Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
“ህያው ብራና” መፅሐፍ የዓለም ሀገራት አይኖች ኢትዮጵያ ላይ እንደተተከለ የሚያሳይና የዚህም ምክንያት ኢየሱስ ክርስቶስ በራሱ ዕጅ የፃፈውን ታላቅና ህያው ብራና ለማግኘት ሌት ተቀን የሚኳትኑበትን አጠቃላይ እንቅስቃሴ የሚያሳይ ነው ተብሏል።
ህዝብናኮ ጸኒቱ:: እንይዩ ወሪዱና ዘሎ መግለጺ ሲኢናሉ እኮ ሕጅስ:: ሽግር ህዝብና ዘየሕበረና እንታይ ከምዘሕብረናኮ ጠፊኡና:: እዚ ማፍያ ወደብ ክጽገን ሕልምታት ክሳዕ ዘሎ ምድሐን ህዝቢ ዝብል ተኽእሎታት አብ ኩውነታትና ክህሉ አይክእልን እዩ:: ይኽደነና ዘይኮነስ ብግብሪ እኮእዩ ወሪዱና ዘሎ አሕዋት::
በዓመት አንድ ጊዜ የሚከበር በመሆኑ በጉጉት ይጠበቃል፡፡ ከአንድ ወር በፊት ጀምሮም ዝግጅት ይደረግበታል፡፡ ዘንድሮም ልጃገረዶች እንደ አደይ አበባ ደምቀውና አምረው በአንድ ላይ በመሰብሰብ ቆርጠው ያመጡትን የአሸንዳ ተክል ከሚታጠቁት ገመድ ላይ በስርዓት አቀጣጥለው በጉንጉን መልክ አስረው በወገባቸው ታጥቀዋል፡፡ በባህላዊ ልብሶች አጊጠው፤ ፀጉራቸውን በተለያዩ የአሰራር አይነቶች ተውበው ላያቸው የክረምቱን ማብቃትና የመስከረምን ጸደይ እንድናይ የሚያብሱሩንን አበቦች ይመስላሉ፡፡
በዓሉ በአዲስ አበባ ከተማ፣ በአማራ ክልል በሰቆጣ፣ በዋግህምራ፣ በላስታ ላሊበላ በመሳሰሉት አካባቢዎች፤ በትግራይ ክልል ዓብይ ዓዲ (ተንቤን)፣ በመቐለና በሌሎች አካባቢዎችም አሸብርቆ ውሏል፡ ፡ ልጃገረዶችም በአካባቢያቸው ያሉትን መንደሮች እየዞሩ የታጠቁትን የአሸንዳ ተክል ወደ ግራ ወደ ቀኝ እያወዛወዙ የተለያዩ ዜማዎችን እያዜሙ ባህሉን አድምቀውታል፡፡
በዓሉ ከኢትዮጵያም አልፎ ለአህጉሩ ትልቅ ሀብት መሆኑን የተናገሩት የኢፌዴሪ ፕሬዚዳንት ወይዘሮ ሳህለወርቅ ዘውዴ ናቸው፡፡ ይህንን ያሉት ደግሞ ትናንት በዓሉን ለማክበር በመቐለ ከተማ በተገኙበት ወቅት ነው፡፡ በልጃገረዶች ደማቅ ትርዒት ታጅቦ በርካታ ዘመናትን ያሳለፈው የአሸንዳ በዓል በቀጣይ እንደ መስቀል፣ ፊቼ ጨምበላላና የገዳ ሥርዓት ሁሉ የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፤ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ) ተመዝግቦ ዓለም አቀፍ ቅርስ እንደሚሆን ፕሬዚዳንቷ ተናግረዋል፡፡ ባህሉ ተጠብቆ እንዲቆይ የትግራይ ህዝብ ለተጫወተው ግንባር ቀደም ሚናም ምስጋና አቅርበዋል፡፡
“የቅርሶች ዓለም አቀፋዊ መሆን ማለት ብሔራዊ መሆን ማለት ነው” ያሉት ፕሬዚዳንቷ፤ አንዳንድ ቅርሶች ከአንድ አገር በላይ ባለቤት እንደሚኖራቸውና ባህል በፖለቲካ ድንበር ሊታገድ እንደማይችል አስታውቀዋል፡፡ ይህ ሁሉ የሚባለውና በአደባባይና በጎዳና ትርዒት የሚከበሩት የማይዳሰሱ ቅርሶች ከመሠረታዊ ትውፊታቸው ጀምረው አሁን እስካሉበት ሁኔታ ድረስ በአንክሮ ተስተውለዋል፡፡ ዓላማቸውም ሠላምን፣ አንድነትን፣ መደጋገፍንና መከባበርን በመስበክ በዓለም ላይ መሠረት ያላቸው ህዝቦች ሆነን እንድንታይ የሚረዱን የኩራታችን ምንጮች ናቸው፡፡
ለአሸንዳ ሴት የሚሰጠው ክብር ለሁሉም የኢትዮጵያ ሴቶች በ365ቱ ቀናት ሊሰጥ ይገባል፡፡ ውብ የሆኑ እሴቶቻችን የመነሻ ቀለምና ለዛቸውን ጠብቀው ከትውልድ ወደ ትውልድ በመሸጋገር ውስጣዊ አንድነታችንን ከማጠናከር ባለፈ ለአገራችን ኢኮኖሚያዊ እድገት ያላቸውን እምቅ አቅም በአግባቡ መጠቀም እንዲቻል ከባለቤቶቹ ባለፈ ሌላውም ዓለም እንዲያውቃቸው ለማድረግ ሠፊ ሥራ ያስፈልጋል” ብለዋል ፕሬዚዳንቷ የባህሉን ተጨማሪ ትሩፋት ሲያብራሩ፤ የትግራይ ክልል ምክትል ርእሰ መስተዳድር ዶክተር ደብረ ፅዮን ገብረ ሚካኤል በበኩላቸው፤ “የአሸንዳ ልጆች በዓላችሁን እና ክብራችሁን ለመግለጽ፤ እንዲሁም ለዓለም ለማስተዋወቅ በባህላዊ ልብሶች ተውባችሁ በመምጣታችሁ እንኳን ደስ አላችሁ!” በማለት ለዘመናት ሲከበር የመጣውን የሴቶች በዓል አሸንዳ ባህላዊ ይዘቱን በጠበቀ መልኩ መከበሩ ትልቅ ጠቀሜታ እንዳለው ተናግረዋል፡፡
ትግራይ የሚዳሰሱ እና የማይዳሰሱ ባህሎች እና ቅርሶች መገኛ ናት ያሉት ዶክተር ደብረ ጽዮን፣ የትግራይ ህዝብም ቢሆን ባህሉን እና ማንነቱን ለረጅም ዓመታት ተንከባክቦ ያቆየ ህዝብ መሆኑን፤ የአሸንዳ በዓል በቱሪዝም መስህብነት የሚጫወተው ሚና ከፍተኛ መሆኑን፤ የሃይማኖታዊና ባህላዊ መገለጫውን ጠብቆ እንዲቀጥል ሁሉም ሰው ግዴታውን መወጣት እንዳለበትም ገልጸዋል፡፡
ምክትል ርእሰ መስተዳድሩ፤ በዓሉን በዩኔስኮ ለማስመዝገብ የክልሉ መንግሥት አስፈላጊውን ሁሉ እንደሚያደርግ ተናግረው፤ የአሸንዳ ልጆች የሰላም እና የፍቅር መገለጫ በመሆን አጠናክረው እንዲቀጥሉ፤ እንዲሁም ስለ ፍቅር፣ ሰላም እና ልማት መረጋገጥ አንድነታቸውን ጠብቀው መቀጠል እንዳለባቸውም አስገንዝበዋል።
በትግራይ እየታዩ ያሉትን የሴቶች ጥቃቶች በንግግራቸው የኮነኑት ዶክተር ደብረ ጽዮን፣ ይህንን በመከላከል ሁሉም ሰው የበኩሉን አስተዋጽኦ እንዲያደርግም ጥሪ አቅርበዋል። በሌላ በኩል በአማራ ክልል ልጃገረዶች የሻደይን በዓል በጭፈራ፣ በባህል ትርኢት፣ በፎቶ ኤግዚቢሽንና በተለያዩ ዝግጅቶች በሰቆጣ ከተማም አክብረዋል፡ ፡ በበዓሉ ሥነ ሥርዓት ላይ የአማራ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ተመስገን ጥሩነህን ጨምሮ የፌዴራልና የክልል የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች ታድመዋል፡፡
የአማራ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ተመስገን ጥሩነህ የሻደይ በዓል በትውልድ መካከል የታሪክ ቅብብሎሽ ለማጠናከርና ጥላቻን ለማስወገድ ትልቅ ጠቃሜታ እንዳለው በመድረኩ ተናግረዋል፡፡ የዋግ ኸምራ ህዝብ የቀድሞ ስልጣኔ ባለቤት መሆኑን የተናገሩት ምክትል ርዕሰ መስተዳድሩ፤ ህዝቡ አሁንም ድረስ ባህሉን ጠብቆ መቆየቱንና በዚህም አካባቢው ትልቅ የቱሪስት መዳረሻ የመሆን አቅም ያለው መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡ የሻደይ በዓል በተለይ ከባህላዊ ጠቃሜታው ባሻገር ከፍ ያለ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ጠቃሜታ ያለውና ለአካባቢው ትውፊታዊ የሃብት ክብካቤ ሊደረግ እንደሚገባም አስገንዝበዋል፡፡
ምክትል ርዕሰ መስተዳድሩ፤ የሴቶችን በራስ መተማመን ከፍ ማድረጉም የበዓሉ ትልቁ ትሩፋት ነው ብለዋል፡፡ በህዝቦች መካከል መከባበር ላይ የተመሰረተ አንድነት ከማጎልበት አንጻር ሚናው የጎላ መሆኑንም ተናግረዋል፡፡ ይህ አስደናቂ ባህል ከአካባቢው ሌላ በሀገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች እንዲከበር ማድረግና ዓለም አቀፋዊ እውቅና እንዲኖረው ማድረግ እንደሚገባም ጠቅሰዋል፡፡
የአዊ፣የቅማንትና የሰቆጣ የባህል ዘፋኞችና የዋግህምራ የአሸንዳ ልጃገረዶች ከትግራይ ክልል የበዓሉ አክባሪዎች ጋር በመሆን በዓብይ ዓዲ (ተምቤን) ላይ በዓሉን አድምቀውታል፡፡ በመድረኩ የተገኙት የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትር ዴኤታ ወይዘሮ ብዙነሽ መሠረት ኢትዮጵያ ካሏት በርካታ ባህሎች ውስጥ አንዱ የሆነው የአሸንዳ በዓል ባህሉን ጠብቀው ላቆዩት አባቶችና እናቶች ምስጋና አቅርበዋል፡፡ በዓሉ የሴት ልጆች የእኩልነትና የነጻነት ቀን መሆኑን ጠቅሰዋል።
ወይዘሮ ብዙነሽ እንዳሉት፤ የኢትዮጵያውያን ታላቅ የአብሮነት በዓል ሲሆን፤ በተለይ ከአማራ ክልል ከአጎራባች ዞኖች ከመጡት ጋር አንድ ላይ ማክበሩ አስተሳሳሪና አብሮነትን የሚገልጽ ነው፡፡ በባህል ዘርፍ ለውጥ የሚመጣው በመንግሥት ብቻ ሳይሆን ህዝቦች በእንዲህ ዓይነቶቹ ባህላዊ እሴቶች ላይ አብሮነታቸውን ሲያጎሉ ነው፡፡
የዓለም የ ጸረ-ኤድስ ቀን እና የነጭ ሪቫን ቀን በተከበረበት በዛሬው ዕለት ወ/ሮ ትዕግስት አሸናፊ የጤና ቢሮ ባለሙያ በክልላችን 1832 ሰዎች በየዓመቱ በኤች. አይ.ቪ ቫይረስ የሚያዙ ሲሆን ከነዚህም 67 በመቶው ዕድሜያቸው ከ30 ዓመት በታች የሆኑ አምራች ዜጎች እንደሆኑ ጠቁመዋል፡፡ ስለሆነም ዘንድሮ ህዳር 22 ቀን ሚከበረው የዓለም ጸረ-ኤድሰ ቀን ኤች . አይ. ቪ/ ኤድስን ለመግታት ዓለም አቀፋዊ ትብብር፤የጋራ ኃላፊነት በሚል መሪ ቃል ሲሆን አደጋው የከፋ ስለሆነ ቢሮዎች በቅንጅትና በመተጋገዝ ኤች.አይ.ቪን ለመግታት የሚያደርጉት ጥረት ተጠናክሮ መቀጠል አለበት ብለዋል፡፡
በሴቶች ጸረ-ጾታዊ ጥቃትና ትግል ዙሪያ ሰነድ ያቀረቡት የሴቶች ህጻናትና ወጣቶች ቢሮ ባለሙያ ወ/ሮ ባንቺአየሁ ቀልቤሳ በበኩላቸው ህዳር 16 ቀን የሚከበረውን የነጭ ሪቫን ቀንን በማስመልከት አስፈላጊነት ፣ ዓላማ፣ጾታዊ ትቃት ምንነት፣ በቤተስብ በኩል የሚደርሱ ጥቃቶች የፍትህ አካላተ ሚናና የወንዶች የነጭ ሪቫን ቀን አሰፈላጊነት የሚሉ ሀሳቦችን አንስተዋል
በሴቶች ላይ ሚደርሰውን ጥቃት መከላከል የሁሉም ዜጎች ኃላፊነት መሆኑ ታውቆ በጋረ ሃላፊነት መወጣት ይገባል ብለዋል፡፡ በመጨረሻም በቀረቡት ሰነዶች ዙሪያ ውይይት ተደርጎ ወንዶች ለሴቶች አጋር ለመሆን እና ጥቃት ላለመፈፀም እንደሁም በሴቶችና ህጻናት ላይ የሚደርሰውን ጥቃት ለመታገል ቃል ገብተው መርሀ ግብሩ ተጠናቋል፡፡
ከጥቅምት 4 ቀን 2006 ዓ.ም. ጀምሮ እየተካሄደ የሚገኘውና ሦስተኛ ቀኑን ያስቆጠረው 32ኛው የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ ዓመታዊ ስብሰባ በዛሬው ዕለት ከቀትር በኋላ በነበረው ውሎ የተለየ ክሥተት አስተናግዷል፡፡ ‹‹የሃይማኖት መቻቻል›› በሚል ርእስ በአጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤው ዓመታዊ ስብሰባ ላይ በተካሄደው ውይይት፣ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳቱ ከፌዴራል ጉዳዮች ሚኒስቴር ባለሥልጣናት ጋራ በተለይም በመቻቻልና በኢትዮጵያ የክርስትና ታሪክ ዙሪያ ሲከራከሩና በአንዳንድ ኹኔታዎችም ኤክስፐርቶቹን ሲገሥጹ ውለዋል፡፡
ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳቱ÷ ብፁዕ አቡነ ቄርሎስ፣ ብፁዕ አቡነ ኄኖክ፣ ብፁዕ አቡነ ኤልያስ፣ ብፁዕ አቡነ ያሬድ፣ ብፁዕ አቡነ ማርቆስ እና ብፁዕ አቡነ እንድርያስ÷ ከየአህጉረ ስብከታቸው ተጨባጭ ኹኔታና ከቀረበው ጽሑፍ እየተነሡ በመረጃ፣ በጥያቄና በትችት ስለ መቻቻል ጽሑፍ ያቀረቡ የሚኒስቴሩን ባለሥልጣናት ፈተና ላይ ጥለዋቸው አምሽተዋል፡፡ የሊቃነ ጳጳሳቱ ምስክርነት ‹‹የባዕድ እምነት አራማጆች በቤተ ክርስቲያንና በካህናት ላይ ልዩ ልዩ ተጽዕኖ እንደሚያደርጉና ሕገ መንግሥቱን የጣሰ ታላቅ ድፍረት እንደሚፈጽሙ›› ቀደም ሲል ለአጠቃላይ ጉባኤው የቀረቡ ሪፖርቶችን በገሃድ የሚያጠናክሩና የሚያጸኑ ናቸው፡፡
የሚኒስቴሩ አማካሪዎችና ባለሞያዎች በበኩላቸው፣ ቅሬታዎቹ በተጨባጭ ማስረጃዎች ተደግፈው በሃይማኖት ተቋማት ጉባኤ በኩል ቢቀርቡላቸው መፍትሔ እንደሚሰጧቸው፣ በሊቃነ ጳጳሳቱ ከተገለጹት በላይ ያልተነገሩ ቅሬታዎች ስለመኖራቸው በየወረዳው ተዘዋውረው መረጃዎችን አሰባስበው ማረጋገጣቸውን አስታውቀዋል፡፡ በ‹‹ሕግ የተያዙት ጉዳዮች በሕግ እንደተያዙ ተጠብቀው እንዲቀጥሉ›› ለዚህም የብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳቱ ጥንካሬ አስፈላጊ መኾኑን አሳስበዋል፡፡
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ኣብ መንጎ ቀቢላታት ቤን ዓሚርን ኑባን ብዝተጎሃሃረ ግጭት ብውሕዱ 30 ሰባት ከምዝተቐትሉን 10ታት ድማ ከምዝቖሰሉን ኮሚተ ሓካይም ናይቲ ዞባ ሓቢሮም።
እቲ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ኣብ ፖርት ሱዳን ዝተጎሃሃረ ናይ ብሄር ግጭት፣ ተወላዶ ኮርዶፋን ዝኾኑ ካብ ቀቢላ ኑባ፣ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ዘካይድሉ ዝነበሩ እዋን’ዩ ተወሊዑ።
ሓይልታት ጸጥታ ነቲ ሰልማዊ ሰልፊ ንምብታን ተዅሲ እኳ እንተኸፈቱ፣ ካብ ቀቢላ ቤን ዓሚር ዝኾኑ ጉጅለታት ነቲ ኵነታት ተጠቒሞም ኣብ ልዕሊ ዓሌት ኑባ መጥቃዕቲ ከምዝፈነዉ ማሕበራዊ መራኸቢታትን ኣብ ስደት ዝርከባ ማዕከናት ዜናን ኣቃሊሐን።
ድሕሪ’ዚ ግጭት፣ መንግስቲ ድሕነት ኑባውያን ክሕሉ፣ ኣብ ካርቱም ካልእ ከባቢታትን ዝርከቡ ተወላዶ ኑባ ሰለማዊ ሰልፍታት ከምዘካየዱ’ውን እተን ሜድያታት ሓቢረን።
ኣብታ ሃገር ኣብዚ ክራማት ብዝወርድ ዘሎ ሓያል ዝናብ፣ ሓደ ዲጋ ክፍርሻሕ እንከሎ፣ ዛጊት ብድምር ልዕሊ 35 ሰባት ሞይቶም። ኣስታት 7 ሽሕ ኣባይቲ ብምፍራሱ ልዕሊ 50 ሽሕ ሰባት ድማ ተመዛቢሎም።
ስብሰባዎች (አሻራ ጥር 7፣ 2013 ዓ.ም) የሰላም ሚኒስትር 35 ሺ ወጣቶችን ለማወያየት አልሞ ውይይት ከተጀመረ ሁለት ሳምንት አልፎታል፡፡ የፖለቲካ ፓርቲዎች ውይይትም ከቀበሌ እስከ ቤተመ…
ማንቸስተር ዩናይትድ እንደ ፋልካኦ ኢጋሎን አምጣ። ምንም አልፈየዱም። ካቫኒ አሜሪካን ወይም አረብ አገር በመሄጃ እድሜው እንግሊዝ መምጣቱ የቡድኑ አስተዳደር ደካማነቱን ያሳያል። ኤቨርተን፣ ሊድስ፣ ቸልሲ ጠንካራ እየሆኑ ባለበት ወቅት ማንቸስተር የአምናውን ተመሳሳይ ቡድን ይዘው፤ ዳን ደቤክ እና ካቫኒን ብቻ ጨምሮ የሞቱ ተከላካዮችን ይዞ ውጤት መጠበቅ ሞኝነት ይሆናል።
ሰሞኑን ድርብ ብቻ ሳይሆን ድርብርብ በዓል ነው። ለምን ዛሬ የፖለቲካውን “አንቺሆዬ“ አርግበን በማህበራዊው የ”ትዝታ“ ኖታ ትንሽ ፈታ አንልም? አንድአንዱ ፖለቲካ’ኮ እንደ ካቲካላ ነው፤ ሲበዛ ያሰክራል። በተለይማ የእኛ የአፍሪካውያኖቹ የፖለቲካ ካቲካላ መንደር፣ ጓዳ ውስጥ ስለሚጠመቅ አልኮሉ ብዙ ነው። ስለዚህ እስቲ በፌስቡክ ዙሪያ ስለታዘብኳቸውና ሰለምታዘባቸው ዕውነታዎች ሁሉንም ባይሆን ጥቂቶቹን አንስቼ ለዕረፍት ያህል እናውጋ።
መቼም ይኼ መከረኛ ፌስቡክ (Facebook) ላይፍቡክ (Lifebook) የተባለ ይመስል ከውልደት እስከ ሞት፣ ከሠርግ እስከ ፍቺ የማይለጠፍበት የህይወት ክስተት የለም። ከጥቂት ቀናት በፊት ኣንድ የፌስቡክ ጓደኛዬ “feeling sick“ የሚል ማስታወሻ post አድርጋ ተመለከትኩና “አይዞሽ – ይማርሽ“ ብዪ ፌስቡካዊ ግዴታዬን በኮመንት ለመወጣት ወደ ታች ወረድ ስል 189 Like አየሁ። ትንሽ ግር አለኝ። ይቺ ልጅ “feeling sexy“ ይሆን እንዴ ያለችው ብዬ ሰባራ መነፅሬን ከፍ ዝቅ እያደረኩ ሁለት ሶስት ጊዜ ደጋገሜም አነበብኩት። አልተሳሳትኩም “feeling sick“ ነው የሚለው። አሁን ሰው “ህመም ይሰማኛል“ ሲል Like ማደረግ “ይዞሽ ይሂድ!“ ከማለት በስተቀር የተለየ ትርጉም አለው? ይህን ያህል ህዝባችን በሃያ-ኣምስቱ ዓመት የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅዳችን ከመራራት ወደ ማሟረት ተሽጋግሯል ማለት ነው? ሌላው ቢሆን’ኮ “አይዞሽ” ከማለትም አልፎ፡ በደንብ ጠይቆና አጣርቶ ወረርሽኝም ከሆነ ሳይወረር በቶሎ ይወረወራል። ሁኔታው ቢያስገረመኝም ያው ተያይዞ መፈሰስ ባህላችን ነውና ኮመንቱን ትቼ እኔም እንደ ጓደኞቼ “ፖስቱን” Like አድርጌ አለፍኩ።
እኔማ አንዳንዴ ከሀገር የተባረርኩት ዱሮ ከጣልያን ጋር አብሬ እንደሆነ እስኪመስለኝ ድረስ ነገር-ዓለሙ ሁሉ ተቀያይሯል። ፌስቡክ ላይ የማየው ወጣት ሁሉ በትምህርት ደረጃው የዩኒቨርሲቲ ምሩቅ ነው፤ ቢያንስ ባለ ኣንድ ዲግሪ። ዱሮ በእኛ ጊዜ ኮሌጅ ወይንም ዩኒቨርሲቲ የሚገባው በነጥብ ነበር። አሁን በዕድሜ ሆነ እንዴ?
የፌስቡክ ነገር ሲነሳ የሁሉም ኢትዮዽያዊ ፎቶ ስብስብ (album) ውስጥ የማይጠፋ ኣንድ ምስል አለ። የሃገራችን ባህላዊ ምግብ። እንጀራ በሉት ጥሬ-ስጋ፣ ክትፎ፣ ቅንጬ ወይንም ገንፎ ብቻ አንድ የምግብ ዓይነት አይታጣም። መለጠፍ ማስተዋውቁ ባልከፋ ግን ለምን ምግቡ ብቻ? ኢትዮዽያውያኖችን ከሌላው የአዳም ዘር ልምድና ባህል ለየት የሚያደርገን አመጋገባችን ብቻ ነው እንዴ? ባህላዊ ልብሱስ? ጌጣጌጡ? ጐጆ – ገዳማቱ? አዕዋፍት – አራዊቱ? አሃዝ – ፊደላቱ? ሳይንዛዛ በዚሁ ላብቃ።
በአዘቦቱም ቀን ሆነ እንዲህ ባለ የበዓል ሰሞን ፌስቡክ ላይ የሚለጠፈውን ፎቶና ቪዲዮ ስመለከት አንድ የሚያስገርመኝ ነገር አለ። ለምንድነው ሁልጊዜ ግብዣ ላይ ፎቶ ስንነሳ ምግቡ ተበልቶ፣ መጠጡ ተጠጥቶ፣ ሳህን ብርጨቆው ከተራቆተ ቦሃላ የሚሆነው? ለምን ምግቡ ከመቅረቡ በፊት፣ ሲቀርብ ወይንም ደግሞ ቀርቦ መሀል ላይ ፎቶውን አንነሳም? ይህን የኣምስት-መቶ ብር ጥያቄ በተመለከተ የእኔ መላምት ሁለት ነው። አንድም በልተን ስንጠግብ ነው ማሰብ የምንጀምረው እና ድንገት ለስብስባችን ማስታወሻ ፎቶ እንደሚያስፈለገን የምንባንነው። ይህ ካልሆነም ጠግበን ወዝ-ደማችን ትንሽ መለስ እንዲል መዘየዳችን ሳይሆን አይቀርም። ለነገሩ አልኩ አንጂ ሀበሻ’ኮ በላም አልበላም ወዝ እና ውዝዋዜ የግሉ ነው።
ይህ ብቻም አይደለም። መቼም ሁሌ መስታወቶቻችን ነጮቹ ሆነዋልና እነሱን በምሳሌነት ባቀርብ እንኳ – ለበዓላቸው አሊያም ለስብስባቸው መታሰቢያነት የሚነሱት የካሜራ ፎቶ ፎከሱ (አትኩሮቱ) ፊታቸው እንጂ ምግባቸው አይደለም። ያም ሆኖ ግን ጠረፔዛው ላይ የቀረበው መስተንገዶ የድርሻውን ሥፍራ ይዞ በፎቶው ገፅ ላይ በአግባቡ ይታያል። የእኛ ፎቶ pattern ግን የተገላቢጦሽ ነው። ለመታሰቢያነት የተፈለገው የተበላው ምግብ እንጂ የበላነው ሰዎች እንዳልሆንን እስኪመስል ድረስ ፊታችን በጨረፍታ ነው የሚታየው። የፎቶውን ሦስት-አራተኛ ገፅ የሚይዘው፦ ሳህን ትሪና ብርጨቆ በወጣ-ወጥ ቀልሞ፣ ቅባት እንደ ጓንት እስከ ሰዓት ማሰሪያው የሸፈነው እጅ ይሆናል። ያኔ ታዲያ ምግብ-ቤቱ ስርዓት ያጣ ላቦራቶሪ፣ ተመጋቢዎቹም ከድንገተኛ ማዋለጃ ክፍል የወጣን የገጠር ጤና ጣቢያ ተቀጣሪ ነው የምንመስለው።
አንዳንዱ ምግብ መብላት ነፍስ እንደ ማጥፋት “ወንጀል ነው!” የተባለ ይመስል የቀረበለትን በሙሉ ዶግ-አመድ አድርጎት፣ የምግቡንም የጣቶቹንም አሻራ ከሳህኑ ላይ አጥፍቶ ሲነሳ የታደለ አስተናጋጅ ሳህኑን ወደ ማጠቢያው ሳይሆን ወደ መደርደሪያው ይዞት የሚመለስ ነው የሚያስመስለው። ሌላው በተቃራኒው የበላበት “ትሪ” ላይ አስምሮት የሚነሳው መነሻና መድረሻው ፍጹም የማያሰታውቀው ጥልፍልፍ የጣቶች ፈለግ – የምግብ ሳህኑን ከአየር ላይ የተነሳ የሻንጋይ (Shanghai) ከተማ የቀለበት መንገድ ያስመስለዋል። ጥቂቱ እንደ እኔ የተሳካለት ደግሞ የቀለምም ባይሆን የወጥ አርቲስት ሆኖ – ሽራ ላይ ሳይሆን ሸክላ ላይ Pablo Picasso‘ን የሚያንኳስስ ምን የመሰለ ሽጋ abstract ስሎ ብድግ ይላል።
ዱሮ ዱሮ አያቶቻችን ወጉን ሲያስተምሩን “ገበታ ንጉስ ነው“ ይሉን ነበር። አሁን አሁን “ውጉዝ ነው“ የተባለ ይመስል የሰው ጣት እንደ ማርያም ጠላት ነው የሚያርፍበት። እንደው ለነገሩ “ምግብ ነበር” ብሎ ለማመሳከር የተረፈ የሚመስል ጎመን- ሰሜን፣ ክፉኛ ተነክሶ በተዓምር ያመለጠ ድንች- ደቡብ ተበታትኖ ለተመለከተ፡ እህል የተበላበት ገበታ ሳይሆን የጨበጣ ወጊያ የተካሄደበት የጦር አውድማ፣ አሳዳጊው እንጀራ የተቆረሰበት ሳይሆን አሳዶ ገዳዩ አግ’አዚ የዋለበት የሰላማዊ ሰልፍ ሜዳ ይመስላል። አንዳንዴማ ለወሬ ነጋሪ፣ ለለምኖ አዳሪ እንኳ አንዳይተረፍ ሆኖ የተቀጠቀጠውን ምግብ ስመለከት፡ እንዲህ “ኣፍ በሌለው“ ሰላማዊ በሆነ አካል ላይ የምንወስደው ያልተመጣጠነ የሀይል እርምጃ (excessive force) ሰዎቹን ብቻ ሳይሆን እኛንም የሚያስከስስ፣ የሚያስጠይቀን ይመስለኛል። በምድሩም ባይሆን በሰማዩ ችሎት። ብቻ በአጠቃላይ አንዳንዶቻችን በምግብ ላይ ያለን ጠንካራ አቋም በመንግስትም ላይ ቢኖረን ኑሮ ወያኔ ሃያ-ኣምስት ዓመት አይደለም ሃያ-ኣምስት ሰከንድ አይሰነብትም ነበር።
ከፎቶው ወደ ቪዲዮው ስንሄድም እንዲሁ የራሱ ታሪክ አለው። ፊትን ላለማሳይት ይሁን ለማስጎምጀት ምክንያቱ በውል ባይገባኝም፥ የምግብ ሳህኑ ላይ ብቻ focus አድርጐ በቅርብ ርቀት የተቀረፀ (close-up) ቪዲዮ ስመለከት ግርምትም ፍርሃትም ይፈራረቁብኛል። አንዳንዱ እንጀራ ልክ እንደ Michael “Mike” Wazowski የካርቱን ምስል ኣንድ አይን ብቻ ነው ያለው ። ምን አለፋችሁ – ከወፍረቱ ጋር መሃል ላይ አንድ ቀዳዳ ብቻ ሰታዩ ገንፎ የቀረበ ነው የሚመስላችሁ። ታዲያ በዛ ላይ እንደ ሞፈር የወፈረ ጣት መሃል ለመሃል ሰንጥቆት ሲያለፍ ገራዶ የሚታረስ እንጂ ገራገሩ እንጀራ የሚቆረስ አይመስልም።
ስለ ምግብ፣ ግብዣ፣ ጉርሻና ፍቅር በተነሳ ቁጥር ሁሌም ትዝታዬ ስለሆነችው ኣንድ ሰው ላውጋችሁና ጽሁፌን ላጠቃልል። ልክ እንደ ጥፍርዋ ጥርሷም ጣትዋ ላይ የበቀለ የሚመስለኝ የሴት ጓደኛ ነበረችኝ። ፊታችን የቀረበውን እንጀራ “ምነው አጥንት ሆነው በቆረጣጠምኳቸው“ በሚያስብሉኝ ለግላጋ ጣቶቿ ለደቂቃዎች ስታፈተለትለው ስመለከት፡ በጣቷ ቆርሳ የምትጎርስ ሳይሆን በጣቷ አላምጣ የምትውጥ ነበር የምትመስለኝ። ያንን ሁሉ ደቂቃ ታግሼ ጠብቄ ልታጐርሰኝ የምታነሳውን እህል ስመለከት ደግሞ ከማነሱ የተነሳ ለአፌ ሳይሆን ለአፍንጫዬ ቀዳዳ ያዘጋጀችው እስኪመስለኝ ድረስ ሴትነቷና የሴትነት ወጉ ያስገርመኝ ነበር። ታዲያ በእሷ አይን ዛሬ እነ “ዘበናይን” ስመለከት – አቤት አቆራረስ! አጠቃለሉን ሲያውቁበት! ለሰው ሳይሆን ለራሳቸው ነው የሚጐርሱት እንጂ። ውፍረቱ “የሌባ ጐማ“ እንጂ የሴት ልጅ አካል በማይመስለው ጣታቸው ላይ ረጃጅም የአሞራ ጥፍር ሰክተው መዳፋቸውን የትራክተር መቆፈሪያ፣ የ excavator ኣፍ አስመስለውታል። ታዲያ በዛ እጅ air-tight ሆኖ እንደ ብረት አሎሎ እስኪከብድ ድረስ ተጠቅልሎ የሚጐረሰው እንጀራ ከጉሮሮአቸው ተንሸራቶ ሰፊ ጨጓራቸው ላይ ሲያርፍ እንደ መድፍ ይጮሃል።
ትንሽ ቆየት ስላለ ማንነቱን አሁን ለማስታወስ ብቸገርም አንድ ታዋቂ ጸሃፊ “ሴት ልጅ ፊት ለፊቴ ተቀምጣ የጎድን አጥንት ስትግጥ ሳይ አልወድም፤ ታሰፈራኛለች“ ያለው ትዝ አለኝ። ምነው የአሁኗን ባየልኝ። የጎድን አጥንት ስትግጥ አይደለም የቅልጥም አጥንት ሳታላምጥ ስትውጥ አይቶ ሰርከስ እንደተመለከተ ቆሞ ያጨበጭብ ነበር። በሉ በሉ በዚህ ኣዲስ አመት ጋባዥ ወይም ተጋባዥ ዘመድ ከማጣቴ በፊት በዚሁ እንሰነባበት።
በአርጀንቲና የሜክሲኮ አምባሳደር ሆነው ሲያገለግሉ የቆዩትና በቅርቡ ከአንድ መደብር 10 ዶላር የሚያወጣ መጽሐፍ ሲሰርቁ ተይዘዋል የተባሉት ኦስካር ሪካርዶ ቫሌሮ፤ በመንግስት ውሳኔ ወደ አገራቸው እንዲመለሱ መደረጉን አሶሼትድ ፕሬስ ዘግቧል፡፡
የሜክሲኮ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ያወጣውን መግለጫ ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ አምባሳደሩ ባለፈው ጥቅምት ወር መጨረሻ ላይ በአርጀንቲና ከሚገኝ አንድ ታዋቂ የመጽሐፍት መደብር፣ የህይወት ታሪክ መጽሐፍ ሲሰርቁ መያዛቸውን የበርካታ መገናኛ ብዙኃን መነጋገሪያ አጀንዳ መሆኑን ተከትሎ፣ ባለፈው ዕሁድ በአፋጣኝ ወደ አገራቸው እንደሚለሱ ተደርጓል፡፡
ቦነሳይረስ ውስጥ ከሚገኘው መደብር መፅሐፉን ሲሰርቁ በጠባቂዎች በቁጥጥር ስር የዋሉትና ለፖሊስ ተላልፈው የተሰጡት የ76 አመቱ አምባሳደር ኦስካር ሪካርዶ ቫሌሮ፤ መጽሐፉን ሲሰርቁ የሚያሳየውና በተለያዩ ማህበራዊ ድረገጾችና መገናኛ ብዙኃን በስፋት እየተሰራጨ የሚገኘው ቪዲዮ እርግጥም ትክክለኛ ሆኖ ከተገኘ፣ የሜክሲኮ የስነምግባር ኮሚቴ፣ በግለሰቡ ላይ የቅጣት እርምጃ ይወስዳል ተብሎ እንደሚጠበቅም ዘገባው ጠቁሟል፡፡ ግለሰቡ ገንዘብ ሳይከፍሉ የሰረቁት መጽሐፍ በታዋቂው የ18ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጣሊያናዊ ደራሲ ጂያኮሞ ካሳኖቫ የህይወት ታሪክ ላይ የሚያጠነጥን እንደሆነም ዘገባው አክሎ ገልጧል፡፡
More in this category: « ቴለር ስዊፍት በ185 ሚ. ዶላር ገቢ የአለማችንን ሙዚቀኞች ትመራለች	የ34 አመቷ ፊንላንዳዊት የአለማችን ወጣቷ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነች »
ዶሮ ሚካኤል ከቦሌ ዋሻዎች በስተ ምስራቅ ሲገኝ፣ ከአቃቂ ወንዝ በስተግራ ይገኛል። ይህ ቦታ አንድ አንድ ጊዜ ገላን በመባል ይታወቃል። ከ1870-1872 ዓ.ም. በዚህ ቦታ ይገኝ ከነበሩት ዋሻዎች አንዱ በካቶሊኩ ፋዘር ጉግሊሞ ማሳያ እንደ ቤተ መቅደስ አገልግሏል። ከካቶሊኩ ቤተመቅደስነት በፊት ዋሻው ለቤተክርስቲያንነት ያገልገል ነበር
እዘን ኣብ ውሽጥ ሓደ ወርሒ፣ ኣብ ሓለዋ ተዋፊሮም ዝነበሩ ሓይልታት ባሕሪ ኣውስትራልያን ፈረንሳ ዝተታሕዛ ክልተ መራክብ፣ ተወሳኺ ምጽራይን መርመራን ክካየደለን ናብቲ ንሶማልን ኤርትራን ክከታተል ብሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ሕቡራት ሃገራት ተረኪበን ኣለዋ።።
የውጭ ጉዳይ ሚንስቴር የ12 አዳዲስ አምባሳደሮችን ሹመት ይፋ አድርጓል። በዚሁ መረጃ መሰረት አቶ ስዩም መስፍን የቻይና አምባሳደርነትን ማእረግ ለባልደረባቸው አቶ ብርሃነ ገብረ ክርስቶስ እንዲያስረከቡ ተደርጓል። በዚህ ምደባ ኢህአዴግ ወደ ስልጣን ከመጣ ወዲህ የቻይና የአምባሳደርነት ምደባ ከህወሃት እጅ የማይወጣ መሆኑ ተረጋግጧል። አቶ ግርማ ብሩ በአቶ ካሳ ተክለ ብርሃን ተተክተው የአሜሪካ ባለሙሉ ባለሥልጣን አምባሳደር መገረጋቸው ታውቋል።
ኬኒያውያን ከዘር አስተሳሰብ ይልቅ ወደ ፖለቲካዊ አስተሳሰብ ከፍ ማለትን ያመላከተው የኡሁሩና የኦዲንጋ ውጤት በበርካታ የአፍሪካ ሀገራት ፖለቲካ የሚባለው (ሀገር የማስተዳደር...
ZhongShan የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን SP-F310A-36P, 75W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን SP-F310A-36P, 75W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን SP-F310A-36P, 75W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
6 |2 Timóteo 3:6| ወደ ቤቶች ሾልከው እየገቡ፥ ኃጢአታቸው የተከመረባቸውን በልዩ ልዩ ምኞትንም የሚወሰዱትን ሁልጊዜም እየተማሩ እውነትን ወደ ማወቅ ሊደርሱ ከቶ የማይችሉትን ሞኞችን ሴቶች የሚማርኩ፥ ከእነዚህ ዘንድ ናቸውና።
8 |2 Timóteo 3:8| ኢያኔስና ኢያንበሬስም ሙሴን እንደ ተቃወሙት፥ እንዲሁ እነዚህ ደግሞ አእምሮአቸው የጠፋባቸው ስለ እምነትም የተጣሉ ሰዎች ሆነው፥ እውነትን ይቃወማሉ።
“እኛ ኢትዮጵያውያን አንድ ሕዝብ ነን” ከሚሉት አንዱ ነኝ። አንድ ከሆንን ለምን እንጋጫለን? “በልዩነት አንድነት” የሚል አነጋገርም አለን። በልዩነት አንድነት ይቻላል ወይ? ልዩነታችንን ጠብቆ አንድ የሚያደርገን ምንድን ነው? ያንን አንድ የሚያደርገንን ሁላችንም ካልተቀበልነው፥ አንድነትን ምንም ያህል ብንሰብከው እንደማግኔት አሉታ ተራርቀን እንኖራለን እንጂ አንቀራረብም።
ባልና ሚስት የተለያዩ ናቸው። እሱ ወንድ ነው፤ እሱዋ ሴት ናት። “አንድ ነን” ሊሉ የሚችሉት ትዳር ለመመሥረት ስለተስማሙ ነው። የተለያዩ ሆነው ሳለ፥ አንድ የሚያደርጋቸው ሁለቱም የተቀበሉት ምክንያት አገኙ ማለት ነው። ክርስቲያኖች የተለያዩ ሰዎች (ከተለያዩ ነገዶች) ሊሆኑ ይችላሉ። “አንድ ነን ሊሉ” የሚችሉት ሁሉም የተቀበሉት አንድ ዓይነት የአምልኮ ሥርዓት ቢኖራቸው ነው። አንድ ዓይነት ያልሆኑ ሕዝቦችን ሃይማኖት አንድ አደረጋቸው። ቋንቋም አንድ ያልሆኑ ሕዝቦችን አንድ የማድረግ ኀይል አለው። ኦሮሞችን አንድ ያደረጋቸው ቋንቋ ነው። አማሮችንም አንድ ያደረጋቸው ቋንቋ ነው። ጎጥና ዘርም አንድ ያደርጋሉ። አንድ የሚያደርጉ ነገሮች ሁሉ ከሌላው ይለያሉ። “እኛ አንድ ነን” ማለት “ከሌላው የተለየን ነን” ነን ማለት ነው።
አንድ ምክንያት አንድ ያደረጋቸውን ሕዝቦች፥ ሌላው ምክንያት መጥቶ ይበትናቸዋል፤ የተለያዩ ሕዝቦች ያደርጋቸዋል። ቋንቋ አንድ ያደረጋቸውን ሃይማኖት የተለያዩ ያደርጋቸዋል። ባህል አንድ ያደረጋቸውን ሰዎች የትውልድ ቦታ የተለያዩ ያደርጋቸዋ። በዚህ ምክንያት እኮ ነው፥ “ተጋብተናል፥ ተዋልደናል፥ ደማችን አንድ ነው” የምንለው እውነታ ሁሉ ልብ ለመማረክ አቅም ያነሰው። በዚያ ላይ መናናቅ አለ። የጎሳን ስም እየጠራን የስድብ ቃል የምናደርገው አለን። ከኦሮሞች ጋር በነበርኩበት የልጅነት ጊዜ “ሲዳምቲቲ እነና” እየተባልኩ ነው ያደግሁት። አማሮቹም ስድብ አላቸው። ዋናው እዚያም ቤት እሳት መኖሩን አለመዘንጋት ነው።
ኢትዮጵያዊ ሥነ ጽሑፍ የዳበረው፥ ኢትዮጵያዊ መንግሥት የተቋቋመው ኦሮሞዎች ማህል ኢትዮጵያን ከመውረሳቸው በፊት ከወደሰሜን በኩል ስለሆነ፥ ይህ ታሪክም እንደ ሃይማኖትና እንደ ቋንቋ፥ በሰሜኖች (ትግራይ-አማራ) እና በኦሮሞዎች መካከል ከሁሉም የከፋ ልዩነት ፈጥሯል። የኦሮሞ ፖሊቲከኞች፥ “ሥነ ጽሑፉም መንግሥቱም ምናችን ናቸው?” ሲሉ ይሰማሉ። ያለፈ ታሪክንና ጊዜን ጠርቶ በፈለጉት መንገድ ማስኬድ አይቻልም። ከሰዓት በኋላ የደረሱ ሁሉ፥ ኢትዮጵያን ገናና ያደረጋትን ከሰዓት በፊት የተፈጸውን ማክበር ውዴታችንም ግዴታችንም ነው። ግን እኮ ኦሮሞዎች ወደማህል ኢትዮጵያ ከገቡ ወዲህ በሁለቱም ሥርዓቶች (በመጻፍም፥ መንግሥቱን በማካሄድም) እኩል እንደተሳተፉ ያፈጠጡ ማስረጃዎች አሉ። ሥራ ማስኬጃው (ቋንቋው) አልተቀየረም እንጂ ሠራተኞቹ ተለውጠዋል። አስተዋፅኦው የሁሉም ሆኗል።
“አንድ ሕዝብ ነን” እንዳንል፥ አንድ ሕዝብ እንዳይደለን የሚከለክሉን ምክንያቶች ከላይ ተዘርዝረዋል። አዲሶቹ መሪዎቻችን ቢቸግራቸው፥ “ብሔር፥ ብሔረ ሰብ፥ ሕዝቦች ሆይ” እያሉ ይጠሩናል። እልዩነታችን ላይ ስለሚያተኩር፥ ጥሩ መፍትሔ አይደለም። “ብሔር፥ ብሔረ ሰብ፥ ሕዝቦች” ሲባል፥ የትኛው መጠሪያ ነው የትኛውን ኢትዮጵያዊ የሚያመለክተው? “ብሔር” ሲል፥ “አቤት” የሚል፥ “ብሔረ ሰብ” ሲል፥ “ብሔረ ሰብ” እስከሚባል ጠብቆ፥ “ሕዝቦች” ሳይባል ቀደም ብሎ፥ “አቤት የሚል”፥ “ሕዝቦች” እስኪል ሲል ቆይቶ “ሕዝቦች” ሲል “አቤት” የሚል ኢትዮጵያዊ ማነው? በሌላ አነጋገር፥ “መጠሪያየ ይኼኛው ነው” የምንለው የትኛውን ነው? “አቤት” ለማለት ተራችን መቸ ነው–“ብሔር” ሲባል፥ ወይስ “ብሔረ ሰብ” ሲባል፥ ወይስ “ሕዝቦች” ሲባል?
ከዚያም አልፈው፥ ሰፍረን የተገኘንበትን ቦታ ለሁላችንም ሳይሰጡን፥ “ለሁላችሁም ሰጥተናችኋል” ብለው፥ ትንሾችን የትልቆች ሰለባ አደረጓቸው። ብዙዎቻችንን የአማራ፥ የትግራይ፥ የኦሮሞዎች ጥገኞች አደረጉን። ይህ መፍትሔ እሌላ አገሮች ተሞክሮ አልሠራም፤ እዚህም ሳይሠራ እያየነው ነው። የሕዝብ አገልጋዮች በሚሾምበት ጊዜም ሥልጣንንን በጎሳ ማከፋፈል ሊመጣ ነው። እርግጥ፥ የክልልን ሥርዓት የወደዱት አሉ፤ እነሱ በውስጣቸው የሚኖሩ አናሳ ጎሳዎች መብት ቢጣስ ባይጣስ ግድ የሌላቸው ትልቆች ግን ኋላ-ቀር ነገዶች ናቸው።
የአንድ አገር ሕዝቦች ሆነን መኖር በግድም በውድም ከወሰንን፥ የአንድ ሀገር ሕዝብ የሚያደርጉንን ምክንያቶች ፈልገን መኮትኮት ይኖርብናል። አለባብሰን አንረስ፤ እንደማየው፥ “በባህል በዘር አንድ ነን” ማለቱ ብቻውን አላዋጣንም። ምክንያቱም፥ በባህል በዘር አንድ አይደለንም። በባህል ረገድ ሱማሌዎች ከሌሎቹ ኢትዮጵያውያን ይልቅ ለነዚያዎቹ ሱማሌዎች ይቀርባሉ። ጉሙዞችና ጋምቤላዎች ከትግሬዎች ይልቅ ለደቡብ ሱዳኖች የበለጠ ይቀርባሉ። ከዓሥር ዓመት ግድም በፊት ዋሺንግቶን ዲሲ ስብሰባ አድርገን ነበር። ከተናጋሪዎቹ አንዱ ጥቁር አሜሪካዊ በከተማው አስተዳደር ውስጥ ባለሥልጣን ነበር። “እንኳን ደኅና መጣችሁ” ካለ በኋላ፥ “እኛ እንቀበላችኋለን፤ እናንተ ግን አትቀበሉንም” አለን። እኔም ደርሶብኛል፤ አንድ ስብሰባ ላይ ጸሐፊያችን አፍሪካዊት ነበረች፤ ላይቤሪያዊት ትመስለኛለች። ሁሉን ስታነጋግር እኔን ትሸሸኝ ነበር። ሲያጋጥመኝ፥ “ብታነጋግሪኝ ቁንጅናሽን እንዳልነካብሽ ቃል ልግባልሽ” ብላት፥ “ደግሞ እናንተ ኢትዮጵያውያን ከመቸ ወዲህ ነው በጥቁር ሰው ላይ ቁንጂና የምታዩት?” አለችኝ። “አየሃት ያቺን ልጅ? ልክ አበሻ/ኢትዮጵያዊት ትመስላለች” እንላለን። የትኛዋን ኢትዮጵያዊት ነው የምትመስለው? ክቡር አቶ አማኑኤል አብርሃም አንዲት ኤርትራዊት ለማግባት ቢፈልጉ፥ ኦሮሞ ስለሆኑ፥ ዘመዶቿ እንደከለከሏቸው እትዝታ መጽሐፋቸው ውስጥ መዝግበውታል።
በአንድ ሕዝብነት አብሮ መኖር ግዴታችን ሆኗል። ግዴታችን ከሆነ፥ ግዴታችንን በሰላም የምንወጣውና በደስታ የምንኖረው ስንከባበርና አንዱ የሌላውን ችግር ሲገነዘብ፥ ተገንዝቦም አብሮ በሰላም እንዳንኖር ላደረገን ችግር አብረን መፍትሔ ስንፈልግ ብቻ ነው። እንደመናቅ (“ና” ትጠብቃለች) የሚያስቆጣ ነገር የለም፤ ከልጆች መሰዳደብ ሲያልፍ ክብር ይነካል። መናቅ እንኳን ሕዝብን አንድን ሰውም ቢሆን ሊታገሡት የማይገባ ጠባይ ነው። ወያኔዎችን ከምንጠላበት ምክንያቶች አንዱ ሁለተኛ ደረጃ ዜጋ ዎች ሊያደርጉን ሲሞክሩ በማየታችን እንደሆነ አንረሳም። ንቀት ኃጢአት ነው፤ እግዚአብሔርን ያስቆጣል። ክርስቲያን የሆነ ሌላውን ከናቀ ንስሐ መግባት አለበት። “ወንድሙን ደንቆሮ የሚል ሁሉ የገሃነመ እሳት ፍርድ ይገባዋል” ይላል ቅዱሱ መጽሐፍ። ሌላውን የሚንቅ ራሱን የናቀ የሰላም ጠላት ርኩስ ሰው ነው። ካህናት መገናኛ ብዙኃን ፊት ቀርበው እንዲህ ያሉ ሰዎችን ሲገዝቱ መስማት እንፈልጋለን። ሆኖም፥ አንዱ በናቀ በነገዱ መቀየም ስሕተት ነው። አሜሪካን አገር ለጥቁሮች መከበር ብዙ ነጮች መሥዋዕት ሆነዋል።
ከላይ እንዳልኩት፥ የአንድ አገር ሕዝቦች ሆነን መኖርን አምላክ ከወሰነልንና እኛም ውሳኔውን ከተቀበልን፥ አንድ ሕዝብ የማያደርጉን ምክንያቶች የሚወገዱ ከሆኑ መወገድ፥ የማይወገዱ አመሎች ከሆኑ በጉያችን መያዝ፥ አንድ የሚያደርጉንን ምክንያቶች ፈልገን መኮትኮትና ማዳበር ይኖርብናል። ሥልጡን ሕዝብን ከኋለ-ቀር ሕዝብ የሚለየው ይህ ተግባር ነው። የአሜሪካን መንግሥት የተለያዩ ሕዝቦቿን በአንድ ሕዝብነት ለማስተዳደር የሚያሳየውን ጥረት እንመልከት። ጥረቱ ልጆች ከሚያድጉበት ትምህርት ቤት ይጀምራል።
ደግነቱ፥ እኛንም የአንድ ሀገር ሕዝብ የሚያደርጉን ብዙ ምክንያቶች አሉን። የተፈጥሮ መኖሪያችን በኢትዮጵያ ምድር ላይ ከሆነ ሁላችንም እኩል ኢትዮጵያውያን ነን። የጋራ ሀገር አንድ ሕዝብ ስለሚያደርግ፥ ኢትዮጵያዊነት አንድ ሕዝብ ያደርገናል። የሌላ አገር ዜጋ ካልሆነ፥ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚኖር ኢትዮጵያዊ አይደለሁም ሊል አይችልም። ኢትዮጵያዊ አይደለሁም ካለ ደግሞ፥ አገሬ ነው ወደሚለው አገር መሄድ ወይም በሀገር-አልባነት መመዝገብ ይኖርበታል። ሌላ ሰላማዊ አማራጭ የለውም።
ሰዎችን አንድ ሕዝብ የሚያደርገው ሌላ ምክንያት ታሪክ ነው። የዚህ ምክንያት ባለጸጎች ነን። የውጪ ወረራን የነገዶች አባቶቻችን አብረው መክተዋል። በዘመነ መሳፍንት ወድቃ የነበረችውን ኢትዮጵያን የነገዶች አባቶቻችን አብረው አንሥተዋታል።
ሌላው የአንድነታችን ምልክት አንድ አገራዊ ቋንቋ (አማርኛ) በሁሉ ቦታ መታወቁ ነው። የመስፋፋቱን ታሪክ ትኩር ብለን ስንመለከት በዘመን ብዛት ቋንቋው ወደ ጎሳዎች፥ ጎሳዎች ወደ ቋንቋው መጥተው እንደተገናኙ እናያለን። ውጤቱ ሁለት ዓይነት ሆኗል፤ ቋንቋውና ቋንቋውን የማያውቁ ጎሳዎች በመገናኘታቸው ምክንያት የተገናኙትን ቋንቋ የአፍ መፍቻ ቋንቋቸው ያደረጉ ሰዎች ወይ አማራ ሆነዋል ወይም የጥንት ጎሳቸው አባላትነት ይሰማቸዋል። አማራ የሆኑት የአማራውን ቍጥር አብዝተውታል። ዛሬ “አማርኛ ተናጋሪ እንጂ፥ አማራ የሚባል ዘር የለም” የሚባለው ስለዚህ ነው። ሌሎቹ የጎሳ ቋንቋቸውን ባያውቁም፥ የዚያ ጎሳ ሰዎች መሆንን ይመርጣሉ። አሜሪካን አገር እንግሊዝኛ ብቻ እየተናገሩ፥ “አየሪሽ ነኝ”፤ “ጀርማን ነኝ”፤ “ጣልያን ነኝ” እንደሚሉት አሜሪካኖች ማለት ነው። ቋንቋ መነጋገሪያ መሣሪያ ስለሆነ፥ በማንኛውም ቋንቋ ቢጠቀሙ ከመሣሪያነቱ ያለፈ ዋጋ የማይሰጡ ኢትዮጵያውያንም አሉ።
ታላቁ የምሥራች፥ ሁሉን እኩል በሚያደርገው በዲሞክራሲያዊ አስተዳደር (በዳምጠው) የማይምል ፖለቲከኛ ኢትዮጵያዊ አላጋጠመኝም። ዲሞክራሲን ሁላችንም ከሚያስከትለው ነፃነትና ግዴታ ጋር ተቀብለነዋል። ዲሞክራሲ ምድራዊ ሃይማኖታችን መሆኑን ከተቀበልን፥ ቅዱስ መጽሐፋችን አብረን የምናረቀው ሕገ መንግሥት ይሆናል። እዚያ ላይ እናትኩር። ዲሞክራሲ ሥር የሚሰድበትን ማሳ እናለስልስ። የሚቆምባቸው ተቋማት እስኪቋቋሙ አንተኛ፥ አናንቀላፋ። ዶክተር ዐቢይ የሚቀጥለው ምርጫ ማጭበርበር የሌለበት ይሆናል ብሎናል፤ አምነዋለሁ።
ዳንኤል የሚለው ስም "ዳን" እና "ኤል" የሚሉት የሁለት ቃላት ጥምረት ሲሆን ትርጓሜውም እግዚአብሔር ፈራጄ ወይም ዳኛዬ ነው ማለት ነው፡፡ ዳንኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ የአይሁዳውያን ማኅበረሰብ ክፍል የነበሩና ወደ ባቢሎን በምርኮ እንደ ተወሰዱ መጽሐፉ ያትታል(ዳን 1)፡፡ ዳንኤል በባቢሎን በነበረበት ጊዜ ብልጣሶር የሚል ተጨማሪ ስም ነበረው፡፡ በባቢሎናውያን ቋንቋ ብልጣሶር ማለት "ሕይወቱን ጠብቀው" ማለት ነው፡፡ ነቢዩ ዳንኤል በይሁዳ አገር ከመሳፍንት ወይም ከንጉሣዊ ቤተሰብ የተወለደ፣ የባቢሎንና የፋርስ ሥልጣኔ እጅግ በጣም ባየለበትና ዓለም በእነዚህ ሥልጣኔዎች በተወረረችበት ጊዜ የኖረ ሰው ነው፡፡ ዳንኤል በወቅቱ ከነበሩት ታላላቅ ነገሥታት ከሚባሉት ከእንደእነ ናቡከደነፆር፣ ከቂሮስና ከሜዶናዊው ዳርዮስ ጋር የሠራ ጥበበኛ አገልጋይ ነው፡፡ በተጨማሪም ዳንኤል ታማኝና ቅን አገልጋይ፣ እምነተ ጠንካራ፣ ነቢይነት ከአስተዳዳሪነት ጋር የተካነ ወጣት ነበር(ዳን 1፡3)፡፡ ዳንኤል የከለዳውያን ቋንቋና ባህል ተምሮ በንጉሡ ቤት እንደተሾመ ከመጽሐፉ እንረዳለን(ዳን 1፡3-21)፡፡ ዳንኤል የሚለው ስም በነቢዩ ሕዝቅኤል ውስጥ ከኖኅና ከኢዮብ ጋር ሁለት ጊዜ ተደጋግሞ ስለተጠቀሰ ትንቢተ ሕዝቅኤልን ያነበቡ ዳንኤል ጻድቅ እንደነበር በቀላሉ ይገነዘባሉ(ሕዝ 14፡12-23)፡፡
የመጽሐፉ ዋና ገጸ ባሕርይ የሆነው ዳንኤል ግን በ605 በምርኮ ወደ ባቢሎን የተወሰደ በመሆኑ የኖረው ከ620 ዓ.ዓ እስከ 539 ዓ.ዓ ድረስ እንደሆነና ባቢሎን ውስጥ ሞቶ እንደተቀበረ ይገመታል፡፡ ዳንኤል ባቢሎን ውስጥ በስደት በሚኖርበት ጊዜ አብረውት የተሰደዱ ሦስት ወዳጆች እንደነበሩት ይታወቃል፡፡ በስደት በነበሩበት ጊዜ የዳንኤል ሦስቱ ወዳጆችም በተመሳሳይ መልኩ ስማቸው ተቀየረ፡፡ በዚህም መሠረት ዳንኤል ብልጣሶር፣ ሐናንያ ሲድራቅ፣ ሚሳኤል ሚሳቅ፣ ዐዛርያን አብደናጎ ተብለው ተጠሩ(ዳን 1፡7)፡፡ አብደናጎ የሚለውን ስም ላይ የመጨረሻው ክፍል "ናጎ" ባቢሎናውያን ከሚያመልኩአቸው አማልክት ውስጥ የአንዱ ስም ሲሆን "ሚሳቅ" የሚለው ደግሞ ሌላ "ሚሳቅ" የሚባል የባቢሎናውያን አማልክት ስም መሆኑን ይታወቃል፡፡ በአጠቃላይ በባቢሎናውያን ንጉሥ ባለሟሎች አለቃ አማካይነት የተቀየሩት ስሞች ከባቢሎናውያን አማልክቶች ጋር የተቆራኘ ትርጓሜ ያላቸው ናቸው፡፡
መጽሐፉ የሚሸፍነው ረዥም ታሪክ ወይም ብዙ ዘመናት ውስጥ የተከናወኑ ድርጊቶችና በተለያዩ ጊዜያት ስለተነሡት ኃያላን ነገሥታት ስለሆነ በአንድ ጊዜና በአንድ ሰው የተጻፈ ነው ለማለት ያስቸግራል፡፡ መጽሐፉ በብዙ ሊቃውንቶች ዘንድ ከክርስቶስ ልደት በፊት በስድስተኛው መቶኛ ክፍለ ከመን ሊጻፍ እንደሚችል ቢያምኑም ሌሎች ግን ይህንን በመቃወም ከክርስቶስ ልደት በፊት በሁለተኛው መቶ ክፍለ ዘመን እንደሆነ ይናገራሉ፡፡ በሁለተኛው መቶ ክፍለ ዘመን ተጽፏል እንደሚሉት ሊቃውንቶች አገላለጽ፤ ትንቢተ ዳንኤል የተጻፈው እንዲያውም አንጥዮኩስ ኤጲፋኑስ አራተኛው የተባለው መሪ የግሪክን ሥልጣኔ በአይሁዳውያን ዘንድ የማስፋፋት ዘመቻውን ባጠናከረበት ወቅት እንደሆነ ይገልጻሉ፡፡ አንጥዮኩስ ኤጲፋኑስ አራተኛው ቤተ መቅደስን በማርከስና የአይሁድን ሃይማኖት በመቃወም ከፍተኛ ዘመቻ ያደረገው ከ168 እስከ 164 ዓ.ዓ ባለው ጊዜ እንደሆነ ከጽሑፉ ይዘትና ከታሪክ መዛግብት ያረጋግጣሉ፡፡
በአጠቃላይ በመጽሐፉ የመጀመሪያው ክፍል ውስጥ ልብ ሰቃይ የሆኑ የፍርድ ሂደቶችና እምነትን በመፈታተን ወደ ክህደት ሊመሩ የሚችሉ ክንውኖች ቢኖሩም የመጽሐፉ ዋና ገጸ ባሕርይ የሆኑት ዳንኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ ግን በእግዚአብሔር ላይ ባላቸው የእምነታቸው ጽናት አሸናፊዎች ሆነው በመወጣት ነገሩን በድል ሲያጠናቅቁ ይታያል፡፡ የመጽሐፉ ሁለተኛው ክፍል ግን(ዳን 7-14) አብዛኛው ትኩረቱ ዳንኤል በሚያያቸው ራእዮችና መላእክቶች በሚሰጡት የራእዮቹ ትርጓሜ ላይ ነው፡፡
»» ዳንኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ በስደት ወደ ባቢሎን ተማርከው እንደተወሰዱ ይታወቃል፡፡ በሰው አገር ውስጥ በስደት እየኖሩ እንዴት ታዋቂና የንጉሥ አገልጋይ ሊሆኑ ቻሉ?
በወቅቱ የባቢሎን ንጉሥ የነበረው ናቡከደነፆር አይሁዳውያን ብልኾችና ጠንካሮች እንደሆኑ ያውቅ ስለነበር በቤተ መንግሥቱ ውስጥ የሚያገለግሉት አይሁዳውያን ተመርጠው እንዲዘጋጁ አዘዘ፡፡ በዚህም መሠረት ዳንኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ በባቢሎን ውስጥ እያሉ ከእስራኤል ምርኮኞች መካከል ተመርጠው ለሦስት ዓመት ከሠለጠኑ በኋላ በንጉሡ ፊት ቀርበው ሥራቸውን እንዲጀምሩ ተወሰነ(ዳን 1)፡፡ ዳንኤልም ደስ የሚያሰኘው የንጉሡን ምግብ በመመገብና የወይን ጠጁንም በመጠጣት ራሱን ላለማርከስ ቁርጥ ውሳኔ በማድረግ የአትክልት ምግብ ብቻ ይመገብ ነበር፡፡ እግዚአብሔርም ለዳንኤልና ለሦስቱ ወዳጆቹ በማናቸውም ጥበብና ሥነ ጽሑፍ ዕውቀትና ማስተዋል ሰጣቸው፤ ዳንኤል ግን በተጨማሪ ራእይንና ሕልምን የመተርጐም ችሎታ ነበረው፡፡ በናቡከደነፆር ፊት ቀርበው ማገልገል ሲጀምሩም በማናቸውም ጥበብና ማስተዋል ንጉሡ ለሚያቀርበው ጥያቄና እንቆቅልሽ ሁሉ ፈጥኖ መልስ በመስጠት ረገድ በግዛቱ ካሉት ጠንቋዮችና አስማተኞች መካከል እነርሱ ዐሥር ጊዜ ብልጫ ያላቸው ሆነው ተገኙ፡፡ በዚህ ሁኔታ መጽሐፉ ገና ከጅምሩ ዳንኤልን በድሎትና በሥልጣን የማይበገር ጥበበኛ፣ ታማኝና የወገኖቹን ባህልና ሥርዓት ጠባቂ አድርጎ ያቀረበዋል፡፡ ይህ መሆኑን ለቀጣዩ ክፍል እጅግ በጣም አስፈላጊ ነው፡፡ በእርግጥ በቀጣዩ ክፍል ይህንን ጥበቡና ታማኝነቱ ወደ ላቀ ደረጃ እንደሚያደረሱትና ዝናውን የበለጠ የገነነ እንደሚያረጉት ያስገነዝባል፡፡
ቀጥሎም ዳንኤል ለንጉሥ ናቡከደነፆር ሕልሙ ከነትርጓሜው ገለጠለት(ዳን 2)፡፡ ይህ ጥበብ የተሞላበት ድርጊቱ በንጉሡ ታላቅ የክብር ቦታ እንዲቀመጥ፣ ብዙ ስጦታዎች እንዲያገኝ፣ በባቢሎን ግዛቶችም ሁሉ ላይ የበላይ ገዥ እንዲሆንና በባቢሎንም ጠቢባን ሁሉ ላይ አለቃ እንዲሆን አደረገው፡፡ ከዚህ በኋላ ለዳንኤል ሦስቱ ወዳጆች የመጀመሪያው የመፈተኛ ጊዜ ይሆናል(ዳን 3)፡፡ በዚህ አስቸጋሪ የፈተና ጊዜ ሦስቱ የዳንኤል ጓደኞች ለወርቁ ምስል ባለመስገዳቸው ተከሰሱ፤ በሞት እንዲቀጡ ተፈረደባቸው፤ በመጨረሻ ግን በእምነታቸው ጽናት ምክንያት ታሪኩ ሙሉ በሙሉ ተቀይሮ ከእሳት ውስጥ ወጥተው ተሾሙ፡፡ ዳንኤል ሁለተኛውን የናቡከደነፆር ሕልም እንደ ተረጐመ፤ ናቡከደነፆርም ለእግዚአብሔር ምስጋና አቀረበ፡፡ ከዚህ ጋር በተያያዘ ሁኔታ እግዚአብሔር በሰጠው ብልኀት፣ ዕውቀትና፣ ጥበብ በመመራት ዳንኤል ንጉሥ ቤልሻጻር ያየውን ምሥጢራዊ ጽሑፍ ነገር ግን ማናቸውም ጠቢባን አማካሪዎቹና አስማተኞቹ ሁሉ ሊተረጉሙት ያልቻሉትን ለንጉሡ ገለጠ፡፡ በዚህም ምክንያት የክብር ምልክት የሆነውን የወርቅ ሐብል በአንገቱ እንዲያደርጉለትና በመንግሥቱም ሥልጣን ሦስተኛውን ማዕረግ እንዲይዝ በዐዋጅ ተነገረ(ዳን 5)፡፡ በዚህ ምክንያት ዳንኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ ባቢሎን(የዛሬዪቱ ኢራቅ) ውስጥ ትልቅ የክብር ቦታ ተቀዳጁ፡፡
»» በትንቢተ ዳንኤል ውስጥ በልዩ ትኩረት በተደጋጋሚ ከተገለጹት ዐቢይ መልእክቶች ውስጥ አንዱና ትልቁ ትምህርት "ታማኝነት" ነው፡፡ ዳንኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ በምን ዓይነት መልኩ ነው ታማኝነታቸው የመሰከሩት?
በእግዚአብሔር ላይ የሚደረግ ታማኝነት የመጽሐፉ ዋና ትኩረት ስለሆነ ይህንን ታማኝነት ግልጽ በሆነና ትምህርት ሰጭ በሆነ መልኩ ተደጋግሞ ተገልጿል፡፡ ዳኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ ለእግዚአብሔርና ላደጉበት አይሁዳዊ ባህልና ሥርዓት ፍጹም ታማኝ መሆናቸውን በተለያየ መልኩ ተገልጿል፡፡ ዳንኤልና ወዳጆቹ በንጉሡ ቤት በልዩ ሁኔታ የተዘጋጀ ምግብና ወይን ጠጅ እየተመገቡና እየጠጡ እንዲያገለግሉ ቢፈቀድላቸውም መቀበል አልፈለጉም፡፡ የንጉሡን ምግብ በመመገብና የወይን ጠጁንም በመጠጣት ራሳቸውን ላለማርከስና አትክልት ብቻ እየተመገቡና ውሃ እየጠጡ ለመቆየት መምረጣቸውን ነው(ዳን 1፡8)፡፡ በእርግጥ በኦሪት ዘሌዋውያን ምዕራፍ 11 ላይ እግዚአብሔር ለሙሴና ለአሮን ለምግብነት መዋል ስለሚገባቸውና ስለሌለባቸው ወይም ስለ ረከሱ እንስሳትና አዕዋፋት በተመለከተ የአመጋገብ ሥርዓት ሲሰጥ ይታያል፡፡ ባቢሎናውያን ምንአልባት ከእነዚህ ከተከለከሉት እንስሳትና አዕዋፋት መካከል ውስጥ ይመገቡ ነበር፡፡ ዳንኤልና ወዳጆቹ ግን ለአይሁዳዊነት ባህልና ሥርዓት እንዲሁም ለእግዚአብሔር ሕግ ታማኝነታቸውና ታዛዥነታቸው የንጉሡን ምግብ ላለመብላት በመወሰን አሳይተዋል፡፡
ቀጥሎም ለእግዚአብሔር ታማኝነት የተገለጸው በሦስቱ የዳንኤል ወዳጆች ሲሆን ይህም ናቡከደነፆር ላቆመው የወርቅ ምስል አንሰግድም በማለታቸው ምክንያት በሚነደው የእሳት ነበልባል ውስጥ እስከመጣል መድረሳቸውን ነው፡፡ እነዚህ ሦስቱ የዳንኤል ወዳጆችም እኛ የምናገለግለው አምላክ ከዚህ ከሚነድደው ከእሳቱ ነበልባልም ሆነ ከአንተ እጅ ሊያድነን ይችላል፤ ንጉሥ ሆይ! እርሱ ሊያድነን ፈቃዱ ባይሆን እንኳ አማልክትህን እንደማናመልክና ላቆምኸው የወርቅ ምስል እንደማንሰግድ ዕወቅ በማለት ቈራጥነታቸውንና ታማኝነታቸውን ለእግዚአብሔር ገለጹ(ዳን 3፡17-18)፡፡ ታማኝነታቸውና ከእግዚአብሔር የተደረገላቸውን ጥበቃ ንጉሡን ጭምር ያስደነቀ እንደነበር ሲገልጽ አስረን በሚነደው የእሳት ነበልባል ውስጥ የጣልናቸው ሰዎች ሦስት ብቻ አልነበሩምን? እነሆ እኔ እሳቱ ምንም ሳይጐዳቸው ከእስራት ተፈትተው በነበልባሉ ውስጥ የሚመላለሱ አራት ሰዎች አያለሁ፤ አራተኛውም የአማልክትን ልጅ ይመስላል ይላል(ዳን 3፡24-25)፡፡
ቀጥሎ የምናገኘው የዳንኤል መፈተንና ያሳየውን ጀግንነት የተሞላበት ታማኝነቱን ነው፡፡ የንጉሥ ዳርዮስ መሳፍንት ወደ ንጉሡ በመሄድ ዳንኤል አንተን አያከብርህም፤ ፈርመህበት የወጣውንም ዐዋጅ በመጣስ በቀን ሦስት ጊዜ ወደ አምላኩ ይጸልያል ብለው በመክሰስና ንጉሥ ያስተላለፈው ዐዋጅ ወይም ትእዛዝ መለወጥ እንደማይቻል ለንጉሡ በማረጋገጥ በአንበሶች ጉድጓድ እንዲጣል አደረጉት(ዳን 6፡15-16)፡፡ ይህ ከመደረጉ በፊት ግን በድርጊቱ እጅግ በጣም ያዘነው ንጉሥ ዳርዮስ ዳንኤልን ሁልጊዜ በታማኝነት የምታገለግለው አምላክህ ያድንህ በማለት አበረታታው(ዳን 6፡16)፡፡ የታመኑትን ሁሌም የሚታደገው አምላክ ዳንኤልን በአንበሶች እንዲቦጫጨቅ አልፈቀደምና አንበሶቹ እንዳይጎዱኝ እግዚአብሔር መልአኩን ልኮ አፋቸውን ዘጋ፤ ይህንንም ያደረገው እኔ ንጹሕ መሆኔንና አንተንም አለመበደሌን ስላወቀ ነው በማለት በውሳኔው ተረብሾ እንቅልፍ አጥቶ ላደረው ለንጉሡ ይገልጽለታል(ዳን 6፡21)፡፡ በዳንኤል ምስክርነትና ባዳነው አምላክ የተደነቀው ንጉሥ ዳርዮስ በመንግሥቴ የሚኖር ሕዝብ ሁሉ የዳንኤልን አምላክ እንዲፈራና እንዲያከብር በዐዋጅ አዝዣለሁ፤ እርሱ ሕያውና ዘላለማዊ አምላክ ነው፤ እርሱ ዘላለማዊ ንጉሡ ነው፤ ለመንግሥቱም ፍጻሜ የለውም በማለት ለሕዝቡ ትእዛዝ አስተላለፈ(ዳን 6፡ 26-27)፡፡
በአጠቃላይ በዳንኤልና በሦስቱ ወዳጆቹ የተከናወኑት ጀግንነት የተሞላባቸው ምስክርነቶች አይሁዳውያን ሃይማኖታቸው፣ ባህላቸው፣ ሥርዓቶቻቸው ጠብቀው ለእግዚአብሔር ታማኝ ሆነው ለማንኛውም አረማዊ ንጉሥ ሳይፈሩ፣ ሳይንበረከኩና በጥቅማጥቅምና በሥጋዊ ድሎት ሳይታለሉ መመስከርና በእምነታቸው መጽናት እንዳለባቸው የሚያሳይ ነው፡፡
በብሉይ ኪዳን ውስጥ ከሞት በኋላ ስላለው ፍርድና የሕይወት ሁኔታ የሚገልጹ የመጽሐፍ ክፍሎች እጅግ በጣም ጥቂት ናቸው፡፡ ከእነዚህም ውስጥ ትንቢተ ዳንኤል ከሞት በኋላ ስለሚኖረው ፍርድና የእያንዳንዱ ሰው የመጨረሻ እጣ ፈንታ ምንም በማያሻማ ሁኔታ ስለሚገልጽ ከብሉይ ኪዳን መጻሕፍት እንደ ዋና መረጃ ሆኖ ይጠቀሳል፡፡
ትንቢተ ዳንኤል አገላለጽ ዳግመኛ ሕይወት ወይም ትንሣኤ በምንልበት ጊዜ ከሞት በኋላ በነፍስ ብቻ ሳይሆን በሥጋና በነፍስ ሕይወት ማግኘትን ያመለክታል፡፡ በእርግጥ አንዳንድ መጻሕፍት ሰዎች ሥጋቸው በስብሶ መሬት ውስጥ እንደማይቀር፣ በሥጋ እንደሚነሡና ዘላለማዊ ሕይወት አግኝተው እንደሚኖሩ ያስገነዝባሉ(መዝ 16፡9-11፤ ኢሳ 26፡19)፡፡ እንደ ትንቢተ ዳንኤል አገላለጽ የዓለም ፍጻሜ ከመሆኑ በፊት ሕዝቡን ሁሉ የሚፈታተንና ለሥቃይ የሚዳርግ በምድር ላይ ታላቅ የመከራ ጊዜ ይመጣል(ዳን 12፡1)፡፡ በምድር ላይ ምንም እንኳ አስቸጋሪ የሆነ የመከራ ጊዜ ቢከሰትም ስማቸው በእግዚአብሔር መጽሐፍ የተጻፉት ግን ይድናሉ(ዳን 12፡1)፡፡ እነዚህ በታማኝነት ጸንተው በመኖር የመከራ ጊዜን በብቃት የሚወጡትና ስማቸው በእግዚአብሔር መጽሐፍ የተጻፉት በፈተና ነጥረውና ጠርተው በመውጣታቸው እንከን የሌለባቸው ስለሚሆኑ ቢሞቱም ተነሥተው በመጨረሻው ቀን የክብር ድርሻቸውን እንደሚያገኙ መልአኩ ለዳንኤል ያረጋግጥለታል(ዳን 11፡35፤12፡ 10-13)፡፡ ስለዚህ አስቀድመው በሞት ተለይተው የነበሩት ተነሥተው እንደገና በሕይወት ይኖራሉ፤ ከእነርሱም እኩሌቶቹ የዘላለም ሕይወት አግኝተው ሲደሰቱ እኩሌቶቹ ለዘላለም በሐፍረትና በጉስቁልና ይሠቃያሉ(ዳን 12፡2)፡፡
የዘላለም ሕይወት አግኝተው ከሚደሰቱትም መካከል ውስጥ ጠቢባኖችና ብዙ ሰዎችን በማስተማርና ጥበባቸውን አገልግሎት ላይ በማዋል ሌሎችን ከክፉ መንገድ ወይም ከጥፋት ጐዳና ወደ ደግ ሥራ የመለሱ ሁሉ ብልጫ እንዳላቸው ይገልጻል(ዳን 12፡3 እና 10)፡፡
መላእክት ተላላኪ መልእክተኞች፣ በፍጥረታቸው ረቂቃን የሆኑ፣ ብዛታቸው የማይቆጠር፣ ኃይላቸው ብርቱ፣ ቅዱሳን ጠባቂዎች፣ ስለ ታናናሾች በእግዚአብሔር ፊት የሚቆሙ አልፎ አልፎ ራሳቸውን በሰው መልክ የሚገልጹና እግዚአብሔርንም የሚያመሰግኑ መሆናቸው በቅዱስ መጽሐፍ ውስጥ በተለያየ መልኩ ተጠቅሶ እናገኘዋለን(ዘፍ 19፡1 እና 12፤ ኢዮ 1፡6፤ ዳን 8፡15-26፤ ኢሳ 6፤ ዘካ 14፡5፤ ማቴ 18፡10፤ ማቴ 22፡30፤ ማቴ 24፡36፤ ሉቃ 15፡10፤ ሉቃ 24፡39፤ ራእ 5፡11-12፤ ዕብ 1፡4)፡፡ በትንቢተ ዳንኤል ውስጥ ግን መላእክቶች ግልጽ በሆነ ሁናቴ በስማቸው እየተጠሩ የተለያዩ የአገልግሎት ተግባራት ሲወጡ ይታያል፡፡ ከእነዚህም ውስጥ የመጀመሪያው መላኩ ቅዱስ ገብርኤል ነው፡፡
መላኩ ገብርኤል ዳንኤል ወደነበረበት ቦታ በመድረስ ግራ የተጋባባቸውና መፍታት ያልቻላቸውን ራእዮች በመተንተን ያስረዳዋል(ዳን 8፡15-27፤ ዳን 9፡21-27)፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ዳንኤል ስለ እስራኤላውያን ኃጢአት እየተናዘዘ ምሕረትን ከእግዚአብሔር ሲለምን መላኩ ገብርኤል ወደ እርሱ በመቅረብ ገና መጸለይ ስትጀምር እግዚአብሔር ልመናህን ሰምቶአል፤ እርሱ ስለወደደህም የጸሎትህን መልስ ልነግርህ መጥቼአለሁ፤ እንግዲህ የራእዩን ትርጉም ስነግርህ በጥንቃቄ አድምጠኝ በማለት የእግዚአብሔር ተላላኪነቱና ራእይ ፈቺነቱ ይገልጻል(ዳን 9፡23)፡፡ በተጨማሪም መላኩ ገብርኤል እኔ ወደዚህ የመጣሁት የትንቢቱን ምስጢር እንድታውቅ ጥበብንና ማስተዋልን ልሰጥህ ነው በማለት ጥበብንና ማስተዋል እንዲሰጥ ከእግዚአብሔር ዘንድ የተላከ መሆኑን ይገልጻል(ዳን 9፡22)፡፡ ከዚህ የምንረዳው መላኩ ገብርኤል ከእግዚአብሔር ጋር ቀረቤታ እንዳለው፣ ሰዎች ግራ ተጋብተው ችግራቸውን ለእግዚአብሔር በጸሎት በሚገልጹበት ጊዜ የጸሎታቸውን ምላሽ በመያዝ በፍጥነት የሚደርስ፣ ራእዮችን በመፍታት ነገሮች ግልጽ የሚያደርግ ታማኝ መልእክተኛ ነው፡፡
ሌላው በትንቢተ ዳንኤል ውስጥ በስም የተጠቀሰውና ብዙ የአግልግሎት ተግባራት የሚፈጽመው መላኩ ቅዱስ ሚካኤል ነው፡፡ ዳንኤል በጤግሮስ ወንዝ አጠገብ በሐዘን ላይ ለሦስት ሳምንታት ሥጋም ሆነ ሌላ ምግብ ሳይበላ፣ የወይን ጠጅም ሳይጠጣና ቅባትም ሳይቀባ በቆየበት ጊዜ አስደናቂ የሆነ ራእይ አየ(ዳን 10፡2-8)፡፡ በዚህ ጊዜ ዳንኤል ኃይሉ ሁሉ ተሟጦ እጅግ በጣም ከመድከሙ የተነሣ መልኩ ተለዋውጦ ባየው ራእይ በመደንገጥ እንደ በድን ሆኖ መሬት ላይ ወደቀ፤ በፍርሃትም ተንቀጠቀጠ(ዳን 10፡9)፡፡ በዚህ ጊዜ በስም ያልተጠቀሰ መልአክ ወደ ዳንኤል ደርሶ ደጋግፎ በእጁና በእግሩ እንዲቆም ካደረገው በኋላ በእግዚአብሔር ዘንድ እጅግ የተወደድህ ዳንኤል ሆይ! እነሆ እኔ ወደ አንተ ተልኬ መጥቻለሁ፤ ባለህበት ጸጥ ብለህ ቁም፤ የምነግርህም ጸጥ ብለህ አስተውል በማለት ካበረታታው በኋላ የሚነግረውን በጥንቃቄና በማስተዋል እንዲሰማው ያስገነዝበዋል(ዳን 10፡11)፡፡ በመላኩ ንግግር ውስጥ በፋርስ ብቸኛ መሆኔን አይቶ ከመላእክት አለቆች አንዱ የሆነው ሚካኤል ሊረዳኝ መጣ ካለ በኋላ በድጋሚ በንግግሩ መጨረሻ ላይ የእስራኤል ጠባቂ መልአክ ከሆነው ከሚካኤል በቀር እኔን የሚረዳ የለም በማለት ይደመድማል(ዳን 10፡13 እና 21)፡፡ ከዚህ የምንረዳው መላኩ ሚካኤል የመላእክቶች አለቃ፣ የእግዚአብሔር ሕዝብ ብርቱ ጠባቂ፣ የእግዚአብሔር ታማኞች በብቸኝነት ኑሮ በተጎሳቈሉ ጊዜ ፈጥኖ የሚደርስና የሚረዳ መልእክተኛ እንደሆነ ነው፡፡ በተጨማሪም መላኩ ሚካኤል የዓለም ፍጻሜ በሚሆንበት ጊዜ እንደሚገለጥ ሲናገር ሕዝብህን የሚጠብቀው ታላቁ መልአክ ሚካኤል በዚያን ጊዜ ይገለጣል ይላል(ዳን 12፡1)፡፡
ከአዲስ ኪዳን ጸሐፊዎች ውስጥ ትንቢተ ዳንኤልን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ በሰፊው የጠቀሰው ዮሐንስ ሲሆን ይህም በራእይ ውስጥ ነው፡፡ ቅዱስ ዮሐንስ "አንድ አውሬ ከባሕር ሲወጣ አየሁ" በማለት ስለ አውሬው የሚዘረዝረውን ዳንኤል 7 ላይ ከተገለጸው አውሬ ጋር እጅግ በጣም ተቀራራቢ የሆነ ተመሳሳይነት አለው(ራእ 13)፡፡ በዮሐንስ ራእይ እንደ መለኮታዊ ተዋጊ፣ ትክክለኛ ፈራጅ፣ ዐይኖቹ በእሳት ነበልባል የተመሰሉት፣ በደም የተነከረ ልብስ የለበሰው፣ ስሙም "የእግዚአብሔር ቃል" ተብሎ የተጠራውና ክፋትን ሁሉ ድል ያደረገው በነጭ ፈረስ ላይ የተቀመጠ ፈረሰኛ ተጠቅሷል፡፡ በትንቢተ ዳንኤል ደግሞ "የሰውን ልጅ የሚመስል በሰማይ ደመና ተከብቦ ሲመጣ አየሁ" ይላል፡፡ እነዚህ ሁለቱ ገጸ ባሕርያት ተመሳሳይነትና ተዛማጅነት እንዳላቸው መረዳት አያዳግትም(ራእ 19፡ 11-21፤ ዳን 7፡ 13)፡፡ በተጨማሪም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በተደጋጋሚ ራሱን "የሰው ልጅ" ብሎ ይጠራ እንደነበርና ይህም የሰው ልጅ የሚለው ቃል በትንቢተ ዳንኤል ውስጥ ቀድሞውኑ ተገልጾ እንደነበር ይታወቃል፡፡ በአጠቃላይ የዮሐንስ ራእይ በብዙ መልኩ ከትንቢተ ዳንኤል ጋር ተመሳሳይነት ስላለው ሀሳቦቹም ከዛው ጋር የተወራረሱ ስለሆኑ ጸሐፊው ትንቢተ ዳንኤልን እንዳነበበውና የሚጽፈውም ሁሉ በቂ የሆነ የትንቢተ ዳንኤል ተወራራሽ ሀሳባች እንደተጠቀመ መረዳት ይቻላል፡፡
»» ትንቢተ ዳንኤል ውስጥ የእግዚአብሔር መንግሥት ከዓለም መንግሥታት ጋር እያወዳደረ ይጽፋል፤ ይህ በሁለት መንግሥታት መካከል የሚደረገው ንጽጽር እንዴት ይገለጻል?
ትንቢተ ዳንኤል እነዚህ ኃያላን መንግሥታት በመጥቀስና ከእግዚአብሔር መንግሥት ጋር በማወዳደር ኃያሉና እውነተኛው መንግሥት የትኛው እንደሆነ አንባቢው እንዲረዳና የራሱን ድምዳሜ ላይ እንዲደርስ ያደርጋል፡፡ ለምሳሌ ለዳንኤል የተገለጠለት ስለ አራቱ አውሬዎችና ለዘላለም ሕያው ሆኖ ስለሚኖረው ራእይ ይህንኑ የዓለም መንግሥታትና የእግዚአብሔር መንግሥት የማወዳደር ሁኔታ ይንጸባረቃል(ዳን 7)፡፡ በዚህ ራእይ እንደምንረዳው ከአራቱ ማእዘናት የተነሣው ነፋስ ታላቁን ባሕር ባናወጠው ጊዜ አራት የተለያዩ ታላላቅ አውሬዎች ከባሕሩ ወጡ፡፡ እነዚህም በአንበሳ፣ በድብ፣ በነብርና አንድ ኃይለኛ፣ አስቀያሚና አስፈሪ በሆነ እንስሳቶች የተመሰሉ ነበሩ፡፡ እነዚህ አውሬዎች ሥልጣናቸውን ተነጠቁ፡፡ በሌላ መልኩ የሰውን ልጅ የሚመስል በሰማይ ደመና ተከብቦ ሲመጣ ታየ፡፡ ይህ በሰው ልጅ የተመሰለው ግን ለዘላለም ሕያው ወደሆነው ፊት አቀረቡት፡፡ በልዩ ልዩ አገር የሚኖሩ ሕዝቦችና ልዩ ልዩ ቋንቋ የሚናገሩ ነገዶች ያገለግሉት ዘንድ ሥልጣን፣ ክብርና ኀይል ተሰጠው፤ ሥልጣኑ ለዘላለማዊ ነው፤ ለመንግሥቱም ፍጻሜ የለውም(ዳን 7፡1-14)፡፡
በመጨረሻም ከዳን 10-11 እንደምንረዳው ሌሎችም ታላላቅ ነገሥታት የተባሉትም ተነሥተው ለጥቂት ጊዜያት ከገዙ በኋላ ይወድቃሉ፡፡ ታላላቅ ከተባሉትም ውስጥ የሶርያ፣ የግብጽ፣ የሊቢያና የኢትዮጵያ ነገሥታት ይገኙበታል(ዳን 11፡43)፡፡ ነገር ግን ሁሉም ይጠፋሉ፤ የሚረዳቸውም አይገኝም(ዳን 11፡45)፡፡ የእግዚአብሔር መንግሥትና በታማኝነት የሚኖሩት ሕዝቦቹ ግን ጸንተው ይኖራሉ፡፡ ቢሞቱም እንኳ በመጨረሻው ቀን የክብር ድርሻቸውን ያገኛሉ(ዳን 12፡13)፡፡
ሌላው በዳንኤል ከተተረጐመው የመጀመሪያው የንጉሥ ናቡከደነፆር ሕልም እንደምንረዳው በዓለም ላይ ኃያላን የተባሉና በወርቅ፣ በብር፣ በነሐስና በብረት የተመሰሉ አራት መንግሥታት ይነሣሉ፡፡ እነዚህም ባቢሎን፣ ሚድያ፣ ፋርስና ግሪክ ናቸው፡፡ የእነዚህም ሕልሞች ፍቺ እንደሚያስረዱት ለናቡከደነፆር የሰማይ አምላክ መንግሥትንና ኃይልን፣ ሥልጣንና ክብርን እንደሰጠውና በሕልሙ ያየውን የወርቁ ራስ እንደሆነ ዳንኤል ያረጋግጥለታል(ዳን 2፡38)፡፡ ቀጥሎም ሌሎች ሦስት መንግሥታት እንደሚነሡ ከገለጸ በኋላ በነሐስና በብረት የተመሰሉት ሦስተኛውና አራተኛውን እጅግ በጣም ኃያላን ዓለምን ለመግዛትና ሁሉንም ነገር ለመሰባበርና ለማንኮታኮት የሚችሉ እንደሚሆኑ ያስገነዝባል፡፡ ነገር ግን በእነዚያም ነገሥታት ዘመን የሰማይ አምላክ ፈጽሞ የማይፈርስና ግዛቱም በሌላ ሕዝብ የማይደፈር መንግሥትን ይመሠርታል፤ ይህ መንግሥት ሌሎችን መንግሥታት እስከ መጨረሻው ያጠፋቸዋል፤ እርሱ ግን ለዘላለም ጸንቶ ይኖራል(2፡ 44-45)፡፡
ሀ) ነቢዩ ዳንኤል ትውልዱ በይሁዳ አገር ከመሳፍንት ወይም ከንጉሣዊ ቤተሰብ ሲሆን የኖረው ግን በስደት ባቢሎን ውስጥ ነው፡፡ ለ) ዳንኤል ታማኝና ቅን አገልጋይ፣ እምነተ ጠንካራ፣ ነቢይነት ከአስተዳዳሪነት ጋር የተካነ ወጣት ነበር፡፡ ሐ) ትንቢተ ዳንኤል ከምዕራፍ 2፡4 እስከ ምዕራፍ 8 ድረስ የተጻፈው በአራማይስጥ ቋንቋ ሲሆን የቀረው ክፍል ግን በዕብራይስት ነው፡፡ መ) መጽሐፉ በሕልምና ራእይ፣ በደግና በክፉ መካከል የሚደረጉ ትግሎች፣ ስለ ዓለም መጨረሻ ክንውኖች፣ በፍርድ ሂደቶችና ታሪካዊ ክስተቶች የተሞላ ነው፡፡ ሠ)ብልጣሶር፣ ሲድራቅ፣ ሚሳቅ፣ አብደናጎ የዳንኤልና የሦስቱ ወዳጆቹ አይሁዳውያን ስሞች ናቸው፡፡
ሀ)በንጉሡ ቤት በልዩ ሁኔታ የተዘጋጀው ምግብ አለመመገባቸውና የወይን ጠጅ አለመጠጣታቸው፡፡ ለ)ናቡከደነፆር ላቆመው የወርቅ ምስል አለመስገዳቸው፡፡ ሐ)ነቢዩ ዳንኤል ንጉሥ ዳርዮስ ላወጣው ሕግ ተገዢ አለመሆኑንና በቀን ሦስት ጊዜ ወደ አምላኩ መጸለዩ፡፡ መ) ዳንኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ በባቢሎን ውስጥ እያሉ ከእስራኤል ምርኮኞች መካከል ተመርጠውና ለሦስት ዓመት ሠልጥነው ለማገልግል መስማማታቸው፡፡ ሠ) ዳንኤል በአንበሶች እንዲቦጫጨቅ ጉድጓድ ውስጥ መጣሉን፡፡
3. ንጉሥ ናቡከደነፆር ሕልም እና የናቡከደነፆር ልጅ የነበረው ቤልሻጻር በቤተ መንግሥቱ ግንብ ላይ ስለጻፈው ጽሑፍ ትርጓሜ በተመለከተ ትክክል ያልሆነው የትኛውን ነው? (ዳን ምዕራፍ 4 እና 5 በደንብ መነበብ አለበት)፡፡
ሀ) ዳንኤል የቅዱሳን አማልክት መንፈስ እንዳለበት ናቡከደነፆር ያውቅ ነበር፡፡ ለ) በሕልሙ ትርጓሜ መሠረት ናቡከደነፆር ከሕዝብ መካከል ተባረረ፤ እንደ በሬ ሣር በላ፤ ጠጉሩ እንደ ንስር ላባ አደገ፤ ጥፍሩም እንደ አሞራ ጥፍር ሆነ፡፡ ሐ) ዳንኤል ምስጢራዊውን ጽሑፍ ለንጉሥ ቤልሻጾር ተረጐመለት፤ ዳንኤል የክብር ምልክት የሆነ የወርቅ ሐብል ተደረገለት፤ ከዚያ በኋላ ቤልሻጾርም አገሪቱን ለብዙ ዘመናት በሰላም አስተዳደረ፡፡ መ)ንጉሥ ቤልሻጾር በመሪነቱ ጊዜ ትሕትና አላሰየም፤ በሰማይ አምላክ ላይ በመታበይ ራሱን ከፍ ከፍ አደረገ፡፡ ሠ) በጽሑፉ ፍቺ መሠረት ንጉሥ ቤልሻጾር በሚዛን ተመዝኖ ቀልሎ ተገኘ፡፡
4. በትንቢተ ዳንኤል ውስጥ ስለ መላኩ ገብርኤልና ሚካኤል ከተነገረው መካከል ትክክል የሆነው የትኛውን ነው?(ዳን ከምዕራፍ 8 እስከ 12 ያለው ክፍል ማንበብ ያስፈልጋል)፡፡
ሀ)በዓለም ፍጻሜ ጊዜ የሰው ዘር ከተፈጠረበት ጊዜ ጀምሮ ታይቶ የማይታወቅ መከራ ይሆናል፤ ሕዝብን የሚጠብቀው ታላቁ መልአክ ሚካኤልም በዚያን ጊዜ ይገለጣል፡፡ ለ) ዳንኤልም እንዲህ አለ፤ በፋርስ ብቸኛ መሆኔን አይቶ ከመላእክት አለቆች አንዱ የሆነው ገብርኤል ሊረዳኝ መጣ፡፡ ሐ) ዳንኤል ያየውን ራእይ ትርጉም በማሰላሰል ላይ ሳለ በድንገት "ሚካኤል ሆይ ! ይህ ሰው የራእዩን ትርጉም እንዲረዳው አድርግ" የሚል ድምፅ ሰማ፡፡ መ) መላኩ ሚካኤል ወደ ዳንኤል መጥቶ "ዳንኤል ሆይ ! እኔ ወደዚህ የመጣሁት የትንቢቱን ምስጢር እንድታውቅ ጥበብንና ማስተዋልን ልሰጥህ ነው" አለው፡፡ ሠ) ዳንኤልም "የእስራኤል ጠባቂ መልአክ ከሆነው ከገብርኤል በቀር እኔን የሚረዳ የለም" አለ፡፡
ሀ) ዳንኤል ማቅ ለብሶ፣ ዐመድ ላይ ተቀምጦ በመጾም እግዚአብሔርን በመማጸን በብርቱ ይጸልይ ነበር፡፡ ለ)ዳንኤል የእግዚአብሔር ምሕረት በመተማመን ይጸልያል፤ ሕዝቡ የሚመኩበት መልካም ሥራቸውንም እንዲያይ እግዚአብሔርን ይማጸናል፡፡ ሐ)እንደ ዳንኤል ገለጻ በምድር ካሉ አገሮች ሁሉ የኢየሩሳሌምን ያህል ቅጣት የደረሰበት ከቶ የለም፡፡ መ) ኢየሩሳሌም ፍርስራሽ ሆነ ለሰባ ዓመታት ትቆያለች፡፡ ሠ) ሁሉም ትክክል ናቸው፡፡
6. ዳንኤልና ሦስቱ ወዳጆቹ እምነታቸውን እንዲክዱና ለጣዖታት እንዲሰግዱና የባቢሎናውያን የረከሰ ምግብ እንዲመገቡ የሚያስገድዳቸው ብዙ መከራ ደረሰባቸው፤ ነገር ግን በጥበብ፣ በድፍረትና ከምንም በላይ በእግዚአብሔር በነበራቸው እምነት በመታገዝ ሁሉንም ለማለፍ ቻሉ፡፡ የእሳት ኃይል፣ የአንበሳ ጉልበትና ጥርስ በእግዚአብሔር ላይ የነበራቸውን እምነት ሊያስለውጣቸው አልቻለም፡፡ የቀድሞ አባቶቻችንም ስለ እምነታቸው ብዙ ሰማዕትነት ከፍለው፣ ደማቸው አፍሰው አልፈዋል፤ እምነታቸውንም ወደ እኛ አስተላለፈዋል፡፡ ዛሬ በእርግጥ ነገሥታትም ሆነ የውጭ ኃይሎች እኛን አስገድደው ጣዖት እንድናመልክና ሃይማኖታቸው እንድንከተል አያስገድዱንም፡፡ ሁላችንም የእምነት ነፃነት ስላለን በሰላም እንኖራለን፡፡ ነገር ግን ዛሬ ባለንበት ዘመን እምነታችንን እየተፈታተኑ፣ የአባቶቻችን እምነት ጠብቀን እንዳንጓዝ እንቅፋት የሚሆኑብንና ከካቶሊካዊነታችን ሊያርቁን የሚገፋፉንና በእምነታችን ጸንተን እንዳንራመድ የሚያደርጉን "የዘመኑ ጣዖቶች" አሉ፤ እነዚህ ትኩረታችንን የሚስቡ ጣዖቶች ወይም መንፈሳዊ ሕይወታችንን የሚፈታተኑትና እምነተ ቀዝቃዛ እንድንሆንና እንድንርቅ ከሚያደርጉን ነገሮች ውስጥ የተወሰኑትን ጥቀስ፡፡
እቲ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣመሪካ፣ ኣብቲ ብሰሉስ 6 ግንቦት ናብ ሞቛድሾ ዘካየዶ ሓጺር ዑደት ምስ ፕረዚደንት ፈደራላዊ መንግስቲ እታ ሃገር ሓሰን ሸኽ ማሕሙድን ቀዳማይ ሚኒስተር ዑመር ዓብድራሺድ ዓሊ ሻርማረክን ብምርኻብ፣ ብዛዕባ ፖለቲካውን ጸጥታን ምዕባለታት ዘትዩ።
ጆን ኬሪ ብዛዕባ’ዚ ታሪኻዊ ዑደት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ናብ ሶማል ዝበጽሓሉ ምኽንያት እታ ሃገር ብግዝያዊ ቅዋም እትምራሕን ፓርላማ ዘለዋን ክይና ናብ ንቡር ስለትምለስ ዘላ’ያ ክብል’ውን ኣስሚሩ።
እቲ ላዕለዋይ ልኡኽ ኣመሪካ ኣብቲ ኣብ ሶማል ዝጸንሓሉ ሓጺር ሰዓታት ምስ መራሕቲ ዞባታት፣ ኣመሓደርቲ ፈደራላዊ ዞባታትን ወከልቲ ዝተፈላለዩ በርጌሳውያን ማሕበራትን’ውን ተራኺቡ።
ይህ ሀላፊነት በእንግሊዝኛው /vicarious liability/ የሚባለው ነው፡፡ የተደነገገውም ከ2124 እስክ 2136 ባሉት ቁጥሮች ስር ነው፡፡ ሀላፊነትን የሚያስከትለው ተግባር የተፈፀመው በአንዱ ሰው ሲሆን ተጠያቂ የሚሆነው ግን ሌላ ሰው ነው፡፡ ሀላፊነት የሚያስከትለውን ተግባር የሚያከናውኑት ሦስት ዓይነት ሰዎች ናቸው፡፡ እነሱም አካለ መጠን ያላደረሰ ልጅ፣ ሠራተኛ እና ደራሲያን /ፀሐፊዎች/ /authors/ ናቸው፡፡ ሠራተኛ የሚለው የመንግስት…
ባለፈው ክፍል ጥፋት ምን እንደሆነ የጥፋት ዓይነቶችንና ጥፋት በምን ላይ ሊፈፀምና እንዴት አላፊነትን ሊያስከትል እንደሚችል አይተናል፡፡ በዚህ ክፍል ደግሞ አንድ ሰው ጥፋት ሳይኖረው እንዴት ተጠያቂ እንደሚሆን እንመለከታለን፡፡ በእንግሊዝኛው /Strict liability/ የሚባለው ነው፡፡ ስለጥፋት ሳይኖር አላፊነትን የሚደነግጉት ቁጥሮች ከ2066 እስከ 2089 ያሉት ናቸው፡፡ እነዚህን ቁጥሮች በንዑስ ክፍሎች ስንከፍላቸው፡፡ ቁጥር 2066-2070…
ውል ከማድረግ በፊት የተደረገ ድርድር ቁጥር 2055 አንድ ተዋዋይ ውል ገብቶ በውሉ መሠረት ግደታውን ሳይወጣ ከቀረ በውሉ መሠረትና በውል ድንጋጌዎች መሠረት አላፊ ይሆናል፡፡ ሆኖም ግን ውል ከመግባቱ በፊት አንደ ሰው ሌላኛውን ወገን ውል እንዲገባ ሊያግባባውና ውሉንና ከውሉ የሚያገኘውን በማሰብ ለወጪ ሊዳርገው ይችላል፡፡ ይህን ወጪ ከወጣ በኃላ ግን አግባቢው ውል …
የኢፊድሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 40 ስር የግል ንብረት ምን ማለት እንደሆነ ዘርዝሮ ማንኛውም የኢትዩጵያ ዜጋ የግል ንብረት ባለቤት መሆኑ /መሆኗ እንደተከበረ የሕግ ጥበቃም እንዳለው ደንግጓል፡፡ ይህ መብት የመሸጥ፣ የመለወጥ፣ የማውረስ፣ ባለቤትነት የማዘወር ወይም የካሣ ክፍያ የመጠየቅ መብትን ይጨምራል እንዲሁም መሬት የማይሸጥ የማይለወጥ ቢሆንም በይዞታ የመያዝና የመጠቀም መብት መኖሩን በዚሁ አንቀፅ…
ይህ ድርጊት በፍትሐብሔርም በወንጀል ሕግም ጥፋት ነው የወንጀል ሕግ ቁጥር 613ን ተመልከቱ እነዚህ ቁጥሮች በኘሬስና ሀሳብን በነፃ የመግለፅ ሕገ መንግስታዊ መብት ላይ የተደረጉ ገደቦች ናቸው፡፡ በተመሳሳይ ሁኔታ የኢፊዲሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 39 /3/ ስር የኘሬስና የሌሎች መገናኛ ብዙሃን እንዲሁም የሥነ ጥበብ ፈጠራ ነፃነት መረጋገጡን ደንግጉ አንቀፅ 29/6/ ስር የሰውን ክብርና …
የኢፌዲሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 17 ስር በሕገ ከተደነገገው ሥርዓት ውጭ ማንኛውም ሰው ወንድም ሆነ ሴት ነፃነቱን/ቷን አያጣም /አታጣም ተብሎ ተደንግጓል፡፡ በተጨማሪም ንዑስ አንቀፅ ሁለት ስር ማንኛውም ሰው በሕግ ከተደነገገው ሥርዓት ውጭ ሊያዝ እንደማይችል ተደንግጓል፡፡ ስለሆነም ይህ የነፃነት መብት ሕገ መንግስታዊ መብት ነው፡፡ ይህም በመሆኑ ነው የፍትሐብሔር ቁጥር 2ዐ4ዐ/1/ አንድ…
የኮመን ሎው አገሮች /Battery/ ይሉታል፡፡ ሲቪል ሎው አገሮች ደግሞ /Physical assault/ የሚሉት ነው፡፡ በኢፌዲሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 14 መሠረት ማንኛውም ሰው ሰበዓዊ በመሆኑ የማይደፈርና የማይገሰስ በሕይወት የመኖር የአካል ደህንነትና የነፃነት መብት አለው፡፡ የአካል ደህንነትና የነፃነት መብትን ይህን ቁጥር ማለት 2ዐ38ን እና ቀጣዩን ቁጥር ማለት ቁጥር 2ዐ4ዐ ስንወያይ እናነሳቸዋለን፡፡ እነዚህ ሐገ…
ከውል ውጭ የሆኑ የአላፊት ምንጨች ሶስት ናቸው፡፡ የመጀመሪያው ጥፋት ነው፡፡ ሁለተኛው የአንድ ሰው እንቅስቃሴ /Activity/ ወይም በእጅ የያዘው ወይም ንብረቱ የሆነ ነገር ነው፡፡ ሶስተኛው ደግሞ አላፊ የሆኑለት ሰዉ በጥፋት ምክንያት ወይም በሕጉ መሠረት አላፊ መሆን ነው፡፡ የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2ዐ77 /1/ የመጀመሪያውን አንድ ሰው በራሱ በኩል ምንም የገባው ግዴታ ሳይኖር…
ከውል ውጨ አላፊነት ሕግ ሁለት ዋና ዋና ዓላማች አሉት እነሱም የተጉዳ ሰው እንዲ ካስ ማድረግና በዳይ ወይም ሌላ ሰው ተመሳሳይ ድርጊት ከመፈፀም እንዲቆጠብ ማድረግ ነው፡፡ በእንግሊዝኛው / Compensation and Deterrence/ የምንለው ነው፡፡ ስለሆነም ከውል ውጨ አላፈነት ሕግ በዋናነት የቅጣት ዓላማ የለውም፡፡ ይህ በዋናነት የወንጀል ሕግ ዓላማ ነው፡፡ በርግጥ ከውል ውጨ…
ከውል ውጪ ያለ አላፊነት ሕግ ማለት ሕግ መንግስቱ ጥበቃ ባደረገላቸው የሰዎች የንብረት እና የሰውነት መብቶች ላይ ጉዳት ሲደርስ ጉዳቱን ያደረሱ ሰዎች ጉዳት የደረሰባቸውን ሰዎች እንዲክሱ የሚያስገድድ ሕግ ነው፡፡ ጥበቃው በሶስት መንገድ ሊደረግ ይችላል፡፡ አንዱ ጉዳቱን ያደረሱ ሰዎች ጉዳቱን ለደረሰባቸው ሰዎች በገንዘብ መልክ ካሣ እንዲከፈሉ በማድረግ ሊሆን ይችላል፡፡ እንዲሁም ከአድራጐታቸው …
የአንድ ድርጅት መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 15W 25W 48W ዘይቤ የማይገባ የውሃ መጥለቅለቅ ጎርፍ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 15W 25W 48W ዘይቤ የማይገባ የውሃ መጥለቅለቅ ጎርፍ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 15W 25W 48W ዘይቤ የማይገባ የውሃ መጥለቅለቅ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 15W 25W 48W ዘይቤ የማይገባ የውሃ መጥለቅለቅ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 15W 25W 48W ዘይቤ የማይገባ የውሃ መጥለቅለቅ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በግልጽ እንደሚታየው ይህ በዊንዶውስ በኩል የመብቶች ችግር ነው እና በእርስዎ ጉዳይ ላይ ኢ-ሊንክ ችግር አይደለም ፡፡ በአስተዳዳሪ መለያ አማካኝነት መስኮቶችን ለመጀመር ይሞክሩ።
ግርደት ጸሓይ፡ወርሒ ኣብ መንጎ መሬትን ጸሓይን ብምእታው ጩራ ጸሓይ ብርሃን ናብ ምድሪ ከይሓልፍ ክኽውሎ ከሎዝፍጠር ተርእዮ’ዩ።ኣብ 2020 ክልተ ግዘ ግርደት ጸሓይ ክኽሰት ምዃኑ ዝሕብሩ ክኢላታት፡እቲ ካልኣይ ኣብ ኣብ መፋርቕ ዝመጽእ ወርሒ ታሕሳስ ከጋጥም ከምዝኾነ ይገልጹ።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ዘወትር እሁድ እለት በቫቲካን በሚገኘው በቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ ለሚሰበሰቡ ምዕመናን፣ መንፈሳዊ ነጋዲያን እና የአገር ጎብኝዎች በእለቱ ቅዱስ ወንጌል ላይ ተንተርሰው የቅዱስ ወንጌል አስተንትኖ እንደ ሚያደርጉ ይታወቃል። በእዚህም መሰረት ቅዱስነታቸው በመጋቢት 06/2012 ዓ.ም ያደረጉት የቅዱስ ወንጌል አስተንትኖ እንደ ተለመደው እና ዘወትር እሁድ እለት እንደ ሚያደርጉት በቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ አለመከናወኑ የተገለጸ ሲሆን ቅዱስነታቸው በአሁኑ ወቅት በጣሊያን እና በተለያዩ የዓለማችን ክፍሎች በስፋት በመስተዋል ላይ በሚገኘው የኮሮና ቫይረስ ምክንያት ይህ ቫይረስ እንዳይዛመት ሰዎች በተቻላቸው መጠን በአንድ ቦታ መሰብሰብ የለባቸውም የሚለውን የጤን ባለሙያ ምክር ከግምት በማስገባት እርሳቸው በሚኖሩበት የቅድስት ማርታ ቤት ከሚገኘው ቤተ መጸሐፍት ውስጥ በቪዲዮ ሳምንታዊውን የቅዱስ ወንጌል አስተንትኖ ማደረጋቸው ተገልጹዋል።
ቅዱስነታቸው ሳምንታዊውን የቅዱስ ወንጌል አስተንትኖ ካገባደዱ በኋላ እንደ ተለመደው እና ዘወትር እሁድ እለት እንደ ሚያደርጉት ለምዕመናን ባስተላለፉት መልእክት ቅዱስነታቸው እንደ ገለጹት በአሁኑ ወቅት በስፋት በሚስተዋለው የኮሮና ቫይረስ ምክንያት የቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ ዝግ መሆኑን የገለጹ ሲሆን በእዚህም ምክንያት “የብዙሃን የመገናኛ መስመሮችን ተጠቅሜ ሰላምታዬን ላቀርብላችሁ እወዳለሁ” ብለዋል።
“ይብለጥም ወይም ይነስም በእዚህ በተከሰተው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት ተገለን በቤታችን እንድንቀመጥ ተገደናል” በማለት መልእክታቸውን የቀጠሉት ቅዱስነታቸው በዚህ ወረርሽኝ ሁኔታ ውስጥ ሁሉንም የቤተክርስቲያኗ አባላት የሚያቀራርበውን ህብረት እንደገና እንድናውቀው እና በጥልቀት በጸሎት መንፈስ እንድንፈጽም ተጋብዘናል ብለዋል። ከክርስቶስ ጋር አንድ በምንሆንበት ጊዜ በጭራሽ ብቻችንን አይደለንም ፣ ነገር ግን የእርሱ ራሱ አንድ አካል እንሆናለን በማለት በሳምንታዊ መልእክታቸው የገለጹት ቅዱስነታቸው በእሁኑ ወቅት እየተከሰተ በሚገኘው የኮርና ቫይረስ ምክንያት ወደ ቤተክርስቲያን ሂደን ቅዱስ ቁርባንን መቀበል የማንችለበት ወቅት ላይ በመሆናችን በጸሎት በመተጋት መንፈሳዊ ሕብረታችንን ማጠናከር የገባናል ብለዋው፣ በተለይም ደግሞ ለብቻቸው ለሚኖሩ ሰዎች ልንጸልይላቸው የገባል ብለዋል። ለታመሙ ሁሉ እና የታመሙ ሰዎችን ለሚንከባከቡ ሁሉ ጸሎቴ ከእነርሱ ጋር ነው በማለት መልእክታቸውን የቀጠሉት ቅዱስነታቸው እንዲሁም ቤታቸውን ለቀው ለመውጣት ለማይችሉ ሰዎች እና ድሆችን እና ቤት አልባ የሆኑ ሰዎችን ፍላጎታቸውን ለሟሟላት ደከመኝ ሰለቸኝ ሳይሉ በመትጋት ላይ ለሚገኙ የቤተክርስቲያን አገልጋዮች እና የበጎ ተግባር ተሳታፊ ሰዎችን ላመሰግን እፈልጋለሁ፣ ለእነርሱም ልንጸልይላቸው የገባል ብለዋል።
በዚህ በጣም አስቸጋሪ በሆነ ጊዜ ውስጥ እያንዳንዳችንን ለመርዳት የተቻላችሁን ሁሉ እያደረጋችሁ ለምትገኙ ሰዎች ሁሉ ምስጋናዬን አቀርባለሁ ያሉት ቅዱስነታቸው እግዚአብሔር ይባርካችሁ፣ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ትጠብቃችሁ፣ “እባካችሁን ለእኔ መጸለይ እንዳትረሱ” ካሉ በኋላ ቅዱስነታቸው ሳምንታዊውን መልእካታቸውን አጠናቀዋል።
Cinco de Mayo የሜክሲኮን ባሕልና ታሪክ ለማክበር ፍጹም ጊዜ ነው. የተለመደው የተሳሳተ ግንዛቤ ይህ ሜክሲኮን የነፃነት ቀን መሆኑ ነው ነገር ግን ዋናው የበዓል ቀን የሚካሄደው በመስከረም ወር ነው. ይህ ስለ Cinco de Mayo ከሚገርም እውነታዎች ውስጥ አንዱ ነው. ግንቦት 5 በአጠቃላይ በ 1862 ከፕዝብላ ከተማ ውጭ በሜክሲኮ እና በፈረንሳይ ኃይሎች መካከል የነበረውን ውዝግብ ያስታውሳል.
በዚህ ወቅት ሜክሲኮዎች ሰፊና የተሻለ የሰለጠኑ የፈረንሳይ ሠራዊቶችን ድል አድርገውታል. ይህ የማይለወጥ ድል ለሜክሲከዎች የኩራት ምንጭ ሲሆን በጦርነቱ ላይ በየዓመቱ ይታወቃል.
ስለዚህ በሜክሲኮ እና በፈረንሳይ መካከል ግጭት እንዲፈጠር ያደረገው ምንድነው? እ.ኤ.አ. በ 1861 ሜክሲኮ ከባድ የኢኮኖሚ ቀውስ አጋጥሞታል. ፕሬዚዳንት ቤኒቶ ጁሬዝስ የውጭ የገንዘብ ዕዳውን ለመቆጣጠር ለጊዜው ከውጭ ዕዳ ክፍያ ለማቆም ወሰነ. ሜክሲኮ በብድር, በስፔይ, በእንግሊዝ እና በፈረንሣይ እዳ ተጠልቀዋቸው ነበር, ስለ ክፍያዎቻቸው ያስጨነቋቸው እና ሁኔታውን ለመገምገም ልዑካን ልከዋል. ጁሬዝ ይህን ችግር ከስፔን እና ከእንግሊዝ ዲፕሎማሲያዊ በሆነ መንገድ መፍታት ቻለ. ፈረንሳዮች ግን ሌላ እቅድ ነበራቸው.
የፈረንሳይ ወታደሮች ሜክሲኮዎችን ያለምንም ችግር መፍትሔ ሊያገኙ እንደሚችሉ ሙሉ በሙሉ ተማምነው ነበር, ሆኖም ግን በሜይ 5, 1862 በጄኔራል ኢግናሲ ዛራዛዛ የሚመራ የሜክሲኮ ወታደሮች እጅግ በጣም አነስተኛ የሆነ የሜክሲኮ ወታደሮች በፖሉብላ ሲገረሙ ተገርመዋል.
ይሁን እንጂ ጦርነቱ ገና አልቆ ነበር. ብዙ የፈረንሳይ ወታደሮች ወታደሮች መጥተው ቤኒቶ ሁሬዛዝን በግዞት ወደ ባህር ማዶ ከሜክሲኮ ከተማ ወስዷቸዋል. የፕሎምቢያ ንጉስ ሌፕሎፍ I የተባለ ሚስቱ ማቲሲሊን እና ሚስቱ ካርታታ በ 1864 ወደ ሜክሲኮ መጥተው ነበር. ቤኒቶ ጁሬዝ በዚህ ወቅት የፖለቲካ እንቅስቃሴውን አላቋረጠም ግን የእሱን መንግስት በስተ ሰሜን ወደሚገኘው አሁን እንደ ሲዱድድ ጁሬዝ. ዩሬሸን ከአውሮፓ የንጉሳዊ ስርዓት ሃሣብ እንደ ደቡባዊ ጎረቤታቸው ሀሳብ ያልወደደው ዩናይትድ ስቴትስ ነበር. ናፖሊዮን III በሜክሲኮ በሜክሲኮ ወታደሮች በ 1866 እስከሚወርድበት ጊዜ ድረስ ማይግሊሊን መንግሥት ተይዞ የነበረ ሲሆን ጁንታስ በሜክሲኮ ሲቲ የቀድሞ ፕሬዚዳንቱን ለመቀጠል ድልን መልሶ አግኝቷል.
ኮንኮ ዲ ማዮ ለሜክሲኮዎች የፈረንሳይ ቅኝ ግዛት ምንጭ ሆነ. ሜክሲካውያን በቅኝ ግዛት የቅኝ አገዛዝ ጉልበተኝነት ላይ ባሳዩት ድፍረት እና ቁርጠኝነት እንደነበሩበት ጊዜ የሜክሲኮ ኩራት, አንድነት እና ፓትሪያንነት እንዲሁም በየዓመቱ የሚታወሱበት ጊዜ ነው.
Cinco de Mayo በሜክሲኮ የግድ የበዓል ቀን ነው. ተማሪዎች ከትምህርት ቀን እረፍት አላቸው, ነገር ግን ባንኮችና የመንግስት ቢሮዎች ዝግ ናቸው ከስቴት እስከ ክፍለ ሀገር ይለያያሉ.
ይህ ውዝዋዜ በሚካሄደው በፕዌብላ ክብረ በዓላት ላይ በሜክሲኮ ውስጥ በሌላ ስፍራ የተያዙ ናቸው. በፕላብላ ውስጥ ዝግጅቱ በዴሞክራሲ ዝግጅቶች እና በጦርነት ላይ ዳግም መታሰቢያን ይደረጋል. በፒውብላ ስለ ሲኮን ዲ ማዮ ተጨማሪ ይወቁ.
ለብዙ ሜክሲካዎች ሲኮን ዲ ማዮ ይባላል በዩናይትድ ስቴትስ እንደዚህ ባለ ታዋቂ ድምቀት ተከበረ. ከሰሜን አሜሪካ ይህ የሜክሲኮ ባሕልን በተለይም ታላላቅ ሂስፓኒክ ህዝቦችን ባላቸው ማህበረሰቦች ውስጥ ለማክበር ዋነኛ ቀን ሆኗል. የሲኮ ዲ ማዮን በሜክሲኮ ከሚገኘው ይልቅ በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ እንዴት እንደሚከበር ተረዱት ስለ አንዳንድ እውነታዎች ይወቁ.
አንዳንድ ጊዜ የሚከበርበት ምርጥ መንገድ የራስዎን ድግድ በመወርወር ነው - በዛ መንገድ ሁሉ ለእራስዎ ምርጫዎችዎ ማመቻቸት ይችላሉ. በአንድ ሜክሲኮ-ተለይተው የሚታወጀው ፊልም በሁሉም እድሜ ላላቸው ሰዎች አስደሳች ሊሆን ይችላል.
ትንሽ ድብልቅ ወይም ትልቅ ድግድ እያቀዱ ቢሆንም, የፓርቲ ዕቅድዎን በትክክል ለማገዝ የሚረዱ ብዙ ምንጮች አሉ. ወደ ምግብ, ሙዚቃ እና ጌጣጌጦች ከመጡ ግብዣዎች, የ Cinco de Mayo ፓርቲን ለመጣል አንዳንድ ሃብቶች እነሆ.
የተፈጥሮ አድናቂ ከሆነን የወንዝን ውበት በህሊናችን ለመሳል ባልተቸገርን። ወንዝ ውብት ብቻም ሳይሆን ከሰው ልጅ ህይወት ጋርም ጥልቅ ግንኙነት አለው። ወንዝ የብዙ ስልጣኔዎች ምንጭ፤ የስነጽሁፎች መጠንሰሻ፤ የፍቅር መጎንጫ ሆኖ በየስነጽሁፉ ተከትቦ እናገኘዋለን። የሰው ልጅ ህይወት በወንዝ ተመስሎ ሲታይ የኑሮዋችን ፍሰት እንዴት እንደሆነ በሶስተኛ አይን ያስመለክተናል።
ስለወንዝ የተለያዩ ድንቅ አባባሎች ተነግረዋል። ለዛሬ መነቃቂያ የመረጥኩት “የማይቆም ወንዝ ድንጋዩን ሰንጥቆ ያልፋል” የሚልውን ነው። አስቡት ከድንጋይ እና ከውሃ የቱ ይጠነክራል? በውሃ የተቦረቦሩ ስንት የድንጋይ አለቶችን አይተናል? ውሃ በምን አቅሙ ድንጋይን ያህል ነገር በስቶ ያልፋል? እውነት ነው ውሃ ድንጋይን የመሰንጠቅ ሃይል አለው። ከድንጋዩ በርትቶ ወይም ከድንጋዩ በላይ ጉልበት ኖሮት ሳይሆን ከድንጋዩ የበለጠ ጽናት ስላለው ብቻ ነው።
ህይወታችንም ልከ እንደወንዝ ነው፤ በየመሃሉ የሚገጥሙን አለቶች እና ድንጋዩች ምንም እንኳን ሊታለፉ የማይችሉ ቢመስሉም ያለማቋረጥ ከተጋፈጥናቸው እና ጉዞዋችንን ካልገታን ግን እየተቦረቦሩ መንገድ ይከፍቱልናል። ብዙዏቻችን ግን የወንዙን ያህል ጽናት የለንም ፤ በትንሹም በትልቁም እንቅፋት ጉዞዋችንን እንገታለን። የስኬት ትልቁ ቁልፍ ያመንበትን ነገር ያለማቋረጥ መከወን ነው። ሁላችንም አላማ እና ግብ ሊኖረን ይችላል፤ ነገር ግን ጥቂቶች ብቻ ናቸው ግባቸውን አንግበው እረጅም መንገድ የሚጓዙት። እነሱም ጽናት ያላቸው ብርቱዎች ብቻ።
አብዛኛዎቻችን አንድ በር ሲዘጋብን ሁለተኛውን ለማንኳኳት እንፈራለን። በዚህ ምድር ላይ ያለተቃውሞ እና ውድቀት ያሰበበት ስፍራ የደረሰ አንድም ሰው የለም። አሁን ከፍ ብለው የምናያቸው ሰዎች ሲጀምሩ እንደሁላችንም ሰዎች ተራ ነበሩ። ዛሬ ብዙዎች የሚያጨበጭቡላቸው ሰዎች ሀ ብለው ደረጃውን መውጣት ሲጀምሩ ከራሳቸው በቀር ያጨበጨበላቸው ሰው አልነበረም። አንድን ነገር ለመጀመር ትልቅ መሆን አይጠበቅብንም፤ ትልቅ ለመሆን ግን መጀመር መቻል ግዴታችን ነው። የዛሬው ስራችን የብዙ ሰዎችን አይን አልሳበም ማለት የነገ ስራችንም እንደዛው ነው ማለት አይደለም። ህልማችን ለሌሎችም ሰዎች እንዲታያቸው መጠበቅ ትልቁ እንቅፋት ነው፤ አንዳንዴ የስኬትን ጎዳና ስትመርጥ ግብህ ለሌሎች አይታያቸውም። ሌሎችን ለማሳመን መጣሩ ጊዜህን እንዳያባክንብህ ተጠንቀቅ።
ከላይ እንዳልኩት ወንዝ ድንጋይን ያህል ነገር አልፎ መጓዝ የሚችለው ከድንጋዩ የበለጥ ጉልበት ኖሮት ሳይሆን፤ የማይበገር ጽናት ስላለው ነው። አዎ በመንገዳችን ብዙ አለቶች ይኖራሉ፤ ብዙ በሮች ይዘጉብናል ብዙ እንቅፋቶች ይፈጠራሉ። ምንም እንኳን የማይታለፉ ቢመስሉም፤ ተስፋ ባለመቁረጥ እና ጉዞን ባለማቆም የማይታለፍ ምንም እክል የለም።
ሌላ ጽናትን በተመለከተ የተረተ አንድ ተረት ላካፍላችሁ እና ጽሁፌን ልቋጭ። ሁለት ዝንቦች መውጫው ጠባብ የሆነ የወተት ጠርሙስ ውስጥ ይሰምጣሉ። አንደኛው ዝንብ ትንሽ ከተንፈራገጠ በኋላ መውጣት ሲያቅተው ተስፋ ቆርጦ ሰምጦ ሞተ።ሁለተኛው ዝንብ ግን ያለማቋረጥ ወተቱ ላይ ሲንፈራገጥ፤ ብዙ ከመንፈራገጡ የተነሳ ወተቱን ንጦ ወደቂቤነት ለወጠው። ቂቤው ላይ ቆሞም ከጠርሙሱ ለመወጣት ቻለ። ተረቱ ቀልድ ቢመስልም እወነታ አለው። ያለጽናት ስኬት የለም። ጽናት የሚፈተነው ደግሞ ምንም እንኳን የሚያበረታታን ብናጣም ጉዞዋችንን መቀጠል ስንችል ነው።
ያለጭብጨባ የሚጽፉ፤ ያለዝና የሚዘፍኑ፤ ያልደሞዝ የሚያገለግሉ፤ ያለሽልማት የሚለፉ ጽኑዏች ናቸው የነገ ስኬታማ ሰዎች። ዛሬ ያለንበት ቦታ የነገም ቦታችን ነው ማለት አይደለም፨ እናስታውስ አንድን ነገር ለመጀመር ትልቅ መሆን አይጠበቅብንም፤ ትልቅ ለመሆን ግን መጀመር መቻል ግዴታችን ነው።
ውድ ተማሪዎች “በ2009 ዓ.ም መጀመሪያ አከባቢ በአንዳንድ የሀገራችን አከባቢዎች ለተከሰተው የፀጥታ ችግር እንደ ዋንኛ መንስዔ ሊሆን የሚችለው የቱ ነው?” ለሚለው የጥያቄ “የደርግ ሥርዓት ናፋቂዎች የፈጠሩት ችግር” ተብሏል። “የደርግ ስርዓት ናፋቂዎች” ማለት ምን ማለት ነው? የደርግን ስርዓት የሚናፍቁትስ እነማን ናቸው።
በእርግጥ እናንተ የደርግ ስርዓትን በተግባር አታውቁትም። የደርግ ስርዓት ሲወድቅ እኔም ገና የ3ኛ ክፍል ተማሪ ነበርኩ። በእርግጥ ቤተሰቦቻችሁ የደርግ ስርዓትን ሊያውቁት ይችላሉ። በተለይ እድሜያቸው ከ50 ዓመት በላይ የሆኑ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች የደርግ ስርዓትን በተግባር ኖረው አይተውታል። እኔና እናንተ ግን የደርግ ስርዓትን ባንኖርበትም መፅሃፍ በማንበብ፣ በወቅቱ የነበሩ ሰዎችን በመጠየቅ ማወቅ እንችላለን።
በተለይ ደግሞ በቀይ-ሽብር ዘመን የደረሰውን በደልና ጭፍጨፋ በሰው-ልጅ ታሪክ እጅግ አሰቃቂ የሚባሉ ድርጊቶች በኢትዮጲያኖች ላይ እንደተፈፀመ እንገነዘባለን። ለምሳሌ፣ እኔ ሰሞኑን ሳነብ ያገኘሁትን አንድ መረጃ ላካፍላችሁ። የቀይ-ሽበር ዘመቻ በተጀመረ የመጀመሪያ ሳምንት ውስጥ ብቻ እንደ እናንተ ያሉ 5000 ተማሪዎች እንደ አውሬ ታድነው ተገድለዋል፣ 30000 ደግሞ ታስረዋል። በጠቅላላ በቀይ-ሽብር ዘመን የተገደሉት ኢትዮጲያኖች ብዛት 500000 (ግማሽ ሚሊዮን) ይደርሳል።
ከቀይ-ሽብር በኋላ ደግሞ ለምሳሌ በትግራይ ሃውዜን ባፈፀመው የአየር ድብደባ በአንድ ቀን ውስጥ ብቻ 1800 ንፁሃን ዜጎችን ገድሏል። ከዚህ በተጨማሪ፣ የደርግን አስከፊነት በግልፅ ለመረዳት እንዲያግዛችሁ፣ በሸገር ሬድዮ ጣቢያ “የጨዋታ እንግዳ” ፕሮግራም ላይ ጋዜጠኛ ማዕዛ ብሩና ከአዲስ አድማስ ጋዜጣ ዋና አዘጋጅ ነብይ መኮንን ጋር ያደረገችውን ጭውውት ከጣቢያው ድህረ-ገፁ ላይ አውርዳችሁ ብታዳምጡት ብዙ ጠቃሚ መረጃዎች ታገኙበታላችሁ።
አያችሁ ተማሪዎች፣…”የደርግ ስርዓት ናፋቂዎች” ማለት ይሄን ሁሉ መከራና ስቃይ የሚናፍቁ ሰዎች ማለት ነው። በእርግጥ በሰው ልጅ ታሪክ እንዲህ ያለ የመከራና ስቃይ ዘመን የሚናፍቁ ምን ዓይነት ሰዎች ናቸው። በእርግጥ እንዲህ ያሉ ሰዎች እርኩስ መንፈስ የተጠናወታቸው ስለመሆኑ ጥርጥር የለውም። ያንን አሰቃቂ ዘመን እያስታወሱ እኔና አናንተን በነፃነት እንዳንናገር፥ እንዳናስብ በፍርሃት ቆፈን መለጎም የሚሹ ሰዎች ናቸው።
ውድ ተማሪዎች፣ የእናንተ ወላጆች ያደርጉ እንደሆነ እኔ አላውቅም። እኔ ልጅ ሳለሁ ግን “ዋ…ጭራቅ ይበላሃል” እያለች ታስፈራራኝ ነበር። ለምሳሌ፣ “ወንዝ ውስጥ ብቻህን ከተቀመጥክ “ጭራቅ” ይበላሃል” ትለኛለች። ማታ ማታ እያለቀስኩ ሳስቸግር “ጆሮ የሚቆርጠው ሰውዬን ልጥራው” ትለኛለች። እኔም ካደኩ በኋላ፣ ታናሾቼን “ጆሮ ቆራጩ መጣ!” እያልኩ አስፈራርቼያለሁ። …ሌላ እናንተ የተባላችሁት ነገር ካለ ጨምሩበት። ነገር ግን፣ ጭራቁም ሆነ ጆሮ-ቆራጩ ማስፈራሪያ እንጂ በእውን የሉም። በአጠቃላይ፣ ልጆች ሲያስቸግሩ ታላላቆቻችን ለማስፈራሪያነት የፈጠሯቸው አስፈሪ ምናባዊ ምስሎች ናቸው።
በተመሳሳይ፣ አሁን በስልጣን ላይ ያለው የኢህአዴግ መንግስት “የደርግ ስርዓት ናፋቂዎች” የሚለው እንደ እናንተ ያሉ ወጣቶችን ለማስፈራራት የፈጠረው አሰቃቂ ምናባዊ ምስል ነው። ከኢህአዴግ መንግስት በስተቀር የደርግን ስርዓት የሚናፍቅ አንድም ኢትዮጲያዊ የለም። ውድ ተማሪዎች፣ አሁንም ደግሜ የምላችሁ፣ ሀገርን መሃን ያደረገ፣ አንድ ትውልድን ያጨናገፈን የደርግ ስርዓት የሚናፍቅ ኢትዮጲያዊ በጭራሽ የለም።
ልክ በሕፃንነት እድሜዬ እናቴን ሳስቸግር “ጭራቅ ይበላሃል፣ ጮሮ ቆራጩን ልጥራው፣…” እያለች እንደምታስፈራራኝ ሁሉ የኢህአዴግ መንግስትም እኔና እናንተን ለማስፈራራት የፈጠረው ምናባዊ ድርሰት ነው። ከ2008 ዓ.ም በተለያዩ የሀገራችን ክፍሎች ለታየው የፀጥታ ችግር ዋና መንስዔው የኢህአዴግ መንግስት ራሱ በአደባባይ እንዳመነው “የመልካም አስተዳደር ችግር” ነው። የተለያዩ ሕብረተሰብ ክፍሎች ለሚያነሱት የመብትና ነፃነት ጥያቄ ተገቢ ምላሽ ከመስጠት ይልቅ በወታደርና በጥይት ለማፈን ጥረት በማድረጉ የተከሰተ ችግር ነው።
በአጠቃላይ፣ አሁን በፈተናችሁ ላይ የተጠቀሰው “የደርግ ስርዓት ናፋቂዎች የፈጠሩት ችግር” የሚለው ልክ እንደ እናቴ “ጭራቅና ጆሮ-ቆራጩ ሰውዬ” የፈጠራ ድርሰት ነው። ልዩነቱ እናቴ ስላስቸገርኳት ትቆጣኛለች፣ ታስፈራራኛለች፣ ትገርፈኛለች። የኢህአዴግ መንግስት ግን መብትና ነጻነቴን ስለጠየቅኩት ያስረኛል፣ ይደበድበኛል፣ ይገድለኛል! እናቴ እኔን በስነ-ምግባር አንፃ ልታሳድገኝ ነው፣ ኢህአዴግ ግን የዜግነት መብቴን ነፍጎ የራሱን እድሜ ለማራዘም ነው።
ኣብ 2015 ናብ ዴ ኩፐል ኣብ ሃርሌም ኣማኢት ስደተኛታት ድሕሪ ምምጽኦም፡ ናብኡ ብምኻድ ሓገዝ ኣወፍየ። እዚ መጀመርታ ኣብ ሃርሌም ደሓር ድማ ኣብ ብሉመንዳል ኣብቲ መንበሪ ቦታ ደኔሄውቭል ኢዩ ነይሩ። እቶም ስደተኛታት ዝሰልከዮም ከም ዝኾኑ ኣስተብሂለ። እቲ ቅድሚ ስራሕ ምጅማርካ ቋንቋ ክትመሃር ኣሎካ ዝብል ምዱብ ኣሰራርሓ መብዛሕቲኡ ግዜ ተስፋ ከም ዝቖርጹ ይገብሮም ነይሩ። ብዙሓት ስደተኛታት ንጡፋት ክፋላት ናይቲ ሕብረተሰብ ክኾኑን ህይወቶም ክሃንጹን ኢዮም ዝደልዩ፡ እቲ መስርሕ ግን መብዛሕቲኡ ግዜ ጻዕሪ ዝሓትትን ዘይብሩህን ኢዩ፡ ትካላት ድማ ስግኣት ኣብ ዘለዎ ነገር ክኣትዋ ኣይደልያን ኢየን። በቲ ዘሎኒ ሰፊሕ ናይ ሞያ ምኽሪ፡ ምስልጣንን ትካላዊ ምኽርን ተሞክሮ፡ ኣብቲ ኵነታት ኣበርክቶ ናይ ምግባር ዓቢ ዕድል ርእየ።
ኣብ 2002 ሞርገንስተር ዝበሃል ናይ ገዛእ ርእሰይ ናይ ሞያ ምኽርን ምስልጣንን ትካል ኣብ ኣምስተርዳም መስሪተ፡ ድሕሪኡ ድማ ኣብ ፎክለዣንግን ሃርሌምን መስሪተ። ቅድሚኡ ብዛዕባ ውድባዊ ባህሊን ብቑዕ መሪሕነትን ሰፊሕ መጽናዕትን ምኽሪን ኣካይደ።
ሕጂ ውን ሞያዊ ምኽሪ ምሃብ ባህታ ይፈጥረለይ፡ ኣብ ልዕሊ እዚ ድማ ካልእ ኣብ ማእከል ናይ ሕብረተሰብና ዘቐምጠንን ብእኡ ገይረ ንጹርን ኣወንታን ኣበርክቶ ክገብረሉ ዝኽእልን ነገር ንክገብር ህንጡይ ኢየ። ኣብ ዲ ኩፐልን ደኔሄውቭልን ዝነበረኒ ንጥፈታት ውን ኣብ ከም ምውህሃድ ዝኣመሰሉ ጉዳያት ንዝነበረኒ ተገዳስነት ስሒልዎ ኢዩ።
ንዓይ፡ ስደተኛታት ሓልዮት ዝመልኦ ኣቀባብላን እንግዶትን ክረኽቡን፡ ቅቡላት ኮይኑ ክስምዖምን ምስቲ ሓድሽ ኣከባቢኦም ብኣወንታ ክወሃሃዱ ክኽእሉን ኣገዳሲ ኢዩ። ናተይ ሕልሚ ሰባት ኣብ ናይ ሓድሕዶም ጠባያትን ልምድታትን ክግደሱን ናይ ሓድሕዶም ፍልልይ ከስተማቕርዎን ኢዩ። ነዚ “ዝያድ ብዙሕነት እንተልዩ፡ ዝያዳ ሓቅነት ይህሉ።” ንዝብል ኣበሃህላ ብጣዕሚ ይፈትዎ። ብመንገዲ Duizend1 ናብዚ ኣበርክቶ ክገብር ይደሊ።
ዩናይትድ ስቴትስ እና ሱዳን ከሀያ በሚበልጡ ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ አምባሳደሮች እንደሚለዋወጡ ትናንት የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳ ሚኒስትር ማይክ ፖምፔዎ አስታወቁ።
ይህ ውሳኔ በተለይም በሲቪል የሚመራው የሽግግር መንግሥት በስፋት የለውጥ ዕርምጃዎችን እየወሰደ ባለበት በዚህ ወቅት የሃገሮቻችንን ግንኙነት ለማጠናከር ትልቅ ዕርምጃ ነው ብለዋል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ፖምፔዎ፡፡
በአሉ ግርማ በ“ከአድማስ ባሻገር” ገጸባሕርያቱን ሲስል እጅጉን ተጠብቦበት እንደነበር ያስታውቃል። የመጀመሪያው ልብወለዱ መሆኑን ስናስታውስ ደግሞ የበለጠ ግሩም ባለሙያነቱን ያሳየናል።
“ማን ነኝ? ምንስ ነኝ? እቃ። ለዚያውም ዋጋ የሌለው የበሰበሰ እቃ። እቃ ሆኜ እንድቀር ያደረገኝ ማንነው? እኔው ራሴ? ወይስ ያፈራኝ ህብረተሰብ? ወይስ አልፌው የመጣሁት የትምህርት አቋም? … እኔ ግን ማንነኝ?”
ከመሠረቱ በሥነጥበብ አካባቢ የአስተያየት ግጭት አዲስ ነገር አይደለም። የመናናቅና የመቀናናት ስሜት አለ። የሥነጥበብ ሰዎችም፣ እንደሌላው ሁሉ ደካማ ፍጡሮች ናቸውና … የሥነጽሑፍ ጦርነትም አራጋቢዎችና አስታራቂዎች፣ ዝምተኛ ተመልካቾች፣ ሦስተኛ ኀይል ለመሆን የሚፈልጉ ገለልተኞች አሉበት።