለሰራችሁት ስራ ምስጋና ይገባችኋል:: ስንተባበር እንዲህ ያማረ ስራ መስራት እንችላለን!
በቅድስት ይልማ የተደረሰውና ዳይሬክት የተደረገው #ከእለታት; ፊልም ተመረቀ፡፡ የ1፡35 ደቂቃ ርዝማኔ ያለውን ፊልም ሰርቶ ለማጠናቀቅ 6 ወር እንደፈጀ ታውቋል፡፡ ፊልሙ፣ሁለት በተመሳሳይ ዕድሜ ላይ የሚገኙ ወጣቶች ተፈጥሮ በአጋጣሚ የሰጠቻቸውን ስጦታ እንዴት እንደሚጠቀሙበት የሚያ... read more
ኣህጉራዊ በዓል ደቂ-ኣንስትዮ ብሳዕሲዕትን ብብልዖትን ዝኽበር ይመስለና ይኸውን። ኣይኰነን። ግን ኣብ ፍቀዶ ሃገራት ስለ ታሪኽን፡ ተሞክሮን፡ መሰልን፡ ምዕባሌን ደቂ ኣንስትዮ ዝምልከቱ ትምህርተ-ጉባኤ (ሰሚናራት) ይካየዱ። ሓደ ሓደ ሊቃውንቲ ኣብዛ እንነብረላ ዓለም ካብ ተጻብኦታት ዓይሌት ወይ ኣህጉራዊ ውግእ፡ብፍላይ ቅራኔ-ጾታ (Gender Conflict) ኣዝዩ በዳሂ ከም ዝኸውን ይጠቅሱ። ምኽንያቱ ዘኸትሎ ሳዕቤናት ብሓደ ወገን ሃነጽቲ ክዀኑ ከለው፡ ብኻልእ ወገን ከኣ ኣዝዮም ተጋራጨውትን ኣካታዕትን ብምዃኖም ኢዮም ። ዝዀነ ዀይኑ.... መንስኤ ሐተታኡ ካብ ሕሉፍ ታሪኽን ተሞክሮን ደቂ ኣንስትዮ ፈሊኻ ኣይረኣይን ክበሃል ይከኣል። እስኪ እዚ ዝስዕብ ግጥሚ ኣብነት ይኹነና፡-
ምሥራቃዊ ላሆር ከተማ ውስጥ የትንሣዔን በዓል ያከብሩ የነብሩ ክርስቲያኖችን ዒላማ ያደረገው ይኸው የአጥፍቶ ጠፊዎች ጥቃት፣ 30 ህፃናትን ጨምሮ፣ ቢያንስ 70 ሰዎችን መግደሉ ይታወቃል።
እቲ ብሰንበት 24 ጥሪ ኣብ ሰዓታት ምሸት ጀሚሩ፣ ክሳብ ናብ ሰኑይ ዘውግሐ ለይቲ ዝቐጸለ ግጭት፣ ብመንግስቲ ኬንያ ዝድገፉ ዕጡቓት ሶማል፣ ኣብ ጁባላንድ፣ ኣብ ዶብ ኣብ እትርከብ ሓውሲ ከተማ ቡሎሃዎ ድሕሪ ዝፈነውዎ መጥቃዕቲ ከምዝተጀመረ ሚኒስተር ዜና ሶማል ወቒሱ።
ፕረዚደንት ናይታ ርእሰ ምምሕዳር፣ ኣሕመድ ማዶበ፣ ሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል፣ ካብ ጌዶንን ካልእ ክፋል እታ ርእሰ ምምሕዳርን ከይሰሓበ፣ ኣብ ዝካየድ ሓፈሻዊ ምርጫ እታ ሃገር ከምዘይሳተፍ ብወግዒ ኣፍሊጡ’ዩ።
ዋዜማ ራዲዮ- በሀዋሳ የሚገነባው ግዙፍ የኢንደስትሪ ፓርክ በሀዋሳ ሀይቅ ላይ ከፍ ያለ የብክለት አደጋ ሊያደስ የሚችል ግንባታ እያደረገ መሆኑን ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ ምንጮች አመለከቱ።
ይህ ግዙፍ የኣኢንደስትሪ ፓርክ በርካታ ፋብሪካዎችንና የማምረቻ ተቋማትን የያዘ ሲሆን ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ከፍተኛ የማስተላለፍ አቅም ያለው የፍሳሽ ማስወገጃ ቦይ እየቀደደ መሆኑን የዋዜማ ሪፖርተር በቦታው ተገኝታ ተመልክታለች።
የፍሳሽ ማስወገጃው ከሀዋሳ ሀይቅ ጋር እንዲገናኝ መደረጉ ስጋት የፈጠረባቸው ነዋሪዎች ጉዳዩን በሀገር ቤት ላሉ የመገናኛ ብዙሀን ቢያቀርቡም ስሚ እንዳላገኙ ገልፀውልናል።
የፍሳሽ ማስወገጃው የተጣራ ፈሳሽ ቆሻሻን ብቻ ለማስወገድ የሚውል መሆኑን የአዋሳ ከተማ አስተዳደር ለነዋሪው ሲገልፅ ቢቆይም አሁን ከግንባታ ባለሙያዎች በተገኘ መረጃ የኣኢንደስትሪ ፓርኩ ምንም አይነት የፍሳሽ ቆሻሻ ማጣሪያ ማከሚያ እንደሌለው ለመረዳት ተችሏል። ስለጉዳዩ ያነጋገርናቸው የደቡብ ክልል የኣአካባቢ ጥበቃና ተፈጥሮ ሀብት ቢሮ ባለሙያዎች የኣኢንደስትሪ ፓርኩ የፈጠረውን ስጋት እንደሚጋሩ ገልፀው ጉዳዩ የፌደራል መንግስት በመሆኑ አስተያየት ለመስጠት እንቸገራለን ብለዋል።
ለኣኢኮኖሚ አገልግሎትም ሆነ ለመዝናኛ ተመራጭ የሆነው የሀዋሳ ሀይቅ ባለፉት አስራ አምስት አመታት በኣአቅራቢያው በተደረጉ የተለያዩ ግንባታዎች ለብክለትና ለውሀ መጠን መቀነስ ተጋልጦ ቆይቷል።
የተመድ የሰብዓዊ እርዳታ ጉዳዮች ማስተባበራ ቢሮ(OCHA) ባወጣው የ2016 ዓ.ም ዝርዝር ሪፖርት፣ ሁኔታው አሳሳቢ እንደሆነ አመልክቶ፣ የእርዳታ ፈላጊው ሕዝብ ቁጥር ወደ 130 ሚልዮን አሻቅቧል ሲል ገልጧል። ይህም ካለፈው ዓመታዊ ሪፖርት ጋር ሲተያይ በ44 ሚሊዮን የበለጠ ነው።
«ለሰብዓዊ እርዳታ ከሚለገሰው ገንዘብ ውስጥ 80 ከመቶ የሚሄደው፣ በግጭቶች ምክንያት ወደተጎዱ ወገኖች ነው» ሲሉ፣ ጀነስ ላረከ የተመድ የሰብዓዊ እርዳታ ጉዳዮች ማስተባበራ ቢሮ ቃል-አቀባይ ለአሜሪካ ድምፅ ተናግረዋል።
“እነዚህ በየቦታው ተሰበጣጥረው፣ ለምሳሌም በመካከለኛው አፍሪቃ ሪፓብሊክ፣ በሦርያ፣ በደቡብ ሱዳን የሚታዩ ግጭቶች፣ ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቁ ናቸው። እርዳታ ፈላጊዎቹ ብዛት ስላላቸው ብቻም አይደለም፣ ቦታዎቹ አስቸጋሪና ለደኅንነትም አስተማማኝ ያለመሆቸው ጭምር እንጂ!”
በዓለማችን የሚገኙ ያልተጠበቁና የግዳጅ ተፈናቃዮችም፣ የእርዳታ አቅርቦቱ ዘለግ እንዲልና የበጎ አድራጊዎቹም ቁጥር እንዲጨምር አስገድደዋል። አንድ በቅርቡ ይፋ የሆነ የተመድ የስደተኞች መሥሪያ ቤት ዘገባ እንዳመለከተው፣ 65 ሚሊዮን ከአለም ሕዝብ ስደተኞች አልያም የአገር ውስጥ ተፈናቃዮች ናቸው። የተፈጥሮ-ሰራሽ አደጋ ሰለባዎችም፣ የዓለማቀፍ በጎ-አድራጊዎችን እጅ የሚጠብቁ መሆናቸውን፣ የተመድ አመልክቷል።
የኦሮሞ ነጻነት ግንባር ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር ያለውን የፖለቲካ ችግር በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት ኣሁንም ዝግጁ መሆኑን እያሳወቀ፡ በኦነግና በኢትዮጵያ መንግስት መካከል የሚደረግ ንግግር ሶስተኛ ወገን ባለበትና ያለኣንዳች ቅድመ-ሁኔታ እንዲከናወን ጥረት ሲደረግ ቆይቶ በኢትዮጵያ መንግስት በኩል ፍላጎት ከማጣት የከሸፈው ጥረት እንዲቀጥል በኢህኣዴግ ለሚመራው የኢትዮጵያ መንግስት ጥሪውን ያድሳል። የወያኔ/ኢሕኣዴግ መንግስት በበኩሉ የሚጠበቅበትን እንዲያሟላ ኣጥብቆ ያሳስባል።
ኦነግ ከኣንድ ምዕተ-ዓመት ተኩል በላይ እያስቆጠረ ላለው የኦሮሞ ህዝብ የመብት ጥያቄና በህዝቡ ላይ ተዘርግቶ ከባድና ዘግናኝ ሰቆቃ እያደረሰበት ያለውን የጭቆና ስርዓት ለመፋለምና የራስን እድል በራስ ለመወሰን መብት መረጋገጥ በትግል ላይ የነበረና ያለ ድርጅት መሆኑ ለሁሉም ግልጽ ነው።
የኢትዮጵያ ኢምፓዬር የፖለቲካ ችግር በውይይት መፍትሄ እንዲያገኝ ኦነግ ያደረገው ጥረት ረዥም ዓመታትን ያስቆጠረ ነው። ይህ ተመራጭ መንገድ ግን በሃይል በሚያምኑ የኢትዮጵያ መንግስታት ዘንድ ስላልተለመደ ተቀባይነት ኣላገኘም። በሰላማዊና በዲሞክራሲያዊ መንገድ ለችግሮች መፍትሄ ከማበጀት ይልቅ ከጠላት በመፈራረጅ ለመጠፋፋት ዘመቻ ማካሄድን ነው የኢትዮጵያ ገዢዎች የመረጡት። ይህ ጸረ-ዲሞክራሲ ኣቋም ያሉ የፖለቲካ ችግሮች እንዳይፈቱ በማድረግ ከትውልድ ትውልድ ኣሸጋገረ። ለመብታቸው የሚፋለሙትን ውድ መስዋዕትነት ኣስከፈለ።
ይህ ኋላቀር፣ በእኩልነትና በዲሞክራሲ ያለማመንና ላሉ ችግሮች ሃይል መፍትሄ ነው ብሎ የማመን ኣስተሳሰብ ቀርቶ፡ ያለው ችግር በሰላማዊ መንገድ ሊፈታ ይችላል የሚል ተስፋ በ1991ዓም ተፈጥሮ ነበር። በወቅቱ የደርግ መንግስትን ያሸነፉ የፖለቲካ ድርጅቶች፡ ጭቆናና ዝርፊያ በህዝቦች ላይ ምን ጉዳት እንዳደረሰ ያዩና የተገነዘቡ፣ ታግለውት የህዝቡን መብት ለማስከበር በወጣትነት እድሜያቸው ጫካ የገቡ መሆናቸው ህዝቡ ተስፋ እንዲሰንቅ ምክንያት ሆነ። የኦሮሞ ነጻነት ግንባርም በበኩሉ ለህዝቦቻቸው መብት የሚታገሉት የሌሎቹንም ህዝቦች መብት ያከብራሉ በሚል እንዲሁም ዘላቂ ሰላም ለማስገኘት የበኩሉን ድርሻ ለማበርከት በሽግግር መንግስት ውስጥ መሳተፉ ይታወሳል።
ኦነግ በሽግግር መንግስት ለመሳተፍ የወሰነው የኦሮሞ ህዝብ መብት እንዲከበር እንጂ ከኣዳዲስ ገዢዎች ጋር ስልጣን በመጋራት የኦሮሞን ህዝብ ለመዝረፍና ለማስዘረፍ፣ ለመጨቆንና ለማስጨቆን ኣልነበረም። ይህ የኦነግ ኣቋምም የዝርፊያ ዓላማ ያላቸውን ገዢዎች ኣስኮረፈ። ከነዚህ ኣብረው ሊጓዙ ከማይችሉ ተቃራኒ የሆኑ የኦነግና የገዢዎች ዓላማም ኦነግ ተገፍቶ፣ በኦነግና በኦሮሞ ህዝብ ላይ ጦርነት ታውጆ በ1992ዓም ከሽግግር መንግስቱ እንዲወጣ ተደረገ። ለኦነግ ከቻርተሩ የመውጣት ምክንያት ጠላቶችና ኣጫፋሪዎቻቸው ባልጠበቁት ሁኔታ የኦነግ ዓላማ በኦሮሞ ህዝብ ዘንድ ተቀባይነት ማግኘቱ ስላስበረገጋቸው እንዲሁም ኦነግ እስካለ ድረስ የኦሮሞን ህዝብ እንዳሻቸው መግዛትና መዝረፍ ከባድ መሆኑን በመገንዘባቸው ነበር።
የኦሮሞ ነጻነት ግንባር ጦርነት ተከፍቶበት ከቻርተሩ ከመውጣቱ በፊትም ይሁን ከወጣ በኋላ ከወያኔ/ሕወሃት ጋር መዋጋቱን ኣላቋረጠም። በተለይ ደግሞ በቻርተሩ ወቅት በየቦታው ሲካሄድ የነበረው ውጊያ በኦነግ ከቻርተሩ መውጣት ወደ ሙሉ ጦርነት እንዲሸጋገር ተረደገ። ይህ ጦርነትም በኦነግ ላይ ብቻ ሳይሆን በመላው የኦሮሞ ህዝብ ላይ ታወጀ። ይህም ሆኖ ኦነግ ሰላማዊ መፍትሄ በማስገኘቱ ላይ ከመስራት ወደኋላ ኣልተመለሰም። ለዚህም ማስረጃው ያለውን ችግር በምክክር ለመፍታት፡
በኣስመራ መስከረም 14 ቀን 1992ዓም የኤርትራ መንግስት፣ የዩናይትድ ኪንግደም(UK)፣ የጀርመን፣ የስዊድንና የኣሜሪካ ኣምባሳደሮች ባሉበት የእርቅ ንግግር ሊደረግ በዝግጅት ላይ ሳለ፡ ይህንን ኣስቀድመው ነሃሴ 3 ቀን 1992ዓም በናይሮቢ ልዩ ሃይል በመላክ በሽግግር መንግስቱ የኦነግ ተወካይ የሆኑትን ኣቶ ጃተኒ ኣሊ ተንዱን ሲገድሉ የኦነግ የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ የሆኑትን ኣቶ ለሜሳ ቦሩን በመስከረም ወር 1992ዓም ውስጥ ኣፍነው እስከ ዛሬ ድረስ የት እንዳሉ የሚታወቅ ነገር የለም
ሁሉን-ኣቀም መፍትሄ ለማፈላልግ በኣያሌ የፖለቲካ ፓርቲዎችና ተቃዋሚዎች ኣቀናጅነት በ1993ዓም በፓሪስ ከተካሄደው ኮንፈረስን ቢካፈልም፡ ከኦነግ መስራቾች ኣንዱ የሆኑትና በቻርተሩ ወቅት የትምህርት ሚኒስቴር የነበሩት ኣቶ ኢብሳ ጉተማ በመታሰራቸው ጥረቱ ከሸፈ
የካርተር ሴንተር(Carter center) ውይይት ከየካቲት 7 – 8 ቀን 1994ዓም በመካሄድ ላይ ሳለ እነሱ ደግሞ በዚሁ ወቅት ኣባገዳ ቦሩ ጉዮን የእርቅ ንግግር በሚል ጋብዘው ፍላጎታቸውን ስላላሟሉላቸው ገደሏቸው። እንዲሁም ወርሃ መስከረም 1994ዓም ታዋቂውና ተወዳጁን ኣቶ ደራራ ከፈኒን በምዕራብ ሸዋ ኣምቦ ውስጥ በመኖሪያ ቤቱ ውስጥ ገደሏቸው።
በ1994-95ዓም በኮንግረስማን ሃሪ ጆንስተን የሚመራው ኮንግረሽናል ታስክ ፎርስ (Congressional Task Force (CTF) ያደረገው ጥረት፥ ከየካቲት 6 – 9 ቀን 1995ዓም በዋሺንግተን ዲሲ ሊካሄድ ከነበረው ውይይት ኣንድ ቀን ኣስቀድሞ በምስራቅ ሀረርጌ ደደር ወረዳ ሱሬና ክዮ ቀበሌ ውስጥ የካቲት 5 ቀን 1995ዓም ወደ 30 ገደማ ሰዎችን በጅምላ ገድለው በርካቶችም ቆሰሉ።
ከ1996 – 1997ዓም በቦን የጀርመን መንግስት ኣምባሳደር የነበሩትና በ1992ዓም ኣስመራ በተካሄደው ስብሰባ ላይም የነበሩት ኣምባሳደር ዊንክልማን፡ ኦነግና ሶስት መንግስታት የተገኙበትና ኋላም የኢትዮጵያ መንግስት ያቋረጠው
ከ1999 – 2000ዓም በኖርዌይ መንግስት በኩል ውይይት የሚሻ መስሎ በመቅረብ ኦነግ ፍላጎቱን ሲገልጽ የኦሮሚያን ደን በማጋየትና ከፊንፊኔ ጉዳይ ጋር ኣያይዞ የኦሮሞን ህዝብ ማሰቃየት ጀመረ
በሉተራን ወርልድ ፌዴሬሽን(Lutheran World Federation) በኩል ዶር. ኢስማኤል ኖኮን ተወክለው የወያኔ መንግስትና ኦነግን እንዲያወያዩ፡ ይህንንም ለማሳካት ኣምባሳደር ብርሃኑ ድንቃ ከሁለቱም ወገን ሁኔታዎችን የሚያመቻቹ ኣስተባባሪ ኮሚቴ በማሰባሰቡ ላይ እንዲሰሩ የተወሰነውና ሌላውም ጥረት እንደምሳሌ ይጠቀሳል።
ከ2006ዓም ኣንስቶ በኦሮሞ የሃገር ሽማግሌዎች በኩል እወያያለሁ እያለ በሌላ በኩል በምስራቅ ኦሮሚያ ሱፊ ተራራ ላይ የካቲት 2007ዓም የኦሮሞ ዜጎችን በኣሰቃቂ ሁኔታ ፈጀ።
በነዚህ ጥረቶች ሁሉ ላይ ኦነግ ድርሻውን ቢያበረክትም በኢትዮጵያ መንግስት በኩል ፍላጎት በመታጠቱ ሁሉም ጥረቶች ከሽፈው ሳይሳኩ መቅረታቸው የወያኔ መንግስት ለውይይት ዝግጁ ኣለመሆኑን ያሳያሉ።
የወያኔ መንግስት ከሰላማዊ ንግግር በመራቅ የህዝቦችን ጥያቄ በተለይ ደግሞ የኦሮሞን ህዝብ ጥያቄ በሃይል ለመፍታት ያደረገው ጥረት ኣልተሳካም። የኦሮሞን ህዝብ ኣንድነት ይበልጥ በማጠናከር እንዲፋለም ኣደርገ። ኦነግን ለማጥፋት ጦርነት ቢታወጅበትም ይበልጥ እንዲጠናከርና በህዝብ እንዲታቀፍ ኣደረገው እንጂ ኣላጠፋውም። ኦነግ ከከፈለው መስዋዕትነት
በተጨማሪ የኦሮሞ ህዝብ የኦነግን ዓላማ የራሱ ዓላማ ኣድርጎ በመውሰድ ከጠላት ጋር ባካሄደው ፍልሚያ ውስጥ የከፈለው መስዋዕትነት ከባድ ነው። በሺዎች የህይወት መስዋዕትነት ከፍሏል። ለኣካላዊ ጉዳት ተዳርጓል። ሃብት-ንብረቱን ኣጥቶበታል። በዚህ ለረዥም ዓመታት በተካሄደ ጦርነት ውስጥ፡ የተለያዩ ኣዋጆችና እጅግ ዘግናኝ የሆኑ ጠላታዊ እርምጃዎች በኦነግና በኦሮሞ ህዝብ ላይ ሲወሰዱ በነበሩበትና እየተወሰዱ ባለበት ወቅት ውስጥ የዛሬዋን ዕለት ጨምሮ የኦፒዲኦ ድርሻ ከፍተኛ መሆኑን የኦሮሞ ህዝብ ዛሬም በሃዘንና ከቁጭት ያያል።
የኦሮሞን ህዝብ የነጻነት ትግል ከፍተኛ ላይ ደረጃ በማድረሱ ውስጥ የቄሮ ቢሊሱማ ሚና ኣክሪና ታሪካዊ ነው። ይህ ትግል ይኔ ነው ብሎ ወደራሱ በመውሰድ ባካሄደው ፍልሚያ የጠላትን ጎራ ኣርበድብዷል። በኦሮሞ ህዝብ ላይ የተተበተበውን የቅኝ ኣገዛዝ(ኮሎኒ) ስር በመበጣጠስ ጠላትን ከፍተኛ ውጥረት ውስጥ ከቷል። ከሁሉም በላይ ደግሞ እንደቄሮ ቢሊሱማ
ተደራጅተው ከኣብራኩ ለወጡት ህዝብ መታገል በተጨቋኝ ህዝቦች እንደተምሳሌት ተወስዶ እንደቄሮ በመደራጀት ትግላቸውን ማፋፋማቸው የኦሮሞን ህዝብ የነጻነት ትግል ጥንካሬ የሚያሳይ ከመሆኑም በተጨማሪ በኢትዮጵያ የዲሞክራሲ መብት ትግልን ወደ ኣዲስ ምዕራፍ ኣሸጋገረ። ጨቋኞች እንደለመዱት ህዝቦችን በኣፋኝ ኣገዛዛቸው ክንድ ደቁሰው ማስተዳደር እንደማይችሉ ኣረጋገጠ።
ዛሬ በኢሕኣዴግ በሚመራው የኢትዮጵያ መንግስት ጎራ ውስጥ “ለውጥ፣ ችግሮችን በሰላማዊ መንገድ መፍታት፣ ተሃድሶ፣ እርስ በርስ መነጋገር” የሚሉና በርካታ ቃላት እየተነገሩ መሆናቸውን ሁሉም ይውቃል። ለዚህም ኢህኣዴግ ኣዲስ ጠቅላይ ሚኒስትር መምረጡ እየታወጀ ነው። ይህ ጠቅላይ ሚኒስትርም በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ ችግሮችን ለመፍታት በርካታ እድሎች እንዳመለጡና ኣሁንም እድል መገኘቱን ከንግግሩ ውስጥ ተሰምቷል።
ይሁን እንጂ ኣሁንም ቢሆንም በ27 ዓመታት የኢህኣዴግ ስርዓት የኣገዛዝ ዘመን ውስጥ የኦሮሞ ህዝብ ችግር ኣልተፈታም፣ ወደ ባሰ ደረጃ ተሸጋገረ እንጂ። ዝርፊያና ጭቆና ከኦሮሞ ህዝብ ላይ ኣልተገታም። የወያኔ ስርዓት ኣስተማማኝ መፍትሄ ለማስገኘት ከመስራት ይቅል በማባበያና እውን በማይሆን ተስፋ ዓላማውን ማሳካቱን መረጠ። ይህ በኦሮሞ ህዝብም ይሁን በኦነግ ዘንድ ተቀባይነት የለውም።
የኢትዮጵያ ኢምፓዬር ኣንቆ ለያዘው የፖለቲካ ችግር መፍትሄው፡ ያለውን ችግር ያለኣንዳች ፍራቻ ግልጽ ኣውጥቶ መወያየትና የታወጀውን ጦርነት ገትቶ ለኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ በቋጫ ማበጀት ከኢትዮጵያ መንግስት የሚጠበቅ መሆኑን ኦነግ ኣጥብቆ ያሳስባል።
ይህንን በመገንዘብ የኦሮሞ ነጻነት ግንባር ያለውን የፖለቲካ ችግር በሰላማዊ መንገድ ለመቋጨት ኣሁንም ዝግጁ መሆኑን እያሳወቀ፡ በኦነግና በኢትዮጵያ መንግስት መካከል የሚደረግ ንግግር ሶስተኛ ወገን ባለበትና ያለኣንዳች ቅድመ-ሁኔታ እንዲከናወን ጥረት ሲደረግ ቆይቶ በኢትዮጵያ መንግስት በኩል ፍላጎት ከማጣት የከሸፈው ጥረት እንዲቀጥል በኢህኣዴግ ለሚመራው የኢትዮጵያ መንግስት ጥሪውን ያድሳል። የወያኔ/ኢሕኣዴግ መንግስት በበኩሉ የሚጠበቅበትን እንዲያሟላ ኣጥብቆ ያሳስባል።
የዚህ መንግስት ደጋፊዎች ባጠቃላይ የዓለም መንግስታትና የዓለም ማህበረሰብ ይህ ችግር እንዲፈታ እስከኣሁን ሳያሟሉት የቀረውን ድርሻቸውን እንዲወጡ ኦነግ ኣጥብቆ ጥሪውን ያቀርብላቸዋል።
ሊጉን ፋሲል ከነማ በ28 ነጥብ ሲመራ ኢትዮጵያ ቡናና ቅዱስ ጊዮርጊስ እኩል 24 ነጥብ ሲኖራቸው በግብ ክፍያ ተበላልጠው ሁለተኛ እና ሦስተኛ በመሆን ይከተላሉ፡፡
የሀገራችን ዳር ድንበር በአባቶቻችንና በእናቶቻችን ደምና አጥንት ተለስኖ የተሠራ የማይነቃነቅ አምድ እንጅ እንደ ሰንበሌጥ አጥር ማንም በፈለገው ጊዜ እየጣሰው የሚገባ ድንበር አይደለም። አገሩንና ድንበሩን የማያስከብር ሕዝብ ለባርነት እንደተዘጋጀ ይቆጠራል። ለአንድ ዜጋ አገርና ድንበር የክብረው ከፍተኛ መገለጫው ነውና።
ድንበራችንን ተሻግራ ጦሯን ማስፈሯንና በአካባቢው በነበሩ ኢትዮጵያውን ገበሬዎች ላይ ጥቃት መፈጸሟን የተለያዩ የዜና አውታሮች የዘገቡት ሃቅ ነው። አሁን በቅርቡ ደግሞ በምዕራብ አርማጭሆ በደለሎ የገበሬዎችን የእርሻ ምርት
በደለሎ የገበሬዎችን የእርሻ ምርት ማቃጠሏን በከፍተኛ ቁጭት ሰምተናል። ይህ የሱዳን ድፍረት ማንኛውንም ኢትዮጵያጵያዊ ዜጋ እጅግ የሚያስቆጣ እርምጃ በመሆኑ ሁላችንንም እንቅልፍ የሚነሳ ድፍረት ነው ይላል ኢሕአፓ።
መሬት ከሱዳን ፈልጋ አታውቅም። ሱዳን ግን አጋጣሚ እየጠበቀች በተደጋጋሚ ከመተንኰስ ቦዝና አታውቅም። በሰላማዊ ጊዜም ከብቶቿን ወደ ኢትዮጵያ መሬት አሻግራ እንዲግጡ በመድረግ፣ ለእጣን የሚሆን ሙጫ በመሰብሰብ፣ ለቤትና ለማገዶ የሚሆን እንጨት እየቆረጠች በመውሰድ የምትፈጽማቸውን ድርጊቶች ኢትዮጵያውያን ገበሬዎች በመቃወማቸው በተደጋጋሚ ስትጋጭ ኖራልች፡፡ ኢሕአፓ በአካባቢው በሚንቀሳቀስበት ጊዜም ይህን ለማስቆም ለሱዳን መንግሥት ገበሬዎቻቸው ድንበራችንን እየተሻገሩ የሚያደርጉትን የጥሬ ሀብት ስብሰባና የከብት ግጦሽ እንዲያስቆሙ በተደጋጋሚ ጠይቆ አሻፈረኝ ስላሉ፤ የአካባቢውን የምዕራብ በጌምድርን (መተማ፣ ቋራ፣ ጫቆ) ሕዝብ አስተባብሮ የሱዳንን ጦር በመውጋት ድል አድርጎ የኢትዮጵያን ድንበር አስከብሮ አንደነበረ የሚታወቅ ነው። በዚህም ምክኒያት ሱዳን የነበሩ የድርጅቱ አባሎች ለእስርና እንግልት ተዳርገዋል፣ የተወሰኑትንም ለህወሓት በማስረከብ ለሰቆቃ/ግርፋትና እስር እንዲዳረጉ አድርገዋል። ገዳሪፍ የነበረውን የድርጅቱን ጽሕፈት ቤት በርብረው የድርጅቱን ንብረቶች ወስደዋል። ከህወሓት ጋር በመተባበር ኢሕአፓን ከበው ወግተዋል። ህወሓትንም አጅበው አዲስ አበባ አስገብተው ተመልሰዋል።
ጉልበት ያገኘውና የኢትዮጵያን ጦር አቸነፍኩ ያለው ሱዳን ከፍተኛ መከታና ደጀን ሆና ስለረዳቻቸው ጭምር ነው። ለዚህ ውለታ ሱዳኖች ድንበራችን ጥሰው በደለሎ በኩል ገብተው ኢትዮጵያውያን ገበሬዎችን አፈናቆለው ለረዥም ዓመታት
ይነጋገራል እንጂ ገበሬውን አያገባውም” በማለት ኢትዮጵያውያንን ገበሬዎችን ያስሩና ያገላቱ ነበር። እውነታው ግን ሱዳን እንደፈለገች የኢትዮጵያን መሬት እንድትጠቀም በነአባይ ፀሐዬ የተሸረበ ሤራ መሆኑ ነው። የገበያ ግርግር ለሌባ ያመቻል እንዲሉ፣ የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት የህወሓትን አሸባሪ ቡድን ለማፅዳት ጦርነት እያደረገ በነበረበት ወቅት ሱዳን ድንበራችንን ተሻግራ ኢትዮጵያውያን ገበሬዎችን ከማሳቸው ያፈናቀለችው የወዳጇ የህወሓት መመታት ስለከነከናትና በአጋጣሚውም የረጅም ጊዜ ምኞቷን ለማሳካት የወሰደችው እርምጃ ነው።
ሱዳን ድንበራችንን የጣሰችበት ሌላው ምክኒያት ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ሥራ ለማደናቀፍ እንዲቻል ከሱዳን ጀርባ ተጫማሪ ገፊ ሐይል ሊኖር እንደሚችል መገመት አይቸግርም ከዚህ በተጨማሪ ህወሓትና የውጭ ደጋፊዎቻቸው ትግራይ ውስጥ የሚደረገውን የሀገር አፍራሹን ቡድን የማጽዳት ዘመቻ ቀጣናዊ መልክ ለማስያዝ የሚጥሩትን እውን ለሜድረግ ሱዳን የጦስ ዶሮ ሆና መቅረቧ አጠራጣሪ አይደለም እንላለን።
በጦርነቱ ሳቢያ በትግራይ ውስጥ የተጎዳው ሕዝባችን አስፈላጊው እርዳታ እንዲደርስው መንግሥት እስካሁን እያደረገ ያለው ድጋፍ በተጠናከረ መልክ እንዲቀጥልና የዓለምአቀፍ የሰብዓዊ ድርጅቶችም እርዳታና ድጋፋቸውን በመንግሥት በኩል ለሕዝቡ የሚደርስበትን መንገድ እንዲያመቻች እናሳስባለን።
አለበት። ሕዝባችን በተደጋጋሚ እንዳስመሰከረው ሱዳን ከሀገራችን ክልል እስክትወጣ ድረስ አስፈላጊውን መስዋዕትነት ለመክፈል ዝግጁ በመሆን ከመከላከያ ሠራዊታችን ጎን እንደሚቆም አንጠራጠርም። ኢሕአፓም በማንኛውም መንገድ ከሕዝባችን ጎን ዘብ ለመቆም ዝግጁ መሆኑን ያረጋግጣል።
ፕሮፌሰር መስፍን “ኑዛዜ” በተሰኘ ግጥም ያልተጠበቀ ጥያቄ ትተውልን አልፈዋል። ኑዛዜአቸውን ይፋ ያደረጉት ሰኔ 2005 ዓ.ም. በ “የሚወለዱበት … መሬት” ጽሑፋቸው ነው። “በራሴ በኩል አውጥቼ አውርጄ ውሳኔ ላይ ከደረስሁ ቆይቻለሁ፤ መቀበር አልፈልግም …
October 2,2020 ምትኩ አዲሱ ፕሮፌሰር [መስፍን] ከሞት አፋፍ መትረፋቸውን፣ “ጻዕረ ሞትና መስፍን ወልደ ማርያም” በሚል ርእስ አስነብበዋል። ያለእረፍት ከሞት ጋር ግብግብ ለኢትዮጵያውያን እንግዳ ባይሆንም፣ የፕሮፌሰርን ልዩ የሚያደርገው ሳይቆጠቡና ሳይታክቱ አሳባቸውን ማገናዘብና መግለጽ
የሞተው ማን እንደሆነ እንጉርጉሮ በተሰኘው የግጥም መጽሐፋቸው ውስጥ በተካተተው “ሞት” በሚለው ግጥማቸው በግልጽ አስፍረዋል። ግጥሙ የተጻፈው ከ40 አመታት በፊት ቢሆንም ዛሬያችንን ወይም የዛሬዎቹን ኢትዮጵያውያን በትክክል ይገልጸናል። የሞት ደረጃ ካለውም ያን ጊዜ ሞትን
“ታሪክን ማወቅ አንድ ነገር ነው።የታሪክን ጥቅም መረዳት ደግሞ ሌላ ነገር ነው።ታሪክን መሥራች ከሆኑ ህዝቦች መሀከል የምንገኝ ብንሆንም የታሪክን ጥቅም ባለመረዳትና ታሪካችንን ባለማወቅ ተወዳዳሪ የሌለን ሳንሆን አንቀርም።አሁን ደግሞ ከዛም አልፈን ታሪክን በመካድ
ሀገራቸው ኢትዮጵያን ለቀው አሜሪካ ሀገር የገቡት ገና ታዳጊ እያሉ ነው። በአሜሪካ ሀምሳ አመታት አካባቢ ቢኖሩም በዚህ ሁሉ ዘመን የኢትዮጵያ ዜግነታቸውን አልጣሉም። በመንፈስ ኢትዮጵያዊ መሆን ብቻ ሳይሆን ዶክተር ዮናስ የኢትዮጵያን ፓስፖርት አልቀይርም ማለታቸው
በዳዊት ሳሙኤል ከበርሊን ከተማ በወቅቱስ ምን ዘግናኝ ወንጀል ተፈጽሟል? ወይ ግዜ እንዴት ይሮጣል! ፕሮፌሰር ከሞቱ 21 አመት ሆናቸዉ፣፣ አረጀሁእንዴ? ብየ ራሴን ጠየኩኝ፣፣ የቀብራቸዉ ሂዴት ለኔ ትናንት እነደተፈፀመ ድርጊት ሁኖ ነበር የሚሰማኝ፣፣ ጊዜዉ
እኔና ፕሮፌሰር አስራት፤ እሱም እኔም ሳናስበው አስተማሪዬ እንዴት በሽተኛዬ እንደሆነ ዶ/ር አበበ ሐረገወይን ከዓመት በፊት ከጣፉት የተወሰደ ነው) ————— ፕሮፌሰር አስራት በጣም የምናከብረውና የምንፈራው በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዩኒቨርሲቲ የቀዶ ጥገና መምሕራችንና በኋላም ዲናችን
ጀነራል ጃገማ ኬሎን ታዉቋቸው እንደሆነ አላውቅም፤ ግን ጄነራሉ ገና በዐሥራ አምስት ዕድሜያቸው አካባቢ፣ ኢጣልያን ሀገራችንን ከወረረ በኋላ፣ ሽማግሌና ሕፃን ሳይለይ ሲገድል፣ ያገሩን ሀብት ሲዘርፍ፣ ሚስት ሲደፍር፣ ያልተከለውን ዛፍ ለገበያው ሲቈርጥ፣ ያላሳደገውን ፈረስ
በአሁኑ ጊዜ በአገራችን ኢትዮጵያ ትላንት የነበሩትን በጋራ የተሰሩ መልካም ታሪኮቻችንን አብዝተን ከማስተማር ይልቅ የበፊት ቁርሾዎች ላይ በማተኮራችን ወንድም በወንድሙ ላይ ጨክኖ የብዙ ወገኖች ደም እየፈሰሰ ነው። ብዙዎች ተፈናቅለዋል። የዘርና የጎሳ ግጭቶች፣ መቃቃሮችም