Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
መቅደላና አካባቢው ምንም እንኳ ከአፄ ቴዎድሮስ በፊት በሌሎች ጥንታውያን ታሪኮች ቢታወቅም “መቅደላ አምባ” በሰፊው የሚታወቀው በአፄ ቴዎድሮስ ነው። ከንጉሠ ነገሥቱ በፊት የአካባቢው ነዋሪ ከ3000 ባይበልጥም በኋላ ንጉሠ ነገሥቱ የመንግሥት ሥርዓት፣ ሠራዊት፣ ካህናት፣ አማካሪዎችና ሌላውንም አገልጋይ ሲያካትቱበት ቁጥሩ በብዙ እጥፍ ጨምሮ ነበር። ቋሚ ማእከላቸው ለማድረግ በመጣር ይመስላል፣ ቅጥሩ ያማረ ቤተ መንግሥት፣ ከጎንደር፣ ከላስታና ከአካባቢው በሙሉ በብዙ ሺ የሚቆጠሩ የብራና መጻሕፍት ብሔራዊ ቤተ መዛግብት፣ የቤተ መንግሥቱ ልዩ ምሽግ፣ እስር ቤት፣ የንጉሠ ነገሥት እልፍኝ፣ የሰነድ ቤተ መዛግብት፣ የዕቃ (ገበዝ) ቤት፣ ዘውዶች፣ አክሊሎች፣ የልዕልና አልጋ፣ ዙፋን፣ እጅግ በርካታ ንዋየ ቅድሳት፣ የሊቀ ጳጳስ መኖሪያ፣ የአልባሳትና የክብር ጌጦች ማስቀመጫ፣ የከብቶች መኖሪያና የልዩ ልዩ ንብረቶች ግምጃ ቤት፣ የቤተ መንግሥት ዘብ መቆሚያና ሠራዊቱ በየማዕረጉ የሠፈረበት፣ ለሠራዊቱ የሚሰጡ ሽልማቶች እና የክብር ስጦታዎች ማስቀመጫ መድረክ ከዚህ ውስጥ ለምሳሌ ብላቴን ጌታ ማኅተመ ሥላሴ (ዝክረ ነገር፣ ገጽ 670) እንደገለጹት “በዘመነ መሳፍንት ተቋርጦ የነበረው የኢትዮጵያ ታላቁ የሰሎሞን ሽልማት (ኒሻን) መስጫ” በመቅደላ ተመስርቷል። አደረጃጀቱ የንጉሠ ነገሥቱን ፍላጎትና አርቆ አሳቢነት በሚገባ ያሳየ ነበር።
ከዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ ሞት በኋላ ጀኔራል ናፒየር ዋግ ሹም ጎበዜ መቅደላን እንዲረከብ ሐሳብ ቢያቀርብም ዋግ ሹሙ አልፈለገም። እንግሊዞች እንደ “ቁጣ መግለጫ” ወይም “በቃ ተናደድን” እንደ-ማለት በመሐንዲሳቸው የማፍረስ ጥበብ መቅደላን ሙሉ በሙሉ ደመሰሱት፣ ንብረቶቹን ዘረፉ፣ ከአምስት ቀናት ዝርፊያ በኋላ ትንሣኤን ውለው ሚያዝያ 10 ቀን 1860 ዓ.ም. የመቅደላን ቤተ መንግሥትና መላውን የንጉሥ ከተማ ለወሬ ነጋሪ እንዳይተርፍ አድርገው አቃጠሉት፣ (ማርካም 1861 እንደጻፈው) ጥንታዊውን የመቅደላ መድኀኔዓለምም ከዘረፉ በኋላ እሳት ለቀቁበት (ሆላንድ ሆዜር በ1862 እንደጻፈው)። በሙሉ መጥፋቱን ለሦስት ቀናት ካረጋገጡ በኋላ እንግሊዞች የዘረፉትን ንብረትና የማረኳቸውን የቤተ መንግሥት ሹማምንት (ልዑል ዓለማየሁና እቴጌ ጥሩወርቅ አሉበት) ይዘው ከዳግም ትንሣኤ በኋላ ወደ ሀገራቸው መጓዝ ጀመሩ። ዋና ዋናውን ዕቃ (ቅርስ) ከ15 በላይ በሆኑ ዝሆኖችና ከ200 በላይ በቅሎዎች ጫኑ። ይህ እንግዲህ በየወታደሩ ኪስና ትከሻ የተጫነውን ሳይጨምር ነው። ከዚህ የተረፈውን በጄኔራል ናፒየር ትእዛዝ ሚያዝያ 13 እና 14 ዋድላ ደላንታ ቅዳሜ ገበያ እንደባለቤት ቸበቸቡት፣ ከገበያ የተረፈውን በዋድላ ገደል ወረወሩት። ከመቅደላ የተዘረፉት ንብረቶችና ቅርሶች እንዲመለሱ አፄ ዮሐንስ አራተኛ ጥያቄ ያቀረቡ ሲሆን ጊዜውም ከነገሡ ከጥቂት ዓመታት በኋላ ነበር። በተለይ ክብረ ነገሥት መጽሐፍና ኩርዓተ ርእሱ የሚባለው የክርስቶስ ሥዕል እንዲመለስ በአጽንኦት በመጠየቃቸው “ክብረ ነገሥት” ተመልሷል። አንድ ዘውድ ለንግሥት ዘውዲቱ፣ አንድ ጽዋ ደግሞ ለቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ ተመልሰው ነበር። ከተወሰዱት ከዐሥር በላይ የቤተ ክርስቲያን ታቦታት ውስጥ በእንግሊዝ ብሔራዊ ሙዚየም የነበረው የአቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ ጽላት በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ ፓትርያርክነት ዘመን ተመልሷል። አሁንም ቀሪዎቹን በርካታ ንዋየ ቅድሳትና ታቦታት ማስመለሱ ሊቀጥል ይገባዋል። አፍሮሜት በተባለ የቅርስ አስመላሽ ኮሚቴ አማካይነት በቅርቡ የተወሰኑ ቅርሶች ለናሙና ያህል ተመልሰዋል።
ጋፋት ከደብረ ታቦር ሰሜን ምሥራቃዊ አቅጣጫ ጃን-ሜዳ ከሚባለው አካባቢ የምትገኝ መንደር ነበረች። አፄ ቴዎድሮስ ዋና ከተማቸውን ወደ ደብረ ታቦር ሲያዛውሩ ጋፋትን የዘመናዊት ኢትዮጵያ የቴክኖሎጅና የኢንዱስትሪ ማእከል አድርገው መሠረቷት። በዚህም በሃይማኖት ሚሲዮን ሰበብ ወደ ኢትዮጵያ የመጡ አውሮፓውያን (ከእንግሊዝ፣ ከጀርመንና ከስዊዘርላንድ) የጦር መሣሪያና ሌሎች የአውሮፓ ሥልጣኔ ቴክኖሎጅ ውጤቶችን እንዲሠሩና ኢትዮጵያውያንን እንዲያሰለጥኑ አዘዙ። የመጀመሪያው ሥራ በርግጥ የጦር መሣሪያ ማምረት ነበር። ባህሩ ዘውዴ “ጋፋት ከምንም በላይ የቴዎድሮስን ሀገር የማዘመን ጥረት ማሳያ ናት” (ገጽ 34) ብሏል። ንጉሠ ነገሥቱ ከመሞታቸው አንድ ዓመት በፊት ጋፋት ትእዛዙ ፈርሶ እስረኞቹና ምርቱ ወደ ደብረ ታቦር ከዚያም ወደ መቅደላ ተወስደው እስከ ጦርነቱ በዚያው ቆይተዋል። በዚህ ቦታ ከተመረቱት መድፎች አንዱ “ሴባስቶፖል” ነበር። ስያሜው የሚያመለክተው አፄ ቴዎድሮስ ንጉሠ ነገሥት ሆኖ በተቀቡበት ዘመን በምዕራብ አውሮፓ፣ በክሬሚያ የሩሲያ ግዛት ለዐሥራ አንድ ወር ቱርክን፣ እንግሊዝን … ያሳተፈ “የሴባስቶፖል ውጊያ”ን የሚዘክር ሲሆን የንጉሡን ዓለም አቀፍ የመረጃ አድማስ ስፋት ያሳያል። ለምን ሰየሙት የሚለው ጥቂት ምርምር ይጠይቃል። ጋፋት ኢትዮጵያን በራስዋ ሀገር የተመረቱ የጦር መሣሪያዎችን የተጠቀመች አፍሪካዊት ሀገር የምታሰኝ የኢንዱስትሪ ማእከል ነች።
ሰው ያውም ጀግና ሞተ የሚባለው ዓላማውና ጥረቱ ሲሞት ነው። ምኞቱ ሲከስር ነው። ሞት አይቀር፣ ሞተ ማለት ተከታይ ማጣት ነው። ግን “ዐፄ ተክለ ጊዮርጊስ ያፄ ቴድሮስን ፍለጋ ተከትለው አንድነትን ሲፈልጉ ጊዜው የአንድነት ጣዕም ያልታወቀበት ስለሆነ ሁሉም ጠፉ” በኋላም ዐፄ ዮሐንስና አፄ ምኒልክም ይህንኑ ጅምር እንደተከተሉ አልፈዋል” (ማኅተመ ሥላሴ፣ ገጽ 861)። ንጉሡ መቅደላ ከወደቁ በኋላ የጀመረው “ብሔራዊ (ሕብረ ብሔራዊ) መንግሥት” ፕሮጀክት አላቋረጠም፣ ዘመነ መሳፍንት አልተመለሰም። ራሳቸውን ገደሉ፣ ሞቱ፣ አበቃላቸው፣ አልተባሉም ይልቁንም “ሞት የሚያምርበት ንጉሥ ተባለ”። ሠዓሊ አገኝሁ እንግዳ በ1928 ነፃነቷን ለመጠበቅ በጋሻዋና በጦሯ ስለምትከላከል ኢትዮጵያ የተገጠመ
“በሃይማኖት ሚሲዮን ሰበብ ወደ ኢትዮጵያ የመጡ አውሮፓውያን የጦር መሣሪያና ሌሎች የአውሮፓ ሥልጣኔ ቴክኖሎጅ ውጤቶችን እንዲሠሩና ኢትዮጵያውያንን እንዲያሰለጥኑ አዘዙ። የመጀመሪያው ሥራ በርግጥ የጦር መሣሪያ ማምረት ነበር። ”
ግጥም፤ በሚል ዝክረ ነገር እንዳሠፈረው “በግራ በቀኝህ ጠላት መጥቶብሃል፣ በፊት በኋላህም ደመኛ ከቦሃል፤ በል ተነሣ ታጠቅ ሞት ባንት ያምርብሃል” (ገጽ 298)። አፄ ቴዎድሮስ ቢሞቱም “ብሔራዊ ጀግና” መባል አልቀረባቸውም። ዶናልድ ክረሚይ “ቴዎድሮስ ቢሞትም የጀመረው ጥረት አልተቋረጠም “የዘመናዊት ኢትዮጵያ አባት” መባልም አይበዛበትም። (Crummey 1969)። በመቅደላ አልተሸነፍንም፤ እንግሊዝም አንዲት ቅንጣት መሬት ሳትነካ፣ በገባችበት ወጣች፣ “ገደልን እንዳይሉ ሞተው አገኟቸው፣ ማረክን እንዳይሉ ሰው የለ በእጃቸው፣ ምን አሉ እንግሊዞች ሲገቡ አገራቸው፣ ለወግ አይመቹም ተንኮለኞች ናቸው” (በገና መ/ስ ዓለሙ አጋ)። የቴዎድሮስ ዓላማና ጀግንነት ዘልቆ “ዐድዋን” ጨምሮ በኋላ ለተገኙት የድል አድራጊነት ወኔና የድል- ደጀን ነበር። አፄ ቴዎድሮስ መቸውንም ቢሆን “የሀገር ጀግና” የቆራጥነት፣ የዓላማ ጽናት፣ የታጋይነት፣ የአሸናፊነትና የአንድነት ምሳሌ ተደርገው ይቆጠራሉ።
አፄ ቴዎድሮስ ለኦርቶዶክስ ተዋሕዶ እምነቱ ከፍተኛ ፍቅር ነበራቸው፣ በቤተ ክርስቲያኒቱ ውስጥ እየሰፋ የመጣውን ልዩነት በጉባኤ እንዲፈታ በአዘዞና በደብረ ታቦር ጉባኤዎችን አድርገዋል። ለመጀመሪያ ጊዜ የእስክንድርያ ፓትርያርክ አቡነ ቄርሎስ 4ኛ ኢትዮጵያን የጎበኙት በአፄ ቴዎድሮስ ጊዜ ነበር። ጨካኝና ሩኅሩኅ፣ ሚስታቸውን እቴጌ ተዋበችን የሚሰሙ፣ ቁጡና ታጋሽ፣ አዛዥና ታዛዥ፣ ቸርና ጠያቂ ንጉሥ ነበሩ። ከጦር ያልተናነሰ የነገርና የስድብ ውጊያንም ያሸነፉ፤ እጅግ አስቸጋሪ ዘመንን በድል የተወጡ አስደናቂ ጀግና ነበሩ። “የኮሶ ሻጭ” ልጅ እየተባሉ ንግሥናቸውን ውድቅ ለማድረግ የነበረውን ሴራ ጥለው በዓላማቸው ተራምደዋል። ጳውሎስ ኞኞ “አፄ ቴዎድሮስ” በሚለው በ1985 የታተመ መጽሐፉ፤ “በየቦታው የሚሸመጠጥ የኮሶ ፍሬ እንኳን ያን ጊዜ በእኔም ዘመን ተሽጦና ገቢ አስገኝቶ ሰው አያስተዳድርም” ብሏል (ገጽ 9)። ለመሪነት የማይበቁ፣ የደሃ ልጅና ከዝቅተኛ የኅረተሰብ ክፍል ተገኙ የሚለውንም ሲጣላ “ራሳም በአንደኛው ቮሊዩም መጽሐፉ ላይ ሲጽፍ “አስተርን እንደጻፈው እናትየዋ ኮሶ ሻጭ መሆናቸውን ለማጣራት ሞክሬ ነበር። አንድም ሰው ኮሶ ሲሸጡ አይቻለሁ የሚል የዓይን ምስክር አላገኘሁም። ያገኘኋቸው ሁሉ የሚነግሩኝ የባላባት ዘር መሆናቸውን፣ አባታቸው የአማራ ሳይንት ራስ መሆናቸውን ነው። በአበሻ ውስጥ ታላላቅ ከሚባሉት ሰዎች ዘር መወለዳቸውን ነው ያጣራሁት” ብሏል። (ገጽ 10)፤ ጦርና ወሬን ድል ነስተው፤ ለሀገር ክብር ታግለው፣ ታሪክ ቀይረው፣ የሚጠራ ስም ይዘው በማለፋቸው፣ ሞቱ ወይም ተሸነፉ ሳይሆን “ጀግና” የሚለው ስም አብሯቸው ይኖራል። “አፄ ቴዎድሮስም በጀግንነት መቅደላም በታሪካዊ የድል አምባነት” ይዘከራሉ።
የኢትዮጵያ ሠራተኞችን ትግል የሚዳስሰው መፅሐፍ ዛሬ ይመረቃል፡፡ ከቀኑ 8 ሰዓት ሜክሲኮ አደባባይ አካባቢ በሚገኘው የአዲስ አበባ ንግድ ምክር ቤት አዳራሸ የሚመረቀው “የኢትዮጵያ ሠራተኞች አንድነት ማህበር፣ ውልደት፣ ዕድገት፣ ውድቀት” የተሰኘው ይኸው መፅሐፍ ከአፄ ኃይለሥላሴ እስከ ደርግ ያለውን የታሪክ ሁነት ይሸፍናል፡፡ በፎቶግራፎች…
በቅርቡ ለንባብ የበቃው የመምህር ጌታቸው አበበ ልቦለድ መፅሐፍ እንደሚመረቅ የኢትዮጵያ ደራስያን ማህበር አስታወቀ፡፡ “መንታ ስሜት” በሚል ርእስ የሚታወቀው መፅሐፍ በመጪው ረቡዕ ከቀኑ 10 ሰዓት የሚመረቀው ፒያሳ ባለው የሩስያ የሳይንስና ባህል ማዕከል ፑሸኪን አዳራሸ ነው፡፡
‘Don’t Take It’ እየተደመጠ ነው የኢትዮጵያው ብሉ ናይል ፊልም እና ቴሌቪዥን አካዳሚ እና የስዊዘርላንዱ ቴል (Tele) ፊልም በጋራ የሚያዘጋጁት የ300 ሺህ ዩሮ በጀት ፊልም ቀረፃ በመጪው ሐሙስ በአዲስ አበባ ይጀመራል፡፡በጀቱ ከስዊዘርላንድ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሥር የሚገኘው ‘Deza’ ያደረገውን የቁሳቁስ አቅርቦት…
የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ 10ኛ ወንጀል ችሎት፣ ባለፈው ሰኞ በዋለው ችሎት የቅጂና ተዛማጅ መብቶች የጣሱ አራት ግለሰቦችን ከአምስት እስከ ሦስት ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት ቀጣ፡፡ እስሩ ከተወሰነባቸው ግለሰቦች ውስጥ አንዲት ነፍሰጡር የምትገኝ ሲሆን በእርግዝናዋ ምክንያት የሦስት ዓመት ፍርድ በሁለት…
የኮንስትራክሽን ማውጫ ይመረቃል መኪናዎችን በኮምፒዩተር መረብ ማሻሻጥ ተጀመረ፡፡ autoet net በተሰኘው አዲስ ድረገጽ ላይ የሚሸጡትም ሆነ ደንበኞች ሊገዙ የፈለጓቸው መኪኖች ፎቶግራፎች የሚጫኑ ሲሆን ድርጅቱ ከገዢና ሻጭ ኮሚሽን እንደሚቀበል የድረገፁ ባለቤት አቶ ኢዮብ ከበደ ተናግረዋል፡፡ ድረ ገፁ ዛሬ በይፋ ሥራ ይጀምራል…
“ድብብቆሽ” ፊልም ይመረቃል በደራሲና አዘጋጅ አስቴር በዳኔ የተሰራውና ፎንተኒና ፊልም ፕሮዳክሽን ያቀረበው “ድብብቆሽ” የቤተሰብ ፊልም ነገ ይመረቃል፡፡ በአዲስ አበባና በክልል ከተሞች የሚመረቀው የ95 ደቂቃ ፊልም ለመሥራት አንድ ዓመት ያህል ፈጅቷል፡፡
ማንኛውም ያለ በቂ ምክንያት ጾሙን ያበላሸ ሰው፣ ከባድ ወንጀል ፈጽሟል የፈጣሪውን ትዕዛዝ ጥሷል፡፡ ስለዚህም፣ በተውበት ወደ አላህ መመለስ ይኖርበታል፡፡ ጾሙን ያበላሸው በግብረ ስጋ ግንኙነት ካልሆነ፣ ከዚህ ከተውበቱ በተጨማሪ ያንን ጾም የፈታበትን ቀን መክፈል ይጠበቅበታል፡፡ ጾሙን የፈታው በግብረ ስጋ ግንኙነት ከሆነ ግን፣ ያንን ቀን መክፈል፣ እንዲሁም ለሠራው ወንጀል ማበሻ፣ ባሪያን ነፃ ማውጣት አለበት፡፡ ይህም፣ ሙስሊም ባሪያን በመግዛትና ከባርነት በማላቀቅ ይተገበራል፡፡ እናስተውል! ኢስላም፣ በተገኘው አጋጣሚ ሁሉ ለሰው ልጅ ከባርነት ቀንበር ነፃ መውጣት ትኩረት ይሰጣል፡፡ ለምሳሌ አሁን እንዳለንበት ዘመን ዓይነት ባሪያን ነፃ ማውጣት የማይቻል ከሆነ፣ ሁለት ወሮችን በተከታታይ ይጾማል፡፡ ይህንንም ካልቻለ ስልሳ ሚስኪኖችን ያበላል፡፡
አንዳንዱ ሞቅ ሌላው ዘንድ ቅዝቅዝ ብሎም ይታያል፡፡ ሰኞ ነሐሴ 16 ቀን 2003 ዓ.ም የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ፕሬስ ያሳተመውን የሎሬት ጋዬ ገ/መድኅን ተውኔቶች የያዘ መጽሐፍን በብሔራዊ ቴአትር ለማስመረቅ ያዘጋጀው መድረክ ደማቅ ተብሎ በምሳሌነት ሊቀርብ የሚችል ነበር፡፡
የብሔራዊ ቴአትሩ መድረክ ከመዘጋጀቱ ከሦስት ቀን በፊት ነሐሴ 13 ቀን 2003 ዓ.ም በፑሽኪን የሳይንስና ባህል ማዕከል የቀረበው የሥነ ጽሑፍ ምሽት በተቃራኒ ቀዝቃዛ የሚባል መድረክ ነበር፡፡ በሩሲያ አገር ከሚካሄዱ የሥነ ጽሑፍ ዝግጅቶች አንዱ ነው የተባለውና በኢትዮጵያውያንም መለመድ አለበት ተብሎ በፑሽኪን አዳራሽ የቀረበው ዝግጅት ምን ይመስል እንደበር ከማስቃኘቴ በፊት ኪነ ጥበብን ማዕከል አድርገው ለመዝናኛነትና ለመማማሪያነት በነፃ የሚዘጋጁ መድረኮች ከየት ተነስቶ አሁን ላለበት ደረጃ ደረሰ? ለሚለው ጥያቄ ከሚሰጡ መልሶች ጥቂቱን ላቅርብ፡፡
የሥነ ጽሑፍ ስራዎች በተለይ ሥነ ግጥምን በአገራችን ሕዝብ በተሰበሰበበት ማቅረብ የተጀመረው ንጉሥ ኃይለሥላሴ በሚገኙበት መድረክ በ1950ዎቹ እንደነበር ይነገራል፡፡ ከዓመታት በኋላ የዩኒቨርስቲ ተማሪዎች የሚያቀርቧቸው ግጥሞች ጠንከር እያሉ በመሄዳቸው ንጉሡንና ባለስልጣናቱን ቅር አሰኝቶ በመድረኮቹ መገኘታቸውን ቢያቋርጡም ዝግጅቱ ግን እስከ 1960 ዓ.ም ድረስ ለዘጠኝ ዓመታት ያህል ዘልቆ እንደነበር የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ 50ኛ የምሥረታ ዓመቱን ሲያከብር ካሳተማቸው ሁለት መፃሕፍት አንዱ የሆነው ..የኮሌጅ ቀን ግጥሞች.. ጥራዝ ይጠቁማል፡፡
ለሥነሁፍ መድረኩ መጀመርና መድመቅ ዩኒቨርስቲውÂ ተማሪዎቹ ብቻ ሳይሆኑ የንጉሡ በመድረኮቹ መገኘት ትልቅ አስተዋጽኦ ነበረው፡፡ በዚህ ዙሪያ ንጉሥ ኃይለሥላሴ ዛሬም ቢሆን ሊመሰገኑበት የሚችሉ ተግባራትን ይፈጽሙ ነበር፡፡ በወቅቱ የታተሙ መፃሕፍትን እየገዙ ለትምህርት ቤቶች ይሰጡ ነበር፡፡ ለደራሲያን የማሳተሚያ ገንዘብ በመለገስ ለመጽሐፍ ሕትመት መበራከት አስተዋጽኦ በማድረጋቸውም ይታወቃሉ፡፡
መሰብሰብ እንደ ወንጀል በሚታይበት በደርግ ዘመን ..ኪነት ለአብዮቱ.. በሚል ዓላማ ከሚዘጋጁ መድረኮች ውጭ በኪነ ጥበብ ሥራዎች እየተዝናኑ ለመማማር የሚዘጋጁ መድረኮች አልነበሩም፡፡ በአንድ አዳራሽ ተሰባስቦ የተለያዩ መልዕክት ያላቸውን ግጥሞች፣ ልቦለዶች፣ ወጎች፣ . . . ማንበብ ቀርቶ ደራሲያን የሚያሳትሙትንም መጽሐፍ የማስመረቅ ልማዱ አልነበረም ነው የሚባለው፡፡
ከ1983 ዓ.ም በኋላ የሥነ ጽሑፍ ምሽት፣ የመጽሐፍ ምረቃ ዝግጅት፣ በተለያዩ ክበባትና ማህበራት የሚቀርቡ የኪነ-ጥበባት ፕሮግራሞች እየተዘጋጁ በአዲስ አበባም በክልል ከተሞችም እየቀረቡ መሆኑ ይታያል፡፡ መጽሐፍ የማስመረቅ ጅማሮውም ታየ የሚባለው በዚሁ ዘመን ነው፡፡ የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲው መምህር ደረጀ ገብሬ በአንድ መድረክ ስለዚህ ጉዳይ ሲናገሩ ..ዶ/ር ፈቃደ አዘዘ በ1995 ዓ.ም ያሳተመውን ..ጩኸት.. የሥነ ግጥም መጽሐፍ ጥቂት ወዳጆቹን ጠርቶ አነበበልን፡፡ ያ መነሻ ሆኖ ደራሲያን መጽሐፋቸው የማስመረቅ ልማድ እየዳበረ መጣ.. ብለው ነበር፡፡
መጽሐፍ ማስመረቅን ጨምሮ ባለፉን 20 ዓመታት ኪነጥበቡን ማዕከል ያደረጉ የተለያዩ ነፃ የመዝናኛና የመማማሪያ መድረኮች ተዘጋጅተዋል፡፡ ጅማሮው ወዴት ነው ማደግ ያለበት የሚያስብሉ ጥያቄዎች የሚያጭሩ ነገሮችን ማየቱም እየተለመደ መጥቷል፡፡
በአንዳንዱ ዝግጅት አንድ መጽሐፍ ወይም ሲዲ ለማስመረቅ ብሔራዊ ቴአትር የመሳሰሉ ትላልቅ አዳራሾች ሞልተው መቀመጫ የሚታጣበት አጋጣሚ ይታያል፡፡ በተቃራኒ እስከ 20 የሚደርሱ ግጥም አቅራቢያን ቢጋበዙም የሀገር ፍቅርን ትንሹን አዳራሽ የሚሞላ በመቶ የሚቆጠር ሰው ጠፍቶ ዝግጅቶቹ ብርድ ብርድ እንዳላቸው የሚጠናቀቁ መድረኮችም ጥቂት አይደሉም፡፡
ለልዩነቱ መፈጠር ምክንያቶቹ ብዙ ናቸው፡፡ ጥቅምን ወይም በቡድን ከማሰብ ጋር የሚከሰት ልዩነት እንደ አንድ ምክንያት ይጠቀሳል፡፡ የአርቱ ወይም የአርቲስቱ ደጋፊና ተቃዋሚዎች መበሻሸቃቸውን የሚገልፁበት አንዱ መንገድ ከመሆኑ ጋርም የሚያያዙት አሉ፡፡ ከዚህም በመነሳት ..ቲፎዞ ከሌላችሁ መጽሐፍ ለማስመረቅ፣ የኪነ ጥበብ ዝግጅት ለማቅረብ አትሞክሩ.. ብለው ወዳጆቻቸውን የሚመክሩ ሰዎች ያጋጥማሉ፡፡
ይህ አካሄድ ወዴት ነው የሚያድገው? ለሚለው ጥያቄ ግልጽ የሆነ መልስ ያለ በማይመስልበት ጊዜ ላይ የሩሲያዊያን አንዱ የሥነ ጽሑፍ ምሽት አዘገጃጀት በአገራችን ኢትዮጵያ ቢለመድ ጥሩ ነው በሚል ነሐሴ 13 ቀን 2003 ዓ.ም በሩሲያ ሳይንስና ባህል ማዕከል ከአሁን ቀደም ባልተለመደ አቀራረብ የኪነ ጥበብ ዝግጅት ለማቅረብ ተሞክሯል፡፡ ለፕሮግራሙ መጥሪያ በተበተነው ወረቀት ላይ መሰናዶውን የሩሲያ ሳይንስና ባህል ማዕከል ከኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር ጋር በመተባበር ያዘጋጁት መሆኑን፣ በዕለቱ የተለያዩ ሥራዎቻቸውን የሚያቀርቡት እነማን እንደሆኑ ተመልክቷል፡፡ዕለቱ የክርስትና እምነት ተከታዮች የደብረ ታቦር (የቡሄ) በዓል የሚያከብሩበት ቀን ስለነበር የጥሪው ካርድ የደረሰው ሰው ወደ ሣይንስና ባህል ማዕከሉ ሲያቀና ከዕለቱ ጋር የተያያዘ ነገር ዝግጅቱ ላይ ሊኖር ይችላል ወይም ማዕከሉ አንድ ወቅታዊ ጉዳይን መነሻ ያደረገ ዝግጅት ሊቀርብ ይችላል የሚል ግምት ቢኖረውም በዝግጅቱ የታየው ግን ያልተለመደና አዲስ አቀራረብ ነበር፡፡
በዕለቱ 50 የሚደርሱ ታዳሚዎች ተገኝተዋል፡፡ ከኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር ሰባት የሥራ አስፈፃሚ አባላት አራቱ ነበሩ፡፡ የሩሲያ ሣይንስና ባህል ማዕከልን ወክለው የተገኙት በሩሲያ ዩኒቨርስቲ በመምህርነት የሚያገለግሉት ፕሮፌሰር ንጉሴ ካሳዬ ነበሩ፡፡ መድረኩን በመተባበር የመሩት ከደራሲያን ማህበር አቶ አበረ አዳሙና ፕሮፌሰሩ ናቸው፡፡ 15 ያህል ተጋባዦች 30 የሚደርሱ ግጥሞችን በሦስት ዙር አንብበዋል፡፡
በእያንዳንዱ ዙር በተነበቡት ግጥሞች ላይ ተሰብሳቢው የተሰማውን ስሜት እንዲገልጽ ዕድል ተሰጥቶት ነበር፡፡ ሁሉም ነገር ባልተለመደ መልኩ ነበር ሊስተናገድ የተሞከረው፡፡ ለምሳሌ የኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር ፕሬዚዳንት አቶ ጌታቸው በለጠ ንግግር እንዲያቀርቡ ሲጋበዙ ..መድረኩን ባልተለመደ መልኩ ነው የምጠቀምበት.. ብለው ሦስት ግጥሞችን አነበቡ፡፡ ሌሎች ግጥም አቅራቢዎችም በፍቅር፣ በፖለቲካ፣ በማሕበራዊ ሕይወት . . . ዙሪያ ያነበቧቸውን ግጥሞች ያቀረቡት ለዕለቱ አጀንዳንና መወያያ እንዲሆን ከተመረጠ ርዕሰ ጉዳይ ጋር በተያያዘ በቅድሚያ ተዘጋጅተውበት ሳይሆን አንባቢው በግሉ ደስ ያለውን ግጥም አንብቦ አድማጩም ደስ ያለውንና የተሰማውን እንዲገልጽ ነው መድረኩ የተዘጋጀው፡፡
..ቅጠሎች.. የሚል የአማርኛ የግጥም መጽሐፋቸውን በዕለቱ ለታዳሚዎች ያስተዋወቁት ፕሮፌሰር ንጉሴ ካሳዬ፤ በመምህርነት በሚያገለግሉበት በሩሲያ ካሉት የኪነ ጥበብ መድረኮች አንዱ ለቅርጽና ይዘት ሳይጨነቁ መደበኛ ባልሆነ መልኩ የሥነ ጽሑፍ ሥራዎችን እያነበቡ መወያየት ነው ይላሉ፡፡ ይህ ነገር በእኛም አገር እንዲለመድ የመጀመሪያውን ሙከራ በኢትዮጵያ ሚሌኒየም በዓል ወቅት የዛሬ 3 ዓመት ለማስተዋወቅ ሞክሬያለሁ የሚሉት ፕሮፌሰሩ፤ ቦታው ስታዲየም ዙሪያ ካሉ ቡና ቤቶች በአንዱ ነበር በማለት ይገልፃሉ፡፡ የነሐሴ 13 መድረክንም ያሰናዱት ለዚሁ ዓላማ መሆኑን ገልፀዋል፡፡ ባቢሎን የጠፋችው ሕዝቦቿ ታሪካቸውን ስለረሱ ነው የሚል ምሳሌ አቅርበው GlÖÆላይz¤>N በሚል ሰበብ እኛም ታሪካችን ሲጠፋ ዝም ብለን ማየት የለብንም የሚል ንግግር ያደረጉት ፕሮፌሰሩ፤ የአማርኛን ፊደል ለቀረ አባቶች ሐውልት ሊቆምላቸው ይገባል ካሉ በኋላ በዚህ ዙሪያ ያዘጋጁትን የጽሑፍ መልዕክት ለደራሲያን ማህበር ፕሬዚዳንት ሰጥተዋል፡፡ አቶ ጌታቸው በለጠም የሚመሩት ማህበር በቅርቡ የራሱ የሆነ የኪነ ጥበባት ማስተናገጃ እልፍኝ ባለቤት እንደሚሆን ተናግረው፣ በእልፍኙ የዕለቱን መሰል ዝግጅቶች በብዛት እንደሚቀርቡበት ያላቸውን ተስፋ ገልፀዋል፡፡
በ1950ዎቹ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተጀምሮ ባለፉት ሃያ ዓመታት ሰፊ በሚባል መልኩ ተግባራዊ እየሆነ ያለው፤ የጥበብ መድረክ አሁን አሁን እንቅስቃሴው እየተዳከመ መምጣቱን በስጋት የሚያነሱት አሉ፡፡ መድረኮቹ እየተዘጋጁ ያሉት በአብዛኛው በግለሰቦች ይመስላል፡፡
ግለሰቦች መስኩን ለማሳደግ ያላቸው ሚና ምን ሊሆን ይችላል? ለሚለው ጥያቄ ነሐሴ 13 ቀን በፕሮፌሰር ንጉሴ ካሳዬ አነሳሽነት የቀረበው ዝግጅት አንዱ ማሳያ ሆኖ ቀርቧል፡፡ ለአጀንዳ፣ ለቅርጽ፣ ለይዘት ሳይጨነቁ የሚሰናዳ የሥነ ጽሑፍ ዝግጅት ምን ግብና ዓላማ ይኖረው ይሆን?
ከ1 ነጥብ 5 ሚሊየን ብር በላይ ከባንክ ውጭ በቤትም ሆነ በሌላ ቦታ ማከማቸ ተከለከለ ። የብሄራዊ ባንክ ገዥ ዶክተር ይናገር ደሴ እስከ 1 ነጥብ 5 ሚሊየን ብር ድረስ በቤትም ሆነ በሌላ ቦታ መያዝ እንደሚፈቀድና ከዚህ በላይ ገንዘብ ይዞ መገኘት እንደሚያስቀጣ ይፋ አድርገዋል።
ከተቀመጠው የገንዘብ መጠን በላይ ከባንክ ውጪ ማስቀመጥ መከልከሉም ሀገሪቱ የምታሳትመው የገንዘብ ኖት በተገቢው መልኩ ኢኮኖሚው ውስጥ እንዲዘዋወር ያግዛል ነው ያሉት። በተጨማሪም ህገ ወጥነትን ለመከላከል ያግዛል ብለዋል።
የገንዘብ ኖት ባልተገባ ሁኔታ ጥቅም ላይ መዋሉ ሀገሪቱ በውጭ ምንዛሬ የምታሳትመው የገንዘብ ኖት እየተበላሸ ለተጨማሪ ወጪ እንደዳረጋትም ዶክተር ይናገር አንስተዋል።
ማንኛውም ሰው ገንዘብ እንዳይጎዳ አድርጎ እንድይዝና የትኛውም አካል ከ1 ነጥብ 5 ሚሊየን ብር በላይ ከባንክ ውጪ እንዳያስቀምጥ፣ ማንኛውም ድርጅት ኤ ቲ ኤም እና መሰል የዲጂታል የግብይት ስርአትን እንዲጠቀም፣
የኢትዮጵያ ባንኮች ከውጭ አበዳሪዎች በውጭ ምንዛሬ እንዲበደሩ ተፈቅዷል ያሉት የባንኩ ገዥ፥ እስካሁን ድረስ ይህ ለኢትዮጵያ ባንኮች የተፈቀደ አልነበረም ብለዋል። መፈቀዱም ለኢትዮጵያ አንድ ተጨማሪ የውጭ ምንዛሬ ማግኛ መንገድ ይሆናል ነው ያሉት።
የኢትዮጵያ ሌሎች ኩባንያዎች ከውጭ ለመበደር ሲቸገሩ ይታያል ያሉት ዶክተር ይናገር፥ ይህም የሆነው የሀገር ውስጥ ኩባንያዎች የየወቅቱ አቋም የሚመዘንበት አሰራር ወጥ ስላልሆነ ለውጭ አበዳሪዎች ምቹ ስላልሆነ እንደሆነ አስረድተዋል። ባንኮች ግን ለዓለም አቀፍ አበዳሪዎች ምቹ ናቸው ብለዋል ዶክተር ይናገር።
በዚህም ባንኮች የሀገር ውስጥ ባንኮች በውጭ ምንዛሬ የሚበደሩት ለሀገር ውስጥ ኩባንያዎች እንዲያቀርቡ በማድረግ የውጭ ምንዛሬ እጥረቱን ማቃለል እንደሚቻል ዶክተር ይናገር ገልጸዋል።
በዚህ ሂደት ግን አላስፈላጊ ስጋቶች እንዳይከሰቱ ብሄራዊ ባንክ ክትትል እንደሚያደርግም አንስተዋል። ይህም ባንኮች ከአቅማቸው በላይ የውጭ ምንዛሬ ተበድረው የሚፈጠር ችግርን ለመከላከል ይረዳል በማለት።
የብሄራዊ ባንክ ሰራተኞች የአንድ ወር ደሞዛቸውን ወደ 13 ሚሊየን ብር ለገበታ ለሀገር መርህ ግብር መለገሳቸውንም ዶክተር ይናገር በመግለጫው ላይ አያይዘው ገልፀዋል።
ላለፉት ሁለት ዓመታት አዲስ አበባን ያስተዳደሩት ከንቲባ ታከለ ኡማ ከሃላፊነት መነሳታቸውን በጻፉት የምስጋና ደብዳቤ ይፋ አደረጉ። አቶ ታከለ ከሃላፌታቸው የተነሱት...
በዩናይትድ ስቴትስ በአረጋውያን መጦሪያዎች ውስጥ የነበሩ 26ሺህ የሚሆኑ የዕድሜ ባለጸጎች፣ በኮቪድ-19 ሞተዋል። በአጠቃላይ በሀገሪቱ በቫይረሱ ምክንያት ከሞቱት ሰዎች ብዛት ወደ አንድ አራተኛው ይጠጋል ተብሏል።
ዚኣመንካዮ ፈረስ ኣይጥለምካ :-! መን ከም እሰያስ ዘይበለ።ብጥይት ሱሙ ዝጽሕፍ ፡ ሰውራ ኤርትራ መሪሑ ዘዔወተ፡ብዘይ ኒሱ ” ንሕና ንሱ ” ዘበለ ወዘተ…ከዳዕ ! ሸያጢ ሃገር እየ እንዳ በለና ወይከ ዕሚም።በንጻሩ ንሰግደሉ ። ጥልመት ኣብ ልዕሊ ጥልመት ታሪኽና ኣይግበሮ።ብዘይካ ንሱ-ኢሱ ሎሚ እቶም ደለይቲ ፍትሒ / ኣክቲቪስቲ ድሕሪ ክንደይ ሸንኮለል በቢ ሓደ ዘይናይና ኮይኖም ንረኽቦም።በቢ ሓደ ኪኣ ዘፍ ብምባል ኣብ ብዓቲ ወገንን ሃይማንት ተሸጉጦም ንረኽቦም ኣለና።ከይሓፈሩ ኣገልገልቲ ክልተ ወያኔ ኣስመራን መቀለን ነጺሩልና፡ገሊኦም ግዕዘያውያን ኣንድነታውያን ጁሃዳውያን ወዘተ…እንዳበልኩ፡እታ ኡንኮ ልሳን ዑቡሳት ኣሰና ከይትጠልመና ይሰግእ።ክሰግእ ግድን እዩ።ከምይ ንዝብል፡ኩለን መድያታትን ኣክቲቪስታትን ኣብ ጥልመት ተቆማጢዐን ብዘይካ ጸርፍን ዱሑር ኣተሓሳስባን ተሸኺለን ሎሚ፡ደዋዊሰን ኢድኮም ሃቡ ዝዓይነቱ ካብ facebook ከምንብህርር ገይሮሙና እንድዮም እሞ እቲ ኡንኮ ፈርስ ኣሰና ከይጠልመና ጾለተ-ተስፋ ሰነ ኣይፈለየና ንጸሊ ድማ።
ፑርኮች ለግብረ ሰዶማው ማህበረሰብ ቀላል የመዝናኛ መድረሻን ያደርጋሉ. ጥሩ ጊዜ ለማሳየት ዝግጁ በሆኑ አግባብ በሆኑ የታይ የታይላንድ ሰዎች ሰላም ይሰለፋሉ. የግብረ-ሰዶማው ሁኔታ ፈጣን ለመሆን ወደ ፓቲንግ እና ወደ ገነት ጸጥ ያለ አካባቢ ሊመጡ ይችላሉ. ፑርኮች ብዙ ግልፍተኛ የሆኑ የግብረ ሰዶማውያን ምሽት ብቻ አይደሉም, በአንዳንድ በታይላንድ ውብ የባህር ዳርቻዎች በቀን ጊዜ ማሳለፍ ይችላሉ. ዘና ማለፊያው ድምፆች ወደዚህ ሞቃታማ ቦታ ሲገቡ ቶሎ ይወሰዳሉ.
ፑርኮች ከመላው ዓለም የመጡ ሰዎችን ያመጣ ቦታ ነው. ይህ ቦታ በጣም ብዙ የሚቀርብለት, ከሚያስደንቁ ምግቦች, ጥሩ የገበያ ዕቃዎች, አስገራሚ የምሽት ህይወት, ሁሉም ሰው በዚህች ከተማ ውስጥ መጫወት ይችላል. እንደ እድል ሆኖ, ፔንደላን እንደ ሌሎች የባህር ዳርቻዎች ዋጋው በጣም ውድ አይደለም. ይህ ማድረግ የፈለጉትን ማድረግ የሚችሉበት ቦታ አይነት ነው. ዘና ለማለት የሚፈልጉ ከሆነ, በባህር ዳርቻ ላይ ጊዜ ያሳልፉ, ነገር ግን ጀብድ ለመፈለግ እና ከተማውን ለመጎብኘት ከፈለጉ, ብዙ የሚታይ ጣቢያዎች ይገኛሉ. በዓመት ዓመቱ የሚከበሩ በዓላት (ግብረ ሰዶማውያን ያልሆኑ) በዓላት አሉ. ግን የበልግ ጊዬ ድራማ ክብረ በዓል በየዓመቱ በሚያዝያ ወር ነዋሪዎች ወደ ከተማ እንዲመጡ ያደርጋሉ.
ፓትንግ, በተለይም ደግሞ ፓናርድስ ኮምፕሌክስ, የግብረ ሰዶማዊነት ምሽት በጣም ጥሩ ነው. አብዛኛው የግብረ ሰዶማውያን ደጋፊዎች ምሽቱን የሚያሳልፉት እዚህ ነው, ምክንያቱም ብዙዎቹ የግብረ ሰዶማውያን ነዋሪዎች የዚህን ምእራብ ምእራባዊ ተፅእኖ ስለሚያውቁ ነው. ከባህር ዳርቻው ወደ ኋላ ከሚቆዩ ጥቂት ቁሶች ይገኛል እና ግብረ-ሰዶማው ማህበረሰብ ተወስዶባቸው የገቡት ሱቆች የተከበቡት ነው. እዚህ ጋር ለግብረ-ሰቶችዎ አሞሌዎች, ምግብ ቤቶች, ሆቴሎች እና ተጨማሪ ነገሮች ያገኛሉ. በግብረ ሰዶማውያን ደሴቶች ላይ በጣም የታወቀ ቦታ ለ ግብረ ሰዶማውያን ህዝብ በሎ ሆራ ሆቴል ፊት ለፊት ይገኛል. ምሽት ላይ የቡድን ባር, ቤት ለካሜራ ትርዒቶች እና ጥሩ ሙዚቃዎች መኖራቸውን እርግጠኛ ይሁኑ.
ለዑል ራስ መኮንን ወልደሚካል ጉዲሳ የተወለዱት አንኮበር ነው። አንኮበር ከቀደምት የአክሱም እና የላስታ ቀጥሎም ከጎንደር ነገሥታት በአንድ በኩል ብቻ ትውልድ ካላቸው ውስጥ በመካከለኛው የሀገራችን ክፍል በተለይም በዘመነ መሣፍንት ጊዜ ጀመሮ ከታውቁት ከሸዋው ንጉሥ ሣህለሥላሴ ተወላጅነት ያላቸው ናቸው።
የሸዋው ንጉሥ ሣህለሥላሴ በአንኮበር ከተማ መናገሻቸውን አድርገው ሲኖሩ ሦስት በውል የታውቁ ልጆችን ወልደዋል፤ ኃይለመለኮት ሣህለሥላሴ የዳግማዊ ምኒልክ አባት፣ ራስ ዳርጌ ሣህለሥላሴ የለዑል ራስ ኃይሉ ዳርጌ አባት፣ ራስ ኃይሉ የራስ ካሣ አባት፣ ልዕልት ትላኝወርቅ ሣህለሥላሴ የልዑል ራስ መኮንን ወልደሚካኤል ጉዲሳ እናት ሲሆኑ፤ ልዑል ራስ መኮንን ለዳግማዊ ምኒልክ ንጉሠ ነገሥት የአክስታቸው ልጅ ናቸው።
የሸዋ አማራ ነገሥታት ከሸዋ አብቹ ሥልጡን ክርስቲያን ኦሮሞዎች ጋር ጋብቻ አላቸው። እንደሚታወቀው እመት እጅጋየሁ የዳግማዊ ምንሊክ እናት ኦሮሞ ናቸው። ራስ መኮንን በአባታቸው በኩል የሸዋ አብቹ ኦሮሞ ናቸው።
ራስ መኮንን ወልደ ሚካኤል የራስ ተፈሪ መኮንን በኋላ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን እናት ከማግባታቸው በፊት ሌላ ሚስት አግብተው ይልማ መኮንን የሚባል ልጅ ወልደዋል፤ ቀጥሎ ያገቧቸው ሚስታቸው የጅማው አባ ጅፋር አሊን ልጅ የሺእመቤት አሊን ነው። የሺመቤት አሊ ከእስልምና ቤተሰብ የተገኙ ሲሆን፤ ከልዑል ራስ መኮንን ወልደ ሚካኤል ጉዲሳ ተፈሪ መኮንን በኋላ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያን ወልደው በወጣትነት እድሚያቸው በወሊድ ምክንያት ሕይወታቸው ያለፈ ናቸው።
እንግዲህ የሸዋ ነገሥታት ከንጉሥ ከሣህለሥላሴ ጀምሮ በልጃቸው በንጉሥ ኃይለመልኮት ተሻግሮ በዳግማዊ ምኒልክ ቀጥሎ እስከ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ድረስ የዘለቀው የሸዋ ዘመም የነጋሲነት ትውልድ በወቅቱ ሥልጡን ከሚባሉት ክርስቲያን የሸዋ ኦሮሞ ተወላጆች እንዲሁም ከእስልምና ሃይማኖት ነበራቸው የጀማ ኦሮሞዎች ጋር ጋብቻ ያላቸው መሆናቸውን እንረዳለን ።
ልዑል ራስ መኮንን በዳግማዊ ምኒልክ ንጉሠ ነገሥት የሐረር ጠቅላይ ግዛት አስተዳዳሪ ሆነው ተሹመው ሲያስተዳደሩ ከእመት የሺመቤት አሊ ራስ ተፈሪ መኮንን ወይም ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን እዚያው ሐረር ልዩ ስሙ ኤጀርሳ ጎሮ በሚባል ቦታ ተወለዱ። ቀዳማዊ ኃይልሥላሴ እትብታቸው የተቀበረው ሐረር የትውልድ ሀራቸው ነው። ሐረር ወስጥ ቀድመው የሠፈሩት አደሬዎችና ሐራሪዎች በኃላም ቆቱዎችና ብሌኖች እንጅ ኦሮሞዎች አይደሉም።
ሐረር በቀደምት እረጀም ዘመናት ካስቆጠሩት የሀገራችን ጥንታዊ ታሪክ ጠገብ ከተሞች መካከል ወደ አንድ ሺህ ዘመን የሚጠጋ ታሪክ ያላት ናት። ሐረር በበርበራ ወደብ አማካኝነት የጥንት የንግድ በርና ማዕከል በመሆን ረጅም ዘመናት ያስቆጠረ የታሪክ ትውስታ ያላት ሲሆን በጥንት ዘመን ፑንት ከቀኝ ግዛት በኋል “ሱማሌያ” ተብሎ በሚጠራው የአፍሪካ ቀንድ ጫፍ አጎራባች ስትሆን የመሬቱ ነባር ባለቤቶች ሐራሪና አደሬዎች፣ ብሌኖችና ቆቱዎች እንጅ ኦሮሞዎች አይደሉም።
የልዑል ራስ መኮንን የሐረር ጠቅላይ ግዛት ሆኖ መሾም ከጊዜ በኋላ በበርበራ በኩል ይደረግ የነበረው የሀገራችን የባህር በርና ንግድ ወደ ሰሜን ባህረ ነጋሽ ከጣሊያን ወረራ በኋላ የዛረው “ኤርትራ”፤ አዶሊስ ምጽዋና አሰብ ሲደራ፤ እየተዳከመ የመጣው የምሥራቁ ፈርጥ የሐረር ዝና እንደገና ያንሠራራበትና የማዕከላዊ መንግሥት ተቋማት የተከፍቱበት፣ ሆስፕታልና አቢያተ ክርስቲያናት የታነጹበት ሰላማዊ እንግዳ ተቀባይ የፍቅር ሕዝብ የሆነው የሐራሪ፣ የአደሬና የብሌንና የቆቱ ሕዝቦች ጀሮና ጌጥ ሰምና ወርቅ ሆነው የሚኖሩበት ተናፋቂና የፍቅር ሰላማዊ የሀገራችን ክፍል ሆኖ ቆይቷል።
ሐረርን ልዑል ራስ መኮንን ብቻ ሳይሆኑ የመጀመሪያው ልጃቸው ደጃዝማች ይልማ መኮንንም የሐረር ጠቅላይ ጋዥ አስተዳደሪ ሆነው ተሹመው ሀገሩን አቅንተዋል። ቀጥሎም ራስ ተፈሪ መኮንን ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ተብለው እስከሚነግሡ ድረስ የዚሁ የሐረር ጠቅላይ ግዛት አስተዳዳሪ በመሆን ሐረርን በሰላማዊ በተረጋጋ መንገድና በፍቅር በስምምነት አስተዳድረዋል። ቀጥሎም የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ልጅ ልዑል መኮንን ኃይለሥላሴ የሐረር መስፍን ሆነው ሐረርን መርተዋል።
ሐረር በኢትዮጵያ ሀገራችን በአራቱም ማዕዘናት የሀገራቸውን ሉዋሏዊነት የሕዝባቸውን አድንነት በማስጠበቅ መስዋዕትነት የከፍሉ ከፍተኛ የጦር መኮንኖች በሐረር ገነት ጦር ማሰልጠኛ ትምህርት ቤት ሰልጥነው የወጡበት የሀገር ታሪክ ፍቅር ፍሬ ያፈራበት የካራማራ ድል የታወጀበት ደማቅ ባለውለታ ሆና ያገለገለች የምሥራቅ ጮራ የሆነች ዝነኛ የሀገራችን ኢትዮጵያ ዐቢይ ክፍል ነች።
አንድ ሀገር እስካለንበት ዘመን ደረስ ተጠብቆ ሊቆይ የቻለው በየዘመኑና በጊዜው የተሾሙ መሪዎች በተሰጣቸው ኃላፊነትና አደራ ጠብቀውና አስከብረው በማለፋቸው እንጅ ሀገር ቁጭ ብሎ ትውልዱን የሚጠብቅ አይደለም፤ ሀገር ጠባቂ የነበረውና ያለው ሆኖ ስለቆየ ለዛሬው ትውልድ መኖሪያ ምድር መሆን ችሏል። ሀገር ወድቆ የተገኘ ገጸ በረከት ሳይሆን በደምና በአጥንት ግብር የተጠበቀ ነው። ለዚህ ነው የሀገራችን አርበኞች፡፟-
በማለት የሀገራቸን ደንበር በደም ባጥንታቸው ጠብቀውና አስጠብቀው ያቆዩልን ሲሆኑ፤ ዛሬ በበታችነት ስሜት የገነኑ ሕወሀታዊ የአፍራሽነት ምልምል በመሆን ያለምንም የታሪክ ተጠያቂነትና ኃላፊነት በጎደለው መልኩ፣ “ኢትዮጵያ ትውደም፣ ነፍጠኛ ይውደም፣ ምንሊክ ይውደም!” የሚለው የሞራል ዝቅተኞች ስብስብ የአክራሪ “ኢስላማያ ኦሮሚያ” ደካማ ትውልድ በኢትዮጵያ ስነ-ሕይወት ውስጥ ያቆየው ጥሪትና ቅርስ እንዲሁም የታሪክ አሻራ የለም፣ ያበረከተውም አስተዋጾ አይታወቅም።
ያልሠሩትን ወይም ያልደከሙበትን ሀገር ማፈረስ ቀላል ሊሆን ይችላል፤ በጥንት ታሪክ ነጻ ሆና የቆየች ሀገርን ጠብቆ ለትውልድ ማቆየት ግን ከባድ ነበር። ሕሊና ባለው ሰው አዕምሮ የጋራ ሀገር የጠበቀ ታሪክ ያቆየ ሕዝብ የሚመሠገን እንጅ በቆሸሸ አፍ የሚወቀስና በአሰቃቂ ሁኔታ የሚገደል አልነበረም።
የሐረር የዘመናዊ ሥልጣኔ ሕይወትና ታሪክ ከልዑል ራስ መኮንን እና ከልጆቻቸው ጋር የተጣመረ ታሪካዊ ክስተትና ሕልውና ያለው ነው። ልዑል ራስ መኮንንም ሆነ ልጆቻቸው ቀዳማዊ ኃለሥላሴ ሐረርን በልዩ ፍቅር የሚወዱትና የሚንከባከቡት የሀገራችን ክፍል ነበር።
ልዑል ራስ መኮንን ከሐረር ጠቅላይ ግዛት ጀምሮ የሀገራችን የውጪ ጉዳይ ምንስትር በመሆን፤ የሀገሪቱ የውጪ ድፕሎማቲክ ልዑክ በመምራት፤ ወደ እንግሊዝ ወደ ፈረንሳይ ወደ ጣሊያና እና ጀርመን ሀገራት በመሄድ የሀገራችን ዘመናዊ አስተዳደርና የውጪ ግኑኝነት ካቀኑትና የሃኛው ክፍለ ዘመን የሥልጣኔ ንቃተ-ሕሊና በውል የተረዱ እጅግ ሲበዛ ቅን መንፈሳዊ፣ ትግሥተኛ፣ የተረጋጋ መንፈንስ የነበራቸው ልዑል ነበሩ። ከላይ ስማቸው ከተጠቀሰው ታላላቅ የውጪ ሀገራት የከፍተኛ የጦር መሪና የዲፕሎማሲ ግኙኝነት የላቁ ዓለም አቀፍ እውቅና ያላቸው ልዩ ልዩ መዳሊያዎችን ተሸለመዋል።
ሉዑል ራስ መኮንን በጣሊያን የመጀምሪያው ወረራ ጊዜ በጦር አዝማችነት በአንባላጌ በኩል የተሰልፈውን የኢትዮጵያ ጦር እየመሩ የአድዋ ድል ባለቤት ካደረጉን ግንባር ቀደም ተዋቂ አርበኞች መካከል ስመ ጥርና ዝነኛ ነበሩ።
ሀገራችን ኢትዮጵያ እስልምና በተፈጠረ በአራት ዓመቱ በመካ መዲና አምልኮታቸውን መፈጸም ያልቻሉ የመጀመሪያዎቹ ሙስሊማን፤ በአረብ የቆሪሽ ተወላጆች ከፍ በሎ አንገታቸው ዝቅ ብሎ ባታቸው እየተቆረጠ ከእነ ሕይወታቸው ሲቀበሩና ሲሳደዱ፤ በስድስት መቶ አሥራ አራት ዓመተ ምህረት በንጉሥ አርምሐ ዘመነ መንግሥት ለመጀመሪያ ወደ ኢትዮጵያ በጥገኝነት የተቀበለችው ሃማኖት ነው።
ይህም ማለት እምነተ አይሁድና ክርስትና በኢትዮጵያ ውስጥ ከተሰበከ ከአንድ ሺህ ሰባት መቶ ዓመታት በኃላ እስልምና መነሻውን በቀጥታ መካ መዲና አድርጎ በጥገኝነትን ወደ ኢትዮጵያ የገባ ሃይማኖት ነው።
የዓለም ታሪክ ይህን ታሪካዊ ክስተት፤ ኢትዮጵያ በዓለም ለመጀመሪያ ጊዜ በትወልድ ሀገራቸው መኖርና ሃይማኖታቸውን ማምለክ ላልቻሉ ሙስሊማን ስደተኞች ጥገኝነትን የፈቀደችና የሰው ልጆችን የመኖር በነጻነት የማምለክ መብታቸውን (Human right and Refugee States ) ያከበረች ሀገር ሲል በታሪክ ማኅደሩ ውስጥ መዝግቦታል።
እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ የሚታወቀው የኢትዮጵያ እስልምና አምልኮት፤ ኢትዮጵያዊ እስልምና ባህሪ ያለው ነበር። ይህም ማለት እስልምናውን ተቀብሎ ኢትዮጵያዊ ባህሉንና ታሪኩን አማክሎ ተቻቸሎ የሚኖር እስልምና ማለታችን ነው።
የእስልምና አምልኮት በኢትዮጵያ መልኩን እየቀየረና የአክራሪነት ተዋስያን ተጠቂ እየሆነ የመጣው በተለይም ከዛፍና ከባህር ጣኦት አምልኮት በቀጥታ ውደ እስልምና የገቡት ኦሮምኛ ተናጋሪዎች ቁጥር እየበዛ ሲመጣ ነው።
አክራሪነት ማለት ከዘማናዊነት ጋር የሚጋጭ፣ ያልነበረበትን የሚቀማ፣ ከሌሎች ሃይማኖቶች ጋር ተቻችሎ የመኖር ሕሊና ወይም ትግሥት የሌለው፣ በሃይማኖት ተሸፍኖ የሥልጣን የበላይነት የሚሻ፤ ቀደምት ታሪክና የታሪካዊ አሻራዎችን የሚደመሥስ፤ በጭካኔ የሰው ልጆችን ሕይወት ማጥፋት የእምነቱ አካል የሚያደርግ፣ የሚገድልና የሚያሳድድ ማለት ነው።
ጠቅለል ባለ መልኹ ኃይልና ጉልበት ባገኛችሁ ጊዜ ከእስልምና የወጣውን ወይም ያፈነገጠውን ሁሉ አሳዳችሁ ግዱላቸው አጥፏቸው ሀብትና ንብረታቸውን ውረሱ አቃጥሉ በሚል ክፉ አጋንንታዊ መርህ የሚመራ ማለት ነው።
የሐረር ከተማ ነባር ሰዎች የሐራሪ፣ የአደሬና የብሌን ተወላጆች ይልቅ ሥርዓት ጋብቻን ዘግይቶ የተቀበለውና ከባህርና ከዛፍ አምልኮት ቀጥታ ወደ ስልምና የመጣው አንድ አክራሪ ኢስላም ኦርሞ ከሁለትና ከሦስት ሚስቶች ብዙ ልጆችን በመወለድ በከፍተኛ ቁጥር ተስፋፍቶ የሐረርን ቀደምት ዲምግራፊ ባህልና ትፍውፊት በቀላሉ በማመናመን ያልተለመደ አክራሪነት እንግዳ ደራሽ ነብሰ ገዳይነት እንደዋዛ ሊያቆጠቁጥ ቻለ።
የፍቅር ሀገር በመባል የምትታወቀው ዘነኛዋ ሐረር ሃይማኖቱ ከጠባብ የአክራሪ አግላይነት ፓለቲካ ጋር የተሳከረባቸው ማንም ስልጣን ፈላጊ ደንቆሮ እንደ ከብት በመንጋ የሚነዳው ማስብ የተሳነው የሰፈረባት የሰው ልጅ በአሰቃቂ ሁኔታ የሚገድለባት፤ ሀብትና ንብረት የሚቃጠልባት፣ ጽንፈኝነት የሰፋበት፣ የመሪዋን ኃውልት ያፈረሰች አደራ በላተኛ ክሕደት የተፈጸመባት ከታማ ሁናለች።
ሐረር የኢትዮጵያ ምስራቃዊ ፈርጥ የደጋጎቹ እንግዳ ተቀባዮች ሐራሪ፣ አደሪዎችና ብሌኖች የታላላቅ አሚሮችና ሡልጣኔቶች ብርቅየ ተናፋቂ ከተማ ሆና ሳለ ዛሬ የካሃዲዎች የነብሰ ገዳዮች የአረማውያን ዋሻ ሁናለች።
የምሥራቅ ጮራ፣ የበርበራ ገነት፣ የሰላም ማማ ፣ የፍቅር አውደማ፣ የልዑል ራስ መኮንን ግርማ፣ ሐረር እንኳን ሰው ጅብ የሚለምድባት ከተማ፤ ሰው አርደው የሰው ደም የሚጠጡ የአረማውያን ከተማ ሁናለች።
የማይሰርቅ የማይዋሸው የሐራሪ የአደሬው የብሌኑ፣ የሚስረቀረቅ ድምጽ፣ ውበት ከደም ግባት የተሰጣቸው የወይዛዝርቱ የፍቅር ከተማ ሐረር፤ ወይስ ዛሬ የመሪዋን ኃውልት የምታፈርስ፤ የታሪክ አሻራ የሚደመሰስባት፣ የሰው ሕይወት በግፍና አሰቃቂ በሆነ መልኩ የሚጠፋባት ንብረት የሚዘረፍባት አደራ በላተኛ የካህዲያን ከተማ ሐረር።
የ2011 የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ አሸናፊ መቐለ 70 እንደርታ ነገ አመሻሽ ላይ ከሜዳቸው ውጭ የኢኳቶርያል ጊኒው ካኖ ስፖርትስ አካዳሚን ይገጥማሉ። በተከታታይ ዓመት የፕሪምየር ሊጉን ዋንጫ ያነሱት እና ከዚህ ቀደም ከመከላከያ ጋር በአፍሪካ የክለብ ውድድሮች ላይ ልምድ ያላቸው አሰልጣኝ ገብረመድህን ኃይሌ ስለቡድናቸው እና ስለነገው ጨዋታው ሁኔታ ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ቆይታ አድርገዋል።
የተለየ ዝግጅት አልነበረንም። የተለመደው ዝግጅታችን እንዳለ ሆኖ ይህ የአህጉር ውድድር ነው፤ ከዛ በተጨማሪም ከሜዳ ውጭ የሚደረግ ጨዋታ እንደመሆኑ ከዚ ጨዋታ ነጥብ ይዘን በምንመለስበት አጨዋወት ላይ ነው ስንዘጋጅ የቆየነው። የሊግ እና የጥሎ ማለፍ ውድድር ሥነ-ልቦናዎች ይለያያሉ፤ ይሄ የደርሶ መልስ ውድድር ስለሆነ ከሜዳ ውጭ ጨዋታ ላይ ጥቅምህን አስከብረህ የምትጫወታቸው ጨዋታዎች ናቸው። ለዚ እንዲያግዘን ደግሞ ጥሩ ዝግጅት አድርገናል።
በዛ በኩል ምንም የተለየ ነገር የለውም። ቡድኑ ብዙ ጊዜ ያስቆጠረ አይደለም። በአጭር ግዜ የሃገሩን ሊግ ያነሳ ቡድን ነው። ከሥነ-ልቦናው ይልቅ ግን ቡድናቸው የተሰራው በወጣቶች ላይ ስለሆነ በእንቅስቃሴ እና የጨዋታውን ፍጥነት በመጨመር ሊያስቸግሩን ስለሚችሉ ለዚ ያግዘናል ያልነውን በቂ ቅድመ ዝግጅት አድርገናል። ከዛ ውጭ ልምዳችንንም እንጠቀማለን። በሃገር ደረጃም በክለብ ደረጃም ብዙ ልምድ ያላቸው ተጫዋቾች ስለሉን እነሱን ተጠቅመን ጥሩ ውጤት ይዘን ለመመለስ ጥረት እናደርጋለን።
እንደሚፈለገው አላገኝንም። በብዙ መንገዶች መረጃዎች ለማግኘት በርካታ ጥረት አድርገናል። ግን በቂ መረጃ ማግኘት አልቻልንም። ቪድዮዎች በዩትዩብ ፈልገን ያገኘነው በጣም ውስን ነው፤ እሱም ግልፅ የሆነ መረጃ አይደለም። በሌላ መንገድም መረጃ ለማግኘት ጥረት ብናደርግም እንደምንፈልገው ግን አላገኘንም። በአጠቃላይ ባየናቸው መረጃዎች ግን ቡድኑ በስሜት እና በተነሳሽነት እንደሚጫወት ለማየት ችለናል፤ ስለ ቡድኑ አጨዋወት መንገድ ግን መረጃ ለማግኘት አዳጋች ነው።
በውጤት ማስቀመጥ ከባድ ነው። በእንደዚ ዓይነት ውድድር ላይ የሜዳ ውጭ ጨዋታዎች ወሳኝ ስለሆኑ በጥንቃቄ ነው የምንጫወተው። በነገው ጨዋታ የቡድናችን ጥቅም ማስቀደም የሚችለው አጨዋወት ነው የምንመርጠው። በውጤት ደረጃ እንዲ ነው እንዲያ ነው ብለን የምናስቀምጠው ነገር የለም። በዚ ጨዋታ በቀጣይ በሜዳችን ለምናደርገው ጨዋታ ጥሩ የማለፍ ዕድል ይዘን ነው መቅረብ የምንፈልገው። ከቻልን ማሸነፍ፤ ጨዋታው ከከበደ ደግሞ አንድ ነጥብ ይዘን ለመመመስ ነው እቅዳችን።
ሜክሲኮ ውስጥ ጉዋላጃራ አቅራቢያ የሚገኘው የፓንክ ተኪላ ፋብሪካ ለሕዝብ ይዘጋል. ነገር ግን በተወሰኑ መጠጥ ቤቶች ውስጥ የሽርሽር ልምምድ ሊያገኙ ይችላሉ. © Tequila Patron
ጥሩ የሆኑ ብዙ የቱካይ ቡናዎች በአሜሪካኖች የተመሰረቱትን የቤሮን የንግድ ምልክት እና አሁን ኩሩ የሜክሲኮ ቴኳላ መለያ ናቸው. ለፓንቶን ተኪላ አፍሪካኖዶስ, በቲኩላ የትውልድ ቦታ ውስጥ ወደ ቢትሮን ጥራጥሬን መጎብኘት -ጃሊስሲ, ሜክሲኮ - ባንድ-ዝርዝር ህልም ነው.
ጥሩ ሙዚቃ አሪፍ ነው? በነዳጅ አውሮፕላኖች ውስጥ በተካተተ ምናባዊ ጉብኝት ውስጥ የፓርታን የፍራፍሬ ምርቶችን ማካተት ይችላሉ. በግለሰብዎ የሚሄዱ ከሆነ, ልምድዎ የሚጀምረው ከጓዱላጃራ በስተሰሜን ከሚገኙት ውብ ተራራማ አካባቢዎች ወደ ፓንሮን የእርከን ሀገር እና ጥራጥሬዎች ነው.
እዚህ, ጎብኚዎች የፓርታን የማጣራት ሂደትን ወደ ውስጣዊ እይታ ይመለከታሉ. አንደኛው ጉልህ እይታ ጡንቻዎች ጠንካራ የሆኑትን አሻንጉሊቶች ከጎረጎሮች ጋር ይመክራሉ. (ሁሉም ምርጥ ቴኳላዎች, እንደ ቢራተን, የተሰሩ ስኳር, ቀለም, ወይም ጣዕም ሳይጨምሩ ብቻ ነው የሚሰሩት.) ንጹህ ቴኳላ በአድሉ ላይ "100% agave" በጉራ ይባላል.)
የፓንክቱ ተኪላ የመጠጥ ጉብኝት ሌላ ገጽታ ጎላ ብሎ ጠለቅ ያሉ ጥልቀት ያላቸው ጥይቶች ናቸው. ለመጀመሪያ ጊዜ የተመጣው እርስዎ ስለ ተኳኳሊ-ላስቲክ ፈጣሪ ፊልም በሚመለከቱበት የቪዲዮ መታነት ነው. በኋላ ላይ, የፓርተርን የተለያዩ ጣዕም ያላቸው በርካታ ጣዕም ያላቸው ምግቦች አሉ. ጥቁር ሆቴላ ቴኳላ, እርቅ አረፍተ -ነገር እና ውስብስብ ባሩ- አኢጂ አረጅ ውስጥ ትገባላችሁ. በተጨማሪም በባህላዊው ታሆና (የድንጋይ ወለል) ዘዴዎች በእጅ የተሰራውን የፓርቶርን ሮካ ቴከላ እንዲሁም በጣም ግዙፍ የቅንጦት መስመርን ያንተን ግራንት ፓርተርን ትሞክራለህ . ከፓንሮን ሾው የቡና ተክል እና ጥራጥሬ ካምሬን በማንጎ, ብርቱካናማ እና ሎሚ ውስጥ ሊያውቁት ይችላሉ. የመጠጣትና የመጠጣት ስሜት መሰማቱ የተሻለ ነው.
የሻርት ብራንድ ሻይ ጉብኝት ታላቅ ቀን ነው. ነገር ግን በጣም ልዩ የሆነ ተሞክሮ ነው. በአልኮል ወይም ሆቴል ንግድ ውስጥ መሆን አለብዎት እና በግል ተጋብዘዋል. አለበለዚያ ጥራቱ ለእርስዎ ይዘጋል.
ያ መጥፎ ዜና ነው. የምስራች ዜና ደራሲው ፓትራሌን የቲኩላ ማድመሙን ተሞክሮ በዓለም ዙሪያ ለመጥሪያነት የሚያመጣ ፕሮግራም አዘጋጅቷል. እነዚህ የውሃ ቀዳዳዎች ባርኩ በሚፈልጉት የቲኩላ ዓይነት በሚታወቀው ባርከሮች ውስጥ ባርከሮች ያዘዙትን በሙሉ ነዳጅ ባርቤሎች ያገለግላሉ.
እነዚህ ቡና ቤቶች በመጠምዘዣዎች እና ጣፋጭነት በሚያሳይባቸው ኮክቴሎች ውስጥ የእራሳቸው ጠርሙስ ጣብላ ያገለግላሉ. ከጃስኮ የበለጠ በጣም ቅርብ ስለሆነ የፓርታን የምርት ማምረቻዎችን የሚፈጥሩ አንዳንድ ምርጥ ክፍሎችን እንመለከታለን.
በቴክሳስ ውስጥ ባለ አምስት ኮከብ ሆቴል ባርኩ ውስጥ በቴላኪ ላይ ልዩነት መኖሩ አያስገርምም. ይሁን እንጂ ሪት-ካርልተን, ዳላስ በተለይ ምግቡን እና መጠጡን በጣም አክብዶታል. በሆቴሉ ውስጥ በታዋቂው ፌሪ ሬስቶራንት እና በራታንሰን ባር በታዋቂው ቼፍ ዲን ፋርሚር ይመራዋል.
በባለሙን ባሮል ሥር የፕሮግራም ምረቃ መርሃ ግብር ፈጠራን የፈጠሩት የደንበኞቹን ድስት መርገጫዎች ያስመጣል. የድንገ ድባ መስመሪያ ውስጥ የራሱ ስሪት የተባለ የራሱን የስፖን አኔጅ ቲኩላ (ስፓንኛ) ተኪላ (ስፓይዝ) ይይዛል.
በሬክ-ካርልተን, ዳላስ የሚገኘው ቴኳላ አንድ ጥራቱ ከምሽቱ 6 ሰዓት ላይ ምሽት ላይ ይካሄዳል. ይሄ Tequila Vault (ከላይ የሚታየው) ይከፈታል. የጃፓን ሐኪም በመባል የሚታወቀው የሜክሲኮ ተወዳጅ የአቮካዶ ጣፋጭ ጎድጓዳ ሳህኖች (ቺኮች) በቢፑሮች ውስጥ የሚያልፍበት ጎድጓዳ ሣንቲም ሲደርሳቸው ሁሉም ሰው ይከማቻል.
የ Guacamologist ክስተት ከክፍያ ነፃ ነው. በእጃቸው የሆቴሉ "ተኩላኒ" ("ተክለሪ") ያለው የልምድ ልምምድ እና የእድሳት አጋጣሚ ነው. ይህ ስፔሻሊስት በሜክሲኮ ውስጥ በቲኩላ ኃላፊዎች የተረጋገጠ ሲሆን, ስለ ተኩላ ዘይቤዎች (እና አፈ ታሪኮች) ለመወያየት እና ዘይቤዎችን ለማቅረብ ዝግጁ ነው.
የኩይማን ደሴቶች ከጃስኮስ እና ከቲኩላላ ኩኪዎች በጣም ቅርብ ናቸው. ነገር ግን በካሪቢያን ደሴት በጣብያ የተጠለሉባት የካሪቢያን ደሴት እንዴት እንደሚፈቱ እያወቁ ከሆነ የዌስት ሪያን ግራንድ ካይማን ሰባት ሰባት ማይል የባህር ዳርቻ ያስተዋውቁ. የመዝናኛ ሥፍራዎች የቲቤላ ስፔሻሊስት የባርቤት ሎቢ ባር በፒተር ባርሌ መርሃ ግብር ውስጥ ኩሩ ተካፋይ ነው. እንዲሁም እቃዎችን በጠንካራ የ Seven Mile Beach, ልክ እንደ መርፌዎች, በአለቶች ላይ እና በ tequila ኮክቴሎች ውስጥ እንደተፈጠሩት.
ፕሮግራሙ እንዴት እንደሚሰራ ይኸውና. የመርከብ ባር ባንድ አንድ የሬሳ ዋጋ ያለው ባልደረባ ባልደረባ የብር ጌጣጌጥ ነው. የጃሊስካ የውሃ ማቀነባበር ለሦስት ወራት በኦክ ዛፎች ውስጥ ለስላሳ-ጥርት መንፈስ ያሳልፋል, ቴኳላ ወደ ዋልድ, ወርቃማ ወርቃማ ሪቮላ ይደርስበታል. ከዚያ በኋላ የዌስት ሪያን ግራንድ ካይማን ለብቻው ጥቅም ላይ የዋለው ተኪላ ተብሎ የሚጠራው የራሱ ጌጥ ሆኖ ተቆጥሯል. የመፀዳጃ ቤቱ (ቴኳላ) ከተዘጋጀው የቱኪላ ጥጥሮች ጋር ብቻ ሳይሆን የባሕሩ ክፍል (ከላይ የሚታየው) ይቀበላል.
የ Cat Boat እና የ Westin ሌሎች አሻንጉሊቶች በተፈጥሯዊው ተኩላ ላትቢነት ውስጥ እንደ ቅባት ጌጣጌጥ, ፓፓማ, ቻሪራስ እና ሌሎች የቱኪላ ኮክቴሎች ይደባለቃሉ. ለፓንብረን ብራንድ ታማኝ የሆኑ እንግዶች በካቦተር ወረቀት ላይ የብር, ሬፖዳ እና አሜንዮ ተክላካዎች በመቃኘት ላይ ናቸው. በተጨማሪም ባርል ስፕራይትን ለረጅም ጊዜ በባክቴሪያ ውስጥ ለሦስት ዓመታት በቫንች ፓርተን ቴኳላ ፓይራ ከብራቶር ጋር ያወዳድራሉ.
ዌስትሚን ግራንድ ካይማን ሴዌይ ሚል ቢች ሪሴርት እና ስፓይ, በ 2016 እስከ 2017 ከፍታ ላይ እንደገና የተስተካከለ እና ስለ ደሴቱ ፍጹም ዞን ሜይል ቢች ይፈልጉ.
ሳን ዲዬጎ በፀሐይ ቀንና በጸሐይ የተሞሉ ምሽቶች የታወቀ የፍቅር ከተማ ነው. በማዕከላዊው መሃል ከተማ, በማሪኒን, ማሪዮት ማርቲት ለሳን ዲዬጎ የምሽት ምሽት ክፍል ይሆናል. የሱኪላ ባር እና ፍሪጅ ኩላሊት የሱላማዊው የጨረቃ ቅርፅ ከደቡብ ካሊፎርኒያ በጣም ጥልቀት ያለው የቴኳላ ስፔሻሊስቶች አንዱ ነው. ጎብኚዎች የሚፈልጉ ከሆነ ከ Tequila ብዙ ሊማሩ ይችላሉ, ወይም በሚፈነጥቀው ብርሃኑ ላይ.
የቲኩላ ባር እና ፍሬን የፓርቶን ባሬን የቲኩላ መምረጥ ከሚያስመዘገቡት ከፍተኛ ደረጃዎች ውስጥ አንዱ ነው. በበርካታ የድንጋይ ጥፍሮች እና የጨው ጥፍጥ ወይንም በኩስታይ ውስጥ የተቀላቀለውን ይህን በባህላዊ የተሞሉ የኦክ-ኬስካይ ጣዕላዎችን መጨመር ይቻላል. አሞሌው በጋ ማርቲት እና በየቀኑ 'ሩታ' ላይ አንድ ልዩነት ይፈጥራል.
የመስክ ምርት- ንብረቱን በጥሩ ሁኔታ የሚጫወቱ ከሆነ ከአምስት በላይ ጥሰቶችን እዚህ መምረጥ ይችላሉ. አሞሌው በቴክላ የሚባሉ ጣብያዎች በረቂቅ በረራዎችን ያፈላልጋሉ, ስለዚህ የተለያዩ የፓርተን እና የፓን ሮን የተለያዩ ሮድ ዓይነቶች መመርመር ይችላሉ. የሶካል ህይወት አሁን ይፈልጋሉ? የቲኩላ ባር እና ፍሬል የፎቶ ማዕከሉን ይመልከቱ.
ለመጀመሪያ ጊዜ ለሜክሲኮ ከተማ ጎብኚዎች ታላቅ ሜክሲኮ ምግብ እና ቴኪላ ይጠብቃሉ. ይሁን እንጂ ብዙውን ጊዜ እነዚህ ዋና ዋና ካቶሊኮች በሚያስደስት ውበት, በሥነ ጥበብ መስክና በሥነ ጥበባት ነፍሳት በጣም ይደነግጣሉ. አራት ክፍሎች በሜክሲኮ ሲቲ ከተማ ከላይ የተጠቀሱትን ሁሉ መነሻ ያደረጉ ሲሆን አምስቲ ሚልስ ባር የኩክቤል ማረፊያ ነው. ከደካው ብራንድ ማምረቻው 300 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ልትገኙ ትችላላችሁ, ነገር ግን እዚህ ውስጥ ፓንሮን እና ሌሎች ተኩላዎችን በጥልቀት መቆፈር ይችላሉ.
ሃምሳ ሚልስ በቤት ውስጥ ባርደር ውስጥ በሚጠቀሙባቸው የብርቱካኪያ ዓይነቶች 50 ጂል, ወይም 1.7 አውን. ባር በበርካታ የፓኪላ አይነቶች የተጨመሩ በርካታ የቴኪላ ስያሜዎችን ያካትታል. አምሲቲ ሚልስ የቴኪሎሮ ( የቴኪላ ባለሙያ) በአንድ የካካ (የምርት ስም) የተዘጋጁ የተለያዩ የቴኪላ ዓይነቶች "ቀጥ ያለ" ጣዕም ያዘጋጃሉ. ታሜሶስ በሜክሲኮ ሲቲ ውስጥ በከፍተኛ ፍጥነት ያሳለፈ እና ያገለገለውን ፍሪዳ ካሃሎ እና ጄጄጄ ሪቫን ለማስታወስ የተዘጋጁትን የቡና ጣዕም ቅመሞች መጠየቅ ይችላሉ. ስለ ታላቁ አራት ዘመናዊ ሆቴል ሜክሲኮ ሲቲ እና ሃምሳ ሚልስ ባር ተጨማሪ ያግኙ.
በኒው ዮርክ ሲቲ የመጠጥ አዝማሚያዎችን ለመከታተል አይችሉም. ነገር ግን ሬንቶሪ በሚባለው የሬፉፕ ፓር ባር ላይ የተቀመጠው የቡድኑ ጣዕም በአካባቢያቸው ተወዳጅ ነው. በሜክሲኮ በሚገኘው የቢንዶን ማደያ ማእከላዊ ምግብ ቤት በርሜል ማምረቻ ቤት ውስጥ ብቻ የተሸፈነው ብራተን ቲኩላር (ማራሃንታን) አሻንጉሊት አሻንጉሊት (የኒው ዮርክ ማራቶን) ስዕላዊ እይታ (በሊንጠኛው የኒውዮርክ ሬነርሚር ሆቴል) ላይ የተሠራው ይህ የቤንች ማረፊያ ቤት ነው.
ሪዮንግ ማኮቨር የተባለ በፎርሜኒንግ ሮፕቶፕ የምግብ እና መጠጥ ዋና ዳይሬክተር ሮክ ማኮጋቨር, "እኛ በዲያስፖነር ጥራጥሬ በተቀላቀለ የብርሃን ቅስቀሳ (ዲዛይን) በቡርኖቹ የሚጠቀሙበት የአሜሪካ ዶሮ በሚጠቀሙበት ተመሳሳይ የዓሳ ዋንጫ ውስጥ ይህ ቴኳላ በጣም የተጣጣመ ነው.
የማጣራት የሎፕፎፕ መጠጦች የኒውሮፕስ ጣብያ ሁልጊዜ የፓርመር ባሌቄ / Tequila ን የሚያንጸባርቅ ኮክቴል አለው. በጋውጣ ላይ ያለው ማርጋሪታ በበጋው መንፈስን የሚያድስ በመሆኑ ክርቲንቲን ጭማቂ እና ጃላልፒ ይባላል. እንዲሁም ፕሮሴካን የፓርመር በርሜል ከ Tesecc ጋር ያገናኘው የፓፑፐርድ ስፓርከር, በዚህ ባር በሚያንጸባርቅ እይታ ላይ ይገኛል.
በጃሊስኮ ውስጥ የሚገኙት ቴኳላ ሃራልድራዎች ለረጅም ጊዜ ሲጓዙ በቆየው የጣሊያን የ 150 ዓመት ዕድሜ ላይ ለሚገኘው የሃኪየይድ አየር ማራኪነት ይገለገሉ. ነገር ግን እዚያ ለመድረስ ወደ ሜክሲኮ ከተማ መጓዝ, ወደ ጓዱላጃሃ ፕላኔቶች መለወጥ, ከዚያም ወደተዘጋጀው የቱቱላን መንደር ወደ ጥቁር ባቡር ወደ ቴኳላ ሃረሬራ የሚሄድ የቅንጦት ባቡር ላይ ለመዝለል ይጥራሉ.
ወደ ቤት በቅርብ ሌላ አማራጭ አለዎት. ወደ ጥቁር እና ውድ, ወደ ማሃውታን ብረት (እና የጃዝ ክለብ) ወደ ሮም, ብራንዲ እና ቲኩላ በመጠጣት ማለቅ ይችላሉ. መልካም እና ያልተሳካ ሁኔታ ለሃረደሬቱ ቴከላ ልዩ ስሜት አለው, እና ሙሉውን የሄሬራሬራ ጣዕም (ከላይ የሚታየው) በደስታ ያመጣልዎታል እና እርስዎን በመዝጋት ይራመዱዎታል. በጃሊስኮ ውስጥ ታሪካዊ የቲኩላ ሐይቅ የድንጋይ ወለል እያስተጓጉለ አይደለም, ግን የጉልበትዋን ፍሬዎች እየተጠጡ ነው, እናም የተለየውን የኒው ዮርክ ምሽት ያዝናኑ. ¡ቪቫ ቴኩላ!
የአዲስ አበባ እና የፊንፊኔ ዙሪያ የኦሮሚያ ልዩ ዞን የተቀናጀ ማስተር ፕላን ተግባራዊ ይደረጋል መባሉን ተከትሎ ከአንድ ዓመት ከስድስት ወር በኋላ በተለያዩ የኦሮሚያ ክልል ከተሞች ያገረሸው ተቃውሞ ዛሬም ቀጥሎ መዋሉን የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ዋና ጸሐፊ አቶ በቀለ ነጋ ለአሜሪካ ድምጽ ተናገሩ፡፡የመንግሥት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ሚኒስትር አቶ ጌታቸው ረዳ ለሰጡት አስተያየትም ምላሽ ሰጥተዋል፡፡
የአዲስ አበባ እና የፊንፊኔ ዙሪያ የኦሮሚያ ልዩ ዞን የተቀናጀ ማስተር ፕላን ተግባራዊ ይደረጋል መባሉን ተከትሎ ከአንድ ዓመት ከስድስት ወር በኋላ በተለያዩ የኦሮሚያ ክልል ከተሞች ያገረሸው ተቃውሞ ዛሬም ቀጥሎ መዋሉን የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ዋና ጸሐፊ አቶ በቀለ ነጋ ለአሜሪካ ድምጽ ተናገሩ፡፡ የመንግሥት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ሚኒስትር አቶ ጌታቸው ረዳ ለሰጡት አስተያየትም ምላሽ ሰጥተዋል፡፡
የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ዋና ጸሐፊ አቶ በቀለ ነጋ፤በትናንትናው ዕለት ለአሜሪካ ድምጽ ሬዲዮ ቃለ ምልልስ የሰጡትን የመንግሥት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ሚኒስትር አቶ ጌታቸው ረዳን ንግግር አንስተው፤"የመንግሥት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ሚኒስትር አቶ ጌታቸው ረዳ ወክለው የተናገሩት በአንድ ወገን ብቻ የደረሰውን ጥፋት ነው፡፡ በጸጥታ ኃይሉ ላይ ብቻ የደረሰውን በማጉላት፣የሟቾች ቁጥር 50 ተጠግቶ እያለ ያንን ሳይናገሩ ማለፋቸው በጣም ነው ያሳዘነን፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ መንግሥት ለዚህ ጉዳይ መሳሪያ ይዞ በንፁሃን ተማሪዎች ላይ መተኮሱ አግባብ እንዳልሆነ ምንም ያሳዩት ፍንጭ ሳይኖር፣ይብስ ብሎ በዛቻና እንደተለመደው ሰዎችን ማስፈራራትና መግደል መፍትሔ ይኾናል ብለው ማሰባቸው እጅግ በጣም አሳዝኖናል፡፡"ብለዋል፡፡
በተጨማሪም "መንግሥት ወደ ዋናው የሕዝብ ጥያቄ ከመሄድ ይልቅ የቀረበውን ጥያቄ ‹ጸረ ሰላም ነው› በሚል ፍረጃ ውስጥ ነው የሚገባው፡፡" ብለዋል፡፡ አያይዘውም መንግሥት እየኾነ ያለው ነገር እውነት ነው? ወይስ እውነት አይደለም? ይሄ ችግር ደርሷል? አልደረሰም? ሕገ መንግሥታዊ የመብት ጥያቄ ነው? አይደለም? የዴሞክራሲና ሰብዓዊ መብት መጣስ ጥያቄ ነው፣ አይደለም? በሚል ሊመረምር ፈቃደኛ እንዳልኾነ ገልጸው "አትናገሩ ነው በቃ" ብለዋል፡፡
በዛሬው ዕለት ስለተፈጠረው ኹኔታም አለኝ ያሉትን መረጃ ጠቅሰው ሲናገሩ፤"በነጆ አካባቢ ሰላማዊ ሰልፎች እና የተቃውሞ ሰልፎች ነበሩ፡፡ አንድ ሰው መሰለኝ የጤና ባለሞያ ሞቷል፡፡ ሆስፒታሎች በቁስለኞች ተጨናንቀዋል፡፡በደምቢ ዶሎና በመቀናጆ ምዕራብ ሸዋም እንደዚሁ አልፎ አልፎ ሰላማዊ ሰልፎች እተካሄዱ ነው፡፡ በዳሌ ዋበራና በተለያዩ ቦታዎች ሰላማዊ ሰልፍ ሲካሄድ መንግሥት አሁንም ሰራዊት አሰልፏል፡፡የሚገርመው ሳተላይት ቴሌቭዥን የሚያዩበትን ዲሽ ወታደሩ ከጣሪያ ላይ እያወረደ ይወስዳል የሚል መረጃ ነው ያለን፡፡” ብለዋል፡፡
አያይዘውም፤"መንገደኛ እየተደበደበ ነው፣በሰላም ወጥቶ መግባት አልተቻለም፡፡ መደብደብ ነው፣ ተኩሶ መግደል ነው፡፡ አሁን ለምሳሌ ደንቢዶሎ ላይ የተገደለው ሰውዬ ከቤቱ ተጠርቶ ነው መንገድ ላይ የተገደለው፡፡መንግሥት ጉዳዩን እንደዚህ ዐይነት አስከፊ ወደኾነ ኹኔታ ላይ እየወሰደው ነው ያለው፡፡ መንግሥት ከዚህ ድርጊት በመቆጠብ ወታደሮችን ከሰላማዊ አካባቢዎች በማስወጣት ሕዝቡ ሰላም እንዲፈጥር መንገድ መክፈት አለበት እንጂ ይሄንን ርምጃ ትክክል ነው ብሎ የሚቀጥል ከኾነ፤ ለሚመጣው ችግር ኃላፊነት መውሰድ ይኖርበታል"ብለዋል፡፡
ዘመቻው ጥቅምት 03/2013 ዓ.ም የተካሄደ ሲሆን የበረሀ አንበጣው በደረሱ ሰብሎች ላይ ተጨማሪ ጉዳት እንዳያስከትልም ከ350 በላይ በጎ ፍቃደኞች በዩኒቨርሲቲው በተዘጋጀላቸው ሰባት የህዝብ ማመላለሻ አውቶብሶች ወደ ቀወት ወረዳ በመጓዝ ነው ሰብል የማንሳት ተግባር ያከናወኑት፡፡
የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ የመረጃ አስተዳደርና ትንተና ስርአት ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተርና የዘመቻው ግብረ ኃይል አስተባባሪ ታምራት ቸሩ (ዶ/ር) የበረሀ አንበጣ መንጋው በክልላችን በሰሜን ሸዋ ዞን በተወሰኑ ወረዳዎች እየተስፋፋ በመምጣቱ በአርሶ አደሩ ሰብል ላይ ከፍተኛ ውድመት እያደረሰ ይገኛል ብለዋል፡፡ ጉዳቱ ከዞንና ከክልል አልፎም የሀገር ስጋት እየሆነ በመምጣቱና በአርሶ አደሩ ብቻ ችግሩ የሚቀረፍ ባለመሆኑ የሁሉንም አካላት እርብርብን የሚፈልግ ነው ብለው ከዩኒቨርሲቲው ኮሚኒኬሽን ዳይሬክቶሬት ጋር በተደረጋ የጋራ የማስተባበር ስራ እንደ ዩኒቨርሲቲ የመጀመሪያ ዙር የበጎ ፍቃድ ዘመቻ አዘጋጅተን በሰሜን ሸዋ ዞን ቀወት ወረዳ ጉዞ ለማድረግ ችለናል ሲሉ ተናግረዋል፡፡ አርሶ አደሩ የደረሱ ሰብሎችን መሰብሰብ በሚጀምርበት ወቅት ሰብሉ በአንበጣ መንጋ እየወደመበት ይገኛልም ነው ያሉት፡፡
የአርሶ አደሩን ህይወት መታደግ ማለት የራስን ህይወት መታደግ ማለት ነው ያሉት አስተባባሪው የአርሶ አደሩ ህይወት አደጋ ላይ ነው ማለት የከተማው ነዋሪም የመኖር ህልውናው አደጋ ላይ እንደሆነ መረዳት ተገቢ ነው፡፡ የደረሱ ሰብሎችን የማንሳት ዘመቻው የደብረብርሃን ከተማ ወጣቶችንም በማሳተፍ የተካሄደና በአጭር ጊዜ የታቀደ ቢሆንም ውጤታማ እንደነበርና በአንድ ጊዜ ብቻ የሚያበቃም እንዳልሆነ ታምራት ቸሩ (ዶ/ር) ተናግረዋል፡፡
የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ የጥናትና ምርምርና ማህበረሰብ አገልግሎት ም/ፕሬዝዳንት አልማዝ አፈራ (ዶ/ር) ለሚከሰቱ ማህበረሰባዊ ቀውሶች ዩኒቨርሲቲዎች በእውቀታቸው ማህበረሰቡን ከችግርና ከድህነት ማላቀቅ አንዱ ተግባራቸው ነው ብለዋል፡፡ በአሁኑ ሰዓትም የበረሀ አንበጣ መንጋ በአርሶ አደሩ ሰብል ላይ እያደረሰ ያለውን ውድመት ለመከላከል ከሚወሰደው ጊዜያዊ የመፍትሄ እርምጃ በተጨማሪ ወደፊት በዘላቂነት በጥናትና ምርምር ምላሽ መስጠት ያስፈልጋል ነው ያሉት፡፡ አርሶ አደሩ ያጋጠመው የአሁኑ ችግር ለዩኒቨርሲቲዎች መነሻ እንደሚሆናቸውና የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲም የቤት ስራው አድርጎ እንደሚሰራበት ተናግረዋል፡፡
የሰሜን ሸዋ ዞን ግብርና መምሪያ ኃላፊ ወ/ሮ መሰረት ሀይሌ በበኩላቸው የበረሀ አንበጣ መንጋ በሰሜን ሸዋ ዞን ቀወት ወረዳ ከመስከረም 24/2013 ጀምሮ መታየቱንና በዞኑ አቅም የመከላከል ስራ ሲሰራ መቆየቱን ተናግረው መንጋው በአርሶ አደሩ ሰብል ላይ እያደረሰ ያለውን ውድመት ለመቀነስና ለማጠፋት በአርሶ አደሩ አቅም የሚቻል ባለመሆኑ በመንግስት በኩል ኬሚካል የመርጨትና ማህበረሰቡን በማደራጀትም የደረሱ ሰብሎችን ከማሳ ላይ ለማንሳት ጥረት እየተደረገ እንደሚገኝ ተናግረዋል፡፡
ኃላፊዋ አያይዘውም አሁን ባለበት ሁኔታ በ9 ወረዳዎች 24 ቀበሌዎችን የሸፈነው የአንበጣ መንጋ 11 ሺህ ሄክታር መሬት ላይ ጉዳት በማድረሱ 76 በመቶ በሰብል ላይ ውድመት አድርሷል ብለዋል፡፡ በአሁን ሰዓት ሰብላቸው እየተነሳላቸው የሚገኙት አርሶ አደሮች ግማሽ መሬታቸው የሚሆነው በአንበጣ መንጋው የወደመባቸው መሆናቸውንም ተናግረዋል፡፡
ከባለሃብቶች ጀምሮ ሁሉም የዞኑ ተቋማትና አጎራባች ወረዳዎች ጭምር ድጋፍ እያደረጉ እንደሚገኙ የገለጹት ኃላፊዋ ከተባበርን አርሶ አደሮቻችንን መታደግ እንችላለን ነው ያሉት፡፡ በቀወት ፣ በሸዋሮቢት፣ በአጣዬ፣ በረኸት ወረዳዎች ላይ መረባረብ ማለት እንደ ሀገር የተጋረጠብንን አደጋ መመከት መሆኑን ተገንዝበን ዳር ቆሞ ከመተቸት ከመንግስት ጎን በመሆን አርሶ አደሩን እናግዝ ሲሉ ጥሪ ያቀረቡት ኃላፊዋ የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ ከዞኑ ግብርና መምሪያ ጎን ሆኖ ሰራተኛውን በማሰለፍ ቦታው ድረስ ሄዶ ለሰራው ስራ ዝቅ ብዬ ምስጋና ላቀርብ እወዳለሁ ሲሉ ወ/ሮ መሰረት ኃይሌ ተናግረዋል፡፡
በሰብል የማንሳት ዘመቻው ተሳታፊ የነበሩትና በደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ በተለያዩ ሙያዎች በማገልገል ላይ የሚገኙት አቶ ፈለቀ አሰፋ እና አቶ አበረ ወንድሙ የበረሃ አንበጣ መንጋው በአርሶ አደሩ ሰብል ላይ እያደረሰ ያለውን ከፍተኛ ውድመት በቶሎ ማክሸፍ ካልተቻለ እንደ ሀገር በሚኖረው ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴዎች ላይ ከፍተኛ ተጽእኖ ማሳደሩ የማይቀር ነው ብለዋል፡፡ የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲም እንደዚህ አይነት ፕሮግራም አዘጋጀቶ አርሶ አደሩን ለመደገፍ እያደረገ ላለው ጥረት አድናቆታቸውን ገልጸው ሁሉም አካል ርብርብ በማድረግ እንደ ሀገር የተጋረጠውን አደጋ መመከት ያስፈልጋል ብለዋል፡፡
የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ የአካዳሚክ ምክትል ፕሬዝዳንት ደረጀ አንዳርጌ (ዶ/ር) በበኩላቸው በመዝጊያ ንግግራቸው የበረሃ አንበጣ በህዝባችን ላይ እያደረሰ ያለውን ውድመት የመከላከል ስራ የዩኒቨርሲቲ ማህበረሰብ ስራ ብቻ ሳይሆን የሁሉም ዜጋ የውዴታ ግዴታ በመሆኑ እርብርብ ሊያደርግ ይገባል ሲሉ ተናግረዋል፡፡
የቀወት ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ኤሊያስ በፕሮግራሙ መዝጊያ ንግግራቸው በቀወት ወረዳ በተከሰተው የበረሃ አንበጣ መንጋ በአርሶ አደሩ መሬት ላይ እየደረሰ ያለውን የሰብል ውድመት ተገንዝባችሁና የችግሩ ህመም ተሰምቷችሁ ከደብረብርሃን ድረስ ተጉዛችሁ አቧራውን፣ ጸሃዩንና ድካሙን ችላችሁ ዋጋ ለከፈላችሁ የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ አመራር አካላት፣ ሰራተኞችና መምህራን ሁላችሁም በወረዳው መንግስትና ህዝብ ስም ልትመሰገኑ ይገባል ብለዋል፡፡
በቀወት ወረዳ ራሳ ቀበሌ ልዩ ስሙ ሰፊ በረት ነዋሪ የሆኑት አርሶ አደር የሺ ዳኝ ጎሽሜ ሁለት ቀላድ ተኩል መሬት ማሽላ በአንበጣ መንጋው ወድሞብኛል ብለዋል፡፡ የሌሎች የአምሰት አርሶ አደሮች ያገዳ ሰብል ጎን ለጎን አብሮ ወድሟል ሲሉም ነው የተናገሩት፡፡
አርሶ አደር ሉሉ ሙልነህ በበኩላቸው ጤፍና ማሽላ እንደወደመባቸው የተናገሩ ሲሆን ሰፊ በረት፣ ቡራይ በረትና ጠዲቻ ተብለው በሚጠሩ ሶስት ጎረቤታማች ቀበሌዎች አርሶ አደሩ በሰብሉ ላይ ከፍተኛ ጉዳት ደርሶበታል ብለዋል፡፡
መቼም ፍልስፍና እንደሚባለው ቃል በበጎም ሆነ በክፉ በተደጋጋሚ የሚነሳ የጥበብ ዘርፍ የለም ቢባል ማጋነን አይሆንም፡፡ ፍልስፍናን አንዳንዶች ከእብደት ጋር፣ ሌሎች ደግሞ ከአፈንጋጭነት ጋር ያያይዙታል፡፡ በርግጥ ፍልስፍናዊ አፈንጋጭነት ከማህበረሰብ ፍልስፍና ተለይቶ በግለሰባዊ ፍልስፍና የመመራት ውጤትና መገለጫ መሆኑ የሚያጠያይቅ አይደለም፡፡
በተመሳሳይ “በብዙ እብዶች መካከል የሚገኝ አንድ ጤነኛ እንደ እብድ ይቆጠራል!” እንዲሉ፤ ብዙዎች የአንድን ጉዳይ ትክክለኝነት በአመክንዮ ሳያረጋግጡ በስሜት፣ በሃማኖታዊ አስተሳሰብና በማህበረሰብ ፍልስፍና ብቻ ተነድተው እውነት ነው ብለው የተቀበሉትን ጉዳይ በግለሰባዊ አመክኗዊ ፍልስፍና የሚመራው ፈላስፋ፣ ሀሰት መሆኑን ገልጾ በመቃወም ራሱ የሚያምንበትን ፍልስፍና ማራመዱን የሙጥኝ ካለ፣ እንደ እብድ መቆጠሩ የማይቀር ነው፡፡ በርግጥም በፍልስፍና ታሪክ የምናውቃቸው ታላላቅ የዓለማችን ፈላስፎች፣ በራሳቸው መስተሃልይ በመመራት በኖሩበት ዘመን በነበረው ማኅበረሰብ ያልታሰበውን ቀድመው በማሰባቸውና በጭፍን ሲወርድ ሲዋረድ የመጣውን ቱባ ማህበረሰባዊ እሴት መሰረት በማናጋታቸው አፈንጋጭና እብድ ተብለዋል፤ ከማህበረሰቡ ተገልለዋል፣ ከቀዬያቸው ተሰደዋል፣ በድንጋይ ተወግረዋል፤ በመርዝም እንዲሞቱ ተፈርዶባቸዋል፡፡ ምንም እንኳ ፍልስፍና፣ አፈንጋጭነትና እብደት ከፍልስፍና ጋር የሚገናኙበት መንገድ ቢኖርም ፍልስፍናን፣ አፈንጋጭነትንና እብደትን አንድና ተመሳሳይ አድርጎ መውሰድ ጉልህ ስህተትን መፈጸም ይሆናል፡፡
ብዙዎች ይህን ስህተት የሚፈጽሙት ደግሞ ስለፍልስፍና ምንነት ያላቸው ግንዛቤ በመዛባቱ ምክንያት ነው፡፡ ለዚህ ነው በዛሬው ጽሁፌ ስለፍልስፍና ትክክለኛውን ግንዛቤ ለማስጨበጥ የወሰንኩት፡፡ ፍልስፍና ያለምንም ውጪያዊ ግፊት በግለሰቡ ውስጣዊ ተነሳሽነት (Curiosity) ብቻ ገንፍሎ የሚወጣ ተፈጥሮአዊ የእውቀት ጥማት ወይም ጉጉት ነው፡፡ ይህም ስለ ራስ ማንነትና ምንነት፣ ስለ ዓለም አፈጣጠር፣ ስለ ውበት፣ ስለእውቀት፣ በአጠቃላይ የሰው መስተሃልይ (mind) ስለሚያመላልሳቸው የሚታዩና የማይታዩ ነገሮች ህልውና፣ አመጣጥ፣ ምንነት፣ አሰራርና ፍጻሜ የመጨረሻው እውነት ላይ ለመድረስ የሚደረግ ውስጣዊ ትግል ነው፡፡ ይህ ውስጣዊ ትግል የቀለም፣ የዘር ወይም የቋንቋ ልዩነት ሳይገድበው አእምሮ በተሰጣቸው የሰው ልጆች ሁሉ ውስጥ በተለያየ ደረጃ የሚገኝ ነው፡፡ ይህንንም ዑደት ከህጻናት ባህርይ መረዳት ይቻላል፡፡
የማህበረሰቡን ወግና ባህል ጠንቅቀው የማያውቁ ህጻናት አእምሮአቸው ውስጥ የሚመላለሰውን ጥያቄ መልስ ለማወቅ ካላቸው የተነሳ ብቻ ያለምንም ፍርሃትና ይሉኝታ አውጥተው እንደሚጠይቁ ሁሉ ፍልስፍናን የህይወታቸው መንገድ ያደረጉ ግለሰቦችም ማንኛውም ዓይነት የፖለቲካ፣ የባህል ወይም የሃይማኖት አስተሳሰብ ሳይገድባቸው ነጻ ሆነው አእምሮአቸው ላቀረበላቸው ጥያቄ የመጨረሻውን እውነተኛ መልስ ለማግኘት የሚጠይቀውን መስዋዕትነት ሁሉ ይከፍላሉ፡፡ በሌላ በኩል የሚነሳባቸውን መሰረታዊ ጥያቄ ዋጋ ቢስ አድርጎ በማሰብ ወይም ለጥያቄው አንድ የመጨረሻ እውነተኛ መልስ አይኖረውም ብሎ በማመን፣ ወይም ለጥያቄው በተለምዶ የሚሰጠውን ምላሽ እንደ እውነተኛ መልስ በመቁጠር የተነሳውን ውስጣዊ ጥያቄ ችላ የሚሉ ሰዎች በተፈጥሮ ያገኙትን የፍልስፍና ዝንባሌ ስለሚያደበዝዙት ወደ ፍልስፍና መንገድ ለመግባት ወይም የመጨረሻው እውነት ላይ ለመድረስ የሚኖራቸው ጉጉት በእጅጉ አነስተኛ ይሆናል፤ ሲከፋም እንደሰው እስካለማሰብ ሊያደርሳቸው ይችላል፡፡ በአንጻሩ ደግሞ በተፈጥሮ የተገኘን የፍልስፍና ዝንባሌን በፍልስፍና ትምህርት ወይም በልምምድ በማዳበር ላቅ ወዳለ የፍልስፍና ደረጃ ማሸጋገር ይቻላል፡፡
ፍልስፍና ከሚመልሳቸው መልሶች ይልቅ የሚጠይቃቸው ጥያቄዎች ይበልጥኑ ዋጋ ይኖራቸዋል፡፡ በፍልስፍና ማንኛውንም ዓይነት ጥያቄ በየትኛውም የጥልቀት ደረጃ መጠየቅ ይቻላል፡፡ ነገር ግን ሁሉንም ጥያቄዎች ያነሳው ፈላስፋ፣ ጥያቄዎቹን ሙሉ በሙሉ በአጥጋቢ ሁኔታ እንዲመልስ አይገደድም፤ ይልቁን እያንዳንዱ ፈላስፋ ካመላለሳቸው ጥያቄዎች መካከል አንዳንዶቹን ሙሉ በሙሉ፣ ሌሎቹን ደግሞ በከፊል በራሱ አተያይ ሊመልስ ወይም ደግሞ አንዱ ፈላስፋ ያነሳቸውን ጥያቄዎች ሌሎች ፈላስፎች ሊመልሷቸው ይችላሉ፡፡ ይሁን እንጂ በፍልስፍና ለሚነሱ ጥያቄዎች በአንድ ፈላስፋ የተሰጡ መልሶችን የመጨረሻና ብቸኛ እውነት ብለን በእርግጠኝነት ልንቀበል አይገባም፤ የተሰጠውን መልስ እውነትነት ለማረጋገጥ ተጨማሪ ጥያቄዎችን ልናከታትል እንጂ! በዚህ ምክንያት ነው እንግዲህ ፍልስፍና በማያቋርጥ የጥያቄዎች ሰንሰለት የተመሰለውና መሰረታዊ የፍልስፍና ጥያቄዎች በየዘመናቱ እንደ አዲስ እንዲነሱ ምክንያት የሆነው፡፡ ፍልስፍና ለመሰረታዊ ጥያቄዎች መልስ የሚሰጠው በትክክለኛ የአስተሳሰብ ቀመር (Logic) ላይ ተመስርቶ ነው፡፡ የትክክለኛ አስተሳሰብ መርህ ደግሞ አመክንዮ (reason) ነው፡፡ በምክንያታዊነት የሚመራ ሰው የአስተሳሰብ ህጸጽን (Fallacy) ለመቀነስ ብሎም ለማስወገድና ውሳኔዎቹን ሁሉ በሰላ አስተሳሰብ (critically) መዝኖ ለማስተላለፍ አቅም ይኖረዋል፡፡
ይህ አቅም ነው ፈላስፎችን ከእውነተኛ አስተሳሰብ ያፈነገጠ ሃሳብን ወይም ድርጊትን በጭራሽ እንዳይታገሱና በቀጥታም እንዲተቹ የሚያስገድዳቸው፡፡ ፍልስፍና አንድን እውነት በራሱ ፈትሾ ካልደረሰበት በቀር ፈጽሞ አይቀበልም፡፡ ፍልስፍና ሰዎች ለአንድ ውሳኔ ምክንያት ነው ብለው ያቀረቡትን ሁሉ እንደ ተገቢ ምክንያት ላይወስደው ይችላል፤ ምክንያቱም ግለሰቦቹ የእውነተኛ አስተሳሰብ ቀመርን የማይከተሉ ከሆነ ድምዳሜያቸው ከስሜታዊነትና ከጋርዮሽ ፍልስፍና ወይም ከይሉኝታ፣ ከባህላዊና ሃይማኖታዊ እስተሳሰቦች ተጽዕኖ ነጻ ላይሆን ስለሚችል ነው፡፡ ፍልስፍና የአንድ ርዕዮተ ዓለም አገልጋይ ሳይሆን ሁሉም ሃሳቦች የሚገለጹበት የጋራ መሳሪያ ነው፡፡ ፍልስፍና የራሱ የሆነ አንድ አቋም (position) የለውም:: በዚህም ምክንያት ፍልስፍና የራሱን ሳይሆን የተጠቃሚውን ግለሰብ የእምነት ፈለግ ተከትሎ በምክንያታዊነት ብርሃን እየተመራ የሚጓዝ ብርቱ የሃሳብ ባቡር ነው፡፡ ለምሳሌ ስለዓለማትና በውስጣቸው ስለያዟቸው ነገሮች ምንነትና የትመጣነት ዙሪያ የሚነሱ ዲበአካላዊ (metaphysical) ጥያቄዎች መልስ የሚሰጡ የተለያየ ዓይነት እምነት ያላቸው ፈላስፎች፣ ሁሉም ፍልስፍናን የሃሳባቸው ማስኬጃ መሳሪያ አድርገው ይጠቀሙበታል፡፡
ለምሳሌ እንደ ቶማስ አኳይናስና፣ ቅዱስ ኦገስቲንና አንሰልምና ፓሊ የመሳሰሉ የመካከለኛው ዘመን ፈላስፎች በፈጣሪ ህልውና የሚያምኑ (Theist) ፈላስፎች ሲሆኑ ለዚህች ዓለም ፈጣሪ፣ አስገኚ፣ መጋቢ አላት የሚለውን እምነታቸውን ትክክለኛነት ለማረጋገጥ ፍልስፍናን ተገልግለውበታል፤ የነርሱ ተከታዮችም እንዲሁ፡፡ በተቃራኒው በፈጣሪ መኖር የማያምኑ (Atheist) አቋም ያላቸው ፈላስፎችም ሆኑ የፈጣሪ መኖርም ሆነ አለመኖር ሊታወቅ ወይም ሊረጋገጥ አይችልም የሚል እምነት ያላቸው ግኖስቲክ (Agnostic) ፈላስፎች የዚሁ እምነታቸውን ትክክለኛነት ለማረጋገጥ ፍልስፍናን በተመሳሳይ ሁኔታ ይገለገሉበታል፡፡ ፍልስፍና ለሚያጠነጥንበት ርዕሰ ጉዳይ ወሰን ወይም ድንበር (boundry) የለውም፡፡ ፍልስፍና በሁሉም የጥበብና የዕውቀት ዘርፎች ውስጥ ታላቅ ስፍራ አለው፡፡ ከልዩ ልዩ የዕውቀት ዘርፎች ቀዳሚ እንደመሆኑ መጠን ፍልስፍና ለሌሎች ዘርፎች መነሻ ወይም አባት ነው ማለት ይቻላል፡፡ ፍልስፍና መነሻ ብቻ ሳይሆን ሌሎች የእውቀትና የጥበብ ዘርፎች እንዲዳብሩ፣ እንዲያብቡና እንዲያፈሩ የሚኮተኩት፤ ለሁሉም በሚሰጠው የሰላ ትችት፣ ዘርፎቹ ድክመቶቻቸውን እንዲመለከቱና ለተሻለ እውነት እንዲተጉ የሚቀሰቅስ ንቁ አሰልጣኝ ነው፡፡
በተጨማሪም ፍልስፍና ባሉት መሰረታዊና ተግባራዊ ቅርንጫፎች ማለትም በሃይማኖት፣ በፖለቲካ፣ በሳይንስ፣ በኪነጥበብ፣ በትምህርት፣ በቋንቋ፣ በምጣኔ ሃብት፣ በባህል፣ በስነምግባር፣ በስነውበት፣ በለውጥ (በልማት) እንዲሁም በሞትና ህይወት ወዘተ ላይ ለየት ያሉና እጅግ ጠቃሚ ጥታቄዎችን የሚያነሳና አዲስ ዓይነት ምልከታ እንዲኖራቸው የሚቆሰቁስ ነው፡፡ ምንም እንኳ ፍልስፍና ግላዊ አስተሳሰብ ነው የሚለው ሃሳብ በፍልስፍና ባለቤትነት ላይ የበላይነት ቢኖረውም ፍልስፍና ሁልጊዜ ግላዊ ነው የሚል መደምደሚያ ላይ መድረስ ግን ስህተት ይሆናል፡፡ የአንድ ሰው የግል ፍልስፍና በጊዜ ሂደት ተቋማዊ ወይም ማህበረሰባዊ ሊሆን ይችላል፡፡ እንደ ዲሞክራሲ፣ ካፒታሊዝምና ሶሻሊዝም ያሉ በርካታ ፖለቲካዊና ምጣኔ ሃብታዊ ፍልስፍናዎች መነሻ ምንጮቻቸው ግላዊ ፍልስፍና (individualistic Philosophy) ሲሆን ባለንበት ወቅት ግን ሀገራዊ ወይም ማህበረሰባዊ ፍልስፍናዎች ሆነዋል፡፡ በሌላ በኩል ወርቃማው ህግን የሚመስሉ የስነ-ምግባር ፍልስፍናዎች መነሻቸው ሃይማኖት ወይም ባህል (Communal Philosophy) ሊሆን ይችላል፡፡ በርግጥ አንዳንድ ሰዎች ፍልስፍና አስተሳሰብ ነው በሚል የፍልስፍናን ትርጉም አስፍተው በመመልከት የማንኛውም ግለሰብ፣ ተቋም ወይም ማህበረሰብ አስተሳሰብ፣ እምነት (belief)፣ እሴት (value) ሁሉ ፍልስፍና ነው ይላሉ፡፡
ይሁንና በበርካታ ግለሰቦች፣ ተቋምና በማህበረሰብ ውስጥ ያለው ፍልስፍና በቡድን እምነት (dogma) ተጽዕኖ ውስጥ የወደቀ በመሆኑ በሰላ አስተሳሰብና በምክንያታዊነት ሚዛን ያልተቃኘ እንዲሁም ለትችት ዝግ የሆነ ነው፡፡ ለትችት ወይም ለለውጥ ክፍት ያልሆነ አስተሳሰብ ደግሞ የፍልስፍና ዋነኛ መገለጫዎች ስለማይታዩበት መደቡ ከፍልስፍና ወገን አይደለም ማለት ነው፡፡ ፍልስፍና ትምህርት ቤት ገብተው በዘርፉ በሰለጠኑ የተማሩ ባለሙያዎች (professional philosophers) ወይም በተፈጥሮ ብርቱ የፍልስፍና ዝንባሌ ባላቸው ግለሰቦች ሊካሄድ ይችላል፡፡ በመጨረሻም አንድን የጥበብ ስራ ፍልስፍና ነው ለማለት ከሚያበቁን መስፈርቶች አንዱ፣ ፍልስፍናው በፅሁፍ መቅረቡ ነው የሚል የሙግት ነጥብ ይዘው የሚቀርቡ ሰዎች አይጠፉም፡፡
ይሁንና ፍልስፍና በጽሁፍ ወይም በቃል ሊቀርብ እንደሚችል መገንዘብ ይገባል፡፡ እንደ ኢትዮጽያ ባሉ ባህላቸው ሃይማኖታዊ እሴቱ የሚያመዝንባቸው ወይም የስነ-ጽሁፍ ባህላቸው ያልዳበረ ሃገሮች፣የግለሰቦችን ፍልስፍና በጽሁፍ የማስቀረት ባህላቸው በእጅጉ ደካማ በመሆኑ፣ በርካታ ፍልስፍናቸው በቃላዊ - በቅኔ፣ በተረት፣ በዘይቤ፣ በምሳሌያዊ አነጋገሮች፣ በወጎች እና በመሳሰሉት የሥነ-ቃል ዘርፎች አማካኝነት ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ ኖሯል፤ ይተላለፋልም፡፡ በዚህም የተነሳ ነው በእንደዚህ ዓይነት ማህበረሰብ ውስጥ በርካታ ፍልስፍናዎች የጋርዮሽ (communal) መስለው የሚታዩት ወይም መጀመሪያ ፍልስፍናውን ያመነጨው ግለሰብ ማንነት የማይታወቀው፡፡ ግለሰባዊ የስነ-ጽሁፍ ባህላቸው በእጅጉ ከዳበረ ማህበረሰብ ውስጥ የወጡ ፈላስፎች፣ ሃሳባቸውን በቀጥታ በጽሁፍ ሊያሰፍሩ ካልሆነም ተማሪዎቻቸውና ተከታዮቻቸው ፍልስፍናቸውን በፈላስፎቹ ስም ጽፈው እንዲተላለፍ ሊያደርጉ ይችላሉ፡፡
I. ትርጉም እዚ ምስጢር እዚ፡ ፈውሲ ስጋን ነፍስን ዜውህብ ምስጢር ኰይኑ፡ ሓደ ካህን ኣብ ልዕሊ ሓደ ብሕማም ዝተጠቕዐ ብዘይቲ እናለኸየ ዝጽልዮ ቅዱስ ምስጢር እዩ። ኣብ ሞንጎ ምስጢረ ቀንዴልን ምስጢረ ንስሓን ዘሎ ፍልልይ፡ እቲ ካልኣይ ማለት ምስጢረ ንስሓ (ሀ) ንኹሉ ክርስቲያን ዝተሰርዐ እዩ (ለ) መንፈሳዊ ሕማም ንምፍዋስ ዝተሰርዐ ድማ እዩ። እቲ ቀዳማይ ማለት ምስጢረ ቀንዴል […]
I. ትርጉም “ምስጢረ ክህነት” ዝተፈላለዩ ኣገልግሎታት ቤተክርስቲያን ንኽፍጸሙ ምእንቲ፡ ነቲ ምስጢር እቲ ናይ ምፍጻም ስልጣን ዘለዎም ሰባት ማዕርግ ዘውህብ ምስጢር እዩ። ”ክርስቶስ ኣብ ቤተክርስቲያኑ ምፍልላይ ኣይገብርን እዩ፡ ስለዚ ኸአ ኩሎም እቶም ኣባላ ማዕረ እዮም’ሞ፡ ”ኣገልገልቲ” ኢልካ ሰባት ምፍላይ ኣድላይነት የብሉን” ዝብሉ ገለ ፕሮተስታንታውያን ኣለው። እዚ ኣበሃህላ እዚ ግን፡ በዞም ዝስዕቡ ምኽንያታት ግጉይ ምዃኑ መብርሂ ክወሃቦ […]
I. ትርጉም ምስጢረ ተክሊሉ፡ መርዓትን መርዓውን ሓደ ናይ ምግባር ጸጋ ዘውህብን ሓድነቶም ዝባርኽን ቅዱስ ምስጢር እዩ። መውስቦ ሰብኣይን ሰበይትን፡ ከምቲ ናይ ክርስቶስን ቤተክርስቲያንን ዝኾነ ፍጹምን ቅዱስን ሓድነት ንኽህልዎ ዝቕድስ ምስጢር ድማ እዩ። እዚ ምስጢር እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምስጢር እዩ። ኪንዮ እቶም ክልተ ተጻመድቲ፡ ስድራቤት፡ መንግስትን ቤተክርስቲያንን ዝሳተፍዎ ምስጢር ድማ እዩ። ስለዚ ድማ ኣቃሊልካ ዝርአን […]
ቁርባን ማለት ቃል ብቓሉ መንፈሳዊ ህያብ፥ ንኣምላኽ ዝወሃብ ውህብቶ፥ ሞባእ፥ ዝውፈ ገንዘብ ማለት እዩ። ምስጢረ ቁርባን ማለት ካህን ነቲ ሕብስቲ ኣብ ጻሕሊ ነቲ ወይኒ እውን ኣብ ጽዋእ ኣንቢሩ ጸሎት ቁርባን ኣብ ዝገብረሉ ግዜ እቲ ሕብስቲ ስጋ ጎይታናን መድሓኒናን እየሱስ ክርስቶስ እቲ ወይኒ እውን ደም ጎይታናን መድሓኒናን እየሱስ ክርስቶስ ይኸውን እሞ ንሕና እውን ዘለኣለማዊ ህይወት ንምርካብ […]
I.ትርጉም ምእመናን ብምስጢረ ጥምቀት እኳ ዳግም ዝተወልዱ እንተኾኑ፡ ብምስጢረ ሜሮን ድማ ጸጋ መንፈስ ቅዱስ ዝተቐበሉ እኳ እንተኾኑ፡ ኣይዕንቀፉን ወይ ሓጢኣት ኣይገብሩን ማለት ግን ኣይኮነን። ኣብርሃም፡ ይስሃቅ፡ ያዕቆብ፡ ሙሴ፡ ዳዊት፡ ወዘተ ኣብ ብሉይ ኪዳን፡ ጴጥሮስ፡ ዮሃንስ፡ ወዘተ ድማ ኣብ ሓድሽ ኪዳን፡ ኩሎም ሓጢኣት ጌሮም እዮም። በዚ ምኽንያት እዚ፡ ዝበደለ ሰብ ምስ ኣምላኹ ዝዕረቐሉ፡- ምስጢረ ንስሓ ተኣታተወ። […]
I. ትርጉም ምስጢረ ሜሮን፡ ውህበት መንፈስ ቅዱስ ከምዝቕበል ዝገብር ምስጢር እዩ። እዚ መንፈስ እዚ፡ ሓደ ዝተጠመቐ ኣማኒ፡ ነቲ ብጥምቀት ዝረኸቦ ሓድሽ ህይወት፡ ብቑዕ ኮይኑ ምእንቲ ክመላለስ ይሕግዞ። ምስጢረ ሜሮን፡ ከም ምስጢረ ጥምቀት ሓንሳእ ምስተዋህበ ዘይድገም ምስጢር እዩ። II. ምጅማር እዚ ምስጢር እዚ እዚ ምስጢር እዚ፡ ኣብቲ እግዚአብሄር ንህዝቡ መንፈስቅዱስ ከምዝህቦ ዝሓበረሉ ቃል፡ ኣብኡ እተመስረተ […]
እንተኾነ፣ በዓልቲ ቤቱ፣ ወ/ሮ ዝሓለፈ ሰሙን ኣልማዝ ሃብተማርያም፣ ድሕሪ ናይ ዓመትን መንፈቕን ማእሰርቲ ክትፍታሕ እንከላ፣ ሚኒስተር ነበር ኣቶ ብርሃነ ኣብረሀ ግና፣ ሃለዋቱ ኣብ ዘይፍለጥ ቦታ ተኣሲሩ ከምዘሎ እቶም ምንጭታት የረድኡ።
ሰሰሞል በሰሊጥ እና በሰሊጥ ዘይት ውስጥ የሚገኝ ፊኖናዊ ውህድ ሲሆን ዘይቶች እንዳይበላሹ ለመከላከል በዘይቱ ውስጥ እንደ ዋና ፀረ-ኦክሳይድ አካል ተደርጎ ይወሰዳል ፡፡ እንዲሁም ፀረ-ፈንገስ በመሆን ዘይቶች እንዳይበላሹ ሊያደርግ ይችላል ፡፡ በሰምሶል ውስጥ በውኃ ውስጥ በቀላሉ የሚሟሟ ፣ ግን በአብዛኛዎቹ ዘይቶች የተሳሳተ ነው ፡፡
ለተጠቃሚዎች የተለያዩ ጥቅማጥቅሞችን ለማቅረብ ብዙ የሰዎች አቅም ካለው ከሰሰሞል ዘር ውስጥ የሰሳሞል ዱቄት ይወጣል ፡፡ ይህ ዱቄት ፀረ-ፀረ-ተህዋሲያን በመሆን ዘይቱን እንዳይበላሽ የሚያደርግ እና ሰውነትዎን ከነፃ ራዲኮች ጉዳት ከሚከላከለው የፀረ-ሙቀት አማቂዎችን ይ containsል ፡፡ በርካታ የጤና ችግሮችን ያለ ምንም የጎንዮሽ ጉዳት ለመፈወስ የሰሊጥ ዘይት በአይሪቬዳ መድኃኒት ውስጥ በጣም ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡ ይህ ኃይል antioxidant ፣ ፀረ-ብግነት እና የነርቭ መከላከያ ባሕርያትን የሚያካትቱ በርካታ የመድኃኒት ሕክምና ባህሪያትን ይይዛል ፡፡ በሰሊጥ ዘር የበለፀገው የሰናሞል የተመጣጠነ ንጥረ-ነገር ፀረ-ኦክሳይድ ውህድ እምቅ የፀረ-ነቀርሳ እንቅስቃሴዎች እንዳሉት ተረጋግጧል ፡፡
ሰሊሞን እብጠትን በመቀነስ ቁስሎችን በፍጥነት ይፈውሳል ፡፡ የስኳር በሽታ ችግር ላጋጠማቸው ሰዎች በጣም ጠቃሚ ነው ፡፡ ይህ ተጨማሪ ንጥረ ነገር ባክቴሪያዎችን ስለሚመረምር አጠቃላይ ጤናዎን ያሻሽላል ፡፡ እሱ የአእምሮ አፈፃፀምን ፣ ጉበት ፣ ሳንባዎችን እና ኩላሊቶችን በትክክል ይሠራል። ከዲ ኤን ኤ ተፅእኖዎች የሚከላከል ሲሆን የተለያዩ የጤና ጉዳዮችንም ይፈታል ፡፡ ብዙ በሽታዎችን ለማስተዳደር እና የካንሰር ሴሎችን ለማስወገድ ተስማሚ ነው ፡፡ ምርቱ በአንጎልዎ ላይ የኢንሱሊን ምልክት ማድረጊያ መንገድን ይቆጣጠራሉ። ያለምንም ችግሮች ለረጅም ጊዜ ዘላቂ ጤናዎን እንዲጠብቁ ያስችልዎታል። የ “apoptosis” ሚዛን መዛባትን ለመቆጣጠር ዋና የካንሰር ሕዋሳትን ያገኛል። ሜታቦሊዝም እና የኢንሱሊን ቅልጥፍናዎችን ለማሻሻል መላው ሰውነትዎን ስሜት እንዲሰማ ያደርገዋል። የሰሊሞል ዱቄት ለጤና ችግሮች ትክክለኛ መፍትሔ አለው ፡፡
ሴሳሞል በካንሰር እና የልብና የደም ቧንቧ ሕዋሳት ውስጥ የእድገት መዘጋት እና አፕቶሲስስ በማስነሳት እና የደም ቧንቧዎችን ፋይብሪንዮቲክ አቅም ማጎልበት ያሉ በርካታ ጠቃሚ ባዮሎጂያዊ እንቅስቃሴዎች እና ጤናን የሚያበረታቱ ጥቅሞች አሉት ፡፡
ሰልሞል ዱቄት የአልዛይመር በሽታን ፣ ከፍተኛ የኮሌስትሮል መጠንን ፣ የደም ማነስን ፣ የሆድ ቁስሎችን ፣ ክብደትን መቀነስ ፣ የደም ቧንቧ በሽታ መከላከልን ፣ አርትራይተስን ሊያስተካክለው ይችላል።
ጃክሊን ፣ ኤን ፣ ሲ ራይት nkwa ፣ ኬ Welham ፣ ዲ ቢልኮ እና ሲጄ ኒውተን ፣ የሰሊጥ ዘር ዘይት ንጥረ ነገር ሰሊሆል ፣ የካንሰር እና የልብና የደም ቧንቧ ህዋሳት እድገትን እና የእድገት ሂደትን ያስከትላል ፣ አ. NY ኤክስአድ. ሳይንስ 1010 374–380 (2003) ፡፡
በማዕከላዊው የነርቭ ስርዓት ውስጥ የኢንሱሊን ምልክት መቋረጥን በማሻሻል ሴሳሞል አሚዮኒየስ ከፍተኛ-ስብ እና ከፍተኛ-fructose የሚመጡ የግንዛቤ ጉድለቶች። Liu Z et al. የምግብ ተግባር። (2017)
የሁለት ጊዜ የሊግ ቻምፒዮኑ ሀዋሳ ከተማ በዘንድሮው የውድድር ዘመን አሰከፊ ጊዜን እያሳለፈ ይገኛል፡፡ ከ10 ጨዋታዎች አንድ ድል ብቻ አስመዝግቦ በደረጃ ሰንጠረዡ 15ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጧል፡፡
በክለቡ ወቅታዊ ሁኔታ ላይ ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር አጭር ቆይታ ያደረጉት የክለቡ ፕሬዝዳንት አቶ ታምሩ ታፌ በሰጡት አስተያየት ቡድኑን ለማጠናከር እየተንቀሳቀሱ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡
“በእንቅስቃሴ ደረጃ በጣም ጥሩ እንቅስቃሴ ያደርጋል፡፡ ነገር ትልቁ ችግር ግብ ማስቆጠር እንዲሁም ያስቆጠርናቸውን ግቦች አስጠብቀን ያለመውጣታችን ዋጋ እያስከፈለን ስለሆነ አዳዲስ ተጫዋቾችን በማስፈረም ቡድናችንን ለማጠናከር ቦርዱ ውሳኔ ላይ ደርሷል፡፡ ስለዚህ ያን ለማድረግ አስበናል፡፡ ” ብለዋል፡፡
ሀዋሳ በሊጉ እያስመዘገበ ያለውን ውጤት ተከትሎ በጫና ውስጥ የሚገኙት አሰልጣኝ ውበቱ አባተ በደጋፊዎችም ተቃውሞ በርክቶባቸዋል፡፡ ይህን ተከትሎ የቀድሞው የቡና እና አዳማ አሰልጣኝ ከክለቡ ሊሰናበቱ ይችላሉ ቢባልም ፕሬዝዳንቱ ክለባቸው ከአሰልጣኝ ውበቱ ጎን እንደሆነ ገልጸዋል፡፡
” ቀደም ብዬ እንደተናገርኩት ክለባችን ጥሩ እግርኳስ ይጫወታል፡፡ እኛ አሰልጣኝ ውበቱ አበተን ስናመጣ ባለው ከፍተኛ እውቀት እንደምንጠቀም ስለምናቅ ነው፡፡ ያኔ ላለመውረድ ስንጫወት ውበቱ ታድጎናል ፤ ስለሆነም ውጤት ይጥፋ እንጂ አሰልጣኝ ውበቱ ላይ እምነት ስላለን ለማሰናበት አናስብም፡፡ ለሁላችንም ውበቱ ትልቅ አሰልጣኝ ነው፡፡” ሲሉ ለአሰልጣኙ ድጋፋቸውን ገልጸዋል፡፡
ከክለቡ ጋር ተያይዘው እየወጡ ባሉ መረጃዎች በቀጣዩ ወር በሚከፈተው የዝውውር መስኮት ተጫዋቾችን ለማስፈረም ጥረት እያደረገ መሆኑ እየተነገረ ይገኛል፡፡ ከቅዱስ ጊዮርጊስ ጋር የተለያየው ዩጋንዳዊው ተከላካይ አይዛክ ኢሴንዴ እና በኤሌክትሪክ ከአሰልጣኝ ብርሀኑ ጋር ባለመስማማት የተለያየው አጥቂ ማናዬ ፋንቱን ለማስፈረም እንቅስቃሴ መጀመሩ ተነግሯል፡፡ በሲዳማ ቡና ያልተሳካ ጊዜ እያሳለፈ የሚገኘው ናይጄሪያዊው አጥቂ ላኪም ሰኒም ከክለቡ ዝውውር ጋር ስሙ ተነስቷል፡፡ በውድድር አመቱ መጀመርያ ክብረአብ ዳዊትን በሞት ያጣው ሀዋሳ አንድ ግብ ጠባቂ በስብስቡ ላይ ለመጨመር እንደታሰበም ሶከር ኢትዮጵያ አረጋግጣለች፡፡
መጽሐፈ ዜና መዋዕል ካልዕ 24:24 የሶርያውያንም ሠራዊት ቍጥር ጥቂት ሆኖ ሳለ እግዚአብሔር ታላቅን ሠራዊት አሳልፎ በእጃቸው ሰጣቸው ይህም የሆነው የአባቶቻቸውን አምላክ እግዚአብሔርን ትተው ስለ ነበረ ነው። እነርሱም በኢዮአስ ላይ ፍርድ ፈረዱበት።
የጣና ፎረም በተሰኘው ጉባዔ የተሳተፉ አንዳንድ የአፍሪካ ሀገራት መሪዎች በሥነ ሥርዓቱ ላይ መገኘታቸው ግርማይ ገብሩ ጠቅሶ የዩኒቨርሲቲው ግንባታ ዕቅድ ከሁለት ዓመታት በፊት ይፋ መደረጉን ይስታውሳል።
ይህ ጦርነት ላይ እየተፋለሙ ከሚገኙት በአብይ በኩል ሆነውም ሆነ በደብረጽዮን በኩል ሆነው ሲዋጉ ህይወታቸው እያለፈ ወይም አካለ ስንኩል ሆነው እየማቀቁ ከሚሞቱት ስንታቸው ናቸው በአመት የእያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ አማካኝ ገቢ ነው ብሎ እብይ የለፈፈውን የአንድ ሺህ የአማሪካን ዶላር ወይም የሰላሳ ሰባት ሺህ የኢትዮጵያ ብር በአመት ገቢ የነበራቸው የሚለውን ጥያቄ ብናነሳ አንድ ነጥብ አንድ ፐርሰንት እንኳን እንደማይሞሉ እንገነዘባለን።ስለዚህም ይህ ጦርነት ፍትህን ለማስፈን የሚካሄድ ትንቅንቅ ሳይሆን የመደብ ጦርነት መልክ የያዘ መሆኑን እንገነዘባለን። ተማርኩ network connection አለኝ የሚለው ተደማሪ eltes መደብ ተደማሪ elite ያልነበረውን በማናከስ እያበጣበጡ ደኃውን እና network connection የሌለውን ተደማሪዎቹ አጥንቱን እየጋጡ ደሙን እየጠጡ መሆናቸው የአደባባይ ሚስጥር ነው።
የአማራ ልዩ ሀይል አባል በአመት የሚከፈለው ደሞዙ ገቢው ገንዘብ በሌሎች የሀገሪቱ ክልልሎች የልዩ ኃይል አባላት ከሚከፈላቸው ደሞዝ ገንዘብ ሲነጻጸር እጅግ አነስተኛ በሆነበት
የአብይ አፈ ቀላጤ ተደማሪ elites የደኃ የአማራን ልዩ ኃይል የሆነ ምስኪን መሀይም ገበሬ ሳይቀር እያወናበዱ ያለፍላጎቱ አስገድደው ወደ ጦርነት እንዲሄድ ማስገደዳቸው የእነዚህ ተደማሪ elites የሞራል ዝቅጠት ከቀን ወደ ቀን ለከት እጥቶ ረግረግ ውስጥ ዘቅጦ ትርፍ በሌለው ሁኔታ ዳግመኛ ላያንሰራራ እየሰጠመ መሆኑን ያሳያል። ማጥ ረግረግ quick sand ውስጥ የዘቀጠው ስብእናቸው እነርሱን አስጥሞ ሌሎቻችንንም ይዘውን ሊያሰጥሙን እየጎተቱን ነው። እንኳን ሊያሻግሩን ማጥ quick sand ውስጥ ወድቀው እየተንደፋደፉ ነው።
ሰባት የቅማንት ቀበሌዎች ቀደም ሲል በነበሩበት አስተዳደር ለመቀጠል የሚያስችላቸውን ውሳኔ ማሳለፋቸውን የፌደሬሽን ምክር ቤት አረጋገጠ። አንድ ቀበሌ በቅማንት አስተዳደር ሰር ለመጠቃለል መወሰኑም ተጠቁሟል። ይህንኑ አስቀድሞ የተገለጸውን የህዝብ ድምጽ ወጤት የፌደሬሽን ምክር ቤት በሙሉ ድምጽ አጽድቄያለሁ ሲል ዛሬ አስታውቋል።
የህዝበ ውሳኔውን አስፈላጊነት በመቃወም አስቀድመው የተከራከሩ ቢኖሩም ሰሚ አላገኙም ነበር። ሕዝብ ሊወስን ይገባል በሚል የድምጽ አሰጣጡ እንደተካሄደ የተሰጠውን ድምጽ ዛጎልን ጭምሮ የተለያዩ ሚዲያዎች ዘግበውት ነበር።
ቢቢሲ በፌደሬሽን ምክር ቤት የህዝብ ግኑኝነት እና ኮሚኒኬሸን ዳይሬክተር የሆኑት አቶ ገብሩ ገ/ስላሴ ጠቅሶ እንደዘገበው ውሳኔውን የተመለከተው የፌደሬሽን ምክር ቤት ዛሬ ውጤቱን በሙሉ ድምፅ አጽድቆታል።
የድምጽ አሰጣጡ በተካሄደበት እለት ውጤቱን የአካባቢው ነዋሪዎች፣ ታዛቢዎችና ድምጽ ቆጣሪዎች ይፋ ቢያደርጉትም የፌደሬሽን ምክር ቤት ለጊዜው አስተያየት ለመስጥት እንደሚቆጠብ ተናግሮ እንደ ነበር ይታወሳል። አራት ቀበሌዎች ድምጽ ለመስጠት ፈቃደኛ ባለመሆናቸው ከውሳኔው መውጣታቸውን ይምርጫ ቦርድ ሃላፊን ጠቅሰን መዘገባችን አይዘነጋም።
ማኅበራዊ ሻሂዳ ሁሴን የሰባት ዓመቱ እዩ ዮሴፍ ትውልዱና ዕድገቱ በአዳማ ነው፡፡ የመዋዕለ ሕፃናት ትምህርቱን አጠናቆ ወደ መደበኛው የትምህርት ዘርፍ የተቀላቀለው...
የንቃተ ህግ፣ ትምህርት እና ስልጠና ዳይሬክቶሬት ተጠሪነቱ ለሕግ ጉዳዮች ዘርፍ ሆኖ በተቋሙ ያለውን የሰው ሀብት የማስፈፀም አቅም ለማጎልበት ታሳቢ በማድረግ እና በአሁኑ ወቅት በተለያየ አካላት የሚሰራውን የንቃተ ሕግ፣ የስልጠናና የትምህርት ተግባራት በማቀናጀትና ከዚህ ቀደም የሚገባውን ትኩረት ያልተሰጠው የንቃተ ሕግ ተግባር ልዩ ትኩረት እንዲሰጠው ለማድረግ የንቃተ ሕግ፣ ትምህርት እና ስልጠና ዳይሬክቶሬት እራሱን ችሎ በሕግ ጉዳዮች ዘርፍ ስር የተደራጀ ሲሆን የንቃተ ሕግ ሰነድ ዝግጅት ቡድን፣ የንቃተ ሕግ ማስፋፊያ ቡድን፣ የዐቃብያነ ሕግ ትምህርትና ስልጠና ቡድን እና የአስተዳደር ሰራተኞች ትምህርትና ስልጠና ቡድን እና የእውቀት ማበልጸጊያ ማዕከል (ቤተ-መጽሀፍት) በስሩ ይዟል፡ ፡
3. ቋሚ የገፅ ለገጽ ንቃተ ሕግ ማሳደግያ አደረጃጀቶች ይለያል፣ የንቃተ ሕግ ትምህርት የሚሰጥበት ስርአት ይቀርፃል፣ይተገብራል፣ በአደረጃጀቶቹ የንቃተ ሕግ መሰጠቱን ይከታተላል፣
5. ከሚመለከታቸው የስራ ክፍሎች ጋር በመሆን የሕግ የበላይነትን ለማረጋገጥ ለፌዴራል መንግስት ባለስልጣናት፣ ሹመኞች፣ ተመራጮች፣ ሰራተኞች እንዲሁም የግሉ ዘርፍ ተሳታፊዎች እንደ የአስፈላጊነቱ የንቃተ ሕግ ይሰጣል፤
6. ከሚመለከታቸው የስራ ክፍሎች ጋር በመሆን የሰብአዊ መብት ትምህርት እና የንቃተ ሕግ ለማዳበር በተለያዩ ዘዴዎች ትምህርት ይሰጣል፤ በዘርፉ የተሰማሩ የሚመለከታቸውን አካላት ያስተባብራል፤
7. ከሚመለከታቸው የስራ ክፍሎች ጋር በመሆን በሰው መነገድ እና ሰውን በሕገወጥ መንገድ ድንበር የማሻገር ወንጀልን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ለህብረተሰቡና ለሚመለከታቸው አካላት ግንዛቤ ማስጨበጫ ሰልጠና ይሰጣል፣
8. ከሚመለከታቸው የስራ ክፍሎች ጋር በመሆን የባለሙያዎች አቅም ለመገንባት የሚያስችሉ አዉደ ጥናቶችና ወርክሾፖች፣የልምድ ልዉዉጥ፣የሥልጠና እና ተመሳሳይ መድረኮችን ያመቻቻል፣
10. የተቋሙን የትምህርትና ስልጠና ፖሊሲ ከአገርቱ የትምህርትና ስልጠና ፖሊሲ ጋር በማጣጣም ይቀርፃል፣ሲፀድቅ ተግባራዊ ያደርጋል፣ ንቃተ ሕግ የሰብዓዊ መብት፣ ህገወጥ የሰዎች ዝውውር፣ ወንጀል መከላከል፣ የወንጀል ሕግ እንዲሁም የሕግና የፍትህ ጉዳዮች ግንዛቤ መፍጠርን ያካትታል የትምህርት ቤት ክለብ፣ሲቪል ማህበራት፣የሀይማኖት ተቋማት፣ አገልግሎት መስጫ ተቋማት፣ችሎት፣ዕድር፣ የኮሙኒቲ ፖሊሲንግ ማዕከላት ወዘተ) የቴሌቪዝን፣ሬድዮ፣ጋዜጣ፣መፅሄትና ማህበራዊ ሚድያ፣
11. እንደ የስራ ባህሪያቸው የዐቃቢያነ ሕግ እና የአስተዳደር ሰራተኞች የስልጠና ዝርዝር የአጭር፣ የመካከለኛና የረጅም ጊዜ ዕቅድ ያዘጋጃል፣ ይፈፅማል፣ያስፈፅማል፣
13.የትምህርትና ስልጠና ፍላጎት የዳሰሣ ጥናት በማካሄድ የአጭርና ረጅም ጊዜ የትምህርትና የስልጠና ፕሮግራሞችን ይቀርፃል፣የስልጠና አሰጣጥ መንገዶችን ይወስናል፣
15.የክህሎት ክፍተት ዳሰሳ ያካሄዳል፣ የስልጠና ፕሮግራሞች ይቀርፃል፣ሰልጣኞችና አሰልጠኞች የሚመለመሉበት መስፈርት ያወጣል፣የስልጠና ዘዴዎችን በመለየት ስልጠና ይሰጣል፣
16.ሰፊና ረዘም ላለ ጊዜ የሚቆይ ስልጠና ፍላጎት በመለየት በሕግና ፍትሕ ምርምርና ስልጠና ኢንስትትዩት እና በሚመለከታቸው ሌሎች አካላት ስልጠና እንዲሰጥ ያደርጋል፣
20.ከተለያዩ ማስልጠኛና የትምህርት ተቋማት ጋር ግንኙነት በመፍጠር ትምህርትና የስልጠና ዕድሎችን ያፈላልጋል፣ በተገኙ የአጫጭርና የረዥም ጊዜያት ስልጠናዎች ሰራተኞች ተጠቃሚ መሆናቸውን ያረጋግጣል፣በዕጩዎች የሚሞሉ የግዴታ ውል ቅጾችን ያጸድቃል፣ አፈጻጸሙንም ይከታተላል፣
29.ለስራ ክፍሉ የሚያስፈልገውን ሰብአዊ እና ቁሳዊ ግብአት እንዲሟላ ያደርጋል፣ ስራ ላይ መዋሉን ይከታተላል፣ 30.የስራ ክፍሉ ተግባራት የሚመሩበትን መመሪያዎች እንዲዘጋጁ ያደርጋል ፣ሲፀድቁም በአሰራሩ መሠረት መፈጸማቸውን ያረጋግጣል ፣ በየጊዜው እንዲሻሻሉ ሃሳብ ያቀርባል፤
31.የዳይሬክቶሬቱ ሠራተኞች በተቀመጡ እሴቶች መሠረት በስነምግባር እና በባለቤትነት ስሜት እንዲሰሩ እና ውጤታማ እንዲሆኑ የኮቺንግ (Coaching) ሥራ ያከናውናል፣ በስራ ክፍሉ ያሉትን ሰራተኞች በስነምግባር እንዲገነቡ ያደርጋል፣ ጥሰት ሲፈፀም ተጠያቂነት እንዲሰፍን ያደርጋል፤
32.በስራ ክፍሉ ያሉ ባለሙያዎችን የክህሎት ክፍተት ለይቶ አቅማቸው የሚገነባበትን ስልጠናና ትምህርት እንዲያገኙ ያደርጋል፤የስራ ክፍሉን ሰራተኞችን የስራ አፈፃፀም ይመዝናል፤
36.የስራ ክፍሉን የስራ አፈፃፀም ይከታተላል፣ ይገመግማል፣ ከቡዱኖች ሪፖርት ይቀበላል ፣ ግብረ መልስ ይሰጣል፣ የስራ አፈጻጸም ሪፖርት አዘጋጅቶ በወቅቱ ለሚመለከታቸው አካላት ያቀርባል፣
እታ ኣብ ወደብ ባጽዕ ተጸጊዓ ዘላ ዓባይ ናይ ጽዕነት መርከብ፣ ብኹሉ ሸነኻታ ባንዴራ ኤርትራ እናምበልበለት፣ ብሩህ መጻኢ ኤርትራን ካልእን ዝብል ጭርሖታት’ውን ተተኺሉላ ምህላዉ ምንጭታትና ሓቢሮም።
እታ መርከብ ካበይ ከምዝመጸትን ናይ መን ምዃናን እኳ ክረጋገጽ እንተዘይክኣለ፣ ዋንነታ ናይ ሓደ ናይ ፓኪስታን ናይ መጓዓዝያ ባሕሪ ትካል ክኸውን ከምዝኽእል ጥርጣረታት ኣሎ።
መንግስቲ ኤርትራ ኣብ 2005’ውን ‘መርከብ ሓራት’ ዝሰመያ ናይ ህዝቢ መጓዓዝያ መርከብ ከምዓደገ ኣብ እዋን ፈንቅል ጽዑቕ ጎስጓስ ከምዘካየደላ ዝዝከር ኮይኑ፣ እታ ንፕሮፖጋንዳ ተሸላሊማ ዝመጸት መርከብ ብኣህጉራዊ በዓል ስልጣን መጓዓዝያ ባሕሪ ናብ ዝኾነ ወደብ ከይትጽጋዕ ዝተኸልከለት ዝኣረገት ብምዃና ድሕሪ’ቲ እዋን እቲ ኣብ ባሕሪ ከምዘየንሳፈፈት እቶም ዝተወከስናዮም ምንጭታት የረድኡ።
ኤርትራውያን ሰብ ርእሰ ማል ኣብ ኤርትራ ከውፍሩ ዝዕድም ዘሎ መንግስቲ ኤርትራ፣ ነዚ ንምትብባዕ ናይ ኣገልግሎት ወደባት ታሪፍ ከምዘጉደሎ እኳ እንተፍለጠ፣ ወደባት ኤርትራ ከምቲ ዝድለ መራኽብ ክጽግዕኦ ኣይረኣያን’የን።