Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሦስተኛዋ ታማሚ የ13 ዓመት ልጃገረድ ስትሆን ከውጭ ሀገር ከመጣች እናቷ ቫይረሱ የተላለፈባት መሆኗን መግለጫው ጠቅሷል። እናትየውና የቤተሰቧ አባላት ባለፈው ሳምንት በለይቶ ማቆያ ተወሽበው እንደቆዩ የሚኒስቴሩ መግለጫ ተናግሯል።
ከአዘጋጆቹ፤ባለፈው ጊዜ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፳” በሚል ለቀረበው ምላሽ በድረገጻችን በመላክና በፌስቡክ ላይ በመለጠፍ የተሳተፋችሁትን በሙሉ እናመሰግናለን፡፡ በተለይ በግጥም ምላሻችሁን ለሰጣችሁ በሙሉ ከፍያለ ምስጋናችንን እናቀርባለን፡፡ የቅንብሩ አዘጋጅ ወለላዬ በቁጥር ሃያ ለቀረበው ጥያቄ ምላሻቸውን በሚከተለው መልኩ በግጥም አስፍረዋል፡፡ መልስ በጌምድርና - ሰላሌን በመግዛት ጠቅላይ አዛዥ ሆነው - በጣሊያን ጦርነት በተንቤን ግንባር - ላይ ሌሎች የመሩ ልዑል (ራስ) ካሣ ኃይሉ - እኚህ ሰው ነበሩ ላሁኑ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፳፩” ደግሞ ወለላዬ የሚከተለውን አቅርበዋል፡፡ ምላሻችሁን በግጥም በመመለስ ለዝግጅቱ ውበት እንድትሰጡ ለማደፋፈር እንወዳለን፡፡ በሚቀጥለው መልሱን በግጥም እናቀርባለን፡፡ ጥያቄ ብዙዎች ነበሩን - እጅግ ጀግና ሰዎች የህዝብ … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፳፩
ከአዘጋጆቹ፤ በጎልጉል ወዳጅ ወለላዬ ጀማሪነትና አቀናባሪነት ሲስተናገድ የነበረው “እኚህ ሰው ማናቸው?” የተሰኘው ዝግጅታችን እንደገና ተጀምሯል፡፡ ለረጅም ጊዜ በመቋረጡ ይቅርታ እየጠየቅን አሁን ግን በወዳጃችን ወለላዬ ብርቱ ትጋት ለመጀመር በመቻላችን ለወለላዬ ምስጋናችንን እናቀርባለን፡፡ በዝግጅቱ ስትካፈሉ ለነበራችሁና መልሳችሁን ስትሰጡ ለነበራችሁ ሁሉ አሁንም ይህንኑ ማድረግ እንድትጀምሩ ልናሳስባችሁ እንወዳለን፡፡ የዝግጅቱ ዋና ዓላማ በአገራችን ስማቸውን ተክለው ያለፉ በፎቶ አስደግፎ የግጥም ጥያቄ ማቅረብ ሲሆን ተሳታፊዎችም ምላሻችሁን በግጥም እንድትመልሱ ትደፋፈራላችሁ፡፡ ታሪክ በሥነቃል ታጅቦ ያዝናናል፤ ዝርዝር ጥናት ለማድረግ ለሚፈልግ ደግሞ ብርሃን ይፈነጥቃል፡፡ ለአሁኑ የእኚህን ሰው ፎቶ በግጥማዊ ጥያቄ አጅበን አቅርበናል፡፡ ከላይ እንዳልነው ቢቻል በግጥም ምላሻችሁን ከሥር … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፳
ከአዘጋጆቹ፤ የጎልጉል ወዳጅ ወለላዬ “እኚህ ሰው ማናቸው?” በሚል ዓምድ ሥር ለአገራቸው የለፉና የደከሙ ኢትዮጵያውያንን እንዲነሱ፣ እንዲወደሱ፣ እንዲከበሩ፣ … በማድረግ ግሩም ሥራ ሲሰሩ መቆየታቸውን ባለፈው ጠቅሰን ነበር፡፡ እርሳቸው ባለባቸው በርካታ ኃላፊነቶች ለተወሰኑ ጊዜያት ሳይመቻቸው ቢቀርም አሁንም ግን “እኒህ ሰው ማናቸው” ዓምድ በልባቸው ነው ያለው፡፡ በመሆኑም ሰሞኑን ከቀድሞ ፎቶዎች መካከል የሆነውን ይህንን በመላክ በቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዘመን የካቢኔ አባላት የነበሩትን በቁጥር በማድረግ እነማን እንደሆኑ እንደተለመደው ቢቻል በግጥም አንባቢያን በማቅረብ እንዲሳተፉ በግጥም ጥሪ አድርገዋል፡፡ በጃንሆይ ዘመን የካቢኔ አባላት በመሆን ሰርተዋል እኒህ የሚታዩት እስቲ እነማናቸው ግለጹ በዝርዝር በፎቷቸው አንጻር በተሰጠው ቁጥር፡፡ … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፱
ከአዘጋጆቹ፤ ወዳጃችን ወለላዬ “እኚህ ሰው ማናቸው?” በሚል ዓምድ ሥር ለአገራቸው የለፉና የደከሙ ኢትዮጵያውያንን እንዲነሱ፣ እንዲወደሱ፣ እንዲከበሩ፣ ... በማድረግ ግሩም ሥራ ሲሰሩ ቆይተው ባለፈው ባቀረቡት ሃሳብ መሰረት እናንተ አንባቢያን ታሪካቸው መነሳት አለበት የምትሉትን ከፎቶ ጋር እንድታቀርቡ ጥሪ አድርገው ነበር፡፡ የአገራችን ታሪክ በሚያስደነገጥ ፍጥነት እየወደመ ባለበት በአሁኑ ወቅት በህይወት ያሉትንም ሆነ የሌሉትን አንስተን ማወደስ ተገቢ ተግባር ብቻ ሳይሆን ሁላችንም ልንሳተፍበት የሚገባ አገራዊ ጥሪ እንደሆነ እናምናለን፡፡ ትኩረታችን እና ኃይላችንን የሚወስደው ነገር አንድ ብቻ መሆን የለበትም ምክንያቱም እየደረሰብን ያለው ጥቃት ከበርካታ አአቅጣጫ ነውና፡፡ ስለዚህ አሁንም ይህንን ዓምድ በከፈትንበት መልኩ ሥራቸውና ታሪካቸው እንዲነሳ የምትፈልጉት ሰው ካለ ፎቶውንና … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፰
ከአዘጋጆቹ፤ባለፈው ጊዜ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፮” በሚል ለቀረበው ምላሽ በድረገጻችን በመላክና በፌስቡክ ላይ በመለጠፍ የተሳተፋችሁትን በሙሉ እናመሰግናለን፡፡ በተለይ በግጥም ምላሻችሁን ለሰጣችሁ በሙሉ ከፍያለ ምስጋናችንን እናቀርባለን፡፡ የቅንብሩ አዘጋጅ ወለላዬ በቁጥር አስራ ስድስት ለቀረበው ጥያቄ ምላሻቸውን በሚከተለው መልኩ በግጥም አስፍረዋል፡፡ መልስ መልስና አዲስ በታሪክ መዛግብት መጀመሪያ ምዕራፍ ስራ ታሪካቸው ምንም ሳይዛነፍ የተጻፈላቸው የሚነሱ ሁሌ እኚህ ስው ነበሩ ሸዋረገድ ገድሌ ሸዋረገድ ገድሌ ቆፍጣናዋ አርበኛ የተባሉ ናቸው የጦር ጥበበኛ ላሁኑ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፯” ደግሞ ወለላዬ ሃሳባቸውን ቀይረው አንባቢያንን ለማሳተፍ እንዲረዳ ከቀደምት ታሪካችን እስካሁን ያልተጠቀሱ ነገር ግን እናንተ አንባቢያን መታወቅ ይገባቸዋል የምትሉትን … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፯
ከአዘጋጆቹ፤ባለፈው ጊዜ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፭” በሚል ለቀረበው ምላሽ በድረገጻችን በመላክና በፌስቡክ ላይ በመለጠፍ የተሳተፋችሁትን በሙሉ እናመሰግናለን፡፡ በተለይ በግጥም ምላሻችሁን ለሰጣችሁ በሙሉ ከፍያለ ምስጋናችንን እናቀርባለን፡፡ የቅንብሩ አዘጋጅ ወለላዬ በቁጥር አስራ አምስት ለቀረበው ጥያቄ ምላሻቸውን በሚከተለው መልኩ በግጥም አስፍረዋል፡፡ መልስ ብዙ ስለሰሩ መኮንን ሀብተወልድ መገለጽ አለበት ታሪካቸው የግድ ብዙዎችም አውቀው ይህን ተናግረዋል እየዘረዘሩ ታሪክ አስፍረዋል ቆፍጣናው መኮንን እኚህ ስመ ጥሩ የአክሊሉ ሀብተወልድ ወንድምም ነበሩ ላሁኑ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፮” ደግሞ ወለላዬ የሚከተለውን አቅርበዋል፡፡ ምላሻችሁን በግጥም በመመለስ ለዝግጅቱ ውበት እንድትሰጡ ለማደፋፈር እንወዳለን፡፡ በሚቀጥለው መልሱን በግጥም … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፮
ከአዘጋጆቹ፤ባለፈው ጊዜ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፬” በሚል ለቀረበው ምላሽ በድረገጻችን በመላክና በፌስቡክ ላይ በመለጠፍ የተሳተፋችሁትን በሙሉ እናመሰግናለን፡፡ በተለይ በግጥም ምላሻችሁን ለሰጣችሁ በሙሉ ከፍያለ ምስጋናችንን እናቀርባለን፡፡ የቅንብሩ አዘጋጅ ወለላዬ በቁጥር አስራ አራት ለቀረበው ጥያቄ ምላሻቸውን በሚከተለው መልኩ በግጥም አስፍረዋል፡፡ መልስ የወልደጊዮርጊስ ቢታይ ምስላቸው ሁሉም ሰው አወቀ እስከታሪካቸው እንደዚህ በሥራው ያገኘ ሰው ሞገስ ምንግዜም ይኖራል በጥሩ ሲታወስ ወልደዮሀንስም በልጃቸው ሥራ አብረው ይጠራሉ ይዘው ትልቅ ስፍራ ላሁኑ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፭” ደግሞ ወለላዬ የሚከተለውን አቅርበዋል፡፡ ምላሻችሁን በግጥም በመመለስ ለዝግጅቱ ውበት እንድትሰጡ ለማደፋፈር እንወዳለን፡፡ በሚቀጥለው መልሱን በግጥም … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፭
የጎልጉል ወዳጅ ወለላዬ "እኚህ ሰው ማናቸው?" በሚል ርዕስ ግሩም ዝግጅት ሲያቀርቡ መቆየታቸው ይታወሳል። ይህንን ዝግጅት በጥያቄና በግጥም መልክ የሚያቀርቡት እንደመሆኑ ምላሹም በግጥም እንዲሆን አንባቢያንን እርሳቸውም እኛም እናደፋፍራለን። ወለላዬ ከተለያዩ የግልና መሰል የህይወት ውጣውረዶች በኋላ አሁን ዝግጅታቸውን እንደገና ጀምረዋል። ጎልጉልም በደስታ እንኳን ደህና መጡ ይላቸዋል። የመጨረሻው "እኚህ ሰው ማናቸው?" ፲፫ኛው ነበር የዚያን መልስ ከአዲሱ ጥያቄ ጋር አቅርበናል። ወዳጃችን ወለላዬ በድጋሚ እንኳን ደህና መጡ ምስጋናችን ይድረስዎ። ከዚህ በፊት ኮሎኔል ታምራት ይገዙን አቅርቤ መልስ ሳልሰጥ አቋርጨ ነበር። አሁን ከመልሱ ጋር አዲስ ልኪያለሁ መልስ ይዘን የቀረብነው ምስላቸውን በፊት ይባሉ ነበረ ኮሎኔል ታምራት ኮሎኔል ታምራት ታምራት … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፬
ከአዘጋጆቹ፤ባለፈው ጊዜ “እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፪” በሚል ለቀረበው ምላሽ በድረገጻችን በመላክና በፌስቡክ ላይ በመለጠፍ የተሳተፋችሁትን በሙሉ እናመሰግናለን፡፡ በተለይ በግጥም ምላሻችሁን ለሰጣችሁ በሙሉ ከፍያለ ምስጋናችንን እናቀርባለን፡፡ የቅንብሩ አዘጋጅ ወለላዬ በቁጥር አስራ ሁለት ለቀረበው ጥያቄ ምላሻቸውን በሚከተለው መልኩ በግጥም አስፍረዋል፡፡ መልስ የኚህ ሰው ማናቸው - አይነተኛ ተግባር አይደለም ሙሉውን - ታሪክ ለመዘርዘር ጥቆማውን አይቶ - አንባቢ እንዲፈልግ ይረዳል ብለን ነው - መንገዱን ለመጥረግ ተሰማ እሸቴንም - በዚህ አጭር ግጥም ማንነታቸውን - ማስቀመጥ ባንችልም በዜማ በቅኔ - አዋቂነታችው ምንጊዜም ይነሳል - ይጠራል ስማቸው ከሊቅ እስከ ደቂቅ - ከሹም እስከ ንጉስ ያገኙ ሰው ናቸው - እጅግ ታላቅ ሞገስ፡፡ ላሁኑ “እኚህ ሰው … [Read more...] about እኚህ ሰው ማናቸው? – ፲፫
እንደ ስሙ እንደሚያሳየው ኖት ማሽኑ ነገሮችን ለመቁረጥ የሚያገለግል መሳሪያ ነው ፣ ስለሆነም በትክክል ለመቁረጥ ምን ጥቅም ላይ ይውላል? በአጠቃላይ ሲታይ የማሳወቂያ ማሽኑ በዋናነት የብረት ሳህን ቁሳቁሶችን ለመቁረጥ የሚያገለግል ነው ፡፡
የማጠፊያው ማሽን በእጅ የሚሰራ ወይም በሞተር የሚንቀሳቀስ ቀለል ያለ የፕሬስ ብሬክ ሲሆን ዋና ተግባሩ የምርቱን ጠርዞች ማስኬድ ነው ፡፡ መጠቆም ያለበት ነገር ቢኖር በማጠፊያ ማሽን እና በፕሬስ ብሬክ መካከል ልዩነት እንዳለ ነው ፡፡
የሃይድሮሊክ ብረት ሰራተኛ ማሽን እንደ ብረት መቆራረጥ ፣ ቡጢ ፣ መቀንጠጥ ፣ ማጠፍ ፣ ወዘተ ያሉ በርካታ ተግባራትን የሚያቀናጅ አንድ ዓይነት የማሽን መሳሪያ መሳሪያ ነው ፣ ቀላል አሰራር ፣ ዝቅተኛ የኃይል ፍጆታ እና ዝቅተኛ የጥገና ወጪ ጥቅሞች አሉት ፡፡
የጨረር መቁረጫ ማሽን ከጨረር የሚወጣውን የጨረር ብርሃን በኦፕቲካል ጎዳና ስርዓት በኩል ወደ ከፍተኛ የኃይል ጥግግት የሌዘር ጨረር ማተኮር ነው ፡፡ የጨረር ምሰሶው የሥራው ክፍል ወደ መሟሟቱ ወይም ወደ መፍላቱ ነጥብ እንዲደርስ የመስሪያውን ወለል ያበራል ፣ ከጨረሩ ጋር ያለው ከፍተኛ ግፊት ያለው ጋዝ ደግሞ የቀለጠውን ወይም የተተነተለውን ብረት ያባርረዋል ፡፡
የ “CNC turret punch” ከ ‹CNC› ቡችላ ዋና ዋና ምድቦች አንዱ ነው ፣ የእንግሊዝኛ ስም (CNC Turret Punch Press) ፣ ምህፃረ ቃል ኤ.ሲ.ቲ. የቁጥር ቁጥጥር ቱርት ቡጢ (ኤን.ሲ.ቲ) ማሽን ፣ ኤሌክትሪክ ፣ ፈሳሽ እና ጋዝን ያዋህዳል ፡፡ በቡጢ እና በጥልቀት ለመሳል እና በጠፍጣፋው ጡጫ በኩል በሳጥኑ ላይ ለመፈጠር የግፊት ማቀነባበሪያ መሳሪያ ነው ፡፡
የኢንዱስትሪያላይዜሽን እድገት እየጨመረ በመምጣቱ የኃይል ማተሚያ እና ሌሎች መሳሪያዎች ታዋቂነት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተስፋፋ ስለመጣ የተለያዩ የጡጫ ዓይነቶች እንዲሁ ጨምረዋል ፡፡ ስለ የጋራ ሜካኒካዊ ብልሽቶች እና የኃይል ማተሚያ ጥገና አጭር መግለጫ እዚህ አለ ፡፡
ዓወት ኣብ ሞንጎ መንግስቲን ደባይ ተዋጋእቲን ደቡብ ሱዳን ንክልተ መዓልታት ዝቀፀለ ልዝብ ሰላም፣ኣብ ሓንቲ ኣጀንዳ ዝተንጠልጠለ ይመስል። መንግስቲ ነቶም ዝተኣሰሩ 11 ኣባላት ደባይ ተዋጋእቲ እንተፈቲሕዎም።
ልዝብ ሰላም ኣዲስ ኣበባ ብሽምግልና ኢጋድ በይነ መንግስታት ሃገራት ምብራቅ ኣፍሪቃ‘ዩ ይካየድ ዘሎ።እቶም ሸምገልቲ ትሕዝቶ ምቁራፅ ተፃብኦ ምስ ፕረዚደንት ሳልቫ ኬር ንምዝርራብ ጁባ ኣትዮም‘ለው።
ደባይ ተዋጋእቲ ግና ርግፀኛታት ኣይኮኑን።ምፍታሕ 11 እሱራት ቁልፊ መኣዝን‘ቲ ልዝብ‘ዩ ባሃልቲ‘ዮም።ወኪል ደባይ ተዋጋእቲ ጀነራል ታባን ዴንግ ጋይ፣እሱራት ብዘይቅድመ ኩነታት ክፍትሑ ከምዝግባእ ገሊፁ‘ሎ።
ደገፍ ደባይ ተዋጋእቲ ዘለዎም 11 ሰባት ዝተኣሰሩ ዕልዋ መንግስቲ ከካይዱ ፈቲኖም ተባሂሉ‘ዩ።መንግስቲ ሱዳን ብወገኑ ብሕጋዊ መስርሕ ክሳብ ዝሓልፉ ኣይፈትሕን ይብል።
ወደድቹ ወይም ወደ ንግድዎ ሲሄዱ ለባህላዊ ልዩነቶች ትኩረት መስጠት አለብዎት. ለእኔ, ዓለም አቀፍ ንግድ በጣም አስደሳች እንዲሆን ከሚያደርጉት ነገሮች ውስጥ አንዱ ነው. እያንዳንዱ አገር የተለየ ባህላዊ ሊሆን ይችላል, ስለሆነም የቡድን ስብሰባዬ ውጤቶችን ሊጎዳ ወይም በንግድ ስራ ውስጥ ጣልቃ መግባት ካለ ምንም ዓይነት ባህላዊ ስህተቶች (እንደ የእጅ መጨባበጥ ወይም የተሳሳተ ርእሰ ነገር ለማምጣት መሞከር) የግንኙነት ግንኙነት ለመገንባት እየሞከርኩ ነው.
ለምሳሌ, የንግድ ነጋዴዎች ወደ ፖርቱጋል የሚያደርሱት, ፖርቹጋላውያን ሊጠበቁ እንደሚችሉ እና ከግጭት እና የቃል በቃል እቅዶች መራቅን ይደግፋሉ. ይልቁንም, የንግድ ሥራ ተጓዦች ለታላቹ ጉዳዮች መግለጫ ትዕዛዞች እና ትንበያዎች መተግበር አለባቸው. ብዙውን ጊዜ ፖለቲካን ወይንም ሃይማኖትን መወያየት ጥሩ አይደለም, ነገር ግን የንግድ መንገደኞች በእግር ኳስ, ምግብ, ወይን, ወይም ቤተሰብ ላይ ጥሩ ውይይት ማድረግ አለባቸው.
የንግድ ሥራ ነጋዴዎች ወደ ፖርቹጋል በሚጓዙበት ወቅት የባሕል ችግርን ለማስወገድ እንዲረዳቸው << የ << ፎርት ላንድ ኤንድ ማኑስኪም >> የተሰኘው መጽሐፍ ደራሲውን ለጉዋይ ኮቶን ቃለ መጠይቅ አደርግ ነበር. Ms. Cotton (www.GayleCotton.com) የሻጮች አጫዋች ሽያጭ ጸሐፊ, Anything to Anybody, Anywhere: 5-ቁልፎች ለስኬታማ የባህል-ልውውጥ ግንኙነቶች ጸሐፊ ነው. Ms. Cotton በተለያየ ባህላዊ ግንኙነት ላይ የተከበረ ተናጋሪና የታወቀ ሥልጣን ነው. የቼርቼስ ኦፍ አክሴንትስ ኩባንያ ፕሬዚዳንት የሊካል ኩባንያ ፕሬዝዳንት እና የኒቢሲ ኒውስ, የቢቢሲ ዜና, የፒ.ቢ.ኤስ., መልካም ጥዋት አሜሪካ, የ "PM Magazine", "PM Northwest" እና "Pacific Report" ን ጨምሮ በቴሌቪዥን ፕሮግራሞች ላይ የተካተቱ ናቸው.
በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ለንግድ ስራዎች ብዙ ጊዜ አሳልፍ ነበር. ነገር ግን ለንግድ ስራ በዓለም አቀፍ ደረጃ በምጓዝበት ጊዜ ማድረግ ያለብኝ ነገሮች ባህላዊ ደንቦችን ማወቅ ነው, ስለዚህ በንግድ ስብሰባዎች ወይም በአድልዎ ውስጥ ምንም ዓይነት ስህተት አልሠራም.
ወደ ሌሎች ሀገሮች ጉዞ የሚያደርጉ ዕቅድ ያላቸው የንግድ ሥራ ነጋዴዎች ወደ የተለያዩ ሀገሮች በሚጓዙበት ጊዜ ሊያጋጥሟቸው ስለሚችሉ የተለያዩ ባህሪያት ማሰብ አለባቸው. የባሕል ስጋቶች ለንግድ ስራ ጉዞ ያላቸው ተጽእኖ ሙሉ ለሙሉ ለንግድ ስራ ተጓዦች የባህላዊ ክፍተቶችን እንዴት እንደሚረዱት ቃለ-ምልልስን ከኩ. ኮተር ጋር ለማንበብ ያስቡ.
ከፖርቹጋን ውጪ ወደ ሌሎች አገሮች የሚጓዙ ዓለም አቀፍ ንግድ ነጋዴዎች ከሚመለከታቸው ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በተዛመደ ለሚመጡ ጠቃሚ ምክሮች በ About.com Business Travel ዙሪያ ምክር መፈተሽ አለባቸው- ቺሊ , እስራኤል, አውስትራሊያ , ግሪክ , ካናዳ, ዴንማርክ, ጆርዳን, ሜክሲኮ, ኖርዌይ, ፊንላንድ, ኦስትሪያ እና ግብጽ ናቸው.
ፖርቱጋል በፖርቱጋሊዊ ሪፐብሊክ በይፋ የሚታወቅ ሲሆን በአይቤሪያ ባሕረ ገብ መሬት ላይ ይገኛል. ሀገሪቱ የተሻሻለ ኢኮኖሚ እና ከፍተኛ የኑሮ ደረጃዎች አላት. ሀገሪቱ የአውሮፓ ሕብረት አባል ናት. ሊዝበን ዋና ከተማ ነው.
ወደ ፖርቱጋል ባይመጣም, በካስቡላካ ፊልም ምክንያት ሁልጊዜ መሄድ እፈልጋለሁ. በሁለተኛው የዓለም ጦርነት የሚገኙ ስደተኞች ሀምፕረይ ቦጋርት እና ኢንግሪድ በርግማን ከካስቡላካ ውስጥ በፖርቹጋል ለመጓዝ እየሞከሩ ነው.
ወደዚያ ከሄዱ በኋላ, ስደተኞች ወደ አሜሪካ ወይንም ሌሎች ነጻ ሀገሮች ለማድረግ ተስፋ ያደርጋሉ. በፊልሙ የመጨረሻው የአየር ሁኔታ ውስጥ, የቦክታር ዘዴዎች ኢንትሪስ በርግማን አውሮፕላኑን ከራሷ ይልቅ ራሷን ወደ ሊዝበን በመውሰድ እንዲወስዱ ያደርጋታል. በምትኩ ግን ቦጋርት የፈረንሳይ የውጭ መሪያችን አባል ለመሆን በሚያቋርጠው ወቅት ከፖሊሱ ዋና ኃላፊ ጋር በመሆን ሕይወቱን እንደገና ማግኘት ችሏል.
ለፖርቱጋል የሥራ ጉዞ ዛሬ ለዛሬ የንግድ ሥራ አስገራሚ ባይሆንም, ሊዝበንና ፖርቱጋል ጠንካራ የንግድ መዳረሻ ቦታዎች ናቸው. በፖርቹጋሪያ ማቆሚያ ለማግኘት የሚችሉ የንግድ መንገደኞች ጉዞውን ለማራዘም እና የእረፍት ጊዜያቸውን ለማሰስ ጥቂት ቀናትን ቀናት መውሰድ ይኖርባቸዋል. በዚህ ጽሑፍ ግርጌ የተወሰኑ የጉዞ ምክሮችን አካትተናል.
ፖርቹጋል ውስጥ ንግድ ሲያካሂዱ አብዛኛዎቹ ፖርቹጋላውያን የንግድ ሥራ ግንኙነቶች አንዳንድ እንግሊዝኛ ይናገራሉ. ብዙውን ጊዜ ስፔን ስለሚረዱ የስፓኒሽ ተናጋሪዎች የግሪክኛ ቋንቋን መረዳት አይችሉም, ምክንያቱም የቃላት አጠራሩ በጣም አስቸጋሪ ስለሆነ ነው.
በአጠቃላይ, ፖርቱጋላውያን ስለ ሥነ ምግባርም ሆነ ህዝባዊ ባህሪያት ዘና ብለው ቢያልፉም, በህዝብ ፊት ለመራቅ እንደማያስከትል ይቆጠራል. ቁም ነገረኛ እና መልካም ጠባይ ነው.
በእጅ ወደ ንግድ ስራ አይሂዱ. ስለ ንግዱ በጥቅሉ ስለ ንግዱ, ስለ እግር ኳስ, ስለ አየር ሁኔታ, ስለ ግላዊ ህይወታችሁ እና ስለቤተሰባችሁ ትንሽ ጊዜ ይኑርዎት.
ከንግድ አጋሮችዎ የበለጠ ለማወቅ ከፈለጉ ቡና, ምሳ, ወይም እራት ጋብዞ ይጋብዙ. ይህ ማህበራዊ ጊዜ ለማሳለፍ ጊዜው ነው, ስለዚህ ቅድሚያ እስካላደረጉ ድረስ ንግድዎን አታሳድጉ.
ፖርቱጋላውያን በተቃራኒው እራሳቸውን በመጋበዝ ወይም በመጋለጥ ወይም በቃል መራቅን ይመርጣሉ. ለጥያቄዎችዎ ሁሉ ግልጽ መልስ ለማግኘት አስቸጋሪ ሊሆንብዎት ይችላል. እየተደረጉ ያሉ መግለጫዎችን በመተንተን መረጃ ለማግኘት ይሞክሩ.
ስብሰባዎች ለረጅም ጊዜ የሚቆዩ እና በአጀንዳ ወይም የጊዜ ሰንጠረዥ ውስጥ አይኖሩም. ውይይቱን ቀስ ብለው አኑሩት ወይም ወደ መዘጋት ይጥሩ, ነገር ግን የሚናገሩትን ሁሉ እንዲናገሩ ብዙ ክፍሎችን ይፍቀዱላቸው.
በአጠቃላይ ለተለዋዋጭ እና ለመማር ፈቃደኛነት አለ. ተጨማሪ የላቁ ዘዴዎችን እና ኢኮኖሚዎችን ማክበር እና አድናቆት አለው. ችግሮችን ለመፍታት እና ሁኔታዎችን ለመላመድ ከፍተኛ ጉልበት መፍጠር እና መኪና መኖሩን ታረጋግጣላችሁ.
የፖርቱጋሎቹ ደጋግሞ ባለሥልጣን ስለማይወደዱ የቡድን ስራ በአንዳንድ ባህሎች ውስጥ ደካማ ሊሆን ይችላል. በተጨማሪም ለመጀመሪያ እርምጃ በግለሰባዊ ፍላጎት ላይ ለመተንተን ይፈልጋሉ, ስለሆነም "የተደበቁ አጀንዳዎችን" መረዳት በጣም አስፈላጊ ችሎታ ነው.
በጣም አስፈላጊው የአካባቢ ሁኔታ የቢሮክራሲ እና ደካማ ፍትህ ስርአት ነው. የሥራ ህጎች በጣም አስቸጋሪ ናቸው, እንዲሁም በመንግስት ውስጥ በንግድ እና በትጥቅነት ፖሊሲዎች ውስጥ ተሳትፎ አለ.
የፖርቹጋን ነጋዴዎች ከባለፈው ደቂቃዎች ጋር በተያያዙ ጉዳዮች ላይ ባለሙያ ናቸው. ሁልጊዜ በዙሪያው ማን ሊያስተካክለው ወይም ፈጣሪውን መንገዱን ማግኘት ይችላል. አንዳንድ ጊዜ መፍትሄው ሙሉ በሙሉ በቂ አይደለም - ነገር ግን መፍትሄው ይገኛል.
ለትዳሴዎች ወሳኝ ቁልፍ ነገሮች ስለሚያደርጉበት መንገድ ለንግድ አጋሮችዎ ለማስተማር ትዕግስት እና ፍላጎት ነው. 'ካሮት' በአጠቃላይ ከ 'ዱቄት' የበለጠ ውጤታማ ነው.
ሁኔታ ለፖርቹጋልኛ አስፈላጊ ነው. የአካዳሚያዊ ማዕረግዎችና ልዩነቶች አጠቃቀም በጣም የተለመደ ነው. የሥራውን ማዕቀፍ ማወቅ እና ውሳኔውን ማን እንደሚወስን ቢያውቁም የስራ ደረጃ እና ደረጃ ዝቅተኛ ነው.
ተጨባጭ እና ወቅታዊ የጊዜ ገደቦችን እና የአፈፃፀም እርምጃዎችን ግልጽ ማድረግዎን ያረጋግጡ. 'ነገ' እና 'በሚቀጥለው ሳምንት' በፖርቹጋሎች ውስጥ አንጻራዊ የሆኑ ቃላት ናቸው. የጊዜ ገደብ መጀመራቸውን እና መሄድዎን ከማረጋገጥዎ በፊት ቀነ-ገደቦች በትክክለኛው መንገድ ላይ መኖራቸውን ማረጋገጥ ይኖርብዎታል.
'ለፖርቱጋል ለንግድ ስራ ከሰሩት, ወዲያውኑ አይጥፉ. አንድ ወይም ሁለት ቀን ውሰድ እና በአገሪቷ ብዙ የቱሪስት ስፍራዎች ውሰድ. የንግድ ጉዞቸውን ለማራዘም ለሚፈልጉ እና ለፖርቹጋሉ አንዳንድ ምርጥ ጣቢያን እና ልምዶችን ለማግኘት ለሚፈልጉ መንገደኞች ብዙ አማራጮች አሉ. ለምሳሌ, በአገር ውስጥ ሲሆኑ አንዳንድ ወደብ ለመሞከር ያረጋግጡ. ፖርት ቪው ከፖርቹጋሉ ትልቁ የሸቀጣሸቀጥ እቃ ሲሆን, እንዲሁም ከቁልፍ በኋላ የሚደረግ እቃ አማራጭ ነው. ወደብ ፖስታ በመባል የሚታወቀው የፒዶ ከተማን ጎብኝ.
የቢዝነስ ነጋዴዎች የ Lisbonን ሲጎበኙ የቢዝነስ ስብሰባዎቻቸው እዚያ እንዳይወጡ ቢፈልጉ ሊጠይቁ ይችላሉ. ለመዝናናት, አንዳንድ የፓርዳ ሙዚቃዎች ለመውሰድ ያስቡ. ፋዶ ፖርቹጋል ፖፕ ሙዚቃ ነው, እናም ሊበረታ ወይም ሊታገስ ይችላል. በመጨረሻም ግን የንግድ መንገደኞች በፖርቹጋል የደቡብ የባህር ዳርቻዎች ውስጥ በአል ግራቪ ክልል ውስጥ መምታት አለባቸው.
ባለፉት ሦስት ሳምንታት ከተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች ስለተፈናቀሉ የአማራ ተወላጆች ጉዳይ በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ በስፋት እየተነገረ ይገኛል። ብዙ ተስፋ የተጣለበት አዲሱ የዶ/ር አብይ አመራር፣ በተለይ ደግሞ ወደ ባህር ዳር በመሄድ በኢትዮጲያዊነት መንፈስ የኦሮሞና አማራ ሕዝቦች አንድነትና አብሮነት መልሶ እንዲያሰራራ ያደረጉት ኦቦ ለማ መገርሳ በፕረዜዳንትነት በሚመሩት ክልል ውስጥ የአማራ ብሔር ተወላጆች መፈናቀላቸው ለብዙ የአማራ ልሂቃን አነጋጋሪ ብቻ … Continue reading አማራዎች ይፈናቀላሉ፣ ልሂቃኑ ይጠላለፋሉ፣ የህወሓትን ግብ ያሳካሉ! →
እንደ አቶ አባይ ያሉ ፅንፈኛ የህወሓት አባላትና አመራሮች "ቁጥር አራቱን የሂሳብ ስሌቶች ለመጠቀም የሚያገለግል ነገር ነው፡፡ ይሁን እንጂ እውነታው ከዚህ የተለየ ነው፡፡ ምክንያቱም "ቁጥር" በራሱ ነባራዊ እውነታ (Numerical Fact) ነው! ከፖለቲካ አንፃር ቁጥር "Majority rule, Minority right" የሚለው የዴሞክራሲ መርህ ነው! ከኢኮኖሚ አንፃር ደግሞ ቁጥር ማለት "ፍትሃዊ የሃብት ክፍፍል ወይም የበጀት መጠን ነው፡፡ የኢትዮጲያ ህዝብ … Continue reading የቁጥር ፖለቲካ፦ የኦሮማራ ጥምረትና የአናሳዎች መብት →
የአማራ ሕዝብ በአለፉት ጊዜያት በማኅበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ጉዳዮች ኮስሶ እንዲታይ በውሽት ትርክት ክብሩ ዝቅ እንዲል ሲደረግ፣ መኖሩ ቁጭትን ፈጥሮብናል ይላሉ የባህር ዳር ከተማ ወጣቶች፡፡
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ጨንፈር ሽወደን ዝሰርዖ፡ ኣቦ መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ዶር. ዩሱፍ ብርሃኑን ሓላፊ ወጻኢ ዝምድነታት ሃገራዊ ባይቶ ኣቶ በሺር ኢስሓቕን ዝመረሕዎን ብርክት ዝበለ ተሳተፍቲ ዝነበሩን ኣገዳሲ ህዝባዊ ኣኼባ ብዕለት 19 ጥቅምቲ 2014 ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ተቓኒዑ።
ህልዊ ኩነታት ሃገርና ኤርትራን ኣብ ፖለቲካውን፡ቁጠባውን፣ጸጥታውን፣ማሕበራውን መደያት ትሓልፎ ዘላ ቅልውላውን፡ ንሓደንት ሃገርናን መጻኢ ዕዳላን ዝብድህ ዘሎ ኩነታትን፤
ኤርትራዊ ሃገራዊ ጉባኤ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ከም ኣገዳሲ ሃገራዊ ትካል፡ ናይ ኩሎም ሃገራውያን ሓይልታት ነዊሕን ዘይተሓለለን ቃልሲ ብምክያድ ዝተረጋገጸ ኣገዳሲ ሃገራዊ ትካል ከም ምዃኑ መጠን፡ ንምብርዓኑ ይኹን ንምፍራሱ ዝገብር ፈተነታት እንተሎ ብሓባር ክንምክቶ ይግባእ ድሕሪ ምባል፡ ጉዕዝኡ ንምስትኽኻልን፡ ኣሰራርሕኡ ንምምሕያሽን ግን ርእይቶ ይኹን ሃናጺ ነቐፌታን ኩሉ ግዜ ቅቡሉን ተደላይን ምዃኑ ምርግጋጽ።
ነዘን ዝተጠቕሳ ኣርእስትታት ሰፊሕ መግለጺ ድሕሪ ምሃብ፡ ዶር. ዩሱፍ ብርሃኑን ኣቶ በሺር ኢስሓቕን፡ ንሃገራዊ ባይቶ ከተፍርስ ምሕሳብ፡ ንተስፋታትን ባህግታትን ህዝብና ከም ምብርዓን ኢዩ ዝቝጸር ድሕሪ ምባል፡ ኩሉ ዓቕምታት ህዝብና፡ ብፍላይ’ውን ናይ ደቂ እንስትዮናን መንእሰያትናን ዓቕሚ፡ ጉዕዞ ሃገራዊ ባይቶ ንምቅልጣፍን፡ ሃገራዊ ግዲኡ ንምዕዛዝን፡ ሞራላውን ንዋታውን ኣስተዋጽኡ ክንገብር ጻዕርታትና ክብ ከነብል ምሕጽንታ ኣቕሪቦም።
ኣብ መደምደምታ፡ መድረኽ ሕቶን ርእይቶን ብምኽፋት፡ ብተሳተፍቲ ኣኼባ፡ ሃናጺ ዝኾነ ሓሳባትን ርእይቶን ሕቶን ቀሪቡ። ካብ መራሕቲ ኣኼባ ድማ ኣዕጋቢ መልስታት ረኺቡ።
ባሕር ዳር፡ የካቲት 04/2013 ዓ.ም (አብመድ) በማንነታቸው ምክንያት ከተለያዩ ክልሎች የተፈናቀሉ 16 ሺህ 130 የአማራ ተወላጆች በሰሜን ሸዋ ዞን እንደሚገኙ ከዞኑ አደጋ መከላከልና ምግብ ዋስትና ተጠሪ ጽሕፈት ቤት የተገኘ መረጃ ያመላክታል፡፡ ለተፈናቃዮች የሚደገረው ድጋፍ ሳይቆራረጥ እንዲደርስ እየተሠራ ቢሆንም ዘላቂ መፍትሔ እንዲሰጣቸው ተደጋጋሚ ጥያቄ ማቅረባቸውን በጽሕፈት ቤቱ የቅድመ ማስጠንቀቂያ የሎጂስቲክስ ባለሙያው ዘሪሁን ደምሴ ተናግረዋል፡፡
በ2012 ዓ.ም ጃዋር መሀመድ “ተከብቤያለሁ” ማለቱን ተከትሎ በኦሮሚያ ክልል በተፈጠረው የጸጥታ ችግር ከዶዶላ ተፈናቅለው በደብረብርሃን ጊዜያዊ መጠለያ የሚገኙ ወገኖችን አብመድ አነጋግሯል፡፡ ተፈናቃዮቹ የደብረብርሃን ከተማ ሕዝብ እየተንከባከባቸው መሆኑን አንስተዋል፡፡ መንግሥትም ድጋፍ እያደረገላቸው መሆኑን ተናግረዋል፡፡
ይሁን እንጂ የሚደረግላቸው ድጋፍ ከፍላጎታቸው ጋር አለመመጣጠኑን እና በተጠለሉበት ቦታ ከፍተኛ ቅዝቀዜ መኖሩን አንስተዋል፡፡ ያለሥራ መቆየታቸው ሥነልቦናዊ ጫና እያሳደረባቸው መሆኑን ያነሱት ተፈናቃዮቹ በዘላቂነት መቋቋም የሚችሉበት ሁኔታ እንዲመቻችላቸው ጠይቀዋል፡፡ በዘላቂነት መቋቋም በሚችሉበት ሁኔታ ላይም ከአማራ ክልል መንግሥት ጋር ውይይት መደረጉን ተናግረዋል፡፡ ወደ ቀያቸው ለመመለስ የተረጋገጠ ሰላም ሊኖርና ዋስትና ሊሰጣቸው እንደሚገባም ተናግረዋል፡፡
የሕግ የበላይነት በአስተማማኝ መልኩ ከተረጋገጠ ለመመለስ ዝግጁ መሆናቸውን የተናገሩ አስተያዬት ሰጪዎች በየጊዜው የሚፈጠር የጸጥታ ችግር ስጋት እንደሆነባቸው አንስተዋል፡፡
በሌላ በኩል በወቅቱ በደረሰባቸው ጥቃትና የስነልቦና ጫና ምክንያት ወደቀያቸው መመለስ እንደማይፈልጉ የተናገሩም አሉ፡፡ የአማራ ክልል መንግሥት ለመቋቋሚያ የሚሆን መሠረታዊ ነገሮችን እንዲያመቻችም ጠይቀዋል፡፡
የክልሉ አደጋ መከላከል ምግብ ዋስትና ፕሮግራሞችና ልዩ ድጋፍ የሚሹ አካባቢዎች ማስተባበሪያ ኮሚሽን ኮሚሽነር ዘላለም ልጃለም የፌዴራል መንግሥቱ ከክልሎች ጋር በትኩረት ሊሠራ ይገባል ብለዋል፡፡ ከማኅበረሰቡ ጋር ተቀላቅለው መኖር የሚፈልጉ ተፈናቃዮች ቢኖሩም በሕጋዊ ምክንያት ተፈናቃዮች ወደየቀያቸው መመለስ አለባቸው ብለዋል፡፡ ይሕም ማንኛም ሰው በየትኛውም ቦታ ተንቀሳቅሶ ሀብትና ንብረት አፍርቶ የመኖር ሕገ-መንግሥታዊ መብትን ለማስጠበቅ የታሰበ መሆኑን ጠቅሰዋል።
‹‹አማራ በአንድ ጠባብ ሜዳ የታጠረ እንዲሆን ማሰብ አባቶቻችን ዋጋ ከፍለው የታገሉለትን ታሪክ አሳልፎ እንደመስጠት ይቆጠራል›› ያሉት ኮሚሽነሩ የሚመለሱበትን ሁኔታ ለማመቻቸት በተለይ ከኦሮሚያ ክልል መንግሥት ጋር ውይይት መደረጉን ተናግረዋል፡፡ ነገር ግን አስተማማኝ ሰላም አለመረጋገጡን አመላክተዋል፡፡ በጸረ አማራ ኃይሎች ላይ ርምጃ እስካልተወሰደ ድረስ የክልል መንግሥታት ግንኙነት ማድረጉ መፍትሔ እንደማያመጣም ጠቅሰዋል፡፡
የኦሮሚያ ክልል መንግሥት በውስጡ ያለውን ችግር መፍታት ይጠበቅበታል ያሉት ኮሚሽነር ዘላለም አስተማማኝ ሰላም እስኪሰፍን ድረስ ለተፈናቃዮቹ ድጋፍ ማድረጉ ተጠናክሮ እንደሚቀጥልም ገልጸዋል፡፡
ኮሚሽነሩ እንዳሉት ከ2010 ዓ.ም ጀምሮ ከኦሮሚያ፣ ከቤኒሻንጉል ጉሙዝ፣ ከደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች እንዲሁም ከትግራይ ክልሎች የተፈናቀሉ 277 ሺህ የአማራ ተወላጆች በክልሉ ድጋፍ እየተደረገላቸው ነው፡፡ የተሳሳተ ትርክትና የሴራ ፖለቲካ ለችግሩ መነሻ መሆኑን ያነሱት አቶ ዘላለም የክልል መንግሥታትን መልካም ግንኙነት ለማጠናከር የተጀመረው እንቅስቃሴ ችግሩን ለመፍታት ተስፋ እንዳለው አመላክተዋል፡፡
ጉዳዩን አስመልክቶ የኦሮሚያ ክልል የመንግሥት ኮምዩኒኬሽን ጉዳዮችና የሠላም ሚኒስቴር ማብራሪያ እንዲሰጡን በስልክ ለማናገር ደውለን ስላልተመለሰልን ያደረግነው ጥረት አልተሳካም፤ መረጃውን እንዳገኘት የምናደርስ ይሆናል፡፡
Ethiopia: የመንግስትን ገመና ያጋለጠው የኢዜማ መግለጫ! ፣ ታሪክ አፍራሹ የኦሮሚያ ብልጽግና! ፣ “ኦነግ ሸኔ አፋን ኦሮሞ የሚናገር ወያኔ ነው” | Ethube
ሆ! “ወደው አይስቁት” አሉ? ኤል ቲቪ የማን ነው ግን? ከጊዜ ዕጥረት የተነሣ ሁሉንም ቲቪዎች ማየት ለማንም ከባድ መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ አንድ ሰው አንድ ነው፡፡ አንዳንዴ በአንዴ ዘጠኝ ሰው መሆን እንደሚችል ይናገር እንደነበረው የቲቤቱ ባለሦስት ዐይን ቲዩስደይ ሎብሳንግ ራምፓ መሆን ያምረኛል፡፡ የሚዲያ መብዛት አማራጭን እንደማብዛቱ ጥሩ ሆኖ ሳለ ችግሩ አንድ ሰው በአንድ ጊዜ ብዙ መሆን አለመቻሉ ነው፡፡ በሾርኒ የብዙዎቻችንን አንገብጋቢ ችግር መጥቀሴ ነው፡፡
ወደተነሳሁበት ጉዳይ ከመግባቴ በፊት የዛሬ ደስታየን ልግለጽ፡፡ በአማራው አካባቢ የነበረው የዛሬው ሰላማዊ ሠልፍ ልዩ ነበር፤ ተስፋን ያለመልማል፡፡ እውነትም አማራው ላይመለስ አምርሮ ተነስቷል፡፡ ዱሮም አበያ በሬ ሲነሳ አይጣል ነው፡፡ መመለሻ የለውም፡፡ ልግመኛም ሰው ሲነሳበት እንደዚሁ ነው፡፡ እንግዲህ እነእንቶኔም ይወቁት፡፡ ምርጫቸውን ያስተካክሉ፡፡ ከረፈደ በኋላ ማቄን ጨርቄን አይሠራም፡፡ የዛሬው ምልክት ነው፡፡ ምኑ ታየና! በነገራችን ላይ በጎንደርና በደሴ እንዲሁም በአንዳንድ የአማራው አካባቢዎች ሰልፍ የተካሄደ አልመሰለኝም፡፡ለምን እንደሆነ ቢታወቅ ደስ ባለኝ፡፡ መለያየት ለጠላት በር ይከፍታልና አማሮች ሳትነጋገሩ እንኳን መግባባት አለባችሁ፡፡ ብዙ ስለተገፋችሁና ስለተበደላችሁ መጪው ጊዜ የእናንተም ነው፤መጪው ጊዜ ችላ ለተባሉ የሌሎች ዘውጎችም ጭምር ነው፡፡ እናም ተናበቡ፤ መለያየትና ቸልተኝነት ብዙ ዋጋ አስከፍሏችኋልና ከአሁን በኋላ ተጠንቀቁ፡፡ ትልቁ ትንሹን፣ ምሁሩ ማይሙን፣ ሀብታሙ ድሃውን፣ የደጋው የቆላውን፣ ታችኛው ላይኛውን …ያቅርበው፣ ያፍቅረው፣ አይናቀው፣ ያወያየው፣ ልባዊና ሥሙር ግንኙነት ይመሥርትና ሁሉም ለጋራ ነፃነት በጋራ ይታገል – ከሌሎቹ ተማሩ -ከእስራኤላውያን ተማሩ – ከተጋሩ ተማሩ፤ ንፋስ አይገባባቸውም፡፡ የግል ብልጽግናና ምንም ዓይነት ትምክህት ከስደትና ከውርደት አላዳናችሁም፤ የግል ኩራታችሁና ትዕቢታችሁ እትብታችሁ የተቀበረባትን አገራችሁን እንደናፈቃችሁ ልጆቻችሁም የሁለት አገር ሰዎች እንደሆኑ ከመኖር አላተረፋችሁም፤ አሁን እንኳን ተማሩ፡፡ ትልቅ ሆናችሁ ሳለ ለምን ለዚህ መሰል ሕይወት እንደተጋለጣችሁ ታውቃላችሁና ካሁን በኋላ አስተዋይነትንና የቀደመ የአያት የቅድመ አያት ጥበባችሁን መልሱ፡፡ መናናቅና በተናጠል መጓዝ ለበለጠ ጭቆናና ዕልቂት ይጋብዛልና ሁሉም በሞረሽ እየተጠራራ ጎጃም ሳይል፣ ወሎ ሳይል፣. ሸዋ ሳይል፣ ጎንደር ሳይል፣ ባሌ ሳይል… የጠነከረ የትግል ትስስር ይፍጠር፡፡ ድል ሳይገኝ የድል ባለቤትነት ክፍፍል ውስጥ መግባት፣ በጋራ እየተጨቆኑ ሳለ በሌለ የማንነት ልዩነት መኩራራትና እርስ በርስ መነቃቀፍ ለጠላት በርን በርግዶ መክፈት ነውና እንጠንቀቅ፡፡ የሚመከር አይደለም እንጂ መናናቅ ራሱ እንኳን የሚያምረው ሀገር ሲኖርና የናቂ ተናቂ ድርብ ናቂ በሌለበት ሁኔታ ነው፡፡ የምለው ይግባችሁ፡፡ “ቂጥ ከፍቶ ክንንብ ይቅርባችሁ” እያልኳችሁ ነው፡፡ በብኣዴንም ሆነ በአብን በኩል ጠላት ሠርጎ ሊገባ ስለሚችል ጠንቀቅ ማለት ተገቢ ነው፡፡ አማራ የቋንቋም ሆነ የሥነ ልቦና አጥር የሌለው በመሆኑ ለዚህ ዓይነቱ ጥቃት የተመቻቸ ነው፡፡ በነበረከትና በነጥንቅሹ ይብቃ፡፡ አማርኛ የተናገረና በዘዬህ ወግ የሚጠርቅ ሁሉ ወገንህ እየመሰለህ የሆድህን ስታዋየው ጠላት ሆኖና ለጠላት ወግኖ ሲያስበላህ ኖሯል – ሰውን ማመን በድርበቡ ነው፡፡ ባህልህን ባህሉ አድርጎ፣ ወግ ልማድህን ተላብሶ፣ በአምቻ ጋብቻ ተጣልፎ፣ በአበ ልጅነት ተጋምዶ፣ በዕቁቡና በፅዋ ማኅበሩ ተሳስሮ … እንደመዥገር ጉያህ ውስጥ ከተሰነቀረ በኋላ ጉድ ሲሰራህ የቆየውን አሰለጥ ሁላ አሁን ንቃበት፡፡
በሌላም በኩል ወያኔዎች የዘሩት እሾህና አሜከላ በደምብ ማፍራቱን ዛሬ ተረዳን፡፡ ከካናዳና ከስዊድን ስንዴና ሳልቫጅ እየተላከ ነጩ ጥቁሩን ከርሀብና ከርዛት እንዳላዳነ የከበደ ልጅ በጉርሜሣ ልጅ ታግታ የስንሻው ባለቤት ወ/ሮ ብርጣሉ ፊቷን ስትነጭና የአለምነሽ ጓዴ ባል አቶ አገሩ አበረ አለወጉ ሙሾ ሲያወርድ የባጫ ወርዶፋ ሚስት ሻሽቱ ጫልጪሣ ከነቤተሰቧ ማዘኗን በሰልፍ አለመግለጹዋ፣ የሸዋርካብሽና የሞላልኝ ልጅ ለአብረኸትና ለሐጎስ ባዕድ ሆና እነማንጠግቦሽና ጓንጉል “ልጆቻችንን አምጡ!” ብለው ሲጮሁ ለድጋፍ አለመውጣታቸው… ምክንያቱ ምንም ይሁን ምን አያቀባብርም፡፡ በሰውነታችን ብቻ መተዛዘን ነበረብን፡፡ ኢትዮያዊነቱ ቀርቶ የአንድ አምላክ ልጆች መሆናችን ብቻውን ለመተዛዘን በቂያችን ነበር፡፡ ትልቅ መረግምት በኢትዮጵያ ላይ መውረዱን ዛሬ ከምንጊዜውም በላይ ተረድቻለሁ፡፡ ደግነቱ ይህም ሁሉ ያልፋል፡፡ ወያኔን ለጊዜውም ቢሆን ደስ ይበላት! የርሷ የቤት ሥራ በደምብ ሠርቷል፡፡ ይህን ነቀርሣ ከሥሩ ነቅሎ ለመጣል ብዘዙ መስዋዕትነት ይጠብቀናል፡፡ አይዞን! ለአንድዬ ቀላል ነው፡፡
“ንግባኢኬ ሃበ ጥንተ ነገር” ይላል ቅዳሤ ማርያም – እኔም ወደ ቀደመው ነገሬ ተመለስኩ፡፡ አልፎ አልፎ ግሩም ዝግጅቶች እንዳሉት ባልክድም ከኦ ኤም ኤን ቀጥሎ ከሚያስጨንቁኝ ጣቢያዎች አንዱ ኤል ቲቪ ነው፡፡ የአንዲት ጦጣ ትሁን ዝንጀሮ ሴት ልጅ ዝግጅት ግን እጅግ ያሳስበኛል፡፡ ጦጣ ያልኳት ወልጄ ስለጨረስኩ ነውና ይቅርታችሁን፡፡ ወልዶ የጨረሰ ሰው እውነትን ነው መናገር ያለበት፡፡ እርግጥ ነው እርሷ ስለውበቷ የምትለው ከኔና ከብዙዎች ዕይታ በተቃራኒ ነው፡፡ “የልብን ተናግሮ የምን ጨዋታ” እንዳትሉኝ እንጂ እንዲህ የምለው እንኳን ለጨዋታ ያህል ነው፡፡ ነገሩ ያለው ከውጫዊው የሰውነት ውበት አይደለም፡፡ እርሱ እንዲያውም ምንም ማለት አይደለም፡፡ የሚበልጠው ውስጣዊው ውበት ነው፡፡ እንጂ የዚያች ልጅ ፀጉር ምን ሆነ ምን፣ የዚያች ልጅ ፊት የፈረስ መሰለ የቀጭኔ ታጥቦ አይጠጣምና ስለርሱ ማውራት እኔን ጨምሮ ጊዜን በከንቱ ማባከንና ንዴትን ባልተገባ መንገድ ለማስተንፈስ መሞከር ነው፡፡ አዎ፣ ለወደፊት ከመልክና ከሰውነት ሳይሆን ከሃሳብና ከአስተሳሰብ መንገድ ጋር ብቻ እንጋፈጥ፡፡ በሃሳብ ማሸነፍ ሲያቅተን ከመነሻችን ጋር ከማይያያዙ ነገሮች ጋር በመታገል ኃይላችንንና ጊዜያችንን ገንዘባችንንም በከንቱ አንጨርስ፡፡ እኔን ጨምሮ፡፡ ምክር ከየትም ይምጣ ጥቅሙ ለሁሉም ነውና፡፡
ያቺ ልጅ ሁለት ዝግጅቶች አሏት፡፡ አንዱ የምትሽቆጠቆለት የአክራሪ ኦሮሞዎች ዝግጅት ነው – የቆመችለት ዓላማ ይመስላል፡፡ ሁለተኛው ከርሷ ብሶ በዐይኗ መቀመጫ (በዐይኗ ቂጥ ለማለት አፍሬ ነው) አዎ፣ በዐይኗ ቂጥ የጎሪጥ እያየች የምትጠይቃቸው የአማራ እንግዶችን ወይም አፍቃሬ አማራዎችን የምታቀርብበት ዝግጅት ነው፡፡ ይህች ልጅ የጋዜጠኝነት ሥነ ምግባርም ሆነ ዕውቀት፣ ልምድም ሆነ ችሎታ የላትም፡፡ መጠየቅ የቻለ ሁሉ፣ አንዳች ደካማ ጎን ያገኘ ሲመስለው ተጠያቂን ማፋጠጥ የቻለ ሁሉ ጋዜጠኛ ነው ማለት እንዳልሆነ መረዳት ተገቢ ነው፡፡
ጋዜጠኝነት ሙያ እንጂ ማንም እየገባ እንደዚያች ልጅ የሚጨመላለቅበት የስዶች መድረክ አይደለም፡፡ እርግጥ ነው – አንድ ሰው ኮሌጅ ወይም ዩኒቨርስቲ ሳይገባ በግሉ በማንበብና ሰውን በመጠየቅ፣ ሚዲያዎችን በመከታተልና ለሙያው ልዩ ትኩረት በመስጠት የጋዜጠኝነትን ሙያና ክሂሎት ከመደበኛ ትምህርት ቤት ውጪ በኢ-መደበኛ ትምህርት ሊያገኝና አንቱ የተባለ ጋዜጠኛ ሊሆን ይችላል፡፡ ሁሉ ነገር በግድ በትምህርት ቤት ይገኝ ማለት ስህተትና የመደበኛ ትምህርትን አባትና እናት መካድ ነው፤ ዲግሪ ሳይጀመር እኮ ማኅበረሰብ ነበር፡፡ ዋናው ጉዳይ መስሎ ሳይሆን ሆኖ መገኘት ነው፡፡ እንዲህም ሲሆን የሙያውን ሥነ ምግባርም በዋናነት ማስታወስ ይገባል፡፡ ምሣሌ ልሰጥህ እችላለሁ – በሥነ ጽሑፍ ሙያ ስንትና ስንት ዲግሪ ይዘው አንድም አጭር ልቦለድ ያልጻፉ ምሁራን የመኖራቸውን ያህል አንድም የሥነ ጽሑፍ ትምህርት ቤት ደጃፍ ሳይረግጡ በግል ጥረታቸውና ተፈጥሯዊ ተሰጥዖዋቸው ብቻ እጅግ የሚመስጥና ሁሉንም የሥነ ጽሑፍ መሥፈርት የሚያሟላ ዘመን ተሻጋሪ ረጂም ልቦለድ የሚጽፉ የሌላ ሙያ ባለቤቶች አሉ – ለአብነት ዶክተር ምሕረት ደበበ፤ ጓደኛየና አብሮ አደጌ ጎበና ዳንኤል፡፡ ካልጻፉት ደግሞ እኔ ራሴ፡፡ እ… ጓደኞቼ እነ እንትና – ስማቸውን ምን አስጠራኝ፡፡
ጋዜጠኝነት እንደማንኛውም የዕውቀትና የሙያ ዘርፍ ሁሉ ክብር አለው፡፡ ማንም በልጣጣና የዘረኝነት ልምሻ ያሽመደመደው ወልጋዳ ሁላ ዘው ብሎ እየገባ የሚያንቧችርበት የከተማ አውቶቡስ አይደለም፡፡ ከልካይ የሌለባቸው ሙያዎች በጣም ያሳዝኑኛል፡፡ ተቆጣጣሪ የሌለባቸው ሙያዎች አንጀቴን ይበሉታል፡፡ በህክምናው ቢሆን ይህን ያህል ልቅ ባልሆነ – የአሁኑን እንጃ እንጂ ቀደም ሲል ጥብቅ ቁጥጥር ነበር፡፡ ጋዜጠኝነት እንደልመናና ሴተኛ አዳሪነት ሁሉ እንደዚያች ልጅ ያለ በሁሉም ረገድ አስቀያሚ ሰው እየገባ አንዱን በመሽቆጥቆጥና በመለማመጥ ሌላውን ግን በመሳደብና በማላገጥ ሲቀርብበት ማየት የቲቪውን ባለቤት አልባነትና የሙያ ሥነ ምግባርን መውደቅ በግልጽ ያመለክታል፡፡ ቲቪው እርግጥ ነው የማን እንደሆነና ለነማን እንደሚያሸረግድ አውቃለሁ፡፡ ይህ ቲቪ የዝምባብዌውን ሚሌ-ኮሊንስ ሬዲዮና ቴሌቪዥን በኢትዮጵያ ተክቶ እንደሚንቀሳቀሰው የጃዋሩ ኦኤምኤን የሚቆጠር በተለይ በአማራና በኦሮሞ መካከል እንክርዳድ እየዘራ የሚገኝ አደገኛ ቲቪ ነው፡፡ መንግሥት ቢኖር ኖሮ መከልከል ካለባቸው ቲቪዎች ሁለቱ እነዚህ ናቸው – የጃዋር ኦኤምኤንና የዚያችን የመርገምት ፍሬ ቀጫጫ ሴት ልጅ መርዝ የሚረጭ ቲቪ፡፡
በአንድ በኩል ችግሩ ያለው ከነእስክንድርም ነው፡፡ ምን ሊያተርፉ ወደዚያ ጣቢያ ሄደው ለውርደትና ለትዝብት እንደሚዳረጉ አይገባኝም፡፡ ባለጌን ባለጌ ብሎ ጅባት ብሎ እንደመተው አጉል ዴሞክራሲያዊነት ዋጋ እንደሚያስከፍል እየተረዳን ነው፡፡ እንዴ! አማራ ነኝ እንዲላት የማታደርገው ጥረት እኮ የላትም፡፡ የአማራን ብሔርተኝነት አምኖ እንዲቀበላት ያልወጣችበት ቆጥ አልነበረም፡፡ አንዴ በፀጉሩ፣ አንዴ በብሔሩ… በዚያ ሾጣጣ ነገረኛ አገጯ እያሸሞረች ስትጎነትለው ሳይ እኔ ራሴም ተናደድኩ፡፡ በነገራችን ላይ ጥሎብኝ ከሰውነት ቅርጽ ተነስቼ ሰውን ማንበብ እችላለሁ – የፈለግኸውን በለኝ፡፡ ግዴለኝም፡፡ እናም ስለዚያች ልጅ ጠባይ ልንገርህ – ስማ፤ ልጂቱ እጅግ ሲበዛ ነገረኛ ናት፡፡ ነገርን ማዞርና በተንኮል መረዳት ዋና ሥራዋ ነው፡፡ ከንፈረ ስስና አገጨ-ሾጣጣን ሰው ተጠንቀቁ! የፊት ቅርጹዋ በአጠቃላይ የሚናገረው ክፉ ሰው መሆኗን ነው – በርሷ ሰበብ ሌሎችም እንደሚነኩ ይገባኛል፤ ግን እውነትን መናገር ኃጢኣትም ሆነ ወንጀል አይደለምና በተቻለ መጠን ይህን የተፈጥሮ ዝማሜ በጥበብና በአስተውሎት ለማረቅ ከመሞከር ውጪ መካድ አያዋጣም፡፡ ማሻሻል ይቻላል፤ የኮከብን ጥመት፣ የክፍልን ጽላሎት በዕውቀትና በጥበብ ለማስተካከል መሞከር ብዙ ከባድ አይደለም፡፡ ዋናው ነገር ችግርን በቶሎና ሰውን ሳይጎዱ መረዳት ነው፡፡ እነዚህ ነገሮች ቀልድ የሚመስላቸው ብዙዎች ናቸው – ግን ወሳኝ ናቸው፡፡ ስንትና ስንት ጓደኝነቶች፣ ትዳሮች፣ መልካም ግንኙነቶች፣የሃይማኖትና የፖለቲካ አመራሮች፣ ወዘተ. አምረው ተጀምረው ሲያበቁ ብዙም ሳይጓዙ የሚጨነግፉት በነዚህ ምክንያቶች ጭምርም ነው፡፡ “ያንን ሰው ሳየው ይቀፈኛል!” “ይቸን ሴት ሳያት ውስጤን አንዳች ነገር ይወረኛል!” ብለህ አታውቅም? አዎ፣ ነገሩ እንደዚያ ነው፡፡ የአንድ ሰው ስድስተኛ ስሜት እያጎነቆለ ሲመጣ ብዙ የማንጠብቃቸው ክስተቶች ብቅ ብቅ ማለት ይጀምራሉ፡፡
ያች ዐውሬ ልጅ ሰውን በማናደድ የምትደሰት፣ ጭራ በማስበቀል እንደጌታዋ እንደጃዋር ሃሤትን የምታደርግ ደምበኛ የሴት ጋንኤል ናት፡፡ ስለዚህ እባካችሁ የወዲህኛዎቹ ወገኖች ወደዚያ ቤት መሄድን ለጊዜው ተውት፤ መሣቂያና መሣለቂያ አትሁኑ፡፡ “ያልወለድኩት ልጅ ቢለኝ አባባ አለኝ አፌን ዳባ ዳባ” ሲባል አልሰማችሁም? እናሳ! ዘመድ የማይሆንህን ሰው ብትለማመጠው ልቡ አንዴውኑ ሸፍቷልና ላትመልሰው ምን አለፋህ?
ተናድጄ ስለጻፍኩ ውድ የዘወትር አንበቢዎቼን ይቅርታ መጠየቅ አለብኝና ይቅርታ፡፡ በብሂላችን “ስትናደድ ልጅህን አትቅጣ፤ አንደበትህንም ቆልፋት” ይባል ነበር ዱሮ – ያቺ ድውይ ዘረኛ ተሳስታ አሳሳተችኝ፡፡ ግን ግን ማን ትሆን እንዲህ የወረድኩባት? ስሟን ረሳሁት፡፡ “ባለጌና ዋንጫ ከወዳፉ ይሰፋል” የሚባለው እውነት እኮ ነው እናንተዬ፡፡ በነገራችን ላይ ባለጌና ዋልጌ ሰዎች በዚህ መልክ የሰው መነጋገሪያ ሲሆኑ ከመናደድ ይልቅ ደስ እንደሚላቸው ታውቃላችሁ? ለምን መሰላችሁ – በመልካም ነገር ሊታወቁ እንደማይችሉ ውስጣቸው ይነግራቸዋል፤ ተፈጥሯቸው ከX እና Y ጋር የተያያዘ Chromosomatic የDNA ጥመት እንዳለበት እኛም እነሱም አሣምረን እናውቃለን፡፡ የሚገርማችሁ የተፈጥሮ ችግር ያለባቸው ጎደሎ ሰዎች የላይኞቹን ወንበሮች እየያዙ ነው ክፉኛ የተቸገርነው፤ እንደነዚህ ያለ ብልሹ ሰው ሥልጣን ላይ ሲወጣ ደግሞ ደህነኞቹ ይፈሩና ይደበቃሉ፡፡ ያኔ እነሱ ሁሉን ዐዋቂ፣ ሁሉን አድራጊ ይሆኑና በምሥኪኑ ሕዝብ ላይ እንደልባቸው ይዘባነናሉ (አትክልተኛ ሞልቶ አትክልተኛ የሚሆኑት፣ ፓይለት ሞልቶ ፓይለት የሚሆኑት፣ ሹፌር ሳይጠፋ ዘዋሪ የሚሆኑት፣ ሀኪም እያለ ሀኪም የሚሆኑት … ይሄው ሁሉን የመሆን አባዜያቸው ስለሚያንቀዠቅዣቸው እንጂ አርአያ ሆነው ሰውን ለማነቃቃት ባላቸው ስሜት እንዳይመስላችሁ – ይሄ አቢይ የሚሉት ከውካዋ ልጅ ግን እንዴት ይቀየመኝ!)፡፡ ስለዚህ ለነጃዋርና እህቱ ቀጮ ዋናው ነገር በሰዎች መታወቁና የቡና ማጣጫ መሆኑ እንጂ የሚነሱበት ጉዳይ ክፉ ሆነ ደግ አያሳስባቸውም፡፡ ኧረ እንዲያውም በክፉ ሥራቸው ይኮሩበታል! አንዳንድ ጥያቄ ሲጠየቅ የተገረመ ወይም ቀድሞ የሚያውቀው ተራ ነገር እንደሆነ ለማስመሰል የትከሻና የፊት እንቅስቃሴው ሥልት እያጣበት እንዴት እንደሚፍነከነክ ጃዋርን ታዩት የለም እንዴ? – መፍነክነክ ራሱ እስኪከዳው ድረስ ማለት ነው፤ በሉ ቻው፡፡ ዛሬስ ብዙ ጨቀጨቅኋችሁ መሰለኝ፡፡ ይቅርታ፡፡
ሀዋሳ ከተማ ሲዳማን በረታበት የመጀመሪያ አሰላለፉ ዛሬም ወደ ሜዳ ሲገባ ሀዲያ ሆሳዕናዎች ከቅጣት የተመለሰላቸውን ግብ ጠባቂው መሀመድ ሙንታሪን በደረጄ ዓለሙ መድሀኔ ብርሀኔን በአዲስ ህንፃ ምትክ ለውጠው ጨዋታውን ጀምረዋል።
እጅግ በርካታ የሜዳ ላይ ግጭቶችን ያስተናገደው የቡድኖቹ የመጀመሪያ አጋማሽ ሙከራዎች ሳይታዩበት ነበር የተጠናቀቀው። እንደወትሮው በመስመሮች በኩል አድልተው በቅብብሎች እና በተሻጋሪ ካሶች አደጋ ለመፍጠር የሚሞክሩት ሀዋሳዎች ወደ ሀዲያ የግብ ክልል ለመድረስ ከብዷቸው ታይተዋል። ሆሳዕናዎችም ቢሆኑ ፈጣኖቹን አጥቂዎቻቸውን ረዘም ባሉ ኳሶች ለማግኘት ቢሞክሩም ተጋጣሚያቸውን ማስጨነቅ አልቻሉም። ከ ሃያ በላይ ጥፋቶች ባስተናገደው አጋማሽ በጡንቻ መሸማቀቅ ተቀይሮ ከወጣው ተስፋዬ አለባቸው ሌላ የከፋ ጉዳት አለመድረሱ በራሱ የሚገርም ነበር። በአጋማሹ ተቀይሮ የገባው ብሩክ ቃልቦሬ ከረጅም ጊዜያት በኋላ ወደ ጨዋታ ተመልሶም ታይቷል።
የመሀል ዳኛው ዮናስ ማርቆስን ትዕግስት መፈታተኑን የቀጠለው ጨዋታው በመጀመሪያው አጋማሽ የነበረው የጥፋት ቁጥሩን በእጥፍ አሳድጓል። በእርግጥ ቡድኖቹ ከዕረፍት ሲመለሱ ዕድል መፍጠሩ የተሻላ ነበሩ። ሀዲያ ሆሳዕናዎች 50ኛው ደቂቃ ላይ ዳዋ ሆቴሳ በረጅሙ የደረሰውን ኳስ ከሳጥን ውስጥ መትቶ የወጣበትን ሙከራ ሲያደርጉ 59ኛው ደቂቃ ላይ ደግሞ አይዛክ ኢሲንዴ ከግብ አፋፍ ላይ ወደ ላይ በላከው ኳስ ለግብ ቀርበው ነበር። በሀዋሳ በኩል የተደረገው እና የጨዋታው ብቸኛ ኢላማውን የጠበቀ የቅጣት ምት ሙከራ በመሀመድ ሙንታሪ ድኗል። ቀስ በቀስ የሙከራዎች ቁጥር እየቀነሱ የሄዱበት ጨዋታ ወደ ኃይል የቀላቀለ እንቅስቃሴ ቀጥሎ ያለግብ ተጠናቋል።
የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ከወሎ ዩኒቨርስቲ ጋር በጋራ በመሆን በባህል ኢንዱስትሪ ምርቶች፤ አገልግሎቶች ገበያ ልማት እና ትስስር ስልቶች የጥናት ላይ የተዘጋጀ የጥናትና ምርምር መድረክ ከግንቦት 24-25/2010ዓ.ም በደሴ ከተማ ወሎ ዩኒቨርስቲ አዳራሽ ተካሂዷል፡፡ - ዜናዎች - MOCT
የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ከወሎ ዩኒቨርስቲ ጋር በጋራ በመሆን በባህል ኢንዱስትሪ ምርቶች፤ አገልግሎቶች ገበያ ልማት እና ትስስር ስልቶች የጥናት ላይ የተዘጋጀ የጥናትና ምርምር መድረክ ከግንቦት 24-25/2010ዓ.ም በደሴ ከተማ ወሎ ዩኒቨርስቲ አዳራሽ ተካሂዷል፡፡
በባህል ኢንዱስትሪ ምርቶች፤ አገልግሎቶች ገበያ ልማት እና ትስስር ስልቶች በጥናትና ምርምር መታገዝ አለበት፡፡ ወ/ሮ ዓይናለም ንጉሴ (በወሎ ዩኒቨርስቲ የቢዝነስ ልማትና ዓለም አቀፍ ግንኙነት ም/ል ፕሬዝዳንት) በመክፈቻ ንግግራቸው ላይ በባህል ኢንዱስትሪ መስኮች እና አገልግሎቶች የገበያ ልማት ስልቶች በጥናትና ምርምር መታገዝ እዳለበት ገልጸዋል፡፡
ም/ል ፕሬዝደንቷ ይህንን ያሉት በዚህ አውደ ጥናት የዕደ - ጥበብ ውጤቶችን ከማምረትና ከመጠቀም፣ ለዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ለማስተዋወቅ፣ በሳይንሳዊ ጥናት ለማስደገፍ እንደዚህ ያለ አውደጥናት መዘጋጀቱ አስፈላጊ ይሆናል ለዚህም የወሎ ዩኒቨርስቲ በባህልና በኪነ- ጥበብ ዘርፍ የልህቀት ማዕከል አድርጎ እየሠራ መሆኑን ገልጸዋል፡፡
ስለሆነም ያሉንን ሀገር በቀል ዕውቀቶችና ምርቶች ባልተደራጀ ሁኔታ ተበታትነው ከሚመረቱበት ወጥተው በዘመናዊ ቴክኖሎጂ በማገዝ በጥናት ተለይተው በብዛት እና በጥራት ለገበያ እና ለቱሪዝም መስህብነት እንዲውሉ በእውቀት ለማስደገፍ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት እያስመረቀ የሚያወጣቸው ተመራቂዎች አገር በቀል የዕደ - ጥበብ ውጤቶችን እንደምቹ አጋጣሚ በመውሰድ የሥራ ፈጠራ አካል ለማድረግ የሚያስችል የጥናትና ምርምር ምክረ ሀሳቦች ይወጣሉ፡፡
የጥናትና ምርምሩ መድረክ ዓላማ በባህል ምርቶች፤ አገልግሎቶች ገበያ ልማት እና ትስስር ስልቶች የጥናትና ምርምር ላይ የባህል ኢንዱስትሪ ልማት በሰለጠነ የሠው ኃይል መታገዝ ስላለበት ከዩኒቨርስቲዎች ጋር በመተሳሰር ትኩረት ሠጥቶ ለመስራት ነው ሲሉ በባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር የባህል ኢንዱስትሪ ልማትና ትብብር ዳይሬክቶሬት ከፍተኛ ባለሙያ የሆኑት አቶ ነጋሽ አሰፋ ተናግረዋል፡፡ በገበያ ልማት፣ በምርት ጥራት ላይ ተየጀመረውን ሥራ ተጠናክሮ እንዲቀጥል ታስቦ እንደተዘጋጀ አክለው ገልጸዋል፡፡
በጥናት መድረኩ ላይ ከተለያዩ ዩኒቨርስቲዎች፣ ከኢትዮጵያ ፊልም ሰሪዎች ማህበር፣ከኢትዮጵያ ደራሲያን ማህበር፣ ከኢትዮጵያ ሰዓሊያንና ቀራፂያን ማህበር፣ ከክልሎች ባህልና ቱሪዝም ቢሮዎች፣ ከደሴ ከተማና አካባቢዋ የመጡ ባለሙያዎችና የኪነ - ጥበብ ባለሙያዎች ተሳትፈዋል፡፡
ኣብ ፓርላማ ሕብረት ኣውሮጳ መደረ ዘስምዓ ሓላፊት ጉጅለ ተዓዛቢ ሕብረት ኣውሮጳ ማሪዥ ሻኽው ኣብ 2017 ዓ.ም. ኣብ ዝተኻየደ ምርጫ ንዝተርኣዩ ፀገማት ጠንቁ ፖለቲከኛታት እዮም ኢለን።
ሻኽው ሓድሽ ዝተኣታተወ ኤሌክትሮኒክስ ናይ ምርጫ መሳርሒ ኣድመፅቲ ብበዝሒ ክወፁ ብምትብባዕ 15 ሚሊዮን ኬንያዊያን ድምፆም ክህቡ እንተገበረ እውን ኬንያዊያን ንዝነበሮም ስግኣት ግን ኣየወገደን ኢለን ።
ኦዲንጋን ምኽትሎም ኮይኖም ዝተወዳደሩን ንባዕሎም ፕረዚደንትን ምኽትል ፕረዚደንትን ገይሮም ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ ቃለ ምሓላ ክንፍፅም ኢና ድሕሪ ምባሎም መራሕቲ ንኹሉ ዘሳትፍ መንግስቲ ክምስርቱ ኣብ ኬንያ ፃውዒት እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ አብ ጀርመን ከተማ ሽቱትጋርት ንሰንበት ዕለት 26 ጥቅምቲ 2014 ብኣቦ መንበርን አባላት ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ሃገራዊ ባይቶ ዝምእከል ኣገዳሲ ኣኼባ ኣዳሊዩ ስለ ዘሎ፡ ኣብ’ዚ ኣኼባ’ዚ ኩሉ ደላይ ለውጢ ዝዀነ ሃገራዊ ንክትሳተፍ ብኽብሪ ይዕድም። ኣኼባና ብዛዕባ ህልዊ ፖለቲካዊ ምዐባሌታት ሃገርናን ኩነታት ተቓውሞ ደምበ ብሓፈሻ፡ ኩነታት ሃገራዊ ባይቶን ናይ ሓጺርን ነዊሕን መደባቱ ድማ ብፍላይ፡ ብሰፈሑ ክዝተየሉ ምዃኑ ክንሕብር ደስ ይብለና።
ፍርድ ቤቱ አቶ ልደቱ አያሌው በህክምና ምክንያት ያቀረቡትን የዋስትና ጥያቄ ውድቅ ሲያደርግ፥ መርማሪ ፖሊስ ለመጨረሻ ጊዜ ምርመራውን አጠናቆ እንዲቀርብ የሰባት ቀን ጊዜ ፈቅዷል።
በምስራቅ ሸዋ ዞን የቢሾፍቱ ከተማ ወረዳ ፍርድ ቤት ለሁለተኛ ጊዜ በቀረቡት አቶ ለደቱ አያሌው ላይ መርማሪ ፖሊስ በተሰጠው ተጨማሪ 14 ቀናት ጊዜ ውስጥ ያከናወናቸውን የምርመራ ስራዎች ገልጿል።
በእጃቸው ላይ የኢትዮጵያ ህዳሴ እርቅና አንድነት የሽግግር መንግስት ማቋቋም የሚልና ሌሎች የፖለቲካ ሰነዶችን ማግኘቱን የገለፀው መርማሪ ፖሊስ በሰኔ 23 ቀን 2012 ዓመተ ምህረት የአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያን ተከትሎ መንግስት ለመገልበጥ እቅድ ይዘው ከሌሎች ግብረ አበሮቻቸው ጋር በቢሾፍቱ ሁከትና አመፅ እንዲፈጠር ሲቀሰቅሱ ነበሩ ብሎ እንደጠረጠራቸውና ለዚህም የምስክሮችን ቃል መቀበሉን ገልጿል።
አቶ ልደቱ ዛሬም በጠበቃ ያልተወከሉ ሲሆን፥ ፍርድ ቤቱ ለምን በጠበቃ እንዳልተወከሉ ለጠየቃቸው ጥያቄ ሁለት ጠበቆች ፍቃደኛ አለመሆናቸውን፤ አንድ ፍቃደኛ ቢያገኙም በዚሁ ሰዓት በሰበር ችሎት ቀጠሮ ስላለው እኔው ለዛሬ ልከራከር ሲሉ ፍርድ ቤቱን ጠይቀው ፍርድ ቤቱም ፈቅዶላቸዋል።
ሽጉጡን በተመለከተ 1998 ዓመተ ምህረት ላይ መንግስት ከብሄራዊ መረጃና ደህንነት እንደሰጣቸው አንደኛው ሽጉጥ ደግሞ ከአባታቸው በውርስ ያገኙት እና ፍቃድ ያለው መሆኑን አስረድተዋል።
በፈረንጆቹ ነሃሴ 6 የልብ ቀዶ ጥገና ምርመራ ለማድረግ እሁድ ወደ አሜሪካ ለመብረር ትኬት ቆርጠው አርብ እለት በቁጥጥር ስር መዋላቸውን ገልፀው፥ አሁንም የልብ ህክምና ያሰጋኛል የፖሊስ ጣቢያው ውስጥም ማስክ ሳያደርጉ ከመንገድ ላይ የሚያዙ ሰዎች ሳይመረመሩ እየገቡ ናቸው፤ ለኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ተጋላጭ እንዳልሆን ስጋት አለኝ ሲሉ አቤቱታ አስመዝግበዋል።
ከዚህ በፊት የነበረው መንግስት አምስት ጊዜ አስሯቸው ነገር ግን ማስረጃ ስላልተገኘ ፍርድ ቤት እንዳልቀረቡ የተናገሩት አቶ ልደቱ፥ አሁንም ማስረጃ ከተገኘብኝ ይጣራ በውጭ ሆኜ ህክምናዬን እንድከታተል ፍርድ ቤቱ የጤናዬን ሁኔታ ከግምት አስገብቶ በዋስ ይልቀቀኝ ሲሉ ጠይቀዋል።
ፖሊስ በበኩሉ ፖለቲካ ሳይሆን የወንጀል ጉዳይ ነው፤ እንደ ሀገር መንግስት ለመገልበጥ በተደረገ ሙከራ በቢሾፍቱ ወጣቶችን አደራጅተው አመፅና ሁከት በመቀስቀስ ነው የተጠረጠሩት፤ በመሆኑም ዋስትና ሊፈቀድ አይገባም ሲል ተቃውሟል።
ሀገራችን ኢትዮጵያ የሰው ልጆች መብት የተከበረባትና ሁሉንም ብሔር/ብሔረሰቦች በዕኩልነት አቅፋ የምትጓዝ ዴሞክራሲያዊት ሀገር ትሆን ዘንድ በየጊዜው ተነስተው ገና ግብ ያልመቱ የሰላም፣ የዴሞክራሲና የፍትህ ጥያቄዎች እንደ አሸን መፍላት የሀገራችንን ታሪክ የትግልና የመስዋዕትነት ታሪክ አድርጎታል። ለሀገራችን ሉዓላዊነትና ነፃነት ደማቸውን ካፈሰሱት፣ አጥንታቸውን ከከሰከሱትና ክቡር ህይወታቸውን ከሰጡት ጀግኖች አርበኞቿ በተያያዘ መልኩ፤ ለሕዝባዊ መንግሥት ምሥረታና ላልተገደበ የመብት ጥያቄ ደማቸውን ያፈሰሱ፣ አጥንታቸውን የከሰከሱና ክቡር ህይወታቸውንም የለገሡ የትውልድ ሰማዕታት ታሪክ: ቢያንስ የግማሽ ምዕተ-ዓመት ታሪካችን ነው።
ኢትዮጵያ ሀገራችን ወደ ዘመናዊና ፍትሃዊ የዕድገት አቅጣጫ እንድትገባ ከነበረው ጽኑ ፍላጎት በመነሳት፤ በ1920/30ዎቹ በነዶ/ር መላኩ በያንና እነርሱን በመሣሰሉ በጣት የሚቆጠሩ ተማሪዎች እንቅስቃሴ ጥንስሡን የጀመረው የኢትዮጵያ ተማሪዎች ትግል፤ እጅግ ሰፍቶና አድጎ ወደ 1950/60ዎቹ የእነ መንግሥቱና ገርማሜ ነዋይ ዘመን ወስዶን ከዚያም ወደ 1960ዎቹ መጀመሪያ ተሸጋግረን በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎች የተሰለፉበት የእነ ጥላሁን ግዛው እንቅስቃሴ አድርሶን በመቶ ሺህ የሚቆጠረው የዛሬው ትውልድ የዴሞክራሲና መብት ተጋድሎ ያደርሰናል።
በዚህ የዓመታት የትግል ታሪክ በየጊዜው በተከሰቱት አገዛዞች መስዋዕትነትን የከፈሉ የዚያና ያሁኑ ትውልድ አባላት በርካታ ናቸው። በደርግ የአንድ ትውልድ መመተር ርምጃ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ብርቅዬ ወጣቶችን፤ ጎልማሶችንና አገር ወዳዶችን ሀገራችን አጥታለች። ያ ትውልድ ያስመዘገበውን አኩሪ የፍትህ ተጋድሎና የከፈለውንም መስዋዕትነት ለማስታወስና ተተኪው ትውልድ ካለፈው ትውልድ ታሪክ በመቅሰም ለሀገሩና ለሕዝቡ ተሟጋች ብቁ ዜጋ ይሆን ዘንድ መሠረት የሚጥል፡ በያ ትውልድ ስም የሚንቀሳቀስ የትውልድ መታሰቢያ ተቋም ተመሥርቷል። የያ ትውልድ ተቋም ከማንኛውም የፖለቲካ እንቅስቃሴ ነፃ ሆኖ በትግሉ ላለፈው ትውልድ መታሰቢያ ይሆን ዘንድ የትግሉን ታሪክ እውነተኛ መረጃ በማሰባሰብ፣ የተጎዱ ወገኖችን በመርዳትና ለትውልዱ የስም መጠሪያ ይሆን ዘንድ መታሰቢያዎችን በማቆም ላይ ትኩረት አድርጎ በሀገር ቤትና በውጭው ዓለም ይንቀሳቀሳል።
እኛ የዚያ ትውልድ አባላትና የመከራው ገፈት ተቋዳሽ የሆኑት ቤተሰቦቻቸው: ይዘን የተነሳው የፖለቲካ ራዕይና ዓላማ ግቡን ሳይመታ ገና በዕንጥልጥል ላይ ያለ ቢሆንም፤ ያለፍንበት የትግል ታሪክና የተከፈለው መስዋዕትነት ለታሪክ ተመራማሪዎችና ለተረካቢው ትውልድ ባግባቡ ሊተላለፍ ይገባዋል እንላለን። በተለይ ያ አንድን ትውልድ የመተረው የደርግ ነፃ ርምጃና ቀይ ሽብር ጭፍጨፋ የአካል ጉዳት የደረሰባቸውን፣ የሥነ-ልቦና ጥቃት ሰለባ የሆኑትንና ተመልካችና ረዳት ያጡትን የዚያና የዚህ ትውልድ አባላትን በሚቻለን አቅም ለመርዳትና ለመንከባከብ እንሠራለን። ሁኔታዎች ሲመቻቹም፤ ለሀገራቸው አንድነትና ለዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ ምሥረታ ደማቸውን ያፈሰሱ፣ አጥንታቸውን የከሰከሱ የዚያና የዚህ ትውልድ ወገኖች በስማቸው ቋሚ መታሰቢያ - ማለትም (ትምህርት ቤቶች፣ ቤተ-መጻህፍት፣ ሆስፒታሎች፣ መንገዶች፣ አደባባዮች፣ ወዘተ.) እንዲሰየምላቸው ያ ትውልድ ተቋም ዋና ተልዕኮው አድርጎ ይሠራል። እኛ የያ ትውልድ አባላት በውስጣችን የሚብሰለሰለውንና ያልተወጣነውን የኅሊና ቁስል ለመቅረፍ የሞራል ብቃቱ አለንና የያ ትውልድን ተቋም ራዕይና ተልዕኮም ከግቡ ለማድረስ ቆርጠንና አንድ ሆነን እንሠራለን።
AddisNews: በጎንደር ከተማ የወልቃይትን ሕዝብ የማንነት ጥያቄ በኮሚቴ አባልነት የሚመሩትን ግለሰቦች በቁጥጥር ስር ለማዋል በሚል የተንቀሳቀሱ የደህንነት አባላት እና የከተማው ህዝብ መካከል በተፈጠረው ግጭት በሁለቱም ወገን የተገደሉ እና የቆሰሉ መኖራቸው እየተዘገበ ነው::
ከሰው ህይወት በተጨማሪም የከተማው ህዝብ በስልጣን ላይ ላለው የገዢው ፓርቲ ቅርብ እና ደጋፊ ናቸው ያላቸውን ሰላም ባስን ጨምሮ የንግድ መደብሮችን: ሆቴሎችን እና ተሽከርካሪዎችን በእሳት በማቃጠል እና በመሰባበር ተቃውሞውን እየገለጸ ነው::
ይህ ኮሎኔል ደመቀ ዘውዴ የተባሉ የማንነት ኮሚቴ አባል ለማሰር በሚሞክሩበት ወቅት የአካባቢው ህዝብ ተቃውሞ በማስነሳቱ ተፈጠረ በተባለው በዚህ እንቅስቃሴ ከትላንት ጀምሮ ተባብሶ አብዛኛው የጎንደር ከተማ ወጣት የተቃውሞ ድምጹን እያሰማ ይገኛል::
በኢሳት ቴሌቭዥን እና በማህበራዊ ድረ-ገጾች በተለጠፉ ምስሎች እንደሚታየው የጸጥታ ሃይሎች ጥይት እየተኮሱም የከተማው ነዋሪ በብዛት ወጥቶ ገዢውን መንግስት በሰላማዊ ሰልፍ በመቃወም ላይ እንደነበር ያሳያል::
ፋናን ጨምሮ የመንግስት መገናኛ ብዙሃን ግጭቱን በኤርትራ የሚታገዙ ሃይሎች እንደፈጠሩት እና በቁጥጥር ስር ለማዋል የሞከሩትም በትግራይ ሰዎችን የገደሉ ግለሰቦችን እንደሆነ ዘግበዋል
በተያያዘ ዜና የእስራኤል መንግስት የግጭቱን መቀስቀስ በማየት በጎንደር የሚገኙ 23 የስራ አጋዥ ወጣቶችን ወደ አቅራቢያው አየር ማረፊያ እንደወሰደ ጄፖስት የተሰኘው የሃገሪቱ ድረ ገጽ ዘግቧል:: በዚህ ዘገባውም ከማክሰኞ ጠዋት ጀምሮ በአማራ እና ትግሬ ብሄሮች መካከል ግጭት መቀስቀሱን እና ከትግራይ ክልል የመጡ የትግራይ ነጻ አውጪ የጦር አባላት በከተማው በመግባት ግጭት አስነስተዋል ያላቸውን የፖለቲካ መሪዎች እንዳሰሩ በግጭቱም 10 የሚሆኑ ሰዎች መገደላቸውን ጨምሮ ጠቅሷል::በጎንደር እና አካባቢው ሌሎች 6ሺ የሚሆኑ ፈላሻዎች ወደ እስራኤል ለመሄድ በመጠባብቅ ላይ ናቸው::
ዛሬ ኬንያ ሰሜን ምስራቃው ክፍለ ግዛት ውስጥ ተጠርጣሪ የአልሸባብ ታጣቂዎች በአንድ አውቶቡስ ላይ ተኩስ ከፍተው አራት ሰው መግደላቸውን የኬንያ የፀጥታ ባለሥልጣን አረጋገጡ።
የሶማሊያ እስላማዊ ነውጠኛው ቡድን ኬንያ ሶማሊያ ውስጥ ወታደሮችዋን በማስገባትዋ ለመበቀል በአካባቢው በአውቶቡሶች እና ሌሎችም ተሽከርካሪዎች ላይ በተደጋጋሚ ጥቃት ያደርሳል።
የዛሬው ጥቃት የደረሰው አውቶቡሱ ከማንዴራ ወረዳ ወደ ናይሮቢ በመጉዋዝ ላይ እንዳለ መሆኑ ነው የተገለጸው። ማንዴራ በስተሰሜን ከኢትዮጵያ በስተምሥራቅ ደግሞ ከሶማሊያ ጋር ትዋሰናለች።
እንሆ፡ ሎሚ ኻብ ገጽ ምድሪ ትሰጐኒ አሎኻ፡ ኣነ ድማ ኻብ ገጽካ ኽሕባእ እየ፡ ኣብ ምድሪ ኰብላልን ቀባሕባሓይን ክኸውን እየ። ክኸውን ከኣ እዩ፡ ዚረኽበኒ ዘበለ ዅሉ ኪቐትለኒ እዩ።
እግዚኣብሄር ድማ፥ እምበኣር ንቃየል ዝቐተለ ዅሉ ሾብዓተ ካዕበት ሕነ ኺፍደዮ እዩ፡ በሎ። ዝረኸቦ ዅሉ ምእንቲ ኸይቀትሎ ኸኣ፡ እግዚኣብሄር ንቃየል ምልክት ገበረሉ።
dc.description.abstract የጥናቱ አበይ አላማ የ11ኛ ክፍል ተማሪዎች ሐሳባቸውን በፅሑፍ አቀናብረው ለመግለፅ ያላቸውን ችሎታ ማጥናት ነው፡፡ለዚህም የተመረጡት የመረጃ ምንጮች የጥሁፍ መጠይቅና የችሎታ መለኪያ ፍትና ሲሆኑ፤ ለሚመለከታቸው መምህራን መጠይቅ በማስሞላትና ለተጠኚዎቹ ፈተና በመስጠት መረጃዎች ተሰብስበዋል የናሙና መምህራኑ ተመረጡት በጥናቱ ከታቀፉት ሃያ ት/ቤቶች በአስራ ሁለቱ 11ኛ ክፍል አማረኛ የሚያስተምሩት መምህራንና ተቀዳሚ መምህራን በሙሉ መጠይቁን እንዲሞሉ በማድረግ ነው፡፡ en_US
ሆሣዕና ከስምንቱ የዐቢይ ጾም እሑዶች አንዱና የመጨረሻው ሳምንት ተብሎ የሚጠራው ከትንሣኤ ቀድሞ የሚገኝ የሕማማት መገቢያ ዋዜማ ነው። ሆሣዕና አስቀድሞ ካለው ረቡዕ ጀምሮ የሚታሰብ ታላቅ የቤተክርስቲያን የበዓል ቀን እንደሆነ ይታወቃል። ይህን ስም በዚሁ ሰንበትና በዋዜማዎቹ ዕለታት የሚዘመረው ጾመ ድጓ ‘ሆሣዕና በአርያም’’ ‘ሆሣዕና ለወልደ ዳዊት’’ ‘ዕለተ ሆሣዕናሁ አርዓየ… ‘ ወዘተ። በማለት ሆሣዕና የሚለውን ቃል ቅዱስ ያሬድና ሌሎችም አባቶች በየቦታው እየጠቀሱና እየተዘመረለት በአህያ ውርንጭላ ላይ ተቀምጦ ኢየሩሳሌም የገባበትን ሁኔታ እየተረከ ስለሚዘምር ይህ ሰንበት በጌትነትና በክብር በውዳሴና ቅዳሴ ሆሣዕና በአርአያም እየተባለ በሽማግሌዎችና በሕፃናት አንደበት በድንጋዮችም ልሳን ሳይቀር እየተመሰገነ ወደ ቅድስት ሀገር ኢየሩሳሌም በከብር ሲገባ ለሰጣቸው ለተቀደሰ ሰላሙና ፍቅሩ መታሰቢያ ሆኖ የተሰጠ ነው።
አስቀድሞም በነቢየ እግዚአብሔር ዘካሪያስ እንደተነገረው ‘አንቺ የጽዮን ልጅ ሆይ እጅግ ደስ ይበለሽ ፣አንቺ የኢየሩሳሌም ልጅ ሆይ እልል በይ እነሆ ንጉሥሽ ጻድቅና አዳኝ ነው ትሑትም ሆኖ በአህያም በአህያያቱም ግልገል በውርንጫይቱ ላይ ተቀምጦ ወደ አንቺ ይመጣል… ሰላምን ይናገራል’ ዘካ።፱፣፱። በማለት እንደሚመጣና የሠላምንም ብሥራት እንደሚያበሥር ተናገሮ ነበር። ሲመጣም ‘ሁሉም ፈጥነው ልብሳቸውን ወሰዱ በሰገነቱም መሰላል እርከን ላይ ከእግሩ በታች አነጠፉት።’’ በማለት ሊደረግለት የሚገባውን ገልጿል። ፪ኛ ነገ። ፱፣፩፫ ። የሆሣዕና በዓል በቤተክርስቲያን ጌታ ወደ ቤተመቅደስ ሲገባ ሕዝቡ ፀበርት ወይም ዘንባባ በመያዝ ‘ቡርክ ዘይመጽእ በስመ እግዚአብሔር ፡ በእግዚአብሔር ስም የሚመጣ የተባረክ ነው።’’ መዝ።፩፩፯፣፪፮ በማለት ስለተቀበሉት ይህን በማሰብና በማድረግ ቤተክርስቲያናችን ዘንባባ ለሕዝበ ክርስቲያኑ ይታደላል። በቤተክርስቲያን በአራቱም ማዕዘናት ይህን በዓል የሚመለከቱ የቅዱስ ማቴዎስ (ማቴ። ፪፩፣፩፡፩፯)፤ የቅዱስ ማርቆስ፣(ማር።፩፩፣፩፡፲)፤ የቅዱስ ሉቃስና (ሉቃ።፩፱፣፪፱፡፫፰)፤ የቅዱስ ዮሐንስ (ዮሐ።፩፪፣፩፪፡፩፭) ወንጌላት ይነበባሉ ። ታዲያ አኛ ይህን ዐቢይ በዓል የምናከብረው እንዴት ነው፧ በነቢያቱ ከላይ እንደተገለጠው በወንጌላቱም አንደተፈጸመው እርሱ ወደ እኛ የሚመጣበት ጊዜ መቼ ነው፧ ሲመጣስ ምን እናድርግ፧ የእግዚአብሔርን መምጫ ጊዜ ማሰብና መዘጋጀት ያለብን እንዴት ነው፧ ምክንያቱም በዓሉ ከምንም በላይ የሚጠቅመን ለእኛ ነውና ። ስለዚህ ይህን በዓል ስናከብር ሰላምንና ፍቅርን የእርሱን የክብር አመጣጥ እያሰብን ልንተገብረው ይገባል።
ለጌታ የማያስፈልግ ፍጥረት የለም ይልቁንም የክብር ዘውድ አድረጎ በመልኩ የፈጠረው ሰው ያስፈልገዋል።ያለ እግዚአብሔር ፈቃድ የተፈጠረ ማንም የለም።እያንዳንዳችን በእግዚአብሔር ዓላማና ዐቅድ የተፈጠርን እንደመሆናችን መጠን እግዚአብሔር የሚከብርበትን ሥራ ልንሠራ ይገባል።አህያ በሰው ሰውኛ ሲታይ የንቀትና የውርደት ሲመስል ይችላል ።የአህያን ታሪክ በመጽሐፍ ቅዱስ ስንመለከት ግን
፩። በለዓም በሥጋዊ ገንዘብ መንፈሳዊ ዓይኑ ታውሮ እግዚአብሔር ያልረገማቸውን እስራኤላውያንን ሊራገም ሲሄድ እስራኤላውያንን እንዳይራገም ለመንገር ከእግዚአብሔር ዘንድ የተላከው መልአክ በሚሄድበት መንገድ ላይ ቆሞ ሳለ ከበለዓም ይልቅ ያየችው የበለዓም አህያ ነበረች ። አህያይቱም መልአኩን አክብራ መንገዱን እንደለቀቀችለት ቅዱስ መጽሐፍ ይነግረናል። ዘኅ።፪፪፣፪፫።
፪። በትንቢተ ኢሳያስ ፩፣፫ ‘ሰማይ ስሚ ምድርም አድምጪ በሬ የገዢውን አህያም የጌታውን ጋጣ አወቀ እሥራኤል ግን አላወቀም’’ እንደተባለው ጌታ በተወለደ ጊዜ ትንቢቱን ምሳሌውን የሚያውቁ እሥራኤላውያን ባላወቁ ባለተቀበሉ ሰዓት በዚያ በብርድ ወራት እናቱ የምታለብሰው ልብስ አጥታ ቅጠል አልብሳው በነበረ ጊዜ ለጌታ ሙቀት የገበሩለት እረኞቻቸውን ተከትለው የመጡ ከበቶች ላሞችና አህዮች ናቸው። ‘ወአስተማወቅዎ አድግ ወላህም’’ እንዲል አባ ሕርያቆስ በቅዳሴ ማርያም።።
፫። በሆሣዕና ዕለት ከሌሎች እንስሳት ይለቅ ጌታን ለመሸከም ለከብር የተሸከመችው አህያ ናት። ጌታን የተሸከመችው አህያ ከዚያ በፊት ያላየችውና ያልተደረገላት ክብር ተደርጉላታል። አህያ ከዚህ በፊት ለኛ እህል ተሸክማ ስትሄድ ሂጂ እያልን በዱላ እንደበድባት ነበር፡ ነውም። ነገር ግን በሆሣዕና ዕለት እንኳን በዱላ ልትደበደብ ቀርቶ ሰዎች በእርሷ ላይ ለተቀመጠው ጌታ ሲሉ ልብሳቸውን ሁሉ እያነጠፉላት በንጣፍ ላይ ተራምዳለች ።
ስለዚህ ክርስቶስ በአህያይቱ ላይ እንዲቀመጥባት ልብስም አንደ ተጎዘጎዘላት እኛም ጌታ በፀጋውና በረድኤቱ እንዲያድርብን ልባችንን ከኃጢአትና ከተንኮል አንጽተን ፍቅርንና ትሕትና ልንጎዘጎዝ ይገባል።ጌታ በኛ ላይ በፀጋው ሲያድር በእርሱና በቅዱሳኑ ዘንድ ያለን ክብርና ፀጋ ታላቅ ነው። በነገር ሁሉ መከናወን ይሆንልናል።ክርስቶስን በመሸከሟ የአህያይቱ ታሪክ እንደተለወጠ ሁሉ በክርስቶስ ማደሪያነታችን ያለፈው መጥፎ ታሪካችን ይለወጣል።እንግዲህ በእለተ ሆሣዕና ወደ ኢየሩሳሌም ሲሄድ ሕዝቡ ሁሉ በደስታ በዝማሬ እንደ ንጉሰ እንደተቀበሉት እኛም ሀሴትን አድርገን ‘ሆሣዕና እምርት እንተ አቡነ ዳዊት…’’ በማለት እናመሰግናለን። ከበዓሉ ረድኤት በረከት ያሳትፈን።አሜን።
ከሆሣዕና ማግስት ጀምሮ እስከ ትንሣኤ ዋዜማ ያለው ሳምንት ሰሞነ ሕማማት ይባላል። ይህ ሳምንት በክርስቶስና በአይሁድ መካከል ያለው ፍጥጫ የመጨረሻው ደረጃ ላይ የደረሰበት ብዙ ስድብን የተሸከመበት፣የተንጓጠጠበትና ከዚያም አልፎ የተሰቀለበት ሳምንት ነው። ቤተክርስቲያናችን በእነዚህ ቀናት ውስጥ የጌታን መከራና ሞት የሚያስታውሱ ምንባባት ከቅዱሳን መጻሕፍትና ድርሳናት ተውጣጥተው በግብረ ሕማማት ይነበባሉ ።ምዕመኑም ስግደት ይሰግዳሉ ። አዳም ከፈጣሪው ተጣልቶ የኖረውን የጨለማና የመከራ ዘመን በማስታወስ መንበረ ታቦቱ በጥቁር ልብስ ይሸፈናል። ልብሰ ተክህኖውም ጥቋቁር ነው። በዚሁ ከሆሣዕና ምሽት ጀምሮ ሳምንቱን የዓመተ ፍዳ መታሰቢያ ቀናት ስለሆነ ጸሎተ ፍትሐት አይደረስም። ጌታችን በቢታንያ ሳለ ይሁዳም ጌታውን አሳልፎ እንዴት እንደሚሰጥ ከእነርሱ ጋር ሲያሴርና ምን እንደሚሰጡት ሲደራደር የነበረበትን ሳምንት እኛ ግን ሳምንቱን በሙሉ ‘…ለከ ኃይል ክብር ወስብሐት ወእዘዝ እስከ ዓለመ ዓለም …’’ እያልን እንዘምራለን። አምላካችን ክርስቶስ እንደ ወንበዴ ተይዞ በጴንጠናዊው በጲላጦስ በሄሮድስ በቀያፋና በሀና ፊት ሊፈረድበት ሲቆም እኛም ከእርሱ ጋር ቆመን አሁንም ‘…ለከ ኃይል ክብር ወስብሐት ወእዘዝ እስከዓለመ ዓለም …’’ በማለት እናወድሰዋለን። ስለ ህማሙ ስንወያይ ጌታችን በሥጋ በተገለጸበት ጊዜ መንገላታት የደረሰበት በዚህ ሳምንት ብቻ አየደለም ፡፡ በአጠቃላይ በዚህ ዓለም ኑሮው መንገላታት ደርሶበታል። ‘የሕማም ሰው ደዌንም የሚያውቅ ነው።’’ ኢሳ።፭፫፣፫ ድካሙ በአንድ ሳምንት ብቻ የተወሰነ ሳይሆን በምድር እያለ ጊዜውን በመከራ አሳለፈ። ይህ ሳምንት ግን በተለዬ ሁኔታ የእርሱ ሥቃይ ከፍተኛ ደረጃ ላይ የደረሰበት ነው።
ይህ ሳምንት በብርሃንና በጨለማ መካከል ከፍተኛ ትግል የተካሄደበት ጊዜ ነው ። በመጀመሪያ ጨለማው ብርሃንን ጠልቶት ገፋው፤ሰዎች ሥራቸውን ክፉ ነበርና ከብርሃን ይልቅ ጨለማን ወደዱ ።ወደኋላ ግን ጨለማ ብርሃንን የሚከስትበት ብርሃንም በብርሃንነቱ የሚጠላበት ሰዓት መጣ። በአጠቃላይ ችግሩ የብርሃንና የጨለማ ትግል ነው። ይህም ትግል በጌታችን በመዋዕለ ስብከቱም በግልጽ ይታይ ነበር በጣም የሚደንቀው ግን ይህን ትግል አምላካችን አልተቃወመውም። ‘ተጨነቀ፣ተሠቃየም አፉንም አልከፈተም ለመታረድ እንደሚነዳ ጠቦት በሽላቶቹም ፊት ዝም እንደሚል በግ እንዲሁ አፉን አለከፈተም።’’ ኢሳ። ፭፫፣፯። ጌታ ሆይ የክፉዎችን ሥራ በአርምሞ ተቀብለህ ወደ ስቃይ ወረድህ። እየሰደቡና እየገፉ በመስቀል አዋሉህ። ይህም ግሩም የሆነውን ኃይልህ ክብርህን ምስጋናህን ለዘላለም እንዳንናገር አያግደንም ። አንተ ቅዱስ እግዚአብሔር እንደሆንክ በተረዳ ነገር እናውቃለን። ስለዚህ እንዲህ እያልን እንዘምራለን ‘።።ለከ ኃይል ክብር ወስብሐት ወእዘዝ እከለዓለመ ዓለም…’’ ክርስቶስ በሚሰደብበት በሰሞነ ህማማት እኛ ባሪያወቹ ግን እንዲህ እንላለን ‘ጌታ ሆይ እኛ አንተን እናውቅሃለን ።አንተ ለእኛ አንግዳ አይደለህም ። እነዚህ ሰዎች አንተ ደካማ እንደሆንክና በእነርሱ እጅ እንደወደቕ ይገምቱ ይሆናል። በፈጹም እኛ የማይነገረውን የአንተን ኃያል እናውቃለን ። አንተ በበሽታዎች ላይ ኃይል ያለህና ሁሉን የምትፈውስ ነህ።በአጋንንት ላይ ሥልጣን ያለህና የምትገስጸው ነህ። በፍጡራን ላይ ሁሉ የሰለጠንክ ኃያል ጌታ ነህ። ማእበሉን የገሰጥክ ንፋሱን ጸጥ ያደረግህና በፈሳሹ ላይ የተራመድክ ግሩም አምላክ ነህ። ሁሉም ለአንተ ይገዛሉ። እኛ ኃይል እንዳለህና ሁሉን እንደምትችል እንረዳለን። በሰሞነ ሕማማት ያለው ሐሙስ ጸሎተ ሐሙስ ፤ ዓርብ ደግሞ ስቅለተ ዓርብ (ጌታ የተሰቀለበት) ፤ ቅዳሜ ደግሞ ቅዳም ስዑር ይባላሉ።
ጸሎተ ሐሙስ ጌታ በፍጹም ትሕትና የሐዋርያትን እግር ያጠበበትና ግብር ያገባበት የምሥጢረ ቁርባንን ሥርዓት ያስተማረበት በመሆኑ በቤተክርስቲያን ምሳሌውን የተከተለ ልዩ ትውፊታዊ ሥርዓት ይካሄዳል።በዚህ ዕለት በቤተክርስቲያናችን ሥረዓት የግብረ ሕማማቱ መጽሐፍ እንደሚያዘው ቅዳሴ ይቀደሳል። ከቅዳሴው ቀደም ብሎ የደብሩ ወይም የገዳሙ አስተዳዳሪ ወገቡን በአጭር ታጥቆ ከወይን ቅጠል ጋር የተቀላቀለውን ማይ በብርት አድርጎ በጌታ አምሳል የካህናቱንና የምእመናኑን እግር በማጠብ ትሕትናን ያስተምራል።ከቅዳሴም በኋላ ምእመናኑ የተዘጋጀውን ዳቦ ጉልባን በአንድነትና በፍቅር ይመገባሉ።
ይህ በዓል መድኃኔዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ ስለዓለም ቤዛ በመልእልተ መስቀል የተሰቀለበት የዕለተ ዓርብ መታሰቢያ ሆኖ ከትንሣኤ በፊት ባለው ዓርብ ይከበራል ። በዚህ ዕለት ምእመናንና ካህናት በአንድነት በቤተክርስቲያን ይሰበሰባሉ።አጎበር ይሠራል ።ንዋያተ ቅዱሳት ይደረደራሉ ቀለም ያልገቡ ጸሊማን (ጥቋቁር) አልባሳት ይለብሳሉ። ሕማማተ መስቀሉን የሚያወሱ ምንባባት ይነበባሉ፣ስግደት በሰባቱ ጊዜያት ይሰገዳል። በመጨረሻ ካህናት የጌታን ግርፋት በማሳሰብ በወይራ ቅጠል የምእመናንን ትከሻ ቸብ ቸብ መታ መታ በማድረግ የማሰናበቻ ስግደት እየሰጡ ሕዝቡም ስግደቱንና ጸሎቱን እያደረሰ ወደ ቤቱ ይመለሳል።
ቅዳም ስዑር ማለት የተሻረ ቅዳም ማለት ነው፡፡ ትርጓሜውም እሑድ ቅዳሜ መጾም የማይገባ ሆኖ ሳለ ጌታ በከርሠ መቀብር በማደሩ ምክንያት በአከፍሎት ስለተጾመ ቅዳም ስዑር ይባላል። በዚህ ዓመታዊ ዕለት ምአመናንና ካህናት በቤተክርስቲያን ይሰበሰባሉ። ’’ክርስቶስ በመስቀሉ ሰላምን አደረገ።’’ አየተባለ ለሕዝቡ ቄጠማ ይታደላል። የምሥራች ምልክት ነው። ካህናት ልብሰ ተክህኖ ለብሰው ቃጭል ይዘው በእየቤተ እየዞሩ የምሥራቹን ቄጠማ ይሰጣሉ ። ሕዝቡም ለመግደፊያ የሚሆን ገንዘብ ይሰጣል። ቄጠማ ለጥፋት ውኃ መድረቅ የምሥራች መንገሪያ እንደሆነ በክርስቶስ ሞትም በኃጢአት ምክንያት የመጣው ሞተ ነፍስ ከሰው ልጆች የመወገዱ ምሳሌ ነው። እንግዲህ በስጋው ሰው ሆኖ የጎበኘን በባሕርይው ልዑል የሆነው ክርስቶስ ከባሕርይ አባቱ ከአብና ከባሕርይ ሕይወቱ ከመንፈስ ቅዱስ ጋር የተመሰገነ ይሁን።
Minew Shewa Tube Live Stream ለአንድ ኢትዮጵያ በአንድ ላይ!!አንድ ላይ ከቤት የመዝናናት የመተባበርና የመረዳዳት ዝግጅት ቁጥር 2 | AddisZema
Home Music Minew Shewa Tube Live Stream ለአንድ ኢትዮጵያ በአንድ ላይ!!አንድ ላይ ከቤት የመዝናናት የመተባበርና የመረዳዳት ዝግጅት ቁጥር 2
በክፍል ፩ ባቀረብሁት ጽሑፍ ሊላይ ኃይለ ማርያም አርበኛ አድርጎ ያቀረባቸውና የ[ቀ]ዳማይ ወያኔ መሪ እንደሆኑ የሚነገርላቸው አባቱ “ብላታ” ኃይለ ማርያም ረዳ ፋሽስት ጣሊያንን አምስት ዓመታት ሙሉ ያገለገሉ ባንዳ ስለመሆናቸው፤ የትግራይ አርበኞች ጸር እንደነበሩና “ብላታ” የሚለው ማዕረግም የተሰጣቸውም በፋሽስት ጣሊያን መሆኑን አውስቻለሁ። የኢትዮጵያ አርበኞች ፋሽስትን አቧራ አስገስተው ድል ከነሱ በኋላ ደግሞ ባንዳ ሆነው ያገለገሉበት ኀጢያታቸው ተሰርዮላቸው ፋሽስት ጣሊያን የሰጣቸው የብላታነት ማዕረግ እንዲጸላቸውና በፋሽስት ጣሊያን ዘመን የተሰጣቸው ሹመት እንዲከበርላቸው ለግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴና ለልዑል ራስ ሥዩም መንገሻ አመልክተው ጥያቄቸው ተቀባይነት በማጣቱ ኢትዮጵያ በፋሽስት ጥሊያን ነጻነቷ ሲገፈፍ፣ ክብሯ ሲደፈርና ሰንደቅ አላማዋ ሲታጠፍ ባንዳ ሆነው ፋሽስት ጣሊያንን እስመጨረሻው ሰዓት ድረስ በማገልገል ላይ ተጠምደው ያልሸፈቱት ሰው ፋሽስት ሲባረር ጥቅማቸው ስለተነካ ኢትዮጵያ ነጻነቷን ስትቀዳጅ በአርበኞች ላይ መሸፈታቸውን ታሪካቸውን ከነምንጩ አቅርቤያለሁ።
በዚህ ክፍል “ብላታ” ኃይለ ማርያም ረዳ ለሁለተኛ ጊዜ ሸፍተው የመሩት “ቀዳማይ ወያኔ” የሚባለው የሽፍትነት እንቅስቃሴ እንዴት እንደተፈጠረ እውነተኛውን ታሪክ ከምንጩ አቀርባለሁ።
የታሪኩ ዋነኛ ምንጭ የቀዳማይ ወያኔን እንቅስቃሴ ያከሸፉትና የቀዳማይ ወያኔ እንቅስቃሴ በተነሳበት ወቅት የትግራይ ጠቅላይ ግዛት የጦር አበጋዝ የነበሩት የዓድዋ ተወላጁ ጸረ ፋሽስት አርበኛ የደጃዝማች ዓባይ ካሳ ልጅ የሆኑት ኮሎኔል ቃለ ክርስቶስ ዓባይ የአባታቸውን የደጃዝማች ዓባይ ካሳን ቃል፣ የጀግናውን ጸረ ፋሽስት አርበኛና በወቅቱ የአድዋ አውራጃ አስተዳዳሪ የነበሩትን የአድዋ ተወላጁን የደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ ትዝታንና በቀዳማዊ ወያኔ ዘመን የወቅቱ የእንደርታ አውራጃ አሰተዳዳሪ የነበሩት የእንደርታ ተወላጁ አርበኛ የቀኛዝማች ይኩኖ አምላክ ደስታ ማስታወሻን ዋቢ በማድረግ በዋናነት ሶስቱ አርበኞች ስላከሸፉት የቀዳማይ ወያኔ እንቅስቃሴ የጻፉት የታሪክ መጽሐፍ ነው።
የመጽሐፉ ርዕስ “የ1953ቱ የመንግሥት ግልበጣ ሙከራና ከ1908-1966 ዓ/ም የኢትዮጵያ ታሪካዊና ፖለቲካዊ ሂደት” የሚል ሲሆን የታተመው በ1997 ዓ.ም. ነው። በነገራችን ላይ ኮሎኔል ቃለ ክርስቶስ ዓባይ በጀኔራል መንግሥቱ ነዋይ አቀናባሪነት በ1953 ዓ.ም. የተካሄደውን ስዒረ መንግሥት ከመሩት ሰዎች መካከል አንዱ ሲሆኑ ስዒረ መንግሥቱን በመምራቱ ረገድ ከንዋይ ወንድማማቾች ቀጥሎ በ4ተኛ ደረጃ ላይ የሚቀመጡ ናቸው። በወቅቱ ሻለቃ የነበሩት ኮሎኔል ቃለ ክርስቶስ ስዒረ መንግሥቱ ሲካሄድ የክቡር ዘበኛ መድፈኛ አዛዥ ነበሩ። በመፈንቅለ መንግሥቱ የነበራቸውን ተሳትፎ በተረኩበት የመጸሐፋቸው ክፍል ራስ እምሩን ጠቅላይ ሚኒስቴር፤ መርድ አዝማች አስፋው ወሰንን ደግሞ በአባታቸው ቦታ ንጉሠ ነገሥት ሆነው እንዲሾሙ ለነ መንግሥቱ ነዋይ ሀሳቡን ያቀረቡት እሳቸው መሆናቸውን ነግረውናል።
የባንዳው የ “ብላታ” ኃይለ ማርያም ረዳ ልጅ ሊላይ ኃይለ ማርያም በፋና ቴለቭዥን ቀርቦ የባጡንና የቆጡን ሲዘባርቅ ስማቸውን ካጠፋቸው የትግራይ አርበኞች መካከል የአድዋ ተወላጆቹ ደጃዝማች ዓባይ ካሳና ደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ ዋናዎቹ ናቸው። ሊላይ የጀግኖቹን የደጃዝማች ዓባይ ካሳንና የደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻን ስም እየደጋገመ ለማጉደፍ የሞከረው የፋሽስት ሹም የነበሩት አባቱ “ብላታ” ኃይለ ማርያም ረዳ መሩት ያለውን የሽፍትነት እንቅስቃሴ ጸረ ፋሽስት የነበሩት ሁለቱ ጀግኖች ስላከሸፉት ነው። በነገራችን ላይ ደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ ማለት ሐዲስ አለማየሁ “ትዝታ” በሚል በጻፈው የጸረ ፋሽስት የተጋድሎ ዘመን ታሪኩ ውስጥ ራስ እምሩ ኃይለ ሥላሴ መልዕክት አስይዘው ተከዜ አፋፍ ሰፍረው ወደነበሩት ወደ ደጃዝማች አያሌው ብሩ ሰፈር በላኩት ወቅት ድንኳን ውስጥ ከደጃዝማች አያሌው ብሩ ጎን ለጎን በተነጠፉ ድልዳሎች ላይ ተቀምጠው ያገኛቸውና “ከትግራይ የመጡ የልዑል ራስ ሥዩም ታላቅ መኮንን” ሲል የሚገልጻፈው አርበኛ ናቸው[1]።
ሊላይ ኃይለ ማርያም የፋሽስት ጣሊያን ሹም የነበሩት አባቱ የመሩትን የሽፍትነት እንቅስቃሴ ስላከሸፉበት በፋና ቴለቭዥን ከሁሉ በላይ አብዝቶ የዘለፋቸው የአድዋው አርበኛ ደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ የሱ አባት “ብላታ” የሚል የባንዳነት ማዕረግ ከፋሽስት አግኝተው እንደርታ በመሾም ጠላትን አምስት ዓመታት ሙሉ እስኪያልባቸው ሲያገለግሉ ደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ ግን ገራኣልታ መሽገው በዱር በገደሉ እየተንከራተቱ አምስት ዓመታት ሙሉ ጠላትን በመድፍና መትረየስ ድባቅ ይመቱ ነበር[2]።
በአሁኑ ወቅት ከአዲስ አበባ ሆነው ሕወሓትን ለመጣል እየታገልን ነው የሚሉ ሰዎች እያከሄድነው ነው የሚሉትን እንቅስቃሴ “ፈንቅል” የሚል ስም ሰጥተው የፈንቅልን ታሪክ ሲያብራሩ የሕወሓት ታጋይ የነበረው የሓየሎም አርአያ መጠሪያ እንደነበር ሲናገሩ ይሰማል። ይህ ግን ከታሪክ አኳያ የተሳሳተ ነው። ፈንቅል የሚለው ስም የጀግናው ጸረ ፋሽስት አርበኛና የቀዳማይ ወያኔን የሽፍትነት እንቅስቃሴ የደመሰሱት የደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ የፈረስ ስም እንጂ የቀዳማይ ወያኔ የመንፈስ ልጆች ነን ብለው ጫካ ከገቡት ዋነኞች መካከል ቀዳሚ ለሆነው ለሕወሓቱ ሓየሎም አርኣያ የወጣ ስም አይደለም። ሌላው ቀርቶ ሓየሎም አርአያ የፈንቅል ስም ታሪካዊ ወራሽ እንኳን ሊሆን አይችልም። ምክንያቱም በፈረስ ስማቸው ፈንቅል በመባል የሚታወቁት የአድዋው አርበኛ ደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ የቀዳማይ ወያኔን እንቅስቃሴ ከደመሰሱት መካከል ሲሆኑ ሓየሎም አርአያ ደግሞ ጫካ የገባው ደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ የደመሰሱትን የቀዳማይ ወያኔን እንቅስቃሴ ወራሾት ነን ብለው “ካላአይ ወያኔ” ከሆኑት “ወንበዴዎች” መካከል አንዱ በመሆኑ ነው።
ለማንኛውም በፈረስ ስማቸው ፈንቅል በመባል ለሚታወቁትና ጠላትን አምስት ዓመታት ሙሉ በመድፍና በመትረየው ሲነቅሉ ለባጁት ለደጃዝማች ገብረ ሕይዎት መሸሻ ጀግንነታቸውን የሚያውቀው ተከታያቸው እንዲህ ሲል አሞግሷቸው ነበር[3]፤
ቀዳማይ ወያኔን ስለደመሰሱት የትግራይ አርበኞች ታሪክ ይህንን ያህል ካልሁ አሁን ቀዳማይ ወያኔ እየተባለ የሚነገርለት አመጽ እንዴት እንደተመሰረተ ታሪኩን ከምንጩ ወደማቅረቡ ልሸጋገር።
ፋሽስት ጥሊያን በኢትዮጵያ አርበኞች ተጋድሎ በአማዲዮ ዲ አኮስታ የሚመራው ብርጌድ በአምባላጌው ጦርነት ድል ከሆነ በኋላ በአካባቢው የነበረው ሁኔታ ሌላ መልክ እየያዘ መምጣት ጀምሮ ነበር። ከተማረኩ የፋሽስት ጣሊያንና የባንዳ ወታደሮች የተገኘው የነፍስ ወከፍ የጦር መሣርያ በግዥም በዘረፋም በአካባቢው ገበሬዎች እጅ ገባ። አንዳንድ አርበኞችም የማረኩትን ቀላል የጦር መሣሪያ በርካሽ ዋጋ ቸበቸቡት። በዚያን ጊዜ በእንደርታ የዘመናዊ የነፍስ ወከፍ የጦር መሣሪያ ባለቤት መሆን የማይገኝ እድል ነበር። የእንደርታ ገበሬ ከብቱን እየሸጠ መሣሪያ መሸመት ጀመረ። ወቅቱ በተለይም በእንደርታ አውራጃ በዋጅራት ለሚኖረው ገበሬ ሰርግና ምላሽ ሆነለት[4]። የዚህ ምክንያቱ ደግሞ እንዲህ ነው።
በክፍል ፩ እንዳቀረብሁት ዋጅራት አንድ ለየት ያለ መጥፎ ልማድ ነበረው። ይህም ልማዱ በየዓመቱ እየዘመተና እየወረረ የመዝረፍ ባሕሉ ነው። ይህ የመዝረፍ ባሕል የወንዶች ጉብዝና መለኪያ ተደርጎም ይቆጠር ነበር። ይህ ዘመቻ ወይንም ዘረፋ «ጋዝ» ተብሎ ይጠራል። በተጠጋጋ አባባል ዘመቻው ባሕላዊ የወረራ ዘመቻ ሊባል ይችላል[5][6]።
እንግዲህ! ፋሽስት ጣሊያን ሲጠቀምበት የነበረውን ዘመናዊ የነፍስ ወከፍ መሣሪያ እንደልብ መታጠቅ ለጋዝ ወይንም ለወረራ ዘመቻ ምን ያህል ኃይል እንደሚሰጥና አስፈላጊ እንደሆነ መገመት ይቻላል። ዋጅራት ከአፋር ጋር ላለበት የጋዝ ዘመቻ የታጠቀው አውሮፓ ሰራሽ መሣሪያ በወረራው ብልጫ እንደሚያመጣ ዋና ጉዳይ ሆነ።[7]
የፋሽስት ጥሊያን ከኢትዮጵያ መደምሰስ እየወረረ ያሻውን ይዘርፍ ለነበረው የጋዝ ጦረኛ መንግሥት ዘረፋውን ለማስቆም የሚያደርገው አስተዳደራዊ አርምጃ አልተመቸውም ነበር። ከፋሽስት ጥሊያን ጋር በነበረው የመጨረሻው ከአሜዲዮ ዲ አኮስታ ጋር በተደረገው የአምባላጌ ጦርነት መጨረሻ ላይ የተማረከው የጦር መሳሪያ ዋጅራት በያመቱ ወደ አፋር የሚያደርገውን የጋዝ ወረራ ከበፊቱ በከረረና በተባባሰ ሁኔታ እንዲያካሂድ አድርጎታል። በወቅቱ በአንድ አመት ብቻ አይሙት ኪዶ በሚባል የወረራ አለቃ መሪነት ዋጅራት ሰባተኛ ወረራውን ወደ አፋር አካሂዷል[8]።
በአይሙት ኪዱ መሪነት የተካሄደው የጋዝ ወረራ በአፋር ላይ ባደረገው ዘረፋና ግድያ ድል እየተጎናጸፈ በመሄዱ የዘረፋው ጠቃሚነት በወራሪው በኩል ጥቅሙ እየጎላ መሄዱን የተገነዘበው የአገሬው አቀንቃኝ በወቅቱ እንዲህ ብሎ ሕዝቡን ቀስቅሶ ነበር [9]፤
ይህ ዘፈን በሚዘፈንበት ጊዜ ጎረምሳውና ጎልማሳው የጥይት ባሩድ ለማሽተትና ሾተሉን ደም ለማቅመስ ጥማትና ወልፍ እየያዘው ስለተነሳ ዋጅራት በአፋር ላይ የሚያካሂደውን የግድያና የዝርፊያ ወረራ ከቀድሞው በበለጠ የከረረና ውጊያውንም በባሰ ሁኔታ እንዲካሄድ ሊያደርገው ችሏል። በዚህ ጊዜ የኢትዮጵያ መንግሥት ወረራውን የፈጸሙትና በአፋር ሕዝብ ላይ ጭፍጨፋ፣ ሰለባና ዘረፋ ያካሄዱት ለሕግ እንዲቀርቡ የጠቅላይ ግዛቱ ዋና ዴሬክተር የነበሩት ደጃዝማች ክፍሌ ዳዲ ታዘዙ። ደጃዝማች ክፍሌ ዳዲም ትዕዛዙን በተዋረድ በወቅቱ የጠቅላይ ግዛቱ የጦር አበጋዝ ለነበሩት ለአድዋው ተወላጅና ለጀግናው ጸረ ፋሽስት አርበኛ ለደጃዝማች ዓባይ ካሳ አስተላለፉ[10]።
በጦር አበጋዙ በደጃዝማች ዓባይ ካሣ የአካባቢው የአውራጃና የወረዳ ገዢዎች የአገሬውን ነጭ ለባሽ አስከትለው ከዋጅራት በሚያዋስነው አካባቢ ግንቦት ሁለትና ሶስት ቀን 1935 ዓ.ም. ተሰበሰቡ። በሌላ በኩል ደግሞ የዋጅራት ሕዝብ የጎበዝ አለቆች ሕዝቡን በየአምባው አሰልፈው ከመንግሥት ጋር ለሚያደርጉት ውጊያ ቦታ ከአስያዙ በኋላ በነደጃዝማች ዓባይ ካሳ አማካኝነት ከመንግሥት የተላከውን ልዑክ በሚያነጋግርበት ወቅት ሁለት ዘዴ ይዞ በመነሳት ግባቸውን ለመጨበጥ አቀዱ[11]፤
ሀ/ አንደኛው አነስተኛ ጉዳት በመቀበል ጉዳዩ በሰላም እንዲያልቅ በማለት ከካህናት፣ ከወንድና ከሴት ሽማግሌዎችና ባልቴቶች የተውጣጣ የጥምር የሽምግልና ቡድን ወይንም በአካባቢው አጠራር «ዱበርቲ» የሚባለውን መርጠው በማውጣት ወደ አበጋዙ ወደ ደጃዝማች ዓባይ ካሳ ለልመና ሲልኩ የጠየቁትም «ሕዝቡ ጥቂት ጀብደኞች እንዳሉ ስለሚያምን እነሱን መርጦ እስከነመሳሪያቸው ለመንግሥት እንዲያስረክብ፣ መንግሥት ደግሞ በበኩሉ አስተያየት አድርጎ ቅጣቱን እንዲያቀልላቸው» የሚል ነበር።
ለ/ ሁለተኛው የዋጅራት ዕቅድ ደግሞ የመንግሥት ባለሥልጣኖች የተላኩትን የአገር ሽማግሌዎች ልመናና ያስቀመጡትን ቅድመ ሁኔታ ባይቀበሉ ወደ አካባቢው የተላከውን የከተት ጦር ለመውጋት ጦሩን በየአምባውና በየጎበዝ አለቃው አማካኝነት ለውጊያ ማሰለፍ ነበር።
በመንግሥት ባለሥልጣኖች በኩል የተፈለገው ደግሞ የዋጅራት ጋዝ የሚለውን የወረራ ልማድ እንዲያቆምና አጥፊዎችም ለሕግ እንዲቀርቡ ስለነበረ ሕዝቡ ራሱ ለማመልከት በላካቸው ሽማግሌዎች ይህንን ለማድረግ ከጠየቀ ከዚህ የተሻለ መፍትሔ እንደሌለ በመገመት እስከነመሣሪያቸው ይዞ እንዲያስረክብ ለልመና ከመጡ ሽማግሌዎች ጋር ስምምነት ተደርጎ ለማመልከት የመጡትም ሽማግሌዎች የቁርስና የቡና ግብዣ ግራዝማች ኃይሌ ተድላ በሚባሉ ሰው ግቢ ተደርጎላቸው ሲመለሱ ለክተት በመጣው ጦር በኩልም ከእንደርታ የመጣው ብቻ አገሩ ቅርብ በመሆኑ በየሰፈረበት ሲቀር ሌላው አርሶ አደር ወደ እርሻው እንዲመለስ ተደረገ።[12]
ሁኔታው በመንግሥት ባለሥልጣናት በኩል ከልብ እንደሚከበር ታምኖበት ሳለ ቀድሞውንም የዋጅራት የጎበዝ አለቆች ጥፋተኞቹን ለፍርድ እናቀርባለን በሚል ያቀረቡት የእርቅ ሀሳብ ጊዜ መግዣ ስለነበር ከጋዝ ዘማቾች መካከል ፊታውራሪ ኪሮስ አምባዬ የሚባሉ ሽፍታ እርቁን ተቀብሎ በፋንታው ወደ አምባው ሲለመስ በነበረ ደጃዝማች አለማየሁ በሚባሉ አርበኛ ይመራ በነበረው ተመላሽ የክተት ጦር ላይ ግንቦት 11 ቀን 1935 ዓ.ም. ሙጃ የሚባል ቦታ ሲደርሱ የዋጅራት ጦር በእሪታና በጡሩምባ ጥሪ ዳር እስከዳር ተቀስቅሶ እንደ ድንገተኛ ደራሽ ጎርፍ ወደየአገሩ እየተመለሰ ባለና በመንግሥት ጥሪ ለሰላም ማስከበር በከተተ ጦር ላይ ውጊያ ከፍቶ የመንግሥት ባለሥልጣናትን ማርኮ ወደተለያዩ አካባቢዎች ወስዶ በማሰር ጥፋተኞችን ለመንግሥት ላለማቅረብ ፍቃደኛ አለመሆኑን አሳየ።[13]
በዚህ ድንገት በተከፈተ ውጊያ ከመንግሥት ባለ ሥልጣናት ጋር ለእርቅ ተቀምጠው የነበሩ የሕዝብ ሽማግሌዎች ጭምር ተቀላቅለው የተፋፋመ የእጅ በእጅ ውጊያ በመደረጉ የመንግሥት አስተዳዳሪዎች፣ የጦር መሪዎችና ለክተት የተሰበሰበው ለጦርነት ያልተዘጋጀ አርሶ አደር አለቀ። ከዚህ በኋላ ዋጅራት ከመንግሥት ጋር ለመደራደር እንዲያመቸው ምርኮኞችን በእስር ይዞ በከባድ ቁጥጥር እያስጠበቀ ከአምባ ወደ አምባ እያዘዋወረ በማስቀመጥ ጥበቃውን ቀጠለ። በመቀጠልም ዋጅራት በሙሉ በየጎበዝ አለቃው ለውጊያ ተደራጅቶ በምርኮ የተወሰዱትን እነ ደጃዝማች ዓባይ ካሣና ሌሎችን የመንግሥት ምርኮኞች ለማስለቀቅ ከሚመጣው የመንግሥት ጦር ጋር ውጊያ ለመግጠም መዘጋጀት ጀመረ።[14]
ልዑል ራስ ሥዩምንና ንጉሠ ነገሥቱን ደጅ ጠንተው የፈለጉትን ባለማግኘታቸው ቅር ተሰኝተው እንደርታ ውስጥ በግላቸው ሸፍተው የነበሩት ባንዳው የሊላይ አባት “ብላታ” ኃይለ ማርያም ረዳ የዋጅራትን የጋዝ ዘመቻ ተከትሎ ለሽምግልና የተላኩትን የመንግሥት ባለሥልጣናት እነ ደጃዝማች ዓባይ ካሳን ዋጅራት የድንገቴ ጦርነት ከፍቶ መማረኩን ከሸፈቱበት ሰሙ። በዚህ ጊዜ በሁኔታው የጎመዡት “ብላታ” ኃይለ ማርያም ረዳ ደጅ ጠንተው ያጡትን ሹመት በግርግሩ ለመንጠቅ በሸፈቱበት አካባቢ በድድባ ደርገአጀን ሸጎዳ በተባለ ሥፍራ ይኖር የነበረውን ባላገር ሰብስበው፤
– “ዐፄ ኃይለ ሥላሴ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያንን እምነት ከልብ የማይከተሉ ላይ ላዩን የዚች ቤተክርስቲያን ታማኝ መስለው ለሥልጣናቸው መጠናከሪያ ብቻ ሲጠቀሙባት በተዘዋዋሪ መንገድ እንድትዳከም በማድረግ ላይ የሚገኙ ናቸው”፤
ከዚህ በተጨማሪ አጎዛና ቆዳ የለበሱ፣ ብረት ሰንሰለት በወገባቸው የታጠቁ አስመሳዮችንም ባሕታውያን ናቸው በማለት ካሰማሩ በኋላ “ንጉሠ ነገሥቱ እውነተኛ የኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን እምነት ተከታይ አይደሉም” የሚለውን ክሳቸውን በሕዝቡ ዘንድ እንዲስፋፋና በመንግሥት ላይ እንዲነሳሳ አደረጉ[15][16]።
በመጨረሻም “ብላታ” ኃይለ ማርያም ያደራጁት የባላገር የጎበዝ አለቃ «አረና ሐረና» በማለት በእንጣሎ ዋጅራት ውስጥ ልዩ ስሙ ማይደርሁ በተባለ ሥፍራ ተማምሎ ሃይማኖታቸውን ቀይረዋል በተባሉት ነጉሠ ነገሥት ላይ አመጹ[ወየኑ]። “ብላታ” ኃይለ ማርያም በዚህ አኳኋን ያሳመጹትን ባላገር እየመሩ “የእንደርታ ሕዝብ ወኪል ነኝ” በማለት ጳግሜ 2 ቀን 1935 ዓ.ም. ኩያ ከተባለው ቦታ ላይ ሰፍሮ በሰላም ከተቀመጠው የጦር ሠራዊት ላይ ሳይታሰብ አደጋ ጥለው ብዙ የጦር ሠራዊት ከማረኩ በኋላ የጦሩ አዛዥ የነበሩትን ሜጀር ጀኔራል ኢሳያስ ገብረ ሥላሴን ማረኩ[17]። ይህ አመጽ ነው እንግዲህ “ቀዳማይ ወያኔ” እየተባለ ሲጠራና “ብላታ” ኃይለ ማርያም ረዳ መሩት ስየተባለ ሲተረክ የኖረው።
በቀጣይ ክፍል ቀዳማይ ወያኔዎች «ንጉሠ ነገሥቱ እውነተኛ የኦሮቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እምነት ተከታይ አይደሉም» በማለት የእንደርታን ሕዝብ ለማሳመጽ ይጠቀሙበት ከነበረው ስልት በተጨማሪ የትግራይን ሕዝብ ለማሳመጽና ትግራይን ከኤርትራ ጋር አንድ አድርጎ ትግራይ ትግርኝን ለመፍጠር ይሰራ የነበረው እንግሊዝ ያካሂደው ስለነበረው ቅስቀሳና የቀዳማይ ወያኔን አመጽ ቀሪ ታሪክ አቀርባለሁ።
[2] ተድላ ዘዮሐንስ(2004). የኢትዮጵያ ታሪክ: ኢጣሊያ በኢትዮጵያ: ክወልወል እስከ ጎንደር ግንቦት 1927-ኅዳር 1934 ዓ.ም. ፣ አዲስ አበባ፣ ማንኩሳ አሳታሚ ኃላ.የተ.የግ.ማኅበር፣ ገጽ 57-61.
[4] ቃለ ክርስቶስ ዓባይ(1997). የ1953ቱ የመንግሥት ግልበጣ ሙከራና ከ1908-1966 ዓ/ም የኢትዮጵያ ታሪካዊና ፖለቲካዊ ሂደት፣ አዲስ አበባ; ገጽ 66.
ኣዲስ ኣበባ፣ 18 ጥሪ፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ)ኢትዮጵያ ኣብ ጉዳይ ዶብ ምስ ሱዳን ክትደራደር ትኽእል መጀመርታ ሓይሊ ሱዳን ዝሓዞ መሬት እንትለቅቕ ከምዝኾነ ሚኒስቴር ጉዳያት ወፃኢ ፌዴሪኢ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ኣፍሊጡ።
ኣብ ሞንጎ ኢትዮጵያን ሱዳንን ዘሎ ውጥጥ ንሽምግልናን ድርድር ዝደሊዩ ወገናት “ነመስግኖም” ዝበሉ ኣምባሳደር ዲና፥ እቲ ድርድር ክጅመር ዝኽእል ወታደራዊ ሓይሊ ሱዳን ካብ መሬት ኢትዮጵያ እንትለቅቕ ኢዩ ምባሎም ግዜኢ ፀብፂቡ።
#ከወሎ ወደ በአዲስ አበባ የሄደው ታቦት ረዘም ያለ የአመሰራረት እድሜ ካላቸው አድባራት መሀከል አንዱ ነው። ዳግማዊ አፄ ምኒልክ በሸዋ ንጉስ ከሆኑ በ25ኛ ንጉሰ ነገስት ዘኢትዮጵያ ተብለው ዘውድ ከደፉ በ2ኛ አመታቸው በእለተ ሰንበት ታህሳስ ሰባት ቀን 1883ዓ·ም በዓል አድርገው አሁን ካቴድራሉ ካለበት ቦታ አነስተኛ የሳር ጎጆ መቃኞን በማሰራት ታቦተ ሥላሴን አስገቡ።
ታቦቱ የመጣው ከሸዋ ጠቅላይ ግዛት ከመናገሻ አውራጃ ከአዲስ አለም ፎየታ ሥላሴ ነው ነገር ግን አስቀድሞ #በወሎ/ቤተ አማራ/ መካነ ሥላሴ ነበር ዲያቆን ዳንኤል ክብረት ‘ኢትዮጵያ፡- ነጠላ እና ጋቢ’ በሚል ጽሑፉ ላይ የቅድስት ሥላሴ ታቦት የመጣው በግራኝ ጊዜ ከፈረሰው ከወሎው #መካነ_ሥላሴ እንደሆነና ከዚያ ተወስዶ ወግዳ መኖሩን፣ ከወግዳ ራስ ጎበና አምጥተው ሸዋ አዲስ ዓለም ፍየታ እንዳኖሩት ከዚያም ዳግማዊ ዓፄ ምኒልክደግሞ አዲስ አበባ አራት ኪሎ እንዳመጡት ይዘግባል፡፡
በእልቅና የአንኮበሩ ሚካኤል አስተዳዳሪ የነበሩት አለቃ ገብረ ክርስቶስ እንዲጠብቁት ተደረገ የደብሩ የማእረግ ስሙ ደብረ ፅጌ ነበር በ1885 መካነ ሥላሴ ተባለና አነስተኛ የሆነው ከስር የምታዯት ቤተክርስቲያን ተሰራች ስዕሉንም የተለያዩ ባለሙያወች ሳሉት
ለረጅም አመታት በሳር ጎጆ በተሰራ ቤተ መቅደስ ሲገለገል ከቆየ በኋላ በ1924 ዓ·ም በቀዳማዊ አፄ ሐይለስላሴ አማካኝነት አዲስ ቤተ መቅደስ መሰራት ተጀመረ የመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል ሕንፃ የመሠረት ድንጋይ ታኅሣሥ 15 ቀን 1924 ዓ/ም ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ሲያስቀምጡ የእስክንድርያ ኮፕት ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ አቡነ ዮሐንስ እና የሀገር ጳጳሳትም በተገኙበት ልዩ ጸሎት
እና ቡራኬ ተሠጥቶ ተመረቀ። ቤተ ክርስቲያኑ ሲታነጽ ቀዳሚ ዓላማው ለአገራቸው ነፃነት ሲታገሉ ለተሰው አርበኞች #መካነ_መቃብር እንዲሆን ታቅዶ ነው። የደብሩም ስም
ዙፋን፣ አትሮንስ፣ ለመቀመጫ የተለየ ከፍ ያለ ቦታ እንደሆነ ሲገልጹ፤ ጸባኦት ደግሞ ሰራዊት፣ ጭፍራ፤ የጦር ሕዝብ፤ ብዙ ወታደር፤ ያርበኛ ጉባኤ፤ የዠግና ማኅበር እንደሆነ ያብራራሉ።
ስራው ብዙም ሳይቆይ ጣሊያን ሀገራችንን በመውረሩ ለአምስት አመታት ተቋርጦ ቆይቶ ንጉሱ ወደ ሀገርቤት ከተመለሱ ከሁለት አመታት በኋላ በ1935 ዓ·ም ከእንደገና መሰራት ተጀምሮ ከአንድ አመት በሗላ ቅዳሴ ቤቱ ተከበረ ምዕመኑ እየበረከተ ቤተ መቅደሱ አልበቃ ሲል በ1939 ዓ·ም የቅጥያ ስረሳ ተጀምሮ ተጠናቀቀ።
አሁንም ግን የመንበረ ጸባኦት ምዕመን እጅግ በመብዛቱ ከ1957—1960 ባለው ጊዜ ውስጥ አሁን የምናየው ግዙፉ ካቴድራል ታነጸና (ጥር 7) ቀን በደማቅ ሁኔት ቅዳሴ ቤቱ ተከበረ።እነሆ
“እጅግ ከፍ ያለው የዓለም ሁሉ ገዥ እግዚአብሔር ለኢትዮጵያና ለሕዝባችን ለእናና ለአርበኞቻችን በየጊዜው ካደረገልን ፣ ወደፊትም ከሚያደርግልን ከታላላቅ ችሮታ ከሚቆጠሩት ሥራዎች አንደኛውን ዛሬ ስለፈጸመልን ልናመሰግነው ይገባናል።
በመሥዋዕትነታቸው ውለታቸውን ልንመልስላቸው የተገባቸው አገልጋዮች ደንበኛ የርስት ተካፋይ እንዲሆኑ ፈቀድን። የሚገባቸውን ፈጽመው ማረፋቸውን ስንመሰክርላቸው በዐጽማቸው ፊት የክብር ሰላምታ እንሰጣለን።”
ስዑዲ ዓረቢያ፣ግብፂ፣ባሕሬን፣ሕቡራት ዓረብ ኢማራት፣የመንን ማልዲቪስን: ሃገረ ቀጠር ንግብረ ሽበራ ትድግፍ ኣላ ኢለን ብምኽሳስ ኣ ዝጸንሐን ዲፕሎማዊ ርክበን በቲኸን።
እተን ሃገራት ዲፕሎማተን ካብታ ብነዳዲ ሃብታም ዝኾነት ቀጠር ከምዘወፅኣን ብኣየር ይኹን ብባሕሪ ምስታ ሃገር ዝህልው ርክብ ከምዝበትኻን ገሊፀን ኣለዋ።መንገዲ ኣየር ቀጠር እውን ናብ ስዑዲ ዓረቢያ ዘካይዶ በረራ ኣቋሪፁ’ሎ።
ግብፂ ናይ ቀጠር ኣምባሳደር ኣብ ውሽጢ 48 ሰዓታት ካብ ካይሮ ክወፁ ኣዚዛ’ላ።መንግስታት ወሽመጥ ፐርሺያ እውን ዜጋታት ቀጠር ኣብ ውሽጢ 14 መዓልታት ካብተን ሃገራት ክወፁ ኣዚዘን ኣለዋ።
ናይ ሚኒስትር ጉዳያት ወፃኢ ኣሜሪካ ሬክስ ቲለርሰን እቲ ስጉምቲ ኣብቲ ዞባ ይኹን ብደረጃ ዓለም ኣብ ልዕሊ ግበረሽበራ ንዝካየድ ግጥም ተፅዕኖ ክህልዎ እዩ ዝብል ትፅቢት ከምዘይብሎም ብምግላፅ ኩሎም ወገናት ፍልልያቶም ክፈትሑ ፀዊዖም።
በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የአዲስ አመት መቀበያ የመጀመሪያው ወር መስከረም ከሌሎች ወራት በተለየ መልኩ በተፈጥሮ ውበት ያሸበረቀ ነው ቢባል ማጋነን አይሆንም። የመስከረም ወር የክረምቱ መገባደጃ በመሆኑ በዕፅዋት አበባዎች በተልይም የአደይ አበባ የሚያብብበት በመሆኑ ለአይን ማራኪ ወቅት ነው። ከአደይ አበባ ውበት በተጨማሪም የመስከረም ወርን ለየት ከሚያደርጉት ነግሮች አንዱ ከወትሮው ለየት ያሉ ለአይን የሚማርኩ የአፅዋፋት ዝርያዎች (የመስቀል ወፍ) የሚታዩበት መሆኑ ነው።