Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ZhongShan LED የኮርን ብርሃን 12 ስኩዌርስ የተቀበረ ብርሀን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED የኮርን ብርሃን 12 ስኩዌርስ የተቀበረ ብርሀን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED የኮርን ብርሃን 12 ስኩዌርስ የተቀበረ ብርሀን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
36V 13AH down tube lithium ion Ebike ባትሪ ለኤስስክሌት ብስክሌት ሞዴል No: SSL-ICR10S4P መግቢያ: 36V 13AH lithium Ion Li.Ion ባትሪ ፓኬት ለኤሌክትሪክ አውቶቡስ ፣ ለኤሌክትሪክ መኪና ፣ ለኤተር መኪና ፣ ለኤሌክትሪክ ብስክሌት ብስክሌት ብስክሌት ብስክሌት ፣ ለኤሌክትሪክ የጎልፍ ጋሪ ፣ e.wheelchairelectric ከበሮ ፣ የኤሌክትሪክ መስታወት ፣ የሣር ማጠቢያ ፣ የርቀት መቆጣጠሪያ
መቼም የእብደት መጨረሻው የት እንደሆነ ቢታወቅ ጥሩ ነበር። ምክንያቱም የት ሲደርሱ ነው እብደታቸው የሚቆመው ብለን ሰከን የሚሉበትን ሰዓት ማወቅ ስለሚቻል ነው። ዕድሜ ሲጨምር ሰው፣ ይጨምታልም የተሳሳተውንም ያርማል። የነዚህ ሰዎች ሥራ ግን አድሮ ቃሪያ እየሆነብን ነውና በጣም ያሳዝናል።
ኦሮሚያ የሚባል ምድር የለም መጀመሪያ ነገር፣ ወደዳችሁም ጠላችሁም በምናባችሁ የሳላችሁት ካልሆነ በስተቀር ማለቴ ነው። ምክንያቱም ኦሮሞ ያልሰፈረበት የኢትዮጵያ ክፍል በጣም በጣት የሚቆጠር ስለሆነ ነው። ስለዚህ ይህ ሁሉ ዘመን አዲስ አበባ የኢትዮጵያ ዋና መናገሻ ከተማ ሆና ስታገለግል እኛ ብቻ ሳንሆን የአፍሪካ መንግሥታትም ጭምር መሥሪያ ቤታቸው እዚህ ሆኖ ዓለም ያወቀው ጉዳይ አንዴ ፊንፊኔ ስትሉ ሌላ ግዜ አዲስ አበባ ስትሉ በጣም የምትገርሙ ፍጡራን ናችሁ።
ስለዚህ ዋና ከተማ እንድትመሰርቱ ተነግሮ አችሁ ናዝሬትን መርጣችሁ ከተማውን መቆርቆራችሁ እየታወቀና እርሱንም በማስፋፋትና ትልቅ ከተማ በማድረግ ፈንታ፣ መልሳችሁ አዲስ አበባ የኦሮሚያ ከተማ ዋና ከተማ ትሆናለች ይባላል። ቀልድ አትቀልዱ!
በቁም ነገር ይህንን መወሰን የሚችለው የፌዴራል መንግሥቱ ሆኖ እያለ እንደዚህ እየተገፋ እዚህ ድረስ መምጣቱም በጣም ቢያሳዝንም እና ቢያስተዛዝብም፣ ስለ ኢኮኖሚዋ ይሁን ስለ ጠቅላላ ሁኔታዋ የሚወስነው የአዲስ አበባ ነዋሪ ብቻ ነው የሚሆነው።
በመሆኑም ለዘመናት የኢትዮጵያ መናገሻ ከተማ ሆና የመጣችውን አዲስ አበባ በምንም ተዓምር የኦሮሚያ ዋና ከተማ ልትሆን አትችልም፣ በተጨማሪም አዲስ አበባ የራሷ መጠሪያ እያላት ሁለተኛ ፊንፊኔ የሚባል ስም አያስፈልጋትም። ፊንፊኔ ትባል ነበር ከሆነ፣ ነበር ተብሎ በታሪክ ተመዝግቦ ይቀመጣል እንጅ፣ የጅል ሥራ አይሠራም።
ኦሮሚያ ከአዲስ አበባ ጥቅም ታገኛለች የሚባለውስ ለምንድነው ኦሮሚያ ብቻ ከአዲስ አበባ ጥቅም የምታገኘው ሌሎቹ ክልሎችስ ለምን አያገኙም ተብሎ መጠየቅ አለበት። ምክንያቱም አዲስ አበባ ላይ የሚፈሰው ያለው ብሄራዊ ሃብት የሁሉም ኢትዮጵያውያን ንብረት ሆኖ እያለ በትርፍ ከእያንዳንዱ ክልል እየተቀነሰ አዲስ አበባ ላይ የሚፈሰው ያለው ካፒታል ሌላ ሆኖ ሳይሆን የኢትዮጵያ ዋና ከተማ በመሆኗ መሰለኝ።
ስለዚህ የኦሮሚያ ክልል የሚያነሳው የጥቅም ይገባኛል ሁኔታ እያንዳንዱ ክልልም ማንሳት ሊኖርበት ነው ማለት ነው። ምክንያቱም አዲስ አበባ ከአገሪቱ በጀት በበርካታ ካፒታል ፈሰስ ተደርጎ የሚገነባው ያለ መሠረታዊ ልማትና ትላልቅ ፕሮጀክቶች ሌሎች ክልሎችን በተጓዳኝ ሊያሳድግ ይችል የነበረ የጋራ ሐብት በመሆኑ፣ ኦሮሚያ ይህንን ይገባኛል ስትል ሌሎቹም ለኦሮሚያ ዋና ከተማ የሚያዋጡበት ምክንያት አይኖርም። ሁሉም የየራሱን በተመደበለት በጀት ይገንባ።
ባጠቃላይ ግን ይህንን ሁኔታ ለፖለቲካዊ ፍጆታ እና ጊዚያዊ ችግር መሸጋገሪያ ብላችሁ እንድ መፍትሄ ያቀረባችሁ ወገኖች፣ አገሪቱን ወዳልታሰበ ውስብስብ ሁኔታ እያስገባችሁ እንደሆነ እንድታውቁት፣ ዜጎችም በንቃት ሁኔታውን መከታተል ይኖርባቸዋል እላለሁ።
የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስትና የከተማው ነዋሪ የኦሮሞ ተወላጆች አደባባዮች፣ ማዕከላት፣ አዳራሾች፣ ስታዲየሞች፣ ሜዳዎች…ወዘተ አገልግሎት ማግኘት ሲፈልጉ ቅድሚያ የመጠቀም ሙሉ መብት ይኖራቸዋል።……..ገና ስታለቅስ ቅላፄው በኦሮሚኛ ይሆናል እንቢ ብትል ድንኳንህን ያፈርሱታል መቼም ሞኝነታቸውን አውቀው አላገጡባቸው ልበል!?
*** የመፃፍ የመጠየቅ ሰላማዊ ሰልፍ ሳያሳውቁና ሳያስፈቅዱ ከኤርትራውያን ስደተኞች ቀጥሎ/እኩል መብት ተሰጣቸው ? በእርግጥ ይህ ለኦሮሞ ንቀትና ስድብ የተመፅዋችነት ማዕረግ ነው ።ለመሆኑ ከኦሮምያ ክልላዊ ሠፈር የሚኖሩት ሌሎች ነገዶች ተመሳሳይ መብት አላቸውን?ሕገመንግሥቱ የአዲስ አበባን ተወላጆችን፡ ከሁለትና ከሶስት ነገድ የተወለዱ ዜጎችንና ፡ከጎሳቸው ውጭ ከሌላ ተዋልደው ሌሎች ክልል ሀብት አፍርተው የሚኖሩትን በየትኛው አንቀጾች እና ልዩ ድንጋጌ መብታቸው ተከበረ ተቀበረ እንጂ!? ።
*** ይህ ቻርተር ከአውስትራሊያ ፡አሜሪካ፡ ካናዳ “ሬድ ኢንዲያን አክት ” ቃል በቃል ነጥብ ሳይቀር የተገለበጠ “የሜጫና ቱለማ አክት” ወይም የቅኝ ተገዢ መብት በእጅ አዙር ቅኝ ገዢዎች የተሰጠ የእከክልኝ ልከክልህ የማኒፌስቶ ልዩ ጥቅማጥቅም ተብሎ ያሳዝናል ኦሮሞ ይህን ያህል የወረደው በምን ቢገመት ነው ? ዘይገርም!
አዲስ አበባ በዘውግ ብሔርተኞች ፅንፍ መሐል እየታሸች ድምፅ አልባ ሆና መክረሟ ይታወቃል፡፡ ይሁን እንጂ በገዛ ዕጣ ፈንታዋ ሌሎች እንዲወስኑ አዋጅ ይረቀቅባታል ብሎ የገመተ አልነበረም፡፡ ረቂቅ አዋጁ በጣም አሳፋሪ ጎኑ በአዲስ አበባ መስፋፋት ተፅዕኖ ሰለባ እየሆኑ ያሉትን የአጎራባች አካባቢዎች ጥቅም ዋነኛ የአዋጁ ዓላማ አለማድረጉ ብቻ ሳይሆን የአዲስ አበባ ሕዝብን ከመጤፍም አለመቁጠሩ ነው፡፡
***”አዲስ አበባ የሁሉም ነዋሪዎቿ እንደመሆኗ በዕጣ ፈንታዋ የመወሰን ዕድሉም የሁሉም አዲስ አበቤ ነው፡፡ የአዲስ አበባ ሕዝብ አጎራባች የኦሮሚያ አካባቢዎች የተፅዕኖው ሰለባ መሆናቸውን ለመረዳት አይከብደውም፡፡ ሚዛናዊ “ልዩ ተጠቃሚነታቸውንም” አይቃወምም፡፡ እንደ አንድ አዲስ አበቤ ግን የከተማዋ ነዋሪዎች በኦሮሞ ሕዝብ ሥም ለተራ ፖለቲከኞች መጠቀሚያ ለመሆን የሚፈቅድ ነዋሪ ያለ አይመስለኝም፡፡ ዝምታ ድንቁርና አይደለም፤ ይታሰብበት!፡፡አራት ነጥብ ።
እዚህ ላይ የተፃፉት አስተያየቶች 70 ከመቶ የትምክህት ሀይሎች ነው፡፡ምክንያቱም የእነርሱ ፍቅር ከመሬቱ እንጂ ከህዝቡ አይደለም፡፡ መሬት ካጡ ሁሉን እንዳጡ ነው የሚቆጥሩት፡፡ ለዚህ ነው የፌዴራል ስርዓቱን 25 ዓመት ሙሉ እየተቃወሙ እዚህ የደረሱት፡፡ በህገ መንግስቱ ጥላ ስር አንድ የፖለቲካ መህበረሰብ ገንብተን በሰላም እና እኩልነት መኖር የምንችለው ኦሮሚያ በአዲስ አበባ ላይ የሚኖራት ልዩ ጥቅም የሚደነግገውን ጨምሮ ሁሉም የህገ መንግስቱ ድንጋጌዎች በሙሉ እምነት ስራ ላይ ሲውሉ መሆኑ መታወቅ አለበት፡፡ እኛ ዲሞክራት ኦሮሞዎች የወሎ መሬት ያልጠየቅነው በታሪክ መሬታችን ስላልሆነ አይደለም ታውቁታላችሁ እያንዳንዱ የወሎ መሬት መጠሪያ ዛሬም ድረስ ኦሮሚኛ የሆነው ዝም ብሎ አይደለም ኦሮሞ ሲኖርበት የነበረ ስለሆነ እንጂ፡፡ እኛ ህዝቡ በሰፈረበት መልከዓ ምድር ማንነቱን በሚያስከብርለት መንገድ መተደዳደሩን ተቀብለን ነው እየኖርን ያለነው እንጂ ገዢዎች የፃፉትን የ3000 ዓመት ፈጠራ ወሬ ደግማችሁ እንድታላዝኑ አይደለም፡፡ በተረፈ በህገ መንግስቱ መሠረት አዲስ አበባ ውስጥ ያለ ነዋሪ ያለው መብት የብሄር ብሄረሰብ መብት ሳይሆን የነዋሪነት መብት ብቻ መሆኑ መታወቅ አለበት፡፡
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ከባለድርሻ አካላት ጋር በሁለት ረቂቅ መመሪያዎች ላይ ውይይት አደረገ | Satenaw Ethiopian News/Breaking News
ኣብ ጓቲማላ ትማሊ ሰንበት ብዘጋጠመ እሳተ ጎመራ 25 ሰባት ምሟቶምን ፡ እቲ እሳተ ጎመራ ዝተጠፍኦ ላቫ፡ትኪን ሓሙኽሽቲ ነቲ ከባቢ ሸፊንዎ ከምዝርከብ ናይ ጓቲማላ ናይ ሓደጋ እዋን ምክልክካል ኤጄንሲ ኣፍሊጡ’ሎ።
ግንቦት 1993 ዓ.ም. ነው፡፡ የወቅቱ የኢትዮጵያ ፕሬዚዳንት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ፣ በሲኤምሲ አካባቢ በሚገኘውና 140 ሺሕ ካሬ ሜትር በሚጠጋው መሬት ላይ ለሚሠራው የሳዑዲ-ጀርመን ሆስፒታል የመሠረት ድንጋይ ማስቀመጣቸውን ያስታውሳሉ፡፡
‹‹ያኔ የሆስፒታሉን ግንባታ መጀመር የሚያበስረውን የመሠረት ድንጋይ ሳስቀምጥ እንደው እንደፕሬዚዳንት ተጋብዤ ብቻ ሳይሆን፣ የሆስፒታሉ ግንባታ ስለመሰጠኝ ነው፡፡ ሆስፒታሉ ቢገነባ ለአገሬ ሕዝብ ይጠቅማል፣ በውጭ ያለው የሕክምና ዓይነትም በኢትዮጵያ ይተገበራል፤›› ብዬ ነበር ሲሉ የመሠረት ድንጋዩን ሲያስቀምጡ የነበራቸውን ስሜት ይናገራሉ፡፡
በወቅቱ በነበረው ዋጋ እስከ 120 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር ይፈጃል የተባለው ባለስድስት ፎቅ ሕንፃ ለሕክምና መስጫ ብቻም ሳይሆን የሕክምና ባለሙያዎችን ለማሠልጠንም ያለመ ነበር፡፡ የተለያዩ መገናኛ ብዙኃን በወቅቱ እንደዘገቡትም፣ የሆስፒታሉ መገንባት ለከባድ ሕክምና ወደ ውጭ የሚሄዱ ኢትዮጵያውያን ሕሙማንን እዚሁ ለማከም ብቻ ሳይሆን፣ ከውጭ ለሚመጡትም የሕክምና አገልግሎት ለመስጠት ያለመ ነበር፡፡
የሳዑዲ-ጀርመን ቡድን በኢትዮጵያ ለመሥራት አቅዶት የነበረው የሆስፒታል ፕሮጀክትም ለቡድኑ ከአፍሪካ የመጀመሪያው ነበር፡፡ ሆኖም በጤናው ዘርፍ ለውጥ ያመጣል ተብሎ የታመነበት የሆስፒታል ግንባታ የመሠረት ድንጋይ ከተጣለ 15 ዓመታት ያህል አስቆጥሮም ዕውን አልሆነም፡፡
‹‹ትልቅ ፕሮጀክት ነበር፡፡ አለመሠራቱ የሳዝናል›› የሚሉት ዶ/ር ነጋሶ፣ በአዲስ አበባ የተሠራውን የቀላል ባቡር ትራንስፖርት ከጥቂት ወራት በፊት ተዘዋውረው በጎበኙበት ወቅት፣ በሲኤምሲ በኩል ሲያልፉ ለሆስፒታሉ ግንባታ ያስቀመጡትን የመሠረት ድንጋይ እንዳስታወሱና ስፍራው ላይ ሆስፒታሉን አለማየታቸው እንዳሳዘናቸው ይናገራሉ፡፡
በአዲስ አበባም ሆነ በክልሎች ለመሠራት የታቀዱ የግንባታ ፕሮጀክቶች በተለያዩ እክሎች ምክንያት በታቀደላቸው ጊዜ ሳይደርሱ፣ በጅምር ለረዥም ጊዜ ሲቀሩ አንዳንዶቹም ደግሞ ከመሠረት ድንጋይ ሳያልፉ ዓመታት አስቆጥረው ይታያሉ፡፡ የሳዑዲ ጀርመን ሆስፒታል ግንባታ የመሠረት ድንጋይ ከተጣለ 15 ዓመታት ያለፉ ቢሆንም፣ ግንባታው የእናት ባንክን ከመሠረቱት 11 ሰዎች አንዷ በሆኑት ወይዘሮ መኪያ ማሚዮ የተጀመረው 10 ወራት በፊት ነው፡፡
ወይዘሮ መኪያ እንደሚሉት፣ የሳዑዲ ጀርመን ቡድን ግንባታውን ሳይጀምሩ የቆዩት፣ ግንባታውን ከአገር ውስጥ አጋር ይዘው መሥራት በመፈለጋቸው ነው፡፡ ሆኖም ግንባታው መጀመር ከነበረበት ጊዜ ርቆ ከ10 ወራት በፊት ቢጀመርም፣ በ10 ሺሕ ካሬ ሜትር ላይ ያረፈው የሆስፒታሉ ዋና ሕንፃ የሁለተኛው ፎቅ ስላቭ ቢሞላም እስካሁን ያደረጉት ድጋፍ የለም፡፡
የካንሰር ሕክምና ማዕከል፣ የሕክምና ትምህርት ኮሌጅና የተለያዩ አገልግሎቶችን ይሰጣል ተብሎ የሚጠበቀው ሆስፒታል ለሕክምና ቁሳቁስ ብቻ እስከ 100 ሚሊዮን ዶላር እንደሚፈጅ ወይዘሮ መኪያ ተናግረው፣ ግንባታውም በአንድ ዓመት ከስድስት ወር ጊዜ ውስጥ ይጠናቀቃል ብለው እንደሚያምኑ ገልጸዋል፡፡
የሚፈጁት ገንዘብ ተወጥኖላቸው፣ መሬት ቀርቦላቸው፣ ዲዛይን ተሠርቶላቸው ወደ ግንባታ ይሸጋገራሉ ተብለው የመሠረት ድንጋይ ከተቀመጠላቸው ግንባታዎች ዓመታት ካስቆጠሩት ውስጥ የወሎ ተርሸሪ ኬርና ቲቺንግ ሆስፒታል ይገኝበታል፡፡
በደሴ ጢጣ በ470 ሺሕ ሜትር ካሬ ቦታ ላይ ይገነባል ተብሎ ለታቀደው ሆስፒታል የመሠረት ድንጋይ የተቀመጠው ኅዳር 16 ቀን 2004 ዓ.ም. ሲሆን፣ በሥነ ሥርዓቱ ላይም ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ደመቀ መኮንን፣ የወቅቱ የአማራ ክልል ፕሬዚዳንት አቶ አያሌው ጐበዜና የፕሮጀክቱ የበላይ ጠባቂ ሼሕ አሊ መሐመድ ሁሴን አልአሙዲ ተገኝተው ነበር፡፡
የዚህ ሆስፒታል ግንባታ መጀመር ከነበረበት ጊዜ የዘገየ ሲሆን፣ ለዚህ ምክንያቱ የዲዛይን ማሻሻያ የወሰደው ጊዜ መሆኑን የፕሮጀክቱ የገቢ ማሰባሰቢያና ሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ አቶ ፀጋዬ አሕመድ ይገልጻሉ፡፡
ግንባታው ሲጠናቀቅ ሰባት መቶ ያህል ተኝተው እንዲሁም በሺዎች የሚቆጠሩ ተመላላሽ ታካሚዎችን መድረስ ይችላል የተባለው ሆስፒታሉ፣ በየዓመቱ ከ1,500 በላይ አዲስ ተማሪዎችን በመጀመሪያ ዲግሪ፣ በተወሰኑ የሕክምና መስኮች ከ200 በላይ ስፔሻላይዜሽንና ሰብ ስፔሻላይዜሽን ሐኪሞች ማሠልጠን፣ ለሥራ ላይ ሙያተኞች አጫጭር ሥልጠና መስጠትን ዓላማ አድርጎ በነሐሴ 2012 ዓ.ም. ግንባታው ይጠናቀቃል ተብሎ ነበር፡፡
ለግንባታው ተብሎ በቴሌቶንና በቶምቦላ ገቢ የማሰባሰብ ሥራ ተጀምሮ የነበረ ቢሆንም፣ ፕሮጀክቱን ከግብ ለማድረስ ከሕዝብ የሚሰበሰብ መዋጮ በቂ ባለመሆኑ፣ ነሐሴ 2008 ዓ.ም. ላይ ትምህርት ሚኒስቴር ፕሮጀክቱን እንዲረከበው ተደርጓል፡፡
እስከ 3.5 ቢሊዮን ብር ይወስዳል ለተባለው ፕሮጀክት፣ ወሎ ዩኒቨርሲቲ አስፈላጊውን በጀት በየዓመቱ በመጠየቅ እንዲገነባው በመንግሥት የተወሰነ ሲሆን፣ የፕሮጀክቱ ሥራ አመራር ቦርድም አብሮ እንደሚሠራ ፕሮጀክቱን ለትምህርት ሚኒስቴር ባስረከበበት ወቅት አሳውቋል፡፡
እንደ አቶ ፀጋዬ ደግሞ የፕሮጀክቱ አካል የሆነውን የሕክምና ትምህርት ቤት ለመገንባት ሁለት ጊዜ የአማካሪ ጨረታ ወጥቶ ባለመሳካቱ፣ ለሦስተኛ ጊዜ ጨረታ ወጥቷል፡፡ ከቴሌቶንና ቶምቦላውም እስከ 56 ሚሊዮን ብር ማግኘት ተችሏል፡፡
በሲኤምሲ አካባቢ በሚገኝ 30 ሺሕ ካሬ ሜትር መሬት ላይ በኢትዮ አሜሪካን ዶክተርስ ግሩፕ ለመሥራት ታቅዶ የነበረው ሁሉን አቀፍ ሆስፒታል፣ በ2009 ዓ.ም. አገልግሎት መስጠት ይችላል ተብሎ ታቅዶ ነበር፡፡ ከሦስት ዓመታት በፊትም የመሠረት ድንጋይ ተቀምጦ የነበረ ቢሆንም፣ ግንባታው በተለያዩ እክሎች ሳቢያ ሳይጀመር ከርሟል፡፡
ባገኘነው መረጃ መሠረት፣ ቡድኑ ሆስፒታሉን እንዲሠራ ቀድሞ የተሰጠው 30 ሺሕ ካሬ ሜትር መሬት ለሌላ አገልግሎት እንዲውል፣ የሆስፒታሉ ፕሮጀክት ደግሞ ሃያት ኮንዶሚኒየም አካባቢ በ150 ሺሕ ካሬ ሜትር መሬት ላይ እንዲገነባ ቦታ ተሰጥቷል፡፡
የመሠረት ድንጋይ በተጣለበት ወቅት የሆስፒታሉ ግንባታ ሁለት ቢሊዮን ብር እንደሚፈጅ የተነገረለት ሆስፒታል፣ በኢትዮጵያ ያልነበሩ 27 ያህል የሕክምና ስፔሻሊቲ ይኖሩታል ተብሎም ነበር፡፡
ቡድኑ ለግንባታ ተዘጋጅቶ የነበረ ቢሆንም፣ ባለመሳካቱ የመሬት ምርመራን ጨምሮ አዲስ ዲዛይን በማዘጋጀት የሕክምና መንደር ለመገንባት፣ በሃያት አካባቢ መሬት ወስዶ ግንባታውን ዕውን ለማድረግ፣ የኢትዮ አሜሪካን ዶክተርስ ግሩፕ የቦርድ ሰብሳቢ ፕሮፌሰር ግርማ ተፈራ በቀጣዩ ሳምንት ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ለመምከር ዕቅድ እንዳላቸው ከፕሮጀክት ጽሕፈት ቤቱ ያገኘነው መረጃ ያመለክታል፡፡
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ጤና ቢሮ በከተማዋ በሚገኙ ሦስት ክፍለ ከተሞች ሆስፒታል ለመሥራት አቅዶና መሬት ተረክቦ በ2007 ዓ.ም. አካባቢ የመሠረት ድንጋዮች ቢያስቀምጥም፣ የሆስፒታሎቹ ግንባታ አልተጀመረም፡፡
የቢሮው ኃላፊ አቶ ግርማ አሸናፊ እንደገለጹት፣ ሆስፒታሎቹ የሚገነቡት ከፍተኛ የሕዝብ ብዛት ባለባቸው ኮልፌ ቀራኒዮ፣ ንፋስ ስልክ ላፍቶና በቦሌ ክፍለ ከተሞች ነበር፡፡
ሊገነቡ የታቀዱት ሆስፒታሎች እጅግ ዘመናዊና ዓለም የደረሰበትን የሕክምና ማዕከላት ቴክኖሎጂ ያካተቱ እንዲሆኑ ስለተፈለገ፣ የዲዛይን ክለሳው አስፈልጓል፡፡ የአፈር ጥናቱ ለበርካታ ጊዜ መደረጉና ዲዛይኑ መከለሱ ጊዜ መውሰዳቸውን አቶ ግርማ ገልጸው፣ ይህ መሆኑ ግን ጥራት ያለው ሆስፒታል ለመገንባት ከማሰብ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
በርካታ የመንግሥትም ሆነ የግል ግንባታዎች ከዲዛይን፣ ከመሬት፣ ከገንዘብና ከባለሙያ ጋር በተያያዙ ችግሮች ሲጓተቱ ቢስተዋልም፣ እንደታሰበው ተሳክቶላቸው ከመሠረት ድንጋይ አልፈውም ጥቅም ላይ የዋሉ ፕሮጀክቶች አሉ፡፡
ዶ/ር ነጋሶ እሳቸውና የቀድሞው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ጸሐፊ ኮፊ አናን በአፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን ለሚገነባው አዲስ ሕንፃ ያስቀመጡት የመሠረት ድንጋይ፣ ግንባታው ዕውን ሆኖ ማየታቸው ደስታ እንደሚፈጥርባቸው ይናገራሉ፡፡ የኤርፖርቶች ድርጅትም እንዲሁ፡፡
በመጋቢት 2003 ዓ.ም. በሕይወት በሌሉት የአገሪቱ የቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል የተቀመጠው የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የመሠረት ድንጋይም፣ የመሠረት ድንጋዩ ከተቀመጠ በኋላ ጊዜ ሳይወስድ ወደ ግንባታ የተገባበት ነው፡፡
ኩራዝ ከጓሮ ማድቤት ተወሽቃ ትኖር ነበር፡፡ ለብዙ ዘመናት፡፡ ድንገት ሳሎን የምግብ ጠረጲዛ ላይ ታየች፡፡ ይህ ነገር ኮርኒስ ላይ የተንጠለጠለችውን አምፖል በእጅጉ አስገረማት፡፡
‹‹እናንተ የተጋደመ አታስተኙ፣ የተቀበረ አታስሞቱ›› አለቻት ኩራዝ ብል ብል እያለች፡፡ በዙሪያዋ የቤቱ ባለቤቶች ከብበው እራት ይበላሉ፡፡ ከተመጋቢዎቹ አንዱ ጭል ጭል በምትለው የኩራዟ ብርሃን በእንጀራው መሐል ያለውን ወጥ ፍለጋ ጠጋ ብሎ እያየ እንዲህ አለ፡-
‹‹ምን ተባለ ደግሞ፡፡ ድሮ እረኛ ምን አለ? ነበር የሚባለው፡፡ ዛሬማ ፌስ ቡክ ምን አለ ሆነኮ፡፡›› አለችው የአባ ወራው ሚስት ወጡን ያገኘው ዘንድ ኩራዙን እያስጠጋችለት፡፡
ቀነኒሳን አንበሳ አሉት፡፡ ኃይሌንም አንበሳ አሉት፡፡ እንደምን ነው ቢሉ፡፡ አንድም አንበሳ ሲተኛ የሞተ፤ የደከመ፣ የታመመ ይመስላል፡፡ እንስሳት እየመጡ ይጎበኙታል፡፡ ያዩታል፤ አንዳንዶቹም ይራመዱታል፡፡ ሌሎቹም አንበሳው ደክሟል ብለው የአራዊት ንጉሥ እኛ ነን ይላሉ፡፡ እንደ ዝንብ ያሉትም ይወርሩታል ‹‹አንበሳ ሲያረጅ የዝንብ መጨዋቻ ይሆናል›› እንዲሉ፡፡ እርሱ ግን የሚያደርገውን ያውቃልና ዝም ይላቸዋል፡፡
ታሪክ እንደ አንድ አንበሳና አይጥ፡፡ ታሪኩስ እንደምን ነው ቢሉ እንዲህ ነው፡፡ በአንድ ጫካ የሚኖር አንበሳ ደከመውና አፉን ከፍቶ ተኛ፡፡ እንደተኛም አንዲት አይጥ መጣች፤ መጥታም አልቀረች ትዞረው ጀመር፡፡ ወደ ወገኖቿም ሄዳ አንበሳ ደክሞ ተኝቷል ብላ በሰፊው አወራች፡፡ ተመልሳም መጣችና ተጠጋችው፡፡ እርሱም ዝም አላት፡፡ እርሷም ጠጋ ብላ ጅራቷን በአፍንጫው ከተተችበት፡፡ እንዳያነጥስ ችሎ ዝም አላት፡፡ አይጧም ጠጋ ብላ አፉን ተመለከተችው፡፡ ምቹ ዋሻ መስሎም ታያት፡፡ አሁንም ተጠጋች፡፡ በመጨረሻም ያንን የተከፈተ ዋሻ ልትጎበኝ ወደ አፉ ውስጥ ዘው አለች፡፡ ያን ጊዜም አንበሳ አፉን ግጥም አደረገው፡፡ ሲጥ ብትል ሚጥ መውጫ አልተገኘም፡፡
‹‹ኦኬ፤ ኢምፖርት የሚባለው ሀገር ቤት ትሄድና ሚስት ወይም ባል ይዘህ ስትመጣ ነው፡፡ ኤክስፖርት የሚባለው ደግሞ የውጭ ሀገር ሰው በተለይም የዚህን ሀገር ሰዎች ስታገባ ነው፡፤ ባላንስ ሠራህ የሚባለው ደግሞ ሁለት አበሾች እዚሁ ተገናኝተው ሲጋቡ ነው፡፡››
‹‹ዳንኤል ነህ አይደል›› አለኝ፡፡ አረጋገጥኩለት፡፡ እኔ በቀን አራት ጊዜ የሚፈራረቀው የሜልበርን አየር አልገባኝ ብሏል እርሱ ጃቦኒ ነው ያደረገው፡፡ ራሱን አስተዋወቀኝ፡፡ መጽሐፎቼን ማንበቡን ነገረኝ፡፡ መቼም በውጭ ሀገር ሰማሁ የሚል እንጂ አየሁ፣ እገሌ ነገረኝ የሚል እንጂ አነበብኩ የሚል ሰው ማግኘት ዋድላና ደላንታ ሄዶ ኦራል እንደማግኘት ብርቅ ነው፡፡ አመሰገንኩት፡፡
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ናብ ናይ ወላዲ ኣቡኦም ዝኾነ ሃገር ኬንያ፣ብምቕፃል ድማ ናብ ኢትዮጵያ ክጉዓዙ እዮም።እቶም ፕሬዝዳንት ኣብ ናይሮቢ ኣብ ዝካየድ ዓለምለኸ ጉባኤ መራሕቲ ፈጠራ ንግዲ ክሳተፉ እዮም።
ኣብ ስልጣን ዝርከብ መራሒ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብ ኢትዮጵያ ዑደት ክፍፅም ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ፈለማይ እዮም።ናይ ኢትዮጵያ ዑደቶም ሕቶታት ምልዓሉ ኣይተረፈን። ምኽንያቱ ኢትዮጵያ ብቁጠባ ዝለዓለ ዓወት ዘመዝገበትን ኣብ ምግስጋስ እትርከብን ሃገር እንተኾነት እውን ዓበይቲ ሽግራት ኣለዋ።ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛታት ከቢድ ዓፈና ይፍፀም።
ኣብዚ ኩነታት ፕሬዝዳንት ኦባማ ዑደት ምክያዶም ዝተጋገየ መልእኽቲ የሕልፍ እዩ ብዛዕባ ዝብሉ ነቐፍቲ ሪኢቶ ክህባ ዝተሓተታ ኣብ ማእኸል ዊልሰን ዳይረክተር ፕሮግራም ኣፍሪካ ሞንዴይ ሙያንጉዋ ፕሬዝዳንት ኦባማ ክልቲአን ሃገራት ኬንያን ኢትዮጵያን ንዑደት ምምራፆም ንጉዳይ ኣፍሪካ ዝከታተሉ ብገሊኦም ማሕበረሰባት ስኽፍታ ዝፈጠረ ጉዳይ እዩ ይብላ።ኣብ ክልቲአን ሃገራት ኣብ ምሕደራን ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላትን ዘሎ ስኽፍታ ብምሕባር።
‘’ኬንያን ኢትዮጵያን ብፋላይ ኣብ ጉዳያት ፀጥታ ቁልፊ ስትራተጂያዊ መሻርኽቲ ዩናይትድ ስቴትስ ምዃነን እውን ክንርስዕ የብልናን’’ዝበላ ንሰን ‘’ኣብ ሱማሊያን ኣብምሉኡ ቀርኒ ኣፍሪካን ዘሎ ኩነታት ንክልቲአን ሃገራት ዓብዪ ፈተና እዩ’’ይብላ። እዚ ስግኣት እዚ ንምሉእ ቀርኒ ኣፍሪካ ጥራሕ ከይኮነስ ዓለምለኸ መልክዕ እውን ኣለዎ ኢለን።በዚ መንፅር ኬንያን ኢትዮጵያን ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ቁልፊ መሻርኽቲ እየን።እቶም ፕሬዝዳንት ዘካይድዎ ዑደት ክልቲእን ሃገራት ኣብቲ ዞባ ሰላምን ፀጥታን ንምስፋን ከምኡ እውን ኣንፃር ኣል-ሸባብ ንምውጋእ የበርክትኦ ንዘለዋ ኣስተዋፅኦ ብኣካል ተረኺቦም ንምምዝስጋን ዕድል ይህቦም እዩ ይብላ።ዝርዝሩ ኣብዚ ይስምዑ።
በአብዛኛው ቋንቋዎች የሀገሩ ስም ከጣልኛው «ሞንቴ ኔግሮ» ሲሆን፣ ይህ የሀገሩን ኗሪ ስም «ችርና ጎራ» ወይም «ጥቁር ተራራ» በመተርጐም ነው። በአንዳንድ ቋንቋ (ግሪክኛ፣ አልባንኛ፣ ቱርክኛ፣ ቻይንኛ) ሀገሩ በቀጥታ ትርጉም «ጥቁር ተራራ» ይባላል።
ካልኩለስ የሂሳብ ትምህርት ክፍል ሲሆን ለውጥን ለማጥናት የሚጠቅም መሳሪያ ነው። የካልኩለስ ዋና ዋና ክፍሎች ጥግ (limit); ውድድር(derivative); ጥርቅም (integral) እና በመጨረሻም አዕላፍ ዝርዝር (infinite series) ሲሆኑ እነዚህ አራቱ ጽንሰ ሓሳቦች በሁለት ዋና ዋና የጥናት ክፍሎች ይከፈላሉ እነርሱም ሥነ ማወዳደር (differentiation) እና ሥነ ማጠራቀም(integration) ናቸው።
ካልኩለስ አዲስ የተገኘ የሂሳብ መሳሪያ ቢመስልም የጥንቶቹ ምሁራን ሳይቀር ጭላንጭሉን በማየት ግኝቶቻችቸውን ለታሪክ ትተው አልፈዋል። ከነዚህ ውስጥ የጥንታዊ ግብጽ ጸሃፍት ሳይጠቀሱ አይታለፉም። ለምሳሌ የሞስኮው ፓፒሪ ተብሎ በሚታወቀው ክርስቶስ ከመወለዱ 1820 አመታት በፊት የተጻፈው የግብጻውያን መዝገብ ላይ፣ የጥረዛ ካልኩለስ ጭላንጭልን እናገኛለን። በዚህ የጥንቱ ዘመን ጽሁፍ ላይ ደራሲው የቁና (እራሱ የተቆረጠ ሾጣጣን ) መጠነ ይዘት እንድናገኝ ጥያቄ ያቀርብና መልሱን በትክክል ያስቀምጣል። ይህን አይነት ጥያቄ በጥንታዊ ባቢሎናውያንም የተመዘገበ ቢሆንም መልሳቸው ግን ስህተት ነበር። በዚህ ምክንያት የጥንቶቹ ግብጻውያን የካልኩለስ ጀማሪወች ናቸው ማለት ይቻላል ምንም እንኳ መልሱን ያገኙበትን መንገድ ቢደብቁም።
የሞስኮው ፓፒሪ - ከክርስቶስ ልደት1820 ዓመተ ዓለም በፊት የተጻፈው ይህ የጥንታዊ ግብጽየሂስብ ጥያቄ መዝገብ ሲሆን - እላይ የምናየው በፓፒሪው ከተጻፉት 14ኛ ውን ጥያቄ ነው። ስዕሉ ላይ የሚታየውን የቁና ይዘት ሲጠይቅ መልሱን በትክክል አስቀምጧል።
ከግብጻውያኑ ጻህፍት ብዙ ከፍለ ዘመናት በኋላ የተነሱት የጥንቶቹ ግሪካውያንም ለዚህ ዕውቀት ዘርፍ የተቻላቸውን አበርክተዋል። ግሪኮቹ ዩዶክሱስ (408 - 355 ዓ.ዓ) እና አርኪሜድስ (287 - 212 ዓ.ዓ.)[1] ካልኩለስ-መሰል ዘዴወችን በመጠቀም የተለያዩ ቅርጾችን መጠነ-ስፋትና መጠነ-ይዘት ለማግኘት ችለዋል። ከክርስቶስ ልደት በኋላም የቻይና ተማሪወችም እንደ ሊዩ ሂዩ፣ ዙ ቾንግዚ የተባሉት የዩዶክሱስን መንገድ አይነት በመጠቀም ስፋትንና ይዘትን ለማግኘት ችለዋል። ይህ በንዲህ እንዳለ ከአንድ 600 መቶ አመታት በኋላ አረቡ ኢብን አል-ሃያታም፣ ቻይናው ሸን ኮ፣ ህንዶቹ ባስቃራ፣ ማዳቫ ሳንጋማግራማ ፣ ኢራናዊው ሻራፍ አል-ዲናቱስ አሁን ለምናውቀው የካልኩለስ ትምህርት አዳዲስ እና ከፍተኛ አስተዋጾ አደረጉ። አንዳንዶቹም ባሁኑ ዘመን ከምንጠቀምባቸው ብዙ ያልተለዩ የሥነ-ልዩና ሥነ-ውህድ እውንታወችን በጥናት ሊያገኙ ቻሉ። "Madhava". Biography of Madhava. School of Mathematics and Statistics University of St Andrews, Scotland. በ2006-09-13 የተወሰደ. </ref> which are treated in the text Yuktibhasa.[2][3][4]
ይሁንና አውሮጳ ውስጥ የካልኩለስን መሰርት ጣለ ተበሎ የሚታወቀው ካቫሊየሪ (1598-1647 ዓ.ም) በሚባል ጣሊያናዊ ሲሆን የዚህ ሰው ዋና ሃሳብ ምን ነበር መጠነ ይዘትና መጠነ ስፋታቸው ከሁሉ በታች ትንሽ የሆኑ ኢምንት (infinitesimal) ክፍልፍዮችን በመደመር ያቃፊያቸውን አካል ሙሉ ስፋትና ይዘት እናገኛለን የሚል ነበር። ሆኖም ግን ይህ አስተሳሰብ፣ ምንም እንኳ ትክክል ቢሆንም፣ ብዙ ትኩረት ሳይሰጠው 17ኛው ክፍለ ዘመን ላይ እነ ዮሃንስ ዋሊስ፣ ኢሳቅ ባሮ እና ጄምስ ግሪጎሪ የተሰኙት ተማሪወች የካቫሊሪንን ሃሳብና የራሳቸውን ሃሳብ በመቀየጥ ክፍተኛ አስተዋጾ አደረጉ። በተለይ የመጨረሻወቹ ሁለቱ የካልኩለስ ሁለተኛ መሰረታዊ ቴረምን በ1675 በትክክል በማረጋገጥ ታሪክ ሰርተው አልፉ።
በዚሁ ዘመን፣ የኢሳቅ ባሮ ተማሪ የነበረው እንግሊዛዊው ኢሳቅ ኒውተን የማባዛት ደምብ፣ የሰንሰለት ደምብ፣ ከፍተኛ ውድድር፣ የቴይለር ዝርዝር እና የፍትሃት ፈንክሽን የተሰኙትን የካልኩለስ ጽንሰ ሃሳቦችን ለሰው ልጅ አበረከተ። ኒውተን እራሱ ያገኛቼውን የካልኩለስ ዘዴወች በመጠቀም የፈለኮችን ምህዋር፣ የሚሽከረከርን ፈሳሽ ቅርጽ፣ የመሬትን ቅርጽ (ትክክለኛ ድብልብል እንዳልሆነች)፣ በክብ ውስጥ የሚንቀሳቀስ እቃን ባህርይ እና የመሳሰሉትን ድንቅ ነገሮች ያለምንም ስህተት ሊያሳይ እና ሊተነብይ ቻለ።
ከኒውተን በተቃራኒ፣ በዚያው ዘመን የነበረው ጀርመናዊው ሌብኒትዝ ካልኩለስን ከጥራዝ ነጠቅነት በተላቀቀ መልኩ፣ ወጥ በሆነ ስሌት ማነጽ ጀመረ። ሌብኒትዝ በጊዜው ከኒውተን ኮረጀ ተብሎ ቢከሰስም ባሁኑ ዘመን ግን እራሱን ችሎ የካልኩለስን ህጎች እንዳገኘ ይታመናል። ሌብኒትዝ፣ ከኒውተን በጣም በተሻለ መልኩ የካልኩለስን ህጎችና ደምቦች በጠራ መንገድ ከጻፈው በሁዋላ ከኒውተን ቀድሞ ይህን ጽሁፉን ለህትመት አብቅቷል። በተረፈ የውድድርና የጥረዛ ምልክቶች ብሎ የፈጠራቸው ፊደላት አዲሱን ትምህርት በማቅለል በኒውተን ከባድ ጽሁፎች ውስጥ ተሸሽገው የነበሩትን ሃሳቦች በቀላሉ ለግንዛቤ እንዲመቹ ሆኑ። የሌብኒትዝ ያጻጻፍ ስልቶች ከቀላልነታቸው የተነሳ እስካሁን የምንጠቀምብቸው ሲሆን በኒውተንና በሌብኒትዝ መካከል የተነሳው «ማን መጀመሪያ ካልኩሊን አገኘ?» ጥል ግን ሁለቱን ሰወች ብቻ ሳይሆን በጊዜው የነበሩትን የእንግሊዝና የጀርመን ሳይንቲስቶችን ያናቆረ ነበር።
ከሁለቱ ሰወች በኋላም ካልኩለስ ባለበት አልቆየም፤ እንደውም እያደገና እየተሻሻለ ሄደ እንጂ። በ19ኛው ክፍለ ዘመን ለምሳሌ እነ ካውሺ፣ ራይማን፣ ወይስትራስ የተባሉት ሂሳብ አጥኝወች ጥግ የተስኘውን አዲስ ጽንሰ-ሃሳብ በመጠቀም ውሽልሽል የነበረውን የካልኩለስ መሰረት በማይነቃነቅ ቋጥኝ ላይ አሳረፉት። በዚሁ ዘመን ካልኩለስ ከነበረበት ጠበብ ያለ እይታ ወደ ከፍተኛ ማጠቃለያወች አመራ። ባሁኑ ዘመን ይህ የዕውቀት ዘርፍ በሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶችና በዩንቬርስቲወች ውስጥ እንደ ዋና የትምህርት ክፍል ሆኖ ይሰጣል።
ኒውተን እና ሌብኒትዝ ዋና ዋና የካልኩለስ ሃሳቦችን ቢያገኙም ቅሉ የነዚህን ሃሳቦች መሰረታዊ እውነታ ላይ ብዙ ትኩረት አልሰጡም ነበር። ከነሱ በኋላ የተነሱት ቀማሪወች ይህን መሰረት ለማግኘት በመፈለግ ባደረጉት ትጋት የካልኩለስን እውነተኛ መሆን በሁለት መንገድ አረጋግጠዋል፡ እነዚህ ዘዴወች የጥግ እና የኢምንት ዘዴወች በመባል ይታወቃሉ። ባሁንኑ ዘመን እነዚህን መሰረቶች የሚያጠና የሂሳብ ክፍል ሪል አናላይሲስ ወይም የውኑ ፍትሃት ይባላል።
ካልኩለስ የተሰራው ጥቃቅን ብዛትንና ቁጥርን ( ብዘት (quantity))ን በመጠቀም ነው። በታሪኩም በኩል ብንሄድ የመጀመሪያወቹ የካልኩለስ ዘዴወች ኢምንት የተባውን ጽንሰ ሃሳብ ይጠቀሙ ነበር። ኢምንት ማለት እንደቁጥር መጠቀም የምንችለው ነገር ግን ትንሽነቱ የትየለሌ የሆነ ብዘት(quantity) ነው። የኢምንት ምልክት dx ሲሆን ትርጉሙም ከሁሉ ቁጥር በመጠኑ ያነሰ ነገር ግን ከ0 ብቻ የበለጠ ብዘት ማለት ነው። ይህን ኢምንት በማንኛውም ሙሉ ቁጥር ብናበዛው ከትንሽነቱ የተነሳ ውጤቱ ያው ኢምንት ነው የሚሆነው። ከዚህ አንጻር ካልኩለስ ማለት <<እንዴት አድርጌ ይህን ኢምንት መጠቀም እችላለሁ?>> ለሚለው ጥያቄ መልስ የሚሰጥ ነው። ዘዴውን በትክክል ለመረዳት አስቸጋሪ ስለነበር ከነኒውተንና ሌብኒዝ ዘመን ወደ 19ኛው ክፍለ ዘመን ስንሻገር ሂሳብ ተመሪወች ችላ ቢሉትም፣ በ20ኛው ክ/ዘመን በተነሱ አዳዲስ ግኝቶች ምክንያት እንደገና ሊያንሰራራ ችሏል።
ከላይ እንደተጻፈው የኢምንት ዘዴ በ19ኛው ክፍለ ዘመን ሲከስር በጥግ ጥናት ተተካ። ጥጎች አንድ ፈንክሽን የተወሰነ ግቤት (ግቤቶታ) (input) (ግቤት የውጤት ተቃራኒ ነው) ሲያገኝ የዚያን ግቤት ውጤት ዋጋ ከማግኘት ይልቅ ከግቤቱ በጣም ተጠግተው ያሉ ቁጥሮችን በማስገባት ተቀራራቢ ውጤቱን የምናሰላበት ዘዴ ነው።
ቢሆን ፣ ግቤቱ(ግቤቶታ) 0 ሲሆን ውጤቱ 0/0 ይሆናል ማለት ነው። ዜሮን በዜሮ ስናካፍል ውጤቱ ስንት እንደሆነ ስለማናውቅ ቀጥታ ውጤቱ በርግጥ ስንት እንደሆነ ማወቅ ይቸገርናል። ይህን አጣብቂኝ ችግር ለመፍታት የጥግን ዘዴ እንጠቀማለን።
ግቤቱ ወደ ዜሮ እየተጠጋ በሄደ ቁጥር ውጤቱም ወደ ዜሮ እየተጠጋ እንደሚሄድ ማስተዋል አይከብድም። በዚህ ምክንያት የ y = x 2 x {\displaystyle y={\frac {x^{2}}{x}}}
ከላይ እንደምናስተውለው ጥግ የ ኢምንትን አስተሳሰብ አይጠቀመም ይልቁኑ እውነተኛ ቁጥርቾን ነው የሚጠቀመው። የጥግ ዘዴ የካልኩለስን መሰረት በማይናወጥ አለት ላይ ለመጣል በጣም ቀላሉ ዜዴ ሆኖ በመገኘቱ በአሁኑ ጊዜ አብዛኞች መጻህፍት ይህን መንገድ እንደ ካልኩሉስ መሰረት አድርገው ሲጠቀሙበት እናያለን።
የውድድር ካልኩለስ የውድድርን ትርጉም፣ ጸባይ፣ እና ተግባር ያጠናል። ያንድ ፋንክሽንን ውድድር የምናገኝበት ዘዴ መለየት (differentiation) ይባላል። አንድ ፈንክሽን ሲስጠን ያንን ፈንክሽን ነጥብ በነጥብ ለውጡን በማስላት ሌላ አዲስ ፈንክሽን እንሰራለን። ይህ የምንሰራው አዲ ስብስብ የውድድር ፈንክሽን ወይም በቀላሉ ውድድር በመባል ይታወቃል። እንግዲህ ከላይ እንዳየነው እኒህንና መሰል የሂሳብ ሂደቶችን ለማቃለል ሌብኒትዝ አዲስ ምልክቶችን ፈጥሯል። ከነዚህ ውስጥ በጣም ታዋቂ የሆነቸው የውድድር ምልክት <<አፖስትሮፍ>> ` ናት። ስለዚህ የፈንክሽን "f ውድድር f′ ሲሆን ሲነበብም "f ፕራይም " ይባላል ። ለምሳሌ፦ የ f(x) = x2 ውድድር f′(x) = 2x የሄን ይመስላል ማለት ነው።
ያንድ ፈንክሽን ግቤት (input) ጊዜ/ሰዓት ከሆነ፣ ለውጡ እንግዲህ የዚያን ፈንክሽን ውድድር ከጊዜ አንጻር ይለካል። ለምሳሌ f የሚባል ፈንክሽን ቢኖርና ሰዓትን ስንመግበው በዚያ ሳአት ላይ አንድ ኳስ የት እንደተቀመጠ አውጥቶ የሚንግረን ቢሆን ፣ የ f ውድድር እንግዲህ የኳሱ አቀማመጥ በጊዜ ውስጥ እንዴት እንደሚቀያየር ይነገርናል ማለት ነው፣ በሌላ አነጋገር የኳሱን ፍጥነት እናገኛለን ማለት ነው።
መስመሩ ቀጥ ያላለ የተንጋደደ ከሆነ ግን የ y ውድድር ሲካፈል ለ x ውድድር በየነጥቡ ይቀያየርል (ማለት አንድ ጊዜ ከፍ አንድ ጊዜ ዝቅ ይላል)። በዚህ ጊዜ ኩርባውን በቀላሉ ማግኘት ስለማንችል፣ በየቦታው የተለያየውን ኩርባ ለማግኘት የውድድር መንገድን እንጠቀማለን ማለት ነው። ይህን መንገድ ለመጠቀም ገቢው በጥቃቅን ብዛቅ እየቀያየርን ወጭው እንዴት እንደሚቀየር በማስላት ኩርባውን በየቅጽበቱ ማግኘት ይቻላል። ለምሳሌ f" አንድ ፈንክሽን ቢሆን እና አንዲት ቋሚ ግቤት a ብናበላው እንግዲህ (a, f(a)) የ "f" ግራፍ ላይ ያለ ነጥብ ሲሆን h ደግሞ ወደ ዜሮ በጣም የተጠጋ ቁጥር ቢሆን፣ a + h ለ a በጣም የተጠጋ ቁጥርን ነው ማለት ነው። ስለዚህ (a + h, f(a + h)) ከ (a, f(a)) ጋር የተጠጋጉ ነጥቦች ናቸው። . በነዚህ ነጥቦች መካከል ያለውን ኩርባ ስናሰላ
ይህ ቀመር የ"ውድድር ክፍፍል" ይባላል። በሁለት ነጥቦች መካከል ያለው መሰመር የሴካንት መስመር ሲባል m ደግሞ የሴካንቱ ኩርባ ናት ወየም የሁለቱ ነጥቦች (a, f(a)) እና (a + h, f(a + h)) ኩርባ ናት። በዚህ መንገድ በ "a" አጠገብ ሚሆነውን ማወቅ ብንችልም በ a እና a + h መካከል ያለውን ሁኔታ ማወቅ አንችልም ምክንያቱም ተዘሏል። በሌላ አንጻር h ን ዘሮ በማድረግ "a" ላይ ምን እንደሚሆን ማወቅ እንፈልግ ይሆናል ነገር ግን ይህ በዜሮ ማካፈል ሊኖርብን ነው ነገር ግን በዜሮ ማካፈል በሂሳብ ህግ ክልክል ነው። ይህን አጣብቂኝ ለመፍታት፣ ከላይ እንዳየነው፣ የጥግ ን ጽንሰ ሃሳብ እንጠቀማለን። ማለት h ወደ ዘሮ ሲጠጋ፣ ኩርባው የሚያሳየው ቋሚ ባህርይ ያ ፈንክሽን በነጥብ ("a"፣"f(a)") ላይ ካለው ቅጽበታዊ ኩርባ ጋር እኩል ነው ማለት ነው።
በአንድ የተንጋደደ መሰመር ላይ ባለ ነጥብ ላይ ያለው ቅጽበታዊ ውድድር ( f′(x)) በዚያ ነጥብ ላይ ካለው የጨራፊው መስመር ኩርባ ጋር እኩል ነው።. ይህ ኩርባ የሚለካው የአቋራጭ (ሴካንት) መስመሮቹን ተራ በተራ ወደ ነጥቡ እየተጠጉ ሲሄዱ የሚያሳዩትን ጥግ በመመልከት ነው። ለምሳሌ በቀይ የተሳለው ፈንክሽናችን f(x) = x3 − x ቢሆን ጨራፊው መስመራችን በአረንጓዴ የተሳለውና በ(−3/2, −15/8) የሚያልፍ ቢሆን የኩርባ መጠን 23/4 ነው ማለት ነው።
እንግዲህ ከዚህ የምንረዳው የፈንክሺኑ ጨራፊ መስመር ኩርባ በነጥብ (3,9) ላይ 6 ነው, ይህም ማለት ፈንክሽኑ ወደላይ የሚያድግበት ፍጥነት ከወደጎን ከሚያድግበት ፍጥነት ጋር ሲነጻጸር 6 ጊዜ እጥፍ ነው። ይህም የሚያሳየው ዳገት መሆኑን ነው። ነጌቲቭ ቢሆን ኖሮ ቁልቁለት ይሆን ነበር።
ምንም እንኳ ምልክቱ ፣ dy/dx ፣ የማካፈል ቢመስልም እኛ ግን መተርጎም ያለብን የጥግ መፈለጊያ መሆኑን ነው። ሌብኒዝ ዕርግጥ ነው ይህን ምልክት እንደሁለት ኢምንቶች ክፍልፋይ አደርጎ ነበር የወሰደው .... dy ማለት የy ኢምንታዊ ውድድር ሲሆን dx ደግሞ የ x ኢምንታዊ ውድድር።
d/dx እንደ ኦፕሬተር ሲቆጠር ግቤቱ ፈንክሽን ሲሆን ውጤቱም ፈንክሽን ነው። ቁልጭ አድርገን ስናስቀምጠው ውጤቱ የግቤቱ ፈንክሽን ውድድር ፈንክሽን ይሆናል ማለት ነው።
ያልተወሰነ ጥረዛ (indefinite integeral) የውድድር ግልባጭ ወይም ተቃራኒ ኦፕሬሽን ነው። ማለት F የ f ያልተወሰነ ጥርምር ነው ካልን f የ F ውድድር ነው ማለታችን ነው።. ( በሌላ ቋንቃ ትንሹ f ውድድርን ሲያመልከት ...ትልቁ F ጥረዛን ያመለክታል)
ሌላው ቅርንጫፍ፣ የተወሰነ ጥረዛ (definite integral)፣ ፈንክሽንን ይወስድና የተወሰነ ቁጥርን እንደውጤት ይሰጣል። ይህ ውጤጥ በፈንክሽኑና በx-axis መካከል ያለውን መጠነስ ስፋት ያክላል። ማለት የተወሰነ ውህድ ባንድ የተንጋደደ መስመር እና በ x-axis መካከል ተጠልለው ያሉ ህልቁ መሳፍርት ኢምንት አራት ማዕዘኖች ሲደመሩ (ሲጣመሩ) የሚጠጉት ቁጥር ነው ( ራይማን ድምር ይባላል)
ፍጥነቱ ቋሚ ከሆነ (ለምሳሌ 10 ሜትር በ ሰከንድ)፣ ርቀቱን ለማግኘት በጊዜ ማባዛት ብቻ ነው ሚያስፈልግ። ለምሳሌ በ5 ሰከንድ ውስጥ 5*10 = 50 ሜትር ሄዷል ማለት ነው። ነገር ግን ፍጥነቱ በአንድ የማይረጋ ተለዋዋጭ ከሆነ ርቀቱን በማባዛት ብቻ ማወቅ አይቻልም ምክንያቱም ቋሚ የምናባዛው ፍጥነት የለም። ይህን ችግር ለመፍታት በአይምሮአችን አምስቷን ሰከንደ ከፋፍለን የብዙ ጥቃቅን ሰኮንዶች ድምር አድርገን ካቀረብን በኋላ በነዚያ ጥቃቅን ጊዜያት ከሚኖሩት ተለዋዋጭ ፍጥነቶች አንድኛውን መርጠን በጊዜው ክፍልፋይ ስናባዛ በዚያች ትንጥ ጊዜ መኪናው ስንት ሜትር ገደማ እንደተጓዘ እናሰላለን። በያንዳንዷ ጥቃቅን የጊዜ ክፍልፋይ ያገኘናቸውን <<ገደማ ርቀቶች>> ስንደምር ከዋናው ርቀት ጋር በጣም ተቀራራቢ መልስ እናገኛለን። የዚህ ምክንያቱ በጣም ትንጥ የጊዜ ክፍል ከወሰድን ፍጥነቱ እምብዛም ስለማይቀያየር አንዱን ፍጥነት መርጠን ማባዛታችን የምናገኘውን ውጤት ብዙም አይጎዳውም ከሚል ነው።
ይህ መንገድ ራይማን ድምር ሲባል የሚስጠውም ውጤት ከእውነተኛው ውጤት ተቀራራቢ እንጂ እውንተኛውን ውጤት ራሱን አይደለም። ነገር ግን፣ የጊዜ ክፍልፋዩችን ወደ ዜሮ ጥግ ከወሰድናቸው፣ የድምሩ ውጤት ትክክለኛውን መልስ ይስጣል። ይህ ክፍልፍዩን ወደዜሮ ጥግ ወስዶ የመደመር ዘዴ አጠራቃሚካልኩለስ ይባላል።
የተወሰነ ጥረዛ ስሌትን ተጠቅመን በf(x) ገዳዳ መስመር ስር እና በአድማሳዊው መስመር እንዲሁም በ a እና b መካከል ያለውን ክፍት ቦታ መጠነ ስፋት ማግኘት እንችላለን
በግራ ባለው ስዕል ላይ f(x) በየጊዜው ተለዋዋጭ የሆነ የመኪና ፍጥነትን ቢወክል, የጠቆረው ክፍል s መጠነ ስፋት በa ሰከንድና በ b ሰኮንድ መካከል መኪናው የተጓዘውን ርቀት ይወክላል።
ያንን መጠነ ስፋት በጥሩ ለመገመት፣ ቀላሉ ዘዴ በ a ና በ b መካከል ያለውን የጠቆረውን ክፍት ቦታ ወደ ጥቃቅን አራት ማዕዘኖች ቀይሮ የነዚያን ስፋት ካገኙ በኋላ በመደመር ለትክክለኛው ስፋት ተቀራራቢ ስፋት ማግኘት ነው። በሌላ ቋንቋ አድማሳዊ መሰመር X'ን ፣ Δx በተባሉ ጥቃቅን ስፋቶች መጀመሪያ መከፋፈል አለብን። ለያንዷ ትናንሽ ክፍል አንድ የተወሰነ የ f(x) ዋጋ ከመረጥን በኋላ ያንን ዋጋ h እንለዋለን። ከዚያ በΔx እና በ ቁመቱ h የሚሰራውን አራት ማዕዘን መጠነ ስፋት ስናሰላ ( Δx ጊዜ ቢወክል እና በዚያች ጊዜ ውስጥ የሚገኘን አንዱን ፍጥነት h ቢሆን) በዚያች ቅጽበት ውስጥ የተኬድውን ርቀት እናገኛለን። በየክፍልፍዩ የምናገኘው f(x)=h የዚያ ክፍል አማካይ ቁመት መሆንኑን አንዘንጋ። የነዚህ ሁሉ ጥቃቅን አራት ማዕዘናት ድምር እንግዲ በ ታችኛው አድማሳዊ መስመርና በተንጋደደው ላይኛው መስመር ያለውን መጠነ ስፋት ይጠጋል፣ ይህ ስፋት ደግሞ ከላይ እንዳየነው መኪናው በአጠቃላይ የተጓዘውን ርቀት ይለካል። የክፍልፋዩን Δx መጠን እያሳነስንና እያሳነስን በሄድን ቁጥር የድምሩ ስፋት ከዋናው ስፋት ጋር እየተቀራረበ እና እየተቀራረበ ይሄዳል። ግን ከመቅረብ አልፎ አንድ አይነት እንዲሆኑ የ Δx ጥግ ዜሮ ሲሆን የስፋቱ መጠን ጥግ ስንት እንደሆነ መቀመር ያሻል።.
, ሲሆን የተመዘዘ S ይመስላል፣ ይህ የሆነበት ምክንያት በእንግሊዝኛ S ፊደል "sum" ወይም ድምርን ስለሚወክልን ነው።. ይህን ምልክት ተጠቅመን የተወሰነ ጥረዛን ስንጽፍ ይሄን ይመስላል፦
ኦፕሬተር ሲሆን አንድ ፈንክሽንን እንደ ግቤት ወስዶ ቁጥርን እንደ ውጤት የሚያወጣ ሲሆን ቁጥሩም መጠነ ስፋትን የሚወክል ነው። dx ቁጥር አይደለም፣ f(x) ንም አያባዛም።
ፈንክሽኖች በቋሚ ቁጥር ብቻ ከተለያይዩ ያልተወሰነ ጥምራቸው ወይም ኢ-ለውጣቸው አንድ አይነት ነው። በዚህ ምክንያት ያንድ ፈንክሽን ኢ-ውድድር አንድ ፈንክሽን ሳይሆን በቋሚ ቁጥር የሚለያዩ የፈንክሽን ቤተሰቦች እንጂ። ለምሳሌ የ y = x² + C, (C ቋሚ ቁጥር ቢሆን)፣ የ Y ውድድር y′ = 2x, ነው ...ስለዚህ የዚህ የለውጡ ኢ-ውድድር :
የካልኩለስ መሰረታዊ እርግጥ የሚነግረን ሥነ ውድድርና ሥነ ጥረዛ ተገልባጭ ኦፕሬሽን እንደሆኑ ነው። በትክክል ለመግለጽ፣ የኢ-ውድድር አስረካቢዎች የተወሰነ ጥረዛን ዋጋ ለማስላት ያስችላል ይላል መሰረታዊ እውነቱ። ተወዳዳሪን ማስላት የተወሰነ ጥረዛን በጥግ ከማስላት በጣም ስለሚቀል፣ ይህ እውነት በርግጥም ካልኩለስን በተግባር ለመጠቀም ጠቃሚ አድርጎታል።
እንግዲህ ወደ ይዘቱ ስንመጣ፣ የካልኩለስ መሰረታዊ እርግጥ የሚለው፡ f የተባለ ፈንክሽን ቢሰጠና በ[a, b] መካከል ያልተቋረጠ ቢሆን፣ እንዲሁም የአስረካቢ F ውድድር f ቢሆን በ (a, b) መካከል
ይህን እውነታ የተገነዘቡትና ለጽሁፍ ያበቁ ኢሳቅ ኒውተን እና ሌብኒትዝ ሲሆኑ፣ ከነዚህ እውነታ መገኘት በኋላ ነበር የካልኩለስ እድገት በጅጉ ፈጣን የሆነው። ይህ መሰረታዊ እውንታ የተወሰኑ ጥመረቶችን ያለምን የጥግ ፍለጋ፣ በአልጀብራ ብቻ ለማስላት አስችሏል። በዚህ ምክንያት ድሮ መጠነ-ስፋታቸውን ለማግኘት አስቸጋሪ የነበሩ የአስረካቢ ግራፎች፣ በጥግ ሂሳብ አንዳንዶቹ መልሳቸው ቢገኛም ይህ መንገድ አሰልቺና እልህ አስጨራሽ ሲሆን፣ እነ ኒውተን ያገኙት የካልኩለስ መሰረታዊ እውነታ ግን በቀላሉ የአስረካቢዎቹን ተወዳዳሪ በማግኘት፣ ስፋታቸውን ለማንሰላሰል አስችሏል።
"አንድን ኅብረተሰብ በወጉ ለማቆም የፍ/ቤት ሚና የቱን ያህል ጥልቅ መሆኑን ዜጎች ብቻ ሳይሆኑ ሁሉስ ምን ያህል ግንዛቤ አለው የሚለው ዳግም መታየት መታሰብ አለበት።" ወ/ሮ መዓዛ አሸናፊ የፌዴራል ጠቅላይ ፍ/ቤት ፕሬዚዳንት።
ካርል ማርክስ “የዓለም ሠራተኞች ተባበሩ፤ ከሰንሰለቱ በስተቀር የሚቀርባችሁ ነገር የለም ብሎ ነበር”፤ እኔም እላለሁ፤ የኢትዮጵያ ተቃዋሚዎች ሁሉ ተባበሩ፣ ከእስራት ሰንሰለቱ በስተቀር የሚቀርባችሁ ምንም ነገር የለም፡፡ (All Ethiopian oppositions Unite! You have nothing to lose but your chains) ማርክስን መጥቀሴ ማርክስሲት ሆኜ አይደለም፤ አባባሉ እውነትነት ያለው ሆኖ ስለአገኘሁት እንጂ! ለነገሩ ማርክስን በደንብ ሳያውቁ ማርክሲስትም ሆነ ፀረ-ማርክስሲት መሆን አይቻልም።
28 የተቃውሞ ፖለቲካ ፓርቲዎች የፖለቲካ ምኅዳሩ እንዲሰፋ፣ ምርጫው ፍትሐዊና ገለልተኛ እንዲሆን ያቀረቧቸው ጥያቄዎች በአግባቡ ሳይመለሱ ወደ ምርጫው እንደማይገቡ በሙሉ ድምፅ ወስነዋል። ይህ ትብብር ቀጣይነት የሚኖረው ከሆነ በእውነቱ በጣም ታሪካዊ ሊባል የሚችል ነው። የዛሬው ጽሑፌ በዚህ ርዕሰ ጉዳይ ላይ የሚያተኩር ሆኖ በቀጣይ ቢደረጉ መልካም ነው ብዬ በማስባቸው ነገሮች ላይ የራሴን ሐሳብ ለመሰንዘር ነው።
ኻያ ስምንት ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች “ምንም ውጤት በሌለው ምርጫ አንሳተፍም፣ የአገር ሀብትም በማባከኑ ወንጀል ላይ ተሳታፊ አንሆንም” ብለው ራሳቸውን ከምርጫው ማግለላቸው በራሱ ትልቅ ነገር ነው።
በእኔ እይታ ከዚህ ረብ የለሽ የምርጫ ሂደት ራስን ማግለል ከሰላማዊ ዐመፅ - አልቦ ትግል አማራጮች አንዱ ነው - ከዐምባገነን መንግሥት ጋር አለመተባበር! ይህ በራሱ ግን በቀጣይ እርምጃዎች እስካልተደገፈ ድረስ ውጤቱ “ምንም” የውሳኔ አማራጭ ሊሆን ይችላል። ማርክስ “የፕሮግራም ጋጋታ ብቻውን ለውጥ አያመጣም” ብሏል።
ይህ ሐቅ አሁንም ይሠራል። ወደ ውጤት የማይቀየር ዘጠና ዐይነት ፕሮግራም መኖሩ ምንም አይፈይድም። ትግሉን ለማካሄድ መሠረታዊ በሆኑ ተጨባጭ አጀንዳዎች ላይ ብቻ ተመርኩዞ፣ ባለው ላይ እየተደመረ የሚሄድ የተመረጠ ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ መኖር አለበት። ወደ ምርጫ መግባት አሁን ባለው ተጨባጭ ሁኔታ ተመራጭ የትግል ስልት አይደለም። ከዚህ አንጻር አሁን ወደ ምርጫ አለመግባቱ ቀዳሚው ተመራጭ ስልት ሆኖ ተገኝቷል ማለት ነው። ከዚህ በኋላስ ምን እናድርግ የሚል ጥያቄ መምጣቱ የሚጠበቅ ነው። በተስፋ መቁረጥ፣ አንገት ደፍቶ መቀመጥ “ፖለቲካዊ ለውጥ ለማምጣት ተሰልፈናል” ከሚሉ ኅይሎች የሚጠበቅ ነገር አይደለም። በዚህ ጊዜ ትክክለኛው አማራጭ የሚሆነው ሰላማዊ፣ ዐመፅ አልቦ ትግል ለማካሄድ መነሣት ነው።
ይህ ሰላማዊ፣ ዐመፅ አልቦ ትግል ጄን ሻርፕ “ከዐምባገነንነት ወደ ዴሞክራሲ” በሚለው መጽሐፉ ላይ እንዳስቀመጠው 198 ደረጃዎች አሉት። ሰሞኑን በጋራ በተደረሰበት ውሳኔ አንዱን ብቻ ነው በተወሰነ መልኩ የተጠቀምነው፤ ገና 197 ደረጃዎች ይቀራሉ ማለት ነው። እንግዲህ ተግቶ ደረጃ በደረጃ አንድ በአንድ መተግበር ያስፈልጋል።
ይህ ትግል ጥብቅ ዲሲፒሊን የሚጠይቅ፣ ነገሮች ባልታሰበ ኹኔታ ወደ ዐመፅና ብጥብጥ እንዳያመሩ መጠንቀቅን የግድ የሚል፣ ሐላፊነት የሚሰማቸው ሰዎች ብቻ ሊያደርጉት የሚችሉት ነገር ነው። እንደ ማኅተመ ጋንዲ ያለ የሞራል ልዕልና ያለው መሪ፣ እንደ ሕንዶች ያለ ሥርዐት ያለውና በአንድ ላይ ያለልዩነት የሚሰለፍ ሕዝብ መፈጠር ይኖርበታል። ይህ እንዲኾን ከተፈለገ በመጀመሪያ እንደ ሕዝብ ያሉብንን ልዩነቶች ለማጥበብና ለማመቻመች ጠንክሮ መሥራት ያስፈልጋል።
ቀጥሎ መሠራት ያለበት ስለሰላማዊ ዐመፅ አልቦ ትግል በስፋትና በጥልቀት ማስተማር፣ ለዚህ መርሕ በተግባር መገዛት እንዲቻል ማለማመድ ያስፈልጋል። በዚህ ዙሪያ ሙስሊም ወንድሞቻችን እስካሁን እያሳዩት ያለው ሰላማዊ ተቃውሞ የሚደነቅ ነው። አገር በቀል የሰላማዊ ትግል ስልት በመሆኑ ለእኛ ጥሩ ትምህርትና ሞዴል ሊሆን የሚችል ነው። ይህ በራሱ የሚያሳየው ነገር አለ፤ ሕዝባችን በአግባቡ የሚመራውና አምኖ ሊከተለው የሚችል መሪ ድርጅት ካገኘ ሰላማዊ ትግል ለማካሄድ አያዳግተውም።
እዚህ ላይ መሠመር ያለበት አንድ ዋና ነጥብ ግን አለ፤ ይህ ዐይነቱ የፖለቲካ ትግል እርስ በርስ ለስድብና ለዱላ የሚገባበዙ የፖለቲካ መሪዎች የሚመሩት ሊሆን አይችልም። በትምህርት ብዛት ወይም በፖለቲካው ብዙ ዘመን በማስቆጠርም አይደለም። “እገሌ ወደ ፓርላማ የገባው ኢሕአዴግ ስለደገፈው ነው፤ እገሌ ደግሞ የኢሕአዴግ ተለጣፊና ተቀላቢ ነው” እያሉ በማውራትና በማስወራትም የሚሳካ አይደለም። ተጨባጭ አጀንዳዎችና የፖለቲካ ስትራቴጂዎች ላይ የተመሠረተ፤ ሊታይ የሚችል ተጨባጭ እንቅስቃሴ ማድረግ ግድ የሚል ነው።
ትርጉም የሌለው ስብሰባ በየጊዜው በማካሄድም አይደለም። ስብሰባ በራሱ ቁም ነገር አስገኝቶ አያውቅም። ፖለቲካዊ ትግል ማካሄድ ማለት በየጊዜው ስብሰባ ማካሄድ ማለት አይደለምና። የፖለቲካ አመራሮቹ፣ ፖለቲካውን በተገቢው ሁኔታ ለመምራት ወገባቸውን ጠበቅ፣ ምራቃቸውን ዋጥ አድርገው መነሣት ይኖርባቸዋል።
ሕገ መንግሥቱን ለማስከበር በሚደረገው ትግል ሐላፊነት ወስደው ለመምራት፣ መታሰርም ካለ ለመታሰር ዝግጁ መሆን ያስፈልጋል። “እኔ ሜዳ ሜዳውን ነው መታገል የምፈልገው እንጂ መታሰር እፈራለሁ” የሚል የፖለቲካ መሪ ካለ አቋሙን መመርመር፣ ካልኾነም ራሱን ከአሁኑ ከፖለቲካው ማግለል አለበት። ከዚህ በኋላ በፖለቲካው የሚኖሩና ለፖለቲካው የሚኖሩ ሰዎች መንገዳቸው አንድ ላይ መሆን የለበትም። ሕገ መንግሥቱን የሚጥስ መንግሥት ባለበት አገር፣ ሕገ መንግሥቱን ለማስከበር መነሣት በራሱ ወንጀል ሆኖ እስር ቤት ሊያስወርድ እንደሚችል ምንም ጥርጥር የለውም።
ራሳቸውን ከምርጫው ያገለሉት ፓርቲዎች ቀጣይ ርምጃ መሆን ያለበት፣ ሕዝቡን ሰብስቦ ማነጋገር ነው። በምርጫው ላይ ለመሳተፍ “የምርጫው ሜዳ ይስተካከል፣ ምርጫ ቦርድም ገለልተኛ ይሁን” ብለን የጠየቅነው ጥያቄ፣ የኢሕአዴግ መንግሥትና ምርጫ ቦርድ የዝሆን ጆሮ ሰጥተውታል። ይህ ጥያቄአችን ተቀባይነት አግኝቶ ተፈጻሚ እስኪኾን ድረስ ሕዝቡ ሰላማዊ ትግል እንዲያካሂድ መጥራትና መምራት ያስፈልጋል። ፓርቲዎቹ አባሎቻቸውንና ደጋፊዎቻቸውን ይዘው ሰልፍ መውጣት፣ አመራሮቹም ለተቃውሞ መንገድ ላይ ተኝቶ ማደርና መቀመጥ መጀመር ይኖርባቸዋል። ሕዝቡ የፓርቲዎቹን ቁርጠኝነት ሲገነዘብ በልበ ሙሉነት ለመደገፍ ይነሣል፤ መብቱን ለማስከበርም በጽናት መቆም ይጀምራል።
የፓርቲዎቹ አመራሮች እንዲህ በሚያደርጉበት ጊዜ ሊታሰሩ ስለሚችሉ ሌላ ተጠባበቂ አመራር ማዘጋጀት፣ እንደገና ያ አመራር ሲታሰር ደግሞ እንደዚሁ ሌላ እየተተካ ጥያቄው እስኪመለስ ድረስ መቀጠል ያስፈልጋል። አንድ እውነት አለ፤ ሁላችንም ለመታሰርና ለመሞት እስከተዘጋጀን ድረስ፣ ኢሕአዴግ ሁሉንም ማሰር፣ ሁሉንም መግደል ፈጽሞ አይችልም። እነ አንዷለም እና እነ በቀለ ገርባ የታሰሩት ሌሎቻችን ዝም በማለታችን ነው። ይህ ሥርዐት የመለወጡ ቁርጠኝነት በሁላችን ዘንድ እስከሌለ ድረስ በተወሰኑ ሰዎች ትግል ብቻ ለውጥ ይመጣል ማለት የዋህነት ነው።
ኢሕአዴግ ሁኔታዎች አስገድደውት ካልሆነ በስተቀር በእኩልነት ሜዳ፣ በገለልተኛ ዳኛ ሥር ሆኖ በምርጫ አይወዳደርም። በማያጠራጥር ሁኔታ ቢሸነፍም ሥልጣኑን በሰላም አያስረክብም። እነዚህ ቅድመ ሁኔታዎች ማለትም እኩል የመወዳደሪያ ሜዳና ገለልተኛ ምርጫ ቦርድ በትክክል እስኪኖር ድረስ በምርጫ የመሳተፉ ጉዳይ መታሰብ የለበትም። በዚህ ጉዳይ ላይ ፓርቲዎቹ ቁርጠኛ አቋም ከያዙ ገዥው ፓርቲ በምርጫ ቦርድ በኩል “በምርጫ ስላልተሳተፋችሁ” ብሎ የፓርቲዎቹን ሕጋዊ ሰርተፊኬት ወደ መቀማቱ እንደሚገባ ምንም ጥርጥር የለውም።
በዚህ ጊዜም ቢሆን ትግሉ ወደ ህዝባዊ ንቅናቄ እንዲሸጋገር ተግቶ መሥራት እንጂ መደናገጥ አያስፈልግም። የግብጽ ሙስሊም ወንድማማች ፓርቲ ሕጋዊ ዕውቅናውን በሙባረክ መንግሥት በኩል ቢያጣም እውነተኛውን ህልውናውን ግን አላጣም ነበር። ሌላው ቀርቶ አባላቱ በግል እየተወዳደሩ የፓርላማውን አሥራ አምስት በመቶ መቀመጫ እስከመያዝ የደረሱበት ጊዜ ሁሉ ነበር።
ከዚህ የምንረዳው አንድ የፖለቲካ ፓርቲ የምስክር ወረቀቱ ሲቀማ የሚጠፋ ከሆነ ሲጀመር የፖለቲካ ፓርቲ አልነበረም ማለት ነው። የአንድ ፖለቲካ ፓርቲ ህልውና በጠንካራ ሕዝባዊ መሠረት ላይ እንጂ በሰርተፊኬት ላይ መቆም የለበትም። ስለዚህ ህልውናውን አላግባብ በሚያጣበት ወቅትም ቢሆን ትግሉ ባለው ሕዝባዊ መሠረት መቀጠል የሚችል፣ ከሰርተፊኬት በላይ የሆነ አቅም ያለው ኅይል መሆን መቻል ይኖርበታል። አንድ ፖለቲካዊ ፓርቲ ጽኑ ሕዝባዊ መሠረት፣ ጠንካራ አደረጃጀትና አመራር ከሌለው በስለላ፣ በጦር፣ በኢኮኖሚና በመዋቅር በደንብ የተደራጀን መንግሥት ማሸነፍና ሥርዐት መለወጥ አይችልም።
ከሁሉም በላይ በእኛ አገር ያለውን ተጨባጭ ፖለቲካዊ ሁኔታ በደንብ ማጤን ያስፈልጋል። የአገራችን ችግር የሥልጣን ጥያቄ ብቻ አይደለም። ትግሉ የርእዮተ ዓለም ትግል መሆኑንም መረዳት ያስፈልጋል። ሁለት አብረው ሊሄዱና ሊታረቁ የማይችሉ የአብዮታዊ ዴሞክራሲና የሊበራል ዴሞክራሲ ትግል ነው እየተካሄደ ያለው።
ኢሕአዴግ መሠረቱ ማርክስሲት ድርጅት ስለሆነ ይህን ቅራኔ በሚገባ ይረዳዋል። ዋናው ነጥብ ኢህአዴግ በትክክል በሁሉም ነገር እስካልተሸነፈ ድረስ በምርጫ ስለተሸነፈ ብቻ ሥልጣኑን ያስረክባል ማለት እንዳልሆነ በደንብ መታወቅ አለበት። ኢሕአዴግ ሁልጊዜ በምርጫ የሚወዳደረው እንደሚያሸንፍ እርግጠኛ ሆኖ ነው። እንደሚሸነፍ ቢያውቅ፣ ማወቅ ሳይሆን ቢጠረጥር እንኳ ወደ ምርጫ ውድድር አይገባም።
ስለዚህ ከገዢው ፓርቲ ጋር በምርጫ ለመወዳደር የሚቻለው በመጀመሪያ ነፃና ገለልተኛ ምርጫ ቦርድ እንዲሁም እኩል የውድድር ሜዳ ሲፈጠር ብቻ ነው። ኢህአዴግ ይህን አምኖ እስኪቀበል ድረስ ግን ሰላማዊ ትግሉን ብቻ አጠናክረን መቀጠል ይኖርብናል። ኢሕአዴግን ወደዚህ ደረጃ ሳያመጡ ከእርሱ ጋር በምርጫ መወዳደር እርሱን ከማጀብ፣ የእርሱን ድል ከማድመቅ ውጪ ትርጉም አይኖረውም። በማጀቡ ሂደት ከአሁን በፊት እንደታየው የተወሰኑ የተቃዋሚ ፓርቲ ተመራጮችን ወደ ፓርላማ ማስገባት ይቻል ይሆናል። የሥርዐት ለውጥ ግን በዚህ መንገድ አይመጣም ፤ እስከአሁን የተጓዝንበት ልምድ የሚያሳየውም ይሄንኑ ነው።
በቅድሚያ ከአጥቢያው ፖሊስ ጣቢያ፣ ቀጥሎ ከዋናው ፖሊስ ማዘዣ ፖሊሶች በመኪና እየተሞሉ መጥተው በህንፃው ዙሪያ ፈሰሱ፡፡ የእሳት አደጋ መኪኖችም ተከታትለው ደረሱ፡፡ የንኩ እናት ልጇን መለማመጥ ቀጥላለች፡፡
የእሳት አደጋ ሠራተኞቹ ድንገት ቢፈጠፈጥ በሚል መረባቸውን ወጠሩ፡፡ ዘጠኝ የእሳት አደጋ ሠራተኞች መረቡን በህንፃው ዙሪያ ለመወጠር በላብ እስኪታጠቡ ድረስ ተራወጡ፡፡ በከፊል ማግባባት፣ በከፊል ማስፈራራት አይነት ንኩ እንዲወርድ ሳጅኑ ውትውታውን ቀጠለ፡፡
ሳጅኑ በብስጭት ጮኸና “እንዳልክ የከተማው ምክር ቤት አባል እናደርግሃለን ብቻ እዚህ በፀሃይ አታንቃቃን፡፡ ውረድ” ንኩ ዳንሱን ቀጠለ፡፡ “አልወርድም፡ … ከንቲባ አርጉኝና ያኔ እወርዳለሁ፡፡”
“እሺ እንዳልክ ልጄ ውረድማ፡፡ ከንቲባ እናደርግሃለን፡፡ ብቻ ቶሎ ወርደህ ቢሮህን ተረከብ፡፡” አለ፡፡ ንኩ እንደዕብድ እየደነሰ በጩኸት ”እንዲያውም በቃ አልወርድም፡፡ ንክ ከንቲባ አርገው በመረጡ ሰዎች መሃል ምን እሠራለሁ? … አልወርድም በቃ!”
“እንዳልክ በቃ የካቢኔው አባል እናደርግሃለን፡ አሁን ውረድልን ይታይሃል ሰውን ሁሉ እንዴት እንደተቆጣጠርከው፡፡” ንኩ አፍንጫውን በሹፈት አነቃነቀና “ንክ የካቢኔ አባል በሾሙ ሰዎች መሃል መውረድ አልፈልግም፡፡” አላቸው
“ማንን ነው የምታሞኘው? ስወርድልህ ዘብጥያ ልትወረውረኝ አይደል? የመጣው ቢመጣ አልወርድም፡፡” ሽማግሌው በዚህ ጊዜ “እራስህን እንዳታታልል፤ እኒህን ቂሎች እኔ መች አጣሁአቸው? የካቢኔ አባል ከሆንክ በኋላ ለምን ብለህ ትወርዳለህ፡፡” አሉት፡፡
ይሄኔ ንኩ በግልፅ ጮኾ ተናገረ፡፡ “ጠቅላይ ሚኒስቴር ካላደረጋችሁኝ ራሴን እፈጠፍጣለሁ፡፡” ሽማግሌው “አይወርድም አልኳችሁ” አሉ፡፡ ንኩ ዳንሱን ቀጠለ አሁንም፡፡ ከቆይታ በኋላ ረገጥ ባለ ድምፅ “ንጉስ አርጉኝ አለዚያ ግን እራሴን መፈጥፈጤ ነው!” አዛውንቱ ያሉት እውነት ሆነ፡፡ ስለዚህ ምክር ጠየቋቸው፡፡ “ምን ያስባሉ አባት? ንጉስ እናርገው ይሆን?”
“አሁን ጊዜው አልፏል፡፡ እሺ የሚላችሁን ብቻ ፈፅሙ፡፡ አንዴ ጠቅላይ ሚኒስተር ሆኗልኮ፡፡” አሉ፡፡ “እንዳልክ ይሁን፡፡ ንጉሥ አድርገንሃል፡፡ በቃ ውረድ” አሉ በጩኸት፡፡ ዳንሰኛው ንክ መልሶ በጩኸት “እምቢ አልወርድም!” አለ፡፡ “እና ምን ይሆን የምትፈልገው ንጉስም አረግንህ!”
አሁን ሽማግሌው ለመጠየቅ ዞሩ “እንዳለው ይዘል ይሆን?” ሽማግሌው መዝለሉ እንደማይቀር አረጋገጡላቸው፡፡ “እሺ ተስማምተናል፡፡ ንጉሠ ነገስት አርገንሃል፡፡ በል አሁን ውረድ፡፡”
የፖሊስ ሳጅኑ በንዴት ጦፈ፡፡ እንደ እብድ አረገውና “ይፈጥፈጣ ከፈለገ” ሲል አሠበ፡፡ “ባቄላ አለቀ … ምን ቀለለ አሉ፡፡ አንድ ንክ ነው የሚቀንስልን፡፡ ይሄው ነው እውነቱ፡፡ ነገር ግን ኋላ ችግር ያገኘዋል፡፡ … የእሳት አደጋው አዛዥ ወደ አዛውንቱ ዞረና
ንኩ በቁም ነገር ተሞልቶ “መልካም” አለና በጣሪያው መውጫ አቋርጦ ወደ ስድስተኛው ፎቅ ደረጃ ወረደና በስድስተኛው ፎቅ መስኮት ወደተሠበሰበ ህዝብ ብቅ ብሎ ታየ፡፡
ሽማግሌው ዳግመኛ ጠየቁ፡፡ “ግርማዊነትዎ፤ አሁንም ወደ አምስተኛው ፎቅ ወደ ላይ ሊወጡልን ይችላሉ?” ንኩ እንደሚችል ተናገረ፡፡ ሁሉም ሰው ተገረመ፡፡ ሽማግሌው አሁንም በአራተኛው ፎቅ ወደ ውጪ በማየት ላይ ለነበረው ንጉሠ ነገስት ንክ፡- “የኔው ተወዳጅ ግርማዊ ንጉሠ ነገስት፤ ወደ ሶስተኛው ፎቅ ሊወጡሉን ይችላሉን” ሲሉ ጥያቄ አቀረቡ፡፡ ንኩ “በርግጠኝነት” አለ፡፡
አሁን በሦስተኛው ፎቅ መስኮት ወደ ውጪ በመመልከት ላይ ነው፡፡ ጣሪያው ላይ ሳለ ይደንስ የነበረውን የእብደት ዳንስ አቁሟል፡፡ የእውነተኛ ንጉስ ግርማ ሞገስና መኮሳተር ይታይበታል፡፡
ንኩ ጐዳናው ላይ ብቅ አለ፡፡ ከመንጋው መሃልም ተቀላቀለ፡፡ ቀጥታ ወደ አዛውንቱ ሄደና እጁን በትከሻው ላይ ጣል አድርጎ “አምላኬ ሆይ! ያለጥርጥር አንተም እንደኔ ንክ መሆንህ ተረጋግጧል፡፡ ንክን ሊረዳ የሚችለው ንክ ብቻ ነው፡፡” አለና ወደ ፖሊስ ሳጅኑ ዞሮ ቀጠን ያለች ትዕዛዝ ቢጤ አስተላለፈ፡ “መልካም አሁን እጄን ጠፍራችሁ ወደ እብዶች ቤት ልትወስዱኝ ትችላላችሁ፡፡ … መቼም ንክ እንዴት መያዝ እንዳለበት በቂ ትምህርት ያገኛችሁ ይመስለኛል፡፡” ሲል ጥያቄ አከል አስተያየት ሰነዘረ፡፡ ንኩ እየተወሰደ እያለ ወሬ አዳማቂው በሙሉ አዛውንቱን እንደጉንዳን ከበበና “ለመሆኑ አባት እንዴት ነው ሊያወርዱት የቻሉት?” ሲሉ በየተራ በጥያቄ አጣደፏቸው፡፡ አዛውንቱም በግርምት ራሳቸውን ነቀነቁና “ለአርባ አመታት በፖለቲካ ውስጥ መቆየት እኮ ቀላል አይደለም፡፡” ብለው እንደመተከዝ አሉና ቀጠሉ፡- “አኔም እግሮቼ ብርቱ በነበሩ ዘመን እላይ መውጣት እችል ነበረ፡፡ እንደዚያው ሁሉ ከጣሪያ ላይ ሊያወርደኝ የሚችል ሰው ሊኖር ይችላል፡፡”
አዚዝ ኔሲን ቱርካዊ ነው፡፡ የሙሉ ጊዜ ፀሃፊ ለመሆን ሲል የወታደራዊ መኮንነቱን ተወ፡፡ ሥራዎቹ በ1956 እና 1957 በጣሊያን አለምአቀፍ የዋዘኛ ፅሁፎች /Humor/ ውድድር ላይ ተሸላሚ ሆነዋል፡፡
ማስታወሻ፡- ከተርጓሚው ይህን አጭር ልብወለድ የተረጎምኩት በቅርቡ ካዛንቺስ መናኸሪያ ሆቴል አጠገብ ዛፍ ላይ ወጥቶ 25 ሚሊዮን ብር ካልተሠጠኝ አልወርድም ላለው ሰው መታሰቢያ ነው፡፡ በኋላ እንዴት እንደወረደ ባላውቅም፡፡
ኬኒያውያን ከዘር አስተሳሰብ ይልቅ ወደ ፖለቲካዊ አስተሳሰብ ከፍ ማለትን ያመላከተው የኡሁሩና የኦዲንጋ ውጤት በበርካታ የአፍሪካ ሀገራት ፖለቲካ የሚባለው (ሀገር የማስተዳደር ጥበብ) የሚዘወረው በፖለቲከኞቹ ዘር (ብሄር)( የት-መጤነት) መሰረት ያደረገ ነው። ፖለቲከኞቹም በሚያቀርቡት የፖለቲካ መርህ፣ የጠራ ፖሊሲ ወይም የፖለቲካ ብስለት ይልቅ በህዝቦች መካለከል ያለውን (Group thinking, Group identity) መጠቀሚያ ያደርጉታል።……. ህዝቡንም “ምን ይዞልን መጣ?” ሳይሆን “ማን መጣ?” በሚል ጥያቄ ወደ ምርጫ ጣቢያ ይልኩታል።
“ሀገራችንም ብሄራችንም ኬኒያ ናት። የምንፎካከረው ይህቺኑ ሀገር ለመለወጥ ነው እንጂ ለሌላ አይደለም። ስለዚህ ተቃዋሚም ሆንን ደጋፊ በጋራ መስራት ይኖርብናል። በውድድር አንዱ ማሸነፍ ሌላው መሸነፍ ያለ ቢሆንም ስላሸነፍናችሁ የምናጎድልባችሁ አንዳች ነገር አይኖርም። እኔ እጆቼን ወደ ተቀናቃኜም ሆነ ወደ ደጋፊዎቻቸው እዘረጋለሁ። ኑ ለሀገራችን በጋራ እንስራ!” – ለሁለተኛ ጊዜ የተመረጡት ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬኒያታ
….ከማክሰኞው የምርጫ እለት በኋላ ናይሮቢ አይኗን ጠራርጋ የነቃችው የተቃዋሚው መሪ ራይላ ኦዲንጋ ማለዳ ወፍ ክንፉን ሳይታጠብ ብድግ ብለው “የምርጫውን ውጤት አንቀበልም፣ የተጭበረበረ ነው” ብለዋል በሚለው አስደንጋጭ ዜና ነበር።……. በዚህ ምክኒያት ላለፉት አራት ቀናት ከተማዋ ጸጥ ረጭ እንዳለች ቆየች።
አይኖች ሁሉ ወደ ቴሌቪዥን ቻናሎች አቅንተዋል። እውነታው ጎዳናው ላይ ሳይሆን የቴሌቪዥን ስክሪኖች ላይ ነው ያለው። ጎዳናውማ ሰው እንደናፈቀ አራት ቀኑ። ቴሌቪዢኖቹ ግን በየደቂቃው ዜና ያመነጫሉ።
ይህ የተጠበቀ ነበር።…….ከወራት በፊት ነው ናይሮቢያውያን ሱፐርማርኬቶችን ሲያጨናንቁ የከረሙት። “ምርጫው ደርሷል በጊዜ አስቤዛችሁን ሸማምቱ!” የሚለው መልእክት የሁሉም ነበር።……. ምርጫው ምን ይዞ እንደሚመጣ አይታወቅማ!
…….ዛሬ ዛሬ ለአፍሪካውያን ምርጫ የሚሉት የስልጣን ማሸጋገሪያ ስርአት የጦርነት ያህል አስፈሪና የብዙዎችን ህይወት ለሞት፤ ገሚሱን ለእስር እንዲሁም ለስደት የሚዳርግ እየሆነ ነው፡፡
አንድ አፍሪካዊት ሀገር ምርጫ ልታካሂድ ነው ሲባል ስጋት፣ ፍርሀት፣ ሽሽት፣ ጭንቀት ይነግሳል። ህዝብ ያልፈለገው ተቃዋሚ “እንዴት ሆኖ!” ሲል በአደባባይ ይፈክራል። ወንበር የያዘውም “ማን ባቀናው?” በሚል ንፉግነት የምርጫ ውጤቱን ወደ ጎን ገፍቶ የራሱን ሌላ መንገድ ይከተላል። በዚህም ሰበብ በሚነሳ ግጭት ተራው ህዝብ ለሞት ይዳረጋል።
አሁን መላ ኬኒያውያን ተሸብረዋል።……ዜናው ይቀጥላል። የተቃዋሚው ሁነኛ መሰረት የሆኑት በናይሮቢ የሚታወቀው “ኪቢራ” የተባለው መንደርና የ”ኪሱሙ” ክፍለ ግዛት ረብሽ ተነስቷል።…….. በተለይ ደግሞ የተቃዋሚው ደጋፊዎች “ራይላ ከሌለ ሰላም የለም!” የሚለው መፈክር ከተሰማ በኋላ ነገሩ እንዲህ በቀላሉ የሚፈታ እንዳልሆነ ተገምቷል።
……ይህ በሚሆንበት ወቅት ሁሉ የኬኒያ ሚዲያዎች በምርጫ ኮሚሽኑ አዳራሽ ውስጥ እየተካሄደ ያለውን ሁነት በቀጥታ ስርጭት እንዲሁም ተቃዋሚዎች የሚሰጡትን መግለጫዎች በሰበር ዜና እግር ከእግር እየተከታተሉ ለህዝብ ማቅረባቸውን ቀጥለዋል። ….ጣቢያዎቹ የሙሉ ሰአት የዜና እወጃቸውን ሙሉ በሙሉ ሰርዘዋል። ህዝብ ለመረጃ ጆሮውን አቁሞ ሳለ ለዜና እንዴት ሰአት ይጠበቃል?
…… የምርጫ ታዛቢ ቡድኖች፣ የሀይማኖት መሪዎች፣ የሀገር ሽማግሌዎች፣ ምሁራን….ወዘተ የሚሰጡት መግለጫና ማብራሪያ ሁሉ በየደቂቃው ለህዝብ ጆር ይደርሳል።……..የምርጫ ኮሚሽኑ ከአስር በላይ ጊዜ ለህዝብ መረጃዎችን ሲያቀርብ ጋዜጠኞች ከተቃዋሚዎችም ሆነ ከህዝብ የሰበሰቧቸውን ጥያቄዎችና ስጋቶች ለምርጫ ኮሚሽኑ እያቀረቡ ምላሽ እንዲሰጥባቸው አድርገዋል።……
….. በአንዳንድ ቦታ ለታዩት የተቃውሞ ድምጾችም የጸጥታ ሀላፊው “በሰላማዊ ሰልፍ ተቃውሞዋችሁን ማሰማት በህገ መንግስቱ የተፈቀደላችሁ መብት ነው።……” በማለት ዜጎች ከግጭት ይልቅ ሰላማዊ በሆነ መልኩ ማንኛውንም የተቃውሞ ስሜታቸውን እንዲያቀርቡ ጥሪ አድርገዋል።…በዚህም ምክኒያት የኬኒያ ሰላም በፍጥነት ወደ ቦታው ተመልሷል።
….በዚህ ደግሞ ሁሌም እንደ ምሳሌ ስትነሳ የኖረችው ሀገረ ኬኒያ ናት። የኬኒያ ፖለቲካ በዘር አስተሳሰብ (Race thinking) እንደሆነ ይነገራል።…በዚህ የ2017 ሀገራዊ ምርጫ ግን (በኔ እይታ) ኬኒያውያን ጥያቄያቸው “ማን ነው?” ሳይሆን “ምንድነው?” የሚል እንደሆነ በምርጫ ድምጻቸው አሳይተዋል። ለተፎካካሪዎቹ የተሰጡት ድምጾች እንደሚያመለክቱት ሁለቱም የኔ ከሚሉት ጎሳ የተወሰኑ ድምጾችን እንዳጡና እንዲሁም ባልጠበቁባቸው ስፍራዎች የተሻለ ድምጾችን መሰብሰባቸው ነው።
..ዛሬ እለተ እሁድ ከቀኑ ስድስት ሰአት ሙዋንጊ ቲካ ሮድ በሚባለው (high way) እያሳበረ ወደ (Down-town) አሳፍሮኝ እየነዳ ነው።…… ሙዋንጊ ናይሮቢ ከገባሁ ጀምሮ የታክሲ አገልግሎት የሚሰጠኝ ሾፌር ሲሆን ሰው ካልጠየቀው በስተቀር የማያወራ ዝምተኛ ሰው ነው።…… ላወራው ፈልግያለሁ።…..
“About the result?” ትንሽ ገፋ አድርጌው የልቡን እንዲያወራኝ ፈለኩ። “ውጤቱን እንዴት አገኘሀው?” …….. “You know, there is always another day, another chance…” ሙዋንጊ የመረጠውን እንዳላገኘ አውቅያለሁ። ነገር ግን ደግሞ ያልመረጠውን እንደተቀበለና ለነገው ደግሞ ተስፋ እንዳለው አነጋገሩ ይናገራል።…….
ይህ ጥያቄ ሊመለስ የሚገባው “ከማን ጋር ሲነጻጸር?” የሚለው ጥያቄ ከተመለሰ በኋላ ነው። ከየትኛው ሀገር ምርጫ ጋር ሲነጸጸር ነው ኬኒያውያንን እና የኬኒያን የመንግስት መዋቅር ማመስገን የሚገባው?
እንደ አንድ የሌላ አፍሪካ ሀገር ታዛቢ ስመለከተው …..ይህ ሁሉ የምርጫ ታዛቢ፣ ይህ ሁሉ ገለልተኛ የሚዲያ ተቋም፣ ይህ ሁሉ የአደባባይ ላይ መረጃ፣ እንዲህ ያለ ትእግስተኛና መፍትሄ አፈላላጊ ፖሊስና መከላከያ፣ ይህ ሁሉ ……. የትኛው የአፍሪካ ሀገር ነው ያለው? ከዚህ የተሻለ ያለው ሀገር ያለ እንደሆን ያኔ ስለ ኬኒያ ምርጫ ኢ-ዴሞክራሲያዊነት እናወራ ይሆናል! እስከዚያ ግን ብልህ ከጎረቤቱ ይማራልና ከዚህ ሁሉ አንዱም የሌለን እኛ ልክ እንደ ጀማሪ፣ ዛሬ እንደተሰራ ሀገር፣ ሶስት ሺህ አመታት መንግስት እንዳላየን ከባለ ሀምሳ አመት እድሜዋ ኬኒያ እንማራለን!! እናም የኬኒያ 2017 ህዝባዊ ምርጫ ፍጹም ዴሞክራሲያዊ ነበር!!!
" እጃቸው ረጅም ስለሆነ መረጃውን ከየት እንዳገኙት አላውቅም " ይላል ዮሐንስ ገብረ እግዚአብሔር የጀርመን ሬዲዮ ዘጋቢ አሜሪካኖች መረጃውን እንዴት አገኙት?...
Red Indians ወይም ቀያይ ህንዶች በመባል የሚታወቁት የዛሬዋ USA ነባር ህዝቦች የዛሬ 500 ዓመት ገደማ በ16ኛው ክፍለ ዘመን በአውሮፖውያን አሳሾች እና ስደተኞች እንደተወረሩ ታሪክ ይነግረናል:: ቀያይ ህንዶቹ Native American በመባልም ይታወቃሉ::
በቤንሻንጉል ጉምዝ ክልል ማንነት መሰረት አድርገው የሚደርሱ ተደጋጋሚ ጥቃቶቸን መንግስት ሊያስቆም ይገባል!!! – Association for Human Rights in Ethiopia
ኣብ ጥቓ ናይ ግብፂ ጊዛ ፒራሚድስ ትማሊ ሰንበት ኣብ ልዕሊ ሓንቲ ኣውቶቡስ ብዝተፈፀመ ናይ ነታጒ መጥቓዕቲ ብውሑዱ 16 ሰባት ምቑሳሎም ሰበስልጣን ፀጥታ እታ ሃገር ገሊፆም።
ተሳፈርቲ ንጥንቃቐ ክብሃል ኣብ ጥቕኡ ናብ ዘሎ ሆስፒታል ከምዝተወስዱን እቲ ነታጒ ኣብ ልዕሊ እቲ ቤተ መዘኽር ጉድኣት ከምዘየውረደን ሰበስልጣን ሓድግታት’ታ ሃገር ገሊፆም ኣለው።
በኢ/ኦ/ተ/ቤ/ክ በሰ/ት/ቤቶች ማ/መምሪያ - ማኅበረ ቅዱሳን ትሩፋት | አርሲ ሀገረ ስብከት የማኅደረ ስብሐት በዓታ ለማርያም ወቅዱስ ፋኑኤል ገዳም አብነት ትምህርት ቤት ግንባታ ፕሮጀክት
You are here: Home / Active Projects / ገዳማት / አርሲ ሀገረ ስብከት የማኅደረ ስብሐት በዓታ ለማርያም ወቅዱስ ፋኑኤል ገዳም አብነት ትምህርት ቤት ግንባታ ፕሮጀክ...
እዚ ሕጂ ናብ ስዑዲ ዓረብ ዘካየዶ ዑደት ድማ ከም መቐጸልታ ናይቲ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ጉዳይ የመን ብዝምልከት ቀይሕ ባሕሪ ምስ ዘዋስነን ሃገራት እተካይዶ ዘላ ዝርርብ’ዩ።
ኣቐዲማ’ውን ስዑዲ ዓረብ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ተመሳሳሊ ዕድመ ከምዘቕረበትሉን፣ ምስ ሰበ ስልጣን ስዑዲ ኣብ ሪያድ ድማ ናይ ክልተ መዓልታት ዝርርብ ከምዘካየደን ይዝከር።
ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ የመን ናይ ኣጋር ሰራዊት መጥቃዕቲ ንምክያድ ምድላዋት ኣብ እትገብረሉ ዘላ እዋን’ያ ምስ ኩለን’ተን ምስ የመን ብቀይሕ ባሕሪ ዝዋሰና ሃገራት ጽዑቕ ዝርርብ ተካይድ ዘላ።
ስዑዲ ዓረብ፣ ኤርትራን ሱዳንን ምስታ ንተቓወምቲ ሑቲ ዘለዋ ፖለቲካዊ ደገፍ ብወግዒ ዝገለጸት ኢራን ስለታዊ ወትሃደራዊ ዝምድና ክህልወን ይክእል’ዩ ዝብል ስግኣት ከምዘለዋ’ዩ ዝግለጽ።
እዚ ከምዚ’ሉ እንከሎ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጅቡቲ ማሕሙድ ዓሊ ዮሱፍ ዝሓለፈ ሰሙን ናብ ስዑዲ ዓረብ ከካይዶ ዝወጠነ ዑደት፣ እታ ሃገር መእተዊ ቪዛ ከምዝኸልኣቶ ኣብ ፈረንሳ እትዳሎ ኢንዲያን ኦሻን ኒውስ ሌተር ገሊጻ።
ስዑዲ ዓረብ ምስታ ንልፍንታዊ መጥቃዕቲ ኣንጻር ሑቲ ብወግዒ ዝደገፈት ጅቡቲ’ውን ዝምድናኣ ኣብ ምድልላድ ከምዘላ ክግለጽ እኳ እንተጸንሐ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጅቡቲ ናብ ስዑዲ ንኸይኣቱ ቪዛ ዝከልከለትሉ ምኽንያት ብንጹር ኣይተሓበረን።
የኢትዮጵያ የፅንስና የማህፀን ሐኪሞች ማበህር ከተቋቋመ እነሆ የ29ኛውን አመት አመታዊ ጉባኤ እ.ኤ.አ ከ Feb 14-17 በኢትዮጵያ አቆጣጠር ከየካቲት 7-10 አካሄዶአል፡፡ ጉባኤው የተካሄደው በአዲስ አበባ ነው፡፡የኢትዮጵያ የጽንስና ማህጸን ሐኪሞች ማህበር (ESOG) የተቋቋመው የዛሬ 29 አመት እ.ኤ.አ በ1992 ዓ/ም ነው፡፡ ሲቋቋም በዋነኛነት…
እኔ በጣም ከፍተኛ የሆነ የእራስ ምታት ወይንም ሕመም አለብኝ በማለት ችግርዋን ለዚህ አምድ ያዋየችው በእድሜዋ የ14/አመት የሆነች ታዳጊ ናት፡፡ ታሪኩን ስታስረዳም ‹‹ …የወር አበባዬ (Menstruation) ሊመጣ አንድ ቀን ሲቀረው ጀምሮ እስከ ሶስተኛው ቀን ድረስ በጣም እራሴን ያምመኛል፡፡ ሰው ማናገር ብርሀን…
በዚህ እትም ወንዶችን ስለሚገጥማቸው የፕሮ ስቴት ካንሰር ደረጃ እና አጠቃላይ የህመም ምል ክቱ ምን እንደሚመስል መከላከያውንና ዘር በማፍራት በኩል የሚኖረውን ተጽእኖ እናስነብባ ችሁዋለን፡፡ ወንዶች በብልታቸው አካባቢ ፕሮስቴት የሚባል ተፈጥሮአዊ እጢ አላቸው፡፡ ይህ እጢ በእድሜ ወይንም ከቤተሰብ ጋር በተያያዘ እና በተ…
ባለፈው ሳምንት እትም በእርግዝና ወቅትና ከወሊድ በሁዋላ የሚከሰትን ድብርት ምክንያትና ምልክቶቹን የጠቆመ ጽሁፍ ዶ/ር ያየህይራድ አየለን ምንጭ አድርገን ለንባብ ማቅረባችን ይታወሳል፡፡ በዚህ እትምም ዶ/ር ያየህይራድ በተለይም ከአእምሮ ሕመም ጋር በተያያዘ ያጋሩንን ነጥብ ታነቡ ዘንድ እነሆ ብለናል፡፡ ወደ ነጥቦቹ ከማምራታችን በፊት…
በዚህ እትም ሴቶች በእርግዝናቸው ወይንም ከወሊድ በሁዋላ ስለሚገጥማቸው የመንፈስ ጭንቀት ወይንም ድብርት እና ሊወስዱ ስለሚችሉት እርምጃ አስቀድሞ ምን ማወቅ ይገባል የሚለውን ከባለሙያ ያገኘነውን መልስ ለንባብ ብለናል፡፡ ባለሙያው ዶ/ር ያየህይራድ አየለ ከቅዱስ ጳውሎስ ሚሊኒየም ሜዲካል ኮሌጅ ናቸው፡፡ ከወሊድ በኋላ ዋና ድብርት …
አስታውሱ…. በየቀኑ የሚኖሩ ትናንሽ ለውጦች ውጤታማ ያደርጋሉ፡፡ክብደት ያላቸውን ህጻናት መመልከት በአለም በየጊዜው እየጨመረ ሲሆን በተለይም በአለፉት ሁለት አስርት አመታት ቁጥራቸው ቀላል የማይባሉ ልጆች በተለያዩ ሀገራት ክብደታቸው ከፍ እያለ መሆኑን CDC ያወጣው ዘገባ ያሳያል። የህጻናት ክብደት በአሉበት እድሜም ይሁን በወደፊት ህይወታ…
ቡና ጎልድ ወለድ የሚያስገኝ እና ብዙ የጥቅም ማዕቀፍ ያለው የተንቀሳቃሽ ሒሳብ ነው፡፡ የዚህ ሒሳብ ተጠቃሚ የሆኑ ደንበኞች የተቀማጭ ገንዘብ፣ የብድር እና የዓለም አቀፍ ባንክ አገልግሎቶችን የተለየ ጥቅሞችን የአገልግሎት ክፍያ ቅናሽን ጨምሮ እንዲያገኙ ሆኖ የተዘጋጀ ነው፡፡
ባንኩ በሒሳቡ ውስጥ በተቀመጠው የገንዘብ መጠን መሠረት 0.5% እና ከዚያም በላይ የሚደርስ የወለድ መጠን ይከፍላል፡፡ ይህ ወለድ በየሩብ ዓመቱ የወለድ ወለድ ይታሰብለታል፤
የቡና ጎልድ ካርድ አባል የሆኑ ደንበኞች ለቤት መግዣ ወይም መስሪያ እና ለግል ፍላጎት የሚውል ብድር ያገኛሉ፡፡ ይህም ባንኩ የሚያስተዳድረውን ፕሮቪደንት ፈንድ መያዣ በማድረግ ሲሆን፤ በተጨማሪም በዝግ ሒሳብ ለተቀመጠው ፕሮቪደንት ፈንድ እስከ 5.5% ወለድ ያገኛሉ፤
በውጭ ምንዛሬ የተከፈቱ ሒሳቦች ሆነው የብር ሒሳብ ማዕቀፍ ካላቸው ላይ ለሚደረግ የውጭ ሐዋላ (ወደ ውጭ ሃገር የሚላክ) እስከ 50% የሚደርስ የአገልግሎት ክፍያ ቅናሽ ያገኛሉ፤
በስቶኮልም ስዊዲን የሚገኘው Rights livelihood award foundation ሲሆን ተቋሙ ላለፉት 37 ዓመታት በስራቸው የተመሰገኑ እና የተከበሩ እንዲሁም ነጥረው የወጡ ግለሰቦችን ሲሸልም ቆይቷል፡፡ ከዚህ በፊት ይህን ሽልማትከኢትዮጵያ ጋገኙት ፕሮፌሰር አክሊሉ ለማ እና ዶክተር ለገሰ በጥምረት ዶክተር መላኩ ወረደ እና ዶክተር ተወልደ ብርሃንገ/እግዚአብሄር ናቸው፡፡ ከኢትዮጵያዊያን ሴቶች ደግሞ ወ
ቻይና ሆት የቀለጠ ሙጫ ጠመንጃ ፣ ኤሌክትሪክ የብረት ሙጫ ጠመንጃ ፣ ሞቃት አየር ሽጉጥ ፣ ፕላስቲክ ብየዳ ጠመንጃ ፣ ቆርቆሮ አምጪ ፋብሪካ እና አምራቾች | ቦዳ
የሙቅ ማቅለጥ ሙጫ ጠመንጃ ፣ በትክክለኛው የመሰበር ውጤት ፣ የተለያዩ ጉንጮዎች ፣ የተለያዩ የማምረቻ መስመሮችን መስፈርቶች ፣ ልዩ የማጣሪያ ዲዛይን ፣ ለጽዳት እና ለሌሎች ባህሪዎች ማሟላት ይችላል ፡፡ አጠቃላይ የሙቅ ማቅለጫ ሙጫ ጠመንጃ በ 300 ℃ ለረጅም ጊዜ ጥቅም ላይ ሲውል አይበላሽም ፣ መገጣጠሚያውም ዘላቂ ነው ፡፡ ስለሆነም በኤሌክትሮኒክስ ፋብሪካ ፣ በምግብ ፋብሪካ ፣ በማሸጊያ ፋብሪካ ፣ ወዘተ የሙቅ ማቅለጫ ሙጫ ማሽን በሰፊው ጥቅም ላይ ይውላል ፣ የራስ-ሰር የሚረጭ ጠመንጃ ጉድለቶችን ለማካካስ እና የሞባይል አጠቃቀም ፍላጎቶችን ለማሟላት ፣ የጠመንጃው አካል ቅርፊት ይሠራል የ 300 ℃ ን ከፍተኛ ሙቀት መቋቋም እና ለረጅም ጊዜ በከፍተኛ ሙቀት ውስጥ ምንም ዓይነት መበላሸትን የማያረጋግጡ ከውጭ የሚመጡ ቁሳቁሶች ፡፡ የጠመንጃ አካል ቀላል ክብደት ያለው እና ለመሥራት ቀላል ነው ፡፡ ልዩ የመከላከያ መሣሪያ ዲዛይን ሥራ በሚሠራበት ጊዜ ኦፕሬተሩን በግዴለሽነት እንዳያቃጥል ሊያግደው ይችላል ፤ ሁለንተናዊ መገጣጠሚያ ከአውሮፓ የላቀ ቴክኖሎጂ ጋር ተደባልቆ ለመስራት ቀላል እና ዘላቂ ያደርገዋል ፡፡ ዊንዶው ፣ ስትሪፕ ፣ ስፖት እና ጭጋግ ፋይበር በተለያዩ ኢንዱስትሪዎች ውስጥ ሊያገለግል ይችላል
የኤሌክትሪክ መሸጫ ብረት ለኤሌክትሪክ ጥገና አስፈላጊ መሣሪያ ነው ፡፡ የእሱ ዋና ዓላማ የዱ ክፍሎችን እና ሽቦዎችን ማበጠር ነው ፡፡ በዚህ መንገድ የንጹህ ብየዳ ክፍሎች እና ብየዳዎች ብየዳውን ለማቅለጥ በተወሰነ የሙቀት መጠን እንዲሞቁ ይደረጋል ፣ እናም የብረት ማሰራጫው በይነገጽ ላይ ይከሰታል እና የብረት ብየድን ለመገንዘብ ነው ፡፡
በሚገጣጠሙበት ጊዜ በኤሌክትሪክ የሚሸጠውን ብረትን ከቁጥር 1 እስከ 20 ላይ እንደሚታየው በቀኝ እጅ ይያዙ እና ኤለመንቱን ወይም ሽቦውን በግራ እጁ በሾለ የአፍንጫ ማንጠልጠያ ወይም ጥልፍ ይያዙ ፡፡ ከመበየዱ በፊት የኤሌክትሪክ ብረት ሙሉ በሙሉ መሞቅ አለበት። የተወሰነ የሽያጭ መጠን በሚሸጠው የብረት ራስ ጫፍ ላይ መከናወን አለበት። የሚሸጠውን የብረት ጭንቅላት ጠርዝ ወደ ብየዳ መገጣጠሚያ ቅርብ ያድርጉ። የኤሌክትሪክ ብረት ወደ አግድም አውሮፕላን 60 ° ያህል ነው ፡፡ ከሻጩ ራስ ወደ ብየዳ መገጣጠሚያ የቀለጠ ቆርቆሮ ፍሰት ለማመቻቸት ፡፡ በተሸጠው መገጣጠሚያ ላይ የሽያጭ ጭንቅላቱ የመቆያ ጊዜ ከ2-3 ሰከንዶች ውስጥ ቁጥጥር መደረግ አለበት ፡፡ የሚሸጠውን የብረት ጭንቅላት ያንሱ ፣ እና ግራ እጁ አሁንም ኤለመንቱን ይይዛል። በተሸጠው መገጣጠሚያ ላይ ያለው ቆርቆሮ ከቀዘቀዘ እና ከተጠናከረ በኋላ የግራ እጅ ሊለቀቅ ይችላል ፡፡ የእርሳስ ሽቦውን ለማዞር ትዊዛዎችን ይጠቀሙ ፡፡ እንዳልለቀቀ ካረጋገጡ በኋላ የጎደለውን የእርሳስ ሽቦን ከጎን መቁረጫዎቹ ጋር መቁረጥ ይችላሉ ፡፡
የፕላስቲክ ብየዳ ጠመንጃ በማስታወቂያ ጨርቅ ፣ በታርፕሊን ፣ በውኃ መከላከያ ሽፋን ፣ በፀረ-ፍሳሽ ማስወገጃ መስመር ፣ የውሃ መከላከያ ሽፋን ፣ የቧንቧ መስመር ፣ የኤሌክትሮኒክስ ክፍሎች ፣ የመኪና መከላከያ ፣ የስፖርት ወለል ፣ የእንቁ ጥጥ ማቀነባበሪያ ፣ በኤሌክትሪክ ማስወጫ ታንክ ፣ በፕላስቲክ ቱቦ ፣ በፒ.ፒ. እና የአከባቢ የጂኦሜምብሬን ሽፋን ሽፋን አወቃቀር እና ጥገና ፡፡
ለመሙላት የተበላሸ የኃይል አቅርቦት ወይም የኃይል መስመርን መጠቀም የተከለከለ ነው; በአስቸጋሪ ሁኔታዎች ውስጥ ወይም በከፍተኛ ሙቀት አከባቢ (በሞቃት ፀሐይ ወይም በሞቃት መኪና) መጠቀም የተከለከለ ነው ፡፡ ባትሪውን መበታተን እና አዎንታዊ እና አሉታዊ ምሰሶዎችን መመለስ የተከለከለ ነው ፡፡ ሙጫ ጠመንጃውን ማንኳኳት ፣ መወርወር ፣ መረገጥ እና ማንከባለል የተከለከለ ነው ፡፡ የብረት የውጭ ጉዳዮችን ወደ መሙያ ወደብ ማስገባት የተከለከለ ነው ፡፡ ኃይልን ለማቅረብ የውጭ ባትሪ መጠቀም የተከለከለ ነው ፡፡ ባትሪው ከተቆረጠ በኋላ መጫን አለበት አጠቃላይ ሕክምና። መሣሪያዎቹ ቁጥጥር ወይም መመሪያ ካልተደረገባቸው በስተቀር መሳሪያዎቹ ሕፃናት ወይም አካላዊ ወይም አዕምሯዊ ድክመት ፣ ወይም የልምድ እና የእውቀት እጦት ላለባቸው ሰዎች መጠቀም የለባቸውም ፤ በመሣሪያዎቹ እንዳይጫወቱ ልጆችን ይቆጣጠሩ ፡፡ የዚህ መሣሪያ የኤሌክትሪክ ገመድ ከተበላሸ በአገልግሎት ሰጪያችን ብቻ መተካት አለበት ፣ እንደ ልዩ መሣሪያ እና / ወይም ክፍል አስፈላጊ ነው።
2. ከስምንት ዓመት በታች የሆኑ ልጆች እንዲጠቀሙበት አይፈቀድላቸውም ፡፡ ዱላው ከስምንት ዓመት በታች ለሆኑ ልጆች የማይገኝ መሆኑን ያረጋግጡ ፡፡ ዱላውን ብትውጠው የመታፈን አደጋ አለ ፡፡
3. የአካል ፣ የስሜት ወይም የአእምሮ ጉድለቶች ወይም የልምድ እና የእውቀት እጦት ያላቸው ልጆች እና ሰዎች ሙጫ ጠመንጃ እንዲጠቀሙ አይፈቀድላቸውም ፡፡ ከስምንት ዓመት በላይ ዕድሜ ያላቸው ልጆች እና የአካል ፣ የስሜት ወይም የአእምሮ ጉድለቶች ወይም የልምድ እና የእውቀት እጦት ያላቸው ሰዎች ደህንነታቸውን በሚመለከተው ሰው ቁጥጥር ከተደረገባቸው ወይም በአሳዳጊው አጠቃቀም ላይ መመሪያ ከተሰጣቸው ይህንን ሙጫ ጠመንጃ መጠቀም ይችላሉ ፡፡ ሙጫ ጠመንጃ ፣ እና የደህንነት ደንቦችን እና መመሪያዎችን ተረድተዋል።
5. ከእያንዳንዱ አጠቃቀም በፊት የማጣበቂያ መሳሪያውን ያረጋግጡ ፡፡ አንዴ የሙጫ ጠመንጃ እና የኃይል መሙያ መስመር ተጎድቶ ከተገኘ ጥቅም ላይ አይውሉም ፡፡ እባክዎን የማጣበቂያ መሳሪያውን በራስዎ አይክፈቱ ፡፡ ለጥገና ዋና መለዋወጫዎችን መጠቀም የሚችሉት ብቃት ያላቸው ባለሙያዎች ብቻ ናቸው ፡፡
8. ሙጫ ጠመንጃውን ለመጠገን የመጀመሪያ መለዋወጫዎችን እንዲጠቀሙ የተፈቀደላቸው ብቃት ያላቸው ባለሙያዎች ብቻ ናቸው ፡፡ የምርቱን ደህንነት አፈፃፀም ማረጋገጥ የሚቻለው በዚህ መንገድ ብቻ ነው ፡፡
1 ፣ ሙጫ ጠመንጃዎች እንደ ወረቀት ፣ የወረቀት ሰሌዳ ፣ ቡሽ ፣ እንጨት ፣ ቆዳ ፣ ጨርቃ ጨርቅ ፣ አረፋ ፣ አንዳንድ ፕላስቲኮች ፣ የሸክላ ዕቃዎች ፣ የሸክላ ዕቃዎች ፣ ብርጭቆ እና ድንጋዮች ያሉ ነፃ የማጣበቅ ነፃ ናቸው ፡፡
5. እባክዎን ከተጠቀሙ በኋላ የተዘጋውን ሙጫ ጠመንጃ ደህንነቱ በተጠበቀ ሁኔታ ያከማቹ ፣ እና ከማሸጉ በፊት ሙሉ በሙሉ እንዲቀዘቅዝ ያድርጉት ፡፡ የሙቀት ሽጉጥ አፍንጫ ጉዳት ሊያስከትል ይችላል ፡፡
6. ሰዎችን እና እንስሳትን ከሙጫ ሙጫ እና አፈሙዝ ይጠብቁ ፡፡ ሙቅ ሙጫ ከቆዳ ጋር ንክኪ በሚፈጠርበት ጊዜ ወዲያውኑ ለጥቂት ደቂቃዎች በቀዝቃዛ ውሃ ያጠቡ ፡፡ ትኩስ ሙጫውን ከቆዳው ውስጥ ለማስወገድ አይሞክሩ ፡፡
4. የሙቅ ማቅለጫውን ማጣበቂያ ወዲያውኑ ከተጠቀሙ በኋላ ከ 10 እስከ 30 ሰከንድ አብረው እንዲጣበቁ የሚያስፈልጉትን ቁሳቁሶች ይጭመቁ ፡፡ የማጣበቂያው አቀማመጥም ሊስተካከል ይችላል።
2. ከተጠቀሙ በኋላ እባክዎን የተዘጋውን ሙጫ ጠመንጃ ደህንነቱ በተጠበቀ ሁኔታ ያከማቹ እና ከማሸጉ በፊት ሙሉ በሙሉ እንዲቀዘቅዝ ያድርጉት ፡፡ የሙቀት ሽጉጥ አፍንጫ ጉዳት ሊያስከትል ይችላል ፡፡
በማጣበቂያው መጨረሻ ላይ የማጣበቂያው ጠመንጃ ከማጣበቂያው ቦታ ሲወገድ “ክር” ይፈጠራል ፡፡ በማጣበቂያው መጨረሻ ላይ ሙጫው አሁንም እየወጣ ነው ፡፡ በጌልታይዜሽን መጨረሻ ላይ የሙጫ ውጤትን ያስተካክሉ።
ባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ ፓርቲ (ባልደራስ) የኮሮና ተህዋሲ እያደረሰ ያለውን ምጣኔ ኃብታዊ ጫና ምክንያት በማድረግ ለአዲስ አበባ ነዋሪዎች ግማሽ ሚሊዮን ብር የሚያወጣ የምግብ እህል ለማከፋፈል እየተንቀሳቀሰ ባለበት ወቅት አመራሮቹና አባላቱ ታስረዋል፡፡
ፖሊስ አመራሮች ያሰረው “ከላይ በመጣ ትዕዛዝ” መሆኑን የገለጸ ሲሆን፣ እርዳታውንም ተይዟል። የፓርቲውን ፕሬዚደንት እስክንድር ነጋን ጨምሮ ከ15 በላይ አመራሮችና አባላት በአሁኑ ጊዜ በኮልፌ ቀራኒዮ፤ ካራ ቆሬ ፖሊስ ጣቢያ ታስረዋል፡፡
የዩናይትድ ስቴትስ አርባ አምስተኛው ፕሬዚዳንት ለመሆን የፊታችን ዓርብ ቃለ-መሃላ በሚፈፅሙት ተመራጭ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ላይ የተቃውሞ ሣምንት ተጀምሯል።
ዋሺንግተን ዲሲ ውስጥ በሚገኝ አንድ ታሪካዊ ቤተ ክርስትያን ውስጥ በተካሄደ ሥነ-ሥርዓት ላይ ንግግር ያደረጉት የሜሪላንድ የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት አባል ክሪስ ቫን ሃለን “ዶናልድ ትራምፕ የነፃነት ኃውልትን እንዲቀብሩ አንፈቅድላቸውም” ብለዋል።
የቺካጎና አካባቢዋ የእሥላማዊ ድርጅቶች ምክር ቤት መሥራቹ ባሳም ኦስማን ደግሞ በሞቀ ድጋፍ ለተቀበሏቸው ሙስሊም ምዕመናን በፀሎት መክፈቻ ላይ ንግግር ባደረጉበት ወቅት “ጌታ ሆይ፤ ይህቺ ምድር ያንተ ምድር ናት፤ የትራምፕ ምድር አይደለችም” ብለዋል።
ሎስ አንጀለስ ከተማ ውስጥ ደግሞ የፍቅርና እንክብካቤ የፍልሰተኞች መብቶች ጥምረት የሚባል ድርጅት ቃል አቀባይ ሆርሄ ማሪዮ ካብሬራ “ትራምፕ ማኅበረሰባችንን ሲያጠፉ እጆቻችንን አጣጥፈን እንደማንቀመጥ ለአስተዳደራቸው ማሳሰቢያ እናስተላልፋለን” ብለዋል።
የቬርሞንቱ ሴናተር በርኒ ሳንደርስም ተመራጩ ፕሬዚዳንት ‘እሠርዘዋለሁ’ እያሉ ያሉትን “ለአቅም ተመጣጣኝ” በሚል መጠሪያ የሚታወቀውን የፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማን የጤና ጥበቃ አገልግሎት ዋስትና ሕግ እንዳይነኩ የሚጠይቁ ሰልፎችን እያስተባበሩና እየመሩ ናቸው።
ሚስተር ትራምፕ የፊታችን ዓርብ ቃለ-መሃላ በፈፀሙ ማግስት ከመላ ዩናይትድ ስቴትስ የሚሰበሰቡ ሁለት መቶ ሺኽ የሚሆኑ ሴቶች በአስተዳደራቸው ላይ የተቃውሞ ሰልፍ እንደሚወጡ ታውቋል።
ትግራይ ክልል፡ የመሰረታዊ ልማት፣ የማኅበራዊ እና የአስተዳደራዊ አገልግሎቶችን በአፋጣኝ የመመለሱ ተግባር ልዩ ትኩረት ይሻል የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ/ኮሚሽኑ) ከሦስት...
የሰሜን አትላንቲክ ቃል ኪዳን ድርጅት አባል ሃገር ከሩስያ ጋር የጦር መሳሪያ ግዢ ስትዋዋል የቱርኩ የመጀመሪያ ሲሆን፣ ያቺ ሃገር ወደሞስኮ ቀረብ እያለች ነው የሚል ጥርጣሬ ተቀስቅሷል።
ዩናይትድ ስቴትስ ቱርክ ይህን ከሁለት ቢሊዮን ዶላር በላይ የተገመተ የመሳሪያ ግዢ ውል እንድትሰርዝ ስትወተውት ቆይታለች። የጦር መሳሪያ ግዢ ውሉ አንካራን ለማዕቀብ እንደሚያጋልጣት እና ኤፍ 35 ተዋጊ ጀቶች ለመገንባት ከተደራጀው ስብስብ አስወጥቶ ለብዙ ቢሊዮን ዶላር ኪሳራ ሊዳርጋት እንደሚችል ዩናይትድ ስቴትስ ስታስጠነቅቅ ቆይታለች።
ዶክተር መረራ ጉዲና የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን መመሪያ ተላልፈው በመገኘታቸው በቁጥጥር ስር መዋላቸውን ያረጋገጠው ፋና የተላለፉትም አንቀጽ 2 ላይ የተመለከተው እንደሆነ አመልክቷል። “የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ኮማንድ ፖስት ሴክሬታሪያት” የጠቀሰው ዜና ዶክተር መረራ ተላለፉ የተባለው መመሪያ በሽብር ከተሰየሙ ድርጅቶችና ከፀረ ሰላም ቡድኖች ጋር ማንኛውንም ግንኙነት ማድረግ የሚከለክለውን ነው። በዚህም የተነሳ ምርመራ እየተካሄደባቸው ነው።
“ዶክተር መረራ በቤልጅየም ብራሰልስ በአሸባሪነት ከተፈረጀው ግንቦት ሰባት ቡድን መሪ ብርሃኑ ነጋ ጋር ተገናኝተው መወያየታቸውና መግለጫ መስጠታቸው የሚታወስ ነው” ያለው የፋና ዘገባ የትና በምን ጉዳይ እንደተወያዩ አልጠቀሰም። በወቅቱ የተላለፉ ዜናዎች እንዳሉት ዶክተር መረራ ከአርበኞች ግንቦት 7 መሪ ጋር በብራስልስ የትገናኙት እሳቸው ፈገው ስለመሆኑ አያረጋገጡም።
ለኢትዮጵያ ከፍተኛ ድጎማ የሚለግሰው የአውሮፓ ህብረት ባደረገላቸው ጥሪ መሰረት ምስክርነታቸውን ለመስጠት ብራስልስ እንደተገኙ ነው የሚታወቀው። መረራ አክራሪነትንና ተራ የጎሰኝነትን አስተሳሰብ የሚጥሉ ሰላማዊ ፖለቲከኛ ስለመሆናቸው የሚያውቁ በሰሙት ዜና ማዘናቸውን እየገለጽ ነው።
” ጉዳዩ የአውሮፓ ህብረት ነው” የሚሉ ተከራካሪዎች እነሱ ስብሰባ ጠርተው፣ ስብሰባ የተጠሩ ሰዎች ሲታሰሩ ዝም ብለው የሚመለከቱ ከሆነ ጉዳዩ የሌላ እንደሚመስል ዛጎል ያናገራቸው ገልጸዋል። ፓርቲያቸው ሆነ መደረክ በዶ/ር መረራ መታሰር ጉዳይ እስካሁን ያሉት ነገር የለም። የአውሮፓ ህብረትም መግለጫና አቋም የሚጠበቅ ሆኗል።
ከአስቸኳይ ጊዚ አዋጁ ጋር በተያያዘ የጀርመን ድምጽ ለውይይት የጋበዛቸው ዲያቆን ዘላለም ክብረትና መቶ አለቃ ሃይሌ ገብረስላሴ በውይይት ለመሳተፍ ፈቃደኞች ከሆኑ በሁዋላ ሳይካፈሉ ቀርተዋል። በዚሁ በአስቸኳይ አዋጁ የተነሳ የፖለቲካ ስራ ለመስራት መሸማቀቃቸውን የጠቆሙ የፖለቲካ ድርጅቶች ፓርቲያቸው ፈቃዱን ለመመልስ የሚገደድበት ደረጃ ላይ መድረሱን ከዚህ ዜና አንድ ቀን ቀደም በለው በይፋ ማስታወቃቸውን መዘገባችን ይታወሳል።
አቶ በቀለ ገርባን ያጣው የኦሮሞ ትግል አሁን ደግሞ ዋናውን ሰው ሊያጣ ነው። ይህንን አስመለክቶ አምቦ ዩኒቨርስቲ እንደሚማር የገለጸ ተማሪ ” ይህ መደናበር ነው። ተወደደም ተጠላም በቅርቡ ለውጥ ይኖራል። ህዝብም ኢህአዴግም ተጨንቀው በዚህ መልኩ አይቀጥሉም” ሲል ለዛጎል ተናግሯል። ዶ/ር መረራ መቼ ፍርድ ቤት እንደሚቀርቡ አልታወቀም። ዶ/ር መረራ በውጪ አገር የተለያዩ ሚዲያዎች ሲጠየቁ ዘወትር ስለ ሰላማዊ ትግል የሚናገሩ መሂናቸው ይታወቃል። በቀርቡ ምናላቸው ስማቸው አንኳር በሚባል የኢትዮ ቲዩብ ገጽ ” … እርስዎ ለምን አይታሰሩም?” ሲል ጠይቋቸው፣ ” እሱን ኢህአዴግን ጠይቅ” በማለት መመለሳቸው ይታወሳል።
ስማቸው እንዳይጠቀስ የጠየቁ የጉደር አካባቢ ነዋሪ “የመድረክና የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ፓርቲ መሪ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና ከፕሮፌሰር ብረሃኑ ጋር በግል ቀጠሮ ይዘው ወደ ብርራስልስ አለመሄዳቸው የሚታወቀ ነው። ባካባቢው ባለኝ መረጃ ጉዳዩ ብዙ ችግር ያስከትላል”
ከአንዴም ሁለት ጊዜ የእስርን ሕይወት ተጋፍጣለች፡፡ በማዕከላዊ እና የትነቱ በማይታወቅ የእስር ቦታ የማሰቃየት ተግባር ተመሥርቶባታል፡፡ ከ8 ዓመታት በላይ ከዕድሜዋ ላይ ተቆጦ በእስር ባክኗል፡፡ ጫልቱ ታከለ፡፡ እርሷ ግን በፅናት ፈተናዋን ተወጥታለች፡፡ በእስር ቤት ውስጥ ከአስቸጋሪ ሁኔታዎች እና ክልከላዎች ጋር እየታገለች የመጀመሪያ ዲግሪዋን እስከመያዝ ደርሳለች፡፡ በዚህ ትረካ የጫልቱ ታከለን ያለፉት ዐሥር ዓመታት ጉዞ በወፍ በረር እንቃኛለን፡፡
ጫልቱ ታከለ በኦሮሚያ ክልል ሻምቡ ከተማ ነው እድገቷ። የ34 ዓመት ወጣት ስትሆን ሁለት ጊዜ የኦነግ አባል ነሽ ተብላ ታስራ በአጠቃላይ ለዘጠኝ ዓመታት በእስር አሳልፋለች። በኦሮሞ ህዝብ ላይ የሚደርሰውን ግፍ እና ሰቆቃ ስታይ በማደጓ እንዲሁም ብዙ የምታውቃቸውን ሰዎች በኢሕአዴግ ስርዓት ማጣቷ ኢሕዴግን ለመቃወም ምክንያት እንደሆናት ነገር ግን ስርዓቱን በግሏ ከመቃወም ውጪ ከኦነግ ጋርም ሆነ ሌላ ድርጅት ጋር ምንም ዓይነት ግንኙነት እንዳልነበራት የምትናገረው ጫልቱ፣ መጀመሪያ የታሰረችው በግንቦት ወር 2000 ሲሆን በወቅቱ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የፖለቲካል ሳይንስ ሁለተኛ ዓመት ተማሪ ነበረች። በቀረበባት ክስ የ12 ዓመት ፍርድ ከተፈረደባት በኋላ በአመክሮ ስምንት ዓመት ከታሰረች በኋላ ሰኔ 18/2008 ቀን ተፈታች። “ቃሊቲ ከገባሁ እና ከተፈረደብኝ በኋላ የደኅንነት ሰዎች መጥተው አናግረውኝ በስህተት እንዳሰሩኝ እና ጥፋተኛ ነኝ ብዬ ይቅርታ ብጠይቅ እንደሚፈቱኝ ሲጠይቁኝ ‘ጥፋተኛ አይደለሁም፤ ይቅርታም አልጠይቅም’ አልኳቸው” የምትለው ጫልቱ በቃሊቲ ቆይታዋ በርቀት ትምህርት ከሶስዮሎጂ ዲፓርትመንት የመጀመሪያ ዲግሪዋን ጨርሳለች።
ከተፈታች በኋላ በተማረችው ትምህርት ሥራ ለማግኘት የተለያየ ቦታ ብታመለክትም አሰሪዎች እሷን በመቅጠራቸው የሚደርስብን ቅጣት ይኖራል በሚል ስጋት ዕድሉን ሊሰጧት ስላልቻሉ ወደ ሱዳን ሔዳ ሥራ ለመሥራት ትወስናለች። ከተፈታች ከስምንት ወር በኋላ ለሥራ ወደ ሱዳን ለመሔድ ከአዲስ አበባ ተነስታ ወደ ጎንደር መንገድ ላይ እያለች እንጦጦ ኬላ ላይ በፖሊስ ተይዛ ኦነግን ለመቀላቀል ልትሔጂ ነበር ተብላ የካቲት 30/2009 ቀን በድጋሚ ታስራለች። ከአምስት ወር በላይ በፌደራል የወንጀል ምርመራ ማዕከል (‹ማዕከላዊ›) ከቆየች በኋላ የሽብር ክስ ተመሥርቶባትም ክሷን በእስር ሆና እየተከታተለች እያለ ከ11 ወር የእስር ቆይታ በኋላ መንግሥት “ለሕዝብ እና ለመንግሥት ጥቅም ሲባል” የፖለቲካ እስረኞች እንዲፈቱ የሚል ውሳኔ ባስተላለፈበት ጊዜ የሷም ክስ ተቋርጦ ተፈታለች።
ግንቦት 2/2000 ቀን ነበር መጀመሪያ ጊዜ የታሰረችው። የምትኖርበት ቤት መጥተው የወሰዷት ፖሊሶች የእስር ማዘዣም ሆነ የቤት ብርበራ ፈቃድ አልያዙም ነበር። ጫልቱ ስለአያያዟ ሁኔታ እና የማእከላዊ ቆይታዋ ስትናገር “የምኖርበት ቤት ፖሊሶች ሲመጡ እኔን ፈልገው ይሆናል ብዬ በፍፁም አልጠረጠርኩም። የአክስቴን ልጅ፣ የወንድሜን ሚስት፣ የቤት ዘበኛ እና እኔን ነበር ወደ ማዕከላዊ የወሰዱን። ማዕከላዊ ስንደርስ የወንድሜን ሚስት ሌሎች ሴት እስረኞች ያሉበት ክፍል ሲያስገቧት እኔን ግን ከሌሎች ሴት እስረኞች ለይተው ለብቻዬ አንድ ክፍል ውስጥ አስቀመጡኝ። ቀን፣ ማታ እና ለሊት ለምርመራ እያሉ ይጠሩኛል። የምመረመርበት ክፍል ውስጥ በአንድ ጊዜ ሰባት ስምንት እና ከዛ በላይ መርማሪዎች ይኖራሉ።
ጫልቱ ታከለ በአሁኑ ወቅት ለዘጠኝ ዓመታት ተለይታው ከነበረው ከእስር ቤት ውጪ ያለ ዓለም ጋር ለመግባባት እና ሥራ ፍለጋዋ ተሳክቶላት የቀድሞ ሕይወቷን ለመቀጠል ተግታ በመንቀሳቀስ ላይ ትገኛለች።
“ልብሴን አውልቄ እራቁቴን እንድቆም ካደረጉ በኋላ እጄን በካቴና አስረው ሰቅለውኝ ይገርፉኛል። በአዲስ አበባ ዩንቨርስቲ አብረውኝ ይማሩ የነበሩ አምስት ተማሪዎች ከደኅንነት አካላት ይደርስባቸው በነበረ ክትትል ብዛት እና ስጋት ጠፍተው ነበረ። በወቅቱ ደግሞ ቦሌ እና ኢምፔሪያል ኖክ ማደያዎች ላይ ቦንብ ተወርውሮ ስለነበረ፤ ከጠፉት ተማሪዎች ውስጥ አንዱ የኔ ጓደኛ በመሆኑ ‹ከሱ ተልእኮ ተቀብዬ ኢምፔሪያል ሆቴል ያለ ኖክ ማደያ ላይ ቦንብ ጥያለው፤ እንዲሁም ከኦነግ ጋር ግንኙነት አለኝ› ብዬ ቃል እንድሰጥ ነበር መርማሪዎቹ የሚደበድቡኝ። በዚህ መልኩ ለአምስት ቀናት በማዕከላዊ ከቆየሁ በኋላ አመሻሽ ላይ እቃሽን አዘጋጂ ተባልኩ። እኔም ከሌሎች ሴት እስረኞች ክፍል ሊቀላቅሉኝ ነው ብዬ አስቤ ነበረ።” ትላለች፡፡ ይሁን እንጂ ያሰበችው አልሆነም፡፡
ጫልቱ ትዝታዋን ቀጥላለች፡፡ ማዕከላዊ ብቻዋን ከታሰረችበት ውጪ ተብላለች፡፡ ከዚያም፣ “እንዳሰብኩት ሳይሆን” ትላለች፡፡ ምክንያቱም የብቻ እስሩ የቀረላት መስሏት ነበረ፡፡ “እጄ በካቴና እንደታሰረ እንዲሁም ዓይኔን በሻሽ ሸፍነው ከማዕከላዊ አስወጥተው ወደማላውቀው ቦታ ያለ ቤት ወሰዱኝ። እንደሚፈልጉት ስላላመንኩላቸው ተጨማሪ ጫና በማድረግ አሰቃይተው ለማሳመን በማለት ነበር የማይታወቅ ቦታ የወሰዱኝ። ቤተሰብ ያለሁበትን ሁኔታ አያውቅም ነበር፤ ቤተሰቦቼ ማዕከላዊ ገብተው ስለእኔ እንዳይጠይቁ ተከልክለው ነበር። ምግብ ሲያመጡልኝም ‹ጫልቱ የምትባል አናውቅም› እያሉ ቤተሰቦቼን ይመልሷቸው ነበር። እዛ ቦታ ላይ ቀንና ለሊት ስለነበረው ስቃይ መናገር ይከብደኛል” ትላለች፡፡