Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የሆነው ሆኖ፥ ብአዴንም የሰኔው ቀውስ ሳያጋጥመው በፊት፥ “ወቅቱ አሁን ነው፥ ሀገራዊው ህገመንግስትን ለማሻሻል አቅም ቢጠፋ እንኳን፥ የመደራደሪያ አቅም ለመፍጠር ሲባል፥ “የአማራ ክልልን” ህገመንግስት እንደሌሎች ክልሎች ከ Demo-Centric ወደ Ethno-Centric ቀይሩት” ብለን ብንወተውትም፥ ገድለ-አብይ አህመድንና ተአምረ-ለማ መገርሳን ሲደግሙ ኖረው ፥ ከድርጅታዊ ቀውሳቸው ማግስት እንኳን ለህዝብ ሊተርፉ፥ እነሱም በአደባባይ በጎጥ ተቧድነው የአብይ ሎሌ ለመሆን የሚሽቀዳደሙ አበጋዞች ሆነው አረፉት።
ለማንኛውም፥ ከላይ በተዘረዘሩት ሶስት ተመጋጋቢ ምክንያቶች የተነሳ፥ “ከአማራ ክልል” ውጪ የሚኖረው ህዝባችን፥ የአብይ አህመድ ፋሽስታዊ የኦሮሙማ መንግሥት አማራን የሚያጠቃበት ስስ ብልት እንዲሆን ሰፊ ዕድል ሰጥቶታል።
በመሆኑም ላለፉት ሁለት ዓመት ከአምስት ወራት፥ የአብይ አህመድ መንግስት፥ ከለገጣፎ እስከ መተከል ፥ ቀውስን በመጥመቅና አማራን በማያቋርጥ እሳት ላይ በመጣድ፥ አማራ እንደህዝብ አንዱን ቀዳዳ ደፈንሁ ሲል፥ ሌላ ቦታ እየተቀደደ፥ ከአንድ የቀውስ ማጥ ወደሌላ የቀውስ ማጥ ሲዳክር፥ አብይ አህመድ መራሹ መንግስት፥ ፋሽስታዊ የኦሮሙማ ፕሮግራሙን፥ ያለአንዳች ተግዳሮት በማስፈፀም ላይ ይገኛል።
እርግጥ ነው፥ አማራን በቀውስ አረንቋ የመንከር ዘመቻው በዋናነት “የአማራ ስስ ብልት” ብለው የሳሉትን “ከአማራ ክልል” ውጪ የሚኖረውን ህዝባችንን ኢላማ ያደረገ ቢሆንም፥ የኦህዴድን ወታደሮች፥ የኦነግ አርማን በማስያዝ በአጣዬና በምድረ-ገኝ ወታደራዊ ዘመቻ በማድረግም ህዝብን አፈናቅለው አማራን እንደህዝብ ዕረፍት በመንሳት፥ እኛ የበቀደሙን የመተከል የዘር ፍጅት ጨምሮ ከኦሮሞ-ሰራሽ ቀውስ ጋር ስንታገል፥ እነሱ እዚህ ግባ የሚባል ተግዳሮት ሳይገጥማቸው ፋሽስታዊ ህልማቸውን እውን ለማድረግ ርቀው እየተጓዙ ይገኛል።
በደቡብ ክልል የጌዲዮ ዞን በኦሮሙማ የተሰለቀጠችው በቀውስ ጠመቃ ታክቲክ ነው፤ ቤኒሻንጉል የቋንቋ ፖሊሲውን የቀየረው፥ ለቤኒሻንጉል ፥ ቀውስን አቦልና በረካ አድርገው ግተውት፥ አመራሮቻቸውን በሁለት ዙር ደፈጣ ገድለው ነው።
ሀጫሉ የሚባለውን ዘፋኝ በገደሉት ማግስት፥ በአማራ ላይ ያንን ሁሉ ሰቆቃ እያወረዱ፥ አማራ ሲታረድና በሩቅ ያለነውም ስንጮህ፥ አጅሬዎቹ ከነበረው ጊዜ ሁሉ በከፋ ሁኔታ የአዲስ አበባን መሬት እንደአንበጣ እየወረሩት ነበር።
ላለፉት ሁለት አመት ከአምስት ወራት ውስጥ በሀገሪቱ ውስጥ በተለይም በአማራ ላይ የደረሱት የዘር ማጥፋትም ይሁኑ ማፈናቀሎች፥ በድንገት አልያም “ያረኮረፉ በለውጡ ምክንያት ጥቅማቸው የተነካ ቡድኖች” የፈፀሙት ሳይሆን፥ አብይ አህመድ መራሹ ፋሽስታዊው የኦሮሞ ቡድን፥ እኩይ የፖለቲካ አላማውን ለማስፈፀም፥ ቀውስ መፍጠርን እንደስልት ስለሚጠቀምበት ብቻ ነው!!!
በኦህዴድ የበላይነት የሚዘወረው መንግስታዊው የኦሮሙማ ቡድን፥ እንደአደጋ የሚያያቸውን አልያም potentially አደጋ ሊሆኑኝ ይችላሉ የሚላቸውን ሀይሎች ከሚመታበት ስልት አንዱ፥ ከጀርባ ሆኖ በስውር እጁ (Assassin tactic) እነዚህ ሀይሎችን በተቀናቃኝና ተፎካካሪ ቡድኖች በመከፋፈል፥ እርስበእርስ እንዲመታቱ በማድረግ ማጠፋፋት፣ ማዳከምና፥ የተዳከሙ ተፃራሪ ቡድኖችን በእግሮቹ ስር በማስገባት እንደአስፈላጊነቱ በየተራ እያፈራረቁ በማቅረብና በማራቅ ተገዢ ማድረግ ነው።
ኦህዴድ መራሹ ፋሽስታዊው የኦሮሙማ ቡድን ፥እርስ በእርስ የማበላላትን ስልት እንደ ፖለቲካ ግብ ማስፈፀሚያ እንደሚጠቀም መረዳት ለሚፈልግ ሰው፥ “ሾልኮ ወጣ” የተባለውን የሽመልስ አብዲሳን ንግግር መለስ ብሎ ማዳመጥ ይችላል። በንግግሩ ውስጥ በአዲስ አበባ ጉዳይ አዋጪ የሆኑና ያልሆኑ ስልቶችን ሲዘረዝር፥ “በፊንፊኔ ጉዳይ፥ እርስበርስ እንዲመታቱ ማድረግ አንችልም” ይላል። ያው በአዲስ አበባ ውስጥ እርስበርስ ለማበላላት የሚሆን ምቹ ሁኔታ ባለመኖሩ ነው ይህ ስልት ውድቅ የሆነው።
በትግሬ ክልል ወያኔ ትግሬን ለመከፋፈል፥ አብይ አህመድ አንዴ ሽማግሌና ወጣት፣ ሌላ ጊዜ “ደብረፅዮንን እርዱት” እያለ የጀማሪ ሙከራውን ቢያደርግም፥ “እባብ ለእባብ” ሆኖ ጠብ የሚል ነገር ሳያገኝ ቀርቷል። በሌላ በኩል ሶማሌዎችን በሙስጠፌና በአህመድ ሸዴ አቧድነው ሊያበላሏቸው ያደረጉትን ጥረት፥ በሳሎቹ ሶማሌዎች ቀድመው ነቅተው ሙከራውን አክሽፈውታል።
በአንፃሩ የአብይ አህመድ ኦሮሙማ ስውር እጅ እርስበእርስ የማበላላት ስልት ፍሬ ያፈራው “በአማራ ክልል” ነው። ይህ የሆነበት ዋነኛ ምክንያትም የጠላት ብአዴን ጥንተ ስሪት ነው። ይህም ሲባል “ለውጥ” የሚባለው ነውጥ ሲመጣ፥ ጠላት ብአዴንን ለ27 ዓመታት በምስለኔነት በባርነት ሲመሩ የነበሩት በረከት ስምኦንና መሰሎቹ ገሸሽ ሲደረጉ፥ ትናንት ዋና ተላላኪና የወያኔ ትግሬ ዱቄት ተሸካሚ የነበረው በኋላም ራሱን “የለውጥ መሪ” ብሎ የሚጠራው ሀይል ከቅይዱ ተፈታ። የተፈታው ግን ከወያኔና ከወያኔ ምስለኔዎች የእነበረከት ጥርነፋ እንጂ በአዕምሮ የተፈታ አልነበረም። ስለሆነው ህዝብን አንድ አድርጎ በፍጥነት የዘመናት የህዝባችንን ጥያቄ ለመፍታት ከመሄድ ይልቅ፥ ለዘመናት ሲላላኩ እንጂ የራሳቸውን አጀንዳ ቀርፀው ያንን በተጠና መልኩ የማስፈፀም የስነልቦና ዝግጅትም ይሁን ብቃት ባለመኖሩ፥ “ለውጥ” ያሉት ነገር ሁሉ፥ paranoid political climate ፈጠረባቸው። ከዚያም rivalry groupሆነው በየፊናቸው ሲጠዛጠዙ፥ ሀይል ለማሰባሰብ ሲዳክሩ፥ አብይም የአቃፊ-አግላይ ሚናውን subtly ከተጫወታት በኋላ፥ ድርጅታዊ ቀውሳቸውን ከቢሮና ከፌስቡክ አውርደው፥ የአደባባይ ታሪክ አደረጉት። እነሆ ከዚያ ጊዜ ወዲህም፥ ከውጪ ሲታይ ያለ ይምሰል እንጂ፥ ጠላት ብአዴን፥ በየጎጣቸው በተሰለፉ አበጋዞች የሚመራ፣ አጋጣሚው ቢመቻችም የየጎጣቸውን ድርሻ ይዘው ጋብቻቸውን ለማፍረስ እያሰፈሰፉ የሚገኙ ሲሆን፥ ይህ internal cohesion አጥቶ የዕውር ድንብሩን እየሄደ ያለ ስብስብ፥ ዕድሜውን የሚያራዝመው፣ተቀናቃኜ በሚለው የራሱ አካል ላይ ነጥብ ለማስቆጠርም በየፊናው የአብይ አህመድን ጫማ በመላስና ማን የበለጠ ተላላኪ ነው በሚል ነው።
ከዳግም ምስረታዋ ጀምሮ ሶስትና አራት ትውልድ በአዲስ አበባ የኖርነው እንዲሁም “ከአማራ ክልል” ውጪ ተበትኖ የሚገኘው አማራዊ በቁሙ ተሽጦ፥ ላለፉት ሶስት አመታት ከመቼውም ጊዜ በላይ የከፋ የዘር ማጥፋት ጭፍጨፋ የተፈፀመበት፥ አማራዊ የሆነ መንግስት ሌላው ቢቀር፥ “የአማራ ክልል” በሚባለው ቦታ አለመኖሩ ነው።
የኦሮሙማ ድምጽ-አልባ ወረራ ስልት፥ ከቦታ ቦታ ይለያያል። ወረራ እንደሚፈፅሙበት አካባቢ አመቺነት፥ ስልቱም በዚያ ልክ ይቃኛል። የተወሰኑትን በምሳሌነት መመልከት ተገቢ ይመስለኛል።
ሀ. ጋምቤላ፦ ኦሮሙማ በጋምቤላ ላይ ከፍተኛ ወረራ እየፈፀመ ያለው፥ በኢንቨስትመንት ስም ነው /Invasion by means of Land grabbing/. ትናንት ወያኔ የጋምቤላን መሬት ለህንዱ ካራቱሪ፣ ለሳዑዲው፥ ሳዑዲ-ስታር ቸብችቦት ሲያበቃ፥ የተረፈውን ደግሞ እልፍ የትግሬ የአየር በአየር ነጋዴ በሜካናይዝድ የግብርና ኢንቨስትመንት ስም ተቀራምቶ፥ አንዲት ስንዝር ሳያርስ፥ በመሬቱ ከልማት ባንክ ገንዘብ ተበድሮ ከሀገር ያሸሸ ሲሆን፥ ተረኛው ኦሮሙማ ደግሞ፥ በግብርና ኢንቨስትመንት ስም እልፍ የኦሮሙማ ካድሬና ነጋዴዎች፥ የጋምቤላ መሬትን ከመቀራመት አልፈው፥ በወሰዱት መሬት ላይ በስራ ሰበብ በርካታ ኦሮሞዎችን እያሰፈሩ ሲሆን፥ ሽመልስ አብዲሳም የጋምቤላ ክልል ባለስልጣናትን ምክር በሚመስል ማስፈራራት፥ ኦሮምኛን በጋምቤላ በትምህርት ስርዓቱ ውስጥ አካትተው እንዲሰጡ መመሪያ ሰጥቶ ወደ ትግበራ ተገብቷል።
2. ጉራጌ፦ ኦሮሙማ በጉራጌ ዞን ወረራውን እያስፈፀመ ያለው ባህልን በሀይል በመጫን /Invasion by Culture Imposition/ ነው። “ጉራጌ ከመቶ ሃምሣ አመት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ የኢሬቻን በዓል አከበረ” የሚለው ዜናን ልብ ይሏል።
ሀ. እጅ በመጠምዘዝ (Coercion)፦ አስቀድመው የኦሮሙማን ወደ ቤኒሻንጉል መስፋፋትን የተቃወሙ የቤኒሻንጉል አመራሮች፥ በኦህዴድ የደፈጣ ተዋጊ ወታደሮች ሰለባ እንዲሆኑ ከተደረገ በኋላ፥ ቀሪው እጁ ተጠምዝዞ በፍርሃት፥ የተባለውን እየፈፀመ ይገኛል።
ለ. በማማለል (Seduction)፦ እጁን የተጠመዘዘው አመራር፥ ይበልጥ እንዲለዝብ “የቤኒሻንጉል ክልል” የበጀት ድጋፍ “ከኦሮሚያ ክልል” እየተደረገለት የኦሮምኛ ቋንቋን በትምህርት ስርዓቱ ውስጥ ተካትቶ፥ በክልሉ የሚኖረው ህዝብ ሁሉ እንዲማር የማድረግ ሥራ በስፋት እየተሰራ እንዳለ የአደባባይ ምስጢር ነው።
4. ጌዲኦ፦ የጌዲኦ ዞን ከፊል ወረዳዎች በኦሮሙማ ተስፋፊዎች ወረራ የተፈፀመባቸው፥ በሀይል ነው (Invasion by armed forces). የተቀረው የጌዲኦ ይዞታም ቢሆን፥ ሲዳማ ራሱን የቻለ ክልል ከሆነ ወዲህ ከሌላው የደቡብ ክልል ተቆርጦ የቀረ የደቡብ ክልሉ “ካሊኒንግራድ” በመሆኑ፥ የጊዜ ጉዳይ እንጂ፥ ሙሉ በሙሉ በኦሮሙማ መሰልቀጡ አይቀርም።
5. አዲስ አበባ፦ የአዲስ አበባችን ወረራ እንዴት እየተፈፀመ እንደሆነ፥ ሁሉም ሰው የሚያውቀው ስለሆነ ያንን መዘርዘር፥ አንባቢን በከንቱ ማድከም ስለሚሆን፥ በዚሁ እንቋጨው።
ለሁለት ቀናት በአዳማ ከተማ በተካደው መድረክ ላይ ተገኝተው የመክፈቻ ንግግር ያደረጉት ኮሚሽነር ደበሌ ቃበታ ኮንትሮባንድ በዘርፈ ብዙ መንገድ ማህበረሰብን የሚጎዳ፤ ለሀገር አለመረጋጋት መንስኤ ነው ያሉት ኮሚሽነሩ ውይይቱ የኮንትሮባንድን ጉዳት ለማስገንዘብ የንቅናቄ መድረኮች በተለያዩ የኢትዮጵያ ከተሞች እንደሚካሄዱ ጠቁመዋል፡፡
ኮንትሮባንድና ህገወጥ ንግድ መንግስት ማግኘት የሚገባውን ገቢ በማሳጣት፣ ህጋዊ ነጋዴዎችን ከገበያ በማስወጣትና ኢንቨስትመንት እንዳይስፋፋ በማድረግ ሀገራችን የጀመረችውን የብልጽግና ጉዞ ያደናቅፋል ያሉት የኢንተለጀንስና ኮንትሮባንድ መከላከል ዳይሬክተር አቶ ተገኔ ደረሰ ፓለቲካዊና ማህበራዊ ጉዳቶችን በማድረስ ለግጭት መንስኤ በመሆን የአገር ደህንነትን አደጋ ላይ የሚጥል በመሆኑ ችግሩን የሚያባብሱ ሁኔታዎችን በመቆጣጠር ሁሉም ባለድርሻ አካላት ተሳታፊ እንዲሆኑ ጠይቀዋል፡፡
ችግሩን ለመቅረፍ በኮሚሽኑ የተከናወኑ ተግባራትን ለመድረኩ ያቀረቡ ሲሆን በተሰሩ በመከላከል ስራዎችም በህገወጦች ምክንያት ባለፉት ስድስት ወራት መንግስት ሊያጣው የነበረን 19.313 ቢሊየን ብር ማዳን መቻሉን ተናግረዋል፡፡
ኔትወርኮችን በመበጣጠስና የስነ-ምግባር ችግር ያለባቸው ሰራተኛና አመራሮች ላይ እርምጃ በመውሰድ የህግ ማሻሻያዎችና የግብይት ስርዓቱን ለማሻሻል ስራዎች እየተሰሩ መሆኑን የተናገሩት አቶ ተገኔ በቀጣይ ለፍትህ አካላት ግንዛቤ በመፍጠር፣ ለመከላከል ስራው የሚያግዙ ግብዓቶችን በሟሟላት፣ የአሰራርና የህግ ማሻሻያዎችን በማደረግ፣ የጠረፍ ንግድ አሰራርን በማሻሻልና በየጊዜው የሚቀያየሩ ኮንትሮባንድ ስልቶች ላይ ጥናት በማድረግ የቁጥጥር ስራን የማጠናከር ስራ ይሰራል ብለዋል፡፡
የኦሮሚያ ክልል ምክትል ርዕሠ መስተዳደር ወ/ሮ ጫልቱ ሳኒ ህግን በአግባቡ በማስከበር ጥቂቶችን ብቻ ጠቅሞ አብዛኛውን የማህበረሰብ ክፍል ለጉዳት የሚያጋልጥ በመሆኑ በጋራ ልንከላከለው ይገባል ብለዋል፡፡
የገቢዎች ሚነስቴር የህግ ተገዢነት ሚኒስትር ዴኤታ አቶ ዘመዴ ተፈራ ጉዳዩ የብዙ አካላትን ትብብር የሚፈልግ በመሆኑ በቅንጅት በመስራት ጉዳቶችን በመቀነስ ለልማት የሚውለው ገቢ እንዲሰበሰብ በጋራ መስራት እንደሚገባ አሳስበዋል፡፡
የፌደራል ፖሊስ ምክትል ኮሚሽነር አቶ መላኩ ፈንታ በበኩላቸው የሀገር ደህንነትና ጸጥታን ለማስጠበቅ የፌደራል ፖሊስ አባላት እስከ ህይወት መስዋትነት በመክፈል እየሰሩ መሆኑን ተናግረው በተለይ ወደ ሀገር በኮንትሮባንድ የሚገቡ እቃዎች ላይ ትኩረት ሊደረግ እንደሚገባ ጠቁመዋል፡፡
ተሳታፊዎች እየደረሰ ካለው ጉዳት አንጻር የፀረ ኮንትሮባንድና ህገወጥ ንግድ ንቅናቄው ሊጠናከር እንደሚገባ ተናግረው ወንጀለኞችን ተከታትሎ አስተማሪ ቅጣት ሊሰጥ እንደሚገባ ተናግረው በቅንጅት በመስራት ለውጥ ማምጣት ይቻላል ብለዋል፡፡(የገቢዎች ሚ/ር)
ስለ ዋጋ ንረትና ስለ ኑሮ ውድነት ስናወራ ስንት አመታችን? መሬት በራሷ ዛቢያ እየተሽከረከረችና ፀሃይን እየዞረች፤ እኛም በዋጋ ንረት እንዝርት እየሾርን፤ በኑሮ ውድነት ምህዋር እየዞረብን አመታት ተቆጠሩ፡፡ ቢሆንም ግን፤ ልንለምደው የቻልን አልመሰለኝም፡፡ ነጋ ጠባ፤ ቅሬታና ስሞታ፤ ተቃውሞና አቤቱታ፤ ምክርና ውትወታ ...…
ሰነዶቼ ተሰርቀው በዊኪሊክስ ተሰራጩብኝ - የአሜሪካ መንግስትሰነዶቹ እውነተኛ ሰነድ መሆናቸው ያጠራጥራል - የኢቲቪ የህትመት ዳሰሳኢቲቪ ከዊኪሊክስ ጋር ፀብ ለመግጠም ሲንደረደር ያየነው በሰሞኑ የህትመት ዳሰሳ ፕሮግራሙ ነው፡፡ ከፀቡ ጋር አብሮ ሲነሳ የነበረው ጉዳይ፤ ጠ/ሚ መለስ ዜናዊ ስለ ሱዳን መንግስትና ስለ ፕሬዚዳንት…
ታሪክያለፈውንለመገምገምየሚመጣውን በወጉ ለመተለም የሚያገለግላል የማኅበራዊ ሳይንስ መስክ ነው፡፡ የታሪክ ተመራማ ሪያን ወይም ጸሐፍቱ በልዩ ልዩ ምክንያቶች በተጽኖ ስር ሊወድቁ ስለሚችሉ ፍጹማዊ ወይም ትክክለኛ ታሪክ ለማግኘት አዳጋች ነው፡፡ ታሪክን ፍጹማዊ ማድረግ ባይቻል እንኳን ፍላጎቱና ገለልተኝነቱ ካለ የተለያዩ መረጃዎችን በመሰብሰብ፣ በማጥናት፣ ሚዛናዊነት…
መስከረም፣ 2030 ዓ.ምአዲስ አበባአራት ኪሎ ጋዜጣ ተሳልጬ (ተከራይቼ) ለማንበብ ተራ በመጠበቅ ላይ ነኝ፡፡ የግል ጋዜጣ እና ጋዜጠኛ ተቀዶና ተሰዶ አልቋል፡፡ የአገሬዉን ህዝብ ለማቅናት ሀላፊነቱ ሙሉ በሙሉ በአዲስ ዘመን ጋዜጣ ጫንቃ ላይ ወድቋል፡፡ ይህ ነባር ጋዜጣ የተጣለበትን ሰፊ የሕዝብ አደራ ለመወጣት…
የዓመቱ ድንቅ - በኢትዪጵያን አይዶል፣ የታዳጊ ሃና ግርማ ድምጽየዓመቱ እፎይታ - መብራት ብርት ጥፍት ማለቱ (ጠፍቶ አለመቅረቱ)የዓመቱ ቅዠት - የዋጋ ቁጥጥርና የራሽን ወረፋ (ጓድ፣ጓድ - የኮሙኒዝም ፕሪቪው)የዓመቱ ኅብረት - ፖርላማ፣ ቢዝነስ፣ ዘፈን፣ አትሌቲክስ፣ ኑሮ ወዘተ በጋራ መፍዘዛቸውየዘንድሮ ነገር! ለህዳሴ ግድብ…
ከተቻላችሁ ደህና ደህናውን አውርሱን፤ ካልቻላችሁ ገለል!..ኦሮቢንዶ የተባለ ህንዳዊ ፈላስፋ፤ ..ምንም ጠንካራ ብትሆን መጨረሻ ላይየምትሸነፍበት ጦርነት አትጀምር.. ይላል፡፡በአቦይ ስብሀትና በፕሮፌሰርመስፍን መካከል እንደዋዛ የተጀመረው የጋዜጣ ላይ አስጥ አገባ መጀመሪያ ላይ የወደድኩትን ያህል ሄዶ ሄዶ ወደ ዘር ፖለቲካ በመቀየሩ ማዘኔ አልቀረም፡፡ ትልቅ ሰው…
Tigr 24እማን እማን እብለኩም ኣለኹ፤ እቲ ንቓለይ ዝሰምዕ በቲ ዝለኣኸኒውን ዝኣምን ናይ ዘለዓለም ሕይወት ኣለዎ፤ ንሱ ካብ ሞት ናብ ሕይወት ይሳገር እምበር ናብ ፍርዲ ኣይቐርብን እዩ።
Tigr 25እቶም ምዉታን ድምፂ ወዲ እግዚኣብሔር ዝሰምዑ ላ ሰዓት ትመጽእ ኣላ፤ ንሳ ኸዓ ሕዚ እያ፤ እቶም ዝሰምዕዎ ዂሎም ድማ ብሕይወት ከም ዝነብሩ እማን እማን እብለኩም ኣለኹ።
እና ወክትኒል ኤርትሪል ኒዓብባብትድ ንቲከስጛ እና ኤርትሪል እና ንኪ መለኮ ህንባኹ መሪትልድ መሪ ሕዝቢሩኹዲ ፍትሕዲ1 ና ዕስኖ ግን ዮ ለመለም የውዲሲ ቋልነን ንኪ እን ጋብሲሳኹ ለጛ ጋባት ትግርኝዲ ዓረብዲር ንኻ ኤሪው ጋባት ኣኽላ ላህጃት ግን ይስትኩ፣ እና ኤሪ ጋባት ላህጃት/ Dialect2 ግን ዮ መጐተው እን ዓረብድ መሀርሰውዲ ስያሰት ኤሪትሪኹል ከደመውዲ ግን፣ ጋብ እንተው ከተብሰላ ዮ መጐተው ኮዶ እን ትግርኛ ጋበውዲ ትግረ ጋባውዲ መሀርሰውዲ መሀርስገውዲ ድመናኹ ግን፣ ላኹ ገሪ ጨገም ኣኾ ዋኺስሮ ፈራኹ ጋባይልዲ ናይ ናይዲር አኽሮ ግን፣
እና ንክ ይናኮል መርሕኹ ደኮ ደንቢ ውሪ ለቦ ደንቢ ይና ኮል ገባይላ ጋብዲ ና ናይዲ ቋላኹድ ገሪ ኣጭጉም ኣርስሮ ግን፣ ወንቀራ ጋቡኹ ዳድስቶ ደኩስታኹ ኣኽላ፣ እምንድክ ወንቀራ ጋባ ብጅኽ ወንቀራ ፍትሕ በለዱኽዲ ሰልፋ ወንቀራ ግን ንድመታን ፍትሕ ጠፍሕደው ( Constitution makers) ጋባትዲ ናይ ገባይለውዲ እክብነዲ ዳበርነዲትል ከደምኒል ደለምድኖ ሻኽኑኹ፣ እና ኣውይን ንድ ገርኹድኽ ጨገምትሮ ፈራኹ ብሊና ግን ንኻ ኒ ብራ ኣካንዲ ብሊን ናብብሊናርድ ገሪ ሕይምንተዋኒንዲን ግን። እና ንኪር ዋ ዓድ ስታት ንኪትልድ ተርስነ ይና ጅዊውዲ ከደኑዲ ትበቅ የውሲ ኣርእኖኽር ና እንክኒል ለመለም ይኖር መታን ግን፡፤ ላኹ ንኪትልድ ተርስነ መሀርዳኹር ሓበራኹር እና ንኪ ኒድ እክብስኖ ህንብናኹ፣ ተሪ መድዪኹ ላገቢለታ ጋብዲ ዓዳትዲር ዳበርድነዲ ተከውነዲትል ኣር እኖኽር እማ ንኪትልተርስነ ኣምርድ ኣኽን ማልድ ተከልስሮ የመምነዲ ክድመትዲ ቋልልስኒል ደርፍፍ ብድኒኹ ዋዕላ ግን፡፤
ዝከበርኩም ክቡራት ደለይቲ ፍትሒ ታሪኻውን ፍትሓውን ኣብ መትከሉ ነቕ ዘይብል ጅግና ሓርበኛ ስውእ ገብሪሂወት ሕምብርቲ ስእሉ ንኽረክብ ዘይ ሓተትክዎን ዘይ ፈተሽኩዎን ኣይ ነበረን ናይ ጅግና ስእሊ ደበኽ አሉ ኣብ ፌስቡክ መስጅ ናተይ በቲ ጅግና ገዲም ተቓላሳይ መስፉን መንግስቱ ተላኢኹለይ ክሉኹም ደለይቲ ፍትሒ ነቲ ሰነድ ቃልስና ብጉቡእ ዝዕቅቦ ዘሎ መስፉን መንግስቱ ድማ ከተሞጉሱለይ ብትሕትና ይሓተኩም ክብሪ ትዓደል ብጻይብ መስፉን መንግስቱል።
ክምለስ ናብ ጅግና ሓርበኛ ስውእ ገብሪሂወት ሕምብርቲ (ወዲ ሕምብርቲ) ምስ ገብሪሂወት ሕምብርቲ ኣብ 1973 ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ) ኢና ንፋለጥ ኣብ ሳሕል ብዓረምረም ዝፍለት ሓያልን ሙኩሩን ዝኾነ ሰራዊት ጀብሃ ምስ ስውእ ጅግና ገብሪሂወት ሕምብርት ኣብዚ ኢና ቦኽሪ ሌላና ነይሩ።
ኣብ መወዳእታ 1974 መዳዳ ብጽረ ገድሊ ብዝብል ሽም ዝፍለጡ ዝነበሩ እዞም ናይ ሕጂ ህግደፍ ዘጽንትዎ ዘለው ንህዝብና ኣብ 74 ካብ ሳሕል ካባና መሊቖም ንከበሳ ክኸዱ ከለዉ ጀብሃ መራኸቢ ሮድዮታት ስለ ዘይ ነበራ መዳዳ (ጽረ ገድሊ) እዞም ናይ ህጂ ህግደፍ ከዳዓት ስላ ስውእ ዑስማን ሳልሕ ሳበ ድሳኣንዎ ኣይ ነበሮምን መራኸቢ ረድዮታት ነይርዎም ኢዩ።
ጀብሃ ግን ስለ ዘይ ነበራ ረድዮ መራቢ ካብ ሳሕል ንከበሳ ይከዱ ከም ዘለዉ መዳዳ (ጽረ ገድሊ) ብገባር ኢዩ ተነጊርዋ ጀብሃ ምስ ሰምዔት ከተርክቦም ተበጊሳ ኣብ ጉዕዞ መዳዳ (ጸረ ገድሊ) ኣብ ኦለ ዝተባህለ ቦታ ንስውእ ኣባሽመል ንስውእ እስራኤል ምስግና ንስውእቲ ኣለም መስፉ ኣብ መገዲ ምስ ተጓነፍዎም ኣረሚናዊ ቀንጸላ ኣብ ርኢኦም ፈጺሞም ንባዓል ወኪ ዛግር ግዕዞኦም ቀጺሎም።
በጋጣሚ መደበይ ምስቶም ዝተረፉ ተሪፈ ኣነ ኣብ ሳሕል። ገብሪሂወት ሕምብርቲ እውን ተሪፉ ነይሩ ንኽኸይድ ከርክብ ካኣ ተመዲቡ ክብገስ ከሎ ንዓይ ኣቡ ዓሸራ ናይ እስራኤል ምስግና ሽጉጥ ሓጂመ ካብኦም እንተዘይ ዓጠኩዋ ወዲ ሕምብሪቲ ኣይ ኮንኩን ኢሉኒ።
ከምታ ዝበለኒ ድማ ኣብውግእ ብዓል ወኪ ዛግር ዓዲ ብዴል ሃጁሙ እታ ሽጉጥ ካብ ብዓል ሳልሕ ጠጠው ወሲድዋ ከምተሓበርክዎ። ብጅግንነቱ ዝበላ ዝገብራ ተባዕ ሓርበኛ ኢዩ ነይሩ።
ስውእ ገብሪሂወት ሕምብርቲ ኒኢሳያስ ኣፈወርቂ ካብ ዘበነ ክፍልታት (ኣያም መናጥግ) ን’ኢሳያስ ኣፈወርቂ ተንኮሉ ስለ ዝፈለጦ ብረት ዓሚሩ ክትኩሰሉ ምስ ኣቃናናዓ ብረቱ ምስኡ ዝነበሩ ገደይም ተቃለስቲ ደቂ መታሕት ነጢሮም ከም ዝሓዝዎ ይዝረበሉ፤ ኢልዎም ገብሪሂወት ሕምብርቲ ን’ኢሳያስ እዚ ሰብ እዚ ዝፈጥሮ ሽግራትን ጸገምን ከቢድ ዋጋ ክትከፍል’ያ ኤርትራ ክብሎም ከሎ፤ ደቂ መታሕት ካኣ ካብ ሓልዮት ተበጊሶም ኒኢሳያስ ምቕታል ምስ ህዝብና ደቂ ከበሳ ኣብ ጽል’ኢ ምእታው ማለት ኢዩ ክብሉ መልሰምሉ።
መስተ ሰትዩ ዝሰኸረ ናይ ሞት ፍርዲ ክትውስን ከላ ገብሪሂወት ሕምብርቲ ንዛ ናይ መስተ ጠጦው ኢሉ ተቓዊሙ ኣሪሙ ከም ትላዓል ገይሩዋ ኣብ ተንተኑኡ ክርስትያን ክውለዱ ክጥመቑ ክሕጸዩ ክምርዓዉ ክመቱ ምስመትቱ ውን ዝክር ዝባሃል ኣሎ እዚ ኩሉ ብደይ መስተ ስለ ዘይግበር ምስተ ሰቲኻ ኢልኩም ሞት ክትፈርዱ እንተ ኼንኩም ባኣይ ጀምሩ ኣነ ሕጂ እንተ ረኪበ ክሰትየ ባህሊ ክርስትያን ኢዩ ተልዕልዋ ምስ በሎም ሓቁ ኢዩ ኢሎም ኤርትራ ናይ ኣስልም ጥራይ ኣይ ኮነትን ክርስትያን ዝተፋላለዩ ምእመናታት ስለ ዘሎ ኢሎም ነታ ናይ ወዲ ሕምብርቲ ዘቕረባ ምስናይ ምስገና ተቐቢልሞ ከም ትልዓል ገይሮማ ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝተኻየደ ፕርዚደንታዊ ምርጫ ዝተዓወተ ሓድሽ መራሒ እታ ርእሰ ምምሕዳር ሙሳ ቢሒ ዓብዲ፣ ነቲ ኣቐዲሙ ብሕቡራት ኢማራት ዝተወጠነ መደብ ምቛም ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከር ከምዝድግፍ ድሕሪ ምርግጋጹ’ዩ እቲ ምህናጽ ብወግዒ ጀሚሩ ዘሎ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ የመን ኣብ ዝካየድ ዘሎ ኵናት ተጸሚዳ እትርከብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ኣብ ኤርትራ፣ ንወደብ ዓሰብ ከም መናሃርያ ሓይሊ ባሕርን ኣየርን ትጥቀመሉ ከምዘላ ዝፍለጥ’ዩ።
እዚ ኣብ ሶማሊልናድ እትሃንጾ ዘሎ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከር ድሕሪ ምዝዛሙ፣ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ መዓስከራ ክትጥቀመሉ ድያ ወይስ ክትሓድጎ ዝተነጸረ ነገር የለን።
ብመሰረት እቲ ስምምዕ፣ እቲ ወደብ ን30 ዓመታት ኣብ ትሕቲ ዱባይ ኣብ ዝመሓደረሉ፣ ብዘይካ’ዚ ንኢትዮጵያን ካልኦት ኣብቲ ዞባ ዝርከባ ሃገራትን ዝህቦ ኣገልግሎት፣ ናጻ ናይ ንግዲ ዞባ’ውን ከተኣታቱ ትጽቢት ይግበረሉ።
ዛሬ ህዳር 22/2013 ዓ/ም ነው፡፡በዓለም ደረጃ የሚታወስ የኤች አይ ቪ – ኤድስ ቀን፡፡ ይሁን እንጂ ፣ቫይረሱን በጋራ ለመከላከል የገባነውን የቀደመ ቃል ኪዳን የምናድስበት ቀን መሆኑን ብዙዎቻችን ፈፅሞ ረስተነዋል፡፡ በእርግጥ የብዙዎቻችን አእምሮ የተወጠረው በኮቪድ 19 ወረርሽኝ ላይ መሆኑ ይታወቃልና ይህንን እምብዛም ሳይታወቅ አዘናግቶ ገዳይ በሽታ ረስተነዋል፡፡ይህንን መድሃኒት አልባ በሽታ መዘንጋታችን ባይፈረድብንም ፣ዝንጋኤአችን ግን ዋጋ እንደሚያስከፍለን ዛሬ የምንገነዘብበት ቀን ነው፡፡
ይህ ዝንጋታ ነገ ወጣቶቻችንን በመጨረስ የማየቀለበስ ዋጋ እንዳያስከፍለንም ዛሬ ነው መቃትና ቫይረሱን መዋጋት ያለብን፡፡ በቀጥታ ይህንን ደዌ ለመከላከል የተቋቋሙ ተቋማት ፣የህክምና ባለሙያዎች ና ህዝብ ቆም ብሎ በአንክሮ በማሰብ ፣ የዓለም ጤና ጥበቃ በ2030 እኤአ የበሽተውን ተጠቂ ወደ ዜሮ ለማምጣት ያቀደው እቅድ በእኛም አገር እንዲሳካ የበኩሉን አበርክቶ ማድረግ ይጠበቅበታል፡፡
…ዛሬ በኮቪድ (COVID-19 ) ሰበብ የኤች.አይ.ቪ ወረርሽኝ ጉዞ ፍጥነቱ ምክንያት ጨምሯል፡፡ በይበልጥም አቅመ ቢስ በሆኑ አገር ህዝቦች ላይ አስከፊ ገፅታው በድጋሚ ሊታይ በቋፍ ላይ እነደሚገኝ መረጃዎች ያሳያሉ፡፡ ይህንን እውነቱ የዓለም ጤና ድረጅት ዘግቧታል እኔም በህክምና ባለሙያነቴ ለኢትዮጵያዊያን ወገኖቼ ተርጉሜ አቅርቤለሁ፡
በ 2019 በኤች አይ ቪ የተያዙ 38 ሚሊዮን ሰዎች ነበሩ ፡፡ ዛሬም በኤች አይ ቪ ከተያዙ ከአምስት ሰዎች መካከል አንዱ ስለ ህመሙ የማያውቅ ሲሆን ፣ የኤች አይ ቪ ህክምና ከሚወስዱት 3 ሰዎች መካከል አንዱ የኤች.አይ.ቪ ህክምና አገልግሎት ችግር የጋጥመዋል፡፡ይህም የሚሆነው ፣ የምርመራ እና የመከላከያ አገልግሎቶች አቅርቦት በበቂ መጠን ባለመሰራጨቱ ነው፡፡ በተለይም ህፃናትንና ጎረምሳዎችን ይህ መሰናክል ክፉኛ ይጎዳቸዋል፡፡ በዚህ ምክንያትም 690 000 ሰዎች በዓለማችን ከኤች ኤይ ቪ ጋር በተያያዘ ህመም ሞተዋል፡፡ 1.7 ሚሊዮን ሰዎችም በ2019 በኤች አይ ቪ መያዛቸው ተውቋል፡፡ከ3 ሰው አንዱ ማለትም (62%) ወጣቶችና የመስራት አቅም ያላቸው ጎልማሶች እንደሆኑም ታውቋል፡፡
ይህ አሃዝ 2020 የዓለም ጤና ጥበቃ ዕቅድ ከወዲሁ መክሸፉን አረጋግጧል፡፡እንደምታውቁት በ2020 ” 90-90-90”ን ለመተግበር እቅድ ተይዞ ነበር፡፡ ይህንንም ለመተግበር አገራት ሲንቀሳቀሱም ነበር፡፡ ይህ የ2020 እቅድ በዓለም ላይ የሚኖሩ. 90% ሰዎች ከኤች አይ ቪ ጋር እንዴት በጤንነት ለመኖር እንደሚቻል የተገነዘቡ እንዲሆኑ ማስተማርና ማብቃት፡፡ በዓለም ላይ የሚኖሩ 90% ሰዎች የኤች አይ ቪ ኤድስ ህሙማንን የኤች አይ ቪ ኤድስን ቫይረስ መግቻ መድሃኒት ተጠቃሚ እንዲሆኑ ማድረግ ፡፡90 % ደግሞ መድሃኒቱን በመውሰዳቸው በሰውነታቸው ውስጥ የሚገኘው ቫይረስ እጅግ ቀንሶ እንዲገኝ ያልተቋረጠ ሥራ መስራት፡፡ 90% of people living with HIV are aware of their status; 90% of people diagnosed with HIV are receiving treatment; and 90% of all people receiving treatment have achieved viral suppression. የሚል እቅድ ነበረ፡፡
ይህ አልተሳካም፡፡እናም ይህንን አደገኛ መዘናጋት ለመቀልበስና ቫይረሱን ለመዋጋት አለም አቀፍ ትብብር ያስፈልጋል፡፡ ተገቢውን የመከላከል ሥራ ለመስራት ዓለም አቀፍ ትብብር ያሻል፡፡ በሚል መንፈስ፣ በአዲስ ጉልበት አገራት በቫይረሱ ላይ እዲዘምቱ የአለም ጤና ድርጅት በዛሬው እለት ጠይቋል፡፡እኔም ለወገኔ ኤች አይ ቪ ዛሬም አለ፡፡እባካችሁ ንቁ፡፡ አትዘናጉ፡፡መዘናጋት ውድ ህይወታችንን ከመንጠቁም በላይ አገራችንን የሰው ሃብት ደሃ ያደርጋታል ፡፡በማለት በትህትና አሳስባችኋለሁ፡፡
የቡርጂ ወረዳ መንግሥት ሰራተኞች የሥራ ማቆም አድማው በማንነታቸው “ይደርስብናል” ካሉት ጥቃትና የወረዳው የሥራ ኃላፊዎች መታሰርን ተከትሎ ነው "የቡርጂ ብሄረሰብ ተወካዮች ነን” የሚሉ ቁጥራቸው 70 የሚሆኑ ሰዎችና የሀገር ሸማግለዎች በደል ደርሶብናል ሲሉ ወደ ክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ቢሮ በመምጣት አቤቱታ አቅርበዋል፡፡
“አማራ መሆን ወንጀል ነው? የሌሎች ብሔረሰብ አባላት በፈለጉበት ክልልና ስፍራ ይኖራሉ። አማራ ክልል ውስጥ ሰፊ መሬት ወስደው የሚኖሩ አሉ፤ የሚነካቸው የለም። አማራው እየተመረጠ ለስደት፣ ለመከራ፣ ለእንግልት ይዳረጋል? እስከመቼ በዚህ ይቀጥላል? ክልሉን እንመራለን፣ የአማራ ህዝብ ወኪል ነን የሚሉ የት ናቸው? ያሳዝናል፣ ለአማራው አልቅሱ፣ ለአማራው አንቡ፣ አማራው አለቀ …” ሲል በስልክ ለጎልጉል አስተያየቱን ሰጠ። መናገር አይችልም፤ ሲቃ ልሳኑንን አንቆ ይዞታል።
ከዓመታት በፊት መተከል ዞን ፓዌ የተካሄደውን ያነሳል። 1984 – 85 ፓዌ መንደር አራት በሚባለው የገበያ ቦታ እየገበዩ የነበሩ የአማራ ተወላጆች ያላሰቡት ደረሰባቸው። በድንገት ገበያው ታወከ። የቻሉትን በቀስት፣ ሌላውን በጥይት ለቀሙት። 56 ሰዎች በቅጽበት ተረሸኑ። ይህ ሁሉ ሲደረግ አገር የሚመሩት ባለስልጣኖች ድምጻቸውን አላሰሙም ነበር። አሁንም በተቆራረጠ አንደበት አስተያየቱን ቀጠለ።
በወቅቱ ፓዌ እንደነበር ያስታወሰው አስተያየት ሰጪ “አሰፋ ኢናቦ” ሲል ስም ጠራ። አሰፋ ኢናቦ የመተከል ዞን አስተዳዳሪ ነበር። ድንገት በደረሰው ጭፍጨፋ የተበሳጩ ከመንደር አራት ስምንት ኪሎሜትር ርቆ በሚገኘው አውሮፕላን ማረፊያ አሰፋ ኢናቦን አስገድደው ወሰዱት። በመጨረሻም ሰፋሪውን እያሳዩ የበቀል ኃይላቸውን አሳረፉበት፤ ቦጫጨቁትና እዛው ተቀበረ። በስፍራው ስለተደረገው ሁሉ በቂ መረጃ ያለው መሆኑን የሚናገረው አስተያየት ሰጪ እንደሚለው በቀትር በአደባባይ ህዝብ የጨፈጨፉትና ያስጨፈጨፉት አልታሰሩም። ህግ ፊት አልቀረቡም። ለይስሙላ ታስረዋል ተብለው ተለቀዋል።
በመተከል ዞን ቡለን ወረዳ የሚኖሩት የሺናሻ ብሔረሰብ አባላት ሲሆኑ ቀደም ሲል ጀምሮ “አገሩ የናንተ ነው። ባለመብቶች እናንተ ናችሁ። ውሳኔው ሁሉ የራሳችሁ ነው” ስለተባሉ በክልሉ በአንድ ትምህርት ቤት የሚማሩ የአማራ ብሔር አባላት እኩል የትምህርት እድል እንደማያገኙ፣ እሱም የችግሩ ሰለባ እንደሆነ ያስረዳል። ነጻ ሚዲያ ቢኖር ግፉ በተዘረዘረ ነበር ሲል ቁጭቱን ይገልጻል።
አገሬውን “ሆን ብለው ክፋት እየጋቷቸው በየጊዜው አማራ ውጣ፣ አማራ ሂድ …” በማለት እንደሚፎክሩ ያስረዳው ቅሬታ አቅራቢ አስገራሚውና አስደንጋጩ ጉዳይ የአማራ ክልል “እመራዋለሁ” የሚለው አካል ለህዝቡ መከራከር አለመቻሉ ነው።
በጉራፈርዳ በክልሉ መንግስት ትዕዛዝ የከፋ ወንጀል ሲሰራ፣ አንደኛ ክፍል ለሚማር ህጻን “ክልሉን ልቀቅና ውጣ” የሚል ደብዳቤ ሲሰጥ ተቆጣጣሪና ተቆርቋሪ አለመኖሩ መጨረሻ የሌለው ግፍ አማራው ላይ እንዲካሄድ ስምምነት ያለ እንደሚያስመስል የሚገልጹ ጥቂት አይደሉም።
ሰሞኑን በቤንሻንጉል-ጉምዝ ክልል አማራውን የማፈናቀል ዘመቻ መጀመሩ ይፋ ሆነ እንጂ ችግሩ የቆየና ማዕከላዊ አገዛዙም ሆነ የክልሉ መስተዳድር ጠንቅቀው የሚያውቁት ጉዳይ እንደሆነም አስተያየት ሰጪዎቹ ይናገራሉ። የካቲት 28፤2005 (ማርች 7፤2013) የተላለፈው የአሜሪካን ሬዲዮ አማርኛ ክፍል ያነጋገራቸው የችግሩ ሰለባ አሁን ያለውን ችግር የሚገልጹት በተማጽኖ ነው።
በቤንሻንጉል መተከል ዞን ቡሎን ወረዳ የሰፈሩና ከ15 እስከ 20 ዓመት በረሃውን አልምተው፣ ወልደው ከብደውና ንብረት አፍርተው ይኖሩ የነበሩ አምስት ሺህ በላይ ነዋሪዎች ከየካቲት19 እስከ 30 ቀን 2013 ዓም መኖሪያቸውን ለቀው እንዲወጡ ታዝዘዋል። ለቪኦኤ የተማጽኖ ቃላቸውን ያስተላለፉት አቶ የሺህ ዋስ ትንሳኤ ድምጻቸው ያሰሙት ባህር ዳር “መንግስታቸው” ደጅ ቆመው ነው።
ባህር ዳር ሆነው “ሰሚ አጣን” በማለት ድምጻቸውን ያሰሙት አቶ የሺህ ዋስ “ለክልሉ መንግስት ለምን አመለከታችሁ በሚል ስለምንታሰር እባካችሁ ለፌደራሉ መንግስት አሳውቁልን” ሲሉ ተደምጠዋል። አገር ቤት የመንግስትም ሆነ “የግል” የሚባሉት የመገናኛ ዘዴዎች ጆሮ የነሷቸው በሚመስል ኑዛዜ ያቀረቡት አቶ የሺህ ዋስ “ፈልሶ የመጣ፣ ውጣ አማራ” እየተባሉ የውጭ አገር ዜጋ እንኳን በማይጠራበት ሁኔታ ክብረ ነክ ስድብ እንደሚሰደቡ አመልክተዋል።
ከመንግስታችሁ ሸኚ አምጡ መባላቸውን፣ በርካቶች ሸኚ ለማምጣት ከብቶቻቸውን በርካሽ መሸጣቸውን፣ ሸኚም ካመጡ በኋላ ተቀባይነት አለማግኘቱን አቶ የሺህ ዋስ ያስረዳሉ። አያይዘውም ባፋጣኝ ክልሉን ለቀው ካልወጡ የክልሉ መንግስት ባለስልጣናት ምን ሊከሰት እንደሚችል የዛቱባቸውን ተናግረዋል።
ባስቸኳይ ክልሉን ለቀው ካልወጡ “የፌደራል ፖሊስ ደብድቦ ያስወጣሃል” የሚል ማስፈራሪያ የደረሳቸው መሆኑንን ያመለከቱት አቶ የሺህ ዋስ፣ የአማራ ክልል ባለስልጣናትን ማግኘትና ማነጋገር አለመቻላቸውን ከክልሉ መንግስት መቀመጫ ባህር ዳር ሆነው መናገራቸው ጉዳዩን አወሳስቦታል። ለሰሚውም ግራ ሆኗል። ቪኦኤ እንዳለው የክልሉን ባለስልጣናትም አግኝቶ ማነጋገር አልተቻለም።
ለጊዜው የክልሉ መንግስት ማረፊያ እንዲያዘጋጅላቸው ወይም የሚሰፍሩበት ቦታ እስኪመቻችላቸው ከክልሉ ጋር በመነጋገር አደጋ ላይ ለሚገኙት ከአምስት ሺህ በላይ ሰዎች መፍትሔ እንዲያፈላልግ የተጠየቀው የክልሉ መስተዳድርም ሆነ “የጭቁኑ አማራ ተወካይ ነኝ” የሚለው ብአዴን/ኢህአዴግ ጉዳዩን አስመልክቶ እስካሁን ያሉት ነገርም የለም።
የአማራ ክልል ለምና ሰፊ መሬቱን ለሱዳን አሳልፎ በመስጠት፣ ሁመራንና ወልቃይት ገባውን ለትግራይ ክልል አሳልፎ በማስረከብ የሚታወቀውን ብአዴንን የሚመሩት አቶ ደመቀ መኮንን በአማራው ስም “ቅምጥ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር” ሆነው በውለታ መሾማቸው የሚታወስ ነው።
በተደጋጋሚ ከአንድ አስተያየት ሰጭ በተለያዩ ብሎጎች የማነበው ነገር አለ፡፡ይህ አስተያየት ደግሞ ወያኔ/ሻእብያ የግሎባል ካፒታሊዝም ኒዎ-ሊበራል ኒዎ-ኮሎኒያሊዝም ኢምፔሪያሊስታዊ ፕሮጀከት አስፈፃሚ ቅጥረኛና ፀረ-ኢትዮጵያዊነትና ፀረ-ኢትዮጵያ ባንዳዎች ናቸው የሚል ነው፡፡ይህ አባባል አስካሁን ልቤ ውስጥ የተፃፈ ነገር ነው፡፡ወያኔ እንደ ደርግ ዝም ብሎ ተራ አምባገነን ብቻ ሳይሆን ከዚህ በከፋ የባእዳን ቅጥረኛ ነው፡፡ብዙ የኢትዮጵያ ተቃዋሚ ሃይሎች ወያኔን አምባገነን ወዘተ እያሉ ይጠራሉ ለእኔ በቅጡ የተዋጠልኝ እውነተኛ ድብቅ ማንነታቸው ግን ከላይ የተጠቀሰው የግሎባል ካፒታሊዝም ኒዎ-ሊበራል ኒዎ-ኮሎኒያሊዝም ኢምፔሪያሊስታዊ ፕሮጀከት አስፈፃሚ ቅጥረኛ እየተባለ በተደጋጋሚ የተጠቀሰው አይነት አስተያየት ነው፡፡ይህ አይነት ዘር እየመረጡ ማፈናቀልና እረስ በርስ በከፋፍለህ ግዛው ስልት ማናከስ ደግሞ የለየለት ዘመናዊ ቅኝ ግዛት ነው፡፡ከአምባገነንትና ከዲሞክራሲ ጋር ብዙም የሚገናኝ ነገር አይደለም፡፡ምክንያቱም ያለፉት ሰርዓቶች አምባገነን ነበሩ ነገር ግን ይህንን አይነት አይን ያወጣ የከፋ ጥፋትና ወንጀል በሀገር ላይ በህዝብ ላይ አልፈፀሙም፡፡ወያኔ መሬት ለባእዳን ሰዎች በዶላር እየቸበቸበ አማራውን ግን እያፈናቀለ ወደ ክልልህ ግባ ማለቱ ይህ ሃይል ለባእዳን ሃይሎች የቆመ የባእዳን ቅጥረኛ እንደሆነ በግልፅ የሚያሳይ ነው፡፡በዚህ አይነት አዲስ አበባ ውስጥ ፎቅ የገነቡና ኢኮኖሚውን የተቆጣጠሩና ሌላውም ክልል ውስጥ ሰፋፊ የመሬት እርሻ ያላቸው ሀብታም ትግሬዎች ለምን ወደ ክልላቸው አይሄዱም፡፡ወያኔ የሚሰራው ይህ አደገኛ መሰሪ ስራ ቆሜለታሁ ለሚለው ትግሪኛ ተናጋሪው ሳይቀር ወደፊት አደጋ ያዘለ ነገር ነው፡፡በእርግጥ ጥቂት የወያኔ የበላይ አለቆች የመጨረሻ ግባቸው ዶላር እየተሰጣቸው የባእዳን ሃይሎችን ፍላጎት ማስፈፀም ነው፡፡ከውጪ ባእዳን ሃይሎች የተሰጣቸው የመጨረሻ ግባቸው ደግሞ ሀዝብን እረስ በርስ አናክሰውና አፋጀተው ሲያበቁ ሀገሪቱን ማዳከምና በስተመጨረሻ መበጣጠስ ነው፡፡ይህንን መጥፎ አካሄድም አጠንክረው መያዛቸው ሲታይ ሰይጣናዊ ስራቸውን ልክ የቅድስና ተልእኮ አድረገው የቆጠሩትም ይመስላል፡፡ነገር ግን እንደተባለው እንደ ይሁዳ ከርስቶስን ለ30 ዲናር አሳልፎ እንደሸጠው ህዝብን ከመሬት እያፈናቀሉ ኢትዮጵያን ለዶላር ሸጠው ሲያበቁ የሰበሰቡትን የግፍ ሀብት በሰላምና በጤና ይበሉት ይሆንን ወይነስ እንደ አኬልዳማ የደም መሬት የሚገዛበት አሳዛኝ የውደቀት ፍፃሜ ይሆን ያሰኛል፡፡
ኢትዮጵያ አፍሪካና መላው ታዳጊው አለም ይህንን አይነት መፈናቀልና ስደት እየፈጠረ ካለው ከግሎባል ካፒታሊዝም ኒዎ-ሊበራልና ኒዎ-ኮሎኒያሊዝም ኢምፔሪያሊስታዊ የጭቆናና የምዝበራ መዳፍ ስር ነፃ ሊወጣ የሚችለው እንደ ሁጎ ሻቬዝ አይነት ዳግማዊ ሁጎ ሻቬዝ ሲፈጠር ብቻ ነው፡፡ወያኔዎች እንደ ቅጥረኛ ተላላኪ አውቀውምትም ይሁን ሳያውቁት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በረቀቀና በተቀነባባረ መንገድ እያስፈፀሙ ያሉት የዚህን የአለቃቸውን የግሎባል ካፒታሊዝምን ኒዎ-ሊበራልና ኒዎ-ኮሎኒያሊዝም ኢምፔሪያሊስታዊ ፕሮጀክት ነው፡፡የቬንዝዋላው መሪ ሁጎ ሻቬዝ ደግሞ ይህንን የግሎባል ካፒታሊዝምን ኒዎ-ሊበራልና ኒዎ-ኮሎኒያሊዝም ኢምፔሪያሊስታዊ ፕሮጀክት በፅናት የታገለና ለድሃው የሀገሩ ህዝብ ብቻ ሳይሆን ለአጠቃላዩ የአለም ድሃ ህዝብ በፅናት የቆመ ሰው ነበር፡፡
ይህንን ያህል ዝም ያላችሁት ከወያኔ የጭቆናና የዝርፊያ መዳፍ ለመላቀቅ ይረዱናል ነፃ ያወጡናል ብላችሁ ተስፋ የምታደርጉት የአሜሪካና የምእራባውያን መንግስታት እንዳይቀየሙ ነውን ?
ይሄማ በሰው ቁስል እንጨት ስደድበት እንደሚባለው ነገር አደራጋችሁት:: ለተፈናቀለው የጉራ ፈርዳ አማራ ህዝብ ግሎባል ካፒታሊዝምን መቃወም ምንም ፋይዳ አይሰጠውም:: ይሄኮ ጊዜ የሚስጥ ጉዳይ አይደለም:: በአስቸኳይ ወደ ተፈናቀለበት ቀዬው ተመልሶ ኑሮውን እንዲጀምርና ከልመና እንዲላቀቅ ለማድረግ እርምጃ እንዲወሰድ መታገል ሲገባ ግሎባል ካፒታሊዝም እያልን አንቀልድ!! መፍትሄው ዘርን ከዘር ከሚያናክስ ከወያኔ የአገዛዝ ፍልስፍና ኢትዮጵያን ማላቀቅ ነው:: ይሄው ችግር ደግሞ እዛው ፊታችን ስር ያለ አይኑን ያፈጠጠ ሆኖ እያለ የምን በአለም ዙርያ መዞር ያስፈልጋል:: ጠላት ያለው እዛው ኢትዮጵያ ውስጥ ነው::
4 ቲ / ጨለማ ቀለም 5 / ጨለማ ቀለም 6 / ጨለማ ቀለም 7 / ጨለማ ቀለም 4 ቴ / ቀላል ቀለም 5 / ፈካ ያለ ቀለም 6 / ፈካ ያለ ቀለም 7 / ፈካ ያለ ቀለም
ርዝመት 60cm ፣ 65cm ፣ 70cm, 75cm (የ 1 ~ 2 ሴ.ሜ ስህተት ሊኖር ይችላል) ወገብ 38cm-42cm (የመለጠጥ ርዝመት አልተዘረጋም) ቦይ ጂንስ ከ 4 እስከ 8 ዓመት ዕድሜ አለው ፡፡ ጂንስ መካከለኛ ነው ወፍራም እና ሙቅ. ለወቅቱ ፀደይ ፣ ክረምት ፣ መኸር ተስማሚ ነው ፡፡
የመጠን ገበታ: ጠቃሚ ምክሮች: ሰንጠረዡ የጃኬቱ ውጫዊ መለኪያን ያሳያል. የግለሰባዊ መጠን በፋይልዎ መለኪያዎች እና በ 8-10 ሴንቲሜትር. ለምሳሌ, የመተጣጠፊያዎ መጠን 92 ሴንቲሜትር ከሆነ, 92 + 10 = 102cm ከሆነ, እናም መጠን 2XL ይ ብዛት
«ፍርሐት ሕገ-መንግሥታዊ አይደለም፤ የአንድን አገር የሰብኣዊ መብት ጥሰት ባሕል እና ታሪክ መንሰራፋት የሚያረጋግጥ እውነታ እንጂ! ፍርሐት አርቆ አሳቢነትን ይገላል፣ ብሎም የተሻለ ነገን የመፈለግ እና የማለም አቅም ያሳጣል። ፍርሐት እንቅፋት ነው፣ ፍርሐ…
በዩጋንዳ አስተናጋጅነት እየተካሄደ ያለው የሴካፋ ሴቶች ዋንጫ የመጨረሻ ምዕራፍ ላይ ሲደርስ ኬንያ እና ታንዛኒያ ተጋጣሚዎቻቸውን በማሸነፍ በፍፃሜው ተገናኝተዋል፡፡ ኬንያ ኢትዮጵያን 3-2 ስትረታ ታንዛኒያ አዘጋጇን ዩጋንዳን 4-1 ማሸነፍ ችላለች፡፡
7፡30 በንጅሩ ቴክኒካል ማዕከል በተደረገው የመጀመሪያ የግማሽ ፍፃሜ ጨዋታ ኬንያ ኢትዮጵያን 3-2 ማሸነፍ ችላለች፡፡ የአፍሪካ ዋንጫ ተሳታፊዋ ኬንያ በውድድሩ ላይ ግብ ሳታስተናግድ ብትቆይም የሉሲዎቹ የፊት አጥቂ የሎዛ አበራ ሁለት ግቦች ሪከርዱን ለውጦታል፡፡ ግብ በማግባት ቀዳሚ የነበረችው ኢትዮጵያ ስትሆን ሎዛ በድንቅ ሁኔታ በ37ኛው ደቂቃ ግብ ማስቆጠር ችላለች፡፡
ከዕረፍት መልስ ግብ ለማግኘት ተጭነው የተጫወቱት ሃራምቤ ስታርሌቶች አካታትለው ባስቆጠሯቸው ሶስት ግቦች 3-1 መምራት ችለዋል፡፡ የኔዲ ኦኮት አቲኖ ሁለት እና የካሮላይን ኦሞንዲ የግንባር በመግጨት ያስቆጠሩት ግቦች ኬንያን ወደ መሪነት ሲያመጣት ሎዛ በ82ኛው ደቂቃ ውጤቱን ወደ አንድ ማጥበብ የቻለችበትን ግብ ከመረብ አዋህዳለች፡፡
09:30 ላይ በሁለተኛው የግማሽ ፍፃሜ ጨዋታ ታንዛኒያ እንደተጠበቀው ዩጋንዳን 4-1 በማሸነፍ ለፍፃሜ አልፋለች፡፡ ኪሊማንጃሮ ኩዊንስ በመባል የሚጠሩት ታንዛኒያዎች የጨዋታ የበላይነት በክረስትድ ክሬንሶች ላይ የነበራቸው ሲሆን በመጀመሪያው አጋማሽ በዳንኤል ዶኒሲያ፣ ኦማሪ ማዋናሃሚሲ እና አብደላ ስቱማኢ ያስቆጠሩት 3 ግቦች የዩጋንዳ ደጋፊዎች ተስፋ አስቆርጧል፡፡ ራሺድ አሻ በሁለተኛው አጋማሽ ውጤቱን 4-0 ስታደርገው በውድድሩ ለዩጋንዳ ድንቅ የግብ ማስቆጠር ብቃቷን እያሳየች የምትገኘው ሃሲፋ ናሱና የማስተዛዘኛ ግብ ማስቆጠር ችላለች፡፡ ኢትዮጵያዊቷ ረዳት ዳኛ ወይንሸት አበራ ጨዋታውን በረዳት ዳኛነት መርታለች፡፡
የፍፃሜ እና የደረጃ ጨዋታዎች በመጪው ማክሰኞ የሚደረጉ ሲሆን ኢትዮጵያ ለሶስተኝነት ዩጋንዳን ትገጥማለች፡፡ ኬንያ እና ታንዛኒያ በተጠባቂ የፍፃሜ ጨዋታ የሚገናኙ ይሆናሉ፡፡
ሃገር ዝገዝእ ዘሎ ንጉስ ዳዊት እዩ። ከም ልማዱ ከስተንት፣ ግብሪ ኣምላኽ ክዝክር ኢሉ ብሕት በለ። ካብተን ካልኦት መዓልታት ፍልይ ዝበለ፣ ዳዊት ልቡ ክረዝን ክሎ ተሰምዖ። ምኽንያቱ እንታይ ምኳኑ ሕርብት በሎ። ክም ኩሉ ግዜ ንነፍሱ ስቅ ከብላ፣ እ/ሔር ዝገበረሉ ከስተንትን ፈቲኑ እዩ። ንነፍሱ ድማ፣ “ነፍሰይ እ/ሔር ሰናይ ጊሩልኩ እዩ እሞ ናብ ዕረፍትኺ ተመለሲ” ብምባል ክህድኣ ፈተነ። ካብቲ ካልእ ግዜ ፍልይ ዝበለ ግና ቅልል ኣይበሎን። ገለ ነገር ከም ዝረስዐ ድማ ቅፍፍ ይብሎ ነበረ። ሃንደበት ከኣ ትዝ በሎ። ክነብዕ ድማ ጀመረ። ናብዚ ኩሉ ንኽበጽሕ ዓቢ ፍቅሪ ዘርኣዮ ከም ሓው ድማ ዝዀኖ ዮናታን ተዘከሮ። የፍቀሮ ስለ ዝነበረ ከምይ ርእሱ ከም ዘትሓተ ድማ ተዘከሮ። ድሕሪ ኣብኡ ሳውል፣ ንግስነት እኳ ንዑኡ ይግባእ እንተነበረ፣ ናይ ንግስነት ካባኡ ብምውጻእ ከም ዝሃቦ ዳዊት ትዝ በሎ። ካብ ቁጥዓ ኣብኡ ሳዉል ከምዘድሓኖ ተዘከሮ። ነፍሱን ነፍሲ ዮናንታን ተጣቢቃ ስለ ዝነበረት ክፋነዎ ከሎ ተሓቃቂፎም ዝበኸይዎ ብኽያት ብምዝካር እንደገና ነብዐ። ልዕሊ ኩሉ ድማ ስለቲ ዝነበሮም ፍቅሪ ዝተኣታተዉዎ ኪዳን ዘከረ። ተቀላጢፉ ድማ ንሓደ ካብ ኣገልገልቱ ጸዊዑ ከምዚ ክብል ሓተቶ፣ “ምእንቲ ዮናታን ኢለስ ካብ ቤት ሳኦል ምሕረት ዝገብረሉ ኣሎ’ዶ”?
ድሕሪ ብዙሕ ምሕታት ድማ፣ “እወ” ዝብል መልሲ ኣምጽእሉ። ስሙ ድማ “ሞፊቦሸት” ምኻኑ ነገርዎ። ዳዊት ብልቡ ተሓጎሰ። ዋላ እዃ ካልኦት እንተዘይተሰማምዑ፣ ድሕሪ እቲ ምስ ሳኦል ዝዀነ ንቤት ሳኦል ምሕረት ክገብር ምሕሳቡ ቅር እንተበሎም፣ ዳዊት ግና ነዚ ኣየቋጸሮን። ከምቲ ሳኦል ዝገበሮ፣ ካብ ቤት ሳኦል ብህይወት ዝተርፍ ክህሉ ኣይነበሮን። እዚ ድማ ዳዊት ኣጸቢቁ ይፈልጥ ነበረ። ከምቲ ቅድሚኡ ዝነበሩ ነገስታ ዝገበርዎ፣ ዳዊት ንብረት ሳኦል ክግብት፣ ንዘርኡ ድማ ክቀትሎም ባረቱ ክገብሮም ስልጣን ነይርዎ እዩ። ማንም ዝቃወሞ ድማ ኣይምተረኽበን። ከምኡ ምግባር ቅቡል ስርዓት እዩ። እዚ ከይገብር ግና ንዳዊት ሓደ ነገር ይሕዞ። ንሱ ኸኣ እቲ ምስ ዮናታን ዝኣተዎ ናይ ፍቅሪ ኪዳን እዩ። ኣብ መንጎ ዳዊትን ዮናንታን ኪዳን እንተዘይህሉ፣ ዕጻ ዘርኢ ሳኦል ሕማቅ ምዀነ። ግና ሳላ ፍቅሪ ዮናታንን ዳዊትን፣ ናይ ምሕረት ኪዳን፣ ናይ ይቅሬታ ኪዳን ተተኺሉ ጸኒሑ። ስለዚ ኪዳን እዚ ድማ’ዩ ዳዊት ምሕረት ክገብር ዝደለየ። ዳዊት ናይ ኪዳን ሰብ እዩ። ኪዳን ክስዕር ኣይደሊን። ዳዊት ዕሙቀት ኪዳን ዝተረድአ ሰብ እዩ ነይሩ።
ኣበይ ኣሎ ምስ ተብህለ፣ ኣብ “ሎ-ድባር” ኣሎ በልዎ። ዳዊት ኣዝዩ ሰምበደ፣ ግን ከኣ ምኽንያቱ ክፈልጥ ኣዝዩ ተሃወኸ። “ሎ-ድባር” ማለት ዓዲ ጸጥታ፣ ዓዲ ስቅታ (land of silence) ማለት እዩ። ሞፊቦሸት ድሕሪ ሞት ኣብኡ ዮናታን ሞት ኣቦ ሓጉኡ ሳኦልን ኣብ ሎ-ድባር ክነብር መሪጹ እዩ። ስቅ ኣብ ዝበሃለሉ፣ ማንም ክዛረብ ኣብ ዘይፍቀደሉ ዓዲ። ኩሉ ነገር ዕጹው እዩ። ኩሉ ነገር ኣብ ውሽጥኻ ጥራይ እትገብረሉ ዓዲ፣ ሕብረተሰብ። ዋላ እዃ ንምንታይ ዓዲ ስቅታ ዝብል ሽም ከም ዝተዋህቦ ግሉጽ እንተዘይኰነ፣ ሞፊቦሸት ስቅ ጥራይ ኣብ ዝብሃለሉ ዓዲ ክነብር ምምራጹ ንኽትርድኦ ዘሸግር ኣይኰነን። ሞፊቦሸት ኣብ ህይወቱ ዝዀነን ዝኸውን ዘሎን ንወለሓደ ክዛረብ ፍቃደኛ ኣይኰነን። ኩሉ ነገር ኣብ ውሽጡ ክገብሮ ደልዩ። ዝዛረቦ እሙን፣ ልቡ ዘውድቀሉ ስለ ዝሰኣነ ይኸውን፣ ወይ’ውን ዝርድኣሉ ሰብ ዘሎ ስለ ዘይመሰሎ ክኸውን ይኽእል እዩ። ወይ’ውን ትብዓት ስለ ዘይረኸበ? መን ይፈልጥ፣ ሞፊቦሸት ስቅ ክብል፣ ኩሉ ኣብ ውሽጡ ክገብሮ ወሲኑ እዩ። ኣብ “ሎ-ድባር” ክነብር መሪጹ። ብዝዀነ ዳዊት ከምጽእዎ ኣዚዙ እዩ።
ሞፊቦሸት ናብ ዳዊት ክመጽእ ተደልዩ። እብ ቅድሚ ንጉስ ክቅመጥ፣ ብምህላው ንጉስ ክሕጎስ ተደልዩ። ምስ ንጉስ መኣዲ ክቅረብ፣ ኣብ መኣዲ ንጉስ መታን ክቅመጥ ክመጽእ ተደልዩ። ኣብ ቅድሚ እቲ ብዙሕት ነገስታ ዝሰዓረ፣ ናብ እስራኤል ከኣ ክብረት ዝመለሰ ዳዊት ከቅመጥ! ንኣምላኽ እስራኤልን ንሰራዊቱን ዘባጩ ዝነበረ ጸላኢ፣ ብምኽንያቱ ድማ ልቢ እስራኤል ዝረዓደን ብፍርሃት ሞት ዝተታሕዘን ዝቀተለ! ኣዋልድ ድማ ዝወደስኦ፣ “..እልፉ ቀተለ…” ዝተባህለሉ! ወሪኡ ክሳዕ ወሰን ምድሪ ዝወጸ ዓቢ ንጉስ! ናይታ ኣምላኽ ዝሓረያን ኣምላኽ ብስማ ክጽዋዕ ዝፈተወ እስራኤልን ዮርሳሌም ንጉሳ ዝዀነ ክቡር ንጉስ! ብህላውነቱ ክሕጎስ፣ ምስኡ ብምቅማጥ ድማ ክኸብር ከመይ ዝበለ ዕጻ! እቲ ዘገርም ከኣ ሞፊቦሸት ዘይግብኦ ምኻኑ እዩ። ከም ልማድ እንተዝኸውን መፊቦሸት ክቅተል ነይርዎ። ምኽንያቱ ዳዊት ካብ ቤት ሳኦል ዝረኸቦ ጽቡቅ ኣይነበረን። ሳኦል ንዳዊት ክቀትሎ ብዙሕ ሳዕ ፈቲኑ እዩ። ርእሱ ዘጽልለላ ክሳብ ዝስእን ፈቀድኡ ኰለል ኢሉ። ተሰዲዱ፣ ተሸጊሩ፣ ጠምዩ፣ ጸሚኡ፣ ዓሪቁ እዩ። ኣምላኽ ምስኡ ስለ ዝነበረን ስለ ዘናገፎን እምበር፣ ቀደም ምጠፍአ። ኣምላኽ ግና ንሞት ኣሕሊፉ ኣይሃቦን። ዳዊት ድማ ሕነ ኣይፈደየን፣ ከም ግብሩ ክመልሰሉ ኣይተበገሰን። እንተዝደሊ ብሓደ ምሸት ንኹሉ መጥፍኦ። ግን ከኣ ምሕረቱ ኣብ ፍርዲ ሰልጢኑ። ገና ጸላኢኡ ከሎ፣ ክቅበሎ ምስኡ ኣብ መኣዲ ክቅመት ክሳብ ክንድዚ ሞጊስዎ፣ ኣኽቢርዎ፣ ዘይግብኦ ሂብዎ።
ዳዊት ይደልየካ ኣሎ ኢሎም ንመፊቦሸት ምስ ነገርዎ፣ መፊቦሸት ብጥዓሚ ሰምበደ። ኣነ ኣብ ቅድሚ ንጉስ ክቀውም ኣይክእልን እየ፣ እቲ ፍርደይ ኣብዚ ከለኹ ንገሩኒ በሎም። እቶም ልኡኻት ክኣ፣ ኣይትፍራህ ንጉስ ግዳ ይደልየካ ኣሎ ብምባል ከተባብዕዎን ከደፋፍርዎን ፈተኑ። ሞፊቦሸት ምርዳእ ኣበዮ። ዝሓለፈን ዘለዎ ኩነታትን ከረድኦም ብዙሕ ፈተነ። እቶም ልኡኻት ምስቲ ዝብሎ ዘሎ እኳ እንተተሰማምዑ ግብኦም ንጉስ ዝበሎም ምግባር ጥራይ ምዃኑ ኣጸቢቆም ይፈልጡ ነበሩ። ስለ ዝዀነ ንጉስ ምሕረት ክገብረሉ ፍቃዱ ከምዝዀነ ከረድእዎ ፈተኑ። እቶም ልኡኻት ዋላ እኳ ዕምቆቱ እንተዘይተረድኦም፣ ንጉስ ክኽብሮ ንዝደለየ ከምዚ ከም ዝግበረሉን ዝኽልክል ከም ዘየለን ነገርዎ። ነዚ ንኽረክብ ሞፊቦሸት ወለ ሓደ ክገብር ከም ዘየድልዮ ነገርዎ። ዋላ’ውን እንተደለየ ምፊቦሸት ክገብር ከም ዘይክእል ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ድሕሪ ብዙሕ ገድሊ ሞፊቦሸት ዝተዋህቦ ዕድመ ስለ ዝተቀበሎ ናብ ንጉስ ክመጽእ፣ ኣብ ቅድሚኡ ክቀውም ሕራይ በለ። ናብ ዳዊት ምስ መጸ ድማ ዳዊት ሓቂፉ ሰዓሞ። ምእንቲ ዮናታን ኢሉ ድማ ምሕረት ክገብረሉ ምዃኑ፣ ምስኡ ድማ ኣብ መኣዲ ንዘልኣለም ከምዝቅመጥን፣ ከም ዘኽብሮን ነገሮ። ምእንቲ ዮናታን ዝብል ምስ ሰምዐ፣ ሞፊቦሸት ቅሩብ ተሰወጦ። ዳዊትን ዮናታንን ዝነብሮም ፍቅሪ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ገና ዘይተዋሕጠሉ ነገር እንተሃልዩ፣ ዳዊት ንዑኡ ምምራጹን ምሕራዩን እዩ። ሰለ ዝዀነ ንዳዊት ዝበሎ ነገር እንተነይሩ፣ “ጐታይ ንዓይ ከም ምዉት ከልቢ….”። ካብ ዓሌት እስራኤል ክነሱ፣ ካብቲ እ/ሔር ዝኣምላኹ ህዝቢ ምንባሩ ረሲዑ፣ ገዛእ ርእሱ ምስ ምዉት ከልቢ ምቁጻሩ ሞፊቦሸት ዝነበሮ ኣመለኻኽታ የረድኣና።
ሞፊቦሸት ኣብ ገዛእ ርእሱ ዝነበሮ ኣጠማምታ ብሓቂ ትሑት እዩ ነይሩ። ንጉስ ክኽብሮ ፈትዩ ክነሱ፣ ካብ ዝነበሮ ጸዊዕዎ፣ ሓርይዎ ከሎ፣ ሞፊቦሸት ገዛእ ርእሱ ምስ ምዉት ከልቢ ዝቆጸረሉ ምኽንያት እንታይ ኰን ነይሩ? ዳዊት ንሞፊቦሸት ምስ ረኣዮ ኣብ ሎ-ድባር ክነብር ዝመረጸሉ ምኽንያት በርሃሉ። ሞፊቦሸት ስንኩል እዩ ዝነበረ። ዋላ እኳ ዓመታት ሓሊፉ እንተነበረ ስንክልና ሞፊቦሸት ግና እናበኣሰ እዩ ከመጽእ ጸኑሑ። ዳዊት ንሞፊቦሸት ኣቶኪሩ ምስ ጠመቶ ብዙሕ ናይ ህይወት ሕቶታት ከም ዘለዎ ኣስተውዓለ። ስለ ዝዀነ ካብ ናይ ኣካል ፈውሲ ንልዓሊ መንፈሳዊ፣ ናይ ነፍሲ (ነፍሳዊ) ፈውሲ ከም ዘድልዮ ተረድአ። ዋላ እኳ ዝፈልጥ እንተነበረ፣ ብኸመይ ከም ዝሰንከለ ንሞፊቦሸት ሓተቶ። ሞፊቦሸት እዚ ኹሉ ዓመታት ኣብ ስቅ ምባል ስለ ዝሕለፎ፣ ንወለሓደ ሰብ ተኸፊቱ ስለ ዘይፈልጥን ኸበዶ። ንጉስ ዳዊት ግና ሞፊቦሸት መታን ክፍወስ ክኽፈት፣ ክዛረብ ከም ዘለዎ ኣጸቢቂ ይፈልጥ ነበረ። ሞፊቦሸት ኩሉ ኣብ ውሽጥኻ ምግባር ለሚድዎ ነበረ። ሰብ ክሳብ ዘይፈለጠሉ ከምቲ ዘለዎ ናይ ህይወቱ ዕድሎት ጌሩ ተቀቢልዎ እዩ። ኣብ ሎ-ድባር ክነብር ድማ ዕቁብ ኰይኑ ይስምዖ ነበረ። ሞፊቦሸት ዘይተረድኦን ዘየስተውዓሎን ነገር እንተሃልዩ፣ ኩሉ ኣብ ውሽጡ ብምግባር ስቅ ክብል እንተመሪጹ፣ ኣብ ውሽጡ ዘሎ ንሓይሉ ንተስፍኡ ንጥዕናኡ ክበልዖ ምኻኑ እዩ። ከምቲ ዝተሸፈነ ቁስሊ ምቹእ መራብሒ ባክተርያ ዝኸውን፣ ከምኡ’ውን ሰብ ውሽጡ ንኽፍወስ እንተዘይተኸፊቱ እንተዘይተዛሪቡ ቁስሉ እናገደደን፣ ንውሽጡ ድማ እናጸቀጦ እዩ ዝኸይድ።
ሞፊቦሸት ብውሽጡ ዝሓልፎ ዝነበረ ውግእን ቃልስን ማንም ሰብ ክርድኦ ዝኽእል ኣይነበረን። ዋላ እኳ ስድራኡ ብሞት ተፈልዮሞ እንተነበሩ፣ ስድራኡ ዝሓደግሉ ሃብቲ ብምርኣይ ገለ ሰባት ዕድለኛ እዩ ይብሉ ነበሩ። ሞፊቦሸት ግና ዘየቋርጽ ስቃይን እህህታን ነበሮ። ዝሓልፎ ዘሎ ናይ ህይወት ሰልፊ ምስቲ ስድርኡ ዝገደፍሉ ሃብቲ ክልውጦ፣ ማለት ዝምክሮ ዝነበረ ውሽጣዊ ውግእ ኣብቂዑ፣ ብህድኣት ውሽጡ ዕርፍ ኢሉ ክነብር ዘለዎ ክኸፍል ፍቃደኛ እዩ። ምፍጣሩ ትርጉም ዝሰኣነሉ ግዜያት ሒደት ኣይኰነን። ንመዓልቲ ምፍጣሩ ዝረገመለን መዓልታት ብዙሓት እየን። ኩሉ ነገር ስለ ዝጸልመቶ’ውን ምንባሩ ከብቅዕ ተመንዩ ይፈልጥ እዩ። ንየማነ ጸጋሙ እንተጠመተ ናይ ልቡ ዘዛርቦ፣ ዘዕልሎ ሰብ ኣይነበረን። ዋላ እኳ ብዙሕ ሰብ ዝፈልጥ እንተነበረ ልቡ ኣውዲቁ ዘዕልሎ ሰብ ኣይረኸበ። ከም ዘለዎ ዝቅበሎ፣ ልዕሊ ቃላት ስምዒቱ ዝርድኣሉ ሰብ ዘሎ ኣይመስሎን ነበረ። ልዕሊ ኩሉ ድማ ድዃሙ ምስጢሩ ክዕቅብ ዝኽእል ሰብ ሓሲቡ ግን ከኣ ልቡ ዝዓርፈሉ ኣይረኸበን። ስለ ዝዀነ ስቅ ክብል፣ ኩሉ ኣብ ውሽጡ ከገብሮ መሪጹ። ኣብ ውሽጡ ድማ ከቢድ ነበረ። ስለዚ ንጉስ ድዊት ምስ ሓተቶ ክደፍር ኣይከኣለን። ንሞፊቦሸት ገዛእ ርእስኻ ምኽፋት ሓድሽ ልምምድ እዩ። ስለዚ ኣዝዩ ፈርሀ። ኰፍ ኢሉ ሓሳቡ ምስ ኣውረደን ኣደየበን ግና ንንጉስ ዳዊት ሓንቲ ከየትረፈ ከዛርቦ ወሲኑ። ዋላ እኳ ውሳኒኡ ቀሊል እንተዘይነበረ፣ ካብቲ ዝሓልፎ ዝነብረ ዝኸፍእ ከም ዘየለ ተረድኦ። ከምዚ ኢሉ ድማ ዘረባኡ ጀመረ፣ ቅንያቱ እስላኤላውያን ምስ ፍልስጠማውን ክዋግኡ ኣብ ዝወጽሉ ግዜ እዩ። ኩሉ ንውግእ ክወጽእ ዝኽእል ድማ ኣጽዋር ዓጢቁ ንሰልፊ ወጺኡ ነበረ። ሳኦልን ዮናታንን’ውን ከም ኩሉ ህዝቢ ክወጹ ነይርዎም። እዚ ሰልፊ እዚ ካብ ዝሓለፈ ግዜ ፍልይይ ዝበለ እዩ ነይሩ። ከቢድ ናይ ሞት ደበና ዝተንጠልጠለሉ ምሸት። ሳኦልን መንግስቱን ኣብዚ ውግእ ከም ዝሰዓሩ ተነግሪዎም እዩ። ስለ ዝኰነ ኣብ ኣዝዩ ከቢድ ሓዘን እዮም ዝነበሩ። ብፍላይ እኳ ሳኦል ካብ ዘይበልዕ መዓልትታት ኣሕሊፉ ስለ ዝነበረ ሓይሉ ኣዝዩ ደኺሙ እዩ። ክዛረብ ከሎ ከም ቀደሞ ኣይነበረን። ፈገግታኡ ናይ ሓቂ ከም ዘይኰነ የፍልጥ እዩ። ገዛእ ርእሱ ክቆጻጸር ብዙሕ ይጋደል ነበረ። ዋላ እኳ ግርማ መንግስቱ ለቢሱ እንተነበረ መጎሱ ግና ከም ቀደሙ ኣይነበረን። ገጹ ኣዝዩ ጸምሊዉ ነበረ። ኣካይዳ ስግምቱ ድም ብህድኣት ነበረ። ዝዛረብ ሰብ ስለ ዘይነበረ፣ ድምጺ ኣካይዳ ኣእጋሮም “ሸፋሕ ሸፋሕ” ዝብል ጥራይ ይስማዕ ነበረ። ንሞፊቦሸት ግና ሓድሽ ነገር ኣይነበረን። ነቡኡ ሒደት ግዜ ጥራይ እዩ ዝርእዮ ዝነበረ። ኣብኡ ጉዳይ መንግስቲ እስራኤል ከጣጥሕ ተጸሚዱ ስለ ዝነበረ ምስ ደቁ ዘሕልፎ ዝነበረ ግዜ ሒደት እዩ። ብፍላይ እዃ ድኣ ሳኦል ንዳዊት ክቀትሎ ኢሉ ካብ ዝሓስብ፣ ኣብ መንግስቱ ኰነ ቤቱ ህድኣት ስለ ዘይነበረ፣ ዓመት ደቁ ዝገበረሉ ሒደት እዩ። ንደቁ ዝኸውን ግዜ ኣይነበሮን። ዳዊት ኣብዚ ኣትዩ፣ በዚ ተራእዩ እንክሰምዕ ምስ ኣብኡ ሳኦል ብድግ ኢሉ እናኸደ ኣብ ገዝኡ፣ ምስ ስድራኡ፣ ምስ ደቁ ዘሕልፈን ግዜ ዝቁጸራ ነበራ። ዋላ’ውን ኣብ ገዛ እንተሃለወ ሓሳባቱ ኩሉ ግዜ ብኻልእ ሓሳብ ዝተታሕዘ ስለ ዝነበረ፣ ንደቁ ዝኸውን ዝተርፎ ኣዝዩ ሒደት ነበረ። እዛ ምሸት እዚ ኸኣ ከምተን ካልኦት ግዜት እያ ዝነበረት። ሳኦልን ምስ ወዱ ዮናታንን ምስ መኳንንቱን ኣመት መንግስቲ ዝገብሩላ፣ ናብ ውግእ ዝወጹላ ምሸት። ከም ኩሉ ግዜ ነቶም ቆልዑት ምስ ኣግራድ፣ ሰራሕተኛ ገዛ፣ ክገድፎም ነይርዎ። ኣብዛ ምሸት ግና ንኣንፈት ህይወት ሞፊቦሸት ንዘልኣለም ዝቀየረ ሓደ ፍጻሜ ኰይኑ። እዚ ኣብዛ ምሸት ዝተፈጸ ነገር ድማ እዩ ንሞፊቦሸት ኣብ “ሎ-ድባር” ማለት ዓዲ ስቅታ ክነብር ዝገበሮ።
ኣብ መንጎ ፍልስጤምን እስራኤልን ውግእ ጀሞሩ ጥራይ ዘይኰነ፣ ኣዝዩ ጽዒቁ እዩ። እስራኤል ኣብ ቅድሚ ፍሊስጠማውያን ክሰዓሩ ስለ ዝጀመሩ፣ ኩሉ ነናብ ዘዕቁበሉ ክሃድም ጀመረ። ንጉስ ሳኦልን ወዱ ዮናትን ውን ከም ኩሉ ሰራዊት ክሃድሙ ነይርዎም። ዮናታን ድሮ ሞይቱ እዩ። ንጉስ ሳኦል’ውን ፍላጻ ዝውርውሩ ኣዝዮም ስለ ዘጨነቅዎ፣ ነቲ ምስኡ ዝነበረ ዛግሬኡ ክቀትሎ ሓተቶ። ንሱ ግና ፍቃደኛ ኣይነበረን። ሳኦል ሙማቱ ከምዘይተርፎ ምስ ፈለጠ፣ ስይፉ ተሞርኪሱ ነፍሱ ኣሕለፈ። ኣብዚ ውሽጢ’ዚ ኩሉ ጓሮ ድማ ንሞፊቦሸት ዝሓዘት ሞግዚት፣ ንኽትሕባእ ካብ ውሻጠ ናብ ውሻጠ ክትብል ከላ ቆልዓ ካብ ኢዳ ሰተት ኢሉ ስለ ዝወደቐ፣ ኣእጋሩ ተሰብረ። እዚ ድማ እዩ ንሞፊቦሸት ስንኩል ኰይኑ ኣብ ሎ-ድባር ክነብር ዝገበሮ።
ሳኦል ካብ ደቁ ንልዓሊ፣ ብዛዕባ መንግስቱ ግዲ ዝብሎ ሰብ ነበረ። ንደቁ ካብ ምሕላውን ምንክብካብን ንልዓሊ፣ ንመንግስቱ ንምሕላው ዘጥፍኦ ግዜን ሓይልን ይበዝሕ ነበረ። ሳኦል ኣንፈት ደቁ ንምግባር ግዜ ዝነበሮ ኣይመስልን። ካብ ክብርን መንግስትን ንልዓሊ ደቁ ዘድልዮም ሓልዮትን ፍቅርን ምሕላውን ምዃኑ ኣይፈለጠን። ንዮናታን ወዱ’ውን ኣብ ዝኸዶ ምስኡ እናወሰዶ ሓሳቡ ብጉዳይ መንግስቲ ከም ዝተሓዝ ገይርዎ ነበረ። ደቁ ምስ ሰራሕተኛ ገዲፍዎም ኣብ ጉዳዩ ክጽመድ ምንም ኣይመሰሎን። ብኣንጻሩ ዝገብሮ ዝጽዕሮ ኩሉ ንደቀይ እዩ ኢሉ ብምሕሳብ ሓለፋ ዝገብረሎም ዘሎ ይመስሎ ነበረ። ብፍላይ እኳ ዝበልዕዎን ዝኽደንዎን ክሳብ ዘይሰኣኑ፣ ንሱ እኹል ኰይኑ ተሰምዖ። ደቁ ከም ዕድለኛታት ጌሩ ይርእዮም ነበረ። እንተዀነ ደቁ ካብኡ ዝረኽብዎ ፍልይ ዝበል ናይ ኣቦን ውልድን ግዜ ስለ ዘይነበሮም ብዙሕ ይሕጉሳት ኣይነበሩን። ስለ ዘይተጠንቀቀሎም ድማ ኣብ ህይወት ሞፊቦሸት መስበርቲ ኰይኑ። ዕድል ወዱ ኣብ ኢድ ሰርሕተኛ ስለ ዝገደፎ ንዕድሚኡ ምሉእ ተሰኪምዎ ዝኸይድ መስበርትን ስምብራትን ገጢምዎ። ኣብቲ ዘላታ ተወሰኸታ ከም ዝብሃል ኣብ ህይወቱ ዝዀነ’ውን እንተዀነ ኣብኡ ይፈልጥ ኣይነበረን። ከይነግሮ ድም ኣብ ህይወቱን ከባቢኡን ኣይነበረን። ንነገሩ ተረኺብሉ’ውን ኣይፈልጥን። እንተ ዝነብር’ውን ቅርርብ ስለ ዘይነበሮም ክነግሮ ኣይምደፈረን። ካብ ስድርኡ ብዝወረሶ ሃብቲ ዝድነቁን ዝቀንኡን ቆልዑ ብዙሓት እዩም። ሞፊቦሸት ግና ምንም ኣይመስሎን ነበረ። መስበርቱ ስምብራቱ ዝፈልጥ ማንም ሰብ ኣይነብረን። ብውሽጡ ዘሕልፎ ዝነበረ ገድልን ቃልስን ንሱ ጥራይ እዩ ዝፈልጦ። ኣብ ህይወቱ ዝገጠሞ መስበርቲ ከቢድ ጓሂ ፈጢርሉ እዩ። ብዛዕባ ገዛእ ርእሱ ዘለዎ ኣመለኻኽታ ባይታ ከም ዝዘብጥ ገይርዎ። ኣብ መንጎ ብዙሓት እንከሎ ንበይኑ እዩ። እወ! ገዛእ ርእሱ ከም ምውት ክልቢ ክርእያ ተገዲዱ። ስለዚ'ዩ ድማ ኣብ ጽምዋ ዝወሓጦ ኣብ ሎ-ድባር ንበይኑ ክነብር ዝመረጸ። ስቅ ብምባሉ ገለን ከም ዕቡይ፣ ሰብ ዝንዕቅ፣ ብዘለዎ ዝጀሃር ይመስሎም ነበረ። ኣብ ኣፉ ዝቋየቁዎ፣ ትሕት ክብል ዝመኽርዎ ኣይተሳእኑን። ሞፊቦሸት ግና መስበርቱ ኣብ ውሽጡ ክገብሮ ምኽሩ ስለ ዝቆረጸ፣ ሰሚዑ ከም ዘይሰምዐ፣ ርእዩ ከም አይረኣየ ንኹሉ ይሓልፎ ነበረ። ሞፊቦሸት ቀልጢፉ ዝሓርቅ እንተዝኸውን መን ምተረድኣሉ? ወይ’ውን ኣብ ውሽጡ ዘሎ ውግእ መታን ከደንዝዝ እሞ ክርስዖ ናይ መስተ ግዙእ እንተ ዝኸውን ሰባት ጸጊቡ ምበልዎ እምበር፣ ንዝገጠሞ መስበርቲ ዝርድኣሉ ኣይምተረኽበን። ወይ’ውን ንበይኑ ክኸውን፣ ምስ ሰባት እንተዘይጽንበር፣ ዕቡይ፣ ኩሩዕ...ወዘት ዝብል ስም ምተጠቅዓሉ ይመስለኒ። እንተዝምርዖ እሞ ምስ ሰበይቱ እንተዘይሳነ፣ መስበርቲ ስለ ዘለዎ እዩ ዝብሎ ኣይምተረኽበን። ሰበይቱ’ውን ብዙሕ ብዘይ ምዝራቡ ከም ዘየፍቅራ ዘይግደሰላ ምቆጸሮቶ። መስበርቲ ከቢድ ሳዕቤን ከም ዘለዎ መን ኰን የስተውዕሎ??
ሞፊቦሸት ግና ገና ንኡስ ከሎ ኣብ ህይወቱ ዝገጠሞ፣ ሕጂ ዝነብሮ ዘሎ ናብራ ወሳኒ ኰይኑ ኣሎ። ከምቶም ካልኦት ቆልዑ፣ ግብረስጋዊ ዓመጽ ስለ ዝተዓመጹ፣ ወይ’ውን ወለዶም ኣብ ቅድሚ ኣዒንቶም ክፋትሑ ስለ ዝረኣዩ ስገጠሞም መስበቲ እኳ ኣይኹን እምበር፣ ኣቡኡን ኣቦ ሓግኡን ብሞት ክፍለይዎ፣ ምስኡ’ውን መስበርቲ መልመስቲ ክገጥሞ ቀሊል ኣይኰነን። ዝርድኣሉ፣ ድሕረ ባይትኡ ፈሊጡ ዝሕግዞ እንተዘይተረኺቡ፣ ኩሉ ከለዎ ከም ዘይብሉ፣ ምስ ዓቅሙን ሓይሉን ከሎ ከም ምውት ክኸውን ይኽእል እዩ። ካብ መስበርቱ ዝተላዕለ የዕሩኽ ክገብር ክጽገም ይኽእል እዩ። ሕርቃኑ ጓሂኡ ኣብ ውሽጡ ግዜ እንተወሲዱ ንኣካላዊን ምንፈሳዊ ጥዕናኡ ጽቡቅ ኣይክኸወንን እዩ። ደም ብዝሒ፣ መርዘን፣ ሕማም ልቢ..ወዘተ ከስዕበሉ ይኽእል እዩ። ንውሽቱ ስለ ዝበልዖ’ውን፣ እንተዓረፈ ኢሉ ንብዙሕ ኣመላትን ልምድታትን ዝተጋለጸ ክገብሮ ይኽእል እዩ። ደመት ትርኢቱ ተደዊኑ፣ ብዘይ ውቃበ ክኸውን ክገብሮ እዩ። ቀልጢፉ ዝሓርቅ፣ ትዕግስቲ ዘይብሉ ክኸውን ይኽእል እዩ። ውሽጡ እንተዘይ ተፈዊሱ፣ ንኣምላኽ ንምምስጋን ኣእዳዉ ከጣምር፣ ከቦርኡ ኣብ ዕልቦ ክሰቅል፣ ካብኡ ሓሊፉውን ምስ ኣምላኽ ክማረር፣ ኣብ ፈጣሪ ክዕምጽ ክገብሮ ይኽእል እዩ። ኣብ ገዛእ ርእሱ ዘለዎ ኣጠማምታውን ትሑት ስለ ዝዀነ ምስ ከባቢኡ ከይሰማማዕ ክገብሮ ይኽእል እዩ። ሞፊቦሸት ንምንታይ ስቅ ክብል ከም ዝመረጸ ዝርድኣሉ፣ ብትዕግስቲ ዝሕግዞ የድልዮ።
እምበኣር ኣብዚ ከምዚ ኩነት እንከሎ እዩ ንጉስ ዳዊት ንሞፊቦሸት ዝጸውዖ። ሞፊቦሸት ኣይትፍራህ ምሳይ ኣብ መኣደይ ንዘልኣለም ክትቅመጥ ኢኻ ድማ በሎ። እዚ ኸኣ ቀረባ ዳዊት ክኸውን፣ ምስኡ ሕብረት ንኽህልዎ እዩ። ዋላ እኳ ሞፊቦሸት ንኽርድኦን ንኽቅበሎን ግዜ ክወስደሉ ዝኽእል እንተነብረ፣ እቲ ዕድመ ግና ናይ ሓቂ እዩ ነይሩ። መንፈስካ ዝሕድስ፣ ስብራትካ ዝጽግን፣ ስምብራትካ ዝዝንን ጻውዒት። ኣብ ቅድሚኡ ተቀሚጥካ፣ ካብ ኣፉ ካብ ዝወጽእ ቃላት ተስፋ ብርታዔ ምትብባዕ ክትሰንቅ ዘብቅዕ ጻውዒት! ንሱ ከምይ ጌሩ ንነፍሲ ከም ዘሕድስ ይፈልጥ እዩ። ሽግርካ ስቃይካ ምኹብላልካ ዘረስዕ እዩ። ንንብዓት ካብ የዕንቲ ዝደርዝ፣ ንዝተሓለለ ልቢ ዝመልስ ንስብራት ዝጽግን ንስምብራት ዝዝንን ንጉስ እዩ። ካብ ሞፊቦሸት ዝድለ ዕድሚኡ ተቀቢሉ ናብኡ ክመጽእ እሞ፣ ስብራቱን ቁስሉን ክትንክዮ ንዕኡ ክኽፈት ጥራይ እዩ። ንሱ ባዕሉ’ውን እንተዀነ ብብዙሕ ሓሊፉ እዩ። ክሓልፍ ከሎ ድማ ብዙሕ ተሰቅዩ ስለ ዝዀን፣ ንሞፊበሸት ዘሎዎ መስበርትን ስምብራትን ክርድኣሉ ይኽእል እዩ። ብመከራ ተሓምሽሹ ስለ ዝዀነ፣ ካብቲ ካብ ላዛ ፍቅሩ ዝፈስስ ዘይቲ ንዝተሰብሩ ዝዝንን እዩ። ንወለሓደ ኣይፈርድን እዩ። ናብኡ ንዝመጹ፣ ኣብ ቅድሚኡ ንዝቆሙ የሕፊሩ ኣይፈልጥን። ከምቲ ርሕሩሕ ሳምራዊ ንናይ ውሽጢ ቁስሊ ብዘይቲ ዝዘፍፍ እዩ። ንንእስነት ከም ንስሪ ዘሕድስ፣ ንድሌትካ ድማ ብጽቡቅ ነገር ዘጽግብ እዩ።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ሰበር ዜና- አዲስ አበባ ቅዱስ ሲኖዶስ ድንገተኛ ልዩ ስብሰባ ዛሬ ከሰዓት በኃላ ተቀምጧል።አቡነ ማትያስ ስብሰባው ሲጀመር ነው ያወቁት።
አዲስ አበባ የሚገኘው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋኅዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ዛሬ የካቲት 25/2008 ዓም ድንገተኛ ስብሰባ ጠርቷል።ሐራ ዘተዋሕዶ የተሰኘው በቤተ ክርስቲያኒቱ ዙርያ መረጃ የሚሰጠው ድረ-ገፅ እንደገለፀው ስብሰባው የተጠራው በቋሚ ሲኖዶስ ሲሆን አጀንዳዎቹ ውስጥ:
የሚሉት እንደሚጠቀሱ ድረ-ገፁ ያብራራል። በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከፓትርያርኩ በበለጠ ከፍተኛ የቤተ ክርስቲያኒቱ አካል ከመንፈስ ቅዱስ በታች ቅዱስ ሲኖዶስ መሆኑ ይታወቃል።ዛሬ አቡነ ማትያስ ስብሰባ እንደሚደረግ አለማወቃቸው እና በመጪው ሰኞ ስለምጀመረው አቢይ ፆም መግለጫ ሰጥተው እንደጨረሱ ተነስተው ለመውጣት ሲሉ ተመልሰው እንዲቀመጡ እና ሲኖዶሱ ድንገተኛ ስብሰባ እንደሚያደርግ በዋና ሥራ አስኪያጁ አቡነ ማትያስ እንደተነገራቸው ለማወቅ ተችሏል።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከ1984 ዓም ጅምሮ ፓትርያሪክ አቡነ መርቆርዮስ እና ሌሎች ብፁዓን አባቶች ከአገራቸው ተሰደው እንደሚገኙ እና በአገር ቤት እና በውጭ ''ሲኖዶስ'' በሚል አባቶች መለያየታቸው ይታወቃል። ሆኖም ግን ይህ ልዩነት ሃይማኖታዊ ወይንም ዶግማዊ ሳይሆን የሥርዓት መሆኑን እና በአገር ቤት ያለው የአምባገነን ስርዓት ለውጥ ከመጣ ቤተ ክርስቲያኒቱ አንድነቷን እንደምትጠብቅ የብዙዎች ተስፋ ነው።
አቡነ መርቆርዮስ ከአገር ሲሰደዱ መንበረ ጵጵስናውን የያዙት እና ከእዚህ ዓለም በሞት የተለዩት አቡነ ጳውሎስ በዘመናቸው በአባቶች መካከል ፍሬ ያፈራ የአንድነት ሥራ ሳይሰራ መኖሩ እና ይብሱንም ቤተ ክርስቲያኒቱ በዘመኗ አይታ የማታውቀው የለየለት የሙስና፣የገንዘብ ብክነት እና ጎጣዊ አሰራሮች ሰፍነው ቆይተዋል።አቡነ ጳውሎስን የተኩት አቡነ ማትያስ በመንበራቸው በቆዩባቸው ሁለት አመታት ውስጥ ምንም አይነት የአሰራር መሻሻል ሳይታይ የቆየ ከመሆኑም በላይ ይብሱንም አቡነ ማትያስ የነገሮች አያያዝ አቅማቸው እና የቤተ ክርስቲያኒቱን ግንኙነት እንዲሁም በተለያየ ጊዜ የሚፈጥሯቸው አዳዲስ የግጭት ሜዳዎች ብዙዎችን እጅግ ሲያሳዝን የከረመ ጉዳይ ነው።
በሌላ በኩል ከአራት ቀናት በፊት አቡነ ማትያስ ከካቶሊክ ፓፓ ፍራንሲስ ጋር በቫቲካን ተገናኝተው መምከራቸው ይታወሳል።የዛሬው የቅዱስ ሲኖዶስ ድንገተኛ የስብሰባ አጀንዳ ውስጥ አንዱ የፓትራሪኩን የውጭ ጉዞዎች የሚፈትሽ እንደሚሆን ተሰምቷል።
ኢትዮጵያ የረጅም ዘመን ታሪክ ውስጥ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የሕዝቡን አንድነት እና ሰላም በመጠበቅ ረገድ የተጫወተችው ሚና እጅግ ከፍተኛ ነው።በአገር ውስጥ የሚነሱ ማናቸውም ከቁጥጥር ውጭ የሚሆኑ እና አገሪቱን አደጋ ላይ የሚጥሉ ሁኔታዎች ሲፈጠሩ እንደ ትልቅ ጉድለት የሚጠቀሰው አንድ ማዕከላዊ፣ገለልተኛ እና ተአማኒ አካል አለመኖር ነው።በተለይ ባለፉት 24 ዓመታት እንደ አገር ካጣናቸው እሴቶች አንዱ እና ትልቁ ይህ መሆኑ ይታወቃል።ይህንን ክፍተት ለመሙላት ደግሞ በቤተ ክርስቲያኒቱ መንበር ላይ የሚቀመጡ አባቶች ሚና ትልቅ ድርሻ አለው።
ይህ እንዳይሆን ግን የቤተ ክርስቲያን አሰራር በሙሰኞች እና በስልጣን ላይ ባለው ስርዓት ጣልቃ ገብነት ቤተ ክርስቲያን የእራሷን የመልካም ስነ-ምግባር እና መንፈሳዊ ስርዓት የመምራት አቅም በየጊዜው እንዲዳከም እየተደረገ ነው።ይህ ሁኔታ ዞሮ ዞሮ የሚጎዳው እንደ አገር ኢትዮጵያን መሆኑ ሳይታለም የተፈታ ነው።የኢትዮጵይ ቤተ ክርስቲያን ግን ኢትዮጵያ በ18 ኛው ክ/ዘመን ተነስቶ እስከ 19ኛው አጋማሽ ድረስ የዘለቀው እና የአገሪቱን አንድነት በተፈታተነው ''የዘመነ መሳፍንት'' ወቅትም ብቸኛ የህዝብ አገናኝ ድልድይ እና ገላጋይ ሆና ቆይታለች።ለእዚህ ነው ኢትዮጵያን እንደ አገር ለማጥፋት የሚነሱ ኃይሎች ሁሉ በመጀመርያ ኢላማቸውን በቤተ ክርስቲያኒቱ ላይ የሚያደርጉት።
ብፕረዚደንት ሳልቫኪርን ቀዳማይ ምክትል ፕረዚደንት ሪክ ማቻርን ተዂሲ ንኽቋረጽ ዝቐረበ ጻውዒት ትማሊ 12 ሓምለ ኣብ ጁባ ተዛማዲ ሰላም ዓሲሉ ከምዝወዓለ ተሓቢሩ።
እቲ ብወገን ክልቲኦም ተቐናቐንቲ መራሕቲ ዝቐረበ ተዂሲ ናይ ምቁራጽ ጻውዒት በቶም ኲናት ዒፍ ዝበሎም ነበርቲ ጁባን እታ ሓዳስ ሃገር ናብ ኲናት ሓድሕድ ከይትሽመም ዝሰግኡ መንግስታት ዝተፈላለያ ሃገራትን ብሓጎስ ተቐቢሎሞ ኣለው።
ኣብዚ ኣብ ዋሺንግተን ድማ ኣፈኛ ጉዳያት ወጻኢ ኣመሪካ ጆን ከርቢ እቲ ኩነታት ናብ ኣምባሳደር ኣመሪካ ካብታ ሃገር ክወጽእ ዝቐስብ ዘይምዕራጉ ብምጥቃስ: ሓሓሊፉ ምልውዋጥ ተዂሲ ከምዘሎ ግን ሓቢሩ።
ቤት ምኽሪ ስድተኛታት ኖርወይ ዝተባህለ ግብረሰናይ ድማ ካብ ኲናት ንዝተመዛበሉ በርጌስ ሓገዝ ክህብ ይጽናሕምበር በቲ ዝተፈጥረ ኲናት ስርሒቱ ክውንዝፍ ምግዳዱ ብተወሳኺ ተገሊጹ።
ኤምሲ ናይለን በትር (Cast nylon rod) በመባልም የሚታወቀው የቀለጠ ጥሬ ዕቃ ነው ፣ c6h11no ፣ እሱም ቀልጦ የተሠራ ጥሬ ነው ፣ እሱም መሰረታዊን እንደ አመላካች የሚያገለግል ፡፡ የ MC ናይለን ዘንግ እና አክቲቭ እና ሌሎች ተጨማሪዎች በቀጥታ ወደ ተወሰነ የሙቀት መጠን ወደ ሞቃት ሻጋታ ፖሊመር እንዲሆኑ ወደ ሞኖመር ተደርገዋል ፡፡ ቁሱ በሻጋታ ውስጥ በፍጥነት ፖሊመር እና ወደ ጠንካራ ጠንካራ ሽል ይጠመዳል ፡፡ ከሚመለከተው የሂደት ሕክምና በኋላ አስቀድሞ ተወስኖ የነበረው አሞሌ ተገኝቷል ፡፡ ከብረት ይልቅ ፕላስቲክ ፣ ጥሩ አፈፃፀም ”፣ በሰፊው ጥቅም ላይ ውሏል ፡፡ ኤምሲ ናይለን በትር ከነጭ ፣ ጥቁር ፣ ሰማያዊ ፣ አረንጓዴ ፣ ቢዩዊ ሳህን እና ናይለን የተሰራ ነው ፡፡ የናይለን ዘንግ ጥሩ የኬሚካል መረጋጋት አለው-እንደ አልኮል ፣ ደካማ መሠረት ፣ መዳብ ፣ አስቴር እና ሃይድሮካርቦን ዘይት ባሉ ኬሚካሎች ተጽዕኖ የለውም ፡፡ የናይለን ዘንግ በጣም ጥሩ ቅዝቃዜ እና የሙቀት መከላከያ አለው-የሙቀት መከላከያ ሙቀቱ 80-100c ነው ፣ እና በ - 60C ላይ የተወሰነ የሜካኒካዊ ጥንካሬን ሊያከብር ይችላል ፡፡
ሜካኒካል ተግባር እንዲሁ በጣም ጥሩ ነው-እና ከፍተኛ የመጠምዘዝ ፣ የወለል ጥንካሬ ፣ የመታጠፍ ጥንካሬ እና ተጽዕኖ ጥንካሬ እና ከፍተኛ የመተጣጠፍ ችሎታ አለው ፣ ለትላልቅ የቤተሰብ አካላት ተስማሚ ፣ በስፋት በኢንዱስትሪ ማምረቻ ማሽኖች ፣ በመሣሪያ መሣሪያዎች ፣ በኤሌክትሪክ ክፍሎች ውስጥ ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡ እንደ ተሸካሚ ፣ ማርሽ ፣ የፓምፕ አምጭ ፣ አድናቂዎች ፣ ዘይት መቋቋም የማይችል gasket ፣ የቫልቭ ክፍሎች ፣ መጠጥ እና የምግብ ማሽነሪ ያሉ ክፍሎች ከአለባበስ መቋቋም የሚችሉ ፣ ተጽዕኖን መቋቋም የማይችሉ ፣ ሙጫ ያልሆኑ ፣ ንፅህና እና መርዛማ ያልሆኑ ንጥረ ነገሮች የተሰሩ ናቸው ፡፡ ዊልስ ፣ ለማፅዳት ቀላል ፣ ረጅም ዕድሜ ፣ የፀረ-ሻጋታ ውጤት ፣ እና እንደ ሌሎች የጤና እንክብካቤ ንጥረ ነገሮች ፣ የስም ቁጥቋጦ ፣ ወዘተ.
ኤምሲ ናይለን በትር ጥሩ ጥንካሬ ፣ የመልበስ መቋቋም ፣ የዘይት መቋቋም ፣ የመሬት መንቀጥቀጥ መቋቋም ፣ የመጠን እና የማጠፍ ጥንካሬ ፣ ዝቅተኛ የውሃ መሳብ እና ጥሩ ልኬት መረጋጋት አለው ፡፡ የተለያዩ ከፍተኛ ጥንካሬን የሚለብሱ ተከላካይ ክፍሎችን ለማቀነባበር ያገለግላሉ። ምርቱ ሰፋ ያለ አፕሊኬሽኖች አሉት ፡፡ ፕላስቲክ እና ከፍተኛ ጥራት ያለው ብረት ፣ ብረት ፣ መዳብ እና ሌሎች የብረት ቁሶች ናቸው ፡፡ የናሎን ስፋት የምህንድስና ፕላስቲኮችን ለመጣል አስፈላጊ ሜካኒካል መሣሪያዎች ነው ፣ የመለበስ ዕቃዎች ፣ የመዳብ እና ቅይጥ ያልሆኑ ክፍሎችን አይለብሱ ፡፡ እንደ ተርባይን ፣ ማርሽ ፣ ተሸካሚ ፣ ማንጠልጠያ ፣ ክራንች ፣ የመሳሪያ ፓነል ፣ የማሽከርከሪያ ዘንግ ፣ ቢላ እና ስፒል ፣ የግፊት ቫልቭ ፣ አጣቢ ፣ ዊልስ ፣ ነት ፣ ማህተም ፣ ሹፌር እና እጀታ ያሉ ፣ የእጅጌ አገናኝ ከኤምሲ ናይለን ዘንግ ሊሠራ ይችላል ፡፡
ነዚ መግለጺ’ዚ ዝሃበ ኣፈኛ ሚኒስትሪ ምክልኻል ሱዳን ኮለነል ኣል ዋራሚ ካልድ ስዒድ፣ ዝሓለፈ ቅንያት ኣብ ሱዳን ናይ ነፈርቲ ደብዳብ ከምዘካየደት ዝተገልጸ እስራኤል፣ ብሕጂ’ውን ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ከተካይድ ትኽእል’ያ ዝብል ወረ ይጋዋሕ ብምህላዉ’ዩ።
እስራኤል ኣብ ሱዳን ናይ ነፈርቲ ምክያዳ፣ ካብ መንግስቲ እስራኤል ይኩን መንግስቲ ሱዳን ወግዓዊ መግለጺ እኳ እንተዘይተዋህበሉ፣ ኣብ ካርቱም ዝርከብ መኽዘን ኣጽዋር ዘጋጠሞ ባርዕ፣ ብሰንኪ’ቲ ደብዳብ’ዩ ዝብል መግለጺታት ከምዝተዋህበሉ ይዝከር።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን ዓሊ ኻርቲ ድማ፣ ካብ ሱዳን ልዕሊ 2 ሽሕ ኪሎሜተር ርሒቑ ንዝርከብ ጉጅለ ሓማስ ከተዕጥቕ፣ ምስቲ ኣብ ግብጽን እስራኤልን ዘሎ ጸጥታዊ ሓለዋታት ኣብ ግምት ብምእታው ዝሕሰብ’ውን ኣይኮነን ክብል ነቲ ክሲ ነጺግዎ’ዩ።
እስራኤል፣ ካብ 2009 ክሳብ 2012 ኣብ ዝነበረ ዓመታት፣ ብተመሳሳሊ ክሲ ኣብ ሱዳን ብውሕዱ ክልተ ግዜ ደብዳብ ከምዘካየደት ወትሃደራውያን ጸብጻባት የመልክቱ።
እቲ ብ ‘ኣይሪሽ አይድ’ ዝፍለጥ መንግስታዊ ናይ ምትሕግጋዝ ትካል፣ ካብ 2015 ኣትሒዙ ናብ ኤርትራ ዝቐንዐ ናይ ልዕሊ 5 ሚልዮን ኤውሮ ዝተፈላለየ መደባት መዊሉ።
UNICEF፣ ኣብ ኤርትራ፣ ብፍላይ ኣብ ቀረብ ክታበትን መኣዛዊ መግብታት ቆልዑን ዘድሃበ ናይ 10ታት ሚልዮናት ፕሮጀክታት ከምዘለዎ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ነዚ ድማ ካብ ሃገራት ኤውሮጳን ካልኦት መሻርኽትን ከምዝረኽቦ ይፍለጥ።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ከምታከብራቸው ታላለቅ በዓላት አንዱ የሆሣዕና በዓል ነው፡፡ ስለዚህ በዓል አስቀድሞ ትንቢት ተነግሯል፤ ከትንቢቶቹም አንዱ እንደሚከተለው ተጠቅሷል፡፡ “አንቺ የጽዮን ልጅ ሆይ እጅግ ደስ ይበልሽ አንቺ የኢየሩሳሌም ልጅ ሆይ እልል በይ እነሆ ንጉሥሽ ትሑት ሆኖ በአህያና በአህያይቱ ውርንጫ ላይ ተቀምጦ ወደ አንቺ ይመጣል” (ትን. ዘካ. 9÷9)
ዳግም ምጽአት የሚለው ምንባበ ቃል በብዙዎች ዘንድ ግልጥና የሚታወቅ መስሎ ቢታይም ቋንቋው ግእዝ እንደመሆኑ መጠን ወደ አማርኛ መተርጎምና መብራራት ስለአለበት ወደ ሐተታውና ጥልቀት ወዳለው ምሥጢሩ ከመግባታችን በፊት ትልቁም ትንሹም የተማረውና ያልተማረውም ሁሉም በግልጥ እንዲረዳው የምሥጢሩ ቋጠሮና ውል ያለውም በዚሁ በርእሱ ላይ ስለሆነ ርእሱን ወደ አማርኛ መተርጎም አስፈላጊና ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ ነው፡፡ በዚህም መሠረት “ዳግም ምጽአት” ማለት የጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዳግመኛ ወደዚህ ዓለም መምጣት ማለት ነው፡፡
የብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወእጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት የ5ኛ ዓመት በዓለ ሢመት ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት፣ ከፍተኛ የመንግሥት ባለሥልጣናትና የተለያዩ ሀገራት ዲፕሎማት፣ የጠቅላይ ቤተ ክህነት የየመምሪያ ኃላፊዎች፣ የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስኪያጅ መምህር ጎይቶኦም ያይኑ፣ የአዲስ አበባ ገዳማትና አድባራት አስተዳዳሪዎችና የሥራ ኃላፊዎች ፣ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያንና የሰንበት ት/ቤ ወጣቶች በተገኙበት ቅዳሜ የካቲት 24 ቀን 2010 ዓ.ም በታላቅ ድምቀት ተከብሯል፡፡
ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወእጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት፤ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት፤የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስኪያጅ ክቡር መ/ር ጎይቶኦም ያይኑ፤የሀገረ ስብከቱና የክፍለ ከተማ ኃላፊዎች እንዲሁም የገዳማትና አድባራት አስተዳዳሪዎች በተገኙበት፣በቅዱስነታቸው ጸሎት የተከፈተው መርሐ ግብር በቤተክርስቲያናችን ብሎም በሐገራችን ወቅታዊ ሁኔታ ዙሪያ በመመካከር ሥራችንን እንፈትሽ፤አንድነታችንን እናጠናክር፤ቤተክርስቲያንችንን እንጠብቅና መብታችንን እናስከብር በሚል […]
መልእክተ ቅዱስ ፓትርያርክ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን!! በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገር የምትኖሩ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ምእመናን ወምእመናት በሙሉ፣ መሐሪና ይቅር ባይ የሆነው እግዚአብሔር አምላካችን እንኳን ለሁለት ሺሕ ዐሥር ዓመተ ምሕረት የጾመ ኢየሱስ ሱባዔ በሰላም አደረሳችሁ!! ቀድሱ ጾመ ወስብኩ ምህላ ጾምን ለዩ ምህላንም አውጁ፣ (ኢዩ 2፤15) ሁሉን ያስገኘ ፣ ሁሉንም […]
ኮሌጁ ያስገነባው እጅግ ዘመናዊ ሁለገብ ሕንፃ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወእጨጌ ዘመንበረ ተክለ ሃይማኖት፣ ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት፣የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ሥራ አስከያጅ መምህር ጎይትኦም ያይኑ እና የዋና ክፍል ኃላፊዎች፣ የአዲስ አበባ ገዳማትና አድባራት አስተዳዳሪዎች ፣በርካታ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን፣ ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶችና የኮሌጁ ማኅበረ ሰብ በተገኙበት ጥር 26/2010ዓ.ም በታላቅ ምንፈሳዊ ሥነ ሥርዓትና እጅግ ባማረ ሁኔታ በቅዱስነታቸው ፀሎተ ቡራኬ ተመርቋል፡፡
ከሊቀ ብርሃናት ኢሳይያስ ወንድምአገኘሁ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከምታከብራቸው ዘጠኝ ዓበይት በዓላት ውስጥ በየዓmቱ ጥር 11 ቀን በመላዋ ኢትዮጵያ በሚገኙት አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ በገጠርም በከተማም በታላቅ ድምቀት የሚከበረው በዓለ ጥምቀት አንዱ ነው፡፡ ይህም በዓል ከበዓላቱ ሁሉ በላይ በድምቀት የሚከበር ታላቅ በዓል ነው፡፡ የጥምቀትን በዓል አከባበር ከሁሉም በዓላት ለየት ከሚያደርጉትም ምክንያቶችና ሁኔታዎች ጥቂቶቹ የሚከተሉት ናቸው፡፡ […]
ቃለ በረከት ዘብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘአኵስም ወዕጨጌ ዘመንበረ ተክለ ሃይማኖት ዘተናገረ በእንተ በዓለ ልደቱ ለእግዚእነ ወአምላክነ ወመድኃኒነ ኢየሱስ ክርስቶስ ሎቱ ስብሐት!! በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን!! -በሀገራችን በኢትዮጵያ በገጠርና በከተማ የምትኖሩ፤ -ከሀገር ውጭ በተለያዩ አህጉር የምትገኙ፤ -የሀገራችንን ዳር ድንበር ለመጠበቅና ለማስከበር በየጠረፉ የቆማችሁ፤ -በሕመም […]
በትላንቱ የሸቭሮን ሂውስተን (Chevron Houston) ማራቶንና አራምቾ ሂውስተን (Aramco Houston) ግማሽ ማራቶን የኢትዮጵያ አትሌቶች ከፍተኛ ድል ተቀዳጁ።
ሌሊሳ ዴሲሳ እና ሞስነት ገረመው በግማሽ ማራቶን፥ በትልቁ ደግሞ የሴቶቹን ብሩክታይት ደገፋ፥ የወንዶቹን ጌቦ ቡርቃ፥ ግርማይ ገብሩና ብርሃኑ ደገፋ ከአንደኛ እስከ ሦስተኛ ያሉትን ከፍተኛ ሥፍራዎች ጠራርገው ወስደዋል።
"ሙከራው እራስን ከመከላከል አኳያ የተካሄደ ነው" ሲል መልስ የሰጠው መንግታዊው የሰሜን ኰሪያ መገናኛ አውታር፣ ከዚህ አኳያ "ትንኮሳና ነገር ፍለጋ" ያለውን ዩናይትድ ስቴትስ የተለያዩ ሙከራዎች ጠቅሷል።
እናም በሚኖረን የተውሒድ ምሉእነት ደረጃና መጠንም በዱንያና በኣኽራም መድህንና መረጋጋትን፣መታደልና ደስተኝነትን እናገኛለን። አላህ (ሱ.ወ.) በተውሒዱ ልክ የባለቤቱን ልብ የሚያሰፋና ደስተኝነትን የሚያሰገባበት ሲሆን፣አላህ ይጠብቀንና ሽርክ ደግሞ በባለቤቱ ላይ ወደ ከፍታ ቦታ የሚወጣ ሰውን እንደሚያጋጥመው ዓይነት የልብ ጥበንና ጭንቀት ያስከትልበታል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{አላህም ሊመራው የሚሻውን ሰው፣ደረቱን (ልቡን) ለእስላም ይከፍትለታል፤ሊያጠመውም የሚሻውን ሰው፣ደረቱን ጠባብ፣ቸጋራ፣ወደ ሰማይ ለመውጣት እንደሚታገል፣ያደርገዋል። እንደዚሁ አላህ በነዚያ በማያምኑት ላይ ርክሰትን ያደርጋል።}[አል አንዓም፡125]
አላህ (ሱ.ወ.) ልቡን ለእስላም አስፍቶለት ከርሱ ዘንድ የሆነ ብርሃን የፈነጠቀለት ሰውና፤ በሽርክና፣በጣዖታዊነት፣በግልጽ ጥመትና አላህን (ሱ.ወ.) በመርሳት ጽልመት ውስጥ የሚዳክር ሰው ፈጽሞ እኩል አይደሉም። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{አላህ ደረቱን ለእስላም ያሰፋለትና እርሱም ከጌታው ዘንድ በብርሃን ላይ የኾነ ሰው፣(ልቡ እንደ ደረቀ ሰው ነውን?) ልቦቻቸውም ከአላህ መውሳት ለደረቁ ሰዎች ወዮላቸው፤እነዚያ በግልጽ መሳሳት ውስጥ ናቸው።}[አል ዙመር፡22]
በሽርክ ጨለማ ውስጥ ሙት የነበረና አላህ (ሱ.ወ.) በቸርነቱና በእዝነቱ በተውሒድ ሕያው ያደረገው ሰው፣ፈጽሞ በማይወጣ ሁኔታ በሽርክ ጨለማ ውስጥ ሰምጦ እንደቀረ ሰው አይደለም። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ሙት የነበረና ሕያው ያደረግነው፣ለርሱም በሰዎች መካከል በርሱ የሚኼድበትን ብርሃን ያደረግንለት ሰው፣በጨለማዎች ውስጥ ከርሷ የማይወጣ ኾኖ እንዳልለ ሰው ብጤ ነውን? እንደዚሁ ለከሃዲዎች ይሠሩት የነበሩት ነገር ተጌጠላቸው።}[አል አንዓም፡122]
የሰው ልጅ የፈለገውን ያህል ዓለማዊ መጠቀሚያና መደሰቻ ቢሰጠው፣ያሻውን ያህል የመደሰቻና የእርካታ ማግኛ መንገዶችን ቢታደል፣ከአላህ (ሱ.ወ.) መንገድ የራቀ እስከሆነ ድረስ እውነተኛውን ደሰተኝነት ማግኘት አይችልም። እውነተኛ ደስተኝነትና እርካታ ማግኘት የሚችለው ወደ አላህ (ሱ.ወ.) ሲቀርብ፣በውዳሴው ጥላ ስርና በርሱ አፀድ ውስጥ ሲሆን ብቻ ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ለምን ቢባል፦ {ልብ ውስጥ ወደ አላህ (ሱ.ወ.) ፊትን መመለስ ብቻ የሚያሰባስበው መዋለል ይገኛል። ለብቻው ገለል ሲልም በርሱ መጽናናት ብቻ የሚያስወግደው ብቸኝነትና መቦዘንም አለበት። እርሱን የማወቅና በፍጹምነት እርሱን የመግገዛት ደስተኝነት ብቻ የሚያስወግደው ሐዘንም ይገኝበታል። ወደርሱ መሰባሰብና ከርሱ ወደርሱ መሸሽ ብቻ የሚያረጋጋው ጭንቀትም አለበት። ትአዛዙን፣እገዳውንና ውሳኔውን ወዶ መቀበልና ከርሱ ጋር እስከሚገናኝበት ጊዜ ድረስ በዚያ ላይ መታገስ ብቻ የሚያጠፋው የቁጭት እሳትም አለበት። ተፈላጊው እርሱ ብቻ እስኪሆን ድረስ የማይገታ ብርቱ ፍላጎትም አለበት። በርሱ ፍቅር፣ወደርሱ በመመለስ፣ዘውትር እርሱን በማውሳትና በእርግጠኝነት ለርሱ ፍጹም በመሆን ብቻ የሚሸፈን እጦትም ይገኝበታል፤ዱንያና በርሷ ውስጥ ያለው ሁሉ ቢሰጠው እንኳ ያንን እጦት ፈጽሞ መሸፈን አይችልም።}1
እነዚያ ከልቦቻቸው በአላህ፣በመላእኮቹ፣በመጽሐፎቹ፣በመልክተኞቹና በመጨረሻው ቀን ያመኑና ይህን እምነት በመልካም ሥራዎች ማለትም አላህን መውደድ፣እርሱን መፍራት፣እርሱን ብቻ ተስፋ ማድረግ በመሳሰሉ የልብ ሥራዎችና ሶላትን በመሳሰሉ አካላዊ ሥራዎች በተግባር ያረጋገጡ ሰዎች የተሟላ እፎይታና የተሟላ መረጋጋት ይታደላሉ። ይህም በዱንያና በኣኽራ ሕይወታቸው ከአላህ (ሱ.ወ.) ውዴታና ከበሬታውን የተቸሩ በመሆናቸው ነው። ስለዚህም ከኢማን ጋር በመልካም ሥራ ላይ መሰማራት ይኖርብናል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{እነዚያ ያመኑና እነዚያም ይሁዳውያን የኾኑ፣ሳቢያኖችም፣ክርስቲያኖችም፣(ከነርሱ) በአላህና በመጨረሻው ቀን ያመነና መልካምን ሥራ የሠራ ሰው፣በነርሱ ላይ ፍርሃት የለባቸውም፤እነርሱም አያዝኑም።}[አል ማእዳህ፡69]
ነቢዩ  እርካታና እፎይታቸውን በሶላትና በአምልኮተ-አላህ (በእባዳ) ውስጥ ያገኙ የነበረ ሲሆን ይህንኑ በማስመልከት እንዲህ ብለዋል፦ {ቢላል ሆይ! ለሶላት የመጨረሻውን ጥሪ (እቃማህ) አድርግና በርሱ እፎይ አሰኘን፣አርካን፡፡}
ይህ በተግባር የታየና የተረጋገጠ ጉዳይ ነው። ለሌሎች በጎ የሚሠራ ሰው ከሰው ሁሉ ደስተኛ መሆኑና በምድር ላይ ከሌሎች ይበልጥ ተቀባይነት የሚቸረው ሰው መሆኑን እናውቃለን። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ልገሳ የተለያዩ ገጽታዎች አሉት። ገንዘብ መስጠትን አላህ (ሱ.ወ.) አንዱ የእስላም ማእዘን አድርጓ ከሀብታሙ ተወስዶ ለድሃው የሚከፈለውን ዘካ በግዴታነት ደንግጓል። ይህ ልገሳም ጉራና መመጻደቅ በማይኖርበት ሁኔታ ለአላህ (ሱ.ወ.) ልቦናን ፍጹም በማድረግ ከሚወዱት ነገር እንዲሆንም ደንግጓል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ልገሳውም በገንዘብ ላይ ብቻ የሚወሰን ሳይሆን ወደ ሁሉም ዓይነት ልገሳ በመስፋት ገንዘብን፣ምግብን፣ዕውቀትና ጉልበትንም ያጠቃልላል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ምጽዋትና ልገሳ ሌላው ቀርቶ በፈገግታና በጥሩ ፊት ብቻ እንኳ ሊገለጽ ይችላል። ነቢዩ  ፦ {ወንድምህን በፈካ ፊት በፈገግታ መቀበል ሶደቃ (ምጽዋት) ነው።} [በትርምዚ የተዘገበ] ብለዋል። በተጨማሪም ነቢዩ  ፦ {የወንድሙን ጉዳይ ለማሳካት የተሰማራን ሰው አላህ የርሱ ጉዳይ አስፈጻሚ ይሆንለታል። ለአንድ ሙስሊም አንድን ችግር የፈታለት ሰው፣በዚያ ከትንሳኤው ቀን ችግሮች አንዱን ችግር ያስወግድለታል። የአንድን ሙስሊም ገበና የሸፈነለትን ሰው፣አላህ በትንሳኤው ቀን ገበናውን ይሸፍንለታል።} ብለዋል። [በአቡ ዳውድ የተዘገበ] ይህ ልገሳ በዓለማዊ ሕይወትም ደስተኝነትን የሚያጎናጽፍ መሆኑ ጥርጥር የለውም። አንዳች ቁሳዊ ጥቅም ለማግኘት ወይም ለጉራና ለመመጻደቅ የሚለገስ ከሆነ ግን መስሎ ቢታይ እንኳ ምንም ዓይነት ደስተኝነት አያስገኝም።
ሰው ብዙ ጊዜ አንድ ነገር ለማድረግ ፈልጎ የአቅም ማነስ ወይም ያለመቻል ስሜት ይጠናወተውና የፈለገውን ለማድረግ ይችል ዘንድ አቅም ባለውና በሚተማመንበት ሌላ ወገን መታገዝን አስፈላጊ ሆኖ ያገኛል። ለዚህ ከአላህ (ሱ.ወ.) የበለጠ ብርቱ ኃይልና ረዳኢ ከቶም የት አለና?! የሰማያትና የምድር ግዛት በእጁ ወደ ሆነው፣የሻውን ነገር የማድረግ ፍጹማዊ ሥልጣን የርሱ ብቻ ወደ ሆነው ኃያሉ ቻይ ጌታ ወደ አላህ መጠጋትና በርሱ ላይ መተማመን የደስተኝነት መክፈቻ ቁልፍ ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ይህን ማድረግ ያለ ጥርጥር እርካታን፣እፎይታን፣መረጋጋትን፣መብቃቃትን፣ደስተኝነትንና ሞክረው ያዩት ብቻ የሚያውቁትን ስኬታማነት ያስጨብጣል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{አላህንም የሚፈራ ሰው፣ለርሱ መውጫን ያደርግለታል። ከማያስበውም በኩል ሲሳይን ይሰጠዋል፤በአላህም ላይ የሚጠጋ ሰው፣እርሱ በቂው ነው፤አላህ ፈቃዱን አድራሽ ነው፤አላህ ለነገሩ ሁሉ የተወሰነ ጊዜን በእርግጥ አድርጓል።}[አል ጦላቅ፡2-3]
{እነዚያ ሰዎቹ ለነርሱ፦ ሰዎች ለናንተ (ጦርን) አከማችተዋልና ፍሩዋቸው ያሉዋቸውና (ይህም) እምነትን የጨመረላቸው፣በቂያችንም አላህ ነው፣ምን ያምርም መጠጊያ! ያሉ ናቸው። ከአላህም በኾነ ጸጋና ችሮታ ክፉ ነገር ያልነካቸው ኾነው ተመለሱ፤የአላህንም ውዴታ ተከትተሉ፤አላህም የታላቅ ችሮታ ባለቤት ነው። ይሃችሁ፣ሰይጣን ብቻ ነው፣ወዳጆቹን ያስፈራራችኋል፤አትፍሩዋቸውም፤ምእመናንም እንደኾናችሁ ፍሩኝ።}[ኣሊ ዒምራን፡173-175]
የተወኩል ምስጢርና እውነታው የልብ በአላህ ላይ ብቻ መተማመንና በርሱ ብቻ መመካት ነው። ልቡ ከርሱ በስተቀር በሌላ ላይ ከመተማመንና ከመጠጋት የጸዳ እስከሆነ ድረስ ውጤትን ከሳቢያ ለመጠበቅ መረማመጃ ምክንያቶችን (አስባብ) ሁሉ መጠቀም ጉዳት አያስከትልበትም። በተመሳሳይ መልኩም ልቡ በሌላ ላይ እየተንጠላጠለ፣በሌላ እየተመካና ወደ ሌላ እየተጠጋ በአንደበቱ {ተወከልቱ ዐለልሏህ}፣በአላህ ላይ እተማመናለሁ ማለቱ ምንም አይጠቅመውም። በምላስ መተማመንና በልብ መተማመን የተለያዩ ነገሮች ናቸውና። (17)
ኢማን ለአማኙ ሰው እርግጠኝነትንና ሙሉ በሙሉ በአላህ (ሱ.ወ.) ላይ መተማመንን እውን ያደርግለታል። ይህም በራስ መተማመንን ስለሚያላብሰውና ነገሩ ሁሉ በአላህ (ሱ.ወ.) እጅ መሆኑን ስለሚረዳ በዚህ ሕይወቱ ውስጥ ምንም ነገር አያሰጋውም። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ከአላህ ሌላ የምትግገዙት፣ጣዖታትን ብቻ ነው፤ውሸትንም ትቀጣጥፋላችሁ፤እነዚያ ከአላህ ሌላ የምትግገዟቸው ለናንተ ሲሳይን ሊሰጧችሁ አይችሉም፤ስለዚህ ሲሳይን ከአላህ ዘንድ ብቻ ፈልጉ፤ተገዙትም፤ለርሱም አመስግኑ፤ወደርሱ ትመለሳላችሁ።}[አል ዐንከቡት፡17]
{ሲሳያችሁም፣የምትቀጠሩትም (ፍዳና ምንዳ) በሰማይ ውስጥ ነው። በሰማይና በምድር ጌታም እምላለሁ፣እርሱ እናንተ እንደምትናገሩት ብጤ እርግጠኛ ነው።}[አል ዛርያት፡23]
ዕድሜው ረዘመም አጠረ፣በዚህች ዓለም ላይ ተላላፊ እንግዳ መሆኑን፣ያለ አንዳች ጥርጥር ወደ ወዲያኛው ዓለም እንደሚሸጋገርም ያውቃል። ስለዚህም በዚህ ዓለም ላይ ሕይወቱን የሚመራው ከዚህ መሰረታዊ መርህ በመነሳት ነው። የኑሮ ውጣ ውረዶችን አይፈራም፤ጠላቱ በአንድ ክንድ ወይም ከዚያ ባነሰ ርቀት ወደርሱ የቀረበ ቢሆን እንኳ ከአላህ (ሱ.ወ.) በስተቀር ማንንም አይፈራም። ፈርዖንና ሰራዊቱ ወደ ነቢዩ ሙሳ  የደረሱበትን ቅጽበት አስመልክቶ አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ሁለቱ ጭፍሮችም በተያዩ ጊዜ፣የሙሳ ጓዶች እኛ (የፈርዖን ሰዎች) የሚደርሱብን ነን፣አሉ። (ሙሳ)፦ ተውዉ! ጌታዬ ከኔ ጋር ነው፤በእርግጥ ይመራኛል አለ። {ወደ ሙሳም ባሕሩን በበትርህ ምታው ስንል ላክንበት፣(መታውና) ተከፈለም፤ክፍሉም ሁሉ እንደ ታላቅ ጋራ ኾነ። እዚያም ዘንድ ሌሎችን አቀረብን። ሙሳንና ከርሱ ጋር ያሉትንም ሰዎች፣ሁሉንም አዳን። ከዚያም ሌሎቹን አሰጠምን። በዚህ ውስጥ ታላቅ ታምር አለበት፤አብዛኞቻቸውም አማኞች አልነበሩም።}[አል ሹዐራ፡61-67]
የእርግጠኞች ሁሉ ቁንጮ የሆኑት ሙሐመድ  ጠላታቸው ወደ እግሮቹ ቢመለከት ሊያገኛቸው በሚችልበት ሁኔታ ውስጥ ሆነው፣ሙሽሪኮቹ ሊገድሏቸው እያሳደዷቸው፣አብሯቸው ዋሻው ውስጥ ለሚገኙት ባልደረባቸው ለአቡበክር (ረ.ዐ.) የተናገሩትን በማስመልከት አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{አትዘን፣አላህ ከእኛ ጋር ነውና ባለ ጊዜ፣አላህ እርካታውን በርሱ ላይ አወረደ፤ባላያችኋቸውም ሰራዊት አበረታው፤የነዚያንም የካዱትን ሰዎች ቃል ዝቅተኛ አደረገ፤የአላህም ቃል እርሷ ከፍተኛ ናት፤አላህም አሸናፊ ጥበበኛ ነው።}[አል ተውበህ፡40]
{አላህ ነፍሶችን በሞታቸው ጊዜ ይወስዳል፤ያችንም ያልሞተችውን በእንቅልፏ ጊዜ፣(ይወስዳታል)፤ታዲያ ያችን ሞትን የፈረደባትን ይይዛታል፤ሌላይቱንም እስከ ተወሰነ ጊዜ ድረስ ይለቃታል፤በዚህ ውስጥ ለሚያስተነትኑ ሕዝቦች ምልክቶች አሉበት።}[አል ዙመር፡42]
{ያ ከርሱ ምትሸሹት ሞት፣እርሱ በእርግጥ አግኛችሁ ነው፤ከዚያም ሩቁንና ቅርቡን ዐዋቂ ወደኾነው (ጌታ) ትመለሳላችሁ፤ትሠሩትም የነበራችሁትን ሁሉ ይነግራችኋል በላቸው። }[አል ጁሙዓ፡8]
{አላህም ሰዎችን በበደላቸው በያዛቸው ኖሮ፣በርሷ (በምድር) ላይ ከተንቀሳቃሽ ምንም ባልተወ ነበር፤ግን እስከ ተወሰነ ጊዜ ድረስ ያቆያቸዋል፤ጊዜያቸውም በመጣ ወቅት፣አንዲትን ሰዓት አይቆዩም፤አይቀደሙምም።}[አል ነሕል፡61]
ደስተኝነት አላህ (ሱ.ወ.) የሰጠውን ወዶ መቀበልና ባለው መርካት ነው። መብሰልሰል፣መቆጨትና መከፋት ግን የሰውን ሕይወት፣መንፈሱንና ስሜቱን የሚበክል መርዝ ነው። በተሰጡት ዕጣ ፈንታ ረክቶ የአላህን ውሳኔና እርሱ የመረጠውን ወዶ መቀበል (ሪዷ) የደስተኝነት፣የእርካታ፣የእፎይታና የመታደል መግቢያ በር ነው። ይህ እርካታ የሰው ልጅ የሚያጋጥመውን ሁሉ በጎ፣አስደሳች፣ገንቢና ጠቃሚ እንዲሆን ያደርጋል። ይህ ሲሆንም ነፍሱ ከፈጣሪ ጌታዋ በስተቀር ከሌላ ምንም አትከጅልም፤ባመለጣት ዓለማዊ ደስታም አትቆጭም። በአላህ ውሳኔ ረክቶ ጥረትና ትጋቱን እየቀጠለ መልካሙን ሁሉ ከጌታው ይለምናል። ሪዷ የተለያዩ መልኮች ያሉት ሲሆን፣አንዳንዶቹ የሚከተሉት ናቸው፦
ሀ) አላህን በጌትነት፣እስላምን በሃይማኖትነት፣ሙሐመድን  በነቢይነትና በመልክተኛነት ወዶና ረክቶ መቀበል አንዱ ነው። ይህን ወዶና ረክቶበት ያልተቀበለ ሰው፣በማያቋርጥ ጭንቀትና የግራመጋባት ሁኔታ ውስጥ ይኖራል። ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ {አላህን በጌትነት፣እስላምን በሃይኖትነት፣ሙሐመድን  በመልክተኛነት ወዶና ረክቶ የተቀበለ ሰው የኢማንን ጣዕም ቀምሷል።} [በቡኻሪ የተዘገበ] የኢማንን ጥፍጥና ያልቀመሰ ሰውም የደስተኝነትን ጣዕም አልቀመሰም፤ሕይወቱ የመከፋትና የጭንቀት ሕይወት እንደሆነ ይቀጥላል። የአላህን ጌትነት ወዶ መቀበል ማለት በአላህ (ሱ.ወ.) መኖር ማመን፣የፈጣሪ አምላክን ኃያልነት፣ጥበቡን፣ችሎታውን፣ፍጹማዊ ዕውቀቱን፣መልካሞቹን ስሞቹን ማወቅ ማለት ነው። በርሱ ማመንን፣አምልኮቱንና ለርሱ ብቻ ተገዥ መሆንን በእርካታ መቀበል ማለት ነው። ይህን ያላደረገ ሰው፣አላህ ይጠብቀንና በጥርጣሬና በግራ መጋባት፣በሕመምና በጭንቀት ውስጥ የሚኖር ነው።
{በጌታህም እምላለሁ (አላህ በራሱ መማሉ ነው)፣በመካከላቸው በተከራከሩበት ፍርድ እስከሚያስፈርዱህ፣ከዚያም ከፈረድከው ነገር በነፍሶቻቸው ውስጥ ጭንቀትን እስከማያገኙና ፍጹም መታዘዝን እስከሚታዘዙ ድረስ አያምኑም (ምእመን አይኾኑም)።}[አልኒሳእ፡65]
የሰው ልጆች፣የሚበጃቸውን ሁሉ የሚያውቀው ፈጣሪያቸውን ሕግጋት ትተው ሰው ሠራሽ በሆኑ ጎጂና ጎደሎ ሕግጋትና ሥርዓቶች በመተዳደራቸው፣ብዙ አስከፊ ችግሮችንና የሕይወት ፈተናዎችን ለመጋፈጥ፣ስቃይ አበሳቸውንም ለመጋት ተገደዋል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ሐ) የአላህን (ሱ.ወ.) ፍርድና ቅድመ ውሳኔውን ወዶ በእርካታ መቀበልም ሌላው የሪዷ ገጽታ ነው። እናም ሙስሊም ሰው ከአላህ (ሱ.ወ.) መሻትና ቅድመ ውሳኔ ውጭ ምንም ነገር እንደማያገኘውና እርሱ ልቡን እንደሚመራው በውስጡ እርግጠኝነትን ስለሚያሳድር የአላህን ቀዷእና ቀደር በጸጋና በውዴታ ይቀበላል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ከመከራም (ማንንም) አይነካም፣በአላህ ፈቃድ ቢኾን እንጅ፤በአላህም የሚያምን ሰው፣ልቡን (ለትዕግስት) ይመራዋል፤አላህም ነገሩን ሁሉ ዐዋቂ ነው።}[አል ተጋቡን፡11]
ሙስሊሙ ችግርና መከራን ከአላህ በስተቀር ማስወገድ የሚችል አለመኖሩን በእርግጠኝነት ስለሚያውቅ የአላህን ቀዷእና ቀደር (ሁሉም ነገር በርሱ ዕውቀት፣በርሱ መሻትና ቅድመ ውሳኔ ብቻ የሚፈጸም መሆኑን) በጸጋና በእርካታ ይቀበላል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{አላህም ጉዳትን ቢያደርስብህ፣ከርሱ ሌላ ለርሱ ገላጭ የለውም፤በጎንም ነገር ቢሻልህ፣ለችሮታው መላሽ የለም፤ከባሮቹ የሚሻውን በርሱ ይለይበታል፤እርሱም መሓሪ አዛኝ ነው።}[ዩኑስ፡107]
በጣም አስደናቂው ነገር፣እምነት አማኙ ከአላህ (ሱ.ወ.) የተወሰነለትን ዕጣ ፈንታ ወዶ በእርካታ እንዲቀበል፣ችግርና መከራን በትዕግስት እንዲያሳልፍ፣የአላህን (ሱ.ወ.) ጸጋና ቸርነቱን እንዲያመሰግን የሚያደርገው መሆኑ ነው። ይህን ውስጣዊ እርካታ ማግኘት የሚችሉት ምእመናን ብቻ ናቸው። ነቢዩ  እንዲህ ብለዋል፦ {ሙእምን ሰው ነገሩ ሁሉ አስደናቂ ነው። የርሱ ነገር ሁሉ ለበጎ ነው፤ይህ ለማንም ሳይሆን ለአማኝ ሰው ብቻ የሚሆን ነው። አስደሳች ነገር ሲያጋጥመው ያመሰግናል፣በጎም ይሆንለታል። ክፉ ነገር ቢያጋጥመውም ይታገሳል፣በጎም ይሆንለታል።}[በሙስሊም የተዘገበ] ሌላው ቀርቶ በዓለማዊ ጸጋና ሀብት ከኛ በላይ የሆኑትን ስናይ በተሰጠን እንዴት እንደምንረካም ነቢዩ  ሲያስተምሩን እንዲህ ብለዋል፦ {አላህ የዋለላችሁን ጸጋ እንዳትንቁ ለማድረግ ይበልጥ የተገባ ነውና፣(በቁሳዊ ሀብት) ከናንተ በታች የሆኑትን ተመልከቱ እንጂ ከናንተ በላይ የሆኑትን አትመልከቱ።} [በቡኻሪና ሙስሊም የተዘገበ]
ከሳህራ በታች ያሉ የአፍሪካ ሃገራት የዕዳ ጫናቸው እያደረ ወደ ሰማይ መጥቶል ምክንያቱም ከፍተኛ ብድርና ያጋጠማቸውን ኪሳራና እጥረት ለመሸፈን ሲሉ በእዳ ይዘፈቃሉ ምንም እንኮን አጠቃላይ የኢኮኖሚ እድገት እያደረጉም ቢሆን ይላል ዓለም ዓቀፍ የገንዘብ ድርጅት ባወጣው ሪፖርት፡፡ የአፍሪካ አገራት ከዓለም ዓቀፍ የብድር ገበያ ብድር ማለብ ቀጥለዋል እንዲሁም የውጭ ምንዛሪ ብድር ሪከርድ ሰብረዋል ባልተረጋጋው የኢንቨስተሮች ፍላጎት ለቀጣይ ምርት ሂደት፡፡ የዓለም ዓቀፍ የገንዘብ ድርጅት የአፍሪካ ዴሬክተር አበበ ዓዕምሮ ስላሴ ለሮይተር እንደገለጡት ድርጅቱን ያሳሰበውና የእዳው ጫና የእድገቱ ጭማሪ ከአማካዮ በላይ መሆኑ ነበር፡፡ ድርጅቱ የአህጉሪቱ የኢኮኖሚ እድገት 3.4 ከመቶ በ2018እኤአ ሲገመት በ2017እኤአ ከነበረው 2.8 በመቶ ዓለም ኣቀፍ እድገት የምርት ዋጋ መጨመር እንደሚኖር ገልፀዋል፡፡ ምንም እንኮን ዝቅተኛ ገቢ ያላቸው ሃገራቶች 40 በመቶ አካባቢ የዕዳ ጫና በከፍተኛ አደጋና ስጋት ውስጥ ይገኛሉ፣ እዳቸውን ለመክፈልም ከፍተኛ ዋጋ ይከፍላሉ፡፡IMF warns of rising African debt despite faster economic growth (REUTERS- Kwasi Kpodo, May 8,2018)