Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እሺ ካልኩኝ በኋላ ግን ሁለት አይነት ስሜት ልቤን ይከፍለው ጀመር። አንደኛው የልጅነት ህልሜ ተሳካ የሚል የደስታ ስሜት ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ ፍፁም ፍርሃት ነበር። ፍርሃቱ የመጣው ከየት መሰለሺ… ወደ ግንባር ሄጄ ለመዘገብ እንዳሰብኩ ለቤተሰቤና፣ ለጓደኞቼ ስነግር ሁሉም በጣም አዘኑ። “መሄድ የለብህም፣ ብትሞትስ፣ መቅረት አለብህ” የሚሉ በዙ። ሆኖም በሁለቱ ሀሳብ ውስጥ ስዋልል ከቆየሁ በኋላ መሄድ አለብኝ ብዬ ወሰንኩ። ነገሩ ጥቅምት 24 ተከስቶ እኔ በ26 ነው ተዘጋጅ የተባልኩት። ይህ ወቅት ውጊያው የተፋፋመበትና አስፈሪ ወቅትም ነበረ። ተዘጋጅ ከተባልኩ በኋላ ግን ሳንሄድ ከሳምንት በላይ ቆየን። ከዚያ በኋላ ነው ድንገት ውጡ የተባልነው። የሄድነውም ወደ ራያ ግንባር ነበር። ራያ ግንባር በወቅቱ አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ የነበረ ግንባር ነው። ግንባሩን የሚያስተባብሩት ጄነራል ባጫ ደበሌ ናቸው። ራያ ግንባር ቆቦ ሄደን ማረፊያችንን አደረግን። ግንባር እንውልና ተመልሰን ቆቦ ነበር የምናድረው።
የራያ ግንባር ጦር ሁለት መስመር አለው። አንዱ በራያ አድርጎ በግራካሶ በኩል ይሄዳል። ሁለተኛው በአላማጣ ዋጃ፣ ጥሙጋ መሆኒ ጉጉፍቱ አድርጎ ወደ መቀሌ ይገባል። እኛ በነዚህ መስመሮች ነው እየገባን እየወጣን ስንሰራ የቆየነው።
እንግዲህ ከአዲስ አበባ ከወጣን በኋላ ለ26 ቀን ነው በአጠቃላይ የቆየነው። እኛ እንሄድ የነበረው ጦሩ ከፊት ለፊታችን የሚያስለቅቃቸው ቦታዎች ላይ ነው። ከጀርባ ነው የምንገባው። እውነት ለመናገር፤ እኔ በሄድኩበት ጊዜ ከርቀት መድፍ ሲተኮስ እሰማ ነበር እንጂ ውጊያው ሲካሄድ በአይኔ አላየሁም። ከፊት ለፊት የሚዋጋ ሰራዊት አለ፣ ቀጥሎ የኋላ ደጀን አለ። እኛ ከኋላ ደጀኑ ጋር ነው የምንሄደው። ከዚያ ጦሩ ነፃ ባደረጋቸው ቀጠናዎች ላይ ገብተን እየሰራን እንከታተላለን፡፡
በሌላ ግንባር ጦሩ ቀድሞ መቀሌ ገብቷል። በራያ ግንባር በኩል ከተሰለፉት ውስጥ በጋዜጠኛ ደረጃ ቀድመን መቀሌ ገብተን፣ መረጃ ለህዝብ ያደረስነው እኛ ነን። ከእኛ በፊት ራያ ግንባር ላይ የነበሩ ሰዎች ጦርነቱን የማየት አጋጣሚ ነበራቸው። ከባድ መሳሪያ የተተኩሶባቸው አሉ። እኛ በደረስን ጊዜ የከባድ መሳሪያ ድምፅን ይሰማናል እንጂ ጦርነቱ ውስጥ አልገባንም።
እንደነገርኩሽ፤ ቤተሰብና ጓደኞቼ “ባትሄድ ጥሩ ነው፤ ችግር ሊገጥምህ ይችላል” እያሉኝ ስለነበር… ደንግጬና ተረብሼ ነበር። እዛ ከሄድኩኝ በኋላ ግን እንኳን ፍርሃት ሊሰማኝ ጭራሽ ያልተፈቀደ ቦታ ድረስ እየገባሁ አስቸግር ነበር። በተደጋጋሚም ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶኛል። ያለ ወታደር የማይኬድበት ቦታ ሁሉ ርቄ እሄድ ነበር። ለምን መሰለሽ? ይሄ ነገር ታሪክ ነው። በታሪክ አጋጣሚ እዚህ ቦታ ላይ ተገኝቻለሁ፤ ብዙ ነገሮችን የማየትና በውስጤ የማስቀረት ጉጉቴ እየጨመረ መጣ። ቦታው ደግሞ የጦር ቀጠና በመሆኑ ብዙ ቦምብ የተጠመደበትና ገና ያልፀዳ ነው። እኔ ግን በነዚህ ቦታዎች እየሄድኩ ነገሮችን፣ ጦርነቱ ጥሏቸው ያለፈውን አሻራዎች የማየት ጥልቅ ፍላጎት ነበረኝ፡፡ በዚህም የተነሳ በቦታው ላይ የነበሩ ሃላፊዎች “የምንልህን ካልሰማህ አትሰራም፤ ወደ አዲስ አበባ እንመልስሃለን” እስከ ማለት ደርሰው ነበር። አስፈሪውን በሰው ላይ የደረሰውን ነገር የማየት ፍላጎት ስለነበረኝ ነው ገፍቼ እሄድ የነበረው። ምንም አይነት ፍርሃት በውስጤ አልነበረም።
እኔ የሰው አስክሬን አይቼ የማውቀው በሳጥን ውስጥ ነው። እዛ ቦታ ላይ የወታደር አስክሬን በአሞራ ሲበላ አይቻለሁ፡፡ የተቆረጠ እጅ፣ እግር፣ ብቻ ምን ልበልሽ…. በጣም ያሳዝናል … ይሰቀጥጣል። በአንድ በኩል ወታደር ለሀገሩ ምን ማለት እንደሆነ በጥልቀት ተገንዝቤ ተደምሜአለሁ፡፡ በሌላ በኩል፤ “ይመጣል ይመለሳል” ብለው የሚጠብቁትን ልጆቹን፣ ሚስቱን፣ እናቱን፣ አባቱን እያሰብኩ….እንባ ይተናነቀኛል። ይሄ በጣም በጣም የተፈተንኩበት አጋጣሚ ነው።
በጦር ግንባሩ ዘጠኝ ወይም አስር ቀን ከቆየን በኋላ ነው መቀሌ የገባነው። ቅድም እንደነገርኩሽ፤ መቀሌ ከተማ በመግባት የመጀመሪያዎቹ እኛ ነን፡፡ እዛ ከገባን በኋላ ወታደሩ መቀሌን እንዳልተቆጣጠረ ተደርጎ በህውሃት በኩል ባሉ ሚዲያዎች ፕሮፓጋንዳ ሲነዛ ነበር፡፡ ይህንን ለህዝብ ማረጋገጥ ነበረብን፡፡ ምክንያቱም ህዝቡ እየተደነጋገረ ነበረ፡፡ የመጀመሪያው ትኩረታችን መከላከያ ሰራዊት መቀሌን መቆጣጠሩን የሚያሳይ ዘገባ መስራት ነበር፡፡ እሱን ዘገባ ከሰራሁ በኋላ በቀጥታ ወደ ዩኒቨርስቲው ሄድኩ፡፡
አንደኛ ዩኒቨርስቲ ከተለያዩ ማህበረሰቦችና አካባቢዎች የሄዱ ተማሪዎች የሚገኙበት ነው፡፡ እነዚህ ተማሪዎች ንፁሃን ናቸው፤ ከቤተሰቦቻቸው ርቀው ነው የቆዩት፣ ደህንነታቸውን ለቤተሰብ የሚያሳውቁበት ምንም አይነት መንገድ አልነበራቸውም። ግንኙነታቸው ተቋርጧል። በዚህ ስንቱ ቤተሰብ ሊጨነቅና ሊረበሽ እንደሚችል መገመት አያዳግትም፡፡ እኔ አንድ ወይም ሁለት ቀን ስልኬ ዝግ ሆኖ፣ ምን ያህል ቤተሰቤ ሲጨነቅ እንደነበር አውቃለሁ። እነዚህ ተማሪዎች ደግሞ ከአንድ ወር በላይ ሆኗቸዋል፤ ከቤተሰብ ሳይገናኙ። ስለዚህ በዚህ ጉዳይ አንድ ነገር መስራት አለብን በሚል መጀመሪያ ዋናው ካምፓስ “አሪድ” ሄድን። የዜና ዘገባ ሰራን። ዜናውን ከላኩኝ በኋላ በቂ ስላልነበረ ተመልሰን ሄድን፡፡ እዛ መኖሬን የሚያውቁ የተማሪ ቤተሰቦች “ልጄን ልጄን” እያሉ መጠየቅ ሲጀምሩ፣ አንዲት ተማሪን ለመፈለግ አይደር ካምፓስ ሄድኩኝ። ከዚያ ተማሪዎቹን ስመለከት በጣም ያሳዝናሉ። መጀመሪያ አይደር ካምፓስ የገባሁት በሁለት ጠባቂዎች ታጅቤ ያለ ካሜራ ነበር። ምክንያቱም ቦታው ገና አልፀዳም፣ ብዙ አስፈሪ ነገሮች በከተማው ውስጥ አሉ፡፡ እኔ ደግሞ በመጠኑም ቢሆን ፊት ለፊት የምታይ ጋዜጠኛ ስለሆንኩና በቀላሉ ስለምለይ የጥቃት ኢላማ ልሆን እችላለሁ የሚል ስጋት ነበረኝ። በሌላ በኩል፤ የህውሃት ሃይሎች ሲቪል ለብሰው ከማህበረሰቡ ጋር ተመሳስለው ይንቀሳቀሳሉ የሚባል ነገር በስፋት ይነገር ነበር። በዚህ ሁሉ ፍርሃት ውስጥ ነው አይደር ካምፓስ የገባሁት። እንደገባሁ ሶስት አይነት ተማሪዎች ነው ያኘሁት።
አንደኛ የህክምና ተማሪዎች፣ ሁለተኛ የጤና ሳይንስ ተማሪዎች (ተመራቂዎች ናቸው)፣ ሶስተኛ ደግሞ ሰብ ስፔሻላይዝ ለማድረግ የገቡ ዶክተር ተማሪዎች ናቸው። እነዚህ ዶክተሮች ውጪ ቤት ተከራይተው እየተመላለሱ፣ እየተማሩ የሚያክሙ ናቸው። ያሉበትን ሁኔታ ያሳዝን ነበር ቢበዛ 8 ተማሪ በሚይዝ ትንሽ ክፍል ውስጥ አስራ ምናምን ሆነው ነበር ያገኘኋቸው። በዚያ ላይ የሚለበስ ነገር የላቸውም፡፡ እነዚህ ለሀገራቸው ስንት አበርክቶ ያላቸው ሀኪሞቻችንን፣ በዚያ አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ሳያቸው ልቤ ክፉኛ ተረብሿል።
ከነዚህ ሀኪሞች መካከል ህጻናት ልጆች ያሏቸው ሁሉ አሉ። ስለዚህ ቢያንስ ለቤተሰቦቻቸው በስልክም ቢሆን መኖራቸውን ማሳወቅ አለብኝ ብዬ፣ “ቶሎ ቶሎ ብላችሁ የእናንተን ስምና የቤተሰቦቻችሁን ስልክ ቁጥር ጻፉልኝ” አልኳቸው። ከዛ ወጣሁና ወደ ህክምና ተማሪዎች ሄድኩኝ፡፡ የጤና ሳይንስ ተመራቂ ተማሪዎችም አሉ፤ በብዛት ሴቶች ናቸው። በጣም ነው ተጨንቀው ነበር። ስለዚህ የእነሱንም ቤተሰቦች ስልክ ተቀብዬ፣ ቤተሰብ እንዲያምነኝ ከሶስቱም ቡድን ጋር አብሬ ፎቶ ተነስቼ ተለያየን። ኢንተርኔት ማግኘት የምችለው ከመቀሌ 220 ኪ.ሜ ወደ ራያ አላማጣ ቆቦ መጥቼ ነው። የዛን ቀን መደበኛ ስራዬን ሰርቼ የጨረስኩት ትዝ ይለኛል.. ከምሽቱ 3፡00 ላይ ነበር፡፡ ከዚያ በኋላ ከ3፡00-5፡00 … ስራዬ ስልክ መደወል ሆነ።
በእርግጥ ተማሪዎቹ ከ 350 በላይ ናቸው፤ በሁለት ዙር ነው ያገኘኋቸው። የመጀመሪያው ዙር ተማሪዎች 200 ነበሩ። የእነዛን ተማሪዎች ቤተሰቦች ስልክ መደወል ጀመርኩ፡፡ “እከሌ እባላለሁ፤ መቀሌ ዩኒቨርሲቲ ያለው ልጅዎ ሰላም መሆኑን ንገርልኝ ብላኝ (ብሎኝ) ነው፤ ልጅዎ ሰላም ነው” እያልኩ ከአንድ ደቂቃ ያልበለጠ መልዕክት ነው የማስተላልፈው። ከዚህ በላይ ከሆነ ቤተሰብ ዝርዝር ሁኔታ መጠየቅና ማወቅ ይፈልጋል። እንደሱ ከሆነ ደግሞ ለሁሉም ማዳረስ አልችልም። ስልክ ለማያነሱ ቤተሰቦች የጽሁፍ መልዕክት ነበር የምልከው፡፡
ይህን በማደርግበት ጊዜ ካርድ አልቆብኝ በምሽት ወጥቼ ካርድ ገዝቼ እደውል ነበር። ከ40 በላይ ለሚሆኑ ቤተሰቦች የጽሑፍ መልዕክት ልኬያለሁ። መልዕክቱን ሲያዩ መልሰው ይደውላሉ። በዚያ ምሽት ሌሊቱን ሙሉ ስልክ ሳወራ ነው ያደርኩት። የሆነ ሰዓት ላይ ግን ስልኬን አጥፍቼ መተኛት ነበረብኝ፤ ምክንያቱም እንደገና በሌሊት ለመደበኛው ስራዬ መነሳት ይጠበቅብኝ ነበር፡፡ ከሁለት ቀን በኋላ መቀሌ ስሄድ አሪድ ካምፓስም ሌላውም ካምፓስ ገብቼ የተቀሩትን ተማሪዎች ቤተሰብ ስልክ እየደወልኩ መልዕክት አስተላለፍኩ።
ከ350 በላይ ቤተሰቦች በዚህ መልኩ ነበር ከጭንቀት እፎይ ያሉት። እዚህ አገር ውስጥ ብቻ ሳይሆን ውጪም ዘመድ ላላቸው በቴሌግራም መልዕክት አድርሻለሁ፤ መልሰው የደወሉም ነበሩ። ተማሪዎች ብቻ ሳይሆኑ ከቤተሰብ ጋር ያልተገናኙና የሰሜን እዝ ወታደሮችን መልእክት ከመቀሌ ለቤተሰብ አድርሻለሁ። ተከዜም በሄድን ጊዜ ተከዜ ላይ የሚሰሩ የሰራተኞችን መልዕክትም አድርሻለሁ። ከውጪም ለቤተሰብ ገንዘብ ስጥልኝ ያለች አብራኝ የተማረች ልጅ ነበረች። ከጓደኞቼ ሰብስቤ 15 ሺህ ብር መቀሌ ላሉ ዘመዶቿ ሰጥቻለሁ። እሷም በሂሳብ ቁጥሬ ገንዘቡን አስገብታልኛለች። ብቻ በዚህ በጣም ደስተኛ ነኝ። እኔ ይህንን ሳደርግ ምንም ጠብቄ አልነበረም፤ ግን 350 ቤተሰብ፣ እህትና ወንድም አግኝቼበታለሁ። ከወላጆችና ቤተሰቦችም ብዙ ምርቃት…. ብዙ በረከት ደርሶኛል፡፡ ደስታው በቃላት የሚገለጽ አይደለም።
እውነት ለመናገር አስፈሪውንና የተከለከለውን ቦታ ሁሉ እየጣስኩ እገባ የነበረው ይሄንን የታሪክ አጋጣሚ በመጽሐፍ እፅፈው ይሆናል በሚል ነው፤ እናም እግዜር ሲፈቅድ መጻፌ አይቀርም።
ኣብ ሶማል ዝረአ ዘሎ ባህርያዊን ሰብ ሰርሖ ሓደጋታት፡ መነባብሮ ዜጋታት ንምምሕያሽን ነታ ሃገር ንምርግጋእ ኣብ ዝካየድ ጻዕርታት ዕንቕፋት ይኸውን ከምዘሎ ሰብ ሞያ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ሕቡራት ሃገራት የጠንቕቑ።
ብነጻ ሰብ ሞያ ሰብኣዊ መሰላት ዝተዳለወ ሪፖርት ንቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ሕቡራት ሃገራት ቐሪቡ’ሎ።ሓደ ካብዞም ሰብ ሞያ ታንዛንያዊ ባሃመ ንያንዱጋ ብርግጽ ኣብ ዝሓለፈ ሽዱሽተ ዓመታት ኣብ ሶማል ብዙሕ ለውጢ ተአታትዩ’ዩ ዝበዝሓ ድማ ኣወንታዊ ለውጢ ምዃኑ ይገልጹ። ኣብ መዳያት ጸጥታ፡ፖለቲካ፡ማሕበረ ቁጠባዉን ሰብኣዊ መሰላት ኩነታት’ታ ሃገር እውን ዝተወሰነ ለውጢ ምርኣዩ ይሕብሩ።
ንሶም ይኹን ደአ እምበር ዘይምዕዳል ኮይኑ ምስ ዕጡቓት ኣል ሸባብ ዘሎ ግጭት፡ጸቕጢ ኣብ ናይ ምዝራብ ናጽነት ዝኣመሰሉ መሰላት፡ ገበን ንዝፈጸሙ ብሓላፍነት ክተሓዙ ዘይምኽኣል ግን ሕጂ’ውን ኣብታ ሃገር ይቕጽል ምህላው ይገልጹ።
“ ሶማል ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ዓሌታት’ታ ሃገር ብዘሎ ግጭት፡ ካብ ብመጥቓዕቲታት ነታጊ ኣልሸባብ ዝጠፍእ ህይወት ብፍላይ ከምኡ’ውን ብስእነት ልዕልና ሕጊ ብልዑል ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ክትሳቐ ጸኒሓ’ያ። ካልኦት ከም ጾታ መሰረት ዝገበረ ጎነጽ፡ ጾታዊ ዓመጽን፡ ኣብ ልዕሊ ህጻናት ዝበጽሕ ጎነጽ ጭውያን ግዱድ ዕስክርና ኣብ ልሸባብ ሓዊስኻ ማለት እዩ ካልእ ኣብታ ሃገር ብብዝሒ ዝረአ’ዩ ግህሰት መሰላት’ዮም።”
ንያንዱጋ ብተወሳኺ ብዘይ’ቲ ሰብ ስርሖ ሓደጋታት ፡ ኣብታ ሃገር ብዝረአ ዘሎ ባህርያዊን ክሊማ’ውን ሓደጋታት ኣስታት 2.6 ሚልዮን ዜጋታት’ታ ሃገር ካብ መነባብርኦም ተመዛቢሎም ይርከቡ።
“ ሓደ ካብ መሰረታዊያን ሰብኣዊ መሰላት ምህላው ኣገልግሎት ዝስተ ማይ’ዩ። ኣብታ ሃገር ንዘሎ ሕጽረት ማይ መፍትሒ ምርካብ ድማ ኣብ መንጎ ዓሌታት ዕርቒን ሰላምን ኣብ ምስፋን’ውን ዓብይ ኣበርኽቶ ኣለዎ ምክንያቱ ሓደ ካብ ጠንቂ ኣብ መንጎ ዓሌታት ዘሎ ግጭት ስእነት ማይ ምኳኑ ይፍለጥ።”
ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ታንዛንያዊ ናንዱጋ ዓለምለኸ ማሕበረሰብ ንሶማል ዝበርኽቶ ሓገዝ ክቕጽል ይጽውዑ። ንሶም ብተወሳኺ መንግስቲ ትካላቱ ከሓይል ምሕጋዝ እታ ሃገር ሰላም፡ምርግጋእን ጸጥታን ኣብ ምጉንጻፍ ዘለዋ ተኽእሎ ዘዕብይ’ዩ ይብሉ።
ሎምዘበን ኣብ ዝበዝሕ ከባቢታት ክልል ትግራይ ዝናብ ኣዝዩ ደንጉዩ እዩ ምውቃዕ ጀሚሩ። ብፍላይ ዞባ ደቡብ ክሳብ ሓምለ 23 ሓደ ማዓልቲ ጥራሕ ማይ ከምዝረኸበ ተፈሊጡ’ሎ። ኣብቲ ዝተረፈ ከባቢታት ትግራይ ድማ ዝተቖራረፀን በረድን ነጎዳን ዝበዘሖን ዘየሐጉስ ማይ ወቒዑ’ሎ።
ኣብ ቢሮ ሕርሻን ልምዓት ገጠርን ኣታሓባባሪ ንኡስ ከይዲ ስራሕ ቅድመ መጠንቀቕታ ኣይተ ኣለም ቢሰጥ ኣብ ዞባ ደቡብ ራያ ዓዘቦን ኣላማጣን፣ ኣብ ደቡብ ምብራቕ እንደርታን ወጀራትን፣ ኣብ ምብራቕ ትግራይ ኣብ ጋንታ ኣፈሹም፣ ውሱን ከባቢታት ጉሎመኸዳን ኢሮብን፣ ኣብ ማእኸላይ ትግራይ ቆላ ተምቤን፣ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ታሕታይ ኣድያቦ፣ ኣብ ምዕራብ ድማ ቃፍታ ሑመራን ፀገዴን ብዋሕዲ ማይ ምሒር ዝተሃሰዩ እዮም ኢሎም።
ኣብ ራያ ዓዘቦን ራያ ኣላማጣን እኹል ኣብ ልዕሊ ዘይምውቅዑ ወራር ሓሰኻ ባርኖስ እውን ኣጓኒፉ ምንባሩን ኣብ ዝሐዚ እዋን ኣብ ቁፅፅር ምውዓሉን እቲ ካብ ሓምለ 23 ንነዘ ዝወቐዐ ማይ ንምጥፋእ እቲ ሓሰኻ ልዑል ኣበርክቶ ከምዝገበረን ኣይተ ኣለም ገሊፆም።
ዋው ለዚ ሙዚቃ የሚሆን ቃል የለኝም አቢ ነፍስ የሆንክ ልጅ የአንተን ስራዎች በሙሉ በፍቅር ነው ምሰማቸው ምን ልበልክ ባጭሩ እግዚአብሔር ካለክ ላይ አብዝቶ ይስጥክ።﻿
በመላው አለም በአስገራሚ ፍጥነት እየተሰራጨ ያለውን የኮሮና ተዋስዕ ስርጭት በከፍተኛ ፍጥነት በመጨመር ላይ ይገኛል። ስርጭቱን ወደ መራሄ መንግስታት ከፍ እያለ አለምን ሲያምሳት መራሄ መንግስታትም ስርጭቱን ለመግታት ጠበቅና መረር ያሉ እርጃዎች መውሰድ መጀመራቸው ይጠቀሳል።
በኮሮና ጥቃት ስጋት ላይ የወደቁት ሳውዲ አረቢያ እና ኩዌት የኮሮናን ስርጭት ለመከላከል የሰአት እላፊ ደንግገዋል። ከዛሬ መጋቢት 14 ቀን 2012 ዓም ተግባራዊ የሚደረገው የሰዓት እላፊ ገደብ ለ21 ቀናት የሚቆይ መሆኑ ተጠቅሷል። የሰዓት እላፊው የሚጀምረው ከምሽቱ 1 ሰአት ወይም 7 pm እስከ ንጋቱ 12 ሰዓት ወይም 6 am ይሆናል። በሌላ አገላለጽ ጀምሽት እስከ ማለዳ ወይም ከመቅሪብ እስከ ፈጅር ጸሎት ባለው ሰዓት መንቀሳቀስ የተከለከለ መሆኑን ከሳውዲው ንጉሱ ሰልማን ቢን አብድልአዚዝ የተላለፈው ትዕዛዝ ያስረዳል።
ሀገረ ኩዌት በበኩሏ የኮሮናን ስርጭት ለመከላከል ተመሳሳይ የሰአት እላፊ እገዳ አውጃለች። የኩዌት መንግስት በትናንትናው እለት ባሰራጨው መረጃ መሰረት የሰአት እላፊውን ተላልፎ በሚገኙ ነዋሪዎች ላይ 10,000 ከኩዌት ዲናር እስከ ሶስት አመት የሚደርስ ከባድ የእስራት ይጠብቃቸዋል።
ቀደም ሲል የጣልያኑ ጠ/ሚ/ር ጁሴፔ ኮንቴ “ወረርሽኙን መቆጣጠር አቃተን፤ በአካልም ሞትን፤ በአዕምሮ ዝለትም ሞትን፤ ምን ማድረግ እንዳለብን አናውቅም፤ በምድር ላይ ያሉ መፍትሄዎችን ሁሉ ተጠቅመን ጨረስን፤ አሁን ያለን መፍትሄ ሊመጣ የሚችለው ከሰማይ ብቻ ነው።” የሚል ልብ የሚነካ ንግግር ማድረጋቸው ይታወሳል፤አሁን በጣልያን ያንኑ ንግግራቸውን ገቢራዊ ያደረገ የተማጽኑ ምስል በጣሊያኑ አርቲስት ተቀርጿል፡፡
ይህ የኮሮና ቫይረስን በምስል ያስቀመጠው ጣሊያናዊ ሰአሊ በሀገሪቱ ቫይረሱ ከቁጥጥር ውጭ በመሆኑ መፍትሄውን ፈጣሪ ያመጣው ዘንድ የሚማፀን ነው ተብሏል።አምላካችን ሆይ ❗አቤቱ እንደቸርነትህ ጎብኛቸው የመከራው ዶፍ ይብቃ ማዳንህ በሁላችላይ ይሁን…በፊትህ የሚቆም ፅኑ ልብ ስጠን…!!!
በሌላኛው የእስያ የአለም ክፍል ሀገረ ሩስያ የሰማነው የሰዓት እላፊና ቅጣቱ ደግሞ ያስገርማል። የሩሲያው የበላይ ፕሬዚደንት ፑቲን የሰአት እላፊ ደንግገው ከተማዋን የሚጠብቁ ከ500 የሚደርሱ ባለ ግርማ አንበሶች ማሰማራታቸውን ሰምተን እግዚ ኦ ብለን በአግራሞት አልፈነዋል።
የሩሲያው አምበሳ ስምሪት ቢያስፈራ ቢያስፈነግም የኩዌት መንግስት ያስተላለፈው የ 10,000 የኩዌት ዲናር መቀጮው አንበሳና ነብር በከተማው ፈትቶ ከማሰማራት የተናነሰ የሚገባን ምንዛሬውን ያሰላነው እንደሆነ ነው።
የጀርመኗ ቻንስለር አንጌላ ሜርክል የግል ሐኪሟ በኮሮና ቫይረስ በመጠቃቱ ራሷን በመኖሪያ ቤቷ ለይታ ተቀምጣለች። ምክንያቱም ከሐኪሟ ጋር ከቀናት በፊት ኮንታክት ስለነበራት ነው። ስለዚህ በሂደት ራሷን በምርመራ እስክታውቀው ድረስ “በቫይረሱ ተይዛለች” የሚለው የአንዳንዶቻችን ድምዳሜ ስህተት ይሆናል።
ኮሮናን ለመከላከል የሚወሰዱ ቅጣቶች ጠበቅና መረር ያሉ መሆናቸው ሀገራት ስርጭቱን ለማሳየት የሞት ሽረት እርምጃ መጀመራቸውን ነው። ወገኖቸ ወደድንም ጠላንም ፈራንም አልፈራንም ስርጭቱን ለመከላከል በየሀገራቱ መንግስት የሚተላለፉትን መመሪያና ህጎች ማክበር ጠቃሚና ተገቢ ነው እላለሁ ።የተደነገገውን ሰዓት እላፊውን አክብሩ ፣ ህግ አናክብር !
የኢትዮጵያ የአትሌቲክስ ፌዴሪሽን በኮታ ውክልና ስለ ስፖርቱ ምንም በማያውቁ የፖለቲካ ሹመኞች ሲመራ ዓመታትን አስቆጥሯል። በነዚህ ዓመታት ውስጥ ፌዴሬሽኑ በሂደት እየቀጨጨና ህዝብ የሚኮራበት ድል እየተመናመን ወደ መክሰም ደረጃ ተቃረበ። እንደ ጎርፍ ተከታትሎ በማሸነፍ ዓለምን ያስደመመው ሩጫ ቀስ በቀስ እየከሰመ መሄዱ ሁሉንም ዜጎች አሳዘነ።
በተለያዩ ወቅቶች አስተያየት ሲሰጥ የማይሰሙት የስፖርቱ መሪዎች ስር ነቀል ርምጃ ከመውሰድ ይልቅ በፖለቲካ ግንኙነት ሲደጋገፉ የምንኮራበት ሩጫ አንገታችንን አስደፋን። እንደ ዱቤ ጅሎ አይነት የቴክኒክ ሃላፊዎች ቤቱን አዝረከረኩት። በአተሌት ምርጫ፣ በውጭ ጉዞ፣ በስልጠናና በዕቅድ ችግሮች የተተበተበው ፌዴሬሽን አዲስ ነገር ከመፍጠር ይልቅ የነበረውን እየበላ ኖረ። በውስን ውጤታማ አትሌቶች ላይ የተመሰረተው ድልም ተነነ።
ከዛሬ 12 ዓመት ግድም ይህ ችግር የገባቸው ነባር አትሌቶች ትግል ጀምረው ነበር። ሃይሌን ሊቀመንበር ያደረጉትና ትግሉን የጀመሩት ገዛሃኝ አበራ፣ ጌጤ ዋሚ፣ ስለሺ ስህን፣ አሰፋ መዝገቡ፣ አለሙ የመሳሰሉት ይገኙበት ነበር።
በሌላው ጎን አዲሱን ማህበር በመቃወም ዱቤ ጅሎ ከሚመራው ማህበር ጋር የቀጠሉት ህብረት ፈጥረው አዲሱ ማህበር ላይ ጫና ፈጠሩ። በተለይም ሃይሌ ላይ ትኩረት አድርገው ማህበሩን እንዲበትን አስገደዱት። ዝርዝሩን ወደፊት እንመጣበታለን።
ዛሬ አዲስ ነገር ተሰምቷል። ሃይሌ ገብረ ስላሴ አዲስ አበባን ወክሎ በዘጠኝ ድምጽ ፐሬዚዳንት ሆኖ ተመረጧል። ሃይሌ ህልሙን እውን ያደርግ ዘንድ ቁልፉ እጁ ላይ ነው። ከ15 መራጮች 9 ድምጽ አግኝቶ አሸንፏል።እነ ሃይሌ የቆሸሸውን ቤት በድፍረት ማጽዳትና ማስተካከል አለባቸው። ሚዲያው፣ የሚመለከታቸው አካላት፣ የአገሪቱ ባለስልጣንት ሙሉ እገዛ ሊያደርጉላቸው ይገባል። የዛጎል ዝግጅት ክፍል ለአዲሱ አመራር ከወዲሁ መለካሙን ይመኛል።
" ራስህ ያጣራኸውን ሪፖርት ይፋ አድርግ" ሂውማን ራይትስ ዎች በተደጋጋሚ የሚያወጣቸውን ሪፖርቶች ኢህአዴግ ተቀብሎ አያውቅም። እንደውም ድርጅቱን ወገንተኛ እንደሆነ በመግለጽ...
በአቢዮ አርሳሞ መታሰቢያ ስታድየም ቁጥሩ እጅግ በርካታ የሀዲያ ደጋፊዎችና ቁጥሩ ቀላል የማይባል የሀላባ ከነማ ደጋፊዎች የታደሙበት ጨዋታ አስደሳች የደጋፊዎች ድባብ ተመልክተንበታል፡፡
ኢንተርናሽናል ዳኛ ለሚ ንጉሴ 90 በጥሩ ብቃት በመሩት ጨዋታ ሀላባ ከተማዎች በአምበላቸው አበባው አመኑ አማካኝነት የሀድያው ሆሳዕናው አምበል ኄኖክ አርፊጮ ሀድያ ከ ደቡብ ፖሊስ ጋር ባደረጉት ጨዋታ በተመለከተው የቀይ ካርድ ምክንያት የ4 ጨዋታ ቅጣቱን ሳይጨርስ በዚህ ጨዋታ ውስጥ መሰለፍ አይገባውም በማለት ክስ በማዝያዝ የጀመረ ሲሆን ባለሜዳዎቹ ሀድያዎች ሙሉ ዘጠና ደቂቃውን በሁሉም መልኩ ተሽለው ቀርበዋል፡፡ በተለይ በ37ኛው ደቂቃ በበረከት ወ/ዮሐንስ እና እንዳለ ደባልቄ አማካኝነት ከማዕዘን በተሻገሩ ኳሶች ግልፅ የማግባት አጋጣሚ አግኝተው ሳይጠቀሙ ቀሩ እንጂ ሀድያ ሆሳዕና ጎል አስቆጥረው እረፍት በወጡ ነበር ።
ከእረፍት መልስ በጨዋታው ላይ የሚያስፈልጋቸውን ውጤት ለማግኘት ገና በ20 ደቂቃ ውስጥ ሁለቱም ቡድኖች ሦስት ቅያሪያቸውን ሲጠቀሙ ጎል ለማስቆጠር በሚያደርጉት ጥረት እንደ መጀመርያው አጋማሽ ሀድያዎች የተሻሉ ነበር። በተለይ ከማዕዘን በሚሻገሩ ኳሶች የፈጠሯቸው የግብ አጋጣሚዎች በግቡ አግዳሚ እና በጠንካራዎቹ የሀላባ ተከለካዮች ጥረት ጎል ሳይቆጠር ቀርቷል፡፡
ወደ ጨዋታው መጠናቀቂያ ደቂቃ ላይ የአቻ ውጤቱን የፈለጉት የሚመስሉት ሀድያዎች ወደ ኋላ ማፈግፈጋቸውን ተከትሎ ማጥቃት የጀመሩት ሀላባዎች በጨዋታው የመጀመርያ የጎል ሙከራቸውን በበአቦነህ ገነቱ ቢሞክሩም ግብ ጠባቂው አስራት ሚሻሞ አድኖበታል፡፡ ከደቂቃ በኋላ ደግሞ የከፍተኛ ሊጉ ከፍተኛ ጎል አስቆጣሪነት እየመራ የሚገኘው ዘካርያስ ፍቅሬ ግልፅ የሆነ የጎል አጋጣሚ አግኝቶ ያመከናት ኳስ የምታስቆጭ ነበረች። ጨዋታውም ያለ ግብ በአቻ ውጤት ሊጠናቀቅ ችሏል፡፡
ውጤቱን ተከትሎ ጅማ ከተማ ወልቂጤ ከተማን 3-1 በማሸነፉ በ56 ነጥቦች በቀጥታ ወደ ፕሪምየር ሊጉ ሲያድግ ሀድያ ሆሳህና በ54 ነጥቦች ሁለተኛ ሆኖ በማጠናቀቅ ወደ ፕሪምየር ሊጉ ለማደግ ሐምሌ 11 ቀን 2009 በ08:00 ድሬዳዋ ላይ ከመቀለ ከተማ ጋር የሚያደርገውን ጨዋታ ለመጠበቅ ተገዷል ።
ጨዋታውን አሸንፈን መውጣት ይገባን ነበር። ሆኖም ተጫዋቾቼ ጎል ለማስቆጠር ከነበራቸው ጉጉት የተነሳ ብዙ ጎሎችን አምክነዋል፡፡ ያ ደግሞ የጅማ ከተማን ውጤት እየሰሙ መሆኑ በራሱ ተፅዕኖ ነበረው። ያም ቢሆን በተጫዋቾቼ ደስተኛ ነኝ። ጊዜው ረዘመ እንጂ ድሬደዋ ላይ መቀለን አሸንፈን ፕሪምየር ሊግ እንደምንገባ እርግጠኛ ነኝ፡፡
ጨዋታው በጣም ጥሩ ነበር፡፡ ሆኖም የሜዳው አለመመቸት የፈለግነውን የጨዋታ እንቅስቃሴ እንዳናደርግ ገድቦናል፡፡ ሊጉ እጅግ አስቸጋሪ ፣ፈታኝ እና አድካሚ ነው፡፡ በቀጣይ ጠንክረን እንቀርባለን፡፡
ጨዋታውን ለመከታተል የፕሪሚየር ሊጉ አሰልጣኞች የሆኑት የወላይታ ድቻው መሳይ ተፈሪ ፣ የድሬደዋው ዘላለም ሽፈራው እንዲሁም የጅማ አባቡናው አሰልጣኝ ገ/መድህን ሀይሌ በስታድየሙ በመገኘት ጨዋታውን ሲከታተሉ እንደነበረ ለማየት ችለናል፡፡
ኄኖክ አርፊጮ ሀድያ ከ ደቡብ ፖሊስ ጋር ባደረጉት ጨዋታ በተመለከተው የቀይ ካርድ ምክንያት የ4 ጨዋታ ቅጣቱን ሳይጨርስ የመግባቱ ጉዳይ ምን መልስ ተሰጠበት አልተብራራልንም!!!መልስ እንፈልጋለን!”!ህግና ደንብ ተግባራዊ ማያደርግ ፌዴራሽናችን ሁሌ ሲያሳዝነን ሊኖር ነው???
እቲ ብኣደመንበር ንኡስ ኮሚቴ ኣፍሪቃ ካረን ባስ ዝተመርሐን፡ ሓደሽቲ ኣባላት ባይቶ ኣሜሪካ፡ ማለት ኤርትራዊ ኣሜሪካዊ ዮሴፍ ንጉሰን ሶማልያዊት ኣሜሪካዊት ኢልሃም ዑመርን ዝሓዘን ጉጅለ ልኡኽ ባይቶ ኣሜሪካ፡ ምስ ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ዑስማን ሳልሕ፡ ፕረዚደንታዊ ኣማኻሪ የማነ ገብረኣብ፡ ሓላፊ ቁጠባ ህግደፍ ሓጎስ ገብረሂወት ከምኡ`ውን ምስ ሚንስተር ዜና የማነ ገብረመስቀል ተራኺቡ ምዝርራቡ ሚንስትሪ ዜና ኤርትራን ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣስመራን ሓቢሩ።
ሓደ ጉጅለ አባላት ባይቶ ኣሜሪካ፡ ናብ ኤርትራ ወግዓዊ ምብጻሕ ክፍጽም ድሕሪ 14 ዓመታት ንመጀመርያ ግዜ ምዃኑ፡ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ኣስመራ ዝወጸ ሓበሬታ የመልክት።
ታኅሣሥ 29 ቀን፣ 2009 ዓ.ም. በዓለ ገና፤ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን ዕድገትና ደረጃን በሚመለከት በጋዜጠኝነትና ኮሚዩኒኬሽን ትምህርት ቤት በሚያስተምር ግለሰብ ዋና የመረጃ ሰጪነት፣ ዘጋቢ ፕሮግራም በኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን ተላልፎ ነበር፤ የፕሮግራሙ አቀራረብም፣ የዩኒቨርሲቲውን ፕሬዝዳንት አድማሱ ጸጋዬን ማዕከል ያደረገ ነበር፡፡ እንዲኽ ዓይነት ይዘት ያለውን የዶክመንተሪ አቀራረብ፣ አሜሪካኖች* “Charm offensive” ይሉታል፡፡
ይህን ሲሉ፣ ኾን ተብሎና ታቅዶ፣ የራስን የማንነት ውበትና በጎነት አጉልቶ በማውጣት የሚቀርብ ድርጊትን መግለጻቸው ነው፡፡ ይህንኑ የራስ መልክአ ውዳሴ ወደ አማርኛ ስንተረጉመው፣ “አጀብ እዩልኝ” ተብሎ ሊገለጽ ይችላል፡፡ ዶክመንተሪው በዋናነት፣ የዩኒቨርሲቲውን ጉዳይ ያነሣ ቢመስልም፣ ዐቢይ ትኩረቱ ግን፣ ፕሬዝዳንቱን እንዲኹም የሥራ አፈጻጸማቸውን አጉልቶ ለማውጣት ያለመ ነው፡፡ ኾኖም፣ እውነታው* በመልክአ ውዳሴው ከቀረበው የዩኒቨርሲቲው ኹኔታ እንዲኹም፣ ከፕሬዝዳንት አድማሱ ጸጋዬ ገጸ ሰብእና ጋር ሲነጻጸር ፈጽሞ የተራራቀ ነው፡፡
ይህን ጽሑፍ እንዳዘጋጅ የወዲያው ሰበብ የኾነኝ፣ ይህንኑ የእውነታ መራራቅና መጣረስ ለማሳየት በማሰብ ነው፡፡ ኹለተኛውና ዋነኛው የጽሑፌ መንሥኤ ግን፤ በፕሬዝዳንት አድማሱ እና በቦርዱ ሊቀ መንበር አቶ ካሳ ተክለ ብርሃን ይኹንታ ሰጪነት፣ በዩኒቨርሲቲው ቅጽር የተካሔደው የዛፍ ምንጠራ ድርጊትና የሕንፃ ግንባታ አስከትሎት ጉዳይ ነው፡፡
ይህ መጣጥፍ፣ የኹለት ክፍሎችን ቅንብር የያዘ ነው፡፡ አንደኛው* የዩኒቨርሲቲውን ዛፍ ምንጠራ እና የዕውቅ ሥነ ውበታዊ መገለጫውን መገፈፍ በየአንጻሩ ማሳየት ሲኾን፤ ኹለተኛው ደግሞ፣ ዛፍ ምንጠራው፣ የዩኒቨርሲቲውን መካነ አእምሯዊ ተልእኮ ለማሳካት ሳይኾን፣ የፕሬዝዳንቱንና ፈቃድ የሰጡትን ሹመኞች ፍላጎትና ጥቅም ታሳቢ ያደረገ ፕሮጀክት መኾኑን በጥቂቱ ማሳየት ነው፡፡
የማኅበራዊ ሳይንስ ተመራማሪውና በኢትዮጵያ ጉዳዮች በርካታ ጥናቶችን ያሳተሙት ፕሮፌሰር ዶናልድ ሌቪን፣ ከኅልፈታቸው ጥቂት ዓመታት ቀደም ብለው* “Powers of the Mind: The Renovation of Liberal Learning in America” በሚል ርእስ፣ ስለ ዩኒቨርሲቲ ፍልስፍና መጽሐፍ አሳትመው ነበር፡፡ ፕሮፌሰር ሌቪን፣ ስለ ዩኒቨርሲቲ ምንነት በርካታ ጥልቅ ሐሳቦችን የገለጹ ቢኾንም፤ ከዚኽ መጣጥፍ ዋና ይዘትና መንፈስ ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት ያለውን አንዱን አገላለጻቸውን ብቻ ወስደናል፡፡
ፕሮፌሰር ሌቪን፣ “ዩኒቨርሲቲ፣ በኢንዱስትሪ የውጤታማነት መለኪያ መስፈርት ሊመዘን አይገባም፤” ይላሉ፡፡ እንደ እርሳቸው አገላለጽ፣ ዩኒቨርሲቲ በኢንዱስትሪ መለኪያ የማይመዘንበት ምክንያት* በይዘት፣ በዓላማም ኾነ በውጤት ከኢንዱስትሪ የተለየ በመኾኑ ነው፡፡ በሌላ አነጋገር፣ ዩኒቨርሲቲ እንደ ኢንዱስትሪ ገበያ የሚፈልገውን ብቻ ፈብርኮ የሚያቀርብ ሳይኾን፣ ተማሪዎች፣ ለጥናትና ምርምር የተኮተኮተ አእምሯዊ ማሕቀፍ እንዲኖራቸው ለማስቻል የተደበረ የዕውቀት ኀሠሣ ማዕከል በመኾኑ ነው፡፡
ይህን መሠረታዊ የዩኒቨርሲቲ እና የኢንዱስትሪ ባሕርያዊ ልዩነት በውል ባለመገንዘብ፤ የወቅቱ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት አድማሱ ጸጋዬ፤ መድረክ ባገኙባቸው አጋጣሚዎችና ከላይ በጠቀስነው “የአጀብ እዩልኝ” ዶክመንተሪያቸው ሳይቀር፤ ስለሚመሩት ዩኒቨርሲቲ ሲገልጹ፣ ደጋግመው የሚጠቀሙባቸው ዕዝሎችና ቅጽሎች፡- ‹አደረጃጀት›፣ ‹ሽፋን›፣ ‹ቅበላ›፣ ‹ቁጥር›፣ ‹ግንባታ›፣ ‹የኃይል ትስስር›፣ ‹ፕሮጀክት›፣ ‹አንድ ለአምስት› … ወዘተ. ናቸው፡፡
ከላይ የተዘረዘሩት ቅጽሎችና ሐረጎች፤ የኢንዱስትሪ የምርታማነትና የውጤት ደረጃ አመልካች መለኪያዎች፤ የአንድ ፋብሪካ የምርት ቁጥጥር ሓላፊ ወይም የሕንፃ ግንባታ ተቆጣጣሪ “ካቦ”፣ በሚያቀርበው ሪፖርት የሚጠቀማቸው ቃላት እንጂ፣ “ⷈሉ አመክሩ ወዘሠናየ አጽንዑ”(ኹሉን መርምሩ መልካሙንም አጽንታችኹ ያዙ) የሚለውን ታላቅ ኃይለ ቃል ይዞ የተነሣን፣ የማእምራን መዲና የኾነ ዩኒቨርሲቲን መንፈስ የሚወክል ወይም የሚመጥን አይደለም፡፡
የዚኽን ንኡስ ርእስ ሐሳብ የወሰድኹት፣ በጎጃም ጠቅላይ ግዛት ታዋቂ ከኾነና በስፋት ከሚነገር ታሪክ ወስዶ፣ አንድ ወዳጄ በአንድ ወቅት ያጫወተኝን ትረካ መሠረት አድርጌ ነው፡፡ ትረካው በአጭሩ ሲቀርብ እንደሚከተለው ነው፡፡
ልዑል ራስ ኃይሉ እና ዐፄ ኃይለ ሥላሴ፣ በራስ ካሳ ሥር ታስረው በነበሩት በልጅ ኢያሱ ከእስር ቤት ማምለጥ፤ ራስ ኃይሉ፣ “ተሻርከው አስመልጠዋል” በሚል ምክንያት የከረረ ጠብ ውስጥ ይገባሉ፡፡ ልዑል ራስ ኃይሉም ከጎጃም አገረ ገዥነት ተሽረው በእስርና በግዞት ይሰደዳሉ፡፡ በምትካቸውም፣ ከንቲባ ማተቤ ደረሶ ደብረ ማርቆስን ተሾሙ፡፡ ይህን የሥልጣን ሽግግር አገሬው ስላልወደደው፣ የራስ ኃይሉን ልጅ ፊታውራሪ አድማሱ ኃይሉን ይዞ ተቃውሞ ቀሰቀሰ። በጊዜውም በደብረ ማርቆስ ቤተ መንግሥት ግምጃ ቤት ውስጥ በግብር የተሰበሰበና የራስ ኃይሉም የግል ንብረት የነበረ ሀብት፤ “የሸዋ ሹመኞች መጥተው ሊወስዱት ነው፤” ተብሎ ስለተወራ፤ እነፊታውራሪ አድማሱ፤ “ይህ ንብረት ሸዋ ከሚሻገር ጎጃሜ ይውሰደው!” በማለት፤ ግምጃ ቤቱን ከፍተው በሕዝብ አስመዘበሩት፡፡ ይህም ድርጊት እስከ ዛሬ በጎጃም፣ “አድማሱ ያፈረሰው ጊዜ” ተብሎ ሲወሳ ይኖራል፡፡
ወደ ጥንተ ነገራችን ስንመለስ፤ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲው ፕሬዝዳንት አድማሱ ጸጋዬ፣ “ለዩኒቨርሲቲው ማስፋፊያ ሕንፃ መገንባት አስፈላጊ ነው፤” በሚል መነሻ፣ የቅጽረ ግቢው ግርማ ሞገስ ኾኖ በዓለም የሚታወቀውን ዐጸድ በማስመንጠር፣ የማይበጅ አፍራሽ ተግባር ፈጽመዋል፡፡
የኹለቱም “አድማሱ”ዎች ድርጊት፣ በጥቅሉ “የአፍራሽ” ቅጽል ተሰጥቶት ቢገለጽም፤ የመጀመሪያው አድማሱ የተነሡበት መንፈስ፣ ለጎጃም ሕዝብ ወገንተኝነት የቆመ ሲኾን፤ ይህም ድርጊታቸው በጊዜው በሕግ ቢያስጠይቃቸውም፣ ከሞራል አንጻር ሲታይ ግን የሚያስኰንናቸው ጉዳይ አይደለም፡፡ የኹለተኛው አድማሱ አፍራሽነት ግን፤ በሕግም ኾነ በሞራል መስፈርት ያስጠይቃቸዋል፡፡ ይኸውም፣ ከዩኒቨርሲቲው ቅጽር ሥነ ውበት አንጻር የሚያስጠይቅ ስሕተት ተፈጽሟል፤ የሚል እምነት ስላለኝ ነው፡፡
የመጀመሪያው አድማሱ አፍራሽነት፣ ስሕተት ከተባለ መግፍኤው፣ ለሕዝብ ከመቆም ሲኾን፤ የኹለተኛው አድማሱ የአፍራሽነት ድርጊት ግላዊና መለካዊ (ሥልጣን ሰገድ) ከመኾን የመነጨ ነው፤ ማለት እንችላለን። በመኾኑም፣ የቀዳሚው አድማሱ ድርጊት፣ አንድ ማኅበረሰባዊ ተረክ ኾኖ እንደቆየን ኹሉ፣ የዩኒቨርስቲው አድማሱ የደን ምንጣሮ አፍራሽነትም ለትውልድ ሲነገር ይኖራል፡፡
የዛፍን ምንነትና ኹለንተናዊ ጥቅም አስመልክተው፣ ወ/ሮ ዕሌኒ መኩሪያ የተባሉ ዕውቅ ጋዜጠኛ፤ “ዛፎች ለሕይወት” በሚል ርእስ በ2005 ዓ.ም. መጽሐፍ አዘጋጅተው ነበር፡፡ በመጽሐፉ ውስጥ ስለ ዛፍ እና ሥነ ሕይወት* ማብራሪያዎች፣ ፎቶግራፎች፣ ግጥሞችና መጣጥፎች ተካተውበታል፡፡ የእኒኽ ዓይነት መጻሕፍት ዓላማ፤ ዛፍ እንዳይመነጠርና ለዛፍ ክብካቤ እንዲደረግ አበክሮ ማሳሰብ በመኾኑ፤ ስለ ሥነ ሕይወት እና ሥነ ምኅዳር ትልቅ ትምህርት የሚሰጥ ኾኖ አግኝቼዋለኹ። ይህን በመሰለ ጥረት፣ ለማኅበረሰቡ የዛፍን ጥቅም በወል ለማስጨበጥና ለማስተማር በሚሞከርበት ጊዜ፤ ዩኒቨርሲቲው፣ ሲኾን፣ ከነወ/ሮ ዕሌኒ መኩሪያ ጋር በአስተማሪነት ይሰለፋል ብለን ስናስብ፤ በተቃራኒው የዛፍ ጭፍጨፋ ተግባር ላይ ተሰልፎ መገኘቱ ብዙዎችን አሳዝኗል፡፡
የወቅቱ የዩኒቨርሲቲው አመራር እና አስተዳደር፣ ዩኒቨርሲቲው ለመጪው ትውልድ የሚያገለግል ዐጸድ መትከልና አኹን ያሉትንም መከባከብ ሲገባው፤ ራሱ ያልተከለውንና ከዘመናት በፊት የነበረውን ደን መመንጠሩ፣ ዩኒቨርሲቲው፣ ስለ አካባቢ ጥበቃ አስፈላጊነት ለማኅበረሰቡ ለማስተማር የነበረውን የዕውቀትና የሞራል ልዕልና እንዲያጣ ምክንያት ኾኗል፡፡
እንዲኽ ያለው ብዝኃ ሕይወትን የመጠበቅና የመከባከብ ሓላፊነት፤ እንደ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ያለው ተቋም ይቅርና በዜግነት ደረጃ እንኳን ግለሰብ ሊፈጽመው እንደሚገባ፤ በአንድ ወቅት ደጃዝማች ዘውዴ ገብረ ሥላሴ፣ የደን ምንጠራን በመቃወም ካሳዩት አርኣያነት የምንረዳው ነው፡፡
ከጥቂት ዐሥርት ዓመታት በፊት፣ በፈረንሳይ ለጋሲዮንና በቤላ መካከል በሚገኝ በአንድ በደን በተሸፈነ ይዞታ ላይ ምንጣሮ ሊካሔድ አስተዳደራዊ ውሳኔ ተላልፎ ነበር፡፡ በተጠቀሰው አካባቢ ያለው ደን፣ ከአዲስ አበባ ምሥረታ ኹለትና ሦስት ምእተ ዓመታት ቀድሞ የነበረና ሀገር በቀል ዕፀዋትን የያዘ ነው፡፡ ደጃዝማች ዘውዴ፣ በእነዚኽ ዕፀዋት ላይ የተላለፈው የምንጣሮ ውሳኔ እጅግ የተሳሳተ መኾኑን ለመግለጽ፣ የአካባቢውን ማኅበረሰብ አስተባብረው ተቃውሟቸውን በማቅረብ ምንጣሮውን ማስቀረት መቻላቸው ይነገርላቸዋል፡፡
ከደጃዝማቹ አርኣያነት ያለው ዜግነታዊ ተግባርና እነወ/ሮ ዕሌኒ ካሳተሙት የደን ኹኔታን ከሚያሳይ መጽሐፍ መንፈስ፣ በብዙ መልኩ፣ ለተፈጥሮ በተለይም ለደን ክብካቤ መቆም እንደሚገባን እንረዳለን፡፡ በአንጻሩ፣ የዩኒቨርሲቲው ድርጊት አሳዛኝ ከመኾን አልፎ መንግሥታዊ ይኹንታ ላለማግኘቱ ማረጋገጫ የለንም። በመኾኑም፣ ስሕተቱ፣ የዩኒቨርሲቲው አመራር ብቻ ሳይኾን፣ መንግሥትን ወክሎ የተቀመጠው የቦርዱም ሓላፊነት ያለበት ጭምር እንደኾነ ልብ ይሏል፡፡
አንድ ሰው* ስለ ጥበብ፣ ስለ ተፈጥሮ፣ ስለ ውበት… ወዘተ. መረዳት የሚችለው፣ ለተፈጥሮ የሚማልል ንቁና ሥሡ ስሜት ሲኖረው ነው፡፡ ይህ ስሜት ደግሞ፣ በተፈጥሮ የሚገኝ ብቻ ሳይኾን፣ ከትምህርት እና ከአድናቆት ጋር በተያያዘ ስሜታችን ሲኮተኮትና ሲሠለጥን የሚገኝ ነው፡፡ ግለሰቡ ውስጣዊ ጉጉት ካለው በእነዚኽ ጉዳዮች ይደነቃል፤ ይደመማል፤ ይማረካል፤ ይማራል፤ ይቆረቆራል፡፡ ነገር ግን፣ ግለሰቡ፣ የሥነ ውበት መማረክ ከሌለው፣ ውስጡ በሥነ ውበት ስእነት(ኢከሃሊነት) የተሞላ ሕጹጽ ነው፤ ማለት ነው፡፡
ይህን ለመግለጽ፣ አንዳንድ ሠዓሊዎች ግድግዳ ላይ የተሰቀለን ሥነ ጥበባዊ ሥራ አይተው፣ “ከፊል ቦታ ላይ ‘dead spot’ ስላለው መስተካከል አለበት” የሚል ሞያዊ አገላለጽ ይጠቀማሉ፤ ቀለም አንሶታል፤ ሕይወት አልባ ነው፤ ለዛ የለውም፤ ደብዝዟል፤… ወዘተ. ማለታቸው ነው፡፡ ይህን ብሂል ወደ ሰው ስናመጣው፣ ግለሰቡ ወይም ግለሰቧ፣ ሥነ ውበትን ለማድነቅ የሚያስችላቸው የስሜት ሕዋሳቸው በድኗል ወይም አልተኮተኮተም ማለት ነው፡፡ በመኾኑም፣ የዩኒቨርሲቲው ፕሬዝዳንትና ይኹንታ የሰጡት የቦርድ ሹመኞች፤ ከሥነ ውበት ክሂል አንጻር ርምጃቸውን ስናየው፣ የሥነ ውበት አድናቆት ስእነት(ኢከሃሊነት) ሰለባ መኾናቸውን በግልጽ እንረዳለን።
ታላቁ ባለቅኔና ጸሐፌ ተውኔት ጸጋዬ ገብረ መድኅን፣ በ“እሳት ወይ አበባ” ግጥሙ ላይ፣ ስለ ክሂለ ቢስነት (dead spot) ከተቀኘው ጥቂት ስንኞችን እንጥቀስ፤
በመኾኑም፣ በዩኒቨርሲቲው ግቢ ውስጥ የነበረው ተፈጥሮ የለገሰን ውበት በሚገፈፍ ጊዜ፣ ምን ዓይነት ኹኔታ ይፈጠራል? ብሎ መጠየቁ ተገቢ ነው፡፡ ይህን የሥነ ውበት ረድኤት በተመለከተ፣ ኹለት ፈላስፎች ተጠቃሽ አስተምህሯቸውን በሚከተለው መልኩ አስቀምጠውልን አልፈዋል፡፡
የመጀመሪያው፣ የ18ኛው መ/ክ/ዘ ፈላስፋ ኢማኑኤል ካንት፣ በወሳኝ የሥነ ውበት ድርሳኑ (Critique of Judgment)፣ ሥነ ውበትን በመሠረቱ ሲተረጉመው* “Purposiveness without a purpose” ይለዋል፡፡ ይህም ማለት፣ “ይህ ነው” ተብሎ በግኡዛዊ መስፈርት የማይለካ ኾኖ ግብ ያለው እንደ ማለት ነው፡፡ በእርሱ አገላለጽ፡- ተዝናኖት፣ አማሕልሎት እና ሥነ ውበት ያለው ተፈጥሮም ኾነ ጥበብ፣ ከውስጡ ቀጥተኛ የኾነ የተሰፈረ ዓላማ፣ አመክንዮ ወይም ጥቅም የተቀመጠለት አይደለም። ይልቁንም፤ ውብ የኾነ ነገር ማለት፤ ከውስጡ ምንም ቀጥተኛ ጥቅም ሳናገኘበት፣ በውበቱ ብቻ የምንወደው ወይም የምናደንቀው፤ የረቂቁ ሰብአዊ ተፈጥሯችን የሥነ ውበት አድናቆት ስሕበትና “ረኃብ” በሚፈጥርብን ልዩ ፍላጎት ብቻ የምንወደው ማለት ነው፡፡
ይህን ካንታዊ የሥነ ውበት ገለጻ፤ በሀገራችን ነባር አስተምህሮ ለማንጸር ብንሞክር፣ በቤተ ክህነት የሥነ ፍጥረት ትምህርት ያለውን አጠይቆ እንደ አብነት መጥቀስ እንችላለን፡፡ እንደ አስተምህሮው፣ አዝማደ ፍጥረታት በየወገናቸው ስለ ሦስት ምክንያት (ረብሕ) ተፈጥረዋል፡፡ እኒኽም፣ አንደኛው* ለአንክሮ (ለመደመም)፣ ኹለተኛው* ለተዘክሮ (ለተምህሮ)፤ ሦስተኛው* ለምግበ ሥጋ ወነፍስ ናቸው፡፡
ኢማኑኤል ካንት፣ “ቀጥተኛ የተሰፈረ ጥቅም የሌለው ግን ረብ ያለው፤” የሚለውን አገላለጹን፤ ጥንታዊው የቤተ ክህነት አስተምህሮ፣ “ምክንያተ አንክሮ” ይለዋል፡፡ እግዚአብሔር ዓለምን የፈጠረው፣ ጥቂቱን ለጥቅመ ሥጋ ወነፍስ ሲኾን፤ ብዙውን ግን ለአድናቆት፣ ለመደመም፣ “ወይ የአምላክ ሥራ!” ብለን በአንክሮ የመለኮትን ምስጢር እንድናስተውል፣ የመንፈስ ተመስጦና የልቡና ሐሤት እንድናገኝበት ነው፡፡ ይህን ተሰጥሞ ልቡና እና መንፈሰ ሐሤት የቤተ ክህነቱ አስተምህሮ፥ “አንክሮ” ይለዋል፡፡
ይህን የኢትዮጵያ ጥንታዊ አስተምህሮ እና የኢማኑኤል ካንት “የአንክሮ እና የተደሞ” መሠረተ ሐሳብ፤ ከዛሬው የአዲስ አበባው ዩኒቨርሲቲ የአድማሱ ጸጋዬ አስተዳደር መጠበቅ የዋህነት መኾኑን፣ በዛፍ ምንጠራ - ተማስሎ - ድርጊት ፍንትው ብሎ ታይቷል፤ አስተዳደራዊ አስተሳሰቡ፣ ሥነ ፍጥረት፣ ከጥቅመ ሥጋ ያለፈ ረብሕ እንደሌለው በማያሻማ ኹኔታ አሳይቷልና፡፡
ፍሬድሪክ ሺለር የተባለው የ19ኛው መ/ክ/ዘመን የሥነ ጥበብ ሰው፣ “Letters on the Aesthetic Education of Man” በሚል ርእስ በጻፈው ጦማር፣ ስለ ሥነ ውበት ምንነት በእጅጉ አስደማሚ የኾነ አጭር ጽሑፍ አቅርቧል፡፡ ጽሑፉ፣ በርከት ያሉ ርእሰ ጉዳዮችን ቢያነሣም፣ ከፍጥረት የሚገኝ ውበት ሰውን ሊያጎናጽፍ ስለሚችለው ሐሤት እንደሚከተለው አትቷል፤
ሺለር እንደሚለው፣ የግለሰቡም ኾነ የማኅበረቡ ልዩነት፣ ሥነ ውበት ፊት ሲቀርብ፣ ልዩነቱ ኹሉ ይቀርና በመስሕቡ ተማርኮ ኹሉም፣ እያንዳንዱም ያለ ልዩነት እኩል ለሥነ ውበት ይማልላል፡፡
ይህን የሺለር ሐሳብ ይዘን፣ ዩኒቨርሲቲውን በምናይበት ጊዜ፣ ትላንት ዛፉ ሳይቆረጥ፣ ማንኛችንንም ሊያግባቡን ያልቻሉ* የብሔር፣ የፖለቲካ፣ የሃይማኖት፣ የጾታ፣ የመደብ… ወዘተ. አመለካከቶች ሳያግዱን፤ በግቢው ውስጥ የነበረውን መስሕብ ያለው ዐጸድ ያለ ልዩነት በአንድነት እናደንቅ ነበር፡፡ በአኹኑ ወቅት ግን፣ ይህ ዐጸድ ተጨፍጭፎ በፎቆች ሲተካ፣ ሺለር እንዳለው፣ ከተፈጥሮ ውበት ይገኝ የነበረው ንጽረታዊ አንድነት ተጓድሎ፣ ኹላችንም የጋራ አጽድቆት በማንሰጠው ፎቅ ተተክቷል፡፡
እዚኽ ላይ፣ አስተውሎት እንዲኖረን ይገባል ብዬ የማስበው፣ አገዛዙ፣ የጋራ ፖለቲካዊና ማኅበራዊ ዕሴቶችን የመናድ ባሕርያዊ መገለጫው፤ በቅጽሩም ላይ፣ እንደተለመደው፣ ዜጎች ወደ ግቢው ሲዘልቁ የሚያገኙትን ተፈጥሯዊ የጋራ ደስታ በማውደም እንድንለያይ የማድረግ ተግባሩን እንደተያያዘው እንገነዘባለን፡፡
የሰው እና የሥነ ሕይወት መስተጋብር፣ በቅርቡ ከምዕራቡ ዓለም የተዋስነው ወይም በሰበካ የተቀበልነው ጉዳይ ሳይኾን፣ ከጥንት ጀምሮ በተለያዩ የአገራችን ማኅበረሰብ ባህል ውስጥ የነበረ አስተሳሰብና ልማድ ነው፡፡ በአገራችን ማኅበረሰቦች ነባር ባህል ውስጥ፣ ስለ ዛፍ ያለው እሳቤ የተለያየ ቢኾንም፣ በአብዛኛው ዛፍ በሰው ልጅ ሕይወት ያለው አገልግሎት ሥሉጥ እንደኾነ እንረዳለን፡፡
ከአገልግሎቱም መካከል፣ ዛፍ፡- መሰብሰቢያ፣ እርስ በርስ መመካከርያ፣ መጠለያ፣ ዕርቅና አፈርሳታ ማካሔጃ ከመኾኑም በላይ፣ የሥርዓተ አምልኮ መፈጸሚያ በመኾን ያገለግላል፡፡ ዛፍ፣ በአንዳንድ ማኅበረሰብ ባህል ውስጥ የማንነት ትእምርት ሲኾን፣ ዛፍን ከሕይወት መሠረት ጋራ በማያያዝ፣ የራሳቸውን ጥንተ አመጣጥ በሐተታ - ተፈጥሯዊ - ሚት መልክ የሚያቀርቡ ማኅበረሰቦች በአገራችን እንዳሉ፤ ሰሎሞን ተሾመ፣ “ፎክሎር፤ ምንነቱ እና የጥናቱ የትኩረት አቅጣጫ” በሚለው መጽሐፉ ገልጿል፡፡
በተጨማሪም፣ “ዛፍ የሌለው ደብር* ጽሕም የሌለው መምህር” እንዲሉ፣ አብያተ ክርስቲያናትን በርቀት እይታ የምንለያቸው፣ በዙሪያቸውና በግቢያቸው በከበቧቸው ታላላቅ ዐጸዶች ትእምርታዊነት ነው፡፡ ገዳም ማለትም፣ በአንድ ገጹ* ዱር፣ ጫካ፣ የአራዊት መናኸርያ እንደማለት ነው፡፡(ኪዳነ ወልደ ክፍሌ፣ 302)
ሰው ምሉእነትን የሚጎናጸፈው፣ ለቁመተ ሥጋው የሚያስፈልገውን ምግብ ስላገኘ ብቻ አይደለም፡፡ ታላቁ መጽሐፍ እንደሚለውም፣ “የሰው ልጅ በእንጀራ ብቻ አይኖርም፡፡” ይልቁንም፣ ከፍጥረታት ኹሉ የሚለየው የአእምሮ እና የመንፈስ ምግብ ጥያቄው ትልቅ ቦታ ይይዛል፡፡ የአንድ ዩኒቨርሲቲ ተቀዳሚ ሚና፣ ይህንኑ፣ የሰው ልጅ በተፈጥሮ ለማወቅ በብርቱ የሚሻውን አእምሯዊና መንፈሳዊ “መፍቅድ” ለማሟላት መጣር ነው፡፡
ከላይ የጠቀስናቸው ፕ/ር ዶናልድ ሌቪን፣ “በአንዳንድ ዩኒቨርስቲዎች ውስጥ በኅብረ ሠናይ (Common Good) እና በጥቅም - ተኮር - ሠናይ (Utilitarian Good) መካከል ውጥረት ይኖራል፤” ይላሉ፡፡ በእነኚኽ ተፃራሪም ተደጋጋፊም ውጥረቶች መካከል፣ አንድ ዩኒቨርሲቲ በጎ መልክ ይዞ ሊወጣ የሚችለው፣ የጋራ ሠናይ ፍላጎትን፣ ከጥቅም ተኮር ፖሊሲ በላይ በማስቀደም ሲጓዝ ነው። ይህ ሲኾን ግን፣ ጥቅም ተኮር ሠናይነትን አምዘግዝጎ ይጥለዋል ማለት ሳይኾን፤ ይኸው ጥቅም ተኮርነት በጋራው ሠናይ ፍላጎት ውስጥ ተካብቶ የሚቀመጥ በመኾኑ ነው። በአንጻሩ፣ ጥቅም ተኮር ሠናይ፣ የጋራ ሠናይ ፍላጎትን በምልአት ይዞ አይገኝም፡፡
ፕሬዝዳንት አድማሱ፣ የዩኒቨርሲቲውን ልዕልና እና አካዳሚያዊ ንጽሕ (Chastiti) በማስደፈር፣ መንግሥት* “ዕድገት እና ልማት” የሚለውን ፖሊሲ ለማንሰራፋት በሙሉ ልብ ስለ ተሰማሩ፣ በቅጽሩ ውስጥ ያሉት ዐጸዶች ተቆርጠው፣ “ልማት” ለሚባለው ጣዖት ሰለባ እንዲኾኑ አድርገዋል፡፡ ከአእምሯዊ ይልቅ አካላዊ መስፋፋትን አብልጦ አትኩሮት መስጠት፣ የትምህርት ፈላስፎች እንደሚሉት፣ በ“ዳይናሶራዊ ሲንድረም” መለከፍ ነው፡፡
ይኸውም፣ ዳይናሶር፣ ስዒረ ፍጥረት የደረሰበት አካላዊ ግዘፉ እየፋፋ፣ አእምሯዊ ኃይሉ እያጸጸ ቆይቶ፣ ራሱን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ወደማይችልበት ክስመት ደርሶ ህልውናው በመጥፋቱ ነው፡፡ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲም፣ ከምሥረታው አንስቶ የካበተ ምሁራዊ ጥሪትና የታላላቅ ልሂቃን እርሾ ባይኖረው ኖሮ፣ እንደ ፕሬዝዳንት አድማሱ ተግባር፣ የዳይናሶር ሲንድረም ሰለባ ይኾን ነበር፡፡
በተጨማሪም፣ ዩኒቨርሲቲው የተፈደቀለትን በጀት ሙሉ በሙሉ ባለመጠቀም፣ በየዓመቱ በርካታ ሚሊዮን ብሮችን ተመላሽ እንደሚያደርግ የታወቀ ነው፡፡ ይህም ኾኖ እያለ፣ ለዩኒቨርሲቲው ተጨማሪ ገቢ እየተባለ በፕሬዝዳንቱ ቢሮ ፕሮጀክት ተቀርጾ* ከበሬ ማድለብ እስከ ዕንቁላል መሸጥ፤ አልፎም የሱፐር ማርኬት የንግድ ሱቆች የማቋቋሙን ተግባር ተያይዞታል፡፡ እዚኽ ላይ ልብ ልንለው የሚገባን፣ የገንዘብ እጥረት በሌለበት ኹኔታና የተፈደቀለትንም በጀት በአግባቡ ሳይጠቀም፣ ተጨማሪ ገንዘብ ያስፈልገኛል በሚል ሰበብ፣ ከዕውቀት ጋር ባልተያያዙ ንግዶች ላይ መሰማራቱ በብዙ መልኩ ስሕተት ነው፡፡
ዩኒቨርሲቲው ኹሌም ሊተጋበት የሚገባው፣ ነገር ግን፣ ኹሌም በምልአት የማያሳካው ዋናው የአእምሮ ጥሪትንና ጠፍታን ማካበትና ማረጋገጥ ኾኖ ሳለ፣ ባላገደደው ንግዳዊ ተልእኮ ውስጥ መሰማራቱ አስገራሚ ነው፡፡ ምናልባት፣ የመጀመሪያ ተልእኮውን (የአእምሮ ሥልጥንና) ካሟላ በኋላ ወደ ንግድ ቢገባ፣ ችግር አይኖረውም ይኾናል፡፡
በርግጥ ዩኒቨርሲቲው፣ ከሌሎች ዩኒቨርሲቲዎች ጋራ እንደ ዩኒቨርሲቲ ሲለካ፣ ደረጃው እያሽቆለቆለ መምጣቱ ከማንም ያልተደበቀ እውነታ ቢኾንም፤ የግቢው “ግርማ ሞገሳዊ” የውጭ ገጽታ ግን፣ ኹሌም የሚደነቅና በተለያዩ ሀገራት ጎብኚዎች ጭምር የተመሰከረለት ነበር፡፡ ይህን ግርማ ሞገሱን፣ ዛሬ በፕሬዝዳንት አድማሱ ተነጥቆ ዕርቃኑን ቆሟል፡፡
የዛፉ ምንጣሮ፣ ለዩኒቨርስቲው አካላዊ መስፋፋት አማራጭ የሌለው አመክንዮ ተደርጎ በእነ ፕሬዝዳንት አድማሱ ጥቅም ተኮር አስተሳሰብ ይገለጽ ይኾናል፡፡ ከኹሉ በፊት፣ “አማራጭ የለሽ” ይሉት ይኸው ህወሓታዊ ሜታፊዝክስ(የእኛ ሐሳብ* ትክክለኛው እና ብቸኛው ነው፤ የሚል የሐሳብ ሞኖፖሊ)፣ በተለያዩ አጀንዳዎች እንዳየነው፣ አስቀድሞ የተቆረጠንና የተፈጠመን ነገር፣ ያለተገዳዳሪ ሐሳብ ለማስፈጸም የሚጠቀሙት ዘይቤ ነው፤ ፕሬዝዳንቱም፣ የዚኹ፣ “አማራጭ የለም፤” ባይ የሥርዓቱ ፍልስፍና ሰባኪና አስፈጻሚ ኾነው እናገኛቸዋለን፡፡ በአንጻሩ፣ ዩኒቨርሲቲው፣ እንደ መካነ አእምሮ፣ የአማራጭ የለሽ ፍልስፍናን ሽሮ፣ ለተለያዩ ፕሮብሌሞች ኊልቊ መሳፍርት የሌላቸው አማራጮችን የማቅረብ ሓላፊነት አለበት፡፡ ዩኒቨርሲቲው ለሚፈልገው የማስፋፊያ ሥራ ሌሎች የቦታ አማራጮችን መጠየቅ ሲችል፤ ሥነ ውበትን ገርስሶ፣ የኮንስትራክሽን ጣቢያና የፎቆች ጫካ የመሰለ ትዕይንት መፍጠር ተገቢ አይደለም፡፡
የደን ምንጣሮውንና የሕንፃ ማስፋፊያውን፣ ከፕሬዝዳንቱና ከበላይ ሹሞቻቸው ሕጸጽ አኳያ በየአንጻሩ ለማሳየት ሞክረናል፡፡ በዚኽ ጉዳይ ላይ፣ የዩኒቨርሲቲው ግድፈት የሚያሳየው፣ የ“ኤፒስቲሚክ” እና የ“ኤስቴቲክ” ችግርን ብቻ ሳይኾን፤ የአንድ ቢሊዮን ብር ፕሮጀክትን በ‘ካፒቴንነት’ ለማስተዳደር ከመሻት የመነጨ እንደኾነ መገመት አያስቸግርም፡፡ መቼም፣ ዜጎች ብቻ ሳይኾኑ፣ “ጅራፍ ራሱ ገርፎ ራሱ ይጮኻል” እንዲሉ፣ የአማሳኞቹ ቡድን በስም ዝርዝር ባይነገረንም፣ ስለ ሙስናው መንሰራፋት አንዳንድ የሥርዐቱ ሹመኞችም ቢኾኑ በይፋ ያመኑበት ጉዳይ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ የሙስና ዕንብርት ተብለው የተለዩና ብዙዎችን ካስማሙት ቀዳሚዎቹ፡- የመሬት አስተዳደር፣ የመንገድና የሕንፃ ግንባታ፣ የገቢዎች እና ጉምሩክ አሠራር ላይ የሚታየው ምዝበራ ነው፡፡
የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲም፣ የአንድ ቢሊዮን ብር በጀት በተያዘለት የግንባታ ፕሮጀክት ውስጥ ሲገባ፤ በተለይ ኦዲት ተደርጎ የማያውቅ ተቋም ከመኾኑ የተነሳ፣ ምንም ዓይነት የሙስና እንቅስቃሴ በፕሮጀክቱ ላይ አይካሔድም ብሎ ማመን ተላላነት ነው፡፡
ሐሳብን የመግለጽ ነጻነት አጠያያቂ በኾነበት በአኹኑ ጊዜ፤ በየትኛውም ተቋም ስላለው ሙስና ሐቁን መናገር በጣም ያስቸግራል፤ ለዚኽም ነው፣ ልዑል ራስ ካሳ ኃይሉ፣ “ፍኖተ አእምሮ” በተሰኘው መጽሐፋቸው፡- “ነጻነትን ተከባከቧት፤ እውነት ራሷን ትጠብቃለች” ያሉት፡፡ ነጻነት በሀገራችን ገና የተደላደለ ቦታ ስላላገኘች፣ ለጊዜው እውነት ሸሸግ ብላ ለመቀመጥ ስለምትገደድ፣ እኛም፣ ስለ ሙስና ከዚኽ በላይ ለማተት ኹኔታው እንደማይፈቅድልን በመረዳት፣ የያዝነውን በልባችን እንደያዝን ሐሳባችንን በዚኹ እናሳርፋለን፡፡
ቀጭን የአካል ብቃት እንቅስቃሴ O-Neck Long Sleeve Knitted የተቆረጡ ጫፎች - አንድ መጠን / ነጭ ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
በእረፍት ወደ ስካንዲኔቪያ የሚያስቡ ከሆነ እና አንዳንድ መሠረታዊ ጥያቄዎች ካላችሁ, ወደ ትክክለኛው ቦታ መጥተዋል. ወደ ስካንዲኔቪያ ሀገሮች, ዴንማርክ , ስዊድን , ኖርዌይ ወይም አይስላንድ ለመጓዝ ሲታሰቡ ብዙ ጊዜ የሚመጡ ጥያቄዎች ማጠቃለያ ይኸውና. ( ስካንዲኔቪያ ምንድን ነው? )
በሥራ ብዛት የሚጓዙ ሰዓቶች እስከ መስከረም ወር ድረስ. የስካንዲኔቪያ ከተሞች በበጋ ወራት ውስጥ የሚሰሩ የማይቆጠሩ ፌስቲቫሎች እና ክስተቶች ይሰጣሉ. በክረምት ወራት, ቀኖቹ በጣም አጭር ናቸው ነገር ግን ስኪንግ ( ሆስፒስ ) እንደ ሙሉ ስካን ያሉ ናቸው ( የአየር ሁኔታ እና የአየር ሁኔታ ስካንዲኔቪያ ውስጥ ይመልከቱ ). ጉዞም በዚያ ጊዜ ውስጥ ርካሽ ይሆናል.
በጉብኝቱ ወቅት ምን ያህል ጉዞ እንደሚጠይቁ በአኗኗርዎ ላይ የተመሰረተ ነው. ስካንዲቨቪያውያን ከፍተኛ የሆነ የኑሮ ደረጃ እንዳላቸውና ይህም በብዙ ዋጋዎች እንደሚንጸባረቅ የተረጋገጠ ነው. በጉዞ ላይ መመርያ (በኦንላይን ወይም በህትመት) ማዘጋጀት በጣም አስፈላጊ ነው: ብዙ ጠቃሚ ምክሮችን ከየት ማግኘት እንደሚችሉ እና ገንዘብዎን ለመጨረሻ ጊዜ ለማሳደግ ምን ማድረግ እንዳለብዎት. የእኛ የጉዞ ምክር እና ጠቃሚ መረጃ በስተግራ ላይ ባለው የእያንዳንዱ አገር ምድብ ይገኛሉ.
እኩለ ሌሊት ፀሐይ ሁልጊዜ ከአርክስ ክበብ ሰሜናዊ ምስራቅ ነው. አሩራ ባሬላስ (ሰሜናዊ መብራቶች) በአስለክ ክበብ ውስጥ በጣም ግልፅ እና ጥቁር ክረቦች በተሻለ ሁኔታ ይታያል. አንዳንድ ጊዜ በደቡባዊ ስካንዲቪቪያ ታይተዋል, ነገር ግን በጨለማ እና ጥርትሽ ምሽት ከከተማው ርቀህ ለመኖር በጣም አስፈላጊ ነው.
ይሄ በመነሻዎ አገር ላይ ይወሰናል. የአውሮፓ ህብረት ዜጎች ያለች ቪዛ ወደ ስካንዲኔቪያ መግባት ይችላሉ. የአሜሪካ, ካናዳ, አብዛኛው የዯቡብ አሜሪካ እና የአውስትራሉያ እና ኒውዚሌ ዜጋዎች አብዛኛውን ጊዜ ከሦስት ወር ሇእያንዲንደ ጊዜ ሇመመሇስ አይመሇከትም እና ሥራ የማግኘት መብት የሊቸውም. ጉዞዎን በሚያቅዱበት ጊዜ ሁልጊዜ ደጋግመው ያረጋግጡ.
ምንም እንኳን የጤና ችግር አይኖርም (ሙቀትን ለመቆየት ሞቃት አለማድረግዎ!) በክረምቱ ወራት ብቻ በክረምት ጊዜ እንክብካቤ ያድርጉ ምክንያቱም በጣም ከቀዝቃዛ ሊሆን ይችላል. በስካንዲኔቪያ ውስጥ መንገዶቹን የሚያቋርጡ ጠመዝማዛ መንገዶች እና የትራፊክ አደጋዎች በመንገዶች ላይ ከሚገኙ ሻንጣዎች ዋነኛው አደጋዎች ናቸው.
አዎን ይቻላል! አብዛኞቹ ስካንዲቫቪያውያን ብዙ ቋንቋዎችን ይናገራሉ, እናም በሰሜን አውሮፓ ውስጥ በሰፊው የሚረዳ ነው. ጀርመን ደግሞ ተወዳጅ ነው. መዝገበ-ቃላት ካመጣህ ይረዳሃል. ወይም, ትንሽ ለማዘጋጀት, ወደ ዴንማርክ ሀረጎች ወይም የስዊድን ሀረጎች በቀላሉ መጥቀስ ይችላሉ.
አዲስ አበባ፣ የካቲት 23፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የደቡብ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ እርስቱ ይርዳ የጥቁር ህዝቦች የነጻነት የድል አርማ የሆነው የአድዋ ድል ነጻነት...
አዲስ አበባ፣ የካቲት 22፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ) የፌዴሬሽን ምክር ቤት ለ125ኛው የአድዋ ድል በዓል የእንኳን አደረሳችሁ መልዕክት አስተላልፏል፡፡ በፌዴሬሽን ምክር ቤት የህዝብ ግንኙነትና የኮሙዩኒኬሽን ዳይሬክቶሬት...
በዋልድባ ገዳም እንግልቱ፣ እስራቱ፣ ሰሚ ማጣቱ የአካባቢው ባለጊዜዎች ያለ ርህርሄ ገዳማውያኑን ማንገላታታቸውን ቀጥለዋል ኸረ ለመሆኑ ገዳሙን ይረሱ፣ ሸንኮራውንም ያልሙ፣ ግድቡንም ይገድቡ ሥራውን እየሰሩ አይደል? እነኝህን ለነፍሳቸው ያደሩትን መነኮሳት ምን እድርጉ እያሉ ነው ቀን ከለሊት የሚያሰቃዩአቸው? ኸረ ለመሆኑ ዋልድባ የመንፈሳውያን፣ የግዑሳን እና የስውራን ቦታ መሆኑ ተረስቶ ነው ዛሬ የወረዳ አስተዳዳሪ እንደፈለገ የሚሆነው? ግፍ አለ ነገ እግዚአብሔር የእጅን ይሰጣል ይሁን እነዚህስ ዛሬ ባለጊዜዎች ናቸው ነገ የማይመሽ የሚመስላቸው ናቸው፣ እንደው ሌሎቹ በጎንደር ከተማ ቁጭ ብለው የቤተክህነት ሃላፊ ነን ባዩቹ ዓይን ያወጣ ውሸት ሲዋሹ ሰው ይታዘበናል አይሉም እንዴ? ልጆቻችን ምን ይሉናል አይሉም እንዴ? ኸረ እንዴት አይነት ዘመን ላይ ደረስን ጎበዝ. . .
ሎሚ ዓመት ኣብ ነርወይ ዑቕባ ካብ ዝሓተቱ 2 835 ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት እቶም 774 ኤርትራውያን ምንባሮም ክፍሊ ኢምግሬሽንን ስደተኛታትን እታ ሃገር ኣፍሊጡ።
ምስ ናይ ዝሓለፈ ዓመት ክነጻጸር እንከሎ፣ ብዝሒ ሓተቲ ዑቕባ ኣብ ነወርይ ብ15 ሚእታዊት ከምዝጎደለ እኳ እንተተሓበረ፣ ኣብዘን ሓሙሽተ ኣዋርሕ ናይዛ ዓመት ጥራይ ዑቕባ ካብ ዝሓተቱ 10 ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ብውሕዱ እቶም ሰለስተ ኤርትራውያን ምዃኖም’ዩ ዝሕበር።
ጎረቤት ነርወይ ዝኾነ ሽወደን ድማ ካብቶም ኣብ ነወርይ ዝሓለፈ ዓመት ዑቕባ ዝሓተቱ ዜጋታት ዝተፈላለያ ሃገራት ብሽዱሽተ ዕጽፊ ከምዝዛይድ ዘ ኖርዲክ ፔጅ ዝተባህለ ማዕከን ዜና የመልክት።
መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ንሓያሎ ዓመታት ኣምሓዳሪ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ዝነበረ ንኣቶ ዮፍታሄ ድሜጥሮስን ጸሓፊኡ ቀሺ ሃብቶም ርእሶምን ካብ ቤተ ክርስቲያን ተዋሕዶ ከምዝሰጎጎም መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣመሪካ ኣረጋጊጹ።
ብመሰረት መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣመሪካ፣ እዚ ስጉምቲ’ዚ ዝውሰድ ዘሎ፡ ኣቶ ዮፍታሄ ዲሜጥሮስን ቀሺ ሃብቶም ርእሶምን ካብ ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ክእለዩ፡ ገዳማት ኤርትራ ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ሰሙን ጥርዓን ድሕሪ ምቕራቦም እዩ።
ገዳማት ኤርትራ ኣብ ዘቅረብዎ ጥርዓን፥ ኣቶ ዮፍታሄ ድሜጥሮስን ጸሓፊኡን ንዓሰርተ ዓመታት ዝተጎዓዝዎ ጉዕዞ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ከቢድ ሃስያ ከም ዘውረዱ ብምጥቃስ፥ ኣብ ርእሲኦም ዳግማይ ውግዘት ስለዝተገብረ’ዩ፡ መንግስቲ ኤርትራ ከምዚ ዓይነት ስጉምቲ ከምዝወሰደ ዝተገልጸ።
መንግስቲ ኤርትራ ባዕሉ ብዝመዘዞ ኣቶ ዮፍታሄ ዲሜጥሮስን ጸሓፊኡ ኣቶ ሃብቶም ርእሶምን ኣብ ልዕሊ ቤተ ክርስቲያን ተዋህዶ ከቢድ ዕንወትን ጥፍኣትን ከምዝወረደ ዝጠቐሰ ሓበሬታ መንበረ ጵጵስና ሰሜን ኣመሪካ፣ ብሰንኩ ማእለያ ዘይብሎም ካህናት ካብ ቤተ ክርስቲያን ክስጐጉ እንከለዉ፡ መነኮሳት ድማ ገዳሞም ሓዲጎም ከምዝተሰዱን ካህናትን መነኮሳትን ፈቐዶ ቤትማእሰርትን ጎዳጉድን ከምዝተዳጎኑን ይገልጽ።
ሕጋዊ መራሒ ቤተ ክርትያን ተዋህዶ፡ ፓትርያርክ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ፡ ብዘይ ሕጊ ካብ መዓርጎም ወሪዶም ኣብ ማሕዩር ካብ ዝኣትዉ’ውን ድሮ ሸሞንተ ዓመታት ኮይኑ ኣሎ።
የውድ እህቴ፥ ውድ ባለቤት ቀስቅሶኝ ነገሬን በ‘ነበር’ ባያስቀርብኝ ኖሮ… ዛሬ ጠዋት አርፍዶ መነሳት ነበር እቅዴ። ከእንቅልፌ ሲቀሰቅሰኝ፥ ከሞት የመንቃት ያህል ከብዶኝ ነበረ። ሆኖምለዛሬ…ቀጠሮ የያዝንለት ጉዳይ እንዳለን ሳስታውስ፥ ሳላንገራግር ከመነሳት ውጭ ሌላ አማራጭ አልነበረኝምና ተነሳሁ።… ተነስቼም ከቤት ወጣሁ።…. እስካሁንም ከተማውን ሳስስ አለሁ።
ፊቴን ታጥቤ ከቁርስ በፊት ከቤት ወጥተን ወደ ጉዳያችን ቢሮ አመራን። ሆኖም ግን ጉዳያችን ያለበት ቢሮ ቦታው አልነበረም፡፡…. ማለቴ ባለቢሮዋ ቢሮዋ ውስጥ አልነበረችም። ከብስጭት በፊት ድንገት አርፍዳ እንደሆነ ብለን ጎረቤት ቢሮ ጠየቅን። “ዛሬ አልመጣችም…. ሰኞ ትመለሱ ተባልን፡፡” (በትህትና እና በቀጭኑ) ከትናንት ወዲያም ለዚሁ ጉዳይ ወደ ቢሮዋ ሄጄ አልነበረችምና ሰኞ መመለሷም አጠራጠረን። በመሆኑም ለጎረቤቱ ባለቢሮ ነገሩን አስረድተን ስለሁኔታው ለማጣራትምንም… ምንም አያውቅም፡፡ እሱ እቴ! ጭራሽ…”ከትናንት በስቲያ እኮ ቢሮው ክፍት ነበር። አልመጣችሁም።” ብሎ ሸመጠ፡፡
ወደ ቤት የተመለስኩት ቁርስ ለመብላት ነበር፡፡ ከዚያ በልቶ ለመመለስ፡፡ ከዚያ በኋላ፥ ሲሄዱ…. ሲሄዱ… ሲሄዱ… እንዲሉ፥ እኔም ስሄድ… ስሄድ… ስሄድ… ለኮብልስቶን ስራ በየቅያሱ ወደተቆፋፈሬው ሰፈሬ ተቃረብኩኝ። ስሄድ ያልታወቀኝን ያህል ስመለስ ቀፈፈኝ። በየቅያሱ ያልተቆፈረ መንገድ ለማግኘት እንደነዳጅ (ወይ ማዕድን) ፈላጌ መቆፈር ያሰኝ ነበርና ከተቆፈሩት በአንዱ ገባሁ። መቼስ ማልጎደኔ?!…
ይሄንን ዜማ በጠዋቱ የመዘዝነው ከቁርስ በኋላ ለምናገኛት ቡና ማንቆላጰሻ ነበር። ውይቡንዬ…ቡኒ…ቡና…ቡን…፤ ድብርታችንን ሁሉ ቡን ለማድረግ፣ ሳንጨርሰው የወጣነውን እንቅልፍ ቦታው ላይ ለመበየድ፣ እንዲሁም ቀናችንን ለማንቃትና ለማቃናት…. ቡና ጥሩ መላ! ብለን ነው። ቡና የመጠጣቱ ሀሳብ ነበር መንገዴን ያስቀየረኝ: ከወደ ቤት –> ሰፈር ወዳለ ሆቴል —> ከዚያ ፊትለፊቱ ወዳለ ቡናቤት —-> ከዚያ….
ሀሳቤን እንዲያ ብቀይርም መንገዱ ግን ያው በየመውጫ መግቢያው እንደተቆፋፈረ ነው። አማራጭ ባጣ፥ ከተቆፈሩት ካንዱ ወጥቼ ወደተቆፈሩት ወዳንዱ ዘለቅሁኝ፡፡ ከወዲያኛው የመንገዱ ጫፍ ሰዎች ቆመው ያየሉ፡ ወጣቶች… እናቶች… አባቶች… የትምህርት ቀን ስለሆነ ለአቅመ ት/ት መማር የደረሱ ህፃናትና ወጣቶች ሲቀሩ ከሁሉም አይነት ሰው ተኮልኩላል።
መጀመሪያ ጠብ ተፈጥሮ መስሎኝ…. የተፈነቃቀሉትን ድንጋዮች እያሰብኩም ‘ሜዳውም ያው ፈረሱም ያው!’… በለው! ብዬ በልቤ ሳጋግል ነበር፡፡ ከዚያ ግን ከግርግሩ ጎን የቆመ የጭነት መኪና ላይ ድንጋዮች እየተጫኑ እንደሆነ ሲገባኝ፥ ከመሀላቸው አንድ ቻይናዊ የመንገድ ሰራተኛ እንዳለ ጠረጠርኩኝ፡፡ መቼስ የእኛ ሰው ቻይኖች ሲሰሩ ማየት ይወዳል፡፡ እንዲያውም ትክ ያለው አስተያየታቸው፣ የቻይኖቹ አይኖች ጠባቦች ስለሆኑ ስለነሱ ሊያዩላቸው ነው የሚመስለው፡፡
እዚህና እዚያ እየረገጥኩኝ፥ መንገዱን አጋምሼ ስቃረብ… ድንጋይ ሰራተኞቹ ቻይኖች እንዳልሆኑ አየሁ። በዚህ ሁኔታው… ቁፋሮው እኛ በር ጋ ሲደርስ ታታሪዋ እናቴ ስራ ፈትታ ቆማ እንደማታያቸው እርግጠኛ መሆን እንደማይቻል አስቤ ፈገግ አልኩኝ፡፡ ፈገግግግ! — እናቴ ወሬ ስትከልም ታይቶኝ… ኧረ ጨዋታ እንጂ እሷስ ወሬ ጠላቷ ነው።…ብቻ ግን ድንጋዩ ሸክሙን ለመመልከት ከብበው ከቆሙት ምስኪን እናቶች ሁኔታ ውስጥ እናቴን ተመለከትኳት። ቤት ስሄድ ደግሞ ምናልባት የእናቴ ሁኔታ ውስጥ እነሱን እመለከታቸው ይሆናል።
ከመንገዶቹ ግራና ቀኝ ያሉት ቤቶች አብዛኞቹ እድሳት ላይ ነው የሚመስሉት፡፡ በተለይ ፊትለፊታቸው ከሚሰራላቸው የኮብልስቶን ሀሳብ ጋር ሲነፃፀር መድከማቸው ይጎላል። …ልዩነቱ ሱፍ በላስቲክ ጫማ እንደማድረግ ነው የሚሆነው፡፡ አዳሽ ያስፈልገዋል፡፡ ነዋሪው ቤቱን እንዳያድስ የሚፈርስ ሰፈር ስለሆነ በሚል ሰበብ ቀበሌው የእድሳት ፈቃድ የማይሰጥበት ጊዜ እነደነበር ትዝይለኛል፡፡….ለዚህም ይሆናል ያዘመሙ አጥሮች ይበዛሉ፡፡
‘አጥሮቹ እንደጠ/ሚው ጥርስ ፍንጭት ይበዛቸዋል’ ልል አልኩና ‘ተውኩት እንደገና’…- ለካስ እኔም ጥርሰ ፍንጭት ነኝ፡፡ ሃሃሃ…. – “ለጥርሰ ፍንጭት ሰው ምስጢር አትንገረው” ይልሃል አማርኛው ደግሞ! — ሳያውቅ! ሂሂሂ…. የምር ግን አጥሮቹ የሳዝናሉ፡፡ የሚንሾካሾኩ ይመስል እንደሾካካ አንዱ ወዳንዱ ሹክክ ብለው ነው የቆሙት፡፡ በዚያ ላይ የስር ጠባቂ ድንጋዮቻቸው ተፈልቅቀው ተወስዶባቸው… — በለው! ‘በደንባራ በቅሎ ቃጭል ተጨምሮ’…– ልቤ አሁንም ያጋግላል፡፡
የሚለኝን የቡና አምሮቴን ላስታግስ ድንጋይ ለድንጋይ እየዘለልኩ ስተላለፍ….. ከፊትለፊቱ 60 ዓመት የሚገመቱ አዛውንት የቆሙበት በስርዓት ያልተቀመጠ ድንጋይ አይቼ እግሬን ጢብ አረግሁበት፡፡…. አዛውንቱን ለትንሽ ገፍቶ ሳታቸው፡፡ ጮሁ። ደነገጥኩኝ። ወዲያው ግን ምንም ስላልተጎዱ ደስ አለኝና ዝቅ ብዬ እግራቸውን እየዳበስኩ “ይቅር በሉኝ አባቴ!” አልኳቸው… አልሰሙኝም።… እሳቸው ይራገማሉ… ሰፈሩም ይራገማል… እንዳልሰማ ሆኜ ይቅርታዬን እያደጋገምክ ጎዘጎዝኩት። አልሰሙኝም ወይም አይፈልጉም ነበር። ብቻ በጣም አመረሩ…
እኔም ነገሩ ግራ ገብቶኝ “አባ እኔ እኮ አይደለሁም፣ ድንጋዩ አጉል ቆሞ ስለነበር ነው፡፡ ከተጎዱ ደግሞ ሀኪም ቤት እንሂድ፤ ግን ምንም አልሆኑምና ይቅርታዬን ተቀበሉ፡፡” …አልኳቸው፡፡ (በልባዊ ትህትና) አልሰሙኝ መሰል በቁጣው ቀጠሉ፡፡ እኔም በልቤ ተናደድኩ፡፡ ዝም ብዬ እንዳላልፍ ሰዉ ወሬ ቅርሚያ ከፊት ለፊቴ ተከምሯል፡፡ ግራ ገባኝ…
በቆምኩበት… ከጎረምሶቹ አንዱ፥ “ደግሞ ይናገራል እንዴ? መሰባበር ነበር…” ሲልና እርሱን ተከትለው እርግማኑን እንዳዲስ ሲቀባበሉት….ንዴቴን ከልቤ ወደ ምላሴ አመጣኋትና….
“እንደውም ምንም ይቅርታ አያስፈልገውም፡፡ እስካሁንም ይቅርታ ብዬ የለመንኩዎት በትህትና ነው፡፡….እንግዲህ እርሱን ካልወደዱ ደግ አደረግኩኝ!…. ድንጋይም በተፈጥሮው ሰባሪ ነው፣ እግርም ተሰባሪ ነው፡፡… እርስዎስ መጀመሪያ አይተው አይቆሙም፡፡ ተጎዳሁ ሲሉ አሳክሞታለሁ፡፡ ወንጀል ሰራ ሲሉ ይክሰሱኝ፡፡…ፓራራራ…. ታታታ…. ” ምናምን ምናምን አዘነብኩባቸው። እርግማኑ ቀጠለ… መንገዱም ተከፈተ….
እንድ ግድንግድዬ ወጠምሻ ከሁለት (ወይም ከሶስት) መሰል ጎረምሶች ጋር እየተንከባለለ ይመጣል፡፡ እኔም ወሬ እየቃረምኩ ክጓደኞቼ ጋር ግራ ቀኝ እያየሁ ነበርና የምሄደውና…ከየት መጣ ሳይባል (ከየት ሄድኩ ሳይባል) ሆዱ ላይ ተቀረቀርኩኝ፡፡ እሱም እሳት ለብስ እሳት ጎርሶ፣ (ሁኔታው ከነመልኩ ዛሬም ትዝ ይለኛል)… እኔንም እንደሚጎርሰኝ ሁሉ ጠቅልሎ ይዞኝ…
የቀድሞው የአሜሪካ መከላከያ ሚኒስተር ዶናልድ ራምስፊልድ ጆርጂ ቡሽ የወሰዱት በኢራቅ ላይ “ዲሞክራሲን“ የመጫን ሙከራ ስህተት ነበር በማለት ትችት እንዳሰሉ የሩሲያው የዜና ማሰራጫ አር ቲ ዘግቧል። በተወሰደው ርምጃ ምክንያት የሰሜን አትላንቲክ የጦር ቃልኪዳን （NATO) ስለተዳከመ “ዘመናዊ እና አዳዲስ” ሲሉ የገለጹትን የሴኪዮሪት ስጋት አንድ ለማለት አልቻለም ባይ ናቸው። ዶናልድ ራምስፊልድ ራሳቸው ኢራቅ ዱቄት የሆነችበት አሜሪካ መራሽ ጦርነት […]
የጀርመን ድምጽ ራዲዮ በዛሬዉ ዕለት [ትላንት] በአዲስ አበባ ከተማ መርካቶ የገበያ ስፍራ የእሳት አደጋ መድረሱ ተሰማ። በስፍራዉ ተገኝቶ ቃጠሎዉን የተመለከተዉ የአዲስ አበባዉ ዘጋቢያችን ዮሐንስ ገብረ እግዚአብሔር እንደገለፀዉ፤ እሳቱ በሀገሪቱ ሰዓት አቆጣጠር ከቀትር በኋላ ስምንስት ሰዓት ተኩል የጀመረ ለሶስት ሰዓት ገደማ ይነድ ነበር። እሳቱን ለማጥፋት የእሳት አደጋ ሠራተኞችና ተሽከርካሪዎች በርከት ብለዉ ቢሰማሩም መንገዱ ጠባብ በመሆኑ ሁሉንም […]
በነገረ ኢትዮጵያ ሪፖርተር ሰማያዊ ፓርቲ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ነገ ግንቦት 29/2007 ዓ.ም በሚካሄደው የG-7 ስብሰባ መጋበዛቸውን ተከትሎ የወቅቱ የጉባኤው መሪ ለሆኑት የጀርመን ቻንስለር ለአንጌላ ሜርክል በፃፈው ደብዳቤ መሪዎቹ በኢህአዴግ ላይ ጫና እንዲያደርጉ አሳስቧል፡፡ አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ በስብሰባው ላይ መጋበዛቸው ቅር እንዳሰኘው የገለፀው ፓርቲው 24 አመት በስልጣን ላይ የቆየው የጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ፓርቲ አፋኝ ለመሆኑ […]
አይሲስ 86 የሚሆኑ ኤርትራውያንን በሊብያ እንዳገተ ሜሮን እስቲፋኖስ የተባለች ነዋሪነቷ በስዊድን የሆነ ኤርትራዊት የሰብአዊ መብት ተሟጋች ለአይ ቢቲ ታይምስ አስታወቀች። ከታጋቾቹ ውስጥ ሴቶች እና ህጻናትም እንዳሉበት ተጠቁሟል። “የአሲስ ተዋጊዎች ኈሉንም በነብስ ወከፍ ሙስሊም ናችሁ ወይ በማለት ጠየቁ ፤ ሁሉም አዎ ሙስሊም ነን ማለት ጀመሩ። ቁርዓን ግን ማወቅ አለባችሁ ተብለዋል ፤ ቁርዓን ግን አያውቁም” በማለት ለቢቲ […]
ነገረ ኢትዮጵያ ከወራት በፊት በሽብር ተጠርጥረው ከአማራ ክልል ተይዘው በእስር ላይ የሚገኙ የተቃዋሚ ፓርቲ የዞን አመራሮች የሽብር ክስ ተመሰረተባቸው፡፡ በ13/07/07 በተጻፈና ዛሬ ግንቦት 28/007 ዓ.ም በፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት 19ኛ ወንጀል ችሎት በንባብ በተሰማው የአቃቤ ህግ ክስ ላይ እንደተመለከተው በአንደኛ ተከሳሽ ጌታቸው መኮንን መዝገብ 16 ሰዎች የሽብር ክስ ተመስርቶባቸዋል፡፡ ከተከሳሾቹ መካከል የመኢአድ፣ የሰማያዊና የአንድነት ፓርቲዎች […]
(ሕብር ሬዲዮ-ላስ ቬጋስ ) የመኢአድ ሕጋዊው ፕ/ት አቶ ማሙሸት አማረ ሚያዚያ 14 ቀን 2007 በመስቀል አደባባይ በተጠራው ሰልፍ ላይ ብጥብጥ አስነስተዋል በሚል ለተከሰሱበት የፈጠራ ክሱንና የሀሰት ምስክርነቱን ዋጋ የሚያሳጣ በዕለቱ በሌላ ፍርድ ቤት ምርቻ ቦርድን ከሰው ሙግት ላይ መሆናቸውን የሚአስረዳ የሰውና የሰነድ መከላከያ ምስክር ባለፈው አርብ ያቀረቡለት ቦሌ ምድብ የመጀመሪአ ፍርድ ቤት ሶስተና ችሎት ዛሬ […]
(አሶሲየትድ ፕረስ) የፓኪስታን አብዛኛው ሕዝብ የእስልምና እምነት ተከታይ ነው። የአክራሪ እስልምና ጥቃት በሚበዛባት የፓኪስታን ካራቺ ከተማ ባልተለመደ ሁኔታ 42 ሜርትር ርዝመት ያለው መስቀል በከተማዋ ተተክሏል አሶሲየትድ ፕሬስ እንደዘገበው። መስቀሉን ያሰራው እና ያስተከለው በንግድ ስራ የሚተዳደር ግለሰብ ሲሆን፤ መስቀሉን ለመትከል የተነሳሳው በህልም ታይቶኝ ነው እንዳለ አሶሲየትድ ፕሬስ ዘግቧል። “የፓኪስታን ክርስቲያን ማህበረሰብ የእምነት ነጻነት እንዳለው ለዓለም ማህበረሰብ […]
የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 14ኛ ሳምንት የመጀመሪያ ጨዋታ ዛሬ በአበበ ቢቂላ ስታዲየም ተደርጎ ኢትዮጵያ ቡና ኢትዮጵያ ንግድ ባንክን 5-2 በሆነ ሰፊ ውጤት ማሸነፍ ችሏል፡፡ ከጨዋታው መጠናቀቅ በኃላ የሁለቱም ክለቦች አሰልጣኞች አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡
“ከመጀመሪያም አቅደን የተነሳነው ሙሉ በሙሉ በማጥቃት የተሻለ ነገር ይዘን ለመውጣት ነው፡፡ በዚህ መሃል ያሉ ሽግግሮች ትንሽ ችግር ውስጥ ከተውናል፡፡ እነዛን በቀጣይ እናሰተካክላለን ብለን እናስባለን፡፡”
“ኳስን መስርቶ መጫወት ላይ አይደለም ችግር ያለብን ፤ አንዳንድ ጊዜ ከመዘናጋት የሚፈጥሯት ስህተት ነው፡፡ በቀጣይ አርመን የተሻለ ነገር ለመስራት እንሞክራለን፡፡”
“ቡድኑ የሚታወቅበትን ጨዋታ ማምጣት ነበረብን፡፡ ከዚህ በፊት ቡድኑ የሚታወቅበትን ጨዋታ አጥቶት ነበር፡፡ ረጅም ኳስ ነበር እንዲጫወቱ የሚፈቀደው፡፡ ይህንን በማስቀረት ወደ ራሳችን ጨዋታ ተመልሰን የተሻለ ነገር ለመስራት እየሞከርን ነው፡፡”
“የዛሬው ጨዋታ ውጤቱ ገላጭ ነው፡፡ ዛሬ ኢትዮጵያ ቡና ከእኛ በሁሉም ነገር የተሻለ ስለነበር አሸንፎ ሊወጣ ችሏል፡፡ በእኛ በኩል ደግሞ እንደምታውቁት የስኳድ መመናመን ይታያል፡፡ በዛሬው ጨዋታ እንኳን ሶስቱ አማካዮቻችን አዲሱ፣ ታዲዮስ እና ፍቅረየሱስ በጉዳት ወጥተዋል፡፡ ጂብሪል እና በረኛችን ፊቮ በጉዳት አልተሰለፉም፡፡ በተቻለ መጠን ጥሩ እንቅስቃሴ ለማድረግ ሞክረናል፡፡ ከእኛ የተሻለው ቡና ስለነበር አሸንፎናል፡፡ ውጤቱን በፀጋ ተቀብለናል፡፡ ከዚህ በኃላ ባሉን ጨዋታዎች አቅማችን የፈቀደውን አድርገን የምንሰራውን ስራ ሰርተን ጠንካራ ቡድን ይዘን ለመቅረብ እንሞክራለን፡፡”
“የልምድ አጨዋወት ችግር ነበር፡፡ ቡድናችን ኳስ እግሩ ላይ ሲገባ ካልሆነ በስተቀር ኳሱን ሲያጣ ምንም የሚሰራው ስራ አልነበረም፡፡ ለተጋጣሚያችን ነፃነት ሰጥተን ነበር ስንጫወት የነበረው፡፡ እንደፈለጉ ኳስ እንዲገፉ ይፈቅዱላቸዋል፡፡ ኳስ እንሲያቀብሉ እና ነፃ ቦታ ይፈቅዱላቸዋል፡፡ ኳስ እንዲያዘጋጁም ይፈቅዱላቸው ነበር፡፡ ይህንን ደግሞ ለኢትዮጵያ ቡና ፈቀድክ ማለት በነፃነት ይጫወታሉ ማለት ነው፡፡ ዛሬ ከፍተን መጫወታችን ነው እንጂ የተለየ ታክቲክ ይዘን ብንገባ ኖሮ እነዚህ ግቦች ላይቆጠሩ ይችሉ ነበር፡፡”
ስለ እኛ ተሰቀለ፤ ታመመ፤ ሞተ፤ ተቀበረም በሦስተኛውም ቀን ከሙታን ተለይቶ ተነሣ በቅዱሳት መጻሕፍት እንደተጻፈ፤ በክብር ወደ ሰማይ ዐረገ፤ በአባቱም ቀኝ ተቀመጠ፤ ዳግመኛ ሕያዋንን ሙታንንም ይገዛ ዘንድ በጌትነት ይመጣል፤ ለመንግሥቱም ፍጻሜ የለውም።
አንዳንድ የመስቀሉ ቃል ያልተገለጠላቸው ሰዎች እንዴት ሰው የተገደለበትን መሣሪያ ታገኑታላችሁ ይሉናል። ነገር ግን ይህ የሞት መሣሪያ የሕይወት ምልክት የሆነው በእርሱ ላይ ከተከናወነው ነገር የተነሣ ነው።
በገነት መካከል ያለው ዛፍ እርግማንን ወደሰዎች ያመጣ ነው። የቀደመው ሰው አዳምና እናታችን ሄዋን አትብሉ የተባሉትን ሲበሉ በመርገም ውስጥ ነበር የወደቁት፤ በመስቀሉ ግን ያ እርግማናችን ነው የተደመሰሰው፤ ቅዱስ ጳውሎስ ስለዚህ ሲናገር «በእንጨት የሚሰቀል ሁሉ የተረገመ ነው ተብሎ ተጽፎአልና ክርስቶስ ስለ እኛ እርግማን ሆኖ ከሕግ እርግማን ዋጀን፤» ይላል። ገላትያ 3፥19።
አሁንም በገነት መካከል ያለው ዛፍ በሰውና በእግዚአብሔር እንዲሁም በሰውና በሰው መካከልም ከዚያም አልፎ በሰው ሕይወት ውስጥ ጥልን የተከለ ነበር። በሰው ሕይወት ውስጥ ወዲያው የተገለጠው ራቁትነት፥ ፍርሃት፥ ራቁትነት እና ከእግዚአብሔር መሸሽ ነበር። ሰው በእግዚአብሔር ፊት ጥል የሆነውን ነገር ማድረግ ጀመረ፤ ከራሱና ከሌላው አምሳያው ጋር መጣላት ጀመረ፤ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ግን «እርሱ ሰላማችን ነውና፤ ሁለቱን ያዋሐደ በአዋጅ የተነገሩትንም የትእዛዛትን ሕግ ሽሮ በመካከል ያለውን የጥል ግድግዳን በሥጋው ያፈረሰ፤ ይህም ከሁለታቸው አንድን አዲስን ሰው በራሱ ይፈጥር ዘንድ ሰላምንም ያደርግ ዘንድ ጥልንም በመስቀሉ ገድሎ በእርሱ ሁለታቸውን በአንድ አካል ከእግዚአብሔር ጋር ያስታርቅ ዘንድ ነው።» ኤፌሶን 2፥14-16
የእግዚአብሔር ልጅ ለእኛ ለሰው ልጆች የሰበከልን የእግዚአብሔር መንግሥት የተጠቃለለው በመስቀሉ ላይ ባሳየን የፍቅር መሥዋዕትነት ነው። ከዚህ በፊት በብሉይ ኪዳን ይሠዉ ስለነበሩት መሥዋዕቶች ስንነጋገር እንዳልነው፥ ክርስቶስ በመስቀሉ ላይ ያከናወነልን እርቅ ነው። በመሆኑም መስቀል ሲባል ጌታ የሞተበት ሁኔታ ብቻ ሳይሆን አጠቃላይ ሰውን ከአምላኩ ለማስታረቅ ያከናወነው ድርጊት ነው። በመሆኑም ወንጌል ራሱ የመስቀሉ ቃል ተብሎአል። ሮሜ 1። 18።
በመስቀሉ በኩል ያየነው እግዚአብሔር እጅግ አስደናቂ የሆነ ነው። ወደሰዎች መከራና ሥቃይ የቀረበ። የሰዎችን የልብ ስብራት የዳሰሰ እግዚአብሔር ነው። በትህትናና በዝምታ የመጣ እግዚአብሔር ነው። ክብሩን ሁሉ የተወ እግዚአብሔር ነው። በመሆኑም ልክ ኤልያስ በእግዚአብሔር ተራራ ላይ በእሳት እና በአውሎ ነፋስ እንደፈለገው በዕውቀታቸው ወይም በዚህ ዓለም ከፍታዎች ውስጥ የፈለጉት አላገኙትም። እርሱ የተገኘው በመስቀል ላይ ከወንጀለኞች ጋር፥ በነዘኬዎስ ቤት ከኃጢአተኞች ጋር፥ በጌርጌሶን ከመቃብር አዳሪዎች ጋር፥ በመንገድ ደም ከሚፈሳቸው ጋር፥ በቤት ከታወቁ ኃጢአተኞች ጋር ነው። በዚህም የዓለምን ጥበብ ሁሉ ከንቱ አደረገው። ክብር ለእርሱ ይሁን
የክርስቶስን ሕማም በምናስብበት ወቅት የምናስባቸው የሕማማቱን ሳምንቶች ብቻ አይደለም። የሕማሙ ጉዞ ከልደቱ እስከሞቱ ያለው ሁሉ ነው። ታመመ የሚለው ቃል ጌታ በመከራ ወደ እኛ እንዴት እንደቀረበን የሚያመለክት ነው። ዕብራውያን ስለዚህ ሲናገር እንዲህ ይላል። « ስለዚህ የሕዝብን ኃጢአት ለማስተስረይ፥ ለእግዚአብሔር በሆነው ነገር ሁሉ የሚምርና የታመነ ሊቀ ካህናት እንዲሆን፥ በነገር ሁሉ ወንድሞቹን ሊመስል ተገባው።» በማለት በነገር ሁሉ እኛን እንደመሰለ ይነግረናል። በዚሁ አንቀጽ ላይ እንደገና ዝቅ ብሎ ሲናገር « ከኃጢአት በቀር በነገር ሁሉ እንደ እኛ የተፈተነ ነው እንጂ፥ በድካማችን ሊራራልን የማይችል ሊቀ ካህናት የለንም።» ይላል። ዕብራውያን 2፥17፤4፥15። ቅዱስ ጴጥሮስም የእርሱ መከራ ለእኛ መከራ የእርሱ ሕማም ለእኛ ሕማም የመጽናናት ምክንያት እንደሆነ ሲያስተምረን እንዲህ ብሎአል፦ « የተጠራችሁለት ለዚህ ነውና፤ ክርስቶስ ደግሞ ፍለጋውን እንድትከተሉ ምሳሌ ትቶላችሁ ስለ እናንተ መከራን ተቀብሎአልና። እርሱም ኃጢአት አላደረገም፥ ተንኰልም በአፉ አልተገኘበትም፤ሲሰድቡት መልሶ አልተሳደበም መከራንም ሲቀበል አልዛተም፥ ነገር ግን በጽድቅ ለሚፈርደው ራሱን አሳልፎ ሰጠ፤» 1 ጴጥሮስ 2፥21-23
ቅዳሴያችን « የማይሞት እርሱ ሞተ፥ ሞትን ይሽረው ዘንድ ሞተ፤ ሙታንን ያድናቸው ዘንድ ሞተ፤ በቃል ኪዳን ተስፋው እንደነገራቸው።» ይላል። (ቅዳሴ ዲዮስቆሮስ ቍ. 35) እውነት ነው የሞተው ከዘላለም አነዋወሩ ሞት ለባሕርይው የማይስማማው የነበረ ነው። ነገር ግን የሰውን ባሕርይ ገንዘብ ሲያደርግ ከእመቤታችን ከቅድስት ድንግል ማርያም ከሥጋዋ ሥጋ ነሥቶ ሰው ሲሆን ዋና ዓላማው በሥጋው የሞትን መውጊያ ለማጥፋት ነው። የሞትን መውጊያ ወይም የሞትን የማስፈራራት ኃይል ለማጥፋት የእግዚአብሔር ልጅ ከሰዎች የሚፈለገውን የሞትን ዋጋ መክፈል ነበረበት፤ ምክንያቱም ኃጢአት ወደ ዓለም በመግባቱ ሞት ወደ ዓለም ገብቶ ነበር፤ «ስለዚህ ምክንያት ኃጢአት በአንድ ሰው ወደ ዓለም ገባ በኃጢአትም ሞት፥ እንደዚሁም ሁሉ ኃጢአትን ስላደረጉ ሞት ለሰው ሁሉ ደረሰ፤» ሮሜ 5፥12፤ ዘፍጥረት 2፥17፤ « ነገር ግን ሥጦታው እንደበደሉ አይደለም» የተባለለት ልዑል እግዚአብሔር ልጁን በመላክ ከሞት ነጻ አደረገን። ሮሜ 5፥14፤ ከዚህ በፊት ደጋግመን እንዳየነው የጌታ ሰው የመሆን ምሥጢሩም ከዚህ የሞት ፍርሃት ነጻ ሊያወጣን ነው። «እንግዲህ ልጆቹ በሥጋና በደም ስለሚካፈሉ፥ እርሱ ደግሞ በሞት ላይ ሥልጣን ያለውን በሞት እንዲሽር፥ ይኸውም ዲያብሎስ ነው፥ በሕይወታቸውም ሁሉ ስለ ሞት ፍርሃት በባርነት ይታሰሩ የነበሩትን ሁሉ ነጻ እንዲያወጣ፥ በሥጋና በደም እንዲሁ ተካፈለ።» ዕብራውያን 2፥14።
ጌታ ስለሕማሙ ስለሞቱ ትንቢት እንደተናገረ ሁሉ ስለመቀበሩም ትንቢት ተናግሮአል። « ዮናስ በዓሣ አንባሪ ሆድ ሦስት ቀንና ሦስት ሌሊት እንደ ነበረ፥ እንዲሁ የሰው ልጅ በምድር ልብ ሦስት ቀንና ሦስት ሌሊት ይኖራል።» ማቴዎስ 12፥40
ሰው እጅግ ከሚፈራው ነገር አንዱ ርደተ መቃብርን ማለትም ወደመቃብር መውረድን ነው። የክርስቶስ ወደመቃብር መውረድ ግን ሰውን ከመቃብር ፍርሃት እና በመቃብር መበስበስ ነጻ አውጥቶታል። « እግዚአብሔር ግን የሞትን ጣር አጥፍቶ አስነሣው፥ ሞት ይይዘው ዘንድ አልቻለምና።ዳዊት ስለ እርሱ እንዲህ ይላልና። ጌታን ሁልጊዜ በፊቴ አየሁት፥ እንዳልታወክ በቀኜ ነውና። ስለዚህ ልቤን ደስ አለው፥ ልሳኔም ሐሤት አደረገ፥ ደግሞም ሥጋዬ በተስፋ ያድራል፤ ነፍሴን በሲኦል አትተዋትምና፥ ቅዱስህንም መበስበስን ያይ ዘንድ አትሰጠውም።» ሐዋ ሥራ 2፥24-27።
ጌታ በመቃብር ስለማደሩ የተናገረውን ከቅዱስ ጴጥሮስ ቃል ጋር ስናነጻጽረው ጌታ ለምን በመቃብር እንዳደረ ታላቅ መልእክት ይሰጠናል። ይኸውም ክርስቶስ በአካለ ነፍስ ወደሲኦል ወርዶ በዚያ ላሉት ነጻነትን አውጆላቸዋል። «ክርስቶስ ደግሞ ወደ እግዚአብሔር እንዲያቀርበን እርሱ ጻድቅ ሆኖ ስለ ዓመፀኞች አንድ ጊዜ በኃጢአት ምክንያት ሞቶአልና፤ በሥጋ ሞተ በመንፈስ ግን ሕያው ሆነ፥በእርሱም ደግሞ ሄዶ በወኅኒ ለነበሩ ነፍሳት ሰበከላቸው፤» 1 ጴጥሮስ 3፥18-19 ይህንን ትምህርት ይዘው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ሰዓልያን የክርስቶስን ትንሣኤ በሚሥሉበት ወቅት አዳምንና ሔዋንን በቀኝና በግራው ይዞ ያሳያሉ።
ሞት ይይዘው ዘንድ ስላልቻለ ጌታ በኃይሉና በሥልጣኑ ሞትን ድል አድርጎ ተነሣ። ከሙታን ሲነሣ መቃብር ክፈቱልኝ መግነዝ ፍቱልኝ አላለም። ከሙታን የተነሣው ከዚህ በፊቱ ከሙታን ተነሥተው ተመልሰው እንደሞቱት ሰዎች አይደለም። ከሙታን ተለይቶ የተነሣው ሞትን ድል አድርጎ ነው። ቅዱስ መጽሐፍ እንደሚነግረን፥ ትንሣኤው የክርስትናችን እውነት ማዕከል ነው ቅዱስ ጳውሎስ ስለ ጌታ ትንሣኤ ምሥጢር በስፋት ባስተማረበት በ1ኛ ቆሮንቶስ 15 ላይ ሰፋ ያለ እውነቶችን አስቀምጦልናል።
የእኛን ሞት እንደሞተልን ሁሉ የእርሱን ሕይወት ደግሞ በትንሣኤው ሰጥቶናል። በሞቱ ኃጢአታችን እንደተሠረይልን ያወቅነው በትንሣኤው ባገኘነው ሕይወት ነው። በመሆኑም ሐዋርያው እንዳለው « ሞቱንም በሚመስል ሞት ከእርሱ ጋር ከተባበርን ትንሣኤውን በሚመስል ትንሣኤ ደግሞ ከእርሱ ጋር እንተባበራለን፤» ሮሜ 6፥5። ይህም የትንሣኤ ሕይወት ለኃጢአት ሞተን ለጽድቅ የምንኖርበት ሕይወት ነው። ይህም ወደሚቀጥለው እውነት ያመጣናል። ክርስቶስ ሞትን ድል አድርጎ መነሣቱ እኛን ለአዲስ ሕይወት አብቅቶናል። በኃጢአት ላይ ኃይል እንዲኖረን፤ በሞት ላይ ኃይል እንዲኖረን፤ በሰይጣን ላይ ኃይል እንዲኖረን፤ አድርጎናል፤ ትንሣኤ ማለት አዲስ ሕይወት ነውና።
በአምላክነቱ የወረደው ጌታ በሰውነቱ አረገ፤ አረገ ወረደ የሚለው ቃል የአምላክን ልዩና አስደናቂ ክንውን የሚያሳይ ነው እንጂ እርሱ በሁሉ የመላ ሁሉን የያዘ አምላክ ነው። ወረደ ስንል የሰውን ባሕርይ ገንዘብ ማድረጉን በአጭር ቁመት በጠባብ ደረት መወሰኑን ሲሆን፤ አረገ በምንልበት ወቅትም ወደቀደመ ክብሩ መመለሱን ነው። ነገር ግን እርገቱ ከዚህ በላይም መልእክት አለው።
ያረገው በረቂቅ መንፈስ አይደለም። ይህ ቢሆን ኖሮ ዛሬ አንዳንዶች ክርስቶስ ዳግመኛ በመንፈስ መጥቶአል ያሉት በሆነ ነበር። ነገር ግን ያረገው በግልጥ ደቀመዛሙርቱ እያዩት ነው። እያዩት እንደሄደ ሁሉ በግልጥ ደግሞ ዓለም እያየው ይመጣል።
ያረገው በተዋሃደው ሥጋ ስለሆነ በእርሱ ውስጥ እኛ አለን፤ ማለትም የተዋሃደው ባሕርያችን ዛሬ በአብ ቀኝ በክብር ተቀምጦአል። ዮሐንስ ዘደማስቆ ስለዚህ ሲናገር « ባህርያችን ከሙታን ተነሥቶ፥ አርጎ በአብ ቀኝ አለ በምንልበት ወቅት የሰው ዘር ሁሉ ተነስቶ በአብ ቀኝ አለ ማለታችን አይደለም። ነገር ግን የሰው ዘር በክርስቶስ ውስጥ ተሰውሮአል ለማለት ነው እንጂ፤» ይህም ከቅዱስ ጳውሎስ ትምህርት ጋር ይስማማል።
እርገቱ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ በሞትና በመውጊያው ላይ፥ በአለቆችና በሥልጣናት ላይ ድል አድራጊ እንደሆነ የሚያመለክት ነው። «እርሱም የክብሩ መንጸባረቅና የባሕርዩ ምሳሌ ሆኖ፥ ሁሉን በስልጣኑ ቃል እየደገፈ፥ ኃጢአታችንን በራሱ ካነጻ በኋላ በሰማያት በግርማው ቀኝ ተቀመጠ፤» ዕብራውያን 1፥3
ቅዱስ ጳውሎስ ይህን ከቤተ ክርስቲያን ሕይወት አንጻር ሲናገር እንዲህ ብሎአል። «ክርስቶስንም ከሙታን ሲያስነሣው ከአለቅነትና ከሥልጣንም ከኃይልም ከጌትነትም ሁሉ በላይና በዚህ ዓለም ብቻ ሳይሆን ነገር ግን ሊመጣ ባለው ዓለም ደግሞ ከሚጠራው ስም ሁሉ በላይ በሰማያዊ ስፍራ በቀኙ ሲያስቀምጠው በክርስቶስ ባደረገው ሥራ የብርታቱ ጉልበት ይታያል፤ሁሉንም ከእግሩ በታች አስገዛለት ከሁሉ በላይም ራስ እንዲሆን ለቤተ ክርስቲያን ሰጠው።እርስዋም አካሉና ሁሉን በሁሉ የሚሞላ የእርሱ ሙላቱ ናት።» ኤፌሶን 1፥20-23 ይህ ምን ማለት ነው ብለን ስንጠይቅ « እግዚአብሔር አብ ክርስቶስን ከሙታን አስነስቶ በሰማያት በዙፋኑ ላይ አስቀመጠው፤ ዓለማትን ሁሉ ይገዛ ዘንድ ሥልጣንን ሰጠው። ማንም ስምና ሥልጣን ከእርሱ አገዛዝ ውጭ አይደለም። ይህም ግዛቱ ለጊዜው ሳይሆን ለዘለላለም ነው። በሁሉ ላይ ሥልጣን አለው፤ የመጨረሻው ውሳኔ ሰጪ እርሱ ነው። በዚህ ሁሉ መካከል ሆኖ ክርስቶስ ቤተ ክርስቲያንን ይገዛል ማለትም ቤተ ክርስቲያን የዓለም ተቀጣይ ሳትሆን ዓለም የቤተ ክርስቲያን ተቀጣይ ናት። ምክንያቱም ቤተ ክርስቲያን ክርስቶስ የሚናገርባትና ሥራውን የሚያከናውንባት ሁሉን በሁሉ የሚሞላባት የክርስቶስ አካሉ ናት ፤
ከዚህ ቀደም እንዳገገመ የተነገረለት የሀረማያ ሃይቅ በአሁኑ ወቅት ችግሩ ተባብሶ ሙሉ በሙሉ የመድረቅ አደጋ ተጋርጦበታል። የውሃ ምስኖ እና ኤሌክትሪክ ሚኒስቴርን ጨምሮ ሌሎች የሚመለከታቻው አካላት እስካሁን ሃይቁን ለማዳን የሚያስችል እንቅስቀሴ ኣላደረጉም።
የሃረማያ ሃይቅ ለዘጠኝ ተከታታይ አመታት ከ1 ሜትር እስከ 1 ነጥብ 5 ሜትር እየቀነሰ እንደመጣና የውሃ አጠቃቀሙ በዚህ ከቀጠለ ከ21 አመታት በኋላ ሙሉ ለሙሉ ሊደርቅ እንደሚችል በጥናት ተረጋግጧል።
ጥናቱ ይህንን ቢያሳይም ሃይቁ የሚገኝበት የኦሮሚያ ክልል የአካባቢ ደንና አየር ንብረት ለውጥ ባለስልጣን እስካሁን ሃይቁን ስለማዳን ያቀዱት የሰሩትም የለም።የባለስልጣኑ ምክትል ዳይሬክተር አቶ ቦና ይህንን ያረጋገጡ ሲሆን፥ ከዚህ በፊት ለችግሩ ታቅዶ የተሰራ ስራ የለም ሲሉም ይናገራሉ።
በችግሩ ላይ ያገባኛል የሚል እያንዳንዱ ሴክተር አስካሁን ለይቶ ያመጣው ነገር የለም፤ ለዚህም በቂ ስራ አልተሰራም ብለዋል። የውሃ መስኖና ኤሌክትሪክ ሚኒስቴር ምን ሰርቷል ለሚለው ጥያቄ በሚኒስቴሩ ተፋሰስ ዳይሬክቶሬት የኢኮ ሃይድሮሎጂ ፕሮጄክት ፅህፈት ቤት ሃላፊ አቶ ዮሃንስ ዘርይሁን፥ ሀይቁ እስኪደርቅ መጠበቅ የለብንም ነበር ይላሉ።ከዚህ በኋላ ጉዳዩን እንዳዲስ በማንቀሳቀስ መሆን ያለበትን ስራዎች እንሰራለን ሲሉም አቶ ዮሃንስ ተናግረዋል።
በሃረማያ ዩኒቨርስቲ የሃረማያ ሃይቅ ተፋሰስ ልማት ፕሮጀክት ዋና አስተባባሪ ዶክተር አብዱልለጢፍ አህመድ፥ የሀረማያ ሃይቅ ከቦታው መሸሹና መድረቁ ከዚህ ቀደም መነገሩ እና አገግሟልም ተብሎ እንደነበር ያስታውሳሉ። እውነታው ግን ያ እንዳልነበረ ነው ዶክተር አብዱልለጢፍ የሚናገሩት።
ከዛሬ አምስት አመት በፊት ሃይቁን ለማዳን በሃረማያ ዩኒቨርስቲ፣ በ14 ቀበሌ ገበሬ ማህበራትና 3 የከተማ ቀበሌ ማህበራትን ባቀፈ ከሃረሪ ክልልና ከሃረር ቢራ ጋር የተያዘው እቅድ ወደ ተግባር አልተለወጠም። በዚህ ምክንያት የሀረማያ ሃይቅ የሞት አፋፍ ላይ እንደሚገኝ ዶክተር አብዱልለጢፍ አህመድ ተናግረዋል።
የሃረማያ ሃይቅ ከሚችለው በላይ ጥቅም ላይ መዋሉ፣ ከተራራ ወደ ሃይቁ የሚገባ ደለልና በአለም አቀፉ የአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት በተከሰተ የዝናብ አጥረት ችግሩ እንደደረሰበት ይነገራል። ሃይቁ አሁን ለገጠመው ፈተና ሌላው ምክንያት ተገቢ ጥበቃ እና እንክብካቤ አለማግኘቱ ነው።
የሰርቆ-ማሳያ ሕንፃ ባለቤት በራሳቸው ጥረት የተገነባ ቢሆንም እንኳን አብዛኛው የከተማዋ ነዋሪ በሙስና የተገኘ ሃብት እንደሆነ አምኖ ተቀብሏል። በመሆኑም፣ “የሰርቆ-ማሳያ ህንፃ...
ZhongShan LED የፏፏቴ መብራቶች 24 ደብልዩ የተቀበሩ መብራቶች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED የፏፏቴ መብራቶች 24 ደብልዩ የተቀበሩ መብራቶች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED የፏፏቴ መብራቶች 24 ደብልዩ የተቀበሩ መብራቶች ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ምክንያቱም ተጋድሏችን ከሥጋና ከደም ጋር ሳይሆን ከዚህ ከጨለማ ዓለም ገዦች፣ከሥልጣናትና ከኃይላት እንዲሁም በሰማያዊ ስፍራ ካሉ ከርኩሳን መናፍስት ሰራዊት ጋር ነው፡፡ – ኤፌ 6፡12 አስቸጋሪ ሁኔታዎችን እያጋጠማቹ ነው?በሆነ የህይወታችሁ አቅጣጫ አቅራቦት አስፈልጓችሁ ከየት እንደሚመጣ እርግጠኛ መሆን አቅቷችኋል?ዛሬ ብዙ ክርስቲያኖች በጣም ከባድ ችግሮችን እያሳለፉ ነው፡፡አንዳንዶች ስራቸውን እና ጥቅማ ጥቅሞቻቸውን አጥተዋል፡፡ሌሎች ደግሞ ከከባድ የጤና ችግር ጋር እየታገሉ እንደ...
ከአምስት ወራት በፊት ከእሥር የተለቀቁት የዞን ዘጠኝ ጦማሪያን እና ጋዜጠኞች፤ ከእስር ከተለቀቁም በኋላ ሀገር ውስጥ በነጻነት መንቀሳቀስ እንዳልቻሉ እንዲሁም ለሽልማት፣ለትምሕርትና ለሥልጠና ላገኟቸው ዕድሎች ከሀገር መውጣት እንደተከለከሉ ገለጹ፡፡
የ CIP ማጽጃ ስርዓት በቢራ መሣሪያው መጠን ሊዋቀር ይችላል ፡፡ የ CIP ጽዳት ስርዓት በዋነኝነት የሉኪንግ ማጠራቀሚያ ፣ የፍሳሽ ማስወገጃ ገንዳ ፣ የ CIP ማጽጃ ፓምፕ እና ሌሎች ተዛማጅ መሣሪያዎችን ያቀፈ ነው ፡፡ ጣቢያ ማምረቻ መሳሪያዎች. አጠቃላይ የጽዳት ሂደቱ የሚዘጋው ዝግ ነው ፣ ይህም የሁለተኛ ደረጃ ብክለትን ፣ ጠንካራ ደህንነትን በእጅጉ ይቀንሳል ፡፡
የማቀዝቀዝ ስርዓት መሣሪያው አብዛኛውን ጊዜ ለቤቶች እና ለማብሰያ ስርዓት የማያቋርጥ ቅዝቃዜን ይሰጣል ፡፡ የማቀዝቀዝ ስርዓቱ የጂሊኮን የውሃ ማጠራቀሚያ ፣ የጭስ ማውጫ ክፍል ፣ የግሉኮክ የውሃ ፓምፕ እና ቫልvesች ያካትታል ፡፡
የቢራ ጠመቃ ስርዓቱ እጅግ በጣም በራስ-ሰር የሚሰራ ፣ ለመስራት ቀላል እና ይበልጥ ምክንያታዊ በሆነ ዲዛይን ምክንያት ለመማር ቀላል ነው፡፡የዋናው መሳሪያ ማሽነሪንግ ፣ ላተር ታንክ ፣ የተቀቀለ ኬት ፣ የንፋስ ፍሳሽ ማጠራቀሚያ እና የአለም አቀፍ የንፅህና ደረጃ 304 ን ያፀደቀው እርሾ ታንክ ይ consistsል ፡፡ የማይዝግ ብረት.
የቢራ ጠመቃ ስርዓቱ በሂደቱ መስፈርቶች እና ሚዛን መሠረት ባለ ሁለት-መርከቦች ቤትን ፣ ባለሦስት-መርከቦችን ቤትን እና አራት-መርከቦችን ቤትን / ቤትን ያካተተ ሊሆን ይችላል ፡፡ አቅሙ ትልቅ ነው ፣ መርከቦቹ የበለጠ ብዙ ናቸው እንዲሁም እርስዎ ባለብዙ-ተጫዋች ስብሰባ ቅጽን መምረጥ ፣ የሥራ ቅልጥፍናን ማሻሻል ይችላሉ ፡፡ .
የማፍሰሻ ስርዓቱ መፍጫ ገንዳውን እና sake ታንክን ያካትታል ፡፡ ሁሉም የማገዶ ገንዳው አካላት ከፍተኛ ጥራት ባለው 304 አይዝጌ ብረት የተሰሩ ናቸው ፡፡ ጥራቱ በእውነተኛ ቁሳቁሶች እና በባለሙያ ዲዛይን እና በማምረት የተረጋገጠ ነው። ከማይዝግ ብረት ፣ ፖሊመር ፣ ኤሌክትሮላይትላይዜሽን ፣ መዳብ እና ሌሎች ቅጾችን በመጠቀም በደንበኞች ፍላጎት መሠረት ወደ ውጭ የሚደረግ ፡፡ ማንሃይል ፣ ሲአይፒ ማጽጃ ኳሶች ፣ የፈሳሽ ደረጃ ሜትሮች ፣ የናሙና ቫል andች እና ሌሎች ደጋፊ መገልገያዎች ተጠናቀዋል። የ 60 ° conical የታችኛው ንድፍ ቢራ እርሾ እርጥበትን ውጤታማ በሆነ መንገድ ሊያሻሽል ይችላል። ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ የቢራ ጠመቃ ቴክኖሎጂን በመጠቀም ፣ የመስመር ላይ የውሂብ-አቆጣጠር ቅጽበታዊ ክትትል የርቀት መቆጣጠሪያን መገንዘብ ይችላል።
የማቀዝቀዝ መሣሪያው ብዙውን ጊዜ ለመጥለቅ እና ለማቅለጥ ስርዓት ጊዜ የማያቋርጥ ቅዝቃዜን ይሰጣል ፡፡ የማቀዝቀዝ ስርዓቱ የቀዘቀዘ የውሃ ታንክን ፣ የጭስ ማውጫውን እና ቫልvesችን ያካትታል ፡፡
በተለያዩ ውጥረቶች ውስጥ የኖረችው ጎንደር ለየት ያለ ዜና ይዛ ተሰምታለች። ሁሉም እንደሚያውቀው ከውጥረት ወደ ውጥረት ስትረማመድና የመሻኮችያ፣ የሴራ፣ የቀውስ መናሃሪያ ሆኖ ቆይታለች። ይህ ብቻ አይደለም የእነ አይበገሬ አገርም ሆና ስትታገል ኖራለች። በቅርቡም ያ የተለመደው ቀውስ ተከስቶባት በ የካቲትና በመጋቢት ቀውሱን አስመልክቶ መግለጫዎችን ማውጣታችን የሚታወስ ነው። ባወጣናቸው መግለጫዎች ሰላም የሚገኘውና ዴሞክራሲ የሚሰፍነው የህዝብ ተሳትፎ ያለበት ውይይት ሲካሄድ ብቻ እንደሆን አመላክተን ነበር። ባለፉት ቀናት ለሳምንታት በመንግሥት፣ በሚሊሺያ/ፋኖ ወኪሎች በአገር ሽማግሌዎችና በሃይማኖት መሪዎች መካከል ሲካሄድ የቆየው ውይይት በሰላም በስምምነት ተቋጭቶ መስማታችን በጣም ደስ ብሎናል። ተሳታፊ የነበሩትን የመንግሥት ባለስልጣኖች፣ የአገር ሽማግሌዎች፣ የሃይማኖት መሪዎችና የሚሊሺያ/የፋኖ አባሎች እንኳን ደስ ያላችሁ እንላለን።
ይህን የተስፋ ጭላንጭል ማየታችን ደስ ቢለንም ወደፊት ለሰላም የሚደረገው ጉዞ ቀላል እንደማይሆን ከወዲሁ ስጋታችን መግለጽ እንገደዳለን። አካባቢው ላይ የሚራኮቱት ሃይሎች ብዙ ናቸው። እጃቸውም እረዥም ነው። ይህን የእርቅና የአንድነት ጥንስስ ‘ይኸኔ በእንጭጩ’ እንደሚሉ አንጠራጠርም። ለዚህ አይነተኛ መፍትሄው የክልሉ መንግስት እና ሕዝቡ የውስጥ ሰላምና አንድነት ሲኖራቸው ብቻ ነው። እሩቅ መሄድ አያስፈልግም። ስምምነቱ በተደረገ በነጋታው በአንድ በእርቁ ሂደት ላይ በነበረ የፋኖ አባል ላይ የተፈጸመው ግድያ ስምምነቱን ለማፍረስና የሰላም ሂደቱን ለማደናቀፍ የተደረገ ሙከራ እንጅ ሌላ ምክንያት አይኖረውም። በዚህ ግድያ ሁኔታው ከቁጥጥር ውጭ እንዳይሆንና ስምምነቱ እንዳይፈርስ በስምምነቱ ተሳታፊዎች የተደረገው ጥንቃቄና የታየው ትእግስት ሌላ የብስለት ስራ ነው እንላለን።
ይህ በዳባት ዙርያ የታየው የሽምግልናና የእርቅ ስራ በሌሎችም የጎንደር ዞኖች በፍጥነት መካሄድ ይኖርበታል። ሳይቀድሙን እንቅደማቸው የሚሉ ተንኮል ሰንቀው የሚዘዋወሩ እንዳሉ መዘንጋት የለብንም። ጸጥታውን ለማደፍረስ ወደ ነበርንበት የሽብር ሁኔታ እንድንገባ፣ ሳይመሽብን ማለታቸው አይቀርም። ተራ ወንጀለኞችን በተለያየ ስም መምጣታቸውም አይቅሬ ነው። በቅርቡ ገንዳ ወሀ አካባቢ ወንበዴዎች መኪና አስቁመው ሰላማዊ ሰዎችን ማገታቸው ይህን ያሳየናል። ለዚህ መፍትሄው ከሕዝብ ጋር የተባበረ ክንድ ማሳየት ነው። ዛሬም ሆን ነገ ሕዝቡ የሚጠይቀው ሰላምና ጸጥታ ነው። ለዚህም አስፈላጊውን መስዋእትነት ለመክፈል የተዘጋጀ ሕዝብ ነው። “ማን ያውቃል አገር ማን ያጠብቃል ማገር” እንዲሉ ከሕዝብ ጋር የመከረና ሕዝብን የያዘ አቸናፊ እንደሚሆን አንጠራጠርም።
ሌላው ደግሞ ምንም ዓይነት የልማት እንቅስቃሴ አይቶ የማያውቀው የጎንደር ሕዝብ ሰላሙን ካገኘ በኋላ ፊቱን ወደ ልማት ለማዞር ያለውን ጠንካራ ፍላጎት እንድታውቁለት ነው። እስካሁን በታዩት መንግሥታት ሁሉ በልማት ረገድ የተረሳው የጎንደር ሕዝብ በሆዱ ያነገበው ቅሬታ ሰፊ ነው። የልብ ትርታ ማዳመጥ ድረስ አያስኬድም፣ ለሚያዳምጥ በግልጽ በየትም ቦታ የሚነገር ነው። የክልሉም ሆነ የፌደራሉ መንግሥታት የጎንደር ሕዝብ በልማት ረገድ የሚገባውንና ድርሻውን ሊያደርጉለት ይገባል። ለረዥም ጊዜ በተለያዩ ቀውሶች ሲናጥ የቆየው የጎንደር ሕዝብ ክልሉንም ሆነ ፌደራሉን በርቀት በጥርጣሬና በትዝብት እያያቸው እንደሆን መረዳት አለባቸው።
ለማንኛውም በሰሞኑ በመንግሥት አካሎች፣ በሚሊሺያ/ፋኖዎችና በአገር ሽማግሌዎች የተከናወነው የእርቅ ተግባር ደስ የሚያሰኝና ተስፋ የሚሰጥ ነው። ሂደቱ በግለት ይቀጥል እንላለን።
የኦሮሚያ ክልል መንግሥት ጥያቄዎቿን እንዲቀበላት ጠየቀች በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ላይ እየደረሱ ያሉ ተደጋጋሚ ጥቃቶች እንደሚነገረው “በሽግግር ወቅት የሚያጋጥሙ” ተብለው ብቻ የሚታለፉ ሳይሆኑ፣ የተሳሳቱ ርዕዮተ ዓለማዊ ትርክቶችንና ጂኦ ፖለቲካዊ ዳራዎችን መነሻ በማድረግ በተቀነባበረና በተደራጀ ሥልት የሚፈጸሙ ኦርቶዶክሳውያንን የማፅዳት እንቅስቃሴዎች መሆናቸውን ቤተ ክህነት ገለጸች። የኦሮምኛ ቋንቋ ድምፃዊው ሃጫሉ ሁንዴሳን ግድያ ምክንያት በማድረግ በኦሮሚያ በተለያዩ አካባቢዎች በስድስት ሀገረ ስብከት ሥር በሚገኙ 25 ወረዳዎች በሚኖሩ የኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች ላይ ከፍተኛ ጉዳት መድረሱን የገለጸችው ቤተ ክህነት፣ በጥቅምት ወርና በጥር ወር ከጥምቀት በዓል አከባበር ጋር በተያያዘ እንዲሁም በሃጫሉ ሞት ምክንያት በአቢያተ ክርስቲያናትና … [Read more...] about ጠቅላይ ቤተ ክህነት፤ በኦሮሚያ የተፈጸመው ኦርቶዶክሳውያንን የማጽዳት እንቅስቃሴ ነው
ባህር ዳር ከተማ ዲፖ አካባቢ ለሁለት አመታት በላይ የኖረች የኔቢጤ መሳይ #ደህንነት ሴት ዛሬ በጥቆማ ስትፈተሽ የሬዲዮ መገናኛና ሌሎች የስለላ ቁሳቁሶች እንደተገኙባት ታወቀ
ቀበሌ 13 ሚካኤል ቤ/ክርስቲያን መገንጠያ ላይ ያለችዉ የኔቢጤ መሳይ ሰላይ ሙሉ የባህር ዳር ህዝብ ያዉቃታል ማለት ይቻላል፡፡ እናም ማንንም አታወራም ማንንም አታናግርም ሁሌም ምግቧን እዛዉ ሰርታ ነዉ ምትበላዉ፡፡ካወራችም ሰዉ እየመረጠች ነዉ የምታወራዉ፡፡
አንድ ወዳጀ እንዲህ ይላል <<ስለዚች ሰዉ ለአንተ ልነግርህ እና ፎቶዋን ልልክልህ ብዙ ጥሬ አልተሳካልኝም። ምክንያቴ ደግሞ 1 ቀን ፎቶ ላነሳት ስል ተሸፈነችብን፡፡ ይህ ጥርጣሬየ የመጣዉ ደግሞ 1 ቀን ሁለት ስልክ ይዛ ስታወራ አየኋት እና እኔን ስታየኝ ደበቀችዉ ::
ሴትዮዋ ዛሬ በጥርጣሬ ተይዛ የምትቀመጥበት ቦታ ይቆፈር ብለዉ የጠየቁት ወጣቶችም ፖሊስ ቆፈር ከማድረጉ#በላስቲክ_የተጠቀለለ_የሬዲዮ መገናኛ ተገኘ፡፡በዚህም ህዝቡ ተገርሟል ተብሏል።ለማኝ መሳይ ደህንነቷ ብዙ ቋንቋ ትናገራለች፡፡ የቡና ሱስ እንዳለባት ሁሉም ያውቃክ፡ የሚበላ ስጋም እዛዉ ተገኝቷል፡፡ስጋው ሳይሆን ጉዳዩ ስጋውን የሚያመጡላት ሰዎች ደግሞ በአይሱዙ መኪና ነዉ ብለዉኛል፡፡