Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
«ልጅትዋ ስራዉ ያመለጣት የእናትዋ ልጅ ወንድምዋ ለገንዘብ ያዥነት ተያዥ ሊሆናት ባለመፈለጉ ነዉ እና ጌትሽ አንተን ተያዥ ማድረግ ከበደኝ አልኩት። በዚያም ላይ ገና ትዳር መመስረቱ ነበርና ሃላፊነት ላበዛበት ጠላሁ። ከትከት ብሎ ሳቀና «በይ አትቀልጂ፣ ይልቁን ጉርድ ፎቶ ያልሽዉን አምጥቻለሁ ነገ ኬላ እንገናኝና አብረን ሄደን ፈርሜልሽ በዚያዉ ወደ ሥራዬ እገባለሁ» ብሎኝ ተሰነባበትን። እኔም ከዋስትናዉ ፎርም ጋር የሚያያዘዉን በዉትድርና የማእረግ ልብሱ የተነሳዉን ጉርድ ፎቶ በጥንቃቄ ከቦርሳዬ ዉስጥ አስቀመጥኩት። ጌታቸዉ ተካ፣ ደስ እያለዉ፤ ለአስራ አምስት ሺህ ብር ዋስ ሆኖ የመጀመርያ ቁዋሚ ስራዬን አስቀጠረኝ።
እያልኩ ጅማን ሰንጥቄ ኢሉባቦር ገባሁ። ከዚያ በፊትም ሆነ ከዚያ በሁዋላ በርካታ የሳቅና የደስታ ጊዜያት በቤተሰብ ፍቅር አሳልፈናል። ለብዙ አመታት ካናዳ ቆይቼ ቤተሰብ ለመጎብኘት አዲስ አበባ ስሄድ ከጌትሽ ጋር ያለፈዉን እያነሳን ተጨዋዉተናል። ኑሮ የሚሉት ሽንፍላ ባንድ ወገን ሲያጥቡት በሌላዉ አልጠራ እያለ ልቤ እንዳሰበዉ ሞልቶልኝ ጌትሽን ዳግመኛ ሳላገኘዉ ጊዜያት ቢያልፉም በሚቀጥለዉ አዲስ አበባ ስገባ አግኝቼዉ ያን የማይጠገብ ሳቅና ጨዋታዉን ልታደም ጓጉቼ ነበር። አንድ ጊዜም ያባቴን ስም ሳይጨምር ጠርቶኝ የማያዉቀዉ ዉድ ወንድሜ ፤ዋሴ፤ ቀልድና ቁምነገር ገንዘቡ፤ ጌታቸዉ ተካ ከዚህ አለም በመለየቱ የተሰማኝ ሀዘን ጥልቅ ነዉ። ፈረንሳይ ለጋሲዮን አንድ ባንድ የቀድሞ ዉበትዋ መርገፉንና በሳቅዋ ላይ ጀምበር ማዘቅዘቅዋን ሳይ ዉስጤ ተረበሸ። የእድሜ ልክ ወዳጁንና የሙያ አጋሩን በማጣቱ ለጋሽ አየለ ማሞም አዘንኩለት።
በርካቶች፤ በጨዋታ ለዛዉ፤ ፣በዉብ ድምጹና በትህትናዉ የሚያዉቁት ጌታቸዉ ተካ እኔ በሰዉ አማኝነቱና በቁምነገረኝነቱ ጭምር የማዉቀዉ አኩሪ ወንድሜና ዋሴም ነበር። ጌታቸዉ ሲበዛ ትሁት በመሆኑ ይህን ታሪክ ስናገር ቢሰማ ምቾት እንደማይሰጠዉ አዉቃለሁ። « አይ ሮማን ካሣዬ፤ ይህ እኮ ቀላል ነዉ» እንደሚል አልጠራጠርም። አንዳንድ ወንድሞች ለእህቶቻቸዉ ማድረግ የሚከብዳቸዉን ዉለታ በፍጹም የወንድምነት ስሜት ጌታቸዉ ተካ ለእኔ አደረገልኝ። ምንም ምላሽ ሳይጠብቅ ለሰዉ በጎነት የሚያደርግ ሰዉ በህያዋን ልቡና ዉስጥ ህያዉ ሆኖ እንደሚኖር ምስክር እሆን ዘንድ መልካምነቱን ተናገርኩ።
Muslima በሺወች የሚቆጠሩ ሙስሊም ላጤወች አቻቸውን እንዲያገኙ እረድቷል። ግንባር ቀደም ከሆኑ የሙስሊም የጋብቻ ድህረ ገጾች መካከል አንዱ እንደመሆናችን፣ አሉ ከሚባሉት ትልቅና እጅግ በጣም ከሚታመኑ ድህረ ገጾች መካከል አንዱ ነን። ከ 4.5 ሚሊዮን በላይ አባላት ያሉትን የአባልነት ዳታቤዝ ለእርስዎ በማቅረብ እርስዎን በመላው አለም ከሚገኙ ላጤ ሙስሊም ወንዶችና ሴቶች ጋር ለማስተዋወቅ ቃል መግባት የሚችሉት ጥቂት ድህረ ገጾች ብቻ ናቸው።
Muslima በስፋት የተቋቋመውና ከ 30 በላይ የሚሆኑ ስመጥር የፍቅር ጓደኝነት ድህረ ገጾችን የሚያንቀሳቅሰው የ Cupid Media ኔትወርክ አካል ነው። ከሌሎች የመስመር ላይ የፍቅር ጓደኝነት ድህረ ገጾች በተለየ መልኩ የኛ ድህረ ገጽ የእስልምናን ለትዳር የመጠናናት ደንቦችን ባከበረ መልኩ ላጤ ሙስሊሞችን ለትዳር ለሚፈልጉ ሰዎች ብቻ የተዘጋጀ ነው።
የአባልነት መሰረታችን ከ 4.5 ሚሊዮን በላይ በሚሆኑ ከአሜሪካ፣ አውሮፓ፣ እስያ፣ መካከለኛው ምስራቅ እና ከሌሎችም ብዙ አገሮች ካሉ ላጤወች የተውጣጣ ነው። ሙስሊም እንከን የለሽ አቻዎን እንዲያገኙ ልንረዳዎ በቁርጠኝነት ተነስተናል፣ የትኛውም የአለም ክፍል ላይ የሚገኙ ቢሆን እንኳ።
ለሙስሊሞች ጋብቻ ቀዳሚ ድህረ ገጽ እንደመሆናችን መጠን፣ በመላው አለም ያሉ ላጤወችን በተሳካ ሁኔታ እናገናኛለን። ከ 2006 ጀምሮ በሺወች የሚቆጠሩ ደስተኛ ወንዶችና ሴቶች የሂወት አጋራቸውን በ Muslima ላይ ተዋውቀው ታሪካቸውን ለእኛ አካፍለዋል። በርካታ የስኬት ታሪኮችንእዚህ ጋርይመልከቱ።
ሙያዊ ትምህርቲ ልምዲ ጨቢጥኩም ኣብ ሓደ ዩኒቨርስቲ ምምሃር? ወይ ድማ ውልቃዊ ትካል ምኽፋት? ወይ ድማ ንኻልኦት ተመሃሮ ትምህርቲ ምውሃብ? ናይ ስዊስ ስርዓት ትምህርቲ ንዝተፈላለያ ቀጸልቲ ምዕባለታት ዕድል ይኸፍት እዩ።
ኣብ ስዊዘርላንድ ዘሎ ስርዓት ትምህርቲ ካብ ካልኦት ዝፈልዮ፣ ኣብዚ ዘለዉ መንእሰያት እንተደንጎዩ ድሕሪ ማእከላይ ካልኣይ ደረጃ፣ ብሓደ ቤት ትምህርታዊ መገዲ ወይ ብሙያዊ ትምህርቲ ነቲ ቀጻሊ ምዕባለኦም ክገብሩ ከም ዝደልዩ ክውስኑ ኣለዎም።
ኣብ ዝኾነ እዋን ግን ካብ እቲ ሙያዊ ትምህርቲ ናብ ቤት ትምህርታዊ ወይ ድማ ብኣንጻሩ ምቕያር ይከኣል እዩ። ኣብዚ ዘሎ መሰረታዊ መትከል: ምፍጻም ናይ ነፍሲ ወከፍ ትምህርቲ ንሓደ ቀጻላይ ትምህርቲ ንምጅማር ይዕድም እዩ።
ብዛዕባ እቲ ክልተ ሸነኽ ዘለዎ ናይ ስዊዘርላንድ ስርዓት ትምህርቲ ዕድል ኣፋፍኖት ምእንቲ ክህልወኩም፣ ኣብዚ ሓደ ሓደ ናይ ምዕባለ ሙያ ምሳለታት (ፈረንሳይኛ) ትረኽቡ።
የደቡብ ሱዳን ብሄራዊ ሸንጎ የንግድ ዘርፍ ኮሚቴ የብሔራዊ ባንክ ገዥውን የገንዘብ ሚኒስትሩንና ሊሎችም የሚመለከታቸው ባለስልጣናት ጠርቶ በጉዳዩ ላይ እንዳነጋገረ ተገልጿል
በዚህ ጽሁፍ የማቀርብላችሁ ርዕሰ ነገር ልማታዊ ጋዜጠኝነትን ይመለከታል፡፡ አዲስ ጉዳይ መጽሄት በተከታታይ እትሞቿ ስለ ልማታዊ ጋዜጠኝነት የተለያዩ ሰዎችን ሙግት ይዛ ቀርባ ነበር:: መጽሄቷ አንጋፋ የጋዜጠኝነት መምህር የሆኑትን አቶ ማእረጉ በዛብህን ቃለ መጠይቅ በማድረግ እና በመቀጠልም የኝህኑ መምህር ጽሁፍ ‹አንዳንድ ነጥቦች ስለ ልማታዊ ጋዜጠኝነት› በሚል ርዕስ ለአንባቢ አቅርባለች:: ከቃለ መጠይቁም ሆነ ከቀረበው ጽሁፍ በመነሳት በሀገራችን ልማታዊ ጋዜጠኝነት የሚባለው የጋዜጠኝነት ዘውግ እየተተገበረ ነው ማለት ያዳግታል የሚል ድምዳሜ ላይ እንደርሳለን:: በእውነቱ ከሆነ የአቶ ማእረጉ አቋም የኔም አቋም ነው:: ከዚህም ባሻገር የፍትሑ አምደኛ ኃይለመስይቀል በሸዋምየለህ ደግሞ ‹‹በኢትዮጵያ የነጻው ፕሬስ እየተደመደመ ነውን?›› እያለ ይጠይቃል:: ነገር ግን በዚህ በሳቸው ጽሁፍ አነሳሽነት ሁለት ከጋዜጠኝነት ሙያ ጋር ዝምድና ያላቸው ወጣቶች ‹‹የለም፤ የአቶ ማእረጉ ድምዳሜ ስህተት ነው›› ይሉናል :: እንዳውም ‹‹አቶ ማእረጉ ሆነ ብለው እውነታውን ለመካድ በመሻት ልማታዊ ጋዜጠኝነት በኢትዮጵያ የለም የሚል የተሳሳተ ድምዳሜ ላይ ካልደረሱ በቀር፥ ኢትዮጵያ ውስጥ ሊካድ በማይቻል ሁኔታ የልማታዊ ጋዜጠኝነት ውስን ዘውጎች በመንግስት መገናኛ ብዙሐን እና በአንድ አንድ FM ራዲዮን ጣቢያዎች እየተተገበሩ ናቸው›› ሲሉ የክርክር ነጥባቸውን አቅርበዋል::
የነዚህ ሁለት ወጣቶች አቋም የነሱ ብቻ አቋም አድርጌ አልመለከተውም:: የመንግስትም አቋም እንደሆነ አምናለሁ:: አለመታደል ሆኖ እንጂ መንግስት ለዲሞክራሲ መጎልበት እንዲህ መሰረታዊ ፋይዳቸው ላቅ ያሉ ጉዳዮችን አደባባይ አውጥቶ ሕዝባዊና ምሁራዊ ክርክሮች እንዲካሄዱ ከመፍቀድም አልፎ ሁኔታዎችን ማመቻቸት ነበረበት ግን አልሆነለትም፤ ወደ ምክንያቶቹ አልሄድም የጽሁፌ ትኩረት አይደለምና። የግል መገናኛ ብዙሃንም ቢሆኑ ጥቂቱ በሀገር ውስጥ ግማሹ ከሀገር ውጪ በመሆን እንዲህ ያለውን ጉዳይ በተንጠባጠበ እና አልፎ አልፎ በሚነሳ የአምድ ማሟያነት ከክርክር ባለፈ ጉዳዩን በጥልቀት በመመርመር የፖሊሲ አቅጣጫዎችን ለመጠቆም በሰፊው ለመስራት በሞከሩ ነበር: ምንም እንኳ የእስካሁኑ ሙከራቸው ቢያስመሰግናቸውም፡፡
በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ እየተተገበረ ያለው ልማታዊ ጋዜጠኝነት ነው/አይደለም የሚለው ክርክር በልማታዊ ጋዜጠኝነት ኀልዮቶች ላይ የተንጠለጠለ መሆን የለበትም:: በእርግጥ የ”ልማታዊ” ጋዜጠኝነት ኀልዮቶችን ፋይዳ እና መገለጫዎቹን የ”ልማታዊ” ጋዜጠኞችን ስነ ምግባር እና ሌሎችንም ከርዕሰ ጉዳዩ ጋር ቅርበት ያላቸውን ዝርዝር ጉዳዮች በሙሉ መነጋገርም መወያየትም ተገቢ ነው:: ነገር ግን ይህን የመሰለ ሀገራዊ አብይ ጉዳይ በኀልዮት ደረጃ ብቻ ተወያይቶ ወይም “ምናምን” ብሮድካስት ኮርፖሬሽን፤ በሚባለው ራድዮ ጣቢያ አንዳንድ ፕሮግራሞች ላይ ምንትስ ስለሚባል ሰፈር ወጣቶች ድህነትትን ለመዋጋት በማህበር ስለመደራጀታቸው ሰምቻለሁ:: ምንትስ በሚባለው FM ራድዮ ዜጎች ያለ ፍርሃት በስነተዋልዶ ጤና ሲወያዩ ሰምቻለሁ፣ አይቻለሁ፤ ስለዚህ በኢትዮጵያ ውስጥ እየተተገበረ ያለው ልማታዊ ጋዜጠኝነት ነው ብሎ አፍን ሞልቶ ማውራት ይችላል ለሚሉ ባልዳረባዎቼ እኔ ልላቸው የምችለው ነገር ቢኖር እነዚህ የክርክር ነጥቦች የየዋህነት አልያም የጅልነት ወይም ደግሞ አውቆ የተኛ ዓይነት የመከራከሪያ ነጥቦች ናቸው:: ምክኒያቱም ልማታዊ ጋዜጠኝነት በኀልዮት ደረጃ እንኳ በቅጡ ያልተደላደለ ወጥ የሆነ የጋዜጠኝነት ስነ ምግባር የሌለው ከምዕራባዊያን የጋዜጠኝነት ባህል እንኳ በምን እንደሚለይ ጥርት ባለ ሁናቴ ሳይታወቅ፥ በኢትዮጵያ ውስጥ እየተተገበረ ያለው ልማታዊ ጋዜጠኝነት ነው ብሎ በችኮላ ከመደንገግ በፊት የሀገራችንን የሚዲያ መልክዐ ምድር(Media Landscape)፣ ህጋዊ ዳራቸውን እና ጋዜጠኞቻችን ሙያቸውን እየተገበሩ ያሉበትን አውድ በሚገባ ዘርዘር አድርጎ ማየቱ ይቀድማል ብዬ ስለማምን ነው:: ከዚህም ባሻገር የመገናኛ ብዙሃን የሥራ ባህል እና የጋዜጠኝነት ልምድ ትንተና ባንድ አገር ውስጥ ካላቸው ተጨባጭ ኹኔታ ነው መጀመር ያለበት። እስቲ ተጨባጩን የአገራችንን የመገናኛ ብዙሐን የሥራ ባህል እና የጋዜጠኝነትን ስራ አንኳር ነጥቦች በወፍ በረር እንቃኛቸው፦
በሀገራችን የሚዲያ መልክዐ ምድር ላይ የሚገኙትን እድሜ ጠገብ እና ሰፊ ጂኦግራፊያዊ ተደራሽነት ያላቸውን የመገናኛ ብዙሃን፦ ኢቴቪ፣ የኢትዮጵያ ራዲዮ እና አዲስ ዘመንን ጨምሮ በየክልሉ የሚገኙትን የመገናኛ ብዙሐንን በባለቤትነት የሚያስተዳድረው መንግስት ነው:: ይህም በአዋጅ የተረጋገጠለት መብቱ ነው:: ነገር ግን መንግስትም ይሁን ግለሰብ በባለቤትነት የሚያስተዳድረው የትኛውም የመገናኛ ብዙሃን ደግሞ ኢኮኖሚያዊ ትርፍን ከማጋበሻነት በተጨማሪ የባለንብረቱን የፖለቲካ አቋም ማራመጃ ለመሆን ምቹ ነው:: በዚህ ጉዳይ ላይ የመገናኛ ብዙሃንን የፖለቲካ፣ ኢኮኖሚ(Poletical Economy of the Mass Media) በመተንተን እውቅ የሆኑት ኖኦም ቾምስኪን እና ኤድዋርድ ሄርማን በ 1988 “ይሁንታን ማምረት” (Manufacturing Consent: The Political Economy of the Mass Media) በሚል ርዕስ ካሳተሙት መጽሃፍ የፕሮፓጋንዳ ሞዴል የሚለው ጽንሰ ሐሳብ የሀገራችንን የመገናኛ ብዙሃን መልክዐ ምድር እና የፖለቲካ፣ ኢኮኖሚ በደንብ አድምቶ ስለሚገልጽልኝ ዋቤ አድርጌ ከዚህ እንደሚከተለው እጠቀስዋለሁ (ትርጉም ራሴ)፦
“መሰረታዊ የሀብት እና የፖለቲካ ስልጣን ክፍፍል መዛነፍ በሰፊው በሚስተዋልባቸው ሀገራት መገናኛ ብዙሐን ስልታዊ በሆነ ዘዴ የሚስተዋለውን አለመመጣጠን የማድበስበስ ታላቅ ሚናን ይጫወታሉ:: በተለይም የስልጣን መዘውሩን የሚቆጣጠሩት ጥቂት ቢሮክራቶች ከሆኑ እና ሞኖፖላዊ የመገናኛ ብዙሐን ቁጥጥር የሰፈነበት ስርዐት ከሆነ በተለይ ደግሞ ሕጋዊም ሆነ ሕገ ወጥ (ጭማሪ ከራሴ) የቅድመ ምርመራ አሰራርን የሚያበረታታ ከሆነ የመገናኛ ብዙሐን ስልጣን ላይ ለሚገኙት ልሂቃን ጥቅማቸውን ማስጠበቂያ መሳሪያ መሆናቸው ሳይታለም የተፈታ ነው:: (ገጽ 1፤ 1988)
ይህ ማለት ደግሞ መንግስታት የህዝቡን አስተያየት በመገናኛ ብዙሐን በኩል በሚገባ ለመቆጣጠር እንዲያመቻቸው ዕድል ይፈጥርላቸዋል ማለት ነው:: በዚህም መሰረት መንግስታት በቁጥጥራቸው ስር የሚገኙትን መገናኛ ብዙሐን በመጠቀም ህዝቡ ወይም ጋዜጠኛው በራሱ ተነሳሽነት የመረጠውን ርዕሰ ጉዳይ ወይም በወቅቱ እየሆነ ያለውን እንገግጋቢ የመገናኛ ብዙሐንን ትኩረት የሚሻ ጉዳይ ወደ ጎን በመተው የራሳቸውን እጀንዳ ማራጋቢያ እና የኢኮኖሚ ጥቅም ማስጠበቂያ ያረጉታል ማለት ነው::
ለጥቄ ይህንን በምሳሌ ላስረዳ ተከተሉኝ:: በሀገራችን የሚዲያ መልክዐ ምድር ላይ ከላይ ከጠቀስኩት የቾምስኪ እና የሄርማን ኀልዮት አንጻር በግሉም ሆነ በመንግስት የመገናኛ ብዙሐን የሚስተዋሉ የባለቤትነት ቁጥጥር ምሳሌዎችን በደምሳሳው ልጠቃቀስ:: ላካሄድ እንዲያመቸን ከስርጭት ሽፋን ተደራሽነት እና ስለ መንግስት መገናኛ ብዙሐን በዓይነ ህሊናችን ስናስብ ሁልዜም ድቅን ስለሚልብን የመንግስት መገናኛ ብዙሐን ፊት አውራሪ ከሆነው ኢቴቪ ልጀምር:: መንግስት ኢቴቪን ልክ እንደ ሐረር ሰንጋ ገመድ በአንገቱ ላይ አስሮ ወደ ፈለገበት እንደሚነዳው ከሚያሳብቅበት የመገናኛ ብዙሐን ቀዳሚው ነው:: በኢትዮጵያ መገናኛ ብዙሃን ላይ የፍልስፍና ዲግሪ ጽሁፋቸውን የጻፉት ኖርዊያዊው ቴርዬ ስካርድል (Terje S. Skjerdal) በ2008 “Conflicting professional obligations among government journalists in Ethiopia” በሚል ርዕስ ካሳታሙት የጆርናል ጽሁፍ በመጥቀስ የክርክር ነጥቤን ላጠናክር ለነገሩ የኢቴቪን የመንግስት አፍነት ለማስረዳት ምስክር መጥቀስ አያሻውም:: ከወቀሳ ለመዳን ግን (Terje) ቴርዬ የጆርናል ጽሁፍን ሲጽፍ በማስረጃነት የተጠቀመውን ስሙ እንዲጠቀስ ያልፈለገ የኢቴቪ የእንግሊዝኛ ዴስክ ከፍተኛ ረፖርተር በህዳር 2000 የኢትዮጵያ የፕሬስ አዋጅ ከመጽደቁ በፊት ከፍተኛ ተቃውሞ ገጥሞት ስለነበረው የፕሬስ አዋጅ የተቃውሚ ድምጾችን ያካተተ የዜና ዘገባ በመስራቱ በወቅቱ የማስታወቂያ ሚንስትር ከነበሩት ከአቶ በረከት ስሞኦን የደረሰበትን ጫና እንዲህ ያስረዳል (ትርጉም ከራሴ)፦
“የፕሬስ አዋጁ በጣም አፋኝ ነው የሚል አስተያየት የሚሰጡ በርካታ ሰዎች እራሱ አቶ በረከት ስሞኦን በሚመራው በፕሬስ አዋጁ ዙሪያ በተዘጋጀ የውይይት መድረክ ላይ በሰፊው ይደመጡ ነበር:: በመሆኑም በማታው የዜና እወጃ ሰዐት በዚህ ዙሪያ ባዘጋጀሁት የዜና ዘገባ ላይ የነዚህን ሰዎች እስተያየት አካትቼ አቀረብኩ::”
“በማግስቱ ግን እዛው ኢቴቪ ሕንጻ ላይ ይገኝ ከነበረው ሚንስቴር መስሪያ ቤቱ ስልክ ተደውሎ ተጠራሁ:: ሚንስትሩ በሰራሁት የዜና ዘገባ ተበሳጩብኝ:: ለምንስ እንዲህ ዓይነት ዜና እንደሰራሁ ጠየቁኝ:: እኔም ዜናው ባላንስ እንዲኖረው ወይም ሚዛናዊ እንዲሆን ነው ስል ያለ ምንም ፍርሐት ላስረዳችው ሞከርኩ:: እሳቸው ግን ይህ የባላንስ ወይም የሚዛናዊነት ጉዳይ አይደለም:: ይህ የመንግስት መገናኛ ብዙሐን እንደ መሆኑ መጠን መስበክ ያለብህ ሰለመንግስት ነው:: አሉኝ”::(ገጽ 6፤ 2008)
ሌላ ምሳሌ ልጨምር:: መሐመድ ሰልማን በ2011 ፒያሳ መሃሙድ ጋር ጠብቂኝ በሚል ርዕስ ካሳተመው የወጎች እና የመጣጥፎች መድብል መንግስት በመገናኛ ብዙሐን ላይ ያለውን ቁጥጥር እና የቾምስኪን እና የሄርማንን ኀልዮት ስነ ጽሁፋዊ ለዛ ባለው መንገድ ስለሚያስረዳልኝ ኢቴቪ እና ተዛማጅ ትዝታዎቼ ከሚለው መጣጥፍ የኢቴቪ የዜና ቀመር የሚለውን ቃል በቃል እንደሚከተው ገልብጨዋለሁ::
“ኢቴቪ አንድን ዜና ዘለግ ላለ ጊዜ እያቦካ የመጠቀም ባህል አለው:: ለምሳሌ ከአላማጣ ማይጨው መንገድ ሊሰራ ነው ብለን ብናስብ ከሚሰራው መንገድ ይልቅ ዜናው እንደሚረዝም በዚህ መልክ ማየት እንችላለን:: በትንሹ ከአንድ መንገድ አሥር ዜናዎች ይፈለፈላሉ::
ሰፊው የኢትዮጵያ ህዝብ አንድ ዜና በ10 ተመንዝሮ ሲቀርብለት 10 ጎዳናዎች የተሰሩለት ስለሚመስለው “ይህ መንግስት ምነኛ ልማታዊ ነው” ሲል ይገረማል::” (ገጽ 73/74 2004) የህዝብ ይሁንታን ማምረት ይሉሃል ይህ ነው:: ውዱ ባልደራባዬ መሐመድ ሆይ የኖኦም ቾምስኪን እና ኤድዋርድ ሄርማን የፕሮፖጋንዳ ሞዴል ኢትዮጵያዊ በሆነ ትንትና ለማስረዳት ስራዬን ምነኛ አቀለልክልኝ?!
ከዚህ ባሻገር የመንግስት ጠንካራ የባለቤትነት ቁጥጥር በከፍተኛ ሁኔታ የሚስተዋልበት ከቅርብ ግዜ ወዲህ እንደ የአዲሱ ዘመን የመገናኛ ብዙሐን አውታር የሚቆጠረው የቴሌኮሚኒኬሽን አገልግሎት ነው:: ከቴሌኮም አገልግሎቶች መሃከል የሞባይል ስልክ አገልግሎት እና ሌሎችም የመረጃ መረብ ወይም የኢንተርኔት አገልግሎቶችን ከ85 ሚሊዮን በላይ ለሚሆን የኢትዮጵያ ህዝብ በብችኝነት የሚያቀርበው አትራፊው እና ብቸኛው የኢትዮጵያ ቴሌኮም ኮርፖሬሽን ነው:: ስለ ቴሌኮም የአገልግሎቶት ጥራት መጓደል ተጠቃሚው በሚገባ ስለሚያውቀው በዚህ ጽሁፍ ምንም አልልም:: በዚህ ላይ ተጠቃሚው ለቴሌኮም አገልግሎቶች የሚከፍለው ዋጋ እጅግ ውድ መሆኑን የ2011 የFreedom Houseን ሪፖርት ጠቅሶ ነብዩ እያሱ ስደት በጋዜጠኛው ዓይን በሚለው አዲስ መጽሃፉ ላይ ዘግቧል:: (ገጽ 312፤ 2004):: በአንጻሩ ግን ልማታዊ ጋዜጠኝነት በሰፊው ይተገበርባቸዋል በሚባሉት እንደ ህንድ ባሉ ሀገራት የቴሌኮም አገልግሎቶች የዜጎችን አሳታፊነት በማሳለጥ ዜጎች ለልማት ብቻም ሳይሆን ለመልካም አስተዳደር እና ለግልጽነት መጠናከር የድሮዎቹ የመገናኛ ብዙሐን ተብለው ከሚጠሩት እንደ ሬዴዮ እና ቴሌቪዥን ሁሉ ኅብረተሰብን በመቅረጽ ለሀገር እድገት የማይተካ ሚና ይጫወታሉ፡፡
ከላይ የተቀሱት ማሳያዎች በኢትዮጵያ ሚዲያ መልክዐ ምድር ላይ አድራጊ ፈጣሪ መንግስት መሆኑን ያረጋግጥልናል:: እላይ በጠቀስኩት የቾምስኪ እና የሄርማን ሀልዮት መሰረት ደግሞ መንግስት ከፍተኛ ቁጥጥር በሚያሳድርባችው ሀገራት መገናኛ ብዙሐን የህዝብን ይሁንታ በማምረት ሥራ ነው የሚጠመዱት:: ይህንንም ሥራቸውን (ይሁንታ ማምረትን) የዳቦ ስም አውጥተውለት ልማታዊ ጋዜጠኝነት ይሉታል እንጂ ልማታዊ ጋዜጠኝነት የሚባል ነገር የለም፤ ለኔ ባሀገራችን የሚድያ መልክዐ ምድር ላይ ዛሬ የሚስተዋለው ከዚህ ብዙም የሚለይ አይደለም:: አቶ ማእረጉም ለማለት የፈለጉት ይህንኑ ይመስለኛል:: እስቲ አሁን ደግሞ ልማታዊ ጋዜጠኝነት ከኢትዮጵያ የመገናኛ ብዙሐን ሕግ አንፃር ምን ይላል::
በሕገ መንግስቱ አንቀጽ 29 ዜጎች ዘርፈ ብዙ ከሆኑ የመገናኛ ብዙሐን መረጃን የማግኘት እና የመሰላቸውን አስተያየት የመያዝ መብታቸው ተረጋግጦላቸዋል:: በተለይ ደግም በአንቀጽ 29 ንዑስ አንቀጽ 5 መሰረት በመንግስት ቁጥጥር ስር የሚገኙ መገናኛ ብዙሐንም እንኳ ቢሆኑ የአስተሳሰብ እና የአስተያየት ብዙሐነትን (Diversity of Expression and Opinion) ማረጋገጥ አለባቸው:: በመንግስት ቁጥጥር ስር እንዲሆኑ የተደረጉበት ምክንያት ይህንኑ ለማድረግ ነው:: ከዚህ በተጨማሪ የመገናኛ ብዙሐን እና የመረጃ ነጻነት አዋጅ ቁጥር 590/2000 መገናኛ ብዙሐን በነጻነት ስራቸውን ማከናወን እንዲችሉ ህገ መንግስታዊ መብታቸውን በድጋሚ አረጋግጧል:: እዚህ ላይ እንዲተኮርበት የምፈልገው ነጥብ ታዲያ በመንግስት ቁጥጥር ስር የሚተዳደሩ የመገናኛ ብዙሀን እና የነዚሁ ድርጅቶች ምንደኛ ጋዜጠኞች የአስተሳሰብ እና የአስተያየት ብዙሐነትን በተግባር ለማረጋገጥ መትጋት አለባቸው እንጂ በልማታዊ ጋዜጠኝነት ስም ራሳቸውን እንደ ሀገር ገንቢዎችም ሆነ እንደ መንግስት አጋሮች በመቁጠር ሕገ መንግስቱ በአንቀጽ 29 ንዑስ አንቀጽ 5 ያረጋገጠውን ዲሞክራሲያዊ መብት እንዲጣስ ተባባሪ መሆን የለባቸውም:: ከላይ ለማሳየት እንደሞከርኩት የመንግስት መገናኛ ብዙሃን ትልልቅ መንግስታዊ አጀንዳዎችን ለሀገሪቱ ብቸኛና መለኮታዊ መፍትሄ አድርገው ያቀርባሉ መንግስትን የሚተቹ ዜጎችን ደግሞ ትችቱ ለምን እንኳ እንደተሰነዘረ ቀርበው እንዲያስረዱ ሳያደርጉ የሀገር ጠላቶች እና መርዶ ነጋሪ እንደሆኑ ተደርገው ይቀርባሉ:: ከሕጉ አንጻር ግን ይህ የመብት ጥሰት እንጂ ልማታዊ ጋዜጠኝነት አይደለም:: ለኔ አንድ ጋዜጠኛ በከፍተኛ የሞያ ልቀት እና የስነ ምግባር ብቃት ያለ መንግስትም ሆነ ያለ ቱጃር ተጽእኖ በነጻነት ስራውን ከሰራ እሱ ጋዜጠኛ ነው:: ከፈለጋችሁ ልማታዊ የሚል ቅጥያ ልትጨምሩበት ትችላላሁ::
በግል የመገናኛ ብዙሐንም ቢሆን የተጋነኑ “ልማታዊ” ዜናዎች ባይስተዋልባቸውም:: በማስታወቂያ አስነጋሪዎች ተጽእኖ ምክኒያት ማስታወቂያዊ ዜናዎችን፣ ማስታወቂያዊ ዶክመንተሪዎችን እና ሌሎችንም ፕርግራሞች (Adevertorials) ማየትም መስማትም እየተለመደ መጥቷል:: በኤፍ ኤሞቻችንም ሆነ በጋዜጦቻችን አንዳንድ ዘገባዎች ላይ እነዚህን ክፉ የጋዜጠኝነት ተግዳሮቶች አልፎ አልፎ አያለሁ:: ስም ሳልጠቅስ ምሳሌ ልስጥ፤ አንድ ማንትስ የሚባል ወፍ ዘራሽ ቱጃር BIKS የሚባል ብስኩት ፋብሪካ በቅርቡ ከፍቷል ወይም አለው እንበል:: ይህ ወፍ ዘራሽ ቱጃር ብስኩቱን በገፍ መሸጥ ይፈልግ ስለነበር ማስታወቂያ ማሰራት ያስባል:: ከተማው ውስጥ ያሉት የማስታወቂያ ለፋፊ ድርጅቶች በደቂቃ ታይታ/ተሰምታ ለምታበቃ ማስታወቂያ ዋጋቸው የሚቀመስ አልሆነለትም:: በዚህ ላይ ማስታወቂያ ማስታወቂያ ነው:: በአጋጣሚ አንድ ቀን ይህ ባለሀብት ማንትስ ልማት ማህበር ባዘጋጅው ቴሌቶን ላይ አንድ ሁልግዜ በራዲዮ ድምጹን እየሰማ ባካል ግን የማያውቀውን ትንታግ ልማታዊ ጋዜጠኛ ይተዋወቃል:: አጋጣሚውንም በመጠቀም ለልማታዊ ጋዜጠኛው ማስታወቂያ ማሰራት ፈልጎ ዋጋው አልቀመስ እንዳለው ይነግረዋል መፍትሄ ካለውም እንዲያማክረውም ይጠይቀዋል:: ጋዜጠኛውም የሆነ አካባቢ ስለሚኖሩ ምንዱባን ያአኗኗር ችግር የሚመለክት የራዲዮ ዶክመንተሪ ለመስራት እያሰብኩ ነው ይህንን ፐሮግራም በአነስተኛ ዋጋ ስፖንሰር አድርግና ስለ BIKS ብስኩት ፋብሪካ ሰፋ ያለ እና ተከታታይ የዜና ዘገባ ላቅርብልህ የሚል የልማታዊ ጋዜጠኝነት ሞያዊ ምክሩን ሰጠው:: በዚህም ተስማሙ ባለጸጋውም ከፍተኛ ከሆነ የማስታወቂያ ወጪ ከመዳኑም ባሻገር በቀላል ወጪ የኩባንያውን ስም በተጋጋሚ ማህበራዊ ችግሮችን ከሚፈቱ ልማታዊ ሀገር በቀል ኩባንያዎች ተርታ ተሰለፈለት:: ህዝቡም ይህንን ልማታዊ ባለጸጋ ለሀገር አሳቢ ለደሀ አዛኝ አድርጎ ስለሚያስበው ብስኩት ሲገዛ ሁልግዜም የBIKSን ነው::
እዚህ ላይ ግን የማስታወቂያ አስነጋሪ ባለሀብቶች የዜና ሽፋን ስጠኝ እና ማስታወቂያ ልስጥህ ተጽእኖ የትም ሀገር ላይ ያለ ተጸእኖ ስለመሆኑ ዋቤ መጥቀስ አያሻውም ቢሆንም ግን እንደኛ የፋይናንስ ነጻነታቸው እጅግ ፈታኝ እና እስቸጋሪ የሚሆኑባቸው የግል መገናኛ ብዙሀን በሚገኙባቸው ሀገራት ማስታወቂያዊ ዜናዎችን በልማታዊ ጋዜጠኝነት ስም መስራት መፍትሄ የሌለው መሆኑን እገነዘባለሁ:: የሀገራችን በተለይ የህትመት የግል መገናኛ ብዙሐን እለት እለት እያሻቀበ የመጣውን የህትመት ዋጋ ለመቋቋም ሲሉ በዚህ ዓይነት ተጽእኖ ውስጥ መግባታቸው ሳይታለም የተፈታ ነው:: ነገር ግን አሁን በሀገራችን በህትመት ላይ የሚገኙትን በተለይ ከፋይናንስ ተጽእኖ ውጪ ያሉትንም ፖለቲካዊ ጫናዎች ተቋቁመው በነጻነት ያለ ፍርሀት የጋዜጠኝነት ስራቸውን ለሚሰሩ ምስጋና ቢያንሳቸው እንጂ አይበዛባቸውም:: እኔም ለስራቸው መገን እላለሁ::
የሀገራችንን የሚድያ መልክዐ ምድር በአንድ ተራራ እንመስለውና ይህንን ተራራ ለሁለት የሚከፍል ትልቅ ሸለቆ አለ ብለን እናስብ:: ከተራራው ግርጌ እስከ ጫፉ ድረስ ያለውን ምቹ እና ገላጣ ስፍራ የመንግስት የመገናኛ ብዙሀን የሚባሉ መጥቀስ ቢያስፈልግ፦ ኢቴቪ፣ የኢትዮጵያ ራዲዮ፣ አዲስ ዘመን፣ ሄራልድ፣ FM97.1 አሁን ደግሞ በየክልሉ ያሉ የመንግስት አዳዲስ የክልል “ኢቴቪዎች” እና የግል ወይም ነጻ የሚል ቦሎ ለጥፈው በልማታዊ ጋዜጠኝነት ስም በመዝናኛ እና ስፖርታዊ አደንዛዥ ወሬዎች አየሩን የተቆጣጠሩ የሰፈሩበት ሲሆን ተራራውን ለሁለት በሚከፍው ትልቅ ሸለቆ ውስጥ ደግሞ በመሰናክሎች የተተበተቡ ከህዝብ ጋር ለመገናኝት ወደ ተራራው ገላጣ ስፍራ ለመውጣት ሙከራ ሲያደርጉ በሸለቆው ዳር እና ዳር የቆሙ እና ሰፊውን የተራራ ከፍል የማያስደፍሩ ሰዎች መልሰው ወደ ሸለቆው የሚከቷቸው ራሳቸውን የነጻው ፕሬስ አባላት እያሉ የሚጠሩ በተራራው ገላጣ ስፍራ የሚገኙት ደግሞ የግል ሚዲያ እያሉ የሚጠሯቸው የሚገኙበት የተራራው ክፍል ነው:: በዚህ ዓይነት የሀገራችን የሚዲያ መልክዐ ምድር ታዲያ ሊኖር የሚችለው ልማታዊ ጋዜጠኝነት ወይስ የጋዜጠኝነት ጣዕረ ሞት?
ኢትዮጵያ ውስጥ በቅርቡ በተካሄዱ ተቃውሞዎች ምክንያት ታሰረው የነበሩ ወደ 2ሽህ ያህል ሰዎች “ትምህርትና ምክር” ከተሰጣቸው በኋላ ተለቀዋል መንግሥታዊው ፋና ዜና አውታር እንደዘገበው።
በራድዮ ፋና ዘገባ መሠረት በተቃውሞው ወቅት ለታሰሩ 2ሽህ ያህል ኢትዮጵያውያን የሚሰጠው የተሃድሶ ትምህርት ተጠናቆ ሰዎቹም መለቀቃቸውን ነው የመከላከያ ሚኒስትሩ ሲራጅ ፈጌሳ ለጋዜጠኞች የገለጹት።
የመንግት ኮሚኒኬሽንስ ጉዳዮች ጽ/ቤት ኃላፊ ሚኒስትር አቶ ጌታቸው ረዳ በአለፈው ሣምንት እንደተናገሩት ከሆነ እነዚህ የተሃድሶ ትምህርት ፕሮግራሞች፣ በብዛት የታሰሩትን ሰዎች በተመለከተ መንግሥትን በእጅጉ ጠቅመዋል።
አሁንም አየር መንገዱ ላይ ዘለፋው ስድቡ ወቀሳው ቀጥሏል፤ ባልታደለች ሀገር ያልታደለ ትውልድ ሲጨመር አንድ መገለጫን ለማጥፋት ሁሉም አብሮ ይዘምታል፡፡ አየር መንገዱ ስምና ዝናውን ያከማቸው በአንድ ጀምበር አይደለም፤ የአየር መንገዱን ማኔጅመንትና ሰራተኛ አንድ ታክሲ በአደራ እንደሰጠነው ደርሶ ከነገ ጀምሮ አቁሜያለሁ ማለት የሚችል አስመስለነዋል፡፡
የአውቶቢስ ተራ ቅጥቅጥ ይመስል ጠዋት ተነስቶ በቃ አልሄድም እንዲል መጠበቅ ያስተዛዝባል፡፡ የአየር መንገዱ መሪዎች አየር መንገዱን ለማክሰር ይፈልጋሉ የሚሉ ሰዎች የጥላቻ ስካር ውስጥ ያሉ ናቸው፡፡ አየር መንገዱን ለማክሰር ኮሮናን አሳቡ እጅና እግርን አጣጥፎ ድራሹን ከማጥፋት የተሻለ ጊዜ አልነበረም፤ ግን ህይወት አደጋ ውስጥ ገብቶ ሰራተኛው በወረርሺኝ እየተያዘ እንኳን አየር መንገዱ ስሙን ጥቅሙንና ክብሩን አስቀጥሎ ለመጓዝ ያደረገው ጥረት ሽልማት ሲገባው ወቀሳ ተደገሰለት፡፡
አስቀድማ አሜሪካ ቻይናን አልረግጥም አለች፡፡ በቻይና ላይ የተሳለቁ ሁሉ የገጠማቸውን አይተናል፡፡ ዜጎቿን ለዕለት ጉርስ በየሀገሩ በትና ለንግድና ለስራ ቻይናና ዱባይ ያለው እንደወጣ ይቅር በር ዘግተን ደህና እንሁን የሚለው የሚያስተዛዝብም ጭምር ነው፡፡
የህዳር በሽታ መቼ በአየር ገባ፡፡ ያኔ ዓለም እንደአሁኑ ሁሉ አንድ መንደር አልነበረችም፡፡ በጥቂት ዲፕሎማቶች የገባው ወረርሺኝ ብዙ ሰው ጎዳ፡፡ ብዙ ሰው ገደለ፡፡ የከተማዋ ከንቲባ ወሰኔ ዛማኔል በዚሁ ወረርሺኝ ሞቱ፡፡ አለቃ ተገኝም እንዲሁ፤ መቃብር ቆፋሪና ሬሳ ተሸካሚ እስኪጠፋ ድረስ ጭንቅ የሆነው ወረርሺኝ ንግስቲቷን ጭምር አልጋ የጣለ፤ አልጋ ወራሹን ያመመ ነበር፡፡
ዛሬ ሌላ አየር መንገድ እዚህ ሀገር መግባት ሳይከለከል ኢትዮጵያ አየር መንገድ ቀድሞ ይዝጋ ማለት በሽታውን ፍራቻ ብቻ ሳይሆን ስኬታማ መሪዎቻችንን ጥላቻም ነው፡፡ ሁሉም የተነተንኩት ካልተተገበረ የሚልባት ሀገር ለሁሉም የማትሆን ኋላ ቀር መሆኗ አይካድም፡፡
በሌላ በኩል የአፍሪቃ መዲናዋ፣ የዲፕሎማት መቀመጫዋ ሀገር እንዲሁ ከነገ ጀምሮ ማንም አይገባም ማንም አይወጣም ማለት ትችላለች ብሎ ማሰብ ሞኝነት ነው፡፡ አይ የእኛው አየር መንገድ ይቁምና ይክሰር ሌላ አየር መንገድ እንዳሻው ይሁን የሚለፈው ፌዝ ነው፡፡
ስራችንን በአግባቡ ባለመስራታችን ትንሽም ቢሆን ችግር ገጥሞናል፡፡ ገና ይብሳል የሚለው ቅስቀሳ የሟርተኛ ጥቁር ምላስ ስለሆነ እግዜር እንደ ኮሮናው ሁሉ ከዚህም እንዲብስ ከሚፈልግ ምላስ ይጠብቀን፡፡ የአየር መንገዱ ዋና ሥራ አስፈጻሚ እግዜአብሔርን አመሰግናለሁ በማለታቸው ያ ሁሉ ኡኡታ አያስፈልግም፤ ለምን አልበዛምና ገና ይበዛል የሚሉ ፉከራዎች በንስሃ ማግስት ዳግም ሃጢአት መውደቅ ነው፡፡
ከምንም በላይ ግን አንድን የሀገር ምሰሶ ተቋም እንደቀልድ ሀገር የሚገድልና የሚያነሳ ጉዳይን ፈጥኖ ብቻውን ለምን አልወሰነም ከማለት በፊት መወሰንስ ይችላልን? ብሎ መጠየቁ መልካም ይመስለኛል፡፡
ከ "እሳተ ገሞራ" በእሳተ ገሞራ ወደ ውቅያኖስ ውቅያኖስ መዘዋወር ካሬቢያን የሴንት ሉቺያ ደሴት ላይ ይህን 'የማይታለፉ' መስህቦች, እንቅስቃሴዎች እና ጉብኝቶች ተመልከት.
በሉ ሳፈርሪሬ እሳተ ገሞራ ላይ በተፈሰሰው የቀለጠ ብረት እርጥበት መንኮራኩር ምክንያት የተከሰተው ጉድጓድ 400,000 ዓመታት ያለፉ ቢሆንም በዚያን ጊዜ ምድር ምን ትመስል እንደነበር መገመት ያስቸግራል. ወደ ክላቹ ጎን ሲቃረቁ የተበላሹ እንቁላል የሱፍፈሪ ሽታ ይባላል. በ 24 ባክቴሪያ አካባቢ የሚገኙት ቀይ, ሰማያዊ እና አረንጓዴ ጣሪያዎች በብረት ክምችት, በመዳብ ኦክሳይድ, ማግኒዥየም እና ሌሎች ማዕድናት ውስጥ የሚገኙት ማዕድናት ወደ ውስጥ ይርገበገባሉ.
የ 2,619 ጫማ ጫፍ መውጣትን የሚያጠቃልለው ግሮስ ፑንን ለመርከብ እና ለደከመ ብርሀን መጨመር ነው, ነገር ግን አስፈሪ እይታዎች, ገጽታዎች እና የተሞላው ስሜት ዋጋ ቢስ ነው. አንድ ኪሎ ሜትር 25 የአሜሪካን ዶላር ለ 4 ማይል ጉዞ ዙር በደንብ የሰለጠነ መመሪያ ይሰጣል. ብዙውን ጊዜ በእግር የሚጓዙ ሰዎች ጉዞውን ለማጠናቀቅ የሚጀምሩት ከ 2 እስከ 6 ሰዓት በአንድ ጊዜ ብቻ ነው. ከሴንት ሉሲያ የደን እና እርሻ መምሪያ (758-450-2078) ፈቃድ ይጠይቃል. ለ Pitons Tour Guide Association በስልክ ቁጥር 758-459-9748 ይደውሉ.
19,000 ኤከር የዝናብ ደን የተራቀቀውን የሴንት ሉሲያ የውስጥ ክፍል ያካትታል, ይህም ለየት ያለ ዕፅዋትን, አበቦችን እና ወፎችን ማየት ነው. የሳይንስ ሊቃውንት ወይም የደን ባለሥልጣን ትላልቅ የሸርጣጣ ጌጣጌጦችን እና ኦርኪድያንን ወደ አስገራሚ ፏፏቴዎች ለመጓዝ ለሚመጡ መንገደኞች መመሪያ ሆኖ እንዲያገለግል ይጠበቅበታል. ዝናብ ደን ኮሪያ መንሸራትን ከተፈጥሮ ሀብቶች በየትኛው ለየት ያለ መንገድ መሬት ላይ ከ 90 ጫማ ርቀት በላይ ሲሆን ከ 75 ደቂቃ ርቀት በላይ በሚበር የአየር ትራም.
የጀብድ ጉብኝቶች ክፍል ቅዱስ ሉሲያ, የ Treetop Adventure Park የተጎዱት የሴንት ሉቺያ ደኖች በቅርብ እና በግል ለመመልከት ከፈለጉ ሁለት መቶ የሚያክሉ ከፍ ያለ ቦታዎችን ማየት ይፈልጋሉ.
እያንዳንዱ የ Treetop Adventure Tours የተለያዩ የቱሪስት መስህቦችን, ከ "መኪና ማቆሚያዎች", "ወደ ውሃ መውረጃ መርከብ", "ለዝናብ" እና ለ "ዝናብ" በኪዳይ አመዳደብ ላይ ይጓዛል. እርግጥ ነው, በችግር ምክንያት "የ Treetop" ጀብድ ፓርክ ተብሎ ይጠራል - ዝንጉርጉር ዝነኛ እና በጣም የታወቁ መስህቦቻቸው ናቸው.
በ Treetop Adventure Park መጎብኘት ለትላልቅ አዋቂዎች እና ልጆች በበርካታ የዚፕ መስመር መስመሮች አማካኝነት ጉዞውን በጣም ጠቃሚ ነው - ምንም እንኳን ጉዞው እርስዎ ታርዛን ከማለት ይልቅ በዛፎቹ ውስጥ በፍጥነት እንዲራቡ ቢያደርግም እንኳ.
የመጀመሪያዎቹ አዛዦች እና ልምድ ያላቸው ልምድ ያላቸው ተጓዦች አንሴ ቻንሴኔት አካል በሆኑት የአትክልቶች ጫካዎች የተቆራረጡ መንገዶች አሉት. ባለብዙ ደረጃ ኮርሶች የሚጀምሩት መጀመሪያውኑ ሙያቸውን ማጠፍ የሚፈልጋቸው ሲሆን እንዲሁም አድሬናሊን የተባሉት የበረዶ መንሸራተቻዎች እና የፍቅር መለዋወጫዎች የሚያስደስታቸው በጣም የተራቀቁ ጀብዱ ጀግኖች ናቸው.
ለተጨማሪ የቢስክሌት መስመሮች እና ጉዞዎች, በደሴቲቱ ዙሪያ የቡድን ጉብኝቶችን እና ቡድኖችን ይመልከቱ እና የ St. Lucian የቢስክሌት ጉዞዎን እቅድ ለማውጣት የሚያስፈልገዎትን መረጃ ሁሉ በቢስክሌት ሴንት ሉሲ ይጎብኙ.
ዳይቭንግ, ስቴክሊንክ እና ዊንድወርፕ ስቴሽንስ የተባሉት የባህር ዳርቻዎች ወይም የባህር ዳርቻዎች ንጣፍ በሚያደርጉት ማራኪ የሆኑ ጥቁር ውስጣዊ ውሃ ለመደሰት ጥሩ መንገዶች ናቸው. ጥልቀት ወዳጆችና በአቅራቢያው ያሉ ዓለቶች ወደ ጥልቅ ውሃ እንዳይጓዙ የጨመረው ዓለም እንዲታይ ያደርጋሉ. ጀማሪ አውሮፕላኖች ከመደፊቱ በስተ ምዕራብ በሚገኙ ጸጥ ያለ ውኃ ላይ ይጣበራሉ. ልምድ ያላቸው ደግሞ በምስራቅ ጎን በካድ ኤንድ ባስ እና ቪዮው ፎርክ የተሻሉ ናቸው.
ምንጭ ለ LED flood floodlights 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት LED flood floodlights 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ LED flood floodlights 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan LED flood floodlights 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED flood floodlights 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED flood floodlights 26 ዋ 48 ወራታ የሌለበት ውሃ መቆጣጠሪያ ግድግዳ አምፖል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የግዙፉ ቴክኖሎጂ ኩባንያ አማዞን ዋና ስራ አስፈፃሚው ጄፍ ቤዞስ ከኃላፊነቱ እንደሚለቅ ተናገረ፡፡ የዋና ስራ አስፈፃሚነቱን ቦታ አሁን ላይ የአማዞን ዌብ ሰርቪስ ዋና ኃላፊ የሆነው አንዲ ጃሲ የሚይዝ ሲሆን ጄፍ ቤዞስ የኩባንያው ቦርድ ሊቀ መንበር ሆኖ ይቀጥላል፡፡ የልተጠበቀው ዜና የተሰማው ኩባንያው በተለይ የኮሮና ቫይረስ ወረርሺኝን ተከትሎ ከፍተኛ ትርፍን እና በዓመቱ የመጨረሻ ሦስት ወራት ብቻም የ100 ቢሊዮን ዶላር ሽያጭ ማስመዝገቡን ባሳወቀበት ወቅት ነው፡፡
የ57 ዓመት ጉልምስናው ላይ የሚገኘው ጄፍ ቤዞስ አማዞንን በአውሮፓውያኑ 1994 ከመሰረተበት ጊዜ አንስቶ በመምራት በምድራችን ካሉ ግዙፍ ኩባንያዎች አንዱ ሊያደርገው በቅቷል፡፡ ያኔ የበይነ-መረብ መፃህፍት መሸጫ ሆኖ ብቅ ያለው ኩባንያው አሁን ላይ በክላውድ ኮምፒውቲንግ፣ ፍጆታ ምርቶች አቅርቦት፣ ኤሌክትሮኒክስ እና መዝናኛ ላይ ከቀዳሚ ተዋናዮች አንዱና በስሩም ከ1.1 ሚሊዮን በላይ ሰዎችን ቀጥሮ የሚያሰራ ተቋም ነው፡፡ ጄፍ ቤዞስም በዚህ ሰዓት ከሌላኛው የቴክኖሎጂ ሰው ኢለን መስክ ቀጥሎ በ185 ቢሊዮን ዶላር የዓለማችን ቁጥር ሁለት ሀብታም ሰው ሆኗል፡፡ “አማዞን አሁን የሆነውን የሆነው በፈጠራው ምክንያት ነው” የሚለው ጄፍ ቤዞስ ፈጠራዎች በስኬት ከተመሩ ከአንድ ወቅት አስገራሚ ፈጠራነት በተወሰኑ ዓመታት ውስጥ በሰዎች የዕለት ተዕለት እንቅስቃሴ ውስጥ የሚገቡና ለአምጪዎቻቸውም ዘላቂ ጥቅምን የሚያስገኙ እንደሆነ ይናገራል፡፡
ጄፍ ቤዞስ ከቅርብ አመታት ወዲህ ከአማዞን የዕለት ተዕለት ተግባራት እራሱን እያወጣና እንድ ህዋ አሰሳ እና ባለቤት በሆነበት ዋሽንግተን ፖስት ጋዜጣ ላይ ሲሰራ ቆይቷል፡፡ አንዲ ጃሲም የቤዞስ ተተኪ ተደርጎ መታየት ከጀመረ ቆየት ብሏል፡፡ እርሱ የሚመራው አማዞን ዌብ ስርቪስስ ለተለያዩ መንግስታት እና እንደ ኔትፍሌክስ ላሉ ትላልቅ ኩባንያዎችም የኮምፒውቲንግና መረጃ ማከማቸት አገልግሎት እየሰጠ ሲሆን ከአማዞን አጠቃላይ ሽያጭ የ10 በመቶ ከትርፉም የ52 በመቶውን ድርሻ ይወስዳል፡፡
የስዊድን መንግስት የተባበሩት መንግስታትን የስደተኞች ስምምነት ተፈራርሟል፡፡ በዚህ ስምምነት ውስጥም ስደተኞች ስደተኛ እንደሆኑ እውቅትና የማግኘት መብት ተጠቅሷል::
በስዊድን ውስጥ ተግባራዊ የሚሆነው የስደተኞች መብት በአውሮፓ ሕብረት ውስጥ ከተደረገው ስምምነት መሠረትም ተፈጻሚ ይሆናል፡፡ በዚህም ስምምነት መሠረት ሁሉም የመኖሪያ ፈቃድ የሚያገኙ ሰዎች ይህንን የሚያገኙት በዚያ ሀገር ውስጥ ሕጋዊ በሆነ መልኩ ከመኖር በተጨማሪ ጥበቃ ስለሚያስፈልጋቸው ነው፡፡
ስደተኛ ተደርገው መቆጠር ከፈለጉ ስደተኛ መሆንዎን የሚገልጽ ወረቀትይሰጥዎታል- ይህ በጄኔቫ ስመምምነት እንዲሁም በአውሮፓ ሕብረት ስምምነት መሠረት በዓለም አቀፍ ደረጃ ተቀባይነት ያለው ወረቀት ነው፡፡
ውስን የሆነ ጥበቃ የሚያስፈልገው ሰው ሆነህ የምትታይ ከሆነ ውስን የሆነ ጥበቃ እንደሚደረግልህ የሚጠቁም ወረቀት ይሰጣህ- ይህ በአውሮፓ ሕብረት ውስጥ ባለ መመሪያ መሠረት የሚሰጥ በዓለም አቀፍ ደረጃ ተቀባይነት ያለው ነው፡፡
ሦስተኛ ዓይነት የጥበቃ ሁናቴ አለ፣ አንድ ሰው በአንድም በሌላ በኩል ጥበቃ የሚያስፈልገው ከሆነ ነው፡፡ ይህንን ዓይነቱን ጥበቃ የሚተገበረው በስዊድን ሀገር ውስጥ ብቻ እንጂ ከጁላይ 2016 በኋላ እንደ አጠቃላይ ሕግ ተደረጎ ጥቅም ላይ አይውልም፡፡ በጁላይ 20 2016 ተግባራዊ በሚሆነው ሕግ ምክንያት እንዲህ አይነቱ ጥበቃ የሚሰጠው ከኖቬምበር 24 2015 በፊት ለጥገኝነት ላመለከተው ሕጻናት እና ልጆች ላላቸው ወላጆች ነውሲሆን ይህም ቢሆን ውሳኔ በሚሰጥበት ጊዜ ጥያቄ ውስጥ ያለው ልጅከ18 ዓመት በታች ከሆነ ብቻ ነው፡፡
ማንም የስደተኝነት የመኖሪያ ፈቃድ የተሰጠው ሰው ውስን ጥበቃ ወይም እንደ ማንኛውም ሰው ከጁላይ 20 2016 በፊት ጥበቃ ሊደረግለት እና ቋሚ የመኖሪያ ፈቃድ ሊያገኝ ይገባል፡፡
በሰዊድን ሀገር ውስጥ የመኖሪያ ፈቃድ ከተሰጣችሁ ነገር ግን ኦፌሳላዊ የሆነ ፈቃድ ያላገኛችሁ እንደሆነ ለአንዱ ለወደፊት ማመልከት ትችላላችሁ፡፡ ይህ በማንኛውም ሁኔታ ውስጥ ጥበቃ የሚስፈልጋቸውን ሰዎች የተወሰነ ፈቃድ የተሰጣቸው ቢሆንም እንኳ ወደ ሌላ ውስን ጥበቃ ፈቃድ ወይም ወደ ስደተኛ ፈቃድ ለመለወጥ ለሚፈልግ ሰው ወይም ውስን የጥበቃ ፈቃድ የተሰጣቸው ሰዎች ወደ ስደተኛ ፈቃድ መለወጥ የሚያስፈልጋቸውከሆነ የሚካተት ይሆናል፡፡
ከመኖሪያ ፈቃድ ውሳኔ ውጪ ለጥበቃ የቀረበ ማመልከቻ ውድቅ በሚሆበት ሰዓት እንደገና ይግባኝ መጠየቅ ይቻላል፡፡ ይህ ማለት አንድ የመኖሪያ ፈቃድ የተሰጠው ሰው እንኳን የጥበቃ ፈቃድ ለምን እንዳልተሰጠው ይግባኝ መጠየቅ ይችላል ማለት ነው፡፡
የጥበቃ ፈቃዳችሁ እንደገና ሊወሰድ ይችላል፣ ለምሳሌ ከእንግዲህ ወዲያ ጥበቃ የማያስፈልጋችሁ ከሆነ ማለት ነው፡፡ ይሁን እንጂ ይህ ጥበቃ እንዲሰጥ ያስፈለጋችሁ ሁኔታ የሌለ ከሆነ ወይም በጣም እና በቋሚነት የተለወጠ እንደሆነ ነው፡፡
የገዛ ሀገራችሁን ጥበቃ ለመጠቀም የሚፈልጉ ከሆነ የስደተኝነት ፈቃዳችሁ ሊወሰድ ይችላል፡፡ ለምሳሌ ያኸል ለአዲስ ብሄራዊ ፓስፖርት ካመለከቱ ወይም የስደተኞች ጉዳይ ኤጀንሲን የድሮ ፓስፖርት እንዲመልስላችሁ የጠየቃችሁ እንደሆነ፡፡
የስደተኝነት ፈቃዳችሁ ተወሰደ ማለት የመኖሪያ ፈቃድ ሊኖራችሁ አይችልም ማለት አይደለም፡፡ ይሁን እንጂ ከቦታ ቦታ መጓጓዥያ ፈቃድ ካላችሁ የጥበቃ ፈቃዳችሁ ሲነሳ ወዲያውኑ መመለስ ይኖርባችኋል፡፡
08:00 ላይ ኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አዲስ አበባ ከተማን ገጥሞ በአዲሱ ፈራሚ ፒተር ኑዋዲኬ የ10ኛ ደቂቃ ግብ 1-0 አሸንፏል፡፡ በጨዋታው የፕሪሚየር ሊጉ እንግዳ አአ ከተማ የኳስ ቁጥጥር እና የግብ ሙከራ የበላይነት ቢኖረውም በጨወታው መጀመርያ የተቆጠረችውን ግብ መቀልበስ ሳይችሉ ቀርተዋል፡፡
10:00 ላይ ተጋባዡ አዳማ ከተማ ደደቢት ላይ ሙሉ የበላይነት በመውሰድ 3-0 አሸንፏል፡፡ ደደቢት አመዛኞቹን ቋሚ ተሰላፊዎችን ያልተጠቀመ ሲሆን አዳማ በአንጻሩ የተሟላ ቡድኑን ይዞ ቀርቧል፡፡
ውድድሩ የ1 ቀን እረፍት በማድረግ ማክሰኞ ሲቀጥል ከምድብ ሀ 09:00 ላይ ቅዱስ ጊዮርጊስ ከ ጅማ አባ ቡና ፤ 11:00 ላይ ኢትዮ-ኤሌክትሪክ ከ መከላከያ ይጫወታሉ፡፡
በኢትዮጵያና የኤርትራ መካከል የሰላም ስምምነት ከተፈረመ ከአስር ወራት በኋላ ስምምነቱን ወደ ተግባር ለመቀየር ፈታኝ ሆኗል። የሁለቱ ሀገራት ተደራዳሪዎች በድብቅ እስከመገናኘት ደርሰዋል። በኤርትራ ያለውን ውስጣዊ ቀውስ ተከትሎ ድንበሩ ሙሉ በሙሉ የተዘጋ ሲሆን የዋዜማ ዘጋቢ ድንበር አካባቢ ስላለው ሁኔታም ተጉዞ ተመልክቷል። አንብቡት
ዋዜማ ራዲዮ- ባለፈው ዓመት ኢትዮጵያና ኤርትራ መሪዎች በደረሱት የሰላም ስምምነት መሰረት እየተደረጉ ያሉ ድርድሮች ላይ አለመግባባት መከሰቱንና ጉዳዩን ለመፍታት አዲስ ጥረት መጀመሩን ዋዜማ ከተለያዩ ምንጮች አረጋግጣለች።
ኢትዮጵያ በወደብ በንግድና በፀጥታ ጉዳዮች ላይ የመግባቢያ ሰነድ አዘጋጅታ ብታቀርብም ለስድስት ወራት ያህል በጉዳዩ ላይ ከኤርትራ ወገብ አጥጋቢ ምላሽ ሳይገኝ ቆይቷል።
ሁለቱ ሀገሮች ካልተግባቡባቸው ጉዳዮች አንዱ የአልጀርስ የሰላም ስምምነት አፈፃፀም ሲሆን፣ ኤርትራ ስምምነቱ ሳይውል ሳያድር ተግባራዊ እንዲሆን ትፈልጋለች። ይሁንና የካሳ ኮምሽኑን በአስመራ ላይ የሚጥለውን ክፍያ ለመፈፀምና ሌሎች ጉዳዮችንም ወደፊት ለማራመድ ዳተኝነት ታይቶባታል።
የኤርትራ የውጪ ጉዳይ ሚንስትር ኦስማን ሳለህ የሚመሩት የልዑካን ቡድን ከቀናት በፊት በድብቅ አዲስ አበባ መጥቶ የተወያየ ሲሆን የኢትዮጵያ የልዑካን ቡድንም በተመሳሳይ በኣአስመራ ቆይታ አድርጎ ተመልሷል። ወትሮ ከፍተኛ የሚዲያ ሽፋን ሲያገኝ የነበረው የሁለቱ ሀገራት ባለስልጣናት ጉብኝት ለምን በምስጢር እንዲሆን እንደተመረጠ ግልፅ አልሆነም።
በድርድሩ ከኤርትራ በኩል ግልፅነት የሚጎድላቸውና ለአፈፃፀም ምቹ ያልሆኑ ሀሳቦች ቀርበዋል፣ ይህንንም መልክ ለማስያዝ ለድርድሩ የተሰየሙ የልዑካን ቡድን አባላት መላልሰው ማየት ነበረባቸው። ማስተካከያዎች ተደርገው በድጋሚ እየታየ ነው። ድርድር ስለሆነ የሀሳብ ልዩነቶች ይኖራሉ። የሁለቱ ሀገራት መሪዎችም በጉዳዩ ላይ በንቃት እየተሳተፉ ስለሆነ የተጋነነ ልዩነት የለንም ይላሉ ድርድሩን በቅርብ የሚያውቁ የዋዜማ ምንጭ።
ወደ ድንበር አካባቢ የተጓዘው የዋዜማ ዘጋቢያችን በድንበር ንግድ ላይ የተሰማሩ ነጋዴዎችና ህግ አስከባሪዎችን አነጋግሯል። አንድ የኤርትራ ናቅፋ ሁለት የኢትዮጵያ ብር ይመነዘራል። ይህ የምንዛሪ ልዩነት ኤርትራውያኑ የተለያዩ በውጪ ምንዛሪ የሚገዙ ሸቀጦችን በተለይም ነዳጅን በተሻለ ዋጋ ከኢትዮጵያ እንዲሸምቱ አስችሏቸዋል። ከአስመራ ወደ ትግራይ ይገባ የነበረው የኤሌክትሮኒክስ ዕቃዎች ግን በምንዛሪ ልዩነቱ ሳቢያ መቀዛቀዝ አሳይቷል።
ድንበሩ ከተዘጋ በኋላም ንግዱ ሙሉ በሙሉ አልቆመም። በጋማ ከብቶች በመታገዝ በሌሊት ድንበር ማቋረጥ የተለመደ ነው። የኤርትራ ጠረፍ ጠባቂዎች ህግ ወጥ ሸቀጦችን ከያዙ የሚወርሷቸው ሲሆን ከሳምንት ሳምንት ቁጥጥሩ እየጠበቀ መጥቷል።
የድንበር አካባቢ ፀጥታን በተመለከት የአስመራ መንግስት የፀጥታ ሰራተኞቹን በስውር በማስገባት የመንግስት ተቃዋሚ ናቸው የተባሉ ግለሰቦችን እስከማፈንና ከኤርትራ ተሰደው በኢትዮጵያ ያሉ የሀገሪቱ ዜጎች በከፍተኛ ስጋት እንዲኖሩ ያደረገ ክስተት ተፈጥሯል። የኤርትራ መንግስት ይህን የሚያደርገው ከኢትዮጵያ መንግስት ፈቃድ አግኝቶ ስለመሆኑ አይታወቅም።
ከኤርትራ ወገን ያናገርናቸው ምንጮቻችን እንደነገሩን ባለፈው አንድ አመት በተለይም በቅርብ ሳምንታት የአስመራን መንግስት የሚቃወሙና በሀገሪቱ የስርዓት ለውጥ እንዲኖር የሚፈልጉ ኤርትራውያን “በቃ” የሚል መጠሪያ የሰጡትን የተቃውሞ ዘመቻ እያደረጉ ነው። በሱዳንና በኢትዮጵያ የነበሩት ህዝባዊ አመፆች ስኬት ኤርትራውያኑንም እንዳበረታታቸውና በፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ላይ የሚደረገው ተቃውሞ እየተጋጋመ መምጣቱን የአስመራ ምንጫችን ይናገራሉ።
ወረቀት በመበተን የተጀመረው ተቃውሞ አሁን አሁን ይፋዊ ተቃውሞ እስከማድረግ ደርሷል። ይህም የአስመራን መንግስት ስጋት ላይ ጥሎታል። ፕሬዝዳንት ኢሳያስ በባህር ማዶ ያሉ የኤርትራ ተቃዋሚዎች የሚያስተባብሩት ይህ ተቃውሞ በትግራይ የፖለቲካ ልሂቃንም ይደገፋል የሚል ጥርጣሬ አላቸው። ስለዚህም ድንበር መዝጋቱ የዚህ ስጋት አንዱ አፀፋ ነው።
ሌላው ድንበሩ ክፍት በተደረገ ወቅት በገፍ ወደ ኢትዮጵያ የኮበለሉ ኤርትራውያን ቁጥር ለኤርትራ ደህንነት ስጋትን የሚያጭር ሆኖ በመገኘቱ ፍልሰተኞቹን ለማቆም ድንበሩን መዝጋት አስፋልጓል ይላሉ የአስመራ ሰዎች።
እንዲህ ውስብስብ የፀጥታ ስጋት ውስጥ ያለችው ኤርትራ ሁለቱን አገሮች ወደ አንድ ማህበረሰብ ያሸጋግራል የተባለለትን ስምምነት በቶሎ ተቀብላ ተግባራዊ ለማድረግ አስቸጋሪ እንደሆነባትና ስምምነቶቹ ደረጃ በደረጃ እንዲታዩ እንደምትመርጥ እየገለፀች ነው።
ከኢትዮጵያ ጋር ማናቸውም ስምምነት ተፈፃሚ ከመሆኑ በፊት የአልጀርሱ ስምምነት ተተግብሮ የሁለቱ ሀገሮች ድንበር አንዲለይ በርካታ ኤርትራውያን ይፈልጋሉ። [ዝርዝር የዋዜማ የድምፅ ዘገባ ከታች ይመልከቱ]
አሩባ ለአሜሪካ ወታደሮች በጣም ተወዳጅ ከሆኑት የካሪቢያን መዳረሻዎች ነው, ነገር ግን ከጃማይካ እና ከዶሚኒካን ሪፐብሊክ በተቃራኒው ሁሉም በሚካሄዱባቸው ማራኪዎች ውስጥ አይታወቅም. ሆኖም ግን, እንደ Divi Aruba እና Tamarijn ያሉ መዝናኛዎች ለብዙ አመታት ሁሉን ያካተቱ ልምዶችን ሲያቀርቡ, እና አዲሱ የሪዩ ሬፐብ ቤተሰቦቸ ከክፍያ ጋር የአንድ ጊዜ ዋጋን ለአውሮፓ ዕረፍት ይሰጣል. በተጨማሪም ብዙ የአበባ ባለቤትነት ያላቸው ሁሉም በአጠቃላይ በ Aruba's Best Resort ዙሪያ በፓልም ባህር ዳርቻ ይገኛሉ.
ለብዙ ተሳፋሪዎች, ሁሉም አካባቢያዊ ተዘዋዋሪ ቦታዎች በጣም ጥሩ አማራጭ ናቸው ምክንያቱም እንግዶች እንደደረሱ ምግብ ለመክፈል መጨነቅ አያስፈልጋቸውም, እና ፍላጎታቸው ከለቀቋቸው በመጓጓዣው መሬቶች ላይ ሳይለቁ ለጉዞው በሙሉ መቆየት ይችላሉ. ምግብን, መጠጦች, መዝናኛ ወዘተ ያገኛል. ለሁሉም አይነት ጎብኚዎች, ነጠላዎች ለቤተሰብ, እና በመካከል ውስጥ ያለ ነገር ሁሉ, እቅዱን ለትምህርት ቤቱ መውጣት ከፈለጋችሁ እና ሁሉም ወደ እራስዎ.
ክረምት 2007 በክረምት ተከፍተዋል, የ Riu ቤተ መንግስት በፍጥነት የተደባለቀ የሆቴል ማማዎች በፓልም ቢች የባሕር ወሽመጥ ሆኗል. ሁሉንም የሚያካትት ፓኬጅ በመጠለያዋ ጃፓን, ኢጣሊያን, ቅልቅል እና የሬኩቸር ምግብ ቤቶች, እንዲሁም አብዛኛዎቹን አገልግሎቶች እና የዕለታዊ መዝናኛ መርሃ ግብሮችን መመገብ ያካትታል.
በ 2015, የመዝናኛ ቦታ $ 25 ሚሊዮን እድሳት ተደረገ, አዲስ ዘመናዊ ዲዛይን እንዲሁም አዲስ የዱፌ ምግብ ቤት አማራጭን እንዲሁም የተሻሻለ ባር እና የመዋኛ ቦታዎችን አሳየ.
በ 236 ክፍል Tamarijn Aruba ውስጥ ያሉ እንግዶች በአቅራቢያው በሚገኘው ዲቪ አሩባ ያሉትን መገልገያዎች መጠቀም ይችላሉ. ይህም 10 ምግብ ቤቶችንና የእንስሳት ምግብ ቤቶችን, ሰባት መጠጦችን በየቀኑ መጠጦች እና አራት የውኃ ማጠራቀሚያዎችን ያካትታል. በቅደም-ተከተል-ቅጥ የመኖሪያ ማረፊያዎችን የሚፈልጉ እንግዶች በአቅራቢያው በሚገኙት 97-ዲቪዲ ዲ.ይች ኔዘርላንድስ መንደር ውስጥ ሊቆዩ ይችላሉ.
በአሪባው ታዋቂው ፓልም ባህር ዳር ላይ ዲሲ አሩባ 203 ክፍሎች, አራት ምግብ ቤቶች እና ሶስት የውሃ ገንዳዎች እንዲሁም በአጎራባች ዲሚ ታማጄን ሪዞርት ውስጥ ያሉ የመገልገያ መሳሪያዎችን በጋራ መጠቀም ተችሏል. የ ጎላ ያሉ ጎላ ብለው የሚታዩ ነገሮች በ 30 ጫማ ከፍታ ላይ የሚንጠፈባ ግድግዳ እና የመጠለያ ማእከል ያሉት Divi Winds Sports Center ያካትታል. በሚቀጥለው በር (እና ሁሉንም ሁሉን ያካተተ ጥቅል አካል አይደሉም) አልሃምባ ካሲኖ እና አገናኞች በዲቪ አሩባ ዘጠኝ የጎልፍ መጫወቻ ሜዳዎች ናቸው.
ይህ ፓልም ቢች ሪሌት በተለምዶ ከፍታ መጨመር እና ሙሉ አገልግሎት የሚሰጥ ሆቴል ጋር ይመሳሰላል ነገር ግን በ 6 የሬስቶራንቶች, ​​የቴኒስና የውሃ ስፖርቶች, የሳባ ክሊኒኮች እና የልጅ ክለብን የሚያጠቃልል ሁሉን አቀፍ ያካትታል. በሆቴሉ ውስጥ በጣቢያ ላይ የሚገኝ ሲሲኖም አሉት, እና ቪኪ ህክምና የሚፈልጉ የሚፈልጉት በሮያል ክለብ ውስጥ ክፍሎችን ያካተቱ ሲሆን ይህም የሆቴል ክለብ ላውንጅን ያካትታል.
Manchebo Beach Resort እና Spa የሚገኘው ኦአንጃስታድ በሚገኘው በዔላ የባህር ዳርቻ ላይ ነው. ፕሪሚየም ፕሪሚየም ሁሉን አቀፍ ማቅረቢያ ዕቅድ ሦስት የሬስቶራንቶች መዳረሻ ያገኛሉ; የፈረንሳይ ስቴሽ, አይኪ ባቲሮ (ሜዲትራኒያን እና ካሪቢያን ምግብ), እና በአጋጣሚ አማራጭ Pega-Pega Cafe & Beach Bar. ጎብኚዎች በባህር ዳርቻ እና በጤና ማእከሉ ውስጥ የሚቀርቡ ትምህርቶች በእለታዊ የዮጋ እና የፓልተርስ ትምህርቶች መሳተፍ ይችላሉ, እንዲሁም ምቹ መድረሻዎች ወደ ማጠራቀሚያው የተራቀቀ የውሀ ገንዳ, የባህር ዳርቻ እና የአካል ብቃት ማእከል ይገኙበታል.
በኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 26ኛ ሳምንት ጎንደር ፋሲለደስ ስታድየም ላይ አርባምንጭ ከተማን ያስተናገደው ፋሲል ከተማ በአዲስ አሰልጣኝ እየተመራ የመጀመርያውን ድል ማስመዝገብ ችሏል፡፡
የፋሲል ከተማ የበላይነት በታየበት የመጀመርያው አጋማሽ አፄዎቹ ግብ ማስቆጠር የቻሉት ገና ጨዋታው እንደተጀመረ ነበሮ፡፡ በ1ኛው ደቂቃ ሙሉቀን አቡሃይ ያቀበለውን ኳስ ኤፍሬም አለሙ ተቆጣጥሮ ለአቤል ያለው ያሻገረውን ኳስ ወጣቱ አጥቂ ወደ ግብነት ለውጦ ፋሲልን ቀዳሚ አድርጓል፡፡ ከደደቢት በግማሽ የውድድር ዘመን ወደ ፋሲል ከተማ ያመራው አቤል በቀይ እና ነጩ ማልያ የመጀመርያ ጎሉን ማስቆጠር ችሏል፡፡
ከጎሉ መቆጠር በኋላም ፋሲሎች ተደጋጋሚ ሙከራዎች ያደረጉ ሲሆን በአቤል ያለው ፣ ናትናኤል ጋንጂላ እና ኤፍሬም አለሙ አማካኝነት ለግብ የቀረቡ ሙከራዎችን ማድረግ ችለዋል፡፡
ተመጣጣኝ እንቅስቃሴ በታየበት የሁለተኛው አጋማሽ አርባምንጮች ተሻሽለው የቀረቡ ሲሆን በጎል ሙከራዎች ረገድም የተሻሉ ነበሩ፡፡ ሆኖም ተጨማሪ ግብ ሳይስተናገድ ጨዋታው በፋሲል ከተማ 2-0 አሸናፊነት ተጠናቋል፡፡
ከአሰልጣኝ ዘማርያም ወልደጊዮርጊስ ጋር የተለያየው ፋሲል ከተማ በምንተስኖት ጌጡ እየተመራ የመጀመርያ ጨዋታዎን በድል ሲወጣ ከወትሮው በቁጥር ቀንሶ በስታድየም የታደመው ተመልካችም በክለቡ እንቅስቃሴ ተደስቶ ወጥቷል፡፡
ውጤቱን ተከትሎ አንድ ተስተካካይ ጨዋታ የሚቀረው ፋሲል ከተማ በ38 ነጥቦች 6ኛ ደረጃ ላይ ሲደላደል በሁለተኛው ዙር የውጤት ቀውስ ውስጥ የሚገኘው አርባምንጭ ከተማ በ31 ነጥቦች ከወራጅ ቀጠናው በ4 ነጥቦች ብቻ ለመራቅ ተገዷል፡፡
እናመሰግናለን ሶከር ኢትዮጵያ! ለሀገር ውስጥ ስፖርት ዓለም አቀፍ ደረጃን በጠበቀ ሙያዊ ክህሎት ለምታቀርቡልን ዘገባዎች በግሌ በጣም አድናቂያችሁ ነኝ! ፋሲል ዛሬ ባስመዘገበው ውጤትም በጣም ደስ ብሎኛል! መልካም ዕድል ለአዲሱ አሰልጣኝ ምንተስኖት ጌጡና ለተገኝ እቁባይ እመኛለሁ! ዘማሪያም ወልደ ጊዮርጊስም ለፋሲላችን እስካሁን ላደረገው መልካም አስተዋጽኦ ምስጋና ይገባዋል። ለህክምና ከሄደበት በሰላምና በጤንነት እንዲመለስ ጸሎቴ ነው!
በአገሪቱ የፖለቲካ መልክአ ምድር ላይ የተለያዩ አስደማሚ ለውጦች እየታዩ ባሉበት በአሁኑ ወቅት፤ አስጊና ተስፋ አስቆራጭ ሁኔታዎችም እየተከሰቱ ነው፡፡ በርካታ የፖለቲካ ድርጅቶች ወደ አገር ቤት መግባታቸውን ተከትሎም የተለያዩ ችግሮችና ውዝግቦች እየተፈጠሩ ነው፡፡ አንጋፋው ፖለቲከኛና የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) ሊቀመንበር ዶ/ር መረራ ጉዲና ለዚህ ምክንያቱ፣ ሁሉም የሚጋጩ ህልሞቹን ይዞ ወደ ፖለቲካው ሜዳ በመግባቱ ነው ይላሉ፡፡ በለውጡ ሂደቱ፣ በኦፌኮ እና ኦነግ ግንኙነት፣ በአዲስ አበባ ጉዳይና ሌሎች አገራዊ አጀንዳዎች ላይ አንጋፋው ፖለቲከኛ ምልከታቸውን፣ ግምገማቸውን እንዲሁም ተስፋና ስጋታቸውን ለአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ እንደሚከተለው አጋርተውታል፡፡
በአጠቃላይ ተስፋ የሚሰጡ እርምጃዎች ተወስደዋል፤ ነገር ግን መሰረታዊ የሆኑ ያልተሰሩ ብዙ ጉዳዮች አሉ፡፡ በተለይ መንግስት እና ተቃዋሚ፤ ተቃዋሚ እና ተቃዋሚ ውይይት አልጀመሩም፡፡ የዲሞክራሲ ስርአትን ለማምጣት ወይም ለውጡን የተሳካ ለማድረግ እስካሁን ስምምነት የተደረገበት ፍኖተ ካርታ የለም፡፡ ብሔራዊ ስምምነት አስፈላጊ ቢሆንም እስካሁን አልተደረገም፡፡ ስለዚህ ጥንቃቄ የተሞላበት ተስፋ ነው የማደርገው፡፡ ያልተፈቱ ብዙ መሰረታዊ ጉዳዮች አሁንም አሉ፡፡
እኔ ደጋግሜ እንዳልኩት፤ ለዶ/ር ዐቢይ አሁንም ፈተና የሚሆንባቸው፣ ኢህአዴግን ለለውጥ ማዘጋጀት ነው፡፡ ይሄ አሁንም ገና ያልተፈታ ችግር ነው፡፡ “የኢትዮጵያ የታሪክ ፈተናዎች እና የሚጋጩ ህልሞች” በሚለው መፅሐፌ በግልፅ እንዳስቀመጥኩት፤ አሁንም ሁሉም የፖለቲካ ኃይሎች የሚጋጩ ህልሞቻቸውን ይዘው ነው ወደ ለውጡ የፖለቲካ ሜዳ የገቡት፡፡ ከሞላ ጎደል ይሄ ለውጥ የመጣው በወጣቶች በተለይም በኦሮሞ ወጣቶች ደም ነው፡፡ ሁሉም የፖለቲካ ኃይሎች ይሄን በወጣቶች ደም የመጣን ለውጥ በአግባቡ ማጣጣም እየቻሉ ያለ አይመስልም፡፡ ሁሉም የሚጋጭ ህልሙን ይዞ ነው ወደ ጨዋታው ሜዳ የገባው፡፡
ለምሳሌ ኢትዮጵያ ወዴት ትሂድ? እንዴት ትሂድ? በሚለው ላይ ሁሉም የየራሱ ህልም ነው ያለው። የተቀራረበ አይደለም፡፡ ምርጫ እንዴት ይካሄድ? መሰረታዊ የሀገሪቱ ፖለቲካዊ ችግሮች እንዴት ይፈቱ? በሚሉት ላይም አንዱ ከአንዱ ያልተቀራረበ አጀንዳ ይዞ ነው የተቀመጠው፡፡ ወደ ሃገር ቤት የገቡ የፖለቲካ ኃይሎች ጭምር እንዴት በህግ አግባብ መንቀሳቀስ ይቻላል በሚለው ላይ እንኳ የመግባቢያ ውል የላቸውም፡፡ በመንግስትና በእነሱ መካከል ያለውን ግንኙነት የሚወስን የህግ ስምምነት አልተደረገም። ጠቅላይ ሚኒስትሩ በነፃነት መንቀሳቀስ ትችላላችሁ ብሎ ቃል ገብቶላቸዋል እንጂ በመንግስት ደረጃ የተፈራረሙት ስምምነት ይኑር አይኑር እርግጠኛ አይደለሁም፡፡ ግን በመንግስትና በእነዚህ ተቃዋሚ ኃይሎች መካከል ከቃል ያለፈ፣ በሰነድ የታገዘ ስምምነት እንደሌለ እገምታለሁ፡፡
መድረክ ከአራት ወር በፊት የድርድር ጥያቄ አቅርቦ ነበር፡፡ አስራ ሰባት የመደራደሪያ ነጥቦቹን አቅርቦ ነበር፡፡ ምናልባት አንዳንዶቹ ተመልሰዋል፡፡ ለምሳሌ አስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ተነስቷል፤ የፖለቲካ እስረኞች ከሞላ ጎደል ተፈትተዋል፡፡ በዚህም የተነሳ የፖለቲካ ምህዳሩ ሰፍቶ ታይቷል፡፡ ነገር ግን ላቀረብናቸው መሰረታዊ የመደራደሪያ ነጥቦች መንግስት መልስ አልሰጠንም፡፡
ለምሳሌ የሃገሪቱን ዲሞክራሲ ተስፋ ባለው መንገድ ወደፊት ሊያራምድ ይችላል ብለን ያቀረብነው፣ ቢያንስ ሰፊ የህዝብ ድጋፍ አላቸው የሚባሉ የፖለቲካ ኃይሎች ያሉበት የፖለቲካ ብሔራዊ መግባባት ስብሰባ ቢጠራ የሚለው ይገኝበታል፡፡ ያ የሚሰበሰበው የብሔራዊ መግባባት ጉባኤ በሚደርስበት ስምምነት መሰረት፣ ብሔራዊ የአንድነት መንግስት ቢቋቋም የሚል ነው፡፡
ዶ/ር ዐቢይ አህመድ የያዙት አመራርነት እንዳለ ሆኖ፣ ነገር ግን የአመራር መሰረቱ ይስፋ ነው የምንለው። ኢህአዴግ ብቻውን ይሄን አገር የማስተዳደር አቅም የለውም፡፡ ስለዚህ የለውጡን ተስፋ ከቅልበሳ ለማዳን፣ ሁሉም ህዝብ የኔ መንግስት ነው ብሎ ሊንቀሳቀስ በሚችልበት ደረጃ መሰረቱን ማስፋት የግድ ነው። በሌላ በኩል፤ ቀጣዩን ምርጫ በህዝብ የታመነ፣ ነፃና ዲሞክራሲያዊ ለማድረግ፣ የሁሉንም ፍላጎቶች ባጣመረ መልኩ የሚመራ የፖለቲካ ኃይል ያስፈልጋል። አሁን ያለው ኢህአዴግ ብቻ ነው። ኢህአዴግ ለውጥ አመጣለሁ፤ ጠቅላይ ሚኒስትሩም እኔ አሸጋግራችኋለሁ ይላሉ፡፡ ይሄ አሁን ባለው የሀገሪቱ ነባራዊ ሁኔታ የሚቻል አይደለም፡፡ አንድ ዐቢይ ከላይ ተቀምጦ፣ እርስ በእርሱ ያልተጣጣመው ኢህአዴግ ነው ከስር ያለው፤ ስለዚህ ሁሉን ያካተተ የብሔራዊ አንድነት መንግስት ተቋቁሞ፣ በቀጣይ ተአማኒ ምርጫ ማካሄድ የሚቻልበት ሁኔታ መፈጠር አለበት፡፡ ትናንት ምርጫ ሲሰርቁ ሲያሰርቁ ለነበሩ ግማሽ ሚሊዮን ያህል የምርጫ አስፈፃሚዎች፣ ዶ/ር ዐቢይ ሰብስቦ “ምርጫ መስረቅ ወንጀል ነው” ብሎ ስለመከራቸው ብቻ እጃቸውን ሰብስበው ይቀመጣሉ፤ በንፅህና ይሰራሉ ማለት አይቻልም፡፡ ስለዚህ ቀጣዩ ምርጫ የተሳካ ዲሞክራሲያዊ ስርአትን ማዋለጃ እንዲሆን፣ ምርጫ ቦርድን ጨምሮ የዲሞክራሲ ተቋማትን ሪፎርም ማድረግ ያስፈልጋል፡፡ ይሄ ሪፎርም ደግሞ ኢህአዴግ ብቻውን እየመራ የተሳካ አይሆንም፡፡ ሪፎርሞቹ የተሳኩ እንዲሆኑ በተለይም የተሳካ ዲሞክራሲያዊ ስርአት ፈጠራ ላይ ሁሉም ተሳታፊ እንዲሆን፣ ብሔራዊ የአንድነት መንግስት መቋቋሙ ወሳኝ ነው። አሁንም ያለነው በኢህአዴግ እና በእግዚአብሔር እጅ ነው። ከዚያ ያለፈ ስምምነት የለንም፡፡ ስለዚህ ለውጡን ከቅልበሳ ለማዳንና የተሳካ ለማድረግ ብሔራዊ የአንድነት መንግስት ያስፈልገናል፡፡ ዝም ብሎ ህጎች ተሻሽለዋል፤ ሪፎርም ተደርጓል መባሉ ብቻ መተማንን ፈጥሮ፣ የሀገሪቱን የፖለቲካ ችግር አይፈታውም፡፡ ለዚህ ነው “መድረክ” ለሀገሪቱ ፍኖተ ካርታ ያስፈልጋል የሚለው፡፡ ዛሬ በብዙ ቦታዎች ያለመረጋጋት ይታያል። ወጣቱ አሁንም የተለያዩ ጥያቄዎችን እየጠየቀ ነው። ትጥቅ ፍቱ አንፈታም የሚሉ ውዝግቦች ይሰማሉ፡፡ ምርጫ ደግሞ ማካሄድ የሚቻለው በተረጋጋ ሃገር እንጂ በተኩስ ቀጠና አይደለም፡፡ ስለዚህ ሃገሪቱ እንድትረጋጋ ከተፈለገ፣ የብሔራዊ አንድነት መንግስት መስርቶ፣ ሃገርን የማረጋጋት ስራ በመስራት፣ ፍኖተ ካርታ በማስቀመጥ፣ የወደፊቱን የሀገሪቱን ጉዞ መተለም ያስፈልጋል፡፡
እኛም የራሳችን፣ እነሱም የራሳቸው ፕሮግራም አላቸው፡፡ ከመሪዎቹ ጋር የተነጋገርነው ወጣቱ ወደ መከፋፈል፣ ወደ ሌላ ችግር እንዳይገባ በጋራ መስራትና የኦሮሞን ህዝብ ትግል ወደፊት በተሻለ መልኩ ለማስቀጠል የሚል ነው፡፡ ከዚህ ያለፈ አንድ ሁለት ብለን የተስማማነው ነገር ግን የለም፡፡ ህዝቡን በአንድነት ለነፃነቱ፣ ለመብቱ፣ ለክብሩ እንዲታገል ለማድረግ ነው የጋራ መግባባት ላይ የደረስነው፡፡ ከዚያ ያለፈ ግንኙነት የለንም፡፡
ያላለቁ ነገሮች ወይም ስምምነቶች ያሉ ይመስለኛል። ኦነግ አስመራ ላይ ከገዥው ፓርቲ ጋር ሲደራደር የተስማማባቸውን ነገሮች በግልፅ አላውቅም፤ ግን ያላለቁ ጉዳዮች ሊኖሩ ይችላሉ የሚል ግምት አለኝ። አሁን ችግር እየተፈጠረ ያለውም በእነዚህ ያላለቁ ጉዳዮች ይመስለኛል፡፡
የኛ ድርጅት ዓላማ፤ የኦሮሞ ህዝብ ከተቀረው የኢትዮጵያ ህዝብና ፍላጎት ጋር ሳይጋጭ፣ በመከባበርና በመቻቻል ሁሉም በእኩልነት የሚኖርበት ኢትዮጵያ እንድትፈጠር ነው፡፡ ሁላችንንም በእኩልነት የምታስተናግድ ዲሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ መመስረት ነው የኛ ግብ፡፡ እኛ የመገንጠል አጀንዳ መጀመሪያውኑም የለንም፡፡ ነገም ከነገ ወዲያም የመገንጠል አጀንዳን ለማንሳት የሚያበቃን ምክንያት የለንም፡፡ ምክንያቱም የኦሮሞ ህዝብ ትልቁ የኢትዮጵያ ክልል ወይም የኢትዮጵያ እምብርት የሚባለውን አካባቢ የያዘ ህዝብ ነው፡፡ ለመገንጠል ፖለቲካ ጂኦግራፊያዊ አቀማመጡም አመቺ አይደለም፡፡ ስለዚህ ለኦሮሞ የሚጠቅመው ከሌላው ኢትዮጵያዊ ጋር ሃገሩን የተሻለች ማድረግ ነው፡፡ የኛ እምነት ይሄ ነው፡፡
በአሁኑ ወቅት በአንድ በኩል ጽንፈኛ የብሔር ፖለቲካ፣ በሌላ በኩል የዜግነት ፖለቲካ እየተቀነቀነ ነው፡፡ ይሄ በሀገሪቱ ቀጣይ ዕጣ ፈንታ ላይ ምን ተፅዕኖ ይኖረዋል?
በዋናነት ይህ ችግር ያለው ህዝቡ ዘንድ አይደለም። የፖለቲካ ልሂቃኑ ዘንድ ያለ ችግር ነው፡፡ ለምሳሌ የጎንደር አርሶ አደር፣ የሸዋን ወይም የሃረርን አርሶ አደር የመጉዳት ፍላጎት የለውም፡፡ የኦሮሞ አርሶ አደር ከሌላው ኢትዮጵያዊ ጋር የመጋጨት ፍላጎት የለውም። ትልቁ ችግር ያለው ደጋግሞ እንዳልኩት፣ ልሂቃኑ የሚጋጩ ህልሞቻቸውን ገደብ ሳያበጁ እየተንቀሳቀሱ መሆኑ ላይ ነው፡፡ ያለ ገደብ የተቀመጡ ህልሞችን ይዘን የተሻለ ሰላምና መረጋጋት ለመፍጠር ያስቸግራል፡፡ ለዚህ ሃገር ወደፊት መቀጠል የመጀመሪያው የመፍትሄ እርምጃ መሆን ያለበት፣ የብሔራዊ መግባባት መድረከ ነው፡፡ ሃገሪቱ ውስጥ የሚንቀሳቀሱ ኃይሎች የሚጋጩ ህልሞቻቸውን እንዴት ማስተናገድና ማቻቻል እንዳለባቸው በዚህ መድረክ የተሻለ ግንዛቤ ሊገኝ ይችላል፡፡ ከመጠፋፋት ይልቅ የተሻለ ትርፍ የሚያገኙበት አቅጣጫ ላይ መስማማታቸው አስፈላጊ ነው፡፡ ይሄ ካልሆነ ግን የሩዋዳ፣ የሶማሌ ወይም የሌሎች የፈረሱ ሃገራት እጣ ሊገጥመን ይችላል፡፡ አሁንም እኮ ዜጎች በግጭት እየሞቱ እየተፈናቀሉ ነው፡፡ ይሄ ቀልድ የሚመስል ነገር በኋላ ብዙ ዋጋ ያስከፍላል። ስለዚህ ልሂቃኑ ህልሞቻችንን በገደብ ካላደረግን በቀር በህልም አለም እየጋለቡ መኖር ነው የሚሆነው። የህልም አለም ግልቢያ ደግሞ የት እንደሚያደርስ አይታወቅም፡፡ የፖለቲካ ልሂቃኑ ከጠባብ ህልም መውጣት አለባቸው። ለዚህ ነው ደጋግሜ ብሔራዊ መግባባት መፈጠር አለበት የምለው፡፡ የዶ/ር ዐቢይ ትልቁ ፈተናም፤ ይሄ የብሔራዊ መግባባት ጉዳይ ነው፡፡ ይሄን ለመፍጠር መትጋት በጣም ወሳኝ ነው። ዳያስፖራውን በሰላም ሃገራችሁ ግቡ ማለቱ ጥሩ ነው፤ ነገር ግን የገባው ኃይል ሀገር ውስጥ ምን ይዞ ይንቀሳቀሳል? ፍኖተ ካርታችን ምንድን ነው? የሚለው በኢህአዴግ በጎ ፍቃድ ብቻ ሳይሆን ህዝባዊ መሰረትና ድጋፍ ያላቸው የፖለቲካ ኃይሎች ቁጭ ብለው በጋራ መክረው፣ አንድ ብሔራዊ ስምምነት ላይ መድረስ አለባቸው፡፡ ይሄ ካልሆነ በየቦታው የሚነሱት ግጭቶች የሚቀሩ አይመስለኝም፡፡ አጉል ተስፋ የያዘው ኃይልም እዚያም እዚህም የሚያደርጋቸው ንክሻዎች አላስፈላጊ ዋጋ ሊያስከፍሉን ይችላሉ፡፡
ይሄ ከባድ ነገር ነው፡፡ ለዚህ ነው ኢህአዴግ ብቻውን የ100 ሚሊዮን ህዝብ ፍላጎትን ሊያስተናግድ አይችልም፤ የብሔራዊ አንድነት መንግስት ያስፈልጋል የምለው፡፡ የፖለቲካ ኃይሎቹ ፍላጎታቸውን በህግና በስርአት ካልገሩ ወይም ህልማቸውን ካልገደቡ ፖለቲካችን በቀላሉ ወደ ጨረባ ተዝካር ሊለወጥ ይችላል፡፡ በዚህም አላስፈላጊ ዋጋ ልንከፍል እንችላለን። በዚህ ሁኔታ ምርጫ እናድርግ ከተባለም፣ ከ97 የበለጠ ፈተና ሊገጥመን ይችላል፡፡ መታወቅ ያለበት ዛሬም ብዙ ተዳፍነው ያሉ ቦንቦች አሉ፡፡ ስለዚህ በአጉል ተስፋ ብቻ ከመጓዝ፣ ከወዲሁ የጋራ ገዥ ህግና ስርአት ማበጀት ያስፈልጋል፡፡ ቀጣዩ ምርጫ የብሔራዊ መግባባት ውጤት መሆን አለበት፡፡ አሁን የኢትዮጵያ ፖለቲካ አልፋና ኦሜጋ ብሔራዊ መግባባት ብቻ ነው፡፡ ዶ/ር ዐቢይም ይሄን አርቀው ማየት አለባቸው፡፡
“የኢትዮጵያ ታሪክ ፈተናዎች እና የሚጋጩ ህልሞች” በሚለው መፅሐፍዎ፤ “የሀገሪቱን ፖለቲካ የበላው ቡዳ አልተገኘም” ብለዋል፡፡ አሁንስ ፖለቲካችንን የበላው ቡዳ አልተገኘም?
አልተገኘም፡፡ ሁሉም ሌላውን ይከሳል እንጂ ቡዳው አልተገኘም፡፡ ቡዳው ግን አሁንም አለ፡፡ ወይም ሁላችንም በተለያየ ደረጃ ቡዳዎች ነን ወይም ቡዳው ኢህአዴግ ነው፡፡ ቡዳው አሁንም ተለይቶ አልወጣም። በፖለቲካችን ውስጥ አለ፡፡ ይሄ ቡዳ እስካልወጣ ድረስ የምናደርጋቸው ጥረቶች ውጤት አያመጡም፡፡ መደመር መቀነስ እያልን ጊዜያችንን ስናጠፋ፣ ጊዜው እንዳይመሽብንም እሰጋለሁ፡፡
እስከ ዛሬ ገዥው መደብና የፖለቲካ ልሂቃን ኢትዮጵያዊነትን በማይሆን መንገድ ለመጠቀም ሲሰሩ ኖረዋል፡፡ እንደውም የኢትዮጵያዊነት ሰርተፍኬት ሰጪና ከልካይ እኔ ነኝ ብለው ራሳቸውን የሾሙ አሉ፡፡ በአንድ በኩል ይሄ ችግር አለ፡፡ በሌላ በኩል፤ ለራሳቸው ህዝብ እንኳ ያልሆኑ መንግስታት ባጠፉት ጥፋት፣ ህዝብ ባልሆነ መንገድ የሚፈርጁ አሉ፡፡ እነዚህ ሁለት ፅንፎች ይታያሉ፡፡ ሰርተፍኬት ሰጪ እኔ ነኝ የሚሉት በአንድ ፅንፍ፣ “አይ እኔ በዚህ አልኖርም” የሚለውና ልገንጠል የሚለው በሌላ ፅንፍ አለ፡፡ ዋናው የዚህ ችግር መንስኤ ደግሞ ህዝቡ ሳይሆን ልሂቁ ነው፡፡ በታሪክ አጋጣሚ ሁላችንም ኢትዮጵያ የምትባል ሃገር ውስጥ እንድንኖር ተደርጓል፡፡ ምናልባት በተለያየ ደረጃ፣ በፍላጎትና ያለ ፍላጎት የገቡ ሊኖሩ ይችላሉ፡፡ ነገር ግን ብዙ ሃገሮች በዚህ ሂደት ነው የተፈጠሩት፡፡ ስለዚህ ለኔ ኢትዮጵያዊነት የማንነት መገለጫ ነው፡፡ ኦሮሞነትና ኢትዮጵያዊነት አይጋጩብኝም፡፡ የግድ ይጋጩ ካልተባለ በስተቀር፣ ሁሉም አብሮ የማይኖርበት ምክንያት የለም፡፡ በተቻለ መጠን ግን ከላይ የገለፅኳቸውን ሁለቱን ፅንፎች ወደ መሃል አምጥተን በመግባባት ላይ የተመሰረተች ሃገርን መፍጠር አለብን፡፡ እንጣላ ከተባለ ወንድምና ወንድምም ይጣላል፡፡ መጣላት ከተፈለገ ቀላል ነው ነው፡፡ መግባባትም ከተፈለገ ቀላል ነው፡፡ እኔ ከዚህ አንፃር አብዛኛው ህይወቴን መሃል መንገደኛ ነኝ። ከመኢሶን ጀምሮ መሃል መንገደኛ ነኝ፤ መንገዱም በተሻለ ሁኔታ ተመችቶኛል፡፡
በታሪክ አጋጣሚ የአዲስ አበባ ከተማ፣ የኦሮሞ ህዝብም የኢትዮጵያ ህዝብም አምብርት ሆናለች። አዲስ አበባን ወደ ፍጭትና ግጭት ከማስገባት ይልቅ ሁለቱም ህዝቦች የጋራ ጥቅም አላቸው ማለቱ ይበጃል። ለምሳሌ፡- የአዲስ አበባ ህዝብ ውሃ፣ ኃይል፣ የቆሻሻ ማስወገድ አገልግሎት የሚያገኘው ከኦሮሚያ ነው። የሚበሉ ነገሮች በብዛት የሚመጡት ከኦሮሚያ ነው፡፡ ወደ ሌላው የኢትዮጵያ ክፍል መውጫው ኦሮሚያ ነው፡፡ ስለዚህ የአዲስ አበባ ህዝብ ከኦሮሞ ህዝብ የሚጣላበት ምንም ምክንያት የለም፡፡ የኦሮሞ ተወላጆችም ከዘመናዊው አለም ጋር የሚገናኙት በአዲስ አበባ በኩል ነው፡፡ ዘመናዊ የሚባሉ ምርቶችን የሚያገኙት ከአዲስ አበባ ነው፡፡ ስለዚህ ሁለቱን በግድ ካላጣላናቸው በስተቀር የሚጣሉበት ምንም ምክንያት የላቸውም፡፡ ልሂቁ ግን ለማጣላት ከፈለገ ብዙ የማጣያ አማራጭ አለው፡፡ በዚያው ልክ ጥልን ማስወገጃም ብዙ አማራጭ አለው፡፡ የምርጫ ጉዳይ ነው፡፡ ዋናው የሚያስፈልገው፣ ምክክርና ውይይት ማድረግ ነው። ከዚህ ንትርክ ይልቅ እንዴት አካባቢውን እናልማ ማለቱ ነው የሚጠቅመው፡፡ ዛሬ አብዛኛው የአዲስ አበባ ሰራተኛ የሚኖረው፣ በዙሪያዋ ባሉ የኦሮሚያ ከተሞች ነው፡፡ አዲስ አበባ ብቻዋን ተለይታ ደሴት መሆን አትችልም፡፡ መልክ ባለው መንገድ ሁለቱ እየተጠቃቀሙ እንዲኖሩ ማስማማት ይቻላል፡፡ ከተማዋ በታሪክ አጋጣሚ የኢትዮጵያም የኦሮሞም እምብርት ሆና ተፈጥራለች፡፡ አስፈላጊ ከሆነ እና ጭቅጥቁ የሚበረታ ከሆነ፣ አዲስ አበባን ትቶ ሌላ የተሻለ ቦታ ዋና ከተማ ማድረግ ይቻላል፡፡ ታንዛኒያ፣ ናይጄሪያ … እንዲህ አድርገዋል፡፡ በታሪክ አጋጣሚ አዲስ አበባ የአፍሪካም መዲና ሆናለች፡፡
ኢህአዴግ ነው፡፡ ደስ ያለው ጊዜ “አዲስ አበባ ላይ ኦሮሞ ምን ጉዳይ አለው? ሂዱና ሌላ ከተማ ፍጠሩ” ብሎ ወደ አዳማ አባረራቸው፡፡ ቅንጅት አዲስ አበባን ሲያሸንፍ ደግሞ “እናንተ ናችሁ የመሬቱ ባለቤቶች” ብሎ ኦህዴድን ከአዳማ ወደ አዲስ አበባ መልሶ ቢሮ እንዲመሰርት አደረገ፡፡ አዲስ አበባ አካባቢ ልዩ ከተሞች መፈጠር አለባቸው ብሎ በሁሉም አቅጣጫ አዲስ አበባን አጠራት፡፡ በዚህ ሰፊ የሆነ የመሬት ንግድና ትርፍ ነው የተፈጠረው፡፡ ያቺ ትርፍ የብዙ ባለስልጣናትን ቀልብ ሳበችና በኦህዴድና በኢህአዴግ መካከል ግጭት ተፈጠረበት፡፡ የኦሮሞ ተቃውሞ አንዱ ምንጭ ይሄ ነው፡፡ እንዲህ አይነት ነገሮች ለፖለቲካ ስልጣንና ፍላጎት ተብለው የሚደረጉ ናቸው፡፡ ይህ ደግሞ ለግጭት ቀላል ነው፡፡ የአዲስ አበባን ፖለቲካ፣ የሁለቱን ህዝቦች ተጠቃሚነት ያማከለ አድርጎ አቅጣጫ ማስያዝ ያስፈልጋል፡፡ ዞሮ ዞሮ የተፈጥሮና የታሪክ አጋጣሚ የፈጠራቸው ጉዳዮች አሉ፡፡
More in this category: « የጠ/ሚኒስትሩ አዲስ ካቢኔ በምሁራንና በፖለቲከኞች እይታ ወ/ት ብርቱካን ሚደቅሳ ከአዲስ አድማስ ጋር … (ስለ ለውጡ … ምን ይላሉ?) »
ይህን ውሳኔ ተግባራዊ ለማድረግ የአሜሪካ መንግስት ለኢትዮጵያ የሚሰጠው የልማት ዕርዳታና የፀጥታ ትብብር ድጋፍ ላይ እርምጃ እንዲወሰድ ይህንንም የሚመለከታቸው መስሪያ ቤቶች ተግባራዊ እንዲያደርጉ አሳስቧል።
ኮንግረሱ የውሳኔ ሀሳቡን ከማፅደቁ አንድ ቀን አስቀድሞ በአሜሪካ የኢትዮጵያ አምባሳደር ካሳ ተክለብርሀን ለኮንግረሱ አባላት በፃፉት ደብዳቤ ኮንግረሱ ውሳኔውን እንዳያፀድቅ አሳስበው ውሳኔው ከፀደቀ የሁለቱ ሀገሮችን ግንኙነት ይጎዳል፣ ውጤታማም አይሆንም ብለዋል።
ናብቲ ሱር ነገሩ ተመሊስና፣ ነቲ ዝገጠመ ክንምርምሮ እንተኽኢልና፣ ካብ መጀመርያ እቲ ጌጋ ናቶም ሰብኡት'ዩ ነይሩ። ንዘይምልከቶም ውግእ ርእሶም ስለ ዝሃቡ፣ ንስድርኦም ንጸላኢ ኣቃሊዖም። ናይ መጀመርያ ሓላፍነቶም፣ ኣንስቶምን ደቆምን ምሕላው ምኻኑ ረሲዖም። ኣብ ቦታ ሓላፍነቶም ኣይተረኽቡን። ልዕሊ ኩሉ'ኳ እቲ ጌጋ ኣብ ዳዊት እንተነበረ፣ ነፍሲ ወከፍ ስለ ስድርኡ ተሓታቲ'ዩ ነይሩ። ዳዊት ምስ ፍልስጠማውያን ንውግእ ክኸይድ ምስ ወሰነ፣ ጌጋ ይገብር ከም ዝነበረ ክነግሮ ድምጹ ዘስምዐ ኣይነበረን። ኣንስቶምን ደቆምን ኣሳጢሖም ይህቡ ከም ዝነበሩ ኣስተውዒሉ፣ ስለ ዕቁባ ስድራኡ ዝተዛረበ ኣይነበረን። ጸላኢ ኣብ ዝዀነ ጊዜን ኣጋጣምን ከጥቅዖም ከም ዝኽእል ዘንጊዖም እንተዘነይሮም፣ ብሓቂ የዋሃት 'ዩም። ጸላኢ ኩሉ ግዜ ንስድራኦም ንምጥቃዕን ንምዕናውን ከም ዘቋምት፣ ገለ ቀዳድ ደልዩ ከም ዝጓዝም ኣምበሳ ከም ዝዘውር ዘይፈልጡ እንትነይሮም፣ ናይ ሓዳር ምስጢር ኣይተረድኦምን። ግን ከኣ ንጉስ ዳዊት፣ ንብዙሓት ጀጋኑ ዘቅንእ ታሪኽ እኳ እንተነበሮ፣ ብስድራ-ቤቱ ዝመጸ ግና ብዙሕ ድኻም ነይርዎ'ዩ። ክንደይ ውግእ ዘይሰዓረ፣ ክንድይ ዕጣቅ ጸላእቱ ዘየፍተሐ፣ ክንደይ ሓያላት ዘየጃጀወ! ኣብ ስድራኡ ክመጽእ ከሎ ዝነበሮ ሃጓፍ ግና እምብዛ ገዚፍ'ዩ ነይሩ። ታሪኹ እንተነቢብና፣ ኣንስቱ መፈጸምታአን፣ ደቁ ዝነብሮም ባህርይን ብቀሊሉ ክንርዳእ ንኽእል ኢና። ልዕሊ ኣገልግሎት፣ ዕቁባ ስድራ-ቤቶም ምውሓስ ናይ መጀምርያ ሓላፍነቶም ከም ዝነበረ ዘንጊዖም እንተነይሮም፣ "ሰብኣይ" ምኻን ዘሰክሞ ሓላፍነት ኣይተረድኦምን። ስለ ዝዀነ ብጌጋ ውሳኔ ዕዮ ካልእ ከስልጡ፣ ኣንስቶምን ደቆምን ንምርኰ ጸላኢ ኣሕሊፎም ሂቦም። ንሳቶም ኣብ ዘይነበርዎ፣ ቦታኦም ምስ ሓደጉ፣ ብዘይተጸበይዎ ጊዜ ጸላኢ ነንስቶምን ቆልዕቶም ማሪኹ ወሲዱ። እዚ ኸኣ ልብኻ ዝሰብ ተመክሮ'ዩ።
እዚ ታሪኽ እዚ ናይ ዘመና መለለይ'ዩ። ናይ ናብራ ውግእ ኣቃልበኦምን ጊዜኦምን ስለ ዝወሰዶ፣ ምእላይ ስድራኦም ዝረስዑን ሸለል ዝበሉን ክህልዉ ከም ዝኽእሉ ምግማት ኣየድልየናን'ዩ። ገለ ንስድራኡ ንምእላይ፣ ገንዘብ ክምእርር፣ ብስራሕ ኣብ ዝተታሕዘሉ፣ ሰበይቱን ደቁን ብሕሱም ጸላኢ ዝተማረኹ ብዙሓትዮ'ምዩ። ፍቅርን ሓልዮትን ካብ ሰብኡተን፣ ካብ ኣብኦም፣ ክረኽብዎ ስለ ዘይከኣሉ፣ ካብ ካልእ ከናድዩ ናብ ግዳም ዝወጹ፣ ግዳይ ጸላኢ ዝዀኑ ክንደን ክንብሎም። ገለ ሰብኡት ራእይ ካልእ ከተግብሩ፣ ንስድራኦም ንጸላኢ ኣሳጢሖም ዝሃቡ፣ ኣንስቶምን ደቆምን ዝኸሰሩ ኣለው። መዓስን ኣበይን ልቢ ኣንስቶም ከም ዝኸሰሩ ዘይፈልጡ ብዙሓት'ዩም። ደቆም ኣብ ክምለስሉ ዘይክእሉ ዓዘቅቲ መስተን ምንዝርናን ካልእን ክሳዕ ዝኣትዉ፣ ሃለዋት ደቆም ዘይፈልጡ ኣቦታት ታእላው የብሎምን። ጓሎም ደገ ደገ ለሚዳ፣ ትምህርቲ ሸለል ኢላ ምስ ዘይረብሑ መሓዙት ዝተቋረነት፣ መገዳ ስሒታ ክነሳ፣ ሃለዋት ጓሎም ዘፈልጡ ኣቦታት ክንደይ ኢልካ ክቁጸሩ። ዝህብዎ ምላሽ ድማ፣ ንከብዳ ክዕንግል፣ ዝባና ክሽፍን፣ ተጽልለሉ ናሕሲ ክኸፍል ኣቃልቦይ ጠፊኡኒ ክነሱ፣ ከምዚ ክፈድዩኒ ዝብል'ዩ። ብዙሓት ሰብኡት ቀደማይ ሓላፍነቶም ስለ ዘይተረድኡ፣ ንሳቶም ከይፈለጡ ኣንስቶምን ደቆምን ዝኸሰሩ፣ ንኣደዳ ጸላኢ ዝዀኑ ኣለዉ።
ሰብኣይ ካህን ገዛ'ዩ። ስለዚ ደገ ቅድሚ ምውጻኡ፣ ሃለዋት ስድራኡ ክገብር ናይ መጀምርያ ሓላፍነቱ ምኻኑ ክዝንግዕ የብሉን። ገዝኡ ብዝግባእ ከመሓድርን ክኣልን ኣለዎ። ብፍላይ እኳ ኣብዚ ቀናን ወለዶ፣ መንፈስ ኢዛቤል ብሓይሊ ዝሰርሓሉ ዘሎ ዘመን፣ ሓሳብ ኣምላኽ ንገዛእ ርእሱን ንስድራ-ቤቱን እንተዘይተረዲኡ፣ ከይተፈለጦ ኣብ ስድራኡ ምዕናን ክኸውን ተኽእሎ ኣሎ። ካብቲ ብዙሕ መለለይ ናይ ኤዛቤል መንፈስ ንምጥቃ እንተኣድልዩ፣ ውሉድ ንኽብሪ ኣምላኽ ዘይኰኑ ንዓለማውነት ዝስዕር መንፈስ፣ ሰብኣይ ካብ ብፍቃድ ኣምላኽ ብሓሳብ ሰበይቱ ንኽዝወር ዘጃጁ መንፈስ'ዩ። (1ነገ21፣25) በዚ መንፈስ ተሳዒሮም ኣብ ክሳራ ዝነብሩ ድማ ብዙሓት እዩም። ስለዚ ነፍሲ ወከፍ ሰብኣይ ከም የሁ ዝበለ ቅብኣትን ምርዳእን ትብዓትን ሒዙ፣ ገዝኡ ክኣሊ ካብ ኣምላኽ ክዕጠቅ ኣለዎ። እዚ ዘመን ዓለማውነት ንብዙሓት ስዒሩ ኣብ ክሳራ ክነብሩ ገርዎም ኣሎ። እቲ ናይ ኣምልኽ ሰብ ግና እቲ ንዘልኣለም ዝነብር ሓሳብ ኣምላኽ ብምፍላጥ፣ ዓለማውነት ስዒሩ ክነብር ጻዊዒትን መሰልን ኣለዎ። ስበይቱ ብሓሳብ ጸላኢ ከይትጥለፍ፣ ውሉዱ ብፍልጠት ፍቅሪ ኣምላኽ ንኽዓብዩ፣ ሰብኣይ ከም ካህን ኣብ ልዕሊ ቤቱ፣ ግቡእ ቦታኡ ብምሓዝ፣ ገዛእ ርእሱን ስድራ-ቤቱን ብፍቃድ ኣምላኽ ንኽዓብዩ ክተግህ ኣለዎ።
ናብዚ ኽሉ ዕንወት ክበጽሑ ዝገበሮም፣ ንስድራቤቶም ኣሳጢሖም ንጸላኢ ኣሕሊፎም ክህቡ ምኽናያት ዝዀኖም ሓደ ነገር'ዩ። እቲ ዝዓበየ ዳዊት ዝገበሮ ጌጋ ድማ ከም ልማዱ ምስ ኣምላኹ ምምኻር ገዲፉ፣ ምስ ገዛእ ርእሱ ተማኺሩ፣ ምስ ፍልስጠማውያን ክነብር ስለ ዝወሰነ'ዩ። እቲ ሱር መበገሲ ናይዚ ኹሉ ክሳራ እምበኣር እዚ'ዩ። ንጉስ ዳዊት ክኣቱን ክወጽእን፣ ኣምላኹ ከይሓተተን ከይተወከሰን ይንቀሳቀስ ኣይነበረን። እንታይ ተገበርኩ ይሓይሽ? ንጸላእተይ ኣብ ኢደይ ኣሕሊፍካ ትህበኒ ዲኻ? ሳኦል ከርክበንን ክሕዘንን ድዩ? ንሳኦል የሕሊፎም ክህቡኒ ዲዮም? (1ሳሚ23፣11-12) ንጸላእተይ ከጥቅዖም'ዶ? (1ዜና14።10) ዝብልን ካልእን ሕቶታት ንእ/ሔር ኣብ ዝተፈለላለ ጊዜ ይሓትት ነይሩ'ዩ። ስለ ዝዀነ ሓለዋ ኣምላኽ በዚሕሉ፣ ኣብ ዝኸዶ ይሰልጦ ነበረ። እንተ ሕጂ ግና ስለ ዝፈርሀ፣ ካብ እምነት ስለ ዝጎደለ፣ ምስ ገዛእ ርእሱ ተማኺሩ፣ ብስጋ ተማሪኹ። ሓሳብ ስጋ ድማ ሞት ስለ ዝዀነ፣ ነፍሶም ክሳብ ትቅሕቱ፣ ናብ መከራ ተሸሚሞም። ምኽሪ ገዛእ ርእሱ ድማ ከምዚ ዝብል'ዩ ነይሩ፣
"ዳዊት ድማ ብልቡ፡ ሕጂ ሓንቲ መዓልቲ ብኢድ ሳኦል ክጠፍእ እየ፡ ናብ ምድሪ ፍልስጥኤማውያን ካብ ምህዳም ዚሐይሽ የብለይን፡ ሽዑ ሳኦል እቲ ኣብ ብዘሎ ዶባት ምድሪ እስራኤል ምድላየይ ይሐድግ እሞ፡ ካብ ኢዱ እድሕን፡ በለ።" 1ሳሙ27፣1
እዚ ዝበለ ምስ ኣምላኽ ከይማኸረ'ዩ። ዘረባኡ ኣስተውዒልና እንተነቢብናዮ፣ ነፍሲ ዳዊት ክሳብ ክንደይ ካብ እምነት ጎዲላ ከም ዝነበረት ክንርዳእ ቀሊል'ዩ። ክሳብ ሕጂ ብህይወት ምህላዉ፣ ሓለዋ ኣምላኽ ምዃኑ ረሲዑ። ሕጂ ግና "ብኢድ ሳኦል ክጠፍእ'የ" ኢሉ ፈሪኡ። ካብ ኢድ ጎልያድን ካብ ኵናት ሳኦልን ከመይ ከም ዘድሓኖ ረሱዑ። "እ/ሔር ምሳና እንተዘይነብር፣ ጸላእትና ብሂወት ከለና ምወሓጡና" (መዝ124) ኢሉ ዝዘመሮ መዝሙር ካብ ልቡ ተሰዊሩ። ኣብ እስራኤል ከም ዝነግስ ዝተዋህቦ ተስፋ ረሲዑ፣ ኣምላኽ ክገብሮ ከም ዝኽእል ተጠራጢሩ። ብፍርሃት ስለ ዝተሸነፈ፣ መገዲ ስጋ ክኸይድ ብምውሳን፣ ካብ ስፍራኡ ዘምቢሉ። እዛ ውሳኔ እዚኣ ድማ ኣብ ህይወቱ ዓቢ ዕንወት ኣስዒባ። ምሕረትን ሓለዋን ኣምላኽ ረሲዑ፣ "ካብ ንምድሪ ፍልስጠማውያን ካብ ምኻድ ዝሓይሽ የብለን" ኢሉ። ብሓቂ ካብኡ ዝሓይሽ ኣይነበሮን ኰይኑ ድዩ? "እቲ ኣብ ጸግዒ እቲ ልዑል ዝሓድር ኣብ ጽላል እቲ ዝኽእል ይነብር" (መዝ91) ኢሉ ዝዘመሮ ብሉጽ መዝሙር ረሲዑስ፣ መገዱ ኣብ ቅድሚ የዒንቱ ቅኑዕ ኰይኑ ተራእይዎ? ንኣምላኹ ኣሚኑ ልቡ ስለ ዘይጸንዐ፣ ካብ ተስፋ ኣምላኽ፣ ኣብ ጥበብ ገዛእ ርእሱ ስለ ዝተደገፈ፣ ምስላጥን ምኽንዋንን ካብኡ ርሒቑ። (ምሳ3፣5) እቲ ምስ ገዛእ ርእሱ ዝመኸሮ ምኽሪ፣ ካብ ካብ ኢድ ሳኦል ከድሕነኒ'ዩ ኢሉ ሓሲቡ። "እ/ሔር ከውሐይን ዕርደይን ዝውከሎ ኣምላኻይን ኢሉ" (መዝ 62፣2) ዝዘመሮ ደኣ ኣበይ ኣትዩ? "ከምቲ ንፋስ ንትኪ ዝብትኖ፣ ከምኡ ድማ ኣምላኸይ ንጸላእተይ በተኖም" ዝበሎ ካብ ሓሳቡ ተሰዊሩ። ግን ከኣ ፍርህን ምቅሕታው ነፍስን ከምኡ'ዩ ዝገብር። ፍቃድ ኣምላኽ ገዲፉ፣ ሓሳቡን ድሌቱን ክገብር ስለ ዝወሰነ፣ ዘይተጸበዮ፣ ኣብ ተምኩሩኡ ርኢዎ ዘይፈልጥ ጥፍኣትን ክሳራን ርእዩ። ብሓሳቡ ክኸይድ ስለ ዝወሰነ፣ ካብቲ እ/ሔር ዘቀመጦ ቦታ ገዲፉ ኣብ "ጺግላግ" ሰፊሩ።
ንእሽቶ ትመስል ስጋዊ ውሳኔ ኣብ ህይወትና ዓቢ ዕንወት ከተስዕብ ከም ትኽእል እንተንፈልጥ፣ ንኣምላኽ ከይተወከስና፣ ፍቃድ ኣምላኽ ከይሓተትና ሓንቲ ስጉምቲ ኣይምኸድናን። ሰበይቱን ደቁን ዝሰኣነ እንተዝሕተት፣ እቲ ጌጋ ኣበይ ከም ዝጅምር፣ ኣበይ ካብ መገዲ ክወጽእ ከም ዝጀመረ ዝዛረቦ ኣለዎ። ክንድዚ ዝኣክል ስራሕ ክሰርሓ እንተዘይውስን፣ ገዛ ብእዋኑ ኣትየ ምስ ሰበይተን ደቀይን ጊዜ እንተዘሕልፍ፣ ሰበይተይ ገዲፈ ካልእ እንተዘይጥምት፣ ብኣገልግሎት ቤተ ክርስትያን እንተዘይትሓዝ፣ ካብ ምስ ስድራይ ምስ የዕሩኽተይ ከምሲ እንተዘይደሊ፣ ካብ ምኽሪ ሰበይተይ ምኽሪ ስድራይ እንተዘይሰምዕ፣ እዚ ኩሉ ዕንወት ኣብ ቤተ-ሰበይ ኣይምመጸን ኢሉ ገዛእ ርእሱ ዝኸስስ ብዙሕ'ዩ። ኰታት ፍቃድ ኣምላኽ ገዲፉ፣ ብምኽሪ ገዛእ ርእሱ ክኣቱን ክወጽእን ዝጀመረ፣ ንጥፍኣትን ክሳራን ቀረባ'ዩ።
“በነሱም ላይ (የቅጣት) ቃሉ በተረጋገጠ ጊዜ ሰዎቹ በአንቀጾቻችን የማያረጋግጡ እንደነበሩ የምትነግራቸውን እንሰሳ ለነርሱ ከምድር እናወጣለን።”Suuratu An-Naml 27:82
ወዲሰብ፡ እቲ ብሓሰኻታት ጊኒ ዚጥቃዕ እተፈልጠ እንኮ እንስሳ እዩ።[2] እዚ ሓሰኻ፡ ካብ ሓደ ክሳብ ክልተ ሚሊ ሜትሮ ስፍሓት ዘለዎ ኮይኑ፡ በጽሒ ኣንስተይቲ ድማ ካብ 60 ክሳብ 100 ሰንቲሜትሮ ንውሓት ኣለዋ (ተባዕትዮ ግን ኣዝዮም ሓጸርቲ እዮም)። [1][2] እቲ እንቛቚሖታት ድማ ካብ ሰብ ወጺኡ ክሳዕ ሰለስተ ሳምንታት ክነብር ይኽእል እዩ።[4] ቅድሚኡ ግን ብቚንጪ ማይ ክብላዕ ኣለዎ።[1] ኣብ ውሽጢ ቊንጪ ማይ ዘሎ ላርቫ፡ ክሳዕ ኣርባዕተ ኣዋርሕ ክጸንሕ ይኽእል።[4] ስለዚ፡ እቶም ሓሰኻ ኣብ ሓደ ቦታ ንኽጸንሑ፡ እቲ ሕማም ኣብ ነፍስወከፍ ዓመት ኣብ ደቂሰብ ክህልዉ ኣለዎ።[5] ነጸርታ’ዚ ሕማም’ዚ፡ መብዛሕቱ ግዜ፡ ብመሰረት ምልክታትን ሓበሬታን እቲ ሕማም ኺካየድ ይኽእል።[6]
ምክልኻል፡ ኣቐዲምካ ነቲ ሕማም ብምንጻር፡ ደሓር ድማ ነቲ ዝሓመመ ሰብ ነቲ ቊስሉ ኣብ ዝስተ ማይ ንኸይገብር ብምኽልካል ኣዩ።[1] ካልእ ጻዕርታት ድማ፥ ኣገልግሎት ጽሩይ ማይ ከምዚመሓየሽ ምግባር፣ ጽሩይ ኣብ ዘይኮነሉ ግዜ ድማ ብመጻረዪ ማይ ምጽራይ የጠቓልል። [1] መብዛሕቱ ግዜ፡ ብሻሽ ምጽራይ እኹል እዩ።[3] እተበከለ ዝስተ ማይ፡ ነቲ ላርቫ ንምቕታል ተመፎስ (temefos) ተባሂሉ ብዚጽዋዕ ከሚካል ኪፍወስ ይከኣል እዩ።[1] ነቲ ሕማም፡ መድሃኒት ወይ ክታበት የብሉን።[1] ቀስ ኢልካ ብዕንጨይቲ ነቲ ሓሰኻ ብምጥቕላል ኣብ ገለ ሳምንታት ከተጥፋኦ ይከኣል እዩ።[2] እቲ ሓሰኻ ኪወጽእ ከሎ ዝፈጠሮ ቊስልታት ድማ ብባክተርያ ክልከፍ ተኽእሎ ኣለዎ።[2] እቲ ሓሰኻ ምስ ወጸ፡ ንኣዋርሕ ዚጸንሕ ቃንዛ ብቐጻሊ ኪህሉ ይኽእል እዩ።[2]
ኣብ 2013፡ በቲ ሕማም እተለኽፉ 148 ሰባት ነይሮም።[1] እዚ ድማ ካብቲ ኣብ 1986 ዝነበሩ 3.5 ሚልዮን ሕሙማት ጐድሉ።[2] ኣብ ኣፍሪቃ፡ ኣብ 4 ሃገራት ጥራይ ይርከብ፣ ካብቲ ኣብ 1980ታት ዝነበራ 20 ሃገራት ድማ ጐዲሉ ይርከብ። [1] እታ ብብዝሒ እተጠቕዐት ሃገር፡ ደቡብ ሱዳን እያ።[1] እዚ ሕማም’ዚ ድማ ክጠፍእ ዘለዎ ብፓራሳይት ዚመሓላለፍ ናይ መጀመርታ ሕማም ዳርጋ ኮይኑ ኣሎ።[7] ሕማም ሓሰኻ ጊኒ፡ ካብ ጥንቲ ይፍለጥ ነይሩ። [2] ኣብቲ ብ1550 ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ እተዳለወ ሕክምናዊ ጽሑፍ ግብጺ ኢበርስ ፓፕይሩስ (Ebers Papyrus) ተጠቒሱ ይርከብ። [8] ድራኩንኩልያሲ ዚብል ስም፡ "ስቓይ ደቀቕቲ ድራጎናት" ካብ ዚብል ላቲን ዚመጸ እዩ፣[9] እቲ “ሓሰኻ ጊኒ” ዚብል ስም ድማ ኤውሮጳውያን ኣብ 17 ክፍለ-ዘመን ኣብ ገማግም ምዕራብ ኣፍሪቃ ኣብ ዘላ ጊኒ እቲ ሕማም ምስርኣይዎ ዘውጽእዎ ስም እዩ።[8] ንሓሰኻታት ጊኒ ዚመስል ጅር (ስፒሽስ) ድማ ኣብ ካልኦት እንስሳታት ነቲ ሕማም የመሓላልፍ።[10] እዚ ግን ናብ ደቂሰብ ኣይመሓላልፍን እዩ።[10] እዚ ድማ ምስ ርሱዕ ትሮፒካዊ ሕማም ይምደብ።[11]
የአሜሪካ ኤምባሲ በጨለንቆና በተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች በተነሱ ግጭቶች የሰዎች ሕይወት በመጥፋቱና የአካል ጉዳት በመድረሱ እጅግ እንዳሳሰበውና እንዳዘነ ገለጸ፡፡ ኤምባሲው በዛሬው ዕለት ባወጣው መግለጫ ለተጎጂ ቤተሰቦችና ወዳጆች መጽናናትን ተመኝቷል፡፡
የኢትዮጵያና የኤርትራ ምሁራን የሁለቱን አገሮች የወደፊት የሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነት በተመለከተ ሐሙስ ኅዳር 7 ቀን 2010 ዓ.ም. በሐርመኒ ሆቴል ውይይት ሲያካሂዱ ኢትዮጵያን ወክለው ከተገኙ ምሁራን በከፊል
የኢትዮጵያና የኤርትራ ምሁራን በሁለቱ አገሮች ጉዳይ ላይ ሐሙስ ኅዳር 7 ቀን 2010 ዓ.ም. የጋራ ውይይት አድርገው ነበር፡፡ በውይይቱ ላይ ኤርትራን በመወከል ለረዥም ዓመታት በአውሮፓና በአሜሪካ የሚኖሩ፣ እንዲሁም ከኤርትራ ሸሽተው ኢትዮጵያ ውስጥ የሚኖሩ ኤርትራውያን፣ ከስደተኛ ካምፖች ተወክለው የመጡ ኤርትራውያን ምሁራን፣ ጋዜጠኞችና ሌሎች የኅብረተሰብ ክፍሎች ሲገኙ፣ ኢትዮጵያን በመወከል ደግሞ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ምሁራን ውጭ አገር የቆዩ ዳያስፖራዎች፣ የሚዲያ ኃላፊዎችና ሌሎች ተሳታፊዎች ተገኝተው ነበር፡፡
እ.ኤ.አ. ከህዳር 2015 ዓ.ም. ጀምሮ የኢትዮጵያ በስፋት ትልቁ በሆነው በመላው ኦሮሚያ ክልል እና ከሃምሌ 2016ዓ.ም ጀምሮ ደግሞ በአማራ ክልል ያልተጠበቀ እና እጅግ ከፍተኛ የህዝብ ተቃዉሞዎች ተደርገው ነበር። የኢትዮጵያ የጸጥታ ሀይሎች ባብዛኛው ሰላማዊ የነበሩትን ሰልፈኞች ለመበተን በወሰዱት የሀይል እርምጃ ከ500 በላይ ሰዎችን ተገድለዋል። Read more →
ከሁለት ዓመታት በፊት ጀምሮ በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች በተከሰቱ ግጭቶች የሰዎች ሕይወት መጥፋቱና ንብረት መውደሙ ይታወሳል፡፡ በቅርቡም በተለያዩ ምክንያቶች በአማራ፣ በትግራይና በኦሮሚያ ክልሎች ያሉ ዩኒቨርሲቲዎች የመማር ማስተማር ሥራ እንደ ተስተጓጎለ ይታወቃል፡፡
የአሜሪካ ኤምባሲም በጨለንቆና በተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች በተከሰቱ ግጭቶች የተሳተፉትን መንግሥት ተጠያቂ እንዲያደርግና የዜጎቹን ደኅንነት እንዲያስጠብቅ ጥሪ አቅርቧል፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚደነቀውንና አብሮት የቆየውን ብዝኃነት የማክበር ልምድ እንዲጠብቅና ልዩነቱን በጋራ መፍታት ይችል ዘንድ ዘዴዎችን እንዲቀይስ በማሳሰብ ኤምባሲው መልዕክቱን አስተላልፏል፡፡
ሱዳን ብሉ ናይል ክፍለ ግዛት ውስጥ ቡት የምትባል ከተማ ላይ በደረሰ የጎርፍ መጥለቅለቅ አደጋ አምስት ሰዎች ሲሞቱ ወደ አንድ ሺህ ሁለት መቶ የሚሆኑ መኖሪያ ቤቶች ወድመዋል፤ በአቅራቢያው በሚገኝ ሌላ ዌድ አቡክ የሚባል ከተማም እንዲሁ ከአንድ መቶ ሃያ በላይ መኖሪያ ቤቶች እንደወደሙ ተዘግቧል።
ሱዳን ዋና ከተማ ካርቱም ላይ በጣለው ከባድ ዝናብ አንድ ሺህ የሚሆኑ መኖሪያ ቤቶች በጎርፍ መጥለቅለቃቸውን የሃገር ግዛት ሚኒስትሩ ሌተና ጀነራል አልታሪፊ ኢድሪስ ገልጸዋል።
ከተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በተገኘ መረጃ መሰረት በአለፈው ዓመት ሃምሌና ነሃሴ ወር ውስጥ ከሃገሪቱ አሥራ ስምንት ክፍለ ግዛቶች በአሥራ ስድስቱ በደረሰ የጎርፍ አደጋ የሰባ ሳምንት ሰዎች ህይወት አልፏል።
ፕረዚደንት ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ክንዲ ሃገራዊ ረብሓ ንውልቃዊ ረብሕኦም ብዝጠቅም ምስ ናይ ቻይና ፕረዚደንት ሺ ጂንፒንግ ሓዊሱ ምስ ዝተፈላለዩ መራሕቲ ዓለም ይራኸቡ ከምዝነበሩ ኣማኻሪ ሃገራዊ ፀጥታ ነበር ጆን ቦልተን ገሊፆም።
ናይ ቦልተን ፅሑፍ 29 ሰነ 2019 ኣብ ኦሳካ ጃፓን ኣብዝተኻየደ ኣኼባ G20 እውን ርክብ ኣሜሪካን ቻይናን ኣብ ዓለም ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ ኢሎም ሺ ንትራምፕ ነጊሮምዎም ይብል ።
“ንሶም(ትራምፕ) ቻይና ዓልቋይን ስርናይን ምዕዳጋ ክተሓይል ንኣገዳስነት ሓረስቶት ኣስሚሮምሉ እዮም።ትራምፕ ቃል ብቓል ዝበሉዎ ኣብቲ መፅሓፍ ከውፅኦ ደልየ ነይረ።ናይ መንግስቲ ቅድመ ሕትመት መስርሕ ግምገማ ግን ኣይፈቐደን’’ኢሎም።
እቲ መፅሓፍ ዝቕፅል ሰሙን ክወፅእ መደብ ተታሒዙ እንተሃለወ እውን ሚንስትር ፍትሒ ነቲ ሕትመት ጠጠው ንምባል ብቕድሚ ትማሊ ሰሉስ ክሲ መስሪቱ ኣሎ።ቦልተን ንዝፈረምዎ ሓበሬታ ናይዘይምውፃእ ስምምዕ ብምጥሓስ ሃገራዊ ድሕነት ኣብ ሓደጋ ኣውዲቖምዎ ክብል ምምሕዳር ትራምፕ ይከራኸር።
“ንዓይ ከቢድ ገበን እዩ’’ኢሎም ትራምፕ ‘’ብምስጢር ክዕቀብ ዘለዎም ሓበሬታ ከምዝሓዘ ይፈልጥ እዩ።ኩሉ ምሳይ ዝግበር ምይይጥ ምስጢር እዩ።ብዛዕባ እቲ ምይይጥ እንተሓሲዩ ድማ ዝገደደ ይኸውን’’ኢሎም ።
ትራምፕን ዋና ዓቃቢ ሕጊ ዊሊያም ባርን ቦልተን ንናይ ዋይት ሃውስ መስርሕ ገምጋም ረቂቕ ፅሑፍ ኣይዛዘመን ክብሉ ይኸሱ።ናይ ቦልተን ጠበቓ ግን እቲ መፅሓፍ ሚስጥር ኣይሓዘን፤መስርሕ ገምጋም እውን ኣብ ዝሓለፈ ሚያዚያ ወዲኡ እዩ ይብል።
ከኬንያና ከጂቡቲ ዜጎች በስተቀር በአትዮጵያ ጉብኝት የሚያደርጉ የሌሎች አገራት ጎብኚዎች ቪዛ ያስፈልቸዋል። ጎብኝዎች ከአገራቸው ከመውጣታቸው በፊት ከኢትዮጵያ ኤምባሲ ወይም የቆንስላ ጽህፈት ቤቶች ቪዛ መቀበል ይጠበቅባቸዋል። ቪዛዎች ሁሉ ከተመቱበት ቀን ጀምሮ አገልግሎት መስጠት ይችላሉ ።
የ SmellTracker ድረገጽ በስልተ ቀመር (አልጎሪዝም) ተመርኩዞ አምስት ከቤት ውስጥ ያሉ ነገሮችን በመጠቀም የሽታ ግንዛቤን ይከታተላል። ይህም የኮቪድ-19 ቅድመ ምልክት መኖሩን ሊያስገነዝብዎት ይችላል ፡፡
በፊፋ ኮካኮላ የወርሃዊ የሃገራት ደረጃ ከጨዋታዎች የራቀው የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን ማሽቆልቆልን አሳይቷል፡፡ በነሃሴ 2008 መጨረሻ ሲሸልስን በአፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ሃዋሳ ላይ 2-1 ዋሊያዎቹ ከረቱ በኃላ አንድም ጨዋታ ሳያደርጉ ቆይተዋል፡፡
የፊፋ ካላንደርን ተጠቅሞ የአቋም መለኪያ ጨዋታ አለማድረጉን ተከትሎ ብሄራዊ ቡድን በፈረንጆንቹ ሚያዚያ ወር ከዓለም 124ኛ ሆናለች፡፡ ከአንድ ወር በፊት ወደ 100 ለመግባት ተቃርቦ የነበረው ቡድን አሁን ላይ ከፍተኛ መውረድን አሳይቷል፡፡ 20 ደረጃዎችን የወረደው ቡድኑ 265 ነጥቦች አግኝቷል፡፡ ከወር በፊት በ335 ነጥብ 104ኛ ነበር፡፡
በአፍሪካ ዋንጫ ማጣሪያ ከኢትዮጵያ ጋር የተደለደሉት ጋና (45ኛ)፣ ኬንያ (78ኛ) እንዲሁም ሴራሊዮን (113ኛ) ሆነዋል፡፡ በተለይ ጌረቤታችን የሆነችው ኬንያ የአቋም መለኪያ ጨዋታዎች ማድረግ መቻሏ በደረጃዋ ላይ ከፍተኛ መሻሻል እንድታሳይ አስችሏታል፡፡ የሃራምቤ ከዋክብቶቹ ከሳምንታት በፊት በአቋም መለኪያ ጨዋታ ማቻኮስ ላይ ከዩጋንዳ አቻ ስትለያይ ዲ.ሪ. ኮንጎን በሚካኤል ኦሉንጋ ሁለት ግቦች ማሸነፍ ችለዋል፡፡
የ2017 የአፍሪካ ዋንጫ የፍፃሜ ተፋላሚ የነበረችው ግብፅ የአፍሪካ 1ኛ ሆናለች፡፡ ፈርኦኖቹ ከዓለም 19ኛ ናቸው፡፡ ሴኔጋል ከዓለም 30ኛ ከአፍሪካ 2ኛ፣ ካሜሮን ከዓለም 33ኛ ከአፍሪካ 3ኛ፣ ቡርኪናፋሶ ከዓለም 35ኛ ከአፍሪካ 4ኛ፣ ናይጄሪያ ከዓለም 40ኛ ከአፍሪካ 5ኛ ሆነው ይከተላሉ፡፡
የ2018 የዓለም ዋንጫ ተሳታፊነቷን ያረጋገጠችው ብራዚል የደረጃው አናት ላይ ተቀምጣለች፡፡ አርጀንቲና፣ ጀርመን፣ ቺሊ፣ ኮሎምቢያ፣ ፈረንሳይ፣ ቤልጄየም፣ ፖርቹጋል፣ ስዊዘርላንድ እና ስፔን ከ2-10 ያለው ደረጃ ይዘዋል፡፡
በኢ/ኦ/ተ/ቤ/ክ በሰ/ት/ቤቶች ማ/መምሪያ - ማኅበረ ቅዱሳን ትሩፋት | (Amharic) ይለግሡ – የዲማ ቅዱስ ጊዮርጊስ ገዳም የሐዲሳትና ፍትሐ ነገሥት መጻሕፍት ምስክር ጉባኤ ቤት
ባለፉ ጥቂት ቀናት ውስጥ አማፂያኑ በሳዑዲ አረቢያ ከሚመሩትና ዓለምአቀፍ ዕውቅና ያላቸው ፕሬዚዳንት አብድ-ራቡ መንሱር ሃዲ ደጋፊዎች ከሆኑ ኃይሎች ጋር እየተዋጉ ወደዚህች ደቡባዊት የወደብ ከተማ ሰሞኑንም ዘልቀው ሲገሠግሡና ዛሬም ወደ ከተማይቱ ማዕከል ሲገፉ እንደነበር ተዘግቧል፡፡
የአደን መውደቅ ከአንድ ሣምንት በላይ ለሆነ ጊዜ በመላ የመን የአየር ድብደባ እያደረሰ ባለው በሣዑዲ አረቢያ የሚመራው ጥምር ኃይል ላይ ያረፈ ከባድ የክርን ጥቃት ነው እየተባለ ነው፡፡
ሳዑዲ አረቢያ ዋና ከተማ ሪያድ ላይ መግለጫ የሰጡ አንድ የሳዑዲ መከላከያ ባለሥልጣን ከተማይቱ ውስጥ ያለው ሁኔታ የተረጋጋ ነው ብለው እንደሚያምኑ አመልክተዋል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ ከአል-ቃዳይ ቁርኝት ያላቸው ናቸው የተባሉ ታጣቂዎች ደቡብ የመን ውስጥ የሚገኝ አንድ እሥር ቤት ወርረው 300 የሚሆኑ እሥረኞችን ማስለቀቃቸው ተገልጿል፡፡
አል-ማካላ በሚባለው አባባቢ ከሚገኘው እሥር ቤት ዛሬ እንዲያመልጡ ከተደረጉት መካከል የአል-ቃይዳ በአረቢያ ልሣነ-ምድር መሪ የሆነ ኻሊድ ባታርፊ የሚባል ሰው እንደሚገኝበት የፀጥታ ባለሥልጣናት ተናግረዋል፡፡
የዚህ ወታደር መገደል ሳዑዲ አረቢያ በሁጢዎቹ አማፂያን ላይ ጥቃት ከከፈተች ወዲህ ባለው የአንድ ሣምንት ጊዜ ውስጥ የመጀመሪያው በሕይወት ላይ የደረሰባት ጉዳት መሆኑ ነው፡፡
ዋላ'ኳ ብድሕሪ'ቲ ስምምዕ ኒኩለር ገለ ካብተን ዓበይቲ ትካላት ኣውሮጳ ወፍሪ ንግደን ኣብ ኢራቕ ንምግባር ተጓየን እንተነበራ፡ ድሕሪ'ዚ መርገጺ ኣውሮጳዊ ሕብረት ግን ኣብ ኢራን ማልካ ምውፋርዶ ምስ ኣመሪካ ምንጋድ ኣብ ዝብል ይማትኣ ኣለዋ።
'እቲ ድሕሪ ስምምዕ ውዕል ኒኩለር 2015፡ ካብ ኢራን ተላዒሉ ዝነበረ እገዳ ዳግማይ ክትግበር'ዩ፡ እዚ ድማ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ኢራን ተራእዩ ዘይፈልጥ ፋይናንሳዊ ጸቕጢ ክፈጥር'ዩ' ይብል ማይክ ፖምፒዮ።