Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
35 ንሳ ኸኣ ነቦኣ፥ ጐይታይ፡ እቲ ናብ ኣንስቲ ዚኸውን መጺኡኒ እዩ እሞ፡ ኣብ ቅድሜኻ ሓፍ ክብል ኣይክእልን እየ፡ ኣይትዀርየለይ በለቶ። ንሱ ኸኣ ደለየ፡ ነቶም ጣኦታት ግና ኣይረኸቦምን።
41 እዘን ዕስራ ዓመት ኣብ ቤትካ ነበርኩ። ዓሰርተው ኣርባዕተ ዓመት ምእንቲ ኽልቲኤን ኣዋልድካ፡ ሹድሽተ ዓመት ድማ ምእንቲ ኣባጊዕካ ተገዛእኩኻ፡ ዓስበይ ከኣ ዓኣሰርተ ሳዕ ለዋወጥካ።
42 ኣምላኽ ኣቦይ፡ እቲ ይስሃቅ ዚፈርሆ ኣምላኽ ኣብርሃም፡ ምሳይ እንተ ዘይህሉስ፡ ብርግጽ ሕጂ ጥራይ ኢደይ ምሰደድካኒ ኔርካ። እግዚኣብሄር ግና እቲ መከራይን ድኻም ኢደይን ርእዩ፡ ትማሊ ለይቲ ገንሓካ።
43 ላባን ድማ መሊሱ ንያእቆብ በሎ፡ እዘን ኣዋልድ ኣዋልደይ እየን፡ ቈልዑውን ቈለውዔይ እዮም፡ እዘን መጓሴታት ከኣ መጓሴታተይ እየን፡ እዚ እትርእዮ ዘሎኻ ዅሉ ድማ ናተይ እዩ። ሎሚ ኸኣ ነዘን ኣዋልደይ ወይ ነዞም ዝወለዳኦም ደቀን እንታይ እሞ ኽገብር፧
50 ነዘን ኣዋልደይ እንተ ገፋዕካየን ወይ ኣብ ልዕሊ ኣዋልደይ ካልኦት ኣንስቲ እንተ ኣእቶኻ፡ ምሳና ሰብ የልቦን፡ ርኤ፡ እግዚኣብሄር ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኻን ምስክር እዩ።
52 ኣነ ነዚ ጨርሒ እዚ ኸይሐልፈካ፡ ንስኻውን ነዚ ጨርሒ እዝን ነዚ ሓወልቲ እዝን ንኽፍኣት ከይትሐልፈኒ፡ ነዚ ጨርሒ እዚ ምስክር ይኹን፡ እዚ ሓወልቲ እዚውን ምስክር ይኹን።
አንብብ በ ሂሊጋይኖን ሂንዲ ሃንጋሪያኛ ሃንጋሪያኛ ምልክት ቋንቋ ሄይቲኛ ክሪኦል ሆንዱራስ ምልክት ቋንቋ ሉቫሌ ሉኦ ሉጋንዳ ሊቱዋንያኛ ሊንጋላ ላትቪያኛ ሕንድ ምልክት ቋንቋ መቄዶንያኛ ማላያላም ማላይ ማላጋሲ ማሌዥያኛ ምልክት ቋንቋ ማልታኛ ማራቲ ማያ ማዳጋስካር ምልክት ቋንቋ ሜክሲኮ ምልክት ቋንቋ ምያንማርኛ ሞዛምቢክኛ ምልክት ቋንቋ ሩሲያኛ ሩሲያኛ ምልክት ቋንቋ ሮማንያኛ ሰርቢያኛ ሰርቢያኛ (በላቲን ፊደላት) ሲሎዚ ሲቤምባ ሲንሃላ ሳልቫዶርኛ ምልክት ቋንቋ ሳሞአን ሳንጎ ሴሴቶ (ሌሶቶ) ሴብዋኖ ሴጽዋና ሴፔዲ ስሎቫክኛ ስሎቫክኛ ምልክት ቋንቋ ስሎቬንያኛ ስሎቬንያኛ ምልክት ቋንቋ ስራናንቶንጎ ስዊዝ ጀርመን ምልክት ቋንቋ ስዊድንኛ ስዊድንኛ ምልክት ቋንቋ ስዋሂሊ ስዋሂሊ (ኮንጎ) ስዋቲ ስፓንኛ ስፓንኛ ምልክት ቋንቋ ሾና ቆሳ ቡልጋሪያኛ ቢስላማ ባታክ (ቶባ) ባታክ (ካሮ) ብሪታንያ ምልክት ቋንቋ ብራዚል ምልክት ቋንቋ ቬትናምኛ ቬንዝዌላ ምልክት ቋንቋ ቬንዳ ተርክሜን ቱርክኛ ቱቫሉ ቲኩና ታሂቲኛ ታሚል ታታር ታይ ታይ ምልክት ቋንቋ ታይዋንኛ ምልክት ቋንቋ ታጋሎግ ቴሉጉ ቴቱን ዲሊ ትግርኛ ቶንጋኛ ቶክ ፒሲን ቺሊ ምልክት ቋንቋ ቺቱምቡካ ቺቶንጋ ቺቶንጋ (ማላዊ) ቺቼዋ ቻይንኛ ማንዳሪን (ቀለል ያለ) ቻይንኛ ማንዳሪን (የጥንቱ) ቻይንኛ ምልክት ቋንቋ ቻይንኛ ካንቶንኛ (ቀለል ያለ) ቻይንኛ ካንቶንኛ (የጥንቱ) ቼሉባ ቼክ ቼክ ምልክት ቋንቋ ችዊ ኒካራጓ ምልክት ቋንቋ ኒው ዚላንድ ምልክት ቋንቋ ኒያስ ናይጄሪያ ምልክት ቋንቋ ኔፓልኛ ንዜማ ኖርዌይኛ አልባኒያኛ አማርኛ አሜሪካ ምልክት ቋንቋ አረብኛ አርመንኛ አርጀንቲና ምልክት ቋንቋ አውስትራሊያ ምልክት ቋንቋ አዘርባጃኒ አዘርባጃኒ (ሲሪሊክ) አይሪሽ ምልክት ቋንቋ አፍሪካንስ ኡምቡንዱ ኡራጓይኛ ምልክት ቋንቋ ኡዝቤክ (በላቲን ፊደላት) ኡዝቤክኛ ኢሎኮ ኢስቶኒያኛ ኢሶኮ ኢንዶኔዥያኛ ኢንዶኔዥያኛ ምልክት ቋንቋ ኢኳዶር ምልክት ቋንቋ ኢግቦ ኤዌ ኤፊክ እስራኤል ምልክት ቋንቋ እንግሊዝኛ ኦሮምኛ ኦሲሺያኛ ኦስትሪያ ምልክት ቋንቋ ኦቴቴላ ኪሉባ ኪሩንዲ ኪሪባቲ ኪርጊዝ ኪንያርዋንዳ ኪኩዩ ኪካኦንዴ ኪኮንጎ ኪዩቤክ ምልክት ቋንቋ ካነዳ ካዛክ ኬችዋ (አንካሽ) ኬችዋ (አያኩቾ) ክሮሽያኛ ክሮሽያኛ ምልክት ቋንቋ ኮሎምቢያ ምልክት ቋንቋ ኮርያኛ ኮርያኛ ምልክት ቋንቋ ኮስታ ሪካ ምልክት ቋንቋ ኮንጎ ዋራይ-ዋራይ ዕብራይስጥ ዙሉ ዚምባብዌ ምልክት ቋንቋ ዛምቢያ ምልክት ቋንቋ የኩባ ምልክት ቋንቋ የኬንያ ምልክት ቋንቋ ዩክሬንኛ ዮሩባ ደቡብ አፍሪካ ምልክት ቋንቋ ደች ደች ምልክት ቋንቋ ዴኒሽ ጀርመንኛ ጀርመንኛ ምልክት ቋንቋ ጃማይካ ምልክት ቋንቋ ጃቫኔዝ ጃፓንኛ ጃፓንኛ ምልክት ቋንቋ ጆርጂያኛ ጉጃራቲ ጋ ጋና ምልክት ቋንቋ ጋን ግሪክኛ ግሪክኛ ምልክት ቋንቋ ግዋራኒ ጓቲማላ ምልክት ቋንቋ ጣሊያንኛ ጣሊያንኛ ምልክት ቋንቋ ጾንጋ ጾጺል ፈረንሳይኛ ፊሊፒኖ ምልክት ቋንቋ ፊኒሽ ፊጂኛ ፋርስኛ ፑንጃቢ ፓራጓይ ምልክት ቋንቋ ፓናማ ምልክት ቋንቋ ፓንጋሲናን ፔሩ ምልክት ቋንቋ ፖሊሽ ፖሊሽ ምልክት ቋንቋ ፖርቱጋልኛ ፖርቱጋልኛ (የፖርቱጋል) ፖርቱጋልኛ ምልክት ቋንቋ
38 የማታን ልጅ ሰፋጥያህ፣ የጳስኮር ልጅ ጎዶልያስ፣ የሸሌምያህ ልጅ ዩካልና+ የማልኪያህ ልጅ ጳስኮር፣+ ኤርምያስ ለሕዝቡ ሁሉ የተናገረውን የሚከተለውን ቃል ሰሙ፦ 2 “ይሖዋ እንዲህ ይላል፦ ‘በዚህች ከተማ የሚቀር በሰይፍ፣ በረሃብና በቸነፈር* ይሞታል።+ ለከለዳውያን እጁን የሚሰጥ* ግን ይተርፋል፤ ሕይወቱ * እንደ ምርኮ ትሆንለታለች፤* በሕይወትም ይኖራል።’+ 3 ይሖዋ እንዲህ ይላል፦ ‘ይህች ከተማ ለባቢሎን ንጉሥ ሠራዊት መሰጠቷ አይቀርም፤ እሱም ይይዛታል።’”+ 4 መኳንንቱ ንጉሡን እንዲህ አሉት፦ “ይህ ሰው እንዲህ ያለ ቃል በመናገር በዚህች ከተማ ውስጥ የቀሩትን ወታደሮችና የሕዝቡን ሁሉ ወኔ* እያዳከመ ስለሆነ እባክህ አስገድለው።+ ይህ ሰው ለዚህ ሕዝብ ጥፋትን እንጂ ሰላምን አይመኝምና።” 5 ንጉሥ ሴዴቅያስም “እነሆ፣ እሱ በእጃችሁ ነው፤ ንጉሡ እናንተን ለማስቆም ምንም ነገር ሊያደርግ አይችልምና” ሲል መለሰላቸው። 6 እነሱም ኤርምያስን ወስደው በክብር ዘቦቹ ግቢ+ በሚገኘው በንጉሡ ልጅ በማልኪያህ የውኃ ማጠራቀሚያ ጉድጓድ ውስጥ ጣሉት። ኤርምያስን በገመድ ወደ ጉድጓዱ አወረዱት። በጉድጓዱ ውስጥም ጭቃ ብቻ እንጂ ውኃ አልነበረም፤ ኤርምያስም ጭቃው ውስጥ መስመጥ ጀመረ። 7 በንጉሡ ቤት* የነበረው ኢትዮጵያዊው ጃንደረባ* ኤቤድሜሌክ+ ኤርምያስን በውኃ ማጠራቀሚያው ጉድጓድ ውስጥ እንደጣሉት ሰማ። በዚህ ጊዜ ንጉሡ በቢንያም በር ተቀምጦ ነበር፤+ 8 በመሆኑም ኤቤድሜሌክ ከንጉሡ ቤት* ወጥቶ ንጉሡን እንዲህ አለው፦ 9 “ጌታዬ ንጉሥ ሆይ፣ እነዚህ ሰዎች በነቢዩ ኤርምያስ ላይ ክፉ ነገር ፈጽመዋል! በውኃ ማጠራቀሚያ ጉድጓድ ውስጥ ጥለውታል፤ ከረሃቡም የተነሳ እዚያው ይሞታል፤ በከተማዋ ውስጥ ዳቦ የሚባል ነገር የለምና።”+ 10 ከዚያም ንጉሡ ኢትዮጵያዊውን ኤቤድሜሌክን እንዲህ ሲል አዘዘው፦ “ከዚህ 30 ሰዎች ይዘህ ሂድ፤ ነቢዩ ኤርምያስንም ከመሞቱ በፊት ከውኃ ማጠራቀሚያው ጉድጓድ ውስጥ ጎትተህ አውጣው።” 11 በመሆኑም ኤቤድሜሌክ ሰዎቹን ይዞ በንጉሡ ቤት* ከግምጃ ቤቱ+ ሥር ወዳለው ቦታ ሄደ፤ ከዚያም የተቦጫጨቀ ጨርቅና ያረጀ ልብስ ከዚያ ወስደው በውኃ ማጠራቀሚያው ጉድጓድ ውስጥ ላለው ለኤርምያስ በገመድ አወረዱለት። 12 ኢትዮጵያዊው ኤቤድሜሌክ ኤርምያስን “ይህን የተቦጫጨቀ ጨርቅና ያረጀ ልብስ በብብትህና በገመዱ መካከል አድርገው” አለው። ኤርምያስም እንደተባለው አደረገ፤ 13 እነሱም ኤርምያስን በገመዱ ጎትተው ከውኃ ማጠራቀሚያው ጉድጓድ ውስጥ አወጡት። ኤርምያስም በክብር ዘቦቹ ግቢ+ ተቀመጠ። 14 ንጉሥ ሴዴቅያስ ሰው ልኮ ነቢዩ ኤርምያስን እሱ ወዳለበት፣ በይሖዋ ቤት ወደሚገኘው ወደ ሦስተኛው መግቢያ አስመጣው፤ ንጉሡም ኤርምያስን “አንድ ነገር ልጠይቅህ እፈልጋለሁ። ምንም ነገር እንዳትደብቀኝ” አለው። 15 በዚህ ጊዜ ኤርምያስ ሴዴቅያስን “ብነግርህ ትገድለኛለህ። ብመክርህም አትሰማኝም” አለው። 16 ንጉሥ ሴዴቅያስም በሚስጥር ለኤርምያስ እንዲህ ሲል ማለለት፦ “ይህን ሕይወት በሰጠን* ሕያው በሆነው በይሖዋ እምላለሁ፣ አልገድልህም፤ ሕይወትህን ለማጥፋት ለሚሹት* ለእነዚህ ሰዎችም አሳልፌ አልሰጥህም።” 17 ከዚያም ኤርምያስ ሴዴቅያስን እንዲህ አለው፦ “የእስራኤል አምላክ፣ የሠራዊት አምላክ ይሖዋ እንዲህ ይላል፦ ‘ለባቢሎን ንጉሥ መኳንንት እጅህን ብትሰጥ* ሕይወትህ ትተርፋለች፤* ይህችም ከተማ በእሳት አትቃጠልም፤ አንተም ሆንክ ቤተሰብህ በሕይወት ትተርፋላችሁ።+ 18 ለባቢሎን ንጉሥ መኳንንት እጅህን የማትሰጥ ከሆነ* ግን ይህች ከተማ ለከለዳውያን አልፋ ትሰጣለች፤ እነሱም በእሳት ያቃጥሏታል፤+ አንተም ከእጃቸው አታመልጥም።’”+ 19 ከዚያም ንጉሥ ሴዴቅያስ ኤርምያስን “ወደ ከለዳውያን የኮበለሉትን አይሁዳውያን እፈራለሁ፤ ለእነሱ አሳልፈው የሰጡኝ እንደሆነ ሊያሠቃዩኝ ይችላሉ” አለው። 20 ኤርምያስ ግን እንዲህ አለው፦ “ለእነሱ አሳልፈው አይሰጡህም። እባክህ የምነግርህን የይሖዋን ቃል ታዘዝ፤ መልካምም ይሆንልሃል፤ በሕይወትም ትኖራለህ።* 21 እጅህን ለመስጠት* ፈቃደኛ ካልሆንክ ግን ይሖዋ የገለጠልኝ ነገር ይህ ነው፦ 22 እነሆ፣ በይሁዳ ንጉሥ ቤት* የቀሩት ሴቶች ሁሉ ወደ ባቢሎን ንጉሥ መኳንንት ይወሰዳሉ፤+ እነሱም እንዲህ ይላሉ፦‘ተማምነህባቸው የነበሩት ሰዎች* አታለውሃል፤ ደግሞም አሸንፈውሃል።+ እግርህ ጭቃ ውስጥ እንዲሰምጥ አድርገዋል። አሁን አፈግፍገው ተመልሰዋል።’ 23 “ሚስቶችህንና ወንዶች ልጆችህን ሁሉ ለከለዳውያን ይሰጣሉ፤ አንተም ከእጃቸው አታመልጥም፤ ይልቁንም የባቢሎን ንጉሥ ይይዝሃል፤+ በአንተም ምክንያት ይህች ከተማ በእሳት ትቃጠላለች።”+ 24 ከዚያም ሴዴቅያስ ኤርምያስን እንዲህ አለው፦ “ስለዚህ ጉዳይ ማንም ሰው እንዳይሰማ፤ አለዚያ ትሞታለህ። 25 መኳንንቱ ከአንተ ጋር እንደተነጋገርኩ ሰምተው ወደ አንተ ቢመጡና ‘ለንጉሡ የነገርከውን ነገር እስቲ ንገረን። ምንም ነገር አትደብቀን፤ እኛም አንገድልህም።+ ንጉሡ የነገረህ ምንድን ነው?’ ቢሉህ፣ 26 ‘በዚያ እንዳልሞት ንጉሡ ወደ የሆናታን ቤት መልሶ እንዳይልከኝ ስለምነው ነበር’ በላቸው።”+ 27 በኋላም መኳንንቱ ሁሉ ወደ ኤርምያስ መጥተው ጠየቁት። እሱም ንጉሡ እንዲናገር ያዘዘውን ቃል ሁሉ ነገራቸው። እነሱም ከዚያ በኋላ ምንም አላሉትም፤ ያደረጉትን ውይይት የሰማ ሰው አልነበረምና። 28 ኤርምያስ ኢየሩሳሌም እስከተያዘችበት ጊዜ ድረስ በክብር ዘቦቹ ግቢ+ ተቀመጠ፤ ኢየሩሳሌም በተያዘችበት ጊዜም እዚያው ነበር።+
(ደጀ ሰላም፣ የካቲት 8/2004 ዓ.ም፤ፌብሩዋሪ 16/2012/ READTHIS ARTICLE IN PDF)፦ ባለፈው የካቲት 2/2004 ዓ.ም፤ ፌብሩዋሪ 10/2012 ስለ ዋልድባ ገዳም እና መንግሥት በአካባቢው እያደረገ ባለው እንቅስቃሴ ዙሪያ የገዳሙን አቤቱታ እና ኡኡታ መዘገባችን ይታወሳል። ያንን ዜና በድጋሚ ለማስታወስ እያቀረብን፣ ገዳሙ ለጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ የጻፈው ደብዳቤ ሙሉ ቃል (ይህንን ይጫኑ) ማስቀመጣችንን በዚሁ አጋጣሚ እናስታውቃለን። ገዳሙ በገጠመው ችግር እንደ ሁላችሁም ሁሉ ጥልቅ ኃዘን የተሰማን መሆናችንን እየገለጽን አንዳንዶቻችሁ ባነሳችሁት መሠረት ለመንግሥት የሚቀርብ “አቤቱታ/ ፔቲሽን” በማጋጀት የኦርቶዶክሳውያንን ድምጽ ለማሰማት የበኩላችንን እንሞክራለን። በእግዚአብሔር ቸርነት ዋልድባ ገዳማችን ዛሬም፣ ነገም ይከበራል።
· በገዳሙ ክልል እና ዙሪያ (በዓዲ አርቃይ ወረዳ በኩል) የፓርክ ይዞታ ለመከለል እና የስኳር ፋብሪካ ለማቋቋም በሚል በሚካሄደው የጥርጊያ መንገድ ሥራ (ከማይ ፀብሪ እስከ ዕጣኖ ማርያም) የቅዱሳን አበው ዐፅም እየፈለሰ መሬቱ እየታረሰ ነው።
· መንግሥት ካቀዳቸው 10 ግዙፍ የስኳር ፋብሪካ ግንባታ ፕሮጀክቶች አንዱ በዋልድባ ገዳም ክልል እና ዙሪያ (ወልቃይት - መዘጋ) የሚቋቋም ሲሆን በዛሬማ ወንዝ ላይ 3.8 ቢልዮን ሜትር ኪዩብ ውኃ የመያዝ አቅም ያለውና 40,000 ሄ/ር የሸንኮራ ተክል የሚለማበት ግድብ ይቆምለታል፤ ግድቡ በሚሸፍነው ስፍራ (ማይ ዲማ) የሚገኙ አራት አብያተ ክርስቲያን የሚነሡ ሲሆን ለ10,000 የፕሮጀክቱ ጊዜያዊ እና ቋሚ ሠራተኞች የመኖሪያ ካምፕ ግንባታ እየተካሄደ ነው።
· “በቅድስት ገዳማችን ዋልድባ ውስጥ ለሚደረገው አግባብ ያልሆነ እንቅስቃሴ አበው ቅዱሳን አባቶቻችን ልዩ ሥራ እንዳይሠራባት የውግዘት ቃል (እንበለ ፈላሲ ኢይባዕ ነጋሲ) ያሳለፉባት ቦታ በመሆኗ ማኅበረ መነኮሳቱ ባደረግነው ምልአተ ጉባኤ መሠረት ለሚሠራው ሥራ ፈጽሞ ፈቃዳችን አለመሆኑንና የአባቶቻችን ቅዱሳንን ፈለግ ሕግና ሥርዐት ተከትለን የምንሄድ መሆናችንን በጥብቅ እናሳውቃለን”።
(ደጀ ሰላም፤ የካቲት 2/2004 ዓ.ም፤ ፌብሩዋሪ 10/2012)፦ ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ታላላቅ እና ታሪካዊ ገዳማት አንዱ ነው፤ ለግሑሳን(ፍጹማን) ባሕታውያን መሸሸጊያ፣ ለስውራን ቅዱሳን መናኸርያ፣ በብዙ ሺሕ ለሚቆጠሩ መነኮሳት፣ መነኮሳይያት እና መናንያን መጠጊያ፣ ለምእመናኑንም መማፀኛ እና ተስፋ ነው - የዋልድባ ገዳም፡፡
ቅዱሳን አበው እንደ ጽፍቀተ ሮማን የሰፈሩበት፣ እንደ ምንጭ የሚፈልቁበት ገዳሙ እመቤታችን ከልጇ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ መዋዕለ ስደት ወቅት በኪደቱ እግር ከረገጧቸው መካናት አንዱ ነው፡፡ በወቅቱ ጌታችን የወይራ ተክል ተክሎና አለምልሞ አርኣያ ስቅለቱን ገልጾበታል፤ ለቅዱሳኑ “እንደ ኢየሩሳሌም ትኹንላችሁ፤” ብሎ ቃል ኪዳን በመስጠት እህል እንዳይዘራባት፣ ኀጢአት እንዳይሻገርባት፣ ከድንግል አፈሯ የተቀበረ እንዳይወቀስባት እንዳይከሰስባት አዝዟል፡፡ በሰሜን ተራራዎች ግርጌ ዙሪያዋን በሰሜን አንሴሞ፣ በምሥራቅ ተከዜ፣ በምዕራብ ዘወረግ እና በደቡብ ዜዋ በተባሉ አራት ወንዞች በተከበበችውና የኢትዮጵያ ገዳማት ሁሉ መመኪያ በተባለችው ገዳም ከሙዝ ተክል ከሚዘጋጀው ቋርፍ እና ቅጠላ ቅጠል በቀር እህል አይበላባትም፡፡
በዚያ ቅዱሳን አበው፣ መነኮሳት እና መነኮሳይያት ረሀቡንና ጥሙን ታግሠው፣ የአገርን ቅርስና ሀብት ጠብቀው ለኢትዮጵያና ለመላው ዓለም እያለቀሱና እየጸለዩ፣ ዲማ በተባለው ፍልፍል ዛፍ በኣታቸው እያለፉ ኖረዋል፤ ቦታው ከፍተኛ የድኅነትና ሃይማኖት ሥፍራ ነውና ዛሬም ለአገር ሰላም፣ ፍቅርና ዕድገት ያልተቋረጠ ጸሎት እየተካሄደበት የሚገኝበት ቢሆንም ለ2000 ዓመታት በነገሥታቱ ሳይቀር ተጠብቆ የኖረውን ክብሩንና ሞጎሱን የሚፈታተን፣ ገዳማዊ ሕጉንና ሥርዐቱን የሚጋፋ፣ ማኅበረ መነኮሳቱንም ለከባድ ኀዘንና ጭንቀት የሚዳርግ አደጋ ተጋርጦበታል፡፡
የዋልድባ አብረንታንት ገዳም ዘቤተ ሚናስ ማኅበር፣ የዋልድባ ሰቋር ኪዳነ ምሕረት ገዳም ማኅበር እና የዋልድባ ዳልሽሓ ኪዳነ ምሕረት አንድነት ገዳም ማኅበር ምልአተ ጉባኤ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ አቶ መለስ ዜናዊ በጻፉት አምስት ገጽ ደብዳቤ ላይ እንደተገለጸው÷ በዓዲ አርቃይ ወረዳ በኩል የዋልድባን ገዳም ውስጡን በፓርክነት ለመከለል በቀለም የተቀለሙ ምልክቶች እየተተደረጉ ነው፡፡ በወልቃይት ወረዳ ልዩ ስሙ መዘጋ በተባለ የገዳሙ የእርሻ እና አዝመራ ቦታ ላይ መንግሥት የዛሬማን ወንዝ ገድቦ የስኳር ፋብሪካ ለማቋቋም በሰፊው እየተንቀሳቀሰ ይገኛል፡፡ በገዳሙ ክልል ዘልቆ የሚያልፍ ጥርጊያ መንገድ ለመሥራት በግሬደር እና ሌሎችም ከባድ የሥራ መሣሪያዎች በሚካሄደው ቁፋሮ የቅዱሳን አባቶች ዐፅም እየታረሰና እየፈለሰ መሆኑ የገዳሙን መነኮሳትና መናንያን ከፍተኛ ሐዘንና ጭንቀት ላይ ጥሏቸዋል፡፡
የማኅበረ መነኮሳቱ ደብዳቤ ጨምሮ እንደሚያብራራው የዛሬማ ወንዝ ግድብ ሲቆም በውኃ ሙላቱ ሳቢያ ከሚጠፉት የገዳሙ ወሳኝ ይዞታዎች መካከል የሚከተሉት ይገኙበታል፡-
1) ልዩ ስሙ አባ ነፃ የተባለ የብዙ ቅዱሳን ዐፅም በክብር የፈለሰበትና የረገፈበት፣ ብዙ መነኮሳት እና መናንያን የሚቀመጡበት (የሕርመት/ተዐቅቦ ቦታ) የጻድቁ አቡነ ተስፋ ሐዋርያት ቤተ ክርስቲያንና መቃብር እንዲሁም የሙዝ ቋርፍ በከፍተኛ ደረጃ የሚዘጋጅበት እጅግ ሰፊ የሆነ የአትክልት ሥፍራ፤
4.2) ዕጣኖ ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን የመነኮሳት፣ መነኮሳይያት አጠቃላይ መናንያን የገዳሙ የቤተ ክህነት ትምህርት መማሪያ ቤቶች ከመምህሮቻቸውና ተማሪዎቻቸው ጋራ፤
4.3) በተለይም በዋልድባ አብረንታንት ውስጥ ያሉ ባሕታውያን፣ መነኮሳትና መናንያን የሙዝ ቋርፍ የሚዘጋጅበት ገዳሙ በዋናነት የሚተዳደርበት እጅግ ሰፊ የአትክልት ቦታ፤
4.4) ደላስ ቆቃህ አቡነ አረጋዊ ቤተ ክርስቲያን የመነኮሳት፣ መነኮሳይያት፣ መናንያን መኖርያ ቤቶች፣ የገዳሙ ቤተ ክህነት ት/ቤቶች፣ መምህሮቻቸውና ተማሪዎቻቸው እስከ መኖርያ ቤቶቻቸው ናቸው፡፡
ከላይ የተዘረዘሩት የገዳሙ ይዞታዎች ከጠፉ ገዳሙ ምንም ዐይነት የገቢ ምንጭና መተዳደር /በደላሳ ቆቃህ እንደ ማሽላ፣ ዳጉሳ በማምረት/ የማይኖረው በመሆኑ መነኮሳቱ፣ መነኮሳይያቱ፣ መናንያኑ፣ መምህራኑና ተማሪዎቻቸው ለረሃብ እና ስደት የሚዳረጉ በመሆኑ ማኅበሩ ሙሉ በሙሉ እንደሚያከትምለት ያስረዳው ደብዳቤው÷ መንግሥት ሐዘናቸውንና ጩኸታቸውን ሰምቶ የገዳማቸውን ሕግ እና ሥርዐት እንዲያስከብርላቸው ተማፅነዋል፡፡
ቀደም ሲል በተለይም ከ1997 ዓ.ም ወዲህ ማይ ሰርኪን ከተባለው ቦታ ወርቅ እናወጣለን በሚሉ ቆፋሪዎችና ዕጣን እንለቅማለን በሚሉ መቀርተኞች (ቁጥራቸው በዐሥር ሺሕዎች በሚገመት ሰፋሪዎች) ተጥለቅልቀው ሲታወኩና ሲረበሹ መቆየታቸውን የጠቀሰው የማኅበረ መነኮሳቱ ደብዳቤ አሁን ደግሞ ፓርክ ለመከለል፣ የስኳር ፋብሪካ ለማቋቋምና ጥርጊያ መንገድ ለማውጣት የሚካሄደው እንቅስቃሴ ለገዳሙ ህልውና በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ እንደሆነበት አትቷል፡፡
በበጋ ወቅት መንሥኤው የማይታወቅ የሰደድ እሳት ከሚያወድመው ደን ባሻገር በወርቅ ጫሪዎቹ እና በዕጣን መቀርተኞቹ ሳቢያ አበው መነኮሳት ጭብጥ ቋርፍ ይዘው ሱባኤ የሚይዙባቸው/የሚሰወሩባቸው ዛፎች (ፍልፍል ዲማ)፣ መድኃኒትነት ያላቸው ዕፀዋትና የግሑሳኑ መሳፈርያ የሆኑት የዱር እንስሳት (አንበሳ፣ አጋዘን፣ ነምር) ከገዳሙ እየጠፉ መሆናቸውም ተመልክቷል፡፡
ከማኅበረ መነኮሳቱ ጋራ ባለፈው ዓመት የመዘጋ እና የወልቃይት ነዋሪዎች ማይ ገባ ንኡስ ወረዳ ላይ የተቃውሞ ድምፃቸውን በሰልፍ ማሰማታቸውንም ያወሱት የገዳማቱ ተወካዮች ልማትን የሚቃወሙ ባይሆንም ስለ ዕቅዱ ምንም የተገለጸላቸው ነገር ባለመኖሩ ቦታው የጸሎት፣ የተጋድሎና የቅድስና መሆኑ ቀርቶ የዓለማውያን መናኸርያ፣ የነጋድያንና የሕዝብ መስፈርያ፣ የመኪና መሽከርከርያ እንዲሆን ፈቃደኞች እንዳይደሉ የገዳሙ ማኅበር አባላት ገልጸዋል፤ በገዳሙ ልዩ ሥራ እንዳይሠራ “እንበለ ፈላሲ ኢይባዕ ነጋሲ” በማለት ቀደምት አባቶቻቸው ያስተላለፉትን የውግዘት ቃል በማስጠበቅ በቅዱሳኑ ፈለግ ሕግና ሥርዐት መጓዛቸውን እንደሚቀጥሉም በጥብቅ አስተውቀዋል፡፡
በአምስት ዓመቱ የመንግሥት ልማት እና ትራንፎርሜሽን ዕቅድ መሠረት በስኳር ምርት ራስን ለመቻል ከሚቋቋሙት ዐሥር ግዙፍ የስኳር ፋብሪካ ፕሮጀክቶች መካከል አንዱ የ4.2 ቢልዮን ብር ዕቅድ የተያዘለት ይኸው የወልቃይት ስኳር ፋብሪካ ነው፡፡ ፋብሪካው በ40,000 ሄ/ር ላይ የሚለማውን የሸንኮራ ተክል የሚጠቀም ሲሆን የውኃ ምንጩም በዛሬማ ወንዝ ላይ የሚሠራው ርዝመቱ 700 ሜትር፣ ከፍታው 138 ሜትር የሆነና 3.8 ቢልዮን ሜትር ኪቢዩክ ውኃ የመያዝ አቅም ያለው ግድብ ነው፡፡
ውኃው ያርፍበታል በተባለው ማይ ዲማ በተባለው ቦታ የሚገኙት የማር ገጽ ቅዱስ ጊዮርጊስ፣ የማይ ገባ ቅዱስ ሚካኤል፣ የዕጣኖ ቅድስት ማርያም እና የደለሳ ቆቃህ አቡነ አረጋዊ አብያተ ክርስቲያን እንደሚነሡ ተነግሯል፡፡ ሥራውን ያካሂዳል የተባለው የፌዴራል ውኃ ኮንስትራክሽን ሥራዎች ሲሆን በአሁኑ ወቅት ለ10,000 የፕሮጀክቱ ቋሚ እና ጊዜያዊ ሠራተኞች የካምፕ ግንባታ እየተከናወነ፣ ቦታውንም ምቹ የማድረግ ሥራ እየተሠራ መሆኑ ተዘግቧል፡፡
በሰሜን ምዕራብ ትግራይ - ሽሬ እንዳሥላሴ እና በሰሜን ጎንደር ሀገረ ስብከት ዓዲ አርቃይ ወረዳ ክልል በሚገኙት ሦስቱ የዋልድባ ገዳማት በአጠቃላይ ከ3000 ያላነሱ መነኮሳትና መነኮሳይያት የሚገኙ ሲሆኑ የሴቶች ገዳም በሆነው የዳልሽሓ ኪዳነ ምሕረት አንድነት ገዳም ከ1500 ያላነሱ ሴት መነኮሳይያት ይገኙበታል፡፡ የዋልድባ አብረንታንት ገዳም ምክሆን ለገዳማተ ኢትዮጵያ ማኅበር ዘቤተ ሚናስ ዋነኛው የሕርመት/ተዐቅቦ ቦታ ሲሆን ወንዶች መነኮሳት ብቻ ያሉበት፣ እስከ 50 ዓመት ድረስ በአርምሞ ከሰው ተነጋግረው የማያውቁ ቅዱሳን በዘመናችን ሳይቀር የሚገኙበት ነው፡፡
ገዳሙን በማደራጀት እና የተባሕትዎን ኑሮ በማጠናከር በ14ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ከነበሩትና ሰባቱ ከዋክብት ከሚባሉት የአቡነ መድኃኒነ እግዚእ ደቀ መዛሙርት አንዱ ጻድቁ አቡነ ሳሙኤል (ሳሙኤል ፀሐይ ዘዋሊ) ይጠቀሳሉ፤ ገዳሙን ያቀኑትም በዐምደ ጽዮን ዘመነ መንግሥት በ1319 ዓ.ም ነው፡፡ የገዳሙን ኑሮ መልክ የሰጡት ከደብረ ሊባኖስ በሄዱት እንደ አባ ሙሴ የመሳሰሉት አባቶች ሲሆኑ “በገዳም እንኖራለን፤ እህል አይገባንም” በማለት ከእርሳቸው ጊዜ ጀምሮ የመነኮሳቱ ምግብ ቋርፍ - ሙዝ በጨው ተቀቅሎ እንዲሆን ተወስኗል፡፡
የዋልድባ መነኮሳት ከነገሥታት ጉልት አይቀበሉም ነበር፤ ሲሰጥም አጥብቀው ይቃወሙ ነበር፡፡ በዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ /1426 - 1460 ዓ.ም/ ዘመነ መንግሥት የዋልድባ ገዳም በአራቱ ጅረቶች መካከል እንዲሆን ተከልሎ ገዢ እንዳይገባ፣ አራሽ እንዳይሠማራ ተከልክሏል፡፡
ኣትለት ግርማይ ገብረስላሴ፣ ውድድሩ ብ2 ሰዓት፣ 11 ደቒቕን 4 ሰኮንድን ብምዝዛም እዩ ራብዓይ ደረጃ ሒዙ። ኣብቲ ውድድር ኬንያዊ ኤሊዩድ ኪፕቾገ ቀዳማይ፣ ኢትዮጵያዊ ፈይሳ ሊለሳ ካልኣይ፣ ከምኡ’ውን ኣመሪካዊ ጋለን ሩፕ ሳልሳይ ብምዃን ተዓዊቶም።
ኢትዮጵያዊ ኣትለት ፈይሳ ሊለሳ ኣብ ናይ መዛዘሚ መስመር ድሕሪ ምብጽሑ ዘርኣዮ ምልክት ኣቓልቦ ማዕከናት ዜና ዓለም ስሒቡ። ንሱ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ህዝቢ ጎንደር ዘርእዮ ዘሎ ተኸታታሊ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ዘርእዮ ናይ ኣእዳው ምልክት ዝመሳሰል ብምርኣይ፣ ንዕላማ’ቲ ሰላማዊ ሰልፊ ዘለዎ ደገፍ ገሊጹ።
ንሱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንህዝቢ ኦሮሞ ይቐትልን ይኣስርን ኣሎ ድሕሪ ምባል፣ ካብ ኣህጉራዊ ኮሚቴ ኦሎምፒክ ክስዕቦ ንዝኽእል መቕጻዕቲ ብዝምልከት፣ ኣብ ሃገረይ ሰላማዊ ሰልፊ ክገብር ኣይክእልን እየ፣ ነዛ ዝረኸብኩዋ ዕድል ክጥቀመላ ኔሩኒ ይብል።
ገለ ተወላዶ ትግራይ መንነቶም ብምኽዋል ኣብ ዝሃቡዎ ቃል፣ ናይ ንግዲ ትካላቶምን መንበሪ ኣባዪቶምን ብናዕበኛታት ከምዝዓነወ ድሕሪ ምግላጽ፣ ንህይወቶም’ውን ውሕስነት ከምዘይብሎም ሓቢሮም።
ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ኢትዮጵያ ሰላማዊ ሰልፊ ዘካዪዱ ዘለዉ ተወላዶ ኦሮሞን ኣምሓራን፣ እቲ መንግስቲ ብተወላዶ ትግራይ ዝተዓብለለን ንሓደ ብሄር ዘገልግልን’ዩ ብምባል እዮም ዝኸሱዎ።
ኣብ ከተማ ጎንደር ዝርከብ ብተወላዶ ትግራይ ዝውነን ትካላት ንግዲ፣ ቤት መግቢ፣ ሆቴላት፣ ኣድማ ብዝገብሩ ዘለዉ መንእሰያት ይዓኑ ከምዘሎ ኣልጀዚራ ኣብ ዝፈነዎ ጸብጻብ የመልክት።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰልፊ ዘካየዱ ዜጋታቱ ብዝሃቦ ጨካን ምላሽ ናይ ዝሞቱን ዝቖሰሉን ሰባት ምጽራይ ክግበር ሓያሎ ኣህጉራውያን ትካላት ክጽውዓ ጸኒሐን’የን።
ባሕር-ዳር በድሮ ስሙ ባሕር ዳር ጊዮርጊስ በሰሜን-ምዕራብ ኢትዮጵያ የምትገኝ ከተማ ስትሆን የአማራ ክልል ዋና ከተማ ናት። ከተማዋ በቀድሞው ጎጃም ክፍለ ሓገር ውስጥ ከጣና ሐይቅ ደቡባዊ ጫፍ ላይ ተቀምጣ ስትገኝ ባህር ዳር እንደ መቀሌና ደሴ የወረዳ ደረጃ ያላት ስፔሻል(ልዩ) ዞን ናት። በማዕከላዊ ስታትስቲክ ትመና የ167,261 ህዝብ ከነሱም መሃከል የ86,355 ወንዶችና የ80,906 ሴቶች መኖሪያ ከተማ ናት። 1700 ሜትር ከባሕር ወለል በላይ ትገኛለች።
ባሕር-ዳር ከአዲስ አበባ 565 ኪ.ሜ ወደ ሰሜን-ሰሜን ምዕራብ ትገኛለች። ባህር ዳር ከጢስ አባይ በ30 ኪሎሜትር ስለምትርቅ ለጎብኚዎች አመቺ ቦታ ላይ ናት። ባህር ዳር የአንድ የአስፋልት ንጣፍ ያለው ኤርፖርት የሰፊ ገበያና የተለያዩ የመዝናኛ ቦታዎች እና ታሪካዊ እና ጥንታዊ ግዳማት መግኛ ቦታ ናት።
ባሕርዳር ከተማ የምትገኘዉ በሰሜን ምዕራብ ኢትዮጵያ ክፍል፣ በአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት፣ በምዕራብ ጎጃም ዞን፣ ከአዲስ አበባ በ 565 ኪሜ ርቀት ላይ ነው፡፡ አስትሮኖሚያዊ መገኛ ቦታዋ በ 11º 38’ በሰሜን ላቲቲውድ እና በ37º15’ ምስራቅ ሎንግቲውድ ነው፡፡
በአፈ ታሪክ እንደሚነገረው የባሕር-ዳር ስያሜን ያወጡት አፄ ሠርጸ ድንግል ሲሆኑ እሳቸውም ይሕን ታቦት የት እናስቀምጥ ተብለው በተጠየቁ ጊዜ "ከባሕሩ-ዳር" አድርጉ የተባሉ ሰወች ለመንደሩ ባሕር-ዳር ብለው ስያሜ አወጡለት ይባላል።
ባሕር-ዳር ከተማ የተቆረቆረችው በ1915 ዓ.ም ነው ፡፡ ባሕር-ዳር በክልሉ ከሚገኙ የሪፎርም ከተሞች አንድዋ ስትሆን፤ የከተማ አስተዳደር፣ 3 ሜትሮፖሊታን ክ/ከተማዎች፣ የከተማ አገልግሎት ጽ/ቤት፣ 9 የከተማ ቀበሌዎችና 4 የገጠር ቀበሌዎች አሏት፡፡ ከተማዋ በ1998 ዓ.ም የተቀናጀ ልማት ፕላን አላት፡፡
የተቆረቆረችበትን ዓመት፣ የቆረቆሩትን ቀደምት ሠዎች፣ የሠፈሮችን ስሞች፣ ለባሕር-ዳር የተገጠሙትና የተዘፈኑ ታሪካዊ ግጥሞችና ስነ ቃሎች፣ ስለ ቅዱስ ጊዮርጊስ ከጎጆ ቤት ወደ አሁኑ ይዞታው አመጣጥ (ባሕር-ዳርን ስናስብ ጊዮርጊስን ሚካኤልን እና ገበያውን ከገበያው አካባቢ የነበረውን ፍርድ ቤት ነጣጥሎ ማየት አይቻልም የሚል አስተያየት ስላለ ነው)፣ ባሕር-ዳር እንደባሕር ዳርነቱ ከመቆርቆሩ በፊት በሚካኤል እና በሽመምብጥ ሠፈር አካባቢ ስለነበረው አሰፋፈር፣ ስለማዘጋጃቤቱ፣ ስለ አውቶቡስ ተራው፣ ስለ ድባነቄ ተራራ፣ እና ስለ መሳሉት፣ ስለፖሊቴክኒክ፣ ስለዓባይ ወንዝና ድልድዩ፣ ስለዓባይ ወንዝና ስለጣና ሐይቅ መገናኛ እና ስለሌሎችም ቁልፍ ነገሮችን ማቅረብ የሚችሉ አፈታሪኮች አሉ።
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ላጠፋው ጥፋት ጸሐፊውን አቶ አሸናፊ እጅጉን ከስራ በማባረር ፣ምክትል ፕሬዚዳንቱና የቡድን መሪ የነበሩትን አቶ ብርሃኑ እንዲነሱ የቀረበውን ጥያቄ ውድቅ አደረገ። አስቸኳይ ስብሰባ የተጠራው የፌዴሬሽኑ ጠቅላላ ጉባኤ በዛሬው እለት ያሳለፈው ውሳኔ ስብሰባ የማያስፈልገው እንደሆነ ተጠቁሟል። ተመጣጣኝ ቅጣት ይጥላል ተብሎ የተጠበቀው የካድሬዎች ስብሰባ ተቀጣሪውን ጸሐፊ በማሰናበትና አቶ ሰውነት ቢሻው ” ህዝባዊ አደራቸውን እንዲወጡ በማሳሰብ ተጠናቋል። በሰዓታት ልዩነት ኢሬቲድ የዘገበው ዘገባ እንዲህ ይነበባል። ፌዴሬሽኑ በነሃሴ ወር አጠቃላይ ጉባኤውን ያካሂዳል ተብሏል።
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ዛሬ ሰኔ 17/2005 ዓ/ም በጠራው አስቸኳይ ጉባኤ የፌዴሬሽኑ ምክትል ፕሬዚዳንት አቶ ብርሃኑ ከበደ ከሀላፊነታቸው እንዲነሱ ያቀረቡትን ጥያቄ ውድቅ አደረገ ፡፡
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌደሬሽን አስቸካይ አጠቃላይ ጉባኤ የኢትዮጵያ ብሄራዊ ብድን ያለአግባብ ተጫዋች ማሰለፍ ተከትሎ ያጋጠመው ችግር ላይ ሰፊ ውይይት አድርጓል፡፡ጉባኤው ችግሩ መፈጠር ያልነበረበትና አሳዛኝ ድርጊት መሆኑን በመግለፅ ለዚህም ሀላፊነቱ ፌደሬሽኑ መውሰድ ይኖርበታል ብሏል፡፡
አሁን ብሄራዊ ቡድኑ አስፈላገው ዝግጅት በማድረግ ያለው ሙቹ አጋጣሚ በመጠቀም ሴንትራል ሪፐብሊክ አፍሪካ በማሸነፍ ለጥሎማለፍ ጨዋታ ማለፍ ይኖርበታል፡፡ለዚህም ቡድኑ አስፈላጊውን ዝግጅት ከወዲሁ ማድረግ ይጠበቅበታል፡፡
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌደሬሽን የጠራው አስቸኳይ ጉባኤ ሲጠናቀቅ የፌደሬሽኑ ፕሬዝደንት ሳህሉ ገብረወልድ እንዳሉት በፌደሬሽኑ የሚታዩት በግልፅነት አሰራር፣ አደረጃጀት ፣ ከሚዲያ ጋር ያለው ግንኙነት በማጠናከርና በቂ መረጃ በግዜው ለሚመለከተው አካል በማድረስ ላይ የሚታዩት ችግሮች ለመቅረፍ በትኩረት ይሰራል፡፡
ከደቡብ አፍሪካ የሚነሳው የ 3 ነጥብ ይገባኛል ጥያቄ አንድ ተጫዋች ሁሌቴ ስለማይቀጣ ከዚህ ጋር ተያይዞ የሚነሳ ስጋት በፊፋ እልባት እንደተሰጠበት አቶ ሳህሉ አረጋግጠዋል፡፡
የኢትየጵያ ብሄራዊ ቡድን በቀሪው ጊዜ አስፈላገውን ዝግጅት በማድረግ ለቀጣይ ውድድር ለማለፍ ፌደሬሽኑ አስፈላገው ድጋፍና ክትትል እንደሚያደርግም አቶ ሳህሉ ገልፀዋል፡፡
የኢትዮጵያ ብሄራዊ ብድን አሰልጣኝ ሰውነት ቢሻው በድኑ የሚጠበቀው ጥረት በማድረግ የኢትዮጵያ ህዝብ የሚፈልገውን ነጥብ ለማምጣት አስፈላጊውን ርብርብ እንደሚያደርጉ አረጋግጠዋል፡፡
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ዛሬ በጠራው አስቸኳይ ስብሰባ የፌዴሬሽኑን ዋና ጸሀፊ አቶ አሸናፊ እጅጉ ከስልጣናቸው እንዲነሱ ወስኗል፡፡ የኢትዮጵያ ብሄራዊ እግር ኳስ ቡድን በብራዚሉ የ2014ቱ የዓለም ዋንጫ ማጣሪያ ላይ ከቦትስዋና ባደረገው ጨዋታ ላይ ሁለት ቢጫ እያለው በስህተት የተሰለፈውን ተጫዋች ምክንያት በማድረግ ሶስት ነጥብና ሶስት ጎል ተቀንሶበታል፡፡
ይህንንም ምክንያት በማድርግ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን በቅርቡ በሰጠው መግለጫ ችግሩን ለማጣራት እንደሚሰራ መግለጹን ተከትሎ በጠራው አስቸኳይ ስብሰባ ላይ የኢትዮጵያ ብሄራዊ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ዋና ጸሀፊ አቶ አሸናፊ እጅጉን ከስልጣናቸው አንስቷል፡፡ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ምክትል ፕሬዝዳንት አቶ ብርሃኑ ከበደ ከሃላፊነታቸው እንዲነሱ ያቀረቡት ጥያቄ ስራ አስፈጻሚው አጽድቆታል፡፡ጠቅላላ ጉባዔው እንደቀጠለ ነው፡፡/ ኢሬቴድ/
በኢትዮጵያ እግር ኳስ ታሪክ ውስጥ በወጣትነት ዕድሜው ከ1980ዎቹ የመጨረሻ ዓመታቶች አንስቶ እስከ 1990ዎቹ የመጀመሪያ ዓመታቶች ላይ በክለብ ደረጃ ለኪቤአድ፣ ለኒያላ፣ ለሳቢያን ብረታ ብረት፣ ለአየር መንገድ ለኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ክለቦች ተጫውቶ ያሳለፈውና በአሰልጣኝ ስዩም አባተ /ነፍስ ይማር/ ለሚመራው የወጣት ቡድን ከተመረጠ በኋላ በእዛው ዓመት ላይ ከሀገር በመውጣት ኑሮውን በጣሊያን ሀገር ያደረገው የቀድሞው የኪቤአድ፣ የኒያላ፣ የሳቢያን ብረታ ብረት፣ የአየር መንገድ እና የኢትዮጵያ ንግድ ባንኩ የቀድሞ ግብ ጠባቂ አንድነት በቀለ /ቀዬ / በእዚህ ሳምንት ውስጥ ለኮሮና ቫይረስ መከላከያ የሚሆን ግምቱ ወደ 200 ሺህ ብር የሚያወጣ የማቴሪያል ድጋፍ ለጥቁር አንበሳ ሆስፒታል አድርጓል። የኢትዮጵያ እግር ኳስ የተጨዋችነት ዘመን ቆይታውን የተለያዩ ክለቦች ውስጥ በግብ ጠባቂነት በመጫወት ያሳለፈው አንድነት በቀለ ለሆስፒታሉ ያደረገው የማቴሪያል ድጋፍና እርዳታ የአሁን ሰዓት ላይ ለዓለምም ሆነ ለሀገራችን ከፍተኛ ስጋት ሆኖ የበርካታዎችን ህይወት እየቀጠፈ ላለው እና በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ ሰዎችንም ለህመም እየዳረገ የመጣውን የኮረና ቫይረስ ወረርሽኝን ለመከላከል እንዲቻል በማሰብ ቫይረሱ ወደ አገራችን መግባቱን ተከትሎ እንደ አንድ ኢትዮጵያዊ ሀገር ወዳድ ሁሉ እሱም ኮሮና ቫይረስን በጋራ ለመከላከል እንዲቻል ያደረገው የማቴሪያል ድጋፍ ዶክተሮች በሽተኛውን በሚያክሙበት ጊዜ ህመምተኞቹ አፋቸውን በሀይል ስለሚከፍቱ ባክቴሪያው ወደ ዶክተሩ እንዳይሄድ የሚያደርግ እና ቫይረሱም ከአንዱ ወደ አንዱ እንዳይተላለፍም የማድረግ እና ብሎም ደግሞ የአሁን ሰዓት ላይ በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኙ ምክንያትም ህክምናን እየሰጡ ያሉ በርካታ የዓለም ዶክተሮችም ሙያዊ ግዴታቸውን እየተወጡ ባለበት ሁኔታም የቫይረሱ ተጠቂ ሆነው ህይወታቸውን እያጡ ያለበት ደረጃ ላይም በመደረሱ ከወዲሁ በእኛ ሀገር ከቫይረሱ ለመከላከል የሚቻልበትን እርዳታ ተጨዋቹ ማድረጉ ነው የተገለፀው።
በግብ ጠባቂነት ሙያው በተለያዩ ክለቦች ውስጥ ገብቶ ሲጫወት የሚታወቀው አንድነት በቀለ ለኮሮና ቫይረስ መከላከያ የማቴሪያል ድጋፍን በማድረጉ ከጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ከፍተኛ ምስጋና የቀረበለት ሲሆን ያበረከተው ማቴሪያልም ጥቅሙ ከፍተኛ እና ጥሩ ሆኖ በመገኘቱም ኮተቤ ለሚገኘው ቅርንጫፍ መስሪያ ቤትም ሌላ አቅርቦት እንዲያደርግም ጥሪው እንደቀረበለትም ተገልጿል። የቀድሞው ተጨዋች በእስካሁን የህይወት ዘመን ጉዞው ባለትዳርና የሁለት ልጆች አባት ሲሆን ለቡ መብራት ሀይል እና ሀና ማሪያም አካባቢ በከፈተው የመስታወት ፋብሪካም ቀደም ባሉት ጊዜያት ለሀገር ትልቅ ውለታ ሰርተው ያለፉና እንደልፋታቸውም የተረሱ እና የተቸገሩ ቁጥራቸው እስከ 10 እና 12 የሚደርሱ ተጨዋቾችንም በድርጅቱ ውስጥ በመቅጠር እና በመርዳት ሙያዊ ስራ እያሰራቸው እና ህይወታቸውንም እንዲለውጡም እያደረጋቸው መሆኑም ታውቋል።
በጣሊያን ሀገር ኑሮውን ካደረገ በኋላ የአሁን ሰዓት ላይ እዚሁ እየኖረ እና ለስራ ጉዳይም ወደ ጣሊያን በመመላለስ ላይ የሚገኘው አንድነት በቀለ የራሱን ድርጅት ከከፈተ በኋላ ስለሚያደርጋቸው የበጎ አድራጎት ተግባራት ብዙም እንዲነገርለት የማይፈልግ ተጨዋች ቢሆንም እኛ ሰሞኑን ለኮሮና ቫይረስ መከላከያ ያደረገውን ድጋፍ በመስማታችንና እና በማረጋገጣችን እንደዚሁም ደግሞ የቀድሞ ስፖርተኞችንም በማገዙ በኩል ለሚሰራቸው ስራዎች በሀትሪክ ስፖርት ድረ ገፅ ስም ምስጋናን ልናቀርብለት እንፈልጋለን።
ሕዝብ የእናንተን የፍቅር ስጦታ ለመቀበልና ላለመቀበል የሚናገርበት አንደበት ያስፈልገዋል። በማዕከላዊ፥ ቃሊቲ፥ ቂሊንጦ፥ ዝዋይ፥ ሸዋ ሮቢት፥…በመሳሰሉት እስር ቤቶች መከራና...
በቤትኪንግ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ እስካሁን ባለው ጅማሮ ወጣ ገባ የሆነ አቋም እያሳየ የሚገኘው ሰበታ ከተማ ከአንድ ተጫዋቹ ጋር ሲለያይ የአንድ ተጫዋች ውል አስፀድቋል። በአሰልጣኝ አብርሀም መብራቱ እየተመራ እስከ ስድስተኛ ሳምንትዝርዝር
ሱፐር ስፖርት የጅማ እና ሰበታ ጨዋታ ከተጠናቀቀ በኋላ አሰልጣኞቹን እንዲህ አነጋግሯል። አሰልጣኝ አብርሀም መብራቱ – ሰበታ ከታማ ስለጨዋታው “ጥሩ ነበር ሜዳ ላይ የነበረን እንቅስቃሴ። በአጠቃላይ ሙሉ ለሙሉ ጨዋታውን ተቆጣጥረነው ነበር።ዝርዝር
በቤትኪንግ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 6ኛ ሳምንት የመጀመሪያ ቀን ሁለተኛ ጨዋታ ጅማ አባጅፋር ለረጅም ደቂቃ ሲመራ ቆይቶ በስተመጨረሻ ነጥብ ለመጋራት ተገዷል። አሰልጣኝ አብርሀም መብራቱ በኢትዮጵያ ቡና ከተሸነፈው ስብስባቸው ስድስት ለውጦችን በማድረግዝርዝር
ሰበታን ከጅማ በሚያገናኘው ጨዋታ ዙሪያ ቀጣዮቹን ነጥቦች አንስተናል። በሁለቱ የአዲስ አበባ ክለቦች ተከታታይ ሽንፈት የደረሰበት ሰበታ ወደ ድል ለመመለስ ከጅማ አባ ጅፋር ይገጥማል። በየጨዋታው ግቦችን እያስቆጠሩ የሚገኙት ሰበታዎች በሁለተኛው አጋማሽዝርዝር
በቤትኪንግ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ አምስተኛ ሳምንት መክፈቻ መርሐ ግብር ኢትዮጵያ ቡና ከሰበታ ከተማ ጋር ያገናኘው ጨዋታ ሦስቱን ወንድማማቾችን በተለያዩ ክለቦች አገናኝቷል። አዲስ አበባ ልዩ ስሙ ሾላ “ጉቶ ሜዳ” አካባቢ ከአባታቸውዝርዝር
ከቡና እና ሰበታ ጨዋታ መጠናቀቅ በኋላ የቡድኖቹ አሰልጣኞች ከሱፐር ስፖርት ጋር ተከታዩን ቆይታ አድርገዋል። አሰልጣኝ ካሣዬ አራጌ – ኢትዮጵያ ቡና ስለ ጨዋታው ከእረፍት በፊት የእኛ ቡድን ጥሩ ነበር። ከእረፍት በኋላዝርዝር
ረፋድ ላይ በተደረገው የአምስተኛ ሳምንት መክፈቻ ጨዋታ ኢትዮጵያ ቡና ሰበታ ከታማን 3-2 አሸንፏል። ለኢትዮጵያ ቡና ዊልያም ሰለሞን እና ሬድዋን ናስር ጉዳት ላይ በሚገኘው አምበሉ አማኑኤል ዮሐንስ እና ዓለምአንተ ካሳ ቦታዝርዝር
ነገ የሚጀምረው አምስተኛው ሳምንት የሊጉ መርሐ ግብር ቀዳሚ ጨዋታን አስመልክተን ይህን ብለናል። ኢትዮጵያ ቡና የመጀመሪያ ሽንፈቱን ካስተናገደ በኃላ ዳግም ወደ ድል ለመመለስ ከሰበታ ጋር ይፋለማል። በሀዋሳው ጨዋታ ተቀዛቅዘው የታዩት ቡናዎችዝርዝር
በፈረሰኞቹ 4-2 አሸናፊነት ከተጠናቀቀው የቅዱስ ጊዮርጊስ እና ሰበታ ከተማ ጨዋታ በኃላ የቡድኖቹ አሰልጣኞች ከሱፐር ስፖርት ጋር ቀጣዩን ቆይታ አድርገዋል። አሰልጣኝ አብርሀም መብራቱ – ሰበታ ከተማ ጨዋታው በገመቱት መልኩ ስለመሄዱ… “የመጀመሪያውዝርዝር
የአባቱ ደሞዝ ዝቅተኛ ስለሆነ ያንን ያክል ገንዘብ ማግኘት አልቻሉም፡፡ በየዘመድ ወዳጆቻቸው ቤት እየዞሩ እርዳታ በመጠየቅ ያጠራቀሙት 250 ብር ብቻ ሆነ፡፡ ከዚያን ቀን ጀምሮ ማቆ ለእናቱ ህክምና ስለ ጎደለው 250 ብር አብዝቶ ይጨነቅ ጀመር፡፡
በእረፍት ሰዓት አራት ጓደኞቹ ኳስ ሲጫወቱ፣ እሱ ከዛፍ ጥላ ስር ቁጭ ብሎ የሚያስበው ስለ ሁለት መቶ ሀምሳ ብሩ ነው፡፡ ከጭንቀቱ ብዛትም ወደ ፈጣሪው ቀና ብሎ በሚያሳዝን ዜማ…
ከዕለታት አንድ ቀን ትምህርት ቤት ሲማር…..ሲማር…..ሲማር…. ቆይቶ ወደ ቤቱ ሲመለስ አብረውት ከነበሩት ጓደኞቹ አንዱ መሬት የወደቀ ገንዘብ አገኘ፡፡ ገንዘቡን አንስተው ሲቆጥሩት 250 ብር ነው፡፡ ከመካከላቸው አንዱ፤ “እንግዲህ እኛ አምስት ስለሆንን ለመከፋፈል አያስቸግርም፡፡ ሃምሳ ሃምሳ ብር ይደርሰናል…..” አለ፡፡
ገንዘቡን ከተከፋፈሉም በኋላ “ዛሬ ደስ የሚል ቀን ነው….. በገንዘባችን አብረን እየዞርን የሚጣፍጡ ምግቦችን እንበላለን….በተረፈውም ፕለይ ስቴሽን የተባለውን የኮምፒውተር እግር ኳስ እንጫወታለን” ተባባሉ፡፡
ጓደኞቹም ማቆን በጣም ስለሚወዱት “ግዴለህም ያንተን ድርሻ ለእናትህ ውሰድላቸው …… እኛ ጓደኞችህ ግን ስለምንወድህ ጭንቀትህ እንዲቀልልህ ስለምንፈልግ … ከኛ ድርሻ አዋጥተን አብረኸን ጣፋጭ እንድትበላና ፕለይ ስቴሽን እንድትጫወት ጋብዘንሃል!” አሉት፡፡
ማቆ መጀመሪያ “ስለ ግብዣው አመሰግናለሁ ግን አሁኑኑ ሃምሳ ብሩን ይዤ ወደ እናቴ ብሄድ እመርጣለሁ” ብሎ ሊለያቸው ፈልጎ ነበር፡፡ አራት ጓደኞቹ ግን “አይ….. ገና 200 ብር ስለሚጎድልህ አሁኑኑ ብትሄድ የምትፈጥረው ነገር የለም፡፡ ይልቅ ከኛ ጋር ተዝናና…..” ብለው አግባቡት፡፡
በዚህ ዓይነት አስደሳች ሁናቴ ገንዘቡን ከጨረሱ በኋላ ማቆ አራቱን ጓደኞቹን አመስግኖ ተለያቸው፡፡ ምንም ያልተነካችውን የሱን ሃምሳ ብር ይዞም እየሮጠ ወደ ቤቱ ገሰገሰ፡፡ ሃምሳ ብሩንም ከእናቱ አልጋ አጠገብ ትክዝ ብለው ለተቀመጡ አባቱ የሰጣቸው በከፍተኛ ደስታ ተሞልቶ ነበር፡፡
አባቱም ቅዝዝ ባለ ስሜት ገንዘቡን ከየት እንዳመጣ ጠየቁት፡፡ ማቆም ታሪኩን ከመነሻው እስከ መጨረሻው ተረከላቸው፡፡ አባቱም በጣም አዘኑ፡፡ ከሃዘናቸው ብዛትም በሚያሳዝን ዜማ፡-
"ልጄ ማቆ …. ነገሩ እንዲህ ነው፡፡ የእናትህ መታመም ከዚህ ቀደም የነገርኩህ አንድ ወዳጄ ትንሽ ገንዘብ አግኝቻለሁና … ወደፊት ሰርተህ የምትከፍለኝ ከሆነ …. የጎደለህን 250 ብር ላበድርህ እችላለሁ ብሎ ጠራኝ፡፡ እኔም ሄጄ ያንን ገንዘብ ተቀበልኩ፡፡
"ከደስታዬ ብዛትም ፈጣሪዬን እያመሰገንኩ እናትህን ቶሎ ሀኪም ቤት ለማድረስ ስጣደፍ …. ስሮጥ ስጣደፍ… ስሮጥ ለካስ ያንን 250 ብር መንገድ ላይ ጥዬው ኖሯል፡፡ አንተና ጓደኞችህ አግኝታችሁ ያጠፋችሁት ብርም የናትህ መታከሚያ ነው- ልጄ" ብለው ነገሩት፡፡
ለንደን (04.02.2015)፡ ልዕሊ 100 ዝኾኑ ኤርትራውያን ተቐማጦ ዓባይ ብሪጣንያ ነታ ካብ 23 ክሳብ 31 ጥሪ ኣብ ዓባይ ብሪጣያ ናይ መርመራ ዑደት ዘካየደት ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መርማሪት ኮሚሽን ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ብዛዕባቶም ኣብ ኤርትራ ዝተፈጸሙ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት መርትዖታትን ሓበሬታን ኣብ ምሃብ ተሳቲፎም።
ብኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝመደበረንን ብጉዳይ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዝግደሳን ኤርትራውያን ማሕበራት ዝቖመ ልፍንቲ: ንመርማሪት ኮሚሽን ኣብ ዑደታ ንምሕጋዝ ናብ ህዝቢ ዘቕነዐ ጎስጓስ ኣካይዱ፡ ነቶም ንመርማሪት ኮሚሽን ብዛዕባ ኣብ ኤርትራ ዝተፈጸሙ ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ምስክርነት ወይውን ሓበሬታ ንምሃብ ቅሩብነት ንዘርኣዩ ኤርትራውያን ከኣ ተሓጋጊዙ። ዋላኳ እቲ ናይ ምስክርነት ምሃብ መስርሕ ንቡዙሓት ግዳያት ኣዝዩ ከቢድ እንተነበረ፡ ኣብቲ ንቶም ኣብ ኤርትራ ክፍጸሙ ዝጸነሑ ግስህሰታት ሰብኣዊ መሰላት ቅድሚ ሕጂ ዘይተራእየ ኣቃልቦ ክፈጥር ትጽቢት ዝግበረሉ ዘሎ መስርሕ ብቐጻሊ ናይ ምስታፍ ድልየት ኣርኢዮም።
ኣብ ከተማታት ለንደን፡ በርሚንግሃም፡ ማንቸስተር፡ ሊድስ ክምኡውን ኣብ ግላስጎ ግዝያዊ መደበር ዝመስረቱ መርመርቲ ምስ ኣብ ቀደማይ ደረጃ ዝስራዕ ሓበሬታ ዘለዎም ሓያሎ ግዳያትን ኣባላት ስድራቤታት ግዳያትን ተራኺቦም። እዚ ሓበሬታዚ ከኣ ካብ ሕጋዊ መስርሕ ወጻኢ ዝፍጸሙ ቅትለታት፡ምልካዊ መእሰርቲ፡ ስቓይ፡ ምስዋር፡ ግህሰት ናይ ሃይማኖት መሰላት፡ ጾታዊ መሰረት ዘለዎም ግህሰታት፡ ከምኡውን ኣንጻር እቶም ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝርከቡ ዜጋታት ዝግበሩ ግህሰታት ወዘተ የጠቓልል። ብተወሳኺ እቶም ኮሚሽነራት ዝተሰታፉሉ ናይዞም ዝተጠቐሱ ግህሰታት ድሕረ ባይታ ንምሃብ ዝዓለሙ ናይ ጉጅለ ኣኼባታት እውን ተኻይዶም።
ኣብዚ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያን ኣብ ካልኦት ኤርትራውያን ዝርከቡሎም ከባቢታትን እናዛየደ ዝከይድ ዘሎ ቁጽሪ ናይቶም ሓበሬታ ብጽሑፍ ከቕርቡ ድልየት ዘለዎም ሰባት ኣብ ግምት ብምእታው፡ መርማሪት ኮሚሽን ነቲ ኣቐዲሙ ሓበሬታ ንምቕባል ከም መወዳእታ መዓልቲ ተወሲኑ ዝነበረ ዕለት 31 ጥሪ 2015 ብሓደ ወርሒ ከተናውሖ ወሲና፡ ኣብ ክንድኡ ኸኣ ክሳብ ዕለት 28 ለካቲት ሓበሬታ ብጽሑፍ ንክትቕበል ወሲና።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝርከብ ኮንሶርትዮም ማሕበራት ሰብኣዊ መሰላት ንኩሎም እቶም ብውልቂ ይኹን ኣብቲ በብጉጅለ ዝተኻያደ ኣኼባታት ብምስታፍ ምስክርነትን ሓበሬታን ብምሃብ ኣብዚ መስርሕዚ ዝተሳተፉ ኤርትራውያን ምስጋና የቕርብ። ብተወሳኺ ነቶም ኩሎም እቲ በብሓደ ዝተኻየደ ቃለ መሕትታትን ናይቲ በብጉጅለ ዝተኻየደ ኣኼባታትን ናይ ሓበሬታ ጎስጓስን ንክዕወት ልዑል ኣስተዋጽኦ ዝገበሩ ኤርትራውያን የመስግን።
እቲ ብኣብ ዓባይ ብሪጣንያ ዝመደበረን ማሕበራት ሰብኣዊ መሰላት ዝቖመ ኮንሶርትዮም ነዘን ዝስዕባ ማሕበራት የጠቓልል፡ ኤርትራውያን ንሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት – ዓባይ ብሪጣንያ (EHDR – UK) ፡ ዜጋታት ንዲሞክራስያዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ (CDRiE) ፡ ረሊዝ ኤርትራ ፡ ማእከል ስወይራ ንሰብኣዊ መሰላት።
ብተወሳኺ ኩሎም ብቐጥታን ብተዘዋዋርን ግዳያት ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ዝኾኑ ኤርትራውያን ወይውን ብዛዕብኡ ሓበሬታ ዘለዎም በዚ ዝስዕብ ናይ ኢመይል ኣድራሻ ( coieritrea@ohchr.orgብቐጥታ ብጽሑፍ ክሰዱ ይጽውዕ።
የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ የተማሪዎች ምረቃ የተሳካ ሆኖ ይጠናቀቅ ዘንድ ከክልሉ የፀጥታ ኃይል፣ ከክልሉ አድማ ብተና፣ ከትራፊክ ፓሊስ፣ ከክልሉ ልዩ ኃይል፣ ከክልሉ ፖሊስ፣ ከከተማዉ ፓሊስ እና ከሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር ሰፊ ዉይይት አካሂዷል። ዉይይቱን የመሩት የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ አስተዳደር ጉዳዮች ም/ፕሬዝዳንት አቶ ብርሃኑ ገድፍ ምረቃዉ የተሳካ እንዲሆን እንደከዚህ ቀደሙ የፀጥታ መዋቅሩ በመቀናጅት ውጤታማ ሥራ መስራት ይኖርብናል ብለዋል።
በዉይይቱ የዩኒቨርሲቲዉ ፀጥታና ደህንነት ኃላፊ ኢንስፔክተር ሀብታሙ መለሰ የመነሻ ፅሁፍ አቅርበዉ ሰፊ ዉይይት ተካሂዷል፡፡ በቀረበው ሃሳብ ላይ ውይይት ከተደረገ በኋላ ምረቃዉ ከዋዜማው ጀምሮ የተሳካ እንዲሆን የራሳቸዉን የፀጥታ ኦፕሬሽን አዘጋጅተዉ ሁሉም የፀጥታ ኃይሎች በቅንጂትና በተገቢው የኃላፊነት መንፈስ እንደሚንቀሳቀሱ መግባባት ላይ ተደርሷል ።
ከኢፌዲሪ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና ከሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር የተወከሉ ሁለት ቡድኖች ባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ መማር ማስተማሩ የ COVID-19ን ፕሮቶኮል በጠበቀ ሁኔታ እንዲከናወን ለማድረግ እያደረገ ያለውን እንቅስቃሴ ገምግመዋል፡፡
ሁለቱም ቡድኖች ባደረጓቸው ጥልቅ የመስክ ምልከታዎች በመማር ማስተማሩና ተያያዥ ሂደቶች ውስጥ ዩኒቨርሲቲው በሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር የወጣውን የኮቪድ-19 ፕሮቶኮል ትግበራን ገምግመው ተቋሙ በጥሩ ደረጃ ላይ እንደሚገኝ አረጋግጠዋል፡፡
የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ ሳይንስ ኮለጅ የባዮሎጂ ትምህርት ክፍል የፍልስፍና ዶክትሬት ዲግሪ በነፍሳት ሳይንስ (Entomology PhD curriculum) ስርዓተ ትምህርት ግምገማ በበይነ-መረብ አካሄደ፡፡
በመርሃ ግብሩ መክፈቻ ላይ የባዮሎጂ ትምህረት ክፍል ኃላፊ ዶ/ር ሲሳይ መንክር የእንኳን ደህና መጣችሁ መልዕክት ካስተላለፉ በኋላ የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ የምርምር ዩኒቨርሲቲ እንደመሆኑ የድህረ ምረቃ ፕሮግራሞችን ማስፋት አስፈላጊ እንደሆነ ገልፀዋል፡፡ ከዚህ ጋርም ተያይዞ የሳይንስ ኮለጅ የባዮሎጂ ትምህርት ክፍል የፍልስፍና ዶክትሬት ዲግሪ በነፍሳት ሳይንስ ስርዓተ-ትምህርት (Entomology PhD curriculum) አዘጋጅቶ በውስጥ ምሁራን ከተገመገመ በኋላ በሙያው የጠለቀ እውቀት ባላቸው በሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ እና በአዲስ አባባ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን መገምገሙን ተናግረዋል፡፡
ዶ/ር መላኩ ዋለ የባዮሎጂ ትምህርት ክፍል መምህርና ተመራማሪ እንዲሁም የስርዓተ ትምህርቱ አዘጋጅ እንዳሉት በትምህርት ክፍሉ በሁለተኛ ድግሪ ከ450 በላይ ተማሪዎች ተመርቀው አሁንም PhD ለመማር የሚጠይቁ በርካቶች በመሆናቸው ትምህረት ክፍሉ አዋጭነቱን ከግምት በማስገባት የፍልስፍና ዶክትሬት ድግሪ በነፍሳት ሳይንስ (Entomology PhD curriculum) ስርዓተ ትምህርት ለመክፈት በዝግጅት ላይ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ስርዓተ ትምህርቱን በመስኩ ልምድ ባላቸው ምሁራን ከሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ ዶ/ር ፍርዱ አዘረፈኝ እንዲሁም ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ዶ/ር መላኩ ግርማ በበይነ መረብ በማስገምገም ከፍተኛ ግብዓት መገኘቱን ዶ/ር መላኩ ዋለ ተናግረዋል፡፡
የሰው ልጅና የተለያዩ የእፅዋት ዘሮች በጎጂ ነፍሳቶች በተለያየ መልኩ ጉዳት እንደሚደርስባቸው ዶ/ር መላኩ ተናግረው ስርዓተ ትምህርቱ የሚደርሰውን የጉዳት መጠን ሳይንሳዊ በሆነ መንገድ መቀነስ ይቻል ዘንድ የመፍትሄ ሀሳብ ሊያመነጭ የሚችል የሰው ሀይል በማፍራት ረገድ ለግብርናው ዘርፍ ጥሩ እድል ይዞ እንደሚመጣ ጠቁመዋል፡፡ ዶ/ር መላኩ አክለውም አዲስ የሚከፈተው ፕሮግራም ከትምህርቱ ባህሪ አንፃር ቤተ-ሙከራና ሌሎች ቁሳቁሶችን በብዛት የመጠቀም ባህሪ ስላለው ዩኒቨርሲቲው በችግሮች ላይ ትኩረት ሰጥቶ መስራት እንዳለበት ጠቅሰው ለጊዜው ግን በከተማችን ካሉ አጋር አካላት ጋር በቅንጅት ለመስራት እንዳቀዱ ተናግረዋል፡፡
በስርዓተ ትምህርቱ ግምገማ ላይ የተገኙት የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ ድህረ-ምረቃ ዲን ዶ/ር ሙሉጌታ አድማሱ እንዳሉት የፍልስፍና ዶክትሬት ዲግሪ በነፍሳት ሳይንስ (Entomology PhD curriculum) መከፈቱ በግብርናው ዘርፍ ምርታማ እንዳንሆን አንበጣን ጨምሮ በርካታ ነፍሳቶች የሚያደርሱትን የጉዳት መጠን ለመቀነስ የሰለጠነ የሰው ሀይል በማስመረቅ ምርትንና ምርታማነትን መጨመር እንደሚቻል ተናግረዋል፡፡ ስርዓተ ትምህርቱን በማፀደቅ ፕሮግራሙን በአጭር ጊዜ ወስጥ እንዲከፈትና የሚገቡ ተማሪዎችን ለመሳብና የቆይታ ጊዜያቸው የተሳካ እንዲሆን ቤትን ጨምሮ የተለያዩ ድጋፎችን ዩኒቨርሲቲው እንደሚያመቻች ዶ/ር ሙሉጌታ ተናግረዋል፡፡
የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ 'ምክንያታዊ ንፁህ ትውልድ' የተማሪዎች ማሕበር ‹‹ኢትዮጵያዊያን የወደቁትን ያነሳሉ እንጅ የቆሙትን አይጥሉም!›› በሚል መሪ ቃል በባሕር ዳር ከተማ የጥምቀት በዓልን አስመልከቶ የቆሸሹ መንገዶችን ከመስቀል አደባባይ፣ አዝዋ ፣ ፓፒረስ እንዲሁም የድሮው ከብት ገበያ ድረስ ያሉ ዋና መንገዶችን ጥር 13/2013 ዓ.ም ከጥዋቱ 12፡00 ሰዓት ጀምሮ አፅድተዋል፡፡
ተማሪ ተመስገን ሙሉቀን ምክንያታዊ ንፁህ ትውልድ የተማሪዎች ማህበር ስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባል እንዳለው ማህበሩ የተቋቋመበት ዋና አላማ ቅንነትና በጎነትን የተላበሰና ከመጥፎ አስተሳሰብና ከሱስ ራሱን ያራቀ ንፁህ ትውልድን እንፍጠር የሚል ነው፡፡ በመሆኑም የዚህ አላማ መገለጫ ደግሞ በጎ ስራን በተግባር እየሰሩ ለከተማው ህብረተሰብ አርዓያ በመሆን የከተማው ነዋሪዎች ሁልጊዜ እንደዚህ ላሉ በጎ ተግባራት እራሳቸውን እንዲያተጉ ያነሳሳል ሲል ተማሪ ተመስገን ተናግሯል፡፡ አክሎም ከሳምንት በፊት የአንደኛ ዓመት ተማሪዎች ሲገቡ ማህበሩ ግቢውንና ከተማዋን አፅድተው መቀበላቸውን ጠቅሶ ዛሬ ደግሞ ከጥምቀት በዓል ጋር በተያያዘ መንገዶች በመቆሸሻቸው የማፅዳት ስራ መስራታቸውን ተናግሯል፡፡
በፅዳት ዘመቻው ላይ በርካታ የማህበሩ አባላት የተሳተፉ ሲሆን ዘመቻው እንዲሳካ የተለያዩ ቁሳቁሶችን እንዲሁም ተሸከርካሪዎችን በማቅረብ ለተባበረው ለባሕር ደር ዩኒቨርሲቲ ምስጋና አቅርበዋል፡፡ የማህበሩ አባላት ተመራቂ በመሆናቸው ከሁለት ሳምንት በኋላ ግቢውን ለቀው እንደሚወጡ የተናገረው ተማሪ ተመስገን በቀጣይ ማህበሩን የሚያስቀጥሉ የአንደኛ አመት ተማሪዎችም በማህበሩ እንዲቀላቀሉ በማድረግ ምክንያታዊ ንፁህ ትውልድ የመፍጠር አላማው ቀጣይነት እንዲኖረው ስራዎች እየተሰሩ መሆኑን ተገልጿል፡፡
የባሕርዳር ዩኒቨርሲቲ የባህል ማዕከል በ COVID 19 ወረርሽኝ ምክንያት ትምህርታቸውን አቋርጠው የቆዩ የመጀመሪያ ዓመት ተማሪዎችን ወደ ዩኒቨርሲቲው መመለስ ምክንያት በማድረግ አዝናኝ የኪነጥበብ ስራዎችንና፣አስተማሪ መልዕክቶችን በማቅረብ፣‹‹የእንኳን ደህና መጣችሁ›› ዝግጅት አካሄዷል፡፡
የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ የኢንፎርሜሽንና ስትራቴጂክ ኮሚዩኒኬሽን ምክትል ፕሬዝዳንት ዶ/ር ዘውዱ እምሩ ዝግጅቱን የከፈቱት ሲሆን በመክፈቻ ንግግራቸውም ‹‹የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ሀገራዊ ተቆርቋሪነትና የሀላፊነት ስሜት የሚሰማቸው ሊሆኑ ይገባል›› ሲሉ በአፅንኦት ጠቁመዋል፡፡
ባህል ማዕከሉ በዕለቱ ታዋቂውን የሀገራችን የፍልስፍና ምሁር ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋን እንግዳ አድርጎ የጋበዘ ሲሆን ዶ/ር ዳኛቸው ‹‹ዩኒቨርሲቲ ምንድን ናት? የዩኒቨርሲቲ ተማሪስ ምን ስነምግባር ሊኖረው ይገባል?›› በሚል ርዕስ ቁልፍ ንግግር አቅርበዋል፡፡ በንግግራቸው ‹‹ዩኒቨርሲቲ የልህቀት ማዕከል ናት፣ዩኒቨርሲቲ የራሷ ዓላማና ግብ አላት፤ ይህንን ለማንም አሳልፋ መስጠት የለባትም፤ የዩኒቨርሲቲ ተማሪ ከዩኒቨርሲቲ ተመርቆ ሲወጣ ‹ዲስፕሊንድ› (ስነምግባር የታነፀ) አእምሮ ይዞ ሊወጣ ይገባዋል›› ብለዋል፡፡
የባሕርዳር ዩኒቨርሲቲ የአስዳደር ጉዳዩች ም/ፕሬዚዳንት ተወካይና ኤክስኪዩቲቭ ዳይሬክተር አቶ ገደፋው ሽፈራው ዩኒቨርሲቲው በተማሪዎች መመለስ የተሰማውን ከፍተኛ ደስታ ከገለፁ በኋላ ኮቪድን የመከላከል ስራን ታሳቢ በማድረግ ዩኒቨርሲቲው የተማሪዎችን መማሪያ፣ መመገቢያ ክፍሎችን፣ ቤተመፅሀፍትና ቤተ ሙከራዎች በሚገባ አዘጋጅቷል ብለዋል፡፡ አያይዘውም ኮቪድን በመከላከልም ሆነ ሰላምን በመጠበቅ ሂደት ተማሪዎች ሚናቸውን እንዲወጡ አሳስበዋል፡፡
የስነባህሪ ኮሌጅ መምህር የሆኑት አቶ ታምሩ ደለለኝ በዝግጅቱ ላይ ዩኒቨርሲቲው ያዘጋጀውን የጥበብና የሰላም ፍኖተ ካርታ ያቀረቡ ሲሆን ‹‹ትምህርት ማለት የአእምሮ፣ የስነልቦናና የአካል ቅንጅታዊ ዑደት ነውና ሁላችንም ከዚህ እሳቤ አንፃር ራሳችንን ካስተማርን ሰላማችን መጠበቅ እንችላለን›› ብለዋል፡፡
በመጨረሻም የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ ባህል ማዕከል ዳይሬክተር ዶ/ር አስቴር ሙሉ ‹‹ሰው ያለ ባህል›› እንስሳ ነው ብለው በመቀጠልም ሀገራችን ኢትዮጵያ በርካታ ስብዕናዎችን ማጎልበት እና ማጎናፀፍ የሚያስችሉ ባህሎች ባለቤት ናት ብለዋል፡፡ የባሕር ዳር ዩኒቨርሲቲ ባህል ማዕከልም ስብዕናው የጎለበተና የሀገሩን ባህል ጠንቅቆ ያወቀ ማህበረሰብ በመፍጠር ረገድ የራሱን አስተዋፅኦ እያበረከተ ይገኛል ብለዋል ዳይሬክተሯ፡፡ ይህንን በማድረግ ሂደትም ወጣቶች ዋና ባለድርሻ አካላት ናችሁና ባህል ማዕከሉ ተልዕኮውን ለማሳካት በሚያደርገው እንቅስቃሴ ውስጥ አጋዥ ሁኑ ሲሉ ጥሪ አስተላልፈዋል፡፡
እንግዲህ ዳግም ጦርነት ሊጀመር ይመስላል… በርግጥ ኤርትራ “ጦርነት የሚፈልገው የጦርነትን ዋጋ የማያውቅ ነው” ብላ የጦርነት ‘ሀፒታይት” እንደሌላት ብትገልፅም ኢህአዴግ ግን ጦር አውርድ እያለ ነው። ከዚሁ ጋር ተያይዞ “ውድ እና ጉድ የሆናችሁት የኢህአዴግ ባለስልጣኖች ሆይ ይቅርታ አድርጉልንና “ከሽራሮ ያቺው የማትረባ ሽሮ ትሻለናለች!” እና ዝመቱ በላችሁ እንዳትጠሩን አደራ! (በማለት አንዳንድ የህብረተሰብ ክፍሎች መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል)
What ? But, What does ሠራዊቱ በወሰደው የማጥቃት እርምጃ የኤርትራ መንግሥትና ተላላኪዎቹን የጥፋት ተልዕኮ ማዕከላትን አወደመ mean? Anyway አስታጥቁን አታስጨርሱን እኔ በበኩሌ ጦር እና ጋሻየን አራግፌያለው፡፡
መኒይ (ወንዴ የዘር ፈሳሽ) ስሜት በሚሰጥ ሁኔታ ከብልት የሚደፈቅና ከወጣ በኋላ የመሟሸሽ ሁኔታ የሚከተለው ነጭ ወፍራም ፈሳሽ ነው፡፡ የተምር እሸት ጠረን ያለው ሲሆን ከስንዴ ሊጥ ጠረን የቀረበ ነው፡፡
2 - የዘር ፈሳሹ ወጥቶ ካየና የሚያስታውሰው ሕልም ባይኖርም በመውጣቱ ምክንያት መታጠብ ግዴታ ይሆናል፡፡ ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋልና፡- ‹‹ውሃ (የመታጠብ ግዴታ) በውሃ (በመኒይ ውሃ) መውጣት ብቻ ነው፡፡›› [በሙስሊም ተዘገበ]
5 - ጀናባ (የመታጠብ ግዴታ) ኖሮበት ከታጠበ በኋላ መኒይ ቢወጣ ብዙውን ጊዜ ያለ ስሜት የሚወጣ በመሆኑ ዳግም መታጠብ ግዴታ አይሆንም፡፡ ለጥንቃቄ ዉዱእ ማድረጉ መልካም ነው፡፡
ሐ- መኒይ ነው አይደለም? ብሎ መጠራጠር፡ ምንነቱን ለመለየት ጥረት ያደርግና መኒይ ነው ብሎ እንዲ ወስድ የሚያደርግ ነገር ካለ መኒይ ነው፣መዚይ ነው ብሎ እንዲወስድ የሚያደርግ ነገር ካለ መዚይ ነው፡ የሚያስታውሰው ምንም ነገር ከሌለ ግን ለጥንቃቄ ሲባል መታጠብ ይኖርበታል፡፡
7 - መኒይ ካየና ሕልሙ መቼ እንደነበረ ማስታወስ ካልቻለ ገላውን መታጠብ ግዴታ ይሆንበታል፤በመጨረሻ ከእንቅልፍ ከነቃበት ጀምሮ ያሉትን ሶላቶችም ዳግም መስገድ ይኖርበታል፡
መኒይ ባይፈስም የወንድ ብልት ጫፍ ሙሉ በሙሉ ወደ ሴቲቱ ብልት ሲገባ በሁለቱ ብልቶች መካከል የሚፈጠር ግንኙነት ነው፡፡ ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋልና፡- ‹‹የግርዛት ቦታ ከግርዛት ቦታ ካለፈ (የወንዱ ብልት ጫፍ ወደ ሴቷ ብልት ከጠለቀ) ገላን መታጠብ ግዴታ ይሆናል፡፡›› [በትርምዚ የተዘገበ]
ከዓእሻ (ረዐ) በተላለፈው መሰረት ነቢዩ ﷺ ለፋጥማ ብንት አቡ ሑበይሽ ፡- ‹‹ወር አበባ ሲመጣ ሶላት መስገድ ተዪ፤ሲሄድ ታጥበሽ ስገጂ፡፡›› [በቡኻሪና ሙስሊም የተዘገበ]
ነቢዩ ﷺ የሴት ልጃቸውን አስከሬን ትጥበት አስመልክተው ለፋጥማ ብንት አቡ ሑበይሽ ፡- ‹‹ሦስት ጊዜ፣ወይም አምስት ጊዜ፣(አስፈላጊ ከሆነም) ከዚም በላይ እጠቢያት፡፡›› [በቡኻሪና ሙስሊም የተዘገበ]ብለዋል፡፡
በገላ ትጥበት ላይ ግዴታው ለታቀደ የመታጠብ ዓላማ ገላን ሙሉ በሙሉ አዳርሶ በማንኛውም አኳኋን ቢሆን በውሃ መታጠብ ነው፡ ይሁን እንጅ የነቢዩን ﷺ አስተጣጠብ መከተል የተወደደ ነው፡፡
አስተጣጠባቸው በእመ ምእመናን መይሙና (ረዐ) ገለጻ መሰረት የሚከተለው ነው፡- ‹‹የአላህ መልእክተኛ ﷺ የጀናባ መታጠቢያቸውን ውሃ አኖሩና ሁለት ወይም ሦስት ጊዜ በቀኝ መዳፋቸው ውሃውን ዘግነው በግራው ላይ በመገልበጥ ታጠቡ፤ከዚያ ብልታቸውን አጠቡ፤ከዚም ሁለት ወይም ሶስት ጊዜ መዳፋቸውን መሬት ወይም ግድግዳው ላይ መታ መታ አደረጉ፡፡ ቀጥሎም ተጉመጥምጠው ውሃ በአፍንጫ ወደ ውስጥ ስበው አስወጡ፤ፊታቸውንና ክንዶቻቸውን ታጠቡ፡ ከዚም ፈንጠር ብለው እግሮቻቸውን ታጠቡ፡ ለማድረቂያ ጨርቅ ሳመጣላቸው ስላልፈለጉ በእጃቸው ውሃውን ማራገፍ ያዙ፡፡›› [በቡኻሪ የተዘገበ]
አላህU እንዲህ ብሏል፡- ‹‹እላንተ ያመናችሁ ሆይ! እናንተ የሰከራችሁ ኾናችሁ፣የምትሉትን እስከምታውቁ፣የረከሳችሁም ስትኾኑ መንገድን አላፊዎች ካልኾናችሁ በስተቀር (አከላታችሁን ) እስከምትታጠቡ ድረስ ስግደትን አትቅረቡ፡፡››[አል ኒሳእ፡43]
ዐሊይ (ረዐ) ባስተላለፉት መሰረት፡- ‹‹የአላህ መልእክተኛ ﷺ ከመጸዳጃ ቦታ መጥተው ቁርኣንን ያስተምሩን፣ሥጋንም ከኛ ጋር ይበሉ ነበር፤ከጀናባ በስተቀር ከቁርኣን የሚያግዳቸው ምንም ነገር አልነበረም፡፡›› [በትርምዚ የተዘገበ]ብለዋልና፡፡
አላህU እንዲህ ብሏልና፡- ‹‹እላንተ ያመናችሁ ሆይ! እናንተ የሰከራችሁ ኾናችሁ፣የምትሉትን እስከምታውቁ፣የረከሳችሁም ስትኾኑ መንገድን አላፊዎች ካልኾናችሁ በስተቀር (አከላታችሁን ) እስከምትታጠቡ ድረስ ስግደትን አትቅረቡ፡፡›› [አል ኒሳእ፡43]
ነቢዩ ﷺ ፡- ‹‹ለጁሙዓ ሶላት ዉዱእ ያደረገ ሰው ጥሩና መልካም ነው፤ገላውን የታጠበ ሰውም (ጥሩና መልካም ሲሆን) መታጠብ የበለጠ ተመራጭ ነው፡፡›› [በአቡ ዳውድ የተዘገበ] ብለዋልና፡፡
ዘይድ ብን ሣቢት (ረዐ) ባስተላለፉት መሰረት ፡- ‹‹ነቢዩ ﷺ ለእሕራም የተሰፉ ልብሶችን አውልቀው ገላቸውን መታጠባቸውን መመልከታቸውን ዘግበዋል፡፡ [በትርምዚ የተዘገበ]
ከአቡ ራፊዕ (ረዐ) በተላለፈው መሰረት ፡- ከዕለታት አንድ ቀን ነቢዩ ﷺ ሚስቶቻቸውን አዳረሱና ከዚችኛዋም ዘንድ ከዚያኛዋም ዘንድ ገላቸውን ታጠቡ፡፡ ‹‹የአላህ መልእክተኛ ሆይ ! አንድ ትጥበት ብቻ ቢያደርጉስ? አልኳቸውና፡- ‹‹ይኸ የበለጠ የጠራ፣የበለጠ ያማረና የበለጠ የጸዳ ነው፡፡›› አሉ ብለዋል፡፡ [በአቡ ዳውድ የተዘገበ]
2- ሴት ከወር አበባ ስትጠራ ጌዴታ የሆነውን ሶላት አለመስገድ፡፡ ለዙህር ሶላት ወቅት ማብቂያ ያንድ ረክዓ ጊዜ ብቻ ቀርቶ ቢሆን ገላዋን ታጥባ መስገድ ግዴታ ይሆንባታል፡፡ ነቢዩ ﷺ ፡- ‹‹ጸሐይ ከመውጣቷ በፊት ለአንድ ረክዓ የደረሰ ሰው የሱብሕ ሶላትን ደርሶበታል፡፡ ጸሐይ ከመጥለቋ በፊት ለአንድ ረክዓ የደረሰ ሰው የዐስር ሶላትን ደርሶበታል፡፡›› [በቡኻሪና ሙስሊም ተዘገበ] ብለዋል፡፡
በ2009 የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ አመዛኙን የውድድር ዘመን የሰንጠረዡ አናት ላይ በመቀመጥ ጥንካሬውን ያሳየው ወልዋሎ አዲግራት ዩንቨርስቲ በታሪኩ ለመጀመርያ ጊዜ ወደ ኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ማደጉን አረጋግጧል፡፡ ወልዋሎ አዲግራት ዩንቨርስቲን ወደ ፕሪምየር ሊጉ ያሳለፈው አሰልጣኝ ብርሃኔ ገ/እግዚአብሔር ቡድኑ ስላሳለፈው የውድድር ዘመን እንዲሁም ስለክለቡ አጠቃላይ ሁኔታ ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ቆይታ ተናግረዋል፡፡
ከዚህ ቀደም እንደ ኢትዮጵያ መድን ፣ ደመራ ፣ ኪራይ ቤቶች የመሳሰሉ ክለቦችን ወደ ዋናው ሊግ (ከዚህ ቀደም በነበረው 1ኛ ዲቪዝዮን) አሳድገሃል፡፡ አሁን ደግሞ ወልዋሎን በታሪኩ ለመጀመርያ ጊዜ ለፕሪምየር ሊግ አብቅተኸዋል፡፡ የዚህ ታሪክ ዋነኛ ተጠቃሽ ከሆንክ በኃላ ምን ተሰማህ?
እጅግ ደስተኛ ነኝ፡፡ አይደለም እንደዚህ አይነት ድሎችን አስመዝግበህ እንዲሁ አንድ ጨዋታ ስታሸንፍ ራሱ በጣም ትደሰታለህ፡፡ ነገር ግን ጨዋታዎችን እያሸነፍክ ስትሄድ ከፊትህ ሌላ ከባባድ ፈተናዎች ናቸው የሚገጥሙህ፡፡ ግዴታ እነዛን ከባድ ፈተናዎች ለማለፍ ደግሞ ዝግጁ መሆን አለብህ፡፡ ሌላ ደስታ ለማምጣት ለዛ ደግሞ ጠንክረህ መስራት አለብህ፡፡ ሁልጊዜ አሸናፊ ቡድን ሃላፊነቱ እየበዛ ስለሚሄድ ከደስታዬ እኩል የወደፊቱንም ነገው እያሰብኩ ነው ያለሁት፡፡
ውድድሩ በጣም ውጥረት የነበረበት ውድድር ነው፡፡ ሁሉም ክለቦች ጠንካራ ነበሩ ፤ እኛ እንኳን ማለፋችንን ያረጋገጥነው በመጨረሻ ጨዋታ ነው፡፡ እዛኛው ምድብም ሁላችሁም እንደተመለከታችሁት እስከ መጨረሻኛ ሳምንት ጨዋታዎች ድረስ የሚያልፈው ቡድን አልታወቀም ነበር፡፡ ይህ ደግሞ የሚያሳየው ውድድሩ ምን ያህል ፈታኝ እንደነበረ ነው፡፡
መጀመሪያ ላይ አንድ ቡድን ሲነሳ እቅዶች ሊኖሩት ይገባል፡፡ እኛም ያንን ነው ያደረግነው፡፡ እቅዶቻችንን አስቀመጥን በእቅዳቻችን መሰረት ዝግጅታችንን አጠናክረን አደረግን፡፡ ዋነኛ እቅዳችን የነበረው በአማካይ ከሁለት ጨዋታ አራት ነጥቦችን ለመያዝ ነበር ይህን ስታስበው የምንጫወተው 30 ጨዋታዎች እንደመሆኑ በአጠቃላይ 60 ነጥቦችን ለመሰብሰብ ነበር፡፡ ከፈጣሪ ጋር ከእቅዳችን በላይ 64 ነጥቦችን ሰብስበን ወደ ሊጉ መጥተናል፡፡ ሌላው እኔ ቡድኑን ስረከበው ከነበሩት ተጨዋቾች ጋር አዳዲስ ወጣት ተጨዋቾችን ቀላቅዬ ጥሩ ቡድን ለመስራት ሞክሬአለሁ ግን ዋነኛ የቡድኔን ቅርፅ የሰራሁት መጀመሪያ የውድድር ዘመኑ ሳይጀመር በዝግጅት ወቅት ነበር፡፡ ያም ነው ለዚህ ያበቃኝ፡፡
የሚገርመው የወልዋሎ አዲግራት ዩንቨርስቲ የክለብ አመራሮች ከሌሎች የክለብ አመራሮች የሚለዩት እግር ኳስ ተጫውተው ያለፉ መሆናቸው ነው፡፡ አብዛኞቹ ደግሞ ለክለቡ ለራሱ የተጫወቱ ናቸው፡፡ ስለዚህ የኔነት ስሜት ከሚገባው በላይ ይሰማቸው ነበር ፤ ይህ ደግሞ ለአንድ ቡድን እጅግ ጠቃሚ ነው፡፡ ሁልጊዜ ስንገናኝ የምናወራው ስለ እግርኳስ ነው፡፡ ስለ ክለቡ ራሱ ለማውራት ስብሰባ ተጠራርተን አናውቅም፡፡ ምክንያቱም ሁልጊዜ ወይ ከክለቡ ስራ አስፈፃሚ ወይም ከቦርድ አመራሮች አልያም ከቴክኒካል ሃላፊዎች ጋር በየልምምዱ ስለምንገናኝ በየጊዜው አዳዲስ ነገሮች ላይ እንወያያለን፡፡ እነሱም ወርደው እኛን በቅርበት ስለሚመለከቱን ግንኙነታችን የጠበቀ ነበር፡፡ በዚህ መንገድ ለሌሎች ክለቦች ሞዴል መሆን እንችላለን፡፡
የደጋፊዎች የአደጋገፍ መንገድ ላይ ብዙ ስራዎችን ሰርተናል፡፡ ሁሉም ደጋፊ ለብጥብጦች ጥፋተኛ ናቸው ማለት አትችልም፡፡ በአንዳንድ ደጋፊዎች ጥፋት ሁሉንም መውቀስ አትችልም፡፡ ማድረግ ያለብህ እነዛን ሰዎች ማስተማር ነው፡፡ ስለዚህ በዋነኝነት ሚድያን በመጠቀም እዛው በአካባቢያችን ባሉ የብዙሃን መገናኛዎች መልክቶችን በማስተላለፍ እንደነዚህ አይነት አገሮችን ለማጥፋት ሞክረናል፡፡ በአጠቃላይ ግን የቡድናችን ደጋፊዎች በጣም የሚያስገርሙ ነበሩ፡፡ ቡድኑን እንደ 12ኛ ተጫዋች የምር ሲደግፉት ነበር፡፡ እኛ እንደውም ያለ ደጋፊዎቻችን ጥርስ የሌለው አንበሳ ነበርን፡፡
እኔ በግሌ በዚህኛው አመት ከክለቡ ጋር ያለኝ ኮንትራት አብቅቷል፡፡ ነገር ግን በኔም በክለቡ ከፍተኛ አመራሮች በኩል ያለው አስተሳሰብ በቀጣይ ከክለቡ ጋር እንደምቆይ ነው፡፡ በርግጠኝነት ግን ከፊታችን ካለው የአሸናፊዎች አሸናፊ ጨዋታ በኃላ ሁለታችንም ቁጭ ብለን ያለውን ነገር ለማጥራት እንሞክራለን፡፡ ቡድኑን በተመለከተ ቡድን አፍርሼ ሌላ ቡድን አልገነባም፡፡ አሁን ጥሩ አሸናፊ ቡድን አለኝ፡፡ ይህንን ቡድን ባሉኝ የመዘጋጃ ጊዜያት ማጠናከር ነው ያለብኝ፡፡ባሉብን ክፍተቶች ላይ በደንብ በመስራት በሊጉ ላይ በጥሩ መልኩ ለመቅረብ እንሞክራለን፡፡
በአዲስ አበባ ከተማ "ቆሼ" ተበሎ በሚጠራው ቦታ ከደረሰው የመደርመስ አደጋ የተረፉ ቤተሰቦች አንዳንዶቹ ተገቢው እርዳታ አልተደረገልንም “ወሬውን እንጂ በተግባር ያየነው ነገር የለም” ሲሉ አማረሩ። የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳድር በ24 ሚሊዮን ብር ወጪ የተሰሩ 110 የመኖሪያ ቤቶች ለተጎጂዎች ማስረከቡን እና ሁሉንም በአንድ ማዕቀፍ አካቶ እንደሚያቋቁም በሀገር ውስጥ መገናኛ ብዙሃን ይፋ አድርጓል።
በዚህ ቦታ በአደጋ ቤተሰቦቻቸውና በሕጋዊ መንገድ የሠሩትን ቤታቸውን ያጡ ሕጋዊ የቤት ካርታ የነበራቸው ፣ ተከራይተው ይኖሩ ከነበሩ መካከል የተወሰኑትን አነጋግረናል።
ጋብቻ ፀንቶ ባለበት ጊዜ የጋራ ንብረት የተሸጠ ቢሆንም የሽያጩ ገንዘብ በሙሉ ወይም በከፊል እንደሚገኝ ካልተረጋገጠ ለጋራ ትዳር ጥቅም እንደዋለ የህግ ግምት የሚወሰድበት ስለመሆኑ የተሻሻለው የቤተሰብ ህግ አንቀፅ 85 -93
በትዳር ወቅት የተወሰደ /በአንደኛው ተጋቢ/ ብድር ለትዳር ጥቅም እንደዋለ የሚገመት ስለመሆኑና ከዚህ በተቃራኒ የሚከራከር ተጋቢ ገንዘቡ ለትዳር ጥቅም ያልዋለ መሆኑን የማስረዳት ግዴታ ያለበት ስለመሆኑ ደመወዝ የተጋቢዎች የጋራ ሃብት ነው በሚል ሊወሰድ የሚችለው ተጋቢዎቹ በጋብቻ ባሉበት ወቅት የትዳርን ወጪ ከመሸፈን አኳያ መሆን ያለበት ስለመሆኑ ተጋቢዎች ከህጋዊ ፍቺ በፊት ተለያይተው በቆዩባቸው ግዜያት በግል ያገኙት ደመወዝ የጋራ ነው ለማለት የሚቻል ስላለመሆኑ በጋብቻ ወቅት የተወሰደና በፍቺ ወቅት ተከፍሎ ያላለቀ ዕዳ እንደ የጋራ ዕዳ የሚወሰድ ስለመሆኑ
ከም ዝጠነሰት ካብ ትፈልጥ ኣትሒዛ ዕረፍቲ ዝበሃል ኣይነበራን። ወዲ’ዶ ወይ ጓል ይኸውን እናበለት መዓልትታታ ኩለን ብሻቅሎትን ብጭንቀትን እየን ሓሊፈን። ለይቲ ኰነ መዓልቲ ዕረፍቲ ካብኣ ረሓቀ። ብዘይካ እቲ ጥንሲ ዘምጸኦ ጾር፣ መጻኢ እቲ ኣብ ወሽጣ ዝነበረ ድቂ ኣዝዩ ከቢድ ነበረ። እዚ ዝዀነሉ ምኽንያት ድማ “ዝተወልዱ ደቂ ተባዕትዮ ዘበሉ ይቀተሉ” ዝብል ጭካነ ዝመልኦ ኣዋጅ ካብ ፈርኦን ንጉስ ግብጺ ወጺኡ ስለ ዝነበረ እዩ። ብፍላይ እኳ ካብታ ዝተወለደላ፣ ወዲ ሙዃኑ ዝፈለጡላ መዓልቲ ዝነበሮም ጭንቀት ታእላው ኣይነበሮን። እንታይ ከም ዝገብሩ ጸበቦም፣ ምድሪ ብቀትሪ ጽልምት በሎም። ኣየናይ ወላዲ እዩ ንውሉዱ ንሞት የሕሊፉ ዝህብ? ብሰላም ንኸዓቢ ኣብ ክንዳኡ ነፍሶም ኣኽሊፎም ክህቡ ድልዋት ነበሩ። እታ ሓንቲ ክገብርዋ ዝነበሮም ኣምራጺ ድማ፣ ኣዋጅ ንጉስ ከይፈርሁ “ምሕባእ” እዩ ነይሩ። ኣብ ቅድሚ የዒንቶም ኰነ ኣብ የዒንቲ እ/ሔር “ጽቡቅ” ስለ ዝነበረ ድማ “ብእምነት” ክሓብእዎ ምኽሮም ቆረጹ።
ንኣስታት 3 ወርሒ ዝኣክል ድማ ሓብእዎ። ዝሰምዕዎ ድሃይ እናኣሰንብዶም ኣዝዮም ተሸቅሮሩ። ክምግብዎ ከለዉ ኰነ ከጽርዮዎ፣ ኩሉ ብፍርሃትን ብጥንቃቀን ነበረ። ቆልዓ ዓቅሉ ጸቢብዎ እንክበኪ ልቦም እናተዘብሐ ብፍርሓት ተዋሒጦም ነበሩ። እንተተረኺቡ ዝጽበዮም ዝነበረ ፍርዲ ክሓስቡ ከለው ኣምዑቶም እናተናወጸ ጭዋዳድ ገጾም ይግተር ነበረ። ብፍላይ ከኣ ኣዲኡ ንብዓት እናቀደማ ድቃስ ዘበለ ካብ የዒንታ በረረ። ከም ኩለን ኣዴታት፣ ወዳ ዓቢዩ ክስሕቅ፣ ክጻወት ተመነየት። ከብዲ ወላዲ ኰይንዋ፣ ሓቦጭቦጭ እናበላ፣ ሕማቅ ውላዳ ከይትሪኢ ምምህላል ኣቋሪጻ ኣይትፈሊጥን። ክትምግቦ ከላ ድማ ፍሽኽታን ንብዓትትን እናተፈራረቃ፣ ዓይኑ ዓይኑ እናጠመተት ብሓሳብ ኣርሒቃ ትገይሽ ነበረት። እቲ ኣብቶም ካልኦት ቆልዑ ዝወረደ ርሕራሔ ዘይብልዩ መቅዘፍቲ እናሓሰበት፣ የዒንታ ንብዓት ይዙቆቃ ነበራ። ናይቶም ኣብ ኢድ ልኡኻት ፈረኦን ዝወደቁ ቆልዑ ብኽያት እናተዘከራ፣ ነብሳ ብጓሂ ይዝባሕ ነበረ። ዳርጋ ምሉእ መዓልቲ ትበኪ ስለ ዝነበረት ድማ ደመት ትርኢታ ተደዊኑ፣ የዒንታ ብንብዓት ተበራሽየን ነበራ። ወዳ ኣብ ኢድ እዞም ጨካናት ዓሻክር እንተወዲቁ፣ መስበርታ ዓብዩ ክም ዝኸውን ዝስሕቶ ዘሎ ኣይመስለንን። ግን ከኣ “እምነት” ስዒሩ። “እመኑ እምበር ኣይትፍርሁ” ከም ዝተባሃህሉ፣ ኣንጻር ኩሉ ብድሆታት ንኣምላዀም ኣሚኖም ደው በሉ። ስልዚ ድማ ክሓብእዎ ሓይልን ትብዓትን ረኸቡ።
ሙሴ ድሕሪ ምውላዱ፣ ኣብ መጀመርያ፣ “ኽሕባእ” ነይርዎ። ካብ ዓመጻ ግብጺ፣ ካብ ኣጋፈርቲን ዓሻኽርን ፈረኦን፣ ካብ ኣዋጅን ፈኸራን ፈርኦን “ክሕባእ” ነይርዎ። ወለዲ ሙሴ ነዚ እንተዘይገይሮሞ፣ ጎረባብቲ ኰነ መቅርቦም ክገብርዎ ኣይክእሉን እዮም። ብዘይ ግዚኡ እንተተጋሊጹን እንተተረኺቡን ድማ ከም ኣዋጅን ሰራሕን ግብጺ ክመውት እዩ። ብዛዕባ መጻኢኡ ምንም ዝፈልጥዎ ኣንፈት’ኳ እንተዘይነበሮም፣ እንተ ንጽቡቅ ወይስ ንሕማቅ፣ ከም ወለዲ ፍቅርን ሓልዮትን ክልግስሉ ሓላፍነቶም እዮ። ዋላ እኳ ዝገበርዎ ዋጋ ዘኽፍል እንተነበረ፣ ከም ወለዲ ግና ውልዶም ክሓብኡን ክከላኸሉን ነይርዎም። እዚ ስለ ዝተረድኡ ድማ፣ ካብ ጭካነ ግብጺ “ሓብእዎ”። እቲ ኣምላኽ ዝመደቦ ንኽፍጸም፣ ሙሴ “ክሕባእ” ነይርዎ። ኣብ ግብጺ ኣጋይሽን ወጻእተኛታትን እዮም። እ/ሔር ንኣብርሃም ዝሃቦ ተስፋን ዘቆሞ ኪዳንን፣ ክሉ ግዜ ኣብ ሓሳባት ብዙሓት ተሳኢሉ ነበረ። ስለዚ ከም ግብጻውያን ክነብሩ ኣይነበሮምን። ካብ ስርዓቶምን ኣካይዳኦም ክሕለዉ ነይርዎም። ገዛኢ ግብጺ ምቅታል ቆልዑ ስርሑ እዩ። ገና ከይዓበዩ፣ መገድን ስርዓትን ስድራኦምን ህዝቦም ከይተማህሩ፣ ማንነቶም ከይፈለጡ ክቀትሎም ስርሑ እዩ። ንንጉስ ግብጺ ከም ሕጉን ስርዓቱን ክመቱ ምንም ኣይኰነን። እኳ ደኣ እንተሞይቶም ንዕኡ ሓጎስን ዕረፍትን እዩ።
ሙሴ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዓቢ ቦታ ሒዙ ኣሎ። ደቂ እስራኤል ካብ ባርነት ሓራ ክወጹ፣ ካብ ኣምላኽ ሕግን ስርዓትን ክቅበሉ፣ ከም ህዝቢ ካብ ካልኦት ፍሉይ ዝገብሮም ማንነት ክለብሱ፣ ሙሴ ዓቢ ተራ ተጻዊቱ እዩ። እ/ሔር ብሰብ ስለ ዝጥቀም፣ ሙሴ ነዚ ዓቢ ታሪኽ ብኣምላኽ ተሓርዩ። ንሓደ ፍሉይን ዓብን ዕላማ፣ ብኣምላኽ ዝተፈለየን ዝተጸውዐን እዩ። ገና ብወለዱ ከይትሓስበ፣ ኣብ ሓሳብን መደብን ኣምላኽ ነይሩ። ክኸዶን ክጐየሉን ዝነብሮ ናይ ህይወት ሕንጻጽ ነይርዎ። ታሪኹ እንተነቢብና ከኣ ብሓቂ ጉያ ኣምላኽ ዝነበሮ፣ ከም ዳዊት ድማ ብዘመኑ ንፍቃድ ኣምላኽ ኣገልጊሉ ሓሊፉ። ኣምላኽ ዝረኣየሉን ዝመደበሉን ፈጺሙ ድማ ንኣምላኽ ኣኽቢርዎ። እዚ ክኸውን ግና ወለዱ ዓቢ ተራ ነርዎም። ኣዋጅ ንጉስ ከፈርሁ ን 3 ወርሒ ዝኣክል “ሓብእዎ”። ናይ ንጉስ ምግቡዕባዕን ፈኸራን ብዘየገድስ፣ ንዉሉዶም ኣብ ሕልፍኚ ክኽውልዎ ነይርዎም። እዚ ድማ “ብእምነት” ስለ ዝበርትዑ እዩ። ስርዓትን ኣካይዳን ግብጺ እኳ ካብቲ ናታቶም ልምዲ ዝተፈለየ እንተነበረ፣ ንዕኡ እምቢ ብምባል ንውልዶም ኽሓብእዎ ተገዲዶም። እዚ ድማ ካብ ፈጣሪኦም ዝተርድእዎ ነገር ስለ ነበረ እዩ። ስለዚ ድማ “ብእምነት” ገበርዎ ይብል። መቸም እምንት ብሃውሪ ዝመጽእ ኣይኰነን። ሓሳብ ኣምላኽ ካብ ብምርዳእ፣ ኣብ ውሽጢ ዝፍጠር ርጉጹነት እዩ። “እምነት” ጥራይ ከኣ እዩ ኣኣዋጅ ንጉስ ክትስዕር ዝገብር።
ወለዲ ሙሴ ብሓቂ ናይ እምነት ጀጋኑ እዮም። ንውሉዶም ከትርፉ፣ ከም ስርዓት ግብጺ ከይከውን ዝክናኸኑን ዝሓብኡን፣ ዋጋ ዝኸፍሉ፣ መፍቀርቲ ወለዲ ነበሩ። ናይ ምሕባእ ግዚኡ ምስ ኣብቅዔ፣ ካብ ገዛ ከውጽእዎ ስለ ዝነበሮም፣ ሕጂውን ኣዲኡ “ንምክልካሉ” ዝኸውን ኣዳለወት። ብሻምብቆ ሳጹን ሰሪሓ ብቅጥራን ለቅሊቃ፣ ነቲ ቆልዓ ኣብኡ ኣእቲያ ኣብ ሰልሰላ ይኺድ ሓዲጋቶ። “ሰልሰላ” ጽሩይ ወይ ምቹእ ቦታ ኣይኰነን። ንኽትርዮ ኰነ ንኽትኸደሎ ዘተምኒ ጥጡሕ ስፍራ የብሉን። ዝተፈላለዩ ሓደገኛታት እንስሳ ዝራብሕሉ ቦታ እዩ። ኣደ ሙሴ’ውን ወዳ ክጉድኣ ስለ ዘይደለየት፣ ሕጂውን ተጠንቂቃትሉ። ምንም ከም ዘይረኽቦ ገራ ንወዳ ሸፊናቶ። ከዊላቶ። እንሳሳ ኰነ ማይ ዘየሕልፍ “ቅጥራን” ገራትሉ። እቲ ኣብቲ ከባቢ ዝነብረ ርስሓት ንወዳ ክትንክዮ ኣይደለየትን። ወዳ ከይበላሾ፣ ኣብ ዘይተደለየ ሓደጋ ክይወድቅ ብምሕሳብ፣ ንወዳ ተጠንቂቃትሉ። ይኺድ ይውጻእ ሓዲግቶ፣ ግን ከኣ ብሸለልትነት ኣይነብረን። ኩሉ ግዜ ኣብ ሕልፍኚ ክትሓብኦ፣ ካብቲ ኣብ ወጻኢ ዘሎ ሓደጋ ክትክውሎ ምደለየት። ግና ንኹሉ ገግዚኡ ስለ ዘለዎ፣ ይውጻእ፣ ይጋለጽ ኢላ፣ ግና ክኣ ኣብ ሳጹን የእትያ፣ ቅጥራን ለቅሊቃ፣ ናይቲ ከባቢ ርስሓት ክም ዘይኣትዎ ርግጸኛ ኰይና እያ ሰዲዳቶ። ከመይ ዝበለት ጥበበኛ ኣደ። ነዚኣስ ደቃ “ካብ ክሉ ዝበለጽኪ ኢኺ” እንትበልዋ ይበዝሓዶ?
ነቲ ኣብ ወጻኢ ዘሎ ሓደጋ ፈሊጣ ከም ዘይፈለጠት ኣይኰነትን። ዝዀነ ይኹን፣ ከም ዕድሉ ዝገጠሞ ይግጠሞ ኢላ ብሃውሪ ኣይክደትን። ከም ምዕባዩ ይዕበ ኢላ ምርዳእ ዝግደሎ ሓጺር ውሳኔ ኣይወሰደትን። ኣምላኽ ኣሎ፣ ንሱ ጽቡቅ ኰይኑ እተራእዮ ይግበር፣ ብምባል ንድኻማ ንምሽፋን፣ ንሳ ክትገብሮ ዝግብኣ ዘታርፍ ሓሳብ ኣይሓሰበትን። ዋላ ድኣ ሽዑ ኣይጸሓፍ እምበር፣ ከይተፈለጣ “ብፍቅርንን ብንጽህና እንተተሓልያ፣ ብምውላድ ቆልዑ ክትድሕን እያ” ዝብል ኣምላኻዊ ሓሳብ ዝተርድኣ ትመስል። ከምተን ብግዜ ጸበባ ምስ ጠመያ፣ ነፍሰን መታን ከድሕና፣ ክሳብ ስጋ ደቀን ንምብላዕ ዝጨከና ኣዴታት ኣይዓሸወትን። ስለ ርእሳ ጥራይ ብምሕሳብ፣ ገዛእ ርእሳ ካብ ሓደጋ ከተድሕን ኣይፈተነትን። ወይ’ውን ብኻልእ ዋኒና ስለ ዝተተታሕዘት ወዳ ዝስበረሉ መገዲ ኣይከደትን። ብሓቂ ተጠንቂቃትሉ።
ስለምንታይ ምሕባኡ ስኢኖም ዝተገልጸ ነገር የለን። የግዳስ ካብቲ ቀዳማይ ዝኸበደ ውሳኔ ክውስኑ ግና ነይርዎም። እዚ ድማ ካብቲ ቀዳማይ ዝዓበየ “እምነት” ዝሓትት እዩ ነይሩ። እብ11 ከም ዝብለና “ትእዛዝ ንጉስ ከይፍርሁ” ስጉምቲ ወሲዶም። ካብ ሰብ ምፍራህ ንኣምላኽ ዝያዳ ይፈርሁ ስለ ዝነበሩ እዩ። ካብ ኣዋጅ ንጉስ ንልዓሊ ስርዓትን ኪዳንን ኣምላኽ ዓዕዚዞም ከም ክቡር ዕንቂ ዝሓዙ ወለዲ ነይሮም። ምናልባት’ውን ሙሴ ስድራኡ ዝኸድዎ ናይ እምነት መገዲ ስለ ዝፈለጠ ይኸውን፣ ድሓር “ምስ ዓበየ ምስ ህዝቢ ኣምላኽ መከራ መታን ክጸግብ ንግብጺ ብእምነተ ዝሓድጋ”። ወለዲ ንውልዶም ካብ ዘውርስዎ ዝዓበየ ርስቲ “እምነት” ክኸውን ኣለዎ። ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብቲ ዘመን ንሙሴ ረኺቡ ክምዕዶ እንተዝደሊ፣ “ከምቲ ምስ ኣቦኻን ኣዴኻን ዝነበረት እምነት ኣባኻ ድማ ትኹን ምበሎ” ይመስለኒ። ኣብዚ ህዝቢ እስራኤል ኣምላኽ ኣቦታቶም ሓዲጎም ደድሕሪ ስርዓት ግብጻውያን ንምኻድ ልቦም ሸፊቱሉ ኣብ ዝነብረ ግዜ (እያ24)፣ ወልዲ ሙሴ ግና ርእሶም ካብ ኣምልዀ ጣኦት ብምሕላው፣ ብፍርሓት ኣምላኽ ተደሪዀም ርእሶም ካብ ርኽሰት ግብጻውያን ፈልዮም። ካብ ኣምላኽ ዝተረድእዎ ስለ ዝነበረ ድማ፣ ብእምነት ተመላሊሶም። ሙሴ ምስ ዓበየ፣ ካብዚ ዝበልጸ ታሪኽ ወለዱ ክሰምዕ ዝኽእል ኣይመስለንን።
ብራዚሊያዊያን ፔሌን፣ አርጀንቲናዊያን ማራዶንና ሜሲን፣ ፖርቹጋላዊያን ክርሲቲያኖ ሮናልዶን የእግር ኳስ ንጉሳቸው አድርገው ይጠራሉ፤ በርካታ ኢትዮጵያዊያን ደግሞ አሸብርና ወለዬው በሚል ቅፅል ስሞቹ የሚታወቀውን ሙሉጌታ ከበደን የእግር ኳስ ንጉሳቸው አድርገው እንደሚያስቡ በተለያየ መንገድ ሲገልፁ ይሰማል፤ በእርግጥ ሃሣቡ ብዙዎችን ሊያስማማ የሚችልበት እድል እንዳለ ቢታመንም በርካቶች ግን እስከዛሬ ምትክ ያልተገኘለት የኢትዮጵያ እግር ኳስ ንጉስ እንደሆነ ግን ሽንጣቸውን ገትረው ይከራከራሉ፡፡
ለ13 አመታት አቋሙ ሳይዋዥቅ በወጥ ብቃቱ፣ በድንቅ ችሎታው እንዲሁም በረቂቅ ጥበቡና በተንኮሉ ጭምር ደጋፊዎቹን ብቻ ሣይሆን የተቃራኒ ቡድን ደጋፊዎች እንዲሁም እግር ኳስን የሚወዱትን ሁሉ ሲያስቦርቅ፣ ሲያስጨፍር በደስታ ሲያስለቅስ የነበረው ሙሉጌታ ከበደ (ወለየው) ከ13 አመታት የአሜሪካ ቆይታ በኋላ ወደ አዲስ አበባ መጥቷል፡፡
በኢትዮጵያዊያን ልብ ውስጥ በድንቅ ችሎታው የማይነቃነቅ ሀውልት ለመትከል የበቃውና ሁሉም በአንድ ድምፅ “ተተኪ ያልተገኘት ተጨዋች ነው” በማለት የሚያወድሱት ሙሉጌታ ከበደ ያለ አንዳች መዋዥቅ በወጥ አቋሙ ለ13 አመታት በመጫወት ስሙን በወርቅ ቀለም ያስፃፈ ባለታሪክ ተጨዋችም ተደርጎ ይወሰዳል፡፡
የሙሉጌታን ድንቅ ጥበብና ጨዋታ ቃላቶች የመግለፅ አቅም እንኳን የላቸውም፤ እሱ የእግር ኳስ አምላክ ያለ ስስት ለኢትዮጵያ የሰጣት ምትሀተኛ ተጨዋች ነው በማለት የሚያወድሰው፣ ምስክርነቱን የሚሰጥ የሀትሪክ ጋዜጣ ማኔጂንግ ኤዲተር ጋዜጠኛ ይስሀቅ በላይ ሚዲያዎች የተረባረቡበትን ሙሉጌታ ከበደን ካለበት አፈላልጎ የሀትሪክ እንግዳ በማድረግ ከአንባቢዎቹ ጋር ለማገናኘት ከፊታችን ቀርቧል፡፡
የሙሉጌታ ከበደ የእግር ኳስ ህይወት በሀገሪቱ ሚዲያዎች ሁሉ በስፋት መዳሰሱ ተጨማሪ የቤት ስራ የፈጠረበት ጋዜጠኛ ይስሀቅ በላይ በስፋት ርብርቦሽ የተደረገበትን የእግር ኳስ ህይወቱን ላለመደጋገም በማሰብ በሌሎች እያዝናኑ ቁም ነገር በሚያስጨብጡ ጉዳዮች ላይ ያደረገውን ቆይታ ለአንባቢዎች በሚመች መልኩ ከዚህ በታች ባለው መልኩ አጠናክሮ አቅርቦታል፡፡ ሙሉጌታ ከበደ የቁመቱ ማጠር በእግር ኳስ ላይ ስላልፈጠረበት ችግር፣ ስለ ጥላሁን ገሰሰ፣ ከጓድ ሊቀመንበር መንግሥቱ ኃይለማርያም ጋር ስለተገናኘበት አጋጣሚ ቤቱ ከአንዴም ሁለቴ በሀራጅ ከመሸጥ ስለመዳኑ፣ ስለ ቤኒኑ ጨዋታ እንዲሁም የስፖርት ቤተሰቡ እያደረገለት ስላለው አቀበባበልና እየሰጠው ስላለው ፍቅር፣ አንዳችም ሳይሰስት አጫውቶታል አብራችሁን ሁሉ፡፡
ሙሉጌታ፡-…እኔም አንተን ከረዥም ጊዜ በኋላ በማግኘቴ በሀትሪክ ጋዜጣ ላይ ቃለ ምልልስም በማድረጋችንና ከአንባቢዎች ጋር የምገናኝበትን እድል ስለፈጠርክልኝ በጣም አመሰግናለሁ፤ ከዚህ በፊት አሜሪካ ተገናኝተን ጥሩ ጊዜ አሳልፈናል፤ በድጋሚ ስላገኘውህም በጣም ደስ ብሎኛል፡፡
ሙሉጌታ፡- …በሁሉም (ሳቅ)…ሁሉም ደስ ይለኛል…ይመቸኛል…በተለይ ግን “ወሎ” ብትለኝ ሁሉም የሰውነት ክፍሌ ይበልጥ ይነቃቃል…ደስ የሚል ስሜትም ይሰማኛል…ስለዚህ ወለየው በለኝ…(በጣም ሳቅ)…
ሙሉጌታ፡- …ጊዜው እንዴት ይበራል…?…እውነት ነው የምልህ ጊዜ ክንፍ እንዳለው ያወኩት አሁን ነው…ምከንያቱም ከሀገሬ ከወጣሁ እንደዋዛ 13 አመት ሆኖኛል፤ እኔ በጣም ቅርብ ጊዜ የወጣሁ ነበር የሚመስለኝ…ለካ 13 አመት ሞልቶኛል…ጊዜ ቆሞ አይጠብቅም የሚባለው እንደዚህ ስለሚፈረጥጥ ነው ለካ…(በጣም ሳቅ)…
ሀትሪክ፡- …ብዙዎች ፔሌን የብራ ዚል…ማራዶናንና ሜሲን የአርጀንቲናና የአለም እግር ኳስ ንጉሶች ብለው ይጠራቸዋል…ሙሉጌታስ የኢትዮጵያ አግር ኳስ ንጉስ አድርጎ መጥራት እንደ ስህተት ያስቆጥራል…?
ሙሉጌታ፡- …(በግርምት አይን እያየ)…እኔ ራሴ…ራሴን የእግር ኳስ ንጉስ አድርጌ ልጠራ…?…. (የግርምት ሳቅ እየሳቀ)…ከእኔ በፊት ስንት የእግር ኳስ ንጉሶች እያሉ…?…በፍፁም እንደዚህ አይነት እብደት አልፈፅምም…
ሀትሪክ፡- …ለ13 አመታት በኢት ዮጵያ እግር ኳስ ላሰየኸው የማይዘነጋ ብቃትና ላስመዘገብከው ስኬት ምትክ ያልተገኘልህ የእግር ኳሱ ንጉስ አድርገው የሚጠሩህ ብዙዎች ናቸው…?…ይሄንንስ ትቀበላለህ…?
ሙሉጌታ፡- …እዚህ ላይ እኔ ችግር የለብኝም…ሰዎች በራሣቸው ሚዛን መዝነው ይገባዋል የሚሉትን ፍርድ ሊፈርዱ ወይም ስያሜ ሊሰጡ ይችላሉ…ከዚህ የተነሣ የፈለጉትን ቢሉኝ እኔ ፀብ የለኝም…ራሴን በራሴ ንጉስ አድርጌም አልጠራም…በሀገራችን ከእኔ የበለጠ ብዙ የእግር ኳስ ንጉሶች እያሉ…ራሴን በዛ ደረጃ አልጠራም…እምነቴ ይሄ ቢሆንም ሰዎች በዚህ ደረጀ ስላሰቡኝና ይገባዋል…ብለው ስለጠሩኝ በውስጤ የሆነ ደስ የሚል የሙቀት፣የኩራት ስሜት እንደሚሰማኝ ልደብቅህ ግን አልፈልግም…(በጣም ሳቅ)…
ሙሉጌታ፡- …(በጣም ሳቅ)…በፍፁም አላስብኩትም…ከኤርፖርት ጀምሮ የጠበቀኝ አቀባበል ከምገምተው ከማስበው በላይ በመሆኑ ከደስታ ይልቅ ድንጋጤ ነው በፊቴ ላይ ቀድሞ የመጣው…ከሀገሬ ከወጣሁ ከ13 አመት በላይ ሆኖኛል…እግር ኳስ በ1989 ዓ.ም አካባቢ ነው ያቆመኩት…ወደ 24 አመት አካባቢ ሆኖኛል…ይሄ በጣም ረጅም ጊዜ ነው…ለሀገሬ የሠራሁት ውለታ…በሰው ልብ ውስጥ በዚህ ደረጃ እንደ ሀውልት ቆሟል…ይታወሳል የሚለው ላይ ጥርጣሬው ነበረኝ…ነገር ግን ያየሁት ሁሉ ከግምቴ በላይ የሆነን ነገር ነው፤ከሚገባኝ በላይ ክብርን፣ፍቅርን ሰጥተውኛልና…እግዚአብሔር ያክብርልኝ ለማለት ነው የምፈልገው፡፡
ሀትሪክ፡- …ለ13 አመት ያገለገልከው ክለብህ የቅዱስ ጊዮርጊስ ደጋፊዎች በተለይ በአዲስ አበባ ስታዲየምና በተለያዩ ፕሮግራሞች ላይ ያሳዩህ ፍቅርና አቀባበልስ በውስጥህ ምን አይነት ስሜት ተፈጠረ…?
ሙሉጌታ፡- …ስለ ቅድስ ጊዮርጊስ ደጋፊዎች የምናገርበት ቃላት የለኝም…ድሮም ፍቅር የሆነ እውነተኛ ደጋፊ እንደሆነ አውቃለሁ…አሁን ደግሞ ከረዥም ጊዜ በኋላ ያሳዩኝ ፍቅር እስከ ህይወት ዘመኔ ከውስጤ የማይጠፋና አብሮኝ የሚኖርነው…ደጋፊው በአጭሩ ውለታ የማይረሣ ለሞተለት የሚሞት ደጋፊ እንደሆነ አውቅ ነበር…አሁንም ያረጋገጥኩት ይሄንን ነው፤ “ጀግናችን ነህ፤የክለባችንን ስምና ታሪኩን ከፍ ያደረክ ባለውለተኛችን ነህ ብለው የሰጡኝ ፍቅር በገንዘብ የሚተመን አይደለም…በእርግጥ የጊዮርጊስን ስም ከፍ ለማድረግ አቅሜን፣ጉልበቴን ሁሉንም ነገሬን ለ13 አመታት ያህል ሰጥቻለሁ፤ግን ይሄ ነገር በወቅቱ ሆኖ ያለፈ እንጂ ዛሬም ድረስ በሰዎች ልብና አዕምሮ ውስጥ ተቀምጦ እንደ ትልቅ ውለታም ተቆጥሮ…ጊዜ የማይቀይረው ፍቅር አገኝበታለሁ ብዬ ለሰከንድም አስቤ አላውቅም ነበር… ምንም ጊዜው ረዥም ቢሆን እንኳን የሚያስታውሰኝ እንዳለ ፍቅርም እንደማያረጅ ጊዜ እንደማይለወጠው በአይኔ በብረቱ አይቻለሁ…በዚህ አጋጣሚ በጣም ግርም ያለኝን አንድ ነገር ልንገርህ…
ሙሉጌታ፡- …በጣም የገረመኝ ነገር ፍቅራቸውን ያለስስት የሰጡኝ በጨዋታ ዘመኔ ስጫወት ያዩኝና የሚያውቀኝ ብቻ ሣይሆን የአዲሱ ትውልድ ደጋፊዎች ጭምር መሆናቸው ነው፤ ገና አንድ ፍሬና ለጋ የሆኑ ታዳጊዎች ሳይቀሩ “ሙሌ እንወድሃለን፤ባለውለተኛችን ጀግናችን ነህ” ብለው እግሬ ላይ ጭምር እየወደቁ ያሳዩኝ ፍቅር ግርምት ብቻ ሣይሆን ልብን የሚነካ ሆኖብኛል…አልቅሰው አስለቅሰውኛል… ወጣቶች፣አዛውንቶች፣ጎልማሶች ወንድ ሴት ሳይሉ አቅፈውኝ በደስታ ተላቅሰናል…ግማሾች እግሬ ላይ ወድቀው ለማንሣት ሁሉ ከባድ ነበር…ይሄንን መቼም አልረሳውም በየሄድከበት ሲያዩኝ ስሜ ሲነሣ ሰው ላይ የሚታየው ነገር እንዴ ለሀገሬና ለቅ/ጊዮርጊስ ይሄን ያህል ምን ብሰራ ነው? ደግሞስ ይሄ ሁሉ ነገር ይገባኛል? ብዬ ራሴን እስከመጠየቅ ሁሉ ደርሻለሁ፤ የደጋፊው ሁኔታ በውስጤ ከፈጠረው ከፍተኛ ደስታ የተነሣ አንደገና ሜዳ ውስጥ ገብቼ የማስደሰት እድል አምላክን በድጋሚ ቢሰጠኝ ብዬ እስከመመኘትም ሁሉ ደርሻለሁ፤ሌላው የሚገርምህ ነገር “ጀግናችን ነህ እንወድሃለን” ብለው የተቀበሉኝ የሌላ ክለብ ደጋፊዎች መሆናቸውም ጭምር ነው…የቡና ደጋፊዎች ሳይቀሩ ልክ እንደ ክለባቸው ተጨዋች የተለየ ፍቀርና የጀግና አቀባበል ነው ያደረጉልኝ፤ በዚህ አጋጣሚ እነሱንም የሌላ ክለብ ደጋፊዎችንም አመሰግናለሁ…እናቴ ድሮ “የሰው ፍቅር ይስጥህ” የሚለው ምርቃቷ መሬት ጠብ አለማለቱንም ያየሁበት አጋጣሚ ፤ሌላም አንድ የገረመኝን ነገር ልጨምርልህ…
ሙሉጌታ፡- …አንድ የ90 አመት አዛውንት በቴሌቪዥን አይተውኝ ሙሉጌታ መምጣቱን አይቻለሁ…ሠምቻለሁ…አምላክ እድሜ ሰጥቶኝ 90 አመት ላይ ደርሻሳለሁ…90ኛ አመት ልደቴን የማከብረው…ኬክ የምቆርሰው…ይሄ ጀግና ሲመጣ ብቻ ነው እሱ ካልመጣ ልደቴንም አላከብርም…ብለው የEBS ልጆች መጥተው ወስደውኝ…የሚገርምና መቼም የማይዘነጋ ጊዜን አሳልፈናል…ልብ በል እኚህ ሰው አዛውንት ናቸው…ግን ዛሬም ድረስ እንዴት ፍቅራቸውን እንደሚገልፁልኝ ተመልከት…ልጆች፣ ወጣቶች፣ ጎል ማሶች፣ አዛውንቶች፣ወንድ ሴት ሣይሉ ሁሉም ፍቅራቸውን ነው ያለስስት የሰጡኝ፡፡
ሀትሪክ፡- …በእርግጥ ካለህ ታሪክና ዝና በመነሳት እንዲሁም የእግር ኳሱ ንጉስ በመሆንህ ከመጣህ ጀምሮ በርካታ ሚዲያዎችና ተረባርበውብሃል፤ከዚህ አንፃር በተቻለኝ መጠን ያልተነሱ ነገሮችን ለማንሣት ጥያቄዎችን ላለመደጋገም ነው የምሞክረው….ሙሌ…ከሁሉም ጥያቄዎችና በፊት…ጎል እምቢ ሲልህ…ሊጠምብህ…ስታደርገው ስለነበረው ነገር እንዳነሳ ትፈቅዳልኛለህ…?
ሙሉጌታ፡- …(በጣም ሣቅ)…ደግሞ ምን ልታመጪብኝ ነው…?…ጎል እምቢ ሲለኝ ደግሞ ምን አደርግ ነበር…?…እናንተ ጋዜጠኞች እኮ የማታመጡት ነገር የለም…(አሁንም ሳቅ)…
ሀትሪክ፡- …ሙሉጌታ ብዙ ጊዜ ጎል እምቢ ሲለው…ሲጠምበት…“ጓደኞቹ ደሴ ደርሶህ ና” ይሉት ነበር…ይባላል…አንተም መጣሁ ብለህ…ወደ ደሴ ሹልክ ብለህ ትሄድ ነበር….ከደሴ ስትመልስ ደግሞ ጎሉን ታዘንበው ነበርና…እስቲ እሷን አጋጣሚ አንሳልኝ…?
ሙሉጌታ፡- ኧረ… በቃ… (አሁንም ሳቅ) …ግን ይሄንን ነገር እንዴት አስታወስከው…እኔ ኮ ረስቼዋለሁ በጣም ይገርማል…እውነቱን ንገረኝ ካልከኝ በወቅቱ እንደቀልድም እንደተረብም እንደዚህ አይነት ነገር ይባል ነበር፤እኔን እራሱ ጎል እምቢ ሲለኝ ጓደኞቼ “ደሴ ሄደሽ አስመትተሽ ነይ” ይሉኝ ነበር (በጣም ሣቅ) …ደግሞም እውነት ለመናገር ጎል እምቢ ብሎኝ ጠሞብኝ ቆይቼ መጣሁ ብዬ ደሴ ደረስ ብዬ ስመለስ…የክረምት ዝናብ ታውቃለህ ልክ እንደዛ ጎሉን አዘንበዋለሁ…(አሁንም ያላባራ ሳቅ)
ሙሉጌታ፡-…(በጣም እየሳቀ).. ስሟ Sheet ምን ልትለኝ ፈለገህ ነው…?…(አሁንም ሳቅ)…ወደ ደሴ እያንደረደረ የሚወስደኝ የእናቴ የጥሩዬ ፍቅር ነዋ…ሌላ ምንም አይደለም…ብዙዎች ግን ልክ እንደ አንተ ነገሮችን ጥንቆላ ከሆነ ከማስቀበር ነገር ጋር ለማያያዝ ሲሞክሩ እሰማ ነበር…(በጣም ሳቅ)…
ሀትሪክ፡- …አንድ ጊዜ ደግሞ በምስራቅና መከላከለኛው አፍሪካ ዋንጫ ጊዜ የሙዚቃ ንጉሱን ጥላሁን ገሰስን ለመጀመሪያ ጊዜ ስታዲየም ገብቶ ጨዋታ እንዲከታተል ጋብዛኸው የተናገረው ነገር ነበር አሉ እሱንስ ታስታውሰዋለህ?
ሙሉጌታ፡- …(አሁንም ሳቅ) ኧረ አንተ የምትገርም ሰው ነህ… ስትፈለፍል ነው የከረምከው ማለት ነው… (ሣቅ).. እሱ ደግሞ ምን መሠለህ አሁን ላስቬጋስ ያለች ቲጂ የምትባል ፉል ቤት የነበራት ልጅ ነበረች፤ ፉልዋ በጣም ይመቸኛል፤ ባለቤትዋ ደግሞ ከድር አረቦ ይባላል፤ ፉልዋ በጣም ልዩ ስለሆነ እሷ ቤት የማይመጣ ታዋቂና ትልቅ ሰው የለም፡፡ ጋሽ ጥላሁን እዛ ቤት ይመጣል፤ አንድ ቀን ትሬይኒንግ ሰርቼ ፉል ለመብላት ወደ ቲጂ ቤት እሄዳለሁ፤ በወቅቱ ለምስራቅና መካከለኛ አፍሪካ ዋንጫ ለብ/ቡድናችን ተመርጬ ነበር፤ እዛ ስሄድ ጋሽ ጥሌ ተጨዋች መሆኔን አያውቅም…. ማጠሬንና ትንሽነቴን አይቶ “አንቺ አንዴ ነይ እስቲ የሆነ እቃ ገዝተሽ ነይ” ይለኛል፤ እኔም ጥሌ ትልቅ ሰውና ተወዳጅ ስለሆነ እሺ ብዬ በርሬ ያዘዘኝን ላመጣለት እወጣሁ፤ ቲጂ ዞር ብላ ስታየኝ የለሁም፤ የት ሄደ ስትል ጥሌ “እኔ ልኬው ነው” ይላታል… እሷም ውይ ጥሌ እሱን ላከው?” ስትለው “ልጅ አይደለም ምን ችግር አለው? ይላታል” በመሀል የተባልኩትን ይዤ መጣሁ… እሱም አመሰግናለሁ ብሎ ተቀበለኝ… ከሰጠሁት በኋላ አንድ ሃሣብ በስውጤ ተፈጠረ…
ሙሉጌታ፡-.. እንደ ነገ ብ/ቡድናችን ከኡጋንዳ ጋር ጨዋታ አለው… ታዲያ ጥሌ ስጫወት እንዲያየኝ ለምን አልጋብዝውም አልኩና መጣሁ ብዬ መኪናዬን አስነስቼ ወደ ስታዲየም ነዳሁት፣ ያኔ ጋሽ ካሳ ነበሩ ኃላፊው… ቀጥታ እሣቸው ጋ ገባሁና ጋሽ ካሳ ለነገ ጨዋታ አንድ የግብዣ ትኬት ፈልጌ ነበር ስላቸው “እንዴ ሙሌ የተመደበልህን ሁለት ትኬት እኮ ወስደህ ጨርሰሃል” ሲሉኝ ልክ ኖት ይሄ ግን በጣም ትልቅ እንግዳ ንጉስ ነው ስላቸው “ይሄንን ያህል ማንን ልትጋብዝ ፈልገሀ ነው?” ብለው መለሱልኝ… ወዲያው ከአፋቸው ነጥቄ የሙዚቃው ንጉስ ጥላሁን ገሰሰን ልጋብዘው ነው ስላቸው ከአንድ አንድ ትኬቱን ሰጡኝ… ትኬቱን ይዤ እንደገና እየበረርኩ ወደ ቲጂ ፉል ቤት፡፡
ሙሉጌታ፡-….እዛ እንደገባሁ ጥላሁን ጋ ሄድኩኝና… ጋሼ እንኳ አልኩት… ኮስተር ብሎ “ምንድነው ይሄ ደግሞ?” ሲለኝ… ነገ ከኡጋንዳ ጋር ጨዋታ አለን… ስታዲየም ገብተህ እየኝ አልኩት… ትኬቱን ተገርሞ ተቀበለኝ… ይገባል ብዬ አላሰብኩም ጥሌ ሊመለከተኝ ስታደየም ገባ፤ ልክ እኛ ከሰርቪስ ወርደን ደጋፊው በጩኸት ሲያቀልጠው ምንድነው ብዬ ዞር ስል ትሪቡን ያለው ደጋፊ ጥሌን በጩኸት ተቀበለው፡፡ ደስ አለኝ የበለጠ ለመጫወትና አንድ ነገር ለመስራትም ተነሳሳሁ፤ በጣም የሚገርምህ በጨዋታውም ጥሩ ነበርኩ ብቻ ሣይሆን ምርጥ ጎልም አገባሁ… ታዲያ በነጋታው ምን ባደርግ ጥሩ ነው…
ሙሉጌታ፡-….በነጋታው በቀጥታ ወደ ቲጂ ቤት ነው የሄድኩት፤ ምክንያቱም ጥሌ ስለማይጠፋ እሱን ማግኘት አለብኝ ብዬ ሄድኩ…ስሄድ እንደ አጋጣሚ የለም… በጣም ተበሳጨሁ፤ ምን እንደተሰማው ሳልጠይቀው ብዬ በጣም ተቆጨሁ… በእንደዚህ አይነት ሃሣብ ውስጥ እያለሁ ጥሌ አይመጣም? ሁላችንም ከመቀመጫችን ስንነሳ ተቀመጡ ማለቱን ትቶ ወደ እኔ እንደ እያመለከተ “አንቺ በጣም ጀግና ተጫዋች ነሽ ለካ፤ በእውነት በጣም ነው ያደነኩህ… በጣም ጎበዝ በርታ” አለኝና “አንተ እኮ ከእኔ ትበልጣለህ” ሲለኝ በጣም ደነገጥኩና… እንዴ ጋሼ እኔ ከአንተ?… ስለው ጥሌም ወዲያው “ስማ እኔ እኮ የማስጨፍረው ከ2 ሺ ሰው አይበልጥም፤ አንተ እኮ 30ሺ ህዝብ ድፍን ስታደየምን ነው የምታስጨፍረው” ያለኝ ዛሬም ድረስ ውስጤ አለ…. ጥሌ በጣም ልዩ ሰው ነው… ከዚያ በኋላ በጣም ወዳጅም ሆንን… አሜሪካ በመጣ ጊዜም እንገናኝ ነበር… ሲጠራኝ እራሱ ሙሊጌታ ሳይሆን “ወሎ” ነበር የሚለኝ፡፡
ሀትሪክ፡-… የምስራቅና የመካከለኛው አፍሪካ ጨዋታን ካነሳን አይቀር ከቀደሞው ፕሬዚዳንት ከኮልኔል መንግሥቱ ኃይለማርያም ጋር ስለተገናኛችሁበት አጋጣሚ እናንሳ እስቲ…?
ሙሉጌታ፡- …(በሃሳብ ወደ ኋላ እየሄደ).. ውይ… እሱ አጋጣሚ የማይረሣ ነው… ፕሬዚዳንት መንግ ሥቱ ኃይለማርያምን በቴሌቭዥን ከማየት ውጪ በአካል አይቻቸው ስለማላውቅ ነገሮች ብርቅ ሆኖብኝ ነበር፤ የምስራቅና የመካከለኛው አፍሪካ ዋንጫን በማሸነፋችን በቤተ መንግሥት የክብር ግብዣ አድርገውልን ነበር፡፡ ቤተመንግሥት ስንደርስ እሳቸው የሉም፤ ውይ ላናገኛቸው ነው ስንል ስብሰባ ላይ ስለሆኑ ነው ይመጣሉ ተባልን… እስከዛ የፈለጋችሁትን ብሉ ጠጡ ተባልን… ቤተመንግሥት ብርቃችን ነው በተለይ ይሄንን የማናውምቀውን መጠጥ ገለብጥነው፣ እርስ በእርሳችን እየተጫወትን ሳለ ጓድ ብርሃኑ ባየህ አይቶኝ መጣ “ሙሌ” አለኝ አደነቀኝ ከእኔ አልፎ አባቴም በአንተ ፍቅር ልትገድለው ነው አለኝ” እንዲህ እያወራን ሳለ ጓድ ሊቀመንበር መጡ ተባለ… ቤቱ ከጫጫታ በአንዴ እንደ ባግዳድ ፀጥ እረጭ አለ… ፕሬዚዳንት መንግሥቱ እየዞሩ ሁሉንም ተጫዋቾች እያነጋገሩ እኔ ጋር ደረሱ… ትከሻዬን መታ መታ አድርገው “አንተ ሙሉጌታ ወለዬው ነህ?” ብለው ሲጠይቁኝ… በጣም ፈራሁ… በፍርሃት ስሜት ውስጥ ሆኜ አዎን ጓድ ሊቀመንበር አልኳቸው…
ሙሉጌታ፡-…ብቻ አላውቅም ፈራሁ…ደግሞም የጓድ መንግሥቱ ወታደራዊ አለባበስ…ግርማ ሞገሳቸው…ኮስታራነታቸው ብቻ ምን ልበልህ ሁለነገራቸው የተለየ ሲሆንብህ ትፈራለህ… “ሙሉጌታ ጎበዝ ተጨዋች ነህ፤ አንተን ኢሠፓ ይፈልግሃል… ምን እናድርግልህ” አሉኝ… ምን እናድርግልህ ሲሉኝ ፍርሃቴ ጠፋ… ወዲያው ጓድ ሊቀመንበር እኔ ከሆቴል ሆቴል የምንከራተት ሰው ነኝ… መኖሪያ ቤት እንኳን የለኝም… ስላቸው በጣም ደነገጡ… “እንዴ ሙሉጌታ ቤት የለህም” አሉኝና ጓድ ብርሃኑ ባየህን ጠርተው በአስቸኳይ መሬት ይሰጠው ብለው በአጭር ጊዜ መሬት ወሰድን፡፡
ሙሉጌታ፡-… ውይ ጊዜው በጣም ረዠም ነው… የት እንዳለች አላስታውስም.. ግን በወቅቱ ከለር ቴሌቪዥን ብርቅ ስለበር ሽልማቱ በጣም አስደስቶን ነበር… የአምስት ሺ ብር ሽልማቱም ቀላል አልነበረም.. ምክንያቱም በዛን ጊዜ አምስት ሺ ብር ማለት የአምስት ሚሊዮን ብር ያህል ብዙ ነበር ማለት እችላለሁ… በብሩ የሆነ ነገር እናደርግበታለን ብለን አንድ ሁለት እያልን ስንመዘው አለቀ… ብሩን እንደተቀበልን ከእነ ሚሊዮን ጋር ድራፍት እየጣጠን ዘና ስንል የተመለከቱን ልንክፍል ስናወጣ “ይሄን ብር መዘዙት” እያሉ ይነጋገሩብን ሁሉ እንደነበር አስታውሳለሁ”
ሀትሪክ፡- … የድሮ ተጨዋቾች ተጠቃሚ አልነበራችሁም እንዴ እንደውም አንተ ከባንክ ገንዘብ ተበድረህ መኖሪያ ቤትህ በሀራጅ ሁሉ ሊሸጥ ነበር… ይሄንንስ ታስታውሳለህ…
ሙሉጌታ፡-(በጣም እየሳቀ)… ብሩ ስንት መሠለህ 13 ሺ ብር ነው፤ አጋጣሚውን ምን መለሰህ… ለሆነ ነገር ብር ይቸግረኝና ከዚያ ለምን ከባንክ አልበደርም እልና ቤቴን ሞርጌጅ አስይዤ እበደራለሁ…ዛሬ ወይም ነገር እከፍላለሁ ስል አልሞላ ይለኝና ጊዜው ያልፋል በዚህን ጊዜ ባንኩ በሀራጅ ሊሸጥብኝ ማስታወቂያ ያወጣል…
ሙሉጌታ፡- …እንዴ ምን ማለትህ ነው 13 ሚሊዮን ብር በለው… ባንኩ አልከፈለኝም ብሎ ማስታወቂያ ሲያወጣ የቀድሞ የምድር ጦር በኋላ የባንክ ተጨዋች የነበረው ተከላካዩ ዘውዱ (ማሙዬ) እዛ ይሠራ ነበርና ነገሩ ያስደነግጠዋል… በኋላ ላይ እኔ ጌታዘሩ ወንድሜ ነው እሱ ጋ ተቀምጬ እያለሁ ይመጣና “ሙሌ ቤትህ በእዳ ምክንያት በሀራጅ ሊሸጥ ነው ከየትም ብለህ ክፈል” ሲለኝ ያልጠበኩት ነገር ስለነበር በጣም ደነገጥኩ… ከዚያ በኋላ በጣም ተረበሽኩ… በዚህ መሀል እያለሁ ጌታዘሩ (ወንድሜ) መጣ ሲያየኝ ፊቴ ተረብሿል… “ሙሌ ምነው ፊትሽ ልክ አይደለም” ሲለኝ ባክህ ጌታ ቤቴ ሊሸጥ ነው ስለው “ለምን?” ሲለኝ በ13 ሺ ብር እዳ ብዬ ስመልስለት እሱም በጣም ደነገጠና “ሙሌ እኔ እያለሁማ የአንተ ቤት አይሸጥም፤ በል ተነሳ አሁኑኑ እንሄድ” ይለኝና ወዲያውኑ 13 ሺ ብር መዥረጥ አድርጎ ከፍሎ ቤቴን አትርፎልኛል፤ ጌታ ባለውለዬ ነው፡፡