Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የኢኮሎጂ ሚኒስቴር ሌሎች እርምጃዎችን ያስቀምጣል-በወንዝ ዳር ባለው የሳር ክምር ውሃ መከላከል ፣ በየ 5 ዓመቱ የፀረ-ተባይ መርጫዎችን መቆጣጠር ፣ አነስተኛውን የ 1/10 ፍሰት ፍሰት የመጠበቅ ግዴታ ፡፡ እስከ 2013 መጨረሻ ድረስ በወንዞች ውስጥ ይህ የውሃ አከባቢን ለመጠበቅ ያለመ ይህ ልኬት በግድ ኦፕሬተሮች ይወዳደራል ፡፡
ለሴኔት በሚያዝያ ወር መጀመሪያ ላይ የቀረበው ረቂቅ ረቂቅ የዓሳ ሀብት የበላይነት (CSP) ን በመተካት ብሔራዊ የውሃ እና የውሃ አከባቢዎች ጽሕፈት ቤት (ኦኔማ) በመፍጠር የዓሣ ማጥመድን አደረጃጀት አሻሽሏል ፡፡
ምዕራብ ጎንደር ውስጥ በገንዳ ውኃ የተፈፀመውን ግድያ የሚያጣራ ቡድን ወደ አካባቢው እንደሚልኩ የአማራ ብሄራዊ ክልላዊ መንግሥት ፕሬዚዳንት አቶ ገዱ አንዳርጋቸው አስታወቁ።
ርዕሰ-መስተዳድሩ ዛሬ ሰጥተውታል ያለውን መግለጫ ጠቅሶ ፋና ባሠራጨው ዘገባ የአንድ የኮንስትራክሽን ድርጅት መኪኖችን አጅበው ሲንቀሳቀሱ ከነበሩ የመከላከያ አባላት ጋር በተፈጠረው ግጭት በጉዳዩ ውስጥ ያልነበሩ ሰዎች ጭምር መገደላቸውን መጠቆማቸውን አመልክቷል።
በምዕራብ ጎንደር አካባቢ የእርስ በእርስ መገዳደል እየቀጠለ መሆኑን የተናገሩት አቶ ገዱ አንዳርጋቸው የክልሉ መንግሥት በአካባቢው ሰላም የማስከበር ኃላፊነቱን ለመወጣት ሕጋዊና ጠንካራ እርምጃ ለመውሰድ እንደሚንቀሳቀስ ማስታወቃቸውን ጠቁሟል።
ሰድር ከርክም, የደረጃዎች Nosing, የመሬት ወለል መገለጫ, አሉሚኒየም LED መገለጫ, ምንጣፍ መገለጫ, የሰድር ድልዳሎ – Foshan ጀግና ሜታል ተባባሪ. ,Ltd
Foshan ጀግና ብረት Co., Ltd. በማሸብረቅ እና ቁሳዊ ለመገንባት ሁሉም አይነቶች በባለሙያ መጠነ ሰፊ አምራች ነው, በአንድነት ልማት እና ምርት በማቀናጀት. እኛ ሰቅ ማሳጠሮች በማቅረብ ረገድ የብዙ ዓመታት ተሞክሮ ያላቸው,ፎቅ የቁረጥ,የደረጃ ማውጫ nosing, ሰቅ ሽግግር, ሰቅ spacer, የሰድር ድልዳሎ ስርዓት እና ተዛማጅ ምርቶች.
አዲስ አበባ፣ የካቲት 19፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ) ፌስቡክ ከሦስት የአውስትራሊያ መገናኛ ብዙሃን ጋር በገጹ ላይ ለሚያጋሩት ዜና ገንዘብ መክፈል የሚያስገድደውን ስምምነት ተፈራረመ፡፡…
ቡክሌት ፋሽን መጽሔት መጽሐፍ ማተሚያ , መጽሐፍ ማተሚያ , የቅናሽ ማተሚያ , መጠረዝ መጽሐፍ, ማራኪ ጠንካራ ሽፋን መጽሐፍ ለግል የተበጁ , የልጆች መጽሐፍ ማተሚያ ፣
መቀመጫውን በዋሽንግተን ዲሲ ያደረገው ፍሪደም ሃውስ የተባለው ዓለም አቀፍ ድርጅት የ2016 የዓለማት የኢንተርኔት ነፃነት ደረጃን ይፋ ባደረገበት ሪፖርቱ ኢትዮጵያ ከአፍሪካ ሀገራት የኢንተርኔት ነጻነት በመገደብ አንደኛ ስትሆን ከ65 ሀገራት ደግሞ በአራተኛ ደረጃ ነፃነትን ገዳቢ ሀገር ተብላለች። ቻይና የኢንተርኔት ነጻነት በመገደብ 1ኛ ናት።
ፍሪደም ሀውስ Freedom on the Net 2016 (በኢንተርኔት ላይ ያለ ነፃነት) በሚል በትናንትናው ዕለት ባወጣው ሪፖርቱ በዓለም ላይ የኢንተርኔት አፈና እየጨመረ መምጣቱንና ጥናት ከተደረገባቸው 65 ሀገራት ውስት 35 በመቶ የሚሆኑት የኢንተርኔት ነፃነት የሌለባቸው መሆኑን ይፋ አድርጓል።
ኣሐፊሽካ ምዝራብ (generalize ምግባር) ኣጸጋሚ ክኸውን ዝኽእል’ኳ እንተኾነ፡ ዘይተዓርቀ ናይ ታሪኽ ምዕራፋት ዘይብላ ሃገር፡ ትህሉ ትኸውን ኢልካ ምሕሳብ ዝከኣል ኮይኑ ኣይስመዓንን። ዓቕኑ ድኣሉ ዝፈላለ ዝኸውን ‘ምበር፡ ነብሱ ዝኽኣለ ጉርፍጥ ምስ ሕሉፍ፡ ናይ ቀረባን ርሑቕን ታሪኽ፡ ዘይብለን ሃገራት እንተሃለዋ ‘ውን፡ ብቑጽሪ ኣዝየን ውሑዳት’የን ክኾና ዝኽእላ። ብብዙሕነት (ናይ ቋንቋ፣ ሃይማኖትን ካልእን ብዙሕነት) ኣብ ዝልለያ ሃገራት እቲ ብድሆ ብዝያዳ ጎሊሑ ይርአ። ኣብ ሃገራት ሳልሳይ ዓለም ድማ ብዛያዳ የጋጥም። ካልኦት ሃገራት ናጻ’የን ካብዚ ጸገም ማለት ግን ኣይኮነን።
ገለ ክፋላት ናይ ታሪኸ፡ ብኸመይ ይትርጎምን ብኸመይ’ከ ይዝከርን ኣብ ዝብል ነጥቢ መሰረታዊ ፍልልይ ዘለወን ሃገራት፡ ሃገራዊ ስኒት ኣውሒሰን ብህዱእ ፖለቲካዊ ጉዕዞ ክጎዓዛ ኣዝየን ይጽገማ። ጽኑዕ ሰረት ዘለዎ ሃገራዊ ትካላት (ከም ፓርላማ፣ ናጻን ዘይሻራውን ኣብያተ ፍርዲ፣ ኣደልዲሉ ዝረገጸ ፕረስ፣ ዝተርነዓ በርጌሳዊ ማሕበራት፣ ወዘተ) ዘይብለን ምስ ዝኾና ድማ እቲ ብድሆ ክብድ ዝበለ ይኸውን።
ንኣብነት፡ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ጸዓዱ ኣብ ግዜ ባርነት ጸለምቲ (slavery) ይፍጽምዎ ንዝነበሩ በደላት፣ ነቲ በደላት ኣብ ታሪኽ ተዋሂብዎ ዝጸንሐ ምዕራፋት፣ ኣነጋግርኡን ኣተራርኽኡን፣ ወዘተ ሓድሽ መልክዕን ኣቀራርባን እንዳሓዘ (ከከም ኣቕረብቲ ናይቲ ጉዳይ) ነናሻዕ የዘራብ’ዩ። መግዛእታዊ ታሪኽ ኣብ ዘለወን ሃገራት ‘ውን ተመሳሳሊ ጸገማት የጋጥም። ዳርጋ ኩሉን ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ብመግዛእቲ ባዕዲ ዘይተተንከፈ ታሪኽ ስለ ዘይብለን፡ ኣብ ኣፍሪቃ ካብዚ ጸገም’ዚ ናጻ ዝኾነት ሃገር ኣላ ኢልካ ምዝራብ ኣየድፍርን።
ገለ ካብቲ ጸገማት ኣናብባ ታሪኽ ዝገሃደሉ ኣብነታት ንምጥቃስ፡ ንሓደ ምዕራፍ ናይ ታሪኽ ከም መግለጺ ዘገልግል ሓወልቲ፣ ቤተ-መዘክር ወይ ካልእ ተምሳላዊ ነገራት፡ ብገለ ክፋል ናይ ሕብረተሰብ ከም ቅቡል ክውሰድ እንከሎ፡ ብኻልኦት ድማ ከም ዘይቅቡል ክውሰድ ይከኣል። ናይ ከምዚ ዝኣመሰለ ጸገማት ቀንዲ ጠንቂ፡ ሕሉፍ ታሪኽ ኣብ ምትርጓም፡ እንኮላይ ኣብ ምስናዱን ምንጋሩን (ምምሃር፣ ምዝንታውን ካልእን ሓዊስካ) ቅኑዕን ዘይቅኑዕን ኣገባባት ስለ ዝህሉ’ዩ። እቲ ቅኑዕን ዘይቅኑዕን ዝበሃል ኣገባባት ንባዕሉ፡ ከከምቲ ሰባት ዝጥቀምሉ ናይ መጠመቲ “መረጼን” ክፈላለ ይኽእል።
ብፍላይ፡ ንታሪኽ ሃጸይ ዮሃንስ፣ ሃጸይ ቴድሮስ፣ ሃጸይ ምኒሊክን ሃጸይ ሃይለስላሰን ብዝምልከት፡ ብገለ ኢትዮጵያውያን (መብዛሕትኦም ናይ ብሄረ-ኣምሓራ ናይ ፖለቲካ ሊሂቃን ማለቱ’ዩ) ዝቐርብ ናይ ታሪኽ ትንተና፡ ብኻልኦት ብሄራት ናይታ ሃገር ክንገር ንዝድለ ሓቅታት ኣብ ግምት ዘይእቱ ስለ ዘነበረን ዘሎን፡ ንቐጻሊ ግርጭታት ጠንቂ ይኸውን ከም ዘሎ’ዩ ገሊጹ።
ካብ ኣተራጓጉማ ታሪኽ ዝብገስ ቁስልታት ብግቡእ እንተዘይተሓኪሙ፡ ሃገራት ቅሳነት ረኺበን ብሰላም ክጎዓዛ ዘጸግም ምዃኑ’ዩ እቲ ፕሮፌሰር ዝገልጽ። ብሕጽር ዝበለ ኣገላልጻ፡ ንኣብነት ታሪኽ ምኒሊክ እንተወሲድና፡ ብገለ ወገናት ከም መስራቲ ዘመናዊት ሃገረ-ኢትዮጵያን በዓል ዓቢ ውዕለትን ዝርአ ሃጸይ ክኸውን እንከሎ፡ ብኻልኦት ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ብሄራት ኢትዮጵያ ሕልፍ ዝበለ ጭፍጨፋ ብምክያድ፡ ብዋጋ እቶም ዝተጨፍጨፉ ብሄራት ዘመናዊት ሃገር ዝመስረተ መራሒ’ዩ ዝርአ።
እቲ ጸገም ኣብዚ’ዩ። ምኽንያቱ እቲ ካልኦት ብሄራት ኣብ ልዕሌና ተፈጺሙ ዝብልዎ በደላት፡ ቀዲሞም ብዝነበሩ መንግስታት ተፈላጥነት ዘይተውሃቦን ንምክሕሓሱ ‘ውን ዝጠቅም ስጉምታት ዘይተወስደሉን ምዃኑ’ዩ። ብርዱእ ምኽንያታት፡ ኣብ ኣናብባ ታሪኽ ፍልልይ ከም ዝህሉ ይገብር። ነዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ገፊሕ ናይ ኣረኣእያ ፍልልይ ክዓርቕ ዝኽእል ፖለቲካዊ ቀመር (formula) ረኺብካ ነቲ ፍልልይ ከተጽቦቦ ክሳብ ዘይተኻእለ ውሑስ ሰላምን ርግኣትን ክርከብ ኣጸጋሚ ይኸውን።
ኣብ ተሞክሮ ዝተፈላለያ ሃገራት ከም ዝተራእየ፡ ሓደ ካብቲ ፍቱን መድሃኒታት፡ ንሓድሕዱ ከይተነጻጸገ፡ ተጸዋዊሩ ዝኸይድ ሃገራዊ ቃና ምፍጣርን ክፍጠር ምጽዓርን እዩ። ኣብ ሓቂ ዝተሞርኮሰ ምስ ዝኸውን ጥራይ’ዩ ግን ነባሪ ፍታሕ ከምጽእ ዝኽእል። ኣብ መብዛሕተአን ሃገራት ሳልሳይ ዓለም፡ ነዚ ክውን ክገብር ዝኽእል ህዝባዊ ትካላት ስለ ዘይጸንሕ እቲ ብድሆ ክብድ ዝበለ ክኸውን ይኽእል። ልዕሊ’ዚ ግን ፖለቲካዊ ድሉውነት ናይቶም ኣብ ስልጣን ዘለዉ መራሕቲ ከም ቀንዲ ኣገዳሲ ረቛሒ ዝርአ ጉዳይ’ዩ።
ካብዚ ናይ ኢትዮጵያ ተሞክሮ ከይወጻእና፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይታ ሃገር ዝኽተሎ ናይ ታሪኽ ኣረዳድኣን ኣተረጓጉማን ካብቲ በዓል ፕሮፌሰር መራራ ጉዲና ዝኽተልዎ ዝተፈለየ ምስ ምዃኑ፡ ዝቕጽል ፖለቲካዊ መስርሕ ናይታ ሃገር ዝጽበዮ ዘሎ ብድሆታት ቀሊል ከም ዘይኮነ ጥራይ ኢና ክንግምት ንኽእል። ናይ ህወሓትን ናይ ካልኦት ፖለዊካውያን ሓይልታትን ኣተረጓጉማ ታሪኽ ኣብ ግምት ምስ ዝኣቱ መሊሱ ዝተሓላለኸ ይኸውን። እቲ ኣተረጕጉማ፡ ነዊሕ ንዝጸንሐ ናይ ታሪኽ ሰንሰለት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ናይ ዝተፈጸመ ፍጻመታት ‘ውን ዝተናኽፍ ክኸውን እንከሎ ዝበኣሰ ይኸውን።
ኣብ ተሞክሮ ኤርትራ ‘ውን ተመሳሳሊ ጸገማት ከም ዘሎ ዘከራኽር ኣይመስለንን። ታሪኽ ኤርትራ ከም ናጻ ሃገር ሓጺር ምስ ምዃኑ፡ እቲ ኣዝዩ ዘከራኽር ዝበሃል ናይ ታሪኽ ኣተረጓጉማታት ነዊሕ ንድሕሪት ዝምጠጥ ዘይክኸውን ይኽእል። እቲ ናይ ግዜ ተመጣጥነት ክንደይ ዝኣክል ንድሕሪት ይጉተት ዝብል ግምታዊ ዘረባታት ንጎድኒ ገዲፍና ግን፡ ኣብ ገለ መሰረታዊ ናይ ታሪኽ ኣረዳድኣታት፡ ምስ ቆላን ከበሳን፡ ክርትስናን እስምልናን፡ ጀብሃን ሻዕብያን ዝተተሓሓዝ፡ ብግቡእ ዘይተዓርቀ ናይ ታሪኽ ኣናብባታት ከም ዘሎ ንዕዘብ ኢና።
ንኣብነት፡ እቲ ናይ ጀብሃን ሻዕብያን ዝበሃል ታሪኽ፡ ኣብቲ ናይ መጀመርታ ናይ ናጽነት ዓመታት፡ ንኹሎም ሃገራውያን ሓይልታትን ሰብ-ብርክን ብዘዕግብ መገዲ ወግዓዊ መዕጸዊ (closure) ስለ ዘይተገብረሉ፡ ብሰንኩ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ብፍላይ፡ ነናሻዕ ዝገሃድ ፖለቲካዊ ቀሓር በጨቕ ክብል ንዕዘብ ኢና። ንኣብነት፡ ጀብሃ ብውዲት ህዝባዊ ግንባርን ህዝባዊ ወያነን ኢያ ተደፊኣ ወጺኣ ዝብል ትረኻ/ትርኺት/narration ብሓደ ወገን፡ ኖን ኣይፋልን ተሳዒራ ድኣ ዝብል በቲ ካልእ ወገን፡ በቲ ክወሃቦ ዝግብኦ ሃገራዊ ቆላሕታ፡ ካሳብ ለይቲ ሎሚ፡ ንኹሎም ሃገራውያን ሓይልታት በዘዕግብ መገዲ መዕጸዊ ዘይተገብረሉ ምዕራፍ’ ኮይኑ ተሪፉ ኣሎ። ብተመሳሳሊ፡ ኣብ ጉዳይ ቅዋም 1997 ዘሎ ክልተ ተተፋናኒ መርገጽታት ንባዕሉ፡ ኣብ ኣተረጓጉማ ናይቲ ቅዋም ንምንዳፍን ንምጽዳቕን ዝተኸተደ መስርሕ ዘሎ ናይ ኣረዳድኣ ፍልልይ ዘመልክት ጸገም’ዩ። እቲ ቅዋም ሓላል’ዩ ኣይሓላልን ንዝብል ክትዓት ድማ ብኡ መጠን የራስኖ።
ኣብ ኣካታዕቲ ዝኾኑ ሃገራውያን ጉዳያት፡ ሓቂ ኣየናይ’ዩ ብርጉጽነት ንኽትውስን ኣጸጋሚ’ዩ። ነቶም ኣቕረብቱ፡ ክልቲኡ ወገን ናይ ሓደ ክትዕ፡ በብወገኖም ከም ሓቂ ተጌሩ ክውሰድ ይከኣል’ዩ (ብትርጓመ ደረጃ)። ኣብ ታሪኽ ግን ክልተ ሓቂ (እኳ ድኣ ተጻራሪ ሓቅታት) ከህሉ ኣይክእልን። ስለዚ፡ ሃገራት ኣብ ኣናብባ ታሪኽን ኣተዓርቕኡን ዝኽተልኦ ኣካይዳ፡ ንሰላመንን ርግኣተን ካብ ዘድልዩ ቀንዲ ረቛሕቲ፡ ሓደ ምዃኑ ክእመነሉን ክስርሓሉን የድሊ።
በኢንተርኔት ግንኙነት የሚሰራው ይህ መተግበሪያ በተንቀሳቃሽ ስልክ በነፃ የሚጫን ነው።ያም ሆኖ የኢንተርኔትና የመብራት መቆራረጥ በከተማዋ የደንበኞችን አድራሻ በቀላሉ ለማግኜት መቸገር፣ለአገልግሎቱ ፈተናዎች ናቸው።ይህንን ችግር ለመፍታት ከደንበኞች ጋር የተለያዩ አማራጮችን ይጠቀማሉ።
የተንቀሳቃሽ ስልክ መተግበሪያዎች ከሚሰጧቸው የተለያዩ ጠቀሜታዎች አንፃር ተወዳጅነታቸውና ጠቀሜታቸው እየጨመረ መምጣቱን መረጃዎች ያሳያሉ። በኢትዮጵያም የኢትዮጵያ የምግብና የመድኃኒት ቁጥጥር ባለ ሥልጣንም በቅርቡ «አይቬሪፋይ» የተባለ መተግበሪያ በማበልፀግ ሥራ ላይ አውሏል።
የቲክ ቶክ አፕሊኬሽን ወይም መተግበሪያ በአሁኑ ሰዓት እጅግ ዝነኛው የማህበራዊ መገናኛ ዘዴ ነው ማለት ይቻላል። ከሌሎቹ ማህበራዊ መገናኛዎች ለየት የሚያደርገው ደግሞ አጫጭርና እንዲያዝናኑ የታሰቡት ቪዲዮዎች የሚቀርቡበት መሆኑ ነው። አብዛኞቹ ታዳሚያን ወጣቶች ቢሆኑም በርካታ እድሜያቸው አስራ ቤት ያልደረሱ ታዳጊዎች ሳይቀሩ ሲሳተፉበት ይስተዋላል።
በኢትዮጵያ የመኪና አደጋ የሰው ሕይወትን በመቅጠፍ በግንባር ቀደምትነት ይጠቀሳል። አደጋው አሳሳቢ የሚባል ደረጃ ላይም ይገኛል። በመኪና አደጋ የሚከሰተው የአካል ጉዳት መጠን ምን ያህል እንደሆነ ልኬቱን የሚያሳውቅ ሶፍትዌር በኢትዮጵያውያን ባለሞያዎች ተሰርቷል።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ማይ ዓይኒን ዓዲ ሓርሽን ተዓቝቦም ካብ ዝርከቡ ኤርትራውያን ልዕሊ 17000 በቲ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዘጋጠመ ልዕሊ 400 ኤርትራዊ ትንፋስ ዘህለቐ ትራጀዲ ዝተሰምዖም
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ናይታ ብበይንኣዊ መንገዲ ሃገርነት ዝኣወጀት ሶማሊ-ላንድ፡ ኤርትራ ንጉዳይ ስርዓቱ ብዝምልከት ንዝዘርግሓቶ ጋዜጣዊ መግለጺ ብጣልቃነት ብምቅዋም፡ ተሪር ወቒሳ ዝሓዘ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣውጺኡ።
ሎሚ ሰንበት 22 ለካቲት ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ኣብቲ ብ ተቓወምቲ ውድባት፡ ኣባላት ሲቪካውያን ማሕበራት፡ ናይ ሚድያ ማዕከናትን ግዱሳት ውልቀሰባትን ብምትሕብባር ዝወደቡዎ ኣብ ከተማ ለንደን ኣፍደገ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ዓባይ ብሪጣንያ ዝተኻየደ ውዕዉዕ ሰላማዊ ሰልፊ ብምስታፍ ምእንቲ ምኽባር ሰብኣዊ መሰል ኤርትራውያንን ድሕነት ሃገርና ኤርትራን ድምጾም ኣስሚዖም ።
በአለም አቀፍ የ COVID-19 ወረርሽኝ ምክንያት የአሜሪካ መንግስት ወደ አሜሪካ ጉዞ ላይ ተጽዕኖ ሊያሳርፉ የሚችሉ ገደቦችን እና መስፈርቶችን አውጥቷል ፡፡ ከቪዛ ጋር በተያያዘ ቀጠሮ ከመያዞ ወይም ከመቅረብዎ በፊት እባክዎ ከዚህ በታች ያለውን መረጃ ይመልከቱ
የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ ቢሮ በ COVID-19 ምክንያት ከማርች 2020 ጀምሮ በዓለም ዙሪያ ባሉ የአሜሪካ ኤምባሲዎች እና ቁንስላዎች የዕለት ተዕለት የቪዛ አገልግሎትን አግዷል፡፡ አላማችን በተቻለ ፍጥነት አገልግሎት ወደ መስጠት መመለስ ቢሆንም፣ በአዲስ አበባ የአሜሪካ ኤምባሲ በአንዳንድ ውስንነት ምክያት የስደተኛ እና ስደተኛ ያልሆኑ የቪዛ አገልግሎቶች እንዲሁም የተማሪ ቪዛዎች ቃለ መጠይቅን ጭምር በቶሎ ወደ አገልግሎት መስጠት ላይገባ እንደሚችል ይታሰባል፡፡ ይህም ከአሜሪካን አገር የመኸር የትምህርት የመጀመሪያ ግዜ ካለፈ በውኃላ የሚሆን ይሆናል፡፡ በወረርሽኙ ምክንያት በተከሰቱ ችግሮች እና መዘግየቶች በጥልቅ እናዝናለን ፡፡ ይህንን ስናሳውቅ ተማሪዎች አሜሪካን አገር ካሉ ትምህርት ቤቶቻቸው ጋር በመነጋግር ለዚህ የመኸር (fall) ሴሚሰተር ሌሎች አካዴሚያዊ አማራጮችን እንዲያፈላልጉ ለማሳሰብ ነው፡፡
ማሳሰቢያ፡ ግዜው ያላለፈበት ወይ በአለፉት 12 ወሮች ውስጥ ጊዜው ያለፈበት የተማሪ ቪዛ እያደሱ ከሆነ በ https://ais.usvisa-info.com/am-et/niv የሚገኘውን መመሪያ በመከተል በአካል ቀርበው ቃለ-መጠይቅ ሳያደርጉ ቪዛዎን ለማደስ ብቁ መሆንዎን እንዲያረጋግጡ በብርቱ እንመክሮታለን፡፡ ከዚህ በፊት ተማሪ F ቪዛ ኖሮት የማያውቅ ከሆነ ወይም ኖሮት የትምህርት ዘርፎን የቀየሩ ከሆነ በአካል ሳይቀርቡ ያለ ቃለመጠይቅ ለማመልከት ብቁ አይደሉም፡፡
ይህን ጣቢያ ከዚህ ቀደም በጭራሽ ተጠቅመው የማያውቁ ከሆነ እና ዲኤስ-160 https://ceac.state.gov/genniv ሞልተው ጨርሰው ከሆነ ይህን አማራጭ ይምረጡ
እጅግ የተከበሩ የዓለም ሎሬት ዶክተር ጥበበ የማነ ብርሃን ማን ናቸው? ባሕር ዳር፡ የካቲት 14/2013 ዓ.ም (አብመድ) እርሳቸው ብቻ ሳይሆኑ የአኗኗር ዘይቤያቸው እንኳን ሳይቀር ፍፁም ኢትዮጵያዊ...
“አይቆረጠም የድንጋይ ቆሎ አይወረወር የእሳት አለሎ ፍቅሩን ነው እንጂ ጠቡን ማን ችሎ” ባሕር ዳር ፡ የካቲት 14/2013 ዓ.ም (አብመድ ምድሩ ያስፈራል፣ ጎዳናው ያደናግራል፣ ጋራው ሸንተረሩ...
እግዚኣብሄር ኣቦ፡ ባህ ዝብሎን ብሓጎስን ደስታን ዝርስርስ ብወዱ ጥራይ እዩ። ከስምረሉ፣ ብወዱ ጥራይ እዩ። በቲ ትሑትን ኣዝዩ ወሪዱ ባርያ ዝመሰልን፡ ሰብ ዝመሰለን ክብሩ ዝደርበየን እንኮን ሓደን ወዱ የሱስ ክርስቶስ ጥራይ እዩ።
እታ ዓቖሚ ስኢና ሰንከልከል ኢላ፡ ነቀይ ነቀይ እትብል ሻምብቆ፡ ክትስበር ነቂዓ ምስ ዘዘው ዘዘው ምስ በለት። ዝድግፋን ደው ዘብላን፣ ‘ቲ እንኮ ‘ቲ ጊልያን ባርያን ዝኾነ ጐይታ እዩ። ንሱ ጉድለታ መሊኡ፡ ምልእቲ ይገብራ። ሕማማን ቊስላን ሰፊፉ፡ ጥዕይቲ ይገብራ። እታ ፈትሊ ጥዋፍ፡ ብንፋስ እትንብድበድ፡ ንፋስ ሃዊጹ ከጥፍኣ ዝረበጻን። ነታ ሽምዓ መብራህቲ፡ እታ ኩራዝ ብርሃን ቤትና ደብዚዛ ጽልግልግ ኢላ ሃሲሳ በርዚዛ፣ ግና ‘ቲ ኣገልጋሊ፡ ጊልያን ባርያን ዝኾነ ጐይታ ኣየጥፍኣን። እዃ ደኣ ይልኲሳ፡ የንድዳ ደጊማ በሪሃ ክትቀውም፣ ብርሃን ክትህብን ክትደምቕን።
በዚ ድማ፣ ኣቦ ካብ ሰማያት ድምጹ ኣውሲኡ፡ “እንሆ፡ ዝሐሬኽዎ ጊልያይ፡ ነፍሰይ ዝሰመረቶ ፈታውየይ፡” ዝበለ። ክርስቶስ የሱስ፣ ብቑዕን ጅግናን ወዲ ኣምላኽ እዩ። እዚ ግና ካብቲ ንጉሳዊ መንነቱ (ዘርኢ ዳዊት ወዲ ኣምላኽ ምዃኑ) ጥራይ ዝመጸ ኣይኮነን። ከምኡ’ውን ካብቲ ትሑትን ስቡርን ምስ ረአይዎ ገጾም ዘጎልበብሉ’ውን ዝተናዕቐ መንነቱ ጥራይ’ውን ዝመጸ ኣይኮነን። ብቕዓቱን ጅግንነቱን ግና፡ ካብቲ ፍጹም ሚዛናውነት ኣምላኽነቱን ትሒቱ ሰብ ምምሳሉን ዝመጸ እዩ።
እቲ መልኣኽ ከምዚ ኢሉ ጨደረ፡ ኣወጀ፡ ነገረ . . . ኣብ ራእይ 5፡2 “ነዚ መጽሓፍ እዚ ኺግንጽሎ ንማሕተሙ’ውን ኪፈትሖ ዚበቅዕ መን ኣሎ፧” ማንም ነቲ ማሕተም ኪፈትሕ ብቑዕ የለን። እቲ መልሲ ድማ ብኡ ብኡ መጸ፣ “ካብቶም ሽማግሌታት ሓደ ድማ፡ ኣይትብከ፡ እንሆ፡ እቲ ኻብ ነገድ ይሁዳ ዝዀነ ኣንበሳ፡ እቲ ሱር ዳዊት፡ ነቲ መጽሓፍ ኪግንጽሎን ነቲ ሾብዓተ ማሕተሙውን ኪፈትሖን ስዒሩ ኣሎ፡ በለኒ።” (ራእይ 5፡5)። ሃሌሉያ!!
እግዚኣብሄር ኣቦ፣ ብርታዔን ሓይልን ናይ’ቲ ኻብ ነገድ ይሁዳ ዝኾነ ኣንበሳ ኣዝዩ ይፈትዎ እዩ። ኣብ ቅድሚ ኣዒንቲ እግዚኣብሄር ኣቦ ብቑዕ ገይሩዎ። ነቲ ናይ ዘመናት ታሪኽን ናይ መወዳእታ ዘመንን ቁጻር ንምፍታሕ ክእለትን ብቕዓትን ኣለዎ።
ግና እዚ ምስሊን ተምሳሌትን ኣንበሳ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ንበይኑ፣ ብቑዕን ፍጹምን ኣይነበረን። ‘ቲ ኣንበሳ ከመይ ጌይሩ እዩ ስዒሩ፧ ኣብ ራእይ ዮሃንስ ኣብታ ምዕራፍ 5 ዘላ እትቕጽል ጥቕሲ መግለጺ ምስልን ተምሳሌትን ናይቲ ኣንበሳ ትገልጽ እያ፣ “ኣብ ማእከል እቲ ዝፋንን እቶም ኣርባዕተ እንስሳን ኣብ ማእከል እቶም ሽማግሌታትን ተሐሪዱ ኸም ዝነበረ ዚመስል ገንሸል ደው ኢሉ ርኤኹ። ንሱ ሾብዓተ ቐርንን ሾብዓተ ዓይንን አለዉዎ፡ ንሳቶም ከኣ እቶም ናብ ብዘላ ምድሪ እተላእኩ ሾብዓተ መናፍስቲ ኣምላኽ እዮም።” (ራእይ 5፡6)።
እዚ ፍሉይን እንኮን ክብሪ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ፡ እቲ ብስጋ እተገልጸ ወዲ ኣምላኽ – ፍሉይ፡ ብሉጽ ውህደት ናይ ንጉሳዊ ክብርን ሰብ ናይ ምምሳሉን እዩ። ንሱ ፍጹም ሰብን ፍጹም ኣምላኽ እዩ።
ኣብ መንጎ እቶም ተቃለስቲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ወይ ድማ ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክርስያዊ ስርዓት ንምትካል ዝጓነፎ ውሽጣውን ግዳማውን ተጻብኦታት፣ ከምቲ ፕሮፈሶር ሃንቲንግቶን ኣብቲ ብዙሕ መጽናዕትታቱ ኣብ ሳልሳይ ማዕበል ኣብ ዝብል ጽሑፉ ከም ዝገልጾ፣ኩሉ እቲ ዝሓለፈ ማዕበላት ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብዙሕ ሓጐጽጐጽን ዕንቅፋታትን ስለዝገጠሞ ገሊኡ ዝተዓወተ ገሊኡ ድማ ኣብ መንጎ ከይተዓወተ ዝፈሸለ ኣሎ ይብል ንኣብነት ኣብቲ ሳልሳይ ማዕበል ብ 1974 ኣብ ሃገረ ፖርቱጋል ኣንጻር ምልክነት ቀጺሉ ድማ ኣብ ሃገራት ደቡብ ኤውሮፓ ከም ንኣብነት፣ ስፓንየን ድሓር ድማ ኣብ ሃገራት ላቲን ኣመሪካ ካብ 1970ክሳብ 1980 ዝተኻየደ ቃልሲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ከም ሳልሳይ ማዕበል ክጽዋዕ ብዙሓት ተመራመርቲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ይሰማምዑሉ።
እቲ ኣብ ግዜ ምውዳእ ዝሑል ኩናት ዝተራእየ ድማ ራብዓይ ማዕበል ይበሃል። ኣብዚ ማሪና ኦተወይ ዝብሃል ተመራማራይ ( Marina Ottaway) ”ኣፍሪቃዊ ደሞክራስያውነትን ለኒናዊ ምርጫን” ኣብ ዝብል ጽሑፉ ብዛዕባ ምትእትታው ደሞክርስያነት ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ዓወቱን ፍሽለቱን ብዝብል ወድዓዊ/ Emprical ትንተና የቅርብ፡፤ ከምኡ እውን ክራው ፍሮድ ያንግ ( CrawfordYoung) ዝበሃል ተመራማራይ ሳልሳይ ደሞክራስያዊ ” ማዕበል ኣብ ኣፍሪቃ” ኣብ ዝብል ጽሑፉ፣” ጸገማትን ግርጭታትን፣ ምቛም መንግስትን፣ ባእስን ደሞክራስያን ኣብ ኣፍሪቃ)ብዝብል እቲ ዝተረኽበ ባእስን ናይ ሓድሕድ ኩናትን ቅንጸላን ሕርሕራይ ገሩ ይገልጾ። እስከ እዚ ኣብዚ መበል 21 ዘመን ኣብ ኤርትራን ኣብ ከባቢ ሃገራት ኣፍሪቃን ማእከላይ ምስራቅን ዝካየድ ዘሎ ንስመዮ ”ሓምሻይ ደሞክራስያዊ ማዕበልክ” ናበይ ገጹ ኢዩ ዝኸይድ ዘሎ፣ ኣብ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ኣብቲ ናይ ኤርትራ ካብ ዝብገስ ክሳብ ሎሚ ኣበይ ገጹ ኢዩ ዝኸይድ ዘሎ ከም ምኽትታለይን ምንባባይን ምስቲ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ደሞክራስያዊ ማዕበላት ከነጻጽሮን ከቀራርቦን ክፍትን ኢየ፣
እዚ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ኣብ ኤርትራ ከምቶም ዝሓለፉ ማዕበላት ንገለ ሃገራት ዘዔወተ ንገለ ሃገራት ግን ኣብ ሓድሕድ ውግእን ፍሽለትን ዶ ከይከውን ካብተን ዝፈሸላን ዝተዓወታን እንታይ ክንመሃር ክ ኢልና፣
እቲ ዝሓለፈ ደሞክራስያዊ ማዕበላት ኩሉ ብሰላማዊ ኣገባብ ኣይተወድኤን፣ ንኣብነት ናይ ፖርቱጋል ( Salazar) ይኹን ስፓንየን ( Francisco- Franco)ብዙሕ ደም ፈሲሱን ንብረት ጠፊኡን ኢዩ፣ እቲ ኣብ ላቲን ኣመሪካ ዝተኻየደ እውን ብቀሊል ኣይኮነን ተ ዓዊቱ፣ንኣብነት ምልካዊ ወተሃደራዊ ስርዓት ፒኖሸት( Pinochet) ክንደይ ሰብን ንብረትን ድሕሪ ምሕላቅ ኢዩ ኣብ ዕርቂ ዝኣተወ፣ እቲ ዝነውሔ ምልክነት ኣብ ፖርቱጋል ኢዩ ነሩ፣ ኣብ ሃገራት ምዕራባዊ ኣፍሪቃ ብፍላይ ኣብተን ግዝኣት ፈረንሳይ ዝነበራ እውን ብ1990 ኣቢሉ ዳርጋ ኩሎም ምልካውያን ወተሃደራዊ ስርዓታት ፍሽለቶም ምስ ፈለጡ ነቶም ተቃወምቶም ተፈላጥነት ሂቦም ገሊኤን ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ምሕደራ ዝተሰጋገራ ኣለዋ፣ ንኣብነት በኒን ትበሃል ሃገር ሓንቲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ዝተዓወተት ኢያ፣ ገሊኤን ድማ እቲ መስርሕ ደሞክራስያ ተዓንቂፉ ኣብ ምልክነት ተመልሳ። እቲ ብ2011 ካብ ቱኒስያ ጀሚሩ ናብ ግብጽን ሊብያን ቀጺሉ ናብ የመን ድሓር ድማ ናብ ሱርያ ዝቀጸለ እቲ ገና ዘይተወድኤ ማዕብል ደሞክራስያዊ ምንቅስቃስ ኢሎም ይገልጽዋ ተመራመርቲ ደሞክራስያዊ ማዕበላት። ካብዚኣተን እታ ሓንቲ ብውሑድ ክሳራ ናብ ደሞክራስያ ንምስግጋር ዝበቅዔት ሃገረ ቱኒስያ ጥራሕ ኢያ፣ እተን ካልኦት ግን ኣብ ኩናት ሓድሕድን ግርጭትን ስለ ዝኣተዋ እቲ መስርሕ ገና ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክሳገራ ኣይከኣላን፣ እቲ ምኽንያታት ካብቲ ዝጸንሔ ኣመሰራርታ መንግስትን፣ ፖሊቲካዊ ስልጣን ብሲቪላዊ ይመሓደር ስለዝነበረ እቲ ወተሃደር ኣብ ፖሊቲካዊ ስልጣን ቦታ ሰለዘይነበሮ ክኸውን ይኽእል ኢሎም ዝምስክሩ ኣለዉ፡፤
ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ እውን ንቃልሱ ምስቲ ናይተን ኣንጻር ምልክነት ናብ ደሞክራስያውነት ዝምድና ኣለዎ፣ ምኽንያቱ እቲ ምንጪ ግርጭት ኣብ ሕቶ መንግስታዊ ኣወዳድባን፣ ቅዋማውን ደሞክራስያውን ሕንጸት ሃገር ሰለዝኾነ። እተን ኩለን ሃገራት ናጽነትን ምስተጐናጸፋ፣ እቲ ናጽነት መሪሑ ዝመጽኤ ነቲ ምስግጋር በቲ መስርሕ ሕዝባውን ደሞክራስያውን ክንዲ ዝመርሖ፣ ኣነ ኢየ ናጽነት ኣምጺኤልካ፣ኣነ ዝበልኩኻ ግበር ዝብል ትምክሕቲ ክንዲ ድልየታት ሕዝብን፣ ጠለባትን፣ ዝምልሽ ብኢደ ወነንኡ ነታ ሃገር ከምቃሕ ዝበሎ ክመርሓ ይብገስ፣ድሕሪ ገለ ዓመታት ድማ እታ ሃገር፣ ኣብ ትሕቲ ሕሱምን ጭካንን ውልቀ መላኺ ስርዓት ትሳቀ፣ ኤርትራ ሎሚ ከምቲ ማክስ ወበር ( Max Weber) ዝብሎ እታ ሓንቲ ከም ነጻ ሃገር ዘቁጽራ እቲ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ሉዑላውነት እንተዘኮይኑ ከም ሃገር ናይ ሕዝባ ሉዑላውነት ዘይብላ፣ ማለት ከም ነጻ ሃገርን መንግስትን ዘፍልጣ እቲ ሰለስተ ዝተኣሳሰረ( Components) ትሕዝቶታት ንሃገር ሃገር ዘብላ/
አብ መንጎ ተቃወምትን እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልካዊ ስርዓትን ፍልልያቱ ኣብ ኣቋቁማ መንግስትን ሕዝብን ዘሎ ፍልልያት ኢዩ፣ ስለዚ ደንበ ተቃውሞ ከጽንዖን ክፈልጦን ዘለዎ ቃልሲ ናብዚ ሕቶ እዚ ዝተመርኰሰ ክኸውን ኣለዎ በሃላይ ኢየ፣ እቲ ኣብ ውሽጢ ተቃውሞ ደንበ ናብዚ ንክበጽሕ ኩነታት ብኣካደምያውን ተመክሮኣውን ኣፍልጦታት ከሰንዮ ኣለዎ። ደንበ ተቃውሞ እዚ ናይ ሎሚ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝተፈልየ ምዃኑ ክግንዘብ ኣለዎ፣ ነዚ ኣፍልጦ ክህልዎ ድማ ዝሓለፈን ዘሎን ዝመጽእን ንክፈልጥ ዘኸእሎ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣን ኣፈታትሓን ፖሊቲካዊ ግርጭታቱ ብኣካደምያዊ መጽናዕቲ ክስነድን ኣብኡ ተመርኲሱ ድማ ደሞክራስያዊ ኣፈታትሓ ከናዲ ኣለዎ።
ኣብዚ ኣካደምያዊ መጽናዕቲ ብሓደ ሸነኽ ምስግጋር ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያውነት፣ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ ብረታዊ ግጭትን ኣፈታትሓ ፍልልያትናን ምስቲ ናይ ካልኦት ሃገራት እናዛመድና፣ ክፍለጥ ዘለዎ እቲ መስርሕ ምስግጋር ካብ ደንበ ተቃውሞ ጀሚሩ ኣፈታትሓ ውሽጣዊ ግርጭታቱ ካብ ብሕጂ ክፈልጦ ዘለዎ እምበር ሕጅስ ነዚ ምልክነት ንእለ ድሓር ንሓስበሉ ዝብል ብሂል ኣብቲ ናይ ዝሓልፈ ኣካደምያዊ መጽናዕታት፣( Huntington, Gene Sharp) ሃንቲንግቶን ወይ ድማ ጂን ሻርፕ ኣይሰማማዕን፣ እንተድኣ ድሕሪ ወድቀት ምልክነት ንሕሰብሉ ክይኑ እቶም ከምኡ ዝብሉ ናይ ግድን ኢዩ ብኤምፕሪ/ Emprical examples ክቅርቡልና ኣለዎም። ኣብዚ ግዜዚ እቲ ክጽናዕ ዘለዎ እቲ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዘሎ ፖሊቲካውን፣በርገሳውን ከምኡ ድማ ነጻ ውልቀሰባትን ዝብል ዝተፈላልየ ሓይልታት ናበይ ገጹ ኢዩ ዝኸይድ ዘሎ ከመይ ገሩ ድማ ኢዩ ነዚ ምልክነት ኣልጊሱ ድሕሪ ምልክነትከ እንታይ ዓይነት መንግስቲ ክተክል ይሓስብን፣ ምስ ሕዝቢ ዘለዎ ዝምድናን ኣብ ሓድሕዱ ዘለዎ ስኒትንከ ክሳብ ክንደይ ተኣማምነት ኣለዎም ክፍተሽ ዘለዎ ጉዳይ ኢዩ።
እቶም ፖሊቲካውያን ካብቲ ግዜቲ ጀሚሮም ዝመስረትዎ ከምቲ ማክስ ወበር/ Max Weber ዝሰምዮ ኣባታዊ ወይ ፓትርሞንያሊስም/ Partimonialism ማለት እቲ ወድዓዊ ኩነታት ሕዝብኻ ካብቲ ግላዊ ጥቅምታትካ ምስቲ ዘሎካ ስልጣን ዘይምፍላይ ኢዩ ይብል፣ እቲ ናይ ኤርትራ ፖሊቲካዊ ኣስዃኹዓ እውን ነዚ ይመስል፣ ፖሊቲካዊ ሰልፍታት ሞስሊም ሊግ ወይ ድማ ሰልፊ ኣንድነት ኣብ ሃገራዊ መንነታት ኣይኮናን ተመስሪተን ዝነበራ እንታይ ድኣ ኣብ ሃይማኖታውን ባህላውን ንኡስ መለለይታት ናይ ገለ ሕዝብታት ኤርትራ ሰለ ዝነበራ ነዊሕ ከይከዳ ነቲ ዝነበረ ፈደራላዊ ምሕደራ ኣፍሪሰን ንኤርትራ ምስ ንጉሳዊ ስርዓት ሃይለ ስላሰ ከምትቁረን ገበርኣ። እቲ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ዝተራእየ እውን ኣሰዃኹኡ ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ምስሊም ሊግን/ Moslem League ስልፊ ኣንድነት/ unionist party ዝፍለ ኣይነበረን፣ ክልቲ ኡ ድማ ኣብ ትሕቲ ፓትሪሞኒያልሲም ዝብል ኣምር ንውልቀ መሪሕነት ካብቲ ናይ ሃገር ኣይፈልይዎን ኢዮም፣ ን ኣብነት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ማለት ብኣኣቶም ኤርትራ ማለት ስለዝኣምኑ፣ ነብስ- ተኣማምነት የብሎምን ከምኡ እውን ኣብ ደንበ ተቃውሞ እዚ ተራእዮዚ ኣሎ። እምበር ደንበ ተቃውሞ መታን ካብ ናይ ምንጽ ጻግን፣ ምስትናዕቅን ክወጽእ እንታይ ክግበር ኣለዎ፣ እቲ ስልጣን ውልቃዊ ኮይኑ እቲ ናይ ሕዝቢ ጉዳያት እውን ንሱ ጥራሕ ዝውስኖ ምስ ዝኸውን እቲ ፓትርሞኒኣሊስም ዓንቃፍን ነቲ ባኅርያዊ ፍልልያት ናይ ሕዝብታት እናስተን ዓቀን፣ ነንሕድሕዶም ከምዝጓነጹን ከምዘይሰማምዑን ገሩ ዕድመ ስልጣኑ የንውሕ፣ እቲ ሎሚ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዝርኤ ዘሎ ናይ ምንዕዓቅን፣ ነንሕድሕድካ ምንጫትን ናይ ሎሚ ዘይኮነስ ምስ ፖሊቲካዊ ታሪኽና ተኣሳሲሩ ዝመጽኤ ኢዩ፣
ኤርትራ ከምተን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ብዙሕ ሕዝብታት፣( Multi-cultural) ዝተፈላለየ ቋንቋታትን ሃይማኖታትን ዘለዎም ዝነብሩሉ ሃገር ኢያ፣ ኣብ ሓንቲ ሃገር ብዙሕ- ባህላውን ፣ ሃይማኖታውን ምህላው ሃብቲ ሃገር ድኣ እምበር ጸገም ኣይኮነን፣ ጸገም እቲ ነዚ ብዙሓውነት ከተመሓድር ዘይምኽኣል ኢዩ። ደንበ ተቃውሞ ነፍሰ ወከፍ ፖሊቲካዊ ይኹን በርገሳዊ ወይ ውልቃዊ ኣብዚ ግዜዚ ቀዳምነት ክህቦ ዘሎ መጀመርያ ነዚ ኣብ ውሽጡ ኮይኑ ዝዕንቅፎ ዘሎ ጸገማት ኣለልዩ ክኣልዮን ከመሓድሮን ጻዕርታት ከካይድ ኣለዎ፣ ናይ ዝሓልፈ ተመክሮታት እትቀስመሉን እትመሃረሉን ሰሚናራትን ዋዕላታትን እናወደብካ ድማ ንናይ ሕዝብኻ ኣፍልጦ ብዛዕባዚ ግርጭታት ኣተኣላልያኡን ኣፈታትሓኡን ምንዳይ እዋኑ ኢዩ።
እዚ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ኣብ ኤርትራ ከምቶም ዝሓለፉ ደሞክራስያዊ ማዕበላት ንገለ ሃገራት ዘዔወተ ንገለ ሃገራት ግን ኣብ ሓድሕድ ውግእን ፍሽለትን ከይከውን እንታይ ክንገብርን ከነማልእን ኣሎና ካብተን ዝፈሸላን ዝተዓወታንክ እንታይ ክንማሃር ኣሎና?
ምትእትታው ድሞክራስያውነት ከምቲ ኣቀዲመ ዝገለጽክዎ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ዝሓትት ኢዩ፣ ገለ ሃገራት ብዝሓጸረ ግዜ ንምልክነት ስዒረን ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ዝተሰጋገራ ኣለዋ ዝበዝሓ ግን ካብ ምልክነት ናብ ምልክነት ካብ ኩደታ ናብ ኩደታ እናተሳገራ ክሳብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ምልክነት ዝሳቀ ሃገራት ኣፍሪቃ ብዙሓት ኢየን። ደሞክራስያዊ ስርዓት እቲ ዝሔሽ ስርዓት ምሕደራ ምስቲ ውሽጣዊ ኣመሓዳድራ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ጠቃሚ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዝውቱር ዳርጋ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለም ዝኽተልኦ ስርዓት ምሕደራ ኢዩ፡፤ ናይ ደሞክራስያ ኣገላልጻን ኣቃውማን ኣገዳስነቱ ኣብቲ ንደምክራስያዊ ለውጢ ዝቃለሱ ዘውጽእዎ ስትራተጂ ይምርኰስ፣ እዚ ድማ ናብቲ መጨረሽታ ክትበጽሖ ትደሊ ዝመርሓካ ናይ ሎምን ጽባሕን መገዲ ምስኣልን ብኡ ተመሪሕካ ድማ ነቲ ግዝያዊ ዕንቅፋታት ብልዝብን ምርድዳእን እናፈታሕካ ናብ መጻኢ ገጽካ እናማዕዶኻ ምስትእትጓዓዝ ኢዩ ካብ ፍሽለትን ውግእ ሓድሕድን ንሃገርካን ሕዝብኻን ዋሕስ ናይ ብሓንሳብ ብሰላም ናይ ምንባር መሰረት ተንበር፡ በዚ መንጽርዚ ቃልሲ ደንበ ተቃውሞ ከመይ ይመስል፣ ናበይ ገጹ ኢዩኸ ዝዝንብል ዘሎ ናብቲ ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ምልክነት ናብ ድሕነት ዝመርሕ ኮይኑዶ ይርኤ ኣሎ ወይስ ከምተን ካልኦት ቅድሚ ሕጂ ዘይተዓወታ ብሰንኪ ሕጽረታተን ካብ ኩደታ ናብ ኩደታ ኣብ ድኽነትን ብልሸውናን ዝነብራ ሃገራት ክትከውን ኢያ፣ሕቶ ናይ ኩሎም ብኤርትራ ዝግደሱ ኮይኑ ኣሎ፣ እቲ ዝዓበየ ሕቶ ሎሚ ደንበ ተቃውሞን ኩነታቱን ድኣ እምበር ምልጋስ ምልካዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ኣይኮነን፣ እቲ ስርዓት ባዕሉ ወግሔ ጸብሔ ነፍሰ-ቅትለት እናካየደ ባዕሉ ክወድቅ ኢዩ እቲ ሕቶ እቲ ድሕሪኡ ዝመጽእ ኢዩ።
ደንበ ተቃውሞ በዚ ሕዝዎ ዘሎ መገዲ እንተድኣ ቀጺሉ ኣብ ውሽጡ ቅርጻን ኣስራርሓን ንሕጅን ጽባሕን ብንጹር ኣቀሚጡ እንተዘይተቃሊሱ እምነት ሕዝቡን ተቀባልነት ብኣህጉራዊ ማህበረ ሰብ ተቀባልነት ስኢኑ ኣብቲ ዝደልዮ ለውጢ ክይበጽሔ ክተርፍ ይኽእል፣ እዚ መታን ከይርከብ ኢዩ ድማ ብዙሓት ግዱሳት ኤርትራውያን ኣምሪሮም ዝጽሕፋን ዘተንቡሁን ዘለዉ።
ካብ ዝሓለፈ ማለት ካብ ምውላድ ኤርትራዊ ሃገራውነት ክሳብ ሎሚ ዝወርስናዮም ጊጉይ ኣፈታትሓ ከምኡ እውን ካብ ክባቢናን ዓለምን ከምዚ ናትና ኩነታት ቃልሲ ዘሕለፋ ተማሂርናዶ ኣይተመሃርናን ኢልና ምስ እንመዝን፣ ገና ኣይተመሓርናን ኣሎና ብሃላይ ኢየ፣ተማሂርና ነርና እንተንኸውን ገለ ምልክታት ናይ ለውጢ ምረኤርና፣ክሳብ ሕጂ ግን ኣብ ዕንክሊል ኢና ንነበር ዘሎና።ካብዚ ዕንክሊሎ ክንወጽእ ምምኽካርን ምልዝዛብን ብሃገር ደረጃን ብኣህጉራዊ ደረጃን ከድልየና ኢዩ።
ምልክነት ኣብ ሓንቲ ሃገር ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ፣ እቲ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልክነት ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ዝመጽኤ ኣይኮነን ምስቲ ታሪኻዊ ፖሊቲካዊ ቃልሲ ዝተጸንሰሰ ስዒቡ ድማ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ዝዓበየ፣ ነንሕድሕዱ ክቅንጽል ዝመጽኤ ባህሊ ማለት ንፍሉይ ርእይቶ ዘለዎ እናቀንጸለ ዝመጽኤ ድሕሪ ናጽነት ድማ ሕዝቢ ኤርትራ ፍቶ ጽላእ ንሕና ኢና ንገዝኣካ፣ ንሕና ዝበልናካ እንድሕሪ ዘይትግበር ኰንካ ኤርትራና ግደፍ ባዕሉ ናይ ትምክህትን ትዕቢትን ካብተን ድሕሪ መግዛእቲ ማለት 1945 ናጽነተን ዝተጓነጸፋ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝፈልዮ ባህሊ ናይ ትዕቢት ምንጪ ናይዚ ኣብ ኤርትራ ነጊሱ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ኢዩ። እተን ሃገራት ኣፍሪቃ ብ1945 ናጽነተን ዝተጓነጸፋ ኣብ መጀመርያ ብሓውሲ-ደሞክራስያ ኢየን ጀሚረን፣ ናይ ምስግጋር ግዜያዊ መንግስትን ፓርለማን ቅዋምን እውን ነርዎን፣ እቲ ኣብ ኤርትራ ስልጣን ዝሓዘ ውድብ ግን፣ ካብታ ዝተበገሰላ ማለት ናጽነት ካብ ዝጭብጥ ግዜ ጀሚሩ ብዘይ ናይ ሓሶት መብጽዓታት ወይ ድማ ንይምሰል እንተዘኮይኑ ብሓቂ ኣሚኑሉ ኣይኮነን ነቲ ሕጂ ገለ ካብቲ ስርዓት ተኣልዮም ቅዋም ይተርጐም ዝብሉ ዘለዉ እውን እቲ ሕቶ ሕዝቢ ክንየው ቅዋም ምዃኑ ክፈልጡ ኣለዎም። ንዑ በሉ ቅዋም ንተርጉሞ እንተበለ ከምቲ ናይ ዛየር መንግስቲ ምቡቱ ኮይኑ እቶም ተቃውምቲ በዚ ናይ ሞቡቱ ምትላላት ዝመስል ኣሚናኦም ምስ ኣተዉ፣ በዛ መላዝኣ ገሩ ድማ ንቶም ተቃውምቲ ብብሓደ ኣጥፈኦም ኣብ ኤርትራ እውን እዚ ስልቲ ናይ ሞቡቱ ከይድገም ተቃወምቲ ብሓቂ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝደልዩ በዚ መታለሊ መላታት ምልኪ ክታለልዩ የብሎምን፣ እቲ ውሩይ ፍሉጥን ፕሮፈሶር ጂን ሻርፕ/ prof.Gene Sharp/ ኣብ ጽሑፋቱ ከምዝገልጾ ተቃወምቲ ንደምክራስያዊ ለውጢ ኣብ ድኹም ኩነታት ከለዉ ምስ ምልካዊ ወተሃደራዊ ስርዓት ኣብ ዘተ ክኣትዉ የብሎምን ይብል፣ ዳርጋ ኩለን ኣንጻር ምልክነት ዝሰዓራ ሃገራት እቲ መላኺ ስርዓት ኢዱ ሂቡ ወይ መህደሚ ምስ ዝሓት ጥራሕ ክኸውን ኣለዎ።
ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ካብቶም ካልኦት ዝፍለየሉ ሓደ እተን ናይ ካልኦት ሃገራት ኣብ ውሽጢ ሃገር ኢየን ቃልሰን ዝጀመራን ዘለዋን፣ እቲ ናይ ኤርትራ ግን ኣብ ስደት ኢዩ ጀሚሩን ዘሎን፣ እዚ ድማ እዩ እቲ ዝ ዓበየ ፍልልይ፣ እቲ ካልእ ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ክሳብ ሎሚ ኣብዚ 15 ዓመት ንኩሉ ዝጥርንፍ ናይ ሓባር ጽላል ኣብ ትሕቲ ሓድነታዊ ሃገራዊ መንነት ንኩሉ ብሔራት ብማዕርነት ዝሓቁፍ ንመጻኢ ናይ ብሰላም ብሓባር ምንባር ዘውሕስ ኪዳን መስሪቱ ክሰርሕ ዘይምኽኣሉ እውን ካልእ ፍልልይ ካብቶም ካልኦት ሃገራት ኢዩ።
ኣብ መደምደምታ መታን እቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ሕዝብን ወተሃደርን ኣንጻር ምልክነት ክለዓል ጭቡጥ ስእሊ ናይቲ ኣብ ደገ ዘሎ ተቃውሞ ክርኢ ኣለዎ፣ እዚ እንተድኣ ርእዩ ድማ ከልዓል ናይ ግድን ኢዩ እሞ ንዑ ቅርጻ ኣወዳድባናን ኣስራርሓናን ንሕድስ ብዝብል መዛዘሚ ጽሑፈይ እድምድም።
ለምግብ :አለመንሸራሸር :የሚከሠተው ተስማሚ ያልሆነ ;ያልተለመደ ;ጨጓራ ለመፍጨት የሚከብደው ምግብ በመመገብ ወይም ከመጠን በላይ ያለልክ በመብላት የተነሳ የሚከሰት ችግር ሊሆን ይችላል ።
የዘር/ብሔር አፓርታይድ ተከታታይ ፅሁፍ የመጀመሪያ ክፍል ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ የትጥቅ ትግል የሚጀመርበት መሰረታዊ ምክንያት ለማህብረሰቡ የመብትና ነፃነት ጥያቄ ተገቢ ምላሽ ሳይሰጥ ሲቀር ነው። ከተለያዩ የሕብረተሰብ ክፍሎች ለሚነሱ የእኩልነት፥ ነፃነትና የተጠቃሚነት ጥያቄዎችን በኃይል ለማዳፈን መሞከር፤ በመጀመሪያ ወደ አመፅና ኹከት፣ በመቀጠል ወደ ግጭትና የትጥቅ ትግል እንደሚያመራ ተመልክተናል። በዚህ ሂደት ውስጥ ፖለቲካ ልሂቃን የማህብረሰቡን ብሶትና ተቃውሞ በብሔርተኝነት ስሜት በማቀጣጠልና በራስ-የመወሰን መብትን ተሰፋ በመስጠት አመፅና ተቃውሞን ወደ ትጥቅ ትግል ያሸጋግሩታል።
በዚህ መሰረት፣ የትጥቅ ትግል ለማስጀመር በማህብረሰቡ ውስጥ እንዲሰርፅ የተደረገው የብሔርተኝነት ስሜት በትግል ወቅት ከሚፈጠረው የጠላትነት ስሜት በመጣመር አክራሪ የፖለቲካ አመለካከት ይፈጠራል። በእርግጥ ያለ ብሔርተኝነት ስሜት ሕዝባዊ ወገንተኝነትን ማስረፅ አይቻልም። በተመሣሣይ፣ በጨቋኙ ስርዓት ላይ የጠላትነት ስሜት መፍጠር ካልተቻለ የትጥቅ ትግል ማካሄድ አይቻልም። ነገር ግን፣ ልክ የትጥቅ ትግሉ እንደተጠናቀቀ አዲስ የፖለቲካ ማህብረሰብን መፍጠር ያስፈልጋል። ለዚህ ደግሞ በትጥቅ ትግሉ ወቅት የሰረፀውን በብሔርተኝነትና የጠላትነት ስሜት ላይ የተመሰረተ አክራሪ የፖለቲካ አመለካከት በአዲስ መቀየር ያስፈልጋል።
አዲስ የፖለቲካ ማህብረሰብ ለመፍጠር አስፈላጊ የሆኑ ማህበራዊና ፖለቲካዊ እሴቶችን ለመለየትና ለማዳበር ለትጥቅ ትግሉ መነሻ የሆነውን ምክንያት ተመልሶ ማየት ያስፈልጋል። በእርግጥ የትግሉ ዓላማ የማህብረሰቡን በራስ-የመወሰን መብት በማረጋገጥ ላይ የተመሰረተ ነው። በራስ-የመወሰን መብት ያስፈለገበት ምክንያት የማህብረሰቡን እኩልነት፥ ነፃነትና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ለማስከበር ነው። የአብዛኛውን የሕብረተሰብ ክፍል መብትና ነፃነት ማስከበር የሚቻለው ዴሞክራሲያዊ ስርዓት መገንባት ሲቻል ነው።
የዳበረ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ለመገንባት ደግሞ በእኩልነት፥ ነፃነት፥ የህግ የበላይነት፥ ግልፅነት፥ ተጠያቂነት፥ …ወዘተ በመሳሰሉ እሴቶች የታነፀ የፖለቲካ ማህብረሰብ ሊኖር ይገባል። ይህ ደግሞ በትጥቅ ትግሉ ወቅት በማህብረሰቡ ውስጥ የሰረፀው አክራሪ ብሔርተኝነትና የጠላትነት መንፈስ ሙሉ-ለሙሉ መወገድ አለበት። በዚህ መሰረት፣ በጦርነት ወቅት የተፈጠረውን አሮጌ ነፍስ በአዲስ ነፍስ መተካት ያስፈልጋል።
በክፍል-2 ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ “የትጥቅ ትግሉ የመጨረሻ ግብ ደግሞ አዳዲስ ነፍሶችን መፍጠር ነው” (the invention of new souls) የሚለው ፅንሰ-ሃሳብ ይህን ያመለክታል። የትግል መሪዎች/ልሂቃን አዲስ ነፍስ የሚፈጥሩት በትግል ወቅት የተፈጠረውን የብሔርተኝነትና ጠላትነት ስሜት ከትግል በኋላ በእኩልነትና ነፃነት በመተካት ነው። ነገር ግን፣ እንደ “Frantz Fanon” አገላለፅ፣ አዳዲስ ነፍሶችን መፍጠር የሚቻለው ከትግል በኋላ አይድለም። ከዚያ ይልቅ፣ ጦርነቱ በተፋፋመበትና የታጋዮች የብሔርተኝነት/ብሔራዊ ስሜት በተጋጋለበት ወቅት ራስንና ሌሎችን፤ “በእኛ ላይ እየደረሰ ያለውን በደልና ጭፍጨፋ በሌሎች ላይ እያደረስን ይሆን?” የሚለውን ጥያቄ መጠየቅና መመለስ ሲቻል ነው።
የትግሉ መሪዎችና ልሂቃን “በእኛ ላይ እየደረሰ ያለውን በደልና ጭፍጨፋ በሌሎች ላይ እያደረስን ይሆን?” የሚለውን ጥያቄ ራሳቸውንና የትግል አጋሮቻቸውን ያለገደብ፥ በግልፅ የሚጠይቁና የሚወያዩ፣ በዚህም ጥያቄውን በነባራዊ እውነታ ላይ ተመስርተው ጥያቄውን የሚመልሱ ከሆነ የትግሉን የመጨረሻ ግብ ማሳካት ይቻላሉ። ስለዚህ፣ በትግል ወቅት ይህን ማድረግ የቻሉ መሪዎችና ልሂቃን፣ የጨቋኙ ስርዓት ከተወገደ በኋላ በትግል ወቅት የተፈጠረውን አክራሪ ብሔርተኝነትና የጠላትነት ስነ-ልቦናን በማስወገድ በምትኩ በዴሞክራሲያዊ እሴቶች የታነጸ የፖለቲካ ማህብረሰብ መፍጠር ይችላሉ። ነገር ግን፣ በቀድሞ ጨቋኝ ስርዓት የተፈፀመውን በደልና ጭፍጨፋ እያሰቡ የጠላትነት ስሜትን ማስወገድ አይቻልም። በተመሣሣይ፣ በአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ የሚንፀባረቀውን አክራሪነት ብሔርተኝነት ሳያስወግዱ የዴሞክራሲ እሴቶችን ማስረፅ አይቻልም።
ከዚህ በተጨማሪ፣ በትግል ወቅት መጠየቅ የነበረበት ጥያቄ ከትግል በኋላ መልስ አያገኝም። “በእኛ ላይ እየደረሰ ያለውን በደልና ጭፍጨፋ በሌሎች ላይ እያደረስን ይሆን?” ለሚለው ጥያቄ በነባራዊ እውነታ ላይ የተመሰረተ ትክክለኛ መልስ መስጠት የሚቻለው በጦርነት ወቅት የተጠየቀ እንደሆነ ብቻ ነው። ምክያቱም፡- አንደኛ፡- በትግል ወቅት የተፈጠረው የብሔርተኝነትና የጠላትነት ስሜት ከትግል በኋላ ወደ ተበዳይነትና ፍርሃት ስለሚቀየሩ፣ ሁለተኛ፡- የጥያቄውን አውድ በግልፅ መገንዘብና በእውነታ ላይ የተመሰረተ ምላሽ መስጠት የሚቻለው ራሳችንን በድርጊት ፈፃሚዎቹ ቦታና ግዜ ላይ በማስቀመጥ፣ ተግባሩን የፈፀመበትን ትክክለኛ አውድና ምክንያት መረዳት ስንችል ነው። ከዚህ ቀጥሎ የመጀመሪያውን ምክንያት በአጭሩ የምንመለከት ሲሆን ሁለተኛውን ምክንያት ደግሞ በቀጣዩ ክፍል አራት በዝርዝር ለመዳሰስ እንሞክራለን።
ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ በጦርነት ወቅት የሰረፀው የብሔርተኝነት ስሜት ከትግል በኋላ ወደ ጭፍን ወገንተኝነትና የተበዳይነት ስሜት ይቀየራል። በተመሣሣይ፣ በጦርነት ወቅት የተፈጠረው የጠላትነት ስሜት ከጦርነቱ በኋላ ወደ ፍርሃትና ጥርጣሬ ይቀየራል። በእንዲህ ያለ ሁኔታ ውስጥ በትግል ወቅት ስለተፈፀመ አሰቃቂ በደልና ጭፍጨፋ ከስሜታዊነት በፀዳ መልኩ መወያየትና መግባባት በጣም አስቸጋሪ ይሆናል።
በቀድሞ ጨቋኝ ስርዓት የእሱ ማህብረሰብ ብቻ ተለይቶ እንደተበደለ ከሚስብና “የቀድሞ ስርዓት ተመልሶ ሊመጣ ይችላል” በሚል ስጋትና ፍርሃት ውስጥ ካለ ሰው ጋር በመተማመን ላይ የተመሰረተ ውይይት ማድረግ አይቻልም። “Edward Said” እንዲህ ያለውን ውጥረት ለማስወገድ የአልጄሪያዊው የነፃነት ታጋይና ልሂቅ “Frantz Fanon” እንደ ምሳሌ በመጥቀስ የትግል መሪዎችና ልሂቃን ድርሻና ኃላፊነትን እንደሚከተለው ገልፆታል፡-
ከላይ እንደተጠቀሰው፣ የትግል መሪዎችና ልሂቃን በእነሱ ብሔርና ዘር ላይ የተፈጸመን በደልና ጭቆና በማስፋትና በሌሎች ብሔሮችና ሕዝቦች ላይ ከተፈጸመው በደልና ጭቆና ጋር አያይዘው ማቅረብ አለባቸው። ናጄሪያዊው ሎሬት “Wole Soyinka” የቀድሞውን የደርግ ወታደራዊ መንግስት በተለያዩ የዓለም ሀገራት ከነበሩ አምባገነናዊ እና ጨቋኝ መንግስታት ተመሳሳይ እንደሆነ ይገልፃል። ሌላው ቀርቶ የደርግ መንግስት የፈፀመው በደልና ጭቆና፣ የኢራን ኢስላማዊ መሪዎች፣ በአፍጋንስታኑ ታሊባኖች፣ እንዲሁም በሩሲያ የሶቬት ሕብረት አምባገነናዊ ስርዓት ከፈፀሙት በደልና ጭቆና ጋር ፍፁም ተመሳሳይ እንደሆነ ይገልፃል።
በደርግ መንግስት የተፈፀመው በደልና ጭቆና በሌሎች ዓለም ሀገራት ከሚፈጸሙ በድልና ጭቆናዎች ጋር ፍፁም ተመሳሳይ እንደሆነ ከላይ በአጭሩ ተመልክተናል። እንዲሁም የደርግ መንግስት በሀገሪቱ ዜጎች ላይ ሲፈፅም የነበረው በደልና ጭፍጨፋ ፍፁም ተመሳሳይ ነው። ለምሳሌ፣ በቀይ-ሽብር ዘመቻ የደርግ መንግስት ከሦስት አመት ባነሰ ግዜ ውስጥ እስከ 500ሺህ የሚደርሱ የሀገሪቱን ዜጎች ገድሏል።
በክፍል-2 የቀድሞውን የሕወሓት መስራችና አመራር አረጋዊ በርሄን ዋቢ በማድረግ እንደተጠቀሰው በሰኔ 1980 ዓ.ም በሃውዜን በተፈፀመው የአውሮፕላን ድብደባ በአንድ ቀን 1800 ንፁሃን ዜጎች መገደላቸውና ይህም የትጥቅ ትግሉ ከተጀመረበት ግዜ አንስቶ ብዙ ሰዎች በአንድ ቀን የተገደለበት እንደሆነ ተጠቅሷል። ነገር ግን፣ በ1970 ዓ.ም የቀይ-ሽብር ዘመቻ በተጀመረ የመጀመሪያው ሳምንት ውስጥ ብቻ 5ሺህ ተማሪዎችን ገድሏል፣ 30ሺህ አስሯል። ታዲያ የደርግ መንግስት በትግራይ ሕዝብ ላይ የፈፀመው በደልና ጭፍጨፋ በአጠቃላይ የኢትዮጲያ ሕዝብ ከፈጸመው በምን ይለያል?
በአጠቃላይ፣ የደርግ መንግስት በትግራይ ሕዝብ ወይም በሌላ ብሔር ላይ ብቻ በደልና ጭፍጨፋ እንዳደረገ ወይም ለአንደኛው ብሔር ይበልጥ “ጥሩ” ሌላው ደግሞ “መጥፎ” እንደነበረ አድርጎ መግለፅ፥ መዘርዘርና መዘከር በትግል ወቅት የሰረፀው የብሔርተኝነትና ተበዳይነት ስሜት፣ እንዲሁም በጦርነት ወቅት የተፈጠረው የጠላትነት ስሜትና እሱን ተከትሎ የተፈጠረው የፍርሃትና ጥርጣሬ ምልክት ነው። ለዚህ ደግሞ አንዱ ምክንያት የሕወሃት መሪዎችና ልሂቃን የብሔርተኝነትና የጠላትነት ስሜትን በማስወገድ የእኩልነትና ነፃነት መርህን ማስረፅ አለመቻላቸው ነው። ሁለተኛውና ዋናው ምክንያት የሕወሓት መሪዎችና ልሂቃን ከደርግ ጋር ጦርነት ውስጥ በነበሩበት ወቅት “በእኛ ላይ እየደረሰ ያለውን በደልና ጭፍጨፋ በሌሎች ላይ እያደረስን ይሆን?” የሚለውን ጥያቄ ለመጠየቅና ተገቢ የሆነ መልስ አለመስጠታቸው ነው። ሁለተኛውን ምክንያት እና በሀገሪቱ ፖለቲካዊ ስርዓት ላይ ያሳረፈውን ተፅዕኖ በቀጣዩ ክፍል-4 በዝርዝር እንመለከታለን።
የአረብ ብረት ፊደል ጉትቻዎች በይፋ ፈቃድ ተሰጥቷቸዋል የተሳሳተ ጌጣጌጦች ከብራንደን ሳንደርሰን ጋር ፡፡ ዱራሉሚን ሚስቴን ልዩ ልዩ የብረት ማዕበል እንዲፈጥር ከሌሎች ብረቶች ጋር ምላሽ ይሰጣል ፡፡
ዝርዝሮች: የ “ዱራሉሚኒን” ዳንግሌል ዘይቤ የጆሮ ጌጣ ጌጦች ብር የሚያንፀባርቅ እና ብር የብር የጆሮ ሽቦዎችን ያጠቃልላል እያንዳንዱ የዱራሉሚን ምልክት 13.3 ሚሜ ርዝመት ፣ 11 ሚሜ ወርድ እና 1.3 ሚሜ ውፍረት አለው ፡፡ ጥንድ ክብደቱ 2.2 ግራም ነው ፡፡ የመስህቦች ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ ነው ፡፡
አቶ አንዳርጋቸዉ ጽጌን በምስክርነት ማቅረብ ሰለማልችል ክሱ ይሰረዝልኝ ሲሉ አንደኛዉ ተከሳሽ አቶ ዘላለም ወርቅአገኘሁ ያቀረቡትንም አቤቱታ ፍርድ ቤቱ ዉድቅ አድርጓል።
የኢህአዴግ መንግሥት ባአሁኑ ጊዜ ሕዝባዊ ተቃውሞን ለመጨፍለቅ የሚወስደው እርምጃ ከፋሽስቶች ጭካኔ አይተናነስም ሲል የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ መድረክ ከሷል።
የኢህአዴግ እርምጃ ከማሰርም አልፎ እንደ ደርግ ዘመን የገደለውን አስከሬን በየቦታው እስከመጣል ደርሷል ብሏል። አገሪቱን ወደ ተሻለ አቅጣጫ ለመምራት ኢህአዴግ ከመድረክ እና ሌሎች ሃቀኛ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ካላቸው ጋር ባስቸኳይ እንዲደራደርም ጠይቋል።
በኢትዮጵያ እና በኖርዌይ መካከል ረዘም ያለ ታሪካዊ ግንኙነት አለ።ቀዳማዊ አፄ ኃይለ ስላሴ እና የኖርዌይ ንጉሳዊ ቤተሰብ በቅርብ የተዋወቁት በሁለተኛው ዓለም ጦርነት መጀመርያ አካባቢ ለንደን ላይ ነበር።በወቅቱ ቀዳማዊ አፄ ኃይለ ስላሴ የጣያንን ኢትዮጵያ መውረር በወቅቱ የዓለም ማኅበር ተብሎ ለሚጠራው የዛሬው የተባበሩት መንግሥታት ለማቅረብ ለአቤቱታ እንግሊዝ ነበሩ። ቀዳማዊ አፄ ኃይለ ስላሴ ኖርዌይን የጎበኙት በ1954 ዓም እንደ ኤውሮፓውያን አቆጣጠር ነበር ።በመቀጠል የኖርዌይ ንጉስ ኦላቭ ኢትዮጵያን በ1959 ዓም እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር ይፋዊ ጉብኝት አደረጉ።ኖርዌይ ኢትዮጵያ የባህር ኃይሏን ምፅዋ እና አሰብ ላይ ስትመሰርት በስልጠና የረዳች የመጀመርያ ሀገር ነች።ኢትዮጵያ ዛሬ በአምባገነን ስርዓት ውስጥ ወድቃ ትገኛለች።ሚልዮኖች በስርዓቱ ምክንያት ተሰደዋል፣ታስረዋል ለከፋ ጉስቁልና ተዳርገዋል።ዛሬም ኢትዮጵያውያን ለሰብአዊ መብት እና ለዲሞክራሲ ለሚያደረጉት ትግል ሁሉ በመደገፍ ኖርዌይ የዓለም አቀፍ እና አህጉራዊ ግዴታዋን እንደምትወጣ ተስፋ እናደርጋለን።
‹‹የሁሉም ነቢያት ሃይማኖት አንድ ነው። ከአደም ጀምሮ እስከ ሙሐመድ ድረስ በአንድ መንገድ ላይ ይስማማሉ። ሦስት መለኮታዊ መጽሐፎች የተገለጡ ሲሆን እነሱም መዝሙር፣ኦሪትና ቁርኣን ናቸው። ቁርኣን ከኦሪት ጋር ያለው ትስስር ኦሪት ከመዝሙር ጋር ያለው ትስስር ዓይነት ነው። ሙሐመድ ከዒሳ አንጻር የሚታየው ዒሳ ከሙሳ አንጻር በሚታይበት መልኩ ነው። እዚህ ላይ ሊታወቅ የሚገባው ጉዳይ ግን ቁርኣን ወደ ሰዎች የተላለፈ የመጨረሻው መለኮታዊ መጽሐ ሲሆን ነቢዩ መሐመድም የነቢያትና የመልክተኞች መደምደሚያ መሆኑ ነው። በመሆኑም ከቁርኣን በኋላ ሌላ መጽሐፍ፣ከሙሐመድ በኋላም ሌላ ነቢይ የለም።››
‹‹እነዚያ አንቀጾች ከአንድ ማንበብና መጻፍ ከማይችል ሰው እንዴት ሊመነጩ እንደሚችሉ ለማወቅ አእምሮ ግራ ይጋባል። መላው የምሥራቅ ሕዝብ በቃላቸውም ሆነ በይዘታቸው መሰሎቻቸውን የሰው ልጅ አእምሮ ማመንጨት የሚሳነው አንቀጾች መሆናቸውን አምኖ ይቀበላል።››
እቲ ካብ ዕለት 8 ክሳብ 10 ነሓሰ 2008 ዘተኻየደ ፌስቲቫል ህግደፍ ብህጻናትን በቶም ሒደት ወይጦታትን ጨርባሕባሕ ክብል ከምዝቐነየ አብኡ ዝወዓለ ልኡኽና ሓቢሩ።
አዲስ አበባ፣ የካቲት 9፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ) የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር በተለያዩ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት በሦስተኛ ዲግሪ በትብብር የሚሰጡ አገር በቀል የትምህርት ፕሮግራሞችን ይፋ አደረገ።
በዚህም የትምህርት ፕሮግራሞቹ በግብርና ፣ ማኑፋክቸሪንግ ፣ ማዕድን፣ ቱሪዝም እና ኢንፎርሜሽን ኮሙዩኒኬሽን ቴክኖሊጂ ላይ ያተኮሩ መሆናቸው በተዘጋጀው ይፋ ማድረጊያ መርሃ-ግብር ላይ ተገልጿል።
የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስትር ዶክተር ሳሙኤል ኡርቃቶ በዚህ ወቅት እንዳሉት በሚቀጥሉት አምስት ዓመታት በምርምር እና በሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲዎች 5 ሺህ ተማሪዎችን በ3ኛ ዲግሪ መርሃ-ግብር ለማሰልጠን ታቅዷል።
በሦስተኛ ዲግሪ በትብብር ለሚሰጡ አገር በቀል የትምህርት ፕሮግራሞች ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ያላቸውን የሰው ኃይል፣ የፋይናንስ ሀብት፣ መሰረተ ልማት እና ቁሳቁስ በጋራ መጠቀም እንደሚችሉም አስረድተዋል።
ስልጠናው በትብብር መሰጠቱ ተማሪዎቹ ከሱፐርቫይዘሮች፣ ከአማካሪዎች እና በተለያዩ የትምህርት ተቋማት ካሉ ጓደኞቻቸው ጋር በጋራ ለመስራት እንደሚያስችላቸውም ነው ዶክተር ሳሙኤል ያመለከቱት።
በ3ኛ ዲግሪ በትብብር በሚሰጡ አገር በቀል የትምህርት ፕሮግራሞች በመካከለኛና በዝቅተኛ ደረጃ በርካታ ተማሪዎችን ለማሰልጠን ብቁ የሆኑ መምህራንን ማፍራት አስፈላጊ እንደሆነም አስገንዝበዋል።
በተለያዩ ተቋማት የተገነቡ መሰረተ ልማቶችን በአግባቡ በመጠቀም፣ ከሌሎች ጋር በቅንጅት በመስራትና፣ የሃብት ብክነትን በመከላከል ለአገሪቱ ልማት በትኩረት መስራት ተገቢ መሆኑንም አሳስበዋል።
የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት በትኩረት መስክና በልህቀት ማዕከል ልየታ መሰረት የምርምር እና የሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲዎች በሚል ከተለዩት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ አዲስ አበባ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ፣ አዳማ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ፣ አርባምንጭ ፣ ባህርዳር ፣ ሀሮማያ፣ ሃዋሳ ፣ ጅማ ፣ መቀሌና ጎንደር ዩኒቨርሲቲዎች እንደሚገኙበት እንደሚገኙበት ኢዜአ ዘግቧል።
ኢትዮጵያውያን በጋራ በመቆም ለሀገራቸው የሚጠበቅባቸውን ኀላፊነት እንዲወጡ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የኢፌድሪ ቋሚ መልዕክተኛ አምባሳደር ታዬ አፅቀስላሴ ጥሪ አቀረቡ፡፡
“----አቶ ዮፍታሄ ንጉሴን የማውቃቸው ከቀኝ ጌትነታቸው በኋላ መምህር ከነበሩበት ዳግማዊ ምኒሊክ ትምህርት ቤት እድገት ቅዱስ ጊዮርጊስ ትምህርት ቤት ይባል ወደነበረው ዲሬክተር ሆነው በመጡበት ጊዜ፣ ከሰሩአቸው ትያትሮች አንዱ ላይ የሕፃን አክተር ሆኜ ስተውን ነው፡፡ “ሶረቲዮ”፣ “የኛማ ሙሽራ”፣ “ቦረናና ባሌ በጣልያን ወረራ ጊዜ” በሚሉትና በሌሎችም በአክተርነት ሰርቻለሁ፡፡
ከጣሊያን ወረራ በኋላ ጃንሆይ ሲመለሱ አቶ ዮፍታሄም ተመልሰው የድሮ ተማሪዎችን በመሰብሰብ “አፋጀሽኝ” የተባለውን ትያትር በቤተመንግሥት ለማሳየት ሐምሌ 16 ቀን 1933 ዓ.ም ትያትሩ እንዲታይ ተማሪዎች ሲሰበሰቡ እኔም ካለሁበት ተሰብስቤ “አፋጀሽኝ”ን (ሴት ገፀ ባህርይ) ሆኜ ሰርቻለሁ፡፡
ከዚያ ጊዜ በኋላ አልተለየሁአቸውም፡፡ በኋላም ሕግ መወሰኛ ምክር ቤት ምክትል ፕሬዚደንት በነበሩበት ጊዜ እኔም በዚያው የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት የመዝገብና የፐርሶኔል ሹም በነበርኩበት ጊዜ አለቃዬ ስለነበሩ ህይወታቸው እስካለፈበት ጊዜ ድረስ አልተለያየንም፡፡ የእሳቸውን ታሪክ በመጠኑም ቢሆን እንድገልፅ በመታደሌ እድሌን አመሰግናለሁ፡፡“ቀኝ ጌታ ዮፍታሄ ምን አይነት ፀባይ ነበራቸው፤ ታጋሽ ናቸው፣ ቁጡ…? ትእግስተኛ፣ አዋቂ፣ ሁሉንም በእርጋታ የሚመሩ ነበሩ፡፡ ጠባያቸው ይሄ ነው፡፡ አሁን ስለጠባያቸው ሳይሆን የምናገረው ስለ ስራቸው ነው፡፡ “አፋጀሽኝ”ን ከሰራሁ በኋላ “ዓለም አታላይ” የሚለውን የመድረክ ትያትራቸውን ራሴ ዓለም አታላይ ሆኜ ሰርቻለሁ፡፡ ከኔ ጋር የሰራው ይድነቃቸው ተሰማ ያራዳ ኮረዳ ሆኖ ሰርቷል፡፡
ዮሐንስ ወዳዘጋጀው ታሪካቸው ልምጣ፡፡ እኔ አቶ ዮፍታሔ ከሞቱ በኋላ በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት “አፋጀሽኝ” ትያትር ለማዘጋጃ ቤት አክተሮች እንዳስጠናና እንዳሳይ ታዘዝኩ፡፡
እነ ተስፋዬ ሳህሉን፣ እነ… ሁሉን ላስታውስ አልችልም፡፡ እነሱ እነሱን ሰብስበው ይኼን ትያትር አስጠንቼ አሳይቻለሁ፡፡ እንግዲህ ትያትሩን አስጠንቼ ባሳየሁበት ጊዜ በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት አሁን ለመጀመርያ ጊዜ አደባባይ የወጣ ታሪካቸውን እኔ ለጉባኤው ገልጬ ነበር፡፡ ያ የገለጥኩት ታሪክ በአዲስ ዘመን ጋዜጣ ላይ ተፃፈ፤ በጊዜው፡፡ ትያትሩ ተደነቀ፡፡ እንደገና እነሱም እየደጋገሙ አሳይተውታል፡፡
(የ95 ዓመቱ አዛውንት አቶ በለጠ ግርማ በባለቅኔው ዮሐንስ አድማሱ የተዘጋጀውና በወንድማቸው በዶ/ር ዮናስ አድማሱ የአርትኦት ሥራው የተሰራለት “የቀኝ ጌታ ዮፍታሔ ንጉሴ አጭር የህይወቱና የፅሁፉ ታሪክ” መፅሐፍ ሰሞኑን በተመረቀበት ወቅት ከተናገሩት የተወሰደ)
ቴዲ ሊ ጽፎ ያዘጋጀውና ሊ ፔፕ ፊልም ፕሮዳክሽን የቀረበው “ከመጠን በላይ” የፍቅር ፊልም ነገ ከሰዓት በኋላ በአዲስ አበባ እና በተለያዩ የክልል ከተሞች ይመረቃል፡፡ የ102 ደቂቃ ያለውን ይሄን ፊልም ለመሥራት ዘጠኝ (?) መፍጀቱን ያመለከተው ሊፔፕ ፊልም ፕሮዳክሽን፣ ፊልሙ በስድስት ዓለምአቀፍ ቋንቋዎች ተተርጉሞ ለመታየት መዘጋጀቱንና የተቀረፀበት ካሜራም SD Mark II canon መሆኑን ገልጿል፡፡ አጽመ ታሪኩን ባልተለመደ ውሳኔ ላይ ባደረገው የፍቅር ፊልም ላይ አማኑዔል ይልማ፣ ሄለን በድሉ፣ ሸዊት ከበደ፣ ኤልያስ ወሰንየለህ፣ ጋዜጠኛ መሳይ ወንድሜነህ፣ ቴዎድሮስ ጋሻው በዛና ሌሎችም በትወና፣ አማኑኤል ይልማና ሃይሉ አመርጋ (ጃኖ ባንድ) የማጀቢያ ሙዚቃ በመስራት፣ ቴዎድሮስ ወርቁ ፊልሙን ኤዲት በማድረግ ተሳትፈዋል፡፡
እዚህ ግቢ በቆየሁባቸው ሦስት ከሩብ አመታት ሞዴል የሆነ ህይወት ስመራ ቆይቻለሁ፡፡ ምንም ምስጢር የለውም፡፡ እዚህ ለምን እንደመጣሁ አውቃለሁ፡፡ ለትምህርት ነው፡፡ ክፍል እየገባሁ ትምህርቴን በስነ ሥርዓት እከታተላለሁ፡፡ የማይዛነፍ የጥናት ፕሮግራም አለኝ፣ በዚያ መሰረት አጠናለሁ፡፡ በትርፍ ጊዜዬ ስለስዕል፣ አነባለሁ፡፡ (አባቴ ምርጥ ሠዓሊ ነው) አልፎ አልፎ የራሴን ስኬቾች እሰራለሁ፡፡ ፊሊፕስ ዲጂታል ሬዲዮ አለኝ፤ ሬዲዮ አዳምጣለሁ፡፡ ቁርአን እና መፅሐፍ ቅዱስ አነባለሁ፡፡ መፅሐፍ ቅዱስ በቀን አምስት ምዕራፍ እያነበቡ በሦስት መቶ ስልሳ አምስት ቀናት፣ ማለት በአንድ አመት ያልቃል፡፡ በቀን አምስት ምዕራፍ አነባለሁ፡፡ ኮሌጅ ከገባሁ አሁን አራተኛ ዙር እያነበብኩ ነው፡፡ ዘንድሮ የሩብ አመት፣ ማለት አራት መቶ ሃምሳ ምዕራፎች አንብቤአለሁ፡፡ ከጐበዝ ልጆች ጋር ቼዝ እጫወታለሁ፡፡
የመጀመሪያ ዓመት ተማሪ ሆኜ ከገባሁ ጀምሮ ሁሌ እንደገረመኝ ነው፤ የተማሪው ወሬ፡፡ ሁሌም ስለሴቶች ነው፡፡ የኮሌጅ ወንዶች ስለሴቶች የሚያወሩትን ያህል የትኛውም የተፃፈ መፅሐፍ፣ የትኛውም የሴቶች ስብስብ፣ የትኛውም የህብረተሰብ ክፍል… ግማሹን እንኳን አይለውም፡፡
እኔ አይደለም ስለሴቶች ስለምንም ነገር አላወራም፡፡ ስለዚህ “…ድንጋይ ነው፣ ግዑዝ ነው፣ ዱዳ ነው፣ በድን ነው…” ይሉኛል፡፡ እንዳልሆንኩ ግን ያውቃሉ፡፡ እነርሱ የሚያደርጉትን ስለማላደርግ፣ አብሬአቸው ስለሴት ስለማላወራ “እርሱ ምንም አያውቅም” ይላሉ፡፡ እንደማውቅ ግን ያውቃሉ፡፡
“…ቀጭን ሴት፣ እጅግ በጣም ቀጭን የሆነች፣ አጥነት እና ቆዳ ብቻ፣ እና ረዥም፣ አፍንጫዋ ሰልካካ፣ ጥርሶቿ ነጫጭ ሆነው ድዷን የተነቀሰች፣ አንገቷ ረዥም፣ ትከሻዋ ክብ፣ ከንፈሮቿ ስስ በጣም፤ ፀጉሯ ጥቁር፣ ብዛት ያለው እና ረዥም መሆን አለበት፤ ጣቶቿ ረዣዥም፤ ዓይኖቿ ጥቁር፣ ደግሞም መሃከለኛ፤ ድምጿ ረጋ ያለ፤ እና ቁጡ የሆነች፤ ጠይም፡፡”
ድምፄ ዝግ ብሎ ሃይል አለው፡፡ የወትሮው ቅዝቃዜ ተለይቶታል፡፡ ንግግሬም በአካላዊ ገለፃ የታገዘ ነበር፡፡ ልጆቹ አውርቼ ማብቃቴን ያወቁት ጨርሼ ረዘም ላለ አፍታ ከቆየሁ በኋላ ነበር፡፡ መጨረሴን እንዳወቁ ሁሉም በአንድ ላይ ሳቁ - ከጣራ በላይ፣ ከት ብለው፣ ከትከት ብለው ሳቁ፡፡ …ንግግሬ ውስጥ የትኛው ስህተት እንደነበረ፣ የትኛው እንደሚያስቅ አልገባህ አለኝ፡፡
…ሁለቴ ይሁን ሦስቴ እዚህ ግቢ ከሴት ተማሪዎች የፍቅር ደብዳቤዎች ደርሰውኛል፡፡ ከእነማን እንደሆነ ግን አላውቅም፡፡ ብቻ እዚህ ግቢ ውስጥ እኔ የምፈልጋት አይነት ሴት እንደሌለች አውቃለሁ፡፡ ስለዚህ ሦስቱንም ወረቀቶች በቅጡ እንኳን ሳላነባቸው ነው የቀደድኳቸው፡፡ ከ”ጓደኞቼ” ለአንዱ ደርሶት ቢሆን ኖሮ ሺህ መቶ ሚሊዮን ፎቶ ኮፒ አባዝቶ ይበትነው ነበር፡፡ መጠየቄን ከእኔ በቀር ማንም አያውቅም፡፡
ምን እማይነግረኝ ነገር አለ እሱ?! በእኔ እና በእርሱ መሃል ያለው ግልፅነትና ቅንጅት በሦስቱ ሥላሤዎች መሃል መኖሩንም እንጃ፡፡ ውስጡን ገልብጦ ነው የሚነግረኝ፡፡ የእኔንም ህልሜን እንኳን እንድደብቀው አይፈልግም፡፡ ስለ ክህደት ይቆጥረዋል፡፡ ከሚያወራልኝ ታሪኮች መሀል ስለ እናቴ የሚነግረኝ ከምንም በላይ ይመስጠኛል፡፡ “እናትህ ነብር ነበረች” ብሎ ይጀምራል፡፡ “..ነፍሷን ይማርና” አይልም፤ አሁንም በህይወት እንዳለች ነው የሚቆጥረው መሰል፡፡ በነገራችን ላይ እኔን ስትወልድ ነው የሞተችው፤ በሃያ አመቷ፤ …አባቴ ያኔ ሃያ ሦስት ነበር፡፡ ከሞተች አንስቶ እስካሁን ድረስ ብቻውን ነው የሚኖረው፡፡ አንድ ቤት ውስጥ የምንኖረው አባቴ፣ እኔ፣ አንዲት ነጭ ድመት ነን፡፡ ተመላላሽ ሠራተኛ አለችን፡፡
“…ቀጭን ነበረች ሲበዛ፤ አጥንትና ቆዳ ብቻ፡፡ …ጥርሶቿ ነጫጭ ሆነው ድዷ በሚያምር ንቅሳት የተዋበ ነበር፡፡ አፍንጫዋ እንዲህ ነው” (አመልካች ጣቱን አፍንጫው ጥግ ላይ ሰክቶ)… ይህን ታሪክ ስንቴ እንደነገረኝ አላውቅም፡፡ ግን ቢያንስ በቀን አንዴ ሳይነግረኝ አይውልም፡፡ በጣም ይወዳት ነበር፡፡ ብዙ አያወራም፤ ካወራም ስለ እርሷ ነው፡፡…
“…ሁለተኛ ደረጃ ስንማር ነበር ያፈቀርኳት፡፡ …ከስንት ጭንቀት በኋላ ደብዳቤ ፃፍኩላት፡፡ ደብዳቤውን በሰጠኋት ማግስት እሳት ለብሳ እሳት ጐርሳ መጥታ በጥፊ አናጋችኝ፡፡ (ቀኝ ጉንጩን እያሻሸ) አንድ ሳምንት ግቢው ውስጥ መጠቋቆሚያ ሆንኩኝ፡፡ ያን ሰሞን ራሴን ብሰቅል ወይ የሆነ አሲድ ብጠጣ ደስታውን አልችልም ነበር፡፡ …በኋላ እየሳቀች መጥታ ይቅርታ ጠየቀችኝ፡፡ …ቀጭን ነበረች፤ አጥንት እና ቆዳ ብቻ፤ ፀጉሯ ጥቁር፤ ከንፈሮቿ ስስ፤ አንገቷ ረዥም፤ ትከሻዋ ክብ፡፡”
ሲያወራልኝ ሁሌ ተመስጦ ስለሆነ፤ የማዳምጠው ሁሌ ተመስጨ ነው፤ በከፍተኛ ጉጉት ተይዤ፡፡ ዝምተኛ ቢሆንም ሲናገር ወሬውን ጥሩ ያስኬደዋል፡፡ ዝምታ ከጊዜ በኋላ የተጣባው እንደሆነ ያስታውቃል፡፡ …አባቴ ሠዓሊ ነው፡፡ ታዲያ የቀጭን የረዥም፣ የሰልካካ ሴት ምስል ነው ስቱዲዮውን የሞላው፤ ሳሎናችንንም ጭምር፤ መኝታ ቤቶች ሳይቀሩ፡፡ በተለያየ ሁኔታ ተስለው፡፡ …ገንዘብ ሲፈልግ ብቻ ነው ሌሎች አይነት ሥዕሎችን የሚሰራው፡፡
የሰሞኑን ጭንቀቴን ለአባቴ ደውዬ ልነግረው ብዬ ፈራሁ፡፡ ጤንነቴን እንዲጠራጠር፣ በእኔ ያለውን እምነት እንዲያጣ አልፈለግሁም፡፡ ሆኖ የማያውቅ ነገር ነው የሆነው፡፡ እኔም ራሴ ነገሩን ደጋግሜ ሳስበው እየቄልሁ ያለሁ ይመስለኛል፡፡ ስለፊልም ታሪክም የማስብ ይመስለኛል፡፡ የማክሲም ጐርኪይ ልብ-ወለድም ትውስ ይለኛል፤ ሃያ ስድስት ዳቦ ጋጋሪዎች በአንድነት አንዲት ሴት ያፈቀሩበት ታሪክ፡፡ የእኔ ግን ከዚህ የተለየ ነው፡፡ እኔ ብቻዬን ሆኜ ነው ብዙ ሴቶች ያፈቀርኩት፡፡ በራሴ ህይወት ውስጥ እየተከሰተ ያለ ነገር መሆኑን መቀበል ፍፁም አልቻልኩም፡፡ ለወሬ የማይመች ነገር ነው፤ መያዣ መጨበጫ የሌለው፡፡
በጉዳዩ ላይ ብዙ አስቤበታለሁ፡፡ ቡና እየጠጣሁ፤ የእግር ጉዞ እያደረኩ፤ ተገቢውን ትኩረት ሰጥቼ አስቤበታለሁ፡፡ በአሰብኩት ቁጥር ግን ሁሉም ነገር ይበልጥ እየከበደ ይመጣል፤ እየተጫነኝ፡፡
ሌላው ይቅር ክፍል መግባት አቁሜያለሁ፤ አላጠናም፤ ውሎዬ ከተማ ነው፡፡ ከኮሌጅ ጠዋት የወጣሁ ማታ የግቢው ሰዓት እላፊ ሲደርስ እመለሳለሁ፡፡ ዝምታዬ በርትቷል፡፡ …ቅዠቴም ለጉድ ሆኗል፡፡
“አባቴ አትቆጣ፡፡ ቆይ ልንገርህ በቃ፡፡ ይሄውልህ፣ ምን መሰለህ፣ እ-እንትን፤ አለ አይደል… ፍቅር…” ከት ብሎ ሳቀ፤ የደስታ ሳቅ፤ የአባቴ ሳቁ በጣም ነው ደስ የሚለው፡፡ የሳቁ ዜማ እና ግጥም ደራሲ ራሱ ነው፡፡
“አዎ፤ እናትህ ቀጭን ነበረች፤ አጥንት እና ቆዳ ብቻ፤ ፀጉሯ ጥቁር፤ ረዥም እና ጫካ ነበር፤ ጥርሶቿ ነጫጭ ነበሩ፤ ድዷ…” የዘወትር ትርክቱን ከጨረሰ በኋላ ጠየቀኝ፡-
ምንም ከማለቴ በፊት የተለመደውን “ማሙሽ እወድሃለሁ” ብሎ ስልኩን ዘጋው፡፡ መነጋገሪያውን አንከርፍፌ ብዙ ቆየሁ፡፡ ባለ ሱቁ የመንጠቅ ያህል ሲቀበለኝ ነው የባነንኩት፡፡ ሂሳቡን ከፍዬ ወጣሁ፡፡ ቀስ ብዬ እያዘገምኩ ወደዚያ የፅህፈት መሳሪያ መደብር አቀናሁ፡፡ በመቀሌ ትልቁ የፅህፈት መሳሪያ መደብር ነው፡፡ ሁለት እህትማማቾች ናቸው ደንበኛን የሚያስተናግዱት፤ ዮርዳኖስ እና ሙሉ ብርሃን፡፡ የሃያ አንድ እና የሃያ አመት ወጣት ሴቶች፡፡ አንዷ እቃ ታቀብላለች፤ ሌላኛዋ ሂሳብ ትቀበላለች፡፡ …በሆነ አጋጣሚ ድንገት እንዲያው ድንገት ወረቀት አልቆብኝ ልገዛ ገባሁ፡፡ በፊት ቢሆን ከሌላ መደብር ነበር የምገዛው፡፡
…ጭር ብሎ ነበር ቤቱ፡፡ …የሁለቱም ሴቶች አለባበስ ሆን ተብሎ አይን ለመያዝ የተደረገ ይመስላል፡፡ መጀመሪያ አንዲቷን አየሁዋት፡፡ ቀይ ናት፡፡ ፀጉሯን ለቃዋለች፤ ፍሪዝ ነው፤ ጥቁር፣ ብዛት ያለው፣ ረዥም ፀጉር፡፡ አይኖቿ ጥቋቁር ናቸው፤ መሀከለኛ፡፡ ጥርሷ ፍንጭት፣ ሰውነቷ ደልደል ያለ ነው፡፡ ቁመቷ አጭር፡፡ ትከሻዋ ክብ ነው፡፡ …ወደ ሌላይቱ ዞርኩ፡፡ ፈገግ ብላለች፤ የጥርሶቿ ንጣት ያስደነግጣል፡፡ ችምችም ያሉ ናቸው፡፡ ድዷን ተነቅሳዋለች፡፡ በጣም ያምራል፡፡ ቅጥነቷ ለጉድ ነው፡፡ አጥንት እና ቆዳ ብቻ ነች፤ ረዥም ናት፤ አፍንጫዋ ደግሞ ሰልካካ፤ አንገቷም ሰልካካ ነው፡፡ ከንፈሮቿ ስሶች ናቸው፡፡
እንደ እህቷ ከንፈሮች አይወፍሩም፡፡ …አይኖቿ ትንንሾች ናቸው፤ ገጿ ደግሞ ጠይም፡፡ ፀጉሯን ሰብስባ መሃል አናቷ ላይ አሲዛዋለች፣ አጭር ነው፡፡ በስተመጨረሻ ጐን ለጐን እንደቆሙ አንድ ላይ አየሁዋቸው፡፡ ይሄኔ ሰውነቴ መራድ ጀመረ፡፡ ትንፋሼ ፈጣን እና ቁርጥ፣ ቁርጥ የሚል ሆነ፡፡ ብብቴን፣ ውስጥ እጄን፤ አፍንጫዬን አላበኝ፡፡ ዘላለምን ለሚያህል ጊዜ ቆሜ ቀረሁ፡፡ ወይም እንደዚያ መስሎኛል፡፡
ሌላ መአት፡፡ የድምጿ እርጋታ ከድንዛዜዬ ከማንቃት ፈንታ ባለሁበት ውዥንብር እንድቀጥል አደረገኝ፡፡ ከስንት ትግል በኋላ ያሰብኩትን ዘንግቼ ብዕር ገብይቼ ወጣሁ፡፡ ያን ሌት አይኔ ፈጦ አደረ፡፡ ምን እንዲያ ሊያደርገኝ እንደቻለ አልገባህ አለኝ፡፡ ልጆቹ በሁኔታዬ አለቅጥ ነበር ግራ የተጋቡት፡፡ እኔም በእራሴ እንደዚያው፡፡… አስር አስር ጊዜ ሲተያዩ ነበር፡፡
ምን እንዲያ እንዳደረገኝ ለማወቅ እዚያ ቤት ተመላለስኩ፡፡ በቀን ከሁለት ጊዜ በላይ እሄድ ነበር፡፡ እርሳስ፣ እስኪርብቶ፣ የብዕር ቀለም፣ ባይንደር፣ አጀንዳ፣ ሀይላይተር… መደብር ውስጥ ያሉትን እቃዎች በየተራ ገዛሁ፡፡ ከልጆቹ ጋር ተላመድን፡፡ ውሎ እያደር ችግሬ ገባኝ፡፡ ድንገት መደብሩ ውስጥ አንዲቷን ልጅ ብቻ ያየሁ እንደሆነ የሆነ ጉድለት ይሰማኛል፡፡
ያኔ ቶሎ እወጣለሁ፡፡ ያሉት ሁለቱም ካልሆኑ አንዳንዴ እንደውም ከበር እመለሳለሁ፡፡ ሁለቱ አንድ ላይ የሆኑ እንደሆኑ ግን ነፍሴ በሀሴት ትዘላለች፡፡ …በተቃራኒው ደግሞ እህትማማቾቹ እኔን ሊያገኙኝ የሚፈልጉት ለየብቻ ነው፡፡ አንድ ላይ ሳገኛቸው አንዷ አንዷን ከአጠገቧ ለማራቅ የማትዘይደው የለም፡፡ ሊታረቅ የማይችል ውዥንብር ተፈጠረ፡፡ ዮርዳኖስ እና ሙሉ ብርሃን እስከ መኳረፍ ደረሱ፡፡ …የእኔም ጭንቀት እየበረታ መጣ፡፡
…ለእኔ አንድ ላይ ሲሆኑ ነው ያን ምስል በጥምረት የማገኘው፡፡ የሁለቱ ገፅ ድምር ነው አንድ መስል የሚሰጠኝ፡፡ የአንዲቷ ፀጉር ሲደመር፣ የሌላዋ አፍንጫ ጥንቅር… የውብ ሴት ምስል ይታየኛል ያኔ፡፡
ውስጤ ያለችውን ሴት ሁለት ሴቶች ላይ ተበታትና አገኘኋት፤ ዮርዳኖስ እና ሙሉ ብርሃን ላይ፡፡ እና ሁለቱንም እኩል አፈቀርኳቸው፤ በአንድ ላይ፡፡ በቃሉ ተራ ትርጉም ሁለት ሆኑ እንጂ እኔ ያፈቀርኩት አንዲት ሴት ነው፡፡
…አባቴ ስቱድዮ ውስጥ ከተለመደው የቀጭኗ ሴት (ለምን እንደሆነ እንጃ እናቴ ማለት ከበደኝ) ምስል የተለዩ ሁለት ስዕሎች አሉ፤ ጐን ለጐን የተቀመጡ፡፡ አባቴ “በሁለቱ ስዕሎች ውስጥ ያለውን ምስጢር ካገኘህ ሽልማት አለህ” ብሎ ነበር፡፡ ለቀናት ያህል አፍጥጬባቸው ብውልም ምስጢሩን ልፈታው አልቻልኩም ነበር፡፡ አባቴ እንዲነግረኝ ብለምነውም ፍቃደኛ አልነበረም፡፡ “እራስህ ፈልገህ ማግኘት አለብህ፡፡” ነበር መልሱ፡፡ መልስ መስጫው ጊዜ አልፎ እንዳይሆን እንጂ አሁን መልሱን አግኝቼዋለሁ፡፡
አሁን ሁሉ ነገር ግልጽ ሆነልኝ፡፡ ውስጤ እንዳትረሳ ሆና በህያው ብሩሽ የተሳለችው ሴት፣ እንዳትገረሰስ ሆና የፀናችውን ሴት መቀሌ ሰማይ ስር ሁለት ሴቶች ላይ አገኘኋት፡፡
…አንድ ነገር እፈራ ነበር፡፡ ልክ እሷን የምትመስል ሴት ካላገኘሁ ጓደኛ ሊኖረኝ እንደማይችል ጠንቅቄ አውቅ ነበር፡፡ ፍራቻም ነበረኝ፤ እንደማላገኝ፤ አሁን ግን…
መደብሩ ጋ ስደርስ አመነታሁ፡፡ ልመለስ ግን እንደማልችል አውቃለሁ፡፡ ገባሁ፡፡ ሁለቱም በሰፊ ፈገግታ ተቀበሉኝ፡፡ አንዳች ምሉዑነት ተሰማኝ፤ እርካታ፤ እድለኝነት፡፡
…በሁለቱ እህትማማቾች መሐል ያለው ቅራኔ ትዝ ሲለኝ ግን ቅዝቃዜ ወረረኝ፡፡ እነርሱን ካወቅሁ ወዲህ የተለያየ ስሜት በየደቂቃው ይፈራረቅብኛል፡፡ ሐዘን ከደስታ፣ እርጋታ ከእረፍት ማጣት ጋር፡፡ …የዮርዳኖስ እና የሙሉብርሃን ቅራኔ ከእለት እለት እየበረታ መጥቷል፡፡ አሁንም እንዲህ የጐሪጥ እየተያዩ አብሬአቸው ልቆይ አልቻልኩም፡፡ ነዶኝ ትቻቸው ወጣሁ፡፡
የወትሮው ጭንቀቴ ባሰብኝ፡፡ እግሮቼ እስኪዝሉ በመቀሌ አውራ ጐዳናዎች ላይ ተንከራተትኩ፡፡ ሀውዜን አደባባይን ለማይቆጠር ጊዜ ዞርኩት፡፡ ጐዳና አሉላ፣ ጐዳና ሠላም፣ ጐዳና አግአዚ፣ ጐዳና ሙሴ ላይ ለማይቆጠር ጊዜ ተመላለስኩ፡፡ ሲመሽ እና ስዝል ጊዜ ኮንትራት ታክሲ ይዤ ወደ ኮሌጅ አመራሁ፡፡
…ብዙዎቹ ችግሬን ሊካፈሉ ቀርበው ሲጠይቁኝ በጩኸት አስደንግጬአቸዋለሁ፡፡ እንዲያም ሆኖ ይንከባከቡኛል፡፡ አልጋዬ ተነጥፎ ነው የሚጠብቀኝ፡፡ ሎከር ስከፍትም ታጥበው የተቀመጡ ልብሶችን ነው የማገኘው፡፡ ግን ይህም ያናድደኛል፡፡ የሌሎች እርዳታ ስር መውደቄ ያበግነኛል፡፡
…አባቴ ቅዳሜ አምስት ሰዓት ተኩል መቀሌ ገባ፡፡ እስክንገናኝ ብዙ እንደተጨነቀ ያስታውቅበታል፡፡ ከአዲስ አበባ የሚነሳበትን ሰዓት አስታውቆኝ ስለነበር አየር ማረፊያ ድረስ ሄጄ ነው የተቀበልኩት፡፡ ተጠመጠመብኝ፡፡ ተጠመጠምኩበት፡፡ አይኑ እንባ አዘለ፡፡ ተጐሳቁዬ ነበር፡፡ በጣም ከስቻለሁ፡፡ አይኖቼ ሠርጉደዋል፡፡ ፀጉሬ ተንጨባሯል፡፡ አለቀሰ፡፡ አላለቀስኩም፡፡
ከንፈሬን በላሁት፡፡ ሁሉን ነገር ለመስማት አለመጠን ጓጉቶ ነበር፡፡ ከአየር ማረፊያው ወደ መቀሌ ከተማ እየሄድን ጀመርኩለት፤ አክሱም ሆቴል ነበር አልጋ የያዝኩለት፤ እዚያ ጨረስኩለት፡፡ እንደጠበኩት ብዙ አልተገረመም፤ መጐሳቆሌ ከፈጠረበት ሀዘን በስተቀር ምንም እንግዳ ስሜት አላየሁበትም፡፡ ሁለት ሴት በአንድ ላይ እኩል ማፍቀሬ የፈጠረበት ግልጽ ስሜት ግልጽ አልነበረም፡፡ ልጆቹን ለማየት ግን በጣም ጓጉቷል፡፡ ሰኞ እለት አስተዋወቅሁት፡፡ ሁለቱንም አንድ ላይ ሲያያቸው ከእኔ የባሰ የስሜት ማዕበል ነበር የመታው፡፡ አባቴ እንዲያ ሲሆን ሳይ የመጀመሪያ ጊዜዬ ነው፡፡ ጉንጬን በእጁ እየዳበሰ ለረዥም ጊዜ ፈዞ ቀረ፡፡
ሰዓሊ ስለሆነ በሁለቱ ገጽ ላይ ያለውን ቅኔ ለማግኘት እና ለመረዳት ጊዜ አልወሰደበትም፡፡ የመባነን ያህል ነቅቶ የኋላ ኋላ ተዋወቃቸው፡፡ ዮርዳኖስ እና ሙሉ ብርሃን በአባት እና ልጅ አኳኋን ቅጥ አምባር ማጣት አለቅጥ ነው ግራ የተጋቡት፡፡
አባቴ፤ መቀሌ ወር ያህል ቆየ፤ ያለምንም ፋይዳ፡፡ ሁሌም እምናወራው ወሬ አንድ አይነት ነው፤ ልጆቹ የሚወደዱ እንደሆነ፡፡ አንድም ቀን በመፍትሔው ላይ ተነጋግረን አናውቅም፡፡ ለዚህ፣ ለዚህ የእሱ መምጣት እንዳስፈለገ አልገባኝም፡፡ ….ያም ሆኖ ግን ባህሪዬ ተስተካክሏል፡፡
የምወደው አባቴ አጠገቤ ስላለ ይሆናል፡፡ ማጥናት ጀምሬአለሁ፡፡ ሰውነቴም መጠገን ይዟል፡፡ ከዮርዳኖስ እና ከሙሉ ብርሃን ጋር ያለን ግንኙነት ግን ምንም መሻሻል ሳያሳይ እንደነበር ቀጥሏል፡፡ …አባቴ የመጣው የዕረፍት ጊዜውን ለማሳለፍ እንደሆነ እየመሰለኝ መጥቷል፡፡
ከሸራ፣ ከቀለም ሽታ፣ ከብሩሽ፣ እና ከቅርፆች…ተነጥሎ ሊኖር አይችልም፡፡ ግን ምን እየሳለ እንደሆነ አሳይቶኝ አያውቅም፡፡ እኔም አልጠየቅሁም፡፡ ሲጨርስ መጀመያ የሚያሳየው ለእኔ እንደሆነ ግን ምንም ጥርጥር የለኝም፡፡ በፊት ቢሆን ግን ሲጀምር፣ መሀል ላይም፣ ሲጨርስም ያሳየኝ ነበር፡፡ እንዲያውም አንዳንዴ ሀሳብ ብልጭ ሲልለት በችኮላ የወረቀት ላይ ንድፎቹን ያሳየኝ ነበር፡፡ የሆነስ ሆነና የመቀሌ ሰማይ ስር ሆኖ ምን እየሳለ ይሆን ይኼ ምርጥ ሰዓሊ እያልኩ አስባለሁ፡፡
ፈተና እየተቃረበ ስለሆነ አባቴም በስዕል ስራው ስለተጠመደ፣ በቀን በቀን መገናኘቱን ትተነዋል፡፡ ቢበዛ ከሁለት ቀን አንዴ ብንገናኝ ነው፡፡ ዛሬ ካገኘሁት አራተኛ ቀኔ ነው፡፡ ጥናቴን ስጨርስ ወደ ከተማ፣ አባቴ ወዳለበት ሄድኩ፡፡ አካሄዴ የመፍትሔውን ነገር እንዲያስብበት ለመንገር እና ቸልተኝነቱ ከምን እንደመነጨ ለመጠየቅ…ብቻ በብሶቶች ተሞልቼ ነው አባቴ ወደ አረፈበት ሆቴል ያመራሁት፡፡ ያዳፈንኩት የመሰለኝ ፍቅር ቦግ ብሎ እየተቀጣጠለ ነው፡፡
አክሱም ሆቴል ስገባ አባቴ ጉርሻ ያስለመደው አስተናጋጅ፣ በሰፊ አፉ ትልቅ ሳቅ እየሳቀ ወደ እኔ መጣ፡፡ እንደወትሮው ሆኖ እጅ ነሳኝ፡፡ እጆቹን ወደ ኋላ አጣምሮ፤ ስብር አለ ወደፊት፡፡ ቀና ሳይል እጆቹን ብቻ አላቆ ቢጫ ፖስታ አቀበለኝ፡፡ አባቴ ነው እንዲህ አይነት ቀለም ያለው ፖስታ የሚጠቀመው፡፡
“…ማሙሽ ዮርዳኖስ የእኔ ባለቤት የአንተ…ሆና አብራኝ ወደ አዲስ አበባ በራለች፡፡ ሙሉ ብርሃን ደግሞ ትምህርትህን እንደጨረስክ አብራህ ወደ አዲስ አበባ ለመምጣት በሙሉ ፈቃደኝነት እየጠበቀችህ ነው፡፡ እንግዲህ ሁለቱንም የኛ፣ ሁለታችንም የእነሱ ሆንን ማለት አይደል? ከዚህ ውጭ መፍትሔውን ሙሉ ሊያደርግ የሚችል ምንም አማራጭ የለም፡፡ ማሙሽ በዚህ ሁኔታ ወደ አዲስ አበባ የተመለስኩት ነገሩን መጀመሪያ ስትሰማ ሐሳቤ ስህተት ቢመስልህ ገጽህ ላይ ሊታይ የሚችለውን ስሜት ልቋቋም እንደማልችል ስላመንኩ ነው፡፡ በደንብ አስብበት እስኪ፡፡ እኔ ብዙ አስቤበታለሁ፡፡ በነገራችን ላይ የሠርጋችሁን ቀን የአንተ ምርቃት ቀን ብታደርጉት በጣም ደስ እንደሚላት ሙሉ ብርሃን ነግራኛለች፡፡ መልካም ጊዜ፡፡ ማማሽዬ እወድሃለሁ፡፡
በደመ ነፍስ ወደ ስድስት ቁጥር አመራሁ፡፡ ገና በር ከመክፈቴ ዓይን ከሚስቡ ሰው አከል የሁለት ሴቶች ምስል ጋር ተፋጠጥኩ፡፡ የዮርዳኖስ እና የሙሉ ብርሃን ምስል…
በJune 4, 2012 ለተጠራው ሰላማዊ ሰልፍ ከተለያዩ የአሜሪካን ከተሞች ለምትመጡ የሰላማዊ ሰልፉ እድምተኞች በተጠቀሱት የስቴት መሰረት የትራቭል አሬንጅመቶችን ከአሁኑ እንድታደርጉ በቅድሚያ እናስገነዝባለን። የስቴት ተወካዮችም ዝግጅታችሁን በዚሁ መሰረት እንድታደርጉ በቅድሚያ ለማስገንዘብ እንወዳለን።
ጠቅላይ ፍርድ ቤት ኖርዌይ ከማዳን በተጨማሪ ላይ የተመሠረተ ክፍል ውስጥ የእረፍት መንግሥት ኖርዌይ የሚሰጡዋቸውን ገለልተኛ ፍትሐዊነትበተጨማሪም እንደ አንድ ፍርድ ቤት የመጨረሻ ይግባኝ የእኔ እና የወንጀል አጋጣሚዎች ግምገማዎች ደንብ በቀዳሚ. አለው አደረገ አቀፌ የኖርዌይ ህግ እና የሚሰጡዋቸውን ፓርላማ አለው ግምገማዎች ቶጎ ከአላማው ጋር ያለውን የእረፍት. ንጉሥ ነው ኖርዌይ አለው ዓይነተኛ ባለስልጣን ጋር መሳፍንት ጋር በሳውዲ ጠቅላይ ፍርድ ቤት.
ደረጃ ፍርድ ቤት ይግባኝ, ማለትም የሚሰጡዋቸውን አይችልም በይፋ ፊት ፍርድ ቤት አሁን እንደ በቀዳሚ ግምገማዎች አውራጃ ፍርድ ቤት እና አብዛኛቹ ሁኔታ ደግሞ ውስጥ ደመቀ ፍርድ ቤት. ይሁን እንጂ ወደ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰጥቶ መወሰን ራሱ የትኛው ሁኔታ ነው ይግባኝ ላይ ፈጽመው. ፍርድ ቤቱ ጋር ይገናኛሉ ሁኔታ ነው ለማየት አስፈላጊነት የሚሰጡዋቸውን ይበልጥ ትንታኔ በመስጠት ወይም የት መመዘኛዎች አለባቸው. ስብስብ ያለው ደረጃ ዝቅተኛ ሸንጎዎች አሁን እንደ ጠቅላይ ፍርድ ቤት. እንደ ተገዢ ኖርዌጂያን ሕግ በአንድ አዳዲስ መብት እንደ ጥሩና ውስጥ ጠቅላይ ፍርድ ቤት እንደ ሁለንተናዊ ሰብዓዊ መብቶች አንቀጽ የሚሰጡዋቸውን ይታያል አሁን እንደ ያንጐረጕራሉ አሁን አውራጃ ፍርድ-ቤቶች እንደ ሸንጎዎች ነው ይግባኝ ክልላዊ ሸንጎዎች. ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይህን ኮሚቴ ሆኗል ሦስት ማን አንድ በሚከሰትበት በተማሪው አሁን ነው ጠቅላይ ፍርድ ቤት. በተመሳሳይ ኮሚቴ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ውስጥ ቅድምተከተላዊመጠብቆችማስታወቂያ ጥያቄዎች ከዚህ የታችኛው ሸንጎዎች. አንዴ መሆን አለበት ያሉትን ጉዳይ ነው የሰማሁትን እና አሁን አምስት. ምናልባት ለማየት ውስጥ ቅድሚያ ቲንክ, የሚሰጡዋቸውን አሁን, በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ፍርድ ቤቱ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እንደሆነ ግልጽ ጋር.
ውስጥ ተመሳሳይ ሁኔታዎች, የሚሰጡዋቸውን ምናልባት ሰምተው ውስጥ ስብሰባ ነው ሁሉም ሃያ. አሁን ፍርድ ቤቱ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ቶጎ አገናኝ አሁን የእረፍት ወይም ጉዳይ መሰረታዊ ጥያቄዎች.
ሌላው ከቅዱስ ሲኖዶስ የተሰጠ መግለጫ ካህናቱ እና ዲያቆናት በየአግልግሎት ደብራቸው ተወሰነው ከግቢ ሳይወጡ እንዲያገለግሉ የተቀሩት አገልጋዮች ደግሞ ለጊዜው በመኖሪያ ቤታቸው እንዲሆነ ተወስኗል።
ዛሬ በመንበረ ፓትርያርክ ቅፅረ ጊቢ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማቲያስና ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት በተገኙበት በቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ፀሐፊ በብፅዕ አቡነ ዮሴፍ በተነበበው መግለጫ ተገልፆአል።
ዴሞክራስያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ንneፅነት ኤርትራ ሰፍ ዘይብል መስዋእትን ክሳራን ምዝንባልን ዝወረዶን ኣብ እዋን ረፈረንደም እወ ንነፃነት 98.9 ሚእታዊ ከምዘድመፀ ይዛረቡ ኣቶ ነስረዲን ኣሕመድ። ህዝቢ ዓፋር መግዝእቲ ንሰለስተ'ዩ ጎዝዪዎ ዝበሉ ሓላፊ ጉዳያት እቲ ውድብ ኣቶ ነስረዲን እቲ ኣብ ዘዘለዎ ቦታ መሰሉን ክብረቱን ረኺቡ ዝነብሩ ኩነታት ከምዝመርፅን ከምዘኽብርን ሓቢሮም።
መሰል ብሄራት ክሳብ ምንፃል ዝብል ዓንቀፅ ኣብ ሕገ-መንግስቲ ኤርትራ ንክሕቆፍ ዝጠልብ እዚ ውድብ፡ዝሰምዕ ወገን እንተዘይሃልዩ ግና ናይ ዓፋር መሰል ክሳብ ምንፃል ክንጥቀመሉ ኢና ይብሉ።
እዚ ከምዚ'ሉ ከሎ እቲ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ዝተዝርገሐ መግለፂ፡መርገፂ ገለ ወገናት'ምበር ውድባዊ መግለፂ ኣይኮነ ብምባል መሰል ርእሰ-ውሳነ ክሳብ ምንፃል ዝብል እምነት እንተኾነ ከምዝቕበልዎ ኣቦ-መንበር ኪዳን ኣቶ ተወልደ ገብረ-ስላሴ ተዛሪቦም።
ቤቴል ቲቺንግ አጠቃላይ ሆስፒታል ዐራት አኀት የአገልግሎት ማዕከላት ያሉት/የሚያስተዳድር፣ የሕክምናውን አገልግሎት ጥራት ለማላቅ በአገር ውስጥ ካሉን እውቅ የሕክምና ባለሙያዎች በተጨማሪ ከጀርመን፣ ከቤልጂየም፣ ከኮርያ፣ ከእሥራኤል፣ ከኢጣሊያና ከሕንድ፣ እንዲሁም እጅግ አሰፈላጊ የሆኑ መድኃኒቶችንና የሕክምና መገልገያዎችን በማስመጣት፣ በሕክምና ዘርፍ ከፍተኛ ትምህርት እየሰጠና በተጨማሪም ወላጅ የሌላቸውን ሕጻናት ማሳደጊያ ድርጅት ጭምር በማስተዳደር አገልግሎት በመስጠት ላይ የሚገኝ ፈር-ቀዳጅ ተቋም ነው::
ዑራኤል ማለት ብግዕዝ ‘መስተሣህል’ ወይ ‘ይቕረ በሃሊ’ ማለት ኢዩ፤ ብዕብራይስጥ ድማ ዑራኤል ማለት ‘እግዚአብሔር ብርሃነይ ኢዩ’ ማለት ኢዩ። ቅዱስ ዑራኤል ካልኣይ ሽሙ ከም ዝገልጾ "ሱርያል ዝውእቱ ዑራኤል ...... ሱርያል ዝተባህለ ዑራኤል ኢዩ” ይብሎ (ድርሳነ ቅዱስ ዑራኤል ኣብ ኅዳርን ታኅሣሥን ተመልከት)፤ ሱርያል ድማ ‘ትእዛዝ እግዚአብሔር’ ማለት ኢዩ። ስም ቅዱስ ዑራኤል ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብ መጽሓፍ ሄኖክን መጽሓፍ ዕዝራ ሱቱኤልን ብብዝኂ ተጠቂሱ ንረኽቦ፡ ከም በዓል ቅዱስ ገብርኤል ‘መልኣከ ብሥራት’ ተባሂሎም ዝፍለጡ ቅዱስ ዑራኤል ድማ ‘መልኣከ ሰላም፡ መጋቤ ብርሃናት፡ መልኣከ ፈውስ’ ...... ወቦ ዘተርፈ ተባሂሉ ይፍለጥ ኢዩ። ቅዱስ ዑራኤል ካብቶም ሸውዓተ ሊቃነ መላእኽቲ ሓደ ኮይኑ ኣብ መበል ራብዓይ ደረጃ ዝሥራዕ መልኣኽ ኢዩ። ‘ካብቶም ዝኸበሩ ቅዱሳን መላእኽቲ ሓደ ቅዱስ ዑራኤል ኣብ በርቅን ነጐዳን ዝተሸመ መልኣክ ኢዩ።’ ቢሉ ኣሎ ነብይ ሄኖክ፤ (ሄኖ 6፥2)። ደጊሙ ድማ ‘ናይ ዘልዓለም ምስጋና ዘለዎ ጐይታ ኣብ ልዕሊ ዅሉ ብርሃናት ሰማይ ዝሾሞ መልኣክ ዑራኤል ነዚ ዅሉ ኣርኣየኒ’ ይብል፤ (ሄኖ 24፥6)። በዚ ኸኣ ቅዱስ ዑራኤል ምስቶም ካልኦት ቅዱሳን መላእኽቲ ብትግሃት ንእግዚአብሔር ምምስጋን ጥራሕ ዘይኮነሲ ኣብ ልዕሊ በርቅን ነጐዳን፤ መራሔ ብርሃናት ኮይኑ ኣብ ልዕሊ ብርሃናት ዝተሾመ መልኣክ ኮይኑ መጋቤ ብርሃናት ከም ዝኾነ ንፈልጥ።
ደቂ ናምሩድ ዓዲ ክምሥርቱ ብሓባር ኣብ ዝጎዓዙሉ ዝነበሩ ኣብ ሰናዖር ምስ በጽሑ ሓደ ምኽሪ ተማኸሩ፤ (ዘፍ 11፥1-9)። ኣብ ምድሪ ተበታቲኖም ከይተርፉ ስሞም ዘጸውዑሉን ንእግዚአብሔር ዝፍትኑሉን ኣብቲ ጎላጉል ብጡብ እናገበሩ ዓቢይ መንደቅ ክሓንፁ ጀመሩ። ነዚ ሕንፃ እናካነዉ ከለው ኲናት ንሰማያት ይስንድው እሞ ሰይጣን ድማ ነቲ ኲናቶም ደም ለኽዩ ይመልሰሎም ነበረ በዚ ድማ ንሶም ንእግዚአብሔር ቀቲልናዮ እናበሉ ይድሰቱ ነበሩ። ቅዱስ መጽሓፍ ኣስፊሑ ከምዝነግረና ኣጋእዝተ ዓለም ቅድስት ሥላሴ ሓሳብን ግብርን እዞም ሰብ ባቢሎን ምስ ረኣዩ ‘ንዑ ንረድ ወንክዓው ነገሮሙ ለከሉዳውያን’ ብምባል ቋንቋታቶም ሓዋወስዎ፡ እቶም ነደቅቲ'ውን ክረዳድኡ ስለዘይከኣሉ ክበታተኑን በብዓዱን ፋሕ ክብሉን ተገዲዶም ኢዮም። ናይዚ መጽሓፍ ክፋል ዝኾነ መጽሓፈ ኩፋሌ ድማ ነዚ ታሪኽ ብከምዚ ይገልጾ ‘ድኅሪ እዞም ሕዝቢ ምስምማዕ ምስ ኣበዩን ፋሕ ምስ በሉን ብእግዚአብሔር ዝተኣዘዘ ዓቢይ ንፋስ መጺኡ ነቲ ዝሓነፅዎ መንደቅ ኣፍረሶ’ ቢሉ ይገልጽ፡ (ኩፋሌ 10፡10)። ሊቃውንት ድማ ነቲ ናብ ሰማያት ዘቛመተ ዓቢይ መንደቅ ከይሰግዱን ከየምልኽዎን ንፋሳት ኣዚዙ ነቲ መንደቅ ዝገማጠሎ መልአከ ሰላም ቅዱስ ዑራኤል ኢዩ ኢሎም ይትንትንዎ፡ በዚ ድማ ካብ ቅድም ጀሚሩ ንተልእኾ ትጉህ ዝኾነ መልኣክ ምዃኑ ንግንዘብ።
ብሰንኪ ኣላውያን ነገሥታት ኣብ ልዕሊ እቶም ንእግዚአብሔር ዝብድሉ እስራኤላውያን ብዘውርድዎ ዝነበረ መከራን ስደትን ቅዱሳት መጽሓፍቲ ዝጠፍእሉን ዝነዱሉን ጊዜ ከምዝነበረ ታሪክ እስራኤላውያን ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ። እዚ ኩነት ዘጋጠሙ ኸኣ እስራኤላውያን ኣብ ምርኮ ዝወደቁሉ እዋን ኢዩ። ብሰንኪ መግዛእቲ ባቢሎን ቅዱሳን መጽሓፍቲ ኣብ ዝጠፍኣሉ ጊዜ ነብይ ዕዝራ ሱቱኤል ዝበሃል ምእንቲ እቲ መከራን ናይ ደቂ ጽዮን ምስዳድን ምጒስቋልን እናሓሰበ ምጥፋእ ቅዱሳን መጽሓፍቲ እናኣኅዘኖ መሪር ብኽያት ይበኪ ነበረ። ዘውትር ከኣ ይጽልን ይልምንን፡ ነርብዓ መዓልትን ለይትን ይጸውም ኣብ ዝነበረሉ ጸሎት ብክያቱ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ስለዝተሰምዐ ከኣ ከጸናንዖን ጽዋዕ ልቦናን ከስትዮ ዝመጸ እዚ ቅዱስ መልኣክ፡ መልኣከ ሰላም ቅዱስ ዑራኤል መጾ። ‘ዘከመ አስተዮ ጽዋዕ ልቦና ቅዱስ ዑራኤል መልአከ ሰላም ለእዝራ ነብይ ሱቱኤል.... መልኣኽ ናይ ሰላም ቅዱስ ዑራኤል ጽዋዕ ልቦና ንእዝራ ነብይ ሱቱኤል ኣስተዮ’ ከምዝበለ፡ ዕለቱ ድማ 22 ኅዳር ኢዩ ዝነበረ።
ነብይ ዕዝራ ብዝሰተዮ መሠረት ጽዋዕ ንብሉይ ኪዳን መጻሕፍቲ ዳግም ከም ዝጸሓፎ ታሪኽ ይነግረና እዚ ድማ 40 መዓልቲ እኽሊ ከይለከፈ ማይ ከይሰተየ ከጽሕፎም ከሎ እቶም ጸሓፍቲ ግና ምሉእ መዓልቲ ይጽሕፉ ምሸት ይድረሩ ከምዝነበሩ ባዕሉ ዕዝራ ተዛሪቡ ኢዩ፤ (መጽ ዕዝራ ሱቱ 13፥40-44)። ንዕዝራ ጥራሕ ዘይኮነሲ ንነብይ ሄኖክ ምሥጢረ ሰማይ ዝገለጸሉ ቅዱስ ዑራኤል ኢዩ፡ (ሄኖ 28፥13-14)።
ከምቲ ኣብ ብሉይ ክንርእዮ ዝጸናሕና ኣብ ሓዲስ ኪዳን'ውን ካብ ኣገልግሎቱ ኣይተፈለየን። ጐይታና ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ ምእንታና ኢሉ ካብ ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ተወልደ ንጉሥ ሄሮድስ ክቀትሎ ምስ ደለየ ንኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳን ኣረጋዊ ቅዱስ ዮሴፍን ቅድስቲ ሰሎሜን እናመርሐ ዝወስዶም ዝነበረ ቅዱስ መልኣክ ቅዱስ ዑራኤል ኢዩ ኔሩ።
ጸኒሑ ድማ ጐይታና ኣምላኽናን ኢየሱስ ክርስቶስ መድኃኔ ዓለም ምእንታና ክብል ቤዛ ዓለም ኮይኑ ብቅንዋት መስቀል ተሸንኪሩ ብዕለተ ዓርቢ ኣብ መልዕልተ መስቀል ኣብ ዝተሰቅለሉ ጊዜ፤ ለንጊኖስ ዝበሃል ዓቀይታይ ኣሎ'ዶ ሞይቱ ኢሉ ብኲናት ጌሩ ምስ ወግኦ ‘ትኩስ ደምን ጽሩይ ማይን ወፀ’። ነቲ ክቡር ደም ብጽዋዕ ተቀቢሉ ንመላእ ዓለም ዝነጸገ ቅዱስ ዑራኤል ኢዩ፡ እዚ ድማ ብ27 መጋቢት ኢዩ [ድርሳነ ቅዱስ ዑራኤል ኣብ ወርኂ ኅዳር ንመልከቶ]። ክሳብ ምጽኣት ዓለም ድማ ካብቲ ደም ናይ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝነጠቦ ቦታ ቅድስት ቤተ ክርስትያን ከምዝሕነፅ ታሪክ ቤተ ክርስትያና ይነግረና።
"ወእምዝ ባረኮ ወሴሞ ለዑራኤል መልአክ ከመ ይኩን ርእሰ እምላዕለ ቤት ምሥጢረ መለኮቱ ወትሥልስቱ ዘይሰግድ በዋሕድ ፤ ........ ትርጒሙ ድኅሪዚ እግዚአብሔር ንዑራኤል መልኣኽ ባረኾ’ሞ ንሠለስትነቱን ንገዛኢነቱን ብሓድነት ንዝሰግደሉ መለኮታዊ ምሥጢር ኣዳራሽ ናይ ክብሪ ሓለቃ ጌሩ ሾሞ"።
እስሙናይ ዝዓዱ ጳውሎስ ዝተባህለ ክርስትያን ሶርያዊ ዝመበቆሎም፤ ስድርኡ ንዝኃደግሉ ገንዘብን ጥሪትን ኃዲጉ ዓለም መኒኑ ብስም ክርስቶስ ሰማዕት ክኸውን ኣብ ዝኸደሉ ሱርያል ዝተባህለ ቅዱስ ዑራኤል ኣብ ልዕሌኻ ዝበጽሕ መከራ ንከይትፈርህ ምሳኻ ኣለኹ ዝበሎ ቅዱስ ዑራኤል ኢዩ። ብዓላውያን ነገሥታት ንሰማዕትነት ክከይድ ከሎ ኣብ ዅሉ ጸዋትወ መከራ ዘበርትዖን ዘጸናንዖን ዝነበረ መልኣክ ቅዱስ ዑራኤል ኢዩ፤ [ስንክሳር 9 የካቲት]።
ወለዱ ናይ ኣባ ጊዮርጊስ ወላድ ከምዝወልዱ ዘበሠሮም ቅዱስ ዑራኤል ኢዩ። ደኃር ምስ ዓበየ ኣብ ገዳም ትምህርቲ ኣብይዎ ነቶም መነኮሳት ማይ እናምጽአ እኽሊ እናጠሓነ ዝራድኦም ዝነበረ፤ ወትሩ ኣብ ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም ሥዕሊ ቆይሙ ይጽሊ ኣብ ዝነበረሉ ጊዜ ሓደ መዓልቲ ምስ ድንግል ኣስዒቡ መጺኡ ጽዋዕ ልቦና ዘስተዮ ቅዱስ ዑራኤል ኢዩ ነቲ ጽዋዕ ምስ ሰተየ ምሥጢር ሰማይን ምድርን ዝተገልጸሉ ሽዑ ኣባ ጊዮርጊስ ዘጋሥጫ ክሳዕ 40 ዝኣኽሉ መጽሓፍቲ ዝደረሰ ቅዱስ ኣቦ ኢዩ።
ቅዱስ ዑራኤል ዝፈጸሞ ተኣምራት ብጣዕሚ ብዙኅ ኢዩ ከምቲ ኣቀዲምና ዝገለጽናዮ ኣብ ስደት ኣዴና ቅድስተ ቅዱሳን ድንግል ማርያም ምስ ፍቁር ወዳ ኣብ ዝመርሖም ዝነበረ ጊዜ ካብ ሃገሮም እስራኤል ናብ ሃገር ግብጺን ቀጺሎም ድማ ናብ ሃገርና ኤርትራ ኣብ ዝኣተውሉ ጊዜ ንሃገርና ብዙኅ በረኸት ከምዝገደፈ ኣብቲ ድርሳኑ ተመዝጊቡ ኣሎ። ብሃገርና ኣቢሎም ድማ ናብ ኢትዮጵያ በጺሖም ኢዮም።
ቃል ኪዳን ዝተቀበለሉ ዕለት ብ21 ሓምለ እኳ እንተኮነ ኣምላክኽና ባዕሉ በዓልካ ድኅሪ ናይ ኣደይ በዓል ይኹን ብዝበሎ መሠረት ብ22 ሓምለ እንሆ ክነክብሮ ንነብር ኣለና። ኣብቲ ድርሳኑ ከም እንምልከቶ ኣብ ዓመት ናይ ቅዱስ ዑራኤል ዓሠርተ ቃል ኪዳን ኣትዩሉ ኢዩ፤ ሠለስተ ጊዜ በዓሉ ይክበር ንሱ ድማ ካብ መስከረም 22 ክሳዕ ነሓሰ 22 ኮይኑ መበል ዓሠርተው ሠለስተ ጊዜ ድማ 27 መጋቢት ኢዩ። ብፍሉይ ግና ዓበይቲ በዓላቱ ኣርባዕተው ኢዮም፤ ንሳቶም ከኣ
ንነብይ ዕዝራን ንኣባ ጊዮርጊስን ዘጋሥጫ ቅዱሳን መጽሓፍቲ ገሊጹሎም ክንብል ከሎና ንሕና'ውን ኣማላድነቱን ተራዳእነቱን እንተደኣ ኣሚንናን ለሚንናዮን ምሥጢራት መጽሓፍቲ ከምዝገልጸልና ብምእማን ኢዩ። ንሱ ዝተሾመሎም ብርሃናት'ውን ኣብ ሕይወት ደቂ ሰባት ኣገደስትን እንበለ መጠን (ካብ መጠን ንላዕሊ) ወሰንቲ ኢዮም። ብዘይ ፀሓይ ዝኾነ ፍጥረት ክነብር ዝኽእል ኣይኮነን፡ እግዚአብሔር ከኣ ኣብ ልዕሊ እዞም ብርሃናዊ ፍጥረቱ ምሻሙ ክብሪ እዚ መልኣኽ ዝገልጽ ኮይኑ ንሕና'ውን ከምቲ ዝግባእ ከነኽብሮን ኣማላድነቱ ክንምሕጸንን ከምዝግባእ ዘዘኻኽር ኢዩ። ክብረ በዓሉ ክነኽብሮ ከም ዝግብኣና ድማ ድርሳኑ ድርሳነ ዑራኤል ኣብ ናይ ጥቅምቲ፡ ኅዳር፡ ታኅሣሥ ተመዝጊቡ ኣሎ።
ብዙኃት ብኣማላድነቱ ተማሕጺኖም ካብ ክንደይ መከራን ሽግርን ተናጊፎምን ብብዙኅ በረከተ ምድሪ ረኪቦም፤ ምሉእ ጥዕና ሂብዎም በዒንትና ዝረአናዮም ግሁድ ሓቂ ኢዩ። ማየ ጸሎት ድማ ፈውሲ ምሕረት ኮይኑ ይርከብ ኣሎ ክሳብ ሕጂ፤ እዚ ዝሰማዕናዮ ዘይኮነሲ በዒንትና ዝራእናዮ ግሁድ ኣሚኑ ንዝመጾ ፈዋሲ ረዳኢ ከውሊ መልኣክ ኢዩ። እዚ ድማ ታቦቱ ኣብ ኤርትራ ሃገርና ኣብ ማእከል ኣሥመራ ቀሓውታ ምስ ልደታ ማርያምን ኣቡነ እንድርያስን ይርከብ። ባዕሉ እዚ ቅዱስ መልኣክ ቅዱስ ዑራኤል ኮይኑ ኣብዚ ማየ ጸሎት ሕሙማት ዝፍወሱሉ፡ እቲ ብብዝኂ ሕማም ኤይድስ ( Hiv) ከይተረፈ ዝፈወሰ ቅዱስ መልኣክ ኢዩ። ብተኣምራቱ ሓንቲ ታክሲ ንመብጽዓ መጺኣ እቶም ሰባት ኣብ ክንዲ እዛ ታክሲ ገንዘብ ናይዛ ታክሲ ክንህቦ ኢሎም ከበገስዋ እንተበሉ ኣብኡ ደሪቃ ከም ዝተረፈትን ክሳብ ሕጂ’ውን ኣብኡ ትርከብ ኣላ። እዚ ገለ ካብኡ ንምግላጽ እምበር ብዙኅ ተኣምራት ዝፍጽም መልኣክ ኢዩ፡ ከምቲ ብሥጋ ንዝሓመሙ ዝፈዎሶም ንዓና ብሥጋን ብነፍስን ንዝሓመምና ብምሕረቱ በጺሑ ፈውሲ ምሕረቱ ይስደደልና፤ ኣሜን።
ደብረ ኤፍራታ መልኣከ ሰላም ቅዱስ ዑራኤል 22 ኵሉ ጊዜ ይበዓልን ይክበርን እንተኮነ እዃ ዓመታዊ ክብረ በዓሉ ኢላ እተክብሮ ኣብ ዓመት ክልተ ጊዜ ኢዩ፡ ንሱ ከኣ ጥሪ 22 በዓለ ሽመቱን ሓምለ 22 ቃል ኪዳኑን ብምዝካር ኢያ እትዝክሮ። እሞ ኣብዚ በጺሕና በረኸቱ ንካፈለሉ ዓመት የምጽኣልና፤ ኣሜን።
"ሰላም ለሕንብርትከ ወለአሐቲ ዘቀነተ፡ ሰይፈ ነበልባብ ውዑይ እንተ ይሰድድ አጋንንተ፡ ዑራኤል አስተበቍዕ እምሃበ ፈጣሪ ምሕረተ፡ ከመ ያዝንም ውስተ ምድርነ ዝናመ ተሣህሎ ሕይወተ፡ ወዘርዓ ገራኅትነ ያሥምር ለይኩን ሲሲተ።"
"ሰላም ለመክየድከ እንተ ጽርሐ ጽዮን ምዕዋዳ፡ ወለአውፃኦ ነፍስ እምደይን ዘፍና ሲኦል ምክያዳ፡ ሰአሌ ምሕረት ዑራኤል ለነፍሰ ኃጥእ ዘትፈቅዳ፡ ተማሕፀነ በኪዳንከ በእንተ ማርያም ወወልዳ፡ አመ ዕለተ ፍትሕ ኢንርአይ ለሲኦል ማኅፈዳ።”
‘ምጒዓዝካ ኣብ ጽርሓ ጽዮን ንዝኾነ፤ ንነፍሲ ካብ ናይ ሲኦል ኵነኔ ፍርዲ ንምውፃእ፡ ናይ ሲኦል ጐደና መርገጺካ ንዝኾነ ንመኸዲኻ ሰላም እብል ኣለኹ፤ ዑራኤለይ ካብ ፈጣሪ ምሕረት ኣውሂብካ ነታ ናይ ኃጥእ ነብሲ እትበጽሕ ኢኻ'ሞ፤ ኣብታ ናይ መወዳእታ ናይ ፍርዲ መዓልቲ ናይ ሲኦል ኣፍ ደገ ንከይርኢ ስለ ኣደይ ቅድስት ድንግል ማርያምን ስለ ፍቁር ወዳ ኢየሱስ ክርስቶስ ብቃል ኪዳንካ ንምሕጸን ኣሎና።"(መልክዐ ዑራኤል)
ሃገርና ቤተ ኣባ ኤዎስጣቴዎስ ኣቡነ ፊሊጶስ ዝኾነት ብቃል ኪዳኖም ሰላምን ፍቕርን ኣውሪዶም፤ ንዓናን ንሃገር ሕዝብናን ሰላምን ቅሳነትን ራህዋን ከምጽኡልና ብጸሎቶም ይለመኑና፤ ኣሜን።
‘ስብሐት ለእግዚአብሔር ኪያነ ዘፈጠረ ከም ናምልኮ፡ ስብሐት ለማርያም እመ አምላክ እግዝእትነ ወመድኃኒትነ፤ ስብሐት ለመስቀለ ክርስቶስ ዕፀ መድኃኒትነ ኃይልነ ወጸወንነ።'
ZhongShan የ LED flood flood SP-F310A-52P, 150W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED flood flood SP-F310A-52P, 150W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED flood flood SP-F310A-52P, 150W ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በጅማ ዩኒቨርስቲ መምህራን ኮሌጅ፣ የኹለተኛ ዓመት የእንግሊዝኛ ቋንቋ ተማሪ የነበረው ወጣት፣ በማዕተብ ጉዳይ ከመምህሩ ጋራ ተጋጭቶ የትምህርቱ ውጤት በመበላሸቱ ራሱን አጠፋ፡፡
ተስፋዬ ገመዳ የተባለው ተማሪው፣ የሥነ ልቡና ሳይንስመምህሩ፣ በቡድን የሰጧቸውን የቤት ሥራ አዘጋጅተው በመድረክ ሊያቀርብ ሲል፣ መምህሩ፥ “በአንገትኽ ላይ ያደረግኽውን ማዕተብ አውልቅ ወይም ሸፍነው፤” ሲሉት ተማሪው፥ “ይኼ የእምነቴ መግለጫ ነው፤ ያዘዙኝን ማድረግ አልችልም፤” የሚል ምላሽ እንደሰጣቸውና መምህሩም፥ “ያዘዝኩኽን ማድረግ ካልቻልክ የሠራኸውንም ማቅረብ አትችልም፤” ስላሉት ከመድረኩ ወርዶ በእጁ የያዘውን የቡድን ሥራ ሪፖርት በብስጭት ቀድዶ መቀመጡን የዓይን እማኞች አስረድተዋል፡፡
በወቅቱ ተማሪው፣ ክፍለ ጊዜውን አቋርጦ መውጣቱንና ተመልሶ ሊገባ ሲል፣ መምህሩ፣ አትገባም ብለው እንደከለከሉት፤ ተማሪውም፣ ስሜታዊ ኾኖ ከመምህሩ ጋራ ለጠብ መጋበዙንና ሌሎች ተማሪዎች በመሀል ገብተው እንደገላገሏቸው፤ የኮሌጁአካዳሚክ ዲን፣ በቦታው ተገኝተው ስለተጠፈረው ችግር ተማሪዎችን በመጠየቅ ጠቡን ማረጋጋታቸውን፣ እማኞቹ ለአዲስ አድማስ ተናግረዋል፡፡
በሌላ ቀን፣ ተማሪ ተስፋዬ እንደተለመደው፣ የሥነ ልቡና ትምህርቱን ለመከታተል ወደ ክፍል ሲገባ መምህሩ ከክፍል እንዳስወጡት፣ ለአካዳሚክ ዲኑ አቤቱታ ማቅረቡንና፣ “የትምህርቱ የመጨረሻ ክፍለ ጊዜ ስለኾነ በቃ ተወው፤ በውጤትኽ ላይ ምንም ለውጥ አያመጣም፤” ብለው አረጋግተው እንደሸኙት የተማሪው የቅርብ ጓደኞች ገልጸዋል፡፡
በኋላም ለፈተናው የተቀመጠ ሲኾን፣ የተለጠፈው የፈተና ውጤት ግን “No Grade’’/ምንም ውጤት የለም/ የሚል ስለነበረ፣ ወዲያው በንዴት ወደተከራየበት ቤት በማምራት በግቢው በሚገኝ የማንጎ ዛፍ ላይ ራሱን ሰቅሎ መግደሉን ጓደኞቹ አስረድተዋል፡፡
ፖሊስና የአካባቢው ኅብረተሰብ ከቦታው ደርሰው ከተሰቀለበት ሲያወርዱት፣ ነፍሱ ከሥጋው እንዳልተለየችና ወደ ሆስፒታል ይዘውት በማምራት ላይ ሳሉ ሕይወቱ ማለፉን ምንጮች አስታውቀዋል፡፡ አስከሬኑ፣ ማክሰኞ፣ የካቲት 28 ቀን 2009 ዓ.ም. መሸኘቱንና የቀብር ሥነ ሥርዓቱም፣ በትውልድ ስፍራው በሰሜን ምዕራብ ሸዋ ዞን፣ ደገሞ ወረዳ ከትላንት በስቲያ መፈጸሙን ለማወቅ ተችሏል፡፡
አስከሬኑን ለቤተ ሰዎቹ ያደረሱት መርማሪ ፖሊስ ዮሐንስ መገርሳ፣ ተማሪው ከመምህሩ ጋራ በመጣላቱ ራሱን እንዳጠፋ ጥርጣሬ መኖሩንና፣ የሆስፒታል የምርመራ ውጤት በመጠበቅ ላይ መኾኑን፤ ጉዳዩም ገና በመጣራት ላይ እንዳለ ለአዲስ አድማስ ገልጸዋል፡፡