Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
22 February በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) በዘመነ ማቴዎስ፣ በዘመነ ማርቆስና በዘመነ ሉቃስ የካቲት 15 ቀን ማለት ነው። በዘመነ ዮሐንስ ግን (ዘመነ ሉቃስ የሥግር ዓመት በመሆኑ) የካቲት 14 ቀን ላይ ነው።
26 April በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ሚያዝያ 18 ቀን ማለት ነው።
የኤርትራ እግር ኳስ ፌዴሬሽን በአስመራ ላይ በቅርቡ ለማካሄድ የተሰበውን የወዳጅነት የእግር ኳስ ጨዋታ ለማስተናገድ አስፈላጊውን ቅድመ ዝግጅት ማድረግ መጀመሩንም አስታውቋል።
የኤርትራ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የፋሲል ከነማ ስፖርት ክለብ ያቀረበው የወዳጅነት የእግር ኳስ ጥያቄም የሀገራቱ መሪዎች ሰላምን ለማስፈን የጀመሩትን ስራ የሚያጠናክር ነው ሲልም አድንቆታል።
የፋሲል ከነማ ስፖርት ክለብ በኤርትራ ፕሪምየር ሊግ ከሚጫወት ክለብ ጋር የወዳጅነት ጨዋታ ለማድረግ ባሳለፍነው ሰኔ 30 2010 ዓ.ም ለኤርትራ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ጥያቄ ማቅረቡ ይታወሳል።
የባለስልጣኑ ምክትል ዳይሬክተር አቶ ወንድወሰን አንዱዓለም ለኢትዮ ኤፍ ኤም እንደተናገሩት በዚህ ዓመት ለ10 የንግድ ሬድዮ ጣቢያዎች ፈቃድ ለመስጠት ባለስልጣኑ መዘጋጀቱን ገልጸዋል፡፡ እስካሁን አስራ ሁለት የሚሆኑ ድርጅቶች የንግድ የሬድዮ ጣቢያ እንዲሰጣቸዉ መጠየቃቸዉን የተናገሩት ምክትል ዳይሬክተሩ፣ ለ5 የንግድ ሬድዮ ጣቢያዎች ጨራታ ወጥቶ ፍቃድ ለመስጠት በሂደት ላይ ይገኛሉ ብለዉናል፡፡ በቀጣይም መስፈርቱን ለሚያሟሉ ድርጅቶች ፍቃዱ ይሰጣቸዋል ነዉ ያሉት፡፡ ባለስልጣኑ…
በሕፀፅ-ተቺ አስቂኝ ፊልሙ ላይ አንጋፋዋ አርቲስት ወለላ አሰፋ፣ ተሻለ ወርቁ፣ ትዕግስት አድነው፣ ግርማይ ኃይሌና ሌሎችም ተውነዋል፡፡ ቶኔቶር ሕዳር 18 ቀን 2005 ዓ.ም “ከካምፓስ ያሁኑ ይባስ” ፊልም በኢትዮጵያ ብሔራዊ ትያትር ሲያስመርቅ፣በሳምንቱ ሕዳር 25 ቀን 2005 ዓ.ም “አንድ’ዜ” የተሰኘ ትያትር በተመሳሳይ ስፍራ ማስመረቁ ይታወቃል፡፡
አባርሶ ቴክ በአባርሶ፣ ሶማሊላንድ የሚገኝ የተደረጀ ትምህርት ተቋም ነው። በሃርጌይሣ ከተማ አካባቢ ይቆማል። ከኮሌጅ ትምህርት በላይ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት በእንግሊዝኛ ይሠጣል። ከሶማሊላንድ ማንኛውም ጎበዝ ተማሪ የገንዘብ ችሎታ ባይኖርም ሊገባ ይችላል። ከሁሉ የሚያስደንቅ በዛሬው ዓለማዊ የመረጃ ኅብረተሠብ ረገድ አብልጦ ወደር የለው ጫፍ ላይ ይገኛሉ። ይህን የሚያስረዳው ለተማሪዎቹ በውክፔዲያ ላይ የመማሪያና የማዘጋጀት ፕሮግራም አለ። በአሁኑ ሰዓት እንዲህ አይነት ፕሮግራም ያላቸው ትምህርት ቤቶች ጥቂት ሲሆኑ (ዝርዝሩ እዚህ ይታያል) ሌሎቹ ሁሉ በአሜሪካ፣ ካናዳ ወይም እንግሊዝ አገሮች ናቸው። ስለዚህ በአፍሪቃ መጀመርያውና ከእስያ ወይም አብዛኛው አውሮፓ በፊት የደረሰ ደረጃ ነው።
የባዶ እግር ሩጫው የተዘጋጀው በካናዳ ቶሮንቶ ዩኒቨርሲቲ የሚሰጠውን የግዕዝ ትምህርት ክፍል ለማጠናከር የገቢ ማሰባሰቢያ ለማድረግ መሆኑን “ቢቂላ አዋርድ” የተሰኘው የዝግጅት ክፍል ለኢዜአ በላከው መግለጫ አስታውቋል።
እንዲሁም የካናዳ መንግስት ከፍተኛ ባለስልጣናት፣ በካናዳ የሚገኙ የኢትዮጵያ ኮሚኒቲ አበላት እና መሪዎች የቶሮንቶ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎችን ጨምሮ ሌሎች እንግዶች በዝግጅቱ ላይ ይሳተፋሉ።
እንደ አውሮጳውያን አቆጣጠር በ2015 በተደረገው መሰል የገቢ ማሰባሰቢያ ዝግጅት የቶሮንቶ ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰሩ ሚካኤል ገርቨር 50 ሺህ ዶላር የለገሱ ሲሆን፥ የኢትዮጵያ የዘር ሐረግ ያለው ካናዳዊው ታዋቂው ሙዚቀኛ ዘዊኬንድ ወይም አቤል ተስፋዬ 50 ሺህ ዶላር ለግሷል።
በቶሮንቶ ዩኒቨርሲቲ የግዕዝ ቋንቋ ትምህርት ክፍል መጠናከር በኢትዮጵያ ጥንታዊ ስልጣኔዎች፣ የበለጸገ ባህልና ታሪክ በማውጣትም ሆነ ተጠብቆ እንዲቆይ ለማድረግ ታሪካዊ አጋጣሚ መሆኑን የቢቂላ አዋርድ ድርጅት ፕሬዝዳንት አቶ ተሰማ ሙሉጌታ ተናግረዋል።
እንዲሁም የትምህርት ክፍሉ መጠናከር ለኢትዮ-ካናዳ ማህበረሰብ ብቻ ሳይሆን ለዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ትልቅ አስተዋጽኦ ያለው መሆኑን የገለጹት አቶ ተሰማ፥ አሁን ላለው የዘመናዊ ስልጣኔ እና ማንነት ቅድም አያቶች ካበረከቱት አስተዋጽኦ ብዙ መማር ይገባልም ብለዋል።
በአማራ ክልል በተፈጠረው የከፍተኛ ባለስልጣናት ግድያና ተያያዥ የፀጥታ መደፍረስ ችግሮች የተጠረጠሩ 57 ተከሳሾች ከእስር ተፈቱ። ተጠርጣሪዎቹ ትናንት በባሕር ዳር ከተማ...
በጥር ወር መጨረሻ በርካታ የአዲስ ዓመት ጥፋቶች ያበቃል. ሁላችንም እዚያ ነበርን: በጠንካራ ማስታወሻ ላይ 2019 ን ጀምረህ, ጠንክሮ ለመስራት እና ተጨማሪ ነገሮችን ለመብላትና ተጨማሪ መጽሐፍት ለማንበብ ቃል ገቡ. ነገር ግን በድንገት, ፌብሩዋሪ. ጠንካራ ስርዓቶች ተገድለዋል, Super Bowl ቅዳሜ በጣም ቀርቧል, እና በሆነ መንገድ ወደ ኋላ ወዳለው እሽግ ልብሶችዎ በቀጥታ ይመለሳሉ.
ለጤንነትዎ በማሰላሰል እና የአካል ብቃት ግቦችዎን ለመከታተል በኪስ ቦርሳዎ ላይ ሊከሰት ይችላል. ቫይታሚኖች እና ተክሎች, ትኩስ ምግብ እና የስፖርት ውድድሮች ዋጋው ውድ ነው, በተለይም እነዚህ አዲስ ዓመት ማስተዋወቂያዎች ከተጠናቀቁ.
እንደነሱ, ለልምባዛዎትም እንዲሁ የሚለወጥ ልዩነት ነው. የፔትለር ስራዎችዎ ሽፍታ ቢመስሉ, በምትኩ በ Kickboxing ወይም hot yoga ጥዋት ላይ ነገሮችን ይለውጡ.
ስለዚህ በቅርብ ጊዜ ውስጥ በጣም ከቀዝቃዛው የክረምቱ ወቅት ቢሆንስ? ትንሽ የጥላቻው አየር እንቅስቃሴን ከመከታተል እንድትቆጠብ አትፍቀድ. እነኚህን ተመልከት ከጠንካራ ክፍት የሜካኒ ምልክት ምልክቶች እንደ MountainWarehouse እና Campmor የመሳሰሉ, ተስማሚ የሆኑ ጥንድ ጥሪዎች, እርጥብ ከሚመጣበት ድንኳን ወይም የአትሌትክስ ቀሚስ ማግኘት ይችላሉ, በማንኛውም ጊዜ ምንም ይሁን ምን.
አንዳንዴ ሁላችንም ከቴክኖሎጂ ግፊት እንፈልጋለን. የእጅ አንጓዎ ጊዜውን ብቻ መናገር ብቻ ሳይሆን የልብዎን ደረጃ, ዕለታዊ እርምጃዎችዎን, የእንቅስቃሴ ደረጃዎን እና አስታዋሾችን ዱካ መከታተል ሲችሉ መንቀሳቀስ እንዲችሉ ተጨማሪ ማበረታቻ እና በድግር ጉዞዎ ላይ ያተኩሩ.
የኛ የጤና እና የጤና ግዢ መመሪያ ከፍተኛ ጥራት ባላቸው ዋጋዎች ላይ ከፍተኛ ደረጃ የተሰጣቸው መሳሪያዎች በመጠቀም የ 2019 ግቦትዎን ለመድረስ እንዲያግዝዎ የዝላይዝርት ይጀምራል.
የአትሌቲክስ የአትሌት ልብሶች አለመኖር? የእርስዎን ብቃቶች እንደ ብሩህነት ማሳደግ ያሉ ቀላል ለውጦች አዲስ ጥፍሮች ወይም በማተሳሰርዎ ላይ አዲስ የውሃ ማጠራቀሚያ መጨመር ተነሳሽነትዎን ያሻሽላል.
ሙዚቃ በሙያ የትምህርት ደረጃዎ ላይ ተጽዕኖ እንደሚያሳድር ታውቃለህ? በ "120 bpm" ላይ "ሙጃዬ ጄን" በሚለው ማይክል ጃክሰን አእምሮዎን ማሞቅ ይጀምሩ ከዚያም ከእርስዎ እንቅስቃሴ ጋር ተያይዞ ከ 130-160 bpm ጀምሮ የእርስዎን ፍጥነት ለመቀየር ያስችልዎታል.
ፈጣን ዘፈን በየቀኑ በሚመችዎ ጊዜ ላይ ወደ ዘመናዊ ጊዜዎች በመዝጋት ሊያዘነብልዎት ይችላል, አንድ ከፍተኛና አጋማሽ ዘፈን ግን የክብደት ማሳደግ እና ዋና ጥንካሬን መገንባት ላይ እንዲያተኩሩ ይረዳዎታል. ሙዚቃዎን ያድሱስሜትዎን ያድሱ.
ሹፌሮቹ ባለፉት ሶስት እና አራት ዓመታት በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን የጋላፊ ቅርንጫፍ እየጋጠማቸው ያለው ችግር ስራ እና ህይወታቸውን አስቸጋሪ እንዳደረገው ይናገራሉ።
በቅርንጫፍ ተደጋጋሚ በሚከሰተው የመብራት እና የሲስተም መቆራረጥ ረጂም ወረፋ የሚፈጠር በመሆኑ በአካባቢው ካለው ሙቀት እና ሃሩር እስከ ሶስት ቀን ወረፋ ለመጠበቅ መገዳቸውን ተናግረዋል።
ሹፌሮቹ የስራዎችን ለመስራት በቂ የሰው ሃይል እንደማይመደብና ሙያውን አውቆ በሚፈለገው ፍጥነት የሚጠበቅበን አገልግሎት ለመስጠት ክፍተት እንዳለባቸው ነው የሚገልፁት።
በዚህ ችግር ምክንያት በቂ ምግብ እና ውሃ በማይገኝበት ሞቃታማና ሃሩሩማ አካባቢ እስከ ሶስት ቀናት መቆየታቸውን በቅሬታ መልኩ ለቅርጫፉ ሲያቀርቡም ተጨማሪ እንግልት ከሰራተኞች እንደሚደርስባቸው ነው ሹፌሮቹ ያስታወቁት።
ስለ ሰማያዊ ፈረስ አስተያየት ከሰጡ ተዋኒያን መሀል አንዱ 'ሰራዊት ፍቅሬ በፊልሙ አባይን ማነጋገር ችሎአል ' በማለት አድንቆታል። የካስትሮ ምስክር ቸጉቬሮ ካልሆነ .
ከተመልካችም እንዲሁ በጎና ቀና አስተያይት የሰጡትን ያህል የነቀፉም አይጠፉም። የፊልም አስራር ጥበብን መሰረት ባደረገ መልኩ ፊልሙን የገመገመ ጽሁፍ ግን እስካሁን አላነበብኩም።
ይህ የሚሆንበት ዋናው ምክንያት ግልጽ ይመስለኛል። ሰማያዊ ፈረስን የሚያክል ፊልም ለመስራት የሚጠይቀው መስተዋጽኦ ቀላል አይደለም። የፊልም ጥባብን የሚያራምድ መሬት ባልተደላደለበት ወቅትና ቦታ ከስክሪፕት እስክ ስክሪን ያለውን እልህ አስጨራሽ ጉዞ በሚገባ አጠናቆ ፊልምን ለህዝብ ማቅረብ ጊዜ፣ ጉልበትና በጭካኔ የተጠራቀመችውን ወይም በስንት ደጅ ጥናት የተገኘችን የብድር ገነዘብ የሚያሙዋጥጥ በጣም ከባድ ስራ ነው። ይህን በመገንዘብ ገምገሚዎችና ሀያሲዋች ከነቀፋና አሉታዊ ትችት ከመሰንዘር ይታቀባሉ። የፊልሙ አቅራቢዎች ያወጡት ወጭ፣ የተበደሩት ገንዝብ፣ የፊልም ሰራተኞችና ተዋንያን ድካም፣ የልዩ ልዩ እቃና ቦታ ኪራይ ሳይከፈል ፊልሙን ከገበያ ውጭ ሊያደርግ የሚችል ማንኛውም ነገር በጥንቃቄ መሆን አለበት። ይህን ከባድ ጉዞ ጨርሰው እንደገና ሌላ ፊልም ለመስራት በቂ ቀሪ ሃሞት የሚኖራችው እንደነ ሰራዊት ፍቅሬና የቀዝቃዛ ወላፈን ደራሲና አዘጋጅ፣ ቴዎድሮስ ተሾመ ዓይነቶች ብርቱ ሰዎች ብዙ አይመስሉኝም። ስለሆነም የሚገባቸው የሞራልና የፈይናንስ ድጋፍ ሊጉዋደል አይገባም። ይህን የምናደርገው በሁለት ቀላል መንገዶች ነው።
በተረፈ ሰማያዊ ፈረስ አሁን ለህዝብ በነጻ የተለቀቀ ስለመሰለኝ፣ ፊልሙን ከተለያይ መአዘን በመመልከት ግምገማዬን አቀርባለሁ። ግምገማው ከእንግዲህ በፊልሙ ገበያ ላይ የሚኖረው ጫና ሚዛን የሚደፋ አይሆንም። ከደፋም ገበያውን እንደገና የሚቀሰቅስ ነው የሚሆነው, ብዬ አምናለሁ ።
ግምገማን ከሂስ ጋር የሚያምሳስሉ አሉ። በኔ እምነት ግን ሁለቱ የተለያዩ ጉዳዮች ናቸው። ሂስ የግል አስተያይት ሲሆን ግምገማ በተወስነ መስፈርት፣ አሰራርና ልምድ ላይ ተመስርቶ፣ የማሻሻ አማራጭ እያሳየ የሚቀርብ ትንተና ነው። ከዚህ በታች የማቀርበው አስተያየት የግምገማ ስልት የተከተለ ይሆናል። አላማዬ በአገራችን የሚሰሩ ፊልሞች ጥራት እንዲጠበቅ የበኩሌን ለማለት ያህል እንጂ የአንድን ፊልም ስራ ለማወደስ ወይም ለማጣጣል አይደለም። ሰማያዊ ፈረስን የመረጥኩት ለህዝብ በነጻ ስለተለቀቀ ብቻ ነው። ሌላ የተለ ምክንያት የለኝም።
ሰማያዊ ፈረስ ደራሲው አባይን ያናገረበት ወይም ያዳመጠበት ፊልም መሆኑን የሚያመለክት አባይ ነክ ታሪክ አላየሁበትም። ሰማያዊ ፈረስ የተባለው አባይ ወንዝ ከሆነ ርእሱ ከታሪኩ ጋር ግንኙነት የለውም ማለት እደፍራለሁ። ከታሪኩ ጋር የሚስማማ ርእስ ምረጥ ብባል ከዚሁ ፊልም ሳልወጣ ፍሬ ስላም ለድርሰትዋ የመረጠችውን፣ የናት ጡት ነካሽ፣ የሚለውን አወጣለት ነበር። ምናልባትም የፊልሙ የመጀመሪየ ረእስ ያ ሳይሆን አይቀርም የሚል ግምት አለኝ, የታሪኩ ዋና መስመር የሀገርንና የህዝብን ጥቅም በእፍቅሮተ ነዋይ በመለወጥ ወንጀል ፈጽመው ስልሚያዙ ሰዎች ስለሆነ።
ፊልሙ ሲጀምር በተሾመ የሚመራ አምስት ስዎች የያዘ አንድ ማፊያ መሰል ቡድን፣ ለውጭ ሰዎች ተቀጥሮ የእቶ እስክንድር አባተን ሳይንሳዊ ጥናት ለመስለብ ሲመካክርና እቅድ ሲያወጣ እናያለን። የሚያልቀው ይሄው ቡድን በህግ ቁጥጥር ስር ሲውል እንጂ የእስክንድር ጥናት ተሰፋ እንደሰጠን አባይ ወንዝን አትንኖ ዝናብ ሲያዘንብ አይደለም።
በእርግጥ ደራሲው የነካካው የኣባይ ጉዳይ በቀላሉ የሚታይ ነገር አይደለም። ከስክሪኑ በስተጀርባ አንድ ትልቅ አሳሳቢና ቁጭት ቀስቃሽ ጥያቄ መለጠፉን ማንም አይስትም። አባይን የሚየክል ስንቱን አብልቶና አተጥቶ ተርፎ ባህር የሚገባ ወንዝ እያለን እንዴት በረሀብ የታወቅን ተመጽዋቾች እንሆናለን የሚለው፣ እስካሁን ምላሽ ያላገኘው፣ የብዙሀን ጥያቄ አለ። ደረሲው ጥያቄውን በተለያየ ምስል አንስቶ አሳይቶናል። መላኩ በቲቪ ስለ አባይ የሚያየው፣ ጴጥሮስም እቤቱ የሰቀለው የፉዋፉዋቴው ስእል፣ በመጨረሻ እስክንድር ራሱ በአካል ሄዶ ጢስ ኣባይን ሲጎበኝ የምናየው እንደ ሰጋር ፈረስ እየተቅበጠበጠ የሚወርደው የውሀ ፉዋፉዋቴ አንዳች የቁጭት ስሜት ይቀሰቅሳል። ፊልሙ በአሁኑ ሰዓት በነጻ ለህዝብ መለቀቁ ምናልባት አሁን ከተከሰተው የረህብ ችግር ጋር አዛምደን እንድናይ ሊሆን ይችላል።
ሰማያዊ ፈረስ የምርምር ፊልም አይደለም። ስለ ስክንድር ሳይንሰዊው ጥናት ብዙ የሚናገረው ነገር የለም። በኔ እምነት ሰማያዊ ፈረስ የወንጀል ፊልሞች ውስጥ የሚመደብ ፊልም ነው። የስክንድርን አላማ ከግብ ለማድረስ ከሚያሳየው ትይንት ይበልጥ የተወሰኑ ሆዳሞች ራሳቸውን ከሀገር አስቀድመው ለግል ጥቅም ሲሩዋሩዋጡና በመጨረሻም ዘብጢያ ሲወርዱ ነው የሚየሳየው።
ዋናው ገጸ ባህሪ እስክንድር እንድመሆኑ መጠን፣ የታሪኩ ዋና መስመር የሱን አላማ ከግብ ማድረስ ሆኖ በሂደት እነተሾመ እንቅፋት ሲሆኑበት ማሰየት ነበረበት። እንደዚያ ከሆነ ፊልሙ መከተል የነበረበት ሻል ያለ መንገድ አለ። ይኸውም ፊልሙ በሀገራችን በተደጋጋሚ የሚከሰተውን የድርቅ ችግርና በመካያው የሚጠፋውን የኢትዮጵያዊያን ህይወት ከዶክመንታሪ ፊልሞች ቀንጭቦ በማሳይት ቢጅምር፣ በጣም ሀይለኛ የሆን የተመልካች ስሜት መቀስቀስ በቻለ ነበር። ወዲያው ስክንድር ''ከእንግዲህ አንድ ኢትዮጵያዊ በረሀብ አይሞትም'' በማለት ወስኖ ሲነሳ ቢታይ ተመልከች ሁላ በተሰፋና በጉግት እሱን መጥቀበቅ ይጀምር ነበር። ስክንድር አውሮፓን ጥሎ ሀገሩን ከድርቅ ችግር ሊታደጋት ሲመጣ ቦሌ አ ማ ድረስ መጥቶ የተቀበለው ሰው ባይኖርም፣ ፊልም ተመልካቹ ከአይሮፕላን ማረፊያ ሲወጣ በጭብጨባ ይቀበለው ነበር። ከዚያ በሁዋላ ፊልሙ እስክንድርን በዋናነት እያሳየ እስከ አላማው መሳከት ወይም አለመሳካት ድረስ መዝለቅ ነበረበት፣ እንጂ እነ ተሾመ ሲያዙ ማብቃት አልነበረበትም። ፊልሙ ስለ ወንጀል፣ አላማው ወንጀለኞቹን ማስያዝ ከሆነ ግን ርእሱ የናት ጡት ነካሽ ተብሎ ባለው መልክ መቅረቡን መቀበል ይቻላል።
ደራሲው ውሀውንአትኖ ዝናቡን በማዝነብ እና ከሱጋር በተያያዙ ጉዳዮች ላይ ትቶ ወደወንጀሉ ባብዛኛው ያተኮረው : ያኛው ብዙ ስራ : ብዙ ማሰብ እንዲሁም more creative መሆንን ስለሚጠይቅ ይመስለኛል :: እናም በቀላሉ ሊወጣው የሚችለውን መረጠ : የፊልሙን ታሪክ አበላሸው::
እስኪ በነካ እጅህ ሰለዚሁ ፊልም ስለሲኒማ ጥበቡ ( cinimathograpy) የሚሰማህን ጨምረህ አጫውተን:: እንደሚታወቀው ጽሁፎ (script) እና ሲኒማ ጥበብ ይለያያሉ:: በ oscar እና በመሳሰሉት እንደምናውቀው የፊልሙ ዳይሪክተር በ ሲኒማ ጥበቡ ሲደነቅ script writer ደግሞ በሌላ catagory ነው የሚታየው:: በሲኒማ ጥበቡ የተደነቀ እና የተሸለመ ፊልም በ script እዚህ ግባ የማይባል ሊሆን ይችላል::
አንድ የፊልም ታሪክ ሃሳብ ከተወጠነ በሁዋላ ቀጣዩ ስራ ያን ታሪክ ሊሰሩ የሚችሉ ገጸ ባህሪያት መፍጠርና መሳል ነው። ፊልም፣ ተመልካችን በስሜት ወጥሮ እንዲይዝ ታቅዶ የሚስራ ስለሆነ፣ ስሜት እንዲቀስቀስ፣ እንዲወጠርና እንዲዘና የሚያደርጉ ተሪኩን የሚሰሩ ገጸ በህሪያትን በሚገባ መሳል ያስፈልጋል። የምንደሰተውም ሆነ የምናዝነው፣ የምንተክዘውም ሆነ የምንስቀው በገጸ ባህሪያቱ በኩል ስለሆነ በተወሰነ ደረጃ ልናውቃቸውም ይገባል።
የምንወዳቸው ገጸባህሪያት አላማ ሲሳካ ደስ ይለናል። ሲከሽፍባቸው ይከፋናል። አደጋ ሲያንዣብብባቸው ስጋት ያድርብናል። ተመልካች እንዲህ የሚሰማው ፊልሙ እውነት ሲመስለው ብቻ ነው። ፈጠራ መሆኑን ቢያውቅም ፊልሙን በሚየይበት ቅጽበት እውነተኛ መስሎ እንዲታየው ከተደረገ የገጸባይሪያቱ ስሜት እየተሰማው ይቆያል። አንድ ፊልም ያን ማድረግ ከቻለ ተዋጥቶለታል ማለት ይቻላል። የተመለካች ስሜት መሳብ ካልቻለ ግን ችግር አለበት ማለት ነው። ከችግሩ አንዱ የገጸባህሪያት አሳሳልና አበለጻጽግ ወይም እድገት በቂ ሳይሆን ሲቀር ነው።
ለገጸ ባህሪያት እድገት ዋናው መሰረት ኮከብ ገጸባህሪው ተጨባጩ አላማው ላይ ለመድረስ ያለው ተነሳሽነት ነው። ኮክብ ገጸባህሪው ወደ ተጨባጭ አላማው በሚያደርገው ጉዞ የሚገጥመው ውጣ ውረድ ነው የሱንና የሌሎቹ ውላዊ ባህሪ እየተገለጠልን የሚመጣው።
ተጨባጩ አላማ ያልኩት ያለምክንየት አይደለም። ሁሌም ውስጣዊ የሆነ ሌላ ስውር ኣላማ ወይም ፍላጎት ስለሚኖር ነው። ያ በገጸ ባህሪው ውስጥ ያለ፣ ለተመልካች የማይታይ፣ ስነልቦናዊ ረሀብን የማስታገስ ፍላጎት ነው።
ለምሳሌ የስክንድር ተጨባጭ ኣላማ ወንዝ አትንኖ ዝናብ ማዝነብ ነው። ስውር ኣላማው ግን ለአስራ አራት ዓመታት ያለመውንና የደከመበትን ጥናት ውጤት በተግባር ሲተረጎም በማየት የሚያገኘው የመንፈስ እረፍትና እርካታ፣ የሳቁበትንና የተሳለቁበትን በማሳየት እልህን መወጣት፣ ከዚያም ከህዝብ ክብርና ሞግስ ማግኘት ነው። ሰው አንድ በጎ ስራ ሲስራ ከንጹህ ሰብዓዊና ወገናዊ ስሜት በመነሳት ያደረገው እንደሆነ እንጂ የራሱን ግለዊ ስሜት ለማርካትም እንዳደረገው አያምን ይሆናል። ግን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ፣ በግልጽም ሆነ በህቡዕ የግል ጥቅም ጨርሶ የሌለበት በጎ ስራ አለ ማለት የስቸግራል። በመሰረቱ ያ ስውር አላማ ወይም ውስጣዊ ፍላጎት ነው ገጸባህሪውን እረፍት ነስቶ ለተገባርና ለውጤት የሚገፋፋው። ፊልም ከተጨባጩ ኣላማ አልፎ የስውር ፍላጎትን መሳካትና የውስጣዊ ጥማት መርከትን ሲየሳይ ደረጃው ከፍተኛ ግምት የሚሰጠው ይሆናል።
የገጸባህሪውን ስውር ፍላጎት መሳካት መዳሰስ የሚችል ፊልም ለመስራት ገጸባህሪያት፣ በተለይም ዋና ዋናዎቹ በደንብ መሳል አለባቸው። ተሳለ, ማለት በፊልም ቁዋንቁዋ ተመልካቹ የገጸባህሪውን ጸባይ፣ ዐመል፣ ፍላጎት፣ እንዲሁም ከታሪኩ በፊት ያሳለፈውን ህይወት ከሞላ ጎደል ሲያውቅ፣ ፍርሀቱን ጭንቀቱን፣ እልሁን፣ ፍቅርና ጥላቻውን ሲረዳ፣ ጠንካራና ደካማ ጎኑን ሲገነዘብ ነው።
ገጸባህሪው ከተሳለ በሁዋላ እንድንወደው ወይም እንድንጠላው፣ እንድንጨክንበት ወይም እንድናዝንለት እንዲሁም ውስጠ ምስጢሩን እንድናውቅ ሊያደርጉን የሚችሉት ከእፉ የሚወጡት ቃላትና ሲስራቸው የምናየው ተግባራት ስለሆኑ የሚናገሩትንና የሚያደርጉት ታሪኩ ሊያስተላልፍ በምንፈልገው ስሜት መሰረት መሆን አለበት። በሰማየዊ ፈረስ ታሪክ ዋናው ገጸባህሪ እስክንድር እባተ ነው። ተመልካቹ የሱ ዓላማ ግቡን ሲመታ ማየት ይፍልጋል። ስለዚህ ተመልካቹ ስክንድርን እንዲወደው፣ ለስክንድር እንዲቆርቆር፣ እንዲጨነቅና እንዲያዝን ማድረግ ያስፈልጋል። ያን ስሜት ከመጀመሪያው መቀስቀስ ይቻልበት የነበረበት ትይንት የቦሌ አ ማ ትይንት ነው።
እስክንድር ከ14 አመታት በሁዋላ አገሩ ሲገባ የተቀበለው ወዳጅ ዘመድ አልነበረም። እዚህ ላይ ደረሲው አዘኔታ ለመቀስቀስ ጥሩ ምክንያት ተጠቅሞአል። በፊልም ስራ፣ አንድ የሚታዘንለት መሪ ገጸባህሪ መፍጠር ትልቅ ጥበብ ነው። በዘዴ ከተስራበት ተመልከችን በስሜት መያዝ ያስችላል። ስክንድርን የሚቀበለው ሰው አለመኖሩ ብዙ መግለጽ የሚችል ትይንት ነው። አገሪቱ ባሳለፈችውን መራር የጦርነት፣ የአብዮትና የረሀብ ዘመናት ወዳጅ ዘመዶቹ በሞት ማለቃቸውንና በስደት መጥፋታቸውን ሊጠቁም የሚችል ነበር። ያ መገለጥ የሚችለው በስክንድር ስሜትና ቦሌ አ መ መውጫ ላይ በነበረው ህዝብ ንጽጽር ነበር።
ከውጭ የሚመጡት ኢትዮጵያዊያንን ዘመድ ወዳጅ እየተቀበል አቅፎ ሲስማቸው ቢታይ (ትይንቱ ከእስክንድር ግንባር አንጻር ቢታይ) እና እሱ የሚሳሳምና የሚተቃቀፈውን ህዝብ እታዘበ በትዝታ እንደሄደ፣ አፉ ትንሽ ተከፍቶ፣ አይኑ እንባ ሲያቀር ቢታይ፣ ከዚያም እንባውን እየታገለ፣ ከሻንጣ ተሽካሚዎችና ታክሲ ነጂዎች ጋር መነጋገር እቅቶት ቢታይ የተመልካቹን ልብ ይነካ ነበር ብዬ አምናለሁ።
ያ ስንት መናገር የሚችል አይን እንደ ፓይለት በጥቁር መነጽር ተሸፍኖ፣ እስክንድርም የ14 ዐመት ናፍቆት እንዳለበት እንግዳ ሳይሆን እንደ ዱባይ ተመላላሽ ምንም ሰይደናበርና ግርምታ ሳይታይበት ወጣ። የቦሌው ትይንት ላይ ተመልካቹ ለስክንድር ማድረግ የሚችለው ልዩ ስሜታዊ አቀባበል እምልጦአል።
እንደ ሰማያዊ ፈረስ አይነት ፊልም ላይ ዋናውን ገጸባህሪ ተወዳጅ ማድረግ የግድ ይላል። አልያ ፊልሙ አይሰራም። በገሀዱ አለም ለምንወዳቸው እንደምናስብና እንደምንቆረቆር በፊልምም ገጸባህሪውን ከወደድነው እናስብለታለን፣ እንጨነቅለታለን።
አንድን ገጸ ባህሪ ተመልካች እንዲወደው፣ ደራሲው ምን ማድርግ አለበት? መልሱ ቀላል ነው። ገጸባህሪው በጎ ስራ ሲስራ ማሰይት፣ ለተበደለ ሲቆረቆር፣ ለተገፋ ሲያዝን፣ ለሀቅ ሲዋደቅ። በቃ። እንዲህ አይነት ሰው ተወዳጅ ነው። ቀልደኛና ተጫዋች፣ ደፋርና ብልህ ገጸባህሪም ይወደዳል።
ተመልካች የሰማያዊ ፈረስን መሪ ገጸባህሪ፣ እስክንድር አባተን እንዴት ያየዋል? ምን ያህል ይወደዋል? እስክንድር እሚወደድ ሰው ነው? ምን ያህሉ ተመልካች ነው የሱን አይነት ህይወት፣ ምኞትና አላማ ያለው? ተመልካች ከራሱ ህይወት ጋር የሚመሳስል ነገር ማየት ይወዳል። ሰማያዊ ፈረስ ውስጥ ከብዙሀኑ ተመለከች ህይወት ጋር የሚመሳስል ኑሮ ያለው ገጸባህሪ አለን?
ሰማያዊ ፈረስ ላይ ''እስክንድር ከለማኙ ጋር ትይንት'' እስክንድርን ተወዳጅ ለማድረግ የተሞከረበት ትይንት ይመስለኛል፣ እስክንድር መመጽወቱና ከለማኙ ጋር መወያየቱ፣ መቃለዱ። ቀልደኛ ሰው ይወደዳልና። ግን ትይንቱ የተፈለገውን ስሜት ሳይሆን ተቃራኒውን ሳይጭር አልቀረም። ስክንድር የያዘውን አይነት መኪና የሚይዙ ግለ ሰቦች በሰፊው ተመልካች ዘንድ ተወዳጅነታቸው ምን ያህል ነው? ፓጃሮ፣ ፎርዊል መኪና ወዘተ ከሙስናና ከዘረፋ ጋር የሚዛመድ ምስልን ነው የሚሰጠው። መኪናውን ከደሀው ወጣት ጋር ማየትና ማስተየይት፣
/ ''ና 'ሲኪ ና እጫውተኝ''/ ብሎ ወጣቱን መኪና ውስጥ አስግብቶ የድርቅንና የረሀብን ችግር ከቀመስው ወጣት አፍ መስማት ነበረበት። ወጣቱ ታሪኩን ሲያወራ ፊልሙ ቃሉን ተከትሎ የረሀብን መቅስፍት የሚያሳይ ከዶክሜንታሪ የተቀነጨበ ትይንት ለተወስን ደቂቃ ቢያሳየን፣ ቀጥሎ የስክንድር አይን በርበሬ መስሎ እንባ ሲያቀር ቢታይ፣ ተቆርቁዋሪነቱና ወገን ወዳድነቱ ብቻ ከፍተኛ ተወዳጅነትን ያተርፍለት ነበር።
እስክንድር ሊታደጋቸው የመጣላቸውን ሰዎች፣ የወጣቱ እናትና ወንድምን፣ ፊልሙም አለሳየን፣ ዋና ገጸባህሪም ሊያየቸው አልተጨነቀም። ስለዚህ ተመልከቹ እስክንድርን መኪና ቢገጨው ባይገጨው፣ ተሾመ ቢገድለው ባይገድለው ስሜት አይሰጠውም። አይወደውማ። ስክንድር ያለው ተወዳጅነት ካለ ከወካዩ ተዋኒ ከሰረዊት ፍቅሬ ቁመናና መልከቀናንት፣ ፈገግታና አነጋገር ያገኘው ነው።
ከመግቢያው ላይ እንደገለጽኩት ግምገማው ቴክኒካል ክፍሉን አይዳስስም ብዬ ነበር። የምገመግመው ከተውኔቱ ጽሁፍ ጋር ቀጥተኛ ግንኝነት ያላቸውን ርእሰነገሮች እንጂ cinematographyን በተመለከተ ጠለቅ ያል እውቀት ስለሌለኝ ብዙ ማለት ያስቸግረኛል። የፊልም ስራ ባለብዙ ዘርፍ ጥበብ ስለሆነ ለየዘርፉ ባለሙያው ሲተችበት ይሻላል። አልያ መቀባጠር ነው የሚሆነው።
ችግሩ ያ አይመስለኝም። ውሀ አንደተነነ ማስመስልና ዝናብ ማስዘነብ ማሳየት የሮኬት ሳይቲስት መሆን አይጠይቅም። ያን በፊልም ማሳየት ካልቻልክ ጭራሹን ፊልም የሚባል ነገር መሞከር አልነበረብህም። ሳይንሱ፣ ማለትም የሶላር ኢነርጂን በመጠቀም ውሀ መንፍላትና ያን እንፋሎት ከተወሰነ ቦታ ሄዶ እንዲዝንብ ማድረግ መቻሉን ተመልካቹ እንዲያምን ስራዊት የተጠቅመው ጥሩ ዘዴ አለ። ፊልሙ ሲጀምር፣ የወንጀለኞቹ መሪ, ተሾመ, በእኒመሺን ፊልም እየታገዘ ለቡድኑ ያብራራውን እንደምሳሌ መጥቀስ ይቻላል። ያ foreshadowing ማለትም ቅድመ ጥቆማ መሆኑ ነው። ግን በቂ አልነበረም። በተጨማሪም እነ ተሾመ ከዶለሩ እንጂ ከዝናቡ ጉዳይ ስሌለላቸው ሳይንሱን የማብራራቱ ነገር በነሱ አያምርም። ያን ማብራራት የነበረበት ስክንድር ራሱ ነው። በእኒመሺን ፊልም ከማስርዳት፣ ተኣመኒነት ለማጠንከር በላቦራቶር ወስጥ ቁንጽል ሚኒ ኤክስፔርመንት ማሳየት ይመርጡዋል።
ለምሳሌ ያህል 'BACK TO THE FUTURE. የተሰኘውን ግሩም ፊልም እንውሰድ። ያን crazy scientist ታስተውሳልህ። Martyን ከ1935 back to the future፣ ወደ 1985 ለመላክ የሚያስችለውን ቴክኒክ ላብ ውስጥ በመጫወቻ እቃዎች ነው የሚያሳየን። ያ experiment ሁለት አላማ አለው። እንዱ ከዚያ ቴክኖሎጂ ካልዳበረበት ዘመን በጊዜ ጉዙ ማድረግ የመቻሉ ነገር አጠራጣሪ ስለሆነ ማስተማመኛ እንዲሆን ቅድመ ጥቆማ foreshadowing, ሲሆን ሁለተኛውና ዋናው ያን የተራቀቀ ውስብስብ ሳይንስ አንድ ተመልካች ሊረዳው በሚችል መጠን ቁመቱን፣ ክብደቱን፣ ፍጥነቱንና ውስጠ ፍጥረቱን ማሳነስ ነው። በትንሹ ሲሆን ሲለሚገባን።
ደረሲ ሰራዊት ፍቅሬ ወደ ወንጀሉ ያመዘነበት እንዱ ምክንያት በመጀመሪያ ታሪኩ ስለምን እንደሆነ ለይቶ ያወጣው የታሪክ መስመር ካለመኖሩ ይመስለኛል። ሰማየዊ ፈረስ፣ የአባይን ወንዝ በማትነን አገሩን ለማልማት ስለሚፍልግ ምሁር ነው የሚል የነጠረ መስመር አልያዘም። መስመር ስለልያዝ ታሪኩ ወደ ወንጀሉ ተንጋደደበት ነው የምለው።
ሁለተኛው ምክንያት ከዋናው ገጸባህሪ ግብ ጋር የተያየዘ ነው? የአንድ ገጸ ባህሪ ግብ ግልጽ ካልሆነ ታሪኩ እንደ አባይ ወንዝ ራሱ በቀደደው ቦይ ነው የሚፈሰው። ከእንዲህ ኣይነት አቅጣጫ-አሳች ችግር ራስን ለመጠበቅ ለሚከተሉት ጥያቄዎች ጥሩ መልስ ማስቀመጥ ያስፈልጋል።
ደራሲ ሰራዊት ፍቅሬ ወደ ወንጀሉ ያመዘነበት እንዱ ምክንያት በመጀመሪያ ታሪኩ ስለምን እንደሆነ ለይቶ ያወጣው የታሪክ መስመር ካለመኖሩ ይመስለኛል። ሰማያዊ ፈረስ፣ የአባይን ወንዝ በማትነን አገሩን ለማልማት ስለሚፍልግ ምሁር ነው የሚል የነጠረ መስመር አልያዘም። መስመር ስላልያዝ ታሪኩ ወደ ወንጀሉ ተንጋደደበት ነው የምለው።
እሱ ተወደጅ ካልሆነ ፊልሙን ተወዳጅ ማድረግ እጅግ ከባድ ነው። የሰማያዊ ፈረስ አይነት በዋናውን ገጸባህሪ ህይወት ዙሪያ የሚጠነጠን ታሪክ ገጸባህሪው በተመልካች ውስጥ የሚያሳድረው ስሜት ወሳኝ ነው። ተመልካች እሱን የሚመሰል፣ እንደሱ የሚያስብ፣ እንደሱ የሚመኝ፣ እንደሱ የሚፈራ፣ እንደሱ የሚጫወት ባጠቃላይ እንደሱ ወይም እሱ በቅርብ እንደሚያውቃቸው ሰዎች የሚኖር ሰው ጋር በቀለሉ ራሱን ያመሳስላል። ከምግብ ስጋን ከመጠጥ ሽቫስን የሚጠላ የለም, ግን ወገኑን ከረሀብ ችግር ሊታደግ የመጣ ጀግና ገና ግቡን ሳይመታ በውስኪ የሚጥለቀለቅ ከሆነ የተመልከቹን ልብ ማግኘት ቀላል ይሆንለታል ብዬ አልገምትም።
ተመልካች ለገጸበህሪው እንዲሳሳ ማድረግ በፊልም ተውኔት ውስጥ በጣም የተለመደ ዘዴ ነው። በተሳካ ሁኔታ ከተቀናበረ ተመልካችን የመያዝ ከፍተኛ ሀይል እንደ አለው ይታመንበታል። ይህን ማድረግ የሚቻለው ገጸ ባህሪውን በአሳዛኝ ሁኔታ ውስጥ እንዲያልፍ በማድረግ ነው፣ ያለፈ ህይወቱን ወይም እሁን የሚገኝበት ሁነታ ተመልካቹን ልብ በሚነካ መልኩ በማሳየት።
ምሳሌ First Blood ላይ John Rambo የተመልካቹን ልብ ''audience sympathy'' ያገኘው በዚህ መልክ ነው። ፊልሙ የሚጀምረው እሱ ጉዋደኞውን ፍለጋ መጥቶ፣ የጉዋደኛው እናት አለም እንደ ዱሮ፣ እንደ ደጉ ዘመን እንደልሆነች፣ ጉዋደኞቹንም ሰማያዊ ጅብ እንደበላቸው ነግረውት ሲመለስ ነው። ያዝናል። ያሳዝናል።
እስክንድር ከውጭ እንደመጣ እምስት ኮከብ ሆቴል ከሚገባ አደገበት ሰፈር ሄዶ፣ ያ ዱሮ ኮራ ብሎ ይታይ የነበረ ቤታቸው ሽረሪት እድርቶበት፣ ደራ ብሎ ይሞቅ የነበረ ግቢያቸው ፈርሶ፣ ሳር ቅጠሉ ያውቀው የነበረ እስክንድር አሁን አንድ የሚያውቀው ሰው ማጠቱ፣ ድሮ የሚየውቀው ሰፈር ወድሞ፣ ሰው ተራቁቶ ቢያገኝ፣ አብሮ አደጎቹን ፍልጋ ጎራ ብሎ አንዱንም ሲያጣ፣
የእናቱን፣ ጉዋደኛ እመት ጤንፍየለሽን አግኝቶ ስላሉትና ስለሌሉት ሲነግሩት፣ በመጨረሻ አዝኖ ሲመለስ ማሰየት ልዩ በጀት የሚጠይቅ አይመስለኝም። የተመልካችን ስሜት መያዝ እንደሚችል ግን አያጠራጥርም።
ሁለተኛዋ ዋና ገጸባህሪ ፍሬሰላም ነች። እስዋስ በተመልከቹ ውስጥ የምታሳድረው ስሜት ምን አይነት ነው? የምትወደድ ወይስ የምትጠላ ነች? ባህሪዋ፣ አስተዳደግዋ፣ ስራዋ፣ ቤተስቦችዋ፣ ጉዋደኞችዋ ለተመልከች የሚታወቁበት ትይንት ታይቶአል?
በኔ አመለካከት ፍሬሰላም ከሌሎቹ ገ/ ባህሪያት በተሻለ ሁኔታ ተቀርጻለች። ደራሲ ነች። በስነጽሁፍ ተመርቃለች። ቀደም ሲል በጻፈችው መጽሀፍ ምክንያት ታስራ ነበር። ከርቸሌን ታውቀዋለች፣ የምትፈራው አትመስልም። ድርሰቶቼን እንባቢ አልተረዳልኝም ብላ ትበሳጫለች። ከአንድ እህትዋ በቀር ሌላ የቅርብ ዘመድ የላትም። እህትዋ የህክምና ባለሙያ ናት። ፍሬሰላም እህትዋን ተጠግታ ነው የምትኖረው።
ፍሬሰላም እነተሾም በወጠኑት ባለቡዙው ሚሊዮን ብር ወንጀል ውስጥ እንድትሳተፍ ሊያደርጉዋት የሚችሉ ሁኔታዎች አሉ። እንዱ በደራሲነት ሙያዋ ሰርታ ራስዋን ማስተዳደር አለመቻልዋ ሊሆን ይችላል። ሌሎች ደረሲያን እንደሚያድርጉት ሌላ ስራ መስራት ያልቻለችበት ምክንየት ግልጽ ባይሆንም፣ የነተሾመ ሴራ ከተሳካ እስክ ስድስት ሚሊዮን ብር የምታገኝበትን ተልእኮ ስለሆነ ለመሳተፍ አላቅማማችም። ግን ለገንዘብ ስትንገበገብ ወይም ለሀብት ስትቁዋምጥ አለመታየትዋ ከሌሎቹ ለየት ያለች መሆንዋን ያስገነዝባል።
ከስክንድር ጋር ከተዋውቅች በሁዋላ ፍቅር እያሸነፋት ስትሄድ እናያለን። ስለ ወንዝ ማትነንና ዝናብ ማዝነብ ፕሮጅክቱ ከስክንድር አፍ ስትሰማ ደግሞ የሀገር ጥቅም ተቀዳሚነትን ስትገነዝብ ትስተዋላለች። የባህሪ ለውጥ እናይባታለን፣ ወላዋይነት ሳይሆን ማደግዋንና መለወጧን። ሚሊዮን ብር መጀመሪያ ያታልላል፣ ቆየት ሲሉ ግን ከሚሊዮን የሚበልጡ ብዙ ነገሮች እንዳሉ ነው፣ በፍሬሰላም በኩል የምናየው።
ሌሎቹን ባህሪያት በተመለከተ ብዙ የሚባል ነገር ይኖራል። እዚህ ላይ ግን ዳበስ አድርጌ ብቻ ነው የማልፈው። ያ ማለት ተራቸው አነስተኛ ነው ማለት አይደለም። ታሪኩን ወደፊት ለማራመድና የተመልካችን ስሜት ለመያዝ የሁሉም በገጸባህሪያት ተራና አላማ በተቻል ግልጽ አድርጎ ማሳየት ጠቃሚ ነው። ሰማያዊ ፈረስ ያለነ ተሾመ ሊቆም አይችልም። ስለሆነም በደንብ መሳል አለባቸው።
የነተሾም ቡድን አባላት አኑዋኑርና ባህርየት በጣም ከመመሳስሉ የተንሳ እንዱን ከሌላው በመልክ በቀር በሌላ መስፈርት መለየት ያስቸግራል። እንዱ ችኩል ሌላው እርጎ፣ እንዱ ጨካኝ ሌላው ርህሩህ ቢሆኑ ኖሮ ባህሪየቱ ጎልተው ይወጡ በነበርና በተለዩ። እነዚህ ግን እነሱ ብቻ ሳይሆኑ ሚስቶቻቸው፣ ቤቶቻቸው፣ መኪኖቻቸው ጭምር ይመሳሰላሉ። አያሳምንም።
ሌባ ሲባል ሁሉ ጨካኝ አይደለማ። ሌባ ሁሉም ደፋር አይደለማ። ሌቦች ሁሌ በሁሉም ነገር አይስመሙማ። እነሱም በውስጣቸው ቅረኔ አለባቸው። በመሀላቸው አለመተማመንም ይኖራል። ያ ወጥቶ ሲታይ ባህሪያቱ ውን ብቻ ሳይሆኑ በተመልካች ትዝታ ውስጥ ለረጅም ጊዜ መቆየትም ይችላሉ።
አርማጌዶን የሚባለው ፊልም ውስጥ ከዊልስ ብሩስ ጋር የሚስሩትን ነዳጅ አውጮዎች ያስታውሱዋል። አንዱ ከሌላው የሚለይበት ባህሪ በጥንቃቄ ተነድፎ እንደተዘጋጀ ያስታውቃል። ተመሳሳይ ገጸ ባህሪ አይታዩበትም። አንዱ ቀልደኛ ሌላው ቁምነገረኛ፣ አንዱ ፈሪ ሌለው ደፋር፣ ወዘተ ናቸው። ገጸ ባህሪያት ተመሳሳይ ከሆኑ፣ ለታሪኩም ለበጀቱ ሲባል አንዱን ማስወጣት ይሻሻል። አለበለዚያ ለሁሉም የተለየየ የጀርባ ታሪክ፣ እስትደድግና የህይወት አላማ በመስጠት የተለየዩ ባህሪያት እንዲሆኑ ማድርግ። ያኔ ነው ሲስማሙ ብቻ ሳይሆን ሲጨቃጨቁም ማየት የምንችለው። ብሎም እውነታን በማንጸባረቅ ተመልከች መማረክ ----
ወዳጄ ፓስወርድ ግምገማህን ወደድኩት መውደድ ብቻ አይደለም መሳተፍም ሞከርኩ:: በመጀመሪያ ታሪኩ ላይ ያስቀመጥካቸውን አንዳንድ አስተያየቶች በተመለከተ ጥቂት ልበል......
ብለሀል ስለምን እንደሆነ ጠፍቶህ አይደለም::ገብቶህ ብዙ ብለሀል ለዚህም አድንቄሀለሁ::ግን''....ሰማያዊ ፈረስ ደራሲው አባይን ያናገረበት ወይም ያዳመጠበት ፊልም መሆኑን የሚያመለክት አባይ ነክ ታሪክ አላየሁበትም።....''እንዴት? አባይን ለማዝነብ ነው አላማው::የውጭ ሰዎችንም ስቦ ቅጥረኛ እንዲገዙ ያረገው ይሄው ነው::ቅጥረኛ ገዢዎቹ ማን እንደሆኑ ያልተጠቀሰው በጥርጣሬ ሀሳብ ተማልካችን ሰቅዞ ለመያዝ ነው::ማን ይሆን ግብጾች?ወይስ ሌላ ፈጠራውን ፈላጊዎች? እርግጥ ፍንጭ ይሰጣል::ተጨማሪ ''....ሰማያዊ ፈረስ የተባለው አባይ ወንዝ ከሆነ ርእሱ ከታሪኩ ጋር ግንኙነት የለውም ማለት እደፍራለሁ።...''ብለሀል ይህ የራስህ ሀሳብ ነው በደራሲው ዘንድ ወሀውን አትንኖ ሰማይ ላይ ከወጣ በሁዋላ ነው የሚዘንበው የኢንጂነር እስክንድር ግኝትም ወሀውን አትንኖ ሳማይ ማውጣት ነው::የሌሎችን ትኩረት የሳበውም ይሄው ነው::የታሪኩ አንኩዋር ጨብጥም ይሄው ነው::ስለዚህ""..........ከታሪኩ ጋር የሚስማማ ርእስ ምረጥ ብባል ከዚሁ ፊልም ሳልወጣ ፍሬ ስላም ለድርሰትዋ የመረጠችውን፣ የናት ጡት ነካሽ፣ የሚለውን አወጣለት ነበር።.....'' ብለሀል::በመጀመሪያ ላልወለዱት ልጅ ስም ማውጣት ወይም ለሰው ፈጠራ ርዕስ ማውጣት አይሆንም አይታሰብም:: ሌላው የገረመኝ ""....የታሪኩ ዋና መስመር የሀገርንና የህዝብን ጥቅም በእፍቅሮተ ነዋይ በመለወጥ ወንጀል ፈጽመው ስልሚያዙ ሰዎች ስለሆነ።......''ከላይ እንደገለጽኩት ታይቶ የማይታወቀውን ወንዝን አትንኖ የማዝነቢያ ሲስተም/ፈጠራ/ነው ያ-ያጉዋጉዋቸው ናቸው ጥናቱን ለማግኘት የሚሩዋሩዋጡት ይህ ፈጠራ ባይስባቸው ዞር ብለው ባላዩት ሌላው ብዙ ትኩረት የሰጠው አባይ ላይ መሆኑ ነው እዛው ድረስ ሄዶ ማጥናት ያስፈለገው ለረጅም ጊዜ የተመራመረበትን ንድፍ ይዞ ሀገሩ የመጣው ያለበት ሀገር ወንዝ ጠፍቶ አይመስለኝም::ደራሲው ታሪኩን በአባይ ላይ ለማረግ ነው::ስለዚህ የታሪኩ ምሶሶ አባይ ነው::
ወዳጄ ፓስወርድ ""...ፊልሙ ሲጀምር በተሾመ የሚመራ አምስት ስዎች የያዘ አንድ ማፊያ መሰል ቡድን፣ ለውጭ ሰዎች ተቀጥሮ የእቶ እስክንድር አባተን ሳይንሳዊ ጥናት ለመስለብ ሲመካክርና እቅድ ሲያወጣ እናያለን። የሚያልቀው ይሄው ቡድን በህግ ቁጥጥር ስር ሲውል እንጂ የእስክንድር ጥናት ተሰፋ እንደሰጠን አባይ ወንዝን አትንኖ ዝናብ ሲያዘንብ አይደለም።....''ብለሀል እንደሀሳብ ስናየው ልክ ሊመስል ይችላል::አጨራረሱን እንደህንድ ፊልም ያረገውና ተረት...ተረት ይሆን ነበር::ከቀማኞች መትረፉን ካሳየህ ቀጣዩ የተመልካች ግምት መሆን አለበት::ለተመልካቹ የሆነ የቤት ስራ ካልተወ ምኑ ነው ትውስታው?ለምሳሌ በዕኔ ግምት ቀማኛ ከሌለ እንቅፋት ከሌለ ተግባር ላይ ይውላል እላለሁ::አንተ ደግሞ ሌሎች ቀማኞች ቢነሱበትስ ትላለህ......ይሄ ነ የቤት ስራው::
በአባይ ጉዳይ አይደለም ጭብጡ የእናት ጡት ነካሽ በሆኑ ዙሪያ ነው ለሚለው ሀሳብህ ራስህ ወረድ ብለህ የጻፍከው መልስ ይሆናል እንየው ''.....በእርግጥ ደራሲው የነካካው የኣባይ ጉዳይ በቀላሉ የሚታይ ነገር አይደለም። ከስክሪኑ በስተጀርባ አንድ ትልቅ አሳሳቢና ቁጭት ቀስቃሽ ጥያቄ መለጠፉን ማንም አይስትም። አባይን የሚየክል ስንቱን አብልቶና አተጥቶ ተርፎ ባህር የሚገባ ወንዝ እያለን እንዴት በረሀብ የታወቅን ተመጽዋቾች እንሆናለን የሚለው፣ እስካሁን ምላሽ ያላገኘው፣ የብዙሀን ጥያቄ አለ። ደረሲው ጥያቄውን በተለያየ ምስል አንስቶ አሳይቶናል። መላኩ በቲቪ ስለ አባይ የሚያየው፣ ጴጥሮስም እቤቱ የሰቀለው የፉዋፉዋቴው ስእል፣ በመጨረሻ እስክንድር ራሱ በአካል ሄዶ ጢስ ኣባይን ሲጎበኝ የምናየው እንደ ሰጋር ፈረስ እየተቅበጠበጠ የሚወርደው የውሀ ፉዋፉዋቴ አንዳች የቁጭት ስሜት ይቀሰቅሳል።....'' ከዚህ በላይ ምን ማስረጃ አለ?ገበሬው ተፈናቅሎ ለልመና ወቶ""አንድ ብር ላይ ያለው ወንድሜ ናፈቀኝ...........ሰማይ ገጌ ምድር ፈቄ አለብንና....እዛው ጎጃም ሄዶ ባይሆን እንኩዋን ትኩረት አልሳበም ይባላል አባይ አጠገብ ገበሬው ሲለምን ያሳየው ቁጭትን መጫር ብቻ ሳይሆን እንዲንር ያረገዋል::
ወዳጄ ፓስወርድ ""...ፊልሙ ሲጀምር በተሾመ የሚመራ አምስት ስዎች የያዘ አንድ ማፊያ መሰል ቡድን፣ ለውጭ ሰዎች ተቀጥሮ፣ የእቶ እስክንድር አባተን ሳይንሳዊ ጥናት ለመስለብ ሲመካክርና እቅድ ሲያወጣ እናያለን። የሚያልቀው ይሄው ቡድን በህግ ቁጥጥር ስር ሲውል እንጂ የእስክንድር ጥናት፣ ተሰፋ እንደሰጠን፣ አባይ ወንዝን አትንኖ ዝናብ ሲያዘንብ አይደለም። ....''ብለሀል / እንደሀሳብ ስናየው ልክ ሊመስል ይችላል ::አጨራረሱን እንደህንድ ፊልም ያረገውና ተረት ...ተረት ይሆን ነበር ::
ይህ የክርክር መስመር ገበያ ያለው አይነት አይደለም። በመሰረቱ ፊልሙ በዋናነት ስለ አባይ መሆኑን የሚያሳስይ ኣባይ ነክ ነገር አላየሁም ስል መጨረሻ ላይ የጥናቱን ውጤት ስላለየሁ ብቻ አይደለም። መሀልም ውስጥ በቲቪና በስእል አባይ ለጥቂት ሴኮንዶች፣ ያውም ከታሪኩ ግንኙነት በሌለው ትእይንት ውስጥ፣ ከመታየቱ በቀር የትልም አካል ሆኖ ታሪኩን ሲያራምድ ሆነ ሲያጣጥፍ፣ ገጸባህሪያቱን ሲያነጋግር ሆነ ሲያጨቃጭቅ አላየሁም። ስለ ውሀ ማትነን ማውራት ስለአባይ ተወራ ማለት አይደለም። የተወራው ለማንኝኘውም ወንዝ ለነጊቤ፣ ፊንጫ፣ ሚሲሲፒ አማዞን ሊሆን ይችላል። ኣባይን ልዩ ያደረገ ነገር የለም።
ከቀማኞች መትረፉን ካሳየህ ቀጣዩ የተመልካች ግምት መሆን አለበት ::ለተመልካቹ የሆነ የቤት ስራ ካልተወ ምኑ ነው ትውስታው ?ለምሳሌ በዕኔ ግምት ቀማኛ ከሌለ እንቅፋት ከሌለ ተግባር ላይ ይውላል እላለሁ ::አንተ ደግሞ ሌሎች ቀማኞች ቢነሱበትስ ትላለህ ......ይሄ ነ የቤት ስራው
እኔ ሌሎች ቀማኝኞች ቢነሱበትስ አልልም። እሱ ችግር ከአሁን በሁዋለ በጥበቃ ይፈታል። ጥናቱ ላይ ነው የኔ ጥያቄ። ጥናቱን በተግባር ለመተርጎም ብዙ ነገር እንደሚያስፈልግ ጥቂት ነጥቦች ልጥቀስ.
እነዚህ ነጥቦች የሚያሳድሩብን ጥያቄ አለ? ይሳካለት ይሆን? የሚል ጥያቄ። ደራሲው ምናልባት ለልብ ሰቀላ የተጠቀመበት ዘዴ ሊሆን ይችላል። ከሆነም ደግሞ የጉዳዩን መጨረሻ ማሳየት ይኖርበታል። የቤት ስራ ምናልባት ንኡስ ትልሞች ላይ ይሰራ ይሆናል። ዋናው ትልም ላይ ግን ጥያቄዎች ምላሽ ማግኘት አለባቸው።
እነ ተሾም ለእስክንድር ጥናት ትልቁ ችግር እይደሉም። ፊልሙ ወደ ማብቂያው እስኪቀረብ እስክንድር ራሱ እነተሾመ መኖረቸውንም አያውቅም። ለስክንድር ትልቁ ጭንቀት የጥናቱ መሳካት፣ አለመሳከት ነው።
እነዚህ እነተሾመን ስላስወገድክ ብቻ የሚፈቱ ችግሮች አለመሆናቸውን የሚየውቅ ተመልከች ባለበት ዘመን አጨራረስህን እንደ አጀማመርህ ካላሳመርክ ለመበረታተት ያህል የሚሰነዘሩ በጎ ቃላት ብቻ፣ አይደለም አበይን የቄራን ወንዝ አያሻግርም።
እነተሾመ በቁጥጥር ስር ናቸው። ታስረው መኪና ውስጥ ይታያሉ። አንድ ጄኔራል ወታደራዊ እንደለበሱ እስክንድርና ፍሬ ከቆሙበት ድረስ መጥተው የክብር ሰላምታ ከሰጡ በሁዋለ ወደ መኪናቸው ይመለሳሉ። እስረኞቹ ሲወሰዱ እስክንድርና ፍሬ ቆመው እስከ መጨረሻ ይመለከቱና ፊልሙ ያልቃል። ይህ አጨራረስ፣ ፊልሙ ለወንጀሉ ክፍል ክብደት እንደሰጠው ከሚያመሳክሩ ትእይንቶች አንዱ ነው።
እስክንድር፣ የተቁዋረጠ ጥናቱን ሲቀጥል፣ ፍሬ ስታግዘው ትንሽ ካየን በሁዋላ እንድ ደርቆ የነቃቃ በጣም ሰፊ የእርሻ መሬት፣ ሳር ቅጠል ያረረበት ጋራ፣ ሰው ከእንሰሳ አጥንቱ ያገጠጠበት መንደር ማሳየት፣
በዝናቡ ምድር ስትለመልም፣ በሺ የሚቆጠር ህዝብ መስክ ላይ ወጥቶ፣ ወደ ሰማይ እያየ ሲጨፍር፣ እስክንድርና ፍሬ መስኩ ላይ, ከህዝቡ ጋር በዝናብ ርሰው ''አባይ ተንኖ'' የሚልውን መዝሙር እየዘመሩ ፊልሙ ቢጨርስ፣
ውብ ቃለ-ባህሪ የተናጋሪውን ነፍስ የሚያሳይ መስኮት ነው ይባላል። ከላይ የተጠቀሰው ከጥላ አልበ የተቀነጨበ ነው። በአድማጭ ወይም በአንባቢ የትውስታ ማህደር ውስጥ ቦታ ይዞ ለረጅም ጊዜ የሚቆይ አባባል ነው ብል ማጋነን አይሆንም። ውብና ልዩ የሚያደርገው ለጥያቄ ቅልብጭ ያል ጥሩ መለስ መሆኑ ብቻ ሳይሆን ቁዋንቁዋው ቀላልና ግልጽ በመሆኑም ነው። መልሱ ከጥያቄው ልክክ ብሎ ስለሚገጥም እውነት ይመስላል። ህዝብ ጆሮ ቢደርስ ወዲያው ለቀም የሚደረግና በሰፊው መባል የሚጀምር አይነት ይመስለኛል። catch phrase አንደሚሉት አይነት።
የፊልም ባህሪያትም እንዲያ ነው መነጋገር ያለባቸው። ሰማያዊ ፈረስ ውስጥ የሚደነቅ ጭውውት አድምጫለሁ። እስክንድርና ፍሬስላም በሚገናኙባቻው ትይንቶች፣ በእብዛኛው ማለት ይቻላል፣ የሚነጋገሩት ቃል እንከን ላወጣበት አልቻልኩም፣ በተለይ የሆቴሉ በረንዳ ትይንቶች ውስጥ ያለው ጭውውት ተፈጥሮዋዊና እውነት መሳይ ነው።
ጭውውታቸውን እውነት ካስመሰሉት ዘዴዎች አንዱ፣ አንዱ ሲናግር ሌላው አቁዋርጦ የሚገባው፣ ነገር ነው። በውኑ ኣለም እንደምናደርገው ማለት ነው። ይህ ዘዴ ጭውውቱን የተሸመደደ የተውኔት ቃል አያስመስለውም። የተዋኒውንም ብቃት የሚፈትን ነው። ስራዊትና ዝናሽ በዚህ ረገድ ድርሻቸውን በሚገባ እንደተወጡ አያጠያይቅም።
ሌሎችም ግሩም ጭውውቶች አሉ። ለምሳሌ ጴጥሮስ ከሚስቱና ከልጁ ጋር፣ እንዲሁም መላኩ ከሚስቱ ጋር። ተቃራኒ ጾታዎች መሀል የተደመጠው ጭውውት የሚደነቅ ሲሆን፣ በአንጻሩ በወንዶች መሀል የነበረው ድክመት ነበረበት። እንዳንድ ትይንቶች ላይ የሚደመጡት ጭውውቶች እውነታን የሚየንጸባርቁ፣ የገጸ ባህሪያትን ማንነት የሚገልጡ ወይም ተሪኩን የሚያራምዱ ናቸው ማለት ያስቸግራል።
በፈረንሣይ ለሽያጭ የቀረቡት ዲቃላዎች በእጆቻቸው ጣቶች ላይ ስለሚቆጠሩ ፣ በአማራጭ ጣቢያዎች ተለዋጭ ነዳጆች መገኘታቸው ለቅሶው ቅርብ ስለሆነ እና ይህ አሜሪካን የሚመለከት ነው ፡፡ እንደ አጋጣሚ ሆኖ በሌሎች ሌሎች ሀገሮች ውስጥ እነዚህ ንጹህ ተሽከርካሪዎች ብቅ ብቅ ካሉ የዚህ ጤናማ ምሳሌነት ተመልካቾች ነን ፡፡
ምንም እንኳን የነዳጅ ዋጋ በቤተሰብ ምግብ በሁለት ሃምበርገርዎች እና በአትላንቲክ ውቅያኖስ ማተሚያዎች ዘንድ ተወዳጅነት ያለው ርዕሰ ጉዳይ ቢሆንም እንኳን ሸማቾች ልምዶቻቸውን አይለውጡም ፡፡
በዚሁ ጊዜ በዎል ስትሪት ጆርናል የተጀመረው ምርመራ ውጤት መሠረት አንድ አሜሪካዊ አባወራ አንድ ሦስተኛ የሚሆኑት በቅርብ ጊዜ ውስጥ ድብልቅ ወይም አማራጭ ነዳጅ ተሽከርካሪ ለመግዛት እንዳሰቡ ይናገራሉ ፡፡ 90% የሚሆኑት አንዱን ለመግዛት ተጨማሪ € 7500 ለመክፈል ፈቃደኞች ናቸው ፡፡
ከጥቂት ዓመታት በፊት በዝነኛው ድምፃዊ ሙሉቀን መለሰ ሥራዎች ከአድማጮች ጋር የተዋወቀውና ተወዳጅነትን ያተረፈው አርቲስት ብዙአየሁ ደምሴ፤ በቅርቡ “ሳላይሽ” የተሰኘ የራሱን የመጀመርያ አልበም ለጆሮ አብቅቷል፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አበባየው ገበያው አልበሙ ከወጣ ጊዜ አንስቶ ድምፃዊውን ለማግኘት ስትታትር ቆይታ ባለፈው ረቡዕ ምሽት ተሳክቶላታል፡፡ ድምፃዊውን አሁን ከሚኖርበት ካናዳ በስልክ አግኝታው በአዲሱ አልበሙና በሙያው እንዲሁም በህይወቱ ዙሪያ እንደሚከተለው አነጋግራዋለች፡፡
አዎ! ከእንቅልፌ እየተነሳሁ ነው፤ ጠዋት ስለሆነ ነው ድምፄ የጎረነነብሽ…እግዚአብሄር ይመስገን በጣም ደህና ነኝ፡፡ አገር ሰላም ነው? ሁሉ አማን? እኔ ሰላም ነኝ
በትክክል ይሄን ያህል ኮፒ ተሸጧል ማለት መረጃው የለኝም፡፡ ነገር ግን ሙዚቃዬን ካሳተመልኝ የናሆም ሪከርድስ ባለቤት ጋር በየቀኑ እንገናኛለን፡፡ እንደ አሳታሚ ሳይሆን እንደጓደኞች ነን፡፡ እናም ባለቤቱ፤ “ብዙ አልበም ሰርቻለሁ፤ በዚህ ፍጥነት የተደመጠ ብዙ አልገጠመኝም”፤ ብሎኛል፡፡ እንዲህ በመሆኑም በጣም ተደስቻለሁ፡፡ የካናዳን ነገር ደግሞ ከምነግርሽ በላይ ነው፡፡ ሙዚቃው እንዴት እንደሚደመጥ አልነግርሽም፡፡ በቃ ያስደነግጣል .. ይሄን ያህል እደመጣለሁ እንዴ? ብዬ በእጅጉ ተደንቄአለሁ፡፡ አሳታሚዬ ናሆም ሪከርድስ ደግሞ አሜሪካ ነው ያለው፡፡ እሱ እንደነገረኝ እዚያም እጅግ በጣም ጥሩ ነው፤ ኢትዮጵያ ይደመጣል የሚባለው ያህል ሳይሆን አይቀርም ከፍተኛ ተ ቀባይነት አግኝቷል፡፡
አዎ፤ ከሰው ዘፈን ወጥተሽ የራስሽን ኦርጂናል ስራ ስትሰሪ በጣም ከባድ ነው፡፡ ምክንያቱም የራስ ዘፈን ሲሆን ራስሽን ሆነሽ ነው የምርቀርቢው። በተለይ በሰው ስራ ታውቀሽ ቆይተሽ የራስሽን ስትሰሪ ትንሽ ፈተና አለው፡፡
የመጀመሪያ አልበምህ ሙሉ በሙሉ የሙሉቀን መለሰ ነበረ፡፡ ለአንዱ ዘፈን እንደውም የቪዲዮ ክሊፕ ሁሉ ሰርተህለታል፡፡ በዚህም ከሙሉቀን ጋር ተጋጭተህ ነበር፡፡ በአዲሱ አልበምህ ደግሞ አንድ የሙሉቀን መለሰ ዘፈንን ተጫውተሃል፡፡ አሁንስ አስፈቅደኸው ነው?
አዲስ የሰራሁት አይደለም፤ ከመጀመሪያ አልበም የተረፈ ነው፡፡ እንደውም መጀመሪያ ላይ ማካተት አልፈለግሁም ነበር፡፡ በኋላ የመጣ ሃሳብ ነው፡፡ እሱም ቢሆን ግን ለኤሌክትራ ባለቤት እንዲሁም ለግጥምና ዜማ ደራሲዎቹ አስፈላጊው ክፍያ ተፈፅሟል፡፡ ‹‹አትከብደኝም እስዋ›› የሚለውን ነው በአዲሱ አልበም ውስጥ ያካተትኩት፡፡
በነገርሽ ላይ አሜሪካ ሳለሁ ከጋሽ ሙሉቀን ጋር በጣም እንገናኝ ነበር፤ ካናዳ ከመጣሁ ነው የተጠፋፋነው፡፡ እና ለዚህ የሙሉቀን ዘፈን ብቻ የወጣው ብር በጣም ብዙ ነው…የናሆም ሪከርድስ ባለቤት አቶ ኤልያስ ነው የከፈለው፡፡
አሁን በተጨባጭ ብዙ ስራዎች፣ ብዙ ኮንሰርቶች እየመጡልኝ ነው፡፡ አልበሙ በየቤቱ ይግባ እንጂ ሥራው ችግር የለውም፤ ይመጣል፤ ሰው ውስጥ እስኪዋሃድ ድረስ ብቻ ነው፡፡ ከፋሲካ በኋላ የኮንሰርት ጉዞዬን እጀምራለሁ፡፡ እስከዛ ግን ሁለት ነጠላ ዜማዎች እለቃለሁ፡፡ በተለይ አንዱ ነጠላ ዜማ በበዓል መዳረሻ ላይ ነው የሚሆነው፤ ያለቀ ስራ ነው፡፡
አዎ አለ፡፡ ‹‹የህልሜ ንግስት›› የሚለውን ለባለቤቴ ነው የዘፈንኩት፡፡ ከእግዚአብሄር በታች አጠገቤ ሆና ትረዳኝ የነበረች እሱዋ ነች፡፡ ‹‹ንገሪኝ›› የሚለውን ደግሞ ለእናቴ ነው የዘፈንኩት፡፡
ውይ አትመችም፡፡ ከባድ ነው፤ እኔ እድለኛ ስለሆንኩ ነው፡፡ እዚህ ያለን አርቲስቶች የተወሰንን ነን፡፡ ሄኖክ አበበ፣ ፋንታሁን ሸዋንቆጨው፣ ይርዳው ጤናው፣ እና ሌሎችምሰ አሉ፡፡ ካናዳን እንደማረፊያ ነው የሚጠቀሙባት፤ የተለያዩ አገራት እየሄዱ ኮንሰርት እየሰሩ ይመጣሉ፡፡ ባለፈው ከአስቴር አወቀ ጋር ‹‹እንደ ወፍ›› በሚለው ዘፈን እየዞርኩ ኮንሰርት እንዳቀርብ አስበው ነበር፡፡ ነገር ግን ይኼንን አልበሜን ለመስራት አራት ዓመት ነው የፈጀብኝ፡፡ ትኩረቴ ሁሉ እሱላይ ነበር፡፡ አልበሜን ከዳር ሳላደርስ የትም አልንቀሳቀስም ብዬ ነው የቀረው፡፡
ኢትዮጵያ ላይ በቅርቡ አንድ ነገር ለማድረግ አስበናል፡፡ እስከዛው ለአድናቂዎቼ እንዲሁም ለመላው የኢትዮጵያ ህዝብ እጅግ እንደምወዳቸው መልዕክት አስተላልፊልኝ፡፡ እግዚአብሔር ሁሉን ነገር ስላስተካከለልኝ አመሰግናለሁ፡፡ ባለቤቴ፣ ልጆቼ፣ አባቴን ጨምሮ አብረውኝ የነበሩትን ሁሉ አመሰግናለሁ፡፡ ለዚህ አልበም በስኬት መጠናቀቅ ከመጀመሪያ እስከመጨረሻ አብረውኝ ለሰሩና ከጐኔ ላልጠፉት አማኑኤል ይልማና አቀናባሪ ወንድሜነህ ምስጋናዬ ይድረሳቸው፡፡ የናሆም ሪከርድስ ባለቤት አቶ ኤልያስንም በእጅጉ አመሰግነዋለሁ፡፡
የዛሬ ሁለት ዓመት በተካሄደው የዩናየትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ወቅት የፖለቲካ ተነሣሽነት የታጀበ ስለላ በምረጡኝ ዘመቻ ቡድናቸው ላይ ተካሂዶ እንደሆነ እንዲጣራላቸው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትረምፕ ባሳደሩት ጫና የፍትሕ መሥሪያ ቤቱ ጠቅላይ መርማሪው ሁኔታውን እንዲያይ መጠየቁን አስታወቀ።
ለመሥሪያ ቤቱ እርምጃውን የወሰደው ፕሬዚዳንት ትረምፕ ትናንት ባስገቡት ደብዳቤ ፌደራሉ የምርመራ ቢሮ - ኤፍቢአይ በዘመቻቸው ውስጥ ሠርጎ ገብቶ እንደነበረ ወይም አለመግባቱን፤ ገብቶ ከነበረም የፖለቲካ ምክንያት ይኑረው አይኑረው፤ ምናልባትም በወቅቱ ከኦባማ አስተዳደር ከየትኛውም ባለሥልጣን ቢሆን የተሰጠ መመሪያ ይኑር አይኑር እንዲጣራላቸው ከጠየቁ በኋላ ነው።
ሩሲያ ባለፈው ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ወቅት እጆቿን አስገብታ እንደሆነ እያጣሩ ያሉትን ልዩ መርማሪ ራበርት መለርን ሥራ በቅርብ የሚከታተሉት ምክትል ጠቅላይ አቃቤ ሕጉ ሮድ ሮዜንስታይን በሰጡት ቃል “ማንም ቢሆን የፕሬዚዳንታዊ ምርጫው ዘመቻ ቡድን አባላትን አግባብ ለሌለው ምክንያት ሰልሎ ከሆነ ልናውቅና ተገቢውን እርምጃ ልንወስድ ይገባናል” ብለዋል።
ክር የማጠናከሪያ የብረት ማጠንጠኛ ክሮች ዓላማ የሙቀቱ የብረት ጣራ ጣራ ጠመዝማዛ እስከ 1650 ºF ክሮችን ለማጠንጠን ቁሳቁስ-ከ 1.25 ”(31.75 ሚሜ) ዲያሜትር ፣ 5” (127 ሚሜ) ርዝመት ያላቸው የተለያዩ ዲያሜትሮች የብረት ጣራ ስፌቶች-ድግግሞሽ : 1650 kHz መሳሪያዎች • DW-UHF-899kW-I በእጅ የሚያነቃቃ የማነቃቂያ ማሞቂያ ስርዓት ፣ ሁለት containing የያዘ የርቀት የስራ ጭንቅላት የተገጠመለት ተጨማሪ ያንብቡ
ምድቦች ቴክኖሎጂዎች መለያዎች ዊንዶውስ ማጠንከሪያ ማሽን ይግዙ, የማጠናከሪያ ዊልስ ማሞቂያ ዋጋ, ጠንካራ የብረት ሽክርክሪት, ጠጣር የጅረቶች ወለል, ደረቅ መሬት, ከፍተኛ ድግግሞሽ የማጠናከሪያ ዊልስ, IH የማጠናከሪያ ዊልስ, የማስነሳት አድካሚ ሂደት, የማጠናከሪያ ጠንከር ያሉ ዊልስ, Induction የማጠናከሪያ ዊንጮዎች ወለል, ጠንካራ የብረት ጥንካሬ
ባራክ ኦባማ በፕሮግራም መጣበብ የተነሳ በኬንያ ቆይታቸው የአባታቸውን የትውልድ ሥፍራ (ኮጌሎ) ለመጎብኘት እንደማይችሉ እየተነገረ ቢሆንም ዕውቅ አንድ የኬንያ ጠንቋይ ፕሬዚዳንቱ የአያት ቅድመ አያቶቻቸውን አገር ይጎበኛሉ ሲል ሰሞኑን ተንብየዋል፡፡
ጆን ዲሞ የተባለው የኮጌሎ ጠንቋይ፤ ኦባማ በእርግጠኝነት የአባታቸውን የትውልድ ቀዬ እንደሚጎበኙ ታይቶኛል ብሏል፡፡ ኦባማ እስካሁን ኮጌሎን እንደሚጎበኙ ማረጋገጫ ባይሰጡም የመንደሩ ነዋሪዎች ግን አሁንም በተስፋ እየጠበቁ ነው፡፡ ስለዚህም ምናልባት ከመጡ በሚል ዝግጅታቸውን ቀጥለዋል፡፡
“እመኑኝ … ኦባማ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ይሆናል ብዬ ነበር፤ ሆነ፡፡ አሁንም የወላጆቹን የትውልድ ቀዬ የመጎብኘት ዕቅድ እንዳለው ታይቶኛል፡፡ ይመጣል፡፡” ሲል ተንብየዋል ዲሞ፡፡ ጆን ዲሞ እ.ኤ.አ በ2006 ዓ.ም ኦባማ ፕሬዚዳንት ይሆናሉ ብሎ መተንበዩን “ዩኤስኤ ቱዴይ” አስታውሷል፡፡ “ውጤቱ ኦባማ ኮጌሎ እንደሚመጣ ነው የሚጠቁመው፡፡ ይሄ ትልቅ ምስጢር ነው፡፡ የቅድመ አያቱን አገር እንደሚጎበኝ ለማንም መንገር የለበትም!” በማለት ጠንቋዩ በጉጉት ለተሞሉት የመንደሯ ነዋሪዎች ተናግሯል፡፡ ኦባማ በትላንትናው ዕለት ኬንያ የገቡ ሲሆን የሦስት ቀናት ጉብኝት ያደርጋሉ፡፡ በምዕራባዊ ኬንያ የሚገኘው የኮጌሎ መንደር፤ የአያቱ የሳራ ኦባማ የትውልድ ሥፍራ ሲሆን የአባቱ የባራክ ኦባማ (ሰር) የቀብር ስፍራም ያለው እዚያው ነው፡፡
More in this category: « “ኦባማ”… የስንቱ ስም ሆነ?! ከኬንያ መንደር እስከ አየርላንድ ገጠር	ኦባማ፤ያዘዙልንን መድሃኒት አወሳሰድ አልነገሩንም!! »
ከሁሉም በላይ እስረኞችን ለመጠየቅ ለሚንከራተቱ፣ ቤተሰባቸው ጎሎባቸው በህሊና ሲማቅቁ ለነበሩ፣ የቤተሰብ ፍቅር ለተጓደለባችሁ፣ ከፖለቲካው በላይ ህሊናችሁ ላዘነና ለተጨነቃችሁ፣ ለሕዝብ ብላችሁ...
አፍሪካንጎ / ድርጅት እ.ኤ.አ. በኤፕሪል 2016 በሜሪላንድ ፣ ሲልቨር ስፕሪንግ ከተማ ውስጥ ተመሠረተ ፡፡ ይህንን አገልግሎት መስጠት ጀምረን አዲስ ነን ግን በአየር መንገዱ ንግድ ዘርፍ ውስጥ በኢንዱስትሪው ውስጥ በተለያዩ መስኮች የ 20 ዓመታት ተሞክሮ አለን ፡፡ እንደ ዋሺንግተን ዲሲ ፣ ዱልሰ-አይዲ ፣ ዱባይ ኢንተርናሽናል አውሮፕላን ማረፊያ (ዲኤሲቢ) ፣ ዮሃንስበርግ አውሮፕላን ማረፊያ (ጄኤንቢ) እና በኢትዮጵያ አዲስ አበባ አለም አቀፍ አየር ማረፊያ (ኤዲዲ) በመሳሰሉ ዋና ዋና የአውሮፕላን ማረፊያዎች ማዕቀፎች የማኔጅመንታችን አያያዝ እጅግ ጥሩ ዱካ አለው ፡፡ ....
የሸቀጣሸቀጥ ይዘትን ለመወሰን ከውጭ የሚመጣውን ወይም ወደ ውጭ የመላክ ሰነድን ይፈትሾ እና በታሪፍ ወይም በታሪፍ ቡድን መሠረት እቃዎችን ለመመደብ የታሪፍ መለያ ስርዓትን ይጠቀማል።
አፍሪጎ / ድርጅት እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. ሚያዝያ 2016 በሜሪላንድ ፣ ሲልቨር ስፕሪንግ ከተማ ውስጥ ተመሠረተ ፡፡ ይህንን አገልግሎት መስጠት ጀምረን አዲስ ነን ግን በአየር መንገዱ ንግድ ዘርፍ ውስጥ በኢንዱስትሪው ውስጥ በተለያዩ መስኮች የ 20 ዓመታት ተሞክሮ አለን ፡፡
ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ በተደረገው 3693 የላብራቶሪ ምርመራ 157 ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል፡፡ በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች ቁጥር 5846 ደርሷል። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች 97 ወንድ እና 60 ሴት ሲሆኑ የዕድሜ ክልላቸው ከ 7 እስከ 83 ዓመት ውስጥ ይገኛል። በዜግነት 156 ሰዎች ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ 1 ሰው የውጭ ሀገር ዜጋ ነው። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው 132 ሰዎች ከአዲስ አበባ ፣ 5 ሰዎች ከአማራ ክልል፣ 5 አዎች ከድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር፣ 5 ሰዎች ከአፋር ክልል፣ 3 ሰዎች ከትግራይ ክልል፣ 3 ሰዎች ከሶማሊ ክልል፣ 3 ሰዎች ከኦሮሚያ ክልል እና 1 ሰው ከቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል ናቸው።
ከጠቅላላው የላብራቶሪ ምርምራ ውስጥ 52 ናሙናዎች (28 ከጤና ተቋም እና 24 ከማህበረሰብ በተወሰደ ናሙና) በአስክሬን ላይ የተደረገ የላብራቶሪ ምርምራ ሲሆን 4 ናሙናዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል። ከዚህ ባለፈ አንድ በህክምና ማዕከል ውስጥ በህክምና ላይ የነበረ ሰው ህይወት አልፏል። በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ የተገኘባቸው እና ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ቁጥር 103 ደርሷል፡፡ በህልፈተ ህይወታቸው የተሰማንን ጥልቅ ሀዘን እየገለጽን ለቤተሰቦቻቸው መፅናናትን እንመኛለን። ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ዝርዝር ሁኔታ እንደሚከለው ቀርቧል፡፡
በሌላ መልኩ በትላንትናው ዕለት 298 ሰዎች (200 ከአዲስ አበባ፣ 87 ከሶማሊ ክልል፣ 9 ከአማራ ክልል፣ 1 ከኦሮሚያ ክልል እና 1 ከድሬደዋ ከተማ አስተዳደር) ያገገሙ ሲሆን በአጠቃላይ በሀገራችን ከበሽታው ያገገሙ ሰዎች ቁጥር 2430 ነው።
በማንኛውም ሰዓት ጥቆማ ለመስጠትና መረጃ ለማግኘት እንዲሁም በቫይረሱ መያዛቸው ከተረጋገጡ ሰዎች ጋር የቅርብ ንክኪ ያላቸው ግለሰቦች ሪፖርት ለማድረግ በነፃ የስልክ መስመር 8335 ወይም በ952 ወይም በኢሜል አድራሻችን ephieoc@gmail.com በመጠቀም ወይም ባሉበት ክልል በተዘጋጁ ነፃ የስልክ መስመሮች በመደወል ሪፖርት እንዲያደርጉ ወይም በአካባቢው ለሚገኙ ጤና ተቋማት በስልክ እንዲያሳውቁ እንጠይቀለን።
ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ በተደረገው 3895 የላብራቶሪ ምርመራ 119 ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል፡፡ በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች ቁጥር 5689 ደርሷል። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች 73 ወንድ እና 46 ሴት ሲሆኑ የዕድሜ ክልላቸው ከ 1 እስከ 80 ዓመት ውስጥ ይገኛል። በዜግነት 116 ሰዎች ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ 3 ሰዎች የውጭ ሀገር ዜጋ ናቸው። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው 99 ሰዎች ከአዲስ አበባ ፣ 7 ሰዎች ከሐረሪ ክልል፣ 5 ሰዎች ከትግራይ ክልል፣ 4 ሰዎች ከሶማሊ ክልል፣ 3 ሰው ከኦሮሚያ ክልል እና 1 ሰው ከአማራ ክልል ናቸው።
ከጠቅላላው የላብራቶሪ ምርምራ ውስጥ 87 (52 ከጤና ተቋም እና 35 ከማህበረሰብ በተወሰደ ናሙና) ናሙናዎች በአስክሬን ላይ የተደረገ የላብራቶሪ ምርምራ ሲሆን 4 ናሙናዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል። በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ የተገኘባቸው እና ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ቁጥር 98 ደርሷል፡፡ በህልፈተ ህይወታቸው የተሰማንን ጥልቅ ሀዘን እየገለጽን ለቤተሰቦቻቸው መፅናናትን እንመኛለን። ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ዝርዝር ሁኔታ እንደሚከለው ቀርቧል፡፡
በሌላ መልኩ በትላንትናው ዕለት 117 ሰዎች (78 ከአዲስ አበባ፣ 35 ከትግራይ ክልል እና 4 ከድሬደዋ) ያገገሙ ሲሆን በአጠቃላይ በሀገራችን ከበሽታው ያገገሙ ሰዎች ቁጥር 2132 ነው።
በማንኛውም ሰዓት ጥቆማ ለመስጠትና መረጃ ለማግኘት እንዲሁም በቫይረሱ መያዛቸው ከተረጋገጡ ሰዎች ጋር የቅርብ ንክኪ ያላቸው ግለሰቦች ሪፖርት ለማድረግ በነፃ የስልክ መስመር 8335 ወይም በ952 ወይም በኢሜል አድራሻችን ephieoc@gmail.com በመጠቀም ወይም ባሉበት ክልል በተዘጋጁ ነፃ የስልክ መስመሮች በመደወል ሪፖርት እንዲያደርጉ ወይም በአካባቢው ለሚገኙ ጤና ተቋማት በስልክ እንዲያሳውቁ እንጠይቀለን፡፡
ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ በተደረገው 5552 የላብራቶሪ ምርመራ 145 ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል፡፡ በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች ቁጥር 5570 ደርሷል። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች 86 ወንድ እና 59 ሴት ሲሆኑ የዕድሜ ክልላቸው ከ 2 ወር እስከ 90 ዓመት ውስጥ ይገኛል። በዜግነት ሁሉም ሰዎች ኢትዮጵያውያን ናቸው። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው 94 ሰዎች ከአዲስ አበባ ፣ 22 ሰዎች ከኦሮሚያ ክልል፣ 10 ሰዎች ከአማራ ክልል፣ 10 ሰዎች ከሶማሊ ክልል፣ 6 ሰው ከድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር እና 3 ሰዎች ከቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል ናቸው።
ከጠቅላላው የላብራቶሪ ምርምራ ውስጥ 8 (1 ከጤና ተቋም እና 7 ከማህበረሰብ በተወሰደ ናሙና) ናሙናዎች በአስክሬን ላይ የተደረገ የላብራቶሪ ምርምራ ሲሆን 2 ናሙናዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል። ከዚህ ባለፈ 3 በህክምና ማዕከል ውስጥ በህክምና ላይ የነበሩ ሰዎች ህይወት አልፏል። በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ የተገኘባቸው እና ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ቁጥር 94 ደርሷል፡፡ በህልፈተ ህይወታቸው የተሰማንን ጥልቅ ሀዘን እየገለጽን ለቤተሰቦቻቸው መፅናናትን እንመኛለን። ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ዝርዝር ሁኔታ እንደሚከለው ቀርቧል፡፡
በሌላ መልኩ በትላንትናው ዕለት 327 ሰዎች (317 ከአዲስ አበባ፣ 8 ከአማራ ክልል፣ 1 ከትግራይ ክልል እና 1 ከኦሮሚያ ክልል) ያገገሙ ሲሆን በአጠቃላይ በሀገራችን ከበሽታው ያገገሙ ሰዎች ቁጥር 2015 ነው።
ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ በተደረገው 5414 የላብራቶሪ ምርመራ 250 ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል፡፡ በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች ቁጥር 5425 ደርሷል። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች 158 ወንድ እና 92 ሴት ሲሆኑ የዕድሜ ክልላቸው ከ 3 ወር እስከ 90 ዓመት ውስጥ ይገኛል። በዜግነት 240 ሰዎች ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ 10 ሰዎች የውጭ ሃገር ዜጋ ናቸው። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው 177 ሰዎች ከአዲስ አበባ ፣ 21 ሰዎች ከትግራይ ክልል፣ 20 ሰዎች ከአማራ ክልል፣ 18 ሰዎች ከጋምቤላ ክልል፣ 8 ሰዎች ከኦሮሚያ ክልል፣ 4 ሰዎች ከሶማሊ ክልል፣ 1 ሰው ከድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር እና 1 ሰው ከቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል ናቸው።
ከጠቅላላው የላብራቶሪ ምርምራ ውስጥ 32 (11 ከጤና ተቋም እና 21 ከማህበረሰብ በተወሰደ ናሙና) ናሙናዎች በአስክሬን ላይ የተደረገ የላብራቶሪ ምርምራ ሲሆን 6 ናሙናዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል። ከዚህ ባለፈ ሁለት በህክምና ማዕከል ውስጥ በህክምና ላይ የነበሩ ሰዎች ህይወት አልፏል። በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ የተገኘባቸው እና ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ቁጥር 89 ደርሷል፡፡ በህልፈተ ህይወታቸው የተሰማንን ጥልቅ ሀዘን እየገለጽን ለቤተሰቦቻቸው መፅናናትን እንመኛለን፡፡ ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ዝርዝር ሁኔታ እንደሚከለው ቀርቧል፡፡
በሌላ መልኩ በትላንትናው ዕለት 144 ሰዎች (123 ከአዲስ አበባ፣ 7 ከአማራ ክልል፣ 7 ከትግራይ ክልል፣ 5 ከሶማሊ ክልል፣ እና 2 ከኦሮሚያ ክልል) ያገገሙ ሲሆን በአጠቃላይ በሀገራችን ከበሽታው ያገገሙ ሰዎች ቁጥር 1688 ነው።
ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ በተደረገው 4675 የላብራቶሪ ምርመራ አንድ መቶ አርባ አንድ (141) ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል፡፡ በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች ቁጥር 5175 ደርሷል። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች 81 ወንድ እና 60 ሴት ሲሆኑ የዕድሜ ክልላቸው ከ 2 ወር እስከ 87 ዓመት ውስጥ ይገኛል። በዜግነት አንድ መቶ ሰላሳ ዘጠኝ ሰዎች ኢትዮጵያውያን ሲሆኑ ሁለት ሰዎች የውጭ ሃገር ዜጋ ናቸው። ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው 113 ሰዎች ከአዲስ አበባ ፣ 15 ሰዎች ከኦሮሚያ ክልል፣ 6 ሰዎች ከሐረሪ ክልል፣ 3 ሰዎች ከጋምቤላ ክልል፣ 2 ሰዎች ከሶማሊ ክልል፣ 1 ሰው ከድሬዳዋ ከተማ አስተዳደር እና 1 ሰው ከቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል ናቸው።
ከጠቅላላው የላብራቶሪ ምርምራ ውስጥ 18 (4 ከጤና ተቋም እና 14 ከማህበረሰብ በተወሰደ ናሙና) ናሙናዎች በአስክሬን ላይ የተደረገ የላብራቶሪ ምርምራ ሲሆን የኮሮና ቫይረስ የተገኝበት ናሙና የለም። ከዚህ ባለፈ ሶስት በህክምና ማዕከል ውስጥ በህክምና ላይ የነበሩ ሰዎች ህይወት አልፏል። በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ የተገኘባቸው እና ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ቁጥር ሰማንያ አንድ (81) ደርሷል፡፡ በህልፈተ ህይወታቸው የተሰማንን ጥልቅ ሀዘን እየገለጽን ለቤተሰቦቻቸው መፅናናትን እንመኛለን፡፡ ህይወታቸው ያለፈ ሰዎች ዝርዝር ሁኔታ እንደሚከለው ቀርቧል፡፡
በሌላ መልኩ በትላንትናው ዕለት ሃምሳ ስምንት (58) ሰዎች (44 ከአዲስ አበባ፣ 8 ከኦሮሚያ ክልል፣ 3 ከሶማሊ ክልል፣ 2 ከደ/ብ/ብ/ሕ ክልል፣ እና 1 ከትግራይ ክልል) ያገገሙ ሲሆን በአጠቃላይ በሀገራችን ከበሽታው ያገገሙ ሰዎች ቁጥር 1544 ነው።
ደቂ-ሰባት ከም ሓደ ዓይነት ዘርኢ መጠን፡- ከምቶም ኩሎም ሂወት ዘለዎም ፍጡራት ብኽልተ ጾታ ማለት ብኣንስታውን ተባዕታውን ጽምዶ ዝቖሙ ባህርያዊ ፈልሲ ምኻኖም መብርሂ ዘድልዮ ኣይኮነን። የግዳስ ናብ ሓደ መብርሂ ዘድልዮ መንገዲ ዘእትወና ኣምር ብምኻኑ እዩ። እዞም ምስሎም ክልተ ሂወቶም ግን ብሓደ መጥመሪ ዝተወደነ ሕ/ሰብኣዊ ቡቕሎ፡ ከልተ ገጽ ናይ ሓደ ቅርሺ ከንሶም፡ ከምቲ ዝጠመየ ዝብእስ ቁስሉ እንተበልዐ ዝተዓንገለ ይመስሎ ዝብሃል፡ እቲ ሓደ ክፋል ናይዚ ሕ/ሰብዊ ቡቕሎ፡ ናይ ኣካያድነታዊ ስልጣን ተቖጻጺሩ፡ ነቲ ባህርያዊ ክውንነት ክኸድዖ ጀመረ። ንካላኣይ ሸነኹ (መዋድንቱ) ዓሚጹን ጎዲኡን ሓደ ጎኑ ጥራይ ከህጥር ህርዲግ ኣብ ምባል ኣተወ። እዚ ሸነኽ፡ ቃንዛ ናይ ዝተጎዘዘ ጎድኑ ንኸይስመዖን ከየቕልበሉን ብጭካነ ዝወሰነ፡ ኣብ ናይ ጥልመትን ነብሰ ርመሳን ዘንብር መርሆ ክኽተል ዝመረጸ ሸነኽ ኮነ።
ይኹን እምበር፡ እዚ ክልቲኡ ጾታ ኣብ ምቋምን ምቕጻልን ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ምዕሩይ ትዕድልት ሓላፍነት ዘለዎ ምኻኑ ብታኣምር ዘይዝለል ባህርያዊ ሓቂ’ዩ። በዚ መጠን ክረአ ከሎ ኣምብኣር ግደ ደቅ-ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ ከይዲ ምዕባለ ሕ/ሰብ ወሳኒ ኣካል ምኻኑ እዩ። እቲ ባህርያዊ ሓቂ እዚ ከንሱ ግን፡ እቲ ብዘይ ህላወ ደቅ ኣንስትዮ ህላወኡ ዝብቕዕ ክፋል ሕ/ሰብ፡ ንኹሉ መሰላተን ገፊፉ ሃብታም ጸጋታተን፡ ኣፍራይ ብልሓታተን፡ ከልምሶ ተቓለሰ። ከምቲ ልዒሉ ዝተገልጸ ግን ሓደ ካብዞም ክልተ መጻምዲ ምስ ዘይህሉ እቲ ካላኣይ ክህሉ ባህርያዊ ከምዘይኮነ፡ በቲ ንዐኦም ዝፈጠረ ዝተሰርዐ ሕጊ ምኻኑ ርዱእ’ኳ እንተኾነ፡ እዚ ብፍላጥ ሓደ ዓዩን ዘንቆረ ፍርቂ ሓንጎሉ ዘመሽመሸ ሸነኽ፡ ዓቢ ናይ ምምዛንን ምስትውዓልን ተኽእሎኡ ስለዝቐተለ፡ በቲ ዝተገድዐ ኣካሉ መሪሑን ሰሪሑን ምሉእ ሕ/ሰብ ከዕግብ ድማ ስለ ዘይክል፡ ጸገማቱ ክሽፍን ዎትሩ ኣብ ዓመጽን ዓፈናን ጥራይዩ ዝምርኮስ። እቲ ናቱ ጸገም ናብ ካልእ ከጸግዕን ከድርዕን ድማ፡ ናይ ደቅ-ኣንስትዮ ኩሉንትናዊ መሰላተን ገፊፉ ከብቕዕ፡ ተምሊሱ ነዐአን ኣካለ-ጎደሎ ገይሩ ብምስራዕ ከም ሓደ ዓቢ ጸገምን ከቢድ ሸኽሚ ናይ ሕ/ሰብ ጌርካ ከም ዝቑጸራ ገይሩወን’ዩ።
ስለዝኾነ ድማዩ ሕ/ሰብ ዓለምና በዞም ነቲ ፍርቂ ኣካሎም ብኣረሜናዊ ጭካነ ጨፍሊቖም፡ በቲ ፍርቂ ጎደሎ ዝኾነ ስንኩል (ሃንድካብድ) ኣተሓሳስበኦምን ተግባሮምን ኣህዛብ ኣብ ከቢድ ህውከትን መከራን ዘቒቶም የሳቕይዎ ዘለዉ።
ወጽዓ ደቂ-ኣንስትዮ ዝጀመረሉ፡- በቲ ንመሰረታዊ መሰላት ደቅሰባት ገፊፉ ዝረግጽ፡ ብኣረሜናዊ ስርዓት ዝፍለጥ ንሓይሊ ከም እንኮን መተካእታ ዘይብሉ ሕጊ ገይሩ ብምቕራጽ፡ ዝገዝእ ዝነበረ ስርዓተ ዓመጽን ዓፈናን፡ ስርዓተ ጊላነትዩ።
ኣብቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ፈላሚ ሕ/ሰብኣዊ ስርዓተ ምዕባለ፡ ደቂ ሰባት ብሓባር ሰሪሖም ብርትዓውነት ተኻፊሎም፡ ድኹማቶምን ጽጉማቶም ሓንጊሮም ሓብሒቦም ዝጎዓዝሉ ዝነበሩ እዋን፡ ከም ሓደ ዘርኢ መጠን ካብ ዝተፈላለዩ ሓደገኛታት እንስሳን ባህርያዊ ተጻብኦታት ተጠርኒፎም እናተኸላኸሉ ተሓቓቒፎም ብሰላም ይካየዱ ከምዝነበሩ ይፈለጥ። እዚ እዋን’ዚ ዘመነ ፍልመ-ዴሳዊ እናታዊ ስርዓተ ምዕባለ ተባሂሉ ድማ ይጽዋዕ።
ግዜ እናኸደ፡ መልክዕ ናብራ መቐይሮ (ለውጥ) ክጎዛጎዝ ጀመረ። መንፈስ ብሕታውነትን ናይ ብሕቲ ዋንነትን እናደፈኣ መጸሞ፡ እቶም ሓያላት ነቶሞ ድኽም ዝበሉ እናዓምረሩ ኣብ ትሕቲ ምሉእ ቁጽጽሮም ኣእተውዎም። በዚ ኣቢሉ ድማ እቲ ሰላምን ምትሕልላይን ምትሕብሓብ ዝሰፈኖ ስርዓተ ሓባርነት ተሳዕረ።
ስለዚ ድማ እቶም ብሰላም ናብረኦም ዝመርሑ ዝነብሩ ህዝብታት፡ ጥሪቶም ንብረቶም መሬቶም ኩሉ መሰላትም ብሓያላት ተዘሚቶም ኣብ ትሕቲ ምሉእ ዋንነት ጎይቶት ኣተዉ። ጊሎት ድማ ተሰምዩ፡ ጎይቶት ሓይሎም ዝያዳ ንምድልዳል ግዝኣቶም ንምስፍሕፋሕ ዝኣክል፡ ካለኦት ከምኣቶም እኩባትን ዱልዱላትን ክወሩ ንጊሎት ከም ናይ ውግእ ሓይሊ (ሰራዊት)ን ካልእን ይግልገሉሎም ነበሩ። ዝበዝሑ ጊሎት ዝወነነ ዝሓየለን ዝሰፍሐ ግዝኣት ይህልዎ ምንባሩ ይፍለጥ።
እቲ ዘመን፡ ዘመን ሓይሊ ስለ ዝኾነ ኩሉ ሕይል ዝበለ ብዓቕሙ ነቶም ድኽም ዝበሉ ክቆጻጸሮምን ክውንኖምን ባህርያዊ ኮነ። ቀንዲ ካብዞም ኣብ ዘበነ ሓያላት ድኹማት ዝቑጸሩ፡ ሕጂ‘ውን ገና ዘይትረፈ ዘሎ፡ ደቂ-ኣንስትዮን ቆልዑትን እዮም። ብዚ ምኽንያት ብኻልኦት ክውነኑን ክርገጹን ግድን ነይሩ።
ኣብቲ እዋን፡ ጊሎት ብምሎኦም ነቲ ዝገዝኦም ዝነበረ ወናኒኦም ጎይታ ብሓባር ከገልግሉ ከለዉ፡ እተን ደቂ ኣንስትዮ ግን ኣብ ሓደ እዋን ንኽልተ ዝተፈላለየ ደረጃታት ዘለዎም ጎይቶት ማለት ንጎይታ ቁጽሪ ሓደን፡ ጎይታ ቁጽሪ ክልተን ንድርብ ጎይቶት የገልግላን ይግዛኣን። እቲ ጎይታ ቁጽሪ ሓደ፡ ዝዓበየን ንኹሎም ብማዕረ ዝገዝእን ክኸውን ከሎ፡ እቲ ጎይታ ቑጽሪ ክልተ ድማ እቲ ናይ ገዛ (መናብርቲ) ማለትዩ። ስለዚ ኣብ ደገ ሓቢሮም ንዝዓበየ ጎይታ ከገልግሉ ውዒሎም ናብ መንበሪኦም ምስተመልሱ ድማ፡ ወየ ነታ መናብርቱ “ሰበይቱ”ን ቆልዑትን ጎይታ ዝኾነ ናይ ገዛ ገዛኢ፡ ስራሕ ውዒሉ ከዕርፍ ስለ ዘለዎ፡ እታ ናቱ ውንንቲ ዝኾነት ጊልኡ፡ እግሩ ሓጺባ ተሳሊማ ኢድ ነሲኣ መግቡን ኩሉ ጠለባቱን ድሕሪ ምምላኣ፡ ንወየ መሕደሪኣ ዝኾነ ጥሕና እኽሊ (ቀለብ)ን ካልእን ከተዳሉ ኣብ ድሕሪ መጥሓን መለንቀጢ መሬት ይወግሓ።
ተዋፋሮ ወላ’ካ ዝተዋህቦም ምሬት እኹል እንተዘይኮነ፡ ፈሓሒሮም ፎጋፊጎም ከከም ዓቕሞም ዝነባበሩላ ናይ ሕርሻን ቦታን፡ ናይ መጠሲ መሬት ክውንኑ ከለዉ ደቂ ኣንስትዮ ግን በታ ኣብ ዘመነ ጊላነት ዝተዘመትኣ ብዝተምትኣ ከዳ ኣብ ባዶ ኢደን ተረፋ። ስለዚ ደቂ-ኣንስትዮ ኣብቲ ብዘበነ ጊላነት ዝተበየነለን ናይ ዓመጽን ኣረሜናዊ ግፍዒ ብይን፡ ገና ክሳዕ ሕጂ ብእኡ ክግዛኣ ተፈርደለን።
[12] በኢትዮጵያ ክልሎች ውስጥ በብሔር ላይ ያተኮሩ የጅምላ ግድያዎች ወይም የዘር ማጥፋት መሰረታዊ መነሻ ምክንያቶች ሆን ብለው በሕወሃት የተመረጡ እና በሕወሃት የተፈለፈሉ ስውር የጎሳ ጥቃቶችን ፣ የሥርዓት መበላሸትን እና የሕብረተሰቡን ግፍ ያስከተሉ ማኒፌስቶ ናቸው ፡፡ እ.አ.አ. በ 1994 እነዚህ ችግሮች ሆን ተብለው በህወሀት እና ግብረአበሮቻቸው “የኢትዮጵያ ህገ-መንግስት” ተብሎ በሚጠራ መልኩ በደንበኝነት ተመዝግበው ተሰየሙ ፡፡ ይህንን የተሳሳተ እናየተፀነሰ ህገ-መንግስት ለማስወገድ እንታገል! (Personal communication, Dr Tadesse Zerihun 2021.12.27). Let us fight to remove this ill-conceived constitution!
ረቡዕ መስከረም 21 ቀን 2006 (እ.ኤ.አ.) የመኪና አንቀሳቃሾች ማህበር በናፍጣ ሞተሮቻችን ውስጥ በሕጋዊ መንገድ በንጹህ ወይም ጥሬ የአትክልት ዘይት (ኤች.ቪ.ፒ. / ኤች.ቪ.ቢ) ለመንዳት አቤቱታ አቀረበ ፡፡
አባል አገራት ይህንን መመሪያ ለማክበር አስፈላጊ የሆኑትን ህጎች ፣ መመሪያዎች እና አስተዳደራዊ ድንጋጌዎች እስከ ታህሳስ 31 ቀን 2004 ድረስ ተግባራዊ ያደርጋሉ ፡፡ ወዲያውኑ ለኮሚሽኑ ያሳውቃሉ ፡፡ (አንቀጽ 7)
ያም ማለት የፈረንሣይ መንግሥት እንደሌሎች የአውሮፓ አገራት “የባዮፊውል ወይም ሌሎች ታዳሽ ነዳጆች በትራንስፖርት ውስጥ እንዲጠቀሙ ማስተዋወቅ አለበት” ማለት ነው ፡፡
መንግሥታቸው የሰኔ ተጠርጣሪዎች ከመያዝ ጎን ለጎን ድምፆችን ለማፈን እየሰራ ነው በሚል ከ አንዳንድ ወገኖች የሚሰነዘሩ ወቀሳዎችን ድምፆች እንዲከፈቱ የወሰነው ራሱ መንግሥት ነው ሲሉ አጣጥለዋል።
ባለፈው ጓደኛዬ ከአንድ ታዋቂ ምሁር ጋር አስተዋወቀኝና በተለያዩ ጉዳዮች ዙሪያ ተወያየን። እኚህ ምሁር ቀድሞ የአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ መምህር የነበሩ ሲሆን አሁን ጡረታ ወጥተዋል። ቦሌ አከባቢ በሚገኝ አንድ ሆቴል ውስጥ ለሁለት ሰዓታት ያህል ተወያየን። ውይይታችን በዋናነት ያተኮረው ከኢህአዴግ መንግስት በፊትና በኋላ የሀገሪቱ የፖለቲካ ልሂቃን ሚና ምን ይመስላል በሚለው ዙሪያ ያተኮረ ነበር። እኚህ ምሁር ብዙውን ግዜ “The […]
ባለፈው ጓደኛዬ ከአንድ ታዋቂ ምሁር ጋር አስተዋወቀኝና በተለያዩ ጉዳዮች ዙሪያ ተወያየን። እኚህ ምሁር ቀድሞ የአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ መምህር የነበሩ ሲሆን አሁን ጡረታ ወጥተዋል። ቦሌ አከባቢ በሚገኝ አንድ ሆቴል ውስጥ ለሁለት ሰዓታት ያህል ተወያየን። ውይይታችን በዋናነት ያተኮረው ከኢህአዴግ መንግስት በፊትና በኋላ የሀገሪቱ የፖለቲካ ልሂቃን ሚና ምን ይመስላል በሚለው ዙሪያ ያተኮረ ነበር። እኚህ ምሁር ብዙውን ግዜ “The Amhara Hegemony” የምትለዋን አገላለፅ እንደሚያዘወትሩ ስለማውቅ የእኔም ጥያቄ ከዚያ ላይ ነው የጀመረው። “ዶክተር… ይህቺ ‘The Amhara Hegemony’ የሚሏት ነገር ፅንሰ-ሃሳቧ ምንድነው? በቀድሞ ስርዓት ‘የአማራ የበላይነት/አገዛዝ’ አለ ለማለት የቻሉበትን ምክንያት ቢያስረዱኝ?” አልኳቸው።
“በዚያን ግዜ (በደርግና በአፄ ኃ/ስላሴ ዘመን) አብዛኞቹ የአማራ ምሁራን፣ ለምሳሌ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የሚያስተምሩ የአማራ ተወላጅ የሆኑ መምህራን ‘የገብርዔል ማህበር፣ የማሪያም ፅዋ፣…ወዘተ እያሉ በየግዜው እየተገናኙ ተሰብስበው ያወራሉ፥ ይጫወታሉ። ማህበርና ፅዋ ይበሉ እንጂ የሚያወሩት እኮ ስለ ሃይማኖት አይደለም። ምሁራን ከመደበኛ ስራቸው ውጪ ሲገናኙ የሚያወሩት በአንድም ሆነ በሌላ መልኩ ያው ፖለቲካ ነው። ስለዚህ፣ አብዛኞቹ የአማራ ተወላጅ የሆኑ ምሁራን ማህበርና ፅዋ እያሉ በየግዜው ይሰበሰቡና ስለ ወቅታዊ ፖለቲካ ያወራሉ። በሀገራዊ ጉዳዮች ላይ ሃሳብና አስተያየት ይሰጣሉ፣ የጋራ ግንዛቤ ይፈጥራሉ። በዚህም በተለያዩ ጉዳዮች ዙሪያ የጋራ አቋምና አመለካከት ይይዛሉ። ነገር ግን፣ እንደ እኔ ያሉት የኦሮሞ ተወላጅ ምሁራን ገና ሶስት-አራት ሆነው መሰባሰብ ሲጀምሩ “ኦነግ” ይባላሉ። በተመሳሳይ፣ የተወሰኑ የትግራይ ተወላጆች ተሰባስበው መምከር ሲጀምሩ “ወያኔ” ይባላሉ።
በቀድሞ ግዜ የአማራ ምሁራን እንደ እኛ “ጠባብ ብሔርተኛ” ወይም “ገንጣይ ወንበዴ” የሚል ስያሜ አይሰጣቸውም ነበር። ስለዚህ፣ የኦሮሞና ትግራይ ምሁራን እንኳን መደራጀት በጋራ ሰብሰብ ብለው ሻይ-ቡና ማለት አይችሉም ነበር። የአማራ ምሁራን ግን በስልጣን ላይ ያለውን መንግስት በይፋ መቃወም እስካልጀመሩ ድረስ በፈለጋቸው ቦታና ሰዓት ተገናኝተው ቢመክሩና ቢዘክሩ ግንኙነታቸው ከኦነግ ወይም ከወያኔ ጋር ይያያዝብናል የሚል ስጋት አልነበረባቸውም። በዚህ ሁኔታ ምሁራን ስለ መጡበት ማህብረሰብ መብትና ነፃነት፣ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታ፣ በአጠቃላይ ስለሚስፈልገው ለውጥና መሻሻል በጋራ ለመወያየት የሚያስችል ሁኔታ አልነበርም። ምሁራን የሕዝብን የመብትና ነፃነት ጥያቄ በማንሳትና እርስ-በእርስ በመወያየት የመፍትሄ አቅጣጫ ማስቀመጥና መጠቆም ካልቻሉ መንግስታዊ ስርዓቱ እንደ አፄ ኃ/ስላሴና ደርግ መጨረሻው አያምርም” አሉኝ።
እኔም ከአፋቸው ቀበል አድርጌ “አሁን ካነሱት ሃሳብ አንፃር ከኢህአዴግ መምጣት በኋላ ምን የተለየ ነገር ተፈጠረ?” የሚል ጥያቄ አስከተልኩ። እሳቸውም “ቅድም ያልኩህ ምሁራን በአብዛኛው የአማራ ምሁራን ሀገር ለቅቀው ወጡ። በተመሳሳይ፣ የኦሮሞ ምሁራን እንዲሁ ሀገር ለቅቀው ወጡ” አሉኝ፡፡ “ለምን?” አልኳቸው።
“እንዴ…ቀድሞ የነበረው የ“Amhara Hegemony” ኢህአዴግ ከጣ በኋላ በ”Tigray Hegemony” ተተካ። የአማራ ልሂቃን እንደ ቀድሞ ግዜ የገብሬልና የማሪያም ማህበር እያሉ መሰባሰብ ከጀመሩ “ከግንቦት7 ጋር ግንኙነት አላችሁ” በሚል ለእስርና እንግልት ይዳረጋሉ። እንደ ቀድሞ ስርዓት አሁንም የኦሮሞ ምሁራን በጋራ ተሰባስበው ሲወያዩ “ኦነግ ናችሁ” እየተባሉ ቁም ስቅለቸውን ያያሉ። የትግራይ ተወላጅ የሆኑ ምሁራን ግን ሕወሃት/ኢህአዴግን በይፋ እስካልተቃወሙ ድረስ በየግዜው ተገናኝተው ቢወያዩ ነገሩ ከኦነግና ግንቦት7 ጋር ይያያዝብን ይሆናል የሚል ስጋት የለባቸውም። ኢህአዴግን መቃወም ይቅርና በመንግስት ስራና አሰራር ላይ ጠንከር ያለ ትችትና አስተያየት የሰጡ የአማራና ኦሮሞ ምሁራን ግን የግንቦት7ና የኦነግ የሽብር ተልዕኮ ለማስፈፀም ሲንቀሳቀሱ ተደረሰባቸው ተብለው ወደ እስር ቤት ይወረወራሉ።
የሕወሃት ደጋፊ/አባል የሆኑ ምሁራን የፈላጋቸውን ሃሳብና አስተያየት መስጠት ይችላሉ። የብኣዴንና ኦህዴድ አባልና አመራሮች እንኳን ይህን የማድረግ ነፃነት የላቸውም። የኢህአዴግ መንግስትን ወይም በኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ላይ ትችትና ነቀፌታ የሚሰነዝር የብአዴን አባልና አመራር “ትምክህተኛ”፣ የኦህዴድ አባልና አመራር ደግሞ “ጠባብ” የሚል ታፔላ ይለጠፍበታል። ከሕወሃት አባላትና ደጋፊዎች ተፃራሪ የሆነ ሃሳብና አስተያየት ካነሳህና የኢህአዴግ ተቃዋሚ ከሆንክ “ግንቦት7” ወይም “ኦነግ” ትባላለህ፣ የኢህአዴግ አባል ከሆንክ ደግሞ “ትምክህተኛ” ወይም “ጠባብ ብሔርተኛ” ተብለህ በጅምላ ትፈረጃለህ። ስለዚህ፣ ከኢህአዴግ ውስጥ ሆነ ውጪ ያሉ የአማራና ኦሮሞ የፖለቲካ ልሂቃን ስለ ሕዝባቸው መብትና ነፃነት አንዳች ነገር መተንፈስ አይችሉም። በዚህ ምክንያት የኢህአዴግ መንግስት በተለይ የሕዝቡን ብሶትና ምሬት መረዳት ተስኖታል፡፡ በዚህ ሁኔታ ወደፊትም መረዳት የሚችል አይመስለኝም። ስለዚህ፣ ኢህአዴግም እንደ አፄ ኃ/ስላሴ እና ደርግ አገዛዝ መጨረሻ ላይ አወዳደቁ አያምርም።
በመጨረሻም “የተቃዋሚ ፖለቲከኞች፣ ጋዜጠኞች፣ ጦማሪያን፣ የመብት ተሟጋቾች፣ እንዲሁም ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ የወጡ ወጣቶች ሳይቀር ሁሉም የሚከሰሱት በፀረ-ሽብር ሕጉ ነው። ከዚህ አንፃር፣ የፀረ-ሽብር አዋጁን ዓላማና አተገባበር እንዴት ያዩታል?” የሚል ጥያቄ አነሳሁላቸው። እሳቸውም በእርግጠኝነት “የአማራና ኦሮሞ ሕዝብን መሪ-አልባ ማድረግ ነዋ!” አሉኝ።
“ይሄ ምን ጥያቄ አለው? መንግስት በተግባር የሚያደርገው እኮ ብዙሃኑ የሕብረተሰብ ክፍል የፈቀደለትን ነው። የብዙሃኑ አስተያየትና አመለካከት የሚቀረፀው ደግሞ ከላይ በጠቀስካቸው ፖለቲከኞች፥ ጋዜጠኞች፥ ፀኃፊያንና በመብት ተሟጋቾች ነው። እነዚህ ሰዎች ስለ ሕዝብ መብትና ነፃነት በተናገሩ ቁጥር መንግስት እንደ “አልቃይዳ” እያደነ በሽብርተኝነት ወንጀል የሚከሳቸው ከሆነ ሕዝቡ መሪ አልባ ይሆናል። በሕገ-መንግስቱ ላይ የተደነገጉ ዴሞክራሲያዊ መብቶችን ሙሉ በሙሉ የሚገድብ አዋጅ በማውጣት ስለ ሕዝብ መብት፣ ነፃነትና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት የሚከራከሩ ሰዎችን ለማሰር፣ ለማሰቃየትና ለማስፈራራት የምትጠቀምበት ከሆነ የአዋጁ ዓላማና ግብ ሕዝቡን መሪ አልባ ማድረግ ነው፡፡ በዚህ መሰረት፣ የፀረ-ሽብር ሕጉ ዓላማና አተገባበር በተለይ የኦሮሞና አማራ ሕዝብን መሪ አልባ የሚያደርግ ነው። መሪ-አልባ ሕዝብን እንዴትም፥ ወዴትም ትመራዋለህ!
ላለፉት ሁለት ዐሥርት ዓመታት በዘረኛው የትግሬ ነፃ አውጪ የአገዛዝ መዳፍ ሥር የታፈነውን ሕዝባችንን ወደ ነፃነትና የዴሞክራሲ ምዕራፍ ለማሸጋገር የጋራ ትግል ለማድረግ ሲሞከር ቆይቷል።
ሆኖም በእነዚህ ዘመናት ውስጥ የተፈጠሩት የፖለቲካ ኃይሎች ትብብር፣ቅንጅት፣ኅብረት እና ውህደት አንዱም ከዳር ሳይደርስ እንዲሁ ሲሰበሰብና ሲበተን ከርሟል።እንደ አባባልም እንደ መታወሻም “ተባበሩ ወይ ተሰባበሩ” የሚለው የዶ/ር መረራ ጉዲና መፈክር አንዱም ገቢራዊ ሳይሆን አብዛኞቹ የፖለቲካ ተቋማት በአገዛዙ ጫናና በራሳቸው ደካማ አደረጃጀት ህልውናቸው እየጠፋ ለሐገር የሚተርፍና ትውልድ የሚረከበው አንድም አግባቢ የጋራ ማዕከል ሳይመሰረት በኪሳራ የታጀቡ ዓመታትን አሳልፈናል።
ትብብር የጉልበት ምንጭ ነው።ትብብር ድልን ማቅረቢያ ዘለቄታዊና ሠላማዊ ሽግግርን ማሳለጫ መሳርያ ነው።ትብብር ከሚከሰረው የሚያተረፈው የሚበዛበት የሕዝብን አብሮነት ማጠናከርያ፣ልዩነትን ማጥበቢያና የቅራኔ ማርገቢያ ጠቃሚ ዓላማ ነው።
አበው“ድር ቢያብር አንበሣ ያስር ” እንዲሉ የተበታተነን ትግል አቀናጅቶ ለውጤት በማብቃት የትብብር አስፈላጊነት ላይ ማንም ጥያቄ ባይኖረውም ይህንን ጠቃሚ መሳርያ ተጠቅሞና ኃይልን አጠናክሮ ጠላትን ለመርታት የሚያስፈልገውን ሰጥቶ የመቀበል፣የመቻቻልና የሰለጠነ ፖለቲካዊ ባህል ባለመኖሩ በተደጋጋሚ በሕዝብ ተነሳሽነት የተገኙ ወሳኝ ድሎች የተባበረ አመራር በመጥፋቱ ለቅልበሳ ሲዳረጉ ቆይተዋል።
ባለፈው ሰሞን የተለያዩ ወገኖች በተለያየ ጽንፍ ቆመው በአወዳሽነትና በነቃፊነት በየመገናኛ ዘዴዎቹ ሲናጩ የከረሙበት የአድዋ ድል በዓል ከአሸናፊነት የስነ ልቦና ውርስነቱና ፤ የክብር ልዕልናው ባሻገር ለዓለም ጭቁን ሕዝቦች ተምሣሌት የሆነ የመተባበር ውጤታማነት ማሳያ መሆኑን “ የራስ ወርቅ አያደምቅ” እንዲሉ እኛ ባለቤቶቹ ልንጠቀምበት ባንችልም በደቡብ አፍሪካ ፀረ-አፓርታይድ ትግል እና በሠሜን አሜሪካ የቆዳ ቀለም {ጭቆናን} ለመሰባበር ያስቻለ ተምሣሌት ለመሆኑ የትግሉ ባለቤቶች የመሰከሩትን ማየት ብቻ በቂ ይሆን ነበር።
ይህን የመሰለ ታሪክ አባቶቻችን ዘር፣ ቀለም፣ፆታና የብሔር ማንነት ሳይገድባቸው በሐገር ውስጥ የነበራቸውን ልዩነት አቻችለው በተባበረ ኃይል የአውሮፓ ወራሪን አሳፍረው በመመለስ ያቆዩልንን ሐገርና ዝንተ ዓለም በዓለም ጭቁን ሕዝቦች ታሪክ እንዳበራ የሚኖረውን ታሪክ ልንመራበት ቀርቶ ልንማርበት አለመቻላችን እጅጉን ያሳዝናል።
ከዚህ የተነሳ ሊያቀራርበን የሚችለውን ትተን ዘመን የሻረው አሮጌ ታሪክ ላይ ተቸክሎ ፤ ማላዘን ተቋማዊና ሕብረተሰባዊ ባህል ወደ መሆን የደረሰ እስኪመስል ድረስ በሺህ ዘመናት ውስጥ ተገንብተው የኖሩ በጎና ተወራራሽ የጋራም የተናጥልም ፤ የድል፣የአብሮነትና የመቻቻል ታሪካችን ላይ ትኩረት ሰጥተን ያንን እንደማዳበር ከመቶ አምስት ዕጅ በማይሞላው የንትርክ አጀንዳ ላይ ኃይላችንን በማዋላችን ለሕዝባዊ ውድቀትና ለሃገራዊ ኋላ ቀርነት ተዳርገን ቆይተናል።
ሕወሃት ባሰማራቸው ቅጥረኞ ፤ ባዶ ዝና ያናወዛቸው ዋልጌዎ ፤ በጽንፈኛ ብሄረተኞች አቀጣጣይነት በሶሻል ሚዲያው በኩል የሚራገበው አሳፋሪ ፤ አደገኛና ሗላቀር የጥላቻ ቅስቀሳ ተጠናክሮ ከቀጠለ ሕብረት መፍጠር አይደለም የሰላም ተስፋም እይኖርም። ከዚህም በላይ በሃገር ውስጥ ከእለት ወደ እለት እየተባባሰ የመጣው ድህነትና የአገዛዝ ጫና ሕዝባችንን ተስፋ ቆርጦ ወደ ለየለት አመጽ ገብቶ ሁኔታው ከቁጥጥር ውጭ ከሆነ በሗላ ለሕዝቡም ሆነ ለሃገሪቷ ልንደርስ የምንችልበት እድል በቀላሉ ስለማይኖር ፤ ቀኑ ሳይመሽ ባለን እድል መጠቀሙ ለሁሉም የሚበጅ ይሆናል
የልዩነትን መንገድ የሚጠርጉ ፤ የጥላቻን እንክርዳድ የሚዘሩ ጨለምተኞች ከየማዐዘኑ ሆነው የሰላሙን አውድ ሲንጡትና የትብብሩን መንገድ እሾሃማ ለማደረግ ሲሞክሩ ከርመዋል። በዚህ ባለንበት በ21ኛው ክፍለ ዘመን የሰው ልጅ የእውቀትና የስልጣኔ ደረጃ በመጠቀበት ግዜ ላይ ሆነን የጥላቻ ተገዢና ፤ላሮጌ አስተሳሰቦች ምርኮኛ መሆናችን እርግማን ሆኖብናል። ከሁሉም በላይ የሚያሳዝነውና የሚያሳፍረው ፤ ሃሳብ ማፍልቅ፤ አቅጣጫ ማሳየት ፤ አመራር መስጠትና ፤ ዓርኣያ መሆን የሚገባው ምሁር የሚባልው የማሕበረሰባችን ክፍል ፤ ምሕዋሩን ስቶ የጥላቻና የአሉባልታው መሪ ተዋናይ በመሆን መዝቀጡ ፤ ችግራችንን ከባድ ትግሉንም ረጅምና መራራ አድርጎታል ። ዘመኑን ከማይዋጅ ኋላቀር የድንጋይ ዘመን አሮጌ ፖለቲካ ባለመላቀቃችን ዕጃችን ላይ የወደቁትን ዕድሎች እንዳንጠቀም አድርጎናል።
በኦሮሚያ ለአመት ያህልና በአማራ ክልል ለወራት በተካሄደው ሚሊዮኖች የተሳተፉበትና ፤ የአያሌ ዜጎች የሕይወት ዋጋ የተከፈለበት አስደማሚ የሕዝብ ንቅናቄ መሠረታዊና ስር ነቀል ለውጥ ሳያመጣ ይዳፈናል የሚል ግምት አልነበረም።ነገር ግን ብሶት የወለደው ሕዝባዊ እንቅስቃሴ አቅጣጫ የሚያሲዘው ፣ለድል እንዲበቃ በታክቲክ፣በዕቅድና ፤ በስትራቴጂ አጣጥሞ የሚመራው ማዕከላዊ የፖለቲካ አመራር ባለመኖሩ በስሜት ተነሳስቶ የተንቀሳቀሰው የሕዝብ ማዕበል መስዋዕትነቱ ፍሬ አልባ ከመሆን መታደግ ሳይቻል ቀርቷል።
ይህ በየማዕዘኑ የተንቀሳቀሰው የሕዝብ ንቅናቄ በጽኑ አስቀምጦት ያለፈው ነገር ቢኖር ያለ ፖለቲካና የዘውግ ሃይሎች ሕብረት፤ ያለ ድርጅትና አመራር ሰጪ አካል የሕዝብ ተነሳሽነት ብቻውን የትም አለመድረሱን በተጨባጭ አስተምሮ አልፋል።
ከዚህም አንጻር መጪው የትግል ሁኔታ ብዙ አቅምና መስራትን ይጠይቃል። የተበታተነውን ትግል ለማቀናጀት በተካረረ የዘውግና የመስመር ልዩነት ተነጣጥሎ የቆየውን በማቀራረብ በሕዝቦች መካከል የተዘራውን የጥላቻ መርዝ ነቅሎ ጤናማ ግንኙነትን ለመገንባት የሚያስችል የፖለቲካ ኃይሎች የጋራ መድረክ መፍጠር ያስፈልጋል። የህዝብ ዋይታ ፤ በሃገር ላይ የተደቀነው አደጋ የሚያሳስባችው ቅን አሳቢዎች ጥረት ድጋፍና ይሁንታ የሚቸረው ጥቂት ወገን ካገኘ ውጤታማ ለመሆን የሚያስችለው እድልም እንዳለ በቅርቡ የተመሰረተው የኢትዮጵያ ሐገራዊ ንቅናቄ ከመነሻው የታየው የሕዝብ ምላሽ እንደ አንድ በጎ ተሥፋ ሰጪ ጅምር መታየት የቻለ ነበር።
የኢትዮጵያ ሐገራዊ ንቅናቄ ከመነሻው ያስተጋባው የአብረን እንታገል ጥሪ በተገቢውና በቀና ሁኔታ ተግባራዊ ከሆነ ከሞላ ጎደል ምድር ላይ ያሉ ኃይሎችን የሚያሰባሰብ ማዕከል ለመፍጠር የሚያስችል መሆኑ እሙን ነው።ባለፉት ሃያ አምስት ዓመታት በፖለቲካ ኃይሎቻችን መካከል የተለያዩ የትብብር እንቅስቃሴዎች በተደጋጋሚ ለመመስረት ሙከራ መደረጉ አይዘነጋም።በእነዚህ ሁሉ ሙከራዎች የሚፈለገው ውጤት ባይገኝም በግንቦት 1997 ዓ/ም ሐገር አቀፍ ምርጫ ወቅት የታየው የሕዝብ ተነሳሽነትና ተሳታፊነት እንዲጎመራ ቅንጅትና ኅብረት ያካሄዱት የምርጫና የፖለቲካ ዕንቅስቃሴ ምንም እንኳን የቅልበሳና የትርምስ ጠባሳውን ጥሎ ቢያልፍም የተበታተኑና የተንጠባጠቡ ቡድኖች ተሰባስበው ከቆሙ ምን መፍጠር እንደሚችሉ ጥሩ ማሳያ መሆኑ አይዘነጋም።
ሃገራችን ከምተገኝበት የህልውና ፈተና ለመዳን በእኔ እምነት የኢትዮጵያ ሐገራዊ ንቅናቄ ያለው ፋይዳ ካለንበት ማህበራዊ ፤ ኢኮኖሚያዊና ፤ ፖለቲካዊ ቀውስ በላይ ለህልውናዋ አደገኛ የሆነው ጠርዝ የያዘ የጎሣ ፖለቲካ ሊያስከትል የሚችለውን የብተና አደጋ በተወሰነ ደረጃ በማርገብ ረገድ ተስፋ ሰጪ ሚና ይኖረዋል የሚል ነው። ለተራዘመ ዘመን የግንጠላ አጀንዳ እንደዋና የመታገያ መፈክር አንግበው የቆዩት የቀድሞው ኦነግ መሪዎች በንቅናቄው ውስጥ መሪ ተዋናይና በአንዲት ሉዋላዊት ሐገር ውስጥ ችግራችንን መፍታት ይቻላል በሚል ተለዋጭ አጀንዳ መሳተፋቸው በሰለጠነና ወቅቱን ባገናዘበ መንገድ ከተጠቀምንበት ሊያሰራ የሚችል ሐገራዊ ተቋም ይሆናል የሚል ስሜት አሳድሯል።
ከአደገኛው የብተና አዙሪት ወጥተን ሕልውናችንን ለማስቀጠል ከእንግዲህ እስከዛሬ ከተጓዝንበት አባጣና ጎርባጣ መንገድ ወጥተን ወደ ተሻለው የጥንካሬ መስክ ላይ ለመድረስ በጋራ ተሠባስበን ኃይላችንን ማጠናከርና አማራጭ የሌለው መፍትሄ መፈለግ ግድ ይለናል።
የሠለጠነና ሕዝብን ማዕከል ያደረገ የፖለቲካ አቋም እናራምዳለን የሚሉ ኃይሎች ከእንግዲህ ያለምንም በቂ ሁኔታ ከሌሎች ጋር ላለመተባበርና ላለመስማማት የሚያቀርቡትን አጀንዳ ሕዝባችን መፍቀድ አይኖርበትም። ዘመኑ ከሚዋጅ ዴሞክራሲያዊ አስተሳሰብ እና የሕብረት ትግል ሊርቁ የሚችሉበትም ምክንያት ሊኖር አይገባም።
ሕዝባችን የህይወት ዋጋ ከፍሎ ዘረኞች የገነቡትን የመለያየትና የጥላቻ ግንብ ንዶ ወገናዊነቱን በማስተጋባት ያሳየው የትግል አንድነት ማስቀጠል የምንችለው ለልዩነቶቻችን እውቅና ተሰጣጥተን በመከባበር በጋራ መቆም ስንችል ነው። ይህ ሕዝባችን ደምህ ደሜ ነው ፤ ብሶትህ ብሶቴ ነው በሚል ያሳይው ስልጡንነት ፤ በተለይ በምዕራቡ ዓለም በስደት ያለንው ሃገር ወዳድ ነን የምንል በጥንቃቄ ልናስተውለውና በስራ ልንተረጉመው የሚገባ ተምሳሌታዊ ተግባር ነው።
የኢትዮጵያ ሐገራዊ ንቅናቄም በሃገር ቤት ያስተጋባውን አንቂ ሕዝባዊ መፈክር በማንገብ አፋጣኝ ምላሽ ለመስጠት ሙከራ ማድረጉ ስብስቡ ላይ ተሥፋ እንዲጣል አድርጓል። ይህ ሐገራዊ የኃይሎች ንቅናቄ ባሳተፋቸው ድርጅቶች ቁጥር ማነስና በአንዳንዶቹ የኋላ ታሪክ ላይ ጥርጣሬ ያለው ቢኖርም ሁኔታውን ቀረብ ብሎ ማየትና ውይይት መጀመሩ የተሻለ አማራጭ መሆኑ ይሰማኛል።
እንደ አንድ ከዚህ ንቅናቄ ጋር በታዛቢነት እንደቆየ ግለሠብ ስብስቡ ምንም እንኳን እኔ የምፈልገውን የዘውግ ኃይል በተገቢው መንገድ አካቶ ባይገኝም በንቅናቄው ውስጥ ያሉ ኃይሎች ግንኙነት ቀና ሆኖ ከቀጠለ ለወደፊቱ የሐገራችን የፖለቲካ ትግል ሂደት በጎና ገንቢ አስተዋጽኦ ሊኖረው እንደሚችል ያለኝ ተሥፋ የጎላ ነው።
እንደ እኔ ዕምነት የሐገራችንን የፖለቲካ ችግር ለመፍታት ወደድንም ጠላንም የየትኛውም ዘውግ ይሁን ፓርቲ አባል ዕድል ፈንታና ጽዋ ተርታችን በእጅጉ የተቆራኘ ነው።የአንዳችን ችግር ተፈትቶ የሌላችን የሚቀጥልበት ምንም አይነት ዕድል የለም።ከለማንም በጋራ ስንጠፋም በጋራ መሆኑን ማመን ትንቢት አይሆንም።ስለሆነም እንዳለፉት ረጅም አመታት ላለመስማማት ወስነን ጠላቶቻችን በቀየሱልን የብተና ቦይ እንደፈሰስን ባክነን ለመቅረት ካልወሰንን በስተቀር ችግሮቻችንን ለመፍታት በጋራ የማንቆምበት ከጸሃይ በታች ምንም ምክንያት አይኖረንም።
እርግጥ ነው በሐገራችን የረጅም ጊዜ ሂደት ውስጥ በፖለቲካው መስመር ላይ ብዙ መቋሰሎች የፈጠረው የበደል ሸክሞች የሁሉንም ወገን ጀርባ አዝሎታል።አሮጌ የፖለቲካና የታሪክ ሸክም ባጎበጠው ትከሻችን ላይ የብረት ቀንበሩን የጫነብን የትግራይ ነጻ አውጪ ቡድን ባርያ አድርጎ ሊያስቀረን ቁስላችን ላይ ጨው እየነሰነሰ መከራችንን እያከበደው ይገኛል።ይህንን ሴራ ለማክሸፍ የተሸከምነውን አሮጌ አጀንዳ አራግፈን ፤ የታሪክ ሂሣብ ከምናወራርድበት ሰባራ ሚዛን ወርደን በይቅርታና በወንድማማችነት መንፈስ ቆመን እንድንገኝ የደረስንበት የህልውና ፈተና ግድ ይለናል።
የኢትዮጵያ ሐገራዊ ንቅናቄ ተሥፋ የሚሰጥ ጅምር ነው ለማለት የሚያስደፍረኝ አጠቃቀሙን ካወቅንበት ካለፍንበት የጭለማ መንገድ ወጥተን ቢያንስ ያሉብንን ችግሮች ለይተን ለመነጋገርና የሕዝባችንን መከራና ስቃይ ያረዘመውን የዕርስ በእርስ መከፋፈልና የተነጣጠለ ትግል ዕልባት እንዲያገኝ ወደፊት ለማየት እንድንችል የሚረዳም አጋጣሚ ማድረግ ይቻላል። ከዚህም በላይ ይህ ንቅናቄ ሁኔታዎች ፈቅደው ከጎለበትና አብዛኛውን የዘውግና የፖለቲካ ማህበረሰብ የሚወክሉ ሃይሎች ከተካተቱበት ወደ አንድ ሃገር አቀፍ ፓርቲነት በሂደት እንደሚለወጥ በዕቅድ መያዙ በበጎ እንዲታይ ያደርገዋል።
በታላቅ የልዩነት አዙሪት በጽንፈኛ የግንጠላ አጀንዳ አራማጆችና በአንድነቱ ጎራ በተጻራሪ ካምፕ መሽጎ ለመጠፋፋት ሲያደባ የኖረው የፖለቲካውና የዘውግ አንቀሳቃሹ ዋና ተዋናይ የሆነው ኤሊቱ ሃሳቡን አሸጋሽጎና ልዩነቱን በተወሰነ መልኩ አጥብቦ ችግሮቹን በአንድ ሉዋላዊት ሐገር በዴሞክራሲና በእኩልነት ላይ በተመሠረተ መልኩ ለመፍታት ወስኖ ትብብር መፍጠሩ ሌላው ተሥፋ ሰጪ ጎኑ መሆኑ መዘንጋት የለበትም።
በታሪካዊና ጂኦ ፖለቲካዊ ጠላቶች የተከበበችው ሐገራችን ከውስጧ የሚመነጭ የመለያየት አጀንዳ ኖሮ አይደለም ራሳቸው ፈጥረው ለመሰማራት የማይቦዝኑበት ሁኔታ ባለበት ፤ ሐገራዊ አንድነታችን ከመቼውም ጊዜ በላይ በተዳከመበት ወቅት የፖለቲካ ልዩነታችንን በአንድ የኢትዮጵያዊነት ሐገራዊ ማዕቀፍ ውስጥ ለመፍታት የረጅም ዘመን የግንጠላ አጀንዳቸውን ጥለው ለመጡ ወገኖች ተገቢውን ቦታ ሠጥቶ አብሮ መቆም የጥንካሬ ምንጭ እንጂ አንዳንዶች እንደሚሉትት ስህተት አለመሆኑ ሊሰመርበት ይገባል።
የወቅቱ የሃገራችን የፖለቲካ መሪ አጀንዳና ፤ የሃይሎች አሰላለፍ መሰረት ያደረገው በዘውግ ማንነት ላይ ለመሆኑ የሚያከራክር አይደለም። ባለፉት አመታት ከመጠን በላይ ለከፋፍለህ ግዛው አፓርታይዳዊ የወያኔ አገዛዝ እንዲመች ሆኖ የተራገበው የብሄረሰብ አጀንዳ በቀላሉ ሊቀለበስ በማይችል መልኩ ሁሉንም የሃገሪቱን ብሔሮች በአካባቢያቸው ዙሪያ እንዲሰባሰቡ አስገድዷል። ይህ አካባቢያዊ በዘውግ ማንነት ላይ ያነጣጠረ እሳቤ በማህበረሰባችን ውስጥ በሰፊው ሰርጾ ሃገሪቷን በከባድ የተቃውሞ ማዕበል ሲያጥለቀልቃት ቆይቷል። በኦሮሚያ ከአመት በላይ በአማራ ክልል ለወራት በዋናነት የብሔር ማንነትን መሰረት አድርጎ የተነሳው ሕዝባዊ ቁጣ ለግዜው በሕወሃት ወታደራዊ ወረራ የረገብ ቢመስልም ፥ ዘውግን አስታከው የተንሱት ጥያቄዎች እስካልተምለሱ ፤ የብሄሮች እኩልነት እስካልተርጋገጥ ፥ የወልቃይት አማራነት እስካልተመለሰ ፤ ከእንግዲህ መቼም ቢሆን ሃገሪቱ ከብሄር ተኮር አዙሪት ቀውስ እንደማትወጣ መተነበይ ነብይ መሆን አይጠይቅም።
ይህን አይነት ዘውገኛ የፖለቲካ ማሕበረሰብ አሰላለፉን በማንነቱ ዙሪያ ገድቦ በሚገኝበት ወቅት የሚፈጠር ሃገራው የፖለቲካ ሃይሎች ንቅናቄ ይህንን ተጨባጭ ሁኔታ ግምት ውስጥ ያስገባ አካሄድ መከተል ግድ ይለዋል።
ከዚህ መሠረታዊ ወቅታዊና ተጨባጭ ሃቅ ተነስተን ተስፋ ሰጪ ጅማሮ አሳይቷል በሚል ከላይ ለመግልጽ እንደተሞከረው ሁሉ የኢትዮጵያ ሃገራዊ ንቅናቄ ሲመሰረት ጀምሮ እስካሁንም ያልተላቀቀውና ለንቅናቄው ቀጣይ ህልውና ሆነ ለጥንካሬው ሳንካ የሆንበት በተለይ የአማራው ሕዝብ አለመወከሉ ነው። የአማራውን ዘውግ አካቶ መገኘቱና አስፈላጊነቱ ላይ በአባዛኞቹ የንቅናቄው አባላት ዘንድ ጥልቅ የጋራ መግባባት ቢኖርም በምስረታው ላይ ሆነ በቀጣዮቹ ግዜያት አማራን የሚወክል አካል አለመኖሩ የፈጠረው ክፍተት ለመሙላት ከባድ ስራን የሚጠይቅ አድርጎታል።