Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሌሎች የመረብዜጎች ጉዳዩን የራሳቸው ጦማሮች እና ዩቱዩብ ላይ በማዛወር በከፍተኛ ሁኔታ ወግ በሚያጠብቅ ማኅበረሰብ ውስጥ የተከፈተውን ይህንን ገጽ በማውገዝ እና በመደገፍ ሥራ ላይ ተጠምደዋል፡፡ ስለገጹ የተነሳው ሙግት የማኅበራዊ አውታሮች ቁጥጥር፣ የኤችአይቪ/ኤድስ፣ ሃይማኖት እና አፍሪካዊ ልምዶች፣ የኬንያውያን ወጣቶች ዕድል፣ ድህነት፣ ብልሹነት እና የአቻ ግፊት በኬንያ ዩንቨርስቲ ተማሪዎች ላይ ያለው ጦስ ለውይይት እንዲነሱ አድርጓል፡፡
የገጹ ፈጣሪ የተጠቀማቸው ምስሎች ከበይነመረብ ላይ የተለቀሙ ስዕሎች ሊሆኑ እንደሚችሉ ታስቦ ነበር፣ በኪስ 100 ሬዲዮ ይደውሉ የነበሩ ሰዎች ግን አንዳንዶቹን ሴቶች በጓደኝነት ያውቋቸው እንደነበር በመናገራቸው እውነትነቱ ተረጋግጧል፡፡
ሰሎሞንሪሽ ግን ገጹ አሁንም ቢሆን በአንዳንድ ሸረኛ የመረብዜጎች የተፈጠረና በኬንያዊ ወጣት ተማሪዎች ላይ የሚያላግጥ የውሸት ገጽ ነው፡፡ ይህ/ች ጦማሪ እንደሚለው/ትለው፡-
ምርመራዬ እንደሚያረጋግጠው፣ ይሄ ገጽ እና ሌሎችም እንዲህ ያሉት ገንዘብ ማግኘት በሚፈልጉ ሸረኞች የተፈጠሩ ናቸው፡፡ ኅብረት ይፈጥሩና ሀብታሞችን ከካምፓስ ሴቶች ጋር በማገናኘት ገንዘብ ይቀበላሉ፡፡ ሌሎችም ስለ መቃጠር (dating) እና ወሲብ የሚያወሩ ገጾችን አይቻለሁ፡፡ እናም በሚያፈሯቸው ብዙ ወዳጆች ገጹ ላይ ማስታወቂያ እያስቀመጡ ገንዘብ ይቀበላሉ፡፡ ሸረኞቹ የገጾቹ አስተዳዳሪዎች ለጀብዱ/ታይታ የተዘጋጁ ወጣት ተማሪዎችን ያታልሏቸውና ለፆታዊ ጥቃት፣ ለተላላፊ በሽታዎች እና መታገት ጭምር ያጋልጧቸዋል፡፡
ሁለተኛው ቡድን (የካምፓስ ቀውጢ-ቺኮች ለሀብታሞች ተቃዋሚ) በመጀመሪያው ቡድን ተቃራኒ መርሕ ይሠራል፡፡ የመጀመሪያው ወሲብ፣ ወሲብ፣ ወሲብ እና ገንዘብ ሲሰብክ ይህንኛው ደግሞ ጨዋነትን በማስተዋወቅ፣ ወጣቶች እንዲታቀቡ ያበረታታል፡፡ የመጀመሪያው 20,000 ወዳጆች ፌስቡክ ላይ ሲያገኝ ተቃዋሚው ግን 5,000ዎች ብቻ ወደውታል፡፡
የካምፓስ ቀውጢ-ቺኮች ለሀብታሞች የተሰኘውን ገጽ የተቃወሙ ሌሎች የፌስቡክ ገጾች ውስጥ እነጨዋ ቀወጢ-ቺኮች “የካምፓስ ቀወጢ-ቺኮች ለሀብታሞችን” ይቃወማሉ እና የካምፓስ ቀውጢ-ቺኮች ለሀብታሞችን አንፈልግም፣ የካምፓስ ቀውጢ-ቺኮች የፍቅር ሀብታም ለሆኑ ችስታ ወንዶች የሚሉ ይገኙበታል፡፡
ይህንን ተከትሎ በርካታ ኬንያውያን በትዊተር ላይ ምላሻቸውን ሲያሰፍሩ ኬንያውያን ለከፍተኛ ትምህርት መማርያ ብድር ማግኘት የሚቻልበትን መንገድ የሚያመቻች መሪ እንዲመርጡና የሚፈልጉት ሴት መጥበስ እንዲችሉ ጠይቀዋል፡-
@clansewe: የ‹ካምፓስ ቀውጢ-ቺኮች ለሀብታሞች› ገጽን የምትቃወሙ ኬንያውያን ሁሉ ዝባዝንኬያችሁን አቁሙ፡፡ ኬንያውያን ሁላችንም፣ ገንዘብን ከምንም በላይ እናስቀድማለን!
@mwendembae: “@lionsroar101 አሁን ደግሞ የ‹ካምፓስ ቀውጢ-ቺኮች ለሀብታሞችን ተቃዋሚ› የፌስቡክ ገጽ ተፈጠረ ማለት ነው፤ ገርሞኛል፣ እኔኮ ልከሰት ነበር #idlers
የሚከተለው የዩቱዩብ አኒሜሽን ቪዲዮ የተፈጠረው ገጹን ተከትሎ በተፈጠረው ሙግት ዙሪያ ነው፡፡ የተፈጠረው የካምፓስ ሴቶችን ሕይወት ቀስበቀስ የምትጣጣም እንጂ በአንዴ ሁሉንም ነገር ለማግኘት መሞቀር ሞኝነት እንደሆነ በሚያስተምረው በሙሴ ኦቴኖ ነው፡-
የኬቲን ቴሌቪዥን፣ የዩትዩብ አለፈመደብ (platform)በመጠቀም የፌስቡክ ገጹ የሴተኛ አዳሪነት ደወል እንደሆነ እና የካምፓስ ተማሪዎችን ሲጠየቁ ይህ ከተለመደው ውጪ አለመሆኑን ሲናገሩ አሳይቷል፡-
የካምፓስ ቀውጢ-ቺኮች ለሀብታሞች በእንደዚህ ያለ ወግ አጥባቂ ማኅበረሰብ ውስጥ የኬንያ ወጣቶችን እና ወሲባዊ ተግባርን በተመለከተ በግልፅ ውይይትን በጉልህ ያራመደ ለመሆን በቅቷል፡፡
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከባ ናይ ገዛ መኻይን በብተራ ጥራይ ክንቀሳቐሳ ዝእዝዝ መምርሒ ኣውጺኡ። ብመሰረት`ቲ መምርሒ ኣብ ምክልኻል ኮቪድ 19 መታን ክሕግዝ፥ ናይ ሰሌዳ ቁጽረን ብጎደሎ ዝውድእ ሎሚ፥ ብምሉእ ቁጽሪ ዝውድእ ድማ ጽባሕ እናበላ ክንቀሳቐሳ ተፈቒዱለን ኣሎ።
ብኻልእ ዜና ካብ ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ከምዝመጸን ካብ መወሸቢ ቦታ ከምዝሃደመን ዝዛረብ ሰብ ኣብ ደቡብ ወሎ ከባቢ ሃርቡ ኢዱ ንፖሊስ ከምዝሃበ ይግለጽ ኣሎ።
እቲ ውልቀሰብ ኣብ መወሸቢ ቦታ ምጽንሑ ዘረጋግጽ መረዳእታ ከምዘይተረኽበ ግን ቤት ጽሕፈት ሓለዋ ጥዕና`ቲ ዞባ ይገልጽ። እቲ ውልቀሰብ ካብ መወሸቢ ቦታ ሃዲሙ ኣብቲ ኸባቢ ተሓቢኡ`ሎ ዝብል ዜና ንብዙሓት ሰባት ፍርሕን ስንባደን ኣስዒቡ ከምዝነበረ` ንምፍላጥ ተኻኢሉ`ሎ።
ነበርቲ ከተማ ባህርዳር ድማ ህዝቢ ኣብ ምትግባር መምርሕታት ምክልኻል ቫይረስ ኮሮና ብዙሕ ይተርፎ`ሎ ኢሎም-። ትማሊ ሰንበት ኣብ ዝነበረ በዓል ፋሲካ፡ ገለ ሓጹራት ምስተላዕለ ህዝቢ ዘርኣዮ ምንቅስቓሳት ንዕኡ ዘመስክር`ዩ ዝበሉ ነበርቲ ባህርዳር- ካልኦት ድማ ነቲ ዘሎ ክፍተት ንምምላእ መንግስቲ ኣስተምህሮታት ክጽዕቕ ይግባእ ኢሎም።
ኣብ ምብራቕ ኢትዮጵያ ከተማ ድሬዳዋ ድማ ክልተ ሰባት ካብ ኮሮናቫይረስ ሓውዮም ናብ ገዝኦም ተፋንዮም- ካልኦት ሰለስተ ድማ ዝተታሕዙ ተረኺቦም- እቶም ዝተረኽቦም ሰለስተ ሰባት ካብ ጅቡቲ ተመሊሶም ኣብ መወሸቢ ቦታ ዝጸንሑ`ዮም፥ ካብ ጅቡቲ ተመሊሶም ኣብ መወሸቢ ቦታ ዝርከቡ 574 ሰባት ውጽኢት መርመራ ይጽበዩ ምህላዎም’ውን ተፈሊጡ’ሎ። ካብ ጅቡቲ ብዘይሕጊ ዝሰግሩ ንምቁጽጻር ኣጸጋሚ ኮይኑ ከምዘለዉ`ውን ክፍሊ ጥዕና ድሬዳዋ ወሲኹ ኣፍሊጡ`ሎ።
ኒሞንያ ረኽሲ ሳንቡእ`ዩ። መብዛሕቲኡ ግዜ ለውጢ ናይ ኽሊማ ወይ ኩነታት ኣየር ኣብ ዝህልወሉ ግዜ ይኽሰት። ግቡእ ሕክምናዊ ክንክን እንተዘይተገይርሉ ቀልጢፉ ክቐትል ይኽእል።
ኣብ ሜዳ ንፉዓት ተጋደልቲ ኔርኩም። ብኣኹም ኣዚና ሕቡናትን ሰብ ምሉእ ተስፋን ኔርና። ኣብቲ ኲናት ስዒርኩም ናጽነት ኣምጺእኩምልና። ተፈሲህና ኔርና። ይዅን’ምበር፡ ድሕሪ ሓደ ደርዘን ዓመታት፡ ህይወትና ብዝያዳ ዚኸርፍሐ ጌርኩሞ። ኣብ ትሕቲ ምምሕዳራት ጥልያን፡ እንግሊዝ፡ ፈደረሽንን ኢትዮጵያን ነቢርና፤ ክነግረካ ዝወደይ፡ ምምሕዳርኩም ዘይብቑዕ፡ ኣገባብኩም ግዕዙይ፡ ባጤራኹም ክብረ-ኣልቦ ኢዩ። ሎሚ፡ ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ደቅና ኣብቲ ዚኸፍአ ክንወድቕ፡ ሕሱም ግርምቢጥ ኢዩ።
እዛ ደምዳሚት ምዕራፍ፡ ምዕራፍ 18፡- ምእንት’ዚ ኣይተቓለስናን! ነቲ እዚ ደራሲ፡ ምስ ብዙሓት ገዳይም ሓርበኛታት ኲናት ናጽነት ብሓበራ፡ በቲ ንኤርትራን ንህዝቢ ኤርትራን ዘሳቒ ዘሎ መንቀራቕሮ ዚስመዖም ዓሚቝ ጓህን ሓዘንን፡ ትገልጽ። ነቲ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዚፈጸሞ ክድዓት፣ ነቲ ጥልመት ናይቲ ምእንትኡ ብረታዊ ቃልሲ ዚተኻየደሉን ዓበይቲ መስዋእትታት ዚተኸፍለሉን መብጽዓታት ናይ ናጽነት፡ ደሞክራሲ፡ ፍትሕን ራህዋን፣ትነቅፍ። እዛ ምዕራፍ’ዚኣ፡ ምስቲ ባህግታትን ኣቐያሪ ዕላማታትን ብረታዊ ቃልሲ ዘሳኒ ምዕሩይ መንግስቲ ንምህናጽ፣ ኣድላዪነት መሰረታዊ ለውጥን ዳግመ-ቅየሳ ፖለቲካ ኤርትራን፡ ትሕብር።
መልካም፣ መልካሙ ነገር ሁሉ ለ‘ፈረንጅ’ ተሰጥቶ እኛን እኮ “ሁሉም ዜሮ፣ ዜሮ” አድርገውናል፡፡ ያ ማነው የሚሉት ፈረንጅ “የጤፍ የባለቤትነት መብት ለእኔ ካልተሰጠኝ፣” ሲል የነበረው እኮ ከመሬት ተነስቶ አይደለም፡፡ ‘በር ሳይቆልፉ፣ ሰውን ሌባ ይላሉ’ እንደሚባለው ነው፡፡ እንደውም “ለጤፉ ሲገርማቸው ገና የቆጭቆጫውንም የባለቤትነት መብት እወስድላቸዋለሁ፣” ሳይል አይቀርም.... ለዚህ፣ ለዚህ አይነት ነገሮች በጣም እንመቻለና! (ለዛኛው ወገን ‘አሳልፎ በመስጠት’ማ፣ ችሎታችንን ለሌላውም ‘ኤክስፖርት’ ማድረግ እንችላለን።) በነገራችን ላይ፣ ይሄ ‘ፈረንጅ፣ ፈረንጅ’ የሚለው ነገር ምንም ሊለቀን ያልቻለ ነገር ነው፡፡ ትንሽ ጊዜ ቆይቶ “ከውጪ በመጡ ጀርመናውያንና አሜሪካውያን አማካይነት በሳምንት ሦስት ቀን የግእዝና የቅኔ ትምህርት ይሰጣል፣” አይነት ማስታወቂያ ብንሰማ የሚገርም አይሆንም፡፡
“በርዝዴይሽን እንደምታከብሪ ገና መስማቴ ነው፡፡ ምነው እኛን ረሳሽን?” ይቺ እንኳን ዝም ብላ ከአፍ የምታመልጥ ጨዋታ ማሟሟቂያ ነች እንጂ ከልብ አይደለችም። ልክ ነዋ... አይደለም ቤቷ ድረስ ግብዣ ልትጠራችሁ ቢሮ ውስጥ እኮ አብራችሁ ሻይ ጠጥታችሁ አታውቁም!
“ማን ነው የእኔ ልደት ነው ያለህ! ማህሌት አሥራ ስምንት ዓመት ሞላት፤ ደስ አይልም!” ምኑ!? ለእናንተ ምኑ ነው ደስ የሚለው! የሆነች ማህሌት አሥራ ምናምን ዓመት ሞላትና ምን ይጠበስ! ልክ እኮ ኦፊሴላዊ እድሜዋ አሥራ ስምንት ዓመት የሞላትን ማህሌት የምትባለውን እናንተ ራሳችሁ ፎጣና ውሀ ይዛችሁ ያዋለዳችሁ ነው የሚመስለው፡፡ (ቤት ውስጥ ምናምን ሲሆን እንደዛ የሚመሳስሉ ነገሮች አሉ አይደል እንዴ!) የወለደችው እሷ! በሌላ ሰው የሥራ ውጤት የምን ኮንግራጁሌሽን ምናምን ነው!
ምን! ልክ እኮ በየቀኑ ስንት መከራ የሚታይበትን ጸጉር...አለ አይደል... “አንቺ፣ ምንድነው ነጫጩ እዚህ ብቅ፣ ብቅ ያለው!” ያላችኋት ነው የሚመለሰው፡፡ ስሙኝማ...ጨዋታ የማያውቅ ሰው ልኩን አውቆ እንደ እኛ ጭጭ ነው፡፡ ግፋ ቢል “ምን አይነቱ ደባሪ ምናምን ነው! አፉን በኤክስካቬተር ቢፈለቅቁት ትንፍሽ የማይል እኮ ነው!” ብትባሉ ነው፡፡ ስንተኛ ልጅሽ ናት?
ይሄ ‘ውሀ የማያነሳ መከራከሪያ’ የሚሉት ነው፡፡ ልክ እኮ የእግር ኳስ ህጎችን ሳያውቅ ሜዳ ገብቶ ከጨዋታ ውጪ ፊሽካ ሲነፋበት...“ቀድሜያቸው ባለፍኩ ይጨበጨብልኛል እንጂ እንዴት ቅጣት ይሰጥብኛል!” እንደሚል ኳሰኛ ማለት ነው፡፡
“አንተ እኔ ስጫወት ነው፣ እንዲህ ታመራለህ እንዴ!” ስሚኝማ....እኛም ይቺን፣ ይቺን ጨዋታ እናውቃታለን፡፡ “በአራት እግሩ እየዳኸ ባይለምነኝ ምን አለች በሉኝ!” የተባለለት እሱዬው...አለ አይደል... “ቻዎ፣ ቻዎ ሲኞሪና...” ነገር ማለት ሲጀምር... “አንተ ታመራለህ እንዴ!” አይነት ነገር ትመጣለች። (እንደ ፕሬሚየር ሊግ እንቅሰቃሴውን ቫር ላይ አይታ ውሳኔዋን የለወጠች አይነት፡፡ ቂ...ቂ...ቂ...)
አሁን ሌላ ጨዋታ ሊመጣ ነው... ‘ገብስ፣ ገብሷ’፡፡ እናማ ‘ገብስ፣ ገብሷ’ተብሎ ግን ‘ፈረንጅ፣ ፈረንጅ’ ነገር እንዳያደርጋችሁ፡፡ (ስሙኝማ...ጨዋታን ጨዋታ ያነሳው የለ...እዚህ ሀገር እንደው ‘ዘመናዊ’ የሚባል ወይም መልካም ባህሪይ ነገር ስታሳዩ፣ መልካም ነገር ስትሠሩ “እሱ እኮ ፈረንጅ ነው፣” ምናምን የሚባለው ነገር አይገርማችሁም! ቀጠሮ አክብራችሁ ስትገኙ...“እሱ እኮ ፈረንጅ ነው፡፡ አንዲት ደቂቃ ዝንፍ አይልም፡፡” የሆነ ሰብአዊ የሚባል ድርጊት ስትፈጽሙ... “እሷ እኮ ፈረንጅ ነች፡፡ እሷ የሁለት ወር ኪራይ ባትሸፍንላቸው ኖሮ ይሄኔ ጎዳና ላይ ወጥተው ነበር፡፡”
እናላችሁ... መልካም፣ መልካሙ ነገር ሁሉ ለ‘ፈረንጅ’ ተሰጥቶ እኛን እኮ “ሁሉም ዜሮ፣ ዜሮ” አድርገውናል፡፡ ያ ማነው የሚሉት ፈረንጅ “የጤፍ የባለቤትነት መብት ለእኔ ካልተሰጠኝ፣” ሲል የነበረው እኮ ከመሬት ተነስቶ አይደለም፡፡ ‘በር ሳይቆልፉ፣ ሰውን ሌባ ይላሉ’ እንደሚባለው ነው፡፡ እንደውም “ለጤፉ ሲገርማቸው ገና የቆጭቆጫውንም የባለቤትነት መብት እወስድላቸዋለሁ፣” ሳይል አይቀርም.... ለዚህ፣ ለዚህ አይነት ነገሮች በጣም እንመቻለና! (ለዛኛው ወገን ‘አሳልፎ በመስጠት’ማ፣ ችሎታችንን ለሌላውም ‘ኤክስፖርት’ ማድረግ እንችላለን።) በነገራችን ላይ፣ ይሄ ‘ፈረንጅ፣ ፈረንጅ’ የሚለው ነገር ምንም ሊለቀን ያልቻለ ነገር ነው፡፡ ትንሽ ጊዜ ቆይቶ “ከውጪ በመጡ ጀርመናውያንና አሜሪካውያን አማካይነት በሳምንት ሦስት ቀን የግእዝና የቅኔ ትምህርት ይሰጣል፣” አይነት ማስታወቂያ ብንሰማ የሚገርም አይሆንም፡፡
ይሄ ገር የመሰለ ‘አደገኛ ቁልቁለት’ አይነት ጥያቄ ነው፡፡ ነገርዬው ወደ እናንተ ሊዞር ይችላል፡፡ እንዳይከፋት ብላችሁ ቀነስ ያደረጋችሁት እንደሁ ልክ ከመሥሪያ ቤት የግማሽ ቀን ፈቃድ ወስዳችሁ እንትን ሆስፒታል ቆማችሁ ያዋለዳችሁ ሊመስል ይችላል፡፡ ስለዚህ የመሚስላችሁን ባይሆንም ቀረብ ያለውን ተናግራችሁ የመሸበት ማደር ነው፡፡ እናማ...አለ አይደል... ስንት ልበላት እያላችሁ ስታሰላስሉ እሷዬዋ መተንፈሻ ሴኮንዶች አታስተርፍላችሁም፡፡ እናላችሁ... የብዙዎቻችን ነገር እንዲህ እየሆነም ነው መግባባት ያቃተን፡፡...አለ አይደል...እዛው ፈላ እዛው ሞላ አይነት ነገር፡፡
“በላ አሮጊት ነሽ በለኛ!... አንደኛውን እማሆይ አትለኝም!” ‘ይህን ያህል ያዙኝ ልቀቁኝ የሚያሰኝ ነገር ተናግሬያለሁ እንዴ!’...“እኮ ንገረኛ፣ ስንት የሚሆነኝ ይመስልሀል?” እንግዲህ የቁርጧ ደቂቃ ከመጣች ተናግሮ መገላገል ነው፡፡
እንዴ... አርባ ስላላችሁ እናቷን ድረሺልኝ ያለች ‘ካልኩሌት’ አድርጋችሁ የደረሳችሁበትን ‘ፎርቲ ሰቨን’ን ብትጠቅሱ ከከተማም፣ ከገጠርም ያሉ ዘመዶቿን ሁሉ ልትሰበስብ ነበር ማለት ነው! ለነገሩ እናንተም ብትሆኑ... የፈለገው ቢሆን... ካልጠፋ ቁጥር አርባ ድረስ ያዘለላችሁ የተጣመመውን የሚያቃና ‘ስፒች ራይተር’ እንደሌላችሁ የሚያሳይ ነው፡፡ (ቂ...ቂ...ቂ...እንደዛ የሚመሳስሉ ብዙ ነገሮች ስለምንሰማ ነው፡፡) ይሄኔ እኮ “እነ እንትናን ሊነካ ፈልጎ ነው...” የሚሉ ወዳጆች ይኖራሉ!)
እሱን እንኳን ተዪው! የምን ተናግሮ ማናገር ነው! በሀያ አራቱ ላይ ልንተሳሰብ እንችላለን ...አለ አይደል... ‘በድምር ይስተካከል ወይስ በብዜት’ በሚለው ማለት ነው፡፡ የነጯን ጸጉር ነገር ግን ተዪንማ! ይሄን ያህል ከሰብአዊ መብት ረገጣ የማይተናነስ ጥቃትማ አይደርስብንም። ሰውየው “ለልደቴ ሠላሳ ምናምን ሻማ አበራሁ፣” ሲል “ሻማውን በሁለት በኩል ነው ወይ የለኮስከው?” ያለው ጓደኛው ወይ የወዳጅ ‘ምቁ’ ነው ወይም ደግሞ የሂሳብ ‘ጂኒየስ’ ነው። እናማ... ሠላሳና አርባን በመጥቀሳችሁ ወይ የሥራ ባልደረባ ‘ምቁ’ ናችሁ፣ ወይ የሂሳብ ችሎታችሁ እየተሻሻለ ነው ማለት ነው፡፡ እናማ... ሰዉ “ፖለቲካና ኮረንቲ በሩቁ፣” እንደሚለው” አይነት ‘የዕድሜ ጥያቄና ኮረንቲ በሩቁ!’ ተብሎ አሜንድመንት ምናምን ይካተተልንማ!
ስሙኝማ...እንግዲህ ጨዋታም አይደል...እግረ መንገዴን፣ አንዳንዴ የ‘ቦሊተከኞቻችን’ ነገር ምኑንም፣ ምናምኑንም መንገድ ላይ አንጥፎ “ሀያ ብር የነበረው አስር ብር…” የሚባለው አይነት አይመስላችሁም! የአንዳንዶቹን ሀሳብ ስንሰማ እኮ ጎዳና ላይ አቧራ ከሚጠጣ የቅናሽ እቃ አልሻል አለን! (እንትና፣ ስማኝማ... ሰፈራችሁ “መቶ ብር የነበረው ቦተሊካ አስራ አምስት ብር...” የሚል ነገር ከሰማህ ደውልልኝማ! በደርዘን እሸምተውና የማደርገውን አውቃለሁ። አሀ...ምንያለሽ ተራማ የምርቶች እጥረት ሊገጥመው አይገባማ! ቂ...ቂ...ቂ...)
ቀዳማይ ምንስቴር ግብፂ ኢሳን ሻራፍ ምስ ናይ ኢትዮጵያ መዘንኦም ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናውን ካልኦት ላዕለዎት ሰበስልጣንን ንምዝርራብ ሎማዕንቲ ኣማሲዮም ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣትዮም።
ኣስዒቦም ድማ ብሓፈሻ ኣብ ናይ ሓባር ጉዳያት ንዘራረብ ዝብል ሓሳብ እዮም ዘቕረቡ።ካብዚኦም እቲ ዝተልዓለ ጉዳይ መዘራረቢ ክኸውን ይኽእል እዩ ኢልካ ምግማት ይቐልል እዩ።እቲ ኣጀንዳ እቶም ጋያሹ መፂኦም ዘልዕልዎምን ብወገና ድማ ምስዚ ብዝተኣሳሰረ ዝልዓሉ ጉዳያትን ስለዝኸውን ኣቐዲምካ ኣብዚ ጉዳይ እዩ፡እዚ ከልዕሉ እዮም፡እዚ ኣየልዕሉን ኢልካ ምዝራብ ኣፀጋሚ እዩ።’’ይብሉ።
ሃገሮም ንሩባ ኣባይ ንኸይትጥቀም ግብፂ ዓንቃፋይ ጊደ ምፅዋታ ሰበስልጣንን ምሁራንን ኢትዮጵያ ክገልፁ ፀኒሖም እዮም።ግብፂ ዘለዋ ተሰማዕነት ተጠቒማ ሃገሮም ንመስርሒ ግድብ ዝኸውን ልቓሕን ሓገዝን ንኸይትርከብ ዕንቅፋት ምፍጣራ ናይ መጀምሪይኣ ከምዘይኮነ ኢትዮጵያዊያን ይዛረቡ።
ወሃቢ ቃል ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ ከምዝበልዎ እቲ ናይ መርገፂ ምልስላስ ኣብ ቀረባ ናብ ኢትዮጵያ ኣብዝመፀ ልኡኽ ጉጅለ ዲፕሎማሲ’ውን ተንፀባሪቝ እዩ ይብሉ።እቲ ዝተርኣየ ናይ ቅዋም ምልስላስ ኣብቲ ናይሎሚ ልኡኽ ከምዝርአ’ውን ተስፍኦም ገሊፆም።
ሎማዕንቲ ምሸት ኣዲስ ኣበባ ዝኣተው ምንስቴር ወፃኢ ግብፂ ኢሳን ሻራፍ ፅባሕ ምስ ፕሬዝዳንት ግርማ ወልደጊዮርግስ ድሕሪ ፅባሕ ድማ ምስ ቀዳማይ ምንስቴር መለስ ዜናዊ ተራኺቦም ከምዝዘራረቡ ትፅቢት ይግበር።
በዚህ ፊልም ላይ ጆኒ ዲፕ የሚጫወተው ..ካፒቴን ጃክ ስፓሮው.. የተባለ ገፀባህርይ ሲሆን የዚሁ ገፀባህርይ አሻንጉሊቶች ሽያጭ ለተዋናዩ ተጨማሪ የገቢ ምንጭ ሆነውለታል፡፡ ከ2003-2010 የተሠሩት አራቱ የ..ፓይሬትስ ኦፍ ካራቢያን.. ፊልሞች በዓለም ዙሪያ ያስገቡት ገቢ ከ5 ቢሊዮን ዶላር በላይ እንደሆነ ታውቋል፡፡
በአሜሪካ የሙዚቃ ገበያ የተሟሟቀ እንደሆነና በቢልቦርድ ¿N«r? የገቡ የሙዚቃ አልበሞች የሽያጭ ገቢ ከባለፈው ዓመት በ8.5% እድገት ማሳየቱን የኔልሰን ሳውድ ስካን መረጃ አመለከተ፡፡ በሙዚቃ ኢንዱስትሪው የሮክና ራፕ ሙዚቃ ስልቶች ገበያ እየደራ ሲሆን ካንትሪ፣ የጃዝ እና የአርኤንድ ቢ ሙዚቃዎች እየተሳካላቸው አይደለም፡፡ የቢልቦርድ መጽሔት እንዳመለከተው በሙዚቃ ኢንዱስትሪው በ2011 አጋማሽ ላይ የአልበሞች የነጠላ ዜማዎች የሙዚቃ ቪዲዮዎች ሽያጭ ብዛት 821 ሚሊዮን ሲደርስ ቢያንስ 10 የሙዚቃ ስራዎች ያሉባቸው አልበሞች እስከ 221.5 ሚሊዮን ቅጂ ተቸብችበዋል፡፡ በሙዚቃ አልበም ሽያጭ ዘንድሮ ገበያውን የምትመራው 21 የተባለ አልበሟን ለገበያ ያበቃቸው አዴሌ ናት፡፡ አዴሌ 2.5 ሚሊዮን ቅጂ በመሸጥ ገበያውን ስትመራ፤ ሌዲጋጋ በ1.15 ሚሊዮን ቅጂ ሽያጭ ትከተላለች፡፡
በአጠቃላይ የጂ.ፒ.ፒ. ካቢኔ ፣ ጠንካራ ፣ የሚበረክት እና ዝገት ተከላካይ ፡፡የተስተካከለ የመስታወት ካቢኔ በር ፣ በራስ-ሰር የማጥሪያ ማጥሪያ ፣ ግልጽ የማየት እይታ አዲስ ዓይነት የአየር ሴል እግር ፔዳል መቀየሪያ ፣ ቀላል አሰራር እና ደህንነት ፡፡
ከፍተኛ መጠን ያለው አሸዋ ፣ ፈጣን የአሸዋ ማጥፊያ እና ጠንካራ ተጽዕኖ የአሸዋው ንጥረ ነገር በራስ-ሰር እንደገና ጥቅም ላይ የሚውል ሲሆን የአሸዋ ፍሰቱን በቋሚነት ለማቆየት ልዩ የአሸዋ ቫልቭ ጥቅም ላይ ይውላል።
ለአነስተኛ እና መካከለኛ መጠን ያላቸው የመስሪያ ቁሳቁሶች እና ለከፍተኛ ጥንካሬ የመስሪያ ቁሳቁሶች በፍጥነት ፍንዳታ ተስማሚ ናቸው ፣ ለምሳሌ-በሙቀት የታከሙ ክፍሎች ፣ የፀዱ castings ፣ burrs ፣ ቅሪቶች ፣ የተወለወሉ ንጣፎች ወዘተ ...
እንደ ደንበኛው መስፈርት ማሽኑ ሊበጅ ይችላል ሠማድረቂያ ጋር በጥፊ, ትየሙቀት ቁጥጥር ማድረቂያ ፣ የትሮሊ ጋሪ ፣ መዞሪያ ፣ የአሸዋ መለያየት ስርዓት, ቀለም እና የጠመንጃ ቁጥሮች ወዘተ
አረና ማለት'ኮ ከወያኔ ጋር በጥቅም ተጋጭቶ የተባረረ ቁጥር ሁለት ወያኔ ነው። አብዛኞቹ የአረና አባላት ወያኔዎች የነበሩ ስለሆነ፣ የዘረፉት መሬት ወደ ዋናዎቹ መሄዱን ሲረዱ የሚያደርጉት መቅበጥበጥ ነው። የፈንቅሎቹም ሆዳሞች እነ የማነና ብሰራት መለስም ጭምብላቸውን አውጥተው እየተንቀሳቀሱ ነው። "ከባብ እንቁላል እርግብ አይጠበቅም"፡፡
ዞብል2 wrote: ከሁለት ቀን በፊት ጠቅላዩ ከተቃዋሚ ፓርቲዎች ጋር ስብሰባ ተቀምጠው ነበር፡፡በዚህ ስብሰባ የአረናው አባል አቦይ ካህሳይ፤የአማራ ልዩ ሃይል የቤት በርና ቆርቆሮ እየገነጠለ ይወስዳል፤ ይህ ደግሞ በትግራይና በአማራ ህዝብ መካከል ጥቁር ነጥብ ያስቀራል ብሎ ሲናገር ምንያህል የወያኔ መሸነፍ የቆጠቆጠው መሆኑን ያሳብቃል፡፡ለአቦይ ካህሳይ አንድ ጥያቄ፤ በአማራና በትግራይ ህዝብ መካከል ጥቁር ነጥብ የሚሆነው ማይካድራይ ላይ በግፍ የታረዱትና የተጨፈጨፉት ነው ወይስ ቆርቆሮና በር ገንጥሎ የወሰደው ነው?
በረደድ ማይካድራ ላይ ባሰቃቂ ሁኔታ የተገደሉት የትግራይ ተውላጆች እንደሆኑ ታውቃለህ? ርስት አስመላሹ ሃይል ከመሞታቸው በፊት በየቤተክርስቲያኑ ስለበተነው አሰቃቂና አስደንጋጭ ፍላየርስ አንብበሃል? በረድድ ( ጦሶ) መንፈስህ ሰላም ይኖራት ዘንድ ከምድር ኑሮህ እስክትሸበልል ድረስ ጥሩ ነገር ዝራ!! ስትሞት መቃብርህ ላይ ምን ተብሎ ይጻፍልህ ?? ሩጫዬን ፈጽሜአለሁ፣ መልካሙን ገድል ተጋድዬአለሁ እንዲባልልህ ነው የምትፈልገው?? በልጅነትህ ሶስት ቁጥርና ስድስት ቁጥር አውቶብስ ላይ የታወክ የእጅ ባለሙያ ነበረክ ፣ ሙያህን በማዳበር ትልቅ ሰው ሆነህ ያገር ውስጥ ማከፋፈያ ድርጅት መጋዘኖችን ስታስደነግጥ ነበር፡፡ አሁን በቀሩህ ጥቂት ጊዜያት ደግሞ ውሸትን ትተርካለህ፡፡ እረ ለንስሃ አብቃኝ በል!!
የ1982 የኢትዮጵያ ሶማሊያ ድንበር ጦርነት የሚታወቀው ዘመቻ በነሐሴ 1982 እ.ኤ.አ. የተካሄደ ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ሰራዊት የሚደገፉ የሶማሊ ሽምቅ ተዋጊወች መካከለኛው ሶማሊያን ወረው ብዙ ከተሞችን የተቆጣጠሩበት ግጭት ነበር። ይህ ጦርነት በአሜሪካ ጣልቃ ገብነት ሊቆም ችሏል።[1][2]
ኢትዮጵያ ቡና እግር ኳስ ክለብ የቀድሞውን የቡድኑን ውጤታማ የአማካይ ስፍራ ተጫዋች፡ ካሳዬ አራጌን ከሚቀጥለው የውድድር ዘመን ጀምሮ የቡድኑ ዋና አሰልጣኝ አድርጎ መምረጡንአስታወቀ፡፡
ክለቡ በዛሬው ዕለት በፌስቡክ ገጹ ባወጣው መግለጫ መሠረት ፡ የክለቡን የከዚህ ቀደም የአጨዋወት ባህል በሚገባ እንደሚረዳ እምነት የተጣለበት አሰልጣኝ ካሳዬ አራጌ ከ2012 ዓ.ም የውድድር ዘመን ጀምሮ የቡድኑ ዋና አሰልጣኝ በመሆን እንዲያገለግል፡ ክለቡ አዲስ ያዋቀረው የቴክኒክ ኮሚቴ ምርጫን መሰረት አድርጎ የክለቡ ስራ አመራር ቦርድ መወሰኑን አስታውቋል፡፡
ከዚህ ቀደም የክለቡ አሰልጣኝ የነበረው ካሳዬ፡ አሁን ከሚኖርባት ሀገረ አሜሪካ በቶሎ ወደ ኢትዮጵያ በመምጣት በግል ጉዳዮች ዙሪያ ከክለቡ ጋር ተጨማሪ ድርድር እንደሚያደርግም ይጠበቃል፡፡
በግል ጉዳዮች ዙሪያ የሚደረገው ድርድር በቶሎ የሚጠናቀቅ ከሆነ፡ የዘንድሮው የሊግ ውድድር ከማለቁ በፊት በሚደረጉ የመጨረሻ ሳምንታት ጨዋታዎች ላይ በአካል በመታደም ለቀጣይ የውደድር ዘመን የቡድኑ አካል ለማድረግ የሚፈልጋቸውን ተጫዋቾች የመመልመል ስራ እንደሚጀምርም ተነግሯል፡፡
"“ለኢትዮጵያ ትክክለኛው መንገድ የእኛ ብቻ ነው” የሚሉዋት ነገር ‘አደብ ገዛች’ ስንል አፈር ምሳ እየተነሳች አስቸገረችንሳ! ለነገሩ መንገድ የብቻም ሆነ የጋራ የሚሆነው መጀመሪያ መንገዱ ሲኖር ነው፡፡
ስሙኛማ... በወዲያኛው ዘመን የሆነችና በአለፍ፣ አገደም የምንደግማት ነገር አለች። (በወዲያኛው ዘመን የሚለውን እንደተመቸ ማስላት ነው፡፡) ይህ አንጋፋ ድምጻዊ በቲቪ እየተጠየቀ ነው፡፡ ለተወሰኑ ነገሮች ምላሽ ከሰጠ በኋላ ጋዜጠኛው “ስለ ዓለማቀፍ ሙዚቃ ያለህ አስተያየት ምንድነው?” አይነት ጥያቄ ይጠይቀዋል፡፡ ድምጻዊው ምን ቢል ጥሩ ነው... “ምን ሙዚቃ አለና! ራፕ ብቻ ነው፡፡”
ስሙኝማ... አሪፍ ሀሳብ አለችን። አለ አይደል... የጊዜ መባከንን፣ የሰዉን ልፋትን የሚቀንስ አሪፍ ሀሳብ፡፡ በተለይ የወገኖቻችንን የአንዳንድ የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን ልፋት ለመቀነስ፡፡ ሙሉ አባላቱ በሙሉ አንዳንድ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች የሆኑበት... ‘የሁሉ ነገር የአማካሪዎች ቦርድ’ ነገር የማናቋቁምሳ! አንደኛ ነገር ምን መሰላችሁ፣ በሌላ የውጭ ምንዛሪ የተሸመቱት ካሜራዎች መንገድ ለመንገድ እየተንከራተቱ አቧራ ከመጠጣት ይድናሉዋ! ጋዜጠኞቹም... ዌል እንግዲህ የጋዜጠኞቹን መንከራተትና አለመንከራተትን በተመለከተ በይደር ይቆይማ፡፡ ልክ ነዋ.... ምናልባት የአማካሪው ቦርድ አባላት ከማንም የተሻለ ‘ፈርስት ሀንድ ኢንፎርሜሽን’ ምናምን ነገር ሊኖራቸው ይችላል ብለን ነው፡፡
እኔ የምለው... የሆነ ነገር ትዝ አለኝማ! በዛ ሰሞን ትረምፕ "እንዳይወድቅባችሁ...” ምናምን ብለው ናላችንን አዙረውን አልነበር! በማግስቱ በእኔ ቤት አራት ኪሎ ላይ ‘ስንጎራደድ’ መሀል ላይ አስቁመህ “ስለ ትረምፕ አስተያየት ምን ታስባለህ?” ያልከኝ የእንትን ቲቪ ጋዜጠኛ፣ ካልጠፋ ሰው ከእሳቸው ጋር ልታገጨኝ የነበርከው... ‘የተነጣጠቅነው’ ነገር አለ እንዴ! ደግሞ የተቆጡ አንዳንድ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች “በአዲስ አበባ ነዋሪነት ጭምብል የሚንቀሳቀሱ...” ምናምን ብለው የአቋም መግለጫ ማሟሻ ቢያደርጉኝስ!
ስሙኝማ...እንግዲህ ጨዋታም አይደል...የአሜሪካ ሚዲያዎች በዛ ሰሞን በአዲስ አበባ ሚኒባስ ታክሲዎችና በ‘ፉት’ ቤቶች ውስጥ ሰውየው ላይ ይወርድ የነበረውን እርግማን ቢሰሙ ምድረ ‘ሁዋይት ሱፕሬማሲስት’ የዋሽንግተንን ‘ምናምን ስትሪት’ ሀበሻ ሬስቱራንቶችን፣ የእንትን ከተማን ‘ሊትል ኢትዮጵያን’ ባይቀውጡ ነው!
እናላችሁ.... ‘አንዳንድ የአዲስ አበባ’ ነዋሪዎች በተለያዩ ጉዳዮች ላይ የሚሰጧቸው አስተያየቶች ተመሳሳይ እስከሆኑ ድረስ በአማካሪው ቦርድ በአቋም መግለጫ መልክ ማውጣት ይቻላላ! በነገራችን ለይ ንፉግነት በምድሩም፣ በሰማዩም ጥሩ ስለማይሆን...አለ አይደል...የአቋም መግለጫውን ‘ቢቢሲ አማርኛም’ ሌሎቹም ‘የሙያ አጋሮቹም’ (ቂ...ቂ...ቂ...) ከፈለጉ ሊጠቀሙበት ይችላሉ! ‘ቀዶ ጥገናውን’ ግን ለሆስፒታሎች የቀዶ ጥገና ክፍሎች ብቻ ይተዉትማ! ‘የመረጃ ቀዶ ጥገና’ አንድም ቅሽምና ሁለትም ‘ምናምንና’ ይሆናልና፡፡ ሁሉን ተናግረን ሆዳችን ባዶ እንዳይቀር ያህል ነው በ‘ምናምንና’ መልክ’...አለ አይደል...‘ዳሹን ሙሉ’ አይነት ክፍት ቦታ የተውነው፡፡ (ቂ...ቂ...ቂ...)
ስሙኝማ፣ ነገሮች እኮ ‘ወደው አይስቁ’ እየሆኑበን ተቸገርን! ሌላ ሀሳብ አለን......ኮሜዲ ‘የግዳጅ’ና ‘የፍላጎት’ ተብሎ ይከፈልልንማ! “ተመልካቾቻችን፣ ቀጥሎ የሚቀርበው ኮሜዲ የግዳጅ እንደሆነ ለማሳሰብ እንወዳለን፡፡ በዚህ አጋጣሚም በፈጠራ አክሮባታቸው ወደር የማይገኝላቸውን ‘አስገድደው የሚያስቁን ኮሜዲያንን’ ሳናመሰግን አናልፍም።” አሪፍ አይደል! መፈክርም መጨመር ይቻላል... “ትኩረት የተነፈገው አስገድዶ የማሳቅ የኮሜዲ ዘርፍ ትኩረት እንዲያገኝ በቁርጠኝነት እንሠራለን!” እናላችሁ... ዘጠኝ ‘አንዳንድ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች’ የሆነ ነገር ተጠይቀው አስሩ ተመሳሳይ መልስ ከሰጡ፣ በቃ በቡድን የማይሰባሰቡሳ! ማብራሪያ፡- ከዘጠኝ ወደ አስር ከፍ ያለው አንዳንዴ ጠያቂዎቹ የሙያ ባልደረቦቻችን ራሳቸው ‘አንዳንድ የአዲስ አበባ ነዋሪ’ ስለሚሆኑ ነው።
በነገራችን ላይ... ‘አንዳንድ የአዲስ አበባ ነዋሪዎች’ ...አለ አይደል.. በሚያውቁትም፣ በማያውቁትም፣ ያወቁ በሚመስላቸውም ትንታኔ መስጠታቸው “የዜጎች በጉዳዮች ላይ ጥልቅ ትንታኔ የመስጠት ባህል ምን ያህል እንደዳበረ ማረጋገጫ ነው” የሚል በትንታኔዎች ላይ ትንታኔ እስካሁን ያለመቅረቡ ‘ጥሩ ነገር ማሞገስ’ ብዙ ስለማይመቸን ይሆን አንዴ!
እንደ ድሮ ሰልፍ ‘ኮምፐለሰሪ’ የሆነችው ‘የሽግግር ቻርተሩን እንደግፋለን’ አይነት እኮ ይቺም ‘ኮምፐለሰሪ’ የሆነች ትመስላለች፡፡ “ለኢትዮጵያ ትክክለኛው መንገድ የእኛ ብቻ ነው” የሚሉዋት ነገር ‘አደብ ገዛች’ ስንል አፈር ምሳ እየተነሳች አስቸገረችንሳ! ለነገሩ መንገድ የብቻም ሆነ የጋራ የሚሆነው መጀመሪያ መንገዱ ሲኖር ነው፡፡ እናማ... እንዲች አይነት ‘የሽግግር ቻርተሩን እንደግፋለን’ የምትመስል ነገር... አለ አይደል... አሁንም ‘ዶስ’ ነው ምን የሚሉትን ‘ኦፕሬቲንግ ሲስተም’ እንደመጠቀም ነው፡፡ (የመፈላሰፍ መብታችን ይጠበቅልንማ!)
“የምናምን ዘርፍ ፕሮፌሰር ነች፣” እንላለን፡፡ ልጄ በየ‘የሎው’ ቤቱ ስንቶቻችን ‘ጥይት’ ሁሉን አዋቂዎች-- እንዳለን ቢታወቅ ‘ናሽናል ዳያሎግ’ በተዘጋጀ ነበር፡፡ (ፈረንጅኛ በዛ ልበል!)
“እኛ ሁሉንም እናውቀዋለን አልኩህ እኮ። ስማ... እንደውም የእኔ አክስት እንዲሁ ዓይኖችህንና ጥፍርህን ብቻ በማየት አይደለም ጨጓራ፣ ኩላሊት ምናምን ምን አይነት ካንሰር እንዳለብህ ሁሉ ልትነግረህ ትችላለች፡፡
የኢትዮጵያ ሴቶች ፕሪምየር ሊግ አንደኛ ዲቪዚዮን ውድድር በሀዋሳ እንደቀጠለ ነው፡፡ ዛሬ ረፋድ 4:00 ላይ በሊጉ የደረጃ ሰንጠረዥ አንደኛ እና ሁለተኛ ላይ የተቀመጡት ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ እና ሀዋሳ ከተማን በሰባተኛ ሳምንት ተጠባቂ በነበረ መርሀ ግብር አገናኝቶ ባንክ 4 ለ 0 በማሸነፍ የድል ጉዞውን አስቀጥሏል፡፡
ከአንድ ዓመት በኃላ ከማልታው ክለብ ቢርኪርካራ ዳግም ወደ ኢትዮጵያ ተመልሳ ለንግድ ባንክ በከፍተኛ ወርሀዊ ክፍያ በመፈረም ለክለቡ ግልጋሎት እየሰጠች የምትገኘው ሎዛ እስከ ቅርብ ሳምንታት የቀደመው አቅሟ ላይ መገኘት ባትችልም ዛሬ ግን ንግድ ባንክ ባሸነፈበት ጨዋታ መልካም እንቅስቃሴን ከማድረጓ ባሻገር ሁለት ጎሩም ኳሶችን ለቡድኗ አስቆጥራ ወጥታለች።
በሒደት ወደቀደመ አቋሟ እየተመለሰች የምትገኘው አጥቂዋ ሎዛ አበራ ከዛሬው ጨዋታ በኃላ ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ስላሳየችው ብቃት እንዲሁም ስለዚህ ዓመት የራሷ እና የክለቧ እቅድ አጭር ቆይታን አድርጋለች፡፡
“አንዳንድ ጊዜ ወደ አዲስ ቡድን ስትመጣ ነገሮች መጀመሪያ ላይ ትንሽ ሊከብዱህ ይችላሉ። ግን እስክትግባባ ድረስ ነው፡፡ እግር ኳስ ደግሞ በራሱ ቋንቋ ስለሆነ በሒደት መግባባት ችለኛል። አቅሜንም ለማሳየት እየሞከርኩ ነው፡፡ እንደ ቡድን ጥሩ መሆናችን እኔንም ጎልቼ እንድወጣ አስችሎኛል ብዬ አስባለሁ።
“ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ትልቅ ቡድን ነው፡፡ እንግዲህ ከዚህ ቡድን ጋር ሻምፒዮን ለመሆን እና ቀጥሎ በአፍሪካ ያሉትን ውድድሮች የተሳካ ለማድረግ ነው፡፡ ጥሩ የውድድር ዓመት እንደሚሆን እርግጠኛ ነኝ፡፡ በእርግጠኝነት ጎል አስቆጣሪ እንደምሆን አምናለሁ። ውድድሩን ከጀመርን ጊዜ ጀምሮ አላማዬም እቅዴም ያ ነው፡፡ጎል አስቆጣሪ ተጫዋች እንደመሆኔ መጠን መጀመሪያ ክለቡ የተሻለ ውጤት ካመጣ እኔ ኮከብ ተጫዋች የማልሆንበት ምንም ምክንያት የለም። ስለዚህ በዚህም ዓመት የተሻለ ጎሎችን አስቆጥሬ እንደ ቡድንም ሻምፒዮን ሆነን ኮከብ አግቢ ለመሆን ነው ዕቅዴ፡፡
“የቡድናችንን ጥንካሬ ዛሬ በደንብ አሳይተናል ብዬ አስባለሁ። ትልቅ ቡድን እንደሆነ አሳይተናል። ትልቅ ጨዋታ ነበር ዛሬ። ሁሉም ልጆች በየቦታቸው ጥሩ ነበሩ። ቡድኑ በአሸናፊነት እየሄደ መሆኑ ትልቅ ማሳያ ነው ብዬ አስባለሁ።”
የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ ቅዳሜ እና እሁድ በተደረጉ ጨዋታዎች ሲጀመር ወደ ሀዋሳ ያቀናው አዲስ አበባ ከተማ በታሪኩ የመጀመርያ የሆነውን ጨዋታ 2-0 አሸንፎ ተመልሷል፡፡ የጨዋታውን የመጀመርያ ታሪካዊ ግብ ከመረብ ያሰሳረፈው አማካዩ ኃይለየሱስ መልካ እና አሰልጣኝ ስዩም ከበደ በጨዋታው ፣ በድሉ እና ተያያዥ ጉዳዮች ዙርያ ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ያደረጉትን አጭር ቆይታ እንደሚከተለው አቅርበነዋል፡፡
” የቡድናችንን የመጀመርያ ግብ እንደማስቆጥር አስቤው ነበር፡፡ ከጨዋታው መጀመር በፊትም ለቡድን አጋሬ እሱባለው ጌታቸው ነግርው ነበር፡፡ ቃሌን ጠብቄ ግብ ማስቆጠር ችያለሁ፡፡ ”
” አዲስ አበባ ከተማ በታሪኩ ያደረገውን የመጀመርያ የፕሪሚየር ሊግ ጨዋታ ላይ የመጀመርያውን ግብ አስቆጥሬ ታሪክ በመስራቴ ደስተኛ ነኝ፡፡ ግቧ ጨዋታውን ከማሸነፍ አልፎ ለቀጣይ የፕሪሚየር ሊግ ጉዟችን በቡድኑ አባላት ላይ መነሳሳት የምትፈጥር ናት፡፡ ከመጀመርያ ጨዋታችን ከሜዳችን ውጪ 3 ነጥብ ማግኘት መቻላችን ለመጪዎቹ ጨዋታዎች መነሳሳት የሚፈጥር ነው”
” ጨዋታው በጥሩ ድባብ እና በርካታ ተመልካች ፊት ተደርጓል፡፡ ሀዋሳዎች የመጀመርያዎቹ 25 ደቂቃዎች ላይ ጫና ፈጥረወብን ነበር፡፡ ሆኖም ግን የተክለማርያም ብቃት እና የተከላካዮች ጥንካሬ እኛን ወደ ጨዋታው ሪትም እንድንገባ አድርጎናል፡፡ ተጫዋቾቼም ሁኔታውን እየተላመዱት ሲመጡ ወደ እየተሻሻልን መምጣት እና ግቦች አስቆጥረን ማሸነፍም ችለናል፡፡ በጨዋታው የነበረን የቡድን መንፈስ ፣ ታክቲክ አተገባበራችን እና ቦታ አጠባበቃችን ጥሩ ነበር፡፡ ”
” የተሟላ ቡድን ይዘን አልነበረም ሀዋሳን የገጠምነው፡፡ ኤፍሬም ቀሬ እና ሲሳይ ደምሴ አልነበሩም፡፡ ፍቃዱ አለሙም በተሟላ ጤንነት ላየ አይገኝም፡፡ እንደውም ግብ ማስቆጠሩ በራሱ አስገርሞኛል፡፡ ወደ ገበያው ዘግይተን በመግባታችን ለሊጉ የሚሆኑ ተጫዋቾችን ለማግኘት ተቸግረን ነበር፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ሲቲ ካፑ ላይ ባሳየነው እንቅስቃሴ ምክንያት የተሰጠን ግምት አናሳ ነበር፡፡ ነገር ግን እነዚህ ነገሮች እንዳሉ ሆነው ትልቁ አላማዬ የነበረው ተጫዋቾቼን ለጨዋታው የማነሳሳት ነበር፡፡ በፕሪሚየር ሊጉ በተሳተፍንበት የመጀመርያ አመት የመጀመርያ ጨዋታችንን ማሸነፋችን ትልቅ ነገር ነው፡፡ ሌላው አዲስ እንደመምጣታችን ልምድ ያላቸውን ቡድኖች ማሸነፍ አይቻልም የሚለውን ግምት አፋልሰን ከሜዳችን ውጪ ማሸነፋቸን ለቀጣይ ጨዋታዎች ትልቅ መነሳሳትን ይፈጥርልናል፡፡ “
ላዕለዋይ ኮሚሽነር ናይ ሕቡራት መንግስታት ሰብኣዊ መሰላት ዛይድ ራኣድ ኣል-ሑሴይን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ተቓውሞ ኣብዝተኻየደሎም ክልላት ኣትዮም ምርመራ ከካይዱ ክፈቅድ ፀዊዖም።
ነበርትን ተቓወምትን ሓይልታት ፀጥታ ን90 ሰልፈኛታት ቶኪሶም ቀቲሎም ንዝበሉዎ ንምምርማር ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ናብተን ክልላት ክኣትዋ እቶም ኮሚሽነር ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሕቶ ከምዝቐረበ ገሊፆም።
ኮሚሽነር ዛይድ ራኣድ ኣል-ሑሴይን ትማሊ ሓሙስ ኣብዝሃብዎ ፈላማይ ሪኢቶ ኣብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን መንግስቲ ካብ ዓቐን ንላዕሊ ናይ ሓይሊ ስጉምቲ ወሲዱ ዝብል ኽስታት ክምርመር ቤት ፅሕፈቶም ምስ ሰበስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ይዘራረበሉ ከምዘሎ ሓቢሮም።
"ኣብቶም ዝሓለፉ ሒደት ማዕልታት ብሓይልታት ፀጥታ ኣብ ልዕሊ ሰለፈኛታት ዝተፈፀሙ መቐትልቲ፣ጃምላዊ ማሰርትን ካልኦት በደላትን ብዘተሓሳስብ ደረጃ ካብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ሓበሬታ በፂሑና’ሎ" ኢለን።
ይኹን እምበር ንሰን ነቲ ሓበሬታ ነፃ መረጋገፂ የለን።ነዚ እውን እዩ ላዕለዋይ ኮሚሽነር ዓለምለኸ ተዓዘብቲ ናብ ክልላት ኦሮሚያን ኣምሓራን ክኣትው ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ክፈቕድ ዝፅውዕ ዘሎ ክብላ ብተወሳኺ ሓቢረን።።
ናብ ቤት ፅሕፈተን ዝቐረበ ፎቶግራፋትን ካልኦት ሓበሬታታትን ዘይተረጋገፁ ስለዝኾኑ ክስታት እዮም ዝበላ ራቪና ዝውሕዝ ዘሎ ነንባዕሉ ዝገራጨው ሓበሬታት ተወሳኺ ምርማራ ዘድልዩ እዩ ኢለን።ካብ ዓቐን ንላዕሊ ሓይሊ ምጥቃም ዝምልከት ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ክልቲአን ክልላት ጥይት ክሳብ ምጥቃም ከምዝበፅሕ ሓቢረን።
ብኻሊእ ወገን ህይውማን ራይትስ ዎች ዘቕረቦም ሕቶታት ሕቶታት ብደአርጃ ዓለም መንግስታት ናይ ምዝራብ ነፃነት ኣብ ልዕሊ ተቓወምቲ ዝፍፀሙ ዓፈናታት እናሓየለ ምኻዱን ናይ ስደተኛታት ኣተሓሕዛን ክትትልን ፖሊስታ ዝፍፅምዎም በደላት ተሓታትነት ንክህልን ዝምልከቱ እዮም።
ዝቕፅል ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ኣብ ውሽጢ ሃገርን ብዓለምለኸ ደረጃን ሰፋሕቲ ትሕዝቶታት ዘለዎም ጉዳያት ሰብኣዊ መሰላት ክፈትሕ ከምዘለዎ እቲ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣዘኻኺሩ።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ክልላት ኦሮምያን ኣምሓራን፣ ብሰንኪ ዝተኸሰተ ዕግርግርን ዝሳዓበ ቅትለትን ተቃወምቲን ኣባላት ኣኽበርቲ ጸጥታን፣ ኣዝዩ ዘሻቅል’ዩ ክብል ኣውሮጳዊ ሕብረት መግለጺ ኣውጺኡ።
ፌደራላዊ ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኩሎም ወገናት ቅሬተኦም ዘቅርብሉ ኣገባብ ኣነጺሩ’ዩ፣ እቲ ዳሕረዋይ ግጭት፣ ብህጹጽ፣ ብሃናጺ ጽምዶን ልዝብን ክፍታሕ’ውን ጸዊዑ።
ቀንዲ ሃገራት ኣውሮፓ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ኣብ ዝመፅእ ወርሒ መስከረም ዝርርብ ሰላም እንድሕር ድኣ ዳግም ዘይተጀሚሩ ንፍልስጤም ከም ነፃ ሃገር ኣፍልጦ ከምዝህብኣ ይገልፃ ኣለዋ።
ክልቲኦም መራሕቲ ፈረንሳይን ብሪታንያን ኣብዚ ሰሙን ከምዝበልዎ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ኒው ዮርክ ነቲ ጉዳይ ኣብ ዘልዕለሉ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ መስከረም ናይ ሰላም ስምምዕ እንድሕር ዳግም ዘይተጀሚሩ ፍልስጤም በይና ከም ሃገር እንተኣዊጃ ደገፎም ከምዝህቡ ገሊፆም ኣለው።
እቲ ናይ ፕሬዝዳንት ፈረንሳይ ኒኮላስ ሳርኮዚን ቀዳማይ ምንስቴር ብሪታኒያ ዴቪድ ካምሮንን መርገፂ ቀዳማይ ምንስቴር እስራኤል ቤንጃሚን ኔታንያሁ ደገፍ ኣውሮፓ ንምርካብ ኣብዚ ሰሙን ምስ ክልቲኦም መራሕቲ ንምርኻብ ፃዕሪ ኣብ ዘካይድሉ እዋን ምምፅኡ ዕንቅፋት ከምዘጋጥሞም ዘርኢ እዩ።
ዮሲ መከልበርግ ኣብ ለንደን ዝመደብሩ ረጀንት ኮለጅ ተንታኒ ማእኸላይ ምብራቕ እዮም።እቲ ናይ ኣውሮፓዊያን መርገፂ ኣብቲ ናይ ሰላም ከይዲ ካብ ዘሎ ተስፋ ናይምቑራፅ ዝውሰደ ዘሎ ስጉምቲ ምዃኑ ይገልፁ።
110 ሃገራት ንፍልስጤም ዲፕሎማሲያዊ ኣፍልጦ ሂበንኣ ኣለዋ። ኣባል ሕብረት ኣውሮፓ ዝኾና ፖላንድ፡ሩማንያን ሃንጋሪን ሓዊሱ ማለት እዩ።ሕብረት ኣውሮፓ ግን ኣብቲ ጉዳይ ሓደ መርገፂ ኣይሓዘን።ናይ ጀርመን ቻንስለስር ኣንጌላ መርከል ትማሊ ሓሙስ ምስ ፕሬዝዳንት ፍልስጤም ማሕሙድ ኣባስ ኣብ ዝተራኸባሉ ፍልስጤም በይና ስጉምትታት ምውሳዳ ተቓዊመንኦ።
እዚ ዕድል እዚ ንመፃኢት ናይ ፍልስጤም ነፃ ሃገር ንምሕጋዝ ፈረንሳይ ኣብ ዝቕፅል ወርሒ ኣብ እተተኣናግዶ ናይ ሓገዝቲ ጉባኤ ክልዓል ይኽእል ይኸውን።ምንስቴር ወፃኢ ፈረንሳይ ኣላን ዡፔ ከም ዝበልዎ መንግስቶም እቲ ጉባኤ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ናይ ሰላም ዝርርብ ዳግም ንምጅማር ከም መድረኽ ከም ዝጠቅም ይገልፁ።
በኦንላይን ጉዳይ መፈለጊያ ስርዓት ላይ የተመለከቱት ህዝባዊ መረጃዎች በሲቪል, በወንጀል, በወንጀል በቤት ውስጥ ግፍ እና በግብር ላይ የተፈጸሙ ሰነዶች, በትልልቅ ግዛቶች እና ትናንሽ ግዛቶች ላይ የተመሰረቱ ጉዳዮች, የፍላጎት አለመክፈል, ዋናው ሙግት, የውስጥ እና የውጭ የፍብረክ ሥነ-ሥርዓት ሂደቶች ያንፀባርቃሉ.
የዲሲ ይግባኝ ሰሚ ችሎት ኢ-ፊሊንግ ጠበቆች እና እራሳቸውን የተወከሉ ተከራካሪዎች የጉዳይን ዶሴዎች እንዲመለከቱ እና በኤሌክትሮኒክ መንገድ ፋይል እንዲያቀርቡ ያስችላቸዋል ፡፡ ስርዓቱ በይፋ የሚገኝን ያሳያል የዴንሳክስ ቅጽበታዊ እይታ እይታ እና ለፍርድ ቤት በኤሌክትሮኒክ እና በነጻ ለማቅረብ ቀላል ዘዴ.
በኦንላይን ጉዳይ መፈተሻ (ኢኤሲክ) ላይ የተመለከቱት ህዝባዊ መረጃዎች በሲቪል, በወንጀል, በወንጀል እቤት ውስጥ የሚፈጸሙ ሁከትና የግብር ጉዳዮችን, የዝቅተኛ የግለሰብ እና ትናንሽ ንብረት ጉዳዮችን, የፍላጎት አለመክፈል, ዋናው ሙግት, ፈቃደኝነት እና የውጭ ንብረት ማኔጅቶች .
ለተከበሩት አቶ ባይሳ ዋቅ ወያ ፕሮፌሰር ጌታቸውና አቶ አብርሃም ቀጄላ ከላቲን ይልቅ የግዕዝን ፊደል መጠቀም ለኢትዮጵያውያንና ኦሮሞ ወገኖቻችን እንደሚሻል ያቀረቡትን...
እቲ ብግብጽን ኤርትራን ብልፍንቲ ዝካየድ ሕርሻዊ ንጥፈታት፣ ነቲ ኣብ መንጎ እዘን ሃገራት ዘሎ ዝምድና ኣብ ርእሲ ምድልዳል፣ ንኤርትራ ብቴክኖሎጂ ዝተሰነየ ብርኩት ምህርቲ ንምርካብ ክሕግዛ ከምዝኽእል ሚኒስተር ሕርሻ ዶክተር ዓብደል ሞነይም ኣል ባና፣ ብሰንበት 18 ለካቲት ገሊጹ።
ነቲ ናይ ሕርሻዊ ንጥፈታት ንምክያድ ዘኽእል መዘክር፣ ንሚኒስተር ሕርሻ ግብጺ ብምውካል ኣምባሳደር ግብጺ ኣብ ኤርትራ ያሲር ሓሽም ከምዝኸተሞ እታ ማዕከን ዜና ብተወሳኺ ሓቢራ።
እንተኾነ እቲ ኣብ ዞባታት ጋሽ ባርካን ዓንሰባን ክካየድ ምዃኑ ዝግለጽ ሕርሻዊ ንጥፈታት ግብጽን ኤርትራን፣ ካልእ ዕላማ ዝተጎልበበ ከይከውን ካብ ወገን ሱዳንን ኢትዮጵያን ስግኣታት ምህላዉ ምስቲ ጉዳይ ቅርበት ዘለዎም ተዓዘብቲ ይገልጹ።
ስለ ባህር በር አስፈላጊነት አልዘረዝርም፤ ግን እንዴት ኢትዮጵያ በሰላማዊ መንገድ የባህር በር ባለቤት መሆን ትችላለች የሚለው ላይ የመፍትሔ ሀሳብ ማቅረብ ብቻ ነው፡፡ በዓለም ላይ አርባ ዘጠኝ አገሮችና አምስት ከፊል እውቅና ያላቸው ግዛቶች የባህር በር የላቸውም፡፡ ወደብ አልባ ከሆኑ አገሮች መካከል የኢትዮጵያን የሚያክል የሕዝብ ብዛት ያለው አገር የለም፡፡ ባህር በር በሌላቸው አገሮች ከሚኖረው አጠቃላይ ሕዝብ ሩብ…
በኮሮና ቫይረስ ሥርጭት ምክንያት እቤት ስንውል ጊዜያችንን በተለያዩ ጠቃሚ ነገሮች እንደምናሳልፋቸው ይገመታል፡፡ ለዚሁ ዓላማ በሚል ከዛሬ ሰባት ዓመታት በፊት በዝዋይ እስር ቤት ቃለ መጠይቅ አድርጌላቸው ሃሳባቸውን በመጀመርያ መጽሐፌ (የነፃነት ድምጾች ላይ) ለንባብ ካበቃሁላቸው የእስር አጋሮቼ ሁለቱ ብ/ጄ/ል ተፈራማሞ እና ብ/ጄ/ል አሳምነው ጽጌ ናቸው፡፡ ጊዜው የቆየ ቢመስልም በወቅቱ የተነሱት ነገሮች ምን ያህል መሰረታዊ እንደሆኑ ያስተዋልኩት መለስ…
እነ ዐብይ አሕመድ ለውጥ ብለው እየተናገሩት ያለው ሕገ መንግሥቱን መተግበራቸውን ነው እኛ የምንፈልገው ለውጥ ደግሞ የሕገ መንግሥቱን መለወጥ ነው ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ
By: Staff Writer Date: April 21, 2020 Categories: የግል እይታ Tags: ‹‹እነ ዐብይ አሕመድ ለውጥ ብለው እየተናገሩት ያለው ሕገ-መንግሥቱን መተግበራቸውን ነው፡፡ እኛ የምንፈልገው ለውጥ ደግሞ የሕገ-መንግሥቱን መለወጥ ነው፡፡›› ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ
ለውጥ ሥርዓትን በመቀየር ወይም በአዲስ በመተካት እንጅ ሰዎችን በሌሎች ሰዎች ወይም ደግሞ አንድን የፖለቲካ ማኅበር በሌላ በመተካት አይመጣም፤ አንዲህ ሆነ ማለት ደግሞ ያው የተለመደው ጉልቻ ቢለዎጥ ወጥ አያጣፍጥም ከሚለው ዛሬም አለመውጣታችን ያሳያል። የሥርዓት ለውጥ የሚጀምረው የሥርዓቱ ቁንጮ የሆነውን ሕገመንግሥት ከመቀየር ነው። ሕገ መንግሥታዊ ሽፋን የተሰጠው የህውሓት የከፋፍለህ ግዛው ትርክትም ፍሬያማነቱን አጠናክሮ ቀጥሏል፡፡ ሚሊዮኖች በአገራቸው ላይ…
ኢትዮጵያ ውስጥ ላለፉት አመታት በግል ሴክተሩ ዘርፍ እንደ ግል ትምህርት ቤቶች እግሩን አንፈራግጦ እንዳሻው የሚግጥ ያለ አይመስለኝም። እነዚህ የግል ትምህርት ቤቶች አብዛኞቹ ጥቂቱን የመመስረቻ መስፈርት እንኳ ሳያሟሉ ቆጥና በረት ውስጥ ተማሪ እያስተማሩ ትንሺዬ የመሮጫና የመጫወቻ ሜዳ ሳይኖራቸው ህጻናት የሚሰበስቡ ላቦራቶሪ ላይብረሪና የሰርቶ ማሳያ ማዕከል የሚባሉ ነገሮች ተፈልገው የማይገኙባቸው ከህንድ መጽሀፍት ፎቶ ኮፒ ባደረጓቸው ካሪኩለሞች ኢንተርናሽናል…
እንዲህ ያለ አፓርታይድ አመለካከት በዚህ ዘመን የያዘ ሰው ከቶውን እንዴት በአፄዎች ዘመን ህዝቤ ላይ የጭቆና ስርዓት ተዘርግቶ ተበድለን ነበረ ሊል ይችላል? ሁለት ብሄር ሌላውን ብሄር ሊገዛ ዘንድ የቁጥር የበላይነቱ ይፈቅድለታል ብሎ እንኳን መፅሃፍ ማሰብስ በዚህ ዘመን አይከብድም? እንዲህ አይነት ሰው በአሜሪካ የኢትዮጵያ ቆንፅላ ትልቅ ባለስልጣን መሆኑ ደግሞ በቀላሉ የሚታይ አይሆንም። የሶማሌ ህዝብን ከኢትዮጵያ ፖለቲካ እያገለሉ…
ዶ/ር ደብረፅዮን ትላንት ስለኮሮና ቫይረስ አደጋና በእልህና በፍርሃት ለ3 ወር አራዘምነው ስላሉት ህገወጥ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ እንዲሁም ስለፖለቲካ ብዙ የተናገሩበትና ተስፋ መቁረጣቸው የገለፁበት መግለጫቸው በድምፂ ወያነ ቴሌቪዥን ተከታተልኩት። በትግርኛ ቋንቋ የተሰጠው መግለጫቸው እንደ ተለመደው ባረጀ የፖለቲካ ቀረርቶና የስም ማጥፋት ዘመቻ የተሞላ ሆኖ ነገርየው ግን ከዛ ከተለመደው ለየት የሚያደርገው አንድ አዲስ ነገር አልታጣበትም፤ ይህም ዶ/ር ደብረፅዮን…
ከአንድ አመት በፊት የኢትዮጵያ አየር መንገድ ንብረት የነበረው አውሮፕላን ደብረዘይት ላይ ተከስክሶ ያ ሁሉ የሰው ልጅ ህይወት ሲረግፍ ነጮች ችግሩን የኢትዮጵያ ብሎም የአፍሪካ ለማድረግ ያልፈነቀሉት ድንጋይ አልነበረም። ችግሩ የቦይንግ አውሮፕላን ምርት እንደሆነ እየታወቀ እነሱ ግን የኢትዮጵያና የአፍሪካ አየር መንገዶች በጣም ደካማ የጥንቃቄ ድክመት አለባቸው እያሉ የንግድ ጦርነቱን አጧጧፉት። የሆነው ሆነና ግን ኢትዮጵያ የተከሰከሰባት አውሮፕላን ስሪቱ…
ከአንድ አመት በፊት የኢትዮጵያ አየር መንገድ ንብረት የነበረው አውሮፕላን ደብረዘይት ላይ ተከስክሶ ያ ሁሉ የሰው ልጅ ህይወት ሲረግፍ ነጮች ችግሩን የኢትዮጵያ ብሎም የአፍሪካ ለማድረግ ያልፈነቀሉት ድንጋይ አልነበረም። ችግሩ የቦይንግ አውሮፕላን ምርት እንደሆነ እየታወቀ እነሱ ግን የኢትዮጵያና የአፍሪካ አየር መንገዶች poor safety record አለባቸው እያሉ የንግድ ጦርነቱን አጧጧፉት። የሆነው ሆነና ግን ኢትዮጵያ የተከሰከሰባት አውሮፕላን ስሪቱ ችግር…
በኢትዮጵያ ትግል ለእስር የተዳረገና አለማቀፍ እውቅና ያገኘ አክቲቪስት በዚህ ደረጃ ለትችት ሲወርድ አብይ አህመድ ለዚህ ትውልድ እንደ ቬል ሱሪ ሰፍቶታል ያስብላል
ጓደኛዬ ወዶት አንብበው ያለኝን ብሎገር በፈቃዱ ሀይሉ የዐቢይ አህመድ ኹለት ዓመት በሚል አርዕስት ያቀረበውን ጹሁፍ አነበብኩት፡፡ ጹሁፉ እንደ ጠቅላይ ሚኒስትራችን ንግግር ሳያቅለሸልሸኝ ነው የጨረስኩት፡፡ በርግጥ አኝኩኝ የማይል ሁለት አስር ደቂቃዎች ፈጅቶ የታጸፈ ጹሁፍ ይመስላል፡፡ ሦስት አስር ዓመታት ሊደፍን ሶስት ዓመታት ብቻ የቀረውን የሕወኃት መር መንግስት ወደ መቀሌ ያሰደደን የጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ ሁለት አመት አስተዳደርን በሦስት…
የመንግሥታቱ ድርጅት ባለፈው ጥቅምት/ 2009 ዓም ባደረገው ጠቅላላ ጉባኤ አዲስ ዋና ፀሐፊ መርጧል። አዲሱ ዋና ፀሐፊ ፖርቱጋላዊው አንቶንዮ ጉተሬስ በማስፈፀም አቅሙ እየተዳከመ የመጣውን ድርጅት ያነቃቁታል ተብሎ ይታሰባል።የተባበሩት መንግሥታት አዲስ የመዋቅር ለውጥ እንደሚያስፈልገው የምወተውቱ ብዙዎች ናቸው።አሁን ባለው የዓለም ሰላም መታወክ በተለይ በመካከለኛው ምስራቅ የሶርያውን ግጭት ጨምሮ እንደ ሀገር መቆም ያቃታቸው የሊብያ እና የየመን ጉዳይ፣የደቡብ ሱዳን ግጭት እና የሩስያ እና አሜሪካ ውጥረት ሁሉ ድርጅቱን አንቶንዮ ጉተሬስን በስልጣን በሚቆዩባቸው በመጪዎቹ አምስት አመታት ውስጥ ወጥረው የሚይዙ ጉዳዮች ናቸው።ይህ ማለት በእነኝህ አመታት የሚፈጠሩት አዳዲስ ክስተቶች እና ድርጅቱ የገባበት ከፍተኛ የሙስና እና የተዝረከረከ አሰራር ማስተካከልን ጨምሮ ማለት ነው።
- አንቶንዮ ጐርዮስ ሚያዝያ 30፣1949 እኤአ በፖርቹጋሏ ከተማ ሊዝበን ከአባታቸው ቪግሎ ድያስ ጉተረስ እና እናታቸው ካንድዳ ደ ኦልቨራ ተወለዱ። አባታቸው እኤአ በ2009 ዓም አርፈዋል።
ራያ ከዘመነ ኢ.ህኢ.ዴ.ግ በፊት በደርግም ሆነ በንጉሱ ዘመነ መንግስት እንዲሁም በጎንደርያን አገዛዝም ይሁን በዘመነ-መሳፍንት ወቅት በሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ በወሎ ክፍለ ሀገር ውስጥ በአውራጃነት የሚገኝ እጅግ በጣም ለምና በከርሰምድር ውሃ የበለጸገ በአመዛኙ በተንጣለለ ሜዳ ላይ የሚገኝ አካባቢ ነው፡፡
ይህ ቦታ እንደማንኛውም የኢትየጵያ ስመጥር አውራጃዎች የራሱ የሆነ የታወቀ ወሰን ያለውና አይነግቡ የሆነ የህዝቦች ሁለንተናዊ ክዋኔ የሚካሄድበት ስፍራ ነው፡፡ አንዳንዶች የራያ የአስተዳደር ወሰን በስተሰሜን በኩል ማይጨውን ያካልላል ቢሉም አብዛሀኛው ሰው ግን በደቡብ ከአላ-ወንዝ በሰሜን ደግሞ እስከ ኤቦ ወንዝ ይረግጣል ይላሉ፡፡ ይህም ማለት ራያ በስተደቡብ ከየጁ በስተሰሜን ደግሞ ከወጀራት ጋር ይዋሰናል ማለት ነው፡፡ በውስጡም ራያ ቆቦ፣ ራያ አላማጣ፣ራያ ኦፍላ (ኮረም) ፣ ራያ አዘቦ (መሆኒ)፣ ራያ ጨረጨርና ሌሎች ስመጥር ቦታዎች ይገኛሉ፡፡
ይህ አውራጃና በውስጡ የሚኖሩ ህዝቦች ከጥንት እስከ ዘመነ ኢ.ህ.አ.ዴ.ግ ድረስ በከፊልም ሆነ በሙሉ በትግራይ ገዥዎች ወይም በትግራይ ክልል አስተዳደር ስር ተዳድረው አያውቁም፡፡ ይህን ማረጋገጥ የምንችለው ቀደም ሲል በጎንደሪያን ዘመነ መንግስት ንጉስ አንጋሽና አውራጅ የነበረው የትግራዩ ሚካኤል ስሁልና የኢትዮጵያ ንጉሰ ነገስት የሆኑት አጼ ዩሀንስ 4ኛ ይገለገሉበት የነበረውና የትግራይን ወሰን ያረጋገጡበት የነበረው “መጽሀፈ አክሱም” የትግራይ አስተዳደር ደቡባዊ ወሰን ተምቤን እና አምባላጌ እንደሆነ በካርታ ጭምር ስለሚገለጽና በአንድም ታሪካዊ ካርታ ላይ ራያ የትግራይ ግዛት አካል ሆኖ የማይገኝ ስለሆነ ነው፡፡ ( አቻምየለህ ታምሩ፡- የወልቃይት ጉዳይ ገጽ 350 እና 352 ፡ 2012ዓ.ም የታተመ)
ይልቁንም ራያ ከ16ኛውና 17ኛው ከፍለ ዘመን የኦሮሞ ህዝብ እንቅስቃሴ እንዲሁም ከሌሎች ታሪካዊ ትስስሮች ጋር ከወሎ ክፍለ ሀገር የተገናኘና የተሳሰረ በክፍለ ሀገሩ ውስጥ ዋነኛና ተጽእኖ ፈጣሪ አውራጃና ወረዳ የነበረ ነው፡፡
የወሎ ክፍለ ሀገር በራያ በኩል ከትግራይ ጋር ይዋሰናል እንጅ በአንዱም የታሪካችን ክፍል ትግራይ በወጀራት በኩል እንጅ በራያ በኩል ከወሎ ( ቤተ አምሀራ) ጋር ተዋስኖ አያውቅም፡፡
በውስጡ የሚኖሩ ህዝቦችም የርስበርስ ግንኙነታቸው የጠነከረና የመደብ ጭቆናን በመቃወም እንደ ጎጃምና የባሌ ገበሬዎች ሁሉ የራያ ገበሬዎች አመጽን በቀዳማይ ወያኔ በኩል አስነስተው ለፍትህና ለነጻነት የሚታገሉ አገር ወዳድና ንቁ ህዝቦች ናቸው፡፡ በዚህም ትግላቸው መደባዊ ጭቆናን ታገሉ እንጅ የማንነት ተጋድሎ አላደረጉም፡፡ ይህንንም የትግሉ መሪ የነበሩት የብላታ ሀ/ማሪያም ረዳ ልጅ የሆነው አቶ ሊላይ ኃ/ ማሪያም በቅርቡ በፋና ቴሌቭዥን ቀርቦ አስረድቶናል፡፡
ታዲያ ራያን በአንድ የአስተዳደር ስር አድርጎ በአንድነት ማስተዳደር የስልጠናቸው አደጋ መሆኑን የተረዱ ቀዳማዊ ሀይለስላሴ በአንድ ወቅት ራያን ለሁለት በመክፈል ግማሹን (ራያ አዘቦ) ወደ ትግራይ ክፍለ ሀገር እንዲጠቃለል አድርገውት ነበር፡፡ ነገር ግን ይህ የአስተዳደር መደላደል ከጅመሩ ፖለቲካዊ ስለነበርና ለአማቾቻቸው እጅ መንሻ የሰጡት ስለነበር በህዝቡ ተደጋጋሚ አቤቱታና ትግል ወደ ትግራይ የተካለለው የራያ ክፍል ( ሰሜን ራያ) ወደ ወሎ ክፍለ ሀገር ( ደሴ) እንዲመለስ ተደርጓል፡፡ (ታሪክ አዋቂዎች የበለጠ ታስተካክሉልኛላችሁ) በዚህ ሁነት የአገሬ ሰው ተደስቶ፡-
ከደርግ ዘመን መንግስት በኃላ ይህንን መጥፎ የታሪክ ልምድ ከራሱ የግዛት ማስፋፋትና የገዘፈች ትግራይን ከመገንጠል አላማው ጋር በማቀናጀት ህወሀት / ኢህአዲግ ምንም እንኳን በ1968ዓ.ም ማንፊስቶው መሰረት ሙሉውን መውሰድ ባይችልም ዳግሞ ራያን ለሁለት ከፍሎ ራያ አላማጣን ፣ራያ ኦፍላን፣ ራያ አዘቦን እና ሌሎች የራያ ቦታዎችን በትግራይ ክልል አስተዳደር ስር በማድረግ ይሄው ከ1983 እስከ 2013ዓ.ም ድረስ እያስተዳደረ ይገኛል (ነበር)፡፡
ህወሀት ዳግሞ ለ2ኛ ጊዜ ራያን ለሁለት ሲከፍል በመጀመሪያ ደረጃ በ1968ቱ የትግል ማንፌስቶ ጠላት አድርጎ የሳለውን የአማራን ብሄረሰብ ለማዳከም ነው፡፡ በመቀጠል አማራውን በማዳክም ሌሎች ብሄረሰቦች አማራን በጠላትነት ከተነሱበትና እርስ በርሳቸው በመናከሳቸው ኢትዮጵያ ሀየባይ( ተቆታጣጣሪ) በምታጣበት ጊዜ በግዛት መጠኗ የሰፋችና ለም የሆኑ የራያ የአፈርና የጎንደር መሬቶችን የያዘች ትግራይን (Republic of Tigray) ለመገንጠል ነበር፡፡
ይህንንም የመገንጠል ስራውን በሚሰራበት ጊዜ በእነዚህ ቦታዎች ላይ የሚኖሩ ህዝቦች የአንገነጠልምና የኢትዮጵያዊነት ስሜት እንዳያነሱበት ላለፉት ሶስት አስርት አመታት በክልሉ ውስጥ ለአማራም ሆነ ለሌሎች ብሄረሰቦች እውቅና ባለመስጠትና የራሳቸውን ቋንቋ ባህልና ስነልቦና እንዲጥሉና እንዳያስታውሱ በማድረግ አሀዳዊ በሆነች ትግራይ በትግረኛና በህወሀት አመራሮች ፍዳቸውን ሲያበላቸው ኖሯል፡፡ በአካባቢዎቹ የሚኖሩ ወጣቶችና ጎበዛዝት ቀያቸውን ጥለው እንዲሰደዱ አደርጓል፡፡ በእነሱም ፋንታ የራሱን ሰዎች ከአድዋና ከአዲግራት እያመጣ ክልላዊ የሰፈራ ስራ ሲሰራ ኖረ፡፡ የአካባቢውንም ነዋሪዎች በስርአተ ት/ት ውስጥ በተቃኘ ፕሮግራምና በአስተዳደራዊ ሰንሰለት ትግረኛ ቋንቋን በግድ እንዲለማመዱ ፣የአፍ መፍቻ ቋንቋቸውን በትግረኛ እንዲተኩና በልምምድ ሂደት የአማርኛና የትግረኛ ቅይጥ የሆነ ቋንቋ እንዲናገሩና በእውኑም ተጋሩ ነን እንዴ? የሚል የማንነት ብዥታ እንዲፈጠርባቸው አደረገ፡፡
ይህንንም የማንነት ረገጣ ( internal colony በሉት) ተከትሎ በጎንደር በኩል በወልቃይትና ሁመራ የሚኖሩ አማሮች ስረ መሰረታቸውን አጥንተው የአማራነት ማንነታችን ይመለስ በማለት የማንነት ጥያቄ ሲያነሱ በራያ በኩል ያሉት ግን ይህንን የውስጣዊ አግላይ ጭቆና የወለደውን የቋንቋ ባህሪና የማንነት ብዥታ ተቀብለው እኛ ራያ ነን የራያነት ማንነታችን ይመለስ በማለት የማንነት ጥያቄ አንስተው በሂደት ላይ ይገኛሉ፡፡
የወልቃይቴዎች ጥያቄ ትክክለኛና ይመለስልኝ የሚባለው የተቀማ ማንነት በመሆኑ በአማራ ህዝብም ሆነ በቀሪው የኢትዮጵያ ህዝብ ተቃውሞ አልገጠመውም፡፡ ነገር ግን በራያ በኩል የተነሳው የራያነት የማንነት ጥያቄ ራያንና ህዝቡን ዳግም ለሁለት በመክፈል በወያኔ አገዛዝ የታለመውን አማራንና ኢትዮጵያን የማዳከም እሳቤ የሚያስቀጥል ሆኖ በመገኘቱ፤ እንዲሁም ይህ የማንነት ጥያቄ በዚህ የራያ ክፍል ውስጥ የሚገኙ ወገኖቹን ለዳግም ጭቆና የሚዳርግ በመሆኑ በአማራ ህዝብ ተቃውሞ ሲገጥመው በሌሎች ኢትዮጵያዊያን ዘንድም እምብዛም ተቀባይነትን አላገኘም፡፡ ጥያቄውም እንግዳ ሁኖ ስለተገኘ ብዙዎች በጉዳዩ ላይ ግልጽ አይደሉም ፡፡
እኔም ይህ የራያነት የማንነት ጥያቄ ከጅምሩ ህጸጽ ያለበት (ever defective) ሆኖ ስላገኘሁትና እመልሰዋለሁ ብሎ የተነሳው ማንነት ጭቆናን፣ አግላይነትን ፣ነጣጣይነትን እንዲሁም አናሳነትን ይዞ የሚመጣ በመሆኑ ይህ ችግሩ ተወግዶ ሁለንተናዊ አንድነትና ነጻነትን በሚያመጣ መልኩ ትግሉ እንዲካሄድ ይህንን ጽሁፍ ላጋራችሁ ችያለሁ፡፡
ራያ ምንም እንኳን በራያ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴዎችና በራ.ዴ.ፓ( ራያ ራዩማ ዲሞክራሲዊ ፓርቲ) አመራሮች የማንነት ወይም የብሄረሰብ ስም ነው በመባል ጥቅም ላይ እየዋለ ቢገኝም ትክክለኛ አገባቡ ግን የቦታ /የአውራጃ/ወረዳ/ ስም ነው፡፡
የቃሉን ትርጉም የተመለከትን እንደሆነ ቃሉ የኦሮምኛ ቃል ሲሆን የአማርኛ አቻ ትርጉሙ “ሰራዊት” ማለት ነው፡፡ ይህን ስያሜውን ደግሞ በ16ኛውና በ17ኛው ክ/ዘመን ወደ ሰሜን ምስራቅ ኢትዮጵያ (ወሎ) ተንቀሳቅሶ የነበረው የኦሮሞ ህዝብ እንደማንኛውም የወሎ አካባቢዎች እንደወጣለት /እንደቀየረለት ይታመናል፡፡ ይህ የኦሮሞ ህዝብም የራያን ሜዳ ራያ ሲል የሰየመው ልክ ለየጁና ለአምባሰል በሰጠው የስያሜ አግባብ እንጅ በተለየ ብሄረሰባዊነት አግባብ አይደለም።
ምናልባት ጥንት በነበረው የኦሮሞ ህዝብ እንቅስቃሴ ራያ የሚባለው ንዑስ ጎሳ በወሎ ጎሳ ውስጥ የሚገኝ ጎሳ ነው የሚባል ከሆነ የራያ ጎሳነት የሚሰራው የኦሮሞን ጥንተ-ታሪክ በምናጠናበት ጊዜ ለኦሮሞ ህዝብ እንጅ ከጥንት እስከ ዛሬ በቦታው ላይ ለሚኖሩ ለአማራ ፣አገውና ለሌሎች ህዝቦች አያገለግልም፡፡
ስለሆነም የላስታና የራያ ሰው “ራያ” የሚለው ስም ለዚያ በታላቁ የምስራቅ አፍሪካ ስምጥ ሸለቆ ውስጥ ለሚገኘውና ለተናፋቂው ስፍራ መጠሪያ መሆኑን አውቆ ላስቴው፡-
በነዚህና በሌሎች ስነ-ቃልም ሆነ አፈ-ታሪካዊ ሀልወቱ ራያ የራያ አውራጃ/ወረዳዎች/ ስም እንጅ በውስጡ ለሚገኙ ለአማራ ፣ለአገው፣ለአፋር፣ ለኦሮሞና፣ ለትግሬ እንዲሁም ለነዚህ ውህድ ህዝቦች ብሄረሰባዊ ማንነት ስም ሆኖ አይነገርም ፡፡ አይደለም ፡፡
እዚህ ላይ አንባቢዎች እንድትረዱልኝ የምፈልገው ነገር ራያ እንደ ማንኛውም የኢትዮጵያ ክፍል ጥንት በደን የተሸፈነ ጫካ የነበረና አሁን ላይ ለምቶና ቀንቶ የሰዎች መኖሪያ የሆነ ስፍራ መሆኑን ነው፡፡ ይህንን መሰረት አድርገው ጥንት ኦሮሞዎች ቦታውን ለከብት ግጦሽና ለአደን ይጠቀሙበት ነበር፡፡ በ17ኛው ክ/ዘመን አጋማሽ ግን ከዚህ በታች አቅኝዎች በማለት የምጠቅሳቸው 7 አባቶች (ባላባቶች) ከላስታና ከደጋው የራያ ክፍል ተነስተው ራያን ለእርሻና ለመኖርያነት አቅንተው ይሄው ዛሬ ለኛ ለልጆቻቸው መኖሪያ አድርገውታል፡፡
በዚህም መሰረት የራያ የሽምግልና ስርአትና ባህላዊ አስተዳደር ከወንዝ ወንዝ (ከቦታ ቦታ) እነዚህ አቅኝዎች ባስቀመጡት ስርአት ስለሚተዳደር ራያና ማህበረሰቡ በሰባት (7) አባት ይተዳደራል ይባላል፡፡ እንደ አባቶቻችን አፈ ታሪክ እነዚህ የአካባቢ አቅኝዎች ራያን በወንዝ ፣በተራራና በመንገድ በመከፋፈል አቅንተውታል፡፡
4ኛ. ዘወልድ የሚባለው አባት ያቀናው የራያ ክፍል ደግሞ ከሁሉም የአካባቢ አቅኝዎች ግዛት የሰፋና የተንሰራፋ/የተለቀ/ ሲሆን አባታችን ዘወልድ የቄስ የኋላ ምንይልክ እና የራስ በትሮን ልጅ የሆነችው የመስቀሌ በትሮን ልጅ ሲሆን በትውልዱም ጎንደሬ ነው። በኋላም በአጼ ፋሲለደስ ዘመነ-መንግስት የላስታ ቡግና ገዥ ሆኖ ተሹሟል ፡፡ይህንንም ቦታ ማዕከል በማድረግ ከላስታዎች ጋር በመጋባት ተኩለሽን/መቅደላን/ ጨምሮ ራያን /ቆቦ/ ከሆርማት እስከ ጎቡ ወንዝ ድረስ አቅንቷል ፡፡
5ኛ. መዛርድ የሚባለው አባት ከዋጃ እስከ በላይ ተድላ ሲያቀና፤6ኛ ገረመድን( ገረብ) ደግሞ ከመዛርድ ጋር ተዳክቶ አላማጣን ማእከል ባደረገ ከአሮሮሻ ወንዝ እስከ በርጨጭ ወንዝ ( በርተህላይ) ያለውን ስፍራ አቅንቷል፡፡
7ኛ. በመጨረሻም ተድላ የሚባለው አባታችን ከአፋር ጋር በመዳከት ምስራቃዊ የራያ ክፍልን (ራያ አዘቦን) ያቀና ሲሆን ከበላይተድላ እስከ ኩኩፍቶ የሚያጠቃልል ነው፡፡
ይህ አፈታሪክ በቀጣይ የሚጠና መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ እነዚህ አቅኝዎች ያቀኑት ቦታ ከሞላጎደል አሁናዊ የራያን የግዛት ወሰን የሚሸፍን ነው፡፡ እንግዲህ እነዚህ አባቶች አሁን ላይ በብሄረሰባዊ ማንነቱ አማራ ነው ከምንለው ከክርስቲያን /high land kingdom/ የወጡና የተሾሙ ሆነው ሳለና እንዲሁም አሁን ከእነርሱ የሚወለደው የራያ ህዝብ በቦታው ሰፍቶና በዝቶ እየኖረ ሳለ ለዚህ ህዝብ ከአማራነት ውጭ ሌላ አዲስ ብሄረሰባዊ ማንነት ልንሰጠው አይገባም ማለት ነው፡፡ ራያም በዚህ የታሪክ ውልደቱ የአካባቢ ስም እንጅ የማንነት ስም አይሆንም፡፡
ከላይ ለመግለጽ እንደሞከርኩት ቀደምት አባቶቻችን ራያን በአካባቢ ገዥነትና አቅኝነት አለሙት እንጅ በጎሳ መሪነት ወሰናቸውን አልገደቡትም ፡፡ ከዚህም የተነሳ ልጃቸው የሆነው የራያ ህዝብ የቁጥር ልዩነት ቢኖረውም አብረውት ከሚኖሩት ከአፋር ፣ ከአገው፣ከትግሬና ከኦሮሞ ህዝቦች ጋር ከአንዱ ወሰን ወደ ሌላው ግዛት በድንበር ሳይወሰን ለመኖሪያ በተስማማውና ቤት ንብረት በመሰረተበት ቦታ የመኖሪያ ቀየውን አድርጎ በነጻነትና የኔ ባይነት ስሜት ከጥንት እስከ ዛሬ እየኖረ ይገኛል ፡፡
ነገር ግን ይህንን ወንድማማችነትና የእርስ በርስ መስተጋብር ወደጎን በመተው ህወሀት /ኢህአዴግ ልቡ እንደፈቀደና የግዛት ማስፋፋት ፍላጎቱ እንደመራው ከ1983ዓ.ም ጀምሮ ላለፉት 30 አመታት ምንም አይነት ህገ-መንግስታዊም ሆነ ፖለቲካዊ የልዩነት መስፈርት ሳያገኝ አንድ የሆነውን የራያን ህዝብ በወስፌ እንደሚከፍል የሴት ጸጉር ለሁለት ከፍሎ የማንነት ጭቆና ሲያደርስበት ኖሯል፡፡ ይህንንም በደል የፈጸመበት ጥንተ ጠላቴ አማራ ነው በማለት ሲሆን ራያነት ጠላቱ ሆኖ አያውቅም፡፡
እንደዚህ የሚሆንበት ምክንያትም በህገ-መንግስቱና በሌሎች ህጎች ለብሄረሰቦች እኩልነት የቆመ በመምሰል ቢደነግግም በተግባር ግን የሌሎች ብሄረሰቦችን /አማራ/ መኖሪያ መሬትን በሀይል ቀምቶ መያዙን ስለሚያውቅና እነዚህን ስንኞች ተከትለው አማራዎች ማንነታችንንና ግዛታችንን በማለት ጥያቄ እንዳያነሱበት ስለሚፈራ ነው፡፡
በስራ ላይ ያለው የኢፌ.ድ.ሪ ህገ-መንግስት በአንቀጽ 39 (5) ላይ አንድ የተወሰነ ማህበረሰብ የብሄር /የብሄረሰብነት/ እውቅና እንዲያገኝና መንግስታዊ ውክልና እንዲኖረው ማህበረሰቡ ተመሳሳይ ባህል /ልምድ/ ያለው ፣ የጋራ መግባቢያ ቋንቋ ያለው፣ የጋራ የተዛመደ ህልውና አለኝ ብሎ የሚያምን ፣ የስነልቦና አንድነት ያለውና በአብዛሀኛው በተያያዘ/ ኩታገጠም በሆነ መልከአምድር የሚኖር መሆን እንዳለበት ይደነግጋል፡፡
ራ.ዴ.ፓ እና የራያ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴም እነዚህን ህገመንግስታዊ መስፈርቶች መሰረት በማድረግ በሰሜን ራያ(ከዋጃ እስከ ወጀራት) የራያነት ብሄረሰባዊ ማንነት ጥያቄ በማንሳት ከመንግስት ምላሽ ለማግኘት በመጠባበቅ ላይ ይገኛሉ ፡፡
እኔም ሰሜን ራያ ከህገ-መንግስቱ በፊት የተወሰደ መሆኑን ጠብቄ የሰሜን ራያ ህዝብ እነዚህን ህገ-መንግስታዊ የማንነት ቅድመ ሁኔታዎች መሰረት አድርጎ ራሱን የቻለ የተለየ ህዝብ ነው ወይስ ከወሎ ህዝብና ከአማራ ህዝብ ጋር አንድ ህዝብ ነው የሚለውን ነጥብ ካለው ነባራዊ ሁኔታና ካደኩበት ማህበረሰብ አንጻር እቃኛለሁ፡፡
እንግዲህ ህገ-መንግስቱ አንድን ህዝብ ከማህበረሰብነት ከፍ አድርጎ የተለየና ራሱን የቻለ ብሄረሰብ አድርጎ እውቅና ለመስጠት ይህ ብሄረሰብ የራሱ የሆነ የጋራ መግባቢያ ቋንቋ ያለው ፣ ተመሳሳይ ባህል ያለው ፣የስነ-ልቦና አንድነት ያለው የጋራ ህልውና አለኝ ብሎ የሚምን እና ኩታገጠም በሆነ ስፍራ የሚኖር መሆን እንዳለበት በአስገዳጅነት ይደነግጋል፡፡
ታዲያ የራያ-ራዩማን (ከቆቦ እስከ ወጀራት) ጠቅላላ የሰሜን ራያን ህዝብ ደግሞ በተለየ ሁኔታ ከነዚህ ነጥቦች ጋር አገናዝበን ያየነው እንደሆነ የማንነት ጥያቄ የተነሳባቸው የራያ ዋጃ፣ ራያ አላማጣ፣ራያባላ፣ ራያ ጨርጨር፣ ራያ ኮረም፣ ራያ ጥሙጋ እንዲሁም ሌሎች የራያ ቦታዎች የአማረኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች እንጅ የራይኛ ( የራያ ትግረኛ) ቋንቋ ተናጋሪዎች አይደሉም፡፡ አማረኛንም ልክ እንደራያ ቆቦ ሰው እና እንደላስታዎች አድርገው አያወሩትም/አይናገሩትም/ የሚባል ከሆነ ደግሞ ለአመታት በህወሀት የተደረገባቸው ጭቆና እንደተጠበቀ ሆኖ ከትግራይ ህዝብ ጋር ባላቸው ሁለንተናዊ መስተጋብር ኮ/ል ደመቀ ዘውዱ በሚናገረው ዘየ መናገራቸው እንጅ የተለየ ቋንቋ መፍጠራቸው አይደለም ፡፡ በነዚህ በጠቀስኳቸው ቦታዎች ከአማረኛ ውጭ ይህንን (ራይኛ) የማይሰሙና የማያውቁ ብዙ እናት ፣ አባት ወንድምና እህቶቻችን አሉ፡፡ እንደሚባለው በእነዚህ ቦታዎች ላይ ራያነት ከራይኛ ጋር ብሄረሰባዊ እውቅና ይሰጠው ቢባል እነዚህ ነባር የአገሬው ነዋሪዎች ድጋሜ በማያውቁት ቋንቋ እንዲማሩ ፣እንዲዳኙና እንዲተዳደሩ በመፍቀድ በውስጣዊ ጭቆና እንዲማቅቁ ከማድረግ ውጭ ሌላ ፋይዳ የለውም፡፡ በዚህ አድራጎታችንም አንድ ነው የምንለውን ራያ ራዩማን እንደ አስካሁኑ ለሁለት ከፍለን ዳግም ለስነልቦና ረሃብ መዳረጋችን ነው፡፡መሆኒ አካባቢ ይነገራል የሚባለው የራይኛ ቋንቋም (የራያ ትግርኛ ቁርጥ አማርኛ) አማርኛን ከመናገርና ከመስማት የማያግድ መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ በስፋት ይነገርባቸዋል በሚባሉ ቦታዎች ላይ የአስተዳደር እውቅና ከመስጠት ውጭ ራያን ለሁለት መክፈል ለራያነት መፍትሄ አይሆንም፡፡
ከዚህ በመቀጠል የራያን ህዝብ ስነ-ልቦናዊ አንድነትና የህልውና መሰረት የተመለከትን እንደሆነ ራያዎች ልክ እንደየጁዎች ፣ አምባሰሎችና ጎንደሮች አገራቸውን እንደቤታቸው የሚያዩ( ሌሎች ይጣላሉ አላልኩም) የአገራቸውን ክፉና መልካም ታሪክ እንደታሪክ ተቀብለው የራሳቸውን ታሪክ ለመጻፍ የሚንደረደሩ ጀግናን በጀግንነቱ እንጅ በዘር ከረጢቱ የማይመዝኑ፡ ጀግናን የራሳቸው አድርገውና ራሳቸው እንደርሱ እንዲሆንላቸው የሚተጉ ባጠቃላይ ለአገራቸው ኢትዮጵያና ለብሄረሰቦቿ ጤነኛ አመለካከት ያላቸው፡ እንደ ዘመነኞቹ የብልጽግና አመራሮች(ከአማራ ብልጽግና ውጭ) ስልጣን አገኘን ብለው ሌሎችን በማንነታቸው ምክንያት እውቅና የሚነፍጉና የሚጨቁኑ አይደሉም፡፡
ይህም የሚሳየው ራያዎች ከአማሮች ጋር በስነልቦና የተሳሰሩ የነሱ ህልውና የሚረጋገጠው የጎንደሬዎች ህልውና ሲጠበቅ በመሆኑ ከሸዋዎችና ከወሎየዎች ሲለዩ ለአጥቂዎቻቸው ተጋላጭ እንደሚሆኑ ነው ፡፡ በዚህም ወንድምነታቸውና የስነልቦና አንድነታቸው “ራያን ሲያስለው ጎንደርን ያስነጥሰዋል ” “ራያ ሲነካ ጎንደርን ያስለቅሰዋል ” ፡፡ ሁለቱም ህዝቦች አንዱ ለሌላው ደጁን ሆነው ክፉና ደጉን በጋራ እያሳለፉ ይገኛሉ፡፡
ራያ ከነዚህ ህዝቦች ጋር ብቻ ሳይሆን በሚኖርበት የአካባቢ ሁኔታ በሰጠው እድል መሰረት በዙሪው ከሚገኙት ከአፋር ጋር ተካይሳ /ጓደኛ/ ነው፡፡ ከአገው ጋር ወንድም ነው፡፡ ከኦሮሞም ጋር ዘመድና አብሮ ኗሪ ነው፡፡ ከትግሬም ጋር የተዋለደና በክፉ ቀን ደራሽ ነው፡፡ በመሆኑም ራያን ከዚህ ሁለንተናዊ ትስስር ነጥሎ ለብቻው በብሄረሰብነት በማዋቀር በልዩ ዞን አጥሮ ማስቀመጥ አሳውን ከባህር እንደማውጣትና ትልቁን ዛፍ ዙሪያ-ገባ ስሩን ቆራርጦ እንደማድረቅ ይቆጠራል፡፡ በዚህ ምክንያትም የማንነት ጥያቄው የህዝቡን ነባራዊ ሁኔታ ያላገናዘበና ዘመን አመጣሽ ጥያቄ ይሆናል፡፡
የራያን ህዝብ በተለይም የማንነት ጥያቄ የተነሳበትን ህዝብ ጅኦግራፊዊ አቀማመጥ የተመለከትን እንደሆነ ከራያ ቆቦ፣ ከየጁና ከላስታ እንዲሁም ከአገዎች ጋር እንደ ሰው ልጅ አካል ክፍሎች ተጎራርሶና ተሰካክቶ የሚገኝ እንጅ የተለየ የቦታ አቀማመጥ የለውም፡፡
ባህላዊ ክዋኔውንና ሱታፌዎቹን ከተመለከትን ደግሞ ካለው የቦታ አቀማመጥና የአየር ንብረት ሁኔታ አንጻር ድግና ጎንቢሶ ይለብሳል እንጅ በአቅራቢው ካሉት ከየጁዎችና ከላስታዎች እንዲሁም ከወሎየዎችና ከጎጃሜዎች ጋር (ጥቃቅን አካባቢዊ ክዋኔዎች እንደተጠበቁ ሆነው) ተመሳሳይ የሰርግ ፣የሽምግልና፣ የሀዘን፣የደስታ፣ የአስተራረስ ፣የአመጋገብ፣የአዋዋብና ሌሎች አይነተ-ብዙ ባህሎች አሉት ፡፡ አንድ የራያ ልጅም ለየጁዎችም ሆነ ለላስታዎች የሰርግ ሚዜ ቢሆን ምንም አይነት የሚገጥመው እንግዳ ባህል (culture shock) የለም፡፡
ስለሆነም ራ.ዴ.ፓና የራያ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴዎች መሰረት ያደረጉበት የሀገራችን ህገመንግስታዊ የማንነት ብያኔ የዘር፣ የቋንቋ ፣የባህልና የስነልቦና አንድነትን የሚጠይቅ ስለሆነና ራያ ደግሞ ለብቻው ይህንን መስፈርት የማያሟላ መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ ባለው አካባቢያዊ የአየር ንብረትና የቦታ አቀማመጥ እንዲሁም ከሌሎች ብረሰቦች ጋር ባለው የቆየ ትስስርና የአሰፋፈር ወሰንተኝነት ለየት ያለ የአለባበስ የአጨፋፈር የአዋዋብና የአነጋገር ዘየ መያዙ ራሱን የቻለ ብሄረሰብ አያስብለውም፡፡ ከትልቁ የአማራ ብሄረሰባዊ ማንነት ውጭም የተለየ ማንነት አያሰጠውም ፡፡ በዚህ የአኗኗር ገጽታው ደግሞ ራያነት ልክ እንደላስቴነትና የጁነት አካባያዊ ማንነት ነው ፡፡ የአለማጣ መሆኒ ባላና ኮረም ሰዎች ከቆቦ ሰዎች ጋር ተመሳሳይ የሆነ የአለባበስ የአኗኗርና የአጨፋፈር ባህል አላቸው፡፡
ታሪክ የጊዜና የሁኔታ መደላደልን ሲያገኝ በጽሁፍ የሚተላለፍ መሆኑ እንደተጠበቀ ሁኖ ይህን እድል ሳያገኝ ሲቀርና ነገሮች ያልተመዘገቡ ሆነው በሚገኝበት ጊዜ የህዝቡን አኗኗር ፣ አጠቃላይ ሁኔታና የአስተዳደር ስርአት በስነቃል እና በአፈታሪክ ከትውልድ ወደትውልድ ያስተላልፋል ፡፡ እኔም በዚህ የስነ-ቃል ታሪካዊ ፋይዳና የነገሮችን ጥንተ ማንነት የመግለጽ አቅሙ የተነሳ ስነ-ቃልን የራያነት ብሄረሰባዊ ማንነት የተነሳባቸው የሰሜን ራያ ማለትም የራያ ዋጃ ፣ ራያ አላማጣ፣ ራያ ባላ ፣ ራያ አዘቦ /መሆኒ/ ፣ ራያ ኮረም ፣ራያ ጨረጨርና የመሳሰሉት ቦታዎችና ህዝቦች ብሄረሰባዊ ማንነታቸው ራያዊ ነው ወይስ አማራነት ለሚለው መደምደሚያ ተጠቅሜበታለሁ፡፡ እነዚህ ስነቃሎችም እንደ ንዋይ ደበበና ጅማ ከማዶ ሆነው ስለራያና ስለራያዎች የተቀነቀኑ ሳይሆን ራያዎችና ወሎየዎች በአካባቢያቸው እየኖሩ ከእግር እስከራሳቸው እየዳሰሱ የዘፈኗቸውና ያዜሟቸው ናቸው፡፡
እነዚህ የራያ አካባቢዎች በትውልድ ፣ በቋንቋ ፣ በባህልና በስነልቦናዊ አንድነት ከራያ ቆቦና ከወሎ ህዝብ ጋር የተቆራኙ ናቸው፡፡ ከራያነት (አሁን ከሚሉት) ጋር ደግሞ ምንም አይነት ታሪክ የላቸውም፡፡ የእነዚህም አካባቢዎች ስነ-ቃላዊ ሀለዎት ከአማራዎችና ወሎየዎች እንዲሁም ከአማረኛ ጋር እንጅ ከራያኛ ጋር አይደለም፡፡ በዚህም መሰረት የራያ ልጆች ለእነዚህ አካባቢዎችና በነዚህ አካባቢዎች ላላቸው ሁለንተናዊ መስተጋብር እንደሚከተለው በአማረኛቸው ተቀኝተዋል ፡፡
እያልንና እየተባለ ራያዎች ( ወሎየዎች / አማራዎች) በአካባቢዎቹ ላይ ዘርፈ ብዙ ማህበራዊና ፖለቲካዊ ሀለዎታችንን ገልጸንባቸዋል ፡፡ ስለሆነም ራያ ከአማራዎችና ከአማርኛ ጋር እንጅ አሁን ከሚቀነቀነው ንኡስ ራያዊ ማንነት ጋር ስነቃላዊ ሃለዎት የለውም፡፡
ራያ የአካባቢ ስም መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ በታሪክም ሆነ በአሁናዊ ግኝቱ የወሎና የአማራ ህዝብ ውብ እና ደማቅ አካል ነው ፡፡ በመሆኑም ከ1983ዓ.ም ወዲህ የተደረጉ አካባቢያዊና ስነህዝባዊ (Demografy) ለውጦችን ተከትለው የራያ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴዎች ህወሀት ግዛቱን ለማስፋፋትና አማራን ለማሳነስ እንዲሁም እነሱን ለመጨቆንና ትግሬ ለማድረግ የሄደበትን ከቅኝ ተገዥነት ጋር እኩል ውጤት ያለውን የውስጥ ጭቆና( internal domination) የወለደውን ቁንጽል አተያይ መሰረት አድርገው የራያነት ብሄረሰባዊ ማንነትና የልዩ ዞንነት ጥያቄ ማንሳታቸው ተገቢ አይደለም፡፡
የዚህ ጥያቄ ተገቢ አለመሆን የሚረጋገጠው ደግሞ ከአላ እስከ ኤቦ ወንዝ ድረስ የተነጠፈውን አባቶቻችን ዝንታለም አንድነቱን የሚመሰክሩለትን ራያ ራዩማን ለሁለት የሚከፍልና አንድ በሆነ ህዝብ በእናትና በልጅ ፣በአክስትና በአጎት ፣በእህትና በወንድም መካከል የበርሊንን ግንብ ያክል ልዩነት ፣ መራራቅንና መለያየትን የሚፈጥር ስለሆነ ነው፡፡
ከዚህ በተጨማሪ ጥያቄውና ጠያቂወቹ የግንቦት 20 ፍሬዎች ስለሆኑ በእነዚህ የራያ አካባቢዎች የሚገኙትን እህት ወንድሞቻችን ልክ እንደ ህወሀት ትግርኛ እስከ አሁን በማያውቁትና በማይችሉት (ራይኛ) ቋንቋ ዳግሞ እንዲጨቆኑና እንዲሰቃዩ ከማድረጉ በላይ አዲስ የማንነት ቀውስ ውስጥ የሚከታቸው ነው፡፡
ይህ አዲስ የማንነት ጭቆና ደግሞ እስከ አሁን ድረስ ከነበረው የህወሀት ጭቆና እጅግ የከፋና የበረታ ነው፡፡ ምክንቱም ላለፉት 30 አመታት ከዛሬ ነገ ከወሎየዎችና ከራያ ቆቦ ዘመዶቻችን ጋር እንገናኛለን በማለት በተስፋ ሲታገሉ የነበረና ማንነታቸውን ጠብቀው እንዲኖሩ ስላደረጋቸው ሲሆን፡ አሁን ላይ ግን ከኛ ከለይዋቸው ምንም ተስፋ ስለሌላቸውና በአገራቸው ውስጥ ባይተዋር እንዲሆኑ ስለሚያደርግ ነው፡፡
ስለሆነም ራያነት ህወሀት የጫነባቸውን አዲስ የትግሬነት ማንነት በመቃወምና በህወሀት የሀሰት ትርክት መሰረት አማራነትን በመፍራት እንዲሁም በዘመን ሂደት የገጠማቸውን ውህድ ማንነት ለመሸፈን የፈጠሩት አዲስ ማንነት ስለሆንና አባቶቻችን የራያ ገበሬዎች አመጽን የቀሰቀሱት መደባዊ ጭቆናን ለመታገል እንጅ ለማንነት ትግል ስላልሆነ፤ ከዚህም በላይ ከህወሀት አገዛዝ ነጻ ለመውጣት ከወሎየዎች ጋር ለመገናኘት እስከ አሁን የፈሰሰው የወንድሞቻችን ደም ከንቱ እንዳይቀር ራዴፓዎችና የራያ ማንነት አስመላሽ ስብስቦች የራያ ብሄረሰብነትና የልዩ ዞንነት ጥያቄያቸውን በድጋሜ አጢነው የራያን ህዝብ አንድነት በሚመልስ መልኩ ትግል ሊያደርጉ ይገባል፡፡ እኛም ወገኖቻችንን ለዳግም ጭቆና ሊዳርጉ የሚያኮበኩቡ አካላትን አጥብቀን ልንታገል ይገባል እላለሁ፡፡
ትግሬ፣አማራ፣ራያ፣ኦሮሞ፣የሚል የዘር ቆጠራ ለኢትዮጵያ ደሀ ገበሬ ምን ይፈይድለታል? አንድ ዳቦና አንዲት ጣሳ ወሃ ሆኖ ነፍሱን ሊያቆይለት ይችላል? ህዝቡ በረሃብ እየተገረፈ፣በወባና ንዳድ እየተቃጠለ ሲስቃይ፣እናንተ የቦታና የመንደር ስም እየጠቀሳችሁ ሽንጥሽ ዳሌሽ፣በሚል አጉል የመንደር አለሌ ዘፈንና ተረት ውስጥ መዘፈቃችሁ እጅግ ያሳዝናል። እስቲ መጀመሪያ መሰረታዊ የስው ልጅ ፍላጎቶች ምግብ፣መጠለያ፣ጤና ለህዝቡ መድረሱን አረጋግጠን የአረቄ ቢት ጨዋታው ከዚያ ቀጥሎ እንደርስበታለን። ሀገሩ ለእስተዳርና ለአገልግሎት በሚያመቸ መልክ ፣በጥናት ላይ በተመስረተ መልክ ፣ተደራጅቶ፣ ህዝቡ በአንድ መንግስት ስር ሆኖ ግብሩን እየከፈለ ቢተዳደር ምን ችግር አለው?ዋናው የመንግስት አስተዳደርና እስራር ግልፅና ከሌብነት የፅዳ መሆን መቻሉ ነውና ከመቀሌ እስከ፣ሞያሌ፣ከጋምቤላ እስከ ቶጎጫሌ ፣ሁሉም ኢትዮጵያዊ ንብረት አፍርቶ ቤት መስርቶ በእኩልነት በህግ እስካደረ ድረስ፣ምን ችግር አለው?
ለራያ ወንድሞቻችንን እንድረስላቸዉ አብይ የትግሬዎችን ግዛት ለማግኘት እጅ መንሻ ሊያደርጋቸዉ ነዉ። እናንተም በርትታችሁ ታገሉ ጀግናዉ የወሎ ህዝብ ማንነትህ ከተቀማ ምን ቀረህ?
ለራያ ወንድሞቻችንን እንድረስላቸዉ አብይ የትግሬዎችን ድጋፍ ለማግኘት እጅ መንሻ ሊያደርጋቸዉ ነዉ። እናንተም በርትታችሁ ታገሉ ጀግናዉ የወሎ ህዝብ ማንነትህ ከተቀማ ምን ቀረህ?
በቤተ ክርስቲያናችን ከመስከረም 1 እስከ 7 ያለው ጊዜ ዘመነ ዮሐንስ ይባላል፤ ሳምንቱ የቅዱስ ዮሐንስ መጥምቅ ሕይወቱ፣ትምህርቱና ምስክርነቱ የሚታሰቡበት ነው ፡፡
አልሙኒየም ለአንዳንድ አናጢዎች ጥሩ ቁሳቁስ ሆኗል። ከአሉሚኒየም አካላት ጋር ያሉ መኪኖች የነዳጅ ኢኮኖሚን ​​ለማሻሻል ፣ ተፅእኖን የመቋቋም እና አያያዝን በተመለከተ ትልቅ አቅም አላቸው ፡፡ በዓለም ዙሪያ ያሉ ብዙ አውቶሞቢሎች የወደፊቱን የአሉሚኒየም አካላትን የወደፊት ሁኔታ ይመለከታሉ እናም ይህ ቁሳቁስ የመኪናውን ኢንዱስትሪ ልማት ያበረታታል ብለው ያምናሉ ፡፡
የአሉሚኒየም ሰሃን እንደ ብረት ሳህን በተመሳሳይ መንገድ ተሠርቷል ፣ በትሩን 538 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ በማሞቅ እና ጠፍጣፋ ቅርፅ ለመስጠት በሁለቱ ሮለቶች መካከል ይንከባለል ፡፡ ከዚህ ጊዜ ጀምሮ ፣ እነዚህ ቅድመ-ዝግጅት ዝግጅቶች በብዙ መንገዶች ይከናወናሉ ፣ ከላንዳው ስር እስከ ታንኳው ድረስ ወይም መኪናዎችን ለማምረት ቁሳቁስ ፣ ሂደቱ አንድ ነው ፣ ብቸኛው ልዩነት በኬሚካዊ ጥንቅር ለውጥ ነው ፡፡ በአውቶሞቲቭ ኢንዱስትሪ ውስጥ ያገለገሉት የብርሃን ብረቶች እስከ 15 የተለያዩ የአሉሚኒየም alloys መያዝ የሚችሉ ሲሆን ከመዳብ እና ከሲሊኮን ጋር ተጠናክረዋል ፡፡
አሉሚኒየም በቀላሉ ለመገጣጠም ቀላል አይደለም ፡፡ በቁስሉ ላይ ያለው አልሙኒየም በቀላሉ ጋዝ በቀላሉ ሊገባ ይችላል ፣ ስለሆነም በጓዱ ውስጥ ክፍተት ይፈጥራል ፣ በዚህም ምክንያት የመርከቡን አቅም ያዳክማል። ይልቁንም የአሉሚኒየም ጣውላዎች ከፍተኛ ጥንካሬን ማያያዝ እና የራስ-ታሽገው ራይተሮችን ተጠቅመዋል ፡፡
በቴክኖሎጂ ልማት ፣ በራስ-ሰር ሰሪዎች ወደ አዳዲስ ሂደቶች ተለውጠዋል ፣ እንደገና ወደ ተሰብስበው የተሰበሰቡ መስመሮችን ፣ መደበኛ የቦታ ማስቀመጫ በአዲስ በአራት ጨረር መስሪያ በመተካት እና በማጓጓዣው እድሳት ውስጥ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዶላሮችን ገዝተዋል ፡፡ ሬiveት አዲስ እና ያረጀ አካል ነው ፣ መጋረጃው በመኪናው ላይ ሲጠገነው ፣ የመገጣጠም ሂደት በስብሰባው መስመር ላይ ከአብዛኞቹ የትግበራ መስኮች ፈቀቅ ብሏል ፡፡
እነሱ የብረት ማሞቂያውን ሳያሞቁ ፣ ብልጭታዎችን እና ሶፋዎችን ይወጋሉ ፡፡ ነገር ግን በቦታ መለዋወጫ ክፍሎቹን ደህንነቱ በተጠበቀ ሁኔታ ያረጋጋሉ ፣ በዝቅተኛ ወጪ አዳዲስ መሳሪያዎችን ይገዛሉ እና ውድ በሆኑ የብረታ ብረት ሮቦቶች አማካኝነት የብረት ስብሰባውን ያሻሽላሉ ፡፡ ሪቪንግ ሌላ አስፈላጊ ጠቀሜታ አለው-ሮቦት በስራ ጥራት ላይ በጣም አዎንታዊ ተፅእኖ ያለው የሮቪት አቀማመጥ ትክክለኛነትን በቀላሉ መወሰን ይችላል ፡፡ የእነዚህን ንጥረ ነገሮች አያያ severalች በበርካታ የአሉሚኒየም ሳህኖች ውስጥ ቀዳዳዎችን በመቆፈር በሂደቱ ውስጥ አንድ ላይ በመጠገን ያስተካክሉ ፡፡ መከለያው በማሽከርከር ሂደት ውስጥ ሙቀትን ያመነጫል እና በርካታ ቁሶች ሲተላለፉ ፣ እና ማሞቂያ ብረቱ እንዲሰፋ ያደርጋል። በሚቀዘቅዝበት ጊዜ ቀዳዳው ይደመሰሳል ፣ መንኮራኩሮችን ያጠናክረዋል ፣ እና በጣም ጠንካራ ግንኙነት ይመሰርታል ፡፡ ይህ ፈጣን መጫኛ ቴክኖሎጂ በዋነኝነት የሚያገለግለው በአውሮፓ አውቶሞቲቭ ነው ፡፡ ጥቅሞቹ ርካሽ ፣ ቀላል እና ውድ የሆኑ አዳዲስ መሳሪያዎችን መጫን አያስፈልጉም ፡፡
አሉሚኒየም በማግኔት የተሠራ ስላልሆነ የመኪና ኩባንያዎች የመሰብሰቢያ መሣሪያቸውን መተካት አለባቸው። ከብረት የተሠሩ ክፍሎችን ለመያዝ ከማግኔት መግነጢሳዊ ምትክ ይልቅ የሽፋን መያዣን ይጠቀሙ። በተጨማሪም ፣ በአሉሚኒየም የመኪና ማምረቻ ጠቀሜታዎች ተስተውለዋል ፣ ይህም በመሰብሰቢያ አውደ ጥናቶች ውስጥ በመሳሪያ አውደ ጥናቶች ውስጥ ብጥብጥን በመቀነስ ነው ፡፡ ከተለምዶው ከተለምዶው የትኩረት አቅጣጫ አነፃፅር ጋር ሲነፃፀር ለአሉሚኒየም ማቀነባበሪያ መሳሪያዎች የበለጠ የተጣመረ ነው ፡፡ ተጨማሪ ቦታ ፣ ያነሰ ድምፅ። በእንደዚህ ዓይነት ሁኔታዎች ውስጥ ኢንጂነሮች በፋብሪካ ውስጥ መሥራት ቀላል ይሆንላቸዋል ፡፡
ባዓል ሰኑ ክዕወቱ ኔርዎም ሱኑ ገርሂ ጻዕዳ ልባ ፍሽኽ ታኣመላ ተጻዋቲት ኩሉ ነገር እያ 1000 ሰላም በሉለይ እንተ ኪኢልኩም ካኣ ናቲ-ቲቭ ኣድራሻኣ ታሓባበሩኒ
@Trhas Tesfaslasie ናይ ባሓቂ ጻዕዳ ልቢ እያ ንከም ባዓል ሰኑ ዝበሉ ሰባት ከም ዓያሹ ዝወስድዎም ዉሑዳት ኣይኮኑን እቲ ግርህነት ምስ ዕሽነት እዮም ዘታሓሕዝዎ ሓደ ዓርከይ ኣሎ ሳሓቒ ተጻዋቲ ገርሂ ከምዚ ናይ ሰኑ ዓይነት ባህሪ ዞሎዎ ቡዙሓት ሰባት ግን ዓሻ ክብልዎን ክርሕቑዎን ይዕዘብ ሰብ ሎሚ 85% ቶንኮለኛ ስለ ዝኮነ ኩሉ ከምኡ ክኸውን እዩ ዝጽዕር እንተ ሳሓቕ እንተ ተጻወተ ካኣ ከም ዘይሓስብ ዓሻ ይቖጽርዎ
ኣሰይይይ ብጠዓሚ ጽቡቅ እንቋዕ ተመለስኪ ሳቢ ምቅርቲ፣ ፍስሃየ ወርቅነህ ምስ ኣደይ ብጫ ከኣ ጋንታ ሣሕል ኢልኪ እንተተምጽልና፣፣ ሣህል ብግእዝ ኮይኑ ምሕረት ማለት ኢዩ፣
ዝርዝሮች: ናን በቢጫ ነሐስ እና በእጅ በ Smokestone ጥቁር የኢሜል ቀለም ተጠናቀቀ ፡፡ ግላይፍ 35.7 ሚ.ሜ ርዝመትን ጨምሮ የዋስትናውን መጠን ፣ በሰፊው ቦታ 33.9 ሚ.ሜ እና ውፍረት 2.5 ሚ.ሜ. ግላይፍ 7.5 ግራም ይመዝናል ፡፡ የጊሊፍ ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት - ነሐስ ተለጥፎ እና ታትሟል ፡፡
ኔንያ ከሚትሪል የተሠራች ሲሆን ብር ቀለም ያለው የከበረ ብረት ነው ተብሏል ፡፡ ኔንያ የተባእት ስሪት ከሎተሪየን ዛፎች ቆንጆ ቅጠሎችን ያሳያል ፡፡ ቶልኪን የአውሮፓን ቢችን ይወድ ነበር እንዲሁም የሎተሪየን ቅጠሎችን ተመሳሳይ ይመስላሉ ፡፡ ፍሮዶ በሎሪየን ጫካ ውስጥ የጋላዲሪኤልን ቀለበት የኔንያ ባየ ጊዜ ድንጋዩ አንፀባራቂ ሆኖ ከሰማይ ኮከብን እንደያዘ አብራ ፡፡
ኔንያ ደግሞ የአልማዝ የድሮ የእንግሊዝኛ ቃል የአዳማንት ቀለበት ተብሎ ይጠራል ፡፡ በዚህ ምክንያት የወንዶች ኔንያ ከ 1/2 ሲቲ ጋር ተቀናብሯል። (5.5 ሚሜ) የምልክትነት ኮከብ ኪዩቢክ ዚርኮኒያ ፣ ሲዜው በገበያው ላይ ከፍተኛ ብሩህነት እና ጥራት ያለው ወይም 1/2 ሴ. (5.5 ሚሜ) ሙሳኒዝ ፣ ከአልማዝ የበለጠ ብሩህነት ፣ እሳት እና አንፀባራቂ እና አስገራሚ ጥንካሬ ያለው ላብራቶሪ ያደገው ድንጋይ ፡፡
ዝርዝሮች: ባንድ 7.5 ሚ.ሜ ስፋት እና 1.7 ሚሜ ውፍረት አለው ፡፡ ቀለበቱ በድንጋይ ላይ 4 ሚ.ሜ ውፍረት ያለው ሲሆን በግምት 20 ግራም ይመዝናል ፡፡ ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
የመጠን አማራጮች: የወንዶች የኔኒያ ቀለበት በአሜሪካ መጠን ከ 8 እስከ 15 ፣ በአጠቃላይ እና በግማሽ መጠኖች ይገኛል (መጠኖች ከ 10.5 እስከ 13 ተጨማሪ $ 265.00 ሲሆኑ ከ 13.5 እስከ 15 ደግሞ ተጨማሪ $ 525.00 ናቸው).
“ኔንያ” ፣ “ጋላዲራኤል” ፣ “ሎተሪየን” ፣ “ሚትሪል” ፣ “የምልክቶች ጌታ” እና በውስጣቸው ያሉ ገጸ-ባህሪዎች እና ቦታዎች የሳውዝ ዛንትዝ ኩባንያ ዲ / ቢ / የመካከለኛ-ምድር ኢንተርፕራይዞች የንግድ ፈቃድ ያላቸው የንግድ ምልክቶች ናቸው ፡፡ የባዳሊ ጌጣጌጥ. መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
ካብ ድቅድቕ ጸላም፣ ካብ ዓሚቕ ባዓቲ ወይ’ውን ካብ መሪር መግዛእታዊ ኣርዑት ሓራ ንምውጻእ ዘገልግል፡ መዋጽኦ ወይ’ውን ባብ ራህዋ ክህሉ ግድን’ዩ፡፡ እዚ ባብ’ዚ ካብ ጭንቅን ሕሰምን ዘናግፍ መስተርሆ ናይ'ቲ ኣደራዕ ብምዃኑ፡ እቲ ባብ መርሆ’ዩ፡፡
ናብ’ቲ ክትበጽሖ እትብህጎ መስተርሆ-ባብ፣ ጫፍ ዓወት ንምብጻሕ፡ ንጊዚያዊ ግድላት ካብ እምኒ-ዓረ ብዝተረረ ጽንዓት፣ ውፉይነትን ቅሩብነትን ምብልሓት ዝሓትት’ዩ፡፡ ምንጪ ናይ’ዚ ተኣምራታዊ ሓይሊ፡ ብንጹር ራእይን እስትራቴጂን ዝግራሕ ቅኑዕ መስመር ምዕታር ድማ የድሊ፡፡ እዚ ቅኑዕ መስመር’ዚ መንገዲ ዓወት’ዩ፡፡ ነዚ መንገዲ ዓወት ዝቕልስ ከኣ መርሆ’ዩ፡፡
መርሆ ዕላዊት ልሳን ሰውራዊ ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ(ሰደግኤ) ኮይና፡ ከም ውድብ ንዝተበገስናሉ ህዝባዊ ደሞክራሲያዊ ቃልስና ንምዕዋት፡ ውድባዊ ፖለቲካዊ ኣማራጺታትና እትእምት፡ መንገዲ ሓቀኛ ዓወት ብምምራሕ፡ ብመንፈስን ተልእኾን ነቲ ዝተሰመየትሉ ዓሚቕ ትርጉምን ረዚን ዕላማን ብብቕዓት ንምፍጻም፡ ኣብ መስርዕ ጸረ-ፋሽስታዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ዝካየድ ህዝባዊ መኸተ፡ ናይ ቃልሲ ግቡኣ ንከተበርክት ዝተሰለፈት፡ ዳግም መርሆ ህዝባዊ ደሞክራሲያዊ ዕላማታትና ኮይና ከተገልግል፡ ቃለ-መሓላ ዝኣተወት ልሳንና’ያ፡፡
ብቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ሓድሽ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ሓይሊ ኣየርን ሓይሊ ባሕርን እታ ሃገር ብዘመናዊ መልክዕ ንምህናጹ ገዚፍ ወጻኢታት የካይድ ከምዘሎ ወትሃደራውያን ምንጭታት ኣቃሊዖም።
እቲ መንግስቲ ኣቐዲሙ ካብ ጀርመን ዝዓደገን፣ ኣብ ስልጠና ሓይሊ ኣየር ዘተኮራ፣ G 120TP ዝዓይነተን ሽዱሽተ ዘመናውያን ናይ ልምምድ ነፈርቲ ድሮ ናብታ ሃገር ኣትየን ከምዘለዋን ተወሰኽቲ ሽዱሽተ ንምውናን’ውን ኣብ ምስርሕ ከምዘሎን ዲፈንስ ዌብ ኣረጋጊጹ።
ኢትዮጵያ፣ ብዘይካ’ቲ ካብ ጀርመን እተእትዎ ዘላ ናይ ልምምድ ነፈርቲ፣ ካብ ፈረንሳ’ውን ናይ ቢልዮናት ዶላራት ዝተገመታ፣ ዘመናውያን ነፍርቲ ውግእን ሄሊኮፕተራትን ንምሽማት ኣብ መስርሕ ከምዘላ ይፍለጥ።
እታ ሃገር ብዘይካ’ዚ፣ ሓይሊ ባሕሪ ንምህናጽ ኣብ እትገብሮ ዘላ ምድላው፣ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ንምስልጣን ምስ ፈረንሳ፣ ሩስያ፣ ኖርወይን ካልኦት ሃገራትን ኣብ ምዝርራብ ትርከብ።
ኣብ ከቢድ ናይ ብሄር ግጭታት ተሸሚማ እትርከብን ናብ ሙሉእ ውድቀትን ምብትታንን ከይተምርሕን ተሰጊኣ ዘላ ኢትዮጵያ፣ ምስ ናጽነት ኤርትራ ዝተበታተነ ሓይሊ ባሕራ ዳግም ንምቛሙን ሓይሊ ኣየር ድማ ብዘመናዊ መልክዑ ንምሕያሉን፣ ቢልዮናት ዶላራት ብምምዳብ፣ ቀዳምነት ሂባ እትጓየየሉ ዘላ ምኽንያት ንብዙሓት ወገናት ኣገሪሙ ይርከብ።
የቀድሞው ጠ/ሚ/ር መለስ ዜናዊ ስም ተደጋግሞ የሚነሳበት (በተለይ በደጋፊዎቻቸው) የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ “ከተንኮታኮተበት አንስተውታል” የሚል ነው። ተንታኞች ግን -የመለስ የኢኮኖሚ መርህ ሀገሪቱን በዘላቂነት ከድህነት የሚያላቅቅ አይደለም ይላሉ፣ ይልቁንም መለስ ኢኮኖሚውን “ለአፈና አገዛዝ ጥበብ ሲጠቀምበት” ነበር
“ሰውየው ኢትዮጵያዊነትን የሚዐየፍ፣ሀገሪቱን ወደማትወጣው አዘቅት የጨመረ በወንጀል መጠየቅ የነበረበት” የሚሉ አሉ። ሌሎች “ባለ ራእይ፡ የልማት ጀግና ሀገሪቱን ከወደቀችበት ያነሳ የህዳሴ ፋና ወጊ”.. ወዘተ እያሉ ያሞካሹታል። ለመሆኑ እውነተኛው የመለስ መገለጫ፣ ስብእናና ማንነት ምን ይመስላል? ዋዜማ
አዲሱ የኦሮምኛ ማስተማሪያ መጽሃፍ ስራ ላይ እንዳይውል ተወሰነ። ውሳኔው ይፋ የሆነው በኦሮሞ ቄሮዎች የተጠራውን የአምስት ቀን ከቤት ውስጥ ያለመውጣት አድማ ተከትሎ መሆኑ ቢጠቆምም የክልሉ መንግስት ግን መጽሃፉ ችግር እንዳለበት በጥናት በመታመኑ መሆኑንን አስታውቋል። በሌላ በኩል የኦሮሚያ ክልል ለአምስት ቀን ተጠራ ስለተባለው አድማና ተቃውሞ እስካሁን ያለው ነበር የለም።
ቄሮ በሚል ስያሜ ራሳቸውን በህቡዕ ያደራጁት የኦሮሞ ወጣቶች አሰራጩት በሚል በተለያዩ የማህበራዊ ገጾች የተቀባበሉት ጽሁፍ እንደሚያስረዳው ከቤት ውስጥ ያለመውጣት አድማው የሚጀመረው ከነሃሴ 17 ጀምሮ እስከ 21 / 2009 ድረስ ነው። በተለያዩ የኦሮሞ ደጋፊ ሚዲያዎችም ቢሆኑ ያረጋገጡት ይህንኑ ነው። እንዲያውም ይህ ተቃውሞ በሌሎች ክልሎችም ድጋፍ እንዲያገኝ ጥሪ መቅረቡን ነው ሚዲያዎች ይፋ ያደረጉት።
ይህ እስከታተመ ድረስ የኦሮሚያ ክልላዊም ሆነ የፌደራሉ መንግስት የተጠራውን አድማ ተከትሎ በይፋ ያሉት ነገር የለም። ይልቁኑም የልክልሉ መንግስት በዩኤስ አይዲ ድጋፍ የታተመው አዲሱ የአንደኛ ደረጃ ማስተማሪያ የቁቤ መጽሃፍ ስራ ላይ እንዳይውል መታገዱን ነው። ፋና የክልሉ መንግስት ኮምዩኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ ሃላፊ አቶ አዲሱን ጠቅሶ እንደገለጸው ከሆነ አዲስ የታተመው የማስተማሪያ መጽፍሃፍ ችግሮች አሉበት። ችግር እንዳለው የተረጋገጠው በባለሙያዎች ጥናት ተደርጎበት ነው።
ቄሮዎች አሰራጩት የተባለው ጥሪ አድማውን ሊያደናቅፉ የሚሞክሩ ክፍሎችን አስጥንቅቋል። ከማስጠንቀቂያም በላይ በየአካባቢው ያሉ አደረጃጀቶች ርምጃ እንዲወስዱ ሙሉ ሃላፊነት ሰትቷል። ይሁን እንጂ ርምጃው ምን እንደሆነ አልተበራራም። በጥቅሉ ግን ከዚሁ ርምጃ ጋር ተያይዞ ለሚወድም ንብረት ጠጠያቂዎቹ አድማውን በመታስ ለምንቀሳቀስ የሞከሩ ባለንበቶች መሆናቸውን አመልክቷል።ሆስፒታሎችን ጨምሮ ሌሎች የጤና ተቋማት ግን ይሄ በቄሮ የተጠራው አድማ እንደማይመለከታቸው ተመልክቷል።
ይኸው ምንጩ ይፋ ያልሆነና በህቡዕ የሚሰራው ስራ ስጋት ላይ እንደጣለው የተገለጸለት መንግስት ስጋት እንደገባውም ይሁን በሌላ መልኩ አድማውን አስመልክቶ ማሳሰቢያም ሆነ ማስተንቀቂያ አላሰማም። እንዲያውም ዝምታን ነው የመረጠው። ቀደም ሲል የአዲሱን የገቢ ግብር ተመን ተከትሎ ሱቆችን የመዝጋት አድማ በኦሮሚያ ከተሞች ተደርጎ እንደነር ያታወሳል።
አቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ አዲሱ የገቢ ግብር ትመና አርባ ከመቶ ችግር ያለበት እንደሆነ በማመን በሰጡት መግለጫ ” የመርጃና የግንዛቤ ችግር፣ ሌብነት መንግስታችንን አስቸግሯል” ሲሉ ተደምጠዋል። ይኽው የንግድ ቤቶችን የመዝጋት አድማ በአማራ ክልልም በስፋት የተስተዋለ ነበር። በተለይም በባህር ዳር ችግሩ አሳሳቢ በሚባል መልኩ ተከስቶ እንደነበር እማኞች ለገለልተኛ ሚዲያዎች ተናገረው ነበር።
በማንነት ጥያቄ፣ በድንብበር ውዝግብ፣ በመልካም አስተዳደር ጥያቄና በተለያዩ ፖለቲካዊ አለመግባባቶች በኢትዮጵያ ታይቶ ያልታወቀ ተቃውሞ ተነስቶ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መታወጁ አይዘነጋም። በቅርቡ የአዋጁን መነሳት ተከትሎ የታዩት የተቃውሞ አካሄዶች መድረሻቸው ባይታወቅም መደጋገማቸው ስጋት እንደሆነ ገለልተኛ ወገኖች ይናገራሉ። መንግስት በበኩሉ በየክልሉ በአዲስ መለክ በመቶ ሺህ የሚቆተሩ ሚሊሻዎች ማደራጀቱን፣ እንዲሁም የድርጅት አባላት ክለሳ ማካሄዱን በመጥቀስ ካሁን በሁዋላ ተመሳሳይ ረብሻ ሊነሳ እንደማይችል የአስቸኳይ ጌ አዋጁን ሲያነሳ አስታውቋል።
ፋና የታገደውን አዲሱን መጽሃፍ አስመልክቶ የሚከተለውን ዘግቧል። አዲሱ የ1ኛ ደረጃ ትምህረት ቤት የአፋን ኦሮሞ ማስተማሪያ መጽሃፍ ጥቅም ላይ እንዳይውል መከልከሉን የክልሉ መንግስት ኮምዩኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ አስታወቀ። አዲሱ የማስተማሪያ መጽሃፍ ላይ በተደረገ ጥናት ችግር እንዳለበት በመለየቱ ጥቅም ላይ እንዳይውል መከልከሉን የቢሮው ሃላፊ አቶ አዲሱ አረጋ ገልጸዋል።
“ምሁራን በመጽሃፉ ላይ ባደረጉት ጥናት መጽሃፉ ላይ በርካታ ችግሮች እንዳሉበት ተለይቷል” ያሉት አቶ አዲሱ፥ የክልሉ መንግስት ካቢኔም የጥናቱን ውጤት ሙሉ በሙሉ በመቀበል አዲሱ የአፋን ኦሮሞ ማስተማሪያ መጽሃፍ ጥቅም ላይ እንዳይውል አግዷል ብለዋል። በ1ኛ ደረጃ ትምህረት ቤት ከሶስት ዓመት በፊት በስራ ላይ የነበረውን መጽሃፍ ወደ ስራ በመመለስ የመማር ማስተማሩ ሂደት ሳይስተጓጎል እንደሚቀጥልም ሃላፊው ተናግረዋል።
አዲሱ መጽሃፍ የ1ኛ ደረጃ ተማሪዎች የአፋን ኦሮሞ “ቁቤን” (LAGIM…) ከሚል ጀምሮ እንዲማሩ የሚያደርግ ነበር። ይህ መጽሃፍ ጥቅም ላይ እንዳይውል መደረጉን ተከትሎም የ1ኛ ደረጃ ተማሪዎች የአፋን ኦሮሞ ቁቤን ከዚህ በፊት እንደነበረው (ABCD…) ከሚለው በመጀመር እንዲማሩ የሚደረግ ይሆናል ተብሏል። አቶ አዲሱ አረጋ በፌስ ቡክ ገጻቸው ሰበር ሲሉ የሚከተለውን አስፈረዋል። #Breaking
ጀርባዬን በኤሌክትሪክ ቶርች እያደረጉ እያቃጠሉ፤ጥፍሬን በከስክስ ጫማ እየረገጡ፤እየነቀሉ በጥፍር መቁረጫ እየጎተቱ ፤ውሐ እያርከፈከፉብኝ፤በኤሌክትሪክ ሽቦ እየገረፉኝ እኔ የማላውቀውን ነገር እመን፤ይሔን አድርገሃል፤የምታውቀውን...
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በተወሰኑ አገራት ላይ አዲስ የጉዞ ዕገዳ እንደሚጣል ባለፈው ረቡዕ በይፋ ማስታወቃቸውን የዘገበው ሮይተርስ፤ የጉዞ ዕገዳው ከሚጣልባቸው ሰባት አገራት መካከል አራቱ የአፍሪካ አገራት ኤርትራ፣ ናይጀሪያ፣ ሱዳንና ታንዛኒያ እንደሚሆኑ የአሜሪካ መገናኛ ብዙኀን መናገራቸውን አመልክቷል፡፡
በተለያዩ የአለማችን አገራት ላይ ቀደም ብለው አወዛጋቢውን የጉዞ ዕገዳ የጣሉት ዶናልድ ትራምፕ፣ በስዊዘርላንድ ዴቮስ በመካሄድ ላይ በሚገኘው የአለም የኢኮኖሚ መድረክ ስብሰባ ላይ ከዎልስትሪት ጆርናል ጋር ባደረጉት ቃለመጠይቅ፤ በተወሰኑ አገራት ላይ የጉዞ ዕገዳው እንደሚጣል እንጂ በየትኞቹ አገራት ላይ እንደሚጣል በግልጽ ባይናገሩም፣ መገናኛ ብዙሃን ግን ከአራቱ የአፍሪካ አገራት በተጨማሪ ቤላሩስ፣ ካይሬጊስታንና ማይንማር የጉዞ ዕገዳው እንደሚጣልባቸው መዘገባቸው ተነግሯል፡፡
በቅርቡ ይጸድቃል ተብሎ የሚጠበቀው አዲሱ የጉዞ ዕገዳ ረቂቅ ሕግ፣ የአገራቱን ዜጎች በሙሉ ወደ አሜሪካ እንዳይገቡ የሚያግድ እንዳልሆነ የጠቆመው ዘገባው፤ የጉዞ ዕገዳው በአንዳንዶቹ አገራት በተወሰኑ የቪዛ አይነቶችና በመንግስት ባለስልጣናት ላይ ብቻ ተግባራዊ እንደሚደረግ መነገሩንም አመልክቷል፡፡
ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በምርጫ ቅስቀሳቸው ሲናገሩ እንደነበረው ሁሉ፣ ስልጣን በያዙ ማግስት በኢራን፣ ሶማሊያ፣ ሶርያና የመን ላይ የጣሉት የጉዞ እገዳ ከብዙ ክርክር በኋላ መጽደቁና በአወዛጋቢነቱ መዝለቁ ይታወሳል፡፡
አመራሩ የታላቁ መሪ አሻራ የሆኑ ፖሊሲዎችንና ስትራቴጂዎችን በአግባቡ በመፈፀም የተጣለበትን አደራ ሊወጣ እንደሚገባ ተገለፀ – Addis Ababa Meles Zenawi Leadership Academy
የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ የሚያሰለጥናቸውየሁለተኛው ዙር የመካከለኛ አመራር ሰልጣኞችታላቁ መሪ አቶ መለስ ዜናዊ መስዋዕት የሆነበትን አምስተኛ ዓመት የድህነትን ሀሳብ ታግሎ ያሸነፈ መሪ በሚል መሪቃል ነሀሴ 12 ቀን 2009 ዓ.ም በተለያዩ ዝግጅቶች አስበው ማምሸታቸው ተገለፀ፡፡
የኢፌዴሪ የሴቶችና ህፃናት ሚኒስቴር ሚንስትር ድኤታ ወ/ሮ ብዙነሽ መሠረት 5ኛ ዓመት ዝክረ መለስ መታሰቢያ ምሽት ላይ እንደተናገሩት በ2004 ዓ.ም የታላቁን መሪንመስዋዕትነት ስንሰማ በሀዘን ድባብ የተዋጥንበት እና ተስፋ የቆረጥንበት ወቅት የነበረ ቢሆንም የበለጠ መላ ህዝቡ ራዕዩን ለማስቀጠል በቁጭትና በወኔ ቃል የገባበት ዓመትም እንደነበር አስታውሰዋል፡፡
እንደ ወ/ሮ ብዙነሽ ገለፃ ታላቁ መሪያችን በመፈቃቀድ እና በእኩልነት ላይ የተመሰረተች አዲሲቷን ኢትዮጵያ የገነቡ በተለያዩ ታላላቅ ዓለም አቀፍ መድረኮች ላይ የአፍሪካውያን አንደበት በመሆን ከፍተኛ ሚና የተጫወቱ መሪ መሆናቸውን ጠቁመዋል፡፡ ሚንስትር ድኤታዋ ጨምረው እንዳብራሩት አመራሩም የእርሳቸው አሻራ የሆኑትን ፖሊሲዎችንና ስራቴጂዎችን ትኩረት ሰጥቶ በመፈፀም የተጣለበትን ታላቅ አደራ የአላንዳች መዘናጋት ሊወጣ ይገባል ሲሉ አሳስበዋል፡፡
በተጨማሪም አቶ ቢኒያም አደራ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደርየከንቲባው ህዝብ አደረጃጀት ረዳት አማካሪ በበኩላቸው እንደተናገሩት መለስ ከወጣትነት እድሜው ጀምሮ የታገለ እና ረጅም ዓመት መራመድ የሚያስችሉንን ስትራቴጅና ፖሊሲዎች ነድፎ ጥሎልን ያለፈ መሪ ነው ብለዋል፡፡ መለስ ሞቶም እየታገለ ነው ያሉት አማካሪው በትግል ዘመኑ ይከተላቸው የነበሩት የእርሱ መርሆዎች ብልሽታችንን አሁንም እያስተካከሉንና እያደሱን ነው፡፡ታላቁ መሪ ሆኖ እንዳሳየን ሁሉ እኛም የእርሱን ፈለግ ተከትለን ሆነን መገኘት እና ትክክለኛ የተግባር መሪዎች መሆን ይጠበቅብናል ሲሉ ገልፀዋል፡፡