Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ብኣንጻሩ እቲ ካብ ኢትዮጵያ ዝተሰጎገ ኤርትራዊ፣ ዘይ ከምቲ ወያነ ትግራይ ዝሓሰበቶ ኣብ ጎደና ጽርግያ ወጽዩ ከይለመነ፣ ተጸባዪ ሓገዝ መንግስቲ ከይኮነ፣ ብኤርትራዊ ጽንዓትን ናይ ምትሕግጋዝ ባህሊን ነቲ ፈታኒ እዋን አሕሊፍዎ እዩ። ከም’ቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝበሎ ድማ ንላም ቀርና ስለዘይከብዳ፣ እኳ ደኣ ብጻዕሩን ፋሕተርተሩን ኣብ ዝተፈላለየ ዓውድታት ቁጠባ ተዋፊሩ ንነብሱ ኮይኑ ንሃገሩ ጠቒሙ እዩ።
ፍቱዋት ደቂ ኤረይ፣ በቲ ትግራዋይ ለገሰ ዜናዊ፣ ብዛዕባ ምስጓግ ኤርትራዊያን ካብ ኢትዮጵያ ብዝምልከት፣ ኣብ ሓደ ቃለ መጠይቕ ብዝሃባ ኩልኹም ኣጸቢቕኩም ብእትዝክርዋ መልሲ፣ ነዛ ጽሑፋይ ክዓጹ መሪጸ ኣለኹ፥
“ማንኛውም የውጭ ሃገር ዜጋ፣ ኢትዮጵያ ውስጥ መኖር የሚችለው፣ በኢትዮጵያ መንግስት መልካም ፍቃድ ብቻ ነው። ጀርመናዊም ይሁን ጃፓናዊም ይሁን ኤርትራዊ፣ የኢትዮጵያ መንግስት የኣይናችሁ ቀለም ኣላማረኝም ካለ መውጣት ብቻ ነው ያለባቸው! የጸጥታ ሌላ ነገር ሳይነሳ”
የኢትዮጵያዊነት ውርስና ቅርስ ማህበረሰብ በሰሜን አሜሪካ (ኢ.ው.ቅ.ማ.)የገዢው መንግስት እጅግ በሚያሳዝን ሁኔታ በአሁኑ ወቅት አዲስ የባቡር መስመር መዘርጋት በሚል ሰበብ የታላቁን አርበኛ የአቡነ ጴጥሮስን ሐውልት ለዘመናት ከቆመበት ከክብር ቦታው መነሳት በሰማ ጊዜ ጥልቅ ሀዘን ተሰምቶታል:: ለማንበብ እዚህ ይጫኑ
የሀዲያ ብሔር በመካከለኛው ኢትዮጵያ ጠንካራ የሀዲያ ስርወ መንግስት መስርቶ ለብዙ መቶዎች አመታት ራሱን በራሱ ሲያስተዳድር የኖረ፣ የራሱ ግዛት የነበረው፣ የዜይላ ወደብ ፌዴሬሽን አባል የነበረና የታወቀ የውጪ ንግድ ግንኙነት የነበረው፣ በማንነቱ፣ በባህሉና በቋንቋው ኩሩ የሆነ ብሔር ነው። ሀዲያ የዳበረ የአስተዳዳር ስርአትና ባህል ያለው እና ከሌሎች ህዝቦችና አገሮች ጋር ግንኙነቶችን ሲያደርግ የቆየ […]
ሀዲያ ዞን ምክር ቤት የሀዲያን ክልል ለማቋቋም በሙሉ ድምጽ የወሰነበትን ታሪካዊ ውሳኔ አንደኛ አመት አስመልክቶ የአለም አቀፍ የሀዲያ ዲያስፖራ ህብረት ያስተላለፈው የአቋም መግለጫ
የሀዲያ ህዝብ ለብዙ መቶዎች አመታት ራሱን በራሱ እያስተዳደረ፣ ከሌሎች ህዝቦችና አገሮች ጋር ግንኙነቶችን ሲያደርግ የኖረ፣ በባህሉና ቋንቋው ኩሩ የሆነ ህዝብ ነው። ነገር ግን የሀዲያ ህዝብ በታሪክ አጋጣሚ በሀይል ራሱን በራሱ የማስተዳደር መብቱን ተነጥቆ ቆይቷል። ቋንቋ፣ ሀይማኖትና ባህሉን እንዲተውም ከባድ ጫና ተደርጎበት ለዛሬ ደርሷል። እነዚህን መብቶች መልሶ ለመጠቀምም በተለያዩ ጊዜዎች ጦርነቶችና […]
የባህር ወሃ ሞገድ ሚዲትሬንያን ላይ መንገደኛን ሲበላ አዲስ አይደለም። የሰሃራ በረሃ ነጋዴንና መንገደኛን ከርሱ ውሰጥ ሲያስቀር እንደዚሁ የመጀመሪያ ጊዜው አይደለም።
ሰው እንደ በግ ታርዶ ሆድ ዕቃው ተከፍቶ ለታመሙ ሐብታሞች መለዋወጫ ሲሆን መስማቱ ግን ለእኛ አዲስ ነገር ነው። እዚያው ላይ ወንዶች ልጆች በወንዶች ሲደፈሩ ደግሞ መስማቱ ይህ ለእኛ አዲስ ነገር ነው።
ባህሩን አቋርጠው ጣሊያኖች አፍሪካን ይዘዋል። አልፈውም ኢትዮጵያን ከአንዴም ሁለቴ አገሪቱን ለመግዛት ወግተዋል። አፍሪካውያኖችም-ሓኒባልም ዝሆን ይዘው ባህሩን አቋርጠው ጣሊያንን ወሮአል። ተመልሰው መጥተው ግን ሮማውያኖች እነሱን ፈጅተው ሰው እንዳይኖርበት ጨው ነስንሰው ድራሻቸውን አጥፍተዋል።
ንጉሠ-ነገሥቱን አሸንፈን፤ ደርግን ቀጥተን፣ አማራውን አሳይተን፣ ነጻ-ጋዜጣ አምጥተን፣ ነጻ-የሠራተኛ ማህበር፣ ነጻ-ፓርቲ ነጻ -ሽንጎ ነጻና -ዲሞክራቲክ ኤርትራን በአጭር ጊዜ አቋቁመን፣ እንደ ሲንጋፖርና እንደ ደቡብ ኮሪያ እንሆናለን፣በዚያም አገር እንመሰርታልን ብለው የተነሱት „ነጻ-አውጪዎች“ ከደርግ የባሰ፣ ብዙዎቹ እንደሚሉት ከሰሜን ኮሪያ ያለነሰ „አምባገነን በመፈጠራቸው“ ወጣቱ ትውልድ አገሪቱን ለቀው ለመሰደድ ተገደዋል።
አንድ ከሱማሌ ነፍሱን ለማዳንና ሕይወቱን ለማስተካከል የፈለገው ሰው እንዳለው- የተፈጠርነው መከራ ለማየት አይደለም- „እዚህ ብቀር እርግጠኛ ነኝ እሞታለሁ። ወደ አውሮፓ ጉዞዬን ባደርግ የመሞት ዕድሌ ቢያንስ ሃማሳ ለሃምሳ ነው። ከአልሆነልኝ መንገድ ላይ እሞታለሁ። ከተሳካ ደግሞ አውሮፓ እገባለሁ። እኔ ሞትን አልፈራም። ከፈለገ ደግሞ የማይቀረው ሞት ይምጣ!“ ብሎአል።
እንደሚባለው የጣሊያን መንግሥት? ወይስ የአውሮፓ አንድነት ድርጅትና የአውሮፓ መንግሥታት? …ወይስ ደግሞ ምንም ነገር ወሃው ላይ ብታዩ አትርዱ የተባሉ ዓሣ አጥማጆች? ለመሆኑ ቀይ መስቀልም ጥፋተኛ ነው?
ለምንድነው የጀርመን ኑዋሪዎች ተሰደው በመርከብ ሲጓዙ ሰመጡ የሚለውን ዜና ጥዋት ማታ በራዲዮ የማንሰማው? ለምንድነው አንድ አሜሪካዊ ወደ አፍሪካ በጀልባ ሲሸሽ ተገልብጦ ሞተ የሚባለው ወሬ በቴለቪዥን የማይነገረው? ለምንድነው አንድ እንግሊዛዊ ወይም የራሻ ስደተኛ ተወላጅ የሚድትሬኒያን ባህር ሲያቋርጥ ወይም ሰሃራ በረሃ ላይ ሲጓዝ የአፍሪካ አውሬ አንበሳ በላው በላቸው የማይባለው?
አሁን አይደለም ዱሮ ብልሃቱ ገና በአልገባቸው ክፍለ-ዘመን…. እንግሊዞች፣ ጀርመኖች፣ ጣሊያኖች፣ አይሪሾች፣ ግሪክና ፈረንሳዮች፣ ፖሊሺና …ድፍን አውሮፓ ረሃብ ገብቶ ሲጠብሳቸው፣ ችግር ሲያጠቃቸው፣ አረመኔ መንግሥት ሲገፋቸው፣ … መንደራቸውን ለቀው ተሰደው አሜሪካን ገብተዋል።
ስንቱን ያኔ ወሃ እንደበላው አናውቅም። ስንቱ በበሽታ እንደተቀሰፈ አናውቅም። ስንት ሴቶቹ እንደተደፈሩ የተጻፈ ታሪክ በእጃችን የለም። ወንዶች ሲደፈሩ ስንሰማ ግን የመጀመሪያ ጊዜ ነው።
በኢትዮጵያ ፓስፖርት የዛሬ አርባና ሃምሳ አመታት ማንም እንደሚንቀሳቀስ ተንቀሳቅሶም አውሮፓ እንደሚጋባ በደንብ እናውቃለን። ይህን ዕድል ከአገኙት ውሰጥም የአሁኑ የአሥመራ ገዢዎች እንዳሉበት የታወቀ ነው።
በዚህ ፓስፖርት የኢትዮጵያ ተወላጅ ግሪኩም አርመኑም ሕንዱም ፓኪስታኑም የአፍሪካ ታጋዮችም ጭምር ማንም ሳይጠይቃቸው በይፋ በመርከብና በአይሮፕላን ይንቀሳቀሱ፣ ከዚያም አልፎ የዓለም አቀፍ ድርጅትም ውሰጥ ገብተው ይሰሩ እንደነበር ይታወቃል።
ቁም ነገሩ ያለው እዚያ ላይ ነው። መልሱን ደግሞ ፈልጎ ለማግኘት ቀላል ስለሆነ ሁላችሁም ታውቁታላችሁ። ይህ ሁኔታ በጊዜው ካአልታረመ ነገ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች እድላቸውን ሲሞክሩ መሞታቸው አይቀርም።
ለምንድነው የታወቀውን ነገር እንደገና ለማብራራት የምንሞክረው? አሁን ምን ይጠቅማል? ምን ያደርጋል በንጉሥና በተራ ሰው መካከል ያለውን ልዩነት ደግመን የምናነሳው?
በዚያውም መጠን የማይታወቀው ምን ያህል ሕዝብ እሳቸውን ጸሓዩን ንጉሥ„እንደሚወዳቸው“? ምን ያህልስ ሰው እንደ „ሚጠላቸው“ አንዳችም ጥናት እንደ አውሮፓ ወይም አሜሪካ ይህን ነገር የሚከታተል የምርመራ ጣቢያ በአገራችን ስለሌለ፣ ስለአልነበረም፣ በትክክል ለመናገርና ይህን ያህል ነው ብሎ ማስቀመጥ አይቻልም።
የአገራችን የኢትዮጵያ ነገር የሚያስገርም ነውና አሁንም ቢሆን„…የምንወደው ሕዝባችንና የሚወደን ሕዝባችን…“ የሚሉ የኢትዮጵያ ፖለቲከኞች እንዳሉ እንዲያው ከነገረ ሥራቸው ተነስተን ስንመለከተው፣ መገመት ይቻላል።
ግን ደግሞ ጠቅላይ ሚኒስተር አቶ ኃይለ ማሪያም ደሳለኝና ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ሁለቱም ፖሊተከኞች ሆኑ ሌሎቹ „የኢትዮጵያ ንጉሥና የነጉሠ-ነገሥቱ ዙፋን ላይ አልተቀመጡም። “ ንጉሥም አይደሉም።
በሌላ ቋንቋ አቶ ኃይለ ማሪያም እንደ ሳውዲው ንጉሥ ፣ አቶ ኢሳያስ አፈወርቂም እንደ ሞሮኮ ንጉሥ ኢትዮጵያንና ኤርትራን ሊገዙ „ቅባ ቅዱሱን“ የተቀቡ የዕድሜ ልክ „ንጉሦች“ የሚታወቀውን ለመድገም፣ እነሱ “የተነሱ አይደሉም።”
ንጉሡ ደግሞ እንደምናውቀው „ልዩ – ፍጡር“ ናቸው። እነሱ እንደሚሉት፣ የሃይማኖት አባቶች እንደሚያስተምሩት „…እግዚአብሔር ከሰው ሁሉ የመረጠው“ እሰከ ዕድሜ ልኩ የሚገዛ „…ልዩ ሰው“ ነው። ንጉሥ እንደምናውቀው አይከሰስም። ንጉሥ አይወቀስም፣ አይተችም። ከሥልጣንህም በቃህ ውረድ አይባልም። በዘልማድ የኢትዮጵያ ሕዝብ „…ሰማይ አይታረስም ንጉሥ አይከሰስም …“ ብሎ ጨርሶታል።
አንድ ዜጋ አንድ ተራ ሰው አንድ ከእኔና ከአንተ ምን ዓይነት ልዩነት የሌለው ሰው ሲያተፋ ከታየ እሱ ይተቻል፣ ይወቀሳል፣ እንዲታረም ይጠየቃል። ከሥልጣንም ከዚህ ሁሉ አመት በሁዋላ በቃህ እስቲ ደግሞ ውረድ ተብሎ ምርጫ ውስጥ እንዲገባ ይደረጋል።
በአሜሪካን አገር የምናየው ይህን ነው። በፈረንሣይና በጀርመን፣ በጃፓንና በኬንያ በደቡብ አፍሪካ፣ እንዲሁም በናይጄሪያና በጋና የምናየውም ተመሳሳይ አሰራርን ነው። …ምርጫ የሸንጎ ምርጫ እዚያ ይካሄዳል።
በሌላ በኩል እነ ንግሥት ኤልሳቤጥን፣ የጃፓኑን ንጉሠ ነገሥት አይህቶ፣ የስፔኑ ሁዋን ካርሎ፣ የስዉዲኑን፣ የዴንማርኩን፣ የቤልጅጉን፣ የኖረዌውን…ወደው በገዛ ፈቃዳቸው እስከ አለቀቁ ድረስ „በቃችሁ ውረዱ“ ተብለው እነሱ ሕዝቡ አይጠየቁም። ለምን?
ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ ግን እንደ ሌሎቹ ከሁለት ተከታታይ ምርጫ በሁዋላ-ይህ የአሜሪካን ሕግ ነው- ጓዛቸውን ጠቅልለው ከዋይት ሓውስ በሚቀጥሉት አመታት መጨረሻ ላይ እንደሚወጡ ግልጽ ነው። ሌሎቹ የአውሮፓና የላቲን አሜሪካ መሪዎች በየአራት አመቱ አደባባይ ወጥተው ሕዝብ ፊት ቀርበው ወይ እንደገና ይመረጣሉ ወይ ተሸንፈው ከፖለቲካ ዓለሙ ይሰናበታሉ። ይህን ማለት የታወቀውን መድገም ነው።
አቶ ኢሳያስና አቶ ኃይለማሪያም ደሳለኝ፣ ሚስተር ሮበርት ሙጋቤና የአንጎላው ዶሳንተስ…ቁጥራቸው ረዥም ነው- ዕድሜ ልካቸውን የሚገዙበት ምክንያት ግን ግልጽ አይደለም። ለምን? ምክንያቱ ምንድነው?
ማን ጠየቃቸው እነሱን ይህን ያህል አመት በሥልጣን ላይ እንዲቆዩ?ማን ለመናቸው? ማን መረጣቸው? ማን ፈቀደላቸው? ለመሆኑ ምን የሚያሳምን ነገር ጨብጠዋል? ለምን እነሱ ብቻ ሥልጣኑ ላይ እንዲሰነብቱ ይደረጋል?….ለምን አንተ ወይም አንቺ በሕዝብ ተመርጣችሁ አገሪቱን አትመሩም? አታስተዳድሩም?…እግዚአብሔር ሥልጣኑን መርቆ ነው የሰጣቸው? ወይስ ሕዝቡ ?
ቀድሞ ድርጅቱን የመሰረተ–ይህ ነው ብልሃቱ–ቀድሞ የድርጅቱን ሕግ የነደፈ፣ ቀድሞ ሮጦ የድርጅቱን አመራር የጨበጠ፣ ተከታይ ደጋፊዎቹን ሰብስቦ ያዋቀረ…እሱ „ቅባ ቅዱሱን ሳይቀባ ንጉሥ“ የሆነ፣ እራሱን በራሱ የሾመ፣ እንደ ናፖሊዮን ዘውዱን ከሚንቀጠቀጠው ጳጳሱ እጅ ቀምቶ አናቱ ላይ የደፋ ሰው ማለት ነው።
ከዚያ በሁዋላ ይህን ሰው አስመልክቶ „ዕውነተኛ ምርጫ“ በድርጅቱም ውስጥ ሆነ ከድርጅቱም ውጭ ሥልጣን ይዞ ብቅ ያለ ቀን „ ሕዝቡ እሱን እንዲመርጠው „ አይደረግም ። ይህ እንዳይሆን ተሟጋቾቹም ብዙ ናቸው።
ከዚህ በሁዋላ በተነደፈው አይዶኦሎጂም ሥር ሁሉንም ሰው ሰካክቶ ሽንሽኖ አስቀምጦ፣ “በዲስፕሊን፣ በሥልጣን ተዋረጅ፣ በበላይና በታች፣ በቅጣትና በዱላ በጥይትና በባሩድ አስፈራርቶ….“ ድርጅትንና የድርጅቱን አባሎች ተብትቦ በመያዝ፣ ሁሉንም ልክ አስገብቶ ሥልጣንን አንድ ቀን በጠበንጃ ኃይል ይዞ ቤተ- መንግሥት መግባት ዋና የትግል ዓላማና ጉዞ ነው።
እንደ ንብረታቸው ነው እነዚህ ሰዎች ሕዝቡንም እያንዳንዱንም ሰው ሁሉ የሚያዩት። እንደ ሓብታቸው ነው ሁሉንም ከቁጥጥራቸው እንዳይወጣ በዓይነ ቁራኛ የሚጠብቁት። እንደ የግል „ባሪያቸው“ ነው መብቱን ቆይተው የሚገፉት። ከዚያ በሁዋላ መብቱን መርገጥ ቀላል ነው።
የሰው ልጅ ግን የትም ቦታ ይኑር የትም ይወለድ፣ ነጭ ይሁን ጥቁር፣ ቢጫ ይሁን ቀይ…. ቤቱን ዘግቶ ወጥቶ ንጹህ አየር መተንፈስ ይገልጋል። ቡና ቤት ገብቶ ሳይገላመጥ ከጓደኞቹ ጋር የልቡን ተነጋግሮ ወቅሶ ተችቶ ሐሳቡን ከሌላው ጋር ተከፋፍሎ ወደ ቤቱ ማንንም ሳይፈራ መመለስ ይፈልጋል።
የባቡር ወይም የአይሮፕላን ቲኬቱን ገዝቶ፣ መኪናውን ወይም ብስክሌቱን ይዞ፣ ፈረሱ ላይ ወይም አንድ አውቶብስ ላይ ተሳፍሮ፣ ቢፈልግ ዘመዱን፣ መጠየቅ ባይፈልግ ሜዳ ላይ ዱንኳኑን ተክሎ ማደር ይፈልጋል።
የፈለገውን ልብስ፣ የወደዳትን ሴት ልጅ፣ ደስ የሚለውን ሙያ፣ ቢፈልግ ጢሙን ማሳደግ፣ ባይፈልግ መላጨት፣ ማግባትንና መፍታት፣ አንገቱን ሳይደፋ ቀና ብሎ መሄድን የሰው ልጆች ሁሉ እኩል መብት ስለአላቸው፣ ማንንም ሳይፈራ ማድረግ ይፈልጋል።
ፊደል የቆጠረውማ አለ አንዳች ቁጥጥርና ፍረሃቻ በአገሩ መሬት አለ- ሳንሱር መጻፍ ይመኛል። ዕውቀቱን ማከፋልና ትውልዱን ማስተማር፣ ዛፍና አበባ ተክሎ መኮትኮት፣ ግቢውን ማሳመር የግል ቤቱንና የግል እርሻውን መጠበቅ ይፈልጋል።
ገበሬ የግል የእርሻ መሬቱን ይመኛል። ሠራተኛው ሥራውን፣ ተማሪው የትምህርት ዕድሉን፣ እናቶችና አባቶች ጡረታቸውን፣ በሽተኛው ሕክምና እና እንክብካቤን፣ ረሃብተኛው ምግብን፣ ሜዳ አዳሪው ፍራሽና አልጋን አዘጋጁልኝ ይላል። ይህ ለማለት ደግሞ መብቱ ነው።
ጥያቄው ሌሎቹ ነጮቹ በምን ብልሃትና ዘዴ እላይ የተዘረዘሩትን ችግሮች ፈቱ የተቀሩት ደግሞ እዚያው የችግር አዙሪት ውስጥ ገብተው፣ መንገዱ ጠፍቶአቸው ከዚያ ለመውጣት ያልቻሉት? የሚለው ጥያቄ ነው።
መልሱ አርባውንና ሃምሳውን አመታት እንደሚባለው „የብሔር -ብሔረሰብ ትግል፣ እሰከ መገንጠል“ የሚባለው ፍልስፍና በኢትዮጵያ ተገቢውን መልስ ባለ ማግኘቱም አይደለም።እሱማ ለጦር ትግል ሁሉንም ጋብዞ ሰውን አፋጅቶአል። ከዚያም ጦርነት የተገኘው ውጤት ምን እንደሆን ሰው ሁሉ ያውቀዋል።
እንደ ተባለው ኤርትራና ኢትዮጵያ (ያኔ እንደተባለው) „የአፍሪካ ታይዋንና ደቡብ ኮሪያ፣ ሲንጋፖርና …“በአሥርና በሃያ ሦስት አመታት ጊዜ ውስጥ ሆነው የአውሮፓን ገበያ በእንዱስትሪ ምርታቸው አላጥለቀለቁም ።
አንድ ድርጅት ሓብትና ንብረት በአዋጅ ወረሶ እንድን አገር „ሌኒን እንዳለው፣ ማርክስ እንዳስተማረው፣ ስታሊን በተግባር እንዳሳየው…“ እያሉ ያንን ሕዝብና ያንን አገር እንደ የግል ሐብት እሱን „በሶሻሊዝም ስም“ እጅ አስገብቶ እሱን ቁጭ ብሎ መሸጥና መለወጥ ያ አገሪቱ ከገባችበት ችግር እንደማያወጣት አሁን ያለንበት ሁኔታ እራሱ ምስክር ነው።
እንደሚባለውም የአገራችን ችግር፣ አሁን ያለንበትና የገባንበት መከራ ትላንትና ብቅ ያለው ግሎባላይዜሽን የሚባለው ነገር ይዞልን የመጣ ችግርም አይደለም። ወይም ሌሎች እንደሚሉት የቅኝ ገዢዎች ተንኮል የለቀቁብን በሽታ አይደለም።
እንደ ሰንሰለት ተብትቦ ከያዘን የድርጅት „የዲስፕሊን እሥር ቤት“ መውጣት አለብን። እንደ ባሪያ ፣ እንደ ሎሌ አሽከር ወዲያና ወዲህ ከሚያዋክብን „ፍልስፍናና ትምህርት እምነትና… „ እንዲያውም ወደ ሃይማኖት ከተቀየረው „የፖለቲካ አስተሳሰብ“ ከእሱ ነጻ- መውጣት አለብን።
እንደዚህ ከአልን ደግሞ ከጨለማ ወደ ብረሃን፣ እንወጣለን። ከገባንበት ዋሻ ወጥተን ዓለምን በሌላ ዓይን እናያለን። ፍረሃትን አስወግደን በጠራ አንደበታችንን ግሩም ውይይትን በመካከላችን እንከፍታለን። የተለጎመውን አፋችንን ከፍተን „ለመሆኑ አንተ ማን ነህ? ምን ትፈልጋለህ? ምን ለአገርህ ሰራህ? ምን መስራት ትፈልጋለህ? ችሎታህ ምንድነው? አሁን ደግሞ ይበቃሃል ቦታውን ለሌላው ልቀቅ…“ማለት እንጀምራለን።
እንደዚህ ዓይነቱ አካሄድ ደግሞ ወደ ጦር ሜዳ አይወስደንም። ጦር ክፈቱ ብሎም አይጋብዘንም። እንዲያውም ጦርነት ምን ይህል የሰው ነፍስና ሐብት ያወጣል? ስንት መስዋዕትነትን ይጠይቃል? ስንት አመት ይፈጃል? ወደሚለው ጥራት ወደ አለው ጥያቄና መልስ ይወስደናል?
መልሱን እዚሁ እኛ አብዛኛዎቻችን የምንኖርበት የአውሮፓና የአሜሪካን ሕብረተሰብ ሰጥቶናል። አብዛኛው የእሲያና የላቲን አሜሪካ አገሮችም እንደኛው ብዙ አመታት ተንከራተው እነሱም በመጨረሻው መልሱን አግኝተው ደርሰውበታል።
ከዕለታት አንድ ቀን እጅግ ባለፀጋ የሆኑ ባልና ሚስት ነበሩ፡፡ ከጊዜ በኋላ የወለዷት አንዲት ቆንጆ ልጅ ነበረቻቸው፡፡ ይህችን ቆንጆ ልጃቸውን ላግባ ብሎ የማይጠይቅ፣ በውበቷ የማይማረክ ጎበዝ የለም፡፡ ቤተሰቧ ግን አንድም ዕድሜዋን፣ አንድም ብስለቷን በማመዛዘን፣ ገና ለጋ መሆኗን በማሰብ፣ ላግባ ብሎ የጠየቀውን ወንድ ሁሉ ይመልሱ ነበር፡፡
ልጅቱ ቀስ በቀስ አካሏም ዕድሜዋም በስሎ ለትዳር በደረሰች ጊዜ፣ ከአንድ ወጣት ጋር በፍቅር ወደቀች፡፡ ቤተሰቧም ለአካለ ሄዋን የደረሰች ልጅ ቤት ውስጥ ዘግቶ ማስቀመጥ ዋጋ እንደሌለው በማገናዘብ፣ ለሰርጓ መዘጋጀት እንደሚሻል አስተውለው፣ ልጃቸውን ያፈቀረውን ወጣት ተቀብለው፣ የሰርግ ድግሱን ማጧጧፉን ተያያዙ፡፡
ሰርጉ ድል ያለ ሆነ፡፡ በርካታ ሰው ተጠርቶ፣ እጅግ የሞቀና የደመቀ ሰርግ ሆነ፡፡ ሙሽሪት ወደ ባሏ ቤት አመራች፡፡ ውሎ አድሮም ወደ እናት አባቷ ዘንድ ልትጠይቃቸው መጣች፡፡ እናቷ በእናት ወግ አንዳንድ ጥያቄ ይጠይቋት ጀመር፡-
‹‹ሠርግሽ ከተደገሰ ዓመት ሊያልፈው ነው፡፡ የዛሬ ልጅኮ አሳብ የለሽ ነው፡፡ ለመሆኑ ቀንሽን ታውቂዋለሽ ወይ? መቼም ድሮ ነብሰ ጡር ለመሆንሽ ጥርጥር የለውም፡፡ ዋናው ነገር ግን ቀንሽን ማወቅሽ ላይ ነው። ለመሆኑ በትክክል ቀንሽን አውቀሽዋል? የገንፎ እህልም ምንም አሟልተን ጎረቤት ማብላት አለብን፡፡ እግር የጣለው እንግዳም ቢመጣ ዝም አይባልም፡፡ ይሄን ነገር አስበሽበታል?››
በላይ በላዩ የሚጨመር ‹‹ጥፋት›› ለማረም ያስቸግራል፡፡ አጥፊውንና ጥፋቱን እያየ እጁን አጣጥፎ የተመለከተ፣ ሁለቱም ጥፋተኞች ናቸው፡፡ ጥፋት ነው ብሎ ማናቸውንም ድርጊት በጊዜ ያልተገነዘበና ድርጊቱንም ያልገታ፣ ከአጥፊው እኩል ጥፋተኛ ነው፡፡ እንድም የጥፋቱን ልኬት በአግባቡ ያላጤነ፣ ያላውጠነጠነና ልብ ማለት ያልቻለ፣ እኩይ ጥፋት እንደፈፀመ ይቆጠራል፡፡ ምክንያቱም ሂደቱ ለበለጠ ጉድለት ይዳርገዋልና ነው፡፡
ከሁሉም ችግራችን የኢኮኖሚ ችግራችን ቀዳሚውና ዋናው ነው፡፡ የኢኮኖሚ ችግራችን አጠቃላይ ገጽታ ፖለቲካ የምንለው ነው ‹‹The Concentrated form of Economics is Politics›› እንዲሉ፡፡ በየትኛውም ሥርዓት ውስጥ የምናገኘው እውነታ ይሄው ነው። ኢኮኖሚክሱን የጎላ አድርገን እንድናይ የሚያደርገን መሰረታዊ ምክንያት፣ ጥንቱን ጠዋቱኑ እነ አዳም ስሚዝና ሪካርዶ የተባሉ የኢኮኖሚክስ ተመራማሪዎች፤
በዚህ ቀመር መሠረት፤ የሰው ልጆች መሰረታዊ ፍላጎት የሚሽከረከርበትን ሳይንሳዊ ቀመር እናገኛለን፡፡ ከጥንት ከጠዋት ጀምረን፣ የነገረ ሥራችንን ንጥረ - ነገር የምናውጠነጥነው፣ ከዚህ መሠረታዊ ሥርወ - ነገር በመነሳት ነው፡፡ በዚህ ንፍቀ ክበብ ውስጥ አሮጌው የመውደቁን፣ አዲሱ የማሸነፉን መሠረታዊ ዲያሌክቲካዊ ድንጋጌ እናሰላው ዘንድ መላውን እንጎናፀፋለን፡፡ ማህበራዊው ሳይንሳም የሚገዛውና የሚተዳደረው በዚህ የማይሻር የዕድገት ሕግ ነው። ይሄን ሕግ ወሳኝ ነው ብለን ከተቀበልን፣ ብዙ ነገሮች ፍንትው ብለው ይታዩናል፡፡
ነገሮችን በቅጡ ለማወቅ ሁኔታዎችን በጥንቃቄ ማጥናት ተገቢ ነው፡፡ በዋዛ የምትፈርስ አገር የለንም፡፡ በጫጫታና በሁካታ የፈረሰች አገር ብትኖር፣ የመጽሐፍ ቅዱሷ እያሪኮ ብቻ ናት!!
የትወደድኩ የትከበርኩ በሙለዪ አለም ትትረከቦ ጨኘት በምን ስነበትኩ ? ዚ ጔታ ያትመረኔዬ በላዃኒ ባሸ ሰበብ በዋስላ ተቀሮ ኧብርነ ! ተዛም ደበረም በገኝ ያነዪ ጨኘት ተዚ ባሸ ይትቅሮኸም በምን ኤወድነዮም ። ይናዪ ማህበረሰብ ግፍርም ቢቡሪ ኤበሁ የቧረኒ እንሽታ የዳዶ ይብረማም ገሜ የሊቃዋ የዋሬ ተሁትም ከነ ኤነኒ ገቤ ወወር ተደበረም እንመሁ ጊፈ ይበዛወ መደሩ ። ዛ ስለኸነ ተዚ የወትቀየ በምን ኤማ ናውድነዮ ?
1. ኧጀና በሳሙናዋ በጋ ሼሸነም ሱተሁ ወታጠብ ነነብነ ተሰብጌን ሰላም አንትበብነ ተሰብ ትንትራከብነ ቀሉ ትንብርነ ኌት ሜትር የገለፈ መደር ንቁምነ በቻለነ ቅጫ አፈናዋ አንፍናና ተሰብ አንፏትም ይናም አንፏት ትንጓዴ ኧያርከም ንቀየነ ። ሰብ ይበዛወ መደር ተስር አንትረከብነ ዚ የቸኘ ባሸ ጭዛ ይረክቡነ ስን በቻለነ አህር በቤት ወውጣና ኤትወደድ::
3. ማህበረሰቢ ዘበን ታቸኘኖዪ ሶሻል ሚዲያ የወድጋለለሁ ቃር እችም በወህነውታን ይድጋለሊ ጨኘት ነብስ በነብሰሁ ተጥረራም ዚ ኸይር ሜና ወሰክትዋ ዋውድ ዋትቃጥብ ነነወ ።
5. በቻለነ ቅጫን ጨኘቲ በነን የነሳነዮዪ ከነ አያርከማ ናውድኔ ። የምን ቲብርነ ሰብ ይበዛወ በወህነውታንዋ ባሸዪ በትንፋሸ ይችላለፍከም ሱተሁ ናውድነዮ ። ተዛም ደበረም በመላ ኢትዮቢያ ትምርት ቤትና ቅሢ ቁራን ተስበሰቦም ይቀሮቧይ ሀለዋ የዚ ቡሼ የኮረና ባሸ ሰብ ተሰብ ባንፏት በፏረራን በቀል ይቸለፍ በወህነውታን እንም ሰበና ተቸኘይ በላ አት መላ ይረክቡነ ስን እንም የቅሲ አብዋ እም ቅሲህና በቤት ያትመሮዬዋ የቀሮ ሃማት ወሰከት ነነው::
በገኘና አኋ ታነይ ቡሻ ባሸ የወራቅ ባሸሚ ተብዥ ሰቤ ኤቸለፌ የወሰክት በመንግስትም ኤማ መስጊድዋ ቤተስኪያንም የወክትሁ ይዘጓ ሃማትም ቴወደም:: ዚ ቡሼ ባሸ ይፈካ ስን ሙስሊምም በቤተሁ ጔታሁ የስግም የጦቅስ ክርስታንም በቤተሁ ተበኘም በዚ የትነሳ ጨኘተናም መንግስትም የአዝጋግ ዋጂም ሸዥሁ ዋጨማም የትበኘይ እንም ወትወወድ ነነወ በገኘና በንቡርም ሴራ አት የሩቄ ባዘና የነብስም ጓሳ አምሻሸም አፌጀረም ቢቸኝ ሁቲ ተቸኘወይ አዝጋይ ዚ ቡሼ ባሸ ወንበረሁ አለወንበረሁ ኤትሄር በወህነውታንንም እንጓድ ባዘናይ ጓሳኛው ባሪም በንቡርም ሴራ የተኝቢ ቧሪም ይሰሰሙይ ቃር ኤነብር ሃማት እንም ወትወወድ ነነው:: በኋ ወክት የባሸይ ጭዛ ቧሪም ይውጂ በጭዛ ቤት ያስሬይ ሸመሁ አልኮል የትበኘይ በትረከበ ወሰየም ብዠ ሰብ ቲገባም ቲወጣም ይዘግዌ ቤት ወዝገቢ ሰብ ይጠቡጪ መደር አልኮል በትበኘሚ ጭዛ ወምሻሽ ያትኬሽ ሃማት የገኝ አኪሞችም ኤወዶም:: የዚ ኮረና የትበኘ ቡሼ ባሸ ጨኘት የዋትርፍ እንም የትበኘ እንም ቃር በወሰክት ጨኘት ናትርፍነ ጔታ ያቸኘን ቡሼ ነብስመሁ የንሳን ኧብርነ !!
የኢትዮጵያ መንገዶች ባለስልጣን መነሻቸውን አዲስ አበባ በማድረግ ወደ አስመራ የሚወስዱ አራት የመኪና መስመሮች ይፋ ማድረጉን የባለስልጣኑ የኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክተር ሳምሶን ወንድሙ አስታወቁ፡፡
የመጀመሪያው መንገድ መነሻውን አዲስ አበባ አድርጎ በአዲግራት እና በዛላምበሳ ዘልቆ አስመራ የሚደርሰው መንገድ 933 ኪሎሜትር የሚሸፍን ሲሆን፥ በአስፓልት ኮንክሪት ደረጃ የተገነባ ነው፤ ይህ መስመር ሙሉ ለሙሉ አግልግሎት መስጠትም ይችላል ብለዋል የኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክተሩ አቶ ሳምሶን ወንድሙ፡፡
ሁለተኛው አማራጭ መስመር ከአዲስ ከአበባ ተነስቶ በመቀሌ፣ በአድዋ፣ በራማ፣ በመረብ አድርጎ ወደ አስመራ የሚያቀናው 1005 ኪሎሜትር የሚሸፍን ሲሆን፥ ከአዲስ አበባ አድዋ ያለው መንገድ በአስፓልት ደረጃ ተሰርቷል፤ ቀሪው ከአድዋ እስከ መረብ ያለው በ2012 ይጠናቀቃል ብለዋል፡፡
በአራተኛው መስመር ከአዲስ አበባ ተነስቶ እስከ ዴቼቱ ያለው 659 ኪሎሜትር ሙሉ አገልግሎት መስጠት ይችላል፤ አሁንም ቢሆን አገልግሎት በመስጠት ላይ ይገኛል ያሉ ሲሆን፥ ከዚያ በኃላ ያለው መስመር ትንሽ የማስተካከል ስራዎችን የሚጠይቁ ናቸው ብለዋል፡፡
ሓደ ጸገም ምህሮና እቲ ዘይምህሮና ኢዩ፡ ዘይምህሮና ከኣ እቲ ክንፈልጦ ዘይንኅእል መንጎ ሰማይን ምድሪን ዚህሉን ዚኀውንን ዘይህሉን ዘይከውንን ንግምግሞ ነገር ኩሉ ኩለንታ ምጠቕለለ፡ ከም ሰብ ዝጸዓርና እንተጸዓርና ዘይነርከቦ ምህሮን ዘይንፈትሖ ቁጻርን ወይ ዝፈታሕና እንተፈታሕና ቁጻር ዚተርፍ ነገር እንዶን ኢዩ፡ እቲ ዘይውዳእ ምህሮ፡ ዘልፋዊ ዓውዲ ሕቶታት እውን መሐልል ሕቶታት መበልናዮ፡ ኣፍና መሊእና ንዛረበሉ ቀንጠመንጢ ዛዕባ እውን ይኁን፡ ከንቱነት ጸዓትና መመልከተ፡ ንምክሓሉ ፍልጠት ከስ የብልናን
እዚ ዘረባ ኣብ ባዶ ኣብነት ከይፍንጣሕ፡ ሓደ ሰብ ንብሎ ኣካል ስለ ርእሱ ከዕልል ወይ ስለ ሕሉፍ ሃለዋቱ ኪጽሕፍ ንርእሱ ክንደይ ከም ዘለሊ ክንእምት ንፈትን፡ ሓደ ዝክሩ ይጽሕፍ፡ ኣብ ፊት ዓይኒ ልቦናና ኣሎ፡ ተነባቢ ኢዩ፡ ግን እቲ ዝጸሓፎ፡ እቲ ዋናኡ ስለ ርእሱ ብንጽሕናን ቅንዕናን ኣፍልጦ ርእሱን ኪነግረና ክንደይ ንርእሱ ከም ዚፈልጥ መዘነ፡ እቲ ኣካል ርእሱ ኣለለየ ክንብል ዘጠራጥር ነገር ርግጽ ኣሎና፡ ኣብ ፊት መስትያት ኮይኑ፡ ኣነ መን እየ ኪብል፡ ንኣብነት ነፍንፃኡ ይትኩር፡ ዋእ! ይብል፡ ዘይተጸበዮ ኣፍንፃኡ ናብ ሓደ ገጹ ዘባል ይጸንሖ፡ ኣፍንፃኡ ኣፍንፃ ቀደሙ ኢዩ፡ ሕጂ ደኣ ኣስተብሂሉሉ’ምበር፡ ፍሉጥ መለለይኡ ነበረ፡ ገለና ክንግምግም!
ኣስገለትዶ ሰበይቱ፡ ዘይኣመሉ ኣብ ፊት መስትያት ስለ ዝተሃነና፡ እሞ ባዕሉ ኪብል፡ “እንታይ ትገብር” ሓተተቶ፡ “ዋላሓንቲ፡ ኣብዚ ውሥጢ ኣፍንፃይ እጥምት … ሰበይተይ፤ ናበይ ገጹ ከም ዘዘዚ ትርኢ ደኣ መሰለኒ፡ በለት ምስ ክምስታኣ፡ ከም መላለሱ ዝተረገጸ ከልቢ ግልብጥ በልኩ፡ ይዘዝየኒዶ ንኣይዶ ኣፍንፃይዶ …፡ መዓረይ እወ .. ናብ የማን ይዘዝየካ ….፡ 28 ‘ዓመት ነበረኒ፡ እዚ ነጠባ ግልሃት … ከም ዘይግበኣኒ ቅጽዓት ኣቖጥዓኒ …. “ ሰብኣይ ኣብ መስትያት ምሐር ደው ከም ዝበለን ሰብ ከም ዚፈልጦን ንርእሱ ከም ዘይፈልጥን ወዮ ሓደነቱ ምስ ኣካልነቱ ዘየድረቐ፡ ካብዚ ከም “ሓደ-ዋላሓደ-ሚእቲሥሕ” ገጹ፡ ፒራንደላዊ ነኪር ኣካል ንርእሱ ይግለጽ፡ ብቀልቢነቱ (ዓይኑ፡ እዝኑ፡ ርምሰሳኡ) ንርእሱ ኣይፈለጠ እምበኣር ኣየለለየ! በዚ ዝኆነ ሃቀንታ ምህሮን ፍልጠትን ተመክሮን ከንቱ ፋሕተርተር ይኀውን፡ ኣብ ሶሊሎክዊ ዚብሉዎ መግለል ህልውና ይጥሕል፡ ንርእሱ እንተ ዘየቕለበ ብርእሱ ኣይሃሎን፡ ከመይ፤ “ ምቕላብ ኢዩ ምህላው ”! ይብሉና ዓዲ ገሊኦም
ካብዚ ላዕላይ መጸለል ኣስተብህሎ ድንቁርና ርእሰ-መንነት ምስ ተኣለና ደጊም ምጥንቃቕ የድልየና፡ ዘይዓቕሚና ከነዕልል፡ ንሰብ ክንጥብር፡ ንርእሲና ከይነዋረድ፡ ደቂ ሃገር፡ ብጃህራ ምህሮ ከም ምትላል ዚቐልልን ዘኅፍእን ነገር ከም ዘይህሉ ንቐደም እሞ ኩሉሳዕ ገምጊምና ንዋሳእ፡ እዚ ዓቢ ዲሲፕሊን እንዶ ይሓትት፡ ነቲ ሶክራተስ፡ ለባም ለባማት፡ ምቕሉል ሓሳቢ ድንቁርናኡ ኪእመን መሳጢ እሞ መዓላዊ ፍላስፋ ምዝካር ይጠቅም፡ ኣፍ ሂቡና ብዙሕን ውሑድን ክንዛረብ ፅብጢን ሓቂን ምሳና ከምዘላ ክንኣምን ርቡጻት ኢና፡ ገለና ሰማይን ምድሪን ከነላግብ ግዲ ንፍትን
ዘይፍልጠት፡ እዚ ፍጹም ጻዕሪ እንዶ ሰብ ዘይኣልዮ ዕንቅፋት ምህሮ፡ ኣውራ ኣብ ዓውዲ ፍልስፍና፡ ማተማቲክ፡ ሳይንስ እወ ኣብቲ ፍጹም ሓቂ ብንጹር ስልቲ ነናድየሉ ዓውዲ ምህሮ ሕልፊ ዚገጥም ይመስል፡ ካብ ፍልስፍና የብሉ ካብ ሳይንስ! እዚ ኩነት መፈጠርና ኩሉሳዕ ጸላም ከም ዘይፍለየና የመልክት፡ ሓቂ ምህሮ ዘይንፈልጠሉ ደኣ ሓድሓድና ዘይነገልጸሉ ደኣ እንታይ ኢዩ ፋይዳኡ፡ ሓደ ፋይዳኡስ ካብ ሃሰሳ ዓዲ ዘይምውዓል ግዲ ይኀውን፡ ሕልፊ ሓሳብ፡ ነቲ ፍረ-እንዶ ፈንጻጊ ነገር ዶ’ሎዎ፡ እቲ ምስጢር ሃለዋት ከም መተርኣስ ምሳድከ ንባህርይ ሰብ የለስልሶዶ፡ ካብ ሕሱብ ምግልባጥ ዓዲ ኣይውዕልን ሰብ፡ ብንሁር ፍጥነት ዚሰርሕ ሓንጎል ከኣ ካን ዓጋቲ የብሉን፡ እንተ ዚህሉዎ ነቲ ዋሕዚ ሓሳብ በብሓደ ምተኮርናዮ እሞ ናብ መንክር ቅርጺ ሓቂ ምለገብና ግዲ
ንጹር ኣብነት፡ እቲ መርመራ ዘልፊ (ዘይውዳእ) ካብ ብዓል ዘኖን አለያዊ ናብ ብዓል ካንቶር … ጎደል ድንጸዋ (ፓራዶክስ) ምስ ምዝበራ መሰረት ማትማቲካዊ ሎጂክ ዝለከመ፡ ሓውሲ ፍልስፍናን ማተማቲክን ሳይንስን መዛረበና፡ እቲ ሎሚ ንኩለንታ (ዩኒቨርስ) ዚምልከት ከም ሓዲስ ኮስሞሎጂ፡ እቲ ዘይፍላስፋዊ፡ ዘይስኮላስቲካዊ ኮስሞሎጂ፡ እወ እቲ ፊዚካዊ ዓውዲ ምህሮ፡ ምስ ኣስትሮኖሚ / ኣስትሮፊሲክ ዚላተም፡ ምስ ዚትሓዋወሶ ‘ጥቕሉል መንጽርነት’ ኣይንስታያን ምስቲ ‘ክዋንቱም ፊሲክ‘ ዚብሉዎ ተርእዮ ‘ጽሉል’ ሳይንስ ብዓል ቦር፡ ሃይሰንበርግ፡ ፈርሚ … ፋይነማን … ኪደማመር መኣስ ብሩህ ይኆነልና፡ ገስጋስ ፍልጠት ኩለንታን ኣንጉዕ ህልውናን ዚውድሱ ኣለውና እሞ ድንቁርናና ኣይተለዓሎን፡ ተደመሮ ደኣ ገደዶ እሞ ሓታቲ፡ ሃራፍ ምህሮ እቲ ለባው ኣካል ካብ ምህሮ ዚብሎ ዋኒን ሰብ ሎሚ ኣይተዓገተን፡ እንታይ ካልእ ኪዋጢ
እምበር፡ እቲ ብጻይ ፕሮታጎራስ፡ ጎርጃስ ባዕሉ፡ ቀዳሚኡ ዝበጽሖ ነገር ዘይፍልጠት ከይኣኅሎ፡ ገሊኡ ብንዕቀት ሶፊስታዊ ከም መታለሊ ሓሳቢ-ሰባኂ ዚስእሎ፤ ከም ሰብ ዝፈልጦ የብለይን፡ ከም ሰብ ዝፈልጦ እንተሎኒ እውን ንካልአይ ክገልጾ ዓቕሚ ኣይተዓደልኩን፡ ያ በለ፡ ሶክራተስ ብወገኑ፤ እንኮ ነገር እየ ዝፈልጥ እቲ ዘይምፍላጠይ፡ ይብል፡ እዚ መሰረታዊ ሕቶ ፍልጠት ምስ ዘስደምም ክስፈቱን ዘየቕስን ኩነት ሰባዊ ድንቁርናን ከስ ንኩሉ ንጡፍ ሓሳቢና ኣይፍለዮን፡ ደረት ኣእምሮኡ ኢዩ፡ ዘይጥሓስ፡ ዘይፍወስ፡ ብትኣምር ዘይክዕበት፡ ዓይኒ ማይ ቅብጸት፡ መንጎ ሰማይን ምድሪን ጠልጠል! ይመዘልና
ደጊም፡ እቲ ከም “ምዕራባዊ ፍልስፍና” ዚልለ ምህሮ፡ ሱሩ ኣብ ንእሥቶ አስያ፡ ምስራቃይ ዘይምዕራባዊ ነበረ ከኣ ምበልና፡ ድሕሪ 2500 ዓመት ሰብ ዝገላበጦ ወፆ ሕቶ ፍልስፍና ወፆ ሕቶ ከም ዝተረፈን ከም ሕቶ ከም ዝተገላበጠን ከም ዘይተገልሀን አረ ኣብ ምሁር ቅብጸት ከም ዝበጽሐን ሓያሎ መመልከቲ ሓሳብ ምተወሃበ፡ ብዓንተቦ ኣኞስታዊ (ሓደ እምነታዊ ዓይነት ነጻጊ ፍልጠት) ኮነ ኞስታዊ (ሓደ ገጽ ዘይፈላጢ ወይ ስለ ዘይተፈላጢ መለኮት ዘዕልል) ኮነ ስከፕታዊ (ተጠራጠሪ ፍልጠት) መትከል ዝመትከሎም ርቡባት ጉጀለ በብዘበኑ ተፋርዮም፡ ሎም’ዚ ሎሚ አክዋ እቲ ሃይማኖት ይምዝበር ኣሎ፡ ኣምልኆ ሳይንስ ተካኢ ዶ ይኀውን፡ ሒዶት ዲዮም ገሊኦም ን ስነኪደት (አቮሉሥን) ይሕለቑ ኣለዉ፡ ወይ ኩለንታ ተቐላስ፡ ዘልፋዊ ነታግ እሞ ኣብ ግሁም ጸላም (ብላክ ሆል) ቀሃሚ እሞ ብሓዲስ ተፈጣሪ ኢዩ ዚብሉ፡ ክንዲ ፈጣሪ ፍጥረት መድረኅ ህልውና ዘልዕል ግስገሳ ስነኪደት ጥራይ ዚኣምኑ ኣይሰኣኑን፡ ኣብ ደረት ጋህዲ-ሕልሚ ዝረገጹ ተራቐቕቲ እንታይ ዘይብሉና፡ እቶም ሳይንስ ኮነ ፍልስፍና ዝዓውዶም
እዚ ንፍትኖ ነጥቢታት ዛንታ፡ ትውፊት፡ ምዕባለ፡ እማረ ምብራቕ ኣፍሪቃዊ ወገና መገደሰ፡ በዚ እዋን፡ ስለ ጽዕንቶ ጥንቲ ግብጺ ኣብ ወገናት ፑንት ንብሎ ዚጠቅም ወይ ዚበቅዕ ነገር እክዋ እንተዘይብልና፡ ዚበሃል ኣይሰኣንን፡ ዝቐለለ ኣሰር ጽርኣዊ ሀለኒስታዊ ትውፊት ኣብ ክፍላት ቀይሕ ባሕሪ ዝቐለለ ምርካብ ይከኣል፡ ስለ ኣዱሊስን ቆሓይቶን ብፍላይ ሓድሓደ መንጽር ምእማት መድለየ እሞ ከይጋፋሕ ምሕጻር ይሕሠና፡ ንጥንታዊ ክፍሊ ዛንታና ዘጽንዑ ኣካላት ፍልስፍናዊ ነገር ኣየልዕሉሉን፡ ዝርካቡ እቲ ኣብ ክፍላት ኣክሱም ዚድህስሱዎ ነገር ኢዩ ጎፍታ ዚርከብ
ጽርኣዊ ሓድጊ ምስቲ ዝቐደሞ ሳባዊ ሓድጊ ኪቃጸጽ ተጋህደ፡ ኣብ ጽሑፍ ቀጸላ ተመዓራረ፡ ሓባሪ “ፐሪፕሎስ ባሕሪ አሪትራ” … ኣዱሊስ ምጥንቲ ቁሠት ወይ ብሕጊ ዝተፈለጠት መርሶ፡ … ኮሎየ (ቆሓይቶ ንበላ) ‘መዲተራናዊት’ ዓዲ ኢያ ይብለና፡ ባህለቱ ኣይነጸረን፡ ብልማዳን ህኑጻን ስርዓታን ምህሮኣን ግዲ ይኀውን፡ ባህለቱ ብምዕባላዊ ኣንፉ ንወስዶ፡ መንፈልጥ በለጽ ይልክም፡ ርግጽ እቶም ነጋዶ ጽርአ-ሮም ምስ መጻሕፍቶም ወፈሩዋ፡ ንኮሎየ ሃይማኖታዊ ኮነ ፍላስፋዊ ጽልዋታቶም ዶ ኣይገደፉላን፡ እዚ ወዝቢ ሕቶ እመታ ኢዩ፡ ዛጊት ካብ እመታ ኣይሓልፍን፡ ግን እምነት ክርስትና ቅድሚ ፍረምናጦስ (1ይ ክፍላ 4ይ መዋ. ድክ.) ብነጋዶ ወይ ፍሉሳት ከም ዝኣቶ ተሓቢርና ኢና፡ ከም ደቂዘበን፡ ፍረምናጦስ ምስ ሓዉ አደስዮስ ከኣ ተመሃሮ ፍልስፍና ነበሩ
ምስ ክርስትና ናብ ወገናትና ዝኣቶ ፍልስፍና፡ ብቀሊል ኣይግምገምን፡ ገሊኦም ከም መውጽኣፎም፤ ፍልስፍና ኣገልገሊት ስነመለኮት/ ተዮሎጂ ኢያ፡ ይምስሉ፡ ብከምዚ ዕሊ ምሁራን ክርስትና ከም ብዓል ቀለመንጦስ እስክንድርያዊ፡ ኦሪጀነስ፡ ኣጎስጢኖስ ምስ ፋኑሳት ካልኦቶም ዋጋ ፍልስፍና ገናዊያን / ዘይክርስትያን እንተ ኣትሓቱ እምበር ብጥርሱ ኣይጎሰዩን፡ እንከሎ እቲ ጽረ ክርስትና ዚግምግሙዎ ነገር፡ መራሕቲ ክርስትና ግብጺ ከም ኣትናተዎስ ኮነ ቀርሎስ ዘለዉዎም ምስ ምዑታት ገናዊያን ሓሰብቲ ከም ብዓል ፖርፊር ኮነ ቀሳር ዩሊያኖስ ዘለዉዎም ኣካላት ተኀራኀሩ፡ ገለ ኣንፉ ናብ ምድሪ ተዋህዶ ርግጽ ሰረጸ፡ ዋላክዋ እቲ ሎሚ ንረኅቦ ቅሩብ ቁራቦ ወይ ምንሙን እንተኆነ፡ ተኀልኪሉ መኣስ ይኅልከል፡ እቲ ኣብ ዝቐረበ መዋዕል ናብ ግእዝ ዝተተርጎመ “መጽሓፈ ፈላስፋ ወጠቢባን” … መሳሊ ግን ካብ ብጃል ጥቕሲ ዓይነት ምስላ ዘይጥዑም ሕምቶ ኣይሓለፈን
ኪነጀው መዋዕል መሓመድ ግን ብንግሆ ዛንታ እስላም (8ይ መዋ. ድክ. / 2ይ ሂ.) ርክብ ዳህላክን ኣስላማይ ዓለምን፡ ብፍላይ ምስ ምሁር ወገናት የመን ነበረና፡ ዛቢድ፡ እታ “ቀዳመይቲ ዩኒቨርሲቲ” ዚብሉዋ! ትውከፎ ምህሮ በብዓይነቱ ነበረ፡ እንተነበረ ተረሲዑና ኢዩ፡ እምበር ልሳን ኮነ ሳይንስ ኮነ ፍልስፍና ኮነ ስነኮኆብ ኣብ ሕግዋ የመን ኪምዕብል፡ ናብ ደስየትና ኪፈልስ መን ከልክሎ፡ ሓበረታና ደኣሉ ድሩት፡ ጽባሕ ንግሆ ኣብ ደስየታዊ ወገና ቅቡር ወይ ኣብ ዘይግንጹል ዓረባዊ ብራና ዚህሉ ነገር ሓዲስ መርኣይቲ ዛንታ ኪኅፈተልና ንትስፎ! ምዕባለ ማእከላይ ዘበና ሳላ ወኒ ኣስላማይ ምህሮ ሳይንስ እሞ ዘይንዓቕ ክንርዳእ ንኀውን፡ እዚ ግን ከም ትሑዝ ኪውሰድ የብሉን
ካብዚ ሓያሎ መዋዕል ነጠርና፡ ብዘበን ተሓድሶ (ረናሳንስ) ኢጣልያ (15ይ መዋ. ድክ. ….) ዝተለለ ተርእዮ ዓለም፡ ብንጽሉ፡ እቲ ናይ ኒ. ማኪያቨሊ ስነምሳል ፖሊቲካ ኣብ ዳሕራይ ዛንታና ብዝገጠመና ወራር ከም ናውቲ በለጽን ፕሮፓጋንዳን ከም መሳልጥ ግፍዒ ምሕደራ ርግጽ ወዓለ፡ ነኪር’ሞ እኩይ’ሞ ኣምሰሉ ፍረ እንዶ ማኪያቨሊ ከመይ ወዓለ ምባል ጥራይ ኣይኣክልን፡ ድሮ 500 ዓመት፡ እቲ ልክዕ በዚ ወርሓት ዝተጸሓፈ ሓተታ “ልዑል” ከም ቀንዲ ናውቲ ፖሊቲካ ለባማትን መዳላሓቕቲን ጸንሐ፡ የመራስሓና ኣሎ
ብካልእ መዳይ ምዕራባዊ እቲ ስኮላስቲካዊ ምህሮ ፍልስፍና ደጊም ብኢየሱሳዊ ወለዶ ኣምለጠና፡ ተዋህዶ እምነት ብመንጽር ፍልስፍናስ ባደመ ደኣ፡ ካብቲ እስክንድርያዊ ኮነ ቢዛንሳዊ ኮነ ሮማዊ ፍልስፍና ሓውሲ ተዮሎጂ ኣይወረሰን ወይ ዚኣክል ኣይወረሰን፡ መንፈልጥ እንቅዋዕ ኣይወረሰ ፍልስፍና ንክርስትና እንታይ ይምልኣሉ፡ በሃልቲ ይነብሩና፡ ብፍላይ ሰብ ፖርቱጋል ወይ ኢበርያ ሓደ ቁስሊ ጽላታዊ (ዶግማዊ) ዕብለላ ኪኀፍቱ ተመረሩ’ምበር፡ ብዓል ኦቪየዶ፡ መንደዝ ስኮላቲካዊ ፍልስፍና ከም ዕላዊ ምህሮ ናብ ተዋህዶ ወገናትና መእተዉ ነቢሮም፡ ግን ከመዮ ሀለኒነት እቲ ኣስላማይ ሳይንስ ኮነ እቲ ምዕራባዊ ተሓድሶ ኮነ ብርሃንነት ብመንጽር ስነጥበቡ ኮነ ፍልሱፉ-ሳይንሱ ኣብ ዶባትና ኪበጽሕ ከሰፈዶ ክንብል፡ ገለ ጽልዋ ቁልዒ ከነናድየሉ
ሓደ ፍሩይ ካብ ዘበን ትምኒያታይ (ኢደያሊስት) ብርሃናዊያን ኣብ ዝገርገሩሉ፡ እቲ ፍላስፋ ማተማቲካይ ቪ. ጎ. ላይብኒዝ ተፈጠረ፡ ከም ሊቅ ልሳናት ኣይተለለን፡ ግን ብፍላይ ነቲ ፊደል ግእዝና ኪስርዝ ብዕብራዊ ዲዩ ኪትክኦ ዝሓሰበ፡ ሓሳቡ ንዓርኩ ነቲ ዕሉል መርማር ልሳናት ልማዳት ኣግኣዚያን ዮ. ሉዶልፍ ኣመልከተሉ፡ ካብ ንትውፊትና ኪጽይቕ ነቲ ዝሓለኖ “ኩለንታዊ ምልክት” ጽሕፈት ከመኣዚ ይኀውን! ካብ ጀርመናዊያን ሓሰብቲ፡ ስለ “ፊትምዱብ ስምረት”፡ “ካብ ዝበለጸ ከዋኒ ዓለም እዚ ዓለምና” … ዚብል ኣሎዎ፡ መንጽሩ እወታዊ እሞ ግዱድ እወታዊ ኢዩ
እዚ ላይብኒዝ ዘይግዋዳእ ኣካል ኢዩ ዚመስል፡ መሳጢ ሕሳባቱ፡ ዋላ ከም ቮልተር ዝበለ መላጸ-እንዶ ከላግጸሉ እንተፈተነ፡ ማተማቲካዊ ምህዞኡ ከኣ በቲ ንውር ኣነነታይ ንዩቶን እንተ ተግዋዕጸጸ፡ ስለ መለሳ ፊደል ዘመልክቶ ከኣ ብክፋእ ኣይመስልን፡ ገጋ ይኅላእ! ኣብዚ ፍካርየ ዚምልከት ዋርሳ ምህሮ ምስ ክስፈታቱ ከም መወናወን ኪውሰድን ንዩቶን ኮነ ቮልተር ንላይብኒዝ ከመይ ከም ዚጉንጹዎ ምፍላጥ ናይ ትጉሃት ነበብቲ ዕማም ኢዩ፡ ኣብ ወገናትና እንታይ ጽልዋ ምዕራብዊያን ብዕሊ ምሕንጻጽ እውን ዕማም ተገደስቲ ይኀውን
እቲ ስለ “ካተጎሪካዊ ኢምፐራቲቭ” ዝዘነወ፡ ናብ ትግራዊና ኪግልበጥ ብሂሉ ዚጽየቕ፡ ኣገዳሲ፡ መሰረታዊ፡ ሰባዊ ግደታ ዘዕልል፡ ንቁሕ ኣካል ከም ካንት ባዕሉ፡ ካብ ቅድስተ-ቅድሳኑ እንታይ ኢዩ ዝበለ፡ ብኣፍሪቃና ዝመጸሲ፡ ቶባእ! ኣይጸፈፈን ይብሉና፡ መንፈልጥ ሰብ ምዕራብ መሐደስቲ ስነምሳል ኢዮም፡ እምነታዊ ጽላት ምስ ሓማሠሡ፡ ሳይንስ ፈቲሣይ ኣምልኆ ምስ ኣስከሮም፡ ካብ ሰብና ንበልጽ፡ መሃዝቲን ሓሰብቲን እንዲና ኪብሉ ተበደሉ፡ ደጊም እንሀለ፡ እዚ ጽኑዕ ሓሳቢ ኣብቲ ‘ኣስተብህሎ ስለ ስምዒት ምልኩዕን ምዕሩግን’ ዘርእስቱ ተውካሱ ዘመልክቶ መነወር ኣፍሪቃና ይርከቦ፡ ዘንብብ የናድዮ፡ መነወር ኣፍሪቃ ምልላይ ፋይዳ ዶ’ሎዎ
ካንት፡ ኣማኑአል እናበሉዎ፡ እዚ ኣውራ ሓሳቢ ዘበኑ፡ እቲ ህዩም ካብ ድቃሰይ ዶ ትካሰይ እንቅሓኒ ኪብል ኣይጠቐሞን፡ ህዩም ዚብሉዎ ዶ መንቅሒ ኮይኑ፡ ካንት ነቕሐዶ፡ ኣይፋሉን፡ ቅድሚኡ ድሕሪኡ ይታኀስ ጸንሐ፡ ንምሸቱስ ሓንጎሉ ግዲ ደስከሎ፡ ልኅፈት ዓለትነት ነቶም ጥሉቕ ዚምርምሩ ከኣ’ምበኣር ጎድኦም፡ ንሱ’ውን ስለ ኣፍሪቃስ ከም ሰቡ መቆናጸብ ሓሳብ ያ ተፍአ፡ ኪብሉ መን ይኣምን፡ ዓቢ ክስፈት ኣዳቢ-ፈልሳፊ! ንሱ-ቲ ስሩዕ እዱብ ኪሓስብ ብስጋ ዝዓበረ ካብ ሰሓተ፡ ወረስቱዶ ይሕሡሉ፡ ዝበሎ ዚግደስ የናዲዮ፡ ንኣፍሪቃዊነትና መጎደፍ ካብዚ ሓሊፍና ሕጂ ኣይንጠቅስን፡ ብንዕቐት ኣፍሪቃ ንአውሮጳኡ ኪውድስ ግን ገበን ገበናት!
ደጊም ኣብ 2ይ ክፍላ 19ይ መዋ. ድክ.፡ ሓደ ዶክ. ለ. ትራቨርሲ ዚብሉዎ፡ ብጻይ ብዓል ኣንቶነሊ፡ ሳሊምበኒ፡ ሰላይ ዲዩ ዲፕሎማት ጣልያን ናብቲ ወገናት ሥዋ-ኣምሓራ ወፈረ፡ ብሥርሒ ዲፕሎማሲ ወይ ፖሊቲካ መነሊክ ሰክሐ ካን ተኀኣለ፡ ከመይ እዚ ንኣና “ደቂ ማኪያቨሊ” ይጻወተልና ዚብል ዓይነት ባህለት ተፍአ፡ ርግጽ ሥዋታይ ንጉስ ደጊም ሃጸይ ኪብሉዎ፡ ከም ኣርሓ ዓውዲ ውግአ ዘይልለ፡ ብጉርሒ ሰናፍ መኣስ ነበረ፡ ነቲ ሓቂ ዘይብሉ ልዕልና ወይ ውሕልነት ዲፕሎማሲ ምዕራባዊያን ዶ ኣየመንመነን፡ ኣናብስ ውፉያት ስሉፋትን ኪነጀው መረብን ተከዘን ሒዙ፡ ሓያል ዕድል ምስ ደገፎ ከኣ ኣብ ዓውዲ ስዩም ዶ ኣየበሎምን ነቶም ጣልያን ምስ አውሮጳኦም፡ ማኪያቨሊ ከንብብ መኣስ ኣድለዮ፡ በዚ መንጽር ደጊም ምሳላት ማኪያቨሊ ምሳላት ተራ ጎራሕ ሰብ ከም ዝኆነ ዲዩ ዚሕብር እሞ ንማኪያቨሊ ካብ ምኩናን ግዲ የናግፈና
ርግጽ ጆግረፍቲ ዶ ሰብ ሳይንስ ዳህሰስቲ ዚብሉዎም፡ ብስለት ሕልና ዲዩ ልማድ ዘጽንዑ፡ ምስ ግዕዙይ ፍረኖሎጃዊ ጽዕነቶም ምስ ቀዳሕቶም ዚመጹ በጻሕቲና ከም ፈ. ማርቲኒ ዝበሉ ልሉያት ደረስቲን፡ ጋዘጣዊያን፡ ምሁራት ተኅዋሉ ወራርን ነቲ ጽሑፋት ሀገል ወይ ጎቢኖ መሳሊ እንተ ዘይኮነ፡ ነቲ ፍረ-እንዶ ማኪያቨሊ ዚኣኅሎም ኣኮማስዑ፡ እሞኀ ኣብ ኮሎናዊ መዓላኦም ከመይ ኣስለጡ፡ ሰብ ዛንታና ኣይነግሩናን፡ ኪነግሩና ምተገብአ፡ ሠለልታ ዛንታ እንሆ በዚን በቲን ዕላል ለባማትና ከይተረፈ ይጽይቕ፡ እቲ ቃል ሓበሣ ጽዑን ነውሪን ዘይምጡን ሓበንን መታለል መንነትን ትውፊታዊ ምዕባለን ካን ኣብ ዓውዲ መታለልቲ ዚሕፈስ ነኪር ፍረ ኮነና
እዚ ከም መእቶ ብፍላይ ንአሪትራናን ከባቢናን ዚምልከት ምስ ተናኀፍና፡ ሓደ ንኣፍሪቃ ብምልእታ ዘቑስልን ንኣፍሪቃዊያን ብጅምላ ዘናሡን ምሳላት ተውተናዊነት ዚነዝሕ ጠላዕ ሓሳቢ እሞ ወራሲ ላይብኒዝ ኮነ ካንት ኮነ ሓያሎ ካልኦት፡ ከም ገ. ፍ. ሀገል ዝበለ ምጥቃስ ይተርፈና፡ ንመን መግዋቲ ክንጽውዓሉ ባዕሊና ዶ ክንስሃሎ፡ መን ፈራዲ ከምኡ ተበላጽ፡ ዘይብርሃናዊ፡ ገታር ፈራዲ መን ንግዋናኡ ኣፍሪቃና ኪፈርድ ጸውዖ ዶ ክንብሎ
ኣብዚ ታሕታይ ክፍሊ፡ ደጊም ንሀገል. ሓደ ካብኣቶም ብሓድሓደ ሀገላዊ ሓሳባቱ፡ ላዕሊ ላዕሉ ክንምልከት ንፍትን፡ ተገደስቲ ባዕላቶም ሕሱቡ ከናዲዩ፡ ኪረኅቡ ዝሓሠ ኮይኑ፡ ኪምርምሩ እሞ ከንብቡ ነቲ ዘይከሓድ ብስለት ህዝቢን ስልጣነ ኣፍሪቃን ከግህዱዎ፡ ከይተጠራጠሩ ነቲ ሓሳቢ ጀርመንን መሰልቱን ብዕሊ ከለልዩን ዕድመ ኣይመድለየን፡ ግን ይትረፍ ከም ግጉይ ወይ ጽዩፍ ምሳል ፍልስፍና ከም ሕቶ ኣፍሪቃ ስልጡን ወገን ዓለም ዲዩ ምሕታት ንርእሱ ዘባል ሕቶ ምኆነ፡ ኣፍ ዝሃቦ ግን ይዛረብ፡ ምስ በልና ደጊም፡ ንሓደ ሀገል ዚብሉዎ ብማዕዶ ፈልሳፊ ክንምልከት ይገፍሓና፡ ዓቕሚ ኪድርት ከኣ ካልእ ጸገም ይልከም፡ ፈውሱ ትኩር ንባብ ሀገል ዘርከበ ይኣርመልና
ቅድሚ ኩሉ ከኣ ንዝኆነ ክንፈርድን ሓሳቡ ክንመዝንን ዕሊ ከም ዘድልየና ንሀገል ከኣ መሰሉ ክንሕልወሉ ይግባእ፡ ኣብ ዕሩይ ፍርዲ ክንበጽሕ ደጊም ንዕዮታቱ ኩሉ ብትኩር ክንመዝን እንተዘይ ከኣልና ፍርዲ ኪዘብለና ኢዩ፡ ኩሉ ከነንብቦ ስለዘይ ጠዓመና፡ ስለ ዘይከኣልና፡ ስለ “ፍልስፍና ዛንታ” ብትኩር ስለ ዚምልከተና ከም ዝኆነ ምስ ተመልከትና ብኡ በይኑ ክንኩንኖ ወይ ከነናእሶ ከይንጋገ ምጥንቃቕ ይጠቕመና፡ ኣብዚ ነመልክቶ ብላዕሊ፡ ስኣን ፍልጠት ልሳን ጀርመን፡ ሰኣን ዕልመት ወይ ጽዑቕ መርመራ ፍልስፍና፡ ሰኣን ንጥፈት ንባብ ወይ ጽልኣት ምሳላት ሀገል ሓሳቢ፡ ርእይቶና ኣይመልእን፡ ባዕሊና ካብ ዘንበብናዮ፡ ጥቕሲ እቶም ዘንበቡዎ ኪዛይድ ከኣ ካልኣይ ሕመቕና ይኀውን፡ እሞ ኣብዚ ንባብና ኣይነስግል፡ ዚሓይሥ ንግበር
ሕቶ ዓቕሚ ሀገልን መርመራኡን ይጽንሓልና፡ መደንጸው ፍላስፋ ጀርመን ሀገል ደኣ ንፕላቶን እንታይ መልአ፡ ብጥቕልሉ እንድዒሉ፡ ብዙሕ ዓጀውታ ግዲ ይህሉዎ፡ ዓጀውታ ዚፈቱን ዓጃው ዚስዕብን ብዙሕ ግዲ ይርከበና፡ ጽልዋኡ ገፊሕ ኢዩ ሀገል፡ ጽንኩር ሓሳቡ ጽሑፉ ክነሱ ከመይ ተረዲኦም ደኣ ሰዓቡዎ፡ እቲ ንውሒ ጽሑፉ ምስቲ ከም ፅቡጥ ሓቂ ናብ ዕዳጋ ዘውርዶ ሓጀት እንዶኡ ከጋግዮ ወዝቢ ኢዩ፡ ጽዕንቶኡ ብኣሉታዊ ገጹ ዝኀበዶም ብዙሓት ኢዮም፡ እቲ እውራነቱ ከስ ምስ ደማዕነቱ ኪድብለቕ የብሉን
ንሕና’ባ ብትኩር ተመሊስና ክንሓትት ንርእሲና፡ ስለ ምዕራባዊ ሓሳቢ ስለዚ ብዘይናትና ፍልስፍና ከንዕልል እንታይ ይጠቅመና፡ ናትና ገዲፍና! ብፍላይ ናይቲ ዘየገድሰና ዚመስል ፍላስፋ መቖንጸባ ……. ሀገል ዚብሉዎ፡ እንታይ ፋዕራ ነበረና ወይ ኣሎና፡ እዚ ሕልፊ ኩሎም እቶም ፍላሳፋ ደቂ ወገኑ ዚጻረረና፡ ኣንቱም ኣፍሪቃ (ንኣና ኣጽራር ተበለጽቲ ኣፍሪቃ ደቡብ ሰሃራ ዚብሉና) ዲዩ ዛንታ’ብልኩም ስልጣነ እንዶ ወይ ልቢ ወይ ስልጡን ዕሊ‘ብልኩም… ጸረፈና፡ ንዝተጻረፈና፡ ተመሊስና ጋሕማጥ ጽሑፋቱ፡ ከነንብበሉ እንተ ሓሰብና፡ ንባቡ ኣይሓጸረን፡ ክንደይ ጉሕ ኢዮም ዚመልኡሉ፡ ኣንቱም ሰባት፡ መኣስን መኣስን ሓንጠጦ፡ ህርኩት ኪመስል ክንደዩ ይጸሪ፡ ክንደዩ ህውተታ እንዶ፡ ክንደዩ ዓዘራ ሓሳብ፡ ዓዘራ ዘረባ፡ ክንደዩ መርገም መዘዛቱ ፈልፈለ
ካብ ብዓል ላይብኒዝ፡ ካንት፡ ካልኦት ቀረባኡ ምስ ቀረመ፡ ንሱ ዝጸለዎም፡ ዚርድኡዎን ዘይርድኡዎን ይኆኑ፡ ሰራዊት ዶ ኣይኣኀሉን፡ እዚ ሀገል ነጠባ ወይ ትፍኣት ፍልስፍና ኣይፍለዮን፡ ፍስፍና ኣብ ዛንታኡ ኪስክዋዕ፡ ኪርበብ ኣሎዎ በሃላይ ከይከውን፡ ከምዚ እንተኆይኑስ ሰናይ፡ ግን ነቲ ዕሊ ፕላቶን ንኣብነት ይነጽግ፡ በቲ ውሩይ መውጽኣፉ ደጊም ን ደካርት (ካርተዝዮስ)፤ እሓስብ እሞ ሃለኁ፡ ኪብሎ፡ ትርጉም ከም ዘይብሉ ዲዩ ዚርእዮ፡ ኣይቅበሎን፡ እቲ ሓሳብ ፍላስፋ ከኣ ኣብ ዛንታ እንዶ ምስ ሱግሙ ኣሎ ይብል ሀገል፡ ነዚ ተበላጽ ናርሲስታዊ-ዘይታሪኃዊ-ትማሊ-ዝሰልጠነ ነምሳዊ ዲዩ ተውቶናዊ እቲ ፍንፉን ወራሲ ወለዶኡ ብዘይምስልጣኑ ኮራዒ ከም ሂትለር ሲ ኣክስዮም “ኣብ ኣብሱርዶ” ቢልናዶ ንሀገልነቱ ብጥቕሉሉ ክንጉሕፍ፡ ኣፍሪቃ መሰረት ኩሉ ስልጠነ ዘናእስ እንታይ ንበሎ፡ ፍልስፍና ምስ ዛንታ ዚጠምር ከኣ እዚ እንዶ ኢዩ፡ ‘ናጽነት እንኮ ሓቂ መንፈስ ኢዩ’፡ ዛንታ ዓለም ካልእ ዘይኮነ፡ ምዕባለ ሓሳብ ናጽነት ኢዩ ……. በለ እምበር ከመይ ይፍክሮ (ይገልጾ) ከምሓስቡ! ሰበኅቲ ሰሚዑ ዲዩ ንኣፍሪቃ ዘናእስ፡ ዚ ሀገል ሀገላይ
ኩሉ ኣብ ዓለም ዚኀውን ምስ ዛንታኡ ሱግሚ ከም ምዕባለ መንፈስ የመልክት፡ ኣብ ምድረኃት ዛንታ ናብ ርእሰ ቀልቢነትን ፍልስፍናን ዲዩ ዚብለና፡ ጋይስት ዚብሎ ብእንዶ ወይ እምሮ ወይ መንፈስ ምተርጎምናዮ እሞ እዚ እንዶ ረቂቕ ኩረት-ሰረት ህልውና ወይ ህልው-ነባሪ ኢዩ፡ እዚ ኣካውና ምስ ተብጽሐ ኩሉ ዝሃሎ ምስ ርእሱ ይሰምር፡ ናይ ኩሉ? ርእሰቀልቢነት “እቲ ፍጹም” ሰመዮ፡ በ, ክሮቸ፡ ሓደ ካብ ጥሙታት ቀጻሊ ወራሲ መርማሪ ሀገልነት፡ ኪምስል፤ ወከፍ ሓቂ ዛንታ ዘመናዊ ዛንታ ኢዩ፡ በለ፡ ስልቲ ዕዮ ዛንታ ከዛርብ ኣገዳሲ ኢዩ፡ አቲ ወንዛፊቱ ኢዩ ነግራም!
ባዕሉ ሀገል እዚ ዓይነት ምሁዝ ተርእዮኡ ምስ ክርስትያን እምነት ኣዛመዶ፡ ገለ ሰዓብቱ ግን ኣበር ፓንተይዝም ኣውጽኡሉ፡ ወይ እምነት እንበለ ኣምላክ ኢዩ፡ በሉዎ፡ ነቲ ሱርነቓል ሓሳብ ሀገል ከኣ እቲ ካ. ማርክስ ገፈጦ፡ ወረሶ፡ እቲ ዳርዊን እውን ጊደኡ ቀሰመሉ፡ ይብሉ ዝያዳና ዘንበቡዎ፡ ገሊኡ ውሩስ ሓሳባቱ በዚ መዋዕል 20-21 ውሩስ ኪኀውን፡ እንታይ ሓዲስ ወከፈ ምባልና ከጋጊ ይኅእል፡ ንሱ ተላም ምሳል ስልቲ ስለ ዝኆነ፡ ኣብ ሚእቲ ዓመት፡ ክሮቸ ከም ዚምንጽሮ ከኣ “ዘሎን ዝሞተን” ሓሳባት ይፈልየሉ፡ ምዕራባዊያን ነቲ መናሠው ጽሑፋቱ ከም ዝበሎ ኪኀየድ ዲዮም ስለ ኣፍሪቃ ዝፈልሰፎ ከም ኣርእስቲ እኁል ኣይወስዱዎን ግዲ፡ ንሳቶም ብወገን ወጋኢ ስሉፋት ኢዮም
ሀገል ገድለ-ኢየሱስ ከኣዶ ጸሓፈ፡ ምስ ሶክራተስ የዳርጎ፡ ክርስቶስ ድፉን፡ ጸቢብ-አንዶዊ ኢዩ ይብል፡ መደቡ ንክርስትና ከሐድስ ዶ ነበረ፡ ብወለዶኡ፡ እቲ ፍልስፍና ብዓል ፕላቶን ብዋሕዚ ኢደያሊስም … ካልእ ብጅልጃል ሓሳብ ጋንታ ሓሰብቲ ምስ ተረፈ፡ መታፊሲካዊ ነገራት ኣብ ቅያር መጽናዕቲ መዋዕሉ ከዳውስ ከመይ ኪጥዕሞ፡ ነኣዲ ፕላቶን እውን እንተኆነ፡ ኣብ 19ይ መዋዕሉ ፕላቶናዊ ኪኀውን ኣይከኣልን በለ፡ ፕላቶናዊነት ምስ ፕላነቶፖሊሱ ነቲ ሀገል ዚብሉዎ፡ ጅብሩቕ እቲ ፍልስፍናኡ፡ ኣይኣኀሎን፡ ግን እንታይ ኪውስኀሉ ኢዩ ንሱ ጽያፉ ዘይከተተ፡ ኣፍሪቃዊ ዕሠል ኢዩ ግሪኃዊ በጽሒ ዝበለ፡ ኣፉ ዘየጽረየ እንዶዊ ፍረታቱ ዘጋሕመጠ እክዋ ዘይእርነበ፡ ብዝተፍኦ ፍድፉድን ዘይግሉዕ? ተረፈ፡ ምጥቃስ ምንካይ ግዲ ይሕሠና
እቲ ዓውዲ ሕሱብ ኣመና ተቐየረ፡ በሃላይ ኢዩ ሀገል፡ ዛንታ ዓለም እንዶዊ እርነባ ኣሎዎ፡ መረድእ መፍትሕ እርነባኡ ከኣ ሕጊ ቅያር ወይ ዲያለክቲክ ኢዩ፡ ወከፍ ዛንታዊ መድረኅ ደጊም መድረኅ ምዕባለ ናጻ እንዶ ኢዩ፡ ………. ሓደ ህዝቢ ኣብ ስልጣነ ምስ በጽሐ ንርአሱ ይድርት ወይ ዚቕይዶ ትካል ኣደብ ስርዓት ይሕንጽጽ፡ ተደራቲ ንሱ ብዝመሃዞ ሃይማኖት ሕሱር፡ ሰሓቲ ኣብ ፊት ከሃልኩሉ፡ ፍጹም ኣካል፡ ፈላጥ-ኩሉ ኪደንን ኩሉ እቲ ዝበለጸ ባህርይን መፈለጣን ይዕድሎ!
ናቱ ንሃቦ ንሀገል፡ ኣብ ልዕሊ ኣበራቱ ዘይናቱ ኣይንደርቦ፡ ነገር ኣብ ኢድና ኪጽየቐና እዚ ሓደጋ ዘባል ፍርዲ ጎፍታ ይኀውን፡ ሓደ ግሁድ ዚመስል ሰናይ ንብሎ ኣስትብህሎ ኣይሰኣኖን፡ እቶም ኣጸቢቖም ዝመርመሩ ዘለለዩዎ፡ ሕልፍ-ሕልፍ ሰውሒ ኣጻምእ ግዲ ኣይስእሉዎን፡ ስለ “እምሮ መዋዕል” እቲ ብልሳኑ “ዛይትጋይስት” ኣገዳሲ መንጽር ኣሎዎ፡ ሓደ ጥሙት ብዓል ተውህቦ፡ ጥበብ ኪቐልት፡ ዕዉት ነገር ከፍሪ ዚኅእል ኣብ ጠረር ሞገድ እዋን ኢዩ፡ በቶቨን ዘስመሮ ሙዚቃ ኣብ ካልእ ዘበን ፍጹም ኣይምፈረን በሃላይ ኢዩ፡ ርግጽ እዚ ባህለቱ ወይ መትከሉ እወታዊ ገጻት ኣሎዎ
ሓደ ተውካስ ጸሓፍካ፡ ኣምላኅ-ኣልቦ ኢኃ ተባሂሉ ካብ መንበር ኣስተምህሮ ዩኒቨርሲቲ ዝነጸለ ኣይተበደለን፡ ሀገል ሳላ መለሳ ዘበናት ካብ ክሲ ደሓነ እምበር ብካልእ እዋንን ኩነትን ብዘይ ጽላል ገለ ብዓል ስልጣን፡ ጽረ ክርስትና ጸሓፈ ተባሂሉ አኆነነ ግዲ፡ ወይ ንክርስቶስ ምስ ሶክራተስ ከዳርግ ኣይምተፈቐደሉን ግዲ
ግን ነቲ ጉራን ጃህራን ዘይፍለዮ ደስፑታ ጣልያን ሙሶሊኒ ክንጠቅስ ነውሪ እንተዘይኮነ፡ ንሱ ንከባቢ እንግሊዝ ምስ ጀርመኖም ከናሡን፡ ናይ ጥንቱ፡ ምዕባለ ጥልያኑ-ሮሙ ኣላቲሙ፡ ኪዝክርን፡ ዓዲ ደረስቲ፡ ገጠምቲ፡ ቅዱሳት፡ ፈልሰፍቲ፡ ሃነጽቲ፡ ሰኣልቲ፡ … ኢና፡ ዚብል ዓይነት ገታር ምክሓ ይህሉዎ፡ ንሱ ሓርኢ እኅሊ እውን እንተኆነ፡ ዳንተ ሳልሳይ ርእሱ ምስ ፐትራርካን ቦካቺዮን ዓንተቦ እቲ አውሮጳ ዚብሉዎ ኣብ ዳርጋ ደልሃመቱ ዓንበበ፡ እቲ “እንዶ እዋን” ወይ እምሮ መዋዕል ጣልያን ካብቲ ጀርመናዊ ብክንደይ ሚእቲ ዓመት ቀደመ፡ እንተቐደመ ሀገል ከም አውሮጳዊ ትውፊት ኪቖጽሮን ብኡ’ውን ንኣፍሪቃና ኪብለጸሉ ኪፍትን ኢዩ?
በቲ ኣ-ፕሪዮሪ ዓይነት ኣራእያ ዘበኑ ኪንህር፡ ንዘይወገኑ ብናቱ ምሁዝ መስፈራት ንካልኦት መሰልቱ ንዘይ ወገኑ ዘየለለዮ ህዝቢ ኣፍሪቃ ኪፈርድ፡ ኣብ ደልሃመት ከጥሕሎ መን ፈቐደሉ፡ ብኡ ኪብቆጽ መን ኪጸድፍ ደፍኦ፡ ምስ ተወንፀፈ ዲዩ ርሑቕ ዝሃውተተ፡ ካብ ዝሃውተቶ መልሲ ዝሓርበቶ፡ ሀገል፡ ዚሕሰብ ነገር ምስ ዘበኑ ኣብ ዘበኑ ምስ ዚምንጸር ኢዩ ትርጉም ዚህሉዎ፡ በዚ ሓደ ፍሉይ ‘ዛንታነት’ ወይ መድረኅ ዛንታ ንፍልስፍና ለከመ ሀገላይ፡ ክቱር ጽኑዕ መርማሪ ካ. ፖፐር ደጊም ነዚ ገጽ ስነምሳል (ቲዮሪ) ሀገል ኣበር የውጽኣሉ፡ ‘ክፉት ማሕበርን መጻብእቱን’ ዚብል ፍሉጥ ሓተታኡ ኮነ ’ንድየት ዛንታነት’ ከም ፍሉይ ዛዕባ ወሲዱ ዘመልክቶ ኣሎዎ፡ ነቲ ‘ብዘይ ቅንዕና’ እንዶ ዚነጉድን ግዙፍ ጠባር ቃል አዝኒ ዘጽምምን ሀገልነታት እውን ይዋከሰሉ፡ ሰብና ከም ኣንበቦ እሞ ባዕሉ ከም ኣመሮ!
ሀገል ‘ፍልስፍና ዛንታ’ ቢሉ ዘቐብሎ መንጽራት መደብን መድረኅን መዓርግን ዚፈልየሉ ይመስል፡ ፈለማ ነቲ ዘሰክሕ ጽንኩርነት ሓረግ ሓሳብ ሀገል ከነምልክት ይጠቅም፡ ን ፖፐር ብሓዲስ ንጠቅስ፤ … ስለ ደሃይን ዋዒን ኣልዒሉ ሀገል ሃለውለው ኪብል ፖፐር ባዕሉ ጀርመናዊ ልሳን-እሙ ክትርጉሞ ጽዒሩ ብገዛእ ትርጉሙዶ ተሓጎሰ (ነባቢ ነቲ ቅድም ዝጠቐስናዮ መጽሓፍ ፖፐር 2ይ ምቃሉ ገጽ 28 ይገንጽለልና) ኣብዚ ዘይዓቕሚና ክንመናጽር ደውሣ ከይኮነና፡ ተጋጊና ሰብ ከነጋጊ
“ፍልስፍልና ዛንታ” (ብራን ዶቨር ገጽ 99 ተመ.) ክንጠቅሰሉ፤ ‘’ኣብዚ በጺሕና ንኣፍሪቃ ንርሕርሕ፡ ደጊም ከይንጠቕሳ፡ ከመይሲ ዛንታዊት ክፍሊ ዓለም ኣይኮነትን፡ ዋላክዋ ግስገሳ የብላን ወይ ትሰጥሖ ምዕባለ፡ ዛንታዊ ግስገሳታት ኣብኣ፡ (ኣሎ) ምባል፡ ኣብ ሰምየናዊ ክፍሊ ንእስያዊ ወይ አውሮጳዊ ዓለም ይብጽሖ፡ ካርታጀና ሓደ ኣውራ መሳገር ሞገድ ስልጣነ ኣርኣየት፡ ግን …. ንእስያ ትብጽሓ፡ ግብጺ ኣብ መንጽር መሳገር እንዶ ሰብ ካብ ሞገድ ምብራቕ ናብ ምዕራብ ኪትምልከት ኢያ፡ ግን ንኣፍሪቃዊ መንፈስ ኣይትብጽሖን፡ እቲ ብዕሊ ከም ኣፍሪቃ ንርድኦ፡ አቲ ዘይዛንታዊ ኢዩ፡ ዛጊት ኣብ ዘይምዕቡል መንፈስ፡ ኣብ ዕሩቕ ባህርይ
ሀገል ምእንቲ ርእሱ፡ ወዮ ዓንተቦ ማኒ (3ይ መዋ. ድክ.) ዘመልከቶ ምዕረያ መንግስታት ሮም፡ ኣግኣዚ፡ ፋርስ፡ ቺና? ረስዐ፡ ወይ ወረ ኣይነበሮን፡ ሕቱት (ተዚስ) ጽረሕቱት (ኣንቲተዚስ) ሓበራሕቱት (ሲንተዚስ) ኪጻወት ዲዩ ዘወገኖ፡ እዚ ዓይነት ገበጣ ሲሎጂስሙ ዲዩ ዝዓዘሮ፡ ኮን-ዶ-ኆን ዶ ኣይበለን፡ ኣንቱም ሰባት፡ ከም ነቢይ ሓቂታት ሓናጸጸ፡ ዝሓናጸጾ መጻሕፍቱ ኣብ ጉሕን ክብሒን ረበቦ፡ ወይ ሰብ ብእንዶ ኪህውትት ከሎ ዘምጽኦ ሰበብ፡ ብእንኮ ቃል ጽላት፤ ኣይሁድ ቆራዲድ ነጥፍእ ዚብል ኣፍ፡ መዚ ዝመንጠለ፡ ዶችላን ኡበር ኣለስ! ዲዩ ዝበለ፡ መጥፍእ ምድሪ ለኣኀልና ንሂትለር ኣብ ቀማድ መዓላ ዛንታ እምበር መኣስ ኣብ ዓውዲ ፍልስፍና ዛንታ፡ ዽሕሪ እቲ ዝለዓለ መድረኅ ፕሩስያዊ ስርዓቱ፡ ከም ሥንቲ ብዕራይ! ምባል ኣይእሩምን
… “ሰመናዊ ክፍሊ (ኣፍሪቃ) ንእስያዊ ወይ አውሮጳዊ ዓለም ይብጽሖ”… ይብል፡ ኣይፋሉን ንብሎ፡ ከም መዲተራናዊ ክፍሊ ምዕባለ ኪውሰድ ደኣ ይቐርቦ፡ ከመይሲ፡ ብዘበን ካርታጀና ኣፍሪቃዊት፡ ፈኒቃዊት፡ ሮማዊት ትኁን፡ እቲ ሰመናዊ ክፍላት አውሮጳኡ? ብፍላይ እቲ ተውቶናዊ ወገናቱ ምሰየናይ ምዕባለ ተቖጸረ፡ ንሓቶ፡ ዑነት ቀሳራዊት ዝጋሕመጠት ሮም ዝተማልአ ባርባራዊ ነገድ-ኣንጋዱ ከም ዝነበረ፡ ብቆልዑና ኣብ አሪትራዊ ቁሠትና መባእታ ዛንታ ኢጣልያ ክንመሃር ኣንቢብናዮ፡ ወገን ሀገል ከስ ኣብ ዲቕ ዝበለ ጸላም ምዕባለ ዲዩ ጠገለ ውዱቕ ነበረ፡ ንርእሱ ዚዕድሎ ኣብቲ ኣገዳሲ ምድረኅ ዛንታ ዚሰቕሎ ኣይነበሮን!
ገለና ሕሉፋት ስሉጣት ኣመንቲ ሃይማኖት፡ ፍልስፍና፡ ሳይንስ፡ ምዕቡል ንብሎ ትውፊት ንኀውን፡ ምበልኩ፡ ከይትዕንቀፉለይ፡ ከየጋግየኩም ሕጂ ኣመና እናፈራህኩ፡ ካብ ዝሰለጡን ዝነጠፉን ኣመንቲ ሳይንስ ሎሚ ከኣ ክንዲ ሃይማኖቶም ሳይንሶም ከም ጽላት ግዲ ተኀሉ፡ መተክእ ዕኑው ሃማኖቶም፡ ካብ ስሉጣት ዝሰለጡ ኣመንቲ ፍልስፍና፡ ሳይንስ ከኣ ጀርመን ኢዮም ምበልኩ፡ ግን ከይጸድፍ እፈርህ፡ እወ ፈለማ ጀርመን ሓቂ ከም ኣነ ግዋናኦም ዘምስሎም ዲዮም፡ መንፈልጥ ወይ ብዘይ ጥርጥር ኣብዚ ሓሳብ እጋገ ኣለኁ፡ ግን እስከ ከምኡ ይኁነልካ በሉኒ፡ ሀገል ነቲ ስነምሳሉ ካበይ ከም ዝኣረዮ ክንገልህ፡ እዚ ላህመታዊ መገልጽ ኢዩ እንተኆነ ትብሉ፡ እንሀ ፈረስ እንሀ ጎልጎል ኣይብለኩምን፡ ብሓንሳእ ብገለ ገጹ መትሓዚ ከነናድየሉ ስዓቡ፡ ዝዓበኁም ዝነኣስኩም ተድልዩኒ ኢኁም፡ ተጠሊዐ ኣነ ካብ ሀገል እበልጽ ከይወጻኒ፡ ሓልዉ
እምበኣር ሀገል ወናም፡ ፈታው፡ ውፉይ፡ ስሉጥ ፍልስፍና ኢዩ፡ ስለዝኆነ፡ በቲ ነኪር ጀርመናዊ-አውሮጳዊ ኣክስዮሙ ይስልበጠኒ፡ በቲ ተውቶናዊ ፖስቱላቱ ከኣ የዳግመኒ ግዲ፡ ርግጽ ከም ትፈልጡ ደጊም ኣክስዮም ኮነ ፖስቱላት ፍካረየ ከም መግለጽ ኣየድልዮን፡ ግሉጽን ግሁድን ንዝኆነ ቀልቢ ተገላሂን ስለዝኆነ ኢና ንብል፡ እቶም ገለ ማተማቲካዊ ምህሮ ዝቐሰምና፡ ሀገል ሰናፍ ጠኒና መኣስ ኮይኑ፡ ምስ ኣምጽአ ንብዓል ማርክስ ዝፈረየ እክዋ ንሱ ኢዩ፡ ምዑት ብፍልስፍና ዛንታ፡ ከምቲ ግብጺ ዘይብጽሓካ ኣፍሪቃዊ ንስኃ፡ ኣፍንፃይ ተሪር ይጽብቕ ካብ ናትና ይብለኒ፡ በዚ ኣነ ኣክስዮም በለጽ ዝብሎ ኣቢሉ፡ ሀገል ይህንደድ እሞ ይወፍር፡ ናብ ፍልስፍና ዛንታኡ ይውንፀፍ፡ ከም ዝዓበደ፡ ዝደንቆረ አረ በስም-ኣም! በል፡ ተለመን፡ ዓዘራ ዘረባ ይትረፍካ ዚብሎ ኣይሰምዐን፡ ሰባብ ግዲ ኢዩ፡ ናብ “መወዳእታ መፍትሒ” ግዲ ኢዩ ዚጥምት፡ እቲ ብልጺነታት ኪረብብ ዝወፈረ መዋዕሉ፡ ክንደይ ነፍሳት ኢዩ ኪቐምድ
አናናስ ጨርቃ ጨርቅ ፣ አናናስ ቅጠል ፋይበር በተለምዶ አናናስ ፋይበር በመባል የሚታወቀው ከቪናም ቅጠሎች የተወሰደው ከደም ሥር ፋይበር ውስጥ በኬሚካል ፣ በባዮሎጂካል እና በሜካኒካል ዘዴዎች ሊወጣ የሚችል ነው ፡፡ በሜካኒካል ዘዴ የሚወጣው ፋይበር ጥሩ ጥራት ያለው እና ተፈጥሯዊ እና ከብክለት ነፃ ነው ፡፡ አናናስ ሄምፕ ተፈጥሯዊ ባክቴሪያ ገዳይ እና ባክቴሪያስታቲክ ንጥረ ነገሮችን የያዘ መሆኑ ተረጋግጧል ፣ ይህም ባክቴሪያዎችን ውጤታማ በሆነ መንገድ ለመግደል እና የፈንገስ እና ረቂቅ ተሕዋስያን እድገትን ሊገታ ይችላል ፡፡ በፋይበር አሠራሩ ውስጥ እና በፍጥነት ውሃ የመሳብ እና የማትነን ጥሩ ችሎታ ያለው ልዩ እጅግ ጥሩ ጥሩ ቀዳዳ ያለው ጥሩ የተፈጥሮ ጤና እንክብካቤ የጨርቃ ጨርቅ ዓይነት ነው ፡፡
አናናስ ፋይበር ተፈጥሯዊ ፣ ዘላቂ-ምንጭ ያለው ፣ ከጭካኔ ነፃ የሆነ ቁሳቁስ ነው ፣ ከአናናስ እፅዋቱ ከቆሻሻ ቅጠሎች የተሠራ ነው ፡፡ እነዚህ ቅጠሎች አሁን ካለው አናናስ አዝመራ ምርት የሚመረቱ በመሆናቸው ጥሬ እቃው ለማምረት ተጨማሪ የአካባቢ ሀብቶችን አያስፈልገውም ፡፡
የሄምፕ ቅጠል ቃጫዎች የሆነው አናናስ ቅጠል ፋይበር ከአናናስ ቅጠሎች የሚመነጭ ፋይበር ነው ፡፡ ከተፈጥሯዊ ቃጫዎች ወይም ከተዋሃዱ ክሮች ጋር ሊደባለቅ ይችላል። ቀላል ህትመት እና ማቅለም ፣ መተንፈስ ፣ ቀላል-ቀላል መጨማደድ ፣ ምቾት ፣ ሥነ-ምህዳራዊ ፡፡
ባህር ትልቅ የውሀ አካል ሲሆን በአብዛሀኛው ጊዜ ከውቅያኖስ ጋር የሚዋሰን ይሆናል። በተለምዶ ውቅያኖሶችም ባህር ተብለው የሚጠሩ ሲሆን መጠኑ እጅግ የተለቀ እና ተፈጥሯዊነቱን ያጣ ሀይቅም ባህር ሊባል ይችላል።
ሞዴል LBZ-B ሙሉ-ሰር ወረቀት እራት ሣጥን ፈጠርሁ ማሽን በመቅረጽ, የወረቀት-ምግብ, ማሞቂያ አንድ ሙሉ አሰራር በኩል ባለብዙ-አሂድ የሥራ አውቶማቲክ ማሽን አይነት ነው photoelectric ቁጥጥር, ችግር አስደንጋጭ እና በመጨመር ላይ ያለውን ተግባራት አሉት. ይህ ማሽን ስለ ሻጋታ በመለዋወጥ አማካኝነት የተለያዩ መጠኖች እና የተለያየ ቅርጽ ውስጥ በጣም ብዙ ኮንቴይነሮች ለማምረት ሊተገበር ነው.
ኢህአዴግ እመራበታለሁ በሚለው ህገ መንግስት ሰላማዊ ሰልፍ ማድረግን እንደ ዴሞክራሲያዊ መብት በመውሰድ የትኛውም ወገን በሚፈልገው ጉዳይ አቋሙን ለመግለጽ ሰልፍ ለማድረግ ‹‹ማሳወቅ››ብቻ እንደሚጠበቅበት ቢደነግግም መሬት ላይ ያለው እውነታ ከዚህ እጅጉን ያፈነገጠ በመሆኑ የጎንደሩ ደማቅ ሰልፍ የተከናወነው ከእውቅናው ውጪ መሆኑ ሊሰመርበት ይገባል፡፡ ‹‹እውቅናውን ››ባልቸረው ሰላማዊ ሰልፍ የታየውን የህዝብ ጨዋ ድርጊት በመንተራስ ‹‹ሰልፍ ማድረግ ህገ መንግስታዊ መብት ነው››ወዘተ በማለት ሰልፉን ‹‹እውቅና በመስጠቱ የተደረገ ››ለማስመሰል ካድሬዎቹ በሶሻል ሚዲያዎች የሚያደርጉትን መንፈራገጥ እውነታውን በመግለጽ ማስቆም ይገባናል፡፡ ሰልፉ ከኢህአዴግ እውቅና ውጪ መደረጉ በራሱ በአገር ውስጥ ለሚገኙ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ትልቅ ትምህርት ሊሰጥ እንደሚገባው ይሰማኛል፡፡ህዝብን ከጀርባው … [Read more...] about ከሰልፉ በኋላስ ….?
የራሳቸውን ጥቅም ለማስጠበቅና አለአግባብ ለመበልጸግ ያሰቡ አውሮጳውያን በአሜሪካ አካባቢ ያሉትን አገሮች በጥጥና በሸንኮራ አገዳ እያለሙ መጠነሰፊ ሃብት ለማጋበስ በሰላም የሚኖሩ አፍሪካውያንን በግፍ እያጋዙ ዓለማችን እስካሁን ዓይታ የማታውቀውን ዓይነት የባርነት ሥርዓት ለበርካታ ዓመታት አካሂደዋል፡፡ ከአፍሪካ ወደ አሜሪካ በግፍ የተጋዙት ወገኖች በመንገዳቸው ያሳለፉት መከራና ከዚያም ለማሽን እንኳን የሚሰጠው ዕረፍትና ጥገና እነርሱ ተነፍገው ለመቶዎች ዓመታት ከምንም ጋር የማይወዳደርና የማይነጻጸር ሰቆቃ አሳልፈዋል፡፡ የዚህ መራራ ግፍ ውጤት አሁንም አብዛኛውን የዓለማችንን ክፍል እየናጠው ነው፡፡ በዚህ አስከፊ ዘመን በባርነት ሥር የሚማቅቁት እንደ ንብረት ይቆጠሩ ስለነበር በምርጫ አይሳተፉም ነበር፡፡ ሆኖም ካላቸው ከፍተኛ የህዝብ ብዛት አኳያ ባሪዎችን አስቆጥረው በርካታ የምክርቤት … [Read more...] about የጻድቃን “መፍትሔ ሃሳቦች” – ልመና? ጥገና? ወይስ ህወሃት ቁጥር 2?
ሰው ነፃነት ይፈልጋል። ነፃነት ላለመፈለግ ራሱ ነፃነት ይጠይቃል። ስለዚህ ነፃነቱን የሚቃወም አይኖርም። ምክንያቱም ነፃነትን በራስ መቃወም በራሱ ነፃነት ነው። ሰው ነፃ ለመሆንም ላለመሆንም ነፃ መሆን አለበት። ሰው ነፃ ላለመሆን የመወሰን ነፃነት አለው። ዋናው ጉዳይ ዉሳኔው የራስ መሆን አለበት፤ የሌላ አካል ጣልቃ ገብነት ሊኖረው አይገባም። ነፃነት የሰው ነው፤ የራሳችን ሃብት ነው። በሌሎች ጣልቃ ገብነት ሊገደብ ግን ይችላል። ስለዚህ ነፃነታትችን ከፈለግን መጠበቅ ይኖርብናል። ነፃነታችንን ለመጠበቅ ፈፃሚ ተቋም ያስፈልጋል። ፈፃሚ ተቋም ወይ ስርዓት የሚኖረው መንግስት ሲኖር ነው። መንግስት የሚኖረው ሀገር ሲኖር ነው። ሀገር የሚኖረው ህዝብ ሲኖር ነው። የምንፈልገው ነፃ ህዝብ ነው። ነፃ ህዝብ የሚኖረው ዴሞክራሲያዊ መንግስት ሲኖር ነው። ዴሞክራሲያዊ መንግስት የሚኖረው የዴሞክራሲ … [Read more...] about አንድ ህዝብ አንድ ሀገር!
ለፖለቲካ ስልጣን ሁለተኛነት ሁሌም የሚጫወተዉ ብአዴን፤ ኢሕኢፓ በገጠመው የመበታተን አደጋ ለኢሕዴን ጥንሰሳ ምክንያት የሆነው የበለሳ ንቅናቄውን በመጀመር ብዙዎች ወደ ደርግ ሲኮበልሉ፣ እልፎች ወደ ሱዳን ሲሰደዱ ‹‹ጥቂቶች ቆራጦች›› ህዳር 11/1973 ዓ.ም በህወሓት አጋፋሪነት ኢሕዴንን እንደመሰረቱ በግነታዊ ቃላት የታጀበው የድርጅቱ ታሪክ ያትታል፡፡ የዘመናዊው አርበኛ (ኢሕአፓ) ኃይል በደርግ፣ ሻዕብያና ወያኔ ታክቲካል ህብረት ውልቅልቁ በወጣበት ሂደት ውስጥ የተፈጠረው ኢህዴን ደርግን ለመጣል ካደረገው ወታደራዊ አበርክቶ ይልቅ የፖለቲካ አበርክቶው እጅግ ላቅ ያለ እንደነበር ይነገርለታል፡፡ በተለይም በሰሜን ምዕራብ፣ ደብረታቦር፣ ጎጃም፣ ወሎና ሰሜን ሸዋን የመሳሰሉ የደርግ ጠንካራ ወታደራዊ ቤዞች የነበሩትን ቦታዎች ሰብሮ ለመግባት የኢሕዴን ውስን ሰራዊትና አመራሮች የየአካባቢውን … [Read more...] about ምስለ – ብአዴን
አቶ ዠ፣ ከ Fast Lane ዩኒቨርስቲ በተልዕኮ በአራት ወራት እድሜ የዶክትሬት ድግሪ የተጫነባቸው የክብር ዶክትሬት እንደሚጫንባቸው ጭምጭምታ ተሰማ። ጭምጭምታው ደግሞ ከሁነኛ ምንጮች ነው። በ“ተልዕኮ” ማለት ለ Fast Lane ዩኒቨርሲቲ ደብዳቤ መጻፍና ገንዘብ መላክ ነው ተብሎ ይታማል። ይህን ሃሜት እኔ ጭምጭታ ነው የሰማሁት። ጭምጭምታው ግን ከሁነኛ (አስተማማኝ) ሰው ነው። አቶዠ፣ቀድሞ በደርግ ጊዜ መፈክር ጸሃፊ፣ በኋላም በኢሃዲግ ጊዜ ልማታዊ ጸሃፌ ተውኔት፣ቀድሞ የኢሃዲግ ፍቅር ቤት ሥራ አስቀማጭ፣ ይቅርታ ሥራ አስኪያጅ፣ በዩናይትድ ኔሽንስ የኢትዮጵያ ተወካይ፣ ለዩናይትድ ኔሽንስ ዋና ጸሃፊነት በራስ አነሳሽነት ተወዳዳሪ፣ ወዘተርፈ...ወዘተርፈ....ወዘተርፈ....እንዳልኩት የክብር ዶክትሬት እንደሚጫንባቸው ጭምጭምታ ተሰማ። ጭምጭምታው ደግሞ ከሁነኛ ምንጮች ነው። ሆኖም ችግር … [Read more...] about የአቶ ዠ የክብር ዶክትሬት ዲግሪ ጉዳይ
ህወሃት አገር የመገንጠል ዓላማውን አንግቦ የትጥቅ ትግል በጀመረበት ጊዜ ከተጋዳላይነት ተነስተው በአጭር ጊዜ ውስጥ የሌፍተናንት ጄኔራል ማዕረግ ለመጎናጸፍ የበቁት የቀድሞው ኤታማዦር ሹም ጻድቃን ገ/ትንሣዔ “የሃገራችን ፖለቲካዊ ሁኔታና የመፍትሔ ሃሳቦች” በሚል ርዕስ “Horn Affairs” ላይ ለወቅቱ የአገራችን ችግር ይበጃል ያሉትን የመፍትሔ ሃሳብ አቅርበዋል፡፡ እነ ስየ አብርሃን ወደ ወኅኒ የጣለው ህንፍሽፍሽ በተከሰተ ጊዜ የመለስ ወገን ከመሆን ይልቅ ከውህዳኑ እነተወልደ ጋር በመወገናቸው በሳሞራ የተተኩት ጻድቃን አሁን እንደመፍትሔ ያቀረቡትን ሃሳብ አንዳንድ ወገኖች መልካምና የሰከነ አስተሳሰብ በማለት ሊደገፍ እንደሚገባ ሃሳብ ይሰጣሉ፡፡ በህወሃት ግፈኝነት የተማረሩና ህወሃት ካልተወገደ ሰላም አይኖርም የሚሉ ደግሞ የጻድቃንን ሃሳብ “ከዝንብ ማር አይጠበቅም” ብለው በመፈረጅ … [Read more...] about “የኢትዮጵያን ችግር በኢህአዴግ መዋቅሮች ታጥረን መፍታት አንችልም” ጻድቃን ገ/ትንሳኤ
* ዐማራ ነኝ ማለታቸው እና በአውሮፕላን የተጓዙበት ቲኬትም በወንጀል ማስረጃነት ቀርቧል የትግራይ ክልል የወልቃይት ጠገዴ የዐማራ ማንነት አስተባባሪ ኮሚቴዎችና የማኅበረሰብ አባላት ላይ የመሠረተው ክስ ዛሬ ሐምሌ 16 ቀን 2008 ዓ.ም. ይፋ ሆኗል፡፡ የትግራይ መንግሥት በ34 የወልቃይት ጠገዴ ዐማሮች ላይ የመሠረተው ክስና ማስረጃ ብሎ ያቀረበው ባለ 250 ገጽ የትግርኛ ድርሰት በግልጽ እንደሚያሳየው የወልቃይት ጠገዴ ዐማሮች ‹‹እኔ ዐማራ ነኝ›› ማለታቸው፣ የተለያየ ጊዜ ለሚመለከታቸው አካላት ማመልከቻዎችን ማስገባታቸው፤ በባንክ ገንዘብ ማንቀሳቀሳቸው ብሎም አንደኛው ተከሳሽ ከጎንደር ወደ አዲስ አበባ በአውሮፕላን መጓዙ በወንጅል ከተከሰሱባቸውን የወንጀለኛነታቸው ማስረጃ ሆነው ቀረበዋል፡፡ በምስክርነት በዳንሻና በአካባቢው በሠፈራ የመጡ ትግሬዎችና የሕወሓት አመራሮች ተዘርዝረዋል፡፡ … [Read more...] about በወልቃይት ጠገዴ ዐማሮች ላይ ክስ ተመሠረተ
የኢትዮጵያ ፖለቲካ በገባኝ መጠን፡- በአሁኑ ሰዓት ሀገሪቱን የሚመራት ቡድን ራሱን ወደ ገዥ መደብነት ቀይሯል፡፡ በገዥ መደብ ውስጥ የህወሓታዊያን ኃይል ገኖ የወጣ መሆኑ ለክርክር የሚቀርብ ጉዳይ አይደለም፡፡ ይሁንና ገዥ መደቡን "ያጸኑት"’ ሌሎች ኃይሎች እንዳሉ መካድ ያስተዛዝባል፡፡ የፖለቲካ ኃጢያት ትንሽ የለውም፡፡ የምንግዜም የደረጃ ሁለት ተፋላሚዎች የብአዴን ከፍተኛ አመራሮች፤ የአድርባዮ ኦህዴድ ባለ ስልጣናት፤ ሚዛን አስጠባቂዎች የዲኢህዴን ሰዎች እና የአጋር ድርጅቶች ተቀጥላ ምሁራን (auxiliary elites) አሁን ላይ ወደ ዝግ አምባገነንነት እያዘገመ ላለው ገዥ መደብ ማንአህሎኝ ባይነት የራሳቸዉ የሆነ የማይናቅ ሚና አላቸዉ፡፡ የነዚህ ድርጅቶች ቁንጮ መሪዎች የገዥ መደቡ መሐንዲሶች ናቸው፡፡ ዛሬ ላይ ላለዉ በደልና ጭቆና ዋነኛ ተጠያቂዎችም የገዥዉ መደብ የፖለቲካ … [Read more...] about ተጋሩን አትንኩት!
ነብሰጡር መሆናቸውን እስከወለዱበት ቀን ድረስ ያላወቁት የዚህ አስገራሚ ክስተት ባለቤት የ65 ዓመት ዕድሜ ባለፀጋዋ ወይዘሮ ስንዱ ሰውነት የአዲስ አበባ ነዋሪ ናቸው።
የወይዘሮ ስንዱ ሰውነት "ወንድ ልጅ ከነቃጭሉ ተገላገሉ" መባል የአራሷን ጎረቤቶችና የገርጂ አካባቢ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን ጀርባ አካባቢ ነዋሪዎችንም አስደንቋል በደስታም አስፈንድቋል።
ወይዘሮዋ በጠላና በአነስተኛ ጉልት አትክልቶችን በመሸጥ የሚተዳደሩ ናቸው፤ ከብዙ ዓመታት በፊት ባጋጠማቸው ውርጃ ሳቢያ ልጅ ወልደው ለመሳም ሳይታደሉ ዕድሜያቸው መግፋቱን ይናገራሉ።
ልጅ ወልዶ ለመሳም ባለመታደላቸው ፈጣሪያቸው ልጅ እንዲሰጣቸው ሌት ተቀን ሲማፀኑ መኖራቸውንና በኋላም ተስፋ መቁረጣቸውን የሚናገሩት ወይዘሮ ስንዱ 'የወር አበባ ማየት ካቆምኩኝ ረጅም ጊዜ ተቆጥሯል' ይላሉ።
ነገሩ እንዲህ ነው ግንቦት 16 ቀን 2012 ዓ.ም ወይዘሮ ስንዱ ሆዴን አሞኛል፣ ይቆርጠኛል ሲሉ ወደስራቸው ለሄዱት ባለቤታቸው በስልክ ይናገራሉ፤ ባለቤታቸው የተለመደ የጨጓራ ህመም እንዳለባቸው የሚያውቁት አባወራ "ፈሳሽ ነገርም አየሁ" ማለታቸው ቢያሰጋቸው ጎረቤቶቻቸው ወደ ጤና ጣቢያ እንዲወስዷቸው ያሳስባሉ።
ምርመራ ያደረጉላቸው ሐኪሞች ወይዘሮዋ ነፍሰ ጡር እንደሆኑና ህመሙም ምጥ እንደሆነ በማስረዳት ዘጠኝ ወር ሙሉ ለምን የሕክምና ክትትል እንዳላደረጉ ይጠይቃሉ የወይዘሮዋ ምላሽ "ነብሰ ጡር መሆኔን አላውቅም" ነበር።
ይሄኔ የወይዘሮ ስንዱን ነብሰ ጡርነት ብሎም በዚህ ዕድሜያቸው መውለድ ግርምት የፈጠረባቸው የአካባቢው ነዋሪዎች ሁኔታውን በስልክ ይገልጻሉ፤ የኢዜአ ሪፖርተር በስፍራው ሲደርስም የ65 ዓመቷን አራስና "እንኳን ማርያም ማረችሽ" የሚሉ ጎረቤቶቻቸውን በማግኘት እውነታውን ተመልክቷል።
በአራስ ቤት ወንድ ልጃቸውን የታቀፉት ወይዘሮ ስንዱ ስለ ነብሰጡርነታቸው የሚያውቁት ነገር እንዳልነበረና በአስቸጋሪ የኑሮ ሁኔታ ውስጥ የሚኖሩ በመሆኑ እስከወለዱበት ዕለት ድረስ ከባድ ስራዎችን ይሰሩ እንደነበር ነው የተናገሩት።
የእኚህ ሴት ልጅ የማግኘት ጉጉት የጎረቤቶቻቸውን ልጆች እንደራሳቸው ልጆች እንዲንከባከቡ አድርጓቸዋል። ከልጆች ጋር ያላቸው ቅርበትም የልጆቹን ልዩ ፍቅር አስገኝቶላቸዋል፤ ለዚህ ጎረቤቶቻቸውም ምስክሮች ናቸው።
ጎረቤቶቻቸው ወይዘሮ የሺ ጌታቸው እና አቶ ንጉሴ መኮንን ልጅ በጣም ይፈልጉና ይጓጉ ለነበሩት ወይዘሮ ስንዱ ፈጣሪ በመስተመጨረሻ ስለሰጣቸው በእጅጉ መደሰታቸውን ነው የተናገሩት።
የሴቶች ከፍተኛ የመውለድ ዕድል በአሥራዎቹ መጨረሻና በ20ዎቹ መገባደጃ መካከል ሲሆን በ30ዎቹ ዕድሜ ላይ የመራባት ወይንም የማርገዝ ዕድል ማሽቆልቆል እንደሚጀምር ይጠቅሳሉ።
በቅርቡ ሕንዳዊቷ የ73 ዓመት የዕድሜ ባለፀጋ መንታ ልጆችን መውለዳቸው፤ በናይጄሪያም የ68 ዓመት ሴት በተመሳሳይ መንታ ልጆችን መገላገላቸው ዓለምን ያስደመሙ ዜናዎች ነበሩ።
ኤርትራ ኣብ`ዚ ቀረባ እዋን ምስ ግብጺ ዝምድና ምሕያላ፡ ኣብ ልዕሊ ህንጸት ናይ ኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ምትዕንቓፍ ክፈጥር ይኽእል`ዩ ንዝብል ጸብጻባት፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ኣፈወርቂ መሰረት ዘይብሉ`ዩ ብምባል ኣሉታ ሂቦምሉ።
ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ዝሓለፈ እዋን፡ ንህዳሴ ግድብ ንምፍራስ ካብ ኤርትራ ዝተላእኩ ናይ ቤንሻንጉል ዕጡቓት ከምዝማረኹን ዝሞቱን ጌርናዮም ኢሎም ኔሮም`ዮም።
ፕረዚደንት ኢሳያስ ዝሓለፈ ሰንበት ብምኽንያት መበል 26 ዓመት መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ምስ መንግስታዊ መሓውራት ዜና ኣብ ዝገበርዎ ቃለ-መጠይቕ፡ እቲ ናይ ህዳሴ ግድብ ምውቃዕ ዝብል ኣተሓሳስባ ካበይ ከምዝብገስ ንምርድኡ ኣጸጋሚ ኣይኮነን ኢሎም።
ብኻልእ ወገን ብዛዕባ`ቲ ብቀዳማይ ሚንስተር ኢትዮጵያ ዝተገልጸን፡ ንኤርትራ ዝምልከት ሓዲሽ ፖሊሲ ነውጽእ ኣለና ዝብልን መግለጺ ዝተሓተቱ ፕረዚደንት ኢሳያስ፡ ካብ ግጉይ ስትራተጂ ንምውጻእ ዝግበር ፈተነ`ዩ ኢሎም።
ዋዜማ ራዲዮ- ከሀገሪቱ የተለያዩ ክልልሎች የተፈናቀሉ የትግራይ ክልል ተወላጆችን መልሶ ለማቋቋም በማሰብ የክልሉ መንግስት የተለያዩ እርምጃዎችን እየወሰደ ይገኛል፡፡ ከነዚህ መካከል ተፈናቃዮችን የቤት ባለቤት ለማድረግ የተጀመረው ጥረት አንዱ ነው፡፡
“በተለያዩ ሁኔታ በፍርድ ቤት ሂደቶች አልፈው ጉዳያቸው ሳይሳካላቸው ቀርቶ ነገር ግን ወንጀል ስለሌላቸው ሊሆን ይችላል ከአገር ያልተባረሩ፤ በዓመት ወይ በስድስት ወር አንዴ ወደ ኢሚግራሽን መሥሪያ ቤት እየፈረሙ በሰላም የመሚኖሩ .. ለእነኚህና ለሌሎች አሁን አሳሳቢ ሁኔታ እየተፈጠረ ነው።” የሚ ጌታቸው በካሊፎኒያ የአሜሪካ የሕግ-ጠበቆች ማኅበር የሳንታክላራ ቫሊ ሊቀመንበር።
በብዙ ሚልዮን የሚቆጠሩ በዩናይትድ ስቴትስ የሚኖሩ የመኖሪያ ፈቃድ የሌላቸውንና ሌሎችን ያሳሰበ ርዕሰ ጉዳይ ነው። ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባሳለፍነው ሳምንት መገባደጂያ ያወጡትን አዲሱን ፕሬዝዳንታዊ ማዘዣ ጨምሮ በዩናይትድ ስቴትስ የኢሚግሬሽን ፖሊሲ ዙሪያ እየመጡ ያሉና “ይመጡ ይሆናል” የተባሉ ለውጦችና አንድምታ በጥልቀትና በቅርበት ለማየት የሚጥር ከሕግ ባለሞያዎች ጋር የተካሄደ ውይይት ነው።
ተወያዮች:- የሚ ጌታቸው በካሊፎኒያ ክፍለ ግዛት በሳንሆዜ የአሜሪካ የሕግ-ጠበቆች ማኅበር የሳንታክላራ ቫሊ ሊቀመንበር ናቸው። በስደተኞች ጉዳይ ተሟጋችነትም ይታወቃሉ። አቶ ፍጹም አቻምየለህ በዋሽንግተን ዲሲና ቨርጂኒያ በጥብቅና ሥራ የተሰማሩና በስደተኞች ሕግ ዙሪያ ለረዥም ጊዜ ያገለገሉ ናቸው። አቶ ተክለሚካኤል አበበ ደግሞ በካናዳ ቶሮንቶ በጥብቅና ሥራ የተሰማሩ ናቸው። የውይይቱን የመጀመሪያ ክፍል ከዚህ ያድምጡ።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የጎንደርን ሕዝብ እርስ በርስ ለማፋጀት መቀሌ ላይ ልዩ ቢሮ ተከፍቷል።በህወሓት መስከረም 7/2010 ዓም ቅማንት እና ዐማራ እንዲለያይ የሚያስገድድ አስገዳጅ የሕዝብ ድምፅ እንዲሰጥ ቀጠሮ ተይዟል።
የሚከፈሉ እና የሚያሳዩ የማስታወቂያ ምርቶች ፣ አገልግሎቶች እና ዜናዎች እንዲሁም የማስታወቂያ ዲዛይን ምክሮች እና ለገበያ ሰጭዎች ምርጥ ልምዶች Martech Zone
የንባብ ሰዓት: 3 ደቂቃዎች ላለፉት ሃያ አምስት ዓመታት ያደረግነውን ዲጂታል ለውጥ ተከትሎ የገቢያ ልማት ኢንዱስትሪ ከሰው ልጆች ባህሪዎች ፣ አሰራሮች እና ግንኙነቶች ጋር በጥልቀት የተሳሰረ ነው ፡፡ ተሳታፊ እንድንሆን ድርጅቶች ዲጂታል እና ማህበራዊ ሚዲያ የግንኙነት ስትራቴጂዎች ለንግድ ግብይት እቅዶቻቸው አስፈላጊ አካል በማድረግ ለዚህ ለውጥ ምላሽ ሰጥተዋል ፣ ሆኖም ባህላዊው ሰርጦች የተተዉ አይመስሉም ፡፡ ባህላዊ የማስታወቂያ ሚዲያዎች እንደ ቢልቦርዶች ፣ ጋዜጦች ፣ መጽሔቶች ፣ ቲቪ ፣ ሬዲዮ ፣ ወይም በራሪ ወረቀቶች ከዲጂታል ግብይት እና ከማህበራዊ ጎን
የንባብ ሰዓት: 2 ደቂቃዎች እኔን ሊያስገርመኝ ከማያውቀው አንዱ ነገር ቢዝነስም ሆነ ትልቅ ቢዝነስዎች ብዙውን ጊዜ ሁሉንም የጉግል አናሌቲክስዎቻቸውን ፣ የመለያ አስተዳዳሪዎቻቸውን ፣ የመረጃ ስቱዲዮዎቻቸውን ወይም የተመቻቹ መለያዎቻቸውን የያዘ የተመዘገበ የ Gmail አድራሻ አላቸው ፡፡ እሱ ብዙውን ጊዜ {companyname}@gmail.com ነው። ከዓመታት በኋላ ሂሳቡን ያቋቋመው ሠራተኛ ፣ ኤጀንሲ ወይም ተቋራጭ የጠፋ ሲሆን ማንም የይለፍ ቃል የለውም ፡፡ አሁን ማንም መለያውን መድረስ አይችልም። እንደ መጥፎ አጋጣሚ ሆኖ የትንታኔ መለያው ተተክቷል
የንባብ ሰዓት: 2 ደቂቃዎች Moat በ Oracle በማስታወቂያ ማረጋገጫ ፣ በትኩረት ትንታኔዎች ፣ በመድረክ ማቋረጫ እና ድግግሞሽ ፣ በ ROI ውጤቶች እና በግብይት እና በማስታወቂያ መረጃ ላይ የመፍትሔዎች ስብስብ የሚያቀርብ አጠቃላይ ትንታኔዎች እና የመለኪያ መድረክ ነው ፡፡ የእነሱ የመለኪያ ስብስብ ለማስታወቂያ ማረጋገጫ ፣ ትኩረት ፣ የምርት ስያሜ ደህንነት ፣ የማስታወቂያ ውጤታማነት እና የመሣሪያ ስርዓት መድረሻ እና ድግግሞሽ መፍትሄዎችን ያጠቃልላል ፡፡ ሞአት ከአሳታሚዎች ፣ ከብራንዶች ፣ ኤጀንሲዎች እና ከመሣሪያ ስርዓቶች ጋር አብሮ መሥራት የወደፊት ደንበኞችን ለመድረስ ፣ የሸማቾችን ትኩረት ለመሳብ እና የንግድ አቅምን ለማስከፈት ውጤቱን ለመለካት ይረዳል ፡፡ ሙት በ Oracle
24 "ከማይዝግ ብረት የተሰራ ገመድ ሰንሰለት - $ 159.00 ዶላር 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 159.00 ዶላር 20 "የብር የብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 159.00 ዶላር
ዝርዝሮች: የአርሙሚኤል አምሌት ጠንካራ ብር ብር ነው። አምuቱ የዋስትናውን ጨምሮ 29.7 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ በሰፊው ነጥብ 55.9 ሚ.ሜ እና ውፍረት 2.2 ሚሜ ነው ፡፡ የሽልማት ሜዳሊያ 13.7 ግራም ይመዝናል እንዲሁም የቅርንጫፉ ጀርባ በእኛ ሰሪዎች ምልክት ፣ በቅጂ መብት ምልክቱ እና በ STER (ስተርሊንግ) ታሽጎ ተለጠፈ ፡፡
የጥንት ሰዎች ሽማግሌ ፉታርክ ሩኔስ አስማታዊ መንስኤ እና የትንበያ ኃይል አላቸው ብለው ያምናሉ ፡፡ ሽማግሌው ፉታርክ ሩጫዎች ትርጉማቸውን ወደ ተሸካሚው ሕይወት ለመሳብ እንደ አዎንታዊ ማረጋገጫ ቅልጥፍና ሊለብሱ ይችላሉ ፡፡ የሩጫ ቀለበት መላውን ሽማግሌ ፉታርክ የተባለውን ጥንታዊ የኖርስ ሩኒክ ፊደል ከግራ ወደ ቀኝ ይ containsል ፡፡ የቫይኪንጎች ፊደል.
ዝርዝሮች: ባንዶቹ ጠንካራ ስሪቶች ብር እና 6.9 ሚ.ሜ ከላይ እስከ ታች እና 1.5 ሚ.ሜ ውፍረት አላቸው ፡፡ ቀለበቱ በግምት 6 ግራም ይመዝናል - ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘቱ ታትሟል ፡፡
የመጠን አማራጮች: የሽማግሌው ፉታርክ የሩዝ ፊደል ቀለበት በአሜሪካ መጠን ከ 10.5 እስከ 20 ፣ በአጠቃላይ እና በግማሽ መጠኖች ይገኛል (ከ 13.5 እስከ 20 ያሉት መጠኖች ተጨማሪ $ 15.00 ናቸው) ፡፡
መጠን ሸርፊ ናይ ወጻኢ ባጤራታት ብመንጽር ናቕፋ ናብ ዝተሓተ ደረጃ ዝወረደሉ ምኽንያት፣ ምርግጋእ ቁጠባን ዕዳጋን ዘይኮነ፣ ብሓዋላ ዘሽርፉ ሰባት ከም ድላዮም ክንቀሳቐሱ ብዘይምኽእሎም ምዃኑ’ዩ ተሓቢሩ።
ኣብዚ እዋን’ዚ ምስ ለበዳ ኮረና ቫይረስ ተተሓሒዙ፣ ምንቕስቓሳት ህዝቢን ዕዳጋን ተደሪቱ ስለዝርከብ ድማ፣ ጠለብ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ጎዲሉ ብኣንጻሩ፣ ናቕፋ ብብዝሒ ይድለ ስለዘሎ፣ መጠን ሸርፉ፣ ኣብ ኤርትራ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ብዝሒ ጎዲሉ ይርከብ።
ነሐሴ 29፤2012-የፌዴሬሽን ምክር ቤት ለነገ የጠራው አስቸኳይ ስብሰባ አጀንዳው ካልተነገራቸው የትግራይ ተወካዮች እንደማይሳተፉ የክልሉ ም/ቤት አስታወቀ! – ብስራት ሬድዮ 101.1FM| Bisrat 101.1FM
የኢ.ፌ.ዴ.ሪ የፌዴሬሽን ም/ቤት 5ኛ የፓርላማ ዘመን 5ኛ ዓመት የሥራ ጊዜ አስቻኳይ ስብሰባ ነሐሴ 30/2ዐ12 ዓ.ም ከጠዋቱ 2፡30 ጀምሮ እንደሚካሔድ መግለጹ ይታወቃል፡፡ለስብሰባው የም/ቤቱ አባላት ነሐሴ 29 ቀን 2ዐ12 ዓ.ም በፌዴሬሽን ም/ቤት ጽ/ቤት በመገኘት ሪፖርት እንዲያደርጉም አስታውቋል፡፡
ይሁንና የስብሰባው አጀንዳ ካልታወቀ የትግራይ ክልል ተወካዮች እንደማይገኙ የክልሉ ም/ቤት ነሐሴ 27 ቀን 2012 ዓ.ም ለፌዴሬሽን ምክር ቤት በጻፈው ደብዳቤ ማሳወቁን የትግራይ ክልል ኮሙኒኬሽን ቢሮ በፌስ ቡክ ገጹ ይፋ አድርጓል፡፡በፌዴሬሽን ምክር ቤት የክልሉ ተወካዮች አጀንዳውን አውቀው ሳይዘጋጁ መሳተፍ እንደማይችሉ ነው በደብዳቤው ላይ የተገለጸው፡፡
በዚህ በበጋ ወቅት እና በተለይም በዋነኛነት በፈረንሣይ (እ.ኤ.አ. ከ 15 በላይ የሞት ሞት በብሔራዊ ክልል ተመዝግቧል) ከተመለከቱ በኋላ በሕጋዊነት ማሰብ የምንችለው ይህ ነው ፡፡
ለእኛ የሚጠብቀን እና በሰዓት ወደ 100 የምንጓዝበትን የፕላኔቷን አደጋ ማወቅ እንዲችሉ ለህዝብ እና ለህዝብ ባለስልጣናት እንደዚህ ያሉ ሰብአዊ አደጋዎች ያስፈልጉናልን?
አህህህ ፕላኔቷ እየሞቀች ነው ፣ በዚህ ክረምት እንዳየነው ግልጽ ነው… ግን በጣም አጭር ትዝታዎች እንዳሉን ለማስታወስ እንወዳለን ፡፡ የ A10 አውራ ጎዳና ለሁለት ቀናት በአስር ኪሎ ሜትሮች የታገደው በሺዎች የሚቆጠሩ አሽከርካሪዎች በመኪናዎቻቸው ውስጥ ለመተኛት ፈቃደኛ ባለመሆናቸው በክረምቱ ወቅት አልነበረም? ያለፉት 2 የበጋ (2002 እና 2001) “የበሰበሰ ክረምት” ተባለ
ለማለፍ የምንፈልገው መልእክት ምልከታው አማካይ የሙቀት መጠን የአለም (እና የተወሰኑ ክልሎችም) የአየር ንብረት መዛባት ትርጉም የለውም ፕላኔታችን ፕሪሚንግ ብቻ እንደሆነች ፡፡ ስለሆነም የተወሰኑ ጂኦግራፊያዊ አካባቢዎች (ወይም ዓመታዊ ጊዜዎች) ከሚሞቁት በላይ በሆነ የግሪንሀውስ ውጤት ውስጥ ይቀዘቅዛሉ ይህ በፋይላችን ላይ የዘይት አጠቃቀም እዚህ ይገኛል።
ውሃ ለምድር እጅግ በጣም ጥሩ የተፈጥሮ የሙቀት መቆጣጠሪያ ነው ፡፡ ስለዚህ ሴት አያቶቻችን ሁሉም ያውቃሉ-ጎጆአቸው በክረምቱ እንዳይቀዘቅዝ ለመከላከል ብቻ በክፍሉ መሃከል አንድ የውሃ ፈሳሽ ገንዳ ማስቀመጥ ነበረባቸው ፡፡ ስለሆነም ውሃው ሙሉ በሙሉ እስካልተቀዘቀዘ ድረስ በውኃው የደረጃ ለውጥ ምክንያት የሙቀት መጠኑ ከ 0 ° ሴ በታች ሊወርድ አልቻለም ፡፡ ተፋሰሱ እንደ ራዲያተር ሆነ ፡፡
ደህና-በግልጽ እጅግ በጣም ትልቅ በሆነ መጠን በተፈጥሮ ውስጥ የሚከሰት ተመሳሳይ ተመሳሳይ ክስተት ነው ፡፡ ለሳይቤሪያ ክረምት የዝናብ እጥረት መንስኤ ሊሆን ይችላል ፡፡
ሪፖርቱ አሳሳቢ የሆነውን CO2 ከእርጥበታማ መሬት መለቀቁን ያሳያል ፡፡ በእርግጥም; አንድ ጥናት እንዳመለከተው በአሁኑ ወቅት አፈሩ ከ 2 ዓመታት በፊት ከነበረው እጥፍ የበለጠ CO25 እጥፍ ያወጣል ፡፡ በሌላ አገላለጽ አፈሩ ግማሹን ያህል ይወስዳል ፡፡
‘ደመራ’ ደመረ ከሚለው የግዕዝ ቃል የተወሰደ ነው። ትርጉሙ ጭመራ ማለት እንደሆነ ለማንም ግልጽ ነው። ጥሪት (ካፒታል) እንዳይጎድል እንዳይቀነስ ይልቁንም እየበዛና እያደገ እንዲቀጥል ጠብቆ መያዝ የሚያስችል ደመራ ነው። ስሙ እንደሚያመለክተው ማስታወሻነቱ ለተጠራቀመ፣ ለተሰበሰበና ለተጨመረ ነገር ነው።
በዓሉ አካቶ የያዛቸው ሥርዓቱ የሚከናወንባቸው ቁሳቁሶች፣ የደመራው እንጨቶች፣ ችቦዎች፣ አሽክቶችና፣ ሌሎችም በበዓሉ ዙሪያ የሚታዩት፣ የሕዝቡን ስሜት አንድ ላይ ሰብስቦ ስለያዘ ደመራ ተባለ። የደመራ ተቃራኒው ‘ቅነሳና ከፈላ’ ነው።
በአገራችን በተፈጠረው ታሪካዊ ክስተት ምክንያት፣ በነገረ መለኮት ከኛ ጋራ አንድ ከሆኑት አኀት አብያተ ክርስቲያናት በማይካፈሉት ሁኔታ በተለየና በደመቀ ሥርዓት በመላ ኢትዮጵያ ይከበራል። ካህኑ የመጀመሪያዋን የደመራ መብራት “ደምረነ ምስለ እለ ይድኅኑ” በሚለው በሊጦኑ ቃለ ቡራኬ ባርኮ፣ ከደመራው እንጨት ጋራ እንዲደምራት ሕዝቡን በአስተዳደር ለሚመራው ሰው ያቀብለውና የደመራውን እንጨት ይለኩሰዋል። ከዚያ በኋላ በተዋረድ ያገር ሽማግሌ ሁሉ ችቦውን እያቀጣጠለ በደመራው ላይ ይጨምረዋል። በዚህ ሥርዓት የሚከበረውን የደመራ በዓል በኃይማኖታችን፣ በታሪካችንና በባህላችን አንጸር በመጠኑ እገልጻለሁ። ... ሙሉውን ጽሑፍ በፒ.ዲ.ኤፍ. አስነብበኝ!
ወኪል የሆነ ሰው የውክልና ሥራውን በሚሰራበት ጊዜ የራሱን ወይም ከራሱ ጋር ቤተሰባዊ ወይም ሌላ ጥብቅ ግንኙነትና ትስስር ያለው ሰውና የወካዩ ጥቅም ሊጋጭ የሚችልበት አጋጣሚ እንዳይፈጠር መከላከል ያለበት ወይም በተፈጠረ ጊዜ አስቀድሞ ለወካዩ ማሳወቅ ያለበት ስለመሆኑ የፍ/ብ/ህ/ቁ. 2187(1)2198 2208 2209
ብዙዎቹ ሀገራዊና ህዝባዊነትን ሳይሆን በአቋራጭ የሚበለፅጉበትንና ዝናን የሚያገኙበትን መንገድ ይቆፍራሉ እንደዚያ ባይሆኖሮ ብዙ የተሻለ አመራርና የለውጥ እስትራቴጂክ በሆነ ነበረ መነቋቆርና ሁልነገር ለኔ ባልተባባልንና ስግብግብነት ባላጠቃን ነበረ ዛሬ ሁሉም ሰው በኤርሚያስ ለገሰ ላይ ዲንጋይ ለመወርወር የሚታገለው ትናንት የትእንደነበረና ምን ሲሰራ እንደ ነበረ ባልዘነጋ ነበረ እነዶክተር አብይና ለማ ብሎም ሁሉም የለውጡ ፊት መሪዎቻችን ተብለው የዛሬ አመት ጮቤ የተረገጠ ላችው ሁሉም የወያኔ ቀኝ እጅና አብረው የሚሆነውን ሁሉ ሲያደርጉ ቢያንስ ባያደርጉም እንኳን ዜጎች ያልታወቀ ቦታ ታፍነው ሲወሰዱ ወሳጁና እንዳሻው አድራጊውን በጉልህ ያውቁት ነበረ ሚስጢር ጠባቂነታቸው ይሄን ያህል እድሜና ዘመን ይኖሩ ዘንድ ያስቻላቸውና ከሚገደሉት ከሚሰደዱት ከሚታሰሩትና ከሚቶረቹት ውስጥ ሌላ የማይታዩና ከወያኔ በሌላ ጥበብ መሰወር የሚችሉ ልዩ ፍጡሩ ሆነው አልነበረም ለዚህ ክስተት ደግሞ ምስጢር አለመሆኑና ሌላውም ህዝብ የሚያውቀውን ዓለም ላይ የተጋለጠውን ይሄን የውያኔን ነውር ስራቸውን ዶክተር አብይ ወደ ስልጣን ሲመጡ ይቅርታ የጠየቁበት ሀቅ ነው የየራሳቸውን የስልጣንና መሰል በሁለቱም መንገድ እንዴት ወደዚች እርከን ደረጃ እንደሚመጡ ሲያመቻቹና ቀዳዳ ሲጠብቁ እንጂ እደዚያ ባይሆን ኖሮማ ልክ እንደ ኤርሚያስ በወቅቱ ከየስልጣናቸው በለቀቁ ስምና ክብራቸውን ባስጠበቁ ነበረ የሆነው ሆኖ አሁንም የዛን ዘመን የስልጣን ባልደረቦቻቸውን እንደ ወንጀላቸው ብዛትና ክፍት አንጠልጥለው እስርቤት በከተቱና ለፍርድ እዲቀርቡ ባደረጏቿው ነበረ ያም ያልሆነበት ምናልባት እኛው ኮትኩተን አሳድገናችሁና ለዚህ አብቅተናችሁ ዛሬ ከኛ ጋር ስትፋጠጡና አሳልፋችሁ ለህዝብ ትሰጡናላችሁ ባለውለታችሁ መሆናችንን ዘንግታችሁ ነው ወይንም አቶ ጌታቸው አሰፋ እዳሉት እኔ ከታሰርኩ ማንም ሰው አይተርፈኝም ሁሉንም ሚስጢር እዘረግፈዋለሁ ማለታቸው ሁሉንም አስግቷቸው ቢሆን እንጂ የተለየ ምንም የተገኘ ሚስጢር ኖሮም ወይንም ጀግንነት ተሰርቶ አይደለም የወደቀ ዛፍ መጥረብያ ይበዛበታል ሆነና አግላይና ጥቅም ወዳጅ የትናንት ታሪክ በሸዋ ልጆች ላይ አጥማሚዎች ተበራክተው ከኢትዮጵያዊያን ጋር ያስተሳሰረን የሸዋነት መልካም ዝናችን እንደ ሌሎቹ በጥላቻ(agoraphobia) ያልተሞላና ሰላም የሰፈነበት ከሁሉ ዜጎች ጋር ተፈቃቅሮና ተከባብሮ የመኖር ብርቅዬ ተሰጦችንና ባህላችንን በመበረዝ የተጠናወቱት ሆኖባቸው በርዘውና ከልሰው ማናቆር ይፈልጋሉ ይሄን እንደ ድርና ማግ ተገማምዶ የኖረ ህዝብ ለመሆነ የመጫና ቱለማ መሰረታዊ የአመሰራረት ታሪካችን በሌሎች ተጠልፎና በተዛባና መሰረቱን ባናጋ መልኩ ይቀርብ የነበረው በወዳጅ ጎሮቤት ታዋቂ ህዝቦቻቸን መመስረቱ እራሱን የቻለ ማስረጃ ነው ብዙ በራዥና ከላሾች ታውቀውበት የስልጣንና ባለፀጋነትን ተከናንበውበታልና ይበቃል ልንላቸው ይገባል::
ስኬትን በምንድነው የምንገልፀዉ? ልጅ እያለው ትዝ የሚለኝ ሁልጊዜ ቤታችን እንግዳ ሲመጣ ቤተሰቦቼ ሒድና ለጋሽ እከሌ የትምህርት ወጤትህን አሳየው እባላለሁ እኔም ብርርርር እልና ይዤ መጥቼ አሳያለሁ ከዛ "ጎሽ የኔ ልጅ እንዲህ ነው አንበሳዬ ወደፊት ዶክተር ነው የምትሆነው" እባላለሁ ያዙልኝ እንግዲ የስኬት የመጀመሪያው ጥያቄ ወይም መንገዱን የሚያሳያችሁ እዚህ ጋር ነው "ዶክተር ነው የምትሆነው ?!" እንደኔ ዓይነቱ መርፌ የሚፈራ ልጅ ፣ ነጭ ጋወን ለብሶ ሠፈር ውስጥ የሚንቀሳቀስ ሲያይ እየሮጠ ከቤቱ አልጋ ስር የሚደበቅ ይሄ እርግማን እንጂ ምርቃት አይደለም። ከዛ ደሞ ቀጣዪ ጥያቄ ይመጣል፣ "ማሙሽዬ ስታድግ ምን መሆን ነው የምትፈልገው ?" ወታደር እል ነበር ዕድሜ በዛ ዘመን ቅዳሜ ቅዳሜ ለሚታየው የሳምንቱ ታላቅ ፊልም። በቃ ይህን ጥያቄ ጎረቤት ይጠይቅሀል፣ ዘመድ ይጠይቅሀል፣ የሰፈር ጎረምሳ ኩርኩም አቅምሶ ከላከክ በኋላ ይጠይቅሀል፣ ከሁሉም የሚገርመኝ ደግሞ ትምህርት ቤት አስተማሪ ሲጠይቁኝ ነው ስራው አንተ ብርቱ እና ጠንካራ የሆንክበትን ዝንባሌ ለይቶ አውጥቶ እሱን እንድታጎለብት መንገድ ማሳየት ሲገባው አይንህን አውሮ አንተኑ መንገድ አሳየኝ ይልሃል። ለነገሩ አይፈረድበትም ይሄኔ እሱም በልጅነቱ ተጠይቆ ፓይለት እሆናለው ብሎ ይሆናል አስተማሪ የሆነው። ይህን ሁሉ የቀባጠርኩበት ምክንያት በእኛ ህብረተሰብ አናኗር ዘይቤ ስኬት አንድ እና አንዳጅ ነው። መማር፣ዩኒቨርሲቲ መግባት፣ ዲግሪ መጫን (ቢቻል በህክምና ሳይንስ ዶክተር መሆን ወይም በምህንድስና ሳይንስ መሐንዲስ መሆን በነዚ ካልተቻለካግን በሌላ በማንኛውም ዘርፍ)፣ ከዛ ሥራ መያዝ (አሱም ከተገኘ ወይም ጥሩ ዘመድ ካሎት) ከዛ በቃ ወር ከወር ፔይሮል አሳደው ፈርመው ደሞዝ መብላት። ለኛ ህብረተሰብ ይሄ በቃ አሸወይና ነው ።
ምስ ኣል-ቃይዳ ምትእስሳር ዘለዎም እስላማዊ መንግስቲ ዒራቕን ሌቫትን ዝተብሃሉ እስላማዊያን ኣኽረርቲ 100 ኪሎ ሜርት ብኣንፈት ዋና ከተማ ባግዳድ ከምዝተፀግዑ ተሓቢሩ።ሓይልታት መንግስቲ ምስ ስሓቡ ተዋጋእቲ ኩርዲ ፔሽመርጋ ብነዳዲ ሃብታም ንዝኾነት ኪርኩት ተቖፃፂሮምዋ ኣለው።
መንግስታዊ ቴሌቪዥን ዒራቕ ብፍቓዶም ዝዋግኡ ሰባት ኣብ መመልመሊ ኖቕጣታት ተሰሊፎ ኣርእያ’ላ።እቶም ዝበዝሑ ካብ ሱኒ ከኮኑስ ካብ ሽዓት ዝመፁ ይመስሉ።ልዕሊ 90 ሚእታዊ ሰራዊት ዒራቕ ሽዓት ምዃኖም ሓደ ሓደ ተንተንቲ ይዛረቡ።
እቶም ናዕበኛታት ናብ ባግዳድ ክነምርሕ ኢና ኢሎም ኣለው።ነዳዲ ንዝፀረየላ ከተማ ቤይጂን ትውልዲ ዓዲ ሳዳም ሑሴን ንዝኾነት ቲኪሪትን ከምዝተቖፃፀሩወን ተሓቢሩ’ሎ።እቶም ተዋጋእቲ ፍሉጥ ናይ ሺዓት መፀለዩ ቦታ ናብ ዝርከበላ ሳማራ ይግስግሱ ከምዘለው ኣል-ጀዚራ ፀብፂባ።
ዩናይትድ ስቴትስ ንቶም ወረርቲ ዕጡቓት ንድሕሪት ንምድፋእ ብመንግስቲ ዒራቕ ንዝቐረበ ወታደራዊ ሓገዝ እናመርመረቶ ምዃና ሓቢራ’ላ። እቶም ዓመፅቲ መብዛሕቲኦም ሱኒ ኣብ ዝነብሩሎም ከባቢታት ዒራቕን ሶሪያን እስላማዊ መንግስቲ ንምጥያሽ ይደልዩ።
ኣብዘን ክልተ ዝተጠቕሳ ጥቕስታት ዕንቅፋት ወይ ከኣ ማዕበል ወይ ተቓዋሚ ከም ዘሎ ይሕብረና። ይኹን እምበር እዚኣኦም ከለዉ እግዚኣብሄር ብክርስቶስ ናብ ዓወት ክንበጽሕ መዲቡና እዩ፡፡ እዚ ድማ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ሓደ ሓደ ግዜ ዘይኮነ ንኹሉ ጊዜ እዩ።
ናይዚ ትምህርቲ ዓላማ ድማ ኣብ መንጎ ተቓወምቲ ማዕበል ብክርስቶስ የሱስ ዓወት ከም ተዳለወና ንምሕባር እዩ። ሓደ እኻ ብሓዊ ዝመስል ይሓልፍ እንተ ኣሎ መወዳአኡ ዓወት ከም ዝኾነ ይዘክር፡፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ብክርስቶስ ጌሩ ናብ ርጉጽ ዓወት ናብ በረኽቲ ቦታ እዩ መዲቡና።
ንሕና ብክርስቶስ ንውድቀት ዘይኮነ ንምትንሳእ፡ ንስዕረት ዘይኮነ ንዓወት ብክርስቶስ የሱስ ዝተፈለና ህዝቢ ኢና። ናይ ትግርኛ መጽሓፍ ቅዱስ ፈተና ኢሉ ገሊጽዎ ዘሎ በቲ ቀንዲ ትርጉሙ ክልተ ዝተፈላለዩ መስርሓት ሒዙ ኣሎ፡፡ እቲ ቀዳማይ ፈተና መርመራ ዝብል ትርጉም ዘሎዎ ኮይኑ (challenge) ምንጩ ድማ ካብ ኣምላኽ ዝኾነ ክኸውን ከሎ እቲ ካልኣይ ፈተና ተባሂሉ ዘሎ (temptation) ምንጩ ድማ ካብ ሰይጣን እዩ። ነዚ ድማ ብሰፊሕ ኣብ ዝቅጽል ምዕራፍ ክንርእዩ ኢና።
ነዚ ጉዳይ እዚ ካብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣብነታት ካብቶም ቀዳሞት ናይ እምነት ኣቦታት ክንመሃርን ክንርእዮን ንኽእል ኢና። ቀዳማይ ኣብነት ዝኾነና ኣቦና ኣብርሃም እዩ። ኣብ ዘፍ 22፡1-2 እግዚኣብሄር መከሮ (Challenge) ገበሮ። ኣብዚ እዋን እዚ ኣብርሃም ብኹሉ መዳያት ናይ ሂወቱ ዝተሳኸዓሉ ሰብ እዩ ኔሩ። ንነዊሕ ጊዜ ዝተጸበዮ ወዱ ኣብ ዘመን እርግናኡ ምንጪ ሓጎሱ እዩ ኔሩ። ስለዚ ድማ ኣምላኽ ኣብ ውሽጢ ልቢ ኣብርሃም ካብኡን ካብ ወዱን መን ቀዳምነት ከም ዝሓዘ ብግብሪ ክርኢ ስለ ዝደለየ ንኣብርሃም ንሓደ ወድኻ ሰውኣለይ በሎ (እግዚኣብሄር ኩሉ ዝፈልጥ ኣምላኽ እዩ ግናኸ ንኣብርሃም እቲ ውሽጢ ልቡ ዘሎ ብግብሩ ከርእዮ ስለ ዝደለየ እምበር ዘይፈልጥ ኮይኑ ኣይኮነን)። ኣብርሃም እዛ ጉዳይ እዚኣ ኣብ ሞንጉኡን ኣብ ሞንጎ ኣምላኹን ምኻኑ ስለ ዝፈልጠ ንሰበይቱ ሳራ እኻ ከየማኸረ መንገዲ ጀመረ፡፡ ኣብ ፍርቂ መገዲ ምስ በጽሑ ድማ እታ ከባድ ሕቶ ካብ ወዲ ይስሃቕ መጸት ኣቦ እቲ ዕንጨይቲ ምሳይ ኣሎ እቲ ሓዊ ድማ ምሳኻ እቲ ናይ መስዋእቲ በጊዕ ደኣ ኣበይ ኣሎ በሎ? እዚኣ ብእምነት ትምለስ ሕቶ ጥራይ ኢያ ኔራ፡ ኣብርሃም ድማ ንወዱ በሎ እቲ ናይ መስዋእቲ በጊዕ እግዚኣብሄር ከዳልዎ እዩ በሎ። እታ ናይ መወዳእታን ከባድን (Challenge) ድማ ኣብቲ ከረን ጫፍ ምስ በጽሑ እያ ኔራ፡፡ መሰውኢ ምስ ኣዕረየ ዕንጨይቲ ረብረበሉ፡ ንወዱ ኣደቀሶ ሽዑ ድማ ካራ ኣልዓለ ካብ ሰማይ ድማ ድምጺ መጸ፡ ኣብርሃም ኣብርሃም ናይ ብሓቂ ከም ትፈትወኒ ሕጂ ፈለጥኩ በሎ።
ስለዚ ነዚ መርመራ ወይ Challenge ዝብል ክንጥቕልሎ እንተ ኮይንና እግዚኣብሄር ኣብ ውሽጢ ልቢ ሰብ ዘሎ ክፍትሽ ንደቑ ብእምነት ንምዕባይ ኣተሓሳስብኦም ንምቕያር ዝጥቀመሉ መስርሕ እዩ።
እግዚኣብሄር ንነፍሲ ወከፍ ክርስትያን ቅድሚ ብክርስቶስ ዝርከብ ናይ ዓወት ናብራ ምብጽሑ ዘሕልፎ ናይ ምድረብዳ ኮሌጅ ኣሎዎ። እዚኣን ሰለስተ ደረጃታት ድማ ኣብ ማቴ 4፡1-4 ንረኽበን
ኣብዚ ደረጃ እዚ እቲ ዝመጽእ ፈተናታት ኩሉ ስጋዊ እዩ። ንኣብነት ፍትወት፡ ፍቕሪ ገንዘብ፡ ወልፍታት…ወዘተ። ካብ መባእታ ዘውጽኣና እቲ እንኮ መገዲ ነቲ ጸገምና ዝኸውን ካብ ኣፍ እግዚኣብሄር ብዝወጽእ ህያው ቃል ወይ ከኣ ካብ ቃሉ ብንረኽቦ ምግላጽ እዩ። ከም እየሱስ ሰብ ካብ ኣፍ ኣምላኽ ብዝወጽእ ቃል እምበር ብእንገራ ጥራይ ወይ ድማ ብሓይሊ ገንዘብ ኣይነብርን እዩ ክትብል ከሎኻ ሽዑ ንሽዑ ናብ ካልኣይ ደረጃ (high school) ይሰግር።
መባእታ ምስ ወዳእካ ፈተና መልክዑ ይቕይር እምበር ይውዳእ ማለት ኣይኮነን። ኣብዚ ደረጃ እዚ እቲ ውግእ ካብ ስጋዊ ናብ ኣእምሮኣዊ ይቕየር። ሓደ ሓደ ጊዜ ከምቲ ንየሱስ ክርስቶስ ቃሉ ሒዙ ዝመጾ ሰይጣን ኣፍልጦ ብዝጎደሎም ክርስትያናት ክጥቀም ይኽእል እዩ። ብተወሳኺ ብደገ መንፈሳዊ ብዝመስሉ ግናኸ ዘይኮኑ ነገራትን ክትዓትን ውን ይጥቀም። ብምፍርራህ ብሓሶት ብምጥዋይ (manipulation) ተጠቂሙ ነቲ ዘይተሓደሰ ኣእምሮ የጥቅዖ። እቲ ዓላማ ድማ ካብቲ ዘፍቅረካ ኣቦኻ ንምፍላይ መገዲ ክትስሕት ክትወድቕ ጥራይ እዩ። ካብዚ መሳገሪ እንኮ መገዲ ድማ ንእግዚኣብሄር ኣይፍትኖን እየ ኣይፍለን እየ ኣይጠልመንን እዩ ኢልካ ናይ እምነት መርገጺኻ ክተጽንዕ ከሎኻ ጥራይ እዩ።
ኣብዚ ናይ መወዳእታ ደረጃ እዚ ሰይጣን ብስጋዊ መገዲ ወይ ድማ ብምትላል ዘይኮነ እቲ ውግእ መንፈሳዊ ኮይኑ እዩ እሞ ብጋህዲ እዩ ዝመጸካ። ኣነ ሰይጣን እየ ክትሰግደለይ ኣሎካ ዝብል ቀጥታዊ ሕቶ ድማ እዩ ዘምጽኣልካ። ነዚ ናይ መወዳእታ ፈተና እትሓልፈሉ መገዲ ነታ ቀዳመይቲ ትእዛዝ ኣብ ግብሪ ንምውዓል ጥራይ ኢያ። ንሳ ድማ ንእግዚኣብሄር ኣምላኸይ ብምሉእ ልበይ ብኹሉ ሓሳበይ ብኹሉ ነፍሰይ ብኹሉንትናይ የፍቅሮን የኽቦሮን ንዑ ጥራይ ድማ ይሰግድ ክትብል ከሎኻ ሽዑ ፈተናኻ ወዲእካ ትምረቕ።
ኦፓኛ በኢትዮጵያ እና በደቡብ ሱዳን የሚነገር የናይሎ ሳህራዊ ቋንቋ ነው። ንኡስ የቋንቋ ቤተሰቡ በስነልሳን ምሁራን ዘንድ ኮማን ሲባል ፥ በዚህ ንኡስ የቋንቋ ቤተሰብ ስር ከኦፖ በተጨማሪ በጋምቤላ እና በቤኒ ሻንጉል ክልልሎች የሚነገረው ኮሞኛ፥ በቤኒ ሻንጉል ክልል እና በደቡብ ሱዳን የሚነገሩት ኡዱክኛ እና ደቡብ ሱዳን ውስጥ ይነገር የነበረ ጉሌ የተባለ የሞተ ቋንቋ ይካተተሉ። በተጨማሪም ጉሙዝኛም በዚሁ ንዑስ የቋንቋ ቤተሰብ ሊካተት እንደሚችል ይገመታል።