Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ንግድ ባንክ በለቀቃቸው ሁለት ግብ ጠባቂዎች ምትክ ሙሴ ገብረ ኪዳንን ከሀዲያ ሆሳዕና አስፈርሟል፡፡ ሙሴ በ2007 ከኢትዮጵያ ቡና ከለቀቀ በኋላ ይህን የውድድር አመት ለኤሌክትሪክ እና ለ ሀዲያ ሆሳዕና በመጫወት ማሳለፉ ይታወሳል፡፡
አርባምንጭ ከረጅም ድርድር በኋላ ተሾመ ታደሰ እና አማኑኤል ጎበና ለተጨማሪ አመታት ለማቆየት ውላቸውን አድሷል፡፡ ክለቡ በሁለቱ መፈረም እፎይታ ቢያገኝም የእንዳለ ከበደ ፣ ቢድግልኝ ኤልያስ እና ታደለ መንገሻ ውል እስካሁን እንዳልተራዘመ ታውቋል፡፡ ታደለ መንገሻ ውሉን እንዳደሰ ቢነገርም ከክለቡ ጋር እስካሁን መስማማት እንዳልቻለ ከክለቡ አካባቢ ያገኘነው መረጃ ያመለክታል፡፡
ለምልመላ ዝዋይ የሚገኙት የወላይታ ድቻ አሰልጣኝ መሳይ ተፈሪ በመጪዎቹ ጥቂት ቀናት ትኩረታቸውን የሳቧቸው ተጫዋቾችን እንደሚያስፈርሙ ታውቋል፡፡ ወላይታ ድቻ የተከላካዩ ሙባረክ ሽኩርን ውል ለተጨማሪ 2 አመታት ማደሱም ተረጋግጧል
አሰልጣኝ ዘላለም ሽፈራው ድሬዳዋ ከተማን በራሳቸው የአጨዋወት ስልት በመቃኘት ላይ ይገኛሉ፡፡ ዳዊት እስጢፋስ እና ዮናስ ገረመውን የለቀቁት ድሬዎች አሳምነው አንጀሎ ፣ ዘላለም ኢሳያስ ፣ ሚካኤል ለማ እና ሰለሞን ገብረመድህንን በማስፈረም የአማካይ መስመሩን አዲስ መልክ ሰጥተውታል፡፡
ወደ ፕሪሚየር ሊጉ ማደጉን ያረጋገጠው ፋሲል ከተማ የፕሪሚየር ሊጉ ልምድ ያላቸው ተጫዋቾችን ለማስፈረም እንቅስቃሴ የጀመረ ሲሆን ክለቡ ለተጫዋች ዝውውር የሚያወጣው ገንዘብ ላይ ቦርዱ በቀጣዮቹ ጥቂት ቀናት ውሳኔ እንደሚያሳልፍ ያገኘነው መረጃ ያመለክታል፡፡ ሌላው ወደ ፕሪሚየር ሊግ ማደግ የተቃረበው ጅማ አባ ቡናም በሊጉ ትልቅ ስም ያላቸውን ተጫዋቾች ለማስፈረም የቦርዱን ውሳኔ በመጠባበቅ ላይ እንደሚገኝ ታውቋል፡፡
የፀረ-አፓርታይድ የነፃነት ትግል ፋና፣ የመጀመሪያው የደቡብ አፍሪካ ጥቁር ፕሬዚዳንትና የሰላም የኖቤል ተሸላሚው ኔልሰን ማንዴላ ትናንት ዕኩለ ሌሊት ላይ ወደሆስፒታል ተወስደው ሕክምና ተደርጎላቸዋል፡፡
የጥቁር አሜሪካዊው ጆርጅ ፍሎይድ ሞት ተከትሎ በቀሰቀሰው ተቃውሞ በዋሽንግተን ዲሲ ኋይት ሃውስ ቤተመንግሥት አቅራቢያ የነበሩ በጎ ፈቃደኞችን ያነጋገረችው ጽዮን ግርማ ያሰናዳችውን የምስል ዘገባ ተከታተሉ።
ዕላማ ዑደት ወኪል መንግስቲ ኣመሪካ ናብ ጅቡቲ፣ ኣብ መበል ካልእይ ዓመት US-Djibouti Binational Forum ንምስታፍ ኮይኑ፣ ኣብ ርእሲኡ’ውን ኣብ ጅቡት ንዝካየድ ዘሎ መደባት ስራሕ ተዓዚቡ።
ኣብ ጅቡቲ ዝርከብ ኣስታት 3 ሽሕ ወትሃደራት ዝሓቖፈ ናይ ኣመሪካ ቀዋሚ ወትሃደራዊ መዓስከር ለሞንየ፣ ን 1700 ዜጋታት ጅቡቲ’ውን ናይ ስራሕ ዕድል ከምዝፈጠረ ጸብጻባት እታ ሃገር የመልክቱ።
“ታላቁ ቤተመንግስት ለህዝብ ክፍት መሆን አለበት፡፡ ታሪካችንን በአንድነት ይዟል፡፡ ኢትዮጵያ ታላቅ ሀገር ነች፡፡” ጠ/ሚ አብይ አህመድ added by Admin on May 17, 2018
እዚ ኣብ 2018 ግብራዊ ዝኸውን ሓገዝ ንኤርትራ፣ ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ ዩጋንዳ፣ ታንዛኒያ፣ ካመሩን፣ ማሊ፣ ፊሊፒንስ፣ ሀይቲን ፓኪስታንን ዝተሰለዐ ምዃኑ ይግለጽ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ነዘን ሃገራት ዝመረጸሉ ቀንዲ ምኽንያት፣ ኣብ’ዘን ሃገራት ግቡእ ኣቓልቦ ከይተገብረሉ ዝኸይድ ዘሎ ዋሕዲ መኣዛዊ መግቢ፣ ክንክን ህጻናትን ነፍሰጾር ደቀንስትዮን ዝኣመሰለ ጉዳያት ንምምካት ምዃኑ ቤት ጽሕፈት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ የመልክት።
CERF ኣካል ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኮይኑ፣ ብሰንኪ ኲናት፣ ባህርያዊ ሓደጋታትን ካልእን ዘስዕቦ ሰብኣዊ ቅልውላው ንምምካት ህጹጽ ረዲኤት ኣብ ምሃብ ዝነጥፍ ኣብ 2005 ዝተመስረተ ክፍሊ’ዩ።
ሰራዊት የመን፣ ንነዊሕ እዋን ኣብ ትሕቲ ጉጅለ ኣልቃዒዳ ዝጸንሐ ገጠራት ኣብያን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ከምዘእተወ፣ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ብምጥቃስ ጋልፍ ኒውስ ኣፍሊጡ።
እቲ ብናይ ስዑዲ ዓረብ ነፈርቲ ውግእ ዝተደገፈ ሰራዊት የመን ናብ ከተማ ኣል ማሕፋድ ንምእታዊ ኣብ ዘካየዶ መጥቃዕቲ ካብ ጉጅለ ኣልቃዒዳ ከቢድ ተቓውሞ ከምዘይገጠሞ’ዩ ዝግለጽ።
እዚ ብነፈርቲ ስዑዲን መሻርኽታ ሃገራት ዓረብን ተደጊፉ መጥቃዕቲ ዘካይድ ዘሎ ሰራዊት የመን፣ ነቶም ኣብ የመን ናይ ስልጣን ሃጓፍ ተጠቒሞም ክስስኑ ጀሚሮም ዘለዉ ጉጅለታት ኣልቃዒዳን ምስ ዳዒሽ ዝደናገጹ ጥሩፋት ጉጅለታትን ናይ ምጽራግ ስርሒት፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን እዩ ጀሚሩዎ።
ኣብቲ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ጉጅለ ኣልቃዒዳ ካብ ነፈርቲ ስዑዲ ከቢድ ዕንወት ብምስካሙ፣ ኣብ ዞባ ባይድሃ ዝርከብ ኣኽራናት ክሕባእ ተገዲዱ ከምዘሎ’ዮም ኣዘዝቲ ሰራዊት የመን ዝገልጹ።
ወርቅነህ ገበየሁ ቀጣዩ ጠቅላይ ሚኒስትር እንዲሆን በህወሃት ተሹሟል። ይህ ከታማኝ ምንጭ የደረሰን መረጃ ነው። መረጃው እንደሚጠቁመው፤ እነ ዶ/ር ደብረጽዮን ሹመቱን ያጸደቁለት፤ አቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ገና በስልጣን ላይ እንዳሉ ነበር። የህወሃት ሰዎች፤ "የኦሮሞ ጠቅላይ ሚኒስትር መሆን ሃገሪቱ አሁን የገባችበትን አስከፊ ችግር ይፈታል" የሚል ቅኝት ይዘው ወደ ምዕራቡ አለም እንዲሰማሩም ተደርጓል። ከሀገሬው ሕዝብ ይልቅ የአሜሪካ እና የአውሮፓን ልብ መግዛት ከቻሉ ለተለመደው የበጀት ድጎማ ዋስትና ያገኛሉ። ሁሉም ወገኖች ሳይስማሙበት በሸፍጥ የተፈጸመው ይህን ሹመት ከአሜሪካ ባለስልጣናት ይሁንታ አግኝቷል ተብሏል። የአሜሪካ መንግስት ይህንን ሹመት ለመቀበል ሁለት ምክንያቶች አሉት። አንደኛው ምክንያት አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር ኦሮሞ ስለሆነ የተቀሰቀሰውን የቄሮ አመጽ ሊያስቆም ይችላል በሚል … [Read more...] about ወርቅነህ ገበየሁ ቀጣዩ ጠቅላይ ሚኒስትር እንዲሆን ህወሃት ወስኗል
አጋራችን ብትሆኑ ኤምባሲችን ወደየሩሳሌም እንዲዛወር ድምፅ ትሰጡ ነበር - አሜሪካ ለህወሓት ህወሓት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ እንዳያውጅ በጌቶቹ ከተነገረው በኋላ በራሱ መንገድ መሄዱ የግንኙነት “ገመዱን እንደበጠሰው” ተነገረ። አሜሪካ ኤምባሲዋ ወደየሩሳሌም እንዳይሄድ የተቃወሙ አገራትን ዋጋ ትከፍላላችሁ ያለችውን በህወሓት ላይ ተግብራዋለች። አውሮጳውያን የጠነከረ ተቃውሟቸውን በህወሓት ላይ በዚህ ሳምንት ውስጥ እንደሚያሰሙ ይጠበቃል። በባራክ ኦባማ አስተዳደር የዴሞክራሲና የሰብዓዊ መብቶች ረዳት ሚኒስትር የነበሩት ቶም ማሊኖውስኪ ባለፈው ዓመት ታህሳስ ወር ኢትዮጵያን ከጎበኙ በኋላ የአገሪቱን ሁኔታ የገለጹበትን አስመልክቶ ጎልጉል ይህንን መዘገቡ ይታወሳል። “ለለውጥ የተገባውን ቃል ተግባራዊ ማድረግ የኢትዮጵያ መንግሥት ብቸኛ ሃላፊነት ነው፤ … በኢትዮጵያ እንዲመጣ የሚፈለገው ለውጥ … [Read more...] about የከረረው የአሜሪካና የህወሓት “ወዳጅነት ተበጥሷል”
የሃገራችን ፖለቲካ በፍጥነት በሚለዋወጡና አቅጣጫቸውን ለመተመን በሚከብዱ ሁኔታዎች ውስጥ ይዋኛል። ለእነዚህ በፍጥነት ለሚለዋወጡ ፖለቲካዊ ክስተቶች ገፊው ነገር (driving force የምንለው) ምንድን ነው? ካለን በተለይም ላለፉት ሶስት ዓመታት በተከታታይ በመካሄድ ላይ ያለው ህዝባዊ ኣመጽ ነው። ይህ ኣመጽ በከፍተኛ ሁኔታ በፖለቲካው ላይ ተጽእኖ እየፈጠረ ነው። በብዙ ሃገራት ህዝቦች በአምባገነን ስርዓት ላይ ሲያምጹ 5 ዋና ዋና ክስተቶች ይፈጠራሉ። ህዝብ እምቢኝ ሲል አገዛዙ መረረኝ ብሎ ሲያምጽ አመጹ ተጽእኖ ፈጥሮበት የሚከሰቱት እነዚህ 5 ጉዳዮች፦ በገዢው ፓርቲ ውስጥ መሰንጠቅ፣ መፈረካከስና አለመረጋጋትን ያመጣል። ተቃዋሚ ፓርቲዎችን ያጠነክራል፣ ያበረታታል፣ ያደራጃል፣ ወኔ ይሰጣል። አዳዲስ መሪዎችን ከአመጹ መሃል ያወጣል:: የለሂቁን ልዩነት ያጠባል። … [Read more...] about በወቅታዊ ጉዳዮች ላይ የግል አስተያየት
በደም ወይስ በድርጅት አባልነት? ወርቅነህ ገበየሁ ወዴት ወዴት? ወርቅነህ ገበየሁ ወልደኪዳን “ነገዎ” አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር እንዲሆን ፍላጎት መኖሩን፣ እሱም ቦታውን እንደሚፈልገው የጎልጉል የመረጃ አቀባዮች ጠቆሙ። ወርቅነህ ቀደም ሲል ከነበረው ሃላፊነት፣ ኦሮሞ አይደለም በሚል የሚቀርብበት ክስ፣ በ1997 ዓ.ም በአዲስ አበባ ለተካሄደው ግድያ ግንባር ቀደም ተጠያቂ ነው በሚል ስለሚወነጀል ኢህአዴግ ራሱ የበጠሰውን የሕዝብ እምነት ሊቀጥል አይችልም የሚል ስጋት መኖሩንም አመላክተዋል። ቀደም ሲል በጄኔራል ማዕረግ የፌደራል ፖሊስ አዛዥ የነበረው፣ ከዚያም በጁነዲን ሳዶ እግር ተተክቶ የትራንስፖርትና መገናኛ ሚኒስትር የሆነው በኦሮሚያ ማሊያ ለትግራይ የሚጫወተው ወርቅነህ፣ ለውጪ ጉዳይ ሚኒስትርነትም የታጨው የኦሮሞን ሕዝብ ለማባባበል ነበር። እንደታሰበው ሳይሆን ግን በተሾመ ማግስት … [Read more...] about ለጠቅላይ ሚኒስትርነት የትኛው ኦህዴድ?
ልብ-ወለድ ታሪኮችን አብዝቶ መጻፍ፣ ዕውነታዉን በግማሹም ቢሆን አስቶ፣ በራስህ የህልም ዓለም ዉስጥ እንድትዋኝ ያደርግሃል፡፡ የCreative writing ኪኑ ከአምላክ ቢሰጥህም፣ ጭቆናንና መገፋትን-ድህነትንና መቆራመድን በጠራ-ገለጥለጥ ባለ አማርኛ ከመግለጽ ግን አትታጎልም፡፡ የኔ ሁለት የሃሳብ ጽንፎች እንደዚህ ሲጓተቱ ቆይተው፣ በስተመጨረሻ "ዕውነታን በኪነት" አሉና ተስማሙ፡፡ ሰፈሬ ከከተማዋ (ከባህር ዳር) አንዷ ክፍል ሆና በመጠራት ትታወቃለች፡፡ በአሁኑ የቀበሌ አወቃቀር፣ "ክፍለ-ከተማ" ተባለች፤ "ሽምብጥ ክፍለ-ከተማ"! አብዛኛው ነዋሪዎቿ በዝቅተኛ የአኗኗር መደብ ዉስጥ ይካተታሉ፡፡ ጠላና አረቄ በመሸጥ የሚተዳደሩ ባልቴቶች በእልፍዓእላፋት መዝገብ ውስጥ ሊመዘገቡ አንድ ሃሙስ የቀራቸው ናቸው፡፡ የህወሃት "እያደኸዩ መግዛት" ፖሊሲ በትክክል ውጤት ያመጣው (በባህርዳር ደረጃ) … [Read more...] about ዘብረቅራቃው የባህር ዳር “ቅጠል ሰፈር” ጉድ!
በኢትዮጵያ በተከታታይ የዘለቀውን ሕዝባዊ ተቃውሞ መቆጣጠር የተሳነው ህወሓት በኢትዮጵያ በአስቸኳይ አዋጅ ስም አገሪቷን በወታደራዊ አስተዳደር ስር ለማስተዳደር ኣዋጅ አንደሚያወጣ ተሰማ። የመፈንቅለ መንግሥት ይዘት ያለው አዋጅ ምናልባትም ዛሬ ይወጣል ተብሎ ይጠበቃል። ያለፈው የኢህአዴግ ስብሰባ ወቅት ስምምነት ተደርሶበት የነበረው ሁሉንም ያሳተፈ የሽግግር መንግስት ምስረታ ህወሓት ኣልቀበለውም ብሏል፥ ይህንን ተከትሎ ሃይለማርያም ደሳለኝ ከስልጣኑ እንዲወርድ በህወሓት ግፊት ሲደረግበት ቆይቷል፤ የሃይለማርያም በፈቃዱ ከስልጣን መውረድ ለህወሓት የደኢህዴንን ስጋት እንዲቀንስለት ታስቦ የተደረገ ግፊት ነው፥ የኦህዴድ መክዳትና የብአዴን መከተል ላይ ደኢህዴን ከተጨመረ የህወሓትን ህልውና አደጋ ላይ መጣሉ ስላሰጋው ነው ህወሓት ሃይለማርያም በፈቃዱ ለቀቀ ማስባል … [Read more...] about በኢትዮጵያ የመፈንቅለ መንግሥት ይዘት ያለው ወታደራዊ አገዛዝ ሊታወጅ ነው!
አገሪቱን ከሁሉም አቅጣጫዎች ለዓመታት ሲያናውጥ የቆየው ሕዝባዊ ዓመጽ ከHR 128 ጋር ተዳምሮበት ከፍተኛ ጭንቀት ውስጥ የገባው ህወሓት/ኢህአዴግ “አሸባሪ” እያለ በግፍ ያሰራቸውን እየፈታ ነው። የተፈቱት ተመልሰው ላለመታሰራቸው ምንም ዋስትና የለም ተብሏል። ዶናልድ ትራምፕ የፕሬዚዳንትነቱን መንበር ከተረከቡ ጊዜ ጀምሮ የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግምባር (ህወሓት) የተባለው አሸባሪ የበረሃ ወንበዴዎች ቡድን ስሉሱ እንደዞረበት አስተውሎ የራሱን ዝግጅት ሲያደርግ ቆይቷል። በጣም ይተማመንባቸው የነበሩትን “ነጭ ወያኔዎች” ህወሓት መናፈቅ የጀመረው ኦባማ የሥልጣን መንበሩን በሚያስረክቡበት የመጨረሻ ዓመት መገባደጃ ላይ ነበር። ጎልጉል፡ የድረገጽ ጋዜጣ October 3, 2017 ባቀረበው የዜና ዘገባ ላይ ከዚሁ ጉዳይ ጋር በተያያዘ ይህንን ማለቱ ይታወሳል፤ ባራክ ኦባማ የሥልጣን ዘመናቸውን … [Read more...] about ሕዝባዊ ጽናትና የHR 128 ጡንቻ “እስረኞች”ን አስፈቱ
የአዘጋጆቹ ማስታወሻ፤ ባለፉት ዓመታት ከህወሓት እየኮበለሉ የወጡ የቀድሞ አባላት በርካታ ናቸው። እንዳንዳቸው የሚወጡበት ምክንያት ቢኖራቸውም ህወሃትን በማጋለጥና ማንነቱን ለኢትዮጵያ ሕዝብ በማሳወቅ የአቶ ገብረመድኅን አርአያን ያህል ታላቅ ሥራ የሠራና መስዋዕትነት የከፈለ አለ ለማለት ያስቸግራል። አብዛኛዎቹ የቀድሞው አባላቱ የህወሓትን ምሥጢራዊ አሠራር እና እጅግ አረመኔያዊ ግፍ፤ ኤፈርት በኢትዮጵያ ሐብት ላይ የፈጸመውንና እስካሁንም እየፈጸመ ያለውን የኢኮኖሚ ግፍ፣ ዝርፊያ፣ ሌብነት፣ … የመሳሰሉ ጉዳዮች በአደባባይ ከመናገር ሲቆጠቡ ተስተውለዋል። አንዳንዶቹም በህወሓት ከፍተኛ አመራር ላይ የነበሩ የቀድሞ አባላት ቢሆኑም፤ ኤፈርትም ሲያስተዳድሩ የቆዩ ቢሆኑም ስለጉዳዩ ሲጠየቁ የሚሰጡት ምላሽ አባይ ጸሐዬ ወይም ስብሃት ነጋ ከሚሰጡት ምላሽ ያልተለየ ሆኖ ተገኝቷል። አቶ ገብረመድኅን … [Read more...] about ህወሓትና ኢትዮጵያን የማፈራረስ ዓላማው!
ቀድሞ የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶት ጉባኤ በመባል የሚታወቀዉና አሁን የሰብአዊ መብቶት ጉባዔ የተባለ ኢትዮጵያ ዉስጥ ለሰብአዊ መብት መከበር የሚሰራ ከማንም የማይወግን ነጻ ድርጅት፣ በተወሰኑ በኦሮሚያ ወረዳዎች አካሄድኩት ባለዉ የስብአዊ መብቶች ጥሰት ምርመራ ከ100 በላይ ዜጎች በመንግስት የጸጥታ ሃይሎች መገደላቸዉን ከ40 በላይ ዜጎች በጥይት መቁሰላቸዉን አያሌዎች መታሰራቸዉን ዛሬ ይፋ አደረገ።
ባለፈዉ ሳምንት መገባደጃ ላይ ለኢትዮጵያ ፓርላማ ባደረጉት ንግግርጠቅላይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ኦሮሚያ ዉስጥ ለደረሰዉ ጥፋት መንግስታቸዉሙሉ ሃላፊነት እንደሚወስድ መናገራቸዉ ይታወሳል።
ቪዥን ኢትዮጵያ ንዝተባህለ ናይ ኢትዮጵያውያን ሲቪል ማህበረሰባትን ውድባት ፖለቲካን ኣኼባ መደረ ክገብሩ ተዓዲሞም ቅድሚ ትማሊ ናብ ኣሜሪካ ንምኻድ ኣብ ቦሌ መዓርፎ ነፈርቲ በጺሖም፡ ኣቐሑቶም ተጻዒኑ ከምዝነበረ ዝገለጹ’ቶም መራሒ ፈደራሊስ ኮንግረስ ኦሮሞ ዶ/ር መረራ ጉዲና ኣብ ናይ ደሕንነት ይሕለፍ ምስ በጽሑ ከም ኹሉ ገያሻይ ፓስፖርቶም ሂቦም እናተጸበዩ ኸለው ሰራሕተኛ ይሕለፍ ኣብ ፓስፖርትኻ ዘሎ ቑፅሪ መሳርሒና ከንብቦ ኣይአለን ስለዚ ክትኸይድ ኣይትኽል ኢሉኒ ክብሉ ነቲ ዘጋጠመ ኩነታት ገሊጾም።
አመራሩ የሃሳብና የተግባር አንድነት የጎደለው፣ ፀረ ዴሞክራቴክ ተግባርና አስተሳሰብ ውስጥ በስፋት የተነከረ፣ በተልዕኮ ዙርያ በመተጋገልና በመርህ ላይ የተመሰረተ አመራር የማይሰጥ፣ ህዝብንና አላማን ከማስቀደም ይልቅ የራሱን ክብርንና ጥቅም የሚያስቀድም መሆኑ ታይቷል፡፡
የህወሓት/ ኢህአዴግ ማእከላዊ ኮሚቴ ለላፉት 35 ቀናት ባካሄደው ስብሰባ የድርጅቱ ስትራቴጂካዊ አመራር ክልላዊና ሃገራዊ ተልእኮውን ከመወጣት አንፃር ያለበት ቁመና ለማየት የሚያስችል ስር ነቀል ግምገማ አካሂዷል፡፡
ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ከመገንባት፤ ኢኮኖሚያዊና ማሕበራዊ መዋቅራዊ ለውጥ ከማረጋገጥ፣ የህዝባችንን የመልካም አስተዳደር ጥያቄ ከመመለስ አንፃር ያሉበት መሠረታዊ ክፍተቶችንና አዲስቷን ፌዴራላዊት ዴሞክሰራሲያዊት ኢትዮጵያ ከመገንባት አኳያ የተጋረጡ አሳሳቢ አዝማሚያዎች በጥልቀት ገምግሟል፡፡
ይህን መሰረት አድርጎ ባደረገው ሂስና ግለሂስ ተከትሎ የእርምት እርምጃ በመውሰድና የአመራር ሽግሽግ በማድረግ ተጠናቋል፡፡እንደሚታወቀው ሁሉ ህወሓት የትጥቅ ትግል ከጀመረበት ጊዜ ጀምሮ በየደረሰበት የትግል ምእራፍ ውስጥ ሁሉ የሚገጥሙትን ውስጣዊና ውጫዊ ፈተናዎች በስከነ ሳይነሳዊ ኣመራርና በኣባላቱና በህዝብ የተማላ ተሳትፎ በአስተማማኝ እየመከተ ለድል የበቃ ድርጅት ነው፡፡
የህዝብን ፀረ-ጭቆና፣ ፀረ ኃላቀርነትና ፀረ-ድህነት ትግል ለስኬት ለማብቃት የሚያስችሉ የጠራ መስመር፣ መስመሩን ለማስፈፀም የሚያስችሉ ስትራተጂዎችና ስልቶችን እየቀየሰ ከኣንድ የትግል ምዕራፍ ወደ ሌላው የትግል ምዕራፍ ለመሸጋገር የቻለበት ምስጢር ግልፅ ነው፡፡
ህዝባዊ ወገንተኝነቱ አስተማማኝ የሆነ፣ ፈተናዎች በገጠሙት ቁጥር ራሱን በሚገባ እየፈተሸና ወቅቱ የሚጠብቀውን ፤ ማንኛውንም የእርምት እርምጃ እየወሰደ ጥንካሬዎቹን የሚያጎለብት ድክመቶቹ ያለምህረት በማስወገድ በመስዋእትነት የደመቀ ታሪክ መስራት የቻለ ኣመራር ባለቤት በመሆኑ ነው፡፡
ህወሓትና የትግራይ ህዝብ ከእህትና አጋር ድርጅቶችና ከመላው የኢትዮጵያ ህዝቦች ጋር በመሆን በከፈሉት እጅግ ከባድ መስዋእትነት አዲሱቷን ፌዴራላዊት ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ እውን ለማድረግ ችለዋል፡፡
በአገራችን ታሪክ ተወዳዳሪ የማይገኝለት የልማትና ዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታና የህዳሴ ምዕራፍ ከፍቷል፡፡ ይሁንና በትጥቅ ትግልም ወቅት ሆነ በልማትና በዲሞክራሲ ስርዓት ግንባታ እንቅስቃሴያዎችን እጅግ የሚያኮራ ተግባራትን የፈፀመ ድርጅት ከቅርብ ጊዚያት ወዲህ ከችግር ኣዙሪት መውጣት አቅቶት የሚንገዳገዱበትና ለህዝብ ጥያቄዎች በቂ ምላሽ መስጠት ላይ ሰፊ ድክመት እያሳየ የመጣበት ሁኔታ ተፈጥረዋል፡፡
በተለይም ካለፉት ጥቂት ኣመታት ወዲህ ስትራቴጂካዊ ኣመራሩ እየተዳከመ ተልእኮውን ለመወጣት የሚያስችል ቁመና፣ ኣመለካከትና ኣደረጃጀቱ በየጊዜው እየተሸረሸረ፣ ህዝባዊነቱ እየቀነሰ፣ የህዝብን ችግር በማያወለዳ መልኩ ሳይፈታ በትንንሽ ድሎች የሚረካ ሆኖ በመገኘቱ ምክንያት የመፍትሔ አካል ከመሆን ይልቅ የችግር ምንጭ መሆን የጀመረበት ሁኔታ በስፋት መታየት ከጀመረ ውሎ ኣድራል፡፡
ይህንን ቁመና ይዞ መስመሩንና የመለስን ለጋሲ ማስቀጠል የሚቻልበት ሁኔታ እንደሌለ በግልፅ አይቷል፡፡ ባለፉት ጥቂት ሳምንታት ማእከላዊ ኮሚቴው ከገባባት ኣዙሪት ለመውጣት ያለው ብቸኛ አማራጭ በድርጅት የቆየ ሳይነሳዊ የትግል ባህልና ታሪክ መሰረት በቁጭት ተነሳስቶ ጥልቀት ያለው የአመራር ግምገማ ማድረግ ብቻ እንደሆነ በማመን በኣፅንኦት መክራል፡፡
ያጋጠሙትን ፈተናዎች በጥሞና መርምሮ ድርጅቱን በማያዳግም ሁኔታ ወደ ትክክለኛው መስመሩና ህዝባዊ ወገንተኝነቱ ለመመለስ በሚያስችለው መልኩ ራሱን በጥልቀት ፈትሿል፡፡ ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ስደረጉ ከነበሩት የይስሙላ ግምገማዎች በዓይነቱና መልኩ በተለየ ችግሮቹን በሚገባ ለመለየት ያስቻሉት መተጋገል አካሂዷል፡፡
ወደ ግምገማ ሲገባ አሁን በስራ ላይ ያለውና ተተኪው አመራር በጋራ ትኩረት ሰጥቶ ያየው ጉዳይ ከገባበት የአመራር አዙሪት ውስጥ ለመውጣት በተለመደው መንገድ መሄድ በፍፁም የማይዋጣ መሆኑን በመገንዘብ ከተለመደው ግምገማ ለመውጣት ያስችላል ተብሎ የታመነበትና ስፋትና ጥልቀት ያለው ክርክር የጋበዘ የድርጅቱን ኣጠቃላይ ሁኔታና የኣመራሩን ድክመት በሚገባ የፈተሻ ሰነድ ለኣመራሩ ቀርቦ ሰፊ ውይይትና ክርክር ተደርጎበታል፡፡
በዚህ መድረክ በቀረበዉ ሰነድ ላይ ተመስርቶ በተደረገ ጥልቅ ዉይይት የህዝባችንና የመላው አባላችንን ተደጋጋሚ ጥያቄ ለመመለስ ያልተቻለው በዋናነት ስትራቴጂክ አመራሩ ከገባበት አዙሪት ውስጥ መውጣት አቅቶት ሲዳክር በመቆየቱ መሆኑን የህወሓት ማእከላዊ ኮሚቴ አረጋግጧል፡፡
ለህዝብ ያለው ወገንተኝነት እየተሸረሸረ፣ ከኣገልጋይነት ይልቅ ራሱን እንደ ተገልጋይ እየቆጠረ፤ መዋቅራዊ ለውጥ በሚያመጡ ስኬታማ የህዝብ ዙርያ መለስ እንቅስቃሴ ከመጠመድ ይልቅ በተደማሪ ለውጦች የሚረካና በውሸት ሪፖርት ራሱን መሸለም የሚቃጣው አመራር እየሆነ በአጠቃላይ ራሱን ወደ ጥገኛ ገዢ መደብ የመሸጋገር አዝማሚያ የተጠናወተው መሆኑን በትክክል አስፈቀምጧል፡፡
ይህ የስትራተጂካዊ አመራር ድክመት በፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ግቦቻችን አፈፃፀም ላይ እጅግ ከባድ ተፅእኖዎች ፈጥረዋል፡፡በህዝብ ዙርያ መለስ ተሳትፎና በጠራ መስመር ማስመዝገብ የጀመርናቸውን በርካታ ለውጦች ማስቀጠል ያልተቻለበት አንዳንዴም ወደሃላ መመለስ የጀመሩበት ሁኔታ እንደነበረ በጥልቀት ታይታል፡፡ ሁሉንም የልማት ሃይሎች በተደራጀ መልኩ በመምራት ረገድ የነበረውን ሰፊ ክፍተትንም ኣይቷል፡፡
ወጣቶች ፣ ምሁራን፣ ሴቶችና ሌሎችም የሞያ የማሕበራትና መሰል ኣደረጃጀቶች የለውጥ ባለቤት ሆነው የሚውጡበትን ዕድል በማምከን ድርጅቱን በቀጣይነት የሚመራ ብቁ ሃይል እንዳይፈጠር እንቅፋት የሆነ ኣመራር መሆኑንም በሚገባ ተረድቷል፡፡ ህዝቡ በድርጅቱ ላይ የነበረዉን እምነት እንዲሸረሸርም ትልቅ አስተዋፅኦ ኣድርጓል፡፡
በአመራሩ ዘንድ የታየው ድክመት በህዝብ ዘንድ ካስከተለው ከፍተኛ የአመኔታ መሸርሸር ችግር በተጨማሪ በከተማም በገጠርም በጀመርናቸው ትራንስፎርሜሽንና ዘላቂ ልማትን የማረጋገጥ ሰራዎቻችን ለአደጋ ያጋለጠ እንደነበረ ማእከላዊ ኮሚቴው ገምግሟል፡፡
በገጠርም በከተማም የቀረፅናቸው ፖሊስዎችና የቀየስናቸው ስትራተጅዎች ትክክለኝነት ላይ የሚያጠራጥር ነገር ባይኖርም ኣፈፃፀማችን የደረሰበት ደረጃ ባቀድነው ልክ ኣስተማማኝ መዋቅራዊ ለውጥ ማምጣት ባለመቻሉ በህዝባችን ዘንድ ተገቢ ጥርጣሬ እንዲያድርበት ማድረጉም በትክክል ለይቷል፡፡
በገጠር የእርሻ ትራንስፎርሜሽን፣ በከተማ የኣነስተኛና ጥቃቅን ልማት፣ የከተሞች እድገት፣ የወጣቶች እና ሴቶች ስራ ፈጠራ እንዲሁም የማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ ዕድገት ባቀድነዉ ልክ ላለመመዝገቡ የስትራተጂክ አመራሩ ድክመት ዋናውን ድርሻ እንደሚወስድ ገምግሟል፡፡
የችግሩን ጥልቀትና የኣመራሩን ሁኔታ በስፋት ከገመገመ በኃላ ማእከላይ ኮሚቴው ለተፈጠረው የአመራር ችግር ኃላፊነት መውሰድ እንዳለበት በማመን ቀጥሎ ያከናወነው በመላው የማእከላይ ኮሚቴው ኣባላት የሚደረግ የሰላ ሂስና ግለሂስ ነው፡፡
ለተፈጠረው ችግር ማእከላዊ ኮሚቴው በኣጠቃላይ ተጠያቂ ቢሆንም የችግሩ የከፋ መገለጫ የህወሓት ስራ ኣስፈፃሚ ኮሚቴ እንደ ኣካልም ሆነ እንደ ግለሰብ ኣመራሩ መሆኑን በመውሰድ ጥልቅ የሂስና ግለ ሂስ መድረክ ኣካናውኗል፡፡
የሂስና ግለሂስ መድረኩ አላማ በግለሰብ ኣመራር አባላት ላይ ያተኮረ ሳይሆን ድርጅቱ ካለዉ ስትራተጂካዊ ፖለቲካዊ ተልእኮ አንፃር እያንዳንዱ አመራር ሃላፊነቱን የተወጣበትን ደረጃ እና ልክ በትክክል ለመገንዘብ እና አስፈላጊዉን የእርምት እርምጃ ለመዉሰድ ያለመ ነበር፡፡
ሂደቱም በግልፅነት ፣ በሙሉ ተሳትፎና በቁጭት መንፈስ የተከናወነ ሲሆን በመጨረሻም መላዉ አመራር ዘንድ በተደረሰበት ድምዳሜ ዙርያ የጋራ መግባባት የተያዘበት ሁኔታ ተፈጥራል፡፡
ማእከላይ ኮሚቴዉ የሂስና ግለሂስ ሂደቱን ካከናወነ በኃላ በድርጅቱ ስትራቴጂክ አመራር ዘንድ በስፋት ይስተዋል የነበረዉን የሃሳብና የተግባር አንድነት ችግር ስር ነቀል በሆነ መልኩ ለመፍታት የሚያስችል መግባባት ላይ የተደረሰበት የአመራር ሽግሽግ በማድረግ የተሃድሶው ስትራቴጂክ አመራር ተጠናክሮ የወጣበት የተመቻቸ ሁኔታ ፈጥሯል ፡፡
ህወሓት የትግራይ ህዝብ የትግል ውጤት እና መሪ ድርጅት ነው፡፡ጥንካረው ለህዝቡ ካለው ታማኝነትና ወገንተኝነት የሚመነጭ ነው፡፡ ህወሓት ፈተናዎች ባጋጠሙት ቁጥር ከህዝብና አባላቱ ጋር በመሆን ችግሩን እየፈታ ለበርካታ አስርት ዓመታ ዘልቋል፡፡
ማእከላይ ኮሚቴው ችግሩን በሚገባ ተረድቶ የናንተን ጥያቄዎችንና ፍላጎቶች ለመፍታት፣ በህዝብ ዘንድ በብዙ መልኩ ተሸርሽሮ የነበረውን አመኔታ ለማሳደስ የሚተጋ፣ በሃገር ኣቀፍ ደረጃ ሊኖረን የሚገባውን ገንቢ ሚና ለማስቀጠል ዝግጅነቱ ፣ ተኣማኒነቱና ፅናቱ ያለው፤ ስኬቶቻችንን ለማስቀጠል የቆረጠና ቀጣዩን ጉባኤ ኣሳታፊ በሆነ መልኩ ለማከናወን የሚያስችል ስራዎችን የሚሰራ ኣመራር እንደሚሆን ኣንጠራጠርም፡፡
አመራሩ በጊዜ የለም መንፈስ ከመላው አበላችንና ህዝባችን ጋር በሚደርገው ጥልቅ ውይይት ያስቀመጣቸው ኣቅጣጫዎች በበለጠ ለማበልፀግ የሚያስችል ስራ የሚሰራ ይሆናል፡፡
የጉባኤ ዝግጅታችን መላው አባላችን፣ ምሁራን፣ ወጣቶች ፣ ሴቶችና ቡዙሃን ማሕበራትን በነፃነት ባሳተፈ መልኩ እንዲካሄድና በተመረጡ የህዝብ አጀንዳዎች ላይ አተኩሮ ለማካሄድ የሚያስችል ዙርያ መለሽ ዝግጅት የሚደረግ ይሆናል፡፡ እንደተለመደው ሁሉ አሁንም ከጎናችን ቁማቹህ ለጥቅማቹህ መረጋጥ እንድትታገሉ ድርጅታቹ ህወሓት ጥሪውን ያቀርባል ፡፡
የህወሓት/ ኢህአዴግ አመራር በሚፈለገው ደረጃ የተመቻቸ ሁኔታ ባለመፈጠሩ ምክንያት በክልላችሁና በሃገራችሁ ጉዳይ ላይ በሚገባው ደረጃ ያላሳተፍናችሁ መሆኑን ተገንዝቧል በመሆኑም ጥያቄያችሁን ለመመለስ የራሳችሁን የተሟላ ተሳትፎና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ህወሓት/ኢህአዴግ ምሁሩና ባለሃብቱ በመሰላችሁ አደረጃጀት ውስጥ ሁናችሁ ተዋናይ የምትሆንበት ተቋማዊ መሰረት በማስቀመጥ ከልቡ የሚሰራ ይሆናል፡፡
በክልላችን ልማትም ሆነ ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ውስጥ ያላችሁ ተሳትፎ ለሃገራችን ዕድገትና ህዳሴ መረጋገጥ ወሳኝ ነው፡፡ ከምንም በላይ የተጠቃሚነትና የተሳታፊነት ጉዳይ ላይ ትኩረት ሰጥቶ እንደሚንቀሳቀስ ድርጅታችሁ ህወሓት/ኢህአዴግ ቃል ይገባል ፤ እናንተን በፅሞና ለማዳመጥና ለማታገል የሚያስችሉ መድረኮችንም ያመቻቻል ፡፡
በልማትና በመልካም አስተዳደር ዙርያ ህዝባችን ለከፍተኛ ምሬት የዳረጉ ዘርፈ ብዙ ችግሮች በኣመራሩ ድክመት የተፈጠሩ መሆናቸው እንደተጠበቀ ሆኖ ድርጅታችን ህወሓት/ ኢህአዴግ በአገር ደረጃ በሚደረጉ የፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ግንባታ፣ የልማትና የመልካም አስተዳደር ስራዎቻችን በማሳካት ረገድ ሲጫወት በመጣው ሚና ላይ ኣሉታዊ ተፅእኖ መፍጠሩንም በሚገነባ ይገነዘባል፡፡
የኣመራር ድክመት በህወሓት ውስጥም ሆነ በክልላችን በሚደረጉ የልማትና የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ጥረቶች ላይ ጉዳት ከማድረሱ በተጨማሪ በእህትና በአጋር ድርጅቶች መካከል ለበርካታ ኣስርት ኣመታት የነበረውን በመርህ እና በትግል ላይ የተመሰረተ ውህደት፣ ለዙርያ መለሽ ስኬት ያበቃን የአመለካከትና የተግባር ኣንድነት በየጊዜው እየተሸረሸረ እንዲመጣና በጋራ ዓለማ ዙርያ በአንድ ልብና መንፈስ ከመንቀሳቀስ ይልቅ በንትርክና በጥርጣሬ መተያየት ያጠላበት እንዲሆን በማድረግ በኩል የራሱን ኣሉታዊ ኣስተዋፅኦ እንደደረገ በትክክል ኣስቀምጧል፡፡
ሁሉንም አቅሞቻችን፣ የህዝባችንን ፍትሓዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ በሚያስችሉ የጠሩ ፖሊሲዎቻችን ሲኬታማ ኣፈፃፀም ላይ ከማድረግ ይልቅ የፌዴራል ስርዓት ጠላቶች ባጠመዱልን ወጥመድ ውስጥ ገብተን የሃገራችንን ኢትዮጵያ ህልውና ፈተና ላይ እንዲወድቅ በማድረግ ረገድ በህወሓት ኣመራር ዘንድ የታየው ድክመት የማይናቅ ሚና እንደነበረው በግልፅ ይረዳል፡፡
የፈዴራል ስርዓቱን ለመናድ ከውስጥም ከውጭም የተሰባሰቡ ጥገኛ ሃይሎችን በጋራ የመመከት ኣቅማችን እየተመናመነ በተመሳሳይ ፕሮግራምና ልማታዊ መስመር ዙርያ የተሰለፉ ሃይሎች የጋራ ትግላቸዉ መደነቃቀፍ የጀመረበት ሁኔታ ተፈጥራል፡፡
በኢህኣዴግ ኣባል ድርጅቶች ውስጥ ለሚታዩ ችግሮች ዋነኛው ተጠያቂነት ለየድርጅቱ ኣመራር የሚተው ቢሆንም በህወሓት ኣመራር ውስጥ ይታዩ የነበሩ ኣዝማሚያዎች ለብዙ ኣስርተ ዓመታት በእሳት ጭምር ተፈትኖ የመጣውንና ለሃገራችን ኢትዮጵያ ልማትና ዴሞክራሲ እውን መሆን ምክንያት የሆነው አብዬታዊና ዲሞክራሲያዊ አንድነት በመሸርሸር ረገድ የማይናቅ ድርሻ እንዳነበረው ማእከላዊ ኮሚቴው ባደረገው ግምግማ ኣረጋግጧል፡፡
ህወሓት ከእህት እና አጋር ድርጅቶች ያለውን ግንኝነት በመርህና በመተጋገል ላይ በመመስረት የሚታደስበት የነበሩ የርስ በርስ መጠራጠሮች ለመፍታት የሚያስችሉ ኣቅጣጫዎችን የሚከተል ይሆናል፡፡
ህወሓትና የትግራይ ህዘብ ከሌሎች እህትና ኣጋር ድርጅቶች እንዲሁም ከመላው የኢትዮጵያ ህዝቦች ጋር በመሆን ለእኩልነትና ለፍትሓዊ ተጠቃሚነት የከፈሉት እጅግ ከፍተኛ መስዋዕትነት ሳይበቃውና ተከታታይ ገዢዎች ያሲረፉበት ቁስል በወጉ ሳያገግም ለሌላ የተቀናጀ ጥቃት የሚጋለጥበት ሁኔታ ከመፍጠር ኣንፃር የህወሓት ኣመራር ውስጥ የታየው ድክመት የማይናቅ ኣስተዋፅኦ ኣድርጓል፡፡
አሁንም ቢሆን ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ስርዓታችን ያመጣቸዉን ትሩፋቶች ጠብቆ የተሻለ ብልፅግና የሰፈነባት እና ህዳሴዋ የተረጋገጠ ኢትዮጵያን እዉን ለማድረግ በሚደረገዉ እንቅስቃሴ ዉስጥ ድርሻዉን ኣጠናክሮ ይቀጥላል፡፡
ከዉጭም ከዉስጥም የሚቃጡብንን አፍራሽ ጥቃቶች ለመመከት ከመላዉ የሃገራችን ህዝቦች ጋር በቅርበት ይሰራል፡፡ በአሁኑ ሰአት በየአካባቢዉ እየተከሰቱ ያሉ ግጭቶች በሰላማዊ መንገድ የሚፈቱበትና የህዝቦች የዴሞክራሲና የመልካም አስተዳደር እንዲሁም የልማት ጥያቄ በተገቢዉ መንገድ ለመመለስ በሚደረገዉ ርብርብ ዉስጥ ድርሻዉን ለማበርከት ዝግጁነቱን ይገልፃል፡፡
ህወሓት/ኢህኣዴግ የጋራ ሃገራችንን በሆነችው ፌዴራላዊት ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ ለልማትና የዲሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ላይ የተጫወተውን ገንቢ ሚና ኣጠናክሮ ለመወጣት የሚያስችለውን ኣቅጣጫዎች ከህዝቦች ጋር በመመካከር የሚያከናውን ይሆናል፡፡
ር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ፣ በሰው ልጅ እና እርሱ በሚኖርበት አካባቢ የተፈጠረውን ከፍተኛ ቀውስ የሚመለከቱ የተቀናጁ ሥነ-ምህዳራዊ ሃሳቦችን “ውዳሴ ላንተ ይሁን” በሚለው ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳናቸው በኩል ለመላው ዓለም ይፋ ማድረጋቸው ይታወሳል። “ስሎው ፉድ” የተባለ ማኅበር መስራች፣ የ “ቴራ ማድሬ” ወይም “እናት ምድር” እና “ውዳሴ ላንተ” የተሰኙ ማኅበራት አውታረመረብ አስተባባሪ የሆኑት ክቡር አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ ለግል ጥቅም እና ትርፍ ብቻ ከማሰብ ይልቅ በጋራ እና ተዛማጅነት ባላቸው ስነ-ምሕዳራዊ ጉዳዮች ላይ ማሰብ የሚጀምርበት ጊዜ መድረሱን አስታውቀዋል።
ር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ “ትጉህ ተመራማሪ” ብለው የሚጠሯቸው ክቡር አቶ ካርሎ ፔትሪኒ ለፍጥረት ርኅሩህ እንዲሆኑ ያደረጋቸው ቅን እና መልካም አመለካከት ስላላቸው ነው ተብሏል። የቀድሞ ኮሚኒስት ርዕዮተ ዓለምን ሲያራምዱ የነበሩት ክቡር አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ ከዚህ አስተሳሰብ ተመልሰው እንደሆን በተጠየቁ ጊዜ “በተሰጠን ስጦታዎች ላይ ገደብ ማበጀት በጭራሽ አያስፈልግም” ካሉ በኋላ በተጨማሪም “ውዳሴ ላንተ ይሁን” በሚለው በር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳን ሙሉ በሙሉ መሸነፋቸውንም ገልጸዋል።
አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ መንግሥታዊ ያልሆነ “ስሎው ፉድ” የተባለ ዓለም አቀፍ ማኅበር መሥራች ናቸው። እ.አ.አ ከ1986 ዓ. ም. ጀምሮ ማኅበራቸው ለምግብ እና ለአምራች ማኅበረሰብ ክብርን በመስጠት፣ ሰዎች ለሚኖሩበት አካባቢ ያላቸውን ባሕላዊ አመለካከት እና የእንክብካቤ ዕውቀት ከፍተኛ ክብርን በመስጠት ይታወቃል። ይህን በማድረጉ ማኅበሩ ከጊዜ ወደ ጊዜ እድገትን በማሳየት ዛሬ በ150 አገሮች ውስጥ አገልግሎቱን በማቅረብ ላይ ይገኛል።
አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ “ለጋራ መኖሪያ ምድራችን የሚሰጠውን እንክብካቤ በማስመልከት ከቫቲካን ዜና አገልግሎት ጋር ቃለ ምልልስ አድርገዋል። “ውዳሴ ላንተ ይሁን” ከተባለው የር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳን ጋር ያላቸውን ግንኙነት ሲገልጹ፥ “የቅዱስነታቸው ቃለ ምዕዳን ሥነ ምህዳራዊ አመለካከትን በጥልቀት የሚለውጥ” ነው ብለዋል። አንዳንድ ሰዎች እንደሚናገሩት ሰነዱ ስለ ዕጽዋዕት ወይም ስለ አካባቢያዊ ሥነ-ምህዳር ብቻ የሚናገር ሳይሆን፣ ከመጀመሪያው ጀምሮ እስከ መጨረሻ ስለ ማኅበራዊ ሕይወት የሚናገር ቃለ ምዕዳን መሆኑን አስረድተዋል። የተቀናጁ ሥነ-ምህዳራዊ ሃሳቦች፣ በሰው ልጅ እና በአካባቢው መካከል ያለውን ግንኙነት ከመመልከት በተጨማሪ በሁለቱ መካከል የተፈጠረውን ከፍተኛ ቀውስ ለማስረዳት ር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ ለመላው ዓለም ያበረከቱት ልዩ አስተንትኖ መሆኑን አቶ ካርሎ ፔትሪኒ ገልጸዋል።
“ቴራ ማድሬ” ወይም “እናት ምድር” የተባለ ዓለም አቀፍ ማኅበር መስራች የሆኑት አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ በማኅበራቸው አማካይነት ለገበሬዎች፣ ለዓሣ አጥማጆች፣ ለእንስሳት አርቢዎች እና ለዝቅተኛ ደረጃ አምራች ማኅበረሰብ ግንዛቤን በማስጨበጥ ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል። ከሁለት ዓመታት በፊት፣ በጣሊያን ውስጥ የሪኤቲ ሀገረ ስብከት ጳጳስ ከሆኑት ከብጹዕ አቡነ ዶሜኒኮ ፖምፒሊ ጋር በመተባበር “ውዳሴ ላንተ” በሚል ስም የሚታወቅ ማኅበር በመመስረት፣ በአገር ውስጥ በ60 ማዕከላትን በማዋቀር፣ የተቀናጀ ሥነ-ምህዳራዊ ሃሳብን የሚገልጹ ቅስቀሳዎችን እና ስብሰባዎች በማካሄድ እንዲሁም ህትመቶች በማሰራጨት ዘላቂ የሆኑ ተጨባጭ ተግባራትን በማከናወን ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል።
“ውዳሴ ላንተ ይሁን” በሚለው የር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳን የታገዙ በርካታ መመሪያዎችን ያሳተሙት አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ የተቀናጀ ሥነ-ምህዳራዊ ሃሳቦችን ያካፈሉትን ቅዱስነታቸውን አመስግነው፣ ሐዋርያዊ ምክራቸውን የሚጋሩ በርካታ ቤተሰቦች በሰሜን ጣሊያን ግዛቶች ውስጥ መኖራቸውን ተናግረዋል። እ.አ.አ መስከረም 12/2020 ዓ. ም. ር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ “ውዳሴ ላንተ” የተባለውን ማኅበርን በቫቲካን ውስጥ በክብር ተቀብለው ማስተናገዳቸውን አቶ ካርሎ ፔትሪኒ አስታውሰዋል። እ.አ.አ ከ2013 ዓ. ም. ወዲህ ከር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ ጋር ተገናኝቶ ለመወያየት ሦስት አጋጣሚዎችን ያገኙት አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ እ.አ.አ በ2019 በተካሄደው የአማዞን አካባቢ አገሮች ብጹዓን ጳጳሳት ሲኖዶስ መካፈላቸው ልዩ ደስታን ያስገኘላቸው መሆኑን “የወደ ፊት ምድራችን” የሚል አርዕስት በተሰጠው መጽሐፋቸው ላይ ገልጸዋል። “ውዳሴ ላንተ ይሁን” የተሰኘውን የር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳንን በማንበብ፣ ሰነዱ ለካቶሊካዊ ምዕመናን ብቻ ሳይሆን፣ በውስጡ ባካተታቸው ርዕሠ ጉዳዮች፣ አመለካከቶች እና የውይይት ዘዴዎች አማካይነት ሁሉን አቀፍ እሴቶችን ለመላው ዓለም የሚያቀርብ ሰነድ መሆኑን አቶ ካርሎ ፔትሪኒ አስረድተዋል።
እንደ አቶ ካርሎ ፔትሪኒ ገለጻ መሠረት “ውዳሴ ላንተ ይሁን” የሚለው የር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳን፣ ለጋራ መኖሪያ ምድራችን የምናደርገው እንክብካቤን፣ ውዳሴን ለእግዚአብሔር ከማቅረብ ጀምሮ አዲስ ስብዕናን በሕዝቦች መካከል በማስረጽ፣ በጥልቀት መፈተሽ ያለብን፣ አሁን እየኖርንበት ላለው የአከባቢ አደጋ መንስኤዎች መፈለግ ብቻ ሳይሆን ዘላቂነት የሌላቸው ማህበራዊ ሁኔታዎችንም መመልከት ያስፈልጋል ብለዋል። “ስሎው ፉድ” የተባለ ማኅበር መስራች የሆኑት ክቡር አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ ለግል ጥቅም እና ትርፍ ብቻ ከማሰብ ይልቅ በጋራ እና ተዛማጅነት ባላቸው ስነ-ምሕዳራዊ ጉዳዮች ላይ ማሰብ የሚጀምርበት ጊዜ መድረሱንም አስታውሰዋል።
አቶ ካርሎ ፔትሪኒ በገለጻቸው የዛሬዎችን ተግዳሮቶች ከመጋፈጥ አንስቶ አካባቢያዊ፣ ኤኮኖሚያዊ እና ማኅበራዊ ቀውሶች እና እየተከሰቱ ያሉት ቀውሶች የሚያሳስባቸው መሆኑን አስረድተዋል። በማከልም “የወደ ፊት ምድራችን” የተሰኘው መጽሐፋቸው ችግሮችን ለመቋቋም ማኅበራዊ ጥረቶች እንዲደረጉ ከማሳሰቡም በተጨማሪ እየደረሱ ያሉትን ቀውሶች በገሃድ ማሳወቅ የሚገባው ለባሕላዊ እና ፖለቲካ ዓለም ብቻ ሳይሆን ለእያንዳንዱ ግለ ሰብ መሆን እንዳለበት አሳስበው፣ እያንዳንዱ ትናንሽ ነገር ለለውጥ ወሳኝ ዕድሎችን ሊያመቻቹ ይችላሉ ብለዋል። አቶ ካርሎ ፔትሪኒ አክለውም እያንዳንዱ ግለ ሰብ ከዕለታዊ ሕይወቱ ጀምሮ የለውጥ አራማጅ እንዲሆን ማበረታታት ያስፈልጋል ብለዋል። “ውዳሴ ላንተ ይሁን” የሚለው የር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳን ውበት የሚገለጸው ግለ ሰቦች ለለውጥ ያላቸውን ፍላጎት ወደ ጎን በማለት ሳይሆን በማበረታታት እና ከጊዜ ወደ ጊዜ እንዲያድግ በማድረግ መሆኑን አስረድተዋል።
ር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ “ውዳሴ ላንተ ይሁን” በሚለው ሐዋርያዊ ቃለ ምዕዳናቸው፣ ከፈጣሪያችን፣ ከሰዎች እና ከፍጥረት ጋር ተቋርጦ የቆየውን ግንኙነታችን መልሰን እንድንጠግን የሚጋብዝ መሆኑን አስታውሰው፣ አንድነትን በማጠናክር፣ ካቶሊካዊው ማኅበረሰብ ከተቀረው ዓለም ጋር ተገናኝቶ ሰላማዊ የጋራ ውይይቶችን የሚያደርግበት ጊዜ መድረሱን አስረድተዋል። “ውዳሴ ላንተ” የተሰኘ ማኅበራቸው፣ የአየር ንብረት ለውጥ ተሟጋች ግሬታ ቱንበርግን ጨምሮ የሌሎች በርካታ ወጣቶች ተሳትፎ የሚጠይቅ መሆኑን እና ዓለም አቀፍ የፖለቲካ ምሕዳርን በማስፋት መሰናክሎችን ማሸነፍ የሚቻልበት ዕድል መኖሩን አስረድተዋል።
የሰው ልጅ በኮቪድ-19 እና በሌሎች ወረርሽኞች መጨፍለቁን አስመልክተው ር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ መናገራቸውን በመጽሐፋቸው የጠቀሱት አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ በተሳሳተ የኤኮኖሚ ሥርዓት፣ አመጽ በበዛበት እና ፍትህ በጎደለበት ሥርዓት፣ ክቡር የሆነው የሰው ነፍስ እንደ እንስሳ ለሞት በሚዳረግበት እና እንደ እንሳሳ በሚኖሩበት ዘመን፣ ካለንበት ወጥተን በበርካታ ችግሮች ውስጥ የሚገኙ ወንድሞቻችንን እና እህቶቻችንን መመልከት የወደፊት የሥራ ድርሻችን መሆኑን አስረድተዋል። “የኮቪድ-19 ወረርሽኝ በአስቸጋሪ ምርጫዎች ውስጥ እንድንገባ አድርጎናል ያሉትን የር. ሊ. ጳ ፍራንችስኮስ መልዕክት ያስታወሱት አቶ ካርሎ ፔትሪኒ፣ “ከወረርሽኙ በፊት የነበሩትን ንድፎች እና እሴቶች እንደገና በመገንባት ከዚህ ሁኔታ እንወጣለን ብሎ የሚያስብ ሁሉ በእኔ እምነት የተሳሳተ ነው” ብለው ጥልቅ ለውጥን ለማምጣት የሚያስችሉ እድሎችን በመጠቀም፣ በአካባቢ እና በኤኮኖሚ ለውጥ ላይ የግል እና የጋራ ኃላፊነትን በመውሰድ በአዲስ የውይይት እና የማዳመጥ አቅም ትክክለኛ ዘዴን መጠቀም ያስፈልጋል ብለዋል።
በተሾመ ፈንታሁን /ABN/ ከሜዳ ውጭ ሲያዩዋት ከፊቷ ፈገግታ የማይለያት ፍልቅልቅና ተጫዋች ናት፡፡ ሜዳ ላይ ደግሞ ኮስታራና ቆራጥ የውሳኔ ሰው፡፡ የአቢሲኒያ ቢዝነስ ኔትወርክ መጽሔት የዚህ ወር እንግዳ አርቢትር ሊዲያ አበበ፡፡ ተወልዳ ያደገችው ጅማ ከተማ ውስጥ ነው፡፡ ሊዲያ በልጅነትዋ ከእግር ኳስ ይልቅ ቅርጫት ኳስ ታዘወትር ነበር፡፡ ባጋጣሚ የገባችበት የእግር ኳስ የዳኝነት ኮርስ […]
Magnolia Surgery Center የፌደራል ሲቪል መብቶችን መብት የሚያከብር ሲሆን ሰዎችን በዘር፡ በቆዳ ቀለም፣ በዘር ሃረግ፣ በእድሜ፣ በኣካል ጉዳት ወይም በጾታ ማንኛውንም ሰው ኣያገልም።
ኣሜሪካ ንውድብ ጥዕና ዓለም እትህቦ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ደው ከምዘበለቶ ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣፍሊጦም።ቻይና: ኣሜሪካ ንውድብ ጥዕና ዓለም ሓገዝ ምቁራፃ ንኩለን ሃገራት ዝጎድእ እዩ ኢላ'ላ።ጀርመንን ሕብረት ኣውሮጳን እቲ ናይ ፕረ. ትራምፕ ስጉምቲ ዘይምኽኑይ ክብሉ ገሊጾሞ።
ፕረዚደንት ትራምፕ ውድብ ጥዕና ዓለም ኮቪድ-19 ኣብ ዙሪያ ዓለም ብዕስራ ዕፅፊ/ክውስኽ ገይሩ ክብሉ ብምኽሳስ ኣሜሪካ ነቲ ውድብ እትህቦ ሓገዝ ደው ኣቢላቶ ኣላ ኢሎም።
ፕረ.ትራምፕኣሜሪካ ንውድብ ጥዕና ዓለም ዝዓበየ ገንዘብ እተወፍይ ብሕታዊት ሃገር ክንሳ እቲ ውድብ ንቻይና ይውግን ኣሎ ክብሉ ብተደጋጋሚ ድሕሪ ምኽሳሶም እቲ ናይ ትማሊ ስጉምቲ ትፅቢት ዝተገበረሉ እዩ ነይሩ።
እቲ ገንዘብ ደው ናይ ምባል ስጉምቲ ንለበዳ ኮሮናቫይረስ ዝሃቦ ግብረ መልሲ ክሳብ ዝግምገም ካብ 60 ክሳብ 90 መዓልታት ከምዝፀንሕ ፕረዚደንት ትራምፕ ገሊፆም።
ኣብ ሰኔት ላዕለዋይ መሪሕነት ኮሚቴ መዳቢ ባጀት ሰነተር ፓትሪክ ሊይ ብዛዕባ እቲ ስጉምቲ ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ኣብ መንጎ ናይ ክፍለ ዘመን ዝኸፍአ ለበዳ ንውድብ ጥዕና ዓለም ዝውሃብ ገንዘብ ደው ምባል ማለት ማዕረ ናብ ድፋዕ ፀላኢ ዝተፀግዐ ወታደራት ጥይት ምኽላእ ከም ማለት እዩ ኢሎምዎ።
ንሶም ብምውሳኽ ‘’ዋይት ሃውስ ንብርክት ዝበሉ መጠንቅቕታት ዕሽሽ ብምባል ወርቃዊ ዝኾነ ግዜ ከምዘባኸነ፣ንናይ ምኽሪ ሳይንስ ከምዝነፀገ፣ኮቪድ-19 ምስ ተራ ስዓል እናወዳደረ ኩሉ ነገር ድሓን ክኸውን እዩ እናበለ ነቲ ቅልውላው እዚ ከምዘይኣለዮ ኣዐሪዩ ይፈልጥ እዩ’’ ኢሎም ።
ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ኮሚቴ ምቁጽጻር ብወገኑ ንፕረ. ትራምፕ ኣብዝፀሓፎ ደብዳበ ፕረዚደንት ሺ ዥንፒንግን መንግስቶምን ነቲ ቅልውላው ዝሓዝሉ ኣገባብ ብስፍሓት ዝተጋውሐ ናእዳ ሂብካ እናሃለኻ ንውድብ ጥዕና ዓለም ምውቃስ ዝገርም ምስሉይነት እዩ ክብል ነቐፌታ ወሲኹሉ ኣሎ።
ሓላፊ ፖሊሲ ወፃኢ ሕብረት ኣውሮጳ ጆሰፍ ቦረል ብወገኖም ፃዕርታት ውድብ ጥዕና ዓለም ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ኣብ ዘድልየሉ ኣብዚ ሕጂ እዋን ናይ ትራምፕ ውሳነ ርትዓዊ ኣይኮነን ኢሎም። ነዚ ዶብ ዘይፈልጥ ቅልውላው ክንስዕሮ ንኽእል ሓይልና ብምውሃድ ጥራሕ እዩ ኢሎም።
ጣሊያንን ስፔይንን ዝኣወጅኦ ጥቡቕ ናይ ምዕፃው ሕገን ምፍኳስ ጀሚረን ኣለዋ።ፈረንሳይ ግን ኣናዊሓቶ ኣላ።ኣብ ኣሜሪካ ክፍለ ግዝኣታት ነቲ ናይ ምኽፋት መስርሕ ከም ኩነታቱ ኢና ስጉምቲ ክንውሰድ ይብላ ኣለዋ።
ህንዲ Manifuctures ኣፍረይቲን ኣብ ገጠር ድማ ምንቅስቓስ ሕርሻን 20 ሚያዚያ ከም እትፈቅድ ሎማዕንቲ ረቡዕ ኣፍሊጣ ኣላ።ካብ ገዛ ናይ ዘይምውፃእ ሃገራዊ ትእዛዝ ግን ክሳብ ዝቕፅል ወርሒ ክቕፅል እ።
ኣብ ኣፍሪካ ሓዱሽ ኣዋጅ ዘሕለፋ ሃገራት ኣለዋ።ሓንቲ ካብአን ማላዊ ኮይና ኣላ።ናይታ ሃገር ፕሬዝዳንት ፒተር ሙታሪካ ን21 ማዕልታት ዝፀንሕ ኣዋጅ ዝቕፅል ቀዳም ከምዝጅምር ኣፍሊጦም።
ጃፓን ህዝቢ ኣብ ገዛውቶም ኮፍ ክብሉን ንግድታት ክዕፀዉን ምስ ዝቐረበ ፃውዒት ክተሓባበሩ ምሕፅንታ ኣቕሪባ ኣላ።ዝተቐመጡ ስጉምትታት እንተ ዘይተተግቢሮም ብዝኸፍአ ገፁ ኣስታት 850 ሽሕ ሰብ ብኮረናቫይረስ ክልከፍን ፍርቂ ናይዚኣቶም ድማ ክሞቱ ከምዝኽእሉን መንግስቲ ኣጠንቂቑ ኣ።
በገበያ የሚታየው የዋጋ ንረት በሰበብ አስባቡ ጠዋት እና ከሰዓት በኋላ የዋጋ ልዩነት ማሳየት ጀምሯል | Mereja.com - Ethiopian Amharic News
በአዲስ አበባ ነዋሪ የሆኑት እና በኑሮ ውድነቱ የተማረሩት የቤተሰብ አስተዳዳሪ ሁሌም ለሸቀጦች ዋጋ መጨመር ነጋዴው ምክንያት የሚሰጣቸው የነዳጅ ዋጋ መጨመር እና የዶላር ምንዛሬ ዋጋ መናርን እንደሆነ ለቢቢሲ ይናገራሉ።
BBC Amharic : “ፈሳሹ ዘይት ተፈልጎ አይገኘም” የሚሉት እኚህ የአዲስ አበባ ነዋሪ፣ ከዚህ ቀደም አንድ እንጀራ በ10 ብር ይገዙ እንደነበር አስታውሰው 12 ብር መግባቱን በምሬት ይናገራሉ።
የኑሮ ውድነቱ ግን አዲስ አበባን መኖሪያቸው ያደረጉትን ብቻ አይደለም የተጫነው፣ በሐረር ከተማ የሚኖሩት ወ/ሮ ሽርካ አሕመድ ዘንድሮ የገጠማቸው የዕቃዎች ዋጋ መጨመር ከዚህም በፊት ከነበረው ሁሉ የተለየ መሆኑን ለቢቢሲ ተናግረዋል።
“ኑሮ እጅግ ተወዶብናል። ለምሳሌ አንድ ኪሎ ቲማቲም 12 ብር የነበረው በአሁኑ ሰዓት 25 ብር ገብቷል። ከጥቂት ቀናት በፊት በ265 ብር ይገዛ የነበረው ዘይት 430 ገብቷል። ከሶስት ወራት ወዲህ ያልጨመረ አንድም ነገር የለም። ከአቅማችን በላይ ሆኗል” ሲሉ ተስፋ በመቁረጥ ይናገራሉ።።
በችርቻሮ ንግድ ላይ የተሰማሩት የአጋሮ ከተማ ነዋሪ ወ/ሮ እመቤት ከድር በበኩላቸው፣ በገበያ የሚታየው የዋጋ ንረት “ጠዋትና እና ከሰዓት በኋላ የዋጋ ልዩነት ማሳየት ጀምሯል” ይላሉ።
“እኔ የችርቻሮ ነጋዴ ነኝ፤ ከኅብረተሰቡ ጋር በቀጥታ እገናኛለሁ፤ እኛ ደግሞ ከጅምላ አከፋፋዮች እንገዛለን። እኛ እነርሱን ስንጠይቅ፣ የጨመረው ከላይ ነው ይሉናል፤ ግልጽ የሆነ ምክንያት የለም። እኔ አሁን ይህንን የሕዝብ ምሬት መስማት አቅቶኝ ሥራዬን እያቆምኩ ነው” ይላሉ ወ/ሮ እመቤት።
አክለውም “አንድም ዋጋው አልጨመረም የምንለው ነገር የለም። አንተ ጠዋት አንድ እቃ ከሸጥክ፣ ከሰዓት በኋላ ዋጋው ጨምሯል። እቃው ግን ያው ጠዋት የነበረው ነው። ተገቢ ቁጥጥር መደረግ አለበት” ሲሉ ለመፍትሄው የመንግሥትን እጅ ይማፀናሉ።
ኢትዮጵያ ከውጪ የምታስገባው የነዳጅ ዘይት በሁለት አቅጣጫዎች፣ በሱዳን እና ጅቡቲ በኩል የነበረ ሲሆን፤ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግን በሱዳን በኩል የሚገባው መቋረጡን የቢሮው ኃላፊዎች ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።
የኢትዮጵያ ነዳጅ አቅራቢ ድርጅት የሕዝብ ግንኙነት ባለሙያ አቶ አለማየሁ ፀጋዬ በሱዳን በኩል የሚገባው ነዳጅ ቢቋረጥም፣ አገሪቷ ከውጪ በምታስመጣው ነዳጅ ላይ ግን የታየ ለውጥ የለም ይላሉ።
“በነዳጅ አቅርቦት ላይ ከዚህ በፊት በነበረው ላይ ልዩነት የለም። በሱዳን በኩል ይገባ የነበረው ቤንዚን ብቻ ነው። እንደውም በጥገና ምክንያት ይገባ ከነበረው የቀነሰ እና ለተወሰኑት ከተሞች ብቻ ሲቀርብ የነበረ ነው። በኮሮናቫይረስ ምክንያት ደግሞ ይገባ የነበረው ራሱ ተቋርጦ ነው የቆየው” መሆኑን ገልፀዋል።
ኢትዮጵያ ነዳጅን ከመካከለኛው ምስራቅ፣ በጅቡቲ በኩል እያስገባች መሆኑን አጽንኦት ሰጥተው የሚናገሩት የሕዝብ ግንኙነት ባለሙያው፣ በሱዳን በኩል የነበረው አቅርቦት ከተቋረጠ ወዲህም የአቅርቦት እጥረት አልተፈጠረም ብለዋል።
በነዳጅ ላይ የተደረገው የዋጋ ጭማሪም ከዓለም ገበያ ዋጋ ጋር የተያያዘ እንጂ በአቅርቦት መቀነስ ምክንያት እንዳልሆነ ኀብረተሰቡ ሊረዳ ይገባል ሲሉ አቶ አለማየሁ ፀጋዬ ያስረዳሉ።
የነዳጅ ምርቶች የችርቻሮ መሸጫ ዋጋን የሚወስነው የንግድ ሚኒስቴር በመሆኑ፣ በአሁኑ ወቅት የነዳጅ ምርቶች ዋጋ የጨመረበትን ምክንያት ለማጣራት የሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱን ምላሽ ለማግኘት ያደረግነው ጥረት አልተሳካም።
ቀዳሚዎቹ ግን ከዓመት ዓመት መጨመር እንጂ መቀነስ የማያሳየው ከፍተኛ የዋጋ ግሽበት አንዱ መሆኑን ይጠቅሳሉ። ይህ በየዓመቱ መጨመር ብቻ የሚያሳየው የዋጋ ግሽበት መንስዔው መሠረታዊ የሆኑ የምጣኔ ኃብት መዋቅሮች አለመስተካከል ጋር ተያይዞ መሆኑን ገልፀዋል።
በአገሪቱ ውስጥ የተካሄዱ ሕዝባዊ አመጾች፣ የተደረጉ ተከታታይ የገበያ እቀባዎች፣ የንግድ ሰንሰለቱን በተጋጋሚ መሰበራቸውን፣ በተለይ ደግሞ ትርፍ አምራች በሆኑ አካባቢዎች በሰላም እጦት ምክንያት ተደራራቢ ጫና መፍጠሩን ያስረዳሉ።
ገበሬው በሰላም እጦት ምክንያት ቢያርስ እንኳ አልጎለጎለም የሚሉት ባለሙያው፣ የጎለጎለው መዝራት ሳይችል ሲቀር፣ የዘራ ደግሞ መሰብሰብ አለመቻሉ የእርሻ ምርቶች አቅርቦት እየቀነሰ እንዲመጣ ማድረጉን ይገልጻሉ።
የምጣኔ ኃብት ባለሙያው አክለውም በርካታ ኢንደስትሪዎችም ከውጪ አገር ግብዓት ስላላገኙ ወይንም በሰላም እጦት ፍራቻ ምክንያት ምርት መቀነሳቸው ወይንም ማቆማቸው ሌላው ለኑሮ ውድነቱ አስተዋጽኦ ካደረጉ ነገሮች መካከል አንዱ ነው።
እነዚህ ማምረት የሚያቆሙ ኩባንያዎች በበዙ ቁጥር ለኑሮ ውድነቱ አስተዋጽኦ እንደሚያደርግ የሚገልጹት ዶ/ር ጉቱ፣ የውጪ ምንዛሬ እጥረት እና የገንዘብ የመግዛት አቅም መዳከም ተደራርበው የኑሮ ውድነትን ማክበዳቸውን ይገልጻሉ።
“ከ2017 እስከ 2021 (እኤአ) የኢትዮጵያ ብር የመግዛት አቅም በ54 በመቶ ወርዷል፤ በአጠቃላይ ሲታይ በአስር ዓመታት ውስጥ የኢትዮጰያ ብር የመግዛት አቅም በመቶ እጅ ወድቋል” የሚሉት ዶ/ር ጉቱ፣ የምግብ አቅርቦትና ሌሎች የዕለት ፍጆታ የሆኑ ምርቶች የብር የመግዛት አቅም በወደቀበት በዚህ ጊዜ ከውጪ ሲገቡ የኑሮ ውድነትን እንደሚያባብሱ ይናገራሉ።
በኢትዮጵያ ውስጥ ምርት የሚያመርቱ አብዛኞቹ ኢንደስትሪዎች ከውጪ በሚገባው ግብዓት ላይ የተንጠለጠሉ በመሆናቸው ይህንን ችግር ለመፍታት ያላቸውን ሚና ማሳነሱንም ይገልጻሉ።
“ሰው በኢኮኖሚ ሲዳከም ከአንድ ቦታ ወደ አንድ ቦታ ይሰደዳል። እንደዚህ ዓይነት ስደት ደግሞ በከተሞች ላይ ማህበራዊ ቀውስን ያስከትላል። የሚበላው ያጣ ሕብረተሰብ ደግሞ ወደ ተቃውሞ እና ሽብር ይሄዳል። ይህ ደግሞ አሁንም ምልክቱ እየታየ ነው” ብለዋል።
የሥራ ማጣት፣ የኑሮ ውድነት እና ሌሎች ምክንያቶች ችግሮች፣ መጀመሪያውኑ አሁን ካለንበት አዙሪት ውስጥ እንዳንወጣ ያደርጉናል የሚል ስጋት እንዳላቸው ጨምረው ይናገራሉ።
“ሰላም ከሌለ ኢንቨስትመንት የለም፣ ወደ ውጪ መላክ የለም፣ ምርትን አጓጉዞ ማከፋፈል የለም። ሰላም ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ መኖር ያለበት ጉዳይ ነው። ለዚህ ደግሞ መንግሥትና ሌሎች ድርጅቶች አብረው ሆነው መወያየት አለባቸው። ግጭት ከሁሉም ወገን መቆም አለበት” ሲሉ ይመክራሉ።
የውጪ ምንዛሬ ላይ በፍጥነት ማስተካከያ መደረግ አለበት የሚሉት የምጣኔ ኃብት ባለሙያው፣ በዚህ ሁኔታ አገሪቱ ከቀጠለች አስቸጋሪ የምጣኔ ኃብት ቅርቃር ውስጥ ልትገባ እንደምትችል ገልፀዋል።
አሁን ያለው የውጪ ምንዛሬ ከዚህም ባነሰ በ30 እጅ ወደ ኋላ መመለስ አለበት ይላሉ። አሁን የብርን ዋጋ እንዲወርድ ማድረግ በኢንቨስትመንትም ሆነ በውጪ ንግድ አንጻር ለኢትዮጵያ የሚያመጣው ፋይዳ የለውም ብለዋል።
የአገሪቷን ኢኮኖሚ እንዲያገግም ለማድረግ፣ የባህልና ማህበረሰባዊ እንቅስቃሴ ማካሄድ አለበትም የሚሉት ዶ/ር ጉቱ፣ የህዝቦች የሥራ ባህልም ላይ መሻሻል መደረግ አለበት በማለት ሃሳባቸውን ያጠናቅቃሉ።
ወደ LifeBogger የኡራጓይ እግር ኳስ ንዑስ ምድብ እንኳን በደህና መጡ። እዚህ እኛ ከኡራጓይ የእግር ኳስ ተጫዋቾች የልጅነት ታሪኮችን እና ያልተጨመሩ የሕይወት ታሪኮችን እናቀርባለን ፡፡ የእኛ የኡራጓይ ንዑስ ምድብ የ ‹LifeBogger› ምርት ነው የሰሜን እና የደቡብ አሜሪካ እግር ኳስ ታሪኮች.
የኮምፒዩተር(መንሰላስል) ምህንድስና የኤሌክትሪክና እና የኤሌክትሮኒክስ ምህንድስናን ከኮምፒዩተር ሳይንስ ጋር አዋህዶ የሚያጠና የእውቀት ዘርፍ ነው ። የኮምፒውተር መሃንዲሶች ብዙ ጊዜ የኤሌክትሮኒክስ ምህንድስናን፣ የሶፍትዌር እቅድና የተጨባጭ እና የማይጨበጥ የኮምፒውተር ክፍል ውህደት በማጠቃለል ያጠናሉ። እነዚህ መሃንዲሶች በብዙ አይነት የማንሰላሰል (ኮምፒውቲንግ) ስራ ላይ ይሳተፋሉ። ለምሳሌ በማይክሮፕሮሰሰር፣ በግል መንሰላስል (ኮምፒውተር) እና በታላላቆቹ መንሰላስሎች (ሱፐር ኮምፒውተሮች) ትልም ላይ ዋና ተዋንያን ናቸው። አልፎም ተርፎም በነዚህ ኮምፒወተሮች የሽቦወች ዑደት (ሰርኪዩት ዲዛይን) አቅድ አወጣጥ ሳይቀር ይሳተፋሉ። በዚህ ምክንያት የዚህ እውቀት ዘርፍ ተሳታፊወች አጠቃላይ የመንሰላስል ስርአት አካሄድን ብቻ ሳይሆን እንዴት መንሰላስሎች እርስ በርሳቸው እንደሚዋሃዱ ሁሉ ጥናት ያካሂዳሉ።
የመንሰላስል መሃንዲስ አብዛኛው ስራው የሚመለከተው 1) ሶፍትዌርና ፊርምዌር ለታቃፊ ማይክሮኮንትሮለሮች መጻፍ 2) VLSI የተሰኙትን የኮምፒውተር አካል ቁራጮች እቅድ መንደፍ 3) አናሎግ የስሜት ህዋሳትን መተለም 4) በቀጥተኛ እና በተርገብጋቢ ኤሌክትሪክ የሚሰሩ የተደባለቁ የሽቦ ዑደቶችን መዘየድ 5) ከዚያም ተርፎ የኮምፒውተር ኦፕሬቲንግ ስርዓትን መጻፍና መተለምን ያጠቃልላሉ።
በአሜሪካን አገር የመጀመሪያው ህጋዊ እውቅና ያገኘ የኮምፒውተር ምህንድስና ዲግሪ ትምህርት የተሰጠው በ Case Western Reserve University በ1971 እ.ኤ.አ. ነው። ከጥቅምት 2004 እ.ኤ.አ ጀምሮ በአሜሪካ ውስጥ 170 የኮምፒውተር ምህንድስና ትምህርት የሚሰጡ ህጋዊ እውቅና የተሰጣቸው የትምህርት ቤቶች አሉ። ይህ የሆነበት ምክንያት ከምንጊዜም የበለጠ ከኮምፒውተር መሃንዲሶች የሚጠበቀው የስራ ተዋጾ እያደገ በመሄዱ ድሮ በሶፍትዌር መሃንዲሶች ወይም በኤሌክትሮኒክስ መሃንዲሶች የሚከናወኑት ስራወች መጠናቸው እየሰፋና በተወሰኑ የእውቀት ዘርፍ ባተኮሩ ጠበብት ብቻ የሚከናወኑ እየሆኑ በመሄዳቸው ነው። ኮምፒውተር ምህንድስና እንደ ኤሌክትሮኒክስ ምህንድስና የቀጥተኛና ተርገብጋቢ ኤሌክትሪክ ሽቦ ዑደት ትልም ያጠናል። እንደ ሌሎቹ የምህንድስና ትምህርቶች ከተማሪው ጠለቅ ያለ የሳይንስና የሒሳብ እውቀትን ይጠይቃል።
የኮምፒውተር ትልምና ጥቅም በጣም ሰፊ እየሆነ በመሄዱ አብዛኞቹ የክፍተኛ ትምህርት ተቆአማት ባሁኑ ጊዜ በጁኒየርና በሲኒየር የዩኒቨርሲቲ ቆይታቸው ባንድ በተወሰነ ርእስ ዙሪያ እንዲያተኩሩ ይመክራሉ። የIEEE/ACM Curriclum Guidlines እንደሚያመለክተው ዋና የኮምፒውተር ምህንድስና ክፍሎች በነዚ ይክፈላሉ [1] .
ቤኒን ዲሞክራስያዊ ምርጫ ካካሄዱ የአፍሪቃ አገርሮች አንዷ ሆናለች። በሌላ በኩል ግን የቡሩንዲን፣ የርዋንዳንና የኮንጎ ዲሞክራስያዊ ሪፑብሊክን የመሳሰሉት መሪዎች ሕገ-መንግስታቸውን በመለወጥ በስልጣን ለመቆየት የሚያስችላቸውን መንገድ አመቻችተዋል። በሲቲ የኒው ዮርክ ዩኒቨርስቲ (City University of New York) የአፍሪቃና የአለም አቀፍ ጥናቶች አስተማሪ ዶክተር ገላውድዮስ አርአያ ስለጉዳዩ እንዲያብራሩልን ጋብዘናል።
የቤኒን ፕረዚዳንት ቶማስ ቦኒ ያዪ (Thomas Boni Yayi) የሀገሪቱን ሕገ-መንግስት በማክበር ሁለት የፕረዚዳንትነት ጊዚያቸው ሲያበቃ የሚተካቸውን ሰው ለማስመረጥ ባለፈው ሳምንት እሁድ ምርጫ እንዲካሄድ በማድረግ ናይጀርያን ከመሳሰሉት ዲሞክራስያዊ ምርጫ ያካሄዱ የአፍሪቃ መሪዎች አንዱ ሆነዋል።
በሌላ በኩል ግን የቡሩንዲን፣ የርዋንዳንና የኮንጎ ዲሞክራስያዊ ሪፑብሊክን የመሳሰሉት መሪዎች ህገ-መንግስታትን በመለወጥ በስልጣን ለመቆየት የሚያስችላቸውን መንገድ አመቻችተዋል። በኒው ዮርክ ሲቲ ዩኒቨርስቲ (City University of New York) የአፍሪቃና የአለም አቀፍ ጥናቶች አስተማሪ ዶክተር ገላውድዮስ አርአያ ስለጉዳዩ እንዲያብራሩልን ጋብዘናል።
ዶክተር ገላውድዮስን ያነጋገረችው የአፍሪቃ ነክ ርእሶች አዘገጅና አቅራቢ አዳነች ፍሰሀየ ነች። ዶክተር ገላውድዮስ ከቅርብ ጊዚያት ወዲህ የስልጣን ጊዚያቸውን ለማራዘም ስለሞከሩ የአፍሪቃ ሀገራት መሪዎች በመጥቀስ ይጀምራሉ። ሙሉውን ዘገባ ለማዳመጥ የድምጽ ፋይሉን ይጫኑ።
አብዛኛዉ የኛ ህብረተሰብ ልጆቹ ዶክተር ወይ ፋርማሲስት እንዲሆኑ ብቻ እንደሚጥር ያዉቃሉ? ሌላ የሙያ ዘርፍ ምን ያህል ግንዛቤ አሎት? ስለ የተለያዮ የስራ ዘርፎች ወጣቶችና ወላጆች...
ብዙ ጊዜ ስለቤተክርስቲያን የባለቤትነት ጥያቄ ሲነሳ ለአብዛኛው ሰው ቶሎ የሚታወሰው “ቤተክርስቲያንማ የጌታ ናት” የሚል ጠቅላላ መልስ ነው፡፡ በእርግጥ ቤተክርስቲያን የክርስቶስ እንጂ የማንም አለመሆኗን ሁላችንም...
የኦጋዴን ብሄራዊ ነፃ አውጪ ግንባር (ኦብነግ) ልኡክ ዛሬ ማምሻውን አዲስ አበባ መግባቱ ተሰማ። ቀደም ሲል ንግግሩ እንደሚካሄድ የሚያውቁ እንዳሉት አሁን የሚደረገው ውይይት ሳይውል ሳያድር በስምምነት እንደሚቋጭ እየተናገሩ ነው።
በሶማሌ ክልል የተከሰተውን አስነዋሪና አሰቃቂ እልቂት ተከትሎ መንግስት ጣልቃ መግባቱን መግለጫ በማውጣት የተቃወመው ኦብነግ፣ በቀናት ልዩነት ብረቱን አስቀምጦ ወደ አገር ቤት ለመመለስ መወሰኑን የመንግስት ሚዲያዎች ይፋ አድርገዋል። ፋና ይህንን ዘግቧል።
በግንባሩ ቃል አቀባይ አቶ አዳኒ አብዱልቃድር ሄርሞጌ የተመራው እና 3 አባላትን ያለው ልኡኩ ዛሬ ማምሻውን አዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ሲደርስ የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ሚኒስትር ደኤታ አቶ ካሳሁን ጎፌ አቀባበል አድርገዋል።
ወደ ሀገር የገባውን ልኡክ የመሩት አቶ አዳኒ አብዱልቃድር ሄርሞጌ፥ ግንባሩ ወደ ሀገር ቤት ለመግባት የወሰነው የጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ጥሪን ተከትሎ መሆኑን አስታውቀዋል።
ኦብነግ ከዛሬ ጀምሮ የተኩስ አቁም ማወጁን የተናገሩት አቶ አዳኒ፥ ይህም በቀጠናው ምንም አይነት የጥይት ድምጽ እንዳይሰማ ስለሚፈልግ እና ክልሉን ለማረጋጋት መሆኑንም አስታውቀዋል።
እንዲሁም የኢትዮጵያ መንግስት የሰብአዊ መብትን ለመጠበቅ በርካታ ስራዎችን ሰርቷል ያሉት ቃል አቀባዩ፥ ኦብነግም ይህንን ከግምት ውስጥ በማስገባት ወደ ሀገር ገብቶ በሰላማዊ መንገድ ለመታገል መወሰኑን ገልፀዋል።
ለግንባሩ ልኡክ አቀባበል ያደረጉት የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ሚኒስትር ደኤታ አቶ ካሳሁን ጎፌ በበኩላቸው፥ መንግስት ባደረገው ጥሪ መሰረት በርካታ የፖለቲካ ሀይሎች ወደ ሀገር ቤት መግባታቸውን ጠቅሰዋል።
ኦብነግ የተናጥል የተኩስ ቁም ውሳኔ ላይ የደረሰውም የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ያቀረቡትን ጥሪ ተከትሎ እንደሆነም ግንባሩ በመግለጫው አስታውቋል።
የኢፌዴሪ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሰኔ 28 2010 ዓ.ም ባካሄደው ስብሰባው የኦጋዴን ብሄራዊ ነፃ አውጪ ግንባር (ኦብነግ) የሽብርተኝነት ፍረጃ ማንሳቱ ይታወሳል።
የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በ2003 ዓ.ም ነበር ኦነግ፣ ኦብነግና ግንቦት 7 እንዲሁም ከሀገር ውጪ አልቃይዳና አልሸባብን ጨምሮ አሸባሪ ድርጅቶች ብሎ የፈረጀው።
በሻሸመኔ በሰላማዊ ነዋሪዎች ላይ የደረሰው የመቁሰልና የሞት አደጋ ምንም ዓይነት እውነት በሌለው የፈጠራ መረጃ መሆኑንን የኦሮሚያ ፖሊስ ኮሚሽነር ጀነራል አለማየሁ እጅጉ...
In Amharic: “የኢትዮጵያ መንግስት በሙስናና የሰብኣዊ መብቶች ጥሰት ስም የጀመረው እንቅስቃሴ ኣቅጣጫውን ስቶ የትግራይ ህዝብ ለማንበርከክ የሚደረግ ጥረት ስለሆነ አንቀበለውም። ከዚህ በተጨማሪም የውጭ ጣልቃ ገብነት አለው ብለን እናምናለን።”
የቅርቢቱ ሕይወት ምሳሌ ከሰማይ እንዳወረድነው ውሃ፣ በእርሱም ሰውና እንስሳዎች ከሚበሉት የምድር በቃይ ተቀላቅሎበት (እንደ ፋፋ) ምድርም ውበትዋን በያዘችና ባጌጠች ጊዜ ባለቤቶችዋም በርሷ ላይ እነርሱ ቻዮች መኾናቸውን ባሰቡ ጊዜ ትእዛዛችን ሌሊት ወይም ቀን መጥቶባት ትላንት እንዳልነበረች የታጨደች እንዳደረግናት ብጤ ነው፡፡ እንደዚሁም ለሚያስተነትኑ ሕዝቦች አንቀጾችን እናብራራለን፡፡
እኛም መግቢያ ላይ የተሾመው ወደብ ወደ ዋስትና consignments መርከብ ዝግጅት. ደንበኞች የራሳቸውን ወኪሎች በኩል የጉምሩክ የከፈሉ እና የሀገር አሰጣጥ ማመቻቸት.
እኛ ዝግጅት ያላቸውን የመጨረሻ መድረሻ ሼንዘን ከ consignments በር-ወደ-በር ዋስትና መርከብ ነው. ይህ አገልግሎት የጉምሩክ የከፈሉ እና የሀገር ማድረስ ያካትታል. ተግባርና ግብር ተጨማሪ ናቸው. ከአሜሪካ ወደ ተልከዋል መጽሐፎች ግዴታዎች የለዎትም.
መጽሐፍት የአየር ማጓጓዣ የተላኩ, ነገር ግን ይህ በጣም ውድ አማራጭ ነው ያስተውሉ ይቻላል. የአየር ማመላለሻ ለማድረስ 1 ሳምንት ወይም ረዘም ድረስ ሊወስድ ይችላል. የ መላኪያ ደላሎች መጻሕፍት የንግድ በረራ ላይ መርሐግብር ይሆናል, እና መጻሕፍት የመጨረሻ መድረሻ ማረፊያው ጀምሮ በአካባቢው የጭነት መኪና የሚቀርቡ ይሆናል ማለት ነው ይህም የንግድ አየር መንገድ የጭነት ማጓጓዣ, ይጠቀማሉ.
ፈጣኑ መንገድ መጻሕፍት አሳልፌ እንዲህ DHL, UPS ወይም FedEx እንደ አየር ፖስታ መጠቀም ነው. ይህ በጣም ውድ ስለሆነ ብቻ አስቸኳይ ፍላጎቶች ላይ መዋል አለበት.
‹‹ለእኛ የኦሮሞ ህዝብ ጥላ ከለላችን ነው፣ ህዝቡ ባይከላከል ኖሮ ከባድ ጉዳት ይደርስብን ነበር፣ ያዳነን የኦሮሞ ህዝብ ነው" ሀገር ወዳዱ የአማራው ህዝብ ለAddisu Arega ሲገልፁ https://t.co/xdCL3vYzgH
"ናይ ኣሸሓት ሰባት ማእሰርቲ፡ መስቀይቲ፡ ኣስገዳድ መስወርትን ቕትለትን" ዝርከቦ መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰል ከምተፈጸመ፡ ነቲ ሪፖርት ዘጽንዐት ክሌር በስተን ገሊጻ`ላ። "ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ብምግማት ጥራሕ ዝእሰሩ`ውን ኣለዉ"
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ሓሙስን ዓርብን ዕለት 8ን 9ን ሚያዝያ 2010 ኣብ ሃደምደም ፋንኮን ዝተባህለ ኣብ ጋሽ ባርካ ዝርከብ ቦታታት፡ ኣብ ናይ ወርቂ ምፍሓር ስርሓት ተዋፊሮም ዘለዉ ኤርትራውያን በስገዳድ ንምዕስካሮም ብወተሃደራት ስርዓት ኢሳያስ፡ ብዝተፈጸመ ማሀረምትን ምድፋእን ኣምባጓሮ ተፈጢሩ ካብ ወተሃደራት ስርዓት ኤርትራ ሓደ ወተሃደር ሞይቱ።
ስርዓት ህግደፍ ነዚ ዓድታት ዘብርስ ብታሕቲ ታሕቲ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ውጥን ህዝቢ ብጠለቡ ይትግብሮ ከምዘሎ ንምምሳል ይፍትን ኳ እንተሎ፡ ሰስብሑ መሬት ህዝቢ እናመንዘዐ፡ ህዝቢ ንዘፍረዮ ኣእካል ካብ ቆፎታቱን ብሎኮታት ከተማትትን እናመንዘዐ ብዓቢኡ ድማ ነቶም ከልምዑን ከፍርዩን ጉልበት ዘለዎም መንእሰያት ደቁ ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ጸሚዱ ስድራቤታት ብምልማስ እዩ ነቲ ህዝቢ ብጥምየትን ድኽነትን ናይ ምንብርካኽን ጽግዕተኛ መንግስቲ ናይ ምግባርን መደብ ተተሓሒዙዎ ጸኒሑ። ስለዚ ጠንቂ ናይዚ ምፍንቓል ‘ዚ ለውጢ ኩነታት ኣየር ዘይኮነ፡ ኣዕናዊ ፖሊሲ ናይቲ ስርዓት እዩ።
ትርጉም ስደት ብሕጽር ዝበለ ኣገላልጻ ምንቅስቓስ ካብ ሓደ ቦታ ናብ ካልእ ማለት እዩ። ቦታ ክበሃል ከሎ፡ ዓዲ፣ ከተማ፣ ሃገር፣ ኣህጉር ከምኡ’ውን ካልእ ክፍለ ዓለም የመልክት። ስደት ካብ መቦቆላዊ ቦታ ብምንቅስቓስ ኣብ ሓድሽ ሂወት ምእታው ማለት እዩ። ስደት ግዝያዊ ወይ ድማ ቀዋሚ ክኸውን ይኽእል። ጠንቂ ስደት ዝተፈላለየ ምኽንያታት እዮም። ንኣብነት፥ ቁጠባዊ፣ ማሕበራዊ፣ ፖለቲካዊ፣ መንፈሳዊ፣ ሃይማኖታዊ፣ ክሊማዊ ወዘተ ኢልና ክንርእዮ ንኽእል። ብሓፈሻ ክርአ እንከሎ ድማ ነቲ ሓደ ወዲሰብ ዝምነዮ ናይ ምንባር መሰልን ሓርነትን ዘይቃዶ ነገራት ምስ ዝህልው ስደት ይኽሰት።
ስደት ካብ ጥንቲ ከም ዝነበረ መጽሓፍ ቅዱስ ይሕብረና። ንኣብነት ብዛዕባ ስደት ኣቦና ኣብርሃም ናብ ግብጺ ኣብ ኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 12 ብሰፊሑ ተጠቒሱ ንረክብ። ከምዚ ድማ ይብል፥ “ኣብታ ሃገር ከኣ ጥሜት ኮነ። ጥሜት ስለዝበርትዐ ድማ፥ ኣብርሃም ኣብኣ ክቕመጥ ናብ ግብጺ ተሰዲዱ ኸደ።” (ኦሪት ዘፍጥረት 12፡10 )
ቅድስቲ እኖና ማርያምን ዮሴፍን’ውን ምስ እየሱስ ህጻን ናብ ግብጺ ከምዝተሰዱ መጽሓፍ ቅዱስ ይሕብረና። በቲ እየሱስ ዝተወልደሉ ዘመን ኣብ ቤተ-ልሔም ምድረ ይሁዳ ነጊሱ ዝነበረ ንጉስ ሄሮዶስ ንእየሱስ ህጻን ክቐትሎ ይሓስብ ነበረ። እግዚኣብሔር ንዮሴፍ ብሕልሚ ተራእዮ እሞ ከምዚ በሎ፥ “ሄሮዶስ ነዚ ሕጻን ኪቐትሎ ይደሊ ኣሎ እሞ ተንስእ ነዚ ሕጻንን ኣዲኡን ሒዝካ ናብ ግብጺ ህደም። ክሳዕ ዝነግረካ ከኣ ኣብኡ ጽናሕ በሎ። ዮሴፍ ድማ ተንሲኡ ነቲ ሕጻንን እኖኡን ሒዙ ናብ ግብጺ ኸደ።“ (ማቲዎስ 2፡ 13 – 14)
ካብ’ዘን ክልተ ፍጻመታት እንመሃሮ እንተሃልዩ ጠንቂ ስደት ኣቦና ኣብርሃምን ስድራ–ቤት እየሱስ ህጻንን ዝተፈላለ ምዃኑ ግን ከኣ ናይ ሂወት ምድሓን ከምዝነበረ ንክንመሃር እዩ። ናይ ኣቦና ኣብርሃም መንቀሊኡ ቁጠባዊ ሽግር ክኸውን ከሎ ናይ ስድራ – ቤት እየሱስ ህጻን ግና ናይ ሂወት ሕቶ ወይ ስግኣት ከምዝነበረ ንግንዘብ።
ስደት ኤርትራውያን ሓዲሽ ተርእዮ ኣይኮነን። እንሆ ልዕሊ ፍርቂ ክፍለ ዘመን (ልዕሊ 50 ዓመት) ኣቑጺሩ ይርከብ። በቲ ኤርትራ ኣብ ትሐቲ ግዝኣት ኢትዮጲያ ዝነበረትሉ ግዜ ህዝብና ኣደዳ ራዕድን ሽበራን ምስ ኮነ ንሂወቱ ከድሕን ሃገሩ ገዲፉ ዝተሰደ ውሑድ ኣይኮነን። ዝበዝሑ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ብምስዳድ ድማ ኤርትራ ሓራ ምስ ኮነት ናብ ዓዶም ክምለሱ ልዑል ህንጥዩነት ነበረ። ስለዝኾነ ድማ ድሕሪ ናጽነት ናብ ዓዱ ዝተመልሰ ኤርትራዊ ብዙሕ እዩ።
ኮይኑ ግን እቲ ድሕሪ ናጽነት ዝተመስረተ መንግስቲ ፖለቲካዊ ኣካይዳኡ መሰረታዊ መሰላት ወዲ ሰብ ከማልእ ስለዘይከኣለ፤ ብፍላይ ንመንእሰያት ሓብሓብን ኣተባባዕን ስለዘይኮነ እኳ ደኣ በንጻሩ ስቅያት ዘናውሕን ተስፋ ዘቑርጽን እናኾነ ስለዝመጸ፤ ዳግማይ ስደት ክኽሰት ግዜ ኣይወሰደን። ከም ውጽኢቱ ድማ እንሆ ሎሚ ኤርትራዊ ኣብ ፈቐድኡ ኩርናዕ ናይዛ ዓለም ፋሕ ኢሉ ይርከብ። ቤተ ክርስትያናት ኤርትራ መንእሰያት ደቀን ናፊቐን እንሆ “ሓውካ ኣበይ ኣሎ” Où est ton frère ? እናበላ ይግዕራ። ዘፍጥረት 4፡9፥ “እግዚኣብሄር ከኣ ንቃየል፡ ኣቤል ሓውካ፡ ኣበይ ኣሎ? ይብል። ኩለን ኣድባራት ድማ ኣብ ኤርትራ ንቡር ሂወት ክኸውን ይምህለላ። ወለዲ’ውን ቤቶም ጸሚዩ ግዳያት ቁዛመን እህህታን ኮይኖም ይነብሩ ኣለው።
እቶም ዝተሰዱ ድማ ከም ደቂ ዛግራ ፋሕ ኢሎም፤ መንፈሳዊ ጓሳ ስኢኖም እንሆ ይነብሩ። ካብዞም ኣሽሓት መንእሰያት አዝዮም ውሑዳን ግን ከኣ ዕድለኛታት ግና ንኹሉ ፈተናታት ሂወት እናተቓለሱ ኣብ ዝኸድዎ ዓዲ ቤት ኣምላኽ እናተመላለሱ መንፈሳዊ ኩስከሳ ይረኽቡ ኣለው። “እንተ ተነሳሕካ ክቕበለካ እየ፣ ከምበሓዲሽ’ውን ኣገልጋልየይ ክትከውን ኢኻ፣…ናተይ ነቢይ ክገብረካ እየ፣ እቶም ሕዝቢ ናባኻ ተመሊሶም…” (ኤር.15፡19) ኪመጽኡ እዮም።
ኣብ ውሽጢ ሃገር ወላ’ኳ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስትያን ቀጥታውን ርኡይ ዝኾነን ዓመጻ ይወርዳ እዩ ክንብል እንተዘይከኣልና፣ ብሰንኪ ስደት መንእሰያት ዝወርዳ ዘሎ ሃስያ ግና ብዙሕ እዩ። ሎሚ ኤርትራውያን ካቶሊካውያን ኣብ መላእ ዓለም ፋሕ ኢሎም ይርከቡ። ስለዝኾነ ድማ ጓሳ ኣብ ዘይረኽብሉ ዓዲ፡ ብፍላይ ድማ በቲ ዝለመድዎ ስርዓት ኣምልኾ ግእዝ ኣገልግሎት ቅዳሰ ኣብ ዘይርከበሉ ኣከባቢ፤ እናተቐመጡ ኣብ ትዝታን ምስትንታንን ይነብሩ።
ካብ’ዚ ብዘይፍለ’ውን እቶም ኣብ ኤርትራ ዝነብሩ ዘለው ስድራ-ቤታት ዕድመ እናደፍኡን፡ ጸዋዕታ ኣምላኽ ረኺቦም ክህነት ዝለብሱ ዘለዊ ካህናት እናወሓዱን፣ ምስ’ቲ ምስፍሕፋሕ ዓለማዊ ኣተሓሳስባን ጽልዋ ምስፍሕፋሕ ካልኦት ሃይማኖታትን ተደማሚሩ ንቤተ ክርስትያን ብኣሉታ እዩ ዝጸልዋ ዘሎ። ምስ ግዜ ድማ እዛ እተፍቅረናን ሓብሓቢትናን ቤት ኣምላኽ ናበይ ገጸ እያ እትኸይድ ዘላ ኢልና ናይ ነፍሲ ወከፍ ካቶሊካዊ ዕቱብ ኣስተብህሎ ክኸውን ይግባእ።
ፈረንሳይ ብመሰረቱ ካቶሊካዊት ሃገር እያ። ኣብ መርሓ ሃገር’ውን ብኸምኡ ትፍለጥ። ኮይኑ ግን በቲ ኣብ 18 ክፍለ ዘመን ዝተላዕለ ሰውራ ከምኡ’ውን ድሕሪኡ ዝቐጸለ ሓያል ቃልሲ ኣብ መንጎ ቤተ ክርስትያንን መንግስትን ንመንፈሳዊ ጉዕዞ ብኣሉታ ጸልይዎ። ካብ 1905 ኣትሒዙ ድማ ፈረንሳ መንግስትን ቤተ ክርስትያንን ብምፍላይ ዓለማዊ ኣተሓሳስባ ኣብ ህዝቢ ፈረንሳይ ኣስፋሓፍሐ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ ካብቲ ክብርታት ፈረንሳይ ዝብልዎ ኣርባዕተ ነጥብታት (liberté, égalité, fraternité, Laïcité)፥ Laïcité, ናይ ሕልና ናጽነት ዝብል ኣምር ነቲ ሰዓቢ ካቶሊክ ካብ ቤተ ክርስትያን ከምዝርሕቕ ጌርዎ። ፖለቲካዊ ዕላማ ስለዝነበሮ ድማ ጽልዋኡ ቀሊል ኣይኮነን።
ባህሊ ፈረንሳ ኣብ ካቶሊካዊ እምነት ዝተመርኮሰ እዩ። ስለዝኾነ ድማ ዳርጋ ኩሉ ነባሪ ፈረንሳይ ይኽተሎ። ነገር ግን እቲ እምነት ኣብ መዓልታዊ ሂወት ዳርጋ ኣሎ ክበሃል ኣይከኣልን። ካቶሊካዊ መንገድን ሂወትን ብብዙሕ ፈተነታትን ተጋድሎን ዝተኸበ እዩ። ኮይኑ ግን እቲ ሰረት ድልዱል ስለዝኾነ ነቲ ጽምኣት ኣምላኽ ዘለዎስ እቲ ባይታን ሂወትን ኣዝዩ ዓብይ እዩ። መዝሙር ንጉስ ዳዊት ናብ ቤት እግዚኣብሄር ንኺድ ምስ በሉኒ ተሓጐስኩ ብምባል ንቤት ኣምላኽ ዘለዎ ፍቕሪ ገሊጹ ኣሎ (መዝ. 122 : 1 )።
ኣብ መንፈሳዊ ጉዕዞ ብዙሓት ግን ከኣ ኣሰር ዘይገደፉ፣ ገለ ከኣ ውሑዳት ግን ከኣ ነባሪ ኣሰር ዝገደፉ ኣዝዮም ውሑዳት ኣጋጣሚታት ኣለው። ኤርትራ ካብዚ ዳሕረዋይ ኣብነት ዝኸሰበት ሃገር እያ። እዚ ዝኾነሉ ድማ ደናግል ደቂ ማሕበር ፍቕሪ ካብ ፈረንሳይ ተበጊሰን ኣብ ኤርትራ ኣብ ዝነብራሉ ዝነበረ እዋን (ቅድሚ 140 ዓመት ኣቢሉ)፡ ኣብ ከተማ ከረን ሃዋርያዊ ተልኽእሎ ኣብ ዝፍጽማሉ ዘነበራ ግዜ ኣብዚ ሎሚ ማርያም ደዓሪት ተደኲናትሉ ዘሎ ቦታ ጸሎት የዘውትራ ነበራ። ምስ ግዜ ምስሊ ኣደና ማርያም ካብ ኣብ ፓሪስ ዝርከብ ቅዱስ ቦታ, 140 rue du Bac, La médaille miraculeuse, la chapelle de la rue du Bac (Paris), ብ13 ሓምለ 1881 ዓ.ም.ፈ ብኣቡነ ቱቬ ብዓቢ ዓጀባን ዑደትን ዝተባረኸት ኣብ እዛ ሎሚ ዘላታ ተቐመጠት። እንሆ ድማ ዓመት መጸ ብዘይምቁራጽ ህዝበ ክርስትያን ይነግድዋ።
ካብ’ዚ እንመሃሮ እንተሃልዩ በቲ ሐደ መንፈሳዊ ዝምድና ኤርትራን ፈረንሳይን ኮይኑ ክሳብ ሕጂ’ውን ዝቕጽል ዘሎ እዩ። ብቐረባ ውን እዛ ደኺመ ከይበለት ኣጆኹም እትብለና፡ ፋሕ ኢልና ከይንጠፍእ ድማ ኣበይ ኣለኹም ደቀይ እትብለና ዘላ ሲስተር ንግስቲ ኣባል ማሕበር ፍቕሪ ከምዝኾነት ኣብቲ ቅዱስ ቦታ እኖና ማርያም La médaille miraculeuse ሓዳሪት ዘላ ህያው ኣብነት እዩ።
ምምስራት ስድራ-ቤት ማለት ምምስራትን ምህናጽን ቤተ ክርስትያን ማለት እዩ። ቤት ናይ ሓንቲ ስድራ-ቤት ከምቲ ቤተ ክርስትያን ቅዱስ ዝኾነ፤ ንሳ እታ ቤትውን ቅድስቲ እያ። ኣብታ ቤት ዝነብሩ ድማ ብሰናይ ኪነብሩስ መንፈሳዊ ጉዕዞ ኪኹስኩሱ ይግባእ። እዚ ድማ ካብታ ክልተ ተጻመድቲ ብሓንሳብ ኪነብሩ ዝወሰኑላ ዕለት ጀሚሮም፤ ተኻፈልቲ ሚስጢረ ተኽሊል ስለዝኾኑ፡ ፍቕሪን ሓልዮትን፤ ምትሕግጋዝን ምክብባብርን፤ ናይ ውልቂ ኮነ ናይ ሓባር ሽግራት ምልዛብን ምፍታሕን፤ ከምቲ እየሱስ ዝፈትዎ ድማ ንኣምላኽ እናወደስካን እናኣመስገንካን ምንባር ኪዝውተር ከሎ፣ እታ ቤት ትቕደስን ትባረኽን። ካብ’ኣ ዝፈርዩ ዉሉዳን ድማ ንእግዚኣብሔር ባህ የብልዎ።
ስድራቤት መሰረት ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ውን እዩ። ጥዑይ ስድራ ቤት ጥዑይ ሕብረተሰብ ይሃንጽ። ጥዑይ ሕብረተ ሰብ ድማ ፍትሒ ዘለዎ ኣነባብራ ይሰርዕ። ስለዚ እንበኣር እዩ ቤተ ክርስትያን ኣብ ስድራቤት ኣተኲራ መሰረታት እትሃንጽ። ሰብ ኣብ ስድራቤት እዩ ብቀዳምነት ፍቕርን ተኣማምነትን ኣምላኽ ተገንዚቡ፡ ንሱውን ብፍቕርን ብተኣማምነትን ኪነብር ከምዘለዎ ዚመሃር።
ስድራቤት ብኣርኣያ ስላሰ ዝተፈጥሩ ሰባት ከም ዝቖመት መጠን፤ ብመንፈስ ዜድልይ ነገራት እውን ኣሎ። መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ይብለና ስለዚ፡ ሓላፍነት ዚስምዖም ወለዲ፡ ነቲ ኣምላኽ ዝሃቦም ንደቆም ብዛዕባ ኣምላኽን ብዛዕባ ዕላማኡን ብዛዕባ ስርዓታቱን ናይ ምምሃር ሓላፍነት ኪፍጽምዎ ይጽዕሩ እዮም።
ምምስራት ስድራቤት ብቃል ኪዳን ይጅምር። ቃልኪዳን ሓደ ካብተን ሸውዓተ ምስጢራት ቤተ ክርስትያን እዩ። ምስጢረ ተኽሊል ጎይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ሰብ ምእንቲ ክጸድቕ ኢሉ ዝሰርዖምእዮ፤ ነቶም ብስርዓት ዝተጠመቁን ሜሮን ዝተቀብኡን ክርስትያን ሰባት ምስ ክርስቶስ ተወሃሂዶም ክነብሩ ስለኾነ እዩ። መሳርሒ ወይ መጋበሪ ክኾኖም ዝወሃቦም ምስጢር እዩ። ምስጢሩ ከኣ ንሰብ ቃል ኪዳን ብሓንሳብ ጸኒዖም ንኽነብሩ ጸጋ ዘውህቦም ምስጢር እዩ፣ ብተወሳኺ፥ ነፍሲ ወከፎም ብባህርያዊ ፍጥረቶም እግዚኣብሔር ኣብ ልባቶም ብዘሕደረሎም ህያባት፥ እቲ ሓደ ምእንቲ እቲ ሓደ፤ ከምኡ’ውን እቲ ሓደ ምእንቲ እቲ ሓደ ከምዝኾኑ ብውሽጦም ብዝስምዖም ዝንባሌ ዝቀውም ክኸውን እንከሎ እግዚኣብሔር ከኣ ነዚ ብሕጊ ከም ዝቐውም ጌይሩ ዝባርኾ እዩ።
ምስጢረ ተኽሊል ምሃብ ሓላፍነት ቤተ ክርስትያን እዩ። ከመይሲ ቃል ኪዳን ብሰብ ዘይኮነስ ብኣምላኽ እዩ ተሰሪዑ። ወላ’እኳ መጀመርታ ድሌትን ፍታውን ናብ ቃል ኪዳን ዚወስደካ መንገዲ እንተኾነ፤ ካብታ ምስጢረ ተኽሊል እተቐበልካላ ደቒቕ መለኮታዊ ሓይሊ ኣምላኽ ይስርዓሉሞ ነባርን ዘይፍታሕን ይኸውን። ስለዚ ድማ ቃል ኪዳን ሓንትን ናይ ዘልኣለምን እያ። ብመንገዲ ቃል ኪዳን ድማ ፍጹም ሓድነት ሰብኣይን ሰበይትን ይምስረት። ካብ ቤተ ክርስትያን ወጻኢ ዝግበር ቃል ኪዳን ድማ ቅቡል ኣይኮነን።
ስቪላዊ ቃል ኪዳን ኣብ ካተሊካዊት ቤተ ክርስትያን ጌጋ እዩ። ቃል ኪዳን፡ ብሓንሳእ ንምንባር ዝውሰድ ምርጫ ጥራሕ ኣይኮነን። ቃል ኪዳን ርክብ ምፍጣር ማለት እዩ። እዚ ዓይነት ርክብ ድማ ካብቲ ካልእ ብዙሕ ዝዓይነቱ ርክብት ዝተፈልየ እዩ። ከመይ ማሕበራዊ መንክዕ ኣለዎ። ነፍሲ ወከፍ ሰብ ብዝኾነ ኣገባብ ከምዝዓቢ፤ ኣብ ማሕበራዊ ሕይወት እቲ ግቡእ ቦትኡ ከመዝሕዝ ንምግባር ዚሕግዝ ኣዝዩ ኣገዳሲ ባእታ እዩ።
ከምዙይ ድማ በሎም፦ ንሓደ ሰብኣይ ክልተ ደቂ ነበርዎ። እቲ ንእሽተይ ነቦኡ ኣቦይ! ካብ’ዚ ገንዘብካ እቲ ዝብጽሐኒ ግደይ ሃበኒ› በሎ፤ ንሱ ኸዓ ነቲ ገንዘቡ መቒሉ ሃቦ። ድኅሪ ቑሩብ መዓልቲ ድማ እቲ ንእሽተይ ወዲ ዘለዎ ዂሉ ኣኪቡ ናብ ርሑቕ ሃገር ከደ። ኣብኡ ድማ ነቲ ገንዘቡ ብስድነትን ብስኽራንን በተኖ። ዘለዎ ዂሉ ምስ ወድአ ኣብታ ሃገር ብርቱዕ ጥሜት ኮነ፤ ንሱውን ተጸገመ። ከይዱውን ካብቶም ደቂ እታ ሃገር ኣብ ሓደ ተቖጸረ፤ ንሱ ድማ ሓሰማታት ክጓሲ ናብ ወፍሩ ሰደዶ። ካብቲ ሓሰማታት ዝቕለባኦ ዝነበራ ቛርፍ ክበልዕ ድማ ሃረር ይብል ነበረ፤ እንተኾነ ሓደኳ ዝህቦ ኣይረኸበን። ሽዑ ናብ ልቡ ተመሊሱ እንጀራ ዝተርፎም ኣገልገልቲ ኣቦይ ክንደይ እዮም! ኣነ ግና ኣብዙይ ብጥሜት እመውት ኣለኹ። ተሢአ ደኣ ናብ ኣቦይ ክኸይድ እሞ፦ ኣቦይ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ኣብ ቅድሜኻን ኃጢኣት ገበርኩ። ደጊም ወድኻ ኽበሃል ኣይግብአንን እዩ ካብቶም ሓሻኽርካ ኸም ሓደ ቝጸረኒ ኽብሎ እየ› በለ። ተሢኡ ድማ ናብ ኣቦኡ ተመለሰ፤ ኣቦኡ ኸዓ ገና ኣብ ርኁቕ እንተሎ ረአዮ እሞ ራህረሀሉ፤ ጐይዩ ድማ ኽሳዱ ሓቝፉ ሰዓሞ። እቲ ወዱ ድማ ኣቦይ! ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔርን ኣብ ቅድሜኻን ኃጢኣት ገበርኩ፤ ደጊምስ ወድኻ ኽበሃል ኣይግብአንን በሎ። ኣቦኡ ግና ንሓሻኽሩ ዝበለጸ ኽዳን ብቕልጡፍ ኣምጺእኹም ክደንዎ! ቀለበት ኣብ ኣፃብዕቱ ኣሳእንውን ኣብ ኣእጋሩ ግበሩሉ! ስቡሕ ዝራብዕ ኣምጺእኹም ሕረዱሞ ንብላዕ! ንተሓጐስ! እዝ ወደይ ሞይቱ ነይሩ ሓውዩ፤ ጠፊኡ ነይሩውን ተረኺቡ እዩሞ› በሎም። ክሕጐሱ ድማ ጀመሩ።
ብደገፍ መንፈስ ቅዱስ እናተመራሕና ኣብ ግዜ ፈተና ይኹን ኣብ እዋን ስደት ‘’ብፍቕሪ፥ ሓጎስ፥ ሰላም፥ ትዕግሥቲ፥ ሕያውነት፥ ለውሃት እምነት፥ ትሕትና፥ ይኣኽለኒ ምባልን ዘለዎ ናብራ ሕይወት እንነብር። ነዚ ፍረ እዚ ብገዛእ ኃይልና ከነምጽኦ ፍጹም ዝከኣል ኣይኮነን። እንታይ ደኣ በቲ ኣብ ልብና ብእምነት ዝሓደር መንፈስ ቅዱስ ልዕሊ ኣእምሮ ብዝኾነ መገዲ ኣብ ውሽጥና ብዘገርም ምሥጢር ይፈስስ ማለት ኢዩ። ገላ 5፡22።
የትሀበድሁም ድረገፅኛይ ተትምሎሆታለሁም ቢሂይ በድረገፂኛይ የትራሌይ ፎቶ የዛዪኛኒይ የአዲስ ኪዳን ትርግም የሶራሌይ የስብቻ ምስሉ።ኢሂኔይ ቅዱስ መፀሐፍ ቢታኖቢ የነፊሰሚ የበሰረሚ ፉያት ተሮሁቢያሎሁ ተዌሻተን የስንነ።
የትሀበድሁም ድረገፅኛይ ተትምሎሆታለሁም ቢሂይ በድረገፂኛይ የትራሌይ ፎቶ የዛዪኛኒይ የአዲስ ኪዳን ትርግም የሶራሌይ የስብቻ ምስሉ።ኢሂኔይ ቅዱስ መፀሐፍ ቢታኖቢ የነፊሰሚ የበሰረሚ ፉያት ተሮሁቢያሎሁም ተዌሻተን የሰነናሎ ።
መላሂቶሁም ለወስጥ በጠቀሴይ አድራሻ ሊትሉህንን ታቆቱሉኖሁሞ።ስመሁም ወይየ ኢሜል አድራሻሁም ዋቡት እንኩ ግዱ።የትሳልሁምኔይ ሊላግረግብነንሁም ለፋጪሁም አህሚ አድራሻሁምዋ ስሞሁም ዱቦሉም ፆፍ።
NEWS: PM Abiy Greeting Message for Chembelala Celebration | ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ለጨምበላላ በዓል የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት አስተላለፉ – መጽሔት
ጥቅምት 6/2013 (ኢዜአ) ህጋዊ የካዳስተር ስርዓትን ቀልጣፋና ወጥ በሆነ መልኩ ለመተግበር የሚያስችል የመተግበሪያ ሶፍትዌር በአዳማ እየተካሄደ ባለው የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሴክተር ጉባኤ ላይ ተመርቋል።
በኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት ኤጀንሲ የተሰራው ይኸው ሶፍትዌር የዜጎች የይዞታ መብት እንዲረጋገጥና በዘርፉ የሚታየውን ውስብስብ የሆነ አሰራር ግልፅ ቀልጣፋና አስተማማኝ ለማድረግ ከፍተኛ አስተዋፅኦ እንዳለው ተነግሯል።
የመተግበሪያ ሶፍትዌሩን የመረቁት የተለያዩ ሚኒስቴር መስሪያ ቤቶችና ከፍተኛ የስራ ሀላፊ የሆኑ ሴት ሚኒስትሮች የመተግበሪያው እውን መሆን ከመሬትና ተያያዥ ከሆኑ ጉዳዮች ጋር ለሚስተዋሉ ብልሹ አሰራሮችና እንግልቶችንም ለማስቀረት የሚያስችል በመሆኑ በፍጥነት ወደተግባር መግባት ይኖርበታል ሲሉ ገልፀዋል።
የሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስትር ዶክተር ኤርጎጎ ተስፋዬ የመሬት ምዝገባ ጉዳይ ህብረተሰቡን ያማረረ ለኪራይ ሰብሳቢነት ያጋለጠና ስንቸገርበት የቆየ ጉዳይ በመሆኑ ይህንን ሊፈታ የሚችል ሶፍትዌር ተሰርቶ ይፋ መደረጉ ትልቅ እፎይታ ነው ብለዋል።
የኦሮሚያ ብሄራዊ ክልል ምክትል ፕሬዚዳንት ወይዘሮ ጫልቱ ሰኒ በበኩላቸው ጉዳዩ ውስብስብና ብዙ ጊዜ ህብረተሰቡና መንግስትም ጭምር ሲቸገርበት የቆየ፣ አሰልቺ የሆነ ቢሮክራሲ ያለበት፣ ሀብትንም ያባከነና በተጨባጭ ለውጥ ያልመጣበት እንደነበር ገልፀው፤ የመተግበሪያው እውን መሆን እጅግ አስፈላጊና በፍጥነት በተግባር ላይ መዋል ይኖርበታል ብለዋል።
የክልሉ መንግስትም መተግበሪያውን ወደመሬት ለማውረድና ለመተግበር ዝግጁ ነው ሲሉ ተናግረዋል።የፕላንና ልማት ኮሚሽን ኮሚሽነር ዶክተር ፍፁም አሰፋም መተግበሪያው ተጠናቆ ለምረቃ በመብቃቱ እንኳን ደስ አላችሁ በማለት መሬትን እንደ ትልቅ ሀብት እንዲታይ የሚያደርግ ፣ተገማች አሰራርን የሚዘረጋና ህጋዊ ማረጋገጫ መስጠት የሚያስችል በመሆኑ በፍጥነት ወደተግባር ገብቶ ለማየት እንደሚፈልጉ ተናግረዋል።
የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስትር ኢንጂነር አይሻ መሀመድ በበኩላቸው አሰራሩን ከተሞች ለማስጀመር ዝግጅት እንዲያደርጉና በፍጥነትም ለህብረተሰቡ ተደራሽ ለማድረግ እንደሚሰራ ገልፀዋል።
ዋዜማ ራዲዮ– ኢትዮጵያ የዐረብ ኤምሬትሱ ዱባይ ፖርትስ (Dubai Ports) ና ሶማሊላንድ የበርበራ ወደብን በጋራ ለማልማትና ለመጠቀም የደረሱበት ስምምነት ሞቃዲሾን አስቆጥቷል። የሀገሪቱ ፓርላማም ስምምነቱን ውድቅ አድርጎታል፡፡
ፓርላማው ከአንድ ተቃውሞና ከአንድ ድምጸ ተዓቅቦ በስተቀር በሙሉ ድምጽ ስምምነቱን ውድቅ ሲያደርግ የሦስትዮሽ ስምምነቱ የሱማሊያን ሕገ መንግስት የጣሰ፣ ዐለም ዐቀፍ ሕግን ያልተከተለ እና ለሱማሊያ ሉዓላዊነት አደጋ የሚደቅን ነው በማለት ነው፡፡ ውዝግቡም ከቀጠናው እና ከባህረ ሰላጤው ጅኦፖለቲካ ጋር የሚቆራኝ በመሆኑ የከረረ ዲፕሎማሲያዊ አተካሮ እንደሚፈጥር ተሰግቷል፡፡ በተለይ በኢትዮጵያና ሱማሊያ ግንኙነት ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ሊፈጥር ይችላል ተብሎም ተገምቷል፡፡
በርበራ ከሁለት ዐመት በፊት ለዱባዩ ወደብ ድርጅት ከተሰጠ ወዲህ የሱማሊያ ከፍተኛ ባለስልጣናት ሲያወግዙት ቢቆዩም ሰሞኑን ለኢትዮጵያ የተሰጠው የ19 በመቶ ድርሻ በፊርማ መጽደቁን ተከትሎ ግን ፓርላማው ስምምነቱን ውድቅ የሚያደርግ ውሳኔ ነው ያሳለፈው፡፡ ከሁለት ቀናት በኋላም የላይኛው ፓርላማ በተመሳሳይ ውድቅ ያደረገው ሲሆን አሁን የሀገሪቱ ሕግ ለመሆን የሚጠበቀው የፕሬዝዳንት ሞሃመድ አብዱላሂ ፎርማጆ ፊርማ ብቻ ይሆናል ማለት ነው፡፡
የሱማሊያ ፓርላማ የሦስትዮሽ ስምምነቱን ውድቅ ማድረጉን ተከትሎ የሱማሌላንድ ፓርላማ የዛኑ ዕለት አጽድቆታል፡፡ የሱማሌላንድ ባለስልጣናት የወደብ ስምምነቱን ከኢምሬትስ ጋር የፈጸሙበት መንገድ ሚስጢራዊና ሙስናም ሊኖርበት እንደሚችል በሱማሌላንድ ውስጥ ስር የሰደደ ጥርጣሬ ቢኖርም የሞቃዲሾውን ውሳኔ ግን ፓርላማው በጥድፊያ እንዲያጸድቀው ምክንያት ሳይሆን እንዳልቀረ ይታመናል፡፡
ሱማሊያ “ሕገ ወጥ” በማለት ውድቅ ያደረገችው ስምምነት የበርበራውን ብቻ አይደለም፡፡ በሌላ የዱባይ ኩባንያ የተያዘውን የፑንትላንዱን ቦሳሶ ወደብ ስምምነት ጭምር እንጅ፡፡
ኢትዮጵያ ለሩብ ክፍለ ዘመን ያህል የጅቡቲ ወደብን በከፍተኛ ክፍያ ስትጠቀም ብተቆይም በቀይ ባህር ወደብ የአክሲዮን ድርሻ ስታገኝ ግን በርበራ የመጀመሪያዋ መሆኑ ነው፡፡ እናም ስምምነቱ ለወደብ አልባዋ ሀገር አንድ ትልቅ እምርታ እንደሆነ አንድና ሁለት የለውም፡፡ ምክንያቱም በጅቡቲ ወደብ ተርሚናል መጨናነቅና ዋጋ ንረት ሳቢያ ለጉዳት ለተዳረገው የሀገሪቱ ወጭና ገቢ ንግድ መተንፈሻ እንደሚያገኝ ተስፋ ያተደረገው በበርበራ ወደብ ማስፋፊያ ፕሮጀክት ላይ ነውና፡፡ በስምምነቱ መሠረት የኢትዮጵያ መንግስት ከበርበራ ወደ መኻል ሀገር የሚወስደውን አውራ መንገድ የመገንባት ሃላፊነት አለበት፡፡
ስምምነቱ 51 በመቶውን ድርሻ ለዱባዩ ዐለም ዐቀፍ ወደቦች ድርጅት(Dubai Ports)፣ 30 በመቶውን ለሱማሌላንድ፣ 19 በመቶውን ደሞ ለኢትዮጵያ ነው የደለደለው፡፡ በዐለም በትልቅነቱ አራተኛ የሆነው የዱባዩ ኩባንያም ለወደቡ ማስፋፊያና ተዛማጅ ልማቶች ከ400 ሚሊዮን ዶላር በላይ የመደበ ሲሆን ሦስቱ ሀገሮች ወደቡን የሚስተዳድር አዲስ የጋራ ኩባንያ እንደሚያቋቁሙ ይጠበቃል፡፡ ስምምነቱ ግዙፍ የሥራና ኢንቨስትመንት ዕድል እንደሚፈጥርና መሰረተ ልማትን እንደሚያስፋፋ ተስፋ ተጥሎበታል፡፡ ተጨማሪ አዲስ ወደብም ይገነባል፡፡
ለሁለት ዐስርት ዐመታት ከዐለም ዐቀፍ ንግድ ልውውጥና ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት ተገልላ ለኖረችው ራስ ገዟ ሱማሌላንድ የበርበራ ወደብ የሦስትዮሽ ስምምነት የሚያስጎመጅ እና ዐይኗንም ለዐለም ዐቀፉ ኅብረተሰብ እንድትከፍት እንደሚያስችላት ታምኖበታል፡፡ የወደቡ መልማት ምጣኔ ሃብቷን በከፍተኛ ደረጃ ስለሚያሳድገው ዐለም ዐቀፍ ዕውቅና ለማግኘትም ልትጠቀምበት ትችላለች፡፡ የዱባዩ ኩባንያም በርበራን የአፍሪካ ቀንድ የንግድና ሎጅስቲክ ማዕከል ለማድረግ ዕቅድ ይዞ እየሰራ መሆኑን ነው የሚናገረው፡፡
በቅርቡ ስልጣን የተረከቡት አዲሱ የራስ ገዟ ፕሬዝዳንት ሙሴ ቢሂ “የጦርነት አዋጅ” ሲሉ አውግዘውታል፡፡ ውሳኔውን ግን መንግስታቸው የጠበቀው ስለሆነ እምብዛም የተደናገጠ አይመስልም፡፡ እንደ መንግስታቸው እምነት ሱማሊያ ለሩብ ክፍለ ዘመን በሱማሌላንድ ላይ አንዳችም ሉዓላዊ ቁጥጥር ስለሌላት መንግስታቸው የገባው ስምምነት ሕጋዊ ነው፡፡ እንዲያውም “በሉዓላዊው ግዛቴ እና በገዛ ይዞታዬ ያሻኝን ባደርግ እናንተ ምን ጥልቅ አደረጋችሁ?” በማለት ነው አጸፋውን ለፕሬዝዳንት ፎርማጆ መንግስት የሰጠው፡፡ የቃላት ጦርነቱ ከወዲሁ የተጧጧፈ ሲሆን ሱማሌላንድ ራስ ገዝ ከሆነች ወዲህ የበርበራው ውዝግብ ከባዱ እንደሚሆን ነው ታዛቢዎች ከወዲሁ እያስጠነቀቁ ያሉት፡፡ የዱባዩ ወደብ ድርጅትም “ስምምነቱን የፈጸምኩት ካንድ ነጻ መንግስት ጋር ነው” በማለት ውሳኔውን አጣጥሎታል፡፡
የፎርማጆ መንግስት በውሳኔው ከሱማሌላንድ፣ ኢምሬትስና ኢትዮጵያ ጋር ብቻ ሳይሆን ከሌላኛዋ ራስ ገዝ ፑንትላንድ ጋር ጭምር ነው አተካራ ውስጥ የሚገባው፡፡ ቀደም ሲል እንዳልነው P&O የተባለው የዱባይ የወደብ ኩባንያ ቦሳሶ ወደብን ለ30 ዐመት ተረክቦ እያስተዳደረ ሲሆን ለወደቡ ማስፋፊያም ከ300 ሚሊዮን ዶላር በላይ መድቧል፡፡
ሱማሊያ የሞቃዲሾ ወደብን የቱርክ ኩባንያ በኮንትራት የሰጠች ሲሆን አሁን በመንግስት እጅ የሚገኘው ኪስማዩ ወደብ ብቻ ነው፡፡ ኢምሬትስ ሱማሊያ ላይ ደኅና መሰረት ካላት ቱርክ ጋር በወደብ ቅርምት እና ጦር ሰፈር ግንባታ ውድድር ውስጥ የገባች ሲሆን የቀድሞ ሱማሊያዊያን ባለስልጣናትን በአማካሪነት በመቅጠርና በረብጣ ዶላር በመደለል በአፍሪካ ቀንድ ከበባዋን አጠናክራለች፡፡
የበርበራው ውዝግብም የዕለቱለት ነው የአፍሪካ ቀንድ ሀገራት ከባህረ ሰላጤው ሀገሮች ጋር ባላቸው የጅኦፖለቲካ ሃይል አሰላለፍ ላይ መንጸባረቅ የጀመረው፡፡ የሱማሌላንዱ ፕሬዝዳንት የተቃዋሚ ፓርቲውን መሪ አስከትለው የዕለቱለት ለውይይት ወደ ኢምሬትስ ያቀኑ ሲሆን የሱማሊያው ፕሬዝዳንት ፎርማጆም በበነጋው የኢምሬትስ ባላንጣ ወደሆነችው የክፉ ቀን ደራሻቸው ኳታር ድጋፍ ለማግኘት ተጉዘዋል፡፡ ሱማሌላንድ እና ፑንትላንድ በባህረ ሰላጤው ቀውስ ከሱማሊያ ፌደራላዊ መንግስት በተቃራኒ ከተባበሩት ዐረብ ኢምሬትስና ሳዑዲ ጎን ነው የቆሙት፡፡
እዚህ ላይ ሱማሊያ ስምምነቱን ለማሰናከል ምን ልታደርግ ትችላለች? የሚለው ጥያቄ ሊነሳ ይችላል፡፡ የተረጋጋ ዴሞክራሲያዊ መንግስት ያላት ሱማሌላንድ ስለወደፊቱ ዕጣ ፋንታዋ ከሞቃዲሾ ጋር እንድትደራደር ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ዐለም ዐቀፍ ግፊቱ የጠነከረባት ሲሆን የፎርማጆ መንግስትም ይህንኑ ምቹ ሁኔታ ተጠቅሞ ነው የበርበራው ዐለም ዐቀፍ ስምምነት ተቀባይነት እንዳይኖረው የዲፕሎማሲ ዘመቻውን ያጧጧፈው፡፡
ከሳምንት በፊትም ፕሬዝዳንት ፎርማጆ ስምምነቱን በመቃወም ለዐረብ ሊግ አቤት ብለው የነበረ ሲሆን ዐረብ ሊጉም ባወጣው መግለጫ በሱማሊያ የአየርና የየብስ ሉዓላዊ ግዛት ላይ መወሰን የፌደራል መንግስቱ ስልጣን መሆኑን አስምሮ ሁለቱ ወገኖች ልዩነታቸውን በድርድር እንዲፈቱ ጠይቋል፡፡ ያም ሆኖ ሳዑዲ ዐረቢያና የተባበሩት ዐረብ ኢምሬትስ በሊጉ ውስጥ ካላቸው ቁልፍ ሚና አንጻር ሊጉ ምን ያህል ለሱማሊያ ተስፋ ይሆናት ይሆን? የሚለው ማጠራጠሩ አልቀረም፡፡
ኢምሬትስ ከበርበራው ስምምነት ለኢትዮጵያ የአክሲዮን ድርሻ መስጠቷ የቀጠናውን ሀገሮች ድጋፍ ለማግኘት እንደሚጠቅማት ጥርጥር የለውም፡፡ ኢትዮጵያ ባለድርሻ መሆኗ በስምምነቱ መሰረት ከቀጠለ ሱማሌላንድን እንደ ዐይን ብሌኗ እንድትንከባከባት የሚያደርግ ነው፡፡ ምናልባትም የኢትዮጵያ ባለድርሻ መሆን የቀጠናውን የብሄራዊ ጥቅም አሰላለፍ ስለሚያዛባው የሞቃዲሾን መንግስት ክፉኛ ሳያስቆጣ እንዳልቀረ መገመት ይቻላል፡፡ ሱማሊያ በውዝግቡ ከገፋችበት ከኢትዮጵያ ጋር በሚኖራት የጸጥታ ትብብር ላይም አሉታዊ ተጽዕኖ ሊፈጥርባት ይችላል፡፡ በሌላ በኩል ኢትዮጵያ ከተባበሩት ዐረብ ኢምሬትስ ጋር እንዲህ ባለ የጋራ ንብረት መቆራኘቷ ለተባበሩት ዐረብ ኢምሬትስ ወታደራዊ ጦር ሠፈር የፈቀደውን የፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ መንግስትን በተዘዋዋሪ ለመነጠልም ይጠቅማት ይሆናል፡፡
“ሱማሌላንድና ፑንትላንድ ሉዓላዊ ግዛቶቼ ስለሆኑ ዐለም ዐቀፍ ስምምነት መፈጸም አይችሉም” የሚለው የሱማሊያ የሕግ መከራከሪያ ለጊዜው ለዐለም ዐቀፍ ሕግ ባለሙያዎች ትተን ሀገሪቱ አሁን ካለችበት የውስጥ ፖለቲካዊ እና ጸጥታ ውጥንቅጥ እንዲሁም በዐለም ዐቀፍ መድረክ ካላት ስም አንጻር በተግባር ሲታይ ግን ብዙ ተስፋ ያላት አይመስልም፡፡ ኢምሬትስ በበርበራ ጦር ሠፈር ጭምር እየገነባች መሆኗም የሱማሊያን የመቃወም አቅም ያዳክመዋል፡፡ በተለይ በዐረብ ሊግ ካልተደገፈች በተግባር እምብዛም ልታደርገው የምትችለው ነገር እምበዛም ነው የሚመስለው፡፡
የተባበሩት ዐረብ ኢምሬትስና የዱባዩ ወደብ ድርጅቷ አተካራ የገጠማቸው ከሱማሊያ ጋር ብቻ አይደለም፡፡ ባለፈው ወር ጅቡቲ የዱራሌ ወደብ ተርሚናልን 33 በመቶ ድርሻ ካለው ከዚሁ የዱባዩ ኩባንያ ግልጽ ባልሆነ ምክንያት ነጥቃለች፡፡
እናም ድንገተኛው ውሳኔ ምናልባት ኢትዮጵያና የዱባዩ ወደብ ድርጅት ፊታቸውን ወደ በርበራ ማዞራቸው የፕሬዝዳንተ ኢስማዔል ጌሌን መንግስት አስከፍቶ ይሆን? የሚል ጥያቄ ያጭራል፡፡ ከዱባዩ ኩባንያ የሚሰማው ፉከራ “በርበራን የምስራቅ አፍሪካ የወደብ፣ ኢንቨስትመንትና ሎጅስቲክ አገልግሎት ዋነኛ ማዕከል አደርገዋለሁ” የሚል መሆኑ ደሞ ዋነኛው ደንበኛዋ ኢትዮጵያ ብቻ ለሆነችው ጅቡቲ ራስ ምታት መሆኑ አይቀርም፡፡
በዚህም አለ በዚያ በርበራ ወደብ የባህረ ሰላጤው እና አፍሪካ ቀንድ ሀገራ የሚያካሂዱት የጅኦፖለቲካ እና ንግድ ፉክክር አንድ ተጨማሪ መናኸሪያ ሆኗል፡፡ ስምምነቱ እንደታሰበው ተግባራዊ ከሆነ ጅቡቲ በብቸኝት ይዛው የቆየችው የወደብ የበላይነትም የሚሸረሽርና ለቀጠናው ኢንቨስትመንት፣ እና ንግድ ዕድገት ትልቅ አስተዋጽዖ የሚጫወት ነው የሚሆነው፡፡ ይህ ሊሳካ የሚችለው ግን የአፍሪካ ቀንድ ሀገራት በተለይም ራስ ገዟ ሱማሌላንድና ሱማሊያ ከባህረ ሰላጤውና መካከለኛው ምስራቅ ሀገሮች ጅኦፖለቲካና ርዕዮተ ዐለማዊ ውዝግብ ዋነኛ አካል ከመሆን ወጥተው የራሳቸውንና የቀጠናውን ጥቅም ማስቀደም ከቻሉ ብቻ ይሆናል፡፡ [ተጨማሪ የድምፅ ዘገባ ከታች ያገኛሉ]
በበርካታ ወጥና የትርጉም ቴአትሮች ላይ ተሳትፏል። ኦቴሎ፣ ኤዲፐስ ንጉሥ፣ ሀምሌት፣ ቴዎድሮስ፣ የሠርጉ ዋዜማ፣ መቃብር ቆፋሪውና የሬሳ ሳጥን ሻጩ፣ አቡጊዳ ቀይሶ፣...
ሓጻር ዛንታ ሽሕ’ኳ ሎሚ ተጋዳላይ ኮይነ፡ ካብታ ኣብሊጸ ዝፈትዋ ከተማ ከረን ኣማኢት ኪሎ ሜተራት ርሒቐ ኣብ’ዚ ኸርፋሕ ጎቦታት ሳሕል እንተ ሰፈርኩ፡ እቲ ኣብኣ ዘሕለፍኩዎ ምቁር ትዝታታት ንእስነት ክሳብ ሎሚ ኣይረሳዕኩዎን። እዋይ ብኡነት! ኣብዚ ጭው ዝበለ ሓውሲ ምድረበዳ ካብ ዝኣቱ ሸሞንተ ዓመት ኣሕሊፈ ወደይ! ኤእ … እንታይ’ሞ ይገበር … ይኹን’ምበር፡ እዛ ፍልይቲ ፍጻመ እዚኣ ሓንቲ ኻብተን
ካብ ልዕሊ 50 ሃገራት ዝተወጽኡ መራሕቲ ሃገራት ኣብ ዝሳተፍሉ ዘለው ዋዕላ ኑክልየር 2016 ዋሽንግተን ዲሲ፡ ፕረዝደንት ባራክ ኦባማ ዝሓለፈ ዓመት ምስ ኢራን ዝተበጽሐ ውዕል ዝርአ ዓወት ዝተረኽቦ’ዩ ክብሉ ገሊጾም።
ፕረዝደንት ኦባማ ነዚ ዝገለጹ ነዚ ስምምዕ ኑክልየር ኢራን ክበጻሕ ዝሓገዙ ኣባላት ባይቶ ጸጥታ ሕ/ሃ ድሕሪ ምርኻቦም’ዩ። እዚ ጉጅለ ብተወሳኺ ምስ ተሳተፍቲ ዋዕላ ኑክልየር ዋሽንግተን ዲሲ ጎናዊ ርኽብ ምክያዱ’ዉን ተፈሊጡ።
‘ክሳብ ሕጂ ኢራን ክልተ ሲሶ እቲ ዝተከዘነ መንፊት ዘልገሰት ክትከውን ከላ 98 ሚእታዊት እቲ ዝአከበቶ ዩራንዮም ድማ ካብ ሃገራ ኣውጺኣቶያ። እቲ ናብ ዒራቕ ዝዓለመ ድማ ብካሻትሩዝ ዝመልአቶ ኮይና ኢራን ነዚ ስምምዕ እንተጥሒሳ’ውን እቲ ንምስራሕ ኣጽዋር ኑክልየር ዘድልይ ጊዜ ካብ ክልተ -ሰለስት ወርሒ ናብ ሓደ ዓመት ክድይብ’ዩ።
ፕረዝደንት ኦባማ ብተወሳኺ እዚ ዋዕላ ተበጺሑ ዘሎ ምዕባለታት ንምግምጋም ጽቡቅ ዕድል ምኻኑ ይገልጹ። ኢራን ብወገና ካብቲ ስምምዕ ዝርከብ ጥቕሚ ኣብ ምልዓል እገዳ ከምዝተዓዘበት ገሊጾም፡ ምስ ኢኮኖሚ ዓለም ዳግማይ ንምውህሃድ ግን ጊዜ ከም ዝወስደላ ኣይሓብኡን።
ፕረዝደንት ኦባማ ትማሊ ሓሙስ ንተሳተፍቲ’ዚ ዋዕላ ናይ ድራር ግብዣ ዘካየዱ ኽኾኑ ከለው ኣብ ኣጨቃጫቒ ዝኾነ ጉዳይ ምምዕባል ምውናን ኣጽዋር ኑክልየር ሰሜን ኮርያ ድማ ቀንዲ ትኩረት እቲ ግብዣ ኔሩ።
ዝደሐረ ምንቅስዋስ ሰሜን ኮርያ ሎሚ ዓርቢ ዘጋጠመ ኮይኑ እዚ ድማ መራኸቢ ብዙሃን ደቡብ ኮርያ ሰሜን ኮርያ ኣብ ማያዊ ክፋላት ጃፓን ባለስቲክ ሚሳይል ተኩሳ ዝብል ዜና ድሕሪ ምዝርገሐን’ዩ። እዚ ድማ ነቲ ኣብ መንጎ ሰሜን ኮርያ፡ ደቡብ ኮርያን መሻርክተን ዝጸንሐ ወጥሪ ክብ ኣቢልዎ’ሎ።
ትማሊ ሓሙስ ድሕሪ ምሳሕ ፕረዝደንት ኦባማ ምስ መራሕቲ ጃፓንን ደቡብ ኮርያን ዝተራኸቡ ኮይኖም ብዛዕባ ሓባራዊ ጻዕሪ ኣብ ምጉዳል ኣጽዋር ኑክልያር ኣብ ፔንሱላ ኮርያ ተዘራሪቦም።
ድሕሪ’ቲ መጋቢት 22 ኣብ ብራስለስ ዘጋጠመ መጥቓዕቲ ግብረ-ሽበራ፡ ኣሜሪካን ካልኦት ሓያላት ሃገራትን እዋናዊነት ምውሓስ ኑክራላዊ ንጥረ-ነገራት ብምርዳእ ኣብ ኢድ ግብረ-ሽበራዊያን ከይወድቑ ኣድላይ ጥንቓቐ ክግበር ይጽውዑ።
- የተቀናበሩ ናሙናዎችዎን ስንመልስ እኛ ለእርስዎ የተወሰነ ኢንዱስትሪ እና አተገባበር የሚሆን ዝርዝር ዘገባ እናቀርባለን ፡፡ በተጨማሪም ፣ የትኛው ስርዓት ለእርስዎ ትክክል እንደሆነ ምክር እንሰጣለን ፡፡
SMP 857 silane- የተስተካከለው የሴራሚክ ንጣፍ ሰሃን አንድ ceuric ማጣበቂያ ለሴራሚክ ሰቆች ማጣበቂያ ነው። የተሠራው ከውጭ ከሚመጡ ጥሬ ዕቃዎች ነው ፡፡ በውስጡ ምንም መርዛማ ፣ የሚያበሳጭ ሽታ ፣ ፎርማዲዲድ ፣ ቤንዚን ፣ ቱሉሊን ወይም ኤክስሊን የለውም። ለመጠቀም ምቹ እና ጥሩ የውሃ መቋቋም እና የመያዣ አፈፃፀም አለው። እጅግ በጣም ቀጭ ያለ ንጣፍ የግንባታ ቴክኖሎጂን ይጠቀማል እና ቦታ አይይዝም። እሱ የመሠረት / ጉድጓዶች ፣ የጉድጓዶች ፣ የማፍሰሻ እና የፍሳሽ ማስወገጃ ችግርን በመሠረቱ የሚያስፈታ የተወሰነ ተለዋዋጭነት አለው ፡፡ ለተረጋገጡ ጡቦች ፣ ለጥንታዊ ጡብ ፣ ለሞዛይስ ፣ ለድንጋይ ወለሎች ፣ ሰው ሰራሽ ድንጋዮች እና ተፈጥሯዊ ድንጋዮች ጥሩ የማያያዝ ምርት ነው ፡፡
የፌደራሉ ጠቅላይ ፍ/ቤት በዐቃቤ ሕግና በአቶ ኢሣያስ ዳኛው መካከል ባለው ክርክር፣ የዕግድ ትዕዛዙን አነሳ፡፡ ጉዳዩን ሲመለከት ለቆየው የበታች ፍ/ቤት ውሳኔ እንዲሰጥበትም ልኳል፡፡
በሽታ፣ ሞት፣ ድህነት ፣ ጦርነት ፣ ጭቆናና ብዝበዛ የሰው ልጅ ዋንኛ ጠላቶች ስለመሆናቸው ለሁሉም ግልጽ ነው። ጦርነት፣ ጭቆናና ብዝበዛ የተከሰቱት ማኅበረሰብ በመደብ ከተከፋፈለ በኋላ ስለመሆኑ ከማኅበረስብ የዕድገት ጉዞ ከ(historical materialism) መማር ይቻላል ።
የሰው ልጅ ኅልው ከሆነበት ታሪካዊ ወቅት አንስቶ ስዎች ከተለያዩ ቀላል ፣ከበድ ካሉና እጅግ በጣም ከበድ ካሉ በሽታዎች ጋር አብሮ ኖሯል ፤እየኖረ ነው፤ ወደፊትም አብሮ ይኖራል።ስለሆነም በሽታ የሰዎች ሁለተኛ ተፈጥሮ ነው ማለት ይቻላል።