Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጋማ-አሚኖብቲዩሪክ አሲድ (ጋባ) በተፈጥሮዎ የሚከሰት አሚኖ አሲድ ሲሆን በአንጎልዎ ውስጥ እንደ ነርቭ አስተላላፊነት ይሠራል ፡፡ GABA በአንጎልዎ ውስጥ GABA ተቀባይ ተብሎ ከሚጠራው ፕሮቲን ጋር ሲጣበቅ የሚያረጋጋ ውጤት ያስገኛል ፡፡
ሮዲዶላ ሮዜስ በ Crassulaceae ቤተሰብ ውስጥ አንድ ዕፅዋት ናት ፡፡ የሮዲዮላ ሮዜያ ተዋፅኦዎች በሳይንሳዊ ጥናቶች ውስጥ እንደሚታየው የሰውነት ድክመትን እና ድብርትን ለመዋጋት አካላዊም ሆነ ባህሪያዊ ጭንቀቶች ልዩ በሆነ መልኩ ለማጎልበት ጥቅም ላይ ውለዋል ፡፡
የኮተቤ መምህራን ኮሌጅ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲና ከእንግሊዙ ዱርሃም ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር ያደረገው ጥናት፤ በአማራ፣ በደቡብ ክልሎችና በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ በሚገኙ 10 ኮሌጆች ላይ ያተኮረ ሲሆን የትምህርት ጥራቱ በአስደንጋጭ ሁኔታ እያሽቆለቆለ መምጣቱን ይጠቁማል፡፡ ጥናቱን በኮተቤ ኮሌጅ አዳራሽ ያቀረቡት የፊዚክስ ተመራማሪና መምህር ዶ/ር መስፍን ታደሰ፣ “ተማሪዎች በተለይም በፊዚክስና በሂሳብ ትምህርቶች እጅግ ደካማ ሆነዋል” ብለዋል፡፡ የትምህርት ጥራቱን አስመልክቶ የተለያዩ መንግስታዊ ያልሆኑ ተቋማትና አጥኚዎች ያደረጉትም ሆነ በራሱ በዩኒቨርሲቲው የተካሄዱ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት፤ የአገሪቱ የትምህርት ጥራት ከዓለም አቀፉ መስፈርት እጅግ ያነሰ ደረጃ ላይ ይገኛል በማለት ዶ/ር መስፍን አብራርተዋል፡፡
በ2013 እ.ኤ.አ በተባበሩት መንግስታት የልማት ፕሮግራም (UNDP) የተሰራውን አንድ ጥናት ዋቢ በማድረግ ተመራማሪው እንደገለፁት፤ በአገሪቱ የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርታቸውን ለመከታተል ብዙ ተማሪዎች ወደ ት/ቤት ይገባሉ፤ ይህንን ለማድረግ የሚያስችል ዕድልም በስፋት አለ፤ ሆኖም ተማሪዎቹ ከት/ቤት ሲወጡ ማንበብና መፃፍም ሆነ ሂሳብ ማስላት አይችሉም፡፡
“የትምህርት ጥራቱ እጅግ አሳፋሪ ደረጃ ላይ ደርሷል” ያሉት ዶ/ር መስፍን፤ “የልጆቹ የዕውቀት ደረጃም በአለማቀፍ ደረጃ ከሰፈረው አማካይ ቫልዩ አንፃር 150 ዓመታት ወደ ኋላ መቅረቱ በጥናት ተረጋግጧል” ብለዋል፡፡ አለማቀፍ ፈተናዎችን በመስራት ረገድም ቢሆን በኢትዮጵያ የተመዘገበው ውጤት በጣም ዝቅተኛ መሆኑን ጠቁመዋል፡፡
ጥናቱ በመምህራን ኮሌጆችና በተለያዩ ት/ቤቶች ላይ መደረጉን የጠቀሱት ዶ/ር መስፍን፤ “ከኮሌጅ ተመርቀው 7ኛና 8ኛ ክፍሎችን ለማስተማር ዝግጁ ከሆኑ መምህራን መካከል ለዚሁ ጥናት የተመረጡት የ12ኛ ክፍል ፈተናን ተፈትነው ማለፍ አለመቻላቸውንና የ8ኛ ክፍል ፈተናንም በብቃት ማለፍ እንዳልቻሉ ገልፀዋል፡፡ “የጥናት ውጤቱ የሚያመለክተው ከኮሌጅ እየተመረቁ የሚወጡት መምህራን፣ ከደረጃ በታች መሆናቸውን ነው፤ ይህ ደግሞ እጅግ አሳሳቢ ነው” ብለዋል፡፡
የትምህርት ጥራትን ለማሻሻል የሚደረገውን ጥረት ያግዛል በሚል ከእንግሊዙ ዩኒቨርሲቲ ጋር በመተባበር በቅርቡ የተደረገው ይሄው ጥናት፤ የተማሪዎችን የአስተሳሰብ አቅም ከሌሎች አገራት ጋር በማነፃፀር ውጤቱን ይፋ አድርጓል፡፡ “በኢትዮጵያ የሚገኙ የ7ኛ እና 8ኛ ክፍል ተማሪዎች አስተሳሰብ፣ አሜሪካና ሲንጋፖር በመሳሰሉ የአደጉ አገራት ከሚገኙት የአንደኛ ክፍል ተማሪዎች አስተሳሰብ ጋር እኩል ነው” ይላል፡፡
በትምህርት ጥራት ረገድ የሚታየው ችግር ተጨባጭና በእግሩ ቆሞ የሚሄድ ነው ያሉት ዶ/ር መስፍን፤ የትምህርት ጥራቱን ለማሻሻል መሰረታዊ ችግሮችን በማስወገድ ለለውጥ መነሳት ይኖርብናል ብለዋል፡፡ ለትምህርት ጥራት ማሽቆልቆል ዋነኛ ምክንያቶች ተብለው ከተጠቀሱት ጉዳዮች መካከል የሥርዓተ ትምህርቱ (ካሪኩለም) ክብደት፣ ለጋሾችን መሰረት ያደረገው የትምህርት ሥርዓትና ለመምህርነት ሙያ የሚሰጠው አነስተኛ ግምት የሚሉት ይገኙባቸዋል፡፡ “በተለይም ለመምህርነት ሙያ የሚሰለጥኑት ውጤታቸው አነስተኛ የሆነና ለሙያው ፍቅርና ፍላጎት የሌላቸው በመሆኑ፣ ተመርቀው ሲወጡም የሙያ ፍቅር የሌላቸው መምህራን ይሆናሉ” ያሉት ጥናት አቅራቢው፣ “እነሱም ለተማሪዎቻቸው ደንታ የሌላቸውና ለትምህርት ጥራቱ መሻሻል የበኩላቸውን አስተዋፅኦ የማያበረክቱ ይሆናሉ” ብለዋል፡፡
በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሌላው የፊዚክስ ተመራማሪና መምህር የሆኑት ዶ/ር መክብብ ዓለሙ በበኩላቸው፤ የትምህርት ጥራቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየወደቀና የተማሪዎቹ የዕውቀት ደረጃም እያሽቆለቆለ መምጣቱ እጅግ አሳሳቢ መሆኑን ገልፀው፤ በአገሪቱ ትርጉም ባለው ደረጃ ለውጥ ለማምጣት የሚያስችል ትስስር በመፍጠር፣ ጉዳዩ የሚመለከታቸው አካላት በሙሉ ለለውጥ መታገል ይኖርባቸዋል ሲሉ አሳስበዋል፡፡ አያይዘውም በአገሪቱ የሚዘረጉ መሰረተ ልማቶች በሙሉ በውጪ ባለሙያዎች እየተሰሩ መቀጠል የለባቸውም ያሉት ዶ/ር መክብብ፤ ዕውቀቱ የእኛ መሆን አለበት፤ ተማሪዎቻችን ለእንደዚህ ያሉ ተግባራት ሊሰለጥኑና ራሳቸውን ሊያበቁ ይገባል ብለዋል፡፡
በኮተቤ መምህራን ኮሌጅ ሰሞኑን ሲካሄድ የሰነበተው አውደ ጥናት፤ የትምህርት ጥራትን ለማሻሻል የሚያስችሉ የተለያዩ ተግባራትን ለማከናወንና በቀጣይ አለማቀፋዊ ዎርክሾፕ ለማዘጋጀት በማቀድ መጠናቀቁን ለማወቅ ተችሏል።
More in this category: « የኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ላይ ያለውን ልዩ ጥቅም የሚደነግገው አዋጅ ለህዝብ ውይይት ሊቀርብ ነው	በነጋዴዎች ላይ የተጣለው የገቢ ግብር ግምት በአስቸኳይ እንዲሻሻል ተቃዋሚ ፓርቲዎች ጠየቁ »
ከ370 ሚ. ብር ካፒታል ማስፈረም ችሏል ለኪነ ጥበብ-ሥራዎች ብድር ይፈቅዳል በባንክ የሙያ ዘርፍ ከብሔራዊ ባንክ ጀምሮ ዓለም አቀፍ እውቀት ልምድ ባካበቱ አደራጆች የተቋቋመው ዳሞታ ባንክ ሊመሰረት ነው። ባንኩ በአጭር ጊዜ ውስጥ 370 ሚ. ብር የተፈረመና ከግማሽ በላይ የተከፈለ ካፒታል መሰብሰቡን…
ባለፉት ስድስት ወራት የኤክስፖርት ንግድ በ335 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ወርቅ የመሪነቱን ድርሻ የያዘ ሲሆን ቡና በ304 ሚሊዮን ዶላር በሁለተኛ ደረጃ ላይ ተቀምጧል፡፡ የወርቅ ዓመታዊ ገቢ ከዓመት ዓመት እያሽቆለቀለ ከ40 ሚሊዮን ዶላር በታች ወርዶ ነበር፡፡ አበባ በ213 ሚሊዮን ዶላር፣ ጫት በ187…
መኖሪያ ቤት የሰው ልጅ ከሚያስፈልጉት መሰረታዊ ፍላጎቶች አንዱ ነው፡፡ የሕዝብ ቁጥር እየጨመረ ሲሄድ በዚያው መጠን የመኖሪያ ቤት ፍላጎትም ይጨምራል፡፡ ትክክለኛው መረጃ ባይኖረኝም ባደረግሁት አጭር ዳሰሳ፤ ተቀጣሪ ሆነው የሚሰሩ ሰራተኞች ከሃምሳ ከመቶ በላይ ገቢያቸውን ለቤት ኪራይ እንደሚያውሉ ይገመታል። በአከራይና በተከራይ መካከል…
“መኪኖቻችን በወደብ ላይ እያሉ ጨረታ ወጥቶባቸዋል” ኮቪድ 19 መከሰቱን ተከትሎ በተፈጠረ የመጓጓዣ ችግር ከውጭ ግዢ የፈፀምንባቸው መኪኖቻችን እጃችን ሳይገቡ በጨረታ ሊሸጡብን ነው ሲሉ መኪና አስመጪዎች መንግስት እንዲደርስላቸው ተማፀኑ።አዳማ ጉምሩክ ከህግ አግባብ ውጪ በመኪኖቻችን ላይ ጨረታ አውጥቶ ባዶ እጃችንን ሊያስቀረን ነው…
በ350 ሚሊዮን ብር የማስፋፋት ስራ እየተከናወነ ነው ተብሏል ሚድሮክ ኢንቨስትመንት ግሩፕ፤ በየጊዜው በፍጆታ ሸቀጦች ላይ እየታየ ያለውን የዋጋ ንረት ለመቀነስና ገበያውን ለማረጋጋት አቅርቦቱን በከፍተኛ መጠን መጨመሩን የገለፁት አንድ የድርጅቱ ከፍተኛ አመራር፤ ኩዊንስ ሱፐር ማርኬቶችን በ350 ሚሊዮን ብር ለማስፋፋት ታቅዶ እየተሰራ…
- ባሳለፍነው ዓመት ማህበራዊ ኃላፊነቱን ለመወጣት 169 ሚ. ብር ለግሷል - ዘንድሮ 25ኛ ዓመት የምስረታ በዓሉን ያከብራል ዳሽን ባንክ በጐርጐራ፣ በወንጪና ኮይሻ ለሚሰሩ ልማቶች የሚውል 30ሚ ብር መለገሱን አስታወቀ፡፡ ባንኩ ከትላንት በስቲያ ሐሙስ መስከረም 21 ቀን 2013 ዓ.ም ረፋድ ላይ…
ትራምፕ ወደ ፕሬዚዳንትነት የመጡበት መንገድ ከምርጫው ዘመቻ ባልተናነሰ ቀልብ የሰባ ክስተት ሆኗል። በተለይም ሩሲያ ዋኝታበታለች የሚባለው የምርጫ ጠለፋ ጉዳይ ከረር መለስ እያለ ቢሆንም በዋንኞቹ ተቀናቃኞችም ሆነ በራሳቸው በታራምፕ ደጋፊዎችም ዘንድ መዥጎርጎር ፈጥሯል።
ከሁሉም በላይ የኤፍቢአይ ዳይሬክተር በድንገት ከሃላፊንታቸው መነሳት ጉልህ ከሚባሉት የዚሁ የምርጫ ጣጣ አንዱና ዋናው ሆኖ ከርሟል። ብዙ አስተያየትም ሲሰጥ ቆይቶ ነበር። ዛሬ ቢቢሲ እንደዘገብው ጀምስ ኮሜይ ከኤፍቢአይ ሃላፊነታቸው የተነሱትለምን እንደሆነ ይፋ አድርገዋል።
ኮሜይ እንዳሉት ከሃላፊነታቸው የተነሱት በምርጫው ጣጣ ነው። በምርጫው ሂደት ሩሲያ ጣልቃ ስለመግባቷ የሚደረገውን ምርመራ አቅጣጫ ለማስቀየር ሲባል ከሃላፊነታቸው መነሳታቸውን አፍርጠዋል። በሌላ ቋንቋ የትራምፕ በትር ያረፈባቸው የምርመራውን ሂደት ለማኮላሸት ሲባል ነው። ኮሜይ አንድ ቀን ትራምፕ እንደሚዋሹዋቸው ያውቁ ስለነበር በንግግራቸው መካከል ማስታወሻ እንደሚይዙና የተቀዱ ማስርጃዎች ስለመኖራቸውም አለሸሸጉም። ፋና የሚከተለውን ተርጉሟል
“በአሜሪካ የ2016 ምርጫ ላይ ሩሲያ ጣልቃ ስለመግባቷ የሚመረምረው ኮሚቴ ስራ ጫና እየፈጠረባቸው መሆኑን የተረዱት ፕሬዚዳንት ትራምፕ፥ የምርመራውን አቅጣጫ ለማስቀየር ስለፈለጉ ከስልጣኔ አንስተውኛል” ነው ያሉት በማለት ነው አለሳልሰው ጉዳዩን ያቀረቡት።
ኮሜይ ሩሲያ በአሜሪካ ምርጫ ጣልቃ ስለመግባቷ ጥርጣሬ እንደሌላቸውም ለአሜሪካ የህግ አውጭ ምክር ቤት የመረጃ እና ደህንነት ቋሚ ኮሚቴ አባላት በሰጡት የእማኝነት ቃል የጠቀሱት፡፡
በፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ አስተዳደር፥ የሃገሪቱ የምርመራ ቢሮ (ኤፍ ቢ አይ) የቀድሞ ዳይሬክተር ጄምስ ኮሜይ ለምክር ቤቱ የመረጃና ደህንነት ጉዳዮች ኮሚቴ የትራምፕ አስተዳደር ከሩሲያ ጋር ስላለው ግንኙነትና የእርሳቸውን ከሃላፊነት መነሳት በተመለከተ ለኮሚቴው አባላት የእማኝነት ቃላቸውን ሰጥተዋል።
ኮሜይ በቅርቡ ከኤፍ ቢ አይ ሃላፊነታቸው በተነሱበት ወቅት በፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የሀሰት መረጃ የተቋሙ እና የእርሳቸው ስም መጥፋቱን በአስተያየታቸው ገልፀዋል። ከፕሬዚዳንታዊ ምርጫው ጋር ተያይዞ፥ የሩሲያን ጣልቃ ገብነት ምርመራ እንዲያቋርጡ በትራምፕ ስለመጠየቃቸው የቀረበላቸውን አስተያየት በዝምታ አልፈውታል፡፡
ኮሜይ ከትራምፕ ጋር ሰላደረጓቸው ንግግሮች ሲናገሩ፥ ሁሉንም ውይይቶች ወይም በአብዛኛው ከውይይቶቻቸው በኋላ በፅሁፍ ያሰፍሩ ወይም ማስታወሻ ይወስዱ እንደነበር ተናግረዋል፡፡
“ምክንያቱም አንድ ቀን ትራምፕ እንደሚዋሸኝ እና መረጃዎች እንደሚስፈልጉኝ አምን ስለ ነበር” ነው ብለዋል፡፡ በህጉ መሰረት የኤፍ ቢ አይ ዳይሬክተርን ለማንሳት ምንም ምክንያት ባያስፈልግም ትራምፕ ግን እኔን ከስልጣን ለማንሳት ኤፍ ቢ አይ ደካማ ተቋም እየሆነ አድርጎ በማሳየት ነው። እንዲሁም ኮሜይ ተቋሙን የመምራት አቅም የለውም የሚል ምክንያት ማቅረባቸው ተገቢነት እንደሌለው መናገራቸውን በወል ስትሪት ጆርናል የወጣው ዘገባ ያሳያል።፡
ኮሜይ በንግግራቸው የብሄራዊ የደህነት አማካሪ የነበሩት ማይክል ፍሊን ጉዳይን የማጣራት ሂደት እንዲቋረጥ፥ ከትራምፕ ጋር ስለመነጋገራቸው ለቀረበላቸው ጥያቄ ጉዳዩን ምክር ቤቱ አጣርቶ ውሳኔ ላይ መድረስ እንደሚችል አስረድተዋል። ከዚህ ባለፈም ከትራምፕ ጋር ስለነበራቸው ግንኙነቶች እና ንግግሮች የተቀዳ ድምፅ ሊኖር እንደሚችልም ጠቁመው ፕሬዚዳንቱ እንደዋሿቸው ተናግረዋል፡፡
የቀድሞው ዳይሬክተር በሰጡት እማኝነት በስልጣን ዘመናቸው የሂላሪ ክሊንተንን ኢሜል ልውውጥ፥ ከምርጫው በፊት ይፋ ያደረጉት ጫና ለመፍጠር ሳይሆን ፍትሕን ለመጠበቅ ነው ብለዋል፡፡ ሮበርት ሚዩለር የሚመሩት ኮሚቴ፥ ዶናልድ ትራምፕ እንዲያሸንፉ ሩሲያ ያደረገችውን ጣልቃ ገብነት እና የትራምፕን የፍትህ ጥሰት በአግባቡ እንደሚያጣራው አስባለሁም ብለዋል በሰጡት የእማኝነት ቃል።
መስመር ላይ – ለተጎጂዎች በአለን ስለተዘጋጀው የገቢ ማሰባሰቢያ መድረክ | አቶ ቴዎድሮስ ተሾመ | የአማራ ማህበር በሆላንድ ሰብሳቢ | Abbay Media - Ethiopia
የአማራ ክልል የገጠር መሬት አስተዳደርና አጠቃቀም አዋጅ ቁጥር 133/98 የተካው የተሻሻለው የገጠር መሬት አዋጅ ቁጥር 252/2009 ቀደም ሲል በሕግ ደረጃ ሽፋን ያላገኙ አዲስ ነገሮችን ይዞ እንደወጣ ይታወቃል፡፡ አዲስ ከሚባሉ ነገሮች አንዱ በገጠር መሬት ላይ በሚነሱ ክርክሮች ላይ የይርጋ መቃወሚያ ተፈፃሚ ሊሆን እንደማይችል ያስቀመጠው ነገር ነው፡፡ ይህ የይርጋ ድንጋጌ በሕጉ የተካተተ አዲስ መሆኑ ብቻ ሳይሆን ገና ከጅምሩ አከራካሪ ጉዳይ እየሆነ መጥቷል፡፡ አከራካሪነቱም በባለሙያዎች መካከል ሁለት ጫፍ የያዙ አቋም እንዲኖር ከማድረግ አልፎ አዲስ የክርክር ምክንያትም እየሆነ ነው፡፡ አዋጁ ስራ ላይ ከዋለ ጀምሮም የገጠር መሬትን ተከትሎ የሚቀርቡ ክሶች ላይ የይርጋ መቃወሚያ ተፈፃሚነት የለውም በሚል ብዙ ዶሴዎች ከተዳፈኑበት አቧራቸውን እያራገፉ በክስ መልክ እየቀረቡ ነው፡፡ ፍርድ ቤቶችም በባለሙያዎች መካከል በይርጋው ተፈፃሚነት ላይ ባለ ሁለት ጫፍ የያዘ አቋም ምክንያት ከወዲሁ ተገማችነታቸውና ወጥነታቸው አደጋ ላይ እየወደቀ ነው፡፡ ስለዚህም በጉዳዩ ዙሪያ የሚነሱ አቋሞችን እና ምክንያቶችን በማየት ሃሳቡን መመልከቱ አስፈላጊ እና ትኩረት የሚያስፈልገው ነው፡፡ የፁሁፉ ዋና ትኩረትም በተሻሻለው የገጠር መሬት አዋጅ ላይ የተቀመጠጠው የይርጋ ድንጋጌ ወሰን አለው ወይስ የለውም የሚል ይሆናል፡፡
የገጠር መሬትን በወረራ ወይም በሌላ በማናቸውም ህገ ወጥ መንገድ ይዞ በመገልገል ላይ የሚገኝ ማንኛውም ሰው መሬቱን እንዲለቅ በማንኛውም ሌላ ሰው ወይም ሥልጣን ባለው የመንግሥት አስተዳደር አካል ሲጠየቅ ወይም በመደበኛ ፍርድ ቤት ሲከሰስ የይርጋ ጊዜ ገደብን በሥነ ስርዓት መቃወሚያነት ሊያነሳ አይችልም፡፡
የድንጋጌው ይዘት በተጠቀሰው መልኩ የቀረበ ሲሆን አንደኛው አቋም ይህ የይርጋ ድንጋጌ በማንኛውም ከገጠር መሬት ላይ የሚነሳ ክርክርን የይርጋ መቃወሚያ እንዳይቀርበበት እና ይርጋን መቃወሚያ ማድረግ እንደማይቻል ተደርጎ እንደተደነገገ የሚገልፅ ነው፡፡ እንደዚህ አቋም አራማጆች ሕጉ በግልፅ የገጠር መሬትን በወረራ ወይም በማናቸውም ሕገ ወጥ መንገድ የያዘ ሰው የይርጋ መቃወሚያ ሊያነሳ እንደማይችል ስለሚናገር በመሬት ክርክር ይርጋ ተፈፃሚ ሊሆን አይገባም በማለት ይገልፃሉ፡፡ በድንጋጌው “በማናቸውም ሕገ ወጥ መንገድ መያዝ” የሚለው ሃረግ የሚያመለክተው የገጠር መሬት ሊያዝ ከሚችልባቸው መንገዶች ማለትም (በድልድል፣ በስጦታ፣ በውርስ፣ በኪራይ) ውጪ የገጠር መሬትን ይዞ መገኘት እንደሆነ ተደርጎ የተቀመጠ ነው፡፡ በተሻሻለው አዋጅ አንቀፅ 2(39) በተቀመጠው የትርጓሜ ክፍል “ህገ ወጥ ይዞታ” ማለት ሕጋዊ ባልሆነ መንገድ የተያዘና አግባብ ባለው አካል እውቅና ያልተሰጠው ማናቸውም የገጠር መሬት ይዞታ ስለመሆኑ ይናገራል፡፡ ይሕ የትርጓሜ ክፍል በሕጉ መሬት ከሚገኝባቸው መንገዶች ወይም ሥርዓት ውጪ የሚያዙና አግባብ ባለው አካል እውቅና ያልተሰጠው የገጠር መሬት እንደ ሕገ ወጥ ይዞታ የሚቆጠር ስለሆነ የይርጋው ድንጋጌም ሕገ ወጥ ይዞታ ከሚለው ትርጉም ጋር ተናዝቦ ሊታይ የሚገባ ነው፡፡ በይርጋ ድንጋጌውም የተቀመጠው በማናቸውም መንገድ በሕገ ወጥ መንገድ መያዝ የሚለው በሕግ ከተቀመጠው መሬት ከሚያዝበት ውጪ መያዝ ስለሆነ ከሕግ ውጪ የገጠር መሬትን ይዞ ይርጋን መከራከሪያ ማድረግ አይቻልም፡፡ በማናቸውም ሕገ ወጥ መንገድ የሚለውም ሁሉንም ከሕግ ውጪ የሚያዙበትን መንገዶች ክፍተት እንዳኖራቸው ዝግ አድርጎ ያስቀመጠ ስለሆነ የይርጋ መቃወሚያ ተቀባይነት ሊኖረው አይገባም፡፡ በተጨማሪም የመሬት ክርክር ይርጋ ሊያግደው እንደማይገባ የፌደሬሽን ምክር ቤት ሳይቀር ውሳኔ የሰጠ ስለሆነ በመሬት ክርክር በሁሉም ጉዳዮች ይርጋ ተፈፃሚነት ሊኖረው አይገባም በማለት መከራከሪያቸውን ያቀርባሉ፡፡
ሁለተኛው አቋም ደግሞ በተሻሻለው የገጠር መሬት አዋጅ ላይ ይርጋ ተፈፃሚነት የማይኖርበትን ሁኔታ ያስቀመጠ ቢሆንም በሁሉም የገጠር መሬት ክርክሮች ዓይነት ላይ ይርጋ ተፈፃሚ አይሆንም ወደ ሚል መደምደሚያ መድረስ አይቻልም የሚለው ነው፡፡ ምክንያቱን ሲገልፁም የይርጋ መቃወሚያ ድንጋጌው ተፈፃሚ ሊሆን አይገባም በማለት ያስቀመጠው የወል መሬት በወረራ ሲያዝና በመሬት ላይ በሕግ የተቀመጡ ክልከላዎችን መሸጥና መለወጥን መሰረት አድርጎ ተይዞ ሲገኝ እንጅ ለሁሉም የክርክር ዓይነቶች አይደለም፡፡ በአዋጁ የተቀመጠው የይርጋ ድንጋጌ የውርስ፣ ስጦታ እና ኪራይ ክርክሮችን የሚመለከት አይደለም በማለት ምክንያታቸውን ያቀርባሉ፡፡
የዚህ ፁሁፍ አዘጋጅም ሁለተኛውን አቋም የሚደግፍ በመሆኑ አከራካሪውን ጉዳይ ከሕጉ አቀራረጽ፣ ዓላማ እና ሕጉን ለማውጣት ገፊ ከሆኑ ምክንያች እንዲሁም ከሌሎች ሁኔታዎች አንፃር መመልከት አስፈላጊ እንደሆነ ያምናል፡፡
በቅድሚያ በአዋጁ የተቀመጠው የይርጋ ድንጋጌ አከራካሪ ሊሆን የቻለበትን ምክንያት ማየት አስፈላጊ ነው፡፡ ድንጋጌው ሲረቀቅ ግልፅ እና አሻሚ ያልሆኑ ቃላቶችን መጠቀም እያለበት አለመጠቀሙ እንዲሁም በትርጓሜ ክፍሉ ግልፅ የሆነ መግለጫ አለማስቀመጡ ዋና ለችግሩ መንስኤ ሆኗል፡፡ በተጨማሪም በአዋጁ በተመሳሳይ ጉዳይ ተፈፃሚ ሊሆን የሚችል ድንጋጌ ማስቀመጡና የድንጋጌዎቹ አወቃቀር በሥርዓትና በግልፅ አለመቀመጣቸው ሌላው ጉዳዩን ውስብስብ እንዲሆን አድርጎታል፡፡ ከድንጋጌዎቹ አወቃቀር ብንነሳ በተሻሻለው የገጠር መሬት አዋጅ ቁጥር 252/2009 ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች ተብለው ከተቀመጡት ዝርዝሮች ስር ስለፍትሐብሔር ሕግ ተፈፃሚነት የሚናገረው አንቀፅ 54 እና ስለይርጋ የሚገልፀው አንቀፅ 55 ተገቢውን መንገድ ተከትለው የተዋቀሩ አይመስሉም፡፡ አንቀጽ 54 በአዋጁ አንቀፅ 15፣ 16 እና 17 ስር ያልተሸፈኑ የገጠር መሬት ኪራይ፣ ስጦታ፣ ውርስና ሌሎች የፍትሐ ብሔር ነክ ጉዳዮችን በተመለከተ እንደነገሩ ሁኔታ አግባነት የፍትሐ ብሔር ሕግ ድንጋጌዎች ተፈፃሚ እንደሚሆኑ ይናገራል፡፡ እንደዚህ ድንጋጌ የመሬት ኪራይ፣ ስጦታ፣ ውርስ ተከትለው የሚነሱ ክርክሮችን በተመለከተ የሚነሳ ይርጋ መቃወሚያ በእያንዳንዱ ድንጋጌ ያልተካተተ በመሆኑ ይርጋን በተመለከተ የፍትሐ ብሔር ሕጉ ተፈፃሚ ሊሆን እንደሚችል መረዳት የሚቻል ነው፡፡ ሆኖም ግን የአዋጁ አንቀፅ 55 ስለይርጋ የተቀመጠው በአንቀፅ 54 ለተቀመጠው ድንጋጌ እንደ ልዩ ሁኔታ (exception) ሳይሆን ራሱን ችሎ እንደ መርሕ ነው፡፡ አንቀፅ 54 የፍትሐ ብሔር ሕጉ በአዋጁ ስለውርስ፣ ስጦታና ኪራይ በተቀመጡ ድንጋጌዎች ያልተሸፈኑ ጉዳዮች(ይርጋን ይጨምራል) የሚነሱ ክርክሮች ላይ የፍትሐ ብሔር ሕጉ ተፈፃሚ እንደሚሆን ሲገልፅ በልዩ ሁኔታ ሳይሆን ራሱን ችሎ የጠቀመጠው አንቀጽ 55 ደግሞ ስለይርጋ ራሱን ችሎ ተቀምጧል፡፡ አንቀፅ 55 አወቃቀሩ ሆነ ይዘቱ እንደ ልዩ ሁኔታ (exception) ባልተቀመጠበት ሁኔታ ለሁሉም ዓይነት ክርክሮች ተፈፃሚ ይደረግ ከተባለ ከአንቀጽ 54 ጋር በግልፅ የሚጋጭ ይመስላል፡፡ አንቀፅ 54 የኪራይ፣ የስጦታ እና የውርስ ድንጋጌዎችን በግልፅ አንቀፅ 15፣ 16፣ 17 በማለት ገልፆና በተገለፁት ድንጋጌዎች ያልተሸፈኑ ጉዳዮች(ይርጋም በድንጋጌዎቹ አልተገለፀም) የፍትሐ ብሔር ሕግ ተፈፃሚ እንደሚሆን በግልጽ ያስቀመጠ ስለሆነ ከአንቀፅ 55 ጋር በጥምረት ሲታይ በገጠር መሬት ኪራይ፣ ስጦታ እና ውርስ ጉዳዮችም በአንቀፅ 55 የተቀመጠው የይርጋ ድንጋጌ ተፈፃሚ ይሆናል አይሆንም የሚል ክርክር እንዲነሳ ያደርገዋል፡፡ በዚህም መሰረት የአንቀጽ 55 ይርጋ ድንጋጌ ተፈፃሚነት ወሰን (scope) እስከምን ድረስ ነው ሕግ አውጭውስ በመሬት ላይ የሚነሱ ክርክሮችን አጠቃላይ ይርጋ መቃወሚያ እንዳይቀርብባቸው ፍላጎት ነበረው ወይ የሚሉት ምላሽ የሚያስፈልጋቸው ጉዳይ ይሆናል፡፡
በቅድሚያ ጉዳዩን ከይርጋ ጽንሰ ሃሳብ መነሻ አድርጎ ማየቱ ነገሩን ቀለል ያደርገዋል፡፡ በይርጋ ፅንሰ ሃሳብ ሁለት ዓይነት ይርጋ ደንቦች ያሉ ሲሆን አንደኛው ያልነበረ መብትን የሚያስገኝ (acquisitive prescription) ሁለተኛው ደግሞ ግዴታ አስቀሪ ይርጋ ደንብ (liberative prescription) በመባል ይታወቃሉ፡፡ ያልነበርን መብት የሚያስገኝ ይርጋ ደንብ ጠያቂ ያልነበረውን ንብረት በሕግ በተቀመጠው ጊዜ ውስጥ የእኔ ባይ ካልጠየቀው በንብረቱ ላይ የባለቤትነት መብት የሚመሰርለት ነው፡፡ ግዴታ አስቀሪ ይርጋ ደንብ ደግሞ ባለመብቱ መብት አለኝ የሚለው ነገርን በተመለከተ በሕግ በተቀመጠ ጊዜ ውስጥ ካልጠየቀ መብቱን የሚያጣበት የይርጋ ሥርዓት ነው፡፡ የገጠር መሬት ላይም የመሬቱ ባለቤት የመንግስትና የሕዝብ እንደመሆኑ እና የገጠር መሬትም ሕጋዊ ባለይዞታ ለመሆን የገጠር መሬት የሚያዝባቸውን መንገድ የግድ መጠበቅ ያለባቸው ስለሆነ በገጠር መሬት ላይ ተፈፃሚ የሚሆነው ደንብ መብት የሚመሰርተው ሳይሆን የጠያቂውን መብት የሚያስቀረው የይርጋ ደንብ ነው፡፡ ግዴታ አስቀሪ ይርጋ ደንብ (liberative prescription) ዋና ዓላማው መሬቱን የያዘውን ሰው ይዞታ መብት መመስረት ሳይሆን ዳተኛ የሆነው ባለመብት ቆይቶ የሚያቀርበው ይገባኛል ክስ ከቅን ልቦና ጋር ተቃራኒ በመሆኑ ያለውን መብት ማስቀረት ነው፡፡ በዚህም መሰረት በገጠር መሬት ላይ የተቀመጠው ድንጋጌ ሊታይ የሚገባው መብቱን በጊዜው መጠየቅ እየቻለ ያልጠቀን ባለይዞታ መብት ማስቀረት እንደሆነ ነው፡፡ ይህ ማለት ደግሞ መሬቱን ይዞ የቆየው ሰው ክስ ሲቀርበብት ባለመብቱ መብቱ በይርጋ ቀሪ ቢሆንም መሬቱን ይዞ ለቆየው ሰው መብት ሊመሰርትለት ስለማይችል በመሬቱ ላይ የባለቤትነት መብት ያለው አካል መሬቱን ከያዘው ሰው አስለቅቆ ወደ መሬት ባንክ ማስገባት እንደሚችል መረዳት ይቻላል፡፡
በተጨማሪም ሕግ አውጭው በተሻሻለው የገጠር መሬት አዋጅ 252/2009 አንቀፅ 21(1)(ሀ)(መ) አንድ የመሬት ባለይዞታ መሬቱን ለአምስት ዓመት ጥሎ ከአካባቢው ከጠፋና ለሶስት ዓመት ፆሙን ካሳደረ ይዞታ መብቱን ያጣል በማለት ጥብቅ ሁኔታዎችን ያስቀምጣል፡፡ ይህ ማለት ደግሞ በዳተኛነት መሬትን ጦም ማሳደር እና ጥሎ መጥፋት ይዞታ መብትን ከማስነጠቅ አልፎ ሕግ አውጭው መብታቸውን በአግባቡ የማይጠቀሙ ግለሰቦችን ለማበረታታት ፍላጎት እንደሌለው የሚያሳይ ነው፡፡ ስለዚህም በገጠር መሬት ላይ ተፈፃሚ የሚሆነው የይርጋ በጊዜው መጠየቅ እየቻለ ያልጠየቀን ዳተኛ ባለመብት መብት የሚያስቀር በመሆኑ ዳተኛ ባለመብትን አይደለም ይርጋን በሚያስቆጥር ረጅም ጊዜ መሬቱን ጦሙን በማሳደሩና ለአጭር ጊዜ ከአካባቢው መልቀቁ ይዞታውን የሚያጣበት ሁኔታ በአዋጁ በግልፅ ስለተቀመጠ ሕግ አውጭው ዳተኛን ባለመብት በሚጠብቅና በሚያበረታታ መልኩ ሁሉንም የክርክር ዓይነቶች ከይርጋ ነፃ የሚደርግበት ምክንያት አይኖርም፡፡ በሌላ አገላለፅ መሬቱን ለአምስት ዓመት ጥሎ የጠፋ እና ሶስት ዓመት ጦሙን ያሳደረ ሰው የይዞታ መብቱን እያጣ ለረጅም ጊዜ ከአስር ዓመት በላይ መብቱን ያልጠየቀን ሰው ይዞታ መብቱ እንዲከበርለት የይርጋ መቃወሚያን ተፈፃሚ አለማድረግ ፍትሐዊ ሆነ ምክንያታዊ አይሆንም፡፡ በአንድ አዋጅ ስር የሚቀመጡ ሕጎች ዓላማቸው አንድ እስከሆነ ድረስ ሁሉም ድንጋጌዎች እርስ በእርስ የሚጣረሱ ዓላማዎችን ይዘው ሊወጡ አይችሉም፡፡ በአንድ አዋጅ ስር አንዱ የሕግ ድንጋጌ ዳተኛ ባለመብት መሬቱን ለአጭር ጊዜ ባለመጠቀሙ ይዞታ መብቱን እንዲያጣ ሲያስቀምጥ በሌላኛው ድንጋጌ ደግሞ ረጅም ጊዜ መብቱን ሳይጠይቅ የቆዬ የባሰን ዳተኛ መብቱን መጠየቅ እንደሚችል ልቅ የሆነ ሁኔታ የሚያስቀምጥ ከሆነ ሕጉ የጠራ ዓላማ እንዳይኖረው የሚየደርገው ነው፡፡ ሕግ አውጭውም እነዚህን የሚጋጩ ሁለት ዓላማዎች ይዞ ሕግ ያወጣል ተብሎ የሚገመት ስላልሆነ በትክክል በአዋጁ የተቀመጠው የይርጋ ድንጋጌ ተፈፃሚነት ወሰን እንዳለው መረዳት ይቻላል፡፡
በድንጋጌው የገጠር መሬትን “በወረራ” ወይም “በሌላ በማናቸውም ሕገ ወጥ መንገድ” መያዝ ይርጋን ተፈጻሚ እንዳይሆን ለማድረግ የተቀመጡ ሁኔታዎች ናቸው፡፡ መሬትን በወረራና በሕገ ወጥ መንገድ መያዝ ይርጋን ተፈፃሚ እንደማያደርጉ በድንጋጌው በግልፅ የተቀመጠ ቢሆንም “በወረራ መያዝ፣ በሕገ ወጥ መያዝ” ምን ማለት እንደሆነ ግልጽ የሆነ ትርጉም በሕጉ አልተቀመጠም፡፡ በአዋጁ የትርጓሜ ክፍል የተቀመጠው የገጠር መሬትን በሕገ ወጥ መንገድ መያዝ ምን እንደሆነ በግልፅ ያስቀመጠው ነገር የለም፡፡ በሕጉ ግልፅ ነገር ወይም ትርጓሜ ባልተቀመጠበት ሁኔታ ደግሞ ፍርድ ቤቶች ሕጉን ተፈፃሚ ከማድረጋቸው በፊት ሕጉ የወጣበትን ዓለማ ከሕግ አውጭው ሃሳብ ወይም ሕጉ ሲወጣ መነሻ የተደረጉ የሕጉ ዓላማ ምን እንደሆነ መመልከት ይኖርባቸዋል፡፡
የአዋጁ ደንጋጌ “የገጠር መሬትን በወረራ መያዝ” በማለት ሲያስቀምጥ ባለው ተጨባጭ ሁኔታ ከወል መሬት ጋር ተያይዞ የሚነሳ ነው፡፡ የገጠር መሬትን በወረራ መያዝ ከወል መሬት ጋር ተያይዞ እንደሚነሳና የሕግ አውጭው ዓላማም ወረራን ከወል መሬት ጋር በማገናኘት እንዳስቀመጠው ከተሻሻለው የአዋጁ የዓላማ መግለጫ (preamble) መረዳት ይቻላል፡፡ በአዋጁ መግቢያ የዓላማ መግለጫ አምስተኛ አንቀፅ ፁሁፍ ላይ “ህገወጥ የወል መሬት ወረራን መከላከል” የቀደመውን አዋጅ ለማሻሻል አንዱ ገፊ ምክንያት እንደነበር ተቀምጧል፡፡ ከዚህ መግለጫ መረዳት እንደሚቻለው ሕግ አውጩ የገጠር መሬት ወረራ እያለ የሚገልፀው ከወል መሬት ጋር በተገናኘ እንደሆነ ግንዛቤ የሚያስወስድ ነው፡፡
በተጨማሪም የገጠር መሬትን “በሕገ ወጥ መንገድ መያዝ” የሚለው የአዋጁ ድንጋጌ በግልፅ በሕገ ወጥ መንገድ መያዝ ምን እንደሆነ ባያስቀምጥም ሕግ አውጭው ሁሉንም ክርክሮች ከይርጋ በማጽዳት ዳተኛ ባለመብትን የማበረታት ዓላማ አለው ተብሎ ስለማይገመት ከሌሎች ሁኔታዎች አንፃርም ማየት አስፈላጊ ነው፡፡ በአዋጁ አንቀጽ 54 በግልፅ አንቀጽ 15 ስለኪራይ፣ አንቀፅ 16 ስለስጦታ፣ አንቀፅ 17 ስለውርስ በተቀመጡ ድንጋጌዎችን ጠቅሶ በድንጋጌዎቹ ያልተሸፈኑ ጉዳዮች(ይርጋን ጨምሮ) የፍትሐ ብሔር ሕጉ ተፈፃሚ እንደሚሆን ሲናገር አንቀፅ 55 ስለ ይርጋ ያስቀመጠው ድንጋጌ ደግሞ ከኪራይ፣ ስጦታና ውርስ የሚነሱ ክርክሮችን ይርጋ እንደማያግዳቸው በግልፅ ስላልከለከለ በሕገ ወጥ መንገድ መያዝ የሚለው ፍሬ ነገር ሊታይ የሚገባው ከክርክሩ ዓይነት ሳይሆን መሬቱን ይዞ ይርጋውን የሚያነሳው ሰው መሬቱን ያዝኩበት ከሚለው መንገድ በመነሳት ነው፡፡ ስለዚህም በሕገ ወጥ መንገድ ይዞ ይርጋን መቃወሚያ ማንሳት አይቻልም ሲል በገጠር መሬት ላይ በሕግ ክልከላ የተደረገበትን ወይም እንዲደረግ ያልተፈቀደለትን ተግባር በመፈፀም (የኢፌዲሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 40(3) በተቀመጠው መሬትን መሸጥ መለወጥ ገደብ በመተላለፍ) መያዝን የሚያመላክት ነው፡፡ በሌላ አገላለፅ የገጠር መሬትን በሽያጭ ወይም ከመሬት ውጪ ባሉ ንብረቶች በመለወጥ የያዘ ሰው በመሬት ላይ የተደረገን የሕግ ክልከላ በመጣስ የያዘው ስለሆነ በሕገ-ወጥ መንገድ እንደያዘው የሚያሰቆጥረው ነው፡፡ የገጠር መሬት ሊያዝና ሕጋዊ ይዞታ ሊመሰርትበት የሚችለው በአዋጁ በተቀመጠው ሥርዓት በኪራይ፣ በስጦታ፣ በውርስ እና በድልድል በመሆኑ ከነዚህ መንገዶች ውጪ መያዝ ከሕግ ውጪ እና መብት የማይመሰርት ቢሆንም ጉዳዩ የይርጋ ጉዳይ ስለሆነ ሊታይ የሚገባው ከይርጋ ፅንሰ ሐሳብ በመነሳት ነው፡፡ መሬትን በመሸጥ እና በመለወጥ ማስተላለፍ እንደማይቻል ደግሞ ገና ከጅምሩ በሕግ የተከለከለ ስለሆነ ምንም ዓይነት ሕጋዊ ውጤት የሚኖረው ስለማይሆን ይርጋ ተፈፃሚ የሚሆንበት አይደለም፡፡ ሆኖም ግን ከመሸጥ መለወጥ ውጪ የገጠር መሬትን መያዝ ምንም እንኳን መሬቱን ለያዘው ሰው የይዞታ መብት ሊመሰርትለት ባይችልም ባለመብቱ ላይ ግን መብት የማሳጣት ውጤት ያመጣል፡፡ ስለዚህም በሕገ ወጥ መንገድ መሬትን መያዝ የሚለው የድንጋጌው ሃረግ ሊታይ የሚገባው በሕገ መንግስቱ መሬት አይሸጥም አይለወጥም ከሚለው ክልከላ ጋር ተገናዝቦ እንጅ እንዲሁ በመሬት አዋጅ ከተቀመጠው መሬት ከሚገኝባቸው መንገዶች ውጪ ሁሉ በሚል ሊሆን አይገባም፡፡
በተጨማሪም በአዋጁ ይርጋ ተፈፃሚ የማይሆንባቸው የወል መሬትን በወረራ መያዝና በመሬት ላይ የተደረጉ የመሸጥና መለወጥ ክልከላዎችን በመጣስ መያዝ ብቻ እንደሆነ እና የተለመዱ ከፍትሐ ብሔር ጋር የተገናኙ የውርስ፣ የይዞታ፣ የውል እና ሌሎች ክርክሮችን የአዋጁ የይርጋ ድንጋጌ እንደማይመለከት የፌደራል ገጠር መሬት ማሻሻያ አዋጅ ሐተታ ዘምክንያት ሃሳቡን ያጠናክርልናል፡፡
አዲሱ የፌደራል የገጠር መሬት አስተዳደር፣ አጠቃቀም፣ ምዝገባ እና ልኬት ረቂቅ አዋጅ ማብራሪያ ገፅ 33 የፍትሐ ብሔር ሕግ አግባብነት እንዲህ በማለት ያስቀምጣል፡-
ከአዋጁ ጋር ግንኙነት እና አግባብነት ያላቸው እንደ ውሃ አጠቃቀም፣ የይርጋ ጊዜ እና ሌሎች ጉዳዮች ላይ የፍትሃ ብሔር ህጉ ድንጋጌዎች ተፈጻሚ ይሆናሉ፡፡ የይርጋ ድንጋጌዎች ለምሳሌ ጉዳዩ ከውል ጋር የተያያዘ ከሆነ የፍ/ብሄር ህጉ አንቀጽ 1845 አግባብነት ይኖረዋል፡፡ ሌሎች ከወል መሬት ወረራ ጋር የተያያዙ ጉዳዮች ከመጀመሪያም ህገ-ወጥ እና ወንጀል በመሆናቸው መሬቱን ለማስመለስ የሚደረግ ክርክር በይርጋ የሚታገድ አይሆንም፡፡ እንዲህ እንዲህ እያለ እንደ ሁኔታው የፍ/ብሄር ህጉን የይርጋ ድንጋጌ ህጉ ይቀበላቸዋል፡፡ በተጨማሪም ሌሎች በፍ/ብሄር ሀጉ የተቀመጡ ጉዳዮችን እንደ አግባብነታቸው ተፈጻሚነት ይኖራቸዋል፡፡
ከተጠቀሰው የፌደራል የገጠር መሬት አስተዳደር፣ አጠቃቀም፣ ምዝገባ እና ልኬት ረቂቅ አዋጅ ማብራሪያ ወይም ሐተታ ዘምክንያት የገጠር መሬትን በወረራ መያዝ በግልፅ ከወል መሬት ጋር የተያያዘ እንደሆነ መረዳት የሚቻል ነው፡፡ ሌሎች ፍትሐ ብሔራዊ የሆኑ የውርስ፣ የውል፣ የይዞታ ክርክሮችን በተመለከተ የፍትሐ ብሔር ሕጎች ተፈጻሚ እንደሚሆኑ መረዳት ይቻላል፡፡ በተጨማሪም በተሻሻለው የክልሉ የገጠር መሬት አዋጅ ቁጥር 252/2009 አንቀፅ 54 ስለውርስ፣ ስጦታ፣ ኪራይ እና ሌሎች ክርክሮች እንደ አግባብነታቸው የፍትሐ ብሔር ድንጋጌዎች ተፈጻሚ ሊሆኑ እንደሚችሉም ሃሰቡን በሚያጠናክር መልኩ ያስቀምጣል፡፡
በዚህም መሰረት በተሻሻለው የክልሉ አዋጅ አንቀፅ 55 ይርጋ ተፈፃሚ የማይሆንባቸው ጉዳዮች የወል መሬትን በወረራ መያዝ እንዲሁም በመሬት ላይ እንዳይፈፀሙ በሕግ ክልከላ የተደረገባቸውን ተግባሮች (መሸጥ እና መለወጥ) መሰረት አድረጎ ይዞ መገኘት እንጅ ሌሎች ፍትሐ ብሔር ነክ የሆኑ ጉዳዮችን እንዳልሆነ መረዳት የሚቻል ነው፡፡
በተጨማሪም የተሻሻለው አዋጅ የይርጋ ድንጋጌ በፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በመሬት ክርክር ይርጋ ላይ ከተሰጡ ውሳኔዎች ጋር ተጣጥሞ የወጣ መሆኑን መገንዘብ ያስፈልጋል፡፡ ለማሳያም ሶስት የሰበር ውሳኔዎችን እንመልከት፡፡
በሰ/መ/ቁ 112906 የካቲት 16-2008 ዓ.ም በሰጠው የሕግ ትርጉም የመንግስትና የሕዝብ (የወል) መሬትን ለረዥም ጊዜ ይዤዋለሁ በማለት ይርጋን መቃወሚያ ማንሳት እንደማይቻል ይናገራል፤
ሰ/መ/ቁ 79394 ጥቅምት 06-2006 ዓ.ም በተሰጠው የሕግ ትርጉም ደግሞ በመሬት ላይ በሕግ ክልከላ የተደረገበትን ወይም እንዲደረግ ያልተፈቀደለትን ተግባር በመፈፀም መሬትን የያዘ አካል ይርጋን ማንሳት እንደማይችል ይገልፃል፡፡
በሌላ በኩል በሰ/መ/ቁ 69302 ታህሳስ 20-2004 ዓ.ም በተሰጠ የሕግ ትርጉም ይዞታው በሌላ ሰው የተነጠቀ አርሶ አደር ወይም ወራሾች ይዞታው ከውል ወይም ከሕግ ውጪ ከተያዘበት ቀን ጀምሮ በአስር ዓመት ውስጥ በመሬቱ ላይ ያለውን የይዞታ ወይም የመጠቀም መብቱን ለማስከበር በአስር ዓመት ውስጥ ክስ ካላቀረበ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 1845 መሰረት በይርጋ እንደሚታገድ ይገልፃል፡፡
በተራ ቁጥር 1 እና 2 የተጠቀሱ የሰበር ውሳኔዎች በወረራ እና በሕገ ወጥ መንገድ የተያዙ መሬቶች የይርጋ መቃወሚያ ሊቀርብባቸው እንደማይገባ የሚያሳስቡ ናቸው፡፡ በተራ ቁጥር 3 የተጠቀሰው ውሳኔ ደግሞ ከወል መሬት ክርክር ውጪ ባሉ ጉዳዮች እና መሬትን በሕግ ክልከላ ከተደረገባቸው የመሸጥ የመለውጥ ስርዓት ውጪ ባሉ የይዞታ እና የውርስ ክርክሮች የይርጋ መቃወሚያ ተፈፃሚ እንዲሆን የሚያሳስብ ነው፡፡ በተጠቀሱት የሰበር ውሳኔዎች በግልፅ ከተሻሻለው የገጠር መሬት አዋጅ የይርጋ ድንጋጌ ጋር የሚጣጣሙ ሲሆን አዋጁም የይርጋውን ድንጋጌ ያስቀመጠው በሰበር የተሰጡትን ውሳኔዎች ባገናዘበ መልኩ ይመስላል፡፡
በፌደሬሽን ምክር ቤት ስለመሬት ይርጋ ጉዳይ ተሰጡ የተባሉ ውሳኔዎችም ቢሆን አብዛኞች ይርጋ ተፈፃሚ አይሆንም በማለት የተሰጡት መሬትን በመሸጥ እና በእዳ ማስያዣነት በተላለፉበት ሁኔታ እና በሕገ መንግስቱ ስለ መሬት የተቀመጡ ክልከላዎችን በመጣስ የተፈፀሙ ድርጊቶች እንዳልተፈጸሙ የሚቆጠሩና ለይርጋ መከራከሪያ ሊሆኑ አይችሉም በሚል ነው፡፡ በፌዴሬሽን ምክር ቤት ከተሰጡ ውሳኔዎች በተለይም የገጠር መሬትን በተመለከተ ይርጋ ተፈፃሚነት የላቸውም እየተባሉ በባለሙያዎች ሳይቀር ከሚጠቀሱ ውሳኔዎች ውስጥ አንዳንዶቹን መመልከቱ አስፈላጊ ነው፡፡
የፌዴሬሽን ምክር ቤት 4ኛ የፓርላማ ዘመን 5ኛ ዓመት 2ኛ መደበኛ ሰብሰባ ሰኔ 18-2007 ዓ.ም የሰጠው ውሳኔ (በወ/ሮ ማሚቴ ሰብለ እና ወ/ሮ ሙሉ ጉርሙ) ሲሆን የዚህ ውሳኔ መነሻ ከወረዳ ፍርድ ቤት የተጀመረ የገጠር መሬት ይለቀቅልኝ ክርክር ነው፡፡ በፍርድ ቤት የተሰጠው ውሳኔ የመሬት ይለቀቅልኝ ክርክር የጀመረው 12(አስራ ሁለት) ዓመት ካለፈ በኋላ የቀረበ ስለሆነ በይርጋ ይታገዳል ተብሎ ውሳኔ ተሰጥቶ በፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ድረስ ፀንቶ የነበረ ነው፡፡ ሆኖም ግን ጉዳዩ ፌዴሬሽን ምክር ቤት ሕገ መንግስታዊ ትርጉም ያስፈልገዋል ተብሎ ቀርቦ ክስ አቅራቢዋ አመልካች መሬቱን ከ1971 ዓ.ም ከባለቤቷ ጋር ተደልድላ ቆይታ ባለቤቷ ሲሞት ለልጇ በእኩል እያረሰ እንዲያካፍላት ሰጥታው እያረሰላት ስትጠቀም ቆይታ ልጇ ሲሞት የልጇ ሚስት በሆነችው ተጠሪ እንዳትጠቀም ተከለከለች እንጇ መሬቱን ሳትጠቀምበት አልቆየችም፤ ተጠሪ እና የአመልካች ልጅ መሬቱን ለ12 ዓመት የያዙት በእኩል ተከራይተው ስለሆነ እና ባለመሬቷ አመልካችም እኩል በመሬቷ ስትጠቀም ቆይታ ባለችበት ሁኔታ መሬቷን ለ12 ዓመት ሳትጠቀምበት እንደቆየችበት ተቆጥሮ መብቷ በይርጋ ይታገዳል መባሉ ተገቢነት የለውም የሚል ውሳኔ ተሰጥቷል፡፡ በዚህ ውሳኔ በግልፅ እንደተቀመጠው የፌዴሬሽን ምክር ቤት ይርጋው ተፈፃሚ አይሆንም በማለት ያስቀመጠው ለመሬት ክርክር ይርጋ ተፈፃሚ አይሆንም በሚል ሳይሆን ባለመሬቷ መሬቱን ከተጠሪና ባለቤቷ ጋር እየተጠቀመችበት ባለችበት ሁኔታ ይርጋ ተፈፃሚ ሊሆን አይገባም በሚል ነው፡፡
በግልፅ እንሚታወቀው የይርጋ ደንብ ተፈፃሚ የሚሆነው ከፈቃድ፣ ከውል ወይም ከሕግ ውጪ ንብረት ተይዞ በሚቆይበት ሁኔታ እንጅ ባለንብረቱ መሬቱን በጋራ እየተጠቀመና ፈቃዱ ባለበት ሁኔታ ስላልሆነ የፌዴሬሽን ምክር ቤት ውሳኔም ይርጋን ተፈፃሚ የሚያደርግ ሁኔታ የለም አለ እንጅ ለመሬት ክርክር ይርጋ ተፈፃሚ አይሆንም አላለም፡፡ ይህ በፌዴሬሽን ምክር ቤት የተሰጠው ውሳኔ አብዛኛው የሕግ ባለሙያ በፌደሬሽን ምክር ቤት ውሳኔ የመሬት ክርክር ይርጋ እንዳይኖር ተደርጓል በማለት የሚጠቀሰው ሲሆን በአማራ ክልል የፍትሕ ባለሙያዎች ማሰልጠኛና የሕግ ምርምር ኢንስቲትዩት የሕግ መፅሔት (ቅፅ 3፣ ሰኔ 2008 ዓ.ም)ሳይቀር ታትሞ ወጥቷል፡፡ የሕግ ምርምር ተቋሙ መፅሔት ላይ በወጣው ፁሁፍ የፌደሬሽን ምክር ቤቱ ውሳኔ ይርጋው ተፈፃሚ አይሆንም ያለው ባለመሬቷ ከመሬቷ ያለመነቀል መብት አላት በሚል እንደሆነ ይገልፃል፡፡ ሆኖም ግን ፀሃፊው እንደገለፁት ፌዴሬሽን ምክር ቤት በውሳኔ ሃተታው ከመሬት ያለመነቀል መብት እንዳላት ቢገልፅም ይርጋው ተፈፃሚ አይሆንም በማለት ድምዳሜ ላይ የደረሰው ባለመሬቷ ይዞታዋን ሳትለቅ እየተጠቀመችበት የነበር መሆኑን ከክልሉ ሕግ ጋር አገናዝቦ በማስቀመጥ ነው፡፡ ስለዚህም በዚህ በፌዴሬሽን ምክር ቤት ውሳኔ ይርጋ በመሬት ክርክር ላይ ተፈፃሚ እንደማይሆን የተገለፀ ሳይሆን በመሬቱ እየተጠቀሙ መኖር ይርጋን ተፈፃሚ የማያደርግ ስለመሆኑ ነው፡፡
በተመሳሳይ የፌደሬሽን ምክር ቤት በሰጠው ሌላ ውሳኔ (ወ/ሮ ወደሬ ታችበሌና ወ/ሮ ልኬ ጉሩሙ ጉዳይ) አመልካች በጤና ምክንያት ከባለቤቷ ጋር ከተለያየች ከ18(አስራ ስምንት) ዓመት በኋላ መሬቱን የጠየቀች ቢሆንም ከባለቤቷ ጋር ከተለያየች ጀምሮ በመሬቱ ሟች ባለቤቷ አማካኝነት ቀለብ ሲቆረጥላት የነበርና በመሬቱም ስትጠቀም የቆየች ስለሆነ ባለቤቷ ከሞተ በኋላ የባለቤቷ ልጆች መከልከላቸው በመሬቱ አልተጠቀመችም ለማለት አይቻልም፡፡ መብቱን የሚያጣው በመሬቱ በይዞታ መብቱ መጠቀም ያቆመ እንጅ በመሬቱ እየተጠቀመ የቆየን ባለመብት ይርጋ አያግደውም በማለት የወሰነበት ሁኔታ አለ፡፡
የፌዴሬሽን ምክር ቤት 4ኛ የፓርላማ ዘመን 5ኛ ዓመት 2ኛ መደበኛ ሰብሰባ ሰኔ 18-2007 ዓ.ም እና 5ኛ የፓርላማ ዘመን 1ኛ ዓመት 2ኛ መደብኛ ስብሰባ መጋቢት 03-2008 የመሬት ሽያጭን ተከትለው (በእነአልይ ዳዌ፣ እነሐሳይ ዶዬ ጉዳይ) የተሰጡ ውሳኔዎች ናቸው፡፡ በእነዚህ ውሳኔዎች ይርጋ መቃወሚያ ያነሱት ተጠሪዎች መሬቱን የያዙት በሽያጭ ለመሆኑ ተረጋግጦ እያለ ይርጋ መቃወሚያውን ፍርድ ቤቶች መቀበላቸው ተገቢ አይደለም፤ በመሬት ላይ በሕገ መንግስቱ የተደረጉትን ክልከላዎች በጣሰ መልኩ የተደረጉ ድርጊቶች ሁሉ እንዳልተደረጉ ስለሚቆጠሩ የይርጋ መቃወሚያ ተፈፃሚ ሊሆንባቸው አይገባም በማለት የተሰጠ ውሳኔ ነው፡፡
የፌዴሬሽን ምክር ቤት 4ኛ የፓርላማ ዘመን 5ኛ ዓመት 2ኛ መደበኛ ሰብሰባ ሰኔ 18-2007 ዓ.ም እና 5ኛ የፓርላማ ዘመን 1ኛ ዓመት 2ኛ መደብኛ ስብሰባ መጋቢት 03-2008 በመሬት ዕዳ መያዣን ተከትለው የተደረጉ ክርክሮች (በእነ ቀለቤ ተስፋ፣ እነእማሖይ ባጫምላክ) ጉዳይ ላይ የተሰጡ ውሳኔዎች ይገኙበታል፡፡ በእነዚህ ውሳኔ የገጠር መሬትን በእዳ መያዣነት በማድረግ ማስተላለፍ መሬትን ከመሸጥ መለወጥ የተለዬ ውጤት ስለሌለው እና በሕገ መንግስቱ ከተቀመጠው ክልከላ ጋር የሚጋጭ ስለሆነ ፍርድ ቤቶቹ የዕዳ መያዣውን ውል ማጽናታቸው ተገቢት የለውም በማለት የተሰጡ ውሳኔዎች ናቸው፡፡
የፌደሬሽን ምክር ቤት በመሬት ላይ ከሰጣቸው ውሳኔዎች ዋናወቹ ከላይ ተገለፁት ሲሆን በአንዱም ውሳኔ ፌደሬሽን ምክር ቤቱ የገጠር መሬትን በተመለከተ የሚደረጉ ክርክሮች የይርጋ ደንብ አይፈፀምባቸውም የሚል መደምደሚያ አልደረሰም፡፡ ፌደሬሽን ምክር ቤቱ በሰጣቸው ውሳኔዎች በገጠር መሬት ላይ ይርጋውን ተፈፃሚ ሊሆን አይገባም በማለት ሁለት ዋና ምክንያቶችን አስቀምጧል፡፡ አንደኛው ምክንያት አንድ የመሬት ባለይዞታ መብቱን ሊያጣ የሚችለው በመሬቱ መጠቀም ሲያቆም እንጅ መሬቱን እየተጠቀመ ባለበት ሁኔታ ይርጋ ተፈፃሚ ሊሆን አይገባም በማለት ነው፡፡ ሁለተኛው ምክንያት ደግሞ በገጠር መሬት ላይ በሕገ መንግስቱ የተቀመጡ የመሸጥ እና የመለወጥ ክልከላዎችን በመተላለፍ መሬትን በሽያጭ እና በመለወጥ መያዝ ውጤቱ ምንም ነገር እንዳልተፈጠረ የሚያስቆጥር ስለሆነ በእንደዚህ ዓይነት ሁኔታዎች ይርጋ ተፈፃሚ ሊሆን አይገባም የሚል ነው፡፡
የፌደሬሽን ምክር ቤት በሰጣቸው ውሳኔዎች የቀረቡለትን ጉዳዮች ሲወስን በዋናነት መሬቱ የተያዘበትን አግባብ በጭብጥነት በመያዝ እንዴት እንደተያዘ በመመርመር ነው፡፡ በፌደሬሽን ምክር ቤት የተሰጡ ውሳኔዎች ቀደም ሲል በፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ተወስነው በማሳያነት እንደቀረቡት ውሳኔዎች ሁሉ በተሻሻለው የገጠር መሬት አዋጅ ቁጥር 252/2009 አንቀፅ 55 የተቀመጠውን የይርጋ ድንጋጌ ወሰን ወይም ተፈፃሚነት ለመወሰን አመላካች ነው፡፡ በዚህም መሰረት የተሻሻለው የገጠር መሬት አዋጅ የይርጋ ድንገጌ የገጠር መሬት ክርክርን ተከትለው የሚነሱ ክርክሮች ሁሉ ይርጋ ተፈጻሚ አይሆንባቸውም ወደ ሚል መደምደሚያ የማያደርስ ሲሆን የይርጋ ተፈፃሚ የማይሆንባቸው የወል መሬትን በወረራ እና የግለሰቦችን ይዞታ በሕገ ወጥ(በመሸጥ እና በመለወጥ) መንገድ መያዝ ብቻ እንደሆኑና ከነዚህ ውጪ ያሉ ከይዞታና ከመጠቀም መብት መከበር ጋር የተገናኙ ክርክሮች ሁሉ የአስር ዓመቱ ይርጋ ተፈፃሚ የሚሆንባቸው እንደሆነ መረዳት ይቻላል፡፡
እውነትን ተሸክሞ ለእውነት የሚሞተው፣ የሀገሩና የህዝቡ ስቃይ የሚያመውና እንቅልፍ የሚነሳው፣ ለእውነት ግምባሩን ሰጥቶ ለነፃነት፣ ለእኩልነትና ለፍትህ የሚጮህ፣ ለድምፅ አልባዎች ድምፅ በመሆን እንደፈሪዎች አገር ጥሎ ሳይፈረጥጥ፣ እዛው ከአምባገነን ገዢዎች ፊት ሆኖ ሲታገል፣ ብዙ ዋጋ የከፈለ ሀቀኛና አሁንም በያዘው እውነት በእስር ላይ የሚገኘው ጋዜጠኛና የሰብአዊ መብት ተሟጋች እስክንድር ነጋ፣ አዲሳባን የመውረርና የመዋጥ እቅድ ይዞ የተነሳው የኦሮሙማ ፓለቲካ ፣ 5 የኦሮሞ የፓለቲካ ፓርቲዎች በጋራ በመሆን “አዲስ አበባ” የኛ ናት ብለው አስደንጋጭ መግጫ ካወጡበት ቀን ጀምሮ፣ አዲሳባን ለማዳን ትግሉን ከጀመረበትና እስከታሰረበት እለት ድረስ በአዲሳባ እየተደረገ ያለውን በመረጃ ሁሉ እያጋለጠ ህዝብ እንዲያውቅ ሲያደርግ፣ ጥቅማቸው የተነካባቸውና ትናንት በዲያስፓራው በየስብሰባው የእስክንድርን ፎቶ እየሸጡና የሱን ስም በመጠቀም ሲነግዱ የነበሩት የፓለቲካ ነጋዴዎች፣ በአንድነት ስም የተደበቁ አስመሳዮች ጋር በጋራ በመተባበር በእስክንድር ላይ የስም ማጥፋት ዘመቻ ከፈቱበት፣ እንዲታሰርም ወተወቱ፣ አይምሮውን ያመዋል ብለውም ተሳለቁበት፣ አሾፉበት፣ ዛሬ ከራሳቸው ከመንግስት ባለስልጣናት አዲሳባ ላይ ወረራ መፈፀሙን በይፋ ተናገሩ! እውነት ተደብቃ አትቀርም!
ስለ ስለ ወቅታዊው ወቅታዊ ዜና ሁሉ እዚህ ያገኛሉ Popular Jewelry. ስለ አስደሳች አዲስ የምርት መነሳቶች ወይም ልዩ ክስተቶች ለመስማት እባክዎን ብዙውን ጊዜ ተመልሰው ይመልከቱ ...
ይህ ያልሆኑ ይከማችበት, ጥልቅ-ውሃ እና በረዶ-ነጻ ሁሉ ዓመት ጥቅም ጋር Ningbo ወደብ-ታዋቂ ዓለም አቀፍ የባሕር ወደብ ወደ Ningbo ሊሼ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ወደ ብቻ 30 ደቂቃ ድራይቭ እና ብቻ 25 ደቂቃ ድራይቭ ጋር ምቹ ትራፊክ እና የላቀ ቦታ አለው ክብ.
ባህልን ልምድታትን ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዘይንቡር ሳዕስዒትን ዳንኬራን ዝተሰረተ ኣይኮነን፡ ፤ንሕና ክቡር ባህልን ልምድን እንውንን ህዝቢ በዚ ሕጂ ኣብ ስልጣን ዘሎ ኣጽናቲ ጉጅለ ኣብ ሜዳ ጸጊኡ ድሕሪ ናጽነት ዘሪኡ ዘተኣታተዎ ጽዩን በረኻዊ ባህሊ ተሸኒፍና ዘይንቡር ክንገብር ከም ሕብረተሰብ መጠን ልሙሳት ይገብረና፡ ፡ ኤርትራን ህዝባን ካብ ዝፍጠሩ ዝነበረና ወርቃዊ ባህልን ልምድታትን ኣብ ሓጺር ናይ ገድሊ እዋን ክጸንት ኣይምተገብኦን፡ ፤ሓልዮትን ፍቕርን ህዝብና ጠፊኡ፡ እንታይ ገደሰንን ውልቃዊ ጥቕምን ነጊሱ ጥራሕ ዘይኮነ ከም ህዝቢ ዝጠምረና ሓድነት’ውን ብሰንኪ ከፋፋሊ ጠባይ ምሕደራ ገድሊ መሰረቱ ነቕነቕ ኢሉ ይርከብ፡ ፤መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ናይ ሎሚ ህግደፍ ዝሃንደስዎ ጥፍኣት መንነት ኤርትራዊ ዕላምኡ ወቒዑ እንሆ ኣብ ፈቖዶ ክፋል ዓለም ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ከም ንብል ጌሩና፡ ፤ፋሕፋሕ ጥራሕ ዘይኮነ’ውን መንእሰይ ወለዶ ኣብ ጉዕዞ ስደቱ መዓልታዊ ክጸንት ንዕዘቦ ኣለና፡ ፡ ልዝብን ተጻዋርነትን፡ ሓልዮትን ፍቕርን፡ ሕግን ድግን ዝመለልይኡ መንነትና ሃሲሱ እንሆ መፍተት ጸላኝ ፈታውን ኮይንና ንርከብ፡ ፤ዘይሰማምዑ ህዝቢ ዝብል ቅጽል ሽም ወጽዩና ጎረባብትናን ህዝቢ ዓለምን ፈንፊኖምና፡ ፤ንመሰሉ ዘይቃለስ ምእዙዝ ሕብረተሰብ ተባሂልና፡ ፡እዚ ሓቂ’ዚ ከኣ እንሆ እዚ ኣብ ቦሎኛ ክግበር ዝሕሰብ ዘሎ ጽዩን ስራሕ ህያው ምስክር ኢዩ፡ ፡ ከም ደቂ ከልቢ ዝቐበርና ኣብ ልዕሊ ሬሳታት ኣሕዋትና ክንስዕስዕን ነንሕድሕድና ናይ ኣምባጋሮ ዳስ ክንተክል ሽርጉድ ንብል ኣለና፡ ፡ እዚ ኣብ ታሪኽ ኤርትራዊ ወለዶ ተራእዩ ዘይፈልጥ ናይ ታሪኽ ሓተላ’ዩ፡ ፡ ብፍላጥ ታሪኽናን መንነትናን ክንጽይቕ ኣብ ናይ ጥፍኣት ጎደና ንርከብ፡ ፤ኣብ ልዕሊ ክቡር ኤርትራዊ ሬሳ ዝስዕስዕ ናይ ኣእምሮን ሕልናን ጸገም ዘለዎ ሕብረተሰብ ጥራሕ’ዩ ክኸውን ዝኽእል፡ ፡ ኣብ ልዕሊ ሬሳታት ኣሕዋቱ ንኽስዕስዕ ጻዕዳክዳን ክሽምት ዝዋደድነውራምኤርትራዊጥራሕ’ዩክኸውንዝኽእል፡ ፤ኤርትራዊባህሊወላኣብልዕሊሬሳታትጸላኢኡክብሪኣለዎ፡ ፤ሕጻውንቲቆልዑጸኒቶምእሞከኣንቡርስኢኖምኣብመጽንሒሬሳታትተደርብዮምከለዉንጓይላንዳንኬራንምጉያይዓገብ!!
ከማይዝግ ብረት የተሰራ ፓንክ ሮክ በሽቦ ኪዩብ ዚርኮኒያ ቀለበት - 8 / ጥቁር ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
ምንጭ ለ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በ2012 ዓ.ም የሚካሄደውን አጠቃላይ ምርጫ ለማስፈፀም የቅድመ ምርጫ ዝግጅት ስራዎች ሲያከናውን ከቆየ በኋላ የምርጫ የጊዜ ሰሌዳውን ይፋ አድርጓል፡፡
በዚህ የምርጫ ጊዜ ሰሌዳ መሰረት ምርጫው ነሐሴ 23 ቀን 2012 እንዲካሄድ ተወስኖ ቦርዱ በጊዜ ሰሌዳው የተገለጹ ተግባራትን በተያዘላቸው ጊዜ እያከናወነ ለህዝብ እያሳወቀ እንደቆየ ይታወሳል፡፡ በዚህም መሰረት በያዝነው መጋቢት ወር እና በሚያዚያ 2012 ዓ.ም መጠናቀቅ ያለባቸው በርካታ ስራዎች አሉ፡፡ መከናወን ካለባቸው ስራዎች ዋና ዋናዎቹ የመራጮች ምዝገባ፤ የምርጫ አስፈፃሚዎች ምልመላ፤ ስልጠናና ስምሪት፤ የመራጮች ትምህርት፤ ለመራጮች ምዝገባ የሚያስፈልጉ ቁሳቁስ ስርጭት የመሳሰሉት ናቸው፡፡
እነዚህን ስራዎች በጊዜ ሰሌዳው መሰረት ለማከናወን ቦርዱ ተገቢ ጥረት እያደረገ በሚገኝበት ወቅት ባለፉት ሳምንታት በሃገራችን እና በአለም ላይ የተከሰተው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ እንቅስቃሴዎች እንዲቋረጡ አስገድዷል፡፡ ከዚሁ የወረርሽኝ ሥጋት የተነሳ በርካታ ሃገራት ምርጫን ጨምሮ መንግስታዊ እቅዶቻቸውን ለማቋረጥ ተገደዋል፡፡ በሃገራችንም መንግስት ወረርሺኙን ለመከላከል የሰዎች ግንኙነትን የመቀነስ እርምጃዎች እንዲወሰዱ በመወሰኑ የመንግስት ሰራተኞች አብዛኛውን ስራ ከቤት ሆነው እንዲሰሩ ተደርጓል፡መንግስት የቫይረሱን ስርጭት ለመግታት የተለያዩ ጥብቅ እርምጃዎችን እየወሰደ ሲሆን ከዚህ በተጨማሪም በክልል መንግስት መስተዳድሮች ደረጃ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ፣ የውስጥና የአገር አቋራጭ የትራንስፓርት ገደቦች፣ የመሰብሰብ ገደቦችን የመሳሰሉ ጥብቅ ክልከላዎች ይፋ ሆነዋል፡፡
በመንግስት ከተላለፉ የክልከላ ውሳኔዎች በተጨማሪ ለቦርዱ ድጋፍ የሚያደርጉ አለምአቀፍ አጋር ድርጅቶች አብዛኞቹ ሰራተኞቻቸው ከቤት ሆነው እንዲሰሩ ሲደረጉ አንዳንዶቹ ደግሞ ጥቂቶቹን ብቻ በማስቀረት ሰራተኞቻቸው ወደ ሃገራቸው እንዲመለሱ አድርገዋል፡፡ ከላይ የተጠቀሱት ድምር ሁኔታዎች በሚያዚያ ሊጀመር በታቀደው የመራጮች ምዝገባ እና ተያያዥ የዝግጅት ስራዎች ላይ ከፍተኛ ተፅእኖ አሳድሯል፡፡ ከዚህ የሚከተሉት ከችግሩ ማሳያ ከሚሆኑት ጥቂቶቹ ናቸው፡፡
•ለምርጫ አስፈፃሚዎች ስልጠና ቁጥራቸው 1000 /አንድ ሺ/ በላይ የሚሆን አሰልጣኞችን ክክልሎች ወደ አዲስ አበባ በማምጣት የአሰልጣኞች ስልጠና መስጠት አልተቻለም፤
የቫይረሱ ስጋት በቀጣዩ ሃገራዊ ምርጫ በአጠቃላይ በተለይም በአፋጣኝ መፈጸም ባለባቸው የመራጮች ምዝገባ፤ የምርጫ አስፈፃሚዎች ስልጠና፤ የመራጮች ትምህርት ተግባራት አፈፃፀም ላይ ሊኖረው የሚችለውን ተፅእኖ አስመልክቶ ቦርዱ ከህግ አውጪው አካል፤ በጉዳዩ ላይ ከሚሰሩ የጤና ሚኒስቴር ከፍተኛ የማህበረሰብ ጤና ባለሞያዎች፣ ከአለምአቀፍ አጋሮች እና ከፖለቲካ ፓርቲዎች እና ጋር ተመካክሯል፡፡
ከፓለቲካ ፓርቲዎች ጋር በተደረገው ውይይት አብዛኞቹ ፓርቲዎች የችግሩን ግዝፈት እና በምርጫ ላይ የሚኖረውን ተጽእኖ ተገንዝበው ቦርዱ ከሚመለከታቸው የመንግስት አካላት ጋር ተመካክሮ አማራጭ የአፈጻጸም አቅድ ሊኖረው እነደሚገባ መክረዋል፡፡ይሁን እና በዚህ አግባብ የሚወሰደው እርምጃ ችግሩ ከሚጠይቀው በላይ የሆነ መዘናጋት እንዳያመጣ ቦርዱ በወረርሽኙ አፈጻጸማቸው የማይስተጓጎል ስራዎችን እንዲያጠናቅቅ አሳስበዋል፡፡
ቦርዱ ለውሳኔው መሰረት የሚሆነው የዳሰሳ ጥናት በአማካሪ ባለሙያዎቹ ተሰርቶ እንዲቀርብለትም አድርጓል ፡፡ የተፈጠረው አጠቃላይ ሁኔታ ከታቀደው የምርጫ ምዝገባና ቀጣይ እርምጃዎች ላይ ሊያሳድር የሚችለውን ተፅዕኖ ባግባቡ ለመዳሰስ ያስችለው ዘንድ በዳሰሳ ጥናቱ ላይ ተመስርቶ ቦርዱ ሁለት የቢሆን ሁኔታ ግምቶች (scenarios) ተመልክቷል፡፡
የመጀመሪያው የቢሆን ሁኔታ ግምት መሰረት የኮቪድ-19 ወረርሽኝን ለመግታት በኢትዮጵያ መንግስት እየተወሰዱ ያሉ እርምጃዎች ለአራት ሳምንት ብቻ ማለትም እስከ ሚያዚያ 7 ሊቆይ ይችላል በሚል ግምት ላይ የተመሰረተ ነው፡፡ ክልከላው የአራት ሳምንት ብቻ የሚቆይ ከሆነ አሁን ባለው የጊዜ ሰሌዳ ዋና የሆነውን የመራጮች ምዝገባ ቢያንስ በአራት ሳምንት የሚገፋው ሲሆን ምዝገባው ቢከናወን የማህበረሰቡ ተሳትፎ፣ የምርጫው ተአማኒነት ማግኘትን እና የኦፕሬሽን ድጋፍ የሚያደርጉ ተቋማት ድጋፍን ሙሉ ለሙሉ ማግኘትን በጣም አስቸጋሪ መሆኑን ያሳያል፡፡
ቫይረሱ በቁጥጥር ስር ካልዋለም የመራጮች ምዝገባን ማካሄድ የማህበረሰብ ደህንነትን አደጋ ውስጥ የሚጥል ከመሆኑም በተጨማሪ ከማህበረሰብ የጤና ደህንነት ከመጠበቅ አንጻር ጥቂት እንኳን ክልከላዎች የሚኖሩ ከሆነ ይህንን እቅድ ወደ ተግባር መለወጥ አስቸጋሪ ያደርገዋል፡፡
በተጨማሪም በያዝነው ሳምንት መንግስት ተጨማሪ እርምጃ እየወሰደ መቀጠሉ ፣እንዲሁም ቦርዱ ከጤና ሚኒስቴር ከፍተኛ ባለሙያዎች ጋር ባደረገው ውይይት እስከ ሚያዚያ መጨረሻም ሁኔታው የመሻሻል ዕድል እንደሌለ የተገለጸለት በመሆኑ፣ በዚህ የቢሆን ሁኔታ ግምት በታየው መልኩ የመራጮች ምዝገባን በተያዘለት ጊዜ ማከናወን እንደማይቻል ቦርዱ መረዳት ችሏል፡፡
የዳሰሳ ጥናቱ ሁለተኛ የቢሆን ሁኔታ ግምት የሚያሳየው ወረርሽኙን ለመቆጣጠር መንግስት የሚወስዳቸው እርምጃዎች ከሚያዚያ 7 ቀን 2012 ዓ.ም በኋላ ላልተወሰነ ጊዜ ሊቆዩ ይችላሉ ፤ በመሆኑም በመንግስት የሚደረግ ማንኛውም ከአራት ሳምነት የበለጠ ክልከላ ቢኖር ምርጫውን በተያዘለት ህገመንግስታዊ የጊዜ ሰሌዳ ማከናወን እንዳይቻል ያደርገዋል፤ ስለዚህም ወረርሽኙን መቆጣጠር በሚቻል ጊዜ ቦርዱ እቅዶቹ ላይ የተለያዩ ማሻሻያ ሊደርግ ይገባል የሚል ነው፡፡
በመሆኑም ቦርዱ እነዚህን የቢሆን ሁኔታ ግምቶች መርምሮ እንዲሁም ከባለድርሻ አካላት ጋር ካደረጋቸው ምክከሮች ያገኘውን ግብአት ታሳቢ በማድረግ የሚከተለውን ወስኗል፡፡
1.በተፈጠረው ሁኔታ የተነሳ ቦርዱ ባወጣው የጊዜ ሰሌዳ መሰረት ምርጫውን ማካሄድ የማይቻለው መሆኑን በመረዳት ያወጣውን የጊዜ ሰሌዳ በመሰረዝ በሰሌዳው መሰረት መከናወን ያለባቸው ተግባራት ለጊዜው እንዲቆሙ ወስኗል ፤
2.ቦርዱ የወረርሽኙ ሥጋት ተወግዶ ሁኔታዎች ሲመቻቹ እንደገና ግምገማ በማድረግ አዲስ የምርጫ ኦፕሬሽን እቅድና ሰሌዳ በማውጣት እንቅስቀሴውን የሚያስጀምር ይሆናል፤
3.ቦርዱ ባደረጋቸው ምክክሮችና የዳሰሳ ጥናት ላይ በግልጽ የተለዩ፣ በኮቪድ 19 የማይስተጓጎሉ፣ የቦርዱን የምርጫ አፈጻጸም ዝግጁነት የሚጨምሩ፣ሁኔታው ተቀይሮ ተቋሙ ወደ መደበኛ ተግባሩ ሲመለስ በተገቢው ሁኔታ ምርጫን ለማስፈጸም የሚያሥችል ሁኔታን የሚፈጥሩ ተግባራትን እያከናወነ መቆየት እንዳለበት ወስኗል፡፡
4. በህገ መንግስቱ በተቀመጠው መሰረት በስራ ላይ የሚገኘው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የስልጣን ጊዜው ከሚያበቃበት አንድ ወር አስቀድሞ ቦርዱ አጠቃላይ ምርጫውን ማድረግ የማይችል መሆኑን ም/ቤቱ ተገንዝቦ፣ ከዚህ አንጻር የሚሰጠው ውሳኔ ቢኖር ለመነሻነት ያገለግለው ዘንድ ይህ ውሳኔ እንዲሁም ቦርዱ ያደረገው የዳሰሳ ጥናት ሰነድ ለህዝብ ተወካዮች እንዲተላለፍለት ወስኗል፡፡
ሲዳማ 10ኛው የኢትዮጵያ ብሄራዊ ክልላዊ መንግሥት ሆኖ እንዲደራጅና ህግ መንግሥታዊ መብቱን ያስከበረው በለውጡ መንግሥት የተተገበረው እውነተኛ የፌዴራልዝም ሥርዓት መሆኑን የሃዋሳ ከተማ ምክትል ከንቲባ አቶ ጥራቱ በየነ ተናገሩ።
ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ፍራንሰስ አብ አሜሪካ ዝጀመርዎ ዑደት ሎሚ ዓርቢ’ውን ቀጺሉ’ሎ። ሰንበት አብ ፊላደልፍያ አስታት ክልተ ሚልዮን ህዝቢ ዝተሳተፈሉ ስነ-ስርዓት አምልኮ ከካይዱ’ዮም።
ቴይለር ሜድ ፍራንቺሺንግ የፍራንቻይዝ ብራንዶች ስቱባስተር ፣ ፒ.ቪ.ቪንዶ ፣ ዊልኪንስ ቺምኒ ጠረግ ፣ ቶማስ ማፅጃ ፍራንቼዝ እና አዲስ የተገኘው አዶኒክ የመስኮት ጽዳት አላቸው ፡፡
በቴይለር ሜድ ፍራንቼዚንግ ይህንን አዲስ ሚና በመጀመሬ በጣም ደስ ብሎኛል ፡፡ ዳረን እዚህ በፍጥነት እየሰፋ የሚገኘውን ግዛት በመገንባት ላይ ሲሆን የኩባንያው የመጀመሪያ የቡድን ፍራንቼስ ሥራ አስኪያጅ በመሆኔ ክብር ይሰማኛል ፡፡ አንድ ፍራንክሺይ ጥሩ በሚሰራበት ጊዜ ፣ ​​እንዲሁም ፍራንሲሰሩ እንዲሁ ጥረቶቼ ለፈረንጆች ጥያቄዎችን መጨመር ፣ ልወጣዎችን ማሽከርከር ፣ የቧንቧ መስመር አያያዝ ፣ የወቅቱን የደንበኛ እሴት መጨመር ፣ ለትርፋማ ዋጋ መስጠት እና የእኛን ፍራንቼስሶች አስደናቂ አገልግሎት እያቀረቡ ነው ደንበኞቻቸው ፡፡
አላንን በቴይለር ማድ ፍራንቼሺንግ ላይ በመርከቡ ላይ በደስታ በመቀበል ደስተኞች ነን እናም በሚቀጥሉት ወራት ችሎታቸውን እና እውቀታቸውን ለፈረንጅ ፈቃዶቻችን ለማካፈል በጉጉት እንጠብቃለን ፡፡ በ 2020 የመጨረሻ ሩብ ውስጥ እና ከዚያ በላይ ለሆኑት ሶስት አዳዲስ ምርቶች ቡድኑን በመቀላቀል እና ለ 2021 ደግሞ በ XNUMX ውስጥ እሱ በሚያስደስት ጊዜ እየተቀላቀለ ነው እናም ከእሱ ጋር አብረን ለመስራት በጉጉት እንጠብቃለን ፡፡
በዘመናዊ ኢትዮጵያ ታሪክ የመብት ጥያቄን ያማከለ የአመጽ ችቦ የሚለኮሰው በአመዛኙ ከትምህርት ተቋማት ኾኖ ቆይቷል፡፡ በቅርብ ጊዜ አገሪቱ ያስተናገደቻቸው አመጾችና ሕዝባዊ እምቢተኝነት ግን በዩኒቨርስቲ ተማሪዎች የተለኮሱ አልነበሩም፡፡ እንዲያውም ዩኒቨርስቲዎች ለእረፍት በራቸውን በዘጉበት ወራት ነው አገሪቱ ጠንከር ያሉ ግጭቶችን እዚያም እዚህም ስታስተናግድ የከረመችው፡፡ ወጣቶች ከሁሉም የኢትዮጵያ ክፍል ተውጣጥተው አንድ የትምህርት ካምፕ ዉስጥ ሲሰባሰቡ ምን ሊፈጠር ይችላል? የወይንሸት ሞላልኝ በ2009 የአመጹ ችቦ ከሕዝብ ወደ ተማሪ ቤት መግባቱ አይቀሬ ነው ትለናለች፡፡
የዩኒቨርስቲዎቻችንን ዓመታዊ ከራሞት፣ ዉሎና አዳር ለሚከታተል፣ የአገሪቱን ወቅታዊ የትኩሳት መጠን ለሚለካ፣ መጪውን ጊዜ አሻግሮ ለመተንበይ ለሚሞክር ሁሉ ዐረፍተ ነገሩ መሬት ጠብ የማይል የነብይ ቃል ኾኖ ይታየዋል፡፡
ያለፉትን ሦስት ዓመታት ብቻ ለናሙና ብንወስድ አገሪቷ ካሏት ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት በዘጠኙ ግጭቶች ተከስተዋል፡፡ ይህ ቁጥር ካሉን 33 ዩኒቨርስቲዎች ሲሶውን ይይዛል፡፡ የግጭቶቹ ምክንያት፣ ስፋትና ጥልቀት ቢለያይም ተቋማቱ ሰላም እንደራቃቸው አሀዙ ጮክ ብሎ ይናገራል፡፡ በሐረማያና ወለጋ በተደጋጋሚ፣ በአዳማ፣ ጅማ፣ ጎንደር፣ አርባምንጭ፣ ሐዋሳና ዲላ በመጠኑ፣ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በከፊል ግጭቶች፣ (ተቃውሞዎች) ተከስተዋል፡፡
አለመታደል ኾኖ በዩኒቨርስቲዎቻችን የሚቆሰቆሱ ግጭቶች መነሾ እና ውጤታቸው የሚገናኙ ኾነው አይታዩም፡፡ የካፌ ሽሮ ቀጠነብን ዓይነት ቀጭን ምክንያት እንኳ ሄዶ ሄዶ የብሔር መልክን መያዙ አይቀርም፡፡ እስከዛሬ በየትኛውም አጋጣሚ የተጀመሩ ግጭቶች የብሔር መልክ ለመያዝ ጊዜ ሲወስድባቸው አይታይም፡፡ መቀሌ ዩኒቨርስቲ አዲ ሀቂ ካምፓስ በተሰናዳ ወርሃዊ የሥነጽሑፍ ምሽት አጼ ሚኒሊክ ተዘክረው አጼ ዮሐንስ ተዘለዋል የሚል ምክንያት ለፕሮግራሙ መቋረጥ ምክንያት ሆኗል፡፡ በአዳማ ዩኒቨርስቲ አንድ የትግራይ ተወላጅ ባልታወቁ የኦሮሞ ተወላጆችተገደለ የሚለው ወሬ በመላው የአገሪቱ ዩኒቨርስቲዎች ፍርሃት እንዲነግስ ማድረጉ ይታወሳል፡፡ በጊንጪ የአንድ ትምህርት ቤት መሬት ለባለሐብት ተላልፏል የሚለው ምክንያት የኦሮሚያን የማያባራ የተቃውሞ ሰደድ ወልዷል፡፡ በዲላ የአንድ ተማሪ በወጣበት መቅረት ሙሉ ግጭት እንዲቆሰቆስ ምክንያት ኾኗል ፡፡ በቦንብ ፍንዳታ አንድ ተማሪ ሞቷል፡፡ ሟች ሰው መሆኑ ብቻውን ሐዘን ለመቀመጥ በቂ አይሆንም፡፡ ደሙ ይተነተናል፡፡ዘሩ ይመነዘራል፡፡ ለሐዘን የሚቀመጡትም የርሱ ዘር አባላት ብቻ ይሆናሉ፡፡ ይህ በከፊል መንግሥት ከሚከተለው የብሔር ፖለቲካ የሚመነጭ ነው፡፡ በሩብ ምዕተ ዓመት የተገኘ የኢህአዴግ ፍሬ ነው፡፡
ፍሬሽማን እያለን ገና ዶርም በመጀመርያ አዳራችን እዚህ ዶርም ኦሮሞ የሆናችሁ ይቺን ፎርም ሙሏት ተባልን ትላለች ለዚህ ጽሑፍ ዝግጅት የዋዜማ ዘጋቢ ያነጋገረቻት ወጣት፡፡ ድሮ አገርህን እወቅ የሚሉ የቱሪዝም ክበባት አሁን ብሔርህን እወቅ ወደሚል ወርደዋል፡፡ የብሔር ማንነትን ጥያቄ የሚያቀርቡት ደግሞ ሲኒየር ተማሪዎች እንጂ የአስተዳደር ሰዎች አልነበሩም፡፡ ከአዲስ አበባ የመጣን ልጆች በሁኔታው ሁላችንም ተደናገጥን፣ የተወሰኑት ግን ፎርሙን ተቀብለው ሞሉ ትላለች ያን ማለዳ እንደ ክፉ አጋጣሚ የምታስታውሰው ወጣት፡፡
ነባር ተማሪዎች አዳዲስ ተማሪዎችን የሚቀበሉት በብሔርና በኃይማኖት ተደራጅተው ነው፡፡ ጥናት የሚካሄደው በብሔር ነው፡፡ ይህ አሰላለፍ ተማሪዎቹ እስኪመረቁ የሚቀጥል ሲሆን ብሔር ነክ ግጭቶች ከተነሱም መቧደኑ ራስን ከአላስፈላጊ ጥቃት ለመከላከል ይረዳል ይላሉ ተማሪዎች፡፡ የጥናት ቡድኖች ሲዋቀሩም ተማሪዎች ፈጥነው ወደሚመስላቸው ብሔር ይሳባሉ፡፡ ፈተና ነክ ጉዳዮች ሲያወሩ ብዙ ተማሪዎች አማርኛን ትተው በየራሳቸው ቋንቋ ማንሾኳሾክ ይመርጣሉ፡፡ ይህ በሌላው አብሮ ነዋሪ የመገለል ስሜትን ከመፍጠሩም በላይ እርሱን የሚመስሉትን አነፍንፎ የመፈለግ ግዴታ ዉስጥ ይከተዋል፡፡
የትምህርት ሚኒስትሩ አቶ ሽፈራው ሽጉጤ መስሪያ ቤታቸው በሚቀጥረሉት ቀናት በተዋረድ 28 ሚሊዮን ወላጆችን እንደሚያወያይ ገልጸዋል፡፡ ይህ እንግዳ ነገር እንዲሁ የመጣ ዱብዕዳ አይደለም፡፡ ከሚሊዮን የሚልቁ ተማሪዎች ወደ ትምህርት ገበታቸው ሲሄዱ ግጭት እንዳይቀሰቀስ ከፍተኛ ስጋት በመንግሥት የጸጥታ ካቢኔ ላይ ጭምር በመኖሩ ነው፡፡ ወላጆችን ብዙ ምክርና ትንሽ አብዮታዊ ዲሞክሲን ማጋት የግዛት ዘመንን ለማርዘም እንደምርጫ ታይቶ ነው፡፡ የሚያመጣው ለውጥ ባይኖርም፡፡
የመስቀል በዓልን ተከትሎ 33 ዩኒቨርስቲዎች በራቸውን ይከፍታሉ፡፡ ትንሽዋን ኢትዮጵያ በዩኒቨርስቲ ትወከላለች፡፡ 33 ትንንሽ ኢትዮጵያዎች በአንድ ጀንበር ተፈጠሩ እንደማለት ነው፡፡ ለግማሽ ሚሊዮን ብዙም ያልጎደሉ ወጣት ተማሪዎች ናቸው ወደነዚህ ዩኒቨርስቲዎች መትመም የሚጀምሩት፡፡ የነዚህ ተማሪዎች የብሔር ስብጥር ከወቅታዊው ፖለቲካዊ ጡዘት ጋር ሲዳበል መዓት ይዞ መምጣቱ የማይቀር ይመስላል፡፡ የመንግሥትን የቤት ሥራ ያበዛውም ይኸው ሀቅ ነው፡፡
በሰሞኑ ጋዜጣዊ መግለጫ ወላጆች ልጆቻቸውን ለመላክ ሰግተዋል የሚል ጥያቄ ከጋዜጠኞች የቀረበላቸው አቶ ሽፈራው ፍርሃቱ መሠረተ ቢስ እንደሆነ አድርገው ለማቅረብ ሞክረዋል፡፡ ማኅበራዊ ሚዲያው ፍርሃት እንዲፈጠር ፍላጎት አለው፣ ለምሳሌ አምና ኦሮሚያ ክልል የተለያዩ ቦታዎች ላይ ግጭቶች ተከስተዋል፣፣ ነገር ግን አንድም ተማሪ በብሔር ማንነቱ ምክንያት ጉዳት አልደረሰበትም፡፡ የሚያስፈራ ነገርም አልተከሰተም ሲሉ የአምናውን የኦሮሚያ ግጭት ሰላማዊነት ሊሰብኩ ሞክረዋል፡፡ በአመጽ ዉስጥ ሰላማዊነት ቦታ እንዳይኖራት የመንግሥት የጸጥታ ኃይሎች ባህሪ የሚፈቅድ አይሆንም፡፡
የትምህርት ሚኒስትሩ ምላሽ መሬት ላይ ያለውን እውነት የሚቀይር አይመስልም፡፡ ሥር የሰደደ ዘረኝነትና መቧደን በአንድ ድስት በሚቁላላባቸው ዩኒቨርስቲዎች እንዴትም አይነት ቁጥጥር ቢደረግ የብሔር ግጭትን ማስቀረት ይቻላል? ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት እንኳንስ አሁን፣ በደጉ ጊዜም የዘር ንክሻ ርቋቸው መቼ ያውቅና?
የትምህርት ሚኒስትሩ ከሰሞኑ ስጋት ከጋረደው ፈገግታ ጋር በሰጡት መግለጫ ነገሩ የሚያሳስብ አለመሆኑን ቢያስገነዝቡም ለወላጆች ያስተላለፉት መልዕክትና ተማሪዎች ወደተቋማቱ የተመደቡበት አሰራር የመንግሥትን የዉስጥ ፍርሃት አጉልቶ ያንጸባረቀ ነበር፡፡
ወላጆችን የምመክረውበዚች አገር ስም የማይምል የማይገዘት የለም፣ እቺን አገር እወዳታለሁ ብሎ ደረት መደለቅ በቂ አይደለም፣ በተግባር ይቺን አገር አንድነቷን መጠበቅ ያስፈልጋል፡፡ ሲሉ ካስገነዘቡ በኋላ አንዱ ብሔር ብሔረሰብ ለሌላው ብሔር ብሔረሰብ ኃላፊነትን ይወስዳል ሲሉ የአካባቢው ነዋሪ ተጠያቂ መሆኑ እንደማይቀር ጠቁመዋል፡፡ ምክራቸውን ያሳረጉትም ለብሔር ብሔረሰቦች የወል አደራ በመስጠት ነበር፡፡ ይህ መልዕክት ሲጨመቅ የሚሰጠው ትርጉም ችግር መፈጠሩ አይቀርም፣ እኛም በፍርሃት እየራድን ነው፤ ኾኖም ዩኒቨርስቲ የሚገኝበት የእያንዳንዱ ክልል ሕዝብ ሰላሙ እንዳይደፈርስ ዘብ ይቁምልን፣ ሌላ ምን ማድረግ እንችላለን? የሚል ሆኖ እናገኘዋለን፡፡
በቅርብ የተነሱ አመጾች ልዩ መገለጫ እናቶች ለሰልፈኞች ዉኃ ያጠጡበት፣ ገበሬዎች ነፍጥ ያነሱበት፣ የኃይማኖት አባቶች የባረኩት መሆኑ ነው፡፡ ወላጅና ልጆች ለአመጽ እንዲህ ተሳስረው የሚያዉቁበት አጋጣሚ በኢትየጵያ ታሪክ እምብዛም አይገኝም፡፡
ዩኒቨርስቲው የሚገኝበት አካባቢ ሕዝብ ኃላፊነት ይወስዳል የሚለው የሚኒስትሩ ተማጽኖ አሁን መሬት ላይ ካለው ነባራዊ ሁኔታ ጋር የማይሄደውም ለዚሁ ነው፡፡ ብሔር ብሔረሰቦች ለሰላም ዘብ ይቁሙ የሚለው የሚኒስትሩ ተማጽኖ የፖለቲካ ትኩሳት ባጋለው ሚዛን ላይ ስናስቀምጠው ብዙም ኪሎ አያነሳም፡፡
ለምን ከተባለተማሪዎች የወላጆቻቸው ፍትህ ማጣት አንገብግቧቸዋል፣ አካባቢያቸው ከልማት መገለሉ አሟቸዋል፣ መንግሥት ለሕዝብ ያለው ንቀት አቁስሏቸዋል፡፡ መጀመሪያኑ የፍትህ፣ የእኩልነትና የልማት ጥያቄዎቻቸው የመነጩት ይመክሯቸዋል ተብለው ከሚጠበቁ ወላጆቻቸው እንደሆነም ጠንቅቀው ያውቃሉ፡፡ ሁኔታው መካሪና ተመካሪ የሚፈልግ አይመስልም፡፡ የዕድሜ ልዩነትን ያልገደበው የሕዝብ ጥያቄ ተነስቷል፡፡ ተማሪዎቹ ወደፊት በየተቋሞቻቸው የሚያነሷቸው የዲሞክራሲ ጥያቄዎች ከየትም የፈለቁ ሳይሆኑ ከወላጆቻቸው የመጡ ናቸው፡፡ ይህ ነው የኢህአዴግን መጪ ፈተና የሚያብሰው፡፡
መጪው ጊዜ ብሩህ እንደማይሆን የተረዱ ወላጆች ልጆቻቸውን ወደ ክልል ዩኒቨርስቲዎች ላለመላክ ማንገራገር ከጀመሩ ሰነባብተዋል፡፡ በተለይም በአምቦ፣ ሐረማያ፣ ጎንደርና ባሕርዳር ተማሪ የነበሩ የትግራይ ተወላጆች ክልላቸው ወደሚገኙ ዩኒቨርስቲዎች ዝውውር ለማድረግ መሯሯጥ የጀመሩት በመተማና ጎንደር የዘር ጥቃት ተጀመረ በተባለ ማግስት ነው፡፡ በትግራይ የሚገኙ 3 ዩኒቨርስቲ ፕሬዝዳንቶችም የተማሪዎቹን የአዛውሩን ጥያቄ የሚደግፉ ደብዳቤዎችን ሲለዋወጡ እንደከረሙ የዋዜማ ምንጮች ያስረዳሉ፡፡
የትምህርት ሚኒስትሩ በአንጻሩ ዝውውር የሚጠይቁትን ተማሪዎች፣ በተለይም ደግሞ ልጆቻቸውን ወደ ተቋማቱ ላለመላክ የሚያንገራግሩትን ኢትዮጵያን ለመበታተን የሚሰሩ ሲሉ በጅምላ ይከሷቸዋል፡፡
አንድን ተማሪ ወደሌላ ክልል አትሂድ የሚለው አባባል ይቺን አገር እንበትን እንደማለት ነው፡፡ ሲሉ ነበር አቶ ሽፈራው በቅርቡ በመሥሪያ ቤታቸው በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ የደመደሙት፡፡
አራቱ የኢህአዴግ ፓርቲዎች በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ዉስጥ እጃቸው ረዥም ነው፡፡ ተማሪዎችን መመልመል የሚጀምሩት ገና ከማለዳው ነው፡፡ የድርጅት አባል የሆነ ተማሪ የሥራ ዋስትና እንደሚሰጠው በአመራሮች ደረጃ ቃል ይገባለታል፡፡ ለምሳሌ ከዓመታት በፊትም ቢሆን ረብሻ በማያጣው ሐረማያ ዩኒቨርስቲ ተገኝተው ተማሪዎችን ለመመልመል የሞከሩት የያኔው ሚኒስትር ጁነዲን ሳዶና አቶ አባዱላ ገመዳ በዩኒቨርስቲው አዳራሽ ለሰበሰቧቸው የኦሮሞ ተማሪዎች የሚከተለው ተናግረው እንደነበር የዚህ ጽሑፍ አሰናጅ ታስታውሳለች፡፡ ሥራ ማግኘት በፍጹም ጥያቄ ሊሆንባችሁ አይገባም፣ እኛ እንኳን እናንተ በዲግሪ የተማራችሁትን ይቅርና ፊደል ያልቆጠሩትን አይደለም እንዴ ወረዳ አስተዳዳሪ የምናደርገው? በወቅቱ ሁለቱ ሹማምንት ደማቅ የድጋፍ ጭብጨባን ማግኘት ችለው ነበር፡፡ ቃላቸውን አላጠፉም፡፡ ብዙዎቹን የዚያን ዘመን የኦህዴድ ምሩቃን ወረዳዎችን እንዲያስተዳድሩ ሸንሽነው ሰጥተዋቸዋል፡፡ አንዳንዶቹ አሁን ከፍ ወዳለ ሥልጣን ተሸጋግረዋል፡፡
ዛሬ አባልነት ዋጋው ዝቅ ብሏል፡፡ በርግጥ የድርጅት ከፍተኛ አባልና አመራር የሆኑ ተማሪዎች አመጽ ሊያቀጣጥሉ ይችላሉ ያሚሏቸውን ተማሪዎች ጠቁሞ በማስያዝ ብዙ ይተጋሉ፡፡ በአለቆቻቸው ዘንድ ሞገስን ለማግኘት ከህሊናቸው ጋር እየተጣሉም ቢሆን በርትተው ይሠራሉ፡፡ በሥርዓቱ ላይ የሰላ ትችት የሚሰነዝሩ መምህራንን ያስፈራራሉ፡፡ ለዚህ አገልግሎታቸው ፓርቲና መንግሥት የተቻለውን ዉለታ ይከፍላቸዋል፡፡ ከነዚህ ላቅ ያሉት በጉምሩክና ገቢዎች፣ በአየር መንገድ፣ በኢሚግሬሽን ሥራ ከየትም ተፈልጎ ይሰጣቸዋል፡፡ በተማሪነታቸው ንቁ ተሳትፎ የነበራቸው የድርጅት አባልነት ካርዳቸውን በአግባቡ የተጠቀሙ የተማሪ አመራሮች ከትምህርት ፍጻሜ በኋላ አካዳሚያዊ ዉጤታቸው ምንም ይሁን ምን በዩኒቨርስቲ አስተማሪነት የተቀጠሩበት አጋጣሚም ጥቂት አይደለም፡፡
አሁን ሁኔታዎች መልካቸውን እየቀየሩ መጥተዋል፡፡ ካለፉት 10 ዓመታት ወዲህ በሚሊዮን የሚቆጠር አባል ሲያግበሰብስ የኖረው ኢህአዴግ የኢሰፓ እጣ እየገጠመው ይመስላል፡፡ አባል ስለሆኑ ብቻ በሥራ የመንበሽበሽ ጉዳይ ፈተና ገጥሞታል፡፡ በተማሪ ኅብረት አመራርነት የቆዩና በስለላ የተሰማሩ ካልሆኑ በስተቀር አሁን ለድርጅት አባል ሁሉ ሥራ መሸለም የኢህአዴግ ጫንቃ የሚችለው ጉዳይ አልሆነም፡፡ አንዱ ምክንያት ብዙ መቶ ሺ ተማሪዎች አባል እየሆኑ በመምጣታቸው የተፈጠረ ችግር ነው፡፡ ይህ ሁኔታ አባል በሆኑና ባልሆኑ ተማሪዎች መካከል ልዩነቱ የቀጠነ እንዲሆን አስችሎታል፡፡ በዩኒቨርስቲ ቆይታቸው የድርጅት አባል ሆነው በሥራ ማጣት የሚንገላቱ ተማሪዎችም ቁጥር አሁን አሁን ቀላል አልሆነም፡፡ ከየአካባቢው ከሚነሱ የአመጽ ተካፋዮች የሚበዙቱ የድርጅት ካርድ በኋላ ኪሳቸው የያዙ ናቸው፡፡
የፖለቲካ መሪዎች ዘውጋዊ ብዝኃነታቸው አገር ለመገንባት እንቅፋት እንደሆነባቸው ይናገራሉ፡፡ ብዝኃነት በራሱ ለቁርሾ መነሻ ሊሆን አይችልም ይላሉ በዘር ግጭቶች ዙርያ ጥናት ያደረጉ አያሌ ምሁራን፡፡ ኾኖም ነጻነትን በመቸር ካልታከመ ለአመጽ የተመቻቸ ሜዳን ይፈጥራል፡፡ ብዝኃነት ዉስጥ የሚከተሉት ነጥቦች ሲጓደሉ የአመጽና የግጭት በር መክፈታቸው አይቀርም፡፡
በወደፊት ዉስጥ የሚታይ የተስፋ ፍንጣቂ ሳይኖር ሲቀር፡፡ ለምሳሌ የቀደምት ተማሪዎች ተመርቆ ሥራ ማጣት በነባር ተማሪዎች ላይ ተስፋን ሊያሳጣ ይችላል፡፡ ባለፉት ሥርዓቶች በአንዳች የታሪክ አጋጣሚ ተጨቁነን ኖረናል የሚሉ ተማሪዎች በአንድ ላይ ሲኖሩና ሕመሙን የሚጋሩበት አጋጣሚ ሲፈጠር፣ ለየትኛውም አይነት ፖለቲካዊ ለፍልሚያ የመዘጋጀት ስሜትን ይፈጥራል፡፡ በአገሪቱ ያለው የመብት፣ የሥልጣንና የሀብት ክፍፍል አድሏዊ መሆን ዉስጥ ዉስጡን የሚያማቸው አእምሮዎች ሲሰባሰቡም ላቅ ያለ አመጽን የመቀስቀስ ጉልበት ያገኛሉ፡፡
ተማሪዎችን በየክልላቸው በሚገኙ ዩኒቨርስቲዎች ብቻ በማስተማር የብሔር ግጭቶችን ማስቀረት የሚለው ዘዴ ከ6 አመታት በፊት ተሞክሮ ብዙም ዉጤት አላስገኘም፡፡ አንዱ ፈተና የተማሪዎች ቁጥርና ክልሎች ያሏቸው ዩኒቨርስቲዎች ብዛት አለመመጣጠን ነው፡፡ ሌላው ፈተና ሁሉም የትምህርት ፕሮግራሞች በሁሉም ዩኒቨርስቲዎችና በሁሉም ክልሎች በተመጣጠነ መልኩ አለመገኘታቸው ነው፡፡
የጨነቀው እርጉዝ ያገባል እንዲሉ ዘንድሮ ግጭቶችን ለመቀነስ ሲባል ይህ ዘዴ በተቻለ መጠን ተግባራዊ እንዲሆን ተሞክሯል፡፡ ከአዲስ ገቢ ተማሪዎች ከ60 በመቶ የሚልቁት በሚገኙበት ክልል እንዲማሩ ለማድረግ ተሞክሯል፡፡
ሁሉም ተፈታኞች በ33 ዩኒቨርስቲ የመመደብ እድል አላቸው፡፡ 40 በመቶ የሚሆኑትን ተማሪዎች በክልላቸው እንዲመደቡ ሞክረናል፡፡ ይህ ላለፉት ዓመታትም ስንከተለው የነበረው አሰራር ነው፡፡ አዲስ ነገር አይደለም፡፡ በዚህ ዓመትም በጥብቅ የምንከተለው አሰራር ነው፡፡ ካሉ በኋላ ይህን ማድረግ ለምን እንዳስፈለገ ተጠይቀው ሲመልሱ ግን ዋናው አላማ አገሩን የሚያውቅ፣ የአገሩን ባህል ታሪክ አኗኗር የሕዝቦች ሁኔታ የሚያውቅ ወጣት ለመፍጠር ነው፡፡ የሚል ድፍን ያለ ምላሽ ሰጥተዋል፡፡ እውነታው ግን ከዚህ የዘለለ ነው፡፡ ብዙ ተማሪዎች ከክልላቸው እንዳይርቁ እየተሞከረ ያለው ብሔር ነክ ግጭቶችን በተቻለ መጠን ለመቀነስ ታስቦ ነው፡፡ ከዩኒቨርስቲ ቅጥር ግቢ የሚነሱ የብሔር እሳቶች አካባቢን ብሎም አገሪቱን የማቃጠል እድል እንዳለው ከመረዳትም ጭምር ነው፡፡
ዩኒቨርስቲዎች የትምህርት ገበታ ከመሆናቸው ባሻገር የአገሪቱ የፖለቲካ ትኩሳት መለኪያም ናቸው፡፡ በዘመናዊው የኢትዮጵያ ታሪክ የፖለቲካና አስተዳደር ጥያቄዎች መነሻ በአንድም ሆነ በሌላ መንገድ ከዩኒቨርስቲዎች ቅጥር ግቢ መሆኑም ይህንኑ የሚያጠናክር ነው፡፡
በየአቅጣጫው በሰላም መደፍረስ ናላው እየዞረ ያለው መንግሥት ከመስከረም መጨረሻ ጀምሮ የሚያሰማራቸውን ግማሽ ሚሊዮን የሚጠጉ ተማሪዎችን በምን ስልት የተቃውሞ ተሰላፊዎች እንዳይሆኑ ማድረግ ይችላል የሚለው የሚሊዮን ብር ጥያቄ ነው፡፡ በቅርብ ጊዜ ኦሮሚያ ላይ እንደታየው በከፍተኛ የትምህርት ተቋማትና በ2ኛ ደረጃ ተማሪዎች የአመጽ ቅብብሎሽ የሚቀጥል ከሆነ የስጋት መጡንን እጥፍ ያደርገዋል፡፡ መንግሥት 2009 ሰላማዊ የትምህርት ዘመን እንዲሆን የሚያስችል ቁመና ላይ ነው? ምን ማድረግስ ይችላል? ብዙዎች የሚጠይቁት ጥያቄ ነው፡፡
በተወሰኑ ዩኒቨርስቲዎች የተማሪ ፖሊሶችን በማሰማራት ሰላም ለማስጠበቅ ተሞክሯል፡፡ በተወሰኑ ዩኒቨርስቲዎች የተማሪ ማረፊያ ቤቶችን (እስር ቤቶችን) በማዘጋጀት ጭምር አመጽን ለማዳፈን ተሰርቷል፡፡ በአንዳንድ አካባቢዎች ለተማሪ ኅብረት አመራሮች የተጋነነ መብት በመስጠት (ሥልጣናቸው አስተማሪን እስከማባረር የሚደርስ ነው) በማስታቀፍ ተማሪን በእጅ አዙር ለማባበል ተሞክሯል፡፡ ግጭት በሚከፋባቸው እንደ ሐረማያና ጅማ ያሉ ዩኒቨርስቲዎች ደግሞ የጦር ሠራዊት ካምፕ ግቢ ዉስጥና በአቅራቢያው በማዘጋጀት ሠላምና መረጋጋትን ድንበር በሚጠብቅ ጦር ለማምጣት ተችሏል፡፡ ዘላቂ ባይሆንም፡፡
በአንጻሩ 2009 የትምርት ዘመን የአመጽ ዘመን ለመሆን የሚያበቁ አያሌ ምክንያቶችን መዘርዘር ይቻላል፡፡ አንዱና ዋንኛው ጉዳይ ተራግቦ የተቀጣጠለ አመጽ፣ ተቦክቶ የተጋገረ ቁጣ ከክረምት ወደ በጋ መሸጋገሩ ነው፡፡ የተማሪዎች ሁነኛ የመረጃ ምንጭ ማኅበራዊ ሚዲያዎቸ መሆናቸው ደግሞ የአመጽን ቀጣይነት የሚያረጋግጥ አጋጣሚ ነው፡፡ ይህም በትውልድ አካባቢያቸው የሚፈጠሩ ማናቸውን በደሎች ለመስማት ቅርብ ያደርጋቸዋል፡፡ ለዚህ ምላሽ የሚሰጡት ደግሞ በዩኒቨርስቲዎቻቸው ዉስጥ በማመጽ ሊሆን ይችላል፡፡
ለተማሪ ቧልት የታለሙ የዘረኝነት ቅንጣት ያለባቸው የሽንት ቤት ጽሑፍች ለተዋጣለት ረብሻና ሙሉ አመጽ በቂ ምክንያት በሚሆኑበት የከፍተኛ ተቋማት ግቢ የጥላቻ ንግግር እንደልብ የሚነዛባቸው ማኅበራዊ ሚዲያዎች በበዙበት ሁኔታ ሊፈጥሩት የሚችለው እሳት ቶሎ የሚጠፋ አይሆንም፡፡
ተማሪዎች ከትውልድ አካባቢያቸው ይዘዋቸው የሚመጧቸው የበደልና የመገፋት ታሪኮች ቂም በሆዳቸው አዝለው ለትምህርት እንዲታደሙ ያደርጋቸዋል፡፡ በማንኛውም አጋጣሚ የሚፈጠሩ መናኛ ግጭቶች ሙሉ የአመጽ ክተትን ሊያሳዉጁ የሚቻላቸውም ለዚሁ ነው፡፡
በተማሪዎች የሚነሱ አስተዳደራዊ ጥያቄዎች የቱንም ያህል ለመፍታት ፍቃደኛ ቢኮን ማሟላት የሚቻል አይሆንም፡፡ የተማሪ የቁስና የምግብ ጥያቄ አንድ ጊዜ ከተጀመረ ወደ መብት ጥያቄ ማደጉም ተፈጥሯዊ ነው፡፡
ብዙ ሺ ወላጆች በ2009 ልጆቻቸውን ከትምህርት ገበታ ለማቀብ ቆርጠው ተነስተዋል፡፡ ቤተሰብ ልጁን አርቆ ወደየትኛውም የዓለም ጫፍ ለትምህርት ቢልክ የማይሰማው ስጋት በአገሩ እንዲሰማው ሆኗል፡፡ ይህም ባለፉት 25 ዓመታት የተዘራው የሚታጨድበት ጊዜ ላይ መድረሳችንን ይነግረናል፡፡
አላህ በሰማያት ያለውንና በምድርም ያለውን ሁሉ ለእናንተ ያገራላችሁ ጸጋዎቹንም ግልጽም ድብቅም ሲኾኑ የሞላላችሁ መኾኑን አታዩምን? ከሰዎችም ያለ ዕውቀትና ያለ መሪ፣ ያለግልጽ መጽሐፍም በአላህ የሚከራከር አልለ፡፡
ጌታቸዉ እና አክቲቪስቶች የሚጫወቱበት የክልል መሪ ቢኖር ይሄ ሰዉየ ነዉ፡፡ ደግሞ እኮ በግልጽ ደካማ ነህ አትመራንም እያሉ እየነገሩ ነዉ፡፡ ያዉ ያችን የቴሌ ካርድ ሳበበት ዛሬ ደግሞ ሌላ መግለጫ ይዞ መጣ፡፡ በቀደም ያሸነፋቸዉ መስሎ ነበር፡፡ በፊት የገንዘብ ነክ ሙስና የሚመረመረዉ በደህንነቱ በኩል ነበር ጌታቸዉ ደግሞ ይሄ መረጃ አለዉ፡፡ አሁን ከወረድንም አብረን ነዉ የምንወርደዉ የሚለዉም ለዛም ነዉ፡፡ አባይ ግድብ፤ መብራት ሃይል እና ቴሌ ቢመረመሩ ደብረጺዎን ከሰራዉ አንጻር ክንፈ ዳኛዉ ነጻ መዉጣት ይችላል፡፡
ህወሃት ብቻዉን መንግስት ሁኖ የቆየ ድርጅት ነዉ፡፡ አሁን ተሸንፏል፡፡የተሸነፈ ቡድን ደግሞ አሁንም እንደመንግስት ሁኖ መቀጠል የለበትም ይልቁን ሙሉ ለሙሉ ተማርኮ ለፍርድ መቅረብ ነዉ ያለበት፡፡መንግስት ሆኖ የቆየ ቡድን መንግስትነቱን በህዝብ ጉልበት ካጣ በኋላ ቀጥታ መደረግ ያለበት ያለዉ የኢኮኖሚ፤ የፖለቲካ እና የጸጥታ ሃይል እና ሃብት ማድቀቅ ነዉ፡፡ አለበለዚያ ያሸነፈዉን ህዝብ ይበቀላል ለህዝብ ደህንነትም አስጊ ሆኖ ይቀጥላል፡፡በፖለቲካዉ ሙሉ ለሙሉ ተሸንፎ አሁን ሚንገዳገደዉ በዘረፈዉ ሃብት ነዉ፡፡
እራሱ ክንፈ ዳኛዉ ወንጀለኛ መሆኑን አዉቆ አገር ጥሎ ሊሸሽ ሲል በወጣቶች የተያዘ ሰዉ ነዉ፡፡ እና እጁ በካቴና መታሰር አልነበረበትም ይላል እንዴ፡፡በለንቋጣ ልጥ እጅ እና እግሩን ገንዞ ነበር እንዲያዉም ማቅረብ፡፡ ካቴና እማ ወግ ነዉ፡፡ደግሞ እኮ የወሰዱት በሄሊኮፍተር ነዉ፡፡ ሁለት ቀን በአይስዙ ከእቃ በላይ ጭኖ ነፋስ እያስመቱ አዲስ እንዲደርስ ነበር ማድረግ ።
ሰዉም ድርጅትም ዛፍም ይበሰብሳል እንደ ወያኔ ግን የበሰበሰ እና ከጥቅም ዉጭ የሆነ አይቸ አላዉቅም፡፡ እኔ እኮ አሁን ሃፍረት እየተሰማኝ ያለዉ እንዴት ይሄ ብስባሽ 27 አመት እንደገዛን ነዉ፡፡ በጣም ከማፈሬ የተነሳ 27 አመት ሚለዉን ለመጥራት እራሱ እሳቀቃለዉ፡፡ አንድም እዉቀት ያለዉ፤ ፖለቲካዉን የሚያዉቅ ሰዉ የላቸዉም፡፡ ያነጹት ትዉልድ በሙስና ብር የተጀቦነ እንጅ እዉቀት እና ክህሎት የቀሰመ አይደለም፡፡ ከአዲስ 22 እስከ ታይላንድ ድረስ መጠጥ እና ብልግና ሲማሩ የኖሩ ናቸዉ፡፡ አሁን ምኑን ከምን ያድርጉት፡፡
ሰሞኑን እንደምንም ብለዉ የሆነ የእስራኤል ድርጅት የሚያግዘዉ የእርሻ ቦታ አለ እሱን ለማስመረቅ ብለዉ የእስራኤልን አምባሳደር ወደ ትግራይ ጠርተዉ ነበር፡፡ እናም ከዚህ ጋር አያይዘዉ እስራኤልን ከህወሃት ጋር ለማስተሳሰር ሲሞክሩ ታያላችሁ፡፡ ለምሳሌ ጌታቸዉ አሰፋ ወደ እስራል አቀና፤ ከሞሳድ ጋር ይሰራል ምናምን እያሉ ይጽፋሉ፡፡ ዶ/ር አብይ ከአረቦች ጋር እየሰራ ስለሆን እስራኤልን እኛ እንያዝ ማለታቸዉ ነገር ነዉ፡፡ ይህ የቀጠናዉን ጂኦ ፖለቲክስ አለማወቅ ነዉ፡፡ እነ እስራል እና ሳዉዲ አረቢያ የቀረበ ግንኙነት ነዉ ያላቸዉ፡፡ በገሃድ አያዉጡት እንጅ የቱረክ ኢራን-ኳታር ቡድንን ለመምታት እስራኤሎች ከግብጽ ሳዉዲ ጎን ሁነዉ ነዉ እየሰሩ ያሉት፡፡ አሁን አሁን እንዲያዉም በግልጽ የወጣ ነገር ነዉ፡፡ እስራኤል ቱርክ እና ኳታርን ከምስራቅ አፍሪካ ነቅለዉ እንዲወጡ አድርጋለች፡፡ ይህ የሚገባዉ የህወሃት ሰዉም ሆነ ትዉለድ የለም፡፡ በስብሰዋል፡፡ አልበሽር ነዉ የቀረዉ እሱንም በቅርቡ ታጡታላችሁ፡፡ ጂኦ ፖለቲክሱ ይሄዉ ነዉ፡፡ በነገራችን ላይ ስለ አካባቢያዊ ፖለቲካ ቱቶሪያል መዉሰድ ከፈለጉ መስጠት እንችላለን፡፡
እስራኤል አምባሳደር ሁኖ ሚሰራዉ አለቃ ጸጋየ ነዉ፡፡ እሱም ነገር ለማወሳወስ ሞክሯል፡፡ ችግሩ በምን ቋንቋ ይግባባል፡፡ ሃሳብስ የት አግኝቶ፡፡ ለዛ ነዉ ዝም የተባለዉ፡፡
”ደራሲ አዳም ረታ በጥቅምት ወር 2007 ዓ.ም. ከጥቂት አድናቂዎቹ ጋር ተገናኝቶ በነበረበት ወቅት በቀረቡለት ጥያቄዎች መሠረት አንዳንድ ማብራሪያዎችን ሰጥቶ ነበር፡፡ በዚያ ዝግጅት ተገኝተው ለመሳተፍ ላልቻሉ በርካታ አድናቂዎቹ አዳም በአጻጻፍ ስልቱ፣ በመጻሕፍቱና በተያያዥ ጉዳዮች ላይ በዕለቱ የሰጣቸው መልሶች በዚህ ገጽ ላይ በተከታታይ ይቀርባሉ።” በማለት ደራሲ ኣዳም ረታ በፌስ ቡክ ገጹ ላይ ያስቀመጠውን ልናካፍላችሁ ወደድን፤ መልካም ንባብ።
የሕጽናዊነት አጻጻፍ ስልት፡ በአንድ ማሕበረሰብ ውስጥ በሚኖሩ ሰዎች መካከል የሚኖር መረባዊ ትስስርን የሚያጎላ እንደሆነ በተደጋጋሚ ትገልጻለህ። በዚህ መነሻነት በተለይ በተለምዶ “ያ ትውልድ” የሚባለውን የዘመነ አብዮት ወጣት በተመለከቱ ድርሰቶችህ አማካይነት የአሁኑን ዘመን ወጣት ከዚያ ትውልድ አስተሳሰብ፡ አመለካከትና ታሪክ ጋር የማገናኝት ዓላማ አለህ?
” ያንን ትውልድ ከዚህ ትውልድ የማገናኘትም የማለያየትም ዓላማ የለኝም። እንደግለሰብ የኖርኩት ህይወት ነው። እንደ ደራሲ ግን ያለፈውን ነገር ለማሳየት ብቻ ነው። በርግጥ ያለፈው ዘመን ድርጊት ከአሁኑ ዘመን ድርጊት ጋር ይገናኛል። ቢያንስ በምክኒያትና ውጤት። በሆነ በቀረ መንፈስ residue. ይጥም ይሁን የተበላሸ የሚገናኝበት ነገር አለ። ምን አይነት consiousness እንደነበረ፡ በዚያን ግዜ ስለነበረው ወጣት፡ ስለዘመኑ ስነ ልቦና ፡ በዚያን ግዜ ስለነበረው ማሕበራዊ መስተጋብር፡ ወጣቱን ወደዚያ ምን እንደወሰደው፡ እሱን ነገር የማሳየት ነው።
ብዙ ዓይነት የስነ ልቦና አቀራረብ ልትወስድ ትችላለህ። እስካሁን በስፋት ተቀባይነት ያገኘው አስተሳሰብ ‘በቃ ነቅቶ ነው’ የሚል ነው። ያንን ተጠየቅ ውስጥ ማስገባት ትችላለህ። ፖለቲከኛ፣ ወጣቱ ታሪክ ገብቶት ነው ሊልህ ይችላል። ልብ ወለድ እንደዚህ አይነት በስፋት የታመኑ ሚቲዮሎጂዎችን challenge ያደርጋል። ምክኒያቱም ልብ ወለዶች ወደ ግለሰብ ነው የሚቀርቡት። ከ group discourse አልፈው ግለሰብ ጋር ስለሚመጡ፡ የግለሰቡን የእለት ተለት ህመም፡ የእለት ተለት ስሜት፡ እና ግለሰቡ እንደዛ አይነት የወል አስተሳሰብ (group thinking) ውስጥ ለመግባት እንዴት የራሱን ፍቅር፡ የራሱን ስሜት፡ የራሱን ግዜ ለግሩፕ ሀሳብ እንደሚሽቅጥ ልብ ወለዶች ይነግሩሀል።
ለምሳሌ፡ ሕይወት ተፈራ የጻፈችው መጽሀፍ ውስጥ፡ የሆነ ቦታ እስር ቤት ትገባለች። እስር ቤት ገብታ የሆነ ሰው ይገርፋታል፡ ይደበድባታል። ያ የሚደበድባትና የሚገርፋት ሰው በኋላ ዘመዷ ሆኖ ይገኛል። ይህ የሚያሳየው ምንድን ነው፡ የግለሰቦች ሕይወት ርእዮተ አለሞችን ቆርጦ ያልፋል። ጥሩ ልብ ወለድ ታዲያ እንደዛ አይነት ነገሮችን ይነግርሀል። እነዛ ነገሮች ላይ በጥልቀት ታሰላስላልህ ወይም meditate ታደርጋለህ። ህይወት እነዛ ነገሮች ላይ meditate ሳታደርግ እንደዋዛ ነው ያለፈችው። ምናልባትም እንደመልካም እድል ቆጥራው ይሆናል። ለኔ ግን ያ መልካም እድል አይደለም። ለኔ የሚታየኝ በሆነ መልክ እርስ በርሱ በተሳሰረ ማሕበረሰብ ውስጥ ርእዮተ አለም በጣም በደስታ ራሱን ሲያጠፋ ነው። ያ ሰውዬ እኮ አባቷ ሊሆን ይችላል። እየገደላት ነበር። ሰውዬው ራሱ እንዴት ልጄን እደበድባለሁ ብሎ ሲቆጭ ነበር። ነገር ግን ይህን የፈጠረው፡ የነበረበት ሁኔታ፡ ሆን ብሎ የወሰደው ውሳኔ እንደሆነ ይዘነጋል። እና ሲመስለኝ እሷም ትዘነጋለች። ልብ ወለድ፡ የኔ ብቻ ሳይሆን ጥሩ የሚባል ማንኛውንም ልብ ወለድ ከጻፍክ፡ በዚህ methodology የግለሰቡን ህይወት አውጥተህ የራስህን ፍርድ (judgement) ሳታስገባ፡ የግለሰቡን የህይወት ንቅናቄ እና ጉዞ ካየህ እነዚህ mytheologies፡ በተለይም ፖለቲከኞች ሊገነቧቸው የሚፈልጓቸው mythologies ይፈርሳሉ። ምክኒያቱም የሚቆሙበት መሰረት ያጣሉ። የርስ በርስ ግንኙነቱ ያጠፋቸውናም group mischiefs ይሆናሉ። ይህንን ነው በድርሰቴ ውስጥ ማሳየት የምፈልገው። በኔ ግፊት ሳይሆን ገጸ ባህሪያቱን በመከተል።
አዲስ አበባ፡ ያኔ እንዳሁኑ አይደለም። በእውነት መንደር ነገር ነበር። መሀል ፒያሳ ውስጥ አህያ ሲሄድ ታያለህ። እበት ሊያዳልጥህ ይችላል። ገጠር ነው። እና ያንን የገጠር ወጣት ጥሩ አራዳ ልጆች ሊሸውዱት ይችላሉ። ያንን የማየትና በቅርበት የመረዳት ነገር ነው። ያነሳሁት የህይወት ተፈራ ምሳሌ የሚያሳየው፡ ርእዮተ አለም ራሱን ሲያጠፋ ነው ልትል ትችላለህ። ወይንም ደግሞ በጎ ስራ ነው ልትልም ትችላለህ። ብዙ ደራሲዎች ከተለያየ አንጻር ሊያዩት ይችላሉ። ግን ይህን methodology ሆን ብዬ ለዚህ አልመረጥኩትም። ይሄን ዘመን ለመግለጽ ብቻ አይደለም የተጠቀምኩበት። በታሪክ ውስጥ ማንኛውንም ግዜ፡ ማንኛውንም ክስተት፡በዚህ አይነት መልክ ብናየው ይበልጥ ግልጽ ሊሆን ይችላል።
በምጽፍበት ወቅት ወይም በ ፍልስፍናዬ ውስጥ አለም ለኔ ጠፍጣፋ ነች። ጠፍጣፋ ማለት ተዋረድ የላትም። ጌታ ምናምን የላትም።ይህ ማለት ፍጡራንንም ይጨምራል። አካል ያላቸውም የሌላቸውም ፍጡራን ለኔ እኩል ደረጃ ነው ያላቸው። በሀይማኖት እግዚአብሄር በአንድ ቀን አእዋፋት ፈጠረ በሌላ ቀን የሆነ ነገር ፈጠረ ምናምን ይባላል። Physical ተፈጥሮንም ሆነ የሰው ልጅ ተፈጥሮን አስቦና ግዜ ወስዶ ነው የሰራው።
ለሰው ልጅ ብቻ ቦታ በመስጠት ሌሎችን መዘንጋት አይገባም። ስለዚህ flat ወይም ጠፍጣፋ ያልኩት ለዚህ ነው። ሰውም፡ ተፈጥሮም፡ የሰው ልጅ የሰራው እቃም እኩል ደረጃ አላቸው። ስለዚህ ድርሰቶቼን ስጽፍ እቃዎቹም እንደሰዎቹ ቦታ ይኖራቸዋል። በእኩል አይን አያቸዋለሁ። እኩል ስታደርጋቸው ያ ላንተ የተከሰተው እቃ የሚነግርህ ነገር አለ።
ብዙ ግዜ እነዚህን ነገሮች እናሸሻቸዋለን። ተዋረድ እንፈጥራለን። አምላክ፡ አፈር፡ ድንጋይ ምናምን እያልን። ያን ተዋረድ ስለማጠፋ ወይም ለማጥፋት ስለምሞክር ይመስለኛል ያን አይነት አተራረክ የመጣው። በገሀዱ አለም ሰዎች በትናንሽ እቃዎች ይጣላሉ። ይህንንም እምነቴን ቦታ ለመስጠት ይወስዳል መንገድ ያመጣል መንገድ ላይ ‘ኩሳንኩስ’ የሚል ምእራፍ አለ። ቁሶችን በመውሰድ ሻሽ፡ በር፡ ምናምን ተካተዋል። ቁሶች ውስጥ የሰዎች ልፋት፡ ሀሳብና ፍላጎት፡ ፍቅርም ሊሆን ይችላል አለ። ነገሮችን በመውሰድ እዛ ውስጥ የተቀበረውን ሰብአዊ ስሜት በማውጣት ሊሰራበት ይችላል። እና ቁሶችን አላገልም። ግኡዝ ናችው፡ መዘመር አይችሉም፡ ድርሰት መጻፍ አይችሉም፡ ማፍቀር አይችሉም፡ መጥላት አይችሉም በሚል አላርቃቸውም። ምክኒያቱም ቁሶች ውስጥ ሰዎች አሉ።
በብዙ ስራዎችህ ውስጥ ልጆች ልዩ ስፍራ አላቸው። ምናልባት ይሄ ነገር ለብዙ አመታት ከሀገርህ ርቀህ በመኖርህ የሚሰማህን የልጅነት ናፍቆት መግለጫ ይሆን? ከሀገርህ ውጪ መኖርህ በድርሰቶችህ ላይ ምን ያሳደረው ተጽእኖ አለ?
ከሀገር መራቅ ስለሚባለው ነገር የሚሰሙኝ ስሜቶች ሊኖሩ ይችላሉ። ነገር ግን እዚህ በምኖርበት ወቅት የሰበሰብኩት መረጃ አለ። የምኖረው አዲስ አበባ ውስጥ ነበር። እና contained space እና social interaction ያለበት ነው። በቀላሉ ልረዳው የምችል አካባቢ ነው። ስለዚህ የዚህን መረጃ ይዤ ነው የሄድኩት።
ብዙ ታሪኮቼ አዲስ አበባ አካባቢ ናቸው። የከተማ ታሪኮች (Town Stories) ናችው። እዛ ከሄድኩ በኋላ ትውስታዬ አለ።እዚህም በምኖርበት ወቅት በባህሪዬ ብዙ አልቀላቀልም።
ነገሮችን ማየት እወዳለሁ። ጥሩ ሲኒማ ካየሁ፡ ክጓደኞቼም ጋር ብሆን፡ ቁጭ ብለን ቡና ስንጣጣ ለሁለት ለሶስት ስአታት ያህል ላልናገር እችላለሁ። ስለሚያውቁ ‘በቃ አሁን ተደብሯል ዝም በሉት’ ይላሉ። ያኔ ነገሮችን በጥልቀት አስተውል ነነር። ያ ጠቅሞኛል። እዛ ከሄድኩ በኋላ ዝርዝሮችን አስታውሳለሁ። እነዛ ዝርዝሮችን cherish አደርጋለሁ። አይጠቅሙም ብዬ አልጥላቸውም። ከተለያየ ክብር ካለው ነገር ጋር፡ ከገንዘብ ጋር ግንኙነት ስሌላቸው ነገሮችን አልንቃቸውም። I keep them. Because they keep you alive in a way. ምክኒያቱም ስታልፍ ስትቀመጥ ተመልሰህ የምታያቸው ነገሮች ናቸው።
ሌላኛው በልጅነቴ ጥሩ ገዜ ነበረኝ። ምናልባት የልጅነት ግዜ ሁልጊዜም ጥሩ ነው ሊባል ይችላል። የልጅነት ጊዜዬን በደንብ አስታውሳለሁ። ደስተኛ ነበርኩ። በጣም ተጫውቼአለሁ። እነዛ ነገሮች They keep you spiritually fit and healthy. ትንሽ መረር ሲልህ የድሮ ሾርባ ትጠጣለህ። ሃሃሃሃ
በብዙ ታሪኮችህ ውስጥ የምትስላቸው ገጸ ባህሪያት ከማህበረሰቡ የተገፉ፡ ወይም የተገለሉ፡ በራሳቸው ሀሳብ የሚብሰለሰሉና በጥልቀት የሚታዘቡ፡ ናቸው። በነዚህ ገጸ ባህሪያት አማካኝነት በማሕበረሰቡ ላይ ለማቅረብ የምትፈልገው ትችት አለ?
ስጽፍ ያለውን፡ ያየሁትን ነገር ነው የምጽፈው። ምንም አልለፋም። ዝርዝሩን ለማየት አይኔ እስካየ ድረስ አለም ግልጽ ሆኖ ነው የሚታየኝ። ምንም የሚያስጨንቀኝ ነገር የለም። በምጽፍበት ወቅት ideology ወይም አድልኦ ይዤ አይደለም የምጽፈው። እኔ አለምን ለማየት ዝግጁ ነኝ። ስለዚህ ግልጽ ይሆንልኛል። አጣርቼ የማስገባበት ወንፊት የለኝም። ያየሁትን ወደ ውስጤ ማስገባት እና መልሶ መስጠት ነው።. ያን ደግሞ አንተን ላስከፋህ ወይም ላናድድህ አይደለም። ምንም ነገር ይፋ የማድረግ ወይም የማጋለጥ ነገር አይደለም። ያለ ነገር ነው ስለዚህ ወረቀት ላይ መስፈር አለበት። ወግኜ ወይም እሴት መርጬ፡ ለአንድ ገጸ ባህርይ ላዳላ ብዬ፡ ወይም ከሆነ ወጥመድ ላውጣው ብዬ አልሰራም። አንዳንዴ እኔንም የሚያሳዝነኝ ነገር ይኖራል። ትዝ ካለህ ይጻፋል። የተለየ ብቃት ኖሮኝ ሳይሆን I am just being authentic. ከኔ የተሻለ የማስታወስ ችሎታ ያላቸው ይኖራሉ። ግን ላይጽፉት ይችላሉ። የማይጽፉበት ምክኒያት፡ ወይ ያሳፍራል፡ ወይ በሆነ መልክ ራሳችሁ ናችሁ ሊባሉ ይችላሉ። ያ አደጋ አለ። በመጻፍ ሂደት ውስጥ የመመስገን፡ የመደነቅ ወይም የመዋረድ attitude መያዝ የለብህም። ራቅ ብለህ የሚመጣውን መውሰድ አለብህ።
ኣብ ውሽጢ ምምሕዳር ሰደርሃምን (Söderhamn) ኣስታት 900 ኣብ ተሓጋገዝቲ ነርስ፡ መዋዕለ ህጻናት፡ መማህራን መባአታ፡ መማህራን ናይ ዕረፍቲ ሰዓታት ወይ ከሻኒ መግብን ክኸውን ኣለዉ ። ሓደ ካብዚኦም ክሰርሕ ምስ ዘይ ክእል በማኒንገን (Bemanningen) ነቲ ቦታ ዝትክእ ይቕርብ ።
ኣብ በማኒንገን (Bemanningen) ዝሰርሕ ሰብ ተዓጻጻፍን ኣብ ቤት ትምህርቲ አና ኸደ ብዛዕባ ኣገልግሎት ጥዕና ንተማሃሮ መግለጺ ይህብ። ነቶም ምስ ሆግትሪከት (Högtrycket ) ሓቢሮም ዝሰርሑ በማኒንገን (Bemanningen) ኣብ ናይ ስራሕ ዕዳጋታት ሓደስቲ ናይ ስራሕ መንገድታት እፈጥር ። በማኒንገን (Bemanningen) ሓደስቲ ሰባት ብምርካብ ቑልጡፍ ቓለ መሕትት ናይ ስራሕን ኣብ ስራሕ ዘሳትፍን ኣብ ከባቢኦም ዝርከብ ከም መእለይ ኣረጋውያን የዳሉ ።
ይህ ይዘት ጊዜው ያለፈበት እና ከእንግዲህ የ SWGoH ማህበረሰብን በ Zeta ቁሳቁሶች ላይ ለማስተማር የሚረዳ ዋና ዓላማን አያገለግልም። እባክዎን አዲሱን ይመልከቱ በ SWGoH ውስጥ ለተወሰኑ አንጃዎች የቅድመ-ይሁንታ ዝርዝሮች ዝርዝሮች ወደፊት መሄድ.
Zeta Material እና ከዛቲስ የተገኘው ውጤት ከየቀኑ ጀምሮ እንዴት የ Star Wars Galaxy of Heroes ይጫወታል. እኛ በ ‹Gaming-fans.com› እኛ ለ ‹SWGoH› የዜታ ችሎታ ግምገማዎቻችንን በማግኘታችን ደስተኛ ነን ፣ እንዲሁም ብዙ እነዚህን ጥልቅ ጥልቅ ጽሑፎችን ለማንበብ ሁሉም ሰው ለግማሽ ሰዓት ያህል መቀመጥ እንደማይችል እናውቃለን ፡፡ ስለዚህ የእኛ ምርጥ የዜታ ችሎታዎች ለእያንዳንዱ ግለሰብ የዜታ ችሎታ ጽሑፍ እንደ ፀሐፊዎቻችን ደረጃ የተሰጠው ከዚህ በታች ተዘርዝረዋል ፡፡ እያንዳንዳቸው ከ 1 እስከ 10 ደረጃ ያላቸው ስለሆኑ የእነዚህን “የዜታ” ደረጃዎች ከዚህ በታች ያሉትን “ምርጦች” በፍጥነት እና በቀላሉ ለማንበብ ከዚህ በታች እናጠቃልላለን። ስለሆነም ለዜታ ቁሳቁሶችዎ ምርጥ አጠቃቀሞች እዚህ አሉ ፡፡
በደንብ ስሜት እንዲሰማዎት የሚያስችል የዜማ ችሎታ አለዎት? የእንግዳ ማስገባቶች ጥሩ ናቸው ስለዚህ በትዊተር ላይ @GamingFansDFN ጎብኝነን እና ለኛ የ Zeta ግምገማዎች እና ምርጥ የዛታ የቁጥር ደረጃዎች ቅርጸቱን ልንወያይበት እንችላለን.
* - በእኛ ካፒቴን ፋስማ ዘታ ግምገማ ውስጥ የእሷ የዜታ ዋጋ በ Zotas በ FOST እና FOTP ከፍ ይላል ፡፡ FOST እንዲሁ በካፒቴን ፋስማ የዜታ አመራር ላይ ጥገኛ ነው ፡፡