Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በህይወት ውስጥ ጥሩ ነገሮች እንዳሉ ሁሉ በዛው ልክ መጥፎ ነገሮችም አሉ፡፡ የአዎንታዊ ስነ ልቦና ዋነኛ እሳቤው 'ጥሩ ህይወት' ውጣ ውረድን ከማለፍና ችግሮችን ከመቋቋም ከፍ ያለ መሆን አለበት የሚል ነው፡፡
ሰዎች በራሳቸው መንገድ ደስተኛ የሚያደርጋቸውንና በህይወታቸው የሚሰማቸውን እርካታ የሚወስኑ ነገሮችን ሲጠየቁ የሚሰጧቸው ምላሾች በሚያስገርም ሁኔታ ተመሳሳይነት አላቸው፡፡ ከአሜሪካ ሚሊየነሮች እስከ የህንድ ጎዳና ተዳዳሪዎች የሰጧቸው ምላሾች ተመሳሳይነት አላቸው፡፡ ጥናቶች እንደሚያሳዩት ቀጥለው የተዘረዘሩት ዘር ፣ ፆታ፣ የትምህርት ደረጃ ሳይለዩ ከደስታና ከአእምሮ ጤንነት ጋር ከፍተኛ ተያያዥነት አላቸው፡፡
በስራ ቦታ ምርጥ ጓደኛ መኖር( a best friend at work) ሰዎች በጣም ደስተኛ እንዲሆኑ ከማድረግ ባለፈ በስራቸው ስኬታማ እንዲሆኑ ያስችላል፡፡ ለማጠቃለል ደስተኛ በሆኑና በጣም ደስተኛ በሆኑ ሰዎች ያለው አንድ መሰረታዊ ልዩነት በጣም ደስተኛ የሆኑ ሰዎች የልብ ወዳጅና በጣም ጥሩ ማህበራዊ ህይወት አላቸው፡፡ (ከSynopsis of psychiatry, 11th edition የተተረጎመ)
በዓለም አቀፍ ደረጃ አሳሳቢ ደረጃ ላይ ለደረሰው የኮሮና ቫይረስ ወረርሺኝ ለመከላከል በርካታ ድጋፎች እየተደረጉ መቆየታቸው ይታወሳል አሁን ደግሞ የወልዋሎ ዓዲግራት ዩንቨርስቲ እግርኳስ ክለብ፣ የክለቡ የአሰልጣኞች ቡድን አባላት እና የፅህፈት ቤት ሰራተኞች በጋራ 165,000 (አንድ መቶ ስልሳ አምስት ሺህ ብር) ድጋፍ አድርገዋል።
ክለቡ ካደረገው ድጋፍ በተጨማሪም ደጋፊዎች በተናጠል እና በጋራ በመሆን በከተማው ድጋፍ እያደረጉ እንደሚገኙ እና በቀጣይ ቀናትም ተጨማሪ ድጋፎች ለማድረግ በዝግጅት እንደሚገኙ ለማወቅ ተችሏል።
ከዚህ ቀደም የክለቡ ዋና አሰልጣኝ ዘማርያም ወልደጊዮርጊስ በግል ያሬድ ብርሀኑ እና ሀይማኖት ወርቁ ደግሞ ከሌሎች ተጫዋቾች ጋር በመሆን ድጋፍ ማድረጋቸው ይታወሳል።
፨ ክርስትና በሰማይ የክርስቶስን ስፍራ ካሰጠን በምድር ላይም እንዲሁ የክርስቶስን ስፍራ ይሰጠናል ስለሆነም አሁን ለእግዚአብሔር ቃል መታዘዝ ለማንኛውም አማኝ ግዴታው እንጂ አማራጩ አይደለም ።
ጨመቅ – ብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ሀገሪቱ ከውጪና ከውስጥ የገጠሟትን የፀጥታና የደህንነት ችግሮች ለመቀልበስ ከፍተኛ ዋጋ ጭምር በመክፈል እየታገለ ያለ ተቋም ቢሆንም በ 2010 ዓም በሀገሪቱ የተፈጠረውን የፖለቲካ ለውጥ ተከትሎ በተለያየ ሀላፊነት የመደባቸው የራሱ ሰራተኞች ለከፋ ቀውስ ዳርገውት ቆይተዋል። ሁለት መቶ ያህሉ አሁን ታግደዋል። ዝርዝሩን ያንብቡት
[ዋዜማ ራዲዮ] የብሄራዊ መረጃ እና ደህንነት አገልግሎት ከ2010 አ.ም ማለትም በኢትዮጵያ የፖለቲካ ለውጦች ከመጡ በኋላ እስከ አሁን ድረስም ፈተና ውስጥ ያለ ተቋም ሆኖ ቀጥሏል። ጥቅምት 24 2013 አ.ም በፌደራል መንግስትና በሕወሓት መካከል ጦርነት መቀስቀሱን ተከትሎ ተቋሙን በዋና ዳይሬክተርነት እየመሩ ያሉት የቀድሞ የአማራ ክልል ፕሬዝዳንት አቶ ተመስገን ጥሩነህ በደህንነት መስሪያ ቤቱ ላይ ሰፊ ለውጥን ለማድረግ እየሰሩ መሆኑን ሰምተናል።
ዋዜማ ራዲዮ ከታማኝ ምንጮቿ መስማት እንደቻለችውም አቶ ተመስገን ወደ ሀላፊነት ከመጡ በኋላ የደህንነት መስሪያ ቤቱ አሁን የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽነር በሆኑት አቶ ደመላሽ ገብረሚካኤል በሚመራበት ጊዜ ከከፍተኛ እስከ በታች አመራር የነበሩ ከ200 በላይ ሰዎች ደሞዝ እየተከፈላቸው በግዳጅ ፍቃድ እንዲወጡ ተደርገዋል።
ፍቃድ እንዲወጡ ከተደረጉት በተጨማሪም በምክትል ዳይሬክተር ደረጃ ያሉት ሀላፊዎች በሌሎች አመራሮች እንዲተኩ የተደረጉም አሉ። ፍቃድ እንዲወጡ የተደረጉትን በመቶ የሚቆጠሩ አመራሮችን ወደነበሩበት ስራ ይመለሱ አይመለሱ ግልጽ የሆነ መረጃን ዋዜማ ራዲዮ ማግኘት አልቻለችም። ሆኖም በተቋሙ አመራሮች ላይ ይህ አይነት ውሳኔ የተወሰነው የደህንነት መስሪያ ቤቱ የሀገሪቱን ሰላምና ፀጥታ ማስከበር በሚቻልበት ደረጃ ተግባሩን ማከናወን ችሏል ተብሎ ስላልታመነበት መሆኑን መረዳት ችለናል።
በተለይ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ለውጥ ከመጣበት ከ2010 አ.ም በሁዋላ በደህንነት መስሪያ ቤት ውስጥ ከላይ ከላይ የተወሰኑ የአመራር ለውጦች ተደረጉ እንጂ መሰረታዊ የሆኑ ስር ነቀል ለውጦችን ማድረግ ባለመቻሉ ሀገሪቱን ዋጋ በማስከፈል መቀጠሉ በተደጋጋሚ በተደረጉ ግምገማዎች ተነግሯል።
በብሄራዊ የመረጃ እና ደህንነት አገልግሎት ውስጥ ካሉ አመራሮች ውስጥ ለቀጠራቸው ሀገርና መንግስት ታማኝ ሆኖ ከመስራት ይልቅ ለቡድኖች አገልጋይ መሆን ሲስተዋል መቆየቱን የግምገማ ሪፖርቶች ያመለክታሉ። በሀገሪቱ በንፁሐን ላይ ማንነትን መሰረት ያደረገ ጭፍጨፋ እንዲፈፀም፣ ታጣቂ ቡድኖች ላይ እርምጃ እንዳይወሰድ መረጃ የማሾለክና የተሳሳተ መረጃ በመሰጠት የደህንነት መስሪያቤቱ የከፋ ጥልፍልፍ ውስጥ ገብቶ መቆየቱም ተነግሯል።
በደህንነት መስሪያ ቤቱ ውስጥ ሲሰሩ የነበሩ በኢትዮጵያ ተከስተው በነበሩ የጸጥታ ችግሮች ውስጥ ተሳታፊ ናቸው በሚል ጥርጣሬ አሁንም እረፍት ወጥተው ደሞዝ የሚከፈላቸው 27 ሰዎች ስም ዝርዝርም ዋዜማ ራዲዮ ደርሷታል።
በቤኒሻንጉል ጉሙዝ በተለያየ ጊዜ ንጹሀን ዜጎች ላይ ግድያ ሲፈጸም በዚህ ድርጊት ውስጥ እጃቸው አለበት ተብለው ከተጠረጠሩ የክልሉ ባለስልጣናት በተጨማሪ ጌታቸው ብርሀነ (ጌታቸው ታክሲ) የተባለ በብሄራዊ የመረጃና ደህንነት አገልግሎት የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልልን ደህንነት እንዲመራ ሀላፊነት የተሰጠው ግለሰብ አሁን በተለያዩ የወንጀል ድርጊቶች ተሳትፏል በሚል ከስራ እንዲታገድ የተደረገ ነው።
ጌታቸው ብርሀነ በ2011 አ.ም በቁጥጥር ስር ውለው እስር ቤት ያሉ የቀድሞ የደህንነት መስሪያ ቤት ሀላፊዎችን ካልተያዙ የቀድሞ የደህንነት ሀላፊዎች መረጃ በማቀባበል የተለያዩ ህገ ወጥ ተግባራት እንዲፈጸሙ ከፍተኛ ትብብር ሲያደርግ ቆይቷል በሚል ተወንጅሎ ጉዳዩ እየተጣራ ነው። ግለሰቡ ከስራ ቢታገድም ሌሎች እንቅስቃሴዎቹ ባለመታገዳቸው አሁንም በጥፋት ስራ ተሰማርቶ እንደሚገኝ የደህንነት መስሪያቤቱ ባልደረቦች ስጋታቸውን በተደጋጋሚ እየገለፁ ይገኛሉ።
በተለይ መንግስት በተለያዩ ምክንያቶች በቁጥጥር ስር ያዋላቸው ፖለቲከኞችና የቀድሞ የደህንነት መስሪያ ቤት ሰራተኞች እስር ቤት ካልገቡ ተባባሪዎቻቸው ጋር በጸጥታ አስከባሪና የደህንነት ሰራተኞች አማካይነት የስልክና መሰል ግንኙነት እንዲያደርጉ ትብብር እየተደረገላቸው መሆኑ በሀገሪቱ ሌላ የጸጥታ ችግር ሲፈጥር ይታያል።
በእስር ላይ ያሉት የቀድሞ የብሄራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ምክትል ዋና ዳይሬክተር ቀጥሎም የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽነር ጀነራል ያሬድ ዘሪሁንን ጨምሮ የታሰሩ የቀድሞ የደህንነት ሀላፊዎች እንዲሁም ፖለቲከኛ ጃዋር መሀመድ ባሉበት እስር ቤት በተደረገ ድንገተኛ ፍተሻ ተንቀሳቃሽ ስልኮች ተገኝቶባቸው እንደነበር ዋዜማ ራዲዮ ከታማኝ ምንጮች ማረጋገጥ ችላለች።
ከሰሞኑ ለጃዋር መሀመድ እስር ቤት ድረስ በመሄድ አራት ሲም ካርዶችን ሊሰጥ ሲል ተይዞ ፍርድ ቤት የቀረበው ግለሰብ ጉዳይም ከዚሁ ጋር የተያያዘ እንደሆነ ምንጮቻችን ጠቁመውናል።
በሌላ በኩል ከዚህ ቀደም የብሄራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት አመራርና ሰራተኛ ሆነው በ2010 አ.ም ላይ ሀገራዊ ለውጥ ከመጣ በሁዋላ በተለያየ መንገድ ከሀገር የወጡ ግለሰቦችም ሀገር ውስጥ ካሉ ግብረአበሮቻቸው ጋር በመሆን የተለያዩ ጥፋቶችን ማቀናበር መቻላቸውንም አንድ የተመለከትነው ሰነድ ይጠቁማል።
አዲሱ የተቋሙ ዋና ዳይሬክተር አቶ ተመስገን ጥሩነህ የደህንነት መስሪያ ቤቱ ያጋጠሙትን ውስብስብ ችግሮች ለመፍታት በርካታ እንቅስቃሴን ጀምረዋል።ከምክትል ዳይሬክተሮች ጀምሮ የአሰራር ክፍተት የታየባቸውን ከ200 በላይ አመራሮች ከስራ አንስተው መተካካትን ለመስራት በእንቅስቃሴ ላይ ናቸው ።
የቀድሞው የኢህአዴግ አስተዳደር ኢትዮጵያን በሚመራበት ጊዜ ያለ አግባብ ከስራቸው ተባረው የነበሩ በመቶዎች የሚቆጠሩ የደህንነት ባለሙያዎችን የመመለስ ፍላጎት የነበረ ቢሆንም ጀነራል አደም መሀመድም አቶ ደመላሽ ገብረሚካኤልም መስሪያ ቤቱን በመሩባቸው ጊዜያት ያለ አግባብ የተባረሩትን ለመመለስ በቂ ሙከራ አልተደረገም። [ዋዜማ ራዲዮ]
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: አቶ አንዳርጋቸው ፅጌ በየመን፣ሰንዓ ከተጠለፉ በመጪው ማክሰኞ ሰኔ 16 አንድ ዓመት ይሞላቸዋል። who is Ato Andargachew Tsige? አቶ አንዳርጋቸው ማን ናቸው?
አቶ አንዳርጋቸው ፅጌ በየመን፣ሰንዓ ከተጠለፉ በመጪው ማክሰኞ ሰኔ 16 አንድ ዓመት ይሞላቸዋል። who is Ato Andargachew Tsige? አቶ አንዳርጋቸው ማን ናቸው?
....ደም ደም ትሸታላችሁ፣ 26 አመት ሙሉ የኦሮሞን ህዝበ ገድላችኋል፣ 26 አመት ሙሉ በኢትዮጵያ ህዝብ ደም ተጨማልቃችኋል፣ ሞት በእኛ ይብቃ ....Continue...
Education፡ከታወቀ ዩኒቨርሲቲ/ኮሌጅ በማኔጅመንት/በቢዝነስ አድሚንስትሬሽን /በሰው ኃይል አስተዳደር ወይም ተዛማጅነት ባለው ሌላ ተመሳሳይ ሙያ የመጀመሪያ ዲግሪ ያለው/ያላት
ከላይ የተጠቀሱትን መስፈርቶች የምታሟሉ አምልካቾች ይህ ማስታወቂያ ከወጣበት ቀን ጀምሮ ባሉት 5/አምስት/ ተከታታይ የሥራ ቀናት ውስጥ የትምህርትና የሥራ ልምድ ማስረጃችሁን ዋናውንና የማይመለስ ፎቶ ኮፒ በመያዝ ብሥራተ ገብርኤል ቤተ-ክርስቲያን አቅራቢያ ካለው አዶት ህንጻ ጀርባ ከሚገኘው ሽመክት የገቢያ ማዕከል 1ኛ ፎቅ ላይ በመምጣት መመዝገብ የምትችሉ መሆኑን እንገልጻለን፡፡
በሰሜናዊው የኒው ዚላንድ ደቡባዊ ጫፍ በሰሜን ኖርላንድ በሰሜን ሆቴል በሰሜን ምስራቅ ሆቴሎች በብዙዎች ዘንድ ታዋቂ ነው. ይሁን እንጂ እስትንፋስዎን የሚወስዱት የባህር ዳርቻዎች ናቸው. አከባቢው ከኦክላንድ ወደ ሰሜን ይወጣና ከቦታ ቦታ በጣም ሩቅ የለም. ሆኖም ግን, የምዕራባው እና የምስራቅ ዳርቻዎች የተለያዩ ናቸው. ምዕራብ ኃይለኛ ነፋሻማና ነፋሻማ ሲሆን በባሕሮችና በባሕሩ ነፋስ የተሞላው ደመና ነው. የምስራቁ የባህር ዳርቻ በጣም የተጠለለ እና የተለያየ ነው. ብዙ የባህር ወሽቦች, የድንጋይ ንጣፎች, እና ለሁሉም ዓይነት የውሃ ስፖርቶች የመፀዳጃ ደሴቶች አሉ.
ከብዙ ብዙ ታላላቅ የባህር ዳርቻዎች ጋር, ጥቂቶቹን እንደ ዋና ዋና ነጥቦች ለመምረጥ አስቸጋሪ ነው. ለማለት የሚገባዎት የባህር ዳርቻዎች እዚህ አሉ. ሁሉም በኦክላንድ እና በደሴቹ የባህር ወሽመጥ መካከል የሚገኙ ሁሉም የምስራቅ የባህር ዳርቻዎች ናቸው.
ፓኪሽሪ ከአክላንድ በስተሰሜን 90 ደቂቃዎች አካባቢ ብቻ ነው. ከ 5 ማይል / ዘጠኝ ኪሎሜትር ጥቁር ነጭ አሸዋ ነው. በባህር ዳርቻው ላይ, አንድ የካምፕ ቦታ እና ሌላ ትንሽ ቦታ አለ, ይሄን የበረሃ ገለልተኝ ለማግኘት ጥሩ ቦታ ነው. በተጨማሪም ከኒው ዚላንድ ምርጥ የፈረስ ግልቢያ ተሞክሮዎች, የፓኪይኪ የባህር ዳርቻ የእግር ጉዞ.
በላዪት ደሴት ላይ የባህር ማእዘናት በሉች አቅራቢያ ይገኛል. እዚህ ሰፋፊ ማረፊያ, ስታንዶል ወይም ከታች ሰፋፊ የዓሳዎች ትምህርት ቤቶች ውስጥ የተንጣለለ ጀልባዎችን ​​ማሽከርከር ይችላሉ.
ማንዋዌይ ከአክላንድ ከ 1 ሰዓት ተኩል ጊዜ ያነሰ ሲሆን ለአክላንድ ነዋሪዎች በጣም ተወዳጅ የበዓላት ቦታ ነው. እዚህ ያለው ወደብ በጣም ሰፊ እና ለአደጋ የማያጋልጥ ቢሆንም ውቅያኖስ ውብ የሆነ የባህር ዳርቻ ነው. ከመዋኛና ከውርጫዎች በተጨማሪ ከሰሜን የባህር ዳርቻ ጋር አንድ ጥሩ የእግር መንገድ አለ.
በንግስት የባህር ዳርቻ በንደቫይሃ እና በዋይፑ ኮቨን መካከል በጣፋጭ ቢሆንም በጣም በሚያምር ጎዳና ላይ በኒው ዚላንድ በሚገኙ ማናቸውም የባህር ዳርቻዎች መካከል በጣም ውብ የሆነ ጥበባት አለ. ልዩ የሆነው ሮዝ ቀለም ብዙ አርቲስቶችን እንዲሁም የእረፍት ሠሪዎች ይማርካቸዋል. የባህር ባሕር ዳርቻ በደብረሃምበር ደቡባዊ ጫፍ ላይ ተቀምጧል. እዚያም ጥቂት ኪሎ ሜትሮች ርቀት ላይ የሚገኙት የሄንና የቺክ ደሴቶች አሉ. ይህ ለመዋኛ, በእግር ለመራመድ, እና ለዝናብ ሲዝናኑ ምርጥ የመዝናኛ ባህር ዳርቻ ነው.
በደቡብ ሸንጋሪ ደቡብ በኩል በሻም ቤይ የሚገኘው የአሸዋ ክረምት ኡሪቲ ቢች በመባል ይታወቃል. ይህ በየትኛውም አቅጣጫ የባህር ዳርቻዎችን በእግር መጓዝ የሚችል እና ጤናማ መዋኛ የባህር ዳርቻ ነው. በተጨማሪም እዚህ አካባቢ ታዋቂ የሆነ የካምፕ መሬት አለ እና የደቡባዊ ጫፍ በከፊል መደበኛ ያልሆነ የባህር ዳርቻ ነው.
ይህ አነስተኛ ባህር ዳርቻ የኖርዝላንድ ቪንጋሪያ አካባቢ ከሚጠበቁት በጣም ጥብቅ ሚስጥሮች አንዱ ነው. ይህ ቦታ በዋንጋሪያ ሃርቦር ጫፍ ላይ ከሚገኘው ዋናው ራቅ ብሎ ይገኛል. የባህር ዳርቻ ለማግኘት ወደ ዋናው መንገድ መሄድ እና በኡርሆኸርትስ ቤይ ላይ ማጥፋት. በመንገዱ መጨረሻ የመኪና ማቆሚያ ቦታ ነው. ከዛ ወደዚያም ወደ አሥር የመራመድ የእርሻ መሬቶች ወደ ትን and እና በሾፈ የባህር ቦይ ላይ ነው.
ማቱፓይይ የባንግላይ ሰሜን ምስራቅ በቱቱካካ የባህር ዳርቻ ከሚገኙ በርካታ ቆንጆዎች የባህር ዳርቻዎች አንዱ ነው. በነጭ የአሸዋ ክብረ ወሰን በአሁኑ ጊዜ በአብዛኛዎቹ የበዓል ቤቶች ይደገፋል. የባሕር ዳርቻዎችን ወደ ሰሜናዊው የባህር ዳርቻ, ወደ ዌሊል ቤይ (በእግሮቹ ውስጥ አርባ ደቂቃዎች የሚወስድበት) በእግራቸው ይራመዳል. በዚህ የባህር ዳርቻ ክፍል ላይ ከነበሩት በጣም የተሻሉ ቦታዎች አንዱ መንገድ ነው.
የዋናናኪ ዋና ገጽታ የደቡባዊና ሰሜን ጫፎች የሚከፋፈለው ጠባብ ምሽግ ነው. በወንዙ ላይ ለረጅም እግረኛ ድልድይ አለ. ይህ ካልሆነ ግን በአባይ ወንዝ ዙሪያ አራት ማይል / ስድስት ኪሎሜትር መንገድ ነው.
በኖርዝላንድ በጣም ርቀው ከሚገኙ የባህር ዳርቻዎች አንዱ ይህ በጣም ቆንጆ ነው. የባህር ወለሉ እራሱ በአካባቢው ከሚገኙ ከብዙዎቹ ውስጥ አንዱ ነው, በርካታ ልዩ መልክአ ምድሮችን እና የእግር መንገዶችን ያቀርባል.
ይህ አንድ ኪሎሜትር የሚያክል ረዥም የባህር ዳርቻ አሸባሪው በዋንጋሪዩር ሃርቡር በስተደቡብ ይገኛል. በሁለቱም አቅጣጫዎች የባሕር ዳርቻዎች በእግር የሚጓዙበት ድንቅ ቦታ ነው. በደቡባዊ ጫፍ ጥቂት ዓለቶችን በማስፋት ወደ ትልቅ የመዋኛ ገንዳ ይመራዎታል.
ብላንደርስ ባዊን በኋንጋዩር ሃርቡር ሰሜን በኩል ይገኛል. የንፋሱ ራቅ ጣቢያው በውስጠኛው ውቅያኖስ ከሚገኝ አንድ ሌላ ውብ በባህር ዳርቻ ተለይቷል. ይህ በባህር ዳርቻው ብቻ ከመዝናኛ በተጨማሪም ለመጎብኘት የሚያስደስት ሌላ አስደናቂ ቦታ ነው.
ምንም እንኳን በቫንኩቨር, ቶርቶን እና ሞንትሪያል በጣም ታዋቂና የታወቁ የካናዳ ከተሞች ቢሆኑም ኦታዋ ብሄራዊ ካፒታ ናት. ነገር ግን የዚህን ከተማ አንጻራዊ ንጽሕናን ከትክክለኛነት ጋር አያስተሳስር.
ልክ እንደ ብዙ የአለም ምርጥ ካፒታሎች ከተሞች, ኦታዋ በሙዚየሞች (እንደ, በርካታ ሙዚየሞች), ስነ-ህንፃ እና የመንግስት እና ታሪካዊ ድምቀቶች በብሔራዊ ፍቅረ-ገፆችን ያቀርባል.
በሰሜናዊ ኦንታሪዮ ውስጥ ሶስት ዋና ዋና ወንዞችን በማቀላጠፍ, ኦታዋ ውብ የተፈጥሮ መልክዓ ምድራዊ አቀማመጥ እና የአረንጓዴ ቦታ እና የውሃ መስመሮች እንዲሁም በከተማው ውስጥ የሚንሸራተተው የሩቅ ቦይን ጨምሮ. የርዝመት ገደቦች እና የእግረኞች ተስማሚ መገልገያዎች የከተማውን ሰዎች በደረጃ ሚዛን እና ለመጓዝ ምቹ ናቸው.
ይህ የኦንታሪዮ ከተማ ባህላዊ, ግርማ ሞገስ ያለው ነው. ከምሽት ምሽት እና ግብይት በምርጫዎችዎ ውስጥ ቢሆኑም ኦታዋ ተስፋ ሊያስቆመው ይችላል, ነገር ግን ለካናዳ እና ለህዝቦቿ በመዝናኛ ፍጥነት ስሜት ለመሰማት, ይህ ቦታ ነው.
2 pm: ወደ ሆቴልዎ መግባት. ቼቴሎው ሎየር አንድ የፌደራል ሆቴል ኦታዋ ውስጥ ከሚታዩ እጅግ በጣም ወሳኝ ሕንፃዎች አንዱ ነው. የእሱ የፈረንሳይ የ Gothic ሕንፃ እና ውስጣዊ ውስጣዊ ገጽታ እርስዎን ያበላሻሉ. በተጨማሪም ቦታው ዋና ማዕከላዊ ነው.
እዚህ እዚያ ባይቆዩ እንኳን ለስላሳ ሻይ ሊጥሉ ወይም ታሪካዊ አዳራሾችን በአገሪቱ ላይ በሚገኙ ታሪካዊ የካናዳ ፌዴንት የባቡር ሆቴሎች ላይ ማሰማት ይችላሉ. በመጀመሪያው ፎቅ የዩሶፍ ካርሽ ፎቶግራፍ መመልከቱን ያረጋግጡ. ብዙዎቹን ሊያውቁ ይችላሉ - በዓለም ላይ ከሚታወቁ በጣም ታዋቂ ስዕሎች መካከል.
ከሰዓት በኋላ: ከሰዓት ወደ ካናዳ ብሔራዊ ባህል ማዕከል አስደናቂው የመስታወት እና የቁልፊት መዋቅር በጣም ግሩም ካናዳውያን, የአገር ተወላጆች እና ዓለም አቀፍ የጥበብ ስራዎች እና አስፈላጊ ወቅታዊ ኤግዚቢሽኖችን ያቀርባል. ከልዩ የሙዚየሙ ቤተ መፃህፍት የካናዳ ፓርላማ ሕንፃዎች ውብ እይታዎችን ይያዙ. ጎብኚዎችን ከማዕከሉ ውጪ ጎብኝዎችን የሚቀበል ሉዊስ ብሬጅሶ ማሪያን ከሚባል ግዙፍ የነሐስ ሸረሪት ፎቶ ጋር አያምልጥዎት.
ከሰዓት በኋላ 6 ሰዓት ወደ ውዝዋኔ ገበያ ከመድረሱ በፊት ወደ ውስጡ የኒው-ዳም ባሲሊካ ውስጥ ወደታች ያዙሩት. ኦታዋ ቁጥር አንድ መስህብ ይህ በእግረኞች ምቹ የሆኑ መኖሪያ ቤቶች በቅጥ ቤቶች, ጋለሪ እና ምግብ ቤቶች የተሞላ ነው. በተጨማሪም, ዓመቱን ሙሉ የአየር ላይ ገበያ ገበያ ያቀርባል, ነገር ግን ይህ አብዛኛውን ጊዜ በ 5 30 ፒ.ኤም. ይዘጋል.
8 pm- ለውስጥ ገበያ ከተዘዋወረ በኋላ ለአንዳንድ የአውሮፓውያን የምግብ እቃዎች ከአንደኛው የጌጣጌጥ ጎርፍ ወጣ ብሎ በዲስ ሎከል መኖር አለበት. ለዚህ ቀዝቃዛ ምግብ ቤት የተስተካከለው ምናሌን ያቀርባል, ነገር ግን ጥሩ የሆኑ ክፍሎች. ቅዳሜና እሁድ ቀጥታ ፒያኖ ይኑሩ.
አልጋ ላይ ዝግጁ አይደለህም? ለሻይለር ማረፊያ በሀይለደ ቢፕ ማረፊያ አቁም. ይህ የስኮትላንድ ታብ ልዩ የበሰለ ብረታ ብስባሽ እና የበረዶ ሽርሽር ልዩ ምርጫ አለው, ለበጋው ወራት ምቹ ነው.
8 am: አሁንም ብሩህ እና ቁጥቋጦ የተላበሰ ቢሆንም, የካናዳ ፖለቲከኞችን በፓሪያመንት ሂል ላይ አንስተዋል. አንዳንዶች ፖለቲካን አሰልቺ ሊሆኑ ይችላሉ, የሶስት ካቶሊክ ማነቃቂያዎች ግን የካናዳን መንግስት ሕንፃዎች የሚገነቡ ሕንፃዎች ከኦታዋዋ ወንዝ ከፍ ያለ ከፍ ያለ እይታ ይቀንሳል.
በ 9 00 ዌሊንግተን ስትሪት ላይ ለ 20 ደቂቃ ያህል የሚቆይ ነፃ ጉዞ ትመለከታለህ ከደረስንበት ጊዜ ጀምሮ በ 9 ሰዓት ይደውሉ. ጉብኝቱ የከተማዋን ግሩም እይታ በማቅረብ የሰላም ሕንፃን ያካትታል.
11 ጠዋት - በአቅራቢያ በሚገኘው የካናዳ ኖስታ ግካን ወደ ብሔራዊ ሙዚየም ቤተመቅደስ ከመሄድዎ በፊት ፈጣን እና ጤናማ ምሳችሁን ይያዙ. ካናዳ ሰላም የሰፈነባት አገር ብትሆንም, ይህ ሙዝየም በካናዳ የጦርነት ታሪክ ውስጥ በግላዊ, በብሔራዊ እና አለም አቀፋዊ ገፅታዎች አስገራሚ ጉዞ ያቀርባል. የሚታዩ ቅርሶች እና ኤግዚቢሽኖች የካናዳ, ካናዳውያን እና ዓለምን በሚወጉበት ግጭቶች ውስጥ የኖሩ የሴቶች, ወንዶች እና ሕፃናት ልምድን ያስተላልፋሉ.
ለፍላጎቶችዎ ይበልጥ በተስማሙባቸው ሌሎች የሙዚየም አማራጮች ውስጥ የሮያል ካናዳውያን ማይንድ እና የመገበያያ ሙዚየም ይገኙበታል, በእጅ በእጅ የተሰራ ሰብሳቢ እና ታሪካዊ ሳንቲሞች, የወርቅ ናርዶስ ሳንቲሞች, ሜዳያዎች እና ሜዳልሎች ይፈጠራሉ. የማንው የሰለጠኑ እና አሳታፊ የጉብኝት መምሪያዎች ገንዘብን በጣም አስደሳች ያደርገዋል. መጎብኘት ነጻ ነው.
እንዲሁም የካናዳ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሃገሪቱ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ነው. ጎብኚዎች እንዲገነቡ ይጋበዛሉ, ለህዝቦቿና ለኪነ ጥበባት የሚመረጠው እንዲሁም የካናዳ የፍ / ቤት ስርዓት ከጉብኝት መመርያዎች ላይ የሚማሩትን, ሁሉም የህግ ተማሪዎች ናቸው.
2 pm-ቀኑ ከመድረሱ በፊት አንድ ተጨማሪ ሙዚየሙን መታ: በካቲን ኩቤክ ውስጥ የሚገኘው የካናዳ ቤተ መጫወቻ ቦታ በአሌክሳንድራ ብሪጅ በ 25 ደቂቃ ብቻ ርቀት ላይ ብቻ ነው. በካርዶች ውስጥ የማይራመዱ ከሆነ በኦክቶበር ወንዝ ዙሪያ የኩባንያን ታክ ብለው መውሰድ, ብስክሌት መግዛት ወይም የ 15 ደቂቃ የአውቶቢስ ጉዞ ማድረግ ይችላሉ. የቀለሙ ቤተ መዘክር ሰፊና ስነ-ህዋአዊ ጠቀሜታ ያለው ሲሆን የካናዳ ታሪክን የሚያሳዩ ልዩ ዓይነቶች ይዘዋል.
ከምሽቱ 5 ሰዓት ወደ ኦታዋ በሚመለሱበት ወቅት በኒፕፔን ፔን ላይ ይቆዩ, በከተማው ውስጥ ሰፊውን ቦታ የሚያንፀባርቅውን ድልድይ እና በካናዳው መስራች ሳሙኤል ጅም ሆፕሊይን የተሰኘው አንድ ታሪካዊ ሐውልት ያያሉ.
(በክረምት ጊዜ, በ Rideau ቦይ ላይ የሸርተቴ ቦርሳ እንዲኖራችሁ ማድረግ ይችላሉ, ይህም ክረምቱ በዓለም ውስጥ በጣም ረጅሙ የበረዶ መንሸራተት እንዲሆን ያደርገዋል.)
ከምሽቱ 6 ሰዓት ላይ እራትዎን ለመበዝበዝ ያህል ኦታዋ የፈለቀውን ጣፋጭ ምግቦች እንደመሆኑ መጠን ከጓደኛዎ ጋር በቢዊው የገበያ ቦታ ላይ የቢቨር ቲኬ የተባለ የሸክላ ስራውን ይከፋፍሉ. ምን እንደነበሩ - የስኳርነት ጣፋጭ አሠራር - ፍትህ አያመጣላቸውም.
ከሰዓት በኋላ 7 ሰዓት ከእንቅልፋቸው ኦታዋ ከተመዘገበው የቱሪስት ክፍል ወጥተው ወደ ዌስትቦሮ ለመሄድ ይነሳሉ. አካባቢው ብዙ ከፍተኛ ደረጃ ያላቸውን ሱቆች እና ሱቅ ያካትታል እንዲሁም ከፓርላማው ሂላ አሥር ደቂቃዎች ያሽከረክራል.
ከሰዓት በኋላ 10 30 ፒኤም: የምሽት ክረም ለማድረግ በቂ ጊዜ ይቆዩ. በኦስድ ሆቴል 16 ኛ ፎቅ ላይ ወደ አንጀት ጣሪያዎች እና ወደ ታች ቦታዎችን ይጎርፋሉ - የከተማዋ ረጅሙ የዝሆኖ ፓርክ ነው.
8 am: የመጨረሻውን ኦታዋ ጠዋት ወደ ቀኝ እግርዎ ለመጀመር በ Elgin Street ላይ ወደ Scone Witch በመሄድ ይሂዱ . እሱ ነው ብዙ የተንዛዙ ቦታዎች, ግን ሰኮኖቹ ቀላል, ማቅለጫ እና ሙቅ ናቸው. ቁርስ መጠኖች አሉ, ነገር ግን መቀመጫ ውስን ነው, ስለዚህ ቀደም ሲል, የተሻለ ነው. ለመሄድ አንዳንድ ጠረጴዛዎችን ይያዙት.
10 am: ያንን ምግብ በን የቮሌቮ ጎማ (የተለያዩ ቦታዎችን, የራስ አገልግሎትን) ወይም በ Rabitau መንገድ ላይ በቢንኬቢክ ውስጥ ወዳጃዊ ከሆኑ ሰዎች ጋር በሆቴል ቦይ ዙሪያ በ ሁለት ሰዓት የመጓዝ ጉብኝት. በተቃራኒው, በካይድ ጀልባ, ታንኳን ወይም ታንኳን በፒድል ጀልባ ላይ ለመድረስ ወደ ዱዎት ኬላ ይሂዱ.
በጣም ቀዝቃዛ ቀን ከሆነ ወይም በወገብዎ ስር አንድ ተጨማሪ ሙዚየትን ብቻ ከፈለጉ, የዲቪንደን ኮንግል ሙሪየም ቤተ መፃህፍት ዲቪንከበርት, በክረምት ጦርነት ከፍ ሲል በካናዳ መንግስት የተገነባውን የኑክሌር መውደቂያ ማረፊያ ማራኪ እይታ ነው. ከፓርላማው ሂላ ወደ 40 ደቂቃዎች አካባቢ ነው, ግን ኦታዋ በጣም ከፍተኛ ደረጃ ከሚሰጣቸው ሙዚየሞች በተለይ ለህፃናት.
ይህን የመሰለ ተማሪዎችንም ሆነ ከትምህርት ገበታ ውጭ ያሉትን አንባቢያ በእጅጉ ተጠቃሚ ያረገና በቀላሉ የምንፈልገውን መጽሐፍ እንድናገኝ ይህን ድረ ገጽ ስላበጃችሁልን እናመሰግናለን????????????
(የዛቻውን) ፍጻሜውን እንጂ ሌላ አይጠባበቁም፡፡ ፍጻሜው በሚመጣበት ቀን እነዚያ ከመምጣቱ በፊት የረሱት ሰዎች «የጌታችን መልክተኞች በእርግጥ በውነት መጥተዋል፡፡ ለእኛ ያማልዱም ዘንድ አማላጆች አልሉን ወይስ ከዚያ እንሠራው ከነበርነው ሌላን ሥራ እንሠራ ዘንድ (ወደ ምድረ ዓለም) እንመለሳለን» ይላሉ፡፡ ነፍሶቻቸውን በእርግጥ አከሰሩ፡፡ ይቀጥፉት የነበሩትም ከእነርሱ ጠፋቸው፡፡
ጌታችሁ ያ ሰማያትንና ምድርን በስድስት ቀኖች ውስጥ የፈጠረ አላህ ነው፡፡ ከዚያም (ስልጣኑ) በዐርሹ ላይ ተደላደለ፡፡ (አላህ) ሌሊትን በቀን ፈጥኖ የሚፈልገው ሲኾን ይሸፍናል፡፡ ፀሐይንና ጨረቃንም ከዋክብትንም በትእዛዙ የተገሩ ሲኾኑ (ፈጠራቸው)፡፡ ንቁ! መፍጠርና ማዘዝ የእርሱ ብቻ ነው፡፡ የዓለማት ጌታ አላህ (ክብሩ) ላቀ፡፡
እርሱም ያ ነፋሶችን ከችሮታው (ከዝናም) በፊት አብሳሪዎች አድርጎ የሚልክ ነው፡፡ ከባዳዎችንም ደመናዎች በተሸከሙ ጊዜ ሙት ወደ ኾነ አገር እንነዳዋለን፡፡ በእርሱም ውሃን እናወርዳለን፡፡ ከፍሬዎችም ሁሉ በእርሱ እናወጣለን፡፡ እንደዚሁ ትገነዘቡ ዘንድ ሙታንን (ከመቃብር) እናወጣለን፡፡
የሚያበሳጭ ሰበር፤ ምነው ዶ/ሩ? ያስብላል የ5 ቢልዩን ዶላር ፕሮጀክት ለግብጽ ፊት መስጠቱ ከተቀጠለ ግድባችን ኤግዚቢሽን ሆኖ ለ10 አመታቶች እንዳይገተር የስጋት ድባብ ፈጠረዋል። ግብፅ ፣ ኢትዮጵያ እና ሱዳን አዲስ አበባ...
አኖች ኤላንተሮች አዮንዶር performን ለመፈፀም የተጠቀሙባቸው አስማታዊ ምልክቶች ናቸው ፡፡ እያንዳንዱ ምልክት የተወሰነ ትርጉም እና ኃይል አለው። አዮን ሻኦ of የለውጥ እና የለውጥ ምልክት ነው ፡፡ ከ ገጾች አነሳሽነት ኢላንሪስ™ በብራንደን ሳንደርሰን ፡፡
ዝርዝሮች: የሻው አንጠልጣይ ጠንካራ ስሪንግ ብር እና 28.3 ሚሜ ርዝመት እና 22.2 ሚሜ ስፋት አለው ፡፡ የአዮን የአንገት ሐብል ክብደቱ 4.8 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በቅጂ መብት መለያችን እና በ STER ፣ ስተርሊንግ በቴክሹር የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡
ሰንሰለት አማራጮች 24 "ረዥም አይዝጌ ብረት ከርብ ሰንሰለት ፣ 24" ጥቁር የቆዳ ገመድ (ተጨማሪ $ 5.00), ወይም 20 "1.2 ሚሜ ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 25.00) ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
ቢያንስ ለስድስት ሰዎች መሞትና ከ10 በላይ በሚሆኑት ላይ ለደረሰው ጉዳት ምክንያት የሆነው ጥቃት ከቀኑ 7፡00 ሰዓት ገደማ በትግራይ ክልል ሒዋነ ከተማ፤ ልዩ ስሙ አዲ መስኖ የሚባል አካባቢ መድረሱን በአውቶብሱ ተሳፍረው የነበሩ ተማሪዎች ለቢቢሲ ተናግረዋል።
የመቀለ ዩኒቨርሲቲ የተማሪዎች ፕሬዚደንት እና የአገር አቀፍ የተማሪዎች ሕብረት ምክትል ፕሬዚደንት አብረሃለይ አረፋይኔ ከተማሪዎቹ ያገኘውን መረጃ ጠቅሶ ለቢቢሲ እንደገለጸው ሒዋነ ከተማ አካባቢ የሰባት ተማሪዎች ሕይወት ማለፉንና ከ10 በላይ የሚሆኑት ላይ ጉዳት መድረሱን አረጋግጧል።
በጥቃቱ ተማሪዎቹን አጅበው ሲጓዙ የነበሩ ሁለት የመከላከያ ሠራዊት አባላትም መገደላቸውን መስማቱን አብረሃለይ ጠቅሶ፤ ጉዳት የደረሰባቸው ተማሪዎች የህክምና ድጋፍ እንዲያገኙ ወደ ወልዲያ ሆስፒታል መወሰዳቸውን ጨምሮ ተናግሯል።
ከጥቃቱ የተረፉ ተማሪዎች ለህክምና ከተወሰዱባቸው ሆስፒታሎች አንዱ የሆነው የቆቦ ሆስፒታል ሥራ አስኪያጅ አቶ ካሳሁን አዲሱ ለቢቢሲ እንደተናገሩት፤ አርብ ምሽት 35 ተማሪዎች ወደ ሆስፒታላቸው መምጣታቸውን አመልክተው ከመካከላቸው 12ቱ ጉዳት የደረሰባቸው መሆኑን ገልጸዋል። ።
በጥቃቱ ከተጎዱት መካከል ሴቶችም እንደሚገኙበት የገለፁት አቶ ካሳሁን፤ እጃቸው፣ ጭናቸው እና መቀመጫቸው ላይ በጥይት የተመቱ ተማሪዎች መመልከታቸውን ጠቅሰው፤ ነገር ግን የደረሰባቸው ጉዳት ለክፉ የሚሰጥ አይደለም ብለዋል።
ጉዳት ደርሶባቸው በሆስፒታሉ ሕክምና የተደርጎላቸው ተማሪዎች ትናንት እሁድ በወልዲያ ዩኒቨርሲቲ አማካይነት ወደ ቤተሰቦቻቸው ለመሸኘት እንደተወሰዱ ጨምረው ተናግረዋል።
አቶ ካሳሁን በጥቃቱ ህይወታቸው አልፏል ከተባሉት መካከል አስከሬናቸው ወደ ሆስፒታላቸው የገባ፤ አሊያም ጉዳት ደርሶባቸው ከመጡት ውስጥ በሕክምና ላይ ሕይወቱ ያለፈ ሰው አለመኖሩን ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ፈንቅል የተባለው ስብስብ የሆነውና ህወሓትን በመቃወም የሚታወቀው ቡድን አመራር የነበረው አቶ የማነ ንጉሠ በተመሳሳይ ባልታወቁ ታጣቂዎች በተፈጸመበት ጥቃት ቅዳሜ ዕለት ተገድሏል።
መንግሥት ለአቶ የማነ ግድያ “የህወሓት ርዝራዥ” ያላቸውን ተጠያቂ ያደረገ ሲሆን፤ ከግድያው ጋር ተያያዘ ኃላፊነት የወሰደም ሆነ በቁጥጥር ስር የዋለ ተጠርጣሪ ስለመኖሩ ተባለ ነገር የለም።
በኮሮናቫይረስ ስጋት ምክንያት ተስተጓጉሎ በነበረው ትምህርት ምክንያት ሳይመረቁ የቆዩ ተማሪዎች ከሳምንት በፊት በመቀለ ዩኒቨርስቲ ውስጥ በተካሄደ ሥነ ሥርዓት መመረቃቸው ይታወሳል።
ከተመራቂ ተማሪዎች መካከል አንዱ የሆነውና በአውቶብሱ ተሳፍሮ ነበረው ተማሪ ለቢቢሲ እንደተናገረው እሱና ሌሎች ተማሪዎች ከምረቃቸው በኋላ አስከ ረቡዕ ዕለት ባሉት ቀናት የትምህርት ማስረጃቸውን ተቀብለው ነበር ወደየመጡበት ለመመለስ ጉዞ የጀመሩት።
ሐሙስ ዕለት ጉዟቸውን ሲጀምሩ በሁለት መከላከያ ሠራዊት አባላት ታጅበው የነበረ ሲሆን፤ በመንገዳቸው ላይ ‘አዲጉዶም’ የተባለ ቦታ ሲደርሱ መንገድ ዝግ ነው የሚል ወሬ መሰማቱን ተማሪው ያስታውሳል።
ከዚያ በኋላም ከቀኑ 7 ሰዓት ገደማ ‘አዲ መስኖ’ የተባለች ቦታ ላይ ታጣቂዎች እንዳስቆሟቸውና የመከላከያ ሠራዊት አባላቱም ሊያነጋግሯቸው ከአውቶብሱ ሲወርዱ ተኩስ መከፈቱን ገልጿል።
“በጥቃቱ ዓይናችን እያየ ስድስት ተማሪ ነው ሕይወቱ ያለፈው” የሚለው ተማሪው፤ በአውቶብሱና በሌሎች የተማሪዎቹ መረጃዎችና ንብረቶች ላይ ጉዳት መድረሱንም ለቢቢሲ ተናግሯል።
ጥቃት ፈጻሚዎቹ የታጣቂዎች ቁጥር ከ30 እስከ 50 ይደርሳል የሚለው ከጥቃቱ የተረፈው ተማሪ፤ ታጣቂዎቹ “የተረፍነውን ተማሪዎች ናቸሁ” በሚል እንደለቀቋቸው ጠቅሷል።
ከጥቃቱ በኋላም ሌላ መኪና ተሳፍረው ወደ አላማጣ መሄዳቸውንና ከዚያም በመከላካያ ሠራዊት እርዳታ ወደ ቆቦ ሆስፒታል መሄድ መቻላቸውን ተማሪው ለቢቢሲ አስረድቷል።
ባለፈው ሳምንት የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ባወጣው መግለጫ ላይ ክልሉ እንዳይረጋጋ ለማድረግ የሚሞክሩ “የተበተኑ የህወሓት ኃይሎችን” መኖራቸውን መጥቀሱ የሚታወስ ሲሆን ሕዝቡም መጠጊያ እንዳይሰጣቸው ጥሪ አቅርቦ ነበር። ጊዜያዊ አስተዳደሩ ጨምሮም “የተበተኑ” ያላቸው የህወሓት ኃይሎች በሕዝቡ ውስጥ መሸሸጋቸውን ገልጾ “የጥፋት ኃይሎች በመንደሮች እና በከተሞች ውስጥ ተሰማርተው የሕዝቡን ሠላም በማናጋት ወደ ሌላ የከፋ ቀውስ እንዲገባ እየሰሩ ነው” ብሏል።በትግራይ ክልል ቴሌቪዥን ላይ በቀረበውና ከጊዜያዊው አስተዳደር የወጣው ይህ መግለጫ እንዳስጠነቀቀው ፣ ሊወሰድ በሚችለው እርምጃ ሕዝቡ እንዳይጎዳ “የጥፋት ኃይሎቹን አሳልፎ እንዲሰጥ ወይም ለደኅንነቱ ሲል ራሱን ከእነዚህ ኃይሎች እንዲያርቅ” አሳስቧል።በተጨማሪ የክልሉ ነዋሪዎች ከምሽት 12:00 ሰዓት እስከ ንጋት 12:00 ሰዓት የተደነገገውን ሰዓት እላፊ ጨምሮ ሌሎች የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ውሳኔዎችን እንዲያከብሩም አሳስቧል።
ባለፈው ማክሰኞ የካቲት 09/2013 ዓ.ም ለትግራይ ክልል የኤሌክትሪክ ኃይል በሚያስተላልፉ መስመሮች ላይ በተፈጸመ ጥቃት በመላው የትግራይ ክልል የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት ዳግም መቋረጡን የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል መስታወቁ ይታወሳል።
ድርጅቱ በክልሉ ያለው የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት የተቋረጠው “የህወሓት ርዝራዦች” ያላቸው ኃይሎች በክልሉ የኤሌክትሪክ መሰረተ ልማት ላይ በፈፀሙት ጥቃት መሆኑን መግለጹ ይታወሳል።
በጥቅምት ወር መጨረሻ ላይ በትግራይ ክልል የተቀሰቀሰውን ወታደራዊ ግጭት ተከትሎ የፌደራል መንግሥት በወሰደው ወታደራዊ እርምጃ የክልሉ አስተዳዳሪ የነበረው የህወሓት አመራሮችን ከስልጣን መወገዳቸው የሚታወስ ሲሆን፤ መንግሥት በተለያዩ ጊዜያት ለሚፈጸሙ ጥቃቶች የተበታተኑ የሚላቸውን የቡድኑን ታጣቂዎች ተጠያቂ ያደርጋል።
ሃጫሉ ትንታግ ሲያወርድ፣ በጥበብ ቶርቸር ሲገርፍ – አባ ዱላን፣ ለማ መገርሳን እና አብይን፣ ሞቱማን እንዲሁም እዛ የታደሙትን ባለስልጣኖች ፊት የቴሌቪዥን መስኮቱ በየተራ ያሳየቸው ነበር። ጌሬርሳውን እንደ መብረቅ ሲያዘንበውና ማጎሪያ ቤቶችን እየጠራ መድረኩ ላይ ሲቁነጠነጥ ሁሉም ባለስልጣኖች ዓይናቸው በአንድ ክፉኛ ስሜት ቀዞ ነበር። ስሜታቸው ስለመነካቱ በማያጠራጥር መልኩ አይናቸው ሲያሳብቅ የልብ ምታቸው ምን ያህል ይደልቅ እንደነበር አንድ ቀን ታሪክ ፊት እነሱው ይመሰከሩት ይሆነ? አቤት የኪነት ሃይል!! አቤት የጥበብ ሚስጢር!! ምናለ ሁሉም ጥበበኞች የህዝብ አፍ ቢሆኑ ? ምንኛ ባማረባቸው !!
በሚሌኒየም አዳራሽ ህዝብ ስሜቱ ገንፍሎ ሲንጠው፣ እነሱ ያለ አንዳች እንቅስቃሴ ነብሳቸው ተሰንጋ ያን ትዕይንት ትታዘብ ነበር። አቶ መገርሳ አይናቸውን ተከለው፣ አባ ዱላና አቢይ በተመሳሳይ የአይናቸውን ብሌን ማገላበጥ ተስኗቸው፣ ሞቱማ መነቃነቅ ተስኗቸው ከሚመሩት ህዝብ ጋር የሃጫሉን ነበልባል ግርፊያ … በሌላ በኩል ደግሞ በታፈነ ህዝብ መካከል ሆነው ከህሊናቸው ምን ተማሩ? በሚል ቀና ምኞት ቀጣዩን እርምጃቸውን ለማየት ጉጉት!! ከታች ያለውን ጽሁፍ ከኢካድኤፍ ላይ ያንብቡ
“ዋሸሁ እንዴ?” (ነን ሶቤ) ሲል ይጠይቃል፣ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ። ይህንን ጥያቄ የሚያቀርበው ለታዳሚው ሕዝብ አይደለም። በአስር ሺዎች የታደሙበት የኮንሰርት አዳራሽ ውስጥ ከታዳሚው ፊት-ለፊት ለተቀመጡት ለእነ አባዱላ ገመዳ፣ ወይንም ደግሞ ለእነ ለማ መገርሳ ይመስላል። ከፍ ሲል ደግሞ ኮንሰርቱን በቀጥታ ስርጭት እየተከታተሉ ላሉት የአድዋ ባለ ግዜዎች የቀረበ ጥያቄ ነው።
ይህ ድምጸ-መረዋ ወጣት በምርጥ ቅላፄው ያንጎራጎረው ፉከራ እና ዜማ እጅግ ያስደምማል። ማስደመሙ እውነትን በመድረክ ላይ መዘርገፉ አይደለም። ከራሱ ደህንነት ይልቅ የወገኑን ስቃይ እና ሰቆቃ በማስቀደሙ ነው። እንዲህ አይነቱ እውነትን አደባባይ ወጥቶ በድፍረት የመናገር ገት የነበረው ቴዲ አፍሮ ነበር። ይህንን በማድረጉም በአንባገነኖቹ ጥርስ ውስጥ ገብቶ ብዙ ቢያስከፍለውም፣ ከህዝብ ልብ ውስጥ ሊወጣ አልቻለም።
በአዲስ አበባ ሚሊኒየም አዳራሽ ፣ ትላንት ምሽት የተፈናቀሉ ወገኖችን ለመርዳት የኦሮሞ ሙዚቀኞች ማህበር ባተዘጋጀው “ወገን ለወገን” ኮንሰርት ላይ ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ መድረኩን ጠቆጣጥሮት ነበር። የሕዝቡን ስሜት እየኮረኮረ፣ ብሶቱን በአደባባይ ዘርግፎታል። ጠንከር ባሉ ቃላት የተቃኘው ስንኝ ከውብ ድምጽና ቀስቃሽ ዜማ ጋር ታጅቦ ሲቀርብ ልዩ ስሜትን ፈጥሮ ነበር። ይህ ዜማ በቀጥታ ስርጭት ሲተላለፍ በአዳራሹ የነበረው ድባብ እጅግ ይደንቃል። ሃጫሉ ይጠይቃል፣ ታዳሚው ስሜቱን በጩኸት ይገልጻል። የኦሮሞኛ ቋንቋ ባልችልና የሚለውን ነገር ባልረዳ ኖሮ ይጸጽተኝ ነበር። ይህ ወጣት ድምጻዊ መድረኩን ተቆጣጥሮ ይዞ እንዲህ ይል ነበር፤
እስር ቤቱ ሁሉ አፋን አኦሮሞ ይናገራል ሲሉ እነ ስዬ አብርሃ እንኳን የመሰከሩለት ጉዳይ በመሆኑ ይመስላል ሃጫሉ በመሃል እንደ አዝማች፣ “አይደለም እንዴ? ዋሸሁ እንዴ? (ነን ሶቤ?)” የሚለው የአለምዬ ጌታቸውን ስንኝ የሚያክልበት። በቃሊቲ፣ በቂሊንጦ፣ በከርቸሌ፣… እየማቀቁ ያሉ የሕሊና እስረኞች ጉዳይ ከራሱ ደህንነት በላይ ስላስጨነቀው ይህችን አጋጣሚ መጠቀም ነበረበት።
ይህ የጥበብ ሰው ከርቸሌን በወሬ ሳይሆን በተግባር ያውቃታል። የአድዋ፣ የመቀሌ የሚላቸው ጥጋበኞች አምቦ ላይ አስረውት ለሁለት አመት አሳቃይተውታል። ለእስር እና ለዱላ ያበቃው ወንጀሉ መብቱን ማቀቁ ነበር። በወሩ መጨረሻ ላይ በጊዮን ሆቴል ያዘጋጀው ኮንሰርትም በወያኔ ካድሬዎች ተሰርዞበታል።
ተከባብረን አብረን እንኑር ያሉ የኦሮሞ መሪዎች፤ እነ ፕ/ር መረራ ጉዲና፣ እነ በቀለ ገርባ በአድዋ ልጆች የግፍ ብትር እየተመቱ ነው። አድዋዎቹ ይህንን መከባበር እንደፍርሃት ከወሰዱት፣ መከባበሩ ካሁን በኋላ ያበቃል የሚል መልዕክት ነው ሃጫሉ ያስተላለፈው።
ይህ የሃጫሉ ስራ፣ አትሌት ለሊሳ ፈይሳ በአሎምፒክ በድረክ ከፈጸመው ጀብዱ አይተናንስም። እርግጥ ነው። አትሌት ለሊሳ አለም አቀፍ ትኩረትን ስቦ ነበር። ሃጫሉ ግን መልዕክቱን ሲያስተላልፍ በአንባገነኖቹ ጉያ ሆኖ፣ ሊመጣበት የሚችለውን ነገር ሁሉ ተጋፍጦ ራሱን ለመስዋ እትነት ያዘጋጀ ጀግና ነው።
ZhongShan የማካውኖ ቀለም 48 ዊ ሲትር የሚወጣ አመላላሽ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የማካውኖ ቀለም 48 ዊ ሲትር የሚወጣ አመላላሽ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የማካውኖ ቀለም 48 ዊ ሲትር የሚወጣ አመላላሽ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የሞባይል ስልክ ተጠቃሚዎች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ እያደገ በሚገኝባት ሰሜን ኮሪያ፣ በተጠቃሚዎች ላይ የሚታየውን የስነ-ምግባር ጉድለት ለመቅረፍ ሲባል አዲስ የአጠቃቀም መመሪያ መውጣቱን ቢቢሲ ዘገበ፡፡ ዮንሃፕ የተባለውን የሰሜን ኮሪያ የዜና ተቋም ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ በአገሪቱ የሞባይል ተጠቃሚዎች ላይ ከሚታዩ የስነ-ምግባር ጉድለቶች መካከል፣…
እየጮሁ ማውራትና መጨቃጨቅ ተከልክሏልበሞባይል ወደ ውጭ አገራት መደወል አይፈቀድምየሞባይል ባለቤት መሆን የሚችሉት ከፍተኛ ደረጃ ላይ የሚገኙ ብቻ ናቸውየሞባይል ስልክ ተጠቃሚዎች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ እያደገ በሚገኝባት ደቡብ ኮሪያ፣ በተጠቃሚዎች ላይ የሚታየውን የስነ-ምግባር ጉድለት ለመቅረፍ ሲባል አዲስ የአጠቃቀም መመሪያ መውጣቱን ቢቢሲ ዘገበ፡፡ዮንሃፕ…
አብዛኞቹ የአገሪቱ ባለስልጣናት ፖሊሲ ሲያወጡ ጠንቋይ ያማክራሉየታይላንዱ ጠቅላይ ሚኒስትር ፕራዩዝ ቻኖቻ፣ ወደ ጠንቋዮች ጎራ ብሎ የመጪውን ጊዜ ዕጣ ፋንታ በተመለከተ የሚሰጡትን ትንቢትና ምክር መስማት ክፋት የለውም፤ ጥንቆላም ራሱን የቻለ ጥበብ ነው ሲሉ መናገራቸውን ሮይተርስ ዘገበ፡፡“ጠንቋዮች የሚነግሩኝን ትንቢት ልብ ብዬ እሰማለሁ፡፡…
ኢትዮጵያ ችግሩ ከተስፋፋባቸው አገራት አንዷ ናት ተብሏል የአለማችን ህዝብ በአሁኑ ወቅት ከሚያስፈልገው የምግብ እህል ከሁለት እጥፍ በላይ ማምረት ቢቻልም፣ አሁንም ድረስ በተለያዩ የአለም አገራት የሚገኙ ከ800 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በቂ ምግብ እንደማያገኙ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አስታወቀ፡፡ባለፉት አስርት አመታት በአለማችን የርሃብ…
ከ500 ሚ. በላይ ኮምፒውተሮችን ሊያጠቃ ይችላል በአለም ዙሪያ የሚገኙ ከ500 ሚሊዮን በላይ ኮምፒውተሮችንና ሰርቨሮችን ሊያጠቃ እንደሚችል የተነገረለት ‘ሼልሾክ’ የተባለ እጅግ አደገኛ የኮምፒውተር ቫይረስ ከሰሞኑ እየተሰራጨ እንደሚገኝ ቢቢሲ ዘገበ፡፡ የኮምፒውተር ባለሙያዎችን ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ ይህ አዲስ አይነት አደገኛ ቫይረስ ባሽ ተብሎ…
አሜሪካ በድብቅ የያዘቻቸውን 1 ነጥብ 7 ሚሊዮን ያህል የብሄራዊ ደህንነት ሚስጥሮችና የተለያዩ ድብቅ መረጃዎችን በማውጣት ለአለም ይፋ ያደረገውና በአገሪቱ መንግስት ክስ የተመሰረተበት ኤድዋርድ ስኖውደን፣ ለፕሬስ ነጻነት ባበረከተው አስተዋጽኦ፣ አማራጭ የኖቤል ሽልማት በመባል የሚታወቀው ‘የስዊድን ራይት ላይቭሊሁድ ኦኖራሪ አዋርድ’ ተሸላሚ መሆኑን…
በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፳፯ኛው ዕለት እና የመፀው ወቅት ፪ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነሉቃስ ፫፻፴፱ ዕለታት ሲቀሩ፤ በዘመነ ዮሐንስ ፣ ማቴዎስ እና ማርቆስ ደግሞ ፫፻፴፰ ዕለታት ይቀራሉ።
፲፱፻፲፪ ዓ/ም - የሆላንድን ብሔራዊ ዓርማ ያዘለው ‘ኬ. ኤል. ኤም’ (KLM) የተባለው እና ከምሥረታው ጀምሮ እስካሁን ስሙንም ሆነ ዓርማውን ሳይቀይር በመቆየት አንደኝነትን ያስመዘገበው ዓየር መንገድ ተመሠረተ።
<<ለእኔ ረዳት እንድትሆን እነሆ ለክብርህ ዘውድ ሰጠሁህ። ወደፊትም ለንጉሠ ነገሥቱ ዘውድ ወራሽ ለመሆን ያብቃህ።>>[2] ንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ፣ መስከረም ፳፯ ቀን ፲፱፻፳፩ ዓ/ም
ኢዛ (ማክሰኞ ኅዳር ፳፪ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. December 1, 2020)፦ ከቀድሞ የብአዴን ከፍተኛ አመራሮች መካከል አንዱ የኾኑትና በተለያዩ የመንግሥት የኃላፊነት ቦታዎች ላይ በመመደብ እስካሁን ሲያገለግሉ የቆዩት አቶ ከበደ ጫኔ ከአገር ለመውጣት ያደረጉት ሙከራ በጸጥታ ኃይሎች ተገታ።
እንደምንጮች ገለጻ፤ አቶ ከበደ ከአገር ሊወጡ ሲሉ በአዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ወደ ውጭ አገር መውጣት እንዳይችሉ ክልከላ ተደርጎባቸው የተመለሱት በትናንትናው ዕለት ነው።
አቶ ከበደ በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ የስደትና ከስደት ተመላሾች ጉዳይ ኤጀንሲ ዋና ዳይሬክተርነት እያገለገሉ እንደነበር የሚታወቅ ቢኾንም፤ ከአገር እንዳይወጡ ክልከላ የተደረገባቸው ለሕወሓት ጁንታ ቡድን ምስጢር በማቀበል ተጠርጥረው ስለመኾኑ እየተነገረ ነው። በዚህም ምክንያት ከኤጀንሲው ዋና ዳይሬክተርነታቸው እንዲነሱ መደረጉም ታውቋል።
አቶ ከበደ ከዚህ ኃላፊነታቸው ቀደም ብሎ የገቢዎች ሚኒስትር፣ የንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስትር፤ በጠቅላይ ሚኒስቴር ጽሕፈት ቤት በአማካሪነት ማገልገላቸው ይጠቀሳል። ከዚህም ሌላ የአማራ ክልል የአስተዳደር ጸጥታ ኃላፊ ኾነው መሥራታቸው ይታወቃል።
መራሒ ወታሃደራዊ መሰጋገሪ ቤት ምኽሪ ሱዳን ዓብደልፈታሕ ኣልቡራን ምስ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ ተራኺቦም፡ ተዘራሪቦም። ኣብቲ ርክብ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ ሕብረት ኣፍሪቃ ሲቪላዊ ምምሕዳር ኣብ ሱዳን ንምምስራትን ኣብ ዝካየድ ሽግግር ከምተሓጋገዝ ሓቢሮም።
ኣብ ዓለም ዝዓበየ ዝኾነ ዳዳብ መዓስከር ስደተኛታት ን300 ሺሕ ስደተኛታት ምዕቓቡ ካብዚኣቶም ድማ 12 ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ምኻኖም ኣብ ሕ/ሃ ኮሚሽን ስደተኛታት ሓቢሩ። መንግስቲ ኬንያ ነቲ ኣብ ዓለም ዝዓበየ መዓስከር ስደተኛታት ዝኾነ ዳዳብ መዓስከር ስደተኛታት ከምዝዓጽዎ ክገልጽ ጸኒሑ’ዩ።ኣብቲ መዓስከር ተዓቑቦም ዝጸንሑ ኢትዮጵያዊያን ስደተኛታት መንግስቲ ነቲ መዓስከር ክዓጽዎ ምዃኑ ከምዝገለጸሎም ይሕብሩ። እዚ ድማ ኣብ መነባብርኦም ዓብይ ጽልዋ ከምዘሕደረ ይሕብሩ።
ኦሪት ዘፍጥረት ኦሪት ዘጸአት ኦሪት ዘሌዋውያን ኦሪት ዘኍልቍ ኦሪት ዘዳግም መጽሐፈ ኢያሱ ወልደ ነዌ መጽሐፈ መሣፍንት መጽሐፈ ሩት መጽሐፈ ሳሙኤል ቀዳማዊ መጽሐፈ ሳሙኤል ካልዕ መጽሐፈ ነገሥት ቀዳማዊ መጽሐፈ ነገሥት ካልዕ መጽሐፈ ዜና መዋዕል ቀዳማዊ መጽሐፈ ዜና መዋዕል ካልዕ መጽሐፈ ዕዝራ መጽሐፈ ነህምያ መጽሐፈ አስቴር መጽሐፈ ኢዮብ መዝሙረ ዳዊት መጽሐፈ ምሳሌ መጽሐፈ መክብብ መኃልየ መኃልይ ዘሰሎሞን ትንቢተ ኢሳይያስ ትንቢተ ኤርምያስ ሰቆቃው ኤርምያስ ትንቢተ ሕዝቅኤል ትንቢተ ዳንኤል ትንቢተ ሆሴዕ ትንቢተ አሞጽ ትንቢተ ሚክያስ ትንቢተ ኢዮኤል ትንቢተ አብድዩ ትንቢተ ዮናስ ትንቢተ ናሆም ትንቢተ ዕንባቆም ትንቢተ ሶፎንያስ ትንቢተ ሐጌ ትንቢተ ዘካርያስ ትንቢተ ሚልክያስ የማቴዎስ ወንጌል የማርቆስ ወንጌል የሉቃስ ወንጌል የዮሐንስ ወንጌል የሐዋርያት ሥራ ወደ ሮሜ ሰዎች 1ኛ ወደ ቆሮንቶስ ሰዎች 2ኛ ወደ ቆሮንቶስ ሰዎች ወደ ገላትያ ሰዎች ወደ ኤፌሶን ሰዎች ወደ ፊልጵስዩስ ሰዎች ወደ ቆላስይስ ሰዎች 1ኛ ወደ ተሰሎንቄ ሰዎች 2ኛ ወደ ተሰሎንቄ ሰዎች 1ኛ ወደ ጢሞቴዎስ 2ኛ ወደ ጢሞቴዎስ ወደ ቲቶ ወደ ፊልሞና ወደ ዕብራውያን 1ኛ የጴጥሮስ መልእክት 2ኛ የጴጥሮስ መልእክት 1ኛ የዮሐንስ መልእክት 2ኛ የዮሐንስ መልእክት 3ኛ የዮሐንስ መልእክት የያዕቆብ መልእክት የይሁዳ መልእክት የዮሐንስ ራእይ
ይህ ፋጌት ከሩቅ ሃገር ሆኖ ቅባቱን ተቀባብቶ እምቡር እምቡር ይላል፥፥ ይምጣ እስቲ ወንድ ከሆነ፥፥ ተቅማጣም አጋመ:: ቀን በመንገድ አድኑኝ እያለ ይንከባለላል ሲመሽ ደሞ ራሱን ያታልላል
ተጎታች ዓይነት የጄነሬተር ስብስብ በእጅ በሚነዱ ተሽከርካሪዎች-በተጫነ የጄነሬተር ጀነሬተር ስብስብ ፣ ባለሶስት ጎማ የጄነሬተር ጀነሬተር ፣ ባለ አራት ጎማ ጀነሬተር ስብስብ ፣ የመኪና ኃይል ጣቢያ ፣ ተጎታች ኃይል ጣቢያ ፣ የሞባይል ዝቅተኛ ድምጽ ኃይል ጣቢያ ፣ የሞባይል ኮንቴይነር ኃይል ጣቢያ ፣ ኤሌክትሪክ የምህንድስና ተሽከርካሪ ወዘተ
የጄነሬተሩን ስብስብ ከመጠገን ወይም ከመጠገን በፊት “አትሥራ” ወይም ተመሳሳይ የማስጠንቀቂያ ምልክቶች ከመነሻ ማብሪያ / ማጥፊያ / ማንሻ ላይ ማንጠልጠል አለባቸው ፡፡
በጄነሬተሩ ስብስብ የመቆጣጠሪያ ፓነል ላይ የአስቸኳይ ጊዜ ማቆሚያ ቁልፍን ይጫኑ እና የጄነሬተር ውፅዓት ማብሪያ / ማጥፊያ በ OFF (OFF) ቦታ መሆን አለበት ፡፡
በስራ ሁኔታዎች መስፈርቶች መሠረት የጄነሬተር ማመንጫውን ተከላ ቦታ ሲያስገቡ የደኅንነት የራስ ቁር መልበስ አለበት ፣ አስፈላጊ በሚሆንበት ጊዜ የመከላከያ ዐይን እና ሌሎች የመከላከያ መሣሪያዎች መልበስ አለባቸው ፡፡
የመስማት ችሎታን ከመጉዳት ለመከላከል ሞተሩን በታሸገ ቦታ ውስጥ ቢያስኬዱ የጆሮ መከላከያ ይልበሱ ፡፡በ ጆይስቲክ ወይም በሌሎች የሞተር ክፍሎች ላይ ሊጣበቁ የሚችሉ ከመጠን በላይ መከላከያ ልብሶችን እና ጌጣጌጦችን በሥራ ላይ አይለብሱ ፡፡
ሁሉም ጋሻዎች ወይም መከለያዎች በሞተሩ ላይ መኖራቸውን ያረጋግጡ ሁሉንም የፅዳት ወኪሎች ሲጠቀሙ ይጠንቀቁ የመስታወት መያዣዎች ለጉዳት የተጋለጡ ስለሆኑ የጥገና መፍትሄዎችን በመስታወት መያዣዎች ውስጥ አያስቀምጡ ፡፡
(1) የባትሪው ማከማቻ ጊዜ ከ 3 ወር በላይ ነው ፣ እና የኃይል መሙያው ጊዜ 8 ሰዓት ሊሆን ይችላል ፤ (2) የአከባቢው የሙቀት መጠን ከ 30 ° ሴ (86 ° F) በላይ ወይም አንጻራዊው እርጥበት ከ 80% በላይ የሚቆይ ሲሆን የኃይል መሙያው ጊዜ ደግሞ 8 ሰዓት ነው ፡፡
(4) በመሙያ መስመሩ መጨረሻ የኤሌክትሮላይቱ ፈሳሽ መጠን በቂ መሆኑን ያረጋግጡ እና አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ መደበኛውን ኤሌክትሮላይት ከትክክለኛው የተወሰነ ስበት (1 1 1.28) ጋር ይጨምሩ ፡፡
ባትሪ በሚሞላበት ጊዜ በመጀመሪያ የባትሪውን የማጣሪያ ክዳን ወይም የአየር ማስወጫ ክዳን ይክፈቱ እና የኤሌክትሮላይትን ደረጃ ይፈትሹ እና አስፈላጊ በሚሆንበት ጊዜ በተቀላጠፈ ውሃ ያስተካክሉ በተጨማሪም የባትሪ ሴል ብክለት ጋዝ ለረጅም ጊዜ መዘጋትን ለመከላከል አይችልም ፡፡ በሰዓቱ እንዲለቀቁ እና በሴል የላይኛው ግድግዳ ውስጠኛ ክፍል ላይ የውሃ ጠብታዎች እንዳይበከሉ ፣ ትክክለኛውን የአየር ዝውውር ለማመቻቸት ልዩ የአየር ማስወጫ ቀዳዳውን ለመክፈት ትኩረት መደረግ አለበት ፡፡
11. የመሳሪያ ዕቃዎች እና መመሪያዎች መደበኛ የጄነሬተር / ሞተር / ተለዋጭ / የቁጥጥር ፓነል ፣ መደበኛ የመሣሪያ ዕቃዎች እና የተሟላ አሠራር / ጥገና / ማኑዋሎች
ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ኣብ መበል 23 ዓመት ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ዘይተሳተፈሉ ምኽንያት ብሰንኪ ሕማም ምዃኑ ምንጭታት ዜና እታ ሃገር ኣቃሊዐን።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ሱዳን ኣብ ዘካየዶ ዑደት፣ ጎኒ ጎኒ’ቲ ምስ ፕረዚደንት ኣልበሽር ዝኸተሞ ኣብ ጸዓት፣ ጸጥታን ካልእ ጉዳያትን ዘተኮረ ስምምዕ ፕረዚደንት ኣልበሽር ኣብ ጽምብል መዓልቲ ናጽነት ክሳተፍ’ውን ወግዓዊ ዕድመ ከምዘቕረበሉ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
እንተኾነ ፕረዚደንት ኣልበሽር ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ድሕሪ ምፍናዩዉ ብኡ ንብኡ ናብ ሆስፒታል ኣምሪሑ ናይ ብርኪ መጥባሕቲ ከምዘካየደ ቤት ጽሕፈት መንግስቲ እታ ሃገር ኣረጋጊጹ’ዩ።
ኣብ መበል 23 ዓመት ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ክሳተፍ ዘይክኣለ ፕረዚደንት ኣልበሽር ንናይ ቀረባ ኣማኻሪኡ ኢብራሂም ጋንዶር ዝመርሖ ልኡኽ ኣብ ክንድኡ ክሳተፍ ከምዝመዘዞ’ውን ይግለጽ።
70 ዓመት ዝዕድሚኡ ፕረዚደንት ኣልበሽር፣ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ስነ ስርዓት ምፍጻም ቃለ መሓላ ዳግም ዝተመርጸ ፕረዚደንት ጃኮብ ዙማ ንኽርከብ ንዝቐረበሉ ዕድመ ክሳተፍ ኣይከኣለን።
የበረሃ አንበጣ ወረርሽኝን ለመከላከል በሚደረገው ጥረት ሁሉም የኅብረተሰብ ክፍል አካባቢውን በትኩረት እንዲቃኝና የአንበጣ ወረርሽን በሚያይበት ጊዜ ለሚመለከተው የመንግሥት አካላት በፍጥነት እንዲያስታውቅ የኤርትራ ግብርና ሚኒስተር ጥሪ አስተላለፈ።
ሁለት ኤርትራዊያን ጋዜጠኞች ላለፉት ዘጠኝ ዓመታት በኢትዮጵያ ተይዘው እንደሚገኙና እስከአሁንም ክሥ እንዳልተመሠረተባቸው የዓለምአቀፉ የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ቡድን የአፍሪካ ምክትል ዳይሬክተር ሌስሊ ሌፍኮ አስታውቀዋል
ኤርትራዉያን ጀበርቲ ክፉት ናይ መራኸቢ ቡዙሓን(Paltalk Rooma) ንሓው ጀላል ዶክተር ያሲን ኣበራ ዓዲሙ ብዛዕባ ታሪኽ ጀበርትን ብድሆታቱን ዝምልከት ኣስተምህሮ ክህብ ንቀዳም ዕለት 26.05.2012 ካብ ሳዓት 9፡00 ናይ ምሸት ብናይ በርሊን ኣቆጻጽራ (11፡00 ናይ ምሸት ብናይ ኣስመራ ኣቆጻጽራ) ምሳና ከተምሲዩ ብትሕትና ይዕድመኩም። ኤርትራውያን ተቐማጦ ማእከላይ ምብራቕን ኣፍሪቃን ብነጻ ክኣትዉ ይኽእሉ እዮም። ብዳሓን ምጹ!
አይኤስ ከሚባለው የሽብር ቡድን ጋር ግንኙነት አላቸው የተባሉና በአዲስ አበባ፣ በሐረርና በአላባ ከተሞች ውስጥ ቡድን በማደራጀትና በማስተባበር ላይ እያሉ በቁጥጥር ሥር መዋላቸው የተገለጸ 26 ተጠርጣሪዎች ክስ ተመሠረተባቸው፡፡
ተከሳሾቹ አክራሪና ፅንፈኛ ሃይማኖታዊ ርዕዮተ ዓለም በመያዝና ዓላማቸውን ለማሳካት፣ ራሱን አይኤስ ብሎ ከሚጠራው የሽብር ቡድን ጋር ትስስር በመፍጠር፣ በሶማሊያ ቦሳሶ ከሚገኘው ከኤይኤስ ክንፍ ጋር ተገናኝተው ወታደራዊ ሥልጠና መውሰዳቸውን፣ የፌዴራል ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ የመሠረተባቸው ክስ ያስረዳል፡፡ ተከሳሾቹ በቁጥጥር ሥር የዋሉት ሥልጠናውን ወስደው ወደ ኢትዮጵያ በመመለስ የጅሐድ ጦርነት ለማወጅ በእንቅስቃሴ ላይ እያሉ መሆኑንም፣ ዓቃቤ ሕግ በክሱ ጠቁሟል፡፡
አብዛኞቹ ተጠርጣሪዎች በአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪ ሲሆኑ ኦሮሚያ፣ ሐረሪ፣ ደቡብና አማራ ክልሎች የሚኖሩ መሆናቸውን በክስ ቻርጁ ላይ የተጠቀሰው አድራሻቸው ይጠቁማል፡፡
ተከሳሾቹ በሕገ መንግሥቱ የተከበረውን የሃይማኖትና እምነት ነፃነት የሚቃረን፣ እንዲሁም ከእነሱ እምነት፣ አስተሳሰብና አስተምህሮ ውጪ በኢትዮጵያ ሊኖር እንደማይገባ የሚገልጽ አክራሪና ፅንፈኛ እስላማዊ መንግሥት ለመመሥረት እየተዘዋወሩ ወጣቶችን ይመለምሉና ያስተባብሩ እንደነበር ክሱ ይገልጻል፡፡
ከ2005 ዓ.ም. ጀምሮ የሽብር ቡድኑ ድምፅ ነው በሚባለው ‹‹ቢላል ብሮድካስቲንግ ኔትወርክ›› የሬዲዮ ድምፅ አማካይነት፣ ዕርዳታ ያሰባስቡ እንደነበረም ጠቁሟል፡፡ በእስልምና ሃይማኖት ሽፋን አመፅ ለመደገፍ ገንዘብ እያሰባሰቡ እንደነበርም በክሱ ተገልጿል፡፡
‹‹እስላማዊ ታጋዮች›› በሚል ድረ ገጽና በ‹‹ዋትስአፕ›› አማካይነት በተለያዩ አገሮች ከሚገኙ የሽብር ቡድኑ አመራሮችም ጋር ይገናኙ እንደነበር ዓቃቤ ሕግ በክሱ አስረድቷል፡፡
በተለይ አሜሪካ ከሚገኘው አብድልሀብ ከሚባል የሽብር ቡድኑ አመራርና በሱዳን ከሚገኙ አመራሮች ጋር በስልክና በተለያዩ የመገናኛ ዘዴዎች በመገናኘት፣ የተለያዩ ተልዕኮዎችን ለመፈጸም ትዕዛዝ ይቀበሉ እንደነበር በክሱ ተጠቁሟል፡፡
በቅፅል ስሙ አቡ አብደላ የሚባለው በክሪ አወል የተባለው አንደኛ ተከሳሽ፣ በጅዳና በየመን የአይኤስን የሽብር ቡድን በገንዘብ የማገዝ ሥራ ሲያከናውን ቆይቶ፣ በሐምሌ ወር 2008 ዓ.ም. ወደ አዲስ አበባ ከተመለሰ በኋላ፣ አሜሪካ ከሚገኘው የሽብር ቡድኑ አመራር ጋር ሲገናኝ እንደነበር ክሱ ያስረዳል፡፡ ተከሳሹ ‹‹አል ሸሪያ›› በሚባል ቡድን አማካይነት ኢትዮጵያ ውስጥ የጅሐድ ጦርነት ለማወጅ፣ በቅፅል ስሙ አቡዜር ከሚባለው ሁለተኛ ተከሳሽ መሐመድ ሐሰን ጋር በመገናኘት፣ የጅሐድ ጦርነት ስለሚጀመርበት ቀን ሲወያዩ መክረማቸውን ዓቃቤ ሕግ በክሱ አብራርቷል፡፡
የሽብር ቡድኑን ለማጠናከር አባላትን ሲመለምሉ፣ የጦር መሣሪያ የሚታጠቁበትን ሁኔታ ሲያመቻቹና ለሙስሊሙ ጥሩ አስተሳሰብ አለው ብለው ከሚያምኑት አይኤስ የሽብር ቡድን ጋር፣ ወታደራዊ ሥልጠና ለመውሰድ መስማማታቸውን ዓቃቤ ሕግ በክሱ ጠቅሷል፡፡ ስምምነታቸውን በኮልፌ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ ልዩ ቦታው ዓለም ባንክ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ በሚገኘው አብዱ ሙስጠፋ በሚባለው ተከሳሽ ቤት ተሰባስበው፣ ለሥልጠና ወደ ሶማሊያ ለመሄድ ውሳኔ ማሳለፋቸውን ዓቃቤ ሕግ በክሱ አክሏል፡፡ ሥልጠና ወስደው ወደ ኢትዮጵያ ከተመለሱ በኋላ የጅሐድ ጦርነት በመጀመር እስላማዊ መንግሥት ለመመሥረት ስምምነት ካደረጉ በኋላ፣ ወደ ሥልጠና ቦታ ለመሄድ ጉዞ ሲጀምሩ ሚያዝያ 26 ቀን 2009 ዓ.ም. በቁጥጥር ሥር መዋላቸውን ዓቃቤ ሕግ በክሱ ገልጿል፡፡
አብዛኛዎቹ ተከሳሾች ሐረርና አዲስ አበባ ከተማ ውስጥ በቁጥጥር ሥር መዋላቸውንም አክሏል፡፡ በአጠቃላይ ተከሳሾቹ በአዲስ አበባ፣ ሐረርና አላባ ውስጥ የሚገኙትን የሽብር ቡድን በመምራት፣ በማደራጀት፣ በአመራርነት በመሳተፋቸውና የወንጀል ሕግ አንቀጽ 32(1ሀ) እና የፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ ቁጥር 652/2001 አንቀጽ 7(1) ሥር የተደነገገውን በመተላለፍ፣ በሽብርተኛ ድርጅት ውስጥ በማንኛውም መንገድ መሳተፍ ወንጀል ክስ ተመሥርቶባቸዋል፡፡
ተከሳሾቹ በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 19ኛ ወንጀል ችሎት ጥቅምት 30 ቀን 2010 ዓ.ም. ቀርበው ክሱ ተነቦላቸዋል፡፡ የክስ መቃወሚያ ካላቸው ለመጠባበቅ ለታኅሳስ 3 ቀን 2010 ዓ.ም. ተለዋጭ ቀጠሮ ተሰጥቷል፡፡
ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያ በኢትዮጵያ የኃሳብ ሰማይ ላይ ጎልተው የሚታዩ አብሪ ኮከብ ናቸው። በኃሳብ ላይ የጸና ሙግት አመንጭነታቸው ምሁራዊ አስተዋጽኦ ካደረጉበት...
በ16ኛው የዓለም አትሌቲክሰ ሻምፒዮና በወንዶች የ5 ሺህ ሜትር የፍፃሜ ውድድር አትሌት ሙክታር እድሪስ የወርቅ ሜዳሊያ ሲያስገኘ እንግሊዛዊው ሞ ፋራህ ሁለተኛ ወጥቷል፡፡
ኣብዚ ኩባንይ ዝሰርሑ ብዙሓት ዜጋታት ካልኦት ሃገራት’ውን ብተመሳሳሊ ደሞዞም ከምዘይተኸፍሉ ዘረጋገጸ ወኪል እቲ ማሕበረኮም፣ ንኣዋርሕ ደሞዞም ዘይተኸፍልሉ ምኽንያት ከምዘይፈለጡ’ዩ ዝጠቕስ።
ኣብ ቀጠር ኣስታት 2 ሽሕ ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት ከምዘለዉ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ሓያሎ ካብኣቶም ብበዓልቲ ቤት ኣሚር ቀጠር ኣብ ዝውነን ናይ መጓዓዝያ ትካል ንኽሰርሑ ብእኩብ ብኩንትራት ካብ ኤርትራ ዝተላእኩ’ዮም።
ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂትማሊ ሰንበት 1 ታሕሳስ 2019 ፡ብምክትል ኣቦ-መንበር ሉኣላዊ ባይቶ ሱዳን ጀነራል መሓመድ ሓምዳን ደግሉ ንዝተመርሐ ልኡኽ፡ኣብ ኣዳራሽ ሃገር ተቐቢሉ ከም ዘዘራረበ ወግዓዊ መርበብ ሓበሬታ ሚንስትሪ ዜና ኤርትራ ‘ሻባይት’ ገሊጹ።
እቲ ርክብ ኣብ ሕቶ ውሕስነት ሰላም ሱዳን ፡ ኣብ መንጎ ሱዳንን ብረታዊ ቃልሲ ከካይዱ ዝጸንሑ ጉጅለታት’ታ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ርክብ ሰላምን ግስጋሲኡን ዘተኮረ ከምዝነበረን ክልተዊ ዝምድና ኤርትራን ሱዳንን ሒዝዎ ዘሎ እወንታዊ ኣንፈትን ንምድንፋዕ ክልቲኦም መንግስታት ብሓባር ክሰርሑ ኣብ ምርድድእ ከምዝበጽሑን መርበብ ሓበሬታ ‘ሻብይት’ ገሊጹ’ሎ።
መምህር ኣድያም ገ/ሂወት ነባሪት ኮሎምቦስ ኦሃዮ ምስ በዓል ቤታ መምህር ዮውሃንስ ወልደሚካኤልን ደቆምን ብምኻን መፅሓፍ መኣዲ ትግርኛን ድቪድን ኣዳልዮም ንዕዳጋ ዘርጊሖም'ለው።
ጉዳያት ተጠቃማይ፤ ዕዳታት፤ ብሥራሕ ጸገማት፤ መጕዚት ብምዃንን መምሕድዳር፤ ብኢንሹራንስ ውሕስና ንዝቐርብ ሕቶ፤ ብገዛ ልቓሕ ንዚመጽእ ጭንቐት፤ ብሞተር ተሽኸርካሪን ንብረት ጉድዓት፤ ብማሕበራዊ ድሕንነት፤ ከምኡ’ውን ብወንጀል ጕድዓት ንዝበጽሖ ካሕሳ ብምሕታት ይኸውን።
ኣብ ወረዳ/ማጅስትራትቤት ፍርዲ፤ ኣብ ሕጻውንቲ ቤት ፍርዲ ከምኡ’ውን ኣብ ስድራቤ/ፋሚሊ ቤት ፍርዲ ምኽሪን ሓገዝ ዝሕቡ ተረኛ ናይ ሕጊ ጠበቓ ኣገልግሎት ኣሎ። ብወንጀት ፍትሒ ናትኻ ጉዳይ ብዝርኣየሉ ችሎት ናትና ተረኛ ናሕጊ ጠበቓታት ክሕግዙኻ ኣይኽእሉን እዮም።
ናብ ቤት ፍርዲ ትኸይድ እንተኾይኑ እሞ ነቲ ቤት ፍርዲ ክተዛርብ ከምትኽእልን ኣስተርጓማይ ክምዝእዙልኻ ሕተቶም። ኣብ ቤት ፍርዲ ውሽጢ እንተኾይንኻ እሞ ኣስተርጓማይ እንተዘይሃልዩ፤ ነቲ ጉዳይካ ብኻልእ መዓልቲ ንክኸውንን እሞ ኣብ ቐጻላይ ግዘ ኣስተርጓሚ ንክዳለው ክሕግዘኻ እንተኺኢሉ ንናትና ተረኛ ሕጊ ጠበቓ አገልግሎት ምሕታት እዩ።
“በአንድ በኩል እስከ 2% የሚሆነውን የባዮፊየል ነዳጅ ለማካተት ቃል የምንገባበት በሌላ በኩል ደግሞ ጥሬ የአትክልት ዘይት ዘርፉን ከመመሪያው ጀምሮ በአውሮፓ ደረጃ እንደ ባዮፊውል ይቆጠራል ፡፡ ችላ ተብሏል ወይም እንኳ ተደናቅ (ል (የቫሌርኔጎል ኩባንያ) ፡፡
በእርግጥ ፣ በስነ-ምህዳራዊ ሁኔታ ፣ የጋዝ ልቀቶች አነስተኛ መርዛማ ጋዞችን ይይዛሉ እና ለግሪን ሀውስ ውጤት በጣም ጥቂት ያበረክታሉ ፡፡ በማቃጠል ጊዜ የተለቀቀው CO02 በከባቢ አየር ውስጥ በሚበቅልበት ወቅት ተክሉ ተይ havingል ፡፡ ከእጽዋቱ ሜካኒካዊ ባህል የሚመነጩ ብቸኛ አለመቀበሎች ናቸው።
በመጨረሻም ፣ ይህ ዘርፍ በምንም ዓይነት ሁኔታ ቢሆን ዘይት ሙሉ በሙሉ ሊተካ አይችልም ፣ ምክንያቱም ቅድሚያ የሚሰጠው ከነዳጅ ፍላጎታችን 10% ብቻ ሊሸፍን ስለሚችል ከነዳጅ ወደሌላ የኃይል ምንጮች ለስላሳ ሽግግር ያስችለዋል ፡፡ "
ኢትዮጵያዊው የፊፋ ኢንተርናሽናል የመሃል ዳኛ ባምላክ ተሰማ በ2017 የቶታል ካፍ ቻምፒየንስ ሊግ የፍፃሜ የመጀመሪያ ጨዋታ እንዲመራ መመረጡን የአህጉሪቱ የበላይ እግርኳስ አስተዳዳሪ አካል አስታውቋል፡፡ ቅዳሜ በሚደረገው የፍፃሜ ጨዋታ ታላቁ የግብፅ ክለብ አል አሃሊ እና የሞሮኮው ዋይዳድ ካዛብላንካ የሚጫወቱ ሲሆን የመጀመሪያው ዙር በአሃሊ ሜዳ በመጪው ቅዳሜ የሚደረግ ይሆናል፡፡
በአሌክሳንደሪያ ከተማ በሚገኘው በግዙፉ ቦርጅ ኤል አረብ ስታዲየም የሚደረገውን የመጀመሪያ ዙር የፍፃሜ ጨዋታ ባምላክ እንዲመራ በካፍ ተሹሟል፡፡ የባምላክን መመረጥም የአል አሃሊ ኦፊሲላዊ ድረ-ገፅ እና የሞሮኮው የስፖርት ቴሌቪዥን ቻናል አራዲያ አረጋግጠዋል፡፡ ባምላክ ህንድ በማስተናገድ ላይ ባለቸው የፊፋ ከዓለም ከ17 ዓመት በታች ዋንጫ ላይ ብራዚል እና ሆንዱራስ ያደረጉት ጨዋታ መምራት የቻለ ሲሆን በተለያዩ ግዜያትም የቻምፒየንስ ሊግ፣ የኮንፌድሬሽን ዋንጫ፣ የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ፣ የቻን ዋንጫ፣ የአፍሪካ ዋንጫ የማጣሪያ እና ዋናው ውድድር ላይ መምራት የቻለ አርቢትር ሲሆን የህክምና ባለሙያም ነው፡፡
አንድ ኢትዮጵያዊ አርቢትር ለትልቅ የፍፃሜ ውድድር እንዲመራ ሲመረጥ ይህ ከ1980 የናይጄሪያ የአፍሪካ ዋንጫ በኃላ ለመጀመሪያ ግዜ ነው፡፡ በወቅቱ በአዘጋጇ ናይጄሪያ እና አልጄሪያ መካከል ሌጎስ ላይ የተደረገውን የፍፃሜ ጨዋታ ተስፋዬ ገብረየሱስ በመሃል ዳኝነት መርተዋል፡፡ ከኤርትራ መገንጠል በፊት ኢትዮጵያዊ ዜግነት የነበራቸው ተስፋዬ በ6 የአፍሪካ ዋንጫዎች እና በ1978 የአርጀንቲና የዓለም ዋንጫ (በረዳት ዳኝነት) ጨዋታዎችን መምራት ችለዋል፡፡ ተስፋዬ በአሁኑ ወቅት የኤርትራ ብሄራዊ እግርኳስ ፌድሬሽን ፕሬዝደንት ሁነው እያገለገሉ ይገኛል፡፡ በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ እግርኳስ ፌድሬሽኑ ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባል ልኡልሰገድ በጋሻው በ2006 የጀርመን የዓለም ዋንጫ በረዳት ዳኛነት ሲመሩ ሊዲያ ታፈሰ ከፍተኛ ግምትን አግኝቶ የነበረውና ካሜሮን ያስተናገደችውን የአፍሪካ ሴቶች ዋንጫ መክፈቻ ጨዋታ በ2016 መምራቷ ይታወሳል፡፡ ሊዲያ በተጨማሪም በሴቶች ከ17 ዓመት በታች የዓለም ዋንጫ እና ዋናው የዓለም ሴቶች ዋንጫ ላይ መካፈል የቻለች አርቢትር ነች፡፡
ኢትዮጵያዊያን አርቢትሮች በኢንተርናሽናል መድረክ የነበራቸው ተስፋትፎ ተቀዛቅዞ የነበረ ሲሆን በቅርብ ግዜያት ግን በተደጋጋሚ ጨዋታዎችን የመምራት እድልን እያገኙ ይገኛሉ፡፡
ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ አንጋፋው ዲፕሎማት ማይክል አርተር ሬኖር በኢትዮጵያ ቀጣዩ የሀገራቸው አምባሳደር እንዲሆኑ አጭተዋል፡፡ አምባሳደር መታጨቱና መሾሙ በሁለቱ ሃገራት መካከል ላለው ጠንካራ ግንኙነት መቀጠል በጣም አስፈላጊ ነው ብለዋል፡፡
በአዲስ አበባ የዩናይትድ ስቴትስ ኢምባሲ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ ዴቪድ ኬኔዲ አዲሱ አምባሳደር የሚተገበሩትን ፖሊሲ በተመለከተ እንደዚህ ወይንም እንደዚያ ይሆናል ማለት እንደማይችሉ ግን ጠቁመዋል፡፡
ከዋይት ሃውስ የወጣው መረጃ እንደሚያሳየው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በተለያዩ ሀገራት በዲፕሎማትነት ያገለገሉት ማይክል አርተር ኔኖር በኢትዮጵያ የሀገራቸው አምባሳዳር እንዲሆኑ አጭተዋል፡፡
“ሦስት ነገር ይገርሙኛል፥ አራተኛውንም ከቶ አላስተውለውም። እነርሱም የንስር መንገድ በሰማይ፥ የእባብ መንገድ በድንጋይ ላይ፥ የመርከብ መንገድ በባሕር ላይ፥ የሰውም መንገድ ከቆንጆ ጋር ናቸው” (ምሳ. 30:18-19)።
ባለፈው ሳምንት ያካፈልኳችሁና የብዕር ትሩፋት የተሰኘችው አነስተኛ ጥራዝ በሁለት ሳምንት ዕድሜ ታትማ ትናንት እጄ ገብታለች። ይበል ብያለሁ። ግን አንድ ቅር የተሰኘሁበት ነገር ስለነበረ ይህንኑ ለአታሚዬ ለማመልከት ወደ ሚሽጋን ስልክ መታሁ። ተነጋገርን። ልንለያይ ስንል ከትናንት ወዲያ እንዲያትም የላክሁለትን እና የንስር መንገድ ያልኩትን መጽሐፍ አስታውሼ ጀምሮት እንደሆነ ጠየቅሁት።
ትናንት አምሽቼ ስገባ እሽጎቹን አገኘኋቸው። እነሆ የሁለቱም ሕትመት ተቀላጠፈ ማለት ነው። የሚቀረኝ ስርጭቱን መጀመርና ይልቁንም የምረቃ ሥርዓቱን ማቀድ ነው። እንግዲህ የሥራው ባለቤት ቢፈቅድና ብንኖር ግንቦት መጨረሻ ወይም ሰኔ መጀመሪያ ላይ ለምስጋና እጃችንን ለፍስሐ ጭማቂአችንን እናነሣለን። ክብር ልጆቼ ብሎ ሲጠራን ላላፈረብን አባታችን ይሁን!
አሜሪካ እንደመጣሁ ዙሪያ ገባውን ሳማትር ከመጻፍ ዘግይቼ ነበር። እናም አንድ መጽሐፍ የጨረስኩት በሦስተኛው ዓመት ነው። ኋላ ስረጋጋ ግን ፍጥነቴን ጨምሬ መሮጥ በመቻሌ በሙሉ ኃይሌ ወደ አገልግሎት ተመልሻለሁ። እናም በ16ኛው ዓመቴ 16ኛ መጽሓፍ መልቀቄን የሚያበሥረው ሥራዬ ይኸው። የንስር መንገድ እና ሌሎች መጣጥፎች የሚል ርእስ የሰጠሁት መድብል እሱ ነው።
መድብሉን ቤተሰብ፣ ማኅበረሰብ እና ሁለገብ መጣጥፎች ብሎ ለሦስት መሸንሸን የሚቻል ይመስለኛል። የስድስቱ መጣጥፎች እና የአጫጭሮቹ ጽሑፎች አካሄድ እንዲያ ስለሆነ። የስደት ውበት፣ ያለኝ ይበቃኛል እና የንስር መንገድ የሚሉት ማኅበረሰባዊ ይዘት አላቸው። በአንፃሩ አባቶች ይኑሩ፣ መከራ ያልበገረው እናትነት እና የፍንዳታው ዘመን የሚሉት ደግሞ ቤተሰብን ይቀርባሉ። ቀሪዎቹ እዚህም እዚያም የሚሉ ሁለገብ ጽሑፎች ሆነው ክተለያዩ መገናኛ ብዙኃን የተለቀሙ ናቸው።
ዶ/ር እጓለ ገብረዮሐንስ፤ በ‹‹ የሠዓሊገብረ ክርስቶስ ደስታ የመጀመሪያ የሥዕል ትርኢት ካታሎግ ፲፱፻፶፮ ዓ.ም ›› ላይ ያቀረቡት የመግቢያ ጽሑፍ። የካቲት ፳...
እንግዶቻችን ሼክ ካሊድ መሀመድ ኦመር የFirst Hijra Foundation ኢማም ፡ ከዋሽንግተን ዲሲ እና አባ ገብረኪዳን ከሚኒሶታ ደብረብርሃን ቅዱስ ኡራኤል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ሴንት ፓል ሚኒሶታ ናቸው።
ተልዕኮ: የዲ.ሲ. የሰው ኃይል መምሪያ (DCHR) ተልዕኮ የግለሰብና ድርጅታዊ አፈፃፀሞችን በማጎልበት የዲ.ሲ. መንግሥት የተለያየ በደንብ ብቁ የሆነ የሰው ኃይልን መሳብ፣ ማዳበርና ማቆየት ነው።
የዲሬክተሩ ቢሮ - የአመራር አስተዳደርና ምልመላን፣ የፖሊሲ መምሪያ፣ የስትራቴጂያዊና የገንዘብ ዕቅድ፣ የሕዝብ ግንኙነቶችን፣ የሀብት አስተዳደር፣ እንዲሁም የሰው ኃይልን በተመለከተ ለDCHR ድጋፍ እና ለከንቲባውና ለካቢኔው ምክር ይሰጣል። የሥራ ክፍፍሎችን በመቆጣጠርና በማከፋፈል እንዲሁም የመምሪያውን ዓላማዎች በሥራ ላይ ለማዋል በማስተናበር የኤጀንሲው ግብና ዓላማዎች መሳካታቸውን ያረጋግጣል።
ፖሊሲ እና የቅጥር አገልግሎቶች - የዲስትሪክቱ የመንግሥት ሠራተኞች አስተዳደር ፕሮግራምን የሚመለከቱ መጠነ ሰፊ የሆኑ የህግ፣ የድንጋጌ እና የደንብ ሰንዶችን የማጥናት፣ የመመርመር፣ የማዋሃድ፣ የማሳደግና የማከፋፈል ኃላፊነት አለው።
የስው ኃይል እድገት - የኮሎምብያ ዲስትሪክት ሠራተኞችን ዕውቀት፣ ችሎታንና ብቁነትን ለማሳደግና ከፍተኛና ጥራት ያላቸውን ብዙ ገንዘብ የማያስወጡ አገልግሎቶች እንዲሰጡ ሥልጠና፣ የሠራተኞች ዕቅድና ድርጅቶችን የሚያሳድጉ ፕሮግራሞችና እንቅስቃሴዎችን ያዘጋጃል። አስተዳደሩ የሚከተሉትን ክፍሎች ያካተታል፡ የፕሮግራም ዕቅድና ተግባሮች፣ ልዩ ፕሮግራሞችና የሰው ኃይል ዕቅድ።
ጥቅማጥቅሞችና ጡረታ - ለጥቅማጥቅሞች በቂ ለሆኑ 32,000 ሠራተኞችና ጡረተኞች የዲስትሪክቱን የጥቅማጥቅሞች ፕሮግራምና ፖሊሲዎች አገልግሎት አሰጣጥ ኃላፊነት አለው። ይህም የዕቅድ አስተዳደር፣ ኮንትራትና ሁሉንም የጤና፣ የበጎ ፈቃድና የጡረታ ፕሮግራሞችን ያጠቃልላል።
የማካካሻ ክፍያና ድልድል - ለኮሎምብያ ዲስትሪክት የመንግሥት ድርጅቶች የሥራ ማዕረግ አስተዳደር፣ ድልድል፣ የማካካሻ ክፍያና የሥራ ዕቅድ አፈፃፀም ትብብርን ይሰጣል። ይፋ የሆኑ ድልድሎችና መግለጫዎችን ይመሰርታል፣ የክፍያ ሰሌዳዎችን ነድፎ በሥራ ላይ ያውላል፣ የድልድል/ክፍያ/ የሥራ ዕቅድ አፈጻፀም ፖሊሲዎች፣ መመሪያዎችና ድንጋጌዎች ያዘጋጃል። ለዲስትሪክቱ የመንግሥት ድርጅቶች ድልድል፣ ሙሉ የማካካሻ ክፍያ፣ የክፍያ አሠራርን፣ የሜሪት ክፍያ፣ የክፍያና የድልድል ፖሊሲዎችን፣ የሥራ ዕቅድ አፈፃፀም ዘዴዎችን፣ FLSA እና የምልመላ/የማቆየትን የተመለከቱ ጉዳዮች ላይ ሙያዊ ምክር ይሰጣል።
የዋናው አማካሪ ቢሮ - የበታች ድርጅቶች ብቁ የሆነ የሠራተኞች ኃይል ለመሳብ፣ ለማዳበርና ለማቆየት እንዲችሉ ለሚያደርገው ለዲ.ሲ. የሰው ኃይል መምሪያ፣ የህግ እርዳታ ይሰጣል። የዋናው አማካሪ ቢሮ የዲ.ሲ. የሰው ኃይል መምሪያ ዓላማን ለማስፈፀም ለዲሬክተሩና ለድርጅቱ አመራር፣ አስተዳዳሪዎች እና ሠራተኞች በተለያዩ የተወሳሰቡ ህግ ነክ ጉዳዮች የህግ ምክር ይሰጣል።,
የፖሊስና የእሳት አደጋ የጡረታ እና እፎይታ ቦርድ - የፖሊስና የእሳት አደጋ የጡረታና እፎይታ ቦርድ በሁሉም በጡረታና ከአደጋ በተረፉ ጥቅማጥቅም ጥያቄዎችና ጉዳዮች ላይ የመለየትና ውሳኔ የመስጠት ሥራ ይሠራል። ቦርዱ የዲ.ሲ. ፖሊስና የእሳት አደጋ መከላከል ክፍል፣ የዩ.ኤስ. ሴክሬት ሰርቪስ፣ ዪኒፎርምድ ክፍልን እና የዩ.ኤስ. ፓርክ ፖሊስ አባላትን በተመለከተ በእነኝህና መሰል የእፎይታ ጉዳዮች ላይ ቃል የመስማትና የአመራር ስብሰባዎችን ያከናውናል።
የማስተርጎም አገልግሎት፡ የዲ.ሲ. የሰው ኃይል መምሪያን በተመለከተ ጥያቄዎች ካሉዎት ቢሮአችንን በ(202) 442-9700 ደውለው ማናገር ይችላሉ። ወደ ቢሮአችን ሲደውሉ ወይም በአካል ሲመጡ የክፍላችን ሠራተኛ ለዕርዳታ በቀጥታ ካስተርጓሚ ጋር ያገናኝዎታል።
የከፋ የባዮስፌር አለም አቀፍ ጥብቅ አካባቢ የሀገር በቀል እዉቀትና የኢኮ ቱሪዝም ልማት ዳሰሳ ጥናት ሪፖርት - Tourism Studies and research - MOCT
የሴክተር ልማት ጥናትና ምርምር ዳይሬክቶሬት በ2009ዓ.ም ከታቀዱ የቅንጅት ጥናትና ምርምር ስራዎች ውስጥ ከሳይንስና ቴክኖሎጅ ሚኒስቴር ጋር በቅንጅት የሚሰራዉ የባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች የባህልና ቱሪዝም ዘርፍ ጥናቶች ናቸው፡፡ይህንኑ መነሻ በማድረግ በከፋ ባዮስፌር ጥብቅ አካባቢ ላይ ከጥር 7 እስከ 24 ቀን 2009 ዓ.ም ድረስ ዳሰሳ ጥናት ተከሂዷል፡፡የሴክተር ልማት ጥናትና ምርምር የባህልና ቱሪዝም ዘርፍ የጥናት ቡድን በከፋ ዞን ባካሄደዉ ዳሰሳዊ ጥናት ለባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች ዘላቂነት የሀገር በቀል እውቀት ያለዉን ድርሻ እንዲሁም የአካባቢዉ የኢኮ ቱሪዝም ልማት አቅጣጫዎችን፣ምቹ ሁኔትዎችንና ተግዳሮቶችን በተመለከተ አጥጋቢ መረጃዎችን አደራጅቶ ተመልሷል፡፡
የጥናት ቡድኑ በተዘዋወረባቸው ወረዳዎች፣የቱሪዝም መዳረሻዎችና የቦንጋ ከተማ አስተዳደር አካባቢ የከፊቾ ብሄረሰብ ባህላዊ ዕሴቶችና ስርዓቶችን፣የተፈጥሮ መስህቦችንና ሃብቶችን የባህልና ቱሪዝም ተቋማትንና የቡና እና የደን እርሻዎችን፣ማሳ፣ገበሬዎችንና ከባዮስፌሩ ጋር የተያያዙ ፐሮጀክቶችን ጎብኝቷል፣ቅኝትም አድርጓል፡፡
ኢትዮጵያ የብዙ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች ሀገር ከመሆኗም ባሻገር በርካታ ተፈጥሮአዊ፣ታሪካዊ ቅርሶችና ውብ ደኖች የተለያዩ ብዝሀ ህይወት፣ውብ መልካ ምድር ያላት ሀገር ናት፡፡በሳይንስና ቴክኖሎጅ ሚንስቴር አስተባባሪነት ተግባራዊ በመደረግ ላይ ያለው የሰውና የባዮስፌር ብሄራዊ ፕሮግራም ሀገራችን በሁለተኛው የእድገትና ትራንስፎርሜሽን አቅድ ውስጥ ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር አረንጓዴ ኢኮኖሚ ለመገንባት የሰጠችውን ትኩረት የሚደገፍና ኢትዮጵያ ያጸደቀችውን አለም አቀፍ የዘላቂ ልማት ግቦች ወደ ተግባር ለመለወጥ የሚያስችል ነው፡፡
የሰውና ባዮስፌር ፕሮግራም በኢትዮጵያ በተመዘገቡ አራት ጥብቅ የተፈጥሮ ሃብት ቦታዎች ላይ ዘላቂ ልማት ለማረጋገጥ እና በዓመት ከ6 መቶ ሺ ቶን ካርቦን ዳይኦክሳይድ በላይ ከአየር ንብረቱ ለማስወጣት የሚችል ትልቅ ስልት ተደርጎ ይወሰዳል፡፡
ይህንን ፕሮግራምና አካባቢውን በዘላቂነት ለመጠበቅና ለማልማት የማህበረሰቡ ባህላዊ ተሳትፎ እና ተጠቃሚነት ግምት ውስጥ መግባት ይኖርበታል፡፡በካፋ ባዮስፌር ጥብቅ አከባቢ ያለው ማህበረሰብ ተፈጥሮአዊ ደኖችን ለመጠበቅ ያዳበረውን ሀገር በቀል ዕውቀት አጥንቶና መዝግቦ መያዝ አካባቢውን ለኢኮ-ቱሪዝም በማዋል ህብረተሰቡን ተጠቃሚ ማድረግ ትኩረት የሚሰጠው ጉደይ ነው፡፡ ከዚህ አንጻር የሴክተር ልማት ጥናትና ምርምር ቡድን ይህን ዳሰሳዊ ጥናት በከፋ ባዮስፌር ጥብቅ አካባቢ የሚኖረዉን የከፊቾ ብሄረሰብ ባህላዊ እውቀት በመተንተን ለአካባቢው ዘላቂ ልማት ያለውን አስተዋጽኦ ማሳየትና ማብራራት እንዲሁም በኢኮ-ቱሪዝም አካባቢውን ማልማት የሚቻልበት አቅጣጫ ገምግሟል፡፡
ይህ ጥናት ለባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች ዘላቂ ልማት አስፈላጊ ከመሆኑም ባሻገር በጥብቅ ቦታዎቹ አካባቢ የሚኖሩ የከፊቾ ብሄረሰብ ባህላዊ እውቀት ጠብቆ ለማቆየት እንዲሁም አካባቢው በዘላቂ የኢኮ ቱሪዝም ልማት እና አገልግሎት ተጠቃሚ የሚሆኑበትን ስልት ለመንደፍ ይረዳል፡፡
የሀገር በቀል እውቀት ለባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች ዘላቂ ልማት ያለውን አስተዋጽኦ እና የባዮስፌር ጥብቅ ቦታውን መሰረት አድርጎ የኢኮ ቱሪዝም ልማት አቅም በመገምገም ህብረተሰቡን ከዘርፉ ተጠቃሚ ለማድረግ የሚኖረውን ፋይዳ ለመገንዘብ፣ለማብራራትና ለመተንተን ነው፡፡
ጥናቱ የከፍቾ ብሄረሰብ ባህላዊ እውቀትና ትውፊት በሚመለከት ስነ-ፅሁፋዊ ቅኝት ማካሄድ፤በመስክ የብሄረሰቡን አኗኗር፣ተፈጥሮ ጥበቃና ባህል ምልከታ ማድረግ፣የብሄረሰቡን ታሪክ አዋቂዎችና አዛዉንቶችን ቃለመጠይቅ ማካሄድ፣የምስልና የድምጽ መረጃ መውሰድ መረጃዎችን የማደራጀትና የመተንተን ስልት ጥናቱ ተከትሏል፡፡
የሀገር በቀል እዉቀት ለባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች ዘላቂ ልማት ያለውን አስተዋጽኦ እና የአካባቢውን ጥብቅ ቦታ መሰረት አድርጎ የኢኮ ቱሪዝም አቅም በመገምገም ለመተንተን ሆኖ ጥናቱ በዩኔስኮ በተመዘገበው የካፋ ጥብቅ አካባቢና ብሄረሰቦቹ ያተኩራል፡፡
ከፋ የሚለው ስያሜ በደቡብ ኢትዮጵያ ከነበሩት የቀድሞ የቦንጋ ግዛት ውስጥ የሚካተቱ ሰፊ ህዝቦች ናቸው፡፡የጎንጋ ህዝቦች የሚባሉት የእናሪያ፣የቦሾ ወይም ጋሮ፣ከፋ፣ሸካ፣ሽናሻ ወይም ቦሮ-ሽናሻ እና አኒፊሎ ወይም ቡሽሽ ናቸው፡፡ የከፋ ህዝቦች አመጣጥ ከግብፅ ነው የሚሉ ያሉ ሲሆን ሌሎች የጎንጋ ማህበረሰብ ቀደምት ግዛቶች አመጣጥ ትግረ እንዲሁም ከእስራኤልና የመን እንደሆነ ይገልጻሉ፡፡ በሁለተኛው ሃሳብ የሚስማሙ ምሁራን እስራኤሎች በግብጹ ንጉስ ፈርኦን ቅኝ አገዛዝ ዘመን በነበረዉ ርሃብና ድርቅ ተሰደው የአባይን ወንዝ ተከትለው ለእርሻ ተስማሚ ወደ ሆነ ለም መሬት እንደተጓዙ ይህም ጉዞ ካፋ እንደተባለ ያብራራሉ፡፡ከፋ ማለት ከሞት ወደ ሕይወት ጉዞ እንደ ማለት ነው፡፡
የቀድሞና ያሁኑ የታሪክ ተመራማሪዎች እንደሚገልጹት የከፋ ግዛተ መንግስት የተቋቋመው በመካከለኛው ክፍለ ዘመን 500-1500 ከክርስቶስ ልደት በፊት ነው፡፡ ለረዥም ጊዜ የከፋ ግዛት የራሱ የሆነ የአስተዳደር ስርአት ባለቤት ሆኖ በሶስት ስርወ መንግስታት ማለትም ማንጆ፤ማቱ እና ሚንጁ በሚባሉ የሚመራ እንደነበር ተመራማሪዎች ይገልጻሉ፡፡እነዚህም ከ13ኛ እስከ 19ኛመቶ ክፍለ ዘመን ድረስ ጠንካራ እና እራሳቸውን የቻሉ ስርወ መንግስታት ነበሩ፡፡በዚህ መካከል ከ20 በላይ ነገስታት በከፋ ግዛት ተፈራርቀዋል፡፡የመጨረሻው የከፋ ስርወ መንግስት ሚንጆ ሲሆን ይህም ማዕከላዊ መንግስትና ታቶ በተባሉ መንፈሳዊ ንጉስ የሚመራ አምባገነን ስርአት እንደነበር ይነገራል፡፡ በ እ.ኤ.አ 1897 የመጨረሻው የከፋ ግዛት ንጉስ የነበሩት ታቶ ጋኪ ሽራቾ ተይዘው ስርአቱ እንዲቋረጥ ተደርጓል፡፡ከከፋ ግዛት ጋር አዋሳኛ የነበሩት አርባ ነገስታት ለከፋ ንጉስ ግብር ይገብሩ እንደነበር ይነገራል፡፡በ19ኛ ክፍለ ዘመን ከፋ ወደ ኢትዮጵያ ግዛት ከተቀላቀለች በኋላ እስከ 1991 ድረስ የአውራጃ ስያሜ ተሰጥቶ ጅማ ዋና ከተማ ነበረች፡፡
በአሁኑ ወቅት ከፋ ከደቡብ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች መንግስት አንዱ ዞን ሆኖ በአስር ወረዳዎች የተከፋፈለ ነው፡፡በከፋ የሚኖሩ ሶስት ነባር ብሄረሰቦች ያሉ ሲሆን እነሱም ከፊቾ 80% ሌሎች ናኦ እና ጫራ ናቸው፡፡የከፊቾ ቋንቋ ከፊኖ በመባል ይታወቃል፡፡
የከፋ ዞን በደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ በ60’ 24’ እስከ 70’70• ሰሜን እና 35’69• እስከ 36’78• ምስራቅ ላይ ይገኛል፡፡የከፋ ዞን ቦንጋ ከተማ ከአዲስ አበባ 460 ኪ.ሜ ርቀት ላይ ይገኛል፡፡ከፋ ከደቡብ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች መንግስት 13 ዞኖችና ስምንት ልዩ ወረዳዎች አንዱ ነው፡፡ የዞኑ የመሬት ስፋት ጠቅላላ 10,602.7 ኪ.ሜ ስኩዌር ሲሆን ከክልሉ 7.06% ስፋት ይሸፍናል፡፡ዞኑ በሰሜን ከኦሮሚያ እና ከሰሜን ምዕራበ በኮንታ ልዩ ወረዳ በምስራቅ በደቡብ ከደቡበ ኦሞ ጋር በቤንችማጅ ዞን በምዕራብ ከደቡብ ምዕራብ ከሸካ ዞን ጋር ይዋሰናል፡፡
የከፋ ዞን የአረቢካ ቡና ዋና መገኛ መሆኑ የሚታወቅ ሲሆን ቡና ምንጩና መገኛዉ በዴቻ ወረዳ ማኪራ በተባለ ቦታ እንደተገኘ ይነገራል፡፡በከፋ ዞን የሚገኘዉ የጥቅጥቅ ደን በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉት ጥቂት የቡና ደኖች ዉስጥ አንዱ ነው፡፡ ካፋ የኢትዮጵያ የቡና ዝርያ ምንጭ ሆኖ ይጠቀሳል፡፡ከፋ ሶስት የአየር ንብረት ዞኖች የሉት ሲሆን እነሱም ደጋ 2500-3000 ሜትር በላይ ወይና ደጋ 1500-2500 ሜትር እና ቆላ 500-1500 ሜትር ከፍታ ያለው ነው፡፡የከፋ ዞን ከ500 እስከ 3500ሜትር ከፍታ መካከል ይገኛል፡፡
የአካባቢው የሙቀት መጠን 17-20 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ የሚደርስ ሲሆን የካቲት፣መጋቢት እና ሚያዚያ ሞቃታማ ወራት ናቸው፡፡የከፋ ተራራማ መሬቶች፣የደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ከፍተኛ የዝናብ ሰጭ አካባቢዎች ናቸው፡፡ይህም በመሆኑ ከዓመት ዓመት አረንጓዴ ደኖች እና ዛፎች የተከበበች ዞን እንድትሆን አድርጓታል፡፡የቦንጋና አካባቢው የዝናብ መጠን 1300-2000ሚ.ሜ ይደርሳል፡፡ ከፍተኛው የዝናብ መጠን በአካባቢው በግንቦትና መስከረም ቢሆንም በሁሉም ወራት መጠነኛ ዝናብ ይኖራሉ፡፡
በ1999 በስታቲስቲክ ባለስልጣን በወጣው ሪፖርት የከፋ ህዝብ ብዛት 880,251 ሲሆን ከዚህ ውስጥ 812,387 ወይም 92.3 ፐርሰንት በገጠር የሚኖሩ ሲሆን 67,864 ወይም 7.3 ፐርሰንት በከተማ የሚኖሩ ናቸው፡፡
ከዞኑ የፋይናንስና ኢኮኖሚ ልማት ጽ/ቤት መረጃ እንደተገኘው በዞኑ ከ20 በላይ የብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች የሚኖሩ ሲሆን ከፊቾ ብሄረሰብ 71.8% ሸካ ብሄረሰብ 6.36% ቤንች 5.23% እና አማራ 6.86% ይገኛሉ፡፡ የቀረው ድርሻ ያላቸው የአካባቢው ነዋሪዎች የጫራ፣የዳውሮ፣ናኦ እና መአኒት እና ሌሎችም ብሄረሰቦች ናቸው፡፡በከፋ ዞን ካሉት ማህበረሰቦች ውስጥ ሚንጆ ማህበረሰብ ዝቅተኛ ማህበራዊ ደረጃ የተሰጣቸውና በልማድ የተገለሉ ናቸው፡፡ ሚንጆ ማህበረሰብ በተፈጥሮ ደን አካባቢ የሚኖሩና በአደን፣በከሰል፣እንጨትና ሌሎች የባህላዊ ዕደጥበብ ዘርፍ ላይ የተሰማሩ ናቸው፡፡የማንጆ ማህበረሰብ መገለል እንደ ማህበረሰቡ ልማዳዊ ዕይታ በማንጆ የአመጋገብ ስርአታቸው የሞቱና የዱር እንስሳትን የሚመገቡ በመሆኑ እንደሆነ ተገልጾል፡፡
በ1999 የስታትስቲክሰ ባለ ስልጣን መረጃ 92.29 ፐርሰንት የህዝቡ ቁጥር በገጠር የመኖር እና በእርሻ ስራ ላይ የሚተዳደር ነው፡፡በከፋ ዞን ካለው የመሬት አቀማመጥ 56 ፐርሰንት ለእርሻ ምቹ የሆነ ፣29 ፐርሰንት ደን እና ጫካ እንዲሁም 14 ፐርሰንት ህዝብ የሰፈረበት እና ለተለያዮ አገልግሎቶች የሚውል ነው፡፡
በከፋ ዞን ከሚመረቱት ዋና ዋና ምርቶች ዉስጥ በቆሎ፣ማሽላ፣እንሰት፣ገብስ፣እና ስንዴ ይገኝበታል፡፡ በከፋ ዞን ቡና እና ጤፍ ዋናዎቹ የገቢ ምንጮች ናቸው፡፡ከአንስሳት ከብት፣በግ፣ፍየል፣ዶሮ፣አህያ፣ፈረስ እና በቅሎ ወናዎቹ የዞኑ ሃብቶች ናቸው፡፡
የሀገሪቱ የኢኮኖሚ ዕድገት ወሳኝ አስተዋጽኦ ከሚያበረክቱ የኤክስፖርት ምርቶች መካከል በዋናነት ቡና በስፋት የሚመረትባት፣ውሽውሽ ሻይ ልማት፣ማር ምርት፣ቅመማ ቅመም ወዘተ በከፍተኛ ደረጃ ስለሚመረት ሀገራዊ ኢኮኖሚ ዕድገት ላይ ዞኑ አስተዋጽኦ እያደረገ ነው፡፡
ከጠቅላላው የከፋ 10,602.7 ስኩዌር ኪሎ ሜትር ውስጥ የተፈጥሮ የደን ሽፋን ከፍተኛውን የመሬት ሽፋን ይይዛል፡፡ደን እና የተፈጥሮ ጨካ የከፍቾ ብሄረሰብ ኑሮ እና ማህበራዊ ህይወት አንድ አካል ነው፡፡በቅርብ ጊዜ እየወጡ ያሉት የምርምር ውጤቶች እንደሚያስረዱት በከፋ ምድር ውስጥ ባሉት ጫካዎች በአብዛኛው የጫካ የተፈጥሮ ቡና ይበቅላል፡፡ከዚህም በመነሳት በከፋ ጫካዎች ዉስጥ የበቀሉና ተራብተው የሚገኙ ከ5 ሺ በላይ የቡና ዝርያዎች ይገኛሉ፡፡ደን ለከፊቾ ህዝብ ሁሉም ነገሩ ነው ማር፤ኮረሪማ፤ጥምዝ የተለያዩ የተፈጥሮ ፍራፍሬዎች፣ቶጆ፣ጋሮ ስራስሮች ወይም አኖ በከፋ ደን ውስጥ የሚገኙ ናቸው፡፡እነዚህ የከፋ የተፈጥሮ ደኖችና ጫካዎች በከፊቾ ብሄረሰብ ባህል ከአባት ወደ ልጅ ሲወራረሹ የመጡ እያንዳንዱ ዛፍ ከትዉልድ ወደ ትውልድ ሺተላለፍ የመጣ እና ባለቤት ያለው ነው፡፡የዚህ የባለቤትነት ባህላዊ የደን እንክብካቤና አጠባበቅ የኮቦ ስርአት ተብሎ ይጠራል፡፡ተፈጥሮ ሀብቱንና ደኑን ለመጠበቅ አስተዋጽኦ ካደረጉት ሀገር በቀል ዕዉቀቶች አንዱ የኮቦ ስርአት ነው፡፡
በደቡብ ክልል በከፋ ዞን ከ760 ሄክታር በላይ የሚሸፍነው የባዮስፌር ጥብቅ ቦታ በሰኔ 2010.እ.ኤ.አ በዩኔስኮ በአለም የብዝሀ ህይወት ጥብቅ ቦታ ተብሎ ተመዝግቧል፡፡በዚሁ የብዘሀ ህይወት ጥብቅ ቦታ ጥቅጥቅ ደኖች፣የጫካ ቡና፣ረግረጋማ ቦታ፤የግጦሽ መሬት፤የቀርከሃ ደን እና ሌሎችም የሚገኙበት ነው፡፡ከፋ በአለም በብዝሃ ህይወት ከሚታወቁ 34 ቦታዎችአንዱ ነው፡፡ በከፋ ጥብቅ ደን ከ250 በላይ የእፅዋት ዝርያዎች፣የጫካ ቡና የአፍሪካ ቀይ እንጨት፣ቀርከሃ ስድስት መቶ የሚሆን የእንስሳት ዝርያ፣ዝንጀሮ፣ጉማሬ አንበሳ እና የተለያዩ የወፍ ዝርያዎች ይገኛሉ፡፡
የባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች መርህ ብዝሃ ህይወቱን በመጠበቅ የአካባቢ ማህበረሰቡን ተጠቃሚነት የሚያጎለብት የዘላቂ ልማት ስትራቴጅ ነዉ፡፡ የሰውና የባዮስፌር ፕሮግራም ሀገራችን በሁለተኛ የእድገትና ትራንስፎርሜሽን እቅድ ዉስጥ ለአየር ንብረት ለውጥ የማይበገር አረንጓዴ ኢኮኖሚ ለመገንባት የሰጠችውን ልዩ ትኩረት በቀጥታ የሚደግፍ በተጨማሪም በተባበሩት መንግስታት ጠቅላላ ጉባኤ ያፀደቀችዉን አለም አቀፍ ዘላቂ ልማት ግቦች ወደ ተግባር የማሸጋገሪያ ድጋፍ ሰጭ ፕሮግራም ነው፡፡የባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች በአለም አቀፍ ደረጃ እውቅና ያገኙ ሲሆን የሀገራት መንግስታት በቂ የህግ ሽፋን ሰጥተዉ የሚጠበቁ ናቸው፡፡የባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች ህይወት ያላቸው ላብራቶሪዎች ሲሆኑ በተለይም የመሬት፣የውሃ እና የብዝሃ ህይወት ቅንጅታዊ አስተዳደር ውጤታማነት የሚፈተሸበት የምርምር ቦታ ነው፡፡
በአለም ደረጃ የባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች ሰፊ ትስስር እና ኔት ዎርክ የፈጠሩ ሲሆን በዩኔስኮ መረጃ መሰረት በአለም ላይ የባዮስፌር ኔትዎርክ ውስጥ ስድስት መቶ ሃምሳ የባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች ከ 120 በላይ ሀገራት ውስጥ እንደሚገኙ ተብራርቷል፡፡
በባዮስፈር መርህ መሰረት ጥብቅ ቦታዎቹ ለሶስት ዋና ዋና ዓላማዎች የሚዉሉ ሲሆን የተፈጥሮና የባህል ብዝሃነትን ለመጠበቅ በዚህም የብዝሀ ህይወት ዝርየዎች፣ስነ-ምህዳሩና የተለያዩ የእፅዋትና የእንስሳት ዘሮች እነዲጠበቁ ይረዳል፡፡
በሁለተኛ ደረጃ በጥብቅ ቦታዎቹ አካባቢ ኢኮኖሚያዊና ማህበረሰባዊ ልማት በማምጣት ለዘላቂ ልማት፣ለአካባቢ ጥበቃ እና ለባህል እሴቶች መጠበቅ አስተዋጽኦ ማድረግ ሲሆን
ሶስተኛ የባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎቹ ለተለያዩ የጥናትና ምርምር ስራዎች ግብአት የሚሰጡ የፕሮጀክት፣የትምህርትና ስልጠና እንዲሁም ልምድ ልውውጥ ለማድረግ በሀገር አቀፍና በዓለም አቀፍ ደረጃ የጥበቃና ልማት መረጃዎችን ለመለዋወጥ ይጠቅማሉ፡፡
በአጠቃላይ መልኩ ባዮስፌር ሪዘርቭ ማለት መሬትን፣ደንን፣እርሻ፣ግጦሽናረግረጋማ ቦታዎችን፣የባህር ዳርቻ፣የውሃ አካልና በውስጡ የሚኖሩ ህይወት ያላቸው እፅዋትና እንስሳትን እንዲሁም ሰውንና ባህሉን ጨምሮ ዓለም አቀፍ ደረጃውን በጠበቀ ጥናት በዩኔስኮ አስተባባሪ ካውንስል ወይንም ዩኔስኮ ያስቀመጠውን መስፈርት አሟልቶ የተመዘገበ ቦታ ነው፡፡
የባዮስፌር ጥብቅ ቦታዎች በሦስት ደረጃ ተከፍለው የተቀመጡ ሲሆን እነሱም ጥብቅ፣ዳርቻ እና መሸጋገሪያ (core, buffer and transit) አካባቢ ተብለው ተመድበዋል፡፡
እንደሚታወቀው ሀገር በቀል እውቀት ብዙ ዘርፎች ያሉትና በአንድ ማህበረሰብ ባህል ውስጥ የሚገኝ የእውቀት፣የጥበብና የአስተሳሰብ ሀብት ነው፡፡ይህ ሃብት ብዙ ዘርፎች ያሉት የባህላዊ ክንዋኔዎችና ስርአቶች (rituals) የተፈጥሮ ሃብት አያያዝና አጠቃቀም፣የግብርና እርሻ ዘዴዎች እውቀት፣የደን እና የዱር አራዊት ጥበቃ፤ባህላዊ መድሃኒት፣ቅመማ፤የከብት ጤና አጠባበቅ ባህላዊ የግጭት አፈታትና የዳኝነት ስርአት፤እደጥበባትና ባህላዊ የስራ ፈጠራ ይገኝበታል፡፡ሀገር በቀል እውቀት ብዙ ጊዜ በቃልና በልማድ ከትውልድ ወደ ትውልድ የሚተላለፍ የባህል ሃብታችን ነዉ ፡፡ የተለያዩ ፀሃፍት ለሀገር በቀል እውቀት የተለያዩ ስያሜዎችን ይሰጣሉ፡፡ብዙዎቹ የሚነሱት አገራዊ እውቀት በአብዛኛው በአንድ ህብረተሰብ ውስጥ የሚፈጠር ከትውልድ ወደ ትውልድ የሚወራረስ፣የህብረተሰብ አባላት ለተለያዩ ማህበራዊ፣አኮኖሚያዊ እና አስተዳደራዊ ጉዳዮች የሚጠቀሙበት የዕዉቀት ሀብት ነው ይላሉ፡፡
በአገር በቀል እውቀት ላይ የፃፉ ምሁራን እንደሚሉት አገር በቀል እውቀት በአንድ የህብረተሰብ ባህል ውስጥ የሚገኝ ልዩ አካባቢያዊ እውቀት ነው፡፡አገር በቀል እውቀት በግብርና፣በጤና አጠባበቅ፤በምግብ ዝግጅት፣በትምህርት፣በተፈጥሮ ሃብት አያያዝ፣በእደ ጥበብና በሌሎች በርካታ ጉዳዮች ላይ ውሳኔ ለመስጠትና ዘላቂ ልማት ለማስፈን ጉልህ ድርሻ እንዳለው አረጋግጠዋል፡፡በመሆኑም ሀገር በቀል እውቀት ዘላቂ ለሆነ የተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ፤ለደን፤ለውሃ፤ለአፈር፤ለእርሻ ስራና ለአካባቢ ጥበቃ ያገለግላል፡፡በአሁኑ ወቅት የሰው ልጆች በተፈጥሮ ሃብት መሸርሸርና የአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት ትልቅ ተግዳሮት እየገጠማቸው ነው፡፡ በአለም አቀፍ ደረጃ የስነ-ምህዳር ለውጦችና ተግዳሮቶች ኢፍትሃዊ ከሆነው የሃብት አጠቃቀም ጋር ተዳምሮ የድሃውን ህብረተሰብ ደህንነት ስጋት ላይ ጥለዉታል፡፡ይህንን ስጋት ለመቀነስ የተለያዩ የተፈጥሮና የማህበራዊ ሳይንስ ተመራማሪዎች በቅንጅት የስነ-ምህዳር ጥበቃና መልሶ ማልማት ተግባራት በጥናትና ምርምር እና በፖሊሲ ታግዞ የዘላቂ ልማት ስትራቴጅ አካል እንዲሆን እየሰሩ ነው፡፡
ባህላዊ እውቀት ማህበረሰብ፤ ለችግሮቹ ወይም አኗኗር ተግዳሮቶቹ የሚሰጠው መፍትሄ እራሱን የሚያስተዳድርበት ስልት፣ግጭቶችን የሚፈታበት ዘዴ፣ በሽታን የመከላከል ስልት፣የውሳኔ አሰጣጥ ዘዴዎች እራሱን የሚገልጽበት ጥበቦች፣ተፈጥሮ ሃብትና አካባቢውን የሚጠብቅበት እውቀት ነው፡፡
የከፋ ባዮስፌር ጥብቅ አካባቢ የህብረተሰቡን ዕውቀት ማዕከል ያደረገ የተፈጥሮ ሃብት ጥበቃ፣ልማትና እንክብካቤ ይደረግለታል፡፡ ከዳሰሳ ጥናቱ የተገኘው መረጃ እንደሚጠቁመዉ በከፋ ብሄረሰብ አራት ዋና ዋና የሀገር በቀል ዕውቀቶች ለተፈጥሮ ሃብት ጥበቃና እንክብካቤ አስተዋጽኦ እያደረጉ ነው፡፡
በከፊቾ ብሄረሰብ ከተፈጥሮ ሀብት እና ከደኑጋር የተያያዘው ትልቁ ባህላዊ ስርአት የባህላዊ የእምነትና አምልኮ ነው፡፡ይህ የአምልኮ ስርአት በባህላዊ የእምነት መሪዎች የሚመራና በተከታዮቹ ተግባራዊ የሚደረግ ከትውልድ ወደትውለድ ሲተላለፍ የቆየ እና አሁን ተግባረዊ የሚደረግ ነው፡፡ይህ አምልኮአዊ ስርአት ጉዶ ዶጆ በመባል የሚጠራ የምስጋና በዓል ያካተተ ነው፡፡ይህ በአል ጥቅጥቅ ባለ ደን ሲከናወን በአካባቢው ገብቶ ዛፍ መቁረጥ፤እሳት መለኮስ፣የዱር እንስሳትን መግደል፤ማሳደድ በእምነት መሰረት የተከለከለ ነው፡፡ደን በሌለበት ተራራ ላይ የእምነቱ ስርአት የማይካሄድ መሆኑን ከተገኘው መረጃ ለመረዳት ችለናል፡፡ደን ከጠፋ የእምነቱ መንፈስ እንደሚጠፋ ይታመናል በሌሎች የአፍሪካ ሀገራት እንዳለው በከፋ ደን ውስጥ የደን መንፈስ (sprit of forest)እንዳለ ታመናል::
በከፊቾ ብሄረሰብ በዓመት ሁለት ጊዜ የምልጃ እና የምስጋና ስርዓት ይከናወናል፡፡ይህ ስርዓት በደን ውስጥ የሚከናወን ሲሆን የእህል ምርት በደረሰ ጊዜ እሸት ዝም ብሎ መብላት አይፈቀድም ለደኑ አባት ወይም መንፈስ ቆርሶ ይሰጣል፡፡በታህሳስ ወር ጤፍ ሲደርስ ትልቅ የምስጋና በዓል ተዘጋጅቶ እርድ ተደርጎ ህብረተሰቡ ተሰብስቦ በጋራ እህል ይቀምሳል፡፡አምላካችን ደኑን፣ከብቱን፣ልጆቻችንን ጠብቅልን በማለት ለግፔታቶ ምስጋና ያቀርባል፡፡ይህ ባህላዊ የእምነት ቦታ የተከበረ እና ዳኝነት የሚሰጥበት በመሆኑ ደኑ በትውልዱ ባህላዊ እምነት የተጠበቀ መሆኑ ከዳሰሳ ጥናቱ መረዳት ችለናል፡፡
የካፋ ማሀበረሰብ ታላለቆቹ ዘመናዊ እምነቶች (የክርስትናና እሰልምና ሃይማኖቶች) ወደ ሀገራችን ከመግባታቸው ከብዙ ዓመታት በፍት ጀምሮ እያመነና እየከወነ ያቆያቸዉ ባህላዊ እምነት አላቸው፡፡ የዚህ እምነት ተከታዮች የእምነታቸውን ስነስራት የሚያከቡሩት ጥቅጥቅ ባሉት ደን ውስጥ ነው፡፡ በሌላ በኩል ማህበረስቡ እነዝህን ቦታዎች ለማሚለኪነት እነደሚጠቀም መረጃ ሰጪዎቹ ያብራሩ ሲሆን እነዚህ ቦታዎች በባህሉ ቅዱስ ስፍራዎች እንደሆኑ ይታመናል፡፡በዚህ ቦታ ደን መቁረጥ ብቻ ሳይሆን ደኑ ዉስጥ የገባ እንስሳ እንኳን አይነካም፡፡በተጨማርም ይህንን ቦታ ሁሉም ሰው መግባት እንደማይችልና ጥብቅ እንደሆነ ተብራርቷል፡፡
የከፋ ብሄረሰብ እንደሌሎች ብሄረሰቦች ሁሉ ቀደምት ባህላዊ እምነቶች አሉዋቸዉ፡፡በከፋ ያሉ ጎሳዎች (ጉምቦ) የየራሳቸው አምልኮ አዊ መናፍስት አሉዋቸው፡፡እነዚህ መናፍስት ኢኮ የሚባሉ ሲሆን እነዚህን መናፍስት የሚጠቀሙ መንፈሳዊ መሪዎች አላሞዎች ናቸዉ፡፡እነዚህ አላሞዎች ባህላዊ ህክምና በመስጠትና በሽተኞችን በመፈወስ እና ትንቢት በመናገር ይታወቃሉ፡፡
በየአካባቢው ያሉ አላሞዎች ወይም መንፈሳዊ መሪዎች በማህበረሰቡ የተከበሩ እና እውቅና ያላቸው ናቸው፡፡በየአካባቢውና ወረዳው የሚገኙ መናፍስት ስም የሚለያዩ ሲሆን በጨና ወረዳ የሚገኘው ደሞቼች፤ያፌሮቺ ሸረዳ አካባቢ፤ዎግዶች አዲዮ አካባቢ፣አሽሎጅ በአብዛኛው የከፋ አካባቢ የሚሰጥ ስያሜ ነዉ፡፡ ጋራ ማንጅ ቤንቺ፣ናኦ፣ሜኢነት፣እና ጫራ ብሄረሰቦች አካባቢ ዶች ወይም ዴህ ታቴኖ በአብዛኛው የከፋ ክልል የሚገኝ የሁሉም መናፍስት መሪ ሆኖ የሚታይ ነው፡፡ ናዮ መንፈሱን የሚያስተናግዱ መሪዎች ጥቅል ስም ነው፡፡
እንደ ቀደምት ግሪኮችና ሮማዊያን የከፋ መናፍስት የራሳቸው አባትና ንጉስ አላቸው፤የሁሉም መናፍስት አባት በከፋ ዶቺ ወይ ዴህ ታቴኖ ይባላሉ፡፡ይህም ዶቺ-ናኦ በከፋ ብሄረሰብ ዘንድ አብደችኖ ወይም አብዴ ጉዴና ይባላሉ፡፡የጥናት ቡድኑ ከተዘዋወረባቸው ወረዳዎች በአዲዩ ወረዳ በቦቃ አካባቢ ያነጋገርናቸው የከፋ ዋና መንፈሳዊ አባት ኢበዳ ጎዳ አበራ ኢማሞ ይባላሉ፡፡የተለያዩ ጎሳዎች ለመናፍስቱ የሚሰጡት ስያሜ የተለያየ ቢሆንም በጋራ መሪ እና ንጉስ ይመራሉ፡፡በጋራ ጉዳዮች ላይ የጋራ አቋም እና ስርአት አላቸው፡፡በደን ጥበቃና እንክብካቤ ላይ መንፈሳዊ መሪዎች ቁጥጥርና ክትትል ያደርጋሉ፡፡(በቀለ፡2010፡101)
ከፋ ከ13ኛው ከፍለ ዘመን ጀምሮ እጅግ ጠንካራ እና የተደራጀ መንግስትና ንጉሰዊ አገዛዝ ስርዓት ያለው እጀግ የሰለጠነ እና የተደራጀ የፖለቲካ መዋቅር እንደነበረዉ ሰፊ የታሪክ ማሰረጃዎች ያሳያሉ፡፡ይህ ጥንታዊ መንግስት በበላይነት በንጉሱ ወይም በንጉሰ ነገስቱ የሚመራ ቢሆንም ምክረቾ ወይም አማካሪ ካብኔ የነበረው አመራረጡም በችሎታ እና በስነ-ምግባር ላይ የተመሰረተ እንደሆነ ፀሃፍት ይገልጻሉ፡፡ ንጉሱ በሀገሪቱ የመንፈሳዊ እና ፖለቲካዊ የበላይ መሪ ቢሆኑም የመስፈጸም ትልቁ ስልጣን ያለው በጉጄ ራሾ እጅ ነው፡፡ይህም በዘመናዊው አጠራር ጠቅላይ ሚኒስቴር እንደማለት ነው፡፡የከፋ ንጉስ በባህላዊ አስተዳደር መዋቅር ከፍተኛውን ቦታ የያዘ ቢሆንም ስልጣኑ ግን ውስን አና የተከፋፈለ ነው፡፡በከፊቾ ብሄረሰብ ንጉሳዊ ስልጣኑን የሚይዙት ጎሳዎች የሚንጀ ዴንቱ ወይም ሚንጆ ቡሻሻ ጎሳዎች ናቸው፡፡ለንጉሳዊ ስርአቱ እነዚህ ጎሳዎች የተመረጡት በልማዳዊ መመዘኛ ነው፡፡ንጉሶቹ በመጀመሪያ የሚሰጣቸው ስያሜ ወይም ማዕረግ ታቶ የሚል ሲሆን በኋላ የተለያዩ ነገስታቶች እየተፈጠሩ ሲሄዱ የንጉሰ ነገስት ማዕረግ ወይም አዲዮ ወይም አቲዮ ተብለው ይጠራሉ፡፡በ19ኛው ክፍለ ዘመን የከፋ ነገስታት መቀመጫ ቾንጋ፣ አዲያ፣ቫዳ፣ቦረቲ እ.ኤ.አ 1897 በኋላ ቦንጋ እና አንድራቻ ዋና ከተማ እንደነበረ በቀለ ወ/ማሪያም በመፅሃፋቸው አብራርተዋል፡፡
የከፋ ንጉስ የተለያዩ ሃላፊነቶች የነበሩት ሲሆን ከእነዚህ ውስጥ የፍትህና የዳኝነት አስተዳደር፣የጦር ወታደሮች ክትትልና ቁጥጥር፣ሰፈራ፣የጦር ምርኮኞች ቁጥጥር፣አዲስ የተቀላቀሉ ማህበረሰቦች ጉዳ፣የከፋ ህዝቦችና ጎሳዎችን ማስተዳደር፣ለጦር ጀግኖች ሜዳልያና ሽልማት መስጠት፣ለተለያዩ አውራጃ እና ወረዳ ገዥዎች ሹመት መስጠት ናቸው፡፡
በከፋ የአውራጃ ገዥዎች ወራፌ ሪሾ ወይም ወራቤ ራሾ የሚባሉ ሲሆን አውራጃዎቹ ወራፌ ሾዎ ይባላሉ(ላንጌ፡1982፡215)ከአውራጃ ዝቅ ብሎ ያለው ደረጃ ወረዳ ወይም ራሼ ሾዎ የወረዳ አስተዳደር አኩሮ ይባላል፡፡የመጨረሻው ግፔ ታቶ ጉዶ ወይም ቱጌ ኒሆ በመባል መሪዎቹ እስከ ታችኛው እርከን ይታወቃሉ፡፡የከፋ ጠንካራ መንግስት ለጉጂ ራሾ ወይም ዋና ሚኒስትር የሚመራ የሚኒስትሮች ም/ቤት ይገኛል፡፡በሚኒስትር ደረጃ ሹመት ያላቸው ማዕረጎች የሚከተሉት ናቸዉ፡፡