Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኢትዮጵያ ሰላም እንዳትሆን የሚፈልጉ ወገኖች በየጎራው አሉ። በድጋሚ እራገማለሁ - እግዜር ይይላቸው። የሥራቸውንም ይስጣቸው።ይህን የሰይጣን ሥራ የሠሩ ወገኖች ምንም አይጠቀሙም።
በተለይ በዲያስፓራው ዘንድ የብዙዎች ፍላጎት የሚታወቅ አይመስለኝም። አንዳንዶቹ እንዲያውም መምሸት መንጋቱንም ሳይቀር በቅጡ የማያውቁና ከናካቴው ፍላጎትም ያላቸው የማይመስሉ ዞምቤዎች ናቸው። እንጂ ይህ ጠ/ሚኒስትር የተበታተነውን ሕዝብ ላስማማ ባለ በምን ሂሳብ እንዳይገኝ ይከለከላል? በፈረስ የፈለጉት በእግር ሲገኝ “እልል በቅምጤ!” ይባል ነበር እንጂ ከነሰው ብሶ መከልከልን ምን አመጣው? ዐቢይ ምን ይጎዳል? የርሱን ነጥብ አሳድጎ የነዚህን የአስተሳሰብ ድኩማን ሰዎች ነጥብ አስጣለ እንጂ ያጣው ነገር የለም - ይበልጥ ከበረበት፤ ይበልጥ ነገሠበት። ከዚህ በላይ ወያኔነት ደግሞ የትም የለም - ሕወሓትም ከዚህ አይከፋም። ለሕወሓት የሽፋን ተኩስ ከመስጠት የከፋ ወንጀል የለም። ኢትዮጵያውያንን ላስታርቅ የሚልን ሰው እያባረሩ ስለኢትዮጵያ ሕዝብ አስባለሁ ማለት ደግሞ ፍች አልባ ዕንቆቅልሽ ነው። ሆ! በጣም ነው የገረመኝ። ስንት ሰው አለ እባካችሁ! ደግነቱ ይሄ ልብስ የሚባል ነገር መኖሩ። ሁሉም ተሸፍኖ ሲሄድ ሰው ይመስላልና።
የሰይጣን ዛፍ ከፍሬው ይታወቃል። ዕርቅና ሰላም የማይወዱ፣ በኢትዮጵያ መበታተን እንጀራቸውን የሚጋግሩ፣ የሕዝብ ስደትና እንግልት የደስታቸውና የክብረታቸው ምንጭ የሆነ፣ በመዋጮና በዲያስፖራዎች ድካም ዝናና ሀብትን ለማካበት የሚተጉ፣ ወያኔ በመንበሩ እንደተጎለተ ዕድሜ ልኩን እንዲቆይ የሚጸልዩ፣ … የወያኔ ተባባሪ ሰዎች አሁን ታወቁ። “ያውጡብሽ እምቢ፣ ያግቡብሽ እምቢ” ይላል ያገሬ ባላገር እንዲህ ያለ ግራ አጋቢ ነገር ሲገጥመው። በነሱ ቤት መሠልጠናቸው ነው። በነሱ ቤት መራቀቃቸው ነው። ሠልጥነውና ተራቀው ሞተው!
እነዚህ ሰዎች እዚህ ኢትዮጵያ ውስጥ እንዴት እንደምንኖር አያውቁም - የቦሌ ሞልቃቆች ያልኳቸውም ለዚህ ነው፤ ስቃይና መከራ ምን እንደሆኑም የሚረዱም አይመስሉኝም። እኛ በምን ዓይነት ፍዳና መከራ ውስጥ እንደምንኖር ቢያውቁ ኖሮ ያን የመሰለ የዘበናይና የቅንጡ ሰዎችን ውሳኔ አይወስኑም ነበር። አንዳንድ አጋጣሚዎችን እየጠበቁ በዚህ በፈረደበት “Shame on you” መፈክር እያላገጡ መኖርን ሳይወዱት የቀሩ አይመስለኝም። እነዚህ ሰዎች የኛ ሰቃይ አይገባቸውም። ምናልባት ቀደም ብለው የወጡ ናቸው። ምናልባት በገንዘብ ደርጅተዋል‹። ምናልባት የአገር ፍቅርና ናፍቆትም ሆነ ትዝታ የላቸውም - ከጊዜ ብዛት አንጻር በንኖ ጠፍቶባቸውም ይሆናል። በዚያም ሳቢያ ምናልባት በሚኖሩት ኑሮ ደስተኞች ናቸው። ምናልባት ስለኢትዮጵያ ያላቸው ዕውቀት ወደ ዜሮ ተጠግቷል። በአንድ ወይ በሌላ ምክንያት ግን እነዚህ ሰዎች ስለኛ ስለብዙኃኑ መበደልና መገፋት አይሞቃቸውም፣ አይበርዳቸውም። የስሜት ህዋሶቻቸው ሞተውባቸውም ይሆናል። ስለዚህ ዐቢይን መከልከል ብቻም ሣይሆን ኢትዮጵያ ትሸጥ ትለውጥም ቢባል ከመፈረም አይመለሱም። ከወገንና ከአገር ስቃይና መከራ ይልቅ ጥቅም ያሳወራቸው ይመስላሉ። እንግዲያውስ ለነሱም እንዘን።
መጠንቀቅ ያለብን የችግሩ ሰለባዎች ነን። በተለይ በአገር ቤት ያለነው ዜጎች ከነዚህ ዓይነቶቹ ሥውር የወያኔን አጀንዳ አራማጆች አገራችንንና ራሳችንን መጠበቅ ይኖርብናል። በውጭ ያሉን ዘመዶች የሚያስቡልን እየመሰለን ብዙ ተታለናል ማለት ነው። የሚያስቡልን መኖራቸው እውነት ቢሆንም ይህ በዐቢይ ጥያቄ ላይ የተከለሰው ቀዝቃዛ ውኃ ግን በቀላሉ ሊታይ የሚገባው አይደለም። ወደፊት በስፋት ልንነጋገርበት ይገባል። ጉዳዩ ብዙ መልእክት አለው። የተሰጠው ምክንያትም ውኃ አያነሳም። ገና ድፍን አንድ ወር ለቀረው ጊዜ የፀጥታና የቦታ ጥበት ማንሳት የአያ ጅቦን ሳታመካኝ ብላኝ ተረት የሚያስታውስ የድንቃይ ቧልታይ ድርሰት ነው። ለማንኛውም ሌላ ጊዜ በስፋት እመለስበታለሁ። ለአሁኑ ግን ሰላም ለአገራችን፤ ትክክለኛው የፈጣሪ ፍርድ በየጎራው ላሉ ለጠላቶቻችን። (ሃሳብን በነፃነት የመግለጽ መብቴን የምትነፍጉ ሁሉ … ልብ ይስጣችሁ።)
በ21ኛው የዓለም ዋንጫ የተሳካ ቆይታዬ ላደረጉት ድጋፍ ለሻለቃ አትሌት ኃይሌ ገብረስላሴ እና ለአትሌት ገብረእግዚአብሄር ገብረማርያም ከአይከን ስቱድዮ ልዩ የምስጋና ስጦታ ተበረከተላቸው፡፡ በሩስያው የዓለም ዋንጫ ላይ ኢትዮጵያን በብቃት በመወከል ከነበረኝ ሃላፊነት በተጨማሪ፤ ከ‹‹አይከን ስቱድዮ›› ከኢንጅነርና ከሰዓሊ ጋር የፈጠርኩት ጥምረት ‹‹እኔ ከኢትዮጵያ ነኝ›› ከሚለው ሃሳብ ‹‹አመሰግናለሁ›› እስከ የሚለው ሃሳብ እንድሰራ አስችሎኛል፡፡ በአይከን ስቱድዮ ተዘጋጅቶ የወጣው የምስጋና ስጦታ 15 ሴንቲ ሜትር ቁመት እና 10 ሴንቲ ሜትር ስፋት ባለው የአልሙኒዬም ብረት ላይ ተሰርቷል፡፡ በኢንጅነር ተቦርቡሮና በሰዓሊ ተውቦ የተዘጋጁት የሁለቱን ታላላቅ አትሌቶች የፊት ምስሎች ናቸው፡፡ ‹‹በሩስያ 2018 የፊፋ ዓለም ዋንጫ የተሳካ ቆይታዬ አመሰግናለሁ፡፡›› ግሩም ሠይፉ የሚል ፅሁፍም ተካቶበታል፡፡
ሰዓሊና ዲዛይነር ዳዊት ሙሉነህ እና መካኒካል ኢንጅነር ሳምሶን ጌታቸው ከስፖርት አድማስ ጋር በመተባበር የምስጋና ስጦታውን ሰርተውታል። ‹‹አዲሱን የፈጠራ ውጤት ጀግኖች በማመስገን ማስተዋወቃችን ከልብ አስደስቶኛል›› በሚል የተናገረው ኢንጅነር ሳምሶን ጌታቸው ነው፡፡ ሰዓሊ ዳዊት ሙሉነሕ በበኩሉ ‹‹ ጀግኖችን በተለያዩ የጥበብ ስራዎች ማድነቅ ከአይከን ስቱድዮ ዓላማዎች አንዱ ነው›› ብሏል፡፡
ሁለቱ የአይከን ስቱድዮ ባለሙያዎች ‹‹እኔ ከኢትዮጵያ ነኝ›› በሚል ሃሳብ ሩስያ ላይ ኢትዮጵያን በከፍተኛ ደረጃ እንዳስተዋውቅ ልዩ እገዛ አድርገውልኛል፡፡ የ21ኛው የዓለም ዋንጫ ማስታወሻዬንም በምስጋና እንድቋጭ ልዩ ስጦታውን በ1 ወር ውስጥ ሰርተውታል፡፡
ኢንጅነር ሳምሶን ለስፖርት አድማስ በሰጠው አስተያየት ‹‹የምስጋና ስጦታው የሰራነው በ21ኛው የዓለም ዋንጫ ለነበረህ የተሳካ ቆይታ ሙሉ ማስታወሻ እንዲሆን ነው፡፡ የፈጠራውን ውጤት በምስጋና ለማስተዋወቅም ነው፡፡ ሙሉው የፈጠራ ስራው በአገር ውስጥ አዲስ የምርምር ውጤት ነው። ገና ወደ ሰፊው ሜዳም አልወጣም፡፡ ማንኛውም አይነት የብረት ዘር እንደየተግባሩ ይቦረቦራል። በተቦረቦረው ላይም ፎቶ ፤ የተለያዩ ምስሎች፤ ፅሁፎችና የመሳሰሉትን መቅረጽ ይቻላል፡፡›› በማለት ተናግሯል፡፡
ሰዓሊና ዲዛይነር ሙሉነህ በበኩሉ ‹‹በአልሙኒዬም ላይ የተቦረቦረውን ምስል ስመለከተው አዲስ የፈጠራ ውጤት ለአገራችን መበርከቱን ተረድቻለሁ፡፡ የፈጠራ ውጤቱ ለምስጋና የሚሰጥ በመሆኑ የበኩሌን አስተዋፅኦ ለማድረግ ፈልጌ፤ በሚክስድ ሚዲያ ላስውበው በማለት ለፈጠራ ባለቤቱ ኢንጅነር ሳምሶን ነገርኩት። በዚያው ተስማምተን 5 ቀለማትን በመጠቀም በአልሙኒዬም ፕሌቶቹ ላይ ተቦርቡረው የወጡትን ወደ ባለሙሉ ቀለም በመቀየር የጀግኖቹን ምስሎች አስውቢያቸዋለሁ፡፡›› ሲል ተናግሯል፡፡
ከአይከን ስቱድዮ ባለሙያዎች የምስጋና ስጦታ ሆኖ የቀረበው የፈጠራ ውጤት ሁሉንም ዓይነት የብረት አይነቶች በመቦርቦር ሊሰራ ይችላል። ልዩ የፈጠራ ስራው ታላላቅ የኢትዮጵያ ሰዎች፤ ጀግኖችና ባለታሪኮችን… ለረጅም ጊዜ በቋሚ ቅርስነት ታሪካቸውን ለማቆየት እና ለማድነቅ ያስችላል፡፡ ከብረት የሪልፍ ቅርፃ ቅርፅ እና ተያያዥ ስነጥበብ ጋር በተያያዘም በአገራችን ለመጀመርያ ጊዜ በምርምር ተግባራዊ ሊሆን የበቃ የፈጠራ ውጤት ነው፡፡ ከውጭ አገር ውድ ቴክኖሎጂን በማስገባት የሚኖረውን ወጭ ያስቀራል፡፡ አዲስ አይነት የጥበብ መንገድ ወይም ሚዲዬም በመጠቀም እስከዛሬ በብዛት ውጭ አገር የሚላኩትን የተለያዩ የጥበብ ውጤቶች በአገር ውስጥ ባለሙያዎች እንዲሰሩ እድል ይፈጥራል፡፡ የፈጠራ ውጤቱ በተሰቀለበት ቦታ ሁሉ ከማናቸው የእሳት እና መሰል አደጋዎች ሊተርፍ ይችላል፡፡ በፋብሪካ ደረጃ መሰረታዊ የማምረቻ ቴክኖሎጂዎችን በአገር ውስጥ መስራትም የሚያችል ይሆናል፡፡ ሁለቱ ባለሙያዎች ለስፖርት አድማስ እንዳብራሩት ….
የፈጠራ ውጤቱ የኢትዮጵያን ጀግኖች፤ ባለታሪኮችና ተምሳሌቶች በማያረጅ ቅርስ ለማድነቅ የሚያመች ምርጥና ልዩ አማራጭ መሆኑን በቀላሉ መረዳት ይቻላል፡፡ በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌደሬሽን፤ በኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ፤ በኢትዮጵያ ወጣቶች ስፖርት አካዳሚ … በአዳራሾች በመተላለፊያ ኮሪደሮች እና አመቺ ስፍራዎች የስፖርተኛ አትሌቶችን ምስሎች ተለጥፎ ተመልክተናል፡፡ በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የሚገኙ ልዩ ልዩ የስፖርት ማዕከላትና ስታድዬሞች ጀግና ስፖርተኞች ስማቸው መታሰቢያ እንደሆነ ይታወቃል። የማስታወሻ እና የመታሰቢያ ምስሎችን በወረቀት የፎቶ ህትመቶች፤ በእንጨት እና በመስታወት በሚሰሩ ፍሬሞች መለጠፍ የተለመደ ሆኖ ቆይቷል፡፡ በኢንጅነር ሳምሶን ጌታቸው የተፈጠረውና በተለያዩ የብረት አይነቶች ላይ ተቦርቡሮ የሚሰራው የፈጠራ ውጤት ከላይ በተዘረዘሩት ስፍራዎች ያሉትን ሁኔታዎች በአሳማኝ ሁኔታ ሊቀይር ይችላል፡፡ የታሪክ ማስታወሻዎችን ረጅም እድሜ ባላቸው ብረቶች መቀየር እንደሚያስፈልግ በማመን የምስጋና ስጦታውን ልዩ ምሳሌ ማድረግ ይቻላል፡፡
ካሳንቺስ 28 ሜዳ አካባቢ የሚገኘው አይከን ስቱድዮ በሰዓሊና ዲዛይነር ዳዊት ሙሉነህ የተመሰረተ ሁለገብ የስነጥበብ ማዕከል ነው፡፡ አይከን ስቱድዮ ከ21ኛውን የዓለም ዋንጫ በፊት እና በኋላ እንደካምፕ ተገልግየበታለሁ፡፡ በ21ኛው የዓለም ዋንጫ ላይ ከ‹‹እኔ ከኢትዮጵያ ነኝ›› እስከ ‹‹አመሰግናለሁ›› ድረስ የላቁ ሃሳቦች የፈለቁበት ይህ ስቱድዮን አስመልክቶ እና በተለያዩ ጉዳዮች ዙርያ በፋና ቲቪ ዘወትር እሁድ ከጠዋቱ 4 እስከ 5 ሰዓት በሚተላለፈው የስፖርት ዞን ኢትዮጵያ ያደረጉት ቃለምልልስን ነገ እና በሚቀጥለው ሳምንት መከታተል ትችላላችሁ፡፡
በአይከን ስቱድዮ በርካታ ወጣት ምሁራንና ባለሙያዎች ይሰባሰባሉ፡፡ ዶክተር፤ ኢንጅነር፤ ሰዓሊ፤ ቀራፂ፤ አንትሮሎጂስት፤ የቱሪዝም ባለሙያ፤ ፊልም ሰሪ፤ የኮምፒውተር ኢንጅነር፤ ባንከኛ፤ ሙዚቀኛ…. ይገኙበታል፡፡ ዓለም ዋንጫን ለመዘገብ በፊፋ ከኢትዮጵያ ከተጋበዙት የስፖርት ጋዜጠኞች አንዱ መሆኔን ካወቁ በኋላ ሁሉም የሞራል ደጋፊዎቼ ነበሩ፡፡ ምክንያቱም እያንዳንዳቸው በየሙያ ዘርፋቸው ኢትዮጵያን ማገልገልና ማስጠራት የሚወዱ ናቸው፡፡ ስቱድዬው በሚገኝበት ግቢ የተሰበሰቡ ቤተሰቦችም ተመሳሳይ ናቸው። የዓለም ዋንጫ ኢትዮጵያን በጎበኘችበት ወቅት ከኮካ ኮላ በተሰጠችኝ የኳስ ስጦታ በዚህ ስቱድዮ አሁንም ትገኛለች፡፡ በአይከን ስቱድዮ የሚሰባሰብ እና በዙርያ ያሉ ቤተሰቦች ሁሉ የራሽያው ጉዞዬ እንዲሳካልኝ መልካም ምኞታቸውና ፊርማቸውን አኑረውባታል። ከአይከን ስቱድዮ ሰዓሊና ዲዛይነር ዳዊት ሙሉነህ፤ኢንጅነር ሳምሶን ጌታቸው፤ የሻማ አርቲስት ቀራፂ አስናቀ ክፍሌ እና ሌሎችም … በ21ኛው የዓለም ዋንጫ ላይ ከስፖርት ጋዜጠኝነቱ ባሻገር ‹‹እኔ ከኢትዮጵያ ነኝ›› የሚለውን ሃሳብ በአማርኛ እና በራሽያኛ በቲሸርቶች ላይ በማተም ኢትዮጵያን እንዳስተዋውቅ በማድረጋቸውና ከዓለም ዋንጫ መልስ ድጋፍ የሰጡኝን እንዳመሰግን ልዩ የፈጠራ ውጤት በማዘጋጀታቸው ከስፖርት አድማስ ልዩ ምስጋና ለማቅረብ እወዳለሁ፡፡
ሓደ ካብቶም ስደተኛታት ኣብ ከቢድ ናይ ጥዕና ኩነታት ከምዝነበረ ዝገለጹ ሓይልታት ማልታ ገለ ካብቶም ስደተኛታት ዕሸላት ቆልዑ ዝሓዙ ከምዝነበሩ'ውን ሓቢሮም ኣለው።
በሰሜን ተራሮች ብሄራዊ ፓርክ ላይ የተቀሰቀሰውን ሰደድ እሳት የማጥፋት ስራን የሚያግዝ የእስራኤል የባለሙያዎች ቡድን ዛሬ ኢትዮጵያ ገብቷል። ከደቂቃዎች በፊት በደረሰኝ መረጃ መሰረት…
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ዘወትር ረቡዕ እለት በቫቲካን የጠቃላላ የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ እንደ ሚያደረጉ የሚታወቅ ሲሆን በእዚህም መሰረት በጥር 26/2013 ዓ.ም ያደረጉት የጠቅላላ የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ ከእዚህ ቀደም በጸሎት ዙሪያ ላይ ጀምረውት ከነበረው አስተምህሮ ቀጣይ ክፍል እንደ ነበረ የተገለጸ ሲሆን ስርዓተ አምልኮ መሳተፍ እና አዘውትሮ መጸለይ ከክርስቶስ ጋር ያለን ሕብረት እንዲጠነክር ያደረገናል ማለታቸው ተዘግቧል።
ክቡራን እና ክቡራት የዝግጅቶቻችን ተከታታዮች ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በወቅቱ ያደረጉትን የጠቅላላ የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ ሙሉ ይዘቱን እንደ ሚከተለው አሰናድተነዋል፣ ተከታተሉን።
በቤተክርስቲያኗ ታሪክ ውስጥ ይፋዊ በሆነ መልኩ የሚደረጉ የስርዓተ አምልኮ ሥርዓቶችን መንፈሳዊ አስፈላጊነት የማይቀበል ለእዚህ መንፈስ ቅርብ የሆነ ክርስትናን ለመለማመድ ብዙ ጊዜ ፈተናዎች ነበሩ። ብዙውን ጊዜ ይህ ዝንባሌ የእዚህ ዓይነቱ መንፍሳዊ የስነ አምልኮ ስርዓት ምንም ፋይዳ የለውም ወይም ጎጂ የሆኑ ሸክሞች ተደርገው የሚታዩ ሲሆን ውጫዊ የሆኑ ሥነ ሥርዓቶች ላይ የማይመሠረት ሃይማኖታዊነት የበለጠ ንፅህና እንዳለው ይናገራሉ። የትችቱ ማዕከል የተለየ ሥነ-ሥርዓት ወይም የተለየ የማክበር መንገድ አልነበረም ፣ ግን ይልቁንም ሥነ-ሥርዓቱ ራሱ ፣ የጸሎት ሥርዓተ አምልኮ ዓይነት አልነበረም በማለት ይሞግቱ ነበር።
በእርግጥ በቤተክርስቲያን ውስጥ የአምልኮ ሥርዓትን በበቂ ሁኔታ ማዋሃድ ያቃታቸው የተወሰኑ መንፈሳዊ ዓይነቶችን ማግኘት ይችላል። ብዙዎች ምእመናን ምንም እንኳን በምስዋዕተ ቅዳሴ ውስጥ በተለይም በእሑድ ቅዳሴ ላይ ቢሳተፉም ይልቁንም ለእምነት እና ለመንፈሳዊ ሕይወታቸው ከሌሎች መለኮታዊ ምንጮች ጸጋዎችን መመገብ ችለዋል።
ከቅርብ አሥርተ ዓመታት ወዲህ ብዙ ነገሮች ተከናውነዋል። የሁለተኛው የቫቲካን ጉባሄ መነፍሳዊ ምስጢራትን በተመለከተ በዚህ ረዥም ጉዞ ውስጥ ወሳኝ ነጥብ አስቀምጧል። እሱ ኢየሱስ ክርስቶስ ሀሳብ ወይም ስሜት ሳይሆን ህያው የሆነ አካል እና በታሪክ ሂደት ውስጥ ምስጢራዊ የሆነ ክስተት መሆኑን የሚጠይቅ እውነተኛ አማላጅነትን የሚያገኙበት መለኮታዊው ሥነ-ስርዓት ለክርስቲያኖች ሕይወት በጥልቀት እና በትክክል አስፈላጊ እንደ ሆነ ያረጋግጣል። የክርስቲያኖች ጸሎት ተጨባጭ በሆነ መልኩ በሚገለጽ አማላጅነት ውስጥ ይተላለፋል፣ እነዚህም ቅዱሳን በሆኑ መጽሐፍት፣ በቅዱሳን ምስጢራት፣ በስርዓተ አምልኮ ስርዓቶች በጋራ በሚደረጉ ጸሎቶች ውስጥ የተላለፋል። በክርስቲያናዊ ሕይወት ውስጥ አካላዊ እና ቁሳዊው የሆኑ ነገሮች ሊወገዱ ወይም ችላ ሊባሉ አይችሉም፣ ምክንያቱም በኢየሱስ ክርስቶስ ውስጥ የመዳን መንገድ ሆነዋልና። እኛም ከሰውነት ጋር መጸለይ አለብን ማለት እንችላለን ሰውነት ወደ ጸሎት መንፈስ ውስጥ ይገባል።
ስለዚህ በቅዱሳን ምስጢራት አከባበር ላይ ያልተመሰረተ ክርስቲያናዊ መንፈሳዊነት የለም ፡፡ ይህንን በተመለከተ ደግሞ የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ትምህርተ ክርስቶስ ሲገልጽ እንዲህ ይላል “የክርስቶስ እና የመንፈስ ቅዱስ ተልእኮ በሚጸልይ ልብ ውስጥ የሚቀጥለውን የመዳንን ምስጢር ያውጃል ፣ ያቀርባል ፣ እንዲሁም ያስተላልፋል” (2655)። የአምልኮ ሥርዓቱ በራሱ ራሱን የቻለ ቃጣይነት ያለው ጸሎት ብቻ አይደለም ፣ ነገር ግን የበለጠ እና የበለጠ እውነተኛ የሆነ ነገር ነው -እሱ ሁሉንም ክርስቲያናዊ ልምድን ያካተተ ፀሎትን መሠረት ያደረገ ተግባር ነው። እሱ ክስተት ነው ፣ እየሆነ ያለ ነገር ነው ፣ ግንኙነት የመፍጠሪያ መሳሪያ ነው። ከክርስቶስ ጋር መገናኘት ነው ፡፡ ክርስቶስ በቅዱሳን ምስጢራት አማካይነት በሚተላለፉ ምልክቶች አማካኝነት ራሱን በመንፈስ ቅዱስ አማካይነት ሕያው አድርጎ ያቀርበዋል - ስለሆነም እኛ ክርስቲያኖች በመለኮታዊ ምስጢሮች ውስጥ የመሳተፍ አስፈላጊነትን በሚገባ እንገነዘባለን። ያለ ስርዓተ አምልኮ የሚተገበር ክርስትና ለማለት እደፍራለሁ ፣ ምናልባት ክርስቶስ የሌለበት ክርስትና ነው። ሙሉ በሙሉ ክርስቶስ የሌለበት ክርስትና ነው። እጅግ በጣም አናሳ በሆነው የአምልኮ ሥርዓት ውስጥ እንኳን አንዳንድ ክርስቲያኖች በእስር ላይ ባሉባቸው ስፍራዎች ውስጥ የፈጸሙትን እና እየፈተጸሙ የሚገኙትን የአምልኮ ስርዓቶች ወይም በስደት ጊዜ በሚያገኟቸው ስፍራዎች ውስጥ የሚፈጽሟቸው ስርዓተ አምልኮዎች ውስጥ ክርስቶስ በእውነት ተገኝቶ እራሱን ለምዕመናኑ ያቀርባል።
ሥርዓተ አምልኮ በትክክል ከዓላማው ስፋት የተነሳ በቅንዓት እንዲከበሩ የሚጠይቅ ሲሆን ስለዚህ በአምልኮው ውስጥ የፈሰሰው ጸጋ እንዳይበተን ይልቁንም ለሁሉም ፀጋው በትክክል ተደራሽ እንዲሆን የሚጠይቅ ነው። የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ትምህርተ ክርስቶስ ይህንን በተመለከተ በሚገባ ያብራራል እንዲህም በማለት ይናገራል “ጸሎት በሚደረግበት ወቅት በኋላም ሥርዓተ አምልኮን ውስጡን ያጠናክረዋል እንዲሁም ያዋህዳል” (2655)። ብዙ የክርስቲያን ጸሎቶች ከስርዓተ አምልኮ የሚመነጩ አይደሉም፣ ነገር ግን ሁሉም ክርስቲያኖች በቅዱሳን ምስጢራት አማካይነት ከሚያማልደው ከክርስቶስ ውስጥ ይመነጫሉ። ምስጢረ ጥምቀትን በምንሳትፍበት ጊዜያት ሁሉ ወይም በቅዱስ ቁርባን ውስጥ እንጀራውን እና የወይን ጠጁን በምንባርክበት ወቅት፣ ወይም የታመመ ሰው አካል ቅዱስ በሆነ ዘይት በተቀባ ቁጥር፣ ክርስቶስ እዚያ አለ! የታመመ ሰው ደካማ አካላትን ሲፈውስ ወይም በመጨረሻው እራት ላይ ዓለምን ለማዳን ቃል እንደ ገባ ሁሉ ምስጢረ ቅዱስ ቁርባንን ስንሳተፍ እርሱ በእዚያ የሚኖረው ሥራውን የሚሰራው እርሱ ክርስቶስ ነው።
የክርስቲያን ጸሎት ኢየሱስን በቅዱሳን ምስጢራቱ አማካይነት በመገኘት የራሱ ያደርገዋል። ለኛ ውጫዊ የሆነው ነገር የእኛ አካል ይሆናል -የቅዳሴ ሥነ ሥርዓቱ ይህንን የሚገልፀው በመመገብ ሲሆን ይህም በጣም ተፈጥሯዊ የሆነ መልክት ነው። መስዋዕተ ቅዳሴን እንዲሁ በቀላሉ “ሊደመጥ” የሚችል ጉዳይ ብቻ አይደለም፣ እንዲሁም “መስዋዕተ ቅዳሴን ለመስማት እየሄድኩኝ ነው” ማለት በራሱ የተሳሳተ አገላለጽ ነው። መስዋዕተ ቅዳሴ ያለ እኛ ተሳትፎ የሚከናወን፣ እኛም እንደ አንድ ተመልካች ብቻ ሆነን ቆመን የምንሰማው ነገር በቀላሉ ሊደመጥ የሚችል ነገር አይደለም። መስዋዕተ ቅዳሴ ሁሌም ይደረጋል፣ እናም እሱ በሚያከናውነው ካህን አማካይነት ብቻ ሳይሆን መስዋዕተ ቅዳሴውን በሚካፈሉ ክርስቲያኖች ሁሉ አማካይነት የሚከናወን ነው። እናም ማዕከሉ ክርስቶስ ነው! ሁላችንም ካለን የተለያዩ ስጦታዎች እና የአገልግሎት መክሊት በመነሳት የእርሱን ሥራ የምንቀላቀል ሲሆን ምክንያቱም እርሱ ክርስቶስ ራሱ የስርዓተ አምልኮዋችን ዋነኛው ተዋናይ ነው።
የመጀመሪያዎቹ ክርስቲያኖች ማምለክ ሲጀምሩ የኢየሱስን ድርጊቶች እና ቃላቶች በመንፈስ ቅዱስ ብርሀን እና ኃይል በተግባር በማሳየት ያከናወኑ ስለነበሩ ህይወታቸው በዚያ ጸጋ የተደረሰው ለእግዚአብሄር የሚቀርብ መንፈሳዊ መስዋእት ይሆን ዘንድ ነው። ይህ አካሄድ እውነተኛ “አብዮት” ነበር። ቅዱስ ሐዋርያው ጳውሎስ ለሮሜ ሰዎች በጻፈው ደብዳቤ ላይ “እንግዲህ ወንድሞች ሆይ፤ ሰውነታችሁን ቅዱስና እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኝ ሕያው መሥዋዕት አድርጋችሁ ታቀርቡ ዘንድ በእግዚአብሔር ርኅራኄ እለምናችኋለሁ፤ ይህም እንደ ባለ አእምሮ የምታቀርቡት አምልኮአችሁ” (12 ፡1) ) ይለናል። ሕይወት ለእግዚአብሄር አምልኮ ይውል ዘንድ ተጠርቷል ፣ ነገር ግን ይህ ያለ ጸሎት ፣ በተለይም ያለ ስርዓተ አምልኮ ጸሎት እውን ሊሆን አይችልም። ይህ አገላለጽ ወይም አስተሳሰብ ወደ መስዋዕተ ቅዳሴ በእዚህ መንፈስ እንሄድ ዘንድ ይርዳን፣ ወደ መስዋዕተ ቅዳሴ የሚሄደው ከማሕበርሰቡ ጋር አብሬ ለመጸለይ ነው፣ እዚያው ከሚገኘው ከክርስቶስ ጋር ለመገነት ነው የምሄደው ብለን ማሰብ እንችል ዘንድ ይርዳን። ለምሳሌ ያህል የምስጢረ ጥምቀት ስነ ስርዓት በምንታደምበት ወቅት እዚያ ያለው፣ እዚያ የሚገኘው የሚያጠምቀው እራሱ ክርስቶስ ነው። “ነገር ግን አባ ይህ ሀሳብ ፣ የንግግር ዘይቤ ነው” ልትሉኝ ትችሉ ይሆናል፣ በፍጹም እንዲህ አይደለም፣ እሱ የንግግር ዘይቤ አይደለም። ክርስቶስ በእዚያ ስፍራ ይገኛል። በስርዓተ አምልኮ ወቅት በአጠግባችን ሆኖ የሚጸልየው ክርስቶስ ራሱ ነው።
ለሦስት አስርተ ዓመታት ገደማ በኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ ዕልቆ መሳፍርት የሌለው ግፍ የፈጸመችውና አሁንም እየፈጸመች ያለችውን ሕወሓት በውስጥም በውጭም ባለው ሕዝብ መራራ ትግልና ከኢሕአዴግ ውስጥ በሕዝቡ ላይ የሚደረሰውን ግፍ ማየት የመረራቸው ኃይሎች ባካሄዱት የውስጥ ትግል ተዳምሮ ከአራት ኪሎ በትረ መንግስት አሽቀንጥሮ ጠቅልላ መቀሌ እንድትመሽግ እንዳደረጋት የሚታወስ ነው።ለዉጡን ተከትሎ ሕወሓትን ተክቶ ስልጣኑን የጨበጠው የዶ/ር አብይን መንግሥት ሕዝቡ ሆ ብሎ ደገፈው። የደገፈበትም ዋነኛው ምክንያት በቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስተር በአቶ መለስ ዜናዊና ግብረ አበሮቹ ተንቃ፣ ተዋርዳና፣ ተረስታ፣ የነበረችው ኢትዮጵያን ስሟን ከፍ አድርጎ በማንሳቱ ብቻ ሳይሆን ዘረኛዋ ሕወሓት ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያዊነትን ለመሸርሸርና ለማዳከም የቀረፀቻቸውን አንኳር ፖሊሲዎች በማስወገድ ሕዝብን ከሕዝብ የሚያስተባብር፣ በዕኩልነት ዜጎችን የሚያገለግል፣ የአገርን አንድነትን የሚያጠናክርና በተጠና ሁኔታ የቀረበ ሕዝብ የተወያየበትና ይሁንታውን የቸረው ፍትኃዊ የሆነ አገራዊ አስተዳደር ያመጣል ወይም እንዲመሰረት ያደርጋል በሚል ነበር።
ሕወሓት ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያውያንን በመዳፏ ውስጥ አስገብታ በፈላጭ ቆራጭነት ለብዙ ዓመታት ለመግዛት ከቀረፀቻቸው አንኳር፣ አንኳር፣ ፖሊሲዎች ውስጥ ዋነኞቹ ሕገ መንግሥቱና የክልል አወቃቀር ናቸው። ሕወሓት ሕገ መንግሥቱን የቀረፀችው አገራዊ አንድነትን አስከብራ የኢትዮጵያን ሕዝብ አብሮነት ለማጎልበት፣ ለዕድገትና ለብልፅግና ተባብሮ እንዲሰራ ለማድረግ ሳይሆን ከፋፍላ ለመግዛትና ገና ደደቢት በረሀ እያለች በማንፌስቶዋ ጠላቴ ነው ብላ የፈረጀችውን አማራውን በተቀነባበረ ስትራቴጂና ስልት የሕግ ማዕቀፍ ሰጥታ ሁለንታዊ በሆነ መልኩ ለማዳከምና መቸውንም ቢሆን የፈላጭ ቆራጭ ስልጣኗን እንዳይገዳደር ለማድረግ በማቀድ ነው። ይህንንም እቅዷን ለማሳካት የሕገ መንግስቱ ዋነኛ መሰረት ተደርጎ የተወሰደው የሽግግሩ ቻርተር ሲረቅቅም ሆነ ሲፀድቅ እንዲሁም ከዓመታት በኋላ ሕገ መንግሥቱን በማርቀቅም ሆነ በውይይት በማፅደቁም ሂደት አማራው ምንም ሚና እንዳይኖረው ያደረገችው። የጥፋቷ ዋነኛ ዒላማ ያደረገችውን አማራውን ጠቀስሁ እንጂ የትኛውም የኢትዮጵያ ሕዝብ ወኪሉን መርጦ በሕገ መንግሥቱ ማርቀቅም ሆነ ማፅደቅ ሂደት አልተሳተፈም። ሕዝቡ ተወያይቶበታል የተባለውም የማርቀቁን ሂደት በዋናነት ከመሩት ሰወች ውስጥ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ የይስሙላ እንደነበረ ምስክርነታቸውን መስጠታቸው ይታወሳል።
ይህ በሕወሓት የተቀረፀው ሕገ መንግሥት ገና ከመቅድሙ (Preamble) ጀምሮ፣ የኢትዮጵያን ሕዝብ አንድ ሆኖ እንዳይታይ ለማድረግ፣ እኛ የኢትዮጵያ ሕዝብ ብሎ መጀመር ሲገባው፣ ሕወሓት በተንኮል እኛ ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ብላ ራሷ ተደናግራ ሕዝብን ስታደናግር አሁን ድረስ የዘለቀችው:: አንድ አገር አንድ ሕዝብ መኖሩ እየታወቀ፣ ሦስት ሺና ከዚያም በላይ ዘመናት አገረ መንግስት መስርታ የኖረችን አገር፣ የተለያዩ አገሮች በፈቃዳቸው ተጣምረው አዲስ አገር እንደፈጠሩ አድርጎም ያቀርባል። ይባስ ብሎም ኢትዮጵያን የብጥብጥ አውድማ ለማድረግ የራስን እድል በራስ መወሰን በሚል ያለ ቦታው በተቀመጠ መርህ ሽፋን በማድረግ የመገንጠል መብት ሰጥቷል። ይሕ የመገንጠል መብትም አብሮነትን፣ መተባበርንና አብሮ መበልፀግን ወይም ማደግን ሊያጎለብትና ሊያበረታታ ይቅርና በተቃራኒው ያለመተማመንና የግጭት ምንጭ ሆኖ ቀጥሏል።
በሕገ መንግስቱ ውስጥ ብዙ ተገቢ ያልሆኑና አሳሪ የሆኑ አንቀፆች አሉበት:: ይህም በዝርዝር በተለያዩ የሕግ ባለሙያዎች እየቀረበ ስለሆነ መድገሙ አስፈላጊ ሆኖ አላገኘሁትም:: የፅሑፌ ዋና ትኩረትም ይህ አይደለም። ዋናው ቁምነገሩ፣ ሕወሓት ለዚህ ሰነድ መሰረት አድርጋ የወሰደችው የራሷን የሕወሓትን ማኒፌስቶና፣ የሽግግሩን ቻርተር ሲሆን የቀረፀችውም ሆነ ያፀደቀችው ራሷ ሕወሓት ናት። የሰነዱ ዋና መንፈስም ሆነ አላማው ኢትዮጵያን እንደ አገር ለማጠንከርና ሕዝቧን በአንድነቱ የበለጠ ለማስተሳሰር፣ በዜግነቱ በዕኩልነትና በነፃነት በየትኛውም የአገሪቱ ክፍል ተዘዋውሮ ሰርቶ እንዲበለፅግና ፍትሕ እንዲሰፍን ሳይሆን፣ በተንኮል የሸረበቻቸዉን መሰሪ የሆኑ ልዩ፣ ልዩ፣ ፖሊሲዎች ማውጣት የሚያስችል ፣ ከፋፍሎ ለመግዛትና ፈላጭ ቆራጭ አምባገነን አገዛዟን ለማጠናከር የተዘጋጀ ሰነድ ነው። ተደጋግሞ እንደተገለፀው ይህ ሕገ መንግሥት ለሕዝብ መተዳደሪያነት ያልተጻፈ፣ ሕዝብ ያልተወያየበት፣ የማያውቀውና ያላፀደቀው፣ ከፀደቀ በኋላም ይሁንታውን ያልቸረው፣ ያልተቀበለው፣ ሕወሓት አስገድዳ የጫነበት ሰነድ ነው። ለዚህም ነው የሕወሓት ሕገ መንግሥት ተብሎ ቢጠራ ስህተት የማይሆነው። ወደ ዝርዝር አንቀጽ ጉድለቶች ትንታኔ አልገባም ያልሁ ቢሆንም ሳልጠቅሰው ማለፍ የሌለብኝ ሌላው የሕወሓት መርዘኛ ተንኮል መገለጫ፣ ሕዝብን ከሕዝብ በቀጥታ ለማጋጨት የቀመረችዉ ሴራ፣ በሕገ መንግሥቱ ውስጥ የኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ልዩ ጥቅም ይኖረዋል የሚል አንቀፅ መሰንቀሯ ነው። ታድያ አፈፃፀሙ በሕግ ዝርዝር የሚታይ ይሆናል ብትልም፣ ከአራት ኪሎ በሕዝብ ቁጣና ትግል ተባራ እስከምትሄድ ድረስ፣ ድፍን ሃያ ሰባት ዓመት አንዳችም የሕግ ማዕቀፍ ለማዘጋጀት አልደፈረችም።
ይህ አካሄድ ፍጹም ተቀባይነት የሌለው ከመሰረቱ ስህተት መሆኑን ራሷ ሕወሓት ተረድታ አንዳንዴ እንደ ማስፈራሪያ ሌላ ጊዜ የፖለቲካ ድጋፍ ለማግኘት እንደ ማማለያ እየተጠቀመችበት ቆይታለች። ይህ ፈጽሞ የማይታሰብና የማይሰራ ነው:: ምክንያቱም የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን መብት የሚጥስ፣ ዜጎችን ከዜጎች የሚያበላልጥ፣ ብሎም የመላው ኢትዮጵያ ዋና ከተማ የሆነችውን ለአንድ ማህበረሰብ ማደል ፈጽሞ የሕዝብንና የአገርን አንድነት የሚያናጋ ጉዳይ ነው:: ሆኖም ግን አጎራባች መስተዳደሮች በሚያገናኟቸው ጉዳዮች እየተወያዩ የሚፈቷቸውና አንዳንድ የኃይል አቅርቦት፣ትራንፖርት፣መንገዶች ስራ፣ጤናና ተፈጥሮ ጥበቃ የመሳሰሉት ጉዳዮች አይኖሩም ማለት አይደለም:: ይህ ግን የአስተዳደሮችን ትብብር የሚደነግግ ስምምምነት ማዘጋጀት እንጅ ለየትኛውም አካል ልዩ ጥቅም የሚሰጥ አይሆንም።
ይህ ሕዝብ ይሁንታ ያልሰጠው ሕገ መንግሥት እንዲለወጥ ካልሆነም ቢያንስ እንዲሻሻል ብዙዎች ያለማቋረጥ ሲያነሱት የቆየ ጥያቄ ቢሆንም ፣በተለይ አማራው: አማራውን ያገለለ፣ የማላውቀው ሰነድ በመሆኑ በአዲስ ሕገ መንግሥት መተካት ወይንም መሻሻል አለበት ብሎ መጠየቅ ከጀመረ ሰንበትበት ብሏል። ነገር ግን ሕወሓት ይህ ህገ መንግሥት መሻሻል እንዳይችል ብዙ አጥሮችን አስቀምጣለች:: በተለይም የተንኮሏ ዋና አስኳል የሆነዉ ኣንቀፅ ፫፱፣ ማለትም የመገንጠል መብት የሚቸረዉ፣ ሕወሓት በህይወት እስካለች ድረስ እንዳይነካ በሚያደርግ መልኩ አጥራዋለች። ይኸውም ይህ አንቀፅ ያለበትን ምዕራፍ ለማሻሻል የሚይቻለው ዘጠኙም ክልሎች ይሁንታ ሲሰጡ ነው በሚል:: በዚህም ቀመር መሰረት ቢያንስ ራሷህወሓት የምትመራዉ የትግራይ ክልል ከተቃወመ ማሻሻል አይታሰብም ማለትነዉ
ከሕገ መንግሥቱ ጋር ተያይዞ የሚነሳው ሌላው ዋነኛ የሕወሓት ሴራ፣ ጥቅሙና ጉዳቱ ሳይጠና ሕዝብ ሳያውቀውና ሳይመክርበት የራሷን የሕወሓትን፣ የኦነግን ና በወቅቱ የነበሩ ግብረ አበሮቿን አላማ ለማሳካት ቋንቋን መሰረት አድርጎ የተዋቀረው የክልል አወቃቀር ነው። ሕወሓት ይህንን ክልል ስትዘረጋ አንደኛ፣ ከአማራው ጉልበቷንና ስልጣኗን ተጥቅማ የወሰደቻቸውን እንደ ወልቃይት ጠገዴ ጠለምትና ራያ መሬቶች የሕግ ከለላ ለመስጠት ሲሆን በሌላ በኩል ደግሞ በመላው ኢትዮጵያ አገሬ ብሎ እየኖረ ያለውን አማራ እንደ ሁለተኛ ዜጋ ተቆጥሮ በአገር አስተዳደር ፣ በፖለቲካም ሆነ በኢኮኖሚው ምንም ቦታ እንዳይኖረው ለማድረግ ነው። ገፋ ሲልም፣ በተፈለገ ጊዜ ከያለበት እንዲፈናቀል ለማድረግ በማቀድ ነበር። ይህ ሴራ እስካሁን ድረስ እየተሰራበትና ያለመችውን ውጤት እያስገኘላት ቀጥሏል። ሦስተኛ፣ ክልሎችን የአንድ ብሔረሰብ ወይም የተወሰኑ ብሔረሰቦች ባለቤትነት በመስጠት በየክልሎች የሚኖረውን የተቀረውን ኢትዮጵያዊ ሁሉ በአገሩ ላይ አገር አልባ በማድረግ ኢትዮጵያዊነትን አዳክሞ ብሔርተኝነትን ለማጎልበት ታስቦ ነው። ይህ ቋንቋን መሰረት አድርጎ የተዋቀረ ክልል ብሔርተኝነትን አጎልብቶ ኢትዮጵያዊነትን እጅግ እንዳዳከመውና እንደጎዳው በግልጽ እየታየ ነው። በዚህ አግባብ ባልሆነ ሁኔታ የተዋቀሩ ክልሎች የየራሳቸውን ሕገ መንግስት እንዲያዘጋጁ ሲደረግ በተቸራቸው ክልል ውስጥ አንዱን ማህበረሰብ ባለ አገር ሌላውን አገር አልባ አድርገው በኩራት በህግ ደንግገው አስቀምጠዋል።
ለምሳሌ ሐረሬ ክልል ውስጥ ሌሎች ማህበረሰቦች አብላጫ ቁጥር ያላቸው ሆኖ እያለ ለአደሬው በባለቤትነት ስለተሰጠው ሌሎች ከሁሉም ነገር ተገልለው አደሬውና ኦሮምው አዛዥና ናዛዥ ሆነው ይገኛሉ። የኦሮሚያ ክልል ሕገ መንግሥት ክልሉን ለኦሮሞዎች በባለቢትነት በመስጠቱ ከ ፩፭ እስከ ፳ ሚሊዮን የሚሆነው አማራውና ቀሪው ኢትዮጵያዊ ምንም አይነት መብት እንዳይኖረው ተደርጓል። በቋንቋውም ልጆቹን እንዳያስተምር ተፀዕኖ ተደርጎበታል። በአዲስ አበባ ዙሪያ በሚገኙ የኦሮሚያ ክልል ውስጥ ከሚገኙ ከተሞች ውስጥ ብሄርን መሰረትያደረገ የቤት ማፍረስና የማፈናቀሉ ዘመቻ የዚህ የተንሸዋረረ የክልል ሕገ መንግሥት ቀጥተኛ ውጤት መሆኑ አያጠያይቅም። ሕወሓት፣ ከጎጃም መተክልን፣ ከወለጋ አሶሳን ቆርሳ ያዋቀረችው ቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል፥ ለጉሙዝ ፣ በርታ፣ ሺናሻ፣ ማኦና ኮሞ ማህበረሰቦች ባለቤትነት በመስጠት፣ የተቀረውን የአካባቢ ነዋሪ ኢትዮጵያዊ ሁሉ መብት አልባ በማድረግ በተለይም አማራውን በክልሉ መንግሥት መዋቅር ድጋፍ በየቀኑ እንደ በግ እያሳረዱት ይገኛሉ። ከዚህ ክልል የተፈናቀለዉ በጣም ብዙ ሲሆን ትክክለኛ ቁጥሩ አይታወቅም። ይህ ያለ ሕዝብ ይሁንታ በሕወሓትና ኦነግ ሴራ የተዋቀረ ክልል አብሮ የኖረውን ሕዝብ እርስ በእርሱ እንዲተላለቅ አድርጎታል። መሬት ይገባኛል የማይባባል ጎረቤታም ክልል የለም።ለምሳሌ ሶማሌ ክልልና ኦሮሚያ፣ ሲዳማና ኦሮሚያ፣ አማራና ትግራይ፣ አፋርና ትግራይ፣ አማራና ቤኒሻንጉል፣ ኦሮሚያና በኒሻንጉል፣ ሶማሌና አፋር፣ አማራና ኦሮሚያ፣(በደራ ማንነት) ደቡብ ክልልና ኦሮሚያ (ጌዶና ጉጂ) በመሬት ውዝግብ ላይ ይገኛሉ። ክልልሎች ሁሉም ኢትዮጵያዊ እንደ ዜጋ በዕኩልነት መኖር የማያስችሉ ከመሆናቸዉም አልፎ ለዜጎች በሚሊዮኖች ከቀያቸዉ መፈናቀል ዋነኛ ምንጭ ሆነዉ ይገኛሉ:: ኦሮሞዉ ከሶማሊያ ክልል እንዲሁም የጌዶን ህዝብ በሚሊዮኖች መፈናቀል መፈናቀል ማስታወስ ይቻላል::
የዶ/ር አብይ መንግሥት ስልጣን ከያዘ በዚህ ሁለት አመት ጊዜ ውስጥ እንኳን ፪.፭ ሚሊዮን የሚሆኑ ዜጎች ከቀያቸው ተፈናቅለዋል።ይህ የአገር ውስጥ መፈናቀል፣ (internal displacement) ኢትዮጵያን፣ በጦርነት ይታመሱ ከነበሩት ሶሪያና ከየመን አልፋ ከዓለም በአንደኛ ተርታ እንድትሰለፍ አድርጓታል። ባለፈው ጥቅምት ወር፣ በኦሮሚያ ክልል ኦርቶዶክስ ክርስቲያኖችንና አማራውን ኢላማ ያደረገው ጭፍጨፋና ለ ፰፮ ኢትዮጵያውያን በአሰቃቂ ሁኔታ መገደል ምንጩ ይኸው የክልል አወቃቀር የፈጠረው የዘረኝነት መንፈስ ነው። ይህ የክልሎች ሕገ መንግሥት የሰው ልጅ መብትን ያማያከብር፣ የዜጎችን እኩልነት የማያረጋግጥና ፍትኅዊነት የጎደላቸው በመሆናቸው፣ ኢትዮጵያ የፈረመችውን የዓለም አቀፍ የሰው ልጅ መብት ድንጋጌዎች የሚፃረሩ ብቻም ሳይሆን፣ ሕወሓት ካዘጋጀችው የአገሪቱ ሕገ መንግሥት ጋርም እንኳ ይቃረናሉ። እንደሚታወቀው አሁን ባለው ሕገ መንግሥት ውስጥ የሰዉ ልጆች መብትን ማክበር በተመለከተ የዓለም አቀፍ ሕግ አካል የሆኑ ብዙ አንቀፆችን አካቷል:: ይህ ግን የዓለም አቀፉን ማህበረሰብ ለማደናገሪያነት ታስቦ የተካተተ እንጂ አንዲትም ቀን ተግባራዊ ሆኖ እንደማያውቅ በግልጽ ይታወቃል። አሁንም በዚያው በነበረው ተቃርኖ እንደቀጠለ ነው።
የዚህ ሁሉ መፍትሔ በሕወሓት መርዘኛ ሴራ የተፈጠረውን ህገ መንግስት በአዲስ ሕዝብ በመከረበት ህገ መንግሥት መለወጥ ነው የሚሉ በርካታ ድምጾች እንዳሉ ሁሉ እንኳን አዲስ ሕገ መንግሥት ይቅርና በሕገ መንግሥቱ አንደራደርም፣ ምንም እንዲሻሻል አንፈልግም የሚሉ የበረቱ ድምጾች ከራሷ ከሕወሓት ብቻ ሳይሆን ከዶ/ር አብይ መንግሥትም በኩል ሲደመጥ መቆየቱ ገራሚ ነገር ከመሆኑም አልፎ የሰው ለውጥ ነው እንጂ የምር ለውጥ አልመጣም የሚል የሰላ ትችት መቅረቡ ተገቢ ነው ማለት ይቻላል።
ታዲያ መቸም ኮሮና (Covid-19) ያላመጠው ነገር የለምና ሕገ መንግስት አላሻሽልም፣ ምርጫ አላራዝምም ሲል የነበረው የዶ/ር አብይ መንግሥት፣ በሁኔታው ተገዶ ምርጫ ማራዘም እንዳለበት ሲወስን፣ መካሄድ የሚችለው የመንግሥቱ የስልጣን ዘመን ከሚያበቃበት ከመስከረም ፴፣ ፳፩፫ ዓ/ ም በኋላ በመሆኑ፣ እስከ ምርጭው ድረስ ሕጋዊ ስልጣን ይዞ ለመቀጠል የሚያስችሉትን መውጫ ሕጋዊ መንገዶች ሲያፈላልግ ቆይቶ ከአቀረባቸው አራት አማራጮች ውስጥ ሕገ መንግሥቱን ማስተርጎም የሚለውን በመምረጥ ይህን በፓርላማው አጸድቆ ወደ ተርጓሚው አካል ልኮታል። እዚህ ላይ ሕገ መንግሥቱን የሚተረጉም የሕገ መንግሥት ፍርድ ቤት (Constitutional Court or Supreme Court) እንዲኖር አለመደረጉ ሌላው የሕገ መንግሥቱ ዋነኛ ክፍተት ነው። የዶ/ር አብይ አስተዳደር የራሱን አማራጭ ከወሰነ በኋላ ለይስሙላ የተወሰኑ ተቃዋሚ ፓርቲዎችን ለመወያየት ሳይሆን ለማሳወቅ መጥራቱ ትክክል አይመስለኝም። መሆን የነበረበት፣ ይህን የመሰለ ትልቅ አገራዊ ጉዳይ ላይ ለመምከር እንኳንስ የተደራጁ የፖለቲካ ፓርቲዎች ይቅርና የሲቭል ማሕበራትም ሆነ የታወቁ ምሁራንና ሌሎች ባለድርሻ አካላትን በሰፊው በማሳተፍ ተቀባይነት ያለው የአገርን ደህንነት ሊያስከብር የሚችል ዘላቂ መፍትሔ መሻት ይገባ ነበር። ምርጫው መራዘሙ የግድ ነው። ይህ ሊያከራክር የሚችል ጉዳይ አይደለም። የኮረና ወረርሽኝ ከመምጣቱ በፊት ምርጫው ተራዝሞ ነፃና ፍትሀዊ ምርጫ ማካሄድ የሚያስችል ሁኔታዎችና ተቋማት ላይ ይሰራ፣ ሕገ መንግሥቱ ይሻሻል የሚሉ የተጠናከሩ ጥያቄዎች በብዙዎች ተጠይቆ ነበር። ስለዚህ፣ የምርጭውን መራዘም አብዛኛው ሕዝብ የሚደግፈው ጉዳይ ነበር፣ አሁንም ይደግፈዋል።
ዋናው ጥይቄ ግን ያለው መንግሥት የስልጣን ዘመን ከሚያበቃበት እስከ ምርጫ ጊዜ የሚያስተዳድረውን መንግስት ጉዳይ ሁሉም ባለድርሻ አካላት ስምምነት የተደረሰበት መሆን ነበረበት ነው። ይህን አስመልክቶ የፖለቲካ ድርጅቶች እንዴት መፈታት እንዳለበት የየራሳቸውን የመፍትሄ መንገድ እያቀረቡ ይገኛሉ። ከቀረቡት ሃሳቦች ውስጥ በጥቅሉ የሽጝር መንግስትይቋቋም፣ የባለሞያዎች: ባለ አደራ መንግሥት ይቋቋም የሚሉና ያለው መንግሥት እስከ ምርጫው ድረስ ይቀጥል የሚሉና ሌሎችም የመፍትሔ ሃሳቦች ተንጸባርቀዋል። አገራችን ኢትዮጵያ በውስጥም ሆነ በውጭ ኃይሎች ውጥረት ውስጥና የህልውና አደጋ ተጋርጦባት ባለበት ወቅት፣ ለአዲስ መንግሥት ምስረታ በመራኮት ክፍተት ከመፍጠር አሁን ያለው መንግሥት ከነ ጉድለቱ ቢቀጥል፣ ከቀረቡት አማራጮች ሁሉ የተሻለው ነው ብየ አምናለሁ። ነገር ግን ዝም ብሎ ይቀጥል ሳይሆን; ምን ለመስራት ነው የሚቀጥለው?ለምን ያህል ጊዜ ነዉ የሚቀጥለው? የሚሉት ጥያቄዎች ተገቢ መልስ ማግኘት አለባቸው። ኢትዮጵያ ልታልፈው የማይገባ ወርቃማ እድል እንደገና አግኝታለች ብየ በፅኑ አምናለሁ። ይኸውም ወያኔ አማራውን ለማድቀቅ፣ ኢትዮጵያውያንን ሁሉ በዘር ከፋፍላ አምባገነን አገዛዟን ለማደራጀት አቅዳ የቀረጸችው ሕገ መንግሥትና የኢትዮጵያውያን የሞት ፋብሪካ የሆነዉ የክልል አወቃቀር መለወጥ ያለበት አሁን ነው። ፌደራሊዝምን የተቃወመ የለም። እየተጠየቀ ያለው የሕዝብ አንድነትን፣ የአገር ብልጽግናን ሊያረጋግጥ የሚችል ሕዝብ የመከረበት፣ ባለሙያዎች ያረቀቁት ሕገ መንግሥት ይዘጋጅ፣ ክልል ፈርሶ ሁሉንም የፌደራል መርሆዎች በመጠቀም በተዋቀረ፣ ሕዝብ ይሁንታ በሰጠው የፌደራል ክፍለ ግዛቶች ይተካ ነው። ይህ ማንንም በተለየ ሁኔታለመጥቀም ወይም ለመጉዳት ያለመ አይደለም። ሁሉንም እኩል ተጠቃሚ የሚያደርግ እንጂ:: እነዚህን ሁሉ አብይ አገራዊ ጉዳዮች እልባት እንዲያገኙ ለማድረግና ነፃ ምርጫ ለማካሄድ የሚያስችሉ አገራዊ ተቋማትን ለመመስረትና ለምርጫው ለመዘጋጀት ቢያንስ ሁለት ዓመት ስለሚያስፈልግ፣ የዚህ ያለው መንግሥት የስራ ዘመን ለሁለት ዓመት ቢራዘም የተሻለ ነው።
የመንግሥት ቀጣይ ስልጣን ለስንት ጊዜ ይራዘምና በተራዘመው ጊዜ ውስጥ ምን፣ ምን፣ ታላላቅ አገራዊ ጉዳዮች ትኩረት ተ ሰጥቶ መሰራት አለበት የሚለውን ከፖለቲካ ፓርቲዎችና ከሁሉም ሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር ተወያይቶ አብዛኛውን የሚያግባባ አገራዊ አጀንዳ ይዞ መውጣት በእጅጉ ያስፈልጋል። ለአገር ይጠቅማል ብለው የሚያስቡትን የመፍትሔ ሃሳብ ሁሉ ተቃዋሚዎችም ሆኑ ሌላው በነፃነት እንዲያቀርቡ መንግሥት ማበረታታ አለበት። ይህ የተገኘውን መልካም አጋጣሚ በአግባቡ መጠቀም እጅግ አንገብጋቢ ጉዳይ ነው።
በእኔ አስተያየት በሚራዘመዉ የሁለት አመት የስልጣን ዘመኑ መንግስት የሚከተሉትን አብይ አገራዊ ጉዲዮች ቢያከናዉን የሚፈለገዉን ዉጤት ለማምጣት ያስችላል ብየ አምናለሁ::
፩. ህገ መንግስቱን የታወቁ የህግና ሌሎች መሰል ባለሙያዎች ባረቀቁት፣ ህዝብ በመከረበትና በወኪሎቹ በኩልና በራሱም ቀጥተኛ ተሳትፎ ባፀደቀዉ በአዲስ ህገ መንግስት ፣ እንዲለወጥ ማድረግ
አገራችን ከመቸውም ጊዜ በበለጠ በውጭ ጥንተ ጠላቶች ልትጠቃ የምትችልበት አጋጣሚ በጣም ከፍተኛ ነው። በአገር ውስጥም ስልጣኑን ያጣው ኃይል አጋራቸው የሚሆንበት እድል ሰፊ ነው። ሱዳን አጋጣሚውን ተጠቅማ የኢትዮጵያን ደንበር ዘልቃ በወረራ መሬት ከያዘች ወራት ተቆጠሩ:: በህዳሴ ግድብ ቆሽቷ ያረረው ገብጋባዋና እኔ ብቻ ልብላ ባይዋ ግብፅ ብዙ ሴራ እያሴረች መሆኑ ግልጽ ነው። የሱዳን ድንበር ዘልቆ መግባትም ከዚህ የግብፅና ግብረ አበር የአረብ አገሮች አይዞሽ ባይነት የመጣ መሆኑ አያጠያይቅም። ስለዚህ የኢትዮጵያውያን ምላሽ መሆን ያለበት በህብረትና በአንድነት በመሰለፍ ድንበር ጥሶ የገባዉን ማስወጣት፣ ግድቡን በትጋት መጠበቅና ስራውን በተገቢው መልኩ እንዲከናወን ማድረግ ነው። የግብፅን ዓለም አቀፋዊ የተሳሳተ መረጃ ማሰራጨት ዘምቻ ሊያመክን የሚችልና እውነቱን ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የሚያስጨብጥ የዲፕሎማሲ ዘመቻም የኢትዮጵያውያን ምላሽ አንዱ አካል መሆን ይኖርበታል።
ይህንን የመሰለ አገራዊ አንድነት ለማምጣት ከመንግስት ብቻ ሳይሆን ከተቃዋሚዎችም የሚጠብቅ ይሆናል:: ዋናው ድርሻ ግን የመንግሥት ይሆናል። ለሁሉም፣ ለአገር ህልውና ሲባል የፖለቲካ ቅንነትና ግልጽነት ከሁሉም አካል ይጠበቃል። በተለይ ከመንግሥት:: የአገር ህልውናን በማረጋገጥ ነፃና ፍትሐዊ ምርጫ ለማካሄድ መዘጋጀቱ አይነተኛ ተመራጭ መንገድ ነው። የኢትዮጵያ ሕዝብ ከዚህ በኋላ በሽንገላና በብልጣ ብልጥነት ተመርጫሎህ ብሎ ያለ ነፃና ፍትሐዊ ምርጫ የሚመጣን መንግሥት ታግሶ የሚቆይበት ዕድሉ የተሟጠጠ ነው። ስለዚህ ነፃና ፍትሐዊ ምርጫ ለማካሄድ መሰረት የሚጥለውን የሕገ መንግሥት ለውጥ ካልተቻለም ትርጉም ያለው ማሻሻል ለማድረግና ክልሎችን አፍርሶ በሌላ ተቀባይነት ባላቸው የፌደራል ክፍለ ግዛቶች ለመተካት ሁሉም ቆርጦ መስራት አለበት። አለበለዚያ ሁሉንም ዜጋ በእኩልነት የማያስተናግድ የፌደራል ሕገ መንግሥት፣ የክልል ሕገ መንግሥትና የክልል መዋቅር ይዞ ነፃና ፍትሐዊ ምርጫ አካሄዳለሁ፣ ዲሞክራሲያዊ ስርዐት እገነባለሁ ማለቱ በሕዝብ ላይ መቀለድ ነው የሚሆነው። ምክንያቱም፣ ለዜጎች የተበላለጠ መብት የሚሰጥ የአፓርታይድ አገዛዝ እንጂ ዲሞክራሲያዊነት ስላልሆነ::
ለማጠቃለል፣ የኢትዮጵያ ሕዝብ ሕወሓትን አምርሮ የጠላትና የታገላት ትግሬዎች በመሆናቸው ሳይሆን ይዘውት በመጡት የዘረኝነት፣ የመለያየትና የአድሏዊነት አሰራር ነው። እነዚህ ባህሪዎች ደግሞ በዋነኛነት የተንጸባረቁት በሕገ መንግሥቱና በክልል አወቃቀሩ ነው። ታዲያ ሕወሓትን ከአራት ኪሎ አባረን መቀሌ እንድትመሽግ አድርገናታል ብሎ መመጻደቁ ፍሬ ሊኖረው የሚችለው አገርን አስማምቶና አስተባብሮ ለማስተዳደር ሳይሆን በተንኮልና በሴራ ሕዝብን ከሕዝብ ነጣጥሎና፣ በአምባገነንነት ከፋፍሎ፣ ለመግዛት፣ የተቻላትን ሁሉ የአገር አንጡራ ሀብት ለመዝረፍ እንዲመቻት ያስቀመጠቻቸውን እኒዚህን ከላይ በተደጋጋሚ የተጠቀሱትን አንኳር ፖሊሲዎቿን በመለወጥ ይሆናል። በተጨማሪም የትግራይ ህዝብ በምን እዳዉ ነዉ ድፍን የኢዮጵያን ሕዝብ ሲያሸብር የኖረን ህዋሓትን የመሰለ አረመኔ የማፍያ ቡድን(በተለይም የበላይ አመራሩ)ጫንቃዉ ላይ ተሸክሞ እንዲኖር የተፈረደበት:: መፍትሄዉ የትግራይ ህዝብ ህወሓትን ለማስወገድና ወንጀለኞቹን ለፍርድ ለማቅረብ የጀመረዉን ትግል በተጠናከረ መልክ መደግፍና ለዉጤት እንዲበቃ ማድረግ ነዉ::
እነዚህን የአገር አንድነት፣ የሕዝብ እድገትና ብልፅግና ፀር የሆኑትን የተወሳሰቡ የሕወሓትን ፖሊሲዎች ሳይለወጡና ህወሓትን ከትግራይ ህዝብ ጫንቃ ሳያወርዱ መቀጠል የትም እንደማያደርስ በመገንዘብ፣ መንግሥት በሚኖረው የስልጣን ዘመኑ እርምጃ እንዲወስድበት ጥሪ አቀርባለሁ። ጊዚያዊ ስልጣንን ከማደላደል ይልቅ ለአገርና ለሕዝብ የሚበጀውዉን ሠርቶ የማይጠፋ ስም ጥሎ ማለፍ የተሻለ መሆኑ በዘመናት የተረጋገጠ ሀቅ ነው።
በሽብር ወንጀል ተከሰዉ ትላንት ቅጣት የተጣለባቸዉ የሙስልም ማህበረሰብ ችግሮች መፍትሔ አፈላላጊ ኮሚቴ አባላት ጠበቃ፣ ለአሜሪካ ድምጽ ራዲዮ በሰጡት ቃለምልልስ የፍርድ ቤቱ ዉሳኔ ግራ አጋብቶናል ይላሉ።
ዋና ተቆጣጣሪ አልቪን ኤል ክራውሊ በዚህ የበጋ ወቅት ከአሌክሳንድሪያ ከተማ የሕዝብ ት/ቤቶች እንደሚለቅቁ ያሰወቁ ሲሆን የሚለቅቁበት ምክንት ደግሞ በመጪው የበልግ ወቅት በጆርጅ ሜሰን ዩኒቨርሲቲ የስነ-ትምህርት ድሕረ ምረቃ ት/ቤት በፕሮፌሰርነት መስራት ስለሚጀምሩ ነው፡፡
ዶ/ር ክራውሊ በ ACPS የሚኖራቸው የመጨረሻ ቆይታ እስከ ጁላይ 28 ድረስ ነው፡፡ የአሌክሳንድሪያ ከተማ ት/ቤት ቦርድ በቀጣዮቹ ጥቂት ሳምንታት ውስጥ አዲስ ዋና ተቆጣጣሪ ለመፈለግ የሚያስችል ሒደትን ያቅዳል፡፡
“ዶ/ር ክራውሊ አራት አመት ለሚጠጋ ጊዜ በዋና ተቆጣጣሪነት ሲያገለግሉ፣ የት/ቤቱን መምሪያ በመምራት ረገድ የላቀ ተግባርን አከናውነዋል፡፡ ተማሪዎቻቸንና አስተማሪዎቻችንን በመወከል ሰለቸኝ ወይም ደከመኝ ሳይሉ ሰርተዋል፡፡ የአሌክሳንድሪያ ከተማ የሕዝብ ት/ቤቶች የላቀ አፈጻጸም ያለው የት/ቤት መምሪያ ሊሆን ወደሚችልበት መንገድ እንዲደርስ ለማድረግ የወሰዷቸውን እርምጃዎች ከልብ እናደንቃለን፤ ትምህርትን በመስጠት ረገድ ቀጣዩን ትውልድ ለማሰልጠን የወሰኑትንም ውሳኔ እናከብራለን”ያሉት የት/ቤቱ የቦርድ ሰብሳቢ ራሜ ጌንትሪ ናቸው፡፡
በቆይታቸው ወቅት፣ ዶ/ር ክራውሊ አጠቃላይ የተማሪዎችን ስኬት ያሳደጉ ሲሆን በሁሉም ት/ቤቶች ውስጥ በግዛት አቀፍ ምዘናዎች ላይ የነበረውን የስኬታማነት ክፍተትም አጥብበዋል፡፡ ከኖርዘርን ቨርጂኒያ ኮሙኒቲ ኮሌጅ ጋር በመተባበር የቅድመ ኮሌጅ ፕሮግራም መሰረት ጥለዋል፣ የጄፈርሰን ሂውሰተን ት/ቤት የብቃት ደረጃውን በአስደናቂ ሁኔታ ሲጨምርና የግዛት አቀፍ ደረጃውን ሲያሻሽል ተመልክተዋል፣ የበጋ ትምህርት ዕድሎችን አጎልብተዋል፣ እንደዚሁም ስርዓተ ትምህርቱን ከትምህርታዊ መምሪያ ጋር እንዲጣጣም አድርገዋል፡፡
የ ACPS 2020 ያስጀመሩት እርሳቸው ሲሆኑ ይህ የአምስት ዓመት መምሪያ አቀፍ ስትራቴጂክ እቅድ ከት/ቤቱ መምሪያ ስራ ጋር የተቀናጀና ACPS የላቀ አፈጻጸም ያለው የት/ቤት መምሪያ የሚሆንበትን መንገድ የቀየሰ ነው፡፡ ACPS 2020 ACPS ይበልጥ ግልጽነትና ተጠያቂነት ያለበት ድርጅት እንዲሆን አስችሎታል፡፡
“ባለፉት አራት ዓመታት በተጋፈጥኳቸው ተግዳሮቶች ከፍተኛ ደስታ ይሰማኛል፡፡ በስራ ዘመኔ ቀጣዩን እርምጃ ለመውሰድና ወደ ጆርጅ ሜሰን ዩኒቨርሲቲ ገብቼ በዩኒቨርሲቲ ደረጃ ለማስተማር፣ ለመቅረጽና ምርምር ለማካሄድ የወሰንኩትም በተቀላቀለ ስሜት ውስጥ ሆኜ ነው፡፡ በመልቀቄ ባዝንም፣ ለጉዞ እርምጃ ለውጥም ዝግጁ ነኝ፡፡ የት/ቤቱ ቦርድ፣ ማህበረሰብ፣ ሰራተኞችና ተማሪዎች በ ACPS ውስጥ በቆየሁባቸው ጊዜያት ላደረጉልኝ ያልተቆጠበ ድጋፍ ላመሰግናቸው እወዳለሁ፡፡ የዚህ ማህበረሰብ አባል ሆኜ የምቀጥል ሲሆን ለአሌክሳድሪያም በሌላ ኃላፊነት አስተዋጽኦየን ለመቀጠል ተስፋ አደርጋለሁ” ብለዋል ዶ/ር ክራውሊ
የ37 ዓመቱ መምህር ዶ/ር ክራውሊ ወደ ACPS በኦክቶበር 2013 ተጠባባቂ ዋና ተቆጣጣሪ ሆነው ሲመጡ በፕሪንስ ጆርጅ ካውንቲ የሕዝብ ት/ቤቶች ውስጥ ተጠባባቂ የት/ቤቶች ዋና ተቆጣጣሪ ሆነው ከሰሩ በኋላ ነበር፡፡ ከዚህ በፊት በአርሊንግተን የሕዝብ ት/ቤቶች ውስጥ ከ15 ዓመታት በላይ በከፍተኛ ኃላፊነት ላይ የሰሩ ሲሆን ከዚህም ውስጥ የተማሪዎች አገልግሎት ረዳት ዋና ተቆጣጣሪ እና የልዩ ትምህርት ዳይሬክተር ሆነው መስራታቸው ይገኝበታል፡፡
ዶ/ር ክራውሊ አራት አመት ለሚጠጋ ጊዜ በዋና ተቆጣጣሪነት ሲያገለግሉ፣ የት/ቤቱን መምሪያ በመምራት ረገድ የላቀ ተግባርን አከናውነዋል፡፡ ተማሪዎቻቸንና አስተማሪዎቻችንን በመወከል ሰለቸኝ ወይም ደከመኝ ሳይሉ ሰርተዋል፡፡ የአሌክሳንድሪያ ከተማ የሕዝብ ት/ቤቶች የላቀ አፈጻጸም ያለው የት/ቤት መምሪያ ሊሆን ወደሚችልበት መንገድ እንዲደርስ ለማድረግ የወሰዷቸውን እርምጃዎች ከልብ እናደንቃለን፤ ትምህርትን በመስጠት ረገድ ቀጣዩን ትውልድ ለማሰልጠን የወሰኑትንም ውሳኔ እናከብራለን፡፡
የ ACPS 2020 ያስጀመሩት እርሳቸው ሲሆኑ ይህ የአምስት ዓመት መምሪያ አቀፍ ስትራቴጂክ እቅድና ሪፖርት ማድረጊያ መዋቅሩ ከት/ቤቱ መምሪያ ስራ ጋር በሚገባ የተቀናጀ ነው፡፡
ሶስቱ መካከለኛ ት/ቤቶቻችን RAMP በአሜሪካ የት/ቤት ካውንስለር ማሕበር ማረጋገጫ እንዲሰጣቸው ማድረግና ይህን ማረጋገጫ ሁሉም የ ACPS ት/ቤቶች የሚያሳኩበትን ማዕቀፍ መዘርጋት፤
ከውሻህ (ወይም ድመት) ጋር ወደ ፊንላንድ መጓዝ ከዚህ በፊት የነበረበት ችግር አይደለም. ጥቂት የቤት እንሰሳ ጉዞዎችን ለማስታወስ እስካሉ ድረስ ውሻዎን ወደ ፊንላንድ መውሰድ በጣም ቀላል ነው. የድመት ደንቦች አንድ ናቸው.
የክትባቶችን እና የቫይተር ቅጾችን መጨረስ ከሶስት ወራት ሊፈጅ ይችላል, ስለዚህ ውሻዎን ወደ ፊንላንድ መውሰድ ከፈለጉ አስቀድሞ ያቅዱ. ጥንቃቄ የተሞሉ ውሾች እና ድመቶች ከእንግዲህ ወዲህ የማይመዘገቡ, የፊንላንድ ባለስልጣናት ለጉልበተኞቹ ምቹ ናቸው.
ውሻዎን ወደ ፊንላንድ ይዘው ሲወስዱ በጣም አስፈላጊው ነገር ወደ ፊንላንድ ከገቡ የአውሮፓ አገር ወይም የአውሮፓ ህብረት ከሌለ ሀገር ውስጥ በመግባት ሁለት ዓይነት የቤት እንስሳት ደንቦች ይኖሩታል. በእነዚህ ሁለት አማራጮች መካከል በጣም ትልቅ ልዩነት አለ, ስለዚህ ትክክለኛውውን ለመከተልዎ እርግጠኛ ይሁኑ.
መጀመሪያ, የአውሮፓ ህብረት የቤት እንስሳ ፓስፖርት ያግኙ. ፈቃድ ያለው የእንስሳት ሐኪምዎ እንደአስፈላጊነቱ የአውሮፓ ህይብ ፓስፖርት መሙላት ይችላል. ከአውሮፓ ህብረት ውስጥ ውሻዎችን ለመውሰድ ወደ ፍራንሲስ ለመውሰድ ውሻው ለጀምብ ክትባት መከተብ አለበት.
ውሻው ለቴፕል / worm / የተጠጋ መሆን አለበት. እንስሳቱ በቀጥታ ከስዊድን, ከኖርዌይ, ወይም ከዩኬ ውስጥ በሚመጣበት ጊዜ የቴክ ዌል ፐርስት አያስፈልግም. ፊንላንድን ወደ ፊንላንድ ለማምጣት ዝርዝር መመሪያዎች ከ ፊንላንድ የኢቫይራ መምሪያ ይቀርባሉ.
ለእንሰሳት መጓዝ የሚያስፈልጉ መስፈርቶች ጥብቅ ናቸው. ከአውሮፓ ህብረት ውስጥ እንደ ተጓዦች, በተቻለ መጠን ተሎ ከሆነ, ወይንም የእርስዎን የእንስቬር ተውኔቶች በፈረንሳይ የቤት እንስሳት ማስገቢያ እና ወደ ውጪ መላኪያ ድር ጣቢያ ላይ ሊያጠናቅቁት ይችላሉ.
ከአውሮፓ ህብረት ውጪ በሆነ ሀገር ውስጥ ውሻዎን ይዘው ወደ ፊንላንድ መውሰድ ውሻው (ወይም ድመት) ቢያንስ ለ 21 ቀናት በክትባቱ ክትባት እንዲሰጥ ይጠይቃል, እንዲሁም በሱፐርሞር ከፍተኛውን ፐርፕርሞተር. ወደ ፊንላንድ ከመጓዝዎ 30 ቀናት በፊት.
ከውሻዎ ጋር ሲነዱ ለኤችሊንኪ-ቫንታ አውሮፕላን ማረፊያ መፈለግ አለብዎት. ከውሻዎ ጋር ወደ ፊንላንድ ሲደርሱ, በጉምሩክ ውስጥ ያለውን 'ዕቃ ለመግለጽ' የሚለውን መስመር ይከተሉ. የፊንላንድ የጉምሩክ ባለሙያዎች ሂደቱን ያግዛሉ እና የውሻውን (ወይም የድመት) ወረቀቶች ያጣራሉ.
ፊንላንዎን ወደ ፊንላንድ ሲቀይፉ የእርስዎን ድመት ወይም ውሻን ወደ ፊንላንድዎ ለመውሰድ እንደሚፈልጉ የአየር መንገድዎን ማሳወቅዎን አይርሱ. ክፍሉን ይፈትሹ እና የአንድ-ባንድ ክፍያ ብቻ ይኖራቸዋል. (ለጉዞው የቤት እንስሳዎን ለማስቀመጥ ከፈለጉ የአየር መንገድ የእንስሳት መጓጓዣ ደንቦች ይህን ይፈቅዱልዎት እንደሆነ ይጠይቁ.)
ፋና ፊንች የእንስሳት አስመጪ ደንቦችን በየዓመቱ ማሳደስ መሆኑን ልብ ይበሉ. ወደ መጓዝ ሲሄዱ ለውሾችዎ ጥቂት የአሠራር ለውጦች ሊኖሩ ይችላሉ. ውሻዎን ወደ ፊንላንድ ከመውሰድዎ በፊት ለፈፀሙት ዝማኔዎች ሁልጊዜ ይፈትሹ.
በ VPI ፣ በቅድመ-ኪ ፣ በ Montessori ፣ በ FLS እና በካውንቲ ሰፋ ያሉ መርሃግብሮች ያሉ ቤተሰቦች ስለክፍል ትምህርት ይማራሉ እንዲሁም ስለልጃቸው ትምህርት ይወያያሉ ፡፡ ስፔሻሊስቶች ከልጆቻቸው ጋር እንዴት እንደሚሳተፉ ከወላጆች ጋር ይወያያሉ ፡፡
KW ባሬት የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት በአርሊንግተን ፣ VA ውስጥ የርዕስ 1 ትምህርት ቤት ነው ፣ እባክዎ ስለ OUR አርእስት 1 በትምህርት ቤት መርሃግብር የበለጠ ለማወቅ የሚከተሉትን አገናኞች ይጠቀሙ። የመጀመርያ የት / ቤታችን የቤተሰብ አጋርነት ስብሰባ ለመውደቅ 2020 (እ.ኤ.አ.) ማክሰኞ ታህሳስ 15 ቀን 2020 (እ.ኤ.አ.) ይካሄዳል። ለፀደይ 1 (እ.ኤ.አ.) ለፀደይ 2021 የርእስ XNUMX ትምህርት ቤት እንደመሆናችን መጠን የእኛን የዓመቱን ረጅም እድገት የምናስታውስበት ሁለተኛው ስብሰባ በአዲሱ ዓመት መጀመሪያ ላይ ይገለጻል።
በየዓመቱ የትምህርት ቤታችን-የቤተሰብ አጋርነት መርሆዎቻችንን እንገመግማለን። ከስብሰባችን በፊት በሚቀጥሉት ሁለት ሳምንታት ውስጥ በመስመር ላይ እንዲገመግሙ እና ማንኛውንም አስተያየት እንዲሰጡ እንጋብዝዎታለን ፡፡
– በቀጣይም ግጭቶችን ለማስቆም ግጭት የሚቀሰቅሱ፣ የሚያነሳሱ እና የሚያባብሱ የግጭት ባለቤቶችን በቁጥጥር ስር ማዋል እና በህግ ጥላ ስር ሆነው ተገቢውን ብይን እንዲያገኙ የማድረግ ስራም ቅድሚያ የሚሰጠው ነው ብለዋል።
– ከዚህ ረገድ ካለፉት ሁለት ዓመታት ወዲህ የተከሰቱ ግጭቶችን ያነሳሱ፣ ያቀናበሩ፣ የመሩ እና እጃቸው አለበት ተብለው የተጠረጠሩ 2 ሺህ 517 ያህል ተጠርጣሪዎችን በህግ ለመጠየቅ ተለይቷል።
ካለፉት ሁለት ዓመታት ወዲህ የተከሰቱ ግጭቶችን ያነሳሱ፣ ያቀናበሩ፣ የመሩ እና እጃቸው አለበት ተብለው የተጠረጠሩ 2 ሺህ 517 ያህል ተጠርጣሪዎች በህግ እንዲጠየቁ መለየታቸውን የጠቅላይ ሚኒስትር ፅህፈት ቤት ፕረስ ሴክሬተሪ ኃላፊ አቶ ንጉሱ ጥላሁን ገለፁ።
በለውጥ ሂደት ውስጥም ዜጎች በየትኛውም አከባቢ ሰርቶ የመለወጥ መብታቸው እንዲከበር ታሳቢ ተደርጎ መንግስት ሲሰራ ቢቆይም አሁንም ችግር ሆኖ መቆየቱን ነው ያመለከቱት።
ግጭቶች ከተከሰቱ እና መፈናቀል ካጋጠመ በኋላ ዜጎች የበለጠ ጉዳት እንዳይዳረጉ ባሉበት ቦታ እና ተፈናቅለው በሚገኙበት አካባቢ የምግብ፣ የህክምና እና የቁሳቁስ ድጋፍ እየተደረገ እንደሚገኝ ተናግረዋል።
ተፈናቃዮች ወደ ቀያቸው እንዲመለሱ ከማድረግ አኳያ ከመመለሳቸው በፊት የሚመለሱበት አካባቢን ምቹነት በማረጋገጥ ከተፈናቃዮቹ ጋር ውይይት እንደሚካሄድ አመልክተዋል።
እንዲሁም 875 ሺህ ዜጎች ወደነበሩበት ቦታ እንዲመለሱ መደረጉን በመግለፅም፥ ይህም ሂደት ዓለም አቀፍ መስፈርቶች የሆኑቱን የተፈናቃዮቹን ፍላጎት፣ የአካባቢዎቹን ሰላማዊነት እና ምቹነት በራሳቸው በተፈናቃዮቹ ተወካዮች ማረጋገጥን እንዲሁም የተፈናቃዮቹ ክብር መጠበቅን መሰረት በማድረግ መከናወኑን ነው ያስረዱት።
በተለይም ተፈናቃዮች እንዳይመለሱ የሚያደርጉ በራሳቸው ውስጥ የሚገኙ እና ነገ ጫካው ሲመነጠር ወንጀለኛነታቸው የሚጋለጥባቸው ወገኖች እና ተፈናቃዮችን የእርዳታ መሰብሰቢያ ምንጭ አድርገው የሚጠቀሙ ወገኖች አሉ ብለዋል።
በመገናኛ ብዙኀን በተለይም በማህብራዊ ሚዲያ የሌሎች ሀገራት መረጃዎችን ጭምር በማምጣት ግጭቶችን የማስፋፋት እና የበቀል ድርጊቶች እንዲፈፀም የሚሰሩም አሉ ነው ያሉት።
መንግስት የተፈናቃዮችን ችግር ለመቅረፍ እየሰራ ባለበት ወቅት ጥቂቶች “የእኔ ወገን ተጠቃ” በሚል ስሜት ከሰብዓዊነት ባፈነገጠ መልኩ ጥቃት ሲያደርሱም ተስተውሏል ብለዋል።
ባለፈው አንድ ዓመት የዴሞክራሲ ምህዳሩን ለማስፋት በርካታ ስራዎች መሰራታቸውን ያነሱት አቶ ንጉሱ፥ ነገር ግን በዚህ ወቅት የህግ የበላይነትን መተላለፍ ቀይ መስመር መሆኑን የዘነጉ አካላት እንዳሉ ገልፀዋል።
ከዚህ በኋላ ግን መንግስት ሀገርን አደጋ ላይ እንዲሁም ህዝብን ችግር ላይ የሚጥሉ ችግሮች ሲፈጠሩ ቀይ መስመር ስለሆነ የማስተካከል ስራ እንደሚሰራም ነው አቶ ንጉሱ ያስገነዘቡት።
ከዚህ አኳያም ክልሎች እና የፌደራል መንግስት ህግን የማስከበር ህገ መንግስታዊ ስልጣን በየደረጃው ተሰጥቷቸዋል፤ በየአካባቢው ለሚፈፀሙ ህግን የመተላለፍ ጉዳዮች በመጀመሪያ ህግ እና ስርዓትን የማስከበር ኃላፊነት የአስተዳደር እርከኖችና መዋቅሮች መሆናቸውንም አንስተዋል።
ለግጭት የሚዳርጉ ጉዳዮች እና ግጭቶች በሚኖሩበት ጊዜ እንዲሁም የህግ የበላይነት በሚጣስበት ጊዜ የሚመለከታቸው ክልሎች ህግ እና ስርዓትን የማስከበር ሙሉ ስልጣን እና ግዴታ አለባቸው ብለዋል።
ህግን ለማስከበር በሚያደርጉት እንቅስቃሴ ነገሮች ከአቅማቸው በላይ በሚሆንበት ጊዜም የፌደራል መንግስትን ድጋፍ የሚሹ ሆነው ሲገኝ፥ በክልሎች ጥያቄ መሰረት የፌደራል መንግስት ጣልቃ ገብቶ ህግን የማስከበር ስራ እንደሚሰራ ገልፀዋል።
የመጀመሪያው መከላከል ነው ያሉት አቶ ንጉሱ፥ በዚህም ግጭቶች ከመከሰታቸው በፊት እና ለግጭት መንስኤ የሚሆኑ ነገሮችን በጥናት ላይ ተመስርቶ የፌደራል እና የክልል መንግስታት በትብብር እንዲሁም የፌደራል ፖሊስ፣ የመረጃ ደህንነት እና መከላከያ ከክልል የፀጥታ አካላት ጋር በመሆን የግጭት ምልክቶችን ቀድሞ በመለየት የማምከን ስራ ይሰራሉ ብለዋል።
ሁለተኛው ግጭት ሊከሰቱባቸው የሚችሉ ቦታዎችን መለየት ነው ያሉት አቶ ንጉሱ፥ በዚህም በኢትዮጵያ ውስጥ ግጭቶች ሊነሱባቸው የሚችሉ እና የተለያዩ መነሻ ምክንያቶችን መነሻ በማድረግ በጥናት የተደረሱባቸው ቦታዎችን መለየት እና ቅድመ ጥንቃቄ የመስራት ስራ እንደሆነም አስታውቀዋል።
አቶ ንጉሱ አክለውም፥ በአሁኑ ወቅት የፌደራል መንግስት እና የክልል መንግስታት በጋራ በመሆን ግጭቶች እንዳይከሰቱ ቀድሞ የማምከን እና ከተከሰቱም የመከላከል ስራ እየተከናወነ መሆኑንም ጠቁመዋል።
በቀጣይም ግጭቶችን ለማስቆም ግጭት የሚቀሰቅሱ፣ የሚያነሳሱ እና የሚያባብሱ የግጭት ባለቤቶችን በቁጥጥር ስር ማዋል እና በህግ ጥላ ስር ሆነው ተገቢውን ብይን እንዲያገኙ የማድረግ ስራም ቅድሚያ የሚሰጠው ነው ብለዋል።
ከዚህ ረገድ ካለፉት ሁለት ዓመታት ወዲህ የተከሰቱ ግጭቶችን ያነሳሱ፣ ያቀናበሩ፣ የመሩ እና እጃቸው አለበት ተብለው የተጠረጠሩ 2 ሺህ 517 ያህል ተጠርጣሪዎችን በህግ ለመጠየቅ ተለይቷል።
እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስም 1 ሺህ 300 ያህሉ በቁጥጥር ስር ውለው በህግ አግባብ ጉዳያቸው እንዲታይ ተደርጓል ያሉት አቶ ንጉሱ፥ ቀሪዎቹም ጉዳያቸው እየታየ መሆኑን ጠቅሰዋል።
የብቀላ ጥቃት ከጥቂት ህፃናትና በጣት ከሚቆጠሩ አዛውንቶች በስተቀር ራሳቸውን መከላከል በማይችሉበት ሁኔታ ሙሉ በሙሉ ሊባል በሚችል ደረጃና ቁጥሩን ለመግለፅ በሚያስቸግር...
ሕገ መንግሥት ተብዮው የግድያ ፣ የቅሚያና የአፓርታይድ ደንብ መሻሻል ሳይሆን ተቀዶ ቆሻሻ ማጠራቀሚያ ውስጥ መጣል አለበት። የዛሬዋ ኢትዮጵያ የተዋቀረችበት የአፓርታይድ ስርዓት [ፋሽስት ወያኔና ናዚ ኦነግ የፌዴራል ስርዓት ነው ይሉታል] የተዘረጋው ይህን የግድያ፣ የቅሚያና የንጥቂያ ደንብ መሰረት በማድረግ ነው። በመሰረቱ የፌዴራል ስርዓት የድርድር ስርዓት ነው። ፋሽስት ወያኔና ናዚ ኦነግ ግን በኢትዮጵያ ያቆሙትን የአፓርታይድ ስርዓት የዘረጉት አማራና አብዛኛውን ኢትዮጵያዊ እንዲገለል አድርገው ነው። ይህም በመሆኑ ዛሬ በኢትዮጵያ ውስጥ የቆመው ስርዓት የሁለቱ ጸረ ሰብ ድርጅቶች አሐዳዊ የአፓርታይድ አገዛዝ እንጂ የተቀረው ኢትዮጵያዊውም የሚሳተፍበት ያልተማከለ ወይንም የፌዴራል አስተዳደር አይደለም።
ኢትዮጵያ ልትተዳደርበት ይገባ የነበረው በአባቶቻችን ዘመን ከጥንት ጀምሮ ትተዳደርበት በነበረው አይነት ሁሉን አካታች በሆነ ያልተማከለ አስተዳደር ወይንም በፈረንጆቹ አገላለጽ multicultural fedralism በሚሉት አይነት ስርዓት ነበር። አባቶቻችን የዘረጉት ያልተማከለ አስተዳደር ከዘመኑ ጋር አብሮ የማይሄድ እንስከን ቢገኝበት እንኳ ዘመኑን እንዲዋጅ ተደርጎ መታደስ ነበረበት እንጂ ለብዙ ዘመናት ተረጋግቶ የኖረው ያልተማከለ አስተዳደር ተደምስሶ ፍጹም አሐዳዊ በሆነው የፋሽስት ወያኔና የናዚ ኦነግ የአፓርታድ ስርዓት ተተክቶ ወደ አረመኔያዊ አገዛዝ መውረድ አልነበረበትም።
ሆኖም ግን በመንግሥትነት የተሰየሙት ፋሽስት ወያኔና ናዚ ኦነግ የታገሉት ኢትዮጵያን ወግተው ኦሮምያና ታላቋ ትግራይ የሚባሉ በጎሳ አጥር ተከልለው የሚተራመሱ የአካባቢ አገሮች ለመፍጠር በመሆኑ የተስፋ ምድራቸውን እውን እስኪያደርጉ ድረስ ድረስ ቀን ጥሏቸው ያገኙትን የመንበረ መንግሥት ስልጣን ተጠቅመው ሌላውን ሀብትና መሬት እየዘረፉ ለመመስረት የሚታገሉትን አገር ለማበልጸግ የሚያስችላቸውን የአፓርታይድ ስርዓት ዘረጉ። ሕገ መንግሥት የሚሉትን የቅሚያና የግድያ ደንብ የተፈጠረው ይህንን የጋራ የአፓርታይድ ዓለም ሕጋዊ ለማድረግ ነው።
ወደ ትክክለኛ ሕዝባዊ አስተዳደር የምታመራ ኢትዮጵያ የሚመለከታቸውና የሚገባቸው የኢትዮጵያ የኅብረተሰብ ክፍሎች ያልተደራደሩበትን ፋሽስት ወያኔና ናዚ ኦነግ ብቻ የፌድራል ስርዓት የሚል የዳቦ ስም ሰጥተው ያዋቀሩትን የአፓርታይድ አደረጃጀት አፍርሳ ሁሉም ኢትዮጵያዊ ያለ ገደብ ተደራድሮበት የሚመሰረት ያልተማከለ አስተዳደር ወይንም የፌድራል መዘርጋት ይኖርባታል። ይህን ለማድረግ ደግሞ ኢትዮጵያን በአፓርታይድ ለመመተር ጥቅም ላይ የዋለው የፋሽስት ወያኔና የናዚ ኦነግ የግድያና፣ የቅሚያና የአፓርታይድ ደንብ መሻሻል ሳይሆን ተቀዶ ቆሻሻ ማጠራቀሚያ ውስጥ መጣል ይኖርበታል። በመሳሪያ ኃይል ሥልጣን የያዙት ፋሽስት ወያኔና ናዚ ኦነግ በመንግሥትነት ተሰይመው ፍላጎታቸውን ያለ ገደብ ለማስፈጸም ያዘጋጁትን የአፓርታይድ ደንብ በማሻሻል ሁሉም ተደራድሮበት የሚመሰረት ያልተማከለ አስተዳደር ወይንም የፌድራል ስርዓት መዘርጋት አይቻልም።
ቦባ ዲዮፕ በፈረንጆቹ 2002 የዓለም ዋንጫ የማይረሳ ጊዜ ያሳለፈው የሴኔጋል ብሄራዊ ቡድን አባልና ከወሳኝ ተጫዋቾች መካከል አንደኛው እንደነበር የሚታወስ ነው።
የ 2006 የሽልማት ዝርዝር የቶዮታ ፕራይስ ዲቃላውን በ “ቤንዚን” ምድብ በ 2 ግ / ኪ.ሜ በ CO104 አፈፃፀም ካሳየ ፣ ሆኖም አነስተኛ ቤንዚን ከተማ መኪናዎች ሁለተኛ ቦታ መድረሱን ያያል Citroën C1 1.0 i, Peugeot 107 1.0 e , Toyota AYGO 1.0 VVT-i, ዳይሀትሱ ኩኦር በ 109 gCO2 / ኪ.ሜ ልቀት ደረጃ ጋር ፡፡
በ “ዲሴል” ምድብ ውስጥ ሽልማቱ ከ Citroën C2 (107 ግ / ኪ.ሜ) ቀድመው ለሚገኘው ስማርት ፎርዎ ይሄዳል ፡፡ 11 ምርጥ የ CO10 ልቀቶች ካሏቸው 2 የናፍጣ ሞዴሎች መካከል 6 ቱ ፈረንሣይ ናቸው ፡፡
1. በፈረንሣይ ከተሸጡት የ CO2 ልኬቶች ከ ‹1 ግራም› ጋር ሲነፃፀር በ 2005 ግራም በ ‹2004 ግራም› ኪ.ሜ ወደ እሴት ደርሷል ፡፡ የናፍጣ መኪኖች ልቀቶች ከ 152 gCO2 / ኪሜ ጋር የሚገፉ ከሆነ ፣ የነዳጅ ነዳጅ ተሽከርካሪዎች ግን በ 149 ግራም (ከ 2 gCO3 / ኪሜ በ 162 gX2 / ኪሜ በ 2004 ወርደዋል)።
3. PSA በፈረንሣይ ውስጥ በተሸከርካሪዎች ሽያጮች ውስጥ እጅግ በጣም ጥሩ የ CO2 ውጤቶች አሉት አማካይ አማካኝ ከ 145 gCO2 / ኪሜ ሲሆን ፣ ሬኔult ከ 146 gCO2 / km ጋር።
4. በፈረንሣይ የተሸጡት የሁሉም ናፍጣ ተሽከርካሪዎች አማካይ ፍጆታ በ 1 ዓመታት ውስጥ በ 100 ኪሎ ሜትር በ 10 ሊትር ቀንሷል (እ.ኤ.አ. በ 2005 አማካይ 5,6 ሊ / 100 ኪ.ሜ) ግን ለ 2 ዓመታት ተረጋግቷል ፡፡ በዚሁ ወቅት የቤንዚን ተሽከርካሪዎች አማካይ ፍጆታ በ 0,8 l ቀንሷል (እ.ኤ.አ. በ 2005 አማካይ 6,7 ሊ / 100 ኪ.ሜ.) ፡፡
5. በዝቅተኛ ኢኮኖሚያዊ ክልል (ክሊዮ ፣ ታይዌይ ፣ 107 ፣ 206) ፣ ከተሸጡት የናፍጣ ተሽከርካሪዎች 92% በአረንጓዴ ክፍሎች A ፣ ቢ ፣ ሲ ላይ በሌላ በኩል ደግሞ በነዳጅ ምድብ ውስጥ የ 40% ነዳጅ ብቻ ወደ እነዚህ ምድቦች ይወድቃሉ ፡፡
7. በ 10 ውስጥ ከተሸጡት የደሴል ተሽከርካሪዎች 2005% ብቻ በመደበኛ የአቧራ ማጣሪያ የታጠቁ ናቸው ፡፡ በዝቅተኛ C02 ክፍሎች ውስጥ ፣ መቶኛ በቅደም ተከተል ከ 0,3% እና ከ 4,6% ጋር እንኳን ዝቅ ያለ ነው።
8. 2005 አነስተኛ የ CO2 ልቀቶች ያላቸው አነስተኛ ቤንዚን የከተማ መኪናዎች ገጽታን ይመለከታል-ለ Citroën C109 1 i ፣ Peugeot 1.0 107 e ፣ Toyota AYGO 1.0 ፣ Daihatsu Cuore 1.0 ግ / ኪ.ሜ. የቤንዚን ተሽከርካሪዎች አሁን 10% የ Class B የኃይል መለያ ሽያጮችን ይወክላሉ ፡፡
9. የ 2005 ዓመት ትልልቅ ተሽከርካሪዎች (ሚኒባን እና 4 × 4) የፍጆታ ቅጣትን በመሸጥ ጭማሪ አሳይቷል ፡፡ በተለይም አነስተኛ ቦታዎች (ሞዱስ ወይም 1007 ዓይነት) ገበያ በ 50 በ 2005 በመቶ አድጓል ፡፡ አሁን በ 6,34 ከ 4,15% ጋር ሲነፃፀር 2004% ሽያጮችን ይወክላል) ፡፡
የቅንጦት ዋና ክፍል የ 1,1% የገቢያ ኪሳራ (ለምሳሌ-አንድ 4X4 BMW X5 እንደ BMW 5 ተከታታይ ፣ ሜጋን ወይም ugeሮቶ XXX ያሉ ትላልቅ ሰቆች ፋንታ ተገዝቷል)።
እ.ኤ.አ. ታህሳስ 1999 ቀን 94 በአውሮፓውያን መመሪያ n ° 2002/1508 / CE እና ድንጋጌ n ° 23-2002 በመተግበር ላይ ADEME (የአካባቢ እና ኢነርጂ ማኔጅመንት ኤጄንሲ) የ 2006 የፍጆታን መመሪያ አወጣ ፡፡ ፈረንሳይ ውስጥ ከተሸጡ አዳዲስ የመንገደኞች መኪናዎች የተለመዱ ተሽከርካሪዎች እና የካርቦን ዳይኦክሳይድ (CO2) ልቀቶች ፡፡
HARSLE በቻይና ከሚገኙት ግንባር ቀደም የፕሬስ ብሬክ አምራች አንዱ ነው ፣ እኛ በፕሬስ የብሬክ ማሽኖች ውስጥ የተለመዱ አማራጮችን እናቀርባለን ፡፡ የጄኔስ ፕሬስ ብሬክ እና ስማርት ፕሬስ ብሬክ ሁሉም የ CNC ኤሌክትሮ-ሃይድሮሊክ የወረቀት ማጠፊያ ማሽን ናቸው ፣ የኤኮኖሚ ፕሬስ ብሬክ ቶርስ-ባር ዓይነት ኤን ሲ ፕሬስ ብሬክ ሲሆን ኢኮኖሚያዊ አማራጭ ነው ፡፡ ሃራሌ ለሁሉም ደንበኞች ብቁ ማሽኖችን ለማምረት የሚጥር የሙያ ፋብሪካ ነው ፡፡ ሃርሌሌ መሐንዲስ ለዋና ተጠቃሚዎች የሥራ ሁኔታ የተለያዩ የፕሬስ ብሬክ መሳሪያ መሳሪያዎችን ዲዛይን ማድረግ ይችላል ፣ እባክዎን አስቸኳይ ጥቅስ ለማግኘት እባክዎ ያነጋግሩን ፡፡
ይህንን አገልግሎት ስናቀርብ አላማችን የመኖሪያ ስፍራዎችን ለአደጋ ከሚያጋልጡ ሁኔታዎች እና ከደህንነት ጥሰቶች ነጻ እንዲሆኑ ማድረግ ነው። ይደውሉ (202) 727-1614።
በጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ ሰሞነኛ እንቅስቃሴዎችና ንግግሮች ዙሪያ የመድረክና ኦፌኮ አመራሩ የቀድሞ የህዝብ ተወካዮች ም/ቤት አባልና የፓን አፍሪካ ፓርላማ አባል የተከበሩ አቶ ገብሩ ገ/ማሪያም ከአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ጋር ተከታዩን ቆይታ አድርገዋል፡፡
ንግግሮቹ እንደተባለው ተስፋ ጫሪ ናቸው። ተስፋ ጫሪ የሚያደርገው ሰውየው ወደ ስልጣን የመጡት ሃገሪቱ አጣብቂኝ ውስጥ ባለችበት ወቅት በመሆኑ ነው፡፡ በዚህ ወቅት የሁሉንም ህብረተሰብ ልብ የነካ ንግግር ማድረግ ትልቅ ነገር ነው፡፡ የህዝብን ተስፋ ያለመልማል፡፡ ጠ/ሚኒስትሩ በንግግራቸው ስለ ፍቅር፣ አንድነት፣ ይቅርታ ስለ ኢትዮጵያዊነት አንስተዋል፡፡ እነዚህ የሰው ልብ ውስጥ የራሳቸውን ቅሪቶች ፈጥሯል። ግን አካሄዱ ጥንቃቄ የሚያስፈልግ ነው፡፡ ጠንካራ የህዝብ እንቅስቃሴና ችግሮች በነበረባቸው አካባቢዎች ተንቀሳቅሶ፣ ከህዝብ ጋር መገናኘት ቀላል ግምት የሚሰጠው አይደለም፡፡ እኔ በበኩሌ ወድጄዋለሁ። ለመሪ ህዝብን በቀጥታ የማግኘት ያህል ጠንካራ ስራ የለም፡፡ ክልሎችን በማናገር ሂደት ውስጥ ጊዜም ቢወስድ ያለ ልዩነት ሁሉንም ማዳረስ ያስፈልጋል፡፡
በአንድ ጊዜ ሁሉንም ለውጥ ስለማልጠብቅ በአሁኑ አካሄድ ብዙም ችግር የለብኝም፡፡ በሚሊኒየም አዳራሽ 25 ሺህ ህዝብ ነበር፡፡ ሁሉም የፓርቲ አባላት አይመስሉኝም፡፡ ዋናው ጉዳይ ጠ/ሚኒስትሩ ቀጥሎ ከተቃዋሚ ፓርቲዎች ጋር የሚኖራቸው ግንኙነት ነው።
ድርጅቱ አንዱ ኢህአዴግ ራሱ ነው፡፡ ዶ/ር መረራ እንዳለው፤ ትልቁ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ፈተና ኢህአዴግ ነው፡፡ የኢህአዴግን “ከኔ ወዲያ ላሳር” ባይነት “ሌላውም ኢትዮጵያዊ ለዚህች አገር ያስባል” የሚል የአመለካከት ለውጥ ለማምጣት በሚያደርጉት ጥረት ሊቸገሩ ይችላሉ፡፡ በሌላ በኩል ግን ቁርጠኛ ከሆኑ ብዙም የሚቸግራቸው አይመስለኝም፡፡ ንግግሮቻቸው በራሱ የአንጋፋዎቹ የፓርቲ አመራሮች መቀስ ያገኘው አይመስለኝም፡፡
በዚያ ደረጃ ባይሆንም እንደሚታወቀው አንድ መንግሥት ይወለዳል፣ ያድጋል፣ ይሞታል። ይህ ተፈጥሯዊ ነው፡፡ አንድ መንግስት ለመውደቅ ሲቃረብ ደግሞ ሶስት ምልክቶች ይታያኩ። አንደኛው የፓርቲ የውስጥ መከፋፈል ነው፡፡ ይሄ በኢህአዴግ ውስጥ ተፈጥሯል፡፡ ሁለተኛው መመሪያዎች፣ ደንቦች፣ ትዕዛዞች በበታች ሹማምንት አለመከባር ነው፡፡ ሶስተኛው የህዝብ አልገዛም ባይነት ነው። እነዚህ ሁሉ በኢህአዴግ መንግስታዊ አስተዳደር ውስጥ በሚገባ ታይተዋል፡፡ በኋላ የመጣው እንግዲህ የወጣ ቶቹ የእነ አቶ ለማ እንቅስቃሴ ነው። በሌላ በኩል የኢህአዴግ ፈጣሪዎች የሆኑት የእነ አቶ ስብሃት ነጋ አቶ ስዩም መስፍን ከአካባቢው ዞር አንልም የሚል ችክ ያለ አካሄድ ነው፡፡ እነዚህ ወጣቶች መተካታቸውን እያዩም አሁንም አለንበት እያሉ ነው፡፡ ትልቁ ልዩነት ግን እነ አቶ ለማን እነሱ ሳይሆኑ የህዝብ ትግል ያመጣቸው መሆኑ ነው። በህዝብ ትግል የመጡ በመሆናቸው ምናልባት ድርጅቱን ለመቀየር እድልና ድፍረቱ ሊኖራቸው ይችላል። እርግጥ ነው እነሱም ቢሆኑ የኢህአዴግ ሽታ አላቸው፡፡ ነገር ግን በህዝብ ግፊት ወደ ፊት መስመር የመጡ እንደመሆኑ ለህዝብ የመስራት ኃላፊነት በጫንቃቸው ላይ ተጭኗል፡፡ ይሄን ጭነት እንዴት ይወጡታል የሚለው በቀጣይ የሚታይ ይሆናል፡፡
ጠንካራ ድርጅት ነው ማለት ፈፅሞ አይቻልም። ኦህዴድ ትልቁ ተቀናቃኙ ኦነግ ነበር። ኦነግን ይፈራዋል፡፡ ነገር ግን በህውሓት ቆራጥ አጋርነት ነው መቆየት የቻለው፡፡ ኦህዴድ በውስጡ ትግል አካሄደ እና አቶ ለማን የመሰሉ መሪዎች ቢያወጣም የእነሱን ፍላጎት የሚያስፈፅሙለት የታችኛው የአመራር እርከን ላይ ያሉ ብቁ መሪዎችን መፍጠር ገና አልቻለም፡፡ ካቢኔው ያው ነው አልተቄረም፣ የፖሊስ መዋቅሩ ያው ነው፡፡ ስለዚህ ከዚህ በኋላ ነው ተሃድሶ ብለው ለውጥ ማምጣት የሚቻለው፡፡ የእስካሁኑ ተሃድሶ ቀልድ ነበር ከዚህ በኋላ ግን እነ አቶ ለማ ድርጅቱን ማደስ ይችላሉ። አሁን በህውሓት ሲመሩ የነበሩት የሞግዚትነት ጊዜ ያበቃ ይመስለኛል ስለዚህ እነ አቶ ለማ እና እነ ዶ/ር አብይ ላይ ያለው ስልጣን ላይ ተኝጠልጥለው ታች ያለው ካድሬ እነሱ ወዴት ሊሄዱ እንዳሰቡ ካልገባው ዝም ብሎ መደናቆር ይሆናል ማለት ነው፡፡ የታችኛው መዋቅር ላይ ሙሉ ለውጥ ማምጣት አለባቸው፡፡
አንደኛው ያለፈን ነገር መውቀስ ብቻ የለብንም ያሉት ነው፡፡ ፖለቲከኞቻችን ብዙ ጊዜ ዘለው ሚኒልክን ያብጠለጥላሉ፡፡ መንግስቱ ኃ/ማሪያምን መውቀስ ነው የሚቀናቸው፡፡ ምኒልክ በሶስት ወራሪ ኃይሎች ተወጥረው ነበር ለሀገሪቱ አንድነት ዘመናቸው በፈቀደላቸው አስተሳሰብ ልክ ሲሰሩ የነበረው፡፡ ለዛሬዋ ኢትዮጵያ የእሳቸው ድርሻ አለበት፡፡ አንዳንዶች መንግሥቱ ኃ/ማሪያምን እንደ እኩዮቻቸው አድርገው ሲሰድቧቸውና ሲዘልፏቸው እሰማለሁ፡፡ ይሄ ትክክል አይደለም። ይብዛም ይነስም ይህቺን ሃገር መርተዋል። ለሃገር አንድነት ሰርተዋል፡፡ እርግጥ ነው ብዙ ሰው በሳቸው ዘመን በፖለቲካ አመለካከት ልዩነት ሳቢያ ተገድሏል። ይሄ ትክክል አልነበረም። እንደዛሬው ግና ጎሳና ዘር ልዩነት አልነበረም። የፖለቲካ አመለካከት ነበር የሚያገዳድለው፡፡ ግን በጎ አስተዋፅኦዋቸውን መደፍጠጥም ተገቢ አይሆንም፡፡
ትኩረት ማድረጋቸው የሚወደድ ነው። ጥሩ ነው። ስጋቴ እሳቸው የሚሉት “ኢትዮጵያዊነት” በሌላ እንዳይተረጎም ነው። የአሃዳዊነት አቀንቃኞች ይህን አባባላቸውን ወደ ሌላ እንዳይተረጉሙባቸው ስጋት አለኝ፡፡ አሁን የሚቦርቁት ኢትዮጵያዊነት የሚሉ ቃላት ስለገነኑ ይመስለኛል፡፡ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ኢትዮጵያዊነት ግን አሃዳዊነትን የሚደግፍ እንዳልሆነ መረዳት ያስፈልጋል፡፡ ኢትዮጵያዊነት ብሔር ብሔረሰቦች ያቀፈ ነው እንጂ ባዶ ቅል አይደለም። ኢትዮጵያ ባዶ ቅል አይደለችም፡፡ ደጋግመው ኢትዮጵያዊነትን መናገራቸው የብሔር ብሔረሰቦች መብት የለም ለማለት አይደለም ኢትዮጵያዊነት የብሔር ብሔረሰቦች መብትን ያከበረ መሆን አለበት። የጎሳ ፖለቲካ፣ የብሔር ፖለቲካ እያሉ የሚያጣጥሉ ወገኖች ይሄን መገንዘብ አለባቸው። እውነቱን ለመናገር ይሄ ንግግራቸው ወዳልሆነ አቅጣጫ ሊወሰድ ስለሚችል ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ ይኖርባቸዋል። ይሄን ለውጥ ያመጣው የቁቤ ትውልድ፣ ባለፉት 25 ዓመታት ስለ ብሔሩ ማንነት ተነግሮት ያደገ ነው። አሁን ለመላው ኢትዮጵያ የሚበጀውን ለውጥ አምጥቷል፡፡ አሁን ይሄን መቀልበስና ወደ አሃዳዊነት መቀየር አይቻልም፡፡ ቄሮ፣ ፋኖ የሚባለው ዝም ብሎ አይደለም፡፡ የአዲሱ ትውልድ ፍላጎት መገለጫዎች ናቸው፡፡ ይህን አውቀን ነው ፖለቲከኞች ትግላችንን መፈተሽ ያለብን፡፡ አሃዳዊነትን የሚያቀነቅኑ ወገኖችም ይሄን ፍተሻ ማድረግ ቢችሉ መልካም ነው፡፡
ሌላው ዶ/ር አብይ በንግግሮቻቸው ቀደም ሲል በተቃዋሚዎች ይቀርቡ የነበሩ ትችቶችን መንግስታቸው እንደተቀበለ የሚያመለክቱ ጉዳዮችን አንስተው፣ እንደሚያስተካክሉ ቃል ገብተዋል። ለምሳሌ አፋን ኦሮሞን የፌደራል ቋንቋ ማድረግ አንዱ የእናንተ ትግል አጀንዳ ነበር። ኦህዴድም ይሄን ጥያቄ ለመመለስ እንደሚሰራ ገልጿል፡፡ ይህ መሆኑ የትግል አጀንዳችሁን እንድትፈትሹ አያሳስባችሁም?
እርግጥ ነው አፋን ኦሮሞ የፌደራል ቋንቋ እንዲሆን መጀመሪያ ጥያቄ ያነሳነው እኛ ነን። አሁን ኦህዴድ ከተቀበለው በደስታ ነው የምንወስደው፡፡ የኛ አጀንዳ ደግሞ ይሄ ብቻ አይደለም፡፡ ዲሞክራሲ፣ እውነተኛ ፌደራሊዝም፣ የፍትህ ጥያቄ፣ የህገ መንግስቱ መከበር፣ ነፃና ተአማኒነት ያለው ምርጫ ማካሄድ፣ ነፃ የምርጫ ቦርድ መቋቋም ወዘተ በበለጠ አጠናክረን የምንቀጥልባቸው አጀንዳዎች ናቸው። የእነዚህን ተግባራዊ እንቅስቃሴ መከታተል አንዱ የትግላችን ማጠንጠኛ ይሆናል፡፡ ለምሳሌ ጠ/ሚኒስትሩ ህገ ወጥ እስር መፈፀም የለበትም ብለዋል፤ ነገር ግን ዛሬም ኦሮሚያ ውስጥ ሰዎች እየታሰሩ ነው፤ ለምን? ቃላችሁ የታለ? የሚለው ጥያቄ፤ የኛ የትግል ጥያቄ ይሆናል ማለት ነው፡፡
አንድ ከኢህአዴግ ውስጥ የመጣ ጠቅላይ ሚኒስትር ስለተሾመ፣ የኦሮሞ ህዝብ በልኩ የሚሆን ጃኬቱን አግኝቷል ማለት አይቻልም። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በትክከል ስልጣኑን የመጠቀሙ ጉዳይም መታየት አለበት፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ስልጣኑን ወደ ተግባር ለውጦ የህዝቡን ጥያቄ መመለስ ከቻለ ብቻ ነው የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ ውጤት አግኝቷል ሊባል የሚችለው፡፡
መልዕክቱ የተላለፈው ለኛ ለመድረክ ይመስለኛል። እኛ ደግሞ ድርድር በደቦ አይካሄድም የሚል አቋም ነው የያዝነው፡፡ አሁንም ይሄ አቋማችን አልተቀየረም፡፡ ድርድሩ እኛ በምንፈልገው መንገድ ሲዘጋጅ ለድርድር የማንቀመጥበት ምክንያት የለም። ለቀድሞው ጠ/ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ስለ ድርድር ከአራት ጊዜ በላይ በደብዳቤ ጠይቀናል። ግን ምላሽ አላገኘንም። የምናደርገው ድርድር ለሀገሪቱ የሚበጅ ነው መሆን ያለበት፡፡
ድርድሩ አስፈላጊ የሚሆንባቸው አንዱ ነፃና ገለልተኛ የምርጫ ቦርድ ማቋቋም እንዲቻል ነው። የፖለቲካ ምህዳሩ መስፋት አለበት፣ ሚዲያ ለሁሉም በእኩል ማገልገል አለበት፣ የፍትህ ስርአቱ ከፖለቲካ ነፃ መሆን ይኖርበታል፡፡ እነዚህ አቋሞቻችን ናቸው። ይሄን አቋም የያዝነው በሀገሪቱ ስላልተተገበሩ ነው፡፡ ስለዚህ እንዲተገበሩ እንደራደርባቸዋለን፡፡
አንዳንዶች ምን ውጤት አመጣችሁ ይሉናል። መቼም ትግል በገንዘብ ስለማይተመን ምን ተብሎ ይገለፃል፤ ባለፉት 25 ዓመታት የኢትዮጵያን ህዝብ ማንነት ተናግረን፣ የኦሮሞ ህዝብን ማንነት ተናግረን፣ ቄሮን አንቅተን መንገዱን አሳይተን እዚህ ያደረስነው እኛ ነን፡፡ ዶ/ር መረራ ጉዲና በ2007 ምርጫ በኦሮሚያ ያልረገጠው ወረዳ የለም። ተዟዙሮ ቅስቀሳ አድርጎ ነው ቄሮን ያነቃው። ቄሮ እንዲሁ ከሰማይ የወረደ አይደለም። እኛ ነን አስተምረን ቀስቅሰን እዚህ ያደረስነው፡፡ ለኢትዮጵያ ህዝብ ለውጥ ቄሮን ያመጣነው እኛ ነን፡፡ ቄሮ ጠቅላይ ሚኒስትሩን በበጎ የተቀበለው የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄ ስለተመለሰ ሳይሆን የለውጥ ጭላንጭል ስላየ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩ አምቦ በሄዱበት ወቅት እኔ አምቦ ነበርኩ። ከአቀባበሉ በኋላ ሰልፈኞች ሲያወሩ እንደሰማሁት፤ “ዛሬ አጨብጭበን ተቀብለነዋል፤ ዛሬ ለኛ የተናገረውን ካልፈፀመ ነገ ወጥተን እንዲሁ እንፎክርበታን” ሲሉ ነው የሰማኋቸው፡፡ ስለዚህ ዶ/ር አብይ የተደረገለትን አቀባበል ተንከባክቦ መያዝ አለበት፡፡
እታ ሚኒስተር፣ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ፣ ኒው ታይምስ ምስ ዝተባህለት ጋዜጣ ሃገሩ ኣብ ዘካየደቶ ቃለ መጠይቅ፣ ርዋንዳን እስራኤልን ብዛዕባ’ቶም ኣብ ሩዋንዳ ክጣየሱ’ዮም ዝብሃሉ ዘለዉ፣ መብዛሕቶም ዜጋታት ኤርትራ ዝርከብዎም ሓተቲ ዑቕባ ገና ኣብ ውዱእ ስምምዕ ከምዘይበጽሓ ኣነጺራ።
ይኹን’ምበር እቲ ምዝርራብ ይቕጽል ከምዘሎን እቶም ካብ እስራኤል ናብ ሩዋንዳ ዝመጹ ሓተቲ ዑቕባ ብድሌቶም ምዃኖም ኣቐዲሙ ክረጋገጽ ከምዘለዎን እታ ሚኒስተር ብተወሳኺ ኣገንዚባ።
ካብ እስራኤል ናብ ርዋንዳ ብድሌቱ ክጣየስ ንዝመጽእ ሓታቲ ዑቕባ፣ መንግስቲ ርዋንዳ መዓጹታቱ ኣርሑ ከምዝቕበሎ ዝሓበረት ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ሉዊስ ሙሺኪዋቦ፣ ብዛዕባ መስርሕ ምጥያስ ብዝምልከት ገና ኣብ መደምደምታ ከምዘይተበጽሐ ኣረዲኣ።
ስምምዕ እስራኤል ርዋንዳን ብዝርዝር እኳ እንተዘይተሓበረ፣ ንነፍሲ ወከፍ ርዋንዳ እትቕበሎ ካብ እስራኤል ዝስጎግ ሓታቲ ዑቕባ፣ እስራኤል 5 ሽሕ ዶላር ንመንግስቲ ርዋንዳ ክትህቦ ምዃና’ዩ ክግለጽ ቀንዩ።
እቲ መንግስቲ፣ ነዚ ንምትግባር ድማ ነቶም ኣብ ክፉት ቤት ማእሰርቲ ኾሎት ዝተሓዙ መብዛሕቶም ኤርትራውያን ዝኾኑ ኣስታት 1800 ሓተቲ ዑቕባ፣ ወይ ናብ ርዋንዳ ክኸዱ ወይ ድማ ናብ ካልእ ዝበኣሰ ቤት ማእሰርቲ ክሰጋገሩ ምዃኖም’ዮ ጸቕጢ ዝግበር ዘሎ።
ጠቅላይ ሚንስትር ዐብይ አህመድ (ዶ.ር) ወደ ስልጣን ከመጡ በኋላ የኢትዮጵያን ማኅበረ-ፖለቲካ በአያሌው የነቀነቁ ትላልቅ ኹነቶች ተከስተዋል። ከክልል ባለስልጣናት እና ከፍተኛ የጦር መኮንኖች ግድያ አንስቶ ማንነትን መሠረት ያደረጉ ጥቃቶች፣ ግጭቶች እና አሁን ደግሞ ጦርነት ተከስተው በዓይነት የበዙ፣ በመጠን የሰፉ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች በሁሉም የሐገሪቱ አካባቢዎች በሚባል ሁኔታ ታይተዋል። እነዚህን የመብት ጥሰቶች በጥቅሉ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት ናቸው ከማለት ባለፈ፤ በርካቶች ዓለም አቀፍ እና ሐገር አቀፍ ሕጎችን በግርድፉ በማጣቀስ ድርጊቶቹን ብዙ ጊዜ፡- የዘር ማጥፋት ወንጀል (Genocide)፣ አለፍ ሲል፡- በሰብዓዊነት ላይ የተፈጸመ ወንጀል (Crime against humanity)፣ አሁን አሁን ደግሞ፡- የጦር ወንጀል (War crime) በሚል ሲፈርጇቸው መመልከት እንግዳ ነገር አይደለም፡፡
በዚህ ሁሉ ሁኔታ ውስጥ ግን በየጊዜው የሚፈጸመውን የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት ዓለም አቀፍ ተቋማትን ብንተዋቸው፤ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን፣ የብዙኃን መገናኛ ድርጅቶች እና ሌሎች በጣም ጥቂት የሚባሉ የሲቪክ ማኅበራት ከሚያደርጉት ጥረት በዘለለ ድርጊቱን አጣርቶ፣ መርምሮ፣ ተንትኖ እና በሰነድ አደራጅቶ ይፋ ማድረግ ላይ ያለው ትልቅ ክፍተት እንደተጠበቀ ሆኖ፤ ብዙኃኑ የተፈጸሙትን ድርጊቶች እንዳሻው እንዲፈርጃቸው ምክንያት ሆኗል፡፡ ከዚህ በመነሳት በዚህ ጽሁፍ፤ በዋናነት ዓለም አቀፍ ሕጎችን በመጣስ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን ምንነት በአጭሩ በማየት፣ ኢትዮጵያ ውስጥ ያለውን የተምታታ አረዳድ መነሻ ምክንያት እና መፍትሔዎቹን ለመጠቆም ጥረት አደርጋለሁ፡፡
በተለያየ ጊዜ ከተደረጉ ዓለም አቀፍ ሥምምነቶችና ከሌሎችም የዓለም አቀፍ ሕግ ምንጮች መነሻነት ገዢ የሆኑትን ዓለም አቀፍ ሕጎች በመጣስ የሚፈጸሙ ወንጀሎች፤ የሰው ልጅን ሁሉ ክብር የሚነኩ እና ዓለም አቀፍ የስረ-ነገር ስልጣን (Universal Jurisdiction) የሚሰጡ ናቸው የሚባሉት፡- የዘር ማጥፋት ወንጀል (Genocide)፣ በሰብዓዊነት ላይ የተፈጸመ ወንጀል (Crimes against humanity) እና የጦርነት ወንጀል (War crimes) የሚባሉት የወንጀል ድርጊቶች ናቸው፡፡
የጦርነት ወንጀሎች የሚባሉት በአራቱ የጄኔቫ ስምምነቶች፣ ተጨማሪ ፕሮቶኮሎች እና ሌሎችም አግባብነት ባላቸው ሕጎች መሠረት ጦርነት ወይም የትጥቅ ግጭት (Armed conflict) መሆኑ ብያኔ በተሰጠበት የግጭት ሁኔታ ውስጥ ተሳታፊ በሆኑ ሁሉም ወገኖች ላይ ተፈጻሚ የሚሆኑ ጦርነት የሚደረግበትን አግባብ የሚወስኑ ገደቦችና ክልከላዎችን በመጣስ፤ ባልታጠቁ (ሲቪል) ሰዎች ላይ፣ በሲቪል ንብረቶች ላይ፣ በቆሰሉ ወይም በተማረኩ ተዋጊዎች ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች ናቸው፡፡ በጦርነት ወቅት እነዚህን ዓለም አቀፍ የሕግ ድንጋጌዎች በመጣስ የሚፈጸሙ ወንጀሎች ከላይ በተጠቀሰው መሠረት ዓለም አቀፍ ሕጎችን በመጣስ ከሚፈጸሙ ወንጀሎች መካከል አንዱ ሲሆን፤ የድርጊቱ ፈጻሚዎች እንደየሁኔታው በአገር አቀፍ አልያም በዓለም አቀፍ ፍርድ ቤቶች ቀርበው ሊዳኙ ይችላሉ፡፡
በሰብዓዊነት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎች የሚባሉት ደግሞ የዓለም አቀፉን የወንጀለኞች ፍርድ ቤት ለማቋቋም በወጣው የሮም ስምምነት አንቀጽ 1 እና 2፣ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት፣ በሩዋንዳ እና በቀድሞዋ ዩጎዝላቪያ የተፈጸሙትን ዓለም አቀፍ ወንጀሎች ተከትለው በኑረምበርግ፣ ሩዋንዳና ዩጎዝላቪያ የተቋቋሙትን ጊዜያዊ ችሎቶች (Ad hoc Tribunals) ለማቋቋም በወጡት ድንጋጌዎች መሠረት ትርጉም የተሰጣቸው ሲሆኑ፡-
‹‹…መግደል፣ ማጥፋት፣ ባርያ ማድረግ፣ ሕዝብን በግዳጅ ማፈናቀል፣ ከባድ የአካል ነጻነት ጉዳት ማድረስ፣ ማሰቃየት፣ አስገድዶ መድፈር፣ ወሲባዊ ባርነት እና የመሳሰሉትን የወንጀል ድርጊቶች ጨምሮ፤ ጥቃቱን በማወቅ ስልታዊ በሆነ ወይም ብዙዎችን ሰለባ በሚያደርግ መንገድ ባልታጠቁ (ሲቪል) ሰዎች ላይ የሚፈጸም ወንጀል በሰብዓዊነት ላይ የሚፈጸም ወንጀል ነው በሚል ይገለጻል፡፡››
በመሆኑም፤ በጦርነትም ሆነ በማንኛውም ሰላማዊ ወቅት በስፋት ወይም በስልታዊና በተቀናጀ መንገድ ያልታጠቁ (ሲቪል) ሰዎችን ሰለባ የሚያደርግ ወይም ሊያደርግ የሚችል ድርጊት ሆን ብሎ እቅድና ዝግጅት ተደርጎበት የተፈጸመ ከሆነ ዓለም አቀፍ ሕጎችን በመጣስ የሚፈጸም ወንጀል ተደርጎ ይቆጠራል፡፡ የድርጊቱ ፈጻሚዎች እንደሁኔታው በአገር አቀፍ አልያም በዓለም አቀፍ ፍርድ ቤቶች ውስጥ ቀርበው በሰብዓዊነት ላይ በሚፈጸም የወንጀል ድርጊት በሚል ሊዳኙ ይችላሉ፡፡
የዘር ማጥፋት ወንጀል የሚባለው ደግሞ እ.አ.አ በ1948 በተደረገው የዓለም አቀፉ የሰው ዘር ማጥፋት ወንጀልን ለመከላከልና ለመቅጣት ስምምነት አንቀጽ 2 መሠረት ዘርን ማጥፋት ማለት በሚከተሉት ድርጊቶች አማካይነት ሆን ብሎ በከፊልም ሆነ ሙሉ በሙሉ የአንድን ብሔር፣ ጎሣ፣ ዘር፣ ወይም የኃይማኖት ወገን ማጥፋት ማለት ሲሆን፡- በሕግ እውቅና የተሰጣቸውን ወገኖች አባላት መግደል፣ ከፍተኛ የአካል ወይም የአዕምሮ ጉዳት እንዲደርስባቸው ማድረግ፣ በከፊልም ሆነ በሙሉ የአካል ህልውናቸውን በሚደመስስ አስከፊ የኑሮ ሁኔታ ውስጥ እንዲገቡ ማድረግ፣ መዋለድን የሚያግዱ እርምጃዎችን መውሰድ እና ከዚያ ወገን የተወለዱ ህጻናትን አስገድዶ ለሌላ ወገን አሳልፎ መስጠት የሚሉትን የወንጀል ድርጊቶች ያካትታል፡፡
ስለ ዘር ማጥፋት ወንጀል ሲነሳ፤ በአብዛኛው ጄኖሳይድ ዋች የተሰኘው ዓለም አቀፉ የዘር ማጥፋት ወንጀሎች ተከላካይ ድርጅት ያዘጋጃቸው አስር ያህል ደረጃዎች አብረው መነሳታቸው አይቀርም፡፡ የዘር ማጠፋት ወንጀል የአንድ ቀን ድርጊት ሳይሆን፤ በብዙ ታሪካዊና ፖለቲካዊ ሒደቶች ውስጥ አልፎ የሚከሰት ሒደት ነው፡፡ በመሆኑም፤ በእያንዳንዱ ደረጃዎች የሚወሰዱ የጥንቃቄ እና የመከላከል እርምጃዎች ወንጀሉን እንዳይፈጸም ለመከላከል የሚያስችሉ ጠቃሚ መለኪያዎች መሆናቸው በዓለም አቀፍ ልማድ ተቀባይነት አላቸው፡፡ እነዚህም ደረጃዎች፡- መመደብ (Classification)፣ ወካይ ሥም/ምልክት መስጠት (Symbolization)፣ አድልዎ (Discrimination)፣ ከሰውነት ክብር ማውረድ (Dehumanization)፣ መደራጃት (Organization)፣ ጽንፍ መያዝ (Polarization)፣ ዝግጅት (Preparation)፣ ጥቃት (Persecution)፣ ማስወገድ/ማጥፋት (Extermination) እና መካድ (Denial) ናቸው፡፡ ተቋሙ በቅርቡ ይፋ ባደረገው መረጃ ባለፉት ዓመታት እና በቅርብ ጊዜ ከተከሰቱት ሁኔታዎች በመነሳት ኢትዮጵያ ዘጠነኛው የማጥፋት ወይም የማስወገድ ደረጃ ላይ መሆኗን አሳውቋል፡፡
ባለፉት ዓመታት ውስጥ በኢትዮጵያ ውስጥ የተፈጸሙት የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች ምንነት በተብራራ ሁኔታ ከዓለም አቀፍ እና አገር አቀፍ ሕጎች አንጻር ተተንትነው ሲገለጹ አይስተዋልም፡፡ በዚህም የተነሳ፤ በበርካቶች ዘንድ የመብት ጥሰቶቹን ዓይነትና ምንነት በተመለከተ የጠራ ግንዛቤ ካለመያዝ እና/ወይም ፖለቲካዊ አቋሞች የተጫናቸው ብያኔዎች ሲሰጡ ይታያል፡፡ ለአብነት ባለፉት ጥቂት ሳምንታት ውስጥ በትግራይ ክልል የነበረውን ሁኔታ ተከትሎ በተለይም በማይካድራ ከተማ የተፈጸመውን እጅግ ዘግናኝ ግፍ ዙሪያ የነበረውን ብያኔ እንመልከት፡፡
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን ህዳር 15 ቀን 2013 ዓ.ም ይፋ ባደረገው የመጀመሪያ ደረጃ (ቀዳሚ) ዘገባ ‹‹በማይካድራ ከተማ የተፈጸመው ጥቃት ተራ ወንጀል ሳይሆን የታቀደ እና በጥንቃቄ ተቀነባብሮ የተፈጸመ እጅግ ከፍተኛ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት መሆኑን ጠቅላላ ድርጊቱ አና ውጤቱ ያመለክታል። በተለይም፤
አጥፊዎቹ ድርጊታቸው በዚህ በስፋት ወይም በስልታዊና በተቀናጀ መንገድ በሲቪል ሰዎች ላይ ያነጣጠረ ጥቃት አካል መሆኑን እያወቁ ወይም ድርጊታቸው የዚሁ አካል እንዲሆን አስበው ተሳታፊ የሆኑበት መሆኑን፤
ድርጊቱ የተፈፀመው በወቅቱ በነበረው የጦርነት አውድ ውስጥ የአካባቢው አስተዳደርና የጸጥታ መዋቅር እንዲሁም የትግራይ ክልል ልዩ ኃይል ከፌዴራሉ ወታደሮች ጥቃት እየሸሹ በነበረበት ወቅት የደረሰበትን ሽንፈት ተከትሎ በብሔር ማንነት በለዩዋቸው ሲቪል ሰዎች ላይ የተፈጸመ ጥቃት መሆኑን፤ እና
በጥቃቱ ወቅት በስልጣን ላይ የነበረው የከተማው የጸጥታ መዋቅር ሲቪል ሰዎችን ከአደጋና ጥቃት ከመከላከል ይልቅ፤ በተቃራኒው ሳምሪ ከሚባለው የወንጀሉ ቀጥተኛ ተሳታፊ የወጣቶች ቡድን ጋር እያበረና እየተባበረ ጥቃቱን መፈጸሙና ማስፈጸሙን ጠቅሶ፤
በእነዚህ ሁሉ ምክንያቶች፤ በማይካድራ ከተማ ጥቅምት 30 ቀን 2013 ዓ.ም እና ሌሊቱን የተፈጸመው ግድያ፣ ጉዳትና ውድመት፤ ጠቅላላ ድርጊቱና ውጤቱ ግፍና ጭካኔ የተሞላበት በሲቪል ሰዎች ላይ የተፈጸመ የጭፍጨፋ ወንጀል ሲሆን ምናልባትም ይህ ከፍተኛ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት በሰብዓዊነት ላይ የተፈጸመ ወንጀል (crimes against humanity) እና የጦር ወንጀል (war crime) ሊሆን እንደሚችል የሚያመለክት ነው፡፡››
እንግዲህ በመጀመሪያ ደረጃ ዘገባው እንደምንመለከተው የኮሚሽኑ መርማሪዎች ድርጊቱ በተፈጸመበት ቦታ ተገኝተው ካሰባሰቡት መረጃ እና ማስረጃ በመነሳት በወቅቱ በማይካድራ የተፈጸመው የሰብዓዊ መብቶች ጥሰት በሰብዓዊነት ላይ የተፈጸመ ወንጀል እና የጦር ወንጀል ሊሆን እንደሚችል አመላካች መሆኑን ነው፡፡ ነገር ግን፤ በብዙ የማኅበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚዎች ዘንድ ድርጊቱን የዘር ማጥፋት ወንጀል በሚል ብያኔ ሲጠቅሱት በስፋት ይስተዋላል፡፡ ይህን መሰሉ ብያኔ አልፎ አልፎም ቢሆን በብዙኃን መገናኛ ድርጅቶች ሳይቀር ታይቷል፡፡
ለአብነት ያህል ሰሞነኛውን የማይካድራ ክስተት አነሳሁ እንጂ፤ ከዚያም ቀደም ብለው የነበሩ በርካታ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች ጥልቅ ምርመራ እና የሕግ ትንተና ሳይሰራባቸው በጥቅል አገላለጽ ብያኔ ሲሰጥባቸው ይስተዋላል፡፡ በእኔ አስተያየት፤ ይህን መሰሉ የተምታታ እይታ ከሁለት መሠረታዊ ነጥቦች የሚነሳ ይመስለኛል፡፡ እነዚህም፡- መንግሥታዊም ሆነ መንግሥታዊ ያልሆኑ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶችን መርምረው እና ተንትነው ይፋ የሚያደርጉ ተቋማት ጥረት እዚህ ግባ የሚባል አለመሆኑ እና በብዙኃኑ ዘንድ ያለው መሰል የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶችን ከፖለቲካ አረዳድና ጥቅም ጋር አስተሳስሮ ሳይነጥሉ የማየት ልማድ የሚሉት ናቸው፡፡
ከዚህ አንጻር፤ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን በየወቅቱ የሚፈጸሙ መሰል የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶችን በተገቢው ጥራት በመመርመር፣ በማደራጀት፣ በመሰነድ እና በመተንተን አጥፊዎች ለሕግ እንዲቀርቡ፣ ተጎጂዎች ፍትሕ እንዲያገኙ ለማድረግ እና ወንጀል ፈጽሞ ሳይቀጡ የመቅረት ልማድ እንዳይኖር የሚያስችለውን ሥራ በከፍተኛ ሁኔታ ሊመራ ይገባል፡፡ በእዚህ መልኩ የሚሠራው የተቀናጀ ሥራ በብዙኃኑ ዘንድ የተንሰራፋውን የተምታታ እይታ ማስተካከል ይቻላል፡፡ በሰብዓዊ መብቶች ዙሪያ የሚሠሩ የሲቪክ ማኅበራት እና የሚዲያ ተቋማትም ይህን ሰፊ ሥራ የማስተባበር እና ተቀናጅቶ የመሥራት ከፍተኛ ኃላፊነት እንዳለባቸው ማስታወስ ተገቢ ይመስለኛል፡፡ የማኅበራዊ ሚዲያ አንቂዎች እና ተጽዕኖ ፈጣሪ ግለሰቦችም መሰል የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች በሚከሰቱበት ወቅት ተጨባጭ የምርመራ ሥራዎችና ትንተና ከመደረጉ አስቀድሞ ድርጊቶቹን ብያኔ መስጠት የሚያስከትለውን ችግር በመረዳት ከድርጊታቸው ሊቆጠቡ ይገባል፡፡
ካናዳ ኣብ ዝርከብ ሓደ ዩኒቨርስቲ መምህር ታሪኽ ዝኾነ ኤርትራዊ ዶክተር ዓወት ተወልደብርሃን መንግስታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝፈረምዎ ውዕሊ ኣልጀርስ ብዝግባእ ከተግብሩ ኣለዎም ይብል። ህወሓት እናግለልካ ዝግበር ዘተ ሰላም እውን ኣንፈቱ ከይስሕት ስግኣት ከምዘለዎ ንቢቢሲ ተዛሪቡ።
የሁሉንም ነገሮች ድብቅ ምስጢር የሚያውቅ፣ረቂቅ ሥራዎችን ሁሉ የሚቆጣጠር፣ቀንም ሆነ ማታ ምንም ነገር ከርሱ የማይሰወር፣የባሮቹን ጥቅሞች ጥቃቅኑንና ውስብስቡን ሁሉ የሚያውቅና የሚያዝንላቸው። ‹‹እዝነተ ረቂቁ›› ነገሮችን ሲወስን ለባሮቹ የሚራራ፣ወሳኔውን ሲያስተላልፍ ረድኤቱን የሚቸራቸው። ችግር ሲጠና እና መከራ ሲበረታ የመፍትሔ በሮችን የሚከፍትላቸው፣ነገሮች ሲወሳሰቡ የሚያገራላቸው።
ለኢትዮጵያ ሕዝብ ነፃነት ሌት ተቀን እየተንገበገብኩ አቅሜ በፈቀደልኝ መጠን በጋራ ከማደርገው ትግል በተጨማሪ በግሌም እየታገልኩ ባለኹበት የመከራ ወቅት፣ እርስዎ ድንገት ብቅ ብለው የነፃነት ብርሃን እያበሩ ሲመጡ፤ እልል ብለው ከተቀበልዎት መኻል አንዱ ኾንኩ። ሙሉ ድጋፌንና ክፍት ልቤንም ልሰጥዎ ተገደድኩ። ፈጣሪንም አመሰገንኩ፤ ዕድሜና ጤና እንዲሰጥዎትም ለመንኩ።
እርስዎ ከቀን ወደቀን በሚያደርጉት ልብን በሚያረካና ማንንም በሚያስደስት ተግባርዎት ደስታዬ እጥፍ ድርብ ኾነ። በተስፋ መቁረጥ ተጨማዶ የነበረ ፊቴም ፈካ፤ የወደፊቷን ኢትዮጵያን እድገትና ብልጽግና እየተመኘኹ ደስ አለኝ። አሸጋጋሪ መሪ መኾንዎትን አሰብኩ። በርግጥ በዚህ ጉዞዎ ላይ ብዙ ተግዳሮቶች እንደሚገጥምዎ ባውቅም፤ በአመራር ብቃትዎ እንደሚወጡት በሙሉ ልቤ አመንኹ።
በዚህ መኻል የቦንብ ጥቃት ሲሞከርብዎ፤ እኔ ላይ የደረሰ አደጋ ያህል ተሰምቶኝ አዘንኹ። እግዚአብሔር ይመስገን! ከሱም ተረፉ። አሜሪካ ኺደው ሲመለሱም ምን እንደሆኑ ባላውቅም ከሕዝብ እይታ ርቀው ስለነበር የደረሰብዎን ባለመረዳት እንደ ብዙዎቹ ኹሉ አዘንኩ። በዛን ወቅት እውነት ለመናገር እናቶች ሲያለቅሱና ሲጸልዩ ያድሩ እንደነበር የቅርብ ጊዜ ትውስታ ነው። አባቶችና ወጣቶችም እንደዚሁ። እንደውም አንድ ስለርስዎ ሐሳብ ያብከነከነው ሰው “አብይ አምሽቶ ከሚገባ ሚስቴ ውጪ ብታድር ይሻለኛል” ብሎም እንደነበር አስታውሳለኹ።
የርስዎ ፈተናም አላልቅ ብሎ እኔም ማሰብ አይጉደልብህ ብሎኝ (ይኽ የኔ ብቻ ሐሳብ ሳይሆን የብዙዎች ነበር)፤ ወታደሮች በሰልፍ ቤተመንግሥት ድረስ መጥተው ከሥልጣን ማውረድ ይኹን መግደል ሊያደርስብዎ ፈለጉ ሲባልም ብዙ ከፋኝ፤ ሆኖም ጥበበኛው መሪ ነዎትና ከንጉሥ ሰለሞን ብልሃት ባልተናነሰ ሁኔታ አብረው ስፖርት ሠርተው፣ ሐሳባቸውን እንዲተነፍሱ አድርገው እንደመለሷቸው ከርስዎ አፍ ስሰማ የተአምር ያህል ሆኖብኝ ተደሰትኹ። አንድ ሰሞን ካገኘሁት ጋር ኹሉ ይሄንኑ ሳወራ ከረምኩ። እውነት ለመናገር በድንገት የተገኘ መሪ ብቻ ሳይሆኑ፤ የግል ዘመዴ ጭምር እየመሰሉኝ ኼዱ። በነገራችን ላይ አሁንም ያ ስሜት አለኝ - የዝመድናው ስሜት …
እያደር ደግሞ ሐሳብ የሚበታትን ነገር ተፈጠረ። ቆሟል ያልነው መፈናቀልና ሞት በአስከፊ ሁኔታ በሕዝብ ላይ በተደጋጋሚ ደረሰ። ያም ሆኖ እርስዎ ቀርበው ስለሁኔታው ሲናገሩ፤ እኚህ ሰው ፈረደባቸው በዚህ ባልተረጋጋና ጠላትና ወዳጅ በተቀላቀለበት አገር ሥልጣን ይዘው መከራቸው አዩ ብዬ ለርስዎም ጭምር አዘንኹ። ይኽ ሁኔታ ከቀን ወደቀን እየባሰ፤ እርስዎ ከአገር ወጣ ባሉ ቀጥር አዳዲስ አደጋ እየተፈጠረ በመኼዱ፤ እንደሌላው ሰው ሁሉ አማኹዎት፤ ‘ምን አለ ጉዞውን ቀነስ ቢያደሩት፣ ስንት ጠላት እንዳለ ረሱት ወይ?’ ብዬ።
ሁኔታው ካንዱ ወዳንዱ እየተሸጋገረ የኔም መከረኛ ልብ ከፍ ዝቅ እያለች በሁኔታው ከቅርብ ሰዎቼ ጋር እየተወያየሁ እያለሁ፤ ‘አዲስ አበባ የኛ ናት’ የሚሉ ተጠናክረው ሲመጡ፤ አሁን እኔው ጋ ደረሱ ተውልጄ ያደኩት አዲስ አበባ እኔንና እኔን መሰሎችን የት ድረሱ ሊሉን ነው ብዬ ንድድ አለኝ። በዚህ መኻል ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ፤ “አዲስ አበባ የአዲስ አበቤዎች ናት” በማለት ተነሳ፤ ያደረገውንም አድርጎ ለአዲስ አበባና ለአዲስ አበባ ነዋሪ የብረት መዝጊያ ኾኖ ቆመ። ብራቮ! እስክንድር ወንድ ነው። እንዲህማ አይቀለድብንም! አልኩ። ደስ አለኝ ርቀት ያዘኝ እንጂ ከእስክንድር አጠገብ ባልተለየኹ ነበር።