Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
“ሓንቲ እንጀራ ኣላትኒ ንጓለይ ኢለ ዘቐመጥኩዋ” ድማ በለትኒ። “ኣበይ ኣላ ጓልኪ ?” ሓተትክዋ፡ “ምስ ኣደይ ኣብ’ቲ መኽየዲ ዉሑጅ ኣእትየየን ኣለኹ” በለትኒ። “ንምንታይ ? ኣብ’ዚ ምሳኺ እንተዝዀና እኮ ምሓሸን ነይሩ” ድማ በልኩዋ። ንሳ ግን ብጣዕሚ ፈሪሓን ተረቢሻን ሰለ ዝነበረት ትብሎን ትገብሮን ኣይትፈልጥን ነይራ። ሽዑ ካብ ንምሕባእ ምፍታን ግልጺ ኣብ ዝዀነ ቦታ ምጽናሕ እዩ እቲ ዝሓሸ መማረጺ ነይሩ።
“ኣነ ብወገነይ ኣብ’ዚ ንጽናሕ ብሃላይ እየ” በልኩዎም። “ኣብ’ዚኣ ኮፍ ኢልና እንተ ጸኒሕናዮም እንታይ ከይገብሩና እዮም፤ ስለ’ዚ ሕራይ እንተ ኢልኩም ኵላትና ኣብ’ዚ ንጽናሕ” ክብል ሓሳበይ ኣቕረብኩ። ጽንሕ ኢላ ድማ ሓንቲ ሰበይቲ ምስ 2 ደቃ ተጸምበረትና።
ብ እቲ ዘቕረብኩዎ ሓሳብ ተስማዕሚዕና እውን ኣብኡ ክንጸንሕ ወሰንና። 8 ሰባት እይና ነይርና፤ ኣብ መንጎ ግን ሓደ ሬንጀር ዝሕብሩ ቁምጣ ስረ ዝገበረ መንእሰይ መጺኡ ተሓወሰና። ነገር ግን ተራጋጊኡ ኮፍ ክብል ኣይክኣለን። እታ ብዓል ገዛ ድማ፡ “ኣታ ወይ ኮፍ በል፣ ወይ ድማ ኽይድ” በለቶ። ናይ ኵላትና ስግኣትን ሓሳብን ድማ እያ ተዛሪባ። እቲ ወዲ ድማ ወጺኡ ገዲፉና ክየደ። መጨረሽታ ግን ጽቡቕ ኣይገጠሞን።
ልክዕ ሰዓት 8:26 ታንክታት ኣብ ማእኸል እታ ከተማ በጺሐን ክሓልፋና ጀመራ። 17 ታንክታት ምስ ሓለፋ ድማ እግረኛ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣባና በጽሑ። ከላሽንን ብሬንን እናተኰሱ እዮም ዝመጽኡ ነይሮም፤ ጨነቐና ድማ። እቶም ሰራዊት፡ መጺኦም ከበቡና። “ኢድኩም ንላዕሊ ገይርኩም ተምበርከኹ” ተባሂልና፤ ተንበርከኽና። እታ ናይ ሞትን ሕየትን ሰዓት ነይራ።
ዝበሉና ኵሉ ፈጸምና። ቅድሚ ሓደ ሻምበል ምምጽኡ እቶም ወታደራት ኵሎም፡ “ንረፍርፎም” ኢሎም ተዛራረቡ። ‘ሁላችሁም ነው እምናስወግዳችሁ‘ ድማ በሉና። ኣነ ድማ ‘ምን ኣደረግን እኛ እናንተን ኣምነን ነው እዚሁ ቁጭ ብለን የጠበቅናችሁ‘ ኢለዮም። ንሳቶም ድማ ‘እናንተ እኮ ናችሁ እዚህ ዓዲ ቡኽራይ እና ጓልባድማ ላይ የጨፈጨፋችሁን ስለዚህ እንገድላችኋለን‘ ኢሎምና።
ግን ዕድልና ግዲ ጽቡቕ ኰይኑስ እቲ መራሒኦም ዝነበረ ሻምበል ከተፍ በለ። ከምኡ ኢሎም እንትዛረቡ ድማ ሰመዖም። ‘ኣቍሙ እነዚህ ሰዎች ምን ኣደረጉን ሰላማዊ ናቸው እኮ‘ ኢሉ ተቘጠዖም። “ሂወትና ግዲ ክትድሕን እያ” ምባል ጀመርና።
ኣብኡ ተዓጺና እናሃለና ግን፡ ሓደ ዝግዕር ሰብ ሰማዕና።: ምሳና ዝነበረ፡ ግን ድማ ናይ ኣእምሮ ጸገም ዝነበሮ ሰብ እዩ ነይሩ። “ኮፍ ኣይብልን” ምስ በለ፡ “እሞ ኽይድ” ኢልናዮ። ኣነ ድሓር እየ ናይ ኣእምሮ ሽግር ከም ዘለዎ ዝፈለጥኩ። ንሱ ድማ እዩ ኣብ ጥቓና ኰይኑ ዝጋዓር ዝነበረ። መሕዘኒ! ንደገ ምስ ወጽአ ረሺነሞ ከይዶም።
ቀጺልና ድማ ናይ ካልኦት ሰባት ድምጺ ሰማዕና። ከባቢ ሰዓት 9:30 ኣቢሉ ይዀን። ናብ በሪ ገጽ ጽግዕ ኢለ ከዳምጽ ምስ ጀመርኩ ግን ዝገርም ነገር ሰማዕኹ። እቶም ሰባት ትግርኛ እዮም ዝዛረቡ። መን ምዃኖም ምርኣይ ድማ ጀመርኩ። ሰራዊት ኤርትራ እዮም ነይሮም። ሰራዊት ኤሪትራ መሬት ትግራይ ዝረገጸላ እታ ናይ መጀመርታ መዓልቲ ድማ ትመስለኒ። ንምታይ ሲ ገና እቲ ኲናት ኣብ ምጅማሩ እዩ ነይሩ። ከምኡ እውን ብ ካልእ ከባቢ ትግራይ ምእታዎም ኣይሰማዕኹን ነይረ።ተገረምኩ ድማ።
እቶም ሰራዊት ኢትዮጵያ እናተኰሱ እዮም ኣትዮም። “ኲናት ኣብ ዘይብሉ ንምንታይ ይትኵሱ ኣለዉ ግን? እንዲዒ!” እናበልና ንዛራረብ ነይርና። ድሓር ግን ለካ ኣብ ቅድሚኦም ዘዝረኸብዎም ሰባት እንዳቐተሉ እዮም መጺኦም።
ምስ ወጻእና ድማ ንምእማኑ ዘጸግም ነገር ብኣዕይንትና ርአይና። ናይ ሓሙሽተ ሰባት ሬሳ ኣብ መንገዲ ተሰጢሑ፡ እቶም 4 ድማ ንፈልጦም ሰባት እዮም ነይሮም። ኣዚና ሰንበድናን ደንገጽናን።
ቀጺልና ድማ ዝረአይናዮ ግፍዒ ሰራዊት ኤሪትራ፡ ኵሉ ገዛውትን ትካላት ንግድን እንዳኸፈቱ ኣቝሑ ናብ ኢነትረ መኻይኖም ምጽዓን ምጅማሮም እግረመልና። እቲ ሕጂ ኵሉ ሰብ ዝዛረበሉ ዘሎ ዘረፋ ንብረት ንሕና ብዕለት 2 ሕዳር እይና ብኣካል ርእይናዮ። ምንም ነገር ኣይገደፉን፤ ዝገደፍዎ ድማ ናብ ጽርግያ ኣውጺኦም እዮም ይድርብይዎ ወይ ድማ የቃጽልዎ ነይሮም።
ቀጺሎም ድማ፡ “እቶም ፌደራል ( ሰራዊት ኢትዮጵያ ማለቶም እዮም) ከይቀተልኹም ካብ’ዚ እንተትኽየዱ ይሕሸኩም፤ ኣብ እቲ መንገዲ እኮ ምዓት ሰብ እዮም ቐቲሎም” ድማ በሉና። ለካ ካብ ምእታው ክሳብ ምውጻእ ከተማ ሑመራ ብዙሓት ሰባት እዮም ቐቲሎም፤ ንሕና ገና ዘይርአይናዮ ጕድ ነይሩ እዩ።
ዝተወሰኑ ዓበይቲ ዓዲ ከተማ ሸራሮን ንሕናን እይና ኣብ እቲ ከተማ ጸኒሕና ነይርና። ብዕለት 3 ሕዳር ድማ ብዙሓት ሬሳታት ኣብ መንገዲታት እታ ኸተማ ምርኣይ ጀመርና። ኣነ ብዓይነይ ዝርኣይኹዎም 13 ይበጽሑ። ብድምር ልዕሊ 20 ዝዀኑ ሰባት ብዕለት 2 ሕዳር ተቐቲሎም እዮም። ክንቀብሮም ሓቲትና እውን ሰራዊት ኢትዮጵያ ከልኪሉና እዩ። ድሕሪ 1 ሰሙን እዮም ሓመድ ኣዳም ለቢሶም።
ወደ ባህርዳር አቅንተው ደማቅ አቀባበል የተደረገላቸው የሶማሌ ክልላዊ መግሥት ፕሬዝደንት አቶ ሙስጠፋ ዑመር የሃሳባቸውን ጥራትና ከፍታ የሚያሳይ ሊጎበኙት የሄዱትንም ህዝብ የሚመጥን ምርጥ ንንግር አድርገዋል !!
ሰውዬው ከጀርባ ያነገቡት የተሰወረ ጥላቻ እንደሌላቸው እስከ ዛሬ ከተናገሩት በተግባርም ከሰሩት መረዳት ይቻላል። አንዳንዶች ለፖለቲካ ትርፍ አስልተው እንደሚያደርጉት ጉዞ ሳይሆን በክብር ተጋብዘው በሄዱበት ፕሮግራም የበለጠ የሚያስከብራቸውን ተናግረዋል !!
ፕሬዘዳንት ሙስጠፋ… “በእኔ እምነት…….! ብለው ጀመሩ እምነት እውነታቸውን ሲያስረዱ …”በእኔ እምነት ሁሉም ዜጋ አገራዊ ዜግነቱን ተቀብሎ፣ ኢትዮጵያዊነቱን Primary identity “ተቀዳሚ ማንነት” ተቀብሎ፣ እንደ ሃገር የተገነባ Nation ሁኖ የምንነጋገርው በዘር ሳይሆን ከፍ ባለ በኢትዮጵያዊነት ደረጃ ቢሆን እና ሰዎች Association “ስብስብ” የሚፈጥሩት በዘር ሳይሆን በአመለካከት እንዲሆን መሪዎች በዘር ሳይሆን በችሎታ፣ ቢሮክራሲያችን Merit Based የአስተዳደር ዘይቤ ብንከተል የፌደራል አከላለላችንንም ከዘር ይልቅ:-
ይሄ የፕሬዘዳንት ሙስጠፋ ወርቅ ሃሳባብ በቅርቡ “አዲስ አበባ በህግም በታሪክም የኦሮሞ ናት” የሚል የቅዥት ሃሳቡን ሲሰነዝር ለነበረው ለኦሮሚያ ክልል ፕሬዘዳንት ለአቶ ሽመልስ እና ለድርጅታቸው ለኦዴፓ እንዲሁም ለህወሓት ካምፕ ቢደርሳቸው ጥሩ ነው። የአማራ ክልል ህዝብም በየአቅጣጫው ከተደቀነበት የህልውና አደጋ ለመሻገር የሚያስችለው አንድነት ፈጥሮና ተደራጅቶ ዛሬ ፕሬዘዳንት ሙስጠፌ ያነሱትን ያያቶቹን ሃሳብ እውን ለማድረግ የማይናወጥ አቋም ያለው መሆኑን የሚያረጋግጥበት ጊዜ ይመስለኛል።
ብአዴን /አዴፓ/ ሃሞተ ኮስታራ ሆኖ የክልሉን ህዝብ ከማንኛውም አይነት የህልውና ስጋት የሚያወጣ ጠንካራ ድርጅት ሆኖ መውጣት ካልቻለ ሃግ ባይ አጥቶ የሚጋልበው የኦዴፓ “የኬኛ ፖለቲካ” ሁሉን የመጠቅለል ፖለቲካዊ ስግብግብነት አገር ሊያሳጣ እንደሚችል መገመቱ ከባድ አይደለም።
በእጅ አዙር የኩሽ ምድር የሚል የፖለቲካ ካርታ ስታንከላውስ ለከረመችው ኦዴፓ/ኦነግ የፕሬዝደንት ሙስጠፌ የሃሳብ ከፍታ እና ወደ ባህርዳር ማቅናት ትልቅ ትርጉም አለው።
እዚ ዝለናዮ እዋን ቅንያት ልደት ኰይኑ ንበዓል ልደት ብኽብ ዝበል ኣበዓዕላ ንምኽባር ድማ ንሸባሸብ ኣሎና። በዓል ልደት ክንዮ ምብላዕን ምስታይን እንተ ዘይሓሊፉ ዕሙቀታዊ ናይ ህይወት ትርጉም ከም ዘለዎ እንተ ዘይተረዲኢና ግና ኣዚና ነሕዝን ሰባት ክንከውን ኢና። ኣብ ቕንያት ልደት እንዝክሮም ሰባት ኣዚዮም ብዙሓት እዮም ንሎሚ ብዛዕባ ሰብ ጥበብ ክንርኢ ኢና። ምድሓን ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ንኹሉ ምኻኑ ቃል ኣምላኽና ይነግረና። ነዚ ስለ ዝዀነ ኸኣ ነቶም ካብ ወገን እስራኤል ዘይነበሩ ሰብ ጥበብ ብዛዕባ ልደት እቲ ተስፋ ዓለም ዝዀነ መድሓኒ ክግለጸሎም ከሎ ንርኢ።
እዞም ካብ ርሑቕ ምብራቕ ዝመጹ ሰብ ጥበብ ንመድሓኒ ንምርኣይ ወይ ምውላዱ ንምብዓል ጥራይ ዘይኰነ መጽዮም ሓለፍኡ ዝዝኸይድ ንመድሓኒ ኣምልኾን ስግደትን ክህብሞ እዮም መጽኦም ነዚ እዩ እቲ ጹሑፍ “የሱስ ብዘመን ንጉስ ሄሮድስ ኣብ ቤት-ልሄም ናይ ይሁዳ ምስ ተወልደ፡ እንሆ፡ ሰብ ጥበብ፡ እቲ እተወልደ ንጉስ ኣይሁድ ኣበይ ኣሎ፧ ኰዀብ ኣብ ምብራቕ ርኢና እሞ፡ ክንሰግደሉ መጺእና፡ እናበሉ ኻብ ምብራቕ ናብ የሩሳሌም መጹ።” ነዚ ክርእይዎ መጽእዮም ዘለዉ መድሓኒ ልዕሊኦም ምኻኑ ክስገደሉን ክምለኽን ከም ዘለዎ ኣሚኖም። ምግለጺ እምነቶም ድማ ህያባቶም ሂቦሞ “ናብ ቤት ኣትዮም፡ ነቲ ሕጻን ምስ ማርያም ኣዲኡ ረኣይዎ፡ ፍግም ኢሎም ድማ ሰገዱሉ። ሳጹኖም ከፊቶም ከኣ ወርቅን ዕጣንን ከርበን ገጽ በረኸተ ሀብዎ።” ይብለና እቲ ቓል። ኣብዚ ንግስነትን ክህነትን መድሓኒ ብምልኡ ልቦም ተቐቢሎም ገዛእ ርእሶም ብኣምልኾ ነቲ ሕጻን ወፈዩ። ሎሚ ቅንያት ልደት ዘማሓላልፎ መልእኽቲ እዚ እዩ። ንመን ነመልኽ ኣሎና?
ነቲ ንምድሓና ዝተወለደ ቅድሚ 2000 ዓመት ዝተገልጸ መድሓኒ ክሳብ ክንደይ ብምልኣት ነምልኾን ነኽብሮን ኣሎና። ከም እዞም ዝስገዱ ሰብ ጥበብ ኣምላኽነቱን ንግስነቱን ኣሚኖም ህያቦም ዝሃቡ ሰብ ምብራቕ ንሕናኸ ገዛእ ርእስና ትሕት ኣቢልና ዶ ዀን ንዕኡ ነግዝእ? ንኣምላኽ ምምላኽ ማለት ከምቲ ጐይታና መድሓኒና የሱስ ክርስቶስ “ ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብዂሉ ነፍስኻን ብዂሉ ሓይልኻን ብዂሉ ሓሳብካን ኣፍቅሮ” ዝበልና ምስ እንገብር እዩ ሓቐኛ ኣምልኾ ዘሎና። ኣብ ቅንያት ልደት እቲ ንህይወትና ክንሓቶ ዘሎና ዓቢ ሕቶ ንኣምላኽ ክሳብ ክንደይ ሓቐኛ ኣምልኾን ስግደትን ይህቦ ኣለኹ ዝብል ኽኸውን ኣለዎ። ኣብ እዋን ልደት እዚ እንተ ዘይተረድኢና እንብዕሎ በዓል ከንቱ ትርጉም ዘይብሉ ምኻኑ ክንዝንግዕ የብልናን። ካልእ ክንፈልጦ ዘሎና ሰብ ጥበብ ከኣ ዝመሃሩና ሓቒ እንትርፎ መድሓኒ ካልእ ክምለኽን ክስገደሉን ዝግባእ ማንም ይኹን ምንም የሎን። ሎሚ ተወሳኺ መድሓኒን ካልእ ዝመለኽ ኣካል ስለ ዘየሎ ነዚ ከምዚ ትገብሩ ሰባት ኣብ ጉጉይ መንገዲ ከም ዘለኹም ክንሕበርኩም ንፈቱ። ኣምልኾ ነቲ ሓቐኛ በይኑ ኣምላኽ ጥራይ። ኣምላኽነት የሱስ ፈሊጥና ንሱ በይኑ ክመልከና ገዛእ ርእስና ንዕኡ ንወፊ ኣምላኽ ብድሕር እዚ ክባርኸና እዩ።
ካልእ ካብ እዞም ሰብ ጥበብ እንመሃሮ ዓቢ ቅምነገር ምእዛዝ እዩ። ስበ ጥበብ ዝነበሮም ጽምኢ ሓደ እዩ ንመድሓኒ ንምፍላጥ ነዚ እዮም ብዛዕባ እቲ መሲሒ ምስ ተገልጸሎም ነቲ ዝተገልጸሎም ሓቒ ብዘይዋዓል ሕደር ብእምነት ንምቕባሉ ንምእዛዝ ድሕር ዘይበሉ ብዛዕባ እቲ ዘጋጠሞም ክዛረቡ ከለዉ ድማ “ንሳቶም ከኣ ካብ ንጉስ ሰሚዖም ከዱ። እንሆ፡ እቲ ኣብ ምብራቕ ዝረኣይዎ ኰዀብ ኣብ ልዕሊ እታ እቲ ሕጻን ዘለዋ ቦታ መጺኡ ደው ክሳዕ ዚብል መርሖም። 1ነቲ ኰዀብ ምስ ረኣይዎ፡ ኣዝዩ ብዙሕ ሓጐስ ተሐጐሱ። 11- ናብ ቤት ኣትዮም፡ ነቲ ሕጻን ምስ ማርያም ኣዲኡ ረኣይዎ፡ ፍግም ኢሎም ድማ ሰገዱሉ። ሳጹኖም ከፊቶም ከኣ ወርቅን ዕጣንን ከርበን ገጽ በረኸተ ሀብዎ። 12- ናብ ሄሮድስ ከይምለሱ፡ ብሕልሚ ምስ ተራእዮም ድማ፡ ብኻልእ መገዲ ናብ ሃገሮም ተመልሱ።” ሎሚ ነቲ ኣምላኽ ዝገለጸልካ ሓቒ ምቕባል ጥራይ እዩ ሓቐኛ ዝዀነ ሓጐስን ምጽንናዕን ከምጻልካ ዝኽእል። እዞም ሰብ ጥበብ እዚኣቶም ብዛዕባ መድሓኒ ምስ ተገልጸሎም ዝተኸፍለ መስዋእቲ ይከፈል ብዘየገድስ ንኽረኽብዎ እዮም ተጋዮም። ኣብዚ ዘመን እዚ መድሓኒ ዝገበሮ ግብሪ ምድሓን ዝተሓላለኸን ብርቱዑን ዘይኰነስ ንኹሉ ብማዕረ ዝተገልጸ ሓቂ እዩ። ነዚ ሓቂ ንምቕባል ግና እቲ ግደ ናትና እዩ። ነቶም ዝተቐበሎዎ ብስሙ ዝኣምኑ ግና ዉሉድ ኣምላኽ ክዀኑ መሰል ሃቦም ዝብል ጹሑፍ ኣሎ። ሎሚ ንልደት ክንሓስብ ከሎና የሱስ ክርስቶስ ናቱ ዀይና መሰል ውልደነት መታን ክህበና ንኽንቕበሎ ፍቓደኛታት ንምኻን ክኸውን ኣለዎ።
ካልእ ኣብዚ ዘገርም ነገር ዝተፈጸመ ኣሎ። እዞም ሰብ ጥበብ ብዛዕባ ምውላድ እቲ ህጻን ርግጸኛታት ኰይኖም ንንጉስ ሄርዶስ ብትብዓት ቀሪቦም። እዚ ጉዳይ እዚ ንሄርዶስን ንብዘሎ ህዝብን ዘሰንበደ ፍጻሜ እዩ ኔሩ። ሄርዶስ ብዛዕባ እቲ ዝተወልደ ህጻን ኣርጊጹ ፈሊጡ እዩ ምኽንያቱ እቲ ቓል “ንጉስ ሄሮድስ ሰሚዑ ሰምበደ፡ ኲላ የሩሳሌምውን ምስኡ። 4- ንሱ ድማ ንዂሎም ሊቃውንቲ ኻህናትን ጸሓፍቲ ህዝብን ኣኪቡ፡ ክርስቶስ ኣበይ እዩ ዚውለድ፧ ኢሉ ሐተቶም። 5፡6- ንሳቶም ከኣ፡ ኣቲ ቤት-ልሄም ምድሪ ይሁዳ፡ ንህዝበይ እስራኤል ዚሕሉ ሹም ካባኸ ኺወጽእ እዩ እሞ፡ ካብ ሹማምቲ ይሁዳ ከቶ ኣይትንእስን ኢኺ፡ ጽሑፍ እዩ እሞ፡ ኣብ ቤት-ልሄም ናይ ይሁዳ እዩ፡ በልዎ። 7- ድሕርዚ ሄሮድስ ንሰብ ጥበብ ብሕቡእ ጸውዖም፡ ካባታቶም ድማ ዘመን እቲ እተራእዮም ኰዀብ ኣጸቢቑ ተረድኤ።” ስለ ዝብል ግና እቲ ዘሕዝን ሄርዶስ ነቲ ህጻን ከሳድድ እምብኣር ከም ሰብ ጥበብ ክቕበሎ ኣይፈቐደን ኣይደለየን። ሎሚ ምናልባት ልደት መድሓኒ እናብዓልና ክነስና ነዚ ጐይታ እዚ ነሳድድ ዘሎና ሰባት ብዙሓት ክንከውን ይከኣል እዩ።
ጐይታ ነቲ ዘሳድዶ ዝነበረ ሳዎል ኣብ ኣፍ ብልሒ እንተ ኣድሓርሓርካ ንዓኻ እዩ ዝገደካ ተባህለሉ። ሳኦል ነቶም ሰዓብቲ የሱስ እምበር ንባዕሉ የሱስ ዘሳድዶ ዘሎ ዀይኑ ኣይተሰምዖን። ኣብዚ ቕንያት ልደት ከነተሓሳስቦ እንደሊ ዓቢ መልእክቲ ሎሚ ነቶም ባሮት ኣምላኽ ብምስዳድኩም ኣብ ቅድሚ ብልሒ ኣምላኽ ተድሐርሕሩ ከም ዘለኹም ኣይትረስዑ። ምምላስ እቲ ዝበለጸ መነገዲ እዩ። ንብለኩም ሄርዶስ ነዞም ሰብ ጥበብ ብዛዕባ እቲ ዝረኣይዎ ተመሊሶም ክነግርዎ እንተ መኸሮም ኣኳ መልኣኽ ኣምላኽ ከይምለሱ ስለ ዝኣዘዘኦም ብካልእ መንገዲ ተመልሱ። እዚ ዘርኣየና እዞም ሰባት እዚኣቶም ንመድሓኒኦም የሕሊፎም ንሄርዶስ ክህብዎ ኣይፈተዉን ሕጂ እውን ነቲ ልዑል ፈጣሪ ተኣዚዞም። ምእዛዞም ከኣ ንበረኸትን ንሓጐስን ኰይንሎም። ሎሚ ንመድሓኒ የሕሊፍና ከይንህብ እሞ ዝገደደ ፍርዲ ከይንቕበል ንጠንቀቕ ደእ።
ከም ሰብ ጥበብ ነቲ ሓቐኛ ኣምላኽ ንምምላኽን ንዕኡ ነብይኑ ንምእዛዝዝን ቀሪጽና ንለዓል። መፍቲሒ ጸገምናን ሽግርናን ሓደን ፉሉጡን እዩ። ንሱ ድማ ኣምላኽ ሓቒ በይኑ ምዃኑ በቲ ዝለኣዀ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምእማንን ከምኡ ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ትሕት ኢልና በቲ ንሱ ዝብለና መንገድን ጐደና ጽድቅን ምምልላስ ነቲ ዝተገልጸልና ሓቂ ከመዘለዎ ከይነከና ከይወሰኽና ምቕባልን ጥራይ እዩ። ርሑስ በዓል ልደት ይገበረልና።
የዋሽንግተን አካባቢ የትምህርት ቦርዶች (WABE) መመሪያ - የአካባቢ ትምህርት ቤት ወረዳዎችን ደመወዝ ፣ በጀት ፣ ለአንድ ተማሪ ወጪ እና የክፍል መጠኖች የሚያነፃፅር ዓመታዊ ሪፖርት ፡፡
የእርስዎ የድምፅ ጉዳዮች ቅኝት - ማስተዋልን ይሰጣል APS ቤተሰቦች ፣ ከ4-12 ኛ ክፍል ያሉ ተማሪዎች ፣ ሰራተኞች እና መምህራን ፡፡ ርዕሶቹ ደህንነት (የትምህርት ቤት እና የማህበረሰብ አየር ሁኔታ) ፣ ጤና እና ደህንነት ፣ ድምጽ እና ተሳትፎን ያካተቱ ነበሩ ፡፡
የቨርጂኒያ ትምህርት ቤት ፣ የትምህርት ቤት ክፍል ፣ እና የስቴት ሪፖርት ካርዶች - የተማሪ ውጤት ፣ የተጠያቂነት ደረጃዎች ፣ መገኘት ፣ የፕሮግራም ማጠናቀቂያ ፣ የትምህርት ቤት ደህንነት እና የአስተማሪ ጥራት
የቨርጂኒያ የትምህርት ደረጃዎች (SOL) እና ግምገማዎች - በክፍለ-ግዛቱ የመንግስት ትምህርት ቤቶች በእያንዳንዱ የክፍል ደረጃ እና በእያንዳንዱ የትምህርት መስክ የሚያስተምሩት የሥርዓተ ትምህርት ግቦችን እና ዓላማዎችን ይገልጻል ፡፡ እነዚህ ግቦች እና ግቦች እንዴት እንደሚከናወኑ የሚለካው በመንግስት በተደነገጉ የ SOL ፈተናዎች ላይ በተማሪዎች አፈፃፀም ነው ፡፡
- 172 ሴቶች ተጠልፈዋል፣ 79 ሴቶችና ልጃገረዶች ወሲባዊ ጥቃት ደርሶባቸዋል- መንግስት ወታደሮቼ ፈጸሙት የተባለውን ድርጊት ለማመን ይከብደኛል ብሏል የተባበሩት መንግስታት ድርጅት፣ የደቡብ ሱዳን መንግስት ወታደሮች በአገሪቱ ሴቶችና ልጃገረዶች ላይ ጠለፋ፣ አስገድዶ መድፈር፣ ግርፋት፣ በቁማቸው በእሳት ማቃጠል፣ ግድያና የመሳሰሉ አሰቃቂ ኢ-ሰብአዊ…
አወዛጋቢው የብሩንዲ ምርጫ ባለፈው ሰኞ መካሄዱን ተከትሎ ባለፈው ረቡዕ በመዲናዋ ቡጁምቡራ በተቀሰቀሰ ግጭት አንድ የፖሊስ መኮንንን ጨምሮ ስድስት ሰዎች ለህልፈተ ህይወት መዳረጋቸውን ቻናል አፍሪካ ዘገበ፡፡ የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ፔሪ ንኩሩንዚዛ ህገ መንግስቱ ከሚፈቅድላቸው ውጪ ለሶስተኛ ዙር በምርጫ ለመወዳደር መወሰናቸውን የተቃወሙ ዜጎች…
ባለፉት ስድስት ወራት 137ሺህ ስደተኞች አውሮፓ ገብተዋል- በባህር ጉዞ የሞቱ ስደተኞችቁጥር ከሶስት እጥፍ በላይ ጨምሯል ባለፉት ስድስት ወራት አፍሪካን ጨምሮ ከተለያዩ የአለማችን አገራት በመነሳት የሜዲትራኒያን ባህርን አቋርጠው ወደ አውሮፓ የተጓዙ ስደተኞች ቁጥር በታሪክ ታይቶ በማይታወቅበት ደረጃ ላይ መድረሱንና በስደት ጉዞ…
- የተናዘዙት ኃጢያት ለሸክም አይከብድም፡፡የህንዶች አባባል- ሃዘንህ ከጉልበትህ ከፍ እንዲል አትፍቀድለት፡፡የስዊዲሽ አባባል- ወጣትነት በየቀኑ የሚሻሻል ጥፋት ነው፡፡የስዊዲሽ አባባል- የተረታ ሰው የተሰጠውን አሜን ብሎ ይቀበላል፡፡የሰርቢያኖች አባባል- ምሳሌያዊ አባባሎች የታሪክ ቤተ መፃህፍትናቸው፡፡የቤልጂየሞች አባባል- ማንንም እንዲያገባ ወይም ወደ ጦርነት እንዲሄድአትምከር፡፡የዳኒሽ አባባል- እንቁላልና መሃላ…
መንግስት ም/ፕሬዚዳንቱ ከአገር የወጡት ለስራ ጉዳይ ነው ብሏል የብሩንዲው ፕሬዚዳንት ፔሪ ንኩሩንዚዛ፤ ህገ መንግስቱ ከሚፈቅድላቸው ውጭ በቅርቡ በሚካሄደው የአገሪቱ ምርጫ ለሶስተኛ ዙር ለመወዳደር መወሰናቸውን በመቃወማቸው ከመንግስት አካላት ማስፈራሪያ እየተደረገባቸው እንደሆነ የገለጹት ምክትል ፕሬዚዳንቱ ጌርቪያስ ሩፊኪሪ፣ ለህይወታቸው በመስጋት አገር ጥለው መሰደዳቸውን…
በፓኪስታን በተከሰተው ከመጠን ያለፈ የሙቀት አደጋ ከሰባት መቶ በላይ ሰዎች ህይወታቸው ማለፉን ሲኤንኤን ከዋና ከተማዋ ካራቺ የዘገበ ሲሆን የሀገሪቱ ፕሬዚዳንት ናዋዝ ሸሪፍ የአስቸኳይ የአደጋ ጊዜ ጥሪ አስተላልፈዋል፡፡ ሙቀቱ በድንገት የመታት የመጀመሪያዋ ከተማ፣ ከፓኪስታን በደቡባዊ አቅጣጫ የምትገኘዋን የሲንድ ግዛትን ነበር፤ ባለፈው…
የዴንዝል ዋሽንግተን አዲስ ፊልም ‹ሴፍ ሃውስ› በቦክስ ኦፊስ ሳምንታዊ የገቢ ደረጃ እየመራ ነው፡፡ ሰሞኑን በሰሜን አሜሪካ 24.8 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ያስገኘው ፊልሙ ለእይታ ከበቃ 11 ቀናት ሆኖታል፡፡ የዓለም ዙርያ ገቢው ደግሞ 102.2 ሚሊዮን ዶላር ደርሷል፡፡ በ85 ሚሊዮን ዶላር በጀት የተሰራው…
በዘርፉ የመጀመርያ የሆነና የኢትዮጵያን የቱሪዝም ቅርሶች የሚያስተዋውቀው ዳይሬክተሪ ነገ ከቀኑ 11 ሰዓት መስቀል አደባባይ እስጢፋኖስ ቤተክርስትያን ፊት ለፊት በሚገኘው ወይን ኢትዮጵያ የባህል ምግብ አዳራሽ ይመረቃል፡፡ደረጃውን በጠበቀ ወረቀት በእንግሊዝኛ ቋንቋ የተዘጋጀውን Ethiopian Tourism Directory ቅፅ 1 ሙሉ ቀለም ከ200 ገፆች በላይ…
በወይዘሮ እጅጋየሁ በየነ የተዘጋጀውና በአቡነ ጳውሎስ ሕይወት ታሪክ ላይ ያተኮረው “በሃይማኖት ሽፋን… እስከ መቼ?” ባለ 103 ገፅ መፅሐፍ ከትናንት ወዲያ ማምሻውን ፓትርያርኩ ባልተገኙበት በሂልተን ተመረቀ፡፡ መፅሐፉ ከያዛቸው አርእስቶች መካከል የፓትርያርኩን አለም አቀፍ አገልግሎት ጵጵስና እሃ ስደት፣ ፓትርያክነት እና ለአቡነ ጳውሎስ…
“ዴርቶጋዳ” በይስማዕከ ወርቁ ተደርሶ በከፍተኛ ደረጃ የተነበበ መፅሐፍ በእንግሊዝኛ በተመሳሳይ ርዕስ ተተርጉሞ ባለፈው ሳምንት ለንባብ የበቃ ሲሆን ዛሬ በሚካሄድ የጥበብ ድግስ እንደሚመረቅ ዩኒቲ አሳታሚ አስታወቀ፡፡ ከቀኑ 10፡30 የሚካሄደው ምርቃት የሚከናወነው በሩስያ የሳይንስ እና ባህል ማዕከል ፑሽኪን አዳራሽ ነው፡፡ በ74 ብር…
በፋሺስት ጣሊያን ወረራ ከ30ሺህ በላይ ዜጐች በጭፍጨፋ ያለቁበት የሰማዕታት 75ኛው ዓመት መታሰቢያ ከነገ ወዲያ ይዘከራል፡፡ የኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ተቋም እንዳስታቀው እለቱን የሚዘክሩ ጥናታዊ የምርምር ሥራዎች በምሁራን የሚቀርቡ ሲሆን በአሉን አስመልክቶ አውደርእይ እና ሌሎች ዝግጅቶቹም አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ስደስት ኪሎ ዋነኛ…
በቅርቡ ከወሊድ በኋላ ህይወቷ ያለፈውን ጋዜጠኛና ደራሲ ፅጌረዳ ኃይሉን የሚዘክር የሥነ ፅሁፍ ውድድር ተካሂዶ ከትናንት ወዲያ ተጠናቀቀ፡፡ “ሁሉም” በተባለና በህፃናት አድን ድርድት በሚታገዝ ድርጅት የተዘጋጀው ውድድር በህትመት፣ በኤሌክትሮኒክስ እና ማህበራዊ መገናኛ ብዙሃን ዘርፎች የተካሄደ ነው፡፡ በዚሁ መሰረት ታከለ ወርቁ በህትመት፣…
ጥያቄ (15): ይህን ጥያቄ እንድናነሳ ያነሳሳን ነገር ቢኖር አንዳንድ ሰዎች ዒባዳ እንዲሰሩ ጥሪ ሲደረግላቸው አላህ ቀልብን ነው የሚያየው በማለት ስራን እርግፍ አድርገው የሚተዉ አሉ። በዚህ አባባል (አመለካከት) ላይ ሐሳብ ቢሰጡበት እንወዳለን።
ጥያቄ (18): አንድ ሰው ስለ ኢማን ሲጠየቅ ማለት ያለበት ኢማን ማለት በውስጡ የሚጠቁማቸውን መልክቶች መቀበልና መፈፀምን ያቀፈ ማመንና ማረጋገጥ ነው ብሎ ነው መመለስ ያለበት ወይስ መልክተኛው ለጂብሪል እንደመለሱለት በአላህ መኖር ጌትነት አምላክነት፤ በመላክት መኖር፤ በመጽሃፍት መወረድ እና መልክተኞች መላክ ማመን … ነው ብሎ ነው መመለስ ያለበት?
ጥያቄ (20): ዛሬ ላይ እጅግ በርካታ የሆኑ እምነት የሌላቸው ነገር ግን አዲስ ግኝት የሚፈጥሩና አዳዲስ ምርቶችን የሚያመርቱ አዕምሯቸው የላቅ ሰዎች አሉ።ሁላቸውም አላህ የለም በሚለው ላይ ይስማማሉ። እነዚህና መሰሎቻቸው ምን አይነት ምላሽ ነው የሚሰጣቸው?
ጥያቄ (31): በዳይንና አመፀኛ አስመልክቶ ተቀራራቢ ወይም አንዱ ሌላውን የሚተካ ነገር እንደሆነ ጠቅሰውልናል፤ እርሱም በዳይ የሚለውን ሲገልፁ አላህ ካወረደው ውጭ የሚፈርደው የአላህ ህግ የበላይ መሆኑን ያውቃል ነገር ግን አንድን ሰው መበቀል ስለሚፈልግ የአላህን ህግ ትቶ በሌላ ይፈርዳል። ፋሲቅ(አመፀኛ) ደግሞ የአላህን ህግ ያውቃል፤የአላህ ህግ ትክክል መሆኑንም ይረዳል። ነገር ግን ለራሱ ስሜት ወይም ለርሱ ጥቅም ወይም የሌላ ሰው ዝንባሌን ለመግጠም ሲል አላህ ካወረደው ውጭ ይፈርዳል። ስለዚህም በሁለቱ መካከል ያለው ልዩነት ምንድ ነው?
ጥያቄ (35): ይህ አይነቱ ትንበያ ፍጥረተ ዓለሙ ላይ የሚከሰቱ የአላህ ሱናዎች (ልማዳዊ አሰራር) በማስተዋልና ክትትል በማድረግ የሚመጣ ነው ማለት ነው ብለን መናገር እንችላለን?
ጥያቄ (42): ስለጥንቁልና ስታወሩ ጠንቋይ ማን እንደሆነ ነግረውናል ድግምትም ምን እንደሆነ ገልፀውልናል ነገር ግን በሲሕር እና በጥንቁልና መካከል ተያያዥነት አለን?
ጥያቄ (43): መልክተኛው ሰለሏሁ አለይሂ ወሰለም ላይ ድግምት እንደተሰራባቸው የሚገልፁ ዘገባዎች መጥተዋል፤ ስለዚህም ነቢዩ ላይ ድግምቱ እንዴት እንደነበረ እንዲነግሩን እንሻለን። በተጨማሪም እሳቸው ላይ ድግምት መደረጉ ከነብይነት ማዕረግ ጋር የሚቃረን ነገር ነውን?
ጥያቄ (51): ሙስሊሞ የመርየም ልጅ የሆነውን ዒሳን አስመልክቶ ያላቸው ዐቂዳ (እምነት) ምንድነው? ተገድሏል ተሰቅሏል ማለትስ በሸሪዓው ያለው ብይን ምንድነው?
ጥያቄ (54): ከፊርቀቱ ናጂያ ለመካተት እነዚህ አራቱ መገለጫዎች ማለትም ዐቂዳ፣ ዒባዳ፣አኽላቅ እና (ሙአመላ)ማህበራዊ ኖሮ በሙሉ አንዱም ሳይጓደል ማሟላት ግዴታ ነውን? አንድ ሰው ከነዚህ መካከል አንዱ ቢያጓደል ከፊርቀቱ ናጂያ ይወጣል ወይስ አይወጣም?
ጥያቄ (90): ሁለተኛው የሰላት መስፈርት ከማገባደዳችን በፊት ልብሱ ላይ ቀዳዳ ካለ ሰላት ተቀባይነት አለው ወይስ የለውም የሚለው ጉዳይ ለውይይት ሊቀርብ ይገባል። ብለዋልና እንዴት ነው ለውይይት የሚቀርበው?
ጥያቄ (93): ከሰላት መስፈርቶች መካከል ጊዜ(መግባት) ፣ ሀፍረትን መሸፈን፣ ጠሃራ እና ወደ ቂብላ መዞርን ጠቅሰውልናል። የተቀሩትን የሰላት መስፈርቶችን እንዲጨርሱልን እንሻለን።
ጥያቄ (95): አላህ መልካም ምንዳችሁን ይክፈላችሁና ከላይ ሩኩእ እና ሱጁድ ወይም ቂያም እንዲሁም በሁለቱ ሱጁዶች መካከል አቀማመጥ ላይ የእጆች አቀማመጥን ጠቅሰውልን ነበር። ሆኖም ሁለት እግሮችን አስመልክቶ ግን እንዴት መቆም እንዳለባቸው ሲጠቅሱ አልሰማንም። ብዙ ግዜ ሰጋጆች እግራቸውን ከትከሻቸው በላይ አስፋፍተው ሲቆሙ እንመለከታለን። ስለሆነም ትክክለኛው የእግሮች አቋቋም እንዴት እንደሆነ ቢገልፁልን።
ጥያቄ (99): አንዳንድ ሰዎች ኢቃም ካለ በኋላ ይመጡና ኢማምን ተከትሎ መስገድ ከጀመሩ በኋላ ስንት ረከዓ እንዳመለጣቸው ይዘነጋሉ። ከዚያም አጠገባቸውና አብሯቸው ሰላት የጀመረ ሰውን ተከትለው ይሰግዳሉ። ይህ በሸሪዓው እንዴት ይታያል?
አገራችን ኢትዮጵያ ባስመዘገበችውና ባለፈችበት የረጅም ዘመን ታሪኳ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ለአገራዊ ምስረታ፣ለሕዝብ ሰላምና አንድነት ከፍተኛውን ድርሻ አበርክታለች።የቦታ እርቀት፣የተፈጥሮ ውጣ ውረድ፣የጎሳና የቋንቋ መሰናክል ሳያግዳት አቅም በፈቀደው መጠን ከዳር እስከዳር ተንቀሳቅሳ ለኢትዮጵያውያን በሙሉ ብቻ ሳይሆን በፋሲፊክ ዳርቻ ለሚገኙ አገሮች ምእመናን ጭምር የፈጣሪን ቃልና ትእዛዝ፣የብሉይና የአዲስ ኪዳንን መልእክቶች ስታደርስ፣ፈሪሃ እግዚአብሔርን፣ ስነምግባርን፣ሰብአዊነትን፣ከማስተማሩዋም በላይ መሃይምነትን ለመቅረፍ ኢትዮጵያውያን ፈላስፋዎች የፈጠሩትን ፊደል ተረክባ አስቆጥራለች።
የውጭ ጠላት አገር ለመውረር በመጣ ጊዜም ከመንፈሳዊ አግልግሎት በተጨማሪ እንደ አንድ የወታደር ተቋም በጦር ሜዳ ታቦት ይዛ ዘምታለች።በሰላም ጊዜ እንደምምህር፣ በጦርነት ወቅትም እንደ ወታደር ሆና የኢትዮጵያን ነጻነትና ዳር ድንበር አስከብራለች።በዚህም ተጋድሎዋ የኢትዮጵያ ጠላቶች ጥርሳቸውን ነክሰው የምትጠፋበትን መንገድ ሲያወጡና ሲያወርዱ ኖረዋል።
በዚህ መንፈሳዊና የዜግነት ግዳጅ ከዃላ የመጣውና የተስፋፋው የእስልምና እምነት ተቋም ከጎኑዋ ተሰልፎ ብሔራዊ ግዳጁን ፈጽሞዋል።የሁለቱም ሃይማኖቶች መሪዎችና ተከታዮች በአንድ አገር ልጅነት እጅ ለእጅ ተያይዘው የመጣባቸውን የጋራ ጠላትና የገጠማቸውን የጋራ ችግር በጋራ በማሶገድ የአገራቸውን ነጻነትና ህልውና አስከብረዋል።በአድዋና በማይጨው ጦር ሜዳ ጎን ለጎን ሆነው ጠላትን ሲዋጉ ምትክ የሌለው ህይወታቸውን ገብረዋል።
የውጭ ሃይሎች ሕዝቡን በቋንቋና በሃይማኖት ከፋፍለው እርስ በርሱ እንዲጋጭና በድክመቱ አገሪቱን ለመያዝ ያደረጉት ሙከራ በሁለቱም የእምነት ተከታዮች እምቢባይነት ሳይሳካ ቀርቶ ኢትዮጵያ የባርነት ቀንበር ሳያርፍባት ነጻነትዋን አስከብራ እንድትኖር አብቅቶዋታል።ዛሬም የነዚሁ የውጭ ሃይሎች መሰሪ ተግባር አልቆመም።በተለይም ላለፉት አርባ ዓመታት በብሔር ነጻነትና እኩልነት ስም የሚንቀሳቀሱ የውስጥ አርበኞቻቸውን በማደራጀትና በመርዳት ኢትዮጵያን ለማፈራረስ ከመቸውም ጊዜ በላይ ተጠናክረው የአገራችን አንድነትና ሰላም ከፈተና ላይ ወድቆ ይገኛል።በተለይም ለአንድነት ፊታውራሪ በሆነችው የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ላይና በአማራው ማህበረሰብ ላይ ጥቃቱ ገዝፎ ይገኛል።በዚህ የተወጠነ የጥፋት ዘመቻ አያሌ ቤተክርስቲያንና ገዳማት ተቃጥለዋል፣ንብረቶች ወድመዋል፣ተዘርፈዋል።መነኮሳት፣ቀሳውስትና ምእመናን በጠራራ ጸሃይ በሚዘገንን ሁኔታ ተጨፍጭፈዋል፤በድንጋይ ዘመን የጥቃት መሳሪያ ተደብድበዋል፤ክቡር ሰብአዊ አካላቸው እንደ እንጨት በእሳት ተቃጥሎ አመድ ሆኑዋል።አሁንም ጥቃቱ አልቆመም።መንግስት ተብየውም ሥልጣን ላይ የተቀመጠው ቡድን የነውጠኞቹንና የጸረ አንድነቱን እኩይ ተግባር አይቶ እንዳላዬ ሰምቶ እንዳልሰማ አልፎታል።ወንጀለኞቹን አሳዶ በመያዝ ለሕግ ማቅረብ፣ለተጠቂው ወገን የመከላከያ አቅም መፍጠር ሲገባው የአዞ እምባ እዬረጨ ሰልፉን ከወንጀለኞቹ ጋር አድርጉዋል።
በደልና ግፍ የተፈጸመበት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ተከታይ ሕዝብ ግን ለሰላምና ለይቅርታ ያለውን ስነልቦና እየተፈታተነው በመምጣቱ ዝምታውን ሰብሮ በአደባባይና በደጀሰላም ወጥቶ ድምጹን በማሰማት ላይ ይገኛል።በዚህ ሰላማዊ ትግሉ የእስልምና ሃይማኖት ተከታይ የሆኑት ኢትዮጵያውያን ወገኖቹም አብረውት በመሰለፍ የኦርቶዶክስ ተዋህዶን መንካትና ማጥቃት እኛን መንካትና ማጥቃት ነው፤የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ማለት የአገራችን አንድነት ምሰሶ ማለት ነው፤ምሰሶው ከፈረሰ ሁላችንም አገር አልባ እንሆናለን!ለሃይማኖታችን ከለላና ጣራ ሆና የኖረችው ኢትዮጵያ አገራችን በነውጠኞችና በውጭ ጠላቶች ሴራ አትፈራርስም!በማለት አረንጉዋዴ፣ቢጫና ቀይ ሰንደቅ ዓላማ እያውለበለቡ በወሎ እራያና አዘቦ፣በወረኢሉና ቦረና፣በአፋር፣በጎጃም፣በጎንደር፣በሸዋ፣በአዲስ አበባና በተለያዩ የክፍላተሃገር ከተሞች አደባባይ ላይ ወጥተው አንድነታቸውን አሳይተዋል፤በማሳዬትም ላይ ናቸው።የደመራ በዓል የሚከበርበትንም ቦታ በማጽዳትና በማዘጋጀት ከክርስቲያን ወገኖቻቸው ጋር ተሰልፈዋል።
ይህንን የሕዝብ አንድነትና አብሮነት የኢትዮጵያ ክፍላተ ሃገር ህብረት ከልብ እያደነቀ፤በጠላቶች ሰርጎ ገቦች ተንኮል እንዳይቦረቦር በተደራጀ መልክ በቀጣይነት እንዲመራ ለማሳሰብ ይወዳል።የአፍራሽና የነውጠኞች የጉልበት ጥቃት በሰላማዊ ሰልፍ ብቻ ሊገታ ስለማይችል ተመሳሳይ የመከላከያ ዘዴ መፈጠርም እንዳለበት ለማሳሰብ ይወዳል።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያንና የእስልምና ሃይማኖት ተቋማትና ተከታዮች ለአገራቸው ነጻነትና አንድነት፣ለሰላምና ለሕዝብ አብሮነት የሚያደርጉትን መደጋገፍና የተባበረ ትግል ያደንቃል።
አገሪቱን እመራለሁ የሚለው በሥልጣን ላይ ያለው ቡድንም በሕዝብ ላይ ለሚደርሰው ጉዳትና በአገሪቱ ላይ ለሚደርሰው ጥፋት ተጠያቂ መሆኑን እያስገነዘበ፣እንደ መንግሥትም ሕግና ፍትህ እንዳይጓደል ፣ወንጀለኞች በሰሩት ወንጀል እንዲጠየቁ፣የተበደሉት ወገኖች የሚካሱበት ደንብና መመሪያ በመከተል ሃላፊነቱን እንዲወጣ ይጠይቃል።ሕዝብ በዬአቅጣጫው ለሚያነሳው ጥያቄ ተገቢ መልስ መሰጠት እንዳለበት ያምናል።
ለወደፊቱ የአገርን አንድነት ፣የሕዝብን ሰላምና አብሮነት የሚፈታተን ተመሳሳይ ድርጊት እንዳይከሰት በሃይማኖትና በጎሳ ስም የፖለቲካ ድርጅት መፍጠርና መንቀሳቀስ በሕግ እንዲታገድ ይጠይቃል።አገራችንን ለውድቀት ሕዝቡንም ለእርስ በርስ ግጭት፣መፈናቀልና ስደት ያበቃው ጎሳና ቋንቋን መሰረት ያደረገው የክልል አወቃቀር ስለሆነ በአስቸኳይ ተወግዶ በክፍላተሃገር የአስተዳደር መዋቅር እንዲተካና የፌዴራል ትስስሩም በዚያው መልክ እንዲሆን ያሳስባል፤ለዚያም ይታገላል።ለትግሉ ቀጣይነት ከዚህ በታች ባለው የግጥም ስንኞች ጥሪውን ያስተላልፋል።
ሙስሊሞች በየዓመቱ አንድ ታላቅ ነቢያዊ ክስተት ያሳልፋሉ። አሏህ (ሱ.ወ) በተከበረዉ ቁርዓን ዉስጥ ታሪካዊነቱን ዘግቧል። ከዛም አልፎ ክስተቱን የቁርዓን ምዕራፍ መሰየሚያ አድርጎታል። ያ ክስተት “የኢስራእና የሚዕራጅ” ሌሊት በመባል ይታወቃል። ሀያ ሰባተኛው የረጀብ ሌሊት ላይ ነበር ይህ ተዓምራዊ ጉዞ የተደረገው። “ኢስራእ” ማለት በየብስ የተደረገ የየብስ ጉዞ ነው።
“ሚዕራጅ” ማለት ከምድር ወደ ሰማይ የተደረገ የህዋ ጉዞ ነዉ። የጉዞው መነሻ በይተል-መቅደስ ሆኖ ወደ ሰማየ-ሰማያት የተደረገ እርግታ ነዉ። ይህንን መዳረሻ የሰው ልጅ ኮቴ ረግጦት አያቅም። “ሲደረተል-ሙንታሃ” ይሰኛል- የጉዞዉ መዳረሻ። ምንነቱን አላህ (ሱ.ወ) ብቻ ነዉ የሚያዉቀዉ።
እነኝህ ሁለት ጉዞዎች በነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) ህይዎትና በመካ ዳዕዋቸው ላይ ወሳኝ እርከኖች ናቸዉ። ከመካ ቁረይሾች ዓይነቱ የበዛ መከራን ካሳለፉ በኋላ ምናልባት “ሠቂይፍ” የተባሉ የጧኢፍ ጎሳዎች ዘንድ ተቀባይነትን የማግኘት ተስፋን ሰንቀው ወደ ጧኢፍ አመሩ። ዳሩ ግን አስከፊ መልስ ነበር የጠበቃቸው። ቂላቂሎቻቸዉን ሰባሰቡባቸዉ፤ ባሮቻቸዉን አዘዙባቸዉ፤ በህፃናቶቻቻዉ ድንጋይ አስወረወሩባቸዉ። የረሱል (ሰ.ዐ.ወ) እግር በደም ተጠመቀ። አግልጋያቸዉ ዘይድ ብን ሃሪሣህ (ረ.ዐ) የሚወረወሩ ድንጋዮች እርሱ ላይ እንዲዘንቡ ይጥራል። የረሱልን (ሰ.ዐ.ወ) ስቃይ ይቀንስ ዘንድ ይረባረባል። የራስ ቅሉ በርካታ ቦታ ላይ ተፈነከተ። በሰውነቱ ላይ የሚፈሰው ደም ጫማውንም አራሰ።
ረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) እግራቸዉ በደም ተጠምቆ ከጧኢፍ ወጡ። ከሚዘንብባቸው የድንጋይ ናዳ የበለጠ ልባቸዉን ያደማው ይሰነዘሩባቸው የነበሩ የንቀትና የስድብ ቃላት ነበር። ለዚህም ነበር እንዲህ ብለዉ ዱዓእ ማድረጋቸዉ
“ጌታዬ ሆይ! የሀይሌን መድከም፤ የመላዬን ማነስና ሰዎች ዘንድ የደረሰብኝን ንቀት ለአንተ አቤት እላለሁ። አንተ የአዛኞች ሁሉ አዛኝ! አንተ የደካሞች ጌታ- አንተ የኔ ጌታ! ለማን ትተወኛለህ? ለሩቅ አጥቂ ትሰጠኝ ወይንም በጠላት እጅ ላይ ትጥለኝ? በኔ ላይ ተቆጥተህብኝ ካልሆነ በሚደርስብኝ ሁሉ ግድ የለኝም። ነገር ግን እኔን ደህና ማድረገህ ለኔ የሰፋ ነዉ። ጨለማዎችን ባበራዉ በአንተ ብርሃን፤ የቅርቢቱም ይሁን የመጭዉን አለም ያሳመረ በሆነዉ የአንተ ብርሃን እጠበቃለሁ – ቁጣህ እንዳይወርድብኝ ወይም ጥላቻህ እንዳይሰፍርብኝ።”
ከዚህ ክስተት በኋላ ነበር የኢስራእና ሚዕራጅ ጉዞ እዉን የሆነዉ። የደረሰባቸውን መከራ ይረሱ፤ ስቃያቸዉን ያስታገሱ ዘንድ ይህ ታአምራዊ ጉዞ ሆነ። “የምድር ቤት ሰዎች እንደማይቀበሉህ ሊነግሩህ በድንጋይ ቢወግሩህ የሰማዩ ቤት አቀባበል ከፍ ያለ ነዉ” እንደማለት ነዉ።
“እነኝ ሰዎች ሀገራቸዉን ቢከለክሉህ ታለቁ አላህ (ሱ.ወ) ያስተናግድሀል። አንቢያዎች ይከተሉሃል- ኢማማቸዉም ትሆናለህ።” የሚል መልዕክት ነበረዉ። ይህ በርግጥም ለደረሰባቸዉ መከራ ማካካሻና አሏህ ዘንድ ያላቸዉን ልቅናምም መጨመሪያ ነበር። በተጨማሪም ከሂጅራ በኋላ ላለው ወሳኝ እርከን እያዘጋጃቸዉ ነበር። ከሂጅራ በኋላ የዳዕዋ ህይዎት ከባድ የትጥቅ ትግልንም ያካተተ ነበርና። ዐረቦቹ በሙሉ በረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) ላይ አንድ ግንባር የሚፈጥሩበት ጊዜ ነው። የተለያዩ ተቀናቃኝ ግንባሮች አንድነት ፈጥረው የረሱሉን ዳዕዋ ሊያጠፉ የሚነሱበት ወቅት ነዉ። ዐረቢያ ደሴት ያለው ባዕድ አምላኪዎች በአንድ በኩል፤ እሳት አምላኪ መጁሳዎች በሌላ በኩል፤ አላህ (ሱ.ወ) ያወረደዉን መፅሀፍ በመለወጥና ቃል ኪዳን በማፍረስ የሚታወቁት ሸፍጠኛ አይሁዶችም በአንድ ግንባር ተሰልፈዋል። ኢንጅልን የለወጡና ተዉሂድን ከጣዖታዊነት ጋር የቀላቀሉ ክርስቲያኖችም በሮማ ቤዛንታይን አዝማችነት አንድ ግንባር ናቸዉ።
ታዲያ ለዚህ ትልቅ ትግል ረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ.) መዘጋጀት ነበረባቸዉ። ዝግጅቱ እነኝህን ሁሉ ኃይላት በፅናት መጋፈጥ የሚያስችል መሆን ነበረበት። ረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) እነኝህን ኀይላት በአናሳ ቁጥርና እዚህ ግባ በማይባል የሎጅስቲክ ዝግጅት መጋፈጥ አይቀራቸዉም። እናም አላህ (ሱ.ወ) የምድርንም የሰማያትንም ተዓምራት ያሳያቸዉ ዘንድ ፈለገ።
“ያ ባሪያውን ከተከበረው መስጊድ ወደዚያ ዙሪያውን ወደ ባረክነው ወደ ሩቁ መስጊድ በሌሊት ውስጥ ያስኼደው (ጌታ) ጥራት ይገባው። ከተዓምራቶቻችን ልናሳየው (አስኼድነው)። እነሆ እርሱ (አላህ) ሰሚው ተመልካቺው ነው።” (አል-ኢስራእ 17፤ 1)
በዚህ ፍጥረተ-ዓለም ውስጥ ያለን ተአምር ይመለከቱ ዘንድ- ረሱሉ (ሱ.ዐ.ወ)። በምድርም ብቻ ሳይገታ በሰማያትም ያለን አስደናቂ ተዓምራት ይመለከቱ ዘንድ! የ“ነጅም” ምእራፍ ላይም ይህንን የሰማይ ተዓአምራትን አስመልክቶ አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ይላል:-
የረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) ልብ ይጠነክር፣ ጥንካሬያችዉ ይታደስ፣ ሞራላቸዉ ይገንባና የክህደትን ማዕበል ከሁሉም አቅጣጫ መመከት ይችሉ ዘንድ ከታላላቅ ተዓምራቶች አሳያቸው።
ኢስራእና ሚዕራጅ ለረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) ልቅና የተዘጋጀ ጉዞ ነበር። በመካም ሆን በጧኢፍ ህዝባችዉ ያደረሰባቸዉን ስቃይ ማስረሻና መንፈሳቸውን ማደሻም ነበር። ከዚህ ሁሉ በተጨማሪ አንድ ትልቅ ሀላፊነትም የተረከቡበት ጉዞ ነበር። ያ ሃላፊነትም ለወደፊት በራሳቸዉም ይሁን በተከታይ ሙስሊሞች ህይዎት ላይ ከባድ ተፅእኖ የሚኖረዉ ግዙፍ ሃላፊነት ነበር- ሶላት። በዚህች ታላቅ ሌሊት አላህ (ሱ.ወ) ሶላትን ግዴታ አደረገ። የአላህ ፍላጎቱ ነበር- ወደ ሰዎች አምባሳደር የሆነዉን ታላቅ ሰዉ መጥራት። ሙሀመድ (ሱ.ዐ.ወ)። በሌሊት ጉዞ ከተከበረው ከአላህ (ሱ.ወ) ቤት መስጅደል-ሃረም ወደ መስጅድል-አቅሷ – ከዛም ሰማይ ሰማያትን አቋርጠው “ሲደርተል -ሙንታሃ”ን ረገጡ። ይህ ጉዞ የኃላፊነቱን ክብደት ያሳያል። ሶላት ግዴታ ተደረገ። ሶላት በሙስሊም ግለሰብና ማህበረሰብ ዘንድ ሊኖረዉ የሚገባዉን ትኩረትና ክብደት አመልካች ነበር። ይህች ሰግደት (ሶላት) አንድ ባርያ ከጌታው ጋር የሚገናኝበት ቀጠሮ ነች። ሶላት የተደነገገዉ ሀምሳ የሶላት ወቅቶች ሁኖ ነዉ። በወንድማቸዉ ነቢዩላህ ሙሳ (ዐ.ሰ) ምክር እተመላለሱ ወደ አምስት ወቅት አስቀነሱ። የአሏህ እዝነቱ ሰፊ ነውና በተግባር አምስት በአጅር ግን ሃምሳ ሶላት ያክል ሆኑ- የተደነገጉት አምስት ወቅት ሶላቶች። በሌላ መልኩ አንድ ሰዉ ከአንድ ጉዞ መልስ ስጦታ (ሀድያ) ይዞ እንደሚመለሰዉ አዛኙ ነብይም (ሰ.ዐ.ወ) ከዚህ ተዓምራዊ ጉዞ መልስ ለዑመታቸዉ ሶላትን ሀድያ ይዘዉ መጡ። ሶላት ለሁሉም ሙስሊም ከረሱሉ (ሱ.ዐ.ወ) የተበረከተ ሀድያ እንደማለት ነዉ። ይህች ታላቅ ሀድያ አንድ ሙስሊም የተላቀዉን ጌታውን ይገዛበታል። የመንፈስ እርካታንም ይጎናፀፍበታል። ዉስጡን ያፀዳበታል። የዱንያ ጭንቀቱን ያስወግድለታል። በርግጥም ከርሷ ረፍትን ያገኛል። ስክነት ዉሰጥ ይሆናል።
ሶላትን ስናስብ ምንግዜም መስጅደል-አቅሷን እናስታዉሳለን። ያ የመጀመሪያዉ የሙስሊሞች ቂብላ ነው። ረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) ከተላኩ ጀምሮ ለሦስት አመታት ወደሱ ዙረዉ ሰግደዋል። ከዛም ፊታቸዉን ወደ ካዕባ ያዞሩ ዘንድ አላህ አዘዛቸዉ።
“ስለዚህ ፊትህን ወደ ተከበረው መስጊድ (ወደ ካዕባ) አግጣጫ አዙር። የትም ስፍራ ብትኾኑም (ስትሰግዱ) ፊቶቻችሁን ወደርሱ አግጣጫ አዙሩ።” (አል-በቀራ 2፤ 144)
“ያችንም በርሷ ላይ የነበርክባትን አቅጣጫ መልክተኛውን የሚከተለውን ሰው ወደ ክህደት ከሚመለሰው ሰው ልናውቅ (ልንገልጽ) እንጅ ቂብላ አላደረግናትም። እርሷም በነዚያ አላህ በመራቸው ሰዎች ላይ በስተቀር በእርግጥ ከባድ ናት። አላህም እምነታችሁን (ስግደታችሁን) የሚያጠፋ አይደለም፤ አላህ ለሰዎች በጣም ርኅሩኅ አዛኝ ነውና።” (አል-በቀራ 2፤ 143)
“ዕምነታችሁን” ማለት ሶላታችሁን ማለት ነዉ። ሶላትን ዕምነት ብሎ ገለጸ። ምክንያቱም እምነት የሚገለፅበት ተግባር ነችና። ሶላት ያችን የተባረከች ሌሊት ዘላለም እንድናስታዉስ ታደርገናለች።
የመጀመሪያው የአቅሷ መስጂድ ነው። አላህ (ሱ.ወ) በመስጂደል-ሃረምና በመስጂደል-አቅሷ መካከል እንዴት ትስስር እንደፈጠረ እናሰተዉላለን። ረሱል (ሰ.ዐ.ወ) ከመካ ቀጥታ ወደ ሲደርተል-ሙንተሃ አላረጉም። በሌሊት ጉዞ (ኢስራእ) ከመካ ወደ በይተል-መቅዲስ ተጉዘዋል። ይህ ትኩረት የሚሻ፣ አስተዉሎ የሚጠይቅ ነጥብ ነው። ለምን ይሆን አላህ (ሱ.ወ) ይህንን ማድረጉ? ለምን ይሆን ሀረምን ከአቅሷ ማስተሳሰሩ? ይህ ክስተት አንድ ነገር ይጠቁመናል። ረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) በዚህ በተቀደሰዉ በይተል-መቅዲስ ማለፋቸዉ ድንገተኛ አልነበርም። በይተል-መቅዲስና ዙሪያዋ የተባረከች ምድር ነች። በበይተል-መቅዲስ ቆይታቸዉ ነብያትን ኢማም ሆነዉ አሰግደዋል። ይህ ከባድ መልእዕክትን ያዘለ ሁነት ነው። ነብያቶችን በጠቅላላ ኢማም ሆነዉ ረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) የማሰገዳቸው ትርጉም እንዲህ ነዉ፡-
“የሠዉን ልጅ የመምራቱ ኅላፊነት ወደ አዲሱ የረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) ዑማ ተሸጋግሯል። ነቢይነትም ወደ መጨረሻው ነቢይ ተጠቅልሏል። በርሱም በቅቷል። የመጨረሻዉ ነቢይ ነውና ነቢይነቱ እንደአለፉት ነቢያት አይደለም። እኒያ ነቢያት ለተወሰነ ህዝብና ለተወሰነ ጊዜ ነበር የተላኩት። የመጨረሻው ነቢይ ግን ለዓለማት ሁሉና ለዘለዓለሙ ነዉ የተላከው። ለዓለማት በሙሉ እዝነት ይሆን ዘንድ ነው ተልዕኮው። የመልዕክቱ ሁሉን አቀፍ መሆንና ዘለዓለማዊ መሆን የግድ ነበር። ይህ ነቢያትን ያስከተለ ሶላት እንድምታ ይህ ነበር። የጥንት ነቢያት እነ ኢብራሂም፣ ኢስሃቅ፣ ሙሳ፣ ዒሳ፣ … ወደ ነበሩባት ሀገር መጓዙ የአመራር ሽግግሩን ለማብሰር ነው። ኢስላማዊው አመራር ወደ አዲሱ ዑማ ተሸጋግሯል። መልዕክቱ ወደ ዓለማቀፋዊነትና ዘለዓለማዊነት ሰፍቷል።”
በመስጅድ-አል ሀረምና በመስጅድ-አል አቅሷ መካከል የተፈጠረው ትስስር የሁለቱንም መስጂዶች ቅዱስነት በአጽንኦት ለማመልከት ነው። አንዱ የኢስራእ መነሻ ሌላኛው መዳረሻ ነው። በተጨማሪም አንዱ የሚዕራጅ መነሻ ሲሆን ሌላኛው ደግሞ ከሚዕራጅ መመለሻ ሆኖ እናገናገኘዋለን። ይህ ክስተት አንድ ነገር ያስገነዝበናል፡- “በተከበረው በይተል-መቅዲስ ላይ ቸልተኛ መሆን በመስጅድ-አል ሀረም ላይ ቸልተኛ ከመሆን ያልተናነሰ ነው።” አላህ (ሱ.ወ) ሁለቱንም መስጅዶች በኢስራእ ማስተሳሰሩ በሙስሊሞች ልቦና ውስጥ የሁለቱንም መስጂዶች ክብር ከፍ ለማድረግ ነው። መስጅድ-አል አቅሷን በበረካ ገለጸው፡-
ይህ መስጂድ በዚህ ክብር የተሰየመው ከመስጂደል-ነበዊ (የመዲናው) በፊት ነው። ምክኒያቱም ኢስራእና ሚዕራጅ ከሂጅራ በፊት ነውና። አላህ (ሱ.ወ) ሁለቱን የተቀደሱ መስጅዶች በዚህ ተዓምራዊ ክስተት ማስተሳሰሩ በሁለቱም በተከበሩ መስጅዶች ላይ ሙስሊሞች በሁለቱም መስጅዶች “ሀቅ” ላይ ችላ እንዳይሉ ለማሳሰብ ነው። የመስጅድ-አል አቅሷን “ሀቅ” ያጓደለ የመስጅድ-አል ሀረምንም “ሀቅ” ሊያጓድል የሚችል ሠው ነው። መስጅድ-አል አቅሷ የሙስሊሞች የመጀመሪያው ቂብላ ነበር። ሦስት ዓመታት በመካ እና አስራ ስድስት ወራት በመዲና ወደ መስጅድ-አል አቅሷ አቅጣጫ ተሰግዷል። ያ የተቀደሰ መስጅድ ለክብሩ ከሩቅ ሀገር ተጉዞ ሊዘየር (ሸዱ ሪኃል)የሚገባው መስጂድ እንደሆነ ኢስላም ያስተምራል። በርግጥም ከሩቅ ሀገር ለክብራቸውና ለቅዱስነታቸው ሊዘየሩ የሚገባቸው መስጅዶች መስጅድ-አል አቅሷን ጨምሮ መስጅድ-አል ሀረምና መስጅድ አነ-በዊይ ናቸው።
አላህ (ሱ.ወ) የመስጅድ-አል አቅሷን ጉዳይ ዘለዓለማዊና በየዓመቱ ከረጀብ መጨረሻ ቀናት ጋር ተያይዞ ከሚታወሰው ኢስራእና ሚዕራጅ ጋር አስተሳስሮታል። የጉዳዩን ክብደት እንረዳ፣ የቦታውን ቅዱስነት እንገነዘብ ዘንድ ነው። እናም በሙስሊሞች ልብ ውስጥ ለዘለዓለም ይኖራል።
ሶላት የተደነገገችው በተዓምረኛዋ የኢስራእና ሚዕራጅ ሌሊት መሆኑ የሶላትን ክብደት ያስተምረናል። በዘመናችን ያሉ መንግስታት ከሌላ መንግስታት ጋር ከበድ ያለ ጉዳይ ሲኖራቸው ለአምባሳደሮቻቸው መልዕክት ከመላክ ይልቅ አምባሳደሮቻቸውን በአካል ይጠራሉ። ይህ የጉዳዩን ከባድነት ለማስገንዘብ የሚደረግ ነው። ከፍ ያለ ምሳሌ ለአላህ (ሱ.ወ) የተገባው ነው። ረሱሉ (ሱ.ዐ.ወ) ወደ ሰው ልጆች የተላኩ የአላህ (ሱ.ወ) አምባሳደር ናቸው። አላህ (ሱ.ወ) አምባሰደሩን በሌሊት ወደ በይት-አል መቅዲስ አስጉዞ ወደ ሰማየ-ሰማያት በማሳረግ ሲድረተል ሙንተሀ አደረሳቸው። እዚያ የተላቀ ስፍራ ላይ አምስቱ ወቅት ሶላቶች ተደነገጉ።
ሁሉም ድንጋጌዎች መሬት ላይ ነው የተደነገጉት። ሶላት ሰማይ ላይ ነው የተደነገገው። ይህ የሶላትን ቦታ ከፍ ያደረገ ክስተት ነው። ሶላት በረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) “ሚዕራጅ” (እርገት) ጊዜ መደንገጓ ከዚህ ተዓምራዊ ጉዞ እስከ ምጽዓት ቀን ቀሪ የሆነ ፋና ይታያል። ረሱሉ (ሰ.ዐ.ወ) በአካል ያደረጉትን እርገት እያንዳንዱ ሙስሊም በመንፈሳዊ እርገት ይገልጸዋል። ያ መንፈሳዊ ጉዞ ሶላት ነው። ሶላት ኢማናዊ እርገት ነው። እያንዳንዱ ሙዕሚን በሶላት አማካኝነት መንፈሣዊ እርገት ይፈጽማል። ከፈጣሪው ጋር ይገናኛል። ለዚህም ነው አላህ (ሱ.ወ) በሀዲስ-አልቁድስ ይህንኑ እውነታ ያስቀመጠልን፡-
“ሶላትን በእኔና በባሪያዬ መካከል ከሁለት ከፍያታለሁ። ባሪያዬ የለመነውን ያገኛል። ባሪያው: ‘አልሀምዱ ሊላሂ ረቢልዓለሚን’ ሲል፣ አላህ (ሱ.ወ) ‘ባሪያዬ አመሰገነኝ’ ይላል። ‘አር-ረህማኒ አር-ረሂም’ ሲል፣ አላህ (ሱ.ወ) ‘ባሪያዬ አወደሰኝ’ ይለዋል። ‘ማሊኪየውሚዲን’ ሲል፣ አላህ (ሱ.ወ) ‘ባሪያዬ አላቀኝ’ ይላል። ‘ኢያከነዕቡዱ ወኢያከነስተዒን’ ሲል፣ አላህ (ሱ.ወ) ‘ይህ በኔና በባሪያዬ መካከል ያለ ጉዳይ ነው። ባሪያዬ የለመነውን ያገኛል’ ይላል። ‘ኢህዲነሲራጠል ሙስተቂም’ እስከመጨረሻው የፋቲሃ ምዕራፍ ሲያነብ፣ አላህ (ሱ.ወ) ‘ይህ የባሪያዬ ጉዳይ ነው። ባሪያዬ የለመነውን ሁሉ ያገኛል።’ ይለዋል።”
ይህን ያክል ክብር የተቸረው ሶላት ከመስጅድ-አል አቅሷ ጋር ያለውን ትስስርም ማስተዋል የግድ ይላል። ሶላት ከተደነገገ በኋላ የመጀመሪያው ቂብላ መስጅድ-አል አቅሷ ነውና።
እናም ከኢስራእና ሚዕራጅ ሁለት ዋና ዋና አስተምህሮቶችን እንወስዳለን። መስጅድ-አል አቅሷን በሚመለከት የሙስሊሙ ዑማ ኃላፊነት አንዱ ሲሆን፣ የሶላትን ክብርና ከመስጅድ-አል አቅሷ ጋር ያለውን ትስስር በውሉ መገንዘብና አቅሷን ሁሌም ከልባችን ማስተዋስ ሌላኛው ነው።
የእውን ህልም ናት፤ ያላገኘ የሚያልማት፡፡ ነፃነት ልዩ ወርቅ ናት፣ ያላገኘ የሚመኛት፡፡ ነጻነት ብርቅና ድንቅ ናት፤ ሰው ሁሉ የሚራኮትላት፡፡ ነጻነት ለመቀዳጀት እንደ ግለሰብም፣ እንደ ሀገርም ስንት ዋጋ ይከፈላል፡፡ ዋጋ የሚከፈለው ዋጋ ያለው ነገር ስለሆነ ነው፡፡ ዋጋ የሌለው ነገር ዋጋ አያስከፍልም፡፡ ይቅርታ……
ፊልሙ 1.5 ሚ. ብር ይፍጃል ተብሏል አያልነህ ሙላት ፊልሙን ዲያሬክት ያደርጉታል በመላው አፍሪካ እንዲታይ ታስቦ የሚሰራ ፊልም ነው ዓለም በቀዝቃዛው ጦርነት የምትታመስበት ዘመን ነበር፡፡ የታሪኩ ዋና ገፀ ባህርይ ሶማሊያዊ ፓይለት ሲሆን በወቅቱ በአገሩ ሶማሊያ ሰተት ብሎ የገባውን የሶቭየት ህብረት የሶሻሊዝም…
“መጋቢት 6 ቀን 1963 ዓ.ም ግርማዊ ንጉሠ ነገሥት ቀዳማዊ ኃይለሥላሴን ይዞ ወደ አባያ ለመብረር ሲነሳ በአውሎ ንፋስ ምክንያት መሰናክል አጋጥሞት የወደቀው ሒሊኮፕተር ከጥቅም ውጭ ሆኗል፡፡ “ሒሊኮፕተሩ በአውሎ ንፋስ ምክንያት መሰናክል ደርሶበት የወደቀው፤ ከአዋሳ ከተማ 100 ኪሎ ሜትር ያህል ርቆ በሚገኘው…
ትላንተና ነው፡፡ ጓደኛዬ፣ እኔና ሁለታችን ከሰዓቱን የት ማሳለፍ እንዳለብን እየተከራከርን ነበር፡፡ ከእልህ አስጨራሽ ውይይት አዘል ንትርክ በኋላ ስምምነት ላይ ደረስን፡፡ ፊልም እያየን ለማሳለፍ፡፡ ፊልም በማየት ሙሉ ከሰአቱን ማሳለፍ ስለማይቻል ከሲኒማ ቤት ያመለጡ ሰአታት ካሉን ሁለታችንም መፅሀፍት ስለያዝን በማንበብ ለማሳለፍ አቀድን፡፡ጓደኛዬ…
መካከል ላይ ሁለት ሳምንቶች ተሙለጭልጨው አመለጡ እንጂ የቅድሚያ ሃሳቤ ከወግ ጥበብ ጋር ሦስት ሳምንታት እንዘልቃለን ነበር፡፡ በሁለቱ ፅሁፎች ከ”የቡና ቤት ሥዕሎች” ጋር መስፍን ሃብተማሪያምን ይዘን፣ በ”ሁለት ሐውልቶች ወግ” እና በ”ጠጠሮቹ” ዳንኤል ክብረትን ዳስሰን፣ ማክተሚያው ላይ እንደ ዳገት ወጪ “ወገቤን” ብለን…
“የፈላስፎች ጉባኤ” በያዝነው ሳምንት ከማተሚያ ቤት ወጥቶ ለአንባቢያን የቀረበ መፅሐፍ ነው፡፡ በጋዜጠኝነታቸው የሚታወቁት የኤሚ እንግዳና የጥበቡ በለጠ 11 የልቦለድ ስብስቦችን የያዘው መፅሐፍ በመግቢያው “የስነ ፅሁፍን መስቀል ተሸክመው ለዚህ ያበቁን ጠቢባንን አንዴ እናስታውሳቸው” በሚል መነሻ እስከ ሞት ድረስ መስዋዕትነት የከፈሉ የኪነጥበብ…
ስንናገር ሰሚ መኖሩን እናረጋግጥ፡፡ ለነማንና ለማን ነው የምንናገረው እንበል፡፡ አንዳንድ ሰው ብዙ ጆሮ አለው፡፡ አንዳንዱ ደግሞ ፈፅሞ ጆሮ ያልፈጠረበት ነው፡፤
“አውቆ የተኛን ቢቀሰቅሱት አይነቃም”ም ያስኬዳል፡፡ ሥልጣን ልብ ያደነድናል፡፡ ጆሮ ያደነዝዛል፡፡ ዐይንን ያስጨፍናል! ህዋሳት በድን ሲሆኑ አገር የልማት ትኩሳቷ ይደነዝዛል! የንቃት ዐይኗ ይጨለመልማል! ተስፋና ምኞት ያስለመልማሉ! እኛ በምሁራዊ ልቦናችን የምንመኝላት መንገድ ው መንገድ ነው ኮረኮንች፣ አሊያም ሊሾ አስፋልት ደሞም ቀለበት ሊሆን ግድ ነው!
መለወጣችን ግድ ነው! ለለውጥ መዘጋጀት ግን የለውጥ ግድ ግድ ነው! ዋናው ችግራችን የተለወጥን እየመሰለን ዘራፍ ማለታችን ነው! ብዙዎቻችን የለውጥ ዕውነተኛውና ሁነኛው ሀሳብ ሳይገባን የተለወጥን ይመስለናል! ምነው ቢሉ… ለውጥ የአንድ ጀምበር ጉዳይ ስላልሆነ ነው! እናርገውም ብንል ከቶም ባንድ ጀምበር አንስማማም! ስለዚህ በብርቱ ማሰብ ያለብን “ዛሬም ትግላችን መራራ፣ ግባችን የትየለሌ” መሆኑን ነው! መስዋዕትነትን አንፍራ! የአቅማችንን ያህል ሩቅ ዕቅድና ሀሳብ አንሽሽ! ዛሬ ሁሉን ባቋራጭ የማሸነፍ ፍላጎት ዘመን ነው (It is a time of short - term mechanisms) የረዥም ጊዜ ዕቅድ ገና ባላወቅንበት አገር “አቋራጭ መንገድ” ፍለጋ ስንባዝን ዓመታት አልፈዋል! ገና ያልፋሉ፡፡
More in this category: « “ከእንግዲህ እንቅልፍ የለችም፣ የዕረፍት አድባር አጣች መቅኖ ማክቤዝ እንቅልፍን ገደላት፣ በእኩለ-ሌሊት አፍኖ”	“በራቸውን ሳይዘጉ ሌባ ሌባ ይላሉ” አለች ውሻ »
የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽንም ባደረገው የማጣራት ሥራ ከሶማሌ ክልል 1145 መሥራች አባላት፣ ከአፋር ክልል 72 መሥራች አባላት፣ ከኦሮሚያ ክልል 23 መሥራች አባላት፣ ከአ.አ. ከተማ አስተዳደር 58 መሥራች አባላት በጠቅላላው የ1298 መሥራች አባላት በተጠቀሱት አድራሻ ያለመኖራቸውን ማረጋገጡን የሚያስረዳ መግለጫ በመስጠቱ የቦርዱም ሆነ የፖሊስ ኮሚሽኑ የማጣራት ሥራ የሚያሣየው ፓርቲው እያወቀ ወይም ማወቅ እየተገባው በቃለመኃላ በተረጋገጠ ሰነድ ያቀረበው የመሥራች አባላት ሥም ዝርዝር በተጭበረበረ ተግባር የፓርቲውን የዳግም ምዝገባውን ሂደት ማስፈጸም መፈለጉን እንደሆነ ተረድቷል፡፡
ስለዚህ በአዋጅ 1162/2011 አንቀጽ 98/1/ /ሠ/ መሠረት የቅንጅት ለአንድነትና ለዲሞክራሲ ፓርቲ እንዲሰረዝ ተወስኗል፡፡ ጉዳዩም በአቃቤ ሕግ በኩል ክስ ተመስርቶበት ይገኛል።
የአረብ ብረት ፊደል ምልክቶች ከብራንደን ሳንደርሰን የተሳሳተ ዩኒቨርስ የአልሎማቲክ ብረቶችን ብቻ የሚያመለክት አይደለም ፣ ግን እያንዳንዱ ግላይፍ ከእንግሊዝኛ ፊደል የተላከ ደብዳቤን ይወክላል ፡፡ የአልሎማዊ ፊደል በመጠቀም የእርስዎ ተወዳጅ ጥቅስ ፣ ቃላት ፣ ስም ወይም ሐረግ በምቾት ባንድ ላይ በብጁ የተቀረጸ ይሆናል።
ዝርዝሮች: የአረብ ብረት ፊደል ቀለበት ብር በጣም ጥሩ እና ከ 6.8 ሚሊ ሜትር በላይ እስከ ታች እና ውፍረት 2.2 ሚ.ሜ ነው ፡፡ ቀለበቱ 7 ግራም ይመዝናል - ክብደቱ በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጥ ውስጠኛው በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
ክፍተት አማራጮች: የአልሎማቲክ ምልክቶች በባንዱ ጀርባ ላይ ማንኛውንም ባዶ ቦታ በመተው ወደ ቀለበቱ ፊት ለፊት ያተኮሩ ይሆናሉ ፡፡ በጠቅላላው ባንድ ዙሪያ ያሉትን ምልክቶች በእኩል ቦታ ማስያዝ አይቻልም ፡፡
የመጠን አማራጮች: የ Mistborn ቀለበቶች በአሜሪካ መጠኖች ከ 5 እስከ 15 ፣ በአጠቃላይ እና በግማሽ መጠኖች ይገኛሉ ፡፡ መጠኖች ከ 13.5 እስከ 15 ተጨማሪ $ 15.00 ናቸው። የእርስዎ ቀለበት መጠን እያንዳንዱ ቀለበት ሊይዘው የሚችላቸውን ምልክቶች ብዛት ይገድባል ፡፡ በመጠንዎ ላይ ሊመሳሰሉ ለሚችሉት ከፍተኛው የሩጫዎች እና የአስፓጋስ ነጥቦች ብዛት ከዚህ በታች ያለውን ሰንጠረዥ ይመልከቱ። እባክዎን የ "&" ምልክቱ እንደ ሁለት የምልክት ቦታዎች ይቆጠራል ፡፡
ፕሮዳክሽን: እኛ ለትእዛዝ የተሰራ ኩባንያ ነን ፡፡ ትዕዛዝዎ ከ 10 እስከ 14 የሥራ ቀናት ውስጥ ይጭናል። ለ COVID-19 ጥንቃቄዎች ውስን ባልሆኑ ሠራተኞች ምክንያት የምርት ጊዜያችን ከተለመደው የበለጠ ረዘም ሊሆን ይችላል.
ቀለበቱ ከተጠበቀው ጊዜ ቀድሞ ደርሶ የሚያምር ነው ፡፡ እንከን የለሽ የተሠራ እና ለእሱ ጥሩ ክብደት አለው። እኔ ግዙፍ ሳንደርሰን እና የቶልኪን አድናቂ ነኝ ስለሆነም በጣም እርግጠኛ ነኝ ይህ የመጨረሻው ግዢዬ እንደማይሆን እርግጠኛ ነኝ ፡፡ ለሁሉም አመሰግናለሁ! :) (የ “Stormlight Archive” ን ለሐረግዬ እንደ መነሳሻ ተጠቀምኩበት - ቀጣዩ ደረጃ - እና ለመናገር “ጅረቶችን ማቋረጥ” እንደሆነ አውቃለሁ ግን ኮስሜሬ ሁሉም የተገናኘ ስለሆነ እውነት ነው?)
እኔ በጣም ቀለበቱን በጣም እወደዋለሁ ፣ በጣም የሚያምር ሰው ብቻ ሊያነበው በሚችለው ፊደል ውስጥ ፣ ስሜ የተቀረጸበት አንድ ነገር መልበስ በእውነቱ ያስደስታል! = መ
የመረጥኩት ሐረግ (ለማንኛውም የሚሆን ቦታ የለውም) በምንም ነገር ማለፍ እንደምችል ለእኔ የማይረሳ ማሳሰቢያ ፣ ከምወዳቸው ደራሲ እና እስካሁን ካገኘኋቸው ምርጥ ጌጣጌጦች ከሚሠራው ኩባንያ ጋር ፍጹም ተጣምሯል ፡፡
ቀለበት በፍፁም አስደናቂ ነው! በ 12 መጠን ቢሆን እመኛለሁ 18 ቁምፊዎችን ማግኘት እችል ነበር ስለሆነም 18 ቱም ብረቶች ይኖሩኝ ነበር ነገር ግን ጥራቱ የላቀ ነው ፡፡
ከዩኒቨርስ ግዝፈትና ከሰማያትና ከምድር ታላቅነት ጋር አላህ (ሱ.ወ.) ፍጥረተ ዓለሙን ሁሉ ለሰው ልጅ ጥቅም የተገራና የተመቻቸ እንዲሆን አድርጎታል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
አላህ (ሱ.ወ.) የመጀመሪያውን ሰው የኣደምን አፈጣጠርና እንዴት እንደ አከበረው፣ከዚያም በሰይጣን ጉትጎታና በጥፋቱ ከገነት ወደ መሬት እንዴት እንዳወረደው፣በኋላም አንዴት ይቅር ብሎ ምሕረት እንዳደረገለት ተርኮልናል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{በእርግጥም ፈጠርናችሁ፤ከዚያም ቀረጽናችሁ፤ከዚያም ለመላእክቶች ለኣደም ስገዱ አልን፤ወዲያውም ሰገዱ፤ኢብሊስ (ዲያብሎስ) ሲቀር፣ከሰጋጆቹ አልኾነም። (አላህ) ባዘዝኩህ ጊዜ ከመስገድ ምን ከለከለህ? አለው፤እኔ ከርሱ የበለጥኩ ነኝ፤ከእሳት ፈጠርከኝ፤እርሱን ግን ከጭቃ ፈጠርከው አለ። ከርሷ (ከገነት ወይም ከሰማያት) ውረድ፤በርሷ ውስጥ ልትኮራ አይገባምና፣ወጣም፣አንተ ከወራዶቹ ነህና አለው፤
፦ ስለ አጠመምከኝም ለነርሱ በቀጥተኛው መንገድ ላይ በእርግጥ እቀመጥባቸዋለሁ አለ። ከዚያም ከስተፊቶቻቸው፣ከኋላቸውም፣ከቀኞቻቸውም፣ከግራዎቻቸውም፣በእርግጥ እመጣባቸዋለሁ፤አብዛኞቻቸውንም አመስጋኞች ኾነው አታገኛቸውም (አለ)።
፦ የተጠላህ ብራሪ ስትኾን ከርሷ ውጣ፤ከነርሱ የተከተለህ ከናንተ ከመላችሁም ገሀነምን በእርግጥ እሞላታለሁ አለው። ኣደምም ሆይ! አንተም ሚስትህም በገነት ተቀመጡ፤ከሻችሁትም ስፍራ ብሉ፤ግን ይህችን ዛፍ አትቅረቡ፤(ራሳቸውን) ከሚበድሉት ትኾናላችሁና (አላቸው)። ሰይጣንም ከዕፍረተ ገላቸው የተሸሸገውን ለነርሱ ሊገልጥባቸው በድብቅ ንግግር ጎተጎታቸው፤ጌታችሁም መልኣኮች እንዳትኾኑ ወይም ከዘላለም ነዋሪዎች እንዳትኾኑ እንጂ ከዚች ዛፍ አልከለከላችሁም አላቸው። እኔ ለናንተ በእርግጥ ከሚመክሯችሁ ነኝ ሲልም ማለላቸው። በማታለልም አዋረዳቸው፤ከዛፊቱም በቀመሱ ጊዜ፣ዕፍረተ ገላቸው ለሁለቱም ተገለጠችላቸው፤ከገነት ቅጠልም በላያቸው ላይ ይደርቱ ጀመር፤ጌታቸውም ከዚቻችሁ ዛፍ አልከለከልኋችሁምን? ሰይጣንም ለናንተ ግልጽ ጠላት ነው አላልኋችሁምን? ሲል ጠራቸው።
፦ ጌታችን ሆይ! ነፍሶቻችንን በደልን፤ለኛ ባትምር ባታዝንልንም በእርግጥ ከከሳሪዎቹ እንኾናለን አሉ። (አላህ) ፦ ከፊላችሁ ለከፊሉ ጠላት ሲኾን ውረዱ፤ለእናንተም በምድር ላይ እስከ ተወሰነ ድረስ መርጊያና መጠቀሚያ አላችሁ፣አላቸው።}[አል አዕራፍ፡11-24]
አላህ (ሱ.ወ.) ሰውን እጅግ ባማረ ቅርጽ ፈጥሮት ከመንፈሱ ነፍቶበታል፤በዚህም የተስተካከለ ቁመና ያለው ሕያው፣የሚሰማ የሚያይ፣የሚናገርና የሚንቀሳቀስ ድንቅ ክቡር ፍጡር አደረገው፦
የሚያስፈልገውንም ሁሉ አስተማረው።ለሌሎች ፍጥረታት ያልተሰጡ እንደ አእምሮ፣ዕውቀት፣ንግግር፣ውብ ቅርጽ፣ያማረ ተክለ ሰውነት፣ክቡር ቁመና፣መካከለኛ አካል፣የማሰብ፣የመማርና የማገናዘብ ችሎታ . . የመሳሰሉ ተሰጥኦዎችና ባሕርያት ባለቤት አደረገው። ወደ መልካም ስነምግባራትና ውብ ጸባያትም መራው፤ከፈጠራቸው ብዙ ፍጥረታትም አላቀው። ከነዚህ የከበሬታዎቹ መገለጫዎች መካከል የሚኪሉትን እናገኛለን ፦
አላህ (ሱ.ወ.) ለሰው ልጅ ማሰቢያ አእምሮ፣ማስተዋልና ማገናዘብን፣መስማትና መናገርን የተቀሩትንም የግንዛቤ ሕዋሳት ያደለው በመሆኑ ክቡር ፍጡር አድርጎታል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ይህ ለሰው ልጅ እጅግ የላቀ ክብር ነው።በመሆኑም ሰው ሰው በመሆኑ ብቻ ክቡር ስለሆነ መከበር አለበት። ከአላህ (ሱ.ወ.) መንፈስ የተነፋበትን ክቡር ፍጡር ማዋረድና መበደልም ፈጽሞ ተገቢ አይደለም።
{(ሙሐመድ ሆይ!) ጌታህ ለመላእክት ፦ እኔ በምድር ላይ ምትክን አድራጊ ነኝ፤ ባለ ጊዜ፣(የኾነውን አስታውስ፤እነርሱም) እኛ ከማመስገን ጋር የምናጠራህ፣ላንተም የምንቀድስ ስንኾን በርሷ ውስጥ የሚያጠፋንና ደሞችንም የሚያፈስን ታደርጋለህን? አሉ፤(አላህ) እኔ የማታውቁትን ነገር ዐውቃለሁ አላቸው።}[አል በቀራህ፡30]
-አላህ (ሱ.ወ.) በዚህ ፍጥረተ ዓለም ውስጥ በሰማያትና በምድር ያሉትን ሁሉ፣ፀሐያትና ጨረቃዎችን፣ከዋክብት እና ፕላኔቶችን፣ጋላክሲዎችን እና ፀሐያዊ ጭፍራን . . ለዚህ ክቡር ፍጡር ለሰው ልጅ የተገሩለት እንዲሆኑ አድርጓል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
አላህ (ሱ.ወ.) መላውን የሰው ዘር የፈለገውን ያህል ክብርና ደረጃ ቢኖረው እንኳ ለማንኛውም ዓይነት ፍጡር ተገዥ ከመሆን ነጻ አውጥቷል። ይህም ከሰብአዊ ፍጡራን አምልኮና ተገዥነት ወደ ኃያሉ አላህ አምልኮና ተገዥነት የሚያሸጋግረው በመሆኑ ለሰው ልጅ ከምንም በላይ የሆነ የላቀ የነጻነት ደረጃ ነው። ለዚህም ነው አላህ (ሱ.ወ.) በራሱና በአገልጋይ ባሮቹ መካከል የሚገባ አማላጅም ሆነ አገናኝን የማይቀበለው። ይሁን እንጂ አንዳንዳንድ ወገኖች በሰው ልጅና በፈጣሪ ጌታው መካከል የአምላክነት ባህርያትና መብት የሰጧቸውን አማላጅ አገናኞችን ከራሳቸው ፈጥረው አቅርበዋል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ያሉትን አማላጆች ውድቅ በማድረግ የሰውን ልጅ አክብሮታል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ከርሱ በቀር ሌላ አምላክ የሌለውን አንድን አምላክ ሊግገዙ እንጂ ያልታዘዙ ሲኾኑ፣ሊቃውንቶቻቸውንና መነኮሳታቸውን፣የመርየምን ልጅ አልመሲሕንም ከአላህ ሌላ አማልክት አድርገው ያዙ፤ከሚያጋሩት ሁሉ የጠራ ነው።}[አል ተውበህ፡31]
የሰውን ልጅ በቀዷእና በቀደር በማመንና ቁሳዊ ጥረትን ከውጤት ጋር በማያያዝ አማካይነት ከመጻኢው ጊዜ ስጋት፣ከጭንቀት፣ተስፋ ከመቁረጥና ከማዘን አላህ (ሱ.ወ) ነጻ አውጥቶታል። በቀዷእና በቀደር ማመን ማለትም አላህ (ሱ.ወ.) ሁሉንም ነገር ከመከሰቱ በፊት ወስኖ እርሱ ዘንድ የመዘገበው መሆኑንና ከርሱ ውሳኔና መሻት ውጭ የሚሆን ምንም ነገር አለመኖሩን ማመን፣አማኙን ሰው በሰላምና በእርጋታ፣በራስ በመተማመንና በከበሬታ፣በተገቢው መንገድ ሳቢያን ከውጤት በማገናኘት ማድረግ የሚገባውን ሁሉ እስከፈጸመ ድረስም የሆነው አላህ (ሱ.ወ.) የሻውና የወሰነው ነውና ባለፈውና ባመለጠው ነገር ባለ መቆጨትና ባለ ማዘን ሁኔታ ውስጥ እንዲኖር ያደርገዋል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ይህ እምነት ባለቤቱን ሚዘናዊ አእምሮ ኖሮት በእውነተኛ የስነልቦና መረጋጋትና በከፍተኛ የመተማመን ሁኔታ ውስጥ አንዲኖር ያደርገዋል። ችግርና መከራ ሚዛን አሳጥተውት ተጽእኖ የማያሳድሩበት፣ደሰታና ምቾትም ትእቢትና መንበጣረርን የማያስከትሉበት ሚዛኑን የጠበቀ ሰብእና እንዲላበስ ያስችለዋል።
አላህ (ሱ.ወ.) ለሰው ልጅ አእምሮና ለአስተሳሰቡ ከፍተኛ ዋጋ ሰጥቷል፤እንዲያስተውልና እንዲያስተነትንም አዞታል። የሰማያትንና የምድርንም አፈጣጠር ማስተንተንን፣ምክንያታዊ አስረጅና ትንተና ማቅረብንም ግዴታ አድርጓል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
አእምሮ እንዲከበርና ትኩረት እንዲሰጠው፣እንዲሠራና እንዲያስተውል እንዲደረግ፣በጭፍን ተከታይነትና ወገንተኝነት አማካይነት ከሥራ ውጭ እንዳይደረግ አዟል። በሰው ልጅ ላይ የተጣለው ኃላፊነትና ግዴታ ከአእምሮ ጋር የተያያዘና ከርሱ ውጭ የማይሆን ከማድረጉም በላይ ለርሱ መኖር ማስረጃና ለአንድነቱም አመላካች አድርጎታል። የአመለካከት ልዩነት ሲኖርም በአእምሯዊ የማስረጃ አቀራረብ ስልት መዳኘትንም አዟል። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ብሏል፦
{ገነትንም አይሁድን፣ወይም ክርስቲያኖችን የኾነ እንጂ አይገባትም አሉ፤ይህቺ (ከንቱ) ምኞታቸው ናት፣እውነተኞች እንደ ኾናችሁ አስረጃችሁን አምጡ በላቸው።}[አል በቀራህ፡111]
እያንዳንዱ ሰው በሠራውና በፈጸመው ነገር በግሉ ኃለፊና ተጠያቂ መሆኑን አረጋግጦ፣አንዱ በፈጸመው ነገር ሌላው ተጠያቂ አለመሆኑን ገልጾታል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ለሰው ልጅ የተሰጠው ከበሬታ በአንድ ጾታ ላይ ብቻ የተወሰነ አይደለም። ከበሬታው በመሰረቱ ልክ እንደ ወንዱ ሴቷንም ያጠቃለለ ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ከወንድ ወይም ከሴት፣እርሱ አማኝ ኾኖ ከበጎ ሥራዎች አንዳችን የሚሠራም ሰው፣እነዚያ ገነትን ይገባሉ፤በተምር ፍሬ ላይ ያለችን ነጥብ ያክል እንኳ አይበደሉም።}[አል ኒሳእ፡124]
አላህ (ሱ.ወ.) ልክ እንደ ወንዱ ሁሉ ሴቷም ሙሉ ኃላፊነትንና ግዴታን ለመሸከም ብቁ፣ በሽልማትም ሆነ በቅጣትም ከወንዱ ጋር እኩል ሲያደርጋት ሴትን ክቡር ፍጡር አድርጓታል። ሌላው ቀርቶ ለሰው ልጅ የተላለፈው የመጀመሪያው መለኮታዊ ትእዛዝ ለወንዱና ለሴቷም ለመጀመሪያው ሰው ለኣደምና ለሐዋ በአንድ ላይ የተላለፈ ነበር። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
‹ኣደም ሆይ! አንተ ከነሚስትህ በገነት ተቀመጥ፤ከርሷም በፈለጋችሁት ስፍራ በሰፊው ተመገቡ፤ግን ይህችን ዛፍ አትቅረቡ፤ከበደለኞች ትኾናላችሁና አልንም።}[አል በቀራህ፡35]
በተጨማሪም አላህ (ሱ.ወ.) የኣደምን ከገነት መውጣትና የዝርዮቹን መከራ፣በአንዳንድ ሃይማኖቶች ውስጥ እንደሚነገረው ዓይነት ተጠያቂነቱን በሔዋን ላይ አላደረገም። ይልቁንም አደምን ነው የመጀመሪያው ተጠያቂ አድርጎ የጠቀሰው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
በግላዊ ቁሳዊ መብቶች የሕግ ኃላፊነት፦ የሴት ልጅ የሕግ ሰውነት የታፈረና የተከበረ ነው። ግዴታን በመወጣትና በመታዘዝ ብቁነት ላይ አላህ (ሱ.ወ.) ከወንዱ ጋር እኩል አድርጓት በመብቷ የመጠቀምን፣ንብረት የመያዝ፣ የማስተዳደርና ውል የመዋዋል፣መሸጥና መግዛትን የመሳሰሉትን ሁሉ አረጋግጦላታል። እነዚህ የሲቪል መብቶቿ በአፈጻጸም በወንዱም ላይ ከሚጣል ገደብ ውጭ ያለ ምንም ገደብ ሕጋዊ ተፈጻሚነት ይኖራቸዋል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{አላህም ከፊላችሁን በከፊሉ ላይ በርሱ ያበለጠበትን ጸጋ አትመኙ። ለወንዶች ከሠሩት ሥራ ዕድል አላቸው፤ለሴቶችም ከሠሩት ሥራ ዕድል አላቸው። አላህንም ከችሮታው ለምኑት፤አላህ በነገሩ ሁሉ ዐዋቂ ነውና። }[አል ኒሳእ፡32]
{ለወንዶች፣ወላጆችና የቅርብ ዘመዶች ከተውት (ንብረት) ፈንታ አላቸው። ለሴቶችም፣ወላጆችና የቅርብ ዘመዶች ከተውት ከርሱ ካነሰው ወይም ከበዛው፣ፈንታ አላቸው። የተወሰነ ድርሻ (ተደርጓል)።}[አል ኒሳእ፡7]
ለሴቶች እዝነትና ርህራሄን ማሳየት የታዘዘ ሲሆን በጦርነት ላይ ሴቶችን መግደል አላህ እርም አድርጎ ከልክሏል። በወር አበባዋ ሰሞን አብሯት መሆንንና አብሮ መብላትም ታዟል። አይሁዶች ይህን ሁሉ በመከልከል በወር አበባዋ ጊዜ በአካል ይርቋታል፤ጊዜው እስኪያልፍ ድረስም አብሯት መብላትን ይከለክላሉ። የሴት ልጅ ከአላህ መልክተኛም  ግሩም የሆነ ከበሬታ ተችሯታል። ነብዩ  እንዲህ ብለዋል፦ «በላጫችሁ ለቤተሰቡ ከሌላው ይበልጥ ጥሩ የሆነ ሰው ነው፤እኔ ከሁላችሁም ይበልጥ ለቤተሰቤ ጥሩ ነኝ።»[በትርምዚ የተዘገበ]
በዘመናቸው አንዲት ሴት በባሏ እንደ ተመታች ሲሰሙ ተቆጥተው እንዲህ ብለው ነበር ፦ «አንዳችሁ ባለቤቱን እንደ ባሪያ ይመታትና ከዚያ በቀኑ መጨረሻ ላይ ያቅፋታል!»[በቡኻሪ የተዘገበ]
ሴቶች ተሰብስበው ባሎቻቸውን ለመክሰስ ወደ አላህ መልክተኛ r ሲመጡ እንዲህ ነብዩ ብለዋል፦ «ባሎቻቸውን የሚከሱ ብዙ ሴቶች ወደ ሙሐመድ ቤተሰብ መጥተዋል፤እነዚያ (ሚስቶቻቸውን የሚጎዱ ወንዶች) ምርጦቻችሁ አይደሉም።»[በአቡ ዳውድ የተዘገበ]
ሴት እንደ እናት ወንድ ያላገኘውን ደረጃም አግኝታለች። አላህ (ሱ.ወ.) ከአባት በበለጠ ለእናት ደግ መሆንን አዟል። አንድ ሰው ወደ ነብዩ r መጥቶ ፦ «የአላህ መልክተኛ ሆይ! ለኔ መልካም አያያዝና ለደግነቴ ከሁሉም ይበልጥ ባለመብት የሆነው ማነው? ሲላቸው ፦ እናትህ ናት አሉት፤ከዚያስ? አላቸው፤እናትህ ናት፣አሉት፤ከዚያስ? አላቸው፤እናትህ ናት አሉት፤ከዚያስ? አላቸው፤አባትህ ነው አሉት።»[በቡኻሪና ሙስሊም የተዘገበ]
ለሴት ልጅ አስተዳደግም የሚሰተው ትኩረት ለወንዶች ልጆች አስተዳደግ ከሚሰጠው ትኩረት የበለጠ አላህ ዘንድ ምንዳ እንዳለው ሲገልጹም ነብዩ r እንዲህ ብለዋል ፦ «እነዚህ ሴት ልጆች ተሰጥተውት በነሱ የተፈተነና በጥሩ አያያዝ ደግ ለሆነላቸው ሰው፣ከገሀነም እሳት መከላከያ ይሆኑለታል።»[በቡኻሪና ሙስሊም የተዘገበ]
በተጨማሪም ነብዩ r እንዲህ ብለዋል ፦«አላህ ሆይ! የነዚህን የሁለቱን ደካሞች የሙት ልጅንና የሴትን መብት የጣሰውን ሰው ኃጢአተኛ አድርጌያለሁ።»[በነሳኢ የተዘገበ]
ሆላንድ ጽቡቕ ናይ ጥዕና ክንክን ኣለዋ። ናይ ሆላንድ ናይ ጥዕና ክንክን ግን ክትፈልጦ ዘለካ ሕግታት ኣለዎ። ኣብዚ ገጽ ሓበሬታን መግለጽን ብዛዕባ ናይ ግድን ናይ ጥዕና መድሕን፡ ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ፡ ናይ ክንክን ገንዘባዊ ሓገዝ፡ ናይ ገዛ ሓኪም፡ ፍሉይ ክንክን ከምኡውን ዝተረፈ።
ኣብ ሆላንድ ዝኾነ ሰብ ካብ 18 ዓመት ንላዕሊ ንናይ ጥዕና ወጻኢታት መድሕን ክኣቱ ግዱድ እዩ። ናብ ናይ ገዛ ሓኪም ምስትኸይድ፡ ክፋል ናይ ዋጋታት ናይ መድሃኒት ከምኡውን ኣብ ኣስቢዳለ ዝግበረልካ ክንክን፡ ብዛዕባ እዚ ዘሎ ወጻኢታት ትካል ናይ ክንክን መድሕን ይኸፍሎ። እቲ ትካል ናይ ክንክን መድሕን ከንደይ ከምዝኸፍል ከምኡውን ንስኻ ክንደይ ከም ትኸፍል ኣብ ክልተ ነገራት ይሙርኮስ፡- እቲ ዓይነት መድሕንን ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብን ። እቲ ዓይነት መድሕን ብከፊል ባዕልኻ ክትመርጾ ትኽእል ኢኻ። ልዕሊ እቲ መሰረታዊ ግዱድ ዝኾነ መድሕን ከም ተወሳኺ ዝተፈላለዩ መድሕን ክትኣቱ ትኽእል። ብጀካ እዚ መብዛሕተን ናይ መድሕን ትካላት ሕጋዊ ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ኣለወን። እዚ ባዕልኻ ትስከሞ ማለት ዓመታዊ ባዕልኻ ትኸፍሎ ኮይኑ ነዚ ምስ ከፈልካ እያ እታ ትካል ናይ ክንክን መድሕን ክትከፍለልካ ትጅምር ማለት እዩ። ናብ ናይ ገዛ ሓኪም ምኻድ ግን ኣብ ትሕቲ ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ኣይኮነንን። ስለዚ ናብ ናይ ገዛ ሓኪምካ ምስትኸይድ ኩሉ ግዜ እታ ናይ መድሕን ትካል እያ ባዕላ ትኸፍሎ። ቆልዑ ስጋብ 18 ዓመት ብነጻ ኣብ መድሕን ናይ ሓደ ካብ ወለዶም ክጸሓፉ ይኽእሉ። ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ንቆልዑ ኣይምልከትን።
ባዕልካ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ብምውሳኽ ሕስር ዝበለ ናይ ክንክን መድሕን ክትኣቱ ትኽእል ኢኻ። ዝተቐመጠ ገንዘብ እንተዘይብልካ ግን እዚ ጽቡቕ ኣይኮነን። ናይ ክንክን መድሕን ንምእታው ናይ ማሕበር ተሓጋገዝቲ ስደተኛታት ተሓጋጋዚኻ ክሕግዘካ ይኽእል።
ኣብ ገለ ገለ ምምሕዳራት መንበሪ ገንዘባዊ ሓገዝ ዝወስዱ ሰባት ሰፊሕ ናይ ክንክን መድሕን ክኣትዉ ይኽእሉ። ኣብዚ ወርሓዊ ትኸፍሎ ልዕል ዝበለ ኮይኑ ባዕልኻ ትስከሞ ዝኽፈል ገንዘብ ግን የብልካን።
ትሑት እቶት ዘለዎም ሰባት ካብ መንግስቲ ገንዘባዊ ሓገዝ ንክንክን ጥዕና ክወሃቡ ይኽእሉ። በዚ ዝረኸብዎ ሓገዝ ድማ ብኸፊል ነቲ ወርሓዊ ናይ ክንክን መድሕን ክኸፍልዎ ይኽእሉ። ምናልባሽ COA ቅድሚ ናብ ምምሕዳር ምግዓዝካ እዚ ናይ ክንክን ገንዘባዊ ሓገዝ ሓቲትልካ ይኸውን። እዚ ገንዘባዊ ሓገዝ ዘይትወስድ እንተኾንካ ቀልጢፍካ ምስ ተሓጋጋዚኻ ተዘራረብ።
ናይ ጥዕና ጸገማት እንተዳኣ ኣለካ መጀመርያ ናብ ናይ ገዛ ሓኪም ኢኻ ትኸይድ። እዚ ነዚ ዝስዕብ ጉዳያት ይምልከት፡ ጥንስቲ ምስትኾኒ፡ ናይ ሕክምና ምኽሪ ምስትደሊ፡ ስነኣእሙሮኣዊ ጸገማት ምስዝህልወካ ከም ናይ ምድቃስ ጸገም፡ ፍርሒ፡ ንነዊሕ እዋን ካብ ኣእሙሮኣዊ ጸቕጢ ዝነቐለ ሓሳባት። ናይ ገዛ ሓኪም ጥራሕ እዩ ናብ ፍሉይ ክንክን ከመሓላልፈካ ዝኽእል። እዚ ፍሉይ ክንክን መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ኣስቢዳለ እዩ። ኣብ ናይ ገዛ ሓኪም ቆጸራ ክትገብር እንተደሊካ መጀርመርያ ኣብኡ ክትጸሓፍ ኣለካ። ንናይ ገዛ ሓኪም እቲ ናትካ ናይ ጥዕና መድሕን ይሰርሕ ምዃኑ ሕተቶ/ታ። ኣብ መዕቆቢ ሓተትቲ ዑቕባ ናይ ሕክምና ቃለ-መሕትት ጌርካ እንተዳኣ ኔርካ ምናልባሽ ናይ ሕክምና ፋይል ኣብ ሆላንድ ኣለካ ማለት እዩ። እቲ ሓድሽ ናይ ገዛ ሓኪምካ ናይ ሕክምና ፋይልካ ካብ ናይ ጥዕና ማእከል ናይ ሓተትቲ ዑቕባ (GCA) ወይ ድማ ድሕሪ ዕለት 1 2018 ካብ ሓኪምን ክንክንን (Arts&Zorg) ክስሕቦ ይኽእል።
ግርጻንካ ዘሕመካ እንተኾነ ወይ ድማ ነዚ ንምክልኻል ናብ ናይ ስኒ ሓኪም ትኸይድ። ኣብ ናይ ስኒ ሓኪም ውን መጀመርያ ክትጸሓፍ ኣለካ። ወጻኢታት ናይ ስኒ ሓኪም ኣብቲ መሰረታዊ ናይ ክንክን መድሕን ዝሽፍን እቱው ኣይኮነን። እዚ ወጻኢታት እንተዳኣ ተወሳኺ ናይ ስኒ መድሕን ዘይኣቲኻ ባዕልኻ ክትከፍሎ ኣለካ። ናይ ቆልዑ ስጋብ 18 ዓመት መብዛሕቱ ናይ ስኒ ወጻኢታትን (ምስ ናይ ፍርቂ ዓመት ቁጽጽር ) ካብቲ መሰረታዊ መድሕን እዩ ዝኽፈል።
የካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም. ከ30 ሺህ በላይ የሚኾኑ ኢትዮጵያውያን፣ በፋሺስት ኢጣሊያ ጦር፣ ለሦስት ቀናት ባልተቋረጠ ግድያ፣ ሕይወታቸውን በግፍ አጥተዋል።
ሙሶሊኒ አሁንም እንደ በጣም ክፉ ግለሰብ ይታወሳል። በተለይ ኢትዮጵያን በግፍ ወይም በጭካኔ ለመያዝ የጣረ ሞኝ ወይም እብድ ሰው ነበር። በዘመናችንም እንደ ሙሶሊኒ የመሳሰሉ ሰዎች፡ በኢትዮጵያ በተለይ በጣልያንና ጀርመን ብቅ ብቅ በማለት ላይ ይገኛሉ። እንንቃ! በተለይ በሶማሊያና ሱዳን በኩል፡ ልክ በጣልያን ጊዜ እንደነበረው፡ በጣም ተንኮለኛ የሆነ ሴራ አሁንም ተጠንስሷል።
መሶሎኒ ከዓረቦችና ሶማሌዎች ጋር በመተባበር ነበር በ1929 ዓ.ም ቂሙን ለመወጣት ኢትዮጵያን የወረረው። ኢትዮጵያ ደግሞ ገና የሽግግር ወቅት ላይ የነበረች በመሆኑ የተደራጀ መንግሥት እና ጦር አልነበራትም። ፋሽስት ኢጣሊያ ደግሞ አሉ የተባሉ ዘመናዊ የጦር መሣሪያዎችን መርዝ ከሚተፉ አውሮፕላኖች ጋር ይዛ ኢትዮጵያን ወረረች።
ወረራው የተደራጀ ስለነበር በቀላሉ ሊቀለበስ አልቻለም። ስለዚህ ንጉሠ ነገስቱ እዚሁ ሆነው የከፉ ነገር ከሚመጣ ወደ ውጭ ወጥተው መታገልን የዘመኑ ሹማምንቶች እንደ አማራጭ መከሩ። እናም ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ከመንበረ ስልጣናቸው ተነስተው ኢትዮጵያን ለቅቀው ወደ እንግሊዝ ተሰደዱ። ሀገር አልባ ሆኑ።
ኢጣሊያም የኢትዮጵያን መንግሥት ተቆጣጠረች። ሮም በደስታ ተቀጣጠለች። ኢትዮጵያዊያንን ደግሞ ለሁለት ተከፈሉ። አብዛኛው በአርበኝነት ተሰማራ። ቀሪው ደግሞ ለኢጣሊያ ፋሽስቶች ባንዳ ሆነ። አርበኞቹ ፋሽስቶችን ለመፋለም በዱር በገደሉ ተሰማሩ። ጦርነቱ በየፈፋው ይካሄድ ጀመር። ኢጣሊያ በመርዝ ጋዝ አባቶቻችንን፥ እናቶቻችችንና ልጆቻቸቸውን ሁሉ መፍጀት ጀመረች። በጣም ብዙ ሕጻናት፣ ሴቶችና እናቶች አረጋውያን አለቁ። በአንድ ዕለት፤ በየካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም ብቻ ከ30 ሺህ በላይ የአዲስ አበባ ነዋሪ በፋሽስቶች ተጨፈጨፉ።
5 September በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም ነሐሴ 30 ቀን ማለት ነው።
እዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነበረ እገዳ‘ዚ ጊዚያዊ‘ዩ።እቲ ኣብ ሞንጎ መንግስታት ኢትዮዽያን ኤርትራን ተፈጢሩ ዘሎ ግጭት ጊዚያዊ‘ዩ።ነቲ ነባሪ ርክባት ክልቲኤን ሃገራት ኣብ ግምት ብምእታው እንታይ ይገበር ኣብ ዝብል ኢና ክንዘራረብ ዝግባኣና ይብል ዶ/ር ዓወት።
ኣቶ ዳደ ብወገኑ፣ሓደ እቲ እገዳ ክቅፅል የብሉን።ንከይቅፅል ከኣ ክግበር ዝግባኦ እቶም ናብኡ ዘብፅሑ ነገራት ብሙልኦም ብዝረጋገፅ ኣገባብ ዝተላዓሉ ምኳኖም ኤርትራ ዝተሓመየትሎም ብሙልኦም ፅርይቲ ኮይና ክትወፅእ ኣለዋ እምነት ኣለኒ ይብል።
ተዘየለ ትርጉም‘ቲ እገዳ ኤርትራ ዝበደለቶ ነገር ከይሃለወ ሰለስተ ኣርባዕተ ዓመታት ማዕቀብ ኣንቢርካን ክትግለል ገይርካን ብዘይመበገሲ ክተንብረላን ብዘይመበገሲ ክተልዕለላን ከምቅቡል ነገር ክኸውን‘ዩ ማለት‘ዩ።ከምኡ እንተኾይኑ እዚ ዓለም‘ዚ ብሃታሃታ‘ዩ ዝምራሕ ማለት‘ዩ ይብል።
ኣብ ምብራቕ ኣፍሪካ ብዝረቐቐ ኣገባብ ናይ ቴክኖሎጂ ሳንሱር እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ ክብል ንመሰል ጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ሲፒጀይ ዝተብሃለ ትካል ገሊፁ።ኣብቲ ናይ ቴክኖሎጂ ሳንሱር ቀዳምነት ዝሓዘት ኢትዮጵያ ምዃና ብምሕባር ካልኦት ውልቀ መለኽቲ ኢሉ ዝፀውዖም ናይቲ ከባቢ መንግስታት ነዚ ኣሉታዊ ኣሰር ንኽየኽተሉ ስግኣቱ ገሊፁ’ሎ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ብድምፂ ዝድገፍ ናይ ኢንተርኔት ኣገልግሎታት ክእግድ እዩ ንዝብል ፀብፃብ ነፂጉዎ’ሎ።
ኣብዚ ዓመት ይብል እቲ መግለፂ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቅድሚ ሕዚ ካብዝነበረ ብዝረቐቐ ቴክኖሎጂ ናይ ኢንተርኔት ዌብ ሳይታት ምሽፋንን ምእጋድን ከምዝጀመረ ተዓዘብቲ ይዛረቡ ይብል።
CPJ ኣብ መገልፂኡ ‘’ኣገዛዝኣ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ፌስቡክ ንዝኣመሰሉ ኣገልግሎታት ከምዘለው ካብ ምዕፋን ንዝተወሰኑ ናይ ፌስቡክ ጉጅለታት ወይም ኣገልግሎታት ኢንተርኔት ፈልዩ ንምዕፋን ከምዝኽእል ክተኣማመን ገይርዎ እዩ’’ ይብል።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ግን ብድምፂ ዝድገፉ ናይ ኢንተርኔት ኣገልግሎታት ክዓፅዎ እዩ ንዝብል ናይ ኢትዮጵያ ጉዳያት ኮምኒኬሽን ምንስቴር ድኤታ ኣቶ ሽመልስ ከማል ኣሉታ ሂቦምሉ’ለው።
ሞባይልን ብኢንተርኔትን ኣቢሉ ዝወሃቡ ናይ ስካይፕ፡ብጉጉልን ብያሁን ዝወሃቡ ኣገልግሎታት ንምእጋድ መንግስቲ ኢትዮጵያ ሕጊ ከምዘውፅአ ዝግለፅ ዘሎ ፀብፃብ ፈፂሙ ዝተጋገየ እዩ ኢሎም።
ነሐሴ 4፣2012-በኮንታ ልዩ ወረዳ ሰሞኑን በተከታታይ በጣለዉ ዝናብ ምክንያት ናዳ ተከስቶ የሶስት ሰዎች ህይወት ማለፉ ተገለፀ፡፡ – ብስራት ሬድዮ 101.1FM| Bisrat 101.1FM
በልዩ ወረዳዉ ሰሞኑን ተከታታይ በጣለዉ ዝናብ ምክንያት በጨካ ቦቻ ቀበሌ ልዩ ስሙ ኮማ መንደር ነሀሴ 3 ከቀኑ ስምንት ሰዓት ገደማ የሶስት ሰዎች ህይወት በናዳ ማለፉን የሟች ቤተሰቦችና የአከባቢዉ ነዋሪዎች ገልፀዋል።
የወረዳዉ አደጋ ስጋትና አመራር ዘርፍ ኃላፊ አቶ መስፊን ጎበዜ በልዩ ወረዳዉ ከሚገኙ ቀበሌዎች 23ቱ ከፍተኛ የተፈጥሮ አደጋ ስጋት ያለባቸዉ መሆኑን ተናግረዉ ከእነዚህም አንዱ በሆነዉ ጨካ ቦቻ ቀበሌ ሰሞኑን ተከታታይ በጣለዉ ዝናብ ምክንያት ናዳ ተከስቶ ዕድሜያቸዉ የ8፣ 10 እና 12 ዓመት የሆኑ ልጆች ህይወታቸዉ አልፏል
በአስከሬን ፍለጋ የሁለቱ ተገኝቶ የተቀበረ ሲሆን የአንዱ አስከሬን ፍለጋ መቀጠሉን የተናገሩት ኃላፊዉ በሌሎችም በተተነበዩ ቀበሌያት መሰል አደጋ እየተከሰተ በመሆኑ ህብረተሰቡ ልዩ ጥንቃቄ እንዲያደርግ አሳስበዋል፡፡የልዩ ወረዳዉ ከፍተኛ አመራር አካላትና የፀጥታ አካላት በቦታዉ ተገኝተዉ አስከሬን የማፈላለግ ስራዉ ቀጥሏል፡፡
ልዩ ወረዳዉ ካለዉ መሬት አቀማመጥ መነሻ በተለያዩ ጊዜያት የተፈጥሮ አደጋ እየተመዘገበት ሲሆን በተመሳሳይ በጥቅምት 2 ቀን 2012 ዓ.ም የ22 ሰዎች ህይወት ማለፉ ይታወሳል፡፡
1) በአማራ ላይ እየተፈፀመ ያለው ግድያ ጭካኔ የሽብር ማሳያ ነው። በመንግስት ከሚደገፍ የዘር ማጥፋት ሽብር ፅንሰ ሀሳቡ ጋር የሚሔደው minorities (ጌዲዮ: ጋሞ: ወዘተ) እና አማራን target ያደርጋል። ማንነት የመረጠ Genocidal ነው። ጅምላ ግድያ : አፍኖ ገንዘብ መጠየቅ (ሰሜን ጎንደር) : እገታ (የተማሪዎች) ወዘተ የሚነግሩን ነገር አለ።
2) ቡድኖቹን shelter በማድረግ በኩል 5ሺህ የሸኔ ሠራዊት በኦሮሚያ አለ። ተበትኗል ይባላል ግን ቤጉን ÷ ደቡብን ÷ ሱማሌን ÷ አማራ ክልሎችን እያጠቁ ዝም ተብለዋል።
3) የታጣቂ ቡድኑ ጥቃት የሚፈፀመው በODP ፈቃድና ትዕዛዝ መሆኑን ጀነራል ከማል ገልቹ በ2011 በLTV መስክሯል። ያንን በመቃወሜ ተባረርኩ ነው ያለው። ለጥምረታቸው መፍረስ ምክንያቱ ታጣቂ የሚመራው ኦነግ እንዴት ይዋሃዳል በሚለውና ታጣቂ ኃይል ስላለኝ 40% ድርሻ ልያዝ በማለቱ እንደሆነ በግልፅ ነግሮናል።
5) የኦሮሚያ አክቲቪስትና የፖለቲካ ኃይል በዚህ ታጣቂ ዙሪያ የሚያወግዘው ነገር የለም። እንዲያውም መንግስት እርምጃ ልውሰድ ሲል ይጮሃሉ። ለምን? አንዳንዶች : ኦሮሞም እየተገደለ የማንናገረው ለህይወታችን ሰግተን ነው ብለዋል።
6) አማራ እና ኦርቶዶክስን የመሰሉ ተቋሞች ኦሮሚያን እንዲለቁ አሊያም ተለውጠውና “ኦሮሞ ነን” ብለው እንዲኖሩ ለማድረግ የሚሠራው ግድያ እና አስተሳሰቡ የstate sponsored terrorism ፍላጎት ግልፅ ማሳያ ነው።
7) ታጣቂው በሰሜን ሸዋና አጣዬ ኦነግ ወረራ በፈፀመበት ወቅት የኦሮሚያ ምስራቅ ሸዋ ዞን አስተዳዳሪ “የአማራ ድንበሩ ቡልጋ ነው” ብሏል የሚለው መረጃ ምን ይነግረናል።
ኣብ‘ቲ ኣዳራሽ ትርከብ መሳርሕትና ምንያ ኣፈወርቂ ከምዝሓበረቶ፣መራሒ ኣሜሪካ ፕረዚደንት በራክ ኦባማ ንመናእሰይ መራሕቲ ኣፍሪቃ መደረ ከምዘስምዑን ድሙቅ ኣቀባብላ ከምዝተገበረሎምን ሓቢራ።ፕረዚደንት ኦባማ፣ ኣብ ኣፍሪቃ ፀጋታት ዘይዋሓደ ክኸውን ይኽእል ግን መሰረታዊን ሰብኣዊን ፖለቲካዊን መሰላት እንተዘይተረጊፆም ግና ዝቅልበስ ምዕባለን ኣዎንታዊ ለውጥታትን ከጓንፍ ይኽእል‘ዩ ኢሎም።
ክልላዊ ሀገሮች በቦኮ ሃራም ላይ የሚካሄዱትን ትግል ለመርዳት በሰሜን ካሜሩን የድሮን ማለትም የሰው አልባ ተዋጊ አይሮፕላን ሰፈር መስርታለች። ይህ እርምጃ ምን ያህል ለውጥ ሊያመጣ እንደሚችል ጠበብት እየመረመሩ ነው።
የምዕራብ አፍሪቅ ሀገሮች በቦኮ ሐራም ላይ የሚያካሄዱትን ትግል ለመርዳት በአሁኑ ወቅት አራት የ አሜሪካ (United States) ድሮኖች ሰፈሮች ተመስርተዋል። ሶስቱ በኒጀር፣ ቡርኪና ፋሶና ቻድ ናቸው። አዲሱ የድሮንኖች ሰፍር በሰሜን ካሜሩን እየተመሰረት ነው። ሰሜን ካሜሩን ከናይጀርያ እየዘለቁ የቦኮ ሓራም አማጽያን ጥቃት ያዘወትሩበታል።
በናይጀርያ የ United States አምባሰደር የነበሩት ጆን ካምፕቤል የድሮኖች በአከባቢው መኖር ለውጥ ሊያመጣ ይችል እንደሆነ ይጠራጠራሉ። ናይጀርያ ከሲህ በፊት ከ United States ስታገኝ የቆየችውን የመረጃ አሰባሰብ አገልግሎት ብዙም አልተጠቀመችበትም ይላሉ።
“ነገሩ በጣም ወሳኝ የሚያደርገው ማናቸውም ሰፈሮች በአሜሪካ የጦር ተዋጊዎች ላይ የተመሰረቱ አለመሆናቸው ነው። መረጃ በመሰብሰብ ላይ የሚያተኩሩ ናቸው። የችቦክ ሴት ተማሪዎች ከተጠለፉ በኋላ የ United States ሰራተኞች ወደ ናይጀርያ ተልከው ነበር። ሆኖም የስለለ ማሰባሰቡ ስራ ያስገኘው ጥቅም የለም።”
“መላ የክልሉ ወታደራዊ አዛዦችና ፕረዚዳንቶች ትልቅ እርዳታ አድርገው አይተውታል። ምክንያቱም ናይጀርያና ጎረቤቶችዋ ሃገሮች በቦኮ ሐራም ላይ በሚያካሄዱት ትግል የጎደላቸው ነገር ተገቢው የሰለላ አሰባሰብ ነበር። ብዙውን ጊዜ ራሳቸውን በመካለክል ተግባር ላይ ለመወሰን የተገደዱት ቦኮ ሐራም ቀጥሎ ስለሚያደርገው ነገር መረጃ ስለሌልቸው ነው። ስለሆነም የድሮኖች በካሜሩን መኖር ይረዳቸዋል ማለት ነው።”
ይህ ማለት ኢስላማዊ ድንጋጌዎች ምንግዜም ቢሆን በሰዎች ኑሮ ውሰጥ ያለውን ተጨባጭ (practical) ሁኔታ ያገናዝባሉ ናቸው ማለት ነው። በኢስላም ውስጥ ያሉት ህግጋቶችና መመሪያዎች ሁሉ ከሰው ልጅ ተፈጥሯዊና ተጨባጭ ሁኔታ ጋር የሚስማሙና የሚሄዱ ናቸው፤ ለዚህም ነው ኢስላም በማንኛውም ጊዜና ቦታ እንደሚተገበር የምንናገረው።
በኢስላም ተጨባጭነት የሌለው አመለካከት (እምነት) የለም። በኢስላም የሚታመነው በአንድ አምላክ ብቻ ነው፤ ይህም የሰው ልጅ ስሜት በሙሉ በአንድ መንፈስ ወደ አንዱ አምላክ አላህ (ሱ.ወ) ብቻ እንዞር ያደርጋል።
በኢሰላም የሚታመነው ተጨባጭ በሆነ ጉዳይ ነው። ኢስላም ውስጥ እምነት በልብ ብቻ ነው የሚለው አባባል አይሰራም፤ በኢሰላም ኢማን (እምንት) የሚሰጠው ትርጓሜ በልብ ማመን፤ በቃል መናገርና በተግባር መፈፀምን ያጠቃልላል። ስለዚህ አንድ ሰው ሀይማኖቱ የሚያዘውን ተግባራት እሰካልፈጸመ ድረስ እምነቱ የተሟላ ነው ሊባል አይችልም።
የኢስላም ነብይና መልከተኛ ሙሀመድ (ሶ.ዐ.ወ) ከሰው ዘር የሆኑና ከሰዎቸ ጋር በስራና ማህበራዊ ጉዳዮች የሚሳተፉ፤ የሚበሉና የሚጠጡ ናቸው፡፡ የኢስላም መጽሐፍ ቁርኣንም ከሰው ልጅ በሆኑት መልክተኛው ሙሃመድ (ሶ.ዐ.ወ) ላይ የወረደና በማንበብ ብቻ አምልኮ የሚፈጸምበት ቅዱስ የአላህ ቃል ነው፤ ፊደላቱም ቃላቱም ከአላህ የመጡ ናቸው። በኢስላም ሸሪዐ (ህግ) ለማመንም ይሁን ለመተግበር የሚከብዱ፣ ለሰው ልጅ ተፈጥሮ እንግዳ የሆኑና ከሰዎች ተጨባጭ ህይዎት ጋር የሚቃረኑ ነገሮች የሉም።
በአንጻሩ ሰው ሰራሽ እምነቶችና ፍልስፍዎች እንዲሁም የተበረዙ ሐይማኖቶችን ስንመለከት ህጎቻቸውና መመሪያዎቻቸው ተጨባጭነት ርቋቸው እናገኛቸዋለን። በዚህም የተነሳ ለሰዎች ፍላጎት የተሟላ መልስ መስጠት አይችሉም። ይህ ጉዳይ የአለማችን ተጨባጭ ሁኔታ የሚያረጋግጠው ሐቅ ነው።
ኢስላም ግን የሰዎች ፍላጎት መንፈሳዊም ይሁነ ሥጋዊ በተሟላ መልኩ መልስ እንዲያገኝ ለሰዎች ተስማሚና በተጨባጭ ሊፈጸሙ የሚችሉ የአምልኮት ሥነ-ሥርዓቶችን ደንግጓል። ይህም የሆነበት ምክኒያት የሁሉም ፈጣሪ የሆነው አላህ (ሱ.ወ) በሰው ልጅ ውስጥ ያለውን መንፈሳዊ ጥማትና የአምልኮት ፍላጎት ስለሚያቅ ነው። ይህ ጥማትና ፍላጎት ሊረካ የሚችለው ደግሞ ሰው ከፈጣሪው ጋር ሲገናኝ ብቻ በመሆኑ አላህ (ሱ.ወ) በሰዎች ላይ ከአፈጣጠራቸው ጋር የሚሄድ የተለያዩ ኢባዳዎችን ደንግጓል፤
“በአላህም ሃይማኖት ተገቢውን ትግል ታገሉ፡፡ እርሱ መርጧችኋል፡፡ በናንተም ላይ በሃይማኖቱ ውስጥ ምንም ችግር አላደረገባችሁም፡፡ የአባታችሁን የኢብራሂምን ሃይማኖት ተከተሉ፡፡ እርሱ ከዚህ በፊት ሙስሊሞች ብሎ ሰይሟችኋል፡፡ በዚህም (ቁርኣን)፤ መልክተኛው በእናንተ ላይ መስካሪ እንዲሆን እናንተም በሰዎቹ ላይ መስካሪዎች እንድትኾኑ (ሙስሊሞች ብሎ ሰይሟችኋል)፡፡ ሶላትንም አስተካክላችሁ ስገዱ፣ ዘካንም ስጡ፣ በአላህም ተጠበቁ፣ እርሱ ረዳታችሁ ነው፡፡ (እርሱ) ምን ያምር ጠባቂ! ምን ያምርም ረዳት!” (አል-ሐጅ 22፤78)
ሌላው የኢስላምን ተጨባጭነት የሚያሳየው ጉዳይ ለጥሩ ሥራዎች ማበረታቻና ማጠናከሪያ፣ ከመጥፎ ሥራዎች ደግሞ ማስጠንቀቂያዎችንና ማስፈራሪያዎችን ማድረጉ ነው። ይህም የሆነበት ምክኒያት ሰው በተፈጥሮው ጥሩ ለመስራት የሚንቀሳቀሰው ወደዚያ ጉዳይ የሚገፋፋውና የሚያበረታታው ነገር ሲኖር ሲሆን በአንጻሩ ደግሞ መጥፎ ነገር ከመስራት የሚቆጠበው የሚፈራውና የሚከለክለው ነገር ሲኖር ነው። በመሆኑም ኢስላም የአላህን ምንዳ ማግኘት፣ ጀነትን መውረስና የተከበረውን የአላህን ፊት ማየት ለጥሩ ሰሪዎች ማበረታቻ አድርጓል። በአንጻሩም መጥፎ ሠሪዎች እንዲገሰጡና እንዲቆጠቡ የአላህን ቁጣና ገሀነምን ማስፈራሪያ አድርጓል።
የኢስላም ህግ ተጨባጭ ከመሆኑ አንጻር ለሰዎች አስፈላጊ የሆኑ ነገሮችን አልከለከለመ፤ እንዲሁም ሰውን የሚጎዳ ነገርንም አልፈቀደም። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ይላል፡-
‘የአላህን ጌጥ ያችን ለባሮቹ የፈጠራትን ከሲሳይም ጥሩዎቹን እርም ያደረገ ማን ነው?’ በላቸው፡፡ ‘እርሷ በትንሣኤ ቀን ለእነዚያ ላመኑት ብቻ ስትኾን በቅርቢቱ ሕይወት ተገቢያቸው ናት’ በላቸው፡፡ እንደዚሁ ለሚያውቁ ሕዝቦች አንቀጾችን እናብራራለን፡፡
‘ጌታዬ እርም ያደረገው መጥፎ ሥራዎችን፣ ከርሷ የተገለጸውንና የተደበቀውን ኃጢኣትንም፣ ያላግባብ መበደልንም፣ በርሱም ማስረጃ ያላወረደበትን (ጣዖት) በአላህ ማጋራታችሁን፣ በአላህም ላይ የማታውቁትን መናገራችሁን ብቻ ነው’ በላቸው፡፡” (አል-አዕራፍ 7፤31-33)
ኢስላማዊ ህግ ከሰው ልጆቸ ተፈጥሮና ተጨባጭ ሁኔታ ጋር የሚስማማ ስለሆነ የሰው ልጅ ያለውን የመጫዎት፣ የመዝናናትና የመደሰት ተፈጥሯዊ ዝንባሌና ፍላጎት ይቀበላል፡፡ ኢስላም በነዚህ ነገሮች ላይ ያደረገው ጉዳይ ቢኖር ሥርዓት እንዲኖራቸውና ድንበር እንዳያልፉ ማድረግ ነው፤ ነገር ግን ከናካቴው አልገደባቸውም ወይም አልከለከላቸውም፡፡ ቀልዶችና ጨዋታዎች ሐራም ያልሆኑ፣ አላህን የማያስረሱና ከኢባዳ የማይከለክሉ እስከሆኑ ድረስ በኢስላም የተፈቀዱ ናቸው፡፡ በአንጻሩ ግን ከላይ የተጠቀሱትን ሐራም ነገሮች የሚያጠቃልል ጨዋታም ይሁን መዝናናን ኢስላም ይከለክላል፡፡ ለምሳሌ የሙዚቃ መሳሪያዎችን እየተጠቀሙ መጨፈር አጸያፊና አሳፋሪ ቃላቶችን በመናገር መዝፈን የተረከለከሉ ናቸው። ነገር ግን ጥሩ ቃላትን ተጠቅሞ ግጥም በመግጠም ከበሮ እየመቱ መዘመርን ኢስላም ይፈቅዳል።
ለዚህ ማስረጃ መጥቀስ ካስፈለገ አንድ ጊዜ ነብያን (ሶ.አወ) ቤት ውስጥ እርሳቸው ባሉበት ከበሮ እየመቱ ሁለት ሴት ልጆች ይዘፍኑ ነበር፤ አቡ በክር (ረ.ዐ) ይህን ሲያዩ እንዴት በነበያችን ቤትና በእርሳቸው ፊት ትዘፍናላችሁ ሲሉ ልጆቹን ወረፏቸው፤ ነብያችን (ሶ.ዐ.ወ) ግን እንዲህ ሲሉ የልጆቹን ጨዋታ አጽድቀውታል፡-
አንዳንድ ጊዜ ከእግዚአብሔር ጋር ያለንን ግንኙነት እናወሳስበዋለን። የተለያዩ ክርስቲያን መሪዎች እንደ ክርስቲያን ፍሬያማ መሆን ማለት ምን ማለት እንደሆነ ብዙ አሳቦችንና ደንቦችን ያስተምራሉ። ይህ ደግሞ ክርስቲያኖች ተስፋ እንዲቆርጡና የበደለኛነት ስሜት እንዲሰማቸው ከማድረጉም በላይ በኋላ ሰዎችን ለማስደሰት ከመጣር በቀር ከእግዚአብሔር ጋር መልካም ግንኙነት እንዲኖረን አያደርግም።
ኢየሱስ በቀጣዩ የተራራው ላይ ስብከቱ የመንፈሳዊ ሕይወትን መሠረታዊ መርሖዎች ቀለል አድርጎ አቅርቧል። እነዚህን መርሖዎች ከግል ሕይወታችን ጋር ብናዛምድ፥ በመንፈሳዊ ሕይወታችን አድገን የክርስቶስ በሳል ደቀ መዛሙርት ለመሆን እንችላለን።
የውይይት ጥያቄ፡- ማቴ. 6፡19-7፡29 አንብብ። ሀ) ክርስቶስ የሰጣቸውን መሠረታዊ ትምህርቶች ዘርዝር። ለ) የክርስቶስ ተከታይ መሆን ማለት ምን ማለት እንደሆነ ለመረዳት እነዚህን መርሖዎች መገንዘብ የሚያስፈልገን እንዴት ነው?
ክርስቲያኖችን ከሚያጋጥሙ ዐበይት ፈተናዎች ኣንዱ፥ የገንዘብ ጉዳይ ነው። ሁላችንም ለመተዳደሪያ የምንፈልገው ነገር በመሆኑ ገንዘብ በራሱ መጥፎ አይደለም። በዛሬው ዓለም ውስጥ ገንዘብ ከሌለን፥ ምግብ ለመመገብ ልብስ ለመግዛት፥ የመኖሪያ ቤት ለመከራየት አንችልም። ነገር ግን ከዚህ አልፈን ገንዘብን በልባችን ውስጥ ከዐበይት ፍላጎቶቻችን ኣንዱ እንዲሆን በቀላሉ እናደርጋለን። ብዙ ገንዘብ ካገኘን ደስታችን የሚጨምር ይመስለናል። ኣዳዲስ ልብሶችን ልንገዛ፥ የተሻለ ምግብ ልንመገብ፥ በምርጥ ቤት ውስጥ ልንኖር እንችላለን። ይህም ብዙዎቻችን ተጨማሪ ገንዘብን እንድናገኝና ገንዘቡ የሚያስገኘውን ተጽዕኖና ደኅንነት እንድናሳድድ ያደርገናል።
ገንዘብ ሕይወታችንን እንዲቆጣጠር የምንፈቅድበት ዋንኛው ምክንያት፥ የተሳሳቱ ነገሮችን መመልከታችን እንደሆነ ኢየሱስ ራሱ ገልጾአል። ሥጋዊና መንፈሳዊ ዓይኖቻችን ለራሳችን የተመቻቸ ሕይወትን በማዘጋጀት ላይ ካተኮሩ፥ ልባችን በመንፈሳዊ ጽልመት ይሞላል። ነገር ግን መንፈሳዊ ዓይኖቻችን በመንፈሳዊ ነገሮችና በዘላለማዊ ጉዳዮች ላይ ካተኮሩ፥ ከሁሉም የሚልቀው ምን እንደሆነ በመገንዘብ ለዘላለም ሕይወታችን የሚጠቅም አኗኗርን እንከተላለን። ሥጋዊ ዓይኖቻችን መንገድ አይተን እንድንሄድ እንደሚረዱን ሁሉ፥ መንፈሳዊ ዓይኖቻችንም መንፈሳዊ እውነቶችን ተረድተን በመንፈሳዊ አኳኋን እንድንመላለስ ይረዱናል። የዓለም ነገሮች መንፈሳዊ ዓይኖቻችንን እንዲያሳውሩ ከፈቀድንላቸው መንገዳችን በጨለማ ተደናቅፎ ከእግዚአብሔር እውነት እንርቃለን። ከዚያ በኋላ ክርስቶስን ልንከተል አንችልም። (ይህ የምንመለከታቸውን ቪዲዮዎችና የምናነባቸውን መጻሕፍት በጥንቃቄ መምረጥ እንዳለብን ያስጠነቅቀናል። የምንመለከታቸው ቪዲዮዎች፥ የምናነባቸው መጻሕፍትና መጽሔቶች በአስተሳሰባችንና በተግባራችን ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖን ያስከትላሉ።)
ኢየሱስ አንድ ልብ ከአንድ ጌታ የበለጠ ሊያስተናግድ እንደማይችል ገልጾአል። ይህም ክርስቶስ ወይም እንደ ገንዘብ ያለ ሌላ ነገር ሊሆን ይችላል። አንድ ሰው ገንዘብን ወይም ሌላ ማንኛውንም ሥጋዊ ነገር የሕይወቱ ቀዳሚ ትኩረት እያደረገ የክርስቶስ ተከታይ ነኝ ሊል አይችልም። ብዙም ሳይቆይ የገንዘብ ፍቅሩ ከምድርና ከሰማይ መርሖዎች አንዱን እንዲመርጥ ስለሚያስገድደው፥ ምድርንና ጊዜያዊ በረከቶቿን መምረጡ አይቀርም።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ዛሬ ሰዎች እጅግ የሚፈልጓቸውና እነርሱን ለማግኘት ሲሉ በክርስቶስ ላይ ያላቸውን እምነት የሚያመቻምቹላቸው ነገሮች ምንድን ናቸው? ለ) እነዚህ ሰዎች ዓይኖቻቸውን ከዘላለማዊ ነገሮች ላይ ያነሡት እንዴት ነው?
በዕብ. 11፡6 ላይ፥ ያለ እምነት እግዚአብሔርን ደስ ማሰኘት እንደማይቻል ይናገራል። በአንድ ደቀ መዝሙር ሕይወት ውስጥ እጅግ መሠረታዊ የሆነው መርሕ በነገር ሁሉ በእግዚአብሔር የመታመን መርሕ ነው። በምንጨነቅበት ጊዜ ሁሉ፥ እግዚአብሔር ፍላጎታችንን ስለ ማሟላቱ መጠራጠራችን ነው። ሰዎች የሚጨነቁባቸው መሠረታዊ ነገሮች ምንድን ናቸው? ምግብና ልብስ ናቸው። ክርስቶስ ግን ለእነዚህም መጨነቅ እንደማያስፈልግ አስተምሯል። ገንዘብ የሚያስቀምጡባቸው ባንኮች ወይም ምግብ የሚገዙባቸው የገበያ አዳራሾች ባይኖሯቸውም፥ እግዚአብሔር የምድር ፍጥረታትን ሁሉ ይመግባል። እነዚህ ፍጥረታት ምግብ አጥተው አይራቡም። እግዚኣብሔር ሰዎች ከአዕዋፋትና ከእንስሳት እንደሚበልጡ ገልጾአል። ስለሆነም እግዚአብሔር አነስተኛ አስፈላጊነት ያላቸውን እንስሳት ከመገበ፥ የሰዎችን ብቻ ሳይሆን የመንፈሳዊ ልጆቹን ፍላጎቶች እንደሚያሟላ እንገነዘባለን።
ክርስቶስ የንጉሥ ሰሎሞንን ውብ (ማለፊያ) ልብሶች ከአትክልቶች ጋር አነጻጽሯል። እግዚአብሔር ትናንሽ ተክሎችን እንደ ሰሎሞን ካሉት እጅግ ሀብታሞች የበለጠ አድምቆ ያላብሳቸዋል። እነዚህ አበቦች ከጥቂት ቀናት ወይም ሳምንታት የበለጠ ዕድሜ የላቸውም። ወዲያው ጠውልገው በእሳት ይቃጠላሉ። ሰዎች፥ በተለይም የእግዚአብሔር መንፈሳዊ ልጆች፥ ለእግዚአብሔር ከአበቦችና ከተክሎች በላይ አስፈላጊዎች ናቸው። ስለሆነም ያለጥርጥር የምንፈልገውን ልብስ ያለብሰናል።
የጭንቀት ተቃራኒ ምንድን ነው? ከጭንቀት ለመገላገል የሚረዳን ምንድን ነው? በሕይወት የተሳሳቱ እሴቶችን ከመያዝ የሚጠብቀን ምንድን ነው? ክርስቶስ ተከታዮቹ በመንፈሳዊ ነገሮች ላይ ከፍተኛ ትኩረት እንዲያደርጉ አሳስቧቸዋል። ዓይኖቻችንን በእግዚኣብሔር ዘላለማዊ ነገሮች ላይ ልንጥል ይገባል። ክርስቶስ ሀ) በእርሱ አገዛዝና ለእርሱ አስፈላጊ በሆኑት ነገሮችና ለ) ከእርሱ ጋር ካለን ግንኙነት በሚመጣው ጽድቅ ላይ ብናተኩር፥ ጭንቀታችን እንደሚወገድ ገልጾአል። ይህም ጽድቅ በታዛዥነትና በትክክለኛ መንገድ በመመላለስ ራሱን ይገልጻል። ጠቃሚዎቻችን ናቸው የምንላቸው ነገሮች ከእግዚአብሔር መንገዶች ጋር የሚስማሙ ሲሆኑ፥ እንደ ገንዘብና ትምህርት ያሉ ሌሎች ጌቶች እንዲቆጣጠሩን አንፈቅድም። ይህም ሲሆን እግዚኣብሔር ብዙውን ጊዜ የሚያስጨንቁንን መሠረታዊ ፍላጎቶቻችንን ያሟላል።
የውይይት ጥያቄ፡- ማቴ. 6፡33ን በቃልህ አጥና። ሀ) የክርስቶስን መንግሥትና ጽድቅ በትጋት የምትሻባቸውን መንገዶች ዘርዝር። ለ) ጭንቀት በዘላለማዊ ነገሮች ላይ አለማተኮራችንን የሚያመለክተው እንዴት ነው?