Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እነ ኢሳይያስ በጥንተ አብሶ ምክንያት ፡- « ሁላችን እንደ ርኵስ ሰው ሆነናል ፤ ጽድቃችንም ሁሉ እንደ መርገም ጨርቅ ነው ፤ » ኢሳ %4.6፤ ቢሉም ፡- እግዚአብሔር ባወቀ ጥንተ አብሶ ፈጽሞ ባልደረሰባት በእመቤታችን ይመኩ. ተስፋም ያደርጉ ነበር ፡፡ ለዚህም ነው፡- « እግዚአብሔር ዘርን ባያስቀርልን ኖሮ . . . ፤ » ያሉት ፡፡ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ከጥንተ አብሶ ገና ከጧቱ ንጽሕት ሆና የተዘጋጀች ጥንተ መድኃኒት ናትና ነው፡፡ ቅዱስ ኤፍሬምም ፡- « መመኪያ አክሊላች. ጥንተ መድኃኒታችን. የንጽሕናችን መሠረት ፤» እያለ ያመሰገናት ለዚህ ነው ፡፡
እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ዓለም ከመፈጠሩ በፊት በአምላክ ኅሊና ታስባ ትኖር ነበር ፡፡ ይህንንም ሊቁ ቅዱስ ያሬድ « ዘእንበለ ይትፈጠር ሰማይ ወምድር. ወዘእንበለ ይሣረር ምድረ ገነƒ. ሀለወት ስብሕት ቅድስት ወቡርክት ይእቲ ማርያም. እንተ ተሰምየት ሰንበተ ክርስቲያን ፣ ጽዮን ፣ ቅድስት፣ እሞሙ ለሰማዕት ወእኅቶሙ ለመላእክት፡፡ የመላእክት እህታቸው፣ የሰማዕታት እናታቸው፣ ጽዮን ፣ ቅድስት፣ የክርስቲያን ሰንበት የተባለች. የተመሰገነች. በንጽሕና በድንግልና የተለየችና የተባረከች እርሷ ማርያም ሰማይና ምድር ሳይፈጠር የገነት ምድርም መሠረት ሳይጣል ነበረች፡፡ » ብሏል ፡፡ ዳግመኛም « በቤተልሔም ተወሊዶ መድኅን ክብረ ቅዱሳን . ፍስሐ ለኵሉ ዓለም. ወሠርዐ ሰንበተ ለሰብእ ዕረፍተ. ወይቤላ እግዚአብሔር ለማርያም ፡- አዝማንየ አዝማንከ=. አምጣንየ አምጣንኪ. ማርያም ሐቀፍኪዮ ወአነ ዮም ወለድኩዎ ፡፡ ለዓለሙ ኹሉ ደስታ የሚሆን የቅዱሳን ክብር መድኃኔዓለም በቤተልሔም ተወልዶ ፡- ለሰው ልጅ ዕረፍት ሰንበትን ሠራ. እግዚአብሔር ማርያምን ፡- ዘመኖቼ ዘመኖችሽ. መጠኖቼ መጠኖችሽ ናቸው ፤ እኔ ዛሬ ወለድኩት፡- ማርያም ሆይ አንቺ ታቀፍሺው ፡፡ » የሚል አለ ፡፡ ቅዱስ ያሬድ በድጓው እንደገለጠው እግዚአብሔር እመቤታችንን « ዘመኖቼ ዘመኖችሽ ናቸው ፤» ማለቱ ዓለም ከመፈጠሩ ዘመን ከመቆጠሩ በፊት በእርሱ ኅሊና መኖሯን የሚያስረዳ ነው፡፡ « መጠኖቼ መጠኖችሽ ናቸው ፤» ማለቱ ደግሞ እርሱ ቅድመ ዓለም አካላዊ ቃል ወልድን ያለ እናት ወልዶት አባት እንደሆነው እርሷም ድኅረ ዓለም አካላዊ ቃል ወልድን ያለ አባት ወልዳው እናት እንደሆነችው የሚያመለክት ነው ፡፡ ምሥጢራዊ መልእክቱም « ወላጆች ( አባትና እናት ) ለወለዱት ልጅ እኩል እንደሆኑ ሁሉ ወልድን በመውለድ በወላጅነት መሰልሽኝ ተስተካከልሺኝ ፤ » ሲላት ነው ፡፡ ይህም ፈጣሪን እና ፍጡርን የማነፃፀር የማስተካከል ሳይሆን የተሰጣትን ክብርና ልዕልና የማሳየት ነው፡፡ ለምሳሌ ጌታ ደቀመዛሙርቱን ፡- « እውነት እውነት እላችኋለሁ . በእኔ የሚያምን እኔ የማደርገውን ሥራ እርሱ ደግሞ ያደርጋል ፤ከዚህም የሚበልጥ ያደርጋል፡፡» ብሏቸዋል ፡፡ ዮሐ 14 .12 ፡፡ ይህም በማስተማርና ተአምራት በማድረግ እንደሚመስሉት ሲነግራቸው ነው ፡፡ «የሚበልጥ ያደርጋል፤» ማለቱም ፡፡ እርሱ ያስተማረው ሦስት ዓመት ከሦስት ወር ነው፡፡ እነርሱ ግን ከዚህ በላይ ሃያ ሠላሳ ዓመት የሚያስተምሩ ስለሆነ ነው፡፡ እርሱ ለአብነት ሁለት ሦስት ሙት ቢያነሣ እነርሱ ደግሞ በስሙ ከዚያ በላይ ብዙ ስለሚያስነሡ ነው፡፡
« ማርያምሰ ተኀቱ እምትካት ውስተ ከርሱ ለአዳም. ከመ ባሕርይ ጸአዳ፤እመቤታችን ማርያም ከጥንት ጀምሮ በአዳም ባሕርይ ውስጥ እንደ ነጭ ዕንቁ ታበራለች ፤ » ይላል ፡፡ ይህንንም በድጓው የተናገረው ቅዱስ ያሬድ ነው ፡፡ እመቤታችን በአዳም ባሕርይ ውስጥ እንደ ነጭ ዕንቁ ማብራቷ ከጥንተ አብሶ ነፃ ሆና መፈጠሯን የሚያመለክት ነው፡፡ አዳም ይኽንን ስለሚያውቅ ነው . እመቤታችንን ተስፋ ያደረገው ፡፡ ምክንያቱም በውስጡ እንደ ነጭ ዕንቁ ስታበራ ይታወቀው ነበርና ነው ፡፡ አባ ሕርያቆስ ይህ ምሥጢር ተገልጦለት « ከገነት በተሰደደ ጊዜ የአዳም ተስፋው አንቺ ነበርሽ ፤» እያለ እመቤታችንን አመስግኗታል፡፡ ይህም እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ትእዛዝን በመተላለፍ በአዳም ላይ ከመጣ ጥንተ በደል በአምላካዊ ምሥጢር ተጠብቃ ከአዳም ወደ ሴት. ከሴት ወደ ኖኅ. ከኖኅ ወደ ሴም. ከሴም ወደ አብርሃም ስትቀዳ የኖረች ንጽሕት ዘር መሆኗን ያስረዳል ፡፡ ከላይ እንደተገለጠው ነቢዩ ኢሳይያስ « እግዚአብሔር ዘርን ባያስቀርልን ኖሮ » ያለው ይኽንን ነው ፡፡
ቅዱስ ያሬድ በሌላ አንቀጽ « ሥጋዋን አንጽቶ. እርሷን ቀድሶ. በእርሷ ላይ አደረ ፤» ብሏል፡፡ ይኽንን ንባብ በመያዝ ትርጓሜውንና ምሥጢሩን ቸል በማለት « ያነጻት የቀደሳት ከጥንተ አብሶ ነው ፤ » የሚሉ አሉ፡፡ ነገር ግን አይደለም፡፡ ጥንቱንም ንጽሕት ቅድስት አድርጐ በፈጠራት በእርሷ አደረ ማለት እንጂ ፡፡ « ልዑል ማደሪያውን ቀደሰ፤ ( ለየ ) ፤ » እንዲል ፡፡ መዝ #5.4 ፡፡ ይህም ሁሉ ከተያዘበት ከጥንተ አብሶ ለይቶ ፈጠራት ማለት ነው፡፡ ጊዜው ሲደርስ ሥላሴ፡- አብ ለማጽናƒ. ወልድ ለለቢሰ ሥÒ. መንፈስ ቅዱስ ለማንፃት በማኅጸነ ድንግል አድረዋል፡፡ እዚህ ላይ « መንፈስ ቅዱስ ለማንፃት ፤» ማለቱ ፡- የመንፈስ ቅዱስ ግብሩ ማንፃት. መቀደስ መሆኑን ለመግለጥ እንጂ እድፍ ጉድፍ ኖሮባት አይደለም ፡፡ ለምሳሌ እግዚአብሔር የሰማይ ማደሪያውን ባለማለፍ ጸንታ የምትኖረውን እሳታዊ ዙፋን የተዘረጋባትን . ሰባት እሳታዊ መጋረጃዎች የተጋረዱባትን . ፀዋርያነ መንበሩ ኪሩቤልና ዐጠንተ መንበሩ ሱራፌል ያሉባትን ጽርሐ አርያምን ጥንቱኑ ንጽሕት ቅድስት አድርጐ ፈጥሯታል ፡፡ ቅዱስ ያሬድ ይኽንን ምሳሌዋ በማድረግ እመቤታችንን « ከሰማያት በላይ ያለ የአርያም የልዑል ሥፍራ ምትክ በምድር ላይ ከፍተኛ አርያምን ሆንሽ ፤ » ብሏታል ፡፡ በመሆኑም ያቺ ጥንቱኑ ንጽሕት ቅድስት ሆና እንደተፈጠረች እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያምም ጥንቱኑ ንጽሕት ቅድስት ሆና ተፈጥራለች እንጂ ኖራ ኖራ በኋላ የነፃች አይደለችም ፡፡ ለምሳሌ « ቃልህ እጅግ የነጠረ ነው ፤» የሚል ገጸ ንባብ ይገኛል፡፡ መዝ )08.)# ፡፡ ይህም የእግዚአብሔር ቃል ልክ እንደ ቅቤ . እንደ ብረት ወይም እንደ ወርቅ ኖሮ ኖሮ የነጠረ ወይም ነጥሮ እድፍ ጉድፍ የወጣለት ነው አያሰኝም ፡፡ በመሆኑም እመቤታችንን በአባ ሕርያቆስ ምስጋና እግዚአብሔር አብ በሰማይ ሁኖ ምሥራቅንና ምዕራብን . ሰሜንና ደቡብን ዳርቻዎችንም ሁሉ በእውነት ተመለከተ ተነፈሰ አሸተተም. እንደ አንቺ ያለ አላገኘም፡፡ የአንቺን መዓዛ ወደÅ. ደም ግባትሽንም ወደÅ. የሚወደውንም ልጁንም ወደ አንቺ ሰደደ ፡፡ » እያልን ልናመሰግናት ይገባል፡፡ « እንደ አንቺ ያለ አላገኘም ፤» ማለቱም ፡- « እንደ አንቺ በጥንተ አብሶ ሳይያዝ የተገኘ የለም . ከአንቺ በቀር ሁሉ ተይዟል ፤ » ማለት ነው ፡፡
ቀዳማዊ አዳም የሚባለው ከምድር አፈር የተፈጠረው ሰው ነው ፡፡ « እግዚአብሔር አምላክም ሰውን ከምድር አፈር ፈጠረው ፤ በፊቱም የሕይወት እስትንፋስን እፍ አለበት፤ ሰውም ሕያው ነፍስ ያለው ሆነ ፡፡» እንዳለ ፡፡ ዘፍጥ 2.7 ፡፡ ዳግማዊ አዳም የተባለው ደግሞ በተለየ አካሉ ከሰማይ ወርዶ. በማኅጸነ ድንግል ማርያም አድሮ. ከሥጋዋ ሥጋ ከነፍሷም ነፍስ ነስቶ በተዋሕዶ ሰው ሁኖ የተወለደው የባሕርይ አምላክ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፡፡ ይኽንንም ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ ፡- « አሁንም ክርስቶስ ከሞቱ ሰዎች ሁሉ አስቀድሞ ( በኵር ሆኖ ) ተነሥቷል ፡፡ በመጀመሪያው ሰው
( በቀዳማዊ አዳም ) ሞት መጥቷል“. በሁለተኛው ሰው ( በዳግማዊ አዳም በክርስቶስ ) ትንሣኤ ሙታን ሆነ ፡፡ ሁሉ በአዳም እንደሚሞት እንዲሁ በክርስቶስ ሁሉ ሕያዋን ይሆናሉ፡፡ . . . መጽሐፍ እንዲህ ብሏል. የመጀመሪያው ሰው አዳም በነፍስ ሕያው ሆኖ ተፈጠረ ፤ ሁለተኛው አዳም ግን ሕይወትን የሚሰጥ መንፈስ ነው ፡፡ ነገር ግን አስቀድሞ ሥጋዊው ቀጥሎም መንፈሳዊው ነው እንጂ መንፈሳዊው መጀመሪያ አይደለም ፡፡ የመጀመሪያው ሰው ከመሬት የተገኘ መሬታዊ ነው ፤ ሁለተኛው ሰው ከሰማይ የወረደ ሰማያዊ ነው፡፡ » በማለት ገልጦታል፡፡ 1ኛ ቆሮ 05.!-#5 ፡፡ ከዚህም የመጀመሪያው ፍጡር ሁለተኛው ፈጣሪ. የመጀመሪያው ከምድር ሁለተኛው ከሰማይ መሆኑን እንረዳለን ፡፡ እንግዲህ የሚያንሰው ቀዳማዊ አዳም ከመጀመሪያው ንጽሕት ከነበረች መሬት ተፈጠረ እያልን የሚበልጠውን ዳግማዊ አዳምን ከመጀመሪያው ንጽሕት ካልነበረች. በጥንተ አብሶ አድፋ ጐድፋ ከነበረች ከድንግል ማርያም ተወለደ ማለት ክርስቶስን ከአዳም ማሳነስ መሆኑን ማስተዋል ያስፈልጋል፡፡
የመላእክት አለቃ ቅዱስ ገብርኤል ከእግዚአብሔር ተልኮ ወደ እመቤታችን በመጣ ጊዜ ፡- « ደስ ያለሽ. ጸጋንም የተመላሽ ሆይ. ደስ ይበልሽ ፤ እግዚአብሔር ካንቺ ጋር ነው ፤ ከሴቶች ተለይተሸ አንቺ የተባረክሽ ነሽ ፡፡» በማለት አመስግኗታል፡፡ ሉቃ 1.!8 ፡፡ ከእርሷ በፊት ይህን በሚመስል ምስጋና የተመሰገነ ማንም አልነበረም ፡፡ ለመጀመሪያ ጊዜ ለእመቤታችን የተሰጠ ምስጋና ነው ፡፡ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም በጥንተ አብሶ ተይዛ ቢሆን ኖሮ መልአኩ ቅዱስ ገብርኤል « ጸጋን የተመላሽ ሆይ » አይላትም ነበር፡፡ ምክንያቱም ጥንተ አብሶ ጸጋዋን ጐዶሎ ያሰኝባት ነበርና ፡፡ ከላይ እንደገለጥነው እነ ኢሳይያስን ጽድቃቸውን የመርገም ጨርቅ ያሰኘባቸው ጥንተ አብሶ ነው፡፡ የቅድስናን ሥራ እየሠሩ « ሁላችንም እንደ ርኵስ ሰው ሆነናል ፤ » ያሰኛቸው ይኽው ነው ፡፡ ኢሳ %4.6 እነ ኤርምያስንም ፡- « ለሥጋ ለባሽ ሁሉ ሰላም የለም፡፡ ስንዴ ዘሩ እሾህንም አጨዱ ፤ » አሰኝቷቸዋል፡፡ ኤር 02. 03፡፡ እመቤታችን ግን ከመጀመሪያው ንጽሕት ቅድስት በመሆኗ « ጸጋን የተመላሽ ሆይ ፤ » ተብላለች፡፡
አንዳንዶች፡- ለእመቤታችን ጥንተ አብሶ የጠፋላት መልአኩ ባበሠራት ጊዜ ነው ይላሉ፡፡ ይህም አባባላቸው ሁለት ጥያቄዎችን ያስነሣል፡፡ 1ኛ ፡- ከዚህ በፊት መልአክ ያበሠራቸው ማኑሄና ሚስቱ ዘካርያስና ኤልሳቤጥ ለምን ጥንተ አብሶ አልጠፋላቸውም; መሳ 03.2 ሉቃ 1.8 ፤ 2ኛ ፡- ጥንተ አብሶ የሚጠፋው በብሥራተ መልአክ ቢሆን ኖሮ አካላዊ ቃል ከሰማይ ወርዶ ከድንግል ማርያም ተወልዶ ሰው መሆን . መከራ መቀበልና በመስቀል ላይ መሞት ለምን አስፈለገው; በልዑል መንበሩ እንደተቀመጠ እልፍ አዕላፋት ወትእልፊተ አዕላፋት መላእክትን ልኮ በብሥራት ብቻ ጥንተ አብሶን አያጠፋም ነበር;
አንዳንዶች ደግሞ « ጌታ በተፀነሰ ጊዜ በዚያ ቅጽበት ነው የጠፋላት ፤ » ይላሉ፡፡ ይህም ፡- «ጌታ የመጣው ጥንተ አብሶን እንዴት አድርጐ ለማጥፋት ነው; » የሚል ጥያቄ ያስነሣል ፡፡ መልሱም « በመስቀል ላይ በሚፈጽመው ቤዛነት በሚከፍለው መሥዋዕትነት ነው፤» የሚል ይሆናል ፡፡ እንግዲህ እመቤታችን ጥንተ አብሶ ነበረባት የሚሉ ከሆነ «እርሷም በጥንተ አብሶ እንደተያዙ እንደማናቸውም ሰው ናት፤ » ማለታቸው ነው፡፡ እንዲህ ከሆነ ደግሞ እንደማናቸውም ሰው በመስቀል ላይ በሚፈጸም ቤዛነት ብቻ ከጥንተ አብሶ ትድን ነበር እንጂ ተቃዋሚዎቹ እንደሚሉት ሊሆን አይችልም፡፡
ነቢዩ ኢሳይያስ ፡- « በትር ከእሴይ ሥር ትወጣለች. አበባም ከእርሷ ይወጣል፤» በማለት ስለ እመቤታችንም ስለ ጌታም ትንቢት ተናግሯል፡፡ ኢሳ 01.1 ፡፡ የበትር ምሳሌነት ለእመቤታችን ሲሆን የአበባ ምሳሌነት ደግሞ ለጌታ ነው፡፡ ቅዱስ ያሬድም በዚህ ትንቢት ላይ ተመሥርቶ ፡- « ትወጽእ በትር እምሥርወ ዕሴይ. ወየዐርግ ጽገ. ይእቲ በትር አምሳለ ማርያም ቅድስት ይእቲ. ወጽጌ ዘወጽአ እምኔሃ ፤ አምሳሉ ዘወልድ ዘኀደረ ላዕሌሃ. ቃል ሥጋ ኮነ ወተወልደ እምኔሃ፤ ከነገደ ዕሴይ በትር ትወጣለች. አበባም ከእሷ ይወጣል. ይህችውም በትር የማርያም አምሳል ናት ፤ ከእርሷ የሚወጣውም በትር የወልድ ምሳሌ ነው፤ የአብ አካላዊ ቃል በማኅጸኗ አድሮ ከሥጋዋ ሥጋን ከነፍሷም ነፍስን ነሥቶ በተዋሕዶ ሰው ሁኖ ከእርሷ ተወለደ፤ » ብሏል፡፡ ከዚህም በተጨማሪም ቅዱስ ማቴዎስ እንደነገረን የእመቤታችን የዘር ሐረግ (የዘር ቅጂዋ) ከዕሴይ ወደ ዳዊት ወደ ሰሎሞን . ከዚያም ሲወርድ እስከ አልዓዛር .ከዓልዓዛር ደግሞ ሴት ልጁ ወደምትሆን ወደ ቅሥራ. ከቅሥራም ወደ ኢያቄም የደረሰ ነው፡፡ በእናቷ በኵል ደግሞ ከሊቀ ካህናቱ ከአሮን ወገን ናት፡፡ በመሆኑም ከሰው ወገን የተወለደች ሰው ናት፡፡
ካቶሊኮች፡- ጥንተ አብሶን የሸሹ መስሏቸው « ሰው አይደለችም . ኃይል አርያማዊት ናት » እያሉ ነው፡፡ ሌሎቹ ደግሞ ይኽንን የካቶሊኮች አመለካከት የሸሹ መስሏቸው «እንደማናቸውም ሰው ጥንተ አብሶ የነበረባት ሰው ናት፡፡ » ይላሉ ፡፡ የሁለቱም « ከድጡ ወደ ማጡ » ነው ፡፡ የሁለተኛዎቹ አስተሳሰብ « ከሰው ወገን የተወለደች ሰው እስከሆነች ድረስ. የሰው ልጅ ተብላ እስከተጠራች ድረስ የግድ ጥንተ አብሶ ነበረባት ያሰኛል ፤ » የሚል ነው፡፡ ይህም አንድ መሠረታዊ ጥያቄ ያስነሣል፡፡ ይኽውም ፡- « የሰው ወገን . የሰው ልጅ ለመባል የግድ የጥንተ አብሶ መኖር ያስፈልጋል ወይ; » የሚል ነው ፡፡ እንዲህስ ከሆነ ቀዳማዊ አዳም ከመበደሉ በፊት ለምን ሰው ተባለ; መርገመ ሥጋን መርገመ ነፍስን ያጠፋ ዳግማዊ አዳም ክርስቶስም ለምን የሰው ልጅ ተባለ; ያሰኛል፡፡ መናፍቃኑ እነደሚሉት ቢሆን ኖሮ፡- እነ ኢሳይያስ « እግዚአብሔር ዘርን ባያስቀርልን ኖሮ ፤» እያሉ አይመኩባትም ነበር፡፡ እነ ሰሎሞንም « አልብኪ ነውር » እያሉ አያመሰግኗትም ነበር፡፡ እነ ቅዱስ ኤፍሬም « አክሊለ ምክሕነ. ወጥንተ መድኃኒት. ወመሠረተ ንጽሕነ ፤ » እነ አባ ሕርያቆስም ፡- « ወኢረከበ ዘከማኪ፤ » አይሏትም ነበር፡፡ ስለዚህ ብርሃኑን ከጨለT. በጐውን ከክñ. ስንዴውን ከእንክርዳድ ለይተን አባቶቻችን ባቆዩልን ልንጸና ያስፈልጋል፡፡ ነገሩ የእውቀት ብቻ ሳይሆን የእምነት ነውና፡፡ የዕውቀት ሰዎች ሁለት ዓይነት ናቸው ፡፡ የመጀመሪያዎቹ እውቀታቸውን በትህትና ይዘው በእምነት የሚኖሩ ሲሆኑ ሁለተኛዎቹ ግን በእውቀታቸው ሲታበዩ በጥርጥር ማዕበል የሚመቱ . በኑፋቄ የሚለዩ . በክህደት የሚወድቁ ናቸው፡፡ ትእቢት ዲያቢሎስ የተያዘበት አሽክላ ነው፡፡ በንስሐ የማይመለሰው ለዚህ ነው፡፡ ዲያቢሎስ የትዕቢት እንጂ የእውቀትም የሥልጣንም ችግር አልነበረበትም፡፡ እነ አርዮስ. እነ ንስጥሮስ. እነ መቅዶንዮስም የትዕቢት እንጂ የእውቀት ችግር አልነበረባቸውም፡፡ ነገር ግን እውቀታቸውን ለክፋት ተጠቀሙበት ፡፡ እስከ ዓለም ፍጻሜ ለሚነሡ መናፍቃንም መጥፎ አብነት ሆኑበት፡፡ ስለዚህ ከዚህ እንዲሠውረን ተግተን ልንጸልይ ይገባናል፡፡ ለዚህም የእግዚአብሔር ቸርነት . የንጽሕተ ንጹሐን . የቅድስተ ቅዱሳን እመቤታችን የድንግል ማርያም አማላጅነት አይለየን አሜን ፡፡
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ሊቀ መንበር ብርቱካን ሚደቅሳ፥ በ1966 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ከተማ ተወለዱ። ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የህግ ትምህርት ቤት በመጀመሪያ ዲግሪ ከተመረቁ በኋላ፣ የፌዴራል ፍርድ ቤት ዳኛ ሆነው ሠርተዋል፡፡ የመንግሥት ሥራ አስፈጻሚ አካል በዳኝነት ሥርዓቱ ላይ ጣልቃ በመግባቱ ሳቢያ የፍትሕ ዘርፉን ለቀው፥ በ1997 ዓ.ም. የፓርቲ ፖሊቲካውን እንቅስቃሴ በመቀላቀል የመጀመሪያዋ ሴት የፖለቲካ ፓርቲ መሪ ሆኑ። በግንቦት 1997 ዓ.ም. በተደረገው ብሔራዊ ምርጫ፣ በወይዘሪት ብርቱካን የተመራው ፓርቲ፣ ብዛት ያላቸውን የፓርላማ ወንበሮች ማሸነፉን ተከትሎ በተነሣ ውዝግብ ሳቢያ ለእስር ተዳረጉ። በ1999 ዓ.ም. የዕድሜ ልክ እስር ተፈረደባቸው።
ከእስር ከተፈቱ በኋላ በስደት በቆዩበት አሜሪካ፣ የናሽናል ኢንዶውመንት የዴሞክራሲ ፌሎው ነበሩ። የ“ስኮላርስ አት ሪስክ” ፕሮግራም የምርምር ፌሎው በነበሩበት በሐርቫርድ ዩኒቨርሲቲ፣ ዓበይት በሆኑ የኢትዮጵያ የዴሞክራሲ ተግዳሮቶች ላይ ጥናት አድርገዋል። ከሰባት ዓመታት ስደት በኋላ በ2011 ዓ.ም. ወደ ኢትዮጵያ ተመልሰው፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድን እንዲመሩ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ቃለ መሐላ ፈጽመዋል። በአሁኑ ወቅት፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድን በሊቀ መንበርነት እየመሩ ይገኛሉ።
ወይዘሪት ብርቱካን ሚደቅሳ፣ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በህግ ከአገኙት የመጀመሪያ ዲግሪ ባሻገር፣ ከሐርቫርድ ዩኒቨርሲቲ የኬኔዲ “ስኩል ኦቭ ገቨርመንት” በሕዝብ አስተዳደር ሁለተኛ ዲግሪያቸውን ሠርተዋል።
በዚህ አጭር ጽሑፍ የሕክም ስህተት ምን ማለት ነው በሀገራችን ሕግስ እንዴት ተካትቷል የሕክምና ስህተት ተፈጽሟል የሚባለው ምን ምን ሲሟላ ነው የሚሉትን ነጥቦች ለመዳሰስና ግንዛቤ ለማስጨበጥ እንሞክራለን፡፡
የሕክምና ስህተት ሕግ (Medical Malpractice Law) ዶክተሮች ወይም ሌላ የሕክምና አገልግሎት ሰጪ አካላት የሕክምናአገልግሎት በሚሰጡበት ወቅት በታማሚው ላይ በችልተኝነት ለሚያደርሱት ጉዳት ያለባቸውን ተጠያቂነት የሚገዛ ሕግነው፡፡ ይህ የሕግ ዘርፍ ከሀገር ሀገር የተለያየ ይዘት ቢኖረውም በአብዛኛው ሀገር ግን በሕክምና ስህተት ግለሰቦች ለሚደርስባቸው ጉዳት ጉዳቱን ያደረሰው አካል ተጠያቂ የሚሆንበት የአሠራር ሥነ ሥርዓት አላቸው፡፡ አንድ የሕክምና ባለሙያ የሕክምና አገልግሎት ሲሰጥ በተመሳሳይ ጉዳይ ሌሎች የሕክማና ባለሙያዎች ሊያከብራቸው ወይምሊፈጽሟቸው የሚገባውን መደበኛ ጥንቃቄ (“standard of care”) ሊያከናውን ወይም ሊከተል ባለመቻሉ ምክንያት በታማሚው ላይ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ የሕክምና ባለሙያው ለጥፋቱ ተጠያቂ የሚሆንበት አሠራር የሕክምና ስህተት ሕግ ይባላል፡፡
ሁሉም ስህተቶች የሕክምና ስህተት አይባሉም፡፡ አንድ ታካሚ የሚጠብቀውን የሕክምና ውጤት አላገኘሁም በማለት የሕክምና ባለሙያን ለመክሰስ አይችልም፡፡ በአጭሩ የሙያ ስህተት የሚባለው በአንድ የሙያ ዘርፍ የተሠማራ ባለሙያሥራውን በሚያከናውንበት ጊዜ ሊከተላቸው ወይም ሊመራባቸው የሚገባውን የሙያ ደንቦችና መመሪያዎች አውቆ ወይምበቸልተኝነት ሳያከብር መቅረት ወይም የሙያ ደንቦችን ባለማክበሩ በሌላ ሰው ላይ ጉዳት ማድረስ እንደሆነ የፍትሐብሔርሕግ ቁጥር 2031 እና 2035 ይደነግጋል፡፡
የሕክምና ስህተት አለ ብሎ ክስ ለመመሥረት የአካሚና ታካሚ ሕጋዊ ግንኙነት መኖሩን ማረጋገጥ ያስፈልጋል፡፡ በሕክምና ባለሙያ እና በታካሚ መካከል ለሚኖረው ግንኙነት መሠረቱ የሕክምና አገልግሎት ውል ነው፡፡ ታካሚውከሕክምና ባለሙያው ወይም ከሕክምና ተቋሙ ጋር የሚኖረው የሕክምና ግንኙነት የሚመሠረተው በውል እንደሚሆንየፍትሐብሔር ሕግ ከቁጥር 2639-2652 ያስረዳል፡፡ በአንድ የመዝናኛ ሥፍራ አንድ ዶክተር በሰጠዎት መድኃኒት ምክንያት ጉዳት ደርሶብኛል ለማለት አይቻልም፡፡ በሕክምና ተቋሙ ካርድ አውጥተው የሕክማ ባለሙያውን አግኝተውት እንደሆነ ግን የአካሚ ታካሚ ሕጋዊ ግንኙነት እንዳለ ማስረጃ ይሆናል፡፡
የሕክምና ጥፋቱን ፈጽሟል የተባለው የህክምና ባለሙያ ጥፋቱን የፈጸመው ቸልተኛ ሆኖ መሆኑን ማረጋገጥ ያስፈልጋል፡፡ ቸልተኛ የሚለው ቃል ብዙ ጊዜ በሕግ የራሱ የሆነ የአተረጓጎም ስልት ያለው ሲሆን አንድ የሕክምና ባለሙያ ቸልተኛ ነው የሚባለው የፈጸመው ድርጊት አንድ የሕክምና ባለሙያ አንድን የተወሰነ የሕክምና አገልግሎት ሲሰጥሊያከብራቸው ወይም ሊፈፅማቸው ይገባል ተብለው የተቀመጡን ዝቅተኛ የሕክምና አገልግሎት ደረጃን (minimum standard of care) ሊጥስ እንደሚችል ማወቅ እያለበት ወይም እየቻለ፣ ባለመገመት ወይም ባለማሰብ ድርጊቱን የፈጸመ እና ጉዳቱን ያደረሰ እንደሆነ ነው፡፡ በተለይም በሕክምናው ዓለም ሲመዘን በጉዳዩ ዙሪያ ሊደረጉ ይገባል ተብሎ በአግባቡ የሚጠበቁትን ጥንታቄዎች ያላደረገ እንደሆነ ድርጊቱ በቸልተኝነት ተፈጽሟል ያስብላል፡፡ ይህንንም ለማስረዳት በሙያው የተሠማሩ ሌሎች የሕክምና ባለሙያዎች እንደ አዋቂ ምስክርነት (expert witness) መጠቀም ይግድ ይላል፤ ምክንያቱም የሕክምና ስህተት ተፈጽሟል ለማለት ድርጊቱን ፈጸመ በተባለው ባለሙያ ልክ የትምህርት ደረጃው፣ የአካባቢ ሁኔታው፣ ልምድ ከግምት በማስገባት የሕክምና ሙያ ስህተት ተፈፅሟል ወይስ አልተፈፀመም የሚለውን ለማስረዳት መጠቀም ይቻላል፡፡
ቀለማት የሰውነታችን የሀይል ጄኔሬተር ናቸው። ቀለማት በአካላዊ እና ስነአእምሯዊ ጤንነታችን ላይ ከፍተኛ ሚና አላቸው። ይህ እውቀት በዘመኑ የምእራቡ አለም የህክምና...
Fumax firmware coding team በደንበኞች መስፈርቶች ላይ በመመርኮዝ የተወሰነ የጽኑ ትዕዛዝ ይጽፋል ፡፡ ፋርማሱ በፉማክስ ሃርድዌር ምህንድስና ቡድን በተዘጋጀው ሃርድዌር (ፒ.ሲ.ቢ.) ውስጥ ፕሮግራም ይደረጋል ፡፡ የተሟላ የሥራ ምርት ለማጣራት ለደንበኛው ይገዛል ፡፡ ደንበኛው አዲስ ሀሳብ ወደ እውነተኛ እውነተኛ ምርት ሲመጣ ማየት ለደንበኛው ምንኛ አስደሳች ነው!
የማይክሮ ኮንትሮል ሶፍትዌር የፉማክስ ቴክ ዋና ብቃት እና የምንሠራባቸው አብዛኛዎቹ ምርቶች እምብርት ነው ፡፡ የፉማክስ ቴክ ሰፊ የማይክሮ መቆጣጠሪያ ልምድ እና እውቀት ማለት ለእያንዳንዱ ደንበኛ ልዩ ፍላጎቶች ምርጡን አንጎለ ኮምፒውተር ለመምከር እና ለመጠቀም መቻል ማለት ነው ፡፡
የእኛ ተሞክሮ ከዝቅተኛ መጨረሻ 8-ቢት መሳሪያዎች እስከ ከፍተኛ አፈፃፀም ባለብዙ-32 ቢት መሣሪያዎች ያሉ ሁሉንም የሚገኙትን የማይክሮ መቆጣጠሪያ አማራጮችን ይሸፍናል ፡፡
ፉማክስ ቴክ የተለያዩ 8-ቢት መሣሪያዎችን በመጠቀም ብዙ መቶ ዲዛይኖችን ተግባራዊ አድርጓል ፡፡ እነዚህ ትናንሽ ግን ኃይለኛ ማይክሮ መቆጣጠሪያዎች እንደ ተጓዳኝ መሳሪያዎች ሆነው ሊያገለግሉ ወይም ሙሉ በእጅ የሚያዙ ገመድ አልባ ስርዓቶችን ሊያሽከረክሩ ይችላሉ ፡፡ ባለ 16 ቢት አንጎለ ኮምፒውተር ብዙውን ጊዜ በ 8 ቢት እና በ 32 ቢት መሣሪያዎች መካከል ልዩ ችሎታን ይሞላል። ባለ 32 ቢት ከፍተኛ አፈፃፀም ፕሮሰሰሮች የተከተተ ሊኑክስ®ን ወይም ዊንዶውስ የተከተተ ማስኬድ ይችላሉ እና በአገር በቀል የኤተርኔት በይነገጾችን ፣ ትልልቅ ኤል.ሲ.ዲ ማሳያዎችን ፣ የማያንካ ማያ ገጽን እና ግዙፍ ትዝታዎችን ይደግፋሉ ፡፡
የፉማክስ ቴክ የማይክሮ መቆጣጠሪያ ሶፍትዌር ቡድን ለፕሮጀክትዎ ቆይታ ከእርስዎ ጋር ይሠራል ፡፡ በፕሮጀክት ስነ-ህንፃ ወቅት እኛ የስርዓት መስፈርቶችን እንገመግማለን እና ለሥራው በጣም ጥሩውን ፕሮሰሰር እንመርጣለን ፡፡ ከኤሌክትሪክ ቡድን ጋር ሶፍትዌሩን ከሃርድዌር ጋር ለማቀናጀት እና የአዳዲስ ሰሌዳዎችን ፈጣን የማረጋገጫ ሙከራ ለመፈተን የሙከራ ኮድ እንሰራለን ፡፡ ሶፍትዌሩን በስርዓት ፍተሻ በኩል እንደግፋለን እና ምርቱ ለጭነት ከመታሸጉ በፊት ስራውን በጥልቀት ለማረጋገጥ የሙከራ ኮድ ማዘጋጀት እንችላለን ፡፡
ዶ/ር አብይ አህመድ የኢህአዴግ ሊቀመንበር ሆነው መመረጥና በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ቀርበው የሀገሪቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነው እንደሚሰየሙ መገለፅን አስመልክቶ ሮይተርስ የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን አነጋግሯል፡፡
ሰራዊት መንግስቲ ሶማልያ ንናይ'ታ ሃገር ናዕበኛታት ካብ ደቡባዊን ማእከላይን ሶማልያ ንምውፃእ ኣብ ዝምርሹሉ ዘለው እዋን ኡጋንዳን ቡሩንዲን 4 ሽሕ ተወሰኽቲ ወትሃደራት ንተልእኾ ዓቃቢ ሰላም ንምሃብ ቃል ኣትየን ኣለዋ።
በየዓመቱ እንደሚያደርጉት ዘንድሮም እየሱስ ክርስቶስን አሳልፎ የሰጠውን ይሁዳ የሚወክል ቅርጽ ሠርተው ነበር። የሠሩትን ቅርጽ መሬት ላይ ጥለውም በከፋ ሁኔታ ደብድበውታል።
ይህን የሚያሳይ ቪድዮ በፖላንድ የዜና ድረ ገጽ ላይ ከተሰራጨ በኋላ፤ ዓለም አቀፉ የአይሁዳውያን ተቋም (ወርልጅ ጄዊሽ ኮንግረስ) ቅሬታ አሰምቷል። ተቋሙ እንዳለው፤ ይመታ የነበረው ቅርጽ አይሁዳዊ ይመስላል።
ፖላንድ ውስጥ በየዓመቱ ለስቅለት ህጻናት የተሠራውን ቅርጽ ይመታሉ። በእድሜ ገፋ ያሉ ሰዎች ደግሞ መንገድ ላይ ይጎትቱታል። በይሁዳ ቅርጽ የሚሠራው ትልቅ ቀይ አፍንጫ ያለው፣ ጥቁር ኮፍያ ያደረገም ነው።
ባለፈው ዓመት ፓላንድና እስራኤል እሰጣ ገባ ውስጥ ገብተው እንደነበረ ይታወሳል። የፖላንድ መንግሥት፤ ፓላንድን ከናዚ ጭፍጨፋ ጋር አያይዞ መጥቀስ ወንጀል ነው ብሎ ነበር። አሜሪካ ሕጉን ተችታውም ነበር።
ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ ብዙ ሺ ፖላንዳውያን ከናዚ ጀርመን ጋር አብረዋል። በተቃራኒው በርካታ ፖላንዳውያን አይሁዳውያንን ከጭፍጨፋው ለመታደግ ሕይወታቸውን አደጋ ውስጥ ጥለው ነበር።
የኢየሩሳሌም ፖስት (The Jerusalem Post) በ27/1/19 ባስነበበው ዕትሙ ይዞት የወጣው ታሪክ ‘ርዕስ’ ነው – ከላይ የቀረበው። ይዘቱ እንዲህ ይከተላል። በአውሮፓ በናዚዎች የሚካሄደው ዕልቂት ጡዘት ላይ በደረሰበት ኦገስት 1943 (እኣአ) ኢትዮጵያውያን አይሁዶች (ፈላሻዎች) በመሪዎቻቸው አማካይነት ንጉሠ ነገሥት ሃይለ ሥላሴን በመቅረብ አስደማሚ የሆነ ጉዳይ አቀረቡላቸው። የአውሮፓ አይሁዳውያንን ኢትዮጵያ በስደተኝነት እንድትቀበልና እነሱም በፈላሻዎች መኖሪያ መጠለያ እንዲያገኙ ንጉሡ እንዲረዱ የሚል ነበር ጥያቄያቸው።
በዋርሶ (Warsow) የጌቶ (Ghetto) አመፅ ከተካሄደ ሶስት ወር በሁዋላና የናዚዎች ማሰቃያዎች አራቱ የኦሽዊትዝ ማቃጠያዎች (Auschwitz crematoria) በሥራ ላይ ከዋሉ ሁለት ወር በሁዋላ የዛሬው ጄሩሳሌም ፖስት በቀድሞው መጠሪያው ፓልስታይን ፖስት (Palestine Post) ኢትዮጵያ አይሁዳውያን ስደተኞችን መቀበሏን የሚያትት ዘገባ ይዞ ወጣ።
ኦገስት 8/1943 የታተመው ይህ ጋዜጣ ሲያብራራ “የአይሁዳውያንን ወደ ኢትዮጵያ የመሰደድ (Jewish Immigration to Abyssinia) አማራጭ በሎንዶን የሚገኙት የኢትዮጵያ ሚኒስትር ከአቶ ሃሪ ጉድማን (Harry Goodman) እና ከእስራኤል የአጉዳቱ ዶ/ር ስፕሪንገር (Dr. Springer of Agudath) ጋር ተወያይተዋል” ብሏል። “የአውሮፓ አይሁዳውያንን በፈላሻዎች መንደር እንዲጠለሉ ለማድረግ የፈላሻ መሪዎች ፈቃደኝነታቸውን ገልፀዋል” ሲል አብራርቷል ጋዜጣው። <ፈላሻ> በኢትዮጵያ የሚኖሩ አይሁዳውያን መጠሪያ ነው።
በሎንዶን የተጀመረው ውይይት አዲስ አበባ ላይ ከንጉሠ ነገሥቱ ጋር ቀጥሎ የንጉሡን ድጋፍ ያገኘ ሲሆን ኢትዮጵያ በ1941 ከጣልያን ወረራ ነፃ ስትወጣ ስደተኛው ንጉሠ ነገሥትም ወደ ሀገራቸው ተመልሰው መንበረ ዙፋናቸው ላይ ነበሩ። እንደ ዘገባው ማብራሪያ አንድ ሺህ አምስት መቶ (1500) ስደተኛ ግሪኮች (የግሪክ አይሁዳውያንን ያካተተ) በ1943 (እአአ) ኢትዮጵያ ገብተዋል ብሏል።
ቀዳማዊ ሃይለ ሥላሴ በ1936 ኢየሩሳሌም በሚገኘው የንጉሥ ዳዊት ሆቴል ተቀምጠው ስለነበር በሀገሪቱ ስለሚኖሩት አናሳ አይሁዳውያን ያውቁ ነበር። ከዚህ በተጨማሪ ንጉሡ አፍቃሪ ፅዮን (ፅዮናዊ) ከሆነውና የጌድዮን ግብረ ሃይል የተባለውን ጦር በመምራት ከጣልያኖች ጋር ለመዋጋት ወደ ኢትዮጵያ ከገባው ጄኔራል ዊንጌት ጋር በቅርበት አብረው ሰርተዋል። የኢትዮጵያ የዘመኑ መሪዎች የፈላሻ ማህበረሰብ መሪዎችን ጨምሮ በዓለም ዙሪያ የአይሁዳውያንን ሠቆቃ ጠንቅቀው ያውቁ ነበር።
ምንም እንኴን ኢትዮጵያውያን አይሁዶች (ፈላሻዎች) በጣሊያን ወረራ ዘመን የገፈቱ ቀማሾች ቢሆኑም ቅሉ በ1943 (እአአ) ንጉሡ ከአውሮፓ የሚሰደዱትን አይሁዶች እንዲታደጉ ለማስደረግ ችለዋል። በዚያን ወቅት በናዚዎች መረብ ውስጥ የወደቁ አይሁዶችን ማዳን አዳጋች ነበር።
በዘገባው ውስጥ የተጠቀሰው ሃሪ ጉድማን (Harry Goodman) ታዋቂ የሆነ የOrthodox Agudath Israel World Organization አባል ነበር። ሳምንታዊ በሆነው Jewish Weekly የተለያዩ ፅሁፎችን የሚያቀርብ ሲሆን በናዚዎች ቁጥጥር ስር በምትገኘው አውሮፓ ውስጥ ለሚገኙ አይሁዳውያንም የአየር መልዕክት ያስተላልፍ ነበር። በአንዳንድ መዛግብት ላይ M.R.Springer የተባለ ግለሰብ በእንግሊዝ (UK) ከሚኖሩ የቼክ (Chech) አይሁዳውያን ጋር ግንኙነት እንደነበረው ተወስቷል።የጣልያኑ አምባገነን ቤኒቶ ሙሶሎኒ በ1930 የኢትዮጵያ ወረራ ወቅት አይሁዳውያንን በኢትዮጵያ የማስፈር እቅድ ብልጭ ብሎበት ነበር። በዚያን ወቅት ከ50,000 (ሃምሳ ሺህ) በላይ አይሁዳውያን በጎንደር አቅራቢያ በሚገኙ ሰፈሮች እንደሚኖሩ ይታመናል።
ይህ ኢትዮጵያ በ1943 የአውሮፓ ስደተኛ አይሁዳውያንን ለማስፈር ያደረገችው ጥረት ሙሉ ታሪክ በሚገባ ምርምር ያልተካሄደበት/ያልተደረገበት በመሆኑ ዝርዝር ታሪኩ ገና አይታወቅም፤ ሲል ጄሩሳሌም ፖስት ዘገባውን ቌጭቷል።
ባሕር ዳር፡ የካቲት 08/2013 ዓ.ም በወልቃይት ጠገዴ ሰቲት ሑመራ ዞን የሕግ ማስከበር ዘመቻው በስኬት ከተጠናቀቀበት ማግስት ጀምሮ ነዋሪዎች በነጻነት መደበኛ እንቅስቃሴ መጀመራቸውን ዞኑ አስታውቋል። መንግሥትም ዞኑን መልሶ ለማደራጀት መጠነ ሰፊ እንቅስቃሴ እያደረገ መሆኑን የዞኑ ብልጽግና ጽሕፈት ቤት ኀላፊ አሸተ ደምለው ገልጸዋል። በዚህም አብዛኛው የማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ተቋማት አገልግሎት መስጠት እንዲጀምሩ መደረጉን ተናግረዋል። አቶ አሸተ እንደተናገሩት በዞኑ ከሚገኙ አራት ሆስፒታሎች መካከል ሦስቱ ሙሉ አገልግሎት እየሰጡ ይገኛሉ።
ሃምዶክ ካቢኔው ባለፉት ሶስት ወራት በፓርቲዎች መካከል ሲደረግ በነበረው ምክክር እና ስምምነት ሃገሪቱን ከውድቀት ለመታደግ በሚያስችል መልኩ ወቅታዊ ቀጣናዊ ስጋቶችን ታሳቢ አድርጎ መዋቀሩን ገልጸዋል፡፡
Wazemaradio ዝምታን የመረጡ የመንግስት አካላት እነሱም ነገ ይህ እንደሚደርስባቸው ሊያስቡት ይገባል - የቀድሞ የሶማሌ ክልል ፕሬዝዳንት አብዲ ኢሌ - Wazemaradio
Home Current Affairs ዝምታን የመረጡ የመንግስት አካላት እነሱም ነገ ይህ እንደሚደርስባቸው ሊያስቡት ይገባል - የቀድሞ የሶማሌ ክልል ፕሬዝዳንት አብዲ ኢሌ
ዋዜማ ራዲዮ- በሶስት አዳዲስ ዳኞች የተሰየመው የፌደራሉ ከፍተና ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ ወንጀል ችሎት የቀድሞ የሶማሌ ክልል ፕሬዝዳንት አብዲ ሞሀመድ (አብዲ ኢሌ)፣ የክልሉ የቀድሞ ሴቶች እና ህፃናት ጉዳይ ቢሮ ሀላፊ የነበሩትን ወ/ሮ ረሀማ እና በክስ መዝገቡ የተካተቱ ሌሎች 47 ግለሰበችን ጉዳይ ተመልክቷል፡፡
ከ47ቱ ውስጥ 15ቱ በችሎት የቀረቡ እና 7 እስካሁን እየተፈለጉ ያሉ ተከሳሾ ያሉ ሲሆን ቀሪዎቹ ግን ጉዳያቸው በሌሉበት እንዲታይ ችሎቱ ከዚህ ቀደም ወስኖ ነበር፡፡
ረቡዕ ጥቅምት 19 ችሎቱ ሲሰየም የአቶ አብዲ ሞሀመድን የእምነት ክህደት ቃል የተቀበለ ሲሆን ተከሳሹ ወንጀሉን አልፈፀምኩም ጥፋተኛም አይደለሁም ካሉ በኋላ በዝርዝር ሀሳባቸውን እንዲገልፁ ችሎቱን ጠይቀዋል፡፡
ችሎቱ ፈፅሜያለው ወይም አልፈፀምኩም የሚለውን ብቻ ለጊዜው ግለፁ ያላቸው ቢሆንም ጠበቆች የደምበኛቸው ሀሳብን የመግለፅ መብት እንዲከበር መጠየቃቸውን ተከትሎ አቶ አብዲ አቤቱታቸውን አሰምተዋል፡፡
በቀዳሚነት የተከሰሱበትን ጉዳይ በመጥቀስ የጀመሩት አቶ አብዲ እኔ ከ10 አመት በፊት ይህን ክልል ለማስተዳደር ስረከብ እዛ ያሉ ክርስቲያኖች እንኳን የሀይማኖት በዓል በአደባባይ ሊያከብሩ ቀርቶ በየቤታቸውም አያከብሩም ነበር ታቦት እንኳን በመከላከያ ታጅቦ ነበር የሚወጣው ብለዋል፡፡
ቀጥለውም ” ለክልሉ ያለው ሁለት አማራጭ ወይ እንደዳርፉር የዩኤን ሰላም አስከባሪ ማስገባት ወይም ደግሞ የፌደራል መንግስት እንዲያስተዳድረው ማድረግ ነበር ፤ ነገር ግን እንደ አንድ አመራር ማድረግ ያለብኝን ቀን ከሌሊት ሰርቼ በእኔ ጊዜ የእምነት ነፃነት እንዲኖር አድርጊያለሁ፣ በክልሉ የነበረውን ነገር ፍራቻ ሸሽተው የነበሩ ወደ ቤታቸው እንዲመለሱ ሰርቻለው ፣ ተከብሮ የማያውቀው የመስቀል እና የደመራ በዓል እንዲከበር አድርጊያለው ለዚህ ደግሞ የሶማሌ ህዝብ ምስክሬ ነው” ብለዋል፡፡
አቶ አብዲ አክለውም “እንደአጋጣሚ ሆኖ ግን ከ2008 ዓም ጀምሮ በመላው ሀገሪቱ ከተሰተው የፖለቲካ ምስቅልቅል ጋር ተያይዞ ብዙ ክልሎች ላይ እንደተፈጠረው ያለ ችግር ሶማሌ ክልል ላይ ተፈጠረ፣ አሁንም በተለያዩ ክልሎች ግድያ አለ መፈናቀል አለ ቤተክርስቲያንም እየተቃጠለ ነው ፣ ሀምሌ 26ትም ሶማሌ ክልል ላይ ይሄው ነው፡፡ የተከሰተው እኔ እንኳን እንዲህ ላደርግ በወቅቱ የተሰማኝን ሀዘን በቦታው ቤተክርሲያንም ሄጄ ገልጫለው” ብለዋል፡፡
“እኔ የተባለውን ወንጀል አልፈፀምኩም፣ ተያዘ ተብሎ የተወራውም ትክክል አይደለም ፡፡ እኔ በህግ ትፈለጋለህ ስባል ራሴ ነኝ ደውዬ የት ልምጣ ያልኩት፡፡ የምመራው የፀጥታ አካል እያለ ብቻዬን ነው ና የተባልኩበት ቦታ የየሄድኩት፡፡ ነገር ግን ይህን የሚያውቁ የመንግስት አካላት ዝም ማለታቸው አግባብ አይደለም ፡፡ ነገ በእነሱ ላይም እንደሚደርስ ሊያስቡት ይገባል” ብለዋል፡፡
አቶ አብዲ አጠቃለውም “እኔ ይህን የምናገረው የክልሉ ህዝብ እውነታውን እንዲረዳ ነው፡፡ ሀይል የፈጣሪ መሆኑን አምናለው፡፡ ፍትህ የምጠብቀውም ከአላህ ብቻ ነው የኢትዮጵያ ህዝብ ደግሞ አንድ ቀን እውነታውን ይረዳል” ብለዋል፡፡ [ዋዜማ ራዲዮ]
ተጠየቅ መስከረም፤ ዛሬስ ዋዛ የለም አንተን ለመቀበል እንቁጣጣሽ እያልን፤ ከርስ እንሞላለን፤ እንሳከራለን፤ እንጨፍራለን፡፡ አልገባኝም እኔን አንተ መወደድህ፤ ስትገባ ስትወጣ ድግስ መቀበልህ፤ ዶሮው፤ በጉ፤ ሰንጋው ይታረድልሃል፤ ርጥብ ቄጠማና ደም መውደድህ ታውቋል፡፡
እንስማው ተናገር፤ የያዝከውን ነገር፡፡ ስጦታህ ምንድን ነው? ለኛ ያመጣኸው ክፈተው ሣጥንህን፤ እስቲ እንመልከተው፡፡ ለምለሙን ሳር እንደሁ ይጋጡት ከብቶቹ፤ ለኛ ምን ይዘሃል? ለኛ ለሰዎቹ ሞት ሊጠፋ ነው ወይ ባዲስ ፍልስፍና? መድኃኒት አመጣህ ለሕመም ደሀነት ለኛ ድንቁርና
ተጠየቅ መስከረም፤ ያመት መጀመሪያ፤ መነሻ፤ መድረሻ የሰው ልጅ የታሪክ መቁጠሪያ፡፡ ተጠየቅ መስከረም ማን አዲስ ይለብሳል ቡቱቶውን ጥሎ፤ ፎቅ ቤት ማን ይሠራል ጎጆውን አቃጥሎ፡፡ ተጠየቅ መስከረም፤ ያለፈው መስከረም ምን ታሪክ ነገረህ ምን ሰማሁ፤ ምን አየሁ፤ ምን ተሰማኝ አለህ
መስከረም ተጠየቅ ተናገር አትሳቅ ጎተራው ተሟጦ በዕዳ ለታሰረው፤ ለዚያ ለገበሬ ሳያርፍ ለሚሠራው፤ ሚስቱና ልጆቹ እየተላቀሱ ለሚፈጽም ተግባር፤ በጦር ግንባር ላለው ለዚያ ለወታደር፤ ካልጋ ተቆራኝቶ ታሞ ለሚያጥረው፤ ወይ አይሞት፣ ወይ አይድን ስቃይ ለታደለው፤ ለወላድዋ ድሀ ባልዋ ለሞተባት፤ የልጆችዋ ረሀብ ሰቀቀን ለበላት፤ ምን ይዘህ መጥተሃል? ተናገር፤ እስቲ በል?
በፍርሃት፤ በስጋት፤ ስቃይ ለሚበሉት፤ ፍትሕ ይዘህ መጣህ ወይ? ሕግና እኩልነት? ሰላም አመጣህ ወይ? ነጻነትና ሀብት ሰውን ልታድስ ነው? ወይስ ልታሻግት የዘንድሮው አክሊል ትጋት ነው ስንፍና ችግር ደባል ነው ወይ ዘንድሮም እንዳምና ተናገር ላዳምጥህ ትዝብት አይሰለችህ ለኔ ያመጣኸው በሳቅህ ገብቶኛል፤ አንዲት ጥያቄ ናት ምን ሠራህ የምትል፡፡ ይጭነቅህ ይጥበብህ ግራ ይግባህ አንተም
ስዊድን የፊታችን መስከረም ወር ምርጫ ለማካሄ የተዘጋጀች ሲሆን፥ የሃገሪቱ የፖሊተካ ፓርቲዎችን በስደተኞች ጉዳይ ላይ የሚኖራቸው አቋም የምረጡኝ ዘመቻ ቅስሳውን የሚወስን ቁልፍ ጉዳይ ይሆናል ተብሏል።
የሀገሪቱ ግራ ዘመም ፓርቲ ቃለ አቀባይ የሆኑት ሊንዳ ስነከር በስደተኞች የፖሊሲ ጉዳይ ላይ የፓለቲካ ፓርቲዎች የሚኖኖራቸው አቋም የምርጫውን ውጤት ሊቀይር እንደሚችልም ነው የገለጹት።
በሀገሪቱ በፈረንጆቹ 2017 ብቻ 27 ሺህ ዜጎች ጥገኝነት የጠየቁ ሲሆን፥ የሀገሪቱ የኢሚግሬሽን ሚኒስትር ሄለን ፍሪት ዞን ሀገሪቱ ከ14 -15 ሺህ ያህል ስደተኞችን ብቻ መቀበል እንዳለባት መግለፃቸውን ነው በዘገባው የተገለጸው።
በዚህም የስዊድን ዴሞክራቲክ ፓርቲ የስደተኞች የጥግኝነት ጥያቄ በማስተናገድ ላይ ገደብ መጣል ዓለበት የሚል ሃሳብ እያቀነቀኑ እነደሆነ ነው በዘገባው የተገለጸው።
አሁን ላይ በሃገሪቱ ስልጣን ላይ ያለው መንግስት የሶሻል እና ግሪን ፓርቲዎች ጥምርት ሲሆን ፥ በስደተኞች ፓሊሲ ጉዳይ ላይ ከሌሎቹ የአውሮፓ ሀገራት የተለየ አቋም ሊኖረው እንደማይችልም ነው እየተገለጸ ያለው።
ማእኸላይ ኮሚቴ ውድብ ዓረና ትግራይ ሕግን ስርዓትን እቲ ውድብ ጥሒሶም ዝበሎም 3 ኣባላት ማእከላይ ኮሚቴ ከምዝኣገዶ ኣፍሊጡ።እቶም ዝተኣገዱ ኣባላት ርኢቶ ካብ ምሃብ ተኣርኒብና ኣለና ይብሉ፡፡
ዕላማ እቲ ኣኼባ እቲ ውድብ ኣብ ዘጋጠሞ ውሽጣዊ ፀገም ንምዝታይ ምንባሩ ተነጊሩ’ሎ፡፡ ኣይተ ገብሩ ኣስራት ሕግን ስርዓትን እቲ ውድብ ዝጣሓሱ 3 ኣባላት ማእከላይ ኮሚቴ ዝወሰዱዎ ስጉምትታት ንምዕራይ ዘተ ከምዝተኻየደን ሰለስቲኦም ካብ ማእከላይ ኮሚቴነት ክእገዱ ከምዝተገበረን ይገልፁ፡፡
እቶም ሰባት ተናሲሖም ጌገኦም እንተኣርኒቦም ናብቲ ዝነበርዎ ንኽምለሱ ዕድል ተዋሂብዎም ከምዘሎ ዝገለጹ ኣቶ ገብሩ፡ ኣባላት እቲ ውድብ ኮይኖም ክቕፅሉ ግና ከምዘይተኸልኡ ሓቢሮም።
ከከንሰር ኪነጥበብ እና የባህል ክስተቶች በዓመቱ ውስጥ ከሚገኙ ትላልቅ ክብረ በዓላት እና ኮንሰርትዎች ውስጥ የተወሰኑ ዝግጅቶች በሞንትሪያል ጉብኝትዎ ላይ እነዚህን እንቅስቃሴዎች ወደ ጉዞው ሲያደርጉ በዚህ ደቡባዊ ኩዊክ ከተማ ውስጥ ባህል ውስጥ ለመግባት ይረዳዎታል. የቱሪስትም ሆኑ የዕድሜ ልክ አካባቢያዊ ቢሆኑም በዚህ ወር ውስጥ ሞንትሪያል ውስጥ የሚያከናውኑትን ነገር መፈለግዎን ያረጋግጣሉ.
ወደ ሞንትሪያል ሲጓዙ መጠነኛ በጀት ቢያደርጉም ግን ግንቦት ውስጥ ብዙ ነፃ ነገሮች አሉ. በየአካባቢያዊው መናፈሻ ቦታዎች ውስጥ ለቀኑ ነጻ ቀናት እስከ ግንቦት 15 ይካሄዳል, ነገር ግን በተወዳጅ የንጉታን ተራራ ላይ በማንኛውም ጊዜ ሊደሰቱ ይችላሉ. በተጨማሪ እሑድ ከግንቦት 6 እስከ መስከረም 30 እሁድ እሁድ በንጉ ኖ ፓርክ ውስጥ የሚገኘውን ታምስታም ድራማ እና የዳንስ ክበብ መቀላቀል ይችላሉ.
ሌሎች ጉልህ ገጠመኞች ደግሞ ከሜይ 23 እስከ ጁን 3 የሰንበት ዓመት ቅዳሜ (Festival BD de Montreal), ከግንቦት 25 እስከ 27, ፌርፌስት ካንዴ-ደሜ-ዲግሪስ በግንቦት 19 እና 20 እና ዊን ኮሚክ መጽሐፍ ቀን በግንቦት 5.
ለ 2018 የሞንትሪያል ሙዚየም ቀን ዝግጅትን ከሚያካትት የሙዚየሞች ማእከሎች ውስጥ የሞንትሪያል የሥነ ጥበብ ምስሎች , የፒን-ቴ-ኬሪዬ እና የሞንትሪያል ሳይንስ ማዕከል ለአዳዲስ እቅዶች እና በይነተገናኝ ማሳያዎች ይካተታሉ. በዱሮ ሞንትሪያል የተገኘ ምስሎች እና የ PHI ማእከል በምትኩ የፎቶግራፍ ወይም ቪድዮ ስነ ጥበብን የሚመርጡ ከሆነ ጥሩ ቦታዎች ናቸው.
በተጨማሪም በግቢው ውስጥ በ 1500 ከክርስቶስ ልደት በፊት ገደማ በግብፅ ዓለም አቀፍ የግብጽ ኩባንያ ውስጥ በግብፅ ውስጥ በፒን-ላ-ኬሪ ቤተ መዘክር ውስጥ በገባችሁበት ጊዜ መጓዝ ይችላሉ. ትዕይንቱ ከኔፈርተር, ከኔፌቲቲ እና Hatshepsut ጋር ተያያዥነት ያላቸው ሁሉም የግብፅ ንግስቶች ከ 350 በላይ የሆኑ ቁርጥራጮችን ያሳያል, ከዚያም ከዚህ ጥንታዊ ሥልጣኔ ጋር ያላቸውን ግንኙነት ያሳያል.
በዓለም ታዋቂ የሆነውን የሜፕሊም ሽሪን ማምረት የኩቤክ ባሕል ነው, እናም እስከ ሜይ 6 ባለው ጊዜ በጅካሬ ዴ ሞንትቴ እንዴት እንደሚከናወን ማየት ይችላሉ. ከሳር ካርታዎች ላይ ምን ያህል ጉድለቶ እንደሚወጣና በእንጨት ላይ በተፈጠረ እንፋሎት ውስጥ እንደሚገኙ ትመለከታላችሁ. ወደ ጣፋጭው የሜፕልፐር ሽቶ ይለውጣል. እዚያ ሲደርሱ በፈረስ የሚጎተት ጋሪ ይዘው መሄድ, ትልቅ ድግስ መጋለጥ, እና የሜርፕርት ሽሮ, ቅቤ ታፍሪ, እና ሌሎች ጣፋጭ ምግቦችን ያገኛሉ.
መነፅር አሁን ሳሎን 1860 በመባል በሚታወቀው ቤተክርስቲያን ውስጥ በግሪንኮንደስተር ውስጥ ከግንቦት 25 እስከ 27 ባለው ጊዜ ውስጥ የሚከበረው ንቅሳት ኮከብ ነው. ከመላው ዓለም የተውጣጡ የጠቢጤ ሠዓሊዎች ንቅሳታቸውን የሚያሳዩ ሲሆን የምግብ ሸቀጣ ሸቀጦቹ ወደ ድግ . Griffintown ምግብ ቤቶች, የስነጥበብ አዳራሾች, የጥንት መደብሮች እና ካፌዎች በሕይወት ያሉ ናቸው, እና ንቅሳት ከተደረገ በኋላ ቆም ማለት ዋጋ አለው.
የሞንትሪያል የመካከለኛው ምስራቅ ሚያዚያ ግንቦት (May) 4, 5 እና 6 በፔሪ-ካርቦን-ሴንተር ማእከላት ወደኋላ ተመልሶ ሊሄድ የሚችልበት ሌላ መንገድ ይሰጣል. ስሜቶችዎ በሙዚቃ እና በዳንስ, በመደባደብ እና በአክሮ ብራስስ ይጋደማሉ, እና ከጠመንጃዎች, ከጌጣጌጦች, ከቆዳ የተሠሩ የእጅ ባለሙያዎች, እና የጦር እቃዎች, ሻማዎች እና ጫማዎች ይገናኛሉ. በመካከለኛው ዘመን በተዘጋጀው ክብረ በዓል ላይ ቫይኪንጎች, ሮማውያን ግላዲያተሮች እና የሙስሊም ተጓዦች በዚህ የመወዳደሪያነት መንፈስ ውስጥ በመካከለኛው ዘመን የተዘዋወሩ ሙዚቀኞች አሉ.
በኪውቤክ የላቲን ባህላዊ ክብረ በአላት ከሚታወቁት መካከል አንዱ በየዓመቱ በቪክቶሪያ ቀን (የዴቨርድ ዴ ፓሪዮስ) ቅዳሜና እሁድ ከሻንጋይ ቀን (በሎሌ ደፐር ፓሪስ) ቀን በሳምንቱ 17 ቀን እስከ ሜይ 21, 2018 ይካሄዳል. ዓመታዊው የሞንትሪያል ሳልሳ ኮንቬንሽን በተለያየ የቡድን ውይይቶች, የዳንስ ዝግጅቶች, ትምህርቶች, እና ባለብዙ-ደረጃ ውድድሮች ሁሉም በአንድ ቦታ ላይ ይገኛሉ. በአራት ቀናትና በምሽት የትያትር ዝግጅቶች, በዓላትና በበዓላት ላይ እንዲሁም ከ 30 በላይ የስልጠና ስብሰባዎች የ Salsa ኮንቬንሽን በአለምአቀፍና በአካባቢያዊ ተካፋዮች መካከል የሙዚቃ እና የሙዚቃ ዳንስ, ዲጄ, እና ሙዚቀኞች ያካትታል.
ከደቡባዊ ጎረቤቶቻችን ተጨማሪ ሙዚቃዎች ላቲን ጃዝ ዌይ በሜይ 13 በሞንትሪያል ውስጥ በሊስት ወርቅ ጄዝ ባር እና ስጋ ግቢ ይካሄዳል. የአልበሌ ኳላጅ ኳንቲት እና የአሁኑ የጃዝ ሙዚቃን ከ አፍሮ-ቡባ ድምፆች ጋር የሚያንፀባርቁትን ምርጥ ምግብ መብላት እና የአዋቂዎች ምርጫዎን ምርጫ ማድረግ ይችላሉ.
ባለፉት 3 አመታት ጠ/ሚኒስትር አቢይ አህመድ ወደ ስልጣን ከመጡ ጊዜ ጀምሮ ያሳዩዋቸው ከተለመደው ወጣ ያሉ፣ ሰብአዊነት የጎደላቸው ባህሪዎች፣ በስብእና፣ በባህሪይ ቀውሶችና በአእምሮ ኬሚካሎች አለመመጣጠን ችግር በሚሰቃዩ ግለሰቦች የሚታዩትን ይመስላሉ። ሰውየው የአእምሮ ኬሚካሎች አለመመጣጠን (Brain Chemical imbalance) ችግር እንዳለባቸው የሚጠረጥሩ በርካቶች ጠ/ሚኒስትሩ በሳይኪያትሪስቶችና በሳይኮሎጂስቶች ምርመራ ቢያደርጉ እያሉ እስከመመኘት የጀመሩበት ሁኔታ ነው ያለው።
እኝህ ሰው፣ በምን ምክንያት እንዲህ፣ ለሞቱ የማያዝኑ፣ይቅርታን የማይጠይቁ፣ የሚታዩና የሚሰሙ ነገሮችን እንዳላዩና እንዳልሰሙ የሚክዱ፣ የዜጋዎች ሰቆቃ የማይሰማቸው፣ በካሜራ ፍቅር የተነደፉ፣ ጉራ የሚያበዙ፣ ጠዋት ሲነሱ ውሸትን የአፋቸው ማሙዋሻ ያደረጉ፣ ከችግር የሚሸሹ፣ ህዝብን ለገዳዮች ዱላና ካራ እየተው የሚሄዱ፣ ለሙዋቾች መፅናናትን የማይመኙ፣ የሃገር መሪነት ላይ ተቀምጠው ብሄርን ከብሄር የሚያናክሱ፣ ሃላፊነታቸውን አለመወጣታቸው ምንም የማይቆረቁራቸውና የማያሳፍራቸው፣ ሃገርን የሚያህል አለኝታ በውጪ መንግስት የሚያስደፍሩ፣ ህዝብን ለአንበጣ ትተው በለመለመ እርሻ የሚኩራሩ፣ አማራው በጄኖሳይድ እየታረደ ስለመናፈሻ የሚያወሩ ነውረኛ ሰው ሊሆኑ ቻሉ?
2/ የብልፅግና ወንጌልና የቃል እምነት (Prosperity Gospel & word of Faith) ያመጡዋቸው የምናብ ምኞቶች፣ የቀን ህልሞች፣ ውነታውን የመካድ፣ የግንዛቤና የአሰተሳሰብ ቀውሶች
ጠ/ሚኒስትር አቢይ ከህዝብ ጋር ካላቸው ግንኙነት፣ ከአስተዳደር አጋሮቻቸው ጋር ከሚያደርጉት ህብረት፣ ተፃራሪዎቻቸውን ከሚያሞኙበትና ከሚቀጡበት፣ ህዝቡን ዋሽተው ምንም የመሸማቀቅ ገፅታ ሳያሳዩ ከመቀጠል ችሎታቸው፣ ገና ምንም ሳይሰሩ ራሳቸውን በብዙ አመታት ውስጥ ተፈትነው በአለም ህዝብ ዘንድ አድናቆትን ካተረፉ መሪዎች ጋራ ከማወዳደር ድፍረታቸው፣ ለመታየት ለመደነቅ የማይቆፍሩት ጉርጉዋድ እንደሌላቸው ከማወቅ፣ ከገሃድ ውሸቶቻቸው፣ ለጥቅማቸው፣ለዝናቸው፣ ለስልጣናቸው የማይሰዉት ምንም ማንም እንደሌለ ከማወቅ፣ የሌሎችን ስራ የመኮረጅና የራሴ ብለው የማቅረብ ነውራቸውን ከማየት፣ የራሳቸውን የግል ህይወት እንደልዩ አድርጎ እንዲህ ተብዬ ነበር፣ እንደዚህ ተፈጥሮ ነበር እያሉ አዳንቀው ከሚያወሩት ወሬ በመነሳት፣ እኝህ ሰው ፈረንጆች The Dark Triad የተባለውን የሶስት ባህሪዎችና ስብእና ቀውሶች፣ ማለትም፣ ናርሲሲዝም (Narcissism)፣ ማክቬሊያኒዝም (Machiavellianism) ና ሳይኮፓቲ (Psychopathy) ምልክቶች አብዛኛዎቹ የሚታዩባቸውና በየቀኑ በአእምሮ መድሃኒት ሊረዱ የሚገባቸው ሰው መሆናቸው ግልፅ ነው ። ያ አልበቃ ብሎ ደግሞ የተጣመሙ የሃይማኖት ዶክትሪኖች ለምሳሌ እንደ ብልፅግና ወንጌልና የቃል እምነት (prosperity Gospel and Word of Faith) አይነቶች ሰለባም ናቸው
ራስን ወዳድ መሪ (Narcissistic Leaders) ሁልጊዜ በሌሎች መሞገስን ይፈልጋል፣ ነቀፌታን ፍፁም አይሰማም፣ ሌሎች የሚሉትን መስማት አይፈልግም፣ የሚፈልገውን ለማግኘት እንባ አውጥቶ እስከማልቀስ ይደርሳል፣ በሌሎች ጫማ ውስጥ ራስን አድርጎ የማዘን ነገር አይታይበትም፣ የማይረሳና ስሙን የሚያስጠራለትን ትልቅ ስራ ለመስራት ይመኛል (የ5 ሚሊዮን ብር የሚኒሊክ ቤተመንግስት ግብዣ፣ የአለም የጊኒስ መፀሃፍ ሬከርድ በችግኝ ተከላ ወዘተ)፣ ራስን ማግዘፍ (ጉረኛነት) የየእለት ተግባሩ ነው፣ ከሌሎች ሁሉ ትልቅ እኔ ነኝ ብሎ በማሰብ ሌላውን መደፍጠጥም አለ፣ ስለራስ ብቻ መጨነቅ ይወዳል ለሌሎች ግድየለውም፣ የይገባኛልና የባለቤትነት መኩራራት ደግሞ የተለመደ ነገሩ ነው (Simmons, 2020)።
በራስ ምኞትና ውጥን ላይ ብቻ አተኩሮ ሌሎቹን መደመሰስ፣ ከሰብአዊ መቀራረብና ከፍቅር ይልቅ ስልጣን ላይ ማተኮር፣ ቅጥ ያጣ በራስ የመተማመንና የአማላይነት ዝንባሌ፣ ሌሎችን መጠቀሚያ በማድረግ በሌሎች ትከሻ ላይ በመንጠላጠል ማደግ፣ ቢያስፈልግም አታሎና አጭበርብሮ የሚፈልጉትን ማግኘት፣ ሰዎችን ለማግባባት በውሸት ማሞገስና ሞቅ ሞቅ ማድረግ፣ መረሆና ዋጋ ማጣት፣ አንዳንዴ ደግሞ ራሳቸውን መሸሸግና ቸልተኞ መምሰል (ብዙ ጊዜ የሀዱበትን ሳይናገሩ መደበቃቸውን እናስታውስ)፣ በሞራልና ጨዋነት እምነት ማጣት፣ ለራስ ጥቅም ሌሎችን እስከመጉዳት መሄድ፣ ለሌሎች አለማዘን፣ የሚያደርጉትን ነገር አስከፊ መዘዝ አለመገንዘብና ሌሎችን ከልብ በመነጨ ፍቅር አለመቀበል ወዘተ። በተለያዩ ወቅቶች እንርኝህን ባህሪዎች አሳይተዋል (Tayler, 2016)
ጠ/ሚኒስትሩ አእምሮአቸው ትክክል አይሰራም የሚያሰኛቸው ብዙ ባህሪይ አላቸው። ከነዛ ውስጥ የማያቁዋርጥ ውሸታቸው፣ አጭበርባሪነታቸው፣ የመፀፀት ስሜት ምንም የሌላቸው መሆናቸው፣ ግድየለሽነትና በሌሎች ሰዎች ጫማ ውስጥ ራሳቸውን አስገብተው ለመረዳት አለመሞከርና ራስን መቆለል፣ በራስ መኩራራትና ከልካይ ማጣት/መረንነት በየቀኑ ይታይባቸዋል።
ከሃዘንና ለቅሶ መሸሽ፣ ህዝብ አልቆ አገር ከማፅናናት ይልቅ ወደመናፈሻ መሄድ ወይም ስለ መናፈሻ ማውራት፣ አንበጣ ሃገሪቱዋን ወሮዋት እሳቸው ጎ ካርት መንዳት፣ ህዝብ ተፈናቅሎ አልሰማሁም አላየሁም ማለት፣ የሰላሳ አመት እቅድ አውጥተናል ኢትዮጵያ ከሁለት የአለም ሃያላን አገሮች አንዱ ትሆናለች ያሉበት ቅዠት(Dellusion) እነኝህና የመሳሰሉት ከእውነት የራቁ የአእምሮ ግንዛቤዎችና እምነቶች የword of faith እምነት ውጤቶች ናቸው።
ከዚህ በታች ለተዘረዘሩትና እዚህ ውስጥ ላልተካተቱ በርካታ የሰብአዊ መብት ጥሰቶችና ወንጀሎች ጠ/ሚኒስትር አቢይ አህመድ የማዘንም ሆነ የእርማት እርምጃ አልወሰዱም። በተዘረዘሩት ወንጀሎች በሃላፊነት የተያዙ ግለሰቦችም ይሁን ግሩፖች አልነበሩም (እርግጥ በተለመደ የመዋሸት ልምዳቸው አንዳንዴ ይህን ያህል ሰዎች ተይዘዋል ይሉናል። ያ ሁሉ ግን ውሸት ነበር)። ጠ/ሚኒስትሩ ይህ ሁሉ ህዝብ ሲያልቅ ምንም የፀፀት ወይም የሃዘን ምልክት አልታየባቸውም።
• በኦሮሚያ ከ80 በሚበልጡ ከተሞች እና የገጠር መንደሮች ዘርን እና ሀይማኖትን መሰረት ያደረገ ዘግኛኝ ግድያዎች ተፈፅመዋል በዚህም ምክንት በ ሺዎች የሚቆጠሩ ዜጎች በአሰቃቂ ሁኔታ እጃቸው፣ እግራቸው ተቆራርጦ፣ አንገታቸው ተቆርጦ፣ አይናቸው ወጥቶ አልፈዋል
• ከኦሮሚያ ክልል ብቻ ከሶስት ሚሊዮን በላይ አማራዎች ቤት ንብረታቸው ተቃጥሎ ፣ ያለምንም መጠለያ ለችግር እና ለርሀብ ተጋልጠው መንገድ ላይ ተጥለዋል ወይም ተበትነዋል
• አለም አቀፉ የስደተኞች ኮሚሽን ( IOM )ባወጣው ሪፖርት መሰረት ኢትዮጵያ ውስጥ ዘርን መሰረት ባደረገ ጥቃት መክንያት ከ2 ሚሊዮን በላይ ዜጎች እንደተፈነቀሉ ተገልፆአል
• ቀድሞ የጎጃም እርስት በሆነችው መተከል በኦሮሙማ ተስፋፊዎች ፣ በህወሀት ርዝራዦች እና በጉምዝ ባለስልጣናት የተቀነባበረ ሴራ በሺዎች የሚቆጠሩ የአማራ እና የአገው ተወላጆች ህፃናትንና ፣ ነፍሰጡሮችን፣ጨምሮ በአሰቃቂ ሁኔታ በቀስት ፣ በጥይት እና በገጀራ ተገለዋል ፣ መንግስታችንም የሀዘን ቀን ማወጅ ይቅርና ስለሞታችን ዜና ለመስራትም ይጠየፋል፣ በአብይ ዘመን የአማራ ነፍስ እንዲህ አርክሶታል
• በመተከል አሁንም በመቶ ሺዎች ቤት ንብረታቸው ተቃጥሎ በተለያዩ የመጠለያ ስፍራዎች ፣ ያለ በቂ ምግብ፣ ዉሀ እና ህክምና በስቃይ ላይ እያሉ የአገሪቱ የአደጋ ስጋት ኮሚሽን በየሳምንቱ ትግራይ ምግብና መድሀኒት እያመላለሰ፣ ለመተከል ተፈናቃዮች ግን አንዴ እንኳ የላከው በትክክል ሳይደርስ በኦነግ ታጣቂዎች እና በቤኒሻንጉል አመራሮች እርዳታውን አግተው ወስደውታል
• በደቡብ ክልል ቤንቺ ማጂ ዞን ጉራፈርዳ ወረዳ በርካታ የአማራ ተወላጆች በተወለዱበት ቀየ የመንግስት ታጣቂዎች እያሉ በአሰቃቂ ሁኔታ ፣ ተታርደዋል፣ ቤት ንብረታቸውን ተቃጥሎአል ፣ አሁንም የእለት እርዳታ እንኳ የሚያደርስላቸው ወገን አጥተው ፣ በርሀብ እና በበሽታ ልጆች ይዘው ዕየተሰቃዩ መንግስት አማራ ጠል በመሆኑ በዝምታ አልፎታል
• በአዲስ አበባ የኦሮሙማው ታከለ ኦማ የአዲስ አበባ ህዝብ አንጀቱን አስሮ በቆጠበው ብር የተገነባውን 100ሺ ኮንዶሚኒየም ከባሌ ከወለጋ፣ ከአንቦ እየጠራ ለኦሮሞ ተወላጆች ሲያድል ጠቅላይ ሚኒስቴሩ ባላየ ያልፋሉ፣ እንዴውም ታከለ ኡማ ይህን ስላደረገ የሚኒስተርነት ሹመት ሰጥተዉታል
– እጅግ ዘግናኝ የሆነው ጀኖሳይድ ከህዝብ ጆሮ እና አይን እንዲሰወር በማሰብ የተለያዩ አጀንዳወችን በመቅረፅ ማረሳሳት:: ለምሳሌ የፓርክ ግንባታ እቅድ ዲዛይን ምናምን እያለ ጫካ ለጫካ በመዞር:: ይህንንም ተግባር ጀኖሳይዱ እየተፈፀመ ባለበት ሰዓት ለመንጋ ተከታዮቹ በሶሻል ሚዲያ በመልቀቅ
ሰበር ዜናዎችሚስተር ድአድሪዮ እስኪነግረን ድረስ ይህንን አላወቅንም - የቢራቢሮው ድንኳን ማክሰኞ ማክሰኞ ነፃ ነው ፡፡ ሙዝየሙ ከታህሳስ 25 በስተቀር በዓመቱ ውስጥ በየቀኑ ይከፈታል ፡፡
የቀጥታ ታርታላላ አይተህ ታውቃለህ? የቀጥታ ታራንቱላ ‘ምርኮውን ሲይዘው ሲበላው አይተህ ታውቃለህ? በብሔራዊ የተፈጥሮ ታሪክ ሙዚየም ውስጥ የሚገኙትን የነፍሳት አራዊት ጎብኝተው ከሆነ ይችላሉ ፡፡ በየቀኑ ማለት ይቻላል አንዱን ታርታላሎቻቸውን ይመገባሉ እናም በአካል ሊያዩት ይችላሉ ፡፡ ወጪው ነፃ ነው።
ይህ የሚከናወነው በቀጥታ በነፍሳት መካነ አራዊት ውስጥ ነው ፡፡ በነፍሳት መካነ አራዊት ለመዳሰስ እና ለማየት ብዙ ነገሮች አሉ ፡፡ የማር ሾት ጉንዳኖች ፣ የከተማ ንቦች ፣ እና የሚኮሩ በረሮዎችን ይፈልጉ ፡፡
ምድብ: የማመቻ / ማገጃ ማሽን መለያዎች: ብረትን, ብረት ማሞቂያ, HF ብረታማ ማሞቂያ, HF ሙቅ, ከፍተኛ ድግግሞሽ ብላይት, ከፍተኛ ድግግሞሽ ብረት ማሞቂያ, ከፍተኛ የፍሬን ብሬን ማሽን, ከፍተኛ ሙቀት ማሞቂያ ማሞቂያ, የማመከቢያ ጉንፋን
ሓደ ቤት ፍርዲ ናይጀሪያ ሰባት ካብ ገዛውቶም ከይወፁ ዝተኣወጀ ትእዛዝ ብምጥሓስ ናይ በዓል ቤታ ናይ ልደት ዘኽበረትን ጌጋኣ ዝተቐበለትን ከያኒት ፉንቄ ኣክንዴል ቤሎ ማሕበረስባዊ ኣገልግሎት ክትህብ​ ኣዚዙ።
ትማሊ ሶኑይ ቤት ፍርዲ ዝቐረቡ ሰብ ሓዳር ነቲ ሕጊ ምጥሓሶም ናይ ገንዘብ መቕፃዕቲ ክኸፍሉን ናይ 14 መዓልታት ማሕበረሰባዊ ኣገልግሎት ክህቡን ተኣዚዞም ኣለው።
የኮሮናቫይረስን ጉዳይ የሚከታተለው፣ የጆንስ ሆፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ ባወጣው አሃዝ መሰረት፣ በትናንቱ የምርጫ ዕለት፣ 91,530 የሚሆኑ ሰዎች በኮሮናቫይረስ ተይዘዋል። 1,130 የሚሆኑት ደግሞ ለሞት ተዳርገዋል። በተጨማሪም ትናንት ብቻ፣ ከ50,000 በላይ የቫይረሱ በሽተኞ ሆስፒታል ገብተዋል።
በፕሬዚዳንታዊ የምርጫ ውድድር፣ አብይ ሚና የተጫወቱት ሚችገን፤ ኦሃዮና ፔንስልቬንያ ክፍላተ-ግዛት፣ በትናንቱ ዕለት ብቻ፣ የበዙ የቫይረሱ በሽተኞች ማግኘታቸውን ገልጸዋል።
በአጠቃላይ ከ20 በላይ የሚሆኑ ክፍላተ-ግዛት፣ ከዚህ ቀደም ከታዩት የአንዳንድ ሳምንት ጊዜ፣ የቫይረሱ በሽተኞች ብዛት የላቀ ቁጥር፣ ባለፈው ሳምንት እንደተከሰተ አስታውቀዋል።
በሀገሪቱ ከ9.3 ሚሊዮን በላይ የቫይረሱ በሽተኞች ያሉ ሲሆን፣ ከዓለም ቀዳሚ ቦታ ማያዟ ቀጥሏል። በዓለም ደራጃ 47.4 ሚሊዮን የኮቪድ-19 በሽተኞች እንዳሉ ታውቋል። የሞቱት ደግሞ 232,627 መሆናቸው ተገልጿል።
ፈረንሳይም ትናንት 854 አዲስ የቫይረሱ በሽተኞች ማግኘቷን ገልጻለች። ካለፈው ሚያዝያ ወር አንስቶ፣ የበዛ ቁጥር እንደሆነ፣ ሮይተርስ የዜን አገልግሎት ዘግቧል።
በኮቪድ በሽተኞች ብዛት፣ ከዓለም ሁለተኛ በሆነችው ህንድ ደግሞ፣ ከ8.3 ሚሊዮን በላይ የቫይረሱ በሽተኞች እንዳሉ ታውቋል። ባለፉት 24 ሰዓታታ ውስጥ ከ46,000 በላይ አዲስ በሽተኞች መኖራቸው ተገልጿል።
2019. 7. 26. ኳስ ወፍጮ ይፈጫሉ መሣሪያዎች በጣም በሰፊው ጥቅም ላይ የዋለ ዓይነት ነው; እነርሱም crushed.Ball ወፍጮዎች ነጠላ ደረጃ ጥሩ ዱቄቱን, regrinding መሠረታዊ ጥቅም ላይ ናቸው በኋላ ቁሳቁሶች እንደሚፈጭ መሆኑን ቁልፍ መሳሪያ ነው, እና ሁለት ደረጃ መፍጨት
የፈጠራዎች ታሪክ ስንመለከት፣ ከ200 ዓክልበ. እስከ 1200 ዓም ያህል አብዛኞቹ አዳዲስ ፈጠራዎች የተደረጁ ከቻይና ነበረ፤ ወይም እስከ ሞንጎሎች ግዛት ድረስ። እንዲሁም ከ1500 እስከ 1940 ዓም ያሕል አብዛኞቹ አዳዲስ ፈጠራዎች የተደረጁ በምዕራባውያን አለም ነበረ።
በተቀራኒ በጀርመን ፈላስፋ ካርል ማርክስ ፍልስፍና ዘንድ ማንም ሕዝብ እንዳይበልጽጉ መቆጣጠር የመንግሥት ኃላፊነት ነው፣ ስለዚህ «ለሴ ፈር» ከ«ካፒታሊዝም» ጽንሰ ሀሣብ ጋር ይዘመዳል።
ዶ/ር አምባዬ ወልደ ሚካኤል የማሕጸንና ጽንስ ባለሞያ ናቸው፡፡ሥራ በጀመሩበት አዲስ አበባ ፌስቱላ ሆስፒታል ዐስራ አራት ዓመታት አገልግለዋል፡፡ በዚህ ቆይታቸው በሞያቸው ከሚያገለግሏቸው ሴቶች በተጫማሪ በሆስፒታሉ ውስጥ አንድ ቡድን በማዋቀር ከአዲስ አበባ ውጪ በሦስት ቦታዎች የፌስቱላ ሕክምና አገልግሎት መስጠት የሚችሉ ማዕከላትን አቋቁመዋል፡፡
በኮሮና ቫይረስ ምክኒያት በእንቅስቃቄ ላይ ገደብ ከተጣለ በኋላ በትምሕርት እና በሕክምና ምክኒያት ሕንድ ውስጥ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን በየዕለቱ ተደራራቢ ችግር እየደረሰባቸው መሆኑን ገለፁ። 16 የሚሆኑ ተማሪዎች ፤ ከሙምባይ የሚደረግ ልዩ በረራ እንደሚኖር ሰምተው 36 ሰዓት በመኪና ተጉዘው ሲደርሱ፤ የተባለውን ባለማግኘታቸው ለከፍተኛ ችግር መዳረጋቸውን ተናግረዋል።
ኒውደሊ የሚገኘው የኢትዮጵያ ኢምባሲ ኢትዮጵያውያኑን ወደ አገራቸው ለመመለስ እየሠራ ቢሆንም እስካሁን ምክኒያቱ ባልታወቀ ሁኔታ እንዳልተሳካለት ተናግረዋል። ጽዮን ግርማ ዘገባ አላት።
ደቡብ ምስራቅ ሕንድ ውስጥ አንድራድ ትራዲሽ ስቴት በሚባል ቦት በትምሕርት ላይ የነበሩ 16 የዩኒቨርስቲ ተማሪዎች፤ ኮቪድ -19 ካሳደረባቸው ጫና ሸሽተው ወደ ኢትዮጵያ ለመሄድ ያደረጉት ትግል እንዳልተሳካላቸውና ሙምባይ ውስጥ ቀጣዩን ሁኔታ በመጠባበቅ ላይ እንደሚገኙ ገለፁ። አንድ ስሙ እንዲጠቀስ ያልፈለገ ተማሪ ሁኔታውን እንዳስረዳን ከሆነ፤ ተማሪዎቹ የሚማሩበት ቦታ ከሙምባይ 1ሺሕ 500 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ይገኛል። ትምሕርት ቤት ተዘግቷል። በሕንድ ያለው የኮሮና ቫይረስ ስርጭት በመጨመሩም ሁኔታውን አሳሳቢ አድርጎባቸዋል።
በመጨረሻም ወደ ኢትዮጵያ ለመመለስ ወስነው፤ “ቴሌግራም” በተሰኘው የመረጃ መለዋወጫ መተግበሪያ አማካኝነት “በህንድ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብ” በሚለው የቡድን ገፅ ላይ ባደረጉት የመረጃ ልውውጥ፤ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር በመተባበር ህንድ ለህክምናና ለተለያየ ጉዳይ ሄደው እንቅስቃሴያቸው ለተገደበ ኢትዮጵያዊያን ልዩ አውሮፕላን ማዘጋጀቱን ከአየር መንገዱ ሠራተኛ ይሰማሉ።
ይህም በረራ ትላንት ዕረቡ ግንቦት 19/2012 ዓ.ም ወደ ኢትዮጵያ ይጓዛል ተብሎ ስለተነገራቸውና በኮሮና ቫይረስ ምክኒያት የአገር ውስጥ በረራም ስለተቁረጠ በጋራ ባዋጡት ገንገብ 170 ሺሕ ሩፒ( ወደ 2200 የአሜሪካን ዶላር) አካባቢ ከፍለው ከ36 ሰዓታት የአውቶብስ ጉዞ በኋላ ሙምባይ ይደርሳሉ።
ተማሪው ሙምባይ ከደረሱ በኋላ የገጠማቸውን ሁኔታ ሲያስረዱ፤ “በእርግጥ መጀመሪያ ስንነሳ ከአየር መንገዱ ሠራተኛ ጋር እንጂ ከኢምባሲው ጋር አልተነጋገርንም ነበር። ከደረስን በኋላ ግን በረራው አንዴ ተራዝሟል ፤ አንዴ ደግሞ ሂደቱ ገና አልተጠናቀቀም ይለናል። እኛ ደግሞ የከፈልነው የቲኬት ገንዘብ በጣም ውድ ስለነበር በእጃችን ላይ የነበረው ገንዘብ አለቀ። በዚህ ላይ አሁን ያለንበት ቦታ የ”ስጋት ቀጠና” የሚባል ነው። ለጊዜው ሆቴል ውስጥ ገብተናል። ሁላችንም ግን አልከፈልንም።” ይላል።
አብዛኞቹ ተማሪዎች በኢትዮጵያ የዩኒቨርስቲ መምሕር እና በመንግሥት መሥሪያ ቤት ውስጥ የተለያየ ቦታ ይሠሩ የነበሩ እንደሆኑ ይኸው ተማሪ ገልፆ፤ መንግሥት ሊያስተምር የላካቸው እንደሆኑ ይናገራል። ከኢምባሲው መፍትሔ ለማግኘት ካደረጉት ከፍተኛ የስልክ ሙከራ በኋላም ዛሬ በሕንድ ኒውደሊ የሚገኙትን አምባሳደር ዶ/ር ትዝታ ሙሉጌታን አግኝተው ማነጋገራቸውን ገልፀዋል። አምባሳደሯም፤ ኢምባሲው በትምሕርት እና በሕክምና ምክኒያት ሕንድ ውስጥ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ወደ አገራቸው ለመመለስ ተግቶ እየሠራ በመሆኑ ትንሽ እንዲታገሱ እንደነገሯቸው ገልፀውልናል። ነገር ግን የተማሪዎቹ ችግር ፋታ የሚሰጥ እንዳልሆን ተማሪው ይናገራል። “እጃችን ላይ ምንም ለሆቴል የምንከፍለው ምንም ዓይነት ገንዘብ የለም። ከሆቴልም መውጣት አንችልም።” ይላል።
በሌላ በኩል ከዚህ ቀደም የአሜሪካ ድምፅ ያነጋገራቸው ህንድ ሙምባይ ለሕክምና ከሄዱ በኋላ ሕክምናቸውን ቢያጠናቅቁም በኮሮና ቫይረስ ምክኒያት ወደ አገራቸው መመለስ እንዳልቻሉ ከገለፁልን ኢትዮጵያውያን መካከል እህቱን በማስታመም ላይ የሚገኘው ሚኪያስ ተክለሃይማኖት በኢምባሲው አማካኝነት አስፈላጊውን ሰነድ አሟልተው ጉዞ ለማድረግ አውሮፕላን እየተጠባበቁ መሆኑን ገልፆልናል።
“እናንተ ካነጋገራቸሁን ከሦስት ቀናት በኋላ ከኢምባሲው ፎርም ተልኮልን ሞተን መልሰን ላክን” ብሎናል። ከዚያም አስፈላጊውን ሰነድ አሟልተው በመጠባበቅ ላይ እንደሆኑ አስረድቶናል። ተማሪዎቹ የጠቀሱት ልዩ አውሮፕላንም የተዘጋጀው ለሁሉም እንደሆነ ገልጾ ነገር ግን አየር መንገዱ በረራውን ለማድረግ ከህንድ መንግሥት በኩል ማግኘት የሚገባውን ሰነድ እየተጠባበቀ እንደሆነ እንደተገለፀላቸው ጠቁሞናል።
በሕንድ ኒውደሊ የሚገኙትን አምባሳደር ዶ/ር ትዝታ ሙሉጌታ ዛሬም ሆነ ከዚህ ቀደም መረጃ እንዲሰጡ ተደጋጋሚ የስልክ ሙከራ አድርገን በተለያየ ምክኒያት ከእርሳቸው ምላሽ ለማግኘት ሳንችል ቀርተናል።
በሌላ በኩል ግን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አገባይ አቶ አምሳሉ ትዛዙን ከዚህ ቀደም በዚህ ጉዳይ ላይ ማብራሪያ ጠይቀን፤ መጀመሪያ ላይ የሕክምና ጊዜያቸውን ያጠናቀቁ 61 ኢትዮጵያውያን እንዲመለሱ መደረጉን ተናግረዋል። በቀጣይም የኢትዮጵያ መንግሥት ከሕንድ መንግሥት እና ከኢትዮጵያ አየር መንገድ
በትምሕርት እና በሕክምና ምክኒያት ሕንድ ውስጥ የሚገኙ ኢትዮጵያውያን በበኩላቸ ኮሮናቫይረስ በዓለም ላይ ያሳደረውን ተፅኖ እንደሚረዱ ገልፀው ነገር ግን ሕንድ ውስጥ መቆየታቸው አንድ ቀን እየጨመረ በሄደ ቁጥር ችግራቸው እየተባባሰ እንደሚሄድ ተናግረዋል።
ህንድ በኮሮናቫይረስ የሚያዙ ሰዎች ቁጥር እየተባባሰ በመምጣቱ መጀመሪያ ላይ የተጣለው የሁለት ወራት የእንቅስቃሴ ገደብ ከተጠናቀቀ በኋላ ያራዘመችው የ15 ቀን ተጨማሪ ጊዜ ሊጠናቀቅ ጥቂት ቀናት ቀርቶታል። ኒውደሊና ሙምባይ ኮሮናቫይረስ በከፍተኛ ሁኔታ ከተሰራጨባቸው የህንድ ከተሞች የመጀመሪያው መስመር ላይ ይገኛሉ።
* ከአማራ ክልል የተለያዩ አካባቢዎች ወደ አዲስ አበባ እየገቡ የነበሩ ተሳፋሪዎች ሱሉልታ ከደረስን በኋላ በኦሮሚያ ፖሊስ እንድንመለስ መደረጉ አግባብ አይደለም ሲሉ ቅሬታ አቀረቡ።
ከአማራ ሚዲያ ማዕከል ጋር ቆይታ ያደረጉት የታታ እና መርቸዲስ ተሳፋሪዎችና ሾፌር እንደሚሉት ዛሬ መስከረም 13 ቀን 2013 ዓ.ም ከቀኑ 9 ሰዓት ላይ ሱልልታ ቢደርሱም ለሰዓታት ሲፈተሹ ከቆዩ በኋላ ወደመጡበት እንዲመለሱ ተደርጓል።
ተሳፋሪዎቹ እንደአብነትም ከባህር ዳር፣ከፍኖተ ሰላም፣ከቡሬና ከሌሎችም አካባቢዎች ተሳፍረው ወደ አዲስ አበባ መምጣታቸውን ገልፀው ይሁን እንጅ የኦሮሚያ ክልል ፖሊስ ኮምሽንና የክልሉ ልዩ ሀይል አባላት እንደመለሷቸው ተናግረዋል።
በጉዞ ላይ ውለው ከቀኑ 9 ሰዓት ሱሉልታ ቢደርሱም የተለያዬ ፍተሻ ሲያደርጉ አምሽተው ከቀኑ 11:30 ላይ “አዲስ አበባ መግባት አትችሉም፤ አዲስ አበባ ምን አላችሁ?” በማለት እንዲመለሱ መደረጋቸውን ገልፀዋል።
ፖሊሶቹ መታወቂያ ተቀብለው ካዩ በኋላ ተመለሱ ሲሉን ለምንድነው የምንመለስ ብለን በመጠየቃችን የተደበደብንም አለን ሲሉ ተሳፋሪዎች የደረሰባቸውን እንግልት የገለፁ ሲሆን መንገድ ላይ አደጋ ቢደርስብን ተጠያቂው ማነው ሲሉ የጠየቁት ተሳፋሪዎች የፍትህ ያለ ሲሉ ተማፅነዋል።
እየሆነ ያለው ነገር እጅግ እንዳሳዘናቸው የገለፁት አንድ ሾፌርም ነዳጅ ጨርሻለሁ ብላቸውም ፖሊሶቹ ሊሰሙኝ አልቻሉም፤ አሁንም ተሳፋሪዎች አምሳ አምሳ ብር እንዲያወጡ ባደርግም ሙከጡሪ ላይ ነዳጅ ማግኘት አልቻልኩም እንዴት እንደማደርግ ጨንቆኛል በማለት አንዳች መፍትሄ እንዲሰጣቸው ጠይቀዋል።
አሜሪካዊያን ባሳለፍነው ጥቅምት 24.2013 ሀገሪቱን ለቀጣይ አራት ዓመታት የሚመሯትን ፕሬዚደንት ሲመርጡ ውለዋል። ወደ 100 ሚሊየን የሚጠጋው መራጭ በቅድመ -ምርጫ ሂደቱ አማካኝነት ድምጹን የሰጠ ቢሆንም ዛሬ ከማለዳው ጀምሮ ወደ ምርጫ ጣቢያዎች በማቅናት ድምጻቸውን የሰጡም ነበሩ። ዘጋቢያችን ሀብታሙ ስዩም በቨርጂኒያ ግዛት በሚገኝ አንድ ምርጫ ጣቢያ ተገኝቶ ሂደቱን ተከታተሏል።በተለያዩ ግዛቶች ውስጥ ከነበሩ ትውልደ -ኢትዮጵያዊያን መራጮችም ጋር ተጨዋውቷል።በመቀጠል ይሰማል።
ንስርዓት ህግደፍ ሓዲግካ፡ ቅድሚ ቁሩብ ሳምንታት፡ “ወተሃደራት ኤርትራ ኣብ ግዝኣተይ ኣትዮም ኣለዉ፡ ወጥሪ ተኸሲቱ ‘ሎ” ክትብል ጅቡቲ ክሳብ ውድብ ሕቡራት ዘሰምዓቶ ኣቤቱታ ዝተኸታተለ ሰብ፡ በዚ ብ11ን 12ን ሰነ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ዘጋጠመ ብረታዊ ረጽሚ ክግረም ኣይክእልን እዩ።
ጅብ ከሚበላህ በልተኸው ተቀደስ፡፡ የኦነግ (የኦሮሞ አላልኩም) ስግብግብ ጅብ ያማራና የትግሬ (የወያኔ አላልኩም) ጥቁር አንበሶችን ለመብላት አሰፍስፏል፡፡ ሊበላቸው ያሰፈሰፈው ግን አንበሶቹን ፊት ለፊት በመግጠም አይደለም፣ ሐሐምንነቱንና ማንነቱን በደንብ ያውቃልና፡፡ የጅቡ ምኞት የሸንዙን (Sun Tzu) መስዋእትነት የማይጠይቅ የሁለት ነብሮች ስልት በሁለቱ ጥቁር አንበሶች ላይ መጠቀም ነው፡፡ ሁለቱ አንበሶች ተፋልመው አንዱ ሙቶ ሌላኛው ቆስሎ ሲያጣጥር፣ የቆሰለውን በመግደል ያንበሶቹን ግዛት መጠቅለል፡፡
የኦነግ ጅብ በሕይወት ዘመኑ አንድም ጊዜ አደን ወጥቶ የማያውቅ፣ በየቆሻሻ መጣያው እየተልከሰከሰ ቁሪሳ የሚለቃቅም ሙትቻ የመንደር ጅብ ስለሆነ፣ የመስፋፋት ምኞቱ ሙሉ በሙሉ የተንጠለጠለው ሚናው ኢምንት በሆነበት በሁለት ነብሮች ስልት ላይ ነው፡፡ በመሆኑም የመስፋፋት ምኞቱ ይሳካ ዘንድ ወንድማማቾቹ የአማራና የትግሬ ጥቁር አንበሶች የግድ መፋለም አለባቸው፡፡ ስለዚህም አማራና ትግሬን የሚያፋጅ እሳት ካለ እሳቱን ማራገብ፣ ከሌለ ደግሞ እሳቱ መለኮስ የግድ ያስፈልጋል ማለት ነው፡፡ በዚህ ረገድ ደግሞ ኦነግ እድለኛ ነው፣ ደደቢት ላይ በይፋ የተለኮሰ እምብዛም አራግቡኝ የማይል እጅግ አደገኛ እሳት አለለትና፡፡ ይህ እሳት ደግሞ የወያኔ ባላባቶች ላማራ ሕዝብ ያላቸው (ምክኒያቱ በውል የማይታወቅ) እጅግ የመረረ ጥላቻ ነው፡፡
የወያኔ ባላባቶች ማለት ወያኔ የሚባለውን ጎጠኛ ድርጅት እንዳሻቸው ወዳሻቸው የሚዘውሩትን ጉምቱ ሰወች፣ እንደዚሁም የነዚህን ሰወች ዘመድ አዝማዶችና የጥቅም ተባባሪወች የሚያካትት፣ በደምና በጥቅም የተሳሰረ ማፍያተኔ (ማፍያአስተኔ፣ mafia-esque) ቡድን ማለት ነው፡፡ ይህ ማፍያተኔ ቡድን ራሱን በራሱ የትግራይ ሕዝብ እንደራሴ ቢያደርግም፣ ሰፊውን የትግራይ ሕዝብ ቀርቶ በዚህ ቡድን እንደ በግ የሚነዳውን ተራውን የወያኔ ተጋዳላይ አይወክልም፡፡
በወያኔ ባላባቶች ድውይ እሳቤ መሠረት፣ ያማራና የትግራይ ሕዝቦች መስተጋብር ወይም ጨዋታ የግዱን መሆን ያለበት ዜሮ ድምር ጨዋታ (zero sum game) ነው፡፡ ይህን ድውይ እሳቤያቸውን ደግሞ በሃያ ሰባቱ የፍዳ ዘመን በደንብ በመተግበር በግልጽ አሳይተውታል፡፡ ትግሬ በማንነቱ የሚኮራው አማራ በማንነቱ ከተሸማቀቀ፣ ትግሬ በኢኮኖሚ፣ በባህል፣ በጤናና በሌሎች ረገዶች የሚበለጽገው አማራ በነዚሁ ረገዶች ከቆረቆዘ፣ የትግሬ ሕዝብ የሚጨምረው ያማራ ሕዝብ ከቀነሰ፣ ትግሬ ናጽነት የሚኖረው አማራ ቅኝ ከተገዛ፣ ባጠቃላይ ደግሞ ትግሬ የሚድነው አማራ ከሞተ ብቻ ነው፡፡ የዚህ ዜሮ ድምር ጨዋታ የመጨረሻ ጦስ (effect) ደግሞ አማራንና ትግሬን ዜሮ (ሬሳ) አድርጎ የኦነግ ጅብ ቁሪሳ ማድረግ ነው፡፡
የኦነጉ ጠቅላይ ሚኒስቴር ዐብይ አህመድ፣ የሱና የጃዋር ልዩ አማካሪወች የሆኑትን ሕዝቅኤል ጋቢሳንና ሌንጮ ለታን በቅርቡ ወደ መቀሌ የላካቸው፣ አማራንና ትግሬን እንዲያፋጅ በተለኮሰው ወያኔያዊ እሳት ላይ ቢንዚን ለመጨመር እንደነበር አያጠያይቅም፡፡ ወያኔና አዴፓ በቅርቡ ያወጧቸው መግለጫወች ደግሞ ያማራንና የትግሬን ሕዝብ ዘላቂ ጥቅሞች ታሳቢ ያደረጉ ልፈፋወች ሳይሆኑ፣ እሳቱን ይበልጥ በማቀጣጠል የሁለቱንም ሕዝቦች ውድቀት ያፋጥናሉ ተብለው የታመነባቸው ተራ ዘለፋወች ናቸው፡፡ ስለዚህም ወያኔ መግለጫውን እንዲጽፍ የገፋፋው፣ የአዴፓን መግለጫ ደግሞ ያረቀቀው ራሱ ዐብይ አህመድ ባይሆን እንጅ ቢሆን አያስገርምም፡፡
• የወያኔ ጠቅሊሞ (generalisimo) መለስ ዜናዊ፣ ታላቁ ቀያኔ (poet) ከበደ ሚካኤል በጻፉት ‹‹ተረትና ምሳሌ›› ላይ ያነበበውን ‹‹የሮማውያን አንገት አንድ ቢሆንልኝማ!›› (would that the Roman people had but one neck) የሚለውን የካሊጎላን (ceasar caligula) ጥቅስ በመቀየር ‹‹ያማራን አንገት አንድ አድርገው ቢሰጡኝ፣ አንዴ ቆርጨው እገላገል ነበር›› እስከማለት የደረሰ ባማራ ጥላቻ የሰየጠነ ሰይጣን ነው፡፡
• ሰየ አበርሓ፣ ሳሞራ ዩኑስ፣ ዐባይ ፀሐይና የመሳሰሉት ወየንቲወች ደግሞ አማራን እንደ ሲጋራ ረግጠን ጥለነዋል፣ ያማራንና የኦርቶዶክስን አከርካሪ ሰብረነዋል ወዘተ. እያሉ የሚበሻቀጡ፣ አማራን በመዘለፍ ጀግንነት የሚሰማቸው ጋጠወጦች ናቸው፡፡
ስለዚህም የወያኔ ባላባቶች አማራ ለሚባለው ሕዝብና አማራነት ለሚወክላቸው ጽንሳቦች (concept) በተለይም ደግሞ ለጦቢያዊነት ያላቸው ጥላቻ እስከ ግብዓተ መሬት የማይለቅ ሥር የሰደደ ጥላቻ መሆኑ አያስገርምም ማለት ነው፡፡ አማራን አዋረድን ብለው በእስረኛ አፍ ላይ በመጸዳዳት ራሳቸውን እንዲያዋርዱ የገፋፋቸው፣ አማራን ለማርከስ ሲሉ ብቻ ራሳቸውን ሶዶማዊ ለማድረግ ያነሳሳቸው ይኼው (ምክኒያቱ በውል የማይታወቅ) ሥር የሰደደ ጥላቻቸው ነው፡፡
የወያኔ ባላባቶች ትግራዋይነታቸውን የሚገልጹት ባማራ ጥላቻቸው ስለሆነ፣ ማናቸውም ድርጊት አማራ የሚሉትን ሕዝብ ኢምንት የሚጎዳ እስከሆነ ድረስ እነሱን ጃምንት ቢጎዳም ከበሮ ያነሱለታል፡፡ ማናቸውም እሳት አማራን በወላፈኑ የሚገርፍ እስከሆነ ድረስ እነሱን ቢያንጨረጭርም እሳቱን ለመለኮስ አያንገራግሩም፡፡ ያማራ ደሳሳ ጎጆ እስከፈረሰ ድረስ የነሱ ሰማይ ጠቀስ ሕንፃ ቢደረመስ፣ ያማራ ሐብት እስከተዘገነ ድረስ የነሱ ሐብት ቢታፈስ፣ ያማራ ስም እስከጠለሸ ድረስ የነሱ ሐበሻዊ ስም ቢጠቀርሽ፣ የ 50% አማራ ሐይማኖት እስከጠፋ ድረስ የ 96% ትግሬ ሐይማኖት ቢጠፋ፣ ባጠቃላይ ደግሞ ያማራ አንድ ዓይን እስከጠፋ ድረስ የነሱ ሁለቱም ቢደረገም ዴንታ የላቸውም፡፡
የኦነጋውያን እሳት ፀረሐበሻ እሳት ስለሆነ፣ አማራን ቢበላ ቀጥሎ የሚበላው ትግሬን እንደሆነ የወያኔ ባላባቶች በርግጠኝነት ያውቃሉ፡፡ ይሄን እያወቁ ግን እሳቱን ለማንቀልቀል ይንቀለቀላሉ፡፡ ጃዋር ሙሐመድና በቀለ ገርባ በመድረክ፣ በዐብይ አህመድ የሚመራው ኦዴፓ/ኦነግ ደግሞ በመግለጫ፣ አዲሳባ የኦሮሞና የኦሮሞ ብቻ ናት ሲሉ፣ የወያኔ ባላባቶች ምንትሳቸው ቄጠማ ይቆርጣል፡፡
የወያኔ ባላባቶች አስራ ሰባት ዓመት በሌት ጅብነት፣ ሃያ ሰባት ዓመት ደግሞ በዝብ ቀትርነት የትየለሌ ሐብት ዘረፉ፡፡ ከዚህ የትየለሌ ሐብት ጥቂቱን በመቆንጠር ባንድ ቀን ባጸደቁት አፓርታዊዳዊ የሊዝ አዋጅ አማካኝነት ካማራና ከጉራጌ በነጠቋቸው መሬቶች ላይ አብዛኞቹን ያዲሳባ ሕንፃወች አነጹ፡፡ ስለዚህም የኦነጋውያን ያዲሳባ እቅድ ቢሳካ ከማንምና ከምንም በላይ የሚጎዱት ራሳቸው የወያኔ ባላባቶች መሆናቸውን ነጋሪ አያስፈልጋቸውም፡፡ እንዲህም ሆኖ የወያኔ ባላባቶች ላማራ ካላቸው ጥላቻ የተነሳ የኦነግን እኩይ እቅድ ለማሳካት ከራሱ ከኦነግ በባሰ ቁርጠኝነት ተነሳስተዋል፡፡ የታከለ ኡማ ዓላማ ያማራንና የጉራጌን ቆሎ ይዞ ወደ ትግሬ አሻሮ መጠጋት እንደሆነ ይበልጥና ይበልጥ ግልጽ እየሆነላቸው፣ በኦቦ ታከለ የመጣ ባይናችን መጣ ይላሉ፡፡
ኦነጋውያን በማያሻማ ቋንቋ እንደገለጹት፣ መሠረታዊ ዓላማቸው የኦሮሞ የበላይነትን በድፍን ጦቢያ ላይ በማስፈን ሐበሻ የሚሉትን ትግሬወችን የሚያካትት ሰፊ ሕዝብ በገዛ አገሩ በጦቢያ ላይ የበይ ተመልካች ማድረግ ነው፡፡ በሌላ አባባል የኦነግ ዓላማ ጦቢያዊነትን ገድሎ በኦሮሙማ መተካት ነው፡፡ በኦሮሙማ ዳፋ ጦቢያዊነትን የደፋው ደግሞ ሌላ ማንም ሳይሆን ወያኔ ነው፡፡ አለያማ አንድም ቀን ሁነኛ ውጊያ አድርጎ የማያውቀው፣ እድሜ ልኩን የሻቢያ መንገድ ጠራጊ የነበረው አነግ፣ ጦቢያዊነትን ሊደፋው ቀርቶ ጫፉን አይነካውም ነበር፡፡ ስለዚህም የኦነጋውያንን እኩይ እቅድ ከስኬት አፋፍ ያደረሰው ወያኔ እንጅ ቱሪናፋው ኦነግ አይደለም ማለት ነው፡፡ ዐብይ አህመድና ግብራበሮቹ የሚሯሯጡት የቀረችውን ትንሽ መንገድ በመሄድ ከግባቸው ለመድረስ ነው፡፡ ነገር ግን ይህችንም ትንሽ መንገድ ራሳቸውን ችለው መሄድ የማይችሉ ሙትቻወች ስለሆኑ፣ አሁንም የወያኔ ድጋፍ የግድ ያስፈልጋቸዋል፡፡ በተለይም ደግሞ ወያኔ ያማራን ሕዝብ ትኩረት ሙሉ በሙሉ እንዲስብላቸው ይፈልጋሉ፡፡
ጦቢያዊነት ያለ አማራ፣ አማራ ያለ ጦቢያዊነት አይታሰብም፡፡ ጠንካራ ጦቢያዊነት በጠንካራ አማራ፣ ጠንካራ አማራ በጠንካራ ጦቢያዊነት ነው፡፡ የኦነጋውያን ኦሮሙማ ደግሞ ጠንካራ ጦቢያዊነትን ሊያሸንፍ ቀርቶ ሊገዳደረው አይችልም፡፡ ስለዚህም ዐብይ አህመድ ያማራ ብሔርተኛነት መጠናከር ያሰጋኝል ሲል፣ ለማለት የፈለገው ጠንካራ ጦቢያዊነት የኦሮሙማ ሕልሜን ቅዠት ያደርግብኛል ነው፡፡ ጠንካራ ጦቢያዊነት የሚበጀው ደግሞ ላማራ ብቻ ሳይሆን ለሁሉም አገር ወዳድ ጦቢያውያን ነው፡፡ ስለዚህም የወያኔ ባላባቶች ባማራ ጥላቻ ባይታወሩ ኖሮ፣ ካማራ ጋር ተባብረው የጦቢያዊነት ፀር የሆነውን ኦነግን በተፋለሙት ነበር፡፡ በእውነትም ለትግራይ ሕዝብ የቆሙ የትግራይ ሕዝብ እንደራሴወች ቢሆኑ ኖሮ፣ ፣ የትግራይ ሕዝብ መድህን የሆነውን ጦቢያዊነት በማዳከም በኦሮሙማ እንዲጠቃ ባላደረጉት ነበር፡፡
እንኳን ሰውና ሰው ዲንጋና ዲንጋ ይጋጫል፡፡ የዘመድ ጥል ደግሞ የሥጋ ትል ነው፡፡ እንደ ማናቸውም ወንድማማች ሕዝቦች፣ የአማራና የትግሬ ሕዝቦች ቅራኔወች ሊኖራቸው ይቻላል፡፡ እነዚህ ቅራኔወች ግን በቀላሉ ሊፈቱ የሚችሉ ተራ ቅራኔወች እንጅ መሠረታዊ ቅራኔወች ሊሆኑ አይችሉም፡፡ የጦቢያውያን መሠረታዊ ቅራኔ ከኦነጋውያን ጋር ነው፣ ጦቢያዊነትና ኦሮሙማ መቸም የማይታረቁ ተጠፋፊ ጽንሳቦች (concept) ናቸውና፡፡ ስለዚህም ይህ የጦቢያዊነትና የኦሮሙማ መሠረታዊ ቅራኔ ባንድ ወይም በሌላ መንገድ እስከሚፈታ ድረስ፣ ጦቢያውያን ሙሉ ትኩረታቸውን ማድረግ ያለባቸው በኦነጋውያን ላይ ብቻ ነው፡፡
እባብ ባለበት ጉንዳን አይፈራም፡፡ አብናቶቻችን (our forebears) በጣልያን ላይ፣ ቻይኖችም በጃፓኖች ላይ ያደረጉት ይህንኑ ነው፡፡ ጦቢያውያን አንድ ከሆኑ ደግሞ ፀረጦቢያውያን አንድ ቀን አያድሩም፡፡ ታከለ ኡማ ያማራንና ቆሎ ዘግኘ ወደ ትግሬ አሻሮ እጠጋለሁ ሲል፣ አንድ ጥሬ ሳያነሳ እጁን ይሰበስብ፣ ካልሰበሰበም ይቆረጥ ነበር፡፡ ጊዜው ትግሬና አማራ የሚናቆሩበት ሳይሆን ለህልውናቸው ሲሉ የግዳቸውን የሚተባበሩበት ነው፡፡
ያማራ ሕዝብ ግን (ወንድሙ የትግሬ ሕዝብ ተባበረውም አልተባበረውም) ለህልውናው ሲል ኦነግን መተናነቅ ግዱ ነው፡፡ በዚህ ትንቅንቅ ላይ ደግሞ አዴፓ የሚባለው ድርጅት አወንታዊ ወይም አሉታዊ ተጽእኖ ይኖረዋል፡፡ ይህን ጉደኛ ድርጅት በተመለከተ ደግሞ፣ ድኅረ ሰኔ 15 አያሌ ጉዶችን አሳይቶናል፡፡ ከነዚህ ጉዶች አንዱ (ዐብይ አህመድ በምትሓቱ ያደነዘዘው የጃዋር ዋና ተመሳጣሪ) ንግሱ ጥላሁን ወደ ግንባር መጥቶ፣ (የሰኔ 15 ጭፍጨፋ መጠናቀቁን ካረጋገጠ በኋላ ወደ አሜሪቃ ካቀናው) ከደመቀ መኮንን ጎን መቀመጡ ነው፡፡
ጋኖቹ አልቀው ምንቸቶቹ ጋን የሆኑበት የድኅረ ሰኔ 15 አዴፓ ላማራ ጥቅም ይቆማል ብሎ መጠበቅ፣ ከእባብ እንቁላል እርግብ መጠበቅ ነው፡፡ በራስ የመተማመን ጉድለት ክፉኛ በተጠናወተው፣ ዐብይ አህመድን ቀና ብሎ ማየት በማይችለው በደመቀ መኮንን የሚመራ ማናቸውም ቡድን ሆነ ድርጀት ለአማራ መርገምት እንጅ በረከት ሊሆን አይችልም፡፡ ደመቀ መኮንን ላማራ ሕዝብ መዋል የሚችልው ውለታ አንድና አንድ ብቻ ሲሆን፣ እሱም ሲያስፈልግ ነፍጠት በማለት ዐብይ አህመድን ልክ ልኩን መናገር ለሚችል ቆፍጣና አማራ ስልጣኑን መልቀቅ ነው፡፡ ለሜንጨኛ መድሐኒቱ ነፍጠኛ ነው፡፡
ጨዋነትና ትህትና የሚባሉት ያማራ ሕዝብ መለያ የሆኑት ግሩም እሴቶች በኦነግ መዝገበ ቃላት ውስጥ የሉም፡፡ በዚህ ረገድ ደግሞ ወያኔወች እንደ ኦነጎች ናቸው፡፡ ባጠቃላይ አነጋገር ደግሞ ሁሉም ጎጠኞች ለጨዋነትና ለትህትና ባዕዶች ናቸው፣ ጨዋነትና ትህትና ከጎጠኝነት ጋር አብረው አይሄዱምና፡፡ ስለዚህም ኦነጋውያን ጨዋነትን የሚያኩሉት (equate) ከፈሪነት፣ ትህትናን የሚያኩሉት ደግሞ ከበታችነት ነው፡፡ እነ ጃዋርን \የሚገባቸው\ አህያ የበቅሎ አባት በሚባልበት በካህንኛ (politically correct) ዘይቤ ሲነግሯቸው ሳይሆን፣ አህያ አህያ በሚባልበት በመዕምንኛ (politically incorrect) ዘይቤ ሲነግሯቸው ብቻ ነው፡፡ በዚህ ምክኒያት ነው ዐብይ አህመድን ጨምሮ ሁሉም ኦነጎች ለሚያዋርዷቸው ወያኔወች እየተሸቆጠቆጡ፣ በሚያከብሯቸው ብአዴኖች ላይ የሚበሻቀጡት፡፡
ሳያስፈቅድ ወደ መቀሌ ዝር የማይለው ዐብይ አህመድ ሳይፈቀድለት ወደ ባሕርዳር ሂዶ አምባቸውን የገደለው በራሱ ባምባቸው ጥፋት ነው፡፡ እነ አምባቸው ይሉኝታ ሳያጠቃቸው ዐብይ አህመድ እየዛተባቸው እንደሆነ ለሕዝባቸው በግልጽ ቢያሳውቁ ኖሮ፣ ራሳቸውን አድነው ያማራን ሕዝብ አሁን ከገባበት መቀመቅ ውስጥ ባላስገቡት ነበር፡፡ ጠያራም (airplane) ሆነ ሹርከኒፍ (helicopter) የክልሉን ፀጥታ መምሪያ ሳያሳውቅ ወደ ክልሉ የሚገባ ማናቸውም አየርኪናግ (aircraft) ቢያንስ ቢያንስ እንዲታገት ጥብቅ መመሪያ ሰጥተው ቢሆን ኖሮ፣ የኦነጉ መሪ ዐብይ አህመድ የኢንተራሃምዌው መሪ የሃብያሪማና (Juvenal Habyarimana) እጣ እንዳይደርሰው በመፍራት ከእኩይ ድርጊቱ በተቆጠበ ነበር፡፡ በነገራችን ላይ በሮማዊው ቧልተኛ (satirist) ዴሲመስ ዩቬናሊስ (Decimus Juvenalis, 60 AD) ስም የተሰየመው ሃብያሪማና እና ዐብይ አህመድ በብዙ ረገዶች ይመሳሰላሉ፡፡ ዐብይ አህመድ እኔን ትነኩና መቶ ሺወች ባንድ ጀንበር ይታረዳሉ ማለቱ ደግሞ ምስስሉን ይበልጥ ያጠነክረዋል፡፡
ለማንኛውም የሆነው ስለሆነ፣ የሚሆነውም ስለሚሆን ጊዜው ሲደርስ ሒሳቡ ይወራረዳል፡፡ ላማራ ሕዝብ አሁን የሚያስፈልገው የዐብይ አህመድን የሚለማመጥ ደመቀ መኮንን ወይም የደመቀ መኮንን ዓይነት ውሽልሽል ሳይሆን፣ የዐብይን መቶ ሺወች ይታረዳሉ ዛቻ ቅንጣት የማይፈራ አማራዊ ጳውሎስ ካጋሜ (Paul Kagame) ነው፡፡ ደመቀ መኮንን ቦታውን ላብይ አህመድ የለቀቀው ዐብይ አህመድ ለጦቢያ ይበጃል ብሎ በማሰብ ከሆነ፣ የማይበጅ ሆኖ ሲገኝ ደግሞ ለሚበጀው ላማራዊ ጳውሎስ ካጋሜ ሊለቅ ይገባል፡፡
የደመቀ መኮንን አዴፓ ባማራዊ ጳውሎስ ካጋሜ የሚመራ አማራዊ ድርጅት ቢሆን ኖሮ፣ ባሁኑ ጊዜ ሙሉ ትኩረቱን ማድረግ የነበረበት ያማራን ህልውና ጥያቄ ውስጥ ባስገባው ኦዴፓ/ኦነግ ላይ እንጅ ወያኔ ላይ አልነበረም፡፡ የአዴፓ ውሻ የጮኸው የወያኔ ጅብ በሰሜን አቅጣጫ ከሄደ በኋላ ነው፡፡ የጮኸው ደግሞ ያማራ ጥቁር አንበሳ ፊቱን ወደ ሰሜን እንዲያዞር ነው፡፡ ያማራ ጥቁር አንበሳ ፊቱን ወደሰሜን እንዲያዞር የተፈለገበት ምክኒያት ደግሞ በሰሜን አቅጣጫ በወጣው በወያኔ ጅብ ምትክ በደቡብ አቅጣጫ እየገባ ያለውን በልቶ የማይጠግበውን ስግብግብ የኦነግ ጅብ እንዳያይና አባሮ እንዳይመልሰው ነው፡፡ ይህን ዓይነት ማዘናጊያ ደግሞ ዐብይ አህመድና ለማ መገርሳ የተካኑበት፣ ያማራ ሕዝብ የነቃበት የተበላ ቁብ ነው፡፡
ባሁኑ ጊዜ አማራን እያሸማቀቀ፣ እያፈናቀለ፣ እየገደለ፣ እያሰረና እያሰቃየ ያለው የኮልታፋው ዐብይ አህመድ ኦነግ እንጅ የዱዳው ደብረጽዮን ወያኔ አይደለም፡፡ የደብረጽዮን ሚና ከእገዛ ያለፈ አይደለም፡፡ በለማ መገርሳ እየተመራ በብርሃኑ ጁላ የሚታዘዘው የዐብይ አህመድ ኦነጋዊ ሠራዊት ካማራ ሕዝብ ጋር የሚያደርገውን ጦርነት በድል ያላጠናቀቀ ቢሆንም፣ አዴፓ ውስጥ በሰገሰጋቸው የውስጥ አርበኞቹ ከፍተኛ ድጋፍ በባህር ዳር ውጊያ ከፍተኛ ድል ተጎናጽፏል፡፡ በዚህ አካሄዱ ከቀጠለ ደግሞ በቅርብ ጊዜ ውስጥ ጦርነቱን በስኬት ይደመድማል፡፡ በዚህ አካሄዱ በመቀጠል አለመቀጠሉ ላይ ወሳኝ ሚና የሚጫወተው ደግሞ መጭው ያማራ ክልል ፊምበር (president) ማለትም ፕሬዚዳንት ነው፡፡
ዐብይ አህመድ ባማራ ሕዝብ ላይ የጫነው የደህንነት አማካሪው ተመስገን ጡሩነህ ላማራ ሕዝብ ቦሪስ የልትሲን (Boris Yeltsin) እንጅ ቭላድሚር ፑቲን (Vladmir Putin) እንደማይሆን አስቀድሞ ለማወቅ ነበይ መሆን አያስፈልግም፡፡ የሚጠራጠር ደግሞ የዐብይ አህመድን ቆሪጥ እዩ ጩፋን አንድ ሺ ብር ከፍሎ መጠየቅ ይችላል፡፡ አሜሪቃውያን ራሳቸው በቀሰቀሱት ሁከት አሳበው ሎሌያቸውን ቦሪስ የልትሲንን መሠረታዊ ጠላታችን በሚሉት በሩሲያ ሕዝብ ጫንቃ ላይ እንዳስቀመጡት፣ ዐብይ አህመድም በተመሳሳይ ዘዴ ሎሌውን ተመስገን ጡሩነህን መሠረታዊ ጠላቴ በሚለው ባማራ ሕዝብ አናት ላይ ወዘፈው፡፡ ዐብይ አህመድ ለተመስገን ጡሩነህ የሚሰጠው ልዩ ተልዕኮ ደግሞ በሲዳማ ዘይቤ ያማራን ክልል ቆራርጦ ለኦነግ ጅብ ቅርጫ ማቅረብ እንደሆነ ከወዲሁ መገመት ይቻላል፡፡
ጦቢያ እደዊሃ ሃበ አግዚአብሔር፡፡ ካያሌ እሳቶች ያወጣት የማይሰለቻት የጦቢያ አምላክ፣ አሁንም ከኦነግ እሳት ያወጣት ይሆናል፣ ይህ እሳት ከእስካሁኖቹ እሳቶች እጅግ የከፋ የሰደድ እሳት ነውና፡፡ ምናልባትም ደግሞ ያማራው ቦሪስ የልትሲን (ተመስገን ጡሩነህ) በጊዜ ሂደት የኦነግ ሎሌነቱ ያንገፈግፈውና ስልጣኑን በፈቃዱ ለቆ አማራዊ ቭላድሚር ፑቲን ይሾምልን ይሆናል፡፡ ይህ ግን የኛ ሳይሆን የጦቢያ አምላክ ሚና ነው፡፡ የኛ ሚና ከዐብይ አህመድ ፀረጦቢያ የሜዳና የሚዲያ ሠራዊት ጋር በሁሉም ረገዶች ጉሮሮ ለጎሮሮ ተናንቀን እየጣልን መውደቅ ነው፡፡ ይህን ሚናችንን እንድንወጣ ድፍረቱን፣ ኃይሉንና ብርታቱን እንዲሰጠን ደግሞ ለጦቢያ አምላክ ዘወትር መጸለይ ነው፡፡ ኦነግ የጦቢያን ሞት በከፍተኛ ፍጥነት እያፋጠነው ስለሆነ የበለጠ መፍጠን አለብን፡፡ ጊዜ የለንም፡፡ የሞት ሽረት ትግላችን ከኦነግ ጋር ብቻ ሳይሆን ከጊዜም ጋር ነው፡፡
ስለዚህም ሰፊው ያማራ ሕዝብ ሆይ፣ ያሁኑ የሞት ሽረት ትግልህ በማንነትና በምንትህ ላይ ከመጣብህ ከኦዴፓ/ኦነግ ጋር እንጅ ከትግራይ ሕዝብ ጋር እንዳልሆነ ልታውቅ ይገባሃል፡፡ ስለዚህም ባማራ ጥላቻ በታወሩት (የትግራይን ሕዝብ በማይወክሉት) በወያኔ ባላባቶች ትንኮሳ ተተንኩሰህ ከወንድምህ ከትግራይ ሕዝብ ጋር መፋለም ቀርቶ መጣላት የለብህም፡፡ አለያ ራስህንም ወንድምህንም በኦነግ ጅብ ታስበላለህ፡፡
የትግራይ ሕዝብ ደግሞ ወንድምህ ያማራ ሕዝብ ከኦነግ ጋር የሚታገለው ላንተም ለራስ ጭምር መሆኑን መዘንጋት የለብህም፡፡ ስለዚህም የወንድምህን ትግል መደገፍህ ቢቀር ማደናቀፍ የለብህም፡፡ በተለይም ደግሞ የማይወክሉህን የወያኔ ባላባቶች ተከትለህ፣ ኦነግን ደግፈህ ወንድምህን አማራን አዳክማለሁ ብትል የምትቆፍረው የወንድምህን ብቻ ሳይሆን ያንተኑ የራስህን መቃብር እንደሆነ ማወቅ አለብህ፡፡ በልቶ የማይጠግበው ስግብግቡ የኦነግ ጅብ ያሰፈሰፈው ማንነትህን፣ ባህልህን፣ ሐይማኖትህን፣ ፊደልህን፣ ሁለመናህን ቆረጣጥሞ ለመሰልቀጥ ስለሆነ፣ ሳይቀድምህ ቅደመው፡፡ ጅቡ ሳይበላህ በልተኸው ተቀደስ፡፡
በመጨረሻም ስለ ኦነግና ሻቢያ ጥቂት ልበል፡፡ የኦሮሙማ ሰደድ እሳት ባስቸኳይ ካልጠፋ አማራንና ትግራይን ብቻ ሳይሆን ባሕርጌንም (ኤርትራንም) የሚያሰጋ የሰደድ እሳት ነው፡፡ ስለዚህም ባሕርጋውያን (ኤርትራውያን) ለራሳቸው ሲሉ እሳቱን ማራገብ የለባቸውም፡፡ መሠሪወቹ የወያኔ ባላባቶች በሻቢያ ጫንቃ ስልጣን ይዘው ሲደላደሉ፣ ሻቢያን በጀርባው ወጉት፡፡ በወያኔ ባላባቶች ጉያ ሥር ያደገው መሠሪው ዐብይ አህመድ ደግሞ በሻቢያ እገዛ አማራና ትግሬን በልቶ ጡንቻውን ካፈረጠመ፣ እንዳይቀናቀነው በመፍራት ሻቢያን በማጅራቱ ያርደዋል፡፡ ጮሌው ዐብይ አህመድ ኢሳያስ አፈወርቂን ለሀገር መሪ በማይመጥን አጠራር፣ ኢሱ፣ ኢሱ እያለ የሚያቆለማምጠው ሊጠቀምበት ስለፈለገ ብቻ ነው፡፡ ጠቀሜታውን ሲጨርስ ደግሞ እንደ አሮጌ ቁና ወርውሮ ይጥለዋል፡፡ ስለዚህም ኢሳያስ አፈወርቂ በዐብይ አህመድ እንዳይጣል ከፈለገ ላማራና ለትግራይ ሕዝብ ብሎ ሳይሆን ለራሱ ሲል ይጣፍጥ፡፡ በተረፈ ግን የጦቢያ መኖርና አለመኖር የሚወሰነው በኦነግ፣ በወያኔ ወይም በሻቢያ ሳይሆን ባማራና በትግራይ ሕዝበ መተባበርና አለመተባበር ብቻና ብቻ ነው፣ ሁለቱ ከተባበሩ ምንም ኀይል አይሰባብራቸውምና፡፡
የግሪሙስ ቤት ከተቋቋመበት ጊዜ አንስቶ የሎኔዎችን የበላይነት ለማስከበር ደክሟል ፡፡ አሁን ከዘመናት አገልግሎት በኋላ ዓይናቸውን በፒርስ ብራውን የማለዳ ሊቀመንበር ላይ አደረጉ ቀይ መጨመር ተከታታይ.
ዝርዝሮች: የአሽ ጌታ ምልክት የጥንት ነሐስ ሲሆን የዋስትናውን ጨምሮ 29.8 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ በሰፊው ቦታ 29.4 ሚሜ እና ውፍረት 2.5 ሚሜ ነው ፡፡ ክብደቱ 7.3 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት እና በቅጂ መብት የተለጠፈ እና የታተመ ነው ፡፡
አማራጮች: ባለ 24 ባለ ረዥም አይዝጌ ብረት ገመድ ሰንሰለት ወይም ቁልፍ ሰንሰለት በብር ቀለም ቁልፍ ቀለበት ፡፡ ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
ከቅርብ ዓመታት ወዲህ እንደእንጉዳይ ከፈሉ የግል ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት መካከል አንዱ ሪፍት ቫሊ “ዩኒቨርስቲ” የሚባለው ነው፡፡ ይህ ተቋም በትምህርት ጥራቱ እጅግ የሚወቀስና ተመራቂዎቹ ራሳቸው ሳይቀሩ ከምርቃታቸው በኋላ ለወረቀት እንጂ ለዕውቀት እንዳልታደሉ በቁጭት የሚመሰክሩት ፀሐይ የሞቀው እውነት ነው፡፡ የኢትዮጵያ ሀገራችን አለመታደል ፈርጀ ብዙ እንደመሆኑ ይህ ተቋም በአሉታዊ ጎኑ ሀገራችንን እንጦርጦስ እያወረዱ ከሚገኙ ተቋማት አንዱ እንዲሆን ታሪክ ጨካኝ ፍርዱን አሸክሞናል፡፡ ከዕውቀት ወረቀትን ማስቀደም ብዙ ጣጣ አለው፡፡
በስማ በለው ባገኘሁት መረጃ ላይ ተመሥርቼ አይደለም ይህን ማስታወሻ የምጽፈው፤ እንደዚያ ባደርግ ወንጀልም ኩነኔም ነው፡፡ ምራቅ የዋጥኩ ዜጋ እንደመሆኔ ስም በማጥፋት የምጠቀመው ነገር እንደሌለ እረዳለሁ፡፡ በመንግሥትም ሆነ በግል ከፍተኛም ይሁን ዝቅተኛ የትምህርት ተቋማት ዘንድ የጥራት ችግር፣ የአስተዳደር በደልና አጠቃላይ የአሠራር እንከን ሊጠፋ ባይችልም ይህ ሪፍት ቫሊ ዩኒቨርስቲ ተብዬ ግን እውነተኛ መንግሥት ቢኖረን ኖሮ አንድ ቀንም ማደር ሳይኖርበት በደቂቃዎች ውስጥ ሊዘጋ በተገባው ነበር፡፡ ይሁንና ገንዘብና ዘረኝነት እየተፈራረቁ በሚሰጡት ያልተገባ አገልግሎት ሳቢያ ይሄውና ትውልድ እየተበላሸ፣ የትምህርት ጥራትም ድራሹ እየጠፋ “ዩኒቨርስቲ”ው የወረቀት ፋብሪካ ሆኖ ቀረ፡፡ ገንዘብ ትከፍላለህ፤ ትመዘገባለህ፤ ሲበዛ A+ – ሲያንስ B+ በየኮርሱ እያስመዘገብክ – እንዳየሩ ጠባይ ክፍል ገብቶ መማርም ሳያስፈልግህ – ኮርተህ ተንቀባርረህ – “ከፍዬ እኮ ነው – በነፃ መሰለህ?!” እያልክ ዲኑን ከፕሬዝደንት – ዘበኛውን ከጽዳት እያሽቆጠቆጥክ – ምናልባትም የጊዜ ዑደትን መጠበቅም ሳይኖርብህ … በ flying colors መመረቅ ነው፡፡ ለትምህርት ጥራት ክትትል የተቋቋመው ሄርቃ (HERQA) የሚሉት የመንግሥት መሥሪያ ቤት የጥራት ቁጥጥር አባላትም ከእላቢ ወተቱ የድርሻቸውን ካገኙ ደንታ የላቸውም፡፡ ሆዳቸው ከሞላ ሀገር አበጠች ፈረጠች እነሱን ምን ገዷቸው!
ደረጃው ይለያይ እንጂ በህክምናውም ሆነ በሌላው ዘርፎች ሪፍት ቫሊን መሰል ሌሎች ተቋማትም እንዳሉ ማስታወስ ተገቢ ነው፡፡ (አንዳንድ ቦታዎች ስትሄድ የተንጋደደና እንዳይወድቅ በአጣና ውሻል ተደግፎ እንደሰካራም የሚንገዳገድ ፎቅ ብታይ፣ በእግሩ ወይ በመኪናው ራሱ ሀኪም ቤት እየሮጠ ገብቶ በህክምና ስህተት ይሞትና ማለትም ይገደልና ለዘመድ አዝማድ ተደውሎ ሬሣውን ሲወስዱ ብታይ፣ በችሎት የተሰየመ ዳኛ በሙስና ወይም በችሎታ ማነስ ወይም በሁለቱም ምክንያት ፍርድን ሲያጣምም ብታይ፣ ሲያስተምር “is”ን ከ“was” መለየት አቅቶት እንግሊዝኛን ባማርኛ ሲያስተምር ብታይ፣ በጎሣው ምክንያት ያለአንዳች ውድድር ከበላይ በመጣ ቀጭን የሥልክ ትዕዛዝ ብቻ ወረዳና ክፍለ ከተማ ተሰግስጎና ኃላፊነት ላይ ተመድቦ አንድ ተራ ደብዳቤ ለመጻፍ ሲቸገር ብትታዘብ … የነሪፍት ቫሊ ውጤት መሆኑን አደራህን እንዳትረሣ!)፡፡ አንዳንዶቹ ልካቸውን አውቀው ወይም ለበላይ አካል በየዙሩና ከዙሩም ውጪ ለአንዳንድ አስቤዛ የሚከፍሉት ጉቦ አንገሽግሾኣቸው ወይም በራሳቸው የሆነ ምክንያት የተነሣ ዘግተው ተገላግለዋል፡፡ ስለዚህ ተቋም ሁኔታ ግን በዚያ የሚመረቁ ሳይቀሩ ለወረቀት ብለው እንጂ ለዕውቀት ብለው እንዳልሆነ በግልጽ ይናገራሉ፡፡ ዛሬ ዛሬ የሚፈለገው ደግሞ ዕውቀት ሳይሆን ወረቀት ሆኗል፡፡ (ይህች መስከረም ለቺሣ የተባለች ዶክተር ግን እንዴት ያለችዋ እሳት ናት በል? አሁን በዩቲዩብ እየሰማናት … እንዲህ ነው እንጂ መማር! የበረሃ ላይ ምንጭ፤ በድቅድቅ ጨለማ ውስጥ የሚታይ ተስፋ ሰጪ የብርሃን መቅረዝ…. እነኚህን መሰሎች ያብዛልን፡፡)
አንድ ወቅት በምሠራበት አንድ የመንግሥት ከፍተኛ የትምህርት ተቋም የቅበላ ኮሚቴ አባል ነበርኩ፡፡ በዚያ ተቋም ዕጩዎች ለሁለተኛ ዲግሪያቸው ይመዘገቡና የመግቢያ ፈተና ይወስዳሉ፡፡ ፈተናው በየትምህርት ዓይነቱ ይሰበሰብና ለአራሚዎች ይሰጣል፡፡ የቋንቋውን ክፍል የወሰደው መምህር በማግሥቱ አንድ ነገር ሊያሳየኝ እንደሚፈልግ ገልጾ ላግኝህ ይለኛል፡፡ እንገናኝ ባለኝ ሰዓት ተገናኘን፡፡ አንድ የመግቢያ ፈተና ወረቀት አሳየኝ፡፡ የሚገርም ወረቀት ነው፡፡ ቅጂው አሁንም እኔም ዘንድ አለ፡፡ የደርግ መንግሥት የሁለተኛ ክፍል ተማሪ በዚያ ወረቀት ላይ ከፈሰሰው ዕውቀት የበለጠ ዕውቀት አለው፡፡ ከሰሞነኛ የዚሁ ዩኒቨርስቲ የበር ላይ ማስታወቂዎች ደግሞ ከፌስ ቡክ ያገኘሁትን ቀጥዬ አስቀምጣለሁ፡፡ ይህ እንግዲህ ትውልድን ከሚያ(ስ)በቃ ተቋም ቢሮ ተጽፎ የወጣና ለሕዝብ በአደባባይ የተለጠፈ ነው፡፡ በቅርብ ቋንቋ በአንድ ከፍተኛ የትምህርት ተቋም እንዲህ ከተጻፈ በሩቁ ቋንቋ በእንግሊዝኛ ቢሆን ኖሮ እንዴት እግር አውጥቶ ይሽቀነጠር እንደነበር አስቡት፡፡
የተከበሩት ደንባኞቻቺን ኮሮና ቫይራስ ለመከላከል እጂ በመታጠብ ና ዉስጥ ያሉትን ሰራተኞች ጋራ ኒኪኪ አላመደረግ እንዲት ተባበሩን የእርሶም ሆኖም የማንም ህዮትን እንድትጠብቁ ጥር እናስተላልፋለን
ያ የመግቢያ ፈተና የተጻፈው በእንግሊዝኛ ፊደላት ሆኖ አማርኛ ነው – ለምሣሌ Yameleketkut bakawunting MA lememar new ዓይነት – ይህ የኔ ምሣሌ የሆሄ ችግር የለበትም – ማለቴ በትክክል ተጽፏልና ይነበባል፤ ለመረዳትም አያስቸግርም፤ ያኛው ግን ለማለት የተፈለገውን ማግኘት የሚቻለው በስንት ‹ጥናትና ምርምር› ነው፤ ሁሉም ሰው ደግሞ አያገኘውም፡፡ ፈተናው በእንግሊዝኛ አጭር ድርሰት መጻፍ ሆኖ ሣለ ወረቀቱ ላይ ያለው እጅ እግር የሌለውና አማርኛውን በላቲን ፊደል ያስቀመጠ ኮተት ነው፡፡ የዚያ ወረቀት ባለቤት በሐረር ይሁን በድሬዳዋ ካምፓስ ከሪፍት ቫሊ በቢኤ ዲግሪ የተመረቀ መሆኑን በዚያ ውልንግዙ በጠፋበት “ድርሰት” ላይ ጠቅሷል፡፡ ያን የመሰለ ስሙን እንኳን በአግባቡ መጻፍ ያልቻለ የቢኤ ምሩቅ በዚያ ተቋም እንዴት ሊመረቅ እንደቻለ ተገረምን፡፡ ከዚያም በከተማው ስለተቋሙ የሚወራውንና በቀጣሪዎች ዘንድ የሚሰማውን እሮሮ አሰናስለን ስናየው ሪፍት ቫሊ በርግጥም ሀገርንና ትውልድን ለመግደል ኢትዮጵያ ላይ ከዘመቱ ዘመን አመጣሽ ወረርሽኞች – እንዳሁኑ ቢሆን ኮሮናዎች ማለትም ይቻላል – አንዱ እንደሆነ ተገነዘብን፡፡ “ዐመል ያወጣል ከመሃል” እንዲሉ መሥሪያ ቤቶችና ድርጅቶች ይህን ጉድ እየተረዱ በመምጣታቸው ተጽፎ ባልተለጠፈ የውስጥ ማስታወቂያ “ከሪፍት ቫሊ በስተቀር” በሚል ቅድመ ሁኔታ የሥራ አመልካች ዕጩዎችን መቀበል እንደጀመሩም ሰማን፡፡ ጥሩ ነው፡፡ “ሥራው ያውጣው” የሚባለውም ለዚህ ነው፡፡ ድንቁ ደያስ የሚበላው “ሰው” እንጀራ እንዴትና ለምን እንዳላነቀው ግን የሚገርም ነው፡፡ የበሉበትን ወጪት መስበር ከዚህ በላይ የለም፡፡ የመርገምት እንጀራ ከመብላት ደግሞ የለዬለት የኔ ዓይነቱ ንጡህ ድህነት በስንት ጣሙ! ሁሉም ለሚያልፍ ከንቱ ዓለም በወንጀል ተዘፍቆ የገንዘብ ሀብታም መሆን ድህነት ነው – የአእምሮ ምክነት!