Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኣስዕብ ኣቢሎም ድማ ‘’ዓበይቲ ዓዲ ናይቲ ማሕበረሰብን ባህላዊ መራሕትን ናይዞም ከባቢታት እዚኦም እቲ ኩነታት ኣዚሕ ሕማቕ ምዃኑ ነጊሮምና እዮም’’ኢሎም ኣለው ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ኣብ ዝወፀ ፅሑፎም።
ካብ መወዳእታ ታሕሳስ ጀሚሮም ንከተታማታት ዓዲግራት፣ኣክሱምን ዓድዋን ብእካላ ምስ ርኣይወን ‘’ብከቢድ ፍርሒ ኣብ ውሽጢ ገዛውቱ ዝተዓፀወ ህዝቢ ሪኢና’’ ኢሎም።
ካብ ዓበይቲ ከተማታት ትግራይ ሓንቲ ኣብ ዝኾነት ዓዲግራት ‘’እቲ ኩነታት ኣዚዩ ወጥሪ ዝተመልኦ፣ ሆስፒታላት ድማ ኣብ ዝኸፍአ ኩነታት ነይሮም ‘'ምስ በሉ ቪናስ ኣስዕብ ኣቢሎም ‘’ምግቢ የለን፣ማይ የለን፣ገንዘብ የለን።ብከቢድ ቆሲሎም ዝመፁ ሕሙማት ዝተመጣጠነ ኣመጋግባ ኣይረኽቡን’’ኢሎም።
‘’ብዙሕ ቕፁሪ ዘለዎ ህዝቢ ይሳቐ እዩ ዘሎ ብሓቂ እውን ናብ ሞት ዘብፅሕ ሳዕቤናት ኣለዎ ኢሎም። ንኣስታት ሰለስተ ኣዋርሕ ክታበት ስለዘይተውሃበ ኣብ ቀረባ ለበዳ ከይልዓል ንሰግእ ኢና ‘’ኢሎም ቪናስ ብምውሳኽ።
ዎርልድ ፒስ ፋውንደሽን ዝተብሃለ ትካል ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ዘውፅኦ ካሊእ ፅሑፍ ቅድም ክብል ላዕለዋይ ብዓልስልጣን ኢትዮጵያ ዝነበሩ ሙሉጌታ ገብረሂይወት በርሀ ካብ ገጠራት ትግራይ ንዳይረክተር ኣሌክስ ዲ ዋል ብቴሌፎን ኣብ ዝሃቡዎ ቃለ ምልልስ ።ምስ ኤርትራ ኣብ ዘዋስኑ ከባቢታት ቅድሚ ምህርቲ ሓይልታት ኤርትራ ንዘራእቲ ስለዘቃፀሉዎ ወይ ስለዝሰረቑዎ ‘’ጥምየት ነቲ ገባር ይቑርኖ ኣሎ’’ ኢሎም።
እቲ ኵናት ቅድሚ ምጅማሩ ብሰንኪ ወራር ዕስለ ኣንበጣን ለበዳ ኮቪድ 19ን ኣብ ትግራይ ኩነታት ምግቢ ኣዚዩ ሕምቕ ነይሩ ይብሉ ኣብ ኢትዮጵያ ዳይረክተር ኦክስፋም ገዛህኝ ከበደ ገብረሃና ንAP ኣብ ዝሃብዎ ቃል።
‘’እቲ ኵናት ይካየድ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ብዙሓት ሰባት ናብ ጫካ ሃዲሞም።ምስ ተመለሱ ግን መብዛሕቲኦም ገዛውቶም ዓንዩ ወይ ንብረቶም ተዘሪፉ’' ኢሎም ኣብ ትግራይ ዝሓሸ ተበፃሕነት ኣብ ዘለዎ ኣብ ደቡብ ትግራይ ዘሎ ምስተገምገመ።’’ካብ ዝርኣናዮ ምግቢ ኣዚዩ፣ኣዚዩ ኣገዳሲ እዩ’’ኢሎም ብምውሳኽ።
ሰብኣዊ ሓገዝ ናብ ትግራይ ብዘይደረት ንምብፃሕ ኢትዮጵያ ክትፈቅድ ዓለምለኸ ፀቕጢ ቀፂሉ ኣሎ።ኣቶ ገዛህኝ ሕብረት ኣውሮፓ ኣብ ቀረባ ከምዝገበሮ ካልኦት መንግስታት እውን ዝውሃብ ሓገዝ ከይሕዙ ኣጠንቂቖም ኣለው።
‘’ለገስቲ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ክንደፍኦ ኢሎም ይሓስቡ ይኾኑ ነገር ግን መንግስቲ ኢትዮጵያ ፈፂሙ ኢዱ ኣይህብን’’ኢሎም።’'ሰናይ ዕላምኡ’’ከምዝርድኡ ብምግላፅ ነገር ግን ‘’ሳቐ እቲ ህዝቢ እዩ’’ኢሎም።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝተመሓላለፈ መደብና ሓላፍነቱን ሽሙን ክግለፀሉ ዘይደለየ ወታደር ኤርትራ ንቪኦኤ ኣብ ዝሃቦ ቃለ ሰራዊት ኤርትራ ‘’ኣብ ከተማታት ትግራይ ንተጋሩ የድሕንን ይከላኸልን እዩ ነይሩ።እቲ ዝብሃል ዘሎ ግፍዒ ኣይፈፀመን’’ ክብል ብምግላፅ ሕዚ ኣብ መሬቱ እዩ ዘሎ ክብል ገሊፁ ኣሎ።
የአዳዲስ መስመሮችን ዝርጋታ ለማካሄድ የሚያግዙ የኤሌክትሪክ ግብአቶች እጥረት በማጋጠሙ አዳዲስ ደንበኞችን ከ ሃይል አቅርቦት ጋር ለማቀላቀል እጥረት ማጋጠሙን የአዲስ አበባ ኤሌክትሪክ አገልግሎት ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ገበየው ልካሳ ለኢትዮ ኤፍ ኤም ተናግረዋል፡፡
የግብአት አቅርቦቱ በሚፈለገው ደረጃ ወደ ሃገር ውስጥ እየገባ ባለመሆኑ ምክንያት ለአቅርቦቱ አስፈላጊ የሆኑ ግብአቶችን እያገኘን አይደለም ያሉን አቶ ገበየው እጥረቱ ሊያጋጥም የቻለው በዓለም አቀፍ ደረጃ የተከሰተው የኮሮና ቫይረስ ምክንያት መሆኑን ነግረውናል፡፡
ምንም እንኳን ግብአቶቹን የሚያቀርቡ ከ 12 በላይ አገር በቀል ድርጅቶች በሃገር ውስጥ ቢኖሩም በሚፈለገው ልክ ግብአቶቹን ለማግኘት እክል መፍጠሩንም ነግረውናል፡፡
በርግጥ ይህ ሁኔታ በመዲናዋ የሃይል አቅርቦትን ለሚጠቀሙ ትላልቅ ድርጅቶችም ሆነ በ ግለሰቦች ዙሪያ በሚቀርበው የሃይል አቅርቦት ላይ የሃይል እጥረት አያጋጥምም ወይ ብለን ላነሳንላቸው ጥያቄ አስፈላጊና ቅድሚ ልንሰጣቸው የሚገቡ እንደ ሆስፒታሎችና ሌሎችም መሰረታዊ ተቋማት ላይ ቀድመን በቂ የሃይል አቅርቦት እንዲያገኙ ሰርተናል ስለዚህ በዚህ ላይ የሚያጋጥም እጥረት አይኖርም ብለውናል፡፡
ከሰሞኑ በመዲናዋ አንዳንድ አካባቢዎች ላይ የተከሰተውን የሃይል መቆራረጥ በተመለከተ የሃይል አቅርቦቱ ሊከሰት የቻለው ከሰሞኑ የተስተዋለው ከፍተኛ ንፋስና ዝናብ በ ትራንስፎርመሮች ላይ ከፍተኛ ጉዳት እያስከተለ በመሆኑ ነው የሚል ምላሽን ሰተውናል፡፡
ለእናንተም ሚስቶቻችሁ ከተዉት ንብረት ለእነርሱ ልጅ ባይኖራቸው ግማሹ አላችሁ፡፡ ለእነሱም ልጅ ቢኖራቸው ከተዉት ሀብት ከአራት አንድ አላችሁ፡፡ (ይህም) በእርሷ ከሚናዘዙባት ኑዛዜ ወይም ከዕዳ በኋላ ነው፡፡ ለናንተም ልጅ ባይኖራችሁ ከተዋችሁት ንብረት ለእነርሱ (ለሚስቶች) ከአራት አንድ አላቸው፡፡ ለእናንተም ልጅ ቢኖራችሁ ከተዋችሁት ንብረት ለእነርሱ ከስምንት አንድ አላቸው (ይህም በርሷ ከምትናዘዙባት ኑዛዜ ወይም ከዕዳ በኋላ ነው፡፡) ወላጅም ልጅም የሌለው በጎን ወራሾች የሚወርስ ወንድ ወይም ሴት ቢገኝ ለእርሱም (ለሟቹ) ወንድም ወይም እኅት (ከእናቱ በኩል ብቻ የኾነ) ቢኖር ከሁለቱ ለያንዳንዳቸው ከስድስት አንድ አላቸው፡፡ ከዚህም (ከአንድ) የበዙ ቢኾኑ እነርሱ በሲሶው ተጋሪዎች ናቸው፡፡ (ይህም ወራሾችን) የማይጎዳ ኾኖ በእርሷ ከሚናዘዙባት ኑዛዜ ወይም ከዕዳ በኋላ ነው፡፡ ከአላህም የኾነን ኑዛዜ (ያዛችኋል)፡፡ አላህም ዐዋቂ ቻይ ነው፡፡
እነዚህ የአላህ ውሳኔዎች ናቸው፡፡ አላህንና መልክተኛውንም የሚታዘዙ ሰዎች ከሥሮቻቸው ወንዞች የሚፈሱባቸውን ገነቶች በውስጣቸው ዘውታሪዎች ሲኾኑ ያገባቸዋል፡፡ ይህም ትልቅ ዕድል ነው፡፡
በራያ አላማጣ ግንባር ህግን ለማስከበር የተሰማራው መከላከያ ሰራዊት መሆኒ አካባቢ የሚገኘውን እና ጁንታው የተመካበትን ምሽግ ደረማምሶ ወደ ፊት በመገስገስ ከመቀሌ በቅርብ እርቀት ላይ መድረሱን አስታወቀ፡፡
የግንባሩ የሰው ሀብትና ሚዲያ ስራዎች አስተባባሪ ኮሎኔል ደጀኔ ፀጋየ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ጀግናው መከላከያ ሰራዊት ትናንት ማታ በሰነዘረው ጥቃት ጁንታው ሲመካበት የነበረውንና ከሰሜን እዝ ዘርፎ የታጠቃቸውን ከባድ መሳሪዎች ያሰለፈበት ምሽግ ተደረማምሷል፡፡
በአሁኑ ወቅትም ከመቀሌ በቅርብ ርቀት ላይ የሚገኝ በመሆኑ የጁንታው ግብዓተ መሬት ተቃርቧል ብለዋል፡፡ በቦታው ሲዋጋ የነበረውን የጁንታውን ታጣቂዎችና የጦር መሳሪያዎች በመደምሰስ ሰራዊቱ ከፍተኛ ድል ማስመዝገቡን ተናግረዋል፡፡
ሰራዊቱ ፍጹም ወኔና ጀግንነትን በመላበስ እራሳቸውን እንደጀግና እና ጦረኛ አድርገው የሚያዩ ትዕቢተኞችን የውርደት ሸማ ያከናነበትን ድል ማስመዝገቡን ተናግረዋል፡፡ የጁንታው አመራሮች ምንም የማያውቁ ህጻናትን ከፊት አሰልፈው እንዳያፈገፍጉም እጃቸውን እንዳይሠጡም ከኋላ ሆነው ርምጃ በመውሰድ ወደ እሳት ውስጥ እየማገዷቸው ነው ብለዋል፡፡
ሰራዊቱ ለሀገሩ፣ ለባንዲራው፣ ለአንድነቱና ለመለዮው ታማኝ መሆኑንና መስዋዕትነት ለመክፈል የማያቅማማ መሆኑን እንዲሁም ሁሉም ብሔር ብሔረሰብ ጀግና መሆኑን ያስመሰከረበት ድል መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡
በዚህ ተጋድሎ ላይ እጅ ለእጅ በመተናነቅ መሳሪያ ነጥቆ ጠላትን በራሱ መሳሪያ የደመሰሰ ጀግና የታየበት የጦር ውሎ እንደነበርም ገልጸዋል፡፡ የአካባቢው መልክአምድር ተራማማ መሆኑና ጠላት አስቀድሞ የመሸገበት መሆኑ ሲታይ ከብዙ ክፍለ ጦር ጋር እንደመዋጋት ነው ያሉት ኮለኔሉ ያም ቢሆን ያለምንም ኪሳራ በአጭር ጊዜ ውስጥ ጠላትን በመደምሰስ ቦታውን መቆጣጠር ተችሏል ብለዋል፡፡
ይህ አስቸጋሪ ቦታ ከታለፈ ወደ መቀሌ የሚደረገው ቀጣዩ ግስጋሴ እብዛም ፈታኝ እይሆንም ነው ያሉት፡፡ ሰራዊቱ የተራራ ውጊያዎችን ጨርሶ ቁልቁል የሚወርድበት የውጊያ ምዕራፍ ላይ መድረሱንም ገልጸዋል፡፡
የመኪና ጥገና አገልግሎት በሀዋሳ ከተማ ውስጥ የአከባቢችንን ማህበረሰብ እና አከባቢያችን ለ 15 ዓመታት የሚያገለግል በቤተሰብ የተያዙ እና የሚሠራ የከባድ መኪና የጥገና አገልግሎት ነው ፡፡ የእኛ ልምድ ያላቸው ቴክኒሻኖች ማንኛውንም የመኪና ጥገና ወይም ሊያጋጥሙዎት የሚችሉትን ተሽከርካሪ ችግሮች ለመወጣት ዝግጁ ናቸው ፡፡
የሳሚ ጋራጅ ባለቤት ኣቶ ሳምሶን ክፍሎምም በስራው ዉስጥ በመሳተፍ ለደንበኞቻቸው ድንቅ አገልግሎት እየሰጡ ይገኛል። ኣቶ ሳምሶን ኣሉ ከሚባሉ የከባድ መኪና እዉቀት በጥልቀት ያካበቱ መሆናቸዉን በተለያየ አጋጣሚ ያስመስከሩና ፣ ደንበኞቻቸዉን በትጋትና በታማኝነት የሚያገለግሉ ድንቅ ባለሙያ ናቸው።
የጥንት ሰዎች ሽማግሌ ፉታርክ ሩኔስ አስማታዊ መንስኤ እና የትንበያ ኃይል አላቸው ብለው ያምናሉ ፡፡ ሽማግሌው ፉታርክ ሩጫዎች ትርጉማቸውን ወደ ተሸካሚው ሕይወት ለመሳብ እንደ አዎንታዊ ማረጋገጫ ቅልጥፍና ሊለብሱ ይችላሉ ፡፡ የሩጫ ቀለበት ያነባል TRU VON AST, እምነት ተስፋ ፍቅር ወደ ጥንታዊው ኖርስ ቅርብ ዘመናዊ ቋንቋ በአይስላንድኛ ፡፡
ዝርዝሮች: ባንዶቹ ጠንካራ ስሪቶች ብር እና 6.9 ሚ.ሜ ከላይ እስከ ታች እና 1.5 ሚ.ሜ ውፍረት አላቸው ፡፡ ቀለበቱ በግምት 5 ግራም ይመዝናል - ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘቱ ታትሟል ፡፡
የመጠን አማራጮች: የእምነት ተስፋ ፍቅር የሩጫ ቀለበት በአሜሪካ መጠን ከ 5 እስከ 20 ፣ በአጠቃላይ እና በግማሽ መጠኖች ይገኛል (ከ 13.5 እስከ 20 ያሉት መጠኖች ተጨማሪ $ 15.00 ናቸው) ፡፡
አንዳንድ ጊዜ ትምህርት ሰውን አይቀይርምን? የሚል ጥያቄ ብጠይቅ ከሞኝ እንዳትቆጥሩኝ ስጋት አለኝ።ምክንያቱም ትምህርት ሰውን ማነፁ ብቻ ሳይሆን የማመዛዘን እና ትክክለኛውን ነገር ከበቂ ማስረጃ ጋር የማቅረብ ብሎም ሃሳብን እገሌን ላስደስት ከሚል ከንቱ አስተሳሰብ የማራቅ ሁሉ ክህሎትን ያላብሳልና።አሁን ያለንበት ዘመን የመረጃ ዘመን ነው። አሁን ያለው ትውልድ ደግሞ መረጃ የማግኘት ውሱንነት ቢገጥመው መረጃን ሙሉ በሙሉ ማፈን የማይቻልበት ጊዜ ነውና ቢያንስ የተጋነነ መረጃን ከትክክለኛው ለመለየት ችግር የለበትም።
ይህንን ለማለት ያነሳሳኝ ጉዳይ በአቶ መለስ ላይ የሃገር ቤት የመገናኛ ብዙሃን እና እጅግ ጥቂት ምሁራን የሚነግሩን ፈፅሞ ከእውነታው የራቁ ጉዳዮች ናቸው። አንዳንዶቹን ጉዳዮች እንድያውም እራሳቸው አቶ መለስ በሕይወት ቢኖሩ ኖሮ የማይቀበሉት ሊሆን ይችላል።በእዚህ ፅሁፍ ላይ ላነሳው የፈለኩት ጉዳይ በኢትዮጵያ የመገናኛ ብዙሃን ደጋግሞ የሚነገረው ''አቶ መለስ የአረንጓዴ ልማት እና የልማታዊ መንግስት መርህ አመንጪ ናቸው'' የሚለውን ንግግር ነው።አቶ መለስ ግን የሁለቱም ፅንሰ ሃሳቦች አመንጪ ወይም ፈጣሪ አይደሉም።የእዚህ አይነቱ አባባል ሁለት መሰረታዊ ምክንያቶችን መነሻቸውን ያደርጋሉ።አንደኛው የአቶ መለስን ስብዕና ከሚገባው በላይ ለመካብ ከሚደረግ ጉጉት ሲሆን ሁለተኛው ግን ''ነገር ሲደጋገም ወደ መታመንነት ይቀየራል'' ከሚል አስተሳሰብ ለመረጃ የራቀው ሕዝብ አምኖ ይቀበላል ከሚል አስተሳሰብ ነው።ሆኖም ግን ማናቸውም የስብዕና ግንባታ ሥራ ሚዛናዊ ቢሆን ምን ያህል ባማረበት ነበር።
አቶ መለስ ከላይ የተጠቀሱት ሁለቱ ''ግኝት'' ተብለው የቀረቡት ''የአረንጓዴ ልማት እና የልማታዊ መንግስት መርህ'' አግኚ ሆነው ቢሆን ኖሮ እንደ ኢትዮጵያዊነት ሁላችንም ደስ ባለን ነበር።ኢቲቪ እንደሚነግረን አለመሆናቸው ግን የሚታይ ሀቅ ነው።አለማችን በልማት ዙርያ ያጠነጠኑ ጥናቶች ላይ ማተኮር ከጀመረች ሰነባብታለች።ልማት ከሚለው ፅንሰ ሃሳብ በፊት የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች ከፍተኛ ዋጋ የሚሰጡት የምጣኔ ሀብት እድገት(growth) ከቁጥር አንፃር መለካት የሚቻል ብቻ ነበር። ይህም የአንዲት ሀገር ማደግ የሚለካው ከአጠቃላይ አመታዊ ምርት አንፃር ብቻ ነበር።ሆኖም በተለይ ከ1970ዎቹ ወዲህ የልማት ፅንሰ ሃሳብ ብዙ ትኩረትን እየያዘ መጣ።በተለይ የሀገሮች አጠቃላይ ምርትን በማሳየት ብቻ የሀገርን እድገት አለማመላከቱ ከተረጋገጠበትመንገዶች ውስጥ አንዳድንዶቹ አጠቃላይ ምርቱን ማን አመረተው? ምን ያክሉ ሕዝብ ከምርቱ ተጠቃሚ ነው? የእያንዳንዱ ግለሰብ የዓመት ገቢ ስንት ነው? የጤና፣የትምህርት፣የገበያ ወዘተ ዕድል የሚያገኘው ሕዝብ ስንት ነው? ሃሳብን የመግለፅ የነፃነት ደረጃ ምን ያህል ነው? ወዘተ የሚሉትን መሰረታዊ ጥያቄዎች መመለስ ያለመቻሉ እውነታ ነው።
አቶ መለስ በምክር ቤት ስብሰባዎች ላይ በአብዛኛው እድገትን የሚተረጉሙት ከአጠቃላይ ምርት አንፃር ብቻ መሆኑ እራሱ በዘመኑ የልማት ጠበብት አንፃርም ትልቅ ተግዳሮት እንዳለበት ልብ ለማለት ይቻላል።የሀገሪቱን የንግድ ዘርፍ እንደ ኢፈርት የመሳሰሉ የኢህአዲግ ድርጅቶች የአንበሳውን ድርሻ ይዘው ባለበት ምጣኔ ሀብት ውስጥ የአጠቃላይ ሃገራዊ ምርትን በማውሳት የሀገሪቱን ዜጋ አጠቃላይ እድገት እና ልማት ያሳያል ማለት በእራሱ በስህተት የተሞላ መሆኑን ለመገንዘብ ብዙም ምርምር አይጠይቅም።
በተለያየ ጊዜ በዘርፉ ባለሙያዎችም ሆነ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ምርምር ከተደረገበት በኃላ አዳዲሶቹ የልማት ፅንሰ ሃሳቦች ወደ አለምአቀፍ መርህነት የመቀየራቸው ዕድል ከፍተኛ ነው።ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው የአንዲት ሃገርን መሻሻል በትክክል የሚለካው የእድገት (growth) አስተሳሰብን በልማት (development) አስተሳሰብ መቀየሩ ብቸኛ አማራጭ መሆኑን ካስተዋወቁት ውስጥ የተባበሩት መንግሥታት የልማት ፕሮግራም ድርጅት(UNDP) አንዱ እና ዋናው ነው።የአረንጓዴ ልማት የወቅቱ የአለማችን የልማት ችግር መፍትሄ መሆኑ በተባበሩት መንግሥታት ዋና ፀሐፊ እና ሥራ አስፈፃሚ ቦርድ ደረጃ የታመነበት ግኝት ለመሆኑ የተባበሩት መንግሥታት አካባቢ ጥበቃ መርሃ ግብር (UNEP) በድህረ-ገፁ ላይ እንዲህ ይገልፀዋል-
የአቶ መለስ ግኝት ነው የተባለው ''የአረንጓዴ ልማት እና የልማታዊ መንግስት መርህ'' አቶ መለስ ስለጉዳዩ ሳያወሱ የምጣኔ ሀብት ባለሙያዎች ብዙ የለፉበት እና በመጨረሻም በአለም አቀፍ ድርጅቶችም ሆነ በከፍተኛ የምርምር ተቋማት እውቅና የተቸራቸው ሃሳቦች ናቸው። ስለእዚህ በቂ ማስረጃ ማቅረብ ከተቻለ ''አቶ መለስ የአረንጓዴ ልማት እና የልማታዊ መንግስት መርሆዎችን ይደግፉ ነበር'' ማለት ማንን ገደለ? ''የመርሆዎቹ አስገኚ እና ለአፍሪካ ያስተዋወቁ ናቸው'' ማለት ግን ገሃዱ አለም የደከመበትን ሥራ ማጣጣል አይደለም ወይ?
በመጨረሻም ለናሙናነት የአረንጓዴ ልማት እና የልማታዊ መንግስት ሃሳቦች በተባበሩት መንግሥታት አካባቢ ጥበቃ መርሃግብር (United Nations Environment Programme) ''በአረንጓዴ ልማት'' ላይ የማንቸስተር ዩንቨርስቲ ደግሞ በ''ልማታዊ መንግስት'' ምንነት እና የት-መጣነት ላይ የሰጡትን ማብራርያ ከእዚህ በታች ይመልከቱ።
''የአረንጓዴ ልማት የምጣኔ ሀብት ሽግግር ደረጃዎች'' በሚል አርእስት ስር የተባበሩት መንግሥታት የአካባቢ ጥበቃ መርሃ ግብር (United Nations Environment Programme) 2011 ሪፖርት የአረንጓዴ ልማት ፅንሰ ሃሳብ ብቸኛ የአለማችን አማራጭ የእድገት መንገድ መሆኑን ምሁራኑ ማሳሰባቸውን ያመላክታል። http://www.unep.org/greeneconomy/Portals/88/documents/ger/GER_1_Introduction.pdf, page 14
''ልማታዊ መንግሥታት'' በሚል ርዕስ ስር በየካቲት 2012 በማንቸስተር ዩንቨርስቲ በሚታገዘው (ESID) የምርምር ማዕከል ''ሊትረቸር ሪቪው'' ላይ ፅንሰ ሃሳቡ ቀደም ብሎ በተለያየ ምሁራን ሲጠና የነበረ መሆኑን ይጠቁማል።
የሩስያ፣ ዩክሬን፣ቻይና እና የአውሮፓ አገራት ዜግነት ያላቸው የኢንተርኔት አጭበርባሪዎች በተለያዩ የአለም አገራት በሚገኙ ከ100 በላይ ባንኮች ላይ በፈጸሙት ስርቆት በድምሩ 1 ቢሊዮን ዶላር መዝረፋቸውን ቢቢሲ ዘገበ፡፡ በኢንተርኔት ከተፈጸሙ መሰል የባንክ ዝርፊያዎች ከፍተኛው ገንዘብ የተሰረቀበት ነው የተባለው ይህ ዘረፋ፣ አጭበርባሪዎቹ በባንኮቹ ኮምፒውተሮች ላይ በጫኗቸው መረጃን የሚሰርቁ ሶፍትዌሮች አማካይነት የተከናወነ ሲሆን፣ በባንኮቹ ውስጥ የነበረው ገንዘብ አጭበርባሪዎቹ ወደከፈቱት የሃሰት አካውንት እንዲዘዋወር ተደርጓል፡፡
ካስፔርስኪ የተባለውን አለማቀፍ የኢንተርኔት ደህንነት ተቋም ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ አጭበርባሪዎቹ ከእያንዳንዱ ባንክ ከ2.5 ሚሊዮን እስከ 10 ሚሊዮን ዶላር ዘርፈዋል፡፡ እስከዛሬ ከተከናወኑት የባንክ ዘረፋዎች ሁሉ ፍጹም ውጤታማ እንደሆነ በተነገረለት በዚህ የኢንተርኔት ማጭበርበር ተግባር ሰለባ የሆኑት ባንኮች ስም በይፋ ባይገለጽም፣ ባንኮቹ አሜሪካን ጨምሮ በተለያዩ 25 የአለማችን አገራት ውስጥ እንደሚገኙ ታውቋል፡፡
ዝርፊያው አሁንም እንደቀጠለ የጠቆመው ኩባንያው፣ ባንኮች የኮምፒውተር ሲስተሞቻቸው በዚህ የአጭበርባሪዎች ሶፍትዌር እንዳልተጠቁ ማረጋገጥና አስፈላጊውን ፍተሻና ጥንቃቄ ማድረግ ይገባቸዋል ብሏል፡፡
ሩሲያ ውስጥ ተሰርቶ በሃገሯ ውስጥ በነበረ የቀድሞ ሰላይ ላይ ጥቃት ስለተፈፀመበት የነርቭ ጋዝ ሞስኮ ማብራሪያ አልሰጥም በማለቷ፤ ዩናይትድ ኪንግደም 23 የሩሲያ ዲፕሎማቶች ሃገሯን ለቀው እንዲወጡ ማዘዟን ጠቅላይ ሚኒስትሯ አሳወቁ።
በተጨማሪም ጠቅላይ ሚኒስትሯ ለሩሲያ የውጪ ጉዳይ ሚኒስትር የቅረበ የጉብኝት ግብዣ መሰረዙን እንዲሁም የእንግሊዝ ንጉሳዊያን ቤተሰቦች በዚህ ዓመት መጨረሻ ላይ ሩሲያ በምታስተናግደው የዓለም ዋንጫ ላይ እንደማይታደሙ ገልፀዋል።
የሩሲያ መንግሥት እስከ ትላንት እኩለ ሌሊት ድረስ በጉዳዩ ላይ ለመተባበር ያለውን ፍላጎት እንዲገልፅ የቀረበለትን ጥያቄ ባለመቀበሉ፤ ጠቅላይ ሚኒስትር ቴሬሳ ሜይ “ግልፅ መልዕክት” የሚያስተላልፉ ያሏቸውን ተከታታይ እርምጃዎችን ይፋ አድርገዋል።
እርምጃዎቹም ዲፕሎማቶችን ማባረር፣ በግል በረራዎች ላይ፣ጭነቶችና የጉምሩክ አገልግሎት ላይ ፍተሻውን ማጥበቅ፣ በዩናይትድ ኪንግደም ዜጎች ደህንነት ላይ ስጋት ይሆናሉ በተባሉ የሩሲያ መንግሥት ንብረቶች ላይ እገዳ መጣል፣ ከሩሲያ ጋር የሚደረጉ ግንኙነቶችን ማገድንና ሌሎችም ይጨምራል።
የሩሲያ መንግሥት ሀገረቸውን የሚቃረን እርምጃ ሲወስድ የመጀመሪያው እንዳልሆነ የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትር ቴሬሳ ሜይ፤ ይህ ከ30 ዓመታት ወዲህ የተወሰደ በርካታ ዲፕሎማቶችን የማባረር ከፍተኛው እርምጃ ነው ብለዋል።
“በዚህ ዲፕሎማቶችን የማባረር እርምጃችን ሩሲያ በሃገራችን በቀጣይ ዓመታት የምታደርገውን የስለላ እንቅስቃሴ በከፍተኛ ደረጃ ለማዳከም እንችላለን። መልሰው ለማንሰራራት የሚሞክሩ ከሆነም ያ እንዳይሆን እንከላከላለን”
ጠቅላይ ሚኒስትሯ ለፓርላማ አባላት እንደተናገሩት የሩሲያ ባለስልጣናት የነርቭ ጋዙ እንዴት ወደ ዩናይትድ ኪንግደም ገብቶ ጥቅም ላይ ሊውል እንደቻለ ምንም ማብራሪያ አልሰጡም። የተገኘውም ምላሽ “ንቀት፣ ምፀትና እምቢተኝነትን የተላበሰ ነው” ሲሉ ተናግረዋል።
ከከፍተኛ የደህንነት ባለስልጣኖቻቸው ተጨማሪ ማብራሪያ የተሰጣቸው ቴሬሳ ሜይ ለግድያ ሙከራው “ሩሲያን ተጠያቂ ከሚያደርገው መረጃ ውጪ አማራጭ መደምደሚያ አልተገኘም” ብለዋል።
ዕለተ ረቡዕ መጋቢት 5 ቀን ጠዋት ላይ ታዋቂው እንግሊዛዊ የፊዚክስ ሊቅ ስቴፈን ሆውኪንግ በ76 ዓመቱ ካምብሪጅ በሚገኘው ቤቱ እስከወዲያኛው ያሸለበው።Continue...
ኮሮና ወደ አስከፊ ደረጃ እያመራ መሆኑንን የሰሞኑ አሃዞች ያመላክታሉ። የመመርመር አቅም ውስን መሆኑ እንጂ አሃዙ አሁን ከሚባለው በላይ አስደንጋጭ እንደሚሆን በዘርፉ የተሰማሩ እየገለጹ ነው። ባለፉት 24 ሰዓታት ለ7 ሺህ 264 ሰዎች የላቦራቶሪ ምርመራ ተደርጎ 760 ሰዎች የኮሮና ቫይረስ እንደተገኘባቸው የጤና ሚኒስትሯ ዶክተር ሊያ ታደሰ በቲውተር ገጻቸው አስታውቀዋል።
ዶክተር ሊያ በትዊተር ገጻቸው ባሰፈሩት ፅሁፍ ባለፉት የሶስት ሰዎች ህይወት ማለፉንም አመልክቷል። አጠቃላይ የሟቾች ቁጥር 200 ደርሷል፡፡ በሃያ አራት ሰዓት 140 ሰዎች ከቫይረሱ አገግመዋል። በዚሁም ያገገሙ ሰዎች ቁጥር 5 ሺህ 785 ደርሷል።
በተጨማሪም 68 ሰዎች በፅኑ ህክምና ላይ እንደሚገኙም ተገልጿል፡፡ በኢትዮጵያ በአጠቃላይ ለ364 ሺህ 322 ሰዎች የላቦራቶሪ ምርመራ ተደርጎ 12 ሺህ 693 ሰዎች ቫይረሱ ተገኝቶባቸዋል፡፡
(ኢዜአ) በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የሶስትዮሽ ውይይት በዓበይት ጉዳዮች ላይ ስምምነት ላይ መደረሱን የጠቅላይ ሚኒስትር ጽህፈት ቤት አስታወቀ። የአፍሪካ ህብረት...
የማስዋብ ዘዴዎች ብዙ ናቸው ፣ አዳዲስ ቴክኖሎጅዎች ምርጫቸውን ሲገጥሟቸው ብዙ ሰዎችን ግራ ሊያጋቡ ይችላሉ ፡፡ ምልክት ማድረጊያ ዓይነት ላይ ያለው ውሳኔ በበርካታ ሁኔታዎች ላይ የተመሠረተ ነው ፡፡ ለማተም የልብስ ወይም የጨርቃ ጨርቅ ዓላማ መወሰን አንድ የተወሰነ ዘዴን ለመምረጥ ይረዳናል ፡፡ የትኛውን የመረጡት ዘዴ ቢመርጡ ፣ ጥልፍ መስፋት በጣም ክቡር ዘዴ ሆኖ ይቀራል ፡፡
ጥልፍ ለዓለማቀፋዊ ቅርፁ ምስጋናዎች በሺዎች ለሚቆጠሩ ዓመታት የታወቀው ፣ ሁል ጊዜም ጠቃሚ ሆኖ ይቀጥላል። በዚህ ምክንያት ጥልፍ የተሰሩ ጨርቆች በጣም ቆንጆ ሆነው የሚታዩ እና በሌሎች ቴክኒኮች ከተጌጡ ጨርቆች የበለጠ ረጅም ዕድሜን ያረጋግጣሉ ፡፡
የእኛ ኩባንያ ዘላቂ እና ውጤታማ ከማድረግ ጋር ይሠራል ማስጌጫዎች በሥራ እና በማስታወቂያ ልብሶች ላይ እንዲሁም በሆቴል እና በጋስትሮኖሚክ ጨርቆች ላይ ፡፡ እኛ የራሳችን የማሽን ፓርክ አለን ፣ ይህም ተወዳዳሪ ዋጋዎችን እና አጭር የመላኪያ ጊዜዎችን እንድናረጋግጥ ያስችለናል ፡፡
እያንዳንዱን ትዕዛዝ ለማጠናቀቅ ሁሉንም ጥረት እናደርጋለን ፡፡ ቡድኖቻችን ምርቶችን እንዲሁም የጌጣጌጥ ዘዴን እንዲመርጡ እርስዎን ለመርዳት ደስተኛ ይሆናል ፡፡ እኛ ደግሞ የልብስ ማሸጊያ አገልግሎት እንሰጣለን ፡፡
አፈፃፀም ኮምፒተር ማቀፊያ የጥልፍ መርሃግብር መግዛትን ይጠይቃል። ይህ ዘዴ ለአነስተኛ ግራፊክስ መጠኖች ይመከራል ፡፡ የጥልፍ ሥራ መርሃ ግብር ከተገዛ በኋላ ለመልካም መረጃ ቤታችን ውስጥ ስለሚቆይ በሌላ ትዕዛዝ ወደ እኛ ሲመለሱ ለሁለተኛ ጊዜ ለተመሳሳይ ፕሮግራም ዝግጅት ክፍያ አይጠየቁም ፡፡ እጅግ በጣም የሚያምር እና ጊዜ የማይሽረው የማስዋብ አይነት ነው።
በመጀመሪያ ደረጃ ጥንካሬን ለሚያስቀምጡ ሰዎች እውነተኛ ምት ነው ፡፡ ተለይተው የቀረቡ ነበረው ከዓመታት በኋላም አስገራሚ ይመስላል ፡፡ ይህ ስለ ኩባንያቸው ምስል የሚጨነቁትን ያረካቸዋል ፡፡ ይህ ዓይነቱ ማተሚያ ለጠንካራ ማጠቢያ ወኪሎች ለሚጋለጡ ብዙ ጊዜ ለሚታጠቡ ልብሶችም ይመከራል ፡፡
ማያ ገጽ ማተም ማተሚያ መልክ ጥቅጥቅ በሆነ ጥልፍልፍ ላይ የተተገበረ አብነት የሆነበት የማስዋቢያ ዘዴ ነው ፡፡ መረቡ ከብረት ወይም ሰው ሰራሽ ፋይበር ሊሠራ ይችላል ፡፡ አንድ ቅጂ ማዘጋጀት ቀለሙን በሟቹ በኩል ማሽከርከርን ያካትታል ፡፡ የማያ ገጽ ማተምን መሥራት ለህትመት ማትሪክስ መግዛትን ያካትታል ፡፡
ማግኘት ሲፈልጉ ይህ በጣም ጥሩ መፍትሔ ነው ጭማቂ ቀለሞች ውጤት በመጠበቅ ላይ ለትክክለኝነት ትክክለኛነት እና መቋቋም. የተጠናቀቀው ፕሮጀክት ለብዙ ሳምንታት አልፎ ተርፎም ለወራት ጠንካራ ይመስላል ፡፡
እያንዳንዱ ፕሮጀክት የሚከናወነው በግለሰብ የደንበኞች ፍላጎት መሠረት ነው ፡፡ በእያንዳንዱ ጊዜ ምርቱን በቁሳቁስ እና በሰዋሰው እንዲሁም ከደንበኛው ጋር በመስማማት የግራፊክስ ሥፍራውን እናስተካክላለን ፡፡ አልፎ አልፎ እኛ ምርጡን ውጤት ለማግኘት ዲዛይኑን በደንበኛው ፈቃድ እናሻሽላለን ፡፡
DTG ህትመት ወይም “በቀጥታ ወደ አልባሳት” ነው ጨርቆችን እና ልብሶችን ቀጥታ የማስዋብ ዘመናዊ ዘዴ. የዲቲጂ ቴክኒካል ማንኛውንም ግራፊክስ ወደ ጥጥ ጨርቅ ወይም ጥጥ ከኤልስታን / ቪስኮስ ድብልቅ ጋር እንዲተገብሩ ያስችልዎታል ፡፡ ግራፊክስ የተፈጠረው ልዩ ማተሚያ በመጠቀም ነው ፡፡ በዲቲጂ ቴክኒክ ማተም ከቀለም ሽግግሮች ጋር በመሆን ቀለሞችን ፍጹም ማራባት ያስችለዋል ፡፡ ዲዛይን ማዘጋጀት ሳያስፈልግ ማተም ይቻላል ከአንድ ቁራጭ ብቻ ፡፡
የዲቲጂ ማተሚያ ዘላቂነት በበርካታ አካላት ላይ የተመሠረተ ነው ፡፡ በመጀመሪያ ፣ በመሳሪያዎቹ አምሳያ እና መለኪያዎች ላይ - አዲሶቹ መሳሪያዎች ጥራት እና አፈፃፀም የተሻሉ ናቸው ፡፡ በጥንካሬው ላይ ተጽዕኖ የሚያሳድረው ሌላው ነገር ጥቅም ላይ የዋሉ ቀለሞች አይነቶች ፣ ህትመቱ የተሠራበት ጨርቅ እና የሰራተኛው ችሎታ ናቸው ፡፡
DTG ህትመት ለፈጠራው ውጤት ለሁለቱም ምርት እና ከአንድ ቁራጭ ለማምረት ሊያገለግል ይችላል ፡፡ ይህ ሙሉውን ተከታታይ ከመጀመሩ በፊት የሙከራ ህትመቶችን ያነቃል። እንዲሁም ለግል ልደት ፣ ለሠርግ ወይም ለዓመት በዓል ስጦታዎች ጥሩ አማራጭ ነው ፡፡ ለኩባንያዎች እያንዳንዱ ሠራተኛ ልብሶቹ ላይ ስማቸውን ወይም የሥራ ማዕረጎቻቸውን እንዲይዙ ከፈለግን እንዲሁ ምቹ መፍትሔ ነው ፡፡ ተመሳሳይ ልብስን ይመለከታል ፣ ለምሳሌ ፣ ለስፖርት ክበብ ልብስ ፣ የተለያዩ ቁጥሮች በሸሚዞች ወይም በአጫጭር ላይ ይታተማሉ ፡፡
አዲስ አታሚ ወንድም DTXpro Bulk፣ የእኛን የማሽን ፓርክ ያስፋፋንበት ፣ ተለዋዋጭ እና እጅግ ሁለገብ ሞዴል ነው። ለእሱ ምስጋና ይግባው ፣ መጋዝንዎን እንደ ግላዊነት በተላበሱ ምርቶች ማስፋት ይችላሉ ቲሸርቶች ለሁሉም ሰው ለስሙ ፣ ለሥራ ማዕረግ ፣ የማስታወቂያ ሻንጣዎችእና በእራስዎ የኪነ-ጥበብ ስራዎች ጫማ እንኳን የጅምላ ሚዛን እንዲሁም ውስን ተከታታይ.
ብዙ ጊዜ እንገረማለን አንድ ልዩ ስጦታ ለተወዳጅ ሰዎች በገና ፣ በፋሲካ ፣ በእናቶች ቀን ወይም በልደት ቀን ፡፡ ስጦታችን ጎልቶ እንዲታይ እና ለረጅም ጊዜ እንዲቆይ እንፈልጋለን
DTG ህትመት የፕሮጀክት ዝግጅት አያስፈልገውም ከዋና ጥቅሞቹ መካከል አንዱ (እንደ ማያ ገጽ ማተሚያ ወይም የኮምፒተር ጥልፍ ሁኔታ) ፡፡ ከአንድ ቁራጭ ብቻ ግራፊክስን ወይም ጽሑፎችን ማተም ይቻላል ፣ እንዲሁም ፎቶን ማተም እውነተኛ እና በተለይም በስጦታዎች ረገድ ተወዳጅ ነው ፣ ግን ፎቶው በከፍተኛው ጥራት ውስጥ መሆኑ አስፈላጊ ነው። የዲቲጂ ህትመት በዝቅተኛ ወጪ እና በጥንካሬ ተለይቶ የሚታወቅ በመሆኑ በማስታወቂያ ኤጀንሲዎች የተመረጠ ነው ፣ በተለይም ለልዩ ልዩ ዝግጅቶች አልባሳት ወይም ጨርቆችን ሲያደራጁ ወይም ደግሞ እንደ ውድድሮች ሽልማቶች በጣም አስፈላጊ ነው ፡፡
የአልጌሮ አርማ ያላቸው ሹራብከስም ጋር ሹራብኮምፒተር ማቀፊያአርማ ቲ-ሸሚዞችምልክት የተደረገባቸው ሸሚዞችአርማ ያለው ልብስልብስ ከህትመት ጋርከአርማ ጋርማያ ማተምልብሶችን ማስጌጥየአልሞሮ ልብስን ማስጌጥየልብስ ምልክት ማድረጊያየልብስ ምልክት ማድረጊያ
❮Reading❯ ➺ መግባት እና መውጣት Author በዕውቀቱ ስዩም – Bvlive.co.uk በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት ኪሳራ የሌ�❮Reading❯ ➺ መግባት እና መውጣት Author በዕውቀቱ ስዩም – Bvlive.co.uk በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት ኪሳራ የሌ? በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት ኪሳራ የሌለበት ህይወት እንድንኖር አማራጭ የሌለው እውነት ነው ብሩክ ሁኚ መግባት እና መውጣት Addis Share መግባት እና መውጣት Category books Reviews Reviews There are no reviews yet Be the first to review “መግባት እና መውጣት” Cancel reply Your email address will not be መግባት እና MOBI :Ê published Reuired fields are marked Your rating Your review Name Email Notify me of new posts by email Related products አልወለድም read ; እንቅልፍ እና መግባት እና መውጣት Payhip መግባት እና መውጣት By AtoZ Digital Marketing መግባት እና መውጣት You will get a PDF MB file To be able to receive payments please enter your payment details Discount has been applied Save Share Tweet Powered by Payhip | Terms | | | | Share And Get A Discount Share this on Facebook to get a % discount Close Coupon Code Discount የMicrosoft ግላዊነት መግለጫ – Microsoft ግላዊነት በመለያ መግባት እና ማረጋገጫ የእርስዎ ማንነት ለማረጋገጥ ኩኪዎችን እንጠቀማለን። እርስዎ ግላዊ የMicrosoft መለያዎን ተጠቅመው ወደ አንድ የድርጣቢያ በሚገቡበት ወቅት፣ እኛ ልዩ የሆነ የመታወቂያ ቁጥር እና የመጥፎ የአየር ሁኔታ እንዴት መውጣት እንዳለብዎ ባክቴሪያ ስራ አስኪያጅ እና አንዳንድ ጊዜ የስራ ባልደረባዎች በሥራ ላይ ላሉ መርዛማ ሁኔታዎች ተስማሚ ናቸው በሥራ ላይ እያሉ ደህንነታቸውን የሚጎዱ ሰዎችን እና በተለይም እንዴት ገንዘብን በጥበብ መቆጣጠር እና ከእዳ መውጣት ገንዘብን በጥበብ መቆጣጠር እና ከእዳ መውጣት እነዚህን ቅዱስ መጻህፍትን እና ጥቅሶችን ወይም፣ አስፈላጊም ከሆነ፣ የምትጎበኗቸውን እህቶች ፍላጎት የሚያሟሉትን ሌሎ?.
? መሰረቶች አስተምሩ። ስለትምህርቱም ምስክራችሁን ስጡ። የምትጎብኟቸውን እጅጋየሁ ሽባባው እና ቤተሰብዋ መሃከል ያለው ትልቅ ሚስጥር ይሁን እና ጂጂ ከትዳር አጋርዋ ጋር ዘወትር የሚያዘወትሩት ለስራ እንዲያነሳሳቸው ይሁን ወይንም በሱሱ እና በፍላጎቱ የመጠመድ የድራግ ህይወት ውስጥ እልም ጭልጥ ብሎ መግባት ከባለቤትዋ ጋር አለመግባባት ተፈጥሮ ትዳራቸው በመለያየት ሲቁዋጭ ጂጂ ሰላም ሰላም ለዛሬ የ በዕዉቀቱ ስዩምን መግባት እና ሰላም ሰላም ለዛሬ የ በዕዉቀቱ ስዩምን መግባት እና መውጣት የሚለውን አዝናኝ መፅሐፍ ተጋበዙ ♥ http ለእኛ የሚበጀን በትግላችን ነጻነታችንን ማረጋገጥ እንጂ የኦባማ ለእኛ የሚበጀን በትግላችን ነጻነታችንን ማረጋገጥ እንጂ የኦባማ መግባት እና መውጣት አይደለም የፕሬዝዳንቱ ቤተ መንግስት ሰአት ሙሉ ለቀድሞ የታጋይ በፕሬዝዳንቱ ግቢ ውስጥ % የሚሆኑት ሰራተኞች የአንድ ክልል ተወላጆች ሆነው ተገኝተዋል።የከፍተኛ ባለስልጣናት ልጆች በግቢው ውስጥ በፈለጉት ሰአት መግባት እና መውጣት እንዲሁም የአልኮል መጠጥ በመጠጣት ሰአት እላፊ በመምጣት የግቢውን ሰላም በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት ኪሳራ የሌለበት ህይወት እንድንኖር አማራጭ የሌለው እውነት ነው ብሩክ ሁኚ መግባት እና መውጣት Addis Share መግባት እና መውጣት Category books Reviews Reviews There are no reviews yet Be the first to review “መግባት እና መውጣት” Cancel reply Your email address will not be published Reuired fields are marked Your rating Your review Name Email Notify me of new posts by email Related products አልወለድም read ; እንቅልፍ እና መግባት እና መውጣት Payhip መግባት እና መውጣት By AtoZ Digital Marketing መግባት እና መውጣት You will get a PDF MB file To be able to receive payments please enter your payment details Discount has been applied Save Share Tweet Powered by Payhip | Terms | | |.
መግባት kindle እና epub መውጣት pdf መግባት እና download መግባት እና መውጣት PDFEPUB? መሰረቶች አስተምሩ። ስለትምህርቱም ምስክራችሁን ስጡ። የምትጎብኟቸውን እጅጋየሁ ሽባባው እና ቤተሰብዋ መሃከል ያለው ትልቅ ሚስጥር ይሁን እና ጂጂ ከትዳር አጋርዋ ጋር ዘወትር የሚያዘወትሩት ለስራ እንዲያነሳሳቸው ይሁን ወይንም በሱሱ እና በፍላጎቱ የመጠመድ የድራግ ህይወት ውስጥ እልም ጭልጥ ብሎ መግባት ከባለቤትዋ ጋር አለመግባባት ተፈጥሮ ትዳራቸው በመለያየት ሲቁዋጭ ጂጂ ሰላም ሰላም ለዛሬ የ በዕዉቀቱ ስዩምን መግባት እና ሰላም ሰላም ለዛሬ የ በዕዉቀቱ ስዩምን መግባት እና መውጣት የሚለውን አዝናኝ መፅሐፍ ተጋበዙ ♥ http ለእኛ የሚበጀን በትግላችን ነጻነታችንን ማረጋገጥ እንጂ የኦባማ ለእኛ የሚበጀን በትግላችን ነጻነታችንን ማረጋገጥ እንጂ የኦባማ መግባት እና መውጣት አይደለም የፕሬዝዳንቱ ቤተ መንግስት ሰአት ሙሉ ለቀድሞ የታጋይ በፕሬዝዳንቱ ግቢ ውስጥ % የሚሆኑት ሰራተኞች የአንድ ክልል ተወላጆች ሆነው ተገኝተዋል።የከፍተኛ ባለስልጣናት ልጆች በግቢው ውስጥ በፈለጉት ሰአት መግባት እና መውጣት እንዲሁም የአልኮል መጠጥ በመጠጣት ሰአት እላፊ በመምጣት የግቢውን ሰላም በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት በሁሉ ነገር እግዚአብሔር አስቀድሟ መውጣት እና መግባት ኪሳራ የሌለበት ህይወት እንድንኖር አማራጭ የሌለው እውነት ነው ብሩክ ሁኚ መግባት እና መውጣት Addis Share መግባት እና መውጣት Category books Reviews Reviews There are no reviews yet Be the first to review “መግባት እና መውጣት” Cancel reply Your email address will not be published Reuired fields are marked Your rating Your review Name Email Notify me of new posts by email Related products አልወለድም read ; እንቅልፍ እና መግባት እና መውጣት Payhip መግባት እና መውጣት By AtoZ Digital Marketing መግባት እና መውጣት You will get a PDF MB file To be able to receive payments please enter your payment details Discount has been applied Save Share Tweet Powered by Payhip | Terms | | |.
ዋና-ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ 20 ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት፥ ንኮቪድ ኣብ ምውጋእ ተቐራሪበን ዘይምስርሐን ዘሕዝን`ዩ ኢሉ። እቲ ለበዳ ኣብ ዝተራእየሉ እዋን ኣብ ወርሒ መጋቢት፥ እተን ሃብታማት ሃገራት ተወሃሂደን ክሰርሓ ሓሳብ ኣቕሪበ`ኳ እንተነበርኩ፥ ተቐራሪበን ዘይምስርሐን ግን ዘጣዕስ`ዩ ኢሉ።
ብዛዕባ`ቲ ንዝመጽእ ወርሒ ሕዳር ተመዲቡ ዘሎ ዋዕላ ጉጅለ-20 ዝተዛረበ ጉተረዝ፡ ሕጂ`ውን እተን ሃገራት ኣንጻር ቫይረስ ኮሮና ሓቢርካ ምቅላስ ኣገዳሲ ምዃኑ ተረዲአን ክኾና ተስፋ እገብር ኢሉ።
ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ ኣተሓሒዙ ዝኾነ ዝስራሕ ክታበት፡ ከም ናይ ህዝቢ ንብረት ተቖጺሩ- ንኹሉ ዓቕሚ ዘለዎን ዘይብሉን ክፉት ክኸውን ይግባእ ኢሉ።
በአንድ የብራስልስ አፓርትመንት ውስጥ ባካሄዱት አሰሳ፣ እአአ ባለፈው ኅዳር 13 ቀን ፓሪስ ውስጥ ለደረሰው ጥቃት ተጠርጣሪ ነው ያሉትን ሰው አሻራ ማግኘታቸውን ዛሬ ዐርብ አስታወቁ።
የቤልዥግ ፖሊሶች፣ በአንድ የብራስልስ አፓርትመንት ውስጥ ባካሄዱት አሰሳ፣ እአአ 2015 ባለፈው ኅዳር 13 ቀን ፓሪስ ውስጥ ለደረሰው ጥቃት ተጠርጣሪ ነው ያሉትን ሰው አሻራ ማግኘታቸውን ዛሬ ዐርብ አደረጉ።
የቤንዢግ ፌዴራላዊ መንግሥት ዐቃቤ ህግ ቢሮ እንዳስታወቀው፣ መርማሪዎች ሳላሕ አብደሰላም (Salah Abdeslam) የተባለውን ተጠርጣሪ አሻራና፤ ምናልባትም ፈንጂዎችን ለመያዝ የሚያገለግሉ ሊሆኑ ይችላሉ ያሏቸውን ሦስት የእጅ ሥራ የሆኑ ቀበቶዎችን አግኝተዋል። በዚሁ መኖሪያ ህንፃ ውስጥ መርማሪዎቹ የፈንጂ ምልክቶችንም እንዳገኙ ተናግረዋል።
ተጠርጣሪው አብደሰላም (Abdeselam) ወደተጠቀሰው አፓርትሜንት መቼ እንደገባ ግልጽ አለመሆኑን ያመለከተው የዐቃቤ ህጉ ቃል-አቀባይ፣ ባለሥልጣናቱት ደግሞ አሁን የተገኘውን ውጤት ይፋ ለማድረግ ስለምን አንድ ወር ሙሉ እንደቆዩ አላብራራም።
በቅርቡ ሁለት በአሜሪካን አገር የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ኢኮኖሚስቶችን የኢሳት የቴሊቪዝን ጋዜጠኛ የሆነው አቶ ፋሲል የኔ ዓለም ኢትዮጵያ ከውጭ የምትበደረው ብድር መጠን እያደገ ስለመምጣቱና ስለኢኮኖሚው አጠቃላይ ሁኔታ አስተያየታቸውን እንዲሰጡ በመጋበዝ በመሰላቸውና በሚታያቸው፣ እንዲሁም ከተማሩት የኢኮኖሚ ትምህርት አንፃርና ከዕምነታቸው በመነሳት ለተደረገላቸው ጥያቄ አስተያየት ለመስጠት ሞክረዋል። ፕሮፊሰር ዳንኤል ዕዳንንም ሆነ፣ የሚሰሩትን ፕሮጅክቶች ወደ ፊት ሊገኝ ከሚችለው ውጤትና አትኩሮ ቅድሚያ መስጠት የሚገባውን፣ ነገር ግን የሚታለፈው አንገብጋቤ ጥያቄ ሊያስከትል የሚችለውን አሉታዊ ውጤት በንጽጽር መልክ ለማሳየት ሲሞክር፣ ዶ/ር ፀሀይ ደግሞ ትላልቅ ፕሮጀክቶች ቢሰሩ ጥቅማቸው እንደሚያመዝንና ለዕድገትም አስፈላጊ መሆናቸውን ለማመልከት ሞክሯል።
በመሰረቱ በሁለቱ ኢኮኖሚስቶቸ መሀከል ያለው ልዩነት በዚህ ላይ ብቻ ያተኮረ ሳይሆን፣ በመንግስት ሚናና መንግስት አትኩሮ ስለሚሰጠው ጉዳይ፣ በመንግስት ቁጥጥር ስር ስላሉ „የልማት አውታሮች“ በሚባሉት እንደ መብራት ኃይል፣ ቴሌኮሙኒኬሽንና የአውራ ጎዳና ባለስልጣን ጉዳይና፣ ሰለኢትዮጵያ አየር መንገድ፣ ስለነዚህ „ትርፋማነትና“፣ እንዲሁም ከዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅትና ከዓለም ባንክ በኩል፣ እነዚህ ድርጅቶች የሚበደሩት ብድር በመንግስት ብድር ውስጥ ተጠቃሎ መታየት ስላለበት ጉዳይና፣ እንዲሁም ወደ ግል ስለመዘዋወራቸው፣ ወይም አለመዘዋወራቸው፣ በመንግስት ላይ ስለሚያደርጉት ጫና፣ ሁለቱም ኢኮኖሚስቶች የተለያየ ግምትና አስተያየት ሰጥተዋል። እንዲሁም መንግስት በኢኮኖሚው ውስጥ ሰለሚጫወተው ሚና፣ ስለኢኮኖሚ ዕድገት፣ ስለመሬት ይዞታና ወደ ግል ሀብትነት ስለመዘዋወር ጉዳይ የተለያየ አመለካከት እንዳላቸው ከቃለ-ምልልሱ መረዳት ይቻላል።
በሁለቱ ኢኮኖሚስቶች ስለተሰጠው የቃለ-ምልልስና ገለጻ የተለያየ አመለካከት ያላቸው ቢያስመስልም፣ የሁለቱም ምሁሮች የኢኮኖሚ ትንታኔ የቲዎሪ መነሻ አንድ ነው ። ይኸውም የኒዎ-ሊበራል ወይም የነፃ ገበያ የኢኮኖሚ ፖሊስ ላይ ይስማማሉ። ሁለቱም አቀራራባቸው የተለየ ቢመስልም፣ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ችግር በነፃ ገበያ ኢኮኖሚ አማካይነትና በውጭ መዋዕለ-ነዋይ(Foreign Direct Investment) እንደሚፈታ ያላቸውን አቋም፣ ከዚህ አስተያየታቸውም ሆነ አልፈው አልፈው ለሚዲያ ከሚያቀርቡት ጽሁፎቻቸው መገንዘብ ይቻላል። የመንግስት ጣልቃ ገብነት ዛሬውኑ መቆም አለበት፣ ሁሉም ነገር በነፃ ገበያ አማካይነት ሊወሰን ይችላል በሚለው ላይ በመሀከላቸው ያለው የጊዜ እንጂ ፣ በመሰረቱ የአቋም ልዩነት እንደሌላቸው መገንዘብ ይቻላል።
በሌላ በኩል የሁለቱን ኢኮኖሚስቶች አስተያየት ለተመለከተ ተፍታቶና ተብራርቶ ቀለል ባለ መልክ የቀረበ አይደለም። ከመስራት፣ ገንዘብ ከማግኘትና በገንዘቡ ገበያ ላይ ወጥቶ የሚፈልገውን ነገር ለመግዛትና በመጠቀም ለሚኖር ሰውና፣ የኢኮኖሚን ትርጉም በሚገባ ለማይረዳ የሁለቱ ኢኮኖሚስቶች አቀራረብ ቀለል ብሎ ማንኛውም ሰው ሊረዳው በሚችለው መልክ የቀረበ አይደለም። አቀራረባቸውም ከንጹሁ የኒዎ-ሊበራልና የነፃ ገበያ ኢኮኖሚ በመነሳት የቀረበ አስተያየት ስለሆነ የኢኮኖሚን ፅንሰ-ሃሳብ ትርጉሙንና በተግባር በሚመነዘርበት ጊዜ ሊያስከትል የሚቸለውን አዎንታዊና አሉታዊ ውጤት ለመረዳት ለሚፈልግ በቀላሉ ትምህርት ሊቀስም በፍጹም አይችልም። በተጨማሪም፣ ሁለቱም ኢኮኖሚስቶች የኢኮኖሚን ጥያቄ ከሌላው የህብረተሰብ ጥያቄ፣ የፖለቲካ፣ የማህበረሰብና የህብረተሰብ ግንባታ፣ እንዲሁም የህብረ-ብሄር ግንባታና የባህል ሁኔታ ነጥለው በማየታቸውና፣ ኢኮኖሚን በአየር ላይ የሚንቀሳቀስና የሰውም ልጅ ፍላጎት ገንዘብ ከማግኘት ውጭ ሌላ አማራጭ የለውም የሚል አቀራረብ ስለሰነዘሩና፣ እንደዚህ ዐይነቱ አመለካከት ቶሎ ብሎ ካልታረመ ወደ አደገኛ ሁኔታ ሊመራን ስለሚችል ነገሩን ጠለቅ ብዬ እንድመረምር ተገደድኩኝ። ከዚህም በላይ፣ ሁለቱም ኢኮኖሚስቶች በንጹህ መልኩ በኒዎ-ክላሲካል ኢኮኖሚክ ቲዎሪ የሰለጠኑ ስለሆነ ስለ ኢኮኖሚ ዕድገት ትርጉምና ስለ ህብረተሰብአዊ የሀብት ክምችት ፈጠራና ሁለ-ገብ ለሆነ የኢኮኖሚ ዕድገትና የህብረተሰብ ግንባታ ሊናገሩ በፍጹም አይችሉም። በመሆኑም በኢኮኖሚ ዕድገት ክንዋኔ ውስጥ የተቀላጠፈና የሰለጠነ ኢንስቲቱሽን ከታች ወደ ላይ እንዴት መዋቀር እንዳለበት፣ መንግስት ስለሚባለው ነገርና ምንነት፣ እንዲሁም በየጊዜው ከህብረተሰቡ ዕድገት ጋር እየታየ ጥገናዊ ለውጥ ስለማስፈለጉ ጉዳይና፣ ጥገናዊ ለውጥ ወይም መሻሻልን የማያሳይ መንግስታዊ መዋቅር ለኢኮኖሚና ለአጠቃላዩ የህብረተሰብ ዕድገት የቱን ያህል መደናቅፍ ሊሆን እንደሚችል ሊያመልክቱና ሊያብራሩ አልቻሉም። ከአገላለጻቸው መረዳት እንደሚቻለው፣ መንግስት የሚባለው ነገር እንደተሰጠና ወይም ደግሞ በአንዳች ኃይል ከላይ ወደ ታች እንደተቀመጠ፣ መለወጥም እንደሌለበት ቅዱሳዊ ኃይል አድርገው ነው የተረዱት የሚያስመስላቸው። በሌላ አነጋገር፣ መንግስትና አገዛዝ በማንኛውም ህብረተሰብ ውስጥ አስፈላጊ የሆኑትን ያህል፣ በሌላ ወገን ግን መንግስታዊ አወቃቀር በአንድ አገዛዝ ለሱ በሚበጅ መልክ በመዋቀርና ከውጭ ኃይሎች ጋር በመመሳጠር ወደ ጨቋኝ መሳሪያነትና ወደ ተራ ዘራፊ መንግስትነት(Predatory State) እንደሚለወጥ ግንዛቤ ያላቸው አይመስልም። ስለሆነም ሰለ መንግስት እየደጋገሙ ቢያወሩም በአገራችን ምድር ውስጥ ምን ዐይነት መንግስት እንዳለ ሊያብራሩ በፍጹም አልቻሉም።
ከዚህ ስነሳ በአገራችን ያለውን ተጨባጭ ሁኔታ፣ ከፈጠራና ከህብረ-ብሄር ግንባታ ጋር ያልተያያዘውን ሩጫ ስመለከት የኢኮኖሚ ፅንሰ-ሃሳብ የቱን ያህል በተሳሳተ መልክ እንደተተረጎመና እንደሚተረጎም፣ በተለይም ወጣቱን ትውልድ እንደሚያሳስተውና መንፈሱን እንደሚመረዘውና እንደመርዘው መገመቱ ከባድ አይሆንም። በመሆኑም ሁለቱ ኢኮኖሚስቶች የሰጡት አሰተያየት ብዙ ግራ የሚያጋቡና ከኢኮኖሚ ሳይንስ አንጻር የማይጣጣሙ አቀራረቦች ስለሆኑ አነዚህን በቅደም ተከተል ለማብራራት ተገደድኩኝ። በመጀመሪያ ኢኮኖሚስቶች በሚለው አባባል ላይ ማብራሪያ ለመስጠት እፈልጋለሁ።
በአገራችን የተለመደና፣ በሰፊው የሚወራና የሚፈራ እንዲሁም የሚከበር አነጋገር አለ፤ ይኸውም ኢኮኖሚስቶች የሚለው አባባል ነው። ኢኮኖሚም የቁጠባ ትምህርት እየተባለ ነው የሚታወቀው። ኢኮኖሚክስ ህብረተሰብአዊ ፕሮጀክት የሚነደፍበት፣ የአንድን አገር የማቴሪያልና የሰው ሀብት በማንቀሳቀስ፣ እንዲሁም አዳዲስ መሳሪያዎችን በመፍጠር ወደ ተሻለና ህዝብን ርስ በርስ ወደሚያስተሳስር ስርዓት ለመሸጋገር የሚያስችል ታሪክ መስሪያ ዕውቀት ሆኖ አይደለም እንድንገነዘብ የተደረገው። እንደሚታወቀው የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ከተቋቋመና፣ የኢኮኖሚክስ ትምህርት መሰጠት ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ በኢኮኖሚ ሙያ የሚሰለጥኑት በሙሉ አንድ ዐይነት አመለካከት ይዘው ስለሚመረቁ፣ ይህ ህብረተሰብአዊ ፕሮጀክት የሚነደፍበትና አንድ ህዝብ ታሪክ እንዲሰራ የሚደረግበት የዕውቀት ዘርፍ የባሰውን ወደ ድህነት የሚገፈትርና ብሄራዊ ነፃነትን የሚያስገረስስ ሊሆን በቅቷል። በተጨባጭም የታየውና የሚታየው ይህ ነው። ሁሉም ተማሪዎች በኒዎ-ክላሲካልና በኒዎ-ሊበራል ቲዎሪ የሚሰለጥኑ ስለሆነ በስራ ዓለም ውስጥ በሚሰማሩበት ጊዜ ስራቸው በምድር ላይ ከሚታየውና ከተጨባጩ የህዝባችን ኑሮ ጋር የማይጣጣም ይሆናል። የአገራችንንም የኢኮኖሚ ሁኔታ ከተማሩበት እጅግ አበስትራክት ከሆነ ቲዎሪ አንጻር ‘ስለሚገመግሙ’ የህብረተሰባችንን ውስጣዊ ህግ፣ የዕድገት ማነቆና በየጊዜው ተግባራዊ የሚሆኑትን የኢኮኖሚ ፖሊሲዎች አዎንታዊና ወይም አሉታዊ ውጤታቸውን በዲያሌክቲክ መነጽር ለመመርመር የማይችሉበት ሁኔታ ይፈጠራል። በመሆኑም በኒዎ-ክላሲካል ወይም በኒዎ-ሊበራል ቲዎሪ ላይ የተመሰረተው የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተግባራዊ በሚሆንበት ጊዜ፣ ስልጣኔና ዕድገትን ከማምጣት ይልቅ ለምን የተቃራኒውን ያስከትላል? ብለው ለመመርመርና የፓራዳይም ለውጥ(Paradigm Change) ለማምጣት በፍጹ አይችሉም፤ ወይም አቃጡም። አንድ ወጥ ከሆነውና በጭፍኑ ተቀባይነትን ያገኘውን የኢኮኖሚ ፖሊሲ እየደጋገሙ ተግባራዊም ስለሚያደርጉ የህብረተሰባችን ችግር ጥልቅና ውስብስብ እየሆነ እንዲመጣ ከማድረግ በስተቀር በመጨነቅ የህዝባችንን ችግር ሊፈታ የሚችል፣ በተለያዩ አገሮች በተግባር የተተረጎሙና ፍቱን መፍትሄ ሊያመጡ የቻሉ የኢኮኖሚና የማህበረሰባዊ ፖሊሲዎችን ተግባራዊ ለማድረግ ሲጥሩ አይታይም። „ወደድንም ጠላንም ሁሉም አገር ተመሳሳይ የማክሮ አኮኖሚክ ፖሊሲ ያስፈልገዋል“ በማለትና በማስፋፋት የህዝባችንን የስልጣኔ ጥም ሲያራዝሙና፣ ኢትዮጵያችንም በዘለዓለማዊ ለማኝነት እንድትታወቅ ሳያውቁት ዋናው የዕድገት ማነቆና ለተወሳሰበ ድህነት ምክንያት በመሆን ህዝባችን ኑሮው ጨልሞበት በዘለዓለም ድንቁርና ውስጥ እንዲኖር ያደርጋሉ።
ይህ ዐይነቱ የተዛባና ጭፍን አመለካከት በኛ አገር ብቻ ሳይሆን በብዙ የአፍሪካና በአሲያ አገሮችም በመስፈን በእነዚህ አገሮችም ውስጥ ስሙን እየለዋወጡ በይዘት ግን ተመሳሳይ የኢኮኖሚ ፖሊሲዎች በታወቁ ኤክስፐርቶች እየወጡ ተግባራዊ በሚሆኑበት ጊዜ ህዝቦች ከብልጽግናና ከተደላደለ ኑሮ ይልቅ ወደ ድህነትና ወደ መሰደድ እንዲያመሩ ተገደዋል፤ እየተገደዱም ነው። ስለዚህም በአለፉት ስድሳ ዐመታት በአገራችንም ሆነ በብዙ የሶስተኛው ዓለም አገሮች የተካሄዱት የኢኮኖሚ ፖሊሲዎች በሙሉ በዕውቅ የወጡና ሰፊውን ህዝብ ለማድኸየትና ጥቂቱን አበልጽጎ በዓለም የስልጣን ሂራርኪ ውስጥ በማካተት አንድ አገር የስልጣኔ ባለቤት በመሆን የተከበረችና የኮራች አገር እንዳትገነባ የተወጠነ ሴራ ለመሆኑ ለብዙዎቻችን ግልጽ አይደለም። ይህንን ሴራና የሰውን አስተሳሰብ ጭፍን የሚያደርገውን የኢኮኖሚ ፖሊሲ የሚያጋልጠውን በብዙ ሺህ ገፆችና መጽሀፎች ተጽፎ የቀረበውን እንደሌለ በማለፍና በማጥላላት ወይም የኮንስፒራሲ ቲዎሪ ነው በማለት አንድ ህዝብና ታዳጊ ወጣት ዕውነቱን ከውሸት እንዳይለይና ታሪክን እንዳይሰራ በግልጽ ታግዷል።
ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ በዓለም አቀፍ ደረጃ የገበያ ኢኮኖሚ ተግባራዊ እንዲሆን ግፊት ሲደረግ መሰረታዊ ዓላማው በሁሉም አገሮች በሳይንስና በቴክኖሎጂ ላይ የተመሰረተ የተስተካከለ የኢኮኖሚ ዕድገት ለማምጣትና፣ አነሰም በዛም ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ዕኩልነትን ለማስፈን ሳይሆን፣ በየአገሩ አዳዲስ ተቀጣይ መንግስታትና(Vassal Sates) አቀብቃቢዎች በመፍጠርና በማስተማር አንድ ህዝብ በጨለማ ዓለም ውስጥ እንዲኖርና፣ በዚያውም ሀብቱ እንዲዘረፍ ለማድረግ ነው። በመሆኑም፣ አብዛኛዎቹ የላቲንና የአፍሪካ አገሮች በዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅትና በዓለም ባንክ የሚደገፈውን የአሜሪካንን እሴትና ጥቅም የሚያንፀባርቀውን የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተግባራዊ እንዲያደርጉ በመገደድ ስድሳ ዐመታት ያህል ዕዳ ከፋይና ተበዝባዥ በመሆን ፍዳቸውን እንዲያዩ ተደርገዋል ። ባልተስተካከለ ንግድም(Unequal Exchange) በረቀቀ መልክ የካፒታሊስት አገሮችን የሀብት ክምችት ዕድገት ሊያፋጥኑ ችለዋል። ይህ ሁሉ ምዝበራ የተካሄደውና የሚካሄደው በነፃ የገበያ አኮኖሚ ፖሊሲ መርሆች ስም ሁለም ነገር እንዲደነገግና የህዝቡም አስተያየት በንጹህ የንግድ ልውውጥ ዙሪያ እንዲሽከረከር በማድረግ ነው። የሁለቱም ዓለም አቀፋዊ ኢንስቲቱሽኖች እየተባሉ የሚጠሩት ዋና ተግባርም በረቀቀ ዘዴ የአፍሪቃና የላቲን አሜሪካ አገሮች የጥሬ ሀብት የሚዘረፍበትን መንገድ ማማቻቸት ነው። ለዚህ ዐይነቱ የረቀቀ ዘረፋ የአንጀት አጥብቅ ፖሊሲና(Austerity Program) ብድር ዋና መሳሪያዎች በመሆን ሀብት ከነዚህ ደካማ አገሮች ወደ ካፒታሊስት አገሮች በመፍሰስ ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ የካፒታሊዝምን የሀብት ክምችት አፋጥነዋል። በዚህም መልክ በአፍሪካና በላቲን አሜሪካ አገሮች ውስጥ የተዛባ ሁኔታ በመፍጠር በደሀና በሀብታም መሀከል ያለው ልዩነት እንዲሰፋ ለማድረግ በቅተዋል። አሁን በቅርቡ በቶማስ ፒኬሊ የወጣው ካፒታሊዝም በ21ኛው ክፍለ-ዘመን በመባል የሚታወቀው መጽሀፍ የሚያብራራውና፣ በራሳቸው በዓለም የገንዘብ ድርጅትና በዓለም ባንክ ተቀባይነትን ያገኘው ኢምፔሪካል ጥናት የሚያመለክተው፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ በካፒታሊዝም አማካይነት በጥቂቶች እጅ ብዙ ሀብት እየተከማቸና በተለያየ መልከ የሚገለጽ ድህነት እንደተስፋፋ ነው። ከዚህ ትንተናና ከብዙ ትችታዊ ኢምፔሪካል ጥናቶች ስንነሳና፣ በዓለም አቀፍ ደረጃም የነፃ ገበያ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ሙከራ የተደረገባቸውን አገሮችና በምድር ላይ የሚታየውን ሁኔታ ስናይ፣ ስለ ነፃ ገበያ ኢኮኖሚ ፍቱነትና ዕድገትን አምጭነት በአንዳንድ ኢትዮጵያውያን የኢኮኖሚክስ ምሁራን የሚቀርበው ሀተታ እጅግ አደናጋሪና አንዳንዴም ሆን ብሎ የሚቀርብ ነው የሚመስለው።
በተለይም በዶ/ር ዳንኤል ተፈራ የነፃ ገበያን ጠቃሚነት፣ ዕድገትንና ዕኩልነትን አምጭነት አስመልክቶ አልፎ አልፎ በድህረ-ገጽ ላይ የሚያቀርባቸውን ጽሁፎች በትዝብታ እንድንመለከተው ተገደናል። ለነፃ ገበያ ያለውን ዕምነትና ጥብቅናም በኢሳት የቴሌቪዠን ጣቢያ ላይ ተጋብዞ በተጠየቀበት ጊዜ እንደገና አረጋግጦልናል። የነፃ ገበያን ፖሊሲን ተግባራዊነት በሚመለከት በተለያዩ ጽሁፎቹ ውስጥ፣ እሱ እንደሚለው ተግባራዊ የሆነና እኩልነትንም ያመጣ ሳይሆን፣ በርዕዮተ-ዓለም ደረጃ ሆን ተብሎ የሚሰበክ እንጂ በታሪክ ውስጥ የተረጋገጠ አይደለም። በመጀመሪያ ደረጃ የካፒታሊስት አገሮች ዛሬ ነፃ ገበያ እየተባለ የሚወደሰውንና ሁሉም አገሮች እንዲመኙትና እንዲያልሙት የተደረገውን ከማየታቸው በፊት ብዙ ውጣና ውረድን አልፈዋል። የተለያዩ የአውሮፓ አገሮችን የኢኮኖሚና የህብረተሰብ ታሪክ ብንወስድና ብንመረምር እንኳ፣ ከእንግሊዝ በፊት የተወሰነው የኢጣሊያን ክፍል በአስራአምስተኛውና በአስራስድስተኛው ክፍለ-ዘመን በዕድገት ቀድሞ የሄደ ነበር። እንግሊዝ ከጣሊያን ከቀዳችና፣ ከሆላንድ ፈልሰው የመጡ ነጋዴዎችና አንጥረኞችን፣ እንዲሁም ምሁራንን ካገኝችና ካሰማራች በኋላ ሆን ብላ የተከተለችው መንገድ ወደ ውስጥ ያተኮረ የኢኮኖሚ ግንባታ ላይ ነበር። ይህ ዐይነቱ ወደ ውስጥ ያተኮረ፣ በማኑፋክቱር ላይ የተደገፈና፣ የጥሬ-ሀብትን ሳይፈበረክና እስከመጨረሻው ድረስ ሳይመረት እንዳይወጣ በጊዜው እንግሊዝን ይገዛ የነበረው ሃይንሪሽ ስምንተኛው የሚባለው ንጉስ ተግባራዊ ያደረገውና የመንግስቱም ዕውቅ ፖሊሲ ነበር። ይሁንና ግን በጊዜው አዲሱን የኢኮኖሚ ግንባታ በሚያራምዱና የሳይንስንና የቴክኖሎጂን አስፈላጊነት በሚሰብኩ የፕሮቴስታንት ሃይማኖት ዕምነት ተከታዮችና፣ አዲሱን ሳይንስና የኢኮኖሚ ዕድገት በሚቀናቀኑ የካቶሊክ ሃይማኖት ዕምነት ተከታዮች ዘንድ የጦፈ ጦርነትና ትግል፣ እንዲሁም መገዳደል ይካሄድ ነበር። ቀስ በቀስ ካፒታሊዝም እየተስፋፋና ሳይንስም ተቀባይነትን እያገኘ ሲመጣ የካፒታሊዝም ወደ ገጠሩ ውስጥ መስፋፋት ገበሬውን ከመሬቱ እያፈናቀለው ነው የመጣው። ከመሬቱ የተፈናቀለውም ገበሬ ወደ ለንደንና ወደ ሌሎች የማኑፋክቱር ተከላ መስፋፋት በጀመረባቸው የእንግሊዝ ከተማዎች ሲሰደድ ወዲያውኑ የስራ መስክ የማግኝት ዕድል አልነበረውም። ብዙ የታሪክ ጥናቶችም እንደሚያረጋግጡት የእነ አዳም ስሚዙ የነጻ ገበያ ፍልስፍና ከመጻፉ በፊት እንግሊዝ ኢኮኖሚዋን በነጻ ገበያ ኢኮኖሚ መርሆች አማካይነት ሳይሆን የገነባችው፣ ከውስጥ በበግ እርባታ ላይ የተሰማራውንና የበግ ጸጉር በመሸጥና ገንዘብ ማካባት የጀመረው የከበርቴ መደብ ገበሬውን በማፈናቀልና ወደ ድህነት በመግፈተር ሲሆን፣(Primitive Capitalist Accumulation) በሌላ ወገን ደግሞ መንግስት ጥብቅ የመርካንትሊስት የኢኮኖሚ ፖሊሲ በማካሄድ ነበር። ይህም ማለት፣ የውስጡ ገበያና እንግሊዝ አገር ውስጥ የሚመረቱ ምርቶች ከውጭ በሚመጡ ተመሳሳይ ምርቶች እንዳይጎዱ የታሪፍ ዕገዳ ፖሊሲ በማካሄድ ሲሆን፣ በተጨማሪም መንግስት በትላልቅ ፕሮጀክቶች ላይ በመሰማራትና ሁኔታውን በማመቻቸት ለካፒታሊዝም ዕድገት አመቺ ሁኔታን መፍጠር ነበር። በሌላ አነጋገር፣ የእነ አዳም ስሚዙ የነፃ ገበያ እንደ መጽሀፍ ቅዱስ እስከታወጀበትና መሰበክ እስከጀመረበት ጊዜ ድረስ የእንግሊዙንም ሆነ የሌሎችን የምዕራብ አውሮፓን የህብረተሰብና የኢኮኖሚ ታሪክ ለመረመረ የሚገነዘበው በቅራኔዎች የተሞላና ቀስ በቀስም ግልጽ ሆኖ በወጣ ህብረተሰብአዊ የጥቅም ትግል የሚገለጽ ነበር። በኢንዱስትሪ አብዮት መስፋፋትና በካፒታሊዝም ዕድገት የተነሳ አሰልቺና ተደጋጋሚ እንዲሁም በዝባዠ ስርዓት በመፈጠሩ ህብረተሰብአዊ ቅራኔዎች አያየሉ ሊመጡ እንደቻሉም በሚገባ ተመዝግቧል። ይህንን የተመለከቱ ምሁራን ሁኔታው አይ እንዲሻሳል፣ ወይም በአዲስና ዕኩልነትን በሚያሰፍን ስርዓት እንዲተካ ከፍተኛ ትግል ማድረግ እንደጀመሩ የታወቀም ጉዳይ ነው።ይሁንና ግን ሁኔታው ከመሻሻል ይልቅ እየባሰ እንደመጣ እንደዚሁ ታሪክ ያረጋግጣል።
ለመጀመሪያ ጊዘ በአስራስምንተኛው ክፍለ-ዘመን አጋማሽ ላይ የኃይል ሚዛን እያሸነፈ ሲመጣ ሙሉ በሙሉ የነፃ ገበያ ፖሊሲን ተግባራዊ ሲደረግ በእንግሊዝ አገር ሰፊው ህዝብ የባሰ ደሃ እየሆነ ይመጣል። ከሰላሳ ዐመት ሙከራ በኋላ የድሆች ህግ (Poor Law) በመባል የሚታወቀውን በማውጣት ሁሉም ሰው በጣም በዝቅተኛ ደሞዝ ተቀጥሮ ማንኛውንም ስራ እንዲሰራ ይገደዳል። ይሁንና ግን እንግሊዝ ሙሉ በሙሉ የነጻ ገበያ ሞዴል ወደ ውስጥ ተግባራዊ ከማድረግ ብትቆጠብም ወደ ውጭ ግን መስበከ የጀመረችው ዓለም አቀፋዊ የስራ ክፍፍልና የነፃ ገበያ የሚሉትን መርሆች ናቸው። እያደገና እየተስፋፋ የመጣው የኢንዱስትሪ ተከላ የግዴታ የጥሬ-ሀብት ስለሚያስፈልገው በነፃ ንግድ አማካይነት ጥሬ-ሀብትን የምትቆጣጠርበትንና የምትዘርፍበትን መንገድ ማመቻት ተያያዘች። የነፃ ንግድ የሚያመጣውን አደጋ የተረዱና በነፃ ንግድም አማካይነት መጥፎ ልምድን ያካበቱ እንደ ጀርመን፣ በኋላ ደግሞ አሜሪካ የመሳሰሉ አገሮች የመርካንታሊስት ወይም በመንግስት የተደገፈ ፖሊሲ በመከተል ኢኮኖሚያቸውን መገንባት ጀመሩ። እነዚህ በመርካንትሊስት የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተደግፈው ኢኮኖሚያቸውን መገንባት የጀመሩ አገሮች በአጭር ጊዜ ውስጥ እንግሊዝን እየተወዳደሩ በመምጣት የዓለም ገበያን ወደ መቆጣጠር አመሩ። ይሁንና ግን በሁሉም አገሮች የተዋቀሩት አገዛዞችና የመንግስት አውታሮች የጠቅላላውን ህዝብ ዕድገት የሚያግዙና የሚወክሉ ሳይሆኑ በመንግስት ፖሊሲ ላይ ጫና ለሚያደርጉ ኃይሎች የሚያመቹና በሀብት እንዲካብቱ ያደረጉ በመሆናቸው በሁሉም አገሮች በአፍላው ወቅት ድህነት የተስፋፋበትና የሰራተኛውም ኑሮ አሰቃቂ እንደነበር ኢምፔሪካል ጥናቶች ያረጋግጣሉ። መሬትም በጥቂት ከበርቴዎች ቁጥጥር ስር በመውደቅና፣ እንዲሸጥና እንዲለወጥ በመደረጉም፣ አብዛኛው አራሽ ገበሬም መሬትን ተከራይቶ የሚያርስ እንጂ የመሬት ባለቤትነት ዕድል አላገኘም። የመሬት መሸጥና መለወጥ ወይም መከራየት የእርሻ ምርትን ዋጋ ከፍ እንዲል በማድረጉ መሬትን እየተከራየ የሚያርሰው ገበሬ በካፒታሊዝም መስፋፋት የተነሳ በብዙ መንገዶች እንዲበዘበዝና ጥገኛም እንዲሆን ሊደረግ በቅቷል። ከዚህ ስንነሳ የገበያ ኢኮኖሚ ዶ/ር ዳንኤል ተፈራ እንደሚለን በነፃ መንገድ ያደገና ሁሉንም በዕኩልነት እንዲበለጽጉ ያደረገ ሳይሆን፣ አስከፊና በዝባዠ ስርዓት እንደሆነ መገንዘብ እንችላለን።
ሀቁ ይሆ ሆኖ ሳለ በየትምህርት ቤቱ የሚሰጠው የኢኮኖሚክስ ትምህርት ተጨባጩንና በተግባርም የታየውን ነገር እንዳልነበረ በማድረግና በመጻፍ በዓለም አቀፍ ደረጃ የነፃ ገበያን ፍልስፍና በማስፋፋት ብዙ አገሮችን ማሳሳት ተችሏል። ለዚህ ዋናው ምክንያት ደግሞ ከ1880 ዓ.ም ጀምሮ በአንድ በኩል ተቀባይነት እያገኘ የመጣውን የማርክስን ዳስ ካፒታል ለመታገል ሲሆን፣ በሌላ ወገን ደግሞ ከፊዚክስ እንዳለ የማቲማቲክስ ሞዴሎችን በመቅዳት በነፃ የገበያ ኢኮኖሚ ፖሊሲ አማካይነት በህብረተሰብ ውስጥ በሁሉም መስክ ሚዛናዊ ሁኔታ ሊፈጠር ይችላል የሚለውን የተፈጥሮን ህግ አካሄድ ከህብረተሰብ ዕድገት ጋር መካኒካል በሆነ መልክ ለማጣጣም በመሞከር የኒዎ-ክላሲካል የኢኮኖሚ ቲዎሪ በመዳበሩና በመስፋፋቱ ነው። ይህ ዐይነቱ ዕምነት በመስፋፋቱና መንግስታትም እንዲያምኑ በመደረጋቸው በየጊዜው በመንግስት የሚደገፉ የኢኮኖሚ ፖሊሲዎች ተግባራዊ እንዳይሆኑ በማድረግ በተለይም በምዕራብ አውሮፓ ውስጥ ከፍተኛና ተከታታይ የእኮኖሚ ቀውስ ሊከሰት ችሏል። ብዙ የኢኮኖሚክ የታሪክ አዋቂዎችም ሆነ ኢኮኖሚስቶች፣ ኬይንስም ጨምሮ በተለይም ለጀርመኑ የፋሺዝም ዋናው መነሻ፣ በአንድ በኩል ከአንደኛው ዓለም ጦርነት በኋላ በጀርመን ላይ በቨርሳይሉ ስምምነት የተደረገባት የካሳ ክፍያ ሲሆን፣ በሌላ ወገን ደግሞ በጊዜው የነበረው አገዛዝ የወዝ አደሩ መሪዎች ያቀረቡትንና ለብዙ ሚሊዮን ህዝብ የስራ መስክ ሊከፍት የሚችለውን የኢኮኖሚ ፖሊሲ ባለመቀበሉና፣ የኒዎ-ሊበራል የኢኮኖሚ ፖሊሲን በመከተሉ ነው። ይህ ፖሊሲና የጀርመኑ የካሳ ክፍያ በጀርመን ምድር ለአምስት ሚሊዮን የስራ አጥነትና ለድህነት ምክንያት ሲሆን፣ ለፋሺዝም ልዩ የሆነ አመቺ ሁኔታ በመፍጠር ጀርመን ለሁለተኛ ጊዜ ጦርነት በመክፈት በተለይም ፖላንድን፣ ቼኮዝላቫካይንና ሶቭየት ህብረትን በመውረርና በአውሮፕላን በመደብደብ ወደ ሃምሳ ሚሊዮን የሚጠጋ ህዝብ እንዲያልቅና ኢኮኖሚያቸው እንዲከሰከስና ከተማዎች እንዲፈራርሱ ለማድረግ በቅታለች። በሌላ አነጋገር የታሪክ ግዴታ ይሁን አይሁን ለጀርመኑ የፋሺዝም መነሾ አንደኛው ምክንያት የኒዎ-ሊበራል የኢኮኖሚክ ፖሊሲ እንደሆነ መገንዘብ ይቻላል። ከዚህ ዐይነቱ ትምህርት በመቅሰም ነው ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ ብዙ የምዕራብ አውሮፓ መንግስታት፣ በመንግስት የተደገፈ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተግባራዊ እንዲያደርጉ የተገደዱት።
ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ በነፃ ገበያ ስም በካፒታሊስት አገሮችና፣ በአጠቃላይ አነጋገር ሶስተኛው ዓለም ተብለው በሚጠሩ አገሮች መሀከል ተግባራዊ የሆነው የኢኮኖሚ ፖሊሲ በይዘትም ሆነ የላይ ላዩን ስንመለከት የተለያየ መሆኑን እንገነዘባለን። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ሳቢያ ኢኮኖሚያቸው የተከሰከሰው የምዕራብ አውሮፓ አገሮች፣ ጀርመን፣ ፈረንሳይና እንግሊዝ ኢኮኖሚያቸውን የገነቡት በንጹህ የገበያ ኢኮኖሚ ፖሊሲ አማካይነት አይደለም። እነዚህ አገሮችም ሆነ፣ ስዊዘርላንድ፣ አውስትሪያና የስካንዲኔቪያን አገሮች ዛሬ እዚህ ደረጃ ላይ የደረሱት በመንግስት የተደገፈ የኢኮኖሚ ፖሊሲ፣ ግን ደግሞ ግለሰብ ካፒታሊስቶችን የማይጎዳና የማይቀናቀን ፖሊሲ በመከተላቸውና ተግባራዊ በማድረጋቸ ነው። ሰለሆነም በእነዚህ አገሮች በሙሉ መንግስታት ብቃትነት ያለው ለሳይንስና ለቴክኖሎጂ ፈጠራ የሚያመች የትምህርት ተቋም በማስፋፋት፣ ርካሽ ብድር በማቅረብ፣ ግለሰብ ሀብታሞች ሊሳተፉ በማይችሉበት የኢኮኖሚ ዘርፎች፣ የመንገድና የመመላለሻ መስክ ውስጥ በቀጥታ በመሳተፍና በመደጎምም ሆነ ፖሊሲ በማውጣት ወደ ውስጥ ስፋ ያለ፣ በሳይንስና በቴክኖሎጂ ላይ የተመሰረተ፣ በዘመኑ አነጋገር የገበያ ኢኮኖሚ፣ በሳይንሱ ደግሞ የካፒታሊስት ኢኮኖሚ ስርዓት እንዲገነባ አድርገውል። በእንደዚህ ዐይነቱ የካፒታሊስት ኢኮኖሚ ውስጥ ብድር ዋናው አንቀሳቃሽ ኃይል በመሆን፣ መንግስት፣ የግል ኩባንያዎች እንደየደረጃቸውና ቤተሰቦችም(House Holds) ገንዘብ ከባንኮች በመበደር ለመዋዕለ-ነዋይና ለፍጆታ በማዋል ለኢኮኖሚው ዕድገት ዕምርታ ሊሰጡት ችለዋል። ስለሆነም በካፒታሊስት ኢኮኖሚ ውስጥ ስለ ኢኮኖሚ ዕድገት በሚወራበት ጊዜ፣ የኢኮኖሚው ዕድገት እያንዳንዱ ቤተሰብ በነፍስ ወከፍ በሚያገኘው ዐመታዊ ገቢ ብቻ የሚወሰን ሳይሆን፣ የሳይንስና የቴክኖሎጂን ሚና፣ የረዠምና የአጭር ጊዜ ህይወት ያላቸውን የፍጆታ ዕቃዎች ምርትና አጠቃቀም፣ የከተማዎች ግንባታ፣ የመንገድና የመመላለሻ ጉዳይ፣ የመብራትና የንጹህ ውሃ አቅርቦት ጉዳይ፣ ሰፋ ያለ ገበያና የስራ ክፍፍል፣ ወዘተ.. ወዘተ. እነዚህ ሁሉ ተጠቃለው በመታየት ነው ስለ አኮኖሚ ዕድገት መናገር የሚቻለው። በሌላ አነጋገር የነፍስ ወከፍ ገቢ ማደጉ ብቻ በራሱ ትርጉም ሊኖረው አይችልም። የአንድን አገር ዕድገትም በነፍስ ወከፍ ገቢ ብቻ ሊገለጽ አይችልም።
የካፒታሊስትን ስርዓት ለየት የሚያደርገው ላይ ላዩን ሲታይ ንጹህ የገበያ ኢኮኖሚ ተግባራዊ የሚደረግበት ቢመስልም፣ የተለያየ አመለካከት ያላቸው ሁሉ ትግል የሚያካሂዱበትና በመንግስትም ላይ ጫና የሚያደርጉበት ሁኔታ በግልጽ ይታያል። በተለይም እንደዚህ ዐይነቱን የተለያየ አመለካከት ማስተጋባትና ትግል ማድረግ በስድሳኛውና በሰባኛው ዐመተ ምህረት የተለመደና የተጧጧፈ ነበር። በመሆኑም የማርክስ ዳስ ካፒታልና የኬይንስ ቲዎሪ በመስፋፋት ኒዎ-ሊበራሊዝም በአሸናፊነት እስከወጣበት ጊዜ ድረስ በፖሊሲ ላይ ተጽዕኖ ሲያደርጉ እንደነበር ይታወቃል። የሰራተኛው ሙያ ማህበራትም የየራሳቸውን የምርምር ማዕከል እንዲከፈት በማድረግና ኢምፔሪካል ጥናት እንዲካሄድ በማድረግ ለደሞዝና ለማህበራዊ የኑሮ ሁኔታ መሻሻል ትግል ለማካሄድ ችለዋል። ዛሬም ቢሆን እስከተወሰነ ደረጃ ድረስ ትግል የሚደረግ ሲሆን፣ የደሞዝም ጭማሪ በአቅርቦትና በጠያቂ ህግ የሚደነገግ ሳይሆን፣ በድርድርና ከምርታማነትና ከዋጋ ግሽበት መጨመር ጋር እየተመዛዘነ ነው። በየዩኒቨርሲቲዎችም እንደኛ አገር አንድ ወጥ የኢኮኖሚክስ ትምህርት ብቻ ሳይሆን የሚሰጠው፣ የተለያየ አመለካከትን በማነፃፀር ትምህርት ይሰጥና ትግልም ይደረጋል። ባለፉት ሃያ ዐመታት ደግሞ ኢኮኖሚክስን ከፊዚክስና ከባይሎጂ ጋር በማያያዝ ግሩም ግሩም መጽሀፎችና ጥናቶች ይቀርባሉ። በተጨማሪም በ 20ኛው ክፍለ-ዘመን መግቢያ ላይ የኢንስቲቱሽናል ኢኮኖሚክስ ቲዎሪ የሚባለው በአሜሪካን የህብረተሰብ ሳይንስ ምሁር ቶርስታይን ቬብለን(Thorstein Veblen) የፈለቀውና የዳበረው ቲዎሪ በምሁሮች አስተሳተሰብና ለህብረተሰብ ትግል በሚያደርጉት አስተዋፅዖ ላይ ከፍተኛ ሚና እየተጫወተ ሊመጣ ችሏል። ይህ ብቻ ሳይሆን፣ በእነ ማክስ ቬበርና በዱርክሃይም የዳበረው የሶስይሎጂ ዕውቀት በኢኮኖሚክ ፖሊሲ ላይ ተፅዕኖ በማድረግ የመንግስታትን አካሄድ እስከተወሰነ ደረጃ ይቆጣጠራል።
ወደ ተጨባጩ የህብረተሰብ ግንባታና ለውጥ ስንመጣ በሁለቱ ኢትዮጵያውያን ኢኮኖሚስቶች እንደ ርዕዮተ-ዓለም የተወሰደውና አማራጭ የሌለው ተደርጎ የቀረበው የኒዎ-ክላሲካል ወይም የኒዎ-ሊበራል፣ ወይም ደግሞ የማክሮና የሚክሮ ኢኮኖሚክስ ትምህርት ለዕድገት የቲዎሪ መሰረት የሆነበት የታሪክ ወቅት የለም። የፖለቲካ ኢኮኖሚ ቀሰ በቀስ መሰረት እየጣለ ከመጣ ከ17ኛው ክፍለ-ዘመን ጀምሮ እስከ 19ኛው ክፍለ-ዘመን ድረስ የአብዛኛዎች የካፒታሊስት አገሮች የኢኮኖሚ ፖሊሲ መመሪያ የመርካንትሊስት የኢኮኖሚ ፖሊሲ እንደነበረ ታሪክ ያረጋግጣል። የመርካንትሊስት የኢኮኖሚ ፖሊሲም ተግባራዊ የሆነው አብዛኛዎቹ የምዕራብ አውሮፓ አገሮች ስነ-ስርዓት ባለው መልክ ከተማዎችን ከገነቡና ካዋቀሩ፣ የንግድና የዕድ-ጥበብ ስራ እንዲስፋፉ ሁኔታዎችን ካመቻቹ በኋላ ነው። ህብረ-ብሄሮች መቋቋም ሲጀምሩና የተለያዩ የምዕራብ አውሮፓ መንግስታት አገሮቻቸውን ከውጭ ወረራ ለመከላከል ሲሉ የግዴታ ወደ ውስጥ ያተኮረ አጠቃላይ የህብረተሰብ ግንባታ ማካሄድ ተገደዱ። ምክንያቱም ከውስጥ በጠንካራ መሰረት ላይ የተገነባ ህብረተሰብአዊ መተሳሰር እስከሌለ ድረስ በቀላሉ በውጭ ጠላት የሚጠቁ መሆናችውን በመገንዘባቸው ነው። በተለይም ጀርመን ከፍተኛ የሆነ ውስጣዊ ድክመት ስለነበረባትና፣ በየጊዜውም የምትወረርና የምትጠቃ ስለነበረች፣ ከጥቃት ለመዳን የወሰደችው እርምጃ፣ በመጀመሪያ የክልል ፖለቲካን ማስወገድና የፊዩዳል ኃይሎችን ማዳከም ሲሆን፣ በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ ህዝቡን የሚያስተሳሰር በማኑፋክቱር ላይ የተመሰረተ ኢኮኖሚ በመገንባት ነው ብሄራዊ ነፃነቷን ማስከበር የቻለችው። ቀጥሎም የባቡር ሃዲድ በማስፋፋት በህዝቡ መሀከል ሊኖር የሚገባውን ግኑኝነትና የአንድነት ስሜት እንዲጠናከርና የብሄረተኝነት ስሜትም እንዲዳብር በማድረግ ለህብረ-ብሄር ምስረታ መንገዱን ቀደደች። ከዚህን ጊዜ ጀምሮ ነው የፖለቲካ ኢኮኖሚ መሰረተ-ሃሳብ እየተስፋፋ የመጣው። በ18ኛው ክፍለ-ዘመን የእነ አዳም ስሚዙ የዌልዝ ኦፍ ኔሽን መጽሀፍ ተጽፎ ሲስፋፋ ዋና ዓላማው፣ በተለይም በውጭ ንግድ ላይ ርብርቦሽ በማድረግ፣ በአንድ በኩል በእንግሊዝ አገር እያደገ የመጣውን የከበርቴ መደብ ጥቅም ለመከላከልና ለማስጠበቅ ሲሆን፣ በሌላ ወገን ደግሞ እንደ እንግሊዝ ያላደጉ አገሮችን ባሉበት ረግጠው እንዲቀሩ ለማድረግ ነበር። ይሁንና የአዳም ስሚዝ ቲዎሪ አበስትራክት በሆነ መልክ የቀረበና ከባላባቱ ስርዓት ወደ ካፒታሊዝም ስርዓት የተደረገውን ሽግግር ኢምፔሪካል በሆነ መልክ ያላቀረብ ትንተና ነው። በተጨማሪም ቀደም ብሎ በሃሳብ ደረጃ በሳይንስ ዓለም ውስጥ የተደረገውን ትግል ያላካተተ ነው። ስለሆነም የአዳም ስሚዙ ቲዎሪ የተጻፈው ካፒታሊዝም አንድ ደረጃ ላይ ከደረሰ በኋላ ሲሆን፣ በተለይም በሬናሳንስ ዘመን የተደረገውን የመንፈስ ተሃድሶና የዕደ-ጥበብና የንግድ መስፋፋት፣ እንዲሁም የከተማዎች ግንባታ፣ ከዚያም በኋላ ደግሞ፣ ከፊዩዳሊዝም ወደ ካፒታሊዝም ድረስ የተደረገውን ህብረተስብአዊ ሽግግርና፣ ውስጣዊ ቅራኔዎችና ትግሎች በፍጹም ያካተተ አይደለም። ስለዚህም ነው የማርክስ ካፒታል የተጨባጩን ሁኔታና የህብረተሰብ ትግል፣ እንዲሁም ካፒታሊዝም ደረጃ በደረጃ ከተራ የሸቀጣ ሸቀጥ ምርትነት ወደ ተወሳሰበ የምርት ክንውንና የሀብት ከምችት፣ እንዲሁም በካፒታሊስት የኢኮኖሚ ስርዓት ውስጥ ሁለቱ የኢኮኖሚ መስኮች፣ ማለትም የፍጆታን ዕቃ የሚያመርተው የኢንዱስትሪ መስክና፣ በሌላ ወገን ደግሞ ማሺኖችንና ኢንዱስትሪዎችን የሚያመርተው ክፍል መተሳሰርና መደጋገፍ እንዳለ ሲያሳይ፣ ካፒታሊዝም ወይም የገበያ ኢኮኖሚ ካለነዚህ የሁለቱ ክፍሎች ሊያድግና አንድን አገር አዳርሶ ዓለም አቀፋዊ ባህርይ ሊኖረው እንዳማይችል ያመለከተው። ይህ ብቻ ሳይሆን፣ በማርክስ ትንተና መሰረት ብድርና ውድድር ለካፒታሊዝም ዕድገት ዐይነተኛና ወሳኝ ሚና ሲጫወቱ፣ በዚህ አማካይነት ባንኮችና ኢንዱስትሪዎች እየተቆላለፉ በመምጣት ባንኮች የኢንዱስትሪዎችን ዕድገት ወደ መወሰን ደረጃ ያመራሉ። ይህ ሁኔታ ደግሞ የግዴታ የሀብት ክምችን በጥቂት ግለሰቦች እጅ ሲያጠናክር፣ ጥቂት ኦሊጎሎፖሊስቶች ወይም አቅራቢዎችና አምራቾች የገበያውንና የሰውን ህይወት ወደ መወሰን ያመራሉ። ስለሆነም ነፃ ገበያ መሆኑ ቀርቶ ኢኮኖሚው በጥቂት አገር አቀፋዊና ዓለም አቀፋዊ ኩባንያዎች የሚወሰንና የሚደነገግ ይሆናል ማለት ነው። ተጨባጭ ሁኔታውም የሚያሳየው ይህንን ነው። በሌላ በኩል ለብዙዎቻችን የነፃ ገበያ ኢኮኖሚ ያለ ቢመስልም እዚያው በዚያው የገበያ ኢኮኖሚ በብዙ ሚሊዮን ህጎች የተተበተበ እንደሆነ እንመለከታለን። ስለዚህም ስለ ነፃ ገበያ ኢኮኖሚ በምናወራበት ጊዜ ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ ይኖርብናል ማለት ነው።
በመሆኑም ሰለ ኢኮኖሚክስ በሚወራበት ጊዜ አንድ ዐይነት አመለካከት ያላቻው ኢኮኖሚስቶች በዓለም ላይ እንደሌሉና ሊኖሩም እንደማይችሉ መገንዘብ ያስፈልጋል። የህብረተሰብ ሳይንስ በከፍተኛ ደረጃ የርዕዮተ-ዓለም ትግል የሚካሄድበት መድረከ ስለሆነ በተለያየ አስተሳሰብ የተከፋፈለ ነው። ይህም የሆነበት ምክንያት ከጥንቱ የግሪክ ስልጣኔ ጀምሮ የተፈጥሮንና የህብረተሰብን ህግ ለመረዳትና ለመተንተን የተለያዩ የአመለካከት ግንዛቤዎች በመዳበራቸው እነዚህ እንደ ሳይንሳዊ መመሪያዎች በመወሰድ እስከዛሬ ድረስ ሊዘልቁ ችለዋል። በተለይም ስልጣንን የጨበጡና ምሁራን ደጋፊዎቻቸው የሰፈነው ስርዓት ተቀባይነት(Ligitimacy) እንዲያገኝ ጠቅላላው ስርዓት በምን መልክ መተንተንና በኤሊቱም ጭንቅላት ውስጥ በመቀረጽ የአገዛዝ መሳሪያና መቆጣጠሪያ የሚሆን ልዩ ሳይንስ በማዳበር የሰፊውን ህዝብ አስተሳሰብ መጠምዘዣ ሊሆን ችሏል። በመሆኑም በአውሮፓ ምድር ውስጥ በሃሳብ ደረጃና ጥቅምን በማስጠበቅ አኳያ የተካሄደውንና የሚካሄደውን የጦፈ ትግል ያልተከታተሉና የማይከታተሉ በዕውቀት ዘርፍና በምሁሮች ዘንድ አንድ ዐይነት አመለካከት ያለ ነው የሚመስላቸው። ተቀባይነት ካገኘው አሰታሰሰብ ወጣ ብሎ አንድ ነገር በሚጻፍበት ወይም በሚነገርበት ጊዜ ይህንን ዐይነቱን ለየት ያለ አመለካከት አይ እንደስድብ ይወስዱታል፣ ወይም ደግሞ እንደ ዕብድ አነጋገር አድርገው ይቆጥሩታል። ግልጽ መሆን ያለበት ነገር የአውሮፓው ዕድገት እዚህ ዐይነቱ የተወሳሰበ ደረጃ ላይ ሊደርስ የቻለው በክርክርና የተለያዩ አስተሳሰቦች በመጋጨታቸው ነው። ጭንቅላትም በዚህ ዐይነቱ የክርክር ዘዴና የተለያየ አመለካከት ሲፈተን መቻቻል ይመጣል። ወደ ኢኮኖሚክስም ስንመጣ ያለው ችግር በኢኮኖሚክስ የዕውቀት ሂደት ውስጥ የተደረገውን ትግል አብዛኛው የተከታተለው ስላልሆነና ፍላጎቱም ስለሌለ፣ ኢኮኖሚክስን እንደ አንድ ወጥ አስተሳሰብና በረቀቀ ዘዴ ብቻ ሊገለጽ የሚችል ዕውቀት ሆኖ ነው የሚወሰደው። በተለይም እንደኛ ባለው አገር ውስጥ ዕውነተኛ ምሁራዊ ትግል ስለማይካሄድና ሀቁን ከውሸት ለመለየት ጥረትና ጥናት እንዲሁም ክርክር ስለማይደረግ፣ ኢኮኖሚክስ የተማሩቱን ሁሉ ኢኮኖሚስቶች እያሉ በመጥራት ህብረተሰብአዊ ችግር ፈቺዎች እንደሆኑ ማቅረብ የተለመደ ሆኗል። በተለይም የኒዎ-ክላሲካልና የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚክ ቲዎሪ እንደ እግዚአብሄር ቃል በሚወሰድበት ዓለምና አገር ውስጥ አፍን አውጥቶ ለመከራከር በጣም አስቸጋሪ እየሆነ መጥቷል። በዓለም አቀፍ ደረጃም እንደ የዓለም የገንዘብ ድርጅትና(IMF) የዓለም ባንክ የመሳሰሉት በዚህ ርዕዮተ-ዓለም ስለሚመሩና እነሱም እንደ አምላክ ስለሚታዩና ስለሚሰገድላቸው በየአገሮች ውስጥ መንግስታትን ለማሳሳትና ድህነትን ለመፈልፈል አመቺ ሁኔታን አግኝተዋል። በተለይም አሳሳች ኢኮኖሚስቶችን (Economic Hit Men) በመፍጠር መንግስታት በየአገሮቻቸው ውስጥ ዕውነተኛ ህብረተሰብአዊ ሀብት ሊፈጥር የሚያስችል የኢኮኖሚ ፖሊሲ እንዳይከተሉና አገሮቻቸውንም አንዳይገነቡ ለማድረግ በቅተዋል።
ሌላው እጅግ አደገኛው የኢኮኖሚስቶች አምባገነንነት፣ ሌሎች ለሳይንስና ለቴክኖሎጂ ዕድገት እንዲሁም ለጭንቅላትና ለህብረተስብ ተሃድሶ በጣም አስፈላጊ የሆኑትን እንደ ፊዚክስ፣ ማቲማቲክስ፣ ባዮሎጂ፣ ኬሚስትሪ፣ ፍልስፍናና ሌሎችን ዕውቀቶች በመግፋትና፣ የመንግስታትም አስተሳሰብ በነፃ ንግድና በገበያ ኢኮኖሚ ላይ ብቻ እንዲያተኩር በማድረግ አገሮችን ማፈራረስ ነው። ከዚህ ስንነሳ በተለይም ባለፉት ስድሳ ዐመታት በኒዎ-ክላሲካል ኢኮኖሚስቶች የተጻፈውና እንደመመሪያ የተወሰደው ትምህርትና ፖሊሲ የበላይነትን በመቀዳጀት ብዙ የአፍሪካ አገሮች ወደ ውስጥ ያተኮረና የተወሳሰበ፣ እንዲሁም ድህነትን የሚቀርፍና በሁለት እግሮቻቸው ቆመው ጠንካራ አገር እንዳይገነቡ የተሳሳተ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተግባራዊ እንዲያደርጉ በማስገደድ ስርዓተ-አልባ ሁኔታ ሊፈጠርና በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ህዝቦች ተፈጥሮአዊ መብታቸው እንዲገፈፍ ተደገርዋል። በዚህም ምክንያት ብዙ የአፍሪካ መንግስታትና በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ህዝቦች ተፈጥሮ የለገሳቸውን ሀብት በስነ-ስርዓት ለመጠቀም ባለመቻላቸው በተለይም ወጣቱ ባልባሌ ቦታ እንዲውል ሲገደድ፣ የቻለው ደግሞ ወደ ውጭ በመሰደድ አዲስ ህይወት ለመገንባት የተገደደበትን ሁኔታ እንመለከታለን። ከዚህ ስንነሳ ኢኮኖሚክስ ትርጉም እንዲኖረው ከተፈለገ 1ኛ) ከርዕዮተ-ዓለምና ከረቀቀ አስተሳሰብ መጽዳት አለበት፤ ይህም ማለት በምድር ላይ የሚታዩ ተጨባጭ ሁኔታዎችንና የኃይል አሰላለፎችን ለማንበብና ለመተንተን የሚያስችል ቲዎሪ ሆኖ መዘጋጀት አለበት። 2ኛ) ለህብረተሰብአዊ ዕድገት እንዲያመች ሆኖ መጻፍ አለበት። 3ኛ) የግዴታ ከፊዚክስና ከሌሎች የተፈጥሮ ሳይንስ ዕውቀቶች ጋር በመያያዝ ወሳኝ ሳይሆን ደጋፊ ዕወቀት ሆኖ መዘጋጀት አለበት። 4ኛ) የአንድን ህብረተሰብ ችግር መፍቻ መሳሪያ መሆን አለበት። በዚህ መልክ ብቻ ነው በኔዎ-ሊበራል አቀንቃኚዎችና በዓለም አቀፍ ድርጅቶች የሚሰበከውንና የሚካሄደውን ግፊት መዋጋት የሚቻለው። ይህም ማለት ዕውነተኛ ህብረተስብአዊ ሀብት እንዲፈጠርና የተስተካከለ ዕድገትም እንዲመጣ ከተፈለገ ኢኮኖሚክስ ከፊዚክስ፣ ከማቲማቲክስ፣ ከባዮሎጂ፣ ከኬሚስትሪ፣ ከሶስይሎጂና ከፍልስፍና ዕውቀቶች ጋር መጣመር አለበት። ከዚህም በላይ የተለያዩ አመለካከቶች በንጽጽር መልክ በመቅረብ ተማሪው እንዲረዳው ያስፈልጋል። ምክንያቱም አንድ ዐይነት አመለካከት የበላይነትን በያዘበት ሁኔታ ውስጥ ሀቁን ከውሸት ለመለየት ማስቸገሩ ብቻ ሳይሆን፣ የበላይነትን የተቀዳጀው አስተሳሰብ ወደ ርዕዮተ-ዓለምነት በመለወጥ ለህብረተሰብአዊ ውዝግብ አመቺ ሁኔታን ስለሚፈጥር ነው።
አብዛኛውን ጊዜ ስለ ኢኮኖሚክስ በሚወራበት ጊዜ እንደ አበስትራክት ነገርና የሰውን ልጅ ፍላጎት ከማሟላትና አገርን ለመገንባት ከሚያደርገው አስተዋፅዖ ጋር በማያያዝ ሳይሆን፣ የነፃ ገበያን ወይም የነፃ ንግድን በማጋነንና በአንድ አገር ውስጥ የሚኖር ሰው ሁሉ በኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ውስጥ ቢሳተፍ ጥቅሙን ሊያሳድግ ይችላል ከሚለው ተራ ግምት፣ ግን ደግሞ ሳይንሳዊና ታሪካዊ ካልሆነ ሁኔታ በመነሳት ነው። ስለሆነም የእያንዳንዱ ግለሰብ ፍላጎት ጥቅሙን ከፍ ለማድረግ መሯሯጥ ብቻ እንጂ ለመንፈሱ መጎልበስና እንደ አንድ ነፃ ዜጋና ሰው የሚያደርጉት ማቴሪያላዊም ሆነ መንፈሳዊ ነገሮች ላይ አትኩሮ መስጠት የለበትም ወደ ሚለው ሁኔታ ያመራናል። በመሆኑም በአንድ አገር ውስጥ የሚኖር ሰው በፍጆታ የሚገለጸውን ፍላጎቱን ሊያሟላ የሚችለው በገበያ አማካይነት ብቻ ሲሆን፣ ይህንን ፍላጎቱን ለማሟላት ደግሞ የግዴታ ገንዘብ እንዲኖረው ያስፈልጋል። ገንዘብ ለማግኘት ደግሞ ተቀጥሮ መስራት አለበት፤ ካሊያም በአንዳች መንገድ ገንዘብ ለማግኝት ሲል መሯሯጥ አለበት። በእንደዚህ ዐይነቱ አበስትራክት አስተሳሰብ ውስጥ የሀብት ቁጥጥርና ክፍፍል፣ የፖለቲካና የህብረተሰብ አወቃቀር ቦታ የላቸውም። ሁሉም የተሰጡና መስተካከልም የሚገባቸው አይደሉም። መስተካከል ካለባቸው ደግሞ መንግስት እጁን ከኢኮኖሚ ውስጥ በማውጣትና በሱ ቁጥጥር ስር ያሉትን የህዝብ ሀብቶች ሁሉ በመሸጥ ሁሉም ነገር ‘በገበያ ህግ’ እንዲካሄድ የሚያደርግ ከሆነ እያንዳንዱ በገበያ ላይ የሚሳተፍ ሁሉ እንደየ አስተዋፅዖው የድርሻውን ያገኛል ይላል። ፍላጎቱንም ሊያሙላ የሚችለውም በዚህ አማካይነት ብቻ ነው።
ይሁንና ግን በአውሮፓ የህብረተሰብ ታሪክ ውስጥና ኢኮኖሚም እንደ አንድ ዘርፍ ዕውቀት መወሰድ ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ ሰለ ኢኮኖሚክ እኩልነትና፣(Economic Jutice) በኋላ ደግሞ የኢኮኖሚክስ የመጀመሪያው መሰረተ-ሃሳብ የሰውን ልጅ መሰረታዊ ፍላጎት ማሟላትና ህብረተሰብአዊ ግጭት እንዳይኖር ሚዛናዊ የኢኮኖሚ ፖሊሲ መከተል ነው የሚለው ዋናው የመከራከሪያ ነጥብ ሆኗል። በተለይም በእንግሊዙ የኢንዱስትሪ አብዮት አማካይነት የደረሰውን ህብረተሰብአዊ መመሰቃቀልና ድህነት ተዘዋውረው ያጠኑት የጀርመን ሁለ-ገብ ምሁራን አትኩሮ የሰጡት የኢኮኖሚክስ ዋናው መሰረተ ሃሳብ የማህበራዊ ፍላጎቶችን ማሟላት ነው የሚል ነው። በመሆኑም ምግብ፣ ንጹህ ውሃ፣ መጠለያና ትምህርት እንዲሁም ደግሞ መቀቀያና ማሞቂያ ተቀዳሚዎቹና መሟላትም ያለባቸው ናቸው ብለው በማንሳትና በማስተማር ነው በመንግስታቸው ላይ ጫና ያደርጉ የነበረው። በዚህ ብቻ ሳይወሰኑ፣ በጊዜው የነበረውን ኋላ-ቀርነትንና ድህነትን ለመቅረፍና ለማስወገድ የሚቻለው ሁለ-ገብ ትምህርት በማስፋፋትና፣ ሳይንስና ቴክኖሎጂን መሰረት በማድረግ ብቻ ነው የሚል ግልጽ አመለካከትና ርዕይ ነበራቸው። ዓላማቸውም በዚህ አማካይነት ጠንካራ ህብረ-ብሄር ለመመስረት የሚያስቸለውን መሰረት በመጣል ወደ አገር ግንባታ መሸገጋር ነበር። በዚህ ዐይነቱ የአገር ግንባታ ውስጥ ኢኮኖሚክስ በተፈጥሮ ሳይንስ፣ በተለይም በኢንጂነሪንግ ስር በመሆን፣ ወሳኝ ሳይሆን ደጋፊ ዕውቀት በመሆንና ከሌሎች ተነጥሎ ሊታይ እንደማይችል ግንዛቤ ውስጥ በማስገባት ህብረተሰብአዊ ሀብት መፍጠሪያ መሳሪያ ሊሆን ችሏል። በተለይም እንደ መካኒካል ኢንጂነሪግ የመሳሰሉት ዕውቀቶችና የትምህርት ዘርፎች ወሳኝ ሚናን በመጫወት ዋናው የሀብት ማፈለቂያና ማዳበሪያ መሳሪያዎች በመሆን የኢንዱስትሪ አብዮትን ማፋጠን ችለዋል።
ስለሆነም ኢኮኖሚክስ ከሌሎች ነገሮች ተነጥሎ የሚታይና በማቲማቲክስ በማሸብረቅ ጥቂቶች የሚዝናኑበትና ሰውን የሚያወናብዱበት መሳራያ ሳይሆን፣ በሳይንስና በቴኮኖሎጂ በመደገፍ ሰፋ ያለና ጠንካራ፣ እንዲሁም ደግሞ ስርዓት ያለው አገር መገንባት የሚያስችል ዕውቀት በመሆን ቀደም ብለውም ሆነ በኋላ በ18ኛውና በ19ኛው ክፍለ-ዘመን ብቅ ባሉ ምሁራን ሊዳብር ችሏል። በመሆኑም ኢኮኖሚክስ ከሌሎች ነገሮች ተነጥሎ የሚታይ ሳይሆን፣ የዕውቀት አንድ ዘርፍ በመሆን፣ በምን መልክ በልዩ ልዩ መልኮች የሚገለጽ ዕውነተኛ ህዝባዊ ሀብት ሊፈጠር ይችላል? የኢኮኖሚክስስ ሚና ምን ሊሆን ይችላል? በሚለው ዙሪያ ከፍተኛ ክርክር ይደረግ ነበር። ከዚህም በመነሳት ነው ከተማዎችና መንደሮች፣ የንግድ እንቅስቃሴዎች፣ የገበያ አዳራሾችና መዝናኛዎች፣ መኖሪያ ቤቶች፣ ከረዝም ጊዜ አንፃር ደግሞ የውሃ ማስገቢያዎችና የቆሻሻ ውሃ ፍሳሽ ማፍሰሻዎች የተሰሩትና፣ ቀስ በቀስም በሙከራና በልምድ ዛሬ የምናየውና የምንኖርበት ደረጃ ላይ ሊደረሱ የተቻሉት። ይህ ዐይነቱ አመለካከት ቀደም ብሎ የተጀመረና ሁሉም ምሁራን በቲዎሪ ብቻ ሳወሰኑ በተግባርም በመመንዘር በመጀመሪያ ለአገዛዞች ሳይሆን ህዝብን ከድህነት ማውጣት አለብን የሚለውን አስተሳሰብ በጭንቅላታቸው ውስጥ በመቅረጽ ነው ለአውሮፓው ስልጣኔ መንገዱን የቀደዱት። ዛሬ የምንጠቀምባቸው ሳይንስና ቴክኖሎጂዎች ከአራትና ከአምስት መቶ ዐመታት በፊት የተዘጋጁ ናቸው። የካፒታሊዝም ስርዓት ቴክኖሎጂን ለራሱ ትርፍ ማካባቻ ከማድረጉ በፊት በሳይንቲስቶችና በፈላስፋዎች ዘንድ የነበረው ዕምነትና ስምምነት የሰውን ልጅ ከጨለማ ውስጥ አውጥቶ እስከተወሰነ ደረጃ ድረስ በተፈጥሮ ላይ የበላይነትን እንዲቀዳጅና ኑሮውን እንዲያሻሽል ነው። ጋሊሊዮም ሆነ ኬፕለር፣ እንዲሁም ኒውተንና ላይብኒዝ የሳይንስ ግኝታቸውን በምንም ዐይነት ለሰው ልጅ መጨቆኛና ተፈጥሮን መበዝበዣ መሳሪያዎች እንዲሆኑ አድርገው አይደለም የፈጠሩት። ያም ሆነ ይህ ሳይንሳዊ ግኝትና አዳዲስ ቴክኖሎጂዎች መፈጠርና ተግባራዊ መሆንና ለሰው ልጁ የሚጠቅሙ ማንኛውንም ነገሮች ማምረት የዕድገት ዋናው ቁልፍ መሳሪያዎች ቢሆኑም፣ እንደዚሁ ዐይነቱ ዕድገት ከአጠቃላዩ የህብረተሰብ ለውጥና(Social Transformation) የኑሮ መሻሻል ሁኔታ ተነጥሎ የሚታይ አይደለም።
ለእንደዚህ ዐይነቱ ዕድገት የግዴታ በየአገሮች ውስጥ በደንብ የተደራጀ የሰራ ክፍፍል መኖር ሲገባው ፣ በተለያዩ መስኮች መሀከል በሚደረገው መደጋገፍና መያያዝ፣ የምርት ሂደት መጠናከርና በጥራትም ሆነ በብዛት ገበያ ላይ መቅረብ ለኢኮኖሚው ዕድገት አመቺ ሁኔታን እንደሚፈጥር ከፍተኛ ግንዛቤና ግልጽ አቋም እንደነበር መረዳት ይቻላል። የኢኮኖሚ ዋናው መሰረታዊ ጥያቄም በረቀቀ መልክ የመቅረቡ ጉዳይ ሳይሆን ፣ በምድር ላይ አፍጦ አግጦ የሚታዩ ችግሮችን መፍቺያና፣ አንድን አገር ገንብቶ ህዝብ በደስታ የሚኖርበትን ሰላማዊ ሁኔታን መፍጥር መሆኑን በግልጽ የተቀመጠ መሰረተ-ሃሳብ ነው ። ስለሆነም ይህንን የተቃና አስተሳሰብ የሚያሳስትና ድህነትን የሚፈለፍለውን የኢኮኖሚ ፖሊሲ መቃወምና መታገል ዋናው ተግባራቸው ነበር። ለዚህም ነው በተለይም የጀርመን ፈላስፎችና በጊዜው የአዳም ስሚዝን የኢኮኖሚክስ ቲዎሪ አጥበቀው መዋጋት የጀመሩት አንዳንድ የኢኮኖሚክስ ተመራማሪዎች የራሳቸውን ቲዎሪ ማፍለቅና ማዳባር የተያያዙት። የኢኮኖሚ ፖሊሲያቸውም ከማህበራዊና ከህብረተሰብ ግንባታ ተነጥሎ የሚታይ ሳይሆን፣ ጥበባዊ ባህርይ ያለውና የሰውን መንፈስ እንዲሰበስብ ሆኖ ነው ተግባራዊ ይደረግ የነበረው። የፖሊሲውም ዋና መሰረተ-ሃሳብ ገንዘብ በማግኘት መዝናናት ሳይሆን፣ ዕውነተኛ ህብረተሰብአዊ ሀብትና እሴት መፍጠር ነበር። አነሳሳቸውና እንቅስቃሴያቸውም ሰፋ ያለ ምሁራዊ መሰረት ያለው ህብረተሰብ መፍጠር ሲሆን፣ ህብረተሰብአዊ ሀብት ሊፈጠር የሚችለው በንግድ አማካይነት ሳይሆን፣ በሳይንስና በቴክኖሎጂ አማካይነት ብቻ እንደሆነ ከፍተኛ ግንዛቤ ነበር። በተግባርም ያሳዩት ይህንን ነው።
ያም ሆነ ይህ በታሪክ ውስጥ በአጠቃላይ ስለ ኢኮኖሚክስ ምንንነትና፣ በአንድ ህብረተሰብ ውስጥ ስለሚኖረው ሚና ክርክር ሲደረግ በመጀመሪያ ደረጃ ኢኮኖሚክስ በራሱ ብቻ አንድን ነገር ከአንድ ሁኔታ ወደ ሌላ ነገር ሊለወጥ እንደማይችል ከፍተኛ ግንዛቤ ነበር። በመጀመሪያ ደረጃ የእነ አዳም ስሚዙ የነፃ ገበያ ኢኮኖሚ ፍልስፍና ከመዳበሩ በፊት፣ በፈላስፋዎችና በሳይንቲስቶች ዘንድ የነበረው ስምምነት ኢኮኖሚያዊ ለውጥ ካለሳይንሳዊ ግኝትና ካለቴክኖሎጂ በፍጹም ተግባራዊ ሊሆን እንደማይችልና፣ ማንኛውንም ለሰው ልጅ አስፈላጊ የሆኑ ምርቶችን በጥራትም ሆነ በተለያየ መልክ ማምረት የሚቻለው በቴክኖሎጂ አማካይነት ብቻ እንደሆነ ነው። ለዚህም ነው ከአስራ አምስተኛው ክፍለ-ዘመን ጀምሮ ብቅ ያሉት ፈላስፋዎችና ሳይንቲስቶች በሳይንሳዊ ግኝት ላይ በመረባረብ የተፈጥሮን ውስጣዊ ህግ ለመረዳት ይጥሩ የነበረው። ከዚህም በመነሳት ከመካኒክስ በማለፍ ቀስ በቀስ ወደ ተወሳሰበ ግኝት በመሸጋገር በሰው ልጅ ዕድገት ውስጥ ኃይል(Energy) ወሳኝ ሚናን እንደሚጫወት ለማረጋገጥ የቻሉት። በመጀመሪያ፣ ማንኛውንም የምርት ማምረቻ መሳሪያ ለመፍጠር ምርምር ዋናው መሰረተ ሃሳብ ሲሆን፣ በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ በኃይል አማካይነት ብቻ የምርት መሳሪያንም ለማምረትና አንድን ጥሬ ነገር ወደ ሌላ ነገር በመለወጥ ህብረተሰብአዊ ሀብት መፍጠር እንደሚቻል ከፍተኛ ግንዛቤ ሊደረስበት የተቻለው። ስለሆነም በኢኮኖሚ ክንዋኔና ዕድገት ውስጥ እነ አዳም ስሚዝ እንደሚሉት ሳይሆን መሬት(Land)፣ ካፒታልና(Capital)፣ የሰው ጉልበት በመጀመሪያ ደረጃ እንደ ዋና የምርት ማምረቻ ኃይሎች መታየት ያለባቸው፣ የማሰብ ኃይል፣ ታታሪነት፣ ኃይልና ማሺን ዋናዎች የኢኮኖሚ አንቀሳቃሽ ኃይሎችና መሰረቶች እንደሆኑ ግልጽ በሆነ መልክ በመቀመጥ ከፍተኛ ግንዛቤ የተደረሰበት። ስለሆነም በካፒታሊስት ኢኮኖሚ ሂደትና ዕድገት ውስጥ ብዝበዛ ዐይነተኛ ሚናን ቢጫወትም፣ ዕውነተኛ ዕድገት ሊመጣ የቻለውና የሚችለው ተከታታይነት ያለው የቴክኖሎጂ ፈጠራና የኃይል ማመንጫ በየጊዜው እየዳበሩ የመጡ እንደሆን ብቻ መሆኑ የታወቀ ነበር። ለምሳሌ የኃይልን ጉዳይ ስንመለከት፣ እስከ አስራስምንተኛው ክፍለ-ዘመን ድረስ በብዙ የምዕራብ አውሮፓ አገሮች እንጨት ዋናው የኃይል ማመንጫ ዘዴ ሲሆን፣ ዛፎች እየወደሙ ሲሄዱና የኃይልም ዕጥረት ሲከሰት በአጋጣሚ የዲንጋይ ከሰልን በማግኘት ይህ ዐይነቱ አዲስ የኃይል ማመንጫ ዘዴ ለኢንዱስትሪ አብዮት ተግባራዊነት ከፍተኛ ሚናን በመጫወት የካፒታሊዝምን ዕድገት ዕምርታ ሊሰጠው ችሏል። ከዚያም በኋላ የኒውክላር ኢነርጂ፣ እንዲሁም ዘይትና ጋዝ በመካተት የኢንዱስትሪ ካፒታሊዝምን የተወሳሰበ ዕድገት ማፋጠን ችለዋል። ዛሬ ደግሞ እንደ ፀሀይ፣ ነፋስና የኦርጋኒክ ኃይል ማመንጫዎች(Regenerative Energy) ከፍተኛ ምርምር የሚደረግባቸው የዕድገት አጋዦች በመሆን፣ ለአካባቢም ደህንነት አስፈላጊ መሆናቸውን በመረዳት ግልጽ በሆነ መልክ በህግ በመደንገግ መንግስታዊና ህዝባዊ ድጋፍ እያገኙ የመጡ የኃይል ማመንጫ ዘዴዎች ናቸው።
ስለሆነም በመጀመሪያ ደረጃ ኢኮኖሚ መመለስ ስለሚገባው ጥያቄዎች ሲወራ፣ የኢኮኖሚን ትርጉም ይበልጥ ለመረዳት ከተፈለገ መሰረታዊ ፍላጎቶችና ከማሟላት ተሻግሮ መሄድ ያስፈልጋል። ምክንያቱም መሰረታዊ የሆኑ የሰው ልጅ ፍላጎቶች ሊሟሉ የሚችሉት ተከታታይነት ያለው የቴክኖሎጂ ምርምር ሲኖርና የኃይል ማመንጫም ሲዳብርና ሲስፋፋ ብቻ ነው። በአንድ አገር ውስጥ የሚኖር ህዝብ በቁጥር እየጨመረ ስለሚሄድ የግዴታ ይህንን በቁጥር እያደገ የሚሄድ ህዝብ መመገብ የሚቻለው አዳዲስ ቴክኖሎጂዎች ሲፈጠሩና፣ እነዚህን ቴክኖሎጂዎች የሚያግዙ ብቃትነት ያላቸው የኃይል ማመንጫዎች ሲገነቡና ሲዳብሩ ብቻ ነው። እንደ ቴክኖሎጂም የኃይል ማመንጫ ዘዴ በአገር ውስጥ መዳበር ያለበት ሲሆን፣ የግዴታ ከአንድ የኃይል ማመንጫ ወደ ሌላ የኃይል ማመንጫና አጠቃቀም ዘዴ መሸጋገርና፣ የኃይል ማመንጫዎችንም በአንድ ነገር ላይ ብቻ እንዳይመካ ማድረግ ለኢኮኖሚ ዕድገት ወሳኝ ሚናን እንደሚጫወት ከረዠም ጊዜ ጀምሮ ስምምነተ የተደረሰበትና በተግባርም የተረጋገጠ ነው።
ወደ ሁሉቱ ኢሳት ቴሌቪዠን ላይ ቀርበው የተጋበዙት የኢኮኖሚስት „ጠበብተኞችም“ ሆነ ጠያቂው ጋዜጠኛ የኢኮኖሚክስን ትርጉም ድህነትን ለመቅረፍ ስለሚኖረው ሚናና በአገር ግንባታ ላይ የሚኖረውን ከፈተኛ አስተዋፅዖ በማንሳት መወያየት ሳይሆን፣ የተከታተለውንና ያዳመጠውን ግራ የሚያጋባ አቀራረብ ነበር ማለት ይቻላል። ኢኮኖሚክስ ማሟላት ስላለበት መሰረታዊ ነገሮች(Basic Needs) ሰፋ ያለ ውይይት በመክፈትና ከማስተማር ይልቅ፣ አበስትራክት በሆነ ነገር ላይ በመረባረብ ጊዜ ሊባክን ችሏል። የዚህ ዐይነቱ መሰረታዊ ችግር ከላይ ለማሳየት እንደሞከርኩት ኢኮኖሚክስ በረቀቀ መልክ(Abestract) ስለሚሰጥ ኢኮኖሚስቶች የሚሆኑና የማይሆኑ፣ ህዝብ የማይገባውን የኢኮኖሚክስ ፅንሰ-ሃሳቦች የሚሏቸውን እንደ ኦፖርቹኒቲ ኮስት ወይም አማራጭ ዋጋ፣ ሰብስቲቱሽን ወይም መተካት፣ ትራንስፎርሜሽን ከርብ ወይም ሪሶርሶን ከአንድ ቦታ ወደ ሌላኛው ላይ በማሸጋገር በአንድ ነገር ላይ ብቻ በመረባረብ ለዓለም ገበያ ምርት ማቅረብ፣ ዓለም አቀፋዊ የስራ ክፍፍል፣ ተመሳሳይ ጥቅምን የሚሰጡና ከተጠቃሚው አንፃር አማራጭ ሊሆኑ የማይችሉ ምርቶች(Indifference Curve) ወይም ደግሞ ተጠቃሚው የፈለገውን ገዝቶ ቢጠቀም ጉዳዩ እንዳይደለ በመሳሰሉት፣ በኒዎ-ክላሲካል ኢኮኖሚስቶች ረቀው የቀረቡት ፅንሰ-ሃሳቦች በመስፋፋታቸውና እነዚህ የኢኮኖሚክስ መሰረታዊ ሃሳቦች ተደርገው በመወሰዳቸው ዕውነተኛው የኢኮኖሚክስ ትርጉም ሊዛባ ችሏል። ታዳጊውንም ወጣት በዚህ በመመረዝ የኢኮኖሚክስን መሰረታዊ ዓላማና ሚና እንዳይረዳ ሊያደርጉት በቅተዋል።
እንደገና ወደ ሁለቱ በኢሳት ቴሌቪዠን ላይ ወደ ተጋበዙት ኢኮኖሚስቶች ጋ ስመጣ በመሰረቱ ያላቸው አመለካከት የማያስታርቅ አመለካከት ሳይሆን፣ በመንግስት ጣልቃ ገብነትና ጣልቃ አለመግባት ላይ ብቻ ያላቸው ልዩነት ነው። በተጨማሪም በሁለቱ መሀከል ዛሬ አደገ በሚባለው ኢኮኖሚ ላይ መሰረታዊ የሆነ ልዩነት ያላቸው ሳይሆን፣ በሚታዩ ነገሮች ላይ በማትኮር ብቻ የተደረሰበት ልዩነት እንዳላቸው መገንዘብ ይቻላል። ሁለቱም ኢኮኖሚስቶች ተጨባጩን ሁኔታ „በተለያየ ዐይን“ ቢመለከቱም በይዘት ግን ተመሳሳይ ሃሳብ አላቸው። ይሁንና ሁለቱም ኢኮኖሚስቶች በቲዎሪ ደረጃም ሆነ በሳይንሳዊ መለኪያ የደረሱበትን ውጤት ማረጋገጥ አልቻሉም። ለምሳሌ ድ/ር ዳንኤል „ድህነት ተስፋፍቷል፣ የኢኮኖሚው ዕድገት ጥቂቶችን ብቻ ነው የጠቀመው“፣ ሲል ለምን ይህ ዐይነቱ ሁኔታ እንደተከሰተ ምክንያቶችን ሊያብራራና ለአድማጩ ሊያስረዳ በፍጹም አልቻለም። ዶ/ር ፀሀይ ደግሞ „የኢኮኖሚ ዕድገት አለ“ ሲል ዕድገቱ በምን ላይ እንደተመረኮዘና፣ ይህ ዐይነቱ ዕድገት ዘላቂነት ይኑረው አይኑረው፣ አጠቃላይ ህብረተሰብአዊ ሀብት ለመፍጠር ኃይል ይኑረው አይኑረው፣ በፍጹም ማሳየት አልቻለም። እንዲያው በደፈናው መንግስት በአሃዝ መልክ የሚያቀርበውን መረጃም ሆነ የዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅትና የዓለም ባንክ የሚያቀርቡትን ስሌቶች „ካላመን ማንን ነው ታዲያ ልናምን የምንችለው“? በማለት ከሳይንስና ከተጫባጩ ሁኔታ ጋር በፍጹም የማይጣጣሙ ነገሮች ሲነግረን ነበር። በእሱም ዕምነት፣ አፍጦ አግጦ የሚታየው ድህነት፣ በብዛት የቆሻሻ መኖሪያዎች መስፋፋት፣ በብዙ ሺህ የሚቆጠር ህዝብ ከቆሻሻ ቦታ ምግብ እየፈለገ መብላት፣ በልመና መተዳደር፣ ስራ አጥቶ መንቀዋለል፣ የጭአት ቤቶች ልክ እንደ ቡና ቤቶች መስፋፋት፣ የሴተኛ አዳሪ መስፋፋት፣ በብዙ መቶ ሺህ የሚቆጠር ወጣት አገሩ ውስጥ የመማርና የመስራት ዕድል ለማግኘት ባለመቻሉ መሰደድ፣ የከተማዎች የሁለተኛ ዕቃ መጣያና ወደ ማዕከለኛው ክፍለ-ዘመን መለወጣቸው ሳይሆን፣ ዋናው የኢኮኖሚ ዕድገቱ መለኪያ፣ እነዚህ እንደ አምላክ የሚቆጠሩት ዓለም አቀፋዊ ኢንስቲቱሽኖችና መንግስት የሚሰጡት ቁጥሮች ናቸው። ይህ ብቻ ሳይሆን፣ በወያኔ ካድሬዎችና በመጤ ከበርቴዎች በከተማ ውስጥ፣ በተለይም አዲስ አበባ ቦታዎችን ለልማት እንፈልጋቸዋለን እየተባለ ህዝቡ ከቦታው በመፈናቀል ለጅብና ለብርድ የታደረገበትንና ራሱንም እንዲገድል የተደረገበት ሁኔታ፣ ይህ ሁሉ የዕድገት መለኪያው ነው። ልክ እንደ ወያኔ መሪዎችና ካድሬዎቻቸው የዕድገት መለኪያዎች የሚሰሩትና የሚታዩት ህንፃዎች እንጂ የህዝቡ የኑሮ መሻሻል አይደለም። በዶ/ር ፀሀይ ዕምነት አንድ ህዝብ ተጨባጭ ነገር የሚበላና የሚጠጣ ሳይሆን፣ ሊመገብና ሊጠጣ የሚችለው ቁጥርንና ሊኖረም የሚችለው በቁጥር ዓለም ውስጥ ብቻ ነው። ስለዚህም የሰው ልጅ ዋናው ፍላጎቱ በቁጥር ሊገለጽ የሚችል እንጂ፣ ኑሮውን በማሻሻልና አዲስ ህይወት በመገንባት ማቴሪያላዊና መንፈሳዊ ደስታን የሚጎናጸፍበት አይደለም። በመሆኑም ለአንድ አገር ዕድገት ዋናው ቁም ነገር ቁጥር መታየቱ እንጂ የሰው ልጅ ኑሮ መሻሻሉ አይደለም የኢኮኖሚ ዕድገት መለኪያው። ፈላስፋዎች እንደዚህ ዐይነቱን አስተሳሰብና ዕውቀት በጭንቅላቱ የቆመ ይሉታል።