Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በዚያ መንገድ ከተያዙ ጓዶች መሀል ቀላሉ የኔና የጓዶቼ ነው የተያዝነው የካቲት 18/2007 ነው ማይ ካድራ ከተማ!!! በተያዝንበት ወቅት ከ10 በላይ ከባቢዎቻችን መሀል አንድም የወታደር ልብስ የለበሰ ሰው አልነበረም የፍርድ ቤት ማዘዣማ አይታሰብም ሁሉም የተቀባበለ ማካሮቭ በእጃቸው ይዘዋል አንዱ ደግሞ ቪድዮ ካሜራ ይዟል የሁመራው ደህንነት ሀላፊ ተከስተና የጎንደሩ አሸናፊ 4ጎረምሶች ለመያዝ ጦርነት እንደሚመራ ሰው ትእዛዝ ይሰጣሉ ተንበርከኩ!!! ተባልን አንገራገርን ጥፊና እርግጫ ተከተለ (በካሜራ እየቀረፁ ዱላ ፊልም ላይ ብቻ ይመስለኝ ነበር) ቁጭ በሉ ተባለ “ወደኋላ እሰሯቸው” በወፍራም ሲባጎ ታሰርን አሸናፊ ወደ ደሴ ካህሳይ እየጠቆመ “ይህንን እግሩን ጨምረህ እሰረው” አለ ታሰረ ቪድዮው ስራውን አላቆመም ይቀርፃል “አይናቸውን ሸፍኑ” ተባለ አይናችን በጨርቅ ታሰረ ጉዞ ወደ ሁመራ ደህንነት ፅ/ቤት ሆነ በሙቀት በተቀቀለ የሲሚንቶ ወለል ላይ እንድንተኛ ተደረገ የነበረችው አንዲት ፍራሽ ነበረች ጓደኞቼ የወገብ ችግር ስላለበት እሱ ይተኛባት ብለው ለኔ ለቀቋትና ወለል ላይ እየተኙ እጃችን እንደታሰረ 2ቀን አደርን መገላበጥ ያስመታል ፍቅረ ማርያም ለምን ተገላበጥክ ተብሎ በጠባቂው ተደበደበ ጄሪ ለምን በሌሊት ነቃሽ ተብላ “ሻእቢያ ነፃ ሊያወጣሽ የመጣ መሰለሽ?”እና ሌሎችም ፀያፍ ስድቦች ተሰደበች ደሴ “ከባድ አሸባሪ”ተብሎ በሙቀት ክፍል ውስጥ ተቆለፈበት ከ2ቀን በኋላ በተመሳሳይ አይናችን ተሸፍኖ ወደ ጎንደር ተወሰድን ብሉኮ አካባቢ የምትገኝ ስውር እስር ቤትም እንዲሁ አይነት ነገር ለሌላ 2 ቀን ገጠመን አይንህን አላልተሀል ተብሎ እርግጫ (እጁን ወደኋላ የታሰረ ሰው እንዴት አይኑን እንደሚያላላ አስቡት)ከጎንደር በኋላ ወደ አዲስአበባ ስንመጣ የደህንነቱን ቡድን የተቀላቀሉ አጃቢ የፌዴራል ፖሊሶች ሲባጎውን በካቴና ቢቀይሩልንም አይናችን ግን እስከ ማእከላዊ ግቢ አልተፈታም ነበር ይሁንና ከሲባጎ ካቴና መቶ እጥፍ የተሻለ ነበር ዛሬ ጄኔራል ክንፈ በደቂቃዎች ልዩነት በሄሊኮፕተር ተጉዞና በካቴና ታስሮ አዲስ አበባ ሲገባ ሳየው “ከስርቆቱ ውጪ” ክንፈን መሆን ተመኘሁ ኧረ ወዳጆቼ ካቴናማ ቅንጦት ናት
“በጎንደር ከተማ ላለፉት ሦስት ቀናት የነበረው መነሳሳትና ሁከት የአማራ ሕዝብ ተቃውሞ መገለጫ አይደለም” ሲሉ የመንግስት ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽሕፈት ቤት ኃላፊ ሚኒስትር አቶ ጌታቸው ረዳ አስታወቁ።
በአዲሱ የጤና ምርምር መሰረት በብዛትም ሆነ በትንሹ ማጨስ የሚያመጣው የጤና እክል ተመሳሳይ ሆኗል። በቀን አንድም ሲጃራ ማጨስ ቢሆን የህይወት ዘመንን ያሳጥራል ነው የሚለው በቅርቡ የተደረገው ጥናት ውጤት። ማጨስን በማቆም ግን እድሜን ማራዘም ይቻላል።
ለአስርተ አመታት የተደረገው ይህ ጥናት የሲጃራን አደገኛነት አረጋግጧል። አንዳንድ ሰዎች በቀን የተወሰነ ምናልባትም አስር ወይም ከዛ ያነሰ ሲጃራን ማጨስ በጤና ላይ የሚያደርሰው ጉዳት በጣም አነአስተኛ እንደሆነ በመገመት በሲጃራ ምክንያት የሚከሰቱ በሽታዎች እንደ ሳምባ ካንሰርና ከልብ ጋር ከተያያዙ ህመመሞች የሚይዟቸው አይመስላቸውም።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ሰበር ዜና - አርበኞች ግንቦት ሰባትን ጨምሮ አራት በኤርትራ የሚንቀሳቀሱ ኃይሎች የጋራ ንቅናቄ ዛሬ ጳጉሜ 2/2007 ዓም መሰረቱ።የንቅናቄው ስም የኢትዮጵያ ሀገር አድን በዲሞክራሲ የጋራ ንቅናቄ ተብሏል።
ሰበር ዜና - አርበኞች ግንቦት ሰባትን ጨምሮ አራት በኤርትራ የሚንቀሳቀሱ ኃይሎች የጋራ ንቅናቄ ዛሬ ጳጉሜ 2/2007 ዓም መሰረቱ።የንቅናቄው ስም የኢትዮጵያ ሀገር አድን በዲሞክራሲ የጋራ ንቅናቄ ተብሏል።
ኢሳት ቴሌቭዥን በኢትዮጵያ ሰዓት አቆጣጠር ሰኞ ለማክሰኞ ከእኩለ ሌሊት በኃላ ከለሊቱ 7 ሰዓት ከ30 ላይ ባሰራጨው የቴሌቭዥን ስርጭት ላይ የሚከተለው ዜና ተነቧል።
የኢትዮጵያ ሀገር አድን በዲሞክራሲ የጋራ ንቅናቄ ዛሬ በይፋ ሲመሰረት ዶ/ር ብርሃኑ ነጋን ሊቀመንበር፣አቶ ሞላ አስገዶምን ምክትል ሊቀመንበር አድርጎ መምረጡን ለማወቅ ተችሏል።በሌላ በኩል ከአራቱ አባል ድርጅቶች የተውጣጣ የጋራ ሰራዊት መመስረቱ ተገልጧል።የኢትዮጵያ ሕዝብ ሳይወድ በግድ የህዝባዊ አመፅ እንዲቀበል ተገዷል ያለው የሀገር አድን ንቅናቄ መግለጫ የህዝባዊ ሀርነት ትግራይን አገዛዝ ለማስወገድ የጋራ እንቅስቃሴውን በይፋ መጀመሩን አስታውቁአል።በቀጣይ ሌሎች የነፃነት ኃይሎችን ለማካተት ውይይት እየተደረገ መሆኑን የኢሳት ምንጮች ገልፀዋል።አራቱ የሀገር አድን ንቅናቄ አባል ድርጅቶች ከዛሬ ጀምሮ የነፃነት ትግሉን እንዲምያፋፍሙት አስታውቀዋል።
ኣብ ዓዲ ተከሌዛን፡ ሓደ ሃብታም ሓረስታይ ምስ ብዓልቲ ቤቶም ይነብሩ ነበሩ። ሓንቲ ኣድጃ እትብሃል ቈልዓ ድማ ነበረቶም። እዛ ንእሽተይ ቈልዓ እዚኣ፡ ውቕብትን ሕያወይትን እያ ዝነበረት፡ ስድርኣውን ብእኣ ሕጉሳት ነበሩ። ኣቦኣ፡ ገና ብንእሽቶኣ ኸላ ንወዲ ዓርኮም ክትምርዖ ምስቶም ዓርኮም ቃል ተኣታትዮም ነበሩ። ሓደ እዋን እታ ቈልዓ ምስ ደቀሰት ኣዲኣ ገለ ዕዮ ኸተሳልጥ ገዲፋታ ከደት። እታ ቈልዓ ምስ ተበራበረት ኣዲኣ ደልያ በኸየት። ምምጻእ ኣዲኣ ስለ ዝደንጐያ እንደገና ኣምሪራ በኸየት። ደኺማ ምብካይ ሰኣነት እሞ ትም ድማ በለት። ብድሕሪኡ ወለዳ ብግቡእ ክትበኪ ከም ዘይትኽእል ኣስተብሃሉ፡ ምስ ዓበየት ድማ ዓባስ ምዃና ግሁድ ኰነ። ዓባስ ምዃና ምስ ተፈልጠ ድማ፡ ወዮም ሰበይቲ ወዶም ክትከውን ቃል ዝኣተዉ ዓርኪ ኣቦኣ ነቲ ቃል ኣፍረስዎ፡ ወለዳ ድማ ብዙሕ ጐሃዩ።
ሓደ እዋን ምስ ኣዳኖታታ ሩባ ወሪደን ኣብ ሓቛቚኤን ዓታሩኤን ተሓንጊጠን ንዓዲ ገጸን ክድይባ ከለዋ፡ ሓደ ቀሺ ተዋህዶ ድማ በቕሎም ተወጢሖም ናብታ ዓዲ ክድይቡ ተጓነፍወን። መራር ጸሓይ እያ ዝነበረት እሞ፡ እቶም ቀሺ ማይ ጸሚኦም ስለ ዝነበሩ ነተን ኣዋልድ ማይ ከስትይኦም ሓተትወን። ብጀካ ኣድጃ ድማ ኲላተን ከይመለሳሎም ቅልጥፍ ቅልጥፍ እናበላ ሓሊፈኖኦም ከዳ። ኣድጃ ግና ዕትሮኣ ኣውሪዳ ኣብ ሓምሓም ቀዲሓ ክሰትዩ ሃበቶም። እቶም ቀሺ ድማ ዓባስ ምዃና ኣስተውዓሉ፡ ግናኸ ፈተውዋ ደኣ። ﷽ካብተን ክዛረባ ዝኽእላ ኣዳኖታትክስ ንስኺ ትልብሚ﻾ ድማ በልዋ እሞ ኣሰንዮማ ናብታ ዓዲ ኸዱ፡ ናብ ቤት ወለዳ ድማ ኣተዉ። መገሻኦም ቅድሚ ምቕጻሎም ድማ ገብረመድህን ንዝተባህለ ወዶም ከሕጽይዋ ንወለዳ ሓተትዎም። ብድሕሪኡ ዓቢ ናይ መርዓ ውራይ ተደገሰሞ ኣድጃ ንእንዳ ሓሙኣ ንጸዓዘጋ ኸደት።
ኣድጃ፡ ብ1860 ተወልደመድህን እተባሃለ ወዲ ተበኰረት። ወዲ ሸውዓተ ዓመት ምስ ኰነ ድማ ክጓሲ ጀመረ። ብደገፍ ናይ ኣቦኡ ቀሺ ገብረመድህንን ሓወብኡ ቀሺ ሓይለኣብን ድማ ምሸት ምሸት ሓዊ እናሰሓነ ፊደላት ትግርኛን ግእዝን ተማህረ። ቀሺ ገብረመድህንን ቀሺ ሓይለኣብን ክልቲኦም ሕፉራት ካህናት ተዋህዶ ጸዓዘጋ እዮም ነይሮም። ተወልደመድህን ወዲ ዓሰርተ ኽልተ ዓመት ምስ ኰነ ድማ ምስ ካልኦት ብጾቱ ተመሃሮ፡ ዲቊና ወሰደ።
ሓደ እዋን ቀሺ ገብረመድህንን ቀሺ ሓይለኣብን፡ ምስ ሓደ ሽወደናዊ ሚስዮናዊ ጋሻ ብሓንሳብ ኣብ ቤተክርስትያን ኣምስዮም ናብ ቤት ቀሺ ገብረመድህን መጹ። ብዛዕባ ከመይ ጌርካ ንቤተ ክርስትያን ዝኸውን ሽምዓ ወይ ጥዋፍ ክስራሕ ከም ዝኽእል ድማ'ዮም ዝዘራረቡ ነይሮም። እቶም ጋሻ ሽወደናዊ ሚስዮናዊ ድማ፡ ሽምዓ ከመይ ጌርካ ከም ዝስራሕ ክምህርዎም ቃል ኣተዉሎም፡ ከምዚ ድማ በልዎም የሱስ በለ ﷽ኣነ ብርሃን ዓለም እየ። እቲ ዝስዕበኒ ብርሃን ህይወት ክረክብ እምበር ብጸልማት ኣይክኸይድን እዩ﻾ ዮሃ 8፡12፡ ﷽እቲ ንነፍሲ ወከፍ ሰብ ብርሃን ዘብርህ ብርሃን ሓቂ ናብ ዓለም ይመጽእ ነበረ ...﻾ ዮሃ 1፡9። ከይተፈለጦም ድማ ንነዊሕ ሰዓታት በዚ ነገር እዚ ተዘራረቡ። እቶም ክልተ ካህናት ድማ በቲ ዝሰምዕዎ ኣዝዮም ተመስጡ፡ መመሊሶም ድማ ክሰምዑ ደለዩ። ተወልደመድህን'ውን ኮፍ ኢሉ ይሰምዕ ነበረ። በቲ ዝሰምዖ ድማ ኣብ ልቡ ብዙሕ ሓሳባት መጾሞ ተንሲኡ ንበቕሊ ናይቶም ጋሻ ሓሰር ሂቡ ከይዱ ተገምሰሰ። እቶም ሰለስተ ሰብኡት ግና ብዛዕባ እቲñ ብርሃን ዓለም ዝዀነ የሱስ ንንውሕ ዝበለ እዋን ተዘራረቡ። ቀሺ ገብረመድህንን ቀሺ ሓይለኣብን፡ በታ ድሮ ኣቐዲማ እተረኽበት መጽሓፍ ቅዱስ ኣምሓርኛ (ሕታም ኣባ ሩሚ) ተነቓቒሖም ቃል ናይቲ ህያው ኣምላኽ ክሰብኩ ምስ ጀመሩ ድማ ብዙሓት፡ ከንብቡ ጀመሩሞ ምንቕቓሕ ኰነ። ንምግሃድ መንፈስ ቅዱስን ንምንቕቓሕ ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያንን ድማ ጸለዩ ብኡ ንብኡን ድማ ስደት ኬጓንፎም ጀመረ።
ሽወደናውያን ሚስዮናውያን፡ ቀሺ ላገርን ቀሺ ሄደንስትሮምን ኣብ ዓይለት እዮም ሰፊሮም ነይሮም። ቀሺ ሓይለኣብ፡ ብዝበለጸ ብዛዕባ የሱስን ግብሩን መስቀሉን ክመሃሩን እቲ ዝረኸብዎ ሓቅን ፍቕሪ የሱስን ድማ ንተወልደመድህንን ንኻልኦትን ከካፍሉን ክምህሩን፡ ንዓይለት ከዱ። እቶም ጓሶት ድማ ምሸት ምሸት ባዕላቶም ጥዋፍ እናሰርሑ ከንብቡን ንሓቂ ክደልዩን የምስዩ ነበሩ። ቀሺ ሓይለኣብ ኣብ ዓይለት ኰይኖም ነቶም መንእሰያት ጓሶት ጸዓዘጋ ክመሃሩሉ ዝኽእሉ ብዙሓት መጻሕፍቲ በብጊዚኡ ሰደዱሎም። ተወልደመድህንን ብጾቱን ድማ ነቶም መጻሕፍቲñ ብሕቡእ የንቡብዎም ነበሩ። እንተዀነ ተወልደመድህን ገና ንየሱስ ከም መድሕን ህይወቱ ጌሩ ክቕበሎ ድሉው ኣይነበረን። ኣብቶም ኣመንቲ ጸዓዘጋ ድማ ብዙሕ ስደትን ስቅያትን ወረዶም።
ኣቦኡ ንተወልደመድህን፡ ቀሺ ገብረመድህን፡ ኣብቲ ሽዑ እዋን ተኸሲቱ ዝነበረ ውግእ ሃዘጋን ጸዓዘጋን ታቦት ሒዞም ምስ ከዱ ኣብቲ ውግእ ሞቱ። ቀሺ ሓይለኣብ ብሓደ ግብዝ ዓቀይታይ ራእሲ ወልደንኪኤል፡ ምስ ቀሺ ላገር ኣብ ዓዲ ቖንጺ ብእምነቶም ተሰይፎም ሞቱ። እዚ ክኸውን ከሎ ተወልደመድህን፡ ማል ክሕሉ ወፊሩ እዩ ነይሩ። እቲ ውግእ ኣብ መንጐ ሃዘጋን ጸዓዘጋን ኣዝዩ ጻዕጸዐ፡ ኣባይቲ ጸዓዘጋ ብሓዊ ነደደ፡ ተወልደመድህን ድማ ጸባ ከብቱ እናተመገበ ንሓያሎ መዓልትታት ኣብቲ በረኻ ተሓብኤ። ዓቀይቲ ራእሲ ወልደንኪኤል ከይረኽብዎ ድማ ምሸት ምሸት ኣብ በዓቲ ይሓድር ነበረ። ሓደ ንግሆ ድማ ኣብቲ በዓቲ እንከሎ ሓደ ነብሪ ተቐልቀሎ እሞ ኣብ እዋን ጸበባኡ ከምዚ በለ፡ ﷽ዎ የሱስ እንተድኣ ካብዚ ነብሪ እዚ ኣድሒንካኒ ኣነ ድማ ምሉእ ዕድመይ ከገልግለካ እየ﻾። ኣምላኽ ድማ ጸሎቱ ሰምዖ እሞ እቲ ነብሪ ገለ እኳ ከይጐድኦ ኸደ።
ብድሕሪኡ ተወልደመድህን ነታ ዝፈትዋ ዓዱን ቤተሰቡን ሓዲጉ ንገለብ ናብ ቀሺ ሄደንስትሮም ኣምርሐ። (ገለብ ናይቶም ሚስዮናውያን ቤት ትምህርቲ ዝነበሮ ቦታ እዩ) ኣብቲ ዘፍርህ ጒዕዞኡ ድማ ናብ ኣቦን ወድን መንፈስ ቅዱስን ተማህለለ፡ ብሰላም ድማ ንገለብ ኣተወ።
ኣብ ገለብ ድማ ካብ ከበሳ ሃዲሞም ምስ ቀሺ ሄደንስትሮም ዝተዓቚቡ ብዙሓት ረኸበ። እቲ ኲሉ ዘሕለፎ ጸገምን፡ ሞት ኣቦኡን ሓወቡኡን ካልኦትን፡ ምንዳድ ዓዱ ጸዓዘጋን ድማ ሕልሚ ኰይኑ ተሰምዖ። ንእኡ ግና እግዚኣብሄር ብመልኣኹ ገይሩ ከም ዝሓለዎ ኣጸቢቑ በርሃሉ፡ ንኣምላኽ ከገልግል
ድማ ድሌት ሓደሮ። ምስ ሓደ ዳዊት ኣማኑኤል ዝተባህለ መንእሰይ ድማ ናብ ዕዮ ምትርጓም መጽሓፍ ቅዱስ ብቋንቋ ትግረ ተጸምዱ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ብላታ ገብሩ እተባህለ ነ
ቶም ሚስዮናውያን የገብሮምን የበሳብሶምን ነበረ። ሓደ እዋን ተወልደመድህንን ዳዊትን ዕዮ ምትርጓሞም እናገበሩ ኸለዉ ተዅሲ ሰምዑ እሞ ወጺኦም እንተ ረኣዩ፡ ሓደ ወልደኣብ እተባህለ ብጥይት ናይቶም ዓቀይቲ ብላታ ገብሩ ተወቂዑ ከም ዝሞተ ረኣዩ። ተወልደመድህንን ዳዊትን ድማ ብመስኮት ወጺኦም ንበረኻ ሃደሙ። ብዙሓት ኣመንቲ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ተዳጐኑ። ብላታ ገብሩ ንዓቀይቱ፡ ንኣመንቲ ብህይወቶም ወይ ብምውታቶም እንተድኣ ሒዞሞም ስልማት ከም ዝስልሞም ቃል ኣትዩሎም ነበረ።
ተወልደ መድህንን ዳዊትን ንኽልተ መዓልቲ ኣብ በረኻ ድሕሪ ምሕባእ ንባጽዕ ገጾም ኣምርሑ። እቲ መገዶም ብጽምእን ብጸሓይን ብኣራዊትን ኣዝዩ ዘፍርህ ነበረ። መገዲ ጠፊእዎም ምስ ተሸገሩ፡ ብሃንደበት ክልተ ሰብኡት ተጓነፍዎም እሞ ዝብላዕ ድማ ሃብዎም። ክሳዕ እቲ ቅኑዕ መገዲ ዝረኽቡ ድማ፡ መርሕዎም። ብድሕሪኡ እቶም ክልተ ሰብኡት ተሰወሩ። ተወልደመድህንን ብጻዩን ድማ እግዚኣብሄር መላእኽቱ ልኢኹ ከም ዝመርሖም በርሃሎም። ናብ እምኩሉ እተባህለ ቦታ ድማ ብሰላም ኣተዉ። እምኩሉ እታ ቀዳመይቲ መደበር ሚስዮን እያ። ኣብኡ ድማ ተወልደመድህንን ዳዊትን ምስ ቀሺ ሩደን፡ ዕዮ ምትርጓም ቀጸሉ፡ ሓድሽ ኪዳን ድማ ናብ ቋንቋ ትግረ ተተርጒሙ ተወድኤ።
ተማሊኦሞ ኸዱ። እዚ ድማ ተወልደመድህን በቲ ናይ ቋንቋ ውህበቱ፡ ንዕዮ ምትርጓም ክጠቕም ይኽእል እዩ ብምባል እዩ። ተወልደመድህን ድማ ኣብ ሖhሽቦቦቅባችቦቃ ሩhቅተባተዋቕቀሽባ ሕቦዘtቕtችtቅ ክምሃር ዕድል ረኸበ። ኣብዚ እዋንዚ ተወልደመድህን ወዲ ዕስራ ዓመት እዩ ነይሩ።
ኣብ ሽወደን ምስ ኣተወ ድማ፡ በቲ ፍሉይነት ኣነባብራን ባህልን ሽወደን ብዙሕ ኣገረሞ እሞ ደቂሱ ነይሩ ከም እተበራበረ ኰይኑ ተሰምዖ፡ ክሳዕ ዝለምዶ'ውን ቁሩብ ጊዜ ወሰደሉ። ብድሕሪኡ ግን ብቕልጡፍ ንቋንቋ ሽወደን መለኾ፡ ትምህርቱ'ውን ባህ ኢልዎ ተኸታተለ። ተወልደመድህን ኣብ ብዙሕ ቦታታት ሽወደን ኣብ ዘገልገለሉ እዋን፡ እቲ ግሩህን ሕጒስን ባህርያቱ ብዙሕ ከም ዝፍቶ ገይርዎ እዩ። ገለ ካብቲ ተመኲሮታቱ ኣብ ሽወደን ንምጥቃስ፡-
ሓደ እዋን ድሕሪ ኣገልግሎት ተወልደመድህን ገለ ቑሩብ ቃላት ብዛዕባ ሃገሩ ክዛረብ ተሓተተ። ንሽወደን ገና ሓድሽዩ ነይሩ ቋንቋ'ውን ብመጠኑዩ ዝፈልጥ ነይሩ። ተንሲኡ ድማ ተዛረበ። እቲ ኣገልግሎቱ ምስ ተወድኤ ድማ ሓንቲ ወይዘሮ ናብኡ መጺኣ ብኢዱ ሒዛ ሓደ መዓልቲዶ ክትበጽሓኒ ምመጻኻ? በለቶ። ንሱ ድማ፡ ሕራይ የግዳስ ገዛኺ ደኣ ኣይፈልጦንየ እምበር በላሞ፡ እቲñ ብድሕሪኡ ደው ኢሉ ዝነበረ ብጻዩ ብጁባኡ ስሕብ ኣበሎ፡ እታ ወይዘሮ ድማ ፍሽኽ በለት። ድሓር እታ ወይዘሮ፡ ንግስቲ ሶፍያ ምዃና ተነግሮሞ፡ ንግስቲ ምዃና ከይፈለጠ ምስኣ ምዝራቡ ቅር ኣበሎ። ሓደ እዋን ድማ ደብዳቤ ካብ ዓዱ መጾ፡ ኣብታ ደብዳቤ ድማ ሞት ናይ ሓዉ ኣንበበ። ኣብ ሽወደን ምንባሩ ረሲዑ ድማ ጸጉሩ እናነጸየ፡ ዓዉ ኢሉ ኣልቀሰ፡ ኲሎም እቶም ተመሃሮን መምህራንን ስድራ ቤቶምን ክሳብ ዝሰምዑ። ኣእምሮኡ ዝሰሓተ መሲልዎም ድማ ኩሎም እናጐየዩ ናብኡ መጹ። ሓደ እዋን ድማ ብባቡር እናተጓዕዘ ከሎ ክልተ ሰባት ካብቶም ገያሾ፡ ብዛዕብኡ ገለ ባህ ዘየብል ከም ዝተዛረቡ ሰምዐሞ ከምዚ በሎም፡ ﷽ኣሕዋተይ፡ ብዛዕባይ ድሌትኩም ክትዛረቡ ትኽእሉ ኢኹም፡ ሓንትስ ብቋንቋታት ዓረብ እብራይስጢ ጀርመን እንግሊዝኛ ሽወደን ግሪኽ ጥራይ ኣይትዛረቡ﻾። እወ ቀሺ ተወልደመድህን ፍሉይ ናይ ቋንቋü ውህበት እዩ ነይርዎም። እዚ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ቋንቋታት፡ ትግረን ትግርኛን ኣምሓርኛን ሓዊስካ፡ ኲሉ ይዛረብዎ ነይሮም እዮም። ቀሺ ተወልደመድህን ሃገራውን ህዝቦምን ዝፈትዉን ስለ ዝነበሩ፡ ስለ ህዝቦምን ሃገሮምን ብቀጻሊ ይጽልዩ ነበሩ። እተመደበሎም ትምህርቲ ወዲኦም ድማ ብ1886 ናብታ ዝፈትውዋ ሃገሮም ተመልሱ።
ቀሺ ተወልደመድህን ኣብታ ዝተወልዱላን ዝዓበዩላን ዓዶም ጸዓዘጋ ተመሊሶም ንኣምላኽ ከገልግሉ ብዙሕ ጽምኣት ሓደሮም። ሽወደናዊ ቀሺ ሩደን ግና ኣብ ዕዮ ምትርጓም መጽሓፍ ቅዱስ ጸመድዎም። ብ1888 ምስ ኣመቱ ቀሺ ዘራጽየን እተባህለት ወይዘሪት ቃል ኪዳን ኣሰሩ። ሒዞምዋ ድማ ንገለብ ከዱ። ኣመቱ ኣብ ቤት ትምህርቲ ሚስዮን ኣብ እምኩሉ እያ ተማሂራ። ነቲ ቀሺ ተወልደመድህን ኣብ ሽወደን ለሚዶሞ ዝመጹ ፍልይ ዝበለ ኣነባብራ፡ ክትለምዶ ኣጸገማ። ንኣብነት ንቤተክርስትያን ክኸዱ ከለዉ፡ ንሱ ማዕረ ማዕረኡ ክትከይድ ይደልያ፡ ንሳ ድማ ደድሕሪኡ ክትከይድ ትደሊ፡ መኣዲ ክበልዑ ከለዉ ድማ፡ ኣብ መንበር (ሰድያ) ማዕሪኡ ኮፍ ኢላ ፋርኬታ ሒዛ ክትበልዕ ይደልያ፡ ንሳ ግና ኣብ ድኳ ኮፍ ኢላ ክትበልዕ ትፈቱ። ኣብ በይኑ እንተ ዘይኰይኑ ኣብ ቅድሚ ሰብ ብፍጹም ኣይትዛረቦን እያ ነይራ። ድሕሪ ቅሩብ ጊዜ ግና ተወሃሂዶም ግሩም ዝዀነ ናብራ ክነብሩ ጀመሩ። ካብ ሽወደን ብዝመጸት ሰፋይት መኪና ክዳውንቲ ደቃ ብምስፋይ፡ በሰራርሓ መግብን ጽርየት ገዛን፡ እትነኣድ ኰነት።
ቀሺ ተወልደመድህን፡ ይስሓቕ፡ ርግቡ፡ ኤልሳቤጥ፡ ኤፍሬም እተባህሉ ኣርባዕተ ቈልዑ ወለዱ። ካብቲ ካብ ሃገር ሽወደን ዝለኣኸሉ ዝነበረ መንፈሳዊ መጋዚን ቈልዑ ድማ ንደቁ የንብበሎምን ይገልጸሎምን ይምህሮምን ነበረ። ሓደ እዋን ካብ ገለብ ደቁ ሒዙ ንጸዓዘጋ ከደሞ፡ እቶም ኣዝማድ ድማ ነቶም ቈልዑ ከመይ ኣለኹም እዞም ደቀይ ኮፍ በሉ በልዎም። ኣብ ምንታይ ኮፍ ክንብል ኢሎም ተጠማሚቶም ሰሓቑ። ኣብ መንበር (ሰድያ) ምስ ሰደቓ ኮፍ ምባል ለሚዶም ስለ ዝጸንሑ እዩ። ሓድሽ ኪዳን ብቋንቋ ትግረ ተተርጒሙ ክሕተም ምስ ተቓረበ ድማ ቀሺ ሩደንን ቀሺ ተወልደመድህንን መምስ ቤተሰቦም ንኸበሳ ደየቡ ኣብ ኣስመራ ድማ ተቐመጡ። ቀሺ ተወልደመድህን ዓብዪ ውራይ ገይሮም ድማ ንደቆም ርግቡን ኤልሳቤጥን ኣመርዓውወን። ድሕሪ ዓሰርተ ሽዱሽተ ዓመት ድማ ብ1909 ብጻዕሪ ናይ ቀሺ ተወልደመድህንን ሽወደናዊ ዶ/ር ቪንክቪስትን መጽሓፍ ቅዱስ ሓድሽ ኪዳን ናብ ቋንቋ ትግርኛ ተተርጒሙ ተወድኤ።
ቀሺ ተወልደመድህን ፈታውñ ደቆምን ሓዳሮምን እዮም ነይሮም። ቈልዑ ክምህሩ ከለዉ ድማ ብጥበብን ብፍቕርን ስለ ዝነበረ ብተመስጦ እዮም ዝሰምዕዎም ነይሮም። ኣብቲ ኣብ ሽወደን ዝጸንሑሉ እዋን ብዓበይትን ብንኣሽቱን ብዙሕ ኣድናቖትን ተፈታውነትን ኣትሪፎም እዮም። ደቆም መምህር ይስሓቕን ብላቴን ጌታን ኤፍሬምን ብደገፍ ፈተውቲ ሽወደናውያን ካብ ሽወደን ኣብ በይሩት ክመሃሩ ክኢሎም እዮም። ቀሺ ተወልደመድህን ናብታ መበቈል ትውልዲ ዓዶም ዝዀነት ሽማንጉስ ከዱ እሞ ኣብኣ ኰይኖም ድማ ናብ ዕዮ ምትርጓም ብሉይ ኪዳን ተጸምዱ። ጐድኒ ንጐድኒ ድማ ክፋል ናይ በለዛ ሰበኻ ሓላፊ ብምዃንን ንወንጌላውያን ሓጸርቲ ትምህርቲ ብምሃብን ኣገልገሉ። ንኽልተ ዓመት ዝኣክል ድማ ናይ ዓዲ ወግሪ ካህን ኰይኖም ኣገልገሉ። ብ1930 ድማ በቲ ዝሓደሮም ሕማም ካብዛ ዓለም ተፈልዮም ናብቲ ዝፈትውዎ የሱሶም ከዱ።
በአዲስ አበባ ብቻ እስከ አለፈው ዓመት ግንቦት ወር ከ3መቶ በላይ ሰዎች በትራፊክ አደጋ ሕይወታቸውን ሲያጡ፣ ከ6መቶ ሚሊዮን ብር በላይ የሚገመት ንብረት መውደሙም ታውቋል።
በራያና ቆቦ ልዩ ስሙ መንደፈራ በተባለ አካባቢ የሚኖሩ ገበሬዎች በምግብ እጥረት ከብቶቻቸውን እየሸጡ መሆኑን ይናገራሉ። በአካባቢው በአሁኑ ሰአት እየጣለ ያለው ዝናብ የዘሩትን እንዳያበላሽባቸው ክፉኛ ሰግተዋል። ከመንግስት በቂ የእህል እርዳታ ካላገኘን ከባድ የረሃብ አደጋ ይደርስብናል ብለው እንደሚፈሩም ተገልጿል።
በሰሜን ወሎ ዞን የአደጋ መከላከልና ምግብ ዋስትና ፕሮግራም ማስተባበርያ ጽ/ቤት ተጠሪ አቶ መሃመድ ያሲን በበኩላቸው በዞኑ ለ54,000 ሕዝብ እርዳታ እንደተሰጠና መንግስት በቂ የእህል ክምችት እንዳለው ይናገራሉ።
በማህበረሰባችን መካከል ወልደህ ሳም የሚባል የተለመደ ምርቃን ነበር፤ ከአንደበት የሚወጣ ቃል ደግሞ በረከትን ወይም መርገምን ሊያስከትል እንደሚችል ይገመታል፤ በምድራችን ውስጥ ልጆች በጤና ተወልደው እንዲያድጉ ወላጆች የልጆቻቸውን የጤና ስጋት ለመቀነስ ሲሉ ገና ከእርግዝና በፊት ጀምሮ ገድል ከማሳዘልና እትፍ እትፍ ከሚሉ ሰዎች እስከ የቡና ስኒ ገልባጭ መናፍስት ጠሪዎች ድረስ በልጁ የማደግና የወደፊት የሕይወት እጣፋንታ ላይ ትንቢት መሰል ሟርት እያውጁበት እንዲያድግ ይደረጋል፤ በዚህ ሁሉ ግን ሁላችንም ምንም ዓይነት የጤና ድጋፍ በሌለበትና የመናፍስት ጠሪዎች ቁጥር በርካታ በሆነባት ምድር ውስጥ ተወልደን ማደጋችን ገብቶን በማወቅ ባናከብረውም የፈጣሪ ጥበቃና ምህረት እንደሆነ አምናለሁ።
ከዚህ ችግር ስፋትና ጥልቀት የተነሳ በርካታ ልጆች ተወልደው የማደግ እድል ሳያገኙ ከእናታቸው ጋር ሕይወታቸውን ያጡ ብዙ ናቸው፤ ሆኖም ግን ይህ ሁሉ ስጋት ታልፎ ተወልዶ፣ አድጎና ተምሮ ሃገር የሚረከብ ትውልድ በዘመናት ሁሉ ታጥቶ አለመታወቁ ምድርን ሙሏትና ግዟት የሚለው መለኮታዊ ትእዛዝ እስከ ፍጻሜው ድረስ የማያቋርጥ ለመሆኑ ምልክት ነው፤ ጥያቄ የሚሆነው ግን የዘመኑ ባላደራ ትውልድ ለተገኘበት ማህበረሰብ የሚበጅ ሥራ እያበረከተ ነውን? ወይስ ወላጆቹን በማስመረር ባልተወለድክ ወይም የወላድ መካን እያስባለ ነው? መልሱን ለአንባቢ ኀሊና ልተወው።
ይህ ጥያቄ ወደ እኔ አእምሮ የመጣው በድንገት አይደለም፤ ሁላችንም የተገኘንበት ማህበረሰብ በኑሮው እየደረሰበት ያለው መከራ ሳያንሰው ሰሞኑን መንፈሳዊ አስተማሪ የሆነው መምህር ምህረትአብ አሰፋ በፌስ ቡክና በዩቲዩብ የለቀቀው የጦርነት አዋጅ ነው፤ በመልካም አስተዳደር እጦት ለዘመናት እየተሰቃየ ባለ ሕዝብ ላይ ሌላ የሃይማኖት ጦርነት! ያውም ያገር እንደራሴ ሆና በቆየችው በኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ተወልደው ባደጉና ለሕዝቡ የፍቅር ምሳሌ ሊሆኑ በሚችሉ አገልጋዮች መካከል ሊፈጸም የታሰበ የወንድማማቾች የጦርነት አዋጅ! (እባክዎ የሚከተለውን ሊንክ በማስተዋል ይመልከቱና በመጽሐፍ ቅዱስ ይመዝኑት)
ለዚህ ነው በአንድ እጅ የፍቅር ምንጭ የሆነውን ወንጌለ ክርስቶስን፣ በሌላው እጅ ደግሞ ወንድምን ለመግደል የሚያስችል መሳሪያ አንግቦ በወገኖች መካከል የጦርነትን አዋጅ ለሚጎስሙ ለእነ ምህረተአብ አሰፋና መሰሎቹ በአውደ ምህረቱ ላይ እንደፈለጉ መፋነን የፈቀደች እናት ቤተ ክርስቲያናችንን እራሷን በእጇ ላይ ባለው መጽሐፍ ቅዱስ መዝና ወደ ቀደመ ማንነቷ ትመለስ/ትታደስ በማለት የምንጮኸው ይላሉ የዚችው ቤተ ክርስቲያን ካህናት፤ እዚህ ላይ እውነቱን ለይቶ የራስ ለማድረግ ግን የሁላችን ሃላፊነት መሆኑንና ሁሉንም ቆም ብለን በማስተዋል መዝነን የሚበጀንን መያዝ እንጂ በሃይማኖትና በባንዲራ ስም ለሚደረግ ጮኸት ሁሉ ሳይገባን ማጨብጨ የሌለብን።
እስቲ ተመልከቱ! ፍቅርና ጥል፣ ሐጢአትና ጽድቅ፣ ክርስቶስና ዲያብሎስ፣ ሞትና ሕይወት፣ ሥጋና መንፈስ፣ ጦርነትና የሰላም ወንጌል መቼ ነው አብረው የሚሄዱት? ምናልባት ለምህረተአብ አዲስ ግኝት ወይም መገለጥ መስሎት ይሆን? ግን እኮ ሰይጣንም የብርሃን መልአክ መስሎ አይደል የሚመጣው? ስለዚህ ሁሉን መፈተን አምልጦ ማስመለጥ ስለሚሆን እናንተ ከእውነት የተወለዳችሁ ወገኖች በሙሉ እባካችሁ! ይህ የጠመጠመና መስቀል የጨበጠ ሁሉ እውነተኛ የመንፈስ አባት የሚመስለው የዋህ ወገናችን የጮሌዎች መጫዎቻ ሲሆን እያየን ዝም አንበል? የማህበረ ቅዱሳንና የተሐድሶ ጉዳይ ወደ አደባባይ ወጥቶና ሕዝብ በሙሉ አውቆት የራሱን ውሳኔ እንዲሰጥበት መድረኮች ይዘጋጁና ውይይት ይደረግበት፤ በውጭም በአገር ቤትም ያላችሁ የቤተ ክርስቲያኒቷ መሪ የሆናችሁ ጳጳሳትም ደግሞ እባካችሁ ዝምታውን ሰብራችሁ በመውጣት ይህ እግዚአብሔርን ፈልጎ ለማግኘ ከደብር ደብር በዚህ ጡንቸኛ ማህበር ስም የሚንከራተተው ምእመን እንዲያርፍና ከአሳራፊው ጋር እንዲገናኝ ሃላፊነታችሁን ተወጡ፤ እረፉ እኔም አምላክ እንደሆንኩ እወቁ ያለው ጌታ ቃሉን እንደ ሰው ለውጦ ከገዳም ገዳም ባዝኑ አላለምና።
በፖለቲካው መስክ የሚተራመሰው የህብረተሰብ ክፍል በዘር በሽታ ተልክፎ ለፖለቲካው ፍጆታ ሲል በዚህ አብሮ በኖረ ሕዝብ መካከል ይህን የዘር በሽታ መርዝ በማሰራጨቱ ምክንያት ወገናችን በሙሉ በማያባራ የእርስ በእርስ ጦርነት ውስጥ ገብቶ እየተሰቃየ ባለበት በዚህ ሁኔታ ላይ ይህን የመሰለ የሃይማኖት ጦርነት ማወጁ ለማን ጥቅም ነው? በእውነትስ የኦርቶዶክ ተዋህዶ ቤ/ክርስቲያን እውነተኛ ተቆርቋሪና ወዳጅ ማነው? ወዘተ ለመሳሰሉት ጥያቄዎች በመረጃ የተደገፈ መልስ ሁላችንም በመስጠትና ሚናችንን በመለየት ለሃገርና ለወገን ዘለቄታ ጥቅም በእውነት ለእውነት መነሳት አለብን እላለሁ፤ ሁላችንንም ሊበላ ያለ እሳት በዚህ መልኩ በየዋሁ ወገናችን መካከል ያውም በመንፈሳዊ አስተማሪዎች ነን ባዮች ሲጫር እያየን ቸል ልንለው አይገባምና በአለንበት አካባቢ ጉዳዩን አንስተን በመወያየት አቋም መውሰድ ይገባናል እላለሁ። እስቲ በዚህ ጉዳይ ላይ አቋም ከመውሰዳችን በፊት ማን? ማነው? ምንስ እየሠራ ነው? የሚሉትን ዋና ዋና ጥያቄዎች ለመመለስ የምህረትአብ አሰፋን ቡድን አስተምህሮና የተከሳሹን የተሃድሶን ወገን አስተምህሮ የሁለቱም መንፈሳዊ የክርስትና ትምህርት መሰረት ዋና መመሪያ በሆነው በመጽሐፍ ቅዱስ ሚዛንነት አብረን እንየው፡
ልብሳችንን ለብሰው ተሃድሶ ብለው የተነሱት የአባቶቻችንን ሃይማኖት ለማጥፋት የተነሱ ናቸው ይላሉ (ቤተ ክርስቲያኒቱ ወልዳና አስተምራ ያሳደገችን ልጆቿ ስለሆን እንደ ፊተኛ ወገኖቻችን አኩርፈን ወይም እነ ምህረተአብ ባርከው ባልተረዳው ወገናችን እጅ የሚወርድብንን የድንጋይ በረዶ ፈርተን በመውጣት ወደ ሌላ ቤተ እምነት በመኮብለል እናት ቤተ ክርስቲያናችንን የወላድ መካን አናደርጋትምና የሚወጣው ይውጣ እንጂ እኛ አንወጣም፤ ልብሱና ቆቡም ቢሆን የምንወዳት እናታችን ያለበሰችን እንጂ እነምህረተአ ሲፈልጉ የሚቸሩን ካልፈለጉ ደግሞ የሚገፉን እርጥባን አይደለም ይላሉ ተሃድሶዎች) ወዘተ
ሕዝባችን ሊማርና ሊሰበከው የሚገባው ሕይወት፣ ፍቅርና ሰላም ሰጪ የሆነው የክርስቶስ ወንጌል ብቻ እንጂ መርገምን የሚያስከትል ልዩ ወንጌል መሆን የለበትም በማለት ይሟገታሉ፣
ቤተ ክርስቲያኒቷ ንጹህ ወንጌል ባለመስበኳ ምክንያት የቃሉ ራሃብተኛ የሆኑት በርካታ ልጆቿ ወደ ሌላ ቤተ እምነት በመኮብለል የወላድ መካን የሆነችበትን ችግር የተመለከተ አምላካችን በመንፈሱ ያመጣውንና በራሷ ልጆች ትከሻ ላይ የጣለውን ሰማያዊ አደራ እስከ ነፍስ ህቅታ ድረስ ዋጋ በመክፈል ቤ/ክርስቲያናችን የሚገሰጸውን እየገሰጸች የሚባረከውን ደግሞ እየባረከች በምድራችን ላይ የጽድቅ ተጽእኖ የምታመጣ ታማኝ የሰማይና ያገር እንደራሴ እንድትሆን ሳንታክት እንሠራለን ይላሉ፣
በምድሪቱ ውስጥ ያለው ሁለንተናዊ የሕይወት ችግራችን ምንጩ መንፈሳዊ ሕይወታችን ከእግዚአብሔር ህያው ቃል በመራቃችን ስለሆነ ክርስቲያናዊ ታሪካችን ከማንም ሃገርና ሕዝብ በፊት እጃችን በገባው መጽሐፍ ቅዱስ አማካኝነት ይመዘን ይላሉ፣
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን እውነተኛ ወዳጅና ጠላት ማን እንደሆነ በሲኖዶሱ፣ በሊቃውንት ጉባኤውና በምእመኑ ፊት በግልጽነት ታውቆ ሁሉም አቋም እንዲኖረው ለማድረግ የሚያስችል መድረክ እንዲዘጋጅ ይፈልጋሉ፣
ባለው ሕግ መሰረት ፈቃድ አግኝተን ታሪክ የጣለብንን አደራ አሳድጎ ላስተማረን ወገናችን ለማበርከት በግልጽ በመንቀሳቀስ ላይ ሳለን የሥጋ ጉልበትና አቅም ያለው ሁሉ በተገኘው አጋጣሚ የበሬ ወለደ መርዝ በየዋህ ወገናችን መካከል በመርጨት ለጦርነት የማነሳሳቱን ኢሕጋዊ ሥራ መንግሥት ተከታትሎ ሕጋዊ እርምጃ ካልወሰደ አደጋው ለሁሉም ስለሚሆን የሰላም ሰዎች ሁሉ ለጉዳዩ ትኩረት እንዲሰጡት የዚህ ጽሁፍ አቅራቢ በአጽንዖት ያሳስባል!!! (የሚከተለውን ሊንክ ለመረጃ ይመልከቱ፡)
ይህን ጽሑፍ የምታነቡ ወገኖች እባካችሁ ለዚህ እውነተኛ መነፈሳዊ መሪና አስተማሪ ለሌለውና በአስመሳዮች ትክሻው ለጎበጠው ሕዝባችን መትረፍና ማረፍ ለእውነት በእውነት በዚህ ጉዳይ ላይ ላልሰማ እያሰማን በጋራ እንነሳ???
ከዝግጅት ክፍሉ፣ ይህ ጽሁፍ ሃይማኖታዊ ይዘት ያለውና የግለሰብን ስም የሚጠቅስ በመሆኑ ጎልጉል የየትኛውንም ወገን የሚደግፍ ወይም የሚቃወም አለመሆኑ እንዲታወቅ ይሁን። በጠየቅነው መሠረት የዚህ ጽሁፍ አቅራቢ ይህንን ጽሁፋቸውን ለመምህር ምህረተአብ በፌስቡክ ገጻቸው በኩል መላካቸውን ለጎልጉል አረጋግጠዋል። መምህር ምህረተአብ ለዚህ ጽሁፍ ምላሽ ካላቸው የምናስተናግድ መሆኑን እንገልጻለን።
የሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ትምህርት ከአምስተኛ ክፍል ጀምሮ እስከ ዩኒቨርሲቲ ድረስ መሰጠት ከጀመረ ከአሥር ዓመታት ያላነሰ ጊዜ አስቆጥሯል፡፡ በእነዚህ ዓመታት ግን ትምህርቱ በተማሪዎች ላይ ያመጣው ለውጥ እዚህ ግባ የሚባል አልሆነም፡፡ ትምህርቱ ሲታቀድ ብቁ፣ አገር ገንቢና በሥነ ምግባር የታነፀ ዜጋ ለመፍጠር ታልሞ የነበረ ቢሆንም፣ የታለመለትን ግብ ሳይመታ ቀርቷል፡፡ የትምህርቱ ውድቀት ከምን የመነጨ ይሆን?
በዜግነት ግንባታና በሥነ ምግባር ላይ አተኩሮ በትምህርት ሚኒስቴርና በፖሊሲ ጥናትና ምርምር ማዕከል ጥናት የተሠራ ሲሆን፣ የጥናቱ ዓላማም ትምህርቱ መሰጠት ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ በተማሪዎች ላይ ምን ለውጥ አምጥቷል? የታሰበውን ያህል ነው ወይ? ለውጥ ካልታየ ችግሮቹ ምንድን ናቸው? ለሚሉት ጉዳዮች ምላሽ ለማግኘትና የመፍትሔ አቅጣጫ ለማስቀመጥ ነበር፡፡
በጥናቱ የአማራ፣ የትግራይ፣ የኦሮሚያ፣ የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦችና የሱማሌ ክልሎች እንዲሁም የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የተካተቱ ሲሆን፣ ያካለላቸው የትምህርት ደረጃዎችም ከአምስተኛ ክፍል እስከ ዩኒቨርሲቲ ድረስ ነው፡፡
የፖሊሲ ጥናትና ምርምር ማዕከል ተመራማሪው አቶ ሔኖክ ሥዩም አሰፋ እንደሚሉት፣ ትምህርቱ የሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ተብሎ ይሰጥ እንጂ አብዛኛው ትኩረቱ በዜግነት ጉዳዮች ላይ ነው፡፡ ለሥነ ምግባር የተሰጠው ትኩረት አናሳ ስለመሆኑም ለ11ኛ ክፍል ለሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ትምህርት በዓመቱ የተሰጠው ክፍለ ጊዜ 95 ሆኖ ከእነዚህ ሥነ ምግባር ነክ ጉዳዮችን ለማስተማር የተመደበው ክፍለ ጊዜ ሁለት መሆኑን ማየት ብቻ በቂ ነው፡፡ ይህ ከይዘት አንፃር ለሥነ ምግባር በቂ ትኩረት እንዳልሰጠው ያሳያል፡፡ ሥርዓተ ትምህርቱ ለሥነ ምግባር ትምህርት ትኩረት ካለመሰጠቱም በተጨማሪ ተማሪዎችን በሥነ ምግባር የሚያንፅ ይዘት የለውም፡፡
ከአምስተኛ እስከ 12ኛ ክፍል የሚሰጠው ትምህርት ድግግሞሽ ያለበት መሆኑ ሌላው ክፍተት ሲሆን፣ ይህም ለተማሪዎቹም ሆነ ለመምህራኑ አሰልቺ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ ትምህርቱ 11 እሴቶች ሲኖሩት፣ አንዳንዱ እሴት ከክፍል ክፍል ሰፋ ሲል፣ አንዳንዴ ደግሞ ራሱ የሚደገምበት ጊዜ ተስተውሏል፡፡
ትምህርቱ የታለመው አገሩን ገንቢ በሥነ ምግባር የታነፀ ዜጋ ለመፍጠር ቢሆንም፣ በመጽሐፉ ላይ ያለው አቀራረብና መምህራን የሚያስተምሩበት መንገድ ዓላማውን ሊያስጠብቅ በሚችል መንገድ አይደለም፡፡ መምህራኑ እንደማንኛውም ትምህርት ዕውቀት ላይ መሠረት አድርገው ያስተምራሉ እንጂ ይህ ትምህርት የተማሪዎች የዜግነትና የሥነ ምግባር ቀረፃ ነው ብለው ትምህርቱ በሚፈልገው ትኩረት ልክና ክህሎት በሚያበለፅግ መልኩ የማያስተምሩ መሆኑም ታውቋል፡፡ ተማሪዎችም ትምህርቱን የሚማሩት ፈተና ለማለፍ እንጂ እንደ ሕይወት ክህሎት ከመቁጠር አንፃር አይደለም፡፡
የሥርዓተ ትምህርቱ አተገባበር ወጥ አለመሆን ሌላው ችግር ነው፡፡ ይህ በተለይ በዩኒቨርሲቲዎችና ኮሌጆች ውስጥ ታይቷል፡፡ ትምህርት ሚኒስቴር ሒደቱ በምን መልኩ መተግበር እንዳለበት ደረጃ ያወጣ ቢሆንም፣ ወጥ የሆነ የሥርዓተ ትምህርት ትግበራ የለም፡፡ አንዳንድ የሥነ ዜጋ ትምህርት መምህራን የሚያስመርቁ ኮሌጆችም ሕገ መንግሥት ነክ ጉዳዮችን አያስተምሩም፡፡ ሆኖም በቂ ክህሎት ይዘው ያልወጡ መምህራን፣ ሕገ መንግሥት እንዲያስተምሩ ይጠበቃል፡፡
የሥነ ዜጋንና ሥነ ምግባር ትምህርትን የሚያስተምሩ መምህራን የታሪክ፣ የጂኦግራፊ ወይም የቋንቋ ተማሪዎች ናቸው፣ ይህም ችግር ፈጥሯል በሚል ከጥናቱ ቀድሞ በነበረ መድረክ የተወሳ ሲሆን፣ ጥናቱም በዘርፉ ከተመረቁ መምህራን እጥረት ጋር አያይዞ እንደ ክፍተት አስቀምጦታል፡፡ በዘርፉ የተመረቁ መምህራን ቢኖሩም ትምህርቱን ከሕይወት ክህሎት ጋር አያይዘውና ለዜጎችና አገር ግንባታ ሒደት ዋና ምሰሶ አድርገው የማየት ችግርም ተስተውሏል፡፡
ከተለያየ ትምህርት መጥተው ሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር እንዲያስተምሩ የሚመደቡ መምህራን ምን ያህል ፍላጎት አላቸው? ብቃትስ? የሚለው ሳይታይም እንዲያስተምሩ ይገደዳሉ፡፡ እንደምሳሌ የተነሳውም፣ አንድ የጂኦግራፊ መምህር በሳምንት መያዝ የሚገባው የትምህርት ክፍለ ጊዜ ካልሞላ ክፍለ ጊዜውን ለመሙላት ሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር እንዲያስተምር ይደረጋል፡፡ ይህም ተገቢ ትኩረት እንዳልተሰጠው የሚያሳይ ነው፡፡
በአመራሩ፣ በመምህሩ፣ ሌሎች ትምህርቶችን በሚያስተምሩ መምህራን፣ በተማሪዎችና በኅብረተሰቡ ዘንድ ለትምህርቱ ያለው አመለካከትም ችግር አለበት፡፡ በጥናቱ እንደታየው፣ አንዳንድ መምህራን ትምህርቱን የፖለቲካ ማስፈጸሚያ መሣሪያ አድርገው ይወስዱታል፡፡ አንዳንዶቹ የገዢው ፓርቲ ጭልጥ ያሉ ደጋፊዎች ይሆኑና የፓርቲውን አመለካከት ማስተማሪያ አድርገው ያንን ይሰብካሉ፡፡ አንዳንዶች ደግሞ በተቃራኒ ጎራ ሆነው የገዢውን ፓርቲ የሚያጥላሉና የሌላ አስተሳሰብና የግል ፖለቲካ አጀንዳን የሚያራምዱ አሉ፡፡ በአመራሩ አካባቢ መምህራንን የሌላ ፓርቲ ሐሳብ አራማጆችና ተማሪዎችን የሚያነሳሱ አድርጎ የማየት ችግሮችም አሉ፡፡ ኅብረተሰቡ ደግሞ መምህራኑን የገዢው ፓርቲ የፖለቲካ አመለካከት አራማጆች አድርጎ ያያቸዋል፡፡ በዚህም የዘርፉ መምህራን ከሁሉም ያጡ መሆናቸው ታይቷል፡፡
ለምን ይህ ተከሰተ፣ ስንል የጠየቅናቸው አቶ ሔኖክ፣ የትምህርቱን ይዘት ባዩበት ወቅት ለአገራዊ ጉዳዮች ብዙ ትኩረት ያልሰጠ፣ ንድፈ ሐሳብ ላይ ብቻ ያተኮረ፣ በአገራችን ታሪካዊ ጉዳዮችና ነባራዊ ሁኔታዎች ላይ ብዙም ያላተኮረና ጠቅለል ያለ ነገር ይዞ የአገርን ጉዳይ የዘነጋ፣ ድግግሞሽ የበዛበትና ምሳሌዎቹም የሌሎች አገሮች ተሞክሮዎች መሆናቸው እንደ ምክንያት እንደሚጠቀስ ገልጸዋል፡፡
የሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ትምህርት ከትምህርት ጥራት ማስጠበቂያዎች አንዱ ፓኬጅ ቢሆንም፣ ይህን የሚመጥን አወቃቀርና ሥርዓት አልተዘረጋለትም፡፡ ለዚህም በትምህርት ሚኒስቴር የሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ትምህርትን የሚከታተል አደረጃጀት አለመኖሩ፣ የሚመራው በሥርዓተ ትምህርት ዳይሬክቶሬት ሥር በአንድ ኤክስፐርት መሆኑ፣ በክልሎችም አንድ፣ አንድ ሰው ብቻ መመደቡና በዞንና በወረዳ ደረጃዎች ምንም ተወካይ አለመኖሩ ማሳያዎች ናቸው፡፡
የዜገችን ሥነ ምግባር የመገንባት ሒደት ብዙ አካላትን የሚያሳትፍ ቢሆንም፣ የሚመለከታቸው አካላት ተሳትፎ እዚህ ግባ የሚባል አይደለም፡፡ ተማሪዎችን በአሉታዊ መንገድ ሊቀርፁ በሚችሉ በርካታ ምክንያቶች የተከበቡ ትምህርት ቤቶችና ተቋማት ባሉበት ሁኔታ አዎንታዊ ተፅዕኖ ፈጥሮ ትምህርት ቤቶችን ከውጫዊም ሆነ ከውስጣዊ አሉታዊ ተፅዕኖ ነፃ ያወጣ የለም፡፡ ከዓመታት በፊት ጀምሮ በተለያዩ መድረኮች የተማሪዎች ሥነ ምግባር እየጠፋ ነው በሚል በተደጋጋሚ ቢነገርም፣ ጆሮ ዳባ ልበስ ተብሏል፡፡ በምርምር ተቋሙ የተሠራው ጥናትም ተማሪዎችን በሥነ ምግባር በማነፅ ሥራው የባለድርሻ አካላት ተሳትፎ እዚህ ግባ የማይባል እንደነበር ጠቁሟል፡፡
በትምህርት ቤት የተማሪዎች ዜግነትና ሥነ ምግባር ጉዳይ ትምህርቱን ለሚያስተምረው መምህር የተተወ ነው፡፡ በተማሪዎች ዘንድ ጉድለት ሲታይ ጣት የሚቀሰረውም በመምህሩ ላይ ነው፡፡ በትምህርት ቤት የወላጅ፣ መምህርና ተማሪዎች ኮሚቴ ቢኖርም፣ ከአስተዳደራዊና ትምህርት ነክ ጉዳዮች ውጭ የሥነ ምግባር ጉዳይ አጀንዳቸው አይደለም፡፡ ወላጆችም ስለልጆቻቸው የትምህርት ቤት ውሎ የማወቅ ፍላጎታቸው አናሳ ነው፡፡
መገናኛ ብዙኃን ያላቸው ተፅዕኖ ከባድ ቢሆንም፣ በሥነ ምግባር ላይ የሚጫወቱት ሚና ከሚጠበቀው ያነሰ ሆኖ በጥናቱ ተገኝቷል፡፡ በሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ላይ ያተኮሩ ፕሮግራሞችን ማሠራጨት ማኅበራዊ ኃላፊነት ቢሆንም፣ ክፍተት ታይቷል፡፡ በጽሑፍም ሆነ በድምጽና ምስል የሚተላለፉ ጉዳዮች ከሥነ ምግባር አንፃር የሚያሳድሩት ተፅዕኖም በሚፈለገው መጠን ሲፈተሽ አይታይም፡፡ ይልቁንም የወጣቶችን ሥነ ምግባር የሚፈታተኑ አንዳንድ ፕሮግራሞች ይተላለፋሉ፡፡
ከሥነ ምግባር አንፃር ኩረጃ አንገብጋቢ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ በተለይ ስምንተኛ፣ አሥረኛና 12ኛ ክፍል ብሔራዊ ፈተናዎች ላይ የአካባቢ መስተዳድሮች፣ የትምህርት ቤቶች ርዕሰ መምህራን፣ መምህራን፣ ወላጆችና ፈታኞች ተደራጅተው የሚሠሩትና ሥር እየሰደደ የመጣ ችግር ሆኗል፡፡ ጥቂት ቢሆንም መምህራን ለተማሪዎች መልካም አርዓያ ሆነው አለመገኘት፣ ጠጥተው መምጣትና ከትምህርት ቤት ውጪ በተማሪዎቻቸው ፊትና አብረውም ጫት የሚቅሙ፣ ሴት ተማሪዎችን የሚተነኩሱ፣ ውጤት ላይ በሃይማኖትና በአካባቢ ተሳስረው አድልኦ የሚፈጽሙ ተስተውለዋል፡፡
ትምህርት ቤቶች ለመማር ማስተማሩ ሒደት ምቹ ናቸው ወይ? ለተማሪዎች ብቁ የትምህርት መረጃ ያቀርባሉ ወይ? ተማሪዎች በትምህርት ቤቱ ውስጥ ደስ ብሏቸው ራሳቸውን በሚገነቡበት ሁኔታ እንዲያሳልፉ ምቹ ናቸው ወይ? ሲባልም፣ አብዛኞቹ ትምህርት ቤቶች እነዚህን አሟልተው አልተገኙም፡፡ ከሁሉ የከፋው ደግሞ በትምህርት ቤቶች ዙሪያ ያለው ሁኔታ ነው፡፡
የተማሪዎችን ጊዜ የሚሻሙ፣ ወደ ሱስ የሚስቡ ሁኔታዎች በየትምህርት ቤቱ ደጃፎች መታየት፣ ተማሪዎችም የዚህ ሰለባ መሆን ፀሐይ የሞቀው እውነት ነው፡፡ ጥናቱም ትምህር ቤቶች በቁማርና በሺሻ ቤቶች እንዲሁም በጫት መቃሚያዎች የተከበቡ ቢሆንም፣ እነዚህን ለማዘጋት በደረገ ጥረት የባለድርሻ አካላት ተሳትፎ በሚፈለገው ልክ አለመሆኑን ጠቁመዋል፡፡
ከዚህ ቀደም ሴት ተማሪዎችን እየደለሉና በችግሮቻቸው እየገቡ ለወሲብ መጠቀሚያ ማድረግ እንደችግር ተነስቶ ነበር፡፡ ዛሬ ላይ ችግሩ አይሎ ለሴት ተማሪዎች ምግብና መጠጥ በነፃ በማቅረብ ሀብታም ወንዶችን በሴት ተማሪዎቹ መሳብ ተጀምሯል፡፡ አቶ ሐኖክ እንደሚሉትም፣ የጥናታቸው ግኝት ይህንን አመላክቷል፡፡ አንዳንድ ቦታ ላይ ሴት ተማሪዎች በሳምንት ሁለት ቀን ተመርጦ በነፃ የሚጋበዙበት፣ በነፃ መጠጥና ምግብ የሚቀርብበት ሆቴል ድርጅት በጥናቱ ታውቋል፡፡ የድርጅቱ ዓላማም ሀብታም ወንዶችን በሴቶቹ አማካይነት መሳብ ነው፡፡
ጥናቱ እንደ አጠቃላይ ያስቀመጠውም፣ ከአሥር ዓመት በላይ ያስቆጠረውና ከአምስተኛ ክፍል እስከ ዩኒቨርሲቲ ድረስ የሚሰጠው የሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ትምህርት ውጤት አለማሳየቱን ነው፡፡
የሥነ ዜጋ ትምህርቱ ተማሪዎች ስለዜግነት ያላቸውን ግንዛቤ በንድፈ ሐሳብ ደረጃ ከፍ አድርጓል፡፡ ተሟጋች ዜጋ ለመፍጠርም አስችሏል፡፡ ነገር ግን መብት የመጠየቅን ያህል፣ ግዴታ መኖሩን መገንዘብ ላይ ክፍተት አለ፡፡ መብቱን ያወቀ ግዴታውን የዘነጋ ግማሽ ጐፈሬ ዓይነት ተማሪ ተፈጥሯል፡፡ ኃላፊነትን ለመውሰድ ዳተኛ የሆነና በኃላፊነት መንፈስ ብዙም የማይንቀሳቀስ ተማሪ ከመፍጠሩም አንፃር ትምህርቱ ውጤት አላመጣም ማለት ይቻላል፡፡
ትምህርቱ ጥሩ ሥነ ምግባር ያላቸውን ተማሪዎች ለማፍራት የታቀደ ቢሆንም፣ የጥናቱ ውጤት ያሳየው ያልተዘራውን እንደማጨድ ነው፡፡ ጥሩ ሥነ ምግባር ያለው ዜጋ ማፍራት ተብሎ የተቀመጠውና አብዛኞቹ ዓላማዎችም አልተሳኩም፡፡ ተማሪዎች በሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ትምህርት ብሔራዊ ፈተና ላይ ትልቅ ውጤት የሚያስመዘግቡ ቢሆንም፣ መሬት ወርዶ በተግባር አይታይም፡፡
የሥነ ዜጋና ሥነ ምግባር ትምህርት ዓላማውን ማሳካት በሚችልበት መልኩ ሊከለስ ይገባዋል የሚለው የጥናቱ የመፍትሔ ሐሳብ ነው፡፡ ትምህርት የሚሰጥበት መንገድ ከንድፈ ሐሳብ በዘለለ ክህሎት የሚዳብርበት፣ መምህራን ሥልጠና ማግኘት የሚችሉበት እንዲሆንም ጥናቱ ጠቁሟል፡፡
ትምህርቱን የሚመራ በቂ መዋቅር ማዘጋጀት ጥናቱ መደረግ አለባቸው ብሎ ካስቀመጣቸው ውስጥ ሲሆን፣ ከዚህ በተለየ መልኩ ደግሞ ተማሪዎች ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት እንደጨረሱ በፈቃደኝነት ላይ የተመሠረተ ብሔራዊ አገልግሎት (National Service) መስጠት የሚችሉበት ሥርዓት ቢዘረጋ የሚለው ይገኝበታል፡፡ ብሔራዊ አገልግሎ ለዜግነትና ለሥነ ምግባር ግንባታው ጉልህ ሚና ይኖረዋል ተብሎም ይታመናል፡፡
በኢትዮጵያ የመጀመሪያው ባለአምስት ኮከብ ሆቴል የነበረውን ሒልተን ሆቴል ለመሸጥ፣ የመንግሥት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር ከሦስት ወራት በኋላ ጨረታ ያወጣል ተብሎ...
በትግራይ ክልል በተየዘው የክረምት ወቅት ለመትከል የተዘጋጀ ከ71 ሚሊዮን በላይ ችግኝ ኩታገጠምን መሰረት በማድረግ እንደሚከናወን የክልሉ ግብርናና ገጠር ልማት ቢሮ ገለጸ።
በቢሮው የተፈጥሮ ሃብት ጥበቃና ልማት ዋና የስራ ሂደት ባለቤት አቶ ሃፍቱ ኪሮስ ለኢዜአ እንዳሉት በክረምቱ የሚተከለው ችግኝ ካለፉት ዓመታት በተለየ ሁኔታ ገበያ ተኮር ነው። ባለፉት ዓመታት በባለሙያ ግምት ይሰላ የነበረው የችግኝ ተከላ በቀጣይነት እንክብካቤ ለማድረግ እንቅፋት ሆኖ ቆይቷል።
በክልሉ ከሁለት ዓመት በፊት በተወሰኑ ወረዳዎች ውስጥ የተጀመረው ኩታገጠምን መሰረት ያደረገ ተከላና እንክብካቤ ውጤታማ በመሆኑ አሁንም ለተከላ በተመረጡ ቦታዎች ይቀጥላል።
ባለፈው ዓመት ከተተከለው ችግኝ 70 በመቶ መጽደቁን በተካሄደው ቆጠራ መረጋገጡን የገለጹት የስራ ሂደት ባለቤቱ ቀደም ባሉት ዓመታት እስከ 56 በመቶ የነበረውን የመፅደቅ እድል ማሳደጉንም ጠቁመዋል።
የማጽደቁ ሁኔታ የተሻሻለው “በየአካባቢው የሚገኝው ህብረተሰብ 23 ሚሊዮን ለሚሆኑ ችግኞች ፍግ በመጨመርና ውሃ በማጠጣት እንዲከታተላቸው በመደረጉ ነው “ብለዋል። ለተከላ ከተዘጋጀው ችግኝ መካከል የቀርከሃ፣ የእሬት፣ የሞሪንጋ ፣የእጣንና የሙጫ ዝርያዎች ይገኙበታል፡፡
በትግራይ ደባባዊ ዞን ሦስት ከተሞች በ60 ሚሊዮን ብር የጎርፍ አደጋን ለመከላከል የሚያስችሉ ተግባራት መከናወናቸው ተገለፀ፡፡ የጎርፍ መከላከያ ስራዎች የተካሄዱት በየዓመቱ ክረምት ለጎርፍ አደጋ ተጋላጭ ናቸው ተብለው በተለዩ አላማጣ፣ ኮረምና ማይጨው ከተሞች ውስጥ መሆኑን የዞኑ ንግድ፣ ኢንዱስትሪና ከተማ ልማት መምሪያ ገልጿል።
የመምሪያው ኃላፊ አቶ አስመላሽ ረዳ ለኢዜአ እንደገለፁት፣ ከተሞቹ በከፍተኛ ተራራ ስር የሚገኙና ለጎርፍ አደጋ ተጋላጭ በመሆናቸው በየዓመቱ የመከላከያ ግንባታ ይካሄዳል፡፡ ከተከናወኑ ተግባራት መካከል ለከተሞቹ የጎርፍ አደጋ መንስኤ በሆኑት በተፋሰሳማ ስፍራዎች በመካሄድ ላይ ያለው ከ10 ኪሎ ሜትር በላይ የውሃ መቀልበሻ ቦይ ግንባታ ይገኙበታል፡፡
በተጨማሪም በየከተሞቹ ውስጥ ለውስጥ የሚገኙ ሰፈሮችን ከጎርፍ አደጋ ለመከላከል ከዘጠኝ ኪሎ ሜትር በላይ የጎርፍ መውረጃ ቦዮች የመገንባት ስራም መካሄዱንም አስረድተዋል። በተለይ በኮረም ከተማ በሚገኘው ወንዝ ላይ የተካሄደው የጎርፍ መካላከያ ግንባታ ሙሉ በሙሉ መጠናቀቁን ተናግረዋል፡፡
የአለማጣ ከተማ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ረዳኢ ብርሃኑ በበኩላቸው፣ በከተማው በተካሄደው የጎርፍ መካላከያ ግንባታ ነዋሪው ህዝብ በጉልበቱ የቦዮች ቁፋሮ በማከናወን ከፍተኛ እገዛ አድርጓል ብለዋል።
የኮረም ከተማ ነዋሪ ወይዘሮ ሓዳስ ተስፋይ በሰጡት አስተያየት፣ ቀደም ሲል የጎርፍ መከላከያ ባለመሰራቱ በየዓመቱ ከአከባቢው ተራራማ ስፍራ በሚወርደው ጎርፍ በንብረታቸው ላይ ጉዳት ሲያደርስ መቆየቱን ተናግረዋል፡፡
የማይጨው ከተማ ነዋሪ አቶ አብርሃ ምሩፅ በበኩላቸው፣ በከተማው የጎርፍ መከላከያ ባለመኖሩ ከንብረት ውድመት በተጨማሪ የሰው ህይወትም አደጋ ላይ እየጣለ እንደነበር ተናግረዋል። በአሁኑ ጊዜ በከተማው የጎርፍ መውረጃ ቦዮች እየተገነቡ በመሆናቸው ከስጋት ነፃ መሆናቸውን ተናግረዋል።
በነጻነት ቡልቶ ጄነራል ጻድቃን “ኢትዮጵያ የቀይ ባህር ሀይል መሆን አለባት” የሚል አስገራሚ ሃሳብ አንስተዋል። “ኢትዮጵያ የቀይ ባህር ሀይል መሆን አለባት”...
“..እኛ እንደ ባለ ሞያ እንደ ወጣት ለሚፈጸሙ ነገሮች ቲፎዞ ልንሆን አንችልም። እገሌን እደግፋለሁ፣ እገሌን አስቀድማለሁ ሳይሆን .. የምናየው የኛ አገር ነው። ካፌው አገርን ነው የሚመስለው።..” መሪ ተዋናዩ ሚካኤል ታምሬ። “..ካፌ በተፈጥሮ ብዙ ሃሳብ ማስገባትና ማስወጣት ይፈቅዳል። እናም እንዲያ ማድረግ እፈልግ ነበር።” የትዕይንቱ ፀኃፊና ዳይሬክተር በኃይሉ ዋሴ።
ለምሳሌ፡- የእኛን ቤተሰብ እንደ አንድ ሀገር ብንወስድ። እኔ ለሀገሩ ገንዘብ የማገኝ ሰው ነኝ። እኔን የአሰሪዎችን መደብ እንደምወክል አድርገህ አስብ። እናትክን ደሞ ገንዘቡን ቦታ ቦታ እያስያዘች የምትመራ ናት እንበል። እሷን መንግስት ብለህ ጥራት። ሁለታችን የአንተን ጥቅምና ፍላጎት የምናሟላልህ ስለሆነ፣ አንተ ደግሞ ህዝብ ትባላለህ ማለት ነው። የቤት ሰራተኛችንን፣ የሰራተኛው መደብ ብለን እንጠራታለን።
የዚያኑ ዕለት ማታ ቤተሰቡ ሁሉ ተኝቶ ሳለ ልጁን የትንሽ ወንድሙ ለቅሶ ከእንቅልፉ ይቀሰቅሰዋል። ምን ሆኖ እንደሚያለቅስ ለማረጋገጥ ወደ ህፃኑ ሄዶ ቢያይ፤ የሽንት ጨርቁ እንዳለ ርሷል። ይሄንኑ ሊያስረዳ ወደ እናትና አባቱ መኝታ ቤት ሄደ። እናቱ ለጥ ብላ እንቅልፏን ትለጥጣለች። ከዛ ወደ ቤት ሰራተኛቸው መኝታ ክፍል ሄደና አንኳኩቶ አልከፍት ስላለችው፣ በበሩ ቀዳዳ አሾልቆ ሲያይ፣ አባቱ ሰራተኛዋን አቅፎ ይታገላል። ቢያንኳኳም ጨርሶ የሚሰሙት አልሆነም። ስለዚህ ልጁ ተስፋ ቆርጦ ወደ መኝታ ቤቱ ገብቶ ተኛ።
ልጅ- አየህ አባዬ፤ የአሰሪዎች መደብ የሰራተኛውን መደብ ያንገላታዋል! መንግስት ለጥ ብሎ ተኝቷል፡፡ ህዝብ ግራ ገብቶታል። የነገው ትውልድ ከእነ መፈጠሩም ተረስቷል። ይሄው ነው /ፖለቲካ/ ማለት::
በተጠናቀቀው የፈረንጆች አመት በመላው አለም 40 የአውሮፕላን አደጋዎች መከሰታቸውንና በእነዚህ አደጋዎች በድምሩ 300 ሰዎች ለሞት መዳረጋቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
በአመቱ የተከሰቱ የአውሮፕላን አደጋዎች ቁጥር ካለፈው አመት ጋር ሲነጻጸር በግማሽ ያህል ቢቀንስም፣ በአደጋዎቹ የደረሰው ጥፋት ግን በከፍተኛ ሁኔታ ማደጉን ዘገባው አመልክቷል፡፡
በተያያዘ ዜና ደግሞ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ላለፉት 20 ያህል አመታት እያደገ የነበረውን የአውሮፕላን መንገደኞችን ቁጥር ባለፈው የፈረንጆች አመት 2020 ለመጀመሪያ ጊዜ እንዲቀንስ እንዳደረገው ሲሪየም የተባለው አለማቀፍ የጥናት ተቋም ከሰሞኑ ባወጣው ሪፖርት አስታውቋል፡፡
የአለማቀፍ የአውሮፕላን መንገደኞች ቁጥር ከአመት በፊት ከነበረበት በ67 በመቶ ያህል ቀንሷል ተብሎ እንደሚገመት የጠቆመው ተቋሙ፣ የአገር ውስጥ በረራ መንገደኞች ቁጥር በአንጻሩ በ40 በመቶ ያህል መቀነስ ማሳየቱን አስታውሷል፡፡
በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ሳቢያ በአመቱ ከ40 በላይ የሚሆኑ የተለያዩ አገራት አየር መንገዶች ስራቸውን ሙሉ ለሙሉ ከማቆማቸው ወይም ከማቋረጣቸው ጋር ተያይዞ በቀጣዩ አመትም የመንገደኞች ቁጥር ይቀንሳል ተብሎ እንደሚጠበቅ ተቋሙ ጠቁሟል፡፡
የአለማችን አየር መንገዶች ባለፈው የፈረንጆች አመት በድምሩ 16.8 ሚሊዮን በረራዎችን ማድረጋቸውን ያስታወሰው የተቋሙ ሪፖርት፣ በ2019 የተደረጉት በረራዎች ግን 33.2 ሚሊዮን እንደነበሩ አክሎ ገልጧል፡፡
የዘንድሮውን የልደት በዓል የምናከብረው በዚህ ዓመት ያሳለፍነውን ፈታኝ ተጋድሎና ከፊታችን የሚጠብቀንን ወሳኝ ዕድል እያሰብን ነው። አሁን በፈተናና በዕድል መካከል እንገኛለን። ዓለምም የመጀመሪያውን የክርስቶስ ልደት ያከበረችው በፈተናና በዕድል መካከል ሆና ነበር። በአዳም በደል ምክንያት የመጣው የመከራ ዘመን እያለፈ፤ የመከራው ዋና ምንጭ የሆነው ዲያብሎስ፣ በማኅጸን በተጀመረ የማዳን ሥራ እየተሸነፈ፤ የጨለማው ንጉሥ እየተረታ፤ የዘመናት ቋጠሮ እየተፈታ ነበር። ከፊት ደግሞ የመዳን፣ የብርሃን፣ የሰላም፣ የነጻነት እና የፍቅር ዘመን እየመጣ ነበር።
ነገሩ ግን ሂደቱ ቀላል አይደለም። የጨለማው ዘመን አበጋዞች እንዲነጋ አልፈለጉም። ሊመጣ ያለው ድኅነት የማያስቀሩት ቢሆንም እንኳን፤ የሚያሸንፉት እስኪመስሉ ድረስ ተፍጨርጭረዋል። እየበራ ያለውን መብራት የሚያጠፉት ያህል ታግለዋል። የተከፈተውን የብሩኅ ተስፋ መስኮት የሚከረችሙት ያህል ፎክረዋል። የተሸነፈውን ዘንዶ ዳግም ሕይወት የሚዘሩለት ያህል ተገዳድረዋል። ግን ይህ ሁሉ አልሆነም።
ሄሮድስ ተነሥቶ ነበር። ብዙዎችንም በአሰቃቂ ሁኔታ ገድሏል። ዘመኑም የብሩኅ ተስፋ ሳይሆን የመከራ ዘመን መስሎ ነበር። በክርስቶስ መወለድ የተፈጠረው ደስታ፣ በቤተልሔም ሕጻናት ግድያ የደበዘዘ እስኪመስል። በበረት ውስጥ የተፈጠረው ተስፋ፣ በድንግል ማርያምና በክርስቶስ መሰደድ ያበቃለት እስኪመስል። በመላእክት ዝማሬ የተበሠረው አዲስ ዘመን፣ በሄሮድስ አበጋዞች ጭፍጨፋ ሕልምና ተረት እስኪመስል። የኦሪት ዘመን አበቃ ሲባል፤ በኦሪት ዘመን የማይሠራ ግፍ፣ በዘመነ ሐዲስ በቤተልሔም ከተማ ተከሠቷል። ብዙዎችንም ተስፋ አስቆርጧል።
ቢሆንም መከራው አላፊና ጠፊ እንጂ ዘላቂ አልነበረም። ያ እንደ ተራራ የገዘፈ የመሰለው ሽብር እንደ እንቧይ ካብ የሚፈርስ፤ እንደ ባሕር የሰፋ የመሰለው መከራ እንደ መጋቢት ወንዝ የሚነጥፍ፤ የማይሸነፉ የሚመስሉት ሁሉ እንደ ጎልያድ የሚወድቁ፤ አስጨናቂዎች ሁሉ መልሰው የሚጨነቁ መሆናቸውን - ያሳየ አጋጣሚ በዚያን ዘመን ተከሥቷል። ለዚያም ነው ሁሉም አልፎ ዛሬ ድረስ የልደትን በዓል ልዩ ትርጉም ሰጥተን የምናከብረው።
አሁን ኢትዮጵያ በልደቱ ቀን ቆማ ልደትን የምታከብር ሀገር ናት። ተስፋዋን፣ ሰላሟን፣ ንጋትና ብልጽግናዋን እንዳታይ በዙሪያዋ የቆሙ የሄሮድስ አበጋዞች አሉ። በቻሉት መጠን መከራችን እንዲቀጥል ይፈልጋሉ። የተወለደልንን የተስፋ ብርሃን ለመግደል ይጥራሉ። ከተማዋን የዋይታ ከተማ ለማድረግ ይለፋሉ። ነገን እንዳናይ መስኮቶችን ሁሉ ይዘጋሉ። ወደ ተስፋ መጠጊያ ዋሻችንን በቋጥኝ ደፍነው በቀቢጸ ተስፋ ውስጥ እንድንቆይ የተቻላቸውን ሁሉ ያደርጋሉ።
ሆኖም ግን ፈተናችንን ያበዙብን ሄሮድሶች ከብልጽግና መንገዳችን አያስቀሩንም፤ እስከ መጨረሻው ሕቅታቸው ወደ ኋላ ሊጎትቱን ቢጥሩም ጨርሶ ከጉዟችን ሊያስቆሙን አይችሉም። በመንገዱ ላይ የዘሩትን አሜከላ እየለቀምን፣ እንቅፋትና ጋሬጣውን ተሻግረን ከተራራው እናት መውጣታችን አይቀርም። የተሰበረውን ድልድይ ጠግነን፣ ከችግሮቻችን በላይ ከፍ ብለን ያለጥርጥር ኢትዮጵያን ወደ ተስፋዋ አድማስ እናደርሳታለን።
ገና ያኔ የለውጥ ጉዟችን ሲወለድ ጀምሮ ተመሳሳዩን ሲያደርጉ ነበር። በየወቅትና አጋጣሚው ጉዟችን እንዲሰናከል ያልወረወሩት ድንጋይና ያልጣሉት ጋሬጣ አልነበረም። ከመንገዳችን ሳንሰናከል ገፍተናል፤ በፈተናዎቻችን ትምህርት፣ በችግሮቻችን ጥንካሬ፣ በእንቅፋቶቻችን ብርታት እያገኘን ዛሬ ላይ ደርሰናል። ከእያንዳንዱ ጨለማ ወዲያ ንጋት መኖሩን እያመንን፣ ዐይናችንን ወደ ወጋጋኑ አቅንተን ጉዟችንን ቀጥለናል። እኛ አንድ ወደ ፊት በተራመድን ቁጥር ችግሮቻችን ወደኋላ ይሸሻሉ፤ እኛ ይበልጥ በበረታን ቁጥር እነሱ ይሸነፋሉ።
ያም ሆኖ አንድ ልብ ሊባል የሚገባው እውነት አለ። ለኢትዮጵያ የፈነጠቀውን የተስፋ ብርሃን ከእንግዲህ ማንም ሊያጠፋው አይቻለውም ሲባል እስከናካቴው አይሞክርም ማለት አይደለም። የሄሮድስ ወታደሮች ሕጻኑን ክርስቶስ እስከ ግብጽ ድንበር ድረስ እንደተከታተሉት ሁሉ ፈታኞቻችን ነገም ይከተሉናል።
እንቅፋቶቻችን መልካቸውን እየቀያየሩ በመንገዳችን ላይ መቆማቸውን ይቀጥላሉ። ከእንግዲህ የኢትዮጵያ የትንሣኤ ጉዞ ፍጥነቱ ከምንም በላይ የሚወሰነው በእኛ ጥንካሬ እንጂ በእነሱ ችግር ፈጣሪነት መጠን አይደለም፤ መሆንም የለበትም።
እኛ እስካልፈቀድንላቸው ድረስ ለሀገራችን የተወለደውን ተስፋ ሊያመክኑት፣ የተለኮሰውን ፋና ሊያጠፉት አይችሉም። ጨልሞባት የነበረችው ሀገራችን ምሽቷ መንጋት ጀምሯል - እኛ ከበረታን ዳግም በእነሱ ሤራ አይጨልምም። ያጎበጣት የዘመናት ፍዳ አንዴ መደርመስ ጀምሯል - እኛ ችላ እስካላልን ድረስ ዳግም አይቆለልም። ከእንግዲህ የኢትዮጵያ ስኬትና ውድቀት ማዕከሉ የእኛ ጥንካሬና ድክመት ነው ብለን ማመን አለብን።
ውድ ወገኖቼ፣ ከተስፋችን አንጻር ፈተናችን ብዙ ባይሆንም ወደፊት ይበልጥ መፈተናችን እንደማይቀር ማወቅ አለብን። ወደ ተስፋ በተጠጋን ቁጥር የመከራው ብርታት እንደሚጨምር ያለፉት ሦስት ዓመታት ጥሩ ማሳያዎች ናቸው። በመከራ ውስጥ ከሚመጣ መከራ ይልቅ በተስፋ ውስጥ የሚመጣ መከራ እጅግ ይከብዳል የሚባለውም ለዚህ ነው። በአንድ በኩል ልቡና ተስፋ እያደረገ ፈተና ሲገጥመው ያማርራል። በመከራ ውስጥ ሆኖ መከራ ሲገጥመው ግን ‹የበሰበሰ ዝናም አይፈራም› እንደሚባለው በአማራጭ ማጣት ይታገሣል። በተስፋ ውስጥ ፈተና የሚያጋጥመው ሰው ግን እምነት ያጣል። አእምሮው ለሐሴት እንጂ ለሑከት አልተዘጋጀም። ከትግል ጊዜ ይልቅ በድል ጊዜ ብዙዎች ይሞታሉ የሚባለው ለዚህ ነው። በትግል ጊዜ የነበራቸው የመሥዋዕትነት ሥነ ልቡና በድል ጊዜ አይገኝም።
ኢትዮጵያ ሁለቱም ያጋጥማት ይሆናል። ተስፋ ባነገበች ሀገር ላይ ተስፋ መቁረጥ፤ ሰላም ባነገበች ሀገር ላይ ግጭት፤ ብልጽግናን ባነገበች ሀገር ላይ ውድመት ይመጣባት ይሆናል። መነሻችን ‹አያዎ› ነው - ‹አይ እና አዎ›። መድረሻችን ግን ‹አዎ› ብቻ ነው። ብርሃን ጨለማን፤ ሰላም ጦርነትን፣ ፍቅር ጥላቻን፤ አንድነት መለያየትን፣ ብልጽግና ኋላቀርነትን ማሸነፋቸው አይቀሬ ነው። በልቅሶ የሚዘሩ በደስታ ማጨዳቸው የማይቀር ነው።
ከወፍ ዕንቁላል ውስጥ ጠንካራው ቅርፊቱ ነው። ጫጩቷ ቅርፊቱን ሰብራው ከወጣች በኋላ ግን ጠንካራ መሆኑ ያበቃል። ጫጩቷ ታድጋለች፤ ቅርፊቱ ግን በተቃራኒው መፈራረስ ይጀምራል። ጫጩቷ ትበራለች፤ ቅርፊቱ ዱቄት ይሆናል፤ ብሎም ይበሰብሳል። ጫጩቷ ወፍ ሆና ሌሎች ዕንቁላሎች ትጥላለች፤ ሌሎች ጫጩቶችንም ትፈለፍላለች። ቅርፊቱ ግን ይበልጥ እየበሰበሰ ወደ አፈርነት ይለወጣል። የኢትዮጵያም ችግሮች እንደዚሁ ናቸው። ለጊዜው ጠንካራና ዙሪያችንን ከብበው የያዙን ይመስላሉ። ይህ የሚሆነው ግን እስክንሰብራቸው ድረስ ብቻ ነው። ከዚያ በኋላ እኛ ከችግሮቻችን መብለጣችን አይቀሬ ነው።
ከክርስቶስ ልደት የምንማረው ይሄንን ነው። የትናንቱ ሲያልፍ ዝም ብሎ አያልፍም። የመጨረሻ ሙከራውን አድርጎ ነው የሚያልፈው። ልክ እንደሄሮድስ ሙከራ። የነገውም ዝም ብሎ አይመጣም፤ በተጋድሎ ነው የሚመጣው። ልደት ግን በሚያልፍ መከራና በሚመጣ ዕድል መካከል መሆኑ አይቀሬ ነው። ኢትዮጵያም እያለፈችው በምትሄደው መከራና፣ እያገኘችው በምትመጣው ዕድል መካከል ናት።
‹ዛሬ› በትናንትና በነገ መካከል ስለሆነ የሁለቱም መልክ ይታይበታል። ከትናንት የወረሰው መከራ፤ ከነገ የተዋሰው ደስታ አለው። ንጋት ማለት በሚያልፍ ጨለማና በሚመጣ ቀን መካከል ነው። መሽቷል ያለ ይተኛል፤ ነግቷል ያለ ይነሣል። የእኛም ምርጫ ይሄው ነው። መሽቷል ብለን እንተኛለን ወይስ ነግቷል ብለን እንነሣለን?
የተለያዩ የአለም አገራት ዜጎችን መከተብ በጀመሩበት በአሁኑ ወቅት፣ ከአለማችን አገራት መካከል በርካታ ቁጥር ላላቸው ዜጎች የኮሮና ቫይረስ ክትባትን በመስጠት ቀዳሚነቱን የያዘችው እስራኤል መሆኗ ተነግሯል፡፡
እስራኤል እስከ ሳምንቱ መጀመሪያ ከአንድ ሚሊዮን በላይ ለሚሆኑ ዜጎች ፋይዘር የተባለውን የኮሮና ቫይረስ ክትባትን መስጠቷንና ይህም ከአገሪቱ አጠቃላይ ህዝብ 11 በመቶ ያህል እንደሚደርስ ቢቢሲ ባወጣው ዘገባ አስነብቧል፡፡
ኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ያወጣውን መረጃ ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ እስራኤል 11 በመቶ ያህል ሰዎችን በመከተብ ከአለማችን አገራት ብዛት ላላቸው ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ክትባትን በመስጠት ቀዳሚነቱን የያዘች ሲሆን፣ 3.49 በመቶ፣ እንግሊዝ 1.47 በመቶ ሰዎችን በመከተብ ሁለተኛና ሶስተኛ ደረጃን ይዘዋል፡፡
አሜሪካ 2020 ከመጠናቀቁ በፊት ለ20 ሚሊዮን ሰዎች የኮሮና ክትባት ለመስጠት ብታቅድም፣ ለመከተብ የቻለችው 2.78 ሚሊዮን ያህሉን ብቻ እንደሆነም ዘገባው አስታውሷል፡፡
በሌላ የኮሮና ቫይረስ ክትባት ዜና ደግሞ፤ እስከ መጪዎቹ ሶስት አመታት ድረስ ከአጠቃላዩ የአፍሪካ ህዝብ ለ60 በመቶው ወይም ለ980 ሚሊዮን ያህል ሰዎች የኮሮና ክትባት ለመስጠት መታቀዱንና ለዚህም 9 ቢሊዮን ዶላር እንደሚያስፈልግ መነገሩን ሮይተርስ ዘገቧል፡፡
1.3 ቢሊዮን ያህል ህዝብ በሚኖርባት አፍሪካ እስካሁን ድረስ 2.2 ሚሊዮን ገደማ ሰዎች በኮሮና ቫይረስ መጠቃታቸውን የጠቆመው ዘገባው፣ በአውሮፓና አሜሪካ የኮሮና ክትባቶች መሰጠት ቢጀመርም በአፍሪካ አገራት ግን እስከ መጨው አመት አጋማሽ መደበኛ ክትባት ይጀመራል ተብሎ እንደማይጠበቅ የአፍሪካ የበሽታ መከላከልና ቁጥጥር ማዕከል ከሰሞኑ የሰጠውን መግለጫ ጠቅሶ አመልክቷል፡፡
“ንጉስ ሆይ፤ ሁሉም በየበኩላቸው ትክክለኛ መልስ መልሰዋል፤ሁሉም ትክክለኝነታቸው የዋናውን መልስ አንድ ሶስተኛ ብቻ ነው። ስለዚህ የሽልማቱን ነገር እርስዎ ቢያስቡበት ነው የሚሻለው” አላቸው።
ሀገር አንድ አራሽ …. አንድ ቀዳሽ…. አንድ ተኳሽ ያስፈልጋታል ነው፤ በአንድም በሶስትም መንገድ እምትንቀሳቀስ መሆኑ ላይ ነው። አሉና “ሶስቱንም ይባርክልን” ሲሉ አሳረጉ።
እነሆ ይህን አባባል በተዘዋዋሪ መንገድ ስናጤነው፣ ፖለቲካ፣ ኢኮኖሚና ባህል ለአንድ ሀገር ወሳኝ አንጓዎች ናቸው እንደማለት ነው። ምነው ቢሉ፤ አራሹ አርሶ የምግብ ፍጆታችንን ካላሟላልን፤ ወታደሩም የመከላከያ ኃይሉም ተጨንቆና ተጠቦ ዳር ድንበራችንን በልበ ሙሉነት ካልጠበቀልን፤ ቄሱ ከመቅደሱ ቆሞ በምህላ ካላገዘን አገር አትፀናም፡፡ ከዚህ በላይም ደግሞ ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን እንዳለን፤ “አገር እንደ ኮረዳ አካል ያለ ፍቅር አትጠናም።"
የሀገር ፍቅር እጅግ ወሳኝ ነገር ነው፡፡ የሀገር ፍቅር ሲባልም ለልጆቻችን የምንሰጠው ፍቅር፣ ለአባቶቻችንና ለእናቶቻችን የምንሰጠው ፍቅር፣ ለህዝባችን የምንሰጠው ፍቅር፣ ለመልክአ ምድራችንም የምንሰጠው ፍቅር ማለት ነው።
ለዚህ ሁሉ ማእቀፍ ይሆን ዘንድም ለታሪካችን፣ ለፍትህና ለዲሞክራሲ ያለን አክብሮት ታላቅ ቦታ የሚቸረው ነው። እነዚህ ሶስት አላባውያውን በግማሽ-ጎፌሬ ግማሽ-ልጭት ስንቆምባቸው ረጅም መንገድ ሄደናል። አሁን ግን ቢያንስ ልጆቻችንና የልጅ ልጆቻችን ረግተው የሚኖሩባትን እናት ሀገር እንተውላቸው እያልን ነው። ልቧ ባዶ ፣ሌማቷም ባዶ የሆነች ኢትዮጵያን እንዳናወርሳቸው እንጨነቅ፣ እንጠበብ።
- ጥያቄዎቻችን አያሌ ናቸው፡፡ ጥቂት ትጉሃን ቢያንስ የሚያነሱት ጥያቄዎች በቀና እንዲጠየቁ ማድረግና ለመፍትሄያቸው ቀና ሰዎች የሚታቀፉበት ቡድን መፍጠር ጤናማ አካሄድ ይሆናል።
ዙሪያችንን በአንድ ወይም በሌላ ምክንያት ወረራ - ከበባ መኖሩ አያጠራጥርም። የጥንትም የአሁንም ከባቢዎች የየበኩላቸውን እኩይ ወረራ ለማካሄድ መለስ ቀለስ ማለታቸው ዛሬ ፀሃይ የሞቀው ሃቅ ነው። ስለሆነም ዙሪያ ገባውን በአይነ ቁራኛ ማየት የሚመለከተው ሁሉ ግዴታ ነው። በጥንቱ አነጋገር ፡-
ዴሞ የኢሕፓ ልሳን (ቅጽ 41 ቁ. 1 መስከረም 2013 ዓ.ም) – . . . አሮጌው ዓመት አልፎ መስከረም ሲጠባ በሥሙ እየማሉና እየተገዘቱ መልሰው እሱኑ ሲያስፈራሩትና ሲገድሉት፤ ሲያስርቡትና ሲያፈናቅሉት መኖራቸውን አውቆና ተረድቶ ሕግና ሥርዓት ሲጣስ፤ ሰብአዊ መብቶች ሲጨፈለቁና ፍትህ ሲጓደል ዝም ብሎ ካየ “ከትናንቱ ምን ተማረ?” ያሰኛልና ከተጠናወተን ሕመም ለመፈወስ መድኅኒቱ በአዲስ ዓመት በአዲስ የትግል መንፈስ ጥንካሬን ተላብሰን፤ ከፍርሃት ተላቀን እውነትን ለመናገር የሚደፍር አዕምሮና ልሳን፤ አምባገነኖችን የሚታገል ቆራጥ ወኔ ሊኖረን ይገባል።
ሕዝብንና አገርን የሚጎዳ ስብዕናን የሚነካ እና የሚያዋርድ ተግባር በአጋርና በሕዝብ ላይ ሲፈፀም እያየን ዝም ከማለት ለፍትህና ለሰብዓዊ መብቶች መከበር መነሳት ለአሁኑ ብቻ ሳይሆን ለመጪው ትውልድና ለታሪክ በጎ ነገር ትቶ ለማለፍ ይረዳልና በአዲሱ ዓመት በአዲስ የትግል መንፈስ አገራችንና ሕዝባችንን በጋራ እንታደግ። ሙሉውን ጽሁፍ ያንብቡ . . .
ለሀገራዊ መግባባት በሕገ መንግሥቱ ላይ የሚነሱ የማሻሻያ ጥያቄዎችን መመለስ እንደሚገባ ከአማራ ክልል የተውጣጡ የወረዳና የዞን ብልጽግና ፓርቲ የፖለቲካ ዘርፍ ኀላፊዎች ተናገሩ።
ለሀገራዊ መግባባት በሕገ መንግሥቱ ላይ የሚነሱ የማሻሻያ ጥያቄዎችን መመለስ እንደሚገባ ከአማራ ክልል የተውጣጡ የወረዳና የዞን ብልጽግና ፓርቲ የፖለቲካ ዘርፍ ኀላፊዎች ተናገሩ። ባሕር ዳር: የካቲት 06/2013...
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ LED high bay 100W በውኃ የማይተጣጠፍ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan LED high bay 100W በውኃ የማይተጣጠፍ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED high bay 100W በውኃ የማይተጣጠፍ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED high bay 100W በውኃ የማይተጣጠፍ IP65 መርከቦች የጎርፍ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
አዣንስ ፍራንስ ፕሬስ ባወጣው ዘገባ መሰረት አምስት የዕርዳታ ሰራተኞች በአካባቢው ሚሊሽያ ጥቃት ተገድለዋል። የሚኒስቴሩ መግለጫም አሁንም ከባድ ሥጋት ያለ ቢሆንም የዕርዳታ ቡድኖችን ዒላማ ያደረጉ ጥቃቶች ጋብ በማለታቸው የበሽታውን ስርጭት ለመቆጣጠር የተሻለ እንቅስቃሴ ለማድረግ እንደተቻለ ገልጸዋል።
የኢቦላ ተጠቂዎች ቁጥር ከፍ ማለቱ የሀገሪቱ መንግሥት ምላሹን ገምግሞ ማስተካከል የሚያመለክት ነው ሲል የዓለምቀፍ ቀይ መስቀል እና ቀይ ጨረቃ ማኅበራት ፌዴሬሽን አሳስቧል።
ፈነወ ትግርኛ ብናይ`ቲ መዓልቲ ዓበይቲ ዜና ይጅምር፡ ካብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝረኽቦም ቃለ-መጠይቓትን ሰሙናዊ መደባትን የኸትል ሰሙናዊ መደባት ሰሉስ፡ ኤርትራውያን ኣብ ኣመሪካ/ ኣመሪካና
የጎርጎሮሳዊያኑን የቀን አቆጣጠር በሚከተሉ የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ምዕመናን ዘንድ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተወለደበት የገና በዓል ከተከበረ እነሆ ሁለተኛ ሳምንት ላይ የምንገኝ ሲሆን በታኅሳስ 28/2013 ዓ.ም ሰባሰገል ሕጻኑ ኢየሱስ የተወለደበትን ሥፍራ ለማየት እና ለሕጻኑን ኢየሱስ ክርስቶስን ለመስገድ ስጦታዎችን ይዘው በኮከብ መሪነት ሕጻኑ ኢየሱስ ወዳለበት ሥፍራ የሂደቡት እለት ተክብሮ ማለፉ ይታወሳል። በእለቱ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በቫቲካን በሚገኘው በቅዱ ጴጥሮስ ባዚሊካ መስዋዕተ ቅዳሴ ያሳረጉ ሲሆን በእለቱ ያሳረጉትን መስዋዕተ ቅዳሴ ካጠናቀቁ በኋላ እኩለ ቀን ላይ የእግዚአብሔር መልአክ ማርያምን ያበሰረበትን የብስራተ ገብርኤል ጽሎት ከደገሙ በኋላ ባዳርጉት አስተንትኖ እንደ ገለጹት በሕይወት ውስጥ የጨለማ ጊዜ አለ፣ የእግዚአብሔር ብርሃን ግን የበለጠ ብርሃን አለው ማለታቸው ተገልጿል።
ሐዋርያዊ መቀመጫቸው ከሚገኝበት ከቫቲካን ሆነው ቅዱስነታቸው ባደረጉት አስተንትኖ ወደ ዓለማችን በመጣው ታላቅ ብርሃን ላይ አስተንትኖ አድርገዋል። ኢየሱስ ለሰባሰገል የተገለጸበት እለት የሚከበረው በዓል የገናን ተመሳሳይ ምስጢር ማለትም የክርስቶስ ልደት በድጋሚ የሚያብራራ እንደ ሆነ የገለጹ ሲሆን ቤተክርስቲያን የብርሃን እይታ እና የጌታ መገለጥ ለሁሉም ህዝቦች ታከብራለች ብለዋል። ያ ብርሃን አሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት በወንጌል አዋጅ በምስክርነት አማካኝነት በፍቅር እና በእምነት ብርሃን ለሌሎች መመስከር ይገባል ብለዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስ በኢሳይያስ ራእይ (60: 1-6) ላይ በማሰላሰል ነቢዩ በዘመኑ ስለሰጠው መግለጫ ከመቼውም ጊዜ ይበልጥ ጠቃሚ ነው ያሉ ሲሆን “ምድርን የሸፈነው ጨለማ ፣ በሕዝቦች ላይ ያንዣበበው ጨለማ” በታላቅ ብርሃን ድል እንደ ሚደረግ የሚገልጽ ምልክት ነው ብለዋል።
ነቢዩ ኢሳይያስ በእንደዚህ ዓይነት ድቅድቅ ጨለማ ውስጥ “እግዚአብሔር ለኢየሩሳሌም የሰጠውና በሕዝቦች ሁሉ ጎዳና ላይ የሚያበራ” ብርሃን እንደሚመጣ ማሳወቁን አክለው ገልጸዋል።
ሰባሰገል ኢየሱስን ማምለካቸውን በተመለከተ ወንጌላዊው ማቴዎስ እንደተናገረው (ማቴ 2 1-12) በኢሳያስ የተተነበየው ብርሃን የቤተልሔም ሕፃን እንደ ሆነ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ የጠቆሙ ሲሆን ምንም እንኳን ሁሉም ሰው ንጉሥነቱን ባይቀበልም ኢየሱስ ወደ አለም የመጣ ብርሃን ነው ብለዋል።
ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት “በአድማስ ላይ የተገለጠው ኮከብ ፣ እርሱ እግዚአብሔር የፍቅሩን ፣ የፍትህንና የሰላሙን መንግሥት የሚከፍተው በእርሱ የሚጠበቅ መሲሕ ነው” ያሉ ሲሆን እሱ የተወለደው ለአንዳንዶች ብቻ ሳይሆን ለሁሉም ወንዶችና ሴቶች ፣ ለሁሉም ሕዝቦች ነው ብለዋል።
ነገር ግን ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ የክርስቶስ ብርሃን በሁሉም ቦታ እና በሁሉም ሰው ላይ እንዴት ሊበራ ይችላል? በማለት ጥያቄ ያነሱ ሲሆን ይህም እውን ሊሆን የሚችለው “በወንጌሉ አዋጅ” ነው ብለዋል። አክለውም ሲገልጹ እግዚአብሔር ወደእኛ ለመምጣት ይህንን ተመሳሳይ “ዘዴ” ተጠቅሟል ያሉት ቅዱስነታቸው እርሱ ሥጋ ለብሶ ሰው በመሆኑ እግዚአብሔር ወደ እኛ እንዴት እንደ ቀረበ የሚያሳይ እንደ ሆነ ገልጸው በተመሳሳይ መልኩም እኛም ለሌሎች ቅርብ መሆን ይኖርብናል ብለዋል።
“ኮከቡ ክርስቶስ ነው” እኛ ደግሞ ቤዛችን የሆነው ኢየሱስ ለሁሉም ሰው በነፃ ስለሚያቀርበው የመልካምነት እና ማለቂያ የሌለው የምህረት ሀብቶች ምስክሮች እንደመሆናችን መጠን እኛም ለወንድሞቻችንና ለእህቶቻችን ኮከብ መሆን እንችላለን እንድህም መሆን አለብን” ብለዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በዚያን ጊዜ እያንዳንዱ ክርስቲያን የክርስቶስን ብርሃን እንዲቀበል እና እራሳችንን እንደ ሰባሰገል ለመምራት እና በክርስቶስ ለመለወጥ እንድንፈቅድ ሁሉንም ሰው ያሳሰቡ ሲሆን ይህ የእምነት ጉዞ ነው ፣ በጸሎት እና የእግዚአብሔርን ሥራዎች ማሰላሰል ፣ ይህም ያለማቋረጥ በእያንዳንዱ አዲስ ደስታ እና አስደናቂ ነገር እኛን ይሞላል" ካሉ በኋላ ቅዱስነታቸው አስተንትኖዋቸውን አጠናቀዋል።
ጥንታዊ ብር / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 59.00 ዶላር ጥንታዊ ብር / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 59.00 ዶላር ጥንታዊ ብር / 20 “ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 59.00 ዶላር የቀይ ኢሜል / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 59.00 ዶላር ቀይ ኢሜል / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 59.00 ዶላር ቀይ ኢሜል / 20 “ብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 59.00 ዶላር ቀይ የሸክላ ጣውላ / 24 "አይዝጌ አረብ ብረት ማጠፊያ ሰንሰለት - $ 59.00 ዶላር ቀይ የሸክላ ጣውላ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 59.00 ዶላር ቀይ ሴራሚክ ፕሌት / 20 “ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 59.00 ዶላር
በፒርስ ብራውን የሳይንስ ልብወለድ ዓለም ውስጥ ፣ ቀይ መጨመር፣ ህብረተሰቡ በቀለማት ያሸበረቀ ካስት ስርዓት ፈጠረ ፡፡ ቀይ ማህበር የሰራተኛ ቡድን ፣ በቤተሰብ እና በጋራ መስዋእትነት የተሳሰሩ የእጅ ሙያተኞች የጉልበት ሰራተኞች ናቸው ፡፡
ዝርዝሮች: የቀይ ምልክት ጠንካራ ስሪር ብር እና 30 ሚሊ ሜትር ቁመት ፣ በሰፋፊው 15.2 ሚ.ሜ እና ውፍረት 2.4 ሚሜ ነው ፡፡ ምልክቱ 3.9 ግራም ይመዝናል ፡፡ የቀይ ማኅበር አንጠልጣይ ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት - ስተርተር አማካኝነት በቴክሹር የታተመ ነው ፡፡
ሰንሰለት አማራጮች: 24 "ረዥም አይዝጌ ብረት ከርብ ሰንሰለት ፣ 24" ረዥም ጥቁር የቆዳ ገመድ (ተጨማሪ $ 5.00) ፣ ወይም 20 "ረዥም ብር ብር 1.2 ሚሜ የሳጥን ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 25.00)። ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
አንዱዓለም ንጉሴ ወደ ቀድሞ ክለቡ ወልዲያ አምርቷል፡፡ ከሙገር ሲሚንቶ የተገኘውና ለረጅም ዓመታት እየተጫወቱ ከሚገኙ ተጫዋቾች አንዱ የሆነው የቀድሞው የቅዱስ ጊዮርጊስ፣ ሰበታ ከተማ፣ ሀዋሳ ከተማ እና ሲዳማ ቡና አጥቂ በ2009 እናዝርዝር
የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን (ካፍ) የልዑካን ቡድን አባላት በወልዲያ ከተማ በመገኘት የመሐመድ ሁሴን ዓሊ አል አሙዲ ስታዲየምን ጎበኝተዋል። ቡድኑ ጉብኝት ያካሄደው ስታዲየሙ የካፍን ጨዋታ የሚያስተናግድ መሆን አለመሆኑን እና የዓለም አቀፉንዝርዝር
ለወራት ከሜዳ የራቀው ተስፋዬ አለባቸው ስላለበት ወቅታዊ ሁኔታ እና ቀጣይ እቅዱ ለሶከር ኢትዮጵያ ተናግሯል። በ2003 ሰበታ ከተማን ለቆ ወደ ቅዱስ ጊዮርጊስ ካመራ በኋላ በክለቡ መልካም የውድድር ጊዜያት በማሳለፍ አምና ነበርዝርዝር
የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ አራተኛ ሳምንት ጨዋታዎች እሁድ ተከናውነው ወልዲያ እና ኤሌክትሪክ ነጥብ ሲጥሉ ለገጣፎ በአሸናፊነቱ ገፍቶበታል። ባህር ዳር ላይ ለገጣፎ ለገዳዲን ያስተናገደው አውስኮድ 1-0 ተሸንፏል። በመጀመሪያው አጋማሽ ሁለቱም ቡድኖች ተዳክመውዝርዝር
የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ ሦስተኛ ሳምንት ጨዋታዎች እሁድ ተከናውነው ወልዲያ ከሁለት ተከታታይ ድል በኋላ ነጥብ ሲጥል ኤሌክትሪክ እና ለገጣፎ አሸንፈው ነጥባቸውን ከወልዲያ ጋር አስተካክለዋል። ጎፋ አካባቢ በሚገኘው የልምምድ ሜዳው አማራ ውሀዝርዝር
– በሁለቱ ክልል በሚገኝ ሜዳ የእርስ በእርስ ጨዋታ ከተደረገ 375 ቀናት ተቆጥሯል። በኢትዮጵያ የውስጥ ውድድሮች ባለፉት ሁለት ዓመታት የታየውን ያህል ፈታኝ ጊዜያት አሳልፎ አያውቅም። ለዓመታት ተንሰራፍቶ የቆየው የስታድየም ስርዓት አልበኝነትዝርዝር
ከኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ የወረደውና በቀጣዩ የውድድር ዘመን በከፍተኛ ሊግ የሚሳተፈው ወልዲያ ስፖርት ክለብ አዲስ አሰልጣኝ መቅጠሩን በይፋዊ የፌስቡክ ገፁ አስታውቋል። 2009 የውድድር ዓመትን በዘማርያም ወልደጊዮርጊስ ጀምሮ በእገዳ ምክንያት በዘላለም ሽፈራውዝርዝር
በኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 30ኛ ሳምንት ሰበታ ላይ ወልዲያን የገጠመው ወላይታ ድቻ 3-0 አሸንፎ ከመውረድ የተረፈበትን ውጤት አስመዝግቧል። ከሌሎቹ ጨዋታዎች ጋር እኩል ለማስጀመር በኮሚሽነሮች መካከል የስልክ ልውውጥ የተደረገ ሲሆን ከ3 ደቂቃዝርዝር
የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ 28ኛ ሳምንት ጨዋታዎች ዛሬ ሲጀምሩ አዲስ አበባ ላይ መከላከያ መውረዱን ያረጋገጠው ወልዲያን አስተናግዶ ሁለት ለምንም በሆነ ውጤት አሸንፏል። በቀዝቃዛማው የአዲስ አበባ ስታዲየም አየር በተከናወነው ጨዋታ የአንድ ቡድንዝርዝር
ኦባማ ከወጣትነት ዘመናቸው እስከ ፕሬዚዳንትነት ያሳለፉትን ህይወትና ስልጣናቸውን ከለቀቁ በኋላ ያጋጠሟቸውን ነገሮች የሚዳስሱበት ይህ የግል ማስታወሻ መጽሐፍ፤በ25 የተለያዩ ቋንቋዎች ተዘጋጅቶ ለገበያ እንደሚበቃም ዘገባው አመልክቷል፡፡
ፔንጉዊን ራንደም ሃውስ በተባለው ታዋቂ አሳታሚ ኩባንያ አማካይነት ለህትመት የሚበቃው “ኤ ፕሮሚስድ ላንድ”፤ 768 ገጾች እንዳሉት የተነገረ ሲሆን፣ 45 ዶላር የመሸጫ ዋጋ እንደተተመነለትና በሚሊዮኖች ኮፒ ይሸጣል ተብሎ እንደሚጠበቅ ተዘግቧል፡፡
More in this category: « 47 ሚ. ሴቶች ወደ ከፋ ድህነት ሊገቡ እንደሚችሉ ተመድ አስጠነቀቀ	በስኮትላንድ አንዲት በግ 490 ሺህ ዶላር ተሸጠች »
እንደ ህወሃት አይነት አምባገነን መንግስታት ከተጠናወታቸው በርካታ ችግሮች መካከል ትግል እና ታጋይን ነጣጥሎ ያለማየት ችግር ሲሆን የትግል መሰረቱ ፍትህ እስከሆነ ድረስ፣የትግል መዳረሻው በተፈጥሮ የተገኘን መብት በችሮታ ካልሰጠናችሁ ከሚሉ አምባገነኖች መዳፍ ፈልቅቆ ለማውጣት እስከሆነ ድረስ በእርግጥም ይህ ትግል ከስጋና ከደም በላይ የተሻገረ በብዙሃን ላይ የሚሰርፅ መንፈስ ነው።ስለሆነም እንደመንፈስ የረቀቀው ትግል በታጋዩ ላይ ገዝፎ ይገለጥ ይሆናል እንጂ ታጋዩ ቢሰዋ አልያም በአምባገነኖች የግዞት እስር ቢወረወር ትግሉ አይታሰርም ደግሞም አይሞትም።
ነገር ግን በወቅቱ የነበሩ የዘረኛው አፓርታይዳዊ አገዛዝ አመራሮች የትግሉን ረቂቅ ወጣቶችንና አዛውንቶችን ለእስርና ለሞት ከመዳረጋቸው ባሻገር የትግሉን መሪ ኔልሰን ማንዴላን በሮበን ደሴት ላይ ለ27 ዓመታት ሊያስሩ ችለዋል።ይሁን እንጂ የትግሉ መንፈስ ፍትህና ነፃነትን የሚፈልጉትን ሁሉ ኮርኩሮ የመቀስቀስ አቅም ስለነበረው ፀረ-አፓርታይድ ፍልሚያው እንደ ሰደድ እሳት ከያቅጣጫው ይንቀለቀል ነበር።ይልቁንም ታጋዮችን በመስበር ትግሉን እናከስማለን የሚሉትን አምባገነኖች የትግሉ ወላፈን እየበላቸው ዛሬ ከመጥፎ ተሞክሯቸው ጋር ታሪክ ሆነው ቀርተዋል።
በሀገራችን ኢትዮጵያም እየተከሰተ ያለው ሁኔታ ከዚህ ብዙም የሚርቅ አይደለም።ታጋዮችን ላነሳሳቸው የህዝብ ጥያቄ መልስ ከመስጠት ይልቅ በግለሰቦች ላይ የሚደረገው ጥቃት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየከፋ ቢመጣም የትግሉ እቶን ይበልጥ ከመንደድ ወደኋላ አላለም።ሠርካለም ፋሲል በግፍ በወህኒ እንድትወልድ መደረጉ እነ ርዕዮት አለሙን ከጋዜጠኝነት አላሸሻቸውም፥ይልቁን ስለእውነት እና ፍትህ በመቆም ለብዙ ወጣቶች አርአያ በመሆን የወያኔን የግፍ ፅዋ በወኔ ተጎነጨችው እንጂ።እስክንድር ነጋን በግፍ በህፃን ልጁ ፊት በካቴና በማሰር ወደ ወህኒ ሲጋዝ፣በውርስ ያገኘውን የእናቱን ቤት መንግስት ሲወርሰው በርግጥም በወያኔ ሹማምንት ስሌት ”እስክንድርን ያየ ይቀጣ” በሚል የህዝብ የነፃነት ጥያቄ በፍርሃት ካባ ተሸፍኖ ይቀራል ከሚል የመነጨ ነበር።
በቀለ ገርባን በማሠር፣ባለቤቱን በግፍ ከሥራ በማፈናቀል የተተኪው ትውልድ አካል የሆኑ ህፃናት ልጆቹን ለችግር በማጋለጥ የኢትዮጵያን ህዝብ የነፃነት ጥያቄ ማፈን አይቻልም።ይልቁን ዛሬ የትግሉ መንፈስ አድማስን ተሻግሮ የነፃነት ጩኸታችንን በአውሮፓ እና በአሜሪካ መንግስታት ተወካዮች ሳይቀር እየተስተጋባ ይገኛል።በቅርቡ በአውሮፓ ህብረት ፓርላማ የሰብዓዊ መብት ኮሚቴ አባላት በጀርመናዊቷ ባርባራ ሎክቢለር በመመራት ወደ አዲስ አበባ ያቀና ሲሆን በኢትዮጵያ የሚታየው የሰብዓዊ መብት አያያዝ አሳሳቢ መሆኑን የህሊናና የፖለቲካ እስረኞችን ሁኔታ ለማየት ወደ ቃሊቲ እንዲሄዱ ከተደረገ በኋላ በተለመደው የወያኔ ድራማ ከስፍራው ያለ ውጤት እንዲመለሱ ተደርጓል።
በአንድ ነገር ይበልጥ እርግጠኞች ነን፦እልፎች በወያኔ ግዞት በግፍ ሊጣሉ ይችላሉ፣ አዕላፍት ሊሰው ይችላሉ። ነገር ግን የትግላችን መሠረት የሆነው የነፃነት፣የእኩልነት፣የፍትሀዊ የሀብት ክፍፍል፣የማህበራዊ ኢኮኖሚያዊና የፖለቲካዊ ፍትህ ጥያቄያችን ግን ፈፅሞ በግዞት በቃሊቲና መሰል ወኅኒዎች ሊታሠር አይችልም። (ፎቶ: በጸሃፊው የተላከ)
በዙሪያችን የሚሆነውን ተመልከት ፡፡ ፈገግ የሚል ልጅ ፣ የሚዘምር የማታ ማታ ፣ የሚከፈት ጨካኝ-ሁሉም ይንቀሳቀሳሉ። እያንዳንዱ ጥላ ፣ የማይንቀሳቀስ እንኳን ቢሆን በተንቀሳቃሽ ብርሃን ምክንያት ነው ፡፡
እያንዳንዱ ተራራ በተንቀሳቃሽ ኤሌክትሮኖች እንዲንቀሳቀስ ይደረጋል ፡፡ እያንዳንዱ ኮከብ በቁጥር እና በጨረር እንቅስቃሴ የመፈጠሩ እና የመብራቱ ዕዳ አለበት ፡፡ እንዲሁም የሌሊት ሰማይ ጨለማ * በእንቅስቃሴ ምክንያት ነው-ይህ የሚመጣው ከቦታ መስፋፋት ነው።
በመጨረሻም የሰው ልጅ የፈጠራ ችሎታ በአንጎሉ ውስጥ ባሉ ሞለኪውሎች ፣ ions እና ኤሌክትሮኖች እንቅስቃሴ ምክንያት ነው ፡፡ ለእነዚህ እና ለሌሎች ሁሉ የተፈጥሮ ምልከታዎች የጋራ ቋንቋ አለ? ሁሉንም እንቅስቃሴ ለመግለጽ አንድ ወጥ እና ትክክለኛ መንገድ አለ? ከሰዎች ወደ ፕላኔቶች ፣ ከብርሃን ወደ ባዶ ቦታ የሚዘዋወረው ነገር ሁሉ ከተመሳሳዩ አካላት የተሠራ ነውን? የእንቅስቃሴ መነሻ ምንድነው?
ለእነዚህ ጥያቄዎች መልስ መስጠት የአሁኑ ጽሑፍ ርዕስ ነው ፡፡ ስለ እንቅስቃሴ ትክክለኛነት ጥያቄዎችን መመለስ የፊዚክስን ርዕሰ ጉዳይ ይገልጻል ፡፡ ባለፉት መቶ ዘመናት ተመራማሪዎች ስለ እንቅስቃሴ በጣም ብዙ ትክክለኛ ምልከታዎችን ሰብስበዋል ፡፡ የኤሌክትሪክ ምልክቶች በአዕምሮ ውስጥ ምን ያህል እንደሚንቀሳቀሱ ፣ ነፍሳት እንዴት እንደሚበሩ ፣ ለምን ቀለሞች እንደሚለያዩ ፣ ኮከቦች እንዴት እንደተፈጠሩ ፣ ሕይወት እንዴት እንደተሻሻለ እና ሌሎችም ብዙ እናውቃለን ፡፡
ስለ እንቅስቃሴው ያለንን እውቀት ወደ ሰው አካል ለመመልከት እና በሽታዎችን ለመፈወስ እንጠቀማለን; ስለ እንቅስቃሴው ያለንን እውቀት ኤሌክትሮኒክስ ለመገንባት ፣ ሰፋ ባለ ርቀት ለመግባባት እና ለሰላም ለመስራት እንጠቀምበታለን ፡፡ ድርቅን እና ማዕበሎችን ጨምሮ በብዙ የተፈጥሮ አደጋዎች ላይ ሕይወትን ለማትረፍ ስለ እንቅስቃሴው ያለንን እውቀት እንጠቀማለን ፡፡
የእንቅስቃሴ ሳይንስ ፊዚክስ ከጊዜ ወደ ጊዜ አሳይቷል ስለ እንቅስቃሴ ማወቅ ጠቃሚም አስደሳችም ነው ፡፡ ባለፈው ሚሊኒየም መጨረሻ ላይ ሰዎች ሁሉንም የታዩ እንቅስቃሴዎችን በከፍተኛ ትክክለኛነት መግለፅ ችለዋል ፡፡
በተፈጥሮ ውስጥ እንቅስቃሴ የሚከናወነው በሦስት የቦታ ስፋት ሲሆን በትንሽ የድርጊት መርሆ ይገለጻል ፡፡ እርምጃ በአንድ ሂደት ውስጥ ምን ያህል ለውጥ እንደሚከሰት የሚገልጽ አካላዊ ብዛት ነው።
አነስተኛው የድርጊት መርሆ ይናገራል-እንቅስቃሴ ለውጥን ይቀንሰዋል ፡፡ ከሌሎች መካከል ትንሹ የለውጥ መርሆ እንደሚያመለክተው እንቅስቃሴ ሊገመት የሚችል ነው ፣ ኃይል ተጠብቆ እና እድገትና የዝግመተ ለውጥ ተፈጥሮአዊ ሂደቶች እንደሚታየው ፡፡
በተፈጥሮ ውስጥ የማይለዋወጥ ከፍተኛ የኃይል ፍጥነት አለ ፣ የብርሃን ፍጥነት ሐ. ይህ የማይለዋወጥ ከፍተኛው ልዩ አንፃራዊነትን ያሳያል ፡፡ ከሌሎች መካከል ፣ እሱ እንደሚታየው ብዛት እና ኃይል እኩል ናቸው ማለት ነው ፡፡
በተፈጥሮ ውስጥ የማይለዋወጥ ከፍተኛ የፍጥነት ፍሰት ፣ የፕላንክ ኃይል c4 / 4G አለ ፡፡ ከዚህ በታች እንደምናስታውሰው ይህ የማይለዋወጥ ከፍተኛው አጠቃላይ አንፃራዊነትን ያሳያል ፡፡ ከሌሎች መካከል ፣ አጠቃላይ አንፃራዊነት እንደሚያመለክተው ነገሮች እንደሚወድቁ እና ባዶ የቦታ ጠመዝማዛዎች እና እንደሚንቀሳቀሱ ነው ፡፡
በተፈጥሮ ውስጥ ዜሮ ያልሆነ ፣ የማይለዋወጥ አነስተኛ የለውጥ እሴት ፣ የድርጊት ብዛት አለ ፡፡ ይህ የማይለዋወጥ እሴት የኳንተም ንድፈ ሀሳብን ያሳያል ፡፡ ከሌሎች መካከል ፣ ሕይወት እና ሞት ምን እንደሆኑ ፣ ለምን እንደኖሩ እና በዓለም እንዴት እንደምንደሰት ያስረዳል ፡፡
በተፈጥሮ ፣ ቁስ እና ጨረር የኳንተም ቅንጣቶችን ያቀፉ ናቸው ፡፡ ንጥረ ነገር ፍራሚኖችን ያጠቃልላል-ስድስት ኩርኮች ፣ ሶስት የተከሰሱ ሌፕቶኖች ፣ ሶስት ኒውትሪኖሶች እና ፀረ-አካላቶቻቸው ፡፡ ጨረር ቦስተኖችን ያቀፈ ነው-ፎቶን ፣ ሶስት መካከለኛ ደካማ የቬክተር ቦኖዎች እና ስምንት ሙጫዎች ፡፡ በተጨማሪም ፣ እ.ኤ.አ. የ 2012 የሂግስ ቦሶን ግኝት አመጣ ፡፡ ፈሪሞች እና ቦሶዎች ይንቀሳቀሳሉ እናም ወደ እርስ በእርስ ሊለወጡ ይችላሉ ፡፡
ከብዙዎች ፣ ከኳንተም ቁጥሮች ፣ ከመደባለቅ ማዕዘኖች እና ከተጣመሩ ጋር ፣ እነዚህ የለውጥ ሕጎች ቅንጣት የፊዚክስ መደበኛ ሞዴል የሚባሉትን ይመሰርታሉ ፡፡ ከሌሎች መካከል መደበኛ ሞዴሉ መብረቅ እንዴት እንደሚፈጠር ፣ ለምን ቀለሞች እንደሚለያዩ እና በሰውነታችን ውስጥ ያሉት አተሞች እንዴት እንደነበሩ ያብራራል ፡፡
trcert ዓለም አቀፍ የመለኪያ ፣ ሙከራ ፣ ትንተና እና የምስክር ወረቀቶች አገልግሎት ሰጪ ነው ፡፡ የማያዳላ ፣ ነፃ እና አስተማማኝነት መርሆዎችን እና እሴቶችን ሁልጊዜ ያከብር።
የአሚዝ እንክብካቤ ቀደም ሲል እንደ ኢንዶኔዥያ ፣ ፓኪስታን ላሉት በውጭ ሀገራት እና ክልሎች የተለያዩ የኮንክሪት ክምር ፣ ምሰሶ እና ፓይፕ የማድረግ ማሽኖችን ወደ ውጭ መላክ ችሏል ፡፡
በቻይና የብረት በለስ የተሠሩ የሴራክቲክ ቱቦዎች አምራቾች በጅምላ የብረት ማምረቻዎች የሴራሚክ ብርድስ ከፍተኛ የሙቀት መጠን ሴራሚክ ብርድስ አልሞና ሴራሚክ ሜታልላይዜሽን
የግዥ ማስታወቂያ-የባቡር መንገድ ጥገና እድሳት አገልግሎቶች ግዥ | የቱርክ ግዛት የባቡር ሐዲዶች ዋና ዳይሬክቶሬት (tcdd) 4 ግዥ የባቡር መንገድ ጥገና እድሳት አገልግሎት ግዥ የክልል ማጓጓዝ እና የአገናኝ መቆጣጠሪያ አገልግሎት አሰጣጥ
መሐለቅ አከፋፋይ እና መዝናኛ ማሽን Servicers እና Repairers ኢዮብ መግለጫ / ተረኛ ናሙና እና የስራ የአውሮፕላን ይጀመርና ማግኛ ስፔሻሊስቶች ኢዮብ መግለጫ / ኃላፊነት አብነት እና ምድብ ምርመራው የሚከናወነው Technologists ኢዮብ መግለጫ / ተረኛ ናሙና ተ�
ጥራት እና ብዛቱ በእጅጉ ተሻሽሏል አብዛኛው የንግዱ ማህበራት ዓለም አቀፍ ገበያዎችን የመነካካት እና ከፍተኛ ውጤት አስመዝግቧል የኤሌክትሪክ ኃይል ኢንዱስትሪ ፈጣን እድገት የቴክኖሎጂ እድገትና
የጦማራችንን ልጥፎች በተለያዩ የጤና የአመጋገብ እና ጉዳት ላይ ተዛማጅ ርዕሶች እንደሚሰጡት ተስፋ አደርጋለሁ E ርዳታ ለማግኘት ሲፈልጉ ጥያቄዎች ካልዎት E ባክዎን E ኔን ለመጥራታችን A
የማያቋርጥ ፍጥነት እና ውጥረት ማተሚያ ማሽን ረጅም ሰንሰለት ዚpperር ንፋስ ማሽን ያarn ማድረቅ እና ማጠናቀቅ የዬት ሀይድሮ ኤክስኮር ከፍተኛ የሙቀት መጠን ከፍተኛ ግፊት የ Yarn ማድረቂያ ማሽን የ Yarn ማድረቂያ ማሽን የተረጨ የሃውኪን የማቅለጫ �
ኢትዮጵያ በተለያዩ ዘርፎች እያከናወነች ያለውን ስኬታማ ተግባራት የተለያዩ ዓለምአቀፍ መገናኛ ብዙኃን በድረ–ገጾቻቸው ለንባብ አብቅተዋል። በተለይም በኢኮኖሚው መስክ እየታየ ያለው ለውጥ፣ የውጭም ሆነ የሀገር ውስጥ ባለሀብቶች በማከናወን
የትራንስፖርትና የባህር ትራንስፖርት ሚኒስትር Binali Yildirim በቢክሃው ዋሻዎች ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ጥራቱን የጀመሩት በኢዝሪሚ የግንባታ ማሽኖችን በመጠቀም ነው
የቻይና አኒ መርፌ ሻጋታ ማሽን ፣ በፕላስቲክ ቻይንኛ መርፌ መቅረጽ እውቀት ፣ በቻይና በ servo የሞተር መርፌ መቅረጽ ማሽን አምራች ፡፡ ወደ ይዘት ዘልለው ይሂዱ ዛሬውኑ ይደውሉ! + 86-16657180219 | Email salesdayamachinery ቤት ስለ እኛ ለማዎቅ ምርቶች የተለመ
በኢትዮጵያ የመጀመሪያ የሆነው የእናቶችና ህጻናት ሆስፒታል በአዲስ አበባ ተመረቀ። ባሕር ዳር፡ የካቲት 04/2013 ዓ.ም (አብመድ) ሰባት የቀዶ ጥገና ክፍሎች፣ ከ 20 በላይ የተመላላሽ ህክምና አገልግሎት...
ጥር 15/2013 ( ኢዜአ) በኢትዮጵያ አንድ ብሄር ብቻውን የሚኖርበት መሬት አይኖርም ሲሉ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትርና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን ተናገሩ። በመተከል የተከሰተውን የጸጥታ ችግር...
አዲስ አበባ ፣ ጥር 14 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈ ጉባኤ አቶ አደም ፋራህ በኢትዮጵያ ከጀርመን አምባሳደር ስቴፈን ሁር ጋር ተወያዩ፡፡...
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን የባሕርዳር ሀገረ ስብከት ለመተከል ተፈናቃዮች ድጋፍ አደረገ። ባሕር ዳር፡ ጥር 7/2013 ዓ.ም (አብመድ) በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን የባሕርዳር ሀገረ ስብከት ለመተከል...
በሀገራችን ኢትዮጵያ የተሸከርካሪ አደጋ በእጅጉን እየበዛ እና ከፍተኛ የሆነ የሞትና የንብረት ጉዳት እያስከተለ ይገኛል፡፡ የበርካቶች ህይወት አጥፍቷል፣ አካል አጉድሏል እንዲሁም ንብረት አውድሟል። ሁልግዜ በየማለዳው በራዲዮ የምንሰማቸው የትራፊክ ዘገባዎችም እጅግ ዘግናኝ እና ሁላችንንም የሚያስደነግጥ፣ የህሊና እረፍት የሚነሳ እና ወቶ የመግባት ዋስትናችንን ጥርጣሬ ውስጥ የሚከት ወደመሆን ደርሶል፡፡ ችግሩ እጅግ አሳሳቢ እና አስከፊ የሚያደርገው ደግሞ ጉዳት አደራሾቹ በአደጋው ተጋላጭ ለሆኑት ግለሰቦች እርዳታ ከመስጠት ወይም እርዳታ እንዲያገኙ እና ህይወታቸው እዲተርፍ ከማድረግ ይልቅ ጉዳቱን አድርሰው የሚሰወሩ መሆናቸው ነው፡፡
በተሸከርካሪ አደጋ ተጎጂዎች አንድም ጉዳት አድራሹ ባለመታወቁ በሌላ በኩል ደግሞ ጉዳቱን አድራሹ ቢታወቅም ጉዳቱን ያደረሰው ተሽከርካሪ የመድን ሽፋን የሌለው በመሆኑ ተጎጂዎቹን ለባሰ ስቃይ እና እንግልት የሚዳርጋቸው ጉዳይ ነው፡፡
ከእንዲህ ያለን ችግር ለማቃለል የተሸከርካሪ አደጋ የሦስተኛ ወገን መድን ሽፋን አስገዳጅ በሆነ መልኩ በሕግ ተደንግጎ መኖር እጂጉን ወሳኝ ጉዳይ ነው፡፡ በመሆኑም በሀገራችን ለዚህ ችግር መፍትሔ ሊሆን የሚችል ሕግ ወጥቶ በሥራ ላይ ውሎ ይገኛል፡፡ የተሸከርካሪ አደጋ የሦስተኛ ወገን መድን አዋጅ ቁጥር 799/2002 በአሁኑ ሰዓት በሥራ ላይ የሚገኝ ሕግ ነው፡፡ የሕጉን ይዘት ከዚህ ቀጥሎ ባለው ጽሑፍ በዝርዘር እንመለከተዋለን፡፡
ስለ የተሸከርካሪ አደጋ የሦስተኛ ወገን መድን ከማውራታችን በፊት መድን ወይም ኢንሹራንስ ምን ማለት ነው? የሚለውን ጥያቄ መልስ ሰጥቶ ማለፍ ተገቢ ነው፡፡ በዚሁ መሠረት መድን ወይም ኢንሹራንስ ከተለያየ አቅጣጫ በማየት ትርጉም ሊሰጠው እንደሚችል የዘርፉ ሙሁራን ይገልፃሉ፡፡
በሀገራችንም ሕግ ላይም በንግድ ሕጉ አንቀጽ 654(1) ላይ “የኢንሹራስ ውል ፖሊሲ ማለት ኢንሹራንስ ሰጪ የሚባለው በአንድ ወይም በብዙ የተመደበውን የኢንሹራንስ መግቢያ ዋጋ (ፕርምየም) ተቀብሎ በውሉ የተመለከተው አደጋ በደረሰ ጊዜ ኢንሹራንስ ለገባው ሰው የተወሰነ ገንዘብ ለመክፈል ግዴታ የሚገባበት ነው፡፡” በማለት ትርጉሙን አስቀምጧል፡፡
በአጠቃላይ ከላይ የተገለፁትን ትረጉሞች መሠረት በማድረግ የምንረዳው መድን ወይም ኢንሹራንስ ማለት አንድ ሰው ባለተጠበቀ አደጋ ህጋዊ የፍታብሔራዊ ተጠያቂነትን፣ በንብረቱ፣ በህይወቱ ወይም በአካሉ ላይ ለደረሰው ጉዳት አስቀድሞ ከኢንሹራንስ ድርጅት ጋር በገባው ስምምነት መሠረት የሚከፈለው የካሳ ክፍያ ስምምነት ማለት ነው፡፡ ይህም ማለት የኢንሹራንስ ድርጅቱ አስቀድሞ በተስማማው መሠረት የኢንሹራንስ መግቢያ ዋጋ (ፕርምየም) በመስብሰብ አደጋው በደረሰ ጊዜ ጉዳቱ ለደረሰበት ሰው ካሳ የሚከፍልበት እና ከጉዳቱ እንዲቋቋም የሚያደርግ መንገድ ነው፡፡
እዚህ ጋር በደንብ ልንረዳው እና ልንገነዘበው የሚገባው ጉዳይ መድን ወይም ኢንሹራንስ በጭራሽ ህጋዊ የፍታብሔራዊ ተጠያቂነትን፣ የንብረት ጉዳትን፣ ሞትን ወይም የአካል ጉዳትን የሚያስቀር ሳይሆን በዚህ ምክንያት የደረሰ ጉዳትን ለመካስ በካሳ መልከ ክፍያ መስጠትን የሚያመላክት መሆኑን ነው፡፡
መድን ወይም ኢንሹራንስ እጅግ ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታዎች አሉት፡፡ ከነዚህ ጠቀሜታዎቹ ውስጥ አንደኛው በአንድ ሰው ላይ የሚደርስን የፍታብሔራዊ ተጠያቂነትን፣ የንብረት ጉዳትን፣ ሞትን ወይም የአካል ጉዳትን መሠረት የሚደርስን የኢኮኖሚያዊ ኪሳራን በካሳ መልክ የኢንሹራንስ ድርጅቱ ስለሚከፍለው በተቻለ መጠን ያ ሰው ጉዳቱ ሳይደርስ ወደነበረበት የኢኮኖሚያዊ አቅሙ መመለስ ማስቻሉ ነው፡፡ ይህ በመሆኑም ጉዳት አድራሹ ወይም ጉዳት የደረሰበት ሰው የከፋ ኪሳራና አዘቅጥ ውስጥ እዳይገቡ የሚያደርግ እና ማህበረሰቡም ከጉዳቱ በላይ በጉዳቱ ምክንያት ለሚከሰት ኢኮኖሚያዊ ቀውስ እንዳይከሰትት ያደርጋል፡፡
በሁለተኛነት ሊጠቀስ የሚችለው የመድን ጠቀሜታው የመድን ድርጅቶቹ ጉዳትን በተመጣጠነ ሁኔታ ማከፋፈላቸው ነው፡፡ ይህም ማለት የኢንሹራንስ ድርጅቶቹ ተመሳሳይ የጉዳት ስጋት ካለባቸው ሰዎች ተመጣጣኝ የኢንሹራንስ መግቢያ ዋጋ (ፕርምየም) በመሰብሰብ ጉዳት ለደረሰበት ሰው ካሳ ይከፍላሉ፡፡ ይህን በማድረግ የሚደርሰውን ጉዳት ያከፋፍላሉ፡፡
በሦስተኛነት ሊጠቀስ የሚችለው የመድን ጠቀሜታ ደግሞ ለህብረተሰቡ ብሎም ለሀገር ቁጠባን የሚያሳድግ እና ኢንቨስትመንትን የሚደግፍ መሆኑ ነው፡፡ የኢንሹራንስ ድርጅቶቹ ከኢሹራንስ ገቢዎች በቋሚነት የሚሰበስቡት ክፍያ (ፕርምየም) ለሰዎች በቁጠባ መልክ የሚቀመጥላቸው ነው፡፡ ይህም ቁጠባን የሚያበረታታና የሚያሳድግ ነው፡፡ ቁጠባ ባደገ ቁጥር ደግሞ ለኢንቨስትመንት መሠረት ይሆናል፡፡
መድን ወይም ኢንሹራንስ የፍታብሔራዊ ተጠያቂነትን፣ የንብረት ጉዳትን፣ ሞትን ወይም የአካል ጉዳትን እና ሌሎችንም ጉዳዮችን ዋስትና የሚሰጥ መሆኑን ከላይ አይተናል፡፡ ወድን ወይም ኢንሹራንስን የዘርፉ ሙሁራን በተለያዩ መልኩ ይከፋፍሎቸዋል፡፡ በዋናነትም
ነገር ግን ከዚህም በላይ ዝርዘር በማድረግ የሚከፋፍሉም ምሁራን አሉ፡፡ ይህም 1ኛ. የጤና መድን 2ኛ. የተሽከርካሪ መድን 3ኛ. የህይወት መድን 4ኛ. የእሳት ቃጠሎመድን 5ኛ. የጉዞ መድን 6ኛ. የመኖሪያ ቤት መድን 7ኛ. የሥራ አጥነት መድን የትራንስፖርት መድን 8ኛ. የተሸከርካሪ አደጋ መድን 9ኛ. የህጋዊ ሃላፊነት መድን እና የመሳሰሉት እያሉ ይከፋፍሎቸዋል፡፡
በሀገራችንም የተለያዩ የመድን አይነቶች በመድን /ኢንሹራንስ/ ድርጅቶች ይሰጣሉ፡፡ በዚህ ጽሑፍ ውስጥ በጥልቀት የምንመለከተው ስለ የተሽከርካሪ አደጋ የሦስተኛ ወገን መድን ነው፡፡
የተሸከርካሪ ጠቅላላ ዋስትና ዋስትና በተገባለት ተሽከርካሪ ላይ በድንገተኛ ለሚደርስ ግጭት ወይም መገልበጥ ወይም በእሳት፣ ከውጭ በደረሰ ፍንዳታ፣ በውስጣዊ አካል መቀጣጠል፣ በመብረቅ፣ በሌብነት ወይም በሌብነት ሙከራ ምክንያት ለሚደርስ ጉዳት ወይም ጥፋት የካሣ ክፍያ ይፈፅማል፡፡
ነገር ግን በተፈጥሮ ክስተቶችን ምክንያት ማለትም የጎርፍ መጥለቅለቅ፣ የአውሎ ንፋስ የእሳተ ገሞራ ፍንዳታ፣ የመሬት መንቀጥቀጥና በመሳሰሉት ሳቢያ በተሽከርካሪው ላይ ለደረሰ ጉዳት ወይም ጥፋት ቢደርስ አይሸፈንም፡፡
የተሽከርካሪ ጠቅላላ ዋስትና ውል ላይ በሚደረግ ተጨማሪ ስምምነት መሠረት በአደጋው ጉዳት ለሚደርስባቸው ተሣፋሪዎች፣ በሽፍታ ወገን ሆን ተብሎ በተሽከርካሪው ላይ በሚደርስ ጉዳት፣ ከሀገር ድንበር ወሰኖች ውጭ በሚደረግ ጉዞ የሚደርሱ ጉዳቶችን የመድን ሽፋን እንዲያገኙ ማድረግ ይቻላል፡
የተሽከርካሪ ጠቅላላ ዋስትና ውል በተሽከርካሪው ላይ ለሚደርስ ጉዳት ወይም ጥፋት በተጨማሪ የሦስተኛ ወገን ኃላፊነትን በተመለከተ በአዋጅ ቁጥር 799/2002 በተደነገገው መሠረት
በአሁኑ ሰዓት ሥራ ላይ ያለው የተሽከርካሪ አደጋ የሦስተኛ ወገን መድን ሕግ በ2002 ዓ.ም በህዝብ ተወካዮች ም/ቤት የወጠው አዋጅ ቁጥር 799/2002 ነው፡፡ ይህ ሕግ የመጣው በመስረታዊነት በአራት ምክንያቶች ነው፡፡ እነሱም