Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በአኮርድዮን ዘፈኖቹ የሚታወቀው የእውቁ ድምፃዊ ፍሬው ኃይሉ ልጅ ዳዊት ፍሬው “ጥላ ከለላዬ” በሚል ርእስ ያሳተመውን አልበም የፊታችን ማክሰኞ ከቀኑ 11 ሰአት በሀገር ፍቅር ትያትር ቤት እንደሚያስመርቅ ገለጠ፡፡ በሙዚቃ መሳርያ ብቻ የተቀናበሩት ዜማዎች የጥላሁን ገሠሠን፣ የፍሬው ኃይሉን፣ የማህሙድ አህመድን፣ የምኒሊክ ወስናቸውን ዘፈኖች የያዘው አልበም፤ ለዳዊት ሁለተኛ አልበሙ ነው፡፡ “ጥላ ከለላዬ” ከማክሰኞው ምርቃት በኋላ ለሕዝብ መቅረብ እንደሚጀምር ሙዚቀኛው ለአዲስ አድማስ ተናግሯል፡፡
“ይሳቃል” ኢንተርቴይመንት፣ ሰላም ኢትዮጵያ እና አዲስ አበባ የሚገኘው የስዊድን ኤምባሲ “ሰላም ፌስቲቫል” የተሰኘ የሙዚቃ ድግስ ሊያቀርቡ ነው፡፡ ህዳር 28 እና ህዳር 29 በአዲስ አበባ በሚካሄደው ፌስቲቫል ላይ ታዋቂ ዓለም አቀፍ ሙዚቀኞች እና ኢትዮጵያውያንም ይገኛሉ ተብሏል፡፡ ከትናንት ወዲያ በስዊድን ኤምባሲ ይህንኑ አስመልክቶ በተሰጠ የስዊድን አምባሳደር ጄንስ ኦድላንደር በተገኙበት መግለጫ ተሰጥቷል፡፡ በዚሁ ወቅት አምባሳደሩ የመናገር መብት ከሚገለፅባቸው መንገዶች አንዱ ሙዚቃ ነው ካሉ በኋላ፣ መንግስታቸው በኢትዮጵያ ድህነትን ለመቀነስ ከሚያደርገው እገዛ በተጨማሪ የሙዚቃ ድግስ እገዛው የግሉን ዘርፍ ለማጠንከር ከሚተገብራቸው መርሃ ግብሮች አንዱ መሆኑን ተናግረዋል፡፡
የዛሬ 40 ዓመት ሲታተም ከፍተኛ “የሚያቃጥል ፍቅር” ልብወለድ መጽሐፍ እንደገና ታትሞ ለንባብ በቃ፡፡ “እግረ ፀሐይ ከዶክተርነት ወደ ሴተኛ አዳሪነት ለምን ተዛወረች” የሚል ጥያቄ በማንሳት የሚተርከው መፅሐፍ እድሜአቸው ከ18 አመት በታች ላሉ ሕፃናትና ነፍሰ ጡሮች ማንበብ የተከለከለ ሲሆን፣ 212 ገፆች ያሉት መፅሐፍ በ35 ብር እየተሸጠ ነው፡፡ በኃይለስላሴ ደስታ በ1960ዎቹ መጀመርያ የተፃፈው መፅሐፍ የቅጂ መብትን አስመልክቶ ደራሲው ባሰፈሩት ማስታወሻ “ይህ መፅሐፍ ከታተመ ከስድስት ወር በኋላ ማንኛውም ሰው ሳይቀንስ አሳትሞ ቢጠቀም እኔም ሆንኩ ወራሾቼ አንከራከርም” ብለዋል፡፡
መቼም ሰው ለስራ ጉዳይ ብሎ የማይገባበት ቦታ የለምና፤ እኔም ለዚሁ እንጀራዬ ብዬ ወደ ሰሜን ጐንደር ካቀናሁ ሶስተኛ ሳምንቴን ያስቆጠርኩ ሲሆን የምስራቅ በለሳ ወረዳ ዋና ከተማ በሆነችው ጉሃላ የስራዬ መደምደሚያ ወረዳ ስትሆን ወረዳዋ ከምእራብ በለሳ ተገንጥላ ራሷን የቻለች ወረዳ እንድትሆን የተደረገው በቅርቡ ሲሆን ወረዳዋ ከተማ ከተማ እንድትሸት መንግስት፤ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች፤ ነጋዴውና ህዝቡ የበኩሉን እየጣረላት የምትገኝ ከተማ ናት፡፡
አንድ ቅዳሜ ቀን የመስክ ስራዬን አጠናቅቄ ሆቴል ውስጥ አረፍ ብዬ መጽሐፍ በማንበብ ላይ ሳለሁ ሁለት እጅግ የተበሳጩ የሚመስሉ የአርሰናል ደጋፊዎች ቡድናቸው አርሰናል ከፉልሃም ጋር 3-3 በመለያየቱ ምክንያት የ90 ደቂቃውን ኳስ እየገመገሙ ሲያወሩ ጆሮዬን ጣል አድርጌ ሰማሁና፣ ከጨዋታቸው ውስጥ ብዙ የሚያዝናኑና የሚያስተምሩ ነገሮች አገኘሁና እስኪ ለአንባቢ ላካፍል ብዬ አሰብኩ፡፡ አንድ መረሳት የሌለበት ነገር ግን የጐንደርኛ ዘዬን ይልቅ ሲሰሙት ይበልጥ ሊያዝናና እንደሚችል ይሰማኛል፡፡
የሀገር ገጽታን የሚገነቡና ማህበራዊ አንድነትን የሚያስተሳስሩ የኢትዮጵያ ህዝቦች የጋራ ባህላዊ እሴቶች - Cultural studies and research - MOCT
እዚ ኣብ ሓድሽ ዓመት፣ ዓመተ 2017 ዝወጸ ውሳኔ፣ ነፍሲ ወከፍ ስደተኛ፣ 20% ካብ እቶቱ ኣብ ባንክ ብመንግስቲ ተቖሪጹ ክተሓዝን፣ ካብ ሃገር ክወጽእ ፍቓደኛ ምስ ዝኸውን ጥራይ ከምዝወሃቦም’ዩ ዘገድድ።
መንግስቲ እስራኤል ክወጽእ ዝኣዘዞ ስደተኛታት ፍቓደኛ እንተዘይኮኑ ከኣ እቲ ኣብ ባንክ ብግዴታ ተታሒዙ ዝርከብ ውህሉል 20 ሚእታዊት ካብ ኣታዊታቱ ክህገር ምዃኑ ይግለጽ።
እቲ ውሳኔ ኣብ ዝወጽኣሉ እዋን፣ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ከቢድ ጸቕጢ ብምፍጣሩ፣ ኣብቲ ብክፉት ቤት ማእሰርቲ ዝፍለጥ ኾሎት ተታሒዝም ዝርከቡ ኣማኢት ኤርትራውያን፣ ናብ ዮርሳሌም ተጓዒዞም፣ ኣብ ዮርሳሌም ኣብ ዝርከብ ቀጽሪ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ እታ ሃገርን ፊት ፓርላማ እስራኤልን ብ26 ጥሪ ሰለማዊ ሰልፊ ከምዘካየዱ ኣይርሳዕን።
"ኢ/ር ኃይሉ ሻውል በሦስት ምክንያቶች ቶሎ ወደ ኢትዮጵያ አይመለሱም፤ አንደኛው የጤናቸው ሁኔታ ነው፣ ሁለተኛው ደግሞ አሜሪካን ሀገር ባሉት አባላት መካከል ብዙ የተበላሹ ነገሮች ስላሉ እሱን ለማስተካከል ሲሆን ሦስተኛው ከግል ሕይወታቸው ጋር የተያያዘ መሆኑ ..." የኢንጂንየር ኃይሉ ባለቤት
Ethiopia Zare (ዓርብ የካቲት 14 ቀን 2000 ዓ.ም. February 22, 2008)፦ ከእስር የተፈቱት የቀድሞው ቅንጅት ለአንድነትና ለዴሞክራሲ ፓርቲ አመራሮችን በጋራ አሰባስቦ እንዲነጋገሩ ለማድረግና ድርጅቱን እንደ ድርጅት ለማስቀጠል ጥረት ሲያደርግ የነበረው 17 አባላት ያሉት የሽማግሌዎች ስብስብ በመጨረሻ ባወጣው መግለጫ ሁለት ለ 15 ልዩነት የፈጠሩ መሆናቸውንና አብዛኞቹ ለሽምግልናው አለመሳካት መንስኤው ኢ/ር ኃይሉ ሻወል መሆናቸውን ከአዲስ አበባ የደረሰን ዘገባ አስረዳ።
ለዘገባው የኮሚቴው ቅርብ የሆኑ ምንጮች እንደገለጹት፤ የመጀመሪያዎቹ ወጣቶች የተገናኙት የቅንጅት አመራሮች ቃሊት እስር ቤት እያሉ ለመጠየቅ በሚሄዱበት ጊዜ ነው። አመራሮቹ ከእስር ሲፈቱ እነዚህ ወጣቶች ከእያንዳንዳቸው ኪስ 100 ብር በማዋጣት ዝግጅት አዘጋጅተው ለአመራሮቹ ሽልማት ለመስጠት የዶ/ር ብርሃኑ ነጋን ቤት መረጡ፤ ፍቃደኝነታቸው ተገልጾላቸውና ለሁሉም የቅንጅት አመራሮች ማስታወሻ እንዲሆን ዋንጫ ገዝተው በተያዘላቸው ቀጠሮ መሠረት በቦታው የተገኙ ቢሆንም ዶ/ር ብርሃኑ ቤት ሲደርሱ ግን እንኳን ሁሉም አመራሮች ቀርቶ ዶ/ር ብርሃኑም በቦታው አልነበሩም።
ምክንያቱን ሲጠይቁ ሁሉም እንዳልተመቻቸው ተነገራቸው። ዶ/ር ብርሃኑ ደግሞ በስልክ ተጠርተው የመጡ ሲሆን ሌሎች ሁለት አመራሮችም ተገኙና የዋንጫ ሽልማታቸውን ሰጥተው ወደቤታቸው ተመለሱ።
የፈረንሳይ ለጋሲዮን አካባቢ ነዋሪዎች ለወ/ት ብርቱካን ሚደቅሳ እና ለሌሎች አመራሮች ላዘጋጁት የምሳ ግብዣም ትኬት በመሸጥ እግዛ ከመስጠት አልፈው እርስ በእርስ ተዋወቁ። ከዚህ ዝግጅት በኋላ የቅንጅት አመራሮች ልዩነት እየሰፋ ሲመጣና በአደባባይ መወቃቀስ ሲጀምሩ ይህ ኮሚቴ እንደገና 20 ሆነው ተሰባሰበ። ከእነዚህ ውስጥ አንዱ ወደ ውጭ አገር ሲሄድ አንደኛው ወደ ተቀጣጠሩበት የስብሰባ ቦታ ሲመጣ በድንገት ሕይወቱ አለፈ። አንዱ ደግሞ ስብሰባ መምጣትም አቆመ።
የስብሰባቸው ዓላማ፣ ቅንጅቱ ይዞት የተነሳው ዓላማና የዴሞክራሲያዊ መርህ በኢትዮጵያ ውስጥ ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ ሕዝቡን ያሳተፈ ነበር። ግን ብዙም ሳይራመድ ግለሰቦች እርስ በእርሳቸው በፈጠሩት አለመግባባት ፓርቲው ተዳክሞ ሁሉም ተበታተኑ።
የኮሚቴ ስብስብ በኢትዮጵያ ውስጥ አንድም ይሁን ከዛ በላይ ጠንካራ የፖለቲካ ፓርቲ መፈጠር አለበት ብሎ ያምናል። ለዚህም ቅንጅቱ ይዞት በተነሳው ዓላማ ዙሪያ ሰዎች ተስማምተው ከተሰባሰቡና ከሠሩ ጥንካሬው ይመጣል ፓርቲውም የሕዝብ ይሆናል ብለው ያምናሉ።
ከዚያም ፓርቲው እንደፓርቲ በስምምነት መቀጠል ያልቻለበትን ምክንያት ቀረብ ብለው ለማጥናት ይሞክራሉ። በዋናነት ስምምነት ላይ ሊደርሱ ያልቻሉት በኢ/ር ኃይሉ ሻውልና በወ/ት ብርቱካን ሚደቅሳ የሚመራ በሚል እንደሆነና ሁለቱ ወገኖች ስምምነት ላይ መድረስ ያለመቻላቸውን በማመናቸው ሁለቱም በጋራ ቁጭ ብለው በመነጋገር ፓርቲውን አጠንክረው እንዲቀጥሉ ለማድረግ ሥራ ይጀምራሉ።
ይህን ሥራ የጀመሩት ከመስከረም ወር 2000 ዓ.ም ጀምሮ ሲሆን በዚህ ጊዜ ውስጥ ሁሉንም ወገን ማነጋገራቸውን ባለፈው ሳምንት በጽሑፍ በሰጡት መግለጫ ተናግረዋል።
እንደምንጮቻችን ገለፃ ከሆነ ኮሚቴው በጉዳዩ ላይ ያገባቸዋል ያሏቸውን በርካታ ሰዎች ካነጋገሩ በኋላ አንድ ርምጃ ላይ የደረሱበትንም ለህዝብ ማሳወቅ ዝግጅት እያደረጉ ባሉበት ወቅት በመካከላቸው ልዩነት ይፈጠራል።
መግለጫውን ለማውጣት ሲሰባሰቡ፣ ስምምነቱ ተፈፃሚ፣ እንዳይሆን ምክንያት የሆነው የኢ/ር ኃይሉ ሻውል ወደ ኢትዮጵያ አለመምጣት ሲሆን፤ እንዲመጡ ሲጠየቁም ፈቃደኛ አለመሆናቸው ነው። ፓርላማ እንግባ/አንግባ በሚል በተደረገው ውይይት ላይ "እስክመጣ እንዳይወሰን" ብለው ሕክምናቸውን አቋርጠው መጥተው ለእስር እስከመዳረግ የደረሰ መስዋዕትነት ለከፈሉለት ፓርቲ አሁን ግን ኅልውናን ለማስጠበቅ ሲጠሩ ቁርጥ ያለ ቀን አለመስጠታቸው ስህተት ነው የሚል አቋም መጣ።
ከመካከላቸው አንዱ ግለሰብ ደግሞ "እነ ወ/ት ብርቱካንም ቢሆኑ ሽምግልናው ከተጀመረ በኋላ የማሟያ ምርጫ አድርገዋል። ይህ መደረግ አልነበረበትም፣ መወቀስ አለባቸው" ሲሉ ሃሳብ ማንሳታቸውን ይህ ሃሳብ የእነ ኢ/ር ኃይሉ ሻውል ቡድን ሃሳብ ጭምር በመሆኑና ኮሚቴው የታመነበት በመሆኑ ተቀባይነት ማግኘቱን ምንጫችን ጠቁመዋል። "እነ ወ/ት ብርቱካን 'ኢ/ር ኃይሉ ሻውል የሚመጡበትን ቁርጥ ቀን ንገሩንና እናራዝመው አለበለዚያ የፓርቲው ሕጋዊነት ተጠብቆ መቀጠል ስላለበት ብዙ ልንታገስ ስለማንችል ሕጋዊነቱን ጠብቀን እንሠራለን' ብለውናል። ስለዚህ ልንወቅሳቸው አይገባም" የሚል አስተያየትም ቀርቦ እንደነበር ጠቁመዋል።
ኮሚቴውን ከመጀመሪያው ጀምሮ ያሰባሰበው አንድ ወጣት ደግሞ ስሙ ተጠቅሶ በሃሳቡ እንዳልተስማማ የሚገልጽ ጽሑፍ ከመግለጫው ጋር ተካቶ እንዲወጣለት ይጠይቃል። ኮሚቴው በዚህ ሃሳብ ሳይስማማ ይቀራል። እሱም ኮሚቴውን ጥሎ መውጣቱን ምንጮቻችን ጠቁመዋል። የሃሳብ ልዩነቱ እየሰፋ ሲመጣ በሃሳቡ እንደማይስማሙ ገልጸው ጥለው ይወጣሉ። ኮሚቴው ስምምነት ላይ ሳይደርስ ሁለት ለ15 እየተነጋገረ ባለበት ሁኔታ 15 አባላት ያሉት ኮሚቴ መግለጫውን አውጥቷል።
ኮሚቴው በጉዳዩ ላይ ማብራሪያ እንዲሰጠን ጠየቅን፣ መልስ ሊሰጡን ፈቃደኛ ቢሆኑም ስማቸውም ሆነ ማንነታቸው እንዲገለጽ ግን አልፈለጉም። "በነበረው ሂደት ብዙ ጥረት አድርገናል" ይላሉ።
"በእነ ወ/ት ብርቱካን በኩል ያነጋገርናቸው አባላት ቁጭ ብሎ ለመነጋገር ፍቃደኝነታቸውን አሳይተዋል። በእነ ኢ/ር ኃይሉ ሻውል በኩል ያሉት ግን እሳቸው በሌሉበት ምንም መነጋገር እንደማይቻል ስለተገለጸልን ፊታችንን አዙረን በመመለስ እሳቸውን ለማነጋገር ጥረት ማድረግ ጀመርን" ይላሉ።
ባደረጉት ጥረትም ስድስት ጊዜ ማነጋገራቸውን የስብሰባው ቀን ቆርጠው በኢ-ሜይል ደብዳቤ መላካቸውን ተጨማሪም የመነሻ ሃሳብ ማቅረባቸውን ገልጸዋል። ነገር ግን በመጨረሻ ከባለቤታቸው ጋር በስልክ ባደረጉት ውይይት እንደተገለጸላቸው ኢ/ር ኃይሉ ሻውል በሦስት ምክንያቶች ቶሎ ወደ ኢትዮጵያ እንደማይመለሱ ነው፤ አንደኛው የጤናቸው ሁኔታ ነው፣ ሁለተኛው ደግሞ አሜሪካን ሀገር ባሉት አባላት መካከል ብዙ የተበላሹ ነገሮች ስላሉ እሱን ለማስተካከል ሲሆን ሦስተኛው ከግል ሕይወታቸው ጋር የተያያዘ መሆኑ እንደተነገራቸው ተናግረዋል።
"መልሱ ቁጥር ያለ በመሆኑና እኛም እንደ ሕዝብ ፓርቲው ያገባናል ብለን እስከገባንበት ድረስ የደረስንበትን ለሕዝብ ማሳወቅ አለብን" ከሚል ተነስተው መግለጫ መስጠታቸውን ይናገራሉ።
በመግለጫቸውም አመራሮቹ ተቀራርበው ለመነጋገር ላለመቻላቸው ምክንያቱ የኢ/ር ኃይሉ ሻውል በተጠበቁበት ሰዓት ሊገኙ አለመቻላቸው፣ የድርጅቱ ጽ.ቤቶች በተዘጉበት፣ አባላት በተሰደዱበትና እንዲሁም የድርጅቱ ስምና ዓርማ ለሌሎች በተሰጠበት ሁኔታ የተወሰኑ የላዕላይ ምክር ቤት አባላትን ብቻ በመያዝ ጉባዔ እጠራለሁ ማለታቸው ከተጨባጭ ሁኔታው አንፃር ሲታይ ተቀባይነት የሌለው መሆኑ ቢገለጽላቸውም አለመቀበላቸው እና በአቶ አባይነህ ብርሃኑ በኩል ያሉት በኢንጅነር ኃይሉ ወገን የተሰለፉ አካላት የውይይት እና እርቅ ሀሳቡን ቢደግፉትም ሊቀመንበሩ በሌሉበት ማካሄድ እንደማይቻል እንደገለጹላቸው የሚገልጽ መግለጫ አውጥተዋል። በወ/ት ብርቱካን በኩል ያለው ወገን በተጓደሉ የላዕላይ ም/ቤት አባላት ምትክ ምርጫ ማካሄዳቸው እንደ አንድ ምክንያት ተጠቅሷል።
እንደምንጮቻችን ገለፃ ከሆነ ከሚቴው መግለጫውን ቢያወጣም ሁለት ለ15 በልዩነት የተለያየ ሲሆን፣ በቀጣይ ምን መደረግ አለበት በሚለው ላይ ገና ተወያይቶ አለመወሰኑ ታውቋል።
ያስገርማል! አሁንም ትከራከረኛለህ? ዎያኔኮ ከምድር ገጽ ጠፍቷል! ኤርሚያ ኢዜማ መፍረስ ያለበት ፓርቲ ነው ብሎ ነበር። ይህን ልንገርህ! ከብልጽኛ ቀጥሎ ትልቁ የኢትዮጵያ ፖለቲካል ፓርቲ ኢዜማ ነው ። ትልቁ ሁለተኛ የፓርላማ ፓርቲ ኢዜማ ነው የሚሆነው። የከተማ ፓርቲ ምናምን ወሬ ነው ። የፖለቲካ ማዕከል የትም ቦታ ከተማ ነው ። የስልጣኔ ሁሉ ማዕከል ከተማ ነው!!!
ልሙጥ ኢትዮጵያ አልፎዋል። ቀለማዊቷን ኢትዮጵያን ተቀበሏት ። ኢትዮጵያ ሁልግዜም ቀላማዊ ናት፡በታሪካ ቀላማዊት ያልሆነችበት ግዜ የለም፡ ኢትዩጵያ መሆን ካለባት ዲሞክራቲክ፡ ፍትህ （አስመሳይ ሳይሆን ） እውነተኛ ፍትህ ፡የግለሰቦች መበት የተከበረበት ያ እስከሆነ ድረስ የግሩፕ መበት ዋስትና ስላለው፡ በህብረተሰቦች ማህከል ጥላቻ የማይነዛባት፡በውይይትና በድርድር በፍህታዊነት ለችግሮች መፍትሄ የሚገኝባት _ ከዚያ ቀለሟ መለያያ ሳይሆን ውበት ይሆናል፡： ብዙ ግዜ የካድሬ መፈክሮችን ከሩቅ ስለማውቃቸው ይህ ሰውዬ ስለምን እንደሚያወራ ግልጽ ነው፡ አህዳዊ ፤ ልሙጥ ፤ ኦርቶዶክስ ፤ ነፍጠኛ we know what these words connotate.
ቢሮው የክልሉን የፊስካል ፖሊሲ አተገባበር ማዕቀፍ ማዘጋጀትና መተግብር፣ የክልሉን መንግስት በጀት ማዘጋጀትና ማስተዳደር፣ በተፈቀደው በጀት መሠረት ክፍያ መፈጸም፣ የበጀቱን አፈጻጸም መከታተል፤ የክልሉ መንግስት የበጀት፣ የሂሳብ፣ የክፍያና ጥሬ ገንዘብ እና የውስጥ ኦዲት ሥርዓት መዘርጋትና በስራ ላይ እንዲውል ማድረግ፣ የክልሉን መንግስት የገንዘብ ሰነዶች፣ ገንዘብና ንብረቶች መያዝና ማስተዳደር፣የክልሉ መንግስት የብድርና እርዳታ ስምምነቶችን መፈራረምና ከአጋር ድርጅቶች የሚገኘውን ሀብት ውጤታማና በተቀላጠፈ አኳኋን ማስተዳደርና አፈጻጸሙን መከታተል፣ የክልሉን መንግስት የፋይናንስና ንብረት ኢንስፔክሽን ማከናወን፣ ዘመናዊ የበጀት አስተዳደር፤ የሂሳብ አያያዝ፣ የግዥና የንብረት አስተዳደር፣ በኢኮኖሚና ማህበራዊ ልማት ዘርፍ የተሰማሩ መንግስታዊና መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች ከሚመለከታቸው ጋር በመሆን ማስተባበርና መቆጣጠር፤ ለሲቪል ማኀበረሰብ ድርጅቶች የቅድመ ስምሪት የስራ ውል ፈቃድ መስጠት፣ አተገባበራቸውንም በመስክ የመከታታልና የመገምገም እንዲሁም የሀብት ፍሰትና ስርጭት ፍትሃዊነት እንዲረጋገጥ ማስቻል፣ በክልሉ የሚገኙ የመንግስት ልማት ድርጅቶችን እንቅስቃሴ ትርፋማነታቸውንና የገበያ ትስስራቸውን መከታተል፣ መቆጣጠርና አፈጻጸሞችንም በመገምገም ግብረ-መልስ መስጠትና ማስተካከያዎችን ማድረግ፣ በአዋጅ በተሰጠው ስልጣንና ተግባር መሠረት በበላይነት የመምራት ዋና ኃላፊነት አለበት፡፡
በመንግስት የተነደፈ የልማት ፕሮግራሞች ለማሳካትና ድህነትን ለመቀነስ እንዲሁም የመልካም አስተዳደር ችግሮችን ለመቅረፍ የሚቻለው የመንግስት ፋይናንስ አስተዳደር ውጤታማ ሲሆን ነው፡፡ ይኸውም ውጤታማ የሆነ የፕሮግራም በጀት መተግበር፣ ዘመናዊ የጥሬ ገንዘብ ክፍያ መዘርጋት፣ ዘመናዊ የመንግስት የሂሳብ አያያዝና የሪፖርት አቀራረብ መተግበር፣ የመንግስትን ገንዘብ ከብክነት ለመከላከል የሚያስችል ጠንካራ የውስጥ እና የውጭ ኦዲት ማቋቋምና መተግበር፣ የፋይናንስ ሥራውን የሚደግፍ ዘመናዊ የመረጃ ሥርዓት መዘርጋት፡፡ የክልል ፊስካል ፖሊሲም የብልፅግና ጉዞ ዓላማዎችን ለማስፈፀም በመንግስት ገቢ፣ ወጪ፣ ብድርና የውጭ እርዳታ አስተዳደር አማካኝነት ሥራ ላይ የሚውል ሌላው ቁልፍ መሣርያ ነው፡፡ በመሆኑምየመንግስትን ሀብት በብቃት ለማስተዳደር አቅም ያለው ጠንካራ እና ውጤታማ ተቋም ለመሆን እንጥራለን፡፡
በሀገራችን የተጀመረዉን ፍኖተ ብልፅግና ጉዞ በማፋጠን በ2012 የኢትዮጵያ የነፍስ ወከፍ ገቢ 953.18 ዶላር ከነበረበት በ2022 ወደ 2,220 ዶላር ለማድረስ የተያዘውን ግብ በክልላችን ለማሳካት በሚደረገዉ ርብርብ ወሳኙን ምዕራፍ የያዘ ሲሆን፣ በክልላችን በብልፅግና ጉዞ የዜጎችን ቁሳዊ ፍላጎት፣ ዕኩል የልማት ተሳታፊነት፣ ፍትሃዊ ተጠቃሚነት እና ነፃነትን ለማረጋገጥ የክልሉን ሀብት በብቃት በማሰተዳደርና ቀጣይነት ያለው ሁሉን አቀፍ ልማት በማረጋገጥ መሰረታዊ የኢኮኖሚ ለውጥ መጥቶ ይህ ራዕይ እውን የማድረግ ጉዞ ረጅምና ፈታኝ ቢሆንም የተቀመጡትን ግቦች ለማሳካት እንቅፋት የሆነብንን የፋይናንስ እና የሰለጠነ የሰው ኃይል በተላይ የሴቶችን ተዋፆ ያለገናዘበ የለውን ችግር ለመቅረፍ ከልማት አጋሮች የሚገኝ እርዳታ አንዱ አማራጭ ነው፡፡ ሀገሪቱ ቅድሚያ በምትሰጣቸው ዘርፎች እንደ ግብርና፣ ውሃ፣ ትምህርት፣ ጤና፣ ኢነርጂ፣ መሠረተ ልማት የመሳሰሉትን በብቃት ለመተግበር ከውጭ ትብብር የሚገኙ ድጋፎች ጠቃሚነታቸው የጎላ ነው፡፡ በመሆኑም በትብብር የተገኘ ሀብትን በአግባቡ ለታለመለት ግብ በማዋል ራዕያችንን ማሳካት ከእያንዳንዱ ባለ ድርሻ አካል የሚጠበቅ ግዴታ ነው፡፡
ኢኮኖሚያዊ ስኬቶቻችን እውን ሊሆኑ የቻሉትም በመንግስትና በህዝብ የጠነከረ ግንኙነት ሲኖር በክልሉ በመንግሰት መ/ቤቶች የሚመደበዉን ሀብት በተገቢው ለፀደቀዉ ዓላማ ብቻ በሥራ ላይ እንዲዉል የሚደረግ ሲሆን የሀብት አጠቃቀሙም በቁጠባ፣ በብቃትን እና ዉጤታማነትን በከፍተኛ ደራጀ ሊያሰገኝ በሚችል መንገድ መፈጸሙን የሚመለከታቸዉ ባለድርሻ አካላት በሁሉም መስክ ባሳተፈ መልኩ ድጋፋዊ ክትትል እና ግምገማ ስርዓት በመዘርጋት በሚገኙ ክፍተቶች ላይ የማስተካከያ እርምጃ እየተወሰደ የሚመደበው ሀብት ለአለማው እንዲዉል በማድረግ በሚገኘዉ ዕድገት የዜጎችን ዕኩል ተጠቃሚነት የሚረጋግጥ ይሆናል፡፡
የ18 ዓመቱ አትሌት ሰለሞን ባረጋ በ2018 የአይኤኤኤፍ የአትሌቲክስ አዋርድ ላይ በሁለት የሽልማት ዘርፎች ለውድድር የቀረበ ሲሆን በ5ሺ ሜትር የዓለም ሪከርድ ለመስበር እንደሚፈልግ ታውቋል፡፡ አትሌት ሰለሞን በውድድር ዘመኑ በ5ሺ ሜትር ዳይመንድ ሊግን በማሸነፉ፤ በ5000 ሜትር ከ13 ዓመታት በኋላ ፈጣን ሰዓት በማስመዝገቡ እና በሀ20 ሪከርድ በመያዙ፤ በ3ሺ ሜትር በዓለም የቤት ውስጥ አትሌቲክስ ሻምፒዮና የብር ሜዳልያ በመጎናፀፉ እና በ5ሺ ሜትር በአፍሪካ አትሌቲክስ ሻምፒዮና 4ኛ ደረጃ በማግኘቱ በአይኤኤኤፍ ከሀ20 በታች ኮከብ ለሆኑ አትሌቶች በሚሸለመው ‹‹አዲስ ኮከብ አትሌት›› rising star award ከሚፎካከሩ አምስት አትሌቶች አንዱ ሆኗል፡፡ ከአትሌት ሰለሞን ባረጋ ጋር በእጩነት የሚፎካከሩት የኩባው ስሉስ ዘላይ ጆርዳን ዲያዝ ፤ የስዊድኑ ምርኩዝ ዘላይ አርማንድ ዱንላንቲስ፤ የኖርዌይ መካከለኛ ርቀት ሯጭ ጃኮብ ኢንግሪብስተን እንዲሁም የኬንያው ረጅም ርቀት ሯጭ ሮኒከስ ኪፕሮቶ ናቸው፡፡ በሌላ በኩል በስፔን በተካሄደ የክሮስ ኤልጎይቤር አገር አቋራጭ ውድድር አሸንፎ ሲገባ ደስታውን የገለፀበት አስደናቂ የድል ፎቶው ደግሞ በ2018 የአይኤኤኤፍ የአትሌቲክስ አዋርድ የዓመቱ ምርጥ ፎቶ ዘርፍ መታጨቱም ታውቋል፡፡ ዘንድሮ በአይኤኤኤፍ ዓመታዊ የሽልማት ስነስርዓት ለመጀመርያ ጊዜ የዓመቱ ምርጥ የአትሌቲክስ ፎቶግራፍ በይፋ የሚሸለም ሲሆን፤ በአይኤኤኤፍ ውድድሮች ላይ እውቅና አግኝተው የሚሰሩ ፎቶግራፈሮች ያቀረቧቸው ከ70 በላይ ምርጥ ፎቶዎች ተወዳድረውበታል፡፡ የአይኤኤኤፍ የአትሌቲክስ አዋርድ በሞናኮ በሚደረገው ከሳምንት በኋላ ሲሆን አትሌት ሰለሞን ባረጋ በ2018 የዓለም አዲስ ኮከብ አትሌት እና የዓመቱ ምርጥ ፎቶ ሽልማቶችን እንደሚያሸንፍ ተጠብቋል፡፡ ሽልማት ስነስርዓት ላይ በሚቀርብ ኤግዚብሽን አሸናፊው ፎቶ ለእይታ እንደሚቀርብ ታውቋል፡፡ ኢትዮጵያዊው አትሌት ሰለሞን ባረጋ በእጩነት የቀረበበትን ፎቶ ያነሳው የፎቶራነርስ ባልደረባ ፍሊክስ ሳንቼዝ ይባላል፡፡ ፎቶው ሰለሞን በ2018 የአይኤኤኤፍ ዳይመንድ ሊግን በ5ሺ ሜትር ማሸነፉን አስመልክቶ አትሌት ሰለሞን ባረጋ ከአይኤኤኤኤፍ ድረገፅ ጋር ባደረገው ቃለምልልስ በውድድር ዘመኑ በልምምዱ ድግግሞሽ እና ጫና ላይ ጠንክሮ መስራቱንና ከአሰልጣኞቹ ከሚያገኘው ምክር ባሻገር በራሱ ጥረት ብዙ መልፋቱን ገልፆ ሙሉ ብቃቱን ለመመለስ መቻሉን ተናግሯል፡፡
በዓለም የወጣቶች አትሌቲክስ ሻምፒዮናና በአፍሪካ ወጣቶች አትሌቲክስ ሻምፒዮና ላይ ባስመዘገባቸው ውጤቶች አለመደሰቱን ሲገልፅም አሰልጣኞቹ የሰጡት ምክር በቂ ሞራል ስለገነባለት በዳይመንድ ሊግ ላይ አተኩሮ በመስራት ስኬታማ ሊሆን መብቃቱን አብራርቷል፡፡ በ2018 ዳይመንድ ሊግ ላይ በአሜሪካ ዩጂን በ2 ማይል ፤በቼክ ኦስትራቫ በ3ሺ ሜትር፤ በስዊድን ስቶክሆልም በ5ሺ ሜትር ካሸነፈ በኋላ በዳይመንድ ሊጉ ፍፃሜ የመጨረሻ ውድድሩን በቤልጅዬም ብራሰልስ አድርጓል፡፡
በብራሰልስም በ5ሺ ሜትር ውድድሩ 12፡43.02 የሆነ በምንግዜም ፈጣን ሰዓት ላይ በአራተኛ ደረጃ እንዲሁም በሀ20 የዓለም ሪከርድ አስመዝግቦ የዳይመንድ ሊጉ ተሸላሚ ሊሆን በቅቷል፡፡ ከ2018 በፊት በ5ሺ ሜትር የነበረው የግሉ ፈጣን ሰዓት 12፡55 እንደነበር ለአይኤኤፍ የተናገረው አትሌት ሰለሞን ሰዓቱን ወደ 12፡43 ማውረድ ከቻለ በኋላ ቀጣይ እቅዱ የዓለም ሪከርድን ማሻሻል መሆኑን ገልጿል፡፡ በ5ሺ ሜትር የዓለም ሪከርድ ከ14 ዓመታት በፊት በአትሌት ቀነኒሳ በቀለ 12፡37.55 በሆነ ጊዜ እንደተመዘገበ ይታወቃል፡፡
More in this category: « ሻለቃ ኃይሌ ገብረስላሴ “ሊያከብሩት በሚገባቸው መገፋቱና ከሚያገለግላቸው መሸሹ ያሳዝናል”	ወ/ሮ ዳግማዊት በዓለም አቀፉ የኦሎምፒክ ኮሚቴ ፕሬዝዳንት ተደንቀዋል »
ኣርባዕተ ውድባት ተቃውሞ ኦሮሞ ብሓደ ንምቅላስ ኣብ ስምምዕ ከምዝበጽሑ ኣፍሊጦም። ንኣርባዕቲኦም ውድባት ብምውካል መራሒ ዲሞክራሲያዊ ግንባር ኦሮሞ ዶ/ር በያን ኣሶባ መብርሂ’ለው።
እቶም ብሓባር ንምስራሕ ዝተሰማምዑ ውድባት ግንባር ሓርነት ኦሮሞ ብጋዜጠኛታት ዝተሓባበረ ኦነግ ተባሂሉ ብልምዲ ዝጽዋዕ ግንባር ነጻነት ኦሮሞ፡ ዲሞክራሲያዊ ግንባር ኦሮሞ፡ ‘ከልቻ ወለጉማ ኦሮሞ’ን ነጻነት ግንባር ኦሮምያ እዮም። ናብቲ ሕብረት ክመጹ ዘገደዶም ምኽንያት ተኸፋፊልና ምቅላስ ጠቃሚ ኮይኑ ብዘይምርኻቡ’ዩ ኢሎም።
ትማሊ ኣብ ኒው ሃምሸር ኣብ ዝተካየደ ምርጫ ዶላንድ ትራንፕ ካብ ደንበ ሪፖብሊካን በርኒ ሳንደርስ ድማ ካብ ዲሞክራትስ ተዓወትቲ ቀዳማይ መድረክ ምርጫ ህጹያት ተወዳደርቲ ንፕረዝደንት ኣሜሪካ ብምኳን ተዓዊቶም።
በድጋፍ ሰልፉ ላይ በሀገር ግንባታ ላይ ኦሮሞ ህዝብ ያልተሳተፈበት አጋጣሚ የለም ሲሉ በምስራቅ ሀረርጌ ዞን የብልፅግና ፓርቲ ፅህፈት ቤት የፖለቲካ ዘርፍ ሀላፊ አቶ መሀመድ ኡስማን ተናግረዋል ፡፡
ለሀገሪቱ ሰላም እና ልማት እንቅፋት የሚሆኑ አካላትን ህብረተሰቡ ከመንግስት ጎን በመሆን እንዲታገል የጠየቁት አቶ መሀመድ መንግስትም በእነኚህ አካላት ላይ እርምጃ እንደሚወስድ ገልፀዋል፡፡
በድጋፍ ሰልፉ ላይ የቀርሳ ወረዳ ነዋሪዎች በተለያዩ የባህል አልባሳቶች በማሸብረቅ ባህላዊ ጭፈራዎችን በማሳየት ለዶክተር አብይ ያላቸውን ፍቅርና ድጋፍ አሳይተዋል፡፡
የወረዳው ነዋሪዎች ህብረ ብሄራዊነትን በማጎልበት የአሃዳዊ ስርዓትን ለመጨረሻ ግዜ ለማስወገድ እና የአቃፊነት ተምሳሌት የሆነውን የኦሮሞ ገዳ ስርዓትን ለማሳደግ እንተጋለን ብለዋል፡፡
ዶክተር አብይ አንድነት እና የልማት መሀንዲስ መሆኑን በተግባር ያሳየ ጀግናችን ነው ለዚህም ክብር እና ምስጋና ያስፈልገዋል በማለት የቀርሳ ወረዳ አስተዳዳሪ አቶ ናስር አብዲ ተናግረዋል፡፡
የኢትዮጵያ ዜጎች ፍትህ ፓርቲ /ኢዜማ/ ስድስተኛውን ሃገርቀፍ ምርጫ ለማራዘም ያስችላል ያለውን አማራጭ አቀረበ። አማራጩ የማያጠራጥር ውጤት አለውም ይላል። በተመሳሳይ የትግራይ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ በበኩሉ አሁን በመንግሥት የተሰጠውን አማራጭ እንደሚቀበልና ምርጫው መራዘም እንዳለበት አስታወቀ። ህወሓት በተናጥል በትግራይ ምርጫ አካሂዳለሁ ሲል ያወጣውን መግለጫ ህገ ወጥ ነው ሲል አወግዞል።
ለሣክራሜንቶና አካባቢው ለምንገኝ ኢትዮጵያዊያን በሙሉ : አቶ ሜንሺን ኮነሊ የሣክራሜንቶ ነዋሪ የሆኑ አሜሪካዊ ወገናችን ለበርካታ ዓመታት የኢትዮጵያ ማኀበረሰብ ማዕከል ሆነው ቆይተዋል ። የአባልነት ግዴታቸውንም በየጊዜ...
ኢትዮጵያውያን ወገኖች። አንዱ አንዱን መደገፍ አስፈላጊና ጠቃሜታ ያለው መሆኑን ስለምንረዳ በአንዲት እናት ሐገር ልጅነት በኢትዮጵያውያንነታችን እንድንረዳዳ እያሳሰብን በዚህ መንፈስ በሳካራሜንቶ የኢትዮጵያ ኦ/ተ/ሥላሴ...
ኩሎም ኣህዛብ ዓለምና ኣብ ታሪኻዊ ኣመጻጽአኦም ምስ ባህልን እምነትን እናተኣሳሰረ ዝጠምር ናይ ሓባር ረቋሒ ኣለዎም፡፡ እዚ ብዘየገድስ እምነት፡ ዓሌት፡ ቋንቋ፡ ኩሎም ኣብ ትሕቲ ሃገር የጽልሉ፡፡ ህዝቢ ባዕሉ ድማ ነዚ ጥርናፈ ክነብር ዝገብር፡ ሓበራዊ ደጀን ከይድፈር ይከናኸን፡ ንኽብሩ ዝበቅዕ ወይ ዝመጣጠን መስዋእቲ ብኹሉ መዳይ ይኸፍልሉ፡፡ ካብ ህዝብታት ዓለምና ነዚ ዝበቅዕ መስዋእቲ ካብ ዝኸፈሉ ድማ ህዝብና ህዘቢ ኤርትራ ኢዩ፡፡ ኤርትራ ሃገርና ካብ ኣረቋቑሓኣ ጀሚርካ ብሰንሰለታዊ ተኸታታሊ መግዛእቲ ዝረብረበትን ክሳብ ዕለተ ሎሚ ህዝባ፤ ካብ ኣሰቃቒ ባርነት ዘይተገላገለ ኮይኑ ንረኽቦ፡፡ ይኹን እንምበር ንመግዛእቱን ጭቆኑኡን ኣሜን ኢሉ ተንበርኪኹ ዝረዓመሉ እዋን ግን የለን፡፡
ንኣብነት ኣብ ግዜ መግዛእቲ ጃኑሆይ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕደሮ ሃገራዊ ፍቕርን ሕድ-ሕድ ምርኩስ ዝገበረ ምክብባርን ንኽብርዕን፡ ሰማይ ጠቀስ ተንኮል ተማህዘሉ፡ እዚ ኣብ ዘይ መሰረታዊ ምክፍፋል ዘተኮረ ኣብራሲ ፖሊሲ ስርዓት ጃኑሆይ ዝበዝሕ ምትኹታዃት ኣብ እምነት ግብረ ሽበራ እንዳመልመልካ ህዝቢ ምብስባስን ካብኡ ዝበኣሰ ናይምክፍፋል ውዲት እንዳኣለመ ግዝኣቱ ከንብር ልዑል ሃቐነ ገበረ፡፡ ካብኡ ብዘይሰንፍ ውን ብዑሙታት ሕልና ኣልቦ ወይጦቶቱ ኣቢሉ ህዝቢ ከፋልስን ናይ ኣገዛዝኡኡ ኣጀንዳ ንምትግባር መሰረት ዘይብሉ ስብከትን ምድንጋርን ዘመተ ብሱዉርን ቁሉዑን ከሰላሰለ ህርድግ ይብል ነበረ፡፡ በዚ ዝተደናገሩ ሰባት እውን ኣይሰኣኑን ነበሩ ልክዕ ከም እዚ ቕንያት፡፡
ኣብ እቲ ግዜ ሓደ ለባምን ብልህን ኣቦ ኩሉ እቲ ነገራት ስለ ዘስደመሞም፤ ህዝቢ ክሕበልን ፍረ ዘይብሉ ወረ ዝደግሙን እውን ስለዘይተሳእኑ፡ ስርዓት ጃንሆይ ዝነዝሖ ገደብ ኣልቦ ወፍሪ ሓሶት ንማሕበራዊ ዝምድና ህዝቢ ዘማህምን ውህደት ሓፋሽ ዝሸራርፍ ዘይቅዱስ ኣገባብ ስለዝዓብለለ፡ ህዝቢ ኣርሒቕካ ጠምት፡ ልቢ ንበል፡ ብዘስምዕ ኣበሃህላ “ብዕራይ! ሳዕሪ እምበር ገደል ኣይረኣኻን!! “ ብዝብል ምስላ ነቲ ኩነታት ገለጽዎ፡፡ ብርግጽ ከኣ እዚ ኣበሃህላ ረዚን ቁምነገር ዝሓዘለ ኣብ ባይታ ዘይወድቕ መልእኽቲ ኣለዎ፡ መሲልካ እንታይ ኣምጻእካ? ድዩ ዝበሃል: ብውልቃዊ ጥቕሚ ልቦንኦም ዝዓወሩን ዝሰኸሩን ህግደፋውያንን ወይጦታቶምን ወዲ ድሙ ነይገድፍ ግብረ እሙ ከም ዝበሃል፡ ሓለቓ ናይ እቲ ዓንዳርን ዘይሳይነሳዊ ስርዓትን ዝኾነ ኢሳያስ፡ ነቲ ጋሕማጥ ስርዓተ ምሕደርኡ ዘጉልሕ ዝርርብ ኣካይዱ፡፡እቲ ዝገርም ከኣ ምስ ባህሪያቱ ዘይቃዶ ብጨጓር ልሳኑ ጌሩ፡ ብዛዕባ ህዝቢ ዝመያየጠሉ መድረኽ፡ ብዛዕባ ብጸገም ዝሓለፈ ግዜ፡ ንቁጠባዊ ዝቕባበ ዝግድብ ሜላ ኢሉ ዝሓሰቦን ወሰኽ ደመወዝን ዝብሉ ከም ኣመሉ ንፈጣጥ ሓሶታቱ ዝኽሽሑን ዘይትግበሩን ሃለው-ለዉ ከስምዓና ቀኒዩ፡፡
እዚ ከኣ ከም ወዮ ትኽስ ድሙስ መዘንጊዒ ኣንጭዋ ዝበሃል መዳህለልን ደኾን ሎምስ ሓቂ ትሰትኮ ኢሉ ሓፋሽ ካብ ዝጀመሮ ኣንጻር ወጽዕኡ ምቅላስ ንምድንጋር ጥራሕ ኢዩ፡፡ ሓፋሽ ግን ፈሊጥዎ ኣሎ ዓጀውጀው ህግደፍ ነቲ ካብ ምዕማጽ ክበኩር ዘይክእል ባህሪኡ ብምስሉይነት ንምጉልባብ ምዃኑ፡፡ ህግደፍ ግብረ እከዩ ዘታትየሉ መብጽዓ ደርዲሩ ኣብ ዘመነ ቅባጸቱ መንበረ ምልኩ ከናውሕ ያኢ ቡጹእ ክመስል፡ ንድኽነት ቀዲምናያ ንጽናሕ፡ ድሕሪ ሎሚ ስእነት ዝበሃል የለን ዝብል ጉልባብ ናይ ሃገር ምምራሕ ፍሽለቱ ዘግሃደ ነሕልፎ ዘለና ከቢድ ሕሰም ንምኽሃድ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሰራዊትን ዘለዎ ንዕቀት ዘጉልሕ’ውን ኢዩ፡፡
ሓሳውን ቖርበትን እንዳሓደረ ይፈኩስ ከም ዝበሃል፡ ሓሳውን ተኹታዂን ባህሪ ህግደፍ ናይ ቁምነገር ርካብ ስለ ዘይብሉ፡ ንዓቀይቶቱ ዘውርይዎ ወረ መሰረት ኣልቦ መብጽዓን ካብ ሓቂ ዝረሓቐ ሓሶትን ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ ክነቕሕሉ ይግባእ፡፡ ምኽንያቱ ህግደፍ ሓደ ደባሕን ኣያ ባርነትን ካብ ኮነ፡ ህዝብበን ሰራዊትን ድማ ጭቁንን ጭጉራፍ ባርነት ዝልብልቦ ዘሎ ካብ ኮነ፡ ዘራኽብ ቅንጣብ ዝምድና የብሎምን፡፡ ከም እዚ መለበምን ኣይግበርካ መለበምን ኣይኽላእካ ዝበሃል፡ ህዝብን ሰራዊትን ኤርትራ ብደመኝኡ ዝኾነ ህግደፍ ዝወርዶ ዘሎ ገደብ ዘይብሉ ስቅያት ክልብመሉ እምበር ብዘይትግባረ ሃለፍለፍ ህግደፍ ተደዓዒሱ መለበሚ ክኸውን ዘይኮነስ ንፍትሕን ልዕልና ሕግን ደው ክበለሉ ዝግባእ ሰዓት ኢና ዘለና፡፡
ከም እቲ ናይ መድረኽ ሰብ ቻርለስ ቻፕሊን ኣብ መደርኡ፡ ንኹሉም ኣብ ኣርዑት መግዛእቲ መጋበር ውልቀ መለኽቲ ኮይኖም ንዘነብሩ ዝናገፉሉ ድምጺ ዘጋውሐ፡ ሰራዊት ኤርትራ ድማ ኩሉ ከርተቱ ንስለ ህዝብን ሃገርን ኤርተራ ሓልዩ እኳ እንተ ኾነ፡ ተረባሒ ግን ህግደፍ እምበር ህዝቢ ይኹን ሃገር ወይ ገዛእ ነብሱ ስለ ዘይኮነ ብምስምስ ሉኡላውነት ሃገር ዝግበር ዘሎ ምዝመዛን ተበላጽነትን ጥሉል መናውሒ መንበረ ባርነት ስለ ዝኾነ፡ ነዚ ንዝኣመኖ ህዝቢ ኪሒዱ ኣብ ናይ ገዛእ ነብሱ ዘይፍታሕ ሕንቂል-ሕንቂሊተይ ኣትዩ ዘሎ ከም ብዓል ቆለ ብዘይ ዛዕጎል ሚስጥረ ጥንቆልኡ ዘይበንን ከይመስለና፡፡
ካብ እዚ ተበጊስና እምበኣር ንኹሉ ሰራዊት ኤርትራ ብስም ንመሰልካን መሰል ህዝብኻን፡ ዲሞክራስዊት ሃገር ክትህልዎ ህዝበኻን ሃየ ሕበር፡ ነዞም ናይ ሰብ ባህሪ ዘይብሎም ወይጦት ህግደፍን ላኣኽቶምን ካብ ዝባና ውረዱ በሎም፡፡ ኣንጻር ባርነት ብምልዓል ንህላወ ህዝብን ሃገርን ብምትሳእ፡ ናብ እዚ ጸረ-ልዕልና ሕግን ጸረ-ሰብኣዊ መሰልን ዝኾነ፡ ሃዋኺ ብስስዐ ዝዘቕበበ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ዝመርሖ ናይ ጭቆና ስርዓት ኣፈ-ሙዝካ ኣቕንዕ፡ ነዚ ኣይኮነን ዶ መነባብሮ ከምርሕስ ይትረፍ ንድራር እለት እኳ ክኣክል ዘይኣክል መጠበሪ ዝሓሰቦ ደመወዝ ወሰኽ ዝሰመዮ መተግበሪ ንምንዋሕ ስልጣኑ ክንነቕሓሉ ኣለና፡፡ እቲ ነቲ ብብዕራይ ዝተመሰለ ምዕዶ ናብ ነብሲ-ወከፍና ብምትረጓም ከኣ ሳዕርን ኣብ ገደልን ብምባል፡ ንሕና ጽምኣት ሓርነት ጽምኣት ሰብኣዊ-ክብሪ ዘለና፡ ኣብ ገደል ባርነት ክንነብር ዘይንፈቅድ፡ ኩልና ቅልጽምና ኣሕቢርና ኢደ-ኢድካ ንበል ዓወት ክንድረር ዓወት ክንብሰር፡፡
አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ መሬት ይገናኛሉ ቅድሚያ ግምገማዎች ወደ ፍርድ ቤቱ ሊይ ሪከርድ, ማለትም እያከናወኑ ያሉ ፍርድ ቤትስር አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ እንደዚህ እንዳለባቸው በግልጥ, የሚሰጡዋቸውን አመልካቹ አመልካቹ ግምገማዎች አሁን ከቆዩ የምስክር ወረቀት የሚሰጡዋቸውን ይገናኛሉ በህግ እና እሱም መጠቀም ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጋር በመንፈስ ፍርድ ቤት ከሌሎች ምክንያታዊ የሆነ ጥረት (ለምሳሌ ለውጥ አድራሻ ወይም ለውጥ ስም). ግምገማ ለማየት ይገናኛሉ ላይሆን በይፋ ውስጥ አገዛዝ በኋላ ግምገማዎች የምርት ወዲያውኑ ውስጥ መሠረታዊ መጽሐፍ መሠረት በአንደኛ: አሁን አንድ የባለቤትነት ግምገማ ንብረት, መሬት ይገናኛሉ ፍርድ ቤት ላይ ነው መብት የንብረት. ይነጠቃሉ ይገናኛሉ ማመልከቻ የግድ ሆኗል ግምገማዎች ላይ ከቆዩ ሰነዶች, ዘወትር በኤሌክትሮኒክ, ወደ ወረዳ ፍርድ ቤት. አዳዲስ ግምገማዎች ማቀነባበሪያ ነው ጥያቄውን ደረጃ ወደ ፍርድ ቤት ለአንዳንድ. እሴት ሕግ ላይ የምዝገባ ጊዜ የንብረት መብት እና ህግ ሆኖ ዋጋ ነው ጋር ይገናኛሉ ውስጥ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቢዝነስ ዘወትር የሚሰጡዋቸውን እሴት) ቢችሉ (. ላይ ነው የሽያጭ ዘወትር. ናቸው, ግምገማዎች በይፋ, ምዝገባ ክፍያ በኋላ ሦስት ጊዜያት እንደ እሴት ነገር ግን ላልበለጠ ሠላሳ በመቶ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እሴት ነው. እሴት ሕግ ላይ የምዝገባ ጊዜ ማግኛ ግምገማ አዳዲስ ግምገማዎች ነው የሚሰጡዋቸውን (ከፍተኛ መጠን) ጨምሮ ሁሉም የሚያጋጥም ክፍያዎች ጋር ሆኖ እንደ ስለጀመሩ.
ገነት ተኽለሃይማኖትን መሓዛኣ ወይኒ ሰለሞንን፡ "ዘዘመንካ" "ንጉስ እምነት" ዝብላ ህቡባት ደርፍታት ዝገጠመን ደራሲ ሰለሞን ድራር`ዩ። ዜማ ድማ ሃይለዝጊ ብርሃነ።
/ለአንባቢው ማስታወሻ፡- የቀይ ኮከብ ዘመቻ ያበቃው በየካቲት ወር 1974 ነው፣ ይህ ኦሮማይ መጽሐፍ የታተመው በታህሳስ ወር 1975 ነው፡፡ ደራሲው ያየውን ለመጻፍና ለማሳተም 9 ወር ብቻ ነው የፈጀበት፡፡ ምን ታይቶት ይሆን ችኮላው? እግዜሩ ይወቅ! መልካም ንባብ!/
‹‹…. ምን ፡ ምን ፡ እንደምሸትና ፡ ምን ፡ እንደምመስል ፡ ካሁኑ ፡ ጠፍቶኛል ፡፡ ምን ፡ ምን ፡ እንደምሸት ፡ አላውቅም ፡፡ ምቾትና ፡ ሕልውና ፡ ትርጉም ፡ አልነበራቸውም ፡፡ እውን ፡ ሆኖ ፡ የሚታየኝ ፡ ነገር ፡ ቢኖር ፡ ከፍታ ፡ ነጥብ ፡ 1702 ፡ ብቻ ፡ ነበር ፡፡ እና ፡ እያንዳንዱ ፡ ሰው ፡ ወደ ፡ መጨረሻ ፡ ግቡ ፤ ወደ ፡ ተወሰነለት ፡ ጥሪ ፡ ይፈጥን ፡ ነበር ፡፡ በፍጥነት ፡ ነበር ፡ የምንጓዘው ፤ አንዴ ፡ ብቻ ፡ ነበር ፡ ለውሃ ፡ የቆምነው ፡፡ የሞቀ ፡ ውሃ ፡ እየተስማማኝ ፡ ሄዷል ፡፡ ወታደሩ ፡ በዚህ ፡ በረሃ ፡ ከቀዝቃዛ ፡ ይልቅ ፡ ትንሽ ፡ ሞቅ ፡ ያለ ፡ ውሃ ፡ ነው ፡ ጥም ፡ የሚቆርጠው ፡ ሲለኝ ፡ ይገርመኝ ፡ ነበር ፡፡ ነገሩ ፡ እውነት ፡ ሆኖ ፡ አግኝቼዋለሁ ፡፡ . . .
‹‹ የቀይ ፡ እምቡጥ ፡ ጦር ፡ አባሎች ፡ ሰውነታቸውን ፡ እንዳያጸዱ ፡ ታዘዙ ፡፡ የ17ኛው ፡ ክፍለ ፡ ጦር ፡ አባሎች ፡ አስተናጋጅ ፡ በመሆን ፡ ምግብ ፣ ውሃ ፡ ከማቅረብም ፡ ሌላ ፡ ልብሶቻቸውን ፡ ወስደው ፡ ያጥቡላቸው ፡ ነበር ፡፡ ካሜራችን ፡ ተከተላቸው ፡፡ ገላቸውን ፡ ሲታጠቡ ፡ አፋፍ ፡ ላይ ፡ ቆሜ ፡ እመለከታቸው ፡ ነበር ፡፡ ራሳቸውን ፡ ለሞት ፡ የሚያጠምቁ ፡ መስለው ፡ ታዩኝ ፡፡ ለዚህ ፡ አደገኛ ፡ ተልዕኮ ፡ እያንዳንዳቸውን ፡ ያነሳሳው ፡ ነገር ፡ ምን ፡ እንደሆነ ፡ አላውቅም ፡፡ እያንዳንዳቸው ፡ ለዚች ፡ አገርና ፡ ለዚህ ፡ አብዮት ፡ ከሌሎች ፡ ይበልጥ ፡ ተቆርቋሪ ፡ ሆነው ፡ አይደለም ፤ ወይም ፡ አይመስለኝም ፡፡
‹‹ግን ፡ አንድ ፡ ነገር ፡ ይሰማኝ ፡ ነበር ፡፡ በውስጣቸው ፡ የሕይወት ፡ እሳት ፡ የሚነድ ፡ ነፃ ፡ ሰዎች ፡ ነበሩ ፡፡ ነፃ ፡ ሰው ፡ ውብ ፡ ነው ፥ ቆንጆ ፡ ነው ፡፡ እና ፡ ሁሉም ፡ ውቦች ፥ ቆንጆዎች ፡ ነበሩ ፡፡ ልቤ ፡ በጣም ፡ አዘነ ፡፡ ጀምበሯ ፡ ከናቕፋ ፡ ተራሮች ፡ በስተጀርባ ፡ ልትጠልቅ ፡ አሽቆልቁላለች ፡፡ ሠማዩ ፡ እንደ ፡ ደም ፡ ቀልቶ ፡ ይታይ ፡ ነበር ፡፡ ቀጥሎ ፡ የሆነው ፡ ነገር ፡ ነው ፡ ይበልጥ ፡ ልቤን ፡ የነካው ፡፡
‹‹የቀይ ፡ እምቡጥ ፡ ጦር ፡ አዛዦች ፡ ለዘመዶቻቸው ፡ ወይም ፡ ለተወካዮቻቸው ፡ ወይም ፡ ለሚመለከተው ፡ ሰው ፡ የሚያስተላልፉት ፡ መልዕክት ፡ ካላቸው ፡ እንዲጽፉ ፡ ተጠይቀው ፡ ነበር ፡፡ ምን ፡ መልዕክት ፡ እንደሚተዉ ፡ ለማወቅ ፡ ፍላጎት ፡ ስላደረብኝ ፡ አንዳንዶቹ ፡ እንዲያሳዩኝ ፡ ጠይቄያቸው ፡ ነበር ፡፡ . . .
‹‹ምናልባት ፡ አደጋ ፡ ደርሶብኝ ፡ የሞትኩ ፡ እንደሆነ ፡ ያለኝ ፡ ጥሬ ፡ ገንዘብ ፡ በሙሉ ፡ ለቀይ ፡ ኮከብ ፡ ዘመቻ ፡ እንዲሰጥልኝ ፡ እጠይቃለሁ ›› የሚሉ ፡ መልዕክቶች ፡ ብዙ ፡ ነበሩ ፡፡ አሣልፈው ፡ የሚሰጡት ፡ ውድ ፡ ሕይወታቸው ፡ አልበቃ ፡ ብሎአቸው ፡ ይሆን ? በማለት ፡ ተገረምኩ ፡፡
‹‹ለሚስት ፥ ለልጅ ፥ ለወንድም ፥ ለእህት ፥ ለአባት ፥ ወይም ፡ ለዘመድ ፡ የተጻፉ ፡ ደብዳቤዎች ፡ ጥቂት ፡ አልነበሩም፡፡ አንዳንዶቹ ፡ ስለጉዞአቸውና ፡ አሁን ፡ ስለሚጠብቃቸው ፡ ተልእኮ ፡ ነበር ፡ የጻፉት ፡፡ እና ፡ አብዛኛዎቹ ፡ ደብዳቤዎች ፡ ‹‹ከዚህ ፡ በኋላ ፡ የሚሆነውን ፡ እጽፋለሁ ፡፡ ለእኔ ፡ አታስቡ ፡፡ ደህና ፡ ነኝ ፡፡ ለምንድነው ፡ የማትጽፉልኝ ? እኔ ፡ ካንቺ . . . ፡ ወይም ፡ ካንተ . . . ፡ ናፍቆት ፡ በስተቀር ፡ ሌላ ፡ አሳብ ፡ የለኝም . . . ›› በሚሉ ፡ ዐረፍተ ፡ ነገሮች ፡ የተደመደሙ ፡ ነበሩ ፡፡
‹‹ከዚህም ፡ ባሻገር ፡ ‹‹ናቅፋ ፡ ደርሰናል ፡፡ እንደ ፡ አያያዛችን ፡ ከሆነ ፡ ይህ ፡ ጦርነት ፡ ጊዜ ፡ የሚፈጅ ፡ አይመስልም ፡፡ በቅርብ ፡ ቀን ፡ እመጣለሁ ፡፡ እስከዚያ ፡ ድረስ ፡ ገንዘብ ፡ ካለ ፡ ላኪ ፡ (ወይም ፡ ላክ) ፡፡ ራዲዮና ፡ ቴፕሪኮርደር ፡ አልጌናና ፡ አፍአበት ፡ በርካሽ ፡ ዋጋ ፡ ይገኛል ፡፡›› ካሉ ፡ በኋላ ፡ ሲመለሱ ፡ ምን ፡ ለማድረግ ፡ እንዳሰቡ ፡ በዝርዝር ፡ የጻፉ ፡ ሰዎችም ፡ ነበሩ ፡፡ አንዱ ፡ ባጠራቀመው ፡ ገንዘብ ፡ ያቺኑ ፡ ማሣ ፡ እንዴት ፡ እንደሚያለማና ፡ ያቺን ፡ ጎጆ ፡ እንዴት ፡ እንደሚያቃና ፡ ይጽፋል ፡፡ ሌላው ፡ በችግር ፡ ምክንያት ፡ ያቋረጠውን ፡ ትምህርት ፡ እንዴት ፡ አድርጎ ፡ እንደሚቀጥልና ፡ እምን ፡ ደረጃ ፡ ድረስ ፡ ለመማር ፡ እንደሚፈልግ ፡ ያትታል ፡፡
‹‹ከጦር ፡ ሜዳ ፡ አያሌ ፡ ጠቃሚ ፡ ትምህርት ፡ አግኝቼያለሁ ፡፡ ተለውጫለሁ ፥ ከእንግዲህ ፡ እንዳለፈው ፡ ጊዜ ፡ ተመልሼ ፡ የምቀብጥ ፡ አይመስለኝም ፡፡ መጠጥ ፡ የሚባል ፡ ነገር ፡ ትቻለሁ ፡፡ እንደ ፡ ድሮው ፡ በትንሹም ፡ በትልቁም ፡ ነገር ፡ አልናደድም ፡፡ ጦር ፡ ሜዳ ፡ ያሰክናል ፡፡ ውዴ ፡ ሙች ፥ ቅናትም ፡ ትቻለሁ ፡፡ አሁን ፡ የምቀናው ፡ በሕይወት ፡ ብቻ ፡ ነው ፡፡ አሁን ፡ የምመኘው ፡ ነገር ፡ ቢኖር ፡ ደስታና ፡ ተድላ ፡ የሰፈነበት ፥ የሰከነና ፡ የቀዘቀዘ ፡ ኑሮ ፡ መኖር ፡ ብቻ ፡ ነው ፡፡ ወደፊት ፡ የምንኖረው ፡ ኑሮ ፡ ይታየኛል ፥ ልጄን ፡ ሳሚልኝ ፡፡ ስመለስ ፡ የበደልኳችሁን ፡ በደል ፡ ሁሉ ፡ ድርብ ፡ አድርጌ ፡ እክሳለሁ ፡፡›› በማለት ፡ የጻፉ ፡ ሌሎችም ፡ ነበሩ ፡፡
‹‹አዎ ፡ በሰው ፡ ልብ ፡ ተስፋ ፡ ምንጊዜም ፡ አይሞት ፡፡ ሕይወት ፡ ካለች ፡ ተስፋ ፡ ምንጊዜም ፡ ይኖራል ፡፡ ‹‹በማደርገው ፡ መራራ ፡ ትግል ፡ ወድቄያለሁ›› ፥ ‹‹ናቅፋ ፡ የኔ ፡ መቃብር ፥ ያብዮቴ ፡ አምባ ፡ ትሆናለች›› ፥ ‹‹ሞት ፡ አይቀርምና ፡ የሚሞቱበትን ፡ ቦታና ፡ ሁኔታ ፡ መርጦ ፡ መሞት ፡ ታላቅ ፡ ዕድል ፡ ነው ፡፡ ግን ፡ ናቅፋን ፡ አደራ ፥ እኔ ፡ የታሪክ ፡ ሰው ፡ አይደለሁም ፡፡ ተራ ፡ ወታደር ፡ ነኝ ፡፡ ግን ፡ ለኢትዮጵያችን ፡ ሕልውና ፡ ኤርትራን ፡ ወሳኝ ፡ ናት ፡ ሲሉ ፡ ሰምቻለሁ ፡፡ ለኢትዮጵያ ፡ ሕልውና ፡ ተሰውቻለሁ ፡፡ ከሕይወቴ ፡ በቀር ፡ ላገሬ ፡ የማበረክተው ፡ ሌላ ፡ ውድ ፡ ነገር ፡ የለኝም ፡፡ ወገኔ ፥ ከኢትዮጵያ ፡ ሕልውና ፡ ሌላ ፡ አደራ ፡ የለኝም ፡፡ አደራህን ፡፡ በኤርትራ ፡ ምድር ፡ የተከሰከሰው ፡ አጥንቴ ፡ በቁጣ ፡ እንዳይጮህ ፡ አደራ!›› ፡ ወዘተ ፡ የሚሉም ፡ መልዕክቶች ፡ ነበሩ ፡፡
‹‹የሚገርመው ፡ ነገር ፡ እኔ ፡ የማስተላልፈው ፡ መልዕክት ፡ አልነበረኝም ፡፡ ጨርሶም ፡ አላሰብኩበትም ፡ ነበር ፡፡ ስለሞት ፡ አስቤ ፡ አላውቅም ፡፡ የሙያዬ ፡ ባሕርይ ፥ ያለምንም ፡ ስጋትና ፡ ጭንቀት ፡ በማያቋርጥ ፡ ‹‹አሁን›› ፡ ሁኔታ ፡ ውስጥ ፡ የመኖር ፡ ልማድ ፡ አድሮብኛል ፡፡ ስለወደፊት ፡ ለምን ፡ ይታሰባል ? ትኩስ ፡ ዜና ፥ ትኩስ ፡ ሕይወት! ሞት ፡ ለኔ ፡ ምኔም ፡ አልነበረም ፥ ሆኖም ፡ አያውቅም ፡፡ ትኩስ ፡ ዜና ፡ ከማጣት ፡ አበቦችን ፡ ካለማየትና ፡ የቆንጆ ፡ ሴት ፡ እጅን ፡ ለመንካት ፡ ካለመቻል ፡ የበለጠ ፡ ስቃይና ፡ መለየት ፡ ምን ፡ ይኖራል ?! ሞት ፡ ትርጉም ፡ ሰጥቶኝ ፡ አያውቅም ፡፡ ምናልባት ፡ ዕድሜ ፡ ስላልተጫነኝ ፡ ይሆናል ፡፡ ሞት ፡ ሲቃረብ ፡ አሳቤ ፡ ምናልባት ፡ ሳይለወጥ ፡ አይቀርም ፡፡ አላውቅም ፡፡ አሁን ፡ ግን ፡ ሞት ፡ ሩቅ ፡ ሆኖ ፡ ነው ፡ የሚታየኝ ፡፡ ምን ፡ የሚያሰጋ ፡ ነገር ፡ አለ ?
‹‹ከሞትክ ፡ ሁለት ፡ ነገር ፡ ብቻ ፡ ያሰጋሃል — መንግሥተ ፡ ሠማያት ፡ ትገባለህ ፡ ወይም ፡ ገሃነብ ፡ ትወርዳለህ — እንዲህ ፡ ያለ ፡ ነገር ፡ ካለ ፡ ማለቴ ፡ ነው ፡፡ መንግሥተ ፡ ሠማያት ፡ ከገባህ ፡ ምንም ፡ የሚያሠጋህ ፡ ነገር ፡ የለም ፡፡ ገሃነብም ፡ ከወረድክ ፡ የሚያሠጋህ ፡ ነገር ፡ የለም ፡፡ ከጓደኞችህ ፡ ጋር ፡ እጅ ፡ ለእጅ ፡ ስትጨባበጥ ፡ ለሥጋት ፡ ጊዜ ፡ አይኖርህማ!›› የሚል ፡ ጥቅስ ፡ የት ፡ እንዳነበብኩ ፡ ቦታው ፡ ጠፋኝ ፡፡ ከከፍታ ፡ ነጥብ ፡ 1702 ፡ ሌላ ፡ የሚያሰጋኝ ፡ ነገር ፡ አልነበረም ፡፡ እሱም ፡ ቢሆን ፡ ምን ፡ ያሰጋል ? ይያዛል ፡ ወይም ፡ አይያዝም ፡፡ ይልቅ ፡ ጭንቀቴ ፡ ዜናውን ፡ እንዴት ፡ አድርጌ ፡ እንደማስተላልፍ ፡ ነበር ፡፡ ጭንቀቴ ፡ ምንድነው ? ዜናውም ፡ ቢሆን ፡ ይተላለፋል ፡ ወይም ፡ አይተላለፍም ፡፡ ነገ ፡ ምን ፡ ትርጉም ፡ አለው ? ሰው ፡ ለምን ፡ ይጨነቃል ? እውን ፡ ነገር ፡ አሁን ፡ ብቻ ፡ እኮ ፡ ነው ፡፡ አሁን ፡ አለሁ ፡፡ ደህና ፡ ነኝ ፡፡ እተነፍሳለሁ ፡፡ ውብ ፡ ኮኮቦች ፡ እቆጥራለሁ ፡፡ ይበቃል ፡፡ አሁን ፡ አለህ ፡ ወይም ፡ የለህም ፡፡ ጭንቀቱ ፡ ምንድነው ?
‹‹ . . . ሌሊት ፡ ሁለት ፡ ጊዜ ፡ ከእንቅልፍ ፡ ልቤ ፡ ቃዢቼ ፡ በመባነን ፡ ነቅቼ ፡ ነበር ፡፡ ሁለቱንም ፡ ጊዜ ፡ ላብ ፡ አስምጦኝ ፡ ነበር ፡፡ አንድ ፡ ጥይት ፡ በሔድኩበት ፡ እየተከታተለች ፡ ታባርረኛለች ፡፡ እንዳትመታኝ ፡ እሮጣለሁ ፡፡ ላመልጣት ፡ አልችልም ፥ ትደርስብኛለች ፡፡ ገደል ፡ አፋፍ ፡ ላይ ፡ እደርሳለሁ ፡፡ መሔጃ ፡ የለኝም ፡፡ እና ፡ ጥይቷ ፡ እየተወረወረች ፡ ትመጣብኛለች ፡፡ ባንኘ ፡ እነቃለሁ ፡፡ በሁለተኛ ፡ ጊዜ ፡ ደግሞ ፡ ከፍታ ፡ ነጥብ ፡ 1702 ፡ ላይ ፡ የወጣን ፡ ይመስለኛል ፡፡ ጠላት ፡ የለም ፡፡ ተራራው ፡ እንደ ፡ ሰው ፡ ልብ ፡ ሲመታ ፡ ይሰማኛል ፡፡ ቆይቶ ፡ የተራራው ፡ ትርታ ፡ አደንቋሪ ፡ ይሆናል ፡ ልቤ ፡ አብሮ ፡ ይሸበራል ፡፡ ነፍሴ ፡ ተጨንቃለች ፡፡ ተራራው ፡ ተጠምዶ ፡ እንደቆየ ፡ ቦምብ ፡ ድንገት ፡ ይፈነዳል ፥ ዓለም ይደበላለቃል ፥ ምጽዓት ፡ ይሆናል ፥ ጠርብ ፡ ድንጋዮች ፡ ሠማዩን ፡ ያለብሱታል ፡፡ እንደገና ፡ እያላበኝ ፡ እነቃለሁ ፡፡ . . .
‹‹ከመሰብሰቢያ ወረዳችን … ተነቃነቅን ፡፡ ቲክሲ ፡ ላይ ፡ ቶሎ ፡ ይነጋል ፡፡ ሮራ ፡ ጸሊም ፡ ላይ ፡ የንጋት ፡ ጸሐይ ፡ በሙሉ ፡ ድምቀቷና ፡ ውበቷ ፡ ስትወጣ ፡ ማየት ፡ እጅግ ፡ ያስደንቃል ፡፡ ተፈጥሮ ፡ ውብ ፡ የንጋት ፡ ትርዒት ፡ የምታሳይበት ፡ ቦታ ፡ ነው ፡ ለመጀመሪያ ፡ ጊዜ ፡ ከፍታ ፡ ነጥብ ፡ 1702ን ፡ ከሩቅ ፡ አየሁ ፡፡ የአካባቢው ፡ ትልቁ ፡ ተራራ ፡ ባይሆንም ፡ ከሌሎቹ ፡ ይልቅ ፡ ግርማ ፡ ሞገስ ፡ ተጎናጽፎ ፡ ታየኝ ፡፡ ቀጥ ፡ ብሎ ፡ ከምድር ፡ ወደ ፡ ሠማይ ፡ የተወረወረ ፡ ሹል ፡ ተራራ ፡ ነው ፡፡ … የቀይ ፡ እምቡጥ ፡ ጦር ፡ አባሎች ፡ በሙሉ ፡ አንጋጠው፡ ተራራውን ፡ በአድናቆት ፡ ይመለከቱ ፡ ነበር ፡፡ ፊታቸው ፡ ያበራል ፡፡ ያውና ፡ የመጨረሻ ፡ ግባቸው! የልባቸውን ፡ ትርታ ፡ የሰማሁ ፡ መሠለኝ ፡፡ እንደ ፡ እውነቱ ፡ ከሆነ ፡ ግን ፡ የራሴን ፡ የልብ ፡ ትርታ ፡ ነበር ፡ የማዳምጠው ፡፡
‹‹ኮሎኔል ፡ ታሪኩ ፡ ወደኔ ፡ ሲመጣ ፡ አየሁት ፡፡ አረማመዱ ፡ ሁሉ ፡ ፈጣንና ፡ ቀልጣፋ ፡ ሆኗል ፡፡ አዲስ ፡ ዩኒፎርም ፡ ለብሷል ፡፡ ተርብ ፡ መስሏል ፡፡
‹‹የክት ፡ ልብሴን ፡ ነው፡፡ ብሎኝ ፥ ከሩቅ ፡ የሚታየውን ፡ ተራራ ፡ በዓይኖቹ ፡ ሲቃኝ ፡ ከቆየ ፡ በኋላ ፡ ‹‹ቆንጆ ፡ ተራራ ፡ ነው ፡፡ መቃብሬ ፡ እዚያ ፡ ላይ ፡ ቢሆን ፡ አይከፋኝም ፡፡ ለሰማይ ፡ ቅርብ ፡ ነው ፥ አይመስልህም?›› አለኝ፡፡
‹‹ደርሰናል ፡ እንግዲህ›› ብሎኝ ፡ ጦሩን ፡ ተከትለን ፡ ወደ ፡ ውጊያ ፡ ወረዳው ፡ እንዴት ፡ እንደምንሔድ ፡ አስረዳኝ ፡፡ ከጦሩ ፡ ኋላ ፡ መሆን ፡ ነበረብን ፡፡ …
አምነስቲ ኢንተርናሽናል ሶስት የቀድሞ የካቢኔ ሚኒስትሮች የሚገኙባቸው 11 አንጋፋ ፖሊቲከኞች የታሰሩት በሀገሪቱ ዲሞክራስያዊ ለውጥ እንዲደረግ በመጠየቃቸው እንደሆነ ገልጾ ለአስርተ-አመት ሙሉ ካለፍርድና ከማንኛውም ሰው ጋር በማይገናኙበት ሁኔታ ታስረው እንደሚገኙ ጡቁሟል። የኤርትራ መንግስት ካሰራቸው በኋላ በሀገሪቱ ጸጥታ ላይ ወንጀል ፈጽመዋል ብሏል።
በናይጀርያ የኤርትራ አምባሳደር የነበሩት አቶ አድሀኖም ገብረማርያም ግን“ፍርድ ቤት ቀርበህ ለመከራከር በማትችልበት፣ ነጻ ፕረስ በሌለበት፣ ሁለቱም ወገኖች ማስረጃዎች ይዘው ለመከራከር በማይችሉበት የኛ አይነት ስርአት መንግስት የፈለገውን ሊል ይችላል። ብቻውን የሚሮጥ የሚቀድመው የለም ብቻውን የሚከራከር ደግሞ የሚያሸንፈው የለም አሚል አባባል አለ” ሲሉ ገልጸውታል።
ብመንግስቲ ኤርትራ ንዝተለቑ ኣርባዕተ ምሩዃት ኵናት ጅቡቲ ኣሰንዩ፣ ብቀዳም19 መጋቢት ናብታ ሃገር ዝኣተወ ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብዱራሕማን ኣልታኒ፣ ብዛዕባ’ቶም ብጅቡቲ ተታሓሒዞም ዘለው ምሩዃት ኵናት ኤርትራን ዝቕጽል መስርሕ ናይቲ ዕርቅን ብዝምልከት ምስ ፕረዚደንት ጅቡትን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ከምዝተዘራረበ ዲፕሎማስያውይን ምንጭታት ኣረዲኦም።
ኣሚር ቀጠር ሸሕ ጣሚም ሓማድ ቢን ከሊፋ ኣልታኒ’ውን ድሕሪ ምፍናው ምሩኻት ኵናት ጅቡቲ፣ ናብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ብምድዋል ኣብቲ ጉዳይ ከምዝተዘራረቡ ኣገልግሎት ዜና ቀጠር ይሕብር።
ይኹን’ምበር እቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ነገድ ተቀይዶም ዝርከቡ 19 ምሩኻት ኵናት ኤርትራ፣ ናብቲ ህላዌኦም ክሒዱ ዝጸንሐ መንግስቲ ኤርትራ ክምለሱ ፍቓደኛታት ከምዘይኮኑ’ዩ ዝንገር ዘሎ።
ባይቶ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ምስዚ ናይ ሶማልን ጅቡትን ኩነታት ብዝተሓሓዝ ኣብ 2009 ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ እገዳ ድሕሪ ምንባሩ፣ እቲ መንግስቲ ምስ ጅቡቲ ንዝሎ ወጥሪ ብመንጎኝነት ቀጠር ክፈትሖ ከምዝተሰማምዐ ኣይርሳዕን።
እቶም ብጅቡቲ ተታሒዞም ዘለው 19 ምሩዃት ኵናት ኤርትራ፣ ናብቲ ንሸሞንተ ዓመታት ህላዌኦም ዝኸሓደ መንግስቲ ኤርትራ ምምላስ እንተኣብዮም ብመንገዲ ኣህጉራዊ ቀይሕ መስቀል፣ ኣብ ትሕቲ ጽላል ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ክዕቆቡ ትጽቢት ኣሎ።
የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ-ጉባኤ ታገሰ ጫፎ፣ የሰላም ሚኒስትር ዴኤታ ፍሬዓለም ሽባባው፣ የጦር ኃይሎች ኢታማዦር ሹም ጄነራል አደም መሐመድ፣ የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር ጄኔራል እንዳሻው ጣሰው፣ የደቡብ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳደር አቶ ርስቱ ይርዳው
የኢትዮጵያ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ ጉባኤ አቶ ታገሰ ጫፎን ጨምሮ ከፍተኛ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች በደቡብ ክልል ቤንች ሸኮ ዞን ጉራ ፈርዳ ወረዳ ከኅብረተሰቡ ጋር ውይይት እያካሄዱ መሆኑን ተዘግዝቧል።
የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አቶ ገዱ አንዳርጋቸው በበኩላቸው በጉራ ፈርዳ ወረዳ የተፈፀመውን ጥቃት በተመለከተ ዛሬ በግል የፌስቡክ ገፃቸው ባሰፈሩት ጽሁፍ ጥቃቱ ማንነትን መሰረት ያደረገ መሆኑን ተናግረዋል።
መቸስ አስናቀች ባሕላዊነትን ከዘመናዊነት ጋር ያለ ግጭት ካዋሐዱ ጥቂቶች አንዷ መሆን አለባት። የእድሜ ባለፀጋዋ ወጣትነት ከልብ ትኩሳት እንጂ ከቁጥር እንደማይገኝ የምታምን ትመስላለች። የአይኖቿ ከኛ መደበቅስ? ብዙ ሚስጥር በሆዷ ይዛ ነውን? እኛን አፍራ ሳይሆን ሸክሙ እንዳይከብደን ያዘነች ትመስላለች።
ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት፣ በርካታ ዜጎች በተለይም ፖለቲከኞች፣ ጋዜጠኞችና አክቲቪስቶች በመንግስት ላይ በሚሰነዝሩት የሰላ ትችትና ተቃውሞ የተነሳ በሽብርተኝነት እየተፈረጁና እየተከሰሱ፣ ለእስርና ለስደት ተዳርገዋል፡፡ ቁጥራቸው ቀላል የማይባልም አገራቸውና ወገናቸው እየናፈቃቸው፣ በስደት አገር እያሉ ለህልፈት በቅተዋል፡፡ የማታ ማታ ህዝብ ባደረገው እልህ አስጨራሽ ትግልና አመጽ፣ ብዙ መስዋዕትነት ተከፍሎ በተገኘው ለውጥና ነጻነት፣ ብዙዎች ለአገራቸው መሬት በቅተዋል፤ከቤተሰቦቻቸውና ከወገኖቻቸው ጋር ተገናኝተዋል፡፡ ሰሞኑን በመንግስት በአሸባሪነት ከተፈረጁ ደርጅቶች አንዱ በነበረው ኢሳት የቴሌቪዥን ጣቢያ
የሚሰሩ ጋዜጠኞችና ድጋፍ ሰጪ ሰራተኞች “የኢሳትን ቀን” ለማክበር አገር ቤት መግባታቸው ይታወቃል፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ፤ ከጋዜጠኛ ሲሳይ አጌና፣ አበበ ገላውና ደረጀ ሀብተወልድ ጋር ተከታዩን ቃለ ምልልስ አድርጋለች፡፡ ጋዜጠኞቹ ባለፉት ዓመታት የሚያውቋትን ኢትዮጵያንና የአሁኗን በስፋት ያነጻጽራሉ፡፡ እነሆ፡-
እርግጥ ከመጣን ዛሬ አራተኛ ቀናችን ነው (ሰኞ ነው ቃለ ምልልሱ የተደረገው)፡፡ ብዙ ተዘዋውሬ ያየሁት ነገር የለም፡፡ የሚታዩ የተለወጡ ነገሮች አሉ። ህዝቡ ከጊዜ ወደ ጊዜ የኑሮው ሁኔታ እያሽቆለቆለ መምጣቱን ተረድቻለለሁ፡፡ በሌላ በኩል፤ ከተማ ውስጥ ያሉ ህንፃዎች እኔም እያለሁ እየተገነቡ ነበር፡፡ አሁን የምንገኝበት (ቦሌ) አካባቢ የተጀመሩ ህንፃዎች አሁን አልቀዋል፡፡ ትልቁ ነገር ይሄ አይደለም፡፡ ነፃነት ሲኖር ነው፣ ሁሉም ነገር ትርጉም የሚኖረው። ያም ብቻ ሳይሆን ምናልባት አጠቃላይ ሂደቶችን ለማይገመግም ሰው ካልሆነ በስተቀር፣ ላለፉት 27 ዓመታት ለኢትዮጵያ የሚሰራ፣ ኢትዮጵያዊ መንግስት ቢኖር ኖሮ፣ ተዓምር ሊታይበት የሚችል ነገር ነበር፡፡ በዚህ አልታደልንም፡፡ እንግዲህ በእርዳታም በብድርም፣ እስከ ዛሬ ከ100 ሚሊዮን ብር በላይ ነው ወደ አገር የገባው፡፡ የተሰራው ደግሞ ቢመዘን፣ የብሩን ሩብ አያህልም፡፡ በአንፃሩ ስንዘረፍ ነው የኖርነው። አንዳንድ ሰው ህንፃ ምናምን ይላል። ያንን ገንዘብ ስራ ላይ አውለነው ቢሆን ኖሮ፣ ተዓምር የማየት እድል ነበረን፤ አልሆነም፡፡ ከምንም በላይ አሁን ነፃነት መምጣቱ ጥሩ ነው፡፡ ከዚህ በኋላ በኢትዮጵያ በኢኮኖሚው፣ በማህበራዊም ሆነ በፖለቲካው ትርጉም ያለው ለውጥ ይኖራል ብዬ አምናለሁ፡፡
ይሄ አስቸጋሪ ጥያቄ ነው፡፡ ለትርጓሜም የሚያስቸግር ነው የጠየቅሽኝ፤ ከውስጥ የመጣ ጥገናዊ ይመስላል ፤ነገር ግን እየተወሰዱ ያሉትን እርምጃዎች ስንመለከት ስር ነቀል ነው ያስብላል፡፡ በአጠቃላይ በጥገናና በስር ነቀል ለውጥ መካከል ያለ ሂደት ይመስለኛል፡፡ ምክንያቱም መሰረታዊ የሚባሉ ነገሮች ከአንድ ጫፍ ወደ ሌላው ጫፍ በፍጥነት ነው የሄዱትና የተቀየሩት፡፡ ኢትዮጵያ ቀደም ሲል ምንም ማድረግ የማይቻልባት አገር ነበረች፡፡ አሁን ምንም ነገር ማድረግ የሚቻልበት እየሆነች ነው፡፡ በኦባማ አስተዳደር ጊዜ ከፍተኛ ሃላፊነት ላይ የነበረች ሚሚ አለማየሁ የምትባል ኢትዮጵያዊት፣ በጃንዋሪ ወር ላይ አፍሪካን ማጋዚን ላይ የፃፈችው ነገር ነበር፤ አርዕስቱ ምን ይላል መሰለሽ፤ “ሁሉም ነገር የሚቻልባት ኢትዮጵያ” የዛሬ ስምንት አመት ከኢትዮጵያ ስወጣ፣ ሁሉም ነገር የማይቻልበት ኢትዮጵያ ነበረች፡፡ በዚህ ስምንት አመት ውስጥ ነገሮች የባሰ ድቅድቅ ጨለማ ሆነው፣ ጓደኞቻችን ቤተሰቦቻችን፣ እነ እስክንድር ነጋ፣ እነ አንዱዓለም አራጌ ምንም ባላጠፉት፣ እድሜ ልክ እና 18 ዓመት እስር ተፈርዶባቸዋል፤ነገሮች እየከፉ የመጡበት ሁኔታ ነበር፡፡ ዛሬ ከዚያ አስከፊ ሁኔታ በዚህ በአጭር ጊዜ በዘጠኝ በ10 ወር ውስጥ ወጠተን የምናየው ነገር አብዮት ነው፤ ስር ነቀል ነው ብሎ ለመተርጐም ያስቸግራል፡፡ ማናችንም ባልገመትነውና ባልጠበቅነው ሁኔታ ኢትዮጵያ ውስጥ መሰረታዊ ለውጥ መጥቷል፡፡
ባለፉት ዓመታት ኢሳት በተደጋጋሚ ጃም መደረጉን ስትገልፁ ነበር፡፡ ያኔ ደግሞ ተቋሙ በገንዘብ አቅም የጠነከረ አይደለም፤ በቂ የሰው ሀይልም አልነበራችሁም፡፡ ፈተናውን እንዴት ተቋቋማችሁት?
ኢሳት ያለፈበት ፈተና ምናልባት እዛ ውስጥ ለነበርነው ብቻ ሳይሆን ለትውልዱም ትምህርት የሚሰጥ ይመስለኛል፡፡ ምክንያቱም ኢሳት የተመታው ስራ በጀመረ በሶስት ወሩ ነው። በሶስት ወሩ ከአየር ላይ መውረድ እንደሚችል ታወቀ። እንዳልሽው ኢሳት በትንሽ አቅም፣ በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንን ድጋፍ መሰረት አድርጐ፣ በብድርም በእርዳታም እየተደገፈ፣ ጡንቻ ከያዘ መንግስት ጋር ግብግብ መግጠም በጣም ከባድ ነው፡፡ ተስፋ አለመቁረጥ ያቆየው ተቋም ነው፡፡ ወደ መፍትሔው ነው ያመራነው፡፡ ምን ብናደርግ ነው ኢሳትን ማስቀጠል የምንችለው፤ ወደ ሚለው ነው ያተኮርነው፡፡ በነገራችን ላይ ኢሳት የሚባለው ይሄ ከፊት ለፊት የሚታየው ጋዜጠኛው ብቻ አይደለም፡፡ በተለያዩ ዓለማት በአውሮፓም በአሜሪካም ትልልቅ ቦታ ላይ የሚሰሩ፣ ከኋላ ሆነው የአርበኝነት ስራ ይሰሩ የነበሩ፣ አገር ወዳድ ኢትዮጵያዊያን አሉ፡፡ በትርፍ ጊዜያቸው ሁሉ ያግዙን ነበር፡፡ ምንድነው የሆነው፣ ኢሳት ሲመታ አረብሳት ከሳተላይቱ ላይ እንዲወርድ ነው ያደረገው፡፡ ኢሳት ሲመታ ሌሎች በተመሳሳይ መስመር ላይ የሚተላለፉ ቴሌቪዥኖች ስለታወኩ፣ ለእነዛ ደህንነት ሲባል ነው ያወረዱት፡፡ ምንድነው መፍትሔው ብለው የእኛ ሰዎች ሲያጠኑ፣ ኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ያለበት ሳተላይት ላይ ብንወጣ፣ የእነሱ እንዳይታወክ ሲሉ ይተውናል የሚል አማራጭ ያዝንና ተመልሰን አረብሳት ላይ ወጣን፡፡ በመንግስት በኩል ኢሳት ከሚታይ ኢትዮጵያ ቴሌቪዥንም ይቋረጥ የሚል አቋም ላይ ደርሰው፣ ኢሳትም ኢቲቪም አብረው ተመቱና አብረን ወረድን፡፡ ያው እነሱ ግን መንግስት ስለሆኑ፣ ብርም አላቸው፤ ድርድርም ታክሎበት እነሱ መመለስ ቻሉ፡፡
ከዚያ የኢሳት ሰዎች፣ ባለሙያዎቹ፣ ሌላ በቀላሉ የማይመቱ ሳተላይቶችን ፍለጋ ገቡ፡፡ የታይላንድ የሆነ “ታይኮ” የሚባል የሳተለይት ኩባንያ ነበር፤ ወደዛ ጉዞ ተደረገ፤ በዛ በኩል የገጠመን ፈተና ደግሞ አብዛኛው የኢትዮጵያ ሚዲያ ተቋማት የሚጠቀሙበት አረብሳት እና ናይልሳት ስለነበረ ታይኮ ሙሉ ለሙሉ አቅጣጫው ወደ ሌላ የዞረ ነው። ይህን ክፍተት ለመሙላት የግድ ተጨማሪ አቅም ያለው ሰው መሆን አለበት፡፡ አንድ ሰው ሁለት የዲሽ ሰሀን መጠቀም ሊኖርበት ሆነ፡፡ ያንን ማድረግ የቻሉ ሰዎች፤ ኢሳትን ሲያዩ ቆይተዋል፡፡ መንግስት ኢሳትን ማውረድ አልቻለም፤ በኋላ በተገኙ መረጃዎች እንደተረዳነው፤ ከቻይና መንግስት ጋር ግንኙነት በመፍጠር፣ ቻይና የታይላንድ መንግስት ላይ ባደረገው ዲፕሎማሲያዊ ጫና፣ ኢሳት ከታይኮ ላይ እንዲወርድ ተደረገ፡፡ በዚህ መልክ ካልተሳሳትኩ፣ ለ27 ጊዜ ወይም ከ25 ጊዜ በላይ እንዲህ አይነት ድብብቆሽ ሲያካሄዱ ነው የቆዩት፡፡
መንግስት ጡንቻ አለው፤ ገንዘብ አለው፡፡ ከዚህ ባለፈ ዲፕሎማሲያዊ ጫና የማድረግ ሀይል አለው። ይህንን ሁሉ ጫና፣ ፈተናና ተግዳሮት አልፈን፣ ታግለን፣ በነፃነት አገራችን መግባት መቻል ከኢሳት ባሻገር በአንድ ነገር ላይ ተስፋ አለመቁረጥ፣ እጅ አለመስጠት፣ ለውጤት እንደሚያበቃ የሚያስተምር ነው፡፡ የመንግስት ባለስልጣናት በዚህም አላቆሙም፤ ከጀርመን ኩባንያ ጋር በፈፀሙት ውል ብዙ ሚሊዮን ዶላር ከፍለው በኢሳት ጋዜጠኞች ላይ “ፊን ፊሸር” የሚባል የስለላ ሶፍትዌር አሰራጭተው ነበር፤ “ሲዜን ላብ” የሚባል ኩባንያ ደረሰበት፡፡ ያ ጉዳይ ትልቅ የመነጋገሪያ ዜና ሆኖ፣ ዋሽንግተን ፖስት ጋዜጠኞችን፣ የመብት ተሟጋቾችንና “ሲዝን ላብ” የተባለውን ኩባንያ አነጋግሮ፣ በፊት ለፊት ገፁ ይዞት ወጥቶ ነበር፡፡ የውጭ አገር መንግስት፣ አሜሪካ ግዛት ውስጥ ስለላ እያካሄደ ስለመሆኑ ነው ዘገባው። ይህ ሁሉ ታልፎ ነው እንግዲህ እዚህ የተደረሰው። ቀደም ብዬ እንዳልኩሽ፣ ያለ ነፃነት ህይወት ትርጉም አልባ ነው፡፡ ህይወት ትርጉም እንዲኖረው ታግለናል፤ ብዙዎች ህይወት ገብረዋል፣ አካላቸው ጐድሏል። በወጣቶቹ መስዋዕትነት በተለይም ደግሞ ከውስጥ የወጡት ሀይሎች፣ ያንን ቅርስ ሰጥተው፣ የፖለቲካ አቅጣጫ አስይዘውት፣ የፖለቲካ ምህዳሩን በማስፋታቸው፣ ኢትዮጵያ ከመቃብር ውስጥ ወጥታለች፡፡
በመጀመሪያ ደረጃ፣ አንድ የአገር መሪ፣ በመጥፎም ሆነ በበጐ ስም ሲያነሳ ቀላል አይደለም፡፡ አንደኛ መኖሬ ይታወቃል ወይ ነው፤ አለሁ ማለት ነው፤ በመጥፎም ተነሳሁ፤ በበጐም፡፡ ከዚያ አልፎ ደግሞ በጠ/ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ በመልካም መነሳት ስሜትን ከፍ ያደርጋል፡፡ በነገራችን ላይ ዶ/ር ዐቢይ አገር መሪ ብቻ አይደሉም፡፡ ኢትዮጵያ ከገባችበት አረንቋ በማውጣት በኩል፣ በተጫወቱት ሚና፣ ትልቅ የአገር ባለውለታ ናቸው ብዬ ነው የማምነው። ባለፉት 8 እና 9 ወር ያየነውን፣ አገር ለሚገመግም ሰው፣ ህልም የሚመስሉ ነገሮችን እውን ባደረጉ መሪ መሞገስ ለእኔ ኩራት ነው፡፡ አሁን ይልቅ ችግሬን ልንገርሽ፡፡ ኢህአዴግ የሚለው ስም ሲነሳ ወደ አዕምሮዬ የሚመጣው ጨለማ፣ ጭካኔ፣ ዝርፊያ፣ ዘረኝነት፣ አፈናና የመዓት ክፉ ነገሮች ሁሉ ቁንጮ ስለሆነ፣ ዶ/ር ዐቢይን ኢህአዴግ ብዬ ለመጥራት አቅም አጣለሁ፤ ይከብደኛል፡፡ እርግጥ እርሳቸው የኢህአዴግ ሊቀመንበር ናቸው፤ በኢህአዴግ ውስጥ የቆዩ ናቸው፤ ግን ኢህአዴግ ናቸው ብሎ ለመጥራት ችግር ፈጥሮብኛል፡፡
ስለ ለውጡ ካነሳሽ አይቀር፣ ሰው እየተሳሳተ ያለውንና በግሌም የሚቀርብልኝን ነገር ልንገርሽ፤ “አንተ ዶ/ር ዐቢይን ትደግፋቸዋለህ፤ የቀደመውን መንግስት ግን አጥብቀህ ትቃወማለህ” ይሉኛል፡፡ እኔ የምቃወመው እኮ መንግስት ስለሆኑ አይደለም። እኔም፣ እኔን መሰሎችም፣ ራሱ ኢሳትም ቢሆን፣ ሌላውም ነፃው ፕሬስ የሚቃወመው ስልጣን ላይ ያለው መንግስት፣ ኢትዮጵያዊ መንግስት አይደለም በሚል ነው፡፡ የአፈና፣ የጭቆናና የዘረኛ መንግስት ነው፡፡ ጥያቄያችንና ተቃውሟችን ዘረኛ ካልሆኑ፣ አፈና ካላካሄዱ ኢ-ዲሞክራሲያዊ ካልሆኑ ለምንድነው የምቃወማቸው? አሰራራቸው ትክክል ካልሆነ፣ ይሄ አካሄድ ትክክል አይደለም በሚል እንጽፋለን፣ አስተያየት እንሰጣለን፡፡ ከዛ ውጭ ግን እኔ ለ27 ዓመት ስጮህለት የነበረውን፣ የማምንበትን እንዲሆን የምመኘውን፣ የአገር መሪው ሲተረጉመው፣ እውን ሲሆን እያየሁ እንዴት እቃወማለሁ፡፡
ለመቃወም አይደለም የተፈጠርኩት፤ ሚዲያውም የተቋቋመው ለመቃወም አይደለም፡፡ ስለዚህ ሰዎች ይህን ግንዛቤ ውስጥ እንዲያስገቡልኝ እፈልጋለሁ፡፡ ሁለተኛ፤ አሁን ኢትዮጵያ ውስጥ ያለው ነገር በጣም አደገኛ ነው፡፡ ነፃነት ከጨለማ ውስጥ ሲወጣ ያልተጠበቀ ነገር ታይቷል፡፡ ከ40 ዓመት በላይ አገራቸውን ያላዩ ሰዎች፣ አገራቸው ገብተዋል፡፡ ዛሬ ያለ ከልካይ አገራቸው ገብተው የሚወጡበት፣ ከፈለጉም እዚሁ ኑሮ መስርተው፣ መኖር የሚችሉበት ሁኔታ ተፈጥሯል፡፡ ሁሉም ተቃዋሚ ገብቷል፤ ኢሳትን ጨምሮ ሁሉም ሚዲያ ገብቷል፡፡ በዚህ ሁኔታ ውስጥ ይህን ነፃነት ለመቀልበስ፣ የቀደመውን የጭቆናና የአፈና አገዛዝ ለመመለስ ደፋ ቀና የሚሉ አካላት አሉ፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ትንንሽ የሆኑ አገርና ዘውድ የሚመኙ ቡድኖች አሉ፡፡ እነዚያ በሁለት ጫፍና ጫፍ የሚሳሳቡ ወገኖች፣ መልሰው ወደ ቀውስና መከራ ነው የሚከትቱን፡፡ ስለዚህ ይሄ መንግስት ተረጋግቶ፣ በደንብ መሰረት ይዞ፣ እንዲቆም መደገፍ ማለት ኢትዮጵያን መደገፍ ነው ብዬ ነው የማምነው፡፡ ይህ መንግስት መሰረት ይዞ ኢትዮጵያ በትክክለኛ ሀዲዷ ላይ እንድትቀጥል፣ ይህን መንግስት ከመደገፍ ውጪ ያለው አማራጭ አይታየኝም፡፡
ተቋማትን ማደራጀትና መገንባት አለበት፡፡ እነ አውሮፓና አሜሪካ ላይ ባንደርስ እንኳ እንደነ ኬኒያ ያሉ ጐረቤቶቻችን የደረሱበት እንድንደርስ መደረግ አለበት፡፡ ለዚህ ደግሞ ኢትዮጵያን የሚል፣ አገሩን የሚወድ፣ ልጆቹ እኛ ባለፍንበት ሰቆቃ እንዳያልፉ የሚመኝ ሁሉ፣ ለውጡን መደገፍና ማጠናከር አለበት፡፡ በግሌም ይህን አደርጋለሁ፤ እንደ ሚዲያም ይህንን እናደርጋለን፡፡
አጋጣሚ ሆኖ ሁሉንም ቤተሰቦቼን በሰላም ነው ያገኘኋቸው፤ እግዚአብሔር ይመስገን፡፡ በዚህም ደስተኛ ነኝ፡፡ ቤተሰቦቼን በነበረው ሁኔታ ወዲያውኑ ማየት ባልችልም ደህና አግኝቻቸዋለሁ፡፡ አባቴ ኤርፖርት ድረስ መጥቶ ነበር፡፡ እናቴም ሆቴል መጥታ አግኝታኛለች፡፡ ከዚያም በኋደኞቼ በአብሮ አደጐቼ፣ ተወልጄ ባደግኩበት በሽሮሜዳ፣ በከፍተኛ ዝግጅት፣ የሚገርም አቀባበል አድርገውልኛል፡፡ ሁሉንም በአንድ መድረክ አግኝቼ ሰላምታ አቅርቤ አመስግኛለሁ፡፡ ይሄ ለእኔ ትልቅ ደስታና ክብር ነው። በአጭር ጊዜ ይሆናል ብዬ አላሰብኩም፡፡ እርግጥ ትግሉ ተስፋን የሰነቀ እንጂ የምድረበዳ ጩኸት አይደለም፡፡ ስለዚህ ለውጥ ይመጣል ብዬ ባምንም፣ በዚህ ፍጥነት አልጠበቅኩም ነበር፡፡ ጨቋኝ መንግስት መውደቁ እንደማይቀር እርግጠኛ ነበርኩ። እንደውም መውደቁ አይቀርም፣ እንዳይወድቅብን አል ነበር፡፡
እውነት ነው አንድ ሰው ከ20 ዓመት በላይ ከአገሩ፣ ከወገኑ፣ ከቤተሰቡና ከጓደኞቹ ሲለይ የሚፈጥረው ስሜት ይታወቃል፡፡ እኛ ተሰደን ብቻ ሳይሆን በግዞት የኖርነው፡፡ ለምን ካልሽኝ፣ ከአገር የወጣነው አስገዳጅ ሁኔታ ተፈጥሮ ነው፡፡ ከአገሬ ውጭም ስኖር ተመልሼ የምመጣበት ሁኔታ አልነበረም። እኔ ከአገሬ ከወጣሁ ጀምሮ ሥርዓቱ በህዝብ ላይ የሚያደርሰውን ጭቆና ስቃወም ነው የቆሁት፡፡ በዛም ምክንያት በሀሰት ክስ አሸባሪዎች ብለውን፣ የሀሰት ዶሴ ይዘው ፍርድ ቤት እየተመላለሱ፣ የ15 ዓመት እስራት ተፈርዶብኝ ነበር፡፡ እስከዚህ ድረስ ነው ስርዓቱ እኛን ለማሳደድና ለማባረር ሲሰራ የነበረው። አሁን ላይ ያሁሉ አልፎ የኢትዮጵያ ህዝብ በነፃነት መተንፈስ ጀምሮና የተሰበረ አንገቱን ቀና አድርጎ ለማየት በመብቃቴ፣ እግዚአብሔርን አመሰግናለሁ። እኔ ስመኝ የነበረው ይሄን ነው፡፡ ነፃነት ሳይመጣ አገሬ ብመለስ ትርጉም የለውም፡፡ ነፃ የሆነ ህዝብና አገር በሌለበት፣ ወደ አገር መመለስ ምንም ጣዕም፣ ምንም ትርጉም አይኖረውም። ስለዚህ እስከዛሬ አለመመለሴ አልቆጨኝም፡፡ ነገር ግን የቆጨኝ ያጠፋነው ጊዜ ነው፡፡ እንኳን አንድ አገርና ህዝብ፣ እንስሳትም ነፃነታቸው ተከብሮ መኖር አለባቸው፡፡ በሰለጠነው ዓለም እንኳን የሰው የእንስሳትም ነፃነት ይከበራል፡፡ የእኛ ህዝብ ማንነቱ ተገፎ፣ ስብዕናው ተደፍሮ፣ ከእንስሳት በታች ነበር የሚኖረው፡፡ በየእስር ቤቱ ጥፍሩ እየተነቀለ፣ ዘግናኝ ኢ-ሰብአዊ ድርጊት እየተፈፀመበት፣ ብልቱ እየተኮላሸ ነው የኖረው፡፡ ይህን የሚያደርገው ደግሞ መንግስት ነው፡፡ መንግስት አገርን ማስተዳደርና ወደ ልማት መምራት እንጂ ዜጎችን እያፈኑ እያሰሩ፣በየወህኒ ቤቱ ማሰቃየት የመንግስት ስራም ኃላፊነትም አይደለም። ስለሆነም ላለፉት 27 ዓመታት አገሪቱ መንግስት አልነበራትም ብዬ በድፍረት እናገራለሁ፡፡ አገሪቱ ላይ የነበረው አንድ የተራ ወንበዴ ስብስብ ነበር፡፡ ሥራውም የአንድ ተራ ወንበዴ ተግባር ነበር፡፡
በዚህ በ27 ዓመት ወንበዴው ቡድን የኢትዮጵያን ወርቃማ ጊዜ አባክኖ፣ ወንድማማቾችን በዘርና በጎሳ እየከፋፈለ እርስ በርሳቸው እንዲባሉ እንዲናከሱ በማድረግ፣ ሥልጣኑን ለማራዘምና ለዘረፋ ተጠቅሞበታል፡፡ አገርም ህዝብም ተዘርፈዋል፡፡ ይህቺ አገር አጥንቷ እስኪቀር በህውሃትና በእነሱ ጋሻ ጃግሬዎች ተግጣለች፡፡ ይሄ ሲሆን እኛ በሩቅ ሆነን እጃችንን አጣጥፈን አልተቀመጥንም ታግለናል፡፡ በተለይ ኢሳትን ካቋቋምን ጀምሮ፣ በዛ ጨለማ ዘመን ብርሃን ሆነን ዘልቀናል፡፡ ይሄ ያኮራኛል፤ ስለዚህ ዛሬ የታገልንለት ዓላማ ተሳክቶ፣ በነፃነትና በኩራት፣ ወደ አገሬ ስመለስ፣ የተሰማኝ ደስታ በጣም ከፍተኛ ነው፡፡ ህዝብም አንፃራዊ ሰላም አግኝቶ በማየቴና የዶ/ር ዐቢይ አህመድ መንግስት ብዙ ተስፋ ፈንጣቂ ነገሮችን እያሳየ በመሆኑ ደስተኛ ነኝ፡፡ በአሁኑ ሰዓት ቆራጥና ለነፃነት የቆመ መሪ አግኝተናል፡፡ በዚህም ኩራት ይሰማኛል፡፡ በአጠቃላይ፣ እግዚአብሔር፣ ለኢትዮጵያና ለህዝቧ ትልቅ ሥራ የሰራበት ጊዜ ነው። ወደፊት ህዝቡ ተመልሶ ወደ ጭቆና እንዳይገባ፣ የተገኘውን ነፃነት የመጠበቅ ኃላፊነት የሁላችንም ነው፡፡ እዚህ መጥቼ ይህንን ሁሉ ማየት መቻሌ ጠቅለል ሳደርገው፣ የአምላክ ገፀ በረከት ነው እላለሁ፡፡
ከአገር ቤት ከመውጣቴም በፊት ሲፈፀሙ የነበሩ በደሎችን ስቃወም ነበር፡፡ እኔ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተማሪ ሳለሁ፣ 42 ያህል ምሁራን፣ ፕሮፌሰሮች ዶክተሮች ተባረሩ፡፡ የሜዲካል ትምህርት ቤቱን ያቋቋሙትን ፕሮፌሰር አስራትን አባሮ ዩኒቨርሲቲ ማለት አይገባኝም ለእኔ፡፡ እነ ፕሮፌሰር መስፍን፣ እነ ዶ/ር ታዬ ወልደሰማያት፣ እነ ዶ/ር ምንዳርአለው /አሁን በቅርቡ በቴሌቪዥን ቃለ ምልልስ ሲሰጡ በአድናቆት ልቤን ሞልተውታል/ እነዚህን የመሳሰሉ ትልልቅ የአገር ዋልታዎች ተባረሩ፡፡ ያኔ እኔ ይህንን በመቃወምም የተማሪዎች መሪ ነበርኩኝ፡፡ በዛ ምክንያት ታስሬም ነበር፡፡ ያኔ እዚህም አገር ኖርኩ ተሰደድኩም፣ ይህንን ሥርዓት መታገል አለብኝ ብዬ ለራሴ ቃል ገባሁ፡፡ ይህ የሆነው በእኛ አቆጣጠር በ1985 ዓ.ም መሆኑ ነው፡፡ ለሁለት ወራት ያህል በአስቸጋሪ ሁኔታ ታስሬ ነበር፡፡ በነገራችን ላይ የኤርትራ ህዝበ ውሳኔ ትክክል አይደለም ብለን ተቃውመን ሁሉ ነበር፡፡ ከዚያ በኋላ ነው ብዙ ነገሮች የተወሰዱት፡፡ ከዚያም በብሔራቸውና በፖለቲካ አመለካከታቸው ፕሮፌሰሮች እየተመረጡ ተባረሩ፡፡ ይሄ ትልቅ ጥፋት ነው፡፡ ይህን ያደረጉት ደግሞ አቶ መለስ ዜናዊ ነበሩ፡፡ አቶ መለስ፣ ሁሉም እንደሚያውቀው፣ በርካታ ኢትዮጵያውያንን የሚጎዱ ውሳኔዎች የወሰኑ ሰው ናቸው፡፡
አንደኛ፣ ዋናውና አስከፊው፤ እነዚህን ምሁራን ማባረራቸው ነው፡፡ ለምን ካልሽኝ፣ አገር ያለ ምሁር ዋጋ የላትም፤ አንድ አገር የተማረ ዜጋ ከሌላት አታድግም፤ እነዚህ ምሁራን ሲባረሩ በስርዓቱ ላይ ተስፋ ቆረጥኩ፤ መታገልም ጀመርኩኝ፡፡
መወዳደርም አለበት፡፡ እንዳልኩሽ አንድ ትልቅ የትምህርት ተቋም፣ የሀሳብ ነፃነትን የማያከብር ከሆነ፣ መጀመሪያም ዩኒቨርሲቲ ሊባል አይችልም፡፡ የህሊናና አካዳሚክ ነፃነት ለአንድ ዩኒቨርሲቲ ወሳኝ ቁም ነገሮች ናቸው፡፡ ይሄንን ጥሶ መምህራንን እየመረጠ ማባረሩ፣ ከደርግ የጄነራሎች ግድያ አይተናነስም። ሰዎቹን አልገደላቸውም እንጂ የዩኒቨርሲቲውን አላማና ግብ ገድሏል፡፡ ወደ አወጣጤ ስንመለስ፣ ከመውጣቴ በፊት በጋዜጠኝነት ከእነ እስክንድር ነጋ ጋርም ሰርቻለሁ፡፡ ያኔ እስክንድር “ሀበሻ” የተባለ የእንግሊዝኛ ጋዜጣ ይሰራ ነበር፤ ለተወሰነ ጊዜ አብሬው ሰርቻለሁ፡፡ ከዚያ ኢትዮጵያን ሄራልድ ላይም ሰርቻለሁ፡፡ ኢትዮጵያን ሄራልድ መስራቴ አይን ገላጭ ነበር፡፡ ይበልጥ ሥርዓቱን እንዳውቀው አድርጎኛል፡፡ ሥርዓቱ ከፋፋይ፣ ጨቋኝና በአድልኦ የተሞላ መሆኑን በግልፅ ያሳየኝ ኢትዮጵያን ሄራልድ መስራቴ ነው፡፡ ለትምህርት ወደ አሜሪካን አገር ልወጣ ስል እንቅፋት ፈጠሩብኝ፡፡ በኋላ የሮይተርስ የሚዲያ አውታር የስልጠና ዕድል ሰጥቶኝ ለንደን ሄድኩኝ፡፡ ለንደን እንደሄድኩኝ የፖለቲካ ጥገኝነት ጠየቅኩኝ፡፡ ምክንያቱም ወደ ኢትዮጵያ ተመልሼ የምመጣበት ዕድል አልነበረኝም፡፡ እኔም ደግሞ በአገሬ ነፃ ሆኜ መስራትና መኖር የምችልበት ሁኔታ ከሌለ መመለሴ ትርጉም ስለሌለው፣ በዚህ አስገዳጅ ሁኔታ ተሰደድኩ፡፡ ለዘጠኝ ዓመት ለንደን ቆይቻለሁ። በቆይታዬ “Addis Voice.com” የተሰኘ ታዋቂ ድረ-ገፅ ከፍቼ ለ10 ዓመት ሰርቼበታለሁ፡፡ ይህን ድረ-ገፅ ኢሳት ሲቋቋም ትኩረቴን ወደ ኢሳት በማድረጌ ነው የተውኩት፡፡ በአጠቃላይ እንደ አክቲቪስት ብዙ ሰርቻለሁ፡፡
ለውጡ አብዮታዊ ለውጥ ነው፤ ስር ነቀል ለውጥ ነው፡፡ ምክንያቱም ኢህአዴግ የተከለውንና ያሳደገውን መጥፎ ነገር ሁሉ የነቀለ ነው፡፡ ኢህአዴግ፤ አብዮታዊ ዴሞክራሲ በሚባለው በዓለም ላይ የሌለና እርስ በእርሱ በሚጋጭ ርዕዮተ አለም ነው ሲደናበር የኖረው፡፡ አብዮታዊ ዴሞክራሲ የሚባል ርዕዮተ ዓለም፣ በዓለም ላይ የለም፡፡ አብዮትና ዴሞከራሲ ሁለቱ የሚቃረኑ እንጂ አብረው የሚሄዱ አስተሳሰቦች አይደሉም፡፡ ዴሞክራሲ በሂደት የሚያድግ ነው፡፡ አብዮት በስር ነቀል ለውጥ የሚመጣና ብዙ ነገሮችን የሚቀይር ነው፡፡ አንደኛ ኢህአዴግ አብዮታዊ ሆኖ አያውቅም፤ አብዮታዊነት ህዝብ መርገጥና መጨቆን ነው ካልተባለ በስተቀር፡፡ ዴሞክራሲንም አያውቁትም፤ ዴሞክራሲ ማለት በህዝብ ፍላጎት መኖር ማለት ነው፡፡ ምርጫ ኢትዮጵያ ውስጥ ተደርጎ አያውቅም፤ምርጫ አክብረው አያውቁም። የተደረጉት ምርጫዎች ሁሉ የይስሙላ ናቸው፡፡ በአጠቃላይ ኢህአዴጎች ጨቋኝ፣ በዝባዥ፣ ዘራፊ እንጂ አብዮታዊም ዴሞክራሲያዊም አልነበሩም። ቃሉንም ትርጓሜውንም በአግባቡ አያውቁትም፡፡ የሽፍታ ሥርዓትና ስብስብ ነበር፡፡ የራሳቸውን ህገ መንግስት እንኳን የሚያከብሩ ነበሩ፡፡
አሁን የስርዓቱ ቁንጮ የነበሩት እነ አቶ በረከት ስምኦን መታሰራቸውና በህግ ተጠያቂ መሆናቸው በራሱ ለውጡን ትልቅ ያደርገዋል። ለውጡን ምን ፈተና ይገጥመዋል ላልሽው፣ አንድ ለውጥ ሁልጊዜ ሲመጣ ጥቅማቸው የሚነካባቸውና የቀደመው ስርዓት ተጠቃሚ የነበሩ፣ የቀድሞውን ስርዓት ለማስቀጠልና ለውጡን ለማኮላሸት መፍጨርጨራቸው አይቀርም፡፡ በመላ አገሪቱ መረጋጋት እንዳይፈጠርና ለመቀልበስ እንዲያመቻቸው እዚህም እዛም እሳት የመለኮስ ስራውን ተያይዘውታል፡፡ ገንዘብ በየቦታው እየበተኑ፣ አንዱን በሌላው ላይ በማነሳሳት አለመረጋጋት በመፍጠር ላይ እንዳሉ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ ይህ የወቅቱ የለውጡ ፈተና ቢሆንም በጥሩ ሁኔታ ከተመራ በቶሎ ይከሽፋል እንጂ ለውጡ አይቀለበስም፡፡ ህወሐት በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች ከእነሱ ጋር የጥቅም ተጋሪ የነበሩትን ሁሉ እያነሳሱ፣ ሁከት በመፍጠር ላይ ናቸው፡፡ ይህን በማድረግ ለውጡን ለመቀልበስና አዲሱ የአገር መሪ መምራት እንዳልቻለ ለማስመሰል ይሞክራሉ፤ አይሳካም፡፡ በየቦታው ሰው እየሞተ፣ አካል እየጎደለና ንብረት እየወደመ መሆኑ አሳዛኝ ቢሆንም ለውጡ አይቀለበስም፡፡ ለምን ከተባለ፣ ህዝቡ ከልቡ የተቀበለው ለውጥ ነው፡፡ ከዚህ በኋላ የህወሓት የበላይነት የሚባል ነገር አይኖርም፡፡
እንዲህ ዓይነት ነገር የሚመጣ ከሆነ መታገል ነው፡፡ ነገር ግን ይመጣል የሚል እምነት የለኝም፡፡ ዶ/ር ዐቢይና የስራ አጋሮቻቸው፣ ሁሉም ዜጋ እኩል እንዲከበርና ኢትዮጵያ የሁሉም አገር እንድትሆን ነው እየሰሩ ያሉት፡፡ ሁኔታዎችና ድርጊቶች የሚያሳዩትም ይህንኑ ነው፡፡
ኢሳት ከተቋቋመ ጀምሮ ለለውጥ የታገለ ሚዲያ መሆኑን ሁሉም የሚያውቀው ሀቅ ነው፡፡ አሁንም አገሪቱ ተረጋግታ ወደተሻለ አቅጣጫ እንድትሄድ የበኩሉን አዎንታዊ አስተዋፅኦ የማድረግ እቅድ አለው፡፡ የበለጠ አቅሙንም ጉልበቱንም አጠናክሮ ስራውን ይቀጥላል፡፡ እኛ ሁላችንም ጋዜጠኞች ብቻ ሳንሆን የመብት ታጋዮችም ነን፡፡ ይሄ ጠቅሞናል አልጎዳንም፡፡ ኢሳት በአሁኑ ሰዓት የትግል ሚዲያ አይደለም፡፡ አስተዋፅኦውን ቢቀጥልም የቀድሞው አይነት ትግል ቆሟል፡፡ ነገር ግን በመንግስት በኩል የስልጣን መባለግ፣ አድልኦ እንዳይፈጸም፤ መብት እንዳይገፍ ሚዲያ ትልቅ ሚና የሚጫወት በመሆኑ፣ ያንን በማጋለጥ አሁን መቶ በመቶ ያልጠፋውን ሙስና ከመዋጋት ወደ ኋላ አንልም፡፡ ኢሳትም እንግዲህ አገሪቱንና ለውጡን በማገዝ ችግሮች እንዲስተካከሉ፣ ክፍተቶችን በማሳየት በኩል፣ የራሱን ሚና የሚጫወት ይሆናል፡፡
ባለፈው መስከረም፣ እነ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ በመጡበት ጊዜ፣ ሂደቱን ለመዘገብ ነበር የመጣሁት። በየሄዱበት ሁሉ አብሬ እየተጓዝኩ፣ አጠቃላይ ሂደቱን ዘግቤያለሁ፡፡ ያኔ ስመጣ ከ10 ዓመት በኋላ ነበርና የአገሬን መሬት የረገጥኩት፣ በተለይ ከአውሮፕላን ስወርድ፣ እግሬ ሁሉ ይንቀጠቀጥ ነበር። የእውነት ነው ወይስ ህልም? እያልኩ ነበር። የምሬን ነው የምልሽ፣ ወንድ ልጅ የሚያለቅሰው በውስጡ ነው የሚለው እኔ ላይ አልሰራም፤ እንባ አውጥቼ ነበር ያለቀስኩት፡፡ የትውልድ አካባቢዬ ኮምቦልቻም ሄጄ ቤተሰቤን አግኝቼ ነው የተመለስኩት፡፡ ያኔ የተሰማኝ አሁን ለመጀመሪያ ጊዜ የመጡት ጓደኞቼ የተሰማቸው ነበር። አሁን ለሁለተኛ ጊዜ ስመጣ ደግሞ የመግባትና የመውጣት ነፃነቴ እንደተከበረ እርግጠኛ የሚያደርግ የደስታ ስሜት ተሰምቶኛል፡፡ ለምን ብትይ ታስረን ተሰደን፣ በውርደት ነበር የሄድነው። አሁን በክብርና በፍቅር ተመለስን፡፡ በፊት አንድ ቀን አገራችን እንገባለን ስንል፣ ቅዠታሞች እያሉ ሰዎች ይሳለቁብን ነበር፡፡ ግን ነገሮች ካሰብናቸው ፈጥነው ተቀይረው፣ ይሄው ለሃገራችን በቅተናል፡፡ እግዚአብሔር ይመስገን፡፡
በየዓመቱ የኢሳትን የምስረታ በዓል በተለያዩ አገሮች እናከብራለን፡፡ ስናከብር አንድ ቀን ኢሳት ኢትዮጵያ ይገባል እንል ነበር፤ ልክ እኛ አገራችን እንገባለን እንደምንለው ማለት ነው፡፡ በስዊዲን በለንደንና በተለያዩ የአውሮፓ አገሮች ከደጋፊዎችን ጋር እናከብራለን፡፡ ታዲያ የዛሬ ዓመት ስናከብር፣ “የዛሬ ዓመት ይህን በዓል አዲስ አበባ እናከብረዋለን” አልኩኝ፡፡ ምን ታይቶህ ነው ላልሺኝ፣ ተስፋ ብቻ ነበር፡፡ ያኔ ሁሉም ነገር ጨለማ ነበር፤ የሚታይ ነገር አልነበረም፡፡ እግዚአብሔር እኮ በምድረ በዳም ያዘንባል፡፡ እናም የዛሬ ዓመት በድምቀት አዲስ አበባ እናከብራለን ስል በኢሳት ተላልፎ ስለነበር፣ ማህበራዊ ሚዲያ ላይ እኔን መቃወም ቋሚ ስራቸው የሆነ ልጆች ነበሩ፤ እነዚህ የህውሓት ልጆች “አንተ ቅዠታም ስትቃዥ ትቀራለህ” ብለው ፃፉብኝ፡፡ “እንዴት አስበኸው ነው እዚህ የምታከብረው?” ብለው የስድብ ናዳ አወረዱብኝ። ነገሩ ዓመት ሳይሞላው፣ አገራችንን ረገጥን፤ ክብር ለእግዚአብሔር ይሁን፡፡
በነገራችን ላይ አሁን ቃለ ምልልሱን እያደረግሁ ያለሁት በራሴ ጋዜጣ ላይ ነው፡፡ ይሄ ደስታዬን ጨምሮታል፡፡ አዲስ አድማስ በደንብ፣ ብዙ ካወቅኩባቸው ጋዜጦች አንዱና ግንባር ቀደሙ ነው። እጅግ የምወደው ጋዜጣ ነው፡፡ በተለያዩ ጊዜያት ስፅፍ የምጠቅሰው፣ ከግል ፕሬሶች የማልረሳው ነው፡፡ አሁን ደግሞ እናንተ ተተክታችኋል፤ በጣም ደስ ይለኛል፡፡ ከአዲስ አድማስ ቀጥሎ ሀዳር ጋዜጣ ላይ ዋና አዘጋጅ ነበርኩኝ፡፡ ከአዲስ አድማስ በፊት ዩኒቲ ዩኒቨርስቲ ያሳትመው የነበረው ዕለታዊ አዲስ ጋዜጣም ላይ ሰርቻለሁ፡፡ ሃዳር ላይ ከጋዜጠኛ ዳዊት ከበደ ጋር በአጭር ጊዜ ብዙ ሥራዎችን ሰራን፤ ግን ከዳዊት ጋር አለመግባባት ተፈጠረ፡፡ የሚገርምሽ ህዳር የሚወጣው ባልተለመደ መልኩ ሀሙስ ቀን ነበር፡፡ ከኤዲቶሪያል ጀምሮ አብዛኛውን ጽሑፍ የምጽፈው እኔ ነበርኩኝ፡፡ ጋዜጣው ኮፒው እየጨመረ፣ ተቀባይነቱ እየበዛ በመጣበት ሰዓት፣ ምርጫ 97 እየመጣ፣ ሁሉም ነገር በተፋፋመበት ሰዓት፣ ዳዊት ባልሆነ ነገር ምክንያት ፈጥሮ ተጋጨን፡፡
ወደ ፒያሳ እየሄድኩ ነበር፤ አራት ኪሎ ጆሊ ባር ጋር ወረድኩኝ፡፡ ረቡዕ ቀን ነው፤ ጋዜጣችን የሚወጣው ሀሙስ ነበር፤ እናም የድሮው የሮዝ መጽሔት ባለቤት፣ አዲስ አድማስንም ሀዳርንም የሚያከፋፍለው እንዳልክ፣ አገኘኝ፡፡ “እንዴ ጋዜጣው የሚወጣው ነገ ነው፣ እዚህ ምን ትሰራለህ?” አለኝ። ለቀቅኩ አልኩት፡፡ “መቼ” ሲለኝ፤ አሁን፡፡ “ደረጀ፤ እኔ’ኮ አንተን እፈልግህ ነበር፤ አንድ ሰው ጋዜጣ ለማሳተም ይፈልጋል፤ ፈቃዱን እየገበረበት እጁ ላይ ነው” አለ፡፡ እና የጋዜጣ ፈቃድ አለው ነው የምትለኝ ስለው፣ አዎ አለ፡፡ ከዳዊት ጋር ስወጣ በወረቀት የተፃፈ አምስት ዜና ይዣለሁ፡፡ አንድ አርቲክልም ጽፌ ይዣለሁ፡፡ “አሁን ላገናኛችሁ” ሲለኝ፤ እባክህ ጥራው አልኩት፡፡ የነፃነት ጋዜጣ ባለቤት ዘካሪያስ ተጠርቶ መጣ፡፡ ጊዜው ለጋዜጣ ጥሩ ነበር፡፡ “ነፃነት የሚባል ጋዜጣ ለማሳተም ፈቃድ አለኝ፤ ግን ሙያተኛ ባለማግኘት ቆየሁ” አለኝ። የሚገርምሽ የጋዜጣ ሙያተኛ አይደለም እንጂ በቂ ቢሮ፣ ኮምፒዩተርና መሰል ነገሮችን አሟልቶ ቁጭ ብሏል። ከዚያ ነፃነትን ለመስራት በዛው ቀን ከሰዓት ቢሮ ገባን፡፡ አምስት ዜና ይዣለሁ፡፡ የዜና ገፅ ሞላ፤ አንድ አርቲክልም ነበረኝ ብዬሻለሁ፡፡ ከዛ ርዕሰ አንቀጽ ፃፍኩኝ፡፡ ዘካሪያስ “ደረጀ፤ ግዴለህም በዚህ ሳምንት አንችልም፤ በቀጣዩ ሳምንት በደንብ እንሰራለን” አለ። “አይ ለመጀመሪያ ጊዜ በ8 ገጽ ሰርተን እናውጣው” አልኩት፡፡ ለምን? የሚሞትብኝ ዜና እጄ ላይ አለ፡፡ የዛን ቀን ደግሞ 9.00 ሰዓት ላይ ቅንጅት መግለጫ ስለነበረው፣ ሁለት ልጆች ልኬ፣ እሱን ሪኮርድ አድርገው አመጡልኝ፡፡ ሰርቼ ጨረስኩኝና ሰባቱ ገፅ ሞልቶ፣ አንድ ገፅ ቀረን፡፡ ያኔ ገና የምርጫው ውጤት አልተገለፀም ነበር፡፡ የጀርባውን ገፅ፣ በትልልቅ ባለስልጣናት ፎቶ ሞላሁና፣” የዛሬ አምስት አመት ሰው ይበለን” ብዬ ዘጋሁት፡፡
እንዴታ! ከህዳር ጋር እኩል ወጣ፤ በመጀመሪያው እትም በስምንት ገፅ፣ በነጭና ጥቁር ቀለም ወጥታ፣ 40 ሺህ ኮፒ የተሸጠች ነፃነት ጋዜጣ ናት፡፡ በቀጣዩ ሳምንት ሁለት ጋዜጠኞች ጨመረልኝ፤ ባለ 16 ገፅ ባለ ቀለም ሆኖ ወጣ፡፡ በህይወቴ በጋዜጠኝነት ታሪኬ፣ የምገረምበት፣ የማስታውሰው ይሄ ነው፡፡ ነፃነት እስከ 130 ሺህ ኮፒ ታትማ የምትሸጥ ጋዜጣ ሆና ነበር፡፡ ሀዳር 35ሺ እና 40ሺህ ኮፒ ላይ ቆመ፡፡ እኔም አንድም ቀን ስራ ሳልፈታ ነው የጀመርኩት፡፡
እንዳልሺው ከምርጫ 97 በኋላ ለሁለት ዓመታት ያህል ታስረን፣ መጀመሪያ ሲሳይ አጌና፣ ሰርካለም ፋሲል፣ እኔ፣ እስክንድር ነጋ----በአጠቃላይ 8 ጋዜጠኞች፣ ከእነ ኢንጅነር ሃይሉ ሻውል ቀድመን በነፃ ተለቀቅን። ከወጣን በኋላ የተፈታነው ጋዜጠኞች መወያየት ጀመርን። እስክንድር እዚሁ ነው የምቀረው አለ፡፡ እንስራ ብለን ነበር፤ ፈቃድ እንደማይሰጥ ሲሳይና እስክንድር ቀድመው ሰሙ። የምንሰራባቸው ጋዜጦች ተዘግተዋል። እንደ ዜግነታችን፣በአገራችን ላይ ሰርተን መኖር አለብን። በሌላ በኩል፤ አቃቤ ህግም፣ “ይግባኝ እላለሁ” ማለትና ማስፈራራት ጀመረ፡፡ ደህንነቶች እየደወሉ፣ ማወክና ያልተገቡ ነገሮችን ማድረግ ጀመሩ፡፡ ይሄ ሁሉ አላስጨነቀንም። ዋናው ሰርተን የመኖር መብታችንን ተነጠቅን፡፡ በዚህ ጊዜ እኔ እና ፋሲል የኔዓለም (የአዲስ ዜና ጋዜጣ ባለቤት) ሆነን፣ እዚህ ሰርተን ካልኖርን፣ ሞራላችንም ከሚነካ ከዚህ አገር ወጥተን፣ ቴሌቪዥንም ይሁን ድረ-ገፅ ሚዲያ አቋቁመን ለምን አንሰራም። በህዝቡ ላይ የሚደርሰውን አፈናና ጭቆናስ ለምን አናጋልጥም አልን፡፡ በወቅቱ ደግሞ በውስጣችን ቁጣም ነበር፡፡ ሲሳይና እስክንድር እዚሁ ለመስራት ይፈልጉ ስለነበር አንገራገሩ። እኔና ፋሲል ግን ተነስተን ኬንያ ገባን፤ 1998 ዓ.ም መጨረሻ ነው፡፡ በወቅቱ የእኛ ጉዳይ በተለያዩ ሚዲያዎች ተገልጾ ስለነበር፣ ቪኦኤም ጀርመን ድምጽም ቃለ ምልልስ አደረጉልን፡፡ ኬኒያ ያሉት የዩኤን ሰዎች በፍጥነት ተቀበሉን። በነገራችን ላይ እኛ ኬንያ ብዙ አልቆየንም፤ በሶስተኛው ወር ነው ሆላንድ የገባነው። አምስተርዳም በገባን በሁለት ዓመታችን ነው ኢሳት የተቋቋመው፡፡ እስክንድርና ሲሳይ የቀድሞዎቹ ቢዘጉም “አዲስ ፈቃድ ስጡን” እያሉ ይጠይቁ ነበር፡፡ መንግስት እንደለመደው ለግማሾቹ እናት፣ ለሌሎቹ የአንጀራ እናት መሆኑን ተያያዘው፡፡
ኢሳት ሲነሳ ፊት ለፊት ስለምንታይ እኛ ነን የምንመሰገነው፤ ነገር ግን ከጀርባ ሆነው ገንዘባቸውን ጉልበታቸውን ሙያቸውን የሰጡ፣ ብዙ አገር ወዳጆችም ውጤት ነው፡፡ ከዚያ ቀጥሎ፣ ኢሳት እዚህ የደረሰው ራስን ማመስገን አይሁንብኝ እንጂ በጋዜጠኞቹ ቁርጠኝነትና ተስፋ አለመቁረጥ ነው፡፡ ለዓላማ ነበር የምንሰራው፡፡ ለገንዘብ ቢሆን፤ ከታክሲ መንዳት ጀምሮ በርካታ የስራ አማራጭ አለ፡፡ እኛ ብር ከተገኘም ተገኘ፣ ካልተገኘም ለአላማ ብለን ኪሳችን ባዶ ሁሉ ሆኖ እንሰራ ነበር። ሚዲያው እንዳይቆም ሌትና ቀን እንጨነቅ ነበር፡፡ ግን አላማችንን ያሉ ከላይ የጠቀስኳቸው አገር ወዳዶች ይደግፉን ጀመር። ኢሳት አንድ ጊዜ ጃም ተደርጐ ሲመለስ እኮ ብዙ ገንዘብ ነው የሚያስፈልገው፡፡ ሌላው ፈተና የመረጃ ምንጭ ነበር። በተለይ አሸባሪ ተብለን ከተፈረጅን በኋላ ብዙ ሰው በኢሳት ለመቅረብ ፈራ፡፡ የፖለቲካ ፓርቲ መሪዎች ሁሉ እስኪ እለፉን ማለት ጀመሩ። በዚህ አጋጣሚ አርቲስቶቻችን፣ በዛ በጨለማ ዘመን፣ ነፍሱን ይማርና አርቲስት ታምራት ደስታና ጐሳዬ ተስፋዬ ቃለ ምልልስ ሰጥተውናል፡፡ በጣም አስቸጋሪ ጊዜ ነው ያሳለፍነው። እርግጥ በሰውም አይፈረድም፤”እኛ እዚህ ከእናንተ ጋር ከታየን ቤተሰቦቻችን አገር ቤት ይሰቃያሉ” ይላሉ፡፡ እውነት ነው፡፡
ብቻ ባልደረቦቼ፣ መሬት አንጥፈው ከመተኛት ጀምሮ በርካታ ነገሮችን ከፍለዋል፡፡ ከጀርባችን የነበሩት ለፍተው ደክመው በማምጣት፣ ትግሉን ተቀላቅለው፣ እዚህ ደርሰናል፡፡ ዛሬ ደግሞ በኢሳት ቀርቦ ቃለ ምልልስ መስጠት ሁሉም ይፈልጋል፡፡ ይሄ የሚያስደስተን ነው፡፡
እንግዲህ ለውጡን ያመጣው እግዚአብሔር ነው። ለምን ካልሽኝ፣ ለውጡ የመጣው ከውጭ ማለት ከድርጅቱ ውጭ ቢሆን፣ ሰዎችና በሁለት ተቃራኒ ወገኖች ቢሆኑ ብዙ ደም መፋሰስ፣ እልቂት ይፈጠር ነበር፡፡ ነገር ግን ከራሳቸው ሰዎች ሆኖ፣ የወጣቱ ትግልና መስዋዕትነት ተደምሮ በቀስታ አለፈ፡፡ የነፃነት አየር ተነፈስን፤ ውጭ ያለው አገሩን ረገጠ፤ የታሰረ ተፈታ፡፡ ከዚህ በኋላ ህልሜ፣ ለውጡ በፀና መሰረት ላይ ቆሞ፣ ቀጣይነት ያለው ነፃነት፣ በአገሬ ላይ ሰፍኖ ማየት ነው፡፡ ይህንን ለማየት የራስን አበርክቶ ማድረግ ያስፈልጋል፡፡ በግሌ የሚጠበቅብኝን በማድረግ፣ ለውጡን እደግፋለሁ፡፡ ኢሳትም ይህንን ያደርጋል፡፡ አመሰግናለሁ፡፡
More in this category: « ቃለ ምልልስ አዛውንቱ ፖለቲከኛ … በቀጣዩ አገራዊ ምርጫ	“ኢ/ር ታከለ ኡማ የመጡበትን ህጋዊነት እናከብራለን” - ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ »
ከ ገጾች ተመስጧዊ የተሳሳተ ትሪሎሪ በብራንደን ሳንደርሰን የወርቅ ብረት ጠርሙስ ይመጣል ፡፡ ወርቅ አንድ ሚስስት ልጅ የራሳቸውን ያለፈ ታሪክ እንዲመለከት ያስችላቸዋል ፡፡ አልሎማንስተር በሕይወት ውስጥ የተለያዩ ምርጫዎችን ቢያደርጉ ኖሮ ሊሆኑ የሚችሉ ሰዎችን ማየት ይችላል ፡፡ ወርቅ ማቃጠል ብዙውን ጊዜ በስሜቱ አሰቃቂ ነው ፡፡
ዝርዝሮች: የመስታወቱ ጠርሙስ በ glycerin ውስጥ የተንጠለጠለ 24kt የወርቅ ቅጠል የያዘ ሲሆን በፕላስቲክ ቡሽ ይቆማል ፡፡ ቡሽ እንዲወገድ ሀሳብ አንሰጥም ፡፡ የብረታ ብረት ጠርሙሶች ከሚስትቢን ቫይል አንገት ጋር ተለዋጭ ናቸው። ጠርሙሱ 30.5 ሚ.ሜ ቁመት እና 7.4 ሚሜ የሆነ ዲያሜትር አለው ፡፡
ኢትዮጵያ ኩሉ ዝሓቖፈ ምይይጥን ሓሳብ ንሓሳብ ምልውዋጥን ክህሉን ዝተፈላለዩ ድምፅታት ንኽስምዑ ንምግባር ክትሰርሕ ኣለዋ ክብላ ናይ ጀርመን መራሒት ቻንስለር ኣንጌላ መርኸል ተዛሪበን።
ኣብቲ ምስ ቀዳማይ ሚኒስትር ሃይለማሪያም ደሳለኝ ብሓባር ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝሃብኦ ጋዜጣዊ መግለፂ ሃገረን ንሓይልታት ፀጥታ ኢትዮጵያ ስልጠና ምብታን ተቓውሞ ሰልፍታት ንምሃብ ድልውቲ እያ ኢለን ኣለዋ።
ኪዳነ ገብረመድህን ይበሃል ኣብ ኢንስቲትዩት ቴክኖሎጂ መቐለ ተማሃራይ 5ይ ዓመት እዩ። እቲ ሶፍትዌር ብቋንቋ ትግርኛ ዝሰርሕን እኹል መረዳእታ ዜጋታት ክሕዝ ዝገብር ምዃኑ ይገልጽ።
1, የኮሮና ቫይረስ በአለም ላይ ከተሰራጨ ለመጀመርያ ግዜ ትላንት ቫይረሱ ካለባቸው የሞቱት እጅግ ዝቅተኛ ሆኖ ተመዝግቡዋል 2% ሆኖ 3,751 ሰው ብቻ የሞቱ እና ከእስከዛሬው ዝቅተኛው ሆኖ ተመዝግቡዋል አለም ላይ አሁን በቫይረሱ የታያዙ ሰዎች ከ3 ሚሊየን ቢያልፍም እሚሞቱት ግን በከፍተኛ መጠን መቀነስ እንደተቻለ እየታየ ነው ።
2,የእንግሊዙ:- ጠቅላይ ሚኒስትር ቦሪስ ስራውን አደባባይ ላይ ወቶ በወሬ ጀምሩዋል አካኪ ዘራፍ እያለ ነበር በጠዋቱ የእንግሊዝ ህዝብ የመጀመርያውን ትልቅ መስዋትነት እና ጥረት ከፍሎ ሁለተኛው ምእራፍ ላይ ተሻግሩዋል ብሉዋል ፣ አሁንም ህዝቡ ከዚህ ቫይረስ እንዲጠነቀቅ አስጠንቅቀዋል ፣ እንግሊዝ ካለፉት ቀናት ትላንት ለመጀመርያ ግዜ ዝቅተኛውን ሞት አስተናግዳለች 413 ብቻ በሰሞኑ ከ8መቶ ወርዶ አያቅም ነበር
3, የጣልያን:- ዘዋሪ ኮንቴ ሀገራቸው may 4 የተዘጉ ነገሮች እንደሚከፈቱ ተናግረዋል የጣልያን የእግር ኳስ ክለቦችም እየተመረመሩ ልምምድ እንደሚጀምሩ እና ቀስ እያልን በጥንቃቄ ነገሮችን ወደ ነበሩብት ለመመለስ ጥረት እናረጋለን ብለዋል ፣ ካለፉት ተከታታይ ቀናት ጣልያን እንደትናት የሟቾች ቁጥር ወርዶ አያቅም 260 ሽማግሌዎች ብቻ ናቸው የሞቱባት ።
4, ቻይና:- በፕላዝማ ትሪትምነት ህክምና ከ 10 ሺ በላይ በጸና የታመሙ በሽተኞችን እንዳዳነች ተናግራለች ከ 600-700 ቫይረሱ ኖሮባቸው ከዳኑ ሰዎች እንደተጠቀመችም አክላለች ፣ ቻይና ባለፉት ቀናት ምንም አይነት ቫይረስ የተገኘበት እንደሌለም ገልጻለች ሁቤ ግዛት የነበሩ ጥቂት በሽተኞችንም አድና ሆስፒታሎችን ዘግታለች ።
5, ከአውሮፖ:- ብዙ ቫይረሱ ያለባቸውን ሰዎች በማዳን እስፔን አንደኛ ሄናለች ከአለም ደሞ ሁለተኛ ናት ከ 23 ሺ በላይ ቢሞትባትም ካለባት 227ሺ በሽተኛ 118 ሺ እሚሆኑት ድነው እቤት ገብተዋል ትላንትም 288 ሰው ብቻ ሞቶባት ካለፉት ግዚያቶች ዝቅተኞው ሆኖ ተመዝግቡዋል ።
6, ኢራን:- ምንም ኮሮና ቢጫወትባትም ግን በህክምና ዘርፍ ማንም አይስተካከላቸውም ለዛውም በተለያዩ ማእቀቦች ሽባ ሆና ብቻ በቃ ለህክምና ለየት ያለ ተሰጥኦ እንዳላቸው ማንም ያቃል ፣ ካለባት 90,500 በሽተኛ 70 ሺ እሚሆኑትን አድናለች ።
አድማው ከቦታ ቦታ የሚለያይ ቢሆንም፣ የመጓጓዣ አገልግሎት ሰጭ ታክሲዎችና ባጃጆች፤ ሱቆች ምግብ ቤቶችና የመሳሰሉት አገልግሎት በከፊልና በአንዳንድ ከተሞች በስፋት ማቆማቸውን ያነጋገርናቸው ነዋሪዎች ገልጸዋል።
በሌላ በኩል በሌሎች የክልሉ አካባቢዎችም ያነጋገርናቸው ሰዎች የንግድ ተቋማትም ሆኑ አገልግሎት ሰጭ ድርጅቶች ሲሰሩ ውለዋል። የመንግሥት መስሪያቤቶችም ተከፍተው ውለዋል ብለዋል።
የዩናይትድ ስቴይትስ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት የዴሞክራሲ ሰብዓዊ መብትና የስራ ጉዳዮች ረዳትሚኒስትር ቶም ማሊኖውስኪ በዚህና በሌሎችም ጉዳዮች ላይ ከኢትዮጵያ ባለስልጣኖች ጋርተወያይተዋል።
በዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤት የዴሞክራሲ፣ የሰብዓዊ መብቶችና የሥራ ረዳት ሚኒስትር ታም ማሊኖውስኪ ዛሬ አዲስ አበባ ላይ ከኢትዮጵያ ባለሥልጣናት ጋር ተወያይተዋል
የሕዝቡ ችግሮች እስኪፈቱ ድረስ ግን፤ መንግስት የፖለቲካ ምህዳሩን መክፈት፤ የሲቪክ ማሕበራትበኦሮሚያ ሚናቸውን እንዲጫወቱ ማድረግ፤ የጸጥታ ሃይሎች ማእከል ያደረግ ምላሽ ከመስጠትመቆጠብ እንዳለበት ረዳት ሚኒስትሩ ለቪኦኤ ተናግረዋል።
እኔ ከምኑም የለሁበት ተቀዋሚም ደጋፊም አይደለሁም በሚል ጭንብል ተሸፍኖ የሚኖረው ክፍል ሲቀር ሌላው በሁለቱ ጎራ ይመደባል፡፡ በወያኔ ጎራ ያለው ወገን ለአባልነትም ይሁን ለደጋፊነት ያበቃው ምክንያት ምንም ይሁን ባለው አቅም በሚችለው መንገድ የወያኔን ዕድሜ ለማራዘም ያስችላል ብሎ ያመነበትን ይሰራል፡፡ እንደውም አንዳንዱ ያለ ወያኔ መኖር አንደማይቸል ራሱን አሳምኖ ሞቴን ከወያኔ ጋራ ያለ ነው የሚመስለው፡፡ በዚህ ጎራ የተሰለፉ ሰዎች ሆነ ብለው አቅድው ሊገኝ የሚችለውን ውጤት ናፍቀው የወያኔን እድሜ በሚያሳጥር ተግባር ላይ አይሰማሩም፡፡ የውስጥ አርበኞች ካልሆኑ በስተቀር፡፡
በአንጻሩ በተቃውሞው ጎራ ያለው ወገን ለተቀዋሚነት የበቃበት ምክንያትና አንዴትነት የመለያየቱን ያህል ተግባሩም የዛኑ ያህል የተለያየ ነው፡፡ ይህም በመሆኑ መቋሰል መጓተቱን፤መወነጃጀል ጣት መቀሳሰሩን ወደ ጎን አስቀምጦ አንድ ወጥ በሆነ መንገድ ለወያኔ እድሜ ማጠር መስራት አልቻለም፡፡ ይህም በመሆኑ ወያኔ በጥንካሬው ሳይሆን በድክመቱ፣ በእውኑ ሳይሆን በሙቱ ሲገዛ ኖሯል፣. አሁንም እየገዛ ነው ምን አልባትም ወደፊትም! ( መበስበሳቸውን ከነገሩን በኋላ በእኛ ድክመት ህይወት ዘርተው ስንት አመት ገዙን ?)
ከወያኔ ጎራ የተሰለፉት ሥልጣን ሽተውም ይሁን በዘር ተስበው፤ስኳር ልሰውም ይሁን መሬት ብናገኝ ብለው፤አያያዙን አይተህ ወደሚያደላው ብለው መስሎ ተመሳስሎ መኖርን መርጠውም ይሁን ብቻ ባሉበት በተሰለፉበት ለወያኔ ይበጃል ያሉትን በተናጠልም ይሁን በመተባበር ሲሰሩ አኛ ለተያያዝነው ትግል ይበጃል የምንለውን ምን ሰራን ብለን ራሳችንን ከመጠየቅ ይልቅ እነሱ ማውገዙ በእጅጉ የቀለናል፡፡ ዓላማው ምንም ይሁን ምን ያንን ተግባራዊ ለማድረግ ከሚመስለው ተባብሮ በራሱም ተጠናክሮ በጽናት የሚሰራ ይደነቃል፡፡ ዓላማየ የሚለውን ያውም በቃል ሲነገር የተቀደሰ አላማ ያንን ተግባራዊ ለማድረግ የማይጣጣር የማይተባበር መወገዝ መወቀስ ካለበት እርሱ ነው፡፡
የተቃውሞው ጎራ ዥንጉርጉርነት በራሱ አልሞ አቅዶና ታግሎ ውጤት ማምጣት አይደለም ጊዜ የሚፈጥራቸውን አጋጣሚዎች ለመጠቀም እንኳን የማይችል አድርጎታል፡፡ በመሆኑም ወያኔ ለሥልጣኔ ማቆያ ይበጃኛል እያለ በሚፈጽመው ኢ- ሰብአዊ ኢ- ህጋዊና ከዴሞክራሲ ጋር ሆድና ጀርባ በሆነ ተግባሩ በየግዜው ከህዝብ እየተጣላ መሞቻውን ሲያፋጥን በአንጻሩ ተቀዋሚው መሰንበቻውን ያመቻችለታል፡፡ ( የወያኔን ዕድሜ የሚያራዝም ተግባር ይፈጽማል፡፡)
እንደ ተቀዋሚ ድርጅቶቹ ብዛት እንደ መሪዎቹ ማንነት ለታቃውሞ የተነሱበት ዓላማና ምክንያት ይለያያል፡፡ ነገር ግን በወርቃማ ቃላት የተሸፈነ ድብቅ አጀንዳ እስከሌለ ድረስ የወያኔን አንባገነናዊ አገዛዝ ከህዝብ ጫንቃ ላይ ማስወገድና ኢትዮጵያን ዴሞክራሲያዊት ሀገር ማድረግ ሁሉንም ሊያስማማ የሚችል ነው፡፡ ( በድርጅት ደረጃ ከዚህ የተለየ የተጻፈና በአደባባይ የሚናገሩት ዓላማና ግብ የነበራቸው እድሜ አስተምሮአቸው መከራ መክሮአቸው ተመልሰዋል፡፡)
በመሆኑም አደረጃጀታቸው ቢለያይ፤ የመረጡት የትግል ስልት ሊዛመድ የማይችል ቢሆን ከላይ በተጠቀሰው ግብ ተስማምተው ቢችሉ ተባብረው ካልሆነም ሁሉም በየራሱ የትግል ስልትና መንገድ ወደ ግቡ መጓዝ አንጂ አንዱ የሌላኛው እንቅፋት ሲብስም ጠላት ሆኖ መሰለፍ ፍቺ ያጣ አንቆቅልሽ ነው፡፡ ይህ አንቆቅልሽ የሆነ ተግባር ነው እንግዲህ ወያኔ መቃብሩን ሲቆፍር ተቀዋሚዎች እድሜ ማራዘሚያ መድሀኒት እንዲሆኑት ያደረገው፡፡እናም ወያኔ መሞቻውን እኛ መሰንበቻውን እንሰራለን ለማለት ያበቃኝ፡፤
ብዙ ሩቅ መሄድ ሳያስፈልግ ወቅታዊውን ሁኔታ እንመልከት፡፡ ከሁለት አመት በፊት ተቃውሞ አስነስቶ የብዙ ወጣቶችን የህይወት መስዋእትነት አስከፍሎ ለብዙ ወጣቶችም እስር እንግልትና ስደት ምክንያት ሆኖ ተግባራዊነቱ የቆመውን የኦሮምያና የአዲስ አበባ አጎራባች ወረዳዎች የጋራ ማስተር ፕላን ተግባራዊ አናደርገዋለን ለማደናቀፍ የሚሞክሩትንም ልክ እናስገባቸዋለን ብሎ ለህዝብ ያላቸውን ንቀት ባሳየ መልኩ መናገር እድሜ ማሳጠሪያ እንጂ ማራዘሚያ ሊሆን አይችልም፡፡ ይህ ወያኔ ሞቱን የጠራበት የአቶ አባይ ጸሀየ ንግግር ግን ለፖለቲከኞቹ የተገለጠላቸው ህዝቡ ለተቃውሞ አደባባ ወጥቶ በጥይት መውደቅ ከጀመረ በኋላ ነው፡፡
በኦሮምያ በአብዛኛዎቹ ዞኖች የታየው ግድያ፤ የግፍ ደብደባና የገፍ እስራት የተጠቀመበት አልተገኘም እንጂ ወያኔ መሞቻውን ያመቻቸበት ነበር፡፡ አቶ ጌታቸው ረዳ ሕዝብን ጋኔን፣ ሰይጣን ጠንቋይ በማለት የተናገሩትም ሆነ የኦሮምያ ክልል ፕሬዝዳንቱ አቶ ሙክታር ከደር የወያኔው ገዳይ ቡድን በኦሮምያ ክልል ተሰማርቶ የፈጸመው ኢሰብአዊ ድርጊት ሁሉ ተገቢና ትክክል እንደነበረ ገልጸው ይህን በማድረጋችሁ ትመሰገናላችሁ በማለት በመገናኛ ብዙኃን አማካኝነት ያስተላለፉት አድናቆትና ምስጋና ለወያኔ መሞቻው አንጂ መሰንበቻው ሊሆን የሚችል አልነበረም፡፡ አንዲህ አይነት ግራ ገብ ነገር ሲገጥማቸው ሟች ሞልቶ ነበር ገዳይ ጠፋ እንጂ ነው የሚሉት አበው፡፡