Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አንቀጽ 5፡- አማርኛ የፌደራል መንግስቱ የስራ ቋንቋ ብቻ ሳይሆን የአገሪቱ ብሔራዊ ቋንቋ መሆን መቻል አለበት። አማርኛ ቋንቋ ኢትዮጵያን ካስተሳሰሩ ነገሮች መካከል አንዱና ዋነኛው ክር ነው። ስለዚህ አማርኛ ቋንቋ የፌደራል መንግስቱ ስራ ለመስራት ወይም አገልግሎት ለመስጠት የሚጠቀምበት ቋንቋ ብቻ ሳይሆን የሁሉም ሕዝብ ሁኖ ሁሉም ክልሎች የሚያሳድጉት፣ የሚያጎለብቱት፣ የሚጠቀሙበት ብሔራዊ ቋንቋ መሆን አለበት። አማርኛ ብሔራዊ ቋንቋ ባለመሆኑ የተነሳና የፌደራል መንግስቱ የስራ ቋንቋ ብቻ በሚል በመጠቀሱ የተነሳ በተለያዩ ክልሎች የሚገኙ የአማርኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች ላይ ተፅዕኖ እያደረሰባቸው ይገኛል፤ በዚህም በተለያዩ ክልሎች የሚኖሩ አማራዎችም ቋንቋቸውን እንዳይጠቀሙ እየተደረገ ነው። ለዚህ ምሳሌ በኦሮሚያና ትግራይ ክልሎች በአማርኛ ቋንቋ የተጻፉ የንግድ ታፔላዎች ላይ የሚደርሱ ማቅለሞች እና ማፍረሶች አስረጂዎች ናቸው።
አንቀጽ 8፡- ላይ የኢትዮጵያ ሉዓላዊ ስልጣን ባለቤት የኢትዮጵያ ሕዝብ ነው። አንድ የኢትዮጵያ ሕዝብ መኖሩን ያመላክታል። ይህ ማዕከላዊነትን ወይንም ወደ አንድ መጨፍለቅን አያሳይም፡፡ አለበለዚያ ጉዳዩ የፌደሬሽን ሳይሆን የኮንፌደሬሽን ይሆናል ማለት ነው፡፡
አንቀጽ 39:- መገንጠል መሠረታዊ የሆነው የፌደራሊዝም ጽንሰ ኃሳብ ማለትም የድርድር ጉዳይን ጥያቄ ውስጥ የሚያስገባ ተግዳሮት ነው፡፡ መገንጠል ከፌደራሊዝም ጋር አብሮ የሚሄድ አይደለም፤ መገንጠል ያልሰለጠነ ድርድርን ይጋርጣል፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ ራስን በራስ የማስተዳደር መብት ሊሰጠው ይገባል፤ ነገር ግን የመገንጠል መብት ሊሰጠው አይገባም። ይህ የመገንጠል ጽንሰ ኃሳብ ያለምንም ሁኔታዎች (Conditions) በሕገ መንግስት ማዕቀፍ ውስጥ ማካተት የአገሪቱን ሉዓላዊ አንድነት ለአደጋ ማጋለጥ ነው።
ከአንቀጽ 45 በኋላ ስላሉ አንቀጾች፡- አገሪቱ የፌደራል መንግስት አወቃቀር ልትከተል ትችላለች። ነገር ግን ክልሎች ሲዋቀሩ አንድን ክልል ለአንድ ብሔር የመስጠት አካሄድን ሊያስቀር በሚችልና በክልሎች መካከል የሕዝብ ብዛትና የእድገት ልዩነትን በአመጣጠነ መልኩ ታሪክንና መልከዓምድራዊ አቀማመጥን፣ የሕዝብ አሰፋፈርንና ቋንቋን ወዘተ. መስፈርቶች ባማከለ መጠን ለአገሪቱ አንድነትና ለሕዝብ ሰላማዊ መስተጋብር መሠረት በሚጥል መልኩ መሆን አለበት።
በአንቀጽ 47 መሠረት የተቋቋሙ ክልሎች መፍረስ አለባቸው። አሁን ያለው የክልሎች አወቃቀር የአማራን ሕዝብ ታሪካዊ ግዛቶች የከፋፈለና የአማራን ሕዝብ የማንነት፣ የቋንቋ፣ የባኅል፣ የሕይዎት፣ የኢኮኖሚ ወዘተ. መብቶች የማያስከብር ነው። ለምሳሌ ከላይ በጠቅላላው ክፍል በተጠቀሰው መልኩ መተከል የሚባለው የቤንሻንጉል ክልል ግዛት አማራ የሚበዛበት በታሪክም የአማራ ሕዝብ መኖሪያ የሆነ ቀየ የፌደራሉ ሕገ መንግስት እውቅና ለሰጠው የቤንሻንጉል ክልል ተሰጥቷል። ይህ የቤንሻንጉል ክልል ደግሞ በሕገ መንግስት የአማራን ሕዝብ የክልሉ ባለቤት አይደለም ብሎ ደንግጓል። በዚህ መሠረት ቤንሻንጉል ክልል ውስጥ የሚኖር የአማራ ሕዝብ አገር እና ዕርስት አልባ ነው ማለት ነው። ይህ አካሄድ ሌሎች ክልሎች ውስጥም አለ። ለምሳሌ፦ የሃረሪ ክልል ባለቤት የሃደሬ ሕዝብ ነው። ነገር ግን አማራ በክልሉ ውስጥ በቁጥር ይልቃል። ይህ በቁጥር የሚልቅ ሕዝብ ምንም አይነት የባለቤትነት መብት የለውም ወይም ከሕዝቡ በኋላ በመጣ የፌደራልና የክልል ሕገ መንግስቶችና ሕጎች የተነሳ አገር እና መብት አልባ ሁኗል። ይህ የክልል ባለቤትነትን ለአንድ ወይም ለተወሰነ ቡድን መስጠትና የአማራን ሕዝብ አገር አልባ ማድረግ በክልሎች ውስጥ በኢኮኖሚም ሆነ በፓለቲካው እንዲገፋ የሚያደርግ አካሄድ ነው።
ሌላው ደግሞ የአማራ ክልል ሕገ መንግስት የክልሉ ባለቤቶች ብሎ የጠቀሰው በክልሉ የሚኖረውን ሁሉንም ሕዝብ ነው። ሌሎች ክልሎች ደግሞ የክልሉ ባለቤት ብለው ያስቀመጡ ወክለነዋል የሚሉትን ሕዝብ ብቻ ነው። ስለዚህ አንድ በኦሮሚያ ክልል ተወልዶ ያደገና የሚኖር አማራ አገር አልባ ነው ማለት ነው። ምክንያቱም አማራ ክልል ስለማይኖር የአማራ ክልል አገሩ ወይም ክልሉ አይደለም፤ ኦሮሞ ስላልሆነ ደግሞ የኦሮምያ ክልል ክልሉ ወይም አገሩ አይደለም። ይህ ሰው አገር አልባ ነው ማለት ነው፤ ስለዚህ እንዲህ አይነት ሁኔታዎችን ለማስቀረት ክልሎች መፍረሳቸው የግድ ነው።
አንቀጽ 49፡- ላይ የፌደራል መንግስት ዋና ከተማዎች አዲስ አበባና ድሬደዋ መሆን አለባቸው። ምንም እንኳ ድሬደዋ የከተማ አስተዳደር ሁና ብትቋቋምም እየተዘወረች ያለችው ግን በሶማሌዎችና በኦሮሞዎች ነው (40%-40%-20% የሚለውን ሕግ ልብ ይሏል)። ይህ ማለት አብላጫ ቁጥር ያለው የአማራ ሕዝብና ሌላው ሕዝብ ምንም አይነት የፓለቲካ ውክልና የላቸውም። ይህ የፖለቲካ ውክልና ማጣት በሌሎች መብቶች ላይ የሚያመጣውን ተጽዕኖ መገመት ቀላል ነው። ድሬደዋ የብዙ ብሔረሰቦች መገኛ እንደመሆኗ መጠን የሶማሌና የኦሮሞ ፖለቲከኞች እርስ በእርስ የሚጓተቱባት ከተማ ስለሆነች፣ የፈደራል መንግስቱ ዋና ከተማ በአንድ ቦታ ላይ ብቻ መንጠልጠ imbalance እያመጣ ስለሆነ፣ አብላጫ ቁጥር ያለው ኦሮሞና ሶማሌ ያልሆነው የድሬደዋ ሕዝብ እየተበደለ ስለሆነ እና የፌደራል መንግስቱ የራሱ የሆነ territory ሊኖረው ስለሚገባ ድሬደዋ ከተማ ከአዲስ አበባ ጋር አብራ በሕገ መንግስት የፌደራል መንግስት ዋና መቀመጫ መሆን አለባት።
አንቀጽ 49/5፡- የኦሮምያ ክልል ልዩ ጥቅም ይከበርለታል የሚለው አንቀጽ ሊወጣ ይገባል። ምም እንኳን ይህ አንቀጽ ባብዛኛው ባለተገባ መረዳት ላይ አተኩረን እንድናየው እየተደረገ ቢሆንም /ማለትም ሕገ መንግስቱ የኦሮሚያን ጥቅም በተመለከተ ከሰርቪስና ከአካባቢ ጥበቃ ጉዳዮች ጋር በተመለከተ መሆኑን መገንዘብ የግድ ነው/ ነገር ግን አንድምታው በራሱ አግባብ አይደለም፡፡ ስለዚህ ይህ አንቀጽ ሊስተካከል ይገባል፡፡
አዲስ አበባና ድሬደዋ ከተማ የፌደራል መንግስት መቀመጫ ሁነው በዙሪያቸው ካለው ሕዝብ ጋር ጥቅምና ግዴታን እየተጋሩ አንድ አገር እስከመሆናቸው ድረስ አብረው ሊቀጥሉ ይገባል እንጂ አንድ ሕዝብ በአዲስ አበባ ወይም በድሬደዋ ዙሪያ ስላለ ብቻ ልዩ ጥቅሙ ይጠበቅለታል የሚለው አበባል arbitrary discrimination የሚያመጣ አካሄድ፣ አገራዊ እሳቤን የሚያጠፋ መንገድ እንዲሁም ለሌሎች ጥያቄዎች Pandora’s box የሚከፍት ነው። በዚህ አካሄድ ከሄድን እንደአገር ማሰብ እናቆማለን፤ ለዋና ከተማዎች አገልግሎት የሚሰጡ ክልሎችና ቦታዎች ምንም ያህል ሩቅ ቢሆኑ ልዩ ጥቅም ማግኘት አለባቸው ማለት ነው። ለምሳሌ በአዲስ አበባና ድሬደዋ ዙሪያ ከሚኖረው አካባቢ ውኃ ስለሚሄድ ልዩ ጥቅም ከነዚህ ከተማዎች ማግኘት ይጠበቅበታል የሚባል ከሆነ ከተከዜ ወይም ከግልገል ጊቢ ወይም ከጣና በለስ ለዋና ከተማዎች መብራት ስለሚሄድ እነዚህ የኃይል ማመንጫዎች የሚገኙባቸው ሕዝቦች ልዩ ጥቅም ከዋና ከተማዎች ማግኘት አለባቸው ልንል ነው፤ ወይም ደግሞ የመብራት ፖሉ አቋርጧቸው የሚያልፋቸው ቦታዎች በሙሉ ከዋና ከተማዎች ልዩ ጥቅም ማግኘት አለባቸው ወደሚል ጉዳይ ውስጥ ሁሉ ይከታል። ስለዚህ እንደአንድ አገር ሕዝብ ለማሰብ እንዲህ አይነት «የልዩ ጥቅም» እሳቤዎች ከሕገ-መንግስቱ ሊወጡ ይገባል።
አንቀጽ 54/2፡- የምርጫ ስርአቱን በተመለከተ ከላይ የቀረበው አቋም እንደገና ሊጸድቅ ይገባዋል፡፡ የተቀመጠው የምርጫ ስርዓት First Past the Post ወይም Winner take all የሚለው ነው። ይህ ደግሞ አሁን ባለው የፌደራሊዝም አወቃቀር ከአማራ ክልል ከሚባለው ውጭ ያለውን የአማራ ሕዝብ ፓለቲካዊ ውክልና እንዳይኖረው፣ እንዳይመርጥና እንዳይመረጥ ወይም ቢመርጥም ትክክለኛ ውክልና እንዳይኖረው የሚያደርግ አካሄድ ነው። ይህ ጉዳይ በትንሹም ቢሆን ጠቅላላ የሚለው ክፍል ውስጥ ተነካክቷል። ስለዚህ ይህ የምርጫ ስርዓት በProportional Representation (PR) የምርጫ ስርዓት መተካት አለበት። ከPR ወስጥ ደግሞ Party List System የሚባለው የምርጫ ስርዓትን የምንከተል ከሆነ መራጮች ለግለሰብ ሳይሆን ለፓርቲ ድምጻቸውን ይሰጣሉ። ለምሳሌ የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ(አብን) በመላ ኢትዮጵያ ለምርጫ ይሳተፋል። በመላ ኢትዮጵያ ያመጣው ድምጽ በፕርሰንት ይሰላና ያን ያህል የፓርላማ ወንበር ለአብን ይሰጠዋል ማለት ነው። ለምሳሌ አብን በመላ ኢትዮጵያ ያገኘው ከተሰጠው ድምጽ ውስጥ 30% ከሆነ ፓርላማው ውስጥ 30% ወንበር ይኖረዋል ማለት ነው። ስለዚህ በየትኛውም ቦታ የሚገኙ አማራዎች ብዛታቸው ሳያሳስባቸው የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄን ወይም ሌላ የአማራ ፓርቲን መምረጥ ይችላሉ፣ ድምጻቸውም ባክኖ ሳይቀር ወደፓርላማ ወንበርነት ይቀየራል፤ የፓለቲካ ውክልናም ይኖራቸዋል ማለት ነው።
አንቀጽ 61:- የፌደሬሽን ምክር ቤት አባላት ከእያንዳንዱ ብሔር ብሔረሰብ ከሚወከሉ ይልቅ እኩል ውክልና ባለው አግባብ የክልሎች ተወካዮች ስብስብ ቢሆን፣ የክልሎችና የፌደራል መንግስቱን ስልጣን balance ለማድረግ የሚያስችል ስልጣን መሰጠት አለበት። ስለዚህ አዲስ የሚቋቋሙት ክልሎች እኩል የሆነ የተወካይ ቁጥር በላይኛው ምክር ቤት ሊኖራቸው ይገባል።
አንቀጽ 62/1 እና አንቀጽ 83፡- ሕገ-መንግስቱን የመተርጎም ስልጣን ገለልተኛና ነጻ ለሆነው ፍርድ ቤት እንጂ የፓለቲካ ወገንተኝነት ባለው ስብስብ በሆነው የላይኛው ምክር ቤት ሊሰጥ አይገባም። ምንም እንኳ በሕገ መንግስት ጉዳዮች አጣሪ ኮሚቴ የሚደገፍ ቢሆንም ሕገ መንግስታዊ ትርጓሜዎችን አስመልክቶ የመጨረሻ ስልጣን ያለው የፌደሬሽን ምክር ቤት ነው። ይህ ምክር ቤት ደግሞ ሕግን ለመተርጎም ሕጋዊ እውቀት እንዲሁም ፍትኃዊና ነጻ ውሳኔ ለማስተላለፍም ከወገንተኝነት የጸዳ አቋም የለውም።
አንቀጽ 51(14) እና 55(16)፡- በሰፈረው መሠረት የፌደራል መንግስት ያለአግባብ በክልሎች የሚገባበት ሁኔታ አለ፡፡ ይህንንም ዝርዝር ሕግ በማውጣት ጭምር በተለይም የፌዴራል መንግስት በክልል ጉዳዮች ጣልቃ የሚገባበት ሥራዓት ለመደንገግ የወጣው አዋጅ ቁ 359/1995 በሚል ነው፡፡ ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ በአገሪቱ ለተነሱ የጸጥታ መደፍረስ ይህ ሕግ ያለአግባብ እየተመነዘረ በመተግበሩ የክልሎችን ልዕልና (autonomy) በእጅጉ ሸርሽሯል፡፡ በተለይም የፌዴራል መንግስት በጸጥታ መድፈረስ፤ በሰብዓዊ መብት ጥሰት ለመካላከል እና ሕገ-መንግስታዊ ስርዓቱን ለማዳን በሚሉ ምክንያቶች ጣልቃ ይገባል። ይህም ክልሎች በክልል ጉዳይ እንኳን ስልጣን እንዳይኖራቸው ጠፍንጎ በመያዝ ተለጣፊ እና ጥገኛ እንዲሆኑ አድርጓል፡፡
አንቀጽ 55(14) እና 55(15) ፡- የሕዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም እና የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን አሰራራቸው በፓርቲ ማዕበል መጠለፉ፡፡ በአገሪቱ የሕዝብ ተቆርቋሪ ተቋማት (public watchdog institutions) አሰራራቸውን ጨምሮ አካሄዳቸው በገዥው ፓርቲ መረብ መጠለፋቸው፤ በተለይም የሁለቱ ተቋማት ዋና ኮሚሽነሮች በጠቅላይ ሚኒስቴሩ አቅራቢነት መሾም በገለልተኝነታቸው ላይ ጥላ እንዲያጠላ ያደረጋል፡፡
አንቀጽ 93፡- በሕገ መንግስቱ ውስጥ አገሪቱ ያጸደቀቻቸው ድንጋጌዎችን በተመለከተ የተገለጸው በግልጽ ዓለም አቀፍ ሕግ ደረጃ የያዙ ልማዶችንም በግልጽ ማካተት ይኖርበታል፡፡ የማይገረሰሱ መብቶች (non-derogable rights) ዝርዝር ውስጥ በሕይወት የመኖር መብትን (the right to life) ማከተት አለበት፡፡ በቅርቡ እንኳን በታወጁ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጆች ወቅት በርካታ ንጹህን የአማራ ብሔር ተወላጆች ሰለባ ሆነዋል፡፡ ይህም ኢትዮጵያ ፈርማ ካጸደቀችው ዓለም አቀፉ የሲቪል እና ፖለቲካ መብቶች ቃልኪዳን (International Covenant on Civil and Political Rights/ICCPR) አንጻር እንደገና መታየት ያለበት ነው፡፡
እውይ የዘሬ ድራማ በጣም አስተማሪ ነው የአረብ ሀገር ነገር አይነገር ባለሽ ጠጣሽ የምል እኮ አምጭ ውሰጂ ወደ ለይ ውጭ ወደታች ውረጂ እረ ኡኡኡ እኔ የስደት ስቃዬን ስሞት ብቻ ነው የምረሳው በሰላም ለሀገራችን ያብቃን 😭😭😭😭 በስደት አለም ለይ ያለችሁ ውድ የአገሬ ልጆች እግዚአብሔር አምላክ ብርታቱን ይሰጣን አሜን በሉ
ማፊዛሬገና ተሰራላት 😁😁🤣🤣🤣እኔስ ነብስካወኩ ጀምሬ ስራላይነኝ። ቤተሰቦቼን ገናበህፃን እነቴ አግዝነበር በግመጠበቅ ከብት መጠበቅ አረም ማረም ውሀ መቅዳት እንጨት መልቀም። በዛሁሉ ውስጥ ትምርት እማርነበር ዛሬደሞ ያረብሀገር ሸቃላነኝ 10 አመት ሞላኝ በስደት
ካዉንቲንግ በርቀት፤ በማታ እንዲሁም በመደበኛ የትምህርት መርሃግብር የምትማሩ ተማሪዎች አብዛኛዉ ጀማሪ ተማሪዎች የአካዉንቲንግ ጽንሰሀሳብ ለመረዳት ሲቸገሩ በማሰተዋሌ የበኩሌን አሰተዋጽኦ ለማድረግ በማሰብ በ you tube channal ላየ Maed Tube የሚባል የራሴ ቻናል ላይ መሰረታዊ የአካዉነቲነግ ትምህርትን ቀለል ባለ መልክ በማዘጋጀት ቪዲዮች የምጭን ስለሆነ ሊንኩን በመጫን ተመልክታችሁ ሰበስክራየብ በማደረግ ተጠቀሚ ሁኑ፡፡
እናመሰግናለን ቤቶች በከፊልም ቢሆን ድካማችንን ለህዝብ ስላሳያችሁልን በተለይ ሁሉም ልጆች የሚያዙት እና አሳምረሽ ስሪ የሚሉት ከአረቦች ትዛዝ ጋር ይመሳሰላል እሚጎለው አፍጥኝ እስካሁን አልጨረሺም እያሉ እሚያጣድፍት ነው ብዙ መሰራት አለበት በአረብ ሃገር የኢትዮጵያን ልፋት እና የተለያዩ እንግት እና በጎ ጓኖችም አሉ
ውይ ማፊ ሀሀሀሀሀሀለ በሣቅ ገደልሽኝ እኮ የኛ ሥቃይ ከዚህ ይበልጣል በትንሹም ቢሆን ድካማችንን ሥላሣያችሁልን ደሥ ብሎናል ገር ተቀምጠው የአረብ ሀገር ሴት ብለው ለሚሣደቡ ሠዎች ና የኛን ገዘብ ለሚፈልጉ ሁሉ እናመሠግናመን ቤቶች
ክክክክክክ ወይ ማፊየ እደዛሬው ስቄ አላቅም እውነት ለሁሉም አስተማሪ የሆነ ነገር ነው የሰራቹት እግዚአቤሔር ይባርካቹህ በርግጥ ስደትን የቀመሰ ብቻ ነው የሚረዳ እና በጣም ነው የምወዳቹህ ቤቶችየ 💞
ውርርድ በጃፓን ውስጥ በጥብቅ የተያዘ ሲሆን ከ XNUMX ኛው ክፍለዘመን አጋማሽ ጀምሮ ሆኗል ፡፡ በእውነቱ የመጫወቻ-ጨዋታ መዝናኛ ፓቺንኮን ጨምሮ በተመረጡ ስፖርቶች እና ችሎታ መዝናኛዎች ላይ ውርርድ ብቻ ይፈቀዳል ፡፡ ከዚህም በላይ በድር ላይ የተመሠረተ ውርርድን በተመለከተ ፣ አንዳንድ የመስመር ላይ ክበብ ውጭ ለጃፓኖች ተጫዋቾችን እውቅና ለመስጠት ደስተኞች ናቸው ፣ በጃፓን ራሱ በድር ላይ የተመሠረተ ውርርድ አይፈቀድም ፣ ስለሆነም ከአሁን በኋላ ምንም ግልጽ የጃፓን የመስመር ላይ ክበብ ቤት የለም ፡፡
ከጃፓን መንግሥት የተፈቀደው ዋንኛ የእርዳታ ዓይነቶች (በ 1907 ውስጥ ይሠራጫሉ), የፓቺንኮ አሻንጉሊት ቅጥያ, የጥንት የቻይና የሠረታ ወለል ማዞሪ ማህጆንግ, እና በፈረስ የሚዞሩበት, ብስክሌት, ሞተር ብስክሌት ጭምር ድብደባ እና የንፋስ መርከብ ሁከት.
ይህም ማለት ሁሉም በምዕራባውያን ስታይ የውድድር ዓይነቶች, የክለብ ቤት መዝናኛዎች, ቢንጎ እና ፓከር በጃፓን አይፈቀዱም, እንዲሁም እነዚህን ጨዋታዎች በአካል በእግር ግጥሚያ ላይ ለማጫወት የሚሹ ተጫዋቾች ወደ ማኮኞ አካባቢ መድረስ አለባቸው. ከሆንግኮንግ ጎን ጋር በተመሳሳይ መንገድ).
የጃፓን ጥብቅ የውርርድ ህጎችን ከግምት በማስገባት የበይነመረብ ውርርድ በማንኛውም አቅም ፣ ቅርፅ ወይም ክፈፍ በብሔሩ ውስጥ እንደማይፈቀድ ግልጽ ነው ፣ ይህም የጃፓን የመስመር ላይ የቁማር ክለቦች የሉም ፡፡ በእርግጥ የጃፓን መንግስት በውጭ ባለድርሻ የድርድር አካባቢያዊ አከባቢዎች የሚጫወቱትን ተገዢዎች ይቃወማል ፡፡
ይሁን እንጂ እንደ ዛሬም ሆነ ዛሬ በበርካታ ሀገራት እንደማንኛውም ሁኔታ ሁሉ ግለሰቦች ወደ ውጭ አገር ከመግባትና ከማቀላቀላቸው ውጭ ከመረጡበት ቦታ ውጭ ከመሆናቸውም በላይ ጃፓን አንድ ነው. ይሄ ከጃፓን ምርጥ በጣም ምርጥ የዓለም አቀፍ የክለብ አዳራሽ ተጫዋቾች ምክንያት ነው. በጃፓን ውስጥ የሲኒያ ዕድል
በጃፓን አውሮፕላን ማረፊያዎች ደጋፊዎች በባህር ዳርቻዎች ውስጥ ጥቅም ላይ ሊውሉ የሚችሉትን የጃፓን ማዋቂያዎች, Click2Pay, Instadebit, Ukash, UseMyFunds, Entropay, ClickandBuy እና ሌሎች ብዙ ናቸው.
ምኽትል ፕረዝደንት ኬንያ ዊልያም ሩቶን ሓደ ዳይሬክተር ሬድዮ ውሽጢ ሃገርን ኣብቲ ናይ 2007- 2008 ዓ.ም.ፈ ዝነበረ ህውከት ድሕሪ ምርጫ ኬንያ ኢድ ኔርዎም ብዝብል ብዓለም-ለኸ ቤት ፍርዲ ገበናት (ICC) ቀሪቡ ዝነበረ ክሲ እቲ ቤት-ፍርዲ ሰሪዝዎ’ሎ።
ባለፈው ሳምንት መጨራሻ ላይ ከጥቂት ጓደኞቼ ጋር የአዲስ አበባ ከተማ ምክትል ከንቲባን አቶ ታከ ኡማን አግኝተናቸው ነበር። ቀደም ብሎ የገመትነው ለከተማዋ በታሰበ ፕሮጀክት ላይ ያለንን አስተያየት ለመሰንዘር ቢሆንም ከ6 ሰዓታት በላይ ካደረግነው ውይይት ከ4 ሰዓታት በላይ የፈጀነው እንደከታማው ነዋሪዎች ያሉብንን ስጋቶች፤ በሙሉም ባይሆን በከፊል በማንሳት ነበር። በከተማው ላይ የምናያቸውንና የምንታዘባቸውን የስጋት ምንጮቻችንን የምናነሳ ሰዎች እንደነበርነው ሁሉ፤በሌላ ወገን የኛን ሃሳብና ስጋት የሚቃወም አካልም ነበር። የተሳታፊዎቹን ማንነት እዚህ ላይ መጥቀስ አስፈላጊ ሆኖ አላገኘሁትም።
በኛ በኩል የነበርነው ሰዎች አንድ ነገር ላይ ተስማምተን ነበር። ባለፉት ዓመታት በኢትዮጵያ በርካታ ውይይቶችና ክርክሮች በተለያዩ ጉዳዮች ላይ ተካሂደዋል። እነዚህ ውይይቶች ለችግሮቻቸን ዘላቂ የሆነ መፍትሄ ከማምጣት ይልቅ፤ ችግሮቹን የሚያባብሱ ሆነው የተገኙበት አንዱ ምክንያት ነው ብለን ያመንነው ፤ተከራካሪዎች ወይም ተወያዮቹ ለችግሮቻችን ዘላቂ (Strategic) የሆኑ መፍትሄዎች ላይ ከማተኮር ይልቅ፤የዕለት ወይም የሰዓታት ነጥብ ማስቆጠሪያዎች(Tactical) ላይ በማተኮር ፤አተካራ መፍጠርና መሸናነፍን ወይም መበሻሸቅን ዋነኛ ጉዳይ በማድረጋቸው ነው። በዚህ አይነቱ ጊዜያዊ መሸናነፍና መበሻሸቅ ውስጥ መንግስት ካለበት ደግሞ ጥፋቱ የባሰ ሆኖ ይገኛል። አልፎ አልፎም ውይይቶችን ላልተፈለገ የሚዲያ (የህዝብ ግንኙነት) ፍጆታ በማዋል፤ሌላ የማይፈለግና የማይጠቅም ትርፍ (Tactical advantage) ለመውሰድ መንግስት ሲጥር እናየዋለን። በመሆኑም ውይይቱ መነሻ ላይ የከንቲባ ጽ/ቤቱ ሰዎች እኛን ተነቀሳቃሽ ስልኮቻችንን መጠቀም እንደማንችል ሲነግሩን፤ እኛም በነሱ ካሜራ ፎቶ መነሳት እንደማንፈልግ ገለጽንላቸው። ከኛ በኩል ይህ እንዲሆን ጠንክረው የተከራከሩትን ልጆች ማድነቅ አለብኝ። በመሆኑም በውይይቱ ወቅትም ይሁን በኋላ፤ ምንም አይነት ፎቶግራፍ አልነበረም።
በነገራችን ላይ አዲስ አበቤ ብዙ የማይዋጥለት ህገ መንግስት እንኳን በአንቀጽ 49 ላይ አዲስ አበባን የኦሮሚያ ነች አይልም። አንቀጽ 49 እንደሚገልጸው አዲስ አበባ የፌደራል መንግስቱ ዋና ከተማ ነች። ከዚህ በተጨማሪ ከተማዋ ሙሉ ለሙሉ ራስዋን ታስተዳድራለች። ይህ ማለትም አዲስ አበባ ከተማን ከፌደራል መንግስት መቀመጫነቷ ይልቅ መሬት ወርዶ የሚገልጻት ራሷን በራሷ ማስተዳደሯ ነው። አዲስ አበባ ራሷን በራሷ እያስተዳደረች የፌደራል መንግስቱን ደግሞ ታስተናግደዋለች። ይህ ማለት የፌደራል መንግስቱን ተቋማት ትይዛለች፤የፌደራል መነግስቱን ግን አየር ላይ በተቋማቱ በኩል አንጠልጥላ ትይዘዋለች። በተመሳሳይ መልኩ የኦሮሚያ ክልልንም አዲስ አበባ በቸርተሯ ሁሉ ሳይቀር መስተንግዶ ትሰጠዋለች-ልክ እንደፈደራሉ ሁሉ። ወደ መሬት ሲመጣ ግን አዲስ አበባ ላይ ራሱን የሚያስተዳድር ህዝብ አለ። ስለዚህ የኦሮሚያ ክልል አዲስ አበባ ላይ ያለው ፖለቲካዊ መናኅሪያነት ላሉት ተቋማት ብቻ ነው እንጂ አስተዳደራዊ አይደለም።
• ከተማ የማንም ብሄር ሊሆን እንደማይችል፤ ከዚህ ይልቅ ከተማ የነዋሪዎቹ፣የፈጠራ ሰዎች፥የነገዴዎች እንዲሁም የተወዳዳሪዎች እንደሆነና፤ከተማ( በጎሳም ይሁን ሌሎች አጥሮች) ያልተዘጋ ክፍትና ማንም በነጻነት ሊወጣ ሊገባ የሚችልበት ቦታ መሆኑን
• ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በአዲስ አበባና በፌደራል መንግስት ቢሮዎች እየታየ ያለው አንድ ብሄርን በሌላኛ የመተካት፤ላለፉት 27 ዓመታት ሁሉም ሲጠላው የነበረው ሁለተኛ ዙር የዘረኝነት መንገድ አግባብ እንዳልሆነ
• አዲስ አበቤ ከተማዋ እንደሌሎቹ ከተሞች የብሄር መልክ እንዲሰጣት (Ethicized) እንደማይፈልግና በሃይል የቋንቋ ጭነት መጫን ከተማዋን የአንድ ብሄር የማድረግ እድል ስላለው ተቀባይነት እንደሌለው
• የኦሮሞ ገበሬን ያፈናቀለው በአዲስ አበቤ ቅቡልነት የሌለውና ከዚያ ይልቅ አሁን ያለው አስተዳደር አብሮት ሲሰራ የነበረው መንግስት እንደሆነና ከዚህ ሁሉ በደል ጀርባ አዲስ አበቤ እጁ ንጹህ እንደሆነና፤አዲስ አበቤን ከተፈናቀለው ገበሬ ጋር የባላንጣ (Hostile) ስዕል መስጠት አግባብ እንዳልሆነ
• ለአዲስ አበቤ (በተለይ ለተወላጁ) አዲስ አበባ፤ ከተማ ብቻ ሳትሆን፤ ቤቱ እንደሆነች፤ በዚህ የከረረና ሀዝብን ከኖረበት በሚያፈናቅል የጎሳ ፌደራሊዝም ውስጥ ፤ ሌላ መድረሻ ወይም መጠባበቂያ አገርና ቀዬ እንደሌለው
• በርካታ የጎሳ ፖለቲከኞች እያንገራገሩም ቢሆን የሚቀበሉት የጎሳ ህገመንግስት፤ ዜጎቸን በተለይም አዲስ አበቤን ማግለሉን፤አዲስ አበቤም ህገመንግስቱን እስከ አሁን ድረስ አለመቀበሉን
• ወደኋላ እየተቆጠረ ታሪካዊ በደልን የምናነሳ ከሆነ መቶ ዓመት ብቻ (ምኒሊክ) ለምን እንደመነሻ (Cut-off) ተደርጎ እንደሚወሰድ ግልጽ እንዳልሆነ፤ከዚያ ይልቅ ኦሮሞዎችም ጦረኞች ሆነው ያፈናቀሉት፤ባላባቶች ሆነው ያሰቃዩት ህብረተሰብ እንደነበረ መረሳት እንደሌለበት
በተቃራኒው አቅጣጫ ያሉት ግለሰቦችም በተለመደው መልኩ አዲስ አበባም ሆነች አገሪቱ የውልደት ችግር እንዳለባት፤አዲስ አበባም በኦሮሞ ገበሬ ተከባ ስታበቃ፤ በከተማዋ ውስጥ ግን የኦሮሞው ቁጥር አነስተኛ የሆነው ሆን ተብሎ በተደረገ ጫና መሆኑን ገለጹ። በእኛ በኩል አግባብ ሆነው ያላገኘናቸው ሌሎች በርካታ ጉዳዮችንም አነሱ።
የተደረገው ውይይት ላይ ማንም በሚያነሳው ጉዳይም ይሁን ሃሳቡን ለመግለጽ በሚውስደው ጊዜ ምንም ዓይነት ጫና ያልተደረገበትና ምክትል ከንቲባውም ረዘም ያለውን ሰዓት በማዳመጥ ያሳለፉበት ነበር።
ውይይቱ ምን እንደሆነ አስቀድሞ ስላልታወቀና ይህ ዓይነቱ ውይይትም አዲስ እንደመሆኑ ፤ በኛ በኩል ጠንከር ያለ ዝግጅት አልተደረገበትም ነበር። ዝግጅት ቢኖር ኖሮ በአዲስ አበባ ላይ አሉን የሚባሉትን ጉዳዮች ከህግ፤ከምጣኔ ሃብት፤ከማህበራዊ፤ከስነልቡና፤ከአካባቢ እንዲሁም ከታሪክ አንጻር በመደልደል፤ በዚያኛው በኩል አውቀው የተኙትን ሰዎች ባይነቁም ለመቀስቀስ የበለጠ እንሞክር ነበር። ይሁንና ም/ከንቲባው ይህ ዓይነቱ ውይይት ሰፋ ያለ ተሳታፊ ባለበት መቀጠል እንዳለበት፤ይህ እሳቸው የሚገኙበት ትውልድ ተወያይቶ ችግሮችን መፍታት ካልቻለ፤ሌላውም ይሁን መጪው ትውልድ ፈጽሞ ሊግባባ እንደማይችል ሊገልጹ ሞክረዋል።
በግሌ የማምነው ነገር ቢኖር እንደኛ ዓይነቱ የእኔ አውቅልሃለሁ (Elitism) ፖለቲካ ውስጥ ያለ አገር በስፋት ውይይት ይገባዋል። የጎሳ ፖለቲካ ውስጥ ያለ ልሂቅ እኔ አውቅልሃለሁ ብሎ ሲነሳ ደግሞ፤ የውይይቱ መድረሻ ሁሉ እኔነት(Self-concern) እንጂ ሌሎች (Other-concern)-እወክለዋለሁ የሚለውን ብሄር አባላት ጨምሮ-ሊሆን አይችልም ብዬ አምናለሁ። ለዚህም ነው ብዙ ጊዜ ፖለቲካ ነክ ጉዳይ ስጽፍ የብሄር ፖለቲከኞች ብለው ራሳቸውን የሚጠሩ ሰዎቸን ‘የጎሳ ፖለቲከኞች’ በማለት ሆን ብዬ የምጠራቸው። ለኔ እኒህ ሰዎች የግል፤ቢበዛ ደግሞ፤ የጎሳቸው ጥቅም ላይ የሚሽከረከሩ ናቸው እንጂ ብሄር የሆነውን ገበሬና ድሃ አያውቁትም። ቢያውቁትማ አንድ የኦሮሞ ገበሬ ወይም ድሃ ከአማራው፣ከትግራዩ፣ከወላይታው ገበሬና ድሃ እንዴት ሆኖ ተለይቶ ለአንድ ልሂቅ ሊታየው ይችላል? በበኩሌ ለሁሉም ገበሬና ድሃ ያለኝ ሃዘኔታም ይሁን ስሜት አንድ አይነት ነው። ያም መሰለኝ አዲስ አበቤ የሚያስብለኝ።
ሰሞኑን የአቶ ጀዋር መሐመድን ኢትዮጵያዊ ዜግነት መልሶ የማግኘት ጉዳይ በኦፌኮ እና በምርጫ ቦርድ መካከል ክርክሮችን ማስነሳቱን በተለያዩ ማህበራዊ ሚዲያዎች እየሰማን እንገኛለን፡፡ በመሆኑም የዜግነት ሕጉ ኢትዮጵያዊ ዜግነት መልሶ ስለማግኘት ስላሰቀመጣቸው ቅድመ ሁኔታዎች እና ዜግነት መልሶ ማግኘት ስ...
የልጅዎ ትምህርት ቤት የኤሌክትሮኒክ ምዝገባን ለመቀበል ስለወሰነ ክላሴቪቫ፣ የመምህራንን ግንኙነቶች ለማንበብ ፣ የልጅዎን ደረጃዎች ለመፈተሽ እና መቅረታቸውን ለማስረዳት ሁልጊዜ ለስማርት ስልኮች እና ለጡባዊዎች ልዩ መተግበሪያ ይጠቀሙ ነበር ፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግን ይህን ሁሉ ማድረግ የሚቻለው ከ ሆነው ነው የግል ኮምፒተር. ስለዚህ አገልግሎቱን ከኮምፒዩተርዎ ለመድረስ ሞክረዋል ፣ ግን ክላሲቪቫን ለማውረድ ያደረጉት ሙከራ ሁሉ የተፈለገውን ውጤት አላመጣም ፡፡
ስለዚህ እውነት ነው? ስለዚህ በትክክለኛው ጊዜ ወደ ትክክለኛው ቦታ እንደመጡ ልንገርዎ ፡፡ በዚህ መመሪያ በሚቀጥሉት አንቀጾች ውስጥ በእርግጥ እኔ አስረዳሃለሁ ClasseViva ን በፒሲ እንዴት ማውረድ እንደሚቻል ስኬታማ ለመሆን የሚያስፈልጉዎትን ሁሉንም መረጃዎች ለእርስዎ በመስጠት ፡፡ በመጀመሪያ ክላሲቪቫ የኤሌክትሮኒክ መዝገብን በአሳሹ በኩል ለመድረስ ዝርዝር አሰራርን ያገኛሉ ፣ ይህም አብዛኛውን ጊዜ በይነመረቡን ለማሰስ የሚጠቀሙበት ፕሮግራም ነው ፡፡ ከዚህ በታች በፒሲዎ ላይ ለማውረድ ዝርዝር መመሪያዎችንም እሰጥዎታለሁ ፡፡ ክላሴቪቫ ፋሚግሊያ mi የክላሲቪቫ ተማሪዎች፣ ወላጆች እና ተማሪዎች የኤሌክትሮኒክ ሪኮርድን እንዲያገኙ የሚያስችል የስማርት ስልኮች አፕሊኬሽኖች ፡፡
ይህ እንዴት ሊሆን ይችላል ብለው ካሰቡ ወዲያውኑ ልነግርዎ እችላለሁ ለዊንዶውስ እና ማኮስ ለ Android የተገነቡ መተግበሪያዎችን እና ጨዋታዎችን እንዲጠቀሙ የሚያስችል ልዩ ሶፍትዌር ብቻ ይጠቀሙ ፡፡ ያ በትክክል እርስዎ የሚፈልጉት እና የበለጠ ለማወቅ ከፈለጉ ወደ ፊት ወደ ፊት አንሂድ እና እንዴት መቀጠል እንዳለብን እንመልከት ፡፡ መልካም ንባብ እና በሁሉም ነገር መልካም ዕድል!
ወደዚህ መማሪያ ልብ ከመድረሱ በፊት እና በዝርዝር ከማብራራትዎ በፊት ClasseViva ን በፒሲ እንዴት ማውረድ እንደሚቻል፣ በጥያቄ ውስጥ ያለውን መድረክ እንዴት ማግኘት እንደሚችሉ አንዳንድ ቅድመ መረጃዎችን ላቅርብ ፡፡
ክላስሴቪቫ ለመምህራን ፣ ለቤተሰቦች እና ለተማሪዎች የተሰጠ የኤሌክትሮኒክ ትምህርት ቤት መዝገብ (በስፓጋሪያ ቡድን የተገነባ) ነው ፡፡ ኮምፒተር፣ በጥያቄ ውስጥ ያለው አገልግሎት በቀጥታ ከአሳሹ ተደራሽ በመሆኑ ማንኛውንም ሶፍትዌር ሳያወርዱ ሊያገለግል ይችላል-ት / ቤቱ ምዝገባውን ለመቀበል ሲወስን ከሚመለከተው ኦፊሴላዊ ድርጣቢያ ጋር መገናኘት እና በት / ቤቱ የቀረበውን መረጃ ማግኘት በቂ ነው ፡፡ የሚለው ጥያቄ
በደንብ እንደምታውቁት ክላሴቪቫ እንዲሁ በ ውስጥ ይገኛል መተግበሪያዎች ለጡባዊዎች እና ጡባዊዎች. ወደ ተጨማሪ ዝርዝሮች በመሄድ ላይ ፣ ክላሴቪቫ ፋሚግሊያ (አንድሮይድ / አይፎን / አይፓድ) ለወላጆቻቸው መቅረትን ትክክለኛነት ለማሳየት ፣ ማስታወሻዎችን ለመመልከት ፣ ከመምህራን ጋር የመጽሐፍ ቃለ መጠይቆች ፣ ወዘተ. የክላሲቪቫ ተማሪዎች (አንድሮይድ / አይፎን / አይፓድ) ተማሪዎች የኤሌክትሮኒክ መዝገብ አገልግሎቶችን እንዲጠቀሙ የሚያስችላቸው መተግበሪያ ነው ፣ ለምሳሌ ትምህርታዊ ትምህርቶችን ማውረድ እና ለህጋዊ ዕድሜ ላላቸው ተማሪዎች መቅረታቸውን እንዲያረጋግጡ ፡፡ የክላሲቪቫ መምህራን (አንድሮይድ / አይፎን / አይፓድ) መምህራን ፈተናውን እንዲወስዱ ፣ የዲሲፕሊን ማስታወሻ እንዲያስገቡ ፣ ደረጃዎችን እንዲጨምሩ እና ሌሎችንም እንዲያገኙ የሚያስችል መተግበሪያ ነው ፡፡
የ ClasseViva የድር ስሪት እና አሁን አመልክቼያቸው ያቀረብኳቸው መተግበሪያዎች ተመሳሳይ የግራፊክ ዲዛይን እና ተመሳሳይ ተግባራት አሏቸው ፡፡ ያም ማለት በማንኛውም ምክንያት ClasseViva መተግበሪያዎችን ለስማርት ስልኮች እና ለጡባዊዎች በቀጥታ ከፒሲዎ ማውረድ ከፈለጉ በ ‹መተማመን› በ የ Android emulator, ይህም በዊንዶውስ እና በ macOS ላይ አረንጓዴ ሮቦት ኦፐሬቲንግ ሲስተም ለተገጠመላቸው ዘመናዊ ስልኮች እና ታብሌቶች የተሰሩትን ሁሉንም መተግበሪያዎች እንዲያወርዱ እና እንዲጠቀሙ የሚያስችልዎ ሶፍትዌር ነው ፡፡ እስካሁን ድረስ ሁሉም ነገር ግልፅ ነው? ደህና ከዚያ እንሥራ ፡፡
የ ClasseViva ኤሌክትሮኒክ ሪኮርድን ከኮምፒዩተር ለመድረስ ፣ እንደ አስተማሪ ወይም እንደ ወላጅ ወይም እንደ ተማሪ ፣ አብዛኛውን ጊዜ በይነመረቡን ለማሰስ የሚጠቀሙበት አሳሽን ይጀምሩ (ለምሳሌ ፡፡ Chrome, ጠርዝ, ፋየርፎክስ, ሳፋሪ ወዘተ) እና ከኦፊሴላዊው ክላሴቪቫ ድርጣቢያ ጋር ተገናኝቷል።
አሁን በመስክዎችዎ ውስጥ የመግቢያ ምስክርነቶችዎን ያስገቡ የግል ኮድ / ኢሜል / ማረጋገጫ mi የይለፍ ቃል እና ቁልፉ ላይ ጠቅ ያድርጉ ማረጋገጫ ፡፡, ወደ ኤሌክትሮኒክ መዝገብ ለመግባት እና ለመግባት.
በሌላ በኩል እስካሁን ድረስ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ ክላሲቪቫ ካልገቡ ሰርስረው ያውጡኢሜል በትምህርት ቤቱ ለእርስዎ የተላከ እና ጠቅ ያድርጉ አገናኝን ይድረሱ በውስጡ የያዘ. በአዲሱ የተከፈተ ገጽ ውስጥ የኤሌክትሮኒክ መዝገብ ለመድረስ የሚያገለግል የይለፍ ቃል ይፍጠሩ ፣ በመስኩ ውስጥ ያስገቡት የይለፍ ቃል ያስገቡ mi የማረጋገጫ ማረጋገጫ Contraña (ቢያንስ አንድ ቁምፊ ፣ ቢያንስ አንድ ትንሽ ፊደል ፣ አንድ ትልቅ ፊደል ፣ አንድ ቁጥር እና አንድ ልዩ ቁምፊን ጨምሮ ቢያንስ 8 ቁምፊዎች) ፣ ከምርጫው አጠገብ የቼክ ምልክቱን ያኑሩ እኔ ሮቦት አይደለሁም እና ቁልፉን ተጫን ማረጋገጫ ፡፡.
በዚህ ደረጃ ፣ ይተይቡ የተጠቃሚ ስም። በማያ ገጹ ላይ ይታያል ፣ ንጥሉን ጠቅ ያድርጉ ወደ ኤሌክትሮኒክ መዝገብ ቤት ክላሴቪቫ መዳረሻ እና በሚታየው አዲስ ማያ ገጽ ውስጥ አሁን በእርሻዎች ውስጥ የፈጠሩትን ውሂብ ያስገቡ የግል ኮድ / ኢሜል / ማረጋገጫ mi የይለፍ ቃል. በመጨረሻም ቁልፉን ይጫኑ ማረጋገጫ ፡፡, በኤሌክትሮኒክ ምዝገባ አገልግሎቶች ውስጥ ለመግባት እና ለመጠቀም.
ከወሰኑ። የ ClasseViva Spaggiari መተግበሪያዎችን በኮምፒተርዎ ላይ ያውርዱበዚህ መመሪያ መክፈቻ መስመሮች ውስጥ እንደተጠቀሰው በ Android emulator ላይ መተማመን ይኖርብዎታል ፡፡ እኔ በግሌ እመክራለሁ BlueStacksምክንያቱም በጣም ታዋቂ እና በጥሩ አፈፃፀም መካከል (በተለይም ለጨዋታዎች የበለጠ ሀብትን የሚጠይቁ) ስለሆነ ፡፡ የተብራራውን ሁሉ ከዚህ በታች በዝርዝር ይፈልጉ ፡፡
ፖር ክላሲቪቫ ፋሚግሊያ በፒሲ ላይ ያውርዱበመጀመሪያ ከኦፊሴላዊው የብሉስታክስ ድርጣቢያ ጋር ይገናኙ እና አዝራሩን ጠቅ ያድርጉ BlueStacks ን ያውርዱ [ሥሪት]በጥያቄ ውስጥ ያለውን ሶፍትዌር ማውረድ ለመጀመር ከላይ በስተቀኝ በኩል ፡፡
ሙሉ ማውረድ ካለዎት ሀ ዊንዶውስ ለፒሲ፣ ፋይሉ ላይ ሁለቴ ጠቅ ያድርጉ BlueStacksInstaller_ [versione] .exeቁልፍን ተጫን አዎፕሮግራሙ በኮምፒተርዎ ላይ ለውጦችን እንዲያደርግ ለማስቻል እና አማራጩን ይምረጡ አሁን ጫንመጫኑን ለመጀመር ፡፡
አዎን ፣ በሌላ በኩል ፣ አለው ሀ ማክ፣ ክፈት .dmg ጥቅል በ ላይ ሁለቴ ጠቅ ማድረግን አገኘየብሉቱዝ አዶዎች አዶ በውስጡ, ቁልፎቹን ይጫኑ ክፈት። mi አሁን ጫን፣ ያስገቡ የይለፍ ቃል በ macOS ውስጥ የተጠቃሚ መለያዎን ያሳውቁ እና አዝራሩን ጠቅ ያድርጉ የመጫኛ አዋቂመጫኑን ለመጀመር ፡፡
በሁለቱም ሁኔታዎች የሂደቱ አሞሌ 100% እስኪደርስ ድረስ ይጠብቁ (ጥቂት ደቂቃዎችን ሊወስድ ይችላል) ፕሮግራሙ ለመጫን እና በራስ-ሰር ለመጀመር ፡፡ በዚህ ጊዜ አዝራሩን ጠቅ ያድርጉ ይጀምሩ እና, በማያ ገጹ ላይ ወደ የ google Playቁልፎቹን ተጫን መዝገብ ቤት mi መግቢያ, በ Google መለያዎ ለመግባት: ከዚያም በመስኮቹ ውስጥ ያለውን ውሂብ ያስገቡ የኢሜል አድራሻ ወይም ስልክ ቁጥር mi የይለፍ ቃልዎን ያስገቡ እና ቁልፉ ላይ ጠቅ ያድርጉ አስተላልፍ.
አሁን በዋናው የብሉስታክስ ማያ ገጽ ላይ ‹አስጀምር› Play መደብር አዶውን በመጫን (ማክ የሚጠቀሙ ከሆነ መጀመሪያ ትርን ይምረጡ) የእኔ መተግበሪያዎች) ፣ ዓይነት "ክላሴቪቫ ፋሚግሊያ" በመስክ ላይ መተግበሪያዎችን እና ጨዋታዎችን ይፈልጉ አናት ላይ ጠቅ በማድረግ ቁልፉን ይጫኑ አስገባ የፍለጋ ውጤቶችን ለመመልከት በቁልፍ ሰሌዳው ላይ። ከዚያ በጥያቄ ውስጥ ያለውን መተግበሪያ ያግኙ (የመጀመሪያ ውጤት መሆን አለበት) ፣ ተጓዳኝ አዝራሩን ጠቅ ያድርጉ ፒሲ ላይ ጫን እና ማውረዱ እና መጫኑ እስኪጠናቀቅ ድረስ ይጠብቁ።
በዚህ ደረጃ ላይ ቁልፉን ጠቅ ያድርጉ ክፈት። ወይም ውስጥክላሴቪቫ ፋሚግሊያ አዶ በማያ ገጹ ላይ የሚያገኙት የእኔ ጨዋታዎች (ማክ ላይ ነው) የእኔ መተግበሪያዎች) ፣ የመግቢያ ምስክርነቶችዎን በመስኩ ውስጥ ያስገቡ የተጠቃሚ ስም / ኢሜይል mi የይለፍ ቃል እና ቁልፉን ተጫን መድረስ, የኤሌክትሮኒክ መዝገብን ለመድረስ እና ለተማሪዎች ወላጆች የተሰጡ አገልግሎቶችን ለመጠቀም ፡፡
አሰራሩ ለ ClasseViva Studenti ን በ PC ያውርዱ ክላሴቪቫ ፋሚግሊያ ወደ ኮምፒተር ለማውረድ በተሰራው ቀደም ባሉት መስመሮች ከጠቆምኩት ጋር ተመሳሳይ ነው ፡፡ እንደገና ፣ ማድረግ ያለብዎት ብሉስታክስን ያውርዱ ፣ በ Google መለያዎ ይግቡ እና የጀመሩትን ነው Play መደብር.
አንዴ ከጨረሱ በኋላ ይተይቡ "ክላሴቪቫ ስቲንቲንቲ" በመስክ ላይ መተግበሪያዎችን እና ጨዋታዎችን ይፈልጉ አናት ላይ ጠቅ በማድረግ ቁልፉን ይጫኑ አስገባ ቁልፍ ሰሌዳ. ከዚያ ይለዩ የክላሲቪቫ ተማሪዎች በፍለጋ ውጤቶች ውስጥ (የመጀመሪያው ውጤት መሆን አለበት) ፣ አዝራሩን ጠቅ ያድርጉ ፒሲ ላይ ጫን እና ማውረዱ ከተጠናቀቀ በኋላ አማራጩ ላይ ጠቅ ያድርጉ ክፈት።በጥያቄ ውስጥ ያለውን ትግበራ ለመጀመር ፡፡
በማያ ገጹ ላይ መድረስ፣ ከመለያዎ ጋር የተዛመደውን ውሂብ በመስኮች ውስጥ ያስገቡ የተጠቃሚ ስም / ኢሜይል mi የይለፍ ቃል እና አማራጭ ላይ ጠቅ ያድርጉ መድረስ፣ ClasseViva Studenti ን ለመድረስ። ቀላል እውነት?
ንምግቢ ዝኾን ኣስቤዛ ንምግዛእ፣ መድሓኒት ንምግዛእን፣ ካልኦት ኣገዳሲ ዝኾኑ ግልጋሎታት ንምርካብ እንተዘይኮይኑ ፣ ካብ ገዛ ምውፃእን፣ ሰባት መራኸቢ ናብ ዘኾኑ ቦታታተ/ ኣደባባያት ምኻድ አይከኣልን፣
ካቢነ ምንስትራት ኮሮና ብዝሓለፈ ሰሙን ዘማሓለፎ ውሳነ ብምቕፃል፣ ብ2 ይ ደረጃ ተግባራዊ ንኽኾኑ ብዘውፀኦ መደብ መሰረት፣ ካብ ፅባሕ ሰንበት ሕዳር 1 2020 ጀሚሩ ተግባራዊ ዝኾኑ መምርሒታት እዞም ዝስዕቡ እዮም፣ - 1.11.20
ብቫይረስ ኮሮና ናይ ዝታሓዙን ዝሓሙን ቀፅሪ ብዝሓት እናገደደ ብምኻዱ ምኽንያት፣ ብዛዕባ ብቐፃሊነት ክውሰዱ ዝግበኦም ስጉምቲታ ንምምካርን ንምውሳንን፣ ቀዳማይ ምንስትር ቢንያሚን ናታንያው ፣ኣባላት ካቢነ ኮሮና ብምፅዋዕ ሎማዓንቲ ተመያይጦም። - 29.6.20
ሁለተኛው የኢትዮጵያ ቡና ስፖርት ክለብ ቤተሰብ የሩጫ ውድድርና ክለቡ ለሚያስነባው ከ35እስከ 40ሺህ ሰዎችን የማስተናገድ አቅም እንደሚኖረው የሚጠበቀው ስታዲየም የመሠረት ድንጋይ የማስቀመጥ ስነስርዓት የክለቡ ከፍተኛ አመራሮች ፣ ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች እንዲሁም የክለቡ ደጋፊዎች በተገኙበት ዛሬ ረፋድ በለቡ ተካሄዷል፡፡
ከ10ሺህ በላይ ተሳታፊዎች የተሳተፉበትን 2ኛው የኢትዮጵያ ቡና ስፓርት ክለብ የቤተሰብ ሩጫ ውድድር በክብር እንግድነት ተገኝተው ያስጀመሩት ጀግናዋ አትሌት ኮሎኔል ደራርቱ ቱሉና የኢትዮጵያ እግርኳስ ፌደሬሽን ፕሬዘዳንት የሆኑት አቶ ጁነዲን በሻ ከክለቡ ከፍተኛ አመራሮች ጋር በመሆን በጋራ ውድድሩን አስጀምረዋል፡፡
በ2007 ጅማሮውን ያደረገው ይህ ሩጫ በ2008 ሳይካሄድ ቀርቶ ዘንድሮ ዳግም ሲካሄድ ከመጀመሪያው ውድድር መጠነኛ የቦታ ለውጦች ተደርገውበት ነበር በዚህም መሠረት በዛሬው ውድድር የውድድሩ መጨረሻ የነበረው የክለቡ ስታዲየም ከሚገነባበት ቦታ በቅርብ ርቀት ነበር፡፡ ከውድድሩ መጠናቀቅ በኃላ ሁሉም ተሳታፊዎች ሜዳሊያ የወሰዱ ሲሆን ቀድመው ላጠናቀቁ የተወሰኑ ደጋፊዎች የክለቡ ዋነኛ አጋር የሆነው የሐበሻ ቢራን አርማ የያዘ የክለቡን ቡኒማና ቢጫ ቀለም ያለው ሰንደቅ አላማ ተበርክቶላቸዋል፡፡
ከውድድሩ መጠናቀቅ በኃላ የክለቡ የስታዲየም ግንባታ በሚያርፍበት ቦታ ላይ በተካሄደው የመሠረተ ድንጋይ የማስቀመጥ ፕሮግራም ላይ የመክፈቻ ንግግርን ያደረጉት የክለቡ የቦርድ ፕሬዚዳንት የሆኑት መቶ አለቃ ፍቃደ ማሞ እንደተናገሩት ከሆነ የመሩጫው ቲሸርት ብዛት 10ሺህ ብለን መገመታችን ከሰፊው የደጋፊ ፍላጎት አንጻር እጥረት እንደፈጠረ ይህም ስህተት እንደነበረ አምነው በቀጣይ መሰለ ስህተቶች እንደማይደገሙና በጥቂት አመታት ውስጥ የዚህን አመታዊ ሩጫ ተሳታፊ ቁጥር እስከ መቶ ሺህ ለማድረስ እንደሚሠሩ ተናግረዋል ፤ አያይዘውም ይህ ከ35እስከ 40 ሺህ ተመልካች ማስተናገድ ይችላል የተባለለት ስታዲየም ግንባታው በ5 አመታት ጊዜ ውስጥ ተገንብቶ እንደሚያልቅም ገልፀዋል፡፡፡፡
በመቀጠል በ2009 የውድድር ዘመን ከዚህ አለም በሞት የተለዩትን ሶስቱን የኢትዮጵያ ቡና የልብ ደጋፊዎች እንዲሁም አሰግድ ተስፋዬን በማሰብ የህሊና ፀሎት ከተደረገ በኃላ ንግግር ያደረጉት የኢትዮጵያ ቡናና ሻይ ልማትና ግብይት ባለስልጣን ዋና ዳይሬክተር የሆኑት አቶ ሳኒ ረዲ በንግግራቸው በኢትዮጵያ ክለቦች ደረጃ ፈርቀዳጅ የሆነውን የዚህን ስታዲየም መሠረተ ድንጋይ በማስቀመጣቸው የተሰማቸውን ደስታ ገልጸው ፤ እርሳቸው የሚመሩት ቡናና ሻይ ልማትና ግብይት ባለስልጣንም ዳግም ለክለቡ ጎን ቃላቸውን እንደሚያድሱ ገልፀዋል፡፡ በተጨማሪም አጠቃላዩ የቡና ሴክተር በሙሉ ከክለቡ ጎን መሆኑን አረጋግጠው ፤ ስታዲየሙ በተቀመጠለት ጊዜ እውን እንደሚሆን እርግጠኛ ነኝ ሲሉም ተደምጠዋል፡፡
የኢትዮጵያ እግርኳስ ፌደሬሽን ፕሬዚዳንት የሆኑት አቶ ጁነይዲ ባሻ ይህ ደጋፊ አይደለም ስታዲየም ሌላ ነገር መገንባት የሚያስችል አቅም ባለቤት የሆነ ክለብ መሆኑን ተናግረው ፤ ክለቡ ከሀገርም አልፎ በአፍሪካ ደረጃ ሀገርን ማስጠራት የሚችል ክለብ መሆኑን ተናግረው ስታዲየሙ ሲጀመር ለማየት እንደበቁት ተጠናቆ ለምርቃቱ ያብቃን በማለት ተናግረዋል፡፡
በመቀጠል የእለቱ የክብር እንግዳ የነበሩት አቶ ሳሊም ረዲና ሌሎች የክብር እንግዶች በጋራ በመሆን የስታዲየሙን የመሠረተ ድንጋይ አስቀምጠዋል ፤ በስተመጨረሻም በስፍራው የተገኙት ደጋፊዎች እና የክለቡ አመራሮች በጋራ በመሆን የክለቡን መዝሙር በጋራ ዘምረው ፕሮግራሙ ፍጻሜውን አግኝቷል፡፡
ሴቶችን ጉድ የሚሰሩ የዉጭ ሀገር ዜጎች ከጀርባቸዉ ምን አለ? ሀብታቸዉን ብቻ ሳይሆን እዳቸዉንም እንወርሳለን ልብ መባል ያለባቸዉ አንዳንድ ነጥቦች በአዲስ መንገድ { የእርቅ ማእድ ስልክ በስራ ሰዓት 0911-380544 ወይም 0946 661728}
ምንጭ ለ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ዘንድሮ ለአምስተኛ ጊዜ በሚካሄደው ጠቅላላ ምርጫ ለመወዳደር በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ካሉት 23 የምርጫ ክልሎች መካከል በ18ቱ ከ12 በላይ ዕጩዎች በመመዝገባቸው በዕጣ ተለዩ፡፡
የቀድሞ የመንግሥት ቃል አቀባይ የነበሩት ወ/ሮ ሰሎሜ ታደሰና የሰማያዊ ፓርቲ ሁለት የሴት ዕጩዎች በዕጣ ከውድድር ውጪ ሆነዋል፡፡ የሰማያዊ ፓርቲ ፕሬዚዳንት ኢንጂነር ይልቃል ጌትነት በዕጣ ከዕጩነት ተሰርዘዋል፡፡
በዚህም መሠረት ሰማያዊ ፓርቲ ፕሬዚዳንቱን ጨምሮ ሌሎች ሁለት ሴት ዕጩዎች ዕጣ ሊወጣላቸው ባለመቻሉ ከምርጫው የተሰረዙ ሲሆን፣ የሰማያዊ ፓርቲ ፕሬዚዳንት ኢንጂነር ይልቃል ይወዳደሩበት የነበረው የምርጫ ክልል በአዲስ ከተማ ክፍለ ከተማ ወረዳ 5 መርካቶ አካባቢ እንደነበር ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ፕሬዚዳንቱ አካሄዱን ክፉኛ ተችተውታል፡፡ ‹‹መሠረታዊ የሆነውን ሕገ መንግሥታዊ የዜጎች የመመረጥና የመምረጥ መብት ተጥሷል፤›› በማለት አካሄዱ ከሕገ መንግሥቱ ጋር ይጋጫል በማለት ተቃውመዋል፡፡
በዕጣ የሚባል ነገር በየትኛውም ዓለም የለም ያሉት ፕሬዚዳንቱ፣ ‹‹ከሆነም ሊደረግ የሚገባው የማጣሪያ ምርጫ ይደረግና በማጣሪያ ምርጫው የተሻለ ውጤት ያገኙት መጨረሻ ላይ ለፍፃሜ ወይም ለዋናው ምርጫ ይቀርባሉ እንጂ፣ አንድ ፓርቲ ዕጣ ስላልወጣለት አይወዳደርም ማለት አስገራሚ ነው፤›› በማለት አስረድተዋል፡፡
ምርጫ ቦርድ ይፋዊ በሆነው የፌስቡክ ገጹ ላይ ግን የኢንጂነር ይልቃልን ትችት ‹‹ክሹፍ አመክንዮ ነው›› በማለት ገልጾታል፡፡ ለዚህም እንደማሳያነት የሚያቀርበው የመጀመሪያ ምክንያት ደግሞ፣ ሕጉ አገልገሎት ላይ የዋለው በ1999 ዓ.ም. መሆኑን ነው፡፡ ሰማያዊንም ሆነ ሌሎች አዳዲስ ፓርቲዎችን ለመጉዳት የተፈጠረ አሠራር አልተዘረጋም ሲልም ተከራክሯል፡፡
ሌላው ቦርዱ የሚያቀርበው መከራሪያ ደግሞ በዚህ ሕጉን ተከትሎ በተካሄደው ፓርቲዎችን በዕጣ የመለየት ሥራ መሠረት፣ ‹‹ሰማያዊ ወደ ዕጣ ከገባባቸው 18 የምርጫ ክልሎች በሦስቱ ዕድል ሳይቀናቸው ሲቀር በ15ቱ ዕጩዎች አልፈውለታል፤›› የሚል ነው፡፡
ከዚህ ጋር በተያያዘ ሪፖርተር ለሰማያዊ ፓርቲ ፕሬዚዳንት አዋጁ በ1999 ከመውጣቱ አንፃር ፓርቲው ከዚህ ቀደም በዚህ አዋጅ ላይ ያሰማው የተቃውሞ ድምፅ ነበር ወይ በማለት ጥያቄ አቅርቦላቸው ነበር፡፡ ፕሬዚዳንቱም፣ ‹‹እነዚህን ሕጐች በመቃወም በተደጋጋሚ ሠልፍ ወጥተናል፡፡ አፋኝና ፀረ ሕገ መንግሥት የሆኑ አዋጆችን ለምሳሌ የፀረ ሽብር፣ የበጐ አድራጐት ድርጅቶችና ማኅበራት፣ የመገናኛ ብዙኃን፣ የመረጃ ነፃነትና የምርጫ አዋጆች ላይ ተቃውሞአችንን አሰምተናል፤›› ብለዋል፡፡ በተጨማሪም፣ ‹‹ይህን አንቀጽ በተናጠል ባይሆንም አዋጆቹን በአጠቃላይ የሕገ መንግሥቱን መሠረታዊ እሳቤዎች እናድናቸው በሚል ብዙ ጊዜ ስንጮህ ነበር፤›› በማለት ምላሽ ሰጥተዋል፡፡
ቀጣይ የፓርቲውን እንቅስቃሴ በተመለከተ ‹‹የእኔ ከዚያ ቦታ መውጣት በፓርቲው አጠቃላይ ሥራ ላይ የሕግን ኢፍትሐዊነት ከማሳየት ባለፈና በአጠቃላይ የምርጫው ሒደት ብዙ ችግር ያለበት መሆኑን ከማሳየት በዘለለ፣ በእኔ ሥራም ሆነ በሰማያዊ አቋም ላይ በተለየ ሁኔታ የሚያሳድረው ነገር የለም፤›› ብለዋል፡፡
ከዚህ ጋር በተያያዘ ወ/ሮ ሰሎሜ በጉዳዩ ላይ ለሪፖርተር ማብራያ የሰጡ ሲሆን፣ ‹‹በሕጉ መሠረት ነው የተወሰነው፡፡ በእኔ ላይ ለብቻዬ የደረሰ ነገር አይደለም፤›› ብለዋል፡፡
‹‹ነገር ግን ውሳኔው በአገራቸው ፖለቲካ ውስጥ መሳተፍና የዜግነት ግዴታቸውን መወጣት የሚፈልጉ ግዴታቸውን በመወጣት በአገራቸው ፖለቲካ መሳተፍ የሚፈልጉ ሰዎች ዜጐችን እንዴት ነው የሚያየው በማለት ከመጠየቅ ባለፈ፣ የዜጐችን ተሳትፎ ይገታል ብዬ አስባለሁ፤›› በማለት ገልጸዋል፡፡
ወ/ሮ ሰሎሜ ለፖለቲካ ፓርቲዎች የሚሰጠውን ያህል እንኳን ለግል ዕጩዎች መብት ትኩረት አለመስጠቱን ተችተዋል፡፡ ‹‹ዕጣ እንኳን አናወጣም፡፡ በቀጥታ ነው ከውድድር ውጪ የምንሆነው፡፡ ነገር ግን የግል ዕጩ የሚያልፍበት ሒደት ግን ከባድ ነው፡፡ ፊርማ ማሰባሰብ አለ፣ ምንም ዓይነት የመንግሥት ድጋፍ አይሰጥም፣ የአየር ሰዓት አይሰጥህም፡፡ ስለዚህ አንድ ሰው ይህን ያህል ጥረት ካደረገ ሌላው ቢቀር ዕጣ የማውጣት ዕድል እንኳን ቢሰጥ በጣም ደስ ይለኝ ነበር፤›› በማለት ስሜታቸውን ገልጸዋል፡፡
ለብዙ ሰዎች ተስፋ አስቆራጭ ሒደት እንደሆነ ወ/ሮ ሰሎሜ የገለጹ ሲሆን፣ በአገሩ ፖለቲካ መሳተፍ የሚፈልግን ነገር ግን አሁን ባለው የፖለቲካ ፓርቲዎች ጨዋታ ደስ የማይለውን አካል ለማቀፍ ሊታሰብበት እንደሚገባ ጠቁመዋል፡፡ Source ( Reporter)
ABRA ፈቃድ የተሰጣቸውን፣ ህግ አስፈጻሚ ኤጀንሲዎችን፣ የአካባቢ አማካሪ ኮሚሽኖችን (ANC)፣ የማህበረሰብ ተቋማትን እንዲሁም አጠቃላይ ህብረተሰቡን ፈቃድ በመስጠት፣ በማሰልጠን፣ ውሳኔ በማስተላለፍ እና ማህበረሰቡን በመድረስና ህግን የማስከበር ጥረቶችን በማከናወን ሁሉም አካላት የዲስትሪክቱን ህጎች፣ ድንጋጌዎች እንዲሁም የABRA ፖሊሲዎችን እና ደንቦችን እንዲረዱና እንዲከተሉ ያደርጋል።
ABRA በሚከተሉት አምስት ፕሮግራሞች ውስጥ ሥራውን ያከናውናል፡ (1) ውሳኔ መስጠት፣ (2) የኤጀንሲ አስተዳደር፣ (3) ምርመራዎች፣ (4) ፈቃድ መስጠት እና (5) የመዝገቦች አስተዳደር።
የኤጀንሲ አስተዳደር - ፕሮግራማዊና ተግባራዊ ውጤቶችን ለማከናወን የአስተዳደር ድጋፍና አስፈላጊ የሆኑ መሳሪያዎችን ይሰጣል። ይህ ፕሮግራም በውጤት ላይ ያተኮረ በጀት ለሚጠቀሙ ኤጅንሲዎች ሁሉ መደበኛ አሠራር ነው።
ምርመራዎች - አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ከሜትሮፖሊታን የፖሊስ ዲፓርትመንት፣ ከእሳት አደጋና ከድንገተኛ የህክምና አገልግሎት ክፍሎች፣ ከታክስና ገቢዎች ቢሮ፣ የተጠቃሚዎችና ቁጥጥር ጉዳዮች እና ሌሎችም ጋር በመሆን የቁጥጥርና የስምምነት አፈፃፀምና ለአካለ መጠን ያልደረሱ የመጠጥ ህግ ማክበር ምርመራዎችን ያካሂዳል። ይህ ፕሮግራም የተለያዩ ከፈቃድና የውሳኔ አሰጣጥ ሂደቶች ጋር የተገናኙ ምርመራዎችን እንደ የመጨረሻ ህግ መከበርን፣ ፖስተሮችን፣ የተለዩ ሁኔታዎችን እና የሂሳብ ቁጥጥር ምርመራዎችን ያካሂዳል። እንቅስቃሴዎቹ በሙሉ የሚመለከታቸው የኮሎምቢያ ዲስትሪክት ሕጎችንና ድንጋጌዎችን ለማወቅና ለማጠናከር ያገለግላሉ።
ፈቃድ መስጠት - በኮሎምቢያ ዲስትሪክት የአልኮል መጠጥ በማምረት፣ በማከፋፈል፣ በመሽጥ፣ ወይም በማስተናገድ ላይ ላሉ መጠጥ መሽጫዎች፣ ግሮሰሪ ሱቆች፣ ምግብ ቤቶች፣ ሆቴሎች፣ የምሽት ጭፈራ ቤቶች እና ለሌሎችም አዲስ የመጠጥ ፈቃድ መስጠትና ለነባር ፈቃድ የማደስ አገልግሎት ይሰጣል። ይህ ፕሮግራም ሁሉንም ፈቃድ የመስጠት እንቅስቃሴዎችን ትክክለኛና በቀላል መገኘት የሚችሉ ወረቀትና የመረጃ መዝገቦች መያዝ እንዲቻል ከመዝገቦች አስተዳደር ጋር በመሆን ይሠራል። ይህ ፕሮግራም በቀጥታ ለጠቅላላ ህብረተሰቡ፣ የንግዱ ማህበረሰብ፣ ለANCዎች እና ለማህበረሰብ ቡድኖች የደንበኞች አገልግሎቶች ይስጣል።
የመዝገቦች አስተዳደር - ማህደሮችን፣ ዶክመንቶችን እና የዳታቤዝ መረጃን ለABRA ሠራተኛ፣ ለABC ቦርድና ለጠቅላላው ህብረተሰብ በመስጠት ትክክለኛውን መረጃና ማህደሮችን እንዲያገኙ ያስችላል። በተጨማሪም ፕሮግራሙ የማረጋጋጫ አገልግሎቶችን ይሰጣል፣ መረጃ በነፃነት የማግኘት ድንጋጌ ምላሽ መስጠትና ክትትል ያደርጋል እንዲሁም ለመጥሪያ ጥያቄዎች ምላሽ ይሰጣል።
ABRA የተለየ እርዳታና የቋንቋ ትብብር አገልግሎቶችን (የመተርጎም ወይም የማስተርጎም) ያለ ምንም ክፍያ ይሰጣል። የተለየ እርዳታ ወይም የቋንቋ እርዳታ አገልግሎቶችን ለመጠየቅ፣ እባክዎን በስልክ ቁጥር 202.442.4423 ያነጋግሩን።
በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የፀደቀው የአስቸኳይ ጊዜ ዐዋጅ አፀዳደቅ በሕገ መንግስቱ መሰረት ግድፈት አለበት ሲሉ ያነጋገርናቸው የፖለቲካ ፓርቲ አመራርና የሕግ ባለሞያ ገለፁ። በሀገሪቱ ሕገ መንግስት ላይ ዐዋጁ በሁለት ሦስተኛ ድምፅ መፅደቅ እንዳለበት በግልፅ እንደሚያስቀምጥና ይህ ድምፅ ደግሞ አለመገኘቱን ይናገራሉ።
በሚኒስትሮች ምክር ቤት የወጣውና ለኢትዮጵያ ፓርላማ ቀርቦ የፀደቀው ዐዋጅ የድምፅ ቆጥራ ሂደቱ አነጋጋሪ ሆኗል። በእንግሊዝ የኬል ዩኒቨርሲቲ በመምሕርነት የሚያገለግሉት ዶ/ር አወል አሎ፤ በአፈ ጉባኤ አቶ አባዱላ ገመዳ በተነገረውን የድምፅ ቆጠራ ውጤት መሰረት ዐዋጁ እንዳልፀደቀ ሕገመንግሥቱ ጠቅሰው ተናግረው ነበር።
ዜናው ተናፍሶ ወሬው ዓለምን አዳርሶ ጥቁሩንም ነጩንም ቀዩንም ፍጡር ከዚያም ራቅ ብለው የሚኖሩትንም ቢጫውንም ሕዝብ ያኔ ከነበሩት ከእነጌቶቻቸው ያስደነገጠው አንድ ነገር ቢኖር አደዋ ነው።
ትንሽ ቆይቶም ዜናው በቅኝ ግዛት መዳፍ ሥር ነጻነታቸውን ተገፈው የሚኖሩትን ያኔ „ባሪያዎች“ ተብለው የተናቁትን ሕዝቦች የልብ ልብ ሰጥቶ ለመጀመሪያ ጊዜ ያስደሰተው በሁዋላም እንደምናነበው የታሪክ ጸሓፊዎችንም በብዙ ቦታ በጣም ያስገረመው የአደዋ ጦርነት፣ የተጀመረው በየካቲት 23 የቅዱስ ጊዮርጊስ ቀን 1888 ዓ.ም. ከጠዋቱ በኢትዮጵያ ሰዓት አቆጣጠር በአሥራ አንድ ሰዓት ላይ ነው። በዚህ በትክክል በስንት ሰዓት በሚለው ጥያቄ ላይ የተለያዩ ግምቶችና ማስረጃዎች -ከተለያዩ ሰዎች ይቀርባሉ።
በአንድ በኩል …ጦርና ጋሻ አንካሴና ጎራዴ፣ውጅግራ ጠበንጃና ምንሽር የያዙ ብሎኮና ነጠላ በርኖስና ካባ የደረቡ በባዶ እግራቸው የሚሄዱ ሰዎች ተሰልፈዋል። በሌላ በኩል …ይህን ያህል ሺህ ወታደሮች መድፍና መትረየስ ቦንብና ዘመናዊ ጠበንጃ ሽጉጥና ሴንጢ ይዘው ታጥቀው በጥይት ሊቆሉአቸው መለዮ ኮፊያቸውን አድርገው ተደርድረው መሽገው ቆመዋል ።
አውላላ ሜዳ ላይ ሁለቱ ጦሮች ቢጋጠሙ አሸናፊው ማን እንደሚሆን ለማንም ሰው ግልጽ ነው።ይህንኑ ተማምነው ነው ጣሊያኖች አገር አቋርጠው ባህር ተሻግረው ድንበር ጥሰው አድዋ ድረስ ዘልቀው ገብተው እዚያ አንደኛው ኮረብታ ላይ ለቀናት ለወራት የመሸጉት።
ገና በጥዋቱ ጦርነቱ ከመጀመሩ ጥቂት ደቂቃ በፊት አንድ መሥፍን የጦር ልብሱን እንደለበሰ አረፋ ከሚያድቅፈው ከነጩ ፈረሱ ላይ ዘሎ ወርዶ በጥድፊያና በኩራት እርምጃ የቤተክርስቲያኑን በር በርግዶ ሁለት እና ሦስት ጊዜ ዝቅ ብሎ ከተሳለመና ከአከተበ በሁዋላ በአራት ቢበዛ በአምስት ጋሻ ጃግሬዎቹ ታጅቦ ቀጥ ብሎ በቀጥታ ንጉሱ ወደ ተቀመጡበት ወንበር ዘልቆ ይራመዳል።
በዚያች ደቂቃ አጼ ምኒልክ ከሌሎቹ የተወሰኑ መኳንንቶቻቸውና መሣፍንቶቻቸው ጋር አንድ ላይ ሁነው አስቀድሰው ሥጋ ወደሙ ተቀብለው በሕልና ጸሎት አምላካቸውን ለመጨረሻ ጊዜ የሚማጸኑበት ደቂቃ ላይ ነበሩ።
ያ ነብር መስሎ ዘሎ ከእነ ክብር ልብሱ መቅደሱ ድረስ -ጫማውን ያውልቅ አያውልቅ ምንም ይምናውቀው ነገር የለም- ግንባሩን ቋጥሮ መሬቱን እየረገጠ እያንቀጠቀጠ የገባው መሥፍን ጠጋ ብሎ ቀስ ብሎ በጆሮቸው ጦርነት መከፈቱን ያበስርላቸዋል።
„መ… ምን ዓይነት ጥሩ ወሬ ይዘህ መጣህ!“ ብለው ንጉሡ ፈገግ ይሉና ግድግዳው ላይ የተሳለውን በዓይናቸው የማሪያምን ሥዕል ፈልገው (ማሪያምን ከሁሉም አብልጠው ይወዳሉ ይባላል) ለሰከንድን ያህል ትክ ብለው ተመልክተው „እንግዲያውስ አሁኑኑ እንነሳ…“ ብለው ለእልፍኝ አስከልካያቸው ትዕዛዝ ይሰጣሉ። ያ መሥፍን ይህን ዜና ይዞ የመጣው ዲፕሎማቱም ጦረኛውም ራስ
“…በቅዱስ ገብርኤል ቤተክርስቲያን የኢጥዮጵያ መኳንንት ከመንጋቱ በፊት ተሰብስበው ቅዳሴ ይሰማሉ።የቤተክርስቲያኑ በር ክፍት ነው።ጳጳሱ አቡነ ማቴዎስ ቅዳሴውን በሚመሩበት ጊዜ ሁለት ጥየት ተተኮሰ።ይህም ምልክት ነበር። በዚህ ጊዜ የሐረርጌው ራስ መኮንን የንጉሡ ታማኝ አጎት ከቤተክርስቲያኑ ወጡ ።ከጥቂት ደቂቃዎች በሁዋላ ተመልሰው ገብተው የጣሊያኖንችን መምጣት ተናገሩ። ንጉሡም ወሬውን በጸጥታ አዳመጡ። ከዚያም ራስ መኮንን ወደ አቡኒ ዘንድ ቀርበው በሹክሹክታ ነገሩዋቸውና ተመልሰው ከመቀመጫቸው ተቀመጡ።አኡኑም መሰወቀላቸውን በቀኝ እጃቸው ይዘው በደከመ አነጋገር `ልጆቼ ዛሬ የእግዚአብሔር ፍረeድ የሚገለጽበት ቀን ነው።ሂዱ።ለሃይማኖታችሁና ለንጉሣችሁ ተከላከሉ።ሁላችሁንም ከኃጢአታችሁ እግዚአብሔር ይፍታህ´አሉ።መኳንንቱም አeየቀረበ መስቀል እየተሳለመ ወደ የሠፈሩ ሄደ….” ብሎ አንቶኒ ሞክለር ሁኔታውን ዘግቦአል።
ሁለት እርምጃ ከመኳንንቶች ጋር እንደ ተራመዱ አንዱ መሥፍን ከቦታው ሳይንቀሳቀስ ወደ ሁዋላ ቀርቶባቸው ኑሮ፣ ዞር ብለው ንጉሡ ተጽፎ እንደተነበበው „…ጸሎታችንን ለአምላክችን በበቂ አድርሰናል የሚቀረን አሁን የድርጊት ሥራ ነው። ይህ ደግሞ እዚያው የጦር ሜዳ ይለይልናል፣በል ተነስ…“ ብለው የቄሱን መስቀል ተሳልመው ወደፊት በችኮላ ተራምደው የሚቁነጠነጠው ፈረሳቸው ላይ ወጥተው ወደ ጦር ሰፈራቸው አፈሩንና አቧራውን ከአጃቦዎቻቸው ጋር ወደ ላይ እየመቱ የሚሆነው አይታወቅም ሁሉም ይከንፋሉ ።
ጎህ ሲቀደ በጥዋቱ እራስ መኮንን ከድንኳናቸው ወጥተው የጦር ልብሳቸውን ዕጣ ዕድሉ ለጠላት ከአመዘነ የመጨረሻ ቀናቸው ነውና፣ ገና ሳይለብሱ (እሳቸው ብቻ አይደሉም) ሌሎቹም በመነጽራቸው ተቻኩለው የእራሳቸውንም የጠላት መንደርን እሳቸው እንደቃኙት ሁሉ የጣሊያን ጄኔራሎች ራቅ ከአለው በትይዩ ከሚታየው ጋራ ጫፍ ላይ ሁነው ምኒልክ ከእነ አጃቢዋቻቸው አቧራውን እየመቱ ሲመጡ በቀዩ ጃንጥላቸው በአንዴ ለይተው አይተዋቸው ነበር። ቀይ የለበሰ፣ የአንበሳ ጎፈር አናቱ ላይ የጫነ ፣የክብር ልብሱን ያወጣ-የመጨረሻ ሰዓት ሊሆን ይችላል- ብዙ ነው።
ያቺ ቀይ የንጉሥ ጃንጥላ ግን እንደ ደረጃው መሣፍንቱና መኳንንቱ አረንጓዴና ጥቁር መያዝ ይችላል- በሁዋላም አጼ ኃይለ ሥላሴን ማይጨው ላይ ጉድ ልታደርግ ምንም አልቀረም ነበር።
ድብልቅልቁ መንደራቸው ንጉሡ እንደደረሱ ወጥቶ ጠብቆአቸዋል። አንዱ ጠበንጃውን ይዞ ጋሻና ጦር የያዘውን አለቃውን ተከትሎ አብሮ ወደ ገላጣው ሜዳ ይሮጣል።ሴቶች ከውድ ባሎቻቸው ይሰናበታሉ።
የደረሱ ልጆች ወዲያና ወዲህ ከአባቶቻቸው ወይም ከተላላቅ ወንድሞቻቸው ትዕዛዝ ለመቀበል ወዲያና ወዲህ ይነሰነሳሉ።ገና ያልተጫኑት …በቅሎው አህያው ፈረሱ የቀንድ ከብቱ በጉና ፍየሉ ተደናግጠው በረቱ ውስጥ ይራወጣሉ።
ቀደም ሲል በጥዋቱ የመጀመሪያው ጥይት ድምጽ ሳይሰማ ብዙዎቹ የንጉሠ ነገሥቱን አጀብና ግርግር አይተው -እሳቸው ያኔ ለማስቀደስ ወደቤተክርስቲያን መሄዳቸው ነበር -ገላጣውን ደማቁን የጸሓዩዋን ጮራ፣ጎሁን አይተው „…ዛሬ ድሉ“ ሁሌ እንደሚሉትና እንደሚመኙት „የእኛ ነው…“ ብለው ቀኑን መርቀው ተቀብለው ነበር።
እንደዚህ ብለው ለማሰብም ወታደሮቹ ምክንያት ነበራቸው። ሁለት ሦስት ጊዜ በኃይለኛ ዝናብ በእሱ ምክንያት ይከፈታል ተብሎ የታሰበውና ያለቀለት ጦርነት በጣሊዯኖቹ በኩል እንዲተላለፍ ተደርጎአል።
ፍረሃቻ በኢትዮጵያ ወታደሮች ዘንድ በሁዋላ አንዱ እንደጻፈው በፍጹም አይታይም ነበር። የአገር ነጻነት በሞትና በሽረት በደምና በመስዋዕተነት በጀግንነትና በቆራጥነት በሕብረትና በአንድነት ብቻ እንደሚመጣ ከታሪካቸው ከአገኙት የቆየና የነበረ ልምምድና እና ተመክሮ በደንብ አድርገው ያውቃሉ። ይህን የመሰለ ቆራጥ ወኔ ከሌለ ደግሞ ትርፉ የሁዋላ ሁዋላ በሌላው ዓለም እንደታየው ውርደትና ባርነት እንደሆነም በደንብ ያውቁታል።
ቤተ-ክርስቲያን ለመሳለም ያልሄዱት – ሁሉም ወታደር መንደሩን አለ ትዕዛዝ ጥሎ መውጣት አይፈቀድለትም- ጥዋት ተነስቶ ዛፉን ተደግፎ በየድንኳኑ የተቀመጡትን ከተሸነፉ በሁዋላ ምናልባት ስደተኛ የሚሆኑትን ታቦቶች ከቦ ዳዊቱን ይደግማል ። ድርሳኑን ያነባል። ከአምላኩም ጋር ይነጋገራል።
ሌሎቹ ስለሕልማቸው ከሕልም ፈቺዎች ጋር የዚያን ቀን ጥዋት ላይ ይወያያሉ።ብሩህ ዓለም ፣ትልቅ ዕድል፣ ሐብትና ልጆች አንተን ከዚህ በሁዋላ ይጠብቀኻል። አታስብ ታገኛለህ።ትሾማለህ ፣ትሸለማለህ።አንተ ደግሞ ተጠንቀቅ አለበለዚያ ….ይባባላሉ።
የሚመጣውን የማያውቁ ሴቶቹ ቡና ለቅመው ቡና ቆልተው ቡና በዚያን ሰ዗ት ያፈላሉ። ቆሎ-የቡና ቁርስ- ይቆላሉ። በሶ ያበስላሉ። እንጀራ ይጋግራሉ። እንጨት ፈላጭ፣ በሬ አራጅ ድንኳን ተኳይና አፍራሽ ይንቆራጠጣሉ። ሕጻናት ልጆች ከብቶች ከበረት ያወጣሉ።በረትም ውስጥ ምን እንደሆን አይታወቅም መልስው ነድተው ይመልሳሉ።
በአጭር ጊዜ በጥቂት ሰዓታት እሰከ አፍንጫው ድረስ ታጥቆ ኢትዮጵያን ቅኝ ግዛቱ ሕዝቡዋንም ባሪያ አድርጎ ለመግዛት የመጣውን የጣሊያን ጦር በወታደሩ ድፍረትና በልጆቹዋ ጀግነኝነት በመሣፍንቱ ሕብረት፣በአንድ ንጉሥ ሥር በመላው ሕዝብ ተሣትፎ በአንዴ ለመደምሰስ ትእዛዝ ብቻ ሳምንቱን በሙሉ እነሱ የሚጠብቁት አሁን ተነስተዋል።
ተነስ የተባለ ሰዓት ያ ሕዝብ እንደ ጎርፍ ነው ያ ሰው ፣ቀፎው እንደ ተነካ ተርብ ሜዳውን ተነስቶ ከንፎ እንደሚያጥለቀልቀው የታወቀ ነው። ትንሽ ቆይተን እንደምናየው የሆነውም ይህ ነው። ሰው ይፎከራል።ቀረርቶ ይሰማል።ሲሮጥ ይወደቃል።ይነሳል።… ከበሮው፣እምብልታው፣ማሲንቆው፣ነጋሪቱ …ምኑ ቀረ ይጎሰማል።
„… የአበሾች ጦር ወራሪ እንጂ `ጦርነት` አልነበረም።ሕዝቡ ከሁሉም ብሔረሰብ ተወጣጥቶ ቀርቦአል።የሚዋጋው ደግሞ ፈረሱ በቅሎው አህያው ሁሉ በአንድነት ከሰዎች ጋር ተደባልቆ በመሆኑ ግራ ገብቶን ነበር።ጦርነቱን ከወታደሮች ጋር ብቻ አልገጠምንም።
በጦርነቱ ውስጥ ሴቶች ሽማግሌዎች ሕጻናት ቄሶችና ቆማጣዎች ሳይቀሩ ወጉን…“ ብሎ የዚያን ጊዜ በዚያን ዘመን አጃቢ ጋዜጠኛ ሁኖ በጦርነቱ ላይ ጠሳተፈው ካፒቴን ምልቴዶ ከጄኔራሎቹ አፍ ያዳመጠውን ቃል እንደዚህ አድረጎ ጥሩ አድርጎ “በአደዋ ሪፖርቱ ” ላይ ለመጪው ትውልድ እንዲያውቁት ዘግቦአል።
ተእኛ ወገን ይህን የጦር ሜዳ ድልና ትርምስ በጥሩ ቃላት አሳምሮ ያቀረበው ያስቀመጠው/ጡት ፕሮፌሰር አፈወርቅ ገብረ የሱስ ጣሊያን አገር የተማሩ እዚያም ብዙ አመታት የኖሩ ያነበቡ የተመራመሩ ትልቅ ኢትዮጵያዊ ምሁር ናቸው።
አፈወርቅ „…ጦርነቱ ተጀመረ።…ከዚያማ ወዲህ ምን ይነገራል።ኢትዮጵያዊው …አደጋ እንደተጣለበት ባየ ጊዜ የቸኮለው በሌጣው (የቀረው ግን ገና እንቅልፉን አላስብ ተኝቶ ነበር)በሌጣው ፈረሱ ላይ ወጣ። የጣሊያ መድፍ ነው በማለዳ የቀሰቀሰው።…የሸዋ ፈረሰኛ፣የጎጃም እግረኛ የትግሬ ነፍጠኛ ያማራ ስልተኛ ከቦ ያናፋው ይቆላው ያንገደግደው ጀመር።
ወደሁዋላ ቀርቶ የነበረው ሁሉ ነገሩን ሳያውቅ ወደ ዮርነቱ ይጓዝ ነበር።ነገር ግን የጄነራል ባራቲየርን መሸሸና የጦሩነረ መፈታት ባየ ጊዜ ያ ወደሁዋላ የነበረው የታሊያን መድፈኛ መጫኛውን በጎራዴ እየቆረጠ መድፉን እየጣለ በመድፉ ሥፍራ እሱ እየተተካ በአጋሰሱ እየጋለበ ደንግጦ አሥመራ ገባ…“
ጥቂት ቆይቶ እንግዲህ ሜዳው ደም ለብሶ ሣሩ አፈሩ እንዳለ ቀይ ሁኖአል። ጥቁሩም ነጩም ወንድ ልጅ ተናንቆ አደኛው ለባሪያ ፍለጋ ሌላው ለመብቱ- ተያይዘው ወድቀዋል።
ከፍተኛ ጉዳት የደረሰበት ተጋድሞ ያቃስታል።ትንሽ ወይም መጠነኛ ጉዳት የደረሰበት አንደምንም ብሎ አጠገቡ በአገኘው ፈረስ ላይ ወጥቶ እንደገና ጠላቱን አባሮ ለመግጥም ኮርቻው ላይ ለመውጣት ይተናነቃል። ሌላው ጓደኛውን እንዲረዳው ወይም እንዲጨርሰው ከባድ ጥያቄ ያነሳበታል። ሚስቱን ልጆቹን ቤቱንና ሐብቱ እንዳይበተኑ ጧሪ አናትና አባቱ እንዳያጡ ዘመዶቹን ጭምር -ጣሊዩንም ኢትዮጵያዊም – አደራ እያለ ይህን ከአላደረክ ….ውሻ ውለድ እያለ እየረገመ ያንቀላፋል።
በሁዋላ ይህን ጸሓፊ ሁሉ እየቆጠረ እንደጻፈውና እኛ አገላብጠን እንዳየነው ከሁለቱም ወገን በአንዴ እና በአጭር ጊዜ ከ ስንት….ሺህ ወታደሮች በላይ ተረፈረፉ ብለው ደብተራቸው ላይ ዘግበውታል።
በቢላና በሴንጢ በጎራዴና በሳንጃ በጥይተና በመድፍ የቆሰለ ክንድ፣ አንገትና ትከሻ፣ በጥይት የተበተነ ቅልጥም ፣አከርካሪ አጥንት ስንት እንደሆን መገመት ያስቸግራል።
በጣሊያን በኩል አለጥርጥር የቆሰሉትን የሚንከባከቡ ሓኪሞች ነበሩ። በኢትዮጵያ በኩል ከወጌሻ አወቂዎች ሌላ የቆሰለውን ክንድ በጥይት የተመታውን ቅልጥም ማን ቆርጦት ቁስሉን እንደ ጠገነው፣ማን የውጋት ማስታገሻ እንደሰጠ ምንም የምናውቀው ነገር የለም። እኛ የማናውቀው የጦር ሜዳ ቁስል መድረቂያ መድሓኒት፣ውጋት ማስታገሻ፣ጭንቀት ማስረሻ…ቅጠላ ቅጠሎች እና ሥራ ሥሮች ይዘው ይቅረቡ ምንም የምናውቀው ነገር የለም።
ምናልባት የቄራ አራጆች፣የቤተ መንግሥት ወጥ ቤቶች ብልት አውጪ ጎሮምሶች ሐኪም ሁነው የአገራቸውን ልጆች ረድተው እንደሆን እንደዚሁ ምንም የምነውቀው ነገር የለም። ብዙው ጀግና ግን ከአከለ ስንኩልነት ሞትን እንደሚመርጥ አርበኞች – ብዙ ጊዜ አይናገሩም- ከተናገሩ ይህን ውሳኔ እንደሚመርጡ እነሱ ያነሳሉ።
ማታ ላይ ጅብ ወድቆ የሞተውን ወታደር ከሁለቱም ወገን እኩል ቀብሮል።አሞራ የተረፈውን ከእነአጥንቱ አንስቶ ከንፎአል።የተረፈውን በተነጋታው በዚያ በደም በተበከለው ምድር ውስጥ የኢትዮጵያ ወታደሮች ተሰብስበው ቄሶች ፍትሃት አውጥተው፣ጉድጓድ ተምሶ እኩል አንድ ላይ ጥቁሩና ነጩን አንድ ላይ አብረው ቀብረዋል። እነደ አነበብነው የሩሲያ ቀይ መስቀል ሐኪሞች አብረው ተሰልፈዋል። በቁጥር ስንት እንደነበሩ፣ነርሶቹና አስታማሚዎቹ ምን ይህል እውቀት እንዳላቸው፣የመድሓኒቱ ብዛት ስንት ሳጥን እንደሆነ ምንም የምናውቀው ነገር የለም።
“…በዚያን ቀን የዘቡ ተራ የትግሬው ገዢ የራስ መንገሻ ነበር።500 ነፍጥ የሚሆን የያዙ የሱ ሰዎች ዘብ ሲጠብቁ በየካቲት በ23 ቀን የቅዱስ ጊዮርጊስ ለት ለሊቱን በ11 ሰዓት የኢጣሊያ ወታደር ተሰልጎ መጥቶ ከበሩ ላይ አደጋ ጥሎ ከዘበኛው ጋራ ተታኮሰ። እነዚያም ተታኩሰው ከኢጣሊያኖች 2 ባሻባዙቆችን ማረኳቸው። ምርኮኞቹንም ቢጠይቋቸው እንዲህ አሉ። የአጤ ምኒልክ ሠራዊት ቀለብ ሊመጣ ርቆ ሄድዋል፣ሠፈሩም ባዶ-ነው አደጋ እንጣልበት ብለው ኢጣሊያኖች 4 ጄኔራል ባባ ገሪማ በኩል፣ አንድ ጄኔራል በማሪያም ሽዋቴ በኩል ተሰልፎ መጥቷል ብለው አወሩ።
ይህን ወሬ በሰማ ጊዜ ከዘበኞቹ አንዱ ወደ ንጉሠ ነገሥቱ ሠፈር መሮጥ ጀመረ። ቀኛዝማች ታፈስንም ከመንገድ አገነው።ሌሊቱም አልነጋም፣ገና ጨልሞ ነበርና ማነህ ተባባሉ።ይህነንም ወሬ ነገረው። ቀኛዘዝማች ታፈሰም ይህንን በሰማ ጊዜ ከበቅሎ የነበረውበፈረስ ተዛውሮ ወደ ንጉሡ ድንኳኘ በፈረስ ደረሰ ።የንጉሠ ነገሥቱን የእልፍኝ ዘበኞች ተጣርቶ መምጣቴን ወደ ጃንሆይ አሰሙለeኝ አለ። አጤምነኒልክም ይህን በሰሙ ጊዜ አለጊዜው ስለምንመጣ ብለው ከእልፍኝ ድንኻን ወጥተው ጠየቁት። እሱም ኢጣሊያ አደጋ ሊጥል ተሰልፎ ጠቅሎ መምጣቱን ተናገረ።…” (ከጳውሎስ ኞኞ የተገኘ)
እዚህ ላይ ነው እንግዲህ “የበሰለ የፖለቲካ አካሄድንና እርምጃን የማያውቁ ጥራዝ ነጠቅ ወጣቶች” አንድ የጀርመን የፖለቲካ ሳይንስ ምሁር ጎታ ከተማ በጀርመን አገር ዘንድሮ በተደረገው የመጀመሪያው የምኒልክ ታሪካዊ ጉባዔ ላይ እንዳሉት “ብቅ ብለው …ከመሬት ተነስተው ነገሮችን ሳይመረምሩና ሳያመዛዝኑ አጼ ምኒልክን ኤርትራን ለጣሊያን አሳልፈው ሰጡ የሚባለው ብለው ክስ እሳቸውንም የሚከሱ ሰዎች የያራምዱትና የሚያራምዱት አቋም ተገቢ አመለካከት አይደለም” ብለው የተቹአቻው።
አንድ አዛውንት አርበኛ ተናደው የዛሬ ሃያ አመት ገደማ እንዳሉት- መለስ ብሎ ለማስታወስ የምኒልክ ሐውልት በይፋ በአደባባይ ጩኸትና በጋዜጣ፣ በራዲዮም ጭምር ተለፍፎአል – „ገና”ሰ ውዬው እንዳሉት”… አፍንጫቸውን በደንብ ያልጠረጉ መቀመጫቸውንም ያላበሱ የአገራቸወን ታሪክ የማያውቁ ልጆች የምኒልክ ታላቅነት ረስተው ሐውልታቸው ከአራዳ ጊዮርጊስ ይነሳ፣ ይፍረስ፣የመኮንንም መታሰቢያ ይውደቅ ብለው እሰከመሟገት ድረስ ዘልቀዋል።…ይህን መስማቱ“ ሰውዬው ጭንቅላታቸውን እየነቀነቁ ያኔ እንዳሉት ” ማየቱም መስማቱም …ያሳዝናል ያሳፍራል…“ አርበኛው ብለዋል።
እንደእሳቸውም እንደ ምኒልክ በሌላ በኩል „…ተማርን እናውቃለን ከእኛ በላይ ማንም ሰው የለም ብለው በሚመጻደቁ „ሰዎች፣በተለይ ነጻ- አውጭዎች ነን ብለው በሚኩራሩ ሰዎች ዘንድም የተጠላ ንጉሥ“ ( የታወቀውን ክሳቸውን መልሶ ለማስቀመጥ) በአፍሪካ የትም ቦታ የለም።
ያ ልጅ ሲወለድ ኢትዮጵያ ያኔ በመሣፍንቶች ተከፋፍላ ደክማ ሆና የወደቀች የተረሳች አገር ነበረች። እሱ ብቻ አይደለም።አብዛኛው የዓለም ሕዝብም በጠንካራዎቹ ያኔ ኃያላን መንግሥታት ተብለው በሚጠሩ የአውሮፓ መንግሥታት ሥር፣ በእነሱ በቅኝ ገዢዎች መዳፍ ሥር ወድቃ ፍዳውን ታይ እንደ ዕቃም ትሸጥ ትለወጥም ነበር።
የዛሬዋ ሰሜን አሜሪካ በእንግሊዚና በፈረንሣይ በስፔን ጭምር ተይዛ ትገዛ ነበር። ወረድ ሲባል ደቡብ አሜሪካ በስፔንና በፖርቱጋል መዳፍ ሥር ነበሩ።….እሲያና አውስትራሊያ ደግሞ እንደዚሁ፣በእንግሊዝና በስፔን በሆላንዶች ጭምር ተይዘው ይማቅቁ ነበር።…. ግርክና ቡልጋሪያ መካከለኛው ምሥራቅና ሰሜን አፍሪካ ደግሞ በተራዋ በቱርክ ሥር ተጠቃለው እነሱ ይተዳደሩም ነበር።
እንደ ምኒልክ በአንዳንድ „ቀባጣሪዎች ዘንድ „ አንዱ እንደ አለው “የተጠላው“ አጼ ቴዎድሮስ ነው። እሱም ንጉሥ ይህን አይቶ ኢትዮጵያን አንድ አድርጎ „ከአውሬዎች አፍ ለማዳን“ የፖለቲካ አካሄዱን በደንብ አላወቀበትም እንጅ ተነስቶ የተቻለውን አበርክቶአል ።
አጼ ቴዎደሮስ ኢትዮጵያን አንድለማድረግ ሲነሱና አባታቸውን ንጉሥ ኃይለመለኮትን አሳደው ድል አድርገው ወጣቱን ምንሊክ እና የሸዋ መኳንንትን ማርከው ይዘው ወደ ጎንደር ሲመለሱ ገና የእናቱንና የአባቱን ፍቅር ያልጨረሰ የአሥር አመት ልጅ -ምኒልክ እንደነበረ ይነገርላቸዋል።
የጣሪክ አጋጣሚ ነው እንጅ- ዕድሜ ለንግሥት ቪክቶሪያ ማለት እንችላልን- ቴዎድርስ ሲሞት እጃቸው የገባችውን ኢትዮጵያን እንግሊዞችም ይዘዋት እሰከ መጨረሻው ሰዓት እስከ 1960 ዓ.ም. (እ.አ.አ) ድረስ – አብዛኛው የጥቁር ሕዝብ አፍሪካ ነጻ የወጣበት ቀን ድረስ እስከዚያ ድረስ እኛንም አባቶቻችንና እናቶቻችን ወንድሞቻችንና እህቶቻችንን ጭምር እኩል ቀጥቅጠው እነሱ በገዙን ነበር።
አንዳንድ ሰዎች አሁን በደርግ ጊዜና ከደርግ ወዲህ በተፈጠረው ሁኔታ ግራ ተጋብተው „የእንግሊዝ ወይም የጣሊያን ወይም የቱርክና የአረቦች…ቅኝ ተገዢ ብንሆን እንሰለጥን ነበር…“ እሰከማለትና እሰከ መመኘት ድረስ ሄደው ይህን ነገር ከአንዴም ሁለቴ እንደ „ጥሩ ነገር“ አንስተው ሲጫወቱ ከሰዎች አንደበት እኔ ብቻ ሳልሆን እናንተም ሳትሰሙት አልቀራችሁም።
ባርነትና የነጮች ተገዢ መሆን ምኑም ላይ ጥሩ ነገር የለውም።እሩቅ ቦታ መሄድ አያስፈልግም። ለአርባ አመታት በተከታታይ የጣሊያን ቅን ግዛት የነበረችው ኤርትራ፣ወይም ጅቡቲ ወይም ሱማሌ ፣ወይም ደግሞ ኮንጎ፣ሊቢያ ግብጽ፣ናይጄሪያ፣ ለሦሰት መቶ አመታት በነጮች ሥር የማቀቀቺው ደቡብ አፍሪካ…እነሱ ዛሬ የት ደረሱ ብሎ መጠየቅና መመራመር ተገቢ ነው። በነጮቹ እንደሚባለው ገዢነት የትም አልደረሱም።
ደቡብ አፍሪካና ናይጄሪያ ኬንያና ጋና ለምን የዲሞክራቲክ መንገድን ሲከተሉ ለምን ሱማሌና ኤርትራ እነዚህ እንደላይኞቹ ኮለኒ የነበሩ አገሮች የአምባገነን ሥርዓትን መረጡ? ለሚለው ጥያቄ መልሱን ማግኘት ከባድ አይደለም።
ኢትዮጵያም ነጻነቱዋን ጠብቃ የነጻ- ጥቁሮች መንግሥት ባትሆን ኑሮ፣ አጼ ኃይለ ሥላሴም አይኖሩም ። እሳቸውም በኢትዮጵያ ላይ አይነግሱም። እሳቸው ባይኖሩ ደግሞ ያ የአውሮፓ የቅኝ ገዢዎች መጨፈሪያ አህጉር ሆና የከረመቺው አፍሪካ ፣ በስድሳው አመተ ምህርት በምንም ዓይነት ነጻ መሆኑዋ- በደንብ ከአሰብን- የሚያጠራጥር ነው።
ኢትዮጵያ ባትኖር ኑሮ-ይህ ነው ሓቁ- እንኳን ጥቁር አፍሪካ ጥቁር አሜሪካኖቹም ከነጮች የበላይነት መዳፍ ወጥተው የእኩልነት መብታቸውን ዛሬም -ግልጽ እንሁን- አይቀዳጁም ነበር። ይህን ሓቅ ሌሎቹም አንስተው ተናግረውታል። ደጋግመው ብለውታል።
መቼም ኢትዮጵያን ለመውረር እንደ ቀላል ነገር እንደ መናፈሻ ውስጥ ሽርሽር፣ እንደ ሜዳ ላይ የፈረስ ግልቢያ፣እንደ የወንዝ ወሃ፣ግራና ቀኝ እየመቱ ሲያሸኝም እያንቦጫረቁ እንደመሻገር አድርገው የተመለከቱት ጣሊያኖች ብቻ ነበሩ። ሌሎቹማ ሞክረው አልሆነላቸውም። ምኒልክ ሲታመም እንግሊዞቹም፣ ከእነሱ ጋር ፈረንሣዮቹም፣ጀርመንኖቹም ስንት ተንኮል እንደሰሩ ተጽፎአል።
ምን ያድርጉ አሰብን የመሰለ ወደብ በትንሽ ብር በስምንት ሺህ ማርትሬዛ ቀደም ሰል ከአንዱ የዋህ ነጋዴ ገዝተዋል።ይህ የአሁኑን የመሬት ቅሚያ ወረራ -ሊዚንግን ያስታውሳል።
ምጽዋን አታለው ይዘው በጥቂት ጊዜያት የራስ አሉላን ግዛት ባህረ-ነጋሽን ጨምረው በሁዋላ ያንን አካባቢ ኤርትራ ብላው ሰይመው ፃሊያኖች ባንዲራቸውን ሰቅለው ቁጭ ብለዋል።
ኢትዮጵያን ከያዙ፣ ቀይ ባህርን ከጠቀለሉ፣ሱማሌን ከአካተቱ በሕንድ ውቅያኖስ ላይ የጦር መርከባቸውን ከላይ እስከ ታች ተዘዋውሮና ተንሸራሽሮ አላፊ አግዳሚውን የደም ሥር መንገድ የሚቆጣጠሩበትና የሚያዙበት ቀን እሩቅ እንደማይሆን ለእነሱ ታይቶአቸዋል።
አካባቢው ዱሮም ሆነ አሁንም መንደሩንም ጠረፉንም ባሕሩንም ለመቆጣጠር አመች እንደሆነ ለሮማውያኖች ገና ዱሮ ግልጽ ነበር። ጥንታው ግሪኮችም ከቱርክና ከአረቦችም ጋር ሁነው ይህን ያውቃሉ።ቀይ ባህርን የያዘ የእሲያና የአውሮፓን መገናኛ በር ያዘ ማለት ነው።
ከዚያም በላይ-ብዙዎቹ እንደሚገምቱት፣ በከርሰ መሬቱ ውስጥ ነዳጅ ዘይትና ጋዝ አለው።እዚያ ባህር ውስጥ ግሩም ጣት የሚያስቆረጥሙ የባህር ፍራ ፍሬዎችና የማይጠገቡ የዓሣ ዓይነቶችና ዘሮች ብዙም ሳይደከምበት የሚጠመድበት፣የሚሰበሰብበት ቦታ ነው።
ከባህሩ ወጣ ሲሉ ግሩም አየር ያለው የኢትዮጵያ ደጋው አካባቢ ያ ምድር በተፈጥሮው የሚማርክ ነው። አለፍ ሲሉና ወረድ ሲሉ ደግሞ መሬቱ ለስንዴና ለገብስ ለቦቆሎና ለጥራጥሬ ለሥጋ ከብትና ለዶሮ እርባታም መሓል አገሩም በሕዝብ ብዛት ለተጣበበቸው የጣሊያን ዘር ጥሩ መሰፈሪያና መኖሪያም ያመቸ ነው። ርቀቱም ከሮም እሩቅ አይደለም። በመርከብ በቀላሉ ይደረስበታል።
እንደሌላው የአፍሪካ ግዛቶች ደጋውና ወይነ ደጋው የኢትዮጵያ መሬት አውሬና ወባ ወይም ተላላፊና አስፈሪ በሽታዎች የሉትም። ቀዝቀዝ ያለው አየሩ ይህ ደግሞ የትም በትሮፒካል አፍሪካ የማይገኝ ቦታና ምድር ነው።
እንግዲህ በጥጋብና በንቀት -ነጭ በመሆናቸው ብቻ -በማንቋሸሽና በመጥላላት -ትንሽ በመቅላታቸው ብቻ – በጭንቅላት ጨዋታ እኛ እንበልጣቸዋለን በሚለው የዘረኝነት አመለካከት- የእኛን የቆየ ጥበብና ብልሃት ባለማወቅ- ኢትዮጵያን በዚያውም በቀላሉ የምሥራቅ አፍሪካን አካባቢ ከሌሎቹ ቀድመን እኛ እያዛለን በሚለው ከንቱ ምኞታቸው በኢትዮጵያ ላይ ጣሊያኖቹ የድብቅ ጦርነት አውጀው አምባላጌ ላይ ቀደም ሲል ገብተው እዚያ መሽገዋል።
እንደ አንድ ሰው ሆኖ የተነሳባቸው ግን ወደሁዋላ ላይ ቆየት ብለን እንደምናየው „አማረው“ ብቻ ሳይሆን ሁሉም -መቁጠር አያስፈልግም- ድፍን የኢትዮጰያ ሕዝብ ነው። ይህን ማስተባበር ደግሞ አንድ ምሁር እንደአለው የምንልክ ችሎታ ነው።
ትግሬና አማራ፣ጎንደሬና ጎጃሜ ወሎና ሐማሴን፣ኦሮሞና ከፋ፣ እስላምና ክርስቲያን፣ካቶሊክና ኦርተዶክስ፣ሱማሌና አፋር፣ደቡብና ሰሜን….አንዳንዶቹ ችግሮች ብቻ ለመጥቀስ፣ በዘር በቋንቋ፣ በዘውዱ ይገባኛል ጥያቄ ፣በእበልጥ ፉክክር፣በንቀት በቅናት… ነጮቹ ተዘዋውረው በአካሄዱት ጥናቶች እንደደረሱበት „አለመግባባት“ (በሕዝቡ መካከል አይደለም) በገዢው መደብ ተወካዮች መካከል እንዳለ ተገንዝበዋል።
ዘውዱ ምኒልክ እጅ ያኔ በመግባቱ ሌላው የገዢ ክፍል አኩርፎአል። ሌላው ቀርቶ የዮሓንስ ዘውድ በኑዛዜው መሰረት ለራስ መንገሻ በመሰጠቱ የትግራይና የሐማሴን መሣፍንት ራስ መንገሻን ከድተው እጃቸውንም ግዛታቸውንም ይዘው ለጣሊያን ማስረከቡን መርጠዋል።
ደጃች ባህታ ሐጎስ አካለጉዛዬን፣ደጃች ደብብ አሥመራንና አካባቢዋን ፣ባላምበራስ ክፍለ ኢየሱስ ደግሞ ከረንና ቦጎስን እንደ ገጸ-በረከት ጋዜጠኛው ጳውሎስ ኞኞ እንደ ጻፈው እንደ ገጸ-በረከት ለጣሊያን መንግሥት ማበረከቱን እነሱ መርጠዋል።
ጄኔራል ባራቲየሪ የጣሊያን ጦር ዋና አዛዥ ይህን ተመልክቶ ሌሎችንም ግንዝቤዎች ከግምቱ ውስጥ አስገብቶ ፣ ኢትዮጵያን ወሮ ነጻነቱዋን ገፎ ያንን እሱ እንደአለው „ንጉሠ ነገሥት ነኝ የሚለውን ምኒልክ የሚባለውን ሰው ከብረት በተሠራ ቅርጫት እንደ ዱር አውሬ እጅና እግሩን አሥሮ በሮም መንገድ ላይ ለተሰበሰበው ሕዝብ የምሥራቹን እየጎተተኩ አቀርባለሁ…“ብሎ እሰከ መፎከር ድረስ ይህ ሰው እንደሄደም መገንዘብ ይቻላል።
ምኒልክን በብረት ቅርጫት በቀፎ ውስጥ የተመኘ ሰው -ያውም ደግሞ በሮም መንገድ ላይ በሰንሰለት ለመጎተት እቅድ ያወጣ ሰው- ለሌቹ ተራው ሕዝብና ለመሣፍንቶቹ ምን እንደተመኘ መገመት አያስቸግርም።እንግዲህ ምኒልክ ይህን አይቶ ነው ይህንንም ሰምቶ ነው ግሩም የሆነውን ፖለቲካውን የቀየሰው።
የዱሮውን የሮም ኢምፓየር ግርማ ሞገስ ለማስመለስ አርፍዳ የተነሳችው ጣሊያን እንደ ኢትዮጵያ ያለች „ትንሽ“ ጭዳ አገር እንደምንም ብላ ፈልጋ አግኝታለች። ይህንን የይገባኛል ፍላጎት ቀደም ሲል በርሊን ላይ በተካሄደው አፍሪካን የመቀራመጥ ጉባዔ ላይም አንስታለች።
ሮም -ጥንታዊት ሮም- ያኔ በአውሮፓና በሌላው ዓለም በምትፈራበትና በምትከበርበት ዘመንና ጊዜ ድል የመታቻቸውን አገር መሪዎች በብረት ሰንሰለት አሥራ በሮም መንገድ ላይ እንደ ጥሎሽ ትጎትታቸው እንደነበር መጽሓፍም ላይ በላይብረሪ በፊልም ቤት ጊዜ ያለው ሰው ይህን ነገር ሊመለከት ሊከታተል ይችላል።
ያንን ነበር እንደገና እነሱ ከአንድ ሺህ ስንት መቶ አመት በሁዋላ ተመልሰው ተቋቁመው -በገዛ ድካማቸው ተከፋፍለው ተበታትነው የወደቁት- ለዓለም ሕዝብ እንደገና ለማሳየት የፈለጉት።
ሮም ሁሉን አዋርዳ የእርሻ መሬቱን ቀምታ ወርሳ፣ ከብቶቹን እየናዳች ህዝቦቹዋን ስትቀልብ ያኔ እላይ የተጠቀሱት አገሮች የዛሬን አያድርገው ዝም ብለው ያዩዋት ነበር።
ከሁለት ሺህ አመት በሁዋላ „ሥልጣኔና ትምህርትን፣ ባርነትንና ድህነትን ከኢትዮጵያ አጠፋለሁ „ (በዚህ መፈክር ነው ሌሎቹ የአፍሪካ ግዛቶች የተያዙት በእንደዚህ ዓይነቱ ጥሪ ነው አሁንም አንድ አገር የሚወረረው …) ይህን ለኢትዮጵያ አመጣለሁ ብላ በአለፈው ክፍለ-ዘመን ጣሊያን ወደ ኢትዮጵያ የመጣችው። ይህንንም “የሮም ሥልጣኔ አዋጅ” ሕዝቡ አጨብጭቦ እንዳይቀበል እንቅፋት የሆነውን ንጉሥ „በብረት ቅርጫት አሥሬ ማን እንደሆንኩ አሳያለሁ „ የሚለውም ዛቻ – የዶሮውን የሮም በላይነትን በተዘዋዋሪ ለአውሮፓያኖች ዞር ብለው እንዲያስታውሱት- በተዘዋዋሪ መልዕክቱን እንዲያዳምጡት የተደረገው።
ምኒልክንና ጣይቱን መኮንንና ጎበናን፣ገበየሁንና መንገሻን፣ዳርጌንና ወሌን አሉላንና ባልቻ አባ ነፍሶን እና…(ጀግኖቹ ቆጥሮ መጨረስ አይቻልም) በብረት ቀፎ ወደ ሮማ አሥሮ ለመውሰድ የተመኙት የጣሊያን ጂኔራሎች በአንድ ቀን በተካሄደው ጦርነት አድዋ ላይ እነሱም ከነሕልማቸው ጭምር ተንኮታኩተው እንዲወድቁ የተደረገው።
ያ ምኒልክን በብረት ሰንሰለት ያለው ጂኔራልም ወታደሮቹን ሜዳ ላይ በትኖ የራሱን ነፍስ ለማዳን ሸሽቶ አሥመራ ገብቶአል።ይህ ሰው ሸሸ ተብሎም የሁዋላ ሁዋላ የጦር ፍርድ ቤት ቀርቦ ፍርዱን የተቀበለው።
የምኒልክ ጉዞ በተለያዩ እቅጣጫዎች እነዚህ ሁሉ ፈጠራ ሳይሆኑ – የታሪክ ጸሓፊዎች ተስማምተው እንደሚሉት- በደንብ የተመዘገበ ታሪክ ነው። እነዴት እነደነበር ብሎ መለስ ብሎ መመልከቱም ለማንም ሰው ጠቃሚ ነው።
አንደኛው እሰከ አሁን ድረሰ በብዙ ጻሓፊዎች ዘንድ ትልቅ አተኩሮ ያልተሰጠው የምኒልክ እና የምኒልክ አማካሪዎች በዚያን ዘመን -ይህን በደንብ አላምጦ መዋጥ ያስፈልጋል- ለፕሬስ የሰጡትን ትልቅ ሚና እንደገና መመልከት ጠቃሚ ስለሆነ ጥሩ ነው።
ስለመጀመሪያው የኢትዮጵያ ጋዜጣ ስለ አእምሮ ምስረታ እይደለም አሁን ወደ መጨረሻው ላይ የምናነሳው። ከዚያም በፊት ስለነበሩት በብራናና እና በበሬ ግንባር ላይ ስለ ሚጻፉት፣እነሱንም ስለሚመዘግቡት ጸሓፊ ትዕዛዞችና ካህናት ጉዳይ እነሱም ስለ ነበራቸው „የአመለካከት ነጻነትና አቀራረባቸው ስልት“ አይደለም አሁን ወደመጨረሻው ላይ ለማንሳት የተፈለገው።
የንጉሠ-ነገሥቱን የጦር ሠፈር ስንመለከተው (ስለ ጣሊያኖቹ መንደር ሌላ ጊዜ እናነሳለን) ምኒልክ „እኔ ብቻ አውቃለሁ እናንተ ግን ዝም ብላችሁ አርፋችሁ ትዕዛዜን ተቀበሉ“ የሚሉ መሪ እንዳልነበሩ አንረዳለን።
ሰውዬው „ምክርን“ የሚመርጡ ለምክር ትልቅ ቦታ የሚሰጡ ብዙ ከመናገር የሰውን ሓሳብ የሚያደምጡ፣አዳዲስ ሓሳቦችን የሚያስተናግዱ የሚያመዛዝኑና ከዚያም በተገኘው አዲስ አመላካከትና አስተሳሰብ ከዚያ ተነስተው „ፍርድ“ መስጠትን የሚያስቀድሙ ናቸው። የሚያስቸኩል የሚያንቀዠቅዥ ነገር ስለሌም እንደገና አሰላስሎ ለመመልከት ነገርን ማሳደር የሚመርጡም መሪ ናቸው።
በአንድ በኩል ይህ ነው ችሎታቸው የአገሪቱን መሣፍንትና መኳንንቶች፣የጦር አለቆችንና ካህናትን ሰፊ ዕውቀት ያላቸውን የአገሪቱን ሊቃውንቶችንና ሊቀ-ሊቃውንቶችን፣ወይዛዝራትና የቤት እመቤቶች ሳይቀሩ ፣ወይ በቡድን ወይም ደግሞ ተራ በተራ በነፍስ ወከፍ እየጠሩ የሚሰነዘሩትን ሓሳቦች እያዳመጡ መላ የሚመቱት ጥሩ ንጉሥ አድርጎአቸዋል።
በሌላ በኩል ከፈረንሣይና ከሩሲያ ከአርመንና ከግሪክ ከጀርመንና ከኦስተሪያ -ከሲዊስ የመጡ መልእክተኞች ይሁኑ፣ ነጋዴ መንገደኞች ወይም ተቀጥረው የሚሰሩ አማካሪዎችን እየጋበዙ የእነሱንም አመለካከት የሚያዳምጡ ሰው ወጥቶአቸዋል።ሌላው ቀርቶ ከእራሳቸው ከጣሊያኖቹ ጋርም እሰከ መጨረሻው ሰዓት ድረስ ይነጋገሩ ነበር።
አዚያው ላይ እያወቁ መሣፍንቱንና መኳንንቱን በእሳቸው ላይ ለማሸፈት በድብቅ ከራሶችና ደጃዝማቾቻቸው ጋር የሚገናኙትን ባለ-ሙያዎቻቸውን „…እስቲ ጣሊያኖቹ ምን እንደሚሉ አዳምጡአቸው“ ይሉም ነበር።
“ለመኮንን ምኒልክን ከከዱ ሐረርን በንጉሥነት፣ለሚካኤል ወሎን ለዳርጌ ሸዋን ለተክለ ሃይማኖት ሰሜንና በጌምደርን ለመንገሻ ደግሞ የንጉሠ-ነገሥት ዘውዱን እንሰጣችሁዋለን…” ብለው እንደሸነገሉአቸው እንደሚሸነግሉአቸው ምኒልክ እያውቁ “በርቱ አዳምጡ ይሉአቸው” ነበር።
ቢጨንቃቸው ጣሊያኖቹ አንድ ቀን ወጣቱን የአውሮፓ ተማሪ የራስ ዳርጌን ልጅ ፣ልጅ ጉግሣን ከትምህርት ቤት ጠልፈው እሱን ለማንገሥ ወደ አደዋ አምጥተው ጦሩን ለመበተን የማይሆን ሙከራ አድርገዋል። ይህንንም የምኒልክ የጦር ሠፈር በደንብ ያውቀዋል።
የምኒልክ ችሎት አስቦበት (ነገር እናሳጥር) ጣሊያን ከምሽጉ አውጥቶ አውላላ ሜዳ ላይ ለመምታትና ለመቅጣት ሁለት ምሥጢር የያዙ “መሰረተ ቢስ ወሬዎችን” በጥንቃቄ የጣሊያን ጆሮዎች እንዲገቡ አድርገዋል።
አንደኛው ንጉሥ ምኒልክ ከአገራቸው ከወጡ በሁዋላ በረጅሙ አድካሚ ጉዞ በየዱሩና በየገደሉ መንከራተታቸው “በጠና ክፉኛ ታመዋል። ራስ ወሌም ሳይታሰብ በድንገት ሞተው ከዚህች ዓለም ሕይወታቸው አልፎአል” የሚል ሲሆን “ወታደሩም የኢትዮጵያ ዘማች ጦር” -ያኔ በያለበት ስንቅና ቀለብ በጎተራ የትም አልተቀመጠም- “የሚበላው አጥቶ ረሃብ ገርፎት ለዝርፊያ በሁሉም አቅጣጫ ወጥቶ ተበትናአል። ስለዚህ ጊዜው አሁን ነው..” የሚለው አጓጊ ዜና ይጨመርበታል።
በአናቱ „ክረምቱ ሳይገባ ወንዙ ሳይሞላ ወደቤታቸውና ወደግዛታቸው መመለስ የሚፈልጉ መሣፍንቶች ምኒልክን ጥለው ከድል አድራጊው ከሮማ መንግሥት ጋር አብረው ለመቆምና አብረው የበላይነቱን ተቀብለው ለመሥራት ስለአሰቡ ጦርነቱን እባካችሁ ቶሎ ክፈቱና ገላግሉን እኛም ዞር ብለን ከእናንተ ጋር ተደባልቀን የምንልክን ጦር ብዙ ደም ሳይፈስ ከውስጥ ሆነን እናንተ እየገፋችሁ ስትመጡ እንበትነዋለን….“ የሚል “ዕውነተኛ ” መልዕክት የያዙ ሁለት መልእክተኞች በስውር ወደ ጣሊያን ምሽግ (በመሣፍንቱ ስም) በመላክ ” አዲሱን ሤራ ፍላጎታቸውን ” ይገልጹላቸዋል።
ሦስት ቀን በመሉ በረሃብ ተጠብሶ አንዲት ጠባቂ የሌላት ትንሽ ጠቦት በግ እንዳገኘ ጅብ የጦሩ አዣዥ ጂኔራል ባራቲየር ዘሎ የዚህን ወሬ ቀንድ ይነክስና ለወራት የመሸገበትን ካምፕ ጥሎ ወደ አደዋ ሜዳ ይወርዳል።
በጣሊያኖች ጥበብና በእነሱ በንቀት ላይ በተመሰረተው ብልሃትና ዘዴ ይህ -በድል አድራጊው በጥቁር አፍሪካ ጦር የመመታታቸው ዜና- ዓለምን በምንም ዓይነት አያዳርስም ብለው እነሱ ገምተው ነበር።
ስለዚህ ነገር በሰፊው ተጠቅሶ ባለመጻፉ አሁን ይህን ነገር ለመጀመሪያ ጊዜ የሚያከታተሉ ሰዎች አዲስ ይመስላቸዋል እንጂ ጋዜጠኛው ጳውሎስ ኞኞ እግዚአብሔር ነፍሱን ይማረውና በዘመኑ ተናዶ አንስቶታል።
የአደዋን ዘመቻ ለማክሽፍ አጤ ምኒልክ ሦስት አብይ እርምጃዎችን የሁዋላ ሁዋላ የማይቀር ነገር ነው ብለው – ይህም ለአገሪቱም ለኢትዮጵያ፣ ለእሳቸውም በታሪክ ፊት የሚጠየቁበት ስለሆነ መጪውን ሁኔታም ተረድተው፣(ወጣ ወረደ ለማንም ሰው ቢሆን የመኖርና የአለመኖር ጥያቄም ስለሆነ -ምናልባትም ነገሥታቱ ሲነግሱና ቅባ ቅዱሱን ተቀብተው ዘውዱን ሲደፉ በጆሮአቸው ካህናቶቹ አንድ ነገር ተናግረዋቸው ሊሆን ይችላል…ምን ይታወቃል ?- ወይም የፖለቲካ ችሎታ ?… ሌላ ጊዜ ግን በእርግጥ በዚህ ጉዳይ ላይ እንመለስበታለን ) እሳቸው „ አጤ ምኒልክ እምዬ ምኒልክ“ ወስደዋል።
አንደኛው -ይህ ነው ምኒልክን ከቴዎድሮስም ሆነ ከዮሐንስም የሚለያቸው አንድ ነጥብ- „በይገባኝል ጥያቄ በየአለበት የሚበጣበጡትን መሣፍንቶች አንድ ሳላደርግና እነሱን ሳላሰባስብ ጦርነት ማንም ይምጣ ማን ከፍቼ ላሸንፍ አልችልም „ ብለው በማሰባቸውና ለዚያም መፍትሔ በመፈለጋቸው ነው።
ለዚህም ነው ፣በእርግጥም በምኒልክ የግዛት ዘመን በእሳቸው ሥር „….ጦር አንስቶ የተዋጋቸውንም አንከባክበው ቁስሉንም አክመው አብረው በልተውና ጠጥተው ሾመው ሸልመው…ግዛቱን ወይ ለእሱ ወይም ለልጁ ሰጥተው…እንደ ልማዱና ባህሉ እንደ ወጉና ሥርዓቱ እንዲያስተዳድር ግን ደግሞ መልሶ ከድቶ ከሌላው ጋር ቆሞ እንፈነግጦ እንዳይወጋቸው አስጠንቅቀው“ ከሁሉም ጋር ተከባብረውና ተቻችለው ኑረዋል።
ሁለተኛው የምኒልክ ብልሃት እንደ ሚቀጥለው እንደዚህ ነው። ሌላው የአውሮፓ ኃያላን መንግሥታት ከጣሊያን ተሻርኮ በቡድን ወይም በነጠላ እንዳይወጋቸው ከጦርነቱ በፈት ሳይሆን ከጦርነቱ በሁዋላም „የጣሊያን ምርኮኞችን ሲከባከቡ፣የሞቱትን ሲቀብሩ፣ወደ አገራቸው ለመመለስ የሚፈልጉትን ወይም ከዘመዶቻቸው ጋር በደብዳቤ ለመገናኘት የሚፈልጉትን….እኔ ይህንና ያንን ለማድረግ ዝግጁ ነኝ ….“እያሉ ለተለያዩ የአውሮፓ መንግሥታትን ለቫቲካን ጳጳሳት ጭምር የሚጽፉትን ደብዳቤ ዛሬ ስንመለከተው በዲፕሎማቲክ የአሰራር ዘዴ ንጉሡ የሚጫወቱትን ጨዋታ -ይህ ደግሞ ብልጣብልጥነት ሳይሆን ከልብ የመነጨ የፖለቲካ እርምጃ (መቶ አመት ይበልጠዋል)ይህን መመልከቱ በጣም እጅግ በጣም የሚደነቅ ነው።
ጦር ሜዳ የሆነውን ነገር፣…የተገኘውን ድል፣…ከጣሊያን ጄናራሎች ጋር በፍጥጫው ጊዜና ሰዓት የተደረገውን ንግግር ሳይቀር፣…. ድክመታቸውንና ጥንካሬአቸውን፣…ሽሽታቸውንና ውድቀታቸውን፣ስለተማረኩት ወታደሮች፣ስለ መሣሪያ ክምችታቸውና ስንቱ በእጃቸው ላይ እንደወደቁ ሳይቀር አንድ በአንድና፣ተራ በተራ እራሳቸው አጼ ምኒልክ እና ግራዝማች ዮሴፍ በሌላ ሰው ስም በዚያ መልክ እየጻፉ ወደ አዲስ አበባ እየላኩ (ይህ ነው ችሎታቸው) እዚያ የሚገኙትን የውጭ አገር ዲፕሎማቶችንና ተወካዮችን በጦር ሜዳ ከዚያ በተገኘ ዜና በየጊዜው እነሱን ይመግቡአቸው ነበር። „…ፊውዳል ፊውዳል ምንም የማያውቁ መሓይም ፊውዳል … የሚለው ቀባጣሪ ዛሬ ይህን ሲሰማ „ አንዱ ወዳጄ እንዳለው „ እንደተለመደው የአማራ ፈጠራ ነው ሊል ይችላል።“ ግን አይደለም። ዕውነቱ እንደሚቀጥለው ነው።
እነሱም ይህን የመሰለ ዜና የሚደርሳቸው የዓለም መንግሥታት አምባሳደሮች በተለይ የፈረንሣዩና የሩሲያው ተጠሪዎችና ዲፕሎማቶች፣ የደብዳቤውን ይዘት እየገለበጡ፣እያጣፈጡና እያሳመሩ፣ወደ ፓሪስና ወደ ሞስኮ ወደ ለንደንና ወደ ጣሊያን ጭምር ለጋዜጣ አሳታሚዎች ይልኩ ነበር።
በዚህ ነው ጣሊያኖች እዚያ „….እየተለበለቡና እየተቀጡ፣ጦር ሜዳ ላይ ድል እየተመቱና እየሸሹ….አሽነፍን፣እያሽነፍን ነው…ድሉ ዞሮ ዞሮ የእኛ ነው „ የሚለውን የሐሰት ወሬ በአገራቸውና በአውሮፓ ሲያናፍሱት ፣ኢትዮጵያኖች -ይህን ማን ያላሰበውን ጨዋታ እነሱ በየጊዜው በሚልኩት ዜና እየተከታተሉ ያኔ ያጋልጡት፣ያጋልጡትም የነበረው።
ይህ ነው እንግዲህ እኛን ዛሬ ቁጭ ብለን ያለፈውን ታሪክ የምንከታተለውና የምናየውን ሰዎች በመጨረሻው „…እነዚያ ምንም የማያውቁት -በነጮቹ ፕሮፓጋንዳ የተባሉት ገና መገራትና ሥልጣኔ የሚባለውን ነገር ከክርስትና ሃይማኖት ጋር ከእሱም ጭምር መማር አለባቸው የተባሉት አሕዛብና አውሬ ኢትዮጵያኖች – …“ በዘመናቸው የሰሩት ሥራ።
ምኒልክና አባቶቻችንና እናቶቻችን ጭምር አንድ ላይ ሁነው ኢትዮጵያን አመቻችተው ለሚቀጥለው ትውልድ አስተላፈዋል። ሌላው ቀርቶ የምኒልክ ሞት ኢትዮጵያን ለመያዝ ለአሰፈሰፉት ኃያላን መንግሥታት በር ይክፈታል ብለው አባቶቻችን ያንን ሰዓትና ጊዜ ለእኛ እና ለአገሪቱ ደህንነት ሲሉ ደብቀዋል።
እርግጥ ኤርትራን በነበረው የሚሊተርና የጊዜው ችግር -ረሃብ ነበር፣ክረምት ገብቶ ነበር፣ሁሉንም ማጣት ነበር- ንጉሡ ምኒልክ ያን አካባቢ ለማስመለስ አልቻሉም ነበር።
ኤርትራ ግን አቶ ዘውዴ ረታ እንደ ጻፉት በአጼ ኃይለ ሥላሴ ብርታት በኢትዮጵያ ዲፕሎማቶች ጥረት፣በዓለም አቀፉ ውሳኔ ተመልሳ ከእናት አገሩዋ ከኢትዮጵያ ጋር እንደገና “ተዋህዳለች።” ተመልሳም ይህች አገር የዛሬ …አመት ተገንጥላለች።ተገንጥላም የአንድ ሰው አምባገነን መዳፍ ውስጥ- በዚህ ላይ ስምምነት አለ – ይህቺ አገር ገብታለች። „….ነጻነት ወይስ ባርነት“-ጥያቄው ያኔም አሁንም እንዳለ ነው።
እሱ ደግሞ „ዘውድ የደፋ ቅባ ቅዱሱን የተቀባ የአንድ ንጉሥ ኢትዮጵያ ወይም የአንድ ድርጅት ኢትዮጵያ …“ ሳይሆን ለተወሰነ ጊዜ ብቻ እንዲያስተዳድር በሕዝብ የተመረጠ፣ ተቀባይነት ያለው አስተዳደር ማለት ነው። „ሣልሳዊ ምንልክ“ ደግሞ ፣እንሰብሰብውና ሓሳባችንን ሸብ አድርገን እንዝጋው፣ …አንተም እሱም፣እሱዋም፤ያቺም- ሕዝብ ከመረጣችሁ ያውላችሁ መንገዱ- ማንም የኢትዮጵያ ዜጋ ለአጭር ጊዜ ኃላፊነቱን የሚቀበልበት ጊዜና ዘመን ማለት ነው ።
አቶ አሰፋ ጨቦ አንድ ጊዜ ተገርመው የዛሬ ሃያ ወይም ሃያ ሁለት አመት ገደማ አገራቸውን ጥለው ወደ አሜሪካን አገር ሳይገቡ ቦን ከተማ ላይ አንድ ነገር እኚህ ሰው ….አማራ፣ ትግሬ፣ ኦሮሞ፣አፋር፣ጉራጌ፣ሱማሌ፣ኤርትራ፣ኩናማ…ነፍጠኛ የሚባለው ፈሊጥ ያኔ በዚያ የኢትዮጵያን ሕዝብ በዚህ መከፋፈል ጌጥ በነበረበት ዘመን…ሰውዬው እነደዚህ ብለው ነበር።
„…. ምኒልክ በገጽተው“ አቶ አሰፋ ጨቦ “… እኔን ይመስላል! ነፍጠኛ! ነፍጠኛ አማራ …አገር ለቆ ይውጣ… የሚለውን ቃል አልቀበለውም ” ብለው ሓሳባቸውን ሰንዝረው ነበር።
ዕውነትም ምኒልክ ሁላችንንም ኢትዮጵያኖችን – ትርጉሙም ጥቁር ማለት ነው- ጥቁር ሕዝቦችን በሙሉ ይመስላል።ይወክላል።ለእነሱም መብት መከበር በተግባር ተዋግቶአል።
ምን ይታወቃል በሰላማዊ ምርጫ ዘመን ፣ እኛም አንድ ቀን አራትና አምስት ጠቅላይ ሚኒስትሮቻችንን ከእነ ፕሬዚዳንቶቻችን (የክልል አይደለም) አብረን አቁመን አሰልፍን አንድ ቀን -እንደ አሜሪካና እንደ ጀርመን እንደ እንግሊዝና ፈረንሣይ እኛም እነጋብዛቸው ይሆናአል። እዚያ ላይ ለመድረስ ግን የብርሃን ፍልስፍናን ኢንላይትሜንትን አኝኮ መዋጥ ያስፈልጋል።
«የምርጫው ሂደትም ሆነ የድምፅ መስጫው ቀን፥ ነፃና ፍትሃዊ ባለመሆናቸው፤ ታዛቢዎቻችን ተደብድበው በመባረራቸው በብሄራዊው የምርጫ ቦርድ ይፋ የተደረገውን ውጤት አንቀበልም።» - መኢአድ
የመላው ኢትዮጵያ አንድነት ድርጅትና የኢትዮጵያ ፌድራላዊ ዲሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ ዛሬ በተከታታይ በሰጧቸው መግለጫዎች በምርጫ ቦርድ ይፋ የተደረገውን ውጤት እንደማይቀበሉት አስታውቀዋል።
ምርጫ ቦርድ ውጤቱን ይፋ ካደረገና ገዢው ፓርቲ ኢህአዴግም ድሉን ማክበር ከጀመረ በኋላ የመጀመሪያው በሆነው ይፋ የተቃዋሚዎች መግለጫ ሁለቱ ተቃዋሚ ቡድኖች ውጤቱን የማይቀበሉበትን ምክኒያትና አማራጭ ያሉትን በመግለጫቸው ዘርዝረዋል።
«የምርጫው ሂደትም ሆነ የድምፅ መስጫው ቀን፥ ነፃና ፍትሃዊ ባለመሆናቸው፤ በመላው አገሪቱ በሚገኙ አብዛኞቹ የምርጫ ጣቢያዎችም ታዛቢዎቻችን ተደብድበው በመባረራቸው በብሄራዊው የምርጫ ቦርድ ይፋ የተደረገውን ውጤት ላለመቀበል ወስነናል፤» ሲል የመላው ኢትዮጵያ አንድነት ድርጅት በውጭ ግንኙነት ኃላፊው አቶ ያቆብ ልኬ አማካኝነት አስታውቋል።
ይሄንን ውሳኔውን ትላንት ማክሰኞ ከሰዓት በኋላ ለምርጫ ቦርድ ማሳወቁን የገለፀው መኢአድ፥ የህዝብ ተወካዮችና የክልል ምክር ቤቶች ምርጫዎችም በተቻለ ፍጥነት በድጋሚ እንዲካሄዱ መጠየቁን አመልክቷል።
ኢህአዴግን አሸናፊ ያደረገውንና በቦርዱ ይፋ የሆነውን ውጤት እንደማይቀበል ከመኢአድ በተመሳሳይ ዛሬ ከቀትር በኋላ ያስታወቀው የስምንቱ ተቃዋሚ ቡድኖች ጥምረት መድረክ በበኩሉ፥ ነፃና ገለልተኛ የሆኑ የአገር ውስጥና የውጭ አገርና ታዛቢዎች፤ በተገኙበት ምርጫው በድጋሚ እንዲካሄድ ጠይቋል።
«ከኢህአዴግ ሌላ ምርጫው በድጋሚ እንዲካሄድ የማይፈልግ ተቃዋሚ ፓርቲ ሊኖር አይችልም፤» ብሎ እንደሚያምን መድረክ በሊቀመንበሩ ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ አማካኝነት መድረክ ገልጧል።
ትግሬ እንደ አንድ ማህበረሰብ ሙሉ በሙሉ እየተደመሰሰ ነው። ከሞት የተረፉት ዎያኔዎች ሙሉ በሙሉ ወደ ተራ ቴረሪስትነት ስለተለወጡ ከዚህ በኋላ በትግሬ ሰዎች ይኖራሉ ማለት ዘበት ነው። ቀስ በቀስ ትግሬ እየፈረሰች ነው፣ ምድረ በዳ እየሆነች ነው ። አበቃ ! ሆረስ አይነ ኩሉ