ዲያቆን ዳንኤል እስከዛሬ የዘራኸውን የእውቀት ዘር በጣም አደንቃለሁኝ፡፡ብዙዎቹንም በቀልድና በተረት በምሳሌ እያደረግህ ነው ያስተላለፍከው፡፡ይህም የሰውን ልጅ ውስብስብ አስቸጋሪ ባህሪ ግምት ውስጥ ያስገባ ነገር ነው፡፡በተለይም እኛ ኢትዮጵያውያን አንድ ጥፋትና ስህተት ፊት ለፊት ሲነገር ስለማንወድና ትንሽ የህፃንነት አይነት ባህሪ ስለሚያጠቃን ትችቶችን እያዋዙ መናገር ግድ የሚል ነው፡፡ ነገር ግን ፈረንጆች እንደሚሉት Assertiveness የሚባለው ነገር እንደ አንድ ሙሉ ስብእና ያለው ሰው ከውስጣችን ሊኖር ግድ ይላል፡፡ይህ Assertiveness የሚባለው ነገር ከጎደለን ደግሞ ከውስጣችን አንድ ወሳኝ የሆነ ነገር ጎድሎናል እንዲሁም አንድ የሆነ የስነ-ልቦና ችግር ውስጥ ነን ማለት ነው፡፡ስልጣን ላይ ያሉት አገዛዞች በተለይም ደርግና ወያኔ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ የስነ-ልቦና ችግር አስከትለውበታል፡፡ይህም ለስልጣናቸው መደላድል ሲሉ የውስጡን የሚሰማውን ስሜቱንና አመለካከቱን እንደ ልብ እንዳይገልፅ ሰብዓዊና ዲሞክራሲያዊ መብቱን እረግጥውት ነበር፡፡ያሁኑ ይባስ እንዲሉ ወያኔ ደግሞ ከደርግ በባሰ ከአፈናው በበለጠ በተጨማሪ ከፍተኛ የሆነ የብሄራዊ ስሜት ከማጣት ጋር ጭምር የስነ-ልቦና ወከባና አፈና ውስጥ ነው የከተቱት፡፡ስለዚህም ዛሬ ኢትዮጵያውያን Assertiveness የሚባለው ወሳኝ ነገር እጎደለን ነው የመጣው፡፡ይህንን ያልኩበት ዋና ምክንያትም እውነቱን አፍረጥርጠን ለመናገርና አካፋን አካፋ ለማለት ግልፅነትና ድፍረት ማለትም ፈረኝጆች እንደሚሉት Assertiveness አጥተናል ለማለት ነው፡፡አንድ ሰው ይህ ወሳኝ ነገር ማለትም Assertiveness ከጎደለው ደግሞ ሙሉ ስብእና ያለው ሰው ነው ለማለት ይከብዳል፡፡በአንድ ሀገር ውስጥ መሃይምም ቢሆን በታማኝነት የፖለቲካውን ስርዓት እስከደገፈና እስካገለገለ ድረስ ስልጣንና ሃላፊነት እንሰጣለን የሚል አመራር ባለበት ሀገር ውስጥና አንደዚህ አይነት አመራርም አንድን ሀገር ከ20 ዓመታት በላይ ሲገዛ ምን አይነት አጠቃላይ ብሄራዊ ስር የሰደደና የተስፋፋ ምስቅልቅልና ችግር እንደሚፈጠር ለመገመት ብዙም አይከብድም፡፡አዎ አቶ መለስ ናቸው አንድ ወቅት ላይ የኢህአዴግን ፖለቲካ በታማኝነት እስከደገፈና እስካገለገለ ድረስ ስልጣንና ሃላፊነት እንሰጣለን ያሉት፡፡ስለዚህም ዋናው የፖለቲካ ታማኝነት እንጂ እውቀትና ትምህርት በዚህ ስርዓት ብዙም ዋጋ ያለው ነገር አይደለም ማለት ነው፡፡አቶ መለስ ይህንንም ብለው አላበቁም ከ1997 ምርጫ በኋላ ፓርቲያቸው ኢህአዴግ በእውቀትና በችሎታ ላይ በመመርኮዝ ሳይሆን በጥቅማጥቅምና በፖለቲካ ታማኝነት በመመርኮዝ ወደ 5 ሚሊዮን የሚሆኑ የፓርቲ አባላትን አፍርቻለሁ አሉን፡፡አዎ ዛሬ የከፍተኛ ትምህርት እድል ለማግኘት አይደለም ማንኛውንም ጥቃቅን ስልጠናና ጥቅማጥቅም ለማግኘት ቢያንስ አገዛዙን የማይቃወም ሰው መሆን አለበት፡፡ላለፉት 20 ዓመታት ሀገሪቱ ስነ-ምግባር ያለውና በእውቀትና በትምህርት የሰለጠነ የሰው ሃይልና ዜጋ የሚፈራባት ሳይንስና ቴክኒሎጂ የሚስፋፋባትና እውነተኛ ስልጣኔና እድገት የሚካሄድባት ሳትሆን በነፃ-ገበያ ሽፋን አብዛኛውን የማፍያ ስራ የሆነ ተራ የውንብድና ቢዝነስ የሚሰራባትና እርካሽ ሸቀጥ ማራገፊያ ሀገር ለመሆን በቅታለች፡፡ዛሬ የሰለጠነው ዓለም የደረሰበት ያለው ደረጃ የደረሰው በዋናነት ሳይንስና ቴክኖሎጂን ለመመስረትና ለማስፋፋት የሚያስችል እውቀትና ችሎታ ሊያዳብር የሚያስችል የሰው ሃይል ለመፍጠር በመቻሉ እንጂ በተራ የማፍያና የወንብድና የመርካቶ ወይንም ሌላ አይነት ተራ የቢዝነስ ስራ አይደለም፡፡ሌሎች ችግሮች እንዳሉ ሆነው የትምህርት ስርዓቱ ባብዛኛው እንደዚህ አይነት ደረጃ ባለ አሳፋሪና አሳዛኝ ደረጃ እንዲወደቅ የሆነውም በዋናነት ከስርዓቱ ተፈጥሯዊ ዝቅጠት የተነሳ ነው፡፡ስልጣን ላይ ያለው አገዛዝ ኢትዮጵያንና ህዝቦቿን በነፃ-ገበያ ሽፋን ባብዛኛው ለተራ ማፍያ የሆነ የውንብድና ባህሪ ያለው የቢዝነስ መስሪያነት ብቻ ነው እየተገለገለባት ነው ያለው፡፡ከአምሰት ዲግሪ አንድ ግሮሰሪ እየተባለ በሚቀለድበት ሀገር ውስጥ ይህ አይነት አጠቃላይ የሆነ ጥልቀትና ስፋት ያለው ማህበረሰባዊ የትውልድ ዝቅጠትና በተከታይም ያለ የስነ-ልቦና የማህበራዊ የኢኮኖሚና የፖለቲካ ቀውስና ምስቅልቅል ቢፈጠር ምን ይደንቃል፡፡አቶ መለስና ወያኔ ላለፉት 20 ዓመታት እየፈጠሩና እያፈሩ ያሉት ምን አይነት ትውልድ ነው እረ?ምሁራኖቻችን ትምህርት እያስተማሩ ትውልድ እየቀረፁ ያሉት ከሆዳቸው ለሆዳቸው ነው ወይንስ ከልባቸውና ከአእምሯቸው ነው?አቶ መለስና ወያኔ እኮ ትምህርትን እየተጠቀሙበት ያለው ሀገርንና ትውልድን ለራሳቸው የስልጣን ህልውና ሲሉ ለመቆጣጠሪያነትና ለፖለቲካ መሳሪያነት እንጂ እውቀትን ጥበብንና ስልጣኔን ለትውልድና ለሀገር ለማስተላለፊያነት አይደለም፡፡ስለዚህም ምሁሩ ዛሬ የተኮላሸና ስለሀገሩና ትውልዱ ደንታ የሌለው እንዲሆን ነው እየተደረገ ያለው፡፡አቶ መለስና ወያኔ እንደ ጦርነት ስልታቸው በቆረጣና በከፋፍለህ ግዛው በሂደት በረቀቀና በተቀነባበረ መንገድ የእያንዳንዳችንን የኑሮ ህልውናችንን መሰረት እያናጉትና እያጠፉት ስለሆነ ሁሉም በደመ-ነፍስ የራሱን በህይወት የመኖር ህልውና ለማስጠበቅ ሲል በተናጠል በየፊናው የሚባዝን የሚንቀዠቀዥና የሚቅበዘበዝ እየሆነ ነው ያለው፡፡በጋራ በአንድነት መንፈስ ስለ ጋራ ሀገራዊ መፃኢ እድልና አጀንዳ በጋራ ማውራት እንደ ህልም ወይንም እንደ ተረት ተረት እየተቆጠረ ነው፡፡የትምህርት ስርዓቱም የዚህ ውጤት ስለሆነ ብዙም የሚገርም ነገር አይሆንም ማለት ነው፡፡ብቻ ሀገርና ትውልድ በረቀቀና በተቀነባበረ መንገድ እንደ ቀልድ እየጠፋ እንደሆነ መረዳት ግድ የሚለን ይመስለኛል፡፡ስለዚህም ሁል ጊዜ በተረት ተረት ብቻ ዙሪያ ጥምጥም ከምንዞር ይህንን ነባራዊ ግልፅ እውነታ ለመናገር ቢያንስ የተወሰነው Assertiveness ይኑረን፡፡