Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በከፈላችሁት ከባድ መስዋእትነት የተረጋገጠው ሰላም በመደፍረሱ፣ ልማት በመደናቀፉና የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ አደጋ ላይ በመውደቁ ከፍተኛ ቁጣ እንደተሰማችሁ ድርጀታችን ሕወሓት ያምናል። ይህ በመሆኑም በቀረቻችሁ አካልና ዕድሚያችሁ መስመሩንና ስርኣቱን ለመጠበቅ ያለባችሁን ችግሮች ወደጎን በመተው ያለምንም እረፍት በመታጋል ላይ ትገኛላችሁ። ወደፊትም እንደከዚህ በፊቱ ሁሉ ተደራጅታችሁ ከመመከት ውጪ ሌላ አማራጭ የለም። ስለሆነም ያጋጠመንንና ሊያጋጥመን የሚችለውን ፈተና ልክ እንደትናንቱ የታመቀ ዓቅማችሁንና ልምዳችሁን በመጠቀም ከድርጅታችሁና ከሕዝባችሁ ጎን በመቆም ዳግም ታሪክ እንድትሰሩ ድርጅታችሁ ሕወሓት ጥሪውን ያቀርብላችኋል።
“ሁኔታዎች ሲፈጠሩ የታላቆቻችሁን አደራ እንዳትበሉ!” የሚለውን ከባድ የአደራ ቃል ጨብጣችሁ ምክንያታዊ ትግል በማካሄዳችሁ የትግራይን ብቻ ሳይሆን የሃገሪቱን የፖለቲካ ሚዛን ለመለወጥ የሚያኮራ ትግል በማካሄድ ላይ ትገኛላችሁ። ያሉባችሁን ችግሮች ወደጎን በማቆየት በትግራይ ሕዝብ ህልውናና ደህንነት ላይ አትኩራችሁ ጠንካራ ትግል በማካሄድ ላይ ትገኛላችሁ። በታላቆቻችሁ ታሪክ ላይ አዲስ ወርቃዊ ታሪክ በማስመዝገብ ላይ ትገኛላችሁ። እስካሁን ላካሄዳችሁት ስኬታማ ትግል ድርጅታችሁ ሕወሓት ከፍተኛ አድናቆት አለው። ወደፊትም የትግራይን ሕዝብ አንድነት ለማደፍረስ የሚወጠኑ ሴራዎችን በንቃትና በጠንካራ አደራጃጀት እንደምታከሽፉት አንጠራጠርም። ከሕዝባችሁ ጎን ቆማችሁ ለመመከት በምታደርጉት ትግልና ሁለገብ ችግራችሁን ለመፍታት በሚደረገው ርብርብ ድርጅታችሁ ሕወሓት ከጎናችሁ እንደሚቆም ሊያረግጥላችሁ ይወዳል።
በትጥቅ ትግሉ ወቅት ድርብ ሸክም ተሸክማችሁ ታሪክ የማይረሳው ፅናት ኣሳይታችሁ ለድል በቅታችኋል። በዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታና በልማትም ተደጋጋሚ የሚያኮራ ታሪክ አስመዝግባችኋል። አሁን በሚካሄደው ምከታም በከፍተኛ ወኔና ቆራጥነት አራስ ነብር ሆናችሁ በመመከት ላይ ትገኛላችሁ። እስካሁን ላደረጋችሁት ትግል ድርጅታችሁ ሕወሓት የላቀ አድናቆቱን ያቀርብላችኋል። ወደፊት በሚካሄደው ሁለገብ የመመከት እንቅስቃሴም ዳግም ታሪክ እንደምትሰሩ አንጠራጠርም። ያለባችሁን ዘርፈ ብዙ ችግሮች ከፍተኛ ትኩረት ሰጥተን እንደምንፈታችው ድርጅታችሁ ሕወሓት ያረጋግጥላችኋል።
በተካሄደው ፀረ-ድህነትና ኋላቀርነት ትግል ድርሻችሁ ከፍተኛ እንደነበረ የሚታወቅ ነው። አሁን ያጋጠመውን ፈተና በመመከት ረገድም ሙሉ ኃላፊነት ወስዳችሁ በእውቀታችሁና በሀብታችሁ ከሕዝባችሁና ድርጅታችሁ ጎን በመቆም ለምታደርጉት ምከተ ያለንን አክብሮትና ኣድናቆት እየገለፅን፣ ወደፊትም ያሉትን እድሎች ኣሟጣችሁ ወደ ትግራይ ሕዝብ ጥቅም ለመለወጥና፣ የሚጋጥሙ ፈተናዎችን በመመከት በከፍተኛ ደረጃ ለሕዝባችሁ አስተዋፅኦ እንድታደርጉ የሕወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል።
በመራራው የትግራይ ሕዝብ የትጥቅ ትግል ወቅት ከሕዝባችሁና ከድርጅታችሁ ሕወሓት ጎን በመሰለፍ በእውቀታችሁ፣ በገንዘባችሁና ሙሉ ህይወታችሁን በማበርከት የማይረሳ ገድል ፈፅማችኋል። የትጥቅ ትግሉ ከተጠቃለለ በኋላም በትግራይ ዘርፈ ብዙ ልማትና ሰላም ለማረጋገጥ ከናንተ የሚጠበቀውን ሁሉ እያበረከታችሁ ቆይታችኋል። ባለፈው እንደፈፀማችሁት ታሪክ ሁሉ አሁንም የትግራይ ሕዝብና መሪ ድርጅቱ ሕወሓት የገጠማቸውን ፈተና በፅናት ለመሻገር ያለምንም ልዩነት በፅናት በመታገል ላይ ትገኛላችሁ። እስካሁን ለአደረጋችሁት ሁለገብ ፅናትና ምከታ ድርጅታችሁ ሕወሓት ምስጋናውን እየገለፀ ወደፊትም የጀመራችሁትን ትግል ወደላቀ ደረጃ በማሸጋገር ከሕዝባችሁ ጎን ተሰልፋችሁ እንድትመክቱ የሕወሓት ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል።
የክልላችን ተፎካካሪ ፓርቲዎችና ሲቪክ ማኅበራት የየካቲት 11 ውጤት መሆናችሁን የምትረዱት ሃቅ ነው። በክልላችን ለሚረጋገጠው ሰላም፣ ልማትና ዴሞክራሲ ስርአት ግንባታ የምታበረክቱት አስተዋፅኦ ቀላል እንዳልሆነ እንገናዘባለን። በተለይም በትግራይ ሕዝብ ላይ ያጋጠመውን ፈተና በፅናት ለመሻገርና የትግራይ ሕዝብን ህልውናና ደህንነት ለማረጋገጥ ለምትታገሉ ድርጅቶችና ማኅበራት ሕወሓት ያለው አድናቆት ከፍተኛ ነው። ወደፊትም በሚደረገው የመመከተ እንቅስቃሴም በማንኛውም አይነት ቅጥፈትና ድለላ ሳትንበረከኩ ከሕዝባችሁ ጎን በመቆም ኃላፊነታችሁን በተግባር እንድታረጋግጡ ጥሪያችንን በማቅረብ፣ የምታደርጉትን ትግል ሕወሓት እንደሚደግፍ ልንገልፅላችሁ እንወዳለን።
የበለፀገች፣ ዴሞክራሲያዊ፣ ሰላሟ የተጠበቀ፣ ሉዓላዊነቷ የተከበረና የሕዝቦች እኩልነት የተረጋገጠባት አገር ለመመስረት የትግራይ ሕዝብና መሪ ድርጅቱ ሕወሓት የከፈሉትን መስዋእትነት የምትረዱትና ታሪክ የማይረሳው ነው። በከባድ መስዋእትነት የተረጋገጠው የሕግ የበላይነት፣ ሰላምና ፌደራል ሥርዓት ተጥሶ አገራችን በመበታተን አደጋ ላይ ወድቃለች። የአገራችንና የህብረ ብሄራዊ ፌደራላዊ ስርአታችን ቀጣይነት የሚረጋገጠው ሕገ-መንግሥታዊ ሥርዓት ሲከበር ብቻ ነው። ስለሆነም ሕገ-መንግሥትንና ሕብረ-ብሔራዊ ፌደራላዊ ስርአትን ከአደጋ ለማዳን የጀመራችሁትን ትግል በማጠናከር ወደ ላቀ ደረጃ ለማድረስ በሚደረገው ትግል በጋራ እንደምንሰራ ሕወሓት በድጋሜ ሊያረጋግጥላችሁ ይወዳል።
በጋራ ባደረግነው ትግልና በተከፈለው መስዋእትነት መላ የኢትዮጵያ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች በአገራችን ጉዳይ በእኩልነት የመሳተፍና የመጠቀም ዕድል አረጋግጠናል። ይሁን እንጂ በትግላችሁ የተረጋገጠው ሕገ-መንግሥታዊ ሥርዓት በትምክህት ኃይሎች አደጋ ላይ ወድቆ ይገኛል። የሕገ-መንግሥቱና የህብረ ብሄራዊ ፌደራላዊ ሥርዓት መፍረስ ወደ አገር መበታተንና እልቂት እያመራ መሆኑን በተግባር እያየነው እንገኛለን። ስለሆነም ሕገ-መንግሥቱንና ሕብረ-ብሔራዊ ፌዴራላዊ ስርኣቱን ለማዳን እንደቀድሞው በጋራ እንድንታገል ሕወሓት ጥሪውን ያቀርባል።
የትግራይ ሕዝብና ሕወሓት በኤርትራ ሕዝብ ጥያቄ ላይ ተደራድረውም ሆነ ተሳስተው እንደማያውቁ ትገነዘባለህ። በጋራ በከፈልነው መስዋእትነት ጨቋኙ የደርግ ስርዓት ደምስሰን የጋራ ድል ጨብጠናል። የትግልህ መንስኤ የሆነውን የራስህን ዕድል በራስህ የመወሰን መብት አረጋግጠሃል፤ በዚህም ሕወሓትና የትግራይ ሕዝብ ይኮራሉ። ይሁን እንጂ ባለፉት 20 ዓመታት አሰፈላጊ ባልሆነ ጦርነትና ግጭት ውስጥ ገብተን ሁላችንም አስፈላጊ ያልሆነ ዋጋ ከፍለናል። ይህ የፈጠረው ጠባሳ ቀላል እንደማይሆን ሁላችንም የምንገነዘበው ሃቅ ነው። አሁን ግን የጋራ ጥቅማችንንና ታሪካዊ ዝምድናችንን በማደስ የጋራ እድገት ለማረጋጥ ወደሚያስችል ደረጃ እንድናሸጋግረው ሕወሓት በድጋሚ ጥሪውን ያቀርባል።
ከዝግጅት ክፍሉ:- “አድዋን የሚያህል ወታደራዊ ድል ስለምን ወደ ፖለቲካዊ ድል መቀየር ተሳነን?“ በሚል ርዕስ የመጀመሪያውን ክፍል ማቅረባችን ይታወሳል፤ ሙሉው ጽሁፍ እዚህ ላይ ይገኛል፡፡ በዚህኛው ክፍል ሁለት ዕትም እርግማን ሁለት “ሚኒልክ ኤርትራን ሸጠ፤ ትግራይን በደለ” የሚለው ርዕስ ዳሰናል፡፡
የኢትዮጵያ አገራዊነት ታሪክ ተፃሪሪ ትርጓሜና የዘመናዊት ኢትዮጵያ አገር ምስረታ ሂደት የተመዘዙ መንታ ሰበዝ ናቸው፡፡ “ቅኝ ግዛት” vs “አገር ምስረታ፣ ማቅናት/ግንባታ” የሚሉ ተፃራኒ ትርጓሜዎች እንዳሉ ሁሉ፤ “አገር ሻጭ” እና “ባንዳ” የሚሉ የፖለቲካ እርግማኖች የዘመናዊት የኢትዮጵያ የታሪክ ገጽታ አካል ሆነው ቀርበዋል፡፡ ማንነትን የታከከ የታሪክ ትርጓሜ ባለበት ሁኔታ እነዚህ ብያኔዎች ሊጠፉ የማይችሉ የታሪክ ፍም እሳቶች ናቸው፡፡ በዚህም የተነሳ በገዥዉ ኃይል ፊት ታሪክ ትምህርት መሆኑ ቀርቶ ፍርድ ቤት ሆኗል፡፡
አፄ ዮሐንስ አራተኛ ከእርሱ በፊት እንደነበረው ዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስም ሆነ ከኋላው እንደተከተሉት ነገሥታት በሚያሟግት የታሪክ ምዕራፍ ውስጥ ያለፈ መሪ ነው፡፡ አፄ ዮሐንስ ወደ ስልጣን የመጣበት መንገድ ምኒልክ ወደስልጣን ለመውጣት ከተጓዘበት የዲፕሎማሲ መንገድ የሚለይ አደለም፡፡ ስልጣን የኃይል ሁሉ ማዕከል በሆነበት ቦታ ገባሪነትን መካድ ለኢትዮጵያ መሳፍንቶች የተለመደ ባህሪ ነበር፡፡ በውጭ ኃይሎች ድጋፍ የጦር መሳርያ አቅምን ማጠናከር፤ ጊዜና ወቅት ጠብቆ ወደ ንግሥና መንበር መውጣት፤ የዮሃንስ እና የምኒልክ መንታ ገፀ-ባህሪያት ናቸው፡፡
አፄ ሚኒሊክ “የጣልያን ተላላኪ ባንዳ ነበር” ማለት የሚቀናቸው የትግራይ ብሔረተኛ ልሂቃን የዮሐንስን የቀደመ የታሪክ እድፍ ተስቷቸው አይጠቅሱትም፡፡ የስዊዝ ሰው የሆነው ሙሲንጀር ፓሻ የጊዜው ያገር ጥናት ተጓዥ መንገደኛ ነበር፡፡ ይህ ሰው በምጽዋና በከረን አመታትን አሳልፈዋል፡፡ የወቅቱ ደጃች ካሳ (ዮሐንስ) እና የእንግሊዞችን ግንኙነት በማቃናት ቀዳሚ ሰው ነበር፡፡ በዚህ ሰው አገናኝነት ከእንግሊዞች ጋር የተወዳጀዉ ደጃች ካሳ ለናፒየር ጦር የመቅደላ መንገድ ሁነኛ ጠቋሚ ነበር፡፡ ያለ አንዳች ግነት ስለ ሥልጣን ለውጭ ኃይሎች በመታመን (ባንዳ፡- ለባዕድ ሥርዓት ታማኝነትን ማሳየት) አስገባሪውን (አፄ ቴዎድሮስን) በመክዳት ባገኘው የጦር መሳርያ ድጋፍ ታግዞ ወደ ስልጣን የወጣው ቀዳሚው ንጉሠ ነገሥት አፄ ዮሐንስ አራተኛ ነው፡፡ ከዚህ በፊት የነበሩ መሳፍንቶች ለአብነት በቴዎድሮስ ዘመን እንደ አገው ንጉሴ ያሉ መሳፍንቶች ከውጪ መንግስታት ጋር ቢፃፃፉም በውጭ ሀይሎች የጦር መሳሪያ ድጋፍ ወደ ሥልጣን ለመውጣት የተሳካለት መሳፍንት አልነበረም፡፡ ከዳጃች ካሳ (ዮሐንስ በስተቀር)!!
የአፄ ምኒልክ መንገድ ከዚህ ብዙ የራቀ መሆኑን መካድ ያስተዛዝባል፡፡ የአፄ ምኒልክ እና የጣልያኖች ግንኙነት ከአፄ ዮሐንስ የንግስና ዘመን ይጨምራል፡፡ ሚኒሊክ የዘር ሀረጉን የሚስበው ከአፄ ልብነ ድንግል ነው፡፡ ከዚያም ባለፈ የንጉሥ ሣህለ ሥላሴ የልጅ ልጅ የኃይለ መለኮት ልጅ በመሆኑ የመሀል ኢትዮጵያን ግዛት በመቆጣጠርና የደቡብ እና ምዕራብ ኋላም የምስራቅ ኢትጵያ ግዛቶችን በመጠቅለል ወደ ንጉሠ ነገሥትነቱ የመውጣት ምኞት ነበረው፡፡ ለዚህም ይመስላል አፄ ዮሐንስ ከነገሰበት 1964-1870 ዓ.ም ለተከታታይ ሰባት ዓመታት ለአፄ ዮሐንስ ሳይገብር የሥልጣን ተፎካካሪና የዙፋን ወደረኛ ሆኖ የተቀመጠ፡፡ በነገራችን ላይ በነዚህ ጊዜያት የአፄ ምኒልክ ማኅተም “ንጉሠ ነገሥት” ይል ነበር፡፡ በተመሳሳይ መልኩም የአፄ ዮሐንስ ማኅተም “ንጉሠ ነገሥት” ይል ነበር፡፡ (ጸሐፌ ትዕዛዝ ገብረ ሥላሴ፣ ተክለ ፃዲቅን፣ ሀሎርድ ማክስን ያጤኗል)
በሁለቱ ወደረኞች ማሀከል የነበረውን የሥልጣን ሽኩቻ ተክለ ፃዲቅ መኩሪያ በውብ ብዕሩ “አንዲቷ ኢትዮጵያ በዮሐንስና በምኒልክ ተከፍላ የሁለት ነገሥታት ሀገር ሆነች፡፡ ሁለቱም በቤገ-ምድርና በጎጃም፣ በወሎ፣ በላስታ አውራጃ ላይ የውስጥ ፍልምያ ሲያሳዩ፤ እንደዚሁም የውጪ መንግስታትን ወዳጅነት አጥብቀው በደብዳቤና በየመልክቶቻቸው አማካኝነት ይሻሙ ነበር፡፡ ሁለቱም የውጭ ሀገር መንግሥታት ወዳጅነት የሚሻሙት አጠገባቸው ባሉት ሀገር ጎብኝና ነጋዴዎች ወይም ምጥዋ በሚቀመጡት ቆሲሎቻቸው ጎን ባላንጣን አስጠልቶ ራስን ለማስወደድ ነው (አፄዮሐንስ እና የኢትዮጵያ አንድነት ፤ ገፅ 57)” ሲል ይገልፀዋል፡፡
በሁለቱ ወደረኞች መሀል የነበረው የስልጣን ሽኩቻ መጋቢት 14 ቀን 1870 ዓ.ም ልቼ ላይ በምኒልክ ይቅርታ ጠያቂነት ዕርቅ ቢወርድም ተከታዮቹን አስራ አንድ ዓመታት (1871-1881) ምኒልክ የግዛት ወሰኑን ወደ ደቡብ ምዕራብ እና ምስራቅ ኢትዮጵያ ክፍሎች በማስፋት የመሬት ይዞታውን (Land power) የግብር መሰብሰብ አቅሙን እና የጦር መሳሪያ ክምችት ሀይሉን በማጠናከር ስራ ተጠምዶ ነበር፡፡ ዓመታዊ ግብሩን በማስገባት ዮሐንስን የሚያዘናጋው ምኒልክ የጦር መሳሪያ ክምችቱና የሰራዊት ብዛት ሲጨምር እንጂ ሲቀንስ አልታየም፡፡
ጣሊያኖች በእንግሊዝ ችሮታ ምፅዋን በቁጥጥር ስር አድርገው ወደ አገር ውስጥ በሚገባ ማንኛውም አይነት እቃ ላይ ተፅኖ ሲያደርጉ አፄ ዮሐንስ የምኒልክ ከጣሊያን ጋር መቀራረብ አልወደደውም ነበር፡፡ የምኒልክ እና የጣልያኖች ወዳጅነት በውጫሌ ውል የወዲያው ግፊት (immediate cause) ሆኖ እስከተፈጠረው የአድዋ ጦርነት ጊዜ ድረስ ቆይቶል፡፡
ጣሊያኖች የወቅቱ ጠላታቸውን አፄ ዮሐንስ እንዲዳከምላቸው አፄ ምኒልክን ለማቅረብ መሞከራቸው የቀኝ ግዛት መሀንዲሶች ዘዴ ይመስላል፡፡ ይህም ሆኖ በርከት ያለ የጦር መሳሪያ ያስታጠኩትን ምኒልክ መጠርጠራቸው አልቀረም፡፡ ይህን ጉዳይ የታሪክ ጸሃፊዉ ፕሮቲ ክሪስ “Empress Taytu and Menilek II” በሚል መጽሀፉ የወቅቱ የጣሊያን መንግስት ወኪል የነበረው አንቶሎኒ በምኒልክ የበዛ መሳሪያ ክምችት ያደረበትን ስጋት ለምኒልክ አንስቶ እንደ ተማፀነው ጽፏል፡፡ ለምኒልክ፣ ለጣይቱ፣ ለራስ ዳርጌና ለአዛዥ ወልደ ፃዲቅ እንዲሁም ለሁለት አስተርጓሚዎች እንደየ ማዕረጋቸው ሥጦታዎችን ካጎረፈ በኋላ ምኒልክ ያገኘውን መሳሪያ ጣሊያኖችን ለመውጋት እንዳይጠቀምበት በክርስቲያናዊ ደንብ መሃላ ይፈፅምለት ዘንድ ተማፅኖ ነበረ (ገፅ 57-8 ይመልከቱ) የውጫሌው ውል ተደራዳሪ እና ፈራሚ የነበረው ጣሊያናዊው አንቶኖሊ እንደሚለው 1880 ዓ.ም ላይ (ከውጫሌ ውል አንድ ዓመት ቀደም ብሎ መሆኑ ልብ ይሏል) ምኒልክ የደቡብ፣ የምዕራብ እና የምስራቅ የኢትዮያ ግዛቶችን ጨምሮ 196,000 (አንድ መቶ ዘጠና ስድስት ሺህ) ሰራዊት እንደነበረው ሮቢስን “The Attempt to Establish a protectorate over Ethiopia” በሚለው መጽሃፍ (ገፅ 66) ይነግረናል፡፡
በነዚህ ጊዜያት ሁሉ አፄ ዮሐንስ በስም ደረጃ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ሆኖ በሰሜን ኢትዮጵያና አካባቢው (ብቻ) የተገደብ እንቅስቃሴ ያደርግ ነበር፡፡ የአፄ ዮሐንስ የንግሥና ዘመን ፍፃሜ ሦስት አመታት ሲቀረው ሚኒሊክ (የሐር ላይ ባንዴራውን ሲያውለበልብ) በግዛት ወሰን፣ በግብር ማሰሰባሰብ፣ በጦር መሳሪያ ክምችትና በዲፕሎማሲ የበላይበት አፄ ዮሐንስን ይበልጠው ነበር፡፡ የአፄው የንግሥና ዘመን እየተሸረሸረ የመጣ ለመሆኑ ምኒልክ በተለየ ሁኔታ የአስራ አንድ አመታት (1871-1881 ዓ.ም) የሥልጣን ግስጋሴ ይነግረናል፡፡ በነዚህ ጊዜያት አፄ ዮሐንስ የውጭ ኃይሎች ፍልሚያ ቢኖርበትም ምኒልክን ለማስቆም ከቶውንም አልሞከረም፡፡ ይህ ሁኔታ ከማዘንና ከርህራሄ የመጣ ሳይሆን የአካባቢው የተፈጥሮ ሀብት መመናመንና የማህበራዊ መሰረት መጥበብ ተከትሎ ከተፈጠረ የአቅም መዛል የመጣ ነበር፡፡
የዛሬዋ ኤርትራ ይህንን ስያሜ ከመያዝዋ በፊት “ባህረ ነጋሽ፣ ምድረ ሌማሴን፣ ከበሳ” በመባል ትጠራ ነበር፡፡ ኤርትራ የሚለው መጠሪያም ሆነ ፖለቲካዊ ቁመና ያገኘችው ጣልያን የቀይ ባህር ጠረፍን ታክካ ወደ አካባቢው መዝለቋ ኋላም መስፋፋቷ ከተመዘገበበት 1879 ዓ.ም ወዲህ ነው፡፡ (በተለይም የዘውዴ ረታን፤ የተከስተ ነጋሽን ሥራዎች ያጤኗል) በዚህም ጊዜ ደግሞ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት አፄ ዮሐንስ ነበር፡፡
ከ1864-1881 ዓ.ም በኢትዮጵያ ውስጥ የተደረጉ ታላላቅ ጦርነቶች (ተድአሊ፣ ኩፊት፣ ጉራዕ፣ ጉንደት {ጉንዳጉዲ}) ኢትዮጵያ በድል የተወጣችው በአፄ ዮሐንስ ዘመነ መንግስት ነበር፡፡ ወራሪው የግብፅ ኃይል በጉንደት እና በጉራዕ ተከታታይ ሽንፈት፤ ሌላ ጊዜ አውሳ ላይ በአፋሮች እጅ ወድቆ የግብፅ ጦር አፋር በረሃ ላይ የቀረው፤ በአፄ ዮሐንስ የንግስና ጊዜ ነበር፡፡ ጣልያን የአሉላን እጅ የቀመሠበት ውርድት በሮማ ፒያሳ ቺንኮ ቼንቶ (“የአምስት መቶዎች አደባባይ”) በሚል ያስታውሰዋል፡፡ ዮሐንስ በዚህና መሠል ድሎች የታደለ ቢሆንም አገር ውስጥ “የአቻዎች አውራ” በሚል ከያዘው የንጉሠ ነገሥትነት ማዕረግ የተሻገረ በራሱ አቅም የሚቆጣጠረው መሬት ከምኒልክ አንፃር የተዳከመ ነበር፡፡ የውጭ ኃይል ላይ ያስመዘገበው ድልም የግብፅን ጦር ከመጠራረግ ውጪ የጣልያንን ጦር ከምጽዋና ከአሰብ አካባቢ ማራቅ አልቻለም ነበር፡፡ በራስ አሉላ እንግዳ (አባ ነጋ) የተመራው ጦር ዶጋሊ ላይ የጣልያንን ጦር ከመታ በኋላ ሀያ ሦስት ኪሎ ሜትር በላይ ወደ ማትርቀው ምፅዋ በመሻገር የጣልያንን ጦር ያልወጋበት ሁኔታ በቀጣይ ጊዜያት ጣልያን የዶጋሊን ቁጭቷን በሰሓጢ ላይ (መጋቢት 1880) ያለምንም ወሳኝ ውጊያ ምሽግ ላይ አድፍጦ በመተኮስ የአፄ ዮሐንስ ጦር አታክቶ በመመለሱ ረገድ ተሳከቶለታል፡፡ (ባህሩ ዘውዴን፣ ተክለፃዲቅን፣ ሮሊንስንን…ያጤኗል) ለዲፕሎማሲ ሽፋን ጥለውት የወጡትን ሰሓጢን በኃይል መልሰው ያዙት ዮሐንስ እጁ ላይ የነበሩትን ድሎች መልሰው እንደጉም ይተኑበት እንደነበር የዶጋሊው ጦርነት ጥሩ ማሳያ ነው፡፡ ምናልባት የዶጋሊው ድል በመቀጠል ጦሩ ወደ ምፅዋ የማዝመት ሁኔታ ቢኖር ድል ከኢትዮጵያ ጋር መሆን በቻለ ነበር፡፡
ሠላም ያልተገኘባቸው የአፄ ዮሐንስ ድሎች ኤርትራ ሙሉ በሙሉ ለመቆጣጠር ለተስፋፊው የጣልያን ጦር ምቹ ጊዜ እየፈጠሩ እንደነበር ከዶጋሊ ድል በኋላ በአፄው መሪነት ሰማንያ ሺህ ጦር በማዝመት የተሞከረው የሰሓጢ ጦርነት የጣልያንን ይዞታ በማጠናከር የዮሐንስን የድል ተስፋ በማጨለም የተደመደመ መሆኑ ነው፡፡ ሰሓጢ ዮሐንስ ከጣልያኖች ጋር ለመጨረሻ ጊዜ የተያየባት የስንብት ቦታ ሆነች፡፡
ዮሐንስ እጅግ በሚያስቆጭ መልኩ መተማ ላይ ሲሰዋ፤ በምፅዋ፣ አሰብ፣ አስመራ፣ ሰሓጢና ቆላማው ክፍል ተወስኖ የነበረው የጣልያን ጦር ያለምንም ጊዜ ማባከን የደጋውን ክፍል ወረረው፡፡ (ዘውዴ ረታን፣ ተክለፃዲቅን፣ ባህሩን … ያጤኗል) ቀደም ሲል በወቅቱ የጣልያኑ ጠቅላይ ሚኒስተር ፍራንቺስኮ ክርስቲ “ኤርትራ” በሚል የተሰየሙና አካባቢዎችና የደጋውን ክፍል ጠቅልለው ከሰሜን ኢትዮጵያ ግዛት ነጠሉት፡፡ የዮሐንስ ያልታሰበ ሞት ለምኒልክ የስልጣን በር ሲከፍት ለጣሊያን ጦር “ኤርትራ” የሚል ግዛት እንዲረከብ ዕድል ፈጠረለት፡፡ በተደጋጋሚ ጦርነት የደቀቀው የሰሜን ኢትዮጵያ ጦር ከዮሐንስ ሞት በኋላ መበታተን ዕጣ ክፍሉ ሆነ፡፡
እስከዚህ የታሪክ ሂደት ድረስ ምኒልክ በኤርትራ ጉዳይ አንዳች የሚያገባው ነገር አልነበረም፡፡ ጣልያን በቀይ ባህር ዳርቻ የምትቆናጠጥበት ዕድልን ያገኘችው በ1862 ዓ.ም በጣልያናዊው ጂሴፔ ሳፔቶና “ሩባቲኖ” የተባለ የመርከብ ኩባንያ ጋር ተቀናጅተው ከአፋሩ ሱልጣን መሀመድ ሃሰን አሰብን ገዝተው ነው፡፡ በዚህ ጊዜ እንኳን ምኒልክ አፄ ዮሐንስም ንጉሠ ነገሥት አልሆነም፡፡ የያኔዋ ኢትዮጵያ በአፄ ተክለጊዮርጊስ ነበር የምትመራው፡፡ የኋላ ኋላ ይህ የግል ይዞታ የነበረው ወደብ ወደ ጣልያን መንግስት ሲጠቃለልም ሆነ እንግሊዝ ከአፄ ዮሐንስ ጋር አድዋ ላይ “የሂወት ውል” እየተባለ የሚጠራውን ስምምነት ስትፈራረም እና እንግሊዝ በሶስት ወራት ልዩነት ስምምነቱን አፍርሳ ነሃሴ 1876 ዓ.ም ምፅዋን ለጣሊያን ስታስረክብ ምኒልክ በደቡብ ዘመቻ እንደተጠመደ ነበር፡፡ አፄ ዮሐንስ 150 ኪ.ሜ በማይሞላ ርቀት መቀሌ ላይ ተቀምጦ ሁኔታውን በቁጭት ያስተውል ነበር፡፡
አፍቃሪ ኢትዮጵያ የሆነው የታሪክ ጸሐፊ ሩቤንስን ከላይ በጠቀስነው መጽሃፉ እንዳለው ዮሐንስ ከእንግሊዝ ጋር ያደረገው “የሂወት ውል” አንድ ደካማ ጠላት (ግብጽ) በሁለት ጠንካራ ባላጋራዎች (የጣልያና የሱዳኑን የማሃዲ ንቅናቄ) መተካት ሆነ፡፡ በሂደት የታየውም እንግሊዝ ውሉን ወደ ጎን ገፍታ ምጽዋን ለጣልያን በመስጠት፤ ለጣልያን ወረራ በር ስትከፍት እስላማዊ ተሃድሶንና የሱዳን ብሄርተኝነትን አዳብለው ለተነሱት መሃዲስቶች ደግሞ በኢትዮጵውያንና በኢትዮጵያ ግዛት ላይ በበቀል ስሜት እንዲዘመቱ አደረጋቸው፡፡
የአፄ ዮሐንስ መካር አልቦ የውጪ ግንኙነት ፖሊሲ (የኃይማኖት ፖሊሲዉን ጨምሮ) እና ህብረት ያልታየበት የመተማ ጦርነት ዘመቻ የራሱን የኢትዮጵያን አንገት አስቆረጠ፡፡ የዮሐንስ የታሪክ ሽንፈቶች ለመከላከል ታጥቀው የተነሱ የትግራይ ዘዉጌ ብሄርተኛ ልሂቃን (ህወሓታዊያንና ዮሃንሳዊያን) የኤርትራን ጉዳይ ከምኒልክ ጋር ያዛምዱቱል፡፡ ህወሓት የበረሃ ማኒፌስቶውን ሳጋና ማገር በምኒልክና በአማራ ጥላቻ ላይ በማቆም፤ ሸዋን የስተቶች ሁሉ ቋት በማድረግ ትግራይን የምሉኼ በኩልሄዎች “አገር” (ልብ አድርጉ “አገር” ነው ያልነው!!) ያደርጋታል፡፡
ድህረ – ደርግን ተከትሎ የታሪክ ቅራኔዎችን በዞረ ድምር ሂሳብ ካላወራረድኩ የሚለዉ ህወሓት፤ በምኒልክ የደቡብ እና ምስራቅ ዘመቻዎች የደረሰውን ጥቃት እያስታወሱ ዛሬም ድረስ ቁጭታቸው ያልበረደላቸውን ዘውጌ ብሄርተኞች እያስተባበሩ በምኒልክ ላይ ፖለቲካዊ እርግማን ማውረድ ሥራቸው አድርገውታል፡፡ መንግስታዊ የመዋቅር ድጋፍ ያለው ይሄው ፖለቲካዊ እርግማን ምኒልክን “ኤርትራን የሸጠ” በሚል ከአድዋ ድል ለመነጠል እስከመሞከር የደረሰ የታሪክ ኑፋቄ ስብከት አደባባዩን ተቆጣጥሮታል፡፡
በወደብ አጠቃቀም፣ በንግድና ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ዙሪያ የሚያስተኩረውን የውጫሌን ውል ለኤርትራ መሸጥ እንደ ማስረጃ የሚያቀርቡ የትግራይ ብሄርተኛ ልሂቃን የዮሐንስ “የሂወት ውል” ስምምነት በኢትዮጵያ ላይ ያስከተለውን ጉዳት ማስታወስ አይፈልጉም፡፡ ዛሬ ላይ ብርቅ የሆነው የህብረት ስሜት ትላንት በአባቶቻችን አብሮነት (ህብረት) የታየበትን የአድዋን ድል አሳንሶ በማቅረብ የመበሻሸቂያ መድረክ አድርገውታል፡፡
100ኛው የአድዋ ድል በዓል ሲከበር “ድሉ የትግራውያን እንጂ የሌሎች አይደለም” በሚል አይናቸውን በጨው አጥበው በአደባባይ ሲከራከሩ የነበሩ ሰዎች ዛሬ ላይ ተገልብጠው “አድዋ ተቀጥላ ድል እንጂ ዋና ዋና ድሎች በአጼ ዮሃንስ ጊዜ የተገኙት ናቸዉ” በማለት (በዘንድሮዉ የአድዋ ድል በዓል አከባበር ላይ አድዋ ከተማ ተገኝቶ ንግግር ያደረገዉን የትግራይ ክልል ኃላፊ አባይ ወልዱን የንግግር ይዘት ያስታዉሷል) ከታሪክ ጋር መላተማቸዉን ቀጥለዋል፡፡ በአጼ ዮሃንስ የንግስና ጊዜ የተገኙ ድሎችን ከፍ አድርጎ ለማድረግ በምኒልክ መሪነት የተገኘዉን የአድዋን ድል ማሳነስ ምን የሚሉት የታሪክ ድህነት ነዉ? በመሀል ቤት በተለያዩ አመታት በሁሉም አዉደ ዉጊያዎች ለኢትዮጵያ ሉዓላዊነት ህይወታቸዉ ያለፈ አባቶች ተረስተዋል፡፡ ሥም አልባ ጀግኖች አስታዋሽ የላቸዉም፡፡ ታሪክን በዜግነት ማዕቀፍ ሳይሆን በዘዉግ መነጽር ማየት የሚቀላቸዉ የህወሓት ሰዎች፤ ጊዜና ሁኔታዎች ፈቅደዉ የአድዋ ድል በአጼ ዮሃንስ መሪነት የተገኘ ቢሆን (ኑሮ) ይሄኔ ድሉ በአፍሪካ ደረጃ እንዲከበር የኢትዮጵያን ህዝብ ካዝና ከማራገፍ አልፎ ለክፉ ቀን ያስቀመጡትን የግዙፉን ኤፈርት ትልቅ በጀት ይዞ ለድል መታሰቢያዉ በድምቀት መከበር እንዲቀሳቀስ ባደረጉ ነበር፡፡
ምኒልክ ላይ ፖለቲካዊ እርግማን ማዉረድ የዮሃንስን የታሪክ ሽንፈቶች የሚያጠፋ ይመስል፤ ትዉልድና የታሪክ ትርጓሜ በተሳሳተ አቅጣጫ እንዲፈስ ማድረጉን ተያይዘዉታል፡፡ ይህ የኑፋቄ መንገድ የነገዋን ኢትዮጵያ በተለይም ትግራዋያንን በመነጠል የሚጎዳ እንጂ ምኒልክን የሚያረክስ አይደለም፡፡ ምኒልክ በስጋ ቢሞትም ኢትዮጵያ እስካልተበተነች ድረስ በመንፈስ ይኖራል፡፡ የምኒልክን የአንድነት ስሜት ጊዜና ወቅቱ በሚጠይቀዉ ማህበራዊ ዕድገት መሰረት በመግራት ኢትዮጵያን ወደከፍታዋ ለማዉጣት አቅሙም ፍላጎቱም የሌላቸዉ የህወሓት ሰዎች፤ ከሙት ሥርዓት ጋር ራሳቸዉን እያላተሙ በምኒልክና በዘመኑ ጀግኖች ተጋድሎ የቆመችዉን ኢትዮጵያ መበዝበዛቸዉን ተያይዘዉታል፡፡ የነገሩ ምጸትም ይሄዉ ነዉ፡፡ ምኒልክን እየረገሙ በረከቱን ለብቻ መብላት፡፡
ዶ/ር ዘዉዴ ገብረ ሥላሴ ኦክስፎርድ ዮኒቨርስቲ ባሳተመለት “Yohannes IV of Ethiopia; A political Biography” በሚል ሥራዉ፤ በ1879 ዓ.ም መጀመሪያ ላይ አጼ ዮሃንስ ለምኒልክ በጻፈለት ደብዳቤ “… በእግዚአብሔር ቸርነት ጣሊያኖች ተዋርደዉና ተንቀዉ ይመለሳሉ” (ገጽ፤199 ላይ ይመልከቱ) ብሎት ነበር፡፡ አጼ ዮሃንስ በርግጥ ስለ ጣልያኖች በዓለም ፊት መዋረድና መሸነፍ በትንበያ መልክ የጻፈዉ ደብዳቤ ልክ ነበር፡፡ አጼዉ ባያሳካዉ እንኳ አባ ዳኘዉ መሪነት በዘመኑ የወንድ የሴት አርበኞች ብርታትና የተዋጣለት ቅንጅት ጣሊያንን ድል መንሳት ተችሏል፡፡ በትግረኛ ቋንቋ “ኢይጥዕሞ መዓር…” እንዲሉ የትግራይ ብሄርተኛ ልሂቃን በተለይም የህወሓት ሰዎች፤ የምኒልክና የዘመኑ ጀግኖች ድል አይጥማቸዉም፡፡ ነገሩ ጣማቸዉም አልጣማቸዉም ምኒልክ ከነሰብዓዊ ድክመቱ ዓምዳ ዉዳድ ለኢትዮጵያ (ለኢትዮጵያ መሰረትና ምሰሶ) ነዉ!!
ለመሆኑ አጼ ዮሃንስ ከምኒልክ የተሻለ መሪ ነበር? ታሪኩ ይህን አያረጋግጥም፡፡ የአጼ ዮሃንስ ለባዕድ ሥርዓት (ለእንግሊዝ) የማደግድግ ነገር ብዙ የተባለለት ጉዳይ ነውና ይህን አንዘረዝርም፡፡ ከ1870-1875 ዓ.ም ድረስ በነበሩ ዓመታት አጼ ዮሃንስ በትግራይ፣ በወሎ፣ በዋጅራቱ፣ በራያና አዘቦ የሚኖሩትን ኢትዮጵያዊ ሙስሊሞች በሙሉ በግድ ኦርቶዶክስ ክርስትናን እንዲከቀበሉ “ሰማይ ዓምድ የለዉ፤ እስላም ሀገር የለዉ” የሚል አዋጅ አወጀ፡፡አዋጁ ግልጽ ነዉ፡፡ ክርስትናን ያልተቀበለ የመሬት ባለቤት ሊሆን አይገባም፤ በያኔዋ የኢትዮጵያ ግዛት ዉስጥም መኖር አይችልም ለማለት ነዉ፡፡ ቀሳዉስትን ከጦር ሠራዊቱ ጋር ይዞ የዘመተዉ አጼ ዮሃንስ፤ በጊዜዉ ያደረሰዉን አጠቃላይ ክስተት በብሔራዊ ቤተመዛግብትና ቤተ መጽሐፍት ኤጀንሲ የሚገኘዉ “ታሪከ ነገሥት” እንዲህ ይተርክልናል “መከራዉን የፈሩ እስላሞች በልባቸዉ ሳያምኑ ባፋቸዉ ብቻ ‹አምነናል› እያሉ ተጠመቁ፡፡ ሥጋ ወደሙ ከተቀበሉ በኋላ በስዉር ካፋቸዉ እያወጡ እስከ መጣል ደረሱ፡፡ መከራዉን ያልፈሩት እስላሞች ግን ‹ክርስቲያን ከመሆን ሞት ይሻለናል› እያሉ እኩሉ በሞተ፣ እኩሉም በእስራት፣ እኩሉም በመወረስ፣ እኩሉም ካገር እየወጡ በመሰደድ ተቀጡ (ታሪከ ነገሥት፤ገጽ 75 ላይ ይመልከቱ)”፡፡
ከዚህ የማይፋቅ የታሪክ ማስረጃ እንደምንረዳዉ አጼ ዮሃንስ በኢትዮጵያዊያን ሙስሊሞች ላይ የከፋ ቅጣት ማድረሱን ነዉ፡፡ የአጼዉ የኃይማኖት ፖሊሲ ጸረ-እስልምና እንደነበር ለንግስት ቪክቶሪያ በላከላት ደብዳቤ ላይ በግልጽ አስቀምጦታል “ባገሬ አዘቦ የሚባል የኦሮሞ እስላም አገር አለ፡፡ ከርሱ ሽፍታ ተነሳብኝ፡፡ እርሱን ለማጥፋት ዘመትሁ፡፡እርሱንም በእግዚአብሔር ኃይል አጠፋሁት” ኢትዮጵያዊያን ሙስሊሞች በኢትዮጵያ ታሪክ ዉስጥ በተፈራረቁ ነገስታት እንደተበደሉ የማይካድ እዉነታ ነዉ፡፡ የአጼ ዮሃንስን ያህል ያስጨነቃቸዉ ንጉሥ ግን ከቶዉንም ያለ አይመስልም፡፡ በሀበሻ ምድር ሙስሊሞችን ብቻ እየለየ እንዲያሳድድ ተፈቶ የተለቀቀ እብድ ዉሻ ይመስል የወሎ ሙስሊሞችን እንዲህ አራቆቷቸዋል “(አጼ ዮሃንስ) አልጠመቅም ያለዉን እስላም ወሎ ከረሙ፡፡ ከእስላም ወገን በኃይማኖቱ የጸናዉና ጉልበት ያለዉ ወደ መተማ እየተሰደደ ከድርቡሽ ጋር ተደባለቀ፡፡ እኩሉም ወደ ሐረርና ቀቤና፣ ወደ ጅማ ተሰደደ፡፡ በዚሁም ምክንያት በያዉራጃዉ ሁሉ ሽፍታ ብቻ ሆነ፡፡ በየጅረቱም ሁሉ መጋደልና የሰዉ ደም መፍሰስ ሆነ (ታሪከ ነገሥት፤ ገጽ 60)”፡፡
የአጼ ዮሃንስ የከረረ የኃይማኖት ፖሊሲ መነሻዉ ግልጽ ይመስላል፡፡ የአጼዉ መሰረት ትግራይ ነዉ፡፡ በትግራይ ዉስን የሠራዊት ኃይል የጊዜዋን ኢትዮጵያ ማስከበር የሚታሰብ አይደለም፡፡ ወዲህም ለአጼ ቴዎድሮስ የዉድቀት መፋጠን የካህናቱ እጅ እንዳለበት ተረድቷል፤ ኃይማኖታዊ ፖሊሲዉን ተከትሎ ከአዉሮፓ መንግሥታት የጦር መሳሪያ ድጋፍ እንደሚያገኝ አስቦ ነበር፡፡ (ለንግስት ቪክቶሪያና ለንጉሥ ዊልያም አራተኛ እንዲሁም ለፈረንሳይ መንግስት የላከቸውን የደብዳቤ ይዘቶች ያጤኗል) በዉጤቱ ግን ዛሬም ድረስ በዞረ ድምር የታሪክ ቅራኔ ቁስል ያልሻረ የኢትዮጵያዊያን ሙስሊሞች ቂምና መሃዲስቶችን በተቀላቀሉ ኢትዮጵያዊ ሙስሊሞች ትብብር መተማ ላይ በተካሄደዉ ጦርነት የንጉሠ ነገሥትነት ዘመኑን አሳጠረ፡፡ አልፎ ተርፎም የጎንደርና አካባቢዉ ህዝብና ታሪካዊ ቅርሶች ወደሙ፡፡
አጼ ዮሃንስ የጎጃሙን ንጉሥ ተክለ ሃይማኖት ከምኒልክ ጋር አደመብኝ በሚል ለራሱ እንኳን ኋላ ላይ ሲያስበዉ የዘገነነዉን እልቂት በጎጃም ገበሬዎች ላይ ፈጽሟል፡፡ አጼ ዮሃንስ የቅጣት ሰይፉን መዞ ፊቱን ወደ ጎጃም ሲያዞር የጎጃም ገበሬዎች፡-
የሚል ተማጽኖ ቢያሰሙም ከመዐቱ አልተረፉም፡፡ አፈወርቅ ገብረ ኢየሱስ “አጤ ምኒልክ” በሚለዉ መጽሃፉ “የትግሬ ወታደር ቄሱን ተበተስኪያን፣ ገበሬዉን ከዱሩ፣ ነጋዴዉን ተመደብሩ እያወጣ ጨረሰዉ (ገጽ፣ 54)”፤ “ጎጃምን የመሰለ ደግ አገርም ሦስት ወር ሙሉ በትግሬ አንበጣ ተደመደመ” (ገጽ፣52) በሚል በወቅቱ የደረሰዉን እልቂትና ዉድመት ይገልጸዋል፡፡ አጼ ዮሃንስ ለራስ ዳርጌ በጻፈዉ ደብዳቤ “በእኔም በድሃዉም ኃጢአት እንደሆን አይታወቅም አገሩን (ጎጃምን) ሳጠፋ ከረምሁ” (ኀሩይ ወልደ ሥላሴ፤ የኢትዮጵያ ታሪክ፣ ከሳባ እስከ ታላቁ የአድዋ ድል፤ ገጽ 179 ይመልከቱ) በማለት ጸጸቱን ይገልጻል፡፡
በኢትዮጵያ የነገሥታት ታሪክ በተለይም በኢትዮጵያ ዘመናዊ ታሪክ ሂደት ወስጥ ብዙ ሰብዓዊ ጥፋት እንደደረሰ መካድ አይቻልም፡፡ ነገሥታቱ ከሰብዓዊነት አኳያ “አለማወቅ” የሚባል ሰብዓዊ ጉድለት እንደነበረባቸዉ “ፍትሐ ነገስት”ን በማስታወስ መረዳት አይከብድም፡፡ ከሁሉ በላይ ደግሞ የነገሥታቱ ሠራዊት ይህ ነዉ የሚባል ቋሚ ደመወዝ የሌለዉ በመሆኑ ዘመቻ በወጡ ቁጥር ቅጥ ካጣ ጭካኔቸዉ ጋር የገበሬዉን ንብረት መዝረፍና ማዉደም የሰርክ ተግባራቸዉ ነበር፡፡ በዚህ መሰል አሰቃቂ ሂደት የተጨፈለቁ የማህበረሰብ ክፍሎች፤ ጉዳት የደረሰባቸዉ ወገኖች መኖራቸዉ እሙን ነዉ፡፡ እንደዚህ ባሉ ዘመቻዎች የቀደሙትን ነገሥታት ገትተን የዘመናዊት ኢትዮጵያ መስራትች አባቶች የሆኑት የቴዎድሮስ፣ የዮሃንስ እና የምኒልክ ሠራዊት በተፈራራቂነት በገባራቸዉ ላይ ጥፋት አድርሰዋል፡፡ በጊዜ ሂደት መጠኑ እየቀነሰ ቢሄድም ገባሮቹ በባርነት ተፈንግለዋል፡፡ መሬታቸዉንም ተነጥቀዋል፡፡ ባህላዊና ሰብዓዊ ክብራቸዉ የተረገጡም አሉ፡፡ ትልቁ ቁም ነገር የዚህን ሁሉ ግፍ መደባዊ ይዘት መረዳቱ ላይ ነዉ፡፡
ታሪክን ገልብጦ ማንበብ የሚቀላቸዉ የህወሓት ሰዎች በዘመናዊት ኢትዮጵያ ዉስጥ የአገር ምስረታ ሂደት ዉስጥ የደረሱ ጥፋቶችን ከአንድ ቋንቋ ተናጋሪ በዳይነት (አማራ) ጋር ብቻ ለማያያዝና ቂምን ወደ ትዉልድ ለማሻገር ሥርዓተ-ትምህርት ከመቀየር ሐዉልት እስከ መስራት ድረስ የዘለቀ እኩይ ድርጊት ላይ ተጠምደዋል፡፡ በዉጤቱም አገራዊ የጋራ ማንነቶችን (የጋራ ጸጋና መከራዎቻችን፤ ድልና ሽንፈቶቻችን) እየጠፉ አካባቢያዊ ማንነት አለቅጥ ተወጥሯል፡፡ እንዲህ ያለዉ አዝማሚያ መጨረሻዉ አገር በመበተን የሚቆም ብቻ አይደለም፡፡ ይልቁንስ ሁኔታችን ለርስ በርስ ጦርነት የቀረበ ሆኗል፡፡
በአገራችን የፖለቲካ ባህል በአሳዛኝ መልኩ እየበረታ የመጣ ክፉ በሽታ አለ፡፡ እርሱም ኃላፊነት መዉሰድ አለመቻል፡፡ ይህ ክፉ ልማድ ከ1960ዎቹ ትዉልድ የጀመረ ቢሆንም በድህረ-ደርግ በአደባባይ ዘዉጋዊ ልባስ አግኝቶ ማንነትን የታከከ ታሪክ ትርጓሜ ተንተርሶ አገሪቷን ወደ ብተናና እልቂት እየገፋት ይገኛል፡፡ ይህ ጉዳይ ዛሬ ላይ ከቁጥጥራቸዉ ቢወጣም የህወሓት ሰዎች በተጠና መልኩ ሲተገብሩት የኖሩት ጉዳይ ነዉ፡፡
ለህወሓት ሰዎች ታሪክ ትምህርት ሳይሆን ፍርድ ቤት ነዉ፤ አንዱን ንጉሥ ኮንነዉ ሌላዉን የሚያጸድቁበት፡፡ ከሦስት አመት በፊት የአጼ ምኒልክ 100ኛ ሙት ዓመት መታሰቢያ ቀን የትኛዉም ዩኒቨርስቲም ሆነ እንደ ባህልና ቱሪዝም ያሉ መንግስታዊ ተቋማት በአገር አቀፍ ደረጃ ሳያከብሩት አልፏል፡፡ አሳፋሪዉ ነገር “የኢትዮጵያ አርበኞች ማህበር”ም የገዥዎችን ቁጣ ፈርቶ ዝምታን መርጦ ማለፉ ነበር፡፡ በጊዜዉ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን (እንደ ሥርዓቷ) ሰማያዊ ፓርቲ በየግላቸዉ አቅማቸዉ በፈቀደ መጠን አክብረዉት ነበር፡፡ በአንጻሩ መጋቢት 2/2009ዓ.ም የትግራይ ክልል ደራሲያን ማህበርና መቀሌ ዩኒቨርስቲ በመተባበር የአጼ ዮሃንስን 128ኛ የሙት ዓመት መታሰቢያ በደመቀ መልኩ አክብረዉታል፡፡ ዮሃንስ ከነሰብዓዊ ጉድለቶቹ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበር፡፡ በተለያዩ አዉደ ዉጊያዎች ከዉጭ ወራሪ ኃይሎች ጋር በጀግንነት ተፋልሟል፡፡ ከሁሉም በላይ ደግሞ ደንበር ላይ የተዋደቀ ብቸኛዉ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነዉ!! በዚህና መሰል ጉዳዮች ታሪክ ከነድል-ሽንፈቶቹ ሲያሥታዉሰዉ ይኖራል፡፡ጥያቄው ለዮሃንስ የተሰጠዉ ክብር ለምኒልክ ሲሆን ለምን ይነፈጋል? የህወሓትና አክራሪ የትግራይ ብሄርተኞች ዮሐንስ የፈጸመዉን ሰብዓዊ ጥፋት ወደ ጎን ትተዉ በታሪክ ፍርዳቸዉ ነጻ ሊያወጡ ሲሞክሩ፤ ስለ ምኒልክ ለምን የብዜትና ፈጠራ ታሪኮችን በፖለቲካ ርግማን መልኩ ሲያዘንቡ ይታያል? ዮሃንስ በፈጸመዉ ጭፍጨፋ ታሪክ ነጻ ካወጣዉ ምኒልክንስ ታሪክ ስለምን ይኮንነዋል?
ለዚህ ነዉ ለህወሓት ሰዎች ታሪክ ትምህርት ሳይሆን ፍርድ ቤት ነዉ የምንለዉ፡፡ ዮሃንስን ከፍ አድርጎ ምኒልክ ላይ የፖለቲካ ርግማን የሚያወርድ የመቀሌ ችሎት!! በመስመር መሀል የትግራይ የአካዳሚያ ልሂቃን፣ ህዝባዊ የታሪክ ጸሃፍት፤ የ“አረና ፓርቲ አመራሮች” እና ብዙሃኑ የትግራይ ወጣቶች የመቀሌዉ የታሪክ ፍርድ ችሎት አጨብጫቢዎች መሆናቸዉን ስንታዘብ አድዋን የሚያህል ወታደራዊ ድል ስለምን ወደ ፖለቲካዊ ድል መቀየር እንደተሳነን ይገለጽልናል፡፡
የከረረ ዘዉጌ ብሄርተኝነት የክፉ ዉሾች ጉሮኖ ነዉ፡፡ ከታሪክ ዝንባሌ የመነጨ ሲሆን ደግሞ የአሳሞች ጋጥ ይሆናል (የጆርጅ ኦርዌል፤ Animal farm ላይ ያሉትን አሳማዎች ያስታዉሷል) አገራዊ ጅግኖቻችን እያወረድን ዘዉጋዊ ጀግና ማድረጋችንን ከቀጠልን የአድዋ ድል መንፈስ ፍጹም እየራቀን እንጅ እየቀረበን ሊመጣ አይችልም!!
(በቀጣይ ዕትማችን ከአድዋ ድል በዓል አከባበር ጋር ተያይዞ ከአዲሱ የአማራ ዘዉጌ ብሄርተኛ ቡድን ላይ የታዘብናቸዉን እና የጽሁፉን ማጠቃለያ እናቀርባለን) goolgule.com
የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ወይዘሮ ኬሪያ ኢብራሂም በገዛ ፍቃዳቸው ከስልጣናቸው መልቀቃቸውን የትግራይ ክልል መገናኛ ብዙሃን ኤጀንሲ ዘገበ። አፈ ጉባኤዋ ከስልጣናቸው የለቀቁት “ሕገ መንግስቱን ከሚጥስ እና አምባገነን ስርዓት ጋር መስራት አልፈልግም” በሚል ምክንያት እንደሆነ መገናኛ ብዙሃኑ ገልጿል።
የአፈ ጉባኤዋን ውሳኔ በተመለከተ ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት ወደ ጽህፈት ቤታቸው ብንደውልም የጽህፈት ቤቱ ሰራተኛ ስለ “ጉዳዩ እንደማያውቁ” ለ“ኢትዮጵያ ኢንሳይደር” ተናግረዋል። ወይዘሮ ኬሪያ ዛሬ ወደ ጽህፈት ቤታቸው አለመግባታቸውንም ጠቁመዋል።
የፌዴሬሽን ምክር ቤት የዚህን ዓመት ሁለተኛ መደበኛ ስብሰባውን ከነገ በስቲያ ሰኔ 3 እና በማግስቱ ሰኔ 4፤ 2012 ለማካሄድ ለአባላቱ ጥሪ አድርጎ ነበር። በኢትዮጵያ ሊካሂድ የነበረው የጠቅላላ ምርጫ በኮሮና ወረርሽኝ ምክንያት መራዘሙን ተከትሎ የተወካዮች ምክር ቤት በሕገ መንግስቱ የተቀመጡ አንቀጾች ጉዳዩን በግልጽ እንደማያስረዱ በመጥቀስ የፌዴሬሽን ምክር ቤት ተርጎሞ እንዲልክለት ጠይቆ ነበር።
የፌዴሬሽን ምክር ቤትን በህግ ጉዳዮች የማማከር ስልጣን ያለው የሕገ መንግስት አጣሪ ጉባኤ፤ ጉዳዩ “የሕገ መንግስት ትርጉም ያስፈልገዋል ወይስ አያስፈልገውም” የሚለውን ለመወሰን የሕገ መንግስት እና ሌሎችን ባለሙያዎች ያሳተፈ ምክክር ለሳምንታት ሲያደርግ ቆይቷል። የሕገ መንግስት አጣሪ ጉባኤው ከምክክሮቹ በኋላ የደረሰበትን ውሳኔ ለፌዴሬሽን ምክር ቤት መላኩን ባለፈው ሳምንት አስታውቆ ነበር። (ኢትዮጵያ ኢንሳይደር)
ምስላዊ መረጃ፦ የንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር ከዛሬ ቅዳሜ የካቲት 27 ጀምሮ ለመጪው አንድ ወር የሚቆይ የነዳጅ ዋጋ ተመን በትላንትናው ዕለት ይፋ አድርጓል። እስከ መጋቢት መጨረሻ የሚዘልቀው አዲሱ ተመን ከቀላል ጥቁር ናፍጣ በስተቀር በሁሉም የነዳጅ ምርቶች ላይ...
ምስላዊ መረጃ፦ ዛሬ የካቲት 22 ሊጀመር ቀን ተቆርጦለት የነበረውን የመራጮች ምዝገባ፤ ወደ ቀጣዩ ወር መጋቢት አጋማሽ መዛወሩን የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ አስታውቋል። ቦርዱ ለቀኑ መራዘም በምክንያትነት ከጠቀሳቸው ውስጥ የምርጫ ክልል ጽህፈት ቤቶችን ለመክፈት በክልል መንግስታት...
በተስፋለም ወልደየስ በእስር ቤት ያሉ ፖለቲከኞች ለምርጫ በዕጩነት መቅረብ እንደማይችሉ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ አስታወቀ። ቦርዱ ይህን የገለጸው የኦሮሞ ነጻነት ግንባር (ኦነግ) በእስር ላይ ያሉ አባላቱ በመጪው ምርጫ ዕጩ ሆነው መቅረብ ይችሉ እንደው ጥያቄ ማቅረቡን ተከትሎ...
በአራት ክልሎች እንዲሁም በአዲስ አበባ እና ድሬዳዋ ከተሞች ለመጪው ምርጫ የሚወዳደሩ ዕጩዎች ምዝገባ ሊጠናቀቅ ስድስት ቀናት ቢቀሩትም፤ እስካሁን የተመዘገቡ ዕጩዎች ቁጥር አነስተኛ እንደሆነ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ገለጸ። ዕጩዎቻቸውን በብዛት ካላስመዘገቡት ውስጥ ገዢው የብልጽግና ፓርቲ...
በተስፋለም ወልደየስ የኦጋዴን ብሔራዊ ነጻነት ግንባር (ኦብነግ) የሶማሌ ክልልን ከሚያስተዳድረው ገዢ ፓርቲ “ብዙ ጥቃቶች እየተፈጸሙብኝ ነው” አለ። ባለፉት ሁለት ሳምንታት ብቻ ከ50 በላይ የኦብነግ አባላት መታሰራቸውን አንድ የግንባሩ አመራር ተናግረዋል። የኦብነግ የስራ አስፈጻሚ አባል የሆኑት አቶ...
ለብዙ ተጓዦች, ከጓደኞች እና ከሚወዷቸው ጋር በቤት ውስጥ የመጓጓዣ ልምዶችን የሚጋሩበት ዋና መንገድ ናቸው. አውሮፕላን ማረፊያ ከአውሮፕላን ማረፊያ እስከ አንደኛ ደረጃ ማረፊያ ቦታዎች, እንግዶች ከጀብጀሮቻቸው እንደ ድብቅነት ለመያዝ ይወዳሉ.
ይሁን እንጂ ቀላል ፎቶግራፍ አንድ ተጓዥ ህልም ህልም ፈታኝ ወደ ቅዠት ጊዜ በፍጥነት ወደ ቅዠት ሊያዞር ይችላል. ተጓዦች በአስቸጋሪ ጊዜ ላይ ስዕላዊ ምስልን ለመግደል ከአውሮፕላን ውስጥ ተጭነው ሲያስገቡ ፎቶግራፍ መለጠፍ ሁሌም ትርጉም አይሰጥም.
ፎቶግራፊያዊ የሆኑ ተጓዦች ወደ መድረሻ እንደ መወሰዳቸው ከተወሰኑ ዘመናዊ ቴክኖሎጂ የአየር መንገድ ትኬት ከመቼውም ጊዜ በበለጠ ተጋላጭ ያደርገዋል. የቦታ ማለፊያ ፎቶ ወደ ማህበራዊ ማህደረመረጃዎችዎ ፎቶዎች ከመወሰዳችሁ በፊት ሁለት ጊዜ ማሰብዎን ያረጋግጡ.
በታሪክ ውስጥ ሁሉ, ተሳፋሪዎች ስለ ተሳፋሪ ብዙ መረጃዎችን ይይዛሉ. ይህ መረጃ የእነሱን ሙሉ ስም, የአየር መንገድ, የቦታ መመዝገቢያ ክፍል, እና ስለ የጉዞ ዕቅዶች መረጃዎችን ያካትታል. የዛሬው የቦታ ማጓጓዣ ወረቀት እነዚህን ሁሉ መረጃዎች ይዟል - እና ብዙ ሌሎችም.
ዘመናዊ የቦታ ማጓጓዣ ካርዶች ተጓዡን ስም እና አየር መንገድን ብቻ ​​ሳይሆን የተጓዡን የመንገደኞች መዝገብ, ወይም ለአጭር ጊዜም ያካትታል. ይህ መዝገብ ብዙውን ጊዜ ስድስት ፊደላት, የሁለቱም ፊደላት እና ቁጥሮች ጥምረት ሲሆን, ለተጓዥው ልዩ መታወቂያ ቁጥር እና በቦታው ለተመዘገበው የጉዞ መስመር ነው.
ከተጓዥው ስም እና ፒኤንአር ጥምር ጋር አንድ ሰው የቦይንግ መተላለፊያው በመመልከት የተሳታፊውን እቅዶች ዝርዝር በኤሌክትሮኒክ መንገድ ሊደርስበት ይችላል እናም በመጨረሻም ከሙስሊሙ ስርጭት ይፈጥራል.
አንድ የእይታ ማንነት ሊታወቅ የሚችለው የእንዳይደርሱባታን ተጎጂዎችን በመጠባበቅ ወይም በመሰረዝ ላይ, ከቦርሳ ማለፊያ ላይ ምን ያህል ጊዜ እንደሚለያቸው, እንዲሁም በየጊዜው የሚሄዱ የአየር ላይ መረጃዎችን ጨምሮ . ይህም በባዕድ አገር በሚኖሩበት ጊዜ ተጓዥ ለስርቁ ወይም ለዝርፊያ ሊያቆም ይችላል.
በተጨማሪም, የመታወቂያ ወረቀት በብስክሌት ስካነር አጫጭር ማመልከቻ በኩል አንድ ሌባ ስለ ተጓዥ በጣም ፈጣን መረጃ ሊማር ይችላል. በቦታ ማረፊያ ማለፊያ ላይ የተደበቀ መረጃ ስለ ተጓዥ መረጃ ብዙ መረጃዎችን የያዘ ነው, ይህም የፓስፖርት ቁጥር , የታመነ የጉዞ ቁጥሮች, እና ተጓዡን የተወለደበት ቀን ሊያካትት ይችላል. ይህ መረጃ በእጃችን ላይ, የማንነት ማንነት ታርጊን ወዲያው ሊዞር እና ያልጠረጠሩ ተጎጂዎች ከቁጥጥር ውጭ ከሆኑ ተጓዥው ግለሰብ ማጭበርበሪያዎችን ለመክፈት መጠቀም ይችላሉ.
ልክ እንደ እነዚህ መጥፎ ስሜት የሚቀሰቅሱ የራሳቸዉን ፎቶግራፎች ሁሉ , የቦታ ማስቀመጫ ፎቶን በቀጥታ መስመር ላይ አይጠቀሙም. የቦታ ማጓጓዣ ወረቀትን መያዝ እና የጉዞ መስመር የአንድ አጠቃላይ የመጓጓዣ መጓጓዣ ኪት አካል መሆን አለበት, ጉዞው ከተጠናቀቀ በኋላ በትክክል መወገድ አለባቸው.
የመሳፈሪያ ማለፊያ ብዛት ስፍር ቁጥር የሌላቸው አዲስ ዓለምን መክፈት ቢቻልም ለተጓዦች ችግር እና ሐዘን ሊፈጥርም ይችላል. ተጓዦች የእነዚህን ዕቃዎች ዋጋ ምን ያህል ዋጋ እንዳላቸው በመረዳት, እና እንዴት በቀላሉ ሊጎዱ እንደሚችሉ በመገንዘብ, በሚጓዙበት ወቅት የግል መረጃዎቻቸው ምርጥ ውሳኔዎችን እንደሚያደርጉ ማረጋገጥ ይችላሉ.
ኢራናውያን ተኸተልቲ እምነት ሺዓ ኣብ ከተማ ቴህራን ንዝርከብ ኤምባሲ ስዑዲ ዓረብ ድሕሪ ምጥቕዖም፣ ስዑዲ ዓረብ ምስ ኢራን ዝነበራ ዝሕቱል ዝምድና ብኡ ንብኡ ክትበትኽ እንከላ፣ ኣባላት እቲ ንሳ ዘቖመቶ ኪዳን ዝኾና ሱዳን፣ ባሕሬንን ሕቡራት ኢማራት ዓረብ’ውን ኣሰር ስዑዲ ዓረብ ብምስዓቕ ብቕጽበት ንኣምባሳደራት ኢራን ካብ ሃገርን ሰጕገን።
እዚ ኣባላት እስላማዊ ኪዳን ኣንጻር ግብረ ሽበራ ዝኾና ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኢራን ዝውሰድ ዘሎ ዲፕሎማስያዊ ጸቕጢ፣ እቲ ኪዳን ብመሰረት ንኢራንን ኣብ የመን ዝርከቡ ኣመንቲ ሺዓን ዒልላማ ንምግባር ዝቖመ ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ ዘሎ።
ኢራን ኣቐዲማ ምስ ኤርትራን ሱዳንን ዝምድናታት ጀሚራ እኳ እንተነበረት፣ እዘን ክልተ ሃገራት ኣባላት እዚ ኪዳን ምዃነን ነቲ ምስታ ሃገር ዝነበረን ዝምድና ኣደስኪልዎ ይርከብ።
ሱዳን ምስ ኢራን ዝነበራ ዝምድና ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ደው ከምዘበለት ክትሕብር እንከላ፣ መንግስቲ ኤርትራ ከኣ ንስዑዲ ዓረብ ብምድጋፍ ነቲ ኣብ ቴህራን ኣብ ልዕሊ ዝርከብ ኤምባሲ ኢራን ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ኮኒኑ።
ኣብ ኤርትራ ዝርከቡ መብዛሕቶም ኣመንቲ ምስልምና ሰዓብቲ ሱና እኳ እንተኾኑ፣ መንግስቲ ኤርትራ ኣባል ኪዳን’ዚ ብእምነት ሱና ዝምርሓ ሃገራት ዓረብ ዝኾነሉ ምኽንያት፣ ኣብ ልዕሊ ኢራንን ኣመንቲ ሺዓ ናይ የመንን ንዝውሰድ ስጉምቲ ብሃይማኖታዊ ዓይኒ ወይ ከኣ ብስትራቴጂያዊ ረብሓ ደጊፍዎ ዘይኮነ ፣ ካብቲ ካብ ሃገራት ዓረብ ክረኽቦ ዝኽእል ግዝያዊ ሓገዝ ጥራት’ዩ ኣቋሚቱ።
እዚ ሕጂ ብስዑዲ ዓረብ ቆይሙ ዘሎ ኪዳን ከኣ፣ ንሓድሕደን ውሽጣዊ ሓርፋፍ ዝምድና ብዘለወን ሃገራት ዝቖመ ስልታዊ ብምዃኑ ነዊሕ ከይቐጸለ ክክክፈርስ ምዃኑ ተንተንቲ የረድኡ።
ድሕሪ’ዚ ስዑዲ ዓረብ ኣብ የመን ኣንጻር ኣመንቲ ሺዓ ጀሚራቶ ዘላ መጥቃዕቲ ግና፣ መራሕቲ ኤርትራን ሱዳንን ኣብ ውስጢ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ናብታ ሃገር ከክልተ ግዜ ዑደት ምክያዶም ይዝከር።
ኣብ ዋሽንግተን ዲሲ ኣብ ዝርከብ ቀጽሪ ኤምባሲ ኢትዮጵያ ተቓውሞ ንዘካይዱ ዝነበሩ ኢትዮጵያውያን ንምብታን ቶኽሲ ዝኸፈተ ኣባል ሓለዋ እቲ ኤምባሲ መርመራ ይካየደሉ ኣሎ
አንድ ተወካይ የውክልና ስራ በሚፈጽምበት ጊዜ የወካዩን ህጋዊ ሁኔታዎችን የመለወጥ ስልጣን ተሰጥቶታል፡፡ ይህም በመሆኑ ተወካዩ ለወካዩ ፍጹም ታማኝ የመሆን እና የወካዩን ጥቅም ሙሉ ለሙሉ የማስጠበቅ ግዴታ ተጥሎበታል፡፡ ስለሆነም ተወካዩ ስራውን በሚያከናውንበት ጊዜ ቅድሚያ ሊሰጥ የሚገባው የወካዩን ጥቅም ብቻ በመሆኑ የጥቅም ግጭት ባለበት ሁኔታ ተወካዩ በስራው አፈጻጸም ጥንቃቄ ሊያደርግ ይገባል፡፡ ምክንያቱም የጥቅም ግጭት በሚፈጠርበት ጊዜ አንድ ተወካይ ከራሱ ጥቅም ይልቅ የወካዩን ጥቅም ሊያስቀድም ይችላል ተብሎ አይታሰብም፡፡ ስለዚህም ተወካዩ የራሱን ጥቅም የሚመለከት ጉዳይ ሲያጋጥመው ሁኔታውን ለወካዩ ሳያሳውቅና ወካዩ ሳይስማማ ስራውን እንዳይፈጽም ይከለከላል፡፡
ስለወኪልነት የተደነገጉትን የፍ/ብሔር ድንጋጌዎች ስንመለከትም ተወካዩ ከወካዩ ጋር በሚኖረው ግንኙነት ጥብቅ የሆነ ቅን ልቦና ሊኖረው እንደሚገባ እና የውክልና ስልጣኑን የሚያስቀሩ ምክንያቶች ለወካዩ ማስታወቅ እንዳለበት፤ ተወካዩ ስራውን የሚፈጽመው በተለይ ለወካዩ ጥቅም ሊሰጥ በሚችል መንገድ ብቻ መሆን እንዳለበት እንዲሁም ተወካዩ በራሱ ስም ከወካዩ ጋር የሚያደርገው ውል ወካዩ ካላጸደቀው በቀር ሊፈርስ እንደሚችል መደንገጋቸው ተወካዩ ለወካዩ ፍጹም ታማኝ መሆን እንዳለበት እና ለወካዩ ጥቅም ብቻ መስራት እንዳለበት፣ የጥቅም ግጭት ባለበት ጊዜ ሁሉ ሁኔታውን ለወካዩ የማሳወቅ ግዴታ እንዳለበት የሚያስገነዝቡ ናቸው፡፡ በመሆኑም አንድ ተወካይ የጥቅም ግጭት ባለበት ጊዜ ለወካዩ ሳያሳውቅ የሚያከናውነውን ስራ ወካዩ ሊቃወመው የሚችል መሆኑን እና በዚህ ሁኔታ የተከናወነው ስራም ወካዩ ካላፀደቀው በቀር ወካዩ ራሱ እንደፈጸመው ሊቆጠር እንደማይገባ ከውክልና ግንኙነት አጠቃላይ ዓላማ እና ከፍ/ብ/ህጉ ድንጋጌዎች መገንዘብ ይቻላል፡፡
ወካዩ የሞተ እንደሆነ፣ በሥፍራው አለመኖሩ የተረጋገጠ እንደሆነ፣ ለመስራት ችሎታ ያጣ እንደሆነ ወይም በንግድ መውደቅ ኪሣራ ደርሶበት እንደሆነ ለጉዳዩ ተቃራኒ የሚሆን ውል ካልተገኘ በቀር የውክልና ሥልጣኑ ወዲያውኑ የሚቀር መሆኑን የፍታብሓር ሕ/ቁጥር 2232 ንዑስ አንቀጽ 1 ይደነግጋል፡፡
እንደራሴው ቀሪ በሆነው ሥልጣን መሠረት በሌላ ሰው ስም ወይም ወካይ በነበረው ሰው ስም በሠራ ጊዜ በስሙ የተሠራበት ስው እንደፈቃዱ በስሙ የተሠራውን ሥራ ለማጽደቅ፣ ለመቀበል ወይም ለመሻር መብት አለው፡፡ በማለት በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2191/2/ ከተደነገገ በኋላ በዚሁ በተሰጠው መብት ተጠቅሞ አንዱን መንገድ እንዲከተል ወይም እንዲመርጥ ከእንደራሴው ጋር የተዋዋሉት ሦስተኛ ወገኖች ለማስገደድ እንደሚችሉ እና ሿሚው ከሦስተኛ ወገኖች በቀረበለት ጥያቄ መሠረት ወዲያውኑ ካላስታወቃቸው እንደራሴው የሠራውን ሥራ እንዳልተቀበለው ሕጉ ግምት የወሰደ ለመሆኑ ተከታይ በሆነው ድንጋጌ ተመልክቷል፡፡ እንግዲህ ሿሚው በግልጽም ይሁን በዝምታ እንደራሴው ሥልጣኑ ቀሪ ከሆነ በኋላ የሠራውን ሥራ ያልተቀበለው መሆኑ ከተረጋገጠ የዚሁ ያለመቀበል ውጤት በቁጥር 2193 ተደንግጓል፡፡
የዚህን ድንጋጌ ይዘት ስንመለከት ሿሚው ይህንኑ የእንደራሴውን ሥራ ካልተቀበለው ምን ጊዜም ይኸው ውል ፈራሽ ነው የሚል አይደለም፡፡ ይልቁንም ከፍ/ብ/ሕ/ቁ. 1808 እስከ 1818 ድረስ የተመለከቱትን ድንጋጌዎች ተከትሎ የውሉ መፍረስ ወይም መሰረዝ ሊወሰን የሚችል መሆኑን የሚያመለክት ነው፡፡ ይህም እነዚህኑ አግባብነት ያላቸውን ድንጋጌዎች በመከተል ውሉ ሊፈርስ የማይችልበት አጋጣሚ ያለ መሆኑን የሚያሳይና ነገር ግን ውሉ የሚፈርስ ሆኖ በተገኘ ጊዜ ውሉ በመፍረሱ ምክንያት በቅን ልቦና ከእንደራሴው ጋር በተዋዋሉት 3ኛ ወገኖች ላይ ለሚደርሰው ጉዳት ካሣ የሚጠየቅበት መንገድ የሚያመቻች ድንጋጌ ነው፡፡
የውክልና ስልጣን አገልግሎት ውክልናው ከተሰጠበት ጊዜ ጀምሮ ለሚከናወኑ ሕጋዊ ተግባራት እንጂ ከመሰጠቱ በፊት ተወካዩ ለፈጸማቸውን ተግባራት ሕጋዊ ውጤት አይፈጥርም፡፡
ዘግይቶ የተሰጠ የውክልና ስልጣን ተወካዩ የፈጸማቸውን ተግባራት የማጽደቅ ውጤት የለውም፡፡ ምክንያቱም አግባብነት ያላቸው የፍ/ህ/ቁ. 2190 እና ተከታይ ድንጋጌዎች ተፈጻሚ ሊሆኑ የሚችሉት የውክልና ስልጣን ኖሮ ተወካዩ ከውክልና ስልጣኑ በላይ አሳልፎ ለፈጸማቸው ተግባሮች እንጂ ፈጽሞ የውክልና ስልጣን በሌለበት በወካዩ ለተከናወኑ ተግባራት አይደለም፡፡
የአንድ ንብረት ባለሃብትነት በውል ለሌላ ሰው የሚተላለፈው ባለሃብት ወይም ባለሃብቱ የንብረቱን ባለቤትነት በውል ለሌላ እንዲያስተላልፍ የፀና ልዩ የውክልና ስልጣን ባለው ሰው እንደሆነ የህገ መንግስቱ አንቀጽ 40 ንዑስ አንቀጽ 1፣ የፍትሐብሓር ህግ ቁጥር 1204 ንዐስ አንቀጽ 2፣ የፍታብሓር ህግ ቁጥር 2005 ንዐስ አንቀጽ 2 እና የፍትሐብሓር ህግ ቁጥር 2232 ንዐስ አንቀጽ 1 ድንጋጌዎችን በጣምራ በማንበብ ለመረዳት ይቻላል፡፡
የማይንቀሳቀስ ንብረት የመሸጥ፣ የመለወጥና የንብረቱን ባለቤትነት ለሦስተኛ ወገን የማስተላለፍ ስልጣን ያለው ተወካይ ንብረት በመያዣ አስያዞ በወካዩ ስም ከባንክ የመበደር ስልጣን አለው፡፡
የውክልና ማስረጃ ለተወካዩ ልዩ የውክልና ስልጣን የሚሰጥ ከሆነ ሕጋዊ ውጤቱ በውክልና ማስረጃው ላይ ከተጻፉት ተግባራት በተጨማሪ በውክልና ማስረጃው የተገለፁትን ጉዳዮችና እንደ ጉዳዩ ክብደትና እንደ ልምድ አሰራር በውክልና ማስረጃው የተገለጹትን ጉዳዮች ተከታታይና ተመሣሣይ የሆኑ አስፈላጊ ተግባራትን የመፈፀም ስልጣንን የሚያካትት መሆኑ የፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 2206 ንዑስ አንቀጽ 1 ይደነግጋል፡፡
በመሆኑም በውክልና ማስረጃ ቤት የመሸጥ፣ የመለወጥና ለሦስተኛ ወገን የማስተላለፍ ስልጣን ያለው ሰው ከዚህ መለስ የሆኑ ተግባራትን የመፈፀም ችሎታ እንዳለውና በተለይም ንብረቱን በመያዣነት ለማስያዝ የሚያስችል ስልጣን እና ችሎታ እንዳለው “ለራሱ ዕዳ ዋስትና እንዲሆን አንዱን የማይንቀሣቀሥ ንብረትን በእዳ መያዣነት አድርጎ ለመስጠት የሚችለው የማይንቀሣቀሰውን ንብረት ለመሸጥ ችሎታ ያለው ሰው ነው” ከሚለው በፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር 3049 ንዑስ አንቀጽ 2 ድንጋጌ ለመረዳት ይቻላል፡፡
ተወካዩ ከአስተዳደር ሥራ በቀር ሌላ ሥራ ለመስራት የሚያስፈልግ ሲሆን ልዩ ውክልና እንዲኖረው አስፈላጊ መሆኑንና ተወካዩ ልዩ የውክልና ሥልጣን ከሌለው በቀር የማይንቀሳቀሱ ንብረቶችን ለመሸጥ ወይም አስይዞ ለመበደር የማይችል መሆኑ በፍታብሔር ህግ ቁጥር 2205 ንዑስ አንቀፅ 1 እና ንዑስ አንቀፅ 2 ተደንግጓል፡፡
በወካዩ ስም ማናቸውንም ፎርማሊቲ እያሟላ ንብረት እንዲያዛውር፣ በስሙ እንዲዋዋል የውክልና ስልጣን የተሰጠው ተወካይ በወካዩ ስም የሚገኝ የማይንቀሳቀስ ንብረት የመሸጥ፣ የመለወጥ ስልጣን የለውም፡፡
የውክልና ሰነዱ ይዘት በግልፅ ውክልና ተቀባዩ የተሰጠው ስልጣን የማይንቀሳቀስ ንብረት ለመሸጥ የሚያስችል ስለመሆኑ እየገለፀ ስለልዩ ውክልና አስፈላጊነት የተቀመጠው የፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2205 በውክልና ስልጣን ሰነዱ ያለመጠቀሱ ውክልናው ልዩ የውክልና ስልጣን አይደለም ብሎ ለመደምደም የሚያስችል ስለመሆኑ የሚያሳይ የሕግ ድንጋጌ የለም፡፡ ዋናውና ቁልፉ ነገር ለውክልና ተቀባዩ የተሰጡት ተግባሮች በዝርዝርና ግልጽ ሁኔታ ተጠቅሰው በውክልና ሰነዱ ላይ መገኘት እንጂ አግባብነት ያላቸው ድንጋጌዎች ያለመጠቀሳቸው አይደለም፡፡ የሰነዱ ይዘት ግልጽ መሆኑ በተረጋገጠበት ሁኔታ አግባብነት ያላቸው ድንጋጌዎች በውክልና ስልጣን ሰጪውና በውክልና ስልጣን ተቀባዩ አልተጠቀሱም ተብሎ ሰነዱ ዋጋ እንዲያጣ ማድረግ የተዋዋዮችን ሐሳብ ውጤት እንዳይኖረው የሚያደርግ በመሆኑ በውል አተረጓጎም ደንቦችም ተቀባይነት የሌለው አካሄድ ነው የሚሆነው፡፡
በእንግሊዝኛ እስላም ያልሆኑ ሰዎች ወደ እስላም ለመጥራት አስፈላጊ እስትራትጂ -07 በአሁኑ ዘመንና ባለፈው ዘመን ሰለ ነብያችን (ሶ .ዓ ወ ) የሚያሳዩ ትንቢቶች
የአቶ መኮንን ኩሩ ዝምታን የሠበረ አነጋጋሪ ቃለ-ምልልስ “ውጪ ተምረን መጥተናል፣ ኢንተርናሽናል ላይሰንስ አለን የሚሉ ሰዎች ነገሮች ሁሉ ዓሣ ጎርጓሪ ዘንዶ ያወጣል እንዳይሆንባቸው እሰጋለሁ” →
የኢንፎርሜሽን ቢዝነስ እድገት አውታረ መረብ ሊሚትድ የእርስዎ ግላዊነት ለእርስዎ አስፈላጊ መሆኑን እና የግል መረጃዎ በመስመር ላይ እንዴት እንደሚገለገልበት እና እንዴት እንደሚጋራ እንደሚጨነቁ ይገነዘባል ፡፡ ይህንን ድር ጣቢያን ፣ franchiseek.com (“ጣቢያችን”) የሚጎበኙትን ሁሉ ግላዊነት እናከብራለን እንዲሁም ዋጋችንን እናከብራለን እንዲሁም እዚህ በተገለፁ መንገዶች እና ከኛ ግዴታዎች እና መብቶችዎ ጋር በሚጣጣም መልኩ የግል መረጃዎን እንሰበስባለን እንዲሁም እንጠቀማለን። በሕጉ መሠረት ፡፡
እባክዎን ይህንን የግላዊነት ፖሊሲ በጥንቃቄ ያንብቡ እና መረዳቱን ያረጋግጡ። የእኛን የግላዊነት ፖሊሲ መቀበልዎ የእርስዎ ጣቢያ ለመጀመሪያ ጊዜ ሲጠቀሙ ይከሰታል ተብሎ ይታሰባል። ማንኛውንም የእውቂያ ቅጾችን ፣ በጣቢያችን ላይ የምዝገባ ቅጾችን ሲያጠናቅቁ ይህንን የግላዊነት ፖሊሲ እንዲያነቡ እና እንዲቀበሉ ይጠየቃሉ ፡፡ በዚህ የግላዊነት ፖሊሲ ካልተቀበሉ እና ካልተስማሙ ጣቢያችንን ወዲያውኑ መጠቀም ማቆም አለብዎት።
“ኩኪ” የተወሰኑ የጣቢያችንን ክፍሎች ሲጎበኙ እና / ወይም የተወሰኑ የጣቢያችን ገፅታዎች ሲጠቀሙ በጣቢያችን በኮምፒተርዎ ወይም መሣሪያዎ ላይ የተቀመጠ አነስተኛ የጽሑፍ ፋይል ማለት ነው። ጣቢያችን የሚጠቀሙባቸው የኩኪዎች ዝርዝሮች በክፍል 13 ከዚህ በታች ተዘርዝረዋል ፡፡
"የግል መረጃ" ከዛ መረጃ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ሊታወቅ ከሚችል ማንነት ከሚለይ ሰው ጋር የሚዛመድ ማንኛውም እና ሁሉም መረጃዎች ማለት ነው ፡፡ በዚህ አጋጣሚ በጣቢያችን በኩል ለእኛ የሚሰጡን የግል መረጃዎች ማለት ነው ፡፡ ይህ ትርጉም በሚተገበርበት ጊዜ በመረጃ ጥበቃ ሕግ 1998 የተሰጡትን ትርጓሜዎች ማካተት አለበት OR የአውሮፓ ህብረት ደንብ 2016/679 - አጠቃላይ የውሂብ ጥበቃ ደንብ (“GDPR”)
“እኛ / የእኛ / የእኛ” ማለት ኢንፊኒቲ ቢዝነስ ዕድገት ኔትወርክ ሊሚትድ የተባለ ኩባንያ በእንግሊዝ የተመዘገበው ውስን ኩባንያ ቁጥር 9073436 ሲሆን የተመዘገበው አድራሻ 2 ብሮምሊ መንገድ ፣ ሳፎርድ ፣ ምስራቅ ሴክሴክስ ቢኤን 25 3ES ሲሆን ዋናው የንግድ አድራሻውም ከላይ እንደተጠቀሰው ነው ፡፡
ጣቢያችን በእንግሊዝ አገር 9073436 ስር የተመዘገበ ውስን ኩባንያ Infinity ቢዝነስ እድገት ኔትወርክ ባለቤት ነው እና የሚተዳደር ነው ፣ የተመዘገበ አድራሻው 2 ብሮሚሊ መንገድ ፣ የባህር ወሽመጥ ፣ ምስራቅ ሱሴክስ BN25 3ES እና ዋናው የንግድ አድራሻቸው ከላይ እንደተጠቀሰው ፡፡
የእኛ የመረጃ ጥበቃ ኦፊሰር ሚስተር ጆኤል ቢሲት ሲሆን በኢሜል በ joel@franchise-uk.co.uk በስልክ በ 01323 332838 በስልክ ወይም በ 2 Bromley መንገድ ፣ Seaford ፣ ምስራቅ ሴሴክስ ቢኤን 25 3ES በፖስታ መገናኘት ይችላል ፡፡
ይህ የግላዊነት ፖሊሲ የሚጠቀመው የእኛን ጣቢያ አጠቃቀምዎ ብቻ ነው። ጣቢያችን ወደ ሌሎች ድር ጣቢያዎች አገናኞችን ሊይዝ ይችላል። እባክዎን የእርስዎ መረጃ እንዴት እንደሚሰበስብ ፣ እንደሚከማች ወይም በሌሎች ድር ጣቢያዎች እንደሚጠቀም ላይ ቁጥጥር እንደሌለን እባክዎ ልብ ይበሉ ፣ እና ለእነሱም እንደዚህ አይነት መረጃ ከመስጠትዎ በፊት የእነዚህን ድርጣቢያዎች የግላዊነት ፖሊሲዎች እንዲፈትሹ እንመክርዎታለን ፡፡
እኛ ስለ እርስዎ የያዝናቸውን ማናቸውንም የግል መረጃዎች የተሳሳቱ ወይም ያልተሟሉ መሆናቸውን ለማስተካከል መብት (እባክዎን በክፍል 14 ውስጥ ያሉትን ዝርዝሮች በመጠቀም ያነጋግሩን) ፤
የመርሳት መብት - ማለትም እርስዎ ስለእኛ እኛ የያዝንዎትን ማንኛውንም የግል መረጃ እንድንሰርዝ እኛን የመጠየቅ መብት (በክፍል 6 እንደተገለፀው የግል መረጃዎን የምንይዘው ለተወሰነ ጊዜ ብቻ ነው ግን ቶሎ ቶሎ እንድንሰርዘው ከፈለጉ ፣ እባክዎ በክፍል 14 ውስጥ ያሉትን ዝርዝሮች በመጠቀም እኛን ያነጋግሩን);
ስለግል ውሂብዎ አጠቃቀም ላይ ቅሬታ ካለዎት እባክዎን በክፍል 14 ላይ የተሰጡትን ዝርዝሮች በመጠቀም ያነጋግሩን እና ችግሩን ለእርስዎ ለመፍታት የተቻለንን ሁሉ እናደርጋለን ፡፡ እኛ ልንረዳዎ ካልቻልን ፣ እርስዎም የዩኬን ተቆጣጣሪ ባለሥልጣን ፣ የመረጃ ኮሚሽነሩን ጽሕፈት ቤት አቤቱታ የማቅረብ መብት አልዎት ፡፡
በእኛ ጣቢያ አጠቃቀምዎ ላይ በመመስረት የተወሰኑትን ወይም ሁሉንም የግል እና የግል ያልሆኑ መረጃዎችን ልንሰበስብ እንችላለን (እባክዎን እባክዎን ኩኪዎችን እና ተመሳሳይ ቴክኖሎጂዎችን አጠቃቀም ክፍል 13 ን ይመልከቱ)
መጀመሪያ ከተሰበሰበበት ምክንያት (ምክንያቶች) አንጻር ሁሉም የግል መረጃዎች አስፈላጊ በሆነ ሁኔታ ተጠብቀው በጥንቃቄ ይቀመጣሉ። ግዴታዎቻችንን እንጠብቃለን እንዲሁም በማንኛውም ጊዜ በመረጃ ጥበቃ ሕግ 1998 እና GDPR መሠረት መብቶችዎን እንጠብቃለን ፡፡ ለደህንነት ተጨማሪ ዝርዝሮችን ለማግኘት ከዚህ በታች ያለውን ክፍል 7 ይመልከቱ ፡፡
እኛ የግል ውሂባችን አጠቃቀማችን ሁል ጊዜ ህጋዊ የሆነ መሠረት ይኖረዋል ፣ ምክንያቱም ከእርስዎ ጋር ያለንን የኮንትራት አፈፃፀም አፈፃፀም አስፈላጊ ስለሆነ ፣ የእኛን የግል ውሂብን ለመጠቀማችን ስለተስማሙ (ለምሳሌ በኢሜሎች በመመዝገብ) ፣ ወይም በሕጋዊ ፍላጎታችን መሠረት ፡፡ በተለይም ፣ እኛ መረጃዎን ለሚከተሉት ዓላማዎች ልንጠቀም እንችላለን-
ምርቶቻችንን ማቅረብ እና / ወይም አገልግሎቶች ለእርስዎ (እባክዎን ከእርስዎ ጋር ወደ ኮንትራት ለመግባት እንድንችል የግል ውሂብዎን እንደምንፈልግ ልብ ይበሉ) ፡፡
በእርስዎ ፈቃድ እና / ወይም በሕግ በሚፈቀድበት ቦታ ፣ በኢሜል እርስዎን ማነጋገርን ሊያካትት ለሚችል ግብይት ዓላማዎች በተጨማሪ ውሂብዎን ልንጠቀም እንችላለን እና / ወይም ስልክ እና / ወይም የኤስኤምኤስ የጽሑፍ መልእክት እና / ወይም ስለ ምርታችን አስተዋዋቂዎች ፣ ዜና እና ቅናሾች መረጃ በመላክ ይለጥፉ እና / ወይም ሆኖም ግን ምንም ያልተጠየቀ ግብይት ወይም አይፈለጌ መልእክት አንልክም እንዲሁም መብቶችዎን ሙሉ በሙሉ እንደምንጠብቀው እና በውሂብ ጥበቃ ህጉ 1998 መሠረት የኛን ግዴታዎች ማክበሩን ለማረጋገጥ ሁሉንም ምክንያታዊ እርምጃዎችን አንወስድም ፡፡ OR GDPR እና የግላዊ እና የኤሌክትሮኒክስ ኮሙኒኬሽን (EC መመሪያ) ደንብ 2003 እ.ኤ.አ.
በክፍል 13 ላይ እንደሚታየው በዝርዝር እንደሚታየው በእኛ ጣቢያ ላይ ይዘታቸው የሚመጡ ሶስተኛ ወገኖች ኩኪዎችን ሊጠቀሙ ይችላሉ ፡፡ እባክዎን ኩኪዎችን ስለመቆጣጠር የበለጠ መረጃ ለማግኘት ክፍል 13 ን ይመልከቱ ፡፡ እባክዎን የእነዚያ የሶስተኛ ወገኖች እንቅስቃሴን ፣ ወይም የሚሰበሰቡ እና የሚጠቀሙበት ውሂብ አንቆጣጠርም ፣ እናም የእንደዚህ አይነቱ የሶስተኛ ወገን የግላዊነት ፖሊሲዎችን እንዲፈትሹም እንመክርዎታለን።
ለመጀመሪያ ጊዜ ከተሰበሰበበት (ከእነዚያ) አንፃር አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ የግል መረጃዎን አናስቀምጥም ፡፡ ስለዚህ መረጃ ለሚከተሉት ጊዜያት ይቀመጣል (ወይም ይዘቱ በሚቀጥሉት መሠረቶች ላይ የሚወሰን ነው)
የተወሰኑት ወይም ሁሉም መረጃዎችዎ ከአውሮፓ ኢኮኖሚያዊ ክልል ውጭ (“EEA”) ውጭ ሊቀመጡ ይችላሉ (ኢ.ኢ.ኤ.) ሁሉንም የአውሮፓ ህብረት አባል አገሮችን ፣ ኖርዌይ ፣ አይስላንድ እና ሌችተንቴይን ጨምሮ) ፡፡ የእኛን ጣቢያ በመጠቀም እና መረጃ ለእኛ በማቅረብ ይህንን መቀበል እና መስማማት አለብዎት ፡፡ ከኢ.ኤ.ኤ.ኤ.ኤ. ውጭ መረጃ የምናከማች ከሆነ ፣ መረጃዎ በዩኬ ውስጥ እንደነበረው ሁሉ በአስተማማኝ እና በአስተማማኝ ሁኔታ እንዲስተናገድ ለማረጋገጥ ሁሉንም ምክንያታዊ እርምጃዎችን እንወስዳለን ፡፡ OR GDPR የሚከተሉትን ጨምሮ
የውሂብ ደህንነት ለእኛ በጣም አስፈላጊ ነው ፣ እና የእርስዎን ውሂብ ለመጠበቅ እኛ በጣቢያችን የተሰበሰበ ውሂብን ለመጠበቅ እና ደህንነቱ የተጠበቀ እርምጃዎችን ወስደናል ፡፡
ለግብይት ዓላማዎች ውሂብዎን በእኛ ቡድን ውስጥ ካሉ ሌሎች ኩባንያዎች ጋር ልንጋራ እንችላለን ፡፡ ይህ የእኛ ተቀባዮች እና የእኛ መያዣ ኩባንያ እና ቅርንጫፎቹን ያካትታል ፡፡
እኛ እርስዎን በመወከል አንዳንድ ጊዜ ምርቶችን እና አገልግሎቶችን ለእርስዎ ለማቅረብ ከሶስተኛ ወገኖች ጋር ውል ልንገባ እንችላለን ፡፡ እነዚህ የክፍያ አፈፃፀም ፣ የዕቃ አቅርቦቶችን ፣ የፍለጋ ሞተር መገልገያዎችን ፣ ማስታወቂያዎችን እና ግብይት ሊያካትቱ ይችላሉ። በአንዳንድ ሁኔታዎች ሶስተኛ ወገኖች ለአንዳንዶቹ ወይም ለሁሉም የእርስዎ ውሂብ መዳረሻ ሊፈልጉ ይችላሉ። ማንኛውም የእርስዎ መረጃ ለእንደዚህ ያለ ዓላማ በሚፈለግበት ጊዜ የእርስዎ መረጃ በደህንነት ፣ በአስተማማኝ ሁኔታ እና በመብቶችዎ ፣ በእኛ ግዴታዎች እና በሦስተኛ ወገን ግዴታዎች ስር በሚተገበር ሁኔታ እንዲስተናገድ ለማረጋገጥ ሁሉንም ምክንያታዊ እርምጃዎችን እንወስዳለን ፡፡ .
የትራፊክ አጠቃቀምን ፣ የአጠቃቀም ሁኔታዎችን ፣ የተጠቃሚዎችን ቁጥር ፣ ሽያጮችን እና ሌሎች መረጃዎችን ጨምሮ ስለ ጣቢያችን አጠቃቀም ስታትስቲክስን ልናጠናቅቅ እንችላለን። እነዚህ ሁሉ መረጃዎች ስም-አልባ ይደረጋሉ እና በግል ማንነትን የሚለይ ውሂብን ወይም ከሌላ ውሂብ ጋር ሊጣመር እና እርስዎን ለመለየት ሊያገለግል የሚችል ማንነትን የማያሳውቅ ውሂብ አያካትትም። ከጊዜ ወደ ጊዜ እንደ ኢንቨስተሮች ፣ አጋሮች ፣ አጋሮች እና አስተዋዋቂዎች ላሉ እንደዚህ ያሉ መረጃዎችን ለሦስተኛ ወገኖች ልንጋራ እንችላለን ፡፡ መረጃው የሚጋራው እና በሕግ ወሰን ውስጥ ብቻ ነው።
አንዳንድ ጊዜ ከአውሮፓ ኢኮኖሚ (ውጭ “EEA”) ውጭ የሚገኙ የሶስተኛ ወገን የመረጃ አቀናባሪዎችን (ኢ.ኢ.ኤ.) ኖርዌይን ፣ አይስላንድንም እና ሌክተንስተይን ጨምሮ ሁሉንም የአውሮፓ ህብረት አባል አገሮችን ያቀፈ ነው ፡፡ ከ ኢ.ኤ.ኤስ. ውጭ ማንኛውንም የግል መረጃ በምንተላለፍበት ጊዜ ፣ ​​በዩኬ ውስጥ እና በውሂብ ጥበቃ ሕግ 1998 ውስጥ እንደ ሚያደርጉት መረጃዎ በአስተማማኝ እና በአስተማማኝ ሁኔታ እንዲስተናገድ ለማድረግ ሁሉንም ምክንያታዊ እርምጃዎችን እንወስዳለን ፡፡ OR GDPR
በተወሰኑ ሁኔታዎች እኛ የግል መረጃዎን ሊያካትት የሚችል ፣ ለምሳሌ በሕግ ሂደቶች ውስጥ የምንሳተፍበት ፣ የሕግ ፍላጎቶችን የምናከብር ፣ የፍርድ ቤት ማዘዣ ወይም የመንግስት ስልጣን.
ከጊዜ ወደ ጊዜ የእኛን ንግድ ማሳደግ ወይም መቀነስ ልንችል እንችላለን እና ይህ የሽያጩን እና / ወይም የሁሉም ወይም በከፊል የእኛን ንግድ ሽያጭ ማስተላለፍን ሊያካትት ይችላል። ለሚተላለፈው ማንኛውም የንግድ ሥራችን አስፈላጊ በሚሆንበት ጊዜ ያቀረብከው ማንኛውም የግል መረጃ በእዚያ ክፍል ይተላለፋል እናም አዲሱ ባለቤት ወይም አዲስ ተቆጣጣሪ ፓርቲ በዚህ የግላዊነት ፖሊሲ መሠረት ይፈቀዳል ፡፡ ያንን ውሂብ በመጀመሪያ በእኛ ተሰብስቦ ለነበረባቸው ተመሳሳይ ዓላማዎች ብቻ ለመጠቀም።
ማንኛውም የእርስዎ ውሂብ በእንደዚህ ዓይነት ሁኔታ እንዲተላለፍ ከተደረገ አስቀድሞ መረጃ አያገኙልዎትም እና ለውጦቹን አያሳውቁም ፡፡ ሆኖም በአዲሱ ባለቤት ወይም ተቆጣጣሪ ውሂብዎ እንዲሰረዝ ምርጫ ይሰጣቸዋል።
በ GDPR ስር ከሚገኙት መብቶች በተጨማሪ በክፍል 4 በተደነገገው መሠረት የግል መረጃዎችን በእኛ ጣቢያ በኩል በሚያቀርቡበት ጊዜ ፣ ​​የእርስዎን የአጠቃቀም አጠቃቀማችንን ለመገደብ አማራጮች ሊሰጥዎት ይችላል ፡፡ በተለይም እኛ በቀጥታ ለግብይት ዓላማዎች (በውጫዊ ኢሜል ዓላማዎች) ላይ የእርስዎን መረጃ የምንጠቀምበት (እኛ ኢሜይሎችን በኢሜልዎ ላይ የቀረቡትን አገናኞች በመጠቀም ምዝገባዎን ለማስመዝገብ ሊያደርጉ የሚችሏቸውን) ለመቆጣጠር ጠንካራ መቆጣጠሪያዎችን ለእርስዎ ለመስጠት ነው ዝርዝሮችዎ
እንዲሁም በ E ንግሊዝ A ገር ውስጥ ለሚሰሩ ወደ አንድ ወይም ከዚያ በላይ የምርጫ A ገልግሎቶች ለመመዝገብ ይፈልጉ ይሆናል-የስልክ ምርጫ ምርጫ A ገልግሎት (“ቲፒኤስ”) ፣ የኮርፖሬት የስልክ ምርጫ A ገልግሎት (“ሲቲፒኤስ”) E ና የመልእክት ምርጫ A ገልግሎት (“ ፒኤምኤስ ”)። እነዚህ ያልተጠየቁ ግብይት እንዳያገኙ ለመከላከል ሊረዱዎት ይችላሉ ፡፡ ሆኖም ያስተውሉ እነዚህ አገልግሎቶች ለመቀበል ያቀረብካቸውን የግብይት ግንኙነቶች እንዳይቀበሉ እንደማይከለክሉዎት ልብ ይበሉ ፡፡
ሁሉንም ኩኪዎችን ሳይጨምር የጣቢያችን የተወሰኑ ቦታዎችን መድረስ ይችላሉ ፡፡ ሆኖም ፣ በእኛ ጣቢያ ላይ የሚገኙትን ሁሉንም ገፅታዎች እና ተግባራት ለመጠቀም ለአንዳንድ ውሂቦች እንዲሰጡ ለማስገባት ወይም እንዲፈቀድ ሊጠየቁ ይችላሉ።
በ GDPR ስር በእኛ የተያዘውን ማንኛውንም የግል መረጃዎን ቅጅ የመጠየቅ መብት አለዎት ፣ የ have 10 ክፍያ የሚከፈል ሲሆን በ 40 ቀናት ውስጥ ለጥያቄዎ ምላሽ ማንኛውንም እና ሁሉንም መረጃ እናቀርባለን ፡፡ ለተጨማሪ ዝርዝሮች እባክዎን እኛን ያነጋግሩ joel@franchise-uk.co.uk ወይም በአንቀጽ 14 ውስጥ ከዚህ በታች ያሉትን የዕውቂያ ዝርዝሮች በመጠቀም በአማራጭ ፣ እባክዎ የእኛን የመረጃ ጥበቃ ፖሊሲን እዚህ ይመልከቱ
ጣቢያችን ለጉብኝትዎ ምርጡን የተጠቃሚ ተሞክሮ ለማቅረብ ኩኪዎችን ይጠቀማል። የእኛን የኩኪ ፖሊሲ ሙሉ ዝርዝሮች ለማየት እባክዎ franchiseek.com/cookie-policy ን ይጎብኙ
ስለ ጣቢያችን ወይም ስለዚህ የግላዊነት ፖሊሲ ጥያቄዎች ካሉዎት እባክዎን በኢሜል በ joel@franchise-uk.co.uk ያነጋግሩን ፣ +44 1323 332838 በስልክ ወይም በ 2 ብሮሚ አርዲ ፣ ሴፎርድ ፣ ምስራቅ ሴሴክስ ፣ ቢኤን 25 3ES እባክዎን ጥያቄዎ ግልፅ መሆኑን ያረጋግጡ ፣ በተለይም እኛ ስለእርስዎ ስለምንይዘው መረጃ መረጃ ጥያቄ ከሆነ (ከላይ በአንቀጽ 12 መሠረት) ፡፡
ከጊዜ ወደ ጊዜ ይህንን የግላዊነት ፖሊሲ (ለምሳሌ ፣ ህጉ ከተለወጠ) ልንለውጠው እንችላለን ፡፡ ማንኛቸውም ለውጦች ወዲያውኑ በእኛ ጣቢያ ላይ ይለጠፋሉ ፣ እና ለውጦቹን ተከትሎ ለመጀመሪያው ጣቢያዎ አጠቃቀምዎ ላይ የግላዊነት ፖሊሲው ውሎች እንደተቀበሉ ይቆጠራሉ። ወቅታዊ ለማድረግ ይህንን ገጽ በመደበኛነት እንዲመለከቱ እንመክራለን።
20 የመንግሥት እና 273 የግል መኪኖች ተቃጥለዋል!›› – ይሄ ሁሉ ውድመት የደረሰባት አገር ጠ/ምኒስትሯ ከኃይሌ ገብረሥላሴ ጋር ጋቢና ላይ ፊጥ ብሎ መሪ ጨብጦ ሲዝናና የተነሳውን ፎቶ በማህበራዊ ሚዲያ ለቆ ማየት በሰለባዎቹ ቁስል ላይ ጨው የመነስነስ ያህል አሰቃቂ ነው!
ከብዙ ክፍለ ዘመናት በፊት የሮማው ንጉሥ ኔሮ ሮም በእሣት እየተቃጠለች እርሱ በደስታ ስሜት ተሞልቶ በመኖሪያ ቤቱ ጊታር ይጫወት እንደነበር በአሳዛኝ ቀለም የተጻፈው የግል ታሪኩ ያወሳል፡፡ ከሁለት ቀናት በፊት ጉደኛውን የዩኤስ አሜሪካ ፕሬዚደንት ዶናልድ ትራምፕንም ብዙ ዜጋቸው እንደዚያ እንደ ኔሮ ነው የቆጠራቸው፡፡ ምክንያቱ ደግሞ በዚህ በመቶ ሺህ የሚቆጠሩ አሜሪካውያን ዜጎችን ህይወት እንደቀጠፈና ሚሊዮኖችን እንደለከፈ በሚነገርለት በአስከፊው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ መሐል ሆነው አሜሪካውያን የጭንቀት ምጥ እያማጡ ባለበት የመከራ ወቅት ላይ ዶናልድ ትራምፕ ከሌላ ቢሊየነር ጓደኛቸው ጋር ሆነው በጎልፍ ሜዳ እየተጫወቱ የሚያሳይ ፎቷቸው በሚዲያ በመለቀቁ ነው፡፡
እውነትም ግን – ምሳ እንኳ ብዙ ጊዜ የሚያልፈኝ – ከአብርሃም ሊንከን በስተቀር ብዙ ሰዓት በመሥራት የሚስተካከለኝ የለም – እያሉ የሚደሰኩሩት የህዝብ ሰው ዶናልድ ትራምፕ – እንዴት ዜጎቻቸው በጭንቀት እያማጡ፣ ዕለት በዕለት እየሞቱና ዘመድ አዝማድ ያልተጠራበት የኮሮና ቀብራቸው ዕለት በዕለት እየተፈፀመ – እርሳቸው እንዴት ቢያስችላቸው ነው የጎልፍ ጨዋታ የሚያምራቸው? ይሁን ይመራቸው ጨዋታው፡፡ እንዴት ቢያስችላቸው ነው ፊታቸውን ለካሜራ ደቅነው የተነሱትን ፎቶ ለህዝባቸው የሚለቁት? ይሄ አዲሱ ህዝብን የማፅናናት መንገድ ነው ወይ? አሜሪካውያን ግን እንደዚያ አልወሰዱትም፡፡ ከትራምፕ ፎቶ ሥር ሚሊየን ዓይነት የቁጣ አስተያየቶች ናቸው የዘነቡት፡፡
እኔም ሁኔታውን ተመልክቼ የትራምፕ ነገር ከጥንቱ የሮማ ንጉሥ ኔሮ ጋር ተመሳስሎብኝ ስገረም ነበር፡፡ መሪዎች ህዝቡን ሳይመስሉ ሲቀሩ የሚከሰተው ይሄው ነው፡፡ እያልኩም ነበር በልቤ፡፡ አንድ በ14ኛው ክፍለዘመን በምድረ እንግሊዝ በተከሰተ የባሮች አመጽን ተከትሎ ለብሪቲሽ ባሮኖች የተጻፈ የሥሞታ ደብዳቤ ላይ እንዲህ የሚሉ ጥያቄዎች ነበሩበት፡- ‹‹ዜጎች ተከፍተው፣ ንጉሡ እንዴት በደስታ ሊሰክር ይችላል? ዜጎች አጥተው፣ ንጉሡ እንዴት ሊትረፈረፈው ይችላል? ዜጎች ተርበው፣ ንጉሡ እንዴት ጠግቦ ሊያድር ይችላል? ዜጎች ጠግበውስ፣ ንጉሡ እንዴት ተርቦ ሊያድር ይችላል?…›› እውነተኛ የህሊና ጥያቄዎች ነበሩ፡፡ ከዘመነ ኔሮ እስከ ዘመነ ትራምፕ ትክክለኛ መልስ ያላገኙ እውነተኛ የህሊና ጥያቄዎች፡፡
እና ሰሞኑን ከትራምፕ የጎልፍ መዝናኛ ፎቶ ጋር እነዚህን የቆዩ ታሪኮች እያሰብኩና እየከለስኩ ስገረምና ስብሰከሰክም ቆይቼ … ቀና እላለሁ – የኛው የራሳችን ጉድ ደግሞ ጉብ ብሎልኛል፡፡ በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አልኩኝ፡፡ የኛው ‹የአፍሪካው ዘመናይ ባለራዕይ ወጣት መሪ› አብይ አህመድ አሊ ደግሞ ከሚሊየነሩ ሯጭ ከኃይሌ ገብረሥላሴ ጋር ጋቢና ላይ ፊጥ ብሎ መሪ ጨብጦ የተነሳውን ፎቶ በማህበራዊ ሚዲያ ለቋል፡፡ በኢትዮጵያ የተገጣጠመችውን የመጀመሪያዋን የኤሌክትሪክ መኪና ከኃይሌ ሃዩንዳይ ካምፓኒ በሥጦታ ተሰጥታኝ ይኸው እያሽከረከርኳት ነው – ብሎ ነው የለጠፋት፡፡ የሥጦታ (የመኪና ቁልፍ ርክክብ) ሥነሥርዓቱን የሚያሳይ ሌላ አጃቢ ፎቶም አለ፡፡ ምን ጉድ ነው ግን ያመጣብን ዘንድሮ?
አሁን በኢትዮጵያ ውስጥ ከሰሞኑ ብቻ የተከሰተው አሰቃቂ የሰው ልጆች እልቂትና የንብረት ውድመት፣ እጅግ የበረታ ሀገራዊ ተቃውሞና የተቀሰቀሰው ቁጣ፣ የተቃዋሚ ፖለቲከኞች እስርና የደጋፊዎቻቸው ዓለማቀፍ ጩኸት ባየለበት በዚህ ሰዓት፣ በዚህ በክረምት የሚፈናቀሉ ወገኖች በሜዳ ላይ ጎጆ እንደሌላቸው ወፎች ተበትነው ‹‹የፍትህ ያለህ፣ የመንግሥት ያለህ›› እያሉ አምርረው በሚጮኹበት በዚህ ሰዓት፣ ከ340 በላይ ዜጎች በቁጣ በነደዱ ቄሮዎች ታርደውና ተቀጥቅጠው ሕይወታቸውን በግፍ በተነጠቁበት በዚህ ሰዓት፣ የታሠሩ ፖለቲከኞቻችን ካልተፈቱ መንገዶችን ሁሉ እንዘጋለን ብለው ብዙ ዜጎች ለአመፅ በተነሳሱበት በዚህ አስከፊና አሳሳቢ ሰዓት፣ ገና የሟቾች ድንኳን እንኳን ሳይፈርስ… የስንት ሚሊየን ዜጎች ኃላፊነት የተጣለበት የሀገሪቱ መሪ… እንዴት እንዲህ አዲስ መኪና በነጻ ተሰጠኝ – እያለ የደስ-ደስ ፎቶዎቹን ለህዝብ በመልቀቅ ላይ ይሰማራል? የጤንነት ነው ወይ ይሄ? ይሄን የኛኑ እብደት ምን ዓይነቱ ኔሮነት፣ ወይ ምን ዓይነቱ ትራምፕነት እንበለው? ወይስ ምን ያለ ህጻንነት፣ ምን ያለ ጮርቃነት ነው? ወይስ እንደምን ያለ ሰው-ጤፉነት?
ነገሩ ‹‹ሁሉም ነገር አማን ነው፣ ተረጋግታችሁ ህይወታችሁን ምሩ፣ ምንም የሚያሰጋ ነገር የለም›› ብሎ ህዝብን ለማረጋጋት የታለመ ፕሮፓጋንዳ ብቻ ቢሆን እኮ – መቂያቂያሉ እንደተጠበቀ ሆኖ – ምንም አልነበረም እኮ፡፡ ነገሩ ግን ከዚያም በላይ ነው፡፡ በርካታ የኢትዮጵያ ህዝብ በደረሰበት መከራ እያለቀሰ ባለበት በዚህ አሳዛኝ ወቅት – የሀገሪቱ መሪ – ዓይን ያወጣ የታሪክና የዝና ሽሚያ ላይ ራሱን አሰማርቶ መገኘቱ እኮ ነው የሚገርመው፡፡
ሁላችንም እንደምናውቀው እንግዲህ ዳግማዊ ምኒልክ በኢትዮጵያ የመጀመሪያዋን መኪና ያሽከረከሩ መሪ ናቸው፡፡ እንዲያውም የመጀመሪያዋ ኢትዮጵያ ውስጥ የተነዳችው መኪና ብሎ በሚያምር መከዳ ላይ አስውቦ – አዋሳ ኃይሌ ሪዞርት ሆቴል ውስጥ ተቀምጣ ያየኋት ታሪካዊ መኪና ትዝ አለችኝ፡፡ እስከማውቀው – የምኒልክ መኪና በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ዲስፕሌይ ተደርጋ ከቆየች ዘመን የላትም፡፡ እና የኃይሌ ገብረሥላሴ የታሪክ ሽሚያም የራሱን ትዝብት የሚያጭር ነገር ቢኖረውም – ቢያንስ ግን ወደ ሆቴሉ ለሚመጡ የውጭ ሰዎች ቀደምት የዘመናዊ ቱሩፋት ታሪካችንን ለማውሳት የሚሞክር ነው ብለን እንውሰደውና እንለፈው ይሁን፡፡ አሁንስ? አሁንስ ኃይሌንና ጠቅላዩን በመኪና ጋቢና ውስጥ ምን አገናኛቸው?
ሀገሪቱ በያቅጣጫው በተለኮሱ እሳቶችና ስጋቶች ታምሳለች፡፡ ግን ያው የመኪናው ጉዳይ ደግሞ ቀጥሏል! የአብይ-ኃይሌጥምረቱ ሲታይ ሰሞኑን ሆቴሎቼ ተቃጠሉብኝ ብሎ በየሚዲያው እሪ ሲል የሰነበተው ኃይሌ ከመቼው ከጉዳቱ አገግሞ ለአብይ አህመድ ስጦታ ወደመስጠት እንደተሸጋገረ ለሰሚው ግራ ቢመስልም – ያው ለጉዳቱ ማካካሻ እየተደረገለት መሆኑ ነው፡፡ ሃዩንዳይ ካምፓኒ በኢትዮጵያ የመጀመሪያዋን የኤሌክትሪክ መኪና ለገበያ ሲያቀርብ የኖቤል ሽልማት በተቀበለው በአብይ አህመድ እየተነዳለት ለዓለም አስተዋወቀ ማለት ነው፡፡ አሪፍ አድቨርት ነው፡፡ አሪፍ የቢዝነስ ፕሮሞሽን ነው ለኃይሌ፡፡
መኪናዋን የነዳው መሪስ? መኪናዋን የነዳው መሪ ደግሞ በኢትዮጵያ የመጀመሪያዋን የኤሌክትሪክ መኪና የነዳው መሪ እየተባለ ለመጠራት የታሪክና የዝና ሽሚያ ላይ ነው፡፡ አንዱ ምርቱን እያሻሻጠ፣ ሌላው ደሞ የአካባቢ ጥበቃ ተቆርቋሪነቱንና ከምኒልክ ያልተናነሰ ታሪክ ሠሪነቱን እያሻሻጠ ነው፡፡
‹‹ሀብታም ለሀብታም ይጎራረሱ፣ ደሀ ለደሀ ይለቃቀሱ›› ይላል ያገራችን ሰው፡፡ ከመኖሪያቸው የተፈናቀሉ፣ ጉልት ወጥተው ቃሪያና ቲማቲም፣ ከሰልና ድንች መቸርቸር ያቃታቸው፣ ልጅ-አባት-እናት-ወንድም-እህት የሞተባቸው፣ የሚይዙትን የሚጨብጡትን ያጡ ብዙ ሺህ ኢትዮጵያውያን በዚህች ሰዓት በጭንቅ ተይዘው ያለቅሳሉ፡፡ ሚሊየነሩ አትሌትና ሚሊየነሩ ጠቅላይ ሚኒስትር ደግሞ የነጻ መኪና ስጦታ ሲሰጣጡ ለኢትዮጵያ ህዝብ ፎቶ ይለቀቅለታል፡፡ በኢትዮጵያ ሕዝብ ሚዲያና በኢትዮጵያ ህዝብ ሥልጣን ላይ ቁጭ ተብሎ ቁስና ዝና ይነገድበታል፡፡
ይሄም በደህና ጊዜ ቢሆን ባልከፋ፡፡ ግን የብዙ መቶዎች ኢትዮጵያውያን ደም እንደ ጅረት በሚፈስበት በዚህ ወቅት፣ ገና የብዙ ንጹሃን ወገኖች ደም ሳይደርቅ እኮ ነው – የሀገሪቱ መሪ ዓይኑን በጨው አጥቦ አደባባይ ወጥቶ ይሄን የዲታ ሾው የሚተውነው! ሀገር በጭንቅ እያማጠች – የኢትዮጵያን ህዝብ እግዜር ያፅናችሁ ያላለ መሪ – ዝናና ምርት ለማሻሻጥ – ባደባባይ መኪና ላይ ፊጥ ብሎ – ‹‹እዩልን-ስሙልን›› ላይ ተሰማርቶ መገኘት – እውነት ህሊና ላለው ሰው፣ ህሊና ላለው መሪ.. አያሳፍርም ወይ? እውነት የጤናስ ነው ወይ?
እንዴ? የእውነት ግን… ምን ነክቶናል እኛ ኢትዮጵያውያን? አሁን ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኤሌክትሪክ መኪና ሥጦታዬን እዩልኝ ስሙልኝ የሚልበት ሰዓት ነው ወይ? ኢትዮጵያ አሁን ምን ዓይነት ጭንቅ ውስጥ ነች? በሰሞኑ ብቻ በያቅጣጫው የተረጨው የስንት መቶ ኢትዮጵያውያን ደም ገና ከፈሰሰበት መሬት ላይ ሳይደርቅ ተራ የዝናና የታሪክ ሽሚያ ላይ ተሰማርቶ መገኘት እንደ ሀገር መሪ የህዝብ ትዝብት ላይ አይጥልም ወይ? አሁን በሰሞኑ ብቻ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ የወደቀበት መከራ ስንት ነው? ከጥቂት ቀናት በፊት በቁጣ በነደዱ የኦሮሞ ቄሮዎች የነደደው ንብረት ምን ያህል ነው? … ቆይ ድጋሚ አይቶ ጉድ ለማለት ለሚሻ ከሁለት ቀን በፊት ‹‹የኦሮሚያ ክልል›› በይፋ አምኖ ለህዝብ ይፋ ያደረገውን የጉዳት አሃዝ አሁን ልድገመው፡፡ ከሁለት ቀናት በፊት በሀገራችን ይሄ ሁሉ ሆኗል፡-
ይሄ አልበቃ ብሎ ‹‹በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል›› እንዲሁ በዘራቸው እየተለዩ በቀስትና በጥይት የተገደሉ በርካታ ኢትዮጵያውያን ዜጎች እንዳሉ የመንግሥት ዜና ይናገራል፡፡ ሀገር እንዲህ በጭንቅ ተውጣለች፡፡ ብዙ ህዝብ በሀዘንና በቁጣ ስሜት አንጀቱ እየተቃጠለ፣ ውስጡ እየነደደ ነው፡፡ እንግዲህ ይህ ሁሉ ትኩስ መከራ በወረደበት ህዝብ መሐል ሆኖ ነው ጠቅላዩ ያለምንም ምንተ እፍረት፣ ያለምንም የህሊና ወቀሳ፣… ያለምንም ምንም…. በአደባባይ ወጥቶ .. ‹‹አዲሷን የኤሌክትሪክ መኪናዬን እዩልኝ ስሙልኝ›› ብሎ ፎቶዎቹን የሚለቀው፡፡
በበኩሌ ይሄ ሕዝብና ሀገር የጣለብህን ከባድ ኃላፊነት መዘንጋት ብቻም አይመስለኝም፡፡ ብሽሽቅም አለበት፡፡ ግን ሕዝብ በመከራ ላይ ተጥዶ እጅህን አጣጥፈህ እያየህ እየሰማህ… ከማን ጋር ነው ብሽሽቅ ውስጥ የምትገባው? ማን ሆነህ… ከማንስ አብራክ ወጥተህ ነው በህዝብ መከራ መሐል ሆነህ የህዝብ መከራ የማይሰማህ? የማይታይህ? የማይሸትህ? እንዴት ከህዝቡ መከራ መሐል ተገኝተህ የችግሩ፣ የሀዘኑ፣ የጭንቁና የምጡ ተካፋይ የመሆን የጨዋ ወጉ ቢቀርብህ… እንዲህ በህዝብ መከራና ደም ላይ ለመዘባበት የሚያስችል ሥልጣን ማን ሰጠህ? የምትዘባበትበት በሺኅዎች የሚቆጠር ፍጡር የሰው ልጅ፣ ያገር ዜጋ አይደለም ወይ? የፈሰሰው በመቶዎች የሚቆጠር ፍጡራን ደም – የሰው ልጅ ደም አይደለም ወይ?
በዚህ አስከፊ የክረምት ዝናብ ከቤቱ ተፈናቅሎ የሚጠለልበት ጣራ ያጣ ህዝብ መሐል ሆነህ… የዚህ ህዝብ መሪ ሆነህ… እንዴት የህዝቡ ጭንቅና መከራ ውል ሳይልህ ቀረ? በዚህ ሁሉ የመከራ ዶፍ መሀል – በዚህ ሰዓት – አሁን ላይ – ሚሊየነር ሆነህ እያለ – በነፃ መኪና ተሰጠኝ ብለህ ፎቶህን ለህዝብ ስትለቅ ትንሽ እንኳ እፍረት አዕምሮህን በጨረፍታ እንዴት አይዳስሰውም? ታትሮ ሠርቶ፣ በልቶ፣ ጠግቦ፣ ልጆቹን በሠላም አስተምሮ፣ ያለ እንባ ማደር በተሳነው መዓት የተቸገረ ህዝብ መሐል… የህዝብ መሪ ተብለህ… የአንተ የቅንጦትና የዝና ሽሚያ ግፍ አይሆንብህም ወይ? … አንዳንዴ ይህ ነገር… የጤና አይመስለኝም፡፡ እውነትም ኢንጂነር ይልቃል እንዳለው ነገረ-ሥራውን ሁሉ አስተውሎ ላየው – የጠቅላዩ የአዕምሮ ጤንነት በትክክልም ያጠራጥራል፡፡
ግን እንዲህ ማሰቢያችንን የሚደፍንብን፣ እንዲህ ህሊናችን ላይ እንደሞራ ተጋግሮ ህሊናችንን የሚደፍንብን፣ ሕዝባችንን የሚያስረሳን፣ በተስፋ አንጋጦ ሰማይ በሰቀለን ህዝብ ላይ፣ ቁልቁል አዘንብለን እንድንሸና የሚገፋፋን የህሊና መድፈኛችን ግን ከየትና በምን የሚመጣ ይሆን? ያለማሰባችን ምስጢሩ ምንድነው? አላውቅም፡፡ አንድዬ ይወቅ፡፡ እና አንድዬ ከዚህ ዓይነቱ ጥጋብም፣ ልክፍትም፣ ህመምም ይሰውረን ማለት ብቻ ነው፡፡ ሌላ ምን ይባላል?
ለነገሩ ምን ያድርግ መሪው? ህዝቡ የመከራ ዶፍ እየወረደበት ‹‹አሜን! ሺህ ዓመት ንገሥልን!›› ብሎ ከተቀበለ መሪው ምን ያድርግ? ህዝቡ ቢጭኑት አህያ፣ ቢረግጡት መሬት፣ ቢጋልቡት ፈረስ… ሆኖለት… መሪው ምን ያድርግ? ዋ ግና! ዋ! ዋ ለናንተ! ዋ ለናንተ የህዝብ እንባና ደም እንደ ወፍ ላባ ለቀለለባችሁ ባለጊዜዎች! ዋ ለናንተ! የግፉ ፅዋ ሞልቶ እየፈሰሰባችሁ ነው! ጄኔራል መንግሥቱ ነዋይ ነበር እንዲያ ያለው…፡- ‹‹ዋ ለናንተ! ዋ ለናንተ.. የኢትዮጵያ ህዝብ እኔ የተነሳሁለት ዓላማ ገብቶት.. መከራው መርሮት የተነሳባችሁ ለታ! ዋ ለናንተ!››፡፡
እንደዚያ ነበር ያለው መንግሥቱ ነዋይ፡፡ መንግሥቱ ነዋይና ግርማሜ ነዋይ የተሰዉለት ሕዝብ የተነሳ ለታ – ያለችሎት፣ ያለፍርድ፣ ያለይግባኝ፣ ያለአማላጅ… ብስል ከጥሬ፣ ሽበት ጎፈሬ.. ሳይል… ሁሉንም ባንድ ሰብስቦ ነው መቃብር የጨመራቸው! ዋ… ለእናንተ! ዋ ለናንተ! የኢትዮጵያ ህዝብ… መከራው መርሮት የተነሳባችሁ ለታ! ዋ ለናንተ! እርሱ ይሁናችሁ!! በጊዜ ጤናውን ይመልስላችሁ!!!!
የብሔራዊ በጎ ፈቃድ የማኅበረሰብ አገልግሎት ፕሮግራም ለማስጀመር አሥር ሺህ ወጣቶችን ወደ ሥልጠና እንደሚያስገባ የሰላም ሚኒስቴር ገልጿል። በዘመቻው አንድ መቶ አሥራ ስድስት ሺህ ወጣቶች መመዝገባቸውን ሚኒስቴሩ አስታውቋል።
አዲሱ የ “ኮፍ ቡድን” የተፈጠረው አነስተኛ የቅዳሴ ማቅረቢያ መሳሪያዎች አዳዲስ ምርቶችን ላይ በሚያምር መልክ እና በተሟላ ተግባራት ላይ ሙከራዎችን ማካሄድ የሚፈልጉ ጀማሪዎችን ወይም ጓደኞችን ይሰጠናል የባለሙያ ቡድናችን እና እርስዎ ከሂደቱ ዲዛይን እስከ በጣም ፍጹም መፍትሄን ለመፍጠር አብረው ይሰራሉ የምርት ማምረት እና ከዚያ ወደ ጭነት ጭነት የቡድናችን ቴክኒካዊ ዕውቀት ፣ የምርት ዕውቀት ፣ የመርከብ ችሎታ ያሳያል።
የጋብቻ ውል በአግባቡ ተደርጓል ሊባል የሚችልበት አግባብ የጋብቻ ውል በሚል በተጋቢዎች መካከል የሚደረግ ስምምነት ከነሙሉ ይዘቱ ሊታይና ተፈፃሚ ሊደረግ የሚገባ ስለመሆኑ
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ካብ ዝምስረት ኣትሒዙ ብጀካ’ቲ ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታቱ ዘጋጥምዎ ዝተፈላለዩ ሓርጎጽጎጻት ንከቢድ ቅልውላው ዘምርሑ ሰለስተ ዓበይቲ ክስተታት ከም ዘጓነፎ ካብ ማንም ስውር ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብዞም ሰለስተ ንከቢድ ቅልውላው ዘምርሑ ዓበይቲ ክስተታት ኣቶ በሺር እስሓቕ ብክንድ’ቲ ኣብ ስልጣን ብምድያብ ንምምራሕ ዘለዎ ስሱዕ ጥሙሓትን ግብራዊ ምንቅስቓስን ክምዘን ከሎ፡ ጉዳዩ ከምቲ በዓል ኣመል ኣመሉ ነይገድፍ ዝበሃል ምስላ’ዩ። ኣቶ በሺር እስሓቕ ምንጭን መሪሕን ናይቲ ጸገማት ወይ ድማ ኣብቲ ዝተፈጥረ ግርጭታት ድሑር ዝንባሌታት ክምዝምዝን ከሳውርን ምርኣይ ካብቲ ብግብሪ ዘንጸባርቕ ልሙድ ተርእዮታት’ዩ። እዚ ጭቡጥ ራእይን ተግባራዊ ምንቅስቓስን’ዚ ንፖሎቲካዊ ቻርተርን ቅዋምን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ዝጻረር፡ ንሓድነት መላእ ኣካላቱ ድማ ዓቢ ሓደጋ ምዃኑ ይእምት። ነዚ ብጭቡጥ መርትዖታት ንምድጋፍ ዝኣኽል ድማ፡-
ንመሪሕ’ቲ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ጅግናን ስውእን ሓምድ እድሪስ ዓወተ ኣመልኪቱ ብደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ /ደምሓኩኤ/ ዝተዋህበ ውድባዊ መግለጺ ኣብ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶን መላእ ኣካላቱን ሓደ ካብቲ ዓቢ ቅልውላው ዝፈጠረ ጉዳይ ምንባሩ ኣይዝንጋዕን። ጅግና ሓምድ እድሪስ ዓወተ መሪሕ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኑ፡ ብጀካ’ቲ ውድባዊ መግለጺ ዝውጽአ ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ /ደምሓኩኤ/ ኣብቶም ካልኦት ኣካላት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ዝኾነ ፍልልይ ኣይነበረን። ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ብደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኩናማ ኤርትራ /ደምሓኩኤ/ ዝወጸ ውድባዊ መግለጺ፡ ግዚኡ ዘይምንባሩ ኣካታዒ ጉዳይ ኮይኑ፡ ሓደ ክፋል ሕ/ሰብ ብዝኾነ ኣካል ተበዲለ ብምባል ቅሬታን ስምዕታን ከቕርብ መሰላት ይህልዎ’ዶ ኣይህልዎን ዝብል፡ ነቲ ዝተፈጥረ ቅልውላው ኣብ ኣገባብ ኣፈታትሕኡ ብዝምልከት ግን ፍልልይ ነይሩን ክሳብ ሕጂ’ውን ኣሎን።
ምስዚ ጉዳይ’ዚ ብምዝማድ ኣብ ኣካላት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ዝተፈጥረ ፍልልይ፡ ገለ ፖሎቲካዊ ውድባት ዝሓዝዎ መርገጻት ዘይመልክዑን ዘይትርጉምን ብምሃብ፡ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋል ሕ/ሰብን መርበብ ሓበሬታታትን ክሰራሰር ወይ ክምዝመዝ ዝፍተን ዝነበረ ድሑር ስምዒታትን ዝንባሌታትን ብጣዕሚ ካብቲ ዘሕዝን ተርእዮ ነበረ። ኣብ 2ይ ስሩዕ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ብጭቡጥ ዘንጸባረቐ ተርእዮ ምንባሩ’ውን ኣይዝንጋዕን። ኣብዚ ቅልውላው’ዚ ዝሓዝዎ ውድባዊ ጽፍሕታት ብዘየገድስ፡ ድሑር ስምዒታትን ዝንባሌታትን ከሰራስሩ ወይ ክምዝምዙ ዝፍትኑ ብዙሓት ምንባሮም ዘይሰሓት’ኳ እንተኾነ፡ ኣቶ በሺር እስሓቕ ግን ብፍላይ ካብቶም መሪሕ እጃምን ተራን ዝጻወቱ ከም ዝነበረ ዝኸሓድ ኣይኮነን። እዚ ብወገነይ ነቲ ቅዱስ ራእይን ሰናይ ተበግሶን ዝወሰደ ጅግናን መሪሕን ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓምድ እድሪስ ዓወተ ክብሪ ዘይህብን ዘነኣእስን ምዃኑ ይኣምን። ምክንያቱ ድማ ጅግና ሓምድ እድሪስ ዓወተ ክብገስ ከሎ ንፍሉይ ሕ/ሰብ ዝጣበቕ ወይ ዝውክል ፖሎቲካዊ ራእይን ተበግሶን ስለ ዘይነበሮ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ኣቶ በሺር እስሓቕን ኩሎም ንዕኡ ዝመስሉ ኣካላትን ጅግና ሓምድ እድሪስ ዓወተ ብዝተበገሰሉ ቅዱስ ዕላማን ተግባራትን ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝቐርቦን ዝርሕቆን ክፋል ሕ/ሰብ ዘይምህላዉ ብንጹር ክፈልጡ ይግባእ።
ብድሕሪ ምዝዛም ሃገራዊ ጉባኤ ኣዋሳ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ካብ ኣባልነት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብምውጽኡ ተተሓሒዙ፡ 2ይ ስሩዕ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ምስ ተወድአ፡ ንዶ/ዮሱፍ ብርሃኑ ካብ መዝነቱ ብምውራድ፡ ኣቶ በሺር እስሓቕ ንቦትኡ ክትክእ ብኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ከም ሓሳብ ተታሒዙ ምንባሩ ስውር ምስጢር ኣይነበረን። እዚ ብዝተፈላለየ ምክንያታት ግዜ እናበልዐ ብዝኸደን 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ክጋባእ ተታሒዝሉ ዝነበረ እዋን እናተቐራረበ ብምምጽኡን ረብሓታት ዘይብሉ ምዃኑ እናተረጋገጸ ምስ መጸ፡ ብዘይዝኾነ መተካእታ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ብመሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንምውራዱ ብዙሕ ምጉያይ ተካየደ። እዚ ብውሳኔ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ዝተበገሰ ሓሳብ ይኹን ደኣምበር፡ ኣቶ በሺር እስሓቕ ካብቶም ቀንዲ ምስ መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ሕሽኹሹኽ በሃልትን ድራማታት ዝሰርሑ ዝነበሩ ኣካላትን ምንባሩ ድማ ክኸሓድ ዝኽእል ኣይኮነን። ዶ/ዮሱፍ ብርሃኑ ካብ ሓላፍነቱ ብሕሽኹሹኽ ኣቶ በሺር እስሓቕን ብሃንደበታዊ ውሳኔ መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶን ብዘይሕጋዊ መንገዲ ምስ ምውራዱ ተታሓሒዙ ድማ ባይቶ ናብ ሓድሽን ከቢድን ቅልውላው ክኣቱ ግድን ኮይኑ። ኣቶ በሺር እስሓቕን መሰልቱን ግን እቲ ኣብ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ዝተፈጥረ ቅልውላዉ፡ ኣብ ቃልሲ ክሳብ ክንደይ ጉድኣትን ክሳራታትን የብጽሕ ምንባሩ እንዶ ኣይነበሮምን። ዶ/ዮሱፍ ብርሃኑ ዋላ’ኳ ብክንደይ ቃልሲ ኣብ ሕጋዊ መዝነቱ እንተተመልሰ ብሳዕቤናቱ ኣብ መንጎ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶን እናቐጸለ ዝኸደ ዘይምቕዳው ሓደ ካብቲ ህጹጽ ኣኼባ ክጽዋዕ ዘገደደ ምክንያታት ነበረ።
ህጹጽ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ምስቲ ኣቐዲሙ ተፈጢሩ ዝነበረ ቅልውላውን መንፈሳትን ብምዝማድ፡ ብውዑይ ክትዓትን ሓርጎጽጓጻትን ክሓልፍ ባህርያዊ’ዩ ነይሩ። እዚ መድረኽ’ዚ ምስቲ ኣቐዲሙ ዝነበረ ኣኼባታት ክዛመድ ከሎ ግን ዓሚቕ ገምጋማት ዝተካየደሉ፡ ብዙሕ ንጹራት ፖሎቲካዊ ውሳኔታት ዝተመሓላለፈሉን ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከም ባህሊ ዘይተለመደ ሓድሽ ተበሶግታት ዝተወስደሉን ብኣውንታ ዝልለ መድረኽ’ዩ ነይሩ። ኣብ ፖሎቲካዊ ቻርተርን ቅዋምን ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ዝነበሩ ሕጽረታት ብንጹር ኣለልዩ። ኣብ መንጎ መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶን ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን ኣካታዒ ዛዕባ ኮይኑ ዝነበረ ጉዳይ ሓላፍነታትን ዕማምን ኣነጺሩ። ቀንዲ ዕማምን ሓላፍነትን ፈጻሚ ቤት ጽሕፈትን ኣሰናዳኢት ሽማግለን 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ምዕዋት ምዃኑ ብግቡእ ኣቐሚጡ። ኣሰናዳኢት ሽማግለ ድማ ሓውሲ ነጻ ኣካል ኮይኑ ኣብ ትሕቲ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ዝሰርሕ ተክኒካዊ ሽማግለ ምዃና ውሳኔ ኣሕለፉ። ንድፊ ሰነዳት 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ብኣሰናዳኢት ሽማግለ ተዳልዩ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈትን ምስ ተሰማምዓሉ ክወርድ’ውን ሓንጸጸ። ቀንዲ ዕማምን ሓላፍነትን ክልቲኡ ኣካላት 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ምዕዋት ክሳብ ዝኾነ ተወሃሂዱ ዞባዊ ሽማግለታት ከቕውም’ውን ኣረጋገጸ። 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ካብ 6ተ ክሳብ 8ተ ወርሓት ኣብ ዘሎ ግዜ ክጋባእ ንጹራት ውሳኔታት ወሰደ። ብሓድሽ መንፈስ ንምጅማር ድማ ኩሉ ኣካል ናይቲ ዘይምቕዳው ዝነበረ መሪሕነታት ብምልኡ ካብ ሓላፍነታቱ ብገዛእ ፍቓዱ ክወርድ ሓቲቱ ወረደ። ከምዚ ዓይነት ተበግሶታት ድማ ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘይፈልጥ ሓድሽ ባህሊ ብምንባሩ፡ ክቡር ምስግና ብድሕሪ ምቕራብ ክተባባዕ ከም ዝግብኦ ተወስደ።
ኮይኑ ግን’ቲ ክተባባዕ ዝግብኦ ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ከም ሓድሽ ባህልን ኣውንታዊ ተበግሶን ዝተወስደ፡ ብኣቶ በሺር እስሓቕ ክበላሾ ግዜስ ኣይወስደን። እቲ ብገዛእ ርእሱ ካብ ሓላፍነት ክወርድ ፍቓደኛ ኮይኑ ዝተረኸበ መሪሕነታት ተመሊሱ ኣብ ቦታ ሓላፍነት ክመጽእ ኣይግባእን ዝብል ዝነበረ ሓፈሻዊ ምርድዳእ ሽዑ ንሽዑ ብኣቶ በሺር እስሓቕ ተጎስዩ ብሃንደበት ኣቦ መንበር ኣሰናዳኢት ሽማግለ ክኸውን ሎቢ ክገብር ምስ ጀመረ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ኣብ ካልእ ሓድሽ ቅልውላው ከይወድቕ ከቢድ ስክፍታን ስግኣትን ወለደ። ኣብቲ መጀመርያ ግዜ ብኣቶ በሺር እስሓቕ ሎቢ ምስ ተበገሰ ንገለ ኣባላት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን እንታይ’ዩ ጉዱ? ተባሂሎም ክሕተቱ ከለዉ ኣካል ናይቲ ከቢድ ስክፍታን ስግኣትን ምዃኖም ይገልጹ ነበሩ። ካብኡ ዝዘለለ’ውን ዓገብ’ዩ ኢልና ኩሉ ዝለገስናሉ ሕውነታዊ ማዕዳታትን ምክርታትን ፍጹም ክሰምዕን ክቕበልን ብዘይምኽኣሉ፡ መዓለሽ ካልእ ሓድሽ ቅልውላው መታን ከይፍጠር በጃኩም ንስገሮ ዝብል ሓሳብ ምስ ኣምጽኡ ድማ ከም ቅቡል ተወሲዱ ተሰግረ። ምስቲ ሕጂ ዝተፈጥረ ቅልውላውን ንዕኡ ንምፍታሕ ብኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ተታሒዙ ዝጸንሐ ኣንፈትን ክምዘን ከሎ፡ ሽዕኡ ኣካል ናይቲ ስክፍታን ስግኣትን ኮይኖም ክሳብ ክንደይ ሕውነታዊ ማዕዳታትን ምክርታትን ይልግስሉ ነይሮም? ክትጠራጠር የገድድ።
ብፍላይ ድማ ሓደስቲ ኣባላት ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ምስ ተመረጹ ብክልተ ምክንያታት እቲ ስክፍታን ስግኣትን ብዝያዳ እናረጎደ መጸ። በቲ ሓደ ወገን ኣቶ በሺር እስሓቕ ኣብ ልዕሊ’ቲ ክንድ’ዚ ዝኣኽል ረዚን ሓላፍነት ክስከም ፖሎቲካዊ ብቅዓትን ተጻዋርነትን ዘይብሉ ምዃኑ፡ እቲ ልሙድ ናይ ምዝራግ ባህርያቱ ዝወልዶ ስክፍታን ስግኣትን’ዩ ነይሩ። ብካልእ መዳይ ድማ እቶም ሓደስቲ ኣባላት ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ክኾኑ ዝተመዘዙ ኣካላት ብምልኦም፡ ብዕድመ ዝነኣሱን ቅድሚ ሕጂ ኣብ ከምዚ ዓይነት ፖሎቲካዊ ልፍንትታት ብደረጃ ሓላፍነት ልሉያት ስለ ዘይነበሩን ኣቶ በሺር እስሓቕ ከም መሳትኡ ክርእዮም ስለ ዘይኽእል ንዕኦም ግቡእ ክብሪ እናሃበ፡ ብእኦም ክምራሕን ክምእዘዝን ክሳብ ክንደይ ቅቡል ክወስድን ነብሱ ኣመዓርዩን ኣዳልዩን ኣሎ ካብ ዝብል ዝብገስ ነበረ። ብዝኾነ ናይቲ ሽዑ መዓለሽ ዝወለዶ ሸለልትነት ከምቲ መዓለሽ ከመል ኣልጀሽ ዝበሃል ምስላ እንሆ ሎሚ ዋግኡ ክንኸፍል ግድን ኮይኑ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ናብ ሓድሽ ቅልውላዉ ክኣቱ ተገዲዱ ኣይስሩር ኣይምውት ኮይኑ ይሳቐ። ስለዚ መዓለሽ ዘምጽኦ ክሳራታት ክሳብ ክንድ’ዚ እንተኮይኑ፡ ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ሸለልትነት ተመክሮ ክንወስድን ተሓታትነት ክህሉ ይግባእን ንዝብል ሓሳብ ንኣቶ በሺር እስሓቕ፡ ኣቶ ፍስሃ ናይር፡ ኣቶ ኣቡበከር ፍሬታይን መሰልቶምን ንምንታይ ክንድ’ዚ ዝኣኽል ዓቕሊ ጽበትን ምዕልባጥን ፈጠረሎም? ናይዚ ሕቶ’ዚ መልሲ ሕጂ’ውን ንዕኦም ዝምልከት ጥራይ ይኸውን።
ክቡራት ኣንበብቲ ክሳብ ራብዓይ ክፋል ትሕዝቶ ጽሑፈይ ሒዘልኩም ዝቐርብ ሰናይ ቅነ በዓል ነጻነት ክኾነልኩም ብልቢ ይምነ። ሕጂ’ውን ንስለ’ቲ ሓቅን ንስለ’ቲ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራን ንጻዕዳ ጻዕዳ ንጸሊም ድማ ጸሊም ክብሉ ዝኽእሉ ኣካላት የተባብዕ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለዉጢ ጨንፈር ከተማ ኢንዲያናፖሊስ ኢንዲያና ቀዳማይ አኬባኡ ብአባል መሪሒነት ባይቶ ሓፍትና ሂወት ገ/ሚካኤል ዝተመርሔ ብዕለት 8/12/2018 እኬባ ተሳላሲሉ።
ሓፍትና ሂወት ንተሳተፍቲ አኬባ እንቋዕ ዳሓን መጻኩም ብምባል ምስጋናአ አቅሪባ። ብምቅጻል ባይቶ ካብቲ ንነዊሕ ዓመታት አጓኒፉዎ ዝጸንሔ ፈተናታት ተሓሊኩ አብ ደዉታ ከም ዝጸንሔ ንኩሉ ብሩህ እዩ ። ይኩን ደአንበር አብ ቃልሲ ሙዉዳቅን ምትንሳእን ክረኤ ባህሪያዊ ይኩን ደአምበር ባይቶና ተንሲኡ ንኩሉ ፈተናታት ሰጊሩ ሕሉፍ ተሞክራታቱ ገምጊሙ እኖሆ ናብ ካላአይ ሃገራዊ ጉባኤ ንምእታዉ አብ ምሽብሻብ ይርከብ ከም ዘሎ ብሰፊሒ ተገሊጹ ።
ብምቅጻል አከበኛታት አብ’ቲ ብሓፍትና ሂወት ዝቀረበ ፖለቲካዊ ገምጋም ህልዊ ኩነታት ኤርትራዊ ሃገራዊ ጉባኤ ድሕሪ ምስማዕ ብዑቱብ ሓላፍነታዊ ምይይጥ ተካይዱ ፧ አገደስቲ ሓበራዊ ተረድኦታት ብምቕራብ ንባይቶና ንምዕዋት ዝጠቅም ዝቀርቡ ዝነበሩ ሕቶታትን ርእቶታትን ነቀፈታዊ ደገፍን ብዕምቆት ድሕሪ ምስማዕ ብወገና ክትምልሶ ዘለዋ መሊሳ እቲ ናብ አሳናዳኢ ሽማግለ ክሓልፍ ዘለዎ ከተሕልፎ ከምዘለዋ አብሪሃ። ቀጺላ ካብ ከተማና ወኪልና ክሳብ እንመርጽ ከምዚኦም ዓይንት አኬባታት ምስ ህዝቢና ክካየድ ከምዝኮነ ብምብራህ ኩሉና ንዝመጽእ አኬባና ሰፊሕ ጎስጓስ ብምክያድ ነቶም ሎሚ ምሳና ብዝተፋላለየ ምክኒያት ዘይተካፈሉ ዘለዉ ኤርትራዊያን ነበርቲ ከተማና ንክሳተፉ ምልዓዓ ንክግበር ብምስምማዕ አኬባ ተፈጺሙ።
ሐ) አሁን ሕይወታችንን በምናሻሽልበት ሁኔታ ላይ በማተኮር መንፈሳዊ ውርላችንን መሽጥ። ይህም ኤሳው መንፈሳዊ ብኩርናውን ለምግብ እንደ ሸጠው ማለት ነው። ለሰማያዊ በረከቶች እንደ መኖር አሁን በምንፈልጋቸው ቁሳዊ በረከቶች ላይ እናተኩራለን። ይህም እምነታችንን እንድናመቻምችና በጥሩ ሁኔታ እንዳንሮጥ ይከለክለናል።