Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በእርስዎ ፍላጎቶች ላይ በፔፕዲን ዩኒቨርስቲ ወይም በ Adamson House በተሰኘው እጅግ በጣም ብዙ በሚባል ማልቱ የተባለ ሰቅ የተሞላ የ 1930 ዎቹ ቤት ውስጥ ይደሰቱ ይሆናል. የበለጠ የእንቆቅልሽ ስነ-ጥበብን ለመመልከት, ኤምስ ቤት በፒስፑ ከተማ አቅራቢያ በፓስፊክ ፓሊስዳስ ይገኛል.
በማሉቡ የባህር ጠረፍ አንዳንድ ክፍሎች ቢኖሩም እያንዳንዱ የካሊፎርኒያ ባህር ከፍታ ቦታው በታች ለህዝብ ክፍት ነው. ይህ መስመር አሸዋው በዝናብነት በሚታወቅበት ከፍተኛ ስፍራ ለመለየት ቀላል ነው.
በጣም ዝቅተኛ ቦታ ላይ ለመመልከት የመንገድ ሰንጠረዥን በመመልከት በባህላዊው ማሊው ኮሎኒያ ባህር ዳርቻ ላይ በእግር መጓዝ ይችላሉ. በተጨማሪም የውኃው ከፍታ ምን እንደሚሆን ማወቅ አለብዎት, ስለዚህ በእንዳነጥብዎ ወይም በንብረትዎ ላይ ተገድደዋል.
ከእነዚህ ትናንሽ ትናንሽ ማደያዎች መካከል አንዳንዶቹ ምን ያህል እንደሚወዱ ትጠይቃለህ. የ Zillow መተግበሪያውን ወደ ተንቀሳቃሽ መሣሪያዎ ያክሉ, እና በቀላሉ ማወቅ ይቻላል.
በማሉሚ ራሱ እራስዎ ለመቆየት ጥቂት ቦታዎች ብቻ ያገኛሉ, እና አንዳንዶቹ በከፍተኛ ደረጃ ታዋቂነት ላለው ቦታ እርስዎ ከሚጠበቁት በላይ በጣም ዝቅተኛ ናቸው. መገኘቱን ይፈትሹ, ዋጋዎችን ያነጻጽሩ እና በ Tripadvisor ውስጥ የእንግዳ ክለሳዎችን ያንብቡ. እንዲሁም በሳንታ ሞኒካ በስተሰሜን በኩል ሆቴል እንደ መነሻዎ አድርገው መምረጥ ይችላሉ.
የማሊቡ ከተማ 27 ኪሎ ሜትር ርዝመት ያለው የባህር ወሽመጥ አለው, ግን ከ 20 ኪሎ ሜትር በላይ ርዝመት ያለው የሩቅ የባህር ጠረፍ በከተማው ሰሜናዊ ጫፍ ላይ መድረሻዎን በቀላሉ ማግኘት ይቻላል.
ማሊውድ ማእከል ከሳን ዲዬጎ 150 ማይልስ እና ከቦልስሻፊልድ 127 ኪሎሜትር ርቆ ከሎስ አንጀለስ ከተማ 33 ማይል ነው. በአቅራቢያ የሚገኝ አውሮፕላን ማረፊያ LAX ነው.
ዶቢ የቤተ መስቃን አንዱ ቤተሰብ ሲሆን ልክ እንደ ሌላው የመስቃን አካል ከሰሜን ኢትዮጵያ በ13ተኛ ክፍለ ዘመን በመፍለስ አሁን ያለበት አካባቢ ሰፍሮ ይገኛል። የዶቢ ቤተ መስቃን እንደ ሌላው የመስቃን ቤተሰቦች ዝርያው ባለመባዛቱ የዶቢ የልጅ ልጆች በሰሜን ምእራብ መስቃን ወረዳ ውስጥ በሚገኙ ሁለት የገጠር ቀበሌዎች ብቻ ሰፍረው ይገኛሉ። በሁለቱ ቀበሌዎች ሰፍሮ የሚገኘው የዶቢ ማህበረሰብ ህዝብ ብዛት ከአምስት ሺ እንደማይበልጥ ቀደምው በተደረጉት የህዝብና ቤተ ቆጠራዎች ለማረጋገጥ ተችሏል።
እንደ አካባቢው ታሪክ ጠገብ ሽማግሌዎችና የታሪክ ምሁራኑ ገለጻ ከሆነ በዙሪያው ከሚገኙት ከሌሎች የመስቃን ቤተሰቦች ጋር ያልተዋለደ ፣ ከሶዶ ቤተ ጉራጌ እንዲሁም ከሰባት ጉራጌ ያለተዋለደ ወይም ጥንት የነበረውን የአባት ዶቢ ወይም እናት ዶቢ ማንነት ብቻ የያዙ የዶቢ አካላት ከአምስት መቶ እንደ ማይበልጡ ይናገራሉ። ዶቢ የቤተ መስቃን አካል ነው። ዶቢ ከሶዶ ቤተ ጉራጌ ጋር በሰፊው ተዋልዷል። ዶቢ ከሰባተ ቤት ጉራጌ ጋር ተወልዷል። ዶቢ መስቃን ነው። መስቃን ደግሞ ጉራጌ ነው።
ዶቢ እላይ እንደተጠቀሰው በሰሜን ምእራብ መስቃን ወረዳ ተራራማ አካባቢዎች በሚገኙ ሁለት ቀበሌዎች ብቻ ሰፍሮ የሚገኝ ነው:፡ ወደ ዶቢ ሁለት ቀበሌዎች ለመድረስ የቡታጅራ ከተማ ሳይረገጥ የሚታሰብ አይደለም። ወይም ሌላ መግቢያ የለውም። ከአካባቢው ጥበትና ተራራማነት የተነሳ የዶቢ ልጅ ለአቅም ትምህርት ደርሶ ትምህቱን ከጀመረ በዃላ ማንበብ ሲጀምር እንዲሁም ቁጥር መለየት ሲጀምር ጅምር ትምህረቱን በማቋረጥ እና አካባቢውን በመተው በዋነኝነት በአዲስ አበባና በሌሎች ዋና ዋና ከተሞች ቀደም ብለው አካባቢውን ለቀው በሄዱ ቤተ ዘመዶች አማካኝነት በንግድ ስራ(በጫማ ንግድ ስራ) ይሰማራሉ።
ታዲያ ያ…ጨቅላው የዶቢ የከተማን ህይወት ሀ- ብሎ ይጀምራል። አብዛኞቹ ተሰደው የሄዱት የዶቢ ልጆች በቤ-ዘመድ የንግድ ማእከል ወይም ያ…ቤተ-ዘመድ በቅጥር የሚሰራበት የንግድ ማእከል ውስጥ ስለሚሰሩ ከምግብ ፣ ከልብስና ከመጠለያ በቀር የተለየ ክፍያ አይኖራቸውም። የአብዛኞቹ ልጆች ህይወት ቅርብ የሆነ የቤተሰብ ንግድ ማእከል ውስጥ ከሚሰሩት በቀር አስከፊ ነው። ታዲያ…እነዚህ በአሰከፊ የህይወት ሂደት ውስጥ ያለፉት ጨቅላዎች ግን የዛሬዎቹ ጎልማሳዎችና መሃይማን ባለሃብቶች ሃብትና ንብረት ያፈሩት ወይም ንበረታቸው በሙሉ የሚገኘው ከጉራጌ ክልል ውጭ በሚገኙ ከተሞች ውስጥ ነው።
ወያኔዎቹ ባስታቀፉን የዘር ፖለቲካ በሐገራችን ውስጥ ለአመታት ሰፍኖ በነበረው አለመረጋጋት ምክንያት በተለያዩ የሐገራችን ክልሎች ውስጥ ይኖር የነበሩ የዶቢ ባለሃብቶች ንበረታቸውን በማሸሽ ሰላምን መረጋጋት ያለባቸው ክልሎች ውስጥ ሲሰፍሩ በጣት የሚቆጠሩት ግን ቡታጀራው ውስጥ የንግድ ማእከል አቋቁመዋል። እነዚህ በጣት የሚቆጠሩት ቡታጅራ ከተማ ውስጥ የንግድ ማእከል ከማቋቋማቸው በቀር ዶቢ የእራሱ የሆነ ከተማ የለውም ። ዶቢ የእራሱ ከተማ ካለመኖሩ ባሻገር እንደ ማህበረሰብ ወይም ስብስብ በሰሜን ምእራብ መስቃን ወረዳ ውስጥ በሚገኙት ሁለት የገጠር ቀበሌ ውስጥ ብቻ ነው ሰፍረው ነው የሚገኙት ።
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ባይቶ ይኣክል ኣመሪካ፥ ኣብ ኤርትራ ደሞክራሲያዊ ለውጢ ክቀላጠፍን ግዝኣታዊ ሓድነትን ልዑላውነትን ሃገርን ህዝብን ንምርግጋጽ ከምዝሰርሕን ኣብ ዕላምኡ ዘርዚሩ
በአንድ በኩል እንደ አልሻባብ ያሉ በአሸባሪነት የተፈረጁ ቡድኖችን ለመዋጋት በመተባበር፣ በሌላ በኩል ደግሞ ጋዜጠኞችን በማሠር፣ ተቃውሞን በማፈን፣ አንድ እንኳ ተቃዋሚ የምክር ቤት መቀመጫ እንዳይይዝ በማድረግ፣ ምርጫን በማጭበርበር የኢትዮጵያን መንግሥት ስትኮንን ትሰማለች፡፡
የሰብዓዊ መብቶችና የዴሞክራሲ ደጋፊዎች ፕሬዚደንት ኦባማ አዲስ አበባ ሲገቡና ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሣለኝ ጭምር ከሃገሪቱ ባለሥልጣናት ጋር ሲገናኙ እነዚህን የመልካም አስተዳደር ጥያቄዎች በዝርዝር ማንሳት አለባቸው ይላሉ፡፡
በዚህም የፌስቡክ፣ዋትስአፕ፣ ቫይበር እና የትዊተቀር ተጠቃሚዎች በቀን ውስጥ 200 የኡጋንዳ ሽልንግ ወይንም 0 ነጥብ 05 ዶላር መክፈል እንደሚጠበቅባቸው ነው የታወቀው።
የማህበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚዎችን ግብር ማስከፈሉ ከሀምሌ 1 ጀምሮ ተግባራዊ እንደሚደረግ ቢገለፅም በምን አይነይት መልኩ ተፈፃሚ ይሆናል የሚለው ግን እያወዛገበ ነው ተብሏል።
የግብር ክፍያው ከማህበራዊ ሚዲያው በተጨማሪ በሞባይ በሚደረገው የገንዘብ ዝውውር ወቅት ላይም የአንድ በመቶ ግብር የተጣለ ሲሆን፥ የመብት ተማጋቾች ደሃውን የህብረተሰብ ክፍል የሚጎዳ ነው በማለት ቅርታ አቅርበዋል።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED መብራት 120W በውዝፍ የሌለው IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED መብራት 120W በውዝፍ የሌለው IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED መብራት 120W በውዝፍ የሌለው IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED መብራት 120W በውዝፍ የሌለው IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ZhongShan LED project 48W ክብ መጋዝን የሚመራ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED project 48W ክብ መጋዝን የሚመራ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED project 48W ክብ መጋዝን የሚመራ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ቀዳማይ ሚኒስተር ናይቲ ብ’ፕረዚደንታዊ ባይቶ’ ዝፍለጥ፣ ብሕቡራት ሃገራት ተቐባልነት ዝረኸበ፣ መሰጋገሪ መንግስቲ ሊብያ ፋየዝ ኣልሲራጂ፣ ብዛዕባ’ዚ ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፣ ኔቶ ወይ ከኣ ሕብረት ኤውሮጳ፣ ኣብ ምስግጋር ስደተኛታት ዝተዋፈሩ ሰባት ንምህዳን፣ ናብ ክሊ ማያት ሊብያ ክኣቱ ከምዝኽእል ምርግጋጹ እቲ ማዕከን ዜና ጠቒሱ።
እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ነዚ ዝገልጽ ዘሎ፣ ኣብ ሓለዋ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝተዋፈሩ ሚሊሻ ሊብያ፣ ንገዛእ ርእሶም ኣብ ምስግጋር ስደተኛታት ተዋፊሮም ኣለዉ ዝብል ክሲ ኣብ ዝበዝሓሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ንዝበዝሑ እቶም ካብ ገማግም ባሕሪ ሊብያ ዝብገሱ ስደተኛታት ኣብ ምድሓን ተጸሚዳ እትርከብ ኢጣልያ፣ ነቲ ዓቕላ ኣጽቢቡላ ዘሎ ዋሕዚ ስደተኛታት ብቀረባ ንምክትታሉን ንምግታኡን፣ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ከተማ ጠራብሎስ ኤምባሲ ክትከፍት ተገዲዳ’ያ።
ኢጣልያ በዚ ደው ከይበለት፣ ምስተን ኣውራ መናሃርያ ስደተኛታት ኮይነን ዘለዋ ምስ ሱዳን፣ ኤርትራን ኢትዮጵያን’ውን ዝተፈላለየ ስምምዓት ኣብ ምኽታም’ያ ትርከብ።
ኢጣልያ ከም ኣካል ሕብረት ኤውሮጳ፣ ጎኒ ጎኒ’ቲ ዝካየድ ዘሎ ስምምዓት፣ ኣሰጋገርቲ ስደተኛታት ንምህዳን’ውን፣ ኣብ ሊብያ ወትሃደራዊ ስርሒታት ንምክያድ’ያ ትውጥን።
6ኛው ሳምንት የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ጨዋታዎች በአዲስ አበባ እና ክልል ስታዲየሞች ላይ ቀጥሎ ሲደረግ ጎንደር ላይ ሀዋሳ ከተማን ያስተናገደው ፋሲል ከተማ በሜዳው እና በደጋፊው ፊት ነጥብ ጥሏል፡፡
ጨዋታው እንደተጀመረ ሁለቱም ቡድኖች ኳሱን ለመቆጣጠር ጥረት አድርገዋል፡፡ በጨዋታው አካላዊ ጉሽሚያዎች ሲፈፀሙ ቢስተዋልም የዕለቱ ዳኛ በአግባቡ ነገሮችን ለመቆጣጠር ጥረት አድርገዋል፡፡
ፋሲል ከተማዎች ቀዳሚ የሆኑበትን ግብ ለማግኘት የፈጀባቸው 13 ደቂቃ ብቻ ነበር፡፡ የሃዋሳ ከተማ ተከላካዮች በሰሩት ጥፋት የተገኘውን የቅጣት ምት በሰኢድ ሁሴን አማካኝነት ተሻምቶ የሃዋሳ ከተማው ተከላካይ ደስታ ዮሃንስ ራሱ መረብ ላይ አስቆጥሯል፡፡
ሀዋሳ ከተማዎች ጎል ከተቆጠረባቸው በኃላ የተሻለ የተንቀሳቀሱ ሲሆን አቻ ለመሆንም የፈጀባቸው 10 ደቂቃ ብቻ ነው፡፡ በ26ኛው ደቂቃ ከቅጣት ምት የተሻገረውን ኳስ ሃይማኖት ወርቁ በግንባሩ ገጭቶ በማስቆጠር ክለቡን አቻ አድርጓል፡፡
ሃዋሳ ከተማዎች የአቻነት ግባቸውን ካስቆጠሩ በኃላ በተደጋጋሚ ወደ ፋሲል ከነማዎች የግብ ክልል በመሄድ ተጨማሪ ጎሎችን ለማስቆጠር ጥረት ያደረጉ ቢሆንም ሳይሳካላቸው የመጀመሪያው አጋማሽ አንድ ለአንድ በሆነ ውጤት ተጠናቆ ሁለቱም ቡድኖች ወደ መልበሻ ክፍል አምርተዋል፡፡
በሁለተኛው አጋማሽ ፋሲሎች ከመጀመሪያው አጋማሽ የተሻለ እንቅስቃሴ ያደረጉ ሲሆን የቡድኑ ዋነኛ አጥቂ ኤዶም ሆሮሶውቪ በ71ኛው ፣ 77ኛው እና 86ኛው ደቂቃ በጭንቅላት በመግጨት የሞከራቸው ኳሶች ለግብነት የቀረቡ ሙከራዎች ነበሩ፡፡ በተቃራኒው ደግሞ ሃዋሳዎች ያገኙትን አንድ ነጥብ ላለማጣት በጥንቃቄ ተከላክለው በመልሶ ማጥቃት ለመጫወት ሲሞክሩ ተስተውሏል፡፡
በእለቱ በሃዋሳ ከተማ በኩል በርካታ ኳሶችን በማዳን ጥሩ እንቅስቃሴ ሲያደርግ የነበረው ግብ ጠባቂው ሶሆሆ ሜንሳህ ለሃዋሳ አንድ ነጥብ ማግኘት ዋነኛ ተጠቃሽ ተጨዋች ነው፡፡
ከጨዋታው በፊት እና በኃላ የፋሲል ከተማ ደጋፊዎች ሞቅ ባለ ድባብ ቡድናቸውን ሲያበረታቱ ሲስተዋል በተለይ ከጨዋታው በኃላ ለሃዋሳ ከተማ ተጫዋቾች ሲያጨበጭቡም ታዝበናል፡፡
በእለቱ የተሰበሰበው የስታዲየም የመግቢያ ክፍያ ሙሉ ለሙሉ የክለቡ የደጋፊ ማህበር እና የክልሉ መስተዳድር በመነጋገር በኩላሊት ህመም ለሚሰቃየው ጥበበ ሰለሞን ለተባለ የ23 ዓመት የፋሲል ከተማ ደጋፊ እንዲሆን መወሰኑን ከጨዋታው በኃላ የደጋፊ መሃበሩ ስራ አስፈፃሚዎች ለሶከር ኢትዮጵያ ተናግረዋል፡፡ በባህር ዳር ዩንቨርስቲ የአምስተኛ አመት የኢንጅነሪንግ ተማሪ የሆነው ጥበበ ሰለሞንን ወጪ ለመሸፈን ማህበሩ ጥረት እያደረገ ሲሆን የክለቡ ተጫዋቾችም 10,000 ብር አዋጥተው መለገሳቸውንም ሰምተናል፡፡
የቀድሞው የኢትዮጵያ ህዝብ መዝሙር “ኢትዮጵያ ቅደሚ!” በይፋ (officially) ለህዝብ የተበሰረውና በ“አብዮት አደባባይ” የተዘመረው ልክ የዛሬ 40 አመት ቅዳሜ መስከረም 2 ቀን 1968 ዓ.ም ነበር!
በርካታ የቀድሞ ተማሪዎቼና ወዳጆቼ በተገናኘን ቁጥር “የምንወደው መዝሙር ግጥም እየተዘነጋን ነውና እባክህ ባመቸህ መንገድ እንደገና አውጣው” እያሉ ሲጠይቁኝና እኔም ቃል ስገባ ብዙ ጊዜ ሆነን።
40ኛ አመቱን ምክንያት በማድረግ ለታሪክ ማስታወሻ እንዲሆን እነሆ ግጥሙን በትህትና እያቀረብሁ፤ መዝሙሩ ብዙ ውጣ ውረድ ታሪክ ስላለው ወደፊት በሰፊው ይገለፃል።
ማሳሰቢያ፦ በግጥሙ ውስጥ ያሉትን አንዳንድ ቃላት አንዳንድ ሰዎች በማወቅ ለተንኮል ወይም ባለማወቅ በየዋህነት የተሳሳተ ትርጉም ሲሰጡ ተደምጠዋል። ስለዚህ ማብራሪያ መስጠቱ ተገቢ ይመስለኛልና እነሆ!
ኅብረሰባዊነት፡- ይህ ቃል በእንግሊዝኛው social democracy የሚባለው አቻ ነው እንጂ ኮሚኒዝም ወይም ሳይንሳዊ ሶሻሊዝም አይደለም! በ1967ዓ.ም የታወጀው የደርግ መንግሥት የመጀመሪያው ፖሊሲ መመሪያም “የኢትዮጵያ ኅብረተ-ሰብአዊነት – Ethiopian Socialism” እንደነበር ያስታውሷል! የገጣሚውም የቀድሞውም ይሁን የአሁኑ የፖለቲካ አቋም እንደ ስዊድን በመሳሰሉት አገሮች እንዳለው አይነት “ኅብረሰባዊነት social democracy” ነው!
ጀግና፡- ኢትዮጵያ ከጥንት ጀምሮ የጀግኖች አገር መሆኗ እየታወቀ አንዳንድ ተንኮለኞች “ደርጎችን ነው” የሚያሞግሰው ሲሉ ተደምጠዋል! በፊትም አሁንም ወደፊትም እምዬ ኢትዮጵያ የጀግኖች አገር መሆኗን በፅኑ አምናለሁ።
ጠላት፡- በኢትዮጵያውያን መካከል ብዙ ግጭቶችና ጦርነቶች ተካሂደዋል ከረጅሙ ታሪካችን እንደምንረዳው። ሆኖም የ“ጠላት” ጦርነት አይባልም! ምንም ጊዜ “ጠላት” የምንለው የውጨውን የባእድ ወራሪ ነው! ስለዚህ በግጥሙ ውስጥ “ጠላቶችሽ ይጥፉ!” ሲል ማንን እንደሆነ ግልፅ ነው። ከዚህም በቀር የኢትዮጵያ “ጠላቶች” – “ድርቅ፣ ረሃብ፣ በሽታ፣ ድህነት፣ መሃይምነት፣ ስራ አጥነት…” ጭምር በመሆናቸው ድራሽ አባታቸው እንዲጠፋ ገጣሚው ምኞቱን መግለፁ ነው “ጠላቶችሽ ይጥፉ!” ሲል በመዝሙሩ ውስጥ!
አንዳንድ ወዳጆቼ በየትኛውም አይነት ዴሞክራሲ የሚያምኑትን ሁሉ መዝሙሩ “እንዲያቅፍ” “በኅብረሰባዊነት ምትክ በዴሞክራሲ ሥርዓት ቢባል ጥሩ ነው፤ ሌላው እንዳለ ሆኖ” ይሉኛል። በበኩሌ ተቃውሞ የለኝም የትና ማን እንደሚዘምረው በበኩሌ ባላውቅም! እርግጥ የቀድሞው የኢትዮጵያ የጦር ሰራዊት ማኅበር አባሎች እዚህ ላስ ቬጋስና ዋሽንግተን ዲሲ ስብሰባ ላይ “ኢትዮጵያ ቅደሚ”ን ሲዘምሩ አዳምጫለሁ፤ አብሬም ዘምሬአለሁ።
በኢትዮጵያ ግንቦት 16 ቀን የሚካሄደው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ምርጫ ከ36 ሚሊዮን በላይ ድምዕ ሰጭ መመዝገቡን የኢትዮጵያ ምርጫ ቦርድ ሲያስታውቅ፤ 547 መቀመጫ ያለውን ምክር ቤት መቀመጫዎች ለማሸነፍ፤ 58 ፓርቲዎች ይወዳደራሉ።
ከነዚህ መካከል ሶስት ፓርቲዎች በርካታ ዕጩዎችን አስምዝግበዋል ፤ በምርጫው ዙሪያ መሰረታዊ መረጃዎችን ከጠቃሚ የክንዋኔ የጊዜ ሰሌዳ ጋር አጣምሮ ሔኖክ ሰማዕግዜር ከአዲስ አበባ በመስመር ላይ ይገኛል
እወ፡ ኣበው ክምስሉ ከለዉ ” ካብ ዘገልገለስ ሰፍኢ ዓውዲ ዘቐበለ” ይብሉ ነበሩ። እቲ ዘገለገለ ኣብ’ታ ፍረን ምህርትን ትርከበላ ምስ በጽሐ ኩሉ ሞያኡን ተግባሩን በቲ መውደልደሊ ተዓብሊሉ ይተርፍ፡ በዚ መጺኡ ዘይተባህለ ኣብ’ታ ዓውዲ ላዕሊ ታሕቲ ዝበለ ሽም ይረክብን ይንኣድን። እዚ ከኣ ሓድሽ ነገር ኣይኹን ደኣ’ምበር እቲ ኣዝዩ ዘተሓሳስብን ዘሕዝንን ግን ኤርትራውያን ጻዋዒት ሰላም ኣሕዋቶምን ኣያታቶምን ንዒቖምን ዕጭ ሓንፊፎምስ፡ ብጸዋዒት ሰላም ጓኖት ክግረሙን ክድነቑን ክትርኢ ከለኻ’ዩ።
ርሑቕ ከይከድና ድሕሪ ነጻነት’ኳ ክንደይ ኤርትራውያን ንሰላምን ሓድነትን ዘቅረብዎ ዘዅርዕ ጸዋዒት ሰማዒ እዝኒ ስኢኑ፡ ክብረት ዝሰኣንሉ’ኳ እንተነበረ ክሳብ ሂወቶም ዝኸፈልሉ ጅግንነትን ብወሳንነት ብትብዓት ብቆራጽነትን ዝበልዎ ምንባሩ ክዝከር ይከኣል። ነዚ ክቡር ጸዋዒት ሰላም ዝነጸጉ ከኣ ንባዕሎም ሰላም ዘይረኸቡ ዘውደኽድኹን ምስ ምልካዊ ስርዓትን ላዕሊ ታሕቲ ዝብሉ ደገፍትን’ዮም። መላኺ ስርዓት ከኣ ነዚ ሕቶ ርእይቶ ዘይብሉ ደገፍ ረኺቡ ኣብ ልዕሊ ኩሎም ደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ኣካላት ዘርኣዮ መርገጽ ዝወሰዶ ስጉምቲ ዘተባብዖ’ዩ። መላኺ ስርዓት ዝወሰዶ ስጉምቲ ዓመጽ ከኣ ይትረፍ ንኤርትራውያን ንጓኖት ከይተረፈ ዘሕዝነ ተርኽቦ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። እዚ ሎሚ ንርኣዮ ዘሎና ጸዋዒት ሰላም ኢትዮ-ኤርትራ’ውን ካብኡ ዘይፍለ 20 ዓመት ዝተባህለ ተረሲዑ፡ ስርዓት ህግዲፍ ጥራሕ ሰላም ስለ ዝበለ ሎሚ እዝግዮ ዘብል ኣገባብ ዘይብሉ ዘይሕጋዊ መስርሕ ሰላም ክካየድ ንርእዮ ዘለና።
ኣብ ኤርትራ ሰላምን ፖለቲካዊ ምርግጋእን ተፈጢሩ፡ ብሕጋዊ ቅዋማዊ መንግስቲ ትምራሕ ዲሞክራሲያዊት ሃገር ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክትህሉን ክትበቕዕን፡ ልዕሊ ትጽቢታቶም ባህግታቶም ሕልምታቶም ክውን ንምግባር ዝቃለሱ ዝነበሩ ምዑታት ጀጋኑ ተጋደልቲ ምስ ህዝቦም እዮም። ብሓቂ ከኣ እዚ ካብ’ቲ ንህዝቦም ሃገሮምን ዝነበሮም ሓልዮት ዝነቐለ በብእዋኑ ኣብ መድረኽ ወጺኦም ንህዝቦም ትምህርትን ንቕሓትን ሓደራን እዋናዊ መልእክቶም ኣብጺሖም’ዮም።
ገገለ ካብኡ ንምጥቃስ ዝኣክል መራሕቲ ሰውራ ኤርትራ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ምስ ህግሓኤ ደሓን ዝምንድና ዝነበሮም ውድባት ዝተራእየ ፍጻሜታትን ተርኽቦን ክጅመር ይከኣል።
ህዝቢ ኤርትራ ንኽጥዕሞን ከም ዓለሙ ሂወት ከስተማቕር ሰላም ረኺቡ ንኽነብር ዝቀረበ ጸዋዒት፡ ድምጺ ደገፍዎም ጥራሕ ዝኣክል ኣይነበረን። እዚ ስለ ዝኾነ ሕቶ ሰላም ፖለቲካዊ ምርግጋእን ዘንቐሉ መራሕቲ በጃ ህዝቦምን ሃገሮም ሓሊፎም ዝተረፉ ኣብ ማእሰርትን ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ስቕያት ግፍዕን ተነጺፎም ኣብ ጸላም ይነብሩ። ዓቕምን ብቅዓትን ተሞክሮን ዘለዎም መራሕትን ህዝብን ኣብ ማእሰርቲ ዳጕንካ ከኣ ሰላም ይበሃል፡ ንልዕሊ 20 ዓመታ ኣብ ዘይፍትሓዊ ሃገራዊ ኣገልግሎት ቆሪንካ ሰላም ይበሃል፡ ህዝቢ ኣጥሚኻ ንስደት ከም ዝኸይድ ጌርካ ሰላም ይበሃል።
ብውሑዱ ታሪኽ እዞም ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘለዉ ጀጋኑ ሃገራውያን ባእታት እንታይ ከም ዝተዛረቡን እንታይ ከም ዝበሉን፡ ኣብ ገገዝኦም ኮይኖም ብወረ ብመራኸቢ ብዙሓት ዘንበቡን፡ ዝሰማዑን ሓበሬታ ዝበጽሖም መላእ ህዝቢ ኤርትራ መሰኻኽር ነይሮም ከብል ዘድፍር ኩነታት ምንባሩ ዘምልክቶ ብዙሕ’ዩ ክጥቀስ ይከኣል። እቶም ንጸዋዒት ሰላም ዝተቀበሉ ዝደገፉ ኣካል ህዝብና ግን ድምጾም ንድሕነት ጀጋኑኦም ኣይበቕዐን። እዚ ማለት ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ትሕቲኦም ተጨፍሊቁ ይኹን እቲ ዝበልናካ ግበር እንዳተባህለ ብራዕዲ ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝናበር ህዝቢ ኣብ ግምት ኣእቲኻ’ዩ።
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዝዝረበሉ ዘሎ ሰላምስ ብመን’ዩ ግዲ ተጀሚሩ? እዚ ብዛዕባ’ዚ ሰላምን ዕርቕን፡ ብዛዕባ ምሕረትን ይቕረ ምብህሃል ብንቅሓት ብዝተወደበን ብሰነድ ዝተቀርጸ በቶም ብሕግን ስርዓትን፡ ብዕርቕን ሕድገትን፡ በቶም ዕዮ ገዝና ንግበር፡ ጉዳይ ኤርትራ ወገኑ ኣትሒዝና ነዚ ተፈጢሩ ዘሎ ተዛማዲ ሰላም ኣብ ረብሓና ነውዕሎ ዝበሉ ጀጋኑ ኤርትራውያን ዶ ኣይኮኑን፡ ሕራይ ነቶም ኣብ ስደት ዝነበሩ ንፍትሕን ሰላምን ዝጣበቑ ዝነበሩ ዓድኹም ኣቲኹም ዘይትዛረቡ ዝብል ምኽንያት’ኳ ዝቐርበሎም እንተነበረስ፡ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ኮይኖም ንሕጋውነት ባይቶን ሰላም ዲሞክራስን ዝተጣበቑ ከም ወጻኢ ጉዳይ ሚኒተር ኤርትራ ጅግና ሃይለማርያም ወልደትንሳኤ (ሃይለ ድሩዕ)፡ መከላኸሊ ሚኒስተር ኣመሓዳሪ ዞባ ደቡብ ጅግና መስፍን ሓጎስ፡ ሚኒስተር ባሕርን ዓሳን ጅግና ጴጥሮስ ሰሎሙን፡ ፋይናንስ ንግዲ ሚኒስተር ጅግና ዑቕበ ኣብርሃ፡ ውሽጢ ሃገር ሚኒተር ጀግና ማሕሙድ ሸሪፎም፡ ትምህርቲ ሚኒተር በራኺ ገብረስላሴ ኣመሓዳሪ ዓሰብ ነበር ጅግና ተጋዳላይ ቢተወደድ ኣብርሃ፡ ጀጋኑ ኣምባሳድራት ኣድሓኖም ገብረማርያም፡ሕብረት በርሀ፡ ኣስትቴር ፍስሓጽዮን፡ ነባር ጅግና ተጋዳላይ መሓመድ ብርሃን ብላታ ካብ’ቶም ብዙሓት ከም ኣብነት ዝጥቀሱ እንከለዉ፡ ኣብ ውሽጥን ወጻኢ ዝርከቡ ደገፍቲ መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ጉዳዮም ጣቛን ቁም ነገርን ከም ዘየነበሮ፡ ገምጋማቶምን ሚዛንትን፡ ጉድኣትን ህዝብን ሃገርን ዝገምገመ ርእይቶ ከም ዘይብሎምን ዘይውኑን ምንባሮ ዝተነጸረሉ ግዜ ነበረ። ከም ውጽኢት ሎሚ ምዕሩይን ረብሓ ክልተ ህዝቢ ዘይውክል ሰላም ተቀቢሎም ክኸዱ ገይርዎም ኣሎ።
ኣብ 2018 ኣብ ኤርትራ ዝዝረበሉ ዘሎ መስርሕን ጉዕዞ ሰላምን ካብ ዋናታቱ ኣሕዲጎም ብቀ/ሚ ኢትዮጵያ ዶር ኣብዩ ኣሕመድ ከም ዝተጀመረ ገይሮም ዝዛረቡን ዘዘንትዉን ብዙሓት እዮም። እሞ ደኣ እቶም ኣብ ውጻኢ ይኹን ኣብ ውሽጢ ሃገር ክሳብ ብሂወቶም ከይሰግኡ ንምእንቲ ሰላም ህዝቦምን ሃገሮም ክዛረበ እንከለዉስ ዝጸመመ እዝኒ ነይሩ ዘየብል ኣይኮነን። እወ ዝጸመመ እዝኒ ነይሩ፡ ነዚ ከኣ ከዳዓትን፡ መሳርሒ ወጻኢ ሓይልታት ተባሂሎም ተኸሲሶም ተዋሪዶም ተኣሲሮም’ዮም።
ሕጂ’ውን እንተኾነ ደለይቲ ፍትሓዊ ሰላም ንዕርቒ ገጹ ክስጉም ዝደገፉን ዓንቐፍቲ ሰላም ንዘይምኳን ዘርኣይዎ ተበላሕነት፡ ክሳብ’ቲ ንሰላም ዘማዕደወ ስርሓት ኣብ መፈጸምትኡ ክበጽሕ ኣብ ትሕቲ ትዕዝብቲ ንምእቲ ሰላም ህዝቢ ኤርትራ ኢትዮጵያን ዝከፈልዎን ዝኸፍልዎን ዘለዉ ዋጋ ውሑድ ኣይኮነን።
ህዝቢ ኤርትራ ንሰላም ክቀራረበሉ ዘለዎ ስትራተጂካዊ ጉዳያት ሓድግኻ ምኻድ ብዓብዩ ንረብሕኡ ከም ዘይኮነ ዝፍለጥ’ኳ እንተኾነስ፡ ክሳብ ሕጂ ኣብ’ቲ ላህመት ሰላም ዝዝረብ ዘለዎ’ውን ተጠቓብምን ረብሓታት ከም ዘለዎ ዘረጋግጸሉ ሕጋዊ ውዕል ዘምህላዉ፡ ዝተሳተፎን ዝፈልጦን ጉዳይ ከም ዘይብሉ፡ ነዛ ባዕሉ ዝውንና ሓሳብ’ኳ ንምግላጽ ዕድል ተሳኢኑስ በቶም መሻርኽቲ ሰላም ዝኾኑ መራኸቢ ማዕከና ኢትዮጵያ ተዃሊሉ ብዝመጾ ወረ ዝናበር ህዝቢ ልዕሊ ኩሉ ከኣ ኣብ ዝሓለፈ ህዝብታት ኢትዮጵያ ዶብ ኣቕሪጾም ንኤርትራ ክፈልሱ ህዝቢ ኤርትራ ብውሽጢ ውሽጢ ሹት ዶብ ትሰግር ይበሃል ከም ዘየሎ እንሆ ብዕለት 27 ነሓሰ 2018 ካብ ዛላምበሳ ንኤርትራ ዝሰገሩ ኢትዮጵያውያን ምስ ህዝቢ ከይተራኸቡ ከም ዝተመልሱ ይሕበር። እሞ’ዚ ሓደ ካብ’ቲ ማዕርነት ዘይብሉ ሰላም፡ ቅንዕና ዘይብሉ ሰላም’ዩ።
ብዛዕባ ሰላም ኤርትራውያን ብዙሕ ተዘሪቡ፡ ካብ’ቲ ብኣሉታዊ ምዕራፍ ታሪኽ ዝግለጽ፡ ምንቅስቓስ ተጋደልቲ 1993፡ ውግኣት ሓርነት 1994፡ 2001 ተማህሮ ኣስመራ ዩኒቨርሲቲ፡ ዓዲ ኣበይቶ 2009፡ ህልቐት መንእሰያት ማእከላይ ባሕሪ 2013፡ ሰላምዊ ሰልፍታት ጀነቫን ኒውዮርክን፡ዓዲ ጣልያን ንሰላም ዝዛረብ ዓብይ ኤርትራዊ ተርኽቦ ምንባሩ ከይተጠቕሰ ክሓልፍ ዘይክእልን ዘይግባእን’ዩ። ሬሳታት ኣብ ደሴታት ሃገር ጣልያን ንሰላም ዝጽውዕ ዘሎ ኤርትራዊ ነፍሳት ዶ ኣይኮነን።
እሞ ካብ ውሽጣዊ ኤርትራዊ ጸዋዒት ሰላም ሃገራውያን፡ ግዳማዊ እሞ ንሓደ ወገን ዝዓለመን ዝጣበቕን ብናህሪ ዝውንጨፍ ዘሎ ሰላም ዶር ኣብዪ ኣሕመድ ንህዝብናን ሃገርናን ዘርብሕ እንተኾይኑ፡ እዚ ንርእዮ ዘሎ ኣገባቡን መስርሑን መልክዑን ተግባሩን ዝህቦ ምልክታት ንትዕዝብቲ ኤርትራውያን እኹል ተረፍ ኣብነታት’ዩ።
ብመሰረት ጸብጻብ ጆን ሃፕኪንስ ንሞት 230,000 ኣሜሪካውያን ምኽንያት ዝኾነ ቫይረስ ኮሮና ኣብ መጀመርታ ወርሒ ጥቅምቲ ነቶም 74 ዓመት ዝዕድሚኦም ፕረዝዳንት 'ውን ኣርኪቡሎም እዩ።
ቀይሕን ፃዕዳን ዝቀ፟ለሙ “ኣሜሪካ መሊስና ብልፅቲ ንግበራ “ ዝብል ጭርሖ ዝሓዘ ቆቢዖም ብምግባር ምስ ግዜ ክጓየዩ ተራእዮም እዮም ። ገለ ደገፍቶም ነቲ ኣብ 2016 ምስ ሂላሪ ክሊንተን ዝነበሮም ውድድር ይዝክሩ። ብዘይተገመተ መልክዑ ካብ ሰለስተ መብዛሕትኡ ግዜ ብዲሞክራሲያውያን ይዕብለላ ዝነበራ ክፍለ ግዛአታት ፔንስላቫንያ፣ ሚሽጋንን ዊስካንሰንን ሃንደበት ብዝረኸብዎ ድምፂ ዋይት ሃዉስ ክኣትዉ ኪሎም እዮም ።
ፕረዝዳንት ትራምፕ ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ ኣብ ዊስካንሰን ኣብ ዝገበርዎ ወፍሪ ምርጫ “ኣይክንሰዓርን ኢና ክንስዕር ኢና “ ክብሉ ደጊሞም ከምዝዕወቱ ርግፀኛ ኮይኖም ተዛሪቦም እዮም።
እንተኾነ ግን ብኣንፃሩ ንዘጋጥሞም ዕድል'ውን “እንተተሳዒረ ኣብ ታሪኽ ፕረዝዳንታዊ ፖለቲካ እዛ ሃገር በቲ ዝሓመቀ፟ ተወዳዳራይ'የ ዝሰዓር ዘለኹ ማለት እዩ። ምስ ዝሐሸን ብሉፅ ዓቅ፟ሚ ዘለዎን ሰብ ተወዳዲረ ተጸዓር ይመርፅ ። ሽንፈተይ ተቀ፟ቢለ እኳ ናብ ናብራይ ይምለስ።”
ትራምፕ ኣብ መጀመርታታት 2020 ኮሮና ቫይረስ ኣብ ዉሃን ቻይና ምግጣሙ ምስተፈልጠ ናብን ካብን ቻይና ዝግበሩ ጉዕዞታት ብምዕፃው ዝወሰድዎ ፖለቲካዊ ስጉምቲ ትራምፕ ከም መሰረታዊ ፍታሕ ኣብ ምቁፅፅር እቲቫይረስ ተገይሩ ክውሰድ ይስማዕ እዩ። እንተኾነ ግን ትራምፕ ኣብ ሓደገኛነት እቲ ቫይረስ'ውን ጥርጣረ ከምዝነበሮም ክግልጹ ጸኒሖም'ዮም ።
መብዛሕትኦም ፀብፃባት ከምዘመላኽትዎ ህዝቢ ብኣተኣላልያ ኮረና ቫይረስ ትራምፕ ዘራአይዎ ተግባር ከምዘይተሓጎሰ ርግፅ እዩ እንተኾነ ኣብዚ እዋን ንትራምፕ እቲ ቀ፟ንዲ ሕቶ ኾይኑ ዘሎ በዚ ስማዒት እዚ ተዓብሊሎም 'ዶ መረፅቲ ካብ ዋይት ሃዉስ የውፁኡዎም ወይስ ነቶም ካልኦት ዓወታቱ ብምርኣይ ካልኣይ ዕድል ይህቡዎም ዝብል እዩ ።
ሱዳን ውስጥ ተቃውሞ ይካሄድ በነበረበት ወቅት ግድያና ሰቆቃ ፈጽመዋል በሚል ክስ 29 የሥለላ ሰራተኞች ላይ የሞት ቅጣት በመፈረዱ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ደስታቸውን ገልጸዋል።
ትላንት የተሰጠውን ፍርድ በመደገፍ ወደ ፍርድ ቤቱ የሚያመራውን መንገድ ዘግተው ደስታቸውን ገልጸዋል። ከቀድሞው ፕረዚዳንት ዑመር ዐል ባሽር ከሥልጣን መወገድ በኋላ የመጀመሪያው ድል ነው ብለዋታል።
ሱዳን ውስጥ በግጭት ያበቁ ስፍር ቁጥር የሌላቸው የተቃውሞ ሰልፎች ሲካሄዱ የቆዩ ቢሆንም የደኅንነት ኃይሎች ተቃዋሚዎችን በመግደላቸው በሞት ሲቀጡ በሱዳን ታሪክ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ነው።
አዲስ አበባ ውስጥ መንግሥት በአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ የጣለውን ክልከላ በመጣስ በተለያዩ ቦታዎች ላይ ተሰብስበው ሺሻ ሲያጨሱ አገኘኋቸው ያላቸውን አንድ መቶ አስራ ስድስት ሰዎችን መያዙን የአዲስ አበባ ፖሊስ አስታወቀ።
ቢቢሲ ስለተያዙት ሰዎች የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ቃል አቀባይ የሆኑት ኮማንደር ፋሲካ ፈንታን የጠየቀ ሲሆን ግለሰቦቹ ለጤና አደገኛ በሆነ ሁኔታ በአንድ ቦታ ላይ ተሰብስበው መገኘታቸውን አረጋግጠዋል።
ፖሊስ እንዳለው በሁለት ቀናት ውስጥ በደረሰው ጥቆማ መሰረት ሰሜን ማዘጋጃ በሚባለው አካባቢ ባደረገው አሰሳ በአንደኛው ቤት ሰማኒያ አንድ በሌላኛው ቤት ደግሞ ሰላሳ አምስት ሰዎች በአንድ ላይ ተሰብስበው ሺሻ ሲያጨሱ እንደያዛቸው ፖሊስ ገልጿል።
የቡራዩ ከተማ ሰላምና የልማት ለማረጋገጥ የበኩላቸውን ሚና እንደሚወጡ ነዋሪዎች ገለጹ። በኦሮሚያ ክልል በቡራዩ ከተማ ዛሬ የሰላምና የልማት ኮንፈረንስ ተካሂዷል።
በምዕራብ ኦሮሚያ አካባቢ “ሸኔ ኦነግ” ነን በማለት በሰፋት የሚንቀሳቀሱ አካላት ላይ አስፈላጊውን ርምጃ በመውሰድ መንግስት ህግን የማስከበር ተግባሩን እንዲወጣ ጠይቀዋል።
የኦሮሞ ህዝብ ከሌሎች ብሔር፣ብሔረሰቦችና ህዝቦች ጋር በሰላም በአብሮነት የመኖር ባህሉንና ትስስሩን የበለጠ አጠናክሮ እንዲቀጥልና በህዝቦች መካከል ልዩነት የሚፈጥሩትን እንደሚታገሉም ነዋሪዎቹ ጠቁመዋል።
የቡራዩ ከተማ ከንቲባ አቶ ሰለሞን ፈዬ በዚሁ ወቅት እንዳሉት፤ የከተማ ነዋሪ የአካባቢውን ሰላም በመጠበቅ ከመንግስት ጋር እየሰራ ያለውን ስራ አጠናክረው እንዲቀጥሉ ጥሪ አቅርቧል።
መንግስት የአገሪቱን የጸጥታ ችግሮች በመፍታት የሕግ የበላይነትን ለማረጋገጥ የያዘውን አቋም እንደሚደግፉ የባሌ ዞን የተለያዩ የሕብረተሰብ ክፍሎች ገለጹ። የዞኑ የሰላምና የልማት ኮንፈረንስ ዛሬ በባሌ ሮቤ ከተማ ተካሂዷል፡፡
የኮንፈረንሱ ተሳታፊዎች በመድረኩ ላይ እንደተናገሩት መንግስት በሀገሪቱ የሚታዩ የፀጥታ ችግሮችን በመፍታት የህግ የበላይነትን ለማረጋገጥ የጀመረውን እንቅስቃሴ ይደግፋሉ፡፡
ከኮንፈረንሱ ተሳታፊዎች መካከል የጎባ ከተማ ተወካይ ሼህ ኡመር ሉጎ መንግስት የፖለቲካ ምህዳሩን በማስፋቱና ሌሎች የማሻሻያ ሥራዎችን በመስራቱ ሊበረታታ እንደሚገባ ተናግረዋል፡፡
ይሁንና የመንግስትን ሆደሰፊነት ወደ ጎን በመተው ስልጣንን ከአግባብ ውጭ ለማግኘት ድብቅ የፖለቲካ አጀንዳቸውን በሚያራምዱ አካላት ላይ መንግስት እየወሰደ ያለው ህጋዊ እርምጃ በቂ እንዳልሆነም ገልጸዋል።
የአገሪቱን የፀጥታ ችግር በዘላቂነት ለመፍታት በመንግስት በኩል የተያዘው አቋም እንዳስደሰታቸው የተናገሩት ደግሞ የጎሮ ወረዳ ተወካዩ አቶ አህመድ ሙክታር ናቸው፡፡
አቶ አህመድ እንዳሉት የክልሉን ሰላም ለማረጋገጥና የሕግ የበላይነትን ለማስከበር በመንግስት እየተወሰደ ያለውን እርምጃ በልበሙሉነት የሚደግፉትና የሚያደንቁት ተግባር ነው።
በአካባቢያቸው የሕግ የበላይነትን በማስከበር ወንጀለኞችን ከማጋለጥ ጀምሮ ኃላፊነታቸውን ለመወጣት መዘጋጀታቸውን የተናገሩት ደግሞ የጊኒር ወረዳ ተወካይ ወይዘሮ ፈጡማ አብደላ ናቸው፡፡
ኮንፈረንሱን የመሩት የባሌ ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ ኢብራሂም ሀጂ በበኩላቸው ህብረተሰቡ ህገወጥ ድርጊቶችን በማውገዝ እና በማስቆም መንግስት የህግ የበላይነት እንዲከበር እያደረገ ያለውን ጥረት እንዲደግፍ ጠይቀዋል።
አስተዳዳሪው እንዳሉት፣ ኮንፈረንሱ ሀገራዊ ለውጡን ለማደናቀፍ በተለያዩ አካላት የሚደረጉ የጥፋት ሙከራዎችን ለማጋለጥና ህብረተሰቡ የሚያደርገውን ሁለንተናዊ ድጋፍ ለማጠናከር ጉልህ ድርሻ አለው፡፡
በተጨማሪም ለውጡ በስኬት እንዲቀጥል የጋራ መግባባት ላይ ለመድረስና በየቦታው እያጋጠሙ ያሉ ተግዳሮቶችን በህብረተሰቡ ድጋፍ መከላከል ሌላው የኮንፈረንሱ ዓላማ መሆኑንም ነው አቶ ኢብራሒም ያስረዱት፡፡
የአማራ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (አዴፓ) በፈተና ውስጥ የማለፍና የዳበረ የአማራር ልምዱን ተጠቅሞ በክልሉ የተከሰተውን ወቅታዊ ችግር በመቋቋም ሀገራዊ ለውጡን ከዳር ለማድረስ...
የገናው ዋዜማ የቦን ሰማይ የሚያዘንበው ካፊያ በረዶ ጭምር ነው። በዚያ ሰማይ ስር ቦን በነጭ በረዶ ተጀቡና ፤ የራይን ወንዝ ከበረዶው ቀልጦ የሚፈሰውን ውሃ ከዚያና ከዚህ እየተቀበለ ከተማውን ገምሶ ይጓዛል። የኤርትራን ጋዜጠኛ ጎይቶም ቢሆንን ጨምሮ የበርካታ የአፍሪካ የጀርመን ራዲዮ ጋዜጠኞች የገናው ዋዜማን የሀገረ ቦንን ብርድ ለመከላከል ደራርበን የለበስነው ልብስና ግር እያልን ወደ ሆቴል ስንገባና ስንዎጣ ለከተማዋ እንግዳ ባይተዋሮች መሆናችን ያሳብቃል ። የሁሉም ሀገር ጋዜጠኞች ጀርመን ነዋሪ የሆኑ ባልደረቦቻቸው እየመጡ ይዘዋቸው ይወጣሉ ። ሀገሩንም ያስለምዷቸዋል ። ከእንግዶች እኛን የሀበሻ እንግዶቹን ሀገር ለማሳየትና ለማለማመድ ከእንግዶች መካከል የማይጠፋውስ እሱ ጋዜጠኛ መሳይ መኮንን ነበር …
… መሳይ ከጀርመን ራዲዮ በፊት በደቡብ መገናኛ ብዙሃን በሚያቀርባቸው የተደራጁ ሪፖርቶቹ አውቀዋለሁ ። ከሚወደው ሙያው ብቻ ሳይሆን ከሚወዳት ኢትዮጵያና ቤተሰቡ ተገዶ የተሰደደ ትጉህ ጎልማሳ ነው ። መሳይ በሀገረ ጀርመን የጀርመን ራዲዮ ባልደረባ ሆኖ ባሳለፋቸው አጭር ወራት በሰራቸው ጉልበት ባላቸው ዘገባና ዝግጅቱ ይታወቃል ። በወቅቱ የጀርመን ራዲዮ በኢህአዴግ መንግስት ባለስልጣናት ተጽዕኖ እየደረሰበት ነበርና ራዲዮ ጣቢያው በሽኩቻ በፈዘዘበት ወቅት ጣቢያውን ያነቃቃው መሳይ እንደነበር ዛሬ የሚደበቅ አይሆንም ። መሳይ ድፍረት በተሞላበት የአቀራረብ ስልቱ ብቻ ሳይሆን በመረጃ ምንጩ ምጡቅ ነበርና ይደነቃል ። የጀርመን ራዲዮ የስልጠ ጉብኝት መሳይን በዝና ከማወቅ ባለፈ በአካል እንዳውቀውና እንድንቀራረብ ጊዜው ፈቀደ …
በወቅቱ መሳይ ለሀገረ ጀርመን ሰማይ ምድር አዲስ ነበር ። ቦን በነበረኝ ጉብኝት ምናልባት የመሳይ ቆይታ ከ6 ወር ያለፈ የነበረ አይመስለኝም ። ከመሳይ ጋር በገና ዋዜማ ከሆቴል ወጣ እያልን ገበያውን ፤ ሱቆችንና ዙሪያ ገባውን ፈትሸናል፤ ዘና ብለን መልካም ጊዜን ስናሳልፍ ማታ የፈለገ አምሽቶ ማለዳ ቀድሞ በስራው ይገኝ እንደነበር አይረሳኝም … ከብርቱው ወዳጄ ከጋዜጠኛ መሳይ መኮንን ጋር በነበረን ቆይታ ሀገር ወዳድ እምነት አክባሪነቱን ፤ ድፍረት እውነቱን ፤ ሙያው አክባሪ ትጋቱን በሚገባ ታዝቤያለሁ ።
ከመሳይ ጋር በጫዎታ መካከል ሁልጊዜ ቢደጋግም ሲያነሳ የማይሰለቸው ፤ የሚያብሰከስከው ጉዳይ የኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን ጉዳይ ነው ። ሀገሩ በክፉ የህዎሃቶች አገዛዝ እጅ ገብታ መታመሟ የዘወትር ህመሙ ነበር። በሀገርና በወገኑ ላይ የሚደርሰውን በደል ይቆጭ ያንገበግበው ነበር ። ከመሳይ ጋር ከኢትዮጵያ ውጭ ወግ ከተጀመረ እኔ ሰለ ከልታማው የሳውዲ ስደተኛ ብሎም ስለሞቀው የሳውዲ ጎጆየና ድክ ድክ ማለት ስለጀመረው የበኸር ልጀ እዮብ አጫውተዋለሁ ። መሳይ ደግሞ ተገፍቶ ከሀገሩ ከመሰደዱ ጥቂት ወራት በፊት ከፈጣሪ ስለተሰጠው የልጅ ፍሬና የትዳር ጓዱ ውድ ባለቤቱ ናፍቆት ሲያወራ ውሎ ቢያድር አይጠገብም ። ከደቡክ ክልል ራዲዮ ወደ ሀገረ ጀርመን ለመጣው መሳይ ከብርዱ እኩል አልለመድ ያለው የሀገርና የቤተሰብ ፍቅሩ እንደነበር ምስክር የመሆን እድል ገጥሞኛል ። እነሆ የገና ዋዜማ ሳስታውስ ወዳጀ ጋዜጠኛ መሳይ ለሀገሩ ያለው ፍቅርና ለቤተሰቡ ያለው ታማኝነት አይዘነጋኝም ！
የክረምቱን ወፋፍራም ብርድ ልብስ ባንደራርብም የሚሞቀን እኔና የሀገረ ኤርትራ የጀርመን ድምጽ ዘጋቢ ጎይቶም ቢሆን ነበርን ። ጎይቶም ከአስመራ ጀርመን ቦን በመገኘቱ ነፍሱ በሃሴት ደምቃለች፡፡ ከኤርትራው የከፋ አገዛዝ ስር ወጥቶ አውሮፓ ጀርመን ቦን መታደሙ ተአምር ነበር ። በእግጥም ከሲኦን ወጥቶ ገነት የመግባት ያህል ሆኖ ማናችንም አስደስቶናል። ነፍሱ ከሶኦል ወደ ገነት በድንገት የተወረወረችና የተረፈች ያህል ነውና ስሜቱ ጋዜጠኛ ጎይቶም ፈጣሪ ደጋግሞ ያመሰግናል፡፡ ጎይቶም ደሰተኛ ነውና ብርዱ ምናምኑ አይሰማውም. . .! እኔ ግን መሳይ ስራ በዝቶበት ከጠፋብኝ ይበርደኛል ። ሲበርደኝና ድብርት ሲወረኝ ደግሞ ከአጠገቤ ያለችውን የጎይቶም ክፍል ኳ ኳ አደርጋለሁ ! ብዙ ጊዜ ደግሞ ጎይቶም አይተኛምና ተያይዘን ወደ ሚያማምሩት የምሽት ክለቦች ውልቅ እንላለን . . . ! እናም በገና ዋዜማ ባንዱ ቢራ ቤት ጎራ ብለን ፉት እያልን ወጋችን እንሰልቀዋለን፡፡ . . .
እኔም ሆንኩ ጎይቶም ከስራ ውጭ ይዞን ከተማዋን የሚያስጎበኘን ጋዜጠኛ መሳይ መኮንን አልፎ አልፎ ምሽት ላይ ሳይቀላቀለን ሲቀር ይከፋናል ። ያም ሆኖ አመሻሽቶ ሳያየን አያድርም ። መሳይ ምሽት ላይ የመዘግየቱ ምክንያት የጀርመን ራዲዮ ጣቢያን በአዲስ ሃይል ያሟሟቀበት ወቅት ነበርና መዘግየቱ ይገባናል ። ፈጣን ፤ ብርቱና ዝግጅቶችን የማቀነባበርና የማዘገጃጀት ክህሎትን ከተካነው ጋዜጠኛ መሳይ መኮንን ጋር የነበረን የገና ዋዜማ ትዝታ ከቦን እስከ ኮሎኝ የዘለቀ ፍጹም የማይረሳ ውብ ትዝታ ነውና አብሮን እስከ ወዲያኛው ይዘልቃል ！
አሰልጣኝ ዘማርያም ወልደ ጊዮርጊስ ከዚህ ቀደም በፋሲል ከነማ ቤት ጥሩ ቆይታን ሲያደርግ ያለፉትን አመታት በወልድያ ቤት ቢያሳልፍም በዲሲፒሊን ምክንያት ከክለቡ ጋር ከተለያየ በሃላ ያለ ክለብ መቆየቱ የሚታወሰ ነው ::
በጉጂ ዞን ሻኪሶ ከተማ የሚገኘው ብቸኛ የሁለተኛ ደረጃ ት/ቤት ዛሬ ትምህርት መዘጋቱንና አንዳንድ ተማሪዎችም በፀጥታ ኃይሎች መደብደባቸውን የዓይን እማኞች ገለፁ፡፡ ሁኔታው የተፈጠረው ተማሪዎቹ በሞያሌ የተገደሉ ሰዎችን ለማሰብ ያቀረቡት ጥያቄ ተቀባይነት በማጣቱ ነው ብለዋል - እነዚሁ የዓይን እማኞች፡፡
2. ከመጀመርዎ በፊት ሞተሩን, ማቀያየር, ሰርኩንና ማጽዳቱ ጤናማ መሆን አለመሆኑን በጥንቃቄ ይፈትሹ, እና የመሳሪያዎቹ የመቆጣጠሪያ ክፍሎች እና አዝራሮች በትክክለኛው ቦታ ላይ እንደተጣመሩ ይፈትሹ.
5. መሳሪያው ከተጀመረ በኋላ ለ 1-2 ደቂቃ ያገለግላል, እና የላይኛው ተንሸራታች 2-3 ጊዜ ይንቀሳቀሳሉ. ያልተለመደ ድምጽ ካለ ወይም በደል ካለ, ወዲያውኑ መቆም አለበት እና ስህተቱ ይወገዳል.
6. ሥራ በሚሠራበት ጊዜ, አንድ ሰው ተቆጣጣሪው ሠራተኛ ማመሳከሪያውን ደህንነቱ በተጠበቀ ቦታ እንዲሰራ ለማድረግ ኦፕሬተሮች እና የምግብ ማብሰያ እና ሰራተኞች አብረው እንዲሠሩ ለማድረግ እንዲቻል በዘይኑ ሊታዘዝ ይገባል.
12. የስራ ክፍል ወይም ሻጋታ በሚሰራበት ወቅት ትክክል ላይሆን ከተገኘ ለማነፃፀር መቆም አለበት. ጉዳት በሚያደርሱበት ወቅት በቀዶ ጥገና በእጅ መሄድ በጥብቅ የተከለከለ ነው.
13. የብረት ሳጥኑን ወይም የተጣራ ብረታ ብረት ማቅለጫውን, የከፍተኛ ደረጃ የብረት ቅይጥ ብረት, ስኩዌር ብረት, እና ማሽኑ ማሽነሪ መሳሪያን ከመበላሸቱ በላይ የፊት መጋጠሚያ ማራዘሚያዎች በጣም የላቁ ናቸው.
የ2012 ዓ.ምን የአገልግሎት ጊዜያት ከእግዚአብሔር ከተቀበልን እነሆ ስድስት ወራቶችን አጠናቅቀን ሰባተኛውን ጀምረን እንገኛለን። በነዚህ የአገልግሎት ጊዜያቶች ውስጥ ቤተክርስቲያን በእግዚአብሔር ኃይልና እገዛ በርካታ ተግባራትን ያከናወነች ሲሆን፣ ከመስከረም 6/2012 ጀምሮ በተዘጋጀው መርሃግብር መሠረት በአዳማ፣ በሐዋሳ፣ በዲላ፣ በባህርዳር፣ በቦሬ፣ በደቡብ ኦሞ (ጂንካ)፣ በይርጋለም፣ በአለታወንዶ፣ በኦዶላ፣ በአርባምንጭ ፣ በሾኔ፣ በወላይታ ሶዶ፣ በአረካ፣ በነቀምቴ፣ በጅማ፣ በሆሳዕናና በአዲስ አበባ ቁጥራቸው ከ4000 በላይ ለሆኑ ለቤተክርሰቲያን ተተኪ ወጣቶች ሰፊ ስልጠና ተሰጥቶአል።
ከዚሁ ስልጠና በተጓዳኝ በነዚሁ ጊዜያት በሊበን(ሃረቀሎ)፣ በደሴ፣ በመቀሌ፣ በምዕራብ ወላይታ (በበሌ) የየሰበካዎቹ ዓመታዊ ጉባኤዎች የተካሄዱ ሲሆን ብዙ ሰዎች ለኃጢአታቸው ስርየት በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ ስም ተጠምቀዋል፣ ጥቂት የማይባሉ ሰዎች በመንፈስ ቅዱስተሞልተው ለዳግም ልደት በቅተዋል።
ቤተክርስቲያን ወንጌልን በዓለም ሁሉ ለማዳረስ እግዚአብሔር ከሰጣት ተልዕኮ አንጻር ከኢትዮጵያ ውጪ በአውሮፓ ፣ በህንድ፣ በሱዳን፣ ደቡብ አፍሪካ…የየሐገራቱን አብያተክርስቲያናት ኣመታዊ ጉባኤዎች አካሄዳለች። በነዚህ ጉባኤዎች ቢሾፕ ደጉ ከበደ የኢትዮጵያ ሐዋርያዊት ቤተክርስቲያን ዋና አስተዳዳሪ ተገኝተው የእግዚአብሔርን ቃል በማካፈል ለበረከት ሆነዋል።
በፀረ-ተባይ እና በማዳበሪያ በጣም የሚጠይቅ አይደለም ፣ ዛሬ በዋነኝነት የሚመረተው በሰሜን ፈረንሳይ እና በተለይም በኖርማንዲ ለጨርቃ ጨርቅ ኢንዱስትሪ ነው ፣ በጨርቃ ጨርቅ ኢንዱስትሪ የማይጠቀሙባቸው አጫጭር ቃጫዎች ለፌልት ምርት ተገኝተዋል ፡፡ ማገጃ.
ካርዲንግ እና መርፌ ፣ ከፖሊታይተሮች ጋር በሙቀት የተያያዘው (ከፍተኛው 15%) ፣ በፓነሎች እና ከፊል-ጠንካራ የሙቀት እና የፎይስቲክ ሽፋኖች መልክ የታሸገ ነው ፡፡
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኙ Multibanco መስመር ላይ ቁማር ይህን በየጊዜው የዘመነ ዝርዝር አማካኝነት በቀላሉ አንድ እምነት የሚጣልበት የቁማር ማግኘት ይችላሉ!
ዋዜማ ራዲዮ- የአለም ባንክ ኢትዮጵያ የሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ በሚል ቀርጻ እተገብረዋለሁ ላለችው መርሀ ግብር እሰጠዋለሁ ብሎ ቃል የገባው ሁለት ቢሊየን ዶላር ያህል ብድርና ድጎማ መስተጓጐል ከገጠመው በኋላ የኢትዮጵያ መንግስት ከባንኩ ጋር ለመወያየት ጥያቄ
ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን የጥምቀት ማክበሪያዋ ጃንሜዳን በራሷ ለማልማት ዲዛይን እያዘጋጀች ነው ዋዜማ ራዲዮ- በግንባታ ላይ ያለው መስቀል አደባባይ ለአዲሱ ዓመት የደመራ በዓል ዝግጁ እንደሚሆን መንግስት ቃል ገብቶ ነበር። ይሁንና የግንባታ ስራው በታሰበው ጊዜ አልተጠናቀቀም።
ባንኩ ኢትዮጵያ ቃል በገባችው መሰረት የሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያዎችን እየተገበረች አለመሆኑን በምክንያትነት አንስቷል። ዋዜማ ራዲዮ- የዓለም ባንክ የኮሮና ቫይረስ ጫናን ለመከላከልና ለሰብዓዊ ስራዎች ከሚውሉ ጉዳዮች ውጭ ለኢትዮጵያ የሀገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ መርሀ ግብር ሊያቀርበው
ዋዜማ ራዲዮ- መንግስት የብር በዶላር ምንዛሪ ተመንን በዝግታ ለማዳከም ከለጋሾች ጋር ተስማምቶ ነበር። ይሁን እንጂ የሀገሪቱ ኢኮኖሚ በገጠመው ፈተና ብር በራሱ ጊዜ ለጋሾች ካስቀመጡት ተመን ኣአሽቆልቁሏል። የለጋሾች ጫናና ሀገራዊ የኣኢኮኖሚ ፈተናው ለጠቅላይ ሚኒስትር አብይ
ዋዜማ ራዲዮ- በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን ላይ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ እየተባባሰ የመጣው ጥቃት “በሽግግር ወቅት የሚያጋጥም” ተብሎ መታለፍ እንደሌለበትና ስልታዊ በሆነ መንገድ የተቀነባበረ “ኦርቶዶክሳውያንን የማፅዳት ዘመቻ” ነው ብላ እንደምታምን ቤተክርስትያኒቱ ዛሬ ባወጣችው መግለጫ አስታውቃለች። ለሀገርና
ዋዜማ ራዲዮ- የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በቅርቡ በኦሮሚያ ክልል በተከቷዮቿና በደብሮቿ ላይ አነጣጥሮ የተፈጸመ ነው ያለችውን ጥቃት በተመለከተ ነገ፣ ነሐሴ 20 ቀን፣ መግለጫ ልትሰጥ ነው። መግለጫው ጥቃት የተፈጸመባቸውን አካባቢዎች ተዘዋውሮ በጎበኘው የቤተ ክርስቲያኒቱ
ዋዜማ ራዲዮ- በአዲስ አበባ ሰፊ የመሬት ወረራ፣ ይፋዊና ህጋዊ ባልሆነ መንገድ የመሬት ዕደላ፣ በህዝብ ገንዘብ የተሰሩ የጋራ መኖሪያ ቤቶችን ግልፅ ባልሆነ መንገድ ዕጣ ላልደረሳቸው ሰዎች መስጠት ባለፉት ወራት በስፋት የታዩ ክስተቶች ናቸው። በጉዳዩ ላይ
ዋዜማ ራዲዮ- የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ባለፈው ሳምንት የአመራሮች ምደባን አካሂዷል። የአዲሱ የአመራር ምደባ የባንኩን ደካማ አፈጻጸም ያስተካክላሉ ተብለው ከጥቂት ወራት በፊት ወደ ባንኩ ፕሬዝዳንትነት የመጡት አቶ አቢ ሳኖ ሀላፊ ከሆኑ በሁዋላ የተፈጸመ የመጀመርያው ምደባ
ሕግ ተላልፈዋል የተባሉ የሳተላይት ስርጭቶችን በዘላቂነት ለማስቆም ጥረት እየተደረገ ነው ዋዜማ ራዲዮ- የኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን (ኢቢሲ) በቅርቡ ካስተላፋቸው ፕሮግራሞች ውስጥ የሙያ ስነ ምግባር ጉድለት ታይቶባቸዋል ፣ የህገ መንግስት ጥሰትም ተስተውሎባቸዋል ፣ እንዲሁም የብሮድካስት አዋጁን
በዋዜማ ሪፖርተር ዋዜማ ራዲዮ- ከድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያ ጋር በተያያዘ በተለይ በአዲስ አበባ ከተማ ከደረሰው የሰዎች ግድያና ንብረት ውድመት ምክንያት ተጠርጥረው በቁጥጥር ሥር የዋሉት ባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ ፓርቲ (ባልደራስ) ሊቀመንበር እስክንድር ነጋና ሰው በመግደልና
ከ4-6 ሚሊዮን ዜጐች ይሳተፉበታል ተብሎ የሚጠበቀው የዘንድሮ የኢሬቻ በዓል በተለያዩ ዝግጅቶች ደምቆ ይከበራል፡፡ ዛሬ በአዲስ አበባ “ሆረ ፊንፊኔ” ለመጀመሪያ ጊዜ በሚከበረው የኢሬቻ በአል ላይ ከኦሮሞ ህዝብ በተጨማሪ ከመላ ሀገሪቱ የተውጣጡ የበዓሉ ተሳታፊዎች የሚገኙበት ሲሆን ዝግጅቱ በተለያዩ ትርኢቶች ይደምቃል ተብሏል፡፡ ለዚሁ በዓል ማክበሪያ መስቀል አደባባይ ሁለት ገንዳዎች በውሃ ተሞልተው የተዘጋጁ ሲሆን፤ ከእስጢፋኖስ ቤተክርስቲያን ጀርባ አፍሪካ ኢኮኖሚክ ኮሚሽን ፓርክ ውስጥ የሚገኙ 3 የውሃ ገንዳዎች በውሃ ተሞልተዋል፡፡
በኦሮሞ ባህል ማዕከል ውስጥ 4ሺህ ሜትር የሚደርስ የኦሮሞ ባህላዊ ምግብ የሆነው ጩኮ፤ ሀጂ ደንቡ አብደላ በተባሉ ግለሰብ ተዘጋጅቶ፣ ከዋዜማው ጀምሮ ለታዳሚያን ይቀርባል፡፡ ጩኮው ከእጅ ንክኪ ነፃ በሆነ መንገድ መሰረቱንና 29 ቀናትን መፍጀቱ ተገልጿል፡፡ የአልባሳትና የጥበባት ትርኢትም እንደሚካሄድ ታውቋል፡፡
በአሉ ከምንጊዜውም በላይ የኦሮሞ ህዝብን እሴትና ባህል በሚያንፀባርቅ መልኩ እንደሚከበር የገለፁት አቶ ግርማ፤ በዘንድሮ በአል የህዝቦችን ትስስር ለማጐልበት ይቻል ዘንድ መላው የሀገሪቱ ብሔር ብሔረሰቦችን እንዲያሳትፍ ጥረት ተደርጓል ብለዋል፡፡
በዚህም ከሀረር፣ ከሶማሌ፣ ከአፋር ክልል የሚመጡ እንግዶች አዳማ ላይ ሰፊ አቀባበል ተደርጐላቸዋል፡፡ በተመሳሳይ ሁኔታ፣ ከጋምቤላ፣ ቤኒሻንጉል ጉሙዝና ከወለጋ መስመር የሚመጡ ለገጣፎ ላይ ደማቅ አቀባበል እንደሚጠብቃቸው ተጠቁሟል፡፡
የኢሬቻ በዓልን አስመልክቶ ዘለግ ያለ መልዕክት ያስተላለፉት ጠ/ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ፤ “ኢሬቻ በገዳ ስርአታችን እሴቶች የሰላምና የአንድነት ተምሣሌት ነው” ብለዋል፡፡
ኢሬቻ የምስጋና፣ የፍቅር፣ የሠላም፣ የእርቅና የይቅርታ በዓል ነው ያሉት ጠ/ሚኒስትሩ፤ የኢሬቻን ዋነኛ እሴቶችም በምልአት ዘርዝረዋል፡፡ መላው የሀገሪቱ ብሔር ብሔረሰቦች ኢሬቻን በፍቅር፣ በይቅርታና በሠላም ተያይዘው ወደፊት ለመሻገር በጋራ ሊያከብሩትና መልካም እሴቶቹን ሊቋደሱ እንደሚገባም ጠ/ሚኒስትሩ አስገንዝበዋል - በመልዕክታቸው፡፡
“ኢሬቻ አገር የመገንባትና የማልማት ኃላፊነትን በትጋትና በነባር ኦሮማማ እሴቶቻችን ወደ ላቀ ድል የምንሸጋገርበት የቃል ኪዳን በአላችን ነው” ያሉት ጠ/ሚኒስትሩ፤ ኢሬቻ የገዳ ፍልስፍናን፣ እሴቶችንና አስተምህሮዎችን ለአገር ግንባታ ለማዋል ቃል የምንገባበት በዓል ይሆናል ብለዋል፡፡
ኢሬቻ በአገር አቀፍ ደረጃ የመላ ኢትዮጵያውያን የጋራ የምስጋና በዓል ነው ብዬ አምናለሁ ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ በአሉ ለኢትዮጵያውያን የበለጠ ትስስርና መግባባትን ይፈጥራል ብለዋል፡፡
“የእሬቻ በዓል የሰላም፣ የፍቅር፣ የአንድነት ባህል ነው፡፡ ሁሉም ሰው በየቤቱ ተቀያይሞ የነበረውን ይቅር የሚባባልበት ጊዜ ነው፡፡ እሬቻ ማለት ይቅርታ ማለት ነው፡፡ ዝናባማና ደመናማ ከሆነው ጊዜ ወደ ብራ፣ ወደ ፀሐይ የወጣንበት ጊዜ ስለሆነና የዘራነው እህል በዝናቡ ጥሩ ሆኖ ስለደረሰልን ፈጣሪን የምናመሰግንበት ፕሮግራም ነው፡፡ እሬቻ ምስጋና ነው፡፡ እሬቻ አንድነትን የሚያጠናክር፣ ሰላምን የሚሰብክ፣ ፍቅር ያለበት የአንድነት በዓል ስለሆነ ሁላችንም በጋራ ልናከብረው ይገባል፡፡ አሁን እኛ እንደ ኢትዮጵያዊ የምንፈልገው ሠላም ነው፡፡ እሬቻ ደግሞ የሰላም በዓል ነው፤ ሁላችንንም የሚያሳትፍ፣ ማንንም የማይገድብና ይቅር የምንባባልበት ጊዜ ስለሆነ ሁሉም ሰው በዚህ በምስጋናና በይቅርታ በዓል ላይ ተገኝቶ ይቅር ሊባባል ይገባል፡፡ ለኢትዮጵያ ህዝቦች የሚያዋጣን አንድነት ነው፡፡ ጣሊያን በወረረን ጊዜ አንድ ሆነን እንደመከትነው ሁሉ አሁንም የሚያስፈልገን አንድነትና ህብረት ነው፡፡ ይሄ የሚወራውን ትናንሽ ነገር በጆሮአችን መስማት፣ በልባችን መቀበሉን ትተን በዘር፣ በሃይማኖት፣ በጐሳ ሳንከፋፈል አንድ መሆን ነው የሚያስፈልገን፡፡
‹‹ስለዚህም የኢትዮጵያ ህዝብ ከኦሮሞ ወንድሞቹ ጋር ተደስቶ በዓሉን አብሮን ሊያከብር ይገባል፡፡ ወንድሞቻችን ደቡብ ላይ ጨምበላላን ሲያከብሩ ቦታው ድረስ ሄደን አብረን አክብረናል፣ የአማራና የትግራይ ወንድም እህቶቻችን ሻደይና አሸንዳን ሲያከብሩ እዚያው አብረናቸው አክብረናል፡፡ አሁን ደግሞ እኛ፤ እሬቻን አብረውን እንዲያከብሩ እንፈልጋለን፡፡”
ዛሬ ቤልጂም ውስጥ በዋና ከተማዋ ብራስልስ በዚህ የዓውዳመት ወቅት የሽብር ጥቃት ሊያደርሱ በማሴር የተጠረጠሩ ሁለት ሰዎች በፖሊሶች መያዛቸውን አቃብያን ህግ ተናገሩ።
በመጪው የአውሮፓውያን አዲስ ዓመት በዓል ዋዜማ ብራሰልስ ውስጥ ያሉ በርካታ ታዋቂ ስፍራዎች ላይ ከባድ ጥቃት ሊደርስ እንደሚችል የሚጠቁሙ ማስረጃዎች መገኘታቸውን አስታውቀዋል።
የጥቃት ዒላማ ይሆናሉ ተብሎ ያሰጉትን ቦታዎች የአቃቢያን ህጉ ጽህፈት በዝርዝር አልገለጸም። ብራስልስ የቤልጂየም ዋና ከተማ ከመሆንዋም በተጨመሪ የአውሮፓ ህብረት የሰሜን አትላንቲክ ቃል ኪዳን ድርጅት እና የበርካታ የተባባሩት መንግሥታት ድርጅት መስሪያ ቤቶችም መቀመጫ መሆንዋ የሚታወቅ ነው።
ሁለቱ ተጠርጣሪዎች ከትናንት በስቲያ ዕሁድና ትናንት ሰኞ የተያዙት ብረሰልስ እና ሊዥ ከተማ አጠገብ በተደረገ ፍተሻ ወታደራዊ መሰል መለዮ ልብሶችና የእስልምና መንግሥት ቡድን የፕሮፓጋንዳ ወረቀትና ቁሳቁስ ከተገኙ በኋላ ነው። ባለስልጣናቱ እንዳሉት ፈንጂ ወይም ሌላ መሳሪያ ግን አልተገኘም።
መጀመሪያ ላይ የተያዙት ስድስት ሰዎች እንደነበሩና አራቱ እንደተለቀቁ ታውቋል። ከታሰሩት አንዱ የሽብር ቡድን በመምራት እና ሌሎችን ለሽብር ተግባር በመመልመል ወንጀል ተከሷል።
“አርበኛውን የሚገድል ሕዝብ በሌላ ሀገር ያለ አይመስለኝም። ሀውልት ሊያቆምላቸው የሚባቸውን ሰዎች የሚገድል ሕዝብ በሌላ አለም ያለ አይመስለኝም ወይም አላውቅም፤ እኛ ግን ራስ አበበን ገድለናል። ራስ መስፍንን ገድለናል። በላይዘለቀን ገድለናል ማን ያልገደልነው አርበኛ አለ። ይሄንን የምጠቅሰው በዜግነትና በሎሌነት መካከል ያለውን ልዩነት በደንብ እንድንረዳ በማሰብ ነው። ትልቁ ነገር በዚህች ሀገር ታሪክ ዜግነት ሳይሆን ሎሌነት ነው። ፉከራውም እኔ ያንተ አሽከር፣ እኔ ያንተ ቡችላ ነው። ይህ ባህል ነው፤ በአንድ ትውልድ ቢኖርም ተላልፏል። አንዱ ትውልድ የሰራው ስህተት ሌላው ትውልድ ተረክቦ ያስተላልፈዋል። ሎሌነቱን ብቻ ሳይሆን ጌትነቱንም ጭምር ነው “
አሁን ከ40 አመት በታች ያለው ትውልድ ‘‘ግራ የጋባው’’ ያሉት ፕሮፌሰር ‘‘የሚቆምበት የሌለው መሰረት ያጣ፣ ጫት ካልሆነ በቀር መሰረት የሌለው፣ መቆሚያ ያጣ ተንጠልጥሎ በአየር ላይ የሚውረገረግ ነው። የዚህ ትውልድ ልጆች ወዴት እንደሚሄዱም አይታወቅም። ወደፊት የሚመጡት ትውልዶች ከእሱ የተሻሉ ወይስ የባሱ? አይታወቅም’’ ሲሉ የዚህን ዘመን ትውልድ ገልፀውታል።
‘‘ሀይሉ አርአያ (ዶ/ር) አንድ የደርግ ካድሬ ላይ ከኋላ ሆኖ መንገድ ልቀቅልኝ ብሎ የመኪና ጡሩምባ ነፋበት፤ ያ የደርግ ካድሬ መኪናውን እንዳቆመ መጥቶ በጥፊ ወለወለው፤ በኃላ ኃይሉ ሄዶ የነሱ ሎሌ ሆነ፤ እና የማይገባን ነገር አለ። ጨቋኝ መሆን እስከፈለግን ድረስ ጭቆናን ማስወገድ አለብን። የጭቆና አስተሳሰብ በዜግነት ባለን እኩልነት መንፈስ ላይ ማፅናት አለብን’’
‘‘ውስጣችን ጨቋኝ የመሆን ጠንካራ ፍላጎት አለ። ሁላችንም ጨቋኝ መሆን እንፈልጋለን። ቢያጣ-ቢያጣ ባል ሚስቱን ይጨቁናል። ጨቋኝነትን ስለምንፈልግ በምትኩ ተጨቋኝ መሆንም እንችላለን። ጨቋኝ መሆን የሚቻለው በተጨቋኝነት መንገድ ላይ ነው። እሺ ብሎ፣ ሰግዶና አደግድጎ፣ ተልፈስፍሶ ይቆይና ሹመት ሲመጣ አንበሳ ነኝ ይላል። ይህ ጭቆና ተጨቋኝነት የተያያዙ ነገሮች ከመሆን አልፈው ባህላችን ሆኗል።’’
‘‘ከ30 እና 40 አመት በፊት እኔን ‘‘ይሄ ልጅ አስቸገረ’’ እባል ነበር። ዛሬ ደግሞ ‘‘ይሄ ሽማግሌ’’ እየተባልኩ ነው። ያኔ ከ40 አመት በፊት የነበሩ ሽማግሌዎች ልጆችን አልሰማ ብለው ለእነሱም ለሀገሪቱም የማይበጅ ሁኔታ ውስጥ ጥለውን ሄዱ። አሁን ደግሞ ያሉት ጨርሶ የሚነግራቸውም የለ። ዝግ ናቸው። ውስጥ እርስ በርሳቸው ብቻ እየተነጋገሩ ከውጪ የሚገባ ኀሳብ የለ፣ ሀሳባቸውን የሚያናፍስላቸው የለም። እና አሁን ቄስ የለ፣ ንስሃ አባት የለ፣ አባት የለ፣ ሽማግሌ የለ፣ የሚቆጣ የለ፣ ማን ምን ለማን ይናገር? ዝግ ነው’’
‘‘ወያኔ ነገሩ ገብቶት ነበር። ይሄ በፍጥነት የሰለጠነ ኃይል እንደማያኖረው አውቆት ስለነበር ገና እንደገባ በአንድ ጊዜ ቀጨው። አርባ መምህራንን ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሲያስወጣ ዩኒቨርሲቲው በወታደር ቋንቋ ‘‘ቁም’’ ከሚለው ባለፈ ወይም ‘‘ባለህበት ሂድ’’ ከሚባለውም አልፎ ‘‘ቀኝ ኋላ ዙር’’ ነው የሆነው። አሁን ያለው ዩኒቨርሲቲ አንድ ዩኒቨርሲቲ ሊኖረው የሚገባውን በነፃ ማሰብ፣ በነፃ መነጋገር፣ በነፃ መፃፍ፣ በነፃ መወያየት፣ በነፃ መደራጀት የሚባል ነገር የለውም’’ ብለዋል።
‘‘እስክንድር ነጋ ከአሜሪካ ኢትዮጵያ ከደረሰ ቀን ጀምሮ እንዲሁ ፍዳውን እንደበላ ነው። ከእስር ቤት ሲገባና ሲወጣ፣ እናቱ ፍዳዋን ስትበላ ባለቤቱ በያለበት እየዞረች ስታለቅስ ነው ያለችው። እስከዚህ ድረስ እስክንድር ምን አደረገ? በእርግጥ ይናገራል፣ የሚያምንበትን ይፅፋል፣ ይህ ትክክል አይደለም የሚል ሰው ካለ እንደሱ ንግግሩን በንግግር፣ ፅሁፉን በፅሁፍ መመከት ይችላል። ይህ ችሎታ የሌላቸው ሰዎች የሚቀናቸው ጉልበት ነው። ሀሳብን በሀሳብ መቋቋም የማይችሉ ሰዎች በጉልበት መጠቀም ይፈልጋሉ’’
አንጋፋው ኢትዮጵያዊ ምሁር ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያም በቅርቡ 82ኛ አመት የልደት በአላቸውን አክብረዋል። ፕሮፌሰር መስፍን በዚህ ሁሉ ዘመናቸው ከአስር ያላነሱ ዘመን አይሽሬ መፃሕፍቶችና የተለያዩ የምርምር ፅሁፎችን አሳትመዋል። ፕሮፌሰሩ በቅርቡ በምስራቅ አፍሪካ ላይ ከሚያጠነጥነው መፃሕፋቸው በተጨማሪ በቀጣይም በኢትዮጵያ ታሪክ ላይ የሚያጠነጥን መፅሐፍ በማዘጋጀት ላይ ናቸው።
አንጋፋው ምሁር በመፃሕፍት መልክ እያሳተሙ ከሚያመጡት ምሁራዊ ኀሳባቸው በተጨማሪ በየሳምንቱ በጋዜጣ ላይ አምደኛ በመሆን ተዝቆ የማያልቅ ኀሳባቸውን ለትውልዱ በማካፈል ላይ ይገኛሉ። ከዚህ ሁሉ ተግባራቸው በተጨማሪ በአንዳንድ መድረኮች ላይ ቀርበው በተወሰኑ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ማብራሪያ ይሰጣሉ። በሀገራችን የ82 አመት አዛውንት ቤት ተቀምጦ ታጧሪ በሚሆንበት ሁኔታ አንጋፋው ምሁር ግን ለትውልዱ በርካታ ቁም ነገሮችን ለማሳለፍ ከጊዜ ጋር ግብግብ የገጠሙ ይመስላሉ።
ባሳለፍነው እሁድ ሰኔ 24 ቀን 2004 ዓ.ም ሰማያዊ ፓርቲ ባዘጋጀው መድረክ ላይ ተገኝተው ሰፊ ማብራሪያ ሰጥተዋል። ፕሮፌሰር መስፍን ሰፊውን ማብራሪያ የሰጡት ‘‘የኢትዮጵያ ወጣትና የወደፊት ኃላፊነት’’ በሚለው ርዕሰ ጉዳይ ላይ ነበር።
በዕለቱም ወጣቱ በማንነት ቀውስ ውስጥ መዘፈቁ፣ ወጣቱ ከአካባቢው (ከዘውገኝነት) ባለፈ ሀገር የሌለው ይመስል የማንነት ቀውስ ውስጥ መግባቱን፣ ወጣቱ ነፃነት ማጣቱ፣ የኢኮኖሚ ጥገኛ መሆኑ፣ የታሪክ ትምህርት ባለመኖሩ፣ የሚቆምበት ማንነት ማጣቱና በኀሳብ መዋለሉ የትምህርት ተቋማት ወጣቱን በትምህርትና በኢትዮጵያዊ ማንነት ማነፅ ያለመቻላቸው ምስጢር፣ የአፄው ትውልድ፣ ያ ትውልድና አሁን ያለው ትውልድ ልዩነትና አንድነት ወዘተ በሚሉ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ሰፊ ማብራሪያ ሰጥተዋል። የፕሮፌሰር መስፍንን ማብራሪያን ዘሪሁን ሙሉጌታ በሚከተለው መልኩ አደራጅቶታል።
ፕሮፌሰር መስፍን ወ/ማርያም የዕለቱን ንግግራቸውን ጀምረው የነበሩት የአፄ ኃይለስላሴ ‘‘ሥህተት’’ን በማውሳት ነበር። በእርግጥ ‘‘በስህተት መጀመሬ እሳቸው [አፄ ኃይለስላሴ] ጥሩ ስራ አልሰሩም ማለቴ አይደለም። አንዱ ስህተታቸው እሳቸው ጥሩ ስራ ሰራሁ የሚሉት ነው’’ ብለዋል።
በፕሮፌሰር መስፍን እምነት የአፄው ስህተት ኢትዮጵያ ለማሰልጠን በስደት አውሮፓ ቆይተው እዛ ብዙ ነገር ከማየት ይጀምራል ብለዋል። ‘‘በዚህ ላይ ኢጣሊያ ኢትዮጵያን ደቁሳታለች። ኢጣሊያ የሰለጠነች በመሆኗ በጋዝ መርዝና በተለያዩ መሳሪያዎች ክፉኛ ደቁሳናለች። አዋርዳናለች፣ ተሸንፎና ተዋርዶ የማያውቅ ሕዝብ ውርደቱ ተሰምቶት ነበር። ክብሩም ተነክቶ ነበር። አፄውም ይሄ ስሜት ስለተሰማቸው ኢትዮጵያን ለማሰልጠን ከፍተኛ ፍላጐት ነበራቸው’’ ሲሉ አስታውሰዋል።
የአፄ ኃይለስላሴ ትውልድ በፕሮፌሰር አገላለፅ የአድዋ ድል ክብር ጀግንነት ልቡ ውስጥ ያለ ትውልድ ነው። ያ ትውልድ ክብርና ኩራት የነበረው ትውልድ ነበር። ነገር ግን ጣሊያን ተመልሶ አዋረደው። ይሄ ደግሞ በኃይል ማስቆጨቱን የጠቀሱት ፕሮፌሰር ቁጭት ስለተሰማቸው አፄ ኃይለስላሴ ከነፃነት በኋላ ሲመለሱ ለመሰልጠን ቸኩለው ነበር። በመቸኮላቸውም ትምህርት ቤቶች በማቋቋም ተማሪዎችን ካገኙበት እየሰበሰቡ አዳሪ እያደረጉ አስተማሩ ብለዋል።
አፄ ኃይለስላሴ ኢትዮጵያን በችኮላ በማሰልጠን ካላቸው ፍላጐት አንፃር አዳሪ ትምህርት ቤትና በውጪ ሀገር ተማሪዎችን ቢያሰለጥኑም ትምህርቱ ግን ኢትዮጵያ ውስጥ ምን አለ? ምን የወረስነው ነገር አለ? ካለፈው ትውልድ ምን የወረስው ነገር አለ? ብለው አልጠየቁም ብለዋል። ይሄንንም ይበልጥ ሲያብራሩ ‘‘ፈረንጅ አጠቃን። ስለዚህ ፈረንጅን የምናጠቃበትን ሙያ ቶሎ ቶሎ እንማር ብለው ፈረንጆችን ከያሉበት አስመጡ። ከአውሮፓ፣ ከአሜሪካ፣ ከካናዳ አስመጡ። በየተማሪ ቤቱ አስተማሪ አደረጉ (ዳይሬክተርም ሆኑ)፤ እና አስተማሩን፤ እኛም ተማርን የሰጡንን ሁሉ እየተቀበልን ተማርን። ሌላ ቀርቶ አማርኛ እነሱ አስተማሩን። እኔ በሃይስኩል አማርኛን ያስተማሩኝ ፈረንሳዊ ናቸው። እና የውርደቱ ደረጃ እዚህ ላይ ደርሶ ነበር። ይሄ ሁሉ ግን ቶሎ ለመሰልጠን ነበር። ይሄም አልበቃ ተብሎ ወደ ውጪ ተልከን ተማርን። ተምረን ስንመለስ እየተንከባከቡን ከአውሮፕላን ስንወርድ ትምህርት ሚኒስቴር ተቀብሎ እቴጌ ሆቴል ወስዶን እዛ ስራ እስክናገኝ ድረስ በልተን ጠጥተን አድረን፤ ስራ ሲገኝ ቀስብለን ቤት ተከራይተን እንወጣለን። ቤት ተከራይተን በምንወጣበት ጊዜ የቤት እቃ መግዣ ተብሎ 3ሺህ ብር መንግስት ያበድረናል። ይሄ ሁሉ ያንን ትውልድ ለማሰልጠንና ኢትዮጵያ የሰለጠነች ለማድረግ ነበር’’ ብለዋል።
‘‘እ.ኤ.አ በ1951 ዓ.ም ‘‘Life Megazine’’ የሚባል መፅሔት ‘‘ኢትዮጵያ አንድም ኢንጂነር የላትም’’ ብሎ ፅፎ ነበር’’ ሲሉ ያስታወሱት ፕሮፌሰር መስፍን በወቅቱ እሳቸውን ጨምሮ የጊዜው መንግስት ባለስልጣናትን በንዴት አሳርሮ ነበር ብለዋል። ይሄንንም ተከትሎ በርካታ ወጣቶች ፈረንጅ ሀገር ሄደው እንዲሰለጥኑ ከተደረገ በኋላ ብዙ ኢትዮጵያውያን ኢንጅነሮች ሆነው መጡ ሲሉ አስታውሰዋል። በዚያን ጊዜ በሁለተኛ ደረጃ ውጪ ተምረው የመጡት እነ ሀይሉ ሻውል ናቸው ብለዋል።
አሁን ደርሼ ስመለከተው የአፄ ኃይለስላሴ ‘‘ስህተት’’ ታይቶኛል ያሉት ፕሮፌሰር መስፍን ሥህተቱ ምን እንደነበርም በሚከተለው መልኩ አብራርተውታል። ‘‘አፄ ኃይለስላሴ ቸኮሉ፣ ፈጠኑ፣ እነዛን ልጆች [እኔንም] ለማሰልጠን ቢያስቡም ኢትዮጵያዊ መሰረት አላስያዙንም። ሙሉ በሙሉ ፈረንጅ እንድንሆን አደረጉን። ፈረንጅ ሀገር ሄደን የፈረንጅን ነገር ሁሉ ተማርንና መጣን። ስንመጣ ሐበሻ-ሐበሻ ነበር። ኢትዮጵያም ኢትዮጵያ ነበረች። ምንም ፍንክች ብላ አልተለወጠችም። አስተዳደሩ ላይ ቁጭ ያሉት ሰዎች ‘‘የአድዋ ትውልድ ሰዎች’’ ናቸው። የአድዋ ትውልድ ስል ወያኔን ማለቴ አይደለም። በአድዋ ክብርና ድል ጊዜ የተወለዱትን ማለቴ ነው። እና ይሄ ትውልድ [የአፄ ኃይለስላሴ ትውልድ] እዛው ቁጭ ብሎ ጠበቀን። ያስብ የነበረውም እንደዛው እንደ አድዋው ጊዜ ነበር’’ ብለዋል።
በፕሮፌሰር መስፍን ማብራሪያ የአፄ ኃይለስላሴ ትውልድ ያስብ የነበረው ‘‘ጌታና አሽከር’’ን ነበር። የተማረውም ቢሆን የሰለጠነ አሽከር እንዲሆን ይፈለግ ስለነበር ተጨማሪ ስህተት መሰራቱንህ ያወሱት ፕሮፌሰር መስፍን በችኮላ ካስተማሩን በኋላ ተምረን ሲመጣ ‘‘አሽከር ሁኑ’’ አሉን በዚያን ጊዜ ትምህርት አሽከር ለመሆን አይደለም። በዚያን ጊዜ ትምህርት ‘‘በነፃነት መለወጥ’’ ማለት ነበር። እንኳን ፈረንጅ ሀገር የሄደው ቀርቶ ኢትዮጵያም ውስጥ የነበሩት በቀዳማዊ ኃይለስላሴ የነበሩት በሙሉ ነፃነት ነበር ያደጉት። በነፃነት እያሰቡ፣ በነፃነት እየፃፉ፣ በነፃነት እየተናገሩ በነፃነት እየጠየቁ ነበር ያደጉት ብለዋል።
ይሄ በነፃነት እየፃፈ፣ እየተናገረ፣ እየጠየቀ ያደገው ትውልድ፣ በዚህ ዘመን ባለው ትውልድ ‘‘ያ ትውልድ’’ የሚል መጠሪያ እንዳለው የጠቀሱት ፕሮፌሰር ‘‘ያ ትውልድ’’ በነፃነት አድጎና ተኮትኩቶ፣ ተንቀባሮ፣ አድጎ አሽከር መሆን ግን አቃተው ብለዋል።
‘‘አሽከርነት ብዙ ሰዎች ቃሉን እኔ የፈጠርኩት ይመስላቸዋል። በ1973 ዓመተምህረት ‘አዛዥ ሙሉሰው ምትኩ የሚባሉ ሰው የፃፉት መፅሐፍ በአጋጣሚ አንድ ሰው ሲያዞረው አገኘሁና በመቶ ብር ገዛሁት። በጣም ጠቃሚ መፅሐፍ ነው። መፅሐፉ ላይ ስም መጥቀስ ባያስፈልግም ‘እገሌ የልዑል አልጋ ወራሽ አሽከር፣ የራስ እገሌ አሽከር… የደጅ አዝማች አሽከር ወዘተ እያሉ ይጠቅሱ ነበር። እና የአሽከርነት ባህል ነበር። አሽከሮቹም አሽከር መሆናቸውን አይክዱም። አሁን አሁን መካድ መካካድ መጥቷል’’ ብለዋል።
እናም በአንድ ወቅት በአንድ መድረክ ላይ የአፄ ኃይለስላሴ ትውልድ ‘‘ የንጉሱ ሎሌዎች’’ ነበሩ በማለቴ የተናደዱ ነበሩ ሲሉ የሚያስታውሱት ፕሮፌሰር መስፍን ሀቁ ግን በአፄ ኃይለስላሴ ዘመነ መንግስት ሚኒስትሮቹ ሁሉ ሎሌዎች እንደነበሩ አስረድተዋል። እኔ ቃሉን ላሻሽለው ብዬ እንጂ ‘‘ባሪያም’’ ማለት እችል ነበር ያሉት ፕሮፌሰር መስፍን። ይህንን አባባላቸውንም ሲያጠናክሩ ሚኒስትሮቹ በወቅቱ ለንጉሱ ደብዳቤ ሲፃፃፉ ‘‘ባሪያዎ’’ እያሉ እንደነበርም አስታውሰዋል። በመሆኑም የአፄ ኃይለስላሴው ትውልድ (የአድዋው ትውልድ)ም ሆነ ከዚያ በኋላ የመጣው ‘‘ያ ትውልድ’’ በሎሌነትና በዜግነት መካከል ያለውን ልዩነት አላወቁትም ብለዋል።
‘‘በሎሌነትና በዜግነት መካከል ምንም አይነት ልዩነት ሳይኖር በመቅረቱ ፋይዳችን ሁሉ ተደበላልቆ አርበኞቻችንን ገድለናል የሚሉት ፕሮፌሰሩ፤ ‘‘አርበኛውን የሚገድል ሕዝብ በሌላ ሀገር ያለ አይመስለኝም። ሀውልት ሊያቆምላቸው የሚባቸውን ሰዎች የሚገድል ሕዝብ በሌላ አለም ያለ አይመስለኝም ወይም አላውቅም፤ እኛ ግን ራስ አበበን ገድለናል። ራስ መስፍንን ገድለናል። በላይዘለቀን ገድለናል ማን ያልገደልነው አርበኛ አለ። ይሄንን የምጠቅሰው በዜግነትና በሎሌነት መካከል ያለውን ልዩነት በደንብ እንድንረዳ በማሰብ ነው። ትልቁ ነገር በዚህች ሀገር ታሪክ ዜግነት ሳይሆን ሎሌነት ነው። ፉከራውም እኔ ያንተ አሽከር፣ እኔ ያንተ ቡችላ ነው። ይህ ባህል ነው፤ በአንድ ትውልድ ቢኖርም ተላልፏል። አንዱ ትውልድ የሰራው ስህተት ሌላው ትውልድ ተረክቦ ያስተላልፈዋል። ሎሌነቱን ብቻ ሳይሆን ጌትነቱንም ጭምር ነው ‘‘ያ ትውልድ’’ የምትሉት ጌትነትን ለመረከብ ቢፈልግም፣ ሎሌነትን ግን እምቢ ብሎ ነበር፤ ነገር ግን ሎሌነትን እምቢ ብሎ ‘‘እኔ ጌታ ልሁን’’ አለ። ‘‘እኔ ልደቁስ’’ አለ። ነፃነቱን አበላሸው። ነፃነቱን ወደ ስድነት ለወጠው’’ ሲሉ አስረድተዋል።
የአፄ ኃይለስላሴ ትውልድ ‘‘ያ ትውልድ’’ን ማለትም ለፕሮፌሰር መስፍን ትውልድ ያሉበትን ትውልድ ለአሽከርነት ሲፈልገው፣ ‘‘ያ ትውልድ’’ ወይም በፕሮፌሰር መስፍን አገላለፅ የጠፋው ትውልድ በተራው ግራ የገባው ትውልድ ላይ መቆሙን ይህ ግራ የገባው ትውልድ በአብዛኛው የሞተ፣ የተሰደደ፣ የተገዳደለ፣ የተጫረሰና ከእሱ በኋላ የመጣውንም ትውልድ ያስጨረሰ ነው ብለውታል። አጫራሹም ተጫራሹም ሁለት ትውልድ የባከነ ትውልድ እንደሆነም ፕሮፌሰሩ በማብራሪያቸው ገልፀውታል።
አፄ ኃይለስላሴ በዚህ ዘመን ‘‘ያ ትውልድ’’ የሚባለውን ወጣት እንደ አውሮፓ ለማድረግ ሞክረው አነሰም በዛም ‘‘ተማረ’’ የሚባል ሀይል ፈጥረው ማለፋቸውን የጠቀሱት ፕሮፌሰሩ ደርግ ሰክሮ ቢመጣም አፄው ያስተማሩትን ‘‘ተማረ’’ የተባለውን ኃይል ፈርቶት ተወው። ወያኔ ግን አልፈራውም ብለዋል።
ይሄንንም ገለፃቸውን በሚከተለው ማብራሪያ አስደግፈውታል። በቀዳማዊ ኃይለስላሴ ዘመን ሳንሱር ቢኖርም ዩኒቨርሲቲው አትሞ የሚያወጣው ነገር ግን ሳንሱር አልነበረበትም ብለዋል። ይሄም ዝም ብሎ ሳይሆን በትግልና በግጭት የመጣ እንደነበር አውስተው ዛሬ ግን በወያኔ ዘመን ሳንሱር ቢነሳም ወያኔ ግን ቂል አይደለም ብለዋል።
‘‘ወያኔ ሳንሱር በማንሳቱ ከአፄ ኃይለስላሴም ከደርግም ይሻላል። በአሁኑ ጊዜ ከምንጊዜውም በላይ ይፃፋል፣ ይታተማል፤ ይህ ባይካድም ዋጋ እያስከፈለ መሆኑን እያየነው ነው። በአፄ ኃይለስላሴ ዘመን ግን ዩኒቨርሲቲውን ሳንሱር አይነካውም። በዚህም ምክንያት ሕዝቡ ዩኒቨርሲቲውን ‘‘ቫቲካን’’ ብሎ ሰየመው። ጣሊያን ሀገር ውስጥ ቫቲካን ለብቻው እራሱን የቻለ ሀገር ሆኖ እንዳለው ሁሉ የቀዳማዊ ኃይለስላሴ ዩኒቨርሲቲ እንደ ቫቲካን የራሱን ነፃነት ነበረው’’ ሲሉ አስታውሰዋል።
ሌላው ታሪካችን ከጥንት ጀምሮ ያመጣብን ሌላ ችግር እንዳለም የጠቀሱት ፕሮፌሰር መስፍን ስልጣን ሁልጊዜ በጉልበት የሚገኝ መሆኑ ነው። በሀገረ-መንግስትነት (state) ኢትዮጵያ ብዙዎቹን የአውሮፓ አገሮች ትቀድማቸዋለች። ታላቋ ብሪታንያ ሀገር የተባለችው በ1707 አካባቢ ነው። ጀርመን ከ1815 እስከ 94 ዓ.ም ባለው ጊዜ ውስጥ ነው ሀገር የተባለችው። ኢጣሊያ በ1870 አካባቢ ነው ሀገረ-መንግስት የሆነችው። ፈረንሳይም በ18 መቶ ግድም ነው፤ ኢትዮጵያ በ525 ዓ.ም ሀገረ-መንግስት ከመሆን አልፋ ንጉስ ካሌብ የመንን የወረረበት ዘመን ነበር። እና ኢትዮጵያ ገና እንግሊዞች ሀገረ-መንግስት ለመሆን በሚፍጨረጨሩበት ጊዜ እኛ ግን ሀገረ-መንግስት ነበርን። እነሱ ‘‘ማግና ካርታ’’ የሚሉት በምዕራባውያን ለመጀመሪያው ጊዜ የመብት ጥያቄ ያነሱት እ.ኤ.አ በ1215 ዓ.ም ነበር። እኛ ኢትዮጵያውያን በ1215 ዓ.ም ግድም አቡነ ተክለሃይማኖት የዛጉዌን ስርወ መንግስት ወደ ሰሎሞን ስርወ-መንግስት የተለወጠበት ጊዜ ነበር። እኛ በዚያን ጊዜ የተደራጀን ሀገረ-መንግስት (state) ነበር። ሀገረ-መንግስት ማለት ደግሞ መሬት፣ ሕዝብና መንግስት በአንድ ላይ ያለው ማለት ነው። ይሁን እንጂ እነሱ (ምዕራባውያን) በ1215 ዓ.ም (እ.ኤ.አ) በማግና ካርታ የሰዎችን መሰረታዊ መብት የሚጠይቁበት ጊዜ ነበር። ይህም ማንም ሰው ከሕግ ውጪ አይያዝም፣ አይታሰርም፣ አይገደለም፣ ንብረቱን አይቀማምም የሚሉትን መብቶች የዛሬ ስምንትና ዘጠኝ መቶ አመት ጠየቁ። ጥያቄውም ከትውልድ-ትውልድ አልፎ በ1215 የተጠየቀውን ጥያቄ እያነሱ እየጠየቁ፣ እየታገሉ ዛሬ ለደረሱበት የዲሞክራሲ ስርዓት ደርሰዋል። እኛ ግን የመብት ጥያቄ ማንሳት የጀመርነው መቼ ነው? ለምንድነው የዘገየነው? ጦርነት ተስማምቶን ነው? ጥቃትና ውርደት፣ ጭቆና ተስማምቶን ነው?’’ ሲሉ ጠይቀዋል። ለዚህ ጥያቄ ከእያንዳንዱ ሰው በተጨማሪ ትውልዱ እራሱን መጠየቅ አለበት ብለዋል።
በፕሮፌሰር መስፍን አገላለፅ አንድ ትውልድ በ40 አመት ክልል ውስጥ ያለ ትውልድ መሆኑን ጠቅሰው አሁንም በደርግና በወያኔ ጊዜ የተወለደው ዕድሜው ከ40 አመት በታች ያለው ትውልድ ለልጆቼ ምን አስተላልፋለሁ፣ ምን አወርሳለሁ ብሎ እራሱን መጠየቅ አለበት ብለዋል።
ይህ ትውልድ ለልጆቹ ምን አወርሳለሁ? ምን አስተላልፋለሁ ብሎ ሲያስብ አንድ ነገር ቁሞ ማሰብ እንዳለበትም ፕሮፌሰሩ ሳይጠቅሱ አላለፉም። ይኸውም የሳቸው ትውልድ የሆነው በተለምዶ ‘‘ያ ትውልድ’’ የሰራውን ስህተት እንዳይደግም መጠንቀቅ አለበት ብለዋል። ‘‘ያ ትውልድ’’ ሎሌነቱና አሽከርነቱን አልፈልግም ቢልም ‘‘ጌታ ልሁን’’ ብሎ ግን ስህተት ሰርቷል። ‘‘ጌታ ልሁን’’ ማለት በሌላ አነጋገር ‘‘ሎሌ ይኑረኝ’’ ማለት ነው። ስለዚህ ይህ ትውልድ ይህንን ስህተት መድገም የለበትም። ማለት ያለበት እኩል እንሁን፣ ዜጎች እንሁን፣ እኩዮች በመሆን ስልጣንን እንግራው ማለት አለበት። ስልጣን በስርዓት የሚገኝ እንጂ በጉልበት የሚገኝ እንዳይሆን ማድረግ አለበት። ስልጣን የጌቶች መብት እና ይዞታ ሳይሆን የሕዝብ መብት ብሎ አምኖ ማሳመን አለበት ብለዋል። ይህ ትውልድ ይህንን ካደረገ ነፃ ይወጣል ብለዋል።
ፕሮፌሰር ይህ የአሁኑ ትውልድ ብዙ የሚፈረድበት አለመሆኑን በሰፊው አብራርተዋል። መሠረት አጥቶ ገበታ ላይ እንዳለ ቅጠል የሚዋልል መሆኑን ጠቅሰዋል። ትውልዱ ዋለለ ማለት ሀገርም እንደሚዋልል ገልፀዋል። ይህ የአሁኑ ትውልድ ለራሱ ኑሮ ኃላፊነት መውሰድ አለበት ብለዋል። ይህ የዘመናችን ትውልድ ለራሱ ኃላፊነት የማይወስድ በመሆኑ እናት አባቱ ቤት የሚኖር ተጧሪ ትውልድ ነው ብለዋል። አንድ ሰው እራሱን ቻለ ማለት በደካማዎች ወላጆቹ ላይ ጥገኛ ሆኖ መኖር አይደለም ያሉት ፕሮፌሰር መስፍን ቆሎ የሚሸጡ እናቶች ልጆቻቸውን ከመቀለብ አልፈው ጫት መግዣ እንደሚከጅሏቸው ነው የገለፁት። እናም ይህ ትውልድ ይህንን መቀየር ኃላፊነት አለበት ብለዋል።
የሀገሪቱ ዩኒቨርስቲዎች በተመለከተ ዩኒቨርሲቲ አይደሉም ያሉት ፕሮፌሰር፤ ዩኒቨርሲቲው ውስጥ ፕሮፌሰሮችና ዶክተሮች ቢኖሩም እነሱም ከጫት እና ከድራፍት (በድሮ ጠጅ ቤት አይነት) ከዚያ አይለዩም ብለዋቸዋል። ፕሮፌሰሮቹም ሆነ ዶክተሮቹ አይናገሩም አይፅፉም ሲሉ ወቅሰዋል። ድሮ በዩኒቨርሲቲ ውስጥ በተለያዩ ጉዳዮች ውይይትና ክርክር እንደነበር አስታወሰዋል። አሁን ግን በዩኒቨርሲቲ ውስጥ አፍ፣ ጆሮ እና አይን ተከልሏል ብለዋል። በአሁኑ ጊዜ የዩኒቨርሲቲዎች ድምፅ አይሰማም ብለዋል። ይህንንም ትውልዱ መቀየር እንዳለበት አስገንዝበዋል።
ፕሮፌሰር መስፍን የዚህን ዘመን ትውልድ ፈተናም የሚያጠናክረው ውሸት የነገሰበት ዘመን መሆኑ፣ ወንጀል በአዋጅ የሚወጣበት ዘመን በመሆኑ ነው ብለዋል። በተለይ ሀሳብን በመግለፅ ‘‘ሽብርተኝነት’’ እየተባለ መሆኑንም አስገንዝበዋል። የዚህ ሁሉ ምንጭ የ‘‘ያ ትውልድ’’ ርዝራዥ ውጤት መሆኑንም አስረድተዋል። ደርግም ቢሆን የ‘‘ያ ትውልድ’’ ርዝራዥ፣ ወያኔም እንዲሁ ያሉት ፕሮፌሰር እስርቤትም የዚያ ትውልድ ርዝራዦች አሉ ብለዋል። የ‘‘ያ ትውልድ’’ ርዝራዥ በፈጠረው ችግር የዚህ ዘመን ትውልድ በርካታ ችግሮች ውስጥ መዘፈቁን የጠቀሱት ፕሮፌሰር መስፍን እስክንድር ነጋን በምሳሌነት አንስተዋል።
‘‘እስክንድር ነጋ ከአሜሪካ ኢትዮጵያ ከደረሰ ቀን ጀምሮ እንዲሁ ፍዳውን እንደበላ ነው። ከእስር ቤት ሲገባና ሲወጣ፣ እናቱ ፍዳዋን ስትበላ ባለቤቱ በያለበት እየዞረች ስታለቅስ ነው ያለችው። እስከዚህ ድረስ እስክንድር ምን አደረገ? በእርግጥ ይናገራል፣ የሚያምንበትን ይፅፋል፣ ይህ ትክክል አይደለም የሚል ሰው ካለ እንደሱ ንግግሩን በንግግር፣ ፅሁፉን በፅሁፍ መመከት ይችላል። ይህ ችሎታ የሌላቸው ሰዎች የሚቀናቸው ጉልበት ነው። ሀሳብን በሀሳብ መቋቋም የማይችሉ ሰዎች በጉልበት መጠቀም ይፈልጋሉ’’ ብለዋል።
‘‘ከ30 እና 40 አመት በፊት እኔን ‘‘ይሄ ልጅ አስቸገረ’’ እባል ነበር። ዛሬ ደግሞ ‘‘ይሄ ሽማግሌ’’ እየተባልኩ ነው። ያኔ ከ40 አመት በፊት የነበሩ ሽማግሌዎች ልጆችን አልሰማ ብለው ለእነሱም ለሀገሪቱም የማይበጅ ሁኔታ ውስጥ ጥለውን ሄዱ። አሁን ደግሞ ያሉት ጨርሶ የሚነግራቸውም የለ። ዝግ ናቸው። ውስጥ እርስ በርሳቸው ብቻ እየተነጋገሩ ከውጪ የሚገባ ኀሳብ የለ፣ ሀሳባቸውን የሚያናፍስላቸው የለም። እና አሁን ቄስ የለ፣ ንስሃ አባት የለ፣ አባት የለ፣ ሽማግሌ የለ፣ የሚቆጣ የለ፣ ማን ምን ለማን ይናገር? ዝግ ነው’’ ሲሉ አሁን ያለውን ሁኔታ ገልፀውታል።
ትውልድ ከትውልድ እየተሻሻለ አለመሄዱ ዛሬ ላለንበት ችግር መዳረጉን የጠቀሱት ፕሮፌሰር መስፍን የትውልድ ዱላ ቅብብሉ ‘‘እንዘጭ… እንቦጭ…’’ አይነት ነው ብለውታል። ለዚህም እንደማሳያ ዘመነ መሳፍንትን ጠቅሰዋል።
‘‘ዘመነ-መሳፍንት ብዙ የአውሮፓ አገሮች ጠይቀውት የነበረ፣ ከፈረንሳይ አብዮት ጋር ሊወዳደር የሚችል ፖለቲካዊ ክስተት ነው። በወቅቱ መሳፍንቶቹ ተሰብስበው ከአሁን ወዲያ ማንም በነገሰና ዘውድ በደፋ ቁጥር አይግዛን፣ በየቦታችን ወይም በየቤታችን እኛው ገዢዎች ሆነን ቁጭ እንበል አሉ። ይህ በጣም ግሩም የሆነ ሪፐብሊካኒዝም መንፈስ የነበረበት ነው። ነገር ግን ቴዎድሮስ መጣና የእነሱን መንፈስ ጉዳዩ ውስጥ ሳያስገባ እነሱን ድምጥማጣቸውን አጠፋና ያው ድሮ የነበረውን ነገር ጀመረ። ከዚያ በኋላም ደርግ አፄ ኃይለስላሴን አውርዶ መንግስቱ ኃይለማርያም ተካ። መንግስቱ ዘውድ ቢደፋ ማን ይከለክለው ነበር? አሁንም ያለው ልክ እንደዛው ነው። እና በትውልድ ሂደት ውስጥ ምን ተማርን? ሕዝቡስ ገዢዎቹ እንዲማሩ አያስገድዳቸውም’’ ሲሉ ጠይቀዋል።
ለዚህ ሁሉ ምክንያቱ የማኀበረሰባችን የጭቆና ባህል መንሰራፋቱን በአብይ ምክንያትነት ፕሮፌሰሩ አንስተዋል። ‘‘ውስጣችን ጨቋኝ የመሆን ጠንካራ ፍላጎት አለ። ሁላችንም ጨቋኝ መሆን እንፈልጋለን። ቢያጣ-ቢያጣ ባል ሚስቱን ይጨቁናል። ጨቋኝነትን ስለምንፈልግ በምትኩ ተጨቋኝ መሆንም እንችላለን። ጨቋኝ መሆን የሚቻለው በተጨቋኝነት መንገድ ላይ ነው። እሺ ብሎ፣ ሰግዶና አደግድጎ፣ ተልፈስፍሶ ይቆይና ሹመት ሲመጣ አንበሳ ነኝ ይላል። ይህ ጭቆና ተጨቋኝነት የተያያዙ ነገሮች ከመሆን አልፈው ባህላችን ሆኗል።’’ ብለዋል። ይሄንንም ተጨባጭ ባሉት ማስረጃ ሲያቀርቡ በአንድ ወቅት በአፄ ኃይለስላሴ ዘመነ መንግስት አንድ ሚኒስትራቸውን ተናደው በጥፊ ሲሏቸው ሚኒስትሩ በበኩላቸው ወጣ ሲሉ ያገኙትን የቅርብ ረዳታቸውን በጥፊ አሉ። ይህ ጥፊ እያለ-እያለ ወጥቤት ድረስ ዘለቀ ብለዋል። እናም ኢትዮጵያውያን አንጠይቅም፣ እምቢ አንልም፣ የተማረውም ቢሆን ሲጨቆን ዝም ይላል’’ ካሉ በኋላ ሌላ አስገራሚ ተጨባጭ ምሳሌ አከሉበት።
‘‘ሀይሉ አርአያ (ዶ/ር) አንድ የደርግ ካድሬ ላይ ከኋላ ሆኖ መንገድ ልቀቅልኝ ብሎ የመኪና ጡሩምባ ነፋበት፤ ያ የደርግ ካድሬ መኪናውን እንዳቆመ መጥቶ በጥፊ ወለወለው፤ በኃላ ኃይሉ ሄዶ የነሱ ሎሌ ሆነ፤ እና የማይገባን ነገር አለ። ጨቋኝ መሆን እስከፈለግን ድረስ ጭቆናን ማስወገድ አለብን። የጭቆና አስተሳሰብ በዜግነት ባለን እኩልነት መንፈስ ላይ ማፅናት አለብን’’ ሲሉ መክረዋል።
በአጠቃላይ የዚህ ዘመን ትውልድ ያለፉ ትውልዶች የወረሳቸውን ችግሮች ላለመድገምና ቀጣይ ለሚመጣው ትውልድ በቆራጥነት መታገል ተገቢ እንደሆነ ጠቅሰዋል። በዕለቱ የተገኙ ወጣቶች በፕሮፌሰር መስፍን ገለፃ ጋር በተያያዘ በርካታ ጥያቄዎችን አንስተዋል፤ በተለይ ከማንነት መቃወስ ጋር የተያያዙ፣ ሀገሪቱ ከምትከተለው የፖለቲካ አካሄድ አንፃር ባሉ ጉዳዮች ውይይት ተደርጓል።
ይህ ትውልድ ጨለምተኛ ከመሆን ባለፈ ተስፋ ሰጪ ዕድሎች እንዳሉትም ተጠቅሷል። ፕሮፌሰር መስፍንም ይህ ትውልድ በኃላፊነትና በኢትዮጵያ ጨዋነት ከተንቀሳቀሰ ከትውልድ ትውልድ ሲንከባለሉ የመጡ መሠረታዊ ችግሮችን መፍታት እንደሚችል ገልፀዋል። ለዚህ ግን በርትቶና ጠንክሮ በቆራጥነት መታገል ተገቢ መሆኑን አስምረውበታል።
በሊባኖስ መሬት ለመሬት የተጎተተችው ኢትዮጵያዊት አስከሬን አዲስ አበባ ገባhttp://www.ethiopianreporter.com/news.htmlContinue Reading
ጎሪት በ NO ውስጥ ይገኛል ፡፡ 111 Xinguang ሮድ ፣ የዚንጋንግ ኢንዱስትሪያል ዞን ፣ ዚጂያንግ ግዛት ሊዩሺ ከተማ ከ 109.09 ሚሊዮን CNY የተመዘገበ ካፒታል ከ 9,800m በላይ ስፋት ያለው2 እና ከ 16,000m በላይ የግንባታ ቦታ2.
ጎሪት በዋነኛነት በ 5 6 የምርት ዓይነቶች በቮልት 6 ~ 40.5kV: ① ከቤት ውጭ የኤች.አይ.ቪ የኤሌክትሪክ ዕቃዎች; ② የኃይል ስርዓት ስርጭት አውታረመረብ ራስ-ሰር መሣሪያዎች; ③ የቤት ውስጥ ከፍተኛ-ቮልቴጅ የኤሌክትሪክ ዕቃዎች; ④ ከፍተኛ-ቮልቴጅ የተሟላ የማቀያየር መለዋወጫ እና አካላት; ⑤ ከፍተኛ-ቮልቴጅ የቫኪዩም ማቋረጫ ተከታታይ።
ጎሪት በሀገር ውስጥ እና በውጭ ያሉ የተራቀቁ ቴክኖሎጅዎችን በመሳብ ከፍተኛ የቴክኖሎጂ ምርቶችን ለማምረት እና ለማምረት ቁርጠኛ ነው ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2012 የዜጂጂያንግ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ድርጅት የምስክር ወረቀት አግኝቷል ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2013 ከፍተኛ የቴክኖሎጂ ድርጅት የምስክር ወረቀት አግኝቷል ፡፡ በወቅቱ በደርዘን የሚቆጠሩ ብሔራዊ የፈጠራ ባለቤትነት ቴክኖሎጂዎችን አግኝቷል ፡፡ ኩባንያው ሁልጊዜ ጥራት ባለው መሠረታዊ የህልውና መሠረታዊ ፅንሰ-ሀሳብ ላይ ተጠብቆ IS09001 ን / 2008 የጥራት ማኔጅመንት ሲስተም ፣ ጂቢ / T28001-2011 / OHSAS18001 ን አጠናቋል ፡፡ በ 2014 የስቴት ፍርግርግ ኮርፖሬሽን የአቅራቢዎች ብቃቶች ማረጋገጫ አለፈ; በ 2016 የውስጠ-ሞንጎሊያ ኤሌክትሪክ ኃይል (ግሩፕ) ኩባንያ ኃ.የተ.የግ.ማ / የጊሪት ምርቶች ለመሣሪያ ቁሳቁሶች ግዥ የብቃት ማረጋገጫ የምስክር ወረቀት አግኝቷል ፡፡ እንደ ስቴት ፍርግርግ ፣ ደቡብ ፍርግርግ ፣ ፔትሮኬሚካል ሲስተም ፣ የኃይል ማመንጫ ኩባንያ ፣ የባቡር ሐዲድ ፣ የማዘጋጃ ቤት አስተዳደር ወዘተ ፣ እንዲሁም እንደ ሩሲያ ፣ ዩክሬን ፣ ቬትናም ፣ ካዛክስታን ፣ ኒው ዚላንድ ፣ ፔሩ ፣ ፖላንድ ፣ ቱርክ ወዘተ ባሉ ዓለም አቀፍ ገበያዎችም የተጠቃሚውን ዕውቅና እና ውዳሴ አግኝተዋል ፡፡
ጎሪት የተራቀቀ የኢ.አር.ፒ. አውታረ መረብ አያያዝ ስርዓት እና በኮምፒተር የታገዘ የዲዛይን ስርዓት ገንብቷል ፡፡ በራሱ ጠንካራ የቴክኒክ ኃይል ፣ በተራቀቀ የማምረቻ ቴክኖሎጂ ፣ ፍጹም የሙከራ ዘዴዎች ፣ የላቀ የምርት ጥራት እና ከአገር ውስጥ የኃይል ዘመናዊ ልማት ፍላጎቶች ጋር ተዳምሮ ጎሪት መሪ መሪ ቴክኖሎጂን እና እጅግ በጣም ጥሩ ዋጋ ቆጣቢ ምርቶችን ማዳበሩን ቀጥሏል ፡፡ ጎሪት ለደንበኞች ጥራት ያላቸውን ፣ የተሻሻሉ ምርቶችን እና ጥሩ አገልግሎቶችን ለደንበኞች ይሰጣል እንዲሁም ለኃይል ኢንዱስትሪ ልማት ከፍተኛ አስተዋፅኦ ያደርጋሉ ፡፡
ዝርዝሮች: ባንድ 7.5 ሚ.ሜ ስፋት እና 1.7 ሚሜ ውፍረት አለው ፡፡ ቀለበቱ በድንጋይ ላይ 4 ሚ.ሜ ውፍረት እና ክብደቱን ይመዝናል በግምት 11.1 ግራም በ 10k ወርቅ ፣ 12.6 ግራም በ 14k ወርቅ ፡፡ ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጥ ውስጠኛው በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
የብረት አማራጮች: 10 ኪ ነጭ ወርቅ ፣ 14 ካይት ነጭ ወርቅ ፣ 10 ኪ ቢጫ ወርቅ ፣ 14 ኪ ቢጫ ወርቅ ወይም 14 ኪ.ሜ ሮዝ ወርቅ ፡፡ 14 ኪ ፓላዲየም ነጭ ወርቅ (ኒኬል ነፃ) እንደ ብጁ አማራጭ ይገኛል ፣ እባክዎ ዝርዝሮችን ለማግኘት እኛን ያነጋግሩን ፡፡
የመጠን አማራጮች: የወንዶች የኔኒያ ቀለበት በአሜሪካ መጠን ከ 8 እስከ 20 ፣ በአጠቃላይ እና በግማሽ መጠኖች ይገኛል (13.5 እና ከዚያ በላይ የሆኑ መጠኖች ተጨማሪ $ 45.00 ናቸው).
“ኔንያ” ፣ “ሚትሪል” እና “የጥበቡ ጌታ” እና በውስጣቸው ያሉት ገጸ-ባህሪዎች እና ቦታዎች ለባዳሊ ጌጣጌጥ ፈቃድ የተሰጠው የመካከለኛ ዓለም ኢንተርፕራይዞች የሳውል ዛንትዝ ኩባንያ ዲ / ቢ የንግድ ምልክቶች ናቸው ፡፡ መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
ለዚህ ፍርድ መነሻ የሆነዉ ከሳሽ ግንቦት 10 ቀን 2010 ዓ/ም አሻሽለዉ ያቀረቡት የክስ አቤቱታ ሲሆን ይዘቱም ህጻን ቦንቱ ናንሲ ሚካያ የወ/ሪት ሚካያ ኃይሉ ወራሽ መሆኗን ከሳሽ ወ/ሮ ሙሉእመቤት ጻጋዬ የህጻን ቦንቱ ናንሲ ሞግዚት መሆኗን ይህም በአዲስ አበባ ከተማ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በመ/ቁ 1644/06 በቀን 26/6/06 ዓ/ም የተረጋገጠ መሆኑን ተከሳሽ ታህሳስ 10 ቀን 2010 ዓ/ም በተጻፈ ውል የአርቲስት ሚካያ ባኃይሉን ጊዜ ቢነጉድም የሚለዉን የሙዚቃ ስራ ከሀገር ዉጪ የሙዚቃ ስራዉን በሲዲ ለማሰራጨት መብቱን ከከሳሽ በብር 200,000 (ሁለት መቶ ሺህ) የገዛ መሆኑን ለዚህም ክፍያ ይሆን ዘንድ ቁጥሩ ኤቢዋይ 5935402 የሆነ ብር 200,000 (ሁለት መቶ ሺህ) የያዘ ቼክ የሰጧቸዉ መሆኑን ይሁን እንጂ ተከሳሽ በቼኩ ክፍያ እንዳይፈጸም ተከሳሽ ለባንኩ ትዕዛዝ በመስጠቱ በቼኩ ላይ የተመለከተዉ ገንዘብ ሳይከፈላቸዉ የቀረ መሆኑን ገልጸዉ ተከሳሽ በቼኩ ላይ የተመለከተዉን ብር 200,000.00(ሁለት መቶ ሺህ) ከነ ህጋዊ ወለዱ እንዲከፈላቸዉ እንዲወስንላቸዉ እንዲሁም በዚህ ክስ ምክንያት የደረሰባቸዉ ወጪና ኪሳራ እንዲተካላቸዉ ዳኝነት ጠይቋል፡፡
ከሳሽ ያቀረቡት የክስ አቤቱታ ለተከሳሽ እንዲደርስ ተደርጎ ተከሳሽ ግንቦት 22 ቀን 2010 ዓ/ም በተጻፈ በቃለ መሕላ በተደገፈ አቤቱታ የቀረበባቸዉን ክስ ለመከላከል የመከላከያ ማስፈቀጃ ያቀረቡ ሲሆን ፍርድ ቤቱም በተከሳሽ የቀረበዉን የመከላከያ ማስፈቀጃ ከመረመረ በኋላ ሰኔ 13 ቀን 2010 ዓ/ም በዋለዉ ችሎት ተከሳሽ በከሳሽ የቀረበበትን ክስ እንዲከላከል ፈቅዷል፡፡ በዚህም መሰረት ተከሳሽ ሰኔ 25 ቀን 2010 ዓ/ም የተጻፈ የመከላከያ መልስ አቅርቧል፡፡ ይዘቱም ታህሳስ 10 ቀን 2010 ዓ/ም በተፈረመዉ ውል ላይ የውል ተቀባይ የሆነዉ አቶ ጌዲዮን አማረ የተከሳሽ ድርጅት የአይቲ ባለሙያ እንጂ ስራ አስኪያጅ ያለመሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን አማራ ከተከሳሽ የተሰጣቸዉ ምንም አይነት ውክልና የሌላቸዉ መሆኑን፤ ተከሳሽን ወክለዉም ምንም አይነት ውል መፈጸም የማይችሉ መሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን አማራ ለአነስተኛ ስራዎች ለዋስትና የተቀመጠ ቼክን ፈርሞ ለከሳሽ የሰጠ መሆኑን፤ ተከሳሽ ዉሉ ላይ በተመለከተዉ መልኩ የከሳሽን ካሴት በውጭ ሀገር ያላሰራጨ፣ ያላሳየ እና ለሽያጭ ያላቀረበና ጥቅም ያላገኘ መሆኑን፤ ከሳሽ የሙዚቃ ስራዉ ዉጭ ሀገር ሳይሰራጭ ቀድመዉ በሀገር ዉስጥ በማሰራጨታቸዉ ስራዉ በዉጭ ሀገር ያልተሰራጨ መሆኑን፤ ለክርክሩ መነሻ የሆነዉን ቼክ የድርጅቱ ተወካይ ፈርመዉ ባስቀመጡበት ሁኔታ ኦቶ ጌዲዮን አማረ ያለ አግባብ ፈርሞ ለከሳሽ የሰጠ መሆኑን ቼኩም ለዋስትና የተሰጠ መሆኑን ገልጾ ተከሳሽ የከሳሽ ክስ ውድቅ እንዲደረግላቸዉ ጠይቋል፡፡
ተከሳሽ ካቀረበዉ የመከላከያ መልስ በተጨማሪ ሰኔ 25 ቀን 2010 ዓ/ም በተጻፈ የተከሳሽ ከሳሽነት ክስ ያቀረበ ሲሆን ይዘቱም በተከሳሽ ከሳሽ ስም እና በከሳሽ ተከሳሽ ስም ታህሳስ 10 ቀን 2010 ዓ/ም የተደረገ ውል መኖሩን የተከሳሽ ከሳሽ የተረዱ መሆኑን ይሁን እንጂ በተከሳሽ ከሳሽ ስም በውሉ ላይ የፈረሙት ግለሰብ የድርጅቱ የአይቲ ባለሙያ እንጂ ስራ አስኪያጅ አለመሆናቸዉን፤ የተሰጣቸዉ ውክልናም የሌለ መሆኑን፤ የተከሳሽ ከሳሽ በውሉ ላይ የተጠቀሰዉን ካሴት በውጭ ሀገር ያላሰራጨ፤ ያላሳየ እና ጥቅም ያላገኘ መሆኑን ገልጸዉ ታህሳስ 10 ቀን 2010 ዓ/ም በተከሳሽ ከሳሽ ስም እና በከሳሽ ተከሳሽ ስም የተፈጸመዉ ውል እንዲፈርስ እንዲወሰንላቸዉ ጠይቋል ፡፡
የተከሳሽ ከሳሽ ያቀረቡት ክስ ለከሳሽ ተከሳሽ ደርሶ የከሳሽ ተከሳሽ ታህሳስ 8 ቀን 2011 ዓ/ም የተጻፈ የመከላከያ መልስ ያቀረቡ ሲሆን ይዘቱም የተከሳሽ ከሳሽ እንዲፈረስ የጠየቁት ውል የተፈረመዉ በተከሳሽ ከሳሽ ድርጅት ምክትል ስራ አስኪያጅ እና ተወካይ መሆኑን፤ ዉሉም የድርጅቱ አርማ ባረፈበት ወረቀት እና ማህተም የተረጋገጠ እና በድርጅቱ ዉስጥ የተፈረመ በመሆኑ የተከሳሽ ከሳሽ ውሉን አላቀዉም በማለት ያቀረቡት ክርክር ሀሰት መሆኑን፤ ይህን ክስም የተከሳሽ ከሳሽ ያቀረቡት የሙዚቃ ስራዉን ኦንላይን ላይ ጭነዉ ገቢ ማግኝት ከጀመሩ በኃላ መሆኑን፤ ይህም የተከሳሽ ከሳሽ ቅን ልቦና የሌለዉ መሆኑን የሚያሳይ መሆኑን፤ የተከሳሽ ከሳሽ ውሉ ከመፈረሙ በፊት ድርድር ሲያደርጉ የነበረ መሆኑን፤ ዉሉ ሲፈረምም ሙሉ ፈቃዳቸዉን ሰጥተዉ የተፈረመ መሆኑን፤ ዉሉ ከተፈረመ በኃላም ከከሳሽ ጋር ስለ ዉሉ መልካም አፈጻጸም ሲነጋገሩ የነበረ መሆኑን፤ የከሳሽ ተከሳሽ ዉሉን የፈጸሙት በቅን ልቦና መሆኑን፤ የተከሳሽ ከሳሽ ዉሉን በውጭ ሀገር አለማስራጨቱ ዉሉ እንዳይጸና ሊያደርግ የሚችል አለመሆኑን ገልጸዉ የተከሳሽ ከሳሽ ክስ ውድቅ እንዲደረግ ጠይቋል፡፡
ፍርድ ቤቱ ታህሳስ 10 ቀን 2011 ዓ/ም በዋለዉ ችሎት ክስ የሰማ ሲሆን ከሳሽ ባቀረቡት ክርክር ተከሳሽ የአርቲስት ሚኪያ በሀይሉን የሙዚቃ ስራ በውጭ ሀገር ለማሰራጨት በብር 200,000 የገዛ መሆኑን፤ ለዚህም ክፍያ ይሆን ዘንድ ለክርክሩ መነሻ የሆነዉን ቼክ ለከሳሽ የሰጠ መሆኑን፤ ይህንም ቼክ ለክፍያ ባቀረቡ ጊዜ ሊከፈላቸዉ ያልቻለ መሆኑን፤ ታህሳስ 10 ቀን 2010 ዓ/ም የተደረገዉ ውል ሁለት ዘርፍ ያለዉ መሆኑን አንዱ የወጭ ሀገር ስርጭትን የሚመለከተ ሲሆን ሌላዉ ደግሞ የኦንላይን ስርጭትን የሚመለከት መሆኑን፤ በዚህ መዝገብ ክስ ያቀረቡት የውጭ ሀገር ካሴት ስርጭትን በተመለከተ መሆኑን የኦንላይን ስርጭቱን በተመለከተ ያልበሰለ በመሆኑ ክስ ያላቀረቡ መሆኑን፤ ውክልና በዝምታ ወይም በግልጽ ሊሰጥ ይችላል በመሆኑም ተከሳሽ ዉሉን የፈረሙት አቶ ጌዲዮን አማረ ውክልና የላቸዉም በማለት ያቀረበዉ ክርክር የህግ መሰረት የሌለዉ መሆኑን፤ ውክልና በግድ በጽሁፍ መሰጠት የሌለበት መሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን ከሌሎች አርቲስቶች ጋርም ድርጅቱን ማህተም ተጠቅሞ ውል ሲፈጸም የነበረ መሆኑን፤ ተከሳሽ ክፍያዉን ለመፈጸም የሚገደደዉ ጥቅም በማግኘቱ ብቻ አለመሆኑን፤ ተከሳሽ አቶ ጌዲዮን አማረ ላይ የወንጅል ክስ ማቅረበባቸዉ የቀረበባቸዉን ክስ ለመከላከል የማያበቃ መሆኑን፤ ቼኩን የፈረመዉ ሁለት ሰዉ መሆኑን አንደኛዉ ፈራሚ አቶ ጌዲዮን አማረ መሆኑን፤ ማህተሙ የድርጅቱ መሆኑን፤ ተከሳሽ ያልካደ መሆኑን የሀገር ዉስጥ ስርጭቱን ከሳሽ በፈለገዉ መልኩ የማሰራጨት መብት ያለዉ መሆኑን፤ ይህን አስመልክቶም በውሉ ላይ የተቀመጠ ገደብ የሌለ መሆኑን ገልጸዉ ያቀረቡት ክስ እና የከሳሽ ተከሳሽነት መልስ አጠናክረዉ የተከራከሩ ሲሆን ተከሳሽ በበኩላቸዉ ባቀረቡት ክርክር ለአቶ ጌዲዮን አማረ በውልና ማስረጃም ሆነ በድርጅቱ የፕሮቶኮል ደብዳቤ የተሰጣቸዉ ውክልና የሌለ መሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን አማረ የፈጸመዉን ውልም በዝምታ ያልተቀበሉ መሆኑን፤ ውል እንዲፈጽሙም የተሰጣቸዉ ውክልና የሌለ መሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን አማረ የድርጅቱን ሄደር እና ማህትም አለ አግባብ በመጠቀሙ የወንጅል ክስ ያቀረቡበት መሆኑን፤ ቼኩም ተቀምጦ የነበረዉ ለከሳሽ ክፍያ አለመሆኑን፤ የሙዚቃ ስራዉንም ያልገዙ መሆኑን፤ ያገኙት ጥቅም የሌለ መሆኑን፤ በተጨማሪ ማስረጃነት የቀረቡት ማስረጃዎች የሚያስረዱት ዩቲዩብን በተመለከተ እንጂ የካሴት ስርጭትን የሚመለከቱ አለመሆናቸዉን በመግልጽ ያቀረቡትን የመከላከያ መልስ እና የተከሳሽ ከሳሽነት ክስ በማጠናክር ክርክራቸዉን አቅርቧል፡፡
ፍርድ ቤቱ መጋቢት 26 ቀን 2011 ዓ/ም በዋለዉ ችሎት በተለየዉ ጭብጭ ላይ የግራ ቀኙን ምስክር ሰምቷል፡፡ በዚህም መሰረት በከሳሽ በኩል የቀረቡትም ምስክሮች በሰጡት የምስክርነት ቃል ተከሳሽ ጊዜዉ ቢነጉድም የሚለዉን በክሱ ላይ የተጠቀሰዉን የሙዚቃ ስራ ከ1ኛ እና ከ3ኛ የከሳሽ ምስክሮች ጋር በመሆን ሰምቶት የወደደዉ በመሆኑ የውጭ ሀገር ስርጭቱን ለመግዛት ፈቃደኛ የነበረ መሆኑን ሀገር ዉስጥም አቶ ጌዲዮን አማረ የተባለ ወኪል ያለዉ በመሆኑ ዋጋዉን በተመለከተ ከእሱ ጋር ጨርሱ ያለ መሆኑን፤ አቶ ጌዲዮን አማረ በተከሳሽ ድርጅተ ዉስጥ የሚሰራ መሆኑን ስራዉ በሲዲ ሊታተም ሲልም የከሳሽ ቤተሰብ የሆነዉ 1ኛ ምስክር የሚኪያ በሀይሉን ፎቶ ግራፍ ለዲዛይን በተከሳሽ ጥያቄ መሰረት ለተከሳሽ የላኩ መሆኑን፤ የሙዚቃ ስራዉ ውል በተከሳሽ ቢሮ ዉስጥ የተፈጸመ መሆኑን፤ ተከሳሽ የሙዚቃ ስራዉ በቅርብ ጊዜ የሚወጣ መሆኑን በፌስቡክ ገጻቸዉ ላይ ሲያስተዋውቁ የነበረ መሆኑን፤ ለክፍያ የተሰጠዉ ቼክ የታገደ በመሆኑ ተከሳሽ ሲደወልላቸዉ ድርጅቱ ችግር ዉስጥ ነዉ ትንሽ ታገሱ ይከፈላችኋል ሲሉ የነበረ መሆኑን፤ በወቅቱ ስለ አቶ ጌዲዮን አማረ ውክልና ያነሱት ነገር አለመኖሩን፤ ተከሳሽ ሀገር ዉስጥ በመጡ ጊዜም የከሳሽ ቤተሰብ ከሆነዉ ከ1ኛ ምስክር ድርጅት ቢሮ ዉስጥ ተገናኝተዉ የአንድ ወር ጊዜ ስጡኝ እከፍላለዉ ያሉ መሆኑን፤ በዚህ ወቅትም አቶ ጌዲዮን አማረ ቢሮ ዉስጥ ሲገባ እና ሲወጣ የነበረ መሆኑን፤ ከአንድ ወር ተከሳሽ ክፍያዉን ሳይከፍሉ ቀርተዉ ሲጠየቁ እኔ ለጌዲዮን ሰጥቻለሁ ከፈለጉ ከጌዲዮን ይጠይቁ ያሉ መሆኑን፤ በቼኩ ላይ የተመለከተዉን ገንዘብ ክፍያ አስመልከቶ ከ1ኛ ምስክር ጋር የኢሜል ልውውጥ ሲያደርጉ የነበረ መሆኑን ፤ ዉሉን የፈረሙት አቶ ጌዲዮን አማረ የተባሉትም የከሳሽ ምስክር ዉሉን የፈረሙት ከተከሳሽ ጋር ተነጋገረዉ መሆኑን፤ ስራዉም የመጣዉ በተከሳሽ በኩል መሆኑን፤ በዚህ መልኩም ከተለያዩ አርቲስቶች ጋር ውል ሲፈጽሙ የነበረ መሆኑን፤ ቼኩም ለከሳሽ የተሰጠዉ ለክፍያ መሆኑን፤ ይህንም የተከሳሽ ወኪል የሚያውቁ መሆኑን፤ ቼኩንም ቆርጠዉ የሰጡት የተከሳሽ ወኪል አቶ አሸናፊ መሆናቸዉን አቶ አሸናፊ እንዲህ አይነት ስራ ሰርተዉ የማያውቁ መሆኑን፤ የሚገናኙትም በቼክ ጉዳይ መሆኑን ከያሬድ ነጉ እና ከሳሚ ዳን ጋርም የተፈጸመዉን ውል የፈረሙት እርሳቸዉ መሆናቸዉን፤ በተከሳሽ የተሰጣቸዉ የጹሁፍ ውክልና የሌለ መሆኑን፤ በመተዳደሪያ ደንቡን ላይ ምክትል ስራ አስኪያጅ ተብለዉ ያልተሰየሙ መሆኑን ከተከሳሽ ጋር የተጋጩት ከድርጅቱ ከሚገኘዉ ጥቅም አካፈለኝ በሚል መሆኑን ጸቡም የተፈጠረዉ ውሉ ከተፈጸመ ከስድስት ወር በኃላ መሆኑን ገልጸዉ መስክረዋል፡፡