Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እቲ ብ”ስም ሸኽ ከሊፋ” ንኢትዮጵያ ተመዲቡ ዘሎ ምወላ፣ ከም ኣካል ናይቲ ሕቡራት ኢማራት ነታ ሃገር ኣብ ዝተፈላለየ መደባት ንምሕጋዝ ዝኣተወቶ መብጽዓ’ዩ ተባሂሉ።
ነቲ ናይ ምወላ ስምምዕ፣ ብወገን ሕቡራት ኢማራት፣ ኣቦ መንበር ምወላ ንልምዓት፣ ሑሰን ጃሲም ኣል ኖያአስ ብወገን ኢትዮጵያ ድማ ሚኒስተር ፋይናንስ ኣድማሱ ነበበ’ዮም ከቲሞም።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ፣ ኣብ ወርሒ መጋቢት ናይዚ ዓመት’ዚ ናብ ሕቡራት ኢማራት ኣብ ዝበጽሓሉ ምስ ወራስ ዓራት ሸኽ መሓመድ ቢን ዛይድ ኣል ናህያን ብምርኻብ ኣብ ዝተፈላለዩ ናይ ምትሕግጋዝ መደባት ከምዝተዘራረቡ ይዝከር።
ጋልፍ ኒውስ ኣቕሪብዎ ብዘሎ ጸብጻብ፣ እታ ሃገር ብዘይካ’ቲ ንኢትዮጵያ መዲባቶ ዘላ ናይ ሚልዮናት ምወላ፣ 50 ሽሕ ኢትዮጵያ ሰራሕተኛታት ናይ ምቕባል መደብ’ውን ኣለዋ።
ካብ ናይ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዜና ከይወጻእና፣ እታ ሃገር ኣብዘን ክልተ ኣዋርሕ ምስ ስድርኦም ንዝጎዓዙ ቆልዑ ብዘይ ቪዛ ናብታ ሃገር ንኽኣትዉ ዘፍቅድ ሓድሽ ሕጊ ኣብ ግብሪ ኣውዒላ።
አርሶ አደሮች በሽታዎችን ታክመው እንዲድኑ በሚያስችል ደረጃ ቀደም ብለው ለማወቅ ይቸገራሉ፤ ቢታወቁ እንደባለሙያ ምክር አንዳንድ ጊዜ በረጅም ሕክምና ሊፈወሱ ይችላሉ
ይህ በሽታ የሚመጣው በጥገኛ ህዋሳት ሲሆን ዶሮ፣ ከብት እና እንደ በግና ፍየል ያሉ አነስተኛ አመንዣኪ እንስሳትን ያጠቃል፡፡ ተመሳሳይ ዝርያ ያላቸው እንስሳት ብቻ በራሳቸው ዝርያ መካከል በሽታውን ያስተላለፋሉ፡፡
እንደ በግና ፍየል ያሉ ትናንሽ አመንዣኪ እንስሳት በአንጀት ኮክሲዲዮሲስ ይጠቃሉ፡፡ በሽታው ብዙውን ጊዜ ከ4-6 ወር ዕድሜ ያላቸውን ግልገሎች ያጠቃል፡፡ የአንጀት ሕዋሶቻቸውን በመግደል ምግብ ከሰውነታቸው እንዳይዋሃድ ያደርጋል፤ ይህም የደም ማነስ * ያመጣል፡፡
ጡት ማስጣል፣ ከባድ የአየር ሁኔታ፣ የምግብ ለውጥ፣ እና ከቦታ ቦታ መንቀሳቀስ የኮክሲዲዮሲስ በሽታ ስርጭት መጠን በበግና ፍየሎች መካከል ከፍ እንዲል ያደርጋል፡፡
አርሶ አደሮች በበግና በፍየል የሚከሰተውን ኮክሲዲዮሲስ በሽታ ጸረ-ተህዋሲያን በሆነው ሞኔንሲን፣ ባክቴሪያ በሚገድለው ላሳሎሲድ እና ፕሮቶዞዋ በሚገድለው በዴኮኪኔት ማከም ይችላሉ፡፡
ደም ማነስ :- ይ ህ ሁኔታ የቀይ ደም ሕዋሳት ቁጥር ሲቀንስ ወይም ኦክስጅን የመሸከም አቅማቸው ሲቀንስ ይፈጠራል፡፡ ከባድ ደረጃ ሲደርስ ራስ ማዞር፣ ድካም እና እንቅልፍ እንቅልፍ ማለትን ያመጣል፡፡
ትላንት ተገደሉ ከተባሉት መካከል የአንዱ ሰው ቀብር መከናወኑን የኮሚቴው አባልና አንድ የቅርብ ዘመድ ለአሜሪካ ድምፅ ገልፀዋል። መንግስት በበኩሉ ሁኔታዎች እየተረጋጉ መሆናቸውን ይናገራል።
የሙዚቃው ንጉስ ጥላሁን ገሰሰ እና ኮሎኔል መንግስቱኃይለማሪያምን ያገናኘች አጋጣሚ‼ እንዳለጌታ ከበደ ወ/ሮ ሮማን የረሳችውን መድኃኒት ለማምጣት ወደ ክፍላችን ስትገባ ስልኩ ጠራ አነሳችው።”ጤና ይስጥልኝ”አለችው የማታውቀው ሰው ነው...
ሰመመን በመስጠት ሙያ የተሰማሩት ኢትዮጵያዊው ነርስ ክብረት አበበ፣ ማኅበራዊ አገልግሎቶችን የሚመለከት የሥራ ፈጠራ ሃሳብ ከማቅረባቸው ጋር በተያያዘ በቅርቡ በብራስልስ ትልቅ ትኩረት አግኝተው ነበር።
አዲስ አበባ፣ ጥር 20፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በመላው አገሪቱ በማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪው ዘርፍ ላይ የሚያጋጥሙ ችግሮችን ለመፍታት የሚያግዝ 8 ነጥብ 6 ቢሊየን ብር መመደቡን የፌዴራል አነስተኛና መካከለኛ ማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ማስፋፊያ ባለስልጣን አስታወቀ።
ባለስልጣኑ ከካፒታል ዕቃ ፋይናንስና ከስራ ማስኬጃ ብድር አቅርቦት የስራ እንቅስቃሴ ጋር በተያያዘ በሚታዩ ወቅታዊ ችግሮች ዙሪያ ከክልሎች እና ከፌዴራል የፋይናንስ ተቋማት ጋር ውይይት አካሂዷል።
በውይይት መድረኩ የፌደራል፣ የክልሎችና የከተማ አስተዳደሮች የካፒታል እቃ ፋይናንስ ንግድ ስራ አክሲዮን ማህበራትና ሌሎችም በዘርፉ ያሉ ባለድርሻ አካላት ተገኝተዋል።
የባለስልጣኑ ዋና ዳይሬክተር አቶ አስፋው አበበ እንደገለጹት÷ በማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪ ዘርፉ ያሉ ችግሮችን ለመፍታት የሚያግዙ ተግባራት በስፋት እየተከናወኑ ይገኛሉ።
በተለይም የማሽን አቅርቦት፣ የስራ ማስኬጃ ብድር አቅርቦት እና ለፕሮጀክት ፋይናንስ የሚሆን የድጋፍ ችግሮችን በመፍታት ኢንተርፕራይዞቹን ለመደገፍና ዘርፉን ለማጠናከር 8 ነጥብ 6 ቢሊየን ብር መመደቡንም ነው የገለጹት።
በመድረኩ የተሳተፉ የተለያዩ የካፒታል እቃ ፋይናንስ ንግድ ስራ አክሲዮን ማህበራት ከፋይናንስ አቅርቦቱ ባሻገር የኤሌክትሪክ ሃይል መቆራረጥ፣ የመሰረተ ልማት፣ የውጭ ምንዛሬ እጥረት እንዲሁም ጥራት ያላቸውን ማሽነሪዎች የማቅረብ ችግሮች መፈታት እንዳለባቸው አስገንዝበዋል።
በዘርፉ ያሉ ባለድርሻ አካላቶች በቅንጅት በመስራት ኢንተርፕራይዞቹ የገበያ ትስስር እንዲያገኙና ምርታቸውን በቀላሉ የሚሸጡበት ሁኔታ እንዲመቻች መስራት ይጠበቅባቸዋል ማለታቸውን ኢዜአ ዘግቧል።
አንድ ቢዝነስ እንዲሰምር፣ ጠንካራ እና ደካማ ጎንን ለይቶ ማወቅ ያስፈልጋል። ከዚህም በመነሣት፣ ከጠንካራ ጎኑ የሚመነጩ ዕድሎችን፣ እንዲሁም ከደካማ ጎኑ የሚነሡ ሥጋቶችንም በቅጡ መረዳት አለበት። እንዲህ ሲሆን፣ ድካሙን አካክሶ፣ ጠንካራ ጎኖቹን አዳብሮ የተሳካ ቢዝነስን ማስኬድ ይችላል።
ይህ ሃሳብ፣ የቢዝነስ ጠበብት በእንግሊዝኛው ምህጻረ ቃል “SWOT” ብለው የሚጠሩት የቢዝነስ ሂደት መመዘኛ መስፈርት ሆኖ ያገለግላል። እርስዎም ቢዝነስዎን በዚህ መለኪያ ቢመዝኑ ለውጦችን በአግባቡ እያስተናገዱ ይበልጥ ውጤታማ በሚሆኑበት አቅጣጫ እንዲጓዙ ይረዳዎታል።
ከእነዚህ ከአራቱ፣ ጥንካሬ እና ድክመት የቢዝነሳችን ውስጣዊ ሁኔታ የሚያመለክቱ ሲሆኑ፣ ዕድል እና ስጋት ደግሞ ውጫዊ (ከእኛ ቁጥጥር ውጪ ያሉ) ሁኔታዎችን ያመለክታሉ።
በእያንዳንዱ ነጥብ ሥር ጥንካሬያችን፣ ድክመታችን፣ ሊያጋጥሙን የሚችሉ ዕድሎች እንዲሁም ስጋቶች ምንድን ናቸው የሚለውን ለመመለስ ምን ምን ጥይቄዎችን መጠየቅ እንደሚገባን እንመልከት።
ጠንካራ ጎኖቼ (እንደ ቢዝነስ) ምን ምን ናቸው? የእኔን ቢዝነስ የተለየ የሚያደርገው ጥሩ ነገር ምንድነው? ከሌሎች ተመሳሳይ ምርቶች ወይም አገልግሎቶች በምን በምን የተሻልኩ ነኝ? የእኔን ቢዝነስ ተመራጭ የሚያደርጉ ምን ልዩ ነገሮች አሉ?
ይህንን የቢዝነስ ምዘና ዘዴ በሚገባ የተጠቀመ ሰው በሥራ ላይ ለሚያጋጥሙት አዳዲስ ችግሮች መፍትሔዎችን መፈለግ ይቀለዋል። ከዚህም በላይ የለውጥ አማራጮችን እና ገደቦችን እየቃኘ ይበልጥ ውጤታማ በሚያደርግበት አቅጣጫ መጓዝም ይችላል።
የጀነራል ሰዓረ መኮንን ግድያ ከሀገር ውስጥ ሴራ ይልቅ የውጭ እጅ ምናልባትም የባህርዳሩን ግርግር ቀድሞ የሚያውቅ ግድያ እንዲፈፀም በከፍተኛ የገንዘብ ኃይል አቀናበረው ቢባል የበለጠ ድምፀት ይሰጣል።
ሰኔ 15/2011 ዓም በባህር ዳር ከተማ የዓማራ ክልላዊ መንግስት ምክትል ርዕሰ መስተዳድር ዶክተር አምባቸው መኮንን እና የርዕሰ መስተዳድሩ የአረጃጀት ዘርፍ አማካሪ አቶ እዘዝ ዋሴ ተሰውተዋል።በአዲስ አበባ ደግሞ የጦር ሃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ጀኔራል ሰዓረ መኮንን እና ሜጀር ጀኔራል ገዛኢ አበራ መሰዋታቸውም የያዝነው ሳምንት መጨረሻ አሳዛኝ ዜና ነበር።የባህር ዳሩ ግድያ የተመራው በብርጋዴር ጀኔራል አሳምነው ፅጌ መሪነት መሆኑን የጠቅላይ ሚኒስትር ቢሮ ፕሬስ ሴክሬተራት አቶ ንጉሡ ጥላሁን ሰኔ 16/2011 ዓም በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ አስታውቀዋል።
የደረሰው ሁሉ እጅግ የሚያሳዝን ነው።በግድያው ህይወታቸውን ያጡት ሁሉ አሟሟት የሚያሳዝን ቢሆንም የማዕከላዊ ፖለቲካን (ከአክራሪነት በራቀ መልኩ) የሚያራምዱት እና ብዙ በጎ ሕልም የነበራቸው ዶ/ር አምባቸው መኮንን እና ከዘረኘነት የፀዳ ሰራዊት መመስረት አለብን በሚል መርሃቸው የሚታወቁት በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ሳይቀር ከፍተኛ ሚና የነበራቸው የጦር ሰው ጀኔራል ሰዓረ መኮንን ላይ የተፈፀመው ግድያ ከሁሉ የከፋ በሀገር ላይ የተፈፀመ ወንጀል ነው።ኢትዮጵያ በታሪክ ሁሉን ተቃዋሚ እና የተለያየ ሃሳብ አራማጆችን አቅርባ ካለምንም ስጋት እንዲወጡ እና እንዲገቡ ፈቅዳ ባለችበት ዘመን በእዚህ ደረጃ በጥይት ወደመነጋገር ያረጀ እና ያፈጀ ዘመን የመመለስ በሽታ በራሱ ትልቅ ህመም ነው።የጀነራል ሰዓረ መኮንን ግድያ እንዴት ከባህርዳሩ ጋር ተገናኘ? የሚለው ጥያቄ አሁንም የሚጠየቅ ነው።ሁለቱን ለማያያዝ የድርጊቶች ሂደት እስካሁን አልታዩም።
የጀነራል ሰዓረ መኮንን ግድያ ከሀገር ውስጥ ሴራ ይልቅ የውጭ እጅ ምናልባትም የባህርዳሩን ግርግር ቀድሞ የሚያውቅ ግድያ እንዲፈፀም በከፍተኛ የገንዘብ ኃይል አቀናበረው ቢባል የበለጠ ድምፀት ይሰጣል።በእዚህ የውጭ ተንኮል ዙርያ ግን ከህወሓት ዙርያ ካሉ ሰዎች እስከ የትኛውም አክራሪ በእጅ አዙር እጁ አለበት የለበትም የሚለው ወደፊት የሚገለጥ ጉዳይ ነው።በተለይ ጄኔራሉን በመግደል ጦሩ ውስጥ የመከፋፈል ዓላማ ያለው ማንም ኃይል ይህንን ከማድረግ አይመለስም።በሌላ በኩል የዶ/ር ዓብይ አስተዳደር በእንዲህ አይነት ተግባር ተሰማርቷል እያሉ በማኅበራዊ ሚድያ ላይ ትንታኔ ለመስጠት የሚሞክሩ አስቂኞች ግን ብዙ ያልተረዱት ነገር አለ።ይሄውም ሲጀመር ጀነራል ሰዓረ እና ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ በለውጡ ሂደት ላይ የኃይል ሚዛኑን በተለይ ከትግራይ ጋር ካለው አንፃር ሁለቱም የምከባበሩ እና አንዳቸው ለአንዳቸው አስፈላጊ መሆናቸውን በደንብ የተረዱ ናቸው።በመቀጠል ሁለቱም በወታደራዊ ዲስፕሊን ጥሩ ደረጃ ያላቸው እና በመርህ ላይ የሚያምኑ ናቸው።ስለሆነም የጀነራል ሰዓረ ሞት ከህወሓት ይልቅ ሀዘኑ ለጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ነው። ይልቁንም ህወሓቶች ጄኔራሉን ህወሐትን እንደከዱ አድርገው በማኅበራዊ ሚድያ ሰፊ ዘመቻ የከፈቱባቸው ሳሞራን በጡረታ አስወጥተው እርሳቸው ከአቢይ ጋር ይታያሉ በሚል እንደነበር የአንድ ዓመት ትዝታ ነው።አሁን ''የፈሰሰ ውሃ አይታፈስም '' የደረሰውን ሁሉ በሃዘን እና በቁዘማ ከማሳለፍ እኩይ ተግባሩን በራሱ ወደ በጎ ተግባር የመቀየር እና ያለፉትን አካሄዶች መለስ ብሎ የመመልከት የውዴታ ግዴታ የሚሰጥ ወቅት ላይ ነን።
አብዛኛው የኢትዮጵያ ሕዝብ አሁን በኢትዮጵያ ላይ ያለውን ለውጥ በአንክሮ የሚከታተል፣ከልዩነት ይልቅ አንድነትን የሚናፍቅ ሆኖም ግን በብሔር አክራሪ ኃይሎች ድምፅ የተሰላቸበት እና አንዳንዱ ደግሞ የተደናገረበት ሁኔታ ነው ያለው።ይህ ከቅዳሜው አደጋ በፊት የነበረ አስታሳሰብ አድርጎ መውሰድ እና ከቅዳሜው ግድያ በኃላ ሕዝብ እንደ ሕዝብ ድርጊቱ የደውል ያህል የሚወስደው መሆን አለበት።ስለሆነም ሕዝብ በዋናነት ማድረግ ያለበት ብሔራዊ አንድነት እና ሕብረት ማጠናከር ነው።የሃይማኖት፣የማኅበረሰብ እና የክልል አደረጃጀት እንዲሁም የመገናኛ ብዙሃን የበለጠ ሊያተኩሩበት የሚገባ ጉዳይ ይሄው ብሔራዊ አንድነት ላይ ያተኮረ መሆን አለበት።በመሆኑም ዝምታን የመረጡ ሁሉ በእዚሁ ጉዳይ ላይ አትኩረው ለመስራት የሚነሱበት ጊዜ አሁን ነው።
እዚህ ላይ አሁንም የብሔራዊ አንድነት እና ኢትዮጵያዊነት ላይ እንደሚያተኩሩ ደጋግመው የነገሩን ለእዚህም እየሰሩ እንደሆነ ለአንድ ዓመት ያህል የተመለከትናቸው የጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ አካሄድን ማገዝ አሁንም ያለው ብቸኛ አማራጭ ነው።ይህ ስለ ኢትዮጵያ ሲባል የሚደረግ እንጂ ግለሰብ ከመውደድ የተነሳ የሚደረግ አይደለም።ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ያህል አሁን ያለውን የኢትዮጵያ እና የአካባቢ ሀገሮች ውስብስብ ፖለቲካ የመረዳትም ሆነ በትዕግስት የመፍታት ክህሎት እና ስብዕና ያለው መሪ ለመሆኑ የሚነሳ ጥያቄ የለም።ስለሆነም ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይን በርታ! የማለት እና የማገዝ ታሪካዊ ኃላፊነት አሁንም ከኢትዮጵያ ሕዝብ ይጠበቃል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ከእዚህ በፊት ከነበረባቸው ኃላፊነት በበለጠ አሁን ባለችው ኢትዮጵያም ያለባቸው ታሪካዊ ኃላፊነት ጨምሯል።የባሕርዳሩ እና የአዲስ አበባው ግድያ በኃላ ግን የሀገሪቱ ለውጥ በቶሎ መፋጠን እንዳለበት የሚያሳይ አዲስ ምልክት የመመልከቻቸው ጊዜ አሁን እንደሆነ ሁኔታው በራሱ አመላካች ነው። በረጅም ጊዜ ይመጣሉ ያሉት የለውጥ ሂደት በተለይ ብሔራዊ አንድነትን በሁለት እና ሶስት ዓመታት በሂደት እየደመሩ የመሄድ ስልት አሁን ካለው የአክራሪ ኃይሎች የስልጣን ሙከራ አንፃር ሲታይ በፍጥነት መወሰን የሚያስፈልግበት ጊዜ ላይ መድረሳቸውን የሚያሳይ ነው።ለእዚህ ደግሞ ኢህአዴግ ከአጋር ድርጅቶች ጋር የምፈጥረው ውህደት ይኖራል ያለውን ሃሳብ በጊዜ ሰሌዳ ከአሁኑ ማሳወቅ እና ቢዘገይ በነሐሴ ወር መጨረሻ ላይ ይህንን መፈፀም እና የጎሳ ፖለቲካዊ አደረጃጀትን ቢያንስ በኢህአዴግ ደረጃ ማክሰም ወቅቱ የሚጠይቀው ሁኔታ ነው።
በሌላ በኩል ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ ከእዚህ በፊት በከፍተኛ ሁኔታ ሲቀርብባቸው የነበረው ጥያቄ አንዱ የአክራሪ ኦነግ ቡድኖች በኦዴፓ መዋቅር ውስጥ እና በምዕራብ ወለጋ ለተፈፀሙት ስርዓት አልበኝነት ተግባሮች ያሳዩት መለሳለስ ከአሁን በኃላ መቀየር እንዳለባቸው ማሰብ አለባቸው።በተለይ በእዚህ ጉዳይ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ልፈቱበት የፈለጉት የራሱ የሆነ መንገድ ቢኖርም በአክራሪ ኃይሎች በኩል መለሳለሱ ሌላ ትርጉም እየተሰጠው ስለሆነ አሁን ቆንጠጥ ያለ እርምጃ በአክራሪ የኦነግ ኃይሎች ላይ አጠናክረው እርምጃ እየወሰዱ መሆኑን ህዝቡ ሊረዳው በሚችለው መጠን በተግባር ማሳየታቸው በዓማራ ክልል ያለውን የአክራሪ ኃይሎች ወደ ማዕከላዊ አስተሳሰብ የመምጣት ሂደት ላይ ትልቅ አስተዋፅኦ አለው።
በየትኛውም የፖለቲካ ኃይሎች አሰላለፍ ላይ ለዘብተኛ እና አክራሪ ኃይሎች መኖራቸው የታወቀ ነው።በእዚህ አገላለጥ አክራሪ ኃይሎች (hardliners) በተለይ በኦሮምያ፣በትግራይ እና በዓማራ ስም 'ዋልታ ረገጥ' አስተሳሰብ የሚይራምዱ አደረጃጀቶች፣ኃይሎች እና አክትቪስቶችን ነው።እነኝህ አካላት መሰረታዊ የአክራሪነት መነሻቸው ሶስት ነገሮች ላይ ያጠነጠነ ነው።እነርሱም ያለፈ የተሳሳተ ትርክት፣የወደፊቱ ላይ ያላቸው ስጋት (አለመተማመን) እና ከግለሰቦቹ የግል የስልጣን እና የመታወቅ ፍላጎት የሚመነጭ ነው።ከእዚህ ሁሉ የከፋው እና አሁን መታከም ያለበት ግን የወደፊቱ ላይ ያላቸው ስጋት ወይንም አለመተማመን ትልቁን ድርሻ የሚይዝ እና አደገኛው ነው።በእዚህም ሳቢያ የማዕከላዊ ስልጣኑን በተቻለ መጠን ተፅኖ ባሳረፈ መልኩ መቆጣጠርን እንደ ብቸኛ መንገድ አድርገው ያዩታል።ሆኖም ግን ከአሁን በኃላ አንዱ በብቸኝነት የተቆጣጠረው የስልጣን አካሄድ የበለጠ ደም አፋሳሽ መሆኑን የዘነጉት ይመስላሉ።
እነኝህ አክራሪ ኃይሎች (hardliners) በጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ የለውጥ ሂደት ላይም አስቸጋሪ ጋሬጣ ሆነዋል።ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ በመሃል ሆነው የእነኝህን አክራሪ ኃይሎች ፍላጎት ለማመጣጠን በንግግራቸው እና በሹመት አሰጣጥ ላይ ሁሉ ሲቸገሩ በግልጥ ይታያል።ጠቅላይ ሚኒስትሩ በእዚህ ደረጃ ሲቸገሩ ግን ሕዝብ እና ማዕከላውያን እንዲሁም ኢትዮጵያዊነት የሚያስቀድመው አብዛኛው ሕዝብ ጠቅላይ ሚኒስትሩን ደግፎ መቆም የሚገባው ለእዚህ ነው።ኢትዮጵያን ለማስቀጠል ብዙሃኑ ማዕከላዊው እና ኢትዮጵያዊነት አራማጁ ከዝምታ መንፈስ መውጣት ያለበት ለእዚህ ነው።
አክራሪ ኃይሎች (hardliners) በህወሓት፣በኦነግ - ኦዴፓ፣ በአብን እና አክትቪስቶች በኩል በተለይ ከቅዳሜው የባህር ዳር እና የአዲስ አበባ ግድያ በኃላ ቆም ብለው ማሰብ የሚገባቸው ወሳኝ ጊዜ ላይ መሆናቸውን ማወቅ አለባቸው።ምክንያቱም በአክራሪ አካሄድ አገር እንዴት በአንድ ቀን ወደለየለት ትርምስ ልትገባ ትችላለች ብሎ አለማሰብ የበዛ የራስ ወዳድነት ስሜት ነው።ለማክረር በራሱ ሀገር ያስፈልጋል።በሌለ ሀገር ምንም ነገር አይኖርም።ስለሆነም የከረረ አስተሳሰቦች ወደ መሃል የሚመጡበት መንገድ ላይ ማተኮር እና የጎሳ ፖለቲካው አደገኛ መሆኑን የዶ/ር ዓቢይ መንግስት ተገንዝቦ የማስተካከል ስራዎችን ሲሰራ ቢይናስ የመለሳለስ እና የመተማመኛ ሂደቶች ላይ ማገዝ ይጠበቅባቸዋል።በመሰረቱ የአክራሪ ኃይሎች (hardliners) ማቆጥቆጥ በራሱ ህወሓት/ኢህአዴግ ሰራሽ እንጂ ኢትዮጵያዊ መሰረት የለውም።ስለሆነም ኢትዮጵያዊ መሰረት ሲጠናከር አክራሪ ኃይሎች (hardliners) ቦታቸው እየጠፋ ይሄዳል።ይህ ግን በሂደት እና በሥራ የሚመጣ እንጂ የማኅበራዊ መስተጋብር ሂደቶች በአንድ ሌሊት ተሰርተውም ሆነ ተደምስሰው የሚያድሩ አይደሉም።
ለማጠቃለል ኢትዮጵያ አሁንም አይዞሽ! ልንላት ይገባል።ይህ ለውጥ ሲጀመር አሁን ከምናየው በላይ ፈተናዎች ሲጠበቁ ነበር።አሁን እየገጠመ ያለው የእዚህ አካል ክፋይ ነው።የቅዳሜው የባህርዳር እና የአዲስ አበባ ክስተትም አስተማሪ ሆኖ ማለፍ አለበት።ይሄውም ሕዝብ አንድነቱን በበለጠ መጠበቅ፣ጠቅላይ ሚኒስትሩም ለበለጠ ተግባራዊ ውሳኔ የሚነሱበት፣ኢህአዴግ ከጎሳዊ ፖለቲካ ግንባርነት ወደ ውሁድ የሚቀየርበት እና አክራሪ ኃይሎች ወደ መሃል የሚመጡበት እና እራሳቸውን የሚወቅሱበት እስከሆነ ድረስ ኢትዮጵያ በተሻለ መልኩ ችግሩን ትወጣዋለች።ከእዚህ በተረፈ ግን በተለይ በኦዴፓ ውስጥ ያሉ አክራሪ ኃይሎች ከአሁን በኃላ በአጋጣሚው መንግስት ወደ ለየለት የአምባገነን ስርዓት ለመቀየር የሚያደርጉት ጥረት የበለጠ ሌላ አክራሪ ኃይል በሌላው በኩል ይፈጥር እንደሆነ እንጂ መፍትሄ አይሆንም።የዓቢይ መንገድ እና ለሁሉም አባት ለመሆን የሚያሳየውን መንግስታዊ ባህሪ የተላበሰ አካሄድ እያገዙ አክራሪ ጎሳዊ ፖለቲካን ሞርዶ ሃገራዊ ማድረግ ለአክራሪ ኃይሎች የቀረበ የመጨረሻው መጨረሻ አማራጭ ነው።ይህንን ማድረግ ካልቻሉ ግን ሳይወዱ በግድ ለብሔራዊ ጥቅም ሲባል መደረጉ አይቀርም።
የአዲስ አበባ ዩንቨርስቲ የቋንቋ ዎች ጥናት ማዕከል በ1993 ዓም ባሳተመው የአማርኛ መዝገበ ቃላት ላይ አማረ የሚለውን ቃል ሲተረጉም ተዋበ፣ቆነጀ፣ውል አለ፣አሰኘ የሚል ትርጉም ይሰጠዋል።በሀገራችንም ''ያማረ ሁሉ አይበላም'' የሚባል የቆየ አባባል አለ።አባባሉ በዋናነት ከላይ የሚያዩት ውስጣዊ ምንነቱ ያልታወቀ ሁሉ እንደማማሩ ላይሆን ይችላል የሚል መልዕክት አለው።መፅሐፍ ቅዱስም ''ሰይጣን ራሱ የብርሃንን መልአክ እንዲመስል ራሱን ይለውጣልና'' (2ኛ ቆሮ 11፣14) በማለት የሚያምር ሰይጣን ስላለ ተጠንቀቁ በማለት ያስጠነቅቃል።
ሰይጣን ርኩስ መንፈስ እንጂ የሚዳሰስ ስጋ አይደለም።ሆኖም ግን በፍጡራን ስጋ ላይ አድሮ ክፉ ሥራ ያሰራል።በፍጡር እባብ ላይ ያደረ ሰይጣን አዳምን ሲያስት በሚያምር መልክ መከሰቱ ሌላው ማሳያ ነው። ሰይጣን ቀንድ እና ጥፍሩን ብቻ አሹሎ ሳይሆን በሚያምር ሥራ፣በሚያምር አቀራረብ፣በሽንገላ ፈገግታ፣ለሰው ልጅ የሚቆረቆሩ በሚመስሉ ሰዎች፣የሃይማኖት ሰው በሚመስሉ ሰዎች፣ለጋሾች መሆናቸው በሚታወቁ ሰዎች፣ሲናገሩ ለሰው ልጅ በጎ የሚያስቡ በሚመስሉ ሰዎች ስር ሁሉ የሰይጣን ገንዘብ የሆነ ሥራ ይሰራል።
''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የኢትዮጵያውያን ዋነኛ ጠላቶች ናቸው።መልካም፣የዋህ፣ለሌላው የሚያስቡ፣ቅን እና ታጋሽ ኢትዮጵያውያን ሁል ጊዜ የሚነደፉት ''በሚያምሩ'' ሰይጣኖች ነው። ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የተነደፉ ኢትዮጵያውያን በሚደርስባቸው እና እየደረሰባቸው ያለው መንገላታት ከሚገመተው በላይ ነው።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ተቆነጃጅተው በጎ እንደሚሰሩ መስሎ በመታየት እየነደፉ ያልነደፉ መስለው ሲቁለጨለጩ መመልከት ሌላው አስገራሚው እውነታ ነው።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ኢትዮጵያውያን ላይ በሶስት መልክ ይከሰታሉ።በእነኝህ በሶስት መልክ የሚከሰቱት ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በሶስት ቦታዎችም ተንሰራፍተዋል።እነርሱም : -
በሀገር ቤት የሚገኙ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ከወረዳ እስከ ሚኒስትር መስርያቤቶች ውስጥ በኃላፊነት ተቀምጠው ተቆነጃጅተው አደባባይ የሚታዩ ነገር ግን በውስጥ የሰይጣን ሥራ እየሰሩ የሚገኙ ናቸው።ቀድመው የለውጥ ሐዋርያ መስለው ዲስኩር ላይ ቀዳሚ ናቸው።ምናልባትም በማያውቃቸው መሐል ሲጎማለሉ ለለውጥ የቆሙ አልያም በጎ የሕዝብ አሳቢ መስለው ይታያሉ።ውስጣቸው ግን ነጣቂዎች፣በዘር ፖለቲካ የተነከሩ፣የገንዘብ ጥማታቸውን ለማርካት ሺዎች የሚፈናቀሉበትን መንገድ ማታ ማታ ሲሸርቡ ያመሻሉ። መግደል፣ክህደት እና ሸፍጥ የውስጥ ገንዘባቸው ነው።ከላይ ስታዩ ግን ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ናቸው እና ደጎች፣በንግግራቸው የሚያፈዙ፣እራሳቸውን ለሕዝብ የሰጡ የሚባል ስም አትርፈዋል። የሚያምር ሁሉ የሚበላ የሚመስለው ምስኪን ሕዝብ ጉዳዮችን በአንክሮ ማየት ትቷል እና ማማራቸውን ብቻ እንጂ ውስጣቸው ነጣቂ ተኩላ መሆናቸውን አይረዳም።የጊዜ ጉዳይ እንጂ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች አንድ በአንድ በሕዝብ ዓይን ውስጥ የሚገቡበት እና የተቀቡት መዋብያ ተገልጦ ሰይጣንነታቸው የሚታወቅበት ጊዜ ሩቅ አይደለም።
በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን የሁለት ተከታታይ ትውልድ ስደት ውጤት ናቸው።ሁለቱ ትውልዶች በሀገራዊ ጉዳይ የጋራ ርዕይ ቢኖርባቸውም በአካሄድ የተለያየ እሳቤ ሊኖራቸው ይችላል።የሚያሳዝነው ግን ከሁለቱም ትውልድ ውስጥ የማይታወቁ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በብዙሃኑ በውጭ የሚኖሩ የዋህ፣ቅን እና በጎ አሳቢዎች መሐል ሆነው ስያምሷቸው ኖረዋል።በውጭ ሀገር የሚኖሩ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ቅድምያ በጎ አድራጊ ለመምሰል ከቤተሰባቸው ጀምሮ የወሬ ዘመቻ ይከፍታሉ። ዋና መሳርያቸው የአውሮፓ እና የአሜሪካ ዋጋው የቀነሰ የስልክ ወሬ ነው።ሐሜት ጧት ፈጥረው፣ከቀትር በኃላ አሳድገው፣ምሽት ላይ ስልካቸውን ከፍተው የፈጠሩትን ሃሜት እንደ ዶሮ እንቁላል ታቅፎ የሚፈለፍልላቸው ሁነኛ ሰው ይመርጣሉ።ብዙ ጊዜ ለሀሜት መፈልፈያነት የሚመረጡ ሰዎች የዋሆች እና ቅኖች ከመሆናቸው የተነሳ የሃሜት ፈልፋይ እና አሰራጭ መሆናቸውን ላያውቁ ይችላሉ ወይንም እያወቁ በይሉኝታ ተይዘው በሃሜት ውጉ የተባሉትን ይወጋሉ።
በውጭ ሀገር ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በሚፈጥሩት የሃሜት ጦር ተወግተው ካሰቡት በጎ ሥራ ሁሉ እርግፍ አድርገው የተዉ ወይንም ''የሀበሻ ነገር አያሳየች'' ብለው ከማኅበራዊ ኑሮ ሁሉ እራሳቸውን አግልለው የሚኖሩ በጣም ብዙ ኢትዮጵያውያን አሉ። ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በቁጥር በጣም በጣም ጥቂት ናቸው። ነገር ግን በጣት የሚቆጠሩ ሆነው ብዙ ሺዎችን የማመስ አቅም አላቸው።ምክንያቱም አይታወቁማ! እነርሱ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ስለሆኑ የሚታየው የተቆነጃጀው ማንነታቸው እንጂ ሰይጣናዊ የሃሜት ጦራቸውን የሚያውቅ የለም። በውጭ ሀገር ባሉ ማኅበራዊ ድርጅቶች፣የህዝብ የእርስ በርስ ግንኙነት ሁሉ የሚበጠበጠው በእነኝህ እጅግ ጥቂት በሆኑ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች መሆኑን የሚረዳ እጅግ ጥቂት ነው።ይህ የሚያውቀውም ልናገር ቢል የሚሰማው የለም።''የሚያምር'' ሰይጣን የሚታወቁበት ጊዜ እንደደረሰ ሲረዱ በጎ ስራዎችን ይጨምራሉ።የበለጠ ይቆነጃጃሉ።የእዚህ ጊዜ ሕዝብ ከንፈሩን እየመጠጠ ያሞግሳቸዋል።
በውጭ ሀገር ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ላለፉት ሃያ ሰባት አመታት በቀድሞው ኢህአዴግ/ህወሓት መዋቅር ውስጥ በጥቅም እየተያዙ ዲያስፖራውን ለመበጥበጥ እና የእርስ በርስ ግንኙነቱን ለማላላት እና እንዳይቃወም ለማድረግ ተጠቅሞበታል።በአንድ ብዙ ኢትዮያውያን የሚኖሩበት የውጭ ሀገር ከተማ ውስጥ ''የሚያር'' ሰይጣን ከተገኘ (ከተገኘች) በከተማው ውስጥ የቀድሞውን መንግስት ይቃወማሉ የተባሉ ሰዎችን በወዳጅነት ቀርበው፣ በፈገግታ እየሸነገሉ ከጀርባ ግን በፈጠራ ወሬ እንዲያሙ ተልኮ ይሰጣቸዋል።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ናቸው እና እነርሱ ይታመናሉ።
''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ሁል ጊዜ አሸናፊ አይደሉም።ማንም የማይከታተላቸው እና የማያውቃቸው ይመስላቸዋል።በውጭ ሀገር ከሀገር ቤት ጀምሮ የምታውቁት ወዳጅ፣ከቤተሰብ ጀምሮ የምያውቃችሁ አሳቢ፣ የቅርብ ዘመድ ይሆንና ከእናንተ መሃል ሌላው ሰው ከጥንት የምታውቁት ወይንም የቅርብ ዘመዳችሁ መሆኑን በማያውቅበት ሁኔታ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ለራሳችሁ ወዳጅ፣ወይንም ዘመድ ሲያማችሁ እና ብዙ እርቀት የተንኮል ሥራ ሲሰራ የእየቀን እኩይ ተግባር እጃችሁ ላይ ይወድቃል።በሀገር ቤት በአንዳንድ መስርያ ቤቶች ውስጥ ፀሐፊዎች የዋና ሥራ አስኪያጁ ዘመድ መሆኗን ሳያውቅ በሃሜት የተጠመደ ሰራተኛ አይነት ውሰዱት።
''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በተለይ በዕምነት ቦታዎች ውስጥ ተቀባብተው ሲገቡ ምዕመኑን እርስ በርሱ እንዳይፋቀር፣እንዳይተሳሰብ እና ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ነጥለው የሃሜት ሸክማቸውን ያራገፉባቸው ሁሉ የተጫኑት ውሸት እውነት ስለሚመስላቸው ''የሚያምሩት'' ሰይጣኖች በእውነትም የሚያምሩ ናቸው ብለው ስለሚያምኑ ብዙዎች ከአገልግሎት፣ሌላውን ከመርዳት እና ከቅን ሥራ ሁሉ ''በሚያምሩ'' ሰይጣኖች እየተወጉ እያዘኑ ከእምነታቸው ይርቃሉ አልያም እያዘኑ ለሚያምኑት አምላክ ያመለክታሉ።''የሚያምኑት'' ሰይጣኖች ግን የወጉትን እያዩ በፈገግታ እየሸነገሉ ምንም እንዳላደረጉ ይታያሉ።
''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በእምነት ቦታዎች የዋሃንን ሲወጉ ከእራሳቸው በቀር የገዛ ቤተሰባቸው፣ልጆቻቸው እና የትዳር አጋሮቻቸው ሁሉ እንዳያውቁ አድርገው ነው። በቤተሰባቸው መሃል ሁሌም ቅኖች ሆነው ለመታየት ከፍተኛ የፕሮፓጋንዳ ሥራ ይሰራሉ።በመቀጠል በቤተሰባቸው መሃል በዘሩት የሐሰት ወሬ የሚወጉትን ሰው እንዲጠላ አዲስ ትርክት ይፈጥሩለታል።ትርክቱ በዙርያቸው ለሚገኙ የቅርብ ዘመዶች፣አንደኛ ደረጃ ቤተሰቦች፣የቅርብ ወዳጆች እና የአገልግሎት ክፍሎች ውስጥ ለይተው ይመቹኛል ባሏቸው ሰዎች ሁሉ መርጠው የመርዛማ የጥላቻ ዘመቻቸው አካል እንዲሆኑ በከፍተኛ ደረጃ የአካል፣የስልክ እና የጥቅም መደለል ሥራ ሁሉ ይሰራሉ።በተለይ በስልክ ዘመቻቸው ወቅት የገዛ ቤተሰብ በማይሰማበት ጊዜ ይመርጣሉ። ከእዚህ ሁሉ በኃላ በሐሰት የወጉትን ሲመለከቱ በሽንገላ ፈገግታ እየተመለከቱ መርካታቸውን ከፊታቸው መደበቅ ያቅታቸዋል።በእዚህ ሳብያ ብዙ ሰው ከእምነቱ እንዲርቅ፣ሰው እንዲጠላ እና ሰው ሁሉ ክፉ ነው ብሎ እንዲያስብ ያደርጉታል።ምክንያቱም ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች መጀመርያ ሥራ የሚጀምሩት ሊያጠቁ በፈለጉት ሰው ዙርያ ነው።በዙርያው (ዋ) ያሉትን ሰዎች በስልክ የፈጠራ ሀሜት ከምዘብዘብ የሰሙትን በጎ መረጃ ሁሉ አጣመው ትንታኔ በመስጠት የዋሆችን ይወጋሉ።በእርግጥ ማንኛውም ሥራ በሥራ ልምድ እንደሚዳብር ሁሉ ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች እየቆዩ ሲሄዱ በልምድ እየተካኑ ስለሚሄዱ ካህኑን ከምዕመኑ፣ ሸሁን ከሙስሊሙ ለመለየት አንዲት ጫፍ ፈልገው አስፍተው በመንገር ዱላ እስከማማዘዝ የመድረስ ልምድ አላቸው። ይህ ሁሉ ሲሆን ግን ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የሚሰሩት ሁሉ ትክክል እንደሆነ እራሳቸውን ለማሳመን ምክንያት ይሰጡታል።ምክንያታቸው ግን ሕሊናን የማሸነፍ አቅም ስለሌለው ውስጣቸው እራሳቸውን መውቀሱን አያቆምም።
በእምነት ቦታዎች የሚታዩት ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች አንዱ አስገራሚ ድርጊታቸው ቀድመው የተበደሉ መስለው ማጮህ ነው። ቀድመው የተበደሉ መስለው መታየት አንዱ የመቆነጃጀች ዘዴ ነው።ቀድሞ መጮህ ''ጥሩ የሚያምር'' ሰይጣን ለመሆን ይመቻል።ቀድመው ከጮሁ በኃላ የስልክ እና የአካል ሃሜታቸውን ለመርጨት ይመቻል።ምክንያቱም ከንፈሩን እየመጠጠ የሚሰማ ያገኛሉ።በሌላ በኩል ደግሞ አመቺ የመሰላቸው ጊዜ በጣም ግልጥ የሆኑ ለመምሰል በመነጋገር የሚያምኑ ሁሉ መስሎ በመቅረብ ለእየብቻ እያሙ ያቆሰሏቸው ሰዎች እስኪገረሙ ድረስ በግልጥ የሚያወሩ መስለው ይታያሉ።ይህ ሌላው አስገራሚ ''የሚያምሩ'' ሰይጣን ገፅታቸው ነው።
''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የኢትዮጵያውያን የማኅበራዊ ችግር አንዱ እና ዋነኛው እየሆነ መጥቷል። በውጭ ሃገራት በሚኖሩ ኢትዮጵያውያን መሃል ያደረሱት ጉዳት ቀላል አይደለም።በመጀመርያ ደረጃ የህዝቡን የእርስ በርስ ግንኙነት አበላሽተዋል።በሁለተኛ ደረጃ ማኅበራዊ ድርጅቶች አቅመ ቢስ እንዲሆኑ አድርገዋል።በሶስተኛ ደረጃ ብዙ አቅም ያላቸው ሀገር ወዳድ፣በጎ አሳቢ እና ቅን ኢትዮጵያውያን በራሳቸው በወገናቸው እንዲመረሩ እና በጅምላ ኢትዮጵያውያንን እንዲሸሹ አድርገዋል።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ሌት ተቀን በስልክ እና በአካል የወረወሩባቸው የውሸት ጦር ስለሚዘገንናቸው ከእዚህ ሁሉ ጊዜ እና ፈጣሪ ይፍረድባቸው ብለው ተቀምጠዋል።ይህ ደግሞ ኢትዮጵያን እንደሀገር ኢትዮጵያውያንን እንደ ማኅበረሰብ ጎድቷቸዋል።
ለእዚህ ሁሉ መፍትሄው ግን ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች የሚለዩበትን ዋና መለያ ሃሜት ቀድሞ አውቆ ያላቸውን የተለየ ሃሳብ ለባለቤቱ እንዲነግሩ ነግሮ የወሬ ጊዜ ማሳጠር ነው። ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች በውለታ የገዟቸው አልያም በዝምድና ፍሬ የሌለው ''ወሬ'' በስልክ በማውራት የምያደክሟቸው ሁሉ ለመልካም የአዕምሮ ጤንነታቸው ማሰብ እና ''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ወደ በጎ ህሊና እንዲመለሱ ሲሆን በመምከር ካልሆነ መከራ እስኪመክር በትዕግስት በመጠበቅ ለሰው ሁሉ በጎ ህሊና በመያዝ መኖር አለባቸው።''የሚያምሩ'' ሰይጣኖች ወደ ሰዋዊ ልቦናቸው ካልተመለሱ ክፋታቸው መገለጡ የማይቀር ነው።ሕዝብ ግን መታወክ የለበትም።
መቀመጫውን በአሜሪካ ያደረገው ‹ቶቶ› የተባለ የግብረ ሶዶማውያን አስጎብኝ ድርጅት በቀጣዩ ጥቅምት ወር 2012 ዓ.ም በኢትዮጵያ ጉብኝት እንደሚያደርግ አስታውቋል፡፡ ጉብኝት ከሚያደርግባቸው ቦታዎች መካከል የቅዱስ ላልይበላ ገዳም አንዱ ነው፡፡ ድርጅቱ በማኅበራዊ ሚዲያ የፊት ገጹ ላይ የቤተ ጊዮርጊስን ፎቶ በመለጠፍ ‹‹ላልይበላ እንገናኝ›› የሚል መልዕክት አስፍሯል፡፡
የአካባቢው ማኅበረሰብ እና የገዳሙ አስተዳዳሪ አባ ጽጌ ሥላሴ መዝገቡ ዕቅዱን ከተመለከቱ በኋላ የተሰማቸውን ሐዘን ገልጸዋል፡፡ አባ ጽጌ ሥላሴ እንደተናገሩት ግብረ ሶዶማዊነት በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የተወገዘ እና ከተፈጥሮ የወጣ ተግባር ነው፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስም ‹‹ወንድ ከወንድ ሴት ከሴት ጋር ግንኙነት ቢያደርግ የተረገመ ይሁን፤ ከሃይማኖቱ ማኅበርም ይለይ›› በማለት እንደሚያስቀምጥ አስረድተዋል፡፡ በመሆኑም ጉብኝቱ ተገቢ እንዳልሆነና እንደማይደግፉት አባ ጽጌ ሥላሴ መዝገቡ ተናግረዋል፡፡
በመሆኑም አስጎብኝ ድርጅቱ ቢቻል ወደ ሀገሪቱ እንዳይገባ የሚመለከተው አካል መከላከል እንዲችል፤ ካልሆነ ግን ወደ ቤተ ክርስቲያኒቱ እንዲገባ የማይፈቀድለት መሆኑን እንዲያውቅ አባ ጽጌ ሥላሴ አስታውቀዋል፡፡ ይህንን ተላልፎ ቢመጣ ለሚፈጠረው ሁከት እና ግጭት ቤተክርስቲያኒቱም ሆነች የአካባቢው ምዕመን ኃላፊነቱን እንደማይወስዱም አስታውቀዋል፡፡ ‹‹ይህንን አስመልክቶ እኛ አቋማችንን በደብዳቤ አሳውቀናል›› ብለዋል፡፡
የቱሪስት ወደ ሀገሪቱ መምጣት ለአስጎብኝ ድርጅቶች፣ ለሆቴሎች፣ ለቤተ ክርስቲያኒቱም ሆነ ለሀገሪቱ የሚሰጠው ኢኮኖሚያዊ ጥቅም ከፍተኛ እንደሆነ እንደሚረዱ ያስወቁት የገዳሙ አስተዳዳሪ ‹‹ማንነታቸውን በግልጽ አሳውቀው በቡድን መምጣታቸው በማንኛውም መንገድ ተቀባይነት አይኖረውም›› ብለዋል፡፡
ጉዳዩን አስመልክቶ መንግሥት አቋሙን በአጭር ጊዜ እንዲያሳዉቅ ደግሞ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የሰሜን ጎንደር ሀገረ ስብከት የጎንደር ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያናት ኅብረት ጠይቋል፡፡ የግብረ ሰዶማውያን የኢትዮጵያ ጉብኝት መርሀ-ግብር ከሃይማኖት፣ ከሕግ፣ ከሞራል እና ከሀገሪቱ ባሕል ጋር የሚጻረር ስለሆነ መርሀ-ግብሩ እዉን የሚሆን ከሆነ ለሚፈጠረዉ ማንኛዉም ችግር መንግሥት ኃላፊነቱን እንደሚወስድም አስታውቋል፡፡
ኅብረቱ ለኢፌዴሪ ባሕልና ቱሪዝም ሚኒስቴር በጻፈዉ ደብዳቤ ‹ቶቶ› የተባለዉ አስጎብኚ ድርጅት ሊጎበኛቸው ካሰባቸው ቦታዎች መካከል ታሪካዊቷ ጎንደር እና በዉስጧ የሚገኙ ጥንታዊ አድባራትም ተጠቅሰዋል፡'' ይላል።የዜናው መጨረሻ ።
ከላይ በዜናው ላይ እንደተጠቀሰው ቶቶ የተሰኘው የግብረ ሰዶማውያን ድርጅት ''ላልይበላ (ላሊበላ) እንገናኝ'' በሚል ለመጪው ጥቅምት /2012 ዓም ወደ ኢትዮጵያ ለመምጣት ማሰባቸው ከፍተኛ ተቃውሞ እያስተናገደ ነው።ይህ ጉዳይ በጠበቀ የሃይማኖት መሰረት ላይ የምትገኘው ኢትዮጵያን ኢላማ ያደረገበት ዋና ምክንያት ኢትዮጵያን የመተንኮስ ብቻ ሳይሆን በኢትዮጵያ ተደርቦ አፍሪካ ላይ ያለመ ተግባር ነው። በአፍሪካ ውስጥ ካሉት ሀገሮች ውስጥ በግልፅ ግብረ ሰዶማዊነት በሕግ የታገደባቸው ሀገሮች 33 ደርሰዋል።በመካከለኛው ምስራቅ ደግሞ አስር ሀገሮች በሕግ ግብረ ሰዶማዊነትን መፈፀም በወንጀል እንደሚያስቀጣ ደንግገዋል።በሌላ በኩል የግብረ ሰዶማዊነትን ተግባር አጥብቀው ከሚቃወሙት ሃገራት ውስጥ ሩስያ ተጠቃሽ ነች። ሩስያ በጉዳዩ ላይ ጥብቅ ሕግ ከማውጣቷ በላይ ፕሬዝዳንቱ በተደጋጋሚ ጉዳዩ የምዕራቡ ዓለም ትንኮሳ መሆኑን ጠቅሰዋል።
የግብረ ሰዶማውያኑ ድርጅት ከኢትየጵያ ቅዱሳን ቦታዎች ውስጥ አንዱ የቅዱስ ላልይበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናት ለመገናኘት ቀጠሮ የያዙበት ዋናው ምክንያት ኢትዮጵያ ለአፍሪካውያን ያላትን ቦታ ተጠቅሞ በኢትዮጵያ ተሻግሮ አፍሪካን መተንኮስ ነው።በእዚህ አጋጣሚ ጉዞው ከተሳካ በኢትዮጵያ ያደረጉትን ጉዞ ትልቅ የሚድያ ሽፋን በማሰጠት የቀረው አፍሪካን የመተንኮስ እና በምሳሌነት ለማስያዝ ያለመ ነው።ጉዳዩ በአንዲት ሀገር ፣ሕዝብ እና የከበረ ዕምነት ላይ የተቃጣ ጥቃት ነው።ጉዳዩ የሃይማኖት ብቻ አይደለም፣ጉዳዩ የባህል እና የሞራል ጉዳይ ብቻ አይደለም።ጉዳዩ ከእነዚህ ሁሉ በላይ ፖለቲካዊ ዓላማ አለው።ይህ እንስሳት ያማይፈፅሙት ከዘመናት በፊት ምድራችን የተቀጣችበት እኩይ ተግባር ዛሬ በእዚህ ትውልድ ጊዜ መታሰቡ በራሱ አሳዛኝ ነው።
መጽሐፍ ቅዱስ ግብረ ሰዶማዊ ተግባር ኃጥአት እንደሆነ ይነግረናል (ኦሪት ዘፍጥረት 19፤1-13፣ ኦሪት ዘሌዋውያን 18፤22፣ ወደ ሮሜ ሰዎች 1፤26-27፣ 1ኛ ቆሮንቶስ 6፤9)፡፡ በተለይ ሮሜ 1፡26-27 ግብረሰዶማዊነት እግዚአብሔርን የመካድና ያለመታዘዝ ውጤት እንደሆነ ያስተምረናል፡፡ ሰዎች በኃጢአትና በአለማመን በሚቀጥሉበት ጊዜ እግዚአብሔር ከእርሱ የተለየ የከንቱነትንና የተስፋ-ቢስነትን ህይወት ለማሳየት አብዝቶ ለከፋ እና ነውር “አሳልፎ ይሰጣቸዋል”፡፡ 1ኛ ቆሮንቶስ 6፤9 ግብረ-ሰዶምን የሚያደርጉ “ዓመፀኞች” የእግዚአብሔርን መንግሥት እንደማይወርሱም ይነግረናል፡፡ይህ ግልጥ ሃይማኖታዊ ትዕዛዝ ነው።
ይህ የኢትዮጵያን ዕምነት፣ባህል እና ታሪክ ያላገናዘበ ጉብኝት በራሱ ጠብ ጫሪ ከመሆኑ የተነሳ መንግስት በግብረ ሰዶማውያን ዙርይ ወሳኝ የሆነ ውሳኔ ማሳለፍ እንዳለበትም አመላካች ነው። አሁን ባለበት ሁኔታ ከህዝብ ዘንድ የተነሳው ከፍተኛ ቁጣ አንፃር ምን ሊፈጠር እንደሚችል አይታወቅም። ስለሆነም መንግስት መጪውን ዘመን ያገናዘበ አሰራር ከአሁኑ መቀየስ አለበት።ጉዳዩ በኢትዮጵያ ሕዝብ ስነ ልቦን፣እምነት እና ስልጣኔ ላይ ሁሉ የተቃጣ ሙከራ ነው።በመሆኑም መንግስት በማያወላዳ መልኩ በጉዞው ለሚሳተፉ የመግብያ ፈቃድ በመከልከል እና ተያያዥ የሕግ ማዕቀፎችን ማውጣት አለበት።የእዚህ አይነቱ እርምጃ መውሰድ ሕዝብ በራሱ ተደራጅቶ በግብረ ሰዶማውያን ላይ ሕዝብ በብስጭት ለሚወስዳቸው እርምጃዎች ሁሉ ሌላ የፀጥታ ችግር እንዳይሆን የሚረዳ እርምጃ ይሆናል።
በመጨረሻም ቅዱስ ሲኖዶስን ጨምሮ በኢትዮጵያ ያሉ መንፈሳዊ ማኅበራት ኅብረት ጭምር የግብረ ሰዶማውያንን ጉዞ ከማውገዝ አልፈው ለሚመለከተው የመንግስት አካልም ማሳሰብያ መላካቸው ጉዳዩ ከፍተኛ ትኩረት እንዲሰጠው የሚያመላክት ሌላው አመላካች ጉዳይ ነው።የግብረ ሰዶማውያን ጉዳይ በቀጣይ ዓመታትም ኢትዮጵያ እንደ ሀገር ፣ሕዝብ እና የሃይማኖት አካላት ጭምር የሚገጥማቸው ከግብረ ሰዶማውያኑ ስብስብ ብቻ ሳይሆን ግብሩን ባፀደቁላቸው መንግስታቶቻቸው መዋቅር ውስጥ እየገቡ በሌሎች ሀገሮች ላይ ግብሩን ለመጫን የሚያደርጉት ጥረት ከፍተኛ የቁጣ መልስ ከአፍርካውያንም ሆነ ከእስያ መንግሥታት ገጥሟቸዋል።ኢትዮጵያም ካላት ታሪካዊ ኃላፊነትም አንፃር ይህንን ከሃይማኖት፣ከባህል እና ከሰዋዊ ሞራል ጋር ሁሉ የሚቃረን ተግባርን በቀዳሚነት መቃወም አለባት። በተለይ ጉዳዩ ወደ አፍሪካ ሲመጣ የአፍሪካውያንን እጅ ለመጠምዘዝ የማድረጉ ሙከራ በቀጣይ ጊዜያትም የሚሞከር ሊሆን ይችላል። ስለሆነም ሕዝብ በዕምነቱ እና በሰውነቱ ላይ በጠላትነት የተነሳበት የግብረ ሰዶማውያን ተግባር በኢትዮጵያ እስከመቼውም አለመቀበል እና ይልቁንም ዓለም አቀፍ ፀረ ግብረ ሰዶማውያን እንቅስቃሴን ኢትዮጵያ መቀላቀል እና ማስተባበር እስከመጨረሻውም መታገል ይገባታል።ይህ ደግሞ በሥጋዊውም ሆነ ነነፍሳዊ ሕይወት ሁሉ ታላቅ በረከት ነው።
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ ብ FBI ብጽኑዕ ተፈቲሹ። – Assenna.com
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ ብ FBI ብጽኑዕ ተፈቲሹ።
ኣብ ሰያትል ሕቡራት መንገስታት ኣመሪካ ከም ወዋፈሪ ንጥፈታት ስርዓት ህግደፍ ዘገልግል ዝነበረ ብኣማኑኤል ዝተባህለ ኤርትራዊ ዝውነን ገዛ፡ ‘ከም ማእከል ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተጠርጠረ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን FBI ማለት ወከልቲ ናይቲ ዝለዓለ ፈደራላዊ ጸጥታዊ መርማሪ ሓይሊ ፖሊስ ኣመሪካ ኣብቲ ገዛ ሃንደበት ተረኺቦም ብጽኑዕ ድሕሪ ምፍታሾም ፡ ዘድልዮም ሓበሬታን ጭብጥታትን ኣኪቦም፡ ኣብቲ ገዛ ንዝጸንሓኦም ኮምፒተራት ከምዝወሰዱወን ምንጭታትና ካብቲ ቦታ ሓቢሮም።
በኬንያ ኃይለኛ ዝናብ ባስከተለው የግድብ መደርመስ ቢያንስ ከ47 በላይ ሰዎች ሕይወት ሲጠፋ፣ የንግድ መደብሮችን ጠራርጎ ወስዷል። ከናይሮቢ ሰሜን ምዕራብ 150 ኪ/ሜ ርቀት ላይ በምትገኘው ሶላይ ከተማ በደረሰው አደጋ በመቶዎች የሚቆጠሩ ዜጎችን ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለዋል፡፡
አርብ ሕዳር 2 /2009 በደጋሚ የታሰረው የዞን ዘጠኝ የኢንተርኔት አምደኛ በፍቃዱ ኃይሉ የአስቸኳይ ጊዜ ዐዋጁን ለማስፈፀም በተቋቋመው ኮማንድ ፖስት እዝ ስር እንደሚገኘና የታሰረውም ለአሜሪካ ድምጽ በሰጠው ቃለምልልስ “የአስቸኳይ ጊዜ ዐዋጁ በሕዝቡ ላይ ጫና ያሳድራል” የሚል ይዘት ያለው ንግግር አድርገሃል ተበሎ እንደሆነ ለጠበቃውና ሊጠይቁት ለሄዱ ሰዎች መናገሩ ታውቋል።
የኢትዮጵያ ወርልድ ቪዥን እንደርታ ቅርንጫፍ የትምህርት ሂደት እንዳይስተጋጎል የሚያግዙ 1900 ራዲዮዎች በመግዛት ለተቸገሩ ተማሪዎች እንዳበረከቱ የወረዳው ሊቀመንበር አቶ ፀጋይ ገብረተክለ ገልፀዋል፡፡
ምድብ: PWHT ማሽን መለያዎች: የ PWHT መሣሪያዎችን ይግዙ, PWHT መሣሪያ, የ PWHT መሣሪያ አምራች, የ PWHT መሣሪያ ዋጋ, የትርፍ ዋጋ, PWHT ስርዓት
የ PWHT መሳሪያዎች, የ PWHT ማስተላለፊያ ዘዴ, የ PWHT ማሽን ለስፓርትቦርድ እና ስቲል ማኑዋሎች, ለሽያጭ ማስተላለፊያ መጋዝን, የ PWHT ሽቦ ዝርግ ብርድ ብርድች, ውስጣዊ ብስባሽነት ከመጋጠሚያ በፊት, ከድል መለዋወጫ መለዋወጫ ወዘተ.
በይነተገናኝ አጋዥ ስልጠና እነሆ https://www.iorad.com/player/1724139/Connection-Problem—-Check-these-settings- 8 STEPS 1. የመጀመሪያው እርምጃ በመነሻ ማያ ገጹ ላይ ቅንብሮችን መታ ማድረግ ነው ፡፡ 2. Wi-Fi ን መታ ያድርጉ። ከቤትዎ በይነመረብ ጋር መገናኘትዎን ያረጋግጡ። 3. በመቀጠል በማያ ገጹ ግራ በኩል አጠቃላይ ጠቅ ያድርጉ ፡፡ 4. ከማያ ገጹ በስተቀኝ በኩል VPN ን መታ ያድርጉ ፡፡ 5. ይስሩ […]
ZhongShan የ LED መብራቶች 27 ዋ LED ነጠብጣብ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED መብራቶች 27 ዋ LED ነጠብጣብ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED መብራቶች 27 ዋ LED ነጠብጣብ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ZhongShan የ LED መብራቶች 54 ዋ የ LED ክብደት ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED መብራቶች 54 ዋ የ LED ክብደት ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED መብራቶች 54 ዋ የ LED ክብደት ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
እቲ ሚኒስተር ምስ ኣገልግሎት ዜና ቱርኪ ኣናዶሉ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቕ፣ ዝምድና ጅቡትን ኤርትራን ብሰንኪ ራስ ዱሜራ ካብ 1996 ኣትሒዙ ከምዝሓርፈፈ ብምግላግ፣ ኣብቲ እዋን’ቲ ክልትኤን ሃገራት ናብ ኵናት ኣመሪሐን ከምዝነበራ ኣረዲኡ።
ዝምድና ኤርትራን ጅቡትን ኣብ 2001 ዳግም ክመሓየሽ ተራእዩ እኳ እንተነበረ፣ ኣብ 2008 ኣብ ራስ ዱሜራ ብዝተኻየደ ኵናት፣ ምትፍንናን ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ጥርዙ በጺሑ ይርከብ።
ካብ ክልቲኤን ሃገራት ሓያሎ ወትህደራት ዝቐተለን ዘቑሰለን ኵናት ኤርትሮ ጅቡቲ ብመንጞኝነት ቀጠር ንምፍትሑ ኣብ 2010 ተበግሶ እኳ እንተተወስደ፣ መንግስቲ ኤርትራ ሃለዋት ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ምሕባር ስለዝሓንገደ ክዕወት ከምዘይክኣለ’ውን ሚኒስተር ማሕሙድ ዓሊ ዮሱፍ ኣገንዚቡ።
መንግስቲ ጅቡቲ ዝሓዞም ምሩዃት ኵናት ኤርትራ ንማሕበረሰብ ዓል ከፍልጥ እንከሎ መንግስቲ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ሃለዋት ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ብዝምልከት ዛጊት ዝኾነ ሓበሬታ’ውን ኣይሃበን።
እቲ ሚኒስተር ብዘይካ’ዚ፣ መንግስቲ ኤርትራ ናብቲ ኣብ ጅቡቲ ዝመደበሩ ኢጋድ ክምለስ ድሌት ጅቡቲ ምዃኑ ብምሕባር፣ መንግስቲ ኤርትራ ግና ንሰላም ቅሩብ ከምዘይኮነ ወቒሱ።
የዚህ የኦሪት ዘፍጥረት የመጨረሻ ክፍል ዓላማ የእስራኤል ሕዝብ የከነዓንን ምድር ይወርሱ ዘንድ ቃል የተገባላቸው ሆነው ሳሉ፥ እንዴት ወደ ግብፅ እንደወረዱ ማሳየት ነው። ለኦሪት ዘጸአትም በመግቢያነት የሚያገለግል ነው። ምክንያቱም ኦሪት ዘጸአት እስራኤላውያን በግብፅ 400 ዓመታት ከቆዩ በኋላ ወደ ተስፋይቱ ምድር ለመመለስ እንዴት እንደወጡ የሚያሳይ መጽሐፍ ነው። ታሪኩ የተፈጸመው በሙሴ ዘመን ገደማ ስለሆነ፥ ከሌሎቹ የእስራኤል አባቶች ታሪክ ይልቅ የዮሴፍን ታሪክ በዝርዝር ይነግረናል። በተጨማሪ ኃጢአታቸው የሚያስከትለውን ችግር ጨምሮ እግዚአብሔር በሕዝቡ ሕይወት የሚመጣውን ነገር ሁሉ እየተቆጣጠረ እንዴት ያለማቋረጥ እንደመራቸው እንመለከታለን።
የውይይት ጥያቄ፥ ዘፍጥ. 37-50 አንብብ። ሀ) ዮሴፍ ያያቸውንና የተረጎማቸውን ልዩ ልዩ ሕልሞች ዘርዝር። እያንዳንዳቸው እንዴት ተፈጸሙ? ለ) ዮሴፍ በምሳሌነት ሊቀርብ የሚችል ታላቅ የእግዚአብሔር ሰው የሆነው እንዴት ነው? ሐ) በዮሴፍ ሕይወት ውስጥ የእግዚአብሔር ቁጥጥር የታየባቸውን መንገዶች ዘርዝር። መ) በስደት ውስጥ ይቅርታንና ትዕግሥትን ስለማሳየት ከዮሴፍ ሕይወት የምንማረው ነገር ምንድን ነው?
ከብዙ ዓመታት በፊት፥ እግዚአብሔር በሌላ ምድር መጻተኞች ሆነው እንደሚኖሩና ለ400 ዓመታት በባርነት እንደሚገዙ ለአብርሃም ተናግሮት ነበር (ዘፍጥ. 15፡13)። በዮሴፍ ታሪክ ይህ ትንቢት መፈጸም ጀመረ። እግዚአብሔር የገባውን ቃል ኪዳንና የሰጠውን ተስፋ እኛ በምንፈልገው ፍጥነት ባይፈጽምም፥ ለሰጠው ተስፋና ቃል ኪዳን ግን ሁልጊዜ ታማኝ ነው።
ዮሴፍ ወደ ግብፅ የሄደበት ምክንያት (ዘፍጥ. 37):- ከዘፍጥረት ምዕራፍ 37 ጀምሮ የእግዚአብሔርን እጅ በሥራ ላይ እናያለን። እግዚአብሔር አንድ ዓይነት ትርጉም ያላቸውን ሁለት ሕልሞች ለዮሴፍ ሰጠው። በመጀመሪያ፥ የወንድሞቹ ነዶዎች ለእርሱ ሲሰግዱ ያያል። በሁለተኛው ሕልም ደግሞ ፀሐይ፥ ጨረቃና አሥራ አንዱ ከዋክብት ለእርሱ ሲሰግዱለት አየ። ይህ ሕልም በወንድሞቹ ላይ ገዥ እንደሚሆንና እነርሱም እንደሚሰግዱለት ማለትም እንደ መሪያቸው ተቆጥሮ እንደሚያከብሩት የተሰጠ ትንቢት ነበር። ይህም ትንቢት ከብዙ ዓመታት በኋላ ዮሴፍ የግብፅ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆኖ ወንድሞቹ ምግብ ፍለጋ ወደ እርሱ በመጡ ጊዜ ተፈጸመ።
ትዕማር የይሁዳን ዘር አዳነች (ዘፍጥ. 38)፡- በዮሴፍ ታሪክ አጋማሽ ላይ በሌሉች ወንድሞቹ በተለይም በይሁዳ ሕይወት ኃጢአትና ክፋት መኖሩን የሚያሳይ አሳዛኝ ታሪክ እንመለከታለን። የይሁዳ ትልቁ ልጅ ዔር ትዕማር የምትባል ከነዓናዊት አገባ፤ ነገር ግን አንድም ልጅ ሳይወልድ ሞተ። በዚያ ዘመን በነበረው ወግ መሠረት ይሁዳ የሚቀጥለውን ልጁን አውናንን ከትዕማር ጋር ማጋባት ነበረበት። በባሕሉ መሠረት የሚወለደው የመጀመሪያ ልጅ የሟቹ ወንድም የዔር እንደሆነ ይቆጠር ነበር። የቀሩት ልጆች ደግሞ የአውናን ይሆኑ ነበር። የመጀመሪያው ልጅም የብኩርናን መብት ያገኝ ነበር። በሞተውም ልጅ ምትክ ከአያቱ ርስት ይወርስ ነበር። ይህ ማለት ይሁዳ ለበኩር ልጁ ያወርሰው የነበረው ነገር የመጀመሪያ ልጁ ከሞተ በኋላ የሚተላለፈው ለሁለተኛ ልጁ ሳይሆን ከትዕማር ለተወለደው ለልጅ ልጁ ይሆናል ማለት ነው። አውናን በእግዚአብሔር ላይ ኃጢአት ስላደረገ እግዚአብሔር ቀሠፈው። ባሕሉን ለማክበርና ለወንድሙ ልጅ ለማሳደግ ያልፈለገ ይመስላል። ምናልባት ምንም ልጅ ሳይወልዱ በሞተው ወንድሙ ምትክ የብኩርናን መብት እንደሚወርስ ሳይገምት አልቀረም። አውናን ከሞተ በኋላ ይሁዳ በባሕሉ መሠረት ሦስተኛ ልጁን ለትዕማር ለመዳር ፈቃደኛ ሳይሆን ቀረ። ግዴታውን ለእርሷና ለመጀመሪያ ልጁ ሳይፈጽም ቀረ፤ ስለዚህ እርሷና ልጆችዋ የብኩርና መብት ተጠቃሚ እንዲሆኑ ይሁዳን አታለለችው። ራሷን ሴተኛ አዳሪ አስመስላ በማቅረብ አማችዋ የሆነው ይሁዳ ከእርሱ ጋር እንዲተኛ አደረገችው። ከእርሱም ፋሬስና ዛራ ብላ የጠራቻቸውን መንታ ልጆች ወለደች። ይህን በማድረግዋ የይሁዳን ዘር ከመጥፋት አዳነች። የብኩርናን መብትም በቤተሰቧ በማስቀረት ልጇ ለይሁዳ የተሰጠውን የተስፋ ቃል ወራሽ እንዲሆን አደረገች። የሚያስደንቀው ነገር ንጉሡ ዳዊትና የዳዊት ልጅ ተብሎ የሚጠራው የኢየሱስ ክርስቶስ ዘር የመጣው ከትዕማር ልጅ ከፋሬስ መሆኑ ነው(ማቴ. 1፡3)።
ሀ. እግዚአብሔር ዮሴፍን በጲጥፋራ ቤት አከበረው፡- ዮሴፍ በዚህ ሰው ቤት ባሪያ ቢሆንም፥ ከእግዚአብሔር ምርጥ ሕዝቦች አንዱ ነበር። እስራኤላውያንን ከራብ በማዳን የተሰጣቸው ቃል ኪዳን ከፍጻሜ እንዲደርስ ለማድረግ በእግዚአብሔር የተመረጠው ሰው ዮሴፍ ነበር። ስለዚህ እግዚአብሔር ዮሴፍን አከበረውና በግብፅ ውስጥ ባለውና መሪ በነበረው በጲጥፋራ ቤት አገልጋዮች ሁሉ አለቃ እንዲሆን አደረገ። ከጲጥፋራ ሚስት ጋር ዝሙት ፈጽሞ ሕይወቱ ሁሉ እንዲበላሽና እንዲጠፋ ለማድረግ ሰይጣን ሞከረ። ዮሴፍ ግን በዚህ መንገድ እግዚአብሔርንና ጲጥፋራን ላለመሳደብ ወስኖ የሰይጣንን ሙከራ ተቃወመ።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) ለዮሴፍ ከጲጥፋራ ሚስት ጋር ዝሙት መፈጸም በጣም ቀላል የነበረው ለምንድን ነው? ለ) በዚህ ዘመን ብዙ ክርስቲያኖች በዚህ ኃጢአት የሚወድቁት ለምንድን ነው? ሐ) ይህንን ፈተና ስለማሸነፍ ከዮሴፍ ሕይወት የምንማረው ነገር ምንድን ነው?
ለ) እግዚአብሔር ዮሴፍን በወኅኒ ቤት አከበረው፡- ምንም ጥፋት ያልነበረበት ንጹሕ የነበረው ዮሴፍ ወደ ወኅኒ ቤት ከገባ በኋላ በዚያ ለብዙ ዓመታት ቆየ። እግዚአብሔር በዚያም ቢሆን ሞገስን ሰጠውና በወኅኒ ቤቱ የእስረኞች አለቃ አደረገው።
የወኅኒ ቤቱ የእስረኞች አለቃ ስለነበር እዚያ ታስረው ከነበሩት ከፈርዖን ጠጅ አሳላፊና የእንጀራ አበዛ ጋር ለመገናኘት ቻለ። እነዚህ ሁለት ሰዎች በግብፅ ቤተ መንግሥት ውስጥ ከፍተኛ ባለሥልጣኖች ነበሩ። ጠጅ አሳላፊው ንጉሡ ወይን ጠጅ ከመጠጣቱ በፊት የሚቀምስለት ሰው ነበር። ይህም ንጉሡን ማንም ሰው በመርዝ ሊገድለው እንዳይችል የተደረገ ዘዴ ነበር። ብዙውን ጊዜ የጠጅ አሳላፊው የንጉሡ ምሥጢረኛና የቅርብ ጓደኛ ነበር። የእንጀራ አበዛውም ንጉሡ ለሚበላቸው ነገሮች ሁሉ ኃላፊነት ስለ ነበረበት በጣም ከፍተኛ ስፍራ የነበረው ሰው ነው። እነዚህ ሁለት ሰዎች በእስር ቤት በነበሩ ጊዜ ዮሴፍ ሊተረጉምላቸው የቻለውን ሁለት ሕልሞች አዩ። የጠጅ አሳላፊው ሕልም ትርጓሜ ንጉሡን ያገለግልበት ወደነበረው ወደ ቀድሞ ሥፍራው መመለሱ ነበር። የእንጀራ አበዛው ሕልም ትርጓሜ ደግሞ የንጉሡን ምሥጢር ስላባከነ በስቅላት እንደሚገደል ነበር። እነዚህ ሕልሞች በኋላ የፈርዖንን ሕልም ለመተርጎም ወደ ቤተ መንግሥት እንዲጠራ ያደረጉት ስለነበሩ በጣም ጠቃሚ ሕልሞች ነበሩ።
ዮስፍ የፈርዖንን ሕልም ከተረጐመ በኋላ እስከ ጠቅላይ ሚኒስትርነት ማዕረግ እንደደረሰ ይታወቃል። እግዚአብሔር በዮሴፍ በኩል ለፈርዖን ሰባት የጥጋብና ሰባት የረሃብ ዓመታት እንደሚመጡ በሕልሙ አሳወቀው። ዮሴፍ ጠቅላይ ሚኒስትር እንደመሆኑ መጠን ለረሀቡ ጊዜ የሚሆነውን እህል በጥጋቡ ጊዜ አዘጋጀ።
እግዚአብሔር ዮሴፍን ያን ወደ መሰለ ከፍተኛ የሥልጣን ቦታ ያመጣው ለምንድን ነው? ሀ) የግብፅን ሕዝብ ከራብ ለማዳን፥ ለ) የተመረጠውን የእስራኤልን ሕዝብ ከራብ ለማዳንና፥ ሐ) ለአብርሃም የገባውን የተስፋ ቃል ለመፈጸም ይችል ዘንድ የእስራኤልን ሕዝብ ወደ ግብፅ ለማምጣት ነው።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) እግዚአብሔር ዕቅዱን ለመፈጸም ሲል ዮሴፍን በዚህ ዓይነት ካከበረው፥ ዛሬም ለእኛ እንዴት እንደሚሠራ ይህ ምን ያስተምረናል? ለ) እግዚአብሔር በዮሴፍ ሕይወት እንዳደረገው በአንተ ወይም በሌላው ክርስቲያን ሕይወት ያደረገውን ተመሳሳይ ነገር የሚገልጹ ምሳሌዎችን ዘርዝር።
ዮሴፍ ለባርነት የሸጡትን ወንድሞቹን ለመፈተን በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ እንዲያልፉ አደረጋቸው። እርሱን ለባርነት ስለሸጡበት ኃጢአት በእርግጥ መፀፀታቸውን ማየት ፈለገ። ይሁዳ ራሱን በብንያም ምትክ ለመስጠት የተዘጋጀ መሆኑንና ወንድሞቹም እንደዚያ የተቀጡበት ምክንያት እግዚአብሔር ራሱ ስለቀጣቸው እንደሆነ መቀበላቸውን ሲያይ ከኃጢአታቸው በእርግጥ መመለሳቸውን አወቀ። ከዚያ በኋላ ራሱን ገለጠላቸው።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) ዮሴፍ ወንድሞቹ እንደተለወጡና በእርግጥ ከኃጢአታቸው እንደተመለሱ ማወቅ ለምን አስፈለገው? ለ) ክርስቲያኖች በእውነት ከኃጢአታቸው መመለሳቸውን በምን እናውቃለን?
ዮሴፍ ጠቅላይ ሚኒስትር ከሆነ በኋላ ቤተሰቡ ወደ ግብፅ መጥተው እንዲኖሩ አደረገ። የእስራኤል ሕዝብ አባት የሆነው ያዕቆብም ወደ ግብፅ ወረደ። የዮሴፍን ልጆች ጨምሮ ወደ ግብፅ የመጡት እስራኤላውያን ጠቅላላ ቁጥር 70 ነበር። ከ400 ዓመታት በኋላ 70 የነበረው የእስራኤላውያን ቁጥር 2 ሚሊዮን ደርሶ ነበር።
ያዕቆብ ከመሞቱ በፊት ለልጆቹ ለእያንዳንዳቸው በረከቱን አስተላለፈ። እነዚህ በረከቶች የትንቢት መልክ ሲኖራቸው የተሰጡትም በቀጥታ ከእግዚአብሔር እንደመጡ ተደርገው ነበር። የያዕቆብ በረከቶችና ትንቢት የእግዚአብሔር ቃል ነበሩ፤ እግዚአብሔርም ፈጸማቸው።
ሀ) ያዕቆብ የዮሴፍን ሁለት ልጆች ኤፍሬምና ምናሴን ባረካቸው (ዘፍጥ. 48)። ይህንን በማድረግ ያዕቆብ የበኩር ልጅን መብት ለዮሴፍና ለልጆቹ ሰጠ። ደግሞም የብኩርናን መብት ከዮሴፍ ልጆች ለታናሹ ለኤፍሬም ሰጠ። እግዚአብሔር የርስቱን ዕጥፍ ለዮሴፍ ሁለት ልጆች ለኤፍሬምና ለምናሴ ስለሰጠ፥ በእስራኤል ሕዝብ ዘንድ ዮሴፍ የሚባል ነገድ አልነበረም። ይልቁንም በእርሱ ቦታ ኤፍሬምና ምናሴ የሚባሉ ሁለት ነገዶች ነበሩ።
ያዕቆብ ልጆቹን እያንዳንዳቸውን ባረካቸው፤ ትንቢትም ተናገረላቸው። ነገር ግን ሦስቱ ልጆቹ ለልዩ ቅጣት ተለዩ። እነዚህም በኩሩ ሮቤል፥ ስምዖንና ሌዊ ናቸው። ሦስቱም የብኩርና መብት አጡ። ሮቤል የአባቱን መኝታ ደፈረ። ይህም በጥንት ባሕል ታላቁ ልጅ የአባቱን ርስት ለመውሰድ መፈለጉን የሚያሳይ ነበር። (ሮቤል አባቱ እስኪሞት ድረስ መጠበቅ አቅቶት ቁባቶቹን ወስዶ ከእነርሱ ጋር በመተኛት የቤቱ ራስ መሆኑን አወጀ። ከዚህ የተነሣ ያዕቆብ ከሮቤል ላይ የበኩር መብት ወሰደበት። ስምዖንና ሌዊ ከነዓናውያን እኅታቸውን በመድፈራቸው የበቀል ሤራ ይወጥኑ ነበሩ። ይህ ዓመፅ የእስራኤል ሕዝብ መሪዎች ለመሆን የነበራቸውን ዕድል አከሸፈባቸው። አብዛኛው በረከት የተላለፈው ለዮሴፍ ቢሆንም የብኩርና መብትና መሪነት ግን ለይሁዳ ተሰጠ። ይሁዳ አራተኛው ልጅ ሲሆን የነገሥታት አባት ሆነ። የያዕቆብ ሦስት ትላልቅ ልጆች እርግማንን እንጂ በረከትን አልተቀበሉም፤ ነገር ግን ዮሴፍና ይሁዳ በረከትን ከተቀበሉ ከያዕቆብ ልጆች ከፍተኛ ድርሻ ተቀብሉአል። በእስራኤል ታሪክ ውስጥ ይህ አስፈላጊ ነበር፤ ምክንያቱም ቢባል በዮሴፍ ልጅ – በኤፍሬም ነገድና በይሁዳ ነገድ መካከል የእስራኤል ነገዶች መሪ ለመሆን ሲባል ብዙ ጊዜ ትግል ይካሄድ ነበር።
ይህ ዋጋ የሌለው ታሪክ ይምሰል እንጂ ሆኖም ግን የሚመስለው ግብፅ የአይሁድ ምድር እንዳልሆነች የሚያሳይ ስለሆነ በጣም አስፈላጊ ነው። በግብፅ መኖር የሚያስፈልጋቸው ለጥቂት ጊዜ ብቻ ነበር። በመጨረሻ የሚመለሱባት ከነዓን ምንጊዜም አገራቸው ነበረች። የያዕቆብ ሬሣ ለቀብር ወደ ከነዓን ተወሰደ። ቆየት ብሎ የዮሴፍ ሬሣም ለቀብር ወደ ከነዓን ተወሰደ፤ (ኢያ. 24፡32)።
አዲስ ኪዳን ይህንን ባይናገርም እንኳ ብዙ ምሁራን ዮሴፍን የክርስቶስ አምሳል አድርገው ያቀርቡታል። ሁለቱም ተሽጠዋል። ዮሴፍ ለባርነት ሲሸጥ፥ ኢየሱስ ደግሞ ከደቀ መዛሙርቱ በአንዱ ተሸጠ (አልፎ ተሰጠ)። ስለ ዮሴፍ በግልጥ የተጠቀሰ ኃጢአት የለም። ኢየሱስም ያለ ኃጢአት ነበር። እግዚአብሔር ኢየሱስንም ዮሴፍንም ሌሎችን ለማዳን ተጠቀመባቸው። እግዚአብሔር እስራኤላውያንን ለማዳን ዮሴፍን ተጠቀመበት። ኢየሱስን ደግሞ በእርሱ የሚያምኑትን ሁሉ ለማዳን ተጠቀመበት።
በኦሪት ዘፍጥረት ውስጥ የእግዚአብሔርን ማንነት ለመረዳት የሚያስችሉን አምስት ዋና ዋና ሥዕላዊ መግለጫዎችን እናገኛለን። እግዚአብሔር መጽሐፍ ቅዱስን ለእኛ የሰጠበት አንዱ ዋና ምክንያት እርሱ ማን እንደሆነ ሊገልጥልንና ከእኛ ምን እንደሚፈልግ ለማስረዳት መሆኑን ልብ በል። የእግዚአብሔርን ማንነት ለማወቅ የምንችለው፥ እርሱ ምን እንደሚመስል እኛ በምናስበው መንገድ ሳይሆን፥ እርሱ ከሚነግረን ነገር ነው።
ለ. እግዚአብሔር ቃል ኪዳን አድራጊ አምላክ ነው። እግዚአብሔር ከእንግዲህ ምድርን በውኃ እንደማያጠፋት ከኖኅ ጋር የገባውን ቃል ኪዳን ተመልክተናል። በኋላም ከአብርሃምና ከዝርያዎቹ ጋር ቃል ኪዳን ገብቶአል። ይህ ቃል ኪዳን እግዚአብሔር ከአይሁድ ጋር ላለው ልዩ ኅብረት መሠረት ነው። አሕዛብ የተባረኩት በዚህ ቃል ኪዳን መሠረት ነው። እግዚአብሔር ምንም ቅድመ ሁኔታ የሌለበትን ቃል ኪዳን አንድ ጊዜ ከገባ፥ ሕዝቡ ባይታዘዙትና ቢያምፁበትም እንኳ ያንን ቃል ኪዳን ለመፈጸም ይተጋል።
ሐ. እግዚአብሔር በኃጢአት ላይ ይፈርዳል። እግዚአብሔር ቅዱስና ጻድቅ ነው፤ ስለዚህ ኃጢአትን ሳይቀጣ አይተውም። በአዳምና በሔዋን፥ በቃየን፥ በኖኅ ዘመን በነበሩ ሰዎች፥ የባቢሎንን ግንብ ለመሥራት በሞከሩ ሰዎች ላይ እንደፈረደ ሁሉ ዛሬም በኃጢአት ውስጥ በሚኖሩ ሰዎች ላይ ለመፍረድ ቃል ገብቷል።
መ. እግዚአብሔር ኃጢአተኞችንም ይምራል፡- እግዚአብሔር ለኃጢአተኞች የሚገባቸውን ቅጣት በሙሉ ሰጥቶ አያውቅም። እርሱ መሐሪ ነው። አዳምና ሔዋን ኃጢአት ካደረጉ በኋላ እግዚአብሔር ፈለጋቸው። ብዙ ምሁራን እግዚአብሔር የእንስሳ ቆዳ ባለበሳቸው ጊዜ ስለ ኃጢአታቸው የመጀመሪያውን መሥዋዕት እንዳቀረበ ያምናሉ። ከኤድን ገነትም ያስወጣቸው የሕይወትን ዛፍ እንዳይበሉና ለዘለዓለም በኃጢአተኝነት እንዳይኖሩ ብሉ ነው። ይህን የመሰለ ምሕረት የሚገባቸው ባይሆኑም እንኳ ሎጥን ከሰዶም፥ ያዕቆብን ከላባና ከዔሳው እጅ አዳነ። እግዚአብሔር ከአሕዛብ ሁሉ መካከል በመረጠው ጊዜ አብርሃም እንኳ ራሱ ጣዖት አምላኪ ነበር።
ሠ. እግዚአብሔር በምድር ላይ የሚፈጸሙ ድርጊቶችን ሁሉ ይቆጣጠራል። ዓለምን የፈጠረው እርሱ ነው። እግዚአብሔር የጥፋትን ውኃ ላከ። ቋንቋቸውንም በመደበላለቅ ሰዎችን በምድር ላይ በተናቸው። የተመረጡት ሕዝቡን እንዳይጎዱ ወይም ዕቅዱን እንዳያበላሹ የነገሥታትን ሥራ ይቆጣጠራል። እግዚአብሔር ብልጥግናንና ድርቅን የመሳሰለውንም ነገር ወደ ምድር ይልካል።
ሙሴ የእግዚአብሔርን ባሕርያት ከሚገልጽባቸው መንገዶች አንዱ በኦሪት ዘፍጥረት ውስጥ በጠቀሳቸው በርካታ የእግዚአብሔር ስሞች ነው። አይሁድ ስለ እግዚአብሔር «ስም» በሚነጋገሩበት ጊዜ የሚያተኩሩት በእግዚአብሔር ውጫዊ ስም ላይ ሳይሆን በእግዚአብሔር ባሕርይ ላይ ነበር። ስሙ እግዚአብሔር በእርግጥ ማን እንደሆነ ይገልጥ ነበር። ስለዚህ ሰዎች «የእግዚአብሔርን ስም እናመስግን» ሲሉ «እግዚአብሔርን እናመስግን» ማለታቸው ነበር።
ያህዌ (ጆሆቫ) (ዘፍ. 2፡4):- ልዩና ከሁሉም የበለጠ የተከበረ አይሁዳዊ ስም፥ ለእግዚአብሔር የተሰጠ ስም ሲሆን ፍፁም ታማኝነቱንና የቃል ኪዳን አምላክነቱን ያሳያል። የእግዚአብሔርን የምሕረት፣ የጸጋና የፍቅር ባሕርይ ያካትታል። በብሉይ ኪዳን ከሚታወቁት የእግዚአብሔር ስሞች አንዱ ነው።
የውይይት ጥያቄ፥ አምልኮ፥ እግዚአብሔር ስላደረገው ነገር ብቻ ሳይሆን፥ ስለ ማንነቱም ማመስገን ማለት ነው። ከላይ የተዘረዘሩትን ስሞች በመጠቀም ስለማንነቱ እግዚአብሔርን በጸሎት አመስግነው።
የሰው ልጅ የእግዚአብሔር ፍጥረት ቁንጮ መሆኑን ኦሪት ዘፍጥረት ያሳየናል። የሰው ልጅ በመጨረሻ የተፈጠረ ብቻ ሳይሆን፥ በእግዚአብሔር አምሳል የተፈጠረም ነው። ይህ አምሳል የሰው ልጅ በኃጢአት በመውደቁ ምክንያት እጅግ የተበላሸ ቢሆንም፥ ሙሉ ለሙሉ አልጠፋም። አሁንም የተፈጠርነው በእግዚአብሔር አምሳል ነው፤ ስለዚህ ይህ የሚያሳየው የሰው ልጅ የማያምን እንኳ ቢሆን፥ በእግዚአብሔር ዘንድ ታላቅ ዋጋ እንዳለውና በእኛም ዘንድ ይህ መታወቅ ያለበት እንደሆነ ነው።
እግዚአብሔር ለሰው ትክክለኛ የሆነውንና ያልሆነውን (ማለት ኃጢአትን የማድረግ፣ ያለማድረግ መብት) የመምረጥ ፈቃድ ሰጥቶታል። ሰው የመሆን አንዱ ክፍል የመምረጥ መብት ነው። ስለዚህ ሰው እግዚአብሔርን ለመታዘዝ ወይም ላለመታዘዝ የመምረጥ ፈቃድ አለው። ሰው ምርጫውን መቆጣጠር ቢችልም ውሳኔው የሚያስከትላቸውን ነገሮች ግን መቆጣጠር አይችልም። ለእግዚአብሔር መታዘዝ በረከትን ያስገኛል፤ ለእግዚአብሔር አለመታዘዝ ደግሞ ፍርድን ያስከትላል። የሰው ልጅ ብዙ ጊዜ የሚያሳየው ባሕርይ አለመታዘዝ እንደሆነ ኦሪት ዘፍጥረት ያሳያል። የሰው ልጅ የእግዚአብሔር ፍጡር ቢሆንም፥ እግዚአብሔር በእርሱ ላይ ያለውን የአገዛዝ መብት ግን አልተቀበለም። ለእግዚአብሔር ላለመታዘዝ የመረጡ ሰዎች፥ የውሳኔያቸው ውጤት የሆነውን የእግዚአብሔርን ቅጣት እንደሚቀበሉ የተረጋገጠ ነው። አንድ ሰው እግዚአብሔርን መታዘዝ ከመረጠ፥ እርሱ ያከብረዋል።
ሰዎች ሁሉ ከትንሹ ጀምሮ እስከ ትልቁ፥ በኢስያ ከሚኖሩት ጀምሮ በአውሮፓ እስካሉት። በጣም ከተማሩት ጀምሮ እጅግ ኋላቀር እስከሆኑት ድረስ ያሉት ሁሉ በእግዚአብሔር አምሳል የተፈጠሩ ናቸው። በዚህ መሠረት ነው ክርስቲያኖች በግልጽ ዘረኝነትን፥ ባርያ ፍንገላንና ፅንስ ማስወረድን ስሕተት ነው የሚሉት። የሰው ልጅ ሁሉ አንድ ነው። የሰው ልጆች መጀመሪያ ከአንድ ሰው ከአዳም፥ በኋላም ከኖኅ ተገኙ። የሰው ልጅ ከየትኛውም ዘር ይሁን፥ የትም ይኑር፥ ምንም ያህል ይማር፥ ጾታው ምንም ይሁን የእግዚአብሔር አምሳል ነው። ማንኛውም የጎሰኝነትና የዘረኝነት አመለካከታችን የትዕቢታችንና የኃጢአታችን ውጤት ሲሆን፥ ሁላችንም አንድ እንደሆንን የሚናገረውን የኦሪት ዘፍጥረትን ትምህርት የሚቃረን ነው።
የቤተ ክርስቲያናችን አባሎች ጎሰኝነትን የመቃወም አቋም እንዲኖራቸው ይህንን ትምህርት እንዴት እንጠቀምበታለን? በኢትዮጵያ ውስጥ በዘረኝነት ወይም በጎሰኝነት ላይ የተመሰረተ ጥላቻ እንዴት ይታያል? ክርስቲያኖች እንደመሆናችን መጠን ይህንን ለመቃወም ምን ማድረግ አለብን?
ሰዎች ፈጣሪያቸው በሆነው በእግዚአብሔር ሕግ ላይ የማመፃቸው ውጤት ኃጢአት ነው። ይህም በመጨረሻ ሥጋዊ ሞትን ያመጣል። ደግሞም የነፍስ ግድያን፥ የቤተሰብ አባላት መለያየትን፥ ዘረፋን፥ ስርቆትን፥ ሴትን አስገድዶ መድፈርን ወዘተ. ያስከትላል። አዳምና ሔዋን የሠሩት የመጀመሪያው ኃጢአት እጅግ አጥፊ የሆኑ ውጤቶች ነበሩት። በእግዚአብሔርና በሰው፥ በባልና በሚስት መካከል ጠላትነትን አመጣ። ሴትና የመውለድ ችሉታዋ፥ ወንድና ለቤተሰቡ ምግብ የማቅረብ አስፈላጊነት ሁሉ በአሉታዊ ተጽዕኖ ሥር ወደቁ። የሰው ልጅ ሁልጊዜ ከኃጢአት ጋር ይታገል ዘንድ የአዳምና የሔዋን የኃጢአት ባሕርይ ለልጆቻቸው ሁሉ ተላለፈ።
በእግዚአብሔርና በሰው መካከል የሚደረግ ስምምነት ቃል ኪዳን ይባላል። ከሰው ጋር ቃል ኪዳን ለማድረግ ጀማሪ ሊሆን የሚችለው እግዚአብሔር እንጂ ሰው ስላይደለ ቃል ኪዳን የእግዚአብሔር ጸጋ ምልክት ነው። አንዳንድ ጊዜ ከእርሱ ጋር የቃል ኪዳን ተካፋይ ለሆኑ ሰዎች መመዘኛ ቢያበጅም፥ ብዙ ጊዜ እግዚአብሔር ቃል ኪዳን የሚያደርገው በምንም ቅድመ ሁኔታ ላይ ሳይመሠረት ነው። በታማኝነቱ ላይ የተመሠረተው ተስፋው እርሱ የመረጣቸውን ሰዎች ይመለከታል፤ ስለዚህ የቃል ኪዳኑ አካል የሆኑትን ሁሉ ይቅር በማለት በሕይወታቸው ፈቃዱን ለመፈጸም ያተጋል።
አዳም፡- አዳም የመጀመሪያው ሰው እንደመሆኑ መጠን ከእርሱ ለመጡት የሰው ልጆች ሁሉ ራስና ተወካይ ነው። ኢየሱስም በእምነት የእግዚአብሔር ልጆች ለሆኑትና ለሚሆኑት ሁሉ ራስና ተወካይ ነው (ሮሜ 5፡12-19 ተመልከት)።
ዘፍጥ. 3፡15፡- ይህ የመጀመሪያው የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ነው። በሰይጣንና «በሴቲቱ ዘር» መካከል ስለሚኖረው ጦርነት ይተነብያል። ያ ዘር ማን ነው? በብሉይ ኪዳን የእግዚአብሔር ሕዝብ የሆኑትን እስራኤላውያንን ዛሬ ደግሞ ቤተ ክርስቲያንን ያመለክታል (ሮሜ 16፡20)። ከሁሉም ይልቅ ከሴት (ከማርያም) የተወለደውን ኢየሱስ ክርስቶስን ያመለክታል። ሰይጣን «ሰኮናውን ይቀጠቅጣል»። ይህም ሰይጣን ያነሣሣውን የኢየሱስ ክርቶስን የመስቀል ሞት የሚያመለክት ነው፤ ነገር ግን ኢየሱስ ራሱን ይቀጠቅጠዋል። ይህም የሰይጣንን መሸነፍና ሙሉ በሙሉ መጥፋት የሚያመለክት ነው (ራእ. 20፡1-10 ተመልከት)።
እግዚአብሔር እንስሳት ለኃጢአት መሥዋዕት የሚሆኑበትን ተግባር ጀመረ (ዘፍጥ. 3፡21)። ይህም ኢየሱስ ክርስቶስ በመጨረሻ ስለ ዓለም ኃጢአት ሊከፍለው ያለውን መሥዋዕትነት የሚያሳይ ነው፤ (ዕብ. 9፡27-28)።
የኖኅ መርከብ፡- በመርከቡ ውስጥ የነበሩት ሁሉ እግዚአብሔር በጥፋት ውኃ አማካይነት ካመጣው ፍርድ እንደዳኑ ሁሉ በክርስቶስ ኢየሱስ ያሉት ደግሞ በመጨረሻው ቀን ለማያምኑ ሰዎች ከተጠበቀው ፍርድ ይድናሉ (1ኛ ጴጥ. 3፡20-21)።
ይስሐቅ፡- ይስሐቅ ብቸኛው (ልዩ) የአብርሃም ልጅ እንደሆነ ሁሉ፥ ኢየሱስም የእግዚአብሔር ልዩ ልጁ ነው። አብርሃም ይስሐቅን እንደሠዋ ሁሉ እግዚአብሔርም ኢየሱስን የኃጢአት መሥዋዕት አድርጎ ሰጥቷል። ይስሐቅ በፍጹም ፈቃደኝነት ራሱን ለመሥዋዕት እንዳዘጋጀ ሁሉ ኢየሱስም ራሱን የኃጢአት መሥዋዕት አድርጎ አቀረበ።
ህዝቢ ትግራይ: ሃለዋቱን ድሕንነቱን ንምሕላው ባዕሉ ንባዕሉ ናይ ምምሕዳር መሰሉ ንምትግባር ፀኒዑ ስለ ዝተቓለሰን ብኣሃዳዊ ስርዓት ፋሽሽታዊ ጕጅለ ኣብይ ኣሕመድ
ጸልማት ብብርሃን ንምቕንጣጥ ይካየድ ኣብ ዘሎ ቃልሲ ድማ፡ ርትዓውነትን መትከላውነትን ዓብዪ ግደ ስለ ዘለዎም፡ ብብልሓት ንቃለስ። ህዝብና ነንቅሓዮ፣ ዋጋ ናጽነት
የከፍተኛ ትምህርት ጥራት አግባብነትና ተደራሽነት ለማረጋገጥ የሙያ ማህበራት ከመንግስት ጋር በቅንጅት እንዲሰሩ ተጠየቀ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ፣ የካቲት 16፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ)የከፍተኛ ትምህርት ጥራት አግባብነትና ተደራሽነት ለማረጋገጥ የሙያ ማህበራት ከመንግስት ጋር በቅንጅት እንዲሰሩ ተጠይቋል፡፡
የሳይንስና ከፍተኛ ሚኒስቴር ከከፍተኛ ትምህርት ጥራትና አግባብነት ኤጀንሲ ጋር በጋራ በመሆን የሙያ ማህበራት ሚና ለከፍተኛ ትምህርት ተቋማት በሚል መርህ የምክክር መድረክ አካሂዷል፡፡
በዉይይት መድረኩ የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴርና የከፍተኛ ትምህርት ጥራትና አግባብነት ኤጀንሲ አመራሮች፣ የተለያዩ የሙያ ማህበራት ሀላፊዎችና ተወካዮችና ጥሪ የተደረገላቸዉ እንግዶች ተገኝተዋል፡፡
መድረኩን በንግግር የከፈቱት የሳይንስና ከፍተኛ ሚኒስቴር የከፍተኛ ትምህርት አካዳሚክ ጉዳዮች ዳይሬክተር ጀኔራል ዶክተር ኤባ ሚጅና÷ የትምህርት ጥራት አግባብነት እና ተደራሽነትን ለማረጋገጥ የሙያ ማህበራት የሚጫወቱት ሚና ከፍተኛ በመሆኑ ተሳትፏቸዉ እንዲጠናከር የበኩላችን ድርሻ መወጣት አለብን ብለዋል፡፡
የሳይንስና ከፍተኛ ሚኒስቴር ዴኤታ ፕሮፌሰር አፈወርቅ ካሱ ፤ መድረኩ በቀጣይ ስራዎች የሙያ ማህበራት በከፍተኛ ትምህርት ጥራትና አግባብነት ላይ ያላቸዉን ተሳትፎ በማጠናከር ለዉጤቱ መሳካት የድርሻቸዉን እንዲወጡ ለማስቻል ያለመ ነዉ ብለዋል፡፡
ሚኒስትር ዴኤታዉ ባለፉት 10 አመታትም የትምህርት ጥራትን ከማረጋገጥ አኳያ የተሰሩ ስራዎች በርካታ መሆናቸዉን ገልጸዉ ÷ ይህንን በማሳካት ረገድ የሙያ ማህበራት በስርዓተ ትምህርቱ ቀረጻ፣ ክለሳና ግምገማ ድርሻቸዉ የላቀ በመሆኑ በቀጣይ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ከማህበራቱ ጋር ያለዉን ግንኙነት በማጠናከር በትኩረት እንደሚሰራ ገልጸዋል፡፡
የከፍተኛ ትምህርት ጥራትና አግባብነት ኤጀንሲ ዳይሬክተር ዶክተር አንዷለም አድማሴ በበኩላቸዉ ÷ የከፍተኛ ትምህርት ጥራትና አግባብነትን በማረጋገጥ በኩል እየሰሯቸዉ ያሉ ስራዎችንና እየገጠሟቸዉ ያሉ ተግዳሮቶችን በመጥቀስ የሙያ ማህበራት በየሙያ መስካቸዉ ክትትል በማድረግ ከመንግስት ጋር በጋራ እንዲሰሩ ጥሪ አቅርበዋል፡፡
የሲቪል ማህበራት ማስተባበሪያ ዋና ዳይሬክተር አቶ ጃማ ደጋጎ በበኩላቸዉ÷ ሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር ከሙያ ማህበራት ጋር መስራቱ ለማህበራቱ በቂና ብቁ አባላትን ለማፍራት ጠቀሜታ ያለዉ ነው ብለዋል።
የኤልቨን ሪልስስ የአንገት ሐውልት እያንዳንዳቸው በመካከለኛው ምድር የሚገኙትን ሦስት የኤልቨን ምሽግዎች ከሎተሪየን ደኖች (በነጭ ኪዩቢክ ዚርኮኒያ) መካከል በሚገኙ ዘጠኝ ቅጠሎች መካከል የተቀመጡ ዘጠኝ ባለቀለም ድንጋዮችን በማቅረብ ያከብራቸዋል-ሪቨንዴል (ላብ ያደገ ሰንፔር) እና ሚርኩውድ (አረንጓዴ ኪዩቢክ ዚርኮኒያ) ፡፡
ዝርዝሮች: ቅጠሎቹ በተጣራ ብር ይጣላሉ እና 34.7 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ 17.6 ሚ.ሜ ስፋት እና 1 ሚሊ ሜትር ውፍረት ለታላቁ ቅጠል እስከ 9.5 ሚ.ሜ ርዝመት ፣ 4.7 ሚሊ ሜትር ስፋት እና ለአነስተኛ ቅጠሎች ውፍረት 8 ሚሜ ነው ፡፡ ሰንሰለቱ የተሠራው እጅግ በጣም ጥሩ በሆኑ የብር ማጣሪያ marquis እና በኬብል ዘይቤ አገናኞች ሲሆን 20 "ርዝመቶች ይለካሉ ፡፡ የአንገት ጌጣ ጌጥ በፀደይ ቀለበት ዘይቤ ክላፕ ይዘጋል ፡፡ ትልቁ የአንገት ሐብል መሃል ላይ ይንጠለጠላል ፡፡ የድንጋዮች ቅንጅቶች ብር ብር ናቸው ፡፡ የአንገት ሐብል ክብደቱ 14.2 ግራም.
"ሪቬንዴል" ፣ "ሚርኳውድ" ፣ "ሎተሪየን" ፣ "መካከለኛው ምድር" እና የክንውኖች ጌታ "እና በውስጣቸው ያሉት ዕቃዎች እና ቁምፊዎች እና ቦታዎች የሳውል ዛንትዝ ኩባንያ ዲ / ቢ / የመካከለኛ-ምድር ኢንተርፕራይዞች የንግድ ምልክቶች ናቸው በባዳሊ ጌጣጌጥ ፈቃድ ስር ሁሉም መብቶች የተጠበቁ ናቸው።
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በሁለት ወራት ውስጥ ባወጣቸው ተከታታይ ሪፖርቶች ምስራቅ አፍሪካ የከፋ ድርቅ መከሰቱንና ዓለም የዕርዳታ እጆቹን ለአገራቱ እንዲዘረጋ በተከታታይ ሪፖርቶቹ ተማጽኗል፡፡ እንደ በዘገባው ከሆነ ድርቁ የከፋባቸው ተጠቃሽ አገራት ሶማሊያ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኬንያና ኢትዮጵያ ናቸው፡፡
ከኢትዮጵያ ውጭ የተጠቀሱት መንግሥታት ለዓለምአቀፉ ማኅበረሰብ የዕርዳታ እጃቸውን በመዘርጋት፤ በተባበሩት መንግሥታት በኩል የአውሮጳ ህብረትና ሌሎች ለጋሾች በከፋ ድርቅ ላይ ለሚገኙት አገራት ዕርዳታ እየሰጡ ናቸው፡፡ በተባበሩት መንግስታት ሪፖርት መሰረት አገራቱ በእርስበርስ ጦርነት የሚታመሱ እና በውስጥ ችግራቸው የፖለቲካ አለመረጋጋት የሚታይባቸው የመልካም አስተዳደር እጦት፣ ሙስናና ብልሹ አሰራሮች የነገሰባቸው ናቸው፡፡ በመሆኑም ድርቁ ዜጎቻቸውን ለስደት ከመዳረግ አልፎ አገራቱን ለከፋ ማህበራዊ ቀውስና ለውስጥ አለመረጋጋት እየዳረጋቸው እንደሆነ ሪዘገባው ያመለክታል፡፡
ከዜጎች ችግር በላይ ለአገር ገጽታ ግንባታ የሚጨነቀው ህወሃት/ኢህአዴግ ኃላፊነት በሚሰማዉ መልኩ ከዓለምአቀፉ ማህበረሰብ ጋር በመንቀሳቀስ ድርቅ በተከሰተባቸው የኢትዮጵያ ክልሎች ተገቢ ድጋፍ ከማድረግ ይልቅ ችግሩን “በራስ አቅም የሚፈታ ችግር ነው” በሚል ባሳየው ዳተኝነት ድርቁ ወደ ረሀብ እንዲያድግ ከማድረግ ውጪ ይህ ነው የሚባል መፍትሄ ሲሰጥ አልታየም፡፡
ከህወሃት/ኢህአዴግ ፍላጎት ውጪ ቢሆንም አዲሱ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ አንቶንዮ ጉተሬዝ፤ ኢትዮጵያ የተረጋገጠባትን ድርቅ እንድትቋቋም ዓለአቀፉ ማኅበረሰብ በጋራ እንዲቆም በተደጋጋሚ ጥሪ አቀርበዋል፡፡ ያም ሆኖ ዕርዳታው በሚፈለገው መጠን ሊገኝ አልቻለም፡፡ ለዜጎች ስቃይ ደንታ ቢስ የሆነው የህወሃት አገዛዝ በዓለምአቀፍ መድረኮች የእርዳታ ጥሪ ከማቅረብ ይልቅ፤ የአገሪቱ “አዳኝ መሲህነቱን” መስበኩን ተያይዞታል፡፡ ውጤቱም የዜጎችን ነገ በማጨለም የረሀብ ቤተሰብ የሆነ ተስፋ የለሽ ትውልድ ማፍራት ሆኗል፡፡
እየተባለ በህወሃት/ኢህአዴግ ሲስተጋባ የኖረው ፕሮፓጋንዳ በእዉን የማይጨበጥና የማይዳሰስ መሆኑን እየታዘብን ነዉ፡፡ በአገሪቱ “አለ” የተባለዉ “ዕድገት”ም በምግብ እህል ራስን ለማስቻልም ሆነ ከዉጭ እርዳታና ድጎማ ለማላቀቅ የቻለ አይደለም፡፡ የመንገድ እና የፎቅ ግንባታውም የድሃውን ጉሮሮ የሚዘጋ የዕለት ጉርስ ወደመሆን ሲቀየርና ህይወቱ ሲያሻሽል አልታየም፡፡ የተለመደው የድርብ አኻዝ “ዕድገት” ግን አሁንም ይደሰኮራል፡፡
በቀደሙት ሁለት ተከታታይ ዓመታት የህወሃት/ኢህአዴግ አገዛዝ በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የተከሰተዉን ድርቅ ለመቋቋም 16.5 ቢሊዮን ብር ወጪ ማድረጉን “የብሔራዊ አደጋ ስጋት አመራር ኮሚሽን” በህዳር/2009 ዓ.ም. ይፋ ያደረገዉ ሪፖርት ያመለክታል፡፡ በ2007/2008 ዓም አስቸኳይ ምግብ ዕርዳታ የሚያስፈልጋቸው የነበሩ የአገሪቱ ዜጎች ቁጥር 11.2 ሚሊዮን እንደነበረ የሚገልጸው ሪፖርት በ2009 ዓ.ም ወደ 5.6 ሚሊዮን ዝቅ እንዳለ ይናገራል፡፡
ሁሌም ቢሆን ከአህዛዊ መረጃዎች ጋር የተአማኒነት ችግር ያለበት ህወሃት/ኢህአዴግ አሁንም ቢሆን በፖሊሲ መክሸፍ፣ በመልካም አስተዳደር እጦት፣ በሙስናና በብልሹ አሰራሮች ምክንያት እየተባባሰ ያለውን ድርቅ ከተፈጥሮ ችግር ጋር (ብቻ) ማያያዝን መርጧል፡፡ በድርቁ የተጠቁ ዜጎችን ቁጥርም በተመሳሳይ መልኩ አዛብቶ በማቅረብ ከገባበት አጣብቂኝ ለመውጣት ጥረት ሲያደርግ ይስተዋላል፡፡ በአገሪቱ ታሪክ ድርቅ አጥቅቶት የማያውቀው የደቡብ ኢትዮጵያ ቆላማ ክፍል በዘንድሮ ዓመት ድርቁ ከጎበኛቸው ክልሎች አንዱ ሆኖ ባለበት ሁኔታ፤ ባለፉት ሁለት ዓመታት አጥጋቢ ዝናብ እንዳልታየ እየታወቀ፤ አገሪቱ ሠላምና መረጋጋት ርቋት ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ እንቅስቃሴዎች መዳከማቸው እየታየ “አስቸኳይ የምግብ ዕርዳታ የሚያስፈልግቸው ዜጎች ቁጥር በእጥፍ በመቀነስ ወደ 5.6 ሚሊዮን ወርዷል” በሚል የድርቁን አስከፊ ገጽታ ለማፈን ህወሃት ጥረት ላይ ይገኛል፡፡
በ2007-2008 ዓም የተረጂዎች ቁጥር 11.2 ሚሊዮን ደርሶ እንደነበር በህወሃት/ኢህአዴግ ቀጥተኛ ትዕዛዝና ቁጥጥር ሥር ባሉ የሚዲያ ምንጮች ይፋ እንደሆነ የሚታወስ ነው፡፡ ከምርጫ 2007 በኋላ ኢትዮጵያ የፖለቲካ አለመረጋጋት ውስጥ እንደገባች ይታወቃል፡፡ የህዝባዊ አመፆች ውጤት በሆነዉ የፖለቲካ አጣብቂኝ፣ የኢኮኖሚ መዳከምና የማህበራዊ እንቅስቃሴዎች መዛል ሁለንተናዊ ችግር ውስጥ ባለቸው ኢትዮጵያ፤ የዕለት ምግብ ደራሽ ተረጅ ዜጎች ቁጥር በምን ተዓምር በእጥፍ ቀንሶ 5.6 ሚሊዮን ብቻ ሊሆን ቻለ? መልሱ ቀላል ይመስላል፡፡ የዕለት ምግብ ደራሽ ተረጂ ዜጎች ቁጥር የቀነሰው ወረቀት ላይ በሚቀርቡ ሪፖርቶች እንጂ መሬት ላይ ባለው እውነታ አይደለም፡፡
ከአገሪቱ ውስጣዊ አለመረጋጋት ጋር ተያይዞ በተለየ መልኩ ያለፉት ሁለት ዓመታት እንኳንስ ተደጋጋሚ ድርቅ ለሚጎበኛቸው የኢትዮጵያ ክልሎች፤ ለመሀል አገር ከተሞችም የኑሮ ውድነቱ ምን ያህል ፈታኝ እንደሆነ አደባባይ ላይ የተሰጣ እውነት ነው፡፡ “የአፍሪቃ መዲና – የኢትዮጵያ ህዳሴ ተምሳሌት” በሚባልላት አዲስ አበባ በድሆች በመከበቧ ሥራ ለምግብ፤ የሆነው የሴፍቲኔት ፕሮግራም እንቅስቃሴዎች ተጀምረዋል፡፡ ችጋሩ በዚህን ያህል መጠን አፍጦ ባለበት ወቅት ከቁጥር ጋር ድብብቆች የያዙት የህወሃት/ኢህአዴግ አመራሮች የክህደት መስመራቸውን ማጠናከሩን ተያይዘዉታል፡፡
“የአስራ አንድ በመቶ ዕድገት አስመዝግቤአለሁ” የሚለው ፕሮፖጋንዳና ተደጋጋሚ የድርቅ ዜና ዘገባዎች ያልተጣጣሙለት ህወሃት/ኢህአዴግ ማጣፊያው ቸግሮት “ድርቁን በራስ አቅም/ጥረት እንቋቋማለን” ሲል ቢቆይም፤ የድርቁን ተስፋፊነት ከመጨመር ባለፈ እንደ ኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ባሉ ቦታዎች ድርቁ ወደ ረሃብ ደረጃ እንደደረሰ ጎልጉል ከክልሉ ያጠናቀረው መረጃ ያመለክታል፡፡ ሆኖም ራሱን የትግራይ ህዝብ ነጻ አውጪ ግምባር እያለ የሚጠራው ህወሃት አሁንም “(ረሃቡ) በራስ አቅም የሚፈታ ችግር ነው” በሚለው ፕሮፓጋንዳው ገፍቶበታል፡፡
የኢትዮጵያ ሶማሌ በታወቀ ምክንያት ልዩ የሆነ የፖለቲካ ትኩረት የሚሻ ክልል ነው፡፡ ፖለቲካዊ ትኩረቱ የክልሉን ተወላጆች ወደ ማዕከላዊ መንግስት የሥልጣን ቦታ ከመሳብ ጀምሮ የክልሉን ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ እንቅስቃሴዎች ከመሀል አገር እንቅስቃሴዎች ጋር እየተመጋገቡ መዋቅራዊ ሽግግር እንዲያሳዩ በሚያስችል መልኩ ልዩ ድጋፍ ሊደረግለት የሚገባ ክልል ነበር፡፡
እውነታው ግን ከዚህ በተቃራኒው የኢትዮጵያ ሶማሌ ከኢትዮጵያ የተነጠለ ግዛት እስኪመስል ድረስ፤ የኢትዮጵያ ሶማሌ ተወላጆች ለማዕከላዊ መንግስቱ ባይተዋር፣ ከኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴው የተገፉ፣ በማህበራዊ መስተጋብሩ የሌሉበት፤ ዝግ ክልል ሆኗል፡፡ በዚህ የተነሳ አብዛኛው የኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል ተወላጆች ኢትዮጵያን ያለ ፓስፖርት የሚንቀሳቀሱባት ጐረቤት አገር እንጂ አንደ አገራቸው ሲመለከቷት አይስተዋልም፡፡ ምንግዜም ቢሆን የመገፋት ውጤቱ ይኸው ነው፡፡
የገዢው ፓርቲ አጋር ድርጅት በሆነው ሶህዴፓ (የሶማሌ ህዝብ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ) የሚመራው ይኸው ክልል፤ በብዙ መንገድ ከመረጃ የተነጠለና የተዘነጋ ክልል ነው፡፡ በተለይም ኦጋዴንና አካባቢው ፍፁም የተረሳ ሆኗል፡፡ በተደጋጋሚ የድርቅ ሰለባ ከሚሆኑት የኢትዮጵያ ክልሎች ቀዳሚ የሆነው የኢትዮጵያ ሶማሌ ከ2007 ዓም ጀምሮ ለሶስት ተከታታይ ዓመታት ከባድ ድርቅ በማስተናገድ ላይ ይገኛል፡፡ በተለይም የሶማሌን ድንበር ተጠግተው ያሉ የኢትዮጵያ ሶማሌ (ኦጋዴን) አካባቢዎች በድርቁ ሙሉ በሙሉ ተጠቂ እንደሆኑ በክልሉ ከሚንቀሳቀስ መንግሥታዊ ያልሆነ ድርጅት ጎልጉል ያገኘው መረጃ ይጠቁማል፡፡ “ሕይወት በኢትዮጵያ ሶማሌ እየቆመች ነው” የሚሉን የመረጃ ምንጮቻችን በክልሉ ካሉ 9 ዞኖች ውስጥ ሁሉም ዞኖች በድርቁ ክፉኛ እንደተጠቁ ይጠቁማል፡፡ “በተለይም በኦጋዴን፣ ሸበሌ፣ ቀብሪደሃር፣ ቆራሄና ደጋሃቡር ላይ ኮሌራን ጨምሮ ሌሎች ተላላፊ በሽታዎች የተከሰቱ በመሆኑ የድርቁን ማህበራዊ ቀውስ ከቀን ወደ ቀን አብሰውታል” የሚሉት የአካባቢው ምንጮች ከዕርዳታው ማነስ አኳያ በእነዚህ አካባቢዎች ድርቁ ወደ ረሃብ ማደጉን ይናገራሉ፡፡
በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል፤ ኦጋዴንና አካባቢው በህወሃት/ኢህአዴግ እና ክልሉን በሚመራው ሶህዴፓ የተገፋና ሆን ተብሎ የተነጠለ፣ የሰብዓዊ መብት ረገጣው የከፋበት፣ ለዓመታት በቀየው የርስ በርስ ጦርነት ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴው የደቀቀ በመሆኑ፤ ወትሮውንም የአካባቢው ነዋሪዎች ከዕለት ተረጅነት የተላቀቁ አልነበሩም፡፡ ሞት ወይም አካባቢውን ለቆ መሰደድ ዕጣ ፈንታቸው የሆነው የኦጋዴን ነዋሪዎች ለሦስት ተከታታይ ዓመታት (2007 – 2009 ዓም) በክልሉ የደረሰው ድርቅ የከፋ በመሆኑ ከቀደመው ዓመታት የባሰ የችጋር ዘመን በማሳለፍ ላይ ይገኛሉ፡፡ ከዚህ አልፎም የኦጋዴን ህዝብ በህወሃት የዘር ማጥፋት የጅምላ ጭፍጨፋ ሰለባ ሆኗል፡፡
ዛሬ ላይ የሶማሌ ክልል ድርቅ በኦጋዴን ብቻ የተገደበ ሳይሆን ዘጠኙንም የክልሉን ዞኖች ያዳረሰ ሆኗል፡፡ እንደ ጎልጉል የመረጃ ምንጮች በሶማሌ ክልል ያለው ድርቅ መጠን ሰፊ ሲሆን፤ የክልሉን ዋና ከተማ ጅግጅጋን ጨምሮ በዞን ከተሞች የሚኖሩ ህፃናት ከሚጠበቅባቸው ክብደት በታች ያሉ፤ የንፁህ መጠጥ ውሃ እጦት ያለባቸው፤ ከሌሎች ሸቀጦችና ግልጋሎቶች አንፃር የምግብ ዋጋ ግነት የሚታይባቸው መሆናቸውን ይጠቁማሉ፡፡ እንደ ማዕከላዊ ስታትስቲክ መስሪያ ቤት የሶማሌ ክልል የህዝብ አሰፋፈር ሪፖርት፤ በክልሉ በከተማ የሚኖረው የህዝብ ብዛት 18.2% ሲሆን፤ በገጠር የሚኖረው ደግሞ ከአጠቃላይ የክልሉ ህዝብ አኳያ 81.8% ያህል ነው፡፡ ከዚህ አሃዛዊ መረጃ ተነስተን፤ በክልሉ የተከሰተው ድርቅ ከመሰረተ ልማት አለመሟላት፣ ከመልከዓ ምድራዊ አለመመቸት፣
ከተበታተነው የክልሉ ህዝብ አኗኗር እና ከዕርዳታ መጠን ማነስ አኳያ ወደ ገጠሩ አካባቢ የዕርዳታ ተደራሽነቱ እየሳሳ የሚሄድ በመሆኑ የድርቁ አስከፊነት ከፍ ያለ እንዲሆን አድርጐታል፡፡ ወደ ረሃብ ለማደጉ ዋነኛ መንስኤ እነዚህ ተግዳሮቶች ተጠቃሽ ናቸዉ፡፡
በተለይም ደገሃቡር (5 ወረዳዎች ያሉት)፣ ቆሬህ (4 ወረዳዎች ያሉት)፣ ጎዴ (7 ወረዳዎች ያሉት)፣ አፍዴር (9 ወረዳዎች ያሉት) እና የኦጋዴን አካል የሆኑ የክልሉ 4 ዞኖች ውስጥ በሚገኙ 25 ወረዳዎች ድርቁ እየከፋ በመምጣቱ ወደ ረሃብ በማደግ ላይ እንደሚገኝ በክልሉ ከተሰማሩ የግብረሰናይ ድርጅት ባልደረቦች ለጎልጉል የደረሰው መረጃ ይጠቁማሉ፡፡
ባሳለፍነው ሳምንት የኦጋዴን ብሔራዊ ነፃነት ግንባር (ኦብነግ) ባወጣው መግለጫ ከድርቁ ጋር ተያይዞ ኦጋዴን ውስጥ በተቀሰቀሰ የኮሌራ ወረርሽኝ ባለፉት ሁለት ወራት ብቻ ሁለት ሺህ ዜጐች ሕይወታቸው አልፏል፡፡ ከዚህም ሌላ በቂ የህክምና ድጋፍና የመድሃኒት አቅርቦት እንደሌለ በመግለጫው ይፋ አድርጓል፡፡
ጎልጉል የአካባቢውን የመረጃ ምንጮች በመጠቀም ጉዳዩን ለማጣራት ባደረገው ጥረት፤ በኦጋዴን አካባቢ የኮሌራና የተቅማጥ በሽታ የተከሰተ መሆኑንና በዩኒሴፍ ስር ያሉ የህክምና ባለሙያዎች በማዕከል (በዞን) እና በንዑስ ጣቢያዎች ደረጃ የህክምና ዕርዳታ እየሰጡ ቢሆንም፤ በገጠር ነዋሪ የሆኑ የክልሉ ነዋሪዎች አፋጣኝ የህክምና እርዳታ ማግኘት የሚችሉበት ሁኔታ አለመኖሩን አረጋግጧል፡፡ እንደ ተቅማጥ ያሉ ተላላፊና ሌሎች ውሃ ወለድ በሽታዎች በዋርዴር፣ ፊቂ፣ ሊበንና ሽንሌ ዞኖች ውስጥ ባሉ 22 ወረዳዎች እንደሚታይ የጎልጉል የመረጃ ምንጮች ይጠቁማሉ፡፡
በክልሉ ውስጥ ሰብዓዊ ድጋፍ በመስጠት ላይ የሚገኘው የተባበሩት መንግስታት የእርዳታና የሰብዓዊ ድጋፍ ድርጅት (UNOCHA) ከአንድ ወር በፊት “Ethiopia; Activities and Resource Gap for closed Schools in Drought Affected Areas of Oromia and Somali Regions” (በኢትዮጵያ በድርቅ በተጠቁ የኦሮሚያና የሶማሊ ክልሎች በተዘጉ ት/ቤቶች ያለው የእንቅስቃሴና የሃብት ክፍተት) በሚል ባወጣው ሪፖርት በክልሉ ውስጥ 437 የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤቶች ከድርቁ ጋር በተያያዘ ተዘግተዋል፡፡ 183,090 ተማሪዎች ትምህርታቸውን አቋርጠዋል፡፡ ምግብና ውሃ ፍለጋ በመቶ ሺህዎች የሚቆጠሩ አባወራዎች ከቀያቸው መፈናቀላቸውን ይኽው ሪፖርት ይጠቁማል፡፡ እጅግ አሳዛኙ ነገር በምግብና ውሃ ፍለጋ ምክንያት ከተፈናቀሉት አባወራዎች ጋር 180,600 የሚሆኑ ታዳጊ ህፃናት እድሜያቸው ለትምህርት የደረሰ መሆኑ ነው፡፡ ይህንን ቁጥር ከድርቁ ጋር በተያያዘ ትምህርታቸውን ካቋረጡ ተማሪዎች ጋር ስንደምረው የክልሉን የትምህርት ሽፋን አንሸራቶ ቁልቁል የሚቀብረው ይሆናል፡፡ የአካባቢውን ሕዝብ ኑሮ ሊቀይር የሚችለው የነገው ተስፋ አሁን ባለበት ድህነት ላይ ድንቁርና ተደግሶለታል፡፡
በክልሉ ውስጥ ከድርቁ ጋር በተያያዘ ከተዘጉት 437 ትምህርት ቤቶች ውስጥ አርባ አንድ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ይገኛሉ፡፡ በእነዚህ ት/ቤቶች ይማሩ ከነበሩ ተማሪዎች በ2009 የትምህርት ዘመን የ2ኛ ደረጃ መልቀቂያ (የ10ኛ ክፍል ማትሪክ) ፈተና ተፈታኝ ተማሪዎች ዕጣ ፈንታ ምን ሊሆን እንደሚችል የታወቀ ነገር የለም፡፡ በአገርአቀፍ የፈተናዎች ኤጀንሲ የፈተና መርሃ ግብር መሰረት የ2ኛ ደረጃ መልቀቂያ ፈተና (የ10ኛ ክፍል ማትሪክ) እና የዩኒቨርሲቲ መግቢያ ፈተና (የ12ኛ ክፍል ማትሪክ) ከአንድ ወር በኋላ በግንቦት ሁለተኛና ሦስተኛ ሳምንት በተከታታይ የሚሰጥ ይሆናል፡፡ በረሃብ አንጀታቸው የታጠፈ የሶማሌ ክልል ተማሪዎች ትምህርታቸውን ከማቋረጣቸው ጋር ተያይዞ የማትሪክ ፈተና ላይ በምን አግባብ ሊቀመጡ እንደሚችሉ ትምህርት ሚኒስቴር ያስቀመጠው አቅጣጫ የለም፡፡
የሶማሌ ክልል ድርቅ ለተከታታይ ሦስት ዓመታት የቀጠለ ቢሆንም እንደ ዘንድሮው ዓመት ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ትምህርት ቤቶች ከድርቅ ጋር ተያይዞ ተዘግተው እንደማያውቁ የሚገልፁት የአካባቢው የጎልጉል ምንጮች፤ ቀድሞውንም በዘርፈ ብዙ ችግሮች ተተብትቦ የነበረው የክልሉ የትምህርት ጥራት ጉዳይ አስታዋሽ አልባ ሆኗል፡፡ አርብቶአደር የሆነው አብዛኛው የክልሉ ነዋሪ ለእንስሳቶቻቸው ግጦሽ ፍለጋ ከቦታ ቦታ በተንቀሳቀሰ ቁጥር አብረዋቸው የሚንቀሳቀሱ ትምህርት ቤቶች /Satellite Schools/ በዩኒሴፍና በዩ.ኤስ.ኤድ ድጋፍ ሰጪነት ተቋቁመው የነበረ ቢሆንም ከድርቁ ጋር በተያያዘ እነዚህ ተንቀሳቃሽ ት/ቤቶች እና ከፊል መደበኛ ት/ቤቶች ሊከስሙ ችለዋል፡፡
ባለፉት ሁለት ተከታታይ ዓመታት ድርቁን ለመከላከል ሲደረግ የነበረው ጥረት፤ የክልሉን ነዋሪዎች ከመርዳት ጐን ለጐን ለእንስሳትም የሚሆን መኖ ከማዕከል እየቀረበ የእንስሳቱን ሕይወት ለማቆየት ጥረት ሲደረግ የቆየ ቢሆንም በዘንድሮ ዓመት የእንሰሳት መኖ ቸል የተባለ ጉዳይ በመሆኑ፤ ከዚህም ባለፈ በበልግ ወራት የሚጠበቀው ዝናብ ከነጭራሹ በመቅረቱ የአርብቶ አደሮች እንሰሳት ቁጥር በመመናመን ላይ ይገኛል፡፡ ለእርዳታ ምቹነት በሚል በየአካባቢው ተበታትኖ የሚኖረውን አርብቶአደር በየማዕከሉ ለመሰብሰብ በሚደረገው ጥረት እንሰሳቱ ከግጦሽ ቦታቸዉና ከወራጅ ወንዞች እየራቁ እንዲሄዱ ያደረጋቸው በመሆኑ ከመኖ እጥረቱ ጋር በተያያዘ የእንሰሳት እልቂት የሚጠበቅ ነው፡፡ እንሰሳቶቻቸውን ባጡ ቁጥር ከህይወት ሰልፍ እንደወጡ የሚቆጠሩት የክልሉ አርብቶአደሮች ቀጣይ ህልውና ምን ሊሆን እንደሚችል አሳሳቢ አድርጎታል፡፡
በእርዳታ አሰጣጥ ደንብ በየቀኑ በነፍስ ወከፍ ለአንድ ሰው 5 ሊትር ውሃ መቅረብ እንዳለበት የተባበሩት መንግስታት የሰብዓዊና የእርዳታ ድጋፍ ድርጅት (UNOCHA) መመሪያ ይደነግጋል፡፡ ይሁንና በክልሉ ካለው የንፁህ መጠጥ ውሃ አቅርቦት ውስንነት የተነሳ በአማካይ በነፍስ ወከፍ 2.1 ሊትር ውሃ በየቀኑ ለማድረስ ጥረት እየተደረገ መሆኑን የሚጠቁሙት የጎልጉል የመረጃ ምንጮች የውሃ አቅርቦቱ እንደ እርዳታ ማስተባበሪያ ማዕከሎች ቅርበትና ርቀት የሚወሰን መሆኑን ይናገራሉ፡፡ በዚህም የተነሳ በአማካይ 2.1 ሊትር ዉሃ በተሟላ መልኩ የማይዳረስባቸዉ ቦታዎች እንዳሉ ይገልጻሉ፡፡
በክልሉ 18 የማገገሚያ ጣቢያዎች ተቋቁመው የምግብ እጥረት የገጠማቸዉና ከክብደት በታች ላሉ ህጻናትና ለነፍሰ ጡር/የሚያጠቡ እናቶች ድጋፍ እየተደረገ ቢሆንም፤ ከተረጂዎች ቁጥር አኳያ የማገገሚያ ጣቢያዎች በቂ እንዳልሆኑ በህክምና ሙያ የተሰማሩ የጎልጉል የመረጃ ምንጮች ይጠቁማሉ፡፡ ተንቀሳቃሽ የህክምና ቡድኖች ቢኖሩም በገጠሩ ክፍል ተዘዋውሮ የህክምና እርዳታ ለማደረግ የሚያስችል የመሰረት ልማት አቅርቦት ባለመኖሩና በክልሉ ገጠራማ ቦታዎች በተለይም በኦሮሚያ አዋሳኝ ቦታዎች የደህንነት ስጋቶች የሚታይ በመሆኑ ህክምናው በዋናነት በማዕከላት እና በንዑስ ጣቢያዎች የተገደበ ሆኗል፡፡ በዚህ የተነሳ በገጠሩ ክፍል ተቅማጥና ኮሌራ የመሳሰሉት ተላላፊ በሸታዎች ሊከሰቱ ችለዋል፡፡
ለእያንዳንዱ ሰው በነፍስ ወከፍ በወር 15 ኪሎ ግራም ስንዴ፣ በቆሎ (እህል)፣ ዘይት፣ አልሚ ምግብ ማደል የሚገባ ቢሆንም፤ እርዳታው ወጥነት ባለው መልኩ ሊደርስ አልቻለም የሚሉት የአካባቢው መረጃ አቀባዮች፤ ከዞን ከተማዎች ራቅ ባሉ ቦታዎች የሚገኙ የእርዳታ ማዕከላት እስከ ሁለት ወር ድረስ እንደሚዘገይ ይናገራሉ፡፡ ክልሉ ከማዕከላዊ መንግስቱ ራቅ ያለ መሆኑና ለሚዲያ ዝግ የሆነ ባህርይ የሚያሳይ በመሆኑ የክልሉ ድርቅ እንደታፈነ የሚያምኑ አስተያየት ሰጪዎች፤ የዚህ ሁሉ ሥረ-ምክንያት የፖለቲካ-ኢኮኖሚ ፖሊሲዎች ውጤታማ አለመሆን የወለዳቸው ችግሮች እንደሆኑ ያምናሉ፡፡
በኢትዮጵያ ሶማሌ የተከሰተው ድርቅ ለተከታታይ ዓመታት ቀጣይነት አሳይቷል፡፡ የበልግ ወራት ዝናብ አለመገኘቱ፤ የውሃ እጥረት መኖሩ፤ የክልሉ መልከዓ ምድርና የህዝቡ አሰፋፈር ለእርዳታ አሰጣጥ የማይመች መሆኑ (የመሰረተ ልማቶች አለመሟላት)፤ ዓለምአቀፉ ማኅበረሰብ በበቂ ሁኔታ ለእርዳታ እጁን መዘርጋት አለመቻሉ ረሃቡን አስከፊ እያደረገው ነው፡፡ ከዚህ ጋር ተያይዞ የህወሃት/ኢህአዴግ አገዛዝ በተከታታይ በታዩ ህዝባዊ አመፆች በመደናገጡና የገባበት ፖለቲካዊ አጣብቂኝ ድርቁን ቸል እንዲለው በማድረጉ፤ በክልሉ ውስጥ ካለው የሰብዓዊ መብት ረገጣ፣ የመልካም አስተዳደር እጦት፣ ሙስናና ብልሹ አሰራሮች ጋር ተያይዞ የዕለት ምግብ ደራሽ ተረጂዎች ቁጥር ሊጨምረው እንደቻለ የሚናገሩት አስተያየት ሰጪዎች፤ በቀጣይ ለድርቁ ዘላቂ መፍትሄ እስካልተቀየሰ ድረስ የክልሉ ነዋሪዎች በረሃብ መርገፋቸው አይቀሬ መሆኑን ይጠቁማል፡፡
ህወሃት/ኢህአዴግ በተደጋጋሚ እየፈፀመ ያለው የሰብዓዊ መብቶች ጥሰትና አፈና የለጋሽ አገራትን እጅ እያሳጠረው መጥቷል፡፡ “እርዳታው ነፃ ማህበረሰብ እንዳይፈጥር ለማፈን ይጠቀምበታል” እየተባለ በለጋሽ አገራት የሚብጠለጠለው ገዢው ኃይል ለዜጎች ስቃይ ደንታ ቢስ መሆኑን ቀጥሎበታል፡፡ ከመሬት ፖሊሲው ርዕዮተዓለማዊ ስህተት የሚነሳው ህወሃት/ኢህአዴግ የፖለቲካ-ኢኮኖሚ ፖሊሲ ክሽፈቶች፤ በተዘጋ የፖለቲካ ሥርዓት እና ገበሬዎችን የራሱ ጭሰኛ ባደረገ ቀፍዳጅ ፖሊሲው በመቀጠሉ በቀላሉ በአገራዊ የምርት ክምችት መመከት የሚቻለው ድርቅ ወደ ረሃብ እያደገ ሲሄድ እየታየ ነዉ፡፡ ድርቁ ወደ ረሃብ ከማደጉ ባሻገር ረሃቡ ከውስን የተፈጥሮ ሃብት ቅርምት ጋር ተያይዞ ድንበር ተዋሳኝ ክልሎችን ወደ እርስ በርስ እልቂት መግፋቱ ተጠባቂ ስጋት ሆኗል፡፡
በመቶዎች ለሚቆጠሩ ዜጎች ህልፈት መንስኤ የሆነው፤ ከ35 ሺህ በላይ ነዋሪዎች የተፈናቀሉበት፤ በኦሮሚያና በሶማሌ ክልል መሀከል የተፈጠረው የድንበር ግጭት ዋና ሥረ-ምክንያት በሁለቱም ክልል የተከሰተው ድርቅ ወደ ረሃብ በማደጉ ነው፡፡ ድርቁ ወደ ረሃብ በማደጉ በክልሎቹ ድንበር ያለዉን ውስን የተፈጥሮ ሀብት (የግጦሽ ቦታ፣ ወራጅ ወንዞችና አንጻራዊ ለም መሬት) ለብቻ ለመቀራመት በተፈጠረው ግብግብ ቀላል የማይባል ሰብዓዊ ጥፋት ደርሷል፡፡ ለጊዜው የራበው ህዝብ መሪውን ሲበላ ባይታይም እርስ በርሱ ሲተላለቅ ግን ተስተውሏል፡፡
ጥቂት የሥርዓቱ ተጠቃሚዎችን የበለጠ በሃብት እያገዘፈ ብዙሃኑን ወደ ድህነትና የኑሮ ቀውስ ውስጥ እየከተተ ያለው የህወሃት በዘር ላይ ያተኮረ አፓርታዳዊ አገዛዝ በሥልጣን ለመቆየት እስከጠቀመው ድረስ ይህንን ረሃብ ለፖለቲካ መሣሪያ መጠቀሙ እንደማይቀር የራሱ ታሪክ ምስክር ነው፡፡ በሶማሊ አስከፊ ጉዳት እያደረሰ ያለው ረሃብ ወደጎረቤት አካባቢዎች መዝለቁና ዜጎች የተፈጥሮ ሃብት ሽሚያ ውስጥ መግባታቸው የህወሃትን ዕድሜ እስካረዘመው ድረስ ዕልቂቱን ከማስቆም ይልቅ እንዲስፋፋ ማድረጉን ይቀጥልበት ይሆናል በማለት ጉዳዩን በቅርብ የሚከታተሉ ስጋታቸውን ይገልጻሉ፡፡