Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ራጂቭ፦በአገሬ በሕንድ የተገለለ (ካስት) በመባል የሚታወቅ የሕብረተሰብ መደብ ይገኛል። ዛሬ እንኳ ‹‹ሃሪጃን›› ወይም የእግዚአብሔር ልጆች የሚል መጠሪያ ተሰጥቷቸዋል። መጠሪያውን የሰጣቸው ታሪካዊው የሕንድ መሪ ማሃተማ ጋንዲ ነው . . የሕንድ መንግስት ከ1949 ዓል ጀምሮ ‹‹ካስት›› የሚለውን ቃል መጠቀም ያገደ ቢሆንም፣ተጨባጭ ሁኔታውና ጥናቶችም ጭምር በሕንድ የገጠር አካባቢዎችና በትናንሽ ከተሞች ማግለል ዛሬም ድረስ እንደቀጠለ መሆኑን ያመለክታሉ።
ራጂቭ፦የችግሩ መንስኤ ሕብረተሰቡን በመደቦች የሚከፋፍለው የሕንዱ ሃይማኖት ነው። ከሁሉም የበለጠ ከበሬታ የሚሰጠው መደብ የበራህሞች መደብ ሲሆን፣በእምነቱ መሰረት እነዚህን የፈጠራቸው በራህማ አምላክ በአፉ ነው። መምሕር፣ካህንና ዳኛ ከነርሱ መደብ ነው። በደረጃ የሚከተሉት ካሽተሮች ናቸው። እነዚህ ደግሞ አምላክ ከሁለት ክንዶቹ የፈጠራቸው ሲሆኑ፣ይማራሉ፤መስዋእቶችን ያቀርባሉ፤ለመዋጋት መሳሪያ ይታጠቃሉ። ከዚህ የሚቀጥለው ወይሾች ሲሆኑ፣አምላክ ከጭኑ የፈጠራቸው ናቸው። ያርሳሉ፤ይነግዳሉ፤ገንዘብ ይሰበስባሉ፤ለሃይማኖታዊ ትምህርት ቤቶች ወጭ ያወጣሉ። የታችኛውን ደረጃ የሚይዙት ደግሞ ሹደሮች ሲሆኑ፣አምላክ ከሁለት እግሮቹ የፈጠራቸው ናቸው። ከአገር በቀል ጥቁሮች ጋር የካስቶችን (የተገለሉትን) የሚወክሉት ሹደሮች ናቸው። የነርሱ ሥራ ከላይ የተጠቀሱ ሦስቱን የተከበሩ መደቦችን ማገልገል ሲሆን፣የተናቁና የወረዱ ሥራዎችን በመስራት ላይ ይሰማራሉ።
ራጂቭ፦አዎ፤ካስቶች በዚህ ክፍፍል መሰረት የሚስተናገዱበት ሁኔታ ዛሬም ድረስ በተለይም በገጠር አካባቢዎች መኖሩን ለራሽድ ነግሬ ነበር። በዚህ መደብ ላይ የሚፈጸመው ግፍና ኢሰብአዊ ጭቆና ለማሰብ የሚከብድ ነው። ከልደት በፊት በሦስተኛው ምእተ ዓመት የተጻፈው የሕንዱ መኖ ሕጎች የተመሰረቱት የሹደርና የካስቶችን መደብ በማንቋሸሽ ላይ ነው። በሕጎቹ መሰረት ለምሳሌ ያህል የሕንዱን ሃይማኖታዊ ጉዳዮችን ለሹደራዊ ያስተማረ ማንኛውም ሰው፣ከሹደራዊው ጋር ወደ ገሀነም ይሄዳል . . ካስቶችም ከመንደሩ ወጣ ብለው መኖር ሲኖርባቸው፣ያልተሰበሩ ደህና እቃዎችንም ከመጠቀም ይከለከላሉ። ከውሾችና ከአህዮች በስተቀር ምንም ዓነት ንብረት ሊኖራቸው አይችልም። የሙታን ሰዎችን ልብሶች ብቻ እንጂ ሌላ መልበስ አይችሉም። ሁሌም ያለ ጫማ መሄድ አለባቸው። የሴቶቻቸው ጌጣጌጥም ከብረት ብቻ የተሠራ መሆን ይኖርበታል። ሁሉም ግንኙነቶቻቸው እርስ በርሳቸው መካከል ብቻ የተወሰነ መሆን ይገባል። አንድ ሹደር ስለ ሃይማኖት ጉዳዮች ከተናገረ የፈላ ዘይት አፉ ውስጥ ይጨመራል!! . . ከዚህ ይበልጥ አስከፊውና መራራው ደግሞ፣ዛሬም ድረስ ከጧቱ ሦስት ሰዓት በፊትና ከሰዓት ከዘጠኝ ሰዓት በኋላ የካስቶች ጥላ በነዚህ ወቅቶች ረዥም ስለሚሆንና በራህማዎችን ጥላው አርፎባቸው እንዳያረክሳቸው ስለሚፈሩ ካስቶቹ ከቤቶቻቸው እንዳይወጡ ይከለከላሉ . . በራህማው የካስቱ ጥላ ከበከለው ከርክሰቱ ሳይታጠብ መብላትም ሆነ መጠጣት አይችልም!! . .
ራሽድ፦ ካለፈው ክፍለ ዘመን አርባዎቹ ጀምሮ የሕንድ መንግስት ‹‹ካስት›› የሚለውን ቃል መጠቀም ከልክሏል ብለህ ነበር። እናም ድርጊቱም የተከለከለና በሕግም የሚያስጠይቅ ነው ማለት ነው።
ራጂቭ፦ትክክል ነው። ችግሩ ያለው የጠራ ዘርና ያልጠራ ዘር በሚለው ላይ የሚመረኮዘው የዘረኝነት ቋጠሮ ከሕንዱ ሃይማኖት አበይት መሰረቶች አንዱ ተደርጎ የሚወሰድ በመሆኑ ላይ ነው። ከሕንዱና ከሦስቱ ‹ምርጥ› መደቦች ውጭ የሆነውን ሰው የረከሰና ያልጠራ አድርገው ይቆጥሩታል።
ራሽድ፦ በእርግጥ በግፍና የሰውን ልጅ ሰብእና በሚያራክስ፣በምንም መልኩ ሰው ተጠያቂ ባልሆነበት ነገር አድልዖ በማድረግ ላይ የቆመ አስቀያሚ ሥርዓት ነው። ይሁንና ያልከውን ነገር እስላም በዚህ ላይ ከሚኖረው እሳቤና ከሚያራምደው አቋም ጋር ምን ያያይዘዋል?
ራጂቭ፦የተገለሉ ካስቶች በተለይም ከነገርኳችሁ እገዳ በፊት የክርስትና ሃይማኖት ተከታይ በሆኑት እንግሊዞች ቅኝ አገዛዝ ስር እየኖሩ፣ክርስትናን የሚሰብኩ ቁጥራቸው የበዛ የሚስዮን ተቋማትም እያሉክርስትናን ሳይመርጡ አብዛኞቻቹ እስላምን መርጠው በመቀበል ይሰልሙ ነበር።
ራሽድ፦ ምናልባት እስላም ለሰው ልጅ ያለውን ከበሬታ በተግባር በማስተዋላቸው ሊሆን ይችላል።የእስላምን እውነታና ሰብአዊ መብት በሃይማኖቱ ውስጥ የሚይዘውን ደረጃ ያወቀ፣ትንሽና ትልቁን፣ደሃና ሀብታሙን፣ሁሉንም በእኩልነት የሚያስተናግድና ለሰው ልጆች የሚሰጣቸውን ነጻነቶች የተረዳ ሰው፣ወደዚህ ሃይማኖት ማቅናቱና ሃይማኖቱን መቀበሉ አይቀሬ ነው . . ከሙስሊሞች ጋር አብረው በመኖራቸው ይህን ሁሉ በተግባር ስለተመለከቱ ነው ብዬ አስባለሁ።
ማይክል፦ እስላም ነጻነቶችንና ሰብአዊ መብቶችን ያከብራል ብለህ ልታሳምነን ትፈልጋለህ? . . ነጻነቶችና ሰብአዊ መብቶች የታወቁት በሃይማኖቶች አማካይነት ሳይሆን፣መሰረታቸውን በጣሉት ምዕራባውያን ፈላስፎችና ርእዮተኞች አማካይነት ነው። እውን የሆኑትም ሕዝቦች ነጻነቶቻቸውንና መብቶቻቸውን ለማስከበር በግፍና በጭቆና ላይ ባካሄዱት ረዥምና መራራ ትግል ነው . . እነዚህ መብቶች እስላም ውስጥ የሉም፤የእምነት ነጻነትና እስላምን በመተው ወደ ሌላ ሃይማኖት የመለወጥ መብት የት አለ? ሀሳብን በነጻነት የመግለጽ መብትስ? የሴቶች መብትስ የት አለ? . . እባክህን በሃይማኖትህ ላይ ያለህ ጽኑ እምነት እውነቱን እንትሸሽግ አያድርግህ . .
ራሽድ፦ ውድ ወዳጄ፣የፍልስፍና ክርክር ሰፊ ግንባር ነው የከፈትከው . . ምዕራቡ ዓለም በሰብአዊ መብቶች ጥበቃ ወደ ፍጹማዊ ምሳሌነት ማማ የደረሰ ይመስል፣ሙሉ በሙሉ በራሱ በሚተማመን ድል አድራጊ ቅላጼ እየተናገርክ መሆንህን እየታዘብኩ ነው . . ምዕራቡ ዓለም ይህን ተምሳሌታዊ ደረጃ ተቆናጥጦ ከሆነ፣በአይሁዶች ላይ የተፈጸመውን ሰቆቃ ሰለባዎች ቁጥር አሳንሰው በማቅረብ ወይም ክስተቱን ከነጭራሹ በማስተባበል ‹‹ሀሳባቸውን በመግለጻቸው›› ብቻ፣በብዙ ተመራማሪዎች፣ጸሐፍትና የታሪክ ጠበብቶች ላይ በፍርድ ቤቶች የተላለፈባቸውን የጥፋተኝነት ውሳኔዎች ምን እንበላቸው? . . ይህ ሀሳብን በነጻነት የመግለጽ፣መረጃን የማግኘትና፣የምርምርና የጥናት መብቶችን መንፈግ አይደለምን?! በንጉሳዊቱ እንግሊዝ አንድ ሰው ሪፑብሊካዊ ፓርቲ የመመስረት፣ወይም በአገረ ጀርመን የናዚን ፓርቲ የማቋም መብት ሊኖረው ይችላልን? እኔ ሙስሊሙ ሃይማኖቴ መብት የሰጠኝ ቢሆንም እንኳ፣እንግሊዝ አገር ውስጥ ሕጋዊ በሆነ መንገድ ሁለተኛ ሚስት ማግባት እችላለሁን? መንግስት እነዚህን መብቶች ለማፈንና ነጻነቶችን ለመገደብ ጣልቃ ይገባ የለምን? . .
ማይክል፦ እነዚህ ነጻነቶችና መብቶች በመሰረቱ ከሰብአዊ መብቶች ጋር ይጻረራሉ። መብቶቹ ሁላችንም ልናከብራቸው በሚገቡ ሕጎችና ድንጋጌዎች መልክ ተቀርጸውና ተደራጅተው የጸኑ ናቸው። ሆሎኮስት መከሰቱን መጠራጠር ማለት በግልባጩ ጸረ ሴማዊነት ማለት በመሆኑ፣ዘረኝነትና ጥላቻን ማሰራጨት ነው። ‹‹ወንድማማችነትን›› እና ‹‹እኩልነትን››ም ይጻረራሉ። ሌሎች መብቶችን የሚገድቡ ቢሆኑ እንኳ ‹‹አይነኬ›› እና ‹‹የተቀደሱ መርሆዎች›› በመሆናቸው ከዚህ መዛነፍ አይቻልም። የጠቀስካቸውን ፓርቲዎች በነዚያ አገራት መመስረትን በተመለከተም ነገሩ ይኸው ነው። ሌላ ሚስት የማግባትህ ጉዳይም ከ‹‹ግላዊ ስሜትና ከራስ ሕሊና›› ማእቀፍ ገደብ ውጭ የሆነ፣የሕግ፣የማሕበራዊ ውልና አንተ የምትኖርበት ሕብረተሰብ አብላጫው ሕዝብ ወዶ የተቀበለውን ሥርዓት የመጣስ ሁኔታ በመሆኑ፣የሌሎች ግለሰቦችን (ፈቃደኛ ብትሆን እንኳ የሴትን) መብት የሚገፋ በመሆኑም ጭምር፣በ‹‹እምነት ነጻነት›› መብት ውስጥ የሚካተት አይደለም። በዚያውልክ ግን ካስፈለገህ ከጋብቻ ማእቀፍ ውጭ ፈቃደኞች እስከሆኑ ድረስ ከሌሎች ሴቶች ጋር የፍቅር ግንኙነት ማድረግ ይፈቀድልሃል . .
ራሽድ፦ በጣም ጥሩ . . እናም እኔ ጭቆና፣መብትና ነጻነቴን መጋፋት አድርጌ የምወስደውን አንተ ግፍና መጋፋት የሌለበት ደንብና ሥርዓት አድርገህ ትቆጥራለህ ማለት ነው። ይህ ደግሞ ወዳጃችን ራጂፍ የነገረንና ሁላችንም ተግባራቸውን ያጥላላን የሕንዱ ሃይማኖት ሰዎች በተጨባጭ የሚፈጽሙት ነገር ነው። አድራጎታቸውን የሌሎች ሰዎች መብት መጋፋት አድርገው ይቆጥራሉ ብለህ ታስባለህ? . . በእርግጥ አታስብም . .
ራሽድ፦ በፍጹም . . የፈለግሁት መብቶችንና ነጻነቶችን ከመነጩበት የእሴትና የስነምግባር ሥርዓትም ሆነ ከሚቀርጻቸውና ከሚያደራጃቸው አጠቃላዩ የሕግ ማእቀፍ ነጥለን መመልከት እንደማንችል ማብራራት ነው። እነዚህን መብቶችና ነጻነቶች የምር ለማጤን ከፈለግን፣መመርመር ያለብን የቆሙበትን እሴቶችና መርሆዎች እንጂ፣መተግበሪያዎቻቸውንና የሰዎቹን አድራጎቶች መሆን የለበትም። በዚህ ከተስማማን በሰብአዊ መብትና በነጻነት መስኮች ውስጥ መንጸባረቁ አይቀሬ የሆነ . . መሠረታዊ ልዩነት በእስላማዊው እሳቤና በምዕራባዊው እሳቤ መካከል መኖሩን እንገነዘባለን። የዚህ ልዩነት መነሻ መሰረት፣የሰውን ልጅ፣ዩኒቨርስንና ሕይወትን በሚያካትተው አጠቃላዩ እይታ ውስጥ የ‹‹ሰው››ን ምንነት፣የ‹‹መብቶች››ን እና የ‹‹ነጻነትን›› እውነታ የሚመለከተው የእሳቤ ልዩነት ነው . . ወዳጄ ማይክል፣ምዕራባዊው ሰው መብቶችንና ነጻነቶችን አስመልክቶ በሚያራምደው እሳቤ መሰረት የ‹‹ሃይማኖት›› የ‹‹ወንድማማችነት›› እና የ‹‹እኩልነት›› ጽንሰ ሀሳቦችን፣‹‹የጸኑ›› እና ‹‹የተቀደሱ›› ብሎ ሲያቀርብ የሆነውም ይኸው ነው። እስላም ውስጥ ግን እነዚህ ጽንሰ ሀሳቦች ከዚህ የተለዩ ናቸው።
እስላም ውስጥ ስላለው የሰብአዊ መብቶችት መርሕ የምንነጋገን ከሆነ ደግሞ፣ከሃይማኖታዊ መንደርደሪያ በመነሳት ሕብረተሰቡ በሙሉ ሊወጣው ወደሚገባ ግዴታነት ደረጃ ከፍ የተደረገ ሆኖ እናገኛለን። እስላም ከሕግ ሥርዓቶቹና ከደንቦቹ በተጨማሪለመብቶቹ፣ከአጠቃላይ ስንምግባራት ከእዝነትና ከመልካም ፀባይ የተቀናጀ ማእቀፍ አኖሯል። ከዚህም አልፎ እስላም ውስጥ መብቶች በሰው ልጆች ብቻ ላይ የሚቆሙ ሳይሆን ወደ እንስሳትም ይሻገራሉ።
ራሽድ፦ በሰው ልጅ ላይ ጉዳት ማድረሱ የተረጋገጠ ወይም የሚጠበቅ እስካልሆነ ድረስ እንስሳትን መጉዳትና ማወክ እስላም ከልክሏል። ለዒላማ መለማመጃነት ወይም ለማታገል ሲባል እንደሚደረገው፣ለጨዋታና ለመዝናኛ ብሎ እንስሳትን መግደልም የተከለከለ ነው። ለምግብነት እንዲውል እንጂ እንዳይታረድም ታዟል። አንድ ሙስሊም እንስሳውን ለመብላት በሚያርድበት ጊዜ ያን መፈጸም የሚችለው በፈጣሪ አምላኩ ፈቃድ፣እርሱ በደነገገው መንገድና ስሙን በማውሳት መሆን ይገባል። አስተራረዱም ቢሆን የሚታረደውን እንስሳ ስሜት ግምት ውስጥ የሚያስገቡ ደንቦች ያሉት ሲሆን፣ሰዎች ከአላህ መንገድ ሲያፈነግጡና እርስ በርሳቸው ሲተራረዱ እንኳ ይህ ዓይነቱን ደንብ አናይም። የሚታረድበትን ቢላዋ ከፊቱ ሆኖ መሞረድ፣ሌላውን እንስሳ እያየው ማረድ . . የተከለከለ ነው። ለእንስሳት እንኳ ይህን ሁሉ መብት የሚሰጥ ሃይማኖት የሰው ልጆችን መብት ይጋፋል ብለህ ማሰብ ትችላለህ?!
እኛ ጣቢያውን ስለገዛን በየሳምንቱ መጨረሻ እና እሁድ እዚያ እናሳልፋለን ፣ ቅዱስ ቀናት እና በዓላት ፡፡ በሳምንቱ ውስጥ እርሻው ሙሉ በሙሉ የምንተማመንበት እና ባለቤቱን ይመስል ሁሉንም ጉዳዮች እንዲፈታ የራስ ገዝ ስልጣን እና ስልጣን ለሰጠው አሳዳሪ ተተወ ፡፡ ስለዚህ ፣ ወደዚያ ስንሄድ በእውነቱ ለመደሰት ነበር ፣ እናም እንግዶች እንደሆንን እና ባለቤትም እንዳልሆንን አደረግን ፡፡ በዚህ መንገድ ያለ ሌሎች ጭንቀቶች መዝናናት እንችላለን ፡፡ እና ከሳምንቱ ሥራዎች ያርፉ ፣ በከተማ ውስጥ ፡፡ ሁሉም ነገር በባለቤቴ እና በአደራልዶ መሠረት ሄዷል ፣ እስከዚያው አቅደነው ነበር ፡፡ ከዚያ አንድ ቀን ያልታሰበ ነገር ተከሰተ ፡፡
አደራልዶ በሠራበት ባንክ አንዳንድ ጉዳዮችን ለመፍታት ባልተጠበቀና ባልተወሰነ ጊዜ ጉዞ ማድረግ ነበረበት እና ከሳምንት በኋላ ብቻ ይመለሳል ፡፡ አርብ ጠዋት ተጓዘ እና. በዚያው ምሽት ወደ እርሻ ሄድኩ ፡፡ እዚያ ብቻ የመጀመሪያ ልምዴ ይሆናል ፡፡
በማግስቱ ጠዋት ከእንቅልፌ ነቃሁ ፣ ሁልጊዜም እርሻ ላይ እንደሆንኩ ፣ ቡና አፍልቼ ፣ እራሴን ከባድ ምግብ በማቅረብ ስልታዊ በሆነ መንገድ ካስቀመጥነው ከእንጨት ምዝግብ በአንዱ ላይ ቁጭ ብዬ ወደ ሃይቁ መሄድ ጀመርኩ ፡፡ እዚያ ፣ የተረጋጋ ውሃዎችን እና የአካባቢያዊ ተፈጥሮን ውበት ማየት ከቻልን ፡፡
በሀሳቤ ተውጦ ፣ አንድ ሰው ጉሮሮውን እንደሚያፀዳ ድምፅ ሲሰማ ብቻዬን እንዳልሆንኩ ገባኝ ፡፡ በጣም ፈርቼ በፍጥነት ተነሳሁ ፡፡ ዞር ስል ጠንቃቃ ሞግዚቱን እየተመለከተኝ ጆዜማርን አገኘሁ ፡፡ “ኦይ ያ ያንን ፈራ ጆዜማር ፣ መምጣቴን አልሰማሁም” አልኩ… “ይቅርታ ዶና ፍሎር ፣ አንተን ለማስፈራራት አላሰብኩም ነበር” ሲል መለሰ ፡፡ “ጆዜማር ዛሬ እዚህ እንደነበሩ አላውቅም ነበር” ፡፡ ከዛም አብሮኝ መሄድ ባለመቻሉ ተጨንቆ አደራደሮ እሄዳለሁ በማለት ደውዬ በዚያው ሳምንት መጨረሻ ብቻውን ስለሚሆን የምፈልገውን ሁሉ እንድሰጠኝ እንደጠየቀኝ ነገረኝ ፡፡ “የምትፈልገው ነገር አለ?” አይሆንም አልኩህ ፡፡ ካስፈለገዎት በቃ ይደውሉ ፡፡ እኔ ገንዳውን አፀዳለሁ ከዛ በኋላ አትክልቱን ማፅዳት አለብኝ ፡፡ አመሰገንኩት ፣ ሄደ እና ሐይቁ አጠገብ በፀሐይ መደሰቱን ቀጠለ ፡፡
እኔ ብቻዬን መብላት ስለማልወድ ከሐይቁ ስመለስ ወደ ጆዜማር ሄጄ ጋበዝኩና ለምሳ አብሮኝ ማቆየት እንደማይፈልግ ጠየቅኳቸው ፡፡ እሱ ተስማምቶ ፣ “ደስታ ይሆናል ፣ ግን እኔ የምቀበለው በኩሽና ውስጥ እንድረዳህ ከፈቀደልኝ ብቻ ነው” ፡፡ አብረን አብረን ስለምንሠራ እመቤት እና እመቤት ብሎ መጥራት በቂ ይመስለኛል ፣ በቃ ፍሎር ይበሉኝ ፣ እሺ? እዚያም ሄድን ፡፡
ከጆዜማር ወጥ ቤት ውስጥ ወጥቼ ልብሴን ልለውጠው እንደምሄድና ወደ ሐይቁ ከመሄዴ በፊት ቡና ለማብሰል ቀድሞ በጠዋት ባበጀው የእንጨት ምድጃ ላይ ተጨማሪ እንጨት ማኖር ይችላል አልኩት ፡፡
ተመል I ስመለስ አህያውን በግማሽ በሚከፍለው ሸራ ላይ እንደተመቱት ሁሉ በጣም አናሳ ቁምጣዎችን ለብ I ነበር ፣ በጣም ጥብቅ ስለሆነ የፊንጢጣውን ግንባር እና ግልፅ የሆነ ሸሚዝ ያጎላል ፣ በጣም ትንሽ ስለነበረ ምንም ነገር አይሸፍንም ነበር ፡፡ የእኔ ቡቦዎች. ማለቂያ የሌለው ወሲብ ተሰማኝ ፡፡ እና ማራኪ. ላ ፌሜ ፋታሌ.
ማታ ማታ እንግዳ የሆኑ ሕልሞችን ተመኘሁ እና በዛው ጠዋት ከእንቅልፌ ስነቃ በከፍተኛ ምኞት ነበር ሰውነቴን ለማረጋጋት ወደ ሃይቁ የሄድኩት ፡፡ እና ጆዜማር እስኪመጣ ድረስ እኔ እያደረግሁ ነበር ፡፡ ከዚያ ሁሉም ነገር ቁልቁል ገባ ፡፡ ምኞቱ በእጥፍ አድጓል እናም ለእሱ መስጠት እንደፈለግኩ ተሰማኝ ፡፡ ፈልጌ ነበር ፣ አይሆንም ፡፡ ለእሱ መስጠት ነበረብኝ ፡፡
በምሳ ዝግጅት ወቅት ጆዜማር ለእኔ ያለውን ፍላጎት አላደበዘዘም እና ቀድሞውኑ በአይኖቹ ተመገበ ፡፡ ምን ያህል እንደሚፈልገኝ አይቼ እና ስሜት ብቻ ፣ ቀድሞውኑ እምሴን ሁሉ እርጥብ እና ወደዚያ ለመምጣት ፣ ከፊትህ ፊት ለፊት በምድጃው ላይ ተደግፌ ነበር ፡፡ ረዘም ላለ ጊዜ እንደማቆይ ተሰማኝ ፡፡ እኛ ልንሳሳ እንደሆንን እና የሚከሰት በጣም ትንሽ እንደሆነ አውቀን ነበር ፡፡ ያኔ አንድ ነገር ከማቀዝቀዣው ለማምጣት ከፊትዎ የሄድኩበት ጊዜ ነው ፡፡ ወገቡን ከኋላ አድርጎ ያዘኝና ወደ አካሉ ተጠጋኝ ፡፡ በዚች ቅጽበት እኔን እና ልብሶችን እና ሁሉንም ነገሮች ይዞ ሊገባኝ የፈለገ ይመስል በጣም ጠንከር ያለ ጉልበቱ እዚያው መሃል ሊገባኝ አህያዬን ሲጭንብኝ አልፌ ነበር ፡፡
ዞረኝ ፣ ሳመኝ ፣ ቆንጆ ናቸው ብሎ እጆቼን በጡቶቼ ላይ ሮጦ አህያዬን ጨመቀ አንገቴን ነከሰኝ ፡፡ እጄን ጣልኩ እና ዲክ ምን ያህል ከባድ እንደሆነ ተሰማኝ ፡፡ እኔ አወጣሁት ፣ በእጄ ውስጥ ወስጄ ለስላሳ አደረግሁት ፣ ጨመቅኩት ፣ በቀስታ እና በሪቲክ አፋጥነዋለሁ ፡፡ እጄን ወደ ቁምጣዬ ውስጥ አስገብቶ እብድ የሚያደርገኝን ቂም እየሰራ አቅልሎ ጣቶቹን እምሴ ላይ መሮጥ ጀመረ ፡፡ ሳውቅ እሱ በሚጣፍጥ ሁኔታ በጣቶቹ እየደነቀኝ ተንከባለልኩ እና ከጭንቅላቱ ጎን ፣ ከዘንባባው ውስጥ በመግባት እና በመውጣቴ በጣቶቼ እንቅስቃሴ ውስጥ ለመከታተል እየሞከርኩ ተንከባለልኩ ፡፡ እራሴን ለእሱ የበለጠ እየከፈትኩ ስሄድ በእግሮቼ መካከል እጄን ማጥበቅ ፡፡ ብዙ ጊዜ መጥቻለሁ ፡፡
እግሮቼን ሙሉ በሙሉ እየተንቀጠቀጡ እጁን ይ I ወደ መኝታ ክፍሉ አስገባሁት ፡፡ ልብሳችንን አውለቅን ፣ ተቃቅፈን እሱ የእኔን አስራቶች ሊጠባና ይነክሰኝ ጀመር ፡፡ ጎንበስ ብዬ ያን ጠጣር ዶሮ ዶሮውን መምጠጥ ጀመርኩ ፡፡ የእሱ ዲክ ሊፈነዳ ይመስላል ፡፡ እሱ ከፊት ለፊቱ በእቅፉ ላይ እንድቀመጥ ጠየቀኝ ፣ በዚያ ዶሮ ላይ መውጣት እና መውረድ ቀጠልኩ ፣ በእውነቱ ጥሩ ቁጭ ብዬ ፣ እያንዳንዱ ሴንቲ ሜትር የዛው ዶሮ ወደ እምሴ ውስጥ እየገባ ይሰማኛል ፡፡ እሱ ተጨማሪ ምኞትን መውሰድ አልቻለም ፣ እምሴን በኩምሳ ሞላው ፡፡ ያ ሞቃት ጀት ጎርፍ እንዳደረገኝ ሲሰማኝ በዚያ ጣፋጭ ዶሮ ላይ መምጣት ጀመርኩ ፡፡ በሰውነቱ ላይ ተኛሁ እና ዲኩ ከእኔ ሲወጣ ቁጭቱ እግሮቼን እና አህያዬን ሲወርድ ተሰማኝ ፡፡ በጣም በፍጥነት ዲክዎን በአፌ ውስጥ አስገብቼ መምጠጥ ጀመርኩ ፡፡ ከቁጣው በሚወጣው እያንዳንዱ ጠብታ ተንቀጠቀጥኩ እና ለስላሳ እና ንፁህ እንደተተውኩት ሲሰማኝ ብቻ መምጠጥ አቆምኩ ፡፡
ኣብ ዝሓለፈ ቀዳማይ ክፋል፡ ብዛዕባ ድሕሪ ባይትኡ፡ ብዛዕባ ምስ ህዝባዊ ግንባር ዝነበረ ፍልልይ ጠቒሱ፡ ኣብ ከባቢ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ምስ ሕወሓት ዝነበሮም ምስሕሓባት`ውን ተናኺፉ ኔሩ። ንሎሚ ካብ`ቲ ጠጠው ዘበልናዮ ክንቅጽል ኢና፡ ናብ ተወልደን ጋሽኡን ክንገድፈኩም፡
ዛጎል ዜና ፡- ልቀቅ፣ ልቀቁን፣ ውጣልን፣ ውጡልን፣ ሂድልን፣ ሂዱልን፣ ጥፋ፣ ጥፉልን፣ ውደም፣ ውደሙ፣ ሙት፣ ሙቱ እለቅ፣ እለቁልን ….. ከንባታ ከጎንደር ወጣ፣ ጉራጌ ከኤርትራ ፈለሰ፣ ኦሮሞ ከኬንያ መጣ፣ ሃደሬ … የድሮው የሚጎትተን ህዝቦች፣ የወደፊታችንን በቀድሞው ጉዳይ የምናመነዥግ… በስደት የማናውቃቸውን ተጠግተን እየለመንን እየኖርን፣ የራሳችን ወገን ላይ ስደት የምናውጅ… አድሮ ማንሰለጥን… ታሪካችን የወደፊት እድላችንን አንቆ እንዲገለው የምንማማል …..
እኛ ጊዜው በትክክል በማይታወቅ የሩቅ፣ በጣም የራቀ፣ በልጆች ቋንቋ እ እ እ እ ሩ ቅ ቅ ቅ ቅ ቅ ዘመን ወደሁዋላ ሄደን እንባላለን። ዛሬ ”አሜሪካዊ” የሚባሉት ቅድመ አያቶቻቸው አውሮፓ ናቸው። ዘር ቆጥረው ሲቧጨቁ ግን አንሰማም። 200 ዓመት ባላስቆጠረ የቅርብ ታሪክ ይኖራሉ። ጸብ የለም። እኛ ከክርስቶስ ልደት በፊት ተፈጸመ ወይም በተመጣጣኝ ጊዜ “ሆነ” በተባለ ታሪክ እንባላለን። “ለወደፊታችን ምን ይጠቅመናል” ብለን ማስብ የምንጀምረው መቼ ነው። 10 ሚሊዮን በላይ ህጻናት ርሃብ እየደፋቸው፤ እኛ ገና በደምና በስጋ ጉዳይ ዘር ቆጠራ …. ማፈሪያዎች ነን። የኢትዮጵያ ችግር በዘር መባላት ይፈታል? ያበደው እንባው አይኑን አጠበው። ሳያስበው አለቀሰ። ገዢ፣ ተገዢ፣ አጎብዳጅ… ሁሉም ከሽፈዋል።
ኢህአዴግ በህግ አገሪቱን እስከመበታተን የሚያደርስ ውሳኔ ያጸደቀ እለት ሁሉም ነገር አብቅቷል። መለስ ዜናዊ ያንተ ቱርፋት ይህ ነው። ዛሬ ተከበናል። ጠላቶቻችን አፍንጫችን ስር ገብተው ጦር እያደራጁ ነው። ጅቡቲ፣ አሰብ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ሶማሌ… ተከበናል። መለስ አገሪቱን ባህር አልባ አድርጎ በክብር ተቀበረ። “የገደለሽ ኮራ….” አፍረትህ ብዙ ነው። ያበደው ክጥንት ጀምሮ ለመለስ ክብር የለውም። አጠገቡ ካሉት ባለደረቦቹ ጋር መቅረጫውን እያስቆሙት ተወያይቷል። ብዙዎቹ ያሙት ነበር።
በባለቤትነት ጉዳይ የታመምን፤ አንድ ጥይት ሲተኮስ እኛ፣ እኔ፣ ተኮስኩ፤ ግብግብ፣ ሕዝብ ሲያምጽና ሲቆጣ የኮፒ ራይት ግብግብ፣ በአዝማችነት ስም ለመጠራት ከተተኮሰው ጥይት በላይ የቃላት ጦርነት፣ አንድ አስተያየት ሲሰጥ ጦርነት። ልዩነት የሚባለውን ነገር ለማሳየት ስድብ፣ ውግዘት፣ ርግማን፣ ሰው አስተያየት የመስጠት መብቱን በስድብ መለጎም፤ ጊዜው የነጻነት ነው። ሰው ወደ ግልጽነትና ነጻነት መጓዝ አለበት። በነጋ ቁጥር ነጻና ግልጽ ወደ መሆን መራመድ፣ መቅረብ ግድ ነው። ዘመኑን መሆን ያስፈለጋል ። እዚህም እዚያም አፈና አይሰራም። ዛሬ በነጻነት የማይደረግ ነገር አደሮ ዋጋ ያስከፍላል። ሃይማኖቱም ቤት እንዲሁ ነው። ኢየሱስ እየተሰበከ አደረጃጀት አለ። ያበደው ምራቁ ወፈረ። ማለት የሚፈለገውን ከማለት ሲሸበሸብ አፉ ውስጥ ምራቁ ያብጣል።
ያበደው በዝምታ ሰነበተ። ሲምታታበት በቄጤማና በሃሪቲ እንደተለከፈ ባለ ቆሌ አይንከወከውም። በዘርና በጎሳ ጥላቻ የውቃቢ መንፈስ እንደተጠመቁ እዛም እዛም አይረግጥም። የቦሰናን ምክር ተግባራዊ ያደርጋል። ቦሰና ” የማሪያም ምሩቅ ናት” ራስዋን ” አዋቂ” ከሚሉት ባትደምርም፣ ያበደው ግን ይመካባታል። “ኤጭ” ካለች ነገር አለ። ታወርደዋለች። መገልፈጥ አትወድም። ሰሞኑን እሷም ታማለች። “ምን ቢደረግ ይሻላል” እያለች ማቃሰት ላይ ነች። ” ተወረናል” ትላለች። ሁሉም ነገር ደስ አይልም ባይ ነች።
ያበደው አንድ ሙዚየም ውስጥ እየጠየቀ ጎበኘ። ከዛ ወጣ። ቁጭ አለ። አሰበ። ሰዎቹ ታሪካቸውን ባግባቡ አስቀምጠወታል። ታሪክ ያው ብርዝ ነው። ጽድት ያለ ታሪክ ብሎ ነገር የለም። እዚህ ነጮቹ ሲናገሩ በየጊዜው የሚሻሻል አዲስ ግኝት ካለ ይታከላል። በምንም ምክንያት ግን ታሪክ የወደፊታቸውን እንዲመራ፣ እንዲጫን፣ እንዲጎዳ…. አይፈቅዱም። ለታሪካቸው ክብር አላቸው። ነገር ግን ታሪካቸው በወደፊት ጉዳያቸው ላይ ጥላውን እንዲጥል ….. እኛስ? ያበደው ጠየቀ።
እኛም ገና ጥርብ ነን። በታሪክ ስንጋጭ ይኸው 21ኛው ክፍለ ዘመን ደረስን። በሃያ አንደኛው ክፍለዘመን ገና የጋራ ባንዲራ የለንም። የደቆሰንና የገደልን በሽታ መለየት ቀርቶ፤ ህመሙ የት ጋር እንደሚሰማን ለመረዳት አልታደልንም። ይቅርታ መታደል ብሎ ነገር የለም። አልቻልንም። አቅቶናል።በእድል ታሪኩን ያከበረ የለም። በእድል ድህነትን ያሸነፈ የለም። በእድል በምግብ ራሱን የቻለ የለም። በእድል ፋብሪካ የገነባ የለም። በእድል የምድር ሃብትን የዛቀ የለም። ያበደው ሳቀ። አላሙዲን ሰይፉ ከሚባለው / መቼም ራሱን ጋዜጠኛ አይልምና/ ኢትዮጵያ ችግሯ ተቀርፎ ለማየት ምኞት ሲያልሙ ሰማን። ይዘው ከሚመኙ ለምን የዛሬ 20 ዓመት እሰራዋለሁ ያሉትን አይሰሩም። ለእኛ ሲሉ ሳይሆን ለቢዝነሳቸው… እኛ አገር ለዘፋኝ ሁለት ሚሊዮን ተሰጠ ሲባል ማበድ እንወዳለን። አዝማሪ ማስጮህ አላቸው የሚባሉት ሰዎች ጥበብ ነው አሉ….
ቢጣራ ከክርስቶስ ለደትም በፊት ሊሆን በሚችል ታሪክ መቧቀስ ምን ያደርጋል? እሱንስ ለማወቅ መጎርጎሩ የት ያደረሳል? ቢታወቅስ ምን ይጠቅማል? ወደፊታችንን ከሚያጭደው በቀር ምን ሊፈይድ? የዘር ነገር መቆሚያ የለውም። በተጫጨድ ነው። ከዛ ጥቁር ታሪክ በነበረው ላይ ይታከላል። መጪው ትውልድ ይህንኑ ይወርሳል። መርገምት አውራሽ ከምሆን፣ “ቅድመ አያትህ እንዲህ አድርጎኝ ነበር ” ከማለት ሃስብ እንወጣ!! ሳናስበው የወደፊቱን እያጨደን እዚህ ደረስን። እስከመቼ ነው ወደፊታችንን እያመነዠግን የምንኖረው? ኢህአዴግም ቢሆን ይብቃህ። የሄድክበት መንገድ/ የመለስ ቅዠትና ተራ ፍልስፍና/ ይብቃ። የተዘራው የዘር መርዝ ይለቀም ዘንድ ቁርጠኛ ሁን። ሃዘኑ በሁዋል የሁሉም ነው። አዎ!! በፖለቲካ ዓለም በድንገት የሚሆን ነገር የለም። ከሱዳን ጋር በፍቅር ከማበድ ከምትመራው ህዝብ ጋር ታረቅ። ጊዜ የለም። ነገሮች መስመር ሳይለቁ ሁሉም አገሩን ያድን። ያበደው ጥሪው አንድ ነው። አገር መጀመሪያ!!
ለልጆቻችን የምናወራውና የምናወርሰው ችግር ነው። ቂም ነው። ጥላቻን ነው። አንዳንድ ህጽናት መሸከም እስከማይችሉ ድረስ በተመጣጥኝ ምግብ ፈንታ ክፋት እየጋትናቸው ነው። ያበደው እዚህ አውሮፓ ብዙ ታዝቧል። ገና ያልገባቸውና ከአሳዳሪዎቻቸው ያልተማሩ ይበዛሉ። ዛሬም ያልረጠቡ አሳዎች አሉ። በአስተሳሰብ ሳቪጀሪ ዘመን ያሉ፣ በግብር ከፈረንጅ ጋር የሚኖሩ… እባካችሁ እንመለስ። ሰክን እንበል።
የአገር ቤቱን እንተወው። እዚህ ” ስደት” እሚባለው ዓለም እንዴት ነው ኑሮ። በዘር ፣ በቀለም፣ በባህል፣ በአመለካከት፣ በወግ፣ በልምድ፣ በተፈጥሮ፣ በአመጋገብ… የማንተዋወቅ አስጥገተውን እንኖራለን። ቦሰና እንዲህ ትላለች ” እባካችሁ እናስተውል” አዎ መጽሃፉም ” የማያስተውል ህዝብ ይገለበጣል” ይላል። በውስጥም በውጭም ” ሰከን” በርጋታ መፍትሄ ይፈለግ። እንደቀድሞው በማምታታት አይሆንም። ኦሮሞ ከፊት አድርጎ ከጀርባ እየገፉ፣ ደቡብን ዙፋን ላይ አስቀምጦ፤ ዙፋኑ ስር ሆኖ መግዛት ከአሁን በሁዋላ ብዙም አያስኬድም። አሁንጊዜው የደጎል ነው። ደጎል መብቱ ካልተጠበቀ ይቆጣል። ይረብሻል። አንዳንዴም እቃ ይሰብራል። እናም ያበደው ወደ ደጎል ይበራል። ሰላም እንሁን!! ሰላም!!
እቲ ኮርሳት ብ መንጋዲ ‘EHBO MAASSTAD’ እዩ ዝወሃብ። ‘EHBO MAASSTAD’ ካብ ሕጋውያን ናይ ጥዕና ካምፓኒታት ሕጋዊ ፍቃድ ዝተዋህበት ኣብ’ዚ ስራሕ ትነጥፍ ካምፓኒ እያ።
ምድብ: PWHT ማሽን መለያዎች: ለሽያጭ የተሠራ ሙቀት ማስተካከያ, ጭንቀትን መቀነስ, የጋጋን ውጥረት መቋቋም, ከሙቀት ማቀዝቀዣ, PWHT, PWHT ማስተዋወቂያ, PWHT ስርዓት, የገመድ ጭንቀትን መቀነስ
የ "PWHT" ስርዓት ዋና አምራቾች, የድህረ ሙቀት ማስተካከያ ቧንቧ መቆጣጠሪያ ማሽን ማሞቅ, የጋዜጣው መቀላቀልን ለመቋቋም, የ PWHT ጭንቀትን መቀነስ, ማነፃፀር PWHT ማሽኖችን, ለሞቃቂ ማቀዝቀዣ, ለሽያሽን መለዋወጫ, ለጋዝ ማሞቂያ ብርድ ልብሶች, ለገጣው መጋለጥ, ሕክምና.
ዋውው ምቁራት ኣሕዋተይ መምሃርን መዘናግዕን ደስ ዝብል ፁሩያተይ ኣብ ሂወትኩም ምሉእ ጥዕናን ኣብ ስራሕኩም በረከትን ይምነየልኩም ክብራት ኣሕዋተይ ደሞ ፍትውትውውው😘😘😘
ሕቡይ ውለዲይ ሓቁ እዩ ናቱ ሕማም ሕርሲይ ተረሳዒይ እዩ ሓፌትኩም ካብ ትግራይ ጓልኩም ንእሳ እምበር ንወደይ ምበልኩ ምክንያቱ ወደይ 15 ገይሩዋ አይፈላልኩም የምስየልኩም
ትድስቲ ከ ይክእሎ ድዩ ዝኩሉ ንብረት ኣብ ሓደ ማዓልቲ ክንዲዚይ ዛኣተወ ናብ ድስቲ ኣብ ወርሒ ካኣ ሙሉእ ድካን እዩ ዛኣቱ ማለት እዩ ንሀ ዋይ ወራር እሉዎ ዘብራኣብሩኩ😜
በኮሮና ቫይረስ ጉዳይ ስለ ኢትዮጵያ ህዝብ ያሳሰባቸው የኬንያው ፕሬዘዳንት ኡሁሩ ኬንያታ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ቻይና የሚያደርገውን በረራ ለጊዜው እንዲያቋርጥ አሳሰቡ፡፡
ፈፃሚ ስራሕ ኢህወዴግ ዝቕፅል ሰንበት ኣኼባ ከምዘካይድ ተፈሊጡ።ኣርባዒተን ኣባል ውድባት ገዛኢ ፓርቲ ነንበይነን ዘካይድኦ ግምገማ ኣብዚ ኣኼባ ከምዝዘራረብሉ ሓላፊ ቤት ፅሕፈት ኢህወዴግ ኣቶ ሽፈራው ሽጉጤ ገሊፆም ኣለው።
ድሕሪ ኣኼባ ፈፃሚ ስራሕ ክካየድ ትፅቢት ዝግበረሉ ሕድ ሕድ ኣባል ውድባት 45 ኣባላት ብድምር 180 ኣባላት ዝልእኻሉ ቤት ምኽሪ ዝመርፆ ኣቦ መንበር ናይቲ ግንባር ኣብ ፓርላማ ቀሪቡ ቀዳማይ ሚንስትር ከምዝኸውን ተገሊፁ’ሎ።
ብድልየቶም ካብ ስልጣኖም ከምዝወርዱ ዘፍለጡ ኣቦ ወንበር ኢህወዴግን ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያን ኣቶ ሃይለማሪያም ደሳለኝ ሓድሽ ቀዳማይ ሚንስትር ክሳብ ዝምረፅ ኣብ ስርሖም ከምዘለው ተፈሊጡ’ሎ።
ኣፍሪቃ ኒውስ ዝተባህለ ናይ መላእ ኣፍሪቃ ዜና ማዕኸን ብሽም ፈልዩ እንተዘይፀውዐ እውን ቀፃሊ ቀዳማይ ሚንስትር ካብ ኦሮምያ ከምዝኸውን ወረታት ከምዝናፈሱ ሓቢሩ’ሎ።
ሌላው ግን ሁለተኛ እንዳይሰክር ከቂጡ አስጠግቼ እቆርጠዋለሁ አለና ከቂጡ አስጠግቶ ቆረጠው፡፡ የተቆረጠውን እግሩን ከፊቱ መዝናችሁ አስታቅፉት ብሎ አስታማሚዎችን አዘዘ፡፡ እግሩን ከፊቱ መዘኑትና አሥር ኪሎ የሆነው እግርህ ይኸውልህ ታቀፈው �
አንድኛ አመት ሁለተኛ አመት ወ ሴ ድ ወ ሴ ድ ጠቅላላ ድምር ፐርሰንት ዊዝድረዋል 24 11 35 2 2 4 39 1 01 ድሮፕ አውት 85 65 150 2 9 11 161 4 18 በትምህርት ድክመት 41 55 96 7 24 31 127 3 30 ድምር 150 131 281 11 35 46 327 8 48 ከመደበኛ ተማሪዎች በተጨማሪ ዩኒቨርሲቲው የተከታታይ ትምህር
‹‹አብ እኔን እንደላከኝ›› ዩሐ 20፡21 (ከናኦል በፍቃዱ አዲሱ መጽሐፍ የተቀነጨበ) October 08 2018 ‹‹አብ እኔን እንደላከኝ›› ዩሐ 20፡21 (ከናኦል በፍቃዱ አዲሱ መጽሐፍ የተቀነጨበ)
ከዚህ ክፍል በቀላሉ እንደ ምንረዳው በአንድ ልብ ሆነን፣ በአንድ አፍ እግዚአብሔር (አብን) እንድናከብር አምላክ ራሱ እርስ በርስ መስማማትን (በአንድ አሳብ መሆንን) ይሰጠናል። ነገር ግን አምላክ (ማለት እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ) ይህን መስማማት
9 አስቀድመን እንዳልን እንዲሁ አሁን ሁለተኛ እላለሁ፥ ከተቀበላችሁት ዘመን ቤተክርስቲያን በሚገጥማት ልዩ ፈተና ውስጥ ተቋቁማ የምታልፍበትን አቅም ታገኝ ዘንድ ቅዱስ መንፈሱን በሰባት የተለያዩ መንገዶች ገልጧል። ለምሳሌ አንዲት ሴት የአን
ለትግል የሚያስፈልገውን አቅም በአዝጋሚና አስቸጋሪ ሁኔታም ተሁኖ በሚገባ መገንባት ካልተቻለና ሁኔታዎች ለለውጥ ምቹ ቢሆኑም የተፈለገው ውጤት ላይ ለመድረስ አይቻልም፡፡ ከአራት ዓመታት
15/04/2020 የቡና ላኪዎች በአትኩሮት የሚከታተሉት የዓለም ገበያ በኮሮና ዘመን | dw | 15 04 2020 የኢትዮጵያ ቡና ዋንኛ ደንበኞች በሆኑት ጃፓን፣ ጀርመን፣ ጣሊያን እና ፈረንሳይ በመሳሰሉ አገሮች በኮሮና ወረርሽኝ ሳቢያ
በማርቆስ 1፥16-20 ኢየሱስ የመጀመሪያዎቹን ደቀ መዛሙርት መምረጡን መዘገብ ይጀምራል፡፡ በዚህ ክፍል፣ ሰዎች ለኢየሱስ ምላሽ ይሰጡ የነበሩበት አንዱ መንገድ በፍፁም የመታዘዝ መንፈስ እንደነበር እናያለን፡፡ ኢየሱስ ተከተሉኝ አላቸው፣ እነርሱም
October 20 2011 30ኛው የመንበረ ፓትርያርክ አጠቃላይ መንፈሳዊ ጉባኤ 2ኛ ቀን ሪፖርታዥ ማውጫ፦ ዜና Posted by Unknown ጉባኤው ቤተ ክህነቱ ቃለ ዐዋዲውን ማስከበር እንዳልቻለ አመለከተ
በዘመነ ኢህአዴግ ከደርግ ግዜ የባሰ የሚባል የድርቅ አደጋ አጋጥሞን ነበር። ለዚያውም የህዝብ ቁጥራችን ከ30% በላይ በጨመረበት ግዜ። ኢህአዴግ በተወሰነ እርዳታና በራስ አቅም ችግሩን መፍታት ችሎ
Equal rights in Ethiopia ኢትዮጵያ የዜግነት መብት ተከብሮ ሁሉም በእኩልነት የሚኖርባት ሀገር ትሁን!!! Tuesday May 31 2016 እነ ብርሀኑ ተ/ያሬድ ያለቀጠሮአቸው ተገደው ፍርድ ቤት ቀረቡ –እነ ብርሀኑ ተ/ያሬድ ያለቀጠሮአቸው ተገደው ፍርድ ቤት ቀረቡ –ፍርድ ቤቱ
"ለድንገተኛ የህብረተሰብ ጤና አደጋዎች ጠንካራ ምላሽ፤ የማይበገር የጤና ስርዓትን መገንባት ተጠናክሮ ይቀጥላል፡፡" የጤና ሚኒስትር ዶ/ር ሊያ ታደሰ 2020-11-04
የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የተፈጥሮና ኮምፒዩቴሽናል ሳይንስ ኮሌጅ ጥር 25 ቀን 2013 ዓ.ም በአኳ ካልቸር እና በዓሳ ሀብት ዙሪያ ከደቡብና ሲዳማ ክልል ባለድርሻ አካላት ጋር የምክክር መድረክ አዘጋጅቷል፡፡ በቦታው የተገኙት የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ
ፕሬዚዳንት ዶ/ር አያኖ በራሶ ሀገራችን የውሃ ማማ ተብላ የምትጠራ ቢሆንም እስከ አሁን ግን የውሃ ሀብቱን በሚፈለገው ልክ መጠቀም አለመቻሉን ገልጸው ይህንንም ሀብት ለመጠቀም መነሻ ሃሳቦችንና ምርምሮችን በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ በመጀመር አኳ ካልቸር እና የዓሳ ሀብትንም ለማበልጸግ በትምህርት መደገፍ ስላለበት በዚህ ዙሪያ ከመጀመሪያ እስከ ሶስተኛ ድግሪ በማስተማር ላይ እንደሚገኙ ጠቁመዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ትናንሽ ኩሬዎችን በማዘጋጀትና ዓሳን በማምረት ዓሳ ለገቢ ምንጭ፣ ለምግብ እና ለስራ ፈጠራ ማዋል እንደሚቻል ለህብረተሰቡና ለአርሶ አደሩ ሰርቶ ማሳያ አኳ ካልቸር ማዕከል መዘጋጀቱን እና ወደፊትም ዩኒቨርሲቲው በዘርፉ የልህቀት ማዕከል እንደሚሆን ተናግረዋል፡፡
ተመራማሪና የአኳ ካልቸር ማዕከል ኃላፊ የሆኑት ዶ/ር ካሳዬ ባልከው እንደገለጹት እስካሁን በዘርፉ አኳ ካልቸር አዲስ በመሆኑ ለህብረተሰቡ የግንዛቤ ማስጨበጫ መሰጠቱን፣ ለአርሶ አደሩም እንደግብዓት የሚፈልጋቸውን የዓሳ ዝርያዎች በማከፋፈል ውጤቱ ምን እነደሚመስል ግብረመልስ በመውሰድ ውጤታማ መሆኑን እና የአኳ ካልቸር ግብዓቶችን በመስጠትና በማማከር ዙሪያ እየሰራን እንገኛለን ብለዋል፡፡
በምክከር መድረኩ ተሳታፊ የሆኑት የሀዋሳ ሃይቅ የዓሳ አስጋሪዎች ማኅበር ኃላፊ አቶ ዳዊት አብርሃምም በበኩላቸው የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የሀዋሳ ሃይቅ በጎርፍና በደለል መሞላቱን፣ በዙሪያው ላይ የእርሻ መስፋፋት እንዳለ እና ከኢንደስትሪ የሚለቀቁ ፈሳሾች ሃይቁን እየጎዱት መሆኑን በጥናት በማስቀመጥ ሃይቁንና በውስጡ ያሉትን ብዝሃ ሀብቶች ለመታደግ በርካታ ስራዎችን እየሰራ መሆኑን ገልጸው የዛሬውም የምክክር መድረክ የማህበሩ አባላት የተለያዩ ኩሬዎችን በማዘጋጀት ዓሳን ማምረት እንደሚቻልና ለሃይቃችንም የእፎይታ ጊዜ መስጠት እንደሚቻል ግንዛቤ ያገቸሁበት ነው ብለዋል፡፡
የትግል ፍቺ ብዙ ስሜቶችን የሚያካትት ደስ የማይል ክስተት ነው ፡፡ በዚህ ጊዜ ውስጥ በርካታ ነገሮች በትክክል መዘጋጀታቸው አስፈላጊ ነው እናም ስለሆነም ትክክለኛውን እርዳታ መጥራት አስፈላጊ ነው ፡፡
እንደ አለመታደል ሆኖ ብዙውን ጊዜ የወደፊቱ የቀድሞ አጋሮች አንድ ላይ ስምምነቶችን መድረስ አለመቻላቸው በተግባር ይከሰታል ፡፡ ፓርቲዎች አንዳንድ ጊዜ በተወሰኑ ጉዳዮች ላይ እንኳን እርስ በእርሳቸው በምንም መልኩ ተቃራኒ ሊሆኑ ይችላሉ ፡፡ እንደዚህ ባሉ ጉዳዮች ላይ ሽምግልና መፍትሄ ሊያቀርብ አይችልም ፡፡ ባልደረባዎች አንድ ላይ ስምምነት ላይ መድረስ እንደማይችሉ አስቀድመው ካወቁ ወዲያውኑ ለቤተሰብ ጠበቃ መጥራት ብልህነት ነው ፡፡ ትክክለኛው እገዛ እና ድጋፍ ብዙ ጊዜዎን ፣ ገንዘብዎን እና ብስጭትዎን ይቆጥብልዎታል ፡፡ የራስዎ ጠበቃ ለእርስዎ ፍላጎቶች ሙሉ በሙሉ ቁርጠኛ ይሆናል። የወደፊቱ የቀድሞ አጋርዎ ምናልባት የራሱ ጠበቃ ይኖረዋል ፡፡ ከዚያ ጠበቆች ድርድር ይጀምራሉ ፡፡ በዚህ መንገድ ጠበቆች ለደንበኞቻቸው ምርጡን ለማሳካት ይሞክራሉ ፡፡ በጠበቆች መካከል በሚደረገው ድርድር ሁለቱም አጋሮች በተራቸው አንድ ነገር መስጠት እና መውሰድ አለባቸው ፡፡ በዚህ መንገድ ፣ የተለያgent አቋሞች በአብዛኛዎቹ ጉዳዮች ተፈትተው በፍቺ ስምምነት ውስጥ ይቀመጣሉ ፡፡ አንዳንድ ጊዜ አጋሮች ስምምነት ላይ ለመድረስ ዝግጁ ስላልሆኑ አሁንም ስምምነት ላይ መድረስ አልቻሉም ፡፡ በእንደዚህ ዓይነት ሁኔታ በተጋጭ ወገኖች መካከል የሚያበሳጭ ፍቺ ሊፈጥር ይችላል ፡፡
ፍቺ በጭራሽ አስደሳች አይደለም ፣ ነገር ግን በተፋላሚነት ፍቺ ውስጥ በጣም የበለጠ ይሄዳል። በትግል ፍቺ ውስጥ ብዙውን ጊዜ ጭቃ ወደ ፊት እና ወደ ፊት ይጣላል ፡፡ ፓርቲዎች አንዳንድ ጊዜ አንዳቸው በሌላው መንገድ ውስጥ ለመግባት የሚችሉትን ሁሉ ለማድረግ ይሞክራሉ ፡፡ ይህ ብዙውን ጊዜ እርስ በእርሳቸው መሳደብ እና እርስ በእርስ መተሳሰብን ያካትታል ፡፡ የዚህ ዓይነቱ ፍቺዎች ብዙውን ጊዜ አላስፈላጊ ረጅም ጊዜ ሊወስዱ ይችላሉ ፡፡ አንዳንድ ጊዜ ፍቺ እንኳ ዓመታት ይወስዳል! ከስሜቶች በተጨማሪ እነዚህ ፍቺዎች ወጪዎችን ያስከትላሉ ፡፡ ፍቺ ለተጋቢዎች አካላዊም ሆነ አእምሮአዊ አድካሚ ነው ፡፡ ልጆችም በሚሳተፉበት ጊዜ የትግል ፍቺ የበለጠ የሚያበሳጭ ነው ፡፡ ልጆቹ ብዙውን ጊዜ የትግል ፍቺ ሰለባዎች ናቸው ፡፡ ለዚያም ነው የትግል ፍቺን ለመከላከል የተቻለውን ሁሉ ማድረግ አስፈላጊ የሆነው ፡፡
በብዙ ፍቺዎች ፍቺዎች ልጆቹ በወላጆች መካከል ለሚደረገው ውጊያ እንደ መሣሪያ ያገለግላሉ ፡፡ ብዙውን ጊዜ ልጆቹን ለሌላው ወላጅ ላለማሳየት እንኳን ማስፈራሪያ አለ ፡፡ ሁለቱም ወላጆች የፍቺ ፍቺን ለመከላከል ቢሞክሩ ለልጆቹ ፍላጎት ነው ፡፡ ልጆቹ በትግል ፍቺ ምክንያት ከፍተኛ ጉዳት ሊደርስባቸው አልፎ ተርፎም በታማኝነት ግጭት ውስጥ ሊገቡ ይችላሉ ፡፡ እማዬ አባባ የተሳሳተውን ትነግራቸዋለች እናም አባባ ደግሞ ተቃራኒውን ይናገራል ፡፡ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት በትግል ፍቺ ውስጥ የተሳተፉ የወላጆች ልጆች ከተፋቱ ወላጆች ልጆች ይልቅ ብዙ ችግሮች ያጋጥሟቸዋል ፡፡ ስሜታዊ ችግሮች እና የመንፈስ ጭንቀት የመያዝ አደጋ አለ። በትምህርት ቤት ውስጥ ያለው አፈፃፀም ሊባባስ ስለሚችል እና በኋላ ላይ ልጁ ወደ ግንኙነት ለመግባት ችግር ይገጥመዋል ፡፡ እንዲሁም እንደ መምህራን ፣ የቤተሰብ አባላት ፣ ጓደኞች እና ኤጀንሲዎች ያሉ የፓርቲዎች አውታረመረብ ብዙውን ጊዜ በትግል ፍቺ ውስጥ ይሳተፋል ፡፡ ስለዚህ የትግል ፍቺ በልጆቹ ላይ ሥነ ልቦናዊ ውጤት አለው ፡፡ ከሁሉም በላይ በሁለቱም ወላጆች መካከል ናቸው ፡፡ የቤተሰብ ህግ ጠበቆች እ.ኤ.አ. Law & More ስለሆነም የፍቺ ፍቺን ለመከላከል በቻላችሁ አቅም ሁሉ እንድታደርጉ ይመክሩ ፡፡ ሆኖም ፣ በአንዳንድ ሁኔታዎች የትግል ፍቺ የማይቀር መሆኑን እንረዳለን ፡፡ በእነዚያ ጉዳዮች ላይ የቤተሰብ ህግ ጠበቆችን ማነጋገር ይችላሉ Law & More.
በትግል ፍቺ ወቅት ትክክለኛው መመሪያ በጣም አስፈላጊ ነው ፡፡ ለዚያም ነው ምክሩ ፍላጎቶችዎን በተገቢው መንገድ የሚጠብቅ ጥሩ ጠበቃ ይቀጥራሉ ፡፡ በህይወትዎ እንዲቀጥሉ ጠበቃዎ መፍትሄ መፈለግ እና በተቻለ ፍጥነት የትግል ፍቺን ለማጠናቀቅ የተቻለውን ሁሉ ማድረጉ አስፈላጊ ነው ፡፡
(በትግል) ፍቺ ውስጥ ተሳትፈዋልን? የ.. የቤተሰብ ጠበቆችን ለማነጋገር አያመንቱ Law & More. በዚህ በሚረብሽ ጊዜ ውስጥ ልንረዳዎ እና ለመምራት ዝግጁ ነን ፡፡
የደቡብ ክልሉ መሪ ድርጅት ደህዴን ካለፈው አመት ጀምሮ በክልሉ የተነሱ የክልል የከፊል ራስገዝ ህገመንግስታዊ ጥያቄዎችን ለመመለስ የነዚሁ የአደረጃጀት ጥያቄዎች መንስኤና የመፍትሄ አቅጣጫዎች ላይ ያተኮረ ሳይንሳዊ ጥናት አካሂጃለው ብሎ በሐምሌ 17 ቀን 2011 ዓ. ም. ጋዜጣዊ መግለጫ መስጠቱ ይታወቃል:: ከ20 አባላት በላይ ከተለያዩ የጥናት ዘርፎች (ከአንትሮፖሎጂ፣ ታሪክ፣ የህዝብ አስተዳደር፣ ፓለቲካ ሳይንስ እና ፌዴራሊዝም የጥናት መስኮች) የተውጣጡ ምሁራንን የያዘ ነው የተባለው የጥናት ቡድንም በነዚሁ ተመራማሪዎቹ ላለፉት 7 ወራት ከአንድ ዞን በስተቀር በሁሉም የደቡብ ክልል ዞኖች የተውጠጡ ከ17 ሺህ በላይ ሰዎች ላይ መረጃ ሰብስቦ ሲያጠናው የቆየው ጥናት ውጤት ነው ብሎ የሚከተሉትን ነጥብች አስቀምጧል::
1.) የ1987ቱን የደቡብ ክልል አወቃቀር በፌዴራል መንግስት ውሳኔ በዘፈቀደ ነው ወይስ የክልሉ ህዝብ ተሳትፏል በሚለው ጉዳይ ህዝብ የሰጠው ምላሽ የደቡብ ክልል በመንግስት ተጠፍጥፎ የተስራ አይደለም የሚል ሆኗል።
እንግዲህ ይሄን “ሳይንሳዊ ጥናት” ውጤት መግለጫ እንበለው ሪፖርት ስናየው ደህዴን የተባለው የደቡቡ የኢህአዴግ እህት ድርጅት “ድርጅታዊ ህልውናውን ለማስቀጠል” ሲባል ከባለፈው የተድበዘበዘ መግለጫ ቀጥሎ የወሰደው ሁለተኛው (ይቅርታ ለካስ በመሀል ከሲዳማ ዞን ውጭ በክልሉ ግጭት በሌለባቸው ሰላማዊ አካባቢዎች በሙሉ የታወጀው የአስቸኳይ ግዜ አዋጅም አለ) ርምጃ መሆኑን መረዳት አይከብድም:: የባለፈው ሳምንት መግለጫቸውም ሆነ ይህ ሪፖርት ህገ መንግስቱንና ህገመንግስታዊ ስርዓቱን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የሚጣረዝ መሆኑን ወይ እስከ አሁን አልተረዱትም አሊያም ሊረዱት አልፈለጉም::
ሲጀምር በየዞኑ ከአንድ ሚሊዮን ህዝብ በላይ በነቂስ ወጥቶ በሰላማዊ ሰልፍ የጠየቀውንና ህገመንግስታዊ መሰረት ያለው በከፊል የራስገዝ አስተዳደር የክልል አደረጃጀት ራስን በራስ የማስተዳደር የህዝቦች የህልውና ጥያቄ ህገመንግስቱ በ”ሳይንሳዊ ጥናት” ውጤት መሰረት ይመለሳል ብሎ ህገመንግስታዊ አካሄድ ባላስቀመጠበት ሁኔታ በቀጥታ ህገመንግስታዊ አካሄዱን በተፃረረ መልኩ እንደዚህ አይነት አቅጣጫ ለማስቀመጥ መሞከሩ ግራ ያጋባል::
ሲቀጥል ደግሞ የክልልነት ጥያቄ ያነሱ ዞኖች በየዞኖቻቸው የህዝብ እንደራሴዎች ምክር ቤት በአብላጫ ወይንም በሙሉ ድምፅ አስወስነው ወደ ክልላዊው ምክር ቤቱ በፅሁፍ መላካቸው እየታወቀ በምን ስሌት ነው በክልላዊው ማዕከላዊ ምክር ቤት ያንኑ የየዞናቸውን ምክር ቤት አቋም (ውሳኔ) ሽረው ከሲዳማ ውጭ ያሉት ዞኖች በአንድ ላይ ለመቀጠል የሚወስኑት?! ክልላዊው ድርጅት ደህዴን ለህልውናውም ቢሆን እንደ ሌሎቹ እህት ድርጅቶች የህዝቡን ፍላጎት መሰረት ያደረገ ውሳኔ ወስኖ ለውጡን በህዝባዊ መሰረት በማስቀጠል የሚመጣውን በፀጋ መቀበል የሚሻለው ይመስላል:: ሰፊው ህዝብ ሁሌም ትክክል ነው (The People are Always Right) የሚለውን ታዋቂ (popular) አባባል ልብ ይሏል::
በመጨረሻም ሀገሪቱ ውስጥ ሁለት አይነት የፌዴራላዊው ስርአት አሰራር እንዳለ ልብ ይሏል:: ይኸውም የደቡብ ክልል አወቃቀርን ያየነው እንደሆነ ጂኦግራፊያዊ አከላለልን መሰረት ያደረገ ሲሆን የተቀሩት የሀገሪቱ ክልሎች አወቃቀር ደግሞ ብሔርና ቋንቋን መሰረት ያደረገ ነው:: ለዚህ መሬት የወረደ እውነታ (the reality on the ground) ማሳያ ካስፈለገ ደግሞ በዛ ያሉ ማጣቀሻዎች ማቅረብ ይቻላል:: ዞሮ ዞሮ የሚያዋጣን አካሄድ የሚሆነው ግን ወይ ስራ ላይ ባለው ህገመንግስታዊና ህገመንግስታዊ መሰረት ባለው አካሄድ ብቻ የሁሉንም ህዝቦች ጥያቄዎች በእኩል አግባብ ማስተናገድ አሊያም ደግሞ ህገመንግስቱን በማሻሻል ወደ አዲስ ሀገር አቀፍ የአስተዳደር ወሰኖች አወቃቀር በመግባት በአዲስ አደረጃጀት እንደገና ማዋቀር ነው::
“ሀገሪቱ ውስጥ ሁለት አይነት የፌዴራላዊው ስርአት አሰራር እንዳለ ልብ ይሏል:: ይኸውም የደቡብ ክልል አወቃቀርን ያየነው እንደሆነ ጂኦግራፊያዊ አከላለልን መሰረት ያደረገ ሲሆን የተቀሩት የሀገሪቱ ክልሎች አወቃቀር ደግሞ ብሔርና ቋንቋን መሰረት ያደረገ ነው::” የሚላው ሀሰብ ላይ በሀገራች ክልሎች አወቃቀር በተመለከተ አንተ እንደልካው በሀገራችን ያለው ፌደራሊዝም አወቃቀር በብሄር፣ በቋንቋ፣ በህል እና በጂኦግራፊያዊ አቀማመጥ ነው። ነገር ግን የኢትዮጵያ ፌደራሊዝም አወቃቀር የመይወጥለቸው አካሎች ደቡብ ብ/ብ/ህዝቦች ብቻ በጂኦግራፊያዊ አወቃቀር የተቀረ ተደርጎ ማወሳድ የለበትም ለምሰሌ ልክ እንዳ ደቡብ አማራ፣ ትግራይ፣ ቤንሻንጉል፣ ጋምቤላ ክልል በውስጡ ብዙ ብሄሮች መኖራቸው መዘንገት የለበትም።
ህወሓት ከእሱ ውጪ ያሉትን ስርዓቶች በሙሉ “አህዳዊ” በማለት ይፈርጃል። በመሰረቱ “አሃዱ” የሚለው ቃል ፍቺ “አንድ” ማለት ሲሆን “አሃዳዊ” ማለት ደግሞ “አንድ-ዓይነት” እንደማለት ነው። ከዚህ አንፃር እንደ ህወሓት ያለ አህዳዊ በዓለም ላይ ታይቶም ሆነ ተሰምቶ አይታወቅም። ለዚህ ደግሞ የህወሓትን አመራርና አሰራር በጥሞና ማጤን ያስፈልጋል።
በመጀመሪያ ደረጃ ህወሓት የሚመራው በአንድ አይነት መርህና አቅጣጫ ነው። እነሱም አብዮታዊ ዴሞክራሲ እና ዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ናቸው። ህወሓት ከደደቢት ተነስቶ አዲስ አበባ የገባው፣ ከአዲስ አበባ ሸሽቶ መቀሌ የመሸገው የአብዮታዊ ዴሞክራሲ አቅጣጫን ተከትሎ ነው። አሁንም ድረስ የድርጅቱ አመራሮችና አባላት ከአብዮታዊ ዴሞክራሲ ውጪ ሌላ አቅጣጫ መከተል ቀርቶ ማሰብ አይችሉም። ከዚህ በተጨማሪ በዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት አሰራር መሰረት እያንዳንዱ አባል ለድርጅቱ ውሳኔ ተገዢ መሆን አለበት።
ሁለተኛ ላለፉት 27 አመታት የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ሲመሩበት የነበረው ህወሓቶች በነደፉት የአብዮታዊ ዴሞክራሲ አቅጣጫ ነው። የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ውሳኔ አሰጣጥና አፈፃፀም በዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ላይ የተመሰረተ ነው። የኢህአዴግ ማዕከላዊ ወይም ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ያሳለፏቸውን ውሳኔዎች ሁሉም አባል ድርጅቶች ተቀብለው ተግባራዊ የማድረግ ግዴታና ኃላፊነት አለባቸው። ስለዚህ ሁሉም የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች የህወሓትን መርህና አቅጣጫ ይከተላሉ።
ሦስተኛ አምስቱን ክልሎች የሚያስተዳድሩት ድርጅቶች የገዢው ፓርቲ ኢህአዴግ “አጋራ” እንጂ “አባል” አይደሉም። በመሆኑም በጋራ ጉዳዮች ላይ የመወሰን ስልጣን የላቸውም። ሆኖም ግን የአምስቱም ክልላዊ መስተዳደሮች የኢህአዴግ መንግስት የሚመራበትን የአብዮታዊ ዴሞክራሲ አቅጣጫ ይከተላሉ፤ ገዢው ፓርቲ ያሳለፋቸውን ውሳኔዎች ያስፈፅማሉ። ስዚህ አጋር ድርጅቶች ህወሓት በኢህአዴግ በኩል ያስቀመጠላቸውን አቅጣጫ ይከተላሉ፤ ለኢህአዴግ መንግስት ውሳኔ ተገዦ ይሆናሉ።
አራተኛ አብዮታዊ ዴሞክራሲ እና ዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት በአንድ ለአምስት (1-ለ-5) አደረጃጀት አማካኝነት በፌደራል፣ ክልል፣ ዞን፣ ወረዳ፣ ቀበሌ፣ ጎጥና ሰፈር አድርጎ ከእያንዳንዱ ግለሰብ ቤት ይገባል። ከ1-ለ-5 አደረጃጀት የሚያፈነግጠው፤ ዘይት የሌለው ወጥ መብላት አሊያም ስኳር የሌለው ሻይ/ቡና መጠጣት የሚሻ ሰው ብቻ ነው። በዚህ መሰረት የህወሓት መርህና አቅጣጫ ከደደቢት ተነስቶ በእያንዳንዱ ሰው ቤት ይገባል። በመሆኑም ሁሉም ሰው ለአብዮታዊ ዴሞክራሲ እና ዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ተገዢ ይሆናል።
አብዮታዊ ዴሞክራሲ እና ዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት የህወሓቶች የተግባር መርህና መመሪያ እንደመሆናቸው መጠን፤ “ሁሉም ሰው ለህወሓት ተገዢ ሆኗል” ወይም “ህወሓት ሁሉንም ሰው ይገዛል” ማለት ነው። በዚህ መሰረት ህወሓት “አሃዱ” ሲሆን አገዛዙ ደግሞ “አሃዳዊ” መሆኑን መገንዘብ ይቻላል። ሁሉም በአንድ-ዓይነት አቅጣጫና መመሪያ የሚመሩ ቢሆኑም በኢህአዴግና አጋር ድርጅቶች፣ በፌደራል መንግስትና ክልሎች፣ በብሔሮችና ብሔረሰቦች መካከል አንድነት የለም። የአማርኛ መዝገበ ቃላት “አንድነት” የሚለውን ቃል “ህብረት” የሚል ፍቺ እንዳለው ይገልፃል። በዚህ መሰረት “አሃዳዊነት” በልዩነትና መለያየት ላይ የተመሰረተ የአንድ ወገን የበላይነት ነው። በሌላ በኩል “አንድነት” ደግሞ በልዩነት ውስጥ ህብረትን በመፍጠር በእኩልነት መኖር መቻል ነው።
ኢህአዴግ የአመራር ለውጥ ያደረገው የህወሓትን የበላይነት ለማስወገድ በተደረገ ትግል ነው። በመጀመሪያ በታህሳስ 2008 ዓ.ም በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተቀሰቀሰው ህዝባዊ አመፅና ተቃውሞ በአመቱ መጨረሻ አከባቢ የክልሉን መስተዳደር ከዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ይልቅ ለህዝብ ፍላጎትና ጥያቄ ተገዢ እንዲሆን አድርጎታል። በተመሳሳይ በ2008 ዓ.ም መጨረሻ ላይ በተለያዩ የአማራ አከባቢዎች የተነሳው ህዝባዊ ተቃውሞ የክልሉን መስተዳደር ለዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ተገዢ እንዳይሆን አድርጎታል።
የኦህዴድ/ኦዴፓና ብአዴን/አዴፓ አመራሮች የህወሓትን ጫና ለመቋቋምና ለህዝቡ ጥያቄ ምላሽ ለመስጠት በሚያደርጉት ጥረት የኦሮማራ ጥምረትን መሰረቱ። የኦሮማራ ጥምረት እየተጠናከረ ሲሄድ ደህዴንን ከህወሓት እጅ ፈልቅቆ ለማውጣት ጥረት ማድረግ ጀመረ። በመጨረሻ ህወሓት በዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት አማካኝነት ኢህአዴግን መቆጣጠር ሲሳነው የአመራር ለውጥ አደረገ። በዚህ ምክንያት ህወሓት መቀሌ ሄዶ መሸገ።
ከ2010 ዓ.ም መጨረሻ ጀምሮ አጋር ድርጅቶችን ከህወሓት እጅ ፈልቅቆ ለማውጣት ከፍተኛ ርብርብ ተደረገ። አሁን ላይ ከትግራይ ክልል በስተቀር አብዛኛው የሀገሪቱ አከባቢ ከህወሓት አህዳዊ አገዛዝና የበላይነት በከፊል ነፃ ወጥቷል ማለት ይቻላል። ነገር ግን ዘላቂ ለውጥና ሰላም ሊመጣ የሚችለው በልዩነትና መለያየት ላይ የተመሰረተውን የህወሓት የበላይነት ጨርሶ በማስወገድ በልዩነት ውስጥ ህብረትና እኩልነትን ማረጋገጥ ሲቻል ነው።
በዚህ ረገድ የህወሓት ዴሞክራሲያዊ ማዕከላዊነት ከሞላ ጎደል አብቅቶለታል። አሁን የቀረው በህወሓት መሪነት ለተዘረጋው አህዳዊ ስርዓት መሰረት የሆነውን “አብዮታዊ ዴሞክራሲ” ጨርሶ ማስወገድ ነው። ለዚህ ደግሞ የኢህአዴግ ውህደት የግድ አስፈላጊ ነው። ይህ ሲሆን የህወሓትን የበላይነትና አሃዳዊ ስርዓት ሙሉ በሙሉ በማስወገድ በህብረትና እኩልነት ላይ የተመሰረተ ፖለቲካዊ ስርዓት መገንባት ይቻላል።
በትዕይንቱ ላይ ምንም አይነት የውጭ ሃገር የሚዲያ ተቋማት እንዲገቡ ባለመፈቀዱ ሳቢያ የትዕይንቱን አጠቃላይ ሂደት ማወቅ አልተቻለምም ነው የተባለው። በወታደራዊ ትዕይንቱ የሃገሪቱ መሪ ኪም ጆንግ ኡን ከወታደራዊ ሹማምንቶቻቸው ጋር በመሆን የታደሙ ሲሆን፥ መልዕክትም አስተላልፈዋል።
ኪም ሃገራቸው ራሷን ለመከላከልና የሚቃጣባትን ትንኮሳ ለመከላከል ወታደራዊ አቅሟን ታጠናክራለች ብለዋል። ኪም በንግግራቸው አንድም ሰሜን ኮሪያዊ በኮሮና ቫይረስ ባለመያዙ ደስተኛ መሆናቸውን ገልጸዋል።
በትዕይንቱ ላይ ወታደሮች አዲስና ዘመናዊ መሳሪያ መታጠቃቸው የተነገረ ሲሆን ለየት ያሉ ወታደራዊ ተሽከርካሪዎችም ታይተዋል ነው የተባለው። ከሁሉም በላይ ግን ግዙፍና ለየት ያለ ሃገር አቋራጭ ባለስቲክ ሚሳኤል መታየቱን የሳተላይት ምስሎችን ዋቢ ያደረጉ መረጃዎች ያመላክታሉ።
"-የዚህ ሂደት የመጀመሪያው ግብ፣ በፖለቲካ ልሂቃኑ መሃከል ለዘመናት ተኮትኩቶ የተገነባውን አእምሮአዊ አጥር (Mental barriers) ማፈራረስ ነበር። ይህንን ግብ፣ በግለሰብ፣ በቡድንና...
ዝያዳ ግጥምታት ኣብ ምጽሓፍ ዝነጥፍ ስነ-ጥበባዊ ግርማይ ዓንቂ፡ ከም ማሰን መልቀስን ኣብ ዝበሉ ባህላዊ ቅኒታት`ውን ፍሉይ ናይ ምዕቃብ ተውህቦን ተገዳስነትን ኣለዎ።
ቀዳሞት ኣቦታት ዝብልዎ ዝነበሩ ማሰታትን መልቀስን ከም ከምዝዕቀብ ኣብ ምግባርን ንወሎዶታት እናተዘከረ ንኽነብር ኣብ ምግባርን ብዙሕ ይጽዕር። ባዕሉ ዝጸሓፎም ግጥምታት ዋዛን ቁምነገርን`ውን ብዙሓት`ዮም።
ኣብ ኤርትራ ይእወ’ሎ፡ ህይወትን ሃገርን ዘድሕን ይድለ’ሎ “ብዘይ ሃገር ክብረት የለን፡ ብዕራይ ዘይብሉ ሰብ ሓሓሊፉ ይዕሰብ” ክብሃል እንከሎ፡ ኣብ ውሽጡ ረዚን ትርጉም ዝሓዘለ እምበር ከም ተራ ዘረባ ዝውሰድ ኣይኮነን። ሓረስታይ ጽምዲ ብዕራይ ዘይብሉ እንተኾይኑ፡ ኣብ እዋል ትኸል ንቀል ግራቱ ክሓርስን ኣብ ቀውዒ ምህርቲ ክሓፍስን ኣይክእልን’ዩ። ብሓጺሩ
ኣማኑኤል ሳህለ ጥልመት ናይ ወድሰብ ጥንታውን ደመነፍሳውን ባህርይ እዩ። ክውዕየካ ብማንካ፡ ክዝሕለካ ብኢድካ እተባህለ እኮ ናይ ወድሰብ ጥልመታዊ ባህርያት ንምግላጽ እዩ። ወድሰብ ዘዋጽኦ ንምግባር ድሕር ስለ ዘይብል፡ ንሓዉ ኣይገድፍ፡ ንኣዲኡ ኣይገድፍ፡ ንዓዱ ኣይገድፍ፡ ንህዝቡ ኣይገድፍ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ጠላሚ እዩ። ጥልመት ካብቶም ስሕት ኢሎም በጭቕ ዚብሉዎ ግን
ጨላይ ንዓ ሃባ ጥቅምቲ 27 ረድኢ ክፍለ (ባሻይ) ኣነ መጀመርያ ሓረስታይን ህድሞን ዝረኣኹሉ ኣብ ኣርባዕተ ኣስመራ እንዳ’ቦይ ብርሃነ ዝበሃል ኢዩ ነይሩ። ዝረኣኹሉ ክብል ከለኹ ዝዝከረኒ ማለት ኣይኰነን። ብድሕሪኡ ግን ምዝካር ጀሚረ ኣብ እንዳ’ቦይ ቀሺ ዓንድክኤል ዝበሃሉ ደረት መንገዲ ተኻሪና ክጻወት ከለኹ ይዝከረኒ። ኣቦይ ብርሃነ ብዕድሚኦም ንዓይ ክንዲ ኣባሓጎታተይ ኢዮም
“ሲሮጡ የታጠቁት ሲሮጡ ይፈታል” እንዳይሆንብህ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስተር ኣቢይ ስለ ኤርትራው ጉዳይ ኣስብበት!!! የማክበር ሰላምታየን ብማስቀደም፣ብህይወትህ ሰላምና ጤና፡ባለህ ከፍተኛ የስራ ሃላፊነትም የተቃና እንዲሆንልህ ልባዊ ምኞቴን ልገልጽልህ እወዳለሁ።
26.10.2018 ጉድ ረኺብና እብለኩም። ሎሚ’ውን ነቲ ናይ’ታ እናኣድነቕናያ “ይንበረልና” ክትብል ኣድንቖትና ዝሰበረት ድምጻዊት ጓል መለስ ብዘድምቕ፡ ዕድመ ግዜያዊ ፕረሲደንት ክንዲ ማቱሳላ ክምጠጠሉ ፈጣሪኡ ዝምሕጸን ዜማ ሰማዕናልኩም። ድምጻ ዊ ተኽለ ክፍለማሪያም ወዲ ትኹል ነዊሕ ተወሺቡ ድሕሪ ምጽናሕ ኣፉ ክኸፍት ተገዲዱ ግዲ “ማዕበል ሰላም” ክብል’ ዩ ንሰማዕቱን ተጸበይቱን
ሚኒስተር ፍትሒ ውልቀ መላኺ ስርዓት ኢሳይያስ: ኣብዛ ቅዋም ዘይብላን መሰል ሰብ ዝርገጸላን ኤርትራ: ስርዓተ ሕጊ ክነግስን ህዝቢ ጉዳያቱ ኣብ ኮማዊ ኣብያተ ፍርዲ ከሳልጥን ከምዝግባእ ገሊጻ።
ስማዊ መዓርግ ሚኒስተር ፍትሒ ዘለዋ ፎዝያ ሃሽም: ኣብዛ ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰልን ምልካዊ ምሕደራን ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ ቅጽል ስም ተዋሂብዋ ዘሎን ቅዋማዊ መንግስቲ ኣብ ዘይብላን መሰል ሰብ ዝግሃሰላን ኤርትራ: ፍትሒ ክነግስን ህዝቢ ኣብ ኮማዊ አብያተ ፍርዲ ጉዳያቱ ከሳልጥን ከምዘለዎ: ንተቀማጦ ኣስመራን ንኣባላት መበል 32 ሃገራዊ
ኤርትራ ኣብ ዓለም እታ ዝተሓተ ኣገልግሎት ኢንተርነት ዘለዋ ሃገር ምዃና ቅድሚ ትማሊ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ዘ ጋርድያን ቅድሚ ትማሊ 22 ጥቅምቲ ኣብ ዓምዲ ሳይንስን ቴክኖሎጅን ዝወጽአ ዓንቀጽ ጠቒሱ። ዘ ጋርድያን ን ስታትስቲካዊ መጽናዕቲ ኣህጉራዊ ማሕበር መራኸቢታት (ICU) ብምጥቃስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ 98.8 ሚእታዊት ህዝቢ ኣይስላንድ ኣገልግሎት
ኣባት ነገርን ኣቦይ ፈራይን ትቅምቲ 13/2018 ረድኢ ክፍለ ባሻይ ቅድሚ ናብ ኣርእስተይ ምእታወይ ካብዚ ዘለናዮ መሪር መድረኽ ናይ መለኽቲ ሓራ ንምውጻእ፡ ትጽሕፉን ትምድሩን፡ ትጭርሑን ሰላማዊ ሰልፍታት እንዳገበርኩም ንህዝብና ተበራብሩን፡ ንህዝቢ ዓለምን ዝሰምዑ እንተተረኽቡ ክኣ መንግስታቶምን ተቃልሑ ዘለኹም ይንእድ። ነዚ ኹሉ ኣዋህሊልኩም ክኣ ለይትን ምዓልትን ጥርዓን ኤርትራውያን ናብ ህዝቢ
ህዝቢ ኤርትራ ካብ መባህረር (nightmare) ተበራበር ቃልሲ ንናጽነት ኤርትራ ካብ ዝጅመር ነዊሕ እዋን ዝገበረን ዝቕጽልን ዘሎ ምኳኑ ዘይፈልጥ ኤርትራዊ የለን፡ ብብዝሒ ተዘሪቡሉን ተሰሪሑሉን፡ ክሳራታት ዘጓነፎን ዓወታት ተሓፊሱሉን ዝሓለፈ መስርሕ ከምቲ ኣብ ኣጋ መወዳእታ ብረታዊ ቃልሲ መጻኢ ኤርትራ ስርዓተ ሕጊ ዝኽተል ደሞክራሲ ዘንግስ ብሕገ መንግስቲ እትምሓደር ምዕብልቲ ሃገር
በዚ ሕጽር ዝበለ ውልቃዊ ገምጋም ከቕርቦ ዝደሊ ሓሳባት ናይ ውልቀይ እምበር፤ ንኻልእ ኣካል፤ ብብዝሒ ንዝተጠርነፉ ውልቀሰባት ኮነ ውድባት ወይ ብሽም ዝተፈላልየ መጸዋዕታ ዝፍለጣ ማሕበር ዝምልከት ጹሑፍ ኣይኮነን። ቀንዲ ዕላማኡ ነቲ ዝሓለፈን፣ ሎሚ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ ዝርከብ መቐጸልታ ናይ ትማሊ ቃልሲ መርሚርና፣ ከመይ ንሃገርናን፣ ህዝብናን ጥቕሚ፣
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣርባዕተ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ምክትታል ዶባት ጽዒና ዶብ ሱዳን ድሕሪ ምስጋራ ብሰራዊት ሱዳን ዝተማረኸት ናይ ሰራዊት መኪና ናብ ኤርትራ ምስ ሰራዊታ ናብ ኤርትራ ከምእተመልሰት ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣርባዕተ ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ምክትታል ዶባት ጽዒና ዶብ ሱዳን ድሕሪ ምስጋራ ብሰራዊት ሱዳን ዝተማረኸት ናይ EDF ቁጽሪ ሰሌዳ ዘለዋ መኪና ሓይልታት ምክልኻል፡ ብሰራዊት ሱዳን ድሕሪ ምምራኻ ድሕሪ ሓደ ለይትን ሓደ መዓልትን ናብ ኤርትራ ምስ ሰራዊታ ናብ ኤርትራ ከምእተመልሰት ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም። ብመሰረት
ጥቅምቲ 18/2018 ረድኢ ክፍለ (ባሻይ) ሻማ ንበል ’ዛ ግራት ንዕመማ ጽሓይ ከይዓረበት ንቐድማ ደቂ ሃገር ንበል ሻማ-ሻማ ከምቲ ናይ ብኣምሆይ ናይ ፈለማ ህልም ክብል ጽንጽያ ምሰ ቃርማ ኣጻብዕና ንዕሞኰን ንኹለን ከይተፈለጠና ፋሕ-ፋሕ ኢለን ኣብዛ ዓለም ዘይዝንግዕ ሰብ የለን ሻማ በል ምንእሰይ ብዓል ሚዶ ተፈራሂ ካብ ርሑቕ ካብ ማዕዶ በሰላና ምእንቲ
መራሒ ሱዳን ነበር ዓብደራሕማን ሱዋር ኣዳሃብ ኣብ መበል 83 ዓመቱ ኣብ ሪያድ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝርከብ ወተሃድራዊ ሆስፒታል ከምዝዓረፈ ኣገልግሎት ዜና ሱዳን ሱና ሓቢሩ።
ሱዋር ኣዳሃብ ን ፕረዚደንት ሱዳን ጃዕፈር ኣልኑሜሪ ኣብ 1985 ብዕልዋ ቅድሚ ምዕላዉ ሚኒስተር ምክልኻል ሱዳን ዝነበረ ክኸውን ከሎ፡ ብድሕሪኡ ንዝተወሰነ እዋን መሰጋገሪ ፕረዚደንት ኮይኑ ካብ ስልጣን ባዕሉ ዝተኣለየ ጀነራል እዩ። ሱዋር ኣዳሃብ፡ ልዑል ሞራልን ስነምግባርን፡ ሃገራዊ ስምዒትን ዝነበሮ ሱዳናዊ ጀነራል ምንባሩ ኣገልግሎት ዜና ሱዳን ሱና ንመዛንኡ
ዝኸበርኩም ዶር. ኣብይ ኣሕመድ ኣቐዲመ በቲ ኣብ ኣዋሳ ዝተኻየደ መበል 11 ጉባአ ኢ.ህ.ኣ.ደ.ግ ብምሉእ ድምጺ ጉባኤኛታት ክትምረጹ ምብቃዕኩም እንቋዕ ደስ በለኩም ክብል ኣፍቅዱለይ። እዚ ዝረኸብኩሞ ልዑል እምነት መረጽቲ፡ ውጽኢት ናይቲ ኣብ ስልጣን ካብ እትመጹ 4 ወርሒ ኣብ ዘይመልእ እዋን ዝወሰድኩሙዎ ፍትሓውን ሰላማውን ተበግሶ፣ ንህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብፍላይ፡
ዘመነ ስድነትን ሞራል-ኣልቦነትን ኣማኑኤል ሳህለ ኣብዛ ዓለም ኣብ ምዕባለ ሕብረተሰብ ሓድሽ ነገር የልቦን፡ ሓድሽ ኣገባብ ግን ኣሎ። ኩሉ ኣቐዲሙ ዝነበረ እዩ፡ ኪደጋገም ድማ ይነብር፡ ኪደጋገም ከሎ ግን እናማዕበለ እዩ ዚኸይድ (spiraling upward)። መንግስታትን ግዝኣታትን በቝለን ዓብየን ኣሪገን ጠፊአን። እተፈላለዩ ህዝብታት ተንሲኦም ኣስፋሕፊሖም ጨቍኖም፡ ከም ሰቦም ድማ ሓሊፎምን። ኣብ
ዝኸበርካ ኤርትራዊ፡ መሰረት ነጻነት እፎይታ ህዝቢ ምስ ዘረጋግጽ ጥራሕ'ዩ ዝብል ኣርእስቲ ተሞርኲሰ ሓሳባተይ ብጽሑፍ ክገልጽ እንከለኹ፡ ሓደ ድርኺት ኣብ ውሽጢ ኣእምሮይ ንሕዋሳተይ ዘየደቅስ ኩነታት ህዝበይን ሃገረይን ይድርኸኒ። ኣነ ወይ ንሕና ደቂ ሰባት ኣእምሮ ዝተዓደልና ክንስና፡ ሰብ ከማኻ ሰብኣዊ መሰልካን ነጻነትካን ረጊጹ፡ ከርፋሕ መነባብሮ እናሃለወካ፡ ከመይ ገይሩ
አሁን ኢትዮጵያ ልትጓዝበት እየተጠረገ ያለው መንገድ ከቀደሙት ሁሉ የተለየ ይመስላል። አዲሱ መንገድ ጥላቻን በመስበር የኢትዮጵያን ህዝብ ያለ ልዩነት በፍቅር ተጋምዶ እንዲጓዝበት ታስቦ የሚዘጋጅ ነው። ይህ የሆነበት ዋና ምክንያት የሩቁን ትተን ላለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት የተኬደበት የጥላቻ፣ የዘረኝነት፣ የቂም፣ የመለያየት፣ የጎጠኝነት ድምሩ አጠቃላይ አገራዊ አደጋ በማስከተሉ ነው። ይህ እውነት ሊካድ በማይችል መልኩ የታየ በመሆኑ አዲሱን ጥርጊያ ማበጀት ብቸኛው አማራጭ ሆኗል። እያደር እየከረረና እየፋመ የመጣው የዘረኛነት በሽታ፣ ስርዓቱ የቆመበትን የጎጥ አስተሳሰብ ለማስጠበቅ የሚከተለው መንገድ የፈጠረው ጥላቻ፣ በስርዓቱ ውስጥ በስልትና በዕቅድ የተፈጠረው ሃብት የማጋበስ በሽታ፣ የፍትህ ዝቅጠት፣ የርትዕ መጓደል፣ የሰው ልጆች መሰረታዊ መብቶች መሞት፣ ድህነት፣ ችጋር፣ ጠኔ፣ ረሃብ፣ … [Read more...] about አቶ ኦባንግ ለምን በይፋ አምባሳደራችን አይሆንም?
ከኢትዮጵያውያን ጋር ሁሉ የማይሰበር የጽናት ጋብቻ እንደመሠረተ ያምናል። ከሞት ወዲያ ሳይሆን ለሞት ወዲህ ስላለው ታላቅ አገራዊ ክብር ይጨነቃል። በሁሉም ስፍራ፣ በየትኛውም አጋጣሚ ለሚፈልጉት ሁሉ “አለሁ” የሚል ኢትዮጵያዊ ነው። ዘረኝነትን፥ ዘውገኝነትን፥ ጎሠኝነትን፥ አጥብቆ ይዋጋል፤ ይጸየፋል። ከዘር ቆጠራና ከቂም የጸዳች ኢትዮጵያን ማየት ህልሙ ነው። የመጨረሻው ግብ!! ፍቅርን የሚሰብክ በመሆኑ አፍቃሪዎቹ ከልብ ይወዱታል። ለእሱ ያላቸው ፍቅርም ሲሞቅ በማንኪያ የሚሉት ዓይነት አይደለም። በቅርቡ የመኪና አደጋ ባጋጠመው ወቅት ለአደጋ የዳረገችውን ሴት ከሞት ተርፎ ሲያጽናናት የተመለከተች እናት እንባ እያነቃት አድናቆቷን ችራዋለች። ኦባንግ ሜቶ!! ዛሬ በሁለት አዳዲስ የህይወት ጅማሮ ላይ ነው። “ማኅተቤ” የሚላት አገሩ ተስፋ ሰጪ በሆነ ሽግግር ላይ ናት ብሎ ያምናል። በዚህም … [Read more...] about “አባ ነቅንቅ” – ኦባንግ ሜቶ ሊሞሸር ነው!!
የህወሃት ፍጹም ታማኝ ነበር። በተለያዩ ሃላፊነቶች በህጻናት፣ በወንድሞቹ፣ በእህቶቹ፣ በእናቶቹ፣ በአባቶቹ አጠቃላይ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ በሰራው ወንጀል በህግ ይፈለጋል፣ በህግ የሚፈልጉት ኢትዮጵያዊያን ብቻ ሳይሆኑ ዓለም አቀፍ የፍትህና የመብት ተሟጋቾች ናቸው። ህወሃትን ክዶ በስደት ከሚገኝበት አገር እጁን እንዲሰጥ ጥሪ ቀርቦለታል። ይህ “ሰው” በጋምቤላ ክልል የፖሊስና የጸጥታ ሃላፊ የነበረ። የደህንነት አመራር ነበረ። ክልሉን በፕሬዚዳንትነት ለዓመታት የመራ፣ በጅምላ ለተጨፈጨፉት የአኝዋክ ንጹሃን ደም ቀዳሚ ተጠያቂ ነው – ኦሞት ኦባንግ !! ኦሞት የዛሬ 14ዓመት በዴሰምበር 13/2003 በጅምላ ጄኖሳይድ ለተፈጸመባቸው ከ424 በላይ የአኙዋክ ንጹሃን ዜጎች፣ በአስር ሺህ የሚቆጠሩ ዜጎች ስደት፣ መሬታቸው በግፍ ለተነጠቁና በጠመንጃ ለተፈናቀሉ ዜጎች ግንባር ቀደም ተጠያቂ መሆኑን … [Read more...] about አሁንም ይፈለጋል!
አሁን ላይ ያለው የብሌን ልገሳ ግንዛቤ የተሻሻለ ቢሆንም አሁንም ግን ከሀይማኖት ጋር የሚያገናኙት ሰዎች ስላሉ የበለጠ መስራት እንዳለብን ያሳል ሲሉ ወ/ሮ ለምለም ተናግረዋል።
• በማጠራቀሚያው ውስጥ ያለው የናፍጣ ነዳጅ በቂ መሆኑን ያረጋግጡ-የነዳጁ ታንክ ሁል ጊዜም በቂ መሆን አለበት ፣ ይህም ከ ታንክ መጠኑ ከ 50% በታች አይደለም ፡፡
• የንፁህ ናፍጣ የውሃ ፓምፕ እና መለዋወጫዎች ገጽታ-የፊስሉን ፣ የሲሊንደሩን ጭንቅላት እና ሌሎች የወለል ዘይትን ፣ ውሃ እና አቧራ በደረቅ ጨርቅ ወይም በናፍጣ ጨርቅ ያፅዱ ፡፡
1. የፓም small ትንሽ ስህተት ካለ እባክዎን እንዳይሰራ ያስታውሱ ፡፡ ከማሸጊያው በኋላ የፓም sha ዘንግ በወቅቱ ለመጨመር ከለበሰ ፓም use መጠቀሙን ከቀጠለ ያፈሳል ፡፡ የዚህ ቀጥተኛ ውጤት የሞተር ኃይል ፍጆታው እየጨመረ ስለሚሄድ የኃይል ማመንጫውን ይጎዳል ፡፡
2. የውሃ ፓምፕ በአጠቃቀም ሂደት ውስጥ ጠንካራ ንዝረት ካለው ምክንያቱን ለመፈተሽ በዚህ ጊዜ መቆም አለበት ፣ አለበለዚያ በውኃ ፓምፕ ላይም ጉዳት ያስከትላል ፡፡
3. የፓም bottom ታችኛው የቫልቭ ፍሳሽ በሚፈጅበት ጊዜ አንዳንድ ሰዎች ደረቅ አፈርን ወደ ፓም in መግቢያ ቧንቧ ይጠቀማሉ ፣ ወደ ቫልዩ ውሃ ያጠጣሉ ፣ እንዲህ ዓይነቱ አሰራር የሚፈለግ አይደለም ፡፡ምክንያቱም ደረቅ አፈር ፓም pump ሲጀመር ወደ ውሃው መግቢያ ቧንቧ ውስጥ ሲገባ ሥራው ፣ ደረቅ አፈር ወደ ፓም enter ይገባል ፣ ከዚያ የፓም impን አገልግሎት ያሳጥረዋል ፣ ስለሆነም የፓምellerን ማቃለያ እና ተሸካሚውን ያበላሸዋል ፡፡ የታችኛው የቫልቭ ፍሳሽ ለመጠገን መወሰድ ሲኖርበት ከባድ ከሆነ ያኔ ያስፈልገዋል ፡፡ መተካት.
4. የውሃ ፓም the ከተጠቀመ በኋላ ለጥገናው ትኩረት መስጠቱ አስፈላጊ ነው ፣ ለምሳሌ ፓም used ውሃውን በፓም in ውስጥ ለማፅዳት ሲያገለግል የውሃ ቧንቧውን በማስወገድ በንጹህ ውሃ ማጠብ ጥሩ ነው ፡፡
5. ቴፕውን ከፓም from ያስወግዱ ፣ በውሃ ያጥሉት እና በብርሃን ውስጥ ያድርቁት ፡፡ ቴፕውን በጨለማ እና እርጥበታማ ቦታ አይተዉት የፓምፕ ቴፕ በዘይት መበከል የለበትም ፣ የበለጠ በቴፕ ላይ አንዳንድ በሚጣበቁ ነገሮች አይቀቡ ፡፡
6. በመጠምዘዣው ላይ ፍንጣሪዎች መኖራቸውን በጥንቃቄ ለማጣራት ፣ ተሸካሚው ላይ የተስተካከለ ኢምፕለር ልቅ ነው ፣ ወቅታዊ ጥገና ለማድረግ ፍንጣቂ እና ልቅ የሆነ ክስተት ካለ ፣ ከአፈር በላይ ያለው የፓምፕ ንጣፍ ለማፅዳት ከሆነ ፡፡
ኣብ ቀዳመ-ሰንበት ብርክት ዝበሉ ኣባላት ሰራዊት ናብ ከተማ ዓዲ ቀይሕ ዘእቱን ዘውጽእን መንገድታት ኬላታት ብሙቛም፣ ምንቕስቓስ ህዝቢ ደሪቶም ከምዘለዉ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብታ ከተማ ሓቢሮም።
እቶም ኣብ ከባቢ እታ ከተማ ተዋፊሮም ዘለው ሰራዊት ኣብ ጎደናታት ናይታ ከተማ እናተዘዋወሩ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ጸቕጢን ምፍርራሕን ክገብሩ ከምዝሓለኑ’ውን ኣረዲኦም።
ብ5 መጋቢት ኣብታ ከተማ ዝጀመረ ምፍራስ ኣባይቲ፣ ብሰንኪ ተቓውሞ ህዝቢ ደው ክብል እኳ እንተተገደደ፣ ን11 መጋቢት’ውን ኣባይቲ ናይ ምፍራስ መስርሕ ክቕጽል ተመዲቡ ምንባሩ’ዩ ተረጋጊጹ።
ምምሕዳር እታ ከተማ፣ ኣብቲ ዝወርድ ዕንወት ተሓታቲ ከምዘይኮነ ብምግላጽ፣ ኩሉ’ቲ ክዓኑ ቀይሕ ምልክት ዝተገብረሉ ኣብይቲ ወነንቲ ዚንጎ፣ ሞራለን ካልእ ንብረትን ክእክቡ ምልክታ ምዝርግሑ ብሬድዮ ኤረና ተሓቢሩ’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ከም መቐጸልታ ናይቲ ኣቐዲሙ ኣብ ዳዕሮ ጳውሎስ፣ ቤት መኻእ፣ ጸጸራት፣ ኣርባዕተ ኣስመራን ካልእ ከባቢታት ዞባ ማእከል ዘተግበሮ ምፍራስ ኣባይቲ፣ ኣብ ዓዲ ቀይሕ’ውን ይቕጽሎ እኳ እንተሎ ካብ ህዝቢ ተሪር ተቓውሞ ስለዝገጠሞ፣ ነቲ ናይ ምፍሳር መዓልታት ክቐያይሮን ብኣባላት ጸጥታን ፖሊስን ዝተሰነየ ጽኑዕ ምድላዋት ክገብርን’ዩ ተገዲዱ።
እቲ ን11 መጋቢት ከቕጽሎ ዝወጠነ ምፍራስ ኣባይቲ’ውን፣ ብሰንኪ ኣብታ ከተማ ዘሎ ወጥሪ ዝሰፈኖ ኩነታት ንዘይተፈልጠ መዓልታት ክሰጋገር ድሕሪ ምጽናሕ፣ ትማሊ ኣብ ሰዓታት ናይ ንግሆ ዋናታቱ ዚንጎን ሞራለን ብምቕንጣጥ ንዝገደፍዎ ሒደት መንበሪ ኣባይቲ ከምዘዕነወ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
እቲ ንኽፈርስ ቀይሕ ምልክት ዝተገብረሉ ዝበዝሐ ኣባይቲ ግና ዋናታቱ ዝመጸ ክመጽእ ብምባል ካብ ቤት ስለዘይወጹ፣ መንግስቲ ሕጂ’ውን ብጎነጽ ሓይልን ቅድሚ ምውጽኦም ባዕላቶም ንብረቶም ኣኪቦም ክወጹ’ዩ ተደጋጋሚ ጻውዒታት ዘካይድ ዘሎ።
ኣባይቲ ንምፍራስ ዝተዳለዋ ብውሕዱ ክልተ ዶዞራ ኣብ ከባቢት ቤት ጽሕፈት ምምሕዳር ዓዲ ቀይሕ ተዳልየን ከምዘለዋን፣ ኣብ ቀጽሪ እቲ ምምሕዳር ድማ ብዝሒ ዘለዎ ሰራዊት ኣብ ሓለዋ ተዋፊሩ ምህላዉን’ውን ካብታ ከተማ ክሕበር ጸኒሑ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ካብታ ከተማ ውጽእ ኢሉ ኣብ ዝርከብ ከባቢታት ሰራዊት ግዝያዊ መዓስከር ብምቛም ነኩነታት’ታ ከተማ ይከታተል ምህላው’ዩ ዘመልክት ዝበጽሓና ሓበሬታ።
ዝርዝሮችየቀይ ምልክት ውበት የተሠራው በተጣራ ብር ነው ፣ ቁመቱ 22 ሚሜ ነው ፣ በሰፋፊው 11.2 ሚሜ እና 1.5 ሚ.ሜ ውፍረት አለው ፡፡ ማራኪው በግምት 1.8 ግራም ይመዝናል ፡፡ ማራኪው የማይሸጥ ብርቅ ዝላይ ቀለበትን ያካትታል። የቀይ ማኅበረሰብ ውበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታሸገ እና የታተመ ነው ፡፡
የሚኒስትሮች ምክር ቤት ባለፈው ሳምንት መጀመሪያ ላይ፣ የኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ከተማ ላይ ያለውን ልዩ ጥቅም ለመወሰን የሚያስችለውን አዋጅ አጽድቆ ረቂቁን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አቅርቧል፡፡ ይህ ረቂቅ አዋጅ፣ በኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 49 ንዑስ አንቀጽ 5 ድንጋጌ መሠረት ኦሮሚያ ክልል ከአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ሊያገኝ የሚገባውን ልዩ ጥቅምና በከተማ አስተዳደሩ ውስጥ ሊኖረው የሚገባውን የአስተዳደር ድርሻ ለመወሰን የወጣ ነው፡፡ ይሁን እንጂ፣ ክልሉ በዚህ ረቂቅ አዋጅ ከተጠበቀለት ልዩ ጥቅም ጋር ተጋምዶ በክልሉና በክልሉ ነዋሪ አርሶ አደር ላይ ልዩ ግዴታም ጭምር ጥሏል፡፡
በአጠቃላይ ረቅቅ አዋጁ የኢፌዴሪ ሕገ መንግሥት በአንቀጽ 49 ንዑስ አንቀጽ 5 አማካይነት ለኦሮሚያ ክልል የሰጠውን ልዩ ጥቅም አሟልቶ ያልሰጠና ይልቁንም ለክልሉና ለክልሉ ነዋሪ ኀብረተሰብ ሊረጋገጥ የሚገባውን ልዩ መብት በተለመደው ሁኔታ በብሔረሰብ ግርዶሽ ከልሎ ለማለፍ የሞከረ ነው፡፡
የዚህ አጭር ጽሑፍ ዓላማም በረቂቅ አዋጁ ላይ ልዩ ጥቅም ተብለው የተዘረዘሩት መብቶች በእርግጥም ልዩ ስለመሆን አለመሆናቸው፣ ለኦሮሚያ ክልል በልዩ ሁኔታ የተጠበቁት ግልጋሎቶችና መብቶች የሕገ መንግሥቱን ድንጋጌና መርሕ በጠበቀ ሁኔታ በአዋጁ ሽፋን ያገኙ ማግኘት አለማግኘታቸው፣ በተጨማሪም የፌዴራሉ መንግሥት ሕግ አውጪ አካል በኦሮሚያ ክልል አስተዳደርና በነዋሪው ማኅበረሰብ ላይ ልዩ ግዴታን የሚጥል ሕግ የማውጣት ሥልጣን ስለመኖር ወይም አለመኖሩ ከሕገ መንግሥት ሙያ አኳያ መፈተሸ ነው፡፡ በዚህ ዘርፍ ከተሰማሩ ምሁራን የሚጠበቅ ዓብይ ተግባር መሆኑን በማመን ከላይ የተዘረዘሩትን ጉዳዮች መሠረት በማድረግ በረቂቅ አዋጁ ላይ ከዚህ የሚከተለውን ሙያዊ አስተያየት አቅርቤያለሁ፡፡
የፌዴራሉን መንግሥት ሕገ መንግሥት ለማስፈጸም ሊወጡ የሚገባቸውን ሕጎች የማውጣት ሥልጣን ለፌዴራሉ መንግሥት ሕግ አውጪ አካል የተሰጠ መሆኑ አከራካሪ አይደለም፡፡ የኢፌድሪ ሕገ መንግሥት በአንቀጽ 55 ንዑስ አንቀጽ 1 ሥር ይህንኑ ደንግጓል፡፡ በዚህ መሠረት በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 49/5/ ሥር የተጠበቀውን አዲስ አበባ ከተማ ለኦሮሚያ ክልል ሊሰጠው የሚገባውን ልዩ ጥቅም በተመለከተ ዝርዝር ሕግ የማውጣቱ ሥልጣን ለፌዴራሉ መንግሥት ሕግ አውጪ አካል የተሰጠ በመሆኑ ክርክር የሚቀርብበት አይደለም፡፡
ይሁን እንጂ ይህ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ጸድቆ ለፌዴራሉ መንግሥት ሕግ አውጪ አካል የቀረበው ረቂቅ አዋጅ አዲስ አበባ ከተማ ለኦሮሚያ ክልል ልትሰጠው የሚገባውን ልዩ ጥቅም የሚደነግግ ብቻ አይደለም፡፡ ይልቁንም፣ የኦሮሚያ ክልል ለአዲስ አበባ ከተማ ሊከፍል የሚገባውን ልዩ ግዴታም ጭምር በማጣመር አካቶ ይዟል፡፡ የኦሮሚያ ክልል ነዋሪ የሆነ አርሶ አደር ለደረሰበት ጉዳት ከአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ተመጣጣኝ ካሳ ሊከፈለው እንደሚገባም ጭምር በረቂቅ አዋጁ ተካቷል፡፡
ረቂቅ አዋጁ፣ ኦሮሚያ ክልል ከአዲስ አበባ ከተማ ሊያገኝ የሚገባውን ልዩ ጥቅም በመደንገግ ብቻ ሳይወሰን ልዩ ጥቅም ተቀባዩ የኦሮሚያ ክልልና የክልሉ ነዋሪ አርሶ አደር ለልዩ ጥቅም ሰጭው አዲስ አበባ ከተማ ሊከፍሉት የሚገባ ልዩ ግዴታንም ከልዩ ጥቅሙ ጋር አጋምዶ ደንግጓል፡፡
ይህን ልዩ መብትና ልዩ ግዴታን መሠረት በማድረግ ለፌዴራሉ መንግሥት ሕግ አውጪ አካል የቀረበው ረቂቅ አዋጅ የሕገ መንግሥቱን አንቀጽ 49 ንዑስ አንቀጽ 5 ድንጋጌን ለማስፈጸም ለዚህ አካል በተሰጠው የማስፈጸሚያ ዝርዝር ሕግ የማውጣት ሥልጣን ወሰን ልክ መሆን ያለመሆኑን እንመልከት፡፡
በተለይም ደግሞ ይህ የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 49/5/ በረቂቅ አዋጁ ላይ የተገለጸውን ዓይነት ልዩ ግዴታም ጭምር በኦሮሚያ ክልል አስተዳደርና በአዲስ አበባ ከተማ ዙሪያ በሚኖረው የክልሉ ማኅበረሰብ ላይ ይጥላል ወይ? የሚለው መከራከሪያ እንደተጠበቀ ሆኖ ይህን በልዩ ጥቅም (መብት) ውስጥ የተገመደ የልዩ ግዴታ ሕግ የማውጣቱ ሥልጣንስ የማን ነው? ይህ ዓይነቱ ጉዳይስ ሕግ በማውጣት ሊከወን ይችል ይሆን? የሚሉትን ነጥቦች መፈተሽ ተገቢ ነው፡፡
በኢፌድሪ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 50/3/ ሥር የክልሎች ከፍተኛ የሥልጣን አካል የክልሉ ምክር ቤት መሆኑንና የዚህ ምክር ቤት ተጠሪነትም ለመረጠው ሕዝብ መሆኑ ተደንግጓል፡፡ በተጨማሪም የዚሁ ድንጋጌ ንዑስ አንቀጽ 5 የክልሉ ምክር ቤት በክልሉ ሥልጣን ሥር በሆኑ ጉዳዮች የክልሉ የሕግ አውጪ አካል መሆኑን አስምሮበታል፡፡ ከዚህ መረዳት የሚቻለው ደግሞ የፌዴራሉ መንግሥት ሕግ አውጪ አካል በክልሎች የውስጥ ጉዳይ ላይ ሕግ የማውጣት ሥልጣን የሌለው መሆኑን ነው፡፡
በሚኒስትሮች ምክር ቤት ጸድቆ የወጣው ረቂቅ አዋጅ የኦሮሚያ ክልልን ብቻ ሳይሆን የክልሉ ነዋሪ የሆነውን አርሶ አደርም ጭምር በቀጥታ የሚመለከት ነው፡፡ ይህን ሐሳብ ተጨባጭ ለማድረግ በኦሮሚያ ክልልና በክልሉ ነዋሪ አርሶ አደር ላይ ልዩ ግዴታን የጣሉትን የረቂቅ አዋጁን ድንጋጌዎች በማስረጃነት መጥቀስ ይቻላል፡፡
የአዋጁን ተፈጻሚነት ወሰን የሚደነግገው የረቂቅ አዋጁ አንቀጽ 3 አዋጁ በአዲስ አበባ ከተማ ወሰን ውስጥና እንደ አግባቡ በአዲስ አበባ ከተማ ወሰን ዙሪያ የኦሮሚያ ልዩ ዞን ላይም ተፈጻሚነት እንደሚኖረው ተገልጿል፡፡ ስለሆነም የኦሮሚያ ክልል አስተዳደርና በአዲስ አበባ ከተማ ዙሪያ የሚኖረው የክልሉ ነዋሪ ይህን አዋጅ የመፈጸምና የማስፈጸም ግዴታ አለበት ማለት ነው፡፡
የአዋጁ ክፍል ሦስት አንቀጽ 8 ደግሞ የከተማው አስተዳደር ከክልሉ ከርሰ ምድርና ገጸ ምድር የሚያገኘው የመጠጥ ውኃ፣ ምንጭ ጉድጓድ የሚቆፍርበት፣ ግድቡ የሚለማበት ወይም የውኃ መስመሩ አቋርጦ የሚያልፍባቸው የክልሉ ከተሞችና ቀበሌዎች በአስተዳደሩ ወጭ የመጠጥ ውኃ ተጠቃሚ እንደሚሆኑ ይደነግጋል፡፡ በዚህም መሠረት የከተማ አስተዳደሩ የክልሉን ከርሰ ምድርና ገጸ ምድር ውኃ የመጠቀምና ከዚህ ለሚገኘው የመጠጥ ውኃ ምንጭ ጉድጓድ የሚቆፍርበት፣ ግድብ የሚያለማበት፣ የውኃ መስመሩ አቋርጦ ወደ ከተማ አስተዳደሩ የሚያልፍበት መሬት ከክልሉ መንግሥት የማግኘት ልዩ መብት አለው ማለት ነው፡፡
የዚህን ድንጋጌ ጽንሰ ሐሳብ በሌላ አቅጣጫ ብናጤነው የኦሮሚያ ክልል አስተዳደር በክልሉ ከሚገኘው የከርሰ ምድርና የገጸ ምድር ውኃ ለአዲስ አበባ ከተማ የመስጠት ግዴታና በተለይም ደግሞ ከክልሉ ከርሰ ምድርና ገጸ ምድር የሚገኘውን ውኃ ለማውጣት አዲስ አበባ ከተማ የምንጭ ጉድጓድ የሚቆፍርበት፣ ግድብ የሚያለማበትና ወደ አዲስ አበባ ከተማ የሚገባው ውኃ መስመር አቋርጦ የሚያልፍበት ቦታ የመስጠት ግዴታ አለበት ማለት ነው፡፡ እንዲሁም በከተማው ዙሪያ የሚኖረው አርሶ አደር የመሬት ይዞታው ለዚህ አገልግሎት የሚመረጥ ቢሆን ካሳ ተቀብሎ ይዞታውን መልቀቅ ይጠበቅበታል ማለት ነው፡፡
በተጨማሪም የአዋጁ አንቀጽ 15 ንዑስ አንቀጽ 4 እና 5 ድንጋጌዎች በቅደም ተከተል የክልሉ መንግሥት ለአዲስ አበባ ከተማ ልማት የሚውሉ የግንባታ ማዕድናት ማግኛ ስፍራዎችና ለአዲስ አበባ ከተማ ደረቅና ፍሳሽ ቆሻሻ ማከሚያ፣ ማስወገጃና መልሶ መጠቀሚያ ቦታዎችን ክልሉ ለከተማ አስተዳደሩ የመስጠት ግዴታን ያካትታል፡፡
እነዚህ ድንጋጌዎች በቀጥታ የክልሉን መንግሥትና ነዋሪ ሕዝብ የሚመለከቱና በክልሉ ውስጥ የሚገኙ የማዕድን ቦታዎችን ጨምሮ የክልሉን መሬት መጠቀምን፤ በዚህ አጠቃቀም ከይዞታቸው የሚፈናቀሉ አርሶ አደሮች ያላቸውን ካሳ የማግኘት መብት የሚመለከቱ በመሆናቸው እነዚህን ጉዳዮች በተመለከተ ሕግ የማውጣት ሥልጣን ለክልሉ ምክር ቤት እንጂ የፌዴራሉ መንግሥት ሕግ አውጪ አካል አለመሆኑን መረዳት አያዳግትም፡፡
እንዲህ ዓይነቶቹ የጋራ ጉዳዮች ሊዳኙ የሚገባቸው በዚህ ሁኔታ በፌዴራሉ መንግሥት ሕግ አውጪ አካል በሚወጡ የአንድ ወገን ሕጎች ሳይሆን የፌዴራሉ መንግሥትና የክልል መንግሥታት ወይም የከተማ አስተዳደሩና የክልሉ መንግሥት በሚያደርጉት ድርድር ወይም ስምምነት ሊሆን ይገባል፡፡ በዚህ ሁኔታ በሁለቱ አካላት የተደረገው ስምምነት በሁለቱም ምክር ቤቶች ተቀባይነትን ካገኘ በኋላ በሁለቱም አካላት የሚፈጸም ይሆናል ማለት ነው፡፡
የፌዴራል መንግሥቱ ሕግ አውጪ አካል የኦሮሚያ ክልል ከአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ሊያገኘው የሚገባውን ልዩ ጥቅም በተመለከተ ሕግ የማውጣት ሥልጣን የተሰጠው ቢሆንም፣ ይህ የኦሮሚያን ልዩ ጥቅም በአዲስ አበባ ከተማ ላይ ለመደንገግ የወጣው ረቂቅ አዋጅ ግን ከሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 49/5/ ድንጋጌና ጽንሰ ሐሳብ ጋር በሚቃረን ሁኔታ ከልዩ ጥቅሙ ይልቅ ሚዛን የሚደፋው ልዩ ግዴታን በኦሮሚያ ክልልና የክልሉ ነዋሪ በሆነው አርሶ አደር ላይ የሚጥል በመሆኑ ረቂቅ አዋጁ የክልል አስተዳደሩ ሥልጣን የሆነውን የኦሮሚያ የውስጥ ጉዳይ ሁሉ ያካተተ መሆኑ ገሃድ ነው፡፡
ይህ ረቂቅ አዋጅ በክፍል አንድ አንቀጽ 2 ንዑስ አንቀጽ 4 ሥር ልዩ ጥቅም ለሚለው ቃል በሰጠው ትርጉም በሕገ መንግሥቱ ዕውቅና ያገኙ የአገልግሎት አቅርቦት፣ የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀምና የመሳሰሉት፣ እንዲሁም አዲስ አበባ ከተማ በኦሮሚያ ክልል መሃል የሚገኝ በመሆኑ የሚነሱ ሁለቱን የሚያስተዳድሩ አስተዳደራዊ ጉዳዮች መሆናቸውን ያትታል፡፡ ይህ ትርጉም ከሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 49/5/ ድንጋጌ ምንም ነገር ሳይጨመር ሳይቀነስ በቀጥታ የተወሰደ ነው፡፡
ይሁን እንጂ፣ ልዩ ጥቅምን በተመለከተ ይህ የሕገ መንግሥቱ ድንጋጌ የአገልግሎት አቅርቦት፣ የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀምና የመሳሰሉት በማለት የደነገገ ሲሆን፣ በተጨማሪም አዲስ አበባ በኦሮሚያ ክልል መሃል የሚገኝ በመሆኑ የሚነሱ ሁለቱን የሚያስተዳድሩ አስተዳደራዊ ጉዳዮች የሚለው የሕገ መንግሥቱ ጠቅላላ ሐሳብ በረቂቅ አዋጅ በግልጽ አብራርቶ ሊቀመጥ ይገባው ነበር፡፡ በተለይም ‹‹የመሳሰሉትን›› በሚለው አገላለጽ ውስጥ ሊካተቱ የሚገባቸው አገልግሎቶችና መብቶች እንዲሁም ‹‹ሁለቱን የሚያስተዳድሩት አስተዳደራዊ ጉዳዮች›› የትኞቹ እንደሆኑ ተለይተውና ግልጽ የሆነ ትርጉም ተሰጥቷቸው አመላካች በሆነ ሁኔታ ሊደነገጉ ይገባ ነበር፡፡
አዋጆች ጠቅላላ የሆኑትን ሕገ መንግሥታዊ ድንጋጌዎች ለማስፈጸም የሚወጡ በመሆናቸው በሕገ መንግሥቱ የተመለከተውን ጠቅላላ ሐሳብ በግልጽና በዝርዝር መደንገግ ይገባቸዋል፡፡ በዚህ ረቂቅ ሕግ ‹‹የመሳሰሉት›› የሚለው ሐረግ በአዋጁ ትርጉም ተሰጥቶት በልዩ ጥቅሙ ውስጥ ሊካተቱ የሚገባቸው ነገሮች ተዘርዝረው ያልተቀመጡ በመሆናቸው ግጭቶች በተፈጠሩ ቁጥር ትርጉምን የሚሻ ጥቅል ሐሳብ ነው፡፡
በዚህ መሠረት ጥቅም ፈላጊው አካል ‹‹የመሳሰሉት›› የሚለውን ትርጉም በመጠቀም በዚህ ውስጥ ሊካተት ይገባዋል ብሎ የሚያስበውን መብት ቢጠይቅና ጥቅም ሰጭው አካል ደግሞ ይህ ዓይነቱ ጥቅም በሕገ መንግሥቱም ሆነ በአዋጁ አልተካተተም የሚል ክርክር ቢያነሳ፣ ጉዳዩ የሕገ መንግሥት ትርጉም የሚሻ ስለሚሆን ተመልሶ ወደ ተርጓሚው አካል መሔዱ አይቀሬ ነው፡፡
ማስፈጸሚያ ሕጎች የሚወጡት ደግሞ በሕገ መንግሥቱ የተመለከቱትን ጠቅላላ ነገሮች በግልጽ በመዘርዘር ለዚህ ጠቅላላ ለሆነው ድንጋጌ ተፈጻሚነት እንዲኖረው ለማስቻል ነው፡፡ በመሆኑም ሕግ አውጪው አካል በዚህ ረቂቅ ሕግ የሕገ መንግሥቱን ጠቅላላ ድንጋጌ መተርጎምና በልዩ ጥቅሙ ውስጥ ሊካተቱ የሚገባቸውን የአገልግሎት አቅርቦትና የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀም ቢያንስ ቀሪዎቹን ሊያመላክት በሚችል ሁኔታ መዘርዘር ሲገባው፣ በሕገ መንግሥቱ ላይ የሰፈረውን ዓረፍተ ነገር በቀጥታ መውሰዱና ልዩ ጥቅሞቹን በደፈናው ልዩ ጥቅሞች በማለት ማለፉ፣ በአዋጁ አፈጻጸም ላይ ጉልህ ችግር የሚፈጥር ከመሆኑም በላይ የመብት ተቀባዩን አካል ልዩ መብቶች ግልጽና ወጥ በሆነ ሁኔታ ተፈጻሚ እንዳይሆኑ ያውካል፡፡
የአዋጁ ዋነኛ ዓላማ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 49 ንዑስ አንቀጽ 5 በተደነገገው መሠረት የኦሮሚያ ክልል ከአዲስ አበባ ከተማ ሊያገኝ የሚገባውን የአገልግሎት አቅርቦት ወይም የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀምንና የመሳሰሉትን ጉዳዮች በተመለከተ እንዲሁም አዲስ አበባ ከተማ በኦሮሚያ ክልል መሃል የሚገኝ በመሆኑ ሊነሱ የሚችሉ ሁለቱን የሚያስተሳስሩ አስተዳደራዊ ጉዳዮችን በተመለከተ ኦሮሚያ ክልል በሕገ መንግሥቱ የተጠበቀለትን ልዩ ጥቅም መደንገግ መሆኑን አስቀምጧል፡፡
ከዓላማው መረዳት የሚቻለው በአዲስ አበባ ከተማ ዙሪያ የሚገኘው የኦሮሚያ ክልል ከአዲስ አበባ ከተማ ውኃ፣ መብራት፣ ስልክ፣ ሕክምና፣ ትምህርት፣ መዝናኛ ወዘተ. የመሳሰሉትን የአቅርቦቶች ግልጋሎት ማግኘትና በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ የሚገኙ የተፈጥሮ ሀብቶችን ለመጠቀም የሚያስችል ልዩ መብት በሕገ መንግሥቱ የተሰጠው መሆኑን ነው፡፡ በተጨማሪም፣ የአዲስ አበባ ከተማ በኦሮሚያ ክልል መሃል የሚገኝ በመሆኑ ሁለቱን በሚያስተሳስሩ አስተዳደራዊ ጉዳዮች ማለትም በኦሮሚያ ክልል መሃል የምትገኘውን የአዲስ አበባ ከተማን በማስተዳደር ረገድ የኦሮሚያ ክልል የራሱ ድርሻ ሊኖረው የሚገባ መሆኑን ነው፡፡
ረቂቅ አዋጁ፣ ከላይ የተገለጸውን የሕገ መንግሥቱን ድንጋጌ ሥራ ላይ ለማዋል እንዲቻል ለኦሮሚያ ክልል ያስጠበቀውን ልዩ ጥቅም አስመልክቶ ከደነገጋቸው ድንጋጌዎች መካከል የመጀመሪያዎቹ በረቂቅ አዋጁ ክፍል ሁለት አንቀጽ 4 ሥር የተመለከተው የትምህርት አገልግሎት፣ በአንቀጽ 5 ሥር የተመለከተው የጤና አገልግሎትና በአንቀጽ 6 ሥር የተመለከቱት የባህል፣ ቋንቋና ሥነ ጥበብ አገልግሎቶች ናቸው፡፡
የትምህርት አገልግሎትን በተመለከተ በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ውስጥ የሚኖሩ የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች በአፋን ኦሮሞ የሚማሩበት የትምህርት ተቋማት በከተማ አስተዳደሩ ወጭ እንደሚደራጅ ተገልጿል፡፡ እዚህ ላይ አንድ ነገር ልብ ሊባል ይገባዋል፡፡ የሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 49/5/ ድንጋጌ ልዩ ጥቅም የሰጠው ለኦሮሚያ ክልልና በአዲስ አበባ ከተማ ዙሪያ ለሚገኘው የኦሮሚያ ክልል ነዋሪ በመሆኑ፣ ይህ የትምህርት አገልግሎትም ለዚሁ ማኅበረሰብ መሰጠት ነበረበት፡፡
በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ የሚኖረው የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች በአፋን ኦሮሞ የሚማሩባቸውን የትምህርት ተቋማት የማዘጋጀት ኃላፊነት ወትሮውንም ቢሆን የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ግዴታ በመሆኑ፣ ይህን የአስተዳደር ግዴታውን መወጣት ለኦሮሚያ ክልልና ለነዋሪው ማኅበረሰብ እንደተሰጠ ልዩ ጥቅም ተደርጎ ሊወሰድ አይችልም፡፡ በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ የሚኖረው የኦሮሞ ብሔር ተወላጆች በአፋን ኦሮሞ መማር ፍላጎት ካላቸው የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ይህን የመብት ጥያቄ የመመለስ ሕገ መንግሥታዊ ግዴታ አለበት፡፡ በመሆኑም ይህ በራስ ቋንቋ የመማር ሕገ መንግሥታዊ መብት ልዩ መብት ሊሆን የሚችልበት ምክንያት የሌለ ማለት ነው፡፡
ከላይ የተገለጸው እንደተጠበቀ ሆኖ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በአስተዳደር ክልሉ ውስጥ የሚኖሩ የኦሮሞ ብሔረሰብ አባላት በቋንቋቸው የሚማሩበት የትምህርት ተቋማት በማዘጋጀት ከአዲስ አበባ ከተማ በልዩ ሁኔታ ጥቅም የማግኘት መብት የተሰጠውን የኦሮሚያ ክልልንና የክልሉን ነዋሪ ማኅበረሰብ ልዩ ጥቅም በሕገ መንግሥቱ በተረጋገጠው መሠረት ረቂቅ አዋጁ አስጠብቋል ማለት አያስችልም፡፡
ይህ ዓይነቱ ግልጋሎት በአዲስ አበባ ከተማ ዙሪያ ለሚገኙት የኦሮሚያ ክልል ዞኖችና ለነዋሪው ማኅበረሰብ በሚኖርበት ቀዬ ሊሰጥ የሚገባው ሲሆን፣ ዓላማውም የከተማ አስተዳደሩንና የክልሉን ነዋሪ በዚህ መንገድ በማስተሳሰር ተቀራርበውና ተረዳድተው የሚሠሩበትን መልካም ሁኔታ ለመፍጠር መሆኑ ግልጽ ነው፡፡
የጤና አገልግሎትም ቢሆን ከትምህርት አገልግሎቱ የተለየ አይደለም፡፡ በአዲስ አበባ ከተማ ዙሪያ የሚገኙ የኦሮሚያ ነዋሪዎች እንደማንኛውም የአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪ በከተማው አስተዳደሩ በሚተዳደሩ የጤና ተቋማት የሕክምና አገልግሎት የማግኘት መብት እንዳላቸው በሕግ መረጋገጡ እስካሁን በነበረው ሁኔታ ሲከወን የቆየ ተግባር ልዩ መብት ተብሎ መጠቀሱ ግራ የሚያጋባ ነው፡፡ ከየትኛውም አካባቢ ወደ እነዚህ የሕክምና ተቋማት የሕክምና አገልግሎት ለማግኘት የሚሔድ የማንኛውም ብሔረሰብ አባላት ተቋማቱ የሚጠይቁትን መሥፈርት ማሟላት እስከቻለ ድረስ ሕክምና አይከለከልም፡፡ የሕክምና ዕርዳታ ማግኘት ሰብዓዊ መብት በመሆኑ በልዩ ሁኔታ ለአንድ ብሔረሰብ ብቻ የሚሰጥ ልዩ ጥቅም ተብሎ ሊወሰድም አይገባም፡፡
የጤና አግልግሎት ልዩ ጥቅም ሊሆን የሚችለው ከትምህርት አገልግሎቱ ጋር ተመሳሳይ በሆነ ሁኔታ የከተማ አስተዳደሩ በዙሪያው ለሚገኘው የኦሮሚያ ክልል ነዋሪ ማኅበረሰብ በሚኖርበት አካባቢ የሕክምና መስጫ ተቋማትን መገንባትና የሕክምና ቁሳቁሶችንና መድኃኒቶችን ማቅረብና አገልግሎቱን ተጨባጭና ተደራሽ በማድረግ እንጂ በከተማ አስተዳደሩ የጤና ተቋማት የሕክምና አገልግሎት ለዚያውም እንደማንኛውም የክልሉ ነዋሪ በመስጠት ሊሆን አይችልም፡፡
የባህል፣ የቋንቋና የሥነ ጥበብ አገልግሎቶችን የሚመለከቱት ልዩ ጥቅሞችም ቢሆኑ ከላይ ከተመለከተው ሁኔታ የተለዩ አይደሉም፡፡ እነዚህን አግልግሎቶች የተመለከቱት ልዩ ጥቅሞች የአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪ ለሆነው የኦሮሞ ማኅበረሰብ አባላት የተሰጡ በመሆናቸው በአዲስ አበባ ከተማ ዙሪያ ለሚገኘው የክልሉ ነዋሪ የተሰጡ ልዩ መብቶች ወይም ጥቅሞች ተደርገው ሊወሰዱ የሚችሉበት ምንም ዓይነት ሕገ መንግሥታዊ ምክንያት የለም፡፡
ረቂቅ አዋጁ ለልዩ ጥቅም ተቀባዩ ክልል ከሰጣቸው ልዩ ጥቅሞች በተነጻጻሪነት የተሻለ ሊባል የሚችለው በአዋጁ ክፍል ሦስት ሥር የኢኮኖሚያዊ አገልግሎቶች ልዩ ጥቅምን የሚመለከተው ነው፡፡ በዚህ ክፍል የመሬት አቅርቦት፣ የውኃ አቅርቦት፣ የትራንስፖርት አገልግሎት፣ የሥራ ዕድል፣ የገበያ ቦታ አቅርቦትና የኮንዶሚኒየም ቤት ተጠቃሚነት ልዩ ጥቅሞች ተካተዋል፡፡ ምንም እንኳን ረቂቅ አዋጁ እነዚህን የኢኮኖሚያዊ አገልግሎት ልዩ ጥቅሞች፣ ለጥቅም ተቀባዩ ክልልና ማኅበረሰብ የሰጠበት አግባብ ‹‹ይደረጋል›› በሚል ያልተቋጨ ድምዳሜ አንጠልጥሎ የተዋቸው በመሆኑ የእነዚህ ልዩ ጥቅሞች ተፈጻሚነት ከፈተና እንደማይጸዳ ግልጽ ነው፡፡ ይሁን እንጂ፣ በዚህ ክፍል ሥር የተደነገጉት ልዩ ጥቅሞች ከዚህ በላይ ከዳሰስናቸው ጋር ሲነጻጸሩ የአርቃቂው ክፍል የተሻለ ትጋት የተንጸባረቀባቸው መሆኑን መመስከር ይቻላል፡፡
በዚህ ረቂቅ አዋጅ ኦሮሚያ ክልልና የክልሉ ነዋሪ አርሶ አደሮች ካገኙት ልዩ ጥቅም ይልቅ የተጣለባቸው ልዩ ግዴታ ሚዛን ይደፋል፡፡ ልዩ ጥቅም ሰጭው የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ልዩ ጥቅም ተቀባይ፣ ልዩ ጥቅም ተቀባይ የነበረው የኦሮሚያ ክልል ደግሞ ልዩ ጥቅም ሰጭ በመሆን ቦታቸውን ተቀያይረዋል፡፡ ሌላው ቀርቶ የአዲስ አበባ ከተማ በኦሮሚያ ክልል መሃል የሚገኝ በመሆኑ የክልሉ አስተዳደር በዚህ ከእምብርቱ ላይ በተመሠረተ የፌዴራል መንግሥት ከተማ ላይ ሊኖረው የሚገባውን የአስተዳደር ድርሻ እንኳን አላገኘም፡፡ ይህ ዓይነቱን መብት አዋጁ የጋራ ምክር ቤት በማቋቋም በደፈናው አልፎታል፡፡
በመሆኑም ሕግ አርቃቂው የሚኒስትሮች ምክር ቤትም ሆነ ሕግ አውጪው የፌዴራል መንግሥቱ ፓርላማ ረቂቅ አዋጁን በጥንቃቄ በመፈተሽ በሕገ መንግሥቱ የተረጋገጠውን ልዩ ጥቅም ሳይሸራረፍና ልዩ ግዴታ በላዩ ላይ ሳይሸረብበት ለጥቅም ተቀባዩ የኦሮሚያ ክልል በመስጠት ለአዲስ አበባ ከተማ ሁለንተናዊ ዕድገት ዘላቂ መፍትሔ ሊሰጥ ይገባዋል እላለሁ፡፡ በተጨማሪም መንግሥት ሕግ የማውጣት ሥልጣኑን በታማኝነት በመወጣት በተንሻፈፉ ሕጎች ሳቢያ ሊከሠት የሚችለውን አገራዊ ቀውስ ከወዲሁ ሊከላከል እንደሚገባም በዚህ አጋጣሚ እገልጻለሁ፡፡
ሪፖርተር ጋዜጣ አዘጋጁ፡- ጸሐፊው ወሎ ዩኒቨርሲቲ፣ ሕግ ትምህርት ቤት መምህር ሲሆኑ፣ በኢሜይል አድራሻቸው temesgent1998@yahoo.com ማግኘት ይቻላል፡፡
አቻምየለህ ታምሩ -- ወያኔ ባወጀው የአዲስ አበባ የጠብ አጀንዳ ዙሪያ ምንም ነገር ላለማለት ወስኛለሁ። ምንም ነገር ላለማለት የወሰንሁበት ምክንያትም ወያኔ ያዘጋጀልንን...
አንዳንዴ እድል እጃችን ላይ ሲወድቅም አናወቀውም ። አስር ሺህ አምስት መቶ ታክሲ ለመቀየር አስብን ታድያ ከዚህ በላይ እድል የት ይገኛል ። ይህንን እድላችንን ተቀምጠን ኢንፖርት የምናረገውን መኪና ወይም አገር ውስጥ የምንገጣጥመውን መኪን በጥንቃቄ መምረጥ አለብን ። ለኔ ለኢትዬዽያ ሁኔታ ከኤሌትሪክ መኪና በላይ ሌላ ተመራጭ የለውም። ብዙ የኤሌትሪክ መኪና የሚስሩ የግል እንዱስትሪዎች አሉ ለነሱ ይህንን ት ህዛዝ ቢስጣቸው የነሱንም እንዱስትሪ ወድ ከፍተኛ ፋብሪካ መቀየር ይቻላል ። ልክ እንዳዲስ ትልቅ ፋብሪካ ስርተው ይህንን ት ህዛዝ ለማሞላት ይጥሩ ነበር በዚህም ብዙ ስራ ይከፈት ነበር። አረ ባካቹሁን እየተስተዋለ። ከውጭ ማስገባት ማለት መቅረት ያለበት ትልቅ እዳ ነው። ልክ ወጥዋ እንደጣፈጠላት ሴት መሆን አይቻልም በውጭ ምንዛሪ ተጫወተንበት ።
አንድ እውነት ይህንን ቪድዬ አላየሁም አሁን አየዋለሁ ግን ግዜ ስለሌለኝ እና መልስ ለመስጠትም ግዜ ስለሌለኝ ያለኝን ግዜ ተጠቅሜ በግምት እነዚህ አጋሰሶች የሚያረጉትን አውቃለሁ። አንዱ ቻይና አገር ሄዶ አስር ሺህ መኪና መግዛት አፈልጋለሁ ስንት ጉቦ ተስጠኛለህ ይለዋል በጉቦ ከተስማሙ አስገባ ይባላል። አገር ውስጥ ከተመረት ግን ጉቦ የለም ታድያ በምን እዳው ነው ይህ ባለስልጣን አገር ውስጥ መኪናዎቹን የሚያስራው ሚሊዬን ዶላር ጉብ እንዲያመልጠው ነው ወይ። እሁን ቪዲዬውን አያለሁ እኔ ካልኩት ውጭ ከሆነ መጥቼ ይቅርታ እጠይቃለሁ።
እቲ ማእከል መራብሒ ተኽሊ፣ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ እታ ሃገር ኣዝዩ ንዘድልያ ብሚልዮናት ዝቁፀር ቃንጫ ሽኮር ብምርባሕ ናብ ዓሰርተ ስራሕ ንክጅምራ ስርሐን ይሳለጣ ዘለዋ ፋብሪካታት ምልኣኽ ጀሚሩ‘ሎ።
ዓሰርተ ሄክታር ግራት ቃንጫ ሽኮር ንምትካል ኣብ ሓደ ሄክታር ዝቦቀለ ቃንጫ ሽኮር ምጥፋእ እንኮ ኣማራፂ ከምዝነበረን፣ሳላ‘ዚ ሓድሽ ዝተኣታተወ መራብሒ ተኽልታት ግና እቲ ክበርስ ዝነበሮ ምድሓን ተኻኢሉ‘ሎ ይብል ናይ ሎሚ ጋሻና።
ድሙ እንስሳ ዘቤት ከም ዝዀነት ዘይፈልጥ ሰብ መቸስ ኣይህሉን ይዀውን። ብንጉስ ጫካ ዝፍለጥ ኣንበሳ ግን፣ እንስሳ ዘገዳም ኰይኑ፣ ኣብ ዱር ከኣ ይነብር። ሓደ እዋን፡ ድሙ ኣናጹ ክትምእርር ኢላ ኣብቲ በረኻ ከደት፣ ነንበሳ ኸኣ ረኸበቶ። ሰላምታ እግዚኣብሄር ምስ ተለዋወጡ፣ ኣንበሳ ምእድድ ኢሉ፡ “መን ትበሃሊ ደኣ ጓለይ፧ ኣይፈለጥኩኽን!” ኢሉ ሕቶ ኣቕረበላ። “ኣነ ድኣ ድሙ እበሃል፡” ብምባል መንነታ ገለጸትሉ።”
ብጽሞና ከተዳምጾ ዝጸንሐት ድሙ፡ ”ሓቅኻ ኣያ ኣንበሳ። ልክዕ ከምቲ ዝበልካዮ ተረኣኢና ኣይንፈልጥን ኢና። ኣነ ምስ ሰብ ዝበሃል ፍጡር እየ ዝነብር፡” ብምባል መለሰት።
“እንታይ ማለትኪ እዩ፧ እዚ ዘረባኽስ ኣነጽርለይ እስኪ፧ ከመይ ኢልኪ ኢኺ ምስ ሰብ እትነብሪ፧ እቲ ሰብ ትብልዮ ዘለኺከ ንዓናዶ ይመስል፧” ኢሉ ሕቶ ብሕቶ ገበራ። ድሙ ብወገና ከምዚ በለቶ፡ “ኣይፋሉን! እቲ ሰብ ዝበሃል ንዓና ኣይመስልን እዩ። ነገር ግን፡ ኣነ ምስዚ ዝበልኩኻ ሰብ እየ ዝነብር። ካብ ሰብ ተፈልየ ድማ ክነብር ኣይክእልን እየ።”
ኣንበሳ፡ “በሊ ኣነ ምስዚ ሰብ ትብልዮ ዘለኺ ፍጥረት ክፋለጥ ደልየ ስለ ዘለኹ፣ ተላይ ንዕናይ ኣፋልጥኒ፡” በላ። “ኣይፋልካን ኣያ ኣንበሳ! ምስ ሰብ ምፍላጥ ኣየድልየካን እዩ። ክትቀርቦ ውን ኣየድልይን እዩ። ኣነ እኮ ምስ ሰብ ምንባር ተለማሚደዮ እየ። ንስኻ ግን፡ ሰብ ምቕራብ ኣየድልየካን’ዩ፣” ኢላ ብሂላ ወይ ብዕሊ መኸረቶ። እንተዀነ ግን፡ ከምቲ ወለድና ዘንቀደ ኣይትምከር፣ ቃፍላይ ኣይትኽተር ዝብልዎ፣ ኣንበሳ ሓንሳብ ስለ ዘንቀደ ንምኽሪ ወያ ድሙ፣ ምኽሪ ኢሉ እኳ ኣየቋጸሮን። “ሰሚዕኪ’ለኺ እቲ ምሳኺ ዝነብር ሰብ ዝበሃል ፍጥረት ክረኽቦ ኣለኒ፡” በላ። “ስምዒ’ስኪ እንታይ ኰይነ ኢልኪ ኢኺ ዕጥይጥይ ትብሊ ዘለኺ፧ ኣነ ኣንበሳ ዝኣክል እየ’ኮ ንዕናይ ውሰድኒ ምስ ሰብ ኣራኽብኒ ዝብለኪ ዘለኹ። ጸጉረይ ቀሊልኪ ምሽ፣ ኣነ እታ ዝደለኽዋ ከይገበርኩ ዘይሓድር ምዃነይ ዘንጊዕክዮ ኣለኪ። ኵሉ ስመይ ክሰምዕ ወላ ከም ዝርዕድ ከቶ ኣይተሰቈረክን ኣሎ መስለኒ። ዝገርም እኮ እዩ፣ ንዓይ ንኣንበሳሲ፣ ብዛዕባ ሰብ ክትዛረብንን ከተፍርሀንን ከለኺ። በሊ ደሓን ሰሚዐልኪ ኣለኹ፣ ካልእ ከየምጻኺ ከለኺ ሕለፊ ያላ ንዕናይ።”
ገና እናተዛረበ ከሎ፡ በጋጣሚ ሓደ ሰብኣይ መጽዓንን ምራን-ቀደምን ሒዙ ሃንደፍ ሃንደፍ እናበለ ደበኽ ኣይብለልኩምን። ድሙ፡ ንኣምላኻ ኣመስገነት። ምኽንያቱ ኣብ መዋጥርን ምጕብዕባዓትን እያ ኣትያ ጸኒሓ። ነንበሳ ግልጽ ኢላ፡ “ኣያ ኣንበሳ ወዮ ኣፋልጠኒ ትብለኒ ዝነበርካስ እነሆልካ በል፡” በለቶ።
“ኣየናይ ኣንቲ፧ እዚ! ነዚ ኢኺ ከኣ ላዕልን ታሕትን ከተብልና ዝጸናሕኪ፧” ኢሉ፣ ዋጋነቱ ኣዋደቖ። “በሊ ተመልከቲ ከመይ ገይረ ሕንቕ ኣቢለ ኣብዛ ምድሩ ፈዘግ ከም ዘብሎ፡” በላ። ኣንበሳ እናተወንጨፈ ኣብቲ ሰብኣይ ኣቢሉ ክመጽእ ከሎ፡ ክመጽእ ከሎ፡ ሰብኣይ ሆየ ብቕጽበት ኣብ ጥቓኡ ኣብ ዝነበረት ሓንቲ ዓባይ ገረብ ሓዀረ። ኣንበሳ ድማ ማይ ዓሚኹ ተረፈ። ኰይኑ ግን፡ ሕጂ ውን ተስፋ ኣይቈረጸን። “ደሓን በየን ገይሩ ከም ዝወርድ ክርእዮ እየ፣” ኢሉ ኣብ እግሪ እታ ገረብ ጠጠው በለ። “ምስ ንጉስ ጫካ ኣብ ነገር ዝኣቱ ከም ዝስሕና ኣይፈለጠን ኣሎ።” ኣንበሳ ቀም ከብል ዔመ። ምስ ደቀሰ፣ እቲ ሰብኣይ ነታ መጽዓን መሸንቘቍ ሰርሓ እሞ፣ ካብ ላዕሊ ኣብቲ ኣንበሳ ዝነበሮ’ቢሉ ተጠንቂቑ ኣውረዳ። ኣብ ክሳዱ ከም ትኣቱ ከኣ ገበራ። ኣብ ክሳድ እቲ ኣንበሳ ከም ዝኣተወት ብዘረጋገጸ፣ ቅልጥፍ ኢሉ ስሕብ ኣበላ። ኣንበሳ እንታይ ረኺቡኒ ኢሉ በርደግ ኢሉ ተንስአ። መሸንቘቕ ከም ዝሓዞ ምስ ፈለጠ፣ ሰለስተ ግዜ ዓዕ! ዓዕ! ዓዕ! በለ። ቀጺሉ፡ ብልሃቱ ጠፊእዎ፡ “ድሙ ድሙ ድሙ በጃኺን’ዶ ርድእኒ፡” በላ። ወያ ድሙ ኵሉ እቲ ዝነበረ ጃህራን ጕራን ኣብ ኣውያት ከም ዝተለወጠ ምስ ፈለጠት፡ “ኣያ ኣንበሳ ሕጂዶ ዀይኑ ድሙ ድሙ፣ ሰብ ሓያል እዩ’ዶ ኣይበልኩኻን’ዶ ቀደሙ፡” በለቶ።