Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ይህንን 15 ሚሊዮን ብር የሚገመት የመንግስትን የአዋጪነት ጥናት ሰነድ ለኤሌኒቶ አሳልፎ የሰጠ አካል እስካሁን በኃላፊነት የተጠየቀ የለም። በኢትዮጵያ ማዕድን ልማት አክሲዮን ማሕበር ዋና ሥራአስኪያጅ ዶክተር ዘሪሁን ደስታ ለሰንደቅ ጋዜጣ በፃፉት ደብዳቤ “ከአክሲዮን ማሕበሩ ባልታወቀ መንገድ ካለፈቃድ ተወስዶ እንደራሱ አድርጎ ቀርቦ ነበር” ከማለታቸው ውጪ ተጠያቂ ያደረጉት አካል የለም። “ባልታወቀ መንገድ” በሚል አባባል ብቻ የሚታለፍም አይደለም። በጉዳዩ ላይ እጃቸው ያለበት የአክስዮን ማኅበሩ የሥራ ኃላፊዎች ጉዳያቸው ተጣርቶ ለፍርድ ሊቀርቡ ይገባል።
ይህንን የምንለው ከኤሌኒቶ ጋር የተቀናጀ የሙስና አሰራር የስራው አካል ተጠያቂ ቢሆን ኖሮ ዛሬ የታንታለም ልማት የድርድር ሒደት ለማስተጓጎል የአክሲዮኑ አባላት አይራወጡም ነበር ከሚል ቀና መነሻ ነው።
በወቅቱ ለድርድር የቀረበው ኩባንያ በምዕራብ አፍሪካ ላይቤሪያ የነበረው የኢንቨስትመንት ታሪክን የተበላሸ መሆኑን ዘግበናል፣ ሰሚ ግን አላገኘንም ነበር። ኤሊኒቶ በአፍሪካ ውስጥ በማንኛውም መንገድ በማዕድን ቁፋሮ ስራ ላይ የተሰማራ ኩባንያ አለመሆኑን፤ በሽርክና አብሮት የሚሰራውም ኤች ሲ ስትራክ የተባለው ኩባንያ ታንታለምን በዓለም ገበያ ውስጥ በመግዛት የሚታወቅ እንጂ ማዕድን በማንጠር የሚያመርት ኩባንያ አለመሆኑን፤ እንዲሁም ኤሌኒቶ በሀገረ ላይቤሪያ የብረት ማዕድን ቆፍሮ በማውጣትና ከሌሎች ውህዶች በመለየት ብረት ለማምረት ከላይቤሪያ መንግስት ጋር ውል የፈጸመ ተቋም ነበር። ሆኖም ግን ከላይቤሪያ መንግስት ፈቃድ ተሰጥቶት ወደ ምርት ይገባል ተብሎ ሲጠበቅ በአስራ ሁለት ወር ውስጥ የተሰጠውን ፈቃድ እና የብረት ማዕድን የሚገኝበትን ቦታ ለሕንድ ኩባንያ ሸጦ መውጣቱን መዘገባችን የሚታወስ ነው።
በመጨረሻም ኤሌኒቶ ወደ ድርድር ውስጥ እንዲገባ ቢደረግም፤ መንግስት ከኤሌኒቶ ጋር የሚደረገው ድርድር እንዲቋረጥ መመሪያ አስተላልፏል። በድጋሚም ለኤሌኒቶ እድል ለመስጠት የተንቀሳቀሱ ባለስልጣናት መኖራቸውንም ማስታወሱ ተገቢ ነው።
መንግስት አዲስ ኩባንያ ፍለጋውን አላቋረጠም። ጥረቱን ገፍቶበት ከአንድ ከአውስትራሊያ ኩባንያ ለረጅም ጊዜ ውይይት አድርጎ ወደ ስራ ለመግባት በዝግጅት ላይ ይገኛል። ይህንን ኩባንያ ከፋይናንስ፣ ከቴክኖሎጂ እና ከልምድ አንፃር እንዲያጠኑት ኃላፊነት ወስደው የነበሩት በማዕድን ሚኒስትሩ በአቶ ቶሎሳ ሻጊ የሚመሩ የመንግስት የተለያዩ መስሪያቤቶች ተወካዮች እና ባለሙያዎች የተካተቱበት አጥኝ ቡድን ነበር።
በተሰየመው አጥኝ ቡድን ውጤት መሰረት ኩባንያዉ በኢትዮጵያ ውስጥ ታንታለምን ማልማት የሚችል ሙሉ አቅም ያለው መሆኑን አረጋግጠው ለጠቅላይ ሚኒስትር ኃ/ማሪያም ደሳለኝ ሪፖርት አድርገዋል። ከዚህ ሪፖርት በኋላ አዲስ የመንግስት የመዋቅር አደረጃጀት በመፈጠሩ የኢትዮጵያ ማዕድን ልማት አክሲዮን ማሕበር አዲስ በተዋቀረው በኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር ስር እንዲሆን ተደርጓል።
ይህም በመሆኑ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃ/ማሪያም ደሳለኝ ለመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር ሚኒስትር ወ/ሮ ደሚቱ ሃምቢሳ ቦንሳ በሰጡት መመሪያ ከአውስትራሊያው ኩባንያ ጋር ታንታለምን ለማልማት መስሪያቤታቸው ድርድር ለማድረግ እየሰራ ነው። ሚኒስትሯም በቀጥታ ወደ ድርድር ከመግባታቸው በፊት በአዲስ መልክ የአውስትራሊያውን ኩባንያ እንዲጠና መመሪያ ወደታች አውርደው ነበር። እሳቸው ባዋቀሩት የጥናት ቡድንም ኩባንያው ታንታለም ለማልማት የሚችል ዓለም ዓቀፍ ደረጃውን የጠበቀ መሆኑ ተረጋግጧል።
ለአብነት ይረዳን ዘንዳ በመካከላቸው የተደረጉትን የደብዳቤ ልውጦች መንፈስ በወፍ በረር እንመልከታቸው። የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር ለኩባንያው በታንታለም ልማት ላይ ዕሴት የሚጨምሩበትን እቅዳቸውን ይዘው እንዲቀርቡ ጥሪ አድርጓላቸዋል። አጠቃላይ ይዘቱን በተመለከተ፣ ኩባንያው ዕሴት የሚጨምርበትን እና ወደተግባር የሚገባበትን የጊዜ እቅዶቹን፣ ያለውን የማምረት ልምድ፣ ቴክኖሎጂ፣ ፋይናንስና የገበያ ጥናት፣ በምን መልኩ ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር ቢዝነስ ለመስራት እንዳሰበ (በሽርክና ወይም በሌላ መልኩ) ከሚጠቀሱት መካከል ናቸው። እንዲሁም ከአካባቢና ከማሕበራዊ ተፅዕኖ አንፃር፣ በማዕድን ፍለጋና ማውጣት እና ኩባንያው በታንታለም እና በተያያዥ ማዕድኖችን ለማልማት ያለውን ዕቅድና ቁርጠኝነት የሚያሳይ ዕቅድ ይዘው እንዲያቀርብ ተጠይቋል።
የሚኒስቴሩን ጥሪ ኩባንያው ተቀብሎ ለሚኒስቴሩ በቀንጢቻ ታንታለምን ለማልማት ያለውን ዕቅድ በዝርዝር ጽፎ አስረክቧል። ከአዋጭነት ጥናት እስከ አምርቶ ወደ ውጪ ለመላክ የሚያስችሉ የሥራ ሒደቶች በዓለም ዓቀፍ ደረጃ እንደሚያከናውን ማረጋገጫ ሰጥቷል። ከ100 ዓመታት በላይ በዘርፉ ልምድ ያለው ይህ ኩባንያ፣ በኦፕሬሽን ሥራዎቹ Tin, Tantalum ,kaolin, Lithium, and Niobium የተባሉ ማዕድናትን ከረጅም ጊዜ አንስቶ እየሰራ ነው የሚገኘው። ከኮርፖሬት ፋይናንስ በቂ ገንዘብ ማቅረብ እንደሚችል አስታውቆ፣ ለከርሰምድር ጥናት 20 ሚሊዮን ዶላር እና ለኢንጅነሪንግና ለእሴት መጨመሪያ ፕላንቶች ለመትከል 200 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ወጪ ለማድረግ መዘጋጀቱን ገልጿል። በዓለም ዓቀፍ ደረጃ ተጠቃሽ ቴክኖሎጂውም እንዳለው አስታውቋል። የቢዝነስ ሞዳሊቲውም በሽርክና ከኢትዮጵያ ማዕድን ፔትሮሊየም እና ባዮ ፊውል ኮርፖሬሽን ጋር መስራት መሆኑን አስፍሯል።
የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር መስራያቤት በበኩሉ ኩባንያው ላሳየው ተነሳሽነት እና ቁርጠኝነት እንዲሁም ከኢትዮጵያ ማዕድን ፔትሮሊየም እና ባዮ ፊውል ኮርፖሬሽን ጋር በሽርክና ለመስራት ባሳየው ፍላጎት መደሰቱን ጠቅሶ፣ በሽርክና ለመስራት የሚያስችላቸውን ነጥቦች ለማስቀመጥ ፍላጎት እንዳለው ገልፆ ጽፏል። አያይዘውም፣ ዕሴት በመጨመር ላይ አትኩሮት እንደሚያደርግ ጠቁመው ወደስራ የሚገቡበት የሥራ ድርጊት መርሃ ግብርም እንዲገለጽላቸውም ጠይቀዋል። ኩባንያውም ለኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር ለተደረገለት ጥሪ የማረጋገጫ ምላሽ አቅርቧል። እንዲሁም በማንኛው ጊዜ አዲስ አበባ በመገኘት ለውይይት ወይም ለድርድር ዝግጁ መሆኑን ገልፆ ጽፏል።
በመጨረሻም የመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር ኩባንያው ዕሴት ለመጨመር ያለውን ዕቅድ እና አምርቶም ወደ ውጭ ገበያ ለመላክ ያላውን ቁርጠኝነት እንደሚያደንቅ ጠቅሶ ይፋዊ የሆነ ድርድር ከኩባንያው ጋር ማድረግ እንደሚፈልግ አስታውቋል። ለኢትዮጵያ ማዕድን ፔትሮሊየም እና ባዮ ፊውል ኮርፖሬሽን መስሪያቤት የመደራደሪያ ነጥቦችን በፍጥነት እንዲያዘጋጅ ማሳሳቢ እንደደረሳቸው አረጋግጠናል። ኩባንያው በበኩሉ ለይፋዊ ድርድር መጠራቱ እንዳስደሰተው ገልፆ አዲስ አበባ በመገኘት ለድርድር ዝግጁ መሆኑን አስታውቋል።
እንደሚታወቀው ታንታለም ውህድ እና የከበረ የማዕድን ድንጋይ ነው። ይህንን የማዕድን ድንጋይ በፋብሪካ ደረጃ ሲፈነከት Tin, Tantalum ,kaolin, Lithium, and Niobium የተባሉ ማዕድናት ከፍንክት ድንጋዩ ይወጣሉ። ለታንታለም የጨረታ ሰነድ ሲዘጋጅም የጨረታ ሰነዱ ስያሜ “ኮንሰትሬትድ ታንታለም” ተብሎ ነው የሚጠራው።
ይህንን ውህድ የከበረ ድንጋይ ለማልማት የሚፈልግ ኩባንያ የሚጠይቀው፣ ውህዱን ታንታለም በመፈንከት በውስጡ የሚገኙ ማዕድኖችን ለማልማት እና ዕሴት በመጨመር አዋጪ ስራዎችን ለመስራት ነው። በየትኛውም አግባብ ከወሰድነው ለማልማት ፍላጎት ያለው ኩባንያ የሚወዳደረው የማዕድኑን ድንጋይ ለመፈንከት ነው። ከዚህ ውጪ ከተፈነከተው ድንጋይ ሊገኙ ከሚችሉ ማዕድኖች መካከል አንዱን መርጦ አለማለሁ የሚባል አግባብ የለም።
ከአሰራር አንፃር ከተመለከትነው፣ አንዱ ኩባንያ በፈነከተው ድንጋይ ውስጥ የሚገኙ ማዕድኖችን ለሌላ ኩባንያ መስጠት አይቻልም። ለአሰራርም አመቺ አይደለም። ከሳይንሱ አንፃርም ከወሰድነው ከሚፈነከተው ድንጋይ የሚገኘው የማዕድን መጠን ስለማይታወቅ ተረፈ ምርቶቹን በዋና የቢዝነስ አካሎች አድርጎ መውሰድ አዋጪም አይደለም። በዚህም መልኩ የተሰራ ቢዝነስም የለም። ከሁሉም በላይ ባለሙያዎች እንደሚሉት ድንጋዩን በፋብሪካ ደረጃ ለመፈንከት የተስማማ ኩባንያ የሁሉም ማዕድናት አልሚ ነው የሚሆነው። ይህ ጥሬ እውነቱ ነው።፡
የሆነው ግን ሌላ ነው። ይኽውም ሚኒስቴር መስሪያቤቱ ለኢትዮጵያ ማዕድን ፔትሮሊየም እና ባዮ ፊውል ኮርፖሬሽን መስሪያቤት የመደራደሪያ ነጥቦችን እንዲያዘጋጅ ማሳሳቢያ ቢጽፍለትም ተግባረዊ ከማድረግ ተቆጥቧል። ይህም ሲባል ኮርፖሬሽኑ በአሰራርም ሆነ በሳይንስ ድጋፍ በማይሰጠው ሁኔታ ከሚፈነከተው የታንታለም ድንጋይ ከሚገኙ ማዕድኖች መካከል ሊቲየም የተባለውን ማዕድን የሚያለሙ ኩባንያዎች ስለቀረቡ የድርድሩ ተካፋይ መሆን አለባቸው የሚል አዲስ ሃሳብ ይዞ ብቅ ብሏል። ከላይ እንዳሰፈርነው ከኤሌኒቶ ጋር የተቀናጀ ሙስና በመፈፀም የሚጠረጠሩ የአክሲዮኑ ኃላፊዎች ተገቢውን ቅጣታቸውን ባለማግኘታቸው በአዲስ የቢዝነስ ሴራ ስኳር ለመላስ የጠለፋ መረባቸውን መዘርጋታቸውን ለማወቅ የተለየ እውቀት አያስፈልግም። ወይም እነሱን መሆን ግዴታ አይደለም።
በኮርፖሬሽኑ በኩል የተፈነከተውን የማዕድን ድንጋይ እናለማለን ብለው በጓሮ በር የቀረቡት ኩባንያዎች ከሀገር ደህንነት አንፃር ሊፈተሹ የሚገባቸው ናቸው። ኩባንያዎቹ ላይንታውን እና ዳኮታ ሚኒራልስ ተብለው የሚጠሩ ናቸው። እነዚህ ኩባንያዎች ከኤርትራ አገዛዝ ጋር 60 በ40 የሽርክና ድርሻ በመውሰድ ሥራዎችን ለመስራት የተስማሙ፣ የነበሩ ናቸው። ከኤርትራ አገዛዝ ጋር መስራታቸው በተራ የንግድ ዕይታ ችግር የለውም ተብሎ ሊወሰድ ይችላል። ቁምነገሩ ግን የኤርትራ አገዛዝ ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ጥቅም አንፃር በተቃርኖ የቆመ በመሆኑ ይህንን አገዛዝ በኢኮኖሚ የሚያበረቱ ኩባንያዎች አቅማችን በፈቀደ መጠን ልንከላከላቸው ይገባል። ይህ አይነት የብሔራዊ ጥቅም ደህንነትን የማስከበር አሰራር ዓለም ዓቀፍ ተቀባይነት ያለው ነው። ቢያንስ ደግሞ ለልማታችን አማራጭ ኩባንያዎች በራችንን እያንኳኩ ሳለ መፍቀድ ተገቢነቱ በጣም ዝቅተኛ ነው።
በዋናነትም ሊታይ የሚገባው ሌላው ነጥብ ኩባንያዎቹ እናለማዋለን የሚሉትን ሊቲየም ከተባለው ማዕድን ጋር ያላቸው ልምድን መመልከት ጠቃሚ ነው። ይኽውም ላይንታውን ኩባንያ ከሊቲየም ማምረት ስራ ጋር በተያያዘ የስድስት ወራት እድሜ ብቻ ነው ያለው። ዳኮታ ሚኒራልስ ኩባንያም ፈጽሞ የሊቲየምን ማዕድን በማምረት ዘርፍ ላይ የተሰማራ አይደለም።
ለማጠቃለል የኢትዮጵያ ማዕድን ፔትሮሊየም እና ባዮ ፊውል ኮርፖሬሽን ከሚኒስትር መስሪያቤቱ የተሰጠውን መመሪያ ተግባራዊ ሳያደርግ፣ አዲሶቹን ኩባንያዎች የማዕድኑን ፍንካች እንዲያለሙና የድርድሩ ተሳታፊ እንዲሆኑ ለምን ፈለገ? ይህ ፍላጎቱ የተቋሙ ነው? ወይንስ ከኤሌኒቶ ጋር የተቀናጀ ሙስና ሰንሰለት የተራገፉ ግለሰቦች ፍላጎት ነው? ሚኒስቴር መስሪያቤቱ እና ቦርዱ ለምን ፍጥጫ ውስጥ ገቡ? ጠቅላይ ሚኒስትር ኃ/ማርያም ደሳለኝ የሰጡትስ የአቅጣጫ መመሪያ የቀለበሰው አካል ማነው?
ይሄንን ጽሑፍ ዕንቁ መጽሔት ላይ የጻፍኩት ከሦስት ዓመታት በፊት እየተኪያሔደ የነበረው የእርቅ ሒደቱ በወያኔ እንዲቋረጥ ተደርጎ በሙቱ አባ ጳውሎስ እግር አባማትያስን ለማስቀመጥ ሽር ጉድ ይባል በነበረበት ወቅት ነው፡፡ ሰሞኑን እንደ አዲስ ጉዳዩ “ሲኖዶስ ይሰደዳል? የለም አይሰደድም!” በሚል በመነሣቱ ነው ያቀረብኩላቹህ መልካም ንባብ፡-
“የፈሩት ይደርሳል የጠሉት ይወርሳል” እንዲሉ የ4ኪሎዎቹ ግራ ክንፍ አባቶች ቡድን ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስን ወደ መንበረ ፕትርክናቸው እንደማይመልሱ ይፋ አደረጉ፡፡ ምክንያቱም አሉና “ከ20 ዓመታት በፊት በሕመም ምክንያት ሥራውን መሥራት አልችልም በሚል ደብዳቤ አስገብተው ትተውት ስለሄዱ በቦታቸው ሌላ ፓትርያርክ ተክተን ቆይተናል አሁን ለ20ዓመታት ምንም እንዳልተሠራ ቆጥረን ወደኋላ መመለስ አንችልም” በማለት የሚያውቁትን እውነት ሳይሆን የሚኖሩትን እብለት በይፋ ተናገሩ፡፡ ለዚህ ለዚህማ ታዲያ ድርድሩና እርቁስ ለምን አስፈለገ? ሰዎቹ በመግለጫቸው ብፁዕነታቸው ልሂድ ሲሉ አሉ “ቅዱስ አባታችን ለማን ትተውን ይሄዳሉ? ማንስ ይሰበስበናል?” ብለን ለምነናቸው ነበር፡፡ ከሔዱም በኋላ ለ10 ወራት ያህል ጠብቀን ሕመማቸውም ተሽሏቸው ከሆነ እንዲመለሱልን ጠይቀናቸው ነበር ብለዋል፡፡ ታዲያ መሄዳቸው ይህንን ያህል ያስጨነቃቸው ያስከፋቸውም ከሆነና እንዳሉትም መመለሳቸውን የሚፈልጉና የሚናፍቁ ከሆነ ምነዋ ታዲያ አሁን ልመለስ ሲሉ ምንሲደረግ! ዘራፍ! ማለታቸው? በቀል መሆኑ ነው ወይስ ውሸት?
እውነቱን ግን ማለትም ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ርእሰሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ማን እንዴት አድርጎ እንዲሰደዱ እንዳደረጋቸው አይደለም እነሱ ሕዝበ ክርስቲያኑም በተለይ በአሁኑ ጊዜ በሚገባ የሚያውቀው ጉዳይ ነው፡፡ ይህንንም እያወቁ ለአፍታ እንኳን እግዚአብሔርን ባለማሰብ፣ ባለመፍራትና ባለማፈር ማበላቸው ለገዛ ራሳቸው ያላቸውንና የሚሰጡትን ዝቅተኛና እርካሽ ዋጋ ሊያሳይ ቢችል እንጂ ሌላ የሚፈጥርላቸው እርባና እንደሌለ ኅሊናቸው ያውቀዋል፡፡
እንበልና ያሉት እንኳ ልክ ቢሆን ማለትም ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ርእሰሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ “በሕመም ምክንያት ሥራዬን መሥራት አልችልም” ቢሉ ኖሮም እንኳ እርሳቸው ስለታመሙ ሥራው ግን መሠራት ይኖርበታልና ፕትርክናቸው ሳይነካ ምክንያቱም እንደ ቀኖና ቤተክርስቲያን በሕይወት እያሉ ሊነካ አይችልምና እንደተጠበቀ ሆኖ ነገር ግን ሥራውን የሚሠራ ምስለኔ ወይም እንደራሴ ተሠይሞ ሥራው እንዲሠራ ይደረጋል እንጂ የትኛው ሕገቤተክርስቲያን ነው ፓትርያርክ ከታመመ፣ ካረጀ፣ ከተሰደደ ወዘተ. በቦታው በመንበሩ ሌላ ፓትርያርክ ይሾማል የሚለው?
አሁንም የ4 ኪሎዎቹ የግራ ክንፍ ቡድን አባቶች እግዚአብሔርን የሚፈሩ፣ ቤተ ክርስቲያንን የሚያፈቅሩ፣ እውነትን የሚናገሩ፣ ስለ ሃይማኖት የሚኖሩ፣ ምእመናንን የሚያከብሩ ከሆነ ይህንን ጥያቄ በትክክል ያስኬደናል የሚሉትን ሕገ ቤተክርስቲያን በመጥቀስ ለመላው ሕዝበ ክርስቲያን በይፋ ሊመልሱልን ይገባል፡፡ እንዲሁ ዝም ተብሎ በድፍኑ “ቀኖና ቤተክርስቲያን” የምትል ቃል በመጥቀስ በሌለ ቀኖና ተሸሽጎ ወይም አምታቶ ማምለጥ አይቻልም፡፡ ስለተሰቀለው መድኃኔዓለም ክርስቶስ ብላችሁ መልሱልን፡፡ ይህንን ጥያቄ ሳትመልሱ የምታደርጉት ነገር ሁሉ ፈጽሞ ሕጋዊነት የለውም ክሕደት ነው፣ እብለት ነው የእግዚአብሔርን ጥሪ እንዳልሰማችሁት ረግጣችሁ እንዳለፋችሁት ቁጠሩት፡፡ ምክንያቱም እሱ በየዕለቱ ሊደረግ ሊፈጸም የሚገባውን ነገር ሁሉ በቤተክርስቲያኗ የሕግ የሥርዓት የቀኖና መጻሕፍት እየተናገራቹህ እየገሠጻቹህ እየመሰከረባቹህ ነውና፡፡
እውነት እንነጋገር ከተባለ እንደ ቤተክርስቲያኗ ሕግና ሥርዓት የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን 5ኛ ፓትርያርክ ነበራትን? 5 ሳይባልስ 6 ሊባል ይቻላልን? ቢባል ካላበልን ካልቀጠፍን ካልተዳፈርን በስተቀር እውነቱን ከተናገርን በርግጠኝነት 5ኛፓትርያርክ እንዳልነበራትና 5 ሳይኖርም 6ኛ ብሎ መሾም እንደማይቻል እንናገራለን እንመሰክራለን፡፡ አባ ጳውሎስ እንደሚታሙት ሁሉ “ፓትርያርክ ለመሆን የሚያበቃቸውን መስፈርት ጨርሶ አያሟሉም” የሚለውን እንኳ ለፈጣሪ ትተን አባ ጳውሎስ 5ኛ ፓትርያርክ እንዳልነበሩ ማረጋገጥ እንችላለን፡፡
ምክንያቱም የቤተክርስቲያኗ ሕግ (እግዚአብሔር) ቁልጭ አድርጎ በማያሻማ መልኩ መልሶታልና፡፡ በቀኖና ቤተክርስቲያን ላይ በግልጽ ከተቀመጡት ምክንያቶች በስተቀር ፓትርያርክ ሳይሞት በሕይወት እያለ በምንም ተአምር ፓትርያርክ ሊሾም እንደማይቻል ተናግሯልና፡፡ በመሆኑም ከዚህ ሕግ ውጪ በሆነ መንገድ የሆነ ቡድን ሾምን ቢሉ ያ ሹመት በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት አይኖረውም ድርጊቱም አመፃ ነው ያስኮንናል፡፡ በመሆኑም በግልጽ አማርኛ የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን 5ኛ ፓትርያርክ አልነበራትም 6ኛም አይኖራትም ማለት ነው፡፡ እስካሁንም ድረስ እንደ ቤተክርስቲያኗ ሕግና ሥርዓት ቤተክርስቲያን የምታውቀውና እየተገለገለችም ያለችው በ4ኛው ፓትርያርክ በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ርእሰሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ነው፡፡ 5ኛ 6ኛ 7ኛ እያለ ሊቀጥል የሚችለው ልዑል እግዚአብሔር ብፁዕነታቸውን በሞት ከወሰደ በኋላ ብቻና ብቻ ነው፡፡
ታዲያ እውነቱ እንዲህ ከሆነ ይህንንም ፓትርያርክ ሾምን የሚሉቱ የ4ኪሎዎቹ የግራ ክንፍ ቡድን አባቶች የሚያውቁት ከሆነ ይሄንን ሁሉ ትርምስ ምን አመጣው? ከተባለ መልሱ ቀላልና ግልጽ ነው፡፡ የ4ኪሎዎቹ የግራ ክንፍ አባቶች ቡድን የሠሩትና ሊሠሩት ያሰቡት ነገር እግዚአብሔርን እንደሚያስቆጣና እንደሚያስቀይም ቢያውቁም፣ በእግዚአብሔር ዘንድ ከንቱና ፋይዳ ቢስ መሆኑን ቢያውቁም፣ ያሳሰባቸውና እንዲሠራ የፈለጉት ሥራ ምድራዊው እንጂ ሰማያዊው ባለመሆኑ፣ የሌላውን እንጂ የቤተክርስቲያኗን ባለመሆኑ፣ የግለሰቦች እንጂ የእግዚአብሔር ባለመሆኑ እነሱን በምቾት እስካኖረ ጊዜ ድረስ የሠሩት ሥራ በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት ያለመኖሩና ፈጣሪን ማስቀየሙ አላሳሰባቸውም አላስጨነቃቸውም አያስጨንቃቸውምም፡፡ ለቤተክርስቲያን የማሰብ ዓይነት ሰብእና ለመያዝ ማመንና መንፈሳዊነትን ይጠይቃልና፡፡
ምንም እንኳ እናምነዋለን የሚሉት ቅዱስ መጽሐፍ “ከሰው ይልቅ ለእግዚአብሔር ልንታዘዝ ይገባናል” ቢልባቸውም ቅሉ የሐ. ሥራ 5÷29 ቅዱስ ቃሉ “ሥጋንም የሚገድሉትን ነፍስን ግን መግደል የማይቻላቸውን አትፍሩ ይልቁንም ነፍስንም ሥጋንም በገሃነም ሊያጠፋ የሚቻለውን ፍሩ” ቢልባቸውም ማቴ. 10÷28 ሰዎቹ ከእግዚአብሔር ይልቅ ሰውን በመፍራታቸው፣ ከእግዚአብሔር ይልቅ ለሰው በመታዘዛቸው፣ እንደራሴነታቸው ለእግዚአብሔር መሆኑን ረስተው ወይም አሽቀንጥረው ለምድራዊያን በማድረጋቸው ይህ ችግር ሊፈጠር ቻለ፡፡
የ4 ኪሎዎቹ የግራ ክንፍ አባቶች ቡድን ምን ነበር ያሉት? “5 ብለን 6 እንላለን እንጅ እንደገና ተመልሰን 4 አንልም ለታሪክ አዘጋገብ አይመችም” አሉ፡፡ «ብፁዓን» አባቶች ሆይ! አሁንም እባካቹህ ስለ ወላዲተ አምላክ ብላቹህ ትመልሱልን ዘንድ እንማፀናለን፡፡ ይበላሻል የተባለው ታሪክ የትኛው ታሪክ ነው? የትኛውስ ቀኖና ነው የሚጣሰው? ከማንም በላይ በዚህ 20 ዓመታት ውስጥ በዚህች ቤተክርስቲያን ምን እንደተሠራ ልቡናቹህ ያውቀዋል ምስክሮችም ናቸው፡፡ ምንም እንኳ ዛሬ በሚገርም ሁኔታ ተለውጠው የግራ ክንፍ አባቶች ቡድን በመሆን ተሰልፈው መግለጫ ሰጪ ሁሉ የሆኑ ቢኖሩም ከመሀከላቹህ ቀደም ሲል ግን በአባ ጳውሎስ ላይ በቤተክርስቲያኗ ግፍ አበዙ፣ የቤተክርስቲያኗ አስተምህሮ ተቆነጻጸለ ተፋለሰ ወዘተ በማለት በተለያየ ጊዜ ከባድና ጠንካራ አመፅ ቀመስ የተቃውሞ እንቅስቃሴ ሲያደርጉ እንደነበሩ የቅርብ ጊዜ ትዝታ ነው፡፡
ይሄ እንደምን ተዘነጋቸው? ሥራ የተባለው ምኑ ነው? ተደርጎ በማያውቅ አረማዊ ድፍረት የእግዚአብሔር መንፈስቅዱስ ቦታ በሰው መወረሱ? የቤተክርስቲያኗ አስተምህሮ ከዶግማ እስከ ቀኖና መፍረሱ መጣሱ? የአስተዳደር መዋቅሯ በየጊዜው ለድርጅታዊ አሠራር ሲባል ያለ አግባብ እና ያለ ሥርዓት መናጥ መቃወሱ? ሀብት ንብረቷ ያለ ማሠለስ ያለ ሃይ ባይ መዘረፍ መከስከሱ? ዘረኝነት መንገሡ? የምዕመናን ኅብረትና አንድነት ሆኖ በማያውቅ ደረጃ መፈረካከሱ? የምእመናን ቁጥር በተኩላት እየተበላ መቀለሱ? ይሄነው ሥራ የተባለው? ታሪክ የተባለውስ የትኛው ታሪክ ነው? እርግጥ ነው ታሪክ ሲባል መልካም መልካሙ ብቻ አይደለም መጥፎ መጥፎውም እንደ መጥፎነቱ የታሪክ አካል መሆኑ አይቀርም፡፡ ነገር ግን መጥፎውን ታሪክ ያመለጠ ካልሆነና አሁንም የማረም የማስተካከል ዕድሉ ካለ ያለፈውን ምዕራፉን በማስተማሪያነት ይዞ ያላመለጠውንና ያላለፈውን የመጥፎን ታሪክ አካል ያርሙታል ያቀኑታል ያስተካክሉታል እንጂ ሊገልጹት በሚያሳፍር ምክንያት ዳግም እንደገና በመሳሳት በጥፋት ላይ ጥፋት በመጨመር በክርስቶስ ቤተክርስቲያን ላይ መጫወት መቀለድ ይገባል?
ታሪክ ይበላሻል ቀኖና ይጣሳል አላቹህ? ታሪክንና ቀኖናንማ ምሳቹህ ቀበራችሁት እኮ! በዚህ አጋጣሚ ዳግመኛ ስሕተት በቤተክርስቲያን ላይ አንፈጽምም በማለት ተቃውሞ ላሰማችሁትና ላልተስማማቹህት ብፁዓን አባቶች በግል አድናቆቴና ምስጋናዬ? ይድረሳቹህ፡፡ ነገር ግን ሥራቹህ ገና ተጀመረ እንጂ አልተጠናቀቀም ያበርታቹህ፡፡ ተቃውሟቹህ በስማቹህ ወይም በቅዱስ ሲኖዶስ ስም የወጣውን መግለጫና የታቀደውን ስሑት የጥፋት ሥራ ሕጋዊ እንዳልሆነና ሊተገበር እንዳይችል በመታገል ለሕዝበ ክርስቲያኑ እስከ ማስተጋባትና ካስፈለገም መከራ እስከመቀበል ድረስ ካልዘለቀ ተቃውሟችሁ የይስሙላ ይሆናል፡፡ ቤተክርስቲያንንም ለተኩላት አሳልፋችሁ እንደሰጣቹሃት ቁጠሩት፡፡ በዝምታ ራስን ማግለልም ከተባባሪነት ተለይቶ የሚታይ አይደለም ቤተክርስቲያንን ከአደጋ በጎችንም ከተኩላ ለመታደግ የሚያበቃ ሥራ አይደለም ዝምታቹህ ለአጥፊዎች እንጅ ለቤተክርስቲያን አይጠቅምም፡፡ በእግዚአብሔርም ዘንድ ከተጠያቂነት አያድንም፡፡ ነገር ግን በተቃውሟቹህ ብትቀጥሉ እኛ ምእመናን ከጎናቹህ ነን የቤተክርስቲያን በዚህ ደረጃ መቀለጃና መጫወቻ መሆን አስቆጥቶናል፡፡
ተቃውሟችንን ማሰማት እንፈልጋለን ቤተክርስቲያናችንን ለማንም ከሀዲ ጥቅመኛና ምንደኛ መረካረኪያ አሳልፈን በመስጠት ባለዕዳ መሆን አንፈልግም፡፡ ተቃውሟችንን እንድትመሩልን እንፈልጋለን ይህንን ስታደርጉ ብቻ ነው ተጋድሏቹህ በእግዚአብሔር ዘንድ ዋጋ ሊያሰጣቹህ የሚችለው ታማኝ እረኝነታቹህ የሚረጋገጠው አባትነታቹህ የሚታወቀው፡፡ ቤተክርስቲያን እስከዚህ ዘመን ድረስ መቆየት የቻለችውና ከትውልድ ወደ ትውልድ አስተምህሮዋን ጠብቃ ለመሸጋገር የበቃችው የአላዊያን ነገሥታትንና የመናፍቃን ጳጳሳትን የጥፋትና የክሕደት ሥራ አባቶችና ምእመናን በመቃወማቸው፣ አይሆንም አይቻልም በማለታቸውና እነዚያን የጥፋት አካላትንም ከቤተክርስቲያናችን በማራቃቸው በማስወገዳቸው ሰማዕትነት እስከመቀበል ድረስ በመጽናታቸው ነው፡፡ ይህ ክርስቲያናዊ ግዴታ እና ኃላፊነት በሁሉም ክርስቲያን ምእመናን ዘንድ በስሙ ከተጠመቅንበትና ልጅነትን ካገኘንበት ቀን ጀምሮ የተጫነብን አምላካዊ አደራ እና ግዴታ ነው፡፡ እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ ይህንን አምላካዊ አደራና ግዴታ መወጣት እንፈልጋለን ምሩን አሰማሩን፡፡
ሲኖዶስ ማለት በመንፈስ ቅዱስ የሚመሩ፣ የመንፈስቅዱስን ፈቃድ የሚፈጽሙ፣ የቅድስት ቤተክርስቲያንን ጥቅም የሚያስቀድሙ የብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት ጉባኤ ማለት እንጂ የመንፈስቅዱስን ፈቃድ የሚፃረሩ፣ ለቤተክርስቲያን መከራ የሚደግሱ፣ ሕግጋቷን የሚያፈርሱ የሚጥሱ ሰሐትያን ምንደኞች ሊቃነ ጳጳሳት ዱለታ ማለት አይደለም፡፡ ይሄ የድፍረት ድፍረት ነው፡፡ ሲኖዶስን ሲኖዶስ የሚያደርገው ስሙ ሳይሆን ግብሩ ነው፡፡ ሰዎቹ በመግለጫቸው “መንበረ ፓትርያርክና ቅዱስ ሲኖዶስ አይሰደዱም ይህ በታሪክ ታይቶም ተሰምቶም አይታወቅ” በማለት የተሰደዱ የቤተክርስቲያን አባቶችን ጠቅሰው መንበሩና ሲኖዶሱ ግን እንዳልተሰደዱ ነባራዊ ሁኔታዎችን ባላገናዘበ መልኩ ምሳሌ ጠቅሰው ለማስረዳት ሞክረዋል፡፡ እንደዛ ከሆነማ መንበረ ማርቆስ ኢትዮጵያ ውስጥ የለም ማለት ነዋ? ምክንያቱም እንደነሱ አባባል የቅዱስ ማርቆስ መንበር ያለው እስክንድርያ (ግብጽ) በመሆኑ ከእስክንድርያ መውጣት ስለማይችል፡፡ ግብጾችም እንዲህ እያሉ “እኛስ እራሳችን ለዚህ ሥልጣን እንዴት የተገባን ሆን?” ሳይሉ፣ በከንቱ ያገኛችሁትን በከንቱ ስጡ የሚለውን አምላካዊ ቃል እረስተው፣ ኢትዮጵያዊያኑ እግዚአብሔርን በማምለክ ይቀድሙናል እኮ! ሳይሉ፣ ሥልጣነ ክህነትን ሲከለክሉ ለወንጌል ወይም ለክርስትና መስፋፋት እንቅፋት እየሆኑ እንደሆነ ሳይረዱ ለ1600 ዓመታት ያህል እነሱ ከሌላ ያገኙትን ጵጵስናንም ፕትርክናንም ከልክለውን ቆይተው ነበር፡፡ ድርዲቱም ጸረ ክርስትና ነው፡፡
በዚህ ዓይነት አሠራርማ ቢሆን ኖሮ ክርስትና ከኢየሩሳሌም ባልወጣም ነበር፡፡ ወንጌልም በመላው ዓለም ባልተስፋፋ ወይም እንዲስፋፋ ባልተፈልገም ነበር፡፡ ክርስትና የርሥትና የጉልት ወይም የዘር ጉዳይ አይደለም ያመነ ሁሉ የሚዋጅበት ክርስቶሳዊ ሕይወት እንጅ፡፡ ሲኖዶስ ማለት ቅድስት ቤተክርስቲያንን የሚመሩ ብቁ ሊቃነ ጳጳሳት ጉባኤ ማለት ከሆነና ከመሬት ጋር የተጣበቀ ግዑዝ ነገር ማለት ካልሆነ እንዴት ሆኖ ነው ታዲያ ሊቃነ ጳጳሳቱ ተሰደው ካሉበት የሚያደርጉት የቤተክርስቲያን ጉባኤ ሲኖዶስ ሊባል(ሊሆን) የማይችለው?
የቤተክርስቲያን ሦስቱ ዐበይት የቅዱስ ሲኖዶስ ስብሰባዎች ማለትም ጉባኤ ኒቅያ፣ ጉባኤ ቁስጥንጥንያ፣ ጉባኤ ኤፌሶን (በኒቅያ፣ በቁስጥንጥንያ፣ በኤፌሶን የተደረጉ የቅዱስ ሲኖዶስ ስብሰባዎች) ኢትዮጵያ ውስጥ ወይም እስክንድርያ የተደረጉ ይመስላቸዋልን?፡፡ ጥያቄው እሱ አይደለም ጥያቄው እንደቃሉ ሁሉ በሰው ሳይሆን በመንፈስ ቅዱስ የሚመራው፣ ተጠያቂነቱ ለሰው ሳይሆን ለመንፈስ ቅዱስ የሆነው፣ የቅድስት ቤተክርስቲያንን ዶግማ ቀኖናና ሥርዓት የሚጠብቀው ወይም እየጠበቀ ያለው የብቁአን ሊቃነ ጳጳሳት ጉባኤ የትኛው ነው? የሚለው ነው እንጂ ቦታ አይደለም፡፡ ይህ ነጥብ የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ የትኛው ነው የውጭው ነው ወይስ የሀገር ቤቱ የሚለውን ጥያቄ በሚገባ ይመልሳል፡፡
ከሰዎቹ መግለጫ ላይ ሌላው ያስገረመኝ ነገር ስደተኞቹን አባቶች በድርድሩ ወቅት “ከቤተክርስቲያን ጋር ተያያዥነት የሌላቸውን ጉዳዮች በማንሣታቸው” ያሉት ነገር ነው፡፡ ጉዳዩን በግልጽ ቢናገሩት ምንኛ በተመቸ ነበር ይሁንና በሌሎች መድረኮችም ይህ “ተያያዥነት ይሌለው” ያሉትን ጉዳይ ምንነት ገልጸውታል፡፡ ስደተኞቹን አባቶች “ፖለቲከኞች ናቸው” ብለዋቸዋል፡፡ አሁንም ግን ጉዳዩን ፖለቲካ ነው አሉ እንጅ ዝርዝር ጉዳዩን መናገር አልፈለጉም፡፡ ይሁንና እነኛ አባቶች የሀገርና የሕዝብ ጉዳይ በማንሣታቸው ከሆነ ፖለቲከኛ ያሏቸው እነሱን ብቻ ሳይሆን ከስንክሳር እስከ ገድላገድላት ያሉትንም እንደነ አቡነ ተክለሃይማኖት ያሉ ቅዱሳን አባቶቻችንንም እየዘለፉ ነው፡፡ “ድሃ ተበደለ ፍርድ ተጓደለ” ብሎ ማለት ከሐዋርያዊ ተልእኮ ውስጥ ዋነኛው ሥራ ነው፡፡ ሐዋርያት ያሁሉ መከራ የደረሰባቸው ምን ስላደረጉ ይመስላቸዋል? ክርስቶስን (ወንጌልን) መስበክ ማለት እውነትን ፍትሕን መስበክ ስለ እነሱም መጋደል ማለት እንደሆነ አያውቁምን? እነ ዮሐንስ አፈወርቅ መከራ የተቀበሉት ምን ስላደረጉ ይመስላቸዋል? ስለ እውነት ስለ ፍትሕ መጋፈጥ መከራ መቀበል ሐዋርያዊ ግዴታ ነው፡፡
አብሶ ደግሞ የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን ለዚህች ሀገር ባለአደራ ናትና ለዚህች ሀገር ህልውናና ነፃነት ታቦት ተሸክማ ለጦርነት እስከ መሰለፍና የማይተካ መሥዋዕትነት እስከመክፈል ድረስ ያላደረገችው ነገር የለምና ስንት የሆነችበትን የደከመችበትን ዋጋ የትም በትና እንደ እንግዳ ልትሆን ፈጽሞ አይገባትም በሚገባ ያገባታል፡፡ መጽሐፍ ቅዱስም ሀገሪቱንና ሃይማኖቷን ወይም አማኖቿን ነጣጥሎ የጠራበት አንድም ጊዜ እንኳን የለም፡፡ ባለ አደራ ናት፡፡ ምነው የአራት ኪሎዎቹ አባቶች የማን የፖለቲካ ቡድን አባል ሆናቹህ ያውም ቤተክርስቲያንን በሚጎዳ መልኩ የማንን ሥራ እንደምትሠሩ የማናውቅ ይመስላቹሀልን? ይሄን ካደረጋቹህ ላይቀር ይህችን ሀገረ እግዚአብሔር የቃልኪዳን ምድር በሚጠቅም መልኩ ለሀገሪቱ አንድነት፣ ለሕዝቡ ደኅንነት፣ ለታሪክ ሕያውነት በሚበጅ መልኩ በመሰማራት የአባቶቻችንን ፈለግ በመከተል አደራ ብትወጡ ምንኛ በታደላቹህ ነበር፡፡
ከ4ኪሎዎቹ ግራ ክንፍ የአባቶች ቡድን ውስጥ ከሞላ ጎደል በአባ ጳውሎስ የተሾሙ እንደሆኑ ይታወቃል፡፡ ይህም የሆነበት ምክንያት “አባ ጳውሎስ ፓትርያርክ አልነበሩም ከተባለ የእኛም በእሳቸው የተሰጠን ጵጵስናም አይኖርም ማለት ነው” በሚል ሥጋዊ ስሌት የተነሣ ነው፡፡ ነገር ግን ጵጵስናን በመመረጥ እንጂ በጉልበት ሊያገኙት እንደሚችሉ ያስባሉን? ከእግዚአብሔር ካልተሰጠ ከሰው ማግኘት ይቻላልን? ከእግዚአብሔር ያላገኙትን ያልተሰጣቸውን እንዳገኙ እንደያዙ መስለው ለሰው ቢታዩ ለነሱ ምን ይጠቅማቸዋል? እራስን ማታለል እራስን መሸንገል አይሆንባቸውምን? ባንፃሩ ግን ለጵጵስና የተገቡ ከሆኑ እንደ ቤተክርስቲያን መጻሕፍት ማለትም ገድላትንና ተአምራትን ጨምሮ ስለ እንደዚህ ዓይነት ጉዳዮች ሲናገሩ ባልተገባቸው ሰዎች የተደረጉ መንፈሳዊ አገልግሎቶች እንደተደረገላቸው ሰዎች እምነትና ንጽሕና ምንም እንኳ ሹመቱ ባልተገባቸው ሰዎች ቢፈጸምም በእግዚአብሔር ዘንድም ግን እንደተፈጸመላቸውና እንደሚጸድቅላቸው መጻሕፍቱ ይናገራሉ ይመሰክራሉ፡፡ የእነኝህ ጳጳሳት ሹመትም በዚሁ መልኩ የሚታይና የማያሳስብ ነገር ነበር፡፡ ለነገሩ እንዲያው ነገሩን አልኩ እንጂ ለእነዚህ አባቶች ከስደተኛው ሲኖዶስ ዘንድ ጵጵስናቸውን እንደሚቀበሉ ተነግሯቸው እንደነበር ይነገራል፡፡ ሰዎቹ ግን ባልታወቀ ምክንያት እንደልባቸውና ኅሊናቸው ማደር ሳይፈልጉ ቀርተዋል ፡፡
እንግዲህ እነኝህ ሰዎች ይህንን በማድረጋቸው ቅድስት ቤተክርስቲያን የሚጋረጥባትንና የሚደርስባትን አደጋ ከምንም ሳይቆጥሩ ይህንን አድርገዋልና ቤተክርስቲያን ለሚደርስባት ችግር ሁሉ ኃላፊነትን ይወስዳሉ በሥጋም በነፍስም ተጠያቂ ይሆኑበታል፡፡ ይህ ሁኔታ ቤተክርስቲያን በምኖች እጅ እንዳለች ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ነው፡፡ ስደተኛውም ሲኖዶስ የቤተክርስቲያኗ ሕግ እንደሚፈቅድላቸው ሁሉ እነሱም እንደተናገሩት የኢትዮጵያን ቤተክርስቲያን የቅዱስ ሲኖዶስ ጉባኤ የመመሥረትና የመምራት መብት ያለን የቤተክርስቲያኗን ሕግ ሥርዓትና ቀኖና ጠብቀን አክብረን ያለነው እኛ እንጂ ለሕገ ቤተክርስቲያን ደንታ የሌላቸው ሥርዓትና ቀኖና አፍራሾች የ4 ኪሎዎቹ የግራ ክንፍ አባቶች ቡድን አይደለም፡፡ በመሆኑም ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ርእሰሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሲያርፉ በቦታቸው ሥርዓቱን ጠብቀን ቀጣዩን ፓትርያርክ እንሾማለን ብለዋልና የ4ኪሎዎቹ የግራ ክንፍ አባቶች ቡድን በሠሩት እጂግ ብስለትና ኃላፊነት የጎደለው ታሪካዊና ሃይማኖታዊ ስሕተት ወይም ጥፋት ውጤቱ ቤተክርስቲያን ለሁለት መከፈሏ እርግጥ ሆኗል ማለት ነው፡፡
የዚህ መዘዝ ደግሞ ከዚህ ቀደም ቤተክርስቲያን በገጠማት ተመሳሳይ ችግር ከደረሰው ጉዳት የተለየ አይሆንም፡፡ ቅዱሳን አባቶችንም ያሳሰባቸው ይሄው ነው ይህ ዛሬ የገባው የክሕደትና የድፍረት መንፈስ ዛሬ ያላደረገውን ነገ የሚያደርገው መሆኑ፡፡ ማለትም ዛሬ ሥርዓትንና ቀኖናን እንዳስጣሰ እንዳስፈረሰ አለመቅረቱ ይህ ክፉ መንፈስ አንዴ ገብቶ ቦታ ይዟልና ነግሣôልና ነገ ደግሞ እሱ በፈለገ ጊዜ የቤተክርስቲያኗን ዶግማ በይፋ ማስጣሱ ማስፈረሱ የማይቀር መሆኑ ነው፡፡ በዚህ ሂደት ወይም መንገድ ነው ዛሬ ከ30ሽህ በላይ ዓይነት የክርስትና ሃይማኖት ነን የሚሉ ተቋማት ሊፈጠሩ የቻሉት፡፡
የቤተክርስቲያን ታሪክ የሚያሳየን ይህንን ነው፡፡ በመሆኑም የቤተክርስቲያኗ ሐዋርያዊ አስተምህሮና ርትዕትነት ዘላቂ መሆኑ ከባድ አደጋ ላይ መውደቁ አይቀሬ ነው ማለት ነው፡፡ እንግዲህ እዚህ ድረስ የከፋና የከበደ ስሕተት ነው የተፈጸመው ለነገሩ እነዚህ የግራ ክንፎቹ “የአባቶች” ቡድን እንደ ግንዛቤአቸው እምነታቸውና ዓላማቸው የሚበልጥባቸው ስለበለጠባቸው እንጂ ይሄንን አደጋ አጥተውት አይመስለኝም «ላልምልን ሰርቄአለሁ?» ነበር ያለው ሰውዬው? ታዲያ እንግዲህ ይህ ሁሉ ሲሆን እጅና እግራችንን አጣምረን ዝም ብለን ነው የምናየው? ቀን የማይመሽብህ አምላክ መድኃኔዓለም ክርስቶስ ሆይ ለአንዲቷ ሃይማኖት ሲሉ በስምህ መከራን ሰማዕትነትን ለተቀበሉ ቅዱሳን የገባኸውን ቃልኪዳን አስበህ ድረስልን ታደገን አሜን!!
የሰብዓዊ መብት ረገጣና የለጋሾች ቸልታ።አበዳሪዎች በጅ አዙር የሰብዓዊ መብት ረገጣን ሲያበረታቱ።የምእራቡ አለም የፖለቲካ እና የዲፕሎማሲ ደላሎች (lobbyist)አምባገነናዉያንን የስልጣን እስትንፋስ በመስጠት የየአገራቱን ዜጎች ሰብዓዊ መብት በማስረገጡ ረገድ የሚጫወቱት ሚና-ምንድን ነዉ?
አገርን ማልማት፣ አገርን መገንባት የዜጎች ሁሉ ግዴታ ነዉ። የአገር ልማትና እድገት ቅዋሜ የሚገጥመዉ ሳይሆን በዜጎች ሁለንተናዊ ጥረት ሎጎለብት የሚገባ የወል ተግባር ነዉ። ልማትና እድገት በአንባገነናዉያን እገር-ተወርች ተጠፍሮ ዜጎች እንዲሰቃዩ ሲደረግበት ከልማትና እድገት በስተጀርባ ያሉትን እዉነታዎች መፈተሹ ግድ ይላል።
በተራቡ፣በተቸገሩ እና እድገትን በሚሹ ዜጎች ስም ከለጋሾችና አበዳሪዎች የሚሰበሰብን መዋእለንዋይ ተጠቅሞ መንግስት ዜጎችን ለመግደል፣ ለማሰር፣የመናገርና የመጻፍን መብት ለመገደብ፣የፍትህ ስርዓትን ለማላሸቅ፣ የስቃይ አያያዝን (torture) ለማስፈጸም ሲጠቅም ለጋሾችና አበዳሪዎች በጅ አዙር ጭቆናንን ለማስፋፋት ተባባሪ አይሆኑም ለማለት አይቻልም።
ከተለያዩ የመገናኛ ብዙሃን ዘገባዎች ለመረዳት እንደተቻለዉ ኢትዮጵያ ከመቸዉም ግዜ በላቀ መልኩ ከአለም ባንክ የ1.8 ቢሊየን ዶላር ብድር አግኝታለች። ብድሩ እንደታቀደዉም ለልማት ይዉላልን? እድገትን የሚሻዉ ድሃዉ ወገን ከብድሩ ተጠቃሚ ይሆናልን? ወይስ እንደ ማፍያ የሚንቀሳቀሰዉ ህወሃት መራሹ መንግስት የብድሩን ወፍራም ወፍራም ክፍል እየቆረሰ ወደ ትግራይ ይወስደዋል? ወይስ በህገወጥ የገንዘብ ዝዉዉር ብድሩን የህወሃት ዘራፊዎች ከአገር አስኮብልለዉና በባእዳን ባንክ አስቀምጠዉት ለህወሃት ልጆችና የልጅ ልጆች የተቀማጠለ ኑሮ መጪዉ ትዉልድ እዳ ከፋይ ይሆናል? በጉዳዩ ላይ ባለሙያ ጋብዘናል። በዳላስ ቴክሳሱ የካሊን ኮሌጅ የኢኮኖሚ ፕሮፌሰር የሆኑት ፕሮፌሰር ሙሐመድ አባ ጀበል ጣሒሮ ከኛ ጋር ቆይታ ያደርጋሉ።
የ2008 ዓ.ም የ12ኛ ክፍል ማጠናቀቂያ አገር አቀፍ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት መግቢያ ፈተና መሰረቁ በተለያዩ መገናኛ ዘዴዎችና ማህበራዊ ሚዲያዎች ሰፊ ሽፋን ተሰጥቶት እየተተቸና በሕብረተሰቡ ዘንድም ዋና አነጋገሪ ጉዳይ ሆኖ እንደቀጠለ ነው። ተማሪዎች ገንዘባችውን፣ ጉልበታቸውንና ጊዜያቸውን ሰውተው ለፈተናው ተዘጋጀተው በመጠባበቅ ላይ እያሉ የሁሉም የትምህርት ዓይነቶች የፈተና ጥያቄዎችና መልሶቻቸው ፈተናው ከሚሰጥበት ከግንቦት 22 ቀን 2008ዓ.ም በፊት ባሉት ቀናት በፌስ ቡክ ላይ ተለቆ ለሕዝብ ይፋ ተደርጓል። ፈተናው መሰረቁና መልሶቹም በማህበራዊ ሚዲያ መሰራጨቱን ተማሪዎች የጧቱን ፈተና በመፈተን ላይ እያሉ የወያኔ የትምህርት ሚኒስቴር ፈተናው አልተሰረቀም በማለት መግለጫ ሰጠ። መግለጫውን በሰጠበት የሰዓታት ልዩነት ውስጥ ፈተናው መሰረቁን አምኖ ፈተናውን ሰረዘ።
ወያኔና ቅጥፈት የማይለያዩ ሰውና ጥላ ናቸው፤ በአንድ አፍ ሁለት ምላስ ይሏል ይኼ ነው። የፈተናው መሰረቅና መሰረዝ በተማሪዎች ፣ በመምህራን፣ በወላጆችና በአጠቃላይ በሕዝብ ላይ የፈጠረው ድንጋጤ፣ በአገርና በሕዝብ ሀብት ላይ ( 202 ሚሊዮን ብር በላይ)ያዳረሰው ኪሳራና የሞራል ስብራት በቀላሉ የሚገመት አይደለም። በተለይም ስንቅ ይዘው፣ ቤት ተከራይተውና ከሩቅ ቦታ መጥተው ትምህርታቸውን ሲማሩ በነበሩ ተማሪዎች ላይ የደረሰባቸው ኪሳራና የሚደርስባቸው ተጨማሪ ወጪ ፣ ፈተናው በድጋሚ ላለመሰረቁ ዋስትና አለመኖር፣ ተማሪዎችንና አስተማሪዎችን ጭንቀት ላይ ስለጣላቸው በሌላ ጊዜ የሚሰጠውን ፈተና በሙሉ እምነት ተረጋግተው ይሠራሉ ተብሎ አይገመትም።ይህን ጭንቀት ወላጆችም የሚጋሩት ነው የሚሆነው።
የቻይና መሪ የቤት ውስጥ መጫወቻ ስፍራ አምራች እንደመሆኑ Haiber ጨዋታ ለአለም አቀፍ ደንበኞች የማዞሪያ ቁልፍ የቤት ውስጥ ጨዋታ መፍትሄዎችን ይሰጣል ፡፡ አጠቃላይ ሂደቱን ከዝርዝር ዲዛይን ፣ ምርት እስከ ጭነት ፣ ጥራት ያለው እና ተመጣጣኝ የቤት ውስጥ መጫወቻ ሜዳዎችን በመስጠት እንሸፍናለን።
ምርታችን ከ 40 በላይ የተለያዩ ምድቦችን እና በመቶዎች የሚቆጠሩ መስህቦችን ያሳያል። ለሁሉም ወጣት ቡድኖች ፣ ከትንሽ ልጆች ፣ ከአሥራዎቹ ዕድሜ እስከ አዋቂ።
የጉዛራ ቤተመንግስት ከእምፍራዝ በስተደቡብ 5ኪሎሜትር ወጣ ብሎ የተሰራ ግምብ ነው። ይሄውም በጎንደር ዙሪያ ወረዳ ፣ ከጣና ሐይቅ በስተ ስሜን ምስራቅ መሆኑ ነው።
አጼ ሚናስ የክረምት ጊዜን በጉባኤ፣ ጉዛራ አካባቢ ማሳለፍን ልማዳቸው ማድረጋቸው በታሪክ ይጠቀሳል። የጉዛራ ግምብ 18ሜትር በ12 ሜትር ሲሆን፣ በድሮ ዘመን ግምቡን የሚከልል ሰፊ አጥር ነበር። የግምቡ ስራ በ1562ዓ.ም. የተጠናቀቀ ሲሆን አጼ ሠርፀ ድንግል በምጽዋ ቱርኮች ላይ ድል መቀዳጀታቸውን አስመልክቶ ለመታሰቢያነት ያስገነቡት ነበር። [1][2] በ1563ዓ.ም. አጼ ሠርፀ ድንግል የበጌምድርንና የትግሬን አስተዳዳሪዎች በዚሁ ቦታ አነጋግረው እንደነበር በታሪክ ይጠቀሳል።
የጉባኤ ከተማ ከ1570 ጀምሮ እስከ 1581 ድረስ የኢትዮጵያ ዋና ከተማ በመሆን ቢያገለግልም በመጨረሻ ግን ንጉሱ ጉዛራን ለቀው ወደሰሜን በማቅናት አይባን ዋና ከተማቸው አደረጉ። የሆኖ ሆኖ የጉዛራ ቤተመንግስት ከጎንደር ከተማ ቀደምት ምሳሌ የሆነ ነበር።
ባይቶ ጸጥታ፣ ወትሃደራዊ ዓቕሚ ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ንምሕያል፣ ኣብ ልዕሊ እታ ሃገር ተነቢሩ ዝጸንሐ እገዳ ገለ ክፋሉ ከልዕሎ እኳ እንተወሰነ፣ ብመሰረት እቲ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ዘቕረቦ ጸብጻብ ግና፣ እቲ ውሳነ ዋሕዚ ጠበናጁን ካልእ ፈኮስቲ ብረትን ናብ ዝተፈላለዩ ዕጡቓት የስዕብ ኣሎ ክብል’ዩ ጠቒሱ።
ተቖጻጻሪ ጉጅለ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሶማልን ኤርትራን፣ ኣብ ናይ ሶማል ኣመልኪቱ ፍሉይ ጸብጻብ ከቕርብ እንከሎ፣ ኣብ ናይ ኤርትራ ግና ተወሳኺ መጽናዕታት ኣብ ምድላው’ዩ ዝርከብ።
ማዕከናት ዜና ሶማል ብዘቕረብኦ ጸብጻብ መሰረት፣ ተቖጻጻሪ ጉጅለ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ብ14 ለካቲት ምስ ወከልቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ግብጺ ከምዝተራኸቡ ክጥቐስ እንከሎ፣ ኣቐዲሙ ብዝቐረበ ካልእ ሓበሬታ ድማ፣ እቲ ጉጅለ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ ምስ ዝርከቦም ዝተፈላለዩ ወከልቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ቤልጁን ከምዝተራኸበ ክጥቐስ ጸኒሑ’ዩ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ እቲ ብተቖጻጻሪ ጉጅለ ዝቐረበ ጸብጻባት ውድዓዊ ከምዘይኮነን ብዙሕ ግምት ከምዘይህቦም ደጋጊሙ ክገልጽ እኳ እንተጸንሐ፣ ነቲ ካብ 2009 ኣትሒዙ ተነቢሩ ዘሎ እገዳ ንኽልዓለሉ ግና ምስቲ ጉጅለን ካልኦት ጽልዋ ዘለዎም መንግስታትን ዲፕሎማሰኛታትን ብምስጢር ርክባት ንምክያድ ይጽዕር ምህላዉ ዝፍለጥ’ዩ።
እንተኾነ ባይቶ ጸጥታ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ኣንቢርዎ ዘሎ ዝተፈላለየ እገዳታት ኣብ ዝሓጸረ ከልዕሎ ተስፋ ከምዘየሎ ሓያሎ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ይእምቱ።
በ14 ዓመቷ የዋና ገንዳ ውስጥ ባጋጠማት አደጋ ነበር ቺዬኮ አሳካዋ ዓይኖቿ የታወሩት። ላለፉት ሦስት አስርት ዓመታት ደግሞ የተለያዩ ቴክኖሎጂዎችንና 'አርቲፊሻል ኢንቴሌጀንስ' በመፍጠር ማየት የተሳናቸውን ሰዎች ሕይወት ለማሻሻል እየጣረች ነው።
እነዚህ ተግዳሮቶች ነበሩ አሁን እየሰራች ወዳለው ነገር የመሯት። ለዓይነ ስውራን የተዘጋጀ የኮምፕዩተር ሳይንስ ትምህርቶችን ተከታትላ እንዳበቃች ወዲያው አይቢኤም በተሰኘው ድርጅት ውስጥ ሥራ አግኘች። ዶክትሬቷን እያጠናች ሥራዋን የጀመረችውም የመሥሪያ ቤቷን ለአካል ጉዳተኞች ምቹነት በማጥናት ነበር።
የመጀመሪያዎቹ የብሬል ዲጂታል ፈጠራዎችና ከኢንተርኔት የድምጽ ፍለጋ በስተጀርባ ዶ/ር ቺዬኮ ትገኝበታለች። እነዚህ የፍለጋ ዘዴዎች በአሁኑ ዘመን በጣም የተስፋፉ ቢሆኑም እንኳን የዛሬ 20 ዓመታት በፊት ግን ለዓይነ ስውር ጃፓናውያን ከዚያ ቀደም የማያገኟቸውን መረጃዎች እንዲያገኙ ዕድል ፈጥራላቸዋለች።
ይህም መለስተኛ ኃይል ያላቸው የብሉቱዝ የምልክት ምንጮች የቤት ውስጥ ካርታ ለመዘርጋት በየ10 ሜ.ር ርቀት ላይ ይቀመጣሉ። የቦታውንም ዱካ ማውጣት ናሙና መረጃዎች ይሰበሰባሉ።
ብዙ መረጃዎችን መሰብሰባችን በጉግል ማፕስ ላይ ካሉ ካርታዎች በበለጠ መረጃ ሊሰጥ ቢችልም ይህ በቤት ውስት ግን ብዙም ጠቃሚ አይደለም ምክንያቱም ለዓይነ ስውራን የሚያስፈልገውን መረጃ አይሰጥም።
'ናቨኮግ' ገና ጅማሬው ላይ ቢሆንም በአሜሪካ የተለያዩ ቦታዎች ላይና በቶክዮ ደግሞ በአንድ ቦታ ላይ አለ። መተግበሪያው ለሕዝብ ግልጋሎት ሊቀርብ ትንሽ እንደቀረው አይቢኤም ገልጿል።
የፒትስበርግ ከተማ ነዋሪ የሆኑት የ70 ዓመቷ ክሪስቲን ሃሲንገርና የ65 ዓመት ባለቤታቸው ዳግላስ ሃሲንገር ለዓይነ ስውራን ተብሎ በተዘጋጀ ኮንፍረንስ ላይ ተገኝተው 'ናቭኮግ'ን ሞክረውታል።
ሌሎች መተግበሪያዎችን ለመንቀሳቀስ እንደሚጠቀሙና 'ናቭኮግ'ን ሲጠቀሙ በትር ይዘው ቢሆንም በማያውቁት ቦታ ላይ ለመንቀሳቀስ ይበለጥ ነፃነት እንደሰጣቸው ይናገራሉ።
ሻንጣው በውስጡ ሞተር ያለው ሲሆን በእራሱ መንቀሳቀስና ዕቃዎችን ለመለየት የሚያስችለው ካሜራና 'ሊዳር' በተሰኘ ቴክኖሎጂ ብርሃንና ርቀትን እንዲለካ ታስቦ የተሠራ ነው።
ለሙከራ የተሠራው ሮቦት "በጣም ከባድ" ነው ትላለች። አይቢኤም ቀጣዩን ሮቦት ቀላል የማድረግና ቢያንስ የእጅ ኮምፕዩተር እንዲችል ተደርጎ ተሠርቶ በሁለት ዓመት ውስጥ ለማድረስ ዕቅድ እንዳለው ተናገሯል።
ማይክሮሶፍት 115 ሚሊዮን ፓውንድ 'አርቲፊሻል ኢንቴሌጀንስ ፎር ጉድ' ለተሰኘው ፕሮግራም የመደበ ሲሆን 25 ሚሊዮን ፓውንድ ደግሞ ለ'አርቲፊሻል ኢንቴሌጀንስ' ለተደራሽነት መድቧል። ለምሳሌ 'ሲዪንግ አርቲፊሻል ኢንቴሌጀንስ' የተሰኘው በድምጽ ትዕዛዝ የሚቀበል ካሜራ ሲሆን በዋናነት የሚያተኩሩበት ሥራ ነው።
በ 'አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ' ዘርፍ ተጽእኖ ፈጣሪ ከሆኑ ባለሙያዎች አንዷ ነች። አሁን ካሊፎርንያ ውስጥ የምትኖረው ትምኒት ጉግል ውስጥ ሪሰርች ሳይንቲስት ናት።
በምስረታው የተገኙት የወልቃይት ጠገዴ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴ ሰብሳቢ ኮሎኔል ደመቀ ዘውዴ “በማንነታችሁ ስትደራጁ በማስተዋል ይሁን” ሲሉ መልዕክት አስተላልፈዋል።
እነዚህ ሙሉ በሙሉ አላስፈላጊ ፍጆታዎች በግልፅ ለአከባቢው በጣም አስፈላጊ ናቸው (በዋነኝነት የኃይል ተመጣጣኝ በሆነ ምክንያት) ከገንዘብ በርዎ የበለጠ የተደበቁ ተጨማሪ ወጪዎችን ያስከትላሉ ... ስለዚህ ይህ ለመለወጥ ትክክለኛ ምክንያት የለም ፣ በተቃራኒው ግን የኃይል አሠሪዎችን ኃይል ማጎልበት ፡፡
ይህ አታሚ ሲሰካ በየአመቱ የሚወስደው ግምገማ በቪዲዮ ውስጥ ይኸውልዎት (እኔ አልናገርም ግን በቀላሉ ተሰክቷል ፣ ማለትም ከዋናዎቹ ጋር ተገናኝቷል ማለት ነው!) በቀን 24 ሰዓታት ፣ በአማካይ መኪና በ 400 ኪ.ሜ መስመር የመጀመሪያ ደረጃ ኢነርጂ ውስጥ እኩል ነው!
ትንሹ መለከት የመኪና ባትሪ መሙያ ባለሁለት ዩኤስቢ ወደብ - ቻይና / ጥቁር / ዩኒቨርሳል ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
ከፍተኛ 2.1A ወቅታዊ ይህ የኃይል መሙያ በጠቅላላው 2.1A የኃይል መሙያ ፍጥነት ውስጥ ነው ፣ ይህ የኃይል መሙያ ፍጥነት የኃይል መሙያ ፍላጎትን መደገፍ ብቻ ሳይሆን በሚያሽከረክሩበት ጊዜ ለእርስዎ የበለጠ ደህንነቱ የተጠበቀ ነው። ዩኒቨርሳል 2-ወደብ የዩኤስቢ ባትሪ መሙያ ጣቢያ ባትሪ መሙያ 2 መሣሪያ በአንድ ጊዜ በተመጣጣኝ የኃይል መሙያ ፍጥነታቸው አጠቃላይ ምርቱ 2.1A ነው መጠን እና የተጣራ ክብደት: ዲያሜትሩ በ xNUMXmm ሚሜ ነው, ጠቅላላ ድምር ርዝመቱ 57 ሚሜ ነው, ሶኬቱ የ 27mm ነው. የተጠቆመው የገንዘብ ድምር 5.7g ነው ግብአት እና ውጤት ግብዓቱ 5V / 1A ሲሆን ውጤቱም 5V / 2.1A (ከፍተኛ) ነው. የደህንነት ዋስትና ተገኝቷል- በ 7 ክፍሎች ጥበቃ. ከመጠን በላይ-ኃይል መሙላት, ከልክ በላይ-ቮልቴጅ መከላከያ, ከልክ በላይ-ሙቀት መከላከያ, ከልክ በላይ አልባ ጥበቃ ከልክ በላይ ኃይል መከላከያ, ጸረ-ፀረ-ውድድር ጥበቃ, የአጭር ርቀት ጥበቃ. የኃይል መሙያ ፍጥነት ለ iPhone: ለ iPhones / iPods: 1A; ለአይፓድስ 2.1A ለ Android ስልኮች-Samsung Galaxy S6 / S6 Edge, Samsung Galaxy S5, S4, S3, S2, Galaxy Note 2, 3; Motorola Droid RAZR MAXX, ሞቶሮላ ኤክስ; HTC One XVS; እና ተጨማሪ: ከ 1A እስከ 2.1A ውፅዓት (ማስታወሻ: የኃይል መሙያ ፍጥነት በስልክ ሞዴል እና ገመድ መሰረት ነው, እባክዎ በደንብ ግልጽ ነው) በጅምላው የተጠቃለለ: 1 * ባለ ሁለት የዩኤስቢ መሙያ መሙያ የምርት ዋስትና- 3 ወሮች ምንም ምክንያቶች መልስ የለም, የ 24 ወር ዋስትና.
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ዛሬ መጋቢት 13/2011 ዓ.ም የተከበረውን ዓለም አቀፍ የውሃ ቀን አስመልክተው ባስተላለፉት መልእክት እንደ ገለጹት በንጹህ የመጠጥ ውኃ ችግር የሚሰቃዩ ሰዎች ሁኔታ ስንመለከት ሊገረሰሱ የማይችሉ የሰው ልጆች መሰረታዊ መብቶችን እና የውሃ አስፈላጊነትን አያይዘን እንድንመለክት ያስገድደናል ብለዋል።
የዓለም አቀፍ የውሃ ቀን በየአመቱ በመጋቢት 13/2011 ዓ.ም በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚከበር ሲሆን ዓላማውም የሰው ልጆች በተለይም ደግሞ ድሃ በሆኑ አገሮች ውስጥ የሚኖሩ የማኅበርሰብ ክፍሎች ውስጥ በከፍተኛ ሁኔታ ተንሰራፍቶ የሚገኘውን የንጹህ ውሃ እጥረት ቀውስ ለዓለም በማሳወቅ ስለሁኔታው ግንዛቤ እንዲፈጠር በማደርግ ችግሩን ከተቻለ ሙሉ በሙሉ ለመፍታት፣ ካልሆነም በከፊል ለመቀረፍ ታስቦ የሚከበር ዓለም አቀፍ ቀን ነው።
ይህንን ዓለም አቀፍ የውሃ ቀን በተመለከተ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ዛሬ መጋቢት 13/2011 ዓ.ም የዓለም የምግብና የእርሻ ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ለሆኑት ጆዜ ግራዚኣኖ ዳ ሲልቫ ቅዱስነታቸው ባሰተላለፉት መልእክት እንደ ገለጹት “ውሃ ለስነ-ምህዳር ሚዛን እና ለሰው ልጅ ሕይወት ሕልውና በጣም አስፈላጊ የሆነ እሴት ነው፣ እናም ውሃ እንዳይበከል ወይም ደግሞ በከንቱ እንዳይባክን በዓለም አቀፍ ደረጃ ውሃን መንከባከብ ያስፈልጋል” ብለው በተጨማሪም “ንጹሕ ውሃ ማግኘት መሰረታዊ ከሆነው የሰው ልጆች ሰብዓዊ መብት ጋር በቀጥታ የተያያዘ በመሆኑ የተነሳ የሁሉም የሰው ልጆች መሰረታዊ መብት ጋር በተያያዘ መልኩ ንጹህ ውሃን ለሁሉም ተደራሽ ለማድረግ መትጋት ይገባል” ብለዋል።
በመጋቢት 13/2011 ዓ.ም የተከበረው ዓለም አቀፍ የውሃ ቀን “ማንንም ወደ ኋላ መተው አይገባም” በሚል መሪ ቃል ተከብሮ መዋሉ የተገለጸ ሲሆን ቅዱስነታቸው ይህንን መሪ ቃል በድጋሚ በመልእክታቸው በማስተጋባት “የውሃ መዋቅሮችን በመንከባከብ እና ለወደፊቱ በዚህ ዘርፋ ላይ ነዋየ መዋል ፈሰስ በማድረግ የውሃ አጠቃቀምን በማስተካከል እና ለውሃ እንክብካቤን ማድረግ እንዴት እንደ ሚቻል አዲሱን ትውልድ ማስተማርን ያካትታል" ብለዋል።
አዲሱ ትውልድ የውሃ አጠቃቀምን በሚገባ እንዲያውቅ “ውሃ ምን ያህል ጥቅም እንዳለው እንዲረዳ በማድረግ” እና ውሃን እንዲንከባከብ በማስተማር ውሃን ለሁሉም የሰው ልጆች ተደራሽ ማድረግ እንደ ሚገባ ለወጣቱ ትውልድ ማስተማር እንደ ሚገባ ቅዱስነታቸው የገለጹ ሲሆን በተለይም ደግሞ በዓለም የአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት በውሃ እጥረት እየተሰቃዩ የሚገኙትን ሰዎች ችግር ወጣቱ ትውልድ እንዲገነዘበው ማድረግ እንደ ሚገባ ቅዱስነታቸው በመልእክታቸው ጨምረው ገልጸዋል።
ውሃ አጠር የሆኑ አከባቢዎችን የውሃ ተጠቃሚ ለማድረግ ይችላ ዘንድ የሚከናወኑትን ጥረቶች ዓለም አቀፉ ማሕበረሰብ በገንዘብ እንዲደግፍ በመልእክታቸው ጥሪ ያቀረቡት ቅዱስነታቸው “በጣም ጠቃሚ፣ ትሁት፣ ውድ እና ንፁህ የሆነ ውሃ" እኛን እና የወደፊት ትውልድን ለመጥቀም እና ሕልውና ለመስጠት ይዋል” የሚለውን የአዚዚውን የቅዱስ ፍራንቸስኮስን አባባል በመጥቀስ መልእክታቸውን አጠናቀዋል።
ከእኛ ጋር ስለተገናኙት ብዙዎች አመሰግናለሁ። እስካሁን ድረስ ካልፈለጉ እና የሚፈልጉ ከሆነ እባክዎን ያድርጉ – የእኛን ፌስቡክ ፣ ትዊተር እና ድር ጣቢያ ይመልከቱ
ካለፈው በመቀጠል በዛሬው ዕለት የጀርመን መንግስት ቻንስለር ክብርት አንጌላ ሜርክል ከፌዴራል መንግስታት ርዕሰ መስተዳድሮች ጋር በመመካከር ከዚህ በፊት በ10ኛው እና በ11 ኛው ገለፃ አቅርቤ የነበርውን የከረርው ጥብቅ ሎክዳውን በማራዘም እና ተጨማሪ ግዴታዎችን በመወሰን እስከ የካቲት 15 ቀን 2021 የሚቆይ እርምጃ እና ሎክዳውን ጥለዋል።
በቀን ከ20ሺዎቹ በላይ የነበርው የኮሮና ቫይረስ ስርጭትም በዚህ ሳምንት በመጠኑ ቀንሶ ወደ 10ሺዎቹ ገብቷል። ቢሆንም የሟቾቹ ቁጠር በቀን ከ1ሺ በላይ ወይም ወደ 1ሺ የሚጠጋ መሆኑን አላቋረጠም።
በመገበያያ ቦታ እና በትራንስፖርት ወቅት የህክምና የአፍና አፍንጫ መከላከያ መጠቀም ብቻ በመላው አገሪቱ አስገዳጅ ነው። የህክምና የአፍና አፍንጫ መከላከያ የሚባሉት (በጀርመንኛ OP-Mask) ወይም (በአንግሊዘኛ surgical mask /medical face mask) እና KN95 ወይም FFP2 የሚባሉት የአፍና አፍንጫ መከላከያ ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው ናችው። KN95 / FFP2 የሚባለው ወደፊት ሾጠጥ ያለ በአብዛኛው ነጭ ቀለም ያለው ማስክ ሲሆን የህክምና ባለሙያዎች የፊት ማስክ (OP-Mask) የሚባለው ለአንድ ጊዜ ብቻ የሚሆን በአብዛኛው የሚታወቀው ሰማያዊ ቀለም ያለው ማስክ ነው። በእርግጥ አረንጓዴ፣ ሮዛ፣ ጥቁርም ቀለማት ያላቸውም ይገኛሉ።
እስከዛሬ በ23 ቀናት ውስጥ ወደ 1.2 ሚሊዮን ሰዎች ተከትበዋል። ይህም ዝግተኛ አካሄድ እንደተጠበቀው ሊፈጥን አልቻለም። ምክንያት ሆኖ የቀረበው የክትባት መጠን በተጠበቀው ብዛት አለመመረትን ነወ።
! ኢትዮጵያ ውስጥ የሚታዩት ምስሎች እንደጀርመን የሎክዳውን አገር ውስጥ ለተቀመጠ ሰው እጅግ ግራ የሚያጋቡ እና ኢትዮጵያ ውስጥ ወረርሽኝ ጠፋ እንዴ የሚያስብል ነው። ስለኮሮና መከላከል ሲወራ የነበረው የተረሳም የሚያስመስል ነው። የባህሪይ ለውጥም አይታይም። ስርጭቱ እንደቀነሰ ብቻ አንዲቆይ ተስፋ ከማድረግ በስተቀር ተመክሮ የሚጠቅም አይመስልም። በተለይም ህዝብ በከፍተኛ ሁኔታ በሚሰብስባቸው ቦታዎች እጅግ ጥቂት ሰዎች ብቻ ማስክ አድርገው አብዛኛውን ያለማስክ ማየቱ ማስክ የማድረግ ወይም ያለማድረጉ ትርጉሙ ግራ ያጋባል። አሁን ያለው ምክር ኢትዮጵያውያን ፈጣሪ እንዲጠብቃቸው እና እንዳይስፋፋ ተስፋ ማድረጉ ላይ ነው።
2003 ዓ.ም እንደ 2002 ዓ.ም የመጽሐፍ ምርቃት ትላልቅ ድግሶችን አላስተናገደም /የኢፌዲሪ ፕሬዚደንት የተገኙበትን በሸራተን ሆቴል የተዘጋጀውን ምርቃት ያስታውሷል/፡፡ የሸራተኑን ጨምሮ ከእነዚህ የ2002 ዓ.ም ምርቃት ሁለቱ የምርቃቱን ማስተዋወቂያ ተግባር ያከናወኑት የፕሮሞሽን ድርጅቶች ነበሩ፡፡ በጨረስነው ዓመት እንዲህ ዓይነት ሰፊና ወጪ ያናሩ የመጽሐፍ ምርቃት ክንውኖች ባይካሄዱም በተወሰነ ደረጃ ብዙ ታዳሚ የተካፈለባቸው ዝግጅቶች ግን ዓመቱ ወደ መጠናቀቂያው ላይ ተደርገዋል፡፡ እነርሱም በብሔራዊ ቲያትር አዳራሽ የተካሄዱት በአስቴር ነጋ አሣታሚ የታተመው፣ በጋዜጠኛ ጳውሎስ ኞኞ የተሰበሰቡ የዳግማዊ ምኒልክ የሀገር ውስጥና የውጪ ደብዳቤዎችና በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፕሬስ የታተመው የሎሬት ጸጋዬ ገብረ መድኅን ታሪካዊ ተውኔቶች መጻሕፍት ምርቃት ናቸው፡፡ ሁለቱም ዝግጅቶች በርካታ ሰዎችን ያስተናገዱ ከመሆናቸው በተጨማሪ ዝግጅቱን አሣታሚዎቹ ስለሥራዎቻቸውና አሠራራቸው ለታዳሚዎች ለማብራራት ተጠቅመውበታል፡፡ በሀገር ፍቅር አዳራሽ የተከናወነው አበሻው የተሰኘው የትርጉም መጽሐፍ ምረቃም ሌላው አጋጣሚ ነው፡፡ በሀገር ፍቅር ቲያትር ቤት የተመረቁት የሞቲቬሽን መጽሐፍና የኳንተም ፊዚክስ /ይህ ጽሑፍ ሲዘጋጅ ምርቃቱ አልተካሄደም/ መጽሐፍ ለየት ያለ ስልት በመከተላቸው ይታወሳሉ፡፡ በሁለቱም ምርቃት አዳራሹ ለማንኛውም ሰው ክፍት ሆኖ ለመታደም ግን መጽሐፉን መግዛት ግድ ነበር፡፡
በዓመቱ የመጻሕፍት ዋጋ ከፍተኛ ጭማሪ አሣይቷል፡፡ አዳዲስ የአማርኛ ሕትመቶች በመደበኛው የሽፋን ዋጋቸው ብቻ እስከ መቶ ሃያ ብር መሸጥ ደርሰዋል፡፡ ድጋሚ ሕትመቶችም ከ25 በመቶ የሚበልጥ የዋጋ ጭማሪ ያሳዩ አሉ፡፡ የዚህ ዋጋ መናር መንስኤ ከአጠቃላይ የኢኮኖሚ ግሽበት ጋር የሚያያዝ ቢሆንም፤ በርካታና እርስ በእርሳቸው የተያያዙ ተጨማሪ ምክንያቶችን ማንሳት ይቻላል፡፡ ከነርሱም መካከል በከፍተኛ ሁኔታ ከውጭ በሚገባ ወረቀት ላይ ጥገኛ መሆናችን፣ ዕውቀትን ለማጎልበት ታስቦ በወረቀት ላይ የሚጣል ግብር ቅናሽ አለመኖር፣ የሕትመት መጠን እጅግ አናሳነት፣ የአንባቢው ቁጥር ውሱንነት፣ ለከት የሌለው ትርፍ የማጋበስ ምኞትና አንዳንዴም አጭበርባሪነት፣ አንባቢዎች ይሄንን ለመከላከል የሚያስችል ግንዛቤም ሆነ አቅም ወይም ልምድ አለማዳበር ተጠቃሽ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ በ50 ብር የሚሸጥ መጽሐፍን አሣማቃ ባልሆነ መልኩ እስከ 250 ብር ድረስ መሸጥ/መግዛት፣ የመጽሐፍ ዋጋን እየፋቁ በሌላ ቁጥር/ከፍ ያለ ዋጋ/ መቀየር፣ ከፍ ያለ ዋጋ ጽፎ መለጠፍና መሰል ሥራዎች በዚህ ዓመት የተፈጠሩ ችግሮች ባይሆኑም በዓመቱ ተባብሰው የቀጠሉ ይመስላል፡፡ የመጻሕፍት ሽፋን ላይ የሚቀመጠውን ዋጋ በቁጥር ከመጻፍ በቃላት ለመጻፍ እስከመገደድ የተደረሰው በዚህ ምክንያት nWÝÝxNÆbþãC መጽሐፍ የሚያገኙበት ዋጋ ለሕትመቱ፣ለማከፋፈያውና ለጸሐፊው ወጪና ሌሎች ተገቢ ትርፍ ጉዳዮች ታስበው ለጸሐፊው ከሚከፈለው በእጅጉ የላቀ መሆኑን መታዘብ ይቻላል፡፡ የራሳቸውን ሥራ ከሁለት እጥፍ በላይ በሆነ ዋጋ እንዲገዙ ያግባባቸው አዟሪ የገጠማቸው አንድ ፕሮፌሰር፤ ሁኔታው ክፉኛ ያናደዳቸው አለምክንያት እንዳልነበረ ስለጉዳዩ የሚከታተል ይረዳዋል፡፡ይሄ እንግዲህ አሣታሚዎችና አከፋፋዮች ተስማምተው እየሠሩበት ካለው ቀመር ጋር በተያያዘ ከሚነገረው ጫና በተጨማሪ መሆኑ ነው፡፡
መቼም የሕትመት ኢንዱስትሪው እንዲያድግ ጸሐፊው፣ አሣታሚውና አከፋፋዩ አሁን ባለው አሠራር አዟሪውም እንዲጠቀሙ ያስፈልጋል፡፡ እንዲህ ሁኔታውን ፍትሐዊ ለማድረግ ካልተሞከረ ግን አንዱ ለአንዱ ድጋፍ መሆኑ ቀርቶ እንቅፋት ሊሆንበት ስለሚችል ያስራል፡፡ አንዳንድ ጸሐፊዎች በእጅጉ በመማረራቸው ራሳቸው መጽሐፋቸውን ቤት ለቤት እስከማዞር ተገደዋል ጸሐፊዎቻችን አቅም ብዙም የሚያወላዳቸው ባለመሆኑ ለማያረካቸው ድርድር እንደተጋለጡ ጓደ ጓዳውን በማማት ብቻ ተወስነዋል፡፡
በ2003 ዓም የዚሁ ጋዜጣ ዓምደኛ ብርሃኑ ሰሙ /ራሱን እንደሚጠራው ጽፎ አደር/ በጋዜጣዋ ላይ ሲያወጣቸው ከነበሩት መጣጥፎች አቀናብሮ ከእንጦጦ ሐሙስ ገበያ እስከመርካቶ በሚል ርእስ ሲያሳትም አንድ መላ ለመዘየድ ሞክሯል፡፡ ብርሃኑ መጽሐፉን ለማሳተም ከመሄዱ በፊት ሊገዙት ወደሚችሉ ሰዎች በመሄድ ረቂቁን እያሳየ የተመነውን ዋጋ በመንገርና ኋል በማስገባት ብሩን ከወዲሁ ለመሰብሰብ ሞከረ፡፡ በዚህ መልክ ያገኘውን ብር በሌሎች መንገድ ካሰባሰበው ብር ጋር አዳምሮ መጽሐፉ የሕትመት ብርሃንን እንዲያይ አደረገ የመጀመሪያውን ሕትመትም ሙሉ ለሙሉ በራሱ ለአንባቢያን አዳረሰ፡፡ ስለዚህ በተሻለ መልኩ ተጠቃሚ ሆኖ መጽሐፉን ለሁለተኛ ጊዜ አሣተመ፡፡ ይህ መላ ግን እጅግ ፈታቃ፣ ጊዜ ያቂና ከጸሐፊዎች የዕለት ተዕለት ኃላፊነት ጋር የማይጣጣም በመሆኑ በቀላሉ የሚቻልና የሚመከር አይደለም፡፡
ለአንዳንድ አከፋፋዮችም ነገሮች አልጋ ባልጋ አልነበሩም፡፡ ለምሣሌ በከተማችን ለትምህርት፣ ዕውቀትና መረጃ ማዕከልነት እንደዕምብርት በሚቆጠረው አራት ኪሎ ከነበሩት የመጽሐፍ መሸጫ ሱቆች አንዱ ሙሉ ለሙሉ ወደካፌ አገልግሎት ሰጪነት መቀየሩ ይታወቃል፡፡ አንባቢዎች ለመጻሕፍት ግብይት ወደመሸጫ ሱቅ መሄድ መልመድ ካልቻሉ ሱቆቹ አደጋ ላይ የሚወድቁ ብቻ ሳይሆኑ አንባቢዎችም ከመጽሐፍ ዋጋ በላይ እንዲከፍሉ የሚያስገድዳቸው የተዛባ ሥርዓት ውስጥ ይበልጥ እየተዘፈቁ መሄዳቸው አይቀርም፡፡ ይሄን ስል በመጻሕፍት መሸጫ ሱቅነት ተደራጅተውም ዋጋ እየለጣጠፉ የዋጋ ማጭበርበሮችን የሚፈጽሙ እንዳሉ ሳልዘነጋ ነው፡፡
አልፎ አልፎ የሚታየው አሣታሚዎችና ጸሐፊዎች ምክንያታዊነት በጎደለው መልኩ ለመጻሕፍት የሚያወጡት ዋጋም ያነጋግራል፡፡ እንዲህ ዓይነቶች መጻሕፍትን አንባቢዎች ገዝተው ሄደው ውስጣቸውን ሲመለከቱ መጻሕፍቱ ፍጹም ዋጋቸውን የማይመጥኑ ሆነው ሊያገኛቸው ይችላሉ፡፡ በ2002 ዓም መጨረሻ ላይ የጠቅላይ ሚኒስትሩን ኋለመጠይቆች ልክ እንደ ሕይወት ታሪክ አስመስሎ ባቀረበ መጽሐፍ ላይ ይሰጥ የነበረው አስተያየት ይህን ያመላከተ ነበር፡፡
በሀገሪቱ የንባብ ክበባት ስላሉ ውይይቶች እንደሚኖሩ እገምታለሁ በተለያዩ የግጥም መጻሕፍትን አስመልክቶ ንባብና አንዳንድ ውይይቶች እንደሚደረጉ በመገናኛ ብዙኃን ሲነገር አድምጫያለሁ፡፡ ሚዩዚክ ኋይዴይ በዓመት 26 መጻሕፍትን ማስነበብ በሚል ዓላማ በየዐሥራ አምስት ቀን የሚመራው ውይይትም በመደበኛ ሁኔታ መከናወኑ በሆነ መልኩ ውይይት ለማድረግ ፍላጎት ስለመኖሩ ጠቋሚ ነው፡፡ ሸገር ኤፍ ኤምን ጨምሮ በሬዲዮ የሚተላለፉ ትረካዎችም ስለመጻሕፍቱ ሐሳብ ለማንሸራሸር ምክንያት እንደሚሆኑ በድፍረት መናገር ይቻላል፡፡ይሁን እንጂ እጅግ ዝቅተኛ ነው የሚባል ይመስለኛል፡፡
2003 ዓ.ም. ጋዜጦች ለመጽሐፍ የሚገባውን ያህል በቂ ሽፋን ያልሰጡበት ዓመት ነበር፡፡ አልፎ አልፎ በአውራምባ ታይምስ ጋዜጣ በንፍታሌም/የብዕር SM¼½XNÄ!h# በአለማየሁ ገላጋይ በአዲስ አድማስ፣የአንድ ዕጅ ጣት ቁጥር የማይሞላ ጊዜያት ያህል በጥበቡ በለጠ በሰንደቅ በተመስገንና አንድ ሁለት አስተያየት ሰጪዎች በፍትህ ላይ የወጡ የመጻሕፍት ዳሰሳ ወይም ማስተዋወቂያ ሽፋን ካልሆኑ በስተቀር ጋዜጦች ለመጽሐፍ ቋሚ ዓምድ ሰጥተው ነበር የሚያስብል አይደለም፡፡ የአውራውምባው ዳሰሳ ዓምድ በተነጻጻሪ ተደጋጋሚ የመጻሕፍት ዳሰሳን አቅርቧል፡፡ ድክመቶችን በጥልቀትና በድፍረት ለማሳየት ያለመፈለጉ ግን ሊያጭር የሚገባውን መንፈስ እንዳያጭር ሳያግደው አልቀረም፡፡ የዳሰሳ ዓምዱ ከመጽሐፍ ውጪ የሆኑ ለምሳሌ እንደ ፊልም አስተያየት የመሳሰሉም የሚሰጥበት በመሆኑም አሁንም መጽሐፍ በራሱ የሚገባውን ያህል ትኩረት አግቃቷል ለማለት እንዲያስቸግር አድርጎታል፡፡ ይሁን እንጂ አውራምባ ታይምስ መጽሐፍን በመዝናኛ ዓምድ ከማስተናገድ ወጥቶ ለብቻው ራሱን ወደቻለ ዓምድ ለመቀየር መወሰኑ ተገቢ ሆኖ አግቃቼዋለሁ፡፡
ከመጽሐፍ ጋር በተያያዘ አነጋጋሪ ሆኖ የከረመው አዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ ፕሬስ ያሳተመው የፕ/ር ጌታቸው ኃይሌ ደቂቀ እስጢፋኖስ ነው፡፡ ከመጽሐፉ ጋር በተያያዘ በተደረገ ውይይት ላይ በፕ/ር መስፍንና በአቦይ ስብሃት መካከል ስለተደረገ የቃል ልውውጥ ላይ ተመስርቶ የፍትሁ ተመስገን ስለአቦይ ስብሃት አስተያየት መስጠቱ እንደመንስኤ ሆኖ የተፈጠረው ምልልስ ፕ/ር መስፍንን፣ አቦይ ስብሃትን፣ የቀድሞ ታጋይ አስገደ ገ/ሥላሴን፣ ፕ/ር ጌታቸውን፣ አቶ አሥራት አብራሃምን፣ ራሱ ተመስገንን እንዲሁም በብዕር ስም የጻፉ ሁለት sãCN¼t”‰n! አስተያየት ባለቤት ሆነው የቀረቡ/ና ፕ/ር ገብሩ ታረቀን ሲያወዛግብ/ሲያወያይ ከርሟል፡፡
የተነሱትም ጉዳዮች የመጽሐፉ ቀዳሚ ኋል ለምን ተቀየረ? መጽሐፉን አሁን ለማተም ለምን አስፈለገ? የመጽሐፉ ጭብጥ መልዕክት ያለንበትን ዘመንም ይገልጻል/አይገልጽም የመሳሰሉ ነበሩ፡፡ ከዚህ ውጪ የኢትዮጵያ ታሪክ እንዴት ይጻፍ የሚሉና ሌሎች ፖለቲካዊ መግፍኤ ሐሳብ የሚያንደረድራቸው አስተያየቶችን ተሳታፊዎቹና አንባቢዎቻቸው እንዲለዋወጡ ሆኗል፡፡ አጋጣሚው ውይይት ለመጫር በጎ ቢመስልም ከውይይት ወደ ንትርክነት ያዘነበለ መሆኑና ከሙያዊ ግምገማ ይልቅ ስሜትና ሽሙጥ ድብልቅ ያደላበት በመሆኑ ገንቢነቱ ላይ እንዳያጠላበት ስጋት አለቃ፡፡ የአንድን አሣታሚ ቤት አሠራርንና የቀዳሚ ኋል ተፈጥሮን በቅጡ በማየት ብቻ የሚመለስ ጉዳይን በጉንጭ አልፋ ክርክር ማዳመቅ ውይይቱን ያሳንሰዋል፡፡ እንዲህ ዓይነት አቀራረብ በአግባቡ ሳይቋጭ ይቀርና ከሚያሳፍሰው ቁም ነገር የሚያስፈስሰው ይበረታል፡፡ የፖለቲካ ፍጆታውን ታሳቢ ያደረገ የሚያገኙት ጥቅም እንዳለ ሆኖ ማለት ነው፡፡
በዓመቱ ስለ መጽሐፍት ከተነገሩ ..አስገራሚ.. ወይም ..አነጋጋሪ.. ንግግሮች መካከልም የፕሮፌሰር መስፍን ወ/ማርያም ..የፈረንጅ መጽሐፍ ማንበብ ካቆምኩ ቆየሁ.. የሚለው አዎንታዊ አርአያነት የጐደለው ንግግር ተጠቃሽ ነው፡፡
በመጽሔት ደረጃም ነገሩ የባሰበት ሆኖ ዓመቱ አልፏል፡፡ አዳዲስ የወጡ መጻሕፍትን በአጭሩ ለማስተዋወቅ ከመሞከር የዘለለ ነገር ግን አልተመለከትኩም ለመጽሐፍ ዓምድ እይዛለሁ ያለ አንድ በዐስራ አምሥት ቀኑ የሚወጣ መጽሔትም ዓምዱ ከመጽሐፍ ሌላ ሌሎች ሦስት ልዩ ርእሰ ጉዳዮችን ለማስተናገድ አስቦ የነበረ በመሆኑ አንድ የመጽሐፍ ግምገማ/ዳሰሳ ተራ ሊያገቃ የሚችለው ከእያንዳንዱ ሦስት ቅጽ በኋላ ያደርገዋል፡፡ ይህንኑም ቢሆን ግን አልቀጠለበትም፡፡
ለነጋድራስ ገብረ ሕይወት በ2003 የአአዩፕ ካዘጋጀው አዲሰ የመጽሐፍ አውደ ርዕይ ጋር በተያያዘ የተዘጋጀው ሲምፖዚዬም ስለጸሐፊው የህይወት ሁኔታ፣ የሐሳቡ ምንጭና ስፋት ላይ ታዋቂ ምሁራን የተካፈሉበት በርካታ የጥናት ወረቀት ቀርቦ ውይይት ተደርጎበታል፡፡ ዝግጅቱ መጽሐፍን አስመልክቶ የዓመቱ ከፍተኛ ክስተት የሚባል ነው፡፡ እንደዚህ ዓይነት ዝግጅቶችን በየጊዜው ማካሄድ አስቸጋሪ ቢሆንም በዓመት ሁለትም ሦስትም ጊዜ ማድረግ ጥቅሙ ከፍተኛ ነው፡፡የጥናቱ ስብስብ በመጽሐፍ መልክ ቢወጣም ሌላ ዕውቀት ይሆናል፡፡ ለጊዜው ትኩረቴ ባይሆንም ደራሲ አዳም ረታን ከአንባቢዎቹ ለማገናኘት የተዘጋጀው መርሃ ግብርም ያልተለመደ ከመሆኑ ባሻገር ለውይይት ዕድል መፍጠሩ ይበል የሚያሰቃ ነው፡፡
ባለፉት ጥቂት ዓመታት ታሪክ ነክ ጉዳይ ላይ የሚያጠነጥኑ መጻሕፍት የመጽሐፍ ገበያውን ተቆጣጥረውታል፡፡ እነርሱም ጠቅላላ ታሪክ፣ የጦር ኋዳ ውሎዎች፣ በተለያዩ ኃላፊነት ያለፉ ሰዎች ግለ ታሪክና የሕይወት ታሪክ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎችና የብሔረሰብ ታሪክ ናቸው፡፡ በ2003 ዓ.ም የመጀመሪያ ወራት ላይ በጀርመን ራዲዮ ጣቢያ የተሠራ ፕሮግራም ጋሽ አስፋው ዳምጤና ጋሽ ደረጀ ገብሬን ጋብዞ ያነጋገረበት ርእሰ ጉዳይ ታሪክ ነክ /ኢ-ልብወለድ/ ሥራዎች ከልብወለድ ሥራዎች ይልቅ እየበረከቱ ሄደዋል የሚል አስተሳሰብ በመስፋፋቱ ነበር፡፡ ከዚያ ወዲህም ይህ ነው የሚባል ለውጥ አልነበረም፡፡
አአዩና ያሳተማቸው ..የጐጃም ትውልድ በሙለ ከባይ እስከ አባይና.. ..የሐበሻ ጀብዱ.. የትርጉም ሕትመት የታሪክ መረጃዎችን ተደራሽነት የሚጨምር ዓይነት ነው፡፡ በጠቅላላ ታሪክ ዙሪያ ረጅም የታሪክ ምጣኔ ጊዜን ያካተተው የጋዜጠኛ ፍስሃ ያዜ መጽሐፍ 5 ሺህ ዓመት የኢትዮጵያ ታሪክ ከኖኅ እስከኢህአዴግ የመጀመሪያው ክፍል እስከ ምኒልክ ዘመን ድረስ በመሸፈን ያልተለመደ ክንውን ነበር፡፡‹‹ታሪክ›› ለመጻፍ በሚደረገው ሙከራ በዓመቱ የተስተዋለ ነገር ቢኖር የጦር ኋዳ ውሎዎችን አስመልክቶ የሚታተም መጽሐፍ ጋብ ማለቱ ነው፡፡በየማነ የቀረበው የበሻይ አውአሎምና የኢትዮጵያ ስለላ ታሪክ ታሪክም በይዘቱ ሊያስተላልፍ የሞከረው የትርጉም መልዕክት አነጋጋሪነት እንዳለ ሆኖ የዓመቱ ለየት ያለ ሥራ ነው፡፡ክልሎች ስፖንሰር እያደረጉ የሚያሳትሟቸው መጻሕፍትም በ2003ም ቀጥሏል፡፡ በዓመቱ የመጨረሻ ወር የተመረቀው የሲዳማ ሕዝብ ታሪክ በዚህ ክፍል የሚመደብ ነው፡፡ በሐበሻ ጀብዱ መጽሐፍ ጀግንነቱ የተነገረለትን ..አብቹን.. የትውልድ ቦታ ለማሰብ በመጽሐፉ መንስኤነት አንድ ፕሮፌሰር ሰላሌ እስከመሄድ መድረሳቸው መጽሐፉ ከአሁኑ ተጽእኖ መፍጠር የጀመረ መሆኑን ያመላክታል፡፡
ከፖለቲካ ነክ ጽሑፍ ረገድ የቀድሞው ቅንጅት ሰዎችና የገዢው ፓርቲ ትግል ሂደት ዘገባ xNtnH\ የፍትህ ሁኔታውን እንዴት እንደሚያየው በጻፈው መጽሐፍ\ ትረካው ገና ያላለቀ መሆኑን አመልክቷል፡፡ በዚሁ ዓመት ከእስር የተፈታችው ብርቱካን ሚደቅሳም ግለ ታሪኳን እንደምትጽፍ ነግራናለች፡፡ ተነግሮ የሚያልቅ የማይመስለው የነገረ ኢህአፓ አንዱ ምልከታም በታክሎ ተሾመ ቀርቦልናል፡፡ የፕ/ር መስፍን በአንድ ወገን የክህደት ቁልቁለትን ዳግም ዕትም በሌላ ወገን ስለ ኢትዮጵያ ባህል፣ ፖለቲካ፣ ሥልጣን፣ ዲሞክራሲና ምርጫ ከተጻፉ ከሁለትና ሦሥት ዐስርት ዓመታት በላይ የሆኑ መጣጥፎች የተካተቱተበት መጽሐፍም በዚሁ ዓመት የታተመ ነው፡፡ በቋንቋ እክል ምክንያት ስለውስጥ ይዘቱ መናገር ባልችልም በሙሉጌታ ደባልቀው/የጋላህቲ ሠጊ ጸሐፊ/ የተጻፈው እና ማጋለጥን ያለመው በአሥራት አብርሃም ተዘጋጅቶ በመጠነኛ አርትኦት እንደገና የታተመው ከአገር በስተጀርባ መጽሐፍም በዓመቱ ስለህወሐት የተጻፉ ናቸው፡፡ ከፖለቲካዊ የሕይወት ታሪክም በ..ፍትሁ.. ዳንኤል ተፈራ ተጽፎ፣ ዓመቱ ወደመገባደዱ ላይ የወጣው የቀድሞው ፕሬዚዳንት የዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ የነጋሶ መንገድ መጽሐፍም የዓመቱ ትሩፋት ነበር፡፡ ናይልን አስመልክቶ የወጣ መጽሐፍ ሦስት መድረሱም ርዕሰ ጉዳዩን የዓመቱ ከአንድ በላይ መጽሐፍ የታተመለት ያደርገዋል፡፡
በጋዜጣና በድረ ገጽ ላይ ሲያወጧቸው የነበሩትን ጽሑፎች በመጽሐፍ መልክ ማሳተምም በ2003 ዓ.ም የመጽሐፍ ምርት ላይ የራሱን አሻራ አሳርፏል፡፡ ከላይ የጠቀስኩት የብርሃኑ ሰሙ መጽሐፍ፣ የዳንኤል ክብረት ጠጠሮቹ፣ የአቤ ቶክቻው ስላቆች፣ የመሐመድ ሰልማን የፒያሳ ልጅ እዚህ ውስጥ የሚካተቱ ናቸው፡፡ እንዲህ ዓይነቶቹ ሕትመቶች በጋዜጣውና በጽሑፉ ጸሐፊ መካከል አንዳንድ ሽኩቻ ሊያስነሳ የሚችል ቢመስልም ባመዛኙ በስምምነት ተፈጽሟል፡፡ ለነገሩ በሃገራችን የአንዳንድ ጋዜጠኞች ክፍያ ማነስ አንጻር የመብት ጥያቄ ጸሐፊዎቹ ላይ ቢያነሱ ማስተዛዘቡ አይቀርም ነበር፡፡ ጸሐፊዎቹም ከአንድ ሁለት እትሞቻቸው በኋላ ሌላ ወጥ ሥራ ቢሠሩና ባይሰለቹ ይመረጣል፡፡
የዓመቱን በርካታ መጽሐፍት በማተም ሮሆቦት፣ ብራና፣ ንግድ ማተሚያ ቤት፣ አልፋ እና ኤክሊፕስ ማተሚያ ቤቶች ተጠቃሽ ሲሆኑ፣ በማጣበቂያው ጥንካሬን በአግባቡ የሚያካፍል በመሆኑ እና ተገቢውን ቅርጽ በመጠበቅ ኤክሊፕስ ቀዳሚ ሊባል ይችላል፡፡
በመጨረሻ 2004 ዓ.ም ብዙ አንባቢ፣ በርካታ ደረጃቸውን የጠበቁ ጸሐፊዎች፣ አትራፊ የመጽሐፍ ውይይት፣ ቁምነገር የሞላቸው ዘርፈ ብዙ የመጽሐፍ ትኩረተ ጉዳዮች፣ አስተማሪ የመጽሐፍ ግምገማ የሚስተናገድበት መልካም የመጽሐፍ ዓመት ይሁንልን፡፡
ትማሊ ኣብ አዲስ አበባ መአኸቢ አደራሽ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝተኸፍተ ካልኣይ ሃገራዊ መርሃ ግብሪ ሰብኣዊ መሰላት መድረኽ ትግባረን ምኽክርን ዝተረኽቡ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ እቲ ሰነድ ዝተዳለወሉ ምክንያት መንግስቲ ስቕ ኢሉ ዝተለምደ አሰራርሓ ስለዝኾነ ወይ ኸአ ቀልቢ ለገስቲ ንምምራኽ ኣይኮነን እንታይ ደአ ጉዳይ ዲሞክራስን ሰብአዊ መሰላትን መሰረት ህልውና’ታ ሃገር ስለዝኾነ ነዚ ብምግንዛብ ካብ ልቢ ብምቅባልን ብምእማንን’ዩ ኢሎም።
ለፊትዎ ምን ዓይነት ክፈፍ የተሻለ እንደሆነ ለማወቅ በመሞከር ችግር አጋጥሞዎት ያውቃል? ደህና ዕድለኞች ነዎት! በትንሽ መመሪያችን አማካኝነት ለሁሉም ሰው የሚሆን ፍሬም እንዳለ ይማራሉ - እና ለእርስዎ ተስማሚ የሆነው ነገር ምን እንደሆነ ልንነግርዎ እንችላለን!
ምናልባትም ከሚከተሉት የፊት ቅርጾች አንዱ አለዎት - ሞላላ ፣ ካሬ ፣ ክብ ፣ ልብ ወይም አልማዝ ፡፡ መስታወት በመመልከት እና የፊት ገጽታዎን በቅርበት በመመልከት የትኛው ከእርስዎ ጋር እንደሚዛመድ ማወቅ ይችላሉ! የትኛው የፊት ቅርፅ እንዳለዎት እንዴት እንደሚወስኑ እና ምን መነጽሮች በአንተ ላይ ፍጹም እንደሚሆኑ ለማየት ከዚህ በታች ያንብቡ።
ብዙ የተለያዩ ብርጭቆዎች ቅርጾች ሞላላ ፊቶችን ይስማማሉ ፡፡ አንድ ሞላላ ቅርጽ ያለው ፊት ወደ ግንባሩ በመጠኑ ጠባብ የሆነ ከፍ ያለ እና ትንሽ ሰፋ ያሉ ጉንጭዎችን ያሳያል ፡፡ ይህ ረዣዥም ፣ የተጠጋጋ የፊት ቅርጽ ከሞላ ጎደል ማንኛውንም ዘይቤን - በተለይም ከመጠን በላይ እና ሰፋፊ ፍሬሞችን ለማንሳት ያስችልዎታል ፡፡ ከኦቫል የፊት ቅርጽ ጋር ፣ አዝናኝ በሆነ ቀለም ፣ ሸካራነት ወይም የክፈፍ ቅርፅ በድፍረት ለመሄድ ነፃነት ይሰማዎት ፡፡ ካሬ ፣ ትራፔዞይድ ፣ ኤሊ እና አራት ማዕዘን - አጋጣሚዎች ማለቂያ የላቸውም!
ብዙ የተለያዩ ዓይነት መነጽሮች ቅርጾችን ለካሬ ፊት ይስማማሉ ፡፡ ካሬ መሆን ሂፕ ነው! አራት ማዕዘን ቅርፅ ያለው ፊት ካለዎት ብዙ ታላላቅ ጥንድ መነጽሮች የእርስዎን ገጽታዎች ሊያሳምኑ ይችላሉ ፡፡ ወደ ተመጣጣኝነት ሲመጣ ፣ ስኩዌር ፊት በመንጋጋ እና በግንባሩ ላይ በጣም ሰፋ ያሉ ናቸው ፡፡ በዚህ ቅርፅ በጠንካራ መንጋጋ መስመር በተገለፀው ምክንያት በአፍንጫው ላይ ከፍ ብለው የሚቀመጡ መነፅሮች ይህንን ፊት የሚያራምድ ርዝመት ይጨምራሉ ፡፡
ወደ ጠንካራ ባህሪዎችዎ ትኩረት ለመሳብ ከማዕዘን ይልቅ ፍሬም እና ጨለማን ይምረጡ ፡፡ አንድ ክብ መነፅር ክፈፍ እንዲለሰልስ እንዲሁም ከማዕዘን ባህሪዎችዎ ጋር ንፅፅር እንዲጨምር በማድረግ ፊትዎን ጎልቶ እንዲታይ ያደርጋል ፡፡ ሪም-አልባ እና ከፊል-አልባ ክፈፎች ለመጀመር በጣም ጥሩ ቦታ ናቸው ፡፡
የጃዋርንና የልደቱን ውይይት አየሁት፤ ሰማሁት፡፡ ላየው የቀሰቀሰኝ ዋና ነጥብ አንድ ላይ ያመጣቸውን ጉዳይ የማወቅ ጉጉት ነበር፡፡ አገኘሁት፡፡ ያቀረቡበት መንገድ ነው ልዩነቱ፣ የጀዋር በፖለቲከኛ (ብስለትና መሰሪነት)፣ የልደቱ በወታደር (ጉልበትና ማስፈራራት) ከመቅረቡ በስተቀር፤ ‹መስከረም 30 የመንግስት ህጋዊ ተቀባይነት ስለሚያበቃ፣ መንግስት እኛ የምንለውን የማይቀበል ከሆነ ህዝቡ ከእኛ ጋር ቆሞ መንግስት እንዲቃወም- እንዲታገል› ነው፡፡ በጎው ነገራቸው፣ .. .
‹‹መንግስት ከተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር በሁኔታው ላይ መወያየትና መስማማት አለበት›› የሚለው ነው፡፡ በርግጥ መንግስት ይህን ማድረግ አለበት፤ ይህ ሕዝብ በኮሮና ድቀቱ ላይ፣ በፖለቲካ ምክንያት የሚፈጠር ነውጥን የሚሸከም ትከሻ አይደለም፤ የሚሰማ ጆሮ የለውም፡፡
የጃዋርና የልደቱ ትልቁ ችግር ህዝብን በኪሳቸው እንደያዙት ሳንቲም ሲፈልጉ ሊያስቀምጡት፣ ሲፈልጉ ደግሞ አውጥተው ሊጠቀሙበት፣ ደፍነው ለጅምላ ግዢ፣ ዘርዝረው ለችርቻሮ ሊያውሉት የሚችሉት አድርገው መቁጠራቸው ነው፡፡ ህዝቡን እውን ቢያውቁት የትላንቱን ውይይታቸውን ይዘውለት ለመቅረብ ባልደፈሩ ነበር፡፡ በተለይ አዚህ ላይ የልደቱ ድፍረት ለከት አልነበረውም፤ ከመስከረም 30 በኋላ መንግስት ስብሰባ እንኳን ለመምራት፣ መብት እንደሌለው ሲናገር፣ ስለራሱ ሀገር የሚያወራ ፈጽሞ አይመስልም፤ በወረርሽኝ ምክንያት ምርጫ ስለተራዘመበት መንግስት ሳይሆን፣ ሀገር ለቅቄ እወጣለሁ ያለበትን ቀን ስላላከበረ ቅኝ ገዢ የሚያወራ ነው የሚመስለው፡፡
የሚገርመው ከወራት በፊት ልደቱ ‹‹ተቃዋሚ ፖርቲዎችን 10 ሺህ ፊርማ እንዲያሰባስቡ መጠየቅ፣ ፓርቲዎችን ማዳከምና እንዳይመሰረቱ ማድረግ ነው.. ባለበት አፉ ዛሬ 100 ሚሊየን ህዝብ ከጎኑ እንደሆነ በሙሉ ልብ ሲናገር መስማት ጤንነቱን ያጠራጥራል፤ . . . ህዝብ እኮ ስልጣን የራበው ሁሉ እየነቀለ የሚጥደው የቦና ጎመን አይደለም፡፡ .ውይይታቸውን ልብ ላለ የልደቱና የጀዋር ልዩነት (ምንም እንኳን ጃዋር የፓርቲያቸውን የመፍትሄ ሀሳብ ግልጽ ባያወጣውም) ለችግሩ የሚያቀርቡት የመፍትሄ ሀሳብ ላይ ነው፡፡
በግሌ የጃዋር ፓርቲ የሽግግር መንግስትን እንደመፍትሄ የሚያቀርብ አይመስለኝም፡፡ ዶ/ር መረራ እና ጃዋር እራሱ የፖለቲካ ሳይንስ ተማሪዎች በመሆናቸው እውቀታቸውን ተጠቅመው የተሸለ ሀሳብ ሊያቀርቡ ይችላሉ ብዬ እገምታለሁ፡፡ .የልደቱ ‹‹የሽግግር መንግስት›› ሀሳብ ግን እንዳለው ቀድሞም በቀዳማዊ ኢህአዴግ መውደቅ ፍትጊያ (2009/10) የነበረ፣ ዛሬም ከኮረና ጋር ያለ ነው፡፡
ልደቱ ከፍተኛ የስልጣን ፍላጎት ያለው ይመስለኛል፤ በሌላ በኩል ደግሞ የ97ቱ ምርጫ ህዝባዊ ቅቡልነቱን እንዳወረደውና የሚፈልገውን የስልጣን እርካብ እንደማያስረግጠው ያውቃል፡፡ በመሆኑም ፓርቲዎች በመዋጮ የሚያቋቁሙት የሽግግር መንግስት ነው ብቸኛ የማርያም መንገዱ፡፡ የኸው ነው፡፡
በርካታ ሀገሮች በኮሮና የተነሳ ምርጫ አራዝመዋል፤ የትኛው ሀገር ነው የሽግግር መንግስት የመሰረተው? የሽግግር መንግስት የተወሰነ ጊዜ ተሰፍሮለት የሚመሰረት ነው፡፡ አሁን ያጋጠመው ችግር ወረርሽኝ ነው፤ 6 ወር ወይም አመት ሊወስድ ይችላል፤ አናውቅም፡፡ .ለሁለቱም . . .ፖለቲከኛ መሆን ካሻችሁ ህዝቡን እወቁት፤ አክብሩት፡፡ አክብሮታችሁ ቀርባችሁ ከማወቃችሁ ይሁን፡፡ ህዝብን የማያከብር ፖለቲከኛ ህዝብን ሊመራ አይችልም፡፡ ህዝብን አክብሩ፡፡ ህዝብ ጉልበት ስትፈልጉ የምትገዙበት የሚስጢር ኪሳችሁ ሳንቲም፤ ስልጣን ሲርባችሁ እየነቀላችሁ የምትጥዱት የጓሮአችሁ ጎመን አድርጋችሁ አትኩጠሩት፡፡
20 ዳሩ ግን፦ ነቢይ ነኝ የምትለውን ባሪያዎቼንም እንዲሴስኑና ለጣዖት የታረደውን እንዲበሉ የምታስተምረውንና የምታስተውን ያችን ሴት ኤልዛቤልን ስለምትተዋት የምነቅፍብህ ነገር አለኝ፤
23 ልጆችዋንም በሞት እገድላቸዋለሁ፤ አብያተ ክርስቲያናትም ሁሉ ኵላሊትንና ልብን የምመረምር እኔ እንደ ሆንሁ ያውቃሉ፥ ለእያንዳንዳችሁም እንደ ሥራችሁ እሰጣችኋለሁ።
ስለ ኤልዛቤል የተማርነው የመጀመሪያውና እጅግ አስፈላጊው ነገር የአብርሃም ሴት ልጅ አለመሆኗ ወይም እንደ ሞዓባዊቷ ሩት እንዳደረገችዉ ወደ እስራኤል ነገዶች ለመግባት የተሳተፈች አለመሆኗ ነው ፡፡ በፍጹም፡፡ ይህች ሴት ለሲዶን ቄስ የነበረው የ ‹ሲዶን› ንጉሥ የኤትባል ልጅ (1ኛ ነገሥት 16፡31) ነበረች፡፡ ከእርሱቀዳሚው የነበረዉን በመግደል ዙፋኑን አገኘ፡፡ ስለዚህ ወዲያውኑ የነፍሰ ገዳይ ሴት ልጅ መሆኗን እናያለን፡፡(ይህ በእርግጥ ቃየንን ያስታውሰናል፡፡)የእስራኤልምአካል የሆነችበት መንገድ እግዚአብሔር ለአህዛብ ተቀባይነትንያገኙ ዘንድ ባስቀመጠዉ መንፈሳዊ መንገድ አልነበረም፡፡ ነገር ግን በአሥሩ የእስራኤል ነገዶች ንጉስ ከሆነዉ ከአክዓብጋር በመጋባት ነዉ። ቀደም ሲል እንዳየነው ይህ አንድነት መንፈሳዊ አይደለም፡፡ ፖለቲካዊ ነበር፡፡ እናም በጣዖት አምልኮ ውስጥ የተሳተፈችው ይህች ሴት የእውነተኛውን አንድአምላክ አምላኪ የመሆን ትንሽ ፍላጎት አልነበራትም፣ ይልቁንም እስራኤልን ከጌታ የማጥፋት ልባዊ ፍላጎት ጋር መጣች፡፡
እስራኤል(ዐሥሩ ነገዶች) የወርቅ ጥጃዎችን ማምለክ ምን እንደ ሆነ ቀድሞውኑም ያውቁ ነበር፣ ሆኖም ግን ለጣዖት የተሸጡ አልነበሩም ፣ ምክንያቱም አመለካቸውእግዚአብሔር ብቻ ሲሆን እንዲሁም የሚከተሉትም የሙሴን ሕግ ብቻነበር፡፡ ነገር ግን አክዓብ ከኤልዛቤል ጋብቻ ከፈጸመበት ጊዜ ጀምሮ ጣዖት አምላኪነት በፍጥነትመገስገስ ጀመረ፡፡ ይህች ሴት ወደ አስታሮት(ቬነስ)እና በኣል(የፀሐይ አምላክ)ቤተመቅደሶች ውስጥ ካህን መሆንስተጀምር ነዉ እስራኤል የህይወት ቀውስ ዉስጥመግባት የጀመረዉ፡፡
አሀዓብ ኤልዛቤልን አገባ እናም እርሱ መንግስቱን ለማጠንከር እና ደህንነቱን ለማረጋገጥ እንደ ፖለቲካዊ አቅጣጫ አሳይቷል፡፡ ቤተክርስቲያን በቆስጠንጢኖስ ስር ባገባች ጊዜ ያደረገችው ያ ነው፡፡ ምንም እንኳን መንፈሳዊ አየር ቢያስቀምጡም ሁለቱም በፖለቲካዊ ጉዳዮች አንድ ላይ ተሰበሰቡ፡፡ አሁን ቆስጠንጢኖስ ክርስቲያን መሆኑን ማንም ሊያሳምነኝ አይችልም፡፡ እሱ ክርስቲያንየሆነ በመምሰል ክርስቲያኖችን አጥማጅ የሆነ አረማዊ ነበር፡፡ በወታደሮች ጋሻ ላይ ነጭ መስቀሎችን ቀለም ቀባ፡፡ እሱ የኮሎምበስ አመጣጥ ነበር። በቅዱሳን ሶፊያ አናት ላይ መስቀልን የማድረግባህልን አስጀመረ፡፡
ሁሉንም ሰው፣ አረማውያንን፣ ስመ ክርስትናን እና እውነተኛ ክርስቲያኖችን አንድ ላይ የማሰባሰብ ሀሳብ የቆስጠንጢኖስ ነበር፡፡ እና ለጊዜው ለእውነተኞቹ አማኞች ከቃሉ የጠፉትን ወደ ቃሉ ለመመለስ የሚሳካላቸው ይመስልነበር፡፡ ወደእውነት እነሱን ማምጣት እንደማይችሉ ሲመለከቱ፣ ከፖለቲካ አካሉ ለመልቀቅ ተገደዱ፡፡ ከዚያ በኋላ እነሱ መናፍቅ ተብለዉ ተሰደዱ፡፡
በአሁኑ ሰአትም ተመሳሳይ ነገር ነዉ እየሆነ ያለዉ ብዬ መናገር እችላለሁ፡፡ ሰዎቹ አንድ ላይ እየተሰበሰቡ ነው፡፡ አይሁዳዊ፣ ካቶሊክም ሆኑ ፕሮቴስታንቱም ለሁሉም ሰው የሚስማማ መጽሐፍ እየጻፉ ነው፡፡ የራሳቸው የኒቂያ ምክር ቤት አላቸው ግን ኢኩሚኒካል ምክር ቤት ብለው ይጠሩታል፡፡ እና እነዚህ ሁሉ ድርጅቶች የሚዋጉ ማን እንደሆኑ ታውቃለህ? እውነተኛውን ጴንጤቆስጤዎች ነዉ የሚዋጉት፡፡ ጴንጤቆስጤ የሚባል ድርጅት ማለቴ አይደለም፡፡ እኔ ማለቴ የጴንጠቆስጤ ሰዎች በመንፈስ ቅዱስ የተሞሉ በመሆናቸው በመካከላቸው ምልክቶችና ስጦታዎች ስላሉት በእውነት መንገድ ማለፋቸዉን ማለቴ ነው፡፡
አሀዓብ በፖለቲካ ምክንያት ኤልዛቤል ባገባት ጊዜ የብኩርና መብቱን ሸጠ፡፡ ወዳጆቼ ሆይ ከድርጅቱ ጋር ከተቀላቀላችሁብታምኑም ባታምኑም ብኩርናችሁን ትሸጣላችሁ፡፡ ከዚያ በኋላ የወጣው እና ከዚያ በኋላ የተመለሰው የፕሮቴስታንት ቡድን ሁሉ የብኩርና መብታቸውን ይሸጣል፣ እናም ብኩርናዎን ሲሸጡ ልክ እንደ ኤሳው ነዎት -ያለቅሳሉ ይፀጸታሉ፣ ግን ምንም የሚፈይደዉ ነገር አይኖርም፡፡ ማድረግ የሚችሉት አንድ ነገር ብቻ ነው፣ ይኸውም፣ “ሕዝቤ ሆይ፣ ከመካከሏ ውጡ እና የኃጢያቷ ተካፋይአትሁኑ!” እኔ ትክክል ያልሆንኩከመሰላችሁ ለእዚህ አንድ ጥያቄ ብቻ መልስ ይስጡ፡፡ አንዲት ቤተ ክርስቲያን አንዴከተደራጀች በኃላ እንደቀድሞ ዓይነት የእግዚአብሔር ቤተክርስቲያን ወይም መነቃቃት እንደነበራት የሚኖር ሰው ሊኖር ይችላልን? ታሪክዎን ያንብቡ። አንድም እንኳ ማግኘት አይችሉም፡
እስራኤል ከዓለም ጋር ስትቀላቀል እና ለፖለቲካ ብላ መንፈሳዊዉን ነገር ስትተዉ እኩለ ሌሊት ነበር፡፡ ቤተክርስቲያኑ ተመሳሳይ ነገር ያደረገችበት በኒቂያ እኩለ ሌሊት ነበር፡፡ አብያተ ክርስቲያናት አንድ ላይ እየተሰበሰቡ ያሉት አሁን እኩለ ሌሊት ነው፡፡
አሁን አክዓብ ኤልዛቤል ባገባት ጊዜ የስቴቱን ገንዘብ እንድትወስድና ሁለት ታላላቅ የአስታሮትና የበአል አምልኮ ቤቶችን እንድትሠራ ፈቀደላት፡፡ ለበኣል የተገነባው መላው እስራኤል እንዲመጣና አምልኮ እንዲያደርግ የሚያስችልግዙፍ ነበር፡፡ ቆስጠንጢኖስ እና ቤተክርስቲያን ሲጋቡ ለቤተክርስቲያኒቱህንፃዎች ሰጠ፣ መሠዊያዎችን እና ምስሎችን አቆመ እና ቀድሞውኑ እየተቀረጸ የነበረውን የሥርዓት አደረጃጀት አደራጅቷል፡፡
ኤልዛቤል የመንግስቱን ስልጣን ከእሷ በስተጀርባ ስላገኘች ሃይማኖቷን በሕዝቡ ላይ በግድ በማስገደድ የእግዚአብሔርን ነብያቶች እና ካህናትን ገደለች፡፡ ሁኔታው በጣም መጥፎ ከመሆኑ የተነሳ የዘመኑ መልእክተኛው ኤልያስ ብቻውን የቀረ ሰው መስሎት ነበር፡፡ ነገር ግን እግዚአብሔር ለበአል ያልሰገዱ7000 ተጨማሪ ነበሩት። እናም አሁን በእነዚያ የባፕቲስት፣ ሜቶዲስት ፣ የፕሬስባይቴሪያኖች ወዘተ የሀይማኖት ድርጅቶች መካከል በመዉጣት ወደ እግዚአብሔር የሚመለሱ ጥቂቶች አሉ፡፡ አሁን እኔ ከህዙቡ ጋር ተቃዉሞ እንደሌለኝ እንድታዉቁ እፈልጋለሁ፡፡ እኔ የምቃወመው የድርጅት ስርዓቱን ነው፡፡ እኔ እሱን መቃወም አለብኝ ምክንያቱም እግዚአብሔር ይጠላዋልና፡፡
አሁን እዚህ አንድ ደቂቃ እንቁም እና በትያጥሮን ውስጥ ስላለው አምልኮ ያወጣውን እንመልስ፡፡ አፖሎን(የፀሐይ አምላክ የተባለዉን) ከንጉሠ ነገሥቱ ጋር ያመልኩ ነበር ብዬ ተናግሪያለዉ፡፡ አሁን ይህ አጵሎስ 'የክፉ ጠላቂ' ተብሎ ተጠርቷል። ከሰዎች ክፉን የሚያርቅ፡፡ ባረካቸው ለእነርሱ እውነተኛ አምላክም ነበር፡፡ ስለ አምልኮ፣ እና ስለ መቅደስ አምልኮ፣ ለአማልክት ስለ አገልግሎት፣ ስለ መስዋእትነት እና ስለ ሞት እና ከሞት በኋላ ስላለው ሕይወት እሱ ሰዎችን ማስተማር ነበረበት፡፡ ይህን ያደረገበት መንገድ በ ‹ሶፊያ› ወንበር ላይ በተቀመጠ ግርማዊት በነቢይ በኩል ነበር፡፡ ዎዉ! ይሄን ታያላችሁ? ኤልዛቤል የተባለችው ነብይ ሴት እዚህ አለች እና ሕዝቡን እያስተማረች ነው። ትምህርቷም የእግዚአብሔር አገልጋዮችን እያሳትና ዝሙት እንዲፈፅሙ እያደረገ ነው፡፡ ዝሙት ማለት ‹ጣዖት አምልኮ› ማለት ነው፡፡ መንፈሳዊ ትርጉሙ ያ ነው። ህገ-ወጥ ህብረት ነው፡፡ የአክዓብ አንድነት እና የቆስጠንጢኖስ ህብረት ሁለቱም ሕገ ወጥ ነበሩ፡፡ ሁለቱም መንፈሳዊ ምንዝር ፈፀሙ፡፡ ሴሰኛ ሁሉ በእሳት የእሳት ሐይቅ ውስጥ ይጣላል። እግዚአብሔር እንዲህ ብሏልና፡፡
ድል ለነሣውና እስከ መጨረሻም ሥራዬን ለጠበቀው እኔ ደግሞ ከአባቴ እንደ ተቀበልሁ በአሕዛብ ላይ ሥልጣንን እሰጠዋለሁ፥ በብረትም በትር ይገዛቸዋል፥ እንደ ሸክላ ዕቃም ይቀጠቀጣሉ፤
ቤተ ክርስቲያን የምሥጢር ግምጃ ቤት በመሆንዋ በውስጧ ያለው ሥርዓት ሰማያዊ እንጂ ምድራዊ አይደለም፡፡ ይህንንም በእግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ መሪነት የሚከወን በትሑት ሰብዕና፣ በፈሪሐ እግዚአብሔር ለሚቀርብ የሚሰጥ ታላቅ ጸጋ ነው፡፡ ይህም ለዘላለም ጸንቶ የሚቆይ እንጂ ጊዜያዊ አይደለም፡፡ ለዚህም ነው በርዕሳችን ሞትህን ትንሣኤህንም እናስተምራለን በማለት የጀመርነው፡፡
ይህ አዋጅ የሚገኘው ዘወትር በምናመሰግንበት በሥርዓተ ቅዳሴ ሲሆን፤ ለእኛ ለምእመናን ሁሉ በአንድነት ሆነን “ንዜኑ ሞተከ እግዚኦ ወትንሣኤከ ቅድስተ ነአምን ዕርገተከ ወዳግመ ምጽአተከ (አቤቱ ሞትህን ቅድስት ትንሣኤህንም እናስተምራለን ዕርገትህን ዳግመኛም መምጣትህን እናምናለን” እንድንል በቅዱሳን አባቶቻችን የተቀመጠልን ምስክርነት ነው፡፡
ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ እኛ ብሎ መሞቱ፣ ለአፍታም ቢሆን በሕሊናችን ሊዘነጋ ስለማይገባ፣ ቅዱሳን አባቶቻችንን ሥጋ ወደሙን በምንቀበልበት በቅዳሴው ወቅት ስለ ሞቱና ስለ ትንሣኤው፣ እንዲሁም ስለ ዕርገቱና ስለ ዳግም ምጽዓቱ፣ እየመሰከርን እንድናወድሰው ይህንን የምስጋና ሥርዓት አቆይተውልናል፡፡ ይህንንም ቅዱስ ጳውሎስ ሥጋ ወደሙን በተቀበልን ቁጥር ልንናገርና፣ ልንመሰክረው እንደሚገባ ሲያዝዝ “ይህን እንጀራ በበላችሁ ጊዜ ሁሉ፥ ይህንም ጽዋ በጠጣችሁ ጊዜ ሁሉ ጌታ እስኪመጣ ድረስ ሞቱን ትናገራላችሁ” ብሎናል (1ኛ ቆሮ11፡26)፡፡
አበው ይህንን ውለታ በማስታወስ ከትንሣኤው በኋላ ባሉት በበዓለ ሃምሳ ቀናት፣ ሰላምታ ሲለዋወጡ ትንሣኤውን በሚያውጅና በሚመሰክር ቃላት መለዋወጥ እንዲገባ ሥርዓት ሠርተውልናል፡፡
ይህንን ለማለት የምናፍር፣ ወይም የምንዘነጋ ከሆንን፤ ቅዱስ ጳውሎስ “የማታስተውሉ የገላትያ ሰዎች ሆይ፥ በዓይናችሁ ፊት ኢየሱስ ክርስቶስ እንደ ተሰቀለ ሆኖ ተሥሎ ነበር፤ ለእውነት እንዳትታዘዙ አዚም ያደረገባችሁ ማን ነው?” እንዳላቸው ተወቃሾች እንሆናለን (ገላ 3፡1)፡፡ ሞቱንና ትንሣኤውን የማንናገር ወይም የማናስተምር ከሆንን፣ እውነትም አዚም ተደርጎብናል ማለት ነው፡፡
አዚም የሰው ልጆችን እንዳያስተውሉ፣ እንዲፈዝዙ የሚያደርግ የተንኮል አሠራር ነው፡፡ ይህ አዚም አእምሮን በያዘ ጊዜ፤ የሚጠቅመንን የምስክርነት ቃል ከማስተዉም አልፎ፤ የክርስቶስን ሞትና መከራ፤ ትንሣኤና ዕርገት ከአእምሮአችን እንዳይቀመጥ ሥዕሉ እንዲጠፋ ያደርጋል፡፡
የጌታችንን የኢየሱስ ክርስቶስ የመስቀል ውለታ፣ እንዴት ሊዘነጋ ይችላል?፤ ስለሆነም ሞቱን በማሰብ ሐዘንተኞች፣ ትንሣኤውን በማሰብ ባለተስፋዎች መሆናችንን አውቀን፣ በቤተ ክርስቲያናችን ሥርዓት መሠረት፣ ከትንሣኤው እስከ በዓለ ሃምሣው ድረስ “ክርስቶስ ተንሥኣ እሙታን፤ በዐቢየ ኃይል ወሥልጣን” እያልን ስለ ድል አድራጊው ጌታ ልንመስከርና ልናስተምር ይገባናል፣ ይህን በእፍረትም ሆነ በመዘንጋት የማንመሰክር ከሆነ በአዚም እንደተያዝን እንወቅ፡፡
አዚም አእምሮን ስለሚይዝ አንደበትንም ለምስጋና እንዳይከፈት የማድረግ ኃይል ይኖረዋል፡፡ ስለሆነም “ንዜኑ ሞተከ እግዚኦ ወትንሣኤከ ቅድስተ ነአምን ዕርገተከ ወዳግመ ምጽአተከ (አቤቱ ሞትህን ቅድስት ትንሣኤህንም እናስተምራለን ዕርገትህን ዳግመኛም መምጣትህን እናምናለን)” ከምንልበት ቅዳሴ እንድንቀር፣ ጠላት ሰይጣን ባዘናጋን ጊዜ፣ አዚም እያደረገብን መሆኑን በማወቅ በፍጥነት ስመ እግዚአብሔር ጠርተን አማትበን፣ ተነሥተን ወደ ቤተ ክርስቲያን ለምስጋና ልንመጣ ይገባናል፡፡
በዘመናችን በአዚም የተጠቁ ብዙ ሰዎች፣ በቅድስት ቤተ ክርስቲያን እየተገኙ ምስክርነት ሳይሰጡ ይከርሙና፣ ጠላት ዲያብሎስ በሜዳ አግኝቶ ወደ ክህደት ሲወስዳቸው፣ በኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ወንጌል አይሰበክባትም በማለት እንዲሳደቡ ያደርጋቸዋል፤ ጥንትም አዚሙ ስለ ክርስቶስ እንዳይናገሩ ስለያዛቸው በኋላ ሃይማኖታቸውን በካዱ ጊዜ በስሙ የመጣውን ሐሰተኛውን ክርስቶስን ማምለክ ሲጀምሩ (ማቴ 24፡5)፤ አሁን ገና ክርስቶስን አገኘሁ ክርስቶስ ተሰበከልኝ ማለት ይጀምራሉ፡፡
ይህ ደግሞ አስቀድሞ የተተነበየው ይፈጸም ዘንድ የመደንዘዛቸው ምልክት ነው፡፡ “መንፈስ ግን በግልጥ። በኋለኞች ዘመናት አንዳንዶች የሚያስቱ መናፍስትንና በውሸተኞች ግብዝነት የተሰጠውን የአጋንንትን ትምህርት እያደመጡ፥ ሃይማኖትን ይክዳሉ ይላል፤ በገዛ ሕሊናቸው እንደሚቃጠሉ ደንዝዘው” ያለው ከዚህ የተነሣ ነው (1ኛ ጢሞ 4፡1-2)፡፡ እነዚህ ሃይማኖትን የሚክዱ ሰዎች ባደነዘዛቸው ዲያብሎስ ተምረው እንደሆነ ሲያመለክት “የአጋንንትን ትምህርት እያደመጡ፥ ሃይማኖትን ይክዳሉ ይላል”፡፡
ሃይማኖታችን ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከጥንት ጀምሮ “ንዜኑ ሞተከ እግዚኦ ወትንሣኤከ ቅድስተ ነአምን ዕርገተከ ወዳግመ ምጽአተከ” እያለች ስትመሰክር ኖሯለች፤ ትኖራለችም፡፡ አምላኳን መድኃኒቷን ኢየሱስ ክርስቶስን ያላሰበችበት ወቅት በፍጹም አልኖረም አይኖርምም፡፡ ቅዱስ ጳውሎስ “በወንጌል እንደምሰብከው፥ ከሙታን የተነሣውን፥ ከዳዊት ዘርም የሆነውን ኢየሱስ ክርስቶስን አስብ” (2ኛ ጢሞ 2፡8) እንዳለው እርሱን በማሰብ ሥጋውን ደሙን በፈተተችበት ወቅትም ጭምር ክርስቶስን ታስበዋለች፡፡
ስለሆነም ምእመናን ጉባኤ በሚሰጥባቸው ቦታዎች ሁሉ በመገኘት ስለ ክርስቶስ አምላክነት፣ ስለ እኛ ብሎ መሞቱንና መነሣቱን ብንማር ለሐዋርያት እንዳስተማራቸው እስከ ዓለም ፍጻሜ ድረስ ከእኛ ጋር የሚኖረው ጌታ አሁንም ከእኛ ጋር ሆኖ ሰሚ ጆሮ፣ አስተዋይ አእምሮ ያድለናል፤ የምንድንበትንም መንገድ አሳይቶ መልካምን ነገር ሁሉ ይሰጠናል፡፡ እርሱ ለሐዋርያት “በዚያን ጊዜም መጻሕፍትን ያስተውሉ ዘንድ አእምሮአቸውን ከፈተላቸው” (ሉቃ 24፡45) እንዲል፣ ለእኛም ማስተዋሉን ጥበቡን ሰጥቶን ስለሞቱና ትንሣኤው እንድንመሰክርና እንድንጠቀም ያደርገናል፡፡
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን አብዛኛዎቹ ንዋየ ቅድሳት ስለ ክርስቶስ መከራ ሞት የሚሰብኩ ተደርገው በምሥጢር ይሠራሉ፡፡ ለምሳሌ፡- ከበሮ ከሩቅ ሲታይ ማንገቻው የክርስቶስን ስድስት ሺህ ስድስት መቶ ስልሳ ስድስት የተገረፈበትን ጅራፍ፤ ጠፍሩም የግርፋቱን ሰንበርን የሚያስታውስ ከመሆኑም ባሻገር፤ ከግራ ከቀኝ ያሉት ጠባብና ሰፊውን ክፍል መመታቱ፣ ዓለምን የሞላው አምላክ በሰው አካል ተወስኖ፣ ስለ እኛ ብሎ በጥፊ መመታቱን ያስታውሰናል፤ መቋሚያ መሸከማችን መስቀል ይዞ መውጣት መውረዱን ያዘክራል፡፡ ቤተ ክርስቲየን የሕንጻዋ ጉልላት ጎርበብ ተደርጎ መሠራቱ፣ ቀራንዮን ሲያመለክት፣ በመሐሉ መስቀል መተከሉ የተሰቀለውን ክርስቶስን፣ ጮክ ብለን መስበክ መሆኑን ልንገነዘብ ይገባል፡፡ (ማር14፡43-48፣ ዮሐ 19፡1፣ 1ኛ ቆሮ 1፡23)፡፡
ሞቱን ስቅለቱን የምንናገረው፤ ጥቅሙ ለእርሱ ሳይሆን፤ የእርሱ ሞት ለእኛ ጥቅም የተደረገ መሆኑን ስለምናምን ነው፡፡ ለዚህ ነው ቅዱስ ጎርጎርዮስ ዘእንዚናዙ ይህንን ሲመሰክር “እነሆ የመዳኔን ምሥጢራዊ ተአምር ሊነጻጸር የሚችል አንዳችም ነገር የለም፡፡ ጥቂት የደመ መለኮት ጠብታዎች መላውን ዓለም ዳግመኛ በአዲስ ተፈጥሮ ፈጥረዋልና” በማለት ያደነቀው፡፡
ምንም በሔዋን ምክንያት ሞት ቢመጣብንም፣ በፈቃዱ ሞታችንን በሞቱ ሊሽር የመስቀልን ሞት ታገሶ ነጻአውጥቶናል፡፡ ለዚህም ነው አባታችን ቅዱስ ሄሬኔዎስ “ባለመታዘዝ የእንጨት ፍሬን በመብላት ምክንያት የመጣውን ሞት፣ መድኃኔ ዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ በመታዘዝ በእንጨት መስቀል ላይ ተሰቅሎ ሞትን አስወግዶ ሕይወትን ሰጠን” ያለው፡፡
ስለሆነም በቅዳሴ አባታችን ቄርሎስ በደረሰው ምስጋና “ለቤተ ክርስቲያን ስትል በአደባባይ በጥፊ የተመታህ አቤቱ ይህን ማድረግህ እርስዋን በከበረ ደምህ ትቀድሳት ዘንድ ነው፡፡ ለእርስዋ ሲል ታሥሮ መጎተት የቻለ የበደለውም በደል ሳይኖር፣ ርኩስ ምራቅን ሲተፋበት የታገሠ መድኃኔ ዓለም በእንጨት መስቀል ላይ ተሰቀለ” ብሏል፡፡ በዚህም ውለታውን እናስታውሳለን፡፡
ሞት የማይገባው ሞቶአል፤ የሞተው ደግሞ ኃጢአታችንን በከበረ ደሙ ሊያነጻ እንደሆነ ቅዱስ ፖሊካርፐስ “ክርስቶስ ኢየሱስ ኃጢአት ያልፈጸመ በአንደበቱም ሐሰት ያልተገኘበት በመስቀል ላይ መከራን በመቀበል ኃጢአታችንን ተሸከመ ነገር ግን እኛ በእርሱ እንኖር ዘንድ በመስቀል ላይ መከራን በመቀበል ኃጢአታችንን ተሸከመ” ብሏል፡፡
ክርስቶስ ሞተ ብለን ስናምን ትንሣኤውንም ጭምር በሚያውጅ ቃል “ንዜኑ ሞተከ እግዚኦ ወትንሣኤከ” እንላለን፡፡ እርሱን ሞት አላስቀረውምና፤ “ክርስቶስ ከሙታን ተነሥቶ ወደ ፊት እንዳይሞት ሞትም ወደ ፊት እንዳይገዛው እናውቃለንና” (ሮሜ 6፡9) በዚህም የክርስቶስን ትንሣኤ የምንመሰክረውም የእኛ ትንሣኤ በእርሱ ጅማሮ ስለተበሰረ ነው፡፡
በፈቃዱ ነፍሱን ከሥጋው ለይቶ ወደ መቃብር የወረደው መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ መግነዝ ፍቱልኝ፤ መቃብር ክፈቱልኝ ሳይል በሕቱም መቃብር ከሙታን ተለይቶ እንደተነሣ እንመሰክራለን፡፡ ይህ ስብከት በመላእክት “እንደ ተናገረ ተነሥቶአልና በዚህ የለም” ተብሎ ቅድሚያ የታወጀ ነው (ማቴ 28፡6)፡፡
ቀጥሎም ከእርሱ ጋር ከዋለበት ውለው ካደረበት የሚያድሩ ሐዋርያት መቃብሩን ሄደው አይተው፣ መነሣቱን አምነዋል፣ ምስክር ስለመሆናቸውም “ባደረገው ነገር ሁሉ ምስክሮች ነን፤ እርሱንም በእንጨት ላይ ሰቅለው ገደሉት እርሱን እግዚአብሔር በሦስተኛው ቀን አስነሣው ይገለጥም ዘንድ ሰጠው … በእግዚአብሔር አስቀድሞ የተመረጡ ምስክሮች ለሆንን ለእኛ ነው እንጂ፤ ከሙታንም ከተነሣ በኋላ ከእርሱ ጋር የበላን የጠጣንም እኛ ነን” ብለዋል (ሐዋ 10፡41)፡፡
ለዚህም ነው የዚህ የትንሣኤ ምስክር ለመሆን ተመርጦ ከነበሩት መካከል አንዱ ይሁዳ ሲጎድል በዕጣ ለምስክርነት ቅዱስ ማትያስ እንዲገባ የተደረገው፡፡ የዚህም መመረጥ ዋና ምክንያት “ከእነዚህ አንዱ ከእኛ ጋር የትንሣኤው ምስክር ይሆን ዘንድ ይገባል” በሚለው መስፈርት መሆኑን ይነግረናል (ሐዋ 1፡21-22)፡፡ ከዚህ በኋላ ሐዋርያት የስብከታቸው ዋና ዓላማ “ንዜኑ ሞተከ…ወትንሣኤከ” በማለት እንደሆነ ቅዱስ ሉቃስ በጻፈልን መጽሐፍ “ሐዋርያትም የጌታን የኢየሱስ ክርስቶስን ትንሣኤ በታላቅ ኃይል ይመሰክሩ ነበር፤ በሁሉም ላይ ታላቅ ጸጋ ነበረባቸው” በማለት ያረጋግጥልናል (ሐዋ 4፡33)፡፡
እኛም የሐዋርያት ተከታዮች፤ የጌታችን ሞትና ትንሣኤ የድኅነታችን ዓርማ በመሆኑ እርሱ ሞት ሳይገባው የአማልክት አምላከ፣ የጌቶች ጌታ፣ የነገሥታት ንጉሥ ስለ እኛ ሞቶ እንደተነሣ አምነን ብንመሰክር ድኅነታችንን ከእኛ ጋር እንደሚዘልቅ ሐዋርያው ሲነግረን “ኢየሱስ ጌታ እንደ ሆነ በአፍህ ብትመሰክር እግዚአብሔርም ከሙታን እንዳስነሣው በልብህ ብታምን ትድናለህና” (ሮሜ 10፡9) ብሏል፡፡