Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አጠቃላይ ኢኮኖሚውን ስታይው በአንድ የግንባታ ዘርፍ ላይ ነው ትኩረት ሰጥቶ ሲንቀሳቀስ የነበረው ይህንን አሰራር ነው አሁን ከአንድ ቡድን አውጥቶ ሁሉም በዘርፉ አቅም ያለው እንዲሳተፍ ለማድረግ እየተሞከረ ያለው፡፡ ይህ ማለት ዜጎች እንደኢትዮጵያዊነታቸው እኩል የሚሆኑበትን አሰራር ለማምጣት ተሞክሯል ተደርጓል አይደለም ተሞክሯል! ፖለቲካው እና ኢኮኖሚው በጣም ተቆላልፈው ስለተቀመጡ ከዚህ ቁልፍልፍ ነፃ ለመውጣት እየተሞከረ ነው፡፡ እንደምትመለከችው በአንድ አካባቢ ላይ ያሉ ማኅበረሰቦች ተሰግስገውበት ሌላው ማኅበረሰብ ተጠቃሚ አልሆነም፡፡ ሌላው ፖለቲካው ላይ ያለው ተፅዕኖ ነው በዚህ በኩል ብንመለከት መሠረታዊ የሚባሉ ተቋማት ከዲሞክራሲ ግንባታ. ከመልካም አስተዳደር፣ከደህንነት ከፖሊስና ከመከላከያም አኳያ ብናየው የአንድ ብሔር ወይም ቡድን ተፅዕኖ የነበረባቸው ዘርፎች ናቸው፡፡
እነዛንም ከዚህ አውጥቶ ተመጣጣኝ የሆነ ተሳትፎ የሚኖርባቸው ተቋማት እንዲሆኑ ሥራ ተሰርቷል ይህ ደግሞ ኢትዮጵያ የሁላችንም ሀገር መሆኗን ያሳየ አካሄድ ነው፡፡ እነዚህ ገንቢ ጎኖች ናቸው፡፡ በአሁኑ ሰዓት አብዛኞቻችን ከዛ ወጥተን እየሄድንበት ያለው መንገድ ምን ያህል አስተማማኝ እና ከዚህ በፊት ያሳለፍነው ነገር ላለመደገሙ ዋስትና የሚሰጥ ነው? የሚለው ላይ ጥያቄ አለኝ፡፡ ኔትወርኩን ከአንድ ብሔር ወደ ሌላ የማሸጋገር ጉዳይ ነው ወይስ ያንን የተማረርንበትን አባሮ ሁሉንም በእኩልነት በሁሉም ተሳታፊና ተጠቃሚ የሚያደርግ ጉዳይ ነው? የሚለው ስጋቴ ነው፡፡
የሕግ የበላይነትን በተመለከተ ሕግን በአግባቡ የማስከበር አቅም በእጅጉ የተዳከመበት ሁኔታ ላይ ነው ያለነው፡፡ በየአካባቢው የምናየው ግጭት እና መፈናቀል እንዲሁም ግድያ ከመስመር የወጣ ሆኗል፡፡ በአዲስ አበባ ላይ የምናየው ሽኩቻና ንትርክ ሕግን እና ሕገ መንግስትን ማዕከል ያደረገ አይደለም፡፡ ይህንን የምልበት ምክንያት አዲስ አበባ ላይ እስከ ዛሬ ሕገ መንግስቱ የአዲስ አበባን ነዋሪዎች ያጎናፀፋቸው መብት አለ በመጀመሪያ ደረጃ አዲስ አበባ እንጂ ፊንፊኔም ሆነ ሸገር የሚባል ከተማ የለንም አሁን ባላንስ ለማድረግ ከመፈለግ የተነሳ እየተለመደ የመጣው አዲስ አበባን ግማሹ ፊንፊኔ ይላል ግማሹ ሸገር ይላል ይህ ከሕገ መንግስቱ አንፃር ለእኔ አሳዛኝ ድርጊት ነው፡፡
አቶ ሙሼ፡- በጣም ጥሩ አሁን ያለው መንግስት ሲመጣ በሕገ መንግስቱ መሰረት ሀገርን እና ሕዝብን ለማገልገል እስከመጣ ድረስ ሰዎች ከሕገ መንግስቱ ውጪ ፍላጎታቸውን ለማንፀባረቅ የሚሉትን ነገር መከተል እና መቀበል የለበትም፡፡ ለሁሉም ነገር መመሪያው እና ገዢው ሕገ መንግስት ነውና፡፡ ሰሞኑን የሚታየው የ5 ሚሊዮን ብር ባነር ሸገር ይላል ለመሆኑ ሸገር የሚባል ከተማ አለ ወይ? እኔ ሸገርም ፊንፊኔም የሚባል ከተማ አላውቅም፡፡ እኔ የማውቀው አዲስ አበባን ነው ለምሳሌ እኔ ብድግ ብዬ አዳማን ናዝሬት ማለት እችላለሁ? አልችልም፡፡ ስለዚህ የሕግ የበላይነት ተነፍጎታል ትኩረት ግን ሊያገኝ ይገባል፡፡
ስለ ሕግ የበላይነት ይህን እንደ ምሳሌ አነሳሁ እንጂ እየተጣሰ ያለው በብዙ መንገድ ነው ሰዎች በግል ፍላጎታቸው እየተነሱ የፈለጉበትን የሚያደርጉበት ጊዜ ላይ ነን፡፡ አንዳንዴ ሕግን የሚቆጣጠረው ማን ነው? እንዴት ነው? እንዴት ነው እየተቆጣጠርን ያለነው? ሥርዓት ሰፍኗል ወይ? አሁን እኮ አንድ ክልል አንዱን ብሔር ውጣ ይላል ፣አንዱ ብሔር ሌላው እኔ የበላይ ነኝ ይላል፣ አንዱ ጉልበተኛ የሌላውን ሀብትና ንብረት በጉልበቱ ይነጥቃል፣ አሁን አዲስ አበባ ላይ አረንጓዴ ቦታ በማይኖርበት ሁኔታ በሰዎች እየተወረረ ነው፡፡ ይህ ሕጋዊ ነው ወይ? ለምንድነው ሕጋዊ መሰረት የማይዘረጋለት? ፍርሐት ነው ወይስ ጫናውን አለመቋቋም? ያ ከሆነ ያለፈው ሥርዓት ከዚህ የተለየ ምን አደረገ? ገንዘቡ ጠመንጃው ሁሉ ነገር በእጁ ስለነበር የፈለገው ሲያደርግ ቆይቷል፡፡ አሁን ይሄ እየተደረገ ላለመሆኑ ዋስትናችን ምንድን ነው? እዚህ ላይ አስምሬ የምነግርሽ የሕግ የበላይነት ለማስከበር መንግስት ማን እንደሆነ መለየት አለብን፡፡
አቶ ሙሼ፡- እኔ በአሁኑ ሰዓት መንግስት ማን እንደሆነ ግራ ገብቶኛል፡፡ ኢህአዲግ ነው? ኦዴፓ ነው? ኦነግ ነው ? አብን ነው ወይስ አዴፓ? ግራ የሚያጋባና ውጥንቅጡ የወጣ ነገር ነው የሚታየውና የሚደረገው ሠላሳ ጥቃቅን መንግስት ይዘሽ ሀገርን በሠላም ልትመሪ አትችይም፡፡ አሁን ሰላሳ እና አርባ መንግስት ነው ያለው፡፡ ፓርቲው መንግስት ነው፣ ግለሰቦች መንግስት ናቸው ሕዝብ ያስፈራራሉ ፣ ትዕዛዝ ይሰጣሉ ፣ ያስጠነቅቃሉ ይህ ሁሉ ነገር ካለው ተስፋ በላይ ሥጋቱን ያጎላዋል፡፡
ሸገር ታይምስ፡- እነዚህ ስጋቶች የሀገሪቱ እዚህም እዚያም ግጭትና መፈናቀል፣ የመንግስት ሕገ መንግስቱን እና የሕግ የበላይነቱን ጠንከር ያለ ሥርዓት አለማስከበር እና መሠል ስጋቶች ያየነውን ተስፋ ሊያጨልሙ እና ለውጡን ሊቀለብሱ ይችላሉ ብለው ያምናሉ?
አቶ ሙሼ፡- በደንብ አምናለሁ፡፡ ለምን ሁሉም ጫፍ ለጫፍ ሆኖ ገመድ ጉተታውን ተያይዞታል፡፡ ኦዴፓ የራሱን ገመድ ይጎትታል ፣ አብን ይጎትታል ፣ ቄሮ በዚህ በኩል ዘራፍ ይላል፣ ግለሰብ እንደመንግስት ይህ ካልሆነ ሀገር አትቀጥልም ይላል፣ አዴፓም በአንድ አቅጣጫ የሚፈልገውን ይላል፣ ሕውሃት በአንድ ከተማ ከትሞ ሀገር ነኝ ይላል ይህ ሁሉ መሳሳብና ውጥረት ባለበት ተስፋ ለውጡ ይቀጥላል ብዬ አላምንም፡፡ ገመድ ጉተታው የግል ፍላጎትን ከማሟላት የመጣ ነው ሀገራዊ አጀንዳ ቢኖረው በጋራ መነጋገር ና መወያየት ይቻል ነበር፡፡ ነገር ግን ሁሉም በየፊናው ትንኮሳ ነው የያዘው፡፡ ደብረፂዮን በዛ በኩል ይተነኩሳል ፣ ለማ በዚህ በኩል ይተነኩሳል ፣ ዶ/ር ዐብይ በዚህ በኩል ይተነኩሳል ፣ ገዱ እዛ ማዶ ሆኖ ይተነኩሳል፤ በአጠቃላይ ግለሰቦች የሚናገሯቸው ንግግሮች በጠቅላላ ተንኳሾች ናቸው፡፡ እነዚህን ነገሮች የግጭቱን ደረጃ ከፍ ሊያደርጉት ይችላሉ፡፡ በአማራና በትግራይ መካከል ያለው ነገር ግጭት ሊቀሰቅስ የሚችል አዝማሚያ ነው፡፡ በሁለቱም ክልሎች መካከል ወደ ጦርነት የተቃረበ ሰዎችን መስዋዕት እስከማስከፈል የደረሰ ትንኮሳ አለ፡፡ በሱማሌና በኦሮሚያ መካከል ያለው ነገርም ገና አልበረደም፡፡ በዚህ በግጭት እና በትንኮሳ 3.5 ሚሊዮን ሕዝቦች ከቀያቸው ከኑሮአቸው ተሰደው ነው ያሉት ጌዲኦ ፣ ኦሮሚያ ፣ ትግራይ ፣ አማራ ሰሞኑን በአዲስ አበባ ዙሪያ የተከሰተው መፈናቀል ያለመረጋጋት ምልክት ነው፤፡፡ እነዚህ ነገሮች የነበረውን ብሶት እጥፍ የሚያደርጉ ናቸው፡፡
ከዚህ ቀደም የነበረው ብሶት የድህነት እና የሥራ አጥነት ብቻ ነበር፡፡ የነበረውን ኢኮኖሚ አንድ ቡድን፣አንድ ብሔር እና አንድ ቤተሰብ ሲጠቀም ስለከረመ እኩል ያመጠቀም እና የሥራ አጥነት ብሶት ነበር፡፡ አሁን የተከሰተው እኮ ግጭት ነው፡፡ ለምሳሌ በየቀኑ ወደ ከተማ የሚገባው የጦር መሳሪያ ቁጥር ስትመለከቺ በጣም ነው የሚያስደነግጠው አገሪቷን ወደ ጦርሜዳነት ለመለወጥ የታቀደ ነው የሚመስለው፡፡ እነዚህ ሁሉ ስጋቶች አደገኞች ስለሆኑ ተገቢውን ትኩረት ተሰጥቷቸው መፍትሔ ሊያገኙ ይገባል ባይ ነኝ፡፡
በአሁኑ ወቅት ሕገ ወጥ ግንባታ በሚል በለገጣፎ ፣ በወላይታና በደራሼ ወረዳ የሚገኙ የኩሱሜ ማኅበረሰብ ሰዎች ቤታቸው በላያቸው ፈርሶ ሜዳ ላይ ወድቀዋል ይህ ድርጊት ማኅበረሰባዊና ሥነ-ልቦናዊ ጫናው እንዳለ ሆኖ በአገር ኢኮኖሚ ላይ የሚያስከትለው ጫና ምን ያህል ነው ይላሉ? ሕገ -ወጥ ግንባታ አለ ቢባል እንኳን መንግስት ምን አይነት እርምጃ ነበር መውሰድ የነበረበት?
አቶ ሙሼ፡- ትልቁና መሰረታዊ ነገር ሊሆን የሚችለው “ሕገ ወጥ” የሚለው ነገር ነው፡፡ ምንድን ነው ሕገ-ወጥ ማለት እርግጥ እኔም ሕገ-ወጥነትን የማበረታታ አይደለሁም፡፡ ግን ሕገ-ወጥ ማለት ምን ማለት ነው? ለመሆኑ እዚህ አገር ላይ ሕገ ወጥ ያልሆነስ ምን አለ? መንግስት ማለትም አሁን ያለው ኢህአዴግ ወደ ሥልጣን የመጣበት መንገድ ሕገ ወጥ ምርጫ ነው፡፡ በተጭበረበረ ምርጫ ስለመጣ እና ሕገወጥ ስለሆነ አልቀበለውም ምክንያቱም መቶ ፐርሰንት አሸንፎ ወደ ሥልጣን የሚመጣም የመጣም መንግስት በዓለም ላይ የለም፡፡ አንዳንዴ ስለ ሕገወጥነት ስናወራ መለስ ብለን ራሳችንን ማየት እና እኛስ ያለንበት ተጨባጭ ሁኔታ ምን ይመስላል? የሚለውን መመልከት አለብን አዲስ አበባ ውስጥ ያሉት አብዛኛዎቹ ግንባታዎች ሕገወጥ አይደሉም ወይ? አሁን እዚህ አካባቢ ከእንጨት እና ከላስቲክ የሚሰሩ ሕገ ወጥ ግንባታዎች አሉ መሐል ከተማ ላይ ነው የምልሽ፡፡ እነዚህ ከለገጣፎ እና ከሌሎች አካባቢዎች የተፈናቀሉ ሰዎች ላለፉት 10 እና 15 ዓመታት በዚያ ቦታ ላይ ኖረዋል ያንን መሬት ለማግኘት በተዋረድ ካለ የመንግስት አካል ጋር ተደራድረዋል፣ ገንዘብ ከፍለዋል፣ የውሃና የመብራት እንዲሁም መሰረተ ልማት ተዘርግቶላቸው አሟልተዋል፡፡ ግንባታውም በእንጨትና በላስቲክ አይደለም፡፡ ሲሚንቶ ፣ አሸዋ ፣ ቆርቆሮ ፣ ብረት ፣ ቀለም ፣ መስታውት ፣ሚስማር ፣ የሰው ጉልበት አጠቃላይ ለግንባታ የሚውል ማንኛውም ነገር ወጥቶበታል፡፡ ይህ ሁሉ ሂደት አልፎ ቤቱ ሲገነባ እንዴት ነው መንግስት ሕገ ወጥነቱ ያልታየው? ሕገ ወጥ ቢሆን እንኳን እርምጃውን መንግስት በምን መልኩ ማድረግ ነበረበት የሚል ጥሩ ጥያቄ አንስተሻል፡፡ ከላይ የጠቀስነው የግንባታ ቁሳቁስ ለአንድ ቤት እንኳን ምን ያህል እንደሚፈጅ ይታወቃል እንኳን 3 እና 4 ሺ ቤት ቀርቶ፡፡ ይህ የሀገር ሀብት ነው የፈሰሰበት በሚሊዮን የሚያወጣ ገንዘብ የፈሰሰበትን ቤት በግሬደር መናድ በሀገር ሀብት መቀለድ ነው፡፡ ወደ አነሳሽው ጥያቄ ስመለስ ሕገ ወጥ ከተባሉ እንኳን ወደ ሕጋዊነት ለመመለስ መንግስት ሕዝቡን ሰብስቦ በመፍትሔው ላይ መወያየት እና ስምምት ላይ መድረስ አማራጮች መቀመጥ ሲገባቸው ጠዋት ቁርሱን በልቶ ወደ ት/ቤት የሄደ ሕፃን ተማሪ ወደ ቤት ሲመለስ ቤቱን ሲያጣው እንደማየት የሚያም እና የሚያሳቀቅ ነገር የለም፡፡ እነዚህ ሰዎች የሀገራቸው መንግስት የመኖሪያ ቤትም ሆነ ቦታ ስላላመቻቸላቸው መውደቂያ በማጣትነው እኮ እዛ ሄደው ቤት የሰሩት፡፡ ካላቸውም ከሌላቸውም ላይ ቆጥበው አንጀታቸውን አስረው አይደል እንዴ ልጆቻቸውን በዛ ጎጆውስጥ የሚያስተምሩት? አሁን ላይ ዜጎች እንደ ሰው ሳይቆጠሩ ፣ ሰውነታቸው ሳይከበር ፣አማራጭና ተገቢው ካሳ ሳይከፈላቸው የተሰራው ሥራ በሕዝቡ ስነ ልቦና ላይ እንዲሁም ሀገር ኢኮኖሚ ላይ እያደረሰ ያለው ቀውስ በቀላሉ የሚታይ አይደለም፡፡
እጅግ የሚያሳዝነው ከቤት መፍረስ ከሀብት ውድመትም በላይ በእነዚህ ዜጎች ላይ የሚሰነዘሩት ቃላት ያቆስላሉ፤ እንደ ወንበዴና እንደወንጀለኛ እየታዩ ነው ያሉት፡፡ ቅድም እንዳልኩት እነዚህ ሰዎች እዛ የሄዱት ወንጀል ለመስራት አይደለም አማራጭ በማጣት ነው፡፡ ሕግ ለማስከበር ነው ከተባለ እነዚህ ሰዎች ቤቱን ሲሰሩ ያስተባበሩ ፣ ያማከሩ ፣ ያመቻቹ የመንግስት አካላት ለፍርድ ሲቀርቡ አናይም፡፡ አንዱ መከራከሪያ ደግሞ እኛ ስንፈናቀል የት ነበራችሁ? የሚል ነው፡፡ የለገጣፎ መፈናቀል እና ባለመረጋጋት እንዲሁም በግጭት የተከሰቱ መፈናቅሎችን ልናወዳድር አንችልም፡፡ ያኛው ማለትም የጌዲኦ ተወላጆች ከጉጂ ፣ የአማራ ተወላጆች ከቤንሻንጉል የተፈናቀሉበት የግጭት ውጤት ነው፤ የለገጣፎውን መፈናቀል ያስፈፀመው ራሱ መንግስት ነው እንዴት ነው ሊወዳደሩ የሚችሉት? እርግጥ ነው በሁለቱም መንገድ የተፈናቀሉ ወገኖቻችን ያሳዝኑናል፤ መፈናቀላቸውም ያመናል ነገር ግን መንግስት ሆን ብሎ ያፈናቀላቸውን እና በግጭት የተፈናቀሉትን አናወዳድርም፡፡
ሌላ ታፔላ መለጠፍ እና አጉል ንግግርን ምን አመጣው? እነዚህን ሰዎች የምንክስበት መንገድ አለ፡፡ አዲስ አበባ ላይ ላለፉት 27 ዓመታት ሕገ ወጥ ግንባታዎች ሲካሄዱ ምን አድርገናል? ሕገ ወጥ ግንባታ ተብሎ የፈረሰው የድሆች ቤት ቀደም ብዬ እንደነገርኩሽ የሀገር ሀብት እንደመሆኑ መፍትሔው ማፍረስ ሳይሆን 10 እና 15 ዓመት የኖሩትን ሕጋዊ አድርጎ ከዚህ በኋላ በዚያ መንገድ የሚገነቡትን ማስቆም ነበር የሚሻለው፡፡ ሀገር ወይም ከተማ ማለት መሬት ብቻ አይደለም እኮ!! አዲስ አበባን አዲስ አበባ የሚያስብላት ሰው ፣ ግንባታና ኢኮኖሚው ነው፡፡ መሬቱ ብቻውን አዲስ አበባ አያስብላትም፡፡ ስለዚህ እነዚህ ወገኖች መካስ አለባቸው፡፡ የሚካሱበት መንገድ ሁለት ነው፡፡ 1ኛ ንብረታቸው ወድሟል ተገምቶ አግባብ ያለው ካሳ ያስፈልጋቸዋል፡፡ 2ኛው የሞራል ካሳ ነው፡፡ ምክንያቱም ማንኛውም ዜጋ እንደዜጋ ጠዋት ልጁ ት/ቤት ሄዶ ለምሳ ሲመጣ ቤቱ ፈርሶ እና እንዳልነበረ ሆኖ ሲያገኘው ምን ማለት እንደሆነ ከላይ ደጋግሜ ነግሬሻለሁ፡፡
ለሕፃኑ፣ለወላጁም ከዚህ በላይ የሞራል ኪሳራ ሊደርስባቸው አይችልም፡፡ ስለዚህ የንብረታቸውም ፣ የሞራልም ሆነ የለመዱት አካባቢ ተመልሰው መኖር የሚያስችላቸው ካሳ ያስፈልጋቸዋል፡፡ ይሄ ማፈናቀል የሚቀጥል ከሆነ ማፈናቀል ለእነሱ ብቻ የተሰጠ አማራጭ አይደለም፡፡ ይህ ማለት ሁሉም በየክልሉ ያፈናቅላል፡፡ ይሄ ደግሞ ሀገር ያፈርሳል እንጂ ማንንም አይጠቅምም፡፡
ሸገር ታይምስ፡- አዲስ አበባ የማን ናት? እና በአዲስ አበባ የኦሮሚያ ልዩ ጥቅም የሚባለው ጉዳይ እስከ አሁን ለንትርክ እና ለሙግት መነሻ ሆኖ ውስጥ ውስጡን ሽኩቻ እየፈጠረ ነው፡፡ የአዲስ አበባ የማን ናት እና በአዲስ አበባ የኦሮሚያ ልዩ ጥቅም የሚባለው ንትርክ መቆሚያ መፍትሔው ምንድን ነው? እውነታውስ ምንድን ነው ይላሉ?
አቶ ሙሼ፡- መጀመሪያ ካልሽው ይልቅ መጨረሻ ላይ ያነሳሽው እውነታው ምንድ ነው የሚለው የበለጠ ጥሩ ነው፡፡ የሰዎች ምኞትና ፍላጎት ጣሪያ ሊነካ ሰማይ ሊደርስ ይችላል፡፡ በተግባር የሀገሪቱ ሕገ መንግስት ምንድንነው የሚለውን ካየን እውነታው ላይ ያደርሰናል፡፡ ሰዎች ፍላጎታቸው እና ምኞታቸውን መግለጽ ይችላሉ፡፡ እርግጥ በዚህ መንገድ የሚነሳና የሚከሰት አለመረጋጋት ሀገሪቱን ያልተፈለገ አደጋ ላይ ይጥላታል፡፡ አሁን ከሕገ መንግስት ሁለት መሰረታዊ አንቀፆችን እንመልከት የሕገ-መንግስቱ አንቀጽ 49 ንዑስ አንቀጽ 1 ላይ የኢ.ፌ.ዲ.ሪ መንግስት ዋና ከተማ አዲስ አበባ ይሆናል ይላል አለቀ፡፡ ፊንፊኔ አይደለም፣ ሸገርም አይደለም፣ በረራም አይደለም በቃ አዲስ አበባ ነው፡፡ ይህን ሕገ መንግስት ለውጠን በሌላ እስካልቀየርነው ድረስ ለድርድር የሚቀርብ አይደለም፡፡ ሕገ-መንግስቱ ተሳስቷል ፣ ልክ አይደለም ፣ መለወጥ አለበት ሌላ ነገር ነው፡፡ ውሳኔ ግን ይዘሽ ልትመጪ አትችይም፡፡ ለመወሰን በጋራ ቁጭ ብለን ተወያይተን ሕገ መንግስቱን እስከመለወጥ ልንደርስ እንችላለን፡፡ እኔ ተነስቼ አዳማን ናዝሬት ወይም ቢሾፍቱን ደብረዘይት ማለት እንደማልችለው ሁሉ ለደብረዘይት ወይም ለናዝሬት ከተማ አስተዳደር ብዬ መፃፍ እንደማልችል ሁሉ ሌላውም ኃይል ለፊንፊኔ ወይም ለሸገር ወይም ለበረራ ብሎ መፃፍ አይችልም፡፡
ህገ መንግስቱ የምትፈልጊውን እየተጠቀምሽ የማትፈልጊውን እየተውሽ የምትሰሪበት ሕግ አይደለማ! ስናከብረው ደግሞ ሙሉውን ማክበር አለብን፤ የመንግስት ከፍተኛ አመራሮችም ሕገ-መንግስቱን በአግባቡ ማክበር መለማመድ አለባቸው፡፡ የማን ናት? የሚለው ራሱ ሕገ መንግስትን አለማወቅ ወይም ሆን ብሎ ንትርክ መፈለግ ካልሆነ የፌደራል መንግስቱ መቀመጫ ስለመሆኗ በማያሻማ ሁኔታ በሕገ መንግስቱ ተቀምጧል፡፡ ማንም በታሪክ ፊንፊኔ የሚባል ከተማ አለ አላለም፤ አለም ከተባለ አንድ መንደር የሚወክል ስም አይደለም፡፡ አሁን በረራ የሚባል ነገርም ተጀምሯል፡፡ የት ጋር ነው በረራ ? ዛሬ አዲስ አበባ በዚህ መጠን ሰፍቶ ኢኮኖሚው አድጎ በርካታ ብሔር ብሔረሰብ ተሰባጥሮ አብሮ እየኖረ የጋራ የባለቤትነት ስሜት መምጣት ሲገባው የእኔነት ጥያቄ መነሳቱ የበለጠ አፍራሽ ነው ለእኔ፡፡ ይህ ጥያቄ ችግር ስላለበት ነው በደንብ ማውራት ያለብን፡፡ አንድ ከተማ ተነስተሸ የእኔ ነው ስትይ ምን ማለትሽ ነው?እሺ ያንቺ ነው ተባልሽ በቃ የእኔ ነው ብለሽ ረክተሸ ዝም ትያለሽ ወይስ ምንድ ነው? የእኔ ነው ብቻ ሳይሆን ልዩ ጥቅም ይገባኛል የሚለውም አለ፡፡ ይሄ ተከታዩ ነገር ነው እኮ ችግሩ፡፡ ይሄ የእኔ ነው የእኔ ነው የሚለውን ከፈቀድሽ በኋላ የሚከተሉ ብዙ ነገሮች አሉ፡፡ እነዛ ነገሮች ናቸው ስጋቶቹ፡፡ ልዩ ጥቅምን በሚመለከት ሕገ መንግስቱ የሚለውን አሁንም እንመልከት፡፡ የኦሮሚያ ክልል የአገልግሎት አቅርቦቱ ወይም ያሉትን የሀብት አጠቃቀሞች በተመለከተ አዲስ አበባ በኦሮሚያ ክልል መሐል የሚገኝ በመሆኑ ሁለቱን የሚያስተሳስሩ አስተዳደራዊ ጉዳዮች ያለው ጥቅም ይጠበቅለታል ይልና 3 ነገሮችን ነው የሚያነሳው የመጀመሪያው አገልግሎት እና አቅርቦት (Service) አገልግሎት ማለት እንግዲህ ቆሻሻን ወደ ዛ ትደፊያለሽ፣ ውሃ ከዛ ትጠቀሚያለሽ በዚያ ላይ የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀም አለ፡፡ ስለዚህ ኦሮሚያ ለአዲስ አበባ የተፈጥሮ ሀብት ሲሰጥ ኦሮሚያ ከአዲስ አበባ የሚጠብቀው ነገር አለ፡፡ ለምን አገልግሎት ሰጪ ስለሆነ፡፡ ሌላው አስተዳደራዊ ጉዳዮች ያው አዲስ አበባ በኦሮሚያ መሃል ስለሚገኝ ከአዲስ አበባ ስትወጪም ከኦሮሚያ ወደ አዲስ አበባ ስትገቢም ኦሮሚያን ስለምታቋርጪ ኦሮሚያም አዲስ አበባን ያቋርጣል፡፡ ለምሳሌ መብራት ሲዘረጋ ኦሮሚያን አቋርጦ ይሆናል፤ መንገድ ሲዘረጋ እንዲሁም ድንበር ላይ አስተዳደራዊ ጉዳዮች አሉ፡፡ ይህንን በሚመለከት የሚነሱ ነገሮች ካሉ ጥቅሙ ይጠበቅለታል በሱ መሬት ላይ ስለምትመጪ ማለት ነው፡፡ ይህም ጥቅም ይጠበቅለታል የሚለው ለኦሮሚያ እንጂ ለግለሰብ አይደለም፡፡
ክልሉ እንደ ክልል እንጂ ጥቅም የሚጠበቅለት የዚህ ተወላጅ የዛ ተወላጅ የሚባል ግለሰብ ጥቅም አይደለም ጥቅሙ የሚጠበቅለት፡፡ እርግጥ ነው የክልሉ ጥቅም ሲጠበቅ በተዘዋዋሪ ባለበት ሆኖ ግለሰቡም ጥቅሙ ተጠበቀለት ማለት ነው፡፡ አሁን እያየን ያለነው ከኦሮሚያ በመወለዴ ከአዲስ አበባ ልዩ ጥቅም ይገባኛል ነው፡፡ ይህ ሕገ መንግስቱ ላይ የለም፡፡
ለምሳሌ አዲስ አበባ ከኦሮሚያ ለሚያገኘው አገልግሎት የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀም ላይ ክፍያ መክፈል ቢኖርበት ለኦሮሚያ ክልል እንጂ ለግለሰብ አይደለም፡፡ የኦሮሚያ ክልል መንግስት ያንን ከአዲስ አበባ የተቀበለውን ልዩ ክፍያ መንገድም ሰራበት ጤና ጣቢያም ገነባበት ትምህርት ቤትም ከፈተበት የኦሮሚያ ተወላጅ ከነዚህ መሰረተ ልማቶች ይጠቀማል፡፡ ይሄ በግልፅ መታወቅ አለበት፡፡ ለምሳሌ በአዲስ አበባ ዙሪያ ያሉ ከተሞች ወደ አዲስ አበባ ገብተው የህክምና አገልግሎት እንዲያገኙ፣ መብራት እነሱ ድንበር ድረስ ከተዘረጋ የመብራት ተጠቃሚ ማድረግ ለልጆቻቸው ት/ቤት ማመቻቸት ያስፈልጋል ለምን ይሄ ከአዲስ አበባ የተለየ ጥቅም ያስፈልጋል በሚል የሚመጣውን ጭቅጭቅ ለማስወገድ ማለቴ ነው፡፡ ስለዚህ ኦሮሚያ ክልሉ እንጂ ጥቅም የሚያገኘው ግለሰቦች አይደሉም፡፡ ከላይ በተነጋገርነው መሰረት ነው ህገ-መንግስቱ ያስቀመጠው ተመልክቺ ዛሬ አዲስ አበባ የኔ ናት የሚል ነገር ተነሳ፡፡ ነገ ደግሞ ሀዋሳን ውሰጂ ሀዋሳን ለመገንባት ሲዳሞ ወይም የደቡብ ክልል ብቻ አይደለም የደከመው፡፡ የማዕከላዊ መንግስትም ጭምር ነው መንግስት ያንን የክልል ከተማ ለማድረግ ከበጀቱ እየቀነሰ ሰጥቶ ነው የገነባው፡፡ ከተለያየ አከባቢ የመጡትም ገንብተዋል፡፡ ከዛ ሀዋሳ ሲለማና ሲያድግ አንዱ ተነስቶ የኔ ነው አለ እሺ ዋና ከተማ የት ይገንባ? ባህርዳርም ብትሄጂ ሌላ ቦታ ይሄ ጥያቄ አይቆምም፡፡ ውጡ ይመጣል፡፡ እንዴት እንዴት ያለ ነገር ነው እያየንና እየሰማን ያለነው? አንድ ነገር አለ ይሄ ከተማ የፍቅር ከተማ ሆኖ ሁላችንም በፍቅርና በሰላም እየኖርን የምንበለፅግበት ይሆናል ያለበለዚያ የግጭት መንስኤ ሆኖ ሁላችንንም ሊያፈርሰን ይችላል፡፡ በተለይ የኔ የተለየ ጥቅም ይከበር በሚለው ንትርክ በሚነሳ ችግር የግጭትና የመፍረስ መንስኤ ሊሆን ይችላል፡፡ አዲስ አበባን ዛሬ አጓጊና ተፈላጊ ያደረጋት እሷ ላይ የተፈጠረው ሀብት ነው እንጂ መሬት ጠፍቶ ወይም ጠቦ አይደለም ስለዚህ ይህንን ሀብት በመፈለግና በመቀራመት የሚነሳው ግጭት ወደፍርስራሽነት እንዳትቀየር ከወዲሁ እሳቱን ማጥፋትና ህገ-መንግስቱን መሰረት ማድረግ እጅግ አስፈላጊ ነው፡፡ የትኛውም ብሄር እኮ ባለው የህዝብ ቁጥር ልክ በጀት ተመድቦለት ነው የሚኖረው በጀት የሚሰራው በህዝብ ቁጥር ነው፡፡ ይሄ እኩልነትን ሊያሳይ ይችላል፡፡ ከዚያ ያለፈ በጀትና ልዩ ጥቅም ግን ለምን ይንፀባረቃል?
ሸገር ታይምስ፡- እስከአሁን በተነጋገርናቸው አገሪቱ ላይ ባሉት ችግሮች ምክንያት ዶ/ር አብይ መጀመሪያ ሲመጡ የነበራቸው ተቀባይነት እየቀነሰና በጥርጣሬ እየታዩ ነው የሚሉ አሉ፡፡ መቼም የዲሞክራሲና ህግ ተቋማትን በአግባቡ ስላልገነባን የእኛ አገር ፖለቲካ በግለሰቦች ላይ የተንጠለጠለ ነውና ህዝቡም እንደተለመደው ዶ/ር አብይ ላይ ተስፋ ነበረው አሁን ወደ ጥርጣሬ ተቀይሯል የሚሉ አሉ እርሶስ በዶ/ር አብይ ላይ እምነትዎ እንዴት ነው?
አቶ ሙሼ፡- እኔ ግለሰብን አይደለም የምጠረጥረው መንግስትን እንጂ፡፡ በበኩሌ አንድን አገር እንደ አንድ ቁስ በፌስታል ጠቅልሎ ለአንድ መንግስት መስጠት አግባብ አይደለም፡፡ እኔም በግሌ አገሬን በፌስታል ጠቅልዬ ለአንድ መንግስት አምኜ የምሰጥ ሰው አይደለሁም፡፡ ሁልጊዜ መመለስ የሚገባው ጥያቄ አለኝ እኔ በአገሬ ጉዳይ ላይ ማንንም አላምንም፡፡ ከመጠን በላይ ማንንም አላምንም፡፡ ይህንንም ሀላፊነት አምኜ በተለየ ሁኔታ የምሰጠውም ሰው የለም፡፡ በተለይ መርጬ የምሰጠው ሰው የለኝም፡፡ ለተወሰነ የስልጣን ዘመን ለተወሰነ ሥራ ሀላፊነት እንዲወሰድ የማደርገው ሰው ድርጅት ወይም መንግስት ይኖራል ከዚያ በተረፈ ግን ሀገሬን በፌስታል ጠቅልዬ ለአንድ ግለሰብ አምኜ አልሰጥም፡፡ ስለዚህ ሁልጊዜም መንግስት መጠርጠር እና በስጋት መታየት አለበት፡፡ መንግስት በሁሉም ነገር ሊታመን አይችልም፡፡ መንግስት አምላክ አይደለም ሁሉንም ሊያደላድል አይችልም፡፡ የብሄር የአከባቢ ጥቅምና ተፅእኖ ይኖረዋል፡፡ይህ ባይሆንማ የተቃውሞ ፓርቲ ለምን እናቋቁማለን? መንግስትን ስለምንጠራጠርና ታማኝ አይደለም ብለን ስለምናምንኮ ነው፡፡ በምርጫ አሼንፎ ስለመጣ እንቀበልዋለን የምርጫ ጉዳይ ነውና፡፡ ግን እታገላለው፣ ሁሌም አማራጭ እፈልጋለሁ በተሻለ ብቃትና ሀሳብ አገሪቱን እመራለሁ የሚል እስካለ ድረስ ማለቴ ነው፡፡ ስለዚህ በምንም መንገድ ሀገር ለግለሰብ፣ ለቡድን፣ ለድርጅት ወይም ለቡድን ታምኖ በፌስታል ተጠቅልሎ አይሰጥም፡፡
ሸገር ታይምስ፡- ሰሞኑን የፀረ ሽብር አዋጁን ለማሻሻል የወጣው ረቂቅ ሰነድ ለውይይት ቀርቧል-፡፡ ግማሾቹ ሙሉ ለሙሉ መቀየር አለበት ሲሉ ገሚሶቹ ግዴለም የነበሩት ጥሩዎች ቀጥለው ጥሩ ያልሆኑት ቢሻሻሉ ይሻላ ይላሉ እርስዎ ከየትኛው ወገን ነዎት?
አቶ ሙሼ፡- ለእኔ ሁለቱም አካሄዶች ፅንፈኞች ናቸው፡፡ ምክንያቱም የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጁ ከነ ብዙ ችግሩ በሌሎች አገሮች ተሞክሮ ውስጥ ያለ ነው፡፡ አገሮች እንዳላባቸው የሽብርተኝነት መጠን ልክ ጥብቅ ያደርጉታል፡፡ አንዳንድ አገሮች ደግሞ አላልተውታል፡፡ ኢትዮጵያን በሽብርተኝነት ጉዳይ ስትመለከቻት የ2016ቱን የአለም አቀፉን ፀረሽብር ኢንዴክስ አይቸዋለሁና የሽብር ስጋቷ በጣም ዝቅተኛ ከሚባሉት ውስጥ ናት፡፡ የደረሰባት የሽብር አደጋ ውስን ነው፡፡ ለምሳሌ አፍጋኒስታን፣ኢንግሊዝ፣አሜሪካ፣ሶማሊያ፣ሶሪያጎረቤታችን ኬንያንም ጭምር ስታያቸው የሽብር አደጋ በጣም በተደጋጋሚ የሚያጠቃቸው አገራት ናቸው፡፡ ከዚህ አኳያ ኢትዮጵያ ስጋቷ ዝቅተኛ ነው፡፡ የሚያስፈልጋትም ህግ በጣም የጠበቀ መሆን የለበትም፡፡ ያለፈው የፀረ ሽብር አዋጁ ያለበትም ችግር ይሄው ነው፡፡ መንግስት የፀረ ሽብር አዋጁን እንደ ፖለቲካ ግብ ማስፈፀሚያ መሳሪያ አድርጎ ሲጠቀምበት ነበር፡፡
ያንን ለማስፈፀም አብዛኛዎቹ ህጎች ደግሞ ሰፊ ናቸው፡፡ እንጂ ተመጣጣኝ አይደሉም፡፡ ሰላማዊ ሰልፍ ስትወጪ የመንግስት ንብረት ማውደም ይልሻል፡፡ ከአንድ ዜጋ ላይ ናሙና መውሰድ ያስፈልጋልኮ፡፡ ለምሳሌ አንድ ግለሰብ ሽብር ሲፈፀም የተጠቀመበት ኬሚካል ምንድን ነው ብልሽ ልትመረምሪ ትችያለሽ፡፡ እኛ አገር የነበረው ይህ አዋጅ መንግስት የሚገዳደሩትን ሀይሎች እንደመቅጫ መሳሪያ ነው ሲጠቀምበት የነበረው፡፡ ነገር ግን የሰብአዊ ከመጠበቅና በመጠበቅና ከለላ በመስጠት በኩል ደግሞ ደካማ ነው፡፡ ሰብአዊ መብትን ለመግፈፍ መደበኛው ህግ እድል ስለማይሰጥ መንግስት በአጠቃላይ ሰብአዊ መብትን ለመግፈፍ ነው ሲጠቀምበት የነበረው፡፡ አሁን የተወያዩበት ርቀት ከአንድ ሲቪል ሂውማንቴሪያን አስተሳሰብ በመነጨ በጣም በሳል አካሄድ ሄደውበታል፡፡ በጣም መብትን እስከማስጠበቅ ሁሉ ይሄዳል፡፡ ጥሩ አድርገው ተወያይተውበታል፡፡
አቶ ሙሼ ፡- ቀጥዬ የምመጣበትና የማገኝበትም ችግር ይሄው ነው፡፡ አሁን ባለው መልኩ የሚፀድቅ ከሆነ ወደ መደበኛ ህጉ የማይካተትበት መንገድ አይታየኝም፡፡ ሌላም ህግ መፃፍ አያስፈልግም፡፡ ሽብር ግን እንዳልሽው ልዩ የሆነ ባህሪ አለው፡፡ በግለሰብ ተፀንሶ በግለሰብ ታቅዶ በግለሰብ ይፈፀማል፡፡ አለም አቀፍ ደረጃ ውስብስብ የሆነ ባህሪም አለው፡፡ ሽብርን መቋቋም አትችይም ቴክኖሎጂን ይጠቀማል፡፡ በግለሰብ ብቻ ብዙ ጥፋት የሚያደርስ ድርጊት ነው ሽብር፡፡ ታዲያ ይሄንን አስቸጋሪ ነገር ለመከላከል ህጉም የራሱ የሆኑ ልዩ ባህሪዎች ያስፈልጉታል፡፡ ይህንን ደረጃ ደግሞ የተባበሩት መንግስታት ኮንቬንሽን በግልፅ ያስቀምጠዋል እነዛን እነዛን ስታንዳርዶች(ደረጃዎች) ማሟላት አለበት ያለበለዚያማ መደበኛው ህግ ምን አለን፡፡
መደበኛው ህግ ውስጥ የሌሉትን ወደመደበኛው አካትተን ልንጠቀምበት እንችላለን፡፡ መንግስት እንዳልኩሽ መሳሪያ ይዞ ወታደር አሰልፎ ኢኮኖሚውን ይዞ እንደገና ዜጎቹን የሚያጠቃበት ሌላ መሳሪያ ልንሰጠው አይገባም፡፡ ነገር ግን መንግስት ደግሞ ሌላ ሀላፊነት አለበት ዜጎችን ከሽብር የመከላከል፡፡ ስለዚህ አሸባሪን የመግደል ብቸኛ ባለመብት መንግስት ነው፡፡ ይህንን ነገር ከመንግሰት ብቸኛ ከነጠቅነውና ‘ሞኖፖሊ ኦፍ ቫዮለንስ’ ወይም አሸባሪን የመግደል መብት የሁሉም ከሆነ ሥርዓት አልበኝነት ይነግሳል፡፡ ስለዚህ ከመደበኛው ህግ የተለየ ለፀረ- ሽብር የሚሆን ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የፀረ ሽር ህግ ማውጣትና ከመደበኛው ህግ የተለየ ዜጎችን ለማጥቂያነት የማይጠቀም መሆን ማድረግ አለበት እላለሁ አመሰግናለሁ፡፡
በአንድ ክስተት ዙሪያ ያለ እውነት ያለ ማስረጃ ወሬ ነው የሚሆነው። ለወሬ ማስረጃ አያስፈልግም። ለእውነት ግን ማስረጃ የግድ ይላል። የወሬ ክምር ማስረጃ ወይም እውነት አይሆንም። በደመነፍስ እየተነሱ ግልብ የሆነ መያዣ እና መጨበጫ የሌለው፣ በበቂና ትክክለኛ ማስረጃ ያልተደገፈ ነገር ግን ጥርጣሬ ላይ ብቻ የተመሰረተ ትንታኔም ሆነ እርግጠኛ ሆኖ የሚደረግ መደምደሚያ ለትልቅ ስህተት ይዳርጋል። ከዛም በላይ ጉዳዩ የሰዎች ሕይወት የጠፋበትም ጭምር ስለሆነ በርካቶችን ወደተሳሳተ መደምደሚያ፣ እልህ፣ ቁጭትና ጥላቻ ውስጥም ይከታል። መንግስት እና ሕዝብ በማይተማመኑበት አገር ደግሞ ይህ አይነቱ ችግር ሌሎች የፖለቲካም ዳፋዎች አሉት።
በባህርዳሩ ግድያ አንዳንድ መረጃዎች መውጣት ጀምረዋል። አሁንም ግን ውዥንብሩ እንደቀጠለ ነው። ብዙ ግዜ በአንድ ክስተት ዙሪያ የሚነሱ የተለያየ ጫፍ እረገጥ እና የሚጋጩ እውነታዎች መነሻቸው የማስረጃ ክፍተት ነው። የተፈጠሩትን የማስረጃ ክፍተቶች ሁሉም ከራሱ ግንዛቤ፣ የእውቀት ደረጃ፣ ለጉዳዩ ካለው ቅርበት እና ተቆርቋሪነት ወይም ወገንተኝነት ተነስቶ የራሱን ጥርጣሬም ወደ ታሪክ ቀይሮ የማስረጃውን ክፍተት ለመሙላት እና ሙሉ ስዕል ለመፍጠር ይጥራል። በዚህም የተነሳ በአንድ ክስተት ውስጥ ብዙ ትርክቶች እንደ እውነት ሊቀርቡ ይችላሉ። ሰሞኑን እየሆነም ያለው ይሔው ነው።
ከበርካታ ሰዎች ጋር በዚህ ጉዳይ አውርቻለሁ። ሁሉም አንድ እና ከአንድ በላይ የሆኑ ጥርጣሬዎች ስላሏቸው ስለ ክስተቱ የተለያየ አረዳድና መደምደሚያ ነው ያላቸው። አንዳቸውም ግን ለሚናገሩት ነገር ከጥርጣሬ እና ከየቦታው ከቃረሙት ወሬ ውጪ አንዳችም አሳማኝ ማስረጃ በጃቸው የለም። ስለዚህ አብዛኛው ትርክ ከወሬ የዘለለ ፋይዳ የለውም።
+ በመንግስት በኩል ያለው ችግር በአንድ ወይ በሌላ ምክንያት እንዲህ ያሉ አሳሳቢ አገራዊ ችግሮች ሲገጥሙት የመጀመሪያው እንቅስቃሴ መረጃዎችን መደበቅ እና እሱ በሚፈልገው መጠን እና ልክ ብቻ እየቆነጠበ ለሕዝብ ማሳወቅ ነው። አንዳንዴ ያጋንናል፣ አንዳንዴ ዋናውን ታሪክ ሸፋፍኖ ሌላ ታሪክ ይናገራል፣ አንዳንዴ እውነታውን አኮስሶ ምንም እንዳልተፈጠረ ያህል ያስመስላል። ባጭሩ ባለፉት አስርት አመታት የነበሩት መንግስታት ሕዝብን ሲዋሹ እና ሲቀጥፉ ሕዝብ በአንክሮ ይከታተል ስለነበር መንግስት ላይ እምነት የለውም።
+ አዲሶቹ የለውጥ አራማጆች ይህን የቆየ ችግር ይቀርፉታል የሚል ተስፋ ነበረኝ። ይሁንና እየሆነ ያለው ግን ያንኑ የመጣንበትን የመሸፋፈ ወይም የመደበቅ አባዜ የሚያጠናክር ይመስላ። በመንግስት አላፊነት ላይ ያሉ ሰዎች ሁሌም እራሳቸውን የሕዝብ ሞግዚት አድርገው መቁጠራቸውም ይመስለኛ ሕዝብ ምን ማወቅ እንዳለበት እና እንደሌለበት፤ በምን ግዜ ማወቅ እንዳለበት እራሳቸውን ወሳኝ አድርገው የሚቆጥሩት። ይሄ እጅግ የተሳሳተ እና በሰለጠኑት አለም ተቀባይነት የሌለው የሞግዚት ልሁን ባህሪ በአግባቡ ሊስተካከል ይገባል። ለአገር ደህንነት ሲባል ከሚያዙ ቁልፍ ሚስጥሮች ውጪ የአደባባይ ክስተት ከሕዝብ አይደበቅም። ለእዚህ አንድ ጥሩ ምሳሌ የሚሆነው፤ ከወራቶች በፊት ጠቅላይ ሚንስትሩ ቢሯቸው ድረስ የሄዱ ታጣቂ ወታደሮችን አባብለው ከመለሱ በኋላ ለሕዝብ የሰጡት መግለጫ እና ከክስተቱ ሳምንታት በኋላ ፓርላማ ቀርበው ነገሩ መፈንቅለ መንግስት እንደ ነበር መግለጻቸው ጥሩ ማሳያ ነው። ይህ አይነቱ ልማድ የእረኛውን እና የቀበሮውን ታሪክ ነው የሚያስታውሰኝ። ትላንት ለቅን እሳቤ ብሎ የዋሸን ሰው ዛሬም ቅን አስቦ ወይም በሌላ ምክንያት ላለመዋሸቱ ሕዝብ ዋስትና ይፈልጋል። አጉል ልማድ አጉል ግንዛቤን ይፈጥራል።
+ ሌላው ትልቁ ችግር በምሁራኖቻችን፣ በጋዜጠኞቻችን፣ በመብት አቀንቃኞች እና በመገናኛ ብዙሃን በኩል ለመረጃ እና ማስረጃ የተሰጠው እጅግ የወረደ ግምት ነው። በዚህም ሆነ በሌሎች በርካታ አገራዊ ጉዳዮች ላይ እነዚህ የህብረተሰቡ ወሳኝ ክፍሎች የሚያደርጓቸው ትንተናዎች፣ ውይይቶች፣ ማብራሪያዎች፣ ዜናዎች እና የሚያሰራጯቸው ጽሁፎች ብዙን ጊዜ በበቂ መረጃዎች ያልተደገቡ እና ለማስረጃ ክብደትም ምንም ቦታ የማይሰጡ፤ አንዳንዴም የደመነፍስ ትንታኔዎች መሆናቸው ሕዝቡን ግራ እንዲጋባ እና በወሳኝ አገራዊ ጉዳዮችም ላይ የተሳሳተ ግንዛቤ እንዲይዝ፤ ወሬን፣ አሉባልታን እና የሸር ትንታኔን እውቀት አድርጎ እንዲይዝ የሚገፋፉ ናቸው። እውነት በየሜዳው ወድቃ ስለማትገኝ ልፈትን፣ ምርምርን እና እንቅል አጥቶ መስራትን ትጠይቃለች። ሰነፍ ልሂቃን ይህን ዋጋ መክፈል ስለሚከብዳቸው የራሳቸውን ግምት እና ጥርጣሬ እንደ እውቀት አድርገው ለማህበረሰቡ ያቀርባሉ። ሰነፍ ልሂቃን ከሚመራመሩበት እና እውነትን ለመፈለግ ከሚያጠፉት ጊዜ ይልቅ የሚያወሩበት ጊዜ ይበዛል። የፖለቲካ እና የሲቪክ ምህዳሩ በሰነፍ ልሂቃን የተወረረ አገር ከፖለቲካውም ሆነ ከኢኮኖሚ ቁስሉ ቶሎ አይሽርም።
+ ሕዝብ በአገሩ ጉዳይ የሚፈጸሙ ነገሮችን በወቅቱ የማወቅ መብት አለው። ያንን መብቱን መንፈግ ከመብት ጥሰት ባለፈ ሕዝብን ለውዥንብር እና የተሳሳተ መረጃ ሊሚያራቡ ሰነፍ ልሂቃን ያጋልጠዋል። የመንግስት ሰዎች ይህን የተረዱት አይመስለኝም። ችግር በተፈጠረ ቁጥር እየተነሱ ስልክ እና ኢንተርኔት እያቋረጡ ሕዝብን ጨለማ ውስጥ መክተት ችግሩን ያባብሰዋል እንጂ አይቀንሰውም። ሕዝብ ጭምጭምታውን እንደሰማ ድሮም መንግስት እውነት ይናገራል የሚል እምነት ስለሌለው ሌሎች የመረጃ አማራጮችን ለመፈለግ ይገደዳል። ያኔ ሲሳይ የሚሆነው የሃሰት መረጃ ለሚፈበርኩ፣ የሸር ትርክት ለሚጎነጉኑ እና በቅንነትም ቢሆን ሳያጣሩ ሰበር ወሬ ለሚያራግቡ ሰነፍ ልሂቃን ነው። በደርግ ዘመን ከመንግስት ሚዲያዎች ውጭ ሌላ ማዳመጥ በተከለከለበት ዘመን እንኳ የኢትዮጵያ ሕዝብ ጆሮው እስኪበላሽ ጥራት በሌላቸው የሬዲዮ ሞገዶች ቪኦኤ እና ጀርመን ድምጽ የሰማ እንደነበር፤ በናንተም ዘመን ኢሳትን ይከታተል እንደ ነበር አትዘንጉ። በየትም አገር እንደሚደረገው በአገሪቱ ውስጥ የሚከሰቱ ነገሮችን መንግስት ባወቀው መጠን እና ልክ፤ ለሕግ ሥራ እንቅፋት በማይሆን መልኩ ለሕዝብ በየወቅቱ መረጃ ቢያደርስ ይህ ሁሉ መደናበር እና የሃሰት ዜናዎች አይራቡም ነበር። ሕዝብም አይደናበረም።
የባህርዳሩን ክስተት ተከትሎ የአማራ ክልል ባለሥልጣናትን የፌደራል መንግስቱ ነው ያስገደላቸው የሚለው ውሃ የማይቋጥር፣ ምንም አይነት የማስረጃም ሆነ የመረጃ ድጋፍ የሌለው ምናባዊ ትርክ እውነታውን የሚያመላክቱ መረጃዎች ከወጡ በኋላም መቀጠሉ እጅግ አስገራሚም፤ አስተዛዛቢም ነው። ነፍሳቸውን ይማረውና ብ/ጀ አሳምነው ጽጌ ድርጊቱን በማናቸውም ምክንያት ተገፋፍተው ይፈጽሙት እሳቸው የመሩት ልዩ ኃይል በሰዎቹ ላይ ጥቃት ማድረሱን እስከ አሁን የወጡት ማስረጃዎች በግልጽ ያሳያሉ። እነ አብይን መፋለም የሚፈልግ ሰው ሌሎች መድረኮችን ይጠቀም እንጂ በሸር ትርክት እውነታውን ሊቀይረው አይችል።
ከጀርባው ያለውን የፖለቲካ ሸርም ሆነ ስንክ ሳር መተንተን ይቻላል። ነገር ግን ክስተቱን በተመለከተ የወጣውን እውነታ ግን ሊቀይረው አይችልም። ላለማመን የቆረበ እዛው እቦታውም ላይ ቆሞ እያንዳንዱን ክስተት በአይኑ ቢያይም እንኳ ሊያምን አይችልም። ይሔ ሁሉ ጩኸት እና ንቁሪያ እውነቱን ለማወቅ ከቅን ልቦና ከመነጨ ተቆርቋሪነት ከሆነ ግን ተጨማሪ ማስረጃ መጠየቅ ወይም የቀረቡትን ማስረጃዎች ጥንካሬ እና ብቃት በአግባቡ እና በባለሙያ ማስፈተሽ ይሻላል እንጂ ያንኑ ዜማ መደጋገም ክስተቱን እንደ አንድ አጋጣሚ ለመጠቀም ከማሰብ ያለፈ ቅን ልቦና በውስጡ አይታይም።
በመንግስት በኩል እየተቆርራረጠ የሚወጣው ማስረጃ ብዥታውን ይበልጥ ሊያሰፋው ስለሚችል በአፋጣኝ ሁኔታውን በዝርዝር መግለጽ ተገቢ ነው። ሕዝብም የሚሰጡትን መረጃዎች በቅን መንፈስ ውስጥ ሆኖ ትክክለኛና ተአማኒነታቸውን እያገናዘበ እውነታውን ለመረዳት ልቦናውን ክፍት ቢያደርግ ይበጃል። በመሃል ያለው ልሂቃንም እውቀቱን እና ጊዜውን በእውነት ላይ የተመሰረተ ግንዛቤ ለሕዝብ ለማስጨበት እና መንግስትም በቂ ማስረጃዎች እንዲያቀርብ እየወተወተ አገሪቱ ወደ ተረጋጋ ሁኔታ እንድትመጣ በቅን መንፈስ ድርሻውን ቢወጣ ይሻላል። የሸር ፖለቲካ ያዋረዳትን እና ያኮሰሳትን አገር በቅን ልቦና እና በቅን እሳቤ እንጂ በሌላ የሸር ትርክት መታደግ አይቻልም።
አምበር ከ mahogany ብልጭታዎች ጋር። የቅመማ ቅመም ቅመሞች, nutmeg. ሀ ኮኛክ በአፉ ውስጥ ብዙ ዙር ሲጨርስ በመጨረሻው ላይ የጌጣጌጥ ማስታወሻ ይከተላል። ይህ የወይን ሰብል የበለፀገ እና ስለ ውብ ውስብስብነት የሚመሰክር ነው ቡናማ ሽብር
በማለዳው አነሳሴ እንደለመድኩት በስደቱ ዙሪያ ገብ የሆነውንና እየሆነ ስላለው ልሞነጫጭር ፣ ልብተከተክ አልነበረም … ከትናንት ከትናንት በስቲያ ጠዋት ፣ረፋድና ተሲያት ፣ ምሽት ፣ በደረቁ ሌሊት እያቅበጠበጠኝ ስልኬን አንስቸ ወደ ሊቢያ ዋና ከተማ ትሪፒሊ ወደ ማትረጋው ቢንጋዚና ሚስራታ የደዋወልኳቸውን ስልኮች ተመለከትኩ ። ከወዳጆቸ የደረሱኝን ሁለት ሶስት አድራሻዎችና እዚህ ጅዳ ያለ ሊቢያዊ ጓኛየ አድራሻቸውን አፈላልጎ የሰጠኝን ሌሎች ሰብሰብ ያሉ ወንድሞችን አግኝቻለሁና ደጋግሜ ቁጥሮችን አየኋቸው …
የሰበሰብኳቸው ስልኮችን ደጋግሜ የደወልኩባቸው ስለሆኑ መፈላለጉ ጊዜ አይወስድብኝም ፣ ከስልኬ ፊት ለፊት ተደርድረዋልና እየመራረጥኩ … እደውላለሁ … እንቅልፍ ለአመል ያህል ተኝቸ ብንን ብንን ማለቱ ቢያስቸግረኝ ይለይለት ብየ እንደ ቀደመው የማለዳ ወግ ለመጻፍ ሳይሆን ባለፉት መራራ ሁለት የሃዘን ቀናት ያነጋገርኳቸው ሊቢያ የሚገኙ እህት ወንድሞቸን ሳነጋግራቸው በመቅርጸ ድምጼ ያስቀረኋቸውን ድምጾች መልሸ መላልሸ ማደመጥ ይዣለሁ …
“ቤንጋዚ ውስጥ ነን !” ያሉኝ ሌሎች ወንድሞች ጋር ቃለ ምልልስ እያደረግኩ ከሊቢያ አውጡን የሚለውን የድረሱልን እተሰማሁ እያለ ይቆራረጥ የነበረው የስልክ መስመር እራሹን ተቋርጦብኝ ስብተከተክ ፣ ሌሎች በሊቢያ የሚገኙ እህቶችን በሌላ መስመር አገኘሁ ! የአድራሻቸውን መስመር ያገኘሁት የሆነው ያንገበገበው ከእኔ ቢጤ ቅምጥል ኩዌት ከሚገኝ ስደተኛ ወዳጀ ነው ። እንዲህ ይላል ” ሃይ ነብይ እንዴት ነህ በካይሮ የኢትዮጵያ ኤምባሲ አድራሻ ማግኝት የሚቻለው በምንድነው ልጆች ይፈልጋሉ ሊቢያ ያሉ …ካንፖኒ ውስጥ ነው የሚሰሩ ፣ ወደ 14 ልጆች መንቀሳቀስ መውጣት አልቻሉም ፣ ችግር በተፈጠረበር ቦታ ላይ ነው ያሉት ፣ ወደ ሀገር መግባት ይፈልጋሉ ” ከመልዕክቱ በኋላ አድራሻቸውን ላከልኝ … ሁሉንም የሰበሰብኳውን አድራሻዎች ደዋወልኩ … አንዳንዴ ስልኩ ይነሳል ፣ አንዳንዴ አይነሳም ፣ አንዳንዴ እያወራን በመካከል ይቋረጣል ፣ አንዳንዴ ከአጠገቤ ያሉትን ያህል የቀረበ ድምጽ ይሰማኛል …
ንጹህ ድምጹ ከአመታት በፊት በስራ ኮንትራት መጥተው በስራ ላይ ካሉት እህቶቸ እንደሆነ አላጣሁትም ፣ ” እባክህ ከሊቢያ ወደ ሀገራችን የሚያወጣን አካል አፈላልግልን ? ለሚዲያ ሽፋን ሳይሆን ከጭንቅ እንድንወጣ እርዳን ? ምንም ቢሆን ሀገራችን መግባት ነው የምንፈልገውና እርዳን ? የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ዜናውን ሲናገር በዚህ ቁጥር ደውላችው ተረዱ አላለም ፣ ያሳዝናል ፣ ለማን አቤት እንበል? የምትችል ከሆነ እርዳን ? ” በሚለው ተማጽኖ ድምጻቸውና አልፎ አልፎ እኔኑ አላምነን እያሉ በምናደርገው ያልተናበብንበት ውይይት እኒሱ መሆናቸውን እለየዋለሁ !
ተቆራራጩ ድምጽ ደግሞ በሱዳን አድርገው የሰሃራን በርሃ በስቃይ ቆርጠው መጥተው ፣ ባንዷ ሁከት በማይለያት ከተማ የተኮለኮሉ ወንድሞች ናቸው ። በማይገኘው መስመር አልፊ ሳገኛቸው ስሜቴን ይፈታተኑታል ፣ የሆነውን በተባራሪ ወሬ እንጅ እንደ ትርፖሊ ነዋሪ እህቶቸ ክፉ ደጉን አላዩትም ፣ ያ መሆኑ በጀ ! …ብቻ ወደ እንሱ ተስፋ ምድር አውሮፖ ሊሄዱ አስበው ፣ በ28 ( ሰላሳ ናቸውም ይባላል) በጽነፈኛው ደዕሽ ISIS ጨካኝ አራጆች ተፈጸመ የተባለውን ግድያ ሰምተው ተደናግጠው ባንድ አሳቻ ቦታ ተደበወቀዋል ” ወደ ሰላሳ እንጠጋለን ” ብለውኛል ! የሚቀመስ ምግቡ ቀርቶ በረሃ ቆርጠው ቀዝቃዛ ውሃ ጠግበው ያልጠጡ ችግረኞች ናቸው ። የእኒህ ችግረኛ ወንድሞች ስልክ ደከም ያለች ከመሆኗ ጋር ተያይዞ ይመስለኛል ውይይታችን ብዙም አይሰማም ፣ ችግሩን መገመት አያዳግትም … ብቻ ” የት እንሒድ ? ” ብለው ከሀገር ያስለቀቃቸውን ችግር ፣ ቸነፈርና ድህነት ሳይሆን የአስተዳደር በደልና ስራ አጥነት ለዚህች ቀን አደንዳደረሳቸው የቆመው ጀሮየ ሰምቷል … እኒህኞቹ ወደ ሀገር መግባት አይፈልጉም ፣ እዚያው መቆየት ደግሞ አይፈልጉም … ብቻ ምርጫቸው አለም ችግራችን ሰምቶ ወደ ሶስተኛ ሀገር ያውጣን ባዮች ናቸው ! የተቆራረጠው ተስፋ መልዕክትና ተስፋ … ሲናገሩት ያማል …
ከሞቱት ሰማዕት በላይ ውስጤን ያወከውና ልብን የሚሰብር ሆነው ካገኘኋቸው መካከል በትሪፖሊ ውስጥ በአንድ ሆስፒታል በስጋት ላይም ሆነው ስራቸውን በመስራት ላይ ያሉ 14 የሚደርሱ እህቶች ይገኙበታል ። ከመካከላቸው ያነጋገርኳቸው ከሶስት ባይበልጡም ፣ የሶስቱ ጭንቀት ገላጭ ደረቅ አስተያየት የሁሉንም ይገልጸዋል ፣ በሚወጡበት ጉዳይና ባሉበት ሁኔታ ስንወያይ አልፎ አልፎ ባንግባባም ፣ ስንለያይ ፍላጎቴን አስረድቸ ተግባብተን ነው … ” አየህ ወንድም እኛ ስለታረዱት ወንድሞቻችን የሰማነው በሚዲያ ነው ፣ ከሁለት አመት በፊት ወደ ሊቢያ ትሪፖሊ መጥተን ስራችን እየሰራን ነው ፣ ስራ ላይም ሆነ ቤት ውስጥ ሆነን ሁሌም የጥይት ድምጽ ከከተማ ውጭ ፣ በርቀት እንሰማለን … አሰሪዎቻችንን ወደ ሀገራችን ስደዱን ስንላቸው ከተማ ውስጥ ችግር የለም እያሉ ያጽናኑናል ፣ በእርግጥም እስካሁን ከስራ ቦታ ወጥተን በቅርብ ርቀት ባለው በተዘጋጀልን ቤት እናርፋለን ፣ እስካሁን ችግር የለብንም ፣ አሁን ግን የወንድሞቻችን መታረድ መሪርና አስደንጋጭ ዜና ስንሰማ ሰግተናል ፣ ተሸብረን ጨንቆናል …አንተ ምን ትረዳናለህ ? ለሚዲያ ሽፋን ብቻ ከሆነ አይጠቅመንም ፣ እኛ የምንፈልገው በሰላም ከሊቢያ መውጣት ነው ፣ ጭንቅ ላይ ነን ፣ የሚረዱንን ሰዎች አገናኘን ፣ እባክህ እርዳን ? ” ያሉበትንና የገለጹበትን ድምጽ ደጋግሜ እያዳመጥኩ ተጨናንቄያለሁ ! ” ከሊቢያ እንድንወጣ ብቻ እርዳን !” ብለው ከፍቷቸው አዝነው እየተማጸኑኝ ነበርና እኔም የቻልኩትን ለማድረግ እሞክራለሁ በሚል ቃል ገብቸ ላበረታታቸው ስሞክር አልተቻለኝም …አንዳንዴማ የጨነቀ እለት ይከፋ የል …ከፍቷቸው የሚሰጡት ጥርጣሬ የሞላበት አስተያየት ውስጤን ያውከው ያስቸግረኝ ይዟል … ግን ቻል አደርገዋለሁ ! … ማድረግ መሆን አለመቻል በተስፋ ተሞልቸ ስኖር ተስፋየ በተነው …
ጨለማው ሚያዝያ 12 ቀን 2007 ዓም ሰኞ ማለዳ እኩለ ቀን ገደማ ነው ፣ ከማለዳው እስከ እኩለ ቀን የብዙ ወገኖች ትጋት የታከለበት ጥረት ተሳክቶ ሊቢያ ያሉት ወገኖቻችን ይረዳሉ የተባሉ ኃላፊዎች አድራሻ ተገኘ ፣ በአድራሻው ወደ ሃገረ ግብጽ ካይሮ ደወልኩ ፣ ኃላፊውን አግኝቸ ሀገር ቤት መግባት ለሚፈልጉት እያደረጉ ስላለው ጥረት ጠየቅኳቸው ” ጉዳዩ ገና እየተጣራ በመሆኑ መረጃ ልሰጠህ አልችልም ፣ ነገር ግን በተለያዩ የሊቢያ ክፍል ያሉ ወገኖቻችን እየተደዋወልን ነው! ” የሚል ድፍን ያለ መልስ ሰጡኝ ። ያገኘሁትን አድራሻ ለመለጠፍ ባስፈቅድም ፈቃደኛ አይደሉም ! በኢንባሲው መደበኛ ስልክ መስጠት እንደምችል ግን መከረውኛል ። አዎ አለቆቻቸውን ማነጋገር አለባቸው ! አለቆቻቸው ደግሞ የተቸገሩት የሚደውሉና እርዳታ የሚያገኙበት እስካሁን ግልጽ ያለ አድራሻ አላስተላለፉም … ያነጋገርኳቸው ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉት የግብጽ ኢንባሲ ትሁቱን ዲፕሎማት በተለይም ወደ ሀገር ቤት ለመግባት ፍላጎት ያላቸውን ትሪፖሊ የሚገኙ እህቶች አድራሻ ሰጠኋቸውና አደራ ብያቸው ተለያየን !
አመሻሹ ላይ ወደ ትሪፖሊ ደወልኩ ፣ ስልኩ ተነሳ ! ከሰላምታ በኋላ አድራሻቸውን እንደሰጠሁ ተናግሬ ሳልጨርስ ” አዎ ደውለውልን ነበር ፣ ትሪፖሊ ያሉ አቶ … የሚባሉ ኢትዮጵያዊ አድራሻ ሰጠውናል ፣ ግን የትም አይጥሉንም ? እንዴት ታምናቸዋለህ ? ሁላችንም ተነጋገርንበት ግን ፈራን !” አለችኝ ስልኩን ያነሳችው እህት ከትሪፖሊ …
ያልደረሰንላቸው በሽዎች የሚቆጠሩ በሱዳን አድርገው በርሃውን ቆርጠው ሊቢያ የገቡት የሚያጠቃ፣ ኢትዮጵያውን ክርስትያኖችን ለይቶ የሚያድን የሰው አውሬ በሊቢያ መሽጓል ። አሸባሪው ISIS ይባላል ፣ እንዳሻው አንገት እየቀላ የንጹሃንን ደም በማፍሰስ የሚፎክር ፣ የሚኩራራ እኩይ አውሬ ! አሸባሪው ትናንት በግብጽ ክርስትያኖች ጀምሮ ዛሬ በኢትዮጵያ ክርስትያኖች ደም ማፍሰሱን ቀጥሎ ማን ይነካኛል ብሎ እየፏለለ ይገኛል ። ኃያላኑ አሜሪካና ምዕራባውያን ዝም ጭጭ ብለዋል ! አሸባሪው ISIS የሚደፍረው ጠፍቷል ፣ አለያም ሆን ተብሎ እንዳበደ ውሻ ተለቆ ሰው መፍጀት ይዟል !
የሰሃራ በርሃን ቆርጠው ሊቢያ የተኮለኮሉትን ኢትዮጵያውያን ቁጥር ማንም አያውቀውም ፣ መሸሻ መሸሸጊያ ቢጠባቸው ፣ ችግራቸው ችግር ቢሆንም በሃገር ቤት የመሳደድ መታሰር ፍርሃቻ ሃገር መግባት እንዳላስቻላቸው አጫውተውኛል ፣ የተመዘዘው ስል ጩቤ አላስፈራቸውም .. ! ” ሶስተኛ ሀገር እንጅ ወደ ሃገር አንገባም !” እያሉ ነው ! አደጋውን በተጨባጭ መረጃ ስታስረዳቸው ” በራሴ ወገን ፣ በራሴ ሀገር በእስር ከምሰቃይ ፣ በርሃው ይብላኝ … ” ይሉሃል …ከበርሃው በላይ ያለውን ጨካኝ አሸባሪ ስራ ቢያውቁትም የሀገር ቤቱ የፖለቲካ ትኩሳት ወደ ሀገር የመመለስ ተስፋቸውን አጨልሞታል ! ሀገር ቤት መግባቱ እንኳን ለእነሱ በራሴ ላይ ምን ይፈጠርብኝ እንደሁ የማላውቀው ጎልማሳ የፈለገው ቢያደርጉም ፣ በሰው ሃገር በጨካኞች እጅ ከመውደቅ በሀገር መከራን መቀበል ይሻለል ! ስላቸው ወያኔያዊ መንፈስ የተጠናወተኝ እየመሰላቸው ” እሱ ያንተ ምርጫ ነው ፣ ብቻ ስማችንና ድምጻችን እንዳታወጣው አደራ ! ” ይሉኛል መልሰው ይጠራጠሩና … ፈርተው ! እናም ፖለቲካው የፈጠረው ስጋትና ፍርሃት ታየኝ …
“ወደ ሃገር እንግባ ” ያሉት ሞልተው ተርፈዋል ፣ ያም ሆኖ እስካሁም በግላጭ የሚታወቅ ለሁሉም ተደራሽ አድራሻ አልተላለፈም ! … የተደረሰላቸው ጭንቀት ፍርሃቱ የራሳቸውን ወገን እስከ መጠራጠር አድርሷቸዋል አይተናል ፣ ለመረዳት ” ፈራን !” እያሉ ነው ! … ክህደት ፣ ሸፍጥ ፣ አምነት ማጣት … የወለደው ፍርሃት ፈሪ አድርጓቸዋል !
ወደ አውሮፖ በጣሊያንና ማልታ በኩል ለመድረስ በአሳር በመከራ እዚህ ጫፍ የደረሰ የሀበሻ ልጅ ደምም ረክሷል ፣ ሃበሻ የሌለበት ፣ የሀበሻ ነፍስ ረክሶ ፣ ነፍሱ የማይጠፋበት ቦታ አይሰማም ። ይህ የባህር አደጋ ብዙ ባይነገርለትም ፣ ተደጋግሞ የእኛን ሰው ነፈወስ ነጥቆታል ፣ አጥፍቶናል ። ቢደደጋገምም ሀዘን ቁጭቱ አልለመድ ብሏል ። እነሆ በሃዘን ላይ ሃዘን ሰምተናል ! የወንድሞቻችን አንገት በተቀላበት የሜዲትራንያን ውቅያኖስ በተሰናከለች የአሻጋጋሪዎች መርከብ / ጀልባ “የሞቱት የተረፉት እነማን ናቸው ? ” ተብሎ ወደ የማይመረመርበትን ትራጀዲ ተፈጽሟል ! ይህን የሰማነው ትናንት ነው ፣ በሀዘን ላይ ሆነን !
ካለሁበት ሳውዲ ኩታ ገጠሟ የመን የሀበሻ ልጅ የድረሱልኝ ድምጽ አባርቶ ባያውቅም ፣ የመን ሰማይ ስር በጦርነት እየታመሰ በመሆኑ የከፋ ዋይታ ድምጽ ይሰማል ፣ ጭካኔያቸውም አይተን የአፍሪካዊ ISIS ያልናቸው ደቡብ አፍሪካውያን ውለታችን ረስተው አመድ አፋሽ አድርገውን ብቻ አልቀሩም ፣ የለየለት የንቀት ግፍ ተፈጽሞብናል ! ይህም ያም ሁሉም ያስፈራል !
ሁለት አስርት አመታት በኩራትና ፍጹም በነጻነት የኖርኩባት ሳውዲ አረቢያ አሁንም እስከ ትናንት በስቲያ ድረስ ከሀገሬ ባልተናነሰ ከከተማ እስከ ገጠር ከተሞቿ በነጻነት ብንቀሳቀስባትም ዛሬ የነጻነቱን ግርማ ከላየ ላይ የለም ! … ቤቱ ፣ ስራ ፣ ቦታው ፣ መንገዱ … ሁሉም ያስፈራል ! ” ፈራን !” ብለው አስፈሩኝ …
ትናንት ማምሻውን ከልጆቸ ጋር ስንጨዋወት የወትሮው አባታቸው አለመሆኔን ተረድተዋልና ” አቤ ምን ሆነሃል ፣ ፊትህ ደስ አይልም! ” እያሉ ጠየቁኝ ፣ ወደ ውስጥ ሳልገባ ” ከእናንተ የሚጠበቀው ጥናት ነው አጥኑ! ” አልኳቸው ፣ መልሴ ያልጣመው የ13 ዓመቱ የበኸር ልጀ ” አቤ እስኪ ላንድ ሰሞን ይህንን የምትጽፈውን ተወውና ዘና በል ፣ ባህር መጫወቻ ቦታ ሁሉም አካባቢ ጥሩ ጥሩ ወዳጆች እያሉህ እዚያም ወስደህንኮ ትጽፋለህ ? ለምን ለራስህ እረፍት አትሰጠውም !” ሲል እህቱ ማሂን እንዳቀፈ ክችም ብሎ አፍጥጦ ጠየቀኝ እዮብ ፣ የመጻፊን ጥቅም ባስረዳውም ” እኛም እኮ አንተ ስትረባበሽ እንረበሻለን ” ሲል ሞገተኝ ፣ መልስ የለኝም ” ልጀ ምን ታይቶት ይሆን ? ” አልኩ ራሴ ለራሴ በውስጤ … ከነጎድኩበት እሳቤ ራሴን በተሎ ሰብስቤ ” አዎ ትክክል ነህ ፣ እስኪ አረፍ እላለሁ ! ” አልኩትና ቃል ገባሁለት …ለአባቱ የፈራ ልጅ !
ፍርሃቱ ባያሸሸኝ ፣ ለልጀ የገባሁትን ቃል ለማክበር ላፍታ ያህል ከማህበራዊ መገናኛ መስመሩ ዘወር ልል አስቤያለሁ ፣ አብራችሁኝ ለተጓዛችሁ ፣ ለደገፋችሁኝ ፣ ለተረዳችሁኝ ፣ ” ራስክን አትቆልል! ” ስትሉ የድርሻችሁን ስታደርጉ የማላያችሁ ወቃሾቸ ጭምር ሁላችሁንም አመሰግናለሁ ! የሰማሁት ሰሞነኛ ልብም ሰባሪ እማኝነት እንዳይቀር አንድተነፍስና ለእረፍት የመሰናበቻ መልዕክቴን በተሰበረ ልብ ካስተላለፍኩ ምንም አልሻም ! የጨለቀ እለት … እንዲህ ነው !
1.You እንደ ቁሳዊ, እህል, ጨርቅ, ውፍረት, ቀለም, ስፋት, ግራም ክብደት, የአካባቢ ጥበቃ, ወዘተ ማስቀመጥ የእርስዎን ያስፈልጋል እንደ ናሙና መላክ ይችላሉ, እንደ የምርት ዝርዝሮች ጋር ማቅረብ ይችላሉ.
እኛ ወደ 2.Due የእኛን ኩባንያ ፖሊሲ እንደ ናሙና ማጓጓዣ ክፍያ መውሰድ ይኖርብናል, የመጀመሪያው ትብብር ናቸው. ስለዚህ, pls ለምሳሌ, በእኛ የ expess accout መላክ, ዩፒኤሶች, ሳትኮን, DHL, FEDEX ወዘተ
1.You ለእኛ ስዕሎችን መላክ, እና እኛን ወደ ምርት ዝርዝር እና ልዩ ጥያቄዎች መናገር, ወይም ለእኛ የመጀመሪያው ናሙና መላክ ይችላሉ. በመተንተን በኋላ, በቅርቡ ለእርስዎ እንጠቅሳለን.
3.Ordinery እና fashional ጨርቆች ምንም ይሁን, እዚህ embossed ነገር, የታተሙ, ጠንካራ የተነከረው, መጠናከር, ውኃ, መጨማደድ ወይም brozen የቀረበ ነው. እርስዎ እኛ ከሌለዎት, እኛ እነሱን ለመፈለግ የተቻለንን ሁሉ ጥረት ያደርጋል, የሚፈልጉትን ነገር ለማግኘት ይችላሉ;
% 50 ወይም ጠቅላላ ዋጋ% 30 ቲ / ቲ, L / C, Western Union, Paypal ወይም አሊባባን ንግድ ማረጋገጫ ቅደም ተከተል ወዘተ ለመቀበል, የማምረት በፊት መከፈል አለበት
ደስታ ብዙዎች ማግኘት የሚፈልጉት ትልቅ የህይወት ስኬት ነው፤ ሆኖም ግን የሚፈለገውን ያህል በሰዎች ዘንድ እየተገኘ አይደለም ለዚህም ነው ብዙ ሰዎች በሕይወቴ ደስተኛ ለመሆን የማልፈነቅለው ድንጋይ የለም ሲሉ የሚስተዋሉት፤ ታዲያ ደስታን እንዴት ማግኘት ይቻላል; ደስተኛ እንዳንሆን የሚያደርጉንስ ነገሮች ምንድ ናቸው?
ደስተኛ እና ስኬታማ ሰዎች በተደጋጋሚ ቅሬታ አያቀርቡም፤ ሆኖም ግን በአንጻሩ ደስተኛ ያልሆኑ ሰዎች ሁሌም በማያቋርጥ ቅሬታ ውስጥ ናቸው፡፡ ሌሎች ሰዎች ደስተኛ በሚሆኑባቸው ነገሮች ራሱ የሚያነሱት የሆነ አሉታዊ ነገር ይኖራል፤ ስለዚህም የራሳችን ሁኔታ ምንም ይሁን ምንም መቀበል እና ለማስተካከል መሞከር ነው እንጂ በተደጋጋሚ ቅሬታን የምናቀርብ ከሆነ ደስታን ከእኛ እያራቅነው ነው የምንሄደው።
ደስተኛ ያልሆኑ ሰዎች ሁልጊዜም ራሳቸውን ፉክክር ውስጥ ይከታሉ፤ ደስታንም ማግኘት የሚችሉት ከእነሱ የተሻሉት ሰዎች ያላቸው ነገሮች ሲኖራቸው ይመስላቸዋል፤ በዚህም አቅማቸው ከሚፈቅድላቸው በላይ ወጪ እያወጡ ነገሮችን ይገዛሉ፤ ይህም ገንዘባቸውን ማሳጣት ብቻ ሳይሆን ባወጡት ገንዘብ ደስታን እንዳላገኙ ሲረዱ በጸጸት ውስጥ እንዲኖሩ ያደርጋቸዋል፤ ይህም ህይወታቸውን ሰላም፣ ደስታ እና እረፍት የሌለው ያደርገዋል፡፡
ምግብም ሆነ መጠጥ በልኩ ሲሆን የምንወስደው ለመኖር ወይም እስትንፋስን ከማስቀጠል ዘሎ ያዝናኑናል፤ ሆኖም ግን እነዚህ ነገሮች በተለይ ደግሞ መጠጥ እና አደንዛዥ ዕፆች ከመጠን በላይ ሲወሰዱ ሱስ የሚሆኑበት አጋጣሚ በጣም ሰፊ ይሆናል፤ ስለሆነም ደስተኛ ያልሆኑ ሰዎች ከሚያዳብሩት ልምዶች መካከል አንዱ ሱሶችን ማዳበር ነው ወይም ደግሞ ባጭሩ ደስታችንን ከሚነጥቁን ነገሮች መካከል ሱስ አንዱ ነው፡፡
ባለፈው ህይወታችን የሰራናቸው እና መልሰን ልናስተካክላቸው ወይም ደግሞ ልናርማቸው የማንችላቸው አያሌ ነገሮች አሉ፤ ታዲያ እነዚህ ነገሮች ደግመው ደጋግመው እየመጡ በፀፀት አለንጋ ይገርፉናል፡፡ አርግጥ ቁጭት እና ጸጸት በጥሩ ሁኔታ ከተጠቀምንበት ለተሻሉ ነገሮች ያዘጋጁናል፤ ሆኖም ግን ጸጸት በሌላኛው ጽንፍ ደግሞ አጅግ በጣም ከባድ የሆነ አሉታዊ ተጽዕኖ አለው፤ የተለያዩ ጥናቶች እንደጠቆሙትም ተደጋጋሚ የሆነ ጸጸት እና ቁጭቶች ባለፈው ህይወታችን በወሰድናቸው ውሳኔዎች ጋር የተገናኙ አስተሳሰቦች ትልቅ ጭንቀት እና ድባቴ ውስጥ እንደሚከቱን ጠቁመዋል፡፡ ጥናቶቹ ጨምረው እንደደገለጹት ጸጸትን ለመከላከል ወይም ለመቋቋም የተለያዩ መንገዶችን መከተል ይኖርብናል ብለዋል ከእነዚህም መካከል ከስህተቶች መማር ያለብንን ነገር ነቅሰን ማውጣት፣ ነገሮችን መቀየር ካልቻልን ደግሞ አምኖ መቀበል በተጨማሪም ያሉትን እና የተፈጠሩትን ሁኔታዎች በአዎንታዊ መልኩ ማየት መልካም ነው ይሉናል፡፡
አንድ ነገር እሙን ነው የአሃ ቤተሰቦች፤ ነገን የምንኖረው ዛሬ ላይ በምናደርጋቸው ነገሮች ላይ ተመስርተን ነው፣ ቢሆንም ስለ ነገ ከመጠን በላይ መጨነቅ አሁን ያለውን ህይወታችንን ከማመሳቀሉም በላይ እርግጠኛ ያልሆንበትን ነገን መልካም አያደርገውም፤ ስለሆነም በእርግጠኝነት የኛ ስላልሆነው ነገ አብዝተን መጨነቅ ደስተኛ እንዳንሆን ያደርገናል፤ ስለሆነም ዛሬን ኑሩ፤ ይህ ማለት ግን ነገን ፈጽመን እንርሳው ማለት አይደለም፤ ሚዛናዊ በሆነ መልኩ ነገን ከግምት ውስጥ በማስገባት ዛሬን በሙላት መኖር አለብን፡፡
ብዙዎቻችን በሕወታችን ውስጥ ማሳካት የምንፈልገው እቅድ አለን፤ ወይም ደግሞ መሆን የምንፈልገው ህልም አለን፤ እነዚህንም ህልሞች እና እቅዶችንም ለማሳካት ዘወትር ደፋ ቀና እንላለን፤ ሆኖም ግን የቀን ተቀን የሆነው ህይወታችን ማለትም መስራት፣ መብላት፣ መጠጣት እና መተኛት እንዲሁም ለዚህ ብለን የምናደርጋቸው ነገሮች ይህን ነገር ወደ ጎን ገፋ እንድናደረገው ያደርጉናል፡፡ ስለሆነም ችሎታችንን እና እውቀታችንን በማስተባበር ህልማችንን ለማሳካት የማንጠቀምበት ከሆነ ደስታችንን እያጣን ነው የምንሄደው፤ ቢሆንም ዋናው ከባድ ነገር የመጀመሪያውን ደረጃ ደፈር ብሎ መግባት ነው፤ እንደምንም ብለን ከጀመርነው ግን ለማሳካት ጥረት እና ቆራጥነት ነው የሚጠይቀን፡፡ ህልምን እና ዕቅድን ማዘግየትም ደስተኛ ለመሆን ከሚያግዱን ነገሮች መካከል ይገኝበታል፡፡
ቁጭ ብለን ቡና ስንጠጣ ወይም ደግሞ ደግሞ አንድ ሁለት እያልን እያነሳን ከምንጥላቸው ነገሮች መካከል ስለ ሌሎች ሰዎች ስኬት ወይም ደግሞ የከፍታ ቦታ ላይ መድረስ በአሉታዊ መልኩ ልናወራ ወይም ደግሞ ልናማ እንችላለን፤ ታዲያ የዚህ ሁሉ ሀሜት መነሻው አብዛኛውን ጊዜ ቅናት ነው፡፡ ሆኖም ግን ደስተኛ እና በራሳቸው የሚተማመኑ ሰዎች ሌሎች ሰዎችን የማማት ተግባር ውስጥ አይገቡም፤ ይልቁንም ከስኬታማ ሰዎች የሚማሩትን ነገር በመውሰድ እሴት አድርገውት ይጥላሉ።
መቼም ሰው እና ሰው ሆኖ የማይጋጭ አይኖርም፤ ለዚህም ነው አባቶች እግር እና እና እግር እንኳን ይጋጫል ብለው የሚያስታርቁት፤ ከሌሎች ተጨማሪ አሉታዊ ስሜቶች ጋር ተደማምሮ ቅሬታን መያዝም መጥፎ የሆነ ውጤት ነው የሚኖረው፤ ስለሆነም በተለያዩ ግጭቶች ምክንያት ከስራ ባልደረባ፣ ከቤተሰብ፣ ከጓደኛ እና ከተለያዩ ወዳጆች ጋር ያለንን ቅሬታ መርሳት፣ ይቅር ማለት እና በመተው ወደሚቀጥለው የህይወት ደረጃ መሄድ ይኖርብናል።
የአመጋገብ ዘያችን አብዛኛውን የህይወት መስመራችንን የተስተካከለ እና የተቃና እንዲሆን ከሚያደርጉ ነገሮች መካከል አንዱና ዋነኛው ነው፤ ለዚህም ይረዳን ዘንድ የተለያዩ ነገሮችን በውስጣቸው የያዙ ምግቦችን መመገብ ይመከራል፤ ካልሆነ ግን በጊዜ ሂደት መጥፎ የጤና ደረጃ ላይ እንድንደርስ፣ አላስፈላጊ ክብደት እንድንጨምር፣ ድባቴ ውስጥ እንድንገባ፣ ኃይል እንዳይኖረን፣ ንቃታችንም ዝቅተኛ እንዲሆን ፣ ያደርጋል እነዚህ ሁሉ ነገሮች ደግሞ በተራቸው ደግሞ ደስተኛ እንዳንሆን ያደርጉናል፡፡
ሁሉም ሰው በሕይወት ውጣ ውረድ ውስጥ የተለያዩ ችግሮች ያጋጥሙታል፤ ታዲያ እነዚህ ችግሮች ሲያጋጥሙን በቅድሚያ ረጋ ብለን መፍትሄ ለመፈለግ ከመጣር በፊት የሚቀደመን ነገር ሲሆን ስሜታዊ መሆን ነው፤ ይህ ደግሞ ተጨማሪ ችግሮችን እየፈጠረብን በመምጣት ደስታ ይበልጥ እንደራቀን እንዲቀር ያደርጋል፤ ስለሆነም ችግሮችን በየደረጃቸው እየፈታን መሄድ መልካም ነው፡፡
ሴቶችን ይግዙ አንጋፋ ቀጭን ዝቅተኛ ወገብ የፆታ ብልግና ሴቶች ቀጭን እርሳስ ሱሪ እግሮች የሰውነት መቆንጠጫ ሱሪ - ነፃ ጭነት እና ግብር የለም | WoopShop®
ሴቶች አንጋፋ ቀጭን ቀጭን ወገብ የፆታ ብልግና ሴቶች ቀጭን የቆዳ እርሳስ ሱሪ እግሮች የሰውነት መቆንጠጫ ሱሪ - ኤስ / ዋይት ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
ቀዳማይ ሚንስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ናይ ስልጣን መልቀቒ ሕቶ ዘቕረቡ ኣብ ሓደ ለይቲ ዝመፀ ኣይኮነን ብደረጃ ኢህወዴግን ሓድ ሕድ ኣባል ፖለቲካዊ ውድባትን ውሽጦም ዝፈተሽሉ ኣኼባ ብምክያድ ኣብታ ሃገር ንሓዋሩ ዝሓሸ ኩነታት ንምፍጣር ብዘቐመጦ ኣንፈት ምዃኑ ምስ ድምጺ ኣሜሪካ ቃለ መጠይቕ ዝገበሩ ሚንስትር ኮሚኒኬሽን እታ ሃገር ዶ/ር ነገሪ ሌንጮ ገሊፆም።
“ክቡር ቀዳማይ ሚንስትርና ኣብ ናይ ኢትዮጵያ ታሪኽ ፈላማይ ብዝብሃል ስልጣኖም ብድልየት ንምልቃቕ ምሕታቶም እዚ ብናይታ ሃገር ታሪኽ ዓብዪ ነገር እዩ ክበሃል ይክኣል።”
እቲ ምልቃቕ ስልጣን ንኣባላት ካብነ ከምዘይምልከት እውን ገሊፆም ኣለው።ቤት ምኽሪ ገዛኢ ፓርቲ ኣቦ መንበር ክምረፅን ቀዳማይ ሚንስትር ድማ ብመሰረት ሕጊ ዝመርፀሉ ኩነታት ክህልው እዩ፤ኣብ ግዚኡ ዝግለፅ እዩ ኢሎም።
የበረዶ መንሸራተቻ እና የበረዶ መንሸራተቻ መነፅራችን የተፈጠረው እና በነጻ አውጪዎች ነው። በከፍተኛ የፍሬይድ አሠራር ወቅት እጅግ በጣም ከባድ በሆኑ ሁኔታዎች ውስጥ እጅግ በጣም ጥሩ አፈፃፀም እና ከፍተኛ አስተማማኝነትን ለማረጋገጥ ከፍተኛ የቴክኒክ አፈፃፀም ፡፡ የበረዶ መንሸራተቻዎቻችን ጭምብል የተፈጠረው ነፃ አውጪ ቡድናችን በምርትም ሆነ በምቾት ከምርቱ በሚፈልገው ፍላጎቶች ላይ በመመርኮዝ ነው ፡፡ ምርቶቹ ከተሞከሩ በኋላ መስፈርቶቹን ለማሟላት በፋብሪካው ውስጥ አስፈላጊ ማሻሻያዎችን ለማዳበር እንድንችል ሁሉንም አስፈላጊ መረጃዎችን እንሰበስባለን ፡፡ እነሱ ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው ዋና ምርቶች ናቸው።
ኡልለር® በታዋቂ አትሌቶች የተፈጠረ ከፍተኛ ጥራት ያለው ከፍተኛ ምርት ነው ፡፡ ሁሉም ምርቶቻችን በምርቶቻችን ውስጥ ፍላጎታቸውን በሚያረክሱ ከፍተኛ አፈፃፀም ስፖርተኞች ተሞክሮ የተፈጠሩ ሲሆን እነዚህም ሁሉንም መስፈርቶች እንዲያሟሉ የተፈጠሩ ናቸው ፡፡ ምርቶቹ በሙያዊ እና በአማተር ስፖርት ልምምድ ውስጥ በሚጠቀሙበት ወቅት የሚጠበቁትን እንደሚያሟሉ ለማረጋገጥ ወደ ከፍተኛ የጭንቀት ደረጃ በመውሰድ ተፈትነዋል ፡፡
“በሉ ተነሱ ግስሎቼ! … ተነሱ አንበሶቼ! … አገራችሁ በናንተ ተከብራ፣ እኔን እናታችሁንም በእናንተ በልጆቼ ለመኩራት ያብቃኝ … ሂዱ! ኩራቶቼ! ሂዱ ጌጦቼ! … እሰይ አንበሶቼ! እሰይ! … እሰይ ግስሎቼ! እሰይ! … እሰይ ጀግኖቼ! … እሰይ!”
የኦሮሞ ነጻነት ግንባር አወጣ የተባለው መግለጫ መንግስት ከፍተኛ ቁጥር ያለው ሰራዊት በማዝመት ሰላማዊ ሰዎችን እየገደለና ንብረታቸውን እየዘረፈ መሆኑንን አትቷል። የሰላም ስምምነቱን ለመተግበር ያጋራ ኮሚቴ ተቋቁሞ ለውጡን በአስተማማኝ ሁኔታ ለመተግበር እየሰሩ መምሆኑንን ያወሳው መግለጫ መንግስት ለምን ሃይል እንደተጠቀመ አላብራርም።
በትዕግስት በመመካከር ከመስራት ይልቅ ሸርና ደባ እየተሰራበት እንደሆነ ያስታወቀው ኦነግ፣ ተሰራብኝ ያለውን ሸፍጥ አላብራራም። ምክንያቱ በግልጽ ባልታወቀ ሁኔታ ጦርነት እንደተከፈተበት ያወሳው ኦነግ ” ካለፉት ሁለት ቀናት ጀምሮ በቄሌም ወለጋና በጉጂ ዞን ኣከባቢዎች እየተፈጸሙ ያሉት ሁኔታዎች ለዚህ ጉልህ ማስረጃ ናቸዉ። ይህ ሁኔታ ደግሞ ሰላምና መረጋጋት እንዳይኖር፣ ክቡር የሰዉ ህይወት ያለ ኣግባብ እንድጠፋ፣ እንድሁም የሕዝብና የሃገር ንብረት እንድወድም፣ አልፎ ተርፎም ሕዝቡ በስጋት፣ በጥርጣሬና በፍርሃት ድባብ ስር እንዲኖር እያደረገ ይገኛል” ይላል።
መንግስትም ሆነ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ኦነግ ትጥቅ እንዲፈታና ወደ አገር ቤት ሲገባ በገባው ቃል መሰረት በሰላማዊ መንገድ ትግሉን እንዲያካሂድ ደጋግሞ ማስጠንቀቁ ይታወሳል። ሶስት ባለቤት ካሉት ኦነግ የአንዱ መሪ የሆኑት አቶ ዳውድ ኢብሳ ” ማነው ትጥቅ አስፈቺ፣ ማን ነው ትጥቅ ፈቺ” በማለት የምንግስትንና የክልሉን ጥሪ እንደማይቀበሉ በመንግስት ሚዲያ ቀርበው መናገራቸው ይታወሳል። ይህንኑ ተከትሎም አቶ ጸጋዬ አራርሳ፣ አቶ ጃዋር መሐመድ የመሳሰሉት የኦሮሞ አክቲቪስቶች መንግስት ህግ ማስከበር እንደሚገባው ማሳሰባቸው አይዘነጋም።
በተደጋጋሚ አቶ ዳውድ በሳቸው የሚመራው ኦነግ ትጥቅ እንዲፈታ ንግግር ቢደረግም አሻፈረኝ በማለታቸውና በሰፊው ኦሮሚያ ተቀባይነትም ስለሌላቸው መንግስት ሃይል ለመጠቀም መወሰኑ ተሰምቷል። በምዕራብ ወለጋ አካባቢ ተሰሚነት ያላቸው አቶ ዳውድ የሚመሩት ኦነግ ያወጣው መግለጫ የንደራደር ጥሪ ይሁን የሌላ በውል አልታወቀም። ነገር ግን የነፍጥ ትግል ጥሪያቸው መሐል ኦሮሚያና ምስራቅና ደቡብ ክፍል የሚዘልቅ ባለመሆኑ በቅርቡ ፈተና ውስጥ ይወድቃሉ ተብሎ እንደሚገመት ስለጉዳዩ የሚያውቁ ይናገራሉ።
መንግስት ወጥቶች በስህተት ትምህርትና በማይጠቅም ዓላማ ተታለው ዘመናዊ መሳሪያ ከታጠቀ ሃይል ጋር ጦርነት ለመግጠም ጫካ የገቡትን እንዲመለሱ ሲመክር ሰብቷል። የአካባቢው ሽማግሌዎችም ይህንኑ ስራ ሲሰሩ እንደቆዩ ተመልክቷል። በአሶሳ አካባቢ የ፲ ዓመት ህጻናትን ሳይቀር በመልመል ወታደራዊ ስልጠና ይሰጥበት የነበረ ማዕከል መደምሰሱና ከሃምሳ በላይ ታዳጊዎች መያዛቸውን የመንግስት ሚዲያ መዘገቡ ይታወቃል። በቅርቡም አስር የሚሆኑ አሰልታኞች መያዛቸው ይታወሳል።
ከፍተኛ ቁጥር ያለዉ የጦር ሠራዊቱን በሕዝባችን ላይ በማዝመት ሰላማዊ ሰዎችን መግደልና የሰዎችን ንብረት መዝረፍ ዛሬም ድረስ ቀጥሎበታል። ካለፉት ሁለት ቀናት ጀምሮ በቄሌም ወለጋና በጉጂ ዞን ኣከባቢዎች እየተፈጸሙ ያሉት ሁኔታዎች ለዚህ ጉልህ ማስረጃ ናቸዉ። ይህ ሁኔታ ደግሞ ሰላምና መረጋጋት እንዳይኖር፣ ክቡር የሰዉ ህይወት ያለ ኣግባብ እንድጠፋ፣ እንድሁም የሕዝብና የሃገር ንብረት እንድወድም፣ ኣልፎ ተርፎም ሕዝቡ በስጋት፣ በጥርጣሬና በፍርሃት ድባብ ስር እንድኖር እያደረገ ይገኛል።
የኦሮሞ ነጻነት ግንባርና የኢትዮጵያ መንግስት ስምምነታችንንና በሕዝቡ ዉድ መስዋዕትነት የተግኘዉ የለዉጥ ሂደት በኣስተማማኝ መልኩ ስር በመስደድ ስኬታማ እንድሆን በማድረጉ ሂደት ላይ የሚሰራ ኣንድ የጋራ ኮሚቴ መስርተን እየተንቀሳቀስን እንገኛለን። በዚህ የጋራ ኮሚቴ አመካይነትም በቋሚነትና በቀጣይነት ተገናኝተን እየተመካከርን በመስራት ላይም እንገኛለን።
ይህንን ሂደት የሰዉ ሕይወት መስዋዕትነትን በማይጥይቅ መልኩ፣ በሀገርና በሕዝብ ንብረት ላይም ጉዳትን በማያስከትል ሁኔታ፣ እንድሁም፣ ያለምንም ጥድፍያና ወከባ ጊዜ ወስደን በመመካከርና በቀና መንፈስ አብረን በመስራት ማሳካት እንደሚቻል የድርጅታችን የኦነግ ጽኑዕ እምነታችንና ኣቋማችንም ነዉ።
ይሁን እንጂ በመንግስት ኣንዳንድ ኣካላትና ግለ-ሰቦች እንድሁም በኢሕአዴግ በቀጣይነት የሚካሄዱብን ኣፍራሽ ፕሮፓጋንዳዎችና ገደብ ያጡ ሸርና ደባዎች የሕዝቡንና የሀገርን ሰላም የሚጎዱ ስለመሆናቸዉ በግልጽ የሚታይ ሓቅ ነው። ስለሆነም እንደነዚህ ኣይነቶቹን ሸርና ደባዎች፣ እንድሁም ኣፍራሽ ፕሮፓጋንዳዎች በሚመለከታቸዉ ኣካላት ኣስፈላጊ ክትትልና ቁጥጥር ተደርጎባቸዉ ማስቆም እንደሚገባ እስከዛሬ ስናስገነዝብ ቆይተናል። ይህንን ያደረግነው ተስማምተን የገባንበትን የሰላምና የእርቅ ሂደት በስኬት ለማጠናቀቅ ይረዳ ዘንድ መሆኑን ማስገንዝብ እንወዳለን። ይህ ደግሞ ለሕዝብና ለሃገር ሰላምና ደህንነት በቅንነት ከማሰብም እንደሆነ ልታወቅ ይገባል።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ምክንያቱን በትክክል ለመረዳት አዳጋችና ኣስቸጋሪ በሆነብን ሁኔታ የኢትዮጵያ መንግስት ሃገር በጠላት የተወረረች ይመስል ከፍተኛ ቁጥር ያለዉ የጦር ሠራዊቱን በሕዝባችን ላይ በማዝመት ሰላማዊ ሰዎችን መግደልና የሰዎችን ንብረት መዝረፍ ዛሬም ድረስ ቀጥሎበታል። ካለፉት ሁለት ቀናት ጀምሮ በቄሌም ወለጋና በጉጂ ዞን ኣከባቢዎች እየተፈጸሙ ያሉት ሁኔታዎች ለዚህ ጉልህ ማስረጃ ናቸዉ። ይህ ሁኔታ ደግሞ ሰላምና መረጋጋት እንዳይኖር፣ ክቡር የሰዉ ህይወት ያለ ኣግባብ እንድጠፋ፣ እንድሁም የሕዝብና የሃገር ንብረት እንድወድም፣ ኣልፎ ተርፎም ሕዝቡ በስጋት፣ በጥርጣሬና በፍርሃት ድባብ ስር እንድኖር እያደረገ ይገኛል።
ኣሁን ባለዉ ሁኔታ በጦርነትና በሓይል መፍትሔ ልገኝለት የሚችል ችግር እንደሌሌና ለሕዝብም ሆነ ለሃገር ከጦርነት የሚገኝ ትርፍ ወይም ጥቅም እንደሌሌ ኦነግ በጽኑዕ ያምናል። በሕዝቡ ትግልና መስዋዕትነት በተግኘዉ የለዉጥ ሁኔታ ላይ እንቅፋት ልሆንና የሕዝቡን ተስፋ ልያጨልም የሚችል ይህ ኣሳዛኝ ኣካሄድ በኣስቸኳይ እንድቆምም እንጠይቃለን። ይህ ኣካሄድ በሚያስከትለዉ ኣደጋ ለሚደርስ የሰዉ ህይወት መጥፋት፣ እንድሁም በሕዝብና በሃገር ንብረት ላይ ለምደርስ ዉድመት ሃላፊነት/ተጠያቂነት ልኖር እንደሚገባም ኦነግ ኣጥብቆ ያሳስባል።
የኢዴፓ አመራር አባላት ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ አምስት አባላት ጋር ኅዳር 29 ቀን 2012 ዓ.ም ሰፊ ውይይት ካደረግን በኋላ ቦርዱ ታኅሣሥ 6 ቀን 2012 ዓ.ም ባካሄደው ስብሰባ እነ ዶ/ር ጫኔ ከበደ ከኢዴፓ አመራርነታቸው በፓርቲው ሕገ-ደንብ መሰረት የተነሱ መኾኑን በማመን፣ እነ ዶ/ር ጫኔ አካሔድነው ያሉት ጠቅላላ ጐባኤና ከኢዜማ ጋር አደረግነው ያሉት ውህደትም ሕገ-ወጥና በተጭበረበረ መንገድ የተፈጸመ መኾኑን በማረጋገጥ፣ በአሁኑ ወቅት በሥራ ላይ ያለው የኢዴፓ አመራርም በፓርቲው ሕገ-ደንብ መሰረት የተመረጠ መኾኑን በማረጋገጥ፣ በአጠቃላይም ኢዴፓ ቀድሞውንም ቢሆን ያልፈረሰና አሁንም ህጋዊ እውቅና ያለው ፓርቲ መኾኑን ቦርዱ በሙሉ ድምፅ ተቀብሏል። የምርጫ ቦርዱ ይህንን ውሳኔውንም ለተለያዩ ጉዳዩ ለሚመለከታቸው ተቋማት በደብዳቤ አሳውቋል።
ብሔራዊ የምርጫ ቦርድ በፓርቲያችን ላይ ላለፉት ሦስት ዓመታት የፈጸመው ደባ እጅግ አሳዛኝና ከአንድ ትልቅ አገራዊ ኃላፊነት ከሚጠበቅበት የዴሞክራሲ ተቋም የማይጠበቅ አሳፋሪ ተግባር ቢሆንም በቅርቡ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የተሾሙት አምስቱ የቦርዱ አባላት በመጨረሻ የወሰኑት ይህ ውሳኔ ግን ትክክለኛና በሴራ የተቀማነውን ፍትሕ ወደ ቦታው የመለሰ ኾኖ አግኝተነዋል። ለዚህ ውሳኔያቸውም ኢዴፓ ለአምስቱ የምርጫ ቦርድ አባላት ያለውን ልባዊ ምስጋና በዚህ አጋጣሚ ያቀርባል።
በግፍ የተቀማችሁትን ፍትሕ በእልህ አስጨራሽ ትግላችሁ መልሳችሁ ለማግኘት ለበቃችሁ የኢዴፓ አባላት፣ የኢዴፓን ሃቀኛ አቋሞችና ምክንያታዊ አስተሳሰቦች ስትናፍቁ ለኖራችሁ ደጋፊዎቻችን እንኳን ደስ አላችሁ! እያልን ከዛሬ ጀምሮ በሙሉ ትኩረትና አቅም ወደ ትግሉ ሜዳ መመለሳችንን በከፍተኛ ደስታ እንገልጻለን። በዚህ አስቸጋሪ ሒደት የተጓደለብን ፍትሕ ወደ ቦታው እንዲመለስ ሁለንተናዊ እገዛ ላደረጋችሁልን በውጭ የምትኖሩ የድጋፍ ሰጪ ኮሚቴዎች፣ ጋዜጠኞችና የሚድያ ተቋማት በሙሉ ያለንን አክብሮትና ልባዊ ምስጋና በዚህ አጋጣሚ እንገልጻለን።
ከዚህ አስደሳች የምርጫ ቦርድ ውሳኔ በኋላ አስቸኳይ ስብሰባ ያካሄደው የኢዴፓ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴና የኢዴፓ ብሔራዊ ምክር ቤት በተለያዩ የፓርቲው ውስጣዊ ጉዳዮችና በአገሪቱ አጠቃላይ ወቅታዊ ጉዳዮች ዙሪያ ሰፊ ውይይት አካሒደው የወሰዷቸውን አቋሞችና የደረሱባቸውን ውሳኔዎች እንደሚከተለው እንገልጻለን።
ኢዴፓ የዕለት-ተዕለት ሥራውን በአግባቡ ማካሔድ እንዲችል በቅድሚያ በሕገ-ወጥ መንገድ በኢዜማ እጅ የሚገኙትን ቢሮዎቹን፣ የተለያዩ ኃብትና ንብረቶቹን የማስመሰል ሥራ ለመሥራት ወስኗል። በዚህ ውሳኔ መሰረትም የፓርቲው ምክር ቤት በቅድሚያ በጤናማ የመግባባት መንፈስ የኢዜማ አመራሮችን ቀርቦ በማነጋገር ችግሩ እንዲፈታ ጥረት እንዲደረግ፣ በዚህ መንገድ ችግሩን መፍታት ካልተቻለ ግን በአስተዳደራዊና ህጋዊ መንገዶች ንብረቶቹን ለማስመለስ ወስኗል። ነገር ግን ከዚህ ውሳኔ በኋላ የኢዜማ አመራሮችን አግኝተን ለማነጋገርና ችግሩን በመግባባት ለመፍታት ያደረግነው ጥረት በኢዜማ በኩል በጐ ምላሽ ሳይገኝ ቀርቷል። በኛ ዕምነት አገራችን እጅግ አሳሳቢ የሕልውና አደጋ ውስጥ ባለችበት በአሁኑ ወቅት ከኢዜማም ሆነ ከማንኛውም ፓርቲ ጋር በትብብር እና በመከባበር መንፈስ የመሥራት እንጂ አላስፈላጊ ቅራኔና ግጭት ውስጥ የመግባት ፍላጐት የለንም።
ስለሆነም አላስፈላጊ የሆነ ጊዜና ጉልበት ሁለታችንም ከማባከናችን በፊት በኢትዮጵያ ማኅበራዊ ፍትሕ አመጣለሁ ብሎ የሚታገለው ኢዜማ በሕገ-ወጥ መንገድ የያዛቸውን ንብረቶቻችንን በሰላምና በመግባባት መንፈስ በማስረከብ ፍትሕን እንዲያከብር በዚህ አጋጣሚ ይፋዊ ጥያቄያችንን እናቀርባለን። በኛ እምነት ብልህ ፓርቲ ጠቃሚ አስተሳሰቦቻችንን እንጂ ሀብትና ንብረታችንን በመቀማት የሚያገኘው ጥቅም አይኖርም። በዚህ ረገድ የገጠመንንም ችግር ተከታትሎና አጣርቶ ሐቁን ለሕዝብ በማሳወቅ ረገድ መገናኛ ብዙኀን አስፈላጊውን ትብብር እንድታደርጉልን በዚህ አጋጣሚ በአክብሮት እየጠየቅን በእኛ በኩል በወቅታዊና በወደፊቱ የአገራችን አሳሳቢ ችግሮች ላይ የማተኮር እንጂ ከእንግዲህ ወደ አሳለፍነው አስቸጋሪ ሒደት ተመልሰን የመግባት ፍላጐት የሌለን መኾኑንም ለማሳወቅ እንወዳለን።
ፓርቲው በአሁኑ ወቅት የሚጠበቅበትን ከፍተኛ አገራዊ ኃላፊነት በአግባቡ ለመወጣት የሚያስችል ምንም ዐይነት ቢሮም ሆነ ሀብትና ንብረት በእጁ የሌለ መኾኑን በመገንዘብም የኢዴፓን ዓላማ የምትደግፉ በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ ኗሪ የሆናችሁ አገር ወዳድ ዜጐች አቅማችሁ በፈቀደ መጠን የገንዘብና የቁሳቁስ እርዳታ እንድታደርጉልን በዚህ አጋጣሚ እንጠይቃለን።
የኢዴፓ ብሔራዊ ምክር ቤት ከአምስት ወራት በፊት የፓርቲው 7ኛ ድርጅታዊ ጠቅላላ ጉባዔ በስድስት ወር ጊዜ ውስጥ እንዲካሔድ ወስኖ የነበረ መኾኑ ይታወቃል። ቢሆንም ከሕልውናው ጋር በተያያዘ በገጠመው ችግር ምክንያት ባለፉት አምስት ወራት ለጉባዔው መሳካት የሚያግዙ በቂ ሥራዎችን መሥራት ሳይችል ቀርቷል። ይህንን ሁኔታ ግምት ውስጥ በማስገባት የፓርቲው 7ኛ ድርጅታዊ ጠቅላላ ጉባዔ አስፈላጊ ቅድመ-ሁኔታዎችን በፍጥነት በማከናወን ከአሁን ጀምሮ ባሉት ስድስት ወራት ውስጥ እንዲካሔድ ብሔራዊ ምክር ቤቱ በድጋሚ ወስኗል። ከአምስት ወራት በፊት ጉባዔውን እንዲያዘጋጅ ተመርጦ የነበረው ኮሚቴም ባለበት ሁኔታ ሥራውን እንዲቀጥልና ለጉባዔው ስኬታማነት አስፈላጊ የሆኑትን ሥራዎች በፍጥነት እንዲጀመር ወስኗል።
በዚህ አጀንዳ ላይ በተደረገው ውይይት በቅድሚያ ትኩረት የተሠጠው የወቅቱን “የለውጥ ሒደት” መገምገም ነበር። ምክር ቤቱ ባካሄደው ሰፊ ውይይትና ግምገማም- ላለፉት 18 ወራት በአገራችን ሲካሔድ የነበረውና በሕዝብ ውስጥ ከፍተኛ የለውጥ ተስፋ ፈጥሮ የነበረው “የለውጥ ሒደት” በሚያሳዝን ሁኔታ ወደ መክሸፍ ደረጃ መቃረቡን ምክር ቤቱ ተገንዝቧል።
“የለውጥ ሒደቱ” ሁሉን አቀፍ በሆነ የሽግግር ተቋምና ከእንዲህ ዐይነቱ የጋራ አገራዊ ተቋም ድርድርና ስምምነት በመነጨ ፍኖተ-ካርታ መመራት ሲገባው ገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ በተለመደ አምባገነናዊ ባሕርይው ሒደቱን በራሱ መንገድና ፍላጐት ብቻ ሊመራው በመሞከሩ “የለውጥ ሒደቱ” የመክሸፍ አደጋ ገጥሞታል። “የለውጥ አመራር” ነኝ የሚለው ኃይል ላለፉት 28 ዓመታት በአገርና በሕዝብ ላይ የፈጸመውን ግፍና በደል የወቅቱን የለውጥ ሒደት ሕዝቡ በሚጠብቀው መጠን ስኬታማ በማድረግ መካስ ሲገባው ይባስ ብሎ ወደ የእርስ-በርስ የሥልጣን ሽኩቻ ውስጥ ራሱን በማስገባት ሕዝቡ በድጋሜ የሠጠውን አደራ እና ዕድል ሳይጠቀምበት ቀርቷል። ገዥው ፓርቲ የለውጥ ሒደቱን ስኬታማ ሊያደርጉ የሚችሉ ተግባራትን ሳያከናውን ምርጫው እንዲካሔድ መወሰኑ የሚያሳየን ከእንግዲህ “በለውጥ አመራሩ” አማካኝነት ሊሳካ የሚችል የለውጥ ሒደት አለመኖሩ ነው። ይህም ሁኔታ ከዚህ ቀደም ኢዴፓ የሽግግር መንግሥት ማቋቋም ሳያስፈልግ አንድ ሁሉን አቀፍ የሆነ የሽግግር ኮሚሽን በማቋቋም የለውጥ ሒደቱን ማሳካት እንደሚቻል ሲያራምድ የነበረውን አቋም እንደገና እንዲመረምር አስገድዶታል።
የኢዴፓ ብሔራዊ ምክር ቤት ባካሄደው ሰፊ ውይይት ከአሁን በኋላ “የለውጥ አመራር” ነኝ የሚለው ገዥ ፓርቲ ወይም አዲሱ ብልጽግና ፓርቲ ይህንን ከፍተኛ የሕዝብ አደራ የመወጣት ፍላጐትና አቅም እንደሌለው ተገንዝቧል። ከአሁን በኋላም ይህ የመክሸፍ አደጋ የገጠመው የለውጥ ሒደት ከአጠቃላይ ክሽፈት ተርፎ ወደ ስኬት ሊሸጋገር የሚችለው አንድ ሁሉን አቀፍ የእርቅና የሽግግር መንግሥት በአስቸኳይ በማቋቋም ብቻ መኾኑን አምኖበታል። ስለሆነም በሕዝብ ትግል አሸናፊነት ምክንያት ተጀምሮ የነበረው የለውጥ ሒደት ስኬታማ የመኾኑና መሆን ያለመቻሉ ጉዳይ የአገራችንን አጠቃላይ ሕልውና የሚወስን አሳሳቢ ጉዳይ መኾኑን በመገንዘብ መንግሥት የፊታችን ግንቦት ወር ሊካሔድ የታሰበውን አገራዊ ምርጫ ከአንድ እስከ ሁለት ዓመት ለሚደርስ ጊዜ በማራዘም ሁሉን አቀፍ የእርቅና የሽግግር መንግሥት በአጭር ጊዜ የሚቋቋምበትን ሁኔታ እንዲያመቻች እንጠይቃለን።
የኢትዮጵያ ሕዝብም ከእንግዲህ ሥልጣን ላይ ባለው ገዥ ፓርቲ አገራዊ ሕልውናችንን አስጠብቆ ለማስቀጠል የሚያስችል ዘላቂ መፍትሔ ሊመጣ እንደማይችል ተገንዝቦ እያቀረብነው ያለውን የእርቅና የሽግግር መንግሥት የማቋቋም ጥያቄ እንዲደግፍ ጥሪያችንን እናቀርባለን። በእርግጠኝነት ከምናውቀው የገዥው ፓርቲ ማንነትና ባሕርይ አንፃርም ይህንን አገራዊ ጥያቄ እንዲሁ ጥያቄ በማቅረብ ብቻ ማሳካት ስለማይቻል ተፅዕኖ ፈጣሪ የሆኑ አገር-ወዳድ ኢትዮጵያዊያን በአስቸኳይ አንድ በአገር ሕልውና ላይ የሚመካከር ጊዜያዊ መድረክ ፈጥረው ሕዝቡን በማስተባበርና በመንግሥት ላይ ተፅዕኖ በመፍጠር ይህ ጥያቄ ተቀባይነት እንዲያገኝ የሚያስችል ትግል እንዲያደርጉ ጥሪያችንን እናቀርባለን። ኢዴፓ ተፅዕኖ ፈጣሪ የሆኑ አገር ወዳድ ዜጐች ይህንን ዓይነቱን መድረክ እንዲያቋቁሙ የበኩሉን ጥረት የሚያደርግ ሲሆን ሊቋቋም የሚገባው የእርቅና የሽግግር መንግሥትም መቼ? እንዴት? በማንና ለምን? ዓላማ መቋቋም እንዳለበት የውይይት መነሻ የሚሆን ሰነድ በአጭር ጊዜ አዘጋጅቶ ለውይይት የሚያቀርብ መኾኑን ይገልጻል።
በአጠቃላይ የኢዴፓ ወቅታዊ ትኩረት አገራዊ ሕልውናን በመታደግ /National Salivation/ ላይ የሚያተኩር እንዲሆን የፓርቲያችን ብሔራዊ ምክር ቤት ወስኗል። ይህንን አሣሣቢ አገራዊ ኃላፊነት ለመወጣት እንዲቻልም የአገሪቱ የፖለቲካ ኃይሎች ትኩረት በእርስ በርስ የፖለቲካ ሽኩቻ ላይ መሆን እንደሌለበት በማመን ኢዴፓ ከማንኛውም የአገሪቱ ሕልውና ከሚያሳስበው የፖለቲካ ፓርቲ ጋር በመቀራረብና በትብብር መንፈስ መሥራት እንዳለበት አጠቃላይ አቅጣጫ አስቀምጧል። በዚህ ረገድ የፓርቲው አመራር ከሌሎች ፓርቲዎች ጋር ቀደም ሲል የጀመራቸው አንዳንድ ግንኙነቶችን አጠናክሮ እንዲቀጥልባቸው ምክር ቤቱ አሳስቧል።
ከዚህ ውሳኔ ጋር በተያያዘም የኢዴፓ አመራር በአሁኑ ወቅት ከበርካታ ፓርቲዎች ጋር ግንኙነት እያደረገ የሚገኝ ሲሆን ከተወሰኑት ፓርቲዎች ጋር የጋራ የመግባቢያ ሰነድ የመፈራረም ደረጃ ላይ በቅርቡ ሊደርስ እንደሚችል ያለውን ግምትም በዚህ አጋጣሚ ለመግለጽ ይወዳል። ብሔራዊ ምክር ቤቱ ይህንን ተልዕኮውን ለማሳካት ከሌሎች ፓርቲዎች እና ሦስተኛ ወገኖች ጋር የሚደረግን ግንኙነትና ድርድር በኃላፊነት የሚመራ አንድ ኮሚቴ ያቋቋመ ሲሆን ይህንን ኮሚቴ እንዲመሩም አቶ ልደቱ አያሌውን መርጧቸዋል።
በአጠቃላይም በአሁኑ ወቅት እየተሰባሰቡና እየተጠናከሩ ያሉ የኮንፌዴሬሽን ኃይሎችን መቋቋም የሚችል አንድ እውነተኛ የፌደራል ጎራ የሆነ የፖለቲካ ኃይሎች ስብስብ በመፍጠር የአገሪቱን ሕልውና ለመታደግ የሚያስችል እንቅስቃሴ እንዲደረግ ብሔራዊ ምክር ቤታችን አቅጣጫ አስቀምጧል።
ከወቅታዊ አገራዊ ጉዳዮች ጋር በተያያዘ ምክር ቤታችን ባደረገው ውይይት በአሁኑ ወቅት አገሪቱን እየመራ ባለው ገዥ ፓርቲ ውስጥ እየታየ ያለው የዕርስ-በርስ ክፍፍልና ፍጥጫ የአገሪቱን ችግሮች የበለጠ የሚያባብስ ውጤት የሚያስከትል አሣሣቢ ጉዳይ እንደሆነ ተገንዝቧል። ቀደም ሲል በአዴፓና በሕወሓት፣ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ በአዴፓ ከፍተኛ አመራሮች መካከል፣ ከሁሉም በላይ ደግሞ በአሁኑ ወቅት በአዲሱ ብልጽግና ፓርቲና በሕወሓት መካከል የሚታየው ቅራኔ ለአገራችን ሕልውና ከፍተኛ ጣጣ ሊያስከትል የሚችል ከባድ ችግር መኾኑ ታምኖበታል። ይህ በገዥው ፓርቲ ውስጥ የተፈጠረ ቅራኔም ለአገራችን ሕልውና የመጨረሻ ደጀን የሆነውን የአገራችንን የመከላከያ ሠራዊት ችግር ውስጥ እንዳይከተው ከፍተኛ ሥጋት ፈጥሮብናል። ኢዴፓ ገዥው ፓርቲ ከሥልጣን ሽኩቻ ይልቅ የአገርን ሕልውናና ጥቅምን በማስቀደም አሁንም ውስጣዊ ችግሮቹን ቅድሚያ ትኩረት ሠጥቶ የመፍታት ጥረት እንዲያደርግ ጥሪውን እያቀረበ፣ ኢዴፓ ከሚታወቅበት የሚዛናዊነትና የምክኒያታዊነት ሚና አኳያም በገዥው ፓርቲ ዙሪያ ያሉ ቅራኔዎች በሰላም እንዲፈቱ የበኩሉን አስተዋጽኦ የማበርከት ፍላጐት ያለው መኾኑንም በዚህ አጋጣሚ ይገልጻል።
ከአገር ሕልውናና ጥቅም አንፃር በአሁኑ ወቅት በአገራችን እየታየ ያለው የኢኮኖሚ ሁኔታም በዙሪያው አንዳንድ አሳሳቢ ክስተቶች እየታዩበት እንደሆነ ፓርቲያችን ተገንዝቧል። በተለይም የኮንስትራክሽን ሴክተሩ በተቀዛቀዘበት በአሁኑ ወቅት እየታየ ያለው ከፍተኛ የዋጋ ግሽበት ከኢኮኖሚው አልፎ ፖለቲካዊ አለመረጋጋቱን የሚያባብስ ውጤት እንዳያስከትል ሥጋት አድሮብናል። በከፍተኛ ጥድፊያ የመንግሥት የንግድ ተቋማትን ለመሸጥ የሚደረገው ሙከራም ወደፊት ለባሰ ኢኮኖሚያዊ ቀውስ እንዳይዳርገን ሥጋት ፈጥሮብናል።
በአገሪቱ የውጭ ግንኙነት ዙሪያ ገዥው ፓርቲ እየተከተለው ያለው ግልጽነት የጎደለውና ተቋማዊ ይዘት የሌለው አካሔድም ወደፊት የአገራችን ጂኦ-ፖለቲካዊ ስትራቴጂክ ጥቅም ላይ ከባድ አደጋ ይዞ እንዳይመጣ ሥጋት እየተሰማን መኾኑን እንገልጻለን። በዚህ ወቅት በሥልጣን ላይ ያለው መንግሥት ሊወስናቸው እና ሊያከናውናቸው የሚገቡ ተግባራት በዋናነት የሽግግር ሒደቱን ውጤታማ በማድረግ ላይ መወሰን ሲገባቸው በአሁኑ ወቅት ትውልድ ተሻጋሪ የሆኑ በግልጽ የምናውቃቸው እና የማናውቃቸው ታላላቅ ጉዳዮች ላይ ውሳኔዎች እየተሰጡ መሆናቸው አብዝቶ ያሳስበናል።
ከአሁን ቀደም ለመግለጽ እንደሞከርነው በአሁኑ ወቅት በአገራችን ሰላማዊና ለሕዝብ መንግሥት መመስረት የሚያበቃ ምርጫ ለማካሔድ የሚያስችል ነባራዊ ሁኔታ አለ ብለን እናምንም። በአሁኑ ወቅት ፓርቲዎች፣ መንግሥትም ሆነ ሕዝቡ ሰላማዊ ምርጫ ለማካሔድ የሚያስችል የሞራልና የመዋቅር ዝግጅት የላቸውም። የፅንፈኝነትና የብሔርተኝነት ፖለቲካ ከፍተኛ ጡዘት ላይ በደረሰበት በአሁኑ ወቅት፣ አብዛኛዎቹ ማኅበራዊና መደበኛ መገናኛ ብዙኀን የአክራሪ ኃይሎች የአቋም ማራመጃ መድረክ በሆኑበትና፣ ከሁሉም በላይ ስኬታማ የሽግግር ሒደት ባላካሔድንበትና መሰረታዊ የፖለቲካ ቅራኔዎቻችንን ለማቻቻል የሚያስችል ብሔራዊ መግባባት ባልፈጠርንበት ሁኔታ የምናካሒደው ምርጫ የበለጠ ጉዳት እንጂ ጥቅም ሊኖረው አይችልም።
በዚህ ዐይነቱ ነባራዊ ሁኔታ ሆነን የምንካሒደው ምርጫ የለውጥ ሒደቱን የመጨረሻ ክሽፈት የሚያበስርና ወደ ቅድመ 2010 ሁኔታ የሚመልሰን እንጂ ከቶውንም ወደ መዋቅራዊ ዴሞክራሲ ሊያሸጋግረን አይችልም። አሁን ባለንበት ሁኔታ በምርጫ ወቅት የበለጠ ሊባባስና ሊወሳሰብ እንጂ ሊፈታ የሚችል ችግር የለም። ስለሆነም ከላይ ከፍ ሲል ለመግለጽ እንደሞከርነው የተሳካ የሽግግር ሒደት ማካሔድ እስከምንችል ድረስ መጭው ምርጫ ከአንድ እስከ ሁለት ዓመት ለሚደርስ ጊዜ መራዘም አለበት ብለን እናምናለን።
ነገር ግን ገዢው ፓርቲ እንደተለመደው ከአገሪቱ ሕልውና ይልቅ የራሱን ጊዜያዊና ቡድናዊ ጥቅም በማስቀደም ምርጫውን በቅርብ ጊዜ የሚያካሂድ ከሆነ ሒደቱን ለፅንፈኛና ብሔረተኛ ኃይሎች ለቆ መተው ተገቢ ነው ብለን አናምንም። ከዚህ እምነት በመነጨ ምርጫው የሚካሔድ ከሆነ ኢዴፓ በምርጫው ይወዳደራል። ከአሁን ቀደም እንደገለፅነው ፓርቲያችን ከሚገኝበት የአቅም ውስንነት አንፃር በምርጫው የሚኖረው ዋና ትኩረት አዲስ አበባን አሸንፎ በመረከብ ላይ ይሆናል። ይህ ውሳኔያችን አሁንም የተጠበቀ ቢሆንም ከዚህ ቀደም ይህንን ውሳኔያችንን ለሕዝብ ይፋ ካደረግን በኋላ “ኢዴፓ በምርጫው የሚኖረው ሚና ለምን በአዲስ አበባ ብቻ ይወሰናል? ” የሚል ከፍተኛ ቅሬታና ግፊት በደጋፊዎቻችንና በሕዝቡ ውስጥ እንዳለ ለመገንዘብ ችለናል። ይህንን የሕዝብ ስሜት ግምት ውስጥ በማስገባት ኢዴፓ በአንድ በኩል በከፍተኛ ፍጥነት ድርጅታዊ ጥንካሬውን ለማጐልበት በመሞከር፣ በሌላ በኩል ደግሞ ከሌሎች ተቀራራቢ አቋም ካላቸው ፓርቲዎች ጋር ትርጉም ያለው ትብብር በመፍጠር በሚመጣው ምርጫ በአገር ደረጃ አሸናፊ ለመሆን የሚያስችለውን ጥረት ሁሉ ለማድረግ ወስኗል። ይህ አገራዊ ዓላማ ያለ ሕዝብ ሁለንተናዊ ድጋፍና ተሳትፎ ሊሳካ አይችልምና አገራዊ ሕልውናችን ተጠብቆ እንዲቀጥል የሚፈልጉ ዜጐች ሁሉ የፓርቲ አባላት በመሆን፣ የሃሳብና የገንዘብ ድጋፍ በማድረግ ከጐናችን እንዲቆሙ ጥሪያችንን በአክብሮት እናቀርባለን።
ማኅበረ ቅዱሳን ኦርቶዶክሳዊ መዝሙሮችን በሀገራችን ልዩ ልዩ ቋንቋዎች በሲዲ እያዘጋጀ እንደሚያሰራጭ ይታወቃል።ለምሳሌ በኦሮምኛ፣በትግርኛ እና በሌሎች የሃገራችን ቋንቋዎች የመዝሙር ልዑኩ በሄዱበት የአገልግሎት ቦታዎች ሁሉ ኦርቶዶክሳዊ መዝሙር ያቀርባሉ።ይህ በማኅበሩ መዘምራን ከተዘጋጀው እና በሲዲ ከታተመው የኦሮምኛ መዝሙራት ውስጥ አንዱ ነው።
ቀለበት እና ፔንዱለም የተሰበሰበው ተፈጥሮአዊ ውበት ለብራዚል ብቻ ሳይሆን ለመላው ዓለምም ለአማዞን ደን እንደ ግብር ሆኖ ተፈጠረ። ይህ ስብስብ የጌጣጌጥ ቅርፅ እንዲኖራትና የሴቷን ሰውነት የሚንከባከቡበት የሴቶች ኩርባዎችን ተፈጥሮአዊ ውበት እና ተፈጥሮን ውበት ያመጣል ፡፡
የመጽሐፉ ርዕስ፡ “ዳኛው ማነው?” የብርሃነ መስቀል እና የታደለች ህይወት በኢሕአፓ የትግል ታሪክ 2012 ዓ.ም. እና የብርሃነመስቀል የእሥርቤት ቃል ምርመራ ሰኔ1971 ዓ.ም. ሙሉውን የመጽሐፍ ግምገማ ለማንበብ እዚህ ላይ ይጫኑ “ጎልጉል፡ የድረገጽ ጋዜጣ የሕዝብ” እንደመሆኑ በ“የኔ ሃሳብ (Opinion)” ዓምድ ሥር የድርጅቶችና የማንኛውም ግለሰብ ነጻ ሃሳብ የሚስተናገድ ሲሆን ከአንባቢያን የሚላኩልን ጽሁፎች በጋዜጣው የአርትዖት (ኤዲቶሪያል) መመሪያ መሠረት ያለ መድልዖ በዚህ ዓምድ ሥር ይታተማሉ። ይህ በጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣበ“የኔ ሃሳብ (Opinion)” ዓምድ የታተመ ጽሁፍ የጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ™ አቋም ሳይሆን የጸሃፊው ነው። … [Read more...] about ዳኛውማ “ደርግ” ነው
በእግዚአብሄር አምሳል የተፈጠረ ሰው ህይወት ክቡር ነው። ከዚያም አልፎ ህይወት ያለውን ነገር ሁሉ በከንቱ አለማጥፋት በተፈጥሮ ህሊናችን ውስጥ ህግ ሆኖ ስለተቀመጠም ነው የሰው ብቻ ሳይሆን የሌላም ፍጥረት ህይወቱ አለአግባብ በጭካኔ ሲቀጠፍ የሚዘገንነን። የሰውን ህይወት ለማጥፋት መጀመርያ የራስን ህሊና ፍርድ መጣስና ማቆሸሽን ይጠይቃል። ዛሬ በኢትዮጵያ በየቀኑ በጭካኔ የሚቀጠፉ ለጋ ወጣቶች፣ ማምለጥ የማይችሉ ህፃናት፣ አዛውንት አባቶችና እናቶችን ለሚመመለከት፣ ብሎም ለሚያስብ ንፁህ ህሊና ላለው እረፍት የሚነሳ ነው። በተለይ ባለፉት አምሳ ዓመታት በግፍ የጠፋው ኢትዮጵያውያን ህይወት እጅግ የሚዘገንን ነው። አዎ አባቶቻችን የውጭ ወራሪን ለመከላከልና በነፃነት ለመኖር ከፍተኛ መስዋዕትነት ከፍለዋል። አምባገነን የሆኑ የየአካባቢው መሳፍንት ግዛታቸውንና ሃብታቸውን ለማስፋት በሚያደርጉት … [Read more...] about የኢትዮጵያውያን ህይወት ዋጋ ምን ያህል ወርዷል?
መቶ አለቃ እሸቱ አለሙ እድሜልክ እስራት ተፈረደባቸው ዛሬ ዲሴምበር 15 ቀን 2017 ከቀትር በኋላ በሆላንድ ዘሄግ ከተማ የዋለው ችሎት በመቶ አለቃ በእሸቱ አለሙ አቃቤ ህግ ባቀረበባቸው የጦር ወንጀል ክስ እድሜልክ እስራት በይኖባቸዋል። በተጠቀሳባቸው ክስ በሙሉ ጥፋተኛ ተብለዋል። ከሁለተኛው አለም ጦርነት በኋላ እንዲህ አይነት ፍርድ በሆላንድ ሃገር ሲሰጥ የመጀመርያው መሆኑን አቃቤ ህግ ተናግረዋል። በሃገሪቱ ህግ የእድሜ ልክ እስራት አመክሮ የለውም። ዜጋቸውን ጨፍጭፈው ለሚመጡ ወንጀለኞች የመደበቅያ ገነት እንደማትሆን የሆላንድ ፍትህ ሚኒስትር አስታወቁ። አቶ እሸቱ አለሙ በውሳኔው ሰዓት ችሎቱ ላይ መገኘት አልፈለጉም። በአራት ዳኞች በተሰየመው በዚህ International Crime Chamber የተሰኘ ችሎት የመሃል ዳኛዋ ማርየት ሬከንስ የፍርድ ውሳኔውን ባሰሙበት ወቅት … [Read more...] about ሆላንድ ዜጋቸውን ጨፍጭፈው ለሚመጡ ወንጀለኞች መደበቂያ ገነት አትሆንም – ፍትህ ሚኒስትር
በሰሜን ሸዋ ሀገረ ስብከት በቀይት ወረዳ ቤተ ክህነት ሥር በጉዶ በረት አካባቢ የምትገኘውን ጥንታዊትና ታምረኛዋን ገዳም እንድንዘግብላቸው በተደጋጋሚ ቢሯችን በመምጣትና ስልክ በመደወል ቀጠሮ ያስያዙንን የርዕሰ አድባራት ወገዳማት ዳግሚት ፅዮን አዲስ ዓለም ማርያም ገዳም አስተዳዳሪ ንቡረ ዕድ አባ ገብረ ሕይወት መልሴ ጋር በነበረን ቀጠሮ መሠረት ሚያዚያ 15 ቀን 2006 ዓ.ም. ከሌሊቱ 12፡30 ወደ አሰግድመኝ ቅድስት ማርያም ገዳም ለመጓዝ በቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ በር ላይ እና ላም በረት አካባቢ ከሚገኘው መናኸሪያ በር ተገናኝተናል፡፡
ሰላምታ ተለዋውጠን ንቡረ ዕድ በመስቀላቸው ባርከውን ጉዟችንን ለመቀጠል ስንዘጋጅ ንቡረ ዕድ “ጸሎት እናድርግ” አሉ፡፡ የዘውትር ጸሎት፣ የዕለቱን ውዳሴ ማርያም በማድረስ ጉዞው ተጀመረ፡፡ ሾፌራችን ኢንጂነር መኮንን ለቤተ ክርስቲያንና ለንቡረ ዕድ ካላቸው ፍቅርና አክብሮት የተነሣ ላንድ ክሩዘር መኪናቸውን ለአገልግሎት ይዘው የመጡ አባት ናቸው፡፡ በተገቢው ፍጥነትና ምቹ አነዳድ በሰሜን ሸዋ ይዘውን እየሄዱ ነው፡፡
ንቡረ ዕድን በረድእነት እያገለገሏቸው የሚገኙት ታናሽ ወንድማቸውን ቀሲስ እንግዳወርቅ መልሴ ድርሳናትንና ገድላትን እንዲያነቡ አዘዟቸውና እያደመጥን በየመሐሉ አቡነ ዘበሰማያት እየተሰጠን እየጸለይን ደብረ ብርሃን ከተማ የሰሜን ሸዋ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ኤፍሬም ቤት ደረስን፡፡
ብፁዕ አቡነ ኤፍሬምና ንቡረ ዕድ የፍቅርና የአክብሮት ሰላምታ ተለዋውጠው የመጡበትን ሁኔታ አስረዷቸው፡፡ ብፁዕ አቡነ ኤፍሬምም ጸሎት አድርገው እግዚአብሔር ከእናንተ ጋራ ይሁን ብለው ሸኙን፡፡ ደብረ ብርሃን ከተማ ሲጠብቁን የነበሩትን የቀይት ወረዳ ሊቀ ካህናት ቀሲስ ብርሃኑ ለገሠ እና ጸሐፊያቸውን ይዘን ጉዶ በረት ደረስን፡፡
በጉዶ በረት የሚገኙትን አሰግድመኝ ቅድስት ማርያም የልማት ኮሚቴ አባላት እነ ዲ/ን ይስማን ይዘን ከጉዶ በረት በ6 ኪሎ ሜትር ርቀት ወደምትገኘው አሰግድመኝ ማርያም የአስፋልቱን መንገድ በመልቀቅ የአምስት ቀበሌ ሕዝብ ጉልበቱን ሳይቆጥብ ቆፍሮ ያስተካከለውና አሁንም አስቸጋሪ የሆውን ጥርጊያ መንገድ ተያያዝነው፡፡ ወጣ ገባውን መንገድ ለማለፍና ለመኪናችን ክብደት ለመቀነስ በእግራችን መጓዙን በመምረጥ ከመኪናው ወርደን ተከተልናቸው፡፡
አሰግድመኝ ቅድስት ማርያም ገዳም ስንደርስ የተመለከትነው ሰፊ ሜዳ ላይ በቆርቆሮ የተሠራች መቃኞ ሆና አገኘናት፡፡ ከአዲስ አበባ ስንነሳ ተነግሮን የነበረው ዋሻ ቤተ ክርስቲያን ስለነበር ግር አለን፡፡ ዋሻ ቤተ ክርስቲያኑን ከማየታችን በፊት መቃረቢያውንና አሁን በመገንባት ላይ የሚገኘውን ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን እንድንጎበኝ ተነገረን፡፡ ከመቃኞው አጠገብ መሠረቱ ከፍ በማለት ላይ የሚገኝ ጅምር ሕንፃ ቤተ ክርስቲያን ይታያል፡፡ ይህንን ጅምር ቤተ ክርስቲያን በበላይነት እያስተባበሩ የሚያሠሩት ንቡረ ዕድ መሆናቸውን፤ ከትጋታቸውና የአካባቢው ምእመናን ለንቡረ ዕድ ካለው ከበሬታና ምስክርነት አንጻር ለማወቅ ችለናል፡፡ ግንበኞች ግንባታቸውን ቀጥለዋል፤ እኛም ስለ ቤተ ክርስቲያኑ መጠየቃችንን ቀጠልን፡፡
ንቡረ ዕድ አባ ገብረ ሕይወት መልሴ የገዳሙ የበላይ ጠባቂና ሌሎችም የቤተ ክርስቲያኑ አገልጋዮች ስለገዳሙ መረጃ መስጠታቸውን ቀጠሉ፡፡ ንቡረ ዕድ ርእሰ አድባራት ወገዳማት አዲስ አለም ገደምን በማስተዳደር ፣ደብረ ገሊላ አማኑኤል ቤተ ክርስቲያንን በማሠራትና በማስተዳደር፣ አሰቦት ደብረ ወገግ ቅድስት ሥላሴና አባ ሳሙኤል ገዳምን በማስተዳደርና አሁንም ከፍተኛ እገዛ በማድረግ፣ሳር አምባ ኪዳነ ምሕረትን በማሠራትና እና ሌሎች ገዳማትና አድባራትን በማደራጀትና በማቋቋም የሚታወቁ አባት ናቸው፡፡ የንቡረ ዕድ የመንፈስ ጥንካሬና ትጋታቸውን እያደነቅን ቦታውን እንዴት እንደሚያውቁት ጠየቅናቸው፡፡
“አስግድመኝ ቅድስት ማርያም ገዳምን ከሕፃንነቴ ጀምሮ አውቃታለሁ፡፡ እንደ ጻድቃኔ ማርያም ገዳም ታላቅ በረከት ያላት ቦታ ናት ፡፡ በዚህ ቦታ ሰፊ ጉባኤ ነበር፡፡ ታቦቷም ስዕለት ሰሚና ተአምረኛ መሆኗን አውቃለሁ፡፡ ነገር ግን ከአስፋልት ገባ ያለና መንገዱ ለመኪና አመቺ ባለመሆኑ ምክንያት ማንም አይጎበኛትም፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ ከሚገኙት ታላላቅ ገዳማት አንዷ ናት፡፡ የቀድሞ እውቅናዋን ለመመለስና ታሪኳ ተደብቆ መቅረት የለበትም በሚል ሀሳባችንን ለተለያዩ ሰዎች ስናካፍል እንረዳችኋለን በርቱ አሉን፡፡ ጊዜው ሲደርስ ሕንፃ ቤተ ክርስቲያኑን ለመሥራትና ታሪኳን ለማስተዋወቅ ተነሳሳን፡፡” ይላሉ ፡፡
መምሬ ጥላዬ በአስግድመኝ ማርያም አካባቢ ተወላጅና ለረጅም ዘመናት ታቦቷን በማገልገል የሚታወቁ የእድሜ ባለጸጋ አባት ናቸው፡፡ ስለ አሰግድመኝ ማርያም የሚያውቁትን እንዲነግሩን ጠየቅናቸው፡፡
“አሰግድመኝ ማለት በሁለት የተለያየ አቅጣጫ እየሄዱ የነበሩ ሰዎች አንድ ሰው ብቻ ማሳለፍ በሚችል ጠባብ ቦታ ላይ ተገናኙ “አሰግድመኝ” – አሳልፈኝ – አሳልፈኝ በመባባል በየተራ ያለፉበት ቦታ ስለሆነ አሰግድመኝ የሚለውን ስያሜውን እንዳገኘ ይነገራል” አሉን መምሬ ጥላዬ፡፡ ንቡረ ዕድም ቀድመው ይህንን ስያሜ ነግረውን ስለነበረ አጠናከሩልን፡፡ አብረውን ያሉ አገልጋዮችም ራሳቸውን በመነቅነቅ በአዎነታ አጸኑልን፡፡
ቀጠሉ መምሬ ጥላዬ “አሰግድመኝ ቅድስት ማርያም ገዳም ከተመሠረተች ከ800 ዓመታት በላይ ያስቆጠረችና ዐፄ ይኩኖ አምላክ እንደመሠረቷት ይነገራል፡፡ ዐፄ ይኩኖ አምላክ ከላስታ ወደ ተጉለት አውራጃ በመምጣት በላስታ የተጀመረውን ፍልፍል ቤተ ክርስቲያን የማነጽ እንቅስቃሴ በዚህም ተግባራዊ አድርገውታል፡፡ በዐፄ ይኩኖ አምላክ አማካኝነት ፀሐይ ልዳ፤ ልዳ ጊዮርጊስ፤ ብፅዐተ ጊዮርጊስ በተባሉ አባቶች የዋሻ ቤተ ክርስቲያኑ ተፈልፍሎ አገልግሎት መስጠቱን ከአባቶቻችንና ከአያቶቻችን ስንሰማ አድገናል” ይላሉ መምሬ ጥላዬ፡፡
“ለገዳሙ መተዳደሪያ ዐፄ ይኩኖ አምላክ ሦስት ጋሻ መሬት አንደኛው ጋሻ መሬት መዘዞ ላይ፤ ሁለተኛውን ደግሞ ሞጃና ዳራ ወረዳ ላይ፤ ሦስተኛውን መሐል ተጉለት ላይ ሰጥተው እስከ ደርግ መንግሥት ለውጥ ድረስ ለገዳሙ አገልግሎት ሲሰጥ ቆይቷል” አሉን መምሬ ጥላዬ፡፡