Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አትሌቶቻችን ኢትዮጵያ ከምትሳተፍባቸው ውድድሮች ይልቅ እስከ 97 በመቶ የግል ውድድሮችን ያደርጋሉ፡፡ በእኛ የሚመጡ ውድድሮች የዓለም ሻምፒዮና፣ የዓለም አገር አቋራጭ፣ የዓለም የወጣት እና የታዳጊ የአትሌቲክስ ሻምፒዮናዎች፣የአፍሪካ ሻምፒዮናዎች የመሳሰሉት ናቸው፡፡ ብዙዎቹ የግል ውድድሮች በማናጀሮች በኩል ለአትሌቶቹ የሚገኙ ናችው፡፡ የተሳትፎ ግብዣ በውድድር አዘጋጆች ፣ራሳቸው አትሌቶችም ተፃፅፈው ውድድሮችን የሚያገኙባቸው መንገዶች ይኖራሉ፡፡ በፌደሬሽን በኩል የሚመጡ ውድድሮችን እኛው እንሰራለን፡፡ በህጋዊ መንገድ የሚንቀሳቀሱ በፈፀምነው ውል መሰረት ስለአትሌቶች የውድድር ተሳትፎ እያሳወቁን የምንሰራበት መንገድ አለ፡፡ በማናጀሮች በኩል ለአትሌቶች የዓለም አቀፍ ውድድር ተሳትፎ የጥሪ ወረቀት ሲመጣ፣ ፌደሬሽኑ ያለው ሃላፊነት የድጋፍ ደብዳቤ ለኤምባሲዎች መፃፍ ነው፡፡ ብዙውን ጊዜ አትሌቶች ከውድድር አዘጋጆች ጋር ራሳቸው በሚፈጥሩት ግንኙነት የሚያመጡት የጥሪ ወረቀት አለ፡፡ ይህን በሚመለከት ፌደሬሽኑ ትክክለኛ መሆኑን በማረጋገጥ የድጋፍ ደብዳቤውን ያዘጋጃል፡፡ አትሌቱ በአገር ውስጥ ስለሚሰራበት ክለብ ፤ የት እንደሮጠ እና ምን ውጤት እንዳለው የሚገልፅ መረጃ ለፌደሬሽኑ ያቀርባል፡፡ እኛ ያንን በማረጋገጥ በቀጥታ ያለቢሮክራሲ ድጋፉን እናደርጋለን፡፡ ይሁንና ከዚሁ የአትሌቶች የዓለም አቀፍ ውድድሮች ተሳትፎ ጋር በተገናኛ ህገወጥ እና በፎርጅድ የሚሰራ ወንጀል በዝቷል፡፡ በተለያዩ መንገዶች ከፍተኛ ማጭበርበሮች እያጋጠሙ ቆይተዋል፡፡ በቅርብ ጊዜ ባደረግነው ክትትል በተለይ ተፃፅፈን ውድድር አግኝተናል በሚል የድጋፍ ደብዳቤ ከሚጠይቁት 97 በመቶ ውሸት መሆኑን አረጋግጠናል፡፡ የአትሌቲክስ ፌደሬሽን ማህተም እና ፊርማ በህገወጥ መንገድ ፎርጅድ ተሰርቶ ወንጀል ሲፈፀም እንደነበርም ተደርሶበታል፡፡ በፌደሬሽኑ ስም የድጋፍ ደብዳቤ በህገወጦች እየተፃፈ ነበር፡፡ በተደራጁ አካላት የሚፈፀም የማጭበርበር ወንጀል መኖሩን ደርሰንበታል፡፡ ከውድድር አዘጋጅ እንደተላከ በማስመሰል ፎርጅድ የጥሪ ወረቀት አሰርቶ ለኤምባሲ የማመልከት ተግባር ተከስቷል፡፡ ኤምባሲዎች ይህ አይነቱን ተግባር በመጠራጠር ከፌደሬሽኑ ጋር ግንኙነት በመፍጠር ለማጣራት ሲሞክሩ ብዙዎቹን ህገወጥ ተግባራት ልንደርስባቸው ችለናል፡፡ በካናዳ፣ አውስትራሊያና በጀርመን ኤምባሲዎች ይህ አይነቱ ህገወጥ እንቅስቃሴ በተደጋጋሚ አጋጥሟል፡፡ በምናደርገው ግንኙነት ይህን ህገወጥ ተግባር ለመከላከል ሞክረናል፡፡ በእነዚህ ህገወጥ ተግባራት እጅ ከፍንጅ የያዝናቸው መረጃዎች አሉ፡፡ እነዚህ ህገወጦች በአገር ገፅታ እና ክብር ላይ ከፍተኛ አደጋ እያመጡ ነው፡፡ ስፖርቱንም ጥላሸት ቀብተዋል፡፡
ይህን ህገወጥ ተግባር ሲሰሩ ከቆዩት አንዳንዶቹ አሁን በቁጥጥር ስር ናቸው፡፡ ህገወጥ እንቅስቃሴዎችን በዝርዝር ለፖሊስ አመልክተን ምርመራው እየተካሄደ ነው፡፡ ይህን ለመከላከል ከዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌደሬሽኖች ማህበር፣ከዓለም አቀፍ ትልልቅ ውድድሮች አዘጋጆች፣እንዲሁም ከማናጀሮች ጋር ተቀናጅተን ለመስራት በማሰብ መመርያ በትነናል፡፡ በዚሁ መመርያ የገለፅነው የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌደሬሽን ክፍት ሳያደርግና ፍቃድ ሳይሰጥ ማንኛውም አይነት ጥሪ ወረቀት እንዳይላክ የሚል ነው። አትሌቶች ራሳቸው ተፃፅፈው ለምን ውድድር አገኙ? አይደለም ችግሩ፡፡ ይህን መፃፃፍ 90 በመቶ አትሌቱ ሳይሆን ግለሰቦች ሳንቲም ለመሰብሰብ በህገወጥ መንገድ የሚሰሩበት መሆኑን ስለደረስንበት ነው፡፡ የተቸገርነው--- አትሌቱ በእነዚህ ህገወጦች እየተጎዳ ነው። አብዛኛውን ጊዜ በአንድ ውድድር ላይ ለ18 ሰው የውድድድር ተሳትፎ የጥሪ ወረቀት ይመጣል፡፡ አንዳንዱ ለውድድሩ አዘጋጆች ትኬት ከፍዬ እመጣለሁ ብሎ ይፃፃፋል፡፡ የውድድር አዘጋጁ ከእኛ ጋር ሳያመሳክር እና ሳይጠይቅ ትኬት ከፍዬ እመጣለሁ የሚል ግለሰብን ና ነው የሚለው፡፡ እነዚህ አትሌት ነን ባይ ግለሰቦች ፌደሬሽን እንደሆኑ አድርገው ግንኙነቱን ይፈጥራሉ፡፡ ጥፋተኞችን ለህግ እንዲቀርቡ በሚደረገው ጥረት ያሉ እንቅፋቶችን ደምስሰን ለመቀጠል እንፈልጋለን፡፡ ኤምባሲዎች ከፌደሬሽን ጋር በፈጠሩት ግንኙነት፣ ቪዛ ከመስጠታቸው በፊት እያጣሩ መስራት ጀምረዋል። እነዚህ ህገወጥ ግለሰቦች በለመዱት ጥቅም ከፍተኛ ትንቅንቅ ውስጥ ከተውናል፡፡ አትሌቶች፣ ፌደሬሽኑ፣ ኤምባሲዎች እና የውድድር አዘጋጆች ይህን ለመከላከል በጥምረት መስራታቸው መፍትሄ እንደሚሆን አምነንበታል፡፡ በዚህ መሰረት በያዝነው ሰፊ እንቅስቃሴ ከህገወጦቹ ጋር ተያይዘናል፡፡ እንግዲህ በመጨረሻ ወይ እኛ እናሸንፋለን ወይ ሌቦቹ ያሸንፋሉ፡፡ በአጠቃላይ ግን በአትሌቲክሱ ዙርያ ያሉት ህገወጥ ተግባራት ቀስ በቀስ እየወደሙ እና እየቀዘቀዙ ናቸው፡፡ ፖሊስ፣ ፌደሬሽን፣ ባለጉዳዮቹ አትሌቶች እና ኤምባሲዎች ተቀናጅተው መስራታቸው ከተጠናከረ ሰላም ይሆናል፡፡
አምና በዚሁ ችግር ዙርያ ከአትሌቶች ጋር ምክክር አድርገናል፣ ዘንድሮም እናደርጋለን፡፡ ይሄው ምክክር ማናጀሮችን ያካተተ ይሆናል፡፡ ሌሎች የሚመለከታቸውን አካላትም በመጥራት ከጋራ መግባባት ላይ እንደርሳለን ብለን እናስባለን፡፡ አትሌቲክሱን ከህገወጥ እንቅስቃሴ ለማውጣት የሁሉንም ባለድርሻ አካላት እርብርብ ይጠይቃል ብዬ አምናለሁ፡፡ አትሌቲክሱ እና አትሌቱ በሚታዩት ህገወጥ ተግባራት በጥርጣሬ መታየታቸው መቆም ይኖርበታል፡፡
የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌደሬሽን በስፖርቱ በቂ የገቢ ማግኛ እንቅስቃሴዎችን የሚያከናውን አይመስለኝም፡፡ ውድድሮች በስፖንሰርሺፕ የተጠናከሩ አይደሉም፡፡ ለምንድነው?
ትክክል ነው፡፡ የአትሌቲክስ ስፖርቱ በስፖንሰርሺፕ እና በኮምኒኬሽን በኩል በጣም የደከመ ነው፡፡ የምንሰራቸው የእድገት እንቅስቃሴዎች፤ የምናካሂዳቸው ውድድሮች በበቂ ሁኔታ ለህዝብ አይገለፁም፡፡ በኢትዮጵያ አትሌቲክስ ስፖርት ምን እየተሰራ እንደሆነ በቂ ክትትል አድርጎ እና መረጃዎችን አሰባስቦ በወቅቱ የሚገልፅ፣ የሚያስታውቅና የሚያቀርብ የተሟላ የሰው ኃይል የለንም፡፡ ህዝብ ግንኙነታችን በጣም ደካማ ነው፡፡ በማርኬቲንግ በኩል ያለው እንቅስቃሴም ዜሮ ማለት ይቻላል፡፡ አሁን ወደ አትሌቲክስ ፌደሬሽኑ አመራር የመጣው አዲስ ቦርድ፤ ይህን መዳከም ለማስቀረት በስፋት በመንቀሳቀስ ይሰራል፡፡ ስፖርቱን የሚያሳድጉ እና የሚያበለፅጉ ተግባራት መከናወን አለባቸው፡፡ አትሌቲክስ ስፖርት ብቻ ሳይሆን በአጠቃላይ ስፖርቱን ያለ ገቢ የትም ማድረስ አይቻልም፡፡ ገንዘብ ሊገኝ የሚችለው ደግሞ ከህዝብ ነው፡፡ ህዝብን አንቀሳቅሶ፤ ስፖንሰሮችን አፈላልጎ፤ ውድድሮችን አደራጅቶ የመስራት ክህሎት ይጠይቃል፡፡ በእኛ በኩል ይህ ሁኔታ ብዙም የተሰራበት አይደለም፡፡ በአገር ውስጥ የሚካሄዱ ውድድሮችን ፌደሬሽኑ በአመዛኙ በራሱ ወጭ በመሸፈን የሚያካሂዳቸው ናቸው፡፡ ስፖንሰሮች የሉንም፡፡ አትሌቲክስ በቢዝነስ እንቅስቃሴ የታጀበ መሆኑ ካልቀረ መወዳደር ብቻ ሳይሆን ሮጦም ገቢ ሊገኝበት ያስፈልጋል፡፡ እንደ ታላቁ ሩጫ አይነት ብዙ ውድድሮች ያስፈልጋሉ፡፡ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በሚያካሂዳቸው ውድድሮች ከሚያገኘው ገቢ ለአገር ስፖርት የሚደግፍ ገንዘብ ይሰጣል፡፡ በውድድሩ ላይ በመሳተፍ ለሚያሸንፉ አትሌቶችም ሽልማት ይከፍላል፡፡ ካለማወቅ እና ባለን አቅም ባለመስራታችን ከስፖርቱ ምንም አይነት ጥቅም ልናገኝ አልቻልንም፡፡ እንደ ጃንሜዳ አገር አቋራጭ፣ የኢትዮጵያ ሻምፒዮና እና ሌሎች ውድድሮች ላይ ለአሸናፊ አትሌቶች የገንዘብ ሽልማት ለመስጠት መታሰብ አለበት፡፡ አትሌቶች በዚህ ሲበረታቱ ወደ ውጭ ከመሮጥ ባሻገር ለአገር ውስጥ ውድድሮችም ትኩረት ይሰጣሉ፡፡ በየውድደሮቹ ለሚያሸንፉ አትሌቶች 60 እና 70ሺ ብር ለሽልማት የሚታሰብ ከሆነ ለምንድነው አትሌቱ ወደ አውሮፓ የሚበረው፡፡ የገንዘብ ሽልማቶች በአገር ውስጥ ውድድሮች መኖራቸው ሪኮርድ ለመስበር፣ ለኢንተርናሽናል ውድድር የሚያበቃ ሚኒማ ለማምጣት፣ ተተኪ አትሌቶችን በየጊዜው ለማግኘት ሰፊ እድሎችን ይፈጥራል፡፡ በአገር ውስጥ ያሉ ውድድሮችን በስፖንሰር ለማድመቅ ብዙም የሚቸግር አይደለም፡፡ እንደ እነ ሃይሌ፣ ቀነኒሳ፣ ጥሩነሽ እና መሰረትን የመሰሉ ታላቅ የዓለም አትሌቶች ይዞ ስፖንሰር መጠየቅ የሚያሳጣ አይመስለኝም፡፡ በታላላቅ አትሌቶች ስም ገቢ የማግኛ ምንጮችን በማስፋት ብዙ ጥረት ያስፈልጋል፡፡ አሁን በፌደሬሽኑ አመራር ውስጥ ባለሃብቶች መኖራቸውን አያይዞ የስፖንሰርሺፕ እና የማርኬቲንግ ዲፓርትመንት ሊጠናከር ይገባል፡፡
በተጨማሪም ታዋቂ አትሌቶቻችን በፌዴሬሽኑ እንቅስቃሴ መሳተፍ አለባቸው፡፡ በዚህ ረገድ ከፍተኛ ትኩረት ሰጥቶ እየሰራ ያለው ኃይሌ ነው፡፡ በአገር ደረጃ እንድ ታላቁ ሩጫ አይነት ከ10 በላይ ውድድሮች በትልልቅ አትሌቶች ስም ሊዘጋጁ ይችላሉ፡፡ ወደፊት ውድድሮችን በማዘጋጀት አትሌቶቻችን እንዲያተኩሩ እንፈልጋለን፡፡ በአርዓያነትም ኃይሌን ተከትለው እንዲሰሩ ማበረታት እየሞከርን ነው፡፡ እነ ቀነኒሳ ፤ ጥሩነሽ በየራሳቸው አራት እና አምስት ውድድሮች ሊያዘጋጁ ይችላሉ፡፡ የእነዚህ ውድድሮች መኖር አንደኛ የሃገሪቱን የቱሪዝም እድገት እና ገቢ በከፍተኛ ደረጃ ይደግፋል፡፡ ከውጭ አገር በርካታ አትሌቶች እና ቱሪስት ስፖርተኞችን መሳብ ይቻላል፡፡ የአገራችንን ገፅታ የበለጠ መገንባት ይቻላል፡፡ አሁን ለምሳሌ አንድ የጥሩነሽ ስምን ያጀበ ውድድር ቢካሄድ፣ ለአገር ውስጥም ለውጭም አትሌቶች ከፍተኛ የተሳትፎ ፍላጎት የሚፈጥር ነው፡፡ አትሌቶች በህጋዊነት ሊሰሩ ከፈለጉ እኛ ፈቃድ እንሰጣለን፡፡ ታላላቅ አትሌቶች ፍላጎት እንዳላቸው እናውቃለን፡፡ ወደፊት ተጠናክሮ የምንሰራበት ይሆናል፡፡ የኬንያ አትሌቶች በርካታ ውድደሮችን በአገሪቱ ያዘጋጃሉ፡፡ በእኛ አገርም ይሄው ለስፖርቱ እድገት የሚያግዝ እንቅስቃሴ ስለሆነ መስፋፋት አለበት፡፡
MT-206A ድርጭቶች የእንቁላል ምርት መስመር ከ ድርጭቶች እንቁላሎች ዝቅተኛ የሙቀት መጠመቅ ፣ ጠመዝማዛ የተቀቀለ እንቁላል ፣ ዝቅተኛ የሙቀት መጠን ማቀዝቀዝ ፣ ,ል መፍጨት ፣ ingል ፣ የ halogen ስርዓት በአጠቃላይ እና ማድረቅን ፣ ማሸጊያዎችን እና ሌሎች ተግባራትን በመደገፍ በሂደት መስፈርቶች መሠረት ፡፡
ለ) ጠመዝማዛ እንቁላል-በማብሰያ ሂደት ውስጥ እንቁላል ፣ በእንቁላል አስኳል ጠመዝማዛ ዘዴ ሊለወጥ ይችላል ፣ ሥነ-ምህዳሩን ያሻሽላል ፣ የተጠናቀቁ ምርቶችን መጠን ያሻሽላል ፡፡
የተቀቀለ የእንቁላል ልጣጭ ማሽን, ራስ-ሰር የእንቁላል ሰባሪ ማሽን, የእንቁላል መደርደር እና ማሸጊያ ማሽን, የእንቁላል ሰባሪ ማሽን አምራቾች, የእንቁላል ማሸጊያ ማሽን, የእንቁላል ፓከርን ማጥመድ,
እቲ ፕረዚደንት፣ ትማሊ ሰኑይ 19 መጋቢት ኣብ ዘካየዶ ናይ ሓደ መዓልቲ ናይ ካይሮ ዑደቱ ምስ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ብምርኻብ፣ ንክልቲኤን ሃገራት ከሰሓሕበን ኣብ ዝጸንሐ ጉዳያት ብምትኳር ክዘራረብ’ዩ።
እንተኾነ፣ እዘን ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት ንዘሰሓሕበን ጉዳያት ብዲፕሎማስያዊ ዘተ ድሕሪ ምስምምዐን፣ ሱዳን ስሒባቶ ዝጸንሐት ኣምባሳደራ ዝሓለፈ ወርሒ ናብ ካይሮ መሊሳቶ።
ድሕሪ’ዚ ርክብ እዚ ድማ፣ ብደረጃ ሚኒስተራት ጉዳያት ወጻኢ ክካየድ ዝጸንሐ ዝርርብ ሱዳንን ግብጽን ናብ ደረጃ መራሕቲ ሃገራት ንምዕራጉ ፕረዚደንት በሽር ካይሮ ኣትዩ ይርከብ።
ፕረዚደንት ቱርኪ ኣብ ሱዳን ድሕሪ ዘካየዶ ታሪኻዊ ዑደት፣ ቱርኪ ኣብ ሱዳን ወትሃደራዊ መዓስከር ንምህናጽ መደብ ከምዘለዋ ከምዝተገልጸ ዝዝከር ኮይኑ፣ ካብቲ ዕለት እቲ ጀሚሩ ምትፍናን ሱዳንን ግብጽን ሰማይ ዓሪጉ’ዩ ጸኒሑ።
ሱዳን፣ ካብ ወገን ናይታ ምስ ግብጺ ተመሓዝያ ዘላ ኤርትራ ጸጥታዊ ስግኣት ኣሎኒ ብዝብል ምኽንያት ዶባታ ብምዕጻው ኣብቲ ምስ ኤርትራ ዘዋስና ከባቢታት ሰራዊታ ከምዘዋፈረትሉ ይዝከር።
ክታበት ናይ ኮቪድ-19 (COVID-19) ብምሕደራ ፈደራል መግብን ድራግን (FDA) ንህጹጽ ኣገልግሎት ጸዲቑ’ሎ። ሓለዋ ጥዕና -ሲያትልን ኪንግ ካውንቲን ምስ ክፍለ-ግዝኣት ዋሽንግተን ክፍሊ ኣገልግሎት ጥዕና ብዛዕባ ኣብ ምዝርጋሕ ክታበት እንዳሰርሑ ይርከቡ።
ናይ መጀመርታ ቀረብ ክታበት ዉሱን ኢዩ። መጀመርታ ዝወሃብ ንዉሱናት ሰባት ኣብ ልዑል ሓደጋ ዘለዉ፡ ከም ሰራሐኛታት ኣገልግሎት ጥዕና ከምኡ’ውን ኣብ ነርሲንግ ሆምን፡ ኣብ ናይ ነዊሕ ጊዜ ክንክንን ዝወሃበሉ ቦታ ዘለዉን ንኣረጋውያንን ይኸውን።
ቀረብ ክታበት ንገለ ኣዋርሕ ጥራይ ክቕጽል እዩ ። ኣብ መወዳእታ ነብሲ-ወከፍ ክታበት ዝደሊ ሰብ ክረክብ ኢዩ። ኣብ መወዳእታ ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ዕድመ ደረጃ ዘለዉ ሰባት ክታበት ክረኽቡ ኢዮም።
ድሕነት ናይቶም ክታበታት ቀዳምነት ኢዩ። ኩሎም ናይ ኮቪድ-19 (COVID-19) ክታበታት ቅድሚ ኣብ ጥቕሚ ምውዓሎም ብጽኑዕን ብብዙሕ ደረጃታት ፈተነ፡ ገምጋም ከምኡ’ውን መስርሕ ምጽዳቕን ክሓልፉ ኣለዎም። መረጋገጺ ዝረኽቡ ድማ ናይ ምሕደራ መግብን ድራግን (FDA) ናይ ድሕነትን ብቕዓትን ደረጃታት ምስዝሓልፉ ኢዩ። ክታበት ምስተዋህበ ንድሕነት ተባሂሉ ምቁጽጻር ክግበረሉ ኢዩ።
ብኸመይ ክታበት ክትወስዱ ከምእትኽእሉ ዝውሃብ/ዝቐርብ ሓበሬታ ብቐጻሊ ለውጢ ይግበረሉ እዩ። ነቲ በብእዋኑ ዝተገብረ ለውጢ ብዝተኻእለ መጠን ቀልጢፍና ንምትርጓሙ ንጽዕር ኣለና፡ እንተኾነ ግን ንምትርጓሙን ኣብ ወብሳይት ንምዝርግሑን ግዜ ስለዝወስድ ምድንጓይ ከጋጥም ይኽእል እዩ። ንትዕግስትኹም ኣዚና ነመስግን።
ኣብ መወዳእታ ክታበት ዝደለየ ሰብ ክረክብ ኢዩ፡ ኮይኑ ግን፡ እቲ ክታበት መጀመርታ ኣብ ዝህልወሉ እዋን ዉሱን ቀረብ ክህሉ ኢዩ። ክታበት መጀመርታ ንዝተወሰኑ ሰባት ኣብ ልዑል ሓደጋ ምትሓዝ ኮቪድ-19 (COVID-19) ወይ ድማ ብኮቪድ-19 (COVID-19) ዝተለኽፉ ሕዱር ሕማም ንዘለዎም ከም ሰራሕተኛታት ጥዕና ፡ ናይ ዕድመ ሰብ-ጸጋ ኣብ ነርሲንግ ሆም ወይ ድማ ኣሲስትድ ሊቪንግ ዘለዉ፡ ከምኡ’ውን ካልኦት ኣገደስቲ ሰራሕተኛታታ ክወሃብ ኢዩ።
ክፍሊ ሓለዋ ጥዕና ዋሺንግተን ስቴት (DOH) ንብዙሓት ክታበት ንምርካብ ዝተመዝገቡ ሆስፒታላት፡ ፋርማሲታት፡ ትካላት ጥዕናን፡ ክታበታት ኣቕሪቡ ኣሎ። ክፍሊ ሓለዋ ጥዕናን (DOH)፡ ሓለዋ ጥዕና ሲያትልን ኪንግ ካውንቲን፡ ቅልጡፍ ቑጽሪ ቦታታት መውሃቢ ክታበታትን፡ ክታበታት ንምቕራብ ምስ ብዙሓት ሽርካታት ብዕቱብ ይሰርሑ ኣለዉ።
ክታበት ኮቪድ ብመዲኬር፡ ብመዲከይድ ከምኡ’ውን ብመብዛሕትአን ዉልቃዊ ኢንሹራንሳት ይሽፈን፡ ከምኡ’ውን ነቶም ኢንሹራንስ ዘይብሎም ዋጋ ናይቲ ክታበት ክሽፈነሎም ኢዩ። ካብ ጁባኻ ዝኽፈል ትሑት ውጽኢት (copay) ወይ ድማ ናይ ኦፊስ ቪዝት (office visit) ክህሉ ይኽእል’ዩ፡ ክፍሊት ኣብ መደብ ኢንሹራንስካ ወይ እቲ ክታበት ዝህበካ ዶክተርን ይምርኮስ።
ክታበት ኮቪድ-19 (COVID-19) ብጽኑዕ ምርመራዊ ፈተነታት ዝሓልፍ ኮይኑ ብዙሓት ኣሸሓት ናይ’ቲ መጽናዕቲ ተሳተፍቲ፡ ነቲ ክታበት ክቕበሉ ኢዮም። ምሕደራ መግብን ድራግን (FDA) ድሕነትን ውጺታውነትን ናይ ነብሲ-ወከፍ ክታበት ንምውሳን ካብ’ዞም መጽናዕትታት ዝተረኽበ ሳይንሳዊ ሓበሬታ (ዳታ) ይግምግም። ምሕደራ መግብን ድራግን (FDA) ኣብ ትንተናን ምኽርን ካብዚ ወጻኢ ዝኾኑ ናጻ ሊቃውንቲ (Scientists) ከምኡ’ውን ጉጅለ ክኢላታት ኣማኸርቲ፡ ኮሚቴ ኣማኸርቲ ክታበታትን ዝተተሓሓዙ ባዮሎጂካዊ ዉጽኢታትን (VRBPAC) ይተኣማመን።
እቲ ክታበት ናይ ፈደራል ምሕደራ መግብን ድራግን (FDA) ናይ ድሕነትን ውጺታውነትን መዕቀኒታት እንተደኣ ኣማሊኡ ፈደራል ምሕደራ መግብን ድራግን (FDA) ነቲ ክታበት ኣብ ሃገረ ኣሜሪካ (ዩ.ኤስ) ብወግዓዊ ፍቓድ ዘለዎም ትካላት (traditional licensure)
ድሕሪ ዉሳኔ ፈደራል ምሕደራ መግብን ድራግን (FDA)፡ ካልኣይ ናጻ ዝኾነ ኣማኻሪ ኣካል ክኢላታት ኢሙኒዘሽን፡ ኮሚቴ ኣማኸርቲ ኢሙኒዘሽን ልምድታት (ACIP) ንድሕነትን ብቕዓትን ናይቲ ክታበት ዳታ ይግምግሙ። ከምኡ’ውን ንማእከላት ምቁጽጻርን ምክልኻልን ሕማማት (CDC) ምኽሪ ይህቡ ከምኡ’ውን ንወሃብቲ ኣገልግሎት ጥዕናን ንህዝብን ብዛዕባ ጥቕሚ እቲ ክታበት መምርሒ ይህቡ።
ዝኾነ ክታበት ኣብ ጥቕሚ ክውዕል ድሕሪ ምፍቃዱ፡እንተላይ ናይ ኮቪድ (COVID) ክታበታት፡ ከጋጥሙ ንዝኽእሉ ጎድናዊ ሳዕቤናት ንምዕዛብ ብዙሕ ናይ ድሕነት መቆጻጸሪ ሜላታት ኣብ ቦትኦም ይርከቡ። እንተደኣ ትጽቢት ዘይተገብረሉ ብርቱዕ ጎድናዊ ሳዕቤን ተረኺቡ ኪላታት ብዝተኻእለ መጠን ብሓቂ ንጥዕና ሃሳዪ ምዃኑ ንምውሳን ይሰርሑ። እዚ ድማ ከም ቀጻሊ ገምጋም ድሕነት ድሕሪ መርመራ ሓደስቲ መድሃኒታት (clinical trails) ምውድኦም ይኸውን። ንክታበት ኮቪድ-19 (COVID-19)፡ ማእከላት ምቁጽጻርን ምክልኻልን ሕማማት (CDC) ንፈደራል ምሕደራ መግብን ድራግን (FDA) ናይ ድሕነት መቆጻጸሪ ሜላታት ብምዝርጋሕ ድሕነት ኣብ እዋኑ ንምግምጋምን ከምኡ’ውን ናይ ኮቪድ-19 (COVID-19) ክታበታት ብዝተኻእለ መጠን ዉሑሳት ንምግባር ይሰርሕ።
ፍቓድ ዘለዎምን ነቲ ክታበት ከመሓድሩ ዝሰልጠኑን ዉልቀ-ሰባት ጥራሕ ኢዮም ነቲ ክታበት ክህቡ ዝኽእሉ። ሓንሳብ እቲ ክታበት ብብዝሒ ነቲ ሕብረተሰብ ዝኸውን ምስተረኽበ ዝተፋላለዩ ወሃብቲ ኣገልግሎት ጥዕና ነቲ ክታበት ክህቡ ኢዮም፡ እዚ ድማ ነቶም ክታበት ክረኽቡ ዝደልዩ ሰባት ብቐሊሉ ይባጻሕ። እዞም ወሃብቲ ነቲ ክታበት ኣብ ክሊኒካትን ሆስፒታላትን ከምኡ’ውን ብብዝሒ ኣብቲ ሕብረተሰብ ኣብ ተንቀሳቓሲ ወይ ድማ ንግዚኡ ዝኽፈቱ (pop-up) ኣጋጣሚታት ክህቡ ይኽእሉ።
ዋላ ድሕሪ ክታበት ምኽታብውን ነቲ ለብዒ ንምክልኻል (ጠጠው ንምባል) ነብሲ-ወከፍ ሰብ ነቶም እዋናዊ ዝኾኑ መምርሒታት ምስዓብ ንነብሶምን ንኻልኦትን ንምክልኻል ግድን ይኸውን፡ ዋላውን ተኸቲቦም እንተኾኑ። እዚ እንተላይ ማስክ ምግባር፡ ካብ ካልኦት እንተወሓደ 6 ፊት ምርሓቕ፡ ናብ ደገ ዝግበር ምንቅስቓስ ምውሓድ፡ ምስ ብዙሓት ሰባት ዘይምርኻብን፡ ኣዘውቲርካ ኢድካ ምሕጻብ፡ ናይ ማእከላት ምክልኻልን ምቁጽጻርን ሕማማት (CDC) መምርሒ ንመገሻ ምስዓብ፡ ከምኡ’ውን ኮቪድ-19 (COVID-19) ምስዝሓዞ ሰብ ቀሪብኩም እንተኔርኩም ናይ ዉሸባ መምርሒታት ምስዓብ።
የህወሃት የበላይነት አለ ወይ የሚለው ጉዳይ የቆየና የኖረ ብሎም ያረጀ ነው። እንደውም እምነት ሆኖ የታተመ የ ‘ታጋይነት” ውለታ ተደርጎ የተወሰደ፣ መጠኑ የማይታወቅና ገደቡ የት ድረስ እንደሆነ የማይተነበይ ነው። ይህንኑ እውነት ለማስተባበል ምንም ዓይነት መከራከሪያ ቢያቀርብበት ” ዓይነ ደረቅ” ከመባል ውጪ ሌላ ምላሽ እንደሌለው በርካቶች በየቀኑ የሚያመነዥጉት የሳይበር ማእድ ነው። አሁን አሁን የሕዝብ ተቃውሞና አመጽ ሲገን ” ፍትሃዊና እኩል ተጠቃሚነት” የሚል ቅባት የተረጨበት ይኸው ጉዳይ በሁለት መደብ የተከፈለ ክርክር አስከትሏል።
የትግራይን ሰፊ ሕዝብና ሕወሃትን ለይቶ መመልከት የሚለው አንዱ ሲሆን፣ ሌላኛው ህወሃትን እስከደገፉና በስማቸው የሚፈጽመውን ሁሉ እስካልተቃውሙ ድረስ ሁሉም አንድ ናቸው የሚል ነው። ሁለቱም ጎራዎች ትግራይ ክልል እየተከፈቱ ያሉትን ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው ፋብሪካዎች እና ኢንቨስትመንቶች በማንሳት ከሌሎች ክልሎች ይልቅ ትግራይ ተጠቃሚ መሆኗን ያሳያሉ። ከአፍሪካ የተነከረ የንግድ ጡጫ ያለውን ኤፈርትን በማንሳት አገሪቱን እንዴት እንዳለባት በመረጃ ያመላክታሉ። ለዚህ ሁሉ ተጠያቂዎች ደግሞ “ልጥፍ፣ ጥፍጥፍ” የሚባሉትን የህወሃት አገልጋይ ድርጅቶች ይከሳሉ።
ዛሬ ግን ኢኒሁ ለጥፍና ጥፍጥፍ የሚባሉት ድርጅቶች በሂደትና በግዳጅ ሕዝብ ወደሚያነሳው ጉዳይ ማጋደላቸው ውስጥ ውስጡን ሲብላላ የነበረውን የአንድ ወገን ተጠቃሚነት አጣብቂኝ ውስጥ ከቶታል። ለዚህም ይመስላል ድርጅቶቹ በተለይም ኦህዴድ ይህንኑ ጉዳይ በመታገል ግንባር መሆኑ ይነገራል። ምልክቶችም አሉ። በግልጽም አንደበታቸውን ከፍተው ” ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ከሌለ ህሽብ ይነሳል። በቀድሞው መንገድ መቀጠል አይቻልም” ሲሉ ይሰማል። እያሉም ነው። አቶ ካሳሁን በፌስ ቡክ ገጹ ይህንን አስፍሯል። ሃሳቡ የጸሃፊው ብቻ ነው
“አለ፣ የለም” ከሰሞኑ ያየሁት ክርክር ነው። የማያከራክር ጉዳይ ቢሆንም ሰዎች የህወሓትን የመከላከያ፣ የደኅንነት፣ የመንግሥት ተቋማት ስልጣንና የኢኮኖሚ የበላይነትን እየዘረዘሩ የትግራይ የበላይነት መኖሩን ለማስረዳት ሞክረዋል።
ከ6 ወር በፊት የትራክተር ፋብሪካ መቀሌ ላይ ስራውን ሲጀምር የትግራይ መልሶ ማቋቋም ዋና ስራ አስፈፃሚ የሆኑት ወይዘሮ አዜብ መስፍን “በትግራይ መልሶ ማቋቋም ስር የሚገኙ ተቋማት ሀገሪቱ ወደ ኢንዱስትሪ ለመሸጋገር የምታደርገውን ጥረት እየደገፉ ናቸው” ብለዋል። ድርጅታቸው ሀገሪቱ ወደ ኢንዱስትሪ እንድትሸጋገር አስቦ ከሆነ ፋብሪካዎቹን ለምን ትግራይ ላይ ብቻ መገንባትን መረጠ?
“ሀገሪቱ” የሚሉት ፋብሪካዎቹ ጥሬ እቃዎችን ከሌሎች ክልሎች ስለሚጭኑ ይሆን? አሰታውሳለሁ አቶ መለስ ዜናዊ በሞቱ ማግስት ወይዘሮ አዜብ ጥቁር ለብሰው “መለስ ትግራይን የኢንዱስትሪ ማእከል አደርጋለሁ ብሎ የጀመረውን እቅድ ከግብ ሳያደርስ መሞቱ ይቆጨኛል” በማለት የመለስን ራዕይ እውን እንደሚያደርጉ ቃል ገብተው ነበር። ቃላቸውንም እያከበሩ እንደሆነ በተግባር እያየን ነው።
ባለፉት እንድ ዓመት ከግማሽ ብቻ የትምህርት፣ ወርቅ ማምረቻ ፋብሪካ፣ ኬሚካል ፋብሪካ በኢትዮጲያ የመጀመርያው ሲሚንቶ፣ መኪና መገጣጠሚያ፣ ትራክተር መገጣጠሚያ፣ ሌዘር ፋብሪካ፣ ጨርቃጨርቅ ፋብሪካና ሌሎች ልማቶች በትግራይ ተከናውነዋል። ጥቂቶቹ ደገሞ በቅርብ ይጠናቀቃሉ ተብሏል። መረጃዎቹን ከነ ቀናቸው አስቀምጫለሁ፣ ምስላቸውም ከታች ተያይዟል።
በደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ ግዙፍ ኩባንያዎችና እርሻዎች በአጠቃላይ ስልጣንና ኢኮኖሚው የነጮች ነበር። በዚምባብዌም እንደዛው። በዚያ የግፍ አገዛዝ ሁሉም ነጮች ተጠ ቃሚ ባይሆኑም የነጭ የበላይነት መኖሩ እሙን ነበር። በአሜሪካ የጥቁሮች የነፃነት ትግል ወቅት ከነ ማርቲን ሉተር ኪንግና ማልከም ኤክስ ጎን የተሰለፉ ጭቆናን የተጠየፉ ነጮች ነበሩ። ዛሬም ከጥቁሮችና ስደተኞች ጎን የሆኑ ነጮች ሚሊየን ናቸው። ያ ማለት ግን የነጭ የበላይነት የለም ብሎ ለመከራከር የሚያስደፍር አይደለም። ነጮች ሁሉ ተጠቅመዋል ማለትም አይደለም።
ስለዚህ ህወሓት ስንል የምናወራው ስለ ትግራይ ነፃ አውጪ ነው። ህወሓት ደግሞ ትግሬ ነው። ለፖለቲካ ትክክለኝነት ሲባል “NO የህወሓት የበላይነት እንጂ የትግራይ የበላይነት የለም” ተብሎ ቢነገር እንኳ በሌላ ቋንቋ የትግሬ የበላይነት አለ ማለት ነው። የበላይነቱ በስልጣንና ኢኮኖሚ ብቻ ሳይሆን በሥነልቡናም ጭምር ነው። ባለፉት 27 ዓመታት “ቧይ” የሚለው ቃል ምን ያህል አስፈሪ እንደሆነ ወይም ትግርኛ አነጋገር ዘዬ እንዲኖረው ያልተመኘ፣ ግንባሩ ላይ ምልክት እንዲኖረው ያልተመኘ ማን አለ? ያለስጋት ለመኖር ሲባል። እውነቱን ለመናገር ባዶ የስልጣን ስም ከተሰጣቸው በርካታ የሌላ ብሔር ተወላጆች ይልቅ ይህ ቃል (ቧይ) ኃይል ነበረው::
ትግሬዎች “ለምን ‘የትግራይ የበላይነት አለ’ ተባለ” ብሎ በንዴት ከመጦፍ ይልቅ በርግጥ ህወሓት የማይወከላቸው ከሆነ “በትግራይ ሕዝብ ስም የሚነግደው” ድርጅት ላለፉት 27 ዓመታት ሌላውን ኢትዮጲያዊ በጠላትነት ፈርጆ በዘሩ፣ በኀይማኖቱ እና በፖለቲካ አመለካከቱ ሲያሳድድ፣ሲያስርና ሲገድል ስለምን ዝምታን መረጡ? 27 ዓመታት ሙሉ!
ህወሓት ለ17 ዓመት” ደርግ…” እያለ አነሳስቶ ለስልጣን በቃ:: ታዲያ ለምን ለ27 ዓመታት እስካሁን “ደርጊ” እያለ ጭራቅ ይስልብኛል ብሎ የጠየቀ ስንት ነው? ካድሬዎች የትግራይ ሕዝብ ከሌላው እንዲነጠል ድልድዩን ለዓመታት ሲያፈርሱ “ጀጋኑ” ከማለት በስተቀር “በቃችሁ” ያላቸው አለ ወይ? ከዚያ ይልቅ ሠላም ባስ ሲቃጠልና “ከመተማና መቱ ትግሬዎች ተፈናቀሉ” ብለው ዘመቻ ማድረግና እርምጃ እንዲወሰድ መጠየቅን መርጠዋል።
አሁንም የኢትዮጲያ ሕዝብ “እያንዳንዱ ትግሬ ተጠቃሚ ነው” ብሎ አያምንም። ሁሉንም ላበልጽግ ቢባል ኢኮኖሚውም አይፈቅድም:: ምስኪን የትግራይ አርሶ አደሮች፣ ምስኪን ትግሬ ወገኖች በየቦታው እንዳሉ ያውቃል። ነገር ግን ከሌላው የተሻለ ነገን ያለመ ሥራ በህወሓት ወይም ትግራይ መልሶ ማቋቋም ድርጅት እየተሰራ እንደሆነ ጠንቅቆ ይረዳል:: ምን እየተከናወን እንደሆነ ያገናዝባል:: በፍርሀት ዝም ቢልም ቂል ነው ተብሎ እንዳይታሰብ::
ረጅም የኢንዱስትሪ እቅድ አስቀድሞ የታቀደው ለዘለቄታዊና አስተማማኝ የኢኮኖሚ መሠረት ተብሎ ነው::ይህ የአደባባይ ምስጢር እንጂ ድብቅ እውነት አይደለም። በዚህ ዓመት (2010ዓም) ብቻ የተሰሩት 5 ፕሮጀክቶችን ከታች ማየት በቂ ነው። የ27 ዓመታቱን ለማቅረብ ጊዜ እንጂ የተለየ ምርምር አይሻም። በዚያ ክልል ዛሬ ባትጠቀም እንኳ ለነገ ተሰፋ አለ። ሁለት ሀገር፣ ሁለት የተለያየ ሕዝብ ካደረጉን በጣም ሰነበተ::
የህወሓት የበላይነት አለ:: ህወሓት ደግሞ የትግራይ ክልል ተወካይ ድርጅት ነው። የክልሉ ሕዝብ ደግሞ ትግሬ ነው። የዚህ ፈላጭ ቆራጭ ቱጃር ድርጅት ከ”ሀ” እስከ “ፐ” ተጠቃሚ ትግሬ እንጂ ሌላ አይደለም። ስለዚህ የትግሬ የበላይነት አለ!
“አይ ድርጅቱ የትግራይን ሕዝብ አይወክልም” ብሎ የሚያምን ካለ ከቄሮና ፋኖ ጋር ሆኖ ይህን ከፋፋይ አረመኔ ስርዓት “በቃህ!” ለማለት የፍትሕና ዴሞክራሲ ትግሉን መቀላቀል እንጂ የአንድ ሰውን የእድሜ ዘመን እኩሌታ ያህል አግጥጦ የሰነበተን ሀቅ መካድ ወይም ለማመቻመች መሞከር ካንሰርን በደማከሴ እያከሙ መሞት ነው። ከዚያ ሁላችንም እኩል ኢትዮጲያዊ እንሆናለን!
የኢትዮጵያ ህዝብ በከፍተኛ የለውጥ ፍላጎት ውስጥ መሆኑ ያፈጠጠ ሃቅ ነው፡፡ የለውጥ አምሮቱ የሚንጠው የሃገራችን ፖለቲካ ከዲሞክራሲ ባነሰ ነገር እንደ ማይረጋጋ...
በቤተ ክርስቲያን ዙሪያ ስለ መጽሐፍ ቅዱስ የሚነሱ ማንኛውንም ጥያቄ ለመመለስ ከማስቻሉም በላይ ለሌሎች ሰዎች የእግዚአብሔርን ቃል ለመመስከር እና ለማስተማር እንድንችል ከመጽሐፍ ቅዱስ ጋር በሚገባ ያስተዋውቀናል፡፡ ለመጽሐፍ ቅዱስ ፍቅር እንዲኖረን ያለማምደናል፡፡
መጽሐፍ ቅዱስ የፍቅር ምልክት ስለሆነ ሰዎች ሁሉ ተፋቅረው እግዚአብሔርን በመውደድ ለቃሉም በመታዘዝ የክብር ትንሳኤና ዘለዓለማዊነት፣ በተስፋ እንዲጠብቁ ይገልጻል፣ ያነቃቃል፡፡
መጽሐፍ ቅዱስ እስከዛሬ በዓለም ካሉት መጻሕፍት ይልቅ እጅግ ታላቅ መጽሐፍ ነው፡፡ ይህም ረጅም ዘመናት በመቆየት በዓለም ላይ ተወዳጅ ከመሆኑም በላይ ብዙ አንባቢዎችን በማግኘት ተወዳዳሪ የሌለው መጽሐፍ ነው፡፡ ከዚህ የተነሳ ሌሎችን መጻሕፍት ብናነባቸው እውቀትን ከመስጠት የሚያልፉ አይደለም፡፡ መጽሐፍ ቅዱስ ግን ለሰዎች ሕይወት ብርሃንና መንገድ ነው፡፡‹ እኔ የነገርኳችሁ ቃል መንፈስ ነው፡፡ ሕይወትም ነው፡፡› እንዳለ ዮሐ. 6፡63 ስለሆነም መጽሐፍ ቅዱስ ለጊዜው አንብበን የምንተወው መጽሐፍ አይደለም፡፡
ምክንያቱም፡- መጽሐፍ ቅዱስ የክርስትና ሃይማኖት መመሪያ እንደመሆኑ መጠን የቤተ ክርስቲያን ልጆች አማንያን ሁሉ ይልቁንም አገልጋዮች በሚገባ ሊያውቁት ያስፈልጋል፡፡ የቤተ ክርስቲያን መሥራቹ ኢየሱስ ክርስቶስ ምንም እንኳን ፍጹም አምላክ ቢሆንም ደግሞም ፍጹም ሰው ነውና በልጅነቱ ቅዱሳት መጻሕፍትን ሊማር ት/ቤት ገብቶ እንደነበረ ‹ ተአምረ እየሱስ‹ የተባለው የቤተ ክርስቲያናችን መጽሐፍ ይናገራል፡፡ በሉቃ.2፡48 ላይ እንደተገለጸው ገና በአሥራ ሁለት ዓመቱ ከመምሕራን ጋር በቤተ መቅደስ ተገኝቶ ጥያቄ ሲጠይቅ ለሚጠይቁት መልስ ሲሰጥ መጻሐፍትንም ሲጠቅስ የሚሰሙት በማስተዋሉና በእውቀት መመለሱ ሁሉንም አስገርሞአል፡፡ ጌታ በጥበብና በቁመት በሞገስም ያድግ እንደነበረ ተጽፏል፡፡ ሉቃ.2፡52፡፡
በማስተማር ዘመኑም ቢሆን ቅዱሳት መጻሕፍትን በመጥቀስ ለሚሰሙት በቂ ትምህርት ለሚጠይቁትም አጥጋቢ መልስ ሰጥቷል፡፡ በመሆኑም አስቀድሞ የጽሑፍን ጥበብ ለሰው ልጆች የገለጸው አምላካችን እግዚአብሔር በሄኖክ ዘመን የፊደላትን መልክ በሰማይ ሰሌዳ ላይ አሳየ፡፡ ዘፍ.4፡26፡፡ ከዚያም በኋላ የሰው ልጆች የፊደላትን መልክ ለይተው ማወቅና ማጥናት በሕሊና የሚመላለስ ሀሳብ በአፍም የሚነገር ቃል እንዳይረሳ በመጽሐፍ ተጽፎ የታወቀ ይሆን ዘንድ እግዚአብሔር አምላክ ባገኘው ትውልድ በሄኖክ ዘመን ለሰው ልጆች ጽሕፈትን አስተማረ፡፡ ኩፋ.5፡22-24፡፡ ሁሉን በጊዜው ገልጦ ያሳየ አምላክ በስጋ ተገልጦ ሰው ሆኖ በሚመላለስበት ጊዜ እንዲህ ብሎ ተናግሮ ነበር፡፡ ‹መጻሕፍትን ካላመናችሁ ቃሌን እንዴት ታምናላችሁ?› ዮሐ. 5-47፡፡ ላይ በማለት እምነት በቅዱሳን መጻሕፍት መሠረት መሆኑን ገልጿል፡፡
ኢየሱስ ክርስቶስ ሞትን ድል አድርጐ ከተነሳ በኋላ እንኳን በኤማሁስ መንገድ ለተገለጠላቸው ሁለቱ ቀደመዛሙርት ባለማስተዋላቸው ከገሰጻቸው በኋላ ከሙሴና ከነቢያት ሁሉ ጀምሮ ስለ እርሱ በመጻሕፍት ያለውንና የተነገረውን ተርጐሞላቸዋል፡፡ ለሐዋርያትም ቢሆን መጻሕፍትን ያስተውሉ ዘንድ አእምሮአቸውን ከተፈላቸው፡፡ ሉቃ.24-27፡፡
ከዚህ የተነሳ መጽሐፍ ቅዱስ በእግዚአብሔር መንፈስ እየተመሩ ቅዱሳን ሰዎች የጻፉት ስለሆነ ስሕተት የሌለበት መሆኑን ቤተ ክርስቲያን ታምናለች፡፡ ይህንንም ታስተምራለች፡፡ እግዚአብሔር በቅዱሳን ሰዎች ላይ አድሮ ቅዱሳን መጻሕፍትን እንዲጽፉ ምስጢርንና እውቀትን ከሚገልጽባቸው መንገዶችና ዘዴዎች መካከል፣
1ኛ. ቃል በቃል፡- ባርያዬ ሙሴ ግን እንዲህ አይደለም፡፡ እርሱ በቤቱ ሁሉ የታመነ ነው፡፡ እኔ አፍ ለአፍ በግልጽ እናገረዋለሁ፡፡ በምሳሌም አይደለም፡፡ ዘኁ.13፡7-8
4ኛ. በመጽሐፍ እንዲጽፉ፡-በጌታ ቀን በመንፈስ ነበርሁ፡፡ በኋላየም የመለከትን ድምጽ የሚመስል ትልቅ ድምጽ ሰማሁ፡፡ የምታየውን በመጽሐፍ ጽፈህ ለአብያተ ክርስቲያናት ላክ አለኝ፡፡ ራዕ.1፡1ዐ፡፡ ወዘተ ይገኙበታል፡፡ እንዲህ ከሆነ ቅዱስ መጽሐፍ በቅዱሳን ሰዎች እንደተጻፈ ቢነገርም በራሳቸው ሀሳብ ወጥተው ወርደው አመንጭተው ሳይሆን በመንፈሰ እግዚአብሔር ተመርተው ጽፈዋቸዋል፡፡ ብዙ ሊቃውንትም የሚስማሙበት አንድ የሚሆኑበት ቃል የመጽሐፍ ቅዱስ ሥራ መለኮታዊ ነው ይላሉ፡፡
ይህም ማለት የሰዎች ቃልና የሀሳባቸው ፍሬ ሳይሆን እግዚብሔር መንፈስ ቅዱስ በሰዎች ከናፍር ያናገራቸው በሰዎች ብዕር ያጻፋቸው ናቸው ማለት ነው፡፡ ኢሳ.34፡16፣ ኤር.36 በሌላ አነጋገር መጽሐፍ ቅዱስ ሁለት ዓይነት ደራሲ(አዘጋጅ)አለው፡፡ ሰው ሁለተኛው ደራሲ ሲሆን መጀመሪያውና ዋናው ደግሞ በእያንዳንዱ ደራሲ ላይ አድሮ ያሳሰበ፣ የመራ ያመለከተ እንዲሁም በእውቀትና በጥበብ ተሞልቶ የገለጠ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ነው፡፡
ከዚህ የተነሳ ልዑል እግዚአብሔር የፈለገውን እንዲጽፍ፣ እንዲናገር ሰዎችን የሚያነሳሳ መሆኑ ከታወቀ መጽሐፍ ቅዱስም ሆነ ቅዱሳት መጻሕፍት የራሱ የእግዚአብሔር እስትንፋስ እና ቃል ናቸው፡፡ ይህም ኦሪት፣ ነቢያት፣ ጽሕፋት እንዲሁም ሐዋርያት በወንጌላቸውና በመልእክታቸው በሰፊው ጽፈዋል፡፡ ነገ.2፡8-16፡፡ ነህ.8፡ኤር.25፡1-23 2ጢሞ 3፡17፡፡
ከላይ እንደተመለከትነው የሰዎች ድርሻ ከእግዚአብሔር የተቀበሉትን በጽሑፍም ሆነ በቃል ማስተላለፍ ሲሆን በሁለተኛ ደራሲነታቸው በታሪክ፣ በቋንቋ፣ በቅርፀት፣ በጽሕፈት የመጣላቸውንና የተገለጠላቸውን ቃል አስተውሎና ጠንቅቆ በመያዝ እንዲሁም በተሰጣቸው እውቀት በጽሑፍ በማስተላለፍ አስተዋጾ አላቸው፡፡ ከዚህ በቀር ለመናገርም ሆነ ለመጻፍ እግዚአብሔር የገለጠላቸውን እንጂ ከራሳቸው አመንጭተው እግዚአብሔር እንዲህ አለ በማለት አይናገርም፡፡ ኤር.1፡7፡፡ ሕዝ.2፡7፣ አሞ.3፡7፣ 1ነገ 22፡7፡፡
ምክንያቱም በመንፈስ ቅዱስ ተመርተውና ተነድተው መጽሐፍ ቅዱስን የጻፉ ሰዎች ከተለያዩ የሥራ መስክ የተጠሩ ናቸው፡፡ ከዚህም ሌላ በተለያዩ ዘመንና በተለያዩ አህጉር የኖሩ ናቸው፡፡ አብዛኛዎቹም አይተዋወቁም ነበር፡፡ ሆኖም የጻፉአቸውን መጻሐፍት የጻፋቸው አንድ የእግዚአብሔር መንፈስ ስለሆነ ቃሉም ሆነ መልእክቱ ፈጽሞ አይጋጭም፡፡(አይጣላም፡፡)
ጸሐፊዎች በችሎታቸውና በእውቀታቸው የተለያዩ ሆነው ሳለ በእግዚአብሔር መንፈስ የጻፉአቸው ቅዱሳት መጻሕፍት ግን ዋና ሀሳብና መልእክታቸው አልተለያየም፡፡ በዚህም ምክንያት እኛ ለሕይወታችን መመሪያ መጽሐፍ ቅዱስን የበላይ አድርገን ተቀብለነዋል፡፡ ይህም የመጽሐፍ ቅዱስ ስልጣን ይባላል፡፡
መጽሐፍ ቅዱስ ብዙ ቅዱሳት መጻሕፍትን በውስጡ የያዘ የእግዚአብሔር የቃሉ መዝገብ ነው፡፡ በተለያዩ ሰዎች በተለያዩ ዘመናት የተጻፉ ቅዱሳት መጻሕፍት በኋላ ዘመን በአንድነት ተሰባስበው የሚገኙበት መጽሐፍ ነው፡፡ በመሆኑም ሁሉም በአንድነት እርስ በእርሳቸው ሳይፋለሱ የሚናገሩት ለሰው ልጆች የተላለፈውን የእግዚአብሔርን መልእክት ነው፡፡
ስለዚህ ከልጅነታችን ጀምሮ ቅዱሳን መጻሕፍትን መማር፣ ማወቅ፣ ማጥናትና ማስተዋል እንደሚገባ እንረዳለን፡፡ ሐዋርያት ያስተምሩ የነበረውም ቅዱሳን መጻሕፍትን በመጥቀስ ነበር፡፡ ምክንያቱም አስቀድሞ የተጻፈው ሁሉ ለትምህርታችን ተጽፏልና፡፡ ሮሜ.15፡4
ስለሆነም ለማንኛውም ትምህርት መሠረቱ መጽሐፍ ቅዱስ ስለሆነ ከሕጻንነታችን ጀምሮ ማወቅና ማጥናት አለብን፡፡ ቅዱስ ጳውሎስ ጢሞቴዎስን በተማረውና በተረዳው ነገር ጸንቶ እንዲኖር ከመከረው በኋላ ከሕፃንነቱ ጀምሮ ክርስቶስ ኢየሱስን በማመን መዳን የሚገኝበትን ጥበብ ሊሰጡ የሚችሉ ቅዱሳን መጻሕፍትን እንደሚያውቅ መስክሮለታል፡፡ 2ኛ ጢሞ.3፡114-15 ራሱም ቅዱስ ጳውሎስ የሚያነባቸው ቅዱሳን መጻሕፍት ነበሩት፡፡ 2ኛ.ጢሞ.4፡13፡፡
ነገር ግን ቅዱሳን መጻሕፍትን ስንማርም ሆነ ስናጠና በመንፈስ እንጂ በሥጋ መሆን የለበትም፡፡ በሥጋዊ ስሜት መጻሕፍትን መመርመር ሕይወት አይገኝበትም ‹እናንተ መጻሕፍት የዘለዓለም ሕይወት እንዳላችሁ ይመስላችኋልና እነርሱን ትመረምራላችሁ ጌታ የተናገረው ለዚህ ነው፡፡ ዮሐ.5፡39›
ስለዚህ ቅዱሳን መጻሕፍትን በመንፈስ ሆነን እግዚአብሔር በሚሰጠው ማስተዋል መርምረን በሕይወታችን እየተረጐምን እንደ መጻሕፍት ሁሉ እኛም ስለጌታችን ልንመሰክር ይገባናል፡፡ በዚሁ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናታችን ሁሉን ለይተን እንድናውቅ የሚረዳንን ጽሑፍና እውቀት አምላካችን ይስጠን አሜን፡፡
ብመንገዲ ኣየር ቀጠር ናብ ካልኦት ሃገራት ዝጎዓዙ ገያሹ፣ ቅድሚ ናብ ካልእ ሃገር ምብጋሶም ኣብ ኣዶሓ ንልዕሊ 5 ሰዓታት ዝጽበዩ እንተኾይኖም፣ ኣብታ ሃገር ዑደት ንምክያድ ናጻ ቪዛ ክወሃቦም ከምዝኽእል እታ ሃገር ገሊጻ።
እዚ ቀጠር ወሲዳቶ ዘላ ስጉምቲ፣ ብመንገዲ ኣየር ቀጠር ዝመጹ ገያሹ፣ ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ቀጠር ካብ 5 ሰዓታት ንላዕሊ ክጸንሑ እንተኮይኖም፣ ኣብቲ መዓርፎ ነፈርቲ ቀንፈዘው ካብ ምብላ ከድሕኖ’ዩ።
‘እቲ ገዛና ዓቢ ህድሞ’ ትዃን ቁንጪ በሊዖም’ ዘርእስታ ህብብቲ ደርፊ ተበርህ ተስፍሁነይ እትርከቦ ብዙሕ ግጥምታትን ዜማና ገዳይም ድምጻውያን ዘፍረዩ መምህር ኣስረስ፣ ፍርያቶም ናብ ህዝቢ ከይቀርብ ብስርዓት ኢትዮጵያ ዝተኸልከለ ምንባሩ’ውን ይዝከር።
ንዝሓለፈ ሰለስተ ዓመታት ብጽኑዕ ሓሚሞም ዝጸንሑ ገዲም ስነጥበባዊ መምርህ ኣስረስ ተሰማ፣ ብቀዳም 11 ሓምለ ድሕሪ ምዕራፎም፣ ስድራቤትትትቶም፣ ፈተውቶሙን ገዳይምን ሓደስትን ስነ ጥበባውያን ኣብ ዝተረኽብሉ ኣብ ከተማ መንደፈራ ቤተ ክርስትያን ኣቡነ ኣረጋዊ ትማሊ ሰንበት ሓምድ ኣዳም ለቢሶም።
“...እስክንድር ዕድለኛ አይመስለኝም። የመረጠው መንገድ ለእርሱም ሆነ ለቤተሰቦቹ አደገኛ ነው፤ እነዚህ ሁሉ እስሮች ወቅት እየጠበቁ እንደሚመጡበት ጠንቅቆ ያውቃል .... በእኔ...
ኣብ ዝሓለፈ ትሕዝቶ ጽሑፍና ዓቕምታትን ስነ-ምግባርን ምሁር ኤርትራ ንሕጂ ዘይኮነስ ንመዓስ ክኸውን’ዩ? ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ፡ ኩሉ-መዳያዊ ሰብኣውን ደሞክራስያውን መሰላት ህዝብና ንምርግጋጽ ኣብ ዘካይድ ዘሎ ፍትሓዊ ቃልሲ፡ እቲ ዕዙዝን መሪሕን ተራ ምሁራት ኤርትራ ቦኺሩ ኮይኑ፡ ስለ ዝተራእየና ንዕኡ ብዝምልከት ጽሑፍ ኣቕሪብና ምንባርና ዝዝኸር’ዩ። ነቶም ነዚ ጽሑፍ’ዚ ብዓቢ ሃገራዊ ተገዳስነትን ሓላፍነትን ኣንቢቦም ሃናጺ ዝኾነ ርእይቶኦም ዝሃቡና ዝለዓለ ምስጋናና እናቕረብና ተሳትፎኦም ወትሩ ከይፈለየና ንምሕጸን።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ነቲ ኣብዚ ወርሒ’ዚ ኣብ ቪየና ሰሜን ኣመሪካ ሃገራዊ ዘተ ኤርትራውያን ንምጥጣዕ (EFND) ብዝብል ቴማ ክሰላሰል ተጸዊዑ ዘሎ መጋባእያ፡ ኣብቶም በብእዋኑ ክለዓሉ ዝጸንሑ ኣገደስቲ ህዝባውን ሃገራውን ጉዳያት ኣመልኪቱ ብምሉእ ትብዓትን ዓቢ ሓላፍነትን ክዛተየሎም ነተባብዕ። ነቲ ዝወሰድዎ ኣውንታዊ ተበግሶ ድማ ብልቢ ንድግፎን ነሞግሶን ምዃና እናገለጽና ብዓወት ክዛዘም ዘለና ሰናይ ትምኒትና ንገልጽ።
ዕላማ ናይቲ ዝሓለፈን ዝቕጽልን ትሕዝቶ ጽሑፍና ድማ ንምሁራት ኣሕዋትን ኣሓትን እቲ ዝግበኦም ታሪኻዊ መሪሕ ተራ ንክጻወቱ ንምብርታዕ ዝዓለመ’ዩ። ሕጂ’ውን እንተኾነ መጻኢ ዕድል ኤርትር ኣብ ኢድ ውሑዳት ፖሎቲካዊ ሓይልታትን ገለ ውልቀ-ሰባትን ጥራሕ ክሕዛእ የብሉን ንብል። ምሁራት ኤርትራ ኣብቲ ዝተማህሩሉን ዝተማራመሩሉን መዳይ ንህዝቢ ዝጠቅም ሓሳባት ከምንጭዉ ይግባእ። ኤርትራ ትመሓደረሉ ኣካዳሚያዊ፡ ቁጠባዊ፡ ፖሎቲካዊ፡ ማሕበራዊ፡ መጽናዕትታት እናኣቕረቡ ሃገርና ካብዚ ኣትያቶ ዘላ ዓዘቕቲ ከመይ ከም ትወጽእ? ክሓስቡን ክመራመሩን ይህልዎም ኢልና ንኣምን። መጻኢ ዕድል ኤርትራ ድሌትን ረብሓን ሓፋሽ ህዝብና መሰረት ዝገብረ ኣንፈት ኣብ ምትሓዝ ግንባር ቀደም ኮይኖም ክቃለሱ’ውን ነተባብዕ።
ኣብ ዓለም ፍጹም ዘለ-ኣለማዊ ስርዓት ክህሉ ስለ ዘይኽእል፡ ገባቲ መንግስቲ ህግደፍ’ውን ንመዋእል ነባሪ ኣይኮነን። ብርግጽ ቅልጽም ኩሎም’ቶም ውጹዓት ምስ ዝሓብር፡ ኣብ ዝሓጸረ እዋን ነበረያ ነበረ ከይኸውን ዘይገብሮ ብቁዕ ምክንያት ኣይህሉን’ዩ። ካብኡ ተረፈ ግን ኩሉ እቲ ናይ ምትላል ዓቕምታቱ ምስ ጸንቀቐ ውዒሉ ሓዲሩ ባህርያዊ ሞት ከርክቦ ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይኸውንን’ዩ። ስለዚ ህግደፍ ውዒሉ ሓዲሩ ሞቱ ዘይተርፍ ክሳብ ዝኾነ ብቅልጡፍ ብምእላይ፡ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ካብ ሓደጋ ምብትታንን ብርሰትን ንምድሓን ምሁራት ነብሶም ንቅድሚት ንምምጻእ ልሉይ ታሪኻዊ ሓላፍነት ክስኸሙ ይግባእ። ብዝተፈላለየ ምክንያት ሓድነትን ምውህሃድን ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ከምቲ ዝድለ ንቕድሚት ከይስጉም መራሕቲ ፖሎቲካዊ ውድባት ሓርቢትዎም ክሽገሩ ከለዉ ምሁራት ኣማዕድዮም ክርእዩ ኣይግባእን። መላእ ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ’ውን ብዘይተሳትፎ ምሁራት ሱር ነቐል ዝኾነ ዓይነታዊ ለውጢ ክረጋገጽ ከም ዘይኽእል ክኣምኑን ክቕበሉን ይህልዎም። ንምሁራት ኤርትራ ብምትእኽኻብ’ውን ኣገዳሲ ሃገራውን ምሁራውን ተርኦም ክጻወቱ ብግብሪ ከተባብዑን ጥጡሕ ባይታ ክምድምዱን ግድነት ይኸውን።
ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ብክንድ’ቲ ህዝብና ትጽቢት ዘንብረሉ ኮይኑ ብዘይምርካቡ፡ ኣብ ጥቓ ፖሎቲካዊ ውድባት ምቕራብ ንነብሶም ምስ ፍሽለት ዘዛምዱ ገለ ካብ ምሁራት ምህላዎም ይፍለጥ’ዩ። እዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ጉጉይ’ዩ ክንብል’ውን ንደፍር። ኣብ ገዛእ ጉዳይካ፡ ብዓቢኡ’ውን ኣብ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ተራ-ኣልቦ ወይ ተዓዛቢ ጥራሕ ምዃን ዝያዳ ኣብ ታሪኻዊ ተሓታትነት ከቐምጥ ከም ዝኽእል ምግንዛብ ዘድሊ ይመስለና። ብሰንኪ ናይ በለጽ፡ ሽሕጣንን ኣጉል መብጽዓታትን ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ህዝብና ካብ ተመራሚሩ ዝሕዞ መርገጽ ብተራ ስምዒት ወይ ብድሕረት ዝጽለወሉ ኩነታት ይበዝሕ። ስለዝኾነ ድማ ካብ መሪር ሓቂ ጎሲምካ ንሓዋሩ ሰላምን ርግኣትን ክፈጥር ዝኽእል ቅኑዕን ብሉጽን ኣረኣእያ ኣብ ክንዲ ምሓዝ ጽባሕ ውጽኢታቱን ሳዕቤናቱን እንታይ ይኸውን ብዘየገድስ ጣቕዒት፡ ዕልልታን ሳዕስዒትን ሰኒቕካ ምዃድ መዳርግቲ ዘይብሉ ክሳራታትን ዕንወታትን ኣስዒቡ’ዩ። ቅድሚ ነጻነት ይኹን ብድሕሪኡ ህዝብና ካብ ህግደፍ ዝሓፈሶ ውጽኢት ምስ ዝህሉ ንሱ ጥራሕ’ዩ።
መላእ ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ነቲ ብገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝተፈጸመ ማእለያ ዘይብሉ፡ በደላትን ግፍዕታትን መታን ከይደግም ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ፖሎቲካዊ ኣተሓሳስባን ዝንባሌታትን ነጻ ክኸውን ይህልዎ። ምክንያቱ ዝኾነ ኣብ ስልጣን ክድይብ ዝደሊ ፖሎቲካዊ ሓይሊ ኣነ ንህዝቢ ከጥፍእ እመጽእ ኣለኹ እናበለ ዝመጽእ ኣይህሉን’ዩ። ካብ ዕላምኡ ይኹን ኣካይድኡ ግን መንገዲ ልምዓት ወይ መንገዲ ጥፍኣት ምልከት ምርኣዩን ምሃቡን ኣይተርፍን’ዩ። ነዚ ብኣግኡ ንምፍላጥ ወይ ንምዕዛብ ድማ ንቕሓት ይሓትት። ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ድማ ብዋጋ ህዝቢ ፖለቲካዊ ስልጣኑ ንምንዋሕ ኮነ ኢሉ ንቕሓት ህዝቢ ክደቁስ ምጽንሑ ብዘይዝኾነ ምኽንያት ኣይነበረን። ኩሉ ደላይ ለውጢ ምዃኑ ዝኣምን እምበኣር ነቲ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዝበከሎ ጸረ ንቕሓትን ምርምርን ሃውሁ ሰቢሩ፡ ብሓድሽን ጽሩይን ንፋስ ከዓንብቦ ይግባእ። በቲ ዝተበረዘ ንፋስ ህግደፍ እናኣስተንፈሰ ክቕጽል ዝመርጽ ኣካል ምስ ዝህሉ ግን ንባዕሉ’ውን ጥዑይ ዝኾነ ሂወት ኣይክህቦን’ዩ።
ስርዓት ህግደፍ ውዒሉ ሓዲሩ ውድቀቱ ዘይተርፍ’ዩ ካብ በልና፡ እቲ ቁም-ነገር ድሕሪኡ’ኸ እንታይ ይገበር? ዝብል ሕቶ ምምላስ ግድን’ዩ። ህግደፍ ኣብ ዓለም እቲ ዝወጸሉ ገባቲ ስርዓት ክሳብ ዝኾነ፡ መለለዪኡ ጸረ ደሞክራሲ፡ ጸረ ህዝቢ፡ በሓትን ነፋግን ምዃኑ ብግብሪ ኣረጋጊጹ’ዩ። ኣብ ደገ’ውን ኣብ ክንዲ ሕድሕድ ምክብባር፡ ምምልላእን ምትሕግጋዝን ዝተሰረተ ናይ ወጻኢ ፖሊሲ ዝኽተል፡ ደው በለለይ ክብለጸልካ ዝዓይነቱ ጉዕዞ እናተኸተለ ምስ ኩሎም ጎረባብቲ ሃገራት ኣብ ጎንጺ ክነብር ጸኒሑን ኣሎን። ብርግጽ ደላይ ለውጢ ህዝብና ክድበስ እንተኮይኑ፡ ዕላማና ይኹን ራእይና ነዚ ስርዓት’ዚ ንምውዳቕ ጥራሕ ክሕጸር የብሉን። ብድሕሪ ምውዳቕ ስርዓት ህግደፍ ዝፍጠር መሰጋገሪ መንግስትን ህዝባዊ መንግስትን ነቲ ዝጸንሐ ጉጉይ ፖሊስታት ብምእራም ብቅኑዕ ንምትክኡ ምሁራት ኤርትራ ዓቢ ግደ ኣለዎም። ነቲ ንልዕሊ 23 ዓመታት ተጓንዩ ዝጸንሐ ፖሎቲካዊ ሓይልታት ይኹን ውጹዕ ህዝብና ሕጂ’ውን ገለ ሓይልታት ስልጣን ንምሓዝ ምቹእ ዕድል ምስ ዝረኽቡ፡ ንምንጻሉ ዝሕሰብ እንተልዩ፡ ዳግማይ ታሪኻዊ ጌጋ ከስዕብ ምዃኑ ኣየጠራጥርን። እዚ ኩነታት’ዚ ንተቓውሞ ህዝብና ኣብ ዓይኒ የብለይ ስኒ የብለይ ነድሪ ክሰጋገር ከም ዝኽእል ዘይምዝንጋዕ። ምሁራት ኤርትራ ነዚ ድጉል ረመጽ ኣብ ምጥፋእ ዓቢ ሓላፍነትን ክእለትን ኣለዎም ኢልና ንኣምን።
እዚ ስርዓት’ዚ ካብቲ ጸረ-ህዝቢ ፖሎቲካዊ ስልጣን ዝጨበጠሉ ዕለት ኣትሒዙ፡ ጉዳይ ልዕላውነትን ዶብን ከምዓቢ ምኽንያት እናመዝመዘ ኩሉ-መዳያዊ መጻኢ ዕድል መንእሰያት ኣጸልሚቱ፡ ኣብ ኲናትን ወራርን ክበልዩ ገይሩ’ዩ። ንሱ ጥራሕ ከይኣክል ምሁራት ወይ ኣብ ሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ንርኸብ ደድሕሪ ኣዓናዊ ኣጀንዳታት ናይዚ ስርዓት’ዚ እናሰዓብና፡ ንህዝብና ካብቲ ህግደፍ ዝዘረጎ ማይ እናጨንጓዕና ከነስትዮ ምስንፍትን ብጣዕሚ ከቢድ በደል’ዩ። ድሕሪ ሕጂ ምስ ኩሎም ጎረባብቲ ሃገራት ይኹን ምስ ኢትዮጵያ ጽልኢ፡ ኲናትን ዕንወትን ፍጹም ምርጫ ህዝብና ዘይምዃኑ ብድፍረት ክንገልጽ ይግባእ። ልኡላውነት ኤርትራ ሓንሳብን ንሓዋሩን ብኣህጉራዊ ሕጊ ዝተረጋገጸ ክሳብ ዝኾነ፡ ኣብ ሓደጋ ከም ዝኣተወ ብምምሳል፡ ወግሐ ጸብሐ ጸረ ኢትዮጵያ መዝሙር ምዝማር ኣየድሕንን’ዩ። ንረብሓ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ’ውን ኣይኮነን። ሎሚ ኲኖ ዶብ ሰጊርና ቀርኒ ኣፍሪቃ ብምክብባርን ምምልላእን ንሓባራዊ ሰላምን ብልጽግናን ዝምርሸሉ ኣተሓሳስባ ከነሰጉም ምስ ንኽእል ጥራይ’ዩ ቅኑዕ ዝኸውን። ምሁራት ኤርትራ ድማ ነዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ንህዝቢ ወይ ንሓይልታት ደሞክራስያዊ ለውጢ ንምስራጽን ቅኑዕ ኣንፈት ንምትሓዝን ዝለዓለ ታሪኻዊ እጃም ኣለዎም።
ከሦሥቱ የአዲስ አበባ ተዋናዮች፤ ቴዎድሮስ ተስፋዬ፥ ሱራፌል ተካና መለሰ ወልዱ እና እንዲሁም ከዋሽንግተንዲሲው የጣይቱ ማዕከሏ ዓለም ፀሃይ ወዳጆ ጋር ስለ ቴአትር፥ የትዕይንቱ መታያ መድረኮችና ሕይወት እናወጋለን።
እቶም ፅንፈኛታት ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ናብ እትርከብ ከተማ ቓንዳላ ብምንቅስቓስ ሎማዕንቲ ንጉሆ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ውግእ ተቖፃፂሮምዋ ኣለው።ካብ ቦሳሶ ብኣንፈት ምብራቕ 90 ኪሎ ሜትር ሪሒቓ ትርከብ።
ሰበስልጣን ምምሕዳር ፑንትላንድ ካብታ ከተማ ወፂኦም ኣለው።ኣማሓዳሪ እታ ከተማ ካማ መሓመድ ሙሚን እታ ከተማ ኣብ ትሕቲ ቁፅፅር ዳዕሽ ከም እትርከብ ንቪኦኤ ኣረጋጊፆም ኣለው።
ብሸኽ ዓብዱካዲር ሙሚን ዝምራሕ ኣብ ሰሜን ምብራቕ ሱማሊያ ዝርከብ ኣኽራሪ ጉጅለ ንዳዕሽ ከምዝድግፍን ተኣማንነቱ ንኣቡ ባክር ኣል-ባግዳዲ ከምዝኸውን ቅድሚ ዓመት ኣዊጁ።ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምንስቴር ጉዳያት ወፃኢ ዩናይትድ ስቴትስ ንሙሚን ዓለምለኽ ኣሸባሪ ኢሉ መዲቡዎ ኣሎ።
ያደመቀን መብራት ሲደበዝዝ መልካችን ምን ይመስላል? (መዝሙር 131፡1- 3) ዳዊት ገና የአባቱን በጎች ሲጠብቅ ሳለ አንበሳና ድብ እየመታ በጎቹን ያስጥል ነበር። ከወንድሞቹም መካከል ተመርጦ ለንግሥና በሳሙኤል ተቀባ ። በሙዚቃ ችሎታ ተወዳዳሪ አልተገኘለትምና ንጉሱን እንዲያፅናና ተጠራ።እስራኤልን የተገዳደረውንና በእግዚአብሄር ስም ላይ የተሳለቀውን ጎልያድን ገድሎ እስራኤልን ታደገ። ሳዖል ሺህ ገደለ ዳዊት እልፍ ገደለ እያሉ ሴቶች እየተቀባበሉ ዘፈኑለት። የእስራኤልን ጭፍራ እየመራ ብዙ ጊዜ ድል …
የስኬት ደስታ እንደ ወይን ጠጅ ቶሎ ራስ ላይ ይወጣና ሰው መሆናችንን ሊያስረሳን ሲችል ፤ የውድቀት ወይም የአለመሳካት ሃዘን ደግሞ ወደ ልብ ወርዶ ሰው መሆናችንን ሊያስጠላን ይችላል። ሁለቱም ማለትም ስኬትና ውድቀት ህይወታችንን የማመሳቀል አቅማቸውና አደገኛነታቸው እኩል ነው። በምድር ላይ እስካለን ሁለቱም እንድየምክንያቶቻቸው ተራ በተራ ሊፈራረቁብን የግድ ነው ። ስለሆነም ሁለቱንም እንደየአመጣጣቸው ተቋቁመን፤ ሰላማችን ሳይናጋና ነፍሳችንም ሳትታወክ በድል ማለፍ የምንችለው እግዚአብሄር በክርስቶስ …
- የባዮጋዝ ትርፋማነት-በፈረንሣይ ውስጥ ለምን እንደታገደ ወይም “ርካሽ” የኒውክሌር ኃይል እንዴት የታዳሽ የኃይል ማመንጫ ፕሮጀክቶችን እንዳይታገድ ይከላከላል ፡፡
በተለምዶ የአእምሮ ህመምተኛ ብለን እንጠራቸዋለን። በርግጥ ሰዎች በተለያዩ አጋጣሚዎች ይታመማሉ ወይም የአእምሮ ህሙማን ይሆናሉ። በተፈጥሮ ከእናታቸው ማህፀን ውስጥ እያሉ የሚታመሙ እንዳሉ አዋቂዎች ይናገራሉ። ሌሎቹ ደግሞ ባላሰቡት አጋጣሚና አደጋ ይታመማሉ። ገሚሶቹ ደግሞ ተምረው እና ተመርቀው እራሴንና ቤተሰቤን እንዲሁም ሀገሬና ወገኔ እጠቅማለሁ ብለው ተስፋ ሰንቀው ነገር ግን በተመረቁበት የስራ መስክ ስራ ሳያገኙ ሲቀሩ በመጨናነቅ ብቻ ወደ ህመሙ ይገባሉ። ሌሎችም አሉ በሰዎች መውደድና ሰውን በመውደድ በፍቅር የሚታመሙ። በርግጥ እነዚህ ከላይ የተዘረዘሩት ሁሉ ለሰው ልጅ በህይወት ዘመኑ ከሚደርሱበት ፈተናዎች ጥቂቶቹ ናቸው ብዬ አስባለሁ። ለዚሁም አልሃምድሊላህ (ተመስገን) ማለቱ የተሻለ ነው።
እላይ ስለ አእመሮ ህሙማን የተብራራው በገሃዱ አለም በተለያዩ ምክንያቶች የአእምሮ እክል የገጠማቸው ለማሳየት ሲሆኑ ነገር ግን አሁን ባለንበት ዘመን እና አመለካከት ያወቁ መስሏቸው ታመው ያሳመሙን በርካታዎች ናቸው። ምንድን… ነበር የሚባለው ? አዎ… አውቆ አበድ ወይም ንክ እንበላቸው ? በእነዚያ…በእነርሱ ሰበብ በሃሳብ የነገር ሰረገላው ተሳፍሬ በመጓዝ ላይ ሳለሁ እህት ሚስጥረ አደራው የፃፈችው ትዝ አለኝ። ምን አለች መሰላችሁ ሚስጥረ አደራው አባባሏ በሀገራችን ያለውን ወቅታዊው ሁኔታና ዘመነኛውን ሰው በመታዘብ ያሰፈረችው ይመስላል። እንዲህ ብላ ነበር “ሁሉ ዳኛ ሁሉ ተከሳሽ” ህምም… እውነቷን እኮ ነው “እኛው ከሳሽ! እኛው ፈራጅ! እኛው ዳኛ”። እኛው ስለ ሀገራችን ተቆርቋሪ እየሆንን ሌሎች ሲቆረቆሩ ለምን እንላለን። እራሳችንን መውቀስ እና መተቸት ሳንችል በሌሎች ላይ የወቀሳ እና የትችት ናዳ እናወርድባቸዋለን። እናንተ… ሆዬ እንዴው እውነቱን ለመናገር ስለ ሰዎች ብንጠየቅ ብዙ ነገር እንፅፋለን እንተርካለን። ከአይናችሁ ጉድፍ አለ እንላለን። ስለራሳችን ግን ፍፁም… ከምንም እክል የፀዳ አይነት እንሆናለን ። በምንፈልገው የአላማ መስመር መጓዝ ስንችል ያልበላንን በማከክ ከንቱ ጊዜያችን እናባክናለን። በርግጥ የጊዜ ከንቱ ባይኖርም የከንቱዎች ጊዜ ግን ዋጋ ቢስ ነው። ሰልዚህ ከንቱና የጊዜ ከንቱ ሁሉም አንድ ናቸው። አዎን ከንቱ እርባና ቢስ…
ጎበዝ… ፍላጎትና አላማን ለማሳካት ፅናትን ይጠይቃል እኮ! ፅናት ደግሞ ዝም ብሎ አይመጣም። ብዙ መንከራተትና ፈተናዎች ይበዙበታል። ፈተናዎቹን ማለፍ ያሻል። ወይም በቀላሉ ከሱቅ የሚገዛ ሸቀጥ አይደለም። ተስፋ አስቆራጭም ነው ። ግና… የኋላው የተስፋ ጭላጭል ካለ ተስፋ መቁረጥ ጣጣ የለም። የበርካታዎቹ ስር ነቀል ችግር መጓዝ ያለባቸው ቀጥተኛ መንገድ እያለ ጠማማውን እና ጠመዝማዛውን ይመርጣሉ ። በርግጥ ሰዎች ወይም እነርሱ… እንደገባቸው ነው የኖሩት። እንዲሁም እየኖሩ ያሉት።
በሀገራችን በሚታየው ነባራዊ ሁኔታ ነፃነት ናፈቀን ስንል ኖረን ነፃነት ሲሰጠን የገዛ ወገናችንን መግደል፣ ማቁሰል፣ ቀዬ አስለቅቆ ለስደት መዳረግ፣ በንብረቱ ላይ ውድመት ማድረስ እና በእዚህ ሳያበቃ ንፁሀን ያለወንጀላቸው ታሰሩ ። ታዲያ ይህ ሁሉ ሲሆን ወይም ክሰተቱ እና ንጹሃኑን የማሳሰረ እና የማሰር ድራማው ከህዝብ አቅም እና ጆሮ የተሸሸገ አልነበረም። ብቻ እማማ ኢትዮጵያዬ በልጆችዋ ወዴት እያመራች እና እየተመራችበት የነበረችበትና ያለችበት አቅጣጫ መንግስት ነበር/አለ እንዴ ? የሚለው ከጥለቅ ስጋት ውስጥ ይከታል።
አንዳንዶቹ ፈላጭ ቆራጩ እኛው ነን በማለት ያለ እውቀታችን ወይም ምንም በሚባል የእውቀት ደራጃ ላይ ሆነን የላቀ እውቀት ያለቸውን ወይም የእውቀት ባለቤቶችን እንንቃለን። እንደ ሃይማኖተኛ የታዘዘውንና የተከለከለውን በቅጡ ሳንረዳ የሀይማኖት አባቶችን (ኡለማዎችን) ስንንቅና በመጥፎ ስናነሳ ይስተዋላል። ሰለ እምነቱ እና ስለ መጽሃፉ በትንሽ የተረዳው ደግሞ እንደዚሁ ያወቁትንና የላቁትን ሲንቅና ሲያመናጭቅ ተስተውላል። የመብት ተሟጋችና አክቲቪስቶች ባላዋቂዎች ሲተቹ ይውላሉ ። “የሆነው ሆኖ ትችት መድሃኒት ነው ! ለመልካምና በመልካም ከተቀመመ”።
ሌሎቹ ደግሞ ዝምታ መርጠው እና እውነታውን ይዘው “ይሻላል” ብለው የተቀመጡት ደግሞ ገንዘብ በይና ውሸታም ይደረጋሉ። እውነታው ግን ማን ጋር እንዳለ እነሱና ፈጣሪያቸው ብቻ ነው የሚያውቀው። አንዱ ከአንዱ ጋር እጅ ለእጅ በመያያዝ መከታ እና ጥንካሬ መሆን ሲችል ያለ… አቅሙ ለማፈረስ ይደራጃል። ለራስህ እወቅ ስትለው እራስህን ጣል ያልከው ያህል ይከፋዋል። እራሱን ጤነኛ አድርጎ ሌላውን እብድ የሚል ስያሜ ይሰጠዋል። በርግጥ እብዱ እና የተበላሸ አእምሮ ያለው ማን እንደሆነ ለመለየት ከብዷል። ሁሉም ካበደ ጤነኛው ከየት ይገኝና? “ከኑግ የተገኘህ ሰሊጥ አብረህ ተወቀጥ” ይሉሃል እንዲህ ነው። ብቻ… ምን አለፋችሁ በሀገራችንም ይሁን በግል ህይወታችን ያሉ እውነታዎች እንደዚሁ ናቸው። እራሳችን ፍፁም አደርገን ሌሎችን ጭቃ እንቀባለን። ቢሆንም ቀቢ እና ተቀቢው ሁለቱ በጭቃ ይነኩ የለ? ሃሃሃሃ… ሁሉም… ጭቃ !!!
ኧረ… ጎበዝ ንቃ… ሳትንቃቃ! ለእነርሱ እና ለእኛ የሚያስፈልገን አንድነት ነው። አንድነት ሃይልም አይደል? 21ኛው ክፍለ ዘመን የልማት እንጂ የጦርነት ወይም አላዋቂነት እና የአላዋቂዎች መንፈላሰሻ ዘመን መሆን የለበትም ። እናም… ወዳጆቼ ሁሌም ቢሆን ለሰዎች ስም ከመስጠታችን በፊት “እኛ ማነን” ? እንበል!! በዙሪያችን ለሚከሰቱት ደህናና መጥፎ ጉዳዮች ሀላፊነት ይሰማን። በትንሽ በትልቁ እኛ ነን አዋቂ እና ፈላጭ ቆራጭ በሚል የቀን ቅዠት ውስጥ እየኖርን ጥቅምና ጉዳታችን እየለየን አይደለም። ለትርፍ ብለን የገዛነውን አክስረነው አንሽጠው። ማስዋልና ንቃት በራቀው ጉዞችን ለምን እንደከሰርን ስንጠየቅ ተራ እና የወረደ ምክንያት ይዘን አንገኝ። እናስብ…እናስተውል ምክሩን አልሰማ ካልክ ደግሞ “እንካ ይኸውለህ”… “እውር ቢሸፍት እሰከ ጓሮ ነው”። መአሰላማ…!
የጀርባ ሕመም እጅግ ከፍተኛ ቁጥር ያለውን የኅብረተሰባችን ክፍል እያጠቃ የሚገኝ የሕመም ዓይነት ነው፡፡ በአብዛኛው ይህ ሕመም በዕድሜ የገፉ ሰዎች ላይ የተለመደ የነበረ ቢሆንም በአሁኑ ጊዜ ግን በወጣትነት የዕድሜ ክልል ባሉ ሰዎች ላይም እየተበራከተ ይገኛል፡፡
✔ የአካል ብቃት እንቅስቃሴ፡- ኤሮቢክስ የሚባለውን የስፖርት ዓይነት መሥራት የሰውነታችንን አቅም ከመጨመር ባለፈ ክብደታችንን በመቀነስ የጀርባ ሕመም ይከላከላል፡፡
✔ ክብደት ያላቸውን ዕቃዎች በአግባቡ ማንሳት፡- ክብደት ያላቸውን በምናነሳበት ጊዜ ክብደቱን ከወገባችን/ከጀርባችን ይልቅ በእግሮቻችን ላይ እንዲያርፍ ማድርግ ተገቢ ነው፡፡ ዕቃዎችን በምናንቀሳቅስበት ጊዜ ከመጎተት ይልቅ መግፋትተመራጭ ነው፡፡
✔ መኪና በምንሽከረክርበት ወቅት ጀርባችንን መደገፍ፡፡ ለረጅም ሰዓት የምናሽከረክር ከሆነ በየማሃሉ ከመኪና በመውረድ ሰውነትን ማንሳሰቀስና ዕረፍት መውሰድ ተገቢ ነው፡፡
የጀርባ ሕመም ከባድ የሆኑ የጤና ችግሮች ምልክት ሊሆን ስለሚችል በቀላሉ ሊመለከቱት አይገባም፡፡በመሆኑም ከዚህ በታች የሚጠቀሱት ተጫማሪ ምልክቶች ካሉ ወደ ሕክምና ማዕከል በመሄድ መመርመር ያስፈልጋል፡፡እነዚህም፤
እንደዘበት በፍራፍሬ ጭማቂ ቤቶች ገብተን የምንጠቀመው ዘይቱን ከፍተኛ የሆነ የጤና ጠቀሜታ ባላቸው ንጥረ ነገሮች የበለጸገ ነው። የዘይቱን ፍሬ በአውሮፓ ፣ እስያ እና በደቡብ አሜሪካ አገራት በስፋት ጥቅም ላይ የዋለ ሲሆን ፥ በአገራችንም በጥሬው አልያም በተለያዩ ጥማቂ ቤቶች በተለያየ አቀራረብ ጥቅም ላይ ይውላል።
የዘይቱን ፍሬ በቫይታሚን ኤ ፣ ሲ ፣ በፖታሺየም ፣ ኮፐር ፣ ፕሮቲንና በሌሎች ለሰውነታችን ከፍተኛ ጥቅም በሚሰጡ ንጥረ ነገሮች የተሞላ ነው። አንድ የዘይቱን ፍሬ በመመገብ ከአንድ ብርቱካን የምናገኘውን ቫይታሚን በአራት እጥፍ ማሳደግ ይቻላል። ለምሳሌ አንድ ሰው 100 ግራም ዘይቱን ቢመገብ ወይም በጭማቂ መልክ ቢጠጣ በግራም 43.2 ካርቦሀይድሬት ፣ 8.92 ስኳር ፣ 255 ፕሮቲን የሚያገኝ ሲሆን ፥ በተጨማሪ ካልሲየም ፣ አይረንና ከእንውስሳት የምናገኘውን ስብ እናገኝበታለን።
በሌላው ዓለም ከዘይቱን ፍሬ በተጨማሪ ግንድ እና ቅጠሉ ሳይቀር ጥቅም ላይ ይውላል ፤ ለምሳሌ አሜሪካውያን የዘይቱንን ግንድ ቆንጆ ጣእም ያለው ጥብስ ለማዘጋጀት ይጠቀሙበታል። በቀደምት ግዜያትም የዘይቱን ቅጠል ለህክምና ምርምሮች ውጭት ባስገኘ መልኩ ጥቅም ላይ የዋለ እና በምርምሩም ለካንሰር እንዲሁም ለተለያዩ የባክቴሪያ ጸር መሆኑም የተረጋገጠ ሲሆን ፥ ከዘይቱ ቅጠል የሚዘጋጀው የምግብ ዘይትም የካንሰርን ዕድግት ለመግታት ጥቅም ይሰጣል። እርስዎስ ይህን ዘርፈ ብዜ ጥቅም ያለው የፍራፍሬ ዝርያ በምን መልኩ እየተጠቀሙበት ይገኛሉ?
ዶክተር አክሎግ ቢራራ፣ አርቲስት ታማኝ በየነ፣ የአይአኤም የዋሽንግተን ዲ.ሲ. ቢሮ የውጭ ግንኙነቶች ኃላፊ ማሪያ ማሪኖ፤ ወ/ሮ ሂሩት ልሣነወርቅ፣ አቶ ንአምን ዘለቀ
ሳዑዲ አረቢያ ውስጥ ለሚገኙ ኢትዮጵያዊያን መብቶች መከበር የሚሟገተው ዓለምአቀፍ ጥምረት የ30 ሺህ ዶላር ድጋፍ ለዓለምአቀፉ የፍልሰት ድርጅት - አይኦኤም ዛሬ አበረከተ፡፡
ሳዑዲ አረቢያ ውስጥ ለሚገኙ ኢትዮጵያዊያን መብቶች መከበር የሚሟገተው ዓለምአቀፍ ጥምረት፤ በእግሊዝኛው ስሙ ምኅፃር - ጋፍሬሳ /GAFRESA/ የ30 ሺህ ዶላር ድጋፍ ለዓለምአቀፉ የፍልሰት ድርጅት - አይኦኤም ዛሬ አበረከተ
ሥጦታውን ዋሽንግተን ዲ.ሲ በሚገኘው የአይኦም ፅ/ቤት ተገኝተው ያበረከቱት የጥምረቱ ሊቀመንበር አርቲስት ታማኝ በየነ፣ የጥምረቱ የዲፕሎማሲና የውጭ ጉዳይ ኃላፊ ዶክተር አክሎግ ቢራራ፣ የጥምረቱ የበላይ አማካሪ አቶ ንአምን ዘለቀ፤ የገንዘብ መምሪያ ኃላፊዋ ወ/ሮ ሂሩት ልሣነወርቅ ናቸው፡፡
ሥጦታውን የተረከቡት የአይአኤም የዋሽንግተን ዲ.ሲ. ቢሮ የውጭ ግንኙነቶች ኃላፊ ማሪያ ማሪኖ ካለፈው መጋቢት ጀምሮ ቀውሱን በማስወገድ ላይ እየሠራ ያለ ድርጅታቸው እስከአሁን 140 ሺህ ኢትዮጵያዊያንን ከሳዑዲ አረቢያ ማውጣቱን አመልክተው በአሁኑ ጊዜ የቅድሚያ ትኩረት እየሰጡ ያሉት ለሴቶችና ለሕፃናት መሆኑን አስረድተዋል፡፡
አይኦኤም ለድጋፍ ከጠየቀው የ15 ሚሊየን ዶላር ድጋፍ እስካሁን ያገኘው 2.5 ሚሊዮን ዶላር ብቻ መሆኑን ሞሪኖ ጠቁመው የአሁኑን የኢትዮጵያዊያኑን ዓይነት ድጋፍ ድርጅታቸው እንደሚያደንቅና ማንኛውምንም እርዳታ እንደሚቀበል ከተረጂዎች ጋርም እየሠራ ያለው በቀጥታ መሆኑን ገልፀዋል፡፡
የሕዝብ ግንኙነት ክፍል የተቋሙ ስትራቴጂያዊ ዓመታዊ የኮሙኒኬሽን ዕቅድ ከመንግስት ኮሙኒኬሽን ስትራቴጂያዊ ዕቅድ ጋር አጣጥሞ ማዘጋጀት ለተቋሙ ሥራ አመራር አቅርቦ ማጽደቅ፣ ለመንግሥት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት ማሳወቅና ተግባራዊ ማድረግ፣
በተቋሙ አስፈላጊውን ሙያዊ ብቃትና ሥነ-ምግባር ያለው የሕዝብ ግብኙነት ባለሙያ እንዲፈጠር፣ እንዲስፋፋና እንዲዳብር የተለያዩ አቅም ግንባታ ሥልጠናዎች እንዲሰጡ ማቀድ፣ በሚመለከተው አካል ሲፈቀደም ተግባር ላይ ያውላል፣
ከመሥሪያ ቤቱ ፖሊሲ፣ ስትራቴጂ፣ ፕሮግራም ዕቅዶችና አፈፃፀሞች ጋር ተያያዥነት ያላቸው መልዕክቶች በመቅረፅ በተቋሙ የሥራ አመራር አቅርቦት በማፅደቅ በተለያዩ የመገናኛ ዘዴዎች ማሰራጨት፣ ግብረመልስ ማሰባሰብ፣
መስሪያ ቤቱን በተመለከቱና ተያያዥነት ባላቸው ጉዳዮች ዙሪያ የሚዲያ ዘገባ ክትትል በማድረግ ትንተና በማዘጋት ለበላይ ኃላፊ በማቅረብ የኮሙኒኬሽን ሥራን ማማከር፣
የመስሪያ ቤቱ መረጃዎች በአግባቡ የሚሰበብቡበትን የሚደራጁበትን ሥርዓት መዘርጋትና ለሚዲያና ለማንኛውም አካል የመረጃ ጥያቄ ተገቢውን ምላሽ መስጠት ወይም አግባብ ካላው የተቋሙ አካላት ምላሸ እንዲሰጥበት ማድረግ፣
በመስሪያ ቤቱ ፖሊሲዎች፣ ደንቦች፣ ስትራቴጂዎችና መመሪያዎች እንዲሁም ለብሔራዊ መግባባት እና ለገጽታ የሚረዱ ልዩ ልዩ ጉዳዮች ላይ ግንዛቤ ማስጨበጥና ግልጸኝነትን ለመፍጠር የውይይት መድረኮች ማዘጋጀትና ማስተባበር፣
በመስሪያ ቤቱ ፖሊሲዎች፣ ደንቦች ስትራቴጂዎችና መመሪያዎች እንዲሁም ለብሔራዊ መግባባት እና ለገጽታ ግንባታ የሚረዱ ልዩ ልዩ ጉዳዮች ላይ ግንዛቤ ለማስጨበጥና ግልጸኝነት ለመፍጠር የውይይት መድረኮች ማዘጋጀትና ማስተባበር፣
የመስሪያ ቤቱ የሥራ ኃላፊችና ሌሎች ከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናት የተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች፣ ጋዜጠኞች የመስሪያ ቤቱን የልማት እንቅስቃሴዎች አፈፃፀሞችና ክንውኖች እንዲጎበኙ ማቀድ ማስተባበርና ማስፈጸም፣
ለብሔራዊ መግባባትና ለገጽታ ግንባታ የሚረዱ ነባርና አዳዲስ ዋና ዋና ክልል አቀፍ፣ ሀገር አቀፍና የዓለም አቀፍ ሁነቶች ላይ እንዲሁም የፈጠራ ሁነቶችን ከመንግስት ኮሙኒኬሽን ጽ/ቤት ጋር በመመካከር ማቀድ ማዘጋጀትና ተግባራዊ ማድረግ፣
ከመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት በሚሰጠው አቅጣጫ መሠረት እንደአስፈላጊነቱ የመስሪያ ቤቱን ፖሊሲዎች፣ ስትራቲጂዎች፣ እቅዶች፣ ፕሮግራሞች እና ፕሮጀክቶችን ለማስተዋወቅ የሚያስችሉ የሬዲዮና የቴሌቭዥን ፕሮግራም ዝግጅቶችን ያቅዳል፣ ያደራጃል ያስፈጽማል፣
በተቋሙ ድረ-ገፅ ላይ የሚጫኑ መረጃዎች ይዘት የመንግስት ፖሊሲ፣ ስትራቴጂና የተቋሙን ተልዕኮ ያገናዘበና ወቅታዊ መሆኑን ያረጋግጣል፤ ከመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት ድረ-ገፅ ጋር በተመጋገበ መልኩ እንዲጫን ያደርጋል፣
የመስያ ቤቱን መረጃዎች በፎቶግራፍ በኦዲዮና ቪዲዮ ቀረጻና ህትመት በሥራ ክፍሉ እና በተባባሪዎች አማካኝነት ማዘጋጀትና ጥቅም ላይ ማዋል፣ ለሀገር ውስጥ ሚዲያዎች በየጊዜው መረጃዎችን አደራጅቶ መስጠትና እንደአስፈላጊነቱ የሥራ ትብብር ማድረግ፣
መስሪያ ቤቱን የሚመለከቱ የማስታወቂያ ሥራዎች በመንግስት በሚመጡ የማስታወቂያዎችና የስፖንሰርሺፕ ፖሊሲዎችንና መመሪያዎችን መሠረት ያደረጉ ለሕዝብ ግልጽ እና ትክክለኛ የሆነ መልዕክት ይዘው መውጣታቸውን እና ሥርጭታቸውንም የማስታወቂያ አዋጅ 759/2004ን መሠረት አድርጎ የተዘጋጀ መሆኑን ማረጋገጥ
በመስሪያ ቤቱ የሕዝብ ግንኙነት ሥራ ላይ ጥናት ማካሄድ፣ አስተያየት ማሰባሰብ መገምገም፣ አሰራሩ የሚሻሻልበትን አቅጣጫ መቀየስ እና ጥናቱ ተግባራዊ የሚሆንበትን ሁኔታ ማመቻቸት፣
በክልሉ እና በተቋም ደረጃ ያልተጠበቀ ክስተቶች/ቀውስ/ ሲፈጠር ወይም ሊከሰቱ የሚችሉ ክስተቶችን ቀውሶችን/ በመገንዘብ ማቀድና ተግባራዊ ማድረግ፣ ሌሎች አካላት ጋር በመመካከር መረጃ ማሰራጨትና የማረጋጋት ተግባር ማከናወን፣ በሶስት ወር የሥራ አፈጻጸም ሪፖርት፣ የስድስት ወር፣ በዘጠኝ ወር እና በዓመት ወቅቱን ጠብቆ ለበላይ አካልና ለመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤት ማቅረብ፣ በተጨማሪም በተደራጀው የፌዴራል የሕዝብ ግንኙነት ፎረም ላይ ሪፖርቱን አቅርቦ በማስገምገም የሚሰጠውን ግብረ መልስ ተግባራዊ ማድረግ፡፡
እርስዎ ቀድሞውኑ እንደሚያውቁት ፣ ባለፉት ጥቂት ዓመታት ውስጥ የአለምአቀፍ ጅምር ባህል እየበለፀገ ነው ፣ እና እርስዎ ከባዶ የግንባታ ንግድ ለመገንባት የሚፈልጉ ከሆነ ይህ በጣም ጥሩ ዜና ነው። በብዙ የአለም ሀገሮች ውስጥ እነዚህ ሀገሮች ለጅምር ጅምር ቁልፍ ማስጀመሪያ የሚያደርጋቸው የማያቋርጥ ጠንካራ እና የተረጋጋ የኢኮኖሚ እድገት እናያለን ፡፡
ምንም እንኳን ፣ በግንባታ ንግድ መጀመር ከመከናወን ይልቅ ለመናገር በጣም ቀላል ነው ፣ እና ይህንን ከግምት ውስጥ በማስገባት ከዚህ በታች ባለው ጽሑፋችን ውስጥ ለእርስዎ ጥቂት አስፈላጊ ምክሮች አሉን ፡፡ ሁላችንም በንግድ ሥራ ውስጥ ስኬት ጽናትን ፣ ዲሲፕሊን እና ጤናማ ብሩህ አመለካከት እንደሚወስድ እናውቃለን ፣ እናም እነዚህን ነገሮች ካገኙ ከጠቃሚ ምክሮቻችን ጋር ተጣምረው - በትክክለኛው መንገድ ላይ ነዎት!
በእርግጥ ማንም ሰው በመስመሩ ላይ ውድቀትን እንደሚተነብይ የሚገምት ማንም ሰው የግንባታ ሥራውን አይጀምርም ፣ ግን ያለ ትክክለኛ ትንታኔ ለመናገር በጣም ከባድ ይሆናል ፡፡ ያንን ከግምት ውስጥ በማስገባት የንግድ ሥራ ለመጀመር እና ከዚያ ለመሄድ ወደሚፈልጉት ዘርፍ በጥልቀት ዘልቀው እንዲገቡ እንመክራለን ፡፡
ሌሎች የንግድ ተቋማት በዚህ መድረክ ውስጥ ምን ያህል እየሰሩ እንደሆነ ይመልከቱ ፣ የደንበኞች ብዛትም ቢኖርም እና በእርግጥ እርስዎ ወደ ጠረጴዛው ሊያቀርቡት ላለው ምርት ወይም አገልግሎት የታቀደ ፍላጎት ካለ ፡፡
ልብ ሊለው የሚገባው ሌላ ነገር የእርስዎ ተፎካካሪዎች እና ማን እንደሆኑ መወሰን ናቸው ፡፡ አንድ ትልቅ የዓሣ ተወዳዳሪ ተወዳዳሪ ካለዎት ዕድለኞች ሊሆኑ ይችላሉ ፡፡
አብዛኛዎቹ የንግድ ድርጅቶች የህዝብ ሃላፊነት መድን እና የሶስተኛ ወገን የግል ጉዳት መድን እንዲያገኙ በሕግ ይጠየቃሉ - ስለዚህ ይህንንም በአእምሮዎ ይያዙ ፡፡
ለማጠናቀቅ የሚፈልጉት ሌላ እርምጃ የንግድ ግብርዎን ማቋቋም ነው - እስካሁን ካላደረጉት። ይህ ወደ መንግስት ደንብ እና ስለ ገቢዎች ሪፖርቶች እና ስለመሳሰሉ ሁሉንም ግልጽ ያደርግልዎታል።
ከዚህ በመነሳት አግባብ ባለው የመንግስት የንግድ መዝጋቢ ላይ ንግድዎን መመዝገብ ከእኛ ሁለተኛው ትልቅ ጠቃሚ ምክር ነው ፡፡ የንግድ ስምዎን መመዝገብዎን ማረጋገጥ እና እንዲሁም ማንም እንደሌለው ማረጋገጥ ይፈልጋሉ!
በመጨረሻም የንግድ ሥራ መድን አስፈላጊ ነው ፡፡ በኢንሹራንስ ውስጥ ኢንቬስት ማድረግ እና እንደ ጠበቆች ድጋፍ ማግኘት የህግ እይታ NZ የኮንትራት ጠበቆች የህዝብ ተጠያቂነት ፣ የሶስተኛ ወገን የጥፋተኝነት ጉዳቶች እና የመሳሰሉት ጉዳዮች ካሉ ሙሉ በሙሉ መሸፈንዎን ያረጋግጣል ፡፡
ግቦችዎን በመፃፍ እና እነዚህን ግቦች በተቻለ መጠን በግልጽ እንዴት እንደሚያሳኩዎት ላይ ይሥሩ ፡፡ ነገሮች ትንሽ አስቸጋሪ በሚሆኑበት ጊዜ ከጊዜ ወደ ጊዜ ወደኋላ የሚመለከቱት ሰነድ ይህ ነው ወይም ደግሞ የት እንደሚዞሩ እርግጠኛ ካልሆኑ ፡፡
ያ በአእምሮዎ ውስጥ የደንበኞች ምርምር እና ግብይት በጅምር ማስጀመሪያ ዝርዝርዎ ላይ በጥብቅ ሊወድቅ ይገባል ፡፡ ደንበኞችዎ እነማን እንደሆኑ ለመረዳት ይፈልጋሉ ፣ በስነ-ህዝብ መረጃዎቻቸው ላይ የተወሰኑ መረጃዎችን ለማግኘት ፣ የት እንደሚደርሱ እና ከእርስዎ ለመግዛት በጣም የሚፈልጉት የትኞቹ የምርት ዓይነቶች ናቸው ፡፡
የመነሻ ብድሮችን ከመሰጠታቸው በፊት አንድ ዓይነት የንግድ ሥራ መድን በአብዛኛው በአበዳሪዎች የሚፈለግ መሆኑን ያስታውሱ ፣ ስለሆነም ሁለተኛውን ጥቆማችንን በአእምሯችን ይያዙ ፡፡ በችግርዎ ሊበደሯቸው የሚችሉ አበዳሪዎቾ ማንኛውንም ነገር ስህተት ቢፈጽም እንደተጠበቁ ማሳየት ይፈልጋሉ - በንግድዎ ላይ ኢንቬስትሜታቸው ትንሽ ደህንነቱ የተጠበቀ ፡፡
እንደገናም የኢንሹራንስም ሆነ የንግድ እቅድዎ የካፒታል ማሳደጊያ እንቅስቃሴዎችዎን በጣም በተቀላጠፈ ሁኔታ እንዲሰሩ ለማድረግ በጣም አስፈላጊ ናቸው ስለሆነም ካፒታልን ከመፈለግዎ በፊት እነዚህ ሁለት ተግባራት መከናወናቸውን ያረጋግጡ ፡፡
ለማብቃት ካፒታልን ለማሳደግ ለኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪ ጅማሬዎች አንድ ቶን መንገዶች መኖራቸውን ልብ ማለት ሁል ጊዜ ጥሩ ነው ፣ እና ከላይ ከተዘረዘሩት ውስጥ አንዱ ለእርስዎ የማይሰራ ከሆነ ፣ በዝርዝሩ ውስጥ መንገድዎን ይቀጥሉ ፡፡ በእሱ ላይ ይቀጥሉ ፣ ይጸኑ እና በአውስትራሊያ ጅምርዎ ውስጥ ወደ ስኬትዎ መንገድ ላይ ይሆናሉ።
“የሰብአዊ ድጋፍ ጥምረት” በኦሮምያ የተፈጠረውን ሁከትና ግርግር ተከትሎ ለተፈናቀሉና አስቸኳይ የምግብ እርዳታ ለሚያስፈልጋቸው ከ10 ሺህ በላይ ሰዎች እርዳታ ማሰባሰብ መጀመሩን አርቲስት ያሬድ ሹመቴ ለአዲስ አድማስ ገለፀ፡፡
እርዳታው እየተሰበሰበ ያለው የአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳን ግድያ ተከትሎ በተፈጠረው ሁከትና ግርግር ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለው በችግር ላይ ለሚገኙ ወገኖች ሲሆን ድጋፍ የማሰባሰቡ ስራ ዛሬ ስድስተኛ ቀኑን መያዙንም የጥምረቱ አስተባባሪ ያሬድ ሹመቴ ጠቁሟል፡፡
እስከ ትላንት በስቲያ ሀሙስ ድረስ ሁለት የመኪና ጭነት የሚያህል ድጋፍ መሰብሰቡን የገለፀው አርቲስቱ፤ በሁከቱ ሰሞን ማህበራዊ ሚዲያው ተዘግቶ በመቆየቱ እየመጣ ያለው ድጋፍ እንደ በፊቱ አይደለም ካለ በኋላ እርዳታው ተጠናክሮ እንዲቀጥል ጥሪ አቅርቧል፡፡ የኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ማህበር ባወጣው መረጃ መሰረትም ከምዕራብ ሐረርጌ 725፣ ከምስራቅ ሐረርጌ 800፣ ከባሌ አጋርፋ 2 ሺህ 360፣ ከምዕራብ አርሲ 805 እና ከጅማ 225 በድምሩ 10 ሺህ 415 ሰዎች አስቸኳይ የምግብ እርዳታ እንደሚያስፈልጋቸው ታውቋል፡፡
ጥምረቱ ለድጋፍ አድራጊዎች ባስተላለፈው ጥሪ፤ የማይበላሹ የምግብ አይነቶች፣ የህፃናት የታሸጉ ወተቶች፣ አልሚ ምግቦች፣ የንፅህና መጠበቂያ ቁሳቁሶች፣ ንፅህናቸው የተጠበቀ ብርድ ልብሶች፣ አንሶላ፣ የአዋቂና የህፃናት አልባሳትንና መሰል ቁሳቁሶችን በመያዝ፣ ወደ ሀገር ፍቅር እንዲመጡ ያስታወቀ ሲሆን፤ የድጋፍ ማሰባሰቡ ሂደት እስከ መጪው ረቡዕ ሐምሌ 29 ድረስ እንደሚቀጥልም አርቲስት ያሬድ ሹመቴ ለአዲስ አድማስ ገልጿል፡፡
በብሪትሽ ኮሎምቢያ የኢትዮጵያ ማህአመራር፤ በጎ ፍቃደኞች በቀላል ዋጋ የማይተመን አስተዋጾ ለማህበረሰባቸው ማበርከት እንደሚችሉ ያምናል። የማህበረሰቡም ስኬት ባጠቃላይ ሲታይ በጎ ፍቃደኞች ጊዜአቸውን መስዋእት አድርገው በሚሰጡት አገልግሎት ላይ የሚያርፍ ነው። በሌላ አነጋገር በጎ ፍቃደኞች ማህበረሰቡን የሚያንቀሳቅሱ ደምና እስትንፋስ ናቸው። እያንዳንዱ ሰው ሊያበረክተው የሚችለው አንድ ልዩ የሆነ ዋጋ ያለው አስተዋጾ አለው።
የኢትዮጵያ ማህበረሰብ በበጎ ፍቃድ ተመዝግባችሁ ህብረተሰባችንን ለመርዳት ጥረት ለማድረግ ወደፊት ለመጣችሁ ሁሉ በቅድሚያ ምስጋናውን ይገልጻል። በምትመርጡት መስክ ለማገልግል ዝግጁ የሆናችሁ የማመልከቻ ፎርሞችን በመሙላት እንድታስገቡ በአክብሮት እንጠይቃለን።
መራሕቲ ኬንያ፣ኢትዮዽያን ደቡብ ሱዳንን ንሰለስቲኤን ሃገራት ዘገልግል ህንፀት ሓድሽ ወደብ ከምኡውን ንኩለን ሃገራት ዘራኽብ ገዚፍ ህንፀት መራኸቢ መሰረት ኣብ ዘንበረ ስነ-ስርዓት ተረኺቦም።እቲ ውጥን፣ደቡብ ሱዳን ኣብ ክንዲ ብመናሓንሕታ ሱዳን ብኬንያ ኣቢላ ነዳዲ ንክትልእኽ ዘኽእላ ምዝርጋሕ ሸምበቆ መተሓላለፊ ነዳዲ‘ውን ዝሓቆፈ‘ዩ።
ኣብ‘ቲ እዋን መደረ ዘስምዑ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ብወገኖም “ካብ‘ዚ ዞባና ሪሒቀን ምስ ዝርከባ ሃገራት ንግዳዊ ርክብ ክህልወና የብሉን ማለት ኣይኮነን።እንተኾነ፣ውጥን ምዕባለና ክንሕንፅፅ ከለና፣ንዞባዊ ርክብ ንግዲ‘ውን ቆላሕታ ክንገብረሉ ይግባእ ማለተይ‘የ” በሉ ኣቶ መለስ።
ኣብ ምብራቅ ኣፍሪቃ ወካላይ ባንኪ ዓለም ዎልፍጋንግ ፈንግለር፣ህንፀት ሓደሽቲ ፅርግያታትን ወደባትን ኣብ ቅኑዕ ኣንፈት ከምዘለው ዝሕብር‘ዩ፣ ትግባረኦም ግና እቲ ዝዓበየ ፈተና ክኸውን‘ዩ ይብል።
© የቅጂ መብት - 2010-2019; ሁሉም መብቶች የተጠበቁ ናቸው. ምርቶች መመሪያ - ተለይተው የቀረቡ ምርቶች - ሆት መለያዎች - Sitemap.xml - AMP ተንቀሳቃሽ
የአገር ቤት ሚዲያዎች በማህበራዊ ገጻቸው ያስተጋቡት ዜና እንደ ዜጋ እጅግ አሳዛኝ መሆኑን ነዋሪነታቸው በአሜሪካ የሆነው አቶ ይገረም ሃይሌ ለዛጎል አስታወቁ።...
የግል መረጃዎን ከሳይታችን ላይ ለመዝጋት ከፈለጉ እና ሀሳብዎን ከቀየሩ ወይም የግል መረጃዎ የእኛን ድንጋጌዎች በመጣስዎ ምክንያት በእኛ በጊዜያዊነት ከታገደ የአጠቃቀም ድንጋጌዎች, የግል መረጃዎን በሳይቱ ላይ በድጋሚ በመግባት እና የመልሶ መክፈቻ ቅጽ በመሙላት መልሰው መክፈት ይችላሉ።
የግል መረጃዎ በቋሚነት ከታገደ እና ይህ የተደረገው በስህተት እንደሆነ ካመኑ በ ከእኛ ጋር ግንኙነት ያድርጉ. እኛን ማግኘት ይችላሉ። መልሶ የማስከፈት ጥያቄዎ ከ24 እስከ 48 ሰአት ጊዜ ውስጥ ይመረመራል።
ZhongShan የመኪና ጎርፍ 108W 216 ዋ ካሬ LED ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመኪና ጎርፍ 108W 216 ዋ ካሬ LED ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመኪና ጎርፍ 108W 216 ዋ ካሬ LED ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
…ምንድን ነው እነሱ ያላቸው ችሎታና ብልሃት እኛ ደግሞ የሌለን ነገር?“ ብሎ አንድ ውሻ እሱ እራሱ የሚያውቃቸውን ጋብዞና ጠርቶ ዛፍ ሥር እነሱንም ሰብስቦ አጠገቡ የቆሙትን የመንደር ውሾች „…አንዲት መልስ ብቻ ከየትም አምጥተው ለጥያቄው እንዲሰጡት“ ያፋጥጣቸዋል።
ከፊሉ ውሻ -እዚያ ከነበሩት ውስጥ- ብዙውን ክፉና ደጉን በአለፉት ቀናትና ረጅሙ አመታት ከእሱ ጋር አብረው የተካፈሉ የዕድሜ አኩዮቹ ናቸው። ሌሎቹ አብሮ አደጎቹ ናቸው። የተቀሩት ልጆቹና የልጅ ልጆቹ ናቸው። ሁሉም ጠባዩን ስለሚያውቁት መልስ ለመስጠት ተጨንቀዋል። ብዥ ብሎበት አይኑን ከጎለጎለና ክራንቻ ጥርሱን አሳይቶ የጀርባው ጠጉር ከተነሳ ማንም አይችለውም። ይቦጫጭቃቸዋል።
ከእነሱም ጋር በዚያን ዕለት ከተገኙት ውስጥ የቆየ መንደራቸውን ጥለው – ስለፈረሰ የተቀላቀሉ ወዶ ገብ አዲስ መጤዎችም አሉበት። ትናንሽ ቡችሎች ራቅ ብለው -የዚህች ዓለም ነገር ወዴት እንደምታመረ ገና ያልገባቸው፣ ጮርቃ ምኑንም የማያውቁት እዚያ አፈሩ ላይ እነሱ ይተረማመሳሉ፣ በሆዳቸውም ይገለባበጣሉ።
ፊታውራሪ ተክለ ሐዋሪያት የመጀመሪያ ድርሰታቸውን በቲያትር መልክ ጽፈውና አዘጋጅተው አዲስ አበባ ላይ በዘመናቸው መድረክ ላይ ያቀረቡት ጨዋታ በዚሁ በፋቡላ በእንስሶች ታሪክ ላይ የተመሰረተ ነው።
ሰልችቶት ይመስላል ወይም ተናዶ ወይም ደግሞ ድክመትና ጥንካሬአቸውን በሁለቱም ወገን መካከል ያለውን ለማወቅ ከአለው ፍላጎትና ጉግት ተነስቶ ሊሆን ይችላል ይህኛው አውራ ውሻ ስብሰባ የጠራበት ዋናው ምክንያት የትኛው እንደሆነ አይታወቅም። ወይስ ውሸትና እውነት ተለይቶና ተበጥሮ እንዲወጣ ፈልጎ ይሆን?
ያ ውሻ የመንደሩን ውሾች ሁሉ ጠርቶ እንደገና ለሦስተኛ ጊዜ „…እስቲ ንገሩኝ …ምንድነው እነሱ ያላቸው ጥንካሬ እኛ ደግሞ የሌለን?“ ማለቱ ከዚህ ሁሉ አመት በሁዋላ -አጥንት ከአዩ ብዙ አመታቸው ነው- የገርማል።
„…እነሱ ያላቸው ትልቅ አብሮ የመኖር ፍልስፍና እና እኛ ደግሞ በእጃችን የሌለን ነገር እስቲ እባካችሁ ፈልጋችሁ መልስ ስጡኝ?“ ብሎ፤ ቢጤዎቹን ሰልችቶት ወደ መጨረሻ ላይ እየተለመማመጠ ይጠይቃል።
በዚያች አንዳዶቹ ትክ ብለው መልስ ለመስጠት በሚያስቡበትና በሚያሳስሉበት ሰዓትና ደቂቃ ከየት እነደመጣች የማይታወቅ አንዲት ጥንቸል ሽው ብላ ታልፋለች። ስታልፍ ከሩቁ ያዩ ሁለት የስብሰባው ተሳታፊዎች ተጠቃቅሰው ብድግ ብለው በዚያ በረጃጅም እግሮቻቸው ወደፊት እየተሳቡና እየተገፋተሩ „…እሱዋማ የእኔ ናት። የለም የአንተ“ እየተባባሉ ማሳደድ ይጀምራሉ። የት እንደገቡ ሳይታወቅ:- ቢጠበቁ እነሱ ሳይመለሱ በዚያው ጭልጥ ብለው ጠፍተው ቀርተዋል። እነሱ ተረስተው:-
ወይይቱ እንደገና በሌላ ጥያቄ ይከፈታል። ያም ገና በደንብ ሳይደመጥ በመካከሉ አንዲት ተንኮለኛ እነሱን ውሾቹን በማነደድ ብቻ ደስታውን የምታገኝ ቅምጥ የሳሎን ድመት ተደብቃ ቀስ ብላ ጠጋ ብላ በጭረዋ የአንዱን ውሻ ጀርባ ገረፍ አድርጋ ፈትለክ ብላ ትሰወራለች።
እሱና አጠገቡ የነበሩት ውሾች ተደፈርን ብለው ብድግ ብለው ዘለው በተራቸው እሱዋን ድራሹዋን ለመጥፈት ሲዘሉ -ሥራዋን በደንብ ታውቃለች- አፈትልካ በመጀመሪያ ዘላ ግንቡ ላይ ከግንቡ ጣራው ላይ ጉብ ብላ „ሚያው“ እያለች እየተንጎራደደች እነሱ የተሰበሰቡበትን ዓላማ ረስተው የተለመደው ጩኸት ውስጥ ይገባሉ። በጩኸት ቅላጼ በእሱዋ ምክንያት ስብሰባው ሊፈርስ ጥቂት ይቀረዋል።
ደፍሮ ከመካከላቸው አንድ ጎልማሳ ውሻ ብድግ ይልና „…እኔ ከእናንተ በዕድሜ ወጣት በመሆኔ እምብዛም ብዙ ነገር አላውቅም። አሳዳጊዎቼ ፈረንጆቹ እኔን እዚህ ሜዳ ላይ ጥለው ወደ አገራቸው ከመመለሳቸውና ከመሄዳቸው በፊት እንደአየሁትና እንደተገነዘብኩት እነሱም በደጉ ዘመን እንዳሳደጉኝ እኔም በደንብ እንደአዳመጥኩት የፈረንጅ ውሾች ትምህርት ቤት ተልከው እዚያ ‚ሁሉን ዓይነት የአብሮ መኖር ሥርዓት‘ እነሱ እንዲማሩ ይደረጋል።… የማናውቀው እንግዳ እንኳን ወደ ቤታችን ሲመጣ -ብዙም ሊሆኑ ይችላሉ – ወጣ ብለን ከጌቶቻችን ጋር ሁነን ሳንጮህና ሳናስፈራራቸው እግራቸ ሥር እየተሽከረከርን በደስታ እንቀበላቸዋለን።
„ከሌላም ከማናቀው ውሻም ጋር እንደዚሁ ገበያ ላይ ወይም ንፋስ ለመቀበል ለሽርሽር ስንወጣ ሜዳ ላይ ከተገናኘን ተጠያይቀን ትንሽ ‚እመቤትሽ የለበሸቺው ቀሚስ ጌታህ የያዘው ከዘራ ወይም ክራቫት ብለን ተቀላልደን‘ መንገዳችንን እንቀጥላለን እንጅ እዚህ እንደማየው አንዱን ሰብሰብን ብለን አሳደን አንቦጫጭቀውም። እናንተ እኔ ይህ ሳጫውታችሁ ‚አውሬነትህን ረሳኸው’ ብላችሁ እንደምትስቁብኝ አውቃለሁ።
„ምግባችንን ከሳህናችን ላይ እንበላለን እንጅ ጌቶች ሲበሉ ሆነ ልጆች ዳቦአቸውን አስቀምጠው ሲጫወቱ ቦጭቀን እናንተ እንደምታደርጉት አንሮጥም። በዚያም ሳቢያ ጥዋት ማታ በድንጋይ አንደበደብም።
አሁን ያቺ ድመት በዚህ ስታልፍ የሆነውን አይቼአለሁ። ከቤት ድመቶችም ጋር አብረን እንውላለን እንጅ አንጣላም። ምንም የሚያጣላን ምክንያት የለም። እሱዋ እራሱዋ አይጥ አይታ ስትፈራና እኔ ጋ መጥታ ስትወሸቅ አብረን እንስቃለን እንጅ እሱዋን አሳደን ጊዜአችንን በዚህ አናጠፋም…በጊዜአችን ሌላ ስንት የሚሰራ ነገር አለ። እኔ ለምሳሌ አስተማሪ ተቀጥሮልኝ ጋዜጣ ጥዋት ጥዋት ለጌታዬ ለማምጣት ትምህርት ወስጄ ነበር። ሌሎቹ ሲማሩም አ…“ እያለ እላይ የተሰነዘሩትን ጥያቄዎች ለመመለስ ሙከራ በሚያደርግበት ደቂቃ አንዱ ዕድሜው ጠና ያለ ውሻ ተነስቶ „…ምን ይደረግ አንተ ‚ችሎ ማደር‘፣ አንተ እኮ ነህ በዚህ ውርጋጥ ዛሬ የምታሰድበን። እንተ እንደዚህ እኛ እንደዚያ እያለ …ይህ ትላንት የመጣ ጥጋበኛ ውሻ እኛን እየሰደበን ነው። የልብህን እየተናገርክ የስድብ ናዳ አወረድክብን …። እግዚሔር ይስጥህ። ጥፋተኛው አንተ ሳትሆን አንተ ስብሰባውን የጠራኸው አቶ ‚ችሎ ማደር ነህ!“ ብሎ ጋባዡንም ተናጋሪውንም በወቀሳ ያዋክባል።
ሌላው ተነስቶ „…አወቂ ሲጫወት ልጆች እየተነሱ ጣልቃ እንዳይገቡ ቁጥጥር ይደረግ „ ብሎ ማሳሰቢያውን ለቤቱ ያቀርባል። እሱም ማሰሪያ ሳያገኝ እንደገና አንድ ያልታሰበ ነገር ስብሰባውን እንዳለ ገልብጦ በሰከንድ ውስጥ በጭንቅላቱ ያቆመዋል።
አንድ ተንኮለኛ ዘበኛ- እነሱ ሲቦጫጨ ቁ ቁጭ ብሎ ማየቱን ይወዳል- የውሾቹን ስም አንድ በአንድ „ አንተ …ውስኪ…ቦቢ ዘብ ይደሩ የት ነህ?…እነነብሮ እነ ግሥላ እነ ፑሺኪን እነ ሉሉ የትናችሁ…ተመልከቱ…“እያለ እየተጣራ እንደተለመደው እነሱ ሲቦጫጨቁ ቁጭ ብሎ እግሩን ዘርግቶ ለመሳቅ አንድ አጥንት እያሽከረከረ ያ ተንኮለኛ ዘበኛ መሓላቸው ይጥላል።
ግልጽ ነው። ያችን አጥንት ለብቻው ቀምቶ ለመብላት ወንዱም ሴቱም ብድግ ብለው ተያያዙ። በቅጽበት በትንሽ ደቂቃ ጊዜ ውስጥ ያ በሰላም የተጠራው ስብሰባ ወደ ጦር ሜዳ ተቀየረ። ሁሉም አፈር ለበሱ። እንደፈለገው ተቦጫጨቁለት።
ሁለተኛው አጥንት በሌላ ዘበኛ ተወርውሮ እፎይ ሳይሉ መሓላቸው ወደቀ። እንደገና የይገባኛል/አይገባህም ግብግቡ በመካከላቸው ተከፈተ። አጥንቱዋም አፈር ትለብሳለች። በጥቂት ደቂቃ ከፊሉ ውሻ ቆስሎ በዚያች ትንሽ ጊዜ ውስጥ ያነክሳል። ሌላው ቁስሉን መላስ ጀምሮአል። አፍንጫው የደማ አለ… ቆዳው የተቀደደ። ጭንቅላቱንና ጆሮውን የሚነቀንቅ አለ። ቁና ቁናቸውን ይተነፍሳሉ።
ያ ፈረንጆች ቤት „ለጥቂት ጊዜያት በልጅነቴ አሳልፌ ነበር“ ያለው ውሻ ቡችሎቹን ሰብስቦ „ ከዚህ የውሻ መብት ከማይከበርበት አገር ጠፍቶ ሌላ አገር መብታችን የሚከበርበት ቦታ ሄዶ መኖር ያስፈልጋል እያለ…“ ሰበካውን ጀመረ።
„… ታውቃላችሁ በአውሮፓ ለእንስሶች መብትና ክብር የሚሟገቱ ሰዎች አሉ፣ እነሱ ጋ በረሃውንም ባህሩንም አቋርጠን ተሻግረን እንሄዳለን።… ከዚያም ሰላም እናገኛለን። …ልንገራችሁ ውሻውን የሚደበድብ ቀርቶ የሚገላምጥ ሰው እንኳን እንደሰማሁት ይቀጣል… ይህን በጆሮዬ ነጮቹ ሲናገሩ ሰምቼአለሁ“ እያለ ይዞአቸው ከዚያ ከማያምር ግርግር በወሬው እየሳበ ዞር አለ።
አይዲኦሎጅ በአንድ በኩል ያሰባስባል በሌላ በኩል ያከፋፍላል። በአንድ በኩል ብቻዬን አሸንፌ ልውጣ ብሎ ሌሎቹን ከፊቱ የቆሞትን ደፍጥጦ ይሄዳል። በሌላ በኩል የሚያንገራግሩትን ያታልላል። ይሸነግላል። ያባብላል። የሌለ ያልነበረ የውሸት ታሪክ ፕሮፓጋንዳውን ለቆ አእምሮም ይሰልባል። ለመስለብም ይጥራል።
ይኸው ርዕዮተ ዓለም እንደገና በደንብ ከአልያዙት አሳብዶ ጎልጉለው ቆፍረው ያመጡትንም ሰዎች ሳይቀር ይዞ አያይዞ እነሱንም ገደል ይከታል። ቢቀር ቢቀር እነሱን አጠፋችሁ ብሎ እሥር ቤት ያስወረውራል።
ትልቁንም ትንሹንም አመሰቃቅሎ አንዱን በአንዱ ላይ አስነስቶ ያጨራርሳል። ምንም የማያውቀውንም እሳት ውስጥ ከቶ ያስጨርሳል። የዞረበት አይዲኦሎጂ ደግሞ አንድን ሰው እላይ ሰቅሎ መላ ሕብረተሰቡን ወደ የግል ሐብት ወደ እሥር ቤትም እንዳለ ይቀይራል።
ሱማሌና…ሩዋንዳ ብሩንዲና ኬንያ፣ ሱዳናና ደቡብ ሱዳን፣ ደቡብ ሱዳንና የመን፣ ኮንጎ እና መካከለኛው አፍሪካ፣ ግብጽ ሊቢያ ማሊና ሞዛምቢክ፣ ናይጄሪያ ኡጋንዳ ኢትዮጵያና ኤርትራ …ኢራክ፣ ሶሪያ ሊባኖስ አፍጋኒስታን … እነዚህ ሁሉ አገሮች የሚተረማመሱት እርስ በራሳቸው የሚፋጁት በሌላ ነገር ሳይሆን ከውስጥ ሆነ ከውጭ በተወረወረላቸው በማያስማማ አደገኛ አይዶሎጂ ነው።
ያንን ያዝን ብለው በሚያምኑት ርዕዮተ ዓለምም በእሱ ሳቢያ በተቆሰቆሰው እሳት አንዱ ተነስቶ በሌላው ላይ ጦር አውጆል። ያኛው በዚህኛው ይህኛው በዚያኛው ላይ ተነስቶአል። ሁሉም በአንዱ ላይ። አንዱ ብቻውን በሌላው ላይ! በመጨረሻውም ተናንቀዋል። አሸናፊ ደግሞ በመካከላቸው የለም። አይኖርም። የዛሬው ድል አድራጊ ነገ በተራው በሌላው ድል የሚመታ ነው።
„…የማን ቤት ፈርሶ የማን ቤት ሊበጅ የአውሬ መፈንጫ ይሆናል እንጂ…“ ይህ በኢትዮጵያ የተለመደ አነጋገር ሌላም ቦታ በጎረቤት አገሮችም አለ። ሱማሌዎች እርስ በራሳቸው የሚገዳደሉት፣ ኬንያ የተራረደው፣ ሴንትራል አፍሪካ… ዛሬ ጎረቤቱን ቤንዚን አርከፍክፎ የሚገድለው በዚሁ በተጫረው የጥላቻ አይዲኦሎጂ ነው። አፍሪካን ያሳበደው ይኸው ትምህርት ነው።
በእርግጥ አይዶኦሎጂ የጠላትና የወዳጅ እንደ ጎራአቸው መሰባሰቢያ አዳራሽና መገናኛ ቤት ነው። እንደ መጠለያ ድንኳንና ጎጆም ያገለግላቸዋል። ለአንዳዶቹማ እንደ „ቤተሰብም“ ነው። እንደ ዔሊ ቀፎ ጠንካራ ምሽግ በቀላሉ የማይሰበር ዛጎል ይመስላቸዋል። እንደ ጃንጥላም ሁኖ ከሚርከፈከፈው ዝናብና በትንሹ ከሚፈነጥቀው የጸሓይ ጮራ ለጊዜው ይከላከላል።
ከአልተጠነቀቁ አዲዮሎጂ አእምሮን ሰልቦ „ባሪያ“ አድርጎ የሕልም ዓለም ውስጥ ከቶ አፍዝዞ ጦር ሜዳ ድረስ ይነዳል። አውሎ ንፋስ ሲመጣ ኃይለኛ ማዕበል ሲነሳ ደግሞ በቀላሉ ተኖ በመጣው ፍጥነት ተመልሶ ይጠፋል። ያ ሲሆን ደግሞ በኤርትራና በጠቅላላው ምሥራቅ አፍሪካ እንደምናየው ሰው ሁሉ ግራ ተጋብቶ ለካስ ያ ሁሉ ድካም ለዚህ ነው ብሎ ለስደት ይዳረጋል። ወይም ጆሮውን ዘግቶ ጀርባውን አዙሮ ይተኛል።
ለምንደው ጀርመኖች የዛሬ ዘጠና አምስት ገደማ ንጉሡን አባረው የቫይመሩን ሪፓብሊክ አውጀው „…እኔ ልግዛ እኔ ልምራ“ በሚባለው የፓለቲካ ድርጅቶች ንትርክ ውስጥ ገብተው ያ እፎይ ብሎ ለመኖር የሚፈልገውን ሕዝብ በአንዴ በነገር አሳክረው በቀላሉ ሊያወናብዱት የቻሉት?
ለምንድነው አብዛኛው የጀርመን የፖለቲካ ድርጅት በዚሁ በቫይመር ሪፓብሊክ ዘመን የራሱን ተደባዳቢና ተዋጊ ጦር ልዩ መለዮ የወታደር ልብስ የማዕከላዊ ኮሚቴ የስለላ ድርጅት የቅስቀሳና ፕሮፓጋንዳ ክፍል ፈጥሮና መሥርቶ መንገድ ላይ እርስ በእራሱ መፋለጥ የጀመረው?
በሌላ አነጋገር ለምንድን ነው የኮሚኒስቶቹ ሥርዓት ብቻዬን ልግዛ ብሎ አጥር አጥሮ በጠበንጃ አፈ ሙዝ ሲገዛ ከርሞ በሁዋላ ሳይታሰብ በሰላማዊ የሕዝብ አመጽ ሊወድቅ የቻለው? እንዴትስ ወደቁ ?
ለምንድን ነው ምዕራብ ጀርመን በሸንጎ ምርጫ ከፖለቲከኞቹ ለመገላገል ይህኛውን ሰላማዊ መንገድ እንደ መፍትሔ የመረጠው? የተለያዩ የፖለቲከ ድርጅት መሪዎችና አባሎቻቸው በነጻ-የፓርላማ ምርጫ ውድድር ውስጥ ገብተው ለመሳተፍ ለምን ተስማሙ?
የጀርመን ኢኮኖሚንስ (የምዕራቡ) እንዴትና በምን ብልሃት ነው ከወደቀበትና አመድ ከለበሰበት ከሁለተኛ ዓለም ጦርነት በሁዋላ ( ኢትዮጵያ የዛሬን አያድርገውና ስንዴና የብርድ ልብስ እንዲሁም ቡና ለጀርመን፣ ለእንግሊዚ ለጃፓን በጊዜው ዕርዳታ ሰጥታለች) አሥራ ሁለት አመት በአልሞላ አጭር ጊዜ ውስጥ በልዩ ተአምር ከመቀመቅ ተነስቶ በአንዴ -በስድሳው አመተ ምህረት – ዓለምን ሊያስገርም የቻለው?… እረ ብልሃቱ፣ የእነሱ ብልሃታቸው ምንድነው? ምን ነበር?
በመጨረሻው እንደገና በምን ብልሃትና ዘዴ ነው? በየትኛው መንገድ ነው? የጀርመኑ የፖለቲካና የኢኮነሚ ሥርዓት አሁን ሌሎቹ አገሮችና መንግሥታት በኢኮኖሚና በፊናንስ ቀውስ ውስጥ ገብተው ሲማቅቁ እነሱ በአውሮፓ/በዓለምም ውስጥ ጠንካራ ሁነው ሊወጡ የቻሉት?
መንገዳቸውን የቀየሱት ድርቅ በአለ የአምባገነን አይዲዎሎጂ አይደለም። በእሱ ሳይሆን በቫሊውስ- በእሴት ላይ በአተኮረና በእሱም ላይ በተመሰረተ አመለካከትና አሠራር ነው።
አንደኛው እሴት -ይህንንም ሕገ-መንግሥታቸው ላይ ገና -ሀ- ብለው ሲጀምሩ ጥሩ አድርገው አስቀምጠውታል- የሰው ልጆች በአጠቃላይ ከሕይወት ልምምዳቸውና ተመክሮአቸው ከሁሉም በላይ ከአምላካቸው በተፈጥሮ በእሱ አምሳል በመፈጠራቸው ያገኙት ትምህርት ነው- „የማንም ሰው ሰበአዊ መብቱና ክብሩ በማንም አይረገጥም አይደፈርም „የሚለው አንቀጻቸው ነው።
እርግጥ በዚህች አጭር ጽሑፍ ከድንጋይ ዳቦ ዘመን ተነስተን ወደ 1948ቱ የተባበሩት መንግሥታት ዓለም አቀፍ መግለጫ ድረስ አሁን መጥተን ሁሉን ነገር ገበታው ላይ ዘርግተን ማሳየት አንችልም። በአጠቃላይ የሰው ልጆች ከጠብ ይልቅ ፍቅርን እንደሚመርጡ ማንኛችንም በደንብ እናውቃለን።
በጦርነት ፋንታ ሰላምን ከመበታተን አንድነትን፣ ከሥራዓተ አልባነት ይልቅ መልካም አስተዳደርን፣ ከቀማኛነት መልካም ሥነ ምግባርን ከተንኮል መረዳዳትን ከበደል ፍርድን….እነዚህን ሁሉ የሰው ልጆች እንደሚያስቀድሙና እንደሚመርጡ ይህን ስለምናውቅ ስለምንረዳ መድገሙ አስፈላጊ አይደለም።
በእነሱ ዕምነት „በዝባዡ ክፍል-አደሃሪ“ የሚሉት መደብ ስለ አለ „ይህን ሁሉ መዓት በሰው ልጆች ላይ ያመጣውና ያወረደው እሱ ወይም እነሱ ስለሆኑ „እነሱን ደምስሰን የላብ አደሩን አምባገነን ሥርዓት ከዘረጋን ይህች ዓለም በአንዴ ወደ ገነት ትቀየራለች“ ባይ ናቸው።
ሓይማኖተኛውና የሃይማኖት አስተማሪው ከዚህ ለየት ያለ አመለካከት አለው። „ሰይጣንና መጥፎ መናፍስት በዓለም ላይ ስለተበተኑ እነሱ ናቸው የችግሮቻችን ሁሉ መነሻ „ ብለው ያስተምራሉ።
ለአክራሪ ፋናቲከሮች ደግሞ ሌላው ሕዝብ ተቀብሎ የሚከተለው ከእነሱ የተለየ „ እምነትና ሃይማኖት ያለው ሰው ለዓለም ሁሉ ችግር ተጠያቂ እሱ“ ነው ባይ ናቸው። እንደዚህ ዓይነቱ አደገኛ አመለካከትዘንድሮአፍሪካ ገብቶአል።
የሰው ልጆች ባህሪና አካሄዳቸውን እናውቃለን የሚሉት እነሱ እንደሚሉት ከሆነ (ይህ የታሪክና የፍልስፍና የሳይኮሎጂና የሕግ ሰዎች ምራቃቸውን የዋጡትን ፖለቲከኞች ያካትታል…) ተቆጣጣሪና ተቆጪ ከልካይ ኃይልና ተቋሞች ሕግና ሥርዓት ከሌሉ ነገ „…አንተም እኔም እሱዋም እሱም ማንም አረመኔ“ ከመሆን አትመለሱም ይላሉ።
ለጀርመን ችግር ለዚያ ሁሉ ጣጣ መንጣጣ መነሻ ዋና ተጠያቂዎቹ ለአገሪቱ መከፋፈል ሆነ ወደ ጦር ሜዳ ለመጓዝማርክስ በአንድ በኩል ሒትለር በሌላ በኩል እነሱ ናቸው ብለናል። ወደዚያው እንመለስ።
አንደኛው የጀርመን ግዛት – በኮሚኒስቶቹ ይመራ የነበረው የምሥራቁ በርሊን ከ„እሴት“ ይልቅ -እዚህ ላይ ትሩፋት እና ትውፊትን መጨመር ያስፈልጋል- በእነሱ ፋንታ የዚያ አካባቢ መሪዎች ያተኮሩትና ዕድሜአቸውን የገፉት አደባባይ ተወጥቶ ቢጮህ ምንም ነገር በማያመጣው የአይዲኦሎጂ መፍክርና እነሱን የሚቃወሙትንና የሚተቹትን ጭንቅላቶች- ሓሳባቸውን ወስዶ እንደማስተካከልና እንደመታረም – እነሱን አሳዶ በመያዝና በማሰር ላይ ነው። አይረሳም ምን የሚያካክሉ- ዕብድ የሚያክሉ የማርክስና የኤንግልስ የሌኒንና የስታሊን የብርጄኔቭና የሆኔከር ፎቶግራፎች አሥር ሰው አንዱን ፎቶ እንደ ሞኝ አውራ ጎዳናው ላይ „እንደ ታቦት „ተሸክመው እየዘመሩ (ወደው ሳይሆን ) ሲጓዙ።
… መንገድ ጠርገዋል። ድልድይ ዘርግተዋል። ሓውልትና ሓዲዲ ሆቴልና ምግብ ቤት የመኪና ፋብሪካ ሳይቀር ተክለው ሊሞዚን ተሽከርካሪ መኪናዎችና ካሚዮኖችም ሰርተው አውጥተዋል። ጥያቄው ግን ምን ምን ዓይነቱን ሠሩ፣ ምን ግሩም መ ኪና ሰሩ የሚለው ነው?
የቤትና የመንገድ የድልድይና የሓዲዲ አሰራራቸውን ምሥራቅ ጀርመን ምናልባት ከአፍሪካውይኖቹ ሊበልጥ ይችላል- የምዕራቡን ግን በምንም ዓይነት ተወዳድሮ አይደርስበትም።
„የቦኑ ሪፓብሊክ“ የወሰደውና የተጓዘበት መንገድ እላይ እንዳየነው ደረቅ አይዶሎጂ ሳይሆን -ትሩፋቱንም ለጊዜው እንተው- በቫሊዩ/በእሴት ላይ በተመሰረተ መፍትሔ ነው።
በምሥራቅ ጀርመን ጋዜጣዎች እየታተሙ ይወጡ ነበር። ግን ምን ዓይነት ጋዜጣ ነበር? ስንት ጋዜጣዎች?…. የተለያዩ አስተሳሰቦችና አመለካከቶችን ይኸው ጋዜጣቸው ያስተናግድ ነበር ወይ? ሰዎች እንዲከራከሩበት ይጋብዝ ነበር?
እንደ ምዕራብ ጀርመን የኮሚስቶቹም ሥርዓት እንደ አቂሚት አልፎ አልፎ ምርጫ አካሂደው በ95% ከመቶ እነሱ እራሳቸው አሸንፈው ሸንጎአቸው ውስጥ የህዝብ እንደራሴዎችን ያስቀምጡ ነበር። ለመሆኑ እነዚህ ሰዎች መናገርና መጠየቅ ይፈቀድላቸዋል?
እነሱም:- „…አንድነት ነጻነትና ፍትህ-ማለት የሕግ በላይነት“ የሚባሉትን ሦስት መሰረታዊ የሆኑ ነገሮችን ሳንቲሞቻቸው ላይ አሥፍረው በጀመሩት ሥራቸው -ሌሎቹን ነገሮች ለታሪክ ጸሓፊዎችና ለጠበብቶች ለቀው- ሳይታክቱ ቀጥለውበታል።
ቀጠል አድርጎ ይኸው ሕገ-መንግሥታቸው „…ማንም ሰው የፈለገውን ሓሳቡን በጽሑፍ ይሁን በቃል በወረቀት ይሁን በፊልም መልክ አቅርቦ መበተን ማሰራጨት ይችላል። …ሣንሱር የሚባል ነገር የለም። „ ብሎ አዲሱን ዘመን ያበስራል።
እነዚህ እሴቶች እነዚህ ቫሊዩዎች ናቸው የአገርንና የሕዝብ አንድነትን የሕግ በላይነትን ከሁሉም በላይ የግለሰብ ነጻነትን አረጋግጦ ጀርመንን ዛሬ የደረሰችበት የሥልጣኔን ዕድገትና ደረጃ ላይ ያደረሳት።
የጀርመን ሕገ-መንግሥት የተመሰረተበት እሴት ሰብሰብ አድርገን ስናየነው „…በግለ ሰብ ሙሉ ነጻነት ላይ „የቆመ ነው። እዚያም ውስጥ „ በሕግ ፊት ሁሉም እኩል “ እንደሆነ ያነሳል። „የሕዝብ ውሳኔና ዲሞክራሲም“ በአገሪቱ እንዳለ ያረጋግጣል።
…ሃይማኖትና የፖለቲካ አመለካከት የግል እንደሆነ፣ በዚያውም በንግድ ላይ መሰማራትና በኢኮኖሚ ዘርፍ ውስጥ ገብቶ መንቀስቃስ፣ በአካባቢና በአገር ጉዳይ ላይ አስተያየት መስጠት…ተዘዋዎሮ ሐሳብ በጋራ ጉዳይ ላይ ከሌሎቹ ጋር መለዋወጥና መነጋገር፣ መረዳዳትና መከባበር… ሕገ መንግሥቱ እነዚህን ሁሉ እሴቶች ያረጋግጣል።
የተመረጠው መንግሥትም አስተዳደርም ኃላፊነትና ግዳጅ እንዳለበትም ያነሳል።…. ሕጉን ለማክበር የሕዝብን ደህንነት ለመጠበቅ አገሪቱን ከአስከፊና አደገኛ ነገሮች ለመጠበቅ፣ ትምህርትንና ዕውቀትን ለማስፋፋት ሰላምን ለማውረድ ተፈጥሮን ለመጠበቅና ለመንከባከብ…ባህልናና ትውፈትን /ትራዲሽን ቋንቋንና ቅርሳቅርሶችን ለማዳበር ለመጠበቅ እንደዚሁ መንግሥትም ሕዝብም ኃላፊነት እንደአለባቸው ይገልጻል።
ከዚሁ ጋር ማንም ሰው የሸንጎ አባልም ይሁን ወይም ሚኒስትር የሕሊና ነጻነት እንዳለውና ይህን ነጻነቱን ተጠቅሞ መደገፍ መቃወም እንደሚችል የሕጉ እሴት ያረጋግጥለታል።