Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የሰማዕታቱ ቀን የጥንታዊት ኢትዮጵያ ጀግኖች አርበኞች ማኅበር አባላት፣ የመዲናይቱ ጥቂት ነዋሪዎች በተገኙበት ሲከበር የአበባ ጉንጉን ያስቀመጡት የአዲስ አበባ ከተማ ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ታቦር ገብረመድኅን (ዶ/ር) እና የጥንታዊት ኢትዮጵያ አርበኞች ማኅበር ፕሬዚዳንት ልጅ ዳንኤል ጆቴ መስፍን ናቸው፡፡
በተጓዳኝም የሰማዕታቱ ዕለት በመንበረ ጸባዖት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል በጸሎተ ፍትሐት ሲዘከር፣ ከቀድሞው ገነተ ልዑል ቤተ መንግሥት የአሁኑ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በተጎራበተው መንበረ ልዑል ቅዱስ ማርቆስ ቤተ ክርስቲያንም ሰማዕታቱ በጸሎትና በዝማሬ ታስበዋል፡፡
ከ81 ዓመት በፊት በፋሺስት ጣሊያን ጭፍራ ማርሻል ሮዶልፎ ግራዚያኒ አማካይነት በአዲስ አበባ ከተማ ለሦስት ቀናት በዘለቀው ጭፍጨፋ ሰማዕት ለሆኑት 30 ሺሕ ኢትዮጵያውያን በቆመው ሐውልት ግርጌ የሰፈረ የወል ቤት ግጥም ነው፡፡
ቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ ንጉሠ ነገሥት (1923-1967) የዘውድ በዓላቸውን 14ኛ ዓመት ሐሙስ ጥቅምት 23 ቀን 1937 ዓ.ም. ሲያከብሩ በተመረቀውና ለአርበኞችም የተጋድሎ ሜዳሊያ ባበረከቱበት አዲሱ ሐውልት ግርጌ በግእዝ ቋንቋ የተጻፈው ጽሑፍ የፍዳውን ዘመን የሚያስታውስ ነው፡፡
‹‹ዝንቱ ውእቱ ምዕራፈ አዕጽምቲሆሙ ለብዙኃን ኢትዮጵያውያን እለ ተቀትሉ በግፍዕ በእደዊሆሙ በሕዝበ ኢጣሊያ ፋሽስታውያን አመ ፲ወ፪ ለየካቲት በ፲ወ፱፻፳ወ፱ ዓ.ም …››
ይህ የአፅሞች ማረፊያ በጣሊያን ፋሺስታውያን እጅ በግፍ የካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም. የተገደሉ የብዙኃን ኢትዮጵያውያን መታሰቢያ ነው በሚል የሚንደረደረው የሐውልቱ ጽሑፍ አገዳደላቸው በድንጋይ በመወገር፣ በዱላ በመቀጥቀጥ፣ በአካፋ፣ በዶማ በመብረቀ ሐፂን/የብረት መብረቅ (መትረየስ)፣ በየቤታቸው ውስጥ በእሳት በመቃጠል፣ ወዘተ እንደሆነ ይዘረዝራል፡፡
የግፍ አገዳደሉ በተፈጸመ በአራተኛው ዓመት ከብሪታኒያ በድል አድራጊነት የተመለሱት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የነፃነት ምልክት የሆነውን ሰንደቅ ዓላማ ካቆሙ በኋላ በግፍ የተገደሉትን አፅሞች ከየቦታው እንዲሰበሰቡ ሹማምንቱን በማዘዝ ለዝክረ ነገር እንዲሆንም በቅዱስ ስፍራም መታሰቢያውን አቆሙላቸው፡፡
ፕሮፌሰር ባሕሩ ዘውዴ ‹‹የኢትዮጵያ ታሪክ ከ1848 እስከ 1966›› በተሰኘውና በ1989 ዓ.ም. በታተመው መጽሐፋቸው እንደገለጹት፣ የጣሊያን ፋሺዝም ጽልመታዊ ገጽታ ቁልጭ ብሎ የወጣው በየካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም. ነው፡፡ አብርሃ ደቦጭና ሞገስ አስገዶም የተባሉ ሁለት ወጣቶች በግራዚያኒ ላይ ቦምብ ጥለው ካቆሰሉት በኋላ አዲስ አበባ ላይ መዓት ወረደባት፡፡ ‹‹ጥቁር ሸሚዝ›› እየተባሉ የሚታወቁት የፋሽስት ደቀመዛሙርት መንግሥት አይዟችሁ እያላቸው አዲስ አበባን ቄራ አደረጓት፡፡ የሰው ልጅ ጭንቅላት እንደ ዶሮ እየተቀነጠሰ ወደቀ፡፡ ቤቶች ከነነዋሪዎቻቸው ጋዩ፡፡ እርጉዝ ሴቶች በሳንጃ ተወጉ፡፡ የጭፍጨፋው ተቀዳሚ ዒላማ የተማሩ ኢትዮጵያውያን ነበሩ፡፡ በተለይም የጥቁር አንበሳ አባላት ከራስ እምሩ ጋር እጃቸውን ከሰጡ በኋላ በከተማይቱ ይገኙ ስለነበር በወረንጦ እየተለቀሙ ተረሸኑ፡፡ ይህ የምሁራን ጭፍጭፋ አንድ ትውልድ እንዳለ ያጠፋ በመሆኑም ባገሪቱ የፖለቲካና ምሁራዊ ታሪክ ላይ የማይሽር ቁስል ጥሎ አለፈ፡፡
‹‹ከሦስት ቀን የከተማ ጥፋት በኋላ ከሆለታ የመጡ የፋሽስት አውሬዎች በሚመለሱበት ካሚዮን በኋላው በኩል አቶ አርአያን እግራቸውን ጠርቅመውአሰሯቸው፡፡ ካሚዮኑ ሳይጐትታቸው ‹እኔ ወደ ሰማይ እንድገባ ሰማይ ተከፍቶ ይጠብቀኛል፡፡ ኢየሱስንም በዚያ አየዋለሁ፡፡ደስ ይለኛል፡፡ ደስ ይለኛል፡፡ ደስይለኛል!› የሚለውን የሚሲዮን መዝሙር ዘመሩ ፋሽስቶቹም የተሻለውን መዝሙር ብትሰማ ይሻልሃል አሏቸውና ዱኪ ዱኪ የሚለውን መዝሙራቸውን ዘመሩ፡፡ካሚዮኑም ሞተሩን አስነስቶ ሲነዳ ታስረው ቁመው ነበርና ያን ጊዜ ዘግናኝ አወዳደቅ አቶ አርአያ ወደቁ፡፡ካምዮኑም እየፈጠነ ጐተታቸው፡፡ ከአዲስ አበባ እስከሆለታ አርባ ኪሎ ሜትር ይሆናል፡፡ካምዮኑ ከዚያ ሲደርስ ያ ከካሚዮኑ ጋር የታሰረው እግራቸው ብቻ እንደተንጠለጠለ ነበርና የካሚዮኑ ነጂ ከካሚዮኑ ፈታናለውሾች ወረወረው፡፡ እኔንም ያለሁበትን ቤት ሰብረው ከዚያ ቤት ያለነውን አውጥተው ከየመንደሩም ሕዝቡን አጠራቅመው ኑረዋል፡፡ ከዚያም መሐል ጨመሩን፡፡
‹‹ስምንት መትረየስ በዙሪያችን ጠምደዋል፡፡ በዚያም ቦታ ቁጥራቸው በብዙ የሆኑ ሐበሾችን አስቀድመው ገለዋቸዋል፡፡ሬሣቸውም ተቆላልፎ በፊታችን ነበረ፡፡እኛንም በዚያ ሊገድሉን ተዘጋጁ፡፡ለመትረየስም ተኩስ እንድንመች ያንዳችንን እጅ ካንዱ ጋር አያይዘው አሰሩን፡፡አሥረውን ወደ መተኰሱ ሳይመለሱ አንድ ታላቅሹም መጣ፡፡ የርሱም ፖለቲካ ልዩ ነበረ፡፡ ፋሽስቶች የሚያደርጉትን የሰላማዊ ሕዝብ መግደል፤ ሕፃናቶችን ከአባትና እናታቸው ጋራ በቤት ዘግቶ ማቃጠልመልካም ብሎ ቢወድ እንኳን እኒያ ቦምብ በቤተ መንግሥቱ ስብሰባ የወረወሩት ሐበሾች ሳይታወቁ እንዲቀሩ አይወድም ነበርና ስለዚህ ካሚዮኖች ይዞ እየዞረፋሽስቶች የሚገድሉትን እያስጣለ ወደ እስር ቤት ለምርመራ ይወስድ ኑረዋል፡፡ እኛንም እንዲተኮስብን ታሰረን ከቆምንበት ከቅዱሰ ጊዮርጊስ ጠበል አጠገብካለው ሸለቆ እስራታችንን አስፈትቶ በአምስተ ረድፍ ወደላይኛው መንገድ ለመድረስ ስንሄድ በአካፋ ራሳቸውን የተፈለጡ እጅግ ብዙ ሰዎች ነበሩ፡፡ ምራቄ ደረቀ፡፡በካሚዮኑ ወደ እስር ቤት አስወሰደን፡፡ ለጊዜው እስር ቤት ያደረጉት ማዘጋጃ ቤትን ነበር፡፡››
ስድስት ኪሎ በሚገኘው የያኔው ገነተ ልዑል ቤተ መንግሥት ያሁኑ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ቅጥር ግቢ ውስጥ በወቅቱ የነበረውን የፋሽስት ኢጣሊያንጭፍጨፋ የታዘበው ሀንጋሪያዊው ሐኪም ዶ/ር ላዲስላስ ሳቫ ዓይኑ ያየውንና የታዘበውን በማስታወሻው መግለጹን በጳውሎስ ኞኞ ‹‹የኢትዮጵያና የኢጣሊያ ጦርነት›› መጽሐፍ ላይ እንዲህ ተመልክቷል፡- ‹‹…ከዚህ በኋላ በግቢውና በአካባቢው ወዲያውኑ ጅምላ ጭፍጨፋ ተጀመረ፡፡ … በገነተ ልዑል ቤተ መንግሥትግቢ ውስጥ ከነበሩት ኢትዮጵያውያን አንድም በሕይወት የተረፈ ሰው አልነበረም፡፡ ቦታው ላይ የተካሄደው የጅምላ ጭፍጨፋ የተሰበሰቡት ሰዎች ዕድሜያቸውየገፋ፣ ዓይነ ስውራን፣ አካል ጉዳተኞች፣ የኔብጤዎችና ሕፃናትን የያዙ ድሃ እናቶች ስለነበሩ በዚህ ቦታ የተፈጸመው ሰቆቃ ትርጉም የሌለው፣ የሚሰቀጥጥናየሚያሳፍር ነበር፡፡››
ለፋሺስት ኢጣሊያ ሰለባ የኢትዮጵያ ሰማዕታት መታሰቢያ እንዲሆን በአዲስ አበባ ስድስት ኪሎና በመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል ሐውልቶችቆመዋል፡፡ እነዚህን ሰማዕታት በክብር ለመዘከር ከ1934 ዓ.ም ጀምሮ በኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት መንግሥት (1923-1967) በብሔራዊ በዓልነት እስከ 1966 ዓ.ም ሲከበር ኖሯል፡፡ደርግ ሥልጣን ከያዘበት 1967 ዓ.ም ወዲህ ግን ቀኑ ታስቦ እየዋለ ይገኛል፡፡ ባለፉት ሦስት አሠርታት መታሰቢያ በዓሉ ዓመት ካመትእየቀዘቀዘ ጉንጉን አበባ የሚያስቀምጡት ሹማምነት ደረጃም እንደቀደመው ዘመን ከፍተኛ ሹማምንት መሆናቸው ቀርቶ የከተማዋ ተወካዮች የሚገኙበትሆኗል፡፡
በዘንድሮው የሰማዕታት መታሰቢያ ዋዜማ በጋዜጣዊ ጉባኤ ላይ የጥንታዊት ኢትዮጵያ ጀግኖች አርበኞች ማኅበር_ፕሬዚዳንት ልጅ ዳንኤል እንዲህ አሉ፡- ‹‹የካቲት 12 አደባባይ አጠገብ ራሳችሁን ለአንድ ሰከንድ አስቡት፤ ሁለት ወንድሞቻችን ጀግኖች ቦንብ ባፈነዱ ጊዜ የነበረውን ሽብር አስታውሱት፤ እዚያ ውስጥ እንዳላችሁ ቁጠሩት፤ ሰው በሰው ላይ የዚህ ዓይነት ጭካኔ ያደርጋል ተብሎ አይታመንም፡፡ ግን ቆራጡ የኢትዮጵያ ሕዝብ አልተበገረም፤ ያመለጠው ወጥቶ አጠፋውን ነው የመለሰላቸው፡፡››
ትምህርት የአንድ አገር ኢኮኖሚያዊ (ምጣኔ ሀብታዊ)፣ ማኅበራዊና ፖለቲካዊ ዕድገትና ብልፅግና ኅብለ ሰረሰር ነው፡፡ ይሁን እንጂ ከሌሎች አገሮች በተለየ ሁኔታ የትምህርት ጥራት መጓደል...
አላሙዲና የሚድሮክ ወርቅ ሃላፊዎች በዓለም ዓቀፍ ደረጃ ክስ ሊመሰረትባቸው ነው፤ ሕዝብ የኤሌትሪክ ሃይል ካቋረጠ በሁዋላ ፋብሪካው ታገደ – ZAGGOLE – ዛጎል
ሳዑዲ አረቢያ በሙስና ወንጀልና በሌላ ግልጽ ያለወጣ ጉዳይ እስር ቤት የሚገኙት ሼኽ መሐመድ አላሙዲ ላለፉት ሃያ ዓመታት በባለቤትነት የያዙት የለገደንቢ ሚድሮክ የወርቅ ማምረቻ ከማምረት ስራው መታገዱን የማዕድን ነዳጅና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስቴር ይፋ አደረገ። ፋብሪካው በሰውና በተፈጥሮ ሃብት ላይ ላደረሰው ጉዳት ስለመጠይቁ ያለው ነገር የለም።
ከሽያጩ ጀምሮ በውል በማይታወቅ የማስፋፊያ ስምምነት ችግር እንዳለበት ለዓመታት ምሬት ሲቀርብበት የነበረው የለገደንቢ የወርቅ ማምረቻ በሰው ልጆች ላይ ላደረሰው ጉዳት ተጠያቂ እንዲሆን ባለቤቱ ላይ ክስ ለመመስረት ዝግጅት መደረጉን የዛጎል ምንጭ አስታውቀዋል።
የክስ ሂደቱን ለማስጀመር ስራ የጀመሩት ክፍሎች እንዳሉት ” ከፋብሪካው በሚለቀቅ ተረፈ ምርት የደረሰው አስከፊ አደጋ በየትኛውም መስፈርት፣ በማንኛውም አገር፣ በየትኛውም የፍርድ አካሄድ ወንጀል ነው” ወንጀሉ እስር ቤት ያሉትን ” ባለሃብት” ብቻ ሳይሆን በተለያዩ የሃላፊነት ደረጃዎች ላይ ያሉትን በሙሉ እንደሚያካክትት ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑ ተናግረዋል።
ሚድሮክ የወርቅ ማምረት ስራውን እንዲያከናውን ለተጨማሪ አስር ዓመት ፈቃድ መውሰዱን ተከትሎ የተነሳውን የሕዝብ ተቃውሞ ተከትሎ እግዱ መወሰኑን የገዢው ፓሪቲ ልሳኖች እንደሚከተለው ዘግበውታል።
ሚኒስቴሩ በኦሮሚያ ክልል ጉጅ ዞን ሚድሮክ ጎልድ በለገደምቢ በሚያካሂደው የወርቅ ማዕድን ልማት ስራ ላይ የአካባቢው ነዋሪ፥ የኩባንያው የምርት ሂደት የአካባቢ ብክለት እያስከተለ ነው የሚል ቅሬታ ማንሳቱን ተከትሎ ነው ፍቃዱን ያገደው።
ጥናቱ በገለልተኛ አካል ከፌደራል እስከ ቀበሌ ያሉ አመራሮችን እና ባለ ድርሻ አካላትን ባሳተፈ መልኩ እንደሚካሄድ፥ የሚኒስቴሩ የህዝብ ግንኙነትና የኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ባጫ ፋጂ ተናግረዋል። የኩባንያው ወርቅ የማምረት ሂደት መቀጠል ያለመቀጠል ሂደትም በጥናቱ ውጤት ላይ የተመሰረተ መሆኑንም ነው የተናገሩት።
አዲስ ጥናት ሲሰራም የጥናቱ ወሰን ከዚህ በፊት ከተደረገው እንዲሰፋ እንደሚደረግ ጠቅሰው፥ የሚወሰዱ ናሙናዎች ቁጥርም ከፍ ይደረጋል ብለዋል። የነበረው አዋጅ የሚድሮክ ጎልድ የለገደምቢ የወርቅ ማዕድን ማውጣት ፍቃድ እድሳት እንዲደረግ እንደሚፈቅድ ያነሱት ዳይሬክተሩ፥ የኩባንያው የወርቅ አመራረት ሂደት በአካባቢው ችግር እየፈጠረ መሆኑን ሚኒስቴሩ እንዳመነበት አንስተዋል።
ይህን ተከትሎም የኩባንያው የወርቅ ማዕድን ማውጣት ፍቃድ ከዛሬ ጀምሮ መታገዱን አስረድተዋል። አሁን የተወሰደው እርምጃም ለህዝቡ ጥያቄ ምላሽ ይሆናል ብለው እንደሚያምኑም ገልጸዋል። ከሚድሮክ ጎልድ የለገደምቢ የወርቅ ማዕድን ጋር በተያያዘ በገለልተኛ አካል የሚደረገው የጥናት ሂደትም ዛሬ ተጀምሯል። የጥናቱ አጠቃላይ ውጤት ምን ያክል ጊዜ እንደሚወስድና መቸ እንደሚጠናቀቅ ግን የተባለ ነገር የለም።
ከሰውነት ደረጃ በወረደ መልኩ በውክልና በሶማሌ ክልል እየተካሄደ ያለውን አስነዋሪ ድርጊት እንዲስቆምና እንዲቆጣጠር የመከላከያ ሰራዊት በይፋ ትዕዛዝ ተሰጠው። አብዲ ኢሌ የሚባለው ቦዘኔ ተነስቶ በምትኩ የክልሉ ኢኮኖሚ ልማት ቢሮ ሃላፊ በሆኑት አቶ አህመድ አብዲ ሞሃመድ ተሰይመዋል። ቤተክርስቲያን ብክልሉ የተፈጸመውን አስነዋሪ ድርጊት አወገዘች።
መከላከያ መግባትና ሰላም ማስከበር፣ እንዲሁም የንጹሃንን ህይወት መታደጉ እግባብ እንዳልሆነና ህገ መንግስትን መናድ እንደሆነ በመግከጽ የትግራይ ክልል ቢቃወምም አብዲ በስተመጨረሻ ተወግዷል። ዛጎል አብዲ ትናት በቁጥጥር ስር ሆኖ አስፈላጊ የተባሉ መረጃዎችን መስጠቱን መዝገቡ ይታወሳል።
ከትግራይ ክልል ጎን ለጎን የኦጋዴን ነጻ አውጪ ግንባር በተመሳሳይ አብዲ ኢሌን በመደገፍ መገለጫ አውጥቶ ነበር። በሶማሌ ክልል ቶርቸር፣ ግድያ፣ አስገድዶ መድፈር፣ እስራት፣ ስቃይ ሲደርስባቸው የነበሩና እየተሰቃዩ ያሉት የኦብነግ አባላትና ደጋፊዎች ናችሁ በሚል ሆኖ ሳለ ግንባሩ አብዲ ኢሌን ደግፎ መግለጫ ማውጣጡ አንጋጋሪ ሆኗል።
የኢፌዴሪ የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት በሰጠው መግለጫ፥ የክልሉ መንግስት ባቀረበው ጥያቄ መሰረት የፀጥታ ሃይሉ ወደ ክልሉ ገብቶ ሰላም የማስከበር ስራውን እንዲሰራ መታዘዙን አስታውቋል።
በዚህም መሰረት ከዛሬ ጀምሮ ፀጥታ የማስከበር ስራ እንደሚጀምር የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ሃላፊ ሚኒስትር አቶ አህመድ ሺዴ ተናግረዋል። ኃላፊ ሚኒስትሩ በመግለጫቸው በክልሉ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች እንደሚፈፀሙ በነዋሪዎች ሲነሳ መቆየቱን ነው ያስታወቁት።
በሌሎች የሀገሪቱ አካባቢዎች በታየው የፍቅርና የመደመር ሂደት ውስጥ እኛም እንካተት በሚል ጥያቄ ያነሱ የህዝብ ተወካዮች እና የሀገር ሽማግሌዎች ላይ ከፍተኛ ወከባ በክልሉ መንግስት ጥቂት አመራሮች ሲደርስ መቆየቱን ተናግረዋል።
“ስልጣን ልቀቅ ተብያለሁ፤ ስልጣኔን ከምለቅ ብሞት ይሻለኛል” በሚል ሰፊ ቅስቀሳ ሲደረግ እንደነበርም ነው ያነሱት። ያለ ክልሉ ነዋሪዎች ፈቃድና ይሁንታ “ክልሉን አስገነጥላለሁ” በማለት ከፍተኛ ውዥንብር በመፍጠር ኢ-ህገመንግስታዊ እና ሀላፊ ሚኒስትር አስነዋሪ ብለው የገለፁት ድርጊት ሲፈፀም ቆይቷል ብለዋል።
የሀገር ሉዓላዊነትን አደጋ ላይ ለመጣል እንዲሁም አካባቢው እንዳይረጋጋ የተለያዩ ፕሮፖጋንዳዎችን የማሰራጨት ተግባር ሲፈፀም ነበርም ብለዋል አቶ አህመድ። ስልጣኔን እነጠቃለሁ በሚል የክልሉ ልዩ ሀይልን ላልተቋቋመለት ዓላማ በማዋል መንገዶች ሲዘጉ ነበር በማለት ለአብነትም ከሀረር ጅግጅጋ እና ወደ ጅቡቲ የሚወስዱት መንገዶች ተዘግተው እንደነበር አንስተዋል።
ዛሬ ላይ የክልሉ መንግስት ባቀረበው ጥያቄ መሰረት ከዛሬ ጀምሮ የኢፌዴሪ የመከላከያ ሰራዊት እና የፌደራል ፖሊስ በክልሉ የፀጥታ እና ህግን የማስከበር ስራ መጀመራቸውን አስታውቀዋል።
በደረሰው ጥፋት እጃቸው ያለበት ሰዎች ተጠያቂ እንደሚሆኑ እና የደረሰው ጥፋት ልክም ተጣርቶ ለህዝብ ይፋ እንደሚደረግ ሀላፊ ሚኒስትሩ አቶ አህመድ ሽዴ ገልፀዋል።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከሰሞኑ በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል የተፈጸመውን ድርጊት አወገዘች። የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያሪክ ብጹዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ጉዳዩን አስመልክተው በሰጡት መግለጫ፥ በክልሉ በተፈጸመው ድርጊት ሳቢያ የሰው ህይዎት በመጥፋቱ ማዘናቸውን ገልጸዋል።
ብፁዕነታቸው ሰባት አብያተ ክርስትያናት ሙሉ በሙሉ ተቃጥለው የካህናት ህይዎት ማለፉንም ተናግረዋል። ከዚህ ባለፈም የሰላማዊ ሰዎች ህይዎት ማለፉንና በሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች መፈናቀላቸውን ጠቅሰው፥ በሁኔታው የተሰማቸውን ሃዘን ገልጸዋል።
አሁን ላይ አብረው በኖሩ ወንድማማች ህዝቦች መካከል የተፈጠረው ችግር በአስቸኳይ ሊቆም እንደሚገባም ጠይቀዋል። ቤተ ክርስቲያኒቱም የተፈጠረው ችግር እንዲቆምና ሰላም እንዲሰፍን እንደ ወትሮው ሁሉ ድጋፏን ታደርጋለች ብለዋል። ለተቸገሩ ወገኖችም ድጋፍ ለማድረግ እንደሚሰራ ጠቁመው፥ ህይዎታቸውን ላጡ ወገኖችም በሁሉም አድባራትና ገዳማት ፍትሃት ይደረጋልም ነው ያሉት።
" መውጪያ ብቻ፣ አስወጡን... ነብሰ ጡሮች፣ አራሶች፣ ህክምና የሚሹ ወገኖች፣ ህጻናት፣ አረጋዊያን፣ እናቶች፣.... በቃ ሁሉም ዓይነት ዜጎች በጣር ውስጥ ናቸው።...
* የኦነጋውያን የድንቁርና ትምህርት ቤት ከሰራባቸው ትላልቅ ሕጻናት መካከል የአርሲው ከማል ገልቹ ቀዳሚው ነው። ይህ ትምህርቱን እንኳ ያልጨረሰ የማትሪክ ተፈናቃይና የ11ኛ ክፍል ቁስለኛ ከሰሞኑ በጃዋር ቴሌቭዥን ላይ ቀርቦ ነፍጠኛ የሰራት ኢትዮጵያ እንደገና ፈርሳ ካልተሰራች ለኦሮሞ አትሆንም ሲል ድንቁርና በሚሰጠው ድፍረት እየተመራ ተናግሯል።
ሲጀመር ከማል ገልቹ ኦሮሞ አይደለም። ከማል ገልቹ ልክ እንደ ኦቦ ጂኔይዲ ሳዶ [Loodee የሚባል የሐድያ ጎሳ ተወላጅ]፣ የምዕራብ ሶማሊያው ጀኔራል እንደነበረው እንደ ዋቆ ጉቱ [ Rayayitu የሚባል የሐድያ ጎሳ ተወላጅ]፣ እንደ ፕሮፌሰር አባስ ገነሞ [Assala/Akkiya የሚባል የሐድያ ጎሳ ተወላጅ]፣ እንደ ዶክተር ኑሮ ደደፎ [Assala የሚባል የሐድያ ጎሳ ተወላጅ]፣ እንደ ጠይባ ሐሰን [ኦሮምያ ክልል የሚባለው ምክትል ፕሬዝደንት የነበረች ስትሆን Saymannaa የሚባል የሐድያ ጎሳ ተወላጅ ናት]፣ እንደ አሚን ጁንዲ [ካናዳ ሲኖር የኦነግ ለአንድነት ዋና ፀሐፊ የነበረና በአሁኑ ወቅት የ«ኦሮሚያ» ክልላዊ መንግሥት ፕሬዚዳንት አማካሪ ሆኖ በመስራት ላይ የሚገኝ ሲሆን Shafila የሚባል የሐድያ ጎሳ ተወላጅ ነው] ወዘተ ሁሉ ሐድያ ነው። እነዚህን የዘረዘርኋቸውን ኦሮሞ ያልሆኑ ዛሬም ድረስ አርሲ ውስጥ የሚገኙ ጎሳዎች መሆናቸውንና የኦሮሞ አባ ገዳ አካባቢውን ወርሮ በነባሩ ሕዝብ ላይ በኃይል ኦሮሞነትን ሲጭን ማንነታቸው የሆነውን ሐድያነትን እንዲተው የተደረጉ ጎሳዎች መሆናቸውን ማረጋገጥ የሚሻ ቢኖር ጀርመናዊው ፕሮፌሰር በርካምበር «A History of the Hadiyya in Southern Ethiopia» በሚል በ1966 ዓ.ም. ባሳተሙት መጽሐፍ ውስጥ ከገጽ 459-462 የጻፈውን ማንበብ ይችላል።
ባጭሩ ከማል ገልቹ ዛሬ ኦሮምኛ ተናጋሪ የሆነው የኦሮሞ የገዢ መደብ የሐድያን ምድር [ዛሬ አርሲ የሆነውን] ወርሮ ማንነታቸውን ተገደው እንዲተው፣ ቋንቋቸውን እንዳይጠቀሙና ባሕላቸውን በኃይል እንዲለውጡ ተደርገው የኦሮሞ ማንነት ተጭኖባቸው ኦሮምኛ እንዲናገሩ ከተገደዱ የሐድያ ቤተሰቦች በመወለዱ ነው። ከማል እንደገና ፈርሳ ካልተሰራች ለኦሮሞ አትሆንም ሲል ያዙኝ ልቀቁኝ የሚለው በኃይል የተጫነበትንና አያት ቅድመ አያቶቹን እንደከብት እየነዳ የሸጠውንና ራሱን ረስቶ ሌላ ሰው እንዲሆን ስላገደደው የባዕድ ማንነት ነው። ከማል ማንነት እንዲከበር የምሩን የሚታገል ቢሆን ኖሮ ከሁሉ በፊት በኃይል የተጫነበትን የኦሮሞ ማንነት አሽቀንጥሮ ጥሎ የአያት ቅድመ አያቱ የሆነውን የራሱን ማንነት ሐድያነትን ይላበስ ነበር። ግና ሰውዬው ድንቁርና በሚሰጠው ድፍረት እየተመራ ያልሆነው የለምና በሰው ወርቅ ሊደምቅ አያት ቅድመ የአያቶቹን ማንነት ክዶ አያት ቅድመ አያቶቹን ገርባ ካደረገው ኦሮሞ በላይ ኦሮሞ ለመሆን ያዙኝ ልቀቁኝ ያላል።
ከማል ገልቹ እ.አ.ኤ. በ2016 ዓ.ም. በአትላንታ ጆርጂያ በጃዋር መሐመድ አጋፋሪነት በተካሄደው «የኦሮሞ ትግል መሪዎች ኮንቬንሽን» ያስቀመጠው ግብ እንዲያሳካ ስብስቡ በወያኔ ቋንቋ አንድ «ኮማንድ ፖስት» ሰጥቶት ነበር። በነገራችን ላይ «የኦሮሞ ምሑራንና ብሔርተኞች ስብሰባ» በተባለው የጆርጂያው «የኦሮሞ ትግል መሪዎች ኮንቬንሽን» ባወጣው መግለጫ «የኦሮሞ ሕዝብ ትግል ለነጻነት የሚበቃው እንደ ኤርትራ፣ ትግሬ እና ደቡብ ሱዳን ሲኾን ነው!» ይል ነበር።ያገራችን ሰው «ቸር ተመኝ ቸር እንድታገኝ» ይላል። ፈረንጅም “Aim to the stars! If you miss, you will hit the top of the tree” ይላል። «የኦሮሞ ምሑራንና ብሔርተኞች ስብሰባ» የተመኛት የኢሳይያስ አፈወርቂ ኤርትራ መላው ዓለም ማዕቀብ ያደረገባት፣ የአፍሪካ ሰሜን ኮርያ፣ ዜጎቿ በዓለም ላይ በየዓመቱ በገፍ የሚሰደዱባትና ያልተሰደዱትም የምድር ሲኦል ኑሮን የሚገፉባት፣ መሪዋ ከዛሬ ነገ የዓለም ጦር ፍርድ ቤት ይቀርባል እየተባለ የሚባንን ጉድ ያለባት ሀገር ናት።
ሌላው የአትላንታው «የኦሮሞ ምሑራንና ብሔርተኞች ስብሰባ» የተመኛት የወያኔዋ ትግራይም ገዢዋ ወያኔ ጭንቅ ላይ ነው፡፡ ደቡብ ሱዳንም ሀገር ሳይኾን የከሸፈ ሀገር (failed State) ነው። የተሻለ አድማስ ባይኖር ወይ መግዛት አልያም መዋስ ሲገባ «የኦሮሞ ትግል መሪዎች» ነን ያሉን ኦነጋውያን በቃላት እንኳን ቢኾን «ታላቅና ገራገር» ለሚሉት የኦሮሞ ሕዝብ የቀረጹለት አድማስ ግን የመከራ ዘመን እየገፉ ከሚገኙበት ከታሰሩበት የኑሮ ሰንሰለት፣ ከገቡበት ምድራዊ ሲኦል ነበልባላዊ እቶን የሚታደጋቸው መድኅን የሚፈልጉ ዜጎች ምድር እንዲኾኑ የተደረጉ ሀገሮችን ነው።
ከማል ገልቹ አስመራ ተከፍቶ የነበረው የኦ.ነ.ግ ቅርንጫፍ መሪ ነበር። ከማል የአስመራው ኦ.ነ.ግ መሪ ሆኖ የተመረጠው በኦ.ነ.ግ ጠቅላላ ጉባኤ ነበር። ኾኖም ግን ዳውድ ኢብሳ አሻፈረኝ ብሎ መፈንቅለ መሪ በማካሄድ ከሥልጣኑ አባረረው። በዚህም ከማል የዐባይ ፀሐዬ እድል ገጠመው። ዐባይ ፀሐዬ ከስብሓት ነጋ በኋላ በሕ.ወ.ሓ.ት ጠቅላላ ጉባኤ የሕ.ወ.ሓ.ት መሪ ሆኖ ተመርጦ ነበር። ኾኖም ግን በ1977 ዓ.ም. «ሕንፍሽፍሽ» ባሉት አውራጃዊ ክፍፍል ወያኔዎች ሲራኮቱ መለስ ዜናዊ በጠቅላላ ጉባዔ የተመረጠውን ዐባይ ፀሐዬን አውርዶ በመፈንቅለ መሪ በጉልበቱ የሕ.ወ.ሓ.ት መሪ ለመኾን በቃ። ዳውድ ኢብሳም ከማልን ያደረገው እንደዚያ ነው።
ዳውድ ኢብሳ በኦ.ነ.ግ ጠቅላላ ጉባኤ መሪ ተደርጎ በተመረጠው በከማል ገልቹ ላይ መፈንቅለ መሪ ያካሄደው ኢሳይያስን ተማምኖ ነበር። ዳውድ ኢብሳ እንደ አንዳርጋቸው ጽጌ ኢሳይያስ የማይጠረጥረው የኢሳይያስ ታማኝ ነበር። ዳውድ አስመራ የተከፈተው የኦ.ነ.ግ ቅርንጫፍ መሪ ኾኖ በንግድ ሥራ ተሠማርቶ መካከለኛው ምሥራቅ ይመላለስ ነበር። አንድ አስመራ አብሯቸው የኖረ ወዳጄ እንደነገረኝ አሥመራ ከተማ ውስጥ ቄንጠኛ መኪና ከሚነዱት ሰዎች መካከል አንዱ የሻዕብያ ሰላይና የቡርቃ ዝምታ ደራሲው ተስፋዬ ገብረአብ ነው። ቄንጠኛዋን መኪና ለተስፋዬ የሸጠለት ደግሞ ዛሬ የኦነግ መሪ የሆነው ዳውድ ነበር።
ከማል ገልቹ ዐቢይ አሕመድ ከወያኔ እንዲያመልጥ ምሥጢር አሾልኮ ሰጥቶት ወደ ኤርትራ ሳይኮበልል በፊት ታማኝ የወያኔ አገልጋይ ነበር። ከማል በደርግ ዘመን ውትድርና የጀመረው ዛሬ እንደገና ፈርሳ ካልተሰራች ለኦሮሞ አትሆንም የሚላትን ኢትዮጵያን ሰንደቅ ዓላማ አንግቦ ወደ ሰሜን በዘመተበት ወቅት ነበር። ከዚያም ትንሽ እንደዋጋ ሻዕብያ ማርኮት ለወያኔ በምርኮ ከተሰጡና ኦ.ሕ.ዴ.ድን እንዲመሰርቱ ከተደረጉት የሻዕብያ ምርኮኞች አንዱ ሆነ።
ወያኔን ፈርቶ ወደ አስመራ ከፈረጠጠበት ሀገር የአማራ ልጆች ከወያኔ ጋር ተፋልመው በከፈሉት መስዕዋትነት ወያኔ መቀሌ ሲመሽግ፣ በግብዣ በኡጋንዳ አድርጎ በቦሌ በኩል ገብቶ ዛሬ አዲስ አበባ ውስጥ ቡራ ከረዩ የሚለው ከማል ከዚህ በፊት ሁለት ጊዜ በሻዕብያ በምርኮኝነት የተያዘ ሲኾን ሦስት ጊዜ ደግሞ ከድቷል። የአትላንታው ስብሰባ የደቡብ ኮማንድ ፖስት የተባለውን ቦረናን፣ ባሌንና አርሲን የሚያጠቃልለው ኮማንድ ፖስት አዛዥ ያደረገው ከማል ገልቹን ነበር ብያለሁ። ከማል ጀኔራል የሆነው ከተራ የገበሬ ወታደርነት ተነስቶ ነው። ከማል መጽሐፉ «ብርሃን ይኹን አለ ብርሃንም ኾነ!» እንዳለው መለስ ዜናዊ ጀነራልነት ሲያድል ከምንም አስንቶ ‹ጀነራል› ያደረገው ‹ጀኔራል ኹን ተባለ፣ ጀነራልም ኾነ!› የሚባል ዓይነት ሰው ነው።
ከማል አስመራ በዳውድ ኢብሳ መፈንቅለ መሪ ከተካሄደበት በኋላ አምባሳደር ኾኖ ነበር። ከማል አምባሳደር የኾነው ለሀገር እንዳይመስላችሁ። ከማል አምባሳደር የኾነው ለኢሳይያስ አፈወርቂ ነበር። ከማል የኢሳይያስ አፈወርቂ አምባሳደር ኾኖ ምሥራቅ አፍሪቃ ተልኮ ነበር። ኢሳይያስ ከማልን በዚህ አካባቢ አምባሳደር አድርጎ የላከው በአርሲ አካባቢ እንቅስቃሴ እንዲያደርግ ነበር። ይህ የከማል ሹመት ኋላ ላይ የአትላንታው ጉባዔ የሰጠውን «ኮማንድ ፖስት» ስለማጠቃለሉ እርግጠኛ አይደለሁም። ስለ ማጠቃለሉ ማጣራት ቢያስፈልግም የአትላንታው ጉባዔ ለኦሮሞ ሕዝብ ከቀረጸለት አድማስ መካከል ኤርትራ መኾኗን ስናስታውስ ግን የከማል የአምባሳደርነት ሹመት በአትላንታው ጉባኤ የተሰጠውን የኮማንድ ፖስት አዛዥነት የሚጠቀልል ቢኾን አያስደንቅም።
ኢሳይያስ አፈወርቂ ከማል ገልቹን ወደ ዩጋንዳ ከመላኩ በፊት ታማኝነቱን ለማረጋገጥ አንድ የበላይ አካል ተቆጣጣሪ ሰጥቶት ነበር። ኢሳይያስ ለከማል ያስቀመጠለት የበላይ ተቆጣጣሪ ከማል እንዲያገባት የተደረገች የአንድ የሻዕቢያ ጀነራል ልጅ ነበረች። በሌላ አነጋገር ኢሳይያስ ከማልን በአምባሳደርነት የላከው የአንዱን የሻዕብያ ጀነራል ልጅ ድሮለት፣ ሚስቱን አብራው እንድትሄድ በማድረግ ነበር። ኢሳያስ ከማል ገልቹን «የጴጥሮስ ታናሽ ወንድም» እያለ እንደሚጠራው አንድ ኮብላይ ጋዜጠኛ የጻፈውን ማንበቤን አስታውሳለሁ። እንደሚታወቀው የመጽሐፍ ቅዱሱ ጴጥሮስ ሦስቴ ከድቷል። ኢሳይያስም «የጴጥሮስ ታናሽ ወንድም» የሚለውን አምባሳደሩን ከማል ገልቹን ለማመን ተጨማሪ ጥንቃቄ አድርጎ ነበር። ኢሳያስ ለተጨማሪ ጥንቃቄ ሲል ከማል ገልቹ ሳያውቅ የከማል ገልቹን አንድ ልጅ ከኢትዮጵያ አስመጥቶ በመያዣነት ኤርትራ ውስጥ አስቀምጦ ነበር። ከማል የኢሳይያስ አምባሳደር ኾኖ ዩጋንዳ በነበረበት ወቅት ልጁ መያዣ መኾኑን ያወቀ አይመስለኝም። አሁን ማወቅ አለማወቁን እርግጠኛ አይደለሁምና አጣራለሁ።
ይታያችሁ! የሻዕብያው ምርኮኛ፣ የወያኔ ሎሌው እና ኢሳይያስ የዳረለት ሚስት የበላይ አለቃ፣ ልጁን ደግሞ በመያዟነት አሳግቶ የኢሳይያስ አምባሳደር የነበረው ከማል ገልቹ ነው እንግዲህ ታግሎ ነጻ እንደወጣ ሁሉ እስካፍንጫው ከታጠቀው ወያኔ ጋር ፊት ለፊት በመጋፈጥ በኢሳይያስ ምርኮ ከተያዘበት ሀገር አስፈትተው፣ ወያኔን ሸሽቶ እግሬ አውጭኝ ብሎ ከፈረጠጠበት የሰው ሀገር እንዲመለስ ባደረጉት የአማራ ልጆች ሲኩራራና ለስድብ ሲጋበዝ የምታዩት።
ያገራችን ገበሬ ክረምት ይዞት ይመጣል ብሎ የሚያስበውን በሽታ፣ ችግርና ተንከሲስ ሁሉ መስከረም ሲጠባ በችቦ የተስፋ ብርሃን እንጉሮጎባሽ እያለ በመተርኮስ ያባርራል። ሰኔ፣ ሐምሌና ነሐሴን በጎመን የባጀው ገበሬ፣ መስከረም ላይ ገብስ ሲደርስ ለነፍሱ ገብስ እንደደረሰለት ያስገነዝብና ተመልሶ ገብስ በዚህ እንዳይኮራ፣ የጎመን ውለታ እንዳይረሳ ሲል «ገብስ ስማ ስማ ነፍሴን አትርፎ ለአዲስ ዘመን ያደረሰኝ ጎመን ነውና አትንቀባረር» ለማለት «አትኩራ ገብስ፣ ጎመን ባወጣው ነፍስ» ብሎ ሸንቆጥ ያደርገዋል። እስካፍንጫቸው ከታጠቁ የወያኔ ነፍሰ በላዎች ጋር ተፋልመው ወያኔ መቀሌ እንዲመሽግ ከተገደደ በኋላ ወያኔን ፈርቶ ከፈረጠጠበትና ልጁን በማስያዝ የኢሳይያስ ጀኔራል ልጅ የበላይ ተቆጣጣሪ ተመድቦለት ከሚኖርበት የግዞት ሀገር በቦሌ በኩል እንዲገባ ያደረጉትን የአማራ ልጆች ሊሰድብ የሚጋበዘውንና በሰው ማንነት የሚኮፈሰውን ከማልን ገልቹን «አትኩራ ገብስ፣ ጎመን ባወጣው ነፍስ» ልንለው ይገባል! «ማንነታችን ካልተከበረ. . . » እያለ በተጫነበት የሰው ማንነት ከሚፎክር መጀመሪያ የተጫነበትን ማንነት አውልቆ ለመጣል የራሱን ማንነት ሐድያነትን ለማጥለቅ «የሐድያ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴ» የሚል ያቋቁምና ለራሱ ማንነት ክብር እንዳለው ያሳይ!
በእውነቱ ግን ኢትዮጵያ የሆነችው ለኦሮሞ ነው። ኦሮሞ በወረራ በያዘው ምድር ላይ ባለርስት ያደረገችው ኢትዮጵያ ናት። ከዚህ በተጨማሪ ከማል በድንቁርና አረንቋ ስለሰጠመ አይገባውም እንጂ ቤተሰቦቹን ወርሮና መሬታቸውን ቀምቶ ጭሰኛ ካደረጋቸው የኦሮሞ የገዢ መደብ ጭቆና ነጻ እንዲወጣና አያቶችና ቅድመ አያቶቹን ባርያ ሆነው ከመሸጥ ያዳነቻቸው እንደገና ፈርሳ ካልተሰራች ለኦሮሞ አትሆንም የሚላት ኢትዮጵያ ናት። ከማል እንደገና ፈርሳ ካልተሰራች ለኦሮሞ አትሆንም የሚላት ኢትዮጵያ ዘሮቹ በኦሮሞ የገዢ መደብ ከተሸጡበት እስከ ደቡብ አፍሪካ ድረስ እየተላላካች የሚከፈለውን በመክፈል ከባርነት ነጻ እንዲወጡና ወደ አገራቸው እንዲመለሱ ያደረገቻቸውን ኢትዮጵያ ነው።
ከፍ ብዬ ስላነሳሁት ታሪክ ማወቅ የሚሻ ቢኖር ሳንድራ ሼል የሚባሉ ተመራማሪ «From slavery to freedom : the Oromo slave children of Lovedale, prosopography and profiles» በሚል ርዕስ እ.ኤ.አ. በ2013 ዓ.ም. ባሳተሙት መጽሐፍ የኦሮሞ ባላባቶች ባሪያ አድርገው የሸጧቸውን የኢትዮጵያ ነገዶች አባላት ዝርዝርና ዳግማዊ ዐፄ ምኒልክ ደቡብ አፍሪካ ድረስ በመላላክ ገንዘብ ጭምር እየከፈሉ ነጻ እንዲወጡና ወደ አገራቸው እንዲመለሱ ስላደረጓቸው ገርባዎች፣ ጰለታዎችና ባሮች የጻፉትን ያንብብ። ጥናቱ የኦሮሞ ባላባቶች የጥንቱን ነገድ ባሪያ አድርገው ወደ ደቡብ አፍሪካ የሸጧቸውን ሰዎችና ዳግማዊ ምኒልክ ገንዘብ እየከፈሉ ያስለቀቋቸውን ባሮች ትውልዶች ጭምር አካቷል። በኦሮሞ ባላባቶች ከተሸጠበት ከደቡብ አፍሪካ ዳግማዊ ዐፄ ምኒልክ ገንዘብ ከፍለው ነጻ ያወጡት ያንዱን ማንነቱ ተቀይሮ ኦሮምኛ እንዲናገር የተደረገ ሰው ዘሮች በደርግ ዘመን ከኢትዮጵያ ወደ ካናዳ ተሰደው አሁንም ድረስ ካናዳ ውስጥ እንደሚኖሩ ሳንድራ ሼል ጥናት ያሳያል።
ኢትዮጵያ በባርነት ከመሸጥ ያተረፈቻቸው ውለታ ቢሶቹ እነ ከማል ገልቹ ግን ይህን እውነት ማወቅም መናገርም አይፈልጉም። ከማል ኦነጋውያን የነገሩትን በመድገም ስለቋንቋ መጨፍለቅ አብዝቶ ያወራል። ሆኖም ግን ኦሮሞ ወርሮ ገርባ ያደረጋቸውን የሱ ዘሮች ቋንቋ ጨፍልቆ እንዳጠፋውና ማንነታቸውን እንደቀየረው መናገር አይፈልግም። ከማል ራሱን ሳያውቅ እስከመቼ ነው ነጻነትን የማያውቅ ነጻ አውጭ ሆኖ የሰው ማንነት ተጭኖበት የሚዘልቀው? በእውነቱ የከማል ዘሮች ኦሮሞ በባርነት ሰንሰለት ካሰረበት ጨለማ ወደ ብርሀን እንዲወጡ ያደረገችው ኢትዮጵያ ካልፈረሰች የሚል ቢኖር ራሱን የረሳና ነጻ በመውጣቱ የሚቆጭ፤ የባርነቱንና የገርባነት ዘመኑን የሚናፍቅ የስቶኮልም ሴንድሮም ተጠቂ የሆነ ፍጡር ብቻ ነው።
በጉዞ ሚዲያና ማስታወቂያ የሚዘጋጀው “ብራና” የኪነ ጥበብ ምሽት፣ ከነገ በስቲያ ሰኞ ከቀኑ 11፡30 ጀምሮ “እስከ መቼ” በሚል ርዕስ በኢትዮጵያ ሆቴል ይካሄዳል፡፡ በዕለቱ ዲስኩር፣ ወግ፣ ግጥምና ሙዚቃ የሚቀርብ ሲሆን ፕ/ር ብርሀኑ ነጋ፣ አቶ ኦባንግ፣ አርቲስት አስቴር በዳኔ፣ አርቲስት ደሳለኝ ሀይሉ ዲስኩር፣ ገጣሚያኑ ኤፍሬም ስዩምና አንዷለም አባተ (የአፀደ ልጅ) ግጥም፣ ተጓዡ ጋዜጠኛ ሄኖክ ስዩም ወግ እንደሚያቀርቡና ድምጻዊ ካሳሁን እሸቱ ከሻሎም አቢሲኒያ የባህል ቡድን ጋር እንደሚያቀነቅን ተጠቁሟል፡፡ መድረኩ በጋዜጠኛ በፍቃዱ አባይ የሚመራ ሲሆን የመግቢያ ዋጋ 100 ብር ነው ተብሏል፡፡ ትኬቶቹ በጃፋር፣አይናለምና ዮናስ መጽሀፍት መደብሮችና በኢትዮጵያ ሆቴል እንደሚገኙም ታውቋል፡፡
በተመሳሳይ ዜና፤ በሰምና ወርቅ ሚዲያና ኢንተርቴይመንት በየወሩ የሚዘጋጀው ጥበባዊ ምሽት የፊታችን ሰኞ ከ11፡00 ጀምሮ “ከአገሬ ሰማይ ስር” በሚል ርዕስ በብሔራዊ ቴአትር ይካሄዳል። በዕለቱም ዲስኩር፣ ወግና ሙዚቃ የሚቀርቡ ሲሆን ወዳጄነህ ማህረነ (ዶ/ር)፣ ሲሳይ መንግስቴ (ዶ/ር)፣ ደራሲ ሕይወት እምሻው፣ ሮዳስ ታደሰ (ዶ/ር)፣ ጋዜጠኛ ጌጡ ሰምሀር ተክኢ (ዶ/ር)፣ ገጣሚ ሰይፉ ወርቁ፣ ባንቻየሁ አሰፋና መአዛ ፋንታዬ የጥበብ ስራዎቻቸውን ያቀርባሉ ተብሏል። አድዋ ሙሉ ባንድ የኪነጥበብ ምሽቱን በሙዚቃ ያደምቀዋል ተብሏል፡፡ የመግቢያ ዋጋው 100 ብር ሲሆን ትኬቶቹ በጃዕፋር፣ በዮናስ፣ በዘውዱ እና በዕውቀት በር መፃሕፍት መደብሮች እንደሚገኙም ታውቋል፡፡
ባለፈው ሰኞ ማለዳ በተደረገ ወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት ከስልጣናቸው ወርደው ለእስር የተዳረጉት የኖቤል የሠላም ተሸላሚዋ የማይንማር ብሔራዊ መሪ አን ሳን ሱ ኪ፤ የአገሪቱን የገቢ ንግድ ህግ በመጣስ ከውጭ አገር ያስገቡትን “ህገወጥ የሬዲዮ መገናኛ” ያለፈቃድ ይጠቀሙ ነበር ተብለው ክስ እንደተመሰረተባቸው ተነግሯል፡፡
ለዲሞክራሲ መስፈን ባደረገት ትግል ምክንያት 15 አመታትን በቁም እስር ያሳለፉትና በአገሬው ዘንድ “የዲሞክራሲ እናት” እየተባሉ ሲንቆለጳጰሱ የኖሩት አን ሳን ሱ ኪ፤ ከወራት በፊት በምርጫ አሸንፈው ከያዙት ስልጣን በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት መውረዳቸውን ተከትሎ ለእስር መዳረጋቸውን ያስታወሰው አሶሼትድ ፕሬስ፣ ባለፈው ረቡዕ ደግሞ በመኖሪያ ቤታቸው በተደረገ ፍተሻ በህገወጥ መንገድ ከውጭ አገር ያስገቡትና ያለፈቃድ የሚጠቀሙበት የሬዲዮ መገናኛ ተገኝቶባቸዋል በሚል ክስ እንደተመሰረተባቸው አመልክቷል፡፡
ፖሊስ በ ሱ ኪ ላይ የጀመረውን ምርመራ እስኪያጠናቀቅ ድረስ ግለሰቧ ለ15 ቀናት ያህል በእስር ላይ ይቆያሉ መባሉን የጠቆመው ዘገባው፣ በተከሰሱበት ወንጀል ጥፋተኛ ሆነው ከተገኙ እስከ ሁለት አመት በሚደርስ እስር ሊቀጡ እንደሚችሉም አክሎ ገልጧል፡፡
በወታደሮች በቁጥጥር ስር ከዋሉበት ጊዜ አንስቶ ደብዛቸው የጠፋው አን ሳን ሱ ኪ በአሁኑ ወቅት ታስረው ያሉበት ቦታም በግልጽ እንደማይታወቅ የጠቆመው ዘገባው፣ ፖሊስ ከእሳቸው በበተጨማሪ በወታደራዊ ሃይሉ ተይዘው ለእስር በተዳረጉት የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ዊን ማይንት ላይ የተለያዩ የወንጀል ክሶችን መመስረቱንም ገልጧል፡፡
በማይንማር የሮሂንጋ ሙስሊሞች ላይ ከተፈጸመው አስከፊ ግፍና ስደት ጋር በተያያዘ በብዙዎቸ የሚተቹት የ75 አመቷ አን ሳን ሱ ኪ፣ ባለፈው ህዳር በተደረገ አገራዊ ምርጫ ናሽናል ሊግ ፎር ዲሞክራሲ የተባለውን ፓርቲያቸውን ወክለው በማሸነፍ ወደ ስልጣን ቢመጡም፣ የአገሪቱ የጦር ሃይል ግን ከተቃዋሚዎች ጋር በመወገን ምርጫው ተጭበርብሯል ሲል ቆይቶ በስተመጨረሻ፣ ባለፈው ሰኞ በጦር አዛዡ ሚን ኡንግ ሃይንግ መሪነት በተቀነባበረ መፈንቅለ መንግስት ከስልጣናቸው አውርዶ መንበሩን በመረከብ የአንድ አመት አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አጽንቷል፤ እሳቸውን ጨምሮ ሌሎች የቀድሞ ባለስልጣናትንም አስሯል፡፡
ፓርቲያቸው ናሽናል ሊግ ፎር ዲሞክራሲ አን ሳን ሱ ኪ በአስቸኳይ እንዲፈቱ መጠየቁንና የመንግስት ሰራተኞችን ጨምሮ የሴትዮዋ ደጋፊዎችም በማህበራዊ ድረገጾች እና በአደባባይ የተቃውሞ ሰልፍ በጀመሩት ዘመቻ ህዝቡ ለወታደራዊው ሃይል እንዳይገዛና በእንቢተኝነት ታጥቆ እንዲወጣ ጥሪ በማቅረብ ላይ እንደሚገኙ የጠቆመው ዘገባው፣ የወታደሩ ደጋፊ የሆኑ አንዳንድ ታዋቂ የአገሪቱ አክቲቪስቶች በአንጻሩ ህዝቡ እንዲረጋጋ ጥሪ ማስተላለፋቸውንም አክሎ ገልጧል፡፡
አሜሪካና ሌሎች ምዕራባውያን አገራት መፈንቅለ መንግስቱን እንዳወገዙት የዘገበው ሮይተርስ በበኩሉ፣ የቡድን ሰባት አገራትም የማይንማር ጉዳይ በእጅጉ እንደሚያሳስባቸው በመግለጽ በመፈንቅለ መንግስት ስልጣን የያዘው ወታደራዊ ሃይል በአፋጣኝ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን እንዲሽር፤ ስልጣኑን በዲሞክራሲያዊ መንገድ ለተመረጠው መንግስት እንዲያስረክብ፣ ያላግባብ ያሰራቸውን ባለስልጣናት እንዲፈታና የዜጎችን ሰብዓዊ መብቶች እንዲያከብር ጥሪ ማቅረባቸውን ዘግቧል፡፡
የጃፓኑ ቶዮታ መኪና አምራች ኩባንያ በ2020 የፈረንጆች አመት ብዛት ያላቸው መኪኖችን በመሸጥ በአለማችን ቀዳሚው ኩባንያ መሆኑን የዘገበው ብሉምበርግ፣ ኩባንያው በአመቱ 9.53 ሚሊዮን የተለያዩ ምርቶቹን ለመሸጥ መቻሉን አመልክቷል፡፡
ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ አለማቀፉ የአመቱ የመኪኖች ሽያጭ በ2019 ከነበረው በ14 በመቶ ያህል ቅናሽ ማሳየቱን ያስታወሰው ዘገባው፣ የቶዮታ ሽያጭም በ11 በመቶ ቢቀንስም በሽያጭ ቀዳሚውን ደረጃ ከመያዝ የሚያግደው ኩባንያ አለመገኘቱን ገልጧል፡፡
ላለፉት አምስት አመታት በሽያጭ ሲመራ የነበረው የጀርመኑ የመኪና አምራች ኩባንያ ቮልስዋገን በአመቱ 9.31 ሚሊዮን መኪኖችን ብቻ በመሸጡ ዘንድሮ ወደ ሁለተኛ ደረጃ ዝቅ ሊል መገደዱንም አክሎ ገልጧል፡፡
በሌላ የቢዝነስ ዘገባ ደግሞ፣ በአለም ዙሪያ የሚገኙ ታላላቅ ኩባንያዎችን የእውቅናና የተደናቂነት ደረጃ እየገመገመ በየአመቱ ይፋ የሚያደርገው ፎርቹን መጽሔት ከሰሞኑም የ2020 የፈረንጆች አመት ሪፖርቱን ያወጣ ሲሆን፣ ላለፉት 13 ተከታታይ አመታት በ1ኛ ደረጃ ላይ ሆኖ የዘለቀው የአሜሪካው የቴክኖሎጂ ኩባንያ አፕል ዘንድሮም የአለማችን እጅግ ስመጥር ኩባንያ ሆኗል፡፡
ፎርቹን የሃብት መጠን፣ የስራ አመራር ብቃት፣ ማህበራዊ ሃላፊነትን የመወጣት አቅምና ዝና ጨምሮ 9 መስፈርቶችን ተጠቅሞ የኩባንያዎችን ሁኔታ በመገምገም ባወጣው አመታዊ ሪፖርቱ፤ ሌላኛው የአሜሪካ ኩባንያ በሁለተኛ ደረጃ ላይ ሲቀመጥ፣ ማይክሮሶፍት በበኩሉ የአመቱ ሶስተኛው ስመጥር ኩባንያ ለመሆን መብቃቱን ሪፖርቱ ያሳያል፡፡
ዋልት ዲዝኒ፣ ስታርባክስ፣ ቤክሻየር ሃታዌ፣ አልፋቤት፣ ጂፒሞርጋን ቼዝ፣ ኔትፍሊክስ እና ኮስቶኮ ሆልሴል እንደቅደም ተከተላቸው ከአራተኛ እስከ አስረኛ ያለውን ደረጃ የያዙ የአለማችን ኩባንያዎች መሆናቸውም ተነግሯል፡፡
ፎርቹን መጽሔት በአመቱ ሪፖርቱ ውስጥ ያካተታቸው ኩባንያዎች ገቢያቸው ከ10 ቢሊዮን ዶላር በላይ የሆኑትን እንደሆነ የጠቆመ ሲሆን፣ ኩባንያዎቹ ቴክኖሎጂን ጨምሮ በ52 የተለያዩ የንግድ መስኮች የተሰማሩ እንደሆኑም አመልክቷል፡፡
የአለማችን ቱሪዝም ዘርፍ ባለፈው የፈረንጆች አመት 2020 በታሪክ የከፋውን ቀውስ ማስተናገዱንና የአለማቀፍ ቱሪስቶች ቁጥር አምና ከነበረበት ከ74 በመቶ ወይም በአንድ ቢሊዮን መቀነሱን የአለም የቱሪዝም ድርጅት አስታውቋል፡፡
ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ በተለያዩ የአለማችን ክፍሎች ከተጣሉ በርካታ የጉዞ እና የእንቅስቃሴ ገደቦች እንዲሁም ከቱሪዝም ፍላጎት በከፍተኛ ሁኔታ መቀነስ ጋር በተያያዘ የቱሪዝም መስኩ ያጣው ገቢ 1.3 ትሪሊዮን ዶላር እንደሚደርስም ድርጅቱ ሰሞኑን ባወጣው ሪፖርት አመልክቷል፡፡
ከአለማች በአመቱ ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ የቱሪስቶች ቁጥር ክፉኛ የቀነሰባቸው የእስያና ፓሲፊክ አገራት መሆናቸውን የሚያሳየው የድርጅቱ ሪፖርት፣ በአገራቱ የቱሪስቶች ቁጥር ከአምናው በ84 በመቶ ወይም በ300 ሚሊዮን መቀነሱን እንዲሁም በመካከለኛው ምስራቅና አፍሪካ አገራት በ75 በመቶ መቀነሱንም ያብራራል፡፡
በቱሪዝሙ መስክ የተፈጠረው ቀውስ እስከ 120 ሚሊዮን የሚደርሱ በዘርፉ የተሰማሩ ሰዎችን የስራ ዕድል አደጋ ውስጥ መጣሉን የጠቆመው ድርጅቱ፣ በቅርቡ ባደረገው ጥናት ከተሳተፉ የመስኩ ባለሙያዎች መካከል ግማሽ ያህሉ ቱሪዝሙ በመጪው አመት የተሻለ አፈጻጸም ያስመዘግባል ብለው እንደሚጠብቁ መግለጻቸውንም አስረድቷል፡፡
አለማቀፉ የንግድ ጉዞ ማህበር በበኩሉ በፈረንጆች አመት 2020 ለንግድ ጉዞ ወጪ የተደረገው ገንዘብ ካለፈው አመት ጋር ሲነጻጸር የ52 በመቶ ወይም የ694 ቢሊዮን ዶላር ቅናሽ ማሳየቱን ከሰሞኑ ባወጣው መረጃ መግለጹን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
የንግድ ጉዞ ወጪ በተያዘው የፈረንጆች አመት 2021 ከአምናው ጋር ሲነጻጸር በ21 በመቶ ያህል እድገት ያሳያል ተብሎ እንደሚጠበቅ የጠቆመው ዘገባው፣ የዘርፉ ወጪ ከኮሮና ወረርሽኝ በፊት ወደነበረው 1.43 ትሪሊዮን ዶላር ለመመለስ ግን ሶስት አመታት ያህል ሊወስድበት አንደሚችል መነገሩንም አክሎ ገልጧል፡፡
ታዋቂው የመረጃ ፍለጋ አውታር ጎግል በአመቱ በብዛት በመጎብኘት ቀዳሚው የአለማችን ድረገጽ ለመሆን መብቃቱና ባለፈው የፈረንጆች አመት 2020 ድረገጹ በየወሩ በአማካይ 92.5 ቢሊዮን ጊዜ መጎብኘቱ ተዘግቧል፡፡
በየአመቱ ከ2 ትሪለዮን በላይ የመረጃ ፍለጋ ጥያቄዎችን የሚያስተናግደውንና የጎብኝዎቹ ቁጥር ካለፈው አመት የ52.9 በመቶ እድገት ያሳየውን ጎግል በመከተል ዩቲዩብ 34.6 ቢሊዮን ጊዜ በመጎብኘት፣ ፌስቡክ ደግሞ 25.5 ቢሊዮን ጊዜ በመጎብኘት የሁለተኛና የሶስተኛ ደረጃን መያዛቸውን ቪዡዋል ካፒታሊስት ድረገጽ ባወጣው መረጃ አስታውቋል፡፡
ባየወሩ በአማካይ ትዊተር 6.6 ቢሊዮን፣ ዊኪፔዲያ 6.1 ቢሊዮን፣ ኢንስታግራም 6 ቢሊዮን፣ ባይዱ 5.6 ቢሊዮን፣ ያሁ 3.8 ቢሊዮን፣ ኤክስቪዲዮስ 3.4 ቢሊዮን፣ ፖርንሃብ 3.3 ቢሊዮን ጊዜ ያህል በመጎብኘት ከአራተኛ እስከ አስረኛ ያለውን ደረጃ መያዛቸውንና በብዛት ከሚጎበኙ 50 ታዋቂ የአለማችን ድረገጾች መካከል 27ቱ መቀመጫቸው በአሜሪካ መሆኑንም መረጃው አክሎ ገልጧል፡፡
1 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ካብ ዝፈጠሮ ዅሉ ኣራዊት መሮር ተመን ይጐርሕ ነበረ። ነታ ሰበይቲ ኸኣ፥ ኣምላኽሲ፥ ካብ ኵሉ ኦም ገነት ኣይትብልዑ፡ ኢሉዶ ኣዚዙ እዩ፧ በላ።
4-5 እቲ ተመን ድማ ነታ ሰበይቲ፡ ኣይፋልኩም፡ ኣምላኽ ደኣ ካብኣ ምስ እትበልዑ መዓልቲ ኣዒንትኹም ከም ዚኽፈታ፡ ከም ኣምላኽውን ከም እትዀኑ፡ ጽቡቕን ክፉእን ከኣ ከም እትፈልጡ፡ ስለ ዝፈለጠ እዩ እምበር፡ ከቶ ኣይትሞቱን ኢኹም፡ በላ።
8 ምድሪ ምስ ወልወለ ድማ፡ ድምጺ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ገነት ኪመላለስ ሰምዑ። ኣዳምን ሰበይቱን ከኣ ካብ ገጽ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ማእከል ኣእዋም ገነት ተሐብኡ።
14 ሽዑ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ነቲ ተመን፡ እዚ ስለ ዝገበርካ፡ ካብ ኵሉ እንስሳን ኣራዊት መሮርን ርጉም ኩን፡ ብኸብድኻ ክትከይድ፡ ኵሉ ዘበን ህይወትካ ድማ መሬት ክትበልዕ ኢኻ።
15 ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎ እዛ ሰበይትን፡ ኣብ መንጎ ዘርእኻን ኣብ መንጎ ዘርኣን ከኣ ጽልኢ እተክል አሎኹ። ንሱ ርእስኻ ኪጭፍልቕ እዩ፡ ንስኻ ድማ ሸዀናኡ ኽትነክስ ኢኻ፡ በሎ።
22 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ፥ እንሆ፡ ኣዳም ከም ሓደ ኻባና፡ ጽቡቕን ክፉእን ዚፈልጥ ኰይኑ አሎ። ሕጂ ኸኣ ኢዱ ኸይዝርግሕ፡ ካብ ኦም ህይወት ወሲዱ ድማ ኸይበልዕ፡ ንዘለኣለም ከኣ ህያው ኰይኑ ኸይነብር፡ ኢሉ፡
በአንድ ንዑስ የስራ ተቋራጭ ውስጥ ተቀጥሮ የሚሠራ ሰራተኛ ለሚደርስበት ጉዳት ዋናው ሥራ ተቋራጭ ከውል ውጪ በኃላፊነት የሚጠየቅበት የህግ መሠረት የሌለ ስለመሆኑ፣
ዋዜማ ራዲዮ- ከታላቁ ህዳሴ ግድብ ፣ ከስኳር ፕሮጀክቶችና በርካታ ኢንቨስትመንት ላይ ተሰማርቶ ለበርካታ ኪሳራ እና ሀገሪቱን ለከፋ ብክነት የዳረጋት የብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን (ሜቴክ) እንደ አዲስ ከተዋቀረና በአዲስ አመራር መመራት ከጀመረ በሁዋላ ኪሳራውን ቀንሶ ገቢን ለማግኘት በቢሊየን የሚያወጣ ገንዘብ ያስገኝልኛል ያላቸውን ንብረቶች በጨረታ አውጥቷል። የተወሰነው ጨረታ ገዥ ማግኘት ሳይችል የቀረ ሲሆን አዲስ የግብር ዕዳም ገጥሞታል።
የዋዜማ ምንጮች እንደነገሩን ከሆነ ኮርፖሬሽኑ በአንደኛ ጨረታ ላይ ለመሸጥ አስቦ ያወጣው የተከማቹ በርካታ ውድ ብረቶችን፣ ተሽከርካሪዎችን ሌሎች ንብረቶቹን ነው። ከዚህ ጨረታ ሜቴክ ቢያንስ ከአንድ ቢሊየን ብር በላይ ገቢን ለማግኘት አቅዶ ነበር።ሆኖም ይህ ጨረታ አሸናፊ በማጣቱ ለሁለተኛ ዙር ሊወጣ መሆኑን ሰምተናል። የጨረታ ተሳታፊ የጠፋውም በዚህ ውስጥ የወጡት ንብረቶች ዋጋቸው የማይቀመስ በመሆኑ በቀላሉ ተጫራች ባለመገኘቱ መሆኑንም ምንጫችን ነግረውናል። ሜቴክ በሌላ ጨረታ ያወጣቸው የመኪና ባትሪ ፣ፕላስቲኮችና መለስተኛ ንብረቶቹ የ15 ሚሊየን ብር ገዥ አግኝተዋል። በዚህ ጨረታ 17 አሸናፊዎች መገኘታቸውንም ሰምተናል።
የብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን በቀጣይ ከፍተኛ መጠን ያለው ገንዘብ ለማግኘት ተከታታይ ጨረታዎችን ያወጣል።በተለያየ ጊዜ ገዝቶ ያከማቻቸው ተሽከርካሪዎች ሆቴሎችም ለሽያጭ ይቀርባሉ። የዋዜማ ምንጮች እንደጠቆሙን ከሆነም በኮርፖሬሽኑ የቀድሞ አመራሮች ተገዝተው የነበሩ ነገር ግን በቂ ሰነድ ያልነበራቸው ሆቴሎችን ጨምሮ ተጨማሪ የሜቴክ ንብረቶች በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች እየተገኙ ነው። ስለ ንብረቶቹ ግልጽ ያለ መረጃ ግን ለሰራተኞችም ቢሆን በዝርዝር የተነገረ ነገር የለም። ሆኖም ከተቋሙ ተልእኮ ውጭ ያሉት ግን በጨረታ እንደሚሸጡ ማወቅ ተችሏል።
በሌላ በኩል ኮርፖሬሽኑ ገዝቶት ከነበረው ኢምፔሪያ ሆቴል ያልተከፈለ 32 ሚሊየን ግብር አለኝ ብሎ የገቢዎች ሚኒስቴር ለሜቴክ ደብዳቤ ጽፎለታለ። ሚኒስቴሩ በአንድ ወር ውስጥ ክፍያው ካልተፈጸመልኝም ሆቴሉን ለእዳ ማስመለሻ እንደሚያውለውም በደብዳቤው ላይ ጠቅሷል። የ32 ሚሊየን ብሩ የኢምፔሪያል ሆቴል እዳ ሊመጣ የቻለው ኢምፔሪያል ሆቴል ለኤምያስ አመልጋ ተሽጦ ሜቴክ ጋር ከመድረሱ በፊት የሆቴሉ ባለቤት የነበሩት ግለሰብ ለሆቴል ዘርፍ የቀረጥ ነጻ መብት ነበራቸው።
ሆኖም የሆቴሉ ባለቤትነት ወደ ሌላ ሲሸጋገር የገዛው አካል የቀረጥ ነጻ መብት ከሌለው ለገባው እቃ ግብሩን ይከፍላል። ሜቴክም የ32 ሚሊየን እዳም የመጣበትም በዚሁ መንገድ ነው።በገዳዩ ላይም የሜቴክና የገቢዎች ሚኒስቴር ሀላፊዎች ተወያይተው ከስምምነት ሊደርሱ ይችላሉ ተብሏል። ይህ ጉዳይ ሲያልቅም ኢምፔሪያል ሆቴል ከሌሎች ሆቴሎች ጋር ለሀብት ማሰባሰቢያ ለጨረታ የሚቀርብ ይሆናል።
በ2002 አ.ም የተቋቋመው ሜቴክ ፣ የ10 ቢሊየን ብር ካፒታል ይኖረዋል ተብሎ የተቋቋመ ነው። ከአመታት በሁዋላ በኪሳራና በብክነት ተዘፍቆ በስሩ የነበሩ የተወሰኑ ኢንዱስትሪዎችን ለመከላከያ ሚኒስቴር አስረክቦ የሲቪል ምርቶችን ብቻ እንዲያመርት ተወስኖበት ወደ ስራ ተገብቷል። [ዝርዝር የዋዜማ ዘገባዎችን ከታች ያዳምጡ]
“እንሥራ” የተሰኘው አዲስ የሸክላ ሥራ ማዕከል ግንባታ በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ የተጠናቀቀ ከ1 ሺህ በሸክላ ስራ ላይ የተሰማሩ እናቶች የመስሪያና የመሸጫ ቦታዎችን ያካተተ ማዕከል ነው፡፡
በመርሀግብሩ ላይ ኢ/ር ታከለ ኡማ እና የአዲስአበባ ብልጽግና ፓርቲ ሃላፊ አቶ ተስፋዬ በልጅጌ ተገኝተዋል።ጀነራል ሰዓረ ባለፈው አመት ህይወታቸው ከማለፉ ከሰዓታት በፊት ከኢ/ር ታከለ ኡማ ጋር በመሆን ከሩዋንዳ ወደ አትላስ በሚወስደው መንገድ ላይ ችግኝ በጋራ ተክለዋል።
ኢ/ር ታከለ ኡማ በሚኖሩበት አካባቢ ነዋሪ የሆኑት ወ/ሮ ቀነኒ ሁንዴ መኖሪያ ቤት በመገኘት የቤት እድሳት መርሀግብሩን አስጀምረዋል።በየአካባቢው የሚገኙ ለኑሮ አስቸጋሪ በሆነ ሁኔታ ውስጥ የሚገኙ አቅመደካማዎች መኖሪያ ቤታቸው የሚታደስ ይሆናል።
የ10 ዓመት እቅዱ እስከ 2022 ዓ.ም ለመከናወን የታቀደ ሲሆን የፖሊሲና ስትራቴጂ ፣ ያለፉት አመታት አፈጻጸምና የዓለም አቀፍና ከባቢያዊ ሁኔታዎችን እንዲሁም ግቦችን መሠረት በማድረግ የታቀደ ነው።በእቅዱ የሠብአዊ ልማት፣ ፈርጀ ብዙ የድህነት መለኪያ እንዲሁም የዜጎች በኑሯቸው ያላቸው እርካታ የብልጽግናን ደረጃ ለመለካት የሚያገለግሉ አመላካቾች መሆናቸውምን በውይይቱ ተጠቁሟል።የአለም አቀፍ የልማት ግቦችን እና የአፍሪካን የአጀንዳ 2063 ግቦችን ታሣቢ ያደረገ ሲሆን እቅዱ የግሉን ዘርፍ የኢኮኖሚ መሪነትን ጨምሮ በ6 ዋና ዋና የትኩረት አቅጣጫዎች አሉት::
በዘንድሮው የክረምት የበጎ ፈቃድ አገልግሎት መርሃግብር አስመልክቶ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ፕሬስ ሴክሬታሪያት ኃላፊ ወ/ት ፌቨን ተሾመ ፣ የአዲስ አበባ ከተማ ወጣቶችና በጎ ፈቃድ ማስተባበሪያ ቢሮ ኃላፊ አቶ አብረሃም ታደሰ እና የአዲስ አበባ ስፖርት ኮሚሽን ኮሚሽነር ዮናስ አረጋይ በጋር መግለጫሰጥተዋል፡፡የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ፕሬስ ሴክሬታሪያት ኃላፊ ወ/ት ፌቨን ተሾመ መግለጫው እንደገለጹት የበጎ ፈቃድ አገልግሎቱ በተለይም የኮሮና ቫይረስን መከላከል ላይ የሚደረጉ ጥረቶች በማገዝ ላይ የሚያተኩር ይሆናል ብለዋል::በበጎ ፈቃድ አገልግሎቱ መርሀግብር ውስጥ «አንድ ቤተሰብ ለአንድ ሰው» የሚል ፕሮግራም የተካተተ ሲሆን 500 አባወራዎችን ተጠቃሚ የሚሆኑ ይሆናል።
ወንጌላውያን አብያተ ክርስቲያናት ኢየሱስ ክርስቶስ ለሕዝቡ እንዲጠብቁአቸው ያቆሙአቸውን ሁለት ሥርዓቶች ይቀበላሉ ጥምቀት እና የጌታ እራት። (የጌታ እራት በ 1ኛ ቆሮ. 10፡ 16 ላይ እንደተጠቀሰው፥ ኅብረት በመባልም ይታወቃል። እንደዚሁም የካሪስት «አቅርቦተ ምስጋና» ተብሎም ይጠራል)። ኢየሱስ ክርስቶስ ጽዋውን ና እንጀራውን አነሣእነዚህ በዘመኑ አንድ ማዕድ ተዋጽኦዎች ናቸው። ከዚያም እነዚህን ሁለት ነገሮች ለአማኞች ትርጉም ወደሚሰጡ ልምምዶች ቀየራቸው። ይሁንና የልምምዱ እሴት የሚወሰነው በተሳታፊዎች የልብ ሁኔታ ላይ ነው፤ በቆሮንቶስ የነበረው ችግርም ይኸው ነው።
ባልተዘጋጀ ልብ ወደ ኅብረቱ መምጣት ከባድ ነገር ነው። በግድየለሽነት መንፈስም የጌታን እራት መቀበል ከባድ ነገር ነው። ቆሮንቶሳውያን በጌታ እራት አቀባበላቸው ኃጢአት ያደርጉ ስለነበር እግዚአብሔር ቀጥቶአቸዋል። «ስለዚህ በእናንተ መካከል የደከሙና የታመሙ ብዙዎች አሉ አያሌዎችም አንቀላፍተዋል [ሞተዋል]» (ቁ 30)።
በመጀመሪያ፥ ወደ ኋላ መመልከት አለብን (11፡23-26)። የተቆረሰው እንጀራ ለእኛ የተሰጠውን የክርስቶስ ሥጋ ያሳስበናል፤ ጽዋውም የፈሰሰውን ደሙን ያስታውሰናል። ኢየሱስ ተከታዮቹ ሞቱን እንዲያስታውሱ መፈለጉ ያልተለመደ ነገር ነው። ብዙዎቻችን የወደድናቸው እንዴት እንደ ሞቱ ለመርሳት እንጥራለን፤ ነገር ግን ኢየሱስ እንዴት እንደ ሞተ እንድናስታውስ ይፈልጋል። ለምን? ምክንያቱም ክርስቲያን እንደመሆናችን ያለን ነገር በሙሉ ማዕከል የሚያደርገው ይህን ሞቱን ነው።
መሞቱን ማስታወስ ያለብን፥ የወንጌል መልእክት አንዱ ክፍል ስለሆነ ነው። «ክርስቶስ . . ሞተ፥ ተቀበረም. . .» (15፡3-4)። ኃጢአተኞችን የሚያድነው የጌታችን ሕይወት፥ ወይም ትምህርቶቹ ሳይሆኑ ሞቱ ነው። በዚህን ምክንያት ለምን እንደ ሞተ እናስታውሳለን። ክርስቶስ ስለ ኃጢአተኞች ሞተ፤ ልንከፍለው የማንችለውን ዕዳ በመክፈል፥ እርሱ የእኛ ምትክ ሆነ (ኢሳ. 53፡6፤ 1ኛ ጴጥ. 2፡24)።
እንዴት እንደ ሞተም ማስታወስ አለብን-በፈቃደኝነት፥ በየዋህነት፥ ፍቅሩን ለእኛ በመግለጥ ነው (ሮሜ 5፡8)። ሥጋውን ለክፉዎች እጅ አሳልፎ ሰጠ፤ በሰውነቱም የዓለምን ኃጢአት ተሸከመ።
ይሁንና ይህ «ማስታወስ» ታሪካዊ እውነታዎችን እንዲያው ማስታወስ አይደለም። በመንፈሳዊ እውነታዎች ውስጥ መሳተፍ ነው። በጌታ እራት ወቅት እየዞርን የምናደንቀው ሐውልት የለም። ልባችን በእምነት ሲዘረጋ ሕያው ከሆነ አዳኝ ጋር ኅብረት እናደርጋለን።
ሁለተኛ፥ ወደፊት መመልከት አለብን (11፡26)። ይህን እራት «እርሱ እስኪመለስ ድረስ» እንወስደዋለን። የኢየሱስ ክርስቶስ መመለስ የቤተ ክርስቲያን ና የእያንዳንዱ ክርስቲያን የተባረከ ተስፋ ነው። ኢየሱስ ለእኛ የሞተ ብቻ ሳይሆን እንደገና በመነሣት ወደ ሰማይ አርጓል፤ እናም አንድ ቀን ተመልሶ መጥቶ ወደ ሰማይ ይዞን ይሄዳል። ዛሬ መሆን የሚገባንን ሁሉ አልሆንንም፤ ነገር ግን እርሱን በምናይበት ጊዜ፥ «እርሱን እንመስላለን» (1ኛ ዮሐ 3፡2)።
ሦስተኛ፥ ወደ ራሳችን መመልከት አለብን (11፡27-28፥ 31-32)። ጳውሎስ የጌታን እራት ለመውሰድ ብቁ ሆነን መገኘት አለብን ማለቱ ሳይሆን፥ ብቃት ባለው ሁኔታ ወይም መንገድ መውሰድ አለብን ማለቱ ነው። በስኮትላንድ በተደረገ የጌታ እራት አገልግሎት ከምእመናኑ እንዲት ሴት ከሽማግሌው እጅ እንጀራውን እና ጽዋውን መቀበል ትታ ቁጭ ብላ ስታለቅስ መጋቢው አስተዋላት። መጋቢው ማዕዱን ትቶ ሄደና አጠገቧ ሆኖ « ውሰጂው የእኔ እመቤት፥ ይህ እኮ ለኃጢአተኞች ነው!» አላት። በእርግጥም ነው፤ ነገር ግን፥ በእግዚአብሔር ጸጋ የዳኑ ኃጢአተኛች ይህን እራት ኃጢአታዊ በሆነ ሁኔታ ማስተናገድ የለባቸውም።
ክቡር በሆነ መንገድ መካፈል ካለብን፥ የገዛ ልባችንን መመርመር፥ በኃጢአቶቻችን መፍረድ እና ለጌታ መናዘዝ አለብን። በሕይወታችን ንስሐ ያልገባነው ኃጢአት ይዘን ወደ ማዕዱ መቅረብ የክርስቶስ ሥጋ እና ደም ተጠያቂ መሆን ነው፤ ምክንያቱም እርሱን በመስቀል ላይ የተነከረው ኃጢአት ነው። ኃጢአቶቻችንን ራሳችን ካልፈረድንባቸው፥ ንስሐ ገብተን እስከምንተዋቸው ድረስ እግዚአብሔር በእኛ ላይ ፍርዱን ና ቅጣቱን ያመጣል።
ቆሮንቶሳውያን ራሳቸውን መመርመሩን ችላ ብለው ሌላውን ሁሉ በመመርመሩ ረቀቁበት። ቤተ ክርስቲያን በምትሰባሰብበት ጊዜ የራሳቸውን ኃጢአት ማወቅ ተስኖአቸው እያለ የሌሎችን እንደሚከታተሉ «ሃይማኖታዊ መርማሪዎች» መሆን የለብንም። ክብር በጎደለው መንገድ ብንመገብ ና ብንጠጣ፥ የምንበላው ና የምንጠጣው ፍርድን ነው፤ ይህ ደግሞ በቀላሉ የሚታይ ጉዳይ አይደለም።
ቅጣቱ እግዚአብሔር ወንድ ና ሴት ልጆቹን እንዲጠነክሩ የሚያበረታታበት የፍቅር አያያዝ ነው (ዕብ. 12፡1-11)። እርሱ በወንጀለኛ ላይ የሚፈርድ ዳኛ ሳይሆን፥ የማይታዘዙ (ምናልባትም የደነደኑ) ልጆቹን የሚቀጣ አፍቃሪ አባት ነው። ቅጣት እግዚአብሔር ለእኛ ያለውን ፍቅር ያረጋግጥልናል፤ ከተባበርነው ደግሞ ቅጣት የእግዚአብሔርን ሕይወት በእኛ ውስጥ ይሠራል።
በመጨረሻም፥ ወደ ዙሪያችን መመልከት አለብን (11፡33-34)። ዙሪያችንን መመልከት ያለብን ሌሎች እማኞችን ለመተቸት ሳይሆን፥ ነገር ግን የጌታን ሥጋ ለመለየት ነው (ቁ 29)። ይህ ምናልባት ጣምራ ትርጉም ይሰጣል። ሥጋውን በእንጀራው ውስጥ፥ ነገር ግን ቤተ ክርስቲያን የክርስቶስ አካል ስለሆነች ደግሞ በዙሪያችን ባለችው ቤተ ክርስቲያን ውስጥ መለየት አለብን። «አንድ እንጀራ ስለሆነ፥ እኛ ብዙዎች አንድ ሥጋ ነን» (1ኛ ቆሮ. 10፡17)። የጌታ እራት የቤተ ክርስቲያን ኅብረት መገለጫ መሆን ነበረበት፤ ነገር ግን በቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን ብዙ ኅብረት አልነበረም። እንዲያውም፥ የጌታን እራት ማክበራቸው ለክፍፍላቸው መግለጫ ሆኖ ነበር።
የጌታ እራት የአንድ ቤተሰብ ማዕድ ነው። የቤተሰቡ ባለቤትም ልጆቹ እርስ በርስ እንዲዋደዱ ና አንዱ ለአንዱ እንዲጠነቀቅ ይፈልጋል። ከአማኝ ወገኖቹ ተለያይቶ እያለ በዚሁ ጊዜ ደግሞ ወደ ጌታ መጠጋት ለእውነተኛ ክርስቲያን ሊሆንለት አይችልም። እርስ በርስ ሳንዋደድ እንዴት አድርገን የጌታን ሞት እናስባለን? «ወዳጆች ሆይ፥ እግዚአብሔር እንዲህ አድርጎ ከወደደን እኛ ደግሞ እርስ በርሳችን ልንዋደድ ይገባናል» (1ኛ ዮሐ 4፡11)።
ማንም እውነተኛ አማኝ ያልሆነ ወደ ማዕዱ መምጣት የለበትም። ይህ ብቻ ሳይሆን እውነተኛው አማኝም ቢሆን ልቡ ከእግዚአብሔር ምንም አይነት ፊንፊትም እና ከክርስቲያን ወገኖቹ ጋር ትክክል ካልሆነ ወደ ማዕዱ መቅረብ የለበትም። ከተካፋዮቹ ማንም በራሳቸው ላይ ቅጣትን እንዳይጋብዙ ብዙ አብያተ ክርስቲያናት የጌታን እራት ከመካፈላቸው በፊት መንፈሳዊ ዝግጅት የሚያደርጉት ለዚህ ነው። አንድ የቤተ ክርስቲያን አባል ወደ እኔ ቀርቦ ስለደረሰበት ግላዊ ሽንፈት ያጫወተኝ ትዝ ይለኛል። ችግሩ መንፈሳዊ ሕይወቱን ከመጉዳት አልፎ በሌሎችም ዘንድ «በመለፈፉ» በእርሱ እና በቤተ ክርስቲያን ላይ ነቀፋን ሊያመጣ የተቃረበ ነበር።
«ይህን ለማስተካከል ምን ላድርግ?» አለኝ። ሁኔታው በእርግጥ ኃጢአቱን እንደፈረደበት እና ንስሐ እንደገባበት አሳመነኝ። በተከታዩ ሳምንት የጌታን እራት እንደምናዘጋጅ ነገርሁትና የጌታን ምሪት እንዲጠይቅም አሳሰብሁት። በምሽቱ የጌታ እራት ላይ፥ ከዚህ ቀደም አድርጌው በማላውቀው መንገድ አገልግሎቱን ጀመርሁ። «ከቤተ ክርስቲያን ጋር የሆነ ነገር ለመካፈል የሚያስብ ሰው አለ?» ብዬ ጠየቅሁ። ንስሐ የሚገባው ወዳጄ ተነሥቶ በእግሩ ቆመና ወደፊት ተራምዶ እማዕዱ ቦታ ተገናኘኝ። በተረጋጋ፥ አጠር ባለ ቃል፥ ኃጢአት እንደሠራ እና ቤተ ክርስቲያንን ይቅርታ እንደሚጠይቅ ተናገረ። ከመንፈስ የመጣ የፍቅር ማዕበል በጉባኤው ላይ ሲወርድ ተሰማን። ሰዎችም በግልጽ ያለቅሱ ነበር። በዚያን ምሽት የጌታ እራት መታሰቢያ፥ በትክክል የጌታን ሥጋ ለይተን አወቅን።
ምንም እንኳ የኃጢአት ንስሐ አስፈላጊ ቢሆንም፥ የጌታ እራት የኃጢአት መንሥኤ መንፈሳዊ የመመርመሪያ እና የልቅሶ ጊዜ እንዲሆን አይጠበቅም። የምስጋና እና ጌታን ለማየት በሐሴት የምንጠባበቅበት ጊዜ መሆን አለበት! ሥቃይ ና ሞት እየጠበቀው ቢሆንም እንኳ ኢየሱስ ምስጋናን አቀረበ። እኛም እንዲሁ ምስጋና እንስጥ።
በዚህ በራሷ ሴል የተለያየ የሽብር እቅድ አውጥታ አንዳንዴም በጣም በረቀቀ ሁኔታ የዋናውን ኦነግ ቡራኬ ከአገኘች ቦኃላ እንደ ትግራይ ሆቴል ባሉት ተቋማት ላይ ፈንጂ አፈንድታ የሽብር ህግ ታወጣበታለች።
እነዚህ አካላት አንዳንዶቹ በሁለት ቢላ የሚበሉ ስሆኑ ሌሎች ደግሞ እውነተኛ ኦነግ ሆኖ በማያውቁት ነገር የእነዚህ ሰላባ ይሆናሉ። ራሱን ቦምባ ብሎ የሚጠራ ግርማ ጥሩነህን ማስታወስ ብቻ በቂ ነው። ሰዎችን እየመለመለ በድብቅ አሰባስቦ የኦነግ ባንዲራን አስይዞ ፎቶ በማንሳት ለኦነግም ለወያኔም ይልካል። ይሄ ነው እንግዲህ የብሔራዊ የመረጃና ደህንነት ከፌደራል ፖሊስ የጋራ ፀረ ሽብር ምናምን የሚባለው።
የቅርብ ግዜ ትዝታችን የለማ ቲም እያየለ ስመጣና እነሱን ለማምታት እቅድ ስጨርሱ ፤ የኦሮሞ ህዝብ ከቲም ለማ ላይ ያለውን እምነት ትቶ ወደ ኦነግ ትኩረት እንዲያደርግ ፤ የኦነግ ባንዲራ በማምረት በየቦታው መውለብለብ፤ የውሸት ዜና በመፍጠር ቄሮን ለማታለል መሞከር ፤ ይሄን ያህል ኦራል የወያኔ ሰራዊት አመድ ሆኗል ብሎ ማስወራት እና ለውጡን ለመቀልበስ ብዙ ሌሎችም ዘዴዎችን ተጠቅሟል።
ባለፈው 8 ሚልየን ብር ተይዞበታል የተባለው ልጅ ኦሮምኛ ተናጋሪ እንደነበር ተገልጿል። በስሩ በተደራጁት ሌሎች ግብረአባሮቹን በመጠቀም ልክ እንደ ENN እና ቃና ቲቭ ወጣቱ ሰሜት ውስጥ መግባቱን ስያረጋግጡ አስደንጋጭ የውሸት ዜና ያሰራጫሉ። ለምሳሌ በቅርቡ በቡራዩ የሆነውን ቢናይ ምንም ያልተፈጸማ ነገር እንደተፈጸመ አድርገው በሞተር ሰይክል ጭምር ወሬ በማናፈስ በፍጥነት ከአከባቢው የሚሰወሩ ነበሩ። “ቤሮ የሚባል ሰፈር አንድ ኦሮሞ አልተረፈም” ቀርሳ ላይ ኦሮሞ እየታረደ ነው” ብሎ አስወርቶ ከቦታው ይሰወራሉ። ብዙ ብዙ ነገር ህዝብና ህዝብን ለማጫረስ ታቅዶ ነበር። በአዲስ አበባ ደግሞ ተቃራኒ ነገር ይወራ ነበር። የጎሳው ስም እየጠሩ ኦሮሞ ዘርህን እየጨረሰ ነው ተናስ እያሉ በኦሮሞና በኦሮሞ ንብረት ላይ ውድመት እንዲደርስ አድርጓል። እንደታሰባው አልተሳካም እንጂ።
4ኛ. የኦሮሚያ ፖሊስና የከተማ ፖሊስን ማነቃቃት። በተለይ በፊንፊኔ ዙርያ የከተማ ፖሊስ ስራ አቁሟል። በጨረቃ ንግድና በተላያየ ነገር ሀብታም ስለሆኑ ብርድ እንድመታቸው አይፈልጉም።
የኔ ጥያቄ:-አቀነባባሪዉ አቶ ፀጋዬ ኡርጌ ነዉ ከተባለ እሱ የኦኔግ አመራር አባል ነበር ማለት ነዉ?????????????? ወይስ እሱ በአንድ ጊዜ የህወሓትና የኦነግ አመራር አባል ነበር ማለት ይሆን????ምክንያታዊነቱ (Logical reasoning) አይሠራም። የአሁኑ መግለጫ ነዉ ያበላሸዉ።
አቶ ደመቀ መኮንን በአንድ ጥይት ሁለቱን ጠብ የሚያደርግ ንግግር በብአዴን የመጀመሪያው የጉባኤ ቀን ለቀዋል። ለአብን እና ግም-7 የአማራ ክልል ቦታ እንደሌለው ቁልጭ አድርገዋል።
☞ “ሀገሪቱ በሁለት ፅንፈኛ ሀይሎች መካከል በተወጠረ ፖለቲካ ውስጥ ትገኛለች። በአንድ በኩል ሁሉን የደፈጠጠና የጨፈለቀ ልሙጥ ሀገራዊ ማንነትን ብቻ አንግቦ ጠቅላይና አሃዳዊ አመለካከት የኢትዮጵያን መልከ ብዙ እውነታ በካደ ደረጃ ፅንፍ ይዞ እየተራገበ ይግኛል።—–
=> “የአማራ ህዝብ ሁሉን ደፍጣጩን እና ጨፍላቂውን እንዲሁም ከሌሎች የሚነጥለውንና የሚያገለውን ራስን ከልክ በላይ የሚያወድስ ማንነትን የሚሸከም ትከሻ የሌለው በእኩልነት የሚያምን ከሌሎች ጋር ወዶ እና ፈቅዶ ተሳስሮ የኖረ ህዝብ ነው ብሎ ብአዴን ያምናል።”
ሰሞኑን በአዲስ አበባ እና በተለያዩ የኦሮሚያ ከተሞች ውስጥ በአብዛኛው ዘር እና ሀይማኖትን ኢላማን ያደረገው እና ለበርካታ ዜጎችን ህይወት እንዲቀጥፍ ምክንያት የሆነው ጭፍጨፋ “ቀይ መስመሩን ያለፈ ነው” ሲሉ ፕ/ት ሳህለወርቅ ዘውዴ ድርጊቱን በጽኑ አወገዙ።
ፕ/ት ሳህለወርቅ በወዳጆች መገናኛ መረብ የቲውተር ገጻቸው ላይ ባሰፈሩት ጽሑፍ” ዘር እና ሀይማኖት ለፖለቲካ ጥቅም እንዲውሉ ሲደረግ፣ንጹሀን እና ሰላማዊ ዜጎቻችን በአሳቃቂ ሁኔታ ሲገደሉ፣ሲፈናቀሉ እና ሲሰደዱ ስናይ ስሜትን ለመግለጽ ቃላት ያጥራል፣ለቅሶ ድንጋጤ እና ስጋት የብዙዎችን በርን አንኳኩቷል።ሀዘናቸው ሀዘኔ ነው”በማለት እጅግ አሳዛኝ እና አሳፋሪ በሆነው ድርጊት መቆጨታቸውን በግላጭ ተናግረዋል።
ወደ ፕ/ትነት ስልጣን ከመምጣታቸው በፊት ኢትዮጵያን እና ህዝቦቿን በመወከል ከሰላሳ አመት በላይ በዲፕሎማትነት ያገለገሉት ፕ/ት ሳህለወርቅ የትዊተር መልክታቸውን ሲቀጥሉ”ለሀገር እና ለህዝብ ጥቅም ሲባል ልናሰምረው እና ልናከብረው የሚገባው ቀይ መስመር ተጥሷል፣ሀገራችን ካንዣበበባት ክፉ አደጋ ለማዳን ሁላችንም ሚና አለን፣የሚመለከታቸው ሁሉ የየበኩላቸውን ሀላፊነትን መጫወት አለባቸው፣ቀዩ መስመር መጣስ የለበትም እንበል”በማለት ስርአት አልበኞችን መዋጋት ለአንድ ተቋም ብቻ የሚሰጥ ሳይሆን በሀገሬ ጉዳይ ያገባኛል የሚል ሰላም ወዳድ ዜጋ ሁሉ እርብርቦሽ እንዲያደርግ ተቃውሞ አዘል ጥሪ አቅርበዋል።
እንደ የኢትዮጵያ የሰብአዊ መብት ኮሚሽን መግለጫ ከሆነ በሰሞኑ ግጭት ከሰማኒያ በላይ ዜጎች ህይወታቸውን ያጡ ሲሆን የአሟሟታቸውንም ሁኔታ በተመለከት ኮሚሽኑ እንደታዘበው አስር የሚሆኑት ብቻ በጥይት ተመትተው የሞቱ ሲሆን የተቀሩት በድንጋይ ተወግረው፣በስለት ተወግተው እና በዱላ ተጨፍጭፈው እንዲሞቱ መደረጉን የኬሚሽኑ መግለጫ ይገልጻል።
የጥላቻ ፖለቲካ አቀንቃኝ በመሆን የተዛባና መርዘኛ የሆነ “ትንታኔ” በመስጠት ህዝብን በህዝብ፣ ድሃን በድሃ ላይ በማነሳሳት ላይ ከሚገኙ የጃዋር ጋሻ ጃግሬዎች አንዱ አቶ ጸጋዬ አራርሳ መሆኑ ያደባባይ ሚስጥር ነው። በትናንትናው እለት ባጋጣሚ ፌስቡክ ላይ ላይቭ ወጥቶ ሲዘባርቅ እንደምንም ለትንሽ ደቂቃ ታግሼ እየጎመዘዘኝም ቢሆን ሰማሁት።
አገራችን ላይ የተፈጠረውን ሰቆቃና እየመጣ ያለውን ከባድ የእልቂት ድግስ ባላገናዘበ መልኩ በትንታኔ ስም ያለምንም እፍረት ከፋፋይና ጸረ-ኢትዮጵያ ዲስኩር ሲያሰማ አየሁት። ሃላፊነት ለሚሰማው ማንም ግለሰብ ከባዱ ነገር ያልኖርንበትን ታሪክ ለቁርሾ፣ ለጥላቻና ህዝብ ለማጋጨት መርዝ መርጨት አይደለም። ከባዱ ነገር ካለፈው በጎም ይሁን ክፉ ታሪክ ተምሮ የተሻለና ለሁሉም ዜጋ ፍትሃዊ የሆነ ስርአት መፍጠር ነው። የኢትዮጵያም ትልቁም ፈተና ይሄው ነው። ጥላቻ ለመስበክ ግን ማንም ቀለም መቁጠር አይጠበቅበትም።
ከሁሉ በላይ ያስገረመኝ አቶ ጸጋዬ ያለምንም ሃፍረት አሁንም ዶክተር የሚል የሃሰት ታፔላ ለጥፎ “ተንታኝ” እየተባለ በየመስኮቱ ብቅ ማለቱ ነው። አንድ ሰው እንኳን ህዝብን ተራ ግለሰብን ለማጥላላት አደባባይ ከመውጣቱ በፊት እራሱን በአግባቡ ማወቅ አለበት።
አቶ ጸጋዬ ሆይ! አንተ ያልሆንከውን ሆነህ ሌላውን ለምን ታምታታለህ። ትምርትህን ባግባቡ መከታተል ትተህ ሌት ተቀን ጥላቻ ስትዘራ ያሰናበተህ የሜልበርን ዩኒቨርሲቲ አንተን በተመለከተ አንድ ጊዜ ሳይሆን ሁለት ጊዜ በይፋ መግለጫ አውጥቷል። ሁለቱም መግለጫዎች ተመሳሳይ ናቸው። “ሚስተር ( አቶ) ጸጋዬ አራርሳ የዩኒቨርሲቲው ተቀጣሪ አይደለም። ትምርቱን ስላላጠናቀቀ የዶክትሬት ዲግሪ አልሰጠሁትም” ነው ያለው። ይሄ ሃቅ አሁንም አልተቀየረም።
እኔ በግሌ በዚህ ጉዳይ ከተለያዩ የዩኒቨርሲቲው ሃላፊዎች ጋር መጻጻፍ ብቻ ሳይሆን በስልክም ተነጋግሪያለሁ። የዩኒቨርሲቲው የህግ ትምህርት ዲን ፕሮፌሰር ፒፕ ኒኮልሰንን ጨምሮ አራት በተለያየ ሃላፊነት ላይ ያሉ ሰዎችን በስልክ ያነጋገርኩ ሲሆን በኢሜይልም ተጻጽፍያለሁ። ጊዜ ማበከን ካልሆነብኝ በዝርዝር ሁሉንም ይፋ ላረግልህ እችላለሁ።
ከሁሉም የተረዳሁት ነገር የአንተ ጉዳይ ስመጥር ለሆነው ዩኒቨርሲቲ ግራ የሚያጋባ መሆኑን ነው። አንተ ግን ያልሆንከውን ነኝ በማለት አሁንም በየዋህነት የሚከተሉህን የጥላቻ አብጊዳ ቆጣሪዎች ታደናግራለህ።
እውነቱን ለመናገር ምሁር ለመባል ፒኤችዲ (PhD) ፈጽሞ አያስፈልግህም። ምሁር ለመሆን የሚያስፈልግህ ዋጋ ያለው መልካም ሃሳብና እውቀት ነው። አንተን የጎደለህ ቅንነና እውነተኛ ማንነትህ ላይ የፈጠርከው ብዥታ በመሆኑ ተምታቶብሃል። አንድ ሰው አደባባይ ከመውጣቱ በፊት አቶ ወይንም ዶክተር መሆኑን ለራሱ አጣርቶ ማወቅ ከተሰናው ለሌሎች የሚተርፍ እውነት ይናገራል የሚል እምነት የለኝም።
ማንነት የሚጀምረው ከግለሰብ ነው። ስለዚህም ኢትዮጵያዊ የሚባል ማንነት የለም የሚል ቀሽም ዲስኩር ከማሰማትህ በፊት ለሰው ስትል ሳይሆን ለራስህ “ዶክተር ጸጋዬ አራርሳ” የሚባል ማንነት አለመኖሩን አምነህ መቀበል ይኖርብሃል። አንድ ሰው ለራሱ የትምርት ማእረግ አይሰጥም። እንደተ አይነቱ ግራ የገው “ምሁር” ግን አይኑን በጨው ታጥቦ ድርቅ ካለ ትርፉ “የሌባ አይነ ደረቅ” መባልና እራሱን የሃሰት ዲግሪ ከሚገዙ ሰዎች በታች አሳንሶ መገኘት ብቻ ነው ትርፉ። መማር ቢሳናቸው ከጥቁር ገበያ ዲግሪ የገዙ ሰዎች ቢያንስ ገንዘባቸውን ከፍለዋል።
ለማንኛውም አታምታታ። በሃሰተኛ ዶክተርነት ከመጀቦን በእውነተኛ አቶነህ ኮርተህ ከጥላቻ ሰባኪነት ውጣና መልካም ለመስራት ትጋ። ዛሬ ከእነጃዋር ጋር ወግነህ ህዝብ መከፋፈልና ማባላት ነገ እንደሚያስጠይቅህ አትጠራጠር። በድሃ ህዝብና አገር እጣ ፈንታ ላይ አትቆምሩ። ህዝብም ታሪክም እንደሚፈርድ አትጠራጠር።
“ከቀኑ 7 ሰዓት ላይ ቄሮ መጣ እያሉ ሰዎች እየጮኹ ወደየቤታቸው መግባት ጀመሩ። እኛም ቤታችን ገብተን በር ዘግተን ተቀመጥን። ቄሮዎቹም እንደደረሱ የእኛ ቤት ላይ ድንጋይ መወርወር ጀመሩ። እኛ ምንም አላሰብንም፤ ደነገጥን። ከዝያም አጥራችንን አፍርሰው ወደጊቢያችን እንደገቡ በመጀመርያ ስድብ መስደብ ጀመሩ። መሬቱም የኛ ነው፤ መንግስትም የኛ ነው እናንተ ጋሞዎች ኑ ውጡ አሉን። ከነርሱም መካከል ሁለቱ ቤት ገብተው እኔና ባለቤቴን ይዘውን ወጡ። ባለቤቴም ከቄሮዎቹ መካከል የሚያውቀውን አንድ ጋዲሳ የተባለ የሰፈር ልጅን ‘አንተ ጋዲሣ እንዴት እንዲህ አይነት ነገር በእኛ ላይ ታደርጋለህ እባክህን ተው፤ ለነዚህ ህፃናት ስትል ተው ባክህ’ ይለዋል። እነርሱ ግን እንጨርሳለን፤ ገና እንጨርሳቹኋለን እያሉ ባለቤቴን በድንጋይ መደብደብ፣ በስለት መውጋት ጀመሩ። ባለቤቴ ብዙ ከደበደቡት በኋላ ሞተ። እሱ እንደሞተ እኔ መጨው ስጀምር ‘ለምን ትጮዄለሽ አፍሽን ዝጊ እያሉ እኔንም መምታት ጀመሩ። ከዝያንም የሰፈራችን ሰው 5 ሌትር ጅሪካን እና ክብሪት ሲሰጣቸው አየሁ። ‘ጨርሱ ካለቀ እኔ ጨምራለው’ አላቸው። ባመጡት ጋዝ ቤታችንን አቃጠሉ። አብዝቼ ብጮህም የደረሰልኝ የለም። የፖሊስ ልብስ የለበሱ ሰዎችን የባሌን አስክሬን አንሱልኝ ስላቸው እየሳቁ አይተውኝ ሄዱ።”
የዛሬ ዓመት እንደዚህ ወሬ እየሰማን ነበር። ግን የመንግስት ባለሥልጣናት ችግር የለም ሁሉም ተስተካክሏል እያሉ አዘናጉን። ይሄው ዛሬ ግን ቤት ድረስ መተው አጠገቤ ባሌን ቆራርጠው ገደሉብኝ። ለማን አቤት እላለው？የዓለም መንግስት ይድረስልን！
እስኪ ፖለቲካው ይቆየንና ስለ እውነት እንናገር። ለአንድ አፍታ፤ ሳናዳምጥ አናውራ፣ ሳናውቅ አንቃወም፣ ሳይገባን አንደግፍ። እስኪ ለአፍታ እንኳን ከግብታዊ ስሜት እንውጣ፣ በምክንያት እናስብ። የአንድ ሃሳብ ትክክለኝነት የሚመዘነው በተናጋሪው ስልጣንና ማንነት ሳይሆን በምክንያታዊ ዕውቀት ነው። ምክንያታዊ ዕውቀት የትላንቱን ጠንቅቆ ማወቅ፣ የዛሬን በዝርዝር መገንዘብ፣ የነገን በትክክል መገመት ያስችላል። የትላንቱን ታሪክ እና የወደፊቱን ሁኔታ መሰረት ያደረገ በሰዎች ሕይወት ላይ ተጨባጭ ለውጥና መሻሻል ሊያመጣ የሚችል ሃሳብ ትክክልና አግባብ ነው። እንዲህ ያለ ሃሳብን ላለመቀበል መቃወም ራስን ማታለል፣ ሌሎችን መበደል ነው። ስለዚህ ለራሳችንም ሆነ ለሌሎች ስንል ቆም ብለን ማሰብ፣ በምክንያት መጠየቅና በተግባር መፈተሸ ያስፈልጋል።
እንደ ናጄሪያዊው ሎሬት “Wale Soyinka” አገላለፅ “አክራሪ ብሔርተኝነት አንድ ላይ ያስተሳስራል፤ ግን ደግሞ አንድ ላይ ያውራል!” ይላል። በዋናነት ከ50 አመት በፊት የተጀመረው የብሔርተኝነት ንቅናቄ የመጨረሻው ደረጃ ላይ ደርሷል። ዛሬ ላይ ብሔርተኝነት ህዝባዊ ንቅናቄ ከመፍጠር አልፎ የግጭትና ዕልቂት መሳሪያ ሆኗል። ነገሩ ከራስ ወዳድነትና ወገንተኝነት አልፎ ወደ ጦርነትና ዕልቂት ሊቀየር ጫፍ ላይ ደርሷል። ሁሉም ሰው በየራሱ ብሔር ስር ተወሽቋል። እድሜ ለሕገ መንግስቱ እና ፌደራሊዝም ስርዓት ሁሉም ሰው በየራሱ ብሔር ጉያ ስር ተወሽቋል። ሁሉም ሰው በብሔር ተደራጅቶ አንድነቱን አጠናክሯል። ነገር ግን አንድ ላይ ያስተሳሰረው ነገር አንድ ላይ አውሮታል። ብሔርተኝነት በተንሰራፋው ልክ የሰዎችን እይታ፣ የማስተዋል አቅም እና የግንዛቤ ደረጃ በከፍተኛ ደረጃ ቀንሷል።
አዎ… ብሔርተኝነት አንድ ላይ ያስተሳስራል። የእያንዳንዱን ብሔር አንድነት ያጠናክራል፤ የብሔር መብትና እኩልነት ይከበራል። በብሔር መደራጀት፣ በብሔር መነቃነቅ፣ በብሔር መቃወም፣ በብሔር መጠየቅ፣ በብሔር መንጠቅ፣ በብሔር ማጥፋት፣ በብሔር መግደል ይቻል ይሆናል። ነገር ግን በብሔር ፖለቲካ በራስ ማየት፣ በራስ ማሰብ፣ በራስ ማስተዋል፣ በራስ ፍላጎትና ምርጫ መንቀሳቀስ፣ በራስ አመዛዝኖ መወሰን፣ ራስን በራስ መምራት አይቻልም። ምክንያቱም ብሔርተኝነት አንድ ላይ ያስተሳስራል እንጂ አንድ ዓይን የለውም፤ የሚያስብ አዕምሮ፣ አስተዋይ ልቦና፣ የራሱ ፍላጎትና ምርጫ የለውም። በመሆኑም ብሔር በራሱ አመዛዝኖ መወሰን እና ራሱን በራሱ መምራት አይችልም።
“Wale Soyinka” እንዳለው አንድ ላይ ያስተሳሰረን ብሔርተኝነት እውነታን ከማየት ያግደናል። ነባራዊ እውነታን ማየትና መገንዘብ የማይችል በራሱ ማሰብና ማስተዋል አይችልም፤ በራሱ ፍላጎትና ምርጫ መወሰን፣ ራሱን በራሱ መምራትና መንቀሳቀስ ይሳነዋል። ስለዚህ በብሔርተኝነት አንድ ላይ የታሰረ ህዝብ እውነታን አይቶ የሚገነዘብለት፣ አስቦና አመዛዝኖ የሚወስንለት፣ እንዲሁም ከፊት ሆኖ እየመራ የሚያንቀሳቅሰው መሪ ያስፈልገዋል። አንድ ላይ የተሳሰረን ህዝብ መምራት የሚችለው አንድ ሰው ወይም ቡድን ነው። በመሆኑም አንድ ብሔር ከአንድ በላይ መሪ ሊኖረው አይችልም። ስለዚህ አንድ መሪ በራሱ እውነታን ያያል፣ ያገናዝባል፣ አመዛዝኖ ይወስናል፣ ከፊት ሆኖ ይመራል። የተቀሩት የብሔሩ አባላት በመሪው ዓይን ያያሉ፣ እሱ ያዘዛቸውን ያደርጋሉ፣ እሱ በመራቸው መንገድ ይጓዛሉ።
በዚህ መልኩ አክራሪ ብሔርተኝነት የሰው ልጅን ከምክንያታዊነት ወደ ግዑዝ መንጋነት ይቀይራል። መሪው የተናገረው ውሸት እውነት ይሆናል፣ መሪው የካደው እውነት ወደ ውሸትነት ይቀየራል፣ የመሪው ጥፋት ሁሌም አግባብ ነው፣ የመሪው መንግድ ፍፁም ትክክል ነው። መንገዱ በጠላቶች የተሞላ ነው። በጠላት ላይ ሲሰበክ የኖረ ጥላቻ ሁሌም ጠላት ይፈልጋል። በመሆኑም አንዱ ጠላት ሲወገድ ሌላ መተካት የግድ ይላል። ጉዞው በህልውና ላይ የተጋረጠን አደጋ ለመከላከል የሚካሄድ ትግል ነው። በህልውና ላይ የተጋረጠን አደጋ ለመከላከል የሚደረገው ትግል መስዕዋትነት ይጠይቃል። የትግሉ ዓላማ ነፃነትን መቀዳጀት ነው። በመጨረሻ የትግሉ ውጤት ነፃነትና ሰማዕታት ይሆናሉ።
እንደ ካሜሮናዊው ምሁር አቺሌ ምቤምቤ አገላለፅ መሪው ያለው “የሙታን ኃይል” (Necropower) ነው፣ ፖለቲካውም “የሙታን ፖለቲካ” (Necropolitics” ይባላል። የሙታን ኃይል ማን መኖር፣ ማን መሞት እንዳለበት መወሰን የሚያስችል ስልጣን ነው። በሙታን ፖለቲካ ራስን በመከላከል እና በማጥፋት፣ በመመለስ እና ነመቅረት፣ በነፃነት እና ሰማዓት መካክል ግልፅ የሆነ መስመር የለም። የሙታን መሪዎች በትግል ከተገኘው ድል ይልቅ የተገደሉትን፣ ካገኙት ነፃነት ይልቅ ሰማዕታቱን ማሰብ ይመርጣሉ። ምክንያቱም ቂምና ጥላቻን ማራዘም ይሻሉ። ጠላትና ጦርነት ከሌለ ተከታይ አይኖራቸውም። ስለዚህ ስልጣናቸውን ለማራዘም ጥላቻ እየሰበኩ ጠላት ያፈራሉ፣ ቂም በመቆስቆስ ግጭት ይፈጥራሉ። ይህ ሲሆን ጭፍን ደጋፊዎች የሙታን መንገድን ይከተላሉ። በቂምና ጥላቻ ሌሎችን ይገድላሉ ወይም በሌሎች ይገደላሉ። በዚህ መልኩ የሙታን ኃይል ከሞት ይመነጫል፣ የሙታን ፖለቲካ በፍርሃት መርህ ይመራል።
ባለፉት አራት አስርት አመታት ኢትዮጵያ ውስጥ የነበረው የሙታን ፖለቲካ ነው። የፖለቲካ መሪዎቻችን ስልጣንም ከሞት የመነጨ ኃይል ነው። ከአብዮቱ ጀምሮ የሀገራችን ፖለቲካ በጅምላ መፈራረጅና መገዳደል የተሞላ መሆኑ ለዚህ ጥሩ ማሳያ ነው። በተለይ ባለፈው ግማሽ ክፍለ ዘመን አብዮትና ፀረ አብዮት፣ ነጭ ሽብርና ቀይ ሽብር፤ ኢትዮጵያ ወይም ሞት፣ የአንድነት ወታደር እና ገንጣይ ወንበዴ፤ ሰላምና ፀረ-ሰላም፣ ልማትና ፀረ-ልማት፣ ህገ መንግስትና ፀረ-ህገ መንግስት፣ ሽብርና ፀረ-ሽብር፣… ወዘተ በሚል የጅምላ ፍረጃ የአንድ ዘመን ትውልድ እርስ በእርሱ ለዕልቂት ተዳርጓል። ምክንያቱም ያ ትውልድ አብዮተኛ ነው። “አብዮት” ደግሞ ወረተኛ ነው። ወረቱ ሲያልቅ እርስ በእርስ መፈራረጅና መገዳደል የግድ ነው።
በመሰረቱ አብዮተኛ እና ፀረ-አብዮተኛ በሚል በጅምላ ከመከፋፈል በስተቀር በመካከላቸው መሰረታዊ የሆነ የአቋም ሆነ ርዕዮተ-ዓለም ልዩነት አልነበረውም። ሁሉም አብዮተኛ ሥር ነቀል ለውጥ ያስፈልጋል፣ የዜጎች እኩልነትና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት እንዲረጋገጥ ይጠይቃል። ከሞላ ጎደል ሁሉም አብዮተኞች የማርክሲስት/ሌኔኒስት ጥራዝ ነጠቆች ናቸው። ነገር ግን ሁሉም ራሳቸውን “አብዮተኛ” ሌሎችን “ፀረ-አብዮተኛ” ብለው በጅምላ ይፈራረጃሉ። ከጅምላ መፈራረጅ ቀጥሎ በጅምላ መገዳደል ይከተላል። ምክንያቱም የአብዮተኛው ድል የሚረጋገጠው ፀረ-አብዮቶችን በመግደል ነው። በሌላ በኩል አንድ ፀረ-አብዮተኛ የሚኖረው አብዮተኞች በሙሉ ሲወገዱ ነው። የአብዮቱ ስኬት ለፀረ አብዮቱ ሽንፈት ነው።
በሙታን ፖለቲካ የአንዱ ህይወት የሚገኘው በተቀናቃኙ ሞት ነው። ስለዚህ ጎራ ለይቶ መገዳደል የስርዓቱ መገለጫ ነው። ይህ በተለይ ከ1966ቱ አብዮት በኋላ ኢትዮጵያ ስትመራበት የነበረ የፖለቲካ ስርዓት ነው። ለምሳሌ በደርግ የተጠለፈውን የተማሪዎች አብዮት ለማስመለስ የነጭ ሽብር ጥቃት ተፈፀመ። ነጭ ሽብርን ለመመከት ቀይ ሽብር ተፋፋመ። በዚህ ምክንያት አንድ ትውልድ በሙታን ፖለቲካ መከነ። እናት ልጇ ለተገደለበት ጥይት ከፈለች፣ አባት የልጁን ሬሳ ከመንገድ ላይ ማንሳት ተሳነው፣ ወዳጅ ዘመድ ከገዳዮች ፊት ማልቀስ ተከለከለ።
ከነጭ ሽብር ጥቃት የተረፉት ሶሻሊስት አብዮተኞች ደርግ እና መኢሶን በሚል ተከፋፍለው ተገዳደሉ። ደርግ ደግሞ “ቆራጥ አብዮተኛ” እና “ስርጎ-ገብ አድሃሪ” በሚል እርስ በእርስ ተከፋፍሎ ተገዳደለ። በዚህ መልኩ እነ ጄነራል ተፈሪ በንቲ እና ሺ/አለቃ አጥናፉ አባተን የመሳሰሉ ከፍተኛ አመራሮች ተገደሉ። የአብዮታዊ ዴሞክራሲ አቀንቃኞች የነበሩት ኢህአፓ እና ህወሓት ደርግን ለመውጋት በመሸጉበት እርስ በእርስ ተዋጉ። ኢህአፓን ያስወጣው ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) በውስጡ የትግራይ ማርክሲስት ልኔኒስት ሊግ (ትማልሊ) የሚል ድርጅት በመፍጠር ለሁለት ተከፈለ። ይህን ተከትሎ የህወሓት ዋና ሊቀመንበር የነበሩት ዶ/ር አረጋዊ በርሄ እና ምክትል ሊቀመንበር የነበሩት ኢ/ር ግደይ ዘርዓፂዮንን ጨምሮ ሌሎች የድርጅቱ መስራቾች ተሰደዱ።
ደርግ እና ህወሓት በየፊናቸው እርስ በእርስ ተከፋፍለው ከተገዳደሉ በኋላ የሀገር አንድነት እና የብሔር እኩልነት በሚል እርስ በእርስ ውጊያ ገጠሙ። ደርግ ወድቆ ህወሓት ሲመጣ ከስም በቀር የትውልድ አሊያም የስርዓት ለውጥ አልተደረገም። ምክንያቱም ደርግና ህወሓት የ1960ዎቹ አብዮተኛ ትውልድ ናቸው። አብዮተኛ ትውልድ ደግሞ “የፀረ” ፖለቲካ አራማጅ ነው። ስልጣኑም ከሞት የመነጨ ነው። በመሆኑም ህወሓት ወደ ስልጣን በመጣ ማግስት፤ ሰላምና ፀረ-ሰላም፣ ልማትና ፀረ-ልማት፣ ህገ መንግስትና ፀረ-ህገ መንግስት እያለ በጅምላ መፈረጅ፣ በጅምላ ማሰር፣ በጅምላ መግደልና ማሰቃየት ጀመረ። ለዚህ ደግሞ ሁሉንም ነገር በሽብርተኝነት የሚፈርጅ የፀረ-ሽብር አዋጅ አወጣ። በዚህ መልኩ የደርግ ቀይ ሽብር ዘመቻ በፀረ-ሽብር አዋጅ ተተካ።
አብዮተኛ ትውልድ የፀረ-ፖለቲካ አቀንቃኝ፣ የሙታን ፖለቲካ አራማጅ ነው። የአንድ ትውልድ አማካይ ዘመን 30 አመት ነው። በዚህ መሰረት የ1960ዎቹ ትውልድ ዘመን ያከተመው በ1990ዎቹ አጋማሽ ላይ ነው። የ1997ቱ ምርጫ የአብዮተኛው ትውልድ ዘመን ማብቂያና የአዲሱ ትውልድ ዘመን መጀመሪያ ነበር። ነገር ግን አዲሱ ትውልድ ሀገሪቱን ለመረከብ ከህወሓት/ኢህአዴግ ጋር ያደረገው ግብግብ በአጋዚ ወታደሮች ተጨናገፈ። ከአስር አመት ትዕግስት በኋላ ለቀጣይ 50 አመታት ኢትዮጵያን ለመግዛት ሲያልሙ የነበሩትን አብዮተኞች በሦስት አመት ህዝባዊ አመፅና ተቃውሞ ከስልጣን አስወገደ።
በአጠቃላይ ከደርግ መምጣት እስከ ህወሓት ውድቀት ድረስ ያለው ሁኔታ አንድና ተመሳሳይ ነው። አብዮተኞች ከሃሳብ የበላይነት ይልቅ በጉልበት የበላይነት፣ ከውይይት ይልቅ በጦርነት፣ ከመነጋገር ይልቅ በመገዳደል የሚያምኑ ስለመሆናቸው ከኢትዮጵያ በላይ እማኝ ምስክር የለም። በዚህ የጥሎ ማለፍ ፖለቲካ ውስጥ የአንዱ ስልጣን ሌላውን በመጣል፣ የአንዱ ድል ሌላውን በመግደል፣ የአንዱ ህይወት በሌላኛው ሞት ላይ የተመሰረተ ነው። በዚህ ምክንያት ሀገሪቱ የተገነባችበት መሰረት ተሸርሽሮ አልቋል።
በእርግጥ የአብዮቱ ፖለቲካ የሚቀጥል ከሆነ በጥቂት አመታት ውስጥ ኢትዮጵያ ትፈርሳለች። ስለዚህ አዲሱ ትውልድ እንኳን የሚመራው መንግስት የሚኖርበት ሀገር አይኖረውም። ኢትዮጵያ ከፈረሰች ደግሞ አሁን በውስጧ ያሉት ብሔሮች፥ ብሔረሰቦች የየራሳቸውን ሀገር መስርተው በጉርብትና የሚኖሩ ከመሰላችሁ ተሳስታችኋል። ከዚያ ይልቅ ሀገሪቱ ከፈረሰች ምስራቅ አፍሪካን የሚያጥለቀልቅ የደም ጎርፍ ይፈስሳል፣ ተቆጥሮ የማያልቅ ሬሳ በየስርቻው ይከመራል። ኢትዮጵያ ወደ ምድራዊ ሲዖል ትቀየራለች። ስለዚህ አዲሱ ትውልድ የትላንቱን ያረጀ የፖለቲካ አመለካከትና ዛሬ ላይ የሚስተዋለውን ጭፍን ብሔርተኝነት ማስወገድ አለበት።
በዚህ መሰረት የወደፊቱን አስከፊ እልቂትና ውድቀት ለማስቀረት አዲሱ ትውልድ አበክሮ ማሰብ፣ መስራትና መተባበር ይጠበቅበታል። ለዚህ ደግሞ ከፊት ለፊቱ ቆመው የዕልቂት ነጋሪት እየጎሰሙ ያሉትን የፖለቲካ ቡድኖች በግልጽ መጋፈጥ አለበት። እነዚህ የሙታን ፖለቲካ ያጣመራቸው የዕልቂት መልዕክተኞች ህወሓት እና ጃዋር (ኦነግ) ናቸው። ለአዲሱ ትውልድ የሁለቱ ጥምረት ትክክለኝነት እና አግባብነት ፍፁም ሊያሳስበው አይገባም። ምክንያቱም የህወሓቶች ዓላማና ግብ ምን እንደሆነ ባለፉት 27 አመታት በተግባር የታየ ነገር ነው። ህወሓቶች በ1997ቱ ምርጫ ደንግጠው ልክ እንደ አሁኑ ወደ መቀሌ ሸሽተው ከተመለሱ በኋላ በአስር አመት ውስጥ በህዝብ ላይ ያደረሱትን ስቃይ እና በሀገር ላይ የፈፀሙትን ዘረፋ ሁላችንም እናውቃለን።
አሁን ደግሞ ተመልሰው ከመጡ በምድር ላይ ታይቶና ተሰምቶ የማያውቅ አሰቃቂ ነገር ሊፈፅሙ እንደሚችሉ ጥርጥር የለኝም። በሌላ በኩል እነ ጃዋር መሃመድ የሚያራግቡት አክራሪ ብሔርተኝነት እነ ሌንጮ ለታ እና ሌንጮ ባቲ እድሜ ልካቸውን ሞክረው እውን ሊሆን እንደማይችል በተግባር ያረጋገጡት ነገር ነው። ህወሓት እና ጃዋር/ኦነግ ጥምረት የፈጠሩበት ምክንያት፤ አንደኛ፡- ሁለቱም ስር የሰደደ የስልጣን ጥማት እና የቁሳዊ ኃብት ፍላጎት ስላላቸው፣ ሁለተኛ፡- ሁለቱም የሙታን ፖለቲካ የሚያራምዱ የአብዮቱ ትውልድ ርዘራዦች በመሆናቸው ነው። በአጠቃላይ የህወሓት እና ጃዋር/ኦነግ ቅንጅት ላለፉት አርባ አመታት የመጣንበትን በጥላቻነ ቂም የታጨቀ፣ በግጭትና ጦርነት፣ እንዲሁም በጅምላ ፍረጃና ግድያ የሚታመስ፣ ያን ያረጀና ያፈጀ የሙታን ፖለቲካ ለማስቀጠል ያለመ ነው። በዚህ ምክንያት ገፈት ቀማሽ የሚሆነው ደግሞ አዲሱ ትውልድ ነው! የሙታን ፖለቲካ ያጣመራቸው የዕልቂት መልዕክተኞች የሁላችንም ስጋት ናቸው!
በቅድሚያ ስሞኑን በኢትዮጵያ ውስጥ በኦሮሚያ ክልል ሃላፊነት በጎደለውና “እኛ የቄሮን ጉልበትና አቅም አሳይተናል” እያለ የሚፈክረው አክትቪስት ነኝ ባዩ ባስተላለፈው ጥሪ ተነሳስተው አብዛኛውንና ስላማዊውን የኦሮሞ ወጣት የማይወክሉ ሥርአት አልበኞች በስላማዊ ዜጎች ላይ ባደረሱት ብሄርና ሃይማኖት ተኮር ጭፍጨፋ በአስቃቂ ሁኔታ ህይወታቸውን ላጡ ፣ ለቆስሉና ቤት ንብረታቸው ለወደመባቸው ከቄያቸው ለተፈናቀሉ፣ ወገኖቻችን በሙሉ ለደረስባቸው ጥቃት ዘግናኚና ኢስብአዊ ጥቃት የተስማንን ልባዊና ከፍተኛ ሃዘን እየገለጽን ይህንን ከስበዓዊነትና ከኢትዮጵያዊነት ተፃራሪ የሆነ ግፍና አስቃቂ ድርጊት አጥብቀን እናወግዛለን።
ላለፍት 28 አመታት አፋኝና አምባገነናዊ በሆኑ የአገዛዝ ስርዓቶች ውስጥ የቆየችው አገራችን የዛሬ ሁለት አመት በህዝብ፤ በተለይ በወጣት ልጆቿ ከፍተኛ መስዋእትነት ወደ ሌላ ምእራፍ ተሽጋግራለች። ይህ የሺዎች ህይወት የተገበረበት፣ በአስር ሺዎች የሚቆጥሩ ለእስር እና ለከፍተኛ እንግልት የተዳረጉበት ለውጥ በአገዛዝ ቁንጮ የነበረውን የህወሃት ቡድን ከፖለቲካና ከኢኮኖሚ የበላይነቱ ገሽሽ አድርጎ፤ አገሪቱን ከደም መፋስስ እድኖ ወደ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ጎዳና ይመሩናል በሚል እምነትና ተስፋ፤ አብዛኛው የኢትዮጵያ ሕዝብ ከገዢው ፓርቲ ከኢህአዴግ አብራክ ለወጡት የለውጥ ሃይሎች ድጋፍ በመስጠት መልካም ውጤቶችን ሲጠባበቅ ቆይታል ። ለውጡን የሚመሩት ጠቅላይ ሚንስትር ዶ/ር ዐብይ አህመድ የዚህ ተስፋ ተምሳሌት ሆነው የተገኙበት ዋናው ምክንያት ኢትዮጵያዊነትንና ኢትዮጵያን ስላስቀደሙ ነበር። በመጀመርያው ቀን የፓርላማ ንግግራቸውና ከዚያም በኋላ ከኢትዮጵያዊያን ጋር ባደረጓቸው ውይይቶች ሁሉ ባለፋት የጭካኔ፤ የጭቆናና የምዝበራ አመታት ለተፈጸሙት የስብአዊ መብት ጥስቶች ሁሉ መንግስት እና ድርጅታቸው ተጠያቂ መሆናቸውን፤ ከዚህም አልፈው “እኛም ሽብርተኞች ነበርን፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ ይቅርታ ያድርግልን” በማለት ስሜቱ ተጎድቶ ለነበረው ህዝብ ትልቅ መጽናኛ ሆነዋል።
ሕዝቡም የፓለቲካ እስረኞቹ መፈታት፣ የፍትህ ተቋማትን ጨምሮ የሌሎች መንግስታዊ ተቋማት ለማጠናከር የተጀመረውን እንቅስቃሴ ከግምት በማስገባት በለውጡ ላይ እና ለውጡን በሚመሩ ስዎችም ላይ ትልቅ ተስፋ ስንቆ ነበር። ይሁን እንጂ ብዙም ሳይቆይ በቡራዩ ከተማ የተፈጸመው በማንነት ላይ ያነጣጠረ የጅምላ ጭፍጨፋ ለብዙ ዜጎች በአስቃቂ ሁኔታ ሕይወት መጥፋት ምክንያት ሆናል። ብዙዎቹም የአካልና የስነልቡናዊ ቀውስና ጉዳት ደርሶባቸዋል። ከቤትና ከንብረታቸው የተፈናቀሉትም ቁጥራቸው ቀላል አልነበረም። ይህ ግፍና ጭካኔ በቀላሉ የሚታይ አይደለም። ነገር ግን ጥቃቱን ያቀነባበሩትና የመሩት የፓለቲካ መሪዎችና ተጽዕኖ ፈጣሪዎች ለፍርድ ይቀርባሉ ተብሎ ቢነገርም ወንጀላቸው እስካሁን ድረስ በገለልተኛ ወገን እንዲጣራ አልተደረገም። ባለሥልጣናትም ሆኑ ጨፍጫፊዎቹ ሊማሩበት አልቻሉም። ወንጀልና ጭካኔ እንደ ልምድና እንደ ተራ ነገር ታለፈ። አሁንም እተደገመ።
እንደውም ይባስ ብለው ከጉዳዩ ጋር ምንም ግንኙነት የሌላቸውን የአዲስ አበባን ወጣቶች በግፍ በማስር ከአንድ ወር እንግልትና ስቃይ በሃላ “ሁለተኛ አይለመደንም ብለው” ከእስር እንዲለቀቁ ተደርገዋል። በጣም የሚያሳዝነው ደግሞ በቡራዩ ብሄር ተኮር ጥቃት ያደረጉት ወንጀለኞች በህግ ባለመጠየቃቸው ባለፋት ሁለት አመታት በርካታ ተመሳሳይ ጥቃቶች ተከስተዋል። በሚሊዮን የሚቆጠሩ ወገኖቻችን ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለው ሲንገላቱ የከረሙበት አሳዛኝ ሁኔታ ተፈጥራል። በአገሪታ ውስጥ የታየው ስርአተ አልበኝነት እና የህግ የበላይነት መፋለስ እያደር አድማሱን አስፍቶ እና በተደራጁ አክራሪዎችና ጽንፈኞች እየተገፋ ዛሬ አገሪቱ የተጋረጠባትን ቀውስ ፈጥራል። በስሞኑም ያየነው መንግስት ቀለብ ከሚስፋርላቸውና ጥበቃ ከሚደረግላቸው መካከል አንዱ አክቲቪስት ተብየው ያስራጨውን ጥሪ ተከትሎ በደብረዘይት፣ በእዳማ፣ በአሪሲ፣ በባሌ ሮቢና በዶዶላ፣ በሃረር፣ በድሬደዋ፣ እና በአዲስ አበባ ዙሪያ ሥርአተ አልበኛ ቡድኖች ባደረሱት ጥቃት ወገኖቻችን በአስቃቂ ሁኔታ የተገደሉና በመቶዎች የሚቆጠሩ ከባድና ቀላል የመቁስል አደጋ የደረስባቸው መሆኑን ቤት ንብረታቸው የተቃጠለባቸው እና በአሁኑ ስአት መውደቂያ የሌላቸው ወገኖቻችን እጅግ በርካታ መሆናቸውን በመገንዘብ አለም አቀፍ ትብብር ለኢትዮጵያውያን መብት (ግሎባል አልያንስ) እንደተለመደው ዲያስፓራውን አስተባብሮ የወገን አለኝታነታቸውን በተግባር እንዲያሳዩ የሚከተሉት እርምጃዎችን ለመውስድ በቁርጠኝነት መወስኑን ለመላው የኢትዮጵያና ለአለም ህዝብ ይገልጻል ።
1- የጠ/ሚንስትር ዶ/ር አቢይ አህመድ መንግስት ዋንኛው ተቀዳሚ ተግባሩ የህግ የበላይነት ማረጋገጥ የዜጎችን ህልውና በስላም የመኖር ዋስትና ማረጋገጥ ሊሆን ይገባል ሆኖም እስካሁን በተከታታይ እየታየ ያለው ሁኔታ የተለየ ገጽ ያሳያል። ለምሳሌ ወንጀለኞች፣ ነፍስ ገዳዮች፣ ደብዳቢዎች፣ ብሄርና ሃይማኖት እየለዩ ግጭት የሚፈጥሩ ጠብ አጫሪዎችና ሚዲያ እየተጠቀሙ ግጭቶች እንዲከስቱ፣ ባንኮች እንዲዘረፋ የሚቀስቅሱ ግለስቦችና ቡድኖች ተጠያቂ አልሆኑም። በተገላቢጦሽ አንዳንድ የፌዴራልና የክልል ባለስልጣናት “እንክብካቤም” ሲያደርጉም ይስተዋላል የተጎዱት ወገኖች አድላዊ በሆነ ደረጃ ግፍና በደል ሲደርስባቸው ይታያሉ ። ይህ ዘውጋዊና ፓለቲካዊ አድልዎ በአስቸካይ እንዲቆምና የሁሉም ዜጎች መብት በእኩልነት እንዲጠበቅ እንጠይቃለን ። ጠ/ሚንስትሩ መንግስትና የሚመሩት ገዢ ፓርቲ ማንኛውንም የመንግስት ባለስልጣን በአደባባይ ቦታዎች ሃላፊነት የጎደላቸውን ንግግሮችን ዛቻዎች ከማድረግና ያልተናበቡ መግለጫዎችን በመስጠት የህዝቡ ስጋትና ጥርጣሬ እንዲጨምር ከማድረግ እንዲቆጠቡና የተጣለባቸውን ሃላፊነት በብቃት ባለመወጣታቸው ተጠያቂ እንዲሆኑ አበክረን እናሳስባለን።
2- በመንግስት የሚወስደው እርምጃ እንደተጠበቀ ሆኖ በኛ በኩል ማንኛውም ግለሰብ፣ ምሁር፣ ቡድን፣ ወጣቶች፣ በግል ሆነ በጋራ በብሄራቸው ተደራጅተው የሌሎች ብሄር ተወላጆች በሚኖሩበት አካባቢ በመሄድ ብሄርና ሃይማኖት ተኮር ግጭት በማስነሳት ዜጎች ሃብትና ንብረት አፍርተው ከሚኖሩበት ቦታ በመሳሪያ፣ በዱላ፣ በገጀራ፣ እና በድንጋይ የዜጎችን ህይወት ያጠፋትን፣ ያቆስሉትን፣ ያፈናቀሉትን፣ ቤት ንብረታቸውን ያቃጠሉትን ግለሰቦች በደረስን መረጃ መስረት በማድረግ አለም አቀፍ ጠበቆችን በማስባስብ ለአገር ውስጥና ለዓለም አቀፍ ፍርድ ለማቅረብ መወስናችንና በዝግጅት ላይ መሆናችንን ማሳወቅ እንወዳለን።
3- ማንኛውም ግለሰብ የፈለገውን እምነት የመከተል መብቱ በአለም አቀፍ ህግ የተጠበቀ ቢሆንም ከ50 ሚሊዮን በላይ ተከታዮች ያሉት የኢትዮጵያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን አገልጋዮች ያረዱትንና አብያተክርስቲያናትን ያቃጠሉትን፣ ምእመናን አስገድደው የደፈሩትን እና በአንዳንድ መስጊዶችም ላይ ጉዳት ያደረሱትን ወንጀለኞች ለፍርድ እንዲቀርቡ ጥረት እናደርጋለን።
4- ሃሳብን በነጻነት የመግለጽ መብት እንደተጠበቀ ሆኖ ሃላፊነት በማይስማቸውና ሚዛናዊነት የጎደለው የሃስት ወሬ በሚያስራጩ ሚዲያዎች በተለይም ብሄር ከብሄር፣ ሃይማኖት ከሃይማኖት እንዲጋጩ ቅስቀሳ በሚያደርጉ የሚዲያ ተቃማት ሃላፊዎችና ባለሙያዎች አስራራቸውን እንዲመረምሩና እንዲያስተካክሉ እያስገንዘብን በፌስቡክ፣ በቲውተር፣ በዩቲዩብና በመሳስሉት ሚዲያዎች ተጠቅመው ህዝብን የሚያውክ ስራ የሚስሩትን በመከታተልና በማጋለጥ ጉዳዩ ከሚመለከታቸው ጋር በመተባበር ተገቢ እርምጃ እንዲወስድባቸው ተግተን እንስራለን።
5- በቅርቡ በተቀስቀሱ ብሄር ተኮር ጥቃቶች ለሞቱት ቤተስቦች፣ ለቆስሉትና ለተፈናቀሉት ወገኖቻችን እርዳታ የሚውል የጎ ፈንድ ሚ (gofundme) አካውንት ስለከፈትን ከዚህ በፊት በቡራዩና በጌዲኦ የተባበራችሁን ኢትዮጵያውያንና ትውልድ ኢትዮጵያውያን ሁሉ በአፋጣኝ ወገኖቻችሁን ለመርዳት እንድትረባረቡ በእግዚአብሔር ስም ጥሪያችንን እናቀርባለን። ለወገን ደራሽ ወገን ነውና ለጥሪው አፋጣኝ ምላሽ እንደምትስጡን እንተማመናለን።
በመጨረሻም ለምንወዳችሁ እና ለምናከብራችሁ አዋቂና ታጋሽ ለሆናችሁ ኢትዮጵያውያን በሙሉ “ሊነጋ ሲል ይጨልማል” እንደሚባለው እስካሁን ድረስ ያንን አስከፊ ግፍና መከራ በልበ ስፊነት፣ በተስፋና፣ በእምነት እንዲሁም በጽናት ታግስህ እንዳሳለፍከው ሁሉ ዛሬም መከራው ቢበዛም፣ ችግሩ የከፋም ቢሆንም የኢትዮጵያ አምላክ አይተዋትምና አይዛችሁ፣ በርቱ እኛ በውጪ ብንኖርም በመንፈስ ሁል ጊዜም ከናንተው ጋር ነን።
ከታገስነው ሁሉም ስለሚያልፍ ግሎባል አልያንስ ባለው አቅም ሁሉ ለወገኖቻችን ተስፋ ለመሆን የሚቻለውን ሁሉ ለማድረግ ያላስለስ ጥረት እንደሚያደርግ ልናረጋግጥላችሁ እንወዳለን የዜጎች ሕልውና እንዲረጋገጥና የሁሉም መብት እንዲከበር በመተባበርና በአንድነትና በቆራጥነት ዘብ መቆም የሁላችንም ግዴታና ሃላፊነት ነው።
“ፍቅር ያስታግሣል፣ ፍቅር ያስተዛዝናል፣ ፍቅር አያቀናናም፣ ፍቅር አያስመካም፣ ፍቅር አያስታብይም፣ ብቻዬን ይድላኝ አያሰኝም፣ አያበሳጭም ክፉ ነገር አያሳስብም፤ ከእውነት ጋር ደስ ይለዋል፤ እንጂ ስለ አመፃ ደስ አይለውም፤ ሁሉን ይታገሳል፣ ሁሉን ያምናል፣ ሁሉን ተስፋ ያደርጋል፣ በሁሉ ይጸናል።” የመጀመሪያይቱ የሐዋርያው የጳውሎስ መልእክት ወደ ቆሮንቶስ ሰዎች ምዕ. ፲፫ ቁ. ፬-፯
በቅድሚያ በመላው ሀገራችን የተለያዩ አካባቢዎች በቅርቡ በተነሳው የጀዋር መሀመድ ቄሮዎችና ዘረኞች ዱላ ሕይወታቸውን ላጡ ወገኖቻችን የተሰማንን እጅግ ጥልቅ ሀዘን እንገልጻለን፡፡ ቤተሰቦቻቸው፣ ወዳጅ ዘመዶቻቸው፣ እንዲሁም መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ በዚህ ዘግናኝና አሳፋሪ ድርጊት ሳትደናገጡ እምነት፣ ተስፋና ጽናት ተላብሳችሁ ሀገርና ሕዝብ ለማዳን “የሀገር ያለህ! የሕዝብ ያለህ!” እንባባል፡፡
ሀገራችንን የተለያዩ ቋንቋ ተናጋሪ ጎሳዎች/ነገዶች ስብስብነቷ ነው ኢትዮጵያ ያሰኛት። አማራ እኔ ኦሮሞ አይደለሁምና የኢትዮጵያ ክፍል አይደለሁም ቢል ይህን በማለቱ የኢትዮጵያችን ግዛት መሆኑ ይቀራልን? ኦሮሞ እኔ ትግሬ አይደለሁምና የኢትዮጵያ ግዛት አይደለሁም ቢል ይህን በማለቱ የኢትዮጵያ ግዛት መሆኑ ይቀራልን? ሀገር ሁሉ ትግራይ ቢሆን አፋር ወዴት በተገኘ? ሁሉም አፋር ቢሆን ሲዳማ ወዴት በተገኘ? ይሁን እንጂ የተለያዩ ቋንቋ ተናጋሪዎች ጎሳ/ነገዶችን ኢትዮጵያ ሀገራችን አንድ አድርጋ ይዛለች። ሁሉም አንድ ብሄር/ነገድ/ጎሳ ቢሆኑስ ኢትዮጵያችን ወዴት በሆነች? ዳሩ ግን ጎሳ/ነገዶች ብዙዎች ናቸው ሀገር ግን አንድ ናት፤ ኢትዮጵያ። ትግሬ ቤኒ ሻንጉልን አታስፈልገኝም ሊለው አይችልም ወይም ኦሮሞ ደግሞ ደቡብ ህዝብን አታስፈልጉኝም ሊላቸው አይችልም። እንደውም ጎልተው ያልታዩ “ደካሞች” የሚመስሉ የኢትዮጵያችን ጎሳ/ነገዶች ይልቁን የሚያስፈልጉ ናቸው። ከሀገራችን ጎሳ/ነገዶች ያልከበሩ ሆነው የሚመስሉን በሚበዛ ክብር ልናለብሳቸው ይገባል። በሁሉም ጎሳ/ነገዶች ከቶም ልንኮራና ክብር ልንሰጥ እያንዳንዱ ጎሳ/ነገድ ሃላፊነት ሊኖረው ይገባል። ጎሳ/ነገዶች እርስ በርሳቸው በትክክል ይተሳሰቡ ዘንድ እንጂ በዘርና ቋንቋ መለያየት፣ ድንበር ማስመር እንዳይሆን ለተጎዳው ጎሳ/ነገድ የሚበልጥ ክብር፣ ትኩረት እየተሰጠ ሁሉንም አገጣጥመን በአንድ ኢትዮጵያ! በአንድ ሀገር! በአንድ ሕዝብ! ተጋግዘን መኖር ይገባናል፡፡ አንዱ ጎሳ/ነገድ ቢሰቃይ ሁሉም ጎሳ/ነገዶች ሁሉ ከእርሱ ጋር ይሰቃያሉ፣ አንድ ነገድ/ጎሳ ቢከበር ሁሉም ጎሳ/ነገዶች ሁሉ ከእርሱ ጋር ደስ ይላቸዋል። ሁላችንም የኢትዮጵያ ልጆች ነንና የዚህ ጊዜ ኢትዮጵያችን ትበለጽጋለች፣ ታብባለች። ሁሉም ተደጋግፈው ያሉ ናቸውና አንዱን ከሌላው ገንጥሎ ሀገርም አይኮን፤ ኢትዮጵያም አይባል፤ አብሮ መውደቅ እንጂ።
ለሁላችንም ዋልታና ምሰሶ ኢትዮጵያችን ብትሆንም ኦሮሞ ያለ አማራ ቅጠሉ የረገፈ ተክል ነው፣ ትግሬ ያለ ኦሮሞ መሠረቱ ይናጋል፣ አማራ ያለ ሁሉም ጉራ ብቻ ነው፡፡ ኢትዮጵያ እንደ ሀገር ለዘላለም ትኑር! ስንል ኦሮሞን አሻም አሰኝታ፣ አማራን አስፎክራ፣ ትግሬን አስጨፍራ፣ ጉራጌን ቆጮ ብላ፣ በባሌ ሶፎሞር ኮርታ፣ ሐረር ግምብን አጠንክራ፣ ግመሏን ለአፋር አደራ ሰጥታ፣ አዲስ አቤን እምብርቷ አርጋ፣ በእስላምና ክርስቲያኑ ፀሎት ተጠብቃ ሌላም ሌላ እንደሚሆን ልንረዳ ይገባናል።