Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ ፓርቲ (ባልደራስ) “ኢትዮጵያና የዘውግ ፖለቲካዋ” በሚል ርዕስ የውይይት ጉባዔ እንደሚያኪያሂድ አስታወቀ። አማራ ሚዲያ ማዕከል/አሚማ ጥር 15 ቀን 2013 ዓ.ም አዲስ አበባ ሸዋ ባልደራስ ለእውነተኛ ዲሞክራሲ ፓርቲ “ኢትዮጵያና የዘውግ ፖለቲካዋ” ጉባዔው በሚል ርዕስ ነገ እሁድ ጥር 16 ቀን 2013 ዓ.ም ከረፋዱ 3 ሰዓት ጀምሮ ፒያሳ፤ ቴዎድሮስ አደባባይ ፊት ለፊት በሚገኘው ኤልያና ሆቴል ውስጥ ስብሰባ እንደሚያኪያሂድ ገልጧል። በዚህም የተለያዩ የፖለቲካ ተቋማት ተወካዮችና እውቅ ግለሰቦች እንደሚገኙ ነው ባልደራስ ያስታወቀው። ከ1960ዎቹ ጀምሮ ሰፊ የፓርቲ ፖለቲካ ተሳትፎ እያደረጉ የሚገኙትና ‘ሀገራዊ ብሔርተኝነትና ዘውጋዊ ብሔርተኝነት በኢትዮጵያ’ በተሰኘው መፅሐፋቸው የሚታወቁት አቶ አምሀ ዳኘው የመክፈቻ ንግግር ያቀርባሉ ተብሏል። የለውጥ ምጥ በኢትዮጵያ፣ ጋዜጠኝነትና ጋዜጠኛ በተባሉ መፅሐፎቻቸው የሚታወቁትና በተለያዩ ጋዜጦችና መፅሔቶች ለረዥም ጊዜ በጋዜጠኝነት ያገለገሉት አቶ ታዲዮስ ታንቱ እንዲሁም ጥልቅ ፖለቲካዊ ትንታኔዎችን የሚሰጡት ዶ/ር ኤርሴዶ ለደንቦ በጉባዔው ላይ የፖለቲካ ትንታኔ ይሰጣሉ ብሏል ፓርቲው በመልዕክቱ። የባልደራስ የህዝብ ግንኙነት ኃላፊው ዶ/ር በቃሉ አጥናፉ በዕለቱ በሚደረገውን የፓናል ውይይት የምርምር ስራቸውን ያቀርባሉ። በመሆኑም የሀገር ውስጥና የውጭ መገናኛ ብዙሃን በቦታው ተገኝታችሁ ዝግጅቱን እንድትዘግቡ ሲልም ጥሪ አቅርቧል።
Previous Postየጠዳ ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ኮረናን በመከላከል ዘመቻ እና በትሕነግ ላይ በተወሰደው ህግ የማስከበር እርምጃ ወቅትም ከተጎዱት ወገኖች ጎን በመቆም ያሳየውን ማህበራዊ ተሳትፎ እና የጀመረውን ቅንጅ…
በየካ ደብረ ሳህል ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን የቃና ዘገሊላ ክብረ በዓል በድምቀት ተከብሮ ዋለ – በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት
በዛሬው ዕለት ጥር 12 ቀን 2013 ዓ.ም ብፁዕ አቡነ አረጋዊ(ዶ/ር) የውጭ ግንኙነትና የብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ ልዩ ጽ/ቤት ኃላፊና እንዲሁም የድሬደዋና የጅቡቲ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ፣ የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ካህናት አስተዳደር ዋና ክፍል ኃላፊ መልአከ ሕይወት አባ ወልደ ኢየሱስ ሰይፈ፣ ሊቀ ትጉሃን ቀሲስ ታጋይ ታደለ የኢትዮጲያ ሃይማኖት ተቋማት ጉባኤ ጸሐፊ፣ ንቡረእድ ኤልያስ አብርሃ በጠቅላይ ቤተክህነት የዕቅድና ልማት መምሪያ ኃላፊ፣ የየካ ክፍለ ከተማ ቤተ ክህነት ዋና ሥራ እሰኪያጅ መጋቤ ትፍስሕት ግርማ አሰፋ፣ የደብሩ አስተዳዳሪ መልአከ ሳህል ቆሞስ አባ ተክለብርሃን፣ የደብሩ ዋና ጸሐፊ መ/መዊእ በቃሉ ያለው፣ የአድባራትና ገዳማት አስተዳዳሪዎችና የደብሩ ማኅበረ ካህናት፣እንዲሁም በርካታ ምእመናንና የሰ/ት/ቤት ወጣቶች መዘምራን በተገኙበት ከታቦታቱ ማደሪያ ጀምሮ እስከ የካ ደብረ ሳህል ቅዱስ ሚካኤል ቤ/ክ ድረስ ባለው ጎዳና በዝማሬ፣በሆታና በእልልታ የቃና ዘገሊላ ክብረ በዓል በድምቀት የታሰበ ሲሆን በደብሩም ሥርዓተ ቅዳሴ ተፈጽሟል።
ብፁዕ አቡነ አረጋዊ(ዶ/ር) በደብሩ የጸበል ቦታ ዕለቱን በተመለከተ “ስለ ቃና ዘገሊላ” የዮሐንስ ወንጌል ምዕራፍ 2 ከቁጥር 1 እስከ 11 ላይ የሚገኘውን የመጽሐፍ ቅዱስ ቃል መሠረት በማድረግ ትምህርት የሰጡ ሲሆን እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም የወይን ጠጅም ባለቀ ጊዜ የወይን ጠጅ እኮ የላቸውም ብላ ለልጇ እንዳሳሰበች፤ ለአገልጋዮቹም የሚላችሁን ሁሉ አድርጉ እንዳለቻቸው፤ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስም በቃና ዘገሊላ የምልክቶች መጀመሪያ እንዳደረገ፤ ክብሩንም እንደገለጠና ደቀ መዛሙርቱም በእርሱ እንዳመኑ አብራርተው ስለ በዓሉ ይዘት ገልጸዋል።
በመጨረሻም ታቦታቱ ደብሩ ጋ ከደረሱ በኋላ ያሬዳዊ ዝማሬ ቀርቦ ብፁዕነታቸው ስለ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ መገለጥ፣ መልካም እረኛ፣ የሕይወት እንጀራና የዓለም ብርሃን መሆኑን አብራርተው፤ የተዘጋውን ገነት የከፈተና ለ5,500 ዘመን ጎድሎ የነበረውን ሕይወት የሞላ አምላክ በእያንዳንዳችን ጓዳ የጎደለውን እርሱ ይሙላልን በማለት በዓሉ የሰላም፣ የጤና ፣የፍቅርና የአንድነት እንዲሆን መልካም ምኞታቸውን ገልጸውና ቃለምዳን ሰጥተው ታቦታቱ ወደ መንበረ ክብራቸው ተመልሰዋል።
የሳዑዲ ዓረቢያ መንግሥት የሰጠውን የምህረት ጊዜ ተጠቅመው ወደ ሀገር ለመግባት ባለፉት 10 ቀናት ከ 4 ሺህ በላይ ትዮጵያዊያን ከኢትዮጵያ ኤምባሲ የመጓጓዣ ሰነድ መውሰዳቸውን ኤምባሲው አስታወቀ፡፡ የኢትዮጵያ መንግሥት ከሳዑዲ ዓረቢያ ተመላሽ ኢትዮጵያዊያንን ጉዳይ የሚከታተል አንድ ሀገር አቀፍ ግብረ ኃይል ማቋቋሙንም አስታውቋል፡፡
በውጭ ጉዳይ ሚንስትር ዴኤታ ዶክተር አክሊሉ ኃይለ ሚካዔል የተመራ እና 10 አባላት ያሉት ከፍተኛ የመንግሥት ልዑካን ቡድንም የመመለሱ ሂደት ያለበትን ደረጃ ለመቃኘት በሳዑዲ ዓረቢያ ጉብኝት አድርጓል፡፡
ዘጠና ቀናት የተሰጠው የምህረት ጊዜ 14 ቀናት ተነስተውለታል፡፡ ጊዜው በራሱ ፍጥነት መሄዱን ቀጥሏል፡፡ ኢትዮጵያዊያኑ ግን ከኢትዮጵያ ኤምባሲ የሚያስፈልጋቸውን የጉዞ ሰነድ ይኖራል ከሚባለው ብዛታቸው አንጻር የወሰዱት እጅግ በጣም ጥቂት ናቸው፡፡ የኤምባሲው ምንጮች እንደሚሉት በጂዳ አንድ ሺህ ያህል በሪያድ ደግሞ ሶስት ሺህ ኢትዮጵያዊያን ከኤምባሲው የሚያስፈልጋቸውን ዋነኛ የጉዞ ሰነድ ወስደዋል፡፡ ጊዜው ገና ቢሆንም የመውጫ ሰነድ የመውሰዱ ፍጥነት የሚጠበቀውን ወይንም መሆን የነበረበትን ያህል ያለመሆኑን አብዛኞቹ ይስማማሉ፡፡
አብዱ ሳብር አህመድ ሳዑዲ ዓረቢያ አራት አመት ቆያቷል ህጋዊ ለተባለ የሳዑዲ የመኖሪያ ፍቃድ ለርሱ እና ለባለቤቱ 170 ሺህ የኢትዮጵያ ብር ከፍሎ ነው የመጣው ፡፡ ሁለተኛው አመት ላይ የመኖሪያ ፍቃዱን ለማሳደስ ሲል የገዙት የመኖሪያ ፍቃድ ፎርጅድ መሆኑ ተነገራቸው ፡፡ ላለፉት ሁለት አመታትም ህገ ወጥ በሚለው መደብ ቆይቷል፡፡
ሀለፎም ተክላይ ደግሞ በባህር በህገወጥ መልኩ ወደ ሳዑዲ የገባ ነው፡፡ ዶሮዎችን እየበለተ ለገበያ በሚያቀርብ አንድ ድርጅት ስራ ላይ እያለ የሚሰራበት ማሽን አውራ ጣቱ ሲቀር የግራ እጁን አራት ጣቶች ቆረጠበት፡፡ አሰሪዎቹም ካሳከሙት በኋላ ከሆስፒታል አውጥተው ጣሉት እንደማያውቁትም ካዱት ፡፡ የአካሉን ጉድለት ካሳ ቢጠይቅ በኢትዮጵያ ኤምባሲ በኩልም ቢያስጠይቅ ላለፉት ሶስት አመታት ምንም አልሆነለትም፡፡ ለሀለፎም ታዲያ ጎዶሎ አካል ይዞ ሀገር መግባት የሸክሞች ሁሉ ሸክም ነው፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳለ ታዲያ የኢትዮጵ መንግስት በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የቢዝነስ እና የዳያስፖራ ሚኒስትር ዴኤታ በሆኑት ዶክተር አክሊሉ ኃይለሚካዔል የተመራ እና አስር አባላት ያሉት የልዑካን ቡድን የተመላሾችን ጉዳይ እንዲያጤን ወደ ሳዑዲ ዓረቢያ ልኳል፡፡ የልዑካን ቡድኑ መሪ ሚኒስትር ዴኤታ አክሊሉ ኃይለሚካዔል ትላንት ምሽት ወደ ኢትዮጵያ ከመመለሳቸው በፊት ለዶቸ ቨሌ መግለጫ ሰጥተዋል፡፡ እርሳቸው እንዳሉት መንግስት የዛሬ አራት አመት ከነበረው ልምድ በመውሰድ ከወዲሁ በሀገር አቀፍ ደረጃ ከሳዑዲ ተመላሾችን ጉዳይ የሚከታተል ሀገር አቀፍ ግብረ ኃይል አቋቁሟል፡፡ በውጭ ጉዳይ ሚኒሰቴርም እንዲሁ ከሳዑዲ ከሚገኙ የሚስዮን ጽህፈት ቤት የስራ ሀላፊዎች የእለት ተዕለት ክትትል የሚያደርግ አንድ ግብረ ኃይል ተቋቁሟል፡፡
ከሳዑዲ አረቢያ በሀይል እንዲወጡ የተደረጉ ኢትዮጵያዊያን በርካቶች በዚያው ህጋዊ ባልሆነ መንገድ ዳግም ወደ ሳዑዲ አረቢያ ይገባሉ ፡፡ አንዳንዱቹማ ለበርካታ ጊዜያት መመላለሳቸው እንደ ዝና ይወራላቸዋል ፡፡ ይህ ሁኔታ ካልተለወጥ ከዚህ መመለሱ ብቻ ምን ፋይዳ አለው ከሀገር እየወጣ ያለው እዚያው የሚቀርበት መንገድ ካልተፈለገ የመመላለስ ቀለበቱን ማቆም ይቻላል ወይ ለሚንስትር ዴኤታው የቀረበ ጥቄ ነው፡፡
47 ሚሊዮን የሚጠጋ ለስራ የደረሱ ወጣቶች የያዘችው ኢትዮጵያ ልጆቿን በሀገራቸው የስራ እድል ፈጥራ ለማሰማራት ታላቅ ስራ ይጠብቃታል፡፡ ዶክተር አዲሱ እንደሚሉት የኢንዱስትሪ መንደር መስፋፋትን ጨምሮ በመንግስትም ሆነ በግሉ ዘርፍ የሚደረጉ እንቅስቃሴዎች ዋነኛ ትኩረት ወጣቱን ከህገወጥ ስደት ለመታደግ ነው፡፡
የቻይና ሆውዊን የአየር ሁኔታ ሳንድብላስት ካቢኔ ሙታንማን ሁለቴ ሳንድብላስተር ሽጉጥ አሸዋ ማጥፊያ ታንክ ወለል ማጽጃ ማሽን 150L-3000L ፋብሪካ እና አቅራቢዎች | ፈጣን ንፅህና
ማሽኑ ግፊት-መመገቢያ ዓይነት ፍንዳታ (ፍንዳታ) ዘዴን ይቀበላል ፣ ማለትም በከፍተኛ ግፊት ታንክ ውስጥ ያለው የታመቀ አየር ከፍተኛ-ግፊት ፍሰት ይከናወናል ፣ እና በከፍተኛ ግፊት ታንክ ውስጥ ያለው አሸዋ በአሸዋ ቧንቧ በኩል ይረጫል ፣ እና ከዚያ አፍንጫው በአየር ፍሰት ይጨመቃል። ለአሸዋማ ፍንዳታ በ workpiece ወለል ላይ የከፍተኛ ፍጥነት መርፌ።
የብረት አሠራሮችን ፣ ሻጋታዎችን እና የአካል ብቃት እንቅስቃሴ መሣሪያዎችን ለማፅዳት የሚያገለግል ፡፡ መስታወት ፣ የድንጋይ ቅርጽ ፣ የመርከብ ግንባታ ፣ ድልድዮች ፣ የማዕድን ማውጫ ፣ ማሽነሪዎች ፣ የዘይት ቧንቧዎች ፣ የውሃ አጠባበቅ ፕሮጄክቶች ፣ የወደብ ግንባታ ወ.ዘ.ተ. ) የንብርብሩ ወለል ላይ ያለው ማጣበቂያ ሁሉም የታከመ ነው። የመስተዋት ንጣፎችን ለመርጨት እና የተጣራ ክፍሎችን ገጽታ ለማጠናከር ያገለግላል ፡፡
የቃሚውን ፎስፋሽን ሂደት ሊተካ ይችላል እና የፍሳሽ ማስወገጃ ክፍያዎች ችግር የለም ፡፡ የወለል ንጣፉን በሚቀይርበት ጊዜ ፈጣን የአሸዋ ማንደድ እና የዛገትን ማስወገጃ እንዲሁ ብየዳውን ፣ ብሩን ፣ ብልጭታውን ያስወግዳል። በባህላዊ ኬሚስትሪ እና በእጅ ማውረድ ከፍተኛ ብቃት ፣ ዝቅተኛ ዋጋ እና ጥሩ ጥራት አይመሳሰሉም ፡፡ ከተፈነዳ በኋላ የቀለም ጥራት ጥሩ ነው እናም የሽፋኑ ህይወት ረጅም ነው። በዓለም አቀፍ ደረጃ ተቀባይነት ያለው የጋራ ሂደት ነው ፡፡
የአሸዋ ቫልቭ የአሸዋ ፍንዳታ ማሽን አስፈላጊ አካል ነው ፡፡ ዋናው ተግባሩ የአሸዋው ቁሳቁስ መከፈቱን እና መዝጋቱን እና በአሸዋ ፍንዳታ ወቅት የአሸዋ ፍሰት መጠንን በደረጃ ማስተካከልን መቆጣጠር ነው ፡፡ የአሸዋ ቫልዩ ጥራት የአሸዋ ፍንዳታ ማሽኑ በመደበኛነት መሥራት ይችል እንደሆነ በቀጥታ ይነካል ፡፡
ይህ ዓይነቱ የአሸዋ ፍንዳታ ማሽን በኩባንያችን የተሠራውን ትልቁን የአሸዋ ቫልቭ ይቀበላል ፡፡ ቫልቭው የአሜሪካን የ SCHMIDT ኩባንያ ቴክኖሎጂን ይቀበላል ፣ ይህም አስተማማኝ ጥራት ፣ ምቹ ማስተካከያ እና ቀላል የጥገና ባህሪዎች አሉት ፡፡ በመላው ዓለም በሚገኙ ሀገሮች ውስጥ በሰፊው ጥቅም ላይ የዋለ መዋቅር ነው ፡፡ የአሸዋ ቧንቧ መክፈቻ በአየር ግፊት የሚቆጣጠረው ሲሆን የድርጊቱ ሂደት የመቆጣጠሪያ ወደብ የአየር ሁኔታ ምልክት ሲኖረው የአሸዋ ቫልቭ ፒስተን የቫልቭውን ግንድ እንዲነዳ ያነሳሳው ፣ የአሸዋው ቫልቭ ይከፈታል ፣ እና ማስተካከያው ይስተካከላል . የባርኔጣው አቀማመጥ የአሸዋውን የመክፈቻ መጠን ማስተካከል ይችላል ፣ በዚህም የአሸዋውን ንጥረ ነገር ፍሰት መጠን ይቆጣጠራል እንዲሁም የአሸዋው ቫልቭ የመክፈቻ መጠን በጥቂቱ ሊስተካከል ይችላል። በአሸዋው ቫልቭ ውስጥ ካለው የአሸዋ ቁሳቁስ ጋር የሚገናኙት የቫልቭ ግንድ እና የቫልቭ እጅጌው ከጠንካራ ወርቅ የተንግስተን ካርበይድ የተሠሩ ናቸው። የአሸዋ ቫልቭ የአገልግሎት ዘመንን ይጨምራል።
CPL በዋነኝነት የሚያገለግለው በቀዝቃዛ ጥቅልል ​​ኤስ ኤስ ሽቦ ውስጥ አነስተኛ ጉድለቶችን ለማስወገድ ፣ የጌጣጌጥ ማጠናቀቂያውን ፣ ማለትም No.3 ፣ ቁ .4 ፣ ኤች.ኤል. ፣ SB እና Duplo ን ለማስወገድ ነው ፡፡ ቀዝቅዞ emulsion ወይም የማዕድን ዘይት ሊሆን ይችላል ፡፡ የተሟላ መስመር ለማብሰል ማጣሪያ እና እንደገና ጥቅም ላይ የሚውለው እንደገና ጥቅም ላይ እንዲውል ለማድረግ አስፈላጊ ነው ፡፡ ZS CPL ከ 100 እስከ 1600 ሚሊ ሜትር ስፋትና ከ 0.4 እስከ 3.0 ሚሜ ባለው ውፍረት መካከል ለመሸጋገሪያ ለብርድ ጥቅልል ​​ሽቦ የተሰራ ነው ፡፡ WUXI ZS እንዲሁ CPL ደረቅ ይሰጣል ፡፡ እንደ… ..
CPL በዋነኝነት የሚያገለግለው በቀዝቃዛ ጥቅልል ​​ኤስ ኤስ ሽቦ ውስጥ አነስተኛ ጉድለቶችን ለማስወገድ ፣ የጌጣጌጥ ማጠናቀቂያውን ፣ ማለትም No.3 ፣ ቁ .4 ፣ ኤች.ኤል. ፣ SB እና Duplo ን ለማስወገድ ነው ፡፡ ቀዝቅዞ emulsion ወይም የማዕድን ዘይት ሊሆን ይችላል ፡፡ የተሟላ መስመር ለማብሰል ማጣሪያ እና እንደገና ጥቅም ላይ የሚውለው እንደገና ጥቅም ላይ እንዲውል ለማድረግ አስፈላጊ ነው ፡፡ ZS CPL ከ 100 እስከ 1600 ሚሊ ሜትር ስፋትና ከ 0.4 እስከ 3.0 ሚሜ ባለው ውፍረት መካከል ለመሸጋገሪያ ለብርድ ጥቅልል ​​ሽቦ የተሰራ ነው ፡፡ WUXI ZS እንዲሁ CPL ደረቅ ይሰጣል ፡፡ ከ Scotch-Brite finishing (SB) ጋር ተመሳሳይ የሆነ የማጠናቀቂያ ስራ ለማግኘት ቡናማ ቀበቶ ይተገበራል ፣ ደረቅ የ CPL ፍጥነት ፍጥነት 50 ሜ / ደቂቃ ወይም ከዚያ በላይ ሊሆን ይችላል።
1. የመፍትሄ አቅራቢ ፣ ዚ.ኤስ.ኤን. ተርጓልን ፣ አስታዋሽ ፣ መኪናን ፣ ፒንች ጥቅልል ​​፣ ጠፍጣፋ እቃ ፣ የሰብል ሸራ ፣ ማጠብ እና ማድረቂያ ስርዓት ፣ የ PVC ሽፋን በተመሳሳይ ጊዜ ለ Coolant Filtration እና Recycling system ፣ እንጉዳይ ሰብሳቢዎች ፣ የእሳት አደጋ መከላከያ ስርዓት እና የብስክሌት ማሽን ፡፡
በሊባኖስ ህጋዊ የስራ ፈቃዳቸው ወቅቱ አልፎበት የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ወደ ሀገራቸው የሚመለሱበትን መንገድ ለማመቻቸት በሁለቱ ሃገሮች መንግስታት በተደረገ ስምምነት መሰረት መመለስ ለሚፈልጉት ሁለተኛ ጉዞ ሊካሄድ ነው።
የሁፌን አቅጣጫ ሳይሆን የሁፌን theme የወሰድኩት በተጠቀሰው አርዕስት የታተመ ጥናታዊ መጽሐፍ አግኝቼ ነው፡፡ መጣጥፌን ከመጽሐፉ በአርዕስት ለማስተሳሰር ፈለኩ፡፡ ..ህይወት ግዛቷ ሲጣስ.. በሚል በዚሁ ዓመት ታትሞ ገበያ ላይ የዋለውን የንጉሱ አጥናፉን መሐፍ ስያሜ ተዋስኩ፡፡ . . . ስነምግባር፣ ግብረገብ፣ የማህበረሰብ ህግ፣ የሀይማኖት ህግ፣ የህሊና ህግ . . . እነዚህ ሁሉ ..ኤቲክስ.. በሚለው የፍልስፍና ዘርፍ ስር የሚጠኑ ንሰ ሀሳቦች ናቸው፡፡
. . . ስለ ..ኤቲክስ.. ወይንም ..ሞራል.. ለማውራት አይደለም ቀደም ባለው አረፍተ ነገሬ ytNdrdRkùT፡፡ . . . በተለይ ደግሞ ራሴን ጠያቂ እንጂ አጠያያቂ (አቧራ አድራጊ) አድርጌ ተመልክቼው አላውቅም፡፡ አላውቅም፤ ለማወቅ ግን እፈልጋለሁ፡፡
የስነ ምግባር እና የማህበረሰብ ህግን አለማወቄ የሞራል ጥያቄን ከመጠየቅ አያግደኝም፡፡ ከጥያቄዎች ግን ስመርጥ መጠንቀቅ አለብኝ፡፡ ምራጭ እና ምርጥ ጥያቄዎች አሉ፡፡ ምራጭ እና ምርጡን የሚለውን የሚለየው የ..ዋጋ.. ጉዳይ ነው፡፡ ዋጋ የሌለው ጥያቄ ዋጋ ያለው መልስ ሊያገኝ አይችልም፡፡ ዋጋው ያልተተመነ ጥያቄ ግን አጉልቶ መተመን . . . የመልሱንም ዋጋ ውድ ማድረግ ነው፡፡ ጥያቄውን በመፍራት እንዳላዩ ወይንም ጥያቄው እንደሌለ ማስመሰል ግን አይኔን እስከጨፈንኩ የእውነታ ግጭት እኔን አይነካኝም እንደማለት ነው፡፡ አይንን ገልጦ ግጭቱን ከተቻለ ማስወገድ ካልተቻለ አውቆ መቀበል ይሻላል፡፡
ነጠላው (Individual) ጥቅሉ ማህበረሰብ ላይ ተእኖ ሊያሳድር ይችላል? ወይንስ ማህበረሰቡ ግለሰቡ ላይ? . . . በአንድ ሰው ችግር ወይንም ስቃይ ማህበረሰብ ሊቸገር ወይንም ሊሰቃይ ይችላል ወይንስ ተገላቢጦሽ ነው? . . . አንድ ግለሰብ ህልውናውን ቢያጣ (ቢሞት) ማህበረሰብ ህልውናውን ያጣል? . . . ህሊና የግለሰብ ንብረት ናት የማህበረሰብ?
በተጨባጩ ህይወታችን ላይ ከሆነ መሰረታዊው ዋጋ በህልውና መገኘት ነው፡፡ ቀዳሚው ዋጋ እሱው ነው፡፡ እምነትም ሆነ እውቀት፣ እድገትም ሆነ ማንነት ከዚህ በመከተል የሚመጡ ናቸው፡፡
በግለሰብ እና ማህበረሰብ ላይ ያሉ ትስስሮችን ጠንካራነት ለመመስከር፤ እንደዚሁም፤ በተቃራኒው ለማፍረስ ከሚወሰዱ እርምጃዎች አንደኛው የራስን ህይወት በራስ እጅ ማጥፋት ነው፡፡ . . . ግለሰብ ራሱን በራሱ እጅ ማጥፋት ግብረገባዊ (Moral) ነው ወይንስ ኢሞራላዊ? የሚለው ነው የዛሬ ሁፌ መሰረታዊ ጥያቄ፤ . . . ጥያቄውን በተለያየ መረጃ መገንባት እና መጠየቅ ያለበት መሆኑን ማሳየት እንጂ መልስ ማግኘት ተልዕኮዬ አይደለም፡፡ መልሱም ቀላል አይመስለኝም፡፡
አለመታዘዝ ወይንም ትዕዛዝ ተላላፊነት በክርስቲያኖች ዘንድ እንደ ትልቁ ኃጢአት ተደርጐ ይወሰዳል፡፡ አለመታዘዝን በቃሉ ተራ እና ከፍተኛ ትርጉም ለሁለት ከፍለን የተመለከትነው እንደሆነ ማለቴ ነው፡፡ በቃሉ ከፍተኛ ትርጉም አልታዘዝም ባይነቱ ዋናውን ዋጋ (በህልውና መገኘት) አልቀበልም ብሎ የምርጫ እርምጃ ሲወስድ ነው፡፡
lምሳሌ:- በጆን ሚልተን |Paradise Lost.. ኤፒክ ግ_M:- መልአክ ዋና ስራው እና ተፈጥሮው ከላከው ተነስቶ ወደ ተላከበት ተልዕኮውን ማድረስ እና መመለስ ነበር፡፡ ብርሀን አምጪ ተደርጐ የተሰራው ሊቀ መልአክ ብርሀን አላመጣም ካለ፤ የተፈጠረበትን ትርጉም ተፃረረ ማለት ነው፡፡ ዋናውን የህልውናውን ዋጋ አልቀበልም ካለበት ጊዜ ጀምሮ መልአክ ተብሎ ሊጠራ አይችልም፡፡
በዚሁ አተያይ ሰውም ዋነኛ ..ዋጋው.. በህልውና መገኘት ስለሆነ፤ በራሱ ፈቃድ በህልውና መገኘቱን ማቆም ከፈለገ፤ አልታዘዝም ባይነት ውስጥ ገብቷል፡፡ ለዋናው ዋጋ መታዘዝ ህይወት ከሆነ ትዕዛዝ እንቢተኝነቱ ደግሞ ሞት ነው፡፡ የራስን ህልውና በራስ እጅ እና ፈቃድ መሻር፡፡ የህይወትን ግዛት (ትዕዛዝ) መጣስ!
ዋናውን አለመታዘዝ ከሌሎች ተራ ትዕዛዝ እንቢታዎች የሚለያቸው፤ ተራዎቹ በህልውና ክልል ውስጥ በህይወት በመኖር ሂደት እንቢ የምንላቸው በመሆናቸው ላይ ነው፡፡ ዋናው አለመታዘዝ ግን (Suicide) አንዴ ከተመረጠ መመለስ አይችልም፡፡ አንዴ ከተመረጠ ከዛ የሚቀጥል ምርጫ ዳግም እስከ መጨረሻው አይኖርም፡፡ ለግለሰብ የምርጫ መጨረሻ ራስን ማጥፋት ነው፡፡
የራስ ህይውና ላይ አለመታዘዝ (Suicide) ደረጃ ከመደረሱ በፊት የተለያዩ አማራጮች እንደ ማምለጫ ይሞከራሉ፡፡ ሞት የመጨረሻው አማራጭ የሚሆነው፤ ፈላጊው መውጫ ሲያጣ ነው፡፡ ከአማራጭ ፍለጋ እስከ ሞት ውሳኔ ድረስ ያሉትን ሂደቶች ማርሻል ስሊናርድ በአራት ደረጃ እንደሚከተለው ከፍሎ ÃSqMÈcêL፡፡
1. ረጅም ዘመን በችግር የተሞላ ህይወት 2. በድሮው ላይ በቅርቡ የተጨመረ ሌላ የችግር መከሰት እና የድሮውን እና አዲሱን በአንድ ላይ ለመፍታት የሚደረግ መፍጨርጨር 3. በልምድ የሚገኝ ችግርን በተለምዶ የመፍታት ክህሎት ማጠር፤ ወይንም፤ የነበረውን ክህሎት በተስፋ መቁረጥ ምክንያት ማጣት 4. የተስፋ ሙሉ ለሙሉ ሞት
በተለያዩ የሀይማኖት እሳቤዎች ወይንም የእምነት አይነቶች ራስን ማጥፋት ለራስ ችግር ማምለጫነት ወይንም ከስቃይ መገላገያነት ሲውል የተወገዘ ቢሆንም፤ ራስን ማጥፋቱ በሀይማኖት ምክንያት ሲውል ግን የተደገፈ ሆኖ እናገኘዋለን፡፡ ግለሰቡ ለራሱ ሲል የወሰደው የዋጋ ምርጫ ያስወግዘዋል፤ ለማህበረሰቡ ዋጋ ሲል የወሰደው ምርጫ በራሱ ህልውና ላይ ግን ሲሆን መስዋእትነት ተብሎ ይጠራል፡፡ ተራው (ሲያስኮንን)፤ ለብዙሀኑ በሚል አላማ የተደረገው ግን በሰማይ (ለሀይማኖተኞቹ) ድቅን በምድር ደግሞ የጀግና ማዕረግን ያጐናፋል፡፡ (a |dying in the Lord.. is a death which is no death at all (Rev. 14:15)
እርግጥ፤ በክርስቲያንም ሆነ በሌሎች የእምነት መሐፍት ራስን ማጥፋት በግል ሀጢአት ሆኖ የተቀመጠበት ቦታ የለም፡፡ የምድር ህይወት በስቃይ እና በፀፀት የተሞላ ስለሆነ የስጋን ሸክም መቻል ያቃተው፤ ሸክሙን በራሱ ፍቃድ አውርዶ ቢጥልም፤ እንደ መለኮታዊ ወንጀል ተደርጐ በመሐፍቱ አይጠቀስም፡፡ በ452 A.D በአርሊስ የተሰበሰበው ጉባኤ የራስን ህይወት ማጥፋት ወንጀል መሆኑን በይፋ አውጆ አፀደቀ፡፡ ድርጊቱን የሚፈሙት ደግሞ እርኩስ መንፈስ የተጠናወታቸው መሆኑ ተሰመረበት፡፡ በዚህ ረገድ የሞቱትም bቤtKRStEÃnùM ቅር እንዳይቀበሩ ፍትሀትም እንዳይሰጣቸው በሚል ተደንግጐ ዘለቀ፡፡ ይህ የካ.ቤ ህግ የተነሣው ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ነው፡፡ . . . ነገር ግን የተገለፀው ውግዘት ለሀይማኖቱ ወይንም ለእምነቱ በተፈሙ መስዋእትነቶች ላይ ተግባራዊ አይሆንም ነበር፡፡
የመስዋእትነትን መንፈስ ለመገንዘብ ከክርስቶስ ስቅላት በላይ ጥሩ ምሳሌ የሚሆነን የለም፡፡ የክርስቶስ ፈተና፣ መከራ፣ እና ስቅላት የራሱን ህይወት ብቻ ትኩረት ያደረገ ሳይሆን፤ የሰው ልጆችን ሀጢአት ለመሻር፣ ከራሱ በላይ ብዙሀኑን ምክንያት በማድረግ ነበር፡፡ . . . ነገር ግን እዚህ ላይ ክርስቶስም ሞቱን አስቀድሞ ስለተነበየ ህይወቱን በፍቃዱ (ለገዳዮቹም ቢሆን) አሳልፎ መስጠቱ (እንደ አምላክ እና ሰውነቱ) በሰውኛ ከተተረጐመ ህይወት በራስ እጅ እንደ ማጥፋት ይቆጠርበታል፡፡ መስዋእትነትም የ Suicide አይነት ወይንም ዘርፍ ነው፡፡
ከክርስቶስ ዘመን በፊት በኦሪት ህግ የህዝቡን ሀጢአት በላያቸው ላይ እንዲሸከሙ የሚደረጉት የመስዋዕት በጐች ነበሩ፡፡ በጐቹ በቁጥር ሁለት ናቸው፡፡ አንደኛው በግ ወይ ፍየል የህዝቡን ሀጢአት በካህኑ አማካኝነት ተጭኖበት ወደ ጫካ ይለቀቃል፡፡ ሁለተኛው በእሳት ተቃጥሎ ጭሱ ወደ ሰማይ ይሄዳል ተብሎ ይታሰባል፡፡ ሁለቱም ፍየሎች የመስዋዕት አይነት ናቸው፡፡ |Scapegoat.. የሚለው ቃል ከዚህ የመጣ እንደሆነ ይታሰባል፡፡ የህዝቡን ኃጢአት ተሸክሞ ወደ ጫካ የተለቀቀውን ፍየል ይወክላል፡፡ የቃሉ ፍቺ ..መስዋእት.. ማለት ቢሆንም፤ ቀጥተኛ ትርጉሙ ግን ..ያመለጠው ፍየል.. እንደማለት ነው፡፡ ወይንም የሌላውን እዳ የከፈለው ሰለባ. . .፡፡
መስዋእትነት ለፈጣሪ ክብር ወይንም ግዛት ሲባል ብቻ ሳይሆን፤ ለሀገር ክብር እና ምድራዊ ግዛት ክብር ሲባል የተከናወነ ሊሆን ይችላል፡፡ ሲሆንም ታይቷል፡፡ አፄ ቴዎድሮስ ለዚህ ጥሩ ምሳሌ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ ግን የአፄ ቴዎድሮስ ሽጉጥ በራሳቸው ላይ የጮኸው ሀገሩን ነፃ ለማውጣት ተብሎ ሳይሆን፤ ራሳቸውን ከውርደት ነፃ ለማውጣት የተከናወነ ይመስላል፡፡ የእሳቸው ሞት በሰአቱ ለሀገራቸው ምንም የሚጐዳውም የሚጠቅመውም ነገር አልነበረም፡፡ ጥቅሙም ሆነ ጉዳቱ፣ ቁጭቱም ሆነ እፎይታው . . . ለራሳቸው ካልጠቀማቸው በቀር . . .፡፡
ሳምሶን (የደሊላ) ወይንም የኦሪቱ፤ በጠላቶቹ እጅ ወድቆ (በሴት ተሸንፎ በነበረበት ጊዜ፤ ወደ ጠላቶቹ መዝናኛነት እንዲቀየር ፍልስጤማዊያኑ ፍቃዳቸው ሆነ፡፡ ድላቸውን ለመጋራት ለፌሽታ በተሰበሰቡበት አዳራሽ ሳምሶን የወሰደው እርምጃ የራሱን ነብስ ማጥፋትን እና የጠላትን ህይወት ማጥፋትን የቀላቀለ፤ መለያያውን መስመር ያደበዘዘ ድርጊት ነበር፡፡ ሳምሶን የቤቱን ምሰሶ በጉልበት ስቦ ሲያፈርስ፤ በጠላቶቹ እጅ ያለውን የራሱን ህይወት ማሳጠር ብቻ አልነበረም አላማው፡፡ ጠላቶቹን ከራሱ ጋር ደባልቆ መፍጀት እንጂ፡፡ ..ሳይቀድሙኝ ልቅደም እና እኔም ልከተል . . ... የመሰለ እርምጃ ወሰደ ሳምሶን የኦሪቱ፡፡ የራሱን ተስፋ ያጣ (አይኑ የጠፋ) ህልውና አሸናፊ (ሟች) ለማድረግ አስቦ ተሳካለት፡፡ ጠላቶቹ፤ የፈጣሪ ጠላት ስለሆኑ መስዋእትነቱ እንደ ፈጣሪ ግዛት ጽድቅ እንደተቆጠረለት ይታመናል፡፡ (ወይንስ ከጠላቶቹ ሴት (ደሊላ) ጋር በማመንዘሩ ጽድቁ እና ሀጢአቱ እርስ በራሱ ተጣጣ?)
ራስን ማጥፋት በፈላስፎች ዘንድ በሁለት ንፍ እንጂ በመሀል ሰፋሪ (moderate position) የማይቀመጥ ነገር ነው፡፡ አንደኛው ጐራ ራስን ማጥፋት ዋናው የነፃነት እና የአብዮተኛነት መገለጫ እንደሆነ አድርጐ የሚደግፍ ነው፡፡ እስቶይኮች (Stoicism) የዚህ አንድ ጽንፍ ጥሩ ምሳሌ ለሆን ይችላል፡፡ ለሾፐን ሀወርም ራስን ማጥፋት እንደ ከፍተኛው አመ እና ነፃነት መቀዳጃ አድርጐ ነው የሚቆጥረው፡፡ የሁለተኛው ጐራ ደግሞ፤ ራስን ማጥፋት በምንም መልኩ ወይንም ለምንም አይነት ጥሩ ግብ ማስፈፀሚያነትም ቢሆን መደገፍ የሌለበት ነው የሚሉ ናቸው፡፡ አማኑኤል ካንት እና የካንት የፊሎሶፊ ጽንሰ ሀሳብ አራማጆች (Kantians) በዚሁ ሁለተኛ ጐራ ሊመደቡ የሚችሉ ናቸው፡፡
ሶቅራጥስ ሰውን እንደ ፈጣሪ ንብረት አድርጐ በመቁጠሩ ራስን ማጥፋት የአምላክን (አማልክትን) ንብረት ሳያስፈቅዱ እንደማጥፋት ስለሚሆን ቁጣን (wrath) ያስከትላል ባይ ነው፤ ወይንም ነበር (እንደ ፕሌቶ ዘገባ)፡፡ ነገር ግን፤ የአማልክቶቹ በንብረታቸው ላይ ውድመት እንዲከሰት መፍቀዳቸውን ወይንም ፍጡሩ [NBrtÜ (ሰው)] ራሱን ማጥፋት እንደተፈቀደለት የሚያሳዩበት መግለጫ ይሰጣሉም ይላል፡፡ ይኼንን መፍቀዳቸውን የሚገልፁት፡- ራስን ከማጥፋት ውጭ ምንም አማራጭ የሌለው ሁኔታ በፍጡሩ ህይወት መንገድ ላይ በመደንቀር ነው ይለናል፤ ፕሌቶ (the permission of the gods could be made manifest by a “visible nessity of dying” as had been imposed on Socrates himself. ይሄም የአማልክቶቹ ራስን የማጥፋት ፈቃድ በፍጡሩ ላይ ተሰጥቶ በራሱ በሶቅራጥስ ህይወት ላይ ይታያል፤ በማለት ፕሌቶ የሶቅራጥስን የአሟሟት ሂደት ለሀሳቡ መደገፊያነት እንደ ማረጋገጫ ያቀርባል፡፡
ሶቅራጥስ በተከሰሰበት ወንጀል በህዝብ ምርጫ የሞት ፍርድ ተፈርዶበት ወደ ዘብጥያ በወረደ ጊዜ፤ ከእስር ቤት የማምለጫ እድል ቀርቦለት እንቢ ማለቱ የሚታወስ ነው፡፡ በህዝብ (State) የተፈረደበት የሞት ፍርድ፤ ወደ ራስን ማጥፋት (Suicide) የሚለውጠው፡- ከሞት የማምለጥ አማራጭ እንዳለ እያወቀ ሞትን በመምረጡ፤ ቅጣቱን የህግ ፍርድ ሳይሆን ራስን ማጥፋት በራስ ምርጫ ለመሞት መፈለግ መሆኑን YmsKRb¬L፡፡ ያደርግበታል፡፡ የተከሰሰበት (ወጣቱን የማበላሸት) አጀንዳ ትክክል እንዳልሆነ ሲከራከር የቆየ ሰው ክርክሩ በድምጽ ብልጫ ቢረታም፤ እውነቱ ተረታ ማለት አልነበረም፡፡
ስለዚህ፤ በተከፈተለት አማራጭ ቢያመልጥም ለእውነቱ ሲል እንጂ ህዝቡን እና የሀገሩን ህግ በመፍራት እንዳልሆነ ግልጽ ነበር፡፡ ለሀገሩ ህግ የተሳሳተ ፍርድ ተገዝቶ አሜን ሲል ህይወትን በሞት ተክቷል፡፡ ከመኖር ይበልጥም መሞትን በራሱ ፈቃድ መርጧል፡፡ ይህንን ምርጫውን ነው ፕሌቶ “visible necessity of dying” ብሎ የሚጠራው፡፡ እዚህ ላይ የአማልክቱን ንብረት (ራሱ ሶቅራጥስ) ለማጥፋት በቂ ፈቃድ መቀበሉ እርግጥ ነው ወይንስ አይደለም? የሚለው ጥያቄ አሻሚ መልስ ሳይኖረው የሚቀር አይመስልም፡፡
ዋናው ነጥብ ላይ ከመድረሳችን በፊት ከዋናው ነጥብ ጋር የተያያዙ ብዙ ሌሎች ንዑስ ነጥቦች አሉ፡፡ The whole is the sum of the parts ..ጥቅሉ የተናጠል ክፍል ወይንም ክፍልፋዮች ድምር ነው.. የሚል የተለመደ አባባል አለ፡፡ አሁን ግን በዚህ አባባል የማመኛው ወቅት ያለፈበት ይመስላል፡፡ ጥቅሉ የክፍልፋይ ክፍሎቹ ድምር ቢሆንም ድምሩ ከጥቅሉ በላይ ሊሆን ይችላል፡፡ ተናጠሎቹ ያላቸው የተነጣጠለ ማንነት፣ ተመን፣ ሀይል ይበልጥ ተደምረው ሲጠቃለሉ የበለጠ ማንነት፣ ተመን፣ ሀይል ሊሰጡ ወይንም ፈጥረው ሊገኙ ይችላሉ፡፡ ክፍልፋዮቹን እንደ ግለሰብ ጥቅሉን እንደ ማህበረሰቡ ማየት እንችላለን፡፡ ወይም ራስን መግደል የግለሰብ ጣጣ ወይንም እዳ ከሚሆንበት መጠን በላይ ድምር ውጤቱ የማኅበረሰብ እዳ እና ጣጣ መሆኑ ያመዝናል፡፡ የግለቡ ህልውናን ማጣት ከማኅበረሰቡ ህልውና ማጣት ጋር እኩል ብቻ ሳይሆን የበለጠ ነው፡፡ ግብረገብ የራሱ ልዕለ ህግ (Universal law) አለው? ወይንስ በማህበረሰብ የሚወሰን እንጂ ጠቅላይ ማስማሚያ የሌለው ጽንሰ ሀሳብ ነው የሚለው አከራካሪ ጥያቄ ነው፡፡ በዚህም ምክንያት፤ የራስን ህይወት በራስ ፍቃድ እና እጅ መውሰድም እንደ ማህበረሰቡ እምነት፣ አስተሳሰብ፣ ህገደንብ የሚለዋወጥና ድርጊቱ ከጀግንነት እስከ ወንጀል፤ ከጽድቅ እስከ ኩነኔ ተደርጐ የሚታሰብ ሆኗል፤ እስካሁንም እንደዛው እየታሰበ ነው፡፡
ራስን ማጥፋት የሞራል ዝቅጠት ቢሆንም ዝቅጠቱ የተመዘነው በግለሰቡ ህሊና ነው ወይንስ በማኅበረሰቡ የሚል ጥያቄ ማስነሳቱ አይቀርም፡፡ ማኅበረሰቡ እና ግለሰቡ በሚያደርጉት ግንኙነት ማኅበረሰቡ በጥቅሉ ብዙ ግለሰቦችን ስላቀፈ ህሊና ያለው ይመስላል እንጂ ህሊና በመሠረቱ የግለሰብ ነው፡፡ በዚህ የግለሰብ ህሊና እና በማኅበረሰብ ግዑዝ ህሊና (ደንብ፣ ስነ ሥርዓት፣ ባህል፣ ኃይማኖት፣ ነውር፣ ውግዘት፣ ውርደት፣ መገለል. . . ወዘተ) መሃል በሚከሰት ተራክቦ ግለሰቡ የዋጠ እና መናኛ ይመስላል፡፡ የመናኛነቱ ስሜት ለሚከሰት የስነ ልቦና ጫና ብቸኛ ተጠቂ ያስመስለዋል፡፡ ሌሎቹም በተናጠል ..እሱን.. መሆናቸውን ይዘነጋል፡፡ እነሱ እና እሱ ደግሞ ብቻውን የተነጠለ የመከራ ሰለባ ያደርጋል፡፡ በተናጠል ማንንም የሚያጋጥም ተስፋ መቁረጥ ውስጥ ብቻውን የወደቀ ይመስለዋል፡፡ ብቻውን በራሱ ውስጥ ስለወደቀ የራሱን ስሜት እንጂ ከበስተውጭ ያለውን እውነታ ማገናዘብ ይሳነዋል፡፡ በራሱ መታወክ ውስጥ መውደቅ የሚያስከስተውን ስቃይ ለመገላገል የህይወትን ግዛት ይጥሳል፡፡
ለማንኛውም ..ራስን ማጥፋት ይፈቀዳል ወይንስ ክልክል ነው፤ ይደገፋል ወይንስ ይወገዛል.. . . . ቢደገፍም ቢወገዝም ራስን ማጥፋት ድሮም ሆነ ዘንድሮ በዙሪያችን ያለ እውነታ ነው፡፡ ከዙሪያችንም ይበልጥ በውስጣችን በግለሰብ ላይ ያሉ ዘርፈ ብዙ የሞራል ቀውሶችን ያውም ተመስሎ፡፡
1 የማህበሩ መልእክት ቤተ ክርስቲያንን የምናገለግለው በቤተ ክርስቲያን ሕግና ሥርዓት መሠረት በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ነው፡:ቤተ ክርስቲያንን የምናገለግለው በቤተ ክርስቲያን ሕግና ሥርዓት መሠረት በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ነው፡: 4
የተገናኘ ጉግል ሕይወት - ሁሉንም የ Google ይዘትዎን እና ብልጥ የቤትዎን ባህሪዎች ከ Google ረዳት ጋር ይድረሱባቸው ፣ የ Google ፎቶዎችዎን በ 4 ኪ ኪ ያጋሩ እና ተወዳጅ መተግበሪያዎችዎን ወደ ቴሌቪዥንዎ በ ‹Chromecast 4K› ያቅርቡ።
ዘመናዊ መነሻ ዝግጁ - የጉግል ረዳት መዝናኛዎን እና ብልጥ የሆነ ቤትዎን በድምጽዎ እንዲቆጣጠሩ ያስችልዎታል ፡፡ ባለ ገመድ አልባ መብራቶችን ፣ ድምጽ ማጉያዎችን ፣ ቴርሞስታቶችን እና ሌሎችንም ወደማገናኘት የ SmartThings አገናኝን ያክሉ።
የተለጠፉ መሳሪያዎች, ግምገማዎች, ቪዲዮመለያ ተሰጥተዋቸዋል ብሉቱዝ, መቆጣጠሪያ, የጨዋታ አያያዝ, ገመድ አልባ, Xiaomi Mi, የ Xiaomi ሚ ገመድ አልባ የብሉቱዝ ጨዋታ መያዣ መቆጣጠሪያአንድ አስተያየት ይስጡ
ስሙ እንደሚያመለክተው አንድሮይድ ሣጥን በሞባይል ስልኮች ላይ በተገኘው ተመሳሳይ የ Android ሶፍትዌር ላይ የተመሠረተ ነው ፣ ግን በቴሌቪዥን ዥረት መሣሪያዎች ላይ እንዲሠራ ተስተካክሏል ፡፡
አንድሮይድ ሣጥን ማንኛውንም ቴሌቪዥንን ከስማርት የበለጠ ብልህ ያደርገዋል ፣ ይህም ጥሩውን ስማርት ስልክ ወይም ታብሌት በስቴሮይድ ላይ ከትልቅ ማያ ገጽ ቴሌቪዥን ወይም ከፕሮጄክተር ማያ ገጽ ጋር እና እንደ አይጥ ፣ የቁልፍ ሰሌዳ ፣ የጊሮ አየር አይጥ ፣ የጨዋታ መቆጣጠሪያ ፣ መደበኛ የቴሌቪዥን የርቀት መቆጣጠሪያ ማንኛውንም ዓይነት የርቀት መቆጣጠሪያን ማዋሃድ ነው ፡፡ ለወደፊቱ የተሻለውን የመዝናኛ ተጠቃሚ ተሞክሮ ለማግኘት ወዘተ. ምርጥ መዝናኛ ለማግኘት መቻል ውድ ፒሲ ወይም የጨዋታ ሣጥኖች አያስፈልጉዎትም ፡፡ የ Android ሣጥን ትልቁ ጥቅም ማናቸውንም የጉግል ማጫወቻ መተግበሪያ እና ኮዲን ለመጫን አማራጭ ነው ፡፡
ከኮዲ ጋር እንደ ቴሌቪዥን ትዕይንቶች ፣ ፊልሞች ፣ የቀጥታ የቴሌቪዥን ጣቢያዎች ፣ ጅረቶች ፣ Youtube ወዘተ ያሉ ሁሉንም ነገሮች በነፃ እና ያለ ምዝገባ በነፃ ለመመልከት እድል አለዎት…
በ Google Play መደብር አማካኝነት ማንኛውንም የ Android ጨዋታ መጫን ይችላሉ እና ማንኛውንም የጨዋታ መቆጣጠሪያ ፣ የቁልፍ ሰሌዳ ወይም አይጥ በመጠቀም በቴሌቪዥንዎ ላይ ያጫውቱት። ወይም ማያ ገጽዎን ለማንፀባረቅ እና ዘመናዊ ስልክዎን እንደ ተቆጣጣሪ በመጠቀም በትልቁ ማያ ገጽዎ ላይ ያለውን ማንኛውንም ጨዋታ መጫወት Miracast የሚለውን አማራጭ መጠቀም ይችላሉ።
የቲቪ ትዕይንቶች እና ፊልሞች እንዲሁም የ Android TV ልክ እንደ PlayStation TV እና የአማዞን እሳት ቲቪ እንደሚያደርጉት ጨዋታዎችን እንዲጫወቱ ያስችልዎታል ፡፡ Android TV ይዘትን ለማቅረብ በ Google Play መደብር ላይ ይደገፋል ፣ ግን ፍለጋው እንደ Netflix ባሉ የሶስተኛ ወገን ዥረት አገልግሎቶች በኩል ይቀናጃል።
Netflix ፣ Blinkbox ወይም Prime Instant ቪዲዮ በ Android TV ላይ የተጫነ ከሆነ እና Cate Blanchett የሚል ስያሜ ያላቸውን ፊልሞች እንዲፈልግ ከጠየቁ ፣ Android TV ምን እንደሚገኝ ለማየት እነዚያን ሁሉ መፈለግ አለበት ፡፡
እንደ Chromecast ፣ Android TV እንዲሁ እንደ ቀያዥ ከ Cast ባህሪ ጋር በእጥፍ ይጨምራል። ስለዚህ ተጠቃሚዎች በሞባይል ስልካቸው ወይም በ Chrome አሳሹ ላይ ይዘትን ማግኘት እና ምንም ጭንቀት ሳይኖርባቸው ወደ የ ‹Android TV› ላይ ሊያገኙት ይችላሉ ፡፡
ይሄንን ጽሑፍ ታች አምና ከጉራፈርዳና አካባቢው አማራ በመሆናቸው ምክንያት ብቻ ሕጋዊነታቸውን የሚያረጋግጡ ሰነዶችን ይዘው እያለ ሕጋዊ ሆነው የየክልሉ መንግሥት አውቋቸው በሥርዓቱ ግብር እየከፈሉ እየኖሩ የነበሩ ምስኪን ገበሬዎችን “ሕገ ወጥ ሰፋሪዎች” በሚል ሕገ ወጥነታቸው አግባብነት ባለው የሕግ አካል (ፍርድቤት) ክስ ተመስርቶባቸው ሳይረጋገጥባቸው በጅምላ በግፍና በሕገ ወጥ መንገድ ንብረታቸውን ሁሉ ተወርሰው እንዲወጡ በተደረገ ጊዜ ጽፌው ለጥቂት መደበኛና ኢመደበኛ (Conventional and Social Media) ልኬው ነበር እስከማውቀው ድረስ ለሕዝብ ይፋ አድርገውት ያስነበቡት ወይም ያስደመጡት አልነበሩምና ሕዝብ ሊያውቃቸው የሚገባ በርካታ ቁምነገሮች ስላሉት እንዳያመልጣቹህ በማሰብ ወደ እናንተ አድርሸዋለሁ መልካም ንባብ፡፡
የዐፄ ዮሐንስ 4ኛ መንግሥታዊ (official) ቋንቋ ማለትም ከውጭ መንግሥታትም ይሁን ከሀገር ውስጥ ነገሥታት መልዕክት ይጻጻፉ የነበረው የቤተ መንግሥት ሥራቸውን ይሠሩ የነበሩት በአማርኛ ነበር፡፡ ዐፄ ዮሐንስ 4ኛ ትግሬ ሆነው ሳለ ይሄንን ማድረጋቸው ቅር ያሰኛቸው የትግሬ ሹማምንት በራስዎ በትግርኛ ቋንቋ የማይጠቀሙት ለምንድን ነው? ብለው ጠየቋቸው ዐፄ ዮሐንስ 4ኛም አማርኛ የአክሱማዊያን ነገሥታት ቋንቋ መሆኑን ለእነሱ በማስታወስ ይህንን መለወጥ እንደማይኖርባቸውና እንደማይገባም በመግለጽ ለሹማምንቶቻቸው ምላሽ ሰጡ፡፡ ይህ አክሱማዊያን አማሮች ነበሩ ወይም አማርኛ የእክሱማዊያን ቋንቋ ነው የሚለውን ታሪክ አክሱም አካባቢ ሄዳችሁ ብትጠይቁ የአክሱም ሰዎች በትውፊት ይዘውት እንደመጡ ማለትም አባቶቻቸው አማርኛ የአክሱም ነገሥታት ቋንቋ መሆኑን ይነግሯቸው እንደነበር ይገልጹላቹሀል፡፡ በላይ ግደይ የተባሉ ጸሐፊም “አክሱም” በተባለው መጽሐፋቸው ይሄንን ገልጸውታል፡፡
ታዲያ ጉዳዩ እንዲህ ከሆነ አማራን ወይም አማርኛን ከአክሱምና አከባቢዋ ማንና እንዴትስ አጠፋው ለሚለው ተገቢ ጥያቄ ታሪክ አጥኝዎችና ተመራማሪዎች እስከአሁን አልደረሱበት ሆኖ ይሁን? ወይም አውቀውት ነገር ግን በአንድም በሌላም ምክንያት መግለጽ ስላልፈለጉ? ለዚህ ጥያቄ አጥጋቢ ምላሽ ሊሰጡ አልቻሉም፡፡ ከዚህ አኳያ ይህ ጽሑፍ እስከ አሁን ያልተገለጸ ከታሪክ ኩነት መዞ ወይም ገልጦ መረጃ ይሰጣል፡፡
ጥንት ቋንቋቸው አማርኛ ኖሮ ዛሬ ላይ ቋንቋቸው ትግርኛ የሆነ አክሱሞች ብቻ አይደሉም፡፡ ከዚያው ከአጠገባቸው የወልቃይትና ከፊል ጠገዴን ሕዝብ ታገኛላቹህ፡፡ የእነኚህን አካባቢ ሰዎችን ማንነታቸውን ብትጠይቋቸው አማራ ጎንደሬ እንደሆኑ ይነግሯችኋል፡፡ የሚናገሩት ቋንቋ ግን ትግርኛ ነው፡፡ አሁን ሥልጣን ላይ ያለው መንግሥት ሀገራቸውን ከጎንደር ቆርጦ ወደ ትግራይ ሲቀላቅልባቸውም ከመጀመሪያ ጀምሮ እንደተቃወሙ ነው፡፡ በተለያዬ ጊዜ በውጭም በሀገር ውስጥም ያሉ ወልቃይቶች የዚህ መንግሥት አመራርና ነባር ታጋይ የሆኑትም ሳይቀሩ ለመንግሥት ሥራ እውጭ ባሉበት “እኛ ትግርኛ ስለተናገርን ብቻ እንደ ትግሬ ልንቆጠር አይገባም ማንነታችን ይጠና እኛ ትግሬ አይደለንም” በማለት እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ በተደጋጋሚ በተቃውሞ ሰልፉ ተቃውሟቸውን አሰምተዋል፡፡
የአክሱም ነገሥታት አማርኛ የቤተመንግሥት የሚስጥር ቋንቋ አድርገው ከመፍጠራቸው በፊት ቋንቋቸው ሙሉ ለሙሉ ግእዝ ነበር፡፡ አማርኛ ሊቀድም እንደሚችልም የሚያመላክቱ አንዳንድ ጠቋሚ ነገሮችም አሉ፡፡ የአክሱም ነገሥታት ስሞቻቸውን ያዬን እንደሆነም በተለያዩ ምክንያቶች በባዕዳን ማለትም በዕብራይስጥ፣ በጽርእ፣ በሮማይስጥ ስሞች ከተጠሩት ውጪ ስሞቹ ግእዝ ካልሆኑ አማርኛ ናቸው፡፡ ምንም እንኳ ብዙዎቹ የጠፉ ወይም የተረሱ የአማርኛ ቅላት ሆነው ለመረዳት የሚያስቸግሩ አማርኛዎች ቢበዙም አሁንም ድረስ በአማርኛ ቋንቋ ውስጥ ባሉ ቃላት የሚጠሩ የአክሱም ነገሥታት ስሞች አሉ፡፡ ለምሳሌ ያህል ጥቂቶቹን ብናነሣ ምኒልክ (ምንይልክ) ቅ.ል.ክ 982-957፣ ዙዋሬንብረት 1ኛ ቅ.ል.ክ. 599-558፣ ዙዋሬንብረት 2ኛ ቅ.ል.ክ. 276-260፣ ግርማአስፈር 77-86 ዓ.ም፣ አርፍድ (ገ/መስቀል) ከ357-361 ዓ.ም፣ ወሰንሰገድ 557-572 ዓ.ም፣ ጉም 693-717 ዓ.ም፣ አስጎምጉም ከ717-722 ዓ.ም፣ ለትም ከ722-738 ዓ.ም፣ ተላተም ከ738-759 ዓ.ም፣ አይዞር ለ6 ሰዓታት፣ ውድማአስፈር ከ787-817 ዓ.ም፣ አንበሳውድም (አንበሳአውድም) ከ882-902 ዓ.ም ድልነአድ 902-912 ዓ.ም፣ የመሳሰሉት ናቸው፡፡
ከላይ እንደገለጽኩት ሕዝቡ በዘር አማራ ሆኖ እንዴት ባለ ሁኔታ ይገዛ ቋንቋቸውን አጥፍተው ወይም ትተው ቋንቋቸው ያልነበረውን ትግርኛን ቋንቋቸው ሊያደርጉ እንደቻሉ እንይ፡፡ ይህ ድርጊት ከመጀመሪያውና ለ40 ዓመታት በተከታታይ ያለ ሟቀረጥ ከተፈጸመው እጅግ ከባዱና አሰቃቂው በአማራ ሕዝብ ላይ ከተፈጸመው የዘር ማጥፋት ወንጀል ጋር በቀጥታ የተገናኘ ነው፡፡ ዘመኑ 842 ዓ.ም 882 ዓ.ም ድረስ በጨካኟና በክፏዋ “እሳቶ ወይም ጉዲት” በመባል በምትታወቀዋ ዮዲት የተፈጸመ ነው፡፡ የዓረብና የምዕራቡ ዓለም ታሪክ ጸሐፍት “ክርስትና የሀገሪቱ ብሔራዊ ሃይማኖት ሆኖ በ አራተኛው መቶ ክ/ዘመን በአብርሃና አጽብሐ ወይም በኢዛናና ሳይዛና ከመታወጁ ጋራ በተያያዘ በመጨረሻ በአማራ አሸናፊነት እስኪጠናቀቅና ተሸናፊዎቹ ፈላሾች በሀገሪቱ አርሶ የመጠቀም መብት ተነፍገው በእጅ ሞያና በጉልበት ሥራዎች የአማሮች አገልጋዮች እንዲሆኑ እስኪፈረድባቸው ጊዜ ድረስ በአማሮችና በፈላሾች (ኢትዮጵያ ውስጥ በነበሩ ቤተ እስራኤሎች) ማለትም አይሁዶች መሀከል እስከ ዮዲት ጊዜ ድረስ ለአምስት መቶ ዓመታት የዘለቀ ጦርነት ተደርጓል” ሲሉ ጽፈዋል፡፡ ልብ አድርጉ “በአማሮችና በፈላሾች” መካከል፡፡
የዮዲት ጉዲት ዘመን ግን ፈላሾች ጦርነቱን አሸንፈው ያሻቸውን ማድረግ የቻሉበት በኢትዮጵያ ታሪክ ሊገለጽ ከሚችለው በላይ ሀገሪቱ ከዚያ ዘመን በፊት የነበራትን ሥልጣኔ የሚያሳዩ ቅርሶችን ከጥቂት ምልክቶች በስተቀር ወድሞ የጠፋበት ዘመን ነበር፡፡ በዚያ ዘመን የክርስትና መታወጅ መጀመሪያ ግጭት ፈጠረ እያደር ግን በሀገሪቱ የአይሁድና የክርስቲያን ቀጠና ለይቶ ሀገሪቱን ለከባድ ኪሣራ ለዳረገና እጅግ ለተራዘመ ጦርነት ምክንያት ሆነ፡፡ ከ500 ዓመታት በኋላም አይሁዶች ወይም ፈላሾች በለስ ቀንቷቸው ጦርነቱን አሸንፈው በገነኑበት በ40 ዓመታት በዮዲት ጉዲት ዘመን ነበር አማሮችን በአክሱምና አካባቢዋ በተቻላትም መጠን በተቀረው የሀገሪቱ ክፍል እንዲጠፉ ያደረገችው፡፡ በሰሜኑ የሀገራችን ክፍል ለነገሩ ወደ ታችም ወረድ ይላል አንድ ትውፊታዊ አባባል አለ እሱ ምንድን ነው? በሰሜን ኢትዮጵያ ክፍል “አማራ” ማለት የዘር ስም ብቻ አይደለም የሃይማኖትም ስም ጭምር እንጂ፡፡ በሰሜኑ የሀገራችን ክፍል ሰዎች በዘር ትግሬ ወይም ሌላ ቢሆኑም ሃይማኖታቸውን ሲገልጹ ክርስቲያን ነኝ ለማለት “አማራ” ነኝ ይላሉ፡፡ ይህ አንድ ዐቢይ ነገርን ግልጽ አድርጎ ያሳያል፡፡ በዚያ ዘመን ይደረግ የነበረው ጦርነት በማንና በማን መሀከል ይደረግ እንደነበረ፡፡
በመሆኑም ዮዲት ጉዲት ጠላቶቿ አድርጋ የተነሣችባቸውን በዘርና በሃይማኖት “አማሮች” የሆኑትን አክሱማዊያንን ከመላ ሀገሪቱ ያለ ርህራሔ በጨከነና በማይታጠፉ ውሣኔ ጨርሶ የማጥፋት ዘመቻዋን በመላ ዘመኗ (ለ40 ዓመታት) ስትፈጽም በነበረበት ዘመን አማሮች ከዚያ መቅሰፍት ለመዳን ለመትረፍ ወይም ለማምለጥ ከመሰደድ በመለስ የነበራቸው ብቸኛ አማራጭ አማራነታቸውን ማስተባበል ወይም አማራ እንዳልሆኑና ትግሬ እንደሆኑ ለአጥፊዎቻቸው ለዮዲት ጉዲት ሠራዊት መግለጽ ነበር፡፡ ይህ የመከራ ዘመን የአንድ ትውልድን ዘመን (33 ዓመታት) ጨርሶ የቀጣዩን ትውልድ ዘመንም አጋምሶ ስለነበርና ዮዲት ጉዲት ድል ከተመታችም በኋላ ያ መራራ መከራ ደግሞ ተመልሶ ላለመምጣቱ እርግጠኛ ያለመሆን ሥጋት ችግር እንዲህ ነበርን ከሚለው ትውፊታዊ ውርስ በቀር የአክሱምና የአካባቢዋን ሕዝብ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ከማንነቱ ማለትም ከአማራነቱና ከቋንቋው አለያይቶት ሊቀር ቻለ፡፡
ከዚያም በኋላ የቤተክርስቲያንና የሀገራችን ታሪክ ጸሐፍት በሰዓቱ ግልጽ ሆኖ የሚታየውና የሚታወቀው ነገር ልክ በእነሱ ዘመን በግልጽ እንደሚታወቀው ሁሉ በኋላ ዘመንም እንደዚያው በግልጽ ታውቆ የሚቀጥልና ዛሬ ያለው ያ ችግር የፈጠራቸው የታሪክ ባለቤት ማንነት ያለመታወቅና ለተሳሳተ ግንዛቤ የሚዳርጉ ክፍተቶች በኋለኛው ዘመን ላይ የታሪክ መሳከር ወይም መጣረስ ሊያስከትል እንደሚችል ባለመገመታቸው ጦርነቱ ሃይማኖታዊ እንደነበረ ዮዲት ጉዲት በቤተክርስቲያን በሕዝቡና በሀገሪቱ ላይ ያወረደችውን መዓትና ጥፋት እንጂ በአማራና በፈላሻ መሀከልም እንደነበረ አጉልተው ወይም ግልጽ ባለ ቋንቋ ሳይገልጹት ቀርተዋል፡፡
እንግዲህ ይህ ታሪክ ማለትም የዮዲት 40 ዓመታት ዘመን፤ አይደለም በሀገራችን በውጭ ጸሐፍት ሳይቀር በሚገባ የሚታወቅ አሳዛኙ የታሪካችን ገጽታ ነው፡፡ በሚገርም ሁኔታ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ከያኔያን (አርቲስቶች) ሳይቀሩ ንቁ ተሳታፊ ሆነው እየተንቀሳቀሱበት ያሉበት በመጽሐፍ ቅዱስ እንዳልሞተና በእሳት ሰረገላ እንደተነጠቀ የተገለፀው ነብየ እግዚአብሔር ኤልያስ ሰው እንደመሆኑ በዳግም ምጽአት ዋዜማ ሞትን ለመቅመስ ወደ ኢየሩሳሌም እንደሚመጣ በትርጓሜ መጻሕፍት በግልጽ ተጽፎ እያለ ነብዩ ኤልያስ ኢትዮጵያን ሊታደግ በሁለት አፉ የተሳለ ሰይፍ ይዞ መጥቷል የሚሉ የሐሳዊያን ቡድን ያሰራጨው መረጃ ላይ በኢትዮጵያ ታሪክ የሚታወቁ እውነቶችን በተቃራኒው በመገልበጥ በፈጠራ ታሪክ መጥፎውን መልካም አጥፊውን ገንቢ ኃጥኡን ቅዱስ እንደነበሩ በማበል ፈጽሞ ኃላፊነት በጎደለው መልኩ ታሪክን የማጠፋፋት ዘመቻ ላይ ናቸው፡፡
ለምሳሌ በዚህች ሀገር ላይ ያንን ሁሉ ጥፋት በማድረሷ ታሪክ የሚያውቃትን ዮዲት ጉዲትን ቅድስት እና ሠማዕት ናት እንጂ አጥፊ አይደለችም ይላሉ፡፡ እሷን ብቻም ሳይሆን በዐፄ ዘርዓያዕቆብ ዘመነ መንግሥት በኑፋቄአቸው ወይም በክህደታቸው ምክንያት ንጉሡ የቀጧቸውን ቤተክርስቲያን ያወገዘቻቸውን መናፍቃንን ማለትም ደቂቀ እስጢፋዎችን ከሀዲያን መናፍቃን ሳይሆኑ ቅዱሳን ሠማዕታት ናቸው በማለት በጠራራ ፀሐይ በሀገሪቱና በቤተክርስቲያን ታሪክ ላይ አስገራሚና አስደንጋጭ እጅግ ኃላፊነት የጎደለው የጥፋትና የክህደት ደባውን በመተብተብ ላይ ይገኛሉ፡፡ አንድ የዚህ ቡድን ሌላ ክንፍ ሊሆን እንደሚችል የሚገመት በመንግሥትም ድጋፍ የሚደረግለትና የብዙኃን መገናኛ ሽፋን እየተሰጠው ያለ ሌላ ቡድን የዐፄ ዘርዓያዕቆብንና የደቂቀ እስጢፋን የጥል ጉዳይ ምክንያት ዛሬም ባለው የቤተክርስቲያን ዶግማና ቀኖና ማረጋገጥ የሚቻል ሆኖ እያለ ጎዳዩ ሃይማኖታዊ እንዳልነበረና ፖለቲካዊ እንደነበር ጸቡ የአማራና የትግሬ እንደነበር አድርጐ በሰፊው በመለፈፍ ላይ ይገኛል፡፡ የእነዚህ ሁለት የሐሳዊያን ቡድኖች በአንድ ወቅት አንድ ዓይነት መልዕክትና አቋም ይዘው ብቅ ማለት እንዲሁም በስውር ጥቅሙን ሊያስጠብቁለት የፈለጉት አካል ማንነትና ሌሎች ነገሮች ሲታይ ከእኒህ እንቅስቃሴዎች ጀርባ ይህ የአገዛዝ ሥርዓት መኖሩን ይጠቁማል፡፡
እዚህ ላይ አንድ ገጠመኝን ብናገር ነገሩን የበለጠ ግልጽ ያደርገዋል፡፡ አንድ ድንግላዊ ነኝ የሚል ግን መነኩሴ ያልሆነ በቅቻለሁ በደመና ተጭኘ ኢየሩሳሌምን ጨምሮ የፈለኩበት ሀገር እመላለሳለሁ ከተሠወሩ ቅዱሳን ጋርም እገናኛለሁ ከሚል ሰው ጋር ጓደኞቼ አስተዋወቁኝ ለጊዜው በጓደኞቼ ወሬ ተሞልቼ ስለነበር እውነትም የበቃ ከቅዱሳን አንዱ መስሎኝ ነበር፡፡ ይህ ሰው እንደላይኞቹ ቡድኖች ሁሉ ዮዲት ጉዲትንና ደቂቀ እስጢፋን የሚያወድስ ከመሆኑም በላይ ትንቢት ነው እያለ የሚያወራው የዚህን ሥርዓት ጥቅም ሊያስጠብቅ በሚችል መልኩ ቀምሮና አበጃጅቶ ነው፡፡ እግዚአብሔር ግን እየተሠራ ያለውን ደባ ለመግለጽ ስለወደደ ይህ ሰው ማን እንደሆነ የማውቅበትን ጥሩ አጋጣሚ ፈጠሮ እንዳውቅ አደረገ፡፡ እናም ይህ ሰው ድንግላዊ ሳይሆን የቤተሰብ ኃላፊ መሆኑንና ሥራውም እራሱን እየለዋወጠ በየገዳሙና በየጸበሉ እየዞረ የሚሰልል “የመንግሥት” መረጃ ወይም ሰላይ መሆኑን ደረስኩበት፡፡ እንግዲህ እነኝህ ሰዎች ለምን ዓላማ የቱን ያህል ርቀት እንደሚጓዙ ቁልጭ አድርጎ አሳይቶኛል፡፡
ወደ ቀደመው ነገራችን ስንመለስ እናም የዮዲት መጨረሻ ሲቃረብ ማለትም ሸዋ መራቤቴ ላይ በተደረገው ጦርነት ዮዲት ጉዲት ከተገደለችና ሠራዊቷም ከተደመሰሰ በኋላ አማሮች ወይም አክሱማዊያን የነበረውን የአክሱም ሥርዎ መንግሥት ለማስቀጠል ሞክረው ነበር ነገር ግን ለ40 ዓመታት ያህል የነበረው መከራ የሥርዎ መንግሥቱን መሠረት እጅግ አናግቶት ስለነበር ለ30 ዓመታት ከቆዩት ሁለት ነገሥታት በኋላ ማስቀጠል ሳይችሉ በዛጉዌ ወይም በአገው ሥርዎ መንግሥት ተገልብጦ የዛጉዌ ሥርዎ መንግሥትም ከ912-1245 ዓ.ም ድረስ ለ333 ዓመታት 11 ነገሥታትን አንግሦ ኢትዮጵያን ሲገዛ ቆይቶ አቡነ ተክለሃይማኖት ሥልጣኑ ለነበረው ለሰሎሞናዊው ሥርዎ መንግሥት መመለስ አለበት በማለታቸው አቡነ ተክለሃይማኖትና የመጨረሻው የዛጉዌ ሥርዎ መንግሥት የመጨረሻው የነበረውን ንጉሥ ይትባረክ ባደረጉት ሰላማዊ ስምምነት ሥልጣኑ ወደ ሰሎሞናዊው ሥርዎ መንግሥት ተመልሶ መቀመጫውን ግን አክሱም ሳይሆን ሸዋ አደረገ፡፡ በእርግጥ የአክሱም ሥርዎ መንግሥት መቀመጫውን ሸዋ ሲያደርግ ይህ የመጀመሪያው አልነበረም ከአብርሃ ወአጽብሐ ከ298 ዓም – አምሲ 461 ዓ.ም ድረስ 28 የአክሱም ነገሥታት ከአክሱም ባሻገር መቀመጫቸውን ሸዋ የረር ላይ ማለትም አዲስ አበባ ምሥራቃዊ ጫፍ ላይ ከሚታየው የረር በመባል በሚታወቀው ከፍታ ቦታ ላይ አድርጎ ቆይቷል፡፡ አሁንም ድረስ የዚያ ታሪክ አሻራዎች በቦታው ይገኛሉ፡፡
ከዚያም ይህ ሥርዎ መንግሥት እስከ ግራኝ መሐመድ በወረራውና በጦርነቱ ከነሕዝቡ ወደ ሰሜን ኢትዮጵያ ገፍቶ እስከ ሰደዳቸውና ሁለተኛው የዘር ማጥፋት ወንጀል በአማራ ሕዝብ ላይ ለ15 ዓመታት ያህል እስከተከሰተበት ጊዜ ዐፄ ልብነ ድንግል ድረስ ቆየ፡፡ ዐፄ ልብነ ድንግል በጦርነቱ ከመናገሻቸው ሸዋ ከተረፈው ሕዝባቸው ጋር ተፈናቅለውና ተሰደው ሰሜን ኢትዮጵያ ጫፍ ድረስ ተሰደው አንዳሉ በሞት ተለዩ ግራኝ መሐመድ ለ15 ዓመታት ያህል ክርስቲያኑን (አማራውን) ሕዝብ እያሳደደ ፈጀው በሀገሪቱም ላይ ከዮዲት ጉዲት በከፋና ተወዳዳሪ በማይገኝለት ጨርሶ ኢትዮጵያዊ ወገናዊነት ባልተንጸባረቀበት በፍጹም ባዕዳዊ ስሜት ሀገሪቱን ከሥር ነቀላት አደቀቃት የቤተመንግሥትና የቤተክህነትን ሀብቶችና ቅርሶችን ሁሉ ጥርግ አድርጎ ለእርዳታ ላመጣቸው አረቦችና ለቱርኮች ጦር ሰጠ፡፡
ተንቀሳቀሽ ያልሆኑትንም አፈራረሰ ደመሰሰ ሌላው ቀርቶ በሀገሪቱ አንዲት ዛፍ እንኳን ቆሞ እንዳይቀር እስከ ማድረግ የደረሰ በገሪቱን ከሥር የመንቀል የጥፋት ዓላማ አንግቦ አወደመ፡፡ ሕዝቡንም አልሰልምም ያለውን እየሰየፈ ሞትን ፈርተው እሽ ያሉትን እያሰለመ ሲዋጋ የቀረው ሕዝብ ከንጉሡ ጋር ተሰዶ በሰሜን ኢትዮጵያ እየተቅበዘበዘ እንዳለ በጦርነቱ ምክንያት ሕዝቡ ቀየውን ጥሎ በመሰደዱ ባዶና ነጻ ሆኖ ያገኙትን መሬት በ15 ዓመታቱ ውስጥ የኦሮሞ ተወላጆች ድንበር ተሻግረው በቦረና በኩል በመግባት ሰፊ መሬት ለመቆጣጠር ዕድል አገኙ፡፡ ዐፄ ልብነ ድንግል ከሞቱ በኋላ ልጃቸው ዐፄ ገላውዴዎስ በስደት እንዳሉ በ1530 ዓ.ም ነግሠው ከፖርቹጋሎች ባገኙት እርዳታ ታግዘው ግራኝን ጎንደር ፎገራ ላይ ገድለው ድል አደረጉት ግራኝን ከገደሉና ሠራዊቱንም የማረኩትን ማርከው የሸሸውም ከሸሸ በኋላ ወደ አባቶቻቸው መናገሻ ሲመለሱ ከሀገሩ የሚበዛው በእንግዶች ማለትም በኦሮሞ ተወላጆች ተይዞ አገኙት፡፡ ንጉሡም የሕዝባቸውን ማለቅ ተመልክተው በጣም የሳሳውን የሕዝባቸውን ቁጥር ለማካካስ እንደሚረዳቸው በማሰብና ፈቃደ እግዚአብሔር እንደሆነ በመገመት ለእንግዳው ሕዝብ የጎሳ አለቆች ሕዝቡ ሀገሬውን መስሎ ለመንግሥት እየገበረ የሚኖር ከሆነ ሕዝቡ ካለበት ስፍራ መኖሩን እንደሚፈቅዱ አስታወቁ፡፡ የኦሮሞ ሕዝብ አለቆችም ይህንን ችሮታ በደስታ በመቀበል ሀገሬውን መስለው እንደሀገሬው ሕዝብ እየገበሩ ለመኖር ቃል በመግባት የኢትዮጵያዊነት ዜግነታቸውን አገኙ፡፡ ሌላ አዲስ ፈላሲ እንዳይገባ ግን የቦረናን በር ዘጉ፡፡ እንግዲህ ይህ ከሆነ ረጅም ወይም በጣም ሩቅ የማይባል ማለትም አምስት መቶ ዓመታት መሆኑ ነው፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳል በፋሽስት ጣሊያን የ5 ዓመታት የወረራ ጊዜ የፋሽስትን የጥፋት ምክር በመስማት እንዲሁም የ1983ቱን የመንግሥት ለውጥ ተከትሎ የጥፋት መልዕክተኛ በሆኑት ምክርና ግፊት በሚያሳዝን ሁኔታ የኦሮሞ ተወላጆች ከዐፄ ገላውዴዎስ ጋር አድርገውት የነበረውን ስምምነት አደጋ ላይ በሚጥል ሁኔታ በሀገሪቱ የተለያዩ ስፍራዎች እውነቱን እያወቁ ሳያውቁም ሊሆን ይችላል እራሳቸውን እንደባለቤት በመቁጠር ጭራሽ አማራውን ሀገራችንን ለቃቹህ ውጡልን በማለት ከዚያም አልፈው የብዙ ንጹሐን ዜጎችን ደም በጭካኔ አፈሰሱ መጠኑ ከፍተኛ ነው ባይባልም ይህ በአማራ ሕዝብ ላይ የተደረገው አራተኛው የዘር ማጥፋት ወንጀል ነበር፡፡ ሦስተኛው የዘር ማጥፋት ሊባል የሚችለው ኦሮሞዎቹ ሸዋ ላይ የነበረውን ሰሎሞናዊ ሥርዎ መንግሥት መቀመጫውን ጎንደር እንዲያደርግ እስከ መገደድ ድረስ የደረሰ አብያተ ክርስቲያናትንና ገዳማትን ማውደምን የጨመረ ጥቃት በተለያየ ጊዜ በፈጸሙ ጊዜ ያደረሱት ጥፋት ነው፡፡
ዛሬ ደግሞ ነገሩ ከዚያም አልፎ የኦሮሞን ሕዝብ ስም ያለ ፍላጎቱ መጠቀሚያ ያደረጉ እንገነጥላለን የሚሉ የጥፋት ኃይሎች ተፈጥረው ቁጭ አሉ፡፡ ኧረ ተዉ ሕሊና ይኑረን እንጂ ምነው? የማንን ሀገር ነው የምትገነጥሉት? ለነገሩ በአሁኑ ሰዓት ሁሉም ብሔረሰቦች አንዱ ከሌላው ጋር ተቀላቅሉ ተዋልደው ተዋሕደው ወቶላቸዋልና አማራ፣ ኦሮሞ፣ ትግሬ፣ ጉራጌ ወዘተ. የሚባል ሕዝብ ባይኖርም ቅሉ አሁን ትላንትና በእንግድነት ተገብቶ ዝም ተብሎ የሰው ሀገር መገንጠል አለ እንዴ? ለዚያ ውለታ ልትከፍሉት የሚገባው ብድራትስ ይሄ መሆን ነበረበት እንዴ? ሁላችንም ዘራችንን ወደ ኋላ ብንቆጥር አንድና ከአንድ በላይ የሌላ ዘር ደም ተቀላቅሎበት እናገኛለን መረጃውን ለማግኘት ውስንነት ወይም የአቅም ችግር ካላጋጠመን በስተቀር፡፡ በመሆኑም የዘር ፖለቲካ ኢትዮጵያ ውስጥ ጨርሶ ሊሠራ አይችልም ለመሥራት ከተሞከረም በእውነት ላይ ያልተመሠረተና ድንቁርና የተሞላ አስተሳሰብ ነው፡፡ ስላለውና ስለምናየው ሳይሆን ስለሌለውና ስለማናየው እናወራለን እንደክማለንና ጅሎችም ነን፡፡ ይሄንን ማለት ግን የአማራ የትግሬ የጉራጌ የኦሮሞ የመሳሳሉት ባሕል ቋንቋና ሌሎችም መገለጫዎች የሉም ማለት አይደለም፡፡ እነሱም ቢሆኑ ግን አንደኛው ከሌላኛው ጋር አልተወራረሰም አልተቀላቀለም ማለት ፈጽሞ አይቻልም፡፡
ወደ ቀደመው ነገራችን እንመለስና አፄ ገላውዴዎስ ሸዋ ሆነው ከገዙ በኋላ ከሳቸው በኋላ ከነገሡት ከዐፄ ሚናስ በኋላ ያሉት የዚህ ሥርዎ መንግሥት ነገሥታት መቀመጫቸውን ወደ ጎንደር በማዞር በመጨረሻ በዳግማዊ ምኒልክ ወደ ሸዋ ከመመለሱ በፊት በላስቴው ዐፄ ተክለጊዮርጊስ 1860 ዓ.ም-1863 ለሦስት ዓመታት መቀመጫቸውን ጎንደርና ላስታ በማድረግ ቀጥለውም የትግሬው ዐፄ ዮሐንስ 4ኛ ከ1863 ዓ.ም-1881 ዓ.ም መቀመጫቸውን መቀሌና ጎንደር በማድረግ ጣልቃ ከመግባታቸው ውጭ ሰሎሞናዊው ሥርዎ መንግሥት እስከ 19ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ድረስ መቀመጫውን ጎንደር አድርጎ ቆይቶ ነበር፡፡
እንግዲህ ይሄንን ታሪክ ማለትም በአክሱማዊያን (አማሮች) ዙሪያ ያለውን እውነት የሕወሀት ባለሥልጣናት በሚገባ የሚያውቁት ጉዳይ ነው፡፡ በሁለት መንገዶች 1ኛ እንደማንኛውም የትግራይ ሕዝብ ተወላጅ በትውፊታዊ መረጃ 2ኛ ትግል ላይ በነበሩበት ወቅት በአንድ 100 ዓመታትን በራቁ የትግራይ ተወላጅ ሽማግሌ አባት ይሰጣቸው በነበረ ምክርና ትምህርት፡፡ እኒህ አረጋዊ ሰው የኢሕአዴግን ምልክት ንብ እንዲሆን ያስቻሉም ሰው ናቸው፡፡ እኒህ ሰው ሕወሀቶችን እናንተ የዐፄ ዮሐንስ 4ኛ የካሳ ምርጫ ልጆች ናቹህ እያሉ ይነግሯቸው እንደነበር የሕወሐት አመራሮች ይናገራሉ፡፡ ነገር ግን ምንም እንኳ ይህንን እውነት የሚያውቁ ቢሆንም በዮዲት ጊዜ በተፈጠረው ችግር ምክንያት አሁን ባለው የሕዝብ አሰፋፈር አማሮች ወይም አማርኛ ተናጋሪ አክሱም አካባቢ አለመኖራቸውና አካባቢው በትግርኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች መያዙ ቢያንስ ምንም የታሪክ ዕውቀት በሌላቸው ዜጎች ዘንድ አክሱም የትግሬ ተወላጆች እንደነበረ ተደርጎ እንዲታሰብ በፈጠረላቸው ምቹ ሁኔታ በሰው ወርቅ ለመድመቅ ሲሞክሩና ሲቋምጡ ይታያሉ፡፡
ይሁንና ሥነ ልቡናቸውና ሰብእናቸው ማለትም ሕወሐቶች ለታሪክ ለድንበር ለቅርስ ለመሳሰሉት ሀብቶቻችንና እሴቶቻችን ያላቸው አመለካከት ሲታይ ግን ከአክሱም ሥርዎ መንግሥት ጋር ግንኙነት እንዳልነበራቸው ሲያሳብቅባቸው ወይም ሲያሳጣቸው ይታያል ምክንያቱም ሕወሀቶች ለእነዚህ እሴቶቻችን ባጠቃላይ ለሀገሪቱ ታሪክና እሴቶች ያላቸው ግልጽ የሆነ ጥላቻና ዴንታቢስነት ወይም ለእነዚህ እሴቶቻችን ያላቸው ፍቅርና አቅርቦት ደካማ ወይም የምናውቀውን ያህል ነውና፡፡ ይህ ማለት ግን የትግራይ ሕዝብ በሙሉ ለታሪካችን ለነጻነታችን ለሉዓላዊነታችን ለድንበራችን ለቅርሶቻችን ወዘተ. ዴንታ ቢስና ግድየለሽ ነው ማለት አይደለም፡፡ በአንፃሩ ደግሞ የአማራን የባለአደራነት ስሜት ማለትም ለታሪክ ለቅርስ ለድንበር በአጠቃላይ ለሀገር ያለውን ተቆርቋሪነት ያየን እንደሆነ የሚመሰገንና አርዓያነትም ያለው ነው፡፡ እንግዲህ ይሄ ከየትም የሚመጣ ሳይሆን እንደ ንብረት ሁሉ ከቀደሙት ትውልዶች የሚወረስ የባለ አደራነት የባለቤትነት ስሜት መንፈሳዊ ውርስ ሀብት ወይም እርሾ በመኖሩ ነው፡፡ ይሄንንም ስል የተቀረው የኢትዮጵያ ሕዝብ የሀገር ፍቅር ስሜት የለውም እያልኩ አለመሆኔ ይታወቅ፡፡ ትንታኔዬ ያተኮረው ከላይ በተገለጸው አካባቢና ርዕሰ ጉዳይ ብቻ በመሆኑ ነው፡፡
የ1983 ዓ.ም የመንግሥት ለውጥ ተከትሎ በአማራ ሕዝብ ላይ በግልጽና በስውር በእቅድና በተጠና መልኩ የዘር ማጥፋት ወንጀሎች በመፈጸም ላይ ይገኛል፡፡ ዛሬም እንደ ዮዲት ዘመን ለመኖርና ለመብላት በሚል ማንነቱን ማለትም አማራነቱን የካደውና የደበቀው ለአማራነቱ ግድ የለሽ የሆነው ጭራሽም እንዴት እንደሆነ ባልታወቀ ሁኔታ ቅንጣት ቁጭትና ጸጸት ሳይታይባቸው ከግፈኞች ጋር ተባባሪ በመሆን በገዛ ማንነታቸው ላይ የዘመቱ ሰዎች ቁጥር የትየሌሌ ነው፡፡ የዚህ የዘር ማጥፋት ወንጀል መገለጫ ዘርፈ ብዙና የተወሳሰበም ነው፡፡ በገሀድ ከተፈጸሙት የዘር ማጥፋት ወንጀሎች በቅርብ ትውስ የሚሉትን ስናነሣ በእነ ታምራት ላይኔ ዓይነቱ በሕወሃት መራሹ “መንግሥት” ባለሥልጣናት ገፋሪነት ሥልጣን በያዙ ማግሥት በአቦምሳ ወይም በአርባጉጉ በሌሎችም ሥፍራዎች በአማራነታቸው ብቻ ከሕፃን እስከ አረጋዊያን በጭካኔ የተገደሉና በተለያዬ ጊዜም ከበደኖ ከጉራፈርዳ አሁን በቅርቡ ደግሞ ከቤንሻንጉል ጉምዝ ንብረታቸውን ወርሰው ማባረራቸው የገዛ ሕገመንግሥታቸው ማንኛውም ኢትዮጵያዊ በየትኛውም የሀገሪቱ ስፍራ ሠርቶ የማደር ኑሮውን የመመሥረት ሕገመንግሥታዊ መብት አለው እያለ በአንድ ሕዝብ ላይ ያነጣጠረ ጅምላ ማፈናቀል በተለያየ ጊዜ በተለያዩ ቦታዎች ተፈጸመ፡፡ አቶ መለስ ዜናዊ ሲጠየቁ ምን ብለው መለሱ ይህ የክልሉ መንግሥት ጉዳይ ነው ሕገወጥ ሰፋሪዎች ናቸው ካለና አልፈልጋቸውም ካለ መብቱ ነው ይችላል በማለት የገዛ ሕገመንግሥታቸውን የሚፃረር ምላሽ ሰጡ፡፡ ይህ መልሳቸውም ይህ ጉዳይ የተፈፀመው በእሳቸው ትዕዛዝ መሆኑን ጠቆመ ለነገሩ በ21 ዓመታቱ የወያኔ መንግሥት አስተዳደር ተሞክሮ እንደምንረዳው እንዲህ ዓይነቱ ከባድና አሳሳቢ ውሣኔ በክልል አስተዳደሮች ደረጃ ሊወሰን እንደማይችል መረዳት አያዳግትም፡፡ አቶ መለስ እንዲህ ብለው ሲሉ እናንተም በጊዜአቹህ እኛ እንዳደረግነው ሁሉ ትግሬን ባዶ እጁን አራግፋቹህ አፈናቅላቹህ ማባረር ትችላላቹህ ማለታቸውና ይህንን አዲስ አዙሪት ባርከው መጀመራቸው እንደሆነ አቶ መለስ ጨርሶ አልገባቸውም፡፡
“አየ ጭንቅላት አየ የኛ አርቆ አሳቢ” የብልህነትንና የአርቆ አሳቢነትን ትርጉም ለማያውቁ ሰዎች አርቆ አሳቢ መሪ ማለት ውሎ አድሮ ምን ሊያስከትል እንደሚችል መገመት ተስኖት በሰላምና በፍቅር የሚኖርን ሕዝብ እንዲናቆር ማሴር እንዲፋጅ እንዲባላ መሸረብና መጣር ቀን እንዲጠባበቅ ማድረግ ሳይሆን እንኳን ያላጣውን ሰላም ፍቅር አንድነት ሕብረት ያጣ ሕዝብ እንኳን ቢሆን ኖሮ እንዲህ የሆነውን ሕዝብ ማስማማት ማግባባት ማፋቀር ማዋደድ መቻል ነው ብልህና ባለአእምሮ መሪ ማለት እንጅ የሚያናቁረውና ለማፋጀት የሚጥረው አይደለም ያ ደደብ ደንቆሮ እንጂ ብልህና አሳቢ ሊባል ከቶ እንዴት ይቻላል? የኢትዮጵያ ሕዝብ አላውቃቸው ብሎና ተስፋ አልቆርጥ ብሎ ነው እንጂ ከእነዚህ መንግሥታዊ ዳሲኘሊን (ሥነ ሥርዓት) ከማያውቁ፣ ኃላፊነትና ተጠያቂነት የሚባል ነገር ጨርሶ ከማይገባቸው፣ የጫካ አውሬዎች የመንደር ወጠጤዎች የስርቻ ወሮበሎች የቆሻሻ ሥነ ምግባር መፍለቂያዎች ከሆኑ ከእነዚህ ጉዶች ከዚህ የተለየ ምን ይጠበቅ ኖሯል፡፡ እድሜ ዘመናቸውን ሳይለወጡና ሳይሰለጥኑ ጭራሽ እየባሰባቸውና እየደነቆሩ ሄደው ቁጭ አሉ፡፡ ይለወጣሉ ብላቹህም ከቶም ተስፋ አታድርጉ፡፡
ወደ ሌሎቹ አማራን የማጥፋት ወንጀሎች ዓይነቶች ስናልፍ በየትኛውም የሀገሪቱ ክፍል የአማራ ተወላጅ በስውር ደባ ሠርቶ የመኖር ዕድል መነፈጉ፣ በአንድ ወቅት ላይ በተለይ ጎጃም የወባ ወረርሽኝ ገብቶ ሕዝቡን ሲጨርስ የአገዛዙ አካላት ተነግሯቸውና እያወቁ ፓርላማ ውስጥ መነጋገሪያ እስከመሆን ሲደርስ መንግስታዊ ያልሆኑ የውጭ ደርጅቶች እስኪታዘቡ ድረስ አገዛዙ አይቶ እንዳላየ ሰምቶ እንዳልሰማ ጆሮ ዳባ ልበስ ብሎ ምንም ዓይነት የህክምና አቅርቦት እንዳይሰጥ በማድረግ ሕዝቡ እንዲያልቅ መደረጉ፣ ከዓመታት በፊት የጎንደር ፖሊስ በወገናዊነት ቁጭት በመነሣሣት ጫትን በቸልተኝነት ዝም ብለን በመመልከታችን ትውልዱ እንዳለ የጫት ሱሰኛ እስከመሆን ደረሰ አሁን ደግሞ ይሄ ሺሻ የሚባለውን ዝም ብንል ነገ እንደጫቱ ልንቀለብሰው ከማንችልበት ደረጃ መድረሳችንም አይደለ? በማለት ተነሣስተው ከየጫት ቤቱ ሲሰበስቡ ወዲያውኑ ከክልል ተደውሎ ማን አዛዛቹህ አሁኑኑ በአስቸኳይ መልሱ ተብለው እንዲመልሱና ትውልዱ ሱሰኛና እንኩቶ ብላሽ እንዲሆን ጥረት መደረጉ፣ በሀገሪቱ ሁለት ዓይነት የትምህርት ሥርዓት በመቅረጽ በትግራይና በተቀረው የሀገሪቱ ክፍል ያለውን በመለያየት በተለይ ደግሞ የአማራውን ክልል የትምህርት ጥራት ደረጃ አሳዛኝ በሆነ መልኩ እንዲወድቅ መደረጉ የመሳሰሉት ሲሆኑ በስውር ከሚፈጸመው የዘር ማጥፋት ወንጀሎች ደግሞ ሁለቱን ብቻ ልጥቀስ፡-
አንደኛው በአማራ ክፍላተ ሀገራት ከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች ምክንያታቸው ያልታወቁና ያልተገለፁ በየጊዜው የሚከናወኑ የጅምላ ክትባቶች አሉ፡፡ እነኝህ ክትባቶች የተከተቡትን ሰዎች መውለድ እንዳይችሉ የሚያደርጉ ክትባቶች ናቸው፡፡ ይህ ክትባት በተደጋጋሚ ሲፈጸም የተለያዩ ምክንያቶችን እየፈጠሩ በክትባቱ ወቅት በመቅረት ሳይከተቡ የሚቀሩ ወገኖች እንዳሉ ታወቀ፡፡ የስውር ደባ ሰለባ እየሆኑ እንደሆነ የገባቸው ተማሪዎች የተለያዩ ምክንያቶችን እየፈጠሩ ላለመከተብ የሚያደርጉት ጥረት የአሳዛኙ ቲያትር አስቂኝ ገጽታ ሆኖ ታይቷል፡፡ ወደ ኋላም ሕዝቡ ይሄንን ጉዳይ ጭራሽ የወጉ ማጣፈጫና ማምረራያ አድረጎት አረፈ፡፡ ሽለ ሙቅ የሆነች ሴት ስትታይ “አሀ ይች ከክትባት ያመለጠች ናት” ያባላል ስሜተ ቀዝቃዛዋን ደግሞ፣ “ይች ተከታቢ ናት” እያለ እስኪቀልድበት ድረስ ይህ ጉዳይ የሕልውናውን ጉልህ ሥፍራ እንደያዘና ማወቁን ወይም መንቃቱን ጠቆመ፡፡ ከዚህ የተለየ ግን ምንም ያደረገው ነገር የለም፡፡ በሌሎች ሀገሮች ቢሆን ግን ከዚህ የበለጠ የሕዝብ አመጽ ሊቀሰቅስ የሚችል ምክንያት ባልነበረ፡፡
ሁለተኛው ደግሞ በተለይ 1996/97 ዓ.ም. ፀረ ትራኮማ ክትባት በሚል ሽፋን በበርካታ አካባቢዎች በተለያዬ ጊዜ የተደረጉ ክትባቶች ብዙ ሕፃናትንና ነፈሰጡር እናቶችን ለሞት አብቅተዋል፡፡ በነዚህ የአማራ አካባቢዎች የቀብር ስፍራዎች ብትዘዋወሩ ከቀድሞው በተለየና ባልተለመደ መልኩ በርካታ የሕፃናትና የነፍሰጡር እናቶች መቃብሮችን ታያላችሁ፡፡ እንግዲህ እነኝህና ሌሎች እነኝህን የመሳሰሉ ስውርና ድብቅ የዘር ማጥፋት ወንጀሎች በአማራ ሕዝብ ላይ ሲፈጸም ቆይቷል፡፡ በግልጽ በአደባባይ በዓለም አቀፉ በሕብረተሰብ እይታ ስር በዘራቸው ምክንያት ብቻ የዜጐችን ንብረት ዘርፎ የሚያፈናቅል የሚያባርር የእርዳታ እህል የሚከለክልና በረሃብ የሚያሰቃይ ሌላም በግልጽ የሚታዩ ግፎችን የሚፈጽም ግፈኛ አገዛዝ በስውር ወይም በድብቅ እነኚህን የጠቀስኳቸውንና ሌሎችንም አያደርግም ብሎ የሚጠራጠር ሰው ወይም ዜጋ ካለ እጅግ የዋህና ያልበሰለ መሆኑን ዛሬ ይወቅ፡፡
ወያኔ ቢወድቅ ወይም ከሥልጣን ቢወገድ የሚከተለውን አጸፋ ጠንቅቆ ስለሚያውቅ በተቻለው መጠን በሥልጣን እያለ ይህንን የበቀል እርምጃ ይወስድብኛል ብሎ የሚፈራውን ሕዝብ (አማራን) በግልጽም ይሁን በስውር በሚያደርጋቸው የማጥፊያ ዘዴዎች ለቅሞ ማጥፋት ዋነኛውና ሌት ተቀን የሚሠራበት ዓላማው ነው የሚል ከባድ ሥጋት አለብኝ፡፡ እስከ 1999 ዓ.ም በተሠራው ደባ ያገኙት ድምር ውጤት ከ6 ዓመታት በፊት በ1999 ዓ.ም በተደረገው የሕዝብ ቆጠራ በሌላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ባልታየና እንግዳ በሆነ መልኩ የሌላው ሕዝብ በቅድሚያ ትንበያው መሠረት እና ከዚያም በላይ ሆኖ ሲገኝ የአማራ ሕዝብ ግን ይደርሳል ተብሎ ከተጠበቀው የትንበያ ቁጥር ወይም መድረስ ከነበረበት ቁጥር አለመድረሱ ብቻ ሳይሆን ጭራሽም በሚሊዮኖች (አእላፋት) አሽቆልቁሎ እንደተገኘ ማስታወስ ይቻላል፡፡ ገና ከ4 ዓመታት በኋላ በሚደረገው ቆጠራም ከ1999 ዓ.ም በኋላ በሠሩት ደባ ከዚህም በከፋ ሊያሽቆለቁል እንደሚችል ይገመታል፡፡
በየሙያ መስኩ ሰዎች ስንት ጉድ ያውቃሉ መሰላችሁ ለመናገርና ለመመስከር ጊዜን የሚጠብቁ፡፡ የሚገርመኝና ግራ የሚገባኝ ነገር ቢኖር በዚህ ሕዝብ ላይ እንዲህ ጥርስ የተነከሰውና የተጨከነው ለምንድን ነው? ከሌሎች ብሔረሰቦች ጋር በመሆን የዚህችን ሀገር ነጻነት አስጠብቆ ባቆዬ? ከቀደምት ሥልጡንና ኃያላን ሀገራት ጎራ ባሰለፈ? ለእነኝህና ለሌሎች ኩራቶቻችን ሲል ስንትና ስንት መከራ ባሳለፈ? ለምን? ይህ ያስመሰግነዋል እንጂ በምን ተአምር ነው ለጥፋት ድግስ ሊዳርገው የሚገባው? በኢትዮጵያዊነቱና በሀገሩ ኩራትና ክብር የሚሰማው ባለውለታና የሚያስብ ሕሊና ያለው ኢትዮጵያዊ ዜጋ ሁሉ ይህንን የዘር ማጥፋት ወንጀል በዝምታና በይሁንታ የሚመለከትበት አቅል ይኖራል ብሎ ማሰብ ይቻል ይሆን? አረማዊያን ሆይ በምሳሩ ላይ ቆማቹሀል ለራሳችሁም ይብስባቹሀል፡፡ አየ የኛ ልማታዊ መንግሥት ለማያውቅሽ ታጠኝ አያ፡፡ አንባቢያን ሆይ ደኅና ሁኑ ከዚህ በኋላ እንኳን የምንገናኝ አይመስለኝም፡፡ (በመግቢያው ላይ ያለው ፎቶ ለማሳያነት የቀረበ)
የዝናብ መዘበራረቅ ከሚያስከትላቸው ጉዳቶች መካከል አንዱ የ ጎርፍ፣ በመንገዳቸው ላይ ያለውን ሁሉ ስለሚወስዱ። ዛፎች ፣ ቤቶች ፣ መንገዶች እና ረዥም ወዘተ ፡፡ በዚህ ምክንያት ይህ የተፈጥሮ ክስተት በኅይል ውስጥ የሚያልፍበት ውሃ በከንቱ ስለሚወድም በኅብረተሰብ ውስጥ ከሚፈሩት እጅግ በጣም የሚደነቅ ነው ፡፡
በዚህ ቦታ ውስጥ ያገኛሉ ከጎርፍ ጋር የተያያዙ ነገሮች ሁሉ አንዳንድ ጊዜ መላውን ህዝብ እና ከተማዎችን ይነካል ፡፡ በዓለም ዙሪያ የዚህ ዘይቤ ጥፋቶችን በተመለከተ የመጨረሻው ሰዓት ፡፡ እያንዳንዱን የተወሰነ አከባቢ የሚነካውን ማንኛውንም ነገር ለእርስዎ ለማሳወቅ ውሂብ ፣ ጉዳቶች እና የጎደሉ ሰዎች።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ እና የኬንያው ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ኢትዮጵያን ከኬንያ ጋር የሚያስተሳስረው የሞምባሳ – ናይሮቢ -አዲስ አበባ – ኮሪደር ግንባታ አካል የሆነው የሀዋሳ ሞያሌ መንገድ እና የጋራ የፍተሻ ጣቢያ ፕሮጀክት መርቀው ከፈቱ።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ እና ፕሬዚደንት ኡኹሩ ኬንያታ በሞያሌ የሚገኘውን የጋራ የፍተሻ ጣቢያ ዛሬ ጎብኝተዋል። የፍተሻ ጣቢያው መመረቅ በሞያሌ ድንበር የነበረውን ልዩ ልዩ እክል አስቀርቶ በሁለቱ ሀገራት መካከል ያለውን የንግድ ግንኙነት ያሳልጣል ተብሎ ይታመናል።
በተጨማሪም፣ ሁለቱ መሪዎች የሀዋሳ-ሞያሌ 500 ኪ.ሜ አስፋልት መንገድን አስመርቀዋል። በኢትዮጵያ በኩል የተጠናቀቀው ይህ መንገድ ከኬፕ ታውን እስከ ካይሮ የሚዘረጋው የአፍሪካ አሕጉር አቋራጭ የፍጥነት መንገድ አካል ነው። ከጋራ ፍተሻ ጣቢያው የድህረ መሠረተ ልማት ግንባታ ሙዐለ ነዋይ ፍሰት ጋር ተዳምሮ የኢትዮጵያ እና የኬንያን የንግድ ትስስር ለማጠናከር የታለመ ነው።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ በሞያሌ የጋራ የፍተሻ ጣቢያ ሲደርሱ ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ አቀባበል አድርገውላቸዋል። የሞንባሳ ናይሮቢ አዲስ አበባ ኮሪደር ግንባታ አካል የሆነው እና የ500 ኪሎ ሜትር ርዝመት ያለው የሃዋሳ ሞያሌ መንገድ እና የሞያሌ የጋራ የፍተሻ ጣቢያ የሁለቱን ሀገራት ብሎም ቀጠናው በተለያዩ ዘርፎች በማስተሳሰር በኩል የጎላ ሚና ይኖረዋል ተብሏል።
መንገዱ በመስመሩ ለሚገኙ ከተሞች የእርሻ እና የኢንደስትሪ ዞኖች እና የቱሪስት መዳረሻወች በዘመናዊ መንገድ ከማስተሳሰሩ ባለፈ የኢትዮጲያ እና የኬኒያ መንግስት የሁለትዬሽ የንግድ ልውውጥ ግንኙነትን እንደሚያሳድግ ይጠበቃል።
ወንጀለኛው የህወሓት ጁንታ የንግድ ድርጅቶች በህገወጥ የንግድ እንቅስቃሴ የአገሪቱን ኢኮኖሚ ክፉኛ መጉዳታቸውን ምጣኔ ሀብት ባለሙያው አቶ አዲሱ እጥፉ አስታወቁ። የሀገሪቱን...
በጥቅምት 1998 ዓ.ም. ላይ የሚያዝያ 1997 ዓ.ም. የህዝብ ስብሰባ እና ተከታትሎ የመጣው ምርጫ የኢትዮጵያ ህዝብ ለነፃነት ያለውን ቁርጠኛ ፍላጎት አሳየ፤ ተደላድለው የነበሩ ወንበሮችን አነቃነቀ፤ በትምክህት አብጠው የነበሩትን ሁሉ ልባቸውን በፍርሃት አርበደበደው፤ ከታች መሰረት፣ ከጎን ምሰሶ፣ ከላይ ጣሪያ የሌላቸው መሆናቸውን ያለጥርጥር እንዲገነዘቡ አደረጋቸው፤ ጭካኔ ከፍርሃት ተለወደ። የፍርሃት ልጅ ያስከተለው መዘዝ ወዳጅንና ጠላትን የመለየት ችሎታችንም እስከመንሳት ደረሰ።
ብፍላይ ኣብ ንጥዕና ዝምልከት ኣብ ጽቡቕ ደረጃ ከምዘላ ዝገለጸት ወኪል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ Christine Umutoni, ኣብ ሓለዋ ተፈጥሮ ኸባብን ምንካይ ድኽነትን ብዙሕ ክትሰርሕ ኣለዋ ኢላ
ኣብ ኤርትራ ተጸዋዒት UNDP ኣተሓባባሪት ሰብኣዊ ጉዳያትን Christine Umutoni, ኤርትራ ኣብ ምጉዳል ሞት ሕጻናትን ኣዴታትን ከምኡ ኣብ ምጥፋእ ሕማማት ኣብ ሓዲድ ኣላ ኢላ።
ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣፍሪቃ ገና ካብ ሓዲድ ምዕዋት ሸቶታት ሚለንየም ወጻኢ ከምዘለዋ ዝጠቐሰት`ታ ወኪል ሕቡራት ሃገራት፡ ኤርትራ በዚ ዘላቶ እንተቐጺላ ኣብ 2015 ንዝበዝሑ ክተዐውቶም`ያ ኢላ።
አዲስ አበባ፣ የካቲት 7፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) አዲስ አበባ ቴክኒክና ሙያ ትምህርትና ስልጠና ኤጀንሲ በተለያዩ ዘርፎች ያሰለጠናቸውን 6ሺህ 891 ተማሪዎች አስመረቀ ። በምረቃ ስነ-ስርዓቱ...
ሓደ ወገን ትምህርተ መለኮት፥ እቲ ላቲናውያን Apologetics ዝብለዎ ”እምነትካ ምግላጽን መኽልኻልን ” እዩ። ንሱ ነቲ ቀጻሊ ዘጋጥመና ሕቶታትን ንእምነትና ዝቃወም ሓሳባትን ክነታኣናግድ ይሕግዘና።
ኣብዚ ገጽ፥ ካብተን ኣብ ትምህርተ መለኮታዊ ሰሌዳ ተዘርዚረን ዘለዋ ካልኦት ወገናት ትምህርተ መለኮት በዝተፍልየ ኣገባብ፥ ብወገን ”እምነትካ ምግላጽን መኽልኻልን” (Apologetics) ክምደባ ዝኽእላ ሓጸርቲ ትምህርትታት ይቐርባ።
እዚ ኮርስ (course) እንታይነት ሕብረተሰባዊ ትምህርቲ ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን የረድእን ኣብዚ ጨንፈር ትምህርተ መለኮት መሰረታዊ አፍልጦ ክህልወና ይሕግዝ መምህር – ዶ/ር ክብረአብ ይስሓቅ ምድብ – ግብራዊ ትምህርተ መለኮት / ሕብረተሰብአዊ ትምህርቲ ቤተክርስትያን
ኣብ መዓልቲ ምርጫ ናብ ካልእ ሃገር እንተ ገሽካ እውን ድምጺ ክትህበሉ እትኽእል ብዙሕ መገድታት ኣሎ። እዚ ኸኣ፡ ኣቐዲምካ ምምራጽን (pre-poll) ኣብ መዓልቲ ምርጫ ኣብ ነቝጣ ምርጫ ምኻድን የጠቓልል፣ ብቕዓት ዘለዎም መረጽቲ ድማ ብጶስጣ ወይ ብተሌፎን ክመርጹ ይኽእሉ እዮም።
የደኢህዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ላለፉት 24 ቀናቶች ስብሰባ ኣካሄዷል። የማዕከላዊ ኮሚቴው ስብሰባ የተካሄደው በአብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ስርዓታችን እና አጠቃላይ ሃገራዊ ህልውናችን ከፍተኛ አደጋ...
ባሳለፍነው ቅዳሜ ጥቅምት 23/2012 ዓመተ-ምህረት ፤ በዋሺንግተን ዲሲ እና አካባቢዎ ከሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን መካከል የተወሰኑት በደብል ትሪ ሆቴል አዳራሽ ተሰባስበው ነበር።ሀሳብ ለመቀባበል፤እይታን ለመጋራት።
ሼንዘን Gathe ማተሚያ Co., Ltd. ዲዛይን, ማተም, ምርት እና አቅርቦት ጋር የተጣመረ ነው ማሸጊያ ቁሳቁሶች ውስጥ ባለሙያ አምራች ነው. ቻይና ውስጥ ጠንካራ ማተሚያ ፋብሪካዎች መካከል አንዱ እንደመሆኑ መጠን, Gathe ማተሚያ 2000 ካሬ ሜትር ፋብሪካ አካባቢ የሚሸፍን, 2006 ተመሠረተ. በአሁኑ ጊዜ እኛ ሙሉ ማተሚያ የሥራ ሂደቶችን ተከታታይ መሙላት ይችላሉ ሰዎች ጠንካራ የመጠባበቂያ ጋር የሚጠጉ 200 በደንብ የሰለጠኑ ሰራተኞች, 15 QC ሰራተኞች እና ከ 4 የሙያ ንድፍ አላቸው.
አንተ ምርቶች እና በቬትናም ውስጥ ስርጭት ሰርጦች እየፈለጉ ነው? እኛ ሁልጊዜ በእኛ በኩል በአንድነት የንግድ coorporate እና እንዲኖረው ለማድረግ ዝግጁ ናቸው ...
አንተ ንድፍ, ምርት እና የጥራት ቁጥጥር ውስጥ አስተማማኝነት እና ልምድ ያለው አንድ ስትራቴጂያዊ አጋር ያስፈልጋቸዋል. Gathe ጋር, አንተ ሁሉንም ማግኘት ይችላሉ. .
በጎንደር ከተማ በቅዳሜ ገበያ ላይ ለደረሰው ቃጠሎ ንብረት ውድመት ተጠያቂው መንግሥት ነው ሲሉ የአሜሪካ ድምጽ ያነጋገራቸው ነጋዴዎች ተናገሩ። የክልሉ መንግስት እሳቱ የጠፋው ሕዝብና መንግስት ባደረገው ርብርብ ነው ብሏል።
ዋሽንግተን ዲሲ — ጎንደር ከተማ ውስጥ በመገበያያ ቦታነት ረጅም ጊዜ እንዳስቆጠረ የሚነገርለትና በተለምዶ “ቅዳሜ ገበያ” ተብሎ የሚጠራው የገበያ ቦታ ትናንት ምሽት በደረሰ የእሳት አደጋ ወደ 420 ሱቆች ሙሉ ለሙሉ መውደማቸው ተገለጸ።
የአሜሪካ ድምጽ ያነጋገራቸው ሱቅ የተቃጠለባቸው ነጋዴዎች ሆን ተብሎ የተደረገ ሊሆን እንደሚችል ጥርጣሬ እንዳላቸው ገልጸው እሳቱን ተቆጣጥሮ ንብረቱን ከውድመት ማትረፍ ያልተቻልው በመንግሥት ታጣቂዎች ተኩስ ምክንያት ነው ይላሉ።
ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ ኣዝዩ ንእሽቶይ ምምሕዳር ከተማ ግን’ከ ኣብ ክንፊ ዓበይቲ ከተማታት ዝርከብ ሃብታም ተፈጥሮኣዊ ከባቢ ተጎልቢቡ ዝርከብ ምምሕዳር ከተማ እዩ። ኣብዚ ከተማ’ዚ፡ በረኻ ዘለኻ ኮይኑ ዝስመዓካ ግን’ከ ሰብን ዕዳጋን ኩሉ ዘድልየካን ኣብ ጥቓኻ እዩ። እዚ ምምሕዳር ከተማ’ዚ ሰፊሕ ኮይኑ፡ ሆርቢ እትርከበን ብርክት ዝበላ ዓድታት ይሓቁፍ።
ኣብዚ ምምሕዳር ከተማ'ዚ፡ ብብዝሒ ካብ ዝዝረቡ ቋንቋታት (ሽወደን ወጊንካ) ዓረበኛን ኢራነኛን እዮም። ካልእ ቋንቋታት ከም ፖላንድ፡ ኣልባንያ፡ ሰርብያ፡ ክርኦሽያ ውን ይርከቡ።
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ ኣብ መዳይ ስፖርትን ባህልን ዝነጥፋ፡ ኣስታት 120 ንጡፋት ምዝጉባት ማሕበራት ይርከባ። ኣብዚ ምምሕዳር ከተማ'ዚ፡ ነቶም ስደተኛታት ዝኾኑ ሰባት ብማሕበራት ተጠርኒፎም ክነጥፉ ንምትብባዕ ዝዓለመ፡ ኢንቲግራኹን ኢ ፎረኒን (ምጥርናፍ ኣብ ማሕበራት) ፕሮጀክቲ ውን ኣሎ።
ኣብ ከተማ ሆርቢ፡ ንመዓልታዊ መነባብሮ ዘድሊ ነገራት ብቐረባ ትረኽብዎ። ኣብታ ማእከል ምምሕዳር ናይቲ ከባቢ ዝኾነት ከተማ ሆርቢ ንኣብነት፡ ፋርማሲ፡ ባንኪ፡ ቤት-ንባብ ከምኡ ውን ማሕበራዊ ቤት-ጽሕፈት ምምሕዳር ከተማ፡ ይርከብ። ኣብዚ ከተማ'ዚ፡ ድኳናት ዘገልገለ ንብረ ውን ኣለኩም። ኣብ ሕምብርቲ ናይታ ከተማ፡ ክፉትን ዕጹውን መሐንበሲ-ማእከላት፡ ማእከል ኣካላዊ ልምምድ ከምኡ ውን ማእከል መውጻወቲ ቦዊሊንግ፡ ኣለኩም። ኣብተን ምስዚ ምምሕዳር ከተማ ዝጽንበራ ዓዲታት፡ ብዙሕ ከምቲ ዝድለ ድኳናትን ካልእን ዘይክርከብ ይኽእል። ስፍሕ ዝበለ ዕድጊ ክትገብሩ ወይ ውን ናብ ኣብያተ ጽሕፈታት መንገስቲ (ቤት-ጽሕፈት ዕዮ (ኣርበትስፎርመድሊንገን)፡ ቤት-ጽሕፈት በዓል-መዚ ቐረጽ ከምኡ ውን ቤት-ጽሕፈት ማዕከን ማሕበራዊ-ውሕስነት) ክትበጽሑ ምስ እትደልዩ ግን፡ ናብተን ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ዓበይቲ ከተማታት፡ ሆር ወይን ኤስሎቭ፡ ምኻድ ከድልየኩም እዩ።
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ 7 ናይ መባእታዊ-ደረጃ ኣብያተ-ትምህርታትን፡ ሓንቲ፡ ናይ ምምሃር ጸገማት ዘለዎም ተመሃሮ እትአንግድ ቤት-ትምህርትን ካልእ ነጻ መባእታዊ ቤት-ትምህርትን ትርከብ። 3 ካብዘን ኣብያተ-ትምህርታት ኣብ ማእከል ከተማ ሆርቢ ክርከባ እንከለዋ፡ እተን ዝተረፋ ኣርባዕተ ከኣ፡ ኣብተን ውጽእ ኢልካ ዝርከባ ዓዲታት ይርከባ። እታ ፍልይቲ ናይ መባእታዊ ደረጃ ትምህርቲ ኣብ ከባቢ ቤት-ትምህርቲ ጆርጂስሂልስ ትርከብ። እታ ነጻ መባእታዊት ቤት-ትምህርቲ ከኣ፡ ኣብ ሉድቪግስቦሪ ትርከብ።
ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ ባዕሉ ዘመሓድራ ናይ ካልኣይ-ደረጃ ቤት-ትምህርቲ የብሉን። ይኹን እምበር፡ ኣብቲ ከተማ ሓንቲ ናይ ግሊ ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት-ትምህርቲ ኣላ። እዛ ቤት-ትምህርት፡ ሆርቢ ማያዊ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ተባሂላ ትጽዋዕ።
ኣብ ማእከል ከተማ ሆርቢ፡ ሕክምና ኣሎ። እዚ ሕክምና'ዚ፡ ፍሉይ ክፍሊ-ጥዕና ኣዴታትን ህጻናትን ከምኡ ውን ህዝባዊ ክሊኒክ-ስኒ (ፎልክ-ታንድቮርደን) ኣሎ። ብዜካ'ዚ፡ ናይ ግሊ ጥዕናዊ ማእከላት ውን ኣሎ።
ከተማ ሆርቢ ነቲ ቃና ጽርግያ ዝኾነ (E22) ተጎዝጒዛቶ ትርከብ። ናብ ማልሞ፡ ሉንድ፡ ከምኡን ውን ኪዃንስታድ ስሉጥ ኣገልግሎት መጎዓዝያ ብኣውቶቡሳት ኣሎ። ኣገልግሎት መጎዓዝያ ኣብዚ ዞባ፡ ብትካል ስኮነኤክስፕረሰን እዩ ዝምእከል። ካብ ሓደ ቦታ ናብቲ ካልእ ኣብ እትጎዓዙሉ እዋን ካልኦት ኣተኣሳሰርቲ ባቡራትን ኣውቶቡሳትን፡ ኣለዋ።
ኣብ ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ፡ ነኣሽቱን ዓበይትን ወኣህብቲ-ስራሕ ኣለዉ። መብዛሕትአን ኣብዚ ቦታ ዝርከባ ትካላት ኣብ መዳያት ተኤክኒን-መድሃኒታትን ጽላት መካይንን ይነጥፋ። ምምሕዳር ከተማ ሆርቢ ውን ንባዕሊ ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ወሃብቲ-ስራሕ እዩ። ከተማ ሆርቢ ኣብ ከባቢ ዓበይቲ ከተማታት፡ ማልሞ፡ ሉንድ፡ ክዃንስታድን ካልእ ከተማታትን ስለዝርከብ፡ ኣብኡ ብምኻድ ምስራሕ ውን ኣጸጋሚ ኣይከውንን።
በክርክርና ውይይት የማሸነፊያ ስልቶች ውጤታማ የሆነ ተአማኒነትን እንዴት መፍጠር ይቻላል? - Addis Admass Newspaper | Amharic news | Ethiopian news
ጥንታዊያን ግሪኮችና ሮማያዊያን ንግግር ዐዋቂዎች፤ አንድ ክርክር ይበልጥ አሳማኝ የሚሆነው አድማጭ በተናጋሪው ላይ እምነት ሲኖረው ነው ብለው ያምናሉ፡፡ እንደ አርስጣጣሊስ (Aristotle) እምነት፤ አንዲህ ዓይነት ነገር የሚኖረው በተናጋሪው የቀደመ ዝና ሳይሆን በወቅቱ የሚቀርበው በራሱ በንግግሩ ውስጥ በባለው አሳማኝ ፍሬ ነገር ነው፡፡ የተናጋሪው ባህሪና የሚያቀርበው ነገር፣ የተናጋሪው የአነጋገር ቃና፣ የቃላት ምርጫ፣ ምክንያቶችን በአግባቡ መደርደሩ፣ የተለያዩ አማራጮች አመለካከቶችን ሲያቀርብ የሚያሳየው ሥርዓትን የተከተለ ሁኔታ በአድማጮቹ ዘንድ የተአማኒነት ሰብዕና እንዲፈጠር ያደርገዋል፡፡ አንድ ፀሀፊ ወይም ተናጋሪ ተአማኒነትን የሚፈጥርባቸው ሶስት መንገዶች አሉ፡፡ የእርስዎ መንገድ ከእነዚህ አንዱ ከሆነ የሚከተሉትን አስተያየቶች ተግባራዊ ያድርጉ፡፡
ታማኝነትን የማግኛ የመጀመሪያው መንገድ ታማኝ መሆን ነው፤ ይህም ማለት ጠንካራ መሰረት ያለው ዕውቀት ይዞ መከራከር፣ በቂ ምሳሌዎች፣ የግል ተሞክሮዎችን፤ አህዛዊ መረጃዎችንና ሌሎች ለጉዳዩ አስፈላጊ የሆኑ ጠቃሚና ተጨባጭ መረጃዎችን ማቅረብ መቻል ማለት ነው። የቤት ሥራዎትን ከሰሩ በእርግጠኝነት የአብዛኛዎቹን ተደራሲያን (audiences) ትኩረት ይስባሉ፡፡
በሚያቀርቡት ርዕስ ላይ ዕውቀት ያለዎት ከመሆን በተጨማሪ ለአማራጭ አመለካከቶችም ሚዛናዊነትንና ትህትናን በተግባር ማሳየት አለብዎት፡፡ ይህ የሚሆንበትም ምክንያት እውነተኛ ክርክር ሊከሰት ከሚችልባቸው አቀራረቦች አንዱ፣ ሰዎች ከሌላው ሀሳብ ጋር ያላቸውን ልዩነት ምክንያታዊ በሆነ መንገድ ሲገለፁ ብቻ ነው፡፡ የሌላውን ወገን ሀሳብና የቀረቡትን አማራጭ ነጥቦች የተረዱና የተገነዘቡ መሆንዎን በተግባር ካሳዩ፣ የእርስዎ ተአማኒነት የበለጠ ይጠናከራል፡፡ በእርግጥ ተቃራኒ አመለካከትን በአግባቡ ሊያጣጥሉ የሚችሉበት ጊዜ ይኖራል፡፡ እነዚህን ጊዜያት ግን አልፎ አልፎ የሚከሰቱ ናቸው፡፡ በአብዛኛው የሚከሰቱትም ተደራሲዎችን ስለ አመለካከትዎ በቅድሚያ ዝንባሌ እንዲያሳዩ መልዕክት ሲያስተላፍልፉ ነው። በአጠቃላይ ለአማራጭ አመለካከቶች ድጋፍና ክብር ማሳየት ከሁሉም የበለጠ ስልት ነው፡፡
ክርክርዎን በጋራ በሆኑ እሴቶችና ታሳቢዎች ላይ እንዲመሰረት በማድረግ መልካም ፈቃደኝነትዎን በተግባር ካሳዩ እምነት የሚጣልብዎትን በተደራሲያኑ ዘንድ የተደራሲውን አመለካከት የሚያከብሩ ሰው መሆንዎን የሚያሳይ ገፅታን ይገነባሉ፡፡
አንድን ነገር መገንዘብ ማለት ስለዚያ ነገር የሚሰማንን ስሜት መረዳት በመሆኑ ስሜትን ገላጭ አቀራረብ የግድ ምክንያታዊ ባይሆንም አመክንዮ ያልሆነን ነገር የማወቅ ዕድል ሊሰጠን ይችላል፡፡ ስሜትን ገላጭ አቀራረብ አንድ ሰው ስለ አንድ ጉዳይ ሲያቀርብ፣ በዚያ ጉዳይ ውስጥ ስለ አለው ጥልቅ ነገር እንድናይ ይረዳናል፡፡ ለዚህም ነው ብዙ ጊዜ ክርክሮች፣ ታሪኮችን በመጠቀም የአንድ ችግር እውነታ በስሜታችን አማካይነት እንድናይ፣እንዲሰማንና ጎምዛዛም ቢሆን እንድናጣጥም የሚያደርጉን፡፡
ሰሜትን ገላጭ አቀራረቦች ሕጋዊ የማይሆኑት አንድን ጉዳይ ግልጽ ከማደረግ ይልቅ ግራ የሚያጋባ ሲያደርጉት ነው። ፀሐፊዎች ወይም ተናገሪዎች የለያዩ ስልቶችን በመጠቀም ስሜት ገላጭ የሆኑ አቀራረቦችን መፍጠር ይችላሉ፡፡ እነዚህም ተጨባጭ ቋንቋ፤ ልዩ ምሳሌዎችና ማነፃፀሪያ ነገሮች፣ ትረካዎች፣ ደርብ ትርጉም ያላቸው ቃላት፣ ዘይቤያዊ አነጋገርና ተመሳሳይ ማመሳከሪያዎች ናቸው፡፡
የሰው ልጆች በዚህ ምድር ላይ መኖር የጀመሩትና ማህበራዊ መስተጋብር እንድ ህብረተሰብ ክፍል ብሎም እንደ ሀገር መኖር የጀመሩበት ጊዜ እና ቦታ ላይ የታሪክ ሊቃውንት በእርግጥ ይሄ ጊዜና ቦታ ባይሉንም ረጅም ዘመናትን እንዳስቆጠሩ ይገልፃሉ፡፡ የአንድ ሀገር ወይም ማህበረሰብ መሠረት የሆነው ቤተሰብ እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ይህ የሕብረተሰብ መሠረት የሆነው ቤተሰብ የሚመሰረተው በተለያየ መልኩ ቢሆንም ዋናው ግን የህብረተሰቡ አካል የሆኑት ሰዎ (ወንድ እና ሴት) በሚፈጸሙት ጋብቻ ነው፡፡ ቤተሰብ የህበረተሰቡ ዋና መሶሶ በመሆኑ ትልቅ ቦታና ከበሬታ የሚሰጠው ነው፡፡ ይህ ትልቅ ቦታና ከበሬታ የሚሰጠው የህብረተሰቡ መሠረት የሆነ ተቋም እንደ ተቋም ከመቋቋሙ አንስቶ እስከ መጨረሻው ጊዜው ድረስ በሕግና እና ስርዓት መመራት ይኖርበታል፡፡ የቤተሰብ መመስርቻ የሆነው ጋብቻ በህብረተሰቡ ዘንድ ተቀባይነት ኖሮት እንዲዘልቅ ህብረተሰቡ ባወጣው ሕግ መሠረት መመሥረት ይኖርበታል፡፡ እንዲሁም በቆይታው ጊዜ የሚፈጠሩትን ግንኝነቶችና ውጤቶች እንዲሁም በሕግ መሠረት ከለላ ሊኖራቸው ይገባል፡፡ ለምሳሌ ያህል የልጅ አስተዳደግና አስተዳደር፣ በትዳር ውስጥ ስለሚፈጠሩ ንብረቶች፣ ከትዳር በፊት የነበሩ ንብረቶች፣ በባልና ሚስት መሀል ስለሚኖረው ግለሰባዊ ግንኙነቶች፣ በዚህ ትዳር ውስጥ ሆኖ ማድረግ ስለተከለከሉ ነገሮች እና ወዘተ የመሳሰሉት በሕግ መሠረት መደንገግ ይኖርባቸዋል፡፡
ሰዎች በተለያዩ ምክንያቶች ይህን የህብረተሰብ ምሰሶ የሆነውን ትዳር (ቤተሰብ) ሊያፈርሱት ይችላሉ፡፡ ይህ በሕግ መሠረት የተቋቋመው ተቋም በሕግ መሠረት ሕጋዊ በሆነ መልኩ ነው መፍረስ ያለበት፡፡ ፍቺ በሕጉ መሠረት በመፈጸም ትዳር ሲፈርስ የራሱ የሆነ ሕጋዊ ውጤት ይኖረዋል፡፡ የልጆች ቀለብ በትዳር ውስጥ የፈሩ ንብረቶች አከፋፈል ወዘተ በሕግ መሠረት መሆን ይኖርበታል፡፡
በዚህ ጽሑፍ ውስጥም የጋብቻና ፍቺ ሕጋዊ ውጤቶቻቸው ከቀለብ መስጠት፣ ንብረት ግንኙነት (Pecuniary effect) እና ግላዊ የተጋቢዎቹ ግንኙነት (personal effect) ላይ በማተኮር በአሁኑ ሰዓት በፌዴራል መንግስት ደረጃ የወጣውን የተሻሻለውን የቤተሰብ ሕግ ዙሪያ ያለውን የሕግ ማዕቀፍ እና አተገገባበሩ ላይ ትኩረት በማድረግ የሚዳሰስ ይሆናል፡፡
አሁን ስራ ላይ ባለው የፌዴራል የተሻሻው የቤተሰብ ሕግ ውስጥ ጋብቻ የሚለውን ቃል ትርጉም በቀጥታ አልተሰጠም፡፡ ነገር ግን ከሕጉ የተለያዩ ድንጋዎች የቃሉ ትርጉም ማግኘት ይቻላል፡፡ አንዳንድ ሀገሮች ግን ለቃሉ በቤተሰብ ህጎቻቸው ትርጉም ለመስጠት ይሞክራሉ ለምሳሌ የኢንዶኒዥያ የቤተሰብ ሕግ “ጋብቻ በአንድ ወንድና በአንድ ሴት መካከል መንፈሳዊና ቁሳዊ ጥምረት በመፍጠር በፈጣሪ ፈቃድ ዘላቂና ደስተኛ ቤተሰብ ለመመስረት የሚደረግ ጥምረት ነው” በማለት ትርጉም ይሰጣል፡፡ ነገር ግን ይህ ትርጉም ጋብቻ የሚለውን ቃል በምዕሉነት እየተረጎመ አይደለም፡፡ ለአብነት ለመግለጽ ያክል ተጋቢዎቹ በስምምነት የጋራ ቁሳዊ ጥምረት ሳይፈጥሩ በየግላቸው የግል ንብረቶችን እያስተዳደሩ በጋብቻ ተሳስረው መኖር ይችላሉ፡፡ በመሆኑም ጋብቻ ለሚለው ቃል ሁሉን በአንድ የሚያስማማ ትርጉም ማስቀመጥ አይቻልም፡፡
በውጭ ሀገር የተፈጸመ ጋብቻ በዛ ሀገር ጋብቻ አፈፃፀም ሕግ መሠረት የተፈጸም ከሆነ እና የዚህን ሀገር (ኢትጵያ) ህዝብ ሞራል እስቃልተቃረነ ድረስ በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ መሠረት ከላይ በተገለጸው ሶስት አይነት ስርዓቶች ከተፈጸሙ ጋብቻዎች ጋር እኩል እውቅናና ተቀባይነት አለው፡፡
ከላይ በተጠቀሱት 3 ስርዓቶች ጋብቻ ቢፈጸምም ሶስቱም ዓይነት የጋብቻ መፈጸሚ ስርዓቶች በቅድሚያ ሊያሟሏቸው የሚገባ ቅድመ ሁኔታዎች አሉ፡፡ እነዚህ ቅድመ ሁኔታዎ መሰረታዊ የሆኑ ናቸው፡፡
የሚጸና ጋብቻ ተፈጸመ የሚባለው ተጋቢዎቹ ለመጋባት ነፃና ሙሉ ፈቃዳቸውን ሲሰጡ ብቻ እንደሆነ በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 6 ላይ ተገልፆል፡፡ በኢፌዲሪ ህገ መንግስት አንቀጽ 34(2) ላይ “ጋብቻ በተጋቢዎቹ ነፃና ሙሉ ፈቃድ ላይ ብቻ ይመሰረታል ይላል፡፡ ስለዚህ በየትኛውም አይነት ጋብቻ አፈፃፀም ስርዓት ጋብቻ ቢፈጸምም የተጋቢዎቹ ነፃ እና ሙሉ ፈቃደኝነት አስፈላጊ ነው፡፡
ጋብቻ ራሱን የቻለ ኃላፊነት የሚያስከትል በመሆኑ ወደ ጋብቻው የሚቀላቀሉት ተጋቢዎች ይህን ኃላፊነት መቀበል የሚችሉ መሆን አለበት፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ከጤና አንጻርም ወደ ጋብቻ የሚገቡ ሰዎች እድሜያቸው ብቁ መሆን አለባቸው፡፡ በተጨማሪም ተጋቢቹ ለጋብቻው ፈቃዳቸውን በነፃ መስጠት መቻል አለባቸው፡፡ በዚህ በተሻሻለው ቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 7(1) ላይ ወንዱም ሆነ ሴቷ አስራ ስምንት አመት ሳይሞላቸው ጋብቻ መፈጸም እንደማይችሉ ይገልፀል፡፡ ነገር ግን በልዩ ሁኔታ ይህ እድሜ ሳይሞላ በፍትህ ሚኒስቴሩ ከመደበኛ እድሜ ሁለት ዓመት ያልበለጠ ጊዜ በመቀነስ እንዲጋቡ ሊፈቅድ ይችላል፡፡ ይህ የሚሆነው ከባድ ምክኛት ሲያጋጥም ብቻ ነው፡፡
ከህብረተሰቡ ሞራልና ከጤና ምክኛት የተነሳ ተጋቢዎች የቅርብ ዘመድ (የስጋም ሆነ የጋብቻ ዘመድ) መሆን እንደሌለባቸው እሙን ነው፡፡ በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 8 እና 9 ላይ ክልከላው በግልጽ የተቀመጠ ነው፡፡
ይሄኛው ክልከላ ወይም ቅድመ ሁኔታ ከላይ ካሉት አራት ቅድመ ሁኔታዎች ለየት ባለ መልኩ በሴቶች ላይ ብቻ የተጣለ ነው፡፡ አንዴት ሴት አስቀድሞ የነበራት ጋብቻ ከቀረ በኋላ አንድ መቶ ሰማኒያ ቀን ካላለፈ በቀር ሌላ ጋብቻ መፈጸም እንደማትችል ክልከላ ተጥሎባታል፡፡ ነገር ግን ይህ አንድ መቶ ሰማኒያ ቀን ሳይደርስ የወለደች እንደሆን ወይም ጋብቻ የምትፈጽመው ከቀድሞ ባሏጋር ከሆነ ወይም ዕርጉዝ አለመሆኗ በህክምና ከተረጋገጠ ወይም ይህን ጊዜ እንዳትጠብቅ በፍ/ቤት የተወሰነ እንደሆነ ይህን ጊዜ ሳትጠብቅ ጋብቻ ልትፈጽም እንደምትችል በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 16 (2) ላይ ተቀምጧል፡፡ ይህ ክልከላ በመሰረታዊነት የተቀመጠው የህፃናትን መብት ለመጠበቅ ነው፡፡ ህፃናት ወላጆቻቸውን የማወቅና ከወላጆቻቸው እንክብካቤ የማግኘት መብት እንዳላቸው በህገ መንግስታችንና አለማቀፍ ስምምነቶች ላይ የተቀመጡ እና የተረጋገጠ መብታቸው ነው፡፡ በመሆኑም ይህን ክልከላ በማድረግ የሕፃናትን መብት ለማስከበር የወላጆቻቸውን ማንነት ላይ አከራካሪ ሁኔታ እንዳይፈጠር ነው፡፡
ጋብቻ የቤተሰብ መመስረቻ መሰረታዊው እና ዋናው መንገድ መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ ቤተሰብ ደግሞ የህብረተሰብና የሀገር መሠረት እና መሰሶ ነው፡፡ ይህ የህብረተሰብ እና የሀገር መሰሶ የሆነው ጋብቻ የተጋቢዎቹ ብቻ ሳይሆን የህብረተሰቡ እና የሀገርም ጉዳይ ነው፡፡ ስለዚህም የህብረተሰብ እና የመንግስት ጥበቃና እንክብካቤ የሚያስፈልገው ተቋም ነው፡፡ ይህም በመሆኑ ጋብቻው ከመፈጸሙ በፊት መሞላት ያለበት ቅድመ ሁኔታ ወይም ክልከላዎች የተቀመጡት፡፡
በአንድም ሆነ በሌላ ምክኛት እነዚህ የተቀመጡ ቅድመ ሁኔተዎች ሳይሞሉ ጋብቻ ተፈጽሞ ሊገኝ ይችላል፡፡ ለምሳሌ፡- በሕግ ከደነገገው እድሜ በታች ጋብቻ ተፈጽሞ ሊገኝ ይችላል ወይም በቤተዘመዶች መካከል ጋብቻ ተፈጽሞ ሊገኝ ይችላል፡፡ በዚህ ሁኔታ ቅድመሁኔታውን አሟልቶ ያልተፈጸመ ጋብቻ ካለ ወይም ሊደረግ እቅድ ካለ ይህን እንዳይፈጽም ወይም ሕጋዊ እርምት እንዲወሰድ ኃላፊነት ለመንግስትና ለህብረተሰቡ የተሰጠ አደራ ነው፡፡ ይህም ማለት በዓቃቤ ሕግ በኩል እና በተጋቢዎቹ ዘመዶችና በሌሎች በጉዳዩ ያገባናል በሚሉ የህጻናትና ሴቶች መብት አስከባሪ ድርጅቶች እና በመሳሰሉ ድርጅትቶች በኩል የሚከናውኑ ይሆናል፡፡
ጋብቻው እንዳይፈጸም መቃወምን ወይም እንዲፈርስ ጥያቄ ማቅረብን የሚችሉት ወገኖችን ማንነት የሚወስነው ለተቃውሞው መሠረት የሆነው ጉዳይ ማለትም ያለተሞላው ቅድመ ሁኔታ ይወስነዋላ ማለት ነው ፡፡ለምሳሌ የመቃወሚያወ መሠረት በጋብቻ ላይ ጋብቻ ከሆነ ይህን ቀድሞ የጸና ጋብቻ ያለው/ያላት ባለትዳር ወይም ዐ/ሕግ ይሆናል ማለት ነው፡፡
ይህ ጋብቻ ተፈጽሞ ከሆነ እንዲፈርስ የሚቀርበው አቤቱታ ለፍ/ቤት ነው፡፡ (የተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 75(ለ) )፡፡ ነገር ግን ሊፈጸም የታቀደው ጋብቻ እንዳይፈጸም የሚቀረብ አቤቱታ ከሆነ የሚቀርበው ጋብቻውን ለሚያስፈጽመው ባለስልጣን ነው፡፡ ይህም በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 19 ላይ ተገልፆ ይገኛል፡፡ ይህ መቃወሚያ በጽሑፍ መቅረብ ያለበት እና እጅግ ቢዘገይ ጋብቻው ሊፈጸምበት ከታቀደው ቀን ቀጠሮ 15 ቀን በፊት መሆን ይኖርበታል፡፡ ይህ ተቃውሞ የቀረበለት ተቋምም በሕግ በተቀመጠው 5 ቀን ውስጥ ውሳኔ መስጠት አለበት፡፡ ውሳኔው ተቃውሞውን ውድቅ ያደረገ እንደሆነ ውሳኔው የመጨረሻ ነው፡፡ ነገር ግን ውሳኔው ተቃውሞውን በመቀበል ጋብቻውን እንዳይፈጽም የወሰነ እንደሆነ ጋብቻው እንዳይፈጸም ማድረግ ያለበት እና ይህንኑ ውሳኔ ወዲያው ለተጋቢዎች ማሳወቅ ይኖርበታል፡፡ በዚህ ውሳኔ ላይ ተገቢዎቹ ይግባኛቸው ለፍ/ቤት ማቅረብ ይችላሉ፡፡
በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ መሠረት በየትኛውም የጋብቻ ማስፈፃሚያ ስርዓቶች የተፈጸመ ጋብቻ መመዝገብ እንዳለበት ያስገድዳል፡፡ የጋብቻ መፈጸሚያ ስርዓቱ የተለያየ ቢሆንም የምዝገባ ስርዓቱ ግን አንድ ብቻ ነው፡፡ ይህን የጋብቻ መመዝገብ ሀላፊነት የተሰጠው ለክብር መዝገብ ሹም ጽ/ቤት ነው፡፡ ነገር ግን ይህ ጽ/ቤት እስኪቋቋም ድረስ የከተማ አስተዳደር መዘጋጃ ቤቶች ይህን ስራ ያከናውናሉ፡፡ በአሁኑ ሰዓት በአዋጅ ቁጥር 760/2004 ወሳኝ ኩነቶች ማለትም ልደት፣ ሞት፣ ጋብቻ፣ ፍቺ የመሳሰሉት እንዲመዘገቡ ተደንግጎል፡፡በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር 278/2005 ደግሞ የወሳኝ ኩነቶች ጽ/ቤት ተቋቁሞ ስራውችን ለመስራት ጥረት በማድረግ ላይ ይገኛል፡፡
ጋብቻ በሕጉ የተመለከቱትን ውጠቶች ማስከተል የሚጀምረው ከተመዘገበበት ጊዜ ጀምሮ ሳይሆን ጋብቻው ከተፈፀመበት ጊዜ ጀምሮ ነው፡፡ ከዚህ መረዳት የሚቻለው የጋብቻ ምዝገባ አስፈላጊነት ጋብቻውን ሕጋዊነት እና የሚጸና ነው አይደለም ብሎ ለመወሰን ሣይሆን ለማስረጃነትና ለሌላ ተዛማጅ ጉዳዮች ነው፡፡ የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በመዝገብ ቁጥር 41896 በአመልካች ወ/ሮ ታደለች ዋለልኘ እና ተጠሪዎች እነ ወ/ሮ አዲስ አለሙ መካከል በነበረው ክርክር የስር ፍ/ቤት ጋብቻ እንዳለ የሚቆጠረው ጋብቻው በክብር መዝገብ ሹም ፊት ቀርቦ ከተመገበበት ቀን ጀምሮ ነው በማላት የሰጡትን ውሳኔ መሰረታዊ የሕግ ስተት አለው በማለት በመሻር በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 28/3/ መሠረት ጋብቻው ሕጋዊ ውጤት የሚጀምረው ጋብቻው ከተፈጸመበት ቀን ጀምሮ ነው በማለት ወስኖል፡፡
ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው ጋብቻ ከመፈፀሙ በፊት መምላት ያለባቸውን ቅድመ ሁኔታዎች ዘርዝረናል፡፡ነገር ግን እነዚህ ቅድመ ሁኔታዎች ሳይሟሉ ጋብቻው ቢፈፀም የፍታብሄር እና የወንጀል ሕጋዊ ውጤቶች አሉት፡፡ይህ ፅሁፍ የሚያተኩረው በፍታብሄራዊ ውጤቶቹ ላይ ነው፡፡እነኚ ቅድመ ሁኔታዎች ሣይሟሉ ጋብቻ ከተፈፀመ ጋብቻው እንዲፈርስ አቤቱታ የሚቀርበው ለፍ/ቤት ነው፡፡አቤቱታውም የሚቀርበው እንደየጉዳዮቹ በተለያዩ አካላት ነው፡፡በጉዳዩ ላይ የሚያገባቸው አካላት (interested party) ለፍ/ቤት በሚያቀርቡት አቤቱታ ነው የትዳሩ እጣ ፈንታ የሚወሰነው፡፡ ነገር ግን እዚጋ መታወቅ ያለበት ጉዳይ አቤቱታው ላይ ፍ/ቤቱ ጋብቻው ይፍረስ የሚል ውሳኔ እስካልሰጠ ድረስ እንዲፈርስ አቤቱታ የቀረበበት ትዳር እንደማንኛውም ሕጋዊ ትዳር ተቀባይነትና ሕጋዊ ውጤት እንዳለው ነው የሚቀጥለው (valid unless and until invalidated)፡፡