Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ለ. ጠላቶቻቸውን የሚወዱና መልካም የሚያደርጉላቸው ብፁዓን ናቸው (ሉቃስ 8፡27-36)። ዓለም ሰዎችን በሦስት ቡድን ትከፍላቸዋለች። እነዚህም፤ 1) የምንወዳቸው ቤተሰባችን፤ ዘመዶቻችንና ጎላችን፤ 2) የምንታገሣቸው፡ የሥራ ባልደረቦቻችን ወይም ስለ እነርሱ ብዙም ዕውቀት የሌለን የሩቅ ጎሳዎች፣ 3) የምንጠላቸው፡ የጎዱን ሰዎች ወይም እንደ ጨቆኑን የምናስባቸው ጎሳዎች ናቸው። ከዚህ የተነሣ ዓለም ሁልጊዜ በውጊያ ላይ ነች። ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱ ለሰዎች አንድ ዐይነት አመለካከት ያውም ፍቅር ብቻ እንዲኖራቸው አስተምሯል። የተፈጥሮ ነገር ሆኖ ቤተሰቦቻችንንና ወዳጆቻችንን ስለምንወድ ኢየሱስ እነዚህን አልጠቀሰም። ጠላቶቹንና የሚጨቁኑትን ሰዎች ለመውደድ የኢየሱስ ደቀ መዝሙር ሙሉ በሙሉ የተለወጠ ሕይወት ሊኖረው ይገባል። የኢየሱስ ተከታይ ከመቋቋምና ከመበቀል ይልቅ፥ የሰዎችን ቁጣና ተቃውሞ መቀበል ይኖርበታል። ለምንታገሣቸው ሰዎች ራሳችንን የምንወደውንና የምንከባከበውን ያህል፥ እነርሱንም መውደድና መንከባከብ ይገባል። ኢየሱስ ክርስቲያኖችን ከውስጥ እንደ ለወጣቸው አንዱ መረጃ ፥ ጠላቶቻቸውን መውደዳቸው ነው። በዚህ ጊዜ የኢየሱስ ተከታዮች እንደ እነርሱ ዐይነት ኃጢአተኞችን የወደደውን የእግዚአብሔርን ፍቅር ይላበሳሉ።
ሐ. የሌሎችን ሰዎች ውስጣዊ ዓላማዎች ሳይጠራጠሩ በልግስና የሚሰጡ ብፁዓን ናቸው (ሉቃስ 6፡37-42)። ጳውሎስ ፍቅር ሁልጊዜ እንደሚያምንና ሁልጊዜ ተስፋ እንደሚያደርግ ገልጾአል (1ኛ ቆሮ. 13፡7)። አብዛኛውን ጊዜ በሰዎች መካከል ችግሮች የሚከሰቱት ሌላው ሰው የተናገረውን አሳብ በትክክል ካለመረዳት ነው። ስለሆነም ኢየሱስ ተከታዮቹ ፍቅራቸውን ለሌሎች በሚያሳዩበት ጊዜ፥ የሰዎቹን ጥፋት ለማግኘት መጣር እንደሌለባቸው ገልጾአል። በችግር ላይ ላሉት በልግስና ልንሰጣቸው ይገባል። የሌላውን ሰው ኃጢአት ችላ ማለት ባይኖርባቸውም፣ ክርስቲያኖች ሁልጊዜ በትሕትና መመላለስ ይኖርባቸዋል። እነርሱም እንደ ሌሎቹ ኃጢአተኞች ናቸውና። የኢየሱስ ደቀ መዛሙርት እንዲህ ዐይነት ልብ ካላቸው መንፈሳዊ ዐይነ ስውር ሳይሆኑ እንደ መሪያቸው አስተዋዮች ይሆናሉ።
መ. በሥራቸው ተለይተው የሚታወቁ ብፁዓን ናቸው (ሉቃስ 6፡43-45)። የኢየሱስ ተከታይ መሆናችንን የሚያሳየው፥ ሰዎች የሚናገሩት ብቻ አይደለም። በሌሎች ሰዎች ፊት የምናደርገው አምልኮ፣ ጸሎት፣ ዝማሬ፣ ዕልልታና ሽብሸባ ብቻ አይደለም እምነታችንን የሚመሰክረው እንደ ኢየሱስ መኖር አለመኖራችንን የሚያረጋግጠው የሕይወት ፍሬያችን ነው። ይህም አንድ ሰው የኢየሱስ ተከታይ መሆን አለመሆኑን ያመለክታል። የኢየሱስ ደቀ መዝሙር ከልብ የተለወጠ ሕይወት ይኖራል። ሐሰተኛ የክርስቶስ ተከታይ ዓለማዊ ባሕርይን በማሳየት የሕይወቱን አለመለወጥ ይገልጣል።
ሠ. ለኢየሱስ በመታዘዝ የሚመላለሱ ብፁዓን ናቸው (ሉቃስ 6፡46-49)። በስደትና በመከራ ጊዜ የእምነት ቤታችን ጸንቶ እንደሚቆም በምን እናውቃለን? እምነታችንን አጽንቶ የሚያቆመው በቤተ ክርስቲያን ውስጥ መዘመራችን ነው ወይስ የተነቃቃ አምልኳችን? ወይስ ረጅም ጸሎት መጸለያችን? ወይስ ሕይወታችንን ለመለወጥ የምንገባቸው አያሌ የተስፋ ቃሎች ይሆኑ? ኢየሱስ ብዙ ሰዎች ኢየሱስን፣ «ጌታ ሆይ» ብለው እየጠሩ የእምነት ቤታቸው ግን ሊፈርስ እንደሚችል ገልጾአል። የእምነት ቤታችን ጸንቶ እንዲቆም ከፈለግን፣ ጠላቶቻችንን በመውደድ፣ በመንፈሳዊ እውነቶች ላይ በማተኮር፣ ኢየሱስን በታዛዥነት መከተል ይኖርብናል።
የውይይት ጥያቄ፡- ዛሬ ስለ ደቀ መዝሙርነት ብዙ እንሰማለን። ነገር ግን የኢየሱስ ተክታዮች መሆናችንን እንዴት እንደምንገልጽ የሚያሳዩ ስብከቶች ሲሰበኩ እንሰማም። ከኢየሱስ ትምህርት አንጻር፣ የኢየሱስ ተከታይ ስለ መሆን አዳዲስ ክርስቲያኖች ሊያውቁት የሚገባው ምንድን ነው?
ክሳዕ መስከረም 2021 ግዜያዊ ናይ ለበዳ ሕጊ ከገልግል እዩ። ከምዚ ኪብሃል ከሎ፡ ገለ ብኻልእ ናይ ለበዳ ምክልኻል ሕጊ ዘይጥርነፋ ትካላት ኪዕጸዋ ወይ ኪቕየዳ እየን ማለት እዩ።
ብተወሳኺ፡ ኣብ ዝኾነ ህዝባዊ ኣኼባታትን ጽምብላትን፡ ካብ ሸሞንተ ሰባት ንላዕሊ ኪሳተፉ የብሎምን። ካብ ሸሞንተ ንላዕሊ ሰባት ምስ ዚርከቡ፡ ፖሊስ ነቲ ኣኼባ ደው ከብሎን ኪብትኖን ይኽእል እዩ።
ቡቲካትን ጂምን ኣብ ውሽጢ ገዛ ዚነጥፉ ናይ ስፖርት ፍጻሜታትን ከምኡውን መሐምበሲታትን ንሓደ ሰብ ዓሰርተ ሜትሮ ትርብዒት እዩ ዚፍቀደሉ። እተን ትካላት፡ ነቶም በጻሕቲ ዚምልከት ክንደይ ሰባት ብሓደ ግዜ ኪእከቡ ከም ዘለዎም ዚገልጽ ንጹር ሓበሬታ ብታቤላ መልክዕ ኬቐርባ ይግባእ።
እተን ኮሙናት ነተን ኣብያተ-መሳሰዪ ኪከታተለአን እየን። መርምርሒታት ይሰዓቡ ከም ዘየለዉ ምስ እተስተብህል፡ ናብተን እቲ ቤት-መሳሰዪ ዝርከበሉ ኮሙን ከተመልክት ትኽእል ኢኻ።
ኢዛ (ሐሙስ ሚያዝያ ፩ ቀን ፳፻፲፪ ዓ.ም. April 9, 2020)፦ የኮሮና ቫይረስን ለመከላከል ለ15 ቀን ተግባራዊ የሚደረግ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጥቶ የነበረው የትግራይ ክልል ምክር ቤት፤ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ለሦስት ወራት እንዲራዘም ወሰነ።
ምክር ቤቱ ዛሬ ሚያዝያ 1 ቀን ባካሔደው አስቸኳይ ጉባዔ፤ በተለያዩ አገሮች የቫይረሱ ሥርጭት በፍጥነት እየጨመረ በመምጣቱና አስጊ ደረጃ ላይ በመኾኑ፤ በሽታውን ለመከላከል የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ተፈፃሚ የሚኾንበትን ጊዜ ወደ ሦስት ወር እንዲራዘም ወስኗል።
ይህም ውሳኔ ከመጋቢት 17 ቀን 2012 ዓ.ም. ጀምሮ ታሳቢ ተደርጎ የሚቀጥል ይኾናል። በዚሁ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ተፈፃሚ የሚደረጉ ድንጋጌዎች ላይ በመነጋገርም፤ እንዲተገበሩ ውሳኔ ማሳለፉን ለማወቅ ተችሏል። (ኢዛ)
ፖለቲካዊ ባህሊ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ናይተን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ፍልይ ዘብሎ ዝመስል ጠባያት ከምዘለዎ ሚኪኤላ ሮንግ ኣብታ I did’t Do It for You እትብል መጽሓፋ ከተንጸባርቆ ፈቲና’ያ። ህዝቢ ኤርትራ ከም ካልኦት ህዝቢታት ኣፍሪቃ ኣብ ጎደናታት ብምውጻእ ናዕብን ዕግርግርን ብምክያድ ንመራሕቱ ናይ ምጭናቕ ልምዲ የብሉን እናተባህለ ብሓያሎ ፖለቲከኛታት ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ። ዋላ’ውን ኣብቲ ዝኸበደ ናይ ምልኪን ጭቖናን እዋናት፣ ካብቶም ዘጨንቕዎ ሓይልታት ብምርሓቕ ሰላሕታዊ ስጉምቲ ምውሳድ’ዩ ዝቐሎ። ነዚ ሰላሕታዊ ስጉምቲ ክውድብ ዝኽእል ሓይሊ እንተተረኺቡ ከኣ ከም ናይ ብረታዊ ቃልሲ ንናጽነት ጎነጻዊ ሓይሊ ክፈጥር ይኽእል።
ኣብ እዋን መግዛእቲ እንግሊዝ ንፈለማ እዋኑ ዝተራእየን ናይ ሰልፍን ምትእኽኻብን ልምድታት ነዊሕ ከይከደ ብገዛእቲ ኢትዮጵያ ከምዘይህሉ ስለዝተገብረ፣ ነዚ ካብቲ እዋን’ቲ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ብሓይሊ ብረትን በትርን ዘምበርክኽዎ መራሕቲ፣ ብሓባር ኣብ ጎደናታት ወጺኡ ከም ባርዕ ጎፍ ከግጥሞም ትብዓት ኣይረኸበን።
ኣብ ኣፍሪቃ፣ ኣብዚ 50 ዓመታት ኣብ 26 ሃገራት 67 ወትሃደራዊ ዕልዋታት ምክያዱ ንባዕሉ ሓደ ንጹር ስእሊ ክህብ ይክእል’ዩ። ኣብ መብዛሕትኡ እዋን ምትእትታው ናይ ግዳም ሓይልታት ብፍላይ ናይተን ገዛእቲ ዝነበራ ሃገራት ከም ኣውራ ጠንቒ ዝግለጽ እኳ እንተኾነ፣ ነዚ ነቓዕ ዝፈጥር ግና እቶም መራሕቲ ባዕላቶም’ዮም።
እታ ዝበዝሐ ወትሃደራዊ ዕልዋታት ዝተኻየደላ ጎረቤት ሃገር ሱዳን ናይዚ ጽቡቕ ኣብነት ክትከውን ትኽእል’ያ። ሱዳን ኣብ መፋርቕ 50ታት ናጽነታ ድሕሪ ምርካባ ክሳብ እዚ እዋን’ዚ 5 ግዜ ወትሃደራዊ ዕልዋታት ተኻይዱላ። እዚ ንባዕሉ ብወትሃደራዊ ዕልዋ ናብ ስልጣን ዝመጸ ፊልድ ማርሻል ዑመር ሓሰን ኣልበሽር’ውን ካብ ስልጣን ዝእለየሉ እንኮ መንገዲ ዕልዋ ምዃኑ ኣብ መደምደምታ ዝበጽሑ ሱዳናውያን እቶም ዝበዝሑ’ዮም።
መራሕቲ ስልጣኖም ኣብ ውሱን ግዜ ንኻልእ ናይ ክመርጽን ክምረጽን መሰል ዘለዎ ዜጋ እታ ሃገር ዘሰጋግርሉ ዝኾነ ባይታ እንተዘየሎ፣ እንተስ ውዒሉ እንተስ ሓዲሩ፣ ስልጣን ናብ ካልእ ንምስግጋር ኣብ ዝህሉ ምድፍፋእ ጎነጽ ክሕወሶ ባህርያዊ ይኸውን።
ናይ ሩስያ ግዝኣታት ዝነበራ ሃገራት ብሕብርታት ዝተገልጸ ሰለማዊ ሰልፍታት ኣብነት ናይቲ ብዘይጎነጽ ክካየድ ዝክእል ሰውራታት ንምዃን በቂዐ’የን። ብዘይጎነጽ ዝካየድ ሰውራታት ኣብ ኩለን ሃገራት ክሰርሕ ይክእል’ዩ ማለት ግና ኣይኮነን።
ህዝባዊ ናዕብታት፣ ብፍላይ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ሃገራት ዓረብ ዝተራእዩ ናዕብታት ኣብ መወዳእታ ደኣ ካልእ መልክዕ ሒዙ እምበር፣ ኣበጋግስኡ ካብቲ ብወትሃደራዊ ዕልዋታት ክፍጸም ዝክእል ስልጣን ናይ ምምንዛዕ መስርሕ ዝሓሸ ህዝባዊ ውዳበ’ዩ ክብሃል ይከኣል። ፖለቲካዊ ባህሊ ህዝቢ ዓረብ ኣብ ግምት ብምእታው ምስዚ ሕጂ ብስም ሃይማኖት ተደፋፊኡ ዘሎ ምጥርናፋት፣ ኣብ ሃገራት ዓረብ ጎነጽ ዘይተሓወሶ ሰውራ ምክያድ ቀሊል ከምዘይኮነ’ውን ዝትንትኑ ሒደት ኣይኮኑን።
እንተስ ብጎነጽ እንተስ ብሰለማዊ ሰልፍን ሃብዝዊ ናዕብታትን ወይ ከኣ ከም ንቡር ብምርጫ ስልጣን ካብ ሓደ ዜጋ ናብ ካልእ ዜጋ ዝሰጋገረሉ መስርሕ ቀጻሊን ናይ ግድነትን’ዩ። ሰብ ነባሪ ስለዘይኮነ።
ካብ ኣቦ ናብ ወዲን ወዲ ወድን ስልጣን ዝተሰጋገረላ፣ ንተሞክሮ ሰሜን ኮርያ እናጠቐሱ፣ ስግኣቶም ዝገልጹ ብዙሓት እኳ እንተለዉ፣ ኣብ ሊብያ ዝተራእየ ሃንደበትን ኣብ ሮማንያ ንዘጋጠመ ንሸውሸስኮ ብሃንደበት ካብ ስልጣኑ ዝኣለየ ዘይተሓስበ ፍጻሜን ከኣ ካልእ ኣንጻር ኣብነታት ናይዚ ክኸውን ይኽእል።
ን24 ዓመታት ንሮማንያ ዝመርሐ ኒኮላይ ሸውሸስኮ፣ ህዝቢ ኣብ ስታድዮም ኣብ ዝተኣከበሉ ሃገራዊ በዓል መደረ ከስምዕ እንከሎ ካብ ማእከል እቲ ስታድዮም ተቓውሞ ክልዓል ይክእል’ዩ ዝብል ግምትትት’ውን ኣይነበሮን። ናይ ታህዲድን ከንቱ መብጽዓታት ዝሓቖፈ መደርኡን እናቐጸለ እንከሎ ግና፣ ኣብ ሓደ ኩርናዕ ናይቲ ስታድዮም ዝተኣኻኸቡ ሒደት መንእሰያት ናይ ጫውጫውታ ድምጺ ኣስሚዖም። እቲ ጫውጫውታ ተራ ድምጺ ስለዝመሰሎ፣ ነቲ ድምጺ ሸለል ብምባል ሸውሸስኮ መደርኡ ንምቕጻል ሓሊኑ። እንተኾነ እታ ብሒደት ድምጺ ዝተበገሰት ጫውጫውያ ናብ የማነ ጸጋም እቲ ኣብ ስታድዮም ዝነበረ ህዝቢ ከም ዋዛ ልሒማ። እቲ ብሓያል ምልኪ ዝልለ ዝነበረ መራሒ ኣብ ቅድሚ እቲ ርዒዱ’ዩ ዝበሎ ህዝቢ ብተቓውሞ ዝድፈር’ውን ኣይመሰሎን። እቲ ተራ ጫውጫውታ ዝመሰል ድምጺ ዝተበገሰ ተቓውሞ ኸኣ ጉህር ሓዊ ኣኪቡ ንሸውሸስኮ መደርኡ ከየስምዐ ብሄሊኮፕተር ክሳብ ምህዳም ኣብጺሕዎ።
ዝተላዕለ ህዝቢ ዓጋቲ ስለዘይነሮ ግና፣ ነቲ ኣብ ስታድዮም ዝተበገሰ ተቓውሞ ዝተዓዘቡ ኣዘዝቲ ሰራዊት፣ ነቲ መራሒ በታ ዝመጸላ ሄሊኮፕተር ኣቢሎም ናብ ወትሃደዊ ቤት ማእሰርቲ ኣቕኒዖሞ። እቲ ፍጻሜ ንሸውሽስኮ ሕልሚ እምበር ጋህዲ ይመስሎ ኣይነበረን። ንሱን በዓልቲ ቤቱን ኣብ ሓንቲ ጸባብ ክፍሊ ንሳልስቲ ተታሒዞም ድሕሪ ምጽናሕ ከኣ፣ ኣብ ካንሸሎ ብዘይንቡር ኣገባብ ተረሺኖም።
እቲ ን24 ዓመታት ዘጣቐዓሉ ህዝብን ዝተኣዘዝዎ ሰራዊትን ኣብ ውሽጢ ደቓይቕ፣ ክግልበጥዎ ምርኣይ ኣብ ታሪኽ ሮማንያ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ታሪኽ ኩለንተን ብምልኪ ዝመሓደራ ሃገራት ከም መፈራርሒ ክውሰድ ጸኒሑ’ዩ። ታሪኽ ይርሳዕን ይድገም ስለዝኾነ ግና እንሆ እኳ ሎሚ ካልኦት መራሕቲ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ክእለዩ ንዕዘብ ኣሎና።
ውሑስ ምስግጋር ስልጣን ዘይብሉ መንግስቲ፣ ውሕስነት ገዛእ ነብሱ ጥራይ ዘይኮነ ውሕስነት መላእ ሃገርን ህዝብን ኣብ ሓደጋ ኣእትዩ’ዩ ዝነበረ። ብሰንኪ መለኽቲ ንምእላው ዝብል ምስምስ ግዳያት ወራራት ዝኾና ሃገራት ካብ ዒራቕ ንላዕሊ ዝበጽል ናይ ቀረባ ኣብነት የብልናን።
ውሑስ ምስግጋር ስልጣን ዘይብሉ መንግስቲ፣ ናይ ሓደ ሰብ መንግስቲ ብምዃኑ’ውን ብጎነጽ ኣብ ዝእለየሉ፣ ትካላዊ ቅርጺ መንግስቲ ፈሪሱ ስለዝጸንሕ ፋሉልነት ናይ ምንጋስ ተኽእሎ ልዑል ምዃኑ ተሞክሮ ሶማል ንሓያሎ ሃገራት ክምህር ክኢሉ’ዩ።
መንግስቲ ነቲ ናይ ፎርቶ ፍጻሜ፣ ተራ ፍጻሜ’ዩ ኢሉ ከነኣእሶ እኳ እንተፈተነ በቲ ሓደ ሸነኽ ከኣ ምስቲ ዘነኣኣሶ ፍጻሜ ምትእስሳር ኔርዎም ዝበሎም ሚኒስተራት፣ ኣዘዝቲ ሰራዊት ኣመሓደርቲ ዞባታትን ካልኦትን ክኣሰር ተራእዩ።
ናይ ፎርቶ ፍጻሜ እንታይ ዕላማ ኔርዎ ብዘየገድስ ሓደ መልእኽቲ ግና ሂቡና ኣሎ። ሰለማውን ሕጋዊን ዝኾነ ውሑስ ምስግጋር ስልጣን እንተዘየለ፣ ወትሃደራዊ ዕልዋ እቲ ዝቀረበ ተኽእሎ ምዃኑ ዘብርህ ስእሊ።
በመጨረሻም በትናንትናው ምሽት ዴሞክራቶች የቀድሞ ምክትል ፕሬዚዳንት ጆ ባይደንን ዕጩ ፕሬዘዳንታቸው አድርገው በይፋ ሰይመዋል፡፡ ለሁለተኛ ቀን ቀጥሎ በልዩ ሁኔታ በተቀናበረው የድረ-ገጽ ላይ ዝግጅት ሲካሄድ በቆየው የዲሞክራቶች ኮንቬሽን ከዴሞክራቶችም ሆነ ሪፖብሊካን በፕሬዚዳንት ትረምፕ ላይ የተሰነዘሩ ትችቶች ተሰምተዋል፡፡ የጆ ባይደንን ሰብእና እንደ አባት፣ እንደ ባልም ሆነ የህዝብ አገልግጋይ የሚያወሱ ታሪኮችም ተደምጠዋል፡፡
አቶም ወይም አተም ሁሉም ቁስ የተገነባበት መሰረታዊ እኑስ ነው። እንደ ግዝፈታቸው፣ መጠናቸው የተያየ ስም ያላቸው ብዙ አይነት አተሞች አሉ። እነዚህ የተያዩ አይነት አተሞች የኬሚካል ንጥር ይባላሉ። ለምሳሌ ወርቅ አንዱ የንጥር አይነት ነው።
አተሞች ለአይን እማይታዩ፣ በጣም ደቃቅ ቢሆኑም ትክክለኛ መጠናቸው ግን ከንጥር ንጥር ይለያያል። በአጠቃላይ መልኩ አተሞች ከ 0.1 እስከ 0.5 ናኖ ሜትር ስፋት ሊኖራቸው ይችላል
አብላጫውን ጊዜ አተሞች ብቻቸውን አይገኙም። ይልቁኑ አንዱ አቶም ከሌላ አቶም ጋር በመጋጠም ሞልኪዩል የተሰኘውን እኑስ ይፈጥራሉ። ለምሳሌ ሁለት የሃይድሮጅን እና አንድ የኦክሲጅን አተሞች ሲጋጠሙ የውሃ ሞልኪዩልን ይፈጥራሉ።
አተሞች በራሳቸው ከ3 አንስተኛ እኑሶች የተሰሩ ናቸው። እነዚህም ኤሌክትሮን፣ ፕሮቶን እና ኒውትሮን ይባላሉ። ፕሮቶኖችና ኒውትሮኖች አንድ ላይ ሆነው በአቶሙ መሃል ተጠጋግተው ሲቀመጡ የአተሙን ኒኩሊየስ ይፈጥራሉ። ኤሌክትሮኖች በበኩላቸው ይህን ኒኩሊየስ በደመና መልክ ከበው ይገኛሉ። ኤሌክትሮኖች ምንም እንኳ ኒኩሊየሱን እየከበቡ ቢሽከረከሩም ከኒኩሊየሱ በረው እንዳይጠፉ የኤሌክትሮመግነጢስ ጉልበት አዋዶ ይይዛቸዋል።
በአተም ውስጥ የሚገኙት የፕሮቶን፣ ኒውትሮንና እና ኤሌክትሮን ብዛቶች ያ አተም ምን ንጥር እንደሆነ ይወስናል። ለምሳሌ አንድ አቶም 1 ፕሮቶን፣ 0 ኒውትሮን እና 1 ኤሌክትሮን ካለው ሃይድሮጅን ይሆናል፣ በአንጻሩ 16 ፕሮቶን፣ 16 ኒውትሮን እና 16 ኤሌክትሮን ካለው ድኝ (ሰልፈር) ይሆናል ማለት ነው።
አተሞች እርስ በርሳቸው ሳይጋፉ ሰፋ ብለው ሲቀመጡ ጋዝ ወይንም አየር ይሆናሉ። በተቃራኒ፣ ጭፍግ ብለው አንድ ቦታ ላይ ሲገኙ እና መንቀሳቀስ እሚችሉ በመንቀጥቀጥ ከሆነ ጠጣር ነገር ይሆናሉ።
ያለንበት ወቅት ምንም እንኳ በሀገርኛ ፊልሞች እንደ አሸን መፍላት ምክንያት ቴአትራችን የመዋጥ ዕጣ ፈንታ ቢገጥመውም በተለያየ አጋጣሚ ለማንሰራራት እየሞከረ ይታያል፡፡ ባለ አንድ ሰው የሙሉ ሰዓት ተውኔት ፣ ባለ ሁለት ሰዎች ዘመናዊ ቴአትር በአዲስ አቀራረብና ይዘት የቴአትርን ሌላ ገጽታ ማሳየት ጀምረዋል፡፡ ከተለመደው የቴአትር አቀራረብ ወጣ በማለት ማሳያ ቦታውንም ጭምር በመቀየር ከቴአትር ቤት ወደ ፊልም ቤቶችና ሆቴሎች በማሻገር የተመልካቹን ፍላጎት በሌላ አቅጣጫ የማሟላት አካሄድን ዘይደዋል ማለት በሚያስደፍር ሁኔታ ላይ ይገኛሉ፡፡
የ21ኛው ክፍለዘመን ማብቂያ አዲስ ዕይታ ለኢትዮጵያ ቴአትር… "እያዩ ፈንገስ- ፌስታሌን" የሙሉ ሰዓት ቴአትር በአንድ ሰው ብቻ ሳያሰለች በአንድ ገቢርና መቼት ተወስኖ በአራት ክፍል ተከፍሎ ሲቀርብ ማየት ፤ ከአስቂኝ እስከ አሳዛኝ ከሽሙጥ እስከ ስላቅ ያሉትን ዘውጎች ያማከለ ፤ በአንድ ሰው ውስጥ ብዙዎችን ማየት ያስቻለ አዲስ የተውኔት ጅማሮ፡፡ በሌላው ዓለም One-Person-Show/One-Man or Woman- Show ተብሎ የሚታወቀው ይህ የቴአትር አቀራረብ በዘመናዊው የኢትዮጵያ የቴአትር ታሪክ ውስጥ አሻራ ጥሎ ማለፍ የሚችል ቴአትር ነው ማለት ይቻላል፡፡ ከንግግር ወደ መነባነብ የተለወጠ ምናልባትም ንግግርን በምናብ ከተሳሉ ገጸ ባህሪያት ጋር በማዋሀድ ለማሳየት የተሞከረበት (Solo Performance)ነው፡፡
እንደ ቴአትር መምህሩ ፋንታውን እንግዳ አገላለጽ "One Man Show" "አሀዳዊ ተውኔት" በሚል ፍቺ በአንድ ሰው አብላጫውን የማየት ጥበብ እንደሆነ ያስረዳል፡፡ በርግጥ በአሀዳዊ ተውኔት ውስጥ ተዋናዩ (The Solo Performer) የተለየ የትወና ብቃት ሊኖረው እንደሚገባ የሚጠበቅ ቢሆንም የሚያነሳው ጭብጥ ግን በራሱ ሊያጫውተውና ከተመልካቹ ጋር ሊያገናኘው ብሎም ሊያስተሳስረው ግድ ነው፡፡ በአለምአቀፍ ደረጃ ስለ አሀዳዊ ቴአትር ሲነገር ብዙዎች በተለምዶ ከህዝባቸው ፊት ቆመው ታሪክን የማውራት፣ የመተረክ ፣ንግግር የማድረግ ተለምዷዊ ስርዓት እንደነበር በማውሳት እንደመነሻ አድርገው ይወስዱታል፡፡ በዚህም አጋጣሚ አፈታሪኮች ፣ በወረቀት መስፈር ያልቻሉ ኣባባሎችና አነጋገሮች ለትውልድ የተላለፉበት አጋጣሚም በዚህ እንደነበር ይነገራል፡፡ በቴአትር ታሪክ ዕድገት ውስጥ የሚነሱት የግሪክ አነብናቢዎቻቸው (Monologist) እንዲሁም በመካከለኛው ዘመን የነበሩት የእንግሊዝ ሞዛቂዎችና የፈረንሳይ ሙዚቃን ከግጥም ጋር የሚያቀናብሩ ጥበበኞች አሀዳዊ ተውኔትን እንዳሳደጉት ጥናቶች ያስረዳሉ፡፡ በሀገራችን ግን ሃምሳ ዓመታትን ጠብቆ በመሃል ብቅ ጥልቅ ከሚሉ መነባንባዊ ድራማዎች (realistic monologue dramas) ባለፈ በአንድ ሰው ብቻ የሚተወን ተውኔት "እያዩ ፈንገስ- ፌስታሌን" ሆኗል፡፡ ወደ አስራ ስድስት ያህል ተከታታይ ክፍሎችን በተለያየ መድረክ ያስተናገደው ይሄው ተውኔት አሁን በመሉ ሰዓት ተውኔትነት በመታየት ላይ ይገኛል፡፡ እንደ ጭብጥ የሚያነሳቸው ሃሳቦች የሰውን ልብ መኮርኮር የሚያስችል ከዛሬ ሃምሳ ዓመት በፊት በስነምግባር እና በግብረገብ ለማነጽ የሚጥሩ ተውኔቶችን ለመድገም የቻለ ፣ከጎምዛዛ ሂስ ይልቅ በአሽሙርና በሽሙጥ በቅኔና በሾርኔ አኗኗራችንን ከክፍተታችን ማሳየት የቻለም ተውኔት ነው፡፡ ኅብረተሰቡ በግልጽ ማውራት ያልቻለውን እውነት፣ የመናገር ሰብዓዊ መብቱ እንደተሸረሸረበትና አፉ እንደተሸበበት ማሳያ ከመሆንም ባለፈ ዛሬም ኪነጥበብ ድምጼ ናት ብሎ በልቡ መፈክር እንዲያሰማ እድል የፈጠረ ቴአትር ነው፡፡ ሂስ፣ ነቆራ ፣ ሽንቆጣ በሳቅም በለቅሶም ታጅቦ ሲቀርብ ማንነታችንን ፣ ሰብዓዊነታችንንና ሰዋዊነታችንን፣ ፖለቲካችንን ማኅበራዊ መስተጋብራችንን በአጠቃላይ እንደ ሀገር እንደ ህዝብ ወዴት እየተጓዝን ነው ለሚለው ማሳያ የተውኔት መስታወት ነው ለማለት ያስደፍራል፡፡ እዚህ ጋር አንድ መሰረታዊ ነጥብ ማንሳት ግድ ይላል፡፡ እንደ አሃዳዊ ተውኔት በአንድ ሰው ውስጥ በርካታ ገጸ ባህሪያትን በማካተት ከንግግር ወይም ምልልስ (dialogue) የጸዳ ለማድረግ ፈታኝ እንደሆነ ለማየት ይቻላል (Monologue or Dialogue?)… አንድ ሰው ውስጥ አስር ሰዎቹ አሉ እንደማለት…
ከዚህ ውጪ ግን እንደ ትዝብት ዛሬም ጥግ ፈላጊና ሸሺዎች ፤ ፊት ለፊት ተጋፋጭና ተፋላሚዎች አለመሆናችንን "እያዩ ፈንገስ- ፌስታሌን" የሙሉ ሰዓት ቴአትር ውስጥ እናየዋለን፡፡ እያዩ መምህር የነበረ በሰዎች ክፋትና ሰዋዊ ባህሪይ መጓደል (እሱ ፈንገሳችን በሚለው ሰዋዊ ድክመታችን) በወሊድ ምክንያት የሚወዳት ባለቤቱን ያጣ በህመም ምክንያት ደግሞ ልጁንም በሞት የተነጠቀ ፤ በዚህ ሀዘንና ጭንቀት ውስጥ ለአዕምሮ ህመም የተጋለጠ በእኛ ነባራዊ አገላለጽ "እብድ" የምንለው ዓይነት ሰው ነው፡፡ ከላይ የተጠቀሱት የቴአትሩ ጭብጦች በሌላ ማንነት ቢገለጹ ኖሮስ የሚል ጥያቄ ማጫሩ ግድ ይመስላል፡፡ "እብድና ዘመናይ የልቡን ይናገራል" ብለን መሸሸጊያ ካልፈጠርን በቀር፡፡ የፈሪ በትር ዓይነት መከለያችን ፣ እውነትና ልክ ልክ ነጋሪያችን ፣ ተንባያችን -ነጋችንን ነጋሪ ፣ አሽሟጣጪያችን እብድ ብቻ ሆኖ እንዳይቀር መስጋት ያስፈልጋል.. ሁሉም በልቡ የሚያጉተመትመው እውነታ ነውና፡፡
በመጨረሻ ማንሳት የሚያስፈልገው እውነት ቴአትሩ በሁለት ዓይነት ተመልካች የተከፈለ መሆኑን ነው… ሽሙጥ ፣ አሽሙርና ስላቅ የማይገባው ተመልካች እና በቅኔያዊ አነጋገር የበለጸገ ተመልካች፡፡ አሁን ያለው ትውልድ ሾርኔ አይዘልቀውም ፣ በሽሙጥ ነገር አይፈትልም ፣ ቅኔን በሰምና ወርቅ መፍታት አልመደም….እናም ነገር ሁሉ ዘግይቶት ነው የሚገባው፡፡ የአማርኛው ጥልቀት ብዙዎችን ለመረዳት እንዳንገዳገዳቸው እሙን ነው፡፡ ሳቁ እያሸነፈ ክፍተቱን መሙላት ቻለ እንጂ ቴአትሩን ለማየት ከሚገባው ደርዘን ሙሉ ተመልካች ምን ያህሉ ገብቶታል ምንያህሉስ ሳቁን ብቻ ጨርሶ ወጥቷል ለመገመት ይከብዳል፡፡ ሲጠቃለል "እያዩ ፈንገስ- ፌስታሌን" የሙሉ ሰዓት ቴአትር በአንድ ሰው ብቻ ሳያሰለች በአዲስ አቀራረብ የመጣ በኢትዮጵያ የቴአትር ታሪክ ውስጥ አሻራ ጥሎ የሚያልፍ የቴአትር ዘውግ መሆኑን መመስከር ግድ ይላል፡፡ ደራሲው በረከት በላይነህ እንዲሁም ተዋናዩ ግሩም ዘነበም የዚሁ ታሪክ ተቋዳሽና ባለታሪክ ሆነው ይቀጥላሉ፡፡
ወንጌል ማቴዎስ ምዕ 28 ፍቕዲ 19፡ ስለዚ ኪዱ ንኹሎም ኣህዛብ ብስም ኣቦን ወዲን መንፈስ ቅዱስን ኣናኣጥመቕኩም ዝኣዘዝኩኹም ኩሉ ኻኣ ክሕልዉ እናመሃርኩምሲ ደቀ መዛሙርተይ ግበርዎም።
ኩሎም ካብ አመንቲ ናይ ኤርትራ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ዝውለዱ ህጻናት ወዲ አብ 40 መዓልቲ፡ ጓል አብ 80 መዓልቲ ክጥመቑ ብመሰረት ሕጊ ኦሪት (ኦሪት ዘሌዋውያን 12- 18) ማለት ንጽሕና ወላዲት ንምሕላው ተባሂሉ ብቤተክርስትያና ዝተሰርዔ ሕጊ እዪ፡፡
ንህጻን ዝሕዞ አባልገ (መንፈሳዊ አደ ወይ አቦ) ናይ ተዋህዶ ቤተክርስትያን አማኒ ክኸውን ይግባእ፡ ፡ እዚ ድማ ህጻን አቡኡን አዲኡን ብሞት ምስዝፍለዪ ሓላፍነት ናይ ቤተክርስትያን ምምጻእ ናይቲ ሕጻን ናይ አባልገ ሓላፍነት ይኸውን፡፡ ካብ ቤተክርስትያና እምነት ወጻኢ እንድሕርኮይኑ ንባዕሉ ዘይኣመነ ናይ ህጻንን ናይ ቤተክርስትያን ምምጻእ ሓላፍነት ክስከም አይክእልን፡፡
Muzee ትልቅ አቅም ሁለገብ አገልግሎት ሰጪ ሻንጣዎች የጉዞ ሸራ ሻንጣዎች - ቡና ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
ቅዳሜ ኦምዱርማን ላይ የሚደረገውን ይህን ጨዋታ በላይ ታደሰ በዋና ዳኝነት እንዲመራ ሲመደብ ክንዴ ሙሴ እና ክንፈ ይልማ በረዳትነት ተሰይመዋል። አራተኛ ዳኛ ደግሞ ባለፈው ሳምንት ወደ ጅቡቲ አምርቶ የነበረው ቴዎድሮስ ምትኩ እንዲሆን ተመርጧል።
ሰማያዊ ፓርቲ፡ ብሰለማዊ ኣገባብ ክንቃወም ዘፍቅድ ሕገ-መንግስቲ ይጠሓስ ኣሎ ይብል። በቲ ወሪዱኒ ዝበሎ ምህጋርን ምውሳድን ንብረት ድማ 500 ሺሕ ብር ንመንግስቲ ካሕሳ ክሓትት`የ ውን ይብል።
ደቡብ ሱዳን ኢትዮጵያና ሱዳን ያላቸውን የድንበር ግጭት በሰላም እንዲፈቱ ለማደራደር ያቀረበችውን ጥያቄ ሀገራቸው እንደምትቀበል የሱዳኑ ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሃምዶክ አስታወቁ፡፡
ጁባ ያቀረበችውን ሃሳብ በበጎ እንደሚቀበሉት የገለጹት ጠቅላይ ሚኒስትሩ“የአፍሪካን ችግር በራስ አቅም ለመፍታት” የተወሰደ ጥረት ነውም ብለውታል፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሃምዶክ የደቡብ ሱዳን የምስራቅ አፍሪካ ጉዳዮች ሚኒስትር ዴንግ አሎር ኩኦልን በካርቱም ማነጋገራቸውን የሱዳን ዜና አገልግሎት ዘግቧል፡፡ የምስራቅ አፍሪካ ጉዳዮች ሚኒስትሩ ከደቡብ ሱዳን ፕሬዚዳንት ሳልቫኪር ማያርዲት የተላከ የአደራዳሪነት ጥያቄን ለጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሃምዶክ አስረክበዋል፡፡
ደቡብ ሱዳን ሀገራቱ ያላቸውን የድንበር ላይ ውዝግብ በሰላም እንዲፈቱ ቀደም ሲል መጠየቋ የሚታወስ ነው፡፡ ጁባ በኋላ ላይ አዲስ አበባና ካርቱም የድንበር ላይ ውዝግባቸውን በሰላም እንዲፈቱ ያደራዳሪ ሚና እንደምትወጣ ገልጻለች፡፡ ሀገሪቱ አደራዳሪ መሆን እችላለሁ ያለችውን ሀሳብ ሱዳን በበጎ እንደምትቀበለው ነው ዛሬ ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሃምዶክ የገለጹት፡፡
አብደላ ሃምዶክም ጁባ ሀገራቱን ለማነጋገር ላቀረበችው ሃሳብ ምስጋናቸውን አቅርበው ይህ ድርጊት የምስራቅ አፍሪካን ሰላም ለማረጋገጥ የተወሰደ ቁርጠኝነት እንደሆነም ነው የገለጹት፡፡ ከደቡብ ሱዳን የቀረበውን ሀሳብ ሀገራቸው እንደምትቀበል ያነሱት ጠቅላይ ሚኒስትር አብደላ ሃምዶክ ይህ የአፍሪካን ችግሮች በአፍሪካዊ መፍትሄ ለመፍታት የተወሰደ ቁርጠኝነት ነው ብለዋል፡፡
የሱዳን ባለሥልጣናት ሀገሪቱ ከኢትዮጵያ ጋር ያላትን የድንበር ላይ ውዝግብ ለሌሎች ሀገራት ለማሳወቅ ወደ ካይሮ፣አስመራ፣ጁባና ሳዑዲ አረቢያ መላካቸው ይታወሳል፡፡ኢትዮጵያ በበኩሏ ከሱዳን ጋር የገባችበት የድንበር ላይ ውዝግብ በፖለቲካዊና ዲፕሎማሲያዊ መንገድ እንደሚፈታ እንደምትፈልግ መግለጿ ይታወሳል፡፡አምባሳደር ዲና ሱዳን ድንበር ጥሳ መግባቷንና ከሱዳን ጋር ያለው የድንበር ውዝግብ በሰላም እንዲፈታ ኢትጵዮጵያ እንደምትፈልግና ለጦርነት እንደማትቸኩልም መግለጻቸው ይታወሳል፡፡
የኢትዮጵያ መንግስት ሱዳን የኢትዮጵያን ድንበር መጣሷንና ይህን ያደረገችው ጦሩ በትግራይ ክልል በህግ ማስከበር ዘመቻ መሰማራቱን ተከትሎ የተፈጠረውን ክፍተት በማየት መሆኑን ገልጿል፡፡ አል አይን እንደ ዘገበው
ፓሊስ ከሰኔ 15ቱ የአማራ ሕዝብ መሪዎች እና የአገሪቱ ከፍተኛ የጦር መኮነኖች ላይ ከተፈፀመው ግድያ ጋር በተያያዘ ጠርጥሬያቸዋለሁ በሚል ለሁለት ጊዜ የ28 ቀናት የምርመራ የጊዜ ቀጠሮ ጠይቆባቸው በእስር ላይ የሚገኙት፦
ፓሊስ የምርመራ ስራየን ስላልጨረስኩ ለ3ኛ ጊዜ ተጨማሪ 28 ቀን ይሰጠኝ ብሎ የጠየቀ ሲሆን የተጠርጣሪ ጠበቆች በበኩላቸው ፓሊስ ተጨማሪ የጊዜ ቀጠሮ የሚጠይቅባቸው ምክንያቶች ተመሳሳይነት ያላቸውና ከአሁን ቀደም በተሰጠው ሁለት የ28 ቀን የጊዜ ቀጠሮ ውስጥ ከደንበኞቻቸው ጋር የሚያያዝ ተጨባጭ ማስረጃ አለማቅረቡንና ፓሊስ በተደጋጋሚ የጊዜ ቀጠሮ እየጠየቀ ደንበኞቻቸውን የተፋጠነ ፍትህ እንዳያገኙ ማድረጉን በመጥቀስ የጠየቀው ተጨማሪ የጊዜ ቀጠሮ ሊፈቀድለት አይገባም ሲሉ ተከራክረዋል።
የፌደራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ችሎትም የግራ ቀኙን ክርክር ከሰማ በኃላ የፓሊስ የምርመራ መዝገብ ከቀጠሮው ቀን ቀድሞ እንዲቀርብ በማዘዝ ተጨማሪ የጊዜ ቀጠሮ ለፖሊስ ይሰጥ ወይስ አይሰጥ የሚለው ላይ ውሳኔ ለመስጠት ለመስከረም 19 ቀን 2012 ዓ.ም 4:00 ተለዋጭ የጊዜ ቀጠሮ ሰጥቷል።
ብምኽንያት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ መበል 102 ዓመት ምሳኻትክን ሓቢርና ከነብዕል ብዝተገብረልና ዕድመን ከምኡ ድማ በዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚዚ ናይ ደገፍ ቃልና ከነስምዕ ብዝተዋህበና ዕድል ብሽም ጽላል ኤርትራውያን ንደሞክራስያዊ ምዕባለ ሽወደን ብሽመይን ከመስግነክን እፈቱ፣ ቀጺለ ድማ እንቛዕ ኣሓጐሰክን እናበልኩ ብሽም “ጽላል.. ሰላምታይ አቅርብ።
እዚ ሎሚ ነብዕሎ ዘሎና ታሪኻዊ መዓልቲ፣ ፖሊቲካውን፣ ቁጠባውን፣ ማሕበራውን፣ ባህላውን፣ ሰብኣዊ መሰላት ዘዕቅብ ውዑላት/Conventions ብሕቡራት ሃገራት ዓለም፣ ዝተሓንጸጸ፣ ኣብ ህንጸት ኩሉ መዳያት ሕብረ/ቁጠባውን፣ ማሕበራውን፣ ማዕረ ስልጣንን፣ ተሳትፎን ጓል ኣንስተይቲ ዘረጋግጽ ውሳነታትን ስራሓትን እንዝክረሉ ታሪኻዊ መዓልቲ እዩ።
8 መጋቢት፣ ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂኣንስትዮ፣ ብ28 ለካቲት 1909 ኣብ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ጀሚሩ በብእዋኑ ኣብ መላእ ዓለም ዝተዘርግሐ፣ ሎሚ ንመበል ሚእትን ክልተን ዓመቱ ይኽበር ኣሎ፣ ኣብ ዝበዝሓ ሃገራት ብዝተፈላለየ ንጥፈታት ክኽበር ከሎ፣ ንሕና ድማ ከም ኣካል ናይ ኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ፣ ነዚ ታሪኻዊ መዓልቲዚ ሎሚ ምሸት ብባህላዊ ንጥፈታት ከነሰንዮ ኣብዚ ንርከብ ኣሎና፣ ብወገና ከም ሕዝብን ሃገርን ኤርትራ መሰላትን ማዕርነትን ጓል ኣንስተይቲ ክሳብ ክንደይ ብግብሪ ይኽበርን፣ ኣብዚ ግዜዚ ሕዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ውልቀ መላኺ ስርዓት ኣብ ዝሳቀየሉ ዘሎ እዋን ኩነታት ደቂ-ኣንስትዮ ከመይ ኣሎ ኢልና ተዘክሮታትና ክንገልጽን፣ ንመጻኢ ከመይ እንተ ገበርና ኢና ንመሰላትን ማዕርነትን ጓል ኣንስተይቲ ነረጋግጽ ኢልና ርእይቶታትናን ሓሳባትናን እንካፈለሉ ምሸት ኢዩ።
በዚ ታሪኻዊ ምሸት እዚ፣ ሕዝብና ኣብ ዘሕዝንን ኣሰቃቅን ኩነታት ከምዘሎ እናዘከርና፣ ብፍላይ ድማ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ብመኮንናትን ሰበ ስልጣናትን ውልቀ መላኺ ስርዓት ከም ኣቅሓ ትሽየጥን ትልወጥን ኣብ ዘላትሉ እዋን፣ ንህዝብና ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ንደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ካብዚ ኣሰቃቅን ዘሕዝንን ኩነታት ነጻ ንምውጻእ እዚ ታሪኻዊ መዓልቲዚ ከቢድ ሓላፍነት የሸክመና። ከምቲ ንሃገርና ካብ መግዛእቲ ነጻ ንምውጻእ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ሓባር ቃልሲ ተራ ጓል ኣንስተይቲ ዝለዓለ እጃም ዝነበሮ፣ ሎሚ ኣብ እነካይዶ ዘለና ምህናጽ ቅዋማዊትን ዲሞክራሲያዊትን ሃገር ሎሚ ውን ከም ትማሊ ኣብ ጎድኒ የሕዋትክን ብምኻን ንምዕዋቱ ዝለዓለ ተራ ክትጻወታ እዚ ታሪኻዊ መዓልቲ መብጻዓና ከነሕድስ የዘኻኽረና።
እዚ ዘለናዮ እዋን ካብ ዝኾነ ግዜ ንላዕሊ ህዝብና ዝኸፍኤን ዝሓሰመን ናይ መነባብሮ ሽግር ኣብ ዘሕልፈሉ ዘሎ እዋን ህዝብና ካባና ዝጽበዮ *ብዝሒ ሰልፍታትን ውድባትን ምህላው ከም መሰረት ዲሞክራሲ ወሲድና ፖለቲካዊ ፍልልያትና ከም ቀዳማይ ጉዳይ ዘይኮነ ከም ካልኣዊ ጉዳይ ሰሪዕና፣ ዕላማና ንምድሓን ሃገርናን ህዝብናን ዝብል መርሖ ተዓጢቕና፣ ወድና ጉዋልና፣ ሰብኣና ሰበይትና ብሓባር ኢድን ጓንቲን ኮይና ነቲ ክሳዱ ረጊጹ ትልኽ ዘብሎ ዘሎ ውልቀ መላኺ ብምስዓር ናይ ሓርነት ዘውዲ ክደፍእዩ ዝጽበየና ዘሎ እሞ ኣብዛ ታሪኻዊት መዓልቲ ተስፋ እንህቦን ኣለናልካ ንብሎን መዓልቲ ኢዩ።
ጽላል ኤርትራውያን ንደሞክራስያዊ ምዕባለ ሽወደን” ኣብ ሃገረ ሽወደን ብዕሊ ከብዝምስረት ሳልሳይ ዓመቱ ይኸይድ ኣሎ፣ እዚ ጽላል እዚ ብፖሊቲካውን በርገሳውን ውልቀሰባትን ዝቆመ ናይ ኩሎም ተቃወምቲ ሓይልታት ኮይኑ መደባቱ ብሓባር ሃገራዊ በዓላት ምኽባርን፣ ሰላማዊ ሰልፍታት ምውዳብን፣ፖሊቲካዊ ጥርዓናትን ጽልዋ ኣብ ፖሊቲካዊ መርገጽ ሃገረ ስዊደን ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ኣቃልቦ ክረክብ ዝሰርሕ ጽላል ኢዩ። እዚ ጽላልዚ ምስኩሎም ተቃወምቲ እናተሓባበረ ዝሰርሕ እምበር ተጻራሪ ናይ ዝኾነ ኣይኮነን፣ ማሕበር ኤርትራውያን ደቀ ኣንስትዮ ንውሕደት ኣባል እዚ ጽላል ብምዃኑ እዚ ጽላልዚ ተሳትፎ ደቀኣንስትዮ ንክዓዝዝን ክሰፍሕን በዚ ኣጋጣሚ ክተሓባበር ምዃኑ መብጽዓ ይኣቱ።
ሎሚ እቲ ኩሉ ክፋላት ሕዝብና ማለት ደቀ ኣንስትዮና፣ መንእሰያትና ዓበይትናን ንኣሽቱናን ብሓንሳብ ሰጢምካ ከመይ ገርካ ሕዝብኻን ሃገርካን ተድሕን ስለዝኾነ፣ እቲ ኣገዳሲ ክህነጽ ዘለዎ “ስትራተጂ”ንኩሉ ሓያልን ድኹምን ኣዋሃሂድካ ናይ ምስራሕ ተኽእሎታት ምእካብን ምስራሕን ድኣ እምበር ናይ ምንጽጻግን ነንሕድሕድካ ምንእኣስን ግዜ ኣይኮነን፣ ስለዚ በዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ደቀኣንስትዮ፣ ብሽም ጽላል ናይ “ምንጽጻግ ባህሊ” ስዒርክን ናይ “ምቅብባልን ምርድዳእን ባህሊ” ከተተኣታትዋ ንላቦ።
በጎንደር ጥምቀትን አስመልክቶ ታቦታት ከመንበራቸው ወጥተው ወደ ጥምቀተ ባሕር የሚወርዱበትና የሚመለሱበት ሦስት ዓይነት ሥርዓት ይገኛሉ፡፡ እነዚህም እየተፈጸሙ እስከ ዛሬ ድረስ ደርሰዋል፡፡
በዐፄ ገብረ መስቀል የነበረው ሥርዓት ታቦታት ከመንበራቸው ይወጣሉ፤ ወደ ጥምቀተ ባሕር ወርደው ሕዝቡን ባርከው በእለቱ ተመልሰው ወደ መንበራቸው ይገባሉ፡፡ በንጉሥ ላሊበላ ዘመን ደግሞ ቀድሞ የነበረው ሥርዓት ተቀይሮ ታቦታት ከመንበራቸው ወጥተው ወደ ወንዝ በመውረድ አድረው በመጡበት መንገድ እንዲመለሱ ተደረገ፡፡ ሦስተኛው በዐፄ ዘርዓ ያዕቆብ ዘመን የተጀመረ ነው፡፡ በዋዜማው ታቦታት ከመንበራቸው ወጥተው ወደ ጥምቀተ ባሕር በመውረድ ያድራሉ፡፡ አድረው ወደ መንበራቸው ሲመለሱ ግን ወደ ጥምቀተ ባሕር በወረዱበት ሳይሆን በሌላ መንገድ አገሩንና ሕዝቡን እየባረኩ እንዲመለሱ ተደረገ፡፡
ሦስቱንም ሥርዓት ዛሬ በጎንደር እንመለከታለን፡፡ የመጀመሪያው እንደ ዐፄ ገብረ መስቀል ሥርዓት ከመንበሯ ወጥታ ሕዝቡን ባርካ በዕለቱ ወደ መንበሯ የምትመለሰው የጎንደር በዓታ ለማርያም ናት፡፡ ከ2000 ዓ.ም. ጀምሮ ደግሞ ቅዱስ ኡራኤል በ22 ወጥቶ በእለቱ ሕዝቡን ባርኮ ወደ መንበሩ በክብር ይገባል፡፡ እንደ ዐፄ ላሊበላ ታቦታት ወጥተው ወደ ጥምቀተ ባሕር በመውረድ አድረው በመጡበት መንገድ መመለስን 8ቱ ዐፄ ፋሲል ባሰራው ጥምቀተ ባሕር የሚወጡት ታቦታት ናቸው፡፡ እንደ ዐፄ ዘርዓ ያዕቆብ ሥርዓት ታቦታት ወደ ጥምቀተ ባሕር በወረዱበት ሳይሆን በሌላ መንገድ ወደ መንበሯ የምትመለሰው ታቦት በጎንደር ውስጥ ብቸኛዋ የልደታ ለማርያም ታቦት ናት፡፡
በቤተ ክርስቲያኗ ከአንድ መቶ ሃምሳ በላይ የአቋቋምና የትርጓሜ መጻሕፍት መምህራን ነበሩባት፡፡ የአቋቋም መምህራንና ጉባኤው አሁንም ድረስ ሳይቋረጥ የቀጠለ ቢሆንም የትርጓሜ መጻሕፍት መምህራን ግን ድርቡሽ ቤተ ክርስቲያኗን ካወደመና ንዋያተ ቅድሳትን ዘርፎ ከፍተኛ ጉዳት አድርሶ ከሔደ በኋላ ወንበሩ እንደታጠፈ ነው፡፡ የመምህር ኤስድሮስ የትርጓሜ ወንበር ታጥፎ ወደ ሠለስቱ ምዕት ቤተ ክርስቲያን ተወስዷል፡፡
የጎንደር ልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን ዐራት ዓይና የነበሩት መምህር ኤስድሮስ የትርጓሜ መጻሕፍትን ወንበር ዘርግተው በማስተማር ታላላቅ ሊቃውንትን ያፈሩባት ለኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ባለውለታ የሆነች ናት፡፡
መምህር ኤስድሮስ በልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን የትርጓሜ መጻሕፍትን ጉባኤ ተክለው ወንበር ዘርግተው በማስተማር የተለያዩ የቤተ ክርስቲያንን መጽሕፍት እየመረመሩ ለተማሪዎቻቸው በቂ እውቀት እያስጨበጡ ተመርቀው ይወጣሉ፡፡ ከደቀመዛሙርቱም መካከል የቻለ ወንበር ዘርግቶ በማስተማር፤ ሌሎቹ ደግሞ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ማገልገላቸውን ይቀጥላሉ፡፡
በቤተ ክርስቲያናችን ሁለት ዓይነት የአተረጓጎም ሥልቶች ይገኛሉ፡፡ እነሱም የላይ ቤትና የታች ቤት ትርጓሜ በመባል ይታወቃሉ፡፡ የትርጓሜ መጻሕፍትን በምሥጢር ካበለጸጓቸው መምህራን አንዱ መምህር ኤስድሮስ ሲሆኑ፤ የታች ቤት ትርጓሜ መሥራችም ናቸው፡፡
መምህር ኤስድሮስ መጸሕፍትን በመመርመር የሚታወቁ በመሆናው አንድ ወቅት ወደ ጣና ገዳማት ሔደው ከ300 በላይ መጻሕፍትን ለማንበብ ችለዋል፡፡ መጻሕፍቱን በማንበባቸው ቀድሞ በነበራቸው እውቀት ላይ በመጨመር እስከዚያ ጊዜ ድረስ ለተማሪዎቻቸው ያስተማሩት ትምህርት በቂ እንዳልነበር ተረዱ፡፡ በዚህም ምክንያት ከዚህ ቀደም አስተምረዋቸው፤ ለወጡ ደቀ መዛሙርቶቻቸው መልእክት በመላክ “የጎደለን ምሥጢር አለ” በማለት እንዲሰበሰቡ አደረጉ፡፡
በርካቶቹ የመምህራቸውን ጥሪ ተቀብለው ቢመጡም፤ ጌታ ዮናስ የተባሉት ደቀመዝሙራቸውና ሌሎች ግን እርስዎ ልዩ ትርጓሜ ከመጨመርዎ በፊት አስተምረውናል በማለት በመምህር ኤስድሮስ ተሻሻለ የተባለውን አንድምታ ትርጓሜ ለመማር ፈቃደኛ ሳይሆኑ ቀርተዋል፡፡ እንደ ምክንያትነት ያስቀመጡት “ኢተወለድነ እምዝሙት፤ እኛ ከዝሙት አልተወለድንም፡፡ ከመጀመሪያው ጉባኤ ተምረን ተመርቀን ወጥተናልና አንመለስም” በማለታቸው ነው፡፡
ጥሪያቸውን ተቀብለው ለመጡት ደቀመዛሙርቶቻቸው ከጣና ገዳማት ከመጻሕፍት ያገኙትን እውቀት ሳይቆጥቡ ያላስተማሩትን እየጨመሩ ምሥጢሩን አስፋፍተው፤ ያጠረውን እያስረዘሙ፤ የረዘመውን እያሳጠሩ አስተማሯቸው፡፡
የመምህር ኤስድሮስን ጥሪ ተቀብለው በመምጣት እንደገና አስፋፍተው ያስተማሩትን “የታች ቤት ትርጓሜ” ሲባል፤ ጥሪያቸውን ሳይቀበሉ የቀሩትና እነ ጌታ ዮናስ በቀጣነት ያስተማሩት ጥንታዊው ትርጓሜ ደግሞ “የላይ ቤት ትርጓሜ” ተብሎ ለሁለት ተከፈለ፡፡ በአሁኑ ወቅትም በጎንደር ተስፋፍቶ የሚሰጠው የታች ቤት ትርጓሜ ሲሆን፤ በጎጃምና አካባቢው ደግሞ የላይ ቤት ትርጓሜ በስፋት እየተሰጠ ይገኛል፡፡ /የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ከልደተ ክርስቶስ እስከ 2000 ዓ.ም. ገጽ194፤ ዝክረ ሊቃውንት፤ በመልአከ ምክር ከፍያለው መራሒ፤ 2003 ዓ.ም./
ከልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን ጋር ተያይዞ ስማቸው ከሚነሱ ሊቃውንት መካከል አለቃ ገብረ ሃና አንዱ ናቸው፡፡ በዓታ ለማርያም ወንበር ዘርግተው አቋቋም እያስተማሩ ወደ ልደታ ለማርያም እየመጡም ያገለግሉ ነበር፡፡ አለቃ ገብረ ሃና ለልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን አንድ ከበሮ ራሳቸው አሰርተው በስጦታ አስገብተው ስለነበር ወደ ቤተ ክርስቲያኗ በሚመጡበት ወቅት አገልግሎት ይሰጡበታል፡፡ እስከ ዛሬም ድረስ በልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን የሚገኝ ሲሆን፤ “የአለቃ ገብረ ሃና ከበሮ” እየተባለም ይጠራል፡፡ ከበሮው በቅርስነት የተያዘና በክብር እንዲቀመጥ በመደረጉ ለዓመታዊ ክብረ በዓል ካልሆነ በቀር ለአገልግሎት አይወጣም፡፡
የድርቡሽ ጦር በተለይም በጎንደር በሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት ላይ ያደረሰው ከፍተኛ ውድመት በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ የራሱን ጠባሳ ጥሎ አልፏል፡፡ አባቶች ታርደዋል፤ ተሰደዋል፤ ንዋያተ ቅድሳት ተዘርፈዋል፤ ተቃጥለዋል፡፡ ከፍተኛ ውድመት ከደረሰባቸው አብያተ ክርስቲያናት መካከል አንዷ የልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን ናት፡፡
ቤተ ክርስቲያኗን ድርቡሽ ከማፍረሱ በፊት ምን ትመስል እንደነበር መገመት ይከብዳል፡፡ ነገር ግን የንጉሥ ኢያሱ ዜና መዋዕል እንደሚነግረን “ዐፄ ዮስጦስ ልደታ ለማርያም የምትባል ረጅም ፤ ከፍ ያለች ፤ ከከፍታዋ የተነሳ ከርቀት የምትታይ ቤተ ክርስቲያን ሠሩ” እያለ ይነግረናል፡፡
ከልደታ ለማርም ቤተ ክርስቲያን ታሪክ ጋር ስማቸው ከሚነሱ ነገሥታት መካከል ዐፄ ዮስጦስ፤ ንጉሥ ዐጽመ ጊዮርጊስ፤ ንጉስ ተክለ ሃይማኖትና ዐፄ በካፋ ይገኙበታል፡፡ ቤተ ክርስያኗን በተለያዩ ዘመናት በማሠራት ይታወቃሉ፡፡
የዐፄ ዮስጦስ የንግሥና ዘመን በአጭርነቱ ከሚጠቀሱት ውስጥ የሚደመር ሲሆን፤ ለአምስት ዓመታት በንግሥና በቆዩባቸው ዘመናት በርካታ ቤተ ክርስቲያንና አገርን የሚጠቅሙ ሥራዎች ለመሥራት ጥረዋል፡፡ ነገር ግን በዙሪያቸው የነበሩ ተቀናቃኞቻቸው ሊያጠፏቸው ሌት ተቀን ያደቡ ስለነበር አባ እንጦንስ ቤተ ክርስቲያን ሔደው አስቀድሰው እንደተመለሱ ከምግብ ጋር መርዝ ሰጥተዋቸው የካቲት 12 ቀን 1708 ዓ.ም. አርፈው በማግሥቱ የካቲት 13 ቀን ሥርዓተ ቀብራቸው ተፈጽሟል፡፡ መቃብራቸውም በልደታ ማርያም ቤተ ክርስቲያንና በቤተልሔሙ መካከል ከቤተ ክርስቲያኑ ተጠግቶ ይገኛል፡፡ የልደታ ቤተ ክርስቲያንን ቅጥርና ደጀ ሰላም በማሠራት ላይ እያሉ በመሞታቸውም ዐፄ በካፋ ቅጥሩን አሠርተው አጠናቀውታል፡፡
በድርቡሽ ወራራ የልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያን ንዋያተ ቅድሳት ወደ ጣና ደሴቶች እንደተወሰዱ የሚነገር ሲሆን፤ የት እንዳሉ ግን ማወቅ አልተቻለም፡፡ ሳይወሰዱ የተረፉትም እንደ ብራና፤ ተአምረ ኢየሱስ፤ የደብሩን ታሪክ በተለይም የንጉሱን ታሪክ የሚናገር ስንክሳር የመሳሰሉት መጻሕፍት ዛሬም ድረስ በቤተ ክርስቲያኗ ይገኛሉ፡፡
ድርቡሽ በጎንደር ውስጥ በርካታ አብያተ ክርስቲያናትን አፍርሷል፤አቃጥሏል፤ ንዋየ ቅድሳትን ዘርፏል፡፡ ነገር ግን የድርቡሽ ጦር የልደታ ለማርያምና የቁስቋም አብያተ ክርስቲያናት ደጀ ሰላምን ማፍረስ ግን አልተቻለውም፡፡
የልደታ ለማርያም ቤተ ክርስቲያንን የቀድሞ ገጽታ ከፍርስራሹና ሙሉ ለሙሉ ካልወደቁት ቆመ ብእሲ በመነሳት መገመት አይቻልም፡፡ ድርቡሽ ቤተ ክርስቲያኗን ሲያወድም ቅጥሩን ግን ማፍረስ ሳይችል ቀርቶ እስከ ዛሬ ድረስ ከነደጀ ሰላሙ አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል፡፡ ቤተ መቅደሱ ውስጥ ያለው ግድግዳ የጥንቱ ነው፡፡ ቤተ ክርስቲያኗን ድርቡሽ ካፈረሰ በኋላ መቃረቢያ ተሰርቶላት ለረጅም ዘመናት በዚያ ሲቀደስ ነበር፡፡ ይህ አሁን አገልግሎት እየሰጠ ያለው ቤተ ክርስቲያን በ1970ዎቹ ውስጥ የታነጸ ነው፡፡
በወቅቱ ቤተ ክርስቲያኗን ያሠሩት በዓታ ለማርያም ሲያገለግሉ የነበሩ ቄስ አቡሐይ የሚባሉ አባት ናቸው፡፡ የቤተ ክርስቲያኗ ገጽታ እየፈረሰ መሆኑን በመረዳታቸው ምእመናንን ሰብስበው ላሰራው በማለት ጥያቄ አቀረቡ፡፡ በወቅቱ የነበሩት የቤተ ክርስቲያኗ አስተዳደርና ምእመናን ከለከሏቸው፡፤ እሳቸው ግን ተሰፋ ባለመቁረጥ አስተዳደሩንም ሆነ ምእመናንን ለማሳመን ባደረጉት ተከታታይ ጥረት ተፈቅዶላቸው አሳንጸዋል፡፡ በዚህ ወቅት በርካታ ፈተና ገጥሟቸዋል፤ ብዙም ደክመውበታል፡፡ የዓፄ ዮስጦስና የመምህር ኤስድሮስ ታላቅ ሥፍራ ፈርሶ መቅረት የለበትም በሚል በቁጭት ተነሣስተው ለፍጻሜ ለማብቃት ችለዋል፡፡ ቤተ ክርስቲያኑን ማሠራት ብቻ ሳይሆን ለቤተ መቅደሱ ልዩ ድምቀት የሆኑትን ቅዱሳት ሥዕላትን በማሣል አስረክበዋል፡፡
በአሰልጣኝ ካሳዬ አራጌ የሚመሩት ኢትዮጵያ ቡናዎች ለአርባ ምንጭ ፣ ሲዳማ ቡና እና መከላከያ በመጫወት ያሳለፈውን የተከላካይ ስፍራ ተጫዋች አበበ ጥላሁንን ማስፈረማቸውን አሳውቀዋል ።
በተያያዘ መረጃ ለኢትዮጵያ ቡና ለመጫወት ውላቸውን ያደሱ እና ውላቸውን ያራዘሙ ተጫዋቾች በሙሉ (ብሔራዊ ቡድን ዝግጅት ላይ ያሉትንም ጨምሮ) ፌዴሬሽን በመቅረብ የውል ስምምነታቸውን ማረጋገጣቸውን የክለቡ ይፋዊ የፌስቡክ ገፅ አስነብቧል ።
አፍንጫ መሸፈኛ ማድረጉን እየተወ ነው፡፡ “ወረርሽኙ እየባሰበት ነው፣” “ከፍተኛ ጉዳት እያደረሰ ነው፣” ምናምን እየተባለ በየመንገዱ የምናየው ግዴለሽነት ብቻ ሳይሆን ለሌላው ደህንነት ደንታ ቢስ መሆን አሳሳቢ ብቻ አይደለም፣ አሳፋሪም ነው፡፡"
በቀደም አንድ ወዳጃችን ስለሆነ መስሪያ ቤት ሲያወራን ነበር፡፡ እና የሚያወራለት መሥሪያ ቤት በአንድ ሺ አንድ ችግሮች የተተበተበ ነው፡፡ እናላችሁ... ወዳጃችን መሥሪያ ቤቱ በጥቂት ዓመታት ዓለምአቀፍ ተወዳዳሪ እንደሚሆነ ሲነግረን የቀረን ነገር ቢኖር፣ የጨው ዓምድ የሚሉት ነገር መሆን ብቻ ነበር፡፡ ከዚህ በአለፍ አገደም የምንጠቅሳት ነገር አለች... ይህች ከአፍሪካ፣ ከምስራቅ አፍሪካ ምናምነኛ አናደርጋታለን፣” የሚሏት ‘ፌይሪ ቴል’ ነገር፡፡
እናማ.... አሁን ማን ይሙት የአንዲት ሚጢጢዬ ከተማ ህዝብን ፍላጎት አይደለም ማሟላት በጥቂቱ እንኳዋን መነካካት ሳይቻል “በምናምን ዓመት ውስጥ ከምስራቅ አፍሪካ ተመራጭ ለመሆን እንሠራለን...” ብሎ ነገር ምን የሚሉት ትንቢት ነው! (‘እቅድ’ ለማለት ‘አፍ ስለሚይዝ’ ነው፡፡) ‘ኬሚስትሪው’ ልክ አይመጣማ! የራስን ጓዳ መልክ ሳያሲዙ ምስራቅ አፍሪካ፣ አፍሪካ ላይ ዘሎ ጉብ ማለት...አለ አይደል...እንደው ትንኮሳ ካልሆነ በቀር አይዋጥልንማ! ዘንድሮ እንደሁ እንኳን ሰበብ ተግኝቶ መቀመጫ የሚያሳጣ መአት ነው!
“ሄሎ ስማ፣ ቅዳሜ ቢራችንን ራሳችን የቢራ ጠርሙስ እስክንመስል ነው የምንጠጣው። ታውቃለህ ከአንተ ጋር የምንጨዋወተው ምን ያህል እንደሚያስደስተኝ ታውቃለህ፡፡ ደግሞ ቢራ ከጋበዝከኝ ስንት ጊዜ እንደሆነህ አትርሳ! (አምስት ቀን አልሞላውም እኮ! ሰባቱን ጠርሙስ ገልብጦ ስምንተኛው ላይ የማያውቀውን፣ ወይም ሲሉ የሰማውን ‘መቦትለክ’ ሲጀምር አይደል እንዴ አባብላችሁ ያስወጣችሁት! ‘ቦትልኮ’ ወይ ከአርሴ፣ ወይ ከማንቼ ሊያስፈርጃችሁ!)
“አንተ! እማዬ ትሙት፣ አሁንስ በየቀኑ ሳይሆን በየሰዓቱ ትናፍቀኝ ጀምረሀል፡፡ (ይሄ እኮ መደባበስ አይደለም፣ ስስ ምናምኖችን መነካካት አይደለም...ምን አለፋችሁ፣ ጊዜን አሳደው መያዝ ባቃታቸው የጥንት አራዶች ቋንቋ ‘በጠረባ መምታት’ ነው! (ለነገሩ እነኚህ ኮሌስትሮል፣ ‘ምናምንሮል’ የሚሏቸው ነገሮች ተጠራርተው ከከተሙ በኋላ ምኑን ተሮጠ! ደግሞ በዓመት አንዴ እንኳን መናፈቅ የሚሊዮን ዶላር እጣ በሆነበት፣ እሱዬው በእሷዬዋ ‘ጠረባ’ ዘጭ ካለለ፣ ወይ የመረዳት ችግር አለበት፣ ወይም ‘ሊያመልጠው የሚችለውን’ ነገሬ አላለም! ቂ...ቂ...ቂ...!) ጓደኞቼ ምን እንደሚሉኝ ታውቃለህ... ‘የሆነ ነገር ቢያስነካሽ እንጂ በአሁኑ ዘመን ማንም ሴት ቦይ ፍሬንዷን ያንቺን ያህል አትወድም! በእማዬ ሞት ደስ አይልም! (ኸረ እባክሽ እዘኚለት! ‘በጠረባ’ ካጋደምሽው በኋላ ኦክሲጅን ማሳጣት ምን የሚሉት ላቭ ነው!) ደግሞ እሁድ እንትና ክትፎ ቤት ምሳ ትጋብዘኛለህ፡፡ (እሰይ! “እሰይ እሰይ እግዜር ይስጥሽ!” አለ ሰውዬው!)
“አጅሬው፣ እባክህ ቤት ውስጥ ችግር ገጥሞኝ፣ ቤተሰቡ በጠቅላላ ተደብሯል። (በጠቅላላ! እሱና እሷ ብቻ ናቸው እኮ ቤት ውስጥ ያሉት! የተደወለለት ‘በጠቅላላ’ የሚለው ከስንት ቁጥር ጀምሮ ስንት ላይ እንደሚያርፍ ለማወቅ የአማርኛ መዝገበ ቃላት ፍለጋ ይገባል፡፡) የማደርገው ነገር ግራ ቢገባኝ ነው የማስቸግርህ፡፡ በሳምንት የምመልስልህ አንድ አምስት ሺህ ብር ብታበድረኝ ብዬ ነው! (ምን! አምስት ሺህ! እና እኮ ለመጨረሻ ጊዜ አምስት ሺህ የምትባል ነገር በእጃችሁ የነካችሁት የዛሬ ምናምን ዓመት ‘ከአማሪካን’ የተላከችውን ትንሽዬ ‘ዶላሬ ያጠቆራችሁ’ ጊዜ ነው! ደግሞ አምስት ሺህ ይላል! ካቻምና ለገና በዓል “እንደው ቤት ማሟሟቂያ...” ብሎ የተበደረውን ሰባት መቶ ሀምሳ ብር አልከፍል ብሎ ከአብሮ አደጉ ጋር ተቆራርጧል እኮ! ልክ እኮ አምስት ሺህ ብር ወድቃ የምትገኝ አስመሰላት! በእርግጥ ‘ወድቃ የምናገኛት’ የለንም ማለት አይደለም፡፡)
ስሙኝማ...እንግዲህ ጨዋታን ጨዋታ ያነሳው የለ... ወዳጅና ጠላት የሚለየው በደጉ ጊዜ ሁሉም በሽ፣ በሽ በሆነበት ጊዜ ሳይሆን ክፉ ቀን የምትባለው የመጣች እለት ነው፡፡ በ‘ደህናው’ ጊዜማ ምን ችግር አለ!
ታዲያላችሁ...የሆነ ጊዜ ቀን ትጠማለች። ሽንኩርቷም ትወደድና፣ ቲማቲሟ የቪ.አይ.ፒ. ነገር ትሆንና፣ ቢራው የማከፋፈያዎቹ መኪኖች በአጠገብ ሲያልፉ፣ በ“እኛማ አንድ ሰሞን እንጠጣህ ነበር!” አይነት የሚታይ ይሆንና ቀን ታጋድላለች፡፡ ኪስም ‘አፍራሽ ግብረ ሀይሎች’ ይዘምቱበታል፤ ጸጥ! ጭጭ! ኮሽታ አንኳን የለም!
በየሁለት ቀን ይደውል የነበረው ‘ጓደኛ’ ምነው ከአስራ አምስት ቀን በላይ ድምጹ ጠፋ! ‘በደህናውማ እንዲህ አይጠፋም!’ እና ይደወላል፡፡ ይጠራል፣ ይጠራል፣ አይነሳም። ‘አይ በደህናውማ ሊሆን አይችልም!’ ሶስት ቀን፣ አምስት ቀን፣ ሳምንት! ሌላ ጓደኛ ዘንድ ይደወላል፡፡
“ኦ!...” (‘ኦ!’ አባባሉ መዋቅራዊ ለውጥ ያመጣ ይመስላል፡፡ ቂ...ቂ...ቂ...) ያኔ ከተገናኘን በኋላ ፊልድ ወጥቼ አዲስ አበባ አልነበርኩም፡፡ ትናንት ማታ ነው የገባሁት!
‘እርፍ!’ ይሏችኋል እንዲህ ነው፡፡ ያ ጨዋታችሁ ሁሉ ያስደስተው የነበረ ወዳጅ፣ ፈረንጅ እንደሚለው፣ አውጥቶ ለተኩላዎቹ ይወረውራችኋል፡፡ “ለምን!” “ምን ጉድ መጣ! “ስምንተኛው፣ ምናምነኛው ሺህ!” ማለት አያስፈልግም፡፡ ‘የፈተናው ወረቀት ሳይሰረቅ’ መልሱ ቀድሞ ይታወቃል! (‘የፈተናው ወረቀት ሳይሰረቅ’ መልሱን የሚያውቁ ‘ብጹአን’ ባይሆኑም እድለኞች ናቸው፡፡) እናላችሁ፣ እሱ ራሱ የቢራውን ጠርሙስ እስኪመስል የመጋበዝ አቅማችሁ፣ ከዜሮ በታች ስለወረደ የመጠቀሚያ ጊዜያችሁ አልፎባችኋል፡፡
ይሄን እኮ የሚለው ዋነኛው የቡድኑ ‘ዘጋቢ’ ነው! ምን ያድርግ...እንኳን ለጥሬ ሥጋ ሊያዋጣ ልጆቹን ከግል ትምህርት ቤት ወደ መንግሥት ት/ቤት ለማዘዋወር መከራውን እያየ “ሻይ” ቅብጥርስዮ ይለዋል እንዴ!
እኔ የምለው.... ሰዋችን ምን እየሆነ ነው! ሀሳባችን በሙሉ ወደ ሌላ ሄደና ነው እንዴ! ሀላፊነት ይሰማዋል የምትሉት ሁሉ እኮ የአፍና አፍንጫ መሸፈኛ ማድረጉን እየተወ ነው፡፡ “ወረርሽኙ እየባሰበት ነው፣” “ከፍተኛ ጉዳት እያደረሰ ነው፣” ምናምን እየተባለ በየመንገዱ የምናየው ግዴለሽነት ብቻ ሳይሆን ለሌላው ደህንነት ደንታ ቢስነት አሳሳቢ ብቻ አይደለም፣ አሳፋሪም ነው። ደግሞላችሁ... አሁን፣ አሁን በርከት ብሎ የምናየው “ሰዉ እንዴት ነው የሚያስበው?” የሚያሰኘው ነገር ምን መሰላችሁ...ፌስማስኩን ማንጠልጠያ ክሮቹን ጣቱ ላይ አድርጎ እያሽከረከረ የሚሄድ መአት ሰው አለላችሁ፡፡ እኔ የምላው....አሁን ፌስማስኩን ክንዱ አደርጎ የሚሄድ ሰው ምን ትሉታላችሁ! እና ክንድ አካባቢ ያለውን አቧራ ቅሞ እንደገና ወደ አፍ!
ነገሬ ብላችሁ እንደሆነ እርቀትን መጠበቅ የሚሉትን ነገርማ ተዉት፡፡ መጀመሪያውኑም እንዲህ ያለ ነገር ያልነበረ ነው የሚመስለው። ብዙ ቦታዎች በር ላይ ያሉትን የውሀ እቃዎች ወይ አንስተዋቸዋል ወይ ደግሞ ረስተዋቸዋል። በር ላይ “ሳይታጠቡ መግባት ክልክል ነው፣” ይሉ የነበሩ የጥበቃ ሠራተኞች ተሰላቹ መሰለኝ! ትንሹም፣ ትልቁም ባለማወቅ ሳይሆን እያወቀ እንዲህ ሲሆን እሱ ይጠብቀን እንጂ ሌላ ምን ማለት ይቻላል!
እናላችሁ...ሁሉም ነገር ‘አሸወይና’ በሆነ ጊዜ የምናሳየው ባህሪ ምናልባትም እውነተኛው ባህሪያችን ላይሆን ይችላል ለማለት ያህል ነው። ‘አሸወይና’ ሲሆንማ ሁሉም እስክስታ ወራጅ ነው!
ናብ ኢትዮጵያ ዶብ ሰጊሮም ብምእታው 208 ዝቐተሉ ካልኦት ብዙሓት ቆልዑ ጨውዮም ዝወሰዱን ከብቲ እቲ ሕብረተሰብ ዝዘመቱን ዕጡቓት ደቡብ ሱዳን ነገደ ሙሩሌ ብሕጊ ክሕተቱ ከምዘለዎም ኣብ መንጎ መንግስታት ኢትዮጵያን ደቡብ ሱዳንን ምርድዳእ ከምተበጽሐ ኣመሓዳሪ ክልል ጋምቤል ኣቶ ጋልትሉክ ቱት ገሊጾም።
“እቶም ተጨውዮም ዝነበሩ ቆልዑ እንተተረኽቡ’ዃ ህይወት ሰብ ዘጥፍኡ ዕጡቓት ናብ ሕጊ ናይ ምቕራብ ስራሕ ክሰራሕ’ዩ። እዚ’ውን ናይ ባዕሉ መስርሕ ክህልዎ’ዩ ምኽንያቱ ዓለም-ለኸ ሕግታት ብፍላይ ናይ ዶብ ሕግታት ኣለው። ብመሰረት እዞም ዓለም-ለኸ ሕጊታት ድማ እዞም ዕጡቓት ንጹሃት ዜጋታት ብምጭፍጫፎምን ነቲ ህዝቢ ካብ ከባቢኡ ብምዝንባሎም ንብረቱ ብምዝራፍን ተሓተቲ’ዮም በዚ ድማ ናብ ሕጊ ኽቐርቡ ኣብ ምርድዳእ ተበጺሑ’ዩ” ኢሎም።
ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ሰልፍታት ትገብሮ ኣላ ዝበልዎ ካብ መጠን ዝሓለፈ ቅትለት ዝተሓወሶ ኣጠቓቕማ ሓይሊ ኣዝዩ ከምዘሻቅሀሎም ናይ ሕቡራት መንግስታት ላዕለዋይ ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ዛይድ ራኢድ ኣል ሑሴን ትማሊ ገሊጾም።
ብኻልእ ዜና እዚ ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ዝተላዕለ ክስታት ሰብኣዊ መሰላት መሰረት ኣልቦ ክብሉ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ቤት ጽሕፈት ጀነቭ ቀዋሚ ተጸዋዒ ኣምባሳደር ነጋሽ ክብረት ሎሚ ምላሽ ሂቦም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ንቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት መንግስታት ኣብ ልዕሊ ኢትዮጵያ ናይ ጥርዓን ደብዳበ ካብ ዘእተው ዓሰርተ ሓሙሽተ ጉጅለታት ሰብኣዊ መሰላት ሓደ ሲቪክስ ብዝብል ዝፍለጥ ጥምረት ሎሚ ኣብቲ ጉባኤ ቤት ምኽሪ ኣብ ዘስምዕእ ቃል ንስግኣት እቶም ኮሚሽነር ከምዝድግፉ ተዛሪቦም ኣለው።
የሕግ አማካሪ፣ ጥቆማና ቅሬታ ማስተናገጃ ጽ/ቤት ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግን እንዲደግፍ ከተደራጀው ፅ/ቤት መካከል አንዱ ሲሆን በውስጡም የሕግ አማካሪዎችን እና የጥቆማ እና ቅሬታ ማስተናገጃ ቡድን በመያዝ የሚከተሉት ተግባር እና ሀላፊነቶች ይኖሩታል፡-
2. ለጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ የሚቀርቡ ሕግና ፍትሕን የሚመለከቱ ጉዳዮችን ያስተናግዳል፣ ምላሽ ይሰጣል፣ ለጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ መቅረብ ያለባቸው ጉዳዮች ቀጠሮ እንዲያዝላቸው ያደርጋል፣
3. በኢኮኖሚ እና የተደራጁ ወንጀል ጉዳዮች ዘርፍ ፣ በፍትሃብሄር እና ልዩ ልዩ ጉዳዮች ዘርፍ እና በሕግ ጉዳዮች ዘርፍ የጠቅላይ ዐቃቤ ሕግን ልዩ ትኩረትና ድጋፍ የሚሹ ስራዎች ላይ ድጋፍ ያደርጋል፣ ያማክራል፣
15.ለጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ የሚቀርቡ ቅሬታዎች ሰንሰለቱን ጠብቆ መቅረቡን ያጣራል፣ ምላሽ ይሰጣል፣ ወይም በሕግ መሰረት በሚመለከታቸው አካላት እንዲፈታ ይመራል፣ በጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ውሳኔ የሚሹ ጉዳዮች የውሳኔ ሐሳብ ያቀርባል፣ የተሰጡ ውሳኔዎች አፈፃፀም ይከታተላል፣
ግርማ ካሳ (ምላሽ ለ አብርሃ ደስታ) – “ሚኒሊካዊ አስተሳሰብ የአንድነትና የልማት አስተሳሰብ ነው” በሚል ርእስ ለጦመርኩት ወንድም አብርሃ ደስታ(Abraha Desta) የሚከተለውን አስተያየት ሰጥቶኛል። ለዉይይትና ለግንዛቤ ይረዳ ዘንድ ተጨማሪ አስተያየቶችን መስጠት ፈለኩ።
” እኔ “ምኒልካዊ አስተሳሰብ” ያልኩት ተፅፏል። ምኒልካዊ አስተሳሰብ ፀረ እኩልነት የሆነ እምነት ማለቴ ነው። እነሱ ሌሎችን እንደፈለጉ እየተሳደቡ የኛ ነው የሚሉትን ጨቋኝ ገዢ ሲተች ግን ይጮሃሉ። ግን ሁሉም ብሄርና ሀይማኖት እኩል ነው። መለስ ዜናዊ ካጠፋና ከተሰደበ ምኒልክ ሲያጠፋ ቢሰደብ ምን ችግር አለው። ትግራይና ኦሮሞ ብቻ ነው መሰደብ ያለበት? ምኒሊክ ሲሰደብ ለምን ትንጫጫላቹ ነው። ሁሉም ሰው እኩል አይደለም ወይ? ምኒልክ ለኔ ከመለስ በላይ አረመኔ ነው። የመተቸት መብቴ ሊከበርልኝ ይገባል።”
አጼ ሚኒሊክ ላይ ችግር ያላቸው ወገኖች እንዳሉ አውቃለሁ። አጼ ሚኒሊክን የመተቸት፣ “ይሄን ሰርተዋል” ብሎ የመውቀስ መብት አላቸው። አጼ ሚኒሊክ የሰሩት ጥሩ ሥራ እንዳለም ያጠፉት ጥፋት አለ። አብርሃም ሆነ ሌሎች እኔ አጼ ሚኒሊክን እንደማያቸው ይይዋቸው ብዬ ለመናገር አልችልም። ማንም ሺህ አመት አጼ ሚኒሊክን እየጠላ መኖር ይችላል። እኔ ምን አገባኝ ?
ሆኖም ግን ለአብርሃ ደስታም ሆነ ለሌሎች ምላሽ የምንሰጠው፣ ለምን “አጼ ሚኒሊክን አልወደዱም” ብለን ሳይሆን በሚጽፉት ጽሁፍ ያስቀመጧቸውን አንዳንድ መሰረት የሌላቸውን ነጥቦች ቻሌንጅ ለማድረግና ለማረም ነው።
ወንድም አብርሃ “ሚኒሊካዊ አስተሳሰብ” ሲል የጸረ-እኩልነት አስተሳሰብ ማለቱ እንደሆነ ነው የገለጸው። አንድ በጣም bother ያደረገኝ ነገር አለ። የአጼ ሚኒሊክ አገዛዝ ከነ አጼ ቴዎድሮስ፣ ከነአጼ ዮሐንስ በምን እንደሚለይ ቢገልጽልን ጥሩ ነበር። ካልተለየስ “ሚኒሊካዊ አስተሳሰብ” እንዳለው “ዮሐንሳዊ አስተሳሰብ” ፣” ቴዎድሮሳዊ አስተሳሰብ” … ለምን አላለም ? ይሄ አንዱ ጥያቄዬ ነው።
“የኢህአዴግን ስርዓት እየተቃወምኩ ብዙ ዓመታትን ወደኋላ ተመልሼ ሰውን እንደ ሰው የማያይ የነበረውን ዘውዳዊ አገዛዝ የማወድስበት ህሊና የለኝም። መለስን የመሳደብ መብት ያለው የሚመስለው ሰው ምኒልክን የመተቸት መብቱ ለምን ይከለክላል? … No Double Standard.” ብሎም እንደጻፈው ለምን Double Standard ፣ ለምን አጼ ሚኒሊክን ብቻ ?ለምን አጼ ዮሐንስም አይተቹም ? ደግሜ እላለሁ። ለምን Double Standard ? ? ?
ምን አልባት አጼ ዮሐንስን ከተቸው የትግራይ ልጆችን አሳዝናለሁ ብሎ አስቦ ከሆነ ሴንሲቲቭ የሆነው ፣ ታዲያ አጼ ሚኒሊክንን ከልባቸው ለሚወዱ ወገኖችስ ሴንሲቲቪቲ ለምን ሊኖር አልቻለም ?
እኔ በግሌ አጼ ዮሐንስ ሆነ አጼ ሚኒሊክ፣ አጼ ቴዎድሮስ፣ ራስ አሉላ፣ እቴጌ ጣይቱ፣ ንጉስ ሚካኤል፣ አርበኛ ቡራዩ…ነጻነታችንን አስጠብቀው ያቆዩልንን አባቶቻችንን፣ እናቶቻችንን ናቸው። ድካም ቢኖራቸውም ክብር ነው ያለኝ። እነርሱ ማክበር እንጂ መተቸት አይሆንልኝም። ለምን ካጠፉት ጥፋት ይልቅ ለአገር ያበረከቱት እጅግ፣ እጅግ በጣም የላቀ ነው ብዬ ስለማምን። ወዳጄ ተክሌ በቀለ የአንድነት ፓርቲ የቀድሞ ም/ሊቀመንበር በጥሩ ሁኔታ አሳቀምጦትታል። ” እንሆ ዛሬ እዚህ ደርሰናል፡፡በናንተ ኣጥንትና ደም ኢትዮጵያ ሉኣላዊነቷ ተክብሮ የነጮቹ ኮቴ ካልደፈጠጣቸዉ፤ ማንነታቸዉ ካልተቃወሰባቸዉ ህዝቦች መሃል እኛ እንገኝበታለን፡፡አሁንም ዘላለማዊ ክብር ለናንተ!!!” ይላል። በጣም ትክክል !!!!!!
ይሄን ስጽፍ አብርሃ ደስታ፣ አጼ ዮሐንስ ላይ ትችት እንዲያቀርብ ለመገፋፋት ሳይሆን፣ አጼ ዮሐንስን ባየበት አይኑ፣ አጼ ሚኒሊክን ቢያይ የኛን አስተሳሰብ ሊረዳ ይችል ነበር፣ አጼ ዮሐንስን በመዘነበት ሚዛን አጼ ሚኒሊክን ቢመዝን ከስሜት፣ ምን አልባትም ሕወሃት ከረጨው ፖለቲካ ተጽኖ ነጻ በሆነ መልኩ ትክክለኛ መረዳት ይኖረው ነበር ከሚል እንጅ።
አብርሃ ደስታ “ሚኒሊካዊ አስተሳሰብ” ሲል፣ ባጠቃላይ ዘዉዳዊ አገዛዝ ማለቱ ከሆነ ደግሞ “ሚኒሊካዊ አስተሳሰብ” ከማለት ዘዉዳዊ ስርአት ወይም ዘዉዳዊ አስተሳሰብ” ቢል የበለጠ ይመረጥ ነበር።
አብርሃ ደስታ ዘዉዳዊ አገዛዝ ዴሞክራሲያዊ አገዛዝ እንዳልሆነ ያጠዋል ብዬ አላስብም። በዘዉዳዊ አገዛዝ ፈላጭ ቆራጩ ዘዉዱ ነው። በእንግሊዝም፣ በፈንሳይም፣ በጃፓን…በሁሉም absolute monarchy በነበረባቸው አገሮች የዴሞክራሲና የመብት መከበር፣ እኩልነት አልነበረም። ስለዚህ “በአጼ ሚኒሊክ ጊዜ ዴሞክራሲ አልነበረም፣ እኩልነት አልነበረም” መባሉ ስህተት የለውም። ትክክል ነው። አነጋጋሪም አይደለም። ግን እግዜር ያሳያችሁ በዚያን ዘመን ፣ ከመቶ አመት በፊት ዴሞክራሲ አልነበረምና ብለን አሁን በዘመኑ በነበረው አስተሳሰብ አገርን ያቀኑትን መጥላትና መወረፍ ምን ይባላል ?
በእንግሊዞች የሚከበሩት እነ ሄንሪ ስምንተኛ፣ እኔ ኤሊሳቤት አንደኛ፣ በፈረንሳይ የሚከበሩት እነ ሉዊስ 14ኛ እና ናፖሌዎን በአገዛዛቸው እኩልነት አልነበረም። ብዙ ጥፋት አጥፍተዋል። ግን በአገራቸው የተከበሩ ናቸው። እኛ ግን የራሳችንን ሰዎች እናሳንሳለን። አሳዛኝ ነን!!!
አብርሃ ደስታ እየደጋገመ “ትግሬና ኦሮሞ” የሚለዉም ብዙ ሊገባኝ አልቻለም። ከጥቂት ቀናት በፊት “የትግራይና የኦሮሞ ሰዎች ስጋትም ግልፅ ሆኖልኛል” ሲል ጽፏል። አሁን ደግሞ “ትግራይና ኦሮሞ ብቻ ነው መሰደብ ያለበትን?” ይላል።
አንደኛ ወንድም አብርሃ፣ ይሄ ዝም ብለው ሶሻል ሜዲያ ላይ በብእር ስም የሚጽፉትና የሚሳደቡት ፣ ምን አልባት ሆን ብለው በወገን እና በወገን መካከል ልዩነት እንዲፈጠር ሕወሃት ያሰማራቸው ሰላዮች ሊሆኑ እንደሚችሉ አጥትቶ ይሆን? የኢትዮጵያ ብሄረተኛ አክቲቪስቶች እኮ ብዙ አሉ በገሃድ የሚጽፉ። በስም ጠቅሶ ይሄ አክቲቪስት፣ ይሄ ጦማሪ እንዲህ ብሎ “ኦሮሞን ፣ ትግሬን ሰደበ” ብሎ ለምን መረጃ አያቀርብም ? በጅምላ ትግሬና ኦሮሞ ተሰደበ ብሎ ደካማ የ victimization ፖለቲካን ከሚያራምድ ? ለምን አብረን ሕዝብን የሚሳደቡትን በሰለጠነ መልኩ በጋራ እንድንታገል አይሰራም ?ለምን የሕወሃት ካድሬዎችን ጦማር እያነበበ በብዙ አጀንዳዎች ዙሪያ ከሚቀራረቡት ታጋዮች ጋር ይላተማል ?
ለወዳጄ አብርሃ ይሄ ብዬ አቆማለሁ። ምን አልባት በአጼ ሚኒሊክ ላይ ጠንከር ያለ አላስፈላጊ አስተያየትት መስጠቱ politically motivated ከሆነ፣ የትግራይና የኦሮሞ ብሄረተኞችን ድጋፍ ለማግኘት ብሎ አስቦ ማለቴ ነው ፣ ትልቅ የፖለቲክ ስህተት ነው የሰራው። ለምን ቢባል በአጼ ሚኒሊክ ላይ ከጥቂት የትግራይ ብሄረተኞችና ሚሺነሪዎች አይምርውቸውን ከጠመዘዟቸው ከጥቂት የኦሮሞ ልሂቃን ዉጭ አብዛኛው የኢትዮጵያ ሕዝብ ለአጼ ሚኒሊክ ፍቅር ነው ያለው። ክብር ነው ያለው። ለመይሳው ካሳና ለመተማው ጀግና ፣ ለራስ አሉላ፣ ለደጃች ባልቻ ….ፍቅርና ክብር እንዳለው። አበቃዉ !
Abraha Desta - ካልደፈረስ ኣይጠራም ይላሉ ኣበው! በወደቀ ዛፍ ላይ ምሳር ማብዛት የሚፈይደው ነገር ባይኖርም ለዛሬ እንቅስቃሴያችን ደንቃራ ሆኖ ካስቸገረን ግን...
የነብያቺን ሳላሁ አለይህ ዋሳላም መውልድ (ልደት)ማክበር ወይም መደሰት ሁክም በምዕል ርእስ የተደረገው ሙሃዳራ ይህ ድርጊት በቡዙ የሙስሊምን አገሮች የሚከናወን ነገር ስለ ሆነ ከዚህ ነገር መጠንቀቅ አለበት ::
አደጋው የደረሰው አንድ ተጠርጣሪ አጥፍቶ ጠፊ፣ ይጓዝባት የነበረችውን ተሽከርካሪ፣ ሕዝብ በሚበዛበት የሞቃዲሾ አውራ-ጎዳና መጋጠሚያ ላይ በማፈንዳቱ እንደሆነም ተገልጿል። ለፍንዳታው አል-ሻባብ ኃላፊነት መውሰዱንም አስታውቋል።
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የስድስት ወራት የስራ አፈጻጸም ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በተገኙበት ተገመገመ፡፡ ግምገማው በከተማው ከተቀመጠው ግብ አንጻር የተቃኙ
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ ከፌደራል እና ከክልል አመራሮች ጋር በመጪው ግንቦት በሚካሄደው ምርጫ ዙሪያ መወያየታቸውን አስታወቁ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በውይይቱ የመንግሥት
ዩናይትድ አየር መንግድ በአሜሪካ አንድ አውሮፕላኑ ያጋጠመውን የሞተር ብልሽት ተከትሎ የቦይንግ 777 አውሮፕላንኖችን ከበረራ አገደ፡፡አየር መንገዱ በርካታ 777 ቦይንግ አውሮፕላኖችን
እቲ 39 ዓመት ዝዕድሚኡ ፊደል ኦዲንጋ ዝተባህለ ወዱ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኬንያ ነበረ ራይላ ኦዲንጋ፣ ቀዳም ምሸት ኣብ ደገ ኣምስዩ ናብ ገዝኡ ድሕሪ ምእታዉ፣ ናብ ትማሊ ሰንበት ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ከምዝሞተ’ዩ ጸብጻብ ፖሊስ ኬንያ ዝሕብር።
ጠንቒ ሞቱ ዛጊት ክፍለጥ እኳ እንተዘይተኻእለ፣ ፖሊስ ኬንያ ነታ ልዋም ጌታቸው ዝተባህለ ኤርትራዊ በዓልቲ ቤቱን ካልኦት ዝቐርብዎ ሰባትን መርመራ ከካይድ ጀሚሩ ምህላዉ’ዩ ይጥቐስ።
ፊደል ኦዲንጋ ምስ ቀዳማይቲ በዓልቲ ቤቱ ቬሮኒካ ዋንጅሩ ድሕሪ ምፍትሑ፣ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ኬንያ ኣቶ በየነ ርእሶምን ካልኦት ኤርትራውያን ኣብ ዝተዓደምሉ ኣብ 2012 ምስ ልዋም ጌታቸው ኣብ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ቃል ኪዳን ከምዝኣሰረ ማዕከናት ዜና ኬንያ ይሕብራ።
ብሞት እቲ ሃብታም ነጋዳን ፖለቲከኛን ዝነበረ ፊደል ኦዲንጋ፣ ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኬንያ ዝርከቦም ሓያሎ መራሕቲ ሃገራትን ዲፕሎማሰኛታትን ናብ ስድራቤት ቀዳማይ ሚኒስተር ኬንያ ነበረ ራይላ ኦዲንጋ ናይ ሓዘን መልእኽታት ይሰዱ ኣለዉ።
የግብጽ ባለስልጣናት ባጋትን ዕሁድ ዕለት ያሰሩት ሃያ ስድስት መኮንኖች መንግስት ልትገለብጡ ኣሲራችዋል ተብለው በጦር ፍርድ ቤት ተበይኖባቸዋል ብሎ ባለፈው ወር ባቀረበው ዘገባ የሃሰት ወሬ ኣሰራጭተሃል በማለት ወንጅለውት ነው።
ጋዜጠኛው ጦር ፍርድ ቤት መቅረብ ይኖርበት እንደሆን ለጊዜው ኣናውቅም ብለዋል ጠበቃው። ጦር ሰራዊቱ ባጋትን የሀገር ብሔራዊ ደህንነት የሚጎዳ ተግባር ፈጽሙዋል፡ ሳይፈቀድለት ስለጦር ሃይሉ ጽሁፍ ኣውጥቷል ሲል ወንጅሎታል።
ዶክተር አክሎግ ቢራራ የዓለም ባንክን ጨምሮ በተለያዩ ተቋማት ከ30 ዓመታት በላይ ያገለገሉ የልማት ምጣኔ ባለሙያ ዘለቄታ ያለው ልማት ለማምጣት ሶስት ነገሮች ሊሟሉ ይገባል ይላሉ።
ዶር አክሎግ እንደሚሉት ከሆነ በአሁኑ ወቅት አጠቃላይ የሆነ ግምገማ ለመስጠት የሚያስችሉ አሃዞች ስለሌሉ፤ የኦሮሚያ ተቃውሞ በኢትዮጵያ የውጭ ሀብት ፍሰት ላይ ሊኖረው የሚችለውን ተጽእኖ ለመገምገም በጣም አስቸጋሪ ነው።
ለአራተኛ ጊዜ የሚደረገው ይህ ውድድር በካስቴል ቢራ ስፖንሰርነት ያለፉትን ሦስት ዓመታት ሲደረግ የቆየ ሲሆን ዘንድሮ መጠሪያ ስያሜው ላይ ለውጥ በማድረግ ደቡብ የከፍተኛ ሊግ ክለቦች የሠላም ዋንጫ ወደሚል በመሸጋገር ከነገ ጀምሮ ለአስር ተከታታይ ቀናት እየተደረገ ይቆያል።
በውድድሩ ላይ በክልሉ የሚገኙ አስራ ሁለት ክለቦች ተካፋይ ይሆናሉ ተብሎ የታሰበ ቢሆንም ከበጀት ጋር የተያያዙ ጉዳዮች እክል በመሆናቸው ስድስት ክለቦችን ብቻ ያሳትፋል ሲሉ አቶ ደመላሽ ይትባረክ የደቡብ ክልል እግር ኳስ ፌዴሬሽን ፕሬዝዳንት ለሶከር ኢትዮጵያ ገልፀዋል፡፡
ሀላባ ከተማ፣ ሀምበሪቾ ዱራሜ፣ ቡታጅራ ከተማ፣ ዲላ ከተማ፣ ከምባታ ሺንሺቾ እና እስካሁን ምላሽ ያልሰጠው ደቡብ ፖሊስ በውድድሩ ይሳተፋሉ ሲሉም ፕሬዝዳንቱ ጠቁመዋል፡፡
ዘንድሮ ሊደረግ ታስቦ የነበረው እና ባለፉት ተከታታይ አመታት የተከናወነው በፕሪምየር ሊግ ክለቦች መካከል ይደረጋል ተብሎ የነበረው ውድድር ሳይካሄድ መቅረቱ ይታወሳል፡፡
ኤርትራ ወደባ ንደቡብ ሱዳን ዝውዕል ናይ ምግቢ ረድኤት መራገፊ ክኸውን ፈቒዳ።ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ንወደብ ኤርትራ ክጥቀም ካብ 2006 ጀሚሩ እዚ ንፈለማ ግዜ እዩ።
1,100 ሜትሪክ ቶን ናይ ምግቢ ረድኤት ዝፀዓነት ብተነፃፃሪ ንእሸተይ መርከብ ኣብ ወደብ ምፅዋዕ ኣብ መጀመሪያ ወርሒ ሰነ ምስተራገፈት እቲ ረድኤት ናብ ኮስቲ ሱዳን ተጋዒዙ’ሎ።
ኣብ ደቡብ ሱዳን ወሃቢት ቃል ፕሮግራም ምግቢ ዓልም ቻሊስ ሚክዶኖፍ ምሸላ ከም ሓደ ናይ ምግቢ ረድኤት ክኸውን ምስተገብረ ናብ ደቡብ ሱዳን ተጋዒዙ’ሎ።ዝሓለፈ ዓመት ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት እቲ ዞባ 190 ሽሕ ሜትሪክ ቶን ኣብ ደቡብ ሱዳን ተኸፋፊሉ’ሎ።
ፕሮግራም ምግቢ ዓለም ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ሰብኣዊ ቅልውላው ከባቢያዊ ምትሕብባር የድሊ እዩ ይብል።እቲ ትካል ወደባት ጅቡቲ፣ሞምባሳ ኬንያን ብምጥቃም ምግቢ ናብ ደቡብ ሱዳን ልኢኹ እዩ።ነፈርቲ እውን ካብ ኢትዮጵያ እናተልዓላ ኣብ ርሑቕ ከባቢታት ምግቢ ካብ ሰማይ ደርቢየን እየን።
ብምፅዋዕ ኣቢሉ ረድኤት ምቕራብ ዕዉት ከምዝነበረን ኣብቲ ኣዚዩ ፈታኒ ዝኾነ ከባቢ ካሊእ ኣማራፂ መንገዲ ከምዝኸውን ሚክዶኖፍ ይገልፃ።ንወደብ ምፅዋዕ ምጥቃም ኣብ ካልኦት መተሓላለፊታት ዘሎ ፅቕትቕጥ ክንኪ እዩ፤ወደብ ጁቡቲ ድማ ኣዚዩ ምፅቕቓጥ ዝበስሖ እዩ ኢለን።
ኣብ ሓምለ 2005 ኣ/ፈ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ትካል ዓለምለኸ ልምዓት USAID ስርሑ ጠጠው ኣቢሉ ካብ ኤርትራ ክወፅእ ሓቲታ።ካልኦት ዓለምለኸ ትካላት እውን ኣብ 2006 ኣ/ፈ ካብታ ሃገር ሰጊጓተን።
ኣስመራ ኣብዝርከብ ኤምባሲ ኤርትራ ሓላፊ ቆንሱላ ሉዊዝ ማዜል እዚ ነታ ሃገር ኩሉ ተዓዋቲ ዝኾነሉ/win-win/ ኩነታት ዝፈጥር እዩ ይብሉ።ኣብቲ ወደብን ኣብ ኢንዱስቱሪ መጎዓዚያን ስራሕ ናይ ምፍጣር ተኽእሎ ኣለዎ፣ዞባዊ ውህደት እውን ዘተባባዕ እዩ ይብል።
ማዜል ኣብ ናይቲ እምባሲ ናይ ፌስቡክ ገፅ ኣብ ዝፅሓፎ መልእኽቲ ሰብኣዊ ሓገዝ ኣብ ምቕራብ ኤርትራ ኣካል እቲ ፍታሕ እንተድኣ ኮይና ናይ ምግቢ ረድኤት ኣብ ደቡብ ሱዳን ክበፅሕ ይኽእል እዩ ይብሉ።
ምፅዋዕ ንከምዚ ዝበለ ስራሕ ንነዊሕ ግዜ ካብ ጥቕሚ ወፃኢ ኮይኑ ብምፅንሑ እቲ ፈተነ ኣድላዩ እዩ ነይሩ ይብላ ሚክዶኖፍ። " ናይቲ ወደብ መሳለጥያታት፣መሰረተ ልምዓት ኣባይትን መጎዓዚያን ከመይ ከምዝኾነ ክንፍትኖ ነይሩና" ድማ ኢለን ።
ምንስቴር ሓበሬታ ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ካልኦት ዞባዊ ምትሕብባራት ይስርሐሎም ከምዘለውን 24 ሓምለ ኤርትራን ደቡብ ሱዳንን ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ሰሙናዊ በረራ ክህሊ ናይ ስቪል ኣቪየሽን ስምምዕ ተፈራሪመን ኣለዋ ክብሉ ኣብ ቲዊተር ፅሒፎም ኣለው።
በቻይና ውስጥ የእርስዎ ምርጥ አስተማማኝ የኤሌክትሮኒክስ ማምረቻ አጋር ለመሆን ዓላማችን ነው! እኛ የእርስዎ ፕሮጀክት የእኛ ፕሮጀክት ነው ብለን እናስባለን ፣ ንግድዎ የእኛ ንግድ ነው ፡፡ ከፍተኛ የደንበኞችን እርካታ ለማግኘት ፕሮጀክቶችን በብቃት ለማከናወን በየቀኑ በትጋት እና በሙያዊ ሙያዊነት በጣም ጠንክረን እንሰራለን ፡፡
ኤሌክትሪክ (ፒ.ሲ.ቢ.) ፣ ሜካኒካል እና የሶፍትዌር ኢንጂነሪንግ አገልግሎቶችን ጨምሮ ሰፋ ያለ የዲዛይን አገልግሎት እንሰጣለን ፡፡ ሀሳቦችዎ እውነተኛ ምርት እንዲሆኑ ለማድረግ የዲዛይን ቡድናችን የዲዛይን ምህንድስና ሰራተኞች አካል ሆኖ ለመስራት ዝግጁ ነው!
እጅግ በጣም ጥሩ በሆነው የኦሪጂናል ዕቃ አምራች (ማምረቻ) እና በኦዲኤም (ዲዛይን) አገልግሎት ላይ በተጨማሪ ፉማክስ ለደንበኞቻችን የበለጠ ዋጋ ያላቸው አገልግሎቶችን ይሰጣል ፣ እናም የንግድ ግቦቻቸውን እንዲያሳኩ ይረዷቸዋል ፡፡
ደንበኞቻችን ሥራቸውን እንዲያሳድጉ እንረዳቸዋለን ፡፡ ወይ ብዙ ብሄራዊ ኩባንያ በነባር ምርቶች ላይ የዋጋ ቅነሳን ይፈልጋል ወይም ጅምር ኩባንያ ሀሳባቸውን በአዲስ ምርት እንዲገነቡ ይፈልጋል ፣ ፉማክስ ለደንበኞቻችን የንግድ እድገት አስተዋፅኦ ለማድረግ ትልቅ ሚና ይጫወታል!
Henንዘን ፉማክስ ቴክኖሎጂ ኮ. ሊሚትድ በዓለም ደረጃ ደረጃውን የጠበቀ የኤሌክትሮኒክስ ውል ማምረቻ (ኢኤምኤስ) እና በዓለም ዙሪያ ለደንበኞቻችን የፈጠራ ዲዛይን አገልግሎቶችን ለመስጠት ቁርጠኛ ነው ፡፡
እ.ኤ.አ. በ 2007 ከተመሰረተ ጀምሮ ፉማክስ ለምርት ዲዛይንና ኢንጂነሪንግ ፣ ቁሳቁሶች ፍለጋ እና ግዥ ፣ ፒሲቢ እና ፒሲባ (የታተመ የወረዳ ቦርድ ስብሰባ) ፣ የቦክስ ህንፃ (ፕላስቲክ ወይም የብረት ማቀፊያ) ፣ በቤት ማምረቻ (100% በባለቤትነት የተያዘ ፋብሪካ) እና የትእዛዝ ጭነት ወዘተ
የደንበኞች አጥጋቢ እዚህ በፉማክስ ውስጥ ሁሉም ነገር ነው ፡፡ የደንበኞችን ፍላጎቶች ለማሟላት እና beyonging በማሰብ ሁሉንም ነገር እናደርጋለን ፡፡ ደስተኛ ደንበኛ ለእኛ ትልቅ ትርጉም አለው!
እኛ እ.ኤ.አ. ከ 2014 ጀምሮ ከፉማክስ ጋር አብረን እየሰራን ነበር ፡፡ zhenንዘን ውስጥ ሁለት ፋብሪካዎችን ከጎበኘን በኋላ ፉማክስን መርጠናል ፡፡ ፉማክስ ፋብሪካ የእኛ ኦዲት አል passedል ፡፡ በፋብሪካ አቅማቸው በጣም ተደነቅን ፡፡ እኛ በሺዎች የሚቆጠሩ ሸቀጦችን ሸክመናል ፣ በጭራሽ ምንም የጥራት ችግሮች አልነበሩንም ፡፡ በፉማክስ አፈፃፀም የበለጠ ረክተናል ፡፡ ለሚቀጥሉት አስርት ዓመታት ከፉማክስ ጋር ለመስራት ጓጉተናል ...
እንደ እርስዎ በጣም ሐቀኛ ፣ ጥራት ያለው እና - አገልግሎት የሚሰጡ እና በእድገታችን ምዕራፍ ውስጥ በጣም አጋዥ ስለሆንን ከፉማክስ ጋር ጥሩ ግንኙነት የመያዝ ፍላጎት አለን ፡፡ እንደ ባዕድ አገር የትኛው አምራች ማመን እንዳለበት ማወቅ ቀላል አይደለም ፣ ግን እያንዳንዱን ተስፋ አሟልተዋል። ስቶክሆልም ውስጥ በ StartUp ትዕይንት ውስጥ አምራቾችን ለሚፈልግ ለማውቃችሁ ሁሉ እመክራለሁ ሚካኤል ሞቅ ያለ ሰላምታ ይሰጣል
ፉማክስ ኢንጂነሪንግ ያደረገው ነገር አስገራሚ ነው ፡፡ የእርስዎ ቡድን በትክክል የምንፈልገውን የሥራ ንድፍ / ንድፍ አውጥቷል እና ገንብቷል። እኛ በታላቅ የንግድ ውጤቶች ደንበኞቻችንን በወቅቱ ለማሳየት ችለናል ፡፡ እናንተ ሰዎች አስገራሚ ናችሁ ፡፡ ፉማክስን የዲዛይንና የማምረቻ አገልግሎት ለሚፈልጉ ሌሎች ጓደኞች ሁሉ እመክራለሁ ፡፡
ከፉማክስ ጋር ከ 2009 ጀምሮ እየሰራን ነበር ፉማክስ የኤሌክትሮኒክስ ቦርዶቻችንን እና የፕላስቲክ ማቀፊያዎቻችንን በከፍተኛ ጥራት በወቅቱ ያቀርባል ፡፡ በፉማክስ ጉዳይ በጭራሽ የለንም ፡፡ ተጨማሪ አዳዲስ ፕሮጄክቶችን ማምጣት እንቀጥላለን ፡፡ ፉማክስ ለማምረቻ እጅግ በጣም የመጀመሪያ ምርጫ ይሆናል!
ሼንዘን Yikoo TechnologyCo., Ltd መኪና DVR ቀረጻ, መኪና ጥቁር ሳጥን, በሕንጻዎች, እርምጃ ካሜራ እና ከቤት ውጭ ስፖርት ካሜራዎች ሁሉንም አይነት የሆነ ሙያዊ አምራች ነው. እኛ ምርምር እና የመኪና DVR አዲስ ዓይነት በማዳበር እና ምርት እና ሽያጭ specializedin ላይ ያተኩራሉ. ጥበብ እና የተነደፉ የዕደ ጥበብ, ሻጋታ ሰጭነት እና የፕላስቲክ መርፌ የተገጠመላቸው መልካም ያለውን ችሎታ ያለን ልዩ ጥቅሞች ነው.
የመኪና DVR ካሜራ , የመኪና የኋላ መስተዋት ካሜራ, የመኪና መስተዋት ካሜራ DVR , Action Camera Be Unique, በእጅ የመኪና ካሜራ HD DVR , Sj4000 Action Camera,
ኣብ ናይ ናጽነት ክትገልጽዮ ከለኺ ከድጃ : በዚ መጺኒ ዘይበልክዎ ንብዓት ሓጎስ ንብዓት ሓበን ኡፍፍፍፍ ልበይ ተንኪፍክኒ : ህዝባዊ ግንባር መድሕን ኤርትራ ኣብ ጽንኩምር እዋን ደሚቁ ዝርአ ብርሃን ሃገር : ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ 🇪🇷💪🏾✊🏾
ገዲም ስነጥበበኛ ከድጃ ኣደም ጥዕምቲ ድምጺ እንቃዕ ከምዚ ኢልኪ ረእእናኪ። ሰብ ቀደም ። ጋዘጠኛ ኪኣ ጽብቕቲ ምዕርግቲ ዛህራ ባዱሪ ብልጽቲ ናይ ዘመንና ጋዜጠኛ ። ንሳን መልክዓን ቁመንኣን ክትፍተወካ።
ዕላልኪ መሳጢ ዩ ክብርቲ ስነጥበባዊት ከድጃ ዓሊ። ንናጽነት ዘበርከትኩሞ ክሉ ምስጋናን ክብሪን ይግብኣኩም። ድሕሪ ናጽነት ከመይ ኣሎ ናብራ ህዝብና፧ ከም ትጽብትኩምን ባህግኹሙን ዶ ሃገር ትኸይድ ኣላ፧
ዝኸበርክ ከዲጃ ኣድም ብዝኾነ ኣዚና እና ንፍቕረክን ንፈትወክን ኣነ ግን ክብለኺ ዝደሎኹ እቲ ላዛ ዚመለኦ ዘረባኽን ቁምነገር ዝሓዘለ ምኻኑ ክፈቕደልክይ ይፈቱ. ሓንቲ ግን ካብዞም ኩሎም እንተርቪይ ዝገብረኡ ኣብሜዳ ሓድክዮም ዝመጻክይ ምዝካርክ ኣዝየ እና ነፍቅረክይ ናይመን ዳአ ክትወስድ ናይ ባዖል ቤትኪ ባሃር ስዉእ ኢሰያስ ጸጋይ. እሞ ከዲጃ ዕድመን ያሀብክይ. ስውኣትና ምዝካርክይ.
ከዲጃ ሽኮር ንነብስኪ ነቢዕኪ ኣንቢዕክና ናይ ባሓቂ ጽቡቅ መግለጺ::እወ ህግ ኩሉ እዩ ሳሕል መሊስክና ምስቲ ጥዑም ደርፍታትኪ::ኣጀክን ኣጆና ንቅድሚት ጥራይ እዞም ርጉማት ሓሳዳት ጠፊኦምልና ኣልው::ጋል ባዱሩይ ከኣ ንፍዕቲ ንኩለን ነተን ገዳይም ስነጥበበኛታትና ኣምጽእልና በርትዒ :ታሪክ ወለድክን ብጾቶምን ተሪኪ ሃገር ናትኩም እያ::
🇪🇷ሓታቲትን መላሲትን ዋዕሮታት 🇪🇷 !!! ናይ ባሓቂ ደስ ዝብል ልዙብን ግሉጽን ቃለመሕትት ። ጋዜጠኛ ዛህራ ባዱሪ ስለቲ ብሱልን ገላጽን ሕቶታትኪ የመስግነኪ ። ኣዚኺ በላሕ ርእሰ ምትእምማን ዘለኪ ሰብ ኮንኪ ረኺበኪ ። 🇪🇷"ተነቢብኩም ዘይትውድኡ መጻሕፍቲ ኢኹም" 🇪🇷 ኣዝያ ገላጺት ደስ ትብል ኣባሃህላ'ያ ። ከማኺ ይብዝሑልና ቀጽልዮ። ከምኡውን ፍትውትን ህብብትን ስነጥበባዊት ከድጃ ኣድም ። ኣዚኺ ሕብንቲ ኢኺ ፡ ደስ ዝብል ቃለመሕትት፡ ኣምላኽ ዕድመን ጥዕናን ይሃብክን !!!
ብጣዕሚ ደስ ዘብል ፡ ብሓቂ ዘሐብን ታሪኽ ከድጃ ፡ ስዉእ ኢሳያስ ጸጋይ ሓወልቲ ጥበብ ጋዜጠኛ ዛህራ ዋርሳይ ጅግና ካብተን ኣዝየ ዝድንቀን ዋርሳይ ኢኺ እሞ ጽንዒ ኣጆኺ ወትሩ ዓወት ንሓፋሽ በላይነሽ ገ/መድህን ካብ ደንማርክ
ሓርበኛ ስነጥበባዊት ከድጃ እንኳዕ ገጽኪ ርኣና። ሳራ ድማ የቐንየልና ነዚ ኣዝዩ መሳጢ ቃለ መሕትት ምስ ከዲጃ ዘቕረብክልና። ኣቀራርባኺ ኣዝዩ መሳጢ ኢዩ። ይበል ጋዜጠኝነት። ናይ ሓርበኛ ኣቦና ኣሕመድ ጣህር ባዱሪ ( ኣቡ ጣህር ) ግርም ጌአኪ ወሪስክዮ። ተስፋ ዘለኪ መንእሰይ ኢኺ'ሞ ቀጽልዮ። ናይ ኣቦኺ መጽሓፍ ክገዝኣ ደልየ ኣብዚ ዘለኹዎ ክረኽባ ኣይከኣልኩን። ናብ ኣስመራ ሊኢኸ'ውን ክረኽባ ኣይከኣልኩን። ንግዚኡ ግን ካብ ሓደ ዓርከይ ተለቂሐ ነቢበያ ኣዝየ ተመሲጠ። እንኳዕ ብሂወቱ ከሎ ከምዚ ዓይነት መጽሓፍ ኣበርከተልና። ዓቢ ህያብ ነዚ ሓድሽ ወለዶ ኣበርኪቱልና። ነውሕ ዕድመን ጥዕናን ንሓርበኛ ኣቦና እንዳተመኔኹ ኣበርክቶኺ ኣይፈለየና።
ህዝብናን ኣህዛብ ዓለምን በዓል ፋሲካ ኣብ ዘብዕሉሉ ዘለዉ እዋን፣ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ንኹላትኩም ምእንቲ ፍትሕን ዲሞክራስያዊ ለውጥን ትቃለሱ ዘለኹም ኤርትውያን ሓርበኛታትን ስድራቤትኩምን፣ ንመላእ ህዝብናን፣ ከምኡ‘ውን ንኩሎም ኣመንቲ ክርስትና ኣብ ዓለም፣ እንቋዕ ናብ`ዚ ክቡር በዓል‘ዚ ኣብጻሓና ብምባል፣ ርሑስ በዓል ክገብሮን፣ ኣብ ሃገርና ሰላምን ቅሳነትን ራህዋን ንክሰፍንን፣ ዝመጽእ ዘሎ በዓላትና ምልኪ ለጊሱ ፍትሕን ዲሞክራስን ነጊሱ ኣብ ዝሓሸ ኩነታት ከነብዕሎም፣ ልባዊ ምንዮትና ክንገልጽ ንፈቱ። ርሑስ በዓል ፋሲካ ይግበረልና። ፈጻሚ ኣካል ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ 18 ሚያዝያ 2020
የሥራ ሰዓት ለውጥን ይመለከታል የኢ.ፌ.ዲ.ሪ ኤምባሲ ስቶክሆልም በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት የቆንስላ አገልግሎት የምንሰጠው ከመጋቢት 10 ቀን 2012 ዓ.ም ጀምሮ እስከ ሚያዚያ 2 ቀን 2012 ዓ.ም ድረስ ማክ...
ድሕሪ ካልኣይ ዅናት ዓለም ኣብ 1940ታት ኣብዚ ኣብ ዩናይትድ ስቴትስ ዝተፈጠሩ ዓልማዊ ትካል ገንዘብን/IMF ባኒ ዓለምን/WORLD BANK ብዅናት ዝዓነወ ቁጠባ ኣውሮፓ ዳግም እግሪ ንምትካል እዮም ተጣየሾም።እግሪ ናይ ምትካል ሸቶ ምስ ኣዐወቱኸ?ነዚኦምን ንካልኦት ተዛመድትን ሕቶታት ዝምልሱልና ክኢላታት ስነ ቁጠባ ዶ/ር በርሀ ሃብተጊዮርጊስን ኣቶ ሓጎስ ገብረን እዮም።ዝርዝሩ ኣብዚ ኣድምፁ።
ለሁለቱም ተርሚናሎች በሁዋዌ ያዘጋጀው የቤታ ስሪት ቤጂንግ ውስጥ በኤች.ዲ.ሲ 2020 በይፋ ቀርቧል ፡፡ እንደ ‹ተርሚናሎች› ሞተር ሆኖ አንድሮድን ለመተካት የሚመጣ ስርዓተ ክወና ፡፡ ፍላጎት ያላቸው የመተግበሪያ ገንቢዎች በይፋ የሁዋዌ ገንቢ ድር ጣቢያ ላይ HarmonyOS ስሪት 2.0 ን መጠየቅ ይችላሉ። ይህ ስሪት በመተግበሪያ ልማት ውስጥ ቅልጥፍናን ለማመቻቸት ፣ እንደ ‹DevEco Studio› አስመሳይ ያሉ ብዙ ኤ.ፒ.አይ.ዎችን እና ኃይለኛ መሣሪያዎችን ለማቅረብ ይመጣል ፡፡
በዚህ እንቅስቃሴ ለአዳዲስ አጋሮች በሥነ-ምህዳሩ በሩን ለመክፈት ይፈልጋል እንዲሁም ብዙ ቁጥር ያላቸውን ተጠቃሚዎች አገልግሎቱን እንዲያገኙ ያስችላቸዋል ፡፡ በአለባበሶቻችን እና በተንቀሳቃሽ ስልካችን መካከል ያለውን መስተጋብር በከፍተኛ ሁኔታ ሲያሻሽል ወይም ጉልበቱን ለማሻሻል ሃርመኒOS 5G ቴክኖሎጂን ለመጠቀም አቅ a መሆን ይፈልጋል ፡፡ የሁዋዌ ዓላማ ግልጽ ነው ፣ ኢንዱስትሪውን ለማሳደግ እና ብልህ እና ለተገናኘ ሕይወት ዕድሎችን ለመክፈት ፡፡
ሃርመኔሶስ የሃርድዌር አምራቾችን ንግድ ለመቀየር ፣ ምርቶችን ወደ አገልግሎት እንዲቀይሩ ለማገዝ ያለመ ነው ፡፡ በምርት ሽያጭ ላይ ከመገደብ ይልቅ እርስ በእርስ ሊተሳሰሩ የሚችሉትን የሁሉም መሳሪያዎች የሃርድዌር ሃብት ያሰባስባል ፡፡ ለዚህ አዲስ የንግድ ሞዴል ምስጋና ይግባው ፣ ከ 20 በላይ አምራቾች ቀድሞውኑ የ HarmonyOS ሥነ ምህዳር አካል ናቸው ፡፡
በስርዓተ-ምህዳሩ ውስጥ የተቀናጀ ማንኛውም ተጠቃሚ እንዲኖር በመፍቀድ በተለያዩ መሳሪያዎች መካከል ያለው ግንኙነት ያለምንም ችግር ተገኝቷል መገልገያዎችን በቀላሉ ስልክዎን ከመሣሪያዎ ጋር መንካት እና ወዲያውኑ ማገናኘት የመሳሰሉት ናቸው እና በዚህ መንገድ የተንቀሳቃሽ መሣሪያ መረጃዎችን በሙሉ በተንቀሳቃሽ ስልካችን ላይ በዓይነ ሕሊናዎ ይሳሉ ፡፡ በተመሳሳይ ጊዜ እነዚህ መሣሪያዎች ስለ ሥራቸው በአገር በቀል ሊያሳውቁን ይችላሉ ፡፡
በጣም በቅርብ ጊዜ ውስጥ HarmonOS ለተለያዩ የሁዋዌ መሣሪያዎች ክፍት ምንጭ ይሆናል ፡፡ የሁዋዌ ገንቢ ክስተቶች ጊዜ ሻንጋይ እና ጓንግዙን ጨምሮ በበርካታ ዋና ዋና ከተሞች ይቆማሉ። ለወደፊቱ ቴክኖሎጂዎች እና ፕሮጀክቶች አስደሳች ውይይቶችን ለማቅረብ ፡፡
በኦሮሚያ ክልል ቡኖ በደሌ ዞን በአምስት ወረዳዎች ሰሞኑን ይደረጉ የነበሩ የተቃውሞ እንቅስቃሴዎች መልካቸውን ቀይረው የአካባቢው ተወላጆች በሆኑና ባልሆኑ ሰዎች ላይ ጥቃት መፈፀሙ ከተለያየ ቦታ ያገኘነው መረጃ ያስረዳል። ከጥቅምት 10 እስከ 11 ባሉት ቀናት ከፍተኛ ረብሻ እንደነበርም ታውቋል።
የዞን አስተዳደር እንዳስታወቀው በግጭቱ 12 ሰው ሞቷል። 14 ሰው ቆስሏል። 52 መኖሪያ ቤቶች ተቃጥለዋል። ከ1500 በላይ ሰዎች ከመኖሪያ ቀያቸው ተፈናቅለዋል።
የሞቱትና የቆሰሉት ሰዎች የተለያየ ብሔር ያላቸው ናቸው ተብሏል። ማኅበራዊ ሚዲያ ላይ ይሰራጩ የነበሩት ምስሎች ከሌላ ሀገር የተወሰዱ ናቸው ሲሉ የክልል ባለስልጣናት ገልፀዋል።
ኢስላም “መቃሲድ አሸሪዐ” (የሸሪዐ ግቦች) በማለት ያስቀመጣቸው አምስት መሠረታዊ ጉዳዮች አሉ። እነዚህ መሠረታዊ ጉዳዮች የሠው ልጆችን መሠረታዊ ጉዳይ ለማክበርና
ብፍላይ እቶም ፊኒሽ፡ መአንከይሊን ሳሚስካን ዝዛረቡ ዓሊታት፤ ሓያል ዝኾነ መሰል ዘሎዎም እዮም። ንስኻ ቋንቋ ፊኒሽ፡ መአንከይሊ ወይ ሳሚስካ ትዛረብ ምስ ትኸውን፤ ነቲ ቋንቋ ዚመልኩ ሰራሕተኛታት እንተ ተረኺቦም፤ ብቛንቋኻ ዚዛረብ ናይ ኣረጋውያን-መቐመጢ ቦታ ንኽትረክብ፤ ምስ ቤተስልጣን ርክብ ግበር። እቲ እጥቕመጠሉ ኮሙን፤ ናይዞም ፊኒሽ፡ መአንከይሊ ወይ ሳሚስካ ቋንቋታት ዚዘረቡሉ ምምሕዳዊ-ከባቢ ምስ ዚኸውን፤ ምስቲ ኮሙን ብቛንቋኻ ክትራኸቦምን፤ ንሳቶም ውን ብቋንቋኻ ብጽሑፍን ብቓልን ክምልሹልካ ክኽእሉ ኣሎዎም። ኣብ ርእሲኡውን ናይ ሓልዮት-ቈልዑ ኣገልግሎትን ናይ ሓልዮት-ኣረጋውያን ብምሉኡ ወይ ብኸፊል፤ ብቛንቋ ፊኒሽ፡ መአንከይሊ ወይ ሳሚስካ ዚዝረቦ ኣገልግሎታት ክትረክብ ክትሓትት ትኽእል ኢኻ።
“እኔውም ዕብድ ነኝ ከወፍ የገበየሁ፤ መቀመጧን እንጂ መብረሯን የት አየሁ” ይሉ ነበር የቀድሞ ሰዎች – እንደኔው ያለ የቀባጭ ምሣቸውን ሲቀምሱ (‹ሣ›ን አጥብቁልኝ ታዲያ)፡፡ ውጣ ያለው ገንዘብ ግድግዳ ሲቆፍር ማደሩ የሚነገረውም ብዙውን ጊዜ እውነት ነው፡፡ የኔንማ ነገር ተውት – ዕርሟን ቡና አፍልታ ጀበናውን ሙሉ አተላ እንዳደረገችው አላዋቂ ሴት ዕርሜን አክሲዮን ብገባ ሹዋሹዋ ተሠራሁ፤ ጠጠቱ በማይለቅ ንዴት እየተንጨረጨርኩ አለሁ፡፡
ኧረ ይሄ የጉግማንጉጎች የላቦራቷር ፍጡር ኮርዬ ጉድ እያፈላ ነው! ዛሬ ብቻ 142 ሰው በቫይረሱ መያዙ ሲረጋገጥ 3 ሰዎች ሕይወታቸው አለፈ ፡፡ ደረጃችንም ወደ 103ኛ ወጣ፡፡ ይሄኔ በሀብት በሥልጣኔ ምናምን ቢሆን ኖሮ ወደ ውራነት በወረደ ነበር፡፡ በዚህችም የቀናብንን እንጃ ከደህና ደረጃ ወደ መጥፎ – ወደ ደህና መጥፎ ደረጃ እያዘቀዘቅን ነው፡፡ በቃችሁ ይበለን፡፡ ለነገሩ ኮሮና እንኳን ጊዜያዊ ጫጫታ ፈጥራ ለሌላ የባሰ ውርጅብኝ አጋፍጣን ነው የምትበርደው – (እየተባለ ሲወራ ሰማሁ ልበል?)፡፡ ባለፈው አንድ ጦማሬ ኮሮና ወደ ኢትዮጵያ እንደማይገባ በጥቅስ ቢጤ ጠቆም ማድረጌ ይታወሳል፡፡ እርግጥ ነው – የመንደር ሌባ “ቤታቸውን ከፍተው ሰው ሌባ ይላሉ” እንደሚለው በቂ ጥንቃቄ ካልተደረገና ኅሊናቸውን ለገንዘብ የሸጡ ሆዳም ዜጎች ታማሚን ሳይቀር ከማቆያ ቦታዎች በጉቦ እያስወጡ ከለቀቁ እኛ እንጨት ወይም ድንጋይ አይደለንምና መያዛችን አይቀርም፡፡ ይህም ሆኖ ጥቂት ሽዎች ያሏት ሀገር ብዙ ሽዎችን በቫይረሱ ስታጣ 115 ሚሊዮን ሕዝብ ያላት ኢትዮጵያ 17 ብቻ ማጣቷ እንደማነጻጸሪያ የነገር ማዋዣ አድርጌም ቢሆን እንደዋዛ የተናገርኩት ነገር እውነትነት የሚያጣ አይመስለኝም፡፡ (አሁን ይህን ደብዳቤ ልልክ ስል ደግሞ ባለፉት 24 ሰዓታት ውስጥ በቫይረሱ የተያዘው ሰው ቁጥር ከምንጊዜውም በልጦ 150 ሲሆን የሟቹ ቁጥርም በአንድ ጨምሮ 18 ደርሷል – ደረጃችንም 101ኛ ሆኗል፡፡ እጅግ አሳሳቢ ነው፡፡ ቡሃ ላይ ቆረቆር፡፡ በዚህ ድህነታችንና በዚህ የሙስና ዘመን ይህ ክስተት ትልቅ አደጋ ነው፡፡)
በሌላ በኩልም ቢናገሩት ለሚያሳፍር አንድ ጥያቄ እማሆይ የሰጡትን መልስ ማስታወስ ተገቢ ነው – “ሲያጎርሱት የማያላምጥ የለም” ብለዋል አሉ በአሽሙር መልክ፡፡ ኤርትራ እንኳን በአቅሟ ነፍስ አውቃ አልቀበልም ያለችውን የ666 ፊታውራሪዎች እነጃክማ በህክምና መሣሪያዎችና በፊት መሸፈኛ ጭምብሎች በዓለም ዙሪያ የሚያዛምቱትን ቫይረስ ከነኮተቱ አቢይና ግብረ አበሮቹ እየተቀባበሉ አፍሪካንና መላዋን ኢትዮጵያ ለማዳረስ ቆርጠው ከተነሱ ለአንድዬ ከመጮኽ ውጪ ለጊዜው ሌላ አማራጭ የለንም፡፡ የሀገራችን 65 ሀኪሞች በቫይረሱ የተያዙት ከጥንቃቄ ጉድለት ሳይሆን በህክምና አልባሳት ሆን ተብሎ በነቢልጌትስ በሚሰራጭ ኮሮና ቫይረስ መሆኑ ሊታወቅ ይገባል፡፡ ብዙ ጊዜ ተናግረናል፡፡ ምሥጢራውያኑ ድርጅቶች ጦርነቶችንና ፍብርክ በሽታዎችን ጨምሮ በተለያዩ ዘዴዎች ከሲሶ በላይ የሚሆነውን የዓለምን ሕዝብ ፈጅተው የራሳቸውን የሰይጣን መንግሥት ለመመሥረት ቅድመ ሁኔታዎችን ጨርሰው ወደ ትግበራው መግባታቸውን ካነበብነውም ከሰማነውም እያጣቀስን አንዳንዶቻችን ሰሚ አጣን እንጂ ብዙ ለፍልፈናል፡፡ ሰይጣን በተፈጥሮው ሰዎችን ማዘናጋትና ማደደብ ዋና ሥራው ስለሆነ ብዙው የሀገራችንና የዓለማችን ጎጋ ዜጋ አልገባውም፤ እንደስካሁኑ ሁኔታ ከሆነ ደግሞ አይገባውምም፡፡ ከመጋረጃ በስተጀርባና አሁን አሁን ደግሞ በማን አለብኝነት በግልጥ እየተሠራ ያለውን ለሚገነዘብ የዓለም ፍጻሜ መቃረቡን ብቻ ሳይሆን በውስጡም እንዳለን መገንዘብ አይሳነውም፡፡ “ኢትዮጵያዊ አባት አ(ስ)ምጦ የወለዳትን ልጁን ደፈረ”፣ “እናት የገዛ ልጇን አፍቅራ አባቱንና ባሏን በመግደል/በማስገደል ከልጇ ጋር ተጋባች”፣ “ወይንሸትና ጫልቱ 50ኛ ዓመት የጋብቻ በዓላቸውን ጠ/ሚኒስትሩና የካቢኔ አባሎቻቸው በተገኙበት በጁፒተር ሆቴል በድምቀት አከበሩ” … መባልን የሚሰማ ጤነኛ ሰው “በዚያን ዘመን ለጆሮ የሚሰቀጥጥ ወሬ ከያቅጣጫው ትሰሙ ዘንድ ግድ ነው” የሚለው መጽሐፍ ቅዱሳዊ ትንቢት ትዝ ሊለው እንደሚችል መገመት አይከብድም፡፡ እንደዚህ ያለ ሀገር ውስጥ “አባት ወንድ ልጁን አግብቶ መኖር ጀመረ”፣ “ጆንሰን ከሚወዳት ፈረሱ ጋር ህጋዊ ጋብቻ መሠረተ”፣ “ቤኪ ከልቧ ከምታፈቅረው ውሻዋ ጋር ዘመድ አዝማድ በተገኘበት በተክሊል ተጋባች”፣ “የትናንትና ማታው የቡድን ወሲብ (orgy) ግሩም እንደነበር ተሳታፊ የነበሩት ሊቀ ጳጳስ ሳይቀሩ መሰከሩ” … ልቀጥል? የዐዋጁን በጆሮ እኮ ነው፡፡ እናስ እነአቢይ ትሰማላችሁ? የጌዮችና የሌዝቢያኖች መብትም መከበር ያለበት መብት ሆኖ ልክስክሱና ለዲያብሎስ አጎብዳጁ የኢትዮጵያ መንግሥት ለሽርፍራፊ ገንዘብ ኅሊናውን በመሸጥ ምን እየሠራ እንደሆነ በተለይ ከመምህር ደረጀ ነጋሽ የዘወትር ልፋትና ድካም እየተገነዘብን ነው – መምህር ደሬ እግዚአብሔር በሰማይም በምድርም ዋጋህን እንዲከፍልህ እጸልያለሁ፡፡ እነአቢይ ግን በሩ ሳይዘጋ ቶሎ ይመለሱ – የቀራቸው እኮ ቤተ መንግሥት መግቢያ በር ላይ የሦዶማውያንን ዓርማ መስቀልና ህገ መንግሥቱን በማሻሻል የተመሳሳይ ፆታን ጋብቻ ማጽደቅ ብቻ ነው፡፡ ሰይጣን በገንዘቡ ኢትዮጵያን እንደልቡ እየፏለለባት ነው፡፡ መጨረሻውን ላዬ! የዚህ ጦርነት ውጤት በጣም ግልጽ ቢሆንም ጉዳቱ ግን ቀላል እንዳልሆነ እየታዘብን ነው፡፡
በዚህ በዶክተር አቢይ ላይ ደግሞ እነጌታቸው ጅጌ ሲዘምቱበት በሶሻል ሚዲያ አየሁ – ምድረ ሥልጣን ወዳድና ምድረ የግብጽ ዘሕወሓት ቅጥረኛ የሰማውን እንጃለት ሰሞኑን ዕረፍት አጥቷል – እንደቀትር እባብ መቅነዝነዝ አብዝቷል፤ አንዱ ሲያርፍ ሌላው እየተነሳ መወሻከቱንና ሕዝብን ከሕዝብ የሚያባላ ዲስኩሩን በሚዲያ ማቀርሸቱን ተያይዞታል – በኢትዮጵያ የፖለቲካ ካባ ተጀቡኖ “ስለአባይ ግድብ አያገባኝም” እስከማለት የደረሰ ፕሮፓጋንዳ መስማት በርግጥም የት እንዳለንና ወዴት እየሄድንም እንዳለን ያስጨንቃል፡፡ … አቶ ዶክተር ጌታቸው ራሱ ማይም ሆኖ ሰውን አልተማረም ሲል አያፍርም፡፡ ልንገርህ – ይሄ ጀዝባ ዶክተር ነኝ ባይ ቀደም ሲል ከኢትዮጵያ ሸሽቶ በኤርትራ ቴሌቪዥን ቃለ መጠይቅ ሲያደርግ በማያውቀው እንግሊዝኛ በተደጋጋሚ “In generally…” እያለ ከአንድ ዶክተር በጭራሽ በማይጠበቅ ሁኔታ እንግሊዝኛውን በእግሩ ሲያስኬደው እየሰማን እንኳን ስለርሱ ዶክትሬት አልተመራመርንም፡፡ (ይህን ስል ግን አቢይ ዶክተር ይሁን አይሁን የሚያገባኝ ሆኖ ወይም ለርሱ ጥብቅና ለመቆም ፈልጌ አይደለም) – እንግሊዝኛን ካነሳሁ ዘንዳ ደግሞ ይህ ቋንቋ ከዘመኑ ምሁራን ከአብዛኛዎቹ ጋር ኩርፍ ነው መሰለኝ አብዛኛው ሳይማር የተማረ ምሁር ሲሞላፈጥበት ነው የምናይ፡፡ ግን የራስን ጉድ በክርታስ ወረቀት ሸፍኖ ስለሌላ ሰው ገመና ማውራት ስለሚደብር ነው የጌች ነቀፋ የሚያስጠላኝ፡፡ አያስጠላም ጓዶች? ደግሞስ አቢይ ኦሮሞ ሆነ አልሆነ ከጠ/ሚኒስትርነቱ ጋር ምን ያገናኘዋል? አቢይ ካዝኪስታናዊ ወይም የመናዊ ቢሆን እርግጥ ነው ለምን ብሎ መጠየቅ ይቻላል – ካለሀገሩና ካለዜግነቱ በህገ ወጥ መንገድ ተሾሞ ከሆነ፡፡ አንድን ኢትዮጵያዊ “ኦሮሞ አይደለምና ከቤተ መንግሥት ይውጣልን” ማለት ግን በትንሹ ዕብደት ከፍ ሲል ደግሞ የቁም ተዝካር የሚያስወጣ የቁም ሞት ነው – ስሰማው በኢትዮጵዊነቴ ብቻ ሳይሆን በሰውነቴ እንዴት በሀፍረት እንደተሸማቀቅሁ አትጠይቁኝ – ደግሞም ያን የፈረደበት “ዶክተር” የሚል ቅጥያ መያዙ ይበልጥ ያናድዳል፡፡ ይህ ሰው ሚስት ካለችው አፍራበት ልክ እንደጆርጅ ፍሎይድ ሚስት ወዲያውኑ ነበር መፍታት ያለባት – አሁንም ትፍታው! እንዲህ ያለ ሙትቻ ምን ይሠራላታል? (ፐ! በሰው መፍረድ ግን እንዴት ቀላል ነው?) ግን ግን ፖለቲካና ዘረኝነት እስከዚህን ያከረፋል – ማነው ያደነቁራል ልበል? ግዴላችሁም የአቢይ ስም ከመቶም ሳይበልጥ አይቀርም፡፡ አንዱ ራሽያዊ ደግሞ ነገ ይነሣና “የአቢይ ትክክለኛ ስም ዶስቶቪስኪ ሮማኖቪስኪ ሮማኖቪች ነበር፡፡ አባቱም አቢይ ልጅ እያለ ከሶቭዬት አሰውጥተው ወደ ጋምቤላ ልከውት ነው ስሙ ‹ኡጅሉ ኢቦንግ ቱምክ› የተባለው፤ አሁን ደግሞ አብዮት ካሳዬ በላይነህ አስባሉት” ማለቱ አይቀርም፡፡ አሁንስ ይሄ አቢይ ያሳዝነኝ ገባ! አንዴ በስም፣ አንዴ በአምባገነንነት፣ አንዴ በአስመሳይነት፣ አንዴ በገዳይ-አስገዳይነት፣ አንዴ በሥልጣን አፍቃሪነት፣ አንዴ በውሸታምነት፣ አንዴ በታሪክ በራዥነት፣ አንዴ በጴንጤ ወጋኝነት፣ አንዴ በኦሮሞነት፣ አንዴ በአማራነት፣ አንዴ በትግሬነት … ብቻ የማይከሰስበት ወንጀልና ጥፋት የለም፡፡ ኢትዮጵያ የሚያስፈልጋት ምናልባት እንደመንጌ ዓይነት ኮምጨጭ ያለ አመራር ሳይሆን አይቀርም፤ ሁሉንም ለማስደሰት ፈልገህ የአመራር ቅኝትህን ካስተካከልክ አንዱንም ሳታስደስት ከሁሉም ጋር እንደተላተምህ ትኖራለህ፡፡ ሁሉንም ለማስደሰት የሚጥር ሰው ደግሞ አንደበቱ ከሀሰት ንግግርና ግብሩ ከባዶ ተስፋ ጋር የቆረቡ ስለመሆናቸው ጥርጥር አይግባህ፡፡ የመቀሌውን ወያኔ ተመልከት፤ አቢይንም እይ፡፡ ብዙ እምናገረው ነበረኝ፡፡ ግን አንድዬ ዕድሜ ከሰጠኝ በሌላ ጊዜ ልመለስበት ቀጠሮ ልያዝና ወደገደለው ልግባ፡፡ …
በዚያን ሰሞን በምሥረታ ላይ እንደሚገኝ ሲነገር ሰማሁና ከነበረኝ መናኛ አንጡራ ገንዘብ ለፓናዶል መግዣ ብቻ ትንሽዬ ሣንቲም አስቀርቼ በቀረው ወደ 30 የሚጠጉ አክስዮኖችን ገዛሁ – በምሥረታ ላይ እንደሚገኝ በተገለጸው አማራ ባንክ፡፡ በወቅቱ የአክሲዮን ግዢው አራት ቢሊዮን አምስት ቢሊዮን ገባ እየተባለ ሲነገር ስለነበር ከገንዘቡ ይልቅ ቁጭቱ ከንክኖኝ እኔም ወጉ ደርሶኝ አክሲዮን ብገዛም እስካሁን ድረስ በመንግሥት ይሁን በአስተዳደር ችግር ባንኩ ሊመሠረት አልቻለም፡፡ የገንዘብ ችግር እንዳይባል ከማንም ሌላ ባንክ የምሥረታ ታሪክ የገንዘብ መጠን ቢበልጥ እንጂ አያንስም (እየተባለ ነው)፡፡ የአማራ ነገር አያሳዝንም? የት ይሂድላቸው?
እናስ ታዲያ ችግሩ ምንድን ነው? አማራ ጋ ሲደርስ ሁሉም ነገር እረብ እሚለው ለምን ይሆን? ኮከቡ ነው ወይንስ የ40 ቀን ዕድሉ? ሙስና ነው ወይንስ የመንግሥት ተፅዕኖ? የባንኩ አመራር ችሎታና ብቃት ማነስ ነው ወይንስ ሌላ የማናውቀው ችግር አለ? በአሁኑ ወቅት እርግጥ ነው ይሄን የፈረደበትን ኮሮና እንደምክንያት ሊጠቀሙበት ይችሉ ይሆናል፡፡ ኮሮና ከመጣ ግን ጥቂት ወራትን ነው ያስቆጠረው፡፡ ችግሩ የጀመረው ከኮሮና በፊት በመሆኑ ይህን ምክንያት መስጠት ውኃ አያነሳም፡፡ ችግሩ ያለው ሌላ ቦታ መሆኑን ማንም ይረዳዋል፡፡
ለምን በሕዝብ ገንዘብ ይጫወታሉ? ያጋጠማቸው ነገር ካለ ለምን አይገልጹልንምና ቁርጣችንን አያሳውቁንም? ቁርጥ ያጠግባል፡፡ የሚመለከተው አካል በዚህ ጉዳይ ዙሪያ መልስ እንዲሰጥበት መጠየቅ እፈልጋለሁ፡፡ ያንን ባንክ ለማቋቋም እኔን መሰል ዜጎች ያለንን ብቻ ሳይሆን የሌለንንም ጭምር ከየትም ቧጥጠን የከፈልነው ተመችቶን አይደለም ተናደን እንጂ – ሰፊው የአማራ ሕዝብ በጠላቶቹ ሤራ ሳቢያ ያለበትን ድቅድቅ ጨለማ ስለምናውቅ ያንን የዘመናት አፈና “የተበቀልን” መስሎን፡፡ እንደ አካሄድ ደግሞ አንድ ሰው ሁለት ነገር ሊኖረው አይችልም – በሙስና ላይ መናደድ ከዚያም መጻፍና ማጋለጥ በአንድ በኩል ሙስና ውስጥ ተዘፍቆ ያልደከሙበትን ገንዘብ ማካበትና በየካምፓኒው አክሲዮን በመግዛት በሀብት መንበሽበሽ በሌላ በኩል፡፡ ንጹሕ ኅሊናና ሀብታምነት ለየቅል ናቸው፤ ኅብረት የላቸውም፡፡ የድሃን ገንዘብ ቀምቶ እንዳይንቀሳቀስና ጥቅም ላይ እንዳይውል ማሰር ትልቅ ወንጀል ነው፡፡ ለማንኛውም ምሥጢሩን ለሚያውቅና አንዳች ተስፋ ያለው ነገር ሹክ ለሚለኝ ወገኔ አድራሻዬ ይሄውና – ma74085@gmail.com
ሳዑዲ አረቢያ በምድር ላይ አምሳያ የሌለው ከተማ በምድረ በዳ ላይ ለመገንባት አቅዳለች፡፡ ዘውዳዊው ልዑል መሐመድ ቢን ሰልማን በፕሮጀክቱ እቅዶች መሰረት በሰሜን ምዕራብ የሀገሪቱ ክፍል የሚገኘው 170 ኪሎ ሜትር የባሕር ጠረፍ መተላለፊያ መስመር ምንም የካርቦን ልቀት እንዳይኖረው ተደርጎ የሚገነባው ከተማው ከመኪና ነፃ እንደሚሆን ተናግረዋል፡፡
ዘ ላይን የሚል ስያሚ የተሰጠው ከተማው ኒኦም በተባለ ምድረ በዳ ላይ እንደሚገነባ ነው የተገለጸው፡፡ በከተማው አንድ ሚሊዮን ህዝብ ይኖርበታል የተባለ ሲሆን ነዋሪዎቹእንዲተሳሰሩ እና ከተፈጥሮ ጋር ተስማምተው እንዲኖሩ በሰው ሰራሽ አስተውህሎት (አርተፊሺያል ኢንተሊጀንስ) እንደሚተዳደሩም ነው የዘናሺናል ዘገባ የሚያመለክተው፡፡