Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ለማጠቃለል ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ አንዳንዶች እንደሚያስቡት የድሮው ስርዓት ናፋቂ አይደሉም።ጠቅላይ ሚኒስትሩ የብሔር አቀንቃኝም አይደሉም።የሁሉንም ሕመም በማዕከላዊነት እያስተናገዱ ነገር ግን ከአለፈው ስህተት የተማረች እና ዘመናዊ ትውልድ ተሻጋሪ መንግስት ያላት ሀገር መኖር ላይ ከሌሎች ጋር እየሰሩ እንደሆነ ብቻ ነው እስካሁን ያለው ሁኔታ የሚያሳየው።ነገም ከእዚህ የተለየ እንደማይሆን የእስካሁኑ መንገድ አመላካች ነው።ይልቅ ወገን የኢትዮጵያን መከራ አታርዝምባት።አንተ/አንቺ እንደግለሰብ እናንተ እንደ ቡድን ለኢትዮጵያ ምን እንስራ? አሁን ያለው መልካም ርዕይ ሁሉንም የሚጠቅም እንዲሆን ዋስትናውን ማረጋገጥ ላይ ለመስራት ዛሬ ለመጪው ትውልድ ለምን አሻራ እንጣል? ብሎ ማሰቡ የተሻለ ነው።ብዙ ንትርክ አሳለፍን።ስልጣን ያጣውም፣የሚፈልገውም እኩል እየዬ! የሚልባት ሀገር አናድርጋት።በሰለጠነ መልክ ሀሳብ መግለጥ፣መሞገት እንልመድ።ቀድመው የተፈጠሩ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ በመጪው ዘመን የሚጠቅም ሥራ እያቀዱ ሲነግሩን ሰከን ብለን እንረዳው።በመንጋ አንነዳ።ጠቅላይ ሚኒስትሩም በእዚህ ሳምንት መጨረሻ ለሸገር ልማት በተዘጋጀ ራት ግብዣ ላይ -
''አቧራ ማስነሳት ቀላል ነው።አሻራ ማስቀመጥ ግን ሲጀመር ፈታኝ ሲፈፀም ደግሞ አስመስጋኝ ነው።ላሊበላ አሻራ ነው፣አክሱም አሻራ ነው፣ፋሲለደስ አሻራ ነው፣ የጀጎል ግንብ አሻራ ነው፣የአባ ጅፋር ቤተ መንግስት አሻራ ነው፣ጥላሁን ገሠሠ አሻራ ነው፣ አሊቢራ አሻራ ነው፣የአድዋ ድል አሻራ ነው።አሻራ አይጠፋም።አቧራ ግን ለጊዜው ይነሳል።ለጊዜው ያስነጥሰናል ትንሽ ቆይቶ ግን ይጠፋል።ኢትዮጵያ ከአባቶቻችን የወረስናት ብቻ ሳትሆን ከልጆቻችንም የተዋስናት ናት።'' ብለዋል።
አዎን! ይህ ተራ ሙገሳ አይደለም።ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ቀድመው የተወለዱ መሪ ናቸው።ምክንያት - ቀድመው ያስባሉና።ከእዚህ በፊት ቀድመው የተወለዱ መሪዎቿን ያመከነች ምድር በእዚህ ትውልድ ዘመን የዓብይን ሃሳቦች የማምከን አቅም የላትም። ምክንያቱም ሀሳቦቹ የሚልዮኖች ሀሳቦች ናቸው።ጥቂቶች ልዩነት ሊኖራቸው ይችላል።ይህም ሆኖ እናከብራቸዋለን።የምናከብራቸው ግን ከሥርዓት አልበኝነት ውጭ እስከተቃወሙ እና የሌላውን ሀሳብ እስካከበሩ ድረስ ነው።ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ቀድሞ ለተፈጠረባችሁ እስኪ ፀባችሁን ከፈጠረው ጋር ሞክሩት።ጠቅላይ ሚኒስትሩ እራሱን አልፈጠረም።የፈጠረው በጊዜ ለክቶ ፈጥሮታል።የፈጠረው ደግሞ አልተሳሳተም።
አቶ ናትናኤል ፈለቀ የዞን 9 ጦማርያን ኢ-መደበኛ እንቅስቃሴ አባል ነበር።ለሕግ፣ለዲሞክራሲ እና ፍትህ መከበር በእስር ዋጋ ከፍሏል።በአሁኑ ወቅት ግንቦት 1 እና 2 የሚመሰረተው አርበኞች ግንቦት 7 ጨምሮ የሰባት ፖለቲካ ድርጅቶች አዲሱ ፓርቲ የህዝብ ግንኙነት ኃላፊ ነው።
ጉዳያችን ዓቢይ ዜና - አዲሱ እና ግዙፉ ዜግነትንና ማኅበራዊ ፍትሕን መሰረት ያደረገው ፓርቲ መስራች ስብሰባውን በእዚህ ሳምንት አዲስ አበባ ላይ ያደርጋል።አርበኞች ግንቦት 7 ጨምሮ ሌሎች ስድስት ፓርቲዎች በውህደት ይከስማሉ።
በዜግነት ፖለቲካ የሚያምኑ ስድስት የፖለቲካ ድርጅቶች ማለትም የአርበኞች ግንቦት ሰባት፣ሰማያዊ ፓርቲ፣ኢዴፓ፣የጋምቤላ ክልል ብሔራዊ ንቅናቄ፣የቀድሞው አንድነት ፓርቲ እና መኢአድ ከስመው በውህደት አዲስ ፓርቲ እንደሚመሰርቱ እና የሜመሰረተው ፓርቲ መስራች ጉባኤውን ግንቦት 1 እና 2/2011 ዓም አዲስ አበባ ላይ እንደሚያደርግ የአስተባባሪው ግብረ ኃይል መጋቢት 19/2011 ዓም በሰጠው መግለጫ ማስታወቁ ይታወሳል።
በእዚህም መሰረት በአይነቱ እና በአደረጃጀቱ ከእዚህ በፊት በኢትዮጵያ ከተመሰረቱት ፓርቲዎች የተለየ ማለትም ከወረዳ ተነስቶ ወደላይ የሚወጣ አደረጃጀት እና ውክልና የያዘ አመሰራረት በመከተል በኢትዮጵያ ካለው 547 የምርጫ ወረዳዎች ውስጥ እስካሁን 312ቱን የሸፈነ እና ቁጥሩ እንደሚጨምር የተነገረ የወረዳ ሥራ አስፈፃሚ እና የጠቅላላ ጉባኤ ተወካዮች ምርጫ ተደርጎ 1200 የሚደርሱ የመስራች ጉባኤው ተሰብሳቢዎች በመጪው ሐሙስ ግንቦት 1 እና 2/2011 ዓም በሚመሰረተው አዲሱ ፓርቲ ላይ ለመገኘት አዲስ አበባ ይታደማሉ።
አቶ ናትናኤል ፈለቀ እና ሌሎች የመስራች ጉባኤው ግብረ ኃይል አስተባባሪዎች ዛሬ በሰጡት መግለጫ ለማወቅ እንደተቻለው በአሁኑ ሐሙስ እና ዓርብ የሚደረገው መስራች ጉባኤ የሚከተሉትን ዓበይት ተግባራት እንደሚያከናውን ለማወቅ ተችሏል። እነርሱም : -
ይህ መስራች ጉባኤ ከመካሄዱ ቀደም ብሎ ለ348 ከየወረዳው ለተወከሉ የአሰልጣኞች ስልጠና የተሰጠ እና እነርሱም በየወረዳው ወርደው አስመራጭ ኮሚቴ አስመርጠው ከመጡ በኃላ የመስራቹን ተወካዮች ለማግኘት መቻሉን ለማወቅ ተችሏል።ይህ በዜግነት እና ማኅበራዊ ፍትህ ላይ መሰረት ያደረገው ፓርቲ ከ107 ፓርቲዎች ጋር ቁጥር እየቆጠሩ ''ፓርቲ ቢበዛ'' የሚል አስተያየት የሚሰጡ ከእውነታው ጋር የተቃረኑ እና ይህንን አዲሱን ፓርቲ ፈፅሞ ከእዚህ በፊት በኢትዮጵያ የፖለቲካ መድረክ ከታዩት የፖለቲካ ፓርቲዎች የተለየ መሆኑን የሚናገሩ ብዙዎች ናቸው።
የአንድ ሀገር ሕዝብ ስልጣኔ በበሰለ እና ከትውልድ ወደ ትውልድ በተሸጋገረ የቋንቋው ጥልቀት እና ምጥቀት ይለካል።ስልጣኔ የህንፃ እና የፋብሪካ መደርደር ብቻ አይደለም።ስልጣኔ የአንድ ወቅት ክስተት ሆኖ እንዳይጠፋ እና ተሻጋሪ እንዲሆን የቋንቋ መኖር አስፈላጊ ነው።ቋንቋ ከቋንቋ አይበላለጥም።ይህ ማለት ግን ጥንታዊ መሰረት የያዘ ፊደል፣የቃላት ሀብት፣በውስጡ የያዛቸው የታሪክ መድበሎች ሁሉ ግን አንዱን ቋንቋ ከሌላው የበለጠ የበለፀገ ነው አይደለም የሚለው አያከራክርም ማለት አይደለም።
የጉዳያችን የዛሬ መነሻ እና መድረሻ ስለ ቋንቋ ለማተት አይደለም። ጉዳዩ የአማርኛ ቋንቋ አሁን ባለንበት ዘመን ደረጃውን የጠበቀ ትምህርት ቤት አለው? ብሎ ለመጠየቅ እና የሚመለከታቸው ሁሉ በአፋጣኝ መፍትሄ እንዲሹበት ለማሳሰብ ነው።ጉዳያችን በእዚህ ዓመት አዲስ ሃሳብ በሚል ርዕስ አልፎ አልፎ ሃሳቦችን ለመሰንዘር እና በዓመቱ መጨረሻ ላይ የትኞቹ ተከናወኑ? የትኞቹ የሚሰማቸው አጡ? በሚል ሀሳብ ለማንሸራሸር ማቀዷን እና በእዚህም መሰረት በያዝነው የ2011 ዓም ወደ ሶስት የሚሆኑ ሃሳቦች መነሳታቸው እና አሁን ይህ አራተኛው ሀሳብ መሆኑን ለማስታወስ እፈልጋለሁ።ይህ ማለት በአዲስ ሀሳብ ስር የሚቀርቡትን እንጂ ሌሎች ዘገባዎች እና ትኩረት የሚሹ ጉዳዮችን ሳይጨምር ማለት ነው።
በሐያ አንደኛው ክ/ዘመን ኢትዮጵያ በሯን ለውጭው ዓለም ለመክፈት እየሞከረች ነው።በቅርቡ በተፈጠረው የመንግስት ለውጥ (ጥገናዊ ለውጥ) ወዲህ ብቻ ኢትዮጵያ ላይ መላው ዓለም ትኩረቱን መድረጉን ብቻ ሳይሆን ከኢንቨስትመንት እስከ ቱሪስት ማዕከል ለመጠቀም በርካታ ዓለም አቀፍ የገበያ አጥኚዎች ትኩረታቸው ሆነናል። ሰሞኑን ኢትዮጵያ ደርሶ የመጣ አንድ ወዳጄ ምን ተመለከትክ ስለው ከተመለከተው ውስጥ ከዋጋ ንረት በተጨማሪ በርካታ የውጭ ሀገር ዜጎች በብዛት ወደ ሀገሪቱ መግባት መውጣታቸውን ነው ብሎኛል።
መንግስት ታላላቅ የሀገሪቱ ኩባንያዎችን በከፊል ወደ ግል ለማዞር እያስጠና መሆኑን እና የውጭ ኩባንያዎች ወደ ኢትዮጵያ የበለጠ የመምጣታቸው ፋይዳ መጨመሩን ነው።
እነኝህ እና ሌሎች ጉዳዮች የሚያሳዩን ነገር ቢኖር ኢትዮጵያ ሰላሟን ጠብቃ መሄድ ከቻለች እና የፖለቲካ ሁኔታው በትክክል መስተካከል ከቻለ የብዙ የውጭ ዜጎች መዳረሻ መሆናችን ነው።ይህ በራሱ በበጎ ልንመልከተው የሚገባ ነው።ከውጭ ዜጎች የምንማረው እና የምናገኛቸው በርካታ ነገሮች አሉ።የሙያ ክህሎት፣አሰራሮች፣የስራ ትጋት እና ቴክኖሎጂ ሁሉ የማግኘት ዕድሎች አሉ።በአንፃሩ ሌሎች አሉታዊ ጉዳዮች የሉም ማለት ግን አይደለም።አሉታዊ ጉዳዮች ላይ መንግስትም ሆነ ህዝቡ ቀድሞ እያጠና የማረም እርምጃ መውሰድ ይችላል።
ከላይ ለመጥቀስ እንደተሞከረው የውጭ ዜጎች ወደ ኢትዮጵያ ሲመጡ የሚገጥማቸው አንዱ ችግር የቋንቋ ጉዳይ ነው።በኢትዮጵያ በሁሉም ክልሎች የሚነገረው እና የጋራ ቋንቋ ሆኖ ያለው በአሁኑ ሰዓት አማርኛ ነው። አማርኛ ብሔራዊ ቋንቋም ነው።ወደፊት ሌሎች ብሔራዊ ቋንቋዎች ሊኖሩን ይችላሉ።ይህ በራሱ ችግር የለውም።አሁን ግን ስለ አማርኛው እናውራ።
በየትኛውም የዓለም ክፍል የሀገራቸውን ብሔራዊ ቋንቋ የሚያስተምሩ ትምህርት ቤቶች በእየከተሞች ማግኘት ትልቅ እና አድካሚ ሥራ አይደለም።ከስልሳ ሚልዮን ሕዝብ በላይ ተናጋሪ ያለው አማርኛን ልማር ብሎ አዲስ አበባ ላይ በሥራ የተጠመደ አንድ የውጭ ዜጋ ግን የት ነው ሄዶ የሚማረው? በርካታ ቻይናዎች አማርኛ የተማሩት የት ነው? አሜሪካኖቹ አማርኛ የት ይማሩ? የአፍሪካ ሕብረት አማርኛ መጠቀም አለበት እያሉ የሚሟገቱ አፍሪቃውያን የት ትምህርት ቤት ገብተው ይማሩ? በልማድ በራሳቸው ካልተማሩ ደረጃ የወጣለት አንድ የአማርኛ ትምህርት ቤት አዲስ አበባ ላይ አለ? ትምህርት ቤቱስ በትምህርት ሚኒስትር ደረጃ ወጥቶለት አማርኛ ለተማረው ሰው ሰርጠፍኬቱ እውቅና አለው? አንድ በአማርኛ ትምህርት በቂ ትምህርት ዕውቀት ያለው ሰው ወይንም ባለ ሀብቶች ሰብሰብ ብለው በብዙ የኢትዮጵያ እና የውጭ ሀገር ከተሞች አዲስ አበባን ጨምሮ ቢከፍቱ እና ትምህርት ሚኒስትር ደረጃ ቢያወጣለት ትልቅ ገበያ የለውም? ብዙ አፍሪካውያን፣ቻይናውያን፣ሌላው ቀርቶ ውጭ የተወለዱ በሺህ የሚቆጠሩ ትውልደ ኢትዮጵያውያን ትምህርት ቤቱን አያጥለቀልቁትም? ባለ ሀብቶች እና ባለ ዕውቀቶች ተጠቀሙበት።ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ለአማርኛ ደረጃ አውጡለት።ስለ አማርኛ ብዙ እንደምትቆረቆሩ የምትነግሩንም ብዙ ከምታወሩ ይህንን ፍሬ ያለው ሥራ ስሩና ትውልድ አሻግሩ።ሀገር ጥቀሙ።
ኩዋላ ሉምፑር (Kuala Lumpur) የማሌዢያ ዋና ከተማ ነው። በክላንግና በጎምባክ ወንዞች የሚጋጠሙበት ሥፍራ ሆኖ የስሙ ትርጉም «ጭቃማ መጋጠሚያ» ነው። የተሠራው በቻይና ሠራተኞች በ1849 ዓ.ም. ነበር።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢውን ኗሪ ሲጨምር 7.2 ሚሊዮን ሰዎች ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,887,674 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 03°08′ ሰሜን ኬክሮስ እና 10°42′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
ኣብ ዝኾነ ቦታ ግዜን ብዘይ መራሒ ዝግበር ነገር ፍረ የብሉን። ስለዚ ናይ ሓደ ነገር ምጽባቅን ምሕማቅን ናይቲ መራሒ ግደን እጃምን ከም ዘሎዎ ንረዳእ እሞ መን እዩ ዝመርሓና ዘሎ? ሎሞ እሞ ሓንቲ ሕቶ ክገድፈልኩም ኩቡራት ኣሕዋተይ፡ ካብ ታሪኽ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ንማሃሮ ደቂ እስራኤል ብእግዚኣብሔር ምምራሕ ገዲፎም ንጉስ ኣንግሰልና ክብልዎ ከሎዉ ኢና ንሪኢ። አነን ንስኩምንከ መን እዩ ክመርሓና ንደልይ ዘሎና? መንፍስ ቅዱስ እንተመራሓና እዩ ዘዋጻኣና እሞ ሃየ ድአ መዓልታዊ ናይ መንፈስ ቅዱስ ምርሒት ንሕተት፡ ጐይታ ይባርኩም፡፡
ምንጭ ለ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 15 ዋ 25 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood lisht በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 15 ዋ 25 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood lisht ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 15 ዋ 25 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood lisht አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 15 ዋ 25 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood lisht ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 15 ዋ 25 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood lisht ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 15 ዋ 25 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood lisht ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ GuangDong LED አመት ክብደት 36 ዋ LED አብይ ብርሃን አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan GuangDong LED አመት ክብደት 36 ዋ LED አብይ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong GuangDong LED አመት ክብደት 36 ዋ LED አብይ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ GuangDong LED አመት ክብደት 36 ዋ LED አብይ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ሳትኮን ኮንስትራክሽን ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር አገልግሎት የሰጡ የኮንስትራክሽን መሳሪያዎች እና የከባድ ተሽከርካሪዎችን ባለቡት ሁኔታ በዝግ ጨረታ አወዳድሮ ለመሸጥ ይፈልጋል፡፡
በዚህ ተከታታይ ፅሁፍ የመጀመሪያ ክፍል ላይ ‘ፖርኖግራፊ’ ሰዎችን ሱሰኛ የማድረግ ከፍተኛ አቅም እንዳለው፣ በሁለተኛው ደግሞ የሱሰኝነቱን ምልክቶች /Symptoms/ አይተናል።በዚህ የመጨረሻ ክፍል ደግሞ እንዴት ከዚህ ሱስ እንዴት መውጣት እንደምንችል እናያለን።
በአንድ ወቅት ‘ጉግል’ አለም ላይ አብዝተው ወሲብ (Sex) የሚለውን ቃል ፈልግልን ከሚሉኝ 5 ሐገራት መካከል እናንተ ኢትዮጵያውያን ዋነኞቹ ናችሁ ብሎን ነበር። ይህ የሚያሳየን በሐገራችን እጅግ በጣም ብዙ ሰው የፖርኖግራፊ ተጠቃሚ ወይም በፖርኖግራፊ ሱስ የተጠቃ መሆኑን ነው። ይህ ሱስ እንደሌሎች ሱሶች በግልጽ በሱሰኛው ላይ የማይታይ በመሆኑ እንዲሁም በማህበረሰባችን ውስጥ ስለ ጉዳዩ አሳሳቢነት በቂ መረጃ ስለሌለ የተጠቂዎች ቁጥር እጅግ ከፍተኛ እንደሆነ ይገመታል።
በማነሳሳት የ”ሽብር” ክስ ተመስርቶበት 6 አመት ከ6 ወር የተፈረደበት አቶ ዮናታን ተስፋዬ የይግባኝ ክርክር ዛሬ ጥቅምት 24 ቀን 2010 ዓ.ም. በፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ተሰምቷል። አቶ ዮናታን ተስፋዬ የተፈረደበት ፌስ ቡክ ላይ በፃፈው ፅሁፍ ሲሆን ጠበቃው አቶ ሽብሩ በለጠ አቶ ዮናታን ተስፋዬ የተከሰሰውና የተፈረደበት ሀሳቡን በነፃነት በመግለፁ እንደሆነ ለፍርድ ቤቱ አብራርተዋል። ከዚህም ባሻገር አቶ ዮናታን የተከሰሰበትና የተፈረደበት አንቀፅ በህትመት ለወጣ ፅሁፍ የተደነገገ እንጅ በማህበራዊ ሚዲያ ለወጣ (ላልታተመ ፅሁፍ) እንዳልሆነ በመግለፅ አቶ ዮናታን በፀረ ሽብር አዋጁ አንቀፅ 6 ሊከሰስ እና ሊቀጣ አይገባም ነበር ብለው ተከራክረዋል።
ጠበቃው አቶ ዮናታን ህገ መንግስታዊ መብቱን ተጠቅሞ ሀሳቡን በነፃነት ገለፀ እንጅ ሽብርተኝነትን የማበረታት ተግባር አለመፈፀሙን፣ ሆኖም የስር ፍርድ ቤቱ የሰጠው ውሳኔ ህግና ማስረጃን መሰረት ያላደረገ፣ ስህተትና ያልተገባ ነው ብለዋል። በመሆኑም ጠቅላይ ፍርድ ቤት የስር ፍርድ ቤቱ የሰጠው የጥፋተኝነትና የቅጣት ውሳኔ በመሻር ይግባኝ ባይን እንዲያሰናብት ጠይቀዋል። ይህ ከታለፈ እንኳን እስካሁን የታሰረው ጊዜ በቂ ተብሎ ከእስር እንዲለቀቅ አመልክተዋል። ፍርድ ቤቱ አቶ ዮናታን በበቂ እንዲለቀቅ የቀረበውን ጥያቄ ካለፈውም ፣ ለስር ፍርድ ቤቱ 6 በመረጃ የተረጋገጡ ማቅለያዎች ቀርበው ፣ በእነዚህ ማቅለያዎች መሰረት ስድስት እርከን ዝቅ ብሎ መወሰን ሲገባ ሶስት እርከን ብቻ በመቀነስ ውሳኔ ስለተሰጠ ማቅለያዎቹ ተይዘው የቅጣት ውሳኔው ተሻሽሎ እንዲወሰን የይግባኝ ክርክር አቅርበዋል።
በሌላ በኩል አቃቤ ህግ አቶ መኩርያ አለሙ አቶ ዮናታን ተስፋዬ በፅሁፉ በኦነግ አላማ ሲያነሳሳ እንደነበር እና የተፈረደበትም በዝቅተኛ ደረጃ በመሆኑ ፍርዱን ሊቀንስለት አይገባም ብሎ ተከራክሯል። አቶ ዮናታን በበኩሉ አቃቤ ህግ ከኦነግ ጋር ግንኙነት አለው ብሎ ክስ ማቅረቡንና በዚህም እንደተፈረደበት በማስታወስ፣ ሆኖም በቀረበው ክስ ላይ ከኦነግ ጋር አለው ስለተባለው ግንኙነት ማስረጃ እንዳልቀረበ፣ ፍርዱም ትክክል እንዳልሆነ ተከራክሯል።
አቶ ዮናታን ተስፋዬ የተከሰሰውና የተፈረደበት ከ”ማስተር ፕላን” ጋር በተያያዘ ኦሮሚያ ክልል ተቀስቅሶ በነበረው የህዝብ ንቅናቄ ሰበብ ሲሆን አቶ ኃይለማይያም ደሳለኝ በመንግስት ሚዲያዎች ቀርበው ኦሮሚያ ውስጥ የተፈጠረው ችግር የመልካም አስተዳደር ችግር እንጅ የሽብር ባህሪ የለውም ብለው መግለጫ ሰጥተው እንደነበር ጠበቃ ሽብሩ በለጠ አስታውሰዋል። የግራ ቀኙን ክርክር መርምሮ ለመበየን ለህዳር 18 ቀን 2010 ዓ.ም. ተቀጥሯል።
ብቕድሚ ትማሊ ብቐዳም ኣብ ዪኒቨርስቲ ወልዲያ ኣብ መንጎ ተማሃሮ ብዝተልዓለ ግጭት ክልተ ተማሃሮ ከምዝተቐትሉን ኣብ ልዕሊ 10 ተማሃሮ ድማ ጉድኣት ከምዝወረደን ተፈሊጡ።ፖሊስ ክልል ኣምሓራ መንቀሊ ናይቲ ግጭትን ፈፀምቲ ናይቲ ገበንን የጻረ ከምዘሎን፤ ተሓተቲ ናብ ሕጊ ከምዝቐርቡን ገሊጹ’ሎ።
“ትማሊ ካብ ምሸት ሰዓት ኣርባዕተ ፈረቓን ጀሚሩ ፀዋታ ኩዕዞ እግሪ DSTV ክርእዩ ጸኒሖም ክወፁ ከለው ኣብ መንጎ ተማሃሮ ብሰንኪ ዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ ግጭት ተላዒሉ ህይወት ክልተ ሰባት ጠፊኡ’ሎ።ቀሊልን ማእኸላይ ጉድኣት ዝወረዶም ድማ ተሓኪሞም ዝተመልሱ ኣለው።”
ናይ ክልል ኣምሓራ ኮሚሽነር ፖሊስ ኣበረ ኣዳሙ ጉዳት ዘውረዱ ሰባት መርሚሩ ናብ ፍርዲ ዘቕርብ ግብረ ሓይሊ ምጥያሹ ገሊፆም ኣለው።ተሳተፍቲ ተባሂሎም ዝጥርጠሩ እውን ኣብ ትሕቲ ቐይዲ ይኣትው ከምዘለው ሓላፊ ጉዳያት ኮሚኒኬሽን ክልል ኣምሓራ ኣቶ ጌትነት ይርሳው ትማሊ ኣብዝሃብዎ ጋዜጣዊ መግለፂ ሓቢሮም።
ብዝተኣሳሰረ ዜና ምኽትል ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ ኣብ ዘውፅኡዎ መግለፂ ገለ ፖለቲካዊ ውድባት ብሓፂር መንገዲ ስልጣን ንምሓዝ ነቲ ህዝቢ እናጨነቕዎ እዮም፣ኩነታት እናመረፁ ግጭትታ ክጋፋሕ እውን እናሰርሑ ይርከቡ ክብሉ ከሲሶምዎም።መንነት ናይቶም ውድባት ግን ኣይገለፁን።
ተማሃሮ ብሓይልታት ፀጥታ ተዓፊኖም ተወሲዶም ዝብል ኣብ ማሕበራዊ መሓውራት ዜና ይዝርጋሕ ብዛዕባ ዘሎ ሓበሬታ ዝተሓተተ ፖሊስ ዞባ ሰሜን ወሎ በቲ ግጭት ተጠርጢሮም ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ፖሊስ ካብ ዝርከቡ ወፃኢ ተዓፊኑ ዝተወስደ ዋላ ሓደ ሰብ የለን ኢሎም።
ዘ ዋል ስትሪት ጁርናል በረቡዕ፣ ጥቅምት 6/2006 ዓ.ም ዕትሙ ባሠፈረው ዘገባው ኢትዮጵያ፣ ሱዳንና ግብፅ በመጭው ሣምንት ማክሰኞ፣ ጥቅምት 12/2006 ዓ.ም እንደሚሰበሰቡ የኢትዮጵያን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በምንጭነት ጠቅሶ ፅፏል፡፡
ከሦስቱም ሃገሮች ኤክስፐርቶች ተውጣጥቶ በኅዳሴ ግድብ ላይ የቅርብ ቅኝት ያደረገው ይህ ቡድን ያደኋቸው ችግሮች ያላቸውን ወይም የስጋት አካባቢዎችን አንስቷል፤ ይመስሉኛል ያላቸውን ሃሣቦችም አስፍሯል፡፡
በዘገባው መሠረት በኅዳሴ ግድብ መሠረትና መዋቅር ላይ ትኩረት ሊሰጣቸው የሚገባ ችግሮች ወይም ስህተቶች ሊኖሩ እንደሚችሉ ዓለምአቀፉ የኤክስፐርቶች ቡድን በሪፖርቱ ገልጿል፡፡
በሪፖርቱ አበይት ነጥቦች እና ሌሎችም ጠቅላላ ጉዳዮች ላይ የግድቡ አሠሪ የሆነው የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኮርፖሬሽን ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ ምኅረት ደበበ ለቪኦኤ ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡
ዋሺንግተን ዲሲ ውስጥ በ13ኛውና በፒባዲ መንገዶች መገናኛ ላይ በደረሰው የመኖሪያ ሕንፃ ቃጠሎ በሕይወትም ሆነ በአካል ላይ የደረሰ ጉዳት እንደሌለ አንድ የከተማዪቱ ባለሥልጣን ለቪኦኤ አስታውቀዋል፡፡
የኅዋ ምርምር እንዲበጅ ለምድር፣ የአውሮፓ የኅዋ ምርምር ድርጅት (ESA) የተቋቋመበትን 10 ኛ ዓመት ከሰሞኑ በተለያዩ መርኀ ግብሮች አስቦታል ። የወደፊት ተግባራ
የ 1 200 የፍጥነት መለኪያ ሀይሎሎፕፕ አንድ ሎሚዮፖሬት አስተዋውቋል | በዱባይ Hyperloop አገልግሎት የጀመረው ድንግል በሰዓታት በ 1 200 ኪ ሜ ርቀት ላይ ተሳፋሪዎችን የሚወስድ የ 'ሎሚኖስቲክ' ንድፍ አውጪን አስተዋወቀች ፡፡ ቴክኖሎጂ
የቻይና ልዕለ-ፈጣን ባቡር getላማ የ 1000 ማይል በሰዓት | ማሌሌቭ | የቻይና ልዕለ-ፈጣን ባቡር getላማ የ 1000 ማይል በሰዓት | የማሌሌቭ ኢኮኖሚ በእያንዳንዱ በማደግ ቻይና ውስጥ ፈጣን
2020-03-22ከጥቂት ወራት በፊት የፕሮጀክቱ አመራር ጋዜጣዊ መግለጫ መስጠታቸውን ተከትሎ የግድቡ ኃይል የማመንጨት አቅም ቀንሷል አልቀነሰም የሚል አካራካሪ አጀንዳ ተፈጥሮ ነበር፡፡ አሁን ድረስ በርዕሰ ጉዳዩ ላይ የሚከራከሩ ወገኖች እንዳሉም ይታወቃል፡፡
መርማሪ ቡድኑ ሰኞ መስከረም 8 ቀን 2010 ዓ ም ለፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ ተረኛ ችሎት ባቀረበው የምርመራ ሥራ እንደገለጸው፣ መንግሥት በ2006 ዓ ም የኅብረተሰቡን የስኳር ፍላጎት ለማሟላት 656 613 55 ቶን ስኳር ወደ አገር ውስጥ አስገብቷል
በኒው ቢዝነስ መረጃ መሠረት ኢትዮጵያ ኤሌትሪክ አገልግሎት በአዲስ አበባ አካባቢ በ37 ሄክታር መሬት ላይ በሚገኝ የረፒ የደረቅ ቁሻሻ 25 ሜጋዋት የኤሌትሪክ ኃይል በ95 ሚሊዮን ዶላር ማመንጨቱ ተገልፆ እቅዱ ግን 50 ሜጋ ዋት ለማመንጨት እንደነበር
ወጣቱ የሰሜን ኮሪያ ፕሬዚዳንት ኪም ጆንግ ኧን አጎታቸውንና በሰሜን ኮሪያ የሥልጣን እርከን ሁለተኛ የነበሩትን ጃንግ ሶንግ-ታዬክ አስገደሉ፡፡ ግድያውን በተመለከተ የተለያዩ አስተያየቶች እየተሰጡ ቢሆንም የመንግሥት ሚዲያ እንዳለው ከሆነ
ይህንንም መሰረት በማድረግ የመጫን አቅማቸው ከ4 ቶን በላይ የሆኑ ከባድ ተሽከርካሪዎች ከጠዋቱ 12 እስከ ረፋዱ 4 ሰዓት እንዲሁም ከሰዓት ከ10 ሰዓት እስከ ምሽቱ 2 ሰዓት በከተማ ክልል ውስጥ እንዳይገቡና እንዳይንቀሳቀሱ በማድረግ መንገዶቹን
2019-03-17{1} በኢትዮጵያ የድፍድፍ ነዳጅ ማጣሪያ፣ በኢትዮጵያ በ1959ዓ/ም በቀ ኃሥ ዘመነ መንግሥት በአስብ ወደብ የመጀመሪያው የነዳጅ ማጣሪያ በሶብየት ህብረት ባለሙያዎች ተገነባ፡፡ የአሰብ ድፍድፍ ነዳጅ ማጣሪያ በዓመት 500 000 ሜትሪክ ቶን ነዳጅ የማጣራት
በ2011 ዓ/ም አዲስ ዓመት አዲስ ተስፋ፣ ኃይማኖት የግል ነው፣ አገር የጋራ ነው! የፖለቲካ አመለካከት የግል ነው፣ አገር የጋራ ነው!!! እንኮን ከሕወሓት የፖለቲካ ካድሬ ድንቁርና ዘመን ወደ ዲጂታል ቴክኖሎጅ የእውቀት ዘመን አሸጋገረን፡፡ ለትግራይ
በኢትዩጵያ የፎስፌት ማዕድን 181 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን በቢቂላ መልካ አርባ መኖሩ ተረጋግጦል፡፡( hosphate 181 million Metric tons Around Bikilal Melka arba ) ከኢትዮጵያ ኤርትራ፣ የኤርትራ መንግሥት በቀይ ባህር አዲስ ወደብ የፖታሽ ማዕድን ኃብት ለወጪ ንግድ አገልግሎ�
10 hours ago-በቦሌ ክፍለ ከተማ 500 የሚሆኑ የሚገነባው የፈጣን አውቶቢስ መተላለፊያው፣ 17 4 ኪሎ ሜትር የሚሸፍን እና በሰዓት 6 ሺሕ 500 ተሳፋሪዎችን የሚያጓጉዝ ነው። ፈጣን አውቶቢስ
በስራ ላይ የማሽኑ ክብደት ፡- 34000 ኪግ (34 ቶን) የመጓዝ ፍጥነት ፡- 5 54/3 33 ኪሜ በሰዓት የነዳጅ ታንከር ፡- 580 ሊትር የነዳጅ ፍጆታ ፡- 26 2-36 52 ሊትር/በሰዓት የመቆፈር ኃይል፡- 181 kn ሮለር ሞዴል፡- ሎንኪንግ cdm 516 b የሞተር ዓይነት ፡- ዮቼ የመጠቅጠቅ
በ2002 እኤአ በሲኖ ሃይድሮ ኮርፖሬሽን (Sino Hydro Corporation) በ224 ሚሊዩን ዩኤስ ዶለር የተከዜ ሃይድሮኤሌትሪክ ሃይል ፖሮጀክት/ ግድብ በተከዜ ወንዝ ላይ በ2007 ዓ/ም ለማጠናቀቅ ታቅዶ በመሬት መንሸራተት ችግር ምክንያት ፕሮጀክቱ የተጠናቀቀው በ2009 ሲሆን
500 ኪሎ ቮልት የኤሌትሪክ ማከፋፈያው በሀገራችን የመጀመሪያው ትልቁ ቮልቴጅ ከመሆኑም ባሻገር የኃይል መቆራረጥን በማስገድ ረገድም ሚናው የላቀ ነው፡፡ ይህም የሀገራችን የኃይል ማከፋፈያ የዕድገት ደረጃን ማሳደግ የሚችል ይሆናል፡፡ 6
የግድቡ ግርጌ ማሰሪያ ከሆነው 500 ሜትር ከባህር ወለል በላይ ከሚደርሰው የተራራ ጫፍ ላይ ተገኝተናል፡፡ ወደታች አዘቅዝቀን ስናይ ከ60 በመቶ በላይ የሚሆነው የግድቡን ስፍራና የስራ እንቅስቃሴ በጥሩ ሁኔታ ለመመልከት አስችሎናል፡፡ የግድቡን ቅር�
አላህ መልክተኞቹን የሚሰበስብበትንና «ምን መልስ ተሰጣችሁ» የሚልበትን ቀን (አስታውስ)፡፡ «ለእኛ ምንም ዕውቀት የለንም አንተ ሩቆችን በጣም ዐዋቂ አንተ ብቻ ነህ» ይላሉ፡፡
አላህ በሚል ጊዜ (አስታውስ)፡- «የመርየም ልጅ ዒሳ ሆይ! በአንተና በእናትህ ላይ (የዋልኩላችሁን) ጸጋዬን አስታውስ፡፡ በሕፃንነትና በከፈኒሳነት (የበሰለ ሰው ኾነህ) ሰዎችን የምትናገር ስትኾን በቅዱስ መንፈስ (በገብሬል) ባበረታሁህ ጊዜ፤ ጽሕፈትንና ጥበብንም ተውራትንና ኢንጂልንም ባስተማርኩህ ጊዜ፣ ከጭቃም የወፍ ቅርጽ ብጤ በፈቃዴ በምትሠራና በውስጧ በምትነፋ በፈቃዴም ወፍ በምትኾን ጊዜ፣ ዕውርም ኾኖ የተወለደንና ለምጻምንም በፈቃዴ በምታሽር ጊዜ፣ ሙታንንም በፈቃዴ (ከመቃብራቸው) በምታወጣ ጊዜ፣ የእስራኤልንም ልጆች በተአምራት በመጣህባቸውና ከእነሱ እነዚያ የካዱት ይህ ግልጽ ድግምት እንጅ ሌላ አይደለም ባሉ ጊዜ፣ (ሊገድሉህ ሲያስቡህ) ከአንተ ላይ በከለከልኩልህም ጊዜ (ያደረግሁልህን ውለታ አስታውስ)፡፡»
ሐዋርያት፡- «የመርየም ልጅ ዒሳ ሆይ! ጌታህ በእኛ ላይ ከሰማይ ማእድን ሊያወርድልን ይችላልን» ባሉ ጊዜ (አስታውስ)፡፡ «ምእመናን እንደ ኾናችሁ አላህን ፍሩ» አላቸው፡፡
በዚህ የግንኘነት መረብ ውስጥ የሚገኙት ነገሮች በሙሉ ለሽያጭ የማይውል ስለሆኑ ነፃ ነው በተጨማሪም ከ © 2006 - 2021 ዓ.ም ድረስ የህፃናት መጽሐፍ ቅዱስ መብቱ የተጠበቀ ነው፡፡ | ሌሎች ቋንቋዎች | Privacy Policy
በ1989 ወደ አሜሪካን ሀገር ተሰደድኩ። በ2006 ወደ ሀገሬ ተመልሼ የኢንቨስትመንት መሬት ብጠይቅም ማግኘት አልቻልኩም። ለመስራት በነበረኝ ፍላጎት መሬት ተከራይቼ ስሰራ ቆይቻለሁ። በ2008 ዓ.ም ጎንደር ላይ በነበረው ሰልፍ ከሕዝብ ጋር በመሆን የአቋም መግለጫ ሰጥተሃል በሚል ከታህሳስ 4/2009 ዓም ጀምሮ በመከላከያ ካምፕ ከታሰርኩ በኋላ፣ ጥር 13 ወደ ማዕከላዊ እስር ቤት ተወስጀ ታስሬያለሁ። እስከ ሰኔ 22/2009 ዓም ማዕከላዊ ታስሬያለሁ። ከእስር ተፈትቼ ወደ ጎንደር ከተመለስኩ በኋላ መሬት በመከራየት ስራ ለመጀመር በዝግጅት ላይ እያለሁ የካቲት 14/2010 ዓም ጠዋት 1 ሰዓት ወደ ቤተ ክርስትያን እየሄድኩ ከ30 በላይ በሚሆኑ የታጠቁ ሀይሎች ተይዤ እና በአደባባይ ተደብድቤ ያለ ወንጀሌ እስር ቤት እገኛለሁ።
ጓዴ ፈለቀ እባላለሁ። በ1990 በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት በ15 አመቴ ሀገራዊ ጥሪ ተቀብዬ ሰራዊቱን ተቀላቅያለሁ። በ1997 ዓም አመታዊ እረፍት ወስጄ ስመለስ የተወሰነ ቀን አሳልፈሃል በሚል ከሰራዊቱ አስወጥተውኛል። 7 አመት በላይ አገልግሎቴን በ305 ብር የትራንስፖርት ብር ብቻ ሰጥተው አባርረውኛል።
ይህ ሳይበቃቸው የካቲት 12/2010 ዓም ጠዋት 11 ሰዓት ከቤቴ ድረስ በመምጣት “አድማውን ያሳደምከው አንተ ነህ” ብለው አስረውኛል። በአሁኑ ወቅት በእስር ላይ እገኛለሁ።
የተወለድኩት በ1983 ጎንደር ከተማ ቂርቆስ አካባቢ ነው። እስከ 10ኛ ክፍል እድገተ ፈለግ ተማርኮ። የኮሌጅ ትምህርቴን አጠናቅቄያለሁ። ስራ አልያዝኩም። የካቲት 14/2010 ዓም “አድማ አስደርገሃል” በሚል ሰበብ በእስር ላይ እገኛለሁ።
አብርሃም እባላለሁ። የተወለድኩት ጉራጌ ዞን ነው። ትምህርቴን አቋርጬ ወደ ንግዱ አለም የዞርኩ በኋላ በተለያዩ ቦታዎች ሰርቻለሁ። ወደ ጎንደር በመምጣት በሆቴል ስራ ተሰማርቻለሁ። ግሪን ሀውስ እና አደት የሚባል ሆቴል ከፍቼ በመስራት ላይ እገኛለሁ። የካቲት 11/2010 ዓም ከሌሊቱ 11 ሰዓት ወደ ሚካአል ቤተክርስትያን እየሄድኩ እያለ “አድማ አድርገሃል፣ አድማ አስደርገሃል” በሚል ሰበብ ተይዤ ታስሬያለሁ። በአሁኑ ወቅት በእስር ላይ እገኛለሁ።
ግርማቸው ያለው እባላለሁ። የተወለድኩት ጎንደር ከተማ አባጃሌ ቀበሌ ነው። ጎንደር ውስጥ እየሰራሁ እኖር ነበር። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ መንግስት ስራ እንዳንሰራ፣ ሰርተን እንዳንጠቀም ተንኮል እየፈፀመብን ይገኛል። በዚህም ምክንያት ስራ አጥቼ ቆይቻለሁ። ሁሉም ነገር በዘር እየተለካ ከምንም አይነት ስራ እንዳንደርስ ብዙ ችግር ደርሶብናል።
በማንነታችን በሚደርስብን በደል ሳንሸማቀቅ ሌቦችንና ሀሰተኞችን ስንቃወም ኖረናል። ጎንደር ከተማ በተደረገ ተቃውሞ ሰበብ ወከባ ሲደረግብኝ ቆይቷል። በዘንድሮው ጥምቀት ንፁሁን የኢትዮጵያ ሰንደቅ አላማ ይዘሃል በሚል፣ እንዲሁም በማህበራዊ ሚዲያ ላይ ያለኝን ልዩነትና ተቃውሞ ስለምፅፍ በጥምቀት በዓል የያዝኩትን ሰንደቅ አላም ሰበብ በማድረግ የካቲት 13/06/2010 ዓም ጀምሮ ጎንደር አንደኛ ፖሊስ ጣቢያ ታስሬ እገኛለሁ።
ከታሰሩት መካከል መሳፍንት መዝገቡ፣ መጋቢት 3/2010 ዓም ቀበሌ 18 የታዘ ሲሆን 6ኛ ፖሊስ ጣቢያ ይገኛል። “ተደራጅተህ ካልሰራህ አንፈታህም” የሚል ጥያቄ ቀርቦለታል። መሳፍንት ከሁለት አመት በፊት በመካኒካል ኢንጅነሪንግ ተመርቆ፣ ስራ አላገኘም።
አብዛኛዎቹ ታሳሪዎች በ2008 ዓም ሕዝባዊ ሰልፍ መርተዋል በሚል ክትትል ሲደረግባቸው የነበሩ እንዲሁም በ2009 ዓ.ም በኮማንድ ፖስቱ ታስረው የተፈቱ እንደሆኑ ተገልፆአል።
የህወሓት ጁንታ ቡድን ምንም ነገር ከማድረግ የማይመለስ አረመኔ ድርጅት በመሆኑ ቤተክርስቲያን ውስጥ ገብቶ መመሸጉ የሚያስገርም እንዳልሆነ የገለጹት የሱማሌ ክልል ምክትል ፕሬዚዳንት አቶ ሙስጠፋ ሙሃመድ ራስወዳዶች ስለሆኑ በሰላም እጃቸውን ይሰጣሉ ብለው እንደማይገምቱ ተናግረዋል፡፡
በመስኪድ፣ በቤተ ክርስቲያን አጸዶች ፣ በአዛውንቶች መጦሪያና የህፃናት ማቆያ ጭምር የከፋ ጭፍጨፋ በማድረግ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት ሊሞክሩ እንደሚችሉ ያመለከቱት አቶ ሙስጠፋ፣ ህግ የማስከበር እርምጃው ሌላ አቅጣጫ እንዲይዝ ቤተክርስቲያን ውስጥ ገብተው መጠለላቸው የሚገርም እንዳልሆነ አስታውቀዋል። በዚያ ከመመሸግ ባሻገር እራሳቸው ቤተክርስቲያኑን ሊያጋዩ የሚችሉበት አጋጣሚ ሊኖር እንደሚችልም ጠቁመዋል ።
ከቅርብ ግዜ ታሪክ እንደምንረዳው ስልጣን ላይ በነበሩበት ወቅት ሆቴሎችን ሳይቀር እራሳቸው በቦምብ በማጋየት በሌላ ድርጅት ላይ ጣታቸውን ሲጠቁሙ እንደነበር ያመለከቱት ምክትል ፕሬዚዳንቱ፤ የተጀመረውን ህግ የማስከበር ዘመቻ ፈጥኖ ማጠናቀቅ ያስፈልጋል ብለዋል።
“የከሀዲው ህወሓት ቡድን አመራሮች እጅ አንሰጥም የሚሉት መጨረሻ ይታያል። ከታሪክ እንደምንረዳው ወጣቶችን እያስጨፈጨፉ በእነሱ ተገን ሆነው ስልጣን ላይ የሚቀጥሉ አምባገነኖች በመጨረሻ ሰዓት ላይ ባልተጠበቀ ሁኔታ እጅ ሲሰጡ፤ ባሳፋሪ ሁኔታ ሽንፈት ሲቀበሉ የታየበት የታሪክ አጋጣሚዎች አሉ”ብለዋል ።
በመቀሌ ላይ ድል እናደርጋለን በሚል ተስፋ ለማያሸንፉት ጦርነት ህዝቡን ለጥፋት ከሚዳርጉት በሰላም እጃቸውን ቢሰጡ የተሻለ ነው ያሉት አቶ ሙስጠፌ፣ እጅግ ሲበዛ እራስ ወዳድ በመሆናቸው ያደርጋሉ ተብሎ ግን እንደማይታሰብ አመልክተዋል።
‹‹ህግ የማስከበር ኦፕሬሽኑ በተሳካ ሁኔታ እየተካሄደ እንደሆነ የሚታወቅ ጉዳይ ነው። አብዛኛው አካባቢ ነፃ ወጥቷል። የቀሩት ደግሞ በቅርቡ ነፃ ይወጣሉ ተብሎ ይጠበቃል›› ያሉት አቶ ሙስጠፋ፤ የሱማሌ ክልል ህዝብና መንግስት የሚካሄደውን ህግ የማስከበር ሂደት እየደገፈ ይገኛል ብለዋል።
ወንጀለኛ ቡድኑን በቅርቡ በመከላከያ ሠራዊት ላይ ለፈፀመው አሳፋሪ ጥቃትና በተለያዩ አካባቢዎች በብሄርና በሃይማኖት የማጋጨት ወንጀሎች በሙሉ ተጠያቂ እንዲሆኑ ከፌዴራል መንግስት ጋር በጋራ እየሰሩ መሆኑን አረጋግጠዋል።
ሽንፈቱን መቀበል ያቃተው ጁንታው ቡድን የመሰረተ ልማት አውታሮችን ማውደም መጀመሩን የጠቆሙት የክልሉ ም/ፕሬዚዳንት ፣ይህ አይነት እኩይ ተግባር ለቡድኑ አዲስ አለመሆኑ ጠቁመዋል። በታሪክ እንደሰፈረው ትግል ጀምሬያለሁ ካለበት ጊዜ አንስቶ ሲፈፅመው የነበረ ተግባሩ እንደሆነም አስታውቀዋል።
ባጠቃላይ ቡድኑ 50 ዓመት ለሚሞላ ጊዜ የትግራይን ህዝብ የተለያዩ አጀንዳዎች በመስጠት አንድ ጊዜ ‹‹ተጨቁነሀል›› በሌላ ግዜ ደግሞ ‹‹በሌሎች ላይ የበላይነት ይኖርሃል›› እንዲሁም ‹‹ልትጠቃ ነው›› የሚል ቅስቀሳዎችን እያደረገ ወጣቶችን ወደ ጦርነት በመክተት እያስጨፈጨፈ ቆይቷል። ህዝቡም ሰላም እንዳያገኝ ሲሰራ ኖሯል። በመሆኑም ከማንም በላይ ይህ ቡድን መወገዱ የሚጠቅመው ለትግራይ ህዝብ መሆኑን ተናግረዋል።
‹‹ህዝቡ የሰላም አየር አግኝቶ ከቀሪው ኢትዮጵያ ህዝብ ጋር በእኩልነት የሚኖርበት ቀን በቅርብ ግዜ ውስጥ ይመጣል። እንደ ድሮውም ጫካ ለጫካ እየዞሩ የሚመጣ ድል የለም›› ያሉት ምክትል ፕሬዚዳንት ሙስጠፋ፤ ትግል አላማ ሲኖረው እንጂ ለበላይነትና ሌሎችን ሰላም ለመንሳት ከሆነ አይሳካም ብለዋል። የትግራይ ህዝብም ይሄ አካሄድም የሚጠቅም ባለመሆኑ ከትህነግ እኩይ አላማ በተቃራኒ ሊቆም እንደሚገባም አመልክተዋል።
እንደ ምክትል ፕሬዚዳንቱ ገለፃ፤ የጁንታው የህወሓት ቡድን በቀጥታ ግንባር ላይ ከመዋጋት ባሻገር በሌሎች ክልሎች ውስጥ ሰላም እንዳይኖርና ይሰራል። ከዚህ ቀደምም የአብዲ ኤሊን አስተዳደር በመጠቀም በኦሮሚያና የሱማሌ ክልል መካከል ግጭት እንዲፈጠር፤ የሃይማኖት ሁከት እንዲነሳ በአጠቃላይ በምስራቅ ኢትዮጵያ ቀውስ እንዲፈጠር ሲሰራ ቆይቷል። ይህ እኩይ አላማ እንዲከሽፍ በተደረገው ፈጣን የአስተዳደርና የፀጥታ መዋቅር ማስተካከያና ህዝቡ ከክልሉ የለውጥ ሃይል ከጎን በመቆሙ ሳይሳካ ቀርቷል።
የክልሉ መንግስት ከኬኒያ እስከ ጅቡቲ እንዲሁም እስከ ሶማሊያ ድረስ ሰፊ ድንበር በልዩ ሃይሉ የመጠበቅ ኃላፊነት ወስዶ እየሰራ ነው። አሁን ላይ በአካባቢው ያለው የጁንታው ኔትወርክ ተበጣጥሷል። እረብሻና ሁከት ለመፍጠር መሞከራቸው ግን አንድም ቀን አቁመው አያውቁም። በዚህ አካባቢ ብቻ ሳይሆን በደቡብ፣ በቤኒሻንጉልና በተለያዩ አካባቢዎች ላይ ግድያዎችን እየፈፀሙ ዜጎች በለውጡ ላይ ተስፋ እንዲቆርጡ ለማድረግ እየሚከሩ ነው። በመሆኑም መላው ኢትዮጵያዊ ይሄን እኩይ ተግባር በተባበረ ክንድ በቅርቡ ሙሉ ለሙሉ እንደሚያስወግድ ያላቸውን ከፍ ያለ ተስፋ ገልጸዋል ።
ኽቡራት ኣሓትን ኣሕዋትን ብቀዳምነት ቅንያት ናጽነት ስለ ዝኾነ ንመላእ ህዝብና ዮሃና ንብል። ምስኡለጊቡ ድማ ሰማእታትና ዝዝከሩሉ ግዜ ስለ ዝኾነ፡ ንስድራ �...
ሃሎ ኤሌሳቤት። ላዪድር ካን ኢሕ ካዪን አማርኛ፤ ኢሕ ካን ኣቤር ግዕዝ ሌስን, ኡንድ ማን ካን ዳሚት ኣውሕ ዶዪች ሽራዪብን። ካንስት ዱ ዳስ ሌሴን? ሰላም, ሴባስቲኣን
ኢትዮጵይን ሃት ኢሕ ቢስሄር ኒሕትስ ፁ ቱን። ኣበር ኢሕ ማግ ሽሪፍትን፣ ኡንድ ግዕዝ ግፈልት ሚር ብሶንደርስ ጉት። ኢሕ ቢን ኖዪጊሪግ፣ ኦብ ቲም ዳስ ሌስን ካን!
በቅርቡ ነው - 12 ቀን ገደማ፡፡ በካዛንቺስ የታክሲ ረዳቶች “በአቋራጭ በአዲሱ በሲግናል መገናኛ” እያሉ በሚጠሩት መንገድ ወደ ሰፈሬ እየሄድኩ ነበር፡፡ ልማድ ሆኖብኝ ምግብ ቤትም ሆነ ታክሲ ላይ አስቀድሞ መክፈል እወዳለሁ፡ ከየት አመጣሁት መሰላችሁ? “ሂሳብ በቅድሚያ” ከሚሉ አገልግሎት ሰጪዎች፡፡ ታዲያ ያንን ለምጄ በቅድሚያ ካልከፈልኩ፣ ዕዳ ያለብኝ ያህል ይሰማኛል፡፡
አስቀድሞ መክፈል ጥቅም አለው፡ ታክሲው አገልግሎት እየሰጠኝ ነው፡፡ ለተጠቀምኩበት አገልግሎት ደግሞ ተገቢውን ሂሳብ መክፈል ግዴታዬም ነው፡፡ ታዲያ ረዳቱ፤ “እዚህ ጋ፣ እዚያ ጥግ፣ …” ወይም ጋቢና ከሆንኩም ትከሻዬን እየነካ “ሂሳብ” እስኪለኝ መጠበቅ የለብኝም - አስቀድሜ እከፍላለሁ፡፡
ታክሲ ላይ፣ ሂሳብ ሳይጠየቁ መክፈል ሥልጣኔ ነው - መብትና ግዴታውን የሚያውቅ ኅብረተሰብ ተግባር፡፡ ረዳቱ “ሂሳብ” እያለ ሲጠይቅ ምን እያለ እንደሆነ አስባችሁ ታውቃላችሁ? “እናንተ መብታችሁን እንጂ ግዴታችሁን የማታውቁ ሰዎች! ለሰጠኋችሁ አገልግሎት ሂሳቤን ስጡኝ …” እያለ ነው፡ የእናንተን አላውቅም እንጂ እኔ የምረዳው እንደዚያ ነው፡፡
አንዳንዱ ታዲያ ካልጐተጐቱት ሂሳብ አይከፍልም፡፡ አንዳንድ ጊዜ እኔ እየከፈልኩ እያየ ከጐኔ የተቀመጠ ሰው በግል እስኪጠየቅ ድረስ መጠበቅ ግርም ይለኛል፡፡ አንዳንዱ ደግሞ “ሂሳብ” ሲባል ምላሽ አይሰጥም፡ በሐሳብ የተዋጠ ወይም ቃሉ የተሰነዘረው ለእሱ እንዳልሆነ በመምሰል ዝም ይላል፡፡ ልጅ በድጋሚ አበክሮ ሲጠይቅ የባነነ በመምሰል “እኔን ነው እንዴ የምትለው?” በማለት ይጠይቃል - መክፈል ግዴታው ያልሆነ ይመስል፡፡
የተቀመጠው መጨረሻ ካሉት ወንበሮች ፊት ባለው ረድፍ ጥግ ነው፡፡ ረዳቱ ልጅ ከሁሉም ተሳፋሪ ሂሳብ ተቀብሎ እሱ ብቻ ስለቀረ፤ “ሂሳብ” በማለት ጠየቀው፡፡ ሰውዬውም “እኔን ነው?” አለ፡፡ ልጁም “አዎ!” ሂሳብ ስጡኝ ሲል መለሰ፡፡ ሰውዬው እርጋታ በተሞላው አነጋገር ጀነን ብሎ “አብረን አይደል እንዴ የምንሄደው? ምን አስቸኮለህ?” በማለት ጠየቀው፡፡ ልጁም፤ “እርስዎ ብቻ ነው የቀሩት” አለው፡፡
“እሺ! ሂሳብ ስንት ነው?” አለው፡፡ ነገረው፡፡ አሁንም ፍፁም እርጋታ በተሞላው አነጋገር “ውይ! ለዚች ነው እንዴ?” ብሎ ሰጠው፡፡ መክፈል እንዳለበት እያወቀ እንዲህ ዓይነት ንትርክ ውስጥ መግባት ምን አመጣው?
አንድ ቀን ያስተዋልኩት ደግም ለየት ያለ ነው፡፡ ጊዜው ሩቅ ቢሆንም ከታክሲ ትዝብቶቼ አንዱ ነው፡፡ ከሾፌሩ ጐን የተቀመጠው ደልደል ያለ ሰው፤ በንዴት ጦፎና ሰውነቱ እየተንቀጠቀጠ የስድብና የእርግማኑን መዓት ያወርዳል፡፡ ትኩረቴ ወደ ሌላ ስለነበርና ምን እንደተፈጠረ ስላላወቅሁ፣ ከጐኔ የተቀመጠችውን ሴት “ምን ተፈጠረ?” አልኳት፡፡ “ዝም ብሎ ነው ባክህ፡፡ ረዳቱ ትከሻውን ነክቶ ሂሳብ ስላለው ነው” አለችኝ፡ የሰውዬው ሁኔታ ያልተለመደ ስለነበር፤ ሁሉም ሰው በአንክሮ ያዳምጠው ነበር፡ “…እኔ ለራሴ ትከሻዬን ሲነኩኝ አልወድም - አመል አለብኝ፡፡ ዝም ብሎ ሂሳቡን አምጣ አይለኝም እንዴ? …” እያለ ስድቡን ቀጠለ፡፡ ይታያችሁ ልጁ፤ ሰውዬው አመል እንዳለበት አያውቅም፡፡ ሌላም ጊዜ እንደሚያደርገው ትከሻውን ነክቶ ጠየቀው፡፡ ምኑ ላይ ነው የልጁ ጥፋት፡፡ አስቀድሞ ከፍሎ ቢሆን ኖሮ ችግሩ አይፈጠርም ነበር፡፡
ሌሎችም አሉ፡፡ በተለይ ሦስት፣ አራት፣ … ወጣቶች ከሆኑ፣ ሌላው ተሳፋሪ ሲከፍል፣ እነሱ የባጥ የቆጡን እየቀደዱ መሳቅ ነው፡ ረዳቱ፤ “ሂሳብ” ሲላቸው አይሰሙትም፡ ድምፁን ከፍ አድርጐ “ሂሳብ” ሲላቸው አንዱ “ቀስ በል አንተ! ምን ያስጮህሃል? ቀስ ብለን ስንወርድ ይከፈልሃል” ይላል፡፡ የተቀሩት ሐሳቡን ደግፈው አንዳንድ ቃል ከወረወሩ በኋላ ሳቃቸውን ይለቃሉ፡፡ እዚህ ላይ ሁሉንም ተሳፋሪ፣ ሁሉንም ወጣት እያልኩ እንዳልሆነ ይታወቅልኝ፡፡ እንዲያውም በጣም ጥሩ በሆነ ሥነ ምግባር ወደ ቦርሳና ኪሳቸው የሚገቡ በጣም በርካቶች ናቸው፡፡ እዚህ ላይ አንድ ቀን የሰማሁትን ልንገራችሁ፡፡
ረዳቱ፣ ሂሳብ ሰብስቦ ሳይጨርስ፣ መስኮት ከፍቶ መጥራት ጀመረ፡፡ ታክሲው ጉዞ ሲጀምር ልጁ ወደ ሂሳብ መሰብሰቡ ሳይመለስ ቀረ፡፡ በዚህ ጊዜ በ20ዎቹ መጨረሻ የሚገመት ወጣት ጠርቶት “እንካ ሂሳብ” አለው፡፡ ረዳቱ ዝም ብሎ የቆመው ከሁሉም ተሳፋሪ የተቀበለ መስሎት ነበር፡፡ ነገር ግን ወጣቱ በታማኝነት ጠርቶ ስለሰጠው “ምናለ ሁሉም እንዳንተ ሳይጠየቅ በከፈለ!”
አይ የእኔ ነገር! የጀመርኩላችሁን ሳልነግራችሁ ወደ ሌላ ችግር ገባሁ አይደል! ይቅርታ! አሁን ልጨርስላችሁ፡፡ የዚያን ዕለት ከሾፌሩ ጐን ነበር የተቀመጥኩት፡፡ አስቀድሞ የመክፈል “አባዜ” አለብኝ ብያችሁ የለ? ትንሽ ሜትሮች እንደተጓዝን 3 ብር ሰጥቼው መልስ መጠባበቅ ጀመርኩ፡፡ ከጐኔ የነበረውም ወጣት፣ እኔ ስሰጥ አይቶ ከብዙ ብሮች መካከል አምስት ብር አውጥቶ ሰጠው - ሳይጠየቅ፡ ረዳቱ ወዲያውኑ 2 ብር ሰጥቶት ኋላ ከተቀመጡት ለመሰብሰብ ዞረ፡፡
20 ሳንቲም መልስ ነበረኝ፡፡ ሳንቲም ስለሌለው ይሆናል፤ ከሁሉም ሰብስቦ ሲያበቃ ይሰጠኛል በማለት ጠበቅሁ፡፡ ልጁ ግን እኔንም ከጐኔ የነበረውን ወጣትም ዝም አለን፡፡ ልጠይቅ ብዬ ምን አስቸኮለኝ? ብዬ ችላ አልኩኝ፡፡ መውረጃዬ ሲቃረብ “መልስ አለኝ፤ መውረጃዬ ደርሷል” አልኩት፡፡ “ፋዘር፤ ሳንቲም ስለሌለኝ ነው፤ ሲወርዱ እሰጦታለሁ” ብሎ አረጋጋኝ፡፡ መውረጃችን ስንደርስ እኔም ወጣቱም መልሳችንን ሳንቀበል ወረድን፡፡ መልሴን ሳልቀበል መውረዴ ትዝ ያለኝ ሌላ ታክሲ ውስጥ ገብቼ ሂሳብ ለመክፈል ስዘጋጅ ነው፡፡
ታዳያ፤ “መጨረሻ እሰጦታለሁ” ብሎ ሳይሰጠኝ በመቅረቡ በጣም ተናደድኩ፡ “ምን ዓይነቱ ገብጋባና ቋጣሪ ነህ? ለ20 ሳንቲም ብለህ ትንጨረጨራለህ?” አላችሁኝ? አዎ! እንዳላችሁት ይሁንላችሁ - ገብጋባ፣ ቋጣሪ፣ …ነኝ፡፡ ቆዩ አንድ ነገር ልጠይቃችሁ፡፡ በዘንድሮ የኑሮ ውድነት 20 ሳንቲም ቀላል ነው እንዴ? 4 ጊዜ 20 ተጠራቅሞ’ኮ ነው 80 የሚሆነው፡ እውነቱን ለመናገር የተናደድኩት በሳንቲሙ አይደለም፤ “መጨረሻ ስንደርስ መንዝሬ እሰጦታለሁ” ብሎ ስላታለለኝ ነው፡፡ እኔን በጣም ያሳሰበኝና ብዕሬን እንዳነሳ የገፋፋኝ ግን ኅብረተሰባችን ወዴት እየሄደ ነው? የሚለው ነው፡፡
እኔ በታክሲ ረዳቶች ስታለል የበቀደሙ የመጀመሪያ አይደለም - ብዙ ጊዜ ተታልያለሁ፡፡ በቅርብም ሆነ ራቅ ባለው ጊዜ ብዙ ተጭበርብሬአለሁ፡፡ ቀደም ባለው ጊዜ ጋቢና ተቀምጬ 10 እና 50 ብር ሰጥቼ መልስ ሳልቀበል ወርጃለሁ፡፡ ጋቢና ተቀምጣችሁ ወደ ኋላ 10፣50፣ … ብር አትስጡ - እንደእኔ ልትረሱ ትችላላችሁ፡፡ ከሁሉም አንድ የማልረሳው ትዝታ አለኝ፡፡ ድሮ ነው - የታክሲ ዋጋ ከአንድ ብር በታች በነበረበት ጊዜ ይመስለኛል፡፡ የራሴን ሂሳብ ከፍዬ መልስ አልተቀበልኩም፡፡ አንዲት ሴት ወርዳ፣ ረዳቱን “መልሴን ስጠኝ” ትለዋለች፡፡ ልጁ ሳንቲም አልነበረውም፤ በጣም ተጨነቀ፡፡ “እባካችሁ ሳንቲም ካላችሁ ተባበሩኝ” እያለ ተማፀነ፡፡ አንዳንድ ሰዎች የልጁን ጭንቀት አይተው ወደ ኪሳቸው ገቡ፡፡ እኔ ቀድሜ 60 ሳንቲም ሰጠሁት፡፡ አሟልቶ ሰጣትና ሴትዮዋ ሄደች፡፡ እኔም መውረጃዬ ሲደርስ፣ መልሴንና ያበደርኩትን 60 ሳንቲም ሳልቀበል ወረድኩ፤ ልጁም አስታውሶ አልሰጠኝም፡፡ ያ ድርጊት እስከ ዛሬ ይቆጨኛል - መልስ ባለመቀበሌ ሳይሆን ቸግሮት ያበደርኩትን ሳንቲም ሳይሰጠኝ በመሄዱ፡፡
የታክሲ ረዳቶች ብዙ ጊዜ ዱርዬ፣ አታላዮች፣ ጨካኝ፣ ለተሳፋሪ ግድ የሌላቸውና የሚያንጓጥጡ፣ … ተደርገው ቢገለፁም፤ ከዚህ በተቃራኒው ጨዋ፣ መልካም ሥነ ምግባር ያላቸው፣ ሰው አክባሪ፤ … የሆኑ በርካቶች ናቸው፡፡ 5፣10፣20፣25፣ … ሳንቲም ጐድሎ ሲሰጣቸው፣ ሳያቅማሙ ይቀበላሉ፡፡ በተለይ ክፍያን በተመለከተ እውነቱን ከነገሯቸው ጣጣ የላቸውም፤ በነፃ ሁሉ ያሳፍራሉ፡፡ መልስ ሳይቀበል ዕቃ ረስቶ፣ … የሚወርድ ካለ፤ አስታውሰውና ጠርተው የሚሰጡ በርካቶች መሆናቸውን እመሰክራለሁ፡፡
ሌላው የታክሲ ድራማ እኔና ጓደኛዬ “የኢትዮጵያ ክፋት” የምንለው ነው፡፡ በሥራ መግቢያና መውጪያ ሰዓት ከፍተኛ የትራንስፖርት እጥረት አለ፡፡ ታዲያ ብዙ ሰው ተሰብስቦ ትራንስፖርት ሲጠብቅ አንድ ታክሲ ብትመጣ፤ ሰው የሚራኮተው፣ የሚንገላታው፣ የሚጐዳው ወድቆ የሚቆስለው፣ ኪስና ቦርሳው የሌላ ሲሳይ የሚሆነው፣ … በሰዓቱ ሥራ ለመግባት ወይም ወደ ቤቱ ለመሄድ ሳይሆን ክፋት ነው፡፡
እንዴት ለክፋት ነው ትላለህ? ምን ዓይነቱ ጨካኝ ብትሆን ነው በደግነትና በሩህሩህነቱ የሚታወቀውን ኢትዮጵያዊ “ክፉ ነው” የምትለው? ሊባል ይችላል፡፡ ለቃሉ አጠቃቀም አማራጭ ስላጣሁ ይቅርታ እጠይቃለሁ፡፡ በተግባር የሚታየው ግን እንደዚያ ስለሆነብኝ ነው፡፡
ከሚጋፉት ሰዎች መካከል ጠንካራ ሆኖ ወይም ዕድል ቀንቶት ወደ ታክሲ የገባ ሰው የሚያስደስተው ትራንስፖርት ማግኘቱ ሳይሆን ሌላውን ገፈታትሮ መቅደሙ ይመስለኛል፡፡ አንድ ቀን አንድ ተሳፋሪ ተንደርድሮ እንደገባ፣ ጥግ ያለው ወንበር ላይ መቀመጥ ሲገባው፣ ከወዲህ ያለው ወንበር ላይ ተቀምጦ፣ ወደ ኋላ ተንጋሎ ወደ ጐን ተጣምሞ “ቅርብ ነው የምወርደው” እያለ፣ ሌሎች ከኋላ ያለውን ወንበር እንዳይዙ መንገድ ይዘጋል፡፡ ይኼ የሚካድ ነው?
ረፋድ ላይም ሆነ ከሰዓት በኋላ ታክሲዎች ተሳፋሪ አጥተው በጥሪ ጉሮሮአቸው ሲደርቅ፣ ታክሲው ባዶ ሆኖ ቀድሞ የገባ ሰው ድርጊትም ተመሳሳይ ነው፡፡ አብዛኛው ተሳፋሪ ጫፍ ላይ ይቀመጥና ሌላ ሰው ሲመጣ፣ ወደ ኋላ ተንጋሎና ተጣምሞ “እለፍ” ይላል፡፡ ይኼ ውሸት ነው?
እዚህ ላይ “ልክ አይደለህም፤ first come, first serve” ነው፤ (ቀድሞ የመጣ ቀድሞ የመምረጥ ወይም የመጠቀም ዕድል አለው እንደማለት ነው) የሚል የነጮች አባባል አለ ሊባል ይችል ይሆናል፡፡ መሠረተ ሐሳቡን እቀበላለሁ፡፡ እኔ እንደገባኝ አባባሉ ቀድሞ የመጣ የተሻለውን ምቹና ጠቃሚ ነገር መምረጥ ይችላል ማለት ይመስለኛል፡ ከተሳሳትኩ እታረማለሁ፡፡ ታክሲ አቀማመጥን ያየን እንደሆነ መጀመሪያ ገብቶ የጠርዙን መቀመጫ የያዘው ሰው ያለበትን ሁኔታ በአይነ-ኅሊና እናስተውል፡፡ ወደ ኋላ ተንጋሎና ተጣምሞ “እለፍ” ይላል፡፡ መተላለፊያው ጠባብ ነው፡፡ በአንድ ጊዜ ሁለት እግር እንደ ልብ ማሳለፍ አይችልም፡፡ እለፍ የተባለው የተቀመጠውን ሰው እግር እየታከከ፣ ጫማ እየረገጠ፣ … እየተደናቀፈ ያልፋል፡፡
ታዲያ ይኼ ምኑ ነው ምቾት? መጣመሙ? ወደ ኋላ መንጋለሉ? መጨናነቁ? መጣበቡ? … እኔ እንዲህ ዓይነት ምቾት አይገባኝም፡፡ ይልቅስ እንደገባ ጥግ ካለው ወንበር ላይ ቢቀመጥ አንዳች እንግልት ሳይደርስበት ካሰበበት ይደርሳል ነው የምለው፡፡ ይኼ ችግር “ክፋት” እንጂ ከምን መጣ?
ሌላው ሰበብ በጥግ በኩል ከተቀመጥኩ ፀሐይ ያገኘኛል የሚል ነው፡፡ በእርግጥ በየዋህነት ከታየ አባባሉ እውነት ሊመስል ይችላል፡፡ ነገር ግን የ”ክፋቱ” ድርጊት፣ በክረምትና ፀሐይ ከጠለቀች በኋላ በምሽትም አይቆምም፡፡ ሌላው ምክንያት ደግሞ “ቅርብ ነው የምወርደው” የሚለው ነው፡፡ ልብ በሉ! እንዲያ ሲል የሰማችሁት ሰው፤ እየተጣመመ ሰው ሲያስገባና ሲያስወጣ ታያላችሁ፡፡ ቀድሞ የተቀመጠው፤ ሌላው የት እንደሚወርድ አውቆ ነው “ቅርብ ነው የምወርደው” የሚለው? ይኼን ክፋት እንጂ ምን ትሉታላችሁ?
ሞቅ ያለ ጨዋታ የያዙ ጓደኛማቾች፤ ባዶ ታክሲ ውስጥ ቢገቡ ጐን ለጐን አይቀመጡም፡፡ አንድ መደዳ ባሉ ሁለት ወንበሮች ጐን ለጐን አይቀመጡም፡፡ በሁለት መደዳ ባሉ ሁለት የጠርዝ ወንበሮች ላይ ተቀምጠው ጨዋታቸውን ይቀጥላሉ፡፡ ሌላ ተሳፋሪ ሲመጣ እንደተለመደው ተጣምመው “እለፍ” ይላሉ፡፡ ኋላና ፊት ተጣምሞ ከማውራት ጐን ለጐን ተቀምጦ መጫወት አይሻልም? መልሱን ለእናንተ ትቻለሁ፡፡
በአንድ ወቅት ከጓደኛዬ ጋር ከሳሪስ ስንመጣ የታዘብነውን ለጫውታችሁ፡፡ ታክሲዋ ልትሞላ አንድ ሰው ብቻ ነው የሚጐድላት፡፡ ሾፌሩ እዚያው ነበር መሙላት የፈለገው፡፡ እኛ “ኧረ ረፈደብን አንድ ሰው ነው የቀረህ ንዳው እንጂ፡- … እያልን ስለተነጫነጭንበት ሞተሩን አስነስቶ ጉዞ ጀመርን፡፡ ጥቂት እንደተጓዘ አንድ ወፍራም ዘንካታ ሴት ምልክት አሳይተው አስቆሙ፡፡ በ30ዎቹ መጀመሪያ የሚገኝ ጐልማሳ፣ ጠርዙ ወንበር ላይ ተቀምጦ ስለነበር እንደተለመደው ተጣሞና ተንጋሎ “እለፉ” አላቸው፡፡
ታዲያ እኒያ ወፍራም አዛውንት እንዴት ሆነው ይለፉ? ጭንቅ ሆነ፡፡ “እሺ!” ብለው አፍንጫውን አንዳች በሚያህለው መቀመጫቸውን እየታከኩ ትግል ጀመሩ፡፡ ነገር ግን ምንም ያህል መንቀሳቀስ አልቻሉም፡ ይኼኔ፤ “ኧረ አፈኑኝ’ኮ” እያለ ጮኸ፡ እሳቸውም ጭንቀቱ ተሰምቷቸው “ምን ላድርግ ልጄ? ወድጄ መለሰህ? ቸግሮኝ ነው” አሉት፡፡ እኔና ጓደኛዬ ተያይተን ፈገግታ ተለዋወጥን፡፡
ሁኔታውን ይከታተሉ የነበሩ ተሳፋሪዎችም በጐልማሳው ድርጊት ደስተኛ እንዳልሆኑ ያስታውቃል፡፡ አንዱ “እንዲህ ከመሆን ቀድሞውኑ ምን ነበረበት ጠጋ ብለህ ብታስቀምጣቸው ኖሮ?” አለ፡፡ ሌላም ድምፅ ተከተለ፡፡ “አሁንም በምንም ዓይነት መንገድ ማለፍ አይችሉም፡፡ ምናለ ተነስተህ ብታሳልፋቸው?” አለ፡፡ ያን ጊዜ እንደምንም ብሎ በተጣመመበት በኩል ቁና እየተነፈሰ ተንሸራቶ ከወንበር ሲወርድ፣ እሳቸውም አልፈው ተቀመጡና ጉዞው ቀጠለ፡፡ ታዲያ ይህን የመሰለውን ድርጊት ምን ትሉታላችሁ? ደግነት? እኔ ግን “የሐበሻ ክፋት” ከማለት በስተቀር ምንም ትርጉም አላገኘሁበትም፡፡
ይህ ተግባር የሚፈፀመው ልጅ፣ ወጣት፣ ጐልማሳ፣ አረጋዊ፣ ሴት፣ ወንድ ሳይባል በሁሉም የኅብረተሰብ ክፍል ነው፡፡ እኔ በተለይ የዚህ የወገብ መጣመም አስግቶኛል፡፡ እነዚህ የተሠራንባቸውን ጂኖች አሉ አይደል… ሳይንቲስቶች አዳብቴሽን የተባለ ዘዴ የማንጠቀምባቸውን ትተው የምንጠቀምበት መንገድ እንደሚላመዱ ይነግሩናል፡፡ ስለዚህ ወደፊት ታክሲ ተጠቃሚዎች ሽንጠ ጠማማ ልጅ ሊወልዱ ይችላሉ የሚል ስጋት አለኝ፡፡
ሌላው የታክሲና አውቶቡስ ላይ ድራማ ምንዛሪ ነው፡፡ አንዱ ደረቱን ነፍቶ መቶ ብር አውጥቶ ይሰጣል፡፡ የታክሲው ረዳት ፊቱን ቅጭም አድርጐ “ኧረ የለንም ይፈልጉ” ይላል፡፡ ባለ መቶ ብሩም መልሶ “ፈልግ እንጂ! እኔ ከየት አመጣለሁ? ስለሌለኝ አይደል እንዴ እሱን የሰጠሁህ?” ይላል፡፡ ልጁም “ምንም አልሠራሁም፤ ገና ከጋራዥ መውጣቴ ነው” ይላል፡፡ ባለ ብሩም “ፈልግ ፈልግ መመንዘር’ኮ ሥራህ ነው፡፡ እኔ ከየት አመጣለሁ? የለኝም ብያለሁ” ይላል፡፡ ከተሳፋሪው መኻል ዝርዝር ያለው፣ “አትጣሉ እኔ እመነዝርላችኋለሁ” ይልና ያለመግባባቱን ያበርዳል፡፡
ለነገሩ እኛ’ኮ ነን ዝርዝር ይዘን መሳፈር ያለብን፡ ለምን መሰላችሁ? ታክሲ የማጓጓዝ እንጂ እንደ ባንክ የምንዛሪ አገልግሎት መስጠት አይጠበቅበትም፡፡ ለምሳሌ ከተሳፋሪው አብዛኛው ወይም ግማሹ መቶ ብር ቢሰጥ ረዳቱ ለዚያ ሁሉ ሰው ምንዛሪ ከየት ያመጣል? ሊኖረው አይችልም፡፡ ትናንት የሠራውስ? እንዳይባል ያንንማ ለባለንብረቱ አስረክቧል፤ የለውም፡፡ ስለዚህ እኛ ነን ዝርዝር ብሮችና ሳንቲም ማዘጋጀት ያለብን፡፡ ድሮ አንድ ባለ ላዳ ታክሲ ሾፌር ያለኝ ነገር አይረሳኝም፡ “ቅድም ባንክ ቤት ገብቼ 50 ብር መነዘርኩ፡ አራት ሰዎች አስር፣ አስር ብር ሠጡኝና መለስኩላቸው፡ አሁን የተሳፈራችሁት አስር አስር ብር ብትሰጡኝ ከየት አመጣለሁ? እንደዚያ ከሆነማ ባንክ ቤት ሆንኩ ማለት ነው” ያለው ትዝ ይለኛል፡፡ እኔ በባስም እሄዳለሁ፤ እንዳገኘሁት ነው የምሳፈረው፡ አንድ ቀን በአውቶቡስ ተሳፍሬ አንድ ሰው መቶ ብር ሰጥቶ “ትኬት ቁረጪልኝ” አለ “ዝርዝር የለኝም” ስትል ነገረችው፡ “ሥራሽ አይደለም?” እኔ ልፈልግልሽ ነው እንዴ?” በማለት በስድብ ይሞልጫት ገባ፡፡ በዚህ ጊዜ አጠገቤ የነበረ ሰው “በውጭ አገር’ኮ አውቶቡስ የምትሳፈረው ቅንስናሽ ብሮችና ሳንቲሞች ይዘህ ነው፡፡ እዚያ ቲኬት የሚቆርጥልህ ሰው የለም - ራስህ ነህ የምትቆርጠው፡፡ ስለዚህ ቅንስናሽ ሳንቲሞችና ብሮች መያዝ አለብህ፡፡ እኛ መች ይሆን የምንሠለጥነው?” አለ፡፡ እኔም የሰውዬውን ሐሳብ ስለምጋራ፣ በታክሲም ሆነ በአውቶቡስ ስንሳፈር ዝርዝር ብሮችና ሳንቲም ብንይዝ የሥልጣኔ ምልክት ነው እላለሁ፡፡
ሌላው ችግራችን ምን መሰላችሁ? በድህነት ስለሾቅን ይመስለኛል፡፡ መጨናነቅ እንወዳለን፡፡ አንድ ነገር ስናደርግ ካልተገፋፋንና ካልተጨናነቅን በስተቀር የሚሆን አይመስለንም - በዳቦው፣ በዘይቱ፣ በስንዴው፣ … በሁሉም ሰልፍና ግፊያ ለምደናላ! አንድ አውቶቡስ 30-40 ሰዎች ማስቀመጥ ይችላል፡፡ አውቶቡስ ሲመጣ ከ5 ወይም 10 የማይበልጡ ሰዎች ለመግባት ሲሽቀዳደሙ አይታችሁ አታውቁም? ካላጋጠማችሁ ለማየት ሞክሩ፡፡ በነገራችን ላይ ሰሞኑን ሜክሲኮ አካባቢ ያየሁት ነገር ደስ ብሎኛል፡፡ ቡናና ሻይ ልማት ጽ/ቤት ፊት-ለፊት ታክሲዎች ይቆማሉ፡፡ ታዲያ ሰሞኑን የቦሌ ታክሲዎች እጥረት አለ፡፡ ስለዚህ ጧት ጧት በርካታ ሰው ታክሲ ጥበቃ ይንገላታል፡፡ 10 እና 15 ደቂቃ ታክሲ ሲጠብቅ የቆየ ሰው እያለ፣ አንድ ታክሲ ስትመጣ ገና እቦታው የደረሰ ወጣት በጉልበት ተጋፍቶ ይገባል፡፡ ጉልበት የሌላቸው አቅመ ደካሞች፣ ልጆች፣ አረጋውያን፣ ነፍሰ ጡሮች ቆሞ መዋል ነው፡፡ ታዲያ የአካባቢው ተራ አስከባሪዎች ምን አደረጉ መሰላችሁ? ሰውን እንደ አመጣጡ ያሰልፋሉ፡፡ ከዚያም አንድ ታክሲ ስትመጣ 12 ሰው ቆጥረው ተሳፈሩ ይላሉ፡፡ የቀሩት ደግሞ እንደ ተሰለፉ ሌላ ታክሲ ይጠብቃሉ፡፡ ወደ ሰልፍ መመለሳችን ባይደገፍም ጊዜያዊ መፍትሄነቱ አይነቀፍም፡፡ ዘላቂው መፍትሄ ግን ይሄ አይደለም - በቂ ሚኒባስ ማቅረብ ነው!
ከታሪክ እንዳየነው የዘር ፍጅት እየተቃረበ ሲመጣ እንዲህ ነው የሚያፈዘው ፣ የሚያደነዝዘው ።ሁልህም ይህ አደገኛ ወቅት የቀረበ መሆኑን ወገን ለወገኑ እንዲያስረዳ የሩዋንዳን የቱሲዎች ታሪክ ከ20 ዓመት በፊት እንመርምር ።
አሁን ኢትዮጵያን እየገዛ ያለው የአንድ ቋንቋ ተናጋሪ ቡድን በጎንደር ላይ ያቀደው ማሳከር የዘር ፍጅት ከመጀመሩ በፊት ሕብረተ ሰቡን የግድ ማንቃት ( አዌር) ማድረግ የግድ ይለናል የጎንደር ሕዝብ እጅግ አደገኛ በሆነ ሁኔታ ተከቦ ይገኛል ።
በክልሉ ልዩ ኃይል ከሚባሉት ውጭ የመደበኛና ኮማንዶ የአግዓዚ ጦር በተጨማሪ የአርማጭሆን ሰላማዊ ገበሬ እንዲጨፈጭፉ እስከአፍንጫ የታጠቁ የትግራይ ሚሊሻ ጦር ትዕዛዝ በመጠባበቅ ላይ ናቸው ከዓመት በፊት በጠገዴ ጀምረውት ነበር ወቅቱን ልክ እንዳሁኑ ባለመጠበቁ ምክንያት በቂ ስራ እስከሚሰራ ና ሕብረተ ሰቡን የሚተለልበት ቀጥታ በትግሬ ሚሊሻ ከሚከናወን ሌላ ዘዴ ተፈልጎ የቅማንትን ኬዝ እዚህ ደረጃ እንዲደርስ ለማድረግ ነነር እንዲቆም የተደረገው ።
ውድ የሀገሬ ሰው ሕውሓት ለአማራ ከዚህ በፊት እንዳየነው በአርባ ጉጉ በበደኖ በጅማና በአርሲ በኋላም በደቡብ ኡትዮጵያ በጋንቤላ በመተከልና በአሶሳ አይተናል ምንም የአማራ ሞት የሚሰማወረ አይደለም ለአማራ የማጥፋት እንጅ የእዘረነትና እሉንታ የሚባል ነገር የለውም ሕውሓት ባዕድ ነው ለአማራ ።
ትግሬን ትጠላለህ ከተባልክ ወገኔ ነፍስህ አምልጥ የሚደርስብህን ይህ ነው ብሎ መገመቱ ይከብደሰል ተከሰህ ፍርድ አትቀበልም አንድ የትግርኛ ተናጋሪ ብቻውን ባንተ ሕይወት ላይ መወሰነረ ይችላል ።
አሁን ኢትዮጵያን እየገዛ ያለው የአንድ ቋንቋ ተናጋሪ ቡድን በጎንደር ላይ ያቀደው የዘር ፍጅት ከመጀመሩ በፊት ሕብረተሰቡን ማንቃት የግድ ይለናል፥ የጎንደር ሕዝብ እጅግ አደገኛ በሆነ ሁኔታ ተከቦ ይገኛል።
በክልሉ ልዩ ኃይል ከሚባሉት ውጭ የመደበኛ ኮማንዶና የአግዓዚ ጦር በተጨማሪ የአርማጭሆን ሰላማዊ ገበሬ እንዲጨፈጭፍ እስከ አፍንጫው የታጠቀ የትግራይ ሚሊሻ ጦር ትዕዛዝ በመጠባበቅ ላይ ይገኛል፥
ከዓመት በፊት በጠገዴ ጀምረውት ነበር እንዲቆም የተደረገው ወቅቱን ባለመጠበቁ ምክንያት በቂ ስራ እስከሚሰራና ቀጥታ በትግሬ ሚሊሻ ከሚከናወን ሕብረተሰቡ የሚታለልበት ሌላ ዘዴ ተፈልጎ የቅማንትን ጉዳይ እዚህ ደረጃ እንዲደርስ ለማድረግ ነበር።
ውድ የሀገሬ ሰው በአርባ ጉጉ በበደኖ በጅማና በአርሲ በኋላም በደቡብ ኢትዮጵያ በጋንቤላ በመተከልና በአሶሳ ከዚህ በፊት እንዳየነው የአማራ ሞት ለሕወኃት ምንም የሚሰማው አይደለም፥ ለአማራ የጥፋት እንጅ የሃዘንና የይሉኝታ ነገር የለውም፥ ሕወሓት ለአማራ ሕዝብ ባዕድ ነው።
በየደረጃው ያለው የፀጥታ ኃይል ፀረ-ሰላም ኃይሎች እየሠሩ ያሉትን አገር የማፍረስ ሴራ የማስቆም የመቆጣጠርና የዜጎችን ሰላምና ደኅንነት የመጠበቅ ኃላፊነቱን የሚወጣ መሆኑን...
ሚዲያ በመስመር ላይ መግዛት ፍራሽ ከመግዛት የተለየ አይደለም ፡፡ አንድ ሸማች ሊገዛው በሚፈልገው አንድ ሱቅ ላይ አንድ ፍራሽ ማየት ይችላል ፣ በሌላ ሱቅ ተመሳሳይ ስያሜ ከሌላው ስም በታች ስለሆነ ዝቅተኛ ዋጋ መሆኑን አይገነዘቡም ፡፡ ይህ ሁኔታ ለገዢው ምን እያገኙ እንደሆነ በትክክል ማወቅ በጣም አስቸጋሪ ያደርገዋል ፡፡ በተመሳሳይ የመስመር ላይ ማስታወቂያ ተመሳሳይ ነው ፣ አሃዶች የሚገዙት እና የሚሸጡበት እና በሚሸጡበት እና በሚሸጡባቸው የተለያዩ አቅራቢዎች በኩል ፣ ገዢዎች በጣም ግልጽነት የሌላቸውን በጣም ጭጋጋማ የገቢያ ቦታ ይፈጥራሉ ፡፡
ጉዳዩ የሚመነጨው በቦታው ውስጥ በሺዎች የሚቆጠሩ ኩባንያዎች በመኖራቸው ነው ፣ ብዙዎቹም የተለያዩ ቋንቋዎች ፣ የተለያዩ ህጎች ፣ የተለያዩ መለኪያዎች እና ሥራቸውን የሚያከናውንበት ሌላ መንገድ አላቸው ፡፡ ይህ አንድ ወጥ የሆነ አካሄድ አለመኖሩ ምክንያት ሆኗል የታግ ቆጠራ ጥራት መመሪያዎች (አይ.ጂ.ጂ.) ፣ ለዲጂታል ማስታወቂያ ሻጮች ብቅ ብቅ ብቅ ብቅ የማለት ማረጋገጫ ሂደት ፡፡ IQG ለግብይቶች መሠረታዊ ደረጃን ይሰጣል ፣ ይህም ገዢዎች በጥራት ላይ በመመርኮዝ በእውቀት ላይ የተመሠረተ ውሳኔ እንዲያደርጉ ያስችላቸዋል ፡፡ ለገዢዎች የምርት ስም ደህንነት እና ግልፅነት ማዕቀፉን ያረጋግጣል ፡፡
የፕሮግራሙ ግብ በገበያው ውስጥ የመተማመን አከባቢን ማጎልበት እና ማናቸውንም ጭቅጭቅ ለመቀነስ ነው ፡፡ እነዚህ መመሪያዎች በማስታወቂያ እሴት ሰንሰለት ዙሪያ የማስታወቂያ ክምችት እና ግብይቶችን ባህሪዎች በግልጽ የሚገልፅ የጋራ ቋንቋን ይሰጣሉ ፡፡ ሻጮች ይህንን በስፋት በስፋት ማሳየታቸውን ለማረጋገጥ እና አለመግባባቶችን እና ቅሬታዎችን መፍታት ለማመቻቸት በኢንዱስትሪው ውስጥ ይህንን የጋራ የመገለጥ ማዕቀፍ መጠቀም ይችላሉ ፡፡
ሻጮች በ IQG ፕሮግራም ውስጥ በመሳተፍ እና ለተለያዩ ተዛማጅ ቁጥጥሮቻቸው እና አሠራሮቻቸው የሶስተኛ ወገን ማረጋገጫ በማግኘት ክፍፍልን ለማሸነፍ እድል አላቸው ፡፡ እነዚህ መሰረታዊ ህጎች ገዢዎች ስለሚገዙት ነገር ሙሉ ግንዛቤ እንዳላቸው ያረጋግጣሉ ፣ እናም ሻጮች ይህንን ለማመቻቸት ተገቢውን መረጃ እያሳዩ መሆናቸውን ያረጋግጣሉ ፡፡ ንግድ ሥራን ለማከናወን ፍጹም ተመጣጣኝ ዘዴ ፡፡
አይኪጂ አስተዋዋቂዎችን እና አሳታሚዎችን በመጠበቅ መላውን ኢንዱስትሪ ያሻሽላል ፡፡ እነዚህ መመሪያዎች ብራንዶች እና አታሚዎች የምርት ስም ደህንነት ከሌለው ይዘት ጋር እንዳይዛመዱ የሚከላከሉ ይዘቶችን እና የፈጠራ መመሪያዎችን ያረጋግጣሉ ፡፡ አስተዋዋቂዎች ማስታወቂያዎቻቸው በወሲብ ጣቢያ ላይ እንደማይሠሩ ማረጋገጥ ይችላሉ ፣ እና አሳታሚዎች ለህትመታቸው የማይመጥኑ ጥራት ያላቸው ማስታወቂያዎችን በጣቢያቸው ላይ እንዳይሰሩ መከላከል ይችላሉ ፡፡
IQG ሌላው አስፈላጊ ገጽታ ተሳታፊዎች በድርጅቱ ውስጥ የተካኑ ፣ የተረጋገጡ ሂደቶች እንዲኖሩ ያስገድዳቸዋል ፡፡ የሂሳብ ምርመራ ቡድኑ አሠራሮችን በመመርመር አንድ ኩባንያ እነዚህን መመሪያዎች የሚያከብር መሆኑን ያረጋግጣል ፡፡ ይህ ማረጋገጫ በመላ ኩባንያዎች ላይ ቼኮች እና ሚዛኖችን ይፈጥራል ፡፡ ይህን ሲያደርጉ ኦዲተሮች ኩባንያዎችን በሰነድ በማስመዝገብ የተቋማዊ ዕውቀት እሳቤን በማስወገድ ከሂደቶች ጋር አብረው እንዲቆዩ ያደርጋሉ ፡፡
በመጨረሻም ፣ IQG እሴት መሆን ያለበት ቦታ ላይ እሴትን ያስቀምጣል ፡፡ ተጫዋቾች ምንጫቸው ያልታወቁ ግልፅ ያልሆኑ ንጣፎችን በማረም ተጫዋቾች በተሻለ ሁኔታ ንግድን ማካሄድ ይችላሉ ፡፡ ይህ አስተዋዋቂዎችም ሆኑ አሳታሚዎች ስለሚተላለፉት ንጥረ ነገሮች በግልጽ እና በግልፅ እንዲናገሩ ያስችላቸዋል ፡፡ በጨዋታ ጥራት ባላቸው የማስታወቂያ ክፍሎች አማካኝነት አስተዋዋቂዎች የበለጠ ስኬታማ ዘመቻዎችን ማካሄድ ይችላሉ። በተመሳሳይ ጊዜ ይህ ክምችት ለአሳታሚዎች ለእነዚህ ለተመረጡት ክፍሎች ተገቢውን ዋጋ በመክፈል ከፍ ያለ ሲፒኤሞችን እንዲያገኙ እድል ይሰጣቸዋል ፡፡
የመስመር ላይ ማስታወቂያ ወጣት እና እያደገ የመጣ ንግድ ነው ፣ እና ኢንዱስትሪው እያደገ ሲሄድ ተጫዋቾች አቅጣጫውን ለመቅረጽ እና ለማጠናከር እድል አላቸው ፡፡ አይ.ጂ.ጂ የቁጥር ጥራትን ደረጃ ከፍ ያደርገዋል እና ብራንዶችን እጅግ ጥራት ያለው እና በጣም ውጤታማ የተሻጋሪ ሰርጥ የማስታወቂያ መፍትሄዎችን ይሰጣል ፡፡ ለሁሉም እና ጥራት - ብራንዶች ፣ ኤጀንሲዎች እና አሳታሚዎች ጥራት እና ዋጋን ለማረጋገጥ ይህ ባለብዙ አቅጣጫችን እና እየተሻሻለ ባለው ተነሳሽነትችን ይህ ሌላ ደረጃ ነው ፡፡
መሳተፍ-ቢዲአር ወደ ፀረ-ማጭበርበር ፣ ተንኮል-አዘል ዌር እና ቆጠራ ጥራት ሲመጣ በደረጃዎች እና በምስክር ወረቀት ክፍያን እየመራ ነው ፡፡ መሳተፍ-ቢዲአር ለ QAG ደረጃዎች በተናጥል ኦዲት ከተደረጉ የመጀመሪያ ኩባንያዎች ውስጥ አንዱ ሆኗል እናም እነሱ በማግኘት ላይ ናቸው የ IQG ማረጋገጫ. ይሳተፉ-ቢዲአር በአሳታሚዎች ጥራት ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ የሚያሳድሩ ነገሮችን ለመዋጋት ከአሳታሚዎች ጋር ቀስ በቀስ መስራቱን ቀጥሏል ፡፡
ቴድ ዳኒክ ዋና ሥራ አስኪያጅ እና ተባባሪ መስራች ናቸው ተሳትፎ BDRኢንክ ቴድ ስትራቴጂካዊ ግብይት ፣ ሽያጮች እና የንግድ ልማት ፣ የደንበኛ ግንኙነት አስተዳደር እና የይዘት ግኝትን የሚቆጣጠር ዋና ሥራ አስፈፃሚ ሆነው ያገለግላሉ ፡፡
ከህወሓት የጥፋት ቡድን ነጻ የወጡ አካባቢዎች ላይ ጊዜያዊ የአስተዳደር መዋቅት እንደሚዘረጋ በትግራይ ክልል የተቋቋመው ጊዜያዊ አስተዳደር ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዶክተር ሙሉ ነጋ ገለጹ።
በትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር እንዲመሰረት በፌዴሬሽን ምክር ቤት ተወስኖ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የጊዜያዊ አስተዳደሩ ሥራ አስፈጻሚ በቅርቡ መሾሙና ደንብ መዘጋጀቱ ይታወቃል።
ጊዜያዊ አስተዳደሩ የትግራይ ነጻና ገለልተኛ ምሁራን የሚሳተፉበት አስተዳደር የመመስረት ዓላማ እንዳለውም ተናግረው፤ “የትግራይ ሕዝብ ነጻነቱን እንዲጎናጸፍና በመረጠው አስተዳደር እንዲመራ ይደረጋል” ብለዋል።
ህወሓት ባለፉት ሁለት ዓመት ተኩል ገደማ የልማት ሥራን አስቁሞ ‘ሕዝቡን ለክተት አዋጅ’ ሲያዘጋጅ እንደነበር ያስታወሱት ዶክተር ሙሉ፤ በክልሉ ሰላምና ደህንነትን ማረጋገጥ፣ ፍትህና መልካም አስተዳደርን ማስፈንና ኢኮኖሚ የማነቃቃት ሥራ በትኩረት እንደሚከናወን ገልጸዋል።
ለቀላል ባቡር ፣ ለዝቅተኛ ፎቅ ተሽከርካሪ ፣ ለከፍተኛ ፍጥነት ባቡር ፣ ለጥይት ባቡር እና ለትራም የሚተገበረው በውኃ የቀዘቀዘው የሞተር ቤት ታላቁን የማቀዝቀዝ ውጤት በውኃ ማቀዝቀዣ ዑደት ያቀርባል ፡፡ የውሃ-የቀዘቀዘ የሞተር ቤት አቅም በዓመት 1500pcs ሲሆን የሌሎች የትራክተር ሞተር አቅም በየአመቱ ከአንድ ሺህ በላይ ነው ፡፡ ለደንበኞች እኛ ለቦምባርዲር (ቻይና እና ዩሮፕ) ፣ ስኮዳ (ቼክ) ፣ ቻይና ባቡር አቅርበናል ፡፡
ሙቅ መጥለቅ በጋዝ የተሰሩ የታሸጉ ክፍሎች (ቀድመው የተከተቱ ክፍሎች) በድብቅ ሥራዎች ውስጥ ቀድሞ የተጫኑ (የተቀበሩ) አካላት ናቸው ፡፡ እነሱ በመዋቅር አወቃቀር ወቅት የተቀመጡ እና ልዕለ-መዋቅርን ሲያስቀምጡ ለመደራረብ የሚያገለግሉ አካላት እና መገጣጠሚያዎች ናቸው ፡፡
በተለይ በአለንጋ፣ በኤሌክትሪክ ሽቦ፣ በአጠና፣ የውስጥ እግር እስከሚበጣጠቅ ድረስ መግረፍ፣ በተበከለ ውኃ መድፈቅ፣ አስሮና አንጠልጥሎ ማቆየት፣ እግር በጩቤ እየቆራረጡ እንዲነፈርቅ ማድረግ፣ እንቅልፍ መከልከል፣ በወንድ ብልት ውኃ ወይም አሸዋ የተሞላ ጠርሙስ ማንጠልጠል፣ በሴቶችም ላይ እጅግ አሰቃቂ ኢሰብዓዊ ጉዳት ማድረስ ጥቂቶቹ ናቸው፡፡ ክፍሎቹ በተለያዩ ተውሳኮች ከመሞላታቸው በላይ ብርሃንና ንፋስ የማይገባባቸው በመሆኑ ሞትን እንደሚያስናፍቅ ይናገራሉ፡፡ via- reporter
መጀመርያ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን (ሦስተኛ ፖሊስ ጣቢያ) ቀጥሎ ደግሞ የብዙ ኢትዮጵያውያን እንባና ደም የፈሰሰበት የፌዴራል ወንጀል ምርመራ መምሪያ ማዕከል (ማዕከላዊ) ይገኛል፡፡ በኢትዮጵያ ከ40 ለሚበልጡ ዓመታት የሰቆቃ ማዕከል ሆኖ የቆየው ማዕከላዊ በመጨረሻ ሰሞኑን ሙዚየም እንደሚሆን ተነግሯል፡፡
የኢሕአዴግ ሊቀመንበር አቶ ኃይለ ማርያም ዳሳለኝ ከኢሕአዴግ ብሔራዊ ድርጅቶች ሊቃነ መናበርት ጋር በጋራ ሰሞኑን በሰጡት መግለጫ፣ ማዕከላዊ ከዚህ በኋላ የምርመራ ማቆያ ሥፍራ ሆኖ እንደማይቀጥልና ሙዚየም ሆኖ እንደሚያገለግል ተናግረዋል፡፡
የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሬክተር ኮማንደር መብራቱ ተስፋ ሚካኤል ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ ማዕከላዊ ሙዚየም እንደሚሆን በይፋ ሲነገር ቢሰማም ነገር ግን እስካሁን የወረደ መመርያ የለም፡፡ አሁንም የተጠርጣሪዎች ማቆያ ሆኖ እያገለገለ ነው ብለዋል፡፡
‹‹የቢሮ ጥበት ስላጋጠመው የወንጀል ምርመራ ክፍል ባምቢስ አባባቢ፣ የፎረንሲክ ክፍሉ ደግሞ ኢምግሬሽን አካባቢ ቢሮ ተከፍቶላቸው እየሠሩ ነው፡፡ ማዕከላዊ ግን አሁንም ማቆያ ሆኖ እያገለገለ ነው፤›› ሲሉ ኮማንደር መብራቱ ገልጸዋል፡፡
በሁለተኛው የጣሊያን ወረራ ወቅት በጣሊያን ዲዛይነሮችና ኮንትራክተሮች የተገነባው ማዕከላዊ፣ በአፄ ኃይለ ሥላሴ ዘመን ‹‹የፖሊስ ሠራዊት ልዩ ምርመራ›› ተብሎ ይጠራ እንደነበር መዛግብት ይገልጻሉ፡፡
በማዕከላዊ የተካሄደው ግንባታ በተለይ በጣሊያን ዘመን የተካሄደው ድንጋይ በድንጋይ ሲሆን፣ በውስጡ የምርመራና የማጎሪያ ክፍሎችን ያጨቀ ነው፡፡ አቶ ግርማይ አብርሃ ሐምሌ 2002 ዓ.ም. ‹‹የሚያነቡ እግሮች›› በሚል ርዕስ ባሳተሙት መጽሐፍ ላይ እንደገለጹት፣ እስረኞች ወዳሉበት ግቢ ለመድረስ ሦስት ቢሮዎችን ማለፍ ግድ ይላል፡፡ ሦስተኛውን በር አቋርጦ የገባ ሰው ሁለት የተከለሉ ግቢዎች መኖራቸውን ይመለከታል፡፡ የላይኛውና የታችኛው ግቢ እየተባሉ የሚጠሩት እነዚህ እስር ቤቶች በድምሩ 21 ክፍሎች የያዙ ናቸው፡፡
የላይኛው ግቢ ከ800 በላይ እስረኞች ይታጎሩበት የነበረ ባለ 12 ክፍሎች ግቢ ነው፡፡ በአንድ ጊዜ ስምንት ሰዎች ብቻ የሚያስተናግዱ አራት መፀዳጃ ቤቶችና ሁለት ሰዎች የሚይዝ መታጠቢያ ቤት ያለው እስር ቤት ነው፡፡
የታችኛው ግቢ ደግሞ በ1971 ዓ.ም. በላይኛው ግቢ ቅርፅ የተሠራና በ1973 ዓ.ም. ከላዩ ላይ ተጨማሪ ቤት የተገነባለት ዘጠኝ ክፍሎች ያሉት ድፍን ግቢ ነው፡፡
በማዕከላዊ እያንዳንዱ የእስረኛ ክፍል ባለብረት መዝጊያና ባለወንፊት የብረት መስኮት እንዲኖው ሆኖ የተሠራ ነው፡፡ በላይኛው ግቢ የእንጨት ንጣፍ ካላቸው ከአንድ እስከ ስድስት ቁጥር በስቀተር ሌሎቹ የሲሚንቶ ወለል ያላቸው መሆኑን አቶ ግርማይ በመጽሐፋቸው አስፍረዋል፡፡
በተለይ በ1970ዎቹ መጨረሻ አካባቢ በወታደራዊው መንግሥት ትዕዛዝ የመንግሥት ኮንትራክተሮች የነበሩት ለአብነት ሕንፃ ኮንስትራክሽን፣ ባቱ ኮንስትራክሽን፣ ኪቤአድና የመሳሰሉት ተቋማት በጋራ ተጨማሪ ክፍሎችን እንደገነቡ ሪፖርተር ያሰባሰበው መረጃ ይጠቁማል፡፡
ጋዜጠኛ ጌታቸው ሽፈራው በማዕከላዊ ምርመራ እየተደረገበት አራት ወራት ከ26 ቀናት ቆይቷል፡፡ ጋዜጠኛ ጌታቸው ያየውን ለሪፖርተር ሲገልጽ፣ ማዕከላዊ በዋናነት ሦስት ክፍሎች አሉት፡፡ የመጀመርያው ሳይቤሪያ ይባላል፡፡ ሳይቤሪያ በምርመራ ወቅት የሚቆይበት ሥፍራ ሲሆን፣ ከመሬት በታች ዝቅ ያሉ ክፍሎች አሉት፡፡ ሳይቤሪያ የተባለበት ምክንያት ተጠርጣሪዎች በብዛት ሲገቡ የሚሞቅ፣ የተመርማሪዎች ቁጥር ሲያንስ ደግሞ እጅግ የሚቀዘቅዝ ሥፍራ በመሆኑ ነው፡፡
ሳይቤሪያ ዘጠኝ ክፍሎች ሲኖሩት፣ ክፍል ቁጥር ስምንት በአራት ተከፍሎ አንድ ሰው ለብቻው የሚታሰርበት ጨለማ ቤት ነው፡፡‹‹ሳይቤሪያ ዘግናኙ ክፍል ሲሆን፣ ቁጥር ስምንት ደግሞ ለሕይወት አደገኛ ነው፤›› ሲል ጋዜጠኛ ጌታቸው ይገልጸዋል፡፡ ጋዜጠኛ ጌታቸው እንደሚለው ማዕከላዊ ሰው በሕይወት እወጣለሁ ብሎ የማያስብበት እጅግ አደገኛ ሥፍራ ነው፡፡
ይህ ነው እንግዲህ በስምንት ሺሕ ካሬ ሜትር ያህል ቦታ ላይ አርፎ፣ በጣሊያን ኮንትራክተሮች መሠረቱ ተጥሎ፣ በወታደራዊ መንግሥትና በኢሕአዴግ መራሹ መንግሥት ማሻሻያ ተደርጎበት የበርካታ ኢትዮጵያውያንን ሕይወት የበላው፣ አሰቃቂ አካል ጉዳት ያደረሰው፣ በአሰቃቂ ድብደባና ማሰቃያ ዘዴዎች የኢትዮጵያውያንን ልብ የሰበረ የሰቆቃ ማዕከል፡፡
በተለይ በአለንጋ፣ በኤሌክትሪክ ሽቦ፣ በአጠና፣ የውስጥ እግር እስከሚበጣጠቅ ድረስ መግረፍ፣ በተበከለ ውኃ መድፈቅ፣ አስሮና አንጠልጥሎ ማቆየት፣ እግር በጩቤ እየቆራረጡ እንዲነፈርቅ ማድረግ፣ እንቅልፍ መከልከል፣ በወንድ ብልት ውኃ ወይም አሸዋ የተሞላ ጠርሙስ ማንጠልጠል፣ በሴቶችም ላይ እጅግ አሰቃቂ ኢሰብዓዊ ጉዳት ማድረስ ጥቂቶቹ ናቸው፡፡ ክፍሎቹ በተለያዩ ተውሳኮች ከመሞላታቸው በላይ ብርሃንና ንፋስ የማይገባባቸው በመሆኑ ሞትን እንደሚያስናፍቅ ይናገራሉ፡፡
በእነዚህ ዘግናኝ ማሰቃያዎች በወታደራዊውም ሆነ በኢሕአዴግ የሥልጣን ዘመን በርካታ ሰቆቃ መድረሱ በተለያዩ መዛግብቶች ከመመዝገቡ ባሻገር ቋሚ በርካታ ምስክርነት ሰጪዎችም አሉ፡፡
ይህ ማዕከላዊ ተቋም በመንግሥት ከፍተኛ ኃላፊዎች እንዲዘጋና ወደ ሙዚየምነት እንዲዛወር መወሰኑ ብዙኃኑን ያስደሰተ ቢሆንም፣ ይህንኑ አሰቃቂ የምርመራ ዘይቤ በሌሎች ነባርና አዳዲስ ምርመራ ቦታዎች ላለመካሄዱ መንግሥት በይፋ ዋስትና እንዲሰጥ የሚጠይቁም በርካታ ናቸው፡፡
ጋዜጠኛ ጌታቸው እንደሚያሳስበው ይህ አደገኛ ቦታ በንጉሡ፣ በወታደራዊውና በኢሕአዴግ ዘመን የዜጎች የሰቆቃ ቦታ ሆኖ ቆይቷል፡፡ ሌላው ትውልድ እንዲያየው መደረጉ መልካም ነው፡፡ ነገር ግን ድብደባና ስቃይ በሌሎችም እስር ቤቶች የሚታይ በመሆኑ እንደሚያሳስበው ይናገራል፡፡ በማዕከላዊ ወንጀል ምርመራ ታሪካዊ ዳራውንና የዲዛይኑን ሁኔታ ለመረዳት በርካታ የታሪክ ምሁራንና አርክቴክቶችን ለማነጋገር ቢሞከርም፣ የተሟላ መረጃ አልተገኝም፡፡ አስፈሪውና ዘግናኙ ማዕከላዊ እንደ ታላቅ ወንድሙ የአዲስ አበባ ወህኒ ቤት መዘጋቱ መልካም ሆኖ በሌሎች ቦታዎች እንዳያቆጠቁጥ የሚሠጉ በርካቶች ናቸው፡፡
ከርቸሌ ከጣሊያን ወረራ በፊት የተገነባ ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ታሪክ የመጀመርያው መደበኛ እስር ቤት ነው፡፡ አቶ ግርማይ በመጽሐፋቸው እንዳብራሩት፣ ከርቸሌ ለመጀመርያ ጊዜ ሕጋዊ መሠረት ይዞ እንዲሠራና ተጠሪነቱ ለአገር ግዛት ሚኒስቴር እንዲሆን የተደረገው በ1936 ዓ.ም. ነው፡፡
ከርቸሌ በአጠቃላይ 400 ሺሕ ካሬ ሜትር ቦታ ስፋት የነበረው ሲሆን፣ በውስጡ የብዙ ኢትዮጵያውያንን ልብ የሰበረው ‹‹ዓለም በቃኝ›› ጎልቶ ይነሳል፡፡ ከዓለም በቃኝ በተጨማሪ የቀጠሮ ክልል፣ የፍርደኛ ክልል፣ የፍትሐ ብሔር ክልልና የሴቶች ክልል ይገኛሉ፡፡ እስረኞች ከሚገኙባቸው ከእነዚህ ክልሎች በተጨማሪ የቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን፣ የሙስሊሞች መስጊድና የተለያዩ አገልግሎት መስጫዎች አሉ፡፡
ከእነዚህ ሁሉ ዘግናኙ ዓለም በቃኝ የተሰኘው ማሰቃያ ሲሆን፣ በዚህ ቦታ በርካታ ተስፈኞች ሕይወታቸውን አጥተዋል፡፡ የአካልና የመንፈስ ስብራትም የደረሰባቸው በርካቶች ናቸው፡፡
ይህ አዲስ አበባ ወህኒ ቤት ያለበት ቦታ ለአፍሪካ ኅብረት ማስፋፊያ ያስፈልጋል ተብሎ እስር ቤቱ ሙሉ ለሙሉ ተነስቷል፡፡ በውስጡ የነበሩት እስረኞችም ወደ ተለያዩ ማረሚያ ቤቶች ተዘዋውረዋል፡፡ በአሁኑ ወቅት በምርመራ ስም የሚደረግ ኢሰብዓዊ የምርመራ ዘዴ እንዲቀር፣ ዕውቀትን መሠረት ያደረገ ለሰብዓዊ መብቶች ትኩረት የሚሰጥ ሥልት ተግባራዊ እንዲደረግ የሚጠይቁ በርካቶች እንደ መሆናቸው፣ መንግሥት ሌሎች ማሰቃያዎችን ይዝጋ፣ በዕውቀት ላይ የተመሠረተ ምርመራ ይጀመር ይላሉ፡፡
እርግጥ ሆኖ ማዕከላዊ ከሦስት መንግሥታት በኋላ ሙዚየም የሚሆን ከሆነ ማን ያስተዳድረዋል? የሚለው ጥያቄ ለአዲስ አበባ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ኃላፊ አቶ ገብረ ፃዲቅ ሐሰሳ በሪፖርተር ጥያቄ ቀርቦላቸው ነበር፡፡
እሳቸውም ሙዚየም የመሆኑን ዜና ከሚዲያ እንደሰሙ፣ ሙዚየሙ በፌዴራል ይተዳደር? ወይስ በአዲስ አበባ? የሚለው ጉዳይ በቀጣይ የሚታይ እንደሚሆን በመግለጽ ዝርዝሩን ለመናገር እንደሚቸገሩ ገልጸዋል፡፡
አራቱ ድርጅቶች " ፍጹም መግባባት የተሞላበት ውይይት አድርገው በመካከላቸው ያለውን ያለመተማመን ችግር ፈቱ" የሚለው መግለጫና በተለያዩ ወገኖች የቆሙት ቲፎዞዎች ስካር...
ብሪጣንያ፣ ሕብረት ኤውሮጳን ባንክ ዓለምን፣ ንዜጋታት ኢትዮጵያን ኣብታ ሃገር ንዝርከቡ ስደተኛታት ናይ ስራሕ ዕድላት ብምፍጣር፣ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግታእ ዝዕላምኡ ናይ ኣስታት 500 ሚልዮን ዶላር ኢንዱስትራዊ ፓርክ ንምህናጽ፣ መደብ ከምዘለወን ተሓቢሩ።
እቲ መደብ፣ ብጠለብ ኢትዮጵያ ከምዝቐረበ ዝሓበረ ቢቢሲ፣ እታ ሃገር ካብቶም ናይ ስራሕ ዕድል ክረኽቡ ምዃኖም ዝንገረሉ ዘሎ ኣስታት 100 ስሕ ሰባት ንኣስታት 30 ሽሕ ስደተኛታት ናይ ስራሕ ዕድል ንምፍጣር ተመባጺዓ ምህላዋ ኣገንዚቡ።
ቀዳመይቲ ሚኒስተር ብሪጣንያ ተረሳ መይ፣ እቲ ፕሮጀክት ድኻታት ክነሰን ብዝሒ ዘለዎም ስደተኛታት ንዘዕቆባ ሃገራት ምሕጋዝ ከም ሓደ መርኣይ ወይ ሞዴል ክኸውን ከምዝኽእል ገሊጻ።
ፕረዚደንት ባንክ ወፍሪ ኤውሮጳ ቨርነር ሆየ ብወገኑ፣ ኢትዮጵያ ኣውራ መናሃርያ ናይቶም ናብ ኤውሮጳ ዝብገሱ ስደተኛታት ብምዃና፣ እቲ ፕሮጀክት ኣገዳሲ ምዃኑ ኣገንዚቡ።
ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ንዝርከቡ ኤርትራውያን ብእኩብ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ናይ ምጥያስ መስርሕ ከምቲ ዝድለ ብዘይምቕጻሉ፣ 10ታት ኣሽሓት ነቲ መዓስከራት ብምርሕራሕ ብመንገዲ ሱዳን፣ ሊብያን ማእከላይ ባሕሪን ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ይውሕዙ ከምዘለው ዝፍለጥ’ዩ።
እቲ ኣብ ክሊ ማያት ቀይሕ ባሕሪ ናይ ስዑዲ ዓረብ ዝካየድ ሓባራዊ ወትሃደራዊ ልምምድ፣ ነዘን ሃገራት ኣብ ምውህሃድ ዝተፈላለየ ስርሒታት ጸጥታ ባሕሪ ሓጋዚ ምዃኑ ሓደ ካብ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ሓይሊ ባሕሪ ስዑዲ፣ ኣድሚራል ሳዲቅ ቢን መሓመድ ኣል ሓርቢ ገሊጹ።
ዝነውሐ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ እትውንን ኤርትራ መሻርኽቲ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ኵናት የመን ክነሳ፣ ካብዚ ኣብ ምጽራግ ናይ ባሕሪ ነታጕ፣ ምክልኻል መራኽብን ካልእን ዘተኮረ ወትሃደራዊ ልምምድ ዝተገለለትሉ ምኽንያት ኣይተፈልጠን።
እዚ ንኤርትራ ዘገለለ ምትእኽኻባት ኣብቲ ከባቢ ዚካየድ ጸጥታዊ ጉዳያት ንኤርትራ ኮነ ንኢትዮጵያ ኣዝዩ ዘተሓሳስብ ስለ ዚኸነ ብዕቱብነት ክንከታተሎ ከም ዘድልየና እዩ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ እቲ ንኤርትራ ዚመርሕ ዘሎ ውልቃዊ ሰብ ብሚስጥር እንታይ ከም ዚገብር ዘሎ ንማንም ሕቡእ ብምኻኑ ኣዚዩ ዘተሓሳስብ እዩ።
ለወላጆች በጎ መዋል ከመልካም ስራዎች መካከል ከባዱና አላህ ዘንድ ብዙ ምንዳን ከሚያስገኙ ተግባሮች ሲሆን፣ አላህ (ሱ.ወ) እርሱን ከመገዛትና በአሃዳዊነቱ ከማመን ጋር አቆራኝቶታል፡፡
ለነርሱ በጎ መዋልና ጥሩ መሆን ጀነት ለመግባት የሚያስችል ወሳኝ ምክንያት አድርጎታል፡፡ ነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ብለዋል፡- ‹‹ወላጅ የጀነት የመሐለኛው በር ነው፤ ይህን በር ብትፈልግ ቸል በለው ወይንም ጠብቀው፡፡›› (አል ቲርሚዚ 1900)
መለኮታዊ መመሪያዎች በሙሉ በአደገኝነቱና በከባድ ወንጀልነቱ የተስማሙበትና ከርሱም ያስጠነቀቁት ነገር ቢኖር ለወላጆች ክፉ መሆን ነው፡፡ ነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) ለሠሓቦቻቸው፡ ‹‹አይከብዱ የከበዱ ወንጀሎችን አልነግራችሁምን?›› አሉ፡፡ ሠሐቦችም፡ «እንዴታ ይንገሩን እንጂ አንቱ የአላህ መልክተኛ» አሉ፡፡ ነብዩም (ሰ.ዐ.ወ)፡ ‹‹በአላህ ማጋራትና በወላጆች ላይ ማመፅ ናቸው፡፡›› አሉ፡፡ (አል ቡኻሪ 5918)
አላህ(ሰ.ወ) ላይ በማመፅ ወይም የአላህን ሕግ በመጣስ እስካላዘዙ ድረስ ወላጆች በሚያዙት ነገር ሁሉ ለነርሱ ፍጹም ታዛዥ መሆን ግዴታ ነው፡፡ ምክንያቱም በፈጣሪ ላይ እያመፁ ለፍጡራን መታዘዝ አይፈቀድም፡፡ አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ብሏል፡- ‹‹ሰውንም በወላጆቹ መልካም አድራጎትን አዘዝነው፤ ላንተም በርሱ ዕውቀት የሌለህን (ጣዖት) በእኔ እንድታጋራ ቢታገሉህ አትታዘዛቸው፡፡›› (አል አንከቡት 8)
አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ብሏል፡- ‹‹ጌታህም (እንዲህ ሲል) አዘዘ፤ እርሱን እንጂ ሌላን አትገዙ፤ በወላጆቻችሁም መልካምን ስሩ፤ በአንተ ዘንድ ኾነው አንዳቸው ወይም ሁለታቸው እርጅናን ቢደርሱ ፎህ አትበላቸው፤ አትገላምጣቸውም፤ ለነርሱም መልካምን ቃል ተናገራቸው፡፡›› (አል ኢስራእ 23) አላህ (ሱ.ወ) የሰው ልጅ ለወላጆቹ በተለይም ከሸመገሉና ከደከሙ በኋላ ታዛዥ እንዲሆንና እንዳይገላምጣቸው ወይም እንዳይቆጣቸው አዟል፡፡ ኡፍ በማለት ቢሆንም ቃል ባይተነፍስም እንኳ በእነርሱ ላይ መበሳጨትና መቆጣት የለበትም፡፡
አንድ ሙስሊም ወላጆቹ ከሃዲያን ቢሆኑም እንኳን ለነርሱ ፍፁም ታዛዥና በጎ የሚውልላቸው ሊሆን ይገባል፡፡ አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ብሏል፡- ‹‹ለአንተ በርሱ እውቀት የሌለህን ነገር በኔ እንድታጋራ ቢታገሉህም አትታዘዛቸው፤ በቅርቢቱም ዓለም በመልካም ስራ ተወዳጃቸው›› (አል ሉቅማን 15) ለነርሱ በጎ ከመዋል ሁሉ እጅግ ታላቁና ጠቃሚው እነርሱን በጥሩ ስነምግባርና በጥበብ በተሞላ መልኩ ወደ ኢስላም መጥራት ነው፡፡
ኣምላኽ ድማ ንኣብርሃም፡ ብናይ እዚ ወድን ብናይ እዛ ባርያኻን ክፉእ ኰይኑ ኣይርኤኻ። ብይስሃቅ እዩ ዘርኢ ዚጽውዓልካ እሞ፡ ብዅሉ ሳራ እትብለካ ዘላ ቓላ ስማዕ።
ንጽብሒቱ ኸኣ ኣብርሃም ኣንጊሁ ተንሲኡ እንጌራን ሓርቢ ማይን ወሲዱ፡ ንኣጋር ሀባ፡ ኣብ መንኩባ ድማ ኣሰከማ፡ እቲ ቘልዓውን ሂቡ ሰደዳ። ንሳ ኸኣ ኸይዳ፡ ኣብ በረኻ ብኤር-ሸባዕ ኰብለል ትብል ነበረት።
ሕጂ ኸኣ ከምቲ ኣነ ለውሃት ዝገበርኩልካ፡ ንኣይን ነዛ ስደተኛ ዄንካ እትነብራ ዘሎኻ ምድርን፡ ከምኡ ኽትገብር እምበር፡ ንኣይን ንደቀይን ንደቂ ደቀይን ከይትጠልም ብኣምላኽ መሓለለይ።
More in this category: « የሆስተሷን አይን አጥፍቷል የተባለው በይግባኝ 20 አመት ተፈረደበት	በአራት ኪሎ ዩኒቨርስቲ በተቀሰቀሰ ብጥብጥ ተማሪዎች ተጎድተዋል »
ኢትዮጵያ ባለፈው ታህሳስ ወር ETRSS-1 ሳተላይት ወደ ሀዋው ካስወንጨፈች ከስምንት ወር በኋላ ሁለተኟዋን ሳተላይት በሚቀጥለው ወር በዓዲሱ ዘመን መለወጫ ማግስት ወደ ኦርቢት ለማስገባት አቅዳለች ፡፡
በቻይና ገንዘብና በሳተላይት ማስጀመሪያ ጣቢያዋ የታገዘ እንዲሁም የኢትዮጵያ መሃንዲሶች ያካተተው ጣምራዊ ትብብር ሳተላይቱን በየ በዌንከስ ፣ ሃንየን ግዛት ከሚገኘው የዊንከስ አውሮፕላን ማረፊያ ጣቢያ ይነሳል ተብሎ ይጠበቃል ፡፡ ይህ ኤን.ቲ.-SMART-RSS ተብሎ የተስየመው ሳተላይት በጣም ትንሽ ሲሆን የምድር ምልከታ መስል ቀራጭና መስል አስተላላፊ ሳተላይት ነው።
የባለጽለጣኑ ዳይሬክተር ዶክተር ሰለሞን በላይ ባለፈው ሳምንት በመንግስት ስር በሚተዳደረው የመገናኛ ብዙሃን ባደርጉት ቃለ ምልልስ እንዳስታወቁት ኢትዮጵያ በመጪዎቹ አስርተ ዓመታት መጨረሻ 10 ሳተላይቶች ውደህዋው አመንጥቃ ፍላጎቷን ለመድረስ ጥረት እያደረገች ነው ፡፡ ዶክተር ሰሎሞን “ከመጀመሪያው ሳተላይት መነሳታችን ብዙ ተምረን ብዙ ብልጽግናን አግኝተናል” ብለዋል ፡፡ “ይህ ሁለተኛው ሳተላይት ገና ያልደረስንባቸው አካባቢዎች መሬት እና ብታዎች መረጃዎች ለመሰብሰብ ነው” ብለዋል ፡፡
የአገሪቱ ሁለተኛ የርቀት መቆጣጠሪያ ሳተላይት 8.9 ኪሎግራም ይመዝናል ቁጥጥሩና መዘውሩ በኢትዮጵያ ትዕዛዝ ማእከል ላይ ላሉት ተቆጣጣሪዎች የተሻሻለ ጥራት ያለው ውሳኔ ይሆናል ፡፡ እስከ 1.5 ሚሊዮን ዶላር የሚደርሱ ወጪዎች በፕሮጄክቱ ባልደረባዎች ፣ በቤጂንግ ስማርት ሳተላይት ቴክኖሎጂ እየተሸፈነ መሆኑን ተገልጿል ፡፡
ሰላም ጋል 18 ዓመት ምስኮነት እያ ስደት ጉዕዞ ጀሚራቶ። ካብ ኤርትራ ብ 2010 ወጺኣ፤ ብድሕሪኡውን ምስ ኣዲኣን የሕዋታ ትቕመጥ ኔራ። ኣብ ሱዳን ንሓሙሽተ ዓመታት ተቀሚጣ።ኣብ ሱዳን እቲ ኩነታት እንዳ ከበዳ ከይዱ። መንግስቲ ሱዳንዉን ነቶም መንበሪ ፍቓድ ዘይብሎም ሰባት ምእሳር ስለዝጀመረ፤ ሰላም ክትማሃርን ክትሰርሕን ኣይከኣለትን። ማእሰርቲ ስለዝፈረሐት ድማ፤ ንስድራኣ ከይነገረት ካብ ሱዳን ክትወጽእ ወሲና።
ልዋም ኣብ ሰነ 2014 ጋል 16 ዓመት ከላ ፤ አያ አቲ ዘይሕጋዊ ጉዑዞ ጀሚራቶ። መብዛሕቶኣም ደቂ ቤትትምህርታ ብዘይ ሕጋዊ መገዲ ይወጹ ስለዝነበሩ፤ ኣብ ትምህርቲ ኪተድህብ ኣይከኣለቲን። ቤትትምህርቲ ክትከይድ ከላ፤ ኣዲኣ ጋለይ ካብ ቤትምህርቲ ትምለስ ዶ ትኸውን ወይ ዶብ ትሰግር ዚብል ሻቕሎት ኔርዋ።
ኤርትራዊ ስደተኛ ዮናስ፣ሓደ መዓልቲ ዓዲ እንግሊዝ ክሰግር ተስፋ ኣለዎ።ከምብዙሓት ካብ ኤርትራ ናብ ሱዳን ብምኻድ፣ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ንኣርባዕተ ዓመታት ተቐሚጡ።ብሰንኪ ኣጸጋሚ ህይወትን ቀጻሊ ውሕስነታት ምስኣን፣ ናብቲ ንቖልዑን ዓበይቲን ሕሰም ከጋንፎም ከሎ ፣ ብዓይኑ ዝረኣዮ ኣዚዩ ሓደገኛ፣ ዝኾነ ጉዕዞ ናብ ኤውሮፖ ክብገስ እዩ ወሲኑ።
ኣሕመድ ምስ ካልአት ብምዃን ካብ መኪና ወሪዶም ንትሽዓተ መዓልታት ብዘይ እኹል ማይን መግብን ኣብቲ ምድረበዳ ሊብያ ተደርብዮም፡፡ ኣብቲ ግዜያት ሽዱሽተ ሰባት ብጽምእን ጥሜትን ክሞቱ ኣሕመድ ብዓይኑ ርእዩ፡፡
በአፍሪካ ትልቁ የኃይል ማመንጫ እንደሚሆን የሚነገርለት ግዙፉ የሕዳሴ ግድብ ሥራ አስኪያጅ መሃንዲስ ስመኘው በቀለ መስቀል አደባባይ ላይ መኪናቸው ውስጥ ሞተው ተገኙ።
በአፍሪካ ትልቁ የኃይል ማመንጫ እንደሚሆን የሚነገርለት ግዙፉ የሕዳሴ ግድብ ሥራ አስኪያጅ መሃንዲስ ስመኘው በቀለ መስቀል አደባባይ ላይ መኪናቸው ውስጥ ሞተው ተገኙ። ጆሮ ግንዳቸው አካባቢ በጥይት መመታቸውን የገለፀው የፌዴራል ፖሊስ በትክክል የሆነው ነገር ግን በመመርመር ላይ መሆኑን አስታውቋል።
የሀገራችን የደህንነትና የስለላ መዋቅር የሀገር ጥቅምና ህልውና ከማስጠበቅ ይልቅ በስልጣን ላይ ያለውን ገዥ ቡድን የሚያገለግል መሳሪያ ሆኖ ቆይቷል፣ አሁንም አልተለወጠም። አዲሱ ጠቅላይ ሚንስትር አብይ አህመድ የስለላና የፀጥታ መዋቅሩን አፍርሰው ካልሰሩት በሀገሪቱ የዲሞክራሲያዊ ስርዓት የመገንባት ህልም ብዙ ፈተና ይጠብቀዋል። ለመሆኑ የደህንነትና የስለላ መዋቅሩ ምን ይመስላል? [ዘርዘር ያለ የድምፅ ዘገባ ከታች ይመልከቱ]
ዋዜማ ራዲዮ- ከሰሞኑ የኢትዮጵያ ብሄራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት ከሲቪል ሰርቪስ ዩኒቨርስቲ ጋር በመተባበር በስለላ ሙያ በዲግሪ ፕሮግራም ሰልጣኞችን ማስመረቁን አሳውቋል፡፡ ተቋሙ በስለላ ሙያ በዲግሪ መርሃ ግብር አስተምሮ ሲያስመርቅ የመጀመሪያው ነው፡፡
የስለላ እና መረጃ ተቋምን ጨምሮ የጸጥታ ተቋማት አወቃቀርን ማሻሻል የአንድ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ሽግግር ዓይነተኛ ማሳያ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ስለላና መረጃ ሥራ ደሞ የማንኛውንም ሀገር ሕልውና ከቆመባቸው ቁልፍ ምሰሶዎች መካከል አንዱና ዋነኛው ነው፡፡ ጥያቄው ግን ይህንኑ ቁልፍ ሥራ የሚመራው ተቋም እና ተቋሙ የሚመራበት ፍልስፍና ባብዛኛው ከዴሞክራሲያዊ ሕገ መንግስታዊ መርሆዎች እና ከሕግ የበላይነት እሳቤ የሚቀዳ ነው ወይ? የሚለው ነው፡፡
በዚህ ረገድ ኢሕአዴግ -መራሹ መንግስት ለዐመታት በስለላ ተቋሙ ላይ የሕግ የበላይነትን እና ህብረ ብሄራዊ ስብጥርን የሚያሰፍን አወንታዊ ለውጥ አላደረገም፡፡ ተቋሙ በሀገር ውስጥ ከፖሊስ ባልተናነሰ ተቃዋሚ ፖለቲከኞችን እና ጋዜጠኞችን በማዋከብና በማሳደድ ነው የደኅንነቱ ስሙ ተደጋግሞ የሚጠቀሰው፡፡ እንደ ብሄራዊ ምርጫ ቦርድ፣ ፌደራል ፖሊስ፣ መከላከያ ሠራዊት እና ጸረ ሙስና ያሉ ሕገ መንግሥታዊ ተቋማትን በሙሉ ቁጥጥሩ ቀፍድዶ ለያዘው ኢሕአዴግ ወደፊትም የደኅንነቱ ተቋም ሕገ መንግሥታዊ መርሆዎች እንዲመራ ማድረግ የመጨረሻዎች ሁሉ መጨረሻ አማራጭ ነው የሚሆነው፡፡ እናም ተቋሙን ከማዘመን አልፎ አንጻራዊ ተቋማዊ ነጻነቱን ጠብቆ ሀገራዊ ተቋም የማድረጉ ነገር በቀላሉ የሚሞከር አይደለም፡፡
የሀገሪቱ ስለላ ተቋም በረጅሙ ጉዞው ጸጥታ መስሪያ ቤት፣ ሕዝብ ደኅንነት፣ ሀገር ውስጥ ጉዳይ ሚንስቴር የሚሉ ስሞችን ሲቀያይር ከቆየ በኋላ በ1987ቱ ሕገ መንግስት ከጸደቀ በኋላ ደኅንነት፣ ኢምግሬሽንና ስደተኞች ባለስልጣን ተብሎ ተዋቅሮ ነበር፡፡ በምርጫ-97 ማግስት ደሞ ብሄራዊ መረጃ እና ደኅንነት አገልግሎት (National Intelligence and Security Service/NISS) ተብሎ እንደገና በአዋጅ ተቋቁሟል፡፡ ከአምስት ዐመት በፊት አዋጁ እንደገና ተሻሽሎለታል፡፡
ተቋሙ መረጃ መሰብሰብና መተንተን፣ ኢላማዎችን በሰውና ቴክኒካዊ መሳሪያ መከታተል፣ በሽብር እና ሌሎች ወንጀሎች ላይ ስውር ኦፕሬሽናል ሥራዎችን ማከናወን፣ የበረራ እና ለከፍተኛ ባለስልጣናትና ለመንግስት የውጭ እንግዶች ጥበቃ ማድረግ፣ ሕገ መንግስታዊ ሥርዓቱ እንዳይፈርስ መጠበቅ፣ የበረራ ደኅንነትን ማረጋገጥ፣ የብሄራዊ ማንነት መታወቂያ ካርድ አሰጣጥን በበላይነት መቆጣጠር የመሳሰሉ ተግባራት በአዋጅ ተሰጥቶታል፡፡
ተቋሙን በቅርብ የሚያውቁ ምንጮቻችን እንደሚሉት የስለላ ተቋሙ ዋና ምሰሶ የሀገር ውስጥ ጸረ-ስለላ ዘርፍን የሚመራው ዋና መምሪያ ሲሆን ለረጅም ዓመታት ጉለሌ አካባቢ ነው የሚገኘው፡፡ ይኸው ዋና መምሪያ ዋና ትኩረቱ የሀገሪቱን ብሄራዊ ደኅንነት፣ ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞች እና ሕገ መንግስታዊ ሥርዓቱን አደጋ ላይ የሚጥሉ የውስጥና የውጭ ስጋቶችን እየተከታተለ መረጃ በመሰብሰብና በመተንተን ማክሸፍ ነው፡፡ ዋና መምሪያው አብዛኛውን የተቋሙን ሰው ሃይል የያዘ ሲሆን በተለይ አዲሳባ ብዙውን ይሸፍናል፡፡ የመንግስት ከፍተኛ ትምህርት ተቋማትን፣ ህጋዊና ህገ ወጥ ተቃዋሚ ፖለቲካ ድርጅቶችን፣ የእምነት ተቋማትን እና ሲቪክ ማህበራትን መከታተልም የዚሁ መምሪያ ሃላፊነት ነው፡፡
ዋና መምሪያው በክልሎችም ቅርንጫፍ ቢሮዎች ያሉት ሲሆን ለብዙ ዐመታት በክልልና ማዕከሉ መካከል ያለው የጥሬ መረጃ ልውውጥ ከሬዲዮ መገናኛ ወይም ኦፕሬተር ሳይወጣ ነው የኖረው፡፡ በስፋት ከሚንቀሳቀስባቸውና ከአንድ በላይ ቢሮዎች ካሉባቸው ክልሎች መካከል ዋና ዋናዎቹ ኦሮሚያ፣ አማራ፣ ሱማሌ፣ ጋምቤላ እና ድሬዳዋ ግንባር ቀደሞቹ ናቸው፡፡
የደኅንነት ተቋሙ በውጭ ሀገር የሚያደርገው ስለላ ግን ውስን እንደሆነ ነው ውስጥ አዋቂ ምንጮች የሚጠቁሙት፡፡ ለዚህም ሁለት ምክንያቶችን ነው የሚጠቅሱት፡፡ አንደኛው በአቶ መለስ ዜናዊ ጊዜ የተነደፈው የውጭ ጉዳይና ብሄራዊ ደኅንነት ፖሊሲ በባህሪው ወደ ውስጥ እንጅ ወደ ውጭ የማያይ መሆኑ ነው፡፡ ሌላኛው ደሞ ተቋሙ ብቁ የሰው ሃይል እጥረት ያለበት መሆኑ ነው፡፡ በሬዲዮና ስልክ ጠለፋ ተወስኖ የኖረው መምሪያ አሁን አሁን ወደ ዘመናዊ ቴክኖሎጅ መሸጋገሩ ግልጽ ሆኗል፡፡ በርግጥ ተቋሙ በዲፕሎማቲክ መብት ሽፋን ሰላዮቹን እንደ ሱማሊያ፣ ሱማሌላንድ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ጅቡቲ እና ኬንያ ባሉ ጎረቤት ሀገራት ሲያሰማራ መቆየቱን ውስጥ አዋቂዎች ይናገራሉ፡፡
የአሁኑ ስለላ ተቋም ከቀደምቶቹ ጋር ሲነጻጸር በቀዝቃዛው ዐለም ጦርነት ማክተም ሳቢያ ከውጭ ሀገር መንገስታት በቀጥታ የሚመነጭ የብሄራዊ ደኅንነት ስጋት ቀንሶለታል፡፡ መንግስታዊ ካልሆኑ ወንጀለኛና የሽብር ድርጅቶች የሚመጣው ስጋት ግን በዐይነትም ሆነ በመጠን በጣም ነው የጨመረው፡፡ መጠነ-ሰፊ ኮንትሮባንድ፣ ሙስና፣ ገንዘብ አጠባ (money laundering)፣ ድንበር-ዘለል ሽብር፣ ሐይማኖታዊ አክራሪነት፣ ሕገ ወጥ የገንዘብ ፍሰት፣ ድንበር ተሻጋሪ ወንጀል፣ የበይነ-መረብ ወይም ኮምፒውተር ወንጀል ወዘተ በአፍሪካ ቀንድ ተበራክቷል፡፡
ያም ሆኖ የመንግስት ስለላ ተቋም መረጃ በመሰብሰብና መረጃን ተንትኖ ለፖሊሲ ግብዓት በማቅረብ ረገድ ውስን አቅም እንዳለው ነው በተቋሙ ያለፉ የሚገልጹት፡፡ ሃቁ ይህ ቢሆንም ላለፉት ዐመታት ሀገሪቱ በሱማሊያ አሸባሪ ድርጅቶች ጥቃት ሰለባ ባለመሆኗ ብቻ ግን ተቋሙ በጠቅላላው ገዝፎ መታየቱ አልቀረም፡፡ ዘላቂ ጆኦፖለቲካዊ አሰላለፎችን እና ብሄራዊ ጥቅሞችን ባግባቡ ተንትኖ ጠንካራ የብሄራዊ ደኅንነት እና ውጭ ጉዳይ ፖሊሲ በማስወጣት ረገድ ግን እዚህ ግባ የሚባል አስተዋጽዖ እንዳላበከተ ከቅርብ ዐመታት ወዲህ በምስራቅ አፍሪካ ቀጠና ለታዩ ለውጦች ሀገሪቱን እና መንግስት ያሉበት አሳሳቢ ሁኔታ ምስክር ነው የሚሆነው፡፡
ተቋሙ በውጭ ሀገር ስለላ ረገድ ስሙ ተነሳ ከተባለ ከምዕራባዊያን ሀገራት እና እስራዔል በተገዙ የኮምፒውተር ቴክኖሎጅ ስለላ መሳሪያዎች አማካኝነት በውጭ ባሉ ተቃዋሚዎች እና መበት ተሟጋቾችን በመሰለል ወይም ከደቡብ ሱዳን እና ኬንያ አንዳንድ ተቃዋዎቹን እና መብት ተሟጋቾችን አፍኖ ይወስዳል እየተባለ በሂዩማን ራይትስ ዎች እና አምነስቲ ኢንተርናሽናል በሚቀርብበት ውንጀላ ነው፡፡
ከምዕራባዊያን ስለላ ድርጅቶች ጋር በስልጠና እና ቴክኒካዊ ድጋፍ የሚያደርገው ትብብር ግን በጣም ውስንና ጥንቃቄ የተሞላበትና ቁጥም እንደሆነ ነው የሚታመነው፡፡ የኮምፒውተር ስለላውም ቢሆን ባብዛኛው በቀጥታ ምዕራባዊያን መንግስታት ተሳትፎ የሚጸም ሳይሆን ከግል ወይም ከወታደራዊ ቴክኖሎጅ መሳሪያ አምራች ኩባንያዎች በሚገዙ መሳሪያዎች የሚከናወን እንደሆነ ነው ሲዘገብ የቆየ፡፡