Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጆይስ ባንዳ ከአጠቃላይ አመታዊ ገቢዋ 40 በመቶ ያህሉን ከውጭ እርዳታ የምታገኘውን ይህቺን ድሃ አፍሪካዊት ሀገር ከገንዘብ ዕጦት ለመታደግ፣ በአለም ዙሪያ እየተንቀሳቀሰች የገንዘብ ተቋማትን በማሳመን ስራ ተጠምዳ እንደኖረች ፎርብስ ተናግሯል፡፡ ባንዳ ያለፉት መንግስታት አያደርጉ አድርገዋት የሄዷትን ማላዊ እንድታገግምና ራሷን ችላ እንድትቆም ለማስቻል እያደረገችው የምትገኘው ተጠቃሽ ጥረት የፎርብስን ሚዛን በመድፋቱ ከሃያላኑ ጎራ ተቀላቅላለች፡፡
የአፍሪካ የመጀመሪያዋ ሴት ፕሬዚዳንትና እ.ኤ.አ የ2011 የኖቬል የሰላም ተሸላሚዋ ሊይቤሪያ ፕሬዚዳንት ኤለን ጆንሰን ሰርሊፍ፣ የአፍሪካን ሴቶች ሃያልነት ያስመሰከረች ሌላኛዋ የፎርብስ ምርጥ ናት። በሃርቫርድ ዩኒቨርሲቲ የኢኮኖሚክስ ትምህርቷን የተከታተለችው ኤለን ጆንሰን ሰርሊፍ፣ የላይቤሪያን የእርስ በርስ ግጭት በሰላማዊ ድርድርና መግባባት ለመቋጨት ከመቻሏ በተጨማሪ፣ አለማቀፍ አበዳሪዎች የዕዳ ስረዛ እንዲያደርጉ በማግባባት ረገድ የሰራቻቸው ስራዎችም ጠንካራና ስኬታማ ሴትነቷን ያስመሰክራሉ ብሏል ፎርብስ፡፡
ፎርብስ የአመቱ ሃያል ሴት ብሎ የጠቀሳት ሌላዋ አፍሪካዊት፣ የናይጀሪያ የፋይናንስ ሚንስትርና የኢኮኖሚ አስተባባሪ ሚንስትር ንጎዚ ኦኮንጆ ኢዌላ ናት፡፡ ኢዌላ በአለም ባንክ የነበራትን የማኔጂንግ ዳይሬክተርነት ስራ ለቅቃ፣ እ.ኤ.አ ከ2011 በሚንስትርነት ከተሸመች በኋላ ተጠቃሽ ስራ መስራቷን የጠቀሰው የፎርብስ መረጃ፣ በቀጣዩ አመት የአገሪቱ ኢኮኖሚ 6.5 በመቶ እድገት እንዲያሳይ የእሷ አስተዋጽኦ ከፍተኛ መሆኑን ያሳያል፡፡ እ.ኤ.አ ከ2003 እስከ 2006 በአገሯ ናይጀሪያ የኢኮኖሚ አማካሪ ሆና ትሰራ የነበረው ኢዌላ፣ አበዳሪዎች የናይጀሪያን 18 ቢሊዮን ዶላር ዕዳ እንዲሰርዙ በማስቻል ረገድ ተጠቃሽ ስራ መስራቷ ይነገራል፡፡
ከፎርብስ የአመቱ ሃያላን ጥቁር ሴቶች ዝርዝር ውስጥ የተካተተችዋ ሌላኛዋ ትጉህ ደግሞ፣ እ.ኤ.አ በ2012 የአለም የምግብ ፕሮግራም ዋና ዳይሬክተር ሆና የተመረጠችው አሜሪካዊቷ ኤርታሪን ኮሲን ናት።
ድርጅቱ በአለም ዙሪያ በሚገኙ 78 የተለያዩ አገራት ከርሃብ፣ የምግብ ዋስትናና የምግብ እጥረት ጋር በተያያዘ የሚሰራውን ሰፊ ስራ በአግባቡ የመምራትና በስሯ የሚገኙ ከ15ሺህ በላይ ሰራተኞችን በወጉ የማስተዳደር ታላቅ ሃላፊነት የተጣለባት ኮሲን፣ ውጤታማ ስራ ማከናወኗን ፎርብስ ይመሰክራል፡፡ የመጀመሪያውን አመት በምዕራብ አፍሪካ በድርቅ፣ በሶሪያ ደግሞ በእርስበርስ ጦርነት ሳቢያ የተከሰተውን ርሃብ ለማሰወገድ ትኩረት ሰጥታ በመስራት ያሳለፈችው ኮሲን፣ በቀጣይም ከምግብ እርዳታ ወደ ራስን ማስቻል የሚደረገውን ሽግግር በመምራት ተጠቃሽ ስራ ማከናወኗን ፎርብስ ዘግቧል፡፡
በሃያላኑ ዝርዝር ውስጥ ለመቀላቀል የቻለችው ሌላዋ አሜሪካዊት፣ የኬር ዩኤስኤ ፕሬዚደንትና ዋና ስራ አስፈጻሚ ሄለን ጋይሌ ናት፡፡ እ.ኤ.አ በ2006 የኬር ዩኤስኤ ፕሬዚደንትና ዋና ስራ አስፈጻሚ ሆና የተሸመችው ሄለን፣ በ87 የአለም አገራት ድህነትን ለመዋጋት የሚከናወኑ ስራዎችን በአግባቡ መምራቷ ይነገርላታል፡፡
በቻድ፣ ኒጀር፣ ማላዊና ሌሎች የአፍሪካ አገራት ከ750 ሺህ በላይ ዜጎችን ተጠቃሚ ያደረጉ የአስቸኳይ ጊዜ እርዳታ፣ የምግብና የንጹህ የውሃ መጠጥ አቅርቦት ስራዎችን አከናውናለች፡፡
እ.ኤ.አ በ2003 ሮበርት ውድ ጆንሰን ፋውንዴሽን የተባለው የአሜሪካ ትልቁ የጤና ክብካቤ ተቋም ፕሬዚደንትና ዋና ስራ አስፈጻሚ ሆና የተመረጠችው ሪዛ ላቪዞ ሙርኒ፣ ሌላኛዋ የፎርብስ የአመቱ ሃያል ጥቁር ሴት ናት፡፡ ፋውንዴሽኑን ለአመታት በስኬታማነት መምራቷ የሚነገርላት ሙርኒ፣ ተቋሙን በመምራት የመጀመሪያዋ ሴት እንዲሁም የመጀመሪያዋ አፍሪካ አሜሪካዊ ናት፡፡
ይምረጡ አጠገቡ ያለውን እቃ ወይንም የ ጽሁፍ ምንባብ: ይጫኑ ከ ምርጫው ማስጀመሪያ: እስከ ምርጫው መጨረሻ ያንቀሳቅሱ: እና ከዛ ተጭነው ይያዙ Shift ቁልፍ በሚጫኑ ጊዜ
በ ተንሸራታቹ ውስጥ ምንም የ ጽሁፍ እቃ ካልተገኘ ወይንም የ ጽሁፉ እቃ መጨረሻ ጋር ከ ደረሱ፡ አዲስ ተንሸራታች ይፈጠራል ከ አሁኑ ተንሸራታች ቀጥሎ፡ አዲሱ ተንሸራታች ከ አሁኑ ተንሸራታች ጋር ረቂቁ ተመሳሳይ ነው
አቶ ተስፋዬ ገብረአብ በደራሲነት ሙያ መተዳደር ከጀመሩ ሰንብተዋል። ከሙያ በላቀ መልኩ መተዳደሪያነቱን አጥብቀው በመያዛቸው ቢመችም ባይመችም የተለያዩ ጽሑፎች ወይም መጻሕፍት አበርክተዋል። ብልጥ የግዜውን ሁኔታ የሚያዩ ጎበዝም ናቸው።
ብዙ ኢትዮጵያውያን ምነው እኚህ ሰው ብዙ ተናገሩ ብሎ የሚጠይቅበት ግዜ ሩቅ አይደለም። በዛው በቡርቃ መጽሐፋቸው መዘዝ ደማቸው ደመ ከልብ የሆኑ ንጹኀን ኢትዮጵያውያንም እንዳሉ የሚናገሩ አሉ። ቡርቃ የተንቆረቆረውን ያህል አልሸረሸረንም። ውሃውም ታዝቦ ዝም ብሎአል። ግን ግን ይህ ህዝብ ይህን ያህል ዝምታ ለምን መረጠ? ... (ሙሉውን ጽሑፍ በፒ.ዲ.ኤፍ. ለማንበብ እዚህ ይጫኑ!)
ባሕረ ሐሳብ ማለት ቁጥር ያለው ዘመን ማለት ነው：：''ይህ ዓለም በሚዛን ተመዝኗልና ባሕርንም በላዳን ሰፍታልና የተሰጠው ዘመኑ እስኪፈጸም ደረስ ዝም ይላል አያልፍምም” ሱቱ. ዕዝራ 2：37 ዘመንን ባሕር ብሎ እንደተናገረ ቅዱስ ዳዊት እንዲሁ ቁጥርን ሐሳብ ይለዋል：：መዝ. 31:1 ''ኃጢአታቸው በንስሐ የተሰረየላቸው በደላቸው በንስሐ ያልተቆጠረባቸው ሰዎች ንዑዳን ክቡራን ናቸው''::ባሕረ ሐሳብ መርሐ ዕውራን፣ አቡሻህርና ሐሳበ ፈለክ ተብሎ ተብሎ ይጠራል：：አላዋቂወችን መርቶ ወደ እውቀት ደረጃ የሚያደርስ ስለሆነ መርሐ ዕውራን፣መጽሐፉን የጻፈው አቡሻህር የሚባል ሊቅ ስለሆነ በስሙ ተጠርቷል እንድሁም የብርሃናትን የጸሐይን ጨረቃን ከዋክብትን እና ሐሳብ ነፋሳትን ስለሚያስረዳ ሐሳበ ፈለክ በመባል ይጠራል：：
ባሕረ ሐሳብን የቀመረው ሊቅ ቅዱስ ድሜጥሮስ ነው：： ድሜጥሮስ በእስክንድርያ ጌታችን ባረገ 180 ዘመን ሊቀ ጳጳስነት የተሻሞና በተሾመ በ27 ዘመኑ መንፈስ ቅዱስ ባህረ ሓሳብን የገለጸለት ሰው ነው:：ቅድመ ታሪኩ እንደምነው ቢሉ በሀገራቸው በወቅቱ አህዛብ የበዛበት ስለነበር አህዛብን አግብቶ ንጹህ ነፍስ ከምትፈርስ ንጹህ ሥጋ ይፍረስ ብለው የዘመዱን ልጅ አጋብተውት ነበር：： እግዚያብሔር ሰውን ለአገልግሎት ይመርጣል ይጠብቃልና የድሜጥሮስ ሚስት የሙሽሮችን ስርዓት ሊፈጽሙ በመጋረጃ ሳሉ እንድህ አለች “ይህን ነገር ስለምን እንፈጸመዋለን？ዝምድናውን እቀህ ነው ወይስ እኔን እቀህ？” ብላ ድሜጥሮስን ጠየቀችው？እርሱም “የአባትና የእናቴን ትዕዛዝ ለመፈጽም እንጅ ይህንንስ አስቤ አይደለም ፈቃድሽ ከሆነ በአንድ ላይ በንጽህና እንኑር ተባብለው ሁለቱም ተግባብተው በአንድ ቤት በሥጋ ሳይተዋወቁ እግዚያብሔር በመላኩ አስጠብቋቸው በንጽህና ኖረዋል ：：
የእስክንድርያ ሊቀ ጳጳስ የማርቆስ ዐሥራ አንደኛ የነበረው ዩልያኖስ የእርጅናው ሰዓት ሲደርስ ህዝቡ ተተኪ እንድሾምላቸው በጠየቁት መሠራት ከህዝቡ ጋር ሱባኤ ይዞ ድሜጥሮስን እንድሾምላቸው በመላአክ ተገልጦላት ሾሞታል：：ድሜጥሮስ ከሚስት ጋር ለ48 ዘመን ሲኖሩ ያላቸውን የኑሮ ሁኔታ ስለማያውቁና በዚህም እየተሰናከሉበት እያሙት ስለነበር ስርዓተ ቅዳሴ ከፈጸመ በኋላ ደመራ አሰርቶ ካደመራው የተቃጣለውን ፍም በእጁ እየታፈነ ለሚስቱ በነጣላዋ አስታቅፎ ምንም እሳቱ ሳይነካቸው በማሣያት ንጽህናቸውን ገልጾላቸውል：፡የኑዛዜንም ስርዓት የጀመረው ያን ጊዜ ነው：፡（ሊቀ ካህናት ኢየሱስ ክርስቶስ ይቅር ይበላችሁ ከኅጢአታችሁ የተፈታችሁ ሁኑ：：）
ቅዱስ ድሜጥሮስ የጌታ ፈቃድ ቢሆን ጾመ ነነዌ፣ዐቢይ ጾም ጾመ ሐዋርያት ከሰኞ ፣ደብረ ዘይት፣ሆሣዕና ፣ትንሳኤ፣ጰራቅሊጦስ ከእሁድ ረክበ ካህናት፣ጾመ ድኅነት ከረቡዕ፣ ዕርገት ከኀሙስ ፣ስቅለት ከዓርብ ባይወጣ እያለ ይመኝ ስለነበር በመላአኩ ሱባኤ ገብቶ እንድሚገለጽለት ተነግሮት ከቀኑ 7 ከሌሊቱ 23 ሱባኤ ገብቶ የበአላትና የአጿማት ቀመር ተገልጾለታል：：
ዘመን ሳድሲትን በኃምሲት ኃምሲትን በራብዒት ፣ራብዒትን በሣልሲት፣ሣልሲትን በካልዒት፣ካልዒትን በኬክሮስ፣ኬክሮስን በሰዓታት፣ሰዓታትን በዕላታት፣ዕለታትን በሳምንታት ሳምንታትን በወራት፣ወራትን በዓመታት የሚሰፈር ነው ：፡ከነዚህ ሰባቱ መሥፈርታት የሚባሉትም፡- ሳድሲት፣ ኃምሲት፣ ራብዒት፣ ሣልሲት፣ ካልዒት፣ ኬክሮስ እና ዕለት ሲኾኑ ሰባቱ አዕዋዳት ደግሞ፡- ዐውደ ዕለት፣ ዐውደ ወርኅ፣ ዐውደ ዓመት፣ ዐውደ ፀሐይ፣ ዐውደ አበቅቴ፣ ዐውደ ማኅተም እና ዐውደ ቀመር ናቸው፡፡
ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ እስከ ልደተ ክርስቶስ ያለው ዘመን ዓመተ ፍዳ ፣ዓመተ ኩነኔ ፣ዘመነ ብሉይ ይባላል：፡ከልደተ ክርስቶስ ጀምሮ ያለው ደግሞ ዓመተ ምሕረት፣ዓመተ ሥጋዌ፣ዘመነ ሐዲስ ይባላል：： ሁለቱ በአንድ ላይ ማለትም ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ እስካሁን ያለው ዓመተ ዓለም፣መዋዕለ ዓለም ይባላል：፡ ምሳሌ ፡- ዓመተ ዓለም በ2010ዓም በጸሐይ =5500（ዓመተ ፍዳ）+2010 ዓመተ ምሕረት=7510 ይሆናል ማለት ነው：፡
ዐውደ ዕለት :- የሰባት ዕለታት ዑደት ነው：：ከእሑድ እስከ ቅዳሜ ያሉት ሰባቱ ዕለታት ሲኾኑ፤ አውራኅን (ወራትን) ለማስገኘት በዚህ ሲመላለሱ ይኖራሉ፡፡ጥንተ ዕለት(የመጀመሪያ） ዕለት እሑድ ነው：：
ዐውደ ጳጉሜን:- 4 ዓመት ነው：：እያንዳንዱ ዓመት በአራቱ ወንጌላዊ በማቴዎስ፣ማርቆስ ፣ሉቃስና ዮሐንስ እንደ ቅደም ተከተላቸው ተሰይሟል：： በዐውደ ጳጉሜን ውስጥ ዓመተ ወንጌላውያን ይገኝበታል：：ዓመተ ወንጌላውያን ማለት ዓመተ ዓለም ለአራት ተካፍሎ ትርፍ ሆኖ የሚገኘው ዓመት ነው：： ይከውም ዓመተ ዓለም ለአራት ሲካፈል ትርፉ:-
በዚህ መሠረት የ2010 ዓ.ም ወንጌላዊ =5500+2010 ሲካፈል ለአራት ነው ማለት ነው። 7510/4=1877 ቀሪ ሁለት（2） ይሆናል ወንጌላዊውም ማርቆስ ነው ማለት ነው：：
ዐውደ ዓመት:- በፀሐይ ቀን አቈጣጠር 365 ቀን ከ15 ኬክሮስ ከ6 ካልዒት ፤ በጨረቃ አቈጣጠር 354 ቀን ከ22 ኬክሮስ ከ1 ካልዒት ከ37 ሣልሲት ከ52 ራብዒት ከ48 ኃምሲት ነው፡፡ ከኬክሮስ በኋላ ያለችውን ስድስቷ ካልዒት ተደምራ ጳጉሜን 7 የምትሆንበት ዘመን አለ：：
ማንቼ ወደ ድሮው ብቃቱ እየተመለሰ ለመሆኑ ፍንጭ እየሰጠ ነው:: ዘንድሮስ ተፈጥሮም ህጓን ቀየረች መሰለኝ:: ሰው እያረጀ ሲሄድ ነው የምናውቀው: ጊግስ ግን እንደገና እየተወለደ ነው:: ማንቼ ያለፉትን ሁለት ጨዋታዎች የሚያስደንቅ ብቃት ነው ያሳየው:: እንግዲህ ያዝልቅላችሁ ቀዮቹ ሰይጣኖች!
....ማንቼ አሁን ጂምሩን እንዳሰመረለት ያዝልቅለት አሁን ነው ነጥብ መሰብሰቢያ ጊዜ ....ቼልሲ ሊጉ እየተጠናቀቀ ሲመጣ እየተዳከመ እንደሚመጣ የባለፈው ሲዝን ምስክር ነው
...ከሁሉ ግን የሚያስደሰተው በቡድን ውስጥ ያለው መናበብ እና ፍጥነት የተሞላበት አጨዋወት በተገኘው ክፍተት መጠቀም መቻል ማንቼ ከ አምናው ስህተቱ የተማረበት ይመስለኛል
ማንቼ ብዙውን ጊዜ በውድድር ዘመን የሚጎዳው ምክንያቱን ባላውቅም በሲዝኑ መጀመሪያ የሚጥላቸው ነጥቦች ናቸው:: ዘንድሮ ግን ይሄን ነገር በደንብ ያሰቡበት ይመስላል መቸም ገና በሁለት ጨዋታ ምንም ማለት ባይቻም ረጅሙን ጉዞ በጥሩ ሁኔታ ለመጓዝ የተዘጋጁ ይመስላሉ ፍጻሜአቸውን ያሳምር::
ማልዶ መገመቱ ብዙም ባያዋጣም ካለፉስ ሶስት ሲዝኖች የዘንድሮው ማን ዩናይትድ የማሸነፍ ወኔው ላቅ ያለበትን ሁኔታ ነው የታዘብኩት በሶስቱ ጨዋታዎች:: ከሁሉም ግን ጥሩ የሆነላቸው ቁልፍ ተጫዋቾች በዚዝኑ መጀመሪያ የሚጎዱት ነገር ዘንድሮ ባለመከሰቱ አመርቂ አጀማመር አሳይተዋል:: በዚህ ላይ መገንባቱ እንግዲ የነሱ ስራ ይሆናል:: ግን ቅር ያለኝ በግሩም አጀማመራቸው ተመስጠው በዝውውር ገበያው ላይ ቸልተኝነት ማሳየታቸው አልወደድኩትም:: አንድ የረባ አጥቂና ሠንትራል ሚድፊልደር መገዛት ነበረበት የሚል አመኔታ ነበረኝ:: በተለይ ለቻምፒየንስ ሊግ ግብግቡ ማለቴ ነው:: የሆነው ሆነና መልካም ሲዝን ለማንዩ እመኛለሁ::
አፍሪክ ትክክል ነህ ግን አሁን ያለው የማን.ዩናይትድ ስብስብ ጥሩ ነው:: የሁዋላ ደጀን ሆኖ እያገለገለ ያለው ጆን ኦሼ ጋሪ ኔቭል እና ጋብርኤል ሄንዜ ሲድኑ በትክክል ከፖል ስኮልስ እና ከጊግስ ጋር የሚካኤል ካሪክ ምትክ ሆኖ ሚድ ፊልዱን የመምራት ብቃት እንዳለሁ ባለፈው ሲዝን መጨረሻ ላይ አርስናልን ካሽነፍንበት ጨዋታ በሁዋላ በትክክል አሳይቱዋል::
በሌላ በኩል ደግሞ ትናንትና ማን.ዩናይትድ ከብላክበርን ሮቨርስ ጋር ሪዘርቭ ቲሙ ጨዋታ ነበረው:: ቡድናችን በዚህ ጨዋታ 1ለ0 በሆነ ውጤት ሲያሽንፍ ደም እና ሞራል ያለው የቀድሞው ሚድፊልራችን አለን ስሚዝ ሙሉ ዘጠና ደቂቃ በአጥቂነት መጫወቱ ሌላው የምስራች ነው::
ቡድናችን በአጥቂ በኩል ችግር የለበትም:: ከማን.ዩናይትድ ጋር ለዘላለም እንደሚሆን የገልጠው ዋይኒ ሮኒ; የምንጊዜም ምርጫችን ሶሻ (ሶልሻየር), የቫን ምትክ ሰሀ እንዲሁም ለቡድናችን ደም የሆነው አለን ስሚዝ ዘንድሮ ብቃታቸው 'ወርልድ ክላስ' አስብሎዋቸዋልና አልሰጋም:: በሌላ በኩል ጂሱንግ ፓርክ, ኮከባችን ሮናልዶና አለኝታችን ሪያን ጊግስ በአስፈላጊው ጊዜ አጥቂ መሆን እንደሚችሉ አትጠራጠር::
የአሜሪካው ተወላጅ ጣሊያናዊው የ19 አመት አጥቂያችን ጉሴፒ ሮሲ ለማግፓይስ (ኒውካስትል) በውሰት እስከ ጃንዋሪ ድረስ የተሰጠ ሲሆን ከጃንዋሪ በሁዋላ በአውሮፓ የስራ ፓስፖርቱን ከሚያገኘው ቻይናዊው ዶንግ ጋር የቡድናችን አለኝታ እንድሚሆኑ ተስፋ አለኝ::
እስከአሁን ቡድናችንን ስገመግመው የሮናልዶ ብቃት እና የፓትሪክ ኢቭራ ማደግ በጣም የሚግርም ነው:: ባለፉት ሁለት ጨዋታዎች ከፉልሀምና ከቻርልተን ጋር በነበረው ማለት ነው ኮከብ የነበረው ፓትሪክ ኢቭራ ነው::
ሙትቻና አፍሪክ ቡድናችሁ አጀማመሩን ያሳመረ ይመስላል..........ነገር ግን በአሁኑ የገበያ ዝውውር ማንቸስተር ቸል ባለበት ሰሀት ከታች ያሉት እንደነ ዌስትሀም ቶትንሀም ፖርትስማውዝ እና ሌሎች ከመሰሉ ክለቦች ከባድ ፍክክር እንደሚጠብቃቸው የታወቀ ነው ስለዚህ ከአሁኑ ነጥብ መሰብሰብ ጠቃሚ የሚመስልበት ወቅት ነው
ስፐርስ በወረቀት ላይ የፕሪምየርሊጉአምስቱ ትልቅ ቡድኖች the big five አንዱ ነው:: ከነሱ ጋር ተጫውተን ሙሉ 3 ነጥብ ይዞ መውጣት እሰየው ሆኖ ሳለ ማንቼ ያደረገው እንቅስቃሴ ብዙም የሚጥም አልነበረም:: በመጀመርያ 3 ጨዋታዎች ያሳዩትን ወረራ ትናንት በኦልድ ትራፎርድ ላይ ለመድገም ሲሳናቸው ከመስተዋሉም በላይ ቶተንሀሞች ደጋግመው አደጋ እንዲፈጥሩ እድሎችን ከፍተውላቸዋል:: በተለይ ዴፎ እና ሚዶ በጭንቅላት ገጭተው የሳቱስ ኳሶች በነሱ ስታንዳርድ የማይይጠበቅ ማንቼንም እድለኛ አድርጋዋለች:: አጥቂያችን ልዊስ ሳሀም ያለቁ እድሎችን ሲያመክን መዋሉ ጎል አይምሬ አጥቂ መፈረም ነበረበት ሚለውን አቋሜን አጠናክሮልኝ አልፏል::
በ ቀድሞ red devil ጎርደን ስትራካን ከሚሰለጥነው ሴልቲክ( hoops) ጋር ላለብን የቻምፒየንስ ሊግ መክፈቻ እንዲሁም አርሰናልን በምናስተናግድበት የመጪ እሁድ ፍልሚያ ለታላቁ ማን ዩናይትድ መልካም እድል::
ሙትቻ ትላንት በጣም ደስ የሚል ቀን ነበር ..ደስ ያለኝ ማንቼ ማሸነፉ ብቻ አንበሳው ሩኒ ወደ ቀድሞ ብቃቱ መመለሱ እና ጠቅላላው የማንቼ ደጋፊ ናፍቆት የነበረውን በልበሙሉነት መጫወት መውደቅ መነሳት በማይታመን ፍጥነት ኩዋስ መቀማት(ማስጣል) 3እና4 ተጫዋቾቺን ደርምሶ መሆድን እና ፍትፍት የሆኑ ፓሶቹን ማየታቺን በራሱ ከ ድል አይተናነስም ጊግስም ጠቃሚ አሁንም ጠቃሚ መሆኑን ያየኝ ይመስለኛል...
ሙትቻ....በአሁኑ የማንቼ ብድን ውስጥ ትልቅ የሆነ ለውጥ ያየን ይመስለናል...ትልቅ ደረጃ የሚደርስም ይመስለኛል...ግን ምን አልባት አንተም ታዝበህ ከሆነ በግራ የተከላካይ ቦታ ላይ ትልቅ ቺግር ያለ ይመስለኛል...ታስታውስ እንደሆነ ጋብሪኤል ሄንዚ በገባባቸው 2 ጨዋታዎች ላይ ቦታው ተከብሮ ነበር ግን ፈርጂ እርሱን የሚተካ ተጫዋች አላገኙም ፓትሪክ ኤቭራ በታምር በፊዚካልም ሆነ በብቃት ቦታውን ሊያስከብር አልቻለም...ሲልቨስተርም እንዲሁ...ትላንት እንኩዋ አስተውለህ እንደሆነ ሄስኪ ኤቭራን እየጨፈለቃት ነበር ሲሄድ የመበረው....አንተ አንተም ሆነ ሌሎች ማንቼዎች የምትሉትን በሉ...
ከፅንሰት ውልደቱ ጀምሮ አማራ የሚለውን ቃል በበጎ ማንሳት የማይወደው ህወሃት ከጫካ ወደ ዙፋን በሚያደርገው ጉዞ ሁሉ በኢትዮጵያ ታሪክ የታየውን የታሪክ ዥጉርጉር በተለይ ክፉ ክፉውን ለአማራ ያስረክብ ነበር፡፡ ስልጣን ላይ ተመቻችቶ ከተቀመጠ በኋላም ያልቀየረው ሙዚቃ ይሄው አማራን ማክፋፋት፣ ማጥላላት፣ከሰው መነጠል፣ ማሳደድ፣ ማሸማቀቅ፣መግደሉን ነው፡፡ ‘ከአማራ ክፉ አገዛዝ ነፃ አወጣኋችሁ’ ሲል በየብሄራቸው አደራጅቶ ከባለጠግነቱ ትቂትም ቢሆን የከፈለላቸው የኢህአዴግ አባል እና አጋር ድርጅቶችም ይህንኑ ሲያስተጋቡ ኖረዋል፡፡የማፈናቀል መግደሉ ፊታውራሪ የሆኑም በርካታ ናቸው፡፡
‘የብሄር ብሄረሰቦች መሲህ ነኝ ስለነሱ እኩልነት እና ነፃነት ስል አስራ ሰባት አመት በበረሃ አይሆኑ ሆኛለሁ’ ሲል የማይደክመው ህወሃት ስልጣን ከጨበጠ በኋላ ለተቀሩት ብሄር ብሄረሰቦች አለኝ የሚለውን ተቆርቋሪነት የሚያስመሰክረው አማራውን በአደባባይ በማጥላላት፣በማዋረድና የሌለ ክፉ ስም በመጋገር ነው፡፡በህወሃት የእልቅና ዘመን የአማራን ህዝብ በሚዲያ ሳይቀር ማክፋፋት ሁለት ጊዜ የማይታሰብበት ‘መብት’ ብቻ ሳይሆን ለአብዮታዊ ዲሞክራሲ ያለን ታማኝነት ማሳያ ተደርጎም ይቆጠራል፡፡ይህ ከመንደር ካድሬ እስከ ቁንጮው መለስ ዜናዊ ድረስ የሚደረግ የቤቱ ልማድ ነው፡፡ለዚህ ነው ከአማራ ህዝብ ወጥቻለሁ ብሎ ክልሉን ሊመራ የተቀመጠው አለምነው መኮንን በአንድ ወቅት ያለውን ያለው፤ካለ በኋላም ህዝብ አይንህ ላፈር እያለው አበጀህ ተብሎ በመንበሩ የፀናው፡፡ አማራ ነኝ ባዮቹ ተፈራ ዋልዋ እና በረከት ስምኦን አማራነታቸውን ቀርቶ አዛውንትነታቸውን የማይመጥን ሃላፊነት የጎደው ብዙ ብዙ ንግግር ተናግረዋል፡፡ለስብሃት ነጋ ደግሞ አማራን መወረፍ የእግዚአብሄር ሰላምታ ያህል አስደሳች እና ዘወትራዊ ነው፤አማራ ተመልሶ ስልጣን ላይ መታየት እንደሌለበት በአደባባይ ሲናገር ከአረጋዊነቱ ጋር በማይሄድ ሁኔታ ነገን ሳያስብ ነበር፡፡
ይህ የህወሃት/ኢህአዴግ ክፉ አስተሳሰብ ወደ ተቃውሞው ጎራም ተሻግሮ ለኢትዮጵያ ብሄርተኝነት የተሰባሰቡ ታጋዮች የመሰረቱትን ህብረ-ብሄራዊ ፓርቲ ‘የደርግን ስርዓት መልሶ ለማምጣት የተሰባሰቡ አማሮች የመሰረቱት የአማራ ፓርቲ’ በማለት በህዝብ ዘንድ ተቀባነት እንዳይኖረው፣ በፍርሃት እንዲታይ ‘የጅቡ መጣላችሁ’ ፖለቲካውን የማጧጧፍ ልማዱ የአደባባይ ወግ ነው፡፡ ይህ ፈሊጥ ህብረብሄራዊ ነን ሲሉ በህብረ-ብሄራዊ ተቃዋሚ ፓርቲ ውስጥ አባል እና አመራር በሆኑ ሰዎችም እንደሚቀነቀን አውቃለሁ፡፡ በአንድ ወቅት መድረክ በሚባለው ስብስብ ውስጥ በነበረው የአንድነት ፓርቲ እና በሌሎች ብሄር ተኮር ፓርዎች መሃከል የጦፈ ንትርክ ነበር፡፡ የንትርኩ መነሾ ደግሞ በመድረክ ስብስብ ውስጥ ‘አማሮች ሊገኑ እየሞከሩ ነው’ የሚል አስገራሚ ስጋት ነበር፡፡ ነገሩ በየሚዲያው ‘የነፍጠኛ ልጆች ተጠንቀቁ!’ የሚል አርቲክል እስከመፃፃፍ እና መወራረፍ የደረሰ የእርስ በርስ መጎሻመጥ ድረስ ደርሶ እንደነበር ፀሃይ የሞቀው እውነት ነው፡፡ሲብስም በቅንጅት ውስጥ ሳይቀር በብዙ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ዘንድ ‘ተቀባይነት እንድናገኝ አማሮችን ሊቀመንበር እና አመራር ባናደርግ’ የሚባል ድርድር ሁሉ እንዳለ ይነገራል፡፡ ይህ ሁሉ ከግራ ከቀኝ የሚወረወር ሃፊነት አልቦ ድርጊት እና ንግግር ተጠራቅሞ አማራውን ከኢትዮጵያዊ ብሄርተኝነት ወደ አማራ ብሄርተኝነት የግድ ነፍስ የማትረፍ፣ክብርን የማስመለስ ጉዞ ነድቶታል፡፡
የጎሳ ብሄርተኝነት ምንጩ ዘውግን ማዕከል ያደረገ በደል ነው፡፡በደል ደግሞ በአንደበት ከማቁሰል በጥይት እስከ መግደል ይደርሳል፡፡ በእኛ ሃገር እና በአማራ ዘውግ ሁኔታ ደግሞ በመሃሉ መገለል እና መፈናቀልም አለ፡፡ከመጀመሪያው ያለ ምንም ቅጥያ በደፈናው አማራን ቀጥሎ ደግሞ የአማራ ገዥ መደብ ጠላቴ ነው እያለ በምድረበዳ ሲሰብክ የኖረው ህወሃት ስልጣን ሲይዝም ይህንኑ ባላንጣነቱን የሚያሳይበት ፈርጅ ብዙ ነው፡፡ በደሉን ሲጀምረው አዋቀርኩ ባለው የሽግግር መንግስት ላይ የአማራን ህዝብ ውክልና አሳጣ፡፡ ከዛ በኋላ ሁሉ ለመጣው በደል መሰረት የጣለበት ስልት ይህ ጅማሬ ይመስለኛል፡፡ምክንያቱም የሽግግሩ ዘመን የሃገሪቱን የፌደራል አወቃቀር ጨምሮ የወደፊት ዋነኛ ፖሊካዊ አቅጣጫ የሚተልሙ ውሳኔዎች የተሰጡበት ነበር፡፡በዚህ ወሳኝ ሰዓት ከሃገሪቱ ህዝብ ብዛት ሁለተኛ ተርታ ላይ የተቀመጠን ህዝብ ማግለል በአጋጣሚ ነው ማለት አይቻልም፤ነገ የተሰነቀውን ሆድ ስለሚያውቅ እንጅ!
ሁለተኛው ለአማራ ህዝብ የተሰነዘረ ክፉ ጥሪ ከህወሃት መንጭቶ አማራን ህዝብ ቆምኩልህ ከሚለው ኢህዴን/ብአዴን አንደበት አእንዲሰማው የተደረገው እና እስከዛሬም እየተነገረ ያለው ሃላፊነት የጎደለው ንግግር ነው፡፡ ነገሩን ሁሉ እንዳይሆን ይዞት እንደነበረ የሚነገረው ታምራት ላይኔ ‘ብአዴን የቆመው በአማራ ክልል ለሚኖረው አማራ ብቻ ነው’ ሲል በአደባባይ የሞት አዋጅ እንዳሳወጀ በዘመኑ ፖለቲካን ለመከታተል የደረሱ ሁሉ የሚመሰክሩት ነው፡፡ለራሱ የተቆፈረትን ጉድጓድ ያላወቀው ታምራት ላይኔ ብዙ ንፁሃን አማሮችን ከነነፍሳቸው ወደገደል የማስወርወሩን የአሽከርነት ስራ በደንብ ሰርቷል፡፡ ታምራትን ሳይውል ሳያድር የራሱ ስራ ጠልፎ ጥሎት አሁን ከሁለት ያጣ ሆኖ ማንንም ወደማይጠየፈው አምላክ አምባ የተጠጋ ቢሆንም በምድራዊ የፍርድ አደባባይ እስካልታየ ድረስ ክፉ ስራው ስብዕና ከሚሰመው ኢትዮጵያዊ ልቦና ውስጥ ሁሉ አይጠፋም፡፡
ክልሉ ውጭ ባለ አማራ ጉዳይ አያገባንም የተባለው የአማራ ህዝብ በመላ ሃገሪቱ በብዛት ተበትኖ እንደሚኖር ስለሚታወቅ በሰፊው የልብን ለመስራት ታስቦ ነው፡፡ በተጨማሪ የአማራ ህዝብ ታታሪነት ስለሚታዎቅ በሄደበት ለፍቶ ደክሞ ሃብት ማፍራቱም ግልፅ ነው፡፡ ያፈራውን ሃብት ዘርፎ ማፈናቀሉ ደግሞ ኢኮኖሚያዊ አቅሙን ሽባ ስለሚየደርገው ህወሃት የማይወደውን በራስ መተማመኑን ለመንጠቅ ያስችላል፤ይሄኔ አስራ ሰባት አመት ተዋደቅንለት የሚባለው የአማራ “ትምክህት” ድል ተደረገ ማለት ነው፡፡ይህ ምኞት ሙሉ በሙሉ አልተሳካም ማለት አይቻልም፡፡ በሃገሪቱ ዳርቻ ውክቢያ የበዛበት የአማራ ህዝብ፣ የለፋበተን የእሳት እራት አድርጎ ያረጀበትን ቀየ በሃያ አራት ሰዓት ለቆ እንዲወጣ የተደረገ ህዝብ በራስ መተማመኑ አብሮት ሊኖር አይችልም፡፡
ህወሃት/ኢህአዴግ ክልልህ ነው ብሎ ከተመነለት ምድር ውጭ የሚኖረው አማራ በስነልቦና፣ በኢኮኖሚ እና ፖለቲካዊ ተደራራቢ ቅጣት ሲቀጣ በክልሉ ያለው አማራ ደግሞ ቆምኩልህ የሚለው ፓርቲ መሪዎች ጮክ ብለው እንዲሰድቡት ሲደረግ ራሱን ጠበቃ የሌለው “ወንጀለኛ” አድርጎ ይቆጥራልና ራሱን ቀና የማድረግ ልማዱን ይተዋል፡፡ በዚህ ሁኔታ ህወሃት ትምክህት የሚለወን ግን ደግሞ አጥብቆ የሚፈራውና የሚጠላውን የአማራን ህዝብ በራስ መተማመን ለማትነን ተሞክሯል፡፡ ይህም የታሰበውን ያህል ባይሆንም በመጠኑ ተሳክቷል፡፡ ወንድሙ ከሃገር ዳርቻ እግሩን ነቅሎ ሲሰደድ ፣ማግኘቱ አፍታም ሳይቆይ ማጣት ሆኖ ለማኝ ሲሆን ያየ በክልሉ የሚኖር አማራ ወኪልህ ነኝ በሚለው ሰው ሲሰደብ የሚቆምለት መንግስታዊ አካል እንደሌለ ተገንዝቦ በገዛ ሃገሩ የመፃተኛ መንፈስ እንዲዋረሰው ሆኗል፡፡ ይህ ታስቦበት የተሰራ የስነልቦና፣ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ጥቃት ባህላዊ ገፅታም አለው፡፡
የአንድ ማህበረሰብ ስነ-ቃሎች የማህበረሰቡን የእይታ ምጥቀት፣ የአስተሳሰብ ደረጃ ጥልቀት የሚያስገነዝቡ ምስክሮች ከመሆናቸውም በላይ እንደ ህዝብ የሚደምቅባቸው ጌጦቹ፣ ራሱን የሚገልፅባቸው መተንፈሻዎቹም ናቸው፡፡ እንደ ሃገርም ተጠብቀው ጥናት እና ምርምር እየተደረገባቸው፣ እየተተነተኑ ለመጭው ትውልድ መተላለፍ ያለባቸው የሃገር ሃብቶች ናቸው፡፡ በእኛ ሃገር ሁኔታ ሁሉም ማህበረሰብ ስሜቱን የሚገልፅበት የራሱ የሆኑ ስነ-ቃሎች አሉት፡፡ከዚህ ሳይንሳዊ ሃቅ በተቃራኒው ተረት ያለው የአማራ ህዝብ ብቻ ተደርጎ ሲቀርብ ይህም የኋላቀርነት፣የነገር ወዳድነት እና የስራፈትነት መገለጫ ተደርጎ የሚያኮራው ነገር መሰደቢያ ሆኖ ኖሯል፡፡ የጠቅላይ ሚኒስትርነትን መንበር የተፈናጠጠው ሟቹ መለስ ‘የአማራ ተረት ነው ወደ ኋላ ያስቀረን’ ሲል ለሱ አንድም ንግግር ማወቅ ነው ሁለትም የሚጠላውን የአማራ ህዝብ ቅስም መስበር ነው፡፡ የአማርኛ ቋንቋ የአማራ ህዝብ ብቻ ንብረት ይመስል ቋንቋው እንደ ክፍለ-ትምህርት ተደራጅቶ ከአማራ ክልል በቀር በአብዛኞቹ የሃገራችን ዩኒቨርሲቲዎች በአብይ(major)ም ሆነ በንኡስ(minor) የጥናት መስክ ሆኖ እንዳይሰጥ መደረጉ በዘፈቀደ የተደረገ ሳይሆን ከላይ የተጠቀሰውን አማራን አኮስሶ “ትምክህቱን” ለማራገፍ ሲባል ወገብ ጠበቅ ተደርጎ የተሰራበት ጉዳይ ነው፡፡
ያመነበትን ነገር አጥብቆ መያዝ የሚያውቀው ህወሃት/ኢህአዴግ ከመነሻው በበጎ ጠርቶት የማያውቀውን የአማራ ህዝብ በብዙ ለበቅ እየገረፈም ቢሆን የአማራ ህዝብም ሆነ ልሂቃኑ ለኢትዮጵያዊነት ያላቸው የቀደመ ፍቅር እንደነበረ ቀጥሏል፡፡ሆኖም ከበደል የአማራ ብሄርተኝነተን ለመትከል ሳይሆን ከደረሰው በደል አንፃር ተሰብስቦ መላ ለማለት ፕሮፌሰር አስራት እና ጓዶቻቸው ህይወታቸውን ያስከፈለ ትግል አድርገው የመጀመሪያውን የአማራ ዘውግ ወገናዊነት ማዕከል ያደረገ ፓርቲ መስርተው ነፍስ የማዳን ትግል ጀመሩ፡፡ ይህን ትግል ሲጀምሩ ፕሮፌሰሩም ሆኑ የትግል አጋሮቻቸው የአማራ ብሄርተኝነትን ለማቀንቀን አይናፋርነት እንደነበራቸው በቅርቡ “አንፀባራቂው ኮከብ” በሚል ርዕስ በፕሮፌሰር አስራት ወልደየስ ህይወት ዙሪያ የተፃፈው መፅሃፍ ካሰፈራቸው መረጃዎች መረዳት ይቻላል፡፡የትግላቸው መዳረሻም የአማራ ሳይሆን ኢትዮጵያዊ ብሄርተኝነት እንደሆነ ያስገነዝቡ እንደ ነበርም ያስረዳል መፅሃፉ፡፡
ነፍሳቸውን አስይዘው በአማራ ህዝብ ክፉ ቀናት ለትግል የታጠቁት ፕ/ሮ አስራትም ሆኑ የትግል አጋሮቻቸው በሰዓቱ ተገቢውን ስራ የሰሩ ቢሆንም የሚታይ ተግዳሮት ከብዙ አቅጣጫ ገጥሟቸው ነበር፡፡ህይወትን ጭምር የጠየቀው ተግዳሮት የመጣው ከህወሃት/ኢህአዴግ ቢሆንም ከአማራ ልሂቃንም ቀላል የማይባል እንቅፋት ገጥሟቸው ነበር፡፡ የአማራ ልሂቃን ክርክር በአማራነት መደራጀት አማራው ኢትዮጵያዊነትን ቸል ብሎ ኢህአዴግ ወደ ሰፋለት የዘር ከረጢት ሰተት አድሮጎ የሚያስገባ፣ ኢህአዴግን ድል የሚያስመታ አካሄድ ነው ባይ ነው፡፡ እንደክርክሩ ህወሃት/ኢህአዴግ በአማራ ህዝብ ላይ ያደረገውን ያደረገው የኢትዮጵያዊ ብሄርትነት ትምክህቱን ለማስጣልና ነው ይህ ደግሞ ለአማራው ሽንፈት ብቻ ሳይሆን መኮሰስም ነው፡፡ እነዚህ ተከራካሪዎች የማይመልሱት፣ አዲሱ የአማራ ብሄርተኝነት ፓርቲ (መአድ) የሚያቀርበው ተገቢ ጥያቄ ለሚሞት፣ ለሚሰደድ፣ለሚፈናቀው፣ በሃገሪቱ ዳርቻ ለሚዋከበው አማራ ማን ይቁምለት? እጣፋንታውስ ምን ይሁን ? የሚለው ነው፡፡ እንደ እውነቱ ከሆነ የሁላችንም የሆነችውን ኢትዮጵያ ብሄርተኝነት ማስጠበቅ ለአማራው ብቻ የሚሰጥ ሃላፊነት አድርጎ የማሰቡ ነገር ልክ ካለመሆኑም ባሻገር ለኢትዮጵያ ብሄርተኝነት መለምለም ሲባል አማራው ሲሞት ዝም ብሎ መታየት አለበት ለማለት የሚቃጣው ነው፡፡ ስለዚህ ፕሮፌሰር አስራት የወሰዱት እርምጃ በወቅቱ አማራጭ የሌለው እንደ ነበር ይሰማኛል፡፡
የመአአድ ወደ መኢአድ መቀየር ከመነሻው የታሰበበት በመሆኑ መኢአድ እና ሌሎች ህብረብሄራዊ ሆነን በሰላማዊ መንገድ እንታገላለን ባይ ፓርቲዎች የቀጠለውን የአማራ ህዝብ እንግልት ለማስቆም ለፍተዋል፡፡ ሆኖም ልፋታቸው ከጅብ እንደማያስጥለው የአህያ ባል ያለ ነገር በመሆኑ የአማራ ህዝብ ሁለንተናዊ ፈተና ቀጥሏል፡፡ ከጥፋቱ መማር የማይችለው ህወሃት/ኢህአዴግ በአማራ ህዝብ ላይ ያነሳውን ጨካኝ ክንዱን ማጠፍ ባለመቻሉ ለአማራ ብሄርተኝነት አይናፋር የነበረውን የአማራ ልሂቅ ፈራ ተባ ከማለት በግልፅ አንዳንዴም በከፍተኛ ምሬት እና ፅንፈኝነት የአማራ ብሄርተኝነት እንዲያቀነቅን፤ ግፋ ሲልም ነውጠኛ እንዲሆን አድርጎታል፡፡ ይህ አመነም አላመነም የህወሃት/ኢህአዴግ እብሪት አይሉት አላዋቂነት የመራው ጥላቻን አደብ ያለማስያዝ ስህተት ውጤት ነው፡፡
ሃገር መውደዱ፣ ቅድሚያ ስለሁላችን ኢትዮጵያ ማለቱ ወንጀል ሆኖ በትምክህተኝት አስፈርጆ በድርብ ድርብርብ ለበቅ ሲያስገርፈው የኖረው አማራ ሃያ አምስት አመት ያጠራቀመው ፅዋ ሞልቶ እነሆ ዛሬ የአማራው ብሄረርተኝነት በአስፈሪ ፅንፍ ታጅቦ ድክ ድክ እያለ ነው፡፡ የዚህ ህዝብ ዝምታ እና ፅዋ እስኪሞላ መታገስ በገዥዎች ዘንድ ሞቶ ከመቀበር፣እንደሲጋራ ተረግቶ ከመጣል ተቆጥሮ በደል በላይ በላይ መዝነቡ ትልቁ ስህተት ነበር፡፡ ዛሬ ትናንት አይደለም፡፡ስለ አማራ የፈለጉትን መናገር አይቻልም፡፡ አማራነቱ ሲነገረው ብቻ ትዝ የሚለው የአማራ ልሂቅ ዛሬ ዛሬ የአማራን በክፉ መነሳት መታገስ ተስኖታል፡፡ ‘አማራን አስራ የምትገርፍ እንጀራ እናት ኢትዮጵያ አታስፈልገንም’ የሚል ያለወትሮ የሆነ የመገንጠል ድምፅ ከወጣት አማራ ልሂቃን አቅጣጫ እየተሰማ ነው፡፡ ስም ጋገራ የማይሰለቸው ህወሃት/ኢህአዴግ ለዚህ አዲስ የአማራ ልሂቃን ፅንፈኛ አቋም ምን ስም እንደሚያወጣለት ለመስማት ጉጉ ነኝ፤ መቼም አልሰማም አይባልም፡፡ እንደተባለው የአማራ ብሄርተኝነት ህወሃት/ኢህአዴግን የሚያስደስት ከሆነም መደሰቻው አሁን ነው፡፡
እስከመገንጠል የወጣው የባይተዋርነት እና ፅንፈኝነት አካሄድ ላይ ባልስማማም ለዘብተኛ የአማራ ብሄርተኝነት እንደሚያስፈልግ ግልፅ ይመስለኛል፡፡የሚታየው የአማራ ህዝብ ጠበቃ አልቦነት፣ የረዘመ መከራ፣ ቅጥያጣ የመንኳሰስ በደል፣እንደ ኦሪት ለምፃም ከሃገር ዳርቻ መዋከብ ወዘተ ነው ፅንፈኝነትን አይጋበብዝም ባልልም በኢትዮጵያዊነት ጥላስር ሆኖ የአማራ ህዝቡ በደል የሚያበቃበትን ትግል መታገሉ ተሻይ መስሎ ይታየኛል፡፡
ጋሽ በቀለ ገርባ ያሉትን በድምጽ ሰማሁት። አፌን ነው እንጂ ጆሮዬን አይዘኝም። ለነገሩማ ኦሮምኛ መናገር ብቻ ሳይሆን ኦሮሞ መሆን ፈልጌ ተከልክያለሁ። አማራውን ለመጥላት ሳይሆን፣ ተወልጄ ያደግኩበትን ኦሮሞን በመውደድ። ለካ ሳላውቀው አማራና ኦሮሞ “ከተባሉት” ወላጆች ተወልጄና ተገምጄ ኖሯል። ልክ ዛሬ ጋሽ በቀለ ገርባ እንዳደረጉት አፌንም ዘሬንም ያዝ አደረገው መሰል፣ አይ አንተማ አማራ እንጂ የኛ አይደለህም አሉኝ። እንግዲህ አማራውማ አንድም ባጣ ቆይኝ ስላልሆነ ያውም ግማሽ ዘር ይዤ እሱም ዘንድ አልሄድም ብዬ ቀረሁ። በዚያም ላይ ደግሞ ዛሬ ዛሬማ ከሱም ዘር ቆጥሮ አንተማ ያው እነሱን ነህና ወደዚያው ተመለስ እሚል ወገን ተነስቷል ብዬ ተውኩት። ዘር ካየው ምን ለየው። በቃ ዘር ሳትቆጥር ደም ሳትሰፍር እጆቿን ዘርግታ እምትቀበለኝ አገሬ አለች ብዬ እማምዬ አልኳት። ኢሳያስን ኢሱ ያለች አገር የኔማ ምን አላት! ድሮም እኮ የኔው ነህና ወደኔው ትመለሰላሀ አለችኝ። “የአባትህና የእናትህ ወገኖች ሲጣሉ ጥግህን ያዝ!” ብዬህ ነበር እኮ ስትለኝ ተሳሳቅን። ነፍስ እኮ ናት።
እና ወድጄ አይደለም ኢትዮጵያዊ የሆንኩት። ባጣ እምቆይባት፣ ብወድ እምኖርባት፣ ባከብር እምከበርባት ሁለመናዬ ስለሆነች ነው። ከዚያ ወዲህ በተድላና በደስታ መኖር ጀመርኩ። ዛሬ ግን ጋሽ በቀለ ገርባ መጡብኝ። ኦሮሞ አማራና ትግሬ እሚባባሉበትን የትንሽ ሰው ፖለቲካቸውን አልፈው ወደኛ ወደ ሀበሾቹ (ቅይጥ ዲቃላ ዥጉርጉር ምንትስ) ወደ ምንባለው ኢትዮጵያውያን መጡ። አገርና ነገር የጠፋው አማራና ኦሮሞ ሆነው የተዋለዱት በመኖራቸው ነው ዓይነት ነገር መናገር ጀመሩ። እና ታዲያ የአባቴና የእናቴ ወገኖች በተጣሉ፣ ጥጌን ይዤ በኖርኩ፣ እነሱ ተዋደው በተጋቡ እኔ ልጠየቅ ነው ማለት ነው? ከትናንት ሌሊት ጀምሮ ምንም እንቅልፍ አልነበረኝም። ጥጌን እንደያዝኩ በቀለ ከምን በቀለ? እንዴት በቀለ? ለምን በቀለ? ወዴት በቀለ? ምኑን በቀለ? ስል አደርኩ።
በአንድ ቋንቋ አማርኛም ሆነ ኦሮምኛ እየተናገርን መግባባት አቅቶናል፣ እንኳን አብዝተነው። ያልተግባባው ሀሳብና ልብ ነው ቋንቋ አጥሮ አይደለም። ኦሮሞ ራሱ መች ተግባባ?
በቀለ በንግግራቸው ሰው እንጂ ሀሳብ አላውሩም። ስለሆነም እምናወራው ሰው እንጂ ሀሳብ እንዳይሆን አስገድደውናል። ስለዚህ በጎሰኞች ወገን ካሉት ሀሳብ አልቋል ለነገሩም ድሮም አልነበረም። ጎሰኝነት የሀሳብ አለመኖር ውጤት ነው። ለማንኛውም የእናትህና የአባትህ ወገኖች ሲጣሉ አንተም አይቀርልህምና ቅይጥ ሆይ ወይ ምረጥ ወይ ጉበጥ ሳትባል ብትነሳ ይሻልሃል።
የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የኮሮናቫይረስ (ኮቪድ-19) ወረርሽኝ ምክንያት በማድረግ ለጋራ መኖሪያ ቤት ደንበኞቹ የሶሰት ወራት የብድር መክፈያ እፎይታ ጊዜ መስጠቱን አስታወቀ።
የባንኩ ፕሬዚዳንት አቶ አቤ ሳኖ ዛሬ በሰጡት መግለጫ ባንኩ መንግስት ነዋሪዎችን የቤት ችግር ለመፍታት ያወጣውን ፖሊሲ መሰረት በማድረግ ላለፉት ዓመታት ከ74 ቢሊየን ብር በላይ በአዲስ አበባ ከተማና በክልል ከተሞች ለፕሮግራም ማስፈጸሚያ ብድር መስጠቱን ገልጸዋል።
በተጫማሪም ነዋሪዎች ከባንኮች ጋር በመቆጠብ የቤት እድለኛ በሚሆኑበት ጊዜ የሚሰጠውን በረጅም ጊዜ የሚከፈል ውል ከ107 ሺህ በላይ ለሆኑ ደንበኞች ከ15 ቢሊየን ብር በላይ ብድር ማቅረቡንም ተናግረዋል።
በአሁኑ ሰዓትም በአዲስ አበባ ከተማ ብቻ በ40/60፣ በ20/80 እና በ10/90 የመኖሪያ ቤት ልማት መርሐ ግብር ከ31 ቢሊየን ብር በላይ በመቆጠብ የቤት ባለቤት ለመሆን በመጠባበቅ ላይ እንደሆኑ ጠቁመዋል።
በመላው ዓለም የተከሰተው የኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ በጤና፣ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተጽዕኖ እያሳደረ መሆኑን ገልጸው፤ ደንበኞች በወረርሽኙ ሳቢያ ብድራቸውን በተቀመጠላቸው ጊዜ መክፈል ይቸገራሉ በሚል የብድር መክፈያ ጊዜ እፎይታ ለመስጠት መወሰኑን አብስረዋል።
ነገር ግን የብድር መክፈያ ጣሪያው እንደማይራዘም ገልጸው፤ ”ክፍያውን መክፈል አቅም ያላቸው ደንበኞች የወርሃዊ ብድር ክፍያቸውን እንዲከፍሉ ይበረታታሉ” ብለዋል።
ባንኩ የብድር መክፈያ ጊዜ እፎይታ በማድረጉ 542 ሚሊየን ብር ገንዘብ መሰብሰብ ይችል እንደነበር ገልጸው፤ ”በወረርሽኙ ምክንያትም ወደቀጣይ ጊዜ አራዝሟል” ነው ያሉት።
ይህ በእንዲህ እንዳለው ባንኩ ብድር ወስደው መክፈል ባለመቻላቸው ንብረታቸው በጨረታ ሂደት ላይ ያሉ ደንበኞች ወረርሽኙ እልባት እስኪያገኝ ድረስ ለጊዜው የጨረታ ሂደቱ እንዲቆም መወሰኑን አብራረተዋል።
በነገው ዕለት ስልጣን የሚረከቡት የአሜሪካው ተመራጭ ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን ቃል አቀባይ በዩናይትድ ኪንግደም፣ በአውሮፓ ህብረትና በብራዚል የተጣለው የጉዞ ገደብ እንደሚቀጥል አስታውቀዋል። ፕሬዚዳንቱ ይህንን ውሳኔ ያስተላለፉት የጉዞ ገደቡ ይነሳ የሚለውን የትራምፕን ትዕዛዝ በመተላለፍ ነው።
ከነገ ጀምሮ ለአንድ ወር ወደ አንድነት ፓርክ የሚወስደው መንገድ በግንባታ ምክንያት ይዘጋል ተባለ፡፡በታላቁ ቤተመንግስት ወደ አንድነት ፓርክ የሚወስደው መንገድ ግንባታ ሰለሚጀመር አሽከርካ…
በትግራይ ክልል ባለፉት 60 ቀናት ውስጥ ብቻ 108 የአስገድዶ ደፈራ ወንጀሎች መፈጸማቸውን የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብት ኮሚሽን ገለጸ። (አሻራ ፡- የካቲት 4/6/13/ዓ.ም ባህር ዳ…
የቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ኢንስቲትዩት በአምስቱ ሴንተሮች የሚገኙ ተመራማሪዎችንና ፈጻሚዎችን የሚያስተዋውቅና በ2012ዓ.ም ተቋሙ ሲያከናውናቸው በነበሩ ተግባራት ለመጣው ውጤት የተሻለ አፈጻጸም ለነበራቸው የተቋሙ ሰራተኞችና ፈጻሚዎች በትላንትናው ዕለት የእውቅና አሰጣጥ መርሃ ግብር አከናውኗል፡፡ በእንጦጦ ፓርክ በተዘጋጀው በዚህ መርሃ ግብር የተቋሙ ቤተሰቦች የተሳተፉበት የጠዋትና የከሰዓት ዝግጅቶች ተካሂደዋል፡፡ የጥዋቱ መርሃ ግብር አራት ኪሎ ከሚገኘው የተቋሙ ዋና መስሪያ ቤት ወደ አዲሱ የእንጦጦ ፓርክ በተደረገ ጉዞ ተጀምሯል፡፡ በፓርኩ ውስጥ እሴት በተጨመረበትና በተፈጥሮ በተዋበው ጫካ ውስጥ የእግር ጉዞ የተካሄደ ሲሆን የጥዋቱ መርሃ ግብርም አዝናኝ በነበረው የፈረስ ግልቢያ ውድድር ተጠናቋል፡፡
የከሰዓት በኋላው ዝግጅት ከምሳ ግብዣ በኋላ የቀጠለ ሲሆን የዚህን ዝግጅት መክፈቻ የቷቋሙ ዋና ዳሬክተር አቶ ሙሉቀን ቀሬ በንግግር አቅርበዋል፡፡ ዋና ዳይሬክተሩ ንግግራቸውን ላለፉት ጊዜያት እንደ አለም እና እንደ ሀገር በተለያዩ ችግሮች ውስጥ ማለፋችንን አስታውሰው የጀመሩ ሲሆን በተደራረበ ችግር ውስጥም ቢሆን የቴክኢን ቤተሰቦች ችግር ፈቺ የሆኑ የተለያዩ ስራዎች መስራታቸውን አስገንዝበዋል፡፡ አቶ ሙሉቀን አክለውም ‹‹ቴክኢን ሰው ነው፤ ሰው ያስባል፣ ያቅዳል እንዲሁም ይፈጽማል፡፡ ስለዚህ በተቋሙ ውስጥ ያሉ ተመራማሪዎችና ሁሉም ሰራተኞች ያላቸውን የማሰብ፣ የመፍጠርና የመፈጸም አቅም በብቃት መጠቀም አስፈላጊ ነው›› ሲሉ ተናግረዋል፡፡
ሀገራችን ኢትዮጵያ ያለባትን የፈጠራ፣ የጥናትና ምርምር እንዲሁም የቴክኖሎጂ ሽግግር ክፍተት ለመሙላት ታስቦ በተደራጀ ተቋም ውስጥ የምንሰራ ሙያተኞች የሀገራችንንና የህዝቦቿን የኑሮ ደረጃ ለማሻሻል የሚደረገውን ጥረት ችግር ፈቺ ስልጠና፣ ምርምርና ቢዝነስ ተኮር ተግባራትን በመስራት የበኩላችንን ሀላፊነት ልንወጣ ይገባል ሲሉ አቶ ሙሉቀን ተናግረዋል፡፡
በንግግራቸው ማብቂያ ላይም አቶ ሙሉቀን ፕሮግራሙ የተዘጋጀው አምስቱን የተቋሙን ሴንተሮች ማቀላቀል፣ ባለፉት ጊዜያት የተሰሩ ስራዎች በተቋሙ ሰራተኞች የተከናወኑ በመሆናቸው ለስኬቱ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ላላቸው ተመራማሪዎችና ፈጻሚዎችን ለማበረታታትና በስድስት ወር ውስጥ በአስደናቂ ጥራትና ፍጥነት ከተሰራው ፓርክ ልምድ መውሰድ የሚሉ ሶስት አላማዎችን ያነገበ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡
በመቀጠልም የተቋሙ ምክትል ዋና ዳይሬክተር ኢንጂነር ተሾመ ከጥቂት ዓመታት በፊት ተቋሙ በሰው ሃይልና በመፈጸም አቅም የነበረበትን ሁኔታ አስታውሰው ዛሬ ላይ ከ340 በላይ ሰራተኞችን ሲይዝና በአምስት ሴንተሮች ሲደራጅ ተጨማሪ ሀላፊነቶችንም በመጨመር ነው ብለዋል፡፡ በተጨማሪም ተቋማችን የተለያዩ ኢንዱስትሪዎችና ተቋማት የተሸለ የአሰራር ስርዓት እንዲኖራቸው የሚጠበቅብንን ሀላፊነት መወጣት አለብን ሲሉ ተናግረዋል፡፡
ከተቋሙ ሃላፊዎች በተጨማሪም ተጋባዥ እንግዳ የነበረው አዲስ ቡርሃን (ሙሃመድ አሊ ቡርሃን) ለተቋሙ ሰራተኞች በጣም ጠቃሚ የሆነ በማሰብና በአእምሮ ብቃት ላይ ያተኮረ ንግግርን አቅርቧል፡፡ ከቀረበው ንግግርም በመነሳት ታዳሚዎች የተለያዩ ጥያቄዎችን ያቀረቡ ሲሆን አዲስም ምላሾችን ሰጥቷል፡፡
በመጨረሻም በ2012 በተቋሙ ውስጥ የተሻለ አፈጻጸም የነበራቸው ተመራማሪዎችና ሌሎች ፈጻሚዎች የተዘጋጀላቸውን የምስክር ወረቀት እና የማበረታቻ ሽልማት ከተቋሙ ዋና ዳይሬክተር እጅ ተቀብለዋል፡፡ ዝግጅቱም አቶ ሙሉቀን ባደረጉት የመዝጊያ ንግግር ተጠናቋል፡፡
ኣብ መጀመርታ’ዚ ወርሒ ኣብ ኤውሮጳ ብዛዕባ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰባት በረኻ ሲና ብፍላይ ኤርትራውያን ብዝምልከት ሓደ መጽናዕታዊ ፅሑፍ ናብ ፓርላማ ሕብረት ኤውሮጳ ቐሪቡ ተዘርጊሑ`ሎ።
ሓንቲ ካብ ፀሓፍቲ’ቲ ፅሑፍ ሜሮን እስቲፋኖስ እቲ መጽናዕቲ ንዝሓለፈ 3- ዓመታት ምስ ግዳያት ጨወያ ሲናይ ኣብ ዘካየደቶ ብአማእት ዝቑፀር ሰዓታት ቃለ-መጠይቃት ዝተመርኮሰ ምኻኑ ገሊፃ።
ብዛዕባ'ቲ መፅናዕታዊ ፅሑፍ ምላሽ መንግስቲ ኤርትራ ዝሃቡ ካብ ዓዲ እንግሊዝ ኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ እቲ መፅናዕቲ ንኤርትራ ንምንዓብ ብዝደልዩ ጉጀለ ሰባት ዝተኻየደ'ዩ ክብሉ ነቲ መፅናዕቲ ነፂጎሞ'ለው።
– መፈጠሬያቸውና መቀበርያቸውን ከሆነው -ከአያት ከቅድመ አያቶቻቸውን ከወረሱትን መሬታችው አፈናቅሎ – ለባለሃብት ትግሬዎችና ባዕዳን (investors) መስጠትን
– ብዝበዛን፣ የሃብትና ንብረት ዘርፋን፣ የመሬት መቀራመርትን -ባጠቃላይ በኢትዮጵያውያን ላብ የተከማቸውንና የተፈጥሮ የሃብት ምንጫችንን በቁጥጥሩ ሥር አውሎ እንድፈለገው ማድረግን ወዘተ.. በተመለከተ ፤
( ለመቃወማ ፣ ለማውገዝ፣ ለሰብአዊ መብት ተማጋች ድርጅቶችና በዲምክራሲያዊ ሥርዓት ለሚተዳደሩ መንግሥታት ለማሰማት) ስንሰለፍና እንደቁራ ስንጮህ ተጋሮች አብረውን አልተሰለፉም፣ አብረውን አልጮሁም ።
እኔ በኖርኩበት አካባቢ ክሁለትና ሶስት የማይበልጡ ተጋሮች በተወሰኑ የተቃሞ ሰልፎች መገኘታቸውን አስታውሳለህ ። ከዚህ ውጪ- እንኳንስ ተቃውመው ሊወጡ ፤ ለምን ተቃወማችሁ በማለት የተቃውሞ ተቃውሞ ሰልፍ ይወጡ ነበር ።
ዛሬ መርዮቻችን የሚልዋቸው ቅጥረኛ ጋንግስተሮች – ዳርድንበራችንን በመጠበቅ የሃገራችንን ሉዓላዊነት በማስከበር አገልግሎት ላይ የነበሩትን – በተለይም የትግራይ ሕዝብ ሲንከባከቡ በነበሩትን በመከላኬያ አባላት ላይ-የፈጸሙትን ግፍና ክህደት ፤ በዓለም የሰው ልጅ ታሪክ ተደርጎና ተሰምቶ የማይታወቅ እንግዳ ነገር ነው ። ድርጊቱ -ወፈፌዊ፣ንውጻዊ፣ ጽሉላዊ ወዘተ..ማለት (psychopathic act) ነው ።
ተጋሮች በየባዕዳን አገራት ዋና ከተማ የሚያደርጓቸው ሰልፎች – ለመግለጽ ቃላት ያጣንለትን ዘግናኝ አይስሳዊ እርድ -ለማውገዝና ሃዘናቸውን ለመግለጽ መሆን ነበረበት። በሰልፎቹ የሚያሰሟቸው መፈክሮች ሲታዩና ሲደመጡ ድርጊቱን ከማውገዝ በተጻራሪ ነው። ጎሽ እንኳን አደረጋችሁት የሚል አጽናዎት ይመስላል
ኢትዮጵያና የኢትዮጵያ ሕዝብ መልሶ መግዛት ወይም ማጥፋት ወይም እኛ መጥፋት በማለት ቅጥረኛውና ጸረ-ኢትዮጵያው ትህነግ የከፈተውን ጦርነት ለመከላከል ሰፊው የኢትዮጵያ ሕዝብ በማድረግ ላይ ያለውን፤ አማራጭ የሌለውና ፍትሃዊ ጦርነት (just war) ለመቃወምና ለማውገዝ ነው አደባባይ የሚወጡት ። አሳፋሪና ጅራፍ ራሱ ዠልጦ -መልሶ ይጮሃል አይሆንምን?
በሰልፎቹ ከሚያሰሟቸው መፈክሮች አንዱ ፦ የትህነግ መሪዮች ‘የፈለጉትን ደባ ፈጽመው ኢትዮጵያን ካልገዙ ፣ከሕግ ተጠያቂነት ነጻ እስካልሆኑ ፣ በኢትዮጵያና በኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ እንደፈለጉ ካልጋለቡ ወዘተ..’ ኢትዮጵያ የተጋሮች አገር እንዳልሆነ’ ነው የመፈክራቸው ዝንባሌ/ቃና ።
የጉራጌ ብሄረሰብ “በርቸ የስራብኽ” ይላል ። ይህ ማለት የሥራህን ይስጥህ ፣ጡር ይድረሰብህ ወዘተርፈ ማለት ነው ። አገርና ሕዝብ ወዳድ ሃቀኛ ኢትዮጵያውያን የህወሃትን/ትህነግን አፈና፣ ጭቆና፣ግፍ፣ኢፍትህ፣ ብዝበዛ ወዘተ.. በመቃወም ለ27 ዓመታት የጮኽንባቸው አደባባዮች ፤ ዛሬ በተጋሮች ተተክቷል ። ይህ ማለት በርቸ ደርሶባቸው ውይም የሥራቸውን አግኝተው እየተንጫጩ ነው ። በሌላ አነጋገር ለሁሉም ነገር ግዜ ስላለው ፤ ግዜ እየመሰከረ ነው ።
ከነዚህ ውስጥ የወያኔዎች ግላዊና ቡድናዊ ስብዕና ማንነት (individual and collective personality) የማንጸባርቅ/የማይወክል ነጥብ አለን? እኔ አመለካከት ከላይ ተጠቀሱትን ሁሉ_የትህነግ/የህወሃት/የወያኔ ባህሪያት ያንጸባርቃሉ ። ንውጻዊ (psychopathic) አእምሮኖ ያላቸው ። በዚህ ዓይነት ንውጻዊ አእምሮ (insane state of mind) ነው – የአገር መከላኬያ ሃይል አባላትን እንደ ቄራ ከብት ያረዷቸው ፡፡
ሕወሓትን ማጥፋት እንደዚህ ቀላል የሆነበትን ምክንያት መመርመር አስፈላጊ ነው፡፡ ወያኔ ግማሽ ምዕተ ዓመት ለሚጠጋ ረጂም ዘመን የገነባው የጦር ኃይልና የመሣሪያ ጋጋታ እንዲሁም ምሽግና የመሬት ውስጥ ለውስጥ ዋሻ አንድ ወር ባልሞላ ጊዜ ውስጥ እንኩቶ የሆነበትን ምክንያት መርምሮ ማወቅ ከተደጋጋሚ ውድቀትና ሽንፈት ይታደጋል፡፡ አሸናፊው እውነትና ወኔ እንዲሁም ጊዜ እንጂ የመሣሪያና የወታደር ብዛት እንዳልሆነ ማወቅ ጠቀሜታው እጅግ የጎላ ነው፡፡ እኔ በበኩሌ እንደ አንድ አንጋፋ ዜጋ የሚሰማኝን ከአሁን በፊትም ሆነ አሁን እናገራለሁ፡፡ እኔና መሰሎቼ ባለፉት 30 ዓመታት ውስጥ አስቀድመን ተናግረን በኋላ ላይ በተግባር የተከሰተውን “የትንቢት” ቃል ሁሉ አንድ በአንድ ከነተጻፈበት ዓመት ለትውስታ ያህል ጊዜው ሲደርስ መዘከራችን አይቀርም – ለዚያ ይበለን፡፡
ሰሞነኛ ወሬዎች ብዙ ናቸው – የቱ ተነስቶ የቱ እንደሚጣል ማወቅ እስኪቸግረን ድረስ በሀገራችን ብዙ ነገር በየቀኑ በሚባል ሁኔታ እየተከሰተ አግራሞታችንን ሲያንረው ይታያል፡ ሁሉን መናገር ያስቸግራል፤ ከተለያዩ ምክንያቶች አንጻርም ሁሉንም ነገር ዘርግፎ መናገርም እንደዚሁ አስቸጋሪ ነው፡፡ ግን ሊነገሩ ከሚችሉ ውስጥ አንኳር አንኳሮችን መጥቀስ መጥፎ አይደለም፡፡
ወያኔ በፖለቲካም በጦርነትም ተሸንፏል፡፡ የተሸነፈ ኃይል መንፈራገጡ አይቀርምና በተለያዩ ግልጽና ድብቅ ሥፍራዎች የወያኔው ርዝራዘዦች ለተወሰነ ጊዜ መስዋዕትነትን ማስከፈላቸው አይቀርም፡፡ ወደ ሱዳን የሄደ ኃይላቸውም ከውጪ ጠላቶቻችን ሁሉን አቀፍ የገንዘብና የጦር መሣሪያ ድጋፍና ዕርዳታ በመታገዝ ችግር መፍጠራቸው የሚጠበቅ ነው፡፡ የኢትዮጵያን የማይቀር ትንሣኤ ግን ሊያደናቅፍ የሚችል ምድራዊ ኃይል የለም፡፡ ይህ ተብሎለት ተብሎለት ያለቀ ወርቃማ ዘመን ሊብት መሆኑ ደግሞ በጣም ግልጽ ነው – አንድዬ የተመሰገነ ይሁን ከዋሻው ጫፍ ደርሰናል፡፡ የብርሃን ጭላንጭሉም መታየት ጀምሯል፡፡
እነ ታዬ ደንደኣ ቢጠነቀቁ ይሻላቸዋል፡፡ በሽሮና በጎመን ጥጋብ የሚደነፉ ሁሉ አደብ ቢገዙ የራሳቸውን ታሪክ ከማበላሸት ይቆጠባሉ፤ ደግሞም ለማያውቃቸው ይታጠኑ፡፡ በኢትዮጵያ ታሪክ አንዱ ነገድ ተለይቶ አንድን ጦርነት ያሸነፈበት አጋጣሚ አልተመዘገበም፤ ሁሉም በኅብረት ሆኖ ነው የውጪውንም ሆነ የሀገር ውስጡን የከሃዲዎች ጦርነት ድባቅ ሲመታ የኖረው፡፡ ጀግንነትና ፍርሀት ደግሞ ግለሰብኣዊ እንጂ ቡድናዊና ነገዳዊ ወይም ጎሣዊ የኮታ ቅርጫ የለውምና ከዚህ ዓይነት የተሳሳተ ግንዛቤ በአፋጣኝ እንውጣ፡፡ እርግጥ ነው – ብዙ የተበደለና የተገፋ ወገን ብሶት የሚወልደው ብርታትና ኃይል ስለሚኖረው የተለዬ በሚመስል ጀግንነትና ወኔ ጠላቱን የማንበርከክ ልማድ በየትም ሀገር የነበረና ያለ በመሆኑ ይህን እውነት ልብ ማለት ክፋት የለውም፡፡ ለማንኛውም ጎሣና ነገዱ ምንም ይሁን ምን ኢትዮጵዊነትን የያዘ ኃይል አሸናፊ ስለመሆኑ ታሪካችን ኅያው ምሥክር ነውና ወፍ ዘራሾች አንደበታቸውንም ብዕራቸውንም አደብ ቢያስገዙ የመጀመሪያዎቹ ተጠቃሚዎች ራሳቸው ናቸው – ለምሣሌ በሁሉም ተሣትፎ የተሸነፈውን ወያኔ “በኛ የአመራርና የውጊያ ብቃት ነው የተሸነፈው” በሚል ዕብሪት አገር ይያዝልኝ ማለት ትልቅ ነውርና የጮርቃነት ውጤት ነው – የታሪክና የድል ሽሚያ ውስጥ ገብቶ መነታረክ ዓላማን መዘንጋትና ለቀጣይ ወያኔነት ራስን እንደማዘጋጀት የሚቆጠር ግብዝነት ነው፡፡ አክራሪዎች የዱባ ጥጋብ ካለስንቅ ማዘመቱን ተረድተው ረጋ ይበሉ፡፡ ሀብትና ገንዘቡንም፣ ሥልጣኑንም፣ መሬቱንም … ሁሉንም ጠቅልለው መያዛቸውን ይግፉበት (መቼስ ማልጎደኔ!) – እንደወያኔ ግን ግድያና እሥሩን ይተውት፤ በፍጹም አይጠቅማቸውም፡፡ አላበሳቸው ያሰሯቸውን የኅሊና እስረኞችም በአስቸኳይ ይፍቱ – ዕድሜያቸውን ክፉኛ የሚያሳጥር ጽላሎት በዲያቢሎሣዊው አክሊላቸው ላይ ወድቆ ይታየኛልና ንጹሓንን ማሰርና መግደል እንደማይጠቅማቸው የምትቀርቧቸው ምከሯቸው፡፡ ወያኔን መኮረጅ የተማሪውን ደብተር ስታበላሽ የነበረችውንና ተማሪው በደንደሱ በኩል አንገቱን ገዝግዞ ያስቀመጠውን ቢላዎ አንስታ በስለቱ በኩል ማንቁርቷን በጥሳ እራሷን እንደገደለችው ሞኝ ጦጣ መሆን ነው፡፡ ዛሬ ቤተ መንግሥቱ በኦነግ/ኦህዲድ ቁጥጥር ሥር ሆኖ አክራሪ ኦሮሞ በኦነጋዊ የኬኛ ፖለቲካው ቢፈነጭበትም ይህ ሁኔታ እንዳለ ይቀጥላል ማለት እንዳልሆነ ግልጽ ሊሆን ይገባል – ተጠየቁ እኮ ቀላል ነው፡- የደርግን መጨረሻ ማስታወስ ነው፤ የወያኔን መጨረሻ ማየት ነው፤ በሌሎች የዓለም ሀገራት ያሉና የነበሩ አምባገነኖችን የመጨረሻ ዕጣ ፋንታ ማስታወስ ነው – የኅዋ ሣይንስ ምርምርን የሚጠይቅ አይደለም ነገሩ፡፡ ከዚህ ከዚህ አለመማር ድፍን ቅልነት ነው፡፡ የሆድ ዘመን እየጨለመበት፣ የኅሊና ዘመን እየፈካና እየጎመራ የሚሄድበት ወቅት ላይ ነን፡፡ ሆድ ውስጥ ወርዶ የተሸጎጠው ኅሊና ወደመደበኛ ሥፍራው ወደ ጭንቅላት መውጣቱ የጊዜ ጉዳይ እንጂ መቼም ቢሆን አይቀርም፡፡ ከሁኔታዎች መገንዘብ እንደምንችለው ይህ የማይቀር ሂደት የጀመረም ይመስላል፡፡ አሽከር ሲያመር ገድሎ ይጠፋል፤ ውሻ ሆድ ብሶት ጌታውን ሲከዳ ቢችል ጌታውን ነክሶ ከግቢ ይጠፋል፡፡ በቅሎ ሲመራት ጌታዋን ጥላ በእግሯ ትረመርመውና ትገድለዋለች፤ ሆድ ለኅሊና ቦታውን የሚለቅበት ጊዜ አለ፤ አዲስ ነገር እየተናገርኩ አይደለም፡፡ እናም መቀናጆውን ብአዴንን የከዳው ኦህዲድ ጌታውንና ጓደኛውን እንደከዳ ሁሉ ሌላ ታሪክ ሊፈጠር እንደሚችልም መዘንጋት አይገባም፡፡ ጊዜ መስታወት ነው፤ ገና ብዙ ነገር እናያለን፡፡
ስለዚህ በተረኝነት ስካር የምትናውዙ አክራሪ ኦሮሞዎች ይህን አቅለቢስ መንታላ(busiest) ልጅ እየተጠቀማችሁ ሕዝብን ከሕዝብ ለማናከስ አትፍጨርጨሩ፤ ልጁ እርግጥ ነው ላይ ላዩን ሲታይ ደህና ይመስላል፤ በዚህም ሳቢያ “የተመረጡትን” ሳይቀር አነሁልሏል – ውስጡ ግን ልዝብ ሰይጣን መሆኑ በጓደኞቹ ማንነት መታወቁ አልቀረም (የሽመልስ አብዲሣ የዓላማና የፍላጎት ባልደረባ ሆኖ ኢትዮጵያን ይወዳል ቢባል በትንሹ ድንቁርና ነው፤ ብዙዎችን በፍቅሩ የሚያጃጅልበት አንዳች ምትሃታዊ ነገር ሳይኖረው አይቀርም (ይባልማል))፡፡
ለማንኛውም የአሁን ተረኞች ሆይ! ኢትዮጵያ የትግሬ፣ የኦሮሞና የአማራ ብቻ እንዳልሆነች ወዳችሁ ሣይሆን ተገዳችሁ በቅርብ የምትረዱበት ጊዜ ይመጣል፡፡ ከአንድ ሚሊዮን ያላነሰ ሥልጡን ጦርና ለብዙዎች ዓመታት የሚያዋጋ ስንቅና ትጥቅ እንዳለው የሚገመተው ሕወሓት በቀናት ፍልሚያ የማሽላ እንጀራ ሆኖ መፍረክረኩ ልቦና ላለው ሰው ትልቅ ትምህርት በሆነው ነበር፡፡ ግን ትዕቢትና ዕብሪት ሁለመናን ያሣውራሉና ብዙዎች ማሰቢያቸውን ላልባሌ ፍላጎታቸው አዋሉት፡፡ በዚያም ምክንያት ይሄውና አቢይን የተማመነው አክራሪ የኦሮሞ ኃይል በቤንሻንጉልና በሌሎች በርካታ አካባቢዎች አማራን ማረዱን ቀጥሏል፡፡ በተለይ ሽመልስ አብዲሣ የተባለው ፀረ-አማራ ግለሰብ አማራን ያሳረደውን የቤንሻንጉል ጉሙዝ ፕሬዝደንት ጠርቶ ኬክ ሲያስቆርስ ማየት የዘመኑ ታላቅ የትራጂ-ኮሜዲ ተውኔት ነው፡፡ ይህ እየሆነ ያለው ደግሞ በአቢይ አስተዳደር ሥር ነው፡፡ የአቢይንና እርሱ የሚወክለውን የኦነግ/ኦህዲድን መሠረታዊ ፍላጎትና ዓላማ ቁልጭ አድርጎ የሚያሣይ ድርጊት ነው ይህ በዚህ ኅብረትንና አንድነትን በሚሻ አደገኛ ወቅት በድፍረት የተከናወነ የኬክ ቆረሣ ድራማ፡፡ ያሳዝናል፡፡ አማራ ብዙ የቤት ሥራ እንዳለበት አመላካች የሆኑ ወቅታዊ ሁኔታዎችን መርሣት ብዙ ዋጋ እንደሚያስከፍል መረዳት ተገቢ ነው፡፡ ጥጋብ መጥፎ መሆኑን አሁን ይበልጥ ተረዳሁ፡፡ ጥጋብ ጊዜን አይመርጥም፤ ጥጋብ ዐይንንና ጆሮን ይጋርዳል፡፡ ጥጋብ ልብን ይደፍናል፡፡ “ከተራበ ለጠገበ አዝናለሁ” መባሉም ለዚህ መሆን አለበት፡፡
ጦርነቱ እንደተጀመረ እንጂ እንዳላለቀ በርዕሴ ጠቁሜያለሁ፡፡ አዎ፣ ከወያኔ ጋር የተጀመረው ጦርነት ገና ተጀመረ እንጂ አላለቀም፡፡ የወያኔ አባላት የሆኑ ሁሉ “ምነው ወያኔ አርገህ ፈጠርከኝ!” በሚል ፈጣሪያቸውን በጠማማ አንጎላቸው ፊት የሚከሱበት ዘመን በቅርብ ይመጣል፡፡ ወያኔዎች የሠሩት ግፍና በደል እንዲህ በቀላሉ ታጥቦ የሚጸዳ አይደለምና ብዙ የደም ጎርፍ ይጠብቀናል፡፡ በቀላል ደስታ ተውጠው በትናንሽ ድሎች ጥይታቸውንና ደስታቸውን የሚያባክኑ አማሮችን ሃይ እንድትሏቸው በዚህ አጋጣሚ አደራ ማለት እፈልጋለሁ፡፡ ደስታን አላግባብ መደሰት ዋጋ እያስከፈለ እንደሆነም እየሰማን ነው፡፡ ዒላማውን የሳተ ጥይት ሰውን እየገደለ፣ በመቶዎች ብር የሚገዛ ጥይትም አለመላው እየከሰረ እንደሆነ ይነገራልና በዚህ ጉዳይ ዙሪያ ጥንቃቄ ይደረግ፡፡ ዘመድኩን በቀለን የምታገኙ ሰዎች ይህን መልእክቴን እባካችሁን ለርሱ አድርሱልኝ፡፡
በፌዴራል ተብዬው መንግሥት ውስጥ ያላችሁ አፋዳሾችና አክቲቪስት ነን ባዮች ሁላ ወደየኅሊናችሁ ተመለሱ፡፡ ደግሞም አታስቁን፡፡ ቢቻል በምናምን እየመረቀናችሁ የሚሰጣችሁን ሁሉ በሚዲያችሁ አታውጡ፡፡ ሆዳምነታችሁንና ቅጥረኝነታችሁን ከማጋለጡም በተጨማሪ አመኔታን ያሳጣችኋል፡፡ “ሳያጣሩ ወሬ፣ ሳይገድሉ ጎፈሬ” ይባላልና እባካችሁ ለማጣራት ሞክሩ፡፡ ሰሞኑን ከታዘብኩት አስቂኝ መረጃ አንደኛው ለምሣሌ ወያኔዎች ለነኢትዮ360 እና ርዕዮት ሚዲያ በየወሩ ብዙ ዶላር እንደሚከፍሉ የወጣው መሠረተ ቢስ መረጃ ነው፡፡ የሀሰት ፍብረካ ልክ ሊኖረው ይገባል፤ አለዚያ ከፍ ሲል እንደጠቀስኩት አመኔታን ለሚያሳጣ ቋሚ ትዝብት ይዳርጋል፡፡
እውነት ነው – በነዚህ ሚዲያዎች የሚሠሩ ሰዎች ሰው ናቸውና ሊሳሳቱ ይችላሉ፤ ማንም ፍጹም የለምና፡፡ ሽህ ጊዜ ቢሳሳቱ ግን ለነዚህ ሚዲያዎችና ግለሰቦች ወያኔ ቀለብ ይሠፍርላቸዋል ብሎ መዘገብ ሕዝብን መናቅ ነው – አንድ ሰው ካላበደ በቀር በቦምብ ለሚያደባየው ሰው ቀለብ አይቆርጥም፡፡ እንደዚህ ያሉ ማጅራት መቺዎች ያሉበት መንግሥት ደግሞ እንኳንስ ሀገርንና ሕዝብን ሊያሻግሩ ይቅርና እነሱም ከወያኔ የማይሻሉ ተራ አሉቧልተኞችና ሲመቻቸውም ነፍሰ ገዳዮች ናቸው – እያደረጉ ያሉትም ይህንኑ ነው፡፡ ንጹሓንን የሚያስርና የሚገድል “አሻጋሪ” የሰበሰባቸው አክቲቪስቶች ብዙ ተዓምር እያሳዩን ነው፡፡ ነገሩ ያለቃ ገ/ሃናን ተረት ያስታውሳል፡- በቤታቸው ያንገሸገሻቸውን የጎመን ይሁን የሽሮ ወጥ ጠልተው ወደጓደኛቸው ቤት ቢሄዱ እዚያም ተመሳሳይ ወጥ ጠበቃቸውና “በየት ዞረህ ቀደምኝ” አሉ ይባላል፡፡ የአቢይ አካሄድ የገጸ ባሕርያት ወይ የባለታሪኮች ለውጥ እንጂ የድርጊት ለውጥ የለውም፡፡
ለማንኛውም በአሁኑ ወቅት ከነስህተታቸውም ቢሆን ለኢትዮጵያ ከቆሙ የግል ሚዲያዎች መካከል አንዱ ኢትዮ360 መሆኑን በዚህ አጋጣሚ ባልመሰክር እኔም ወያኔ ማነው ኦነግ/ኦህዲድ መሆኔ ነውና ይሄውና መሰከርኩ – መረጃ ቲቪንም ጨምሩልኝ፡፡ ግን ግን በጥሩ ሥራ መኩራት እንዳለ ሁሉ በስህተትም መጸጸትንና ይቅርታን መጠየቅን ማወቅ፣ በከንቱ መታበይንም ማራቅ መልካም መሆኑን በዚህ አጋጣሚ ማስታወስ እፈልጋለሁ፡፡ ትኅትናን እንላበስ፤ መታበይን እንናቅ፡፡ ከከንቱ ውዳሤ ራሳችንን እናርቅ፡፡ የሰይጣን መግቢያ ቀዳዳዎችን ሁሉ በተቻለን መጠን እንድፈን፡፡
በመጨረሻም ፈጣሪ ሳይደግስ አይጣላምና መምህር ዘመድኩን በቀለንና ስማቸውንና ግብራቸውን እዚህ ዘርዝሬ የማልጨርሰው ወገኖቼን በዚህን ክፉ ዘመን እውነቱን ይዘው እንዲሟገቱና ለተገፉ ብዙኃን አለኝታ ሆነው ሌት ተቀን እንዲደክሙልን እግዚአብሔር ስለሰጠን ስሙ ለዘላለም የተመሰገነ ይሁን፡፡ ይህ ብላቴና በትናንትናው የኅዳር 30 ቀን 2013 ዓ.ም የመረጃ ቲቪ ዝግጅቱ ላይ ያቀረበውን ሃተታ ማዳመጥ እጅግ ጠቃሚ ነውና እባካችሁን ጎብኙት፡፡ ዘመዴን መሰሎችን ያብዛልን፡፡ ጠላቶቻችን ምንም ዓይነት ይሉኝታና ሀፍረት የሌላቸው የፍየል ዐይን በጨው ቀቅለው የበሉ እንደመሆናቸው እነሱን ለመታገል አንዳችም ዳተኝነትና ይሉኝታ እንደማያስፈልግ ከዘመዴ መማር ይቻላልና እግዚአብሔር አብዝቶ ይባርከው፤ ልጅም ይውጣለት፡፡ ዜጋ ማለት እንዲህ ነው፡፡ መጥምቁ ዮሐንስ በበረሃ አንበጣ እየበላ የመንግሥተ ሰማይን መቅረብ ይሰብክ ነበር …
በመሬት ሽሚያ, የተፈጥሮ ሃብቶች መደምሰስ, እና በአካባቢ ልማት, ኢንቨስትመንትና ንግድ ምክንያት በግዳጅ መፈናቀል ላይ የተሳተፉ ማህበረሰቦችን ለማገዝ IDI's Money Migration Initiative
በሰሜን ማላዊ ውስጥ በሰሜን አፍሪቃ ውስጥ ከሰፈሩት ሰዎች መካከል በአርሶ አደሩ ገበሬዎች መካከል የአርሶ አደሮች የአመጋገብና የሥርዓተ-ፆታ እኩልነት ልምድ እና የእውቀት ስርዓት
የብሩክቼድ ጥቃትን ማረም, ድህረ-ሰብል መጥፋትን እና በሽታዎችን ማጠናከሪያዎች በአርሶ አደሮች ላይ የሚደረጉ ውጥረቶች-በተመረጡ የቤን ስነ-ተዋልዶ-ከኮሚ-ኢኮሎጂካል ሁኔታዎች
በመሰረታዊ ደረጃ ላይ ያሉ ባለድርሻ አካላትን ፍላጎቶች በተሻለ ሁኔታ ለማሟላት የሚያስችለውን የሶፍትዌር ማሻሻያ 2.0 (የድርጅቶች) 2.0 ማህበረሰብን ለመገንባት
ለማህበረሰብ መብቶች, ለንብረት አስተዳደር እና ለኑሮ እርባታ አነስተኛ የገንዘብ ድጎማዎችን ለመደገፍ, እንዲሁም በ Lào ውስጥ በሚገኙ ወጣቶች የሂሳዊ አስተርጓሚ ክህሎቶችን ለማጠናከር የመማሪያ እና ማህበራዊ አውታረ መረብ ትግበራ
እንደገና ጥቅም ላይ የዋለው የከተማ ኦርጋኒክ ቆሻሻ-በምዕራብ አፍሪካ ዘላቂ ልማት የመቋቋም አቅም ለማሳደግ የከተማ-አነስተኛ አነስተኛ ገበሬ እርሻን ለማሳደግ የአፈር ጤናን መመለስ እና መጠበቅ ፡፡
የደቡብ ኮሪያ የውበት ክለብ በብዛት ይገኛሉ እናም እንደ እራስዎ አይነት ለደቡብ ኮሪያ ተጫዋቾች አስፈላጊ የሆኑ ብቸኛ የቡድን ቤቶችን ያገኛሉ. በክበቡ ውስጥ በተቃውሞው ተቃውሞ ምክንያት የተወሰኑ ብሔሮችን ወይም በአገሪቱ ውስጥ በአጠቃላይ ህዝብ ለሚናገሩ ሰዎች ለመናገር የመጨረሻ ግብ ላይ የተወሰኑ ልዩ ቅሎችን ለመፈለግ ይጥሩ. ለጎረቤቶችም በተወሰኑ የመዝናኛ, የሱቅ ሽልማቶች ላይ ወይም የደቡብ ኮሪያ ልዩ አጋጣሚዎችን በማክበር ላይ ለሚኖሩ ጎረቤቶች ልዩ የሆነ ሽልማት በማቅረብ እንደዚህ ያደርጉ ይሆናል. ለምን መጫወት እንዳለብዎ ለማወቅ በሂደቱ ቀጥል የደቡብ ኮሪያ ቁማር የዚያ ብሔር ተጫዋች ከሆንክ ክለብ ፡፡
የደቡብ ኮሪያን የመመረጥ ዕድል በመጥቀስ, ደቡብ ኮሪያን ተጠቅሞ በመደበኛነት ለማቀድ የታቀደውን የክለብ ቤት ለማቅረብ ምንም ዓይነት የመጠለያ ክበብ የለውም. ይህ በደቡብ ኮሪያ ውስጥ ያሉ እጅግ በጣም ብዙ ሰዎች ስለሚገነዘቡባቸው ሰዓታት, በአካባቢው ያለው የጭነት ዘዴዎች እና በአቅራቢያው ያለውን ገንዘብ በአግባቡ ለመጠቀም በአቅራቢያው የሚገኙትን የእንክብካቤ ሰጪ ሰራተኞችን ያካትታል. ከእርስዎ ሀገር ካሉ ግለሰቦች ጋር መጫወት መልካም ነው. ይሄ በድር ቤት ሰሪ ላይ በመጫወት በተለይ በጣም ደስ ይላል.
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ዓለማችን የተረጋጋች ቦታ ትሆን ዘንድ የሰው ልጆች ሰላም እና ትብብር እንደ ሚያስፈልግ እና ሁሉም ሰው ቁርጠኝነት መሆን እንደ ሚገባው ገለጹ። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ይህንን የተናገሩት በጥር 12/2013 ዓ.ም በቫቲካን ያደረጉትን የጠቅላላ የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ ካጠቃለሉ በኋላ ባስተላለፉት መልእክት እንደ ነበረ የተገለጸ ሲሆን ሊቀ ጳጳሱ ከእዚህ ቀደም የኑክሌር ጦር መሣሪያዎችን ለመከላከል ስምምነቱ ከፀደቀ ከጥቂት ቀናት በኋላ ለአገራት እና ለዜጎች ተመሳሳይ ጥሪ ማቅረባቸው ይታወሳል።
ሰላም እንዲጎለብት ማደረግ የሚቻለው የኑክሌር የጦር መሣሪያ የሌለበት ዓለም መገንባት ሲቻል ነው ያሉት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ዓለም አቀፍ የኒውከልር የጦር መሳርያ ትጥቅ መፍታት እ.አ.አ 2017 ዓ.ም ስምምነት ከመፈረሙ በፊት ቅዱስነታቸው ይህንን ጥሪ ማቅረባቸው ይታወሳል። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ርዕስ ሊቃነ ጳጳስ ሆነው ከተሾሙ በኋላ የእቶሚክ የጦር መሳርያዎችን በመቃወም በርካታ ንግግሮችን ማደረጋቸው ይታወሳል።
እ.አ.አ. በነሐሴ 6/1945 ዓ.ም የዛሬ 75 አመት ገደማ ማለት ነው ሂሮሺማ እና ናጋሳኪ በመባል በሚታወቁ ሁለት ያጃፓን ከተሞች ላይ ሁለት የአቶሚክ ቦንቦች ተጥለው ሂሮሺማ እና ናጋሳኪን ማጥፋታቸው ይታወሳል። የአለማችንን ታሪክ በከፍተኛ ሁኔታ ካዛቡ አካሄዶች መካከል እና የዓለማችን ሕዝቦች ካበሳጩ ከእነዚያ ቀናት ጀምሮ በዓለም ዙሪያ የኒውክለር የጦር መሳሪያ አገልግሎት ላይ እንዳይውል የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ከፍተኛ የሆነ ጥረት ስታደርግ መቆየቷ ይታወሳል።
አሰቃቂው እና በሚልዮን የሚቆጠሩ ሰዎችን ነፍስ የቀጠፈው እና ብዙዎችን ለስደት ዳርጎ የነበረው ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ከተጠናቀቀ በኋላ እ.አ.አ ከ1958-1978 ዓ.ም ድረስ በነበረው የታሪክ ሂደት ውስጥ በዓለም አቀፍ ደረጃ በከፍተኛ ሁኔታ ይንጸባረቅ በነበረው ምራባዊያን እና ምስራቃዊያን በሚል ጎራ ለሁለት በተከፈለችሁ ዓለማችን ምራቡን እንደ ባለጸጋ፣ ምስራቁን ደግሞ አንደ ድሃ በመቁጠር ርዕዮተ ዓለማዊ ጦርነቶች በነበሩበት ወቅት በወቅቱ የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት የነበሩት ዮሐንስ 23ኛ የሁለተኛውን የቫቲካን ጉባሄ በመጥራት “ሰላም በምድር ላይ ይሁን” በሚል ጭብጥ ዙሪያ ላይ የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ብጹዕን ጳጳሳትን ያሳተፈ ጉባሄ እንዲደረግ ማድረጋቸው ይታወሳል። በወቅቱ ለነበረው ማኅበራዊ ቀውስ በተወሰነ መልኩም ቢሆን እንኳን ማኅበራዊ መግባባት እና መፍትሄ እንዲመጣ፣ አውዳሚ እና ጅምላ ጨራሽ የሆኑ የጦር መሳሪያዎችን ከዓለማችን ማስወገድ እንደ ሚገባ የሚገልጽ ሐዋሪያዊ መልእክት ይፋ ማድረጋቸው ይታወሳል።
በተለይም ደግሞ በወቅቱ ምራባዊያን እና ምስራቃዊያን የሚል መጠሪያ ተስጥቶዋቸው በሁለት ጎራ ተፋጠው በነበሩ የዓለማችን አገራት ሳቢያ አለማችን ለከፍተኛ ጦርነት በመጋለጧ፣ አልፎም ተርፎም የቀዝቃዛው ጦርነት በመባል በሚታወቀው ሂደት ውስጥ በተለይም አሜርካ እና ራሻ ከፍተኛ ፍጥጫ ውስጥ ገብተው ጅምላ ጨራሽ የሚባሉ የኒውክለር የጦር መሳሪያን ለማምረት በእሽቅድድም እንደ ነበሩ ይታወሳል። በወቅቱ የካቶሊክ ቤተ ክርርስቲያን በላቲን ቋንቋ “Pacem in terris” በአማሪኛው “ሰላም በምድር ላይ ይሁን” በሚል አርእስት ለንባብ ባበቃችሁ ሐዋሪያዊ መልእክት ሁለቱ የዓለማችን ኃያላን የሚባሉ ሀገራት ለማንም የማይበጀውን የጋራ መኖሪያ የሆነቺውን ዓለማችንን በጅምላ የሚያጠፈ የጦር መሳሪያዎችን ያስወግዱ ዘንድ በተደጋገሚ የሰላም ጥሪ በማቅረብ ሁለቱ ኃያላን የሚባሉ ሀገራት ፍጥጫቸውን አቁመው ወደ ሰላም እንዲመለሱ የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ከፍተኛ አስተዋጾ ማደረጓ ይታወሳል።
ከኅዳር 09-16/2012 ዓ.ም ድረስ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በታይላንድ እና በጃፓን በቅደም ተከተል 32ኛውን ሐዋርያዊ ጉብኝት ማድረጋቸው የሚታወስ ሲሆን “ሕይወትን ከጉዳት እና ከሞት አደጋ እንታደግ” በሚል መሪ ቃል ከኅዳር 12-16/2012 ዓ.ም ድረሰ የ32ኛው ሐዋርያዊ ጉብኝታቸው ሁለተኛ መዳረሻ አገር ወደ ሆነችው ጃፓን ማቅናታቸው ይታወሳል።
ቅዱስነታቸው በጃፓን በነበራቸው የአራት ቀን ቆያት የጃፓን ዋና ከተማ የሆነችውን ቶክዮን ጨምሮ፣ በሁለተኛ የዓለም ጦርነት ወቅት በኒውክለር የጦር መሣርያ ድብደባ ምክንያት ከፍተኛ ውድመት የደረሰባቸውን እና እጅግ በጣም ብዙ የሆኑ የሰው ልጆች ሕይወት የተቀጠፈበት አደጋ ተከስቶ የነበረባቸውን ናጋሳኪ እና ሂሮስሺማን መጎብኘታቸው ይታወሳል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በወቅቱ በጃፓን ያደረጉትን ሐዋርያዊ ጉብኝት የጀመሩት በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ከፍተኛ ጉዳት ከደረሰባቸው ስፍራዎች አንዷ በሆነቺው ሄሮሽማ እንደ ነበረ የሚታወስ ሲሆን ቅዱስነታቸው በእዚያው “የሂሮሺማ የሰላም መታሰቢያ” በመባል በሚታወቀው የመታሰቢያ ስፍራ ለተገኙ ሕዝቦች ባደርጉት ንግግር እንደ ገለጹት “የአቶሚክ የጦር መሣሪያ ኃይልን ለጦርነት መጠቀምና ይህንን መሣሪያ ማከማቸት ሥነ ምግባር የጎደለው ተግባር ነው” በማለት በአጽኖት መግለጻቸው ይታወሳል።
በጃፓን በነበራቸው የመጀመሪያው ቀን ሐዋርያዊ ጉብኝት ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ “የሂሮሺማ የሰላም መታሰቢያ” ሥፍራን በጎበኙበት ወቅት ይህ “የሂሮሺማ የሰላም መታሰቢያ” ስፍራ ሞትና ሕይወት ፣ ኪሳራ እና ዳግም ልደት ፣ ሥቃይና ርህራሄ የተገናኙበት ስፍራ እንደሆነ” መግለጻቸው ይታወሳል። ለጦርነት ዓላማ አቶሚክ ኃይል መጠቀምና ማከማቸት በራሱ ሥነ-ምግባር የጎደለው ተግባር መሆኑን ከታሪክ መማር እንደ ሚቻል ቅዱስነታቸው ጨምረው መግለጻቸው ይታወሳል።
እ.አ.አ በነሐሴ 6/1945 ዓ.ም 8፡15 ደቂቃ ላይ በሂሮሺማ ከተማ ላይ በተጣለው የመጀመሪያው አቶሚክ ቦንብ በወቅቱ ከተማይቱን ሙሉ በሙሉ እንድትወድም ማድርጉ የሚታወስ ሲሆን ከእዚህም ጋር በተያያዘ መልኩ በእዚህ አቶሚክ ቦንብ አማካይነት በቅጽበት ከ70 ሺህ በላይ ሰዎች ሕይወታቸው ማለፉ የሚታወስ ሲሆን ከእዚያም በመቀጠል ደግሞ የአቶሚክ ቦንቡ ባደርሰው የጨረር አደጋ ቀስ በቀስ የ 70 ሺህ ሰዎችን ሕይወት መቅጠፉ ይታወሳል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በኅዳር 14/2012 ዓ.ም ይህንን የሰላም መታሰቢያ ሥፍራ ለመጎብኘት ወደ እዚያው ማቅናታቸው የሚታወስ ሲሆን በሂሮሽማ በሚገኘው የጄንባኩ ዶም በመባል የሚታወቀው የፈረሰ ሕንጻ ሥር ሆነው ንግግር ማድረጋቸው ይታወሳል። በወቅቱ ቅዱስነታቸው ይህንን በአቶሚክ ቦንብ መሣሪያ አማካይነት የተቃጣው አደጋ በተመለከተ ሲገልጹ “በእዚህ ነጎድጓድ መብርቅ በመሰለ ከፍተኛ ጥቃት እና የእሳት ፍንዳታ፣ ብዙ ወንዶች እና ሴቶች ፣ ብዙ ህልሞች እና ተስፋዎች ጠፍተዋል፣ ጥለውት ያለፉት ጥላ እና ዝምታ ብቻ ነው፣ በቅጽበት ሁሉም ነገር በሞት ጥላ ተውጦ ነበር” ማለታቸው ይታወሳል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ወደ እዚያው ሥፍራ ያቀኑት በእዚህ አሳዛኝ አደጋ ተጎጅ ለሆኑ ሰዎች ያላቸውን ክብር ለመግለጽ እና እነርሱ በወቅቱ የነበራቸውን ጥንካሬ ምንጭ ለመገንዘብ እንደ ሆነ በወቅቱ የገለጹ ሲሆን “አሁን በሕይወት ለሌሉ እና የእዚህ አደጋ ሰላብ የሆኑ ሰዎችን ጩኸት እስከ ዛሬዋ ቀን ድረስ ማሰማታችንን እንቀጥላለን” ብለዋል። የእዚህ የአቶሚክ ቦንብ ጥቃት ሰለባ የነበሩ ሰዎች “ከተለያዩ ቦታዎች የመጡ ፣ የተለያዩ ስሞች የነበሯቸው፣ የተወሰኑት ደግሞ የተለያዩ ቋንቋዎችን ይናገሩ እንደ ነበረ፣ ሆኖም ሁሉም በዚህች ክፉ እጣ ፈንታ በአንድነት ገፈት ቀማሽ ሆነዋል ፣ በዚህች ሀገር ታሪክ ላይ ብቻ ሳይሆን በሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ ሳይቀር እስከ መጨረሻው ድረስ ዘለቄታዊ የሆነ ምልክት ጥሎ ያለፈ ክስተት ነው” ማለታቸው ይታወሳል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ጨምረው እንደ ገለጹት እርሳቸው በበኩላቸው ወደ እዚህ ስፍራ የመጡት “የሰላም ተጓዥ” በመሆን “የጥላቻ እና የግጭት ሰለባዎች የሆኑትን ድሆች ጩኸት ይዘው ወደ እዚያ ስፍራ መምጣታቸውን” በወቅቱ የተናገሩ ሲሆን “አሁን እኛ ባለንበት ጊዜ ውስጥ እያደገ የመጣውን ውዝግብ እና ጭንቀት የሚሰብኩ እና ሕዝቡን የሚያስጨንቁ፣ የእዚህ ጥቃት ሰለባ የሆኑ ድምፅ አልባ” የሆኑ ሰዎችን ድምጽ ለማስተጋባት ጭምር እንደ ሆነ ገልጸው ነበር። “የሰውን ልጅ አብሮ የመኖር ሕልውና አደጋ የሚጥሉ ተቀባይነት የሌላቸው ኢፍትሃዊ የሆኑ ተገባሮች እና በደሎች፣ የጋራ መኖሪያ ቤታችን የሆነችውን ምድራችንን መንከባከብ አለመቻላችን፣ በተጠናከረ መልኩ በቀጣይነት አየተካሄዱ የሚገኙት በጦር መሣርያ የታገዙ ግጭቶች ለሰላም ዋስትና የማይሰጡ ተግባራት በመሆናቸው የተነሳ” እነዚህን እኩይ ተግባራት ለማውገዝ ጭምር ነው ወደ አዚህ ስፋር የመጣሁት ብለዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በወቅቱ ያደረጉትን ንግግር በቀጠሉበት ወቅት በድጋሚ እንደ ተናገሩት “የአቶሚክ ኃይልን ተጠቅሞ ጦርነት ማካሄድ ከመቼውም ጊዜ ይበልጥ ዛሬ በሰው ልጆች ክብር ላይ ብቻ ሳይሆን ለወደፊቱ የጋራ መኖርያ ቤታችን በሆነች በምድራችን ላይ የሚፈጸም በደል ነው፣ የአቶሚክ ኃይል ለጦርነት መጠቀም ሥነ ምግባር የጎደለው ተግባር እንደመሆኑ መጠን፣ የአቶሚክ የጦር መሥርያ አምርቶ ማከማቸት በራሱ ሥነ ምግባር የጎደለው ተግባር ነው” በማለት የተናገሩት ይታወሳል። “ስለሰላም ብቻ በማውራት ሰላምን ግን በተጨባጭ በምድር ላይ በሚኖሩ ሕዝቦች መካከል ለማምጣት ባለመቻላችን ምጪው ትውልድ በእኛ ላይ እንደ ሚፈርድ” በወቅቱ የተናገሩት ቅዱስነታቸው አክለውም “ሰላም በእውነት ላይ የተመሠረተ ፣ በፍትህ የተገነባ ፣ በልግስና የተሟላ እና ነጻነትን የሚያስገኝ መሆን አለበት” ማለታቸው ይታወሳል።
“ይበልጡኑ ፍትሃዊ እና ደህንነቱ የተጠበቀ ማህበረሰብ መገንባት ከፈለግን በእጆቻችን ላይ የሚገኙትን የኒውክለር የጦር መሣሪያዎችን ማስወገድ ይኖርብናል” በማለት በንግግራቸው የገለጹት ቅዱስነታቸው “ግጭቶችን ለመፍታት እና ለግጭቶች መፍትሄ ለመስጠት የኑውክሌር ጦርነት መሳሪያ ይህንን ስጋት ለመቀረፍ የሚያስችል ሕጋዊ የሆነ መስመር ነው ብለን በማሰብ የኒውክሌር የጦር መሳሪያዎችን ለማጋበስ በምናደርገው ሩጫ የተነሳ እንዴት ሰላምን ማረጋገጥ እንችላለን?” በማለት ቅዱስነታቸው ጥያቄ አንስተው እንደ ነበረ ይታወሳል። “እውነተኛ ሰላም የሚረጋገጠው የጦር መሳሪያዎችን በማስወገድ ብቻ አይደለም ፣ ምክንያቱም ሰላም ማለት የጦርነት አለመኖር ብቻ ማለት ስላልሆነ! በአንጻሩ ሰላም ማለት ከታሪክ እንደ ተማርነው እና እንደ ተረዳነው የፍትህ፣ የልማት፣ የአንድነት፣ የጋራ መኖሪያ ቤታችን የሆነችውን ምድራችንን መንከባከብ እና የጋራ ተጠቃሚነትን ማስፈን” ማለት በመሆኑ የተነሳ ጭምር ነው ማለታቸው ይታወሳል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በወቅቱ ያደረጉን ንግግር በቀጠሉበት ወቅት ሦስት ሥነ ምግባራዊ እሳቤዎችን ማስታወስ እንደ ሚገባ በገለጹበት ወቅት እንደ ተናገሩት “ማስታወስ ፣ አብሮ መጓዝ ፣ መንከባከብ” የሚሉትን ሥነ ምግባራዊ እሳቤዎችን ያመላከቱ ሲሆን በተጨማሪም ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ አጽኖት ሰጥተው እንደ ተናገሩት “የአሁኑ እና የወደፊቱ ትውልድ በእዚህ ስፍራ ምን እንደ ተካሄደ እንዳያስታወሱ ማደረግ አንችልም” በማለት አጽኖት ሰጥተው ተናግረዋል። “ይበልጡኑ ፍትሐዊ እና በወንድማማችነት መንፈስ የተሞላ መጻይ ጊዜ መገንባትን የሚያረጋግጥ እና የሚያበረታታ ያለፉ ክስተቶች ትውስታ አስፈላጊ ነው፣ የወንዶችና የሴቶች ንቃተ ሂሊና በተለይም በአገራት ዕጣ ፈንታ ላይ ወሳኝ ሚና የሚጫወቱትን ሁሉ የሚያነሳሳ ሰፊ የሆነ የባለፉ ጊዜያትን ሁኔታ የማስታወስ ችሎታ አስፈላጊ ነው፣ ይህንን ለሁሉም ትውልዶች መናገር እና ማስተላለፍ የሚገባን ሕያው ትውስታ ሆኖ ሊቀጥል ይገባዋል፣ መጪው ትውልድ እንደነዚህ ያሉ ክስተቶች በጭራሽ እንዳይከሰቱ ያለፈውን ዘግናኝ ክስተት ማሰብ ያስፈልጋል” ማለታቸው ይታወሳል።
“እኛ በመግባባት መንፈስ እና በይቅርታ እይታ በመታገዝ አብረን በጋራ ወደ ፊት መጓዛችንን እንቀጥል” በማለት በወቅቱ ባደረጉት ንግግር የገለጹት ቅዱስነታቸው በመቀጠል “ዛሬ የተስፋን አድማስ ለማስፋት እና በጨለማ በተሞላው ሰማይ ውስጥ ማብራት የሚችል የብርሃን ነጸብራቅ እንዲፈነጥቅ” ሁላችንም በጋራ መሥራት እንደ ሚጠበቅብን ቅዱስነታቸው ጨምረው ጥሪ ማቅረባቸው ይታወሳል። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ “ተስፋ ማደረግ እንችል ዘንድ ልባችንን እንክፈት፣ የእርቅ እና የሰላም መሳሪያዎች እንሁን” ብለዋል።
“እርስ በእርሳችን አንዱ አንደኛውን መንከባከብ ከቻለ እና አንድ የጋራ የሆነ እጣ ፈንታ እንዳለን ከተገነዘብን ሰላምን እውን ማደረግ ይችላል” በማለት ንግግራቸውን የቀጠሉት ቅዱስነታቸው “ዓለማችን፣ እርስ በእርስ እንድትገናኝ እና እንድትተሳሰር ያደረገው አለማቀፋዊነት (globalization) ብቻ ሳይሆን በጋራ እየተጠቀምናት የምንገኘው ምድራችን ጭምር ናት፣ ከመቼውም ጊዜ በላይ ዛሬ የተወሰኑ ቡድኖች ወይም ዘርፎች ፍላጎቶችን ወደ ጎን በመተው አንድ የጋራ የወደፊት ሕይወት እንዲኖረን ኃላፊነት በተሞላበት መንገድ በጋራ መሥራት” ይኖርብናል ማለታቸው ይታወሳል።
“አሁን የዲሞክራሲ ፍላጎቱ ሕዝብዊ መልክ ይዟል፤ ምሁሩ አካባቢ ያለ ስሜት ብቻ መሆኑ ቀርቶ ታች ድረስ ወርዷል። በሌላ በኩል ደግሞ ኢህአዴግ ራሱም ተለውጧል። በለውጥ ሂደት ውስጥ ነው ያለነው። ጥያቄው ይህ ሂደት በሰላማዊ መልኩ ይቀጥላል ወይንስ ወደብጥብጥ ያመራል የሚል ሲሆን ይህም በቀጥታ ገዥው ፓርቲ ከሚያደርገው ነገር ጋር የሚያያዝ ነው” BBC Amharic
ከስድስት ዓመት ተኩል የእስር ቆይታ በኋላ ባለፈው የካቲት የተፈታው ጋዜጠኛ እና የዲሞክራሲ አቀንቃኝ እስክንድር ነጋ፤ ቀጣዮቹን ሳምንታት በበርካታ የኢትዮጵያ አካባቢዎች በመዘዋወርና በልዩ ልዩ የማህበረሰብ አካላት ጋር በመገናኘት አሳልፏል።
እስክንድር ህገ ወጥ ሰንደቅ ዓላማን መጠቀም እና ያለፈቃድ መሰብሰብ በሚሉ ምክንያቶች ዳግመኛ ከሌሎች የሙያ አጋሮቹ እና ፖለቲከኞች ጋር ለእስር የተዳረገው ከተለቀቀ ሁለት ወራት እንኳ ሳይደፍን ነበር።
በስራ ላይ ባለው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ምክንያት ጉዞዎችን በማድርግበት ጊዜ የተለየ ጥንቃቄ እንዳደረግ ግድ ብሎኛል የሚለው እስክንድር፤ ከቢቢሲ ጋር በነበረው ቆይታ በተዘዋወረባቸው ስፍራዎች ሁሉ ከሰባት ዓመታት በፊት ከሚያውቀው በተለየ መልኩ የዲሞክራሲ ፍላጎት በሕዝብ ዘንድ ሰርፆ መመልከቱን ይገልፃል።
“ህዝቡ ተለውጧል፤ ለነፃነቱ ብሎ ግንባሩን ለጥይት ለመስጠት የቆረጠው ሕዝብ ቁጥር የበለጠ ጨምሯል” ሲል እስክንድር ከታሰረበት የዛሬ ሰባት ዓመት ግድም የነበረውን ሕዝባዊ ስሜት በቅርቡ ካስተዋለው ስሜት ጋር ያነፃፅራል።
“አሁን የዲሞክራሲ ፍላጎቱ ሕዝብዊ መልክ ይዟል፤ ምሁሩ አካባቢ ያለ ስሜት ብቻ መሆኑ ቀርቶ ታች ድረስ ወርዷል። በሌላ በኩል ደግሞ ኢህአዴግ ራሱም ተለውጧል። በለውጥ ሂደት ውስጥ ነው ያለነው። ጥያቄው ይህ ሂደት በሰላማዊ መልኩ ይቀጥላል ወይንስ ወደብጥብጥ ያመራል የሚል ሲሆን ይህም በቀጥታ ገዥው ፓርቲ ከሚያደርገው ነገር ጋር የሚያያዝ ነው” ሲል እስክንድር ለቢቢሲ ገልጿል።
በወርሃ የካቲት መጀመሪያ በርካታ የተቃውሞ ፖለቲካ መሪዎች፣ ጋዜጠኞች እና የመብት ተሟጋቾች ከእስር ሲለቀቁ ከተፈችዎቹ መካከል አንዱ የነበረው እስክንድር ከሳምንታት ቆይታ በኋላ ዳግም መታሰሩ “በማንኛውም ሰዓት ልንታሰር እንደምንችል መልዕክት ለማስተላለፍ ተፈልጎ ነው” በማለት ይከራከራል።
“ከዚህ የተረዳነው ነገር በማናቸውም ደቂቃ ዳግም ልንታሰር እንደምንችል ነው። ነገ ላልኖር እችላለሁ። በሚቀጥለው ሳምንት ወይንም በሚቀጥለው ወር ላልኖር እችላለሁ። ወደ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት መግባት እስካልቻልን ድረስ ማለት ነው። ዲሞክራሲ እስከሌለ ድረስ የእኛ ነፃነት በጥያቄ ውስጥ ነው ያለው” ይላል እስክንድር።
“ይሄ ደግሞ ሊሆን የሚችለው፤ መንግሥት እንደፈለገ ማድረግ የሚችለው ዲሞክራሲ በሌለበት ድባብ ውስጥ ብቻ ነው። ከህግ ውጭ ነው የታሰርነው። ከማናቸውም ጊዜ በላይ አሁን ለዲሞክራሲ ያለኝ ጥማት ጨምሯል ጭራሽ።”
ጋዜጠኛ እስክንድር አዲሱ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ ያደርጓቸውን ተስፋ ሰጪ ንግግሮች እንደሚያደንቅ፥ በበርካቶችም ዘንድ ጠንከር ያለ የጊዜ ይሰጣቸው አስተያየት መኖሩን ልብ እንዳለ ይናገራል።
“ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጥሩ [ይናገራሉ] ነገር ግን በተግባር ካልተገለፀ ዋጋ የለውም” የሚለው እስክንድር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከልባቸውም ለውጥ ቢፈልጉም እንኳ ያሉበት ፓርቲ ኢህአዴግ ለውጥ ይፈልጋል ወይ የሚለው ጥያቄ ገና እንዳልተመለሰ እንደሚያምን አይሸሽግም።
“የኢትዮጵያ ሕዝብ የታገለው ኢህአዴግ እንዲታደስ ወይንም በኢህአዴግ ውስጥ የአመራር ለውጥ እንዲመጣ ብቻ አይደለም። የአመራር ለውጡ ትርጉም የሚኖረው አገሪቱን ወደ ዲሞክራሲ ካስገባት ብቻ ነው” ብሏል ከቢቢሲ ጋር ባደረገው ቆይታ።
የጠቅላይ ሚኒስትር አብይን ስኬት ሥራ ላይ በሚቆዩባቸው ቀዳሚ ወራት በሚያከናውኗቸው ተግባራት እንደሚመዘን የሚገልፀው እስክንድር ይህም የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ማስነሳትን እና ሁሉንም የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚያሳትፍ ጉባዔ መጥራትን እንደሚያካትት ያስረሳል።
በበርካታ የመብት ተሟጋቾች እና የቀድሞ ታሳሪዎች የሰብዓዊ መብት ጥሰት ይከናወንበታል እየተባለ የሚብጠለጠለውና ማዕከላዊ ተብሎ በሰፊው የሚታወቀው የምርመራ ክፍል እንዲዘጋ መወሰኑ መንግስት ወደ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ለመግባት ፍላጎት እንዳለው መገለጫ ተደርጎ የሚታይ ካልሆነ በስተቀር በራሱ የረባ ፋይዳ የለውም ባይ ነው ጋዜጠኛ እስክንድር።
“ማዕከላዊ ስለተዘጋ ብቻ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚደረጉ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ይቆማሉ ማለት አይደለም። ትልቁ ትርጉም እንደ ሀገር ወደ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ገብተናል አልገባንም የሚለው ነው። የሰብዓዊ መብት ጥሰት የሚቆመው፥ ሙሉ በሙሉ የሚደርቀው ሃገራችን ወደ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ስትገባ ብቻ ነው።”
ዛሬ በኢትዮጵያ ውስጥ የምርት ገበያውም የሠራተኛ ገበያውም፣ የካፒታል ገበያውም የመሬት ገበያውም መዛባታቸውን የኢትዮጵያ ሕዝብ ሁሉ አውቋል፡፡ የምርት ገበያው ዋጋ ሰው...
መኽንያት መጽሓፍየይ. . . . ‘‘ መዝሙር ሰላም ’’ ንህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ፡ ጭርሕኡ ካብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ፡ ዝቃላሕ ዘሎ ኣርእስተ ጕዳይ‘ዩ፡፡ ኣብ ኢትዮጵያ ነብሲ ወከፍ መዓልቲ፡ መጠረስትኡ ዘይእንፍት፣ ንእሽቶ ተስፋ ዓቢ ሓደጋ ዝተፈራረቖ፡ ሕምባበ ለውጢ ኣሎ። ነዚ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፈይ፡ ኣብ ምውዳእን ቅድሚ ምዝርገሐይ፡ ንሓፋሻዊ ሓሳባቱን ግድፈታት ቃላቱን፡ ንገለ ናይ ሓሳብ መሻርኽተይ ክልእከሎም ክብል‘ኳ እንሆ. . . ሎሚ ምሸት ቀዳማይ ምኒስተር ኢትዮጵያ፡ ሃይለማርያም ደሳላኝ፡ ስልጣን ናይ ምልቃቕ ሕቶ ከም ዘቕረበ ሰሚዐ። ኢትዮጵያ. . . ከብድኻ ሓቝፍካ ኣብየት ኣብየት ከም ዝብሃሎ፡ ከቢድ ጥንሲ፡ ኣብ ቅልውላው ለይቲ ሓራሳት‘ያ ዘላ። እንተኾነ ኣብ ውሽጢ‘ዚ ናይ ኢትዮጵያ ዓቢ ዘቤታዊ ቅልውላውን ሕምባበ ማዕባላቱን ከመይ ከም ዝተኣናገድ፡ ምግማቱ ዘሸገረኒ፡ ንዓና ንኤርትራውያን ከኣ ጻውዒት ቀሪቡልና ኣሎ። ጻውዒት ‘‘ መዝሙር ሰላም ‘‘ ንኤርትራ ኢትዮጵያን ካብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ።
በእስር ላይ የሚገኙት የኦነግ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባል አቶ ሚካኤል ቦረንና የኦነግ አመራር አባል የሆኑት አቶ ኬነሳ አያና በእስር ቤት ውስጥ ታመው ህክምና አላገኙም ሲሉ ጠበቃቸው አቶ ቱሊ ባይሳ አቤቱታ አሰምተዋል።
የፒጄ ኤም ቢራ ቡድን ቡድን የአስርተ ዓመታት የልምምድ ምህንድስና ቢራቢሮ መሳሪያዎችን ፣ የቢራቢሮዎችን ፣ የሂደትን ኢንጂነሪንግ ፣ የንፅህና መጠበቂያ ስርዓቶችን በመገንባት እና አውቶማቲክ እና የቁጥጥር ስርዓቶችን በማጣመር ላይ ያተኩራል ፡፡
ከ 8BBL እስከ 30BBL ወይም ሌላ መጠን የደንበኛ ፍላጎት የሚጨምር ጥቃቅን የንግድ ንግድ ሥራ መሳሪያዎች ፡፡ እኛ የቢራ የቢራ ጠመቃ መሣሪያ ፋብሪካ ነን ፣ የቢራ ጠመቃ መሣሪያ ማጠጫ ፕሮጀክት ፣ ነጠላ ታንክ ፣ የተጠናቀቀ ቢራ ወይም ብጁን ጨምሮ የእርስዎን የመጠጥ ፍላጎቶች ማሟላት እንችላለን።
የመቆጣጠሪያ ስርዓት ማሽንግ / ማሽተት / ማቀዝቀዝ / ሲፒአይ ሁሉንም የውሃ ማጠራቀሚያ ፣ የሞተር እና የፓምፕ ማሳያ / ማጥፊያ / ማብራት / ማጥፊያ / ይቆጣጠሩ
Targetedሽ ማስታወቂያ ከታለመላቸው ታዳሚዎችዎ ጋር ለመገናኘት ፈጠራ እና ለተጠቃሚ ምቹ መንገድ ነው ፡፡ በይዘትዎ ላይ ተሳትፎን በከፍተኛ ሁኔታ ከፍ ማድረግ እና ለደንበኞችዎ አዎንታዊ የተጠቃሚ ተሞክሮ መስጠት ይችላሉ ፡፡
ማሳያ ወይም የሰንደቅ ማስታወቂያ ከዲጂታል ማስታወቂያ በጣም ታዋቂ እና ባህላዊ ዘዴዎች አንዱ ነው ፡፡ የማሳያ ማስታወቂያ የምርት ስም ግንዛቤን እና እውቅና ይሰጣል ፡፡ Froggy Ads የማስታወቂያ መድረክ ሁሉንም መደበኛ የ IAB ባነር መጠኖችን ይደግፋል።
ቤተኛ ማስታወቂያ ማለት የግብይት ይዘቱን በይዘቱ ወይም በቅጡ ከሚቀርበው የቀረው ቁሳቁስ ጋር በሚቀላቀልበት ሁኔታ ከድር ጣቢያ ወይም ከአገልግሎት ጋር ማዋሃድ ነው ፡፡ ቤተኛ ማስታወቂያዎች ከሰንደቆች የበለጠ ትኩረት የሚስቡ ናቸው።
የመስመር ላይ ቪዲዮ ለማስታወቂያ በጣም ቀልጣፋ መንገድ ነው። የእንቁራሪጦሽ ማስታወቂያዎች ቪዲዮ ማስታወቂያ ወጪ ቆጣቢ ነው ፣ ሊከታተል የሚችል ፣ በከፍተኛ ደረጃ ኢላማ ሊሆን ይችላል ፣ ይህም መልእክትዎን በከፍተኛ ውጤት በትክክለኛው የዓይን ኳስ ፊት እንዲያገኙ ያስችልዎታል ፡፡
ከድር ጣቢያ አሳሽ መስኮት በስተጀርባ የሚከፈት የሙሉ ማያ ገጽ መስኮት። በአሳሹ መስኮት ላይ ከሚከፈተው ብቅ-ባይ ማስታወቂያ በተቃራኒው ብቅ-ባይ ከሌሎች መስኮቶች በስተጀርባ ስለሚደበቅ እምብዛም እምቢተኛ ነው ፡፡ በፖፕ-ስር የማስታወቂያ ቅርጸት በዲጂታል ማስታወቂያ ውስጥ በስፋት ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡
በድር ጣቢያ አሳሽ መስኮት ላይ የሚከፈት የሙሉ ማያ ገጽ መስኮት። በአሳሽ መስኮቱ ጀርባ ከሚከፈተው ብቅ-ባይ ማስታወቂያ በተቃራኒው ብቅ ማለት ሌሎች መስኮቶችን ስለሚሸፍን የበለጠ አሻሚ ነው ፡፡ ብቅ-ባዮች ማስታወቂያዎች ጎብኝዎችን ለመሳብ ጨዋታ ፣ ኦዲዮ ወይም ቪዲዮም ሊይዙ ይችላሉ ፡፡
የመሃል ማስታወቂያዎች በተጠቃሚ ክፍለ-ጊዜ ገጾች መካከል ለተወሰነ ጊዜ የሚጫኑ ባለ ሙሉ ማያ ገጽ የማረፊያ ገጾች ናቸው ፡፡ ማውረዶችን እና ገቢዎችን ለመጨመር ከፍተኛ የአመለካከት መጠን ስላለው የመሃል ማስታወቂያዎች በጣም ታዋቂ ከሆኑ የማስታወቂያ ቅርፀቶች አንዱ ናቸው ፡፡
ታዳሚዎች ወይም የተረጋገጡ ታዳሚዎች የኔትወርክ ወይም የ RON ሥራዎች ናቸው። ይህ የሚዲያ መግዣ አማራጭ በማንኛውም ድርጣቢያዎች እና በኔትወርኩ ገጾች ላይ ማስታወቂያዎችን ታይቶ ማስታወቂያዎችን ያሽከረክራል ፡፡ ለማስታወቂያ የግሌግልት ሥራ እና ለድር ጣቢያ ተሳትፎ ጥቅም ላይ ይውላል ፡፡ ታዳሚዎች IAS እና DoubleClick ማጣሪያዎችን ያቀርባሉ።
ለእያንዳንዱ ግብ እና በጀት የመክፈያ መዋቅርን ተለዋዋጭ እናደርጋለን። የእኛ መድረክ በእውነተኛ ጊዜ ጨረታ (RTB) ስርዓት ላይ ይሠራል። በጨረታው ከፍ ባለ መጠን የማስታወቂያ ዝርዝርዎ ከፍ ያለ ምደባ ይኖረዋል።
አሜሪካዊያን ኤርትራ ውስጥ በሚያደርጓቸው እንቅስቃሴዎች እንዲጠነቀቁ ቀደም ሲል ጥሎት የቆየውን ማስጠንቀቂያ አሁንም ማስቀጠሉን የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዛሬ አስታውቋል፡፡
በኤርትራ የድንበር አካባቢዎች ለመተንበይ የማይቻል የፀጥታ ሁኔታ በመኖሩና ባለሥልጣናቷም በሃገር ውስጥ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎችን በመገደባቸው የዩናይትድ ስቴትስ ዜጎች ወደ ኤርትራ መጓዝ ያለውን የአደጋ ሥጋቶች ማስጠንቀቂያ ማስቀጠሉን የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት ዛሬ፣ ነኀሴ 26/2008 ዓ.ም ባወጣው ማስታወቂያ ገልጿል፡፡
የዩናይትድ ስቴትስን መንግሥት ሠራተኞች ጨምሮ ሁሉም የውጭ ዜጎች ከዋና ከተማዪቱ አሥመራ ውጭ ለመጓዝ ፍቃድ ማግኘት እንዳለባቸው ይኸው የጉዞ ማስጠንቀቂያ ማስታወቂያ አስታውሷል፡፡
ይህ ሁኔታም የዩናይትድ ስቴትስ ኤምባሲ ከአሥመራ ውጭ የቆንስላም ይሁን የአጣዳፊ ሁኔታ አገልግሎቶችን የመስጠት አቅሙን እንደሚገድበው የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤቱ አመልክቷል፡፡
ባለፈው ሰኔ 2008 ዓ.ም በኢትዮጵያና በኤርትራ ዳንበር ላይ በተካሄደው ውጊያ ብዙ ሕይወት መጥፋቱ ሪፖርት መደረጉን የጠቆመው የዛሬው ማስጠንቀቂያ ከጎረቤቶቿ ከጅቡቲና ከኢትዮጵያ ጋር የቀጠለው የኤርትራ የፖለቲካና ወታደራዊ ፍጥጫ ግጭት ሊያገረሽ የመቻሉን ሥጋት እንደሚደቅን አሳስቧል፡፡
ባሉት የሥጋት ሁኔታዎች ምክንያትም ከሱዳን ጋር ወዳሉ የድንበር አካባቢዎችም ከመጓዝ መቆጠብ እንደሚያስፈልግ የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት መክሯል፡፡
ተስፋው አልማዝ 45.52 ካራት ሰማያዊ አልማዝ ነው ፡፡ እስከዛሬ የተገኘው ትልቁ ሰማያዊ አልማዝ ፡፡ ተስፋ ከ 1824 ጀምሮ በባለቤትነት የያዙት የቤተሰብ ስም ነው ፡፡ብሉ ደ ፈረንሳይ“. በ 1792 የተሰረቀው ዘውድ በሕንድ ውስጥ ተቀበረ ፡፡ ከተከታዮቹ ባለቤቶች አንዳንዶቹ አስጨናቂ አልፎ ተርፎም አሳዛኝ መጨረሻን ስለሚያውቁ የተስፋ አልማዝ የተረገመ አልማዝ የመሆን ዝና አለው ፡፡ ዛሬ በዩናይትድ ስቴትስ በዋሽንግተን ዲሲ በብሔራዊ የተፈጥሮ ታሪክ ሙዚየም ውስጥ ከሚገኙት ኤግዚቢሽኖች መካከል ነው ፡፡
አልማዝ በመጠን እና በቅርጽ ከእርግብ እንቁላል ፣ ከ “ለውዝ” ከሚለው የዎል ኖት ጋር ተመሳስሏል ፡፡ ርዝመታቸው ፣ ስፋታቸው እና ጥልቀታቸው ልኬቶች 25.60 ሚሜ × 21.78 ሚሜ × 12.00 ሚሜ (1 በ × 7/8 በ × 15/32 ኢንች) ናቸው ፡፡
ድንጋዩ ባልተለመደ ሁኔታ ኃይለኛ እና ጠንከር ያለ ቀለም ያለው የብርሃን ብሩህነትን ያሳያል-ለአጭር ሞገድ አልትራቫዮሌት ብርሃን ከተጋለጡ በኋላ አልማዝ የብርሃን ምንጭ ከተዘጋ በኋላ ለተወሰነ ጊዜ የሚቆይ ብሩህ ቀይ ፎስፈረስሽን ያመነጫል ፣ እናም ይህ እንግዳ ጥራት የረዳው ሊሆን ይችላል የተረገመ የመሆን ዝናውን ያጠናክረዋል ፡፡
አልማዙን ተጓዥ ዣን ባፕቲስተ ታቨርኒየር ወደ ፈረንሳይ ተመልሶ ለንጉስ ሉዊ አሥራ አራተኛ ሸጠው ፡፡ የአልማዝ አፈታሪኩ ፣ በመደበኛነት እንደገና ተገናኝቷል ፣ ድንጋዩ የተሰረቀው ከሲታ አምላክ ጣዖት ሐውልት ነው ፡፡ ግን ፍጹም የተለየ ታሪክ እ.ኤ.አ. በ 2007 በፓሪስ ውስጥ በሙሴም ብሄራዊ ‹ሂስቶይሬ ተፈጥሮል› ፍራንሷይስ ፋርስ ተገኝቷል-አልማዙ በሙጋል mug ግዛት ስር ወደ ህንድ በሄደበት በጎልኮንዴ ግዙፍ የአልማዝ ገበያ ውስጥ በታቨርኒየር ተገዛ ፡፡ ከተፈጥሮ ታሪክ ሙዚየም የተውጣጡ ተመራማሪዎችም አልማዝ ይመነጫል ተብሎ የሚታመንበትና በአሁኑ ሰዓት በሰሜን አንዳራ ፕራዴሽ የሚገኝበት የማዕድን ቦታ አግኝተዋል የአልማዝ አመጣጥ ላይ ሁለተኛው መላምት በሃይራባድ ሙጋል ማህደሮች እንኳን ተረጋግጧል ፡፡ በርካታ ወሬዎች የተስፋው አልማዝ የተረገመ እና ወደ ርስቱ የሚመጡትን እንዲገድል ይፈልጋሉ-ታቨርኒየር ከተበላሸ በኋላ የዱር እንስሳት ሲበሉት ነበር ፣ በእውነቱ በሞስኮ ውስጥ ብቻ በእርጅና ሲሞቱ ፣ በ 84 ዓመታቸው ፡፡ ሉዊስ አሥራ አራተኛ ከ 112.5 እስከ 67.5 ካራት የሄደውን ዕንቁ እንዲቆርጠው በማድረግ የተገኘውን አልማዝ “ቫዮሌት ዴ ፍራንስ” ብሎ ይጠራል (በእንግሊዝኛ ፈረንሳይ ሰማያዊ ፣ ስለሆነም የአሁኑ ስያሜ የተዛባ ነው) ፡፡
እ.ኤ.አ. በመስከረም 1792 አልማዝ በፈረንሳይ የዘውድ ጌጣጌጦች በተሰረቀበት ወቅት ከብሔራዊ የቤት ዕቃዎች ማከማቻ ተሰረቀ ፡፡ አልማዙ እና ሌቦቹ ፈረንሳይን ለቀው ወደ እንግሊዝ ይሄዳሉ ፡፡ ድንጋዩ በቀላሉ ተሽጦ እንዲገኝ እዚያው ተስተካክሎ እስከ 1812 ድረስ ዱካው ጠፍቷል ፣ በትክክል ከተሰረቀ ከሃያ ዓመት እና ከሁለት ቀናት በኋላ ፣ የታዘዘለት በቂ ጊዜ ነው ፡፡
በ 1824 ገደማ ቀድሞውኑ በነጋዴው እና በተቀባዩ ዳንኤል ኤሊሶን የተቆረጠው ድንጋይ ለንደን ውስጥ ባለ ባንክ ለሆነው ቶማስ ተስፋዬ የተሸጠው የተስፋ እና ኮ ባንክ ባለቤት የነበረውና በ 1831 ለሞተ. ድንጋይ ታናሽ ወንድሙ ራሱ ዕንቁ ሰብሳቢ ሄንሪ ፊሊፕ ተስፋ የፃፈው የሕይወት መድን ጉዳይ ሲሆን የቶማስ መበለት በሉዊሳ ዴ ላ ፖር ቤርስፎርድ ተሸክሟል ፡፡ በተስፋው እጅ የቀረው አልማዝ አሁን ስማቸውን ወስዶ በ 1839 ከሞተ በኋላ (ያለ ዘር) በሄንሪ ፊሊፕ ክምችት ውስጥ ይገኛል ፡፡
የቶማስ ተስፋ የበኩር ልጅ ሄንሪ ቶማስ ተስፋ (1807-1862) የወረሰው-ድንጋዩ በ 1851 በታላቁ ኤግዚቢሽን ወቅት በሎንዶን ውስጥ ታይቷል ፣ ከዚያ በፓሪስ ውስጥ እ.ኤ.አ. በ 1855 ኤግዚቢሽን ወቅት ፡፡ በ 1861 የማደጎ ልጅዋ ሄንሪታ ብቸኛ ወራሽ ፣ ቀድሞውኑ የአንድ ወንድ ልጅ አባት የሆነን ሄንሪ ፔልሃም ክሊንተንን (1834-1879) አገባች ፣ ግን ሄንሪታ የእንጀራ ልጅዋ የቤተሰቡን ሀብት ያባክናል የሚል ስጋት ስላላት “ባለአደራ” በመመስረት መርከቧን ለገዛ የልጅ ልጁ ለሄንሪ ፍራንሲስ አስተላልፋለች ፡፡ ተስፋ ፔልሃም-ክሊንተን (1866-1941) ፡፡ እሱ በሕይወት ኢንሹራንስ መልክ በ 1887 ወርሶታል; ስለሆነም ራሱን ከድንጋይ መለየት የሚችለው በፍርድ ቤቱ ፈቃድ እና በአደራ ቦርድ ብቻ ነው ፡፡ ሄንሪ ፍራንሲስ ከአቅሙ በላይ የሚኖር ሲሆን በከፊል ደግሞ በ 1897 የቤተሰቡን ክስረት ያስከትላል ፡፡ ባለቤቷ ተዋናይቷ ሜ ዮሂ (ውስጥ) ፍላጎታቸውን ብቻ ታቀርባለች ፡፡ ዕዳዋን እንድትከፍል ፍርድ ቤቱ ድንጋዩን ለመሸጥ ባፀደቃት ጊዜ እ.ኤ.አ. በ 1901 ሜይ ከሌላ ወንድ ጋር ወደ አሜሪካ ሄደ ፡፡ ሄንሪ ፍራንሲስ ተስፋ ፔልሃም-ክሊንተን ድንጋዩን በ 1902 ለሎንዶን ጌጣጌጥ አዶልፍ ዌል እንደገና ለሽያጭ ያቀርባል ፣ እሱም ለአሜሪካው ደላላ ሲሞን ፍራንክል በ 250,000 ዶላር ይሸጠዋል ፡፡
በሃያኛው ክፍለ ዘመን የተከታታይ ተስፋ ባለቤቶች 1910 ዶላር ለኤቫሊን ዎልሽ ማክሌን የሚሸጡት የዝነኛው የጌጣጌጥ አልፍሬድ ካርቴር ልጅ (እ.ኤ.አ. ከ 1911 እስከ 300,000) ፒየር ካርቴር ናቸው ፡፡ ከ 1911 ጀምሮ እ.ኤ.አ. በ 1947 እስከሞተበት ጊዜ ድረስ በ 1949 ወደ ሃሪ ዊንስተን ተላለፈ ፡፡ የስሚዝሶኒያን ተቋም በ 1958 በዋሽንግተን ውስጥ ድንጋዩን ማጓጓዝ በተቻለ መጠን ጥንቃቄ የተሞላበት እና ደህንነቱ የተጠበቀ ለማድረግ ዊንስተን በክራፍት ወረቀት በተጠቀለለ አነስተኛ እቃ ውስጥ በፖስታ በፖስታ ወደ ስሚዝሶኒያን ይልካል ፡፡ አልማዙ እስከዛሬ ከተገኘው ትልቁ ሰማያዊ አልማዝ ሆኖ የቀረው አልማዝ በታዋቂው ተቋም ውስጥ አሁንም ድረስ ይገኛል ፣ ይህም ከተጠበቀው ክፍል ጥቅም ያገኛል-በዓለም ውስጥ በጣም የሚደነቅ የኪነ-ጥበብ ነገር (ከስድስት ሚሊዮን ዓመታዊ ጎብኝዎች) ቀጥሎ ነው ፡፡ ሉቭር (ስምንት ሚሊዮን ዓመታዊ ጎብኝዎች) ፡፡
የ አልማዝ በፈረንሣይ አብዮት ወቅት እ.ኤ.አ. በ 1792 እስኪሰረቅ ድረስ ከፈረንሳይ ዘውዳዊ ቤተሰብ ጋር ቆየ ፡፡ አንገታቸውን የተቆረጡ ሉዊስ አሥራ አራተኛ እና ማሪ አንቶይኔት አብዛኛውን ጊዜ የእነዚሁ ሰለባዎች ይጠቀሳሉ እርግማን. የ ተስፋ አልማዝ በጣም ዝነኛ ነው የተረገመ አልማዝ በዓለም ውስጥ ግን ከብዙዎች ውስጥ አንዱ ብቻ ነው ፡፡
የስሚዝሶኒያን ተቋም እና የአሜሪካ ህዝብ ፡፡ የስሚዝሶኒያን ተቋም እንዲሁ በቀላሉ ስሚዝሶኒያን በመባል የሚታወቀው በአሜሪካ መንግስት የሚተዳደሩ የሙዝየሞች እና የጥናት ማዕከሎች ቡድን ነው ፡፡
በታይታኒክ ፊልም ውስጥ ያለው የውቅያኖስ ልብ እውነተኛ ጌጣጌጥ አይደለም ፣ ግን እሱ ግን በጣም ተወዳጅ ነው። ጌጣጌጦቹ ግን በእውነተኛ አልማዝ ፣ በ 45.52 ካራት ተስፋ አልማዝ ላይ የተመሰረቱ ናቸው።
አዎ ነው. እውነተኛው ተስፋ አልማዝ የሙዚየሙ ቋሚ ክምችት አካል ሲሆን በአሜሪካ ዋሽንግተን ዲሲ በሚገኘው ብሄራዊ የተፈጥሮ ታሪክ ሙዚየም ውስጥ ይታያል ፡፡ አልማዝን ለሙዚየሙ ላበረከተው የኒው ዮርክ ጌጣጌጥ በተሰየመው ሃሪ ዊንስተን ጋለሪ ውስጥ ፡፡
ሰማያዊ ተስፋ አልማዝ አስገራሚ ታሪክ ያለው የሚያምር ሰማያዊ ድንጋይ ነው ፡፡ በአሁኑ ጊዜ ይህ አልማዝ ክብደቱ 45,52 ካራት ሲሆን ዋጋውም 250 ሚሊዮን ዶላር ነው ፡፡
እ.ኤ.አ. መስከረም 11 ቀን 1792 የተስፋው አልማዝ ዘውድ ጌጣጌጦቹን ከሚያከማች ቤት ተሰረቀ ፡፡ አልማዙ እና ሌቦቹ ፈረንሳይን ለቀው ወደ እንግሊዝ ይሄዳሉ ፡፡ ድንጋዩ እዚያ በቀላሉ ተሽጦ እንዲሸጥ የተደረገው ሲሆን ዱካው እስከ 1812 ድረስ ጠፍቷል
የተስፋ አልማዝ ልዩ ሰማያዊ ቀለም ብዙ ሰዎች በዋጋ ሊተመን የማይችልበት ዋና ምክንያት ነው ፡፡ በእውነቱ ቀለም አልባ አልማዝ ፣ በእውነቱ ፣ በጣም አናሳ እና በቀለማት ህብረ-ስዕሎች አንድ-ጫፍ ላይ ያርፋሉ ፡፡ በሌላኛው ጫፍ ላይ ቢጫ አልማዝ ናቸው ፡፡
በዓለም ላይ ትልቁ ሰማያዊ አልማዝ ነው ፡፡ ነገር ግን 545.67 ካራት ቡናማ አልማዝ የወርቅ ኢዮቤልዩ አልማዝ በዓለም ላይ ትልቁ የተቆረጠ እና ገጽታ ያለው አልማዝ ነው ፡፡
የተገኙ ቴክኖሎጂዎችን መጠቀም ምንም እንኳን የኘሮግራሙ አተገባበር እና አጠቃቀሞች ምንም እንኳን የኘሮግራሞች ትክክለኛ ትንታኔዎች በትንሹ የማረጋገጫ ጊዜ ማዘጋጀት አምስቱ መሠረታዊ የማጠኛ መስፈርት ማሟላት አለባቸው.