Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በጣም የሚያናድደኝ ነገር ደሞ ቀን በቀን፣ በየሰአቱና በየደቂቃው አዳዲስ ስራዎች ይመጣልህል፡፡ እሱ የሚሰጥህን ስራ በሚፈልገዉ ፍጥነትና ጥራት ማስረከብ እራስ ምታትህ ይሆንብሀል፡፡ የሚገርመው ደግሞ የሰጠህን ስራ ቢሞት አይረሳም፡፡ በ text፣ በስልክ፣ በemail ሲያጨናንቅህ ሳትተኛ ታድራለህ፡፡ እሱ የፈለገው ማንኛውም ባለሞያ ካለ ወንበሩ ድረስ ሄዶ ስራ ይስጠዋል፡፡ አስታውሳለው ከሱ ስር በሀላፊነት ደረጃ የነበርን እኔ እና መሰል ጓደኞቼ ይሄንን በሀሪውን እስክንለምደው ድረስ ተቸግረን ነበር፡፡ አረ እንደውም ለምን አንዲ ታደርጋለህ???……..ሰራተኞቹ እኮ አንተን ቀጥታ ማግኘት ከጀመሩ ለኛ አይታዘዙም ብለነው ነበር፡፡ የሱ መልስ ግን ሰዎችን እራሴ ወርጄ ማየት ስችል ነው ማን ምን አቅም እንዳለው ማየት የምችለው፤ እናንተንም (እኛ ከሱ ስር ያለነውን የስራ ሀላፊዎች ማለቱ ነው) ያወኳችሁ በዚህ መንገድ ነው ፤ ይሄ ቤሮክራሲያችሁን (bureaucracy) ተዉ ብሎ ኩምሽሽ አድርጎናል፡፡ ከሱ ጋር መስራትህ ትረጉሙ የሚገባህ ግን ከሱ አጠገብ የራክ ቀን ነው፡፡ ያኔ አንተ ማልት በብዙ እርቀት ከሌሎች የተሻልክ ሆነህ ትገኛለህ፡፡ ምክንያቱም የምትሰስትው ግዜ የለህም ፣ ያለስራ መቀመጥ ሀጥያት ይመስልሀል ፡፡ እንዴት መስራትም ሆነ ማሰራት እንዳለብህ ታውቃለህ፡፡ በከፍተኛ የስራ ጫና ውስጥ ማለፍ ትችላለህ፡፡ ለነገ የምትለው ስራ የለህም፡፡ በቃ አንተ የህዝብ አገልጋይ ነህ አለቀ፡፡
እንደው በጋጣሚ ከሱ ጋር ስትሄድ ወይም አንድ ቦታ ተቀምጠህ ፊታችሁ የተቸገረ ሰው ከመጣ አለቀልህ፡፡ የሱም ያንተም ኪስ ባዶ መሆኑ ነው፡፡ እሱ ኪሱን ገልበጦ ያወጣና አንተም አዋጣ/አምጣ ትባላለህ፡፡ ታዲያ በየትኛው ልብህ ነው የምትሰስተው?????…..አንተም ኪስህን ትገለበጣለህ፡፡ በጣም የሚገርመውን ነገር ልንገራችሁ ሲም ካርድ አውጥቶ ስለኩን የሰጠበት ግዜ አለ ብላችሁ ምን ትላላችሁ; (ነገሩ እንዲ ነው፡- ባለፀጋ በሚባሉ ሰዎች መሀል ባጋጣሚ የአንድ ሰው ስልክ ይጠፋል ፡፡ ስልክ የጠፋባቸውም ሰዎች በቦታው ያለች አንድ ምሰኪን አስተናጋጅ ይይዙና አንቺ ነሽ የወሰድሺው ውለጂ ይሏታል፡፡ በቦታው ካሉ ብዙ ሰዎች ውስጥ እሷ ብቻ ተመርጣ ትፈተሻለች፤ ትበረበራለች፡፡ ስልኩ ከየት ይመጣ! በዚህን ግዜ ጉዳዩን ይከታተል የነበረው አብይ ብድግ ብሎ የራሱን ስልኩ አውጥቶ ሌባ ለተባለችው እንስት ስጥት……..ድራማ ይመስላል አይደል; ….እንግዲ እኔ የማውቀው አብይ ይሄ ነው፡፡
ለካልሺየም እጥረት በመርፌ መልክ የሚታዘዘው ካልሺየም ግሉኮኔት፣ ለልብ ህመም የሚታዘዘው ፕሮፕራኖሎል ከገበያ ከጠፉ ሰነባብተዋል፡፡ የደም መርጋትን ለማስወገድ በመርፌ የሚታዘዘው ሄፓሪንና...
ልዩ ኃይልና ሚሊሻ በትግራይ ክልል በተካሄደው ሕግና ሥርዓትን ለማስከበር ባደረጉት ድንቅ ተጋድሎ ልባዊ ኩራት እንደተሰማቸው በሰሜን አሜሪካ ቴክሳስ የአማሪሎ ከተማ ነዋሪዎች ገለጹ፡፡… – EthioExplorer.com
ልዩ ኃይልና ሚሊሻ በትግራይ ክልል በተካሄደው ሕግና ሥርዓትን ለማስከበር ባደረጉት ድንቅ ተጋድሎ ልባዊ ኩራት እንደተሰማቸው በሰሜን አሜሪካ ቴክሳስ የአማሪሎ ከተማ ነዋሪዎች ገለጹ፡፡…
ልዩ ኃይልና ሚሊሻ በትግራይ ክልል በተካሄደው ሕግና ሥርዓትን ለማስከበር ባደረጉት ድንቅ ተጋድሎ ልባዊ ኩራት እንደተሰማቸው በሰሜን አሜሪካ ቴክሳስ የአማሪሎ ከተማ ነዋሪዎች ገለጹ፡፡ አሻራ ሚዲያ ጥር፡-14/05/13/ዓ.ም ባህር ዳር የአማራ ልዩ ኃይልና ሚሊሻ በትግራይ ክልል በተካሄደው ሕግና ሥርዓትን ለማስከበር ባደረጉት ድንቅ ተጋድሎ በሰሜን አሜሪካ ቴክሳስ አማሪሎ ከተማ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ለአማራ ልዩ ኃይልና ሚሊሻ የገንዘብ ድጋፍ አድርገዋል፡፡ በሰሜን አሜሪካ ቴክሳስ የአማሪሎ ከተማ ነዋሪዎች በትግራይ ክልል በተካሄደው ሕግና ሥርዓት የማስከበር ርምጃ የአማራ ልዩ ኃይልና ሚሊሻ ባደረጉት ድንቅ ተጋድሎ ልባዊ ኩራት እንደተሰማቸውም ገልፀዋል፡፡ ከሦስት አስርት ዓመታት በላይ የአማራ ማንነት ጥያቄ በማንሳታቸው ምክንያት ብቻ በአምባገነኑ ትህነግ አፈና፣ ስደት፣ እስራትና ግድያ ሲፈፀምባቸው የኖሩ የወልቃይት ጠገዴና የራያ አማራዎች ከነበረው ጭቆና እንዲላቀቁ ልዩ ኃይሉና ሚሊሻው የማይተካ አስተዋፅኦ አበርክቷል ብለዋል፡፡ የአማራ ልዩ ኃይልና ሚሊሻ በተግባር ላስመሰከሩት የሀገር አለኝታነት 205 ሽህ 975 ብር ድጋፍ አድርገዋል፡፡ በቀጣይም ድጋፋቸውን አጠናክረው እንደሚቀጥሉ መግለፃቸውን በሰሜን አሜሪካ ቴክሳስ ሀገረግዛት የአማሪሎ ከተማ ነዋሪዎች ለአብመድ በላኩት መልዕክት አስታውቀዋል፡፡ ዘጋቢ፡-ጥላሁን ታምሩ
አዲስ አበባ ፣ ጥር 9 ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) በዳያስፖራው ተሳትፎ ከደረጃ በታች የሆኑ ትምህርት ቤቶችን ደረጃ ማሻሻል የሚያስችል ፕሮጀክት ሊተገበር መሆኑን የኢትዮጵያ ዳያስፖራ ኤጀንሲ አስታወቀ።
በአውደጥናቱ ከደረጃ በታች ሆነው ትምህርት እየተሰጠባቸው ያሉ የዳስ ትምህርት ቤቶችን የሚያሻሽል ፕሮጀክት በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ ለመቅረፅ ከመግባባት ላይ ተደርሷል።
የኤጀንሲው ምክትል ዋና ዳይሬክተር ዶክተር መሀመድ እንድሪስ እንዳሉት ÷ዳያስፖራው በተያዘው በጀት ዓመት የመጀመሪያ አጋማሽ ከ67 ሚሊዮን ብር በላይ የሚያወጡ የበጎ አድራጎት ስራዎችን አከናውኗል።
ዳያስፖራው እገዛ ከሚያደርግባቸው ዘርፎች ውስጥ የትምህርት ልማት አንዱ መሆኑን ገልፀው÷ ዘርፉን ለማገዝ የታሰቡት ፕሮጀክቶች ውጤታማ እንዲሆኑ ከባለድርሻ ተቋማት ጋር በቅንጅት እንደሚሰራ ተናግረዋል።
የድሬዳዋ ዳያስፖራ ማስተባበሪያ ፅህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አክሊለ ታጠቅ÷ ዳያስፖራው በድሬዳዋ ከተማና አካባቢው በተለያዩ የኢንቨስትመንትና የበጎአድራጎት ተግባራት እየተሳተፈ መሆኑን ተናግረዋል።
Previous Postከደመናዉ በላይ መብረር ! ———– ሸንቁጥ አየለ ———— ኢትዮጵያን ፈልቅቀህ ከጠላት እጅ ስትረከብ ብቻ የአማራን ህዝብ ማዳን ትችላለህ። ስለዚህ የትግሉ ከፍታ የሚ…
Next Post“አሁንም በጽናት ወደፊት እስከ ትግላችን መዳረሻ ፍትህ ነጻነትና እኩልነት ድረስ እንጓዛለን።” ራያ ጢነኛ_የአማራ ወጣቶች ማህበር በራያ ቆቦ አማራ ሚዲያ ማዕከል/አሚማ… ጥር 9 ቀን…
በደቡብ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልላዊ መንግሥት የቁጫ ሕዝቦች ያነሱትን በቋንቋና በባህል እንዲሁም የራዝ ገዝ አስተዳድር ጥያቄ ተከትሎ ሰዎች እየታሰሩ መሆኑን፤ አንድ በዋስ ከእስር የተፈቱ ግለሰብ ለአሜሪካ ድምጽ ሬድዮ ገለጹ።
እንዴት አንድ ሃገር ከሁለት አስርት አመታት በኋላም ተመሳሳይ ዘር ላይ ያነጣጠረን ጥቃት ልታስተናግድ ቻለች? ይህን ጥያቄ የማቀርበው በዘር ላይ የተመሰረተውን ፖለቲካ አትንኩብን እያሉ ለሚጮኹ እና የትላንቱን የቡራዩን ጭፍጨፋ ከዘር ጋር እንዳልተያያዘ አድርጎ ለመሸፋፈን የሚደረገው ሙከራ አግባብ አለመሆኑን ለማሳወቅም ነው። መወገዝ የሚገባው ነገር በቅጡ ሳይጋነን እና ሳይቀባባ መወገዝ አለበት። መሬት ላይ ሕዝብ እያለቀ በሶሻል ሚዲያ ስለሚነገረው … Continue reading “የዘር ፖለቲካ ከበደኖ እስከ ቡራዩ!” በያሬድ ሃይለማሪያም →
በህይወት ዘመኔ ደጋግሜ እየጠየቅሁና የማገኛቸውን መልሶች ግን በምንም ተዓምር ለማስታወስ ያቃቱኝ ሁለት ነገሮች አሉ። የኔ የደም ዓይነት ከአራቱ የትኛው እንደሆነ ዕድሜ ልኬን እንዳዲስ ልጆቼን እየጠየቅሁ ነው የምኖረው። ሁለተኛው ሁሌም የማይገባኝ ነገር ደግሞ ታናሽ ወንድሜ ዕድሜ ልኩን ያለመታከት የሚያስረዳኝ አንድ በኦሮሞ ባህል “ሆቦ” እና “ጮራ” ስለሚባሉ የትውልድ ተዋረድ ሥርዓት ነው። ነገሩ በጣም ቀላል ነው፣ አባት “ሆቦ” … Continue reading “ስለ ሕወሃት የማይገቡኝ ነገሮች!” ባይሳ ዋቅ-ወያ →
አንዳንድ ሰዎች በአክራሪ ብሔርተኝነትና በዘረኝነት መካከል፣ እንዲሁም በብሔር ልዩነት እና በዘር ልዩነት ላይ የተመሰረተ ፖለቲካዊ ስርዓት የተለያዩ ናቸው ሲሉ ይገርሙኛል። ነገር ግን፣ የብሔርተኝነትና ዘረኝነት ፅንሰ-ሃሳብ ፍፁም ተመሳሳይ ናቸው። የዓለም ታሪክን ስንመለከትም ብሔርተኝነትና ዘረኝነት በጭራሽ ተለያይተው አያውቁም። በዚህ ፅሁፍ የሁለቱን የብሔርተኝትና ዘርኝነት ፅንሰ-ሃሳብን ከታሪክ ጋር አቀናጅተን በዝርዝር እንመለከታለን። በቅድሚያ “ዘረኛ” የሚለው ቃል “በዘር ምክንያት ለአንዱ የሚያደላ፣ … Continue reading ዘረኝነትን ሲያቆላምጧት “ብሔርተኝነት” አሏት! →
በእርግጥ አፓርታይድ ጨቋኝ ስርዓት ነው። አንደ ማንኛውም ጨቋኝ ስርዓት የብዙሃንን መብትና ነፃነት አያከብርም። አፓርታይድ ግን የብዙሃንን መብትና ነፃነት አለማክበሩ እንዳለ ሆኖ የአንድን ማህብረሰብ የበላይነትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የተዘረጋ ስርዓት ነው። በከፍል ስምንት እንደተገለፀው፣ “እኩልነት” (equality) የሰው ልጆች ተፈጥሯዊ ባህሪ ሲሆን “ፍርሃት” (fear) ደግሞ የጨቋኞች መርህና መመሪያ ነው። የአፓርታይድ ስርዓት ግን ከፍርሃት በተጨማሪ ሌላ አንድ መርህና መመሪያ … Continue reading አፓርታይድ ክፍል-9፡- ጨቋኝ ስርዓት እየገደለ ያስፈራራል! አፓርታይድ ግን እያዋረደ ይገድላል!! →
በእርግጥ የአንድ ሀገር ሕዝብ በብዙ ነገር ይለያያል። ለምሳሌ፣ በዘር፥ በብሔር፥ በጎሣ፥ በቋንቋ፥ በሃይማኖት፥ ባህል፥ ልማድ፥…ወዘተ። ስለዚህ፣ በተለያዩ ማህብረሰቦች መካከል ልዩነት መኖሩ እርግጥ ነው። በአንድ በኩል “በአንድነት” ስም እነዚህን ልዩነቶች በመጨፍለቅ ለማስተዳደር መሞከር ጨቋኝነት ነው። በሌላ በኩል “በብዙሃንነት” ስም በልዩነት መከፋፈል ደግሞ ሌላ የጭቆና ዘዴ ነው። ስለዚህ፣ ለፖለቲካዊ አስተዳደር ያለው ብቸኛ አማራጭ በልዩነት ውስጥ አንድነትን መፍጠር … Continue reading አፓርታይድ ክፍል-8፡ የእኩልነት እና የፍርሃት ትግል →
አንድ መንግስታዊ ስርዓት አራት የለውጥ ደረጃዎች አሉት። እነሱም፡- ህልውና (Survival)፣ እድገት (Growth)፣ ልማት (development) እና ብልፅግና (Evolution) ናቸው። የትኛውም መንግስት ቢሆን ለውጥና መሻሻል ከማምጣት በፊት በቅድሚያ የስርዓቱን ሕልውና ማረጋገጥ ይኖርበታል። ይህ መንግስታዊ ስርዓቱ ከተዘረጋ በኋላ ባሉት የመጀመሪያ አስር አመታት ውስጥ የሚከናወን ይሆናል። በኢትዮጲያ ከደርግ ውድቀት በኋላ እ.አ.አ. ከ1991 – 2001 (1983 – 1993 ዓ.ም) ባሉት … Continue reading አፓርታይድ: ክፍል-7፡- ፖለቲካ ሲያረጅ አመፅ ይወልዳል! →
ማሳሰቢያ፡- (በዚህ ፅሁፍ “የትግራይ ህዝብ” በሚል የሚቀርበው ሃሳብ በዋናነት “የትግራይ ተወላጅ የሆኑ የትግል መሪዎችንና ልሂቃንን የፖለቲካ አመለካከት፥ ዓላማና ስልት የሚያመለክት እንጂ የብዙሃኑን የትግራይ ሕዝብ ሃሳብና አመለካከት አይወክልም!) 1: የአፓርታይድ ስርዓት አመሰራረት “የዘር/ብሔር አፓርታይድ” በሚል ርዕስ ባቀረብናቸው አምስት ተከታታይ ፅሁፎች፣ የትግል መሪዎችና ልሂቃን ትግሉም ለማስጀመር በማህብረሰቡ ውስጥ ያሰረፁትን የብሔርተኝነት ስሜት እና በጦርነት ወቅት የተፈጠረውን የጠላትነት ስሜት … Continue reading በኢትዮጲያ “የብሔር-አፓርታይድ” እና በደ.አፍሪካ “የዘር-አፓርታይድ” ንፅፅር (ክፍል-6) →
የዘር/ብሔር አፓርታይድ ተከታታይ ፅሁፍ የመጀመሪያ ክፍል ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ የትጥቅ ትግል የሚጀመርበት መሰረታዊ ምክንያት ለማህብረሰቡ የመብትና ነፃነት ጥያቄ ተገቢ ምላሽ ሳይሰጥ ሲቀር ነው። ከተለያዩ የሕብረተሰብ ክፍሎች ለሚነሱ የእኩልነት፥ ነፃነትና የተጠቃሚነት ጥያቄዎችን በኃይል ለማዳፈን መሞከር፤ በመጀመሪያ ወደ አመፅና ኹከት፣ በመቀጠል ወደ ግጭትና የትጥቅ ትግል እንደሚያመራ ተመልክተናል። በዚህ ሂደት ውስጥ ፖለቲካ ልሂቃን የማህብረሰቡን ብሶትና ተቃውሞ በብሔርተኝነት ስሜት በማቀጣጠልና … Continue reading የዘር/ብሔር አፓርታይድ – ክፍል 3፡- ብሔርተኝነት ሳይወጣ እኩልነት አይገባም! →
ZhongShan ኤ ዲ ኒ ኒን ቱቦ 240 ቪ ኤ ኤል ኤል ኒረን ቱቦ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong ኤ ዲ ኒ ኒን ቱቦ 240 ቪ ኤ ኤል ኤል ኒረን ቱቦ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ ኤ ዲ ኒ ኒን ቱቦ 240 ቪ ኤ ኤል ኤል ኒረን ቱቦ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ZhongShan የመሪነት ብርሃን 18w ገጽ የውሃ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመሪነት ብርሃን 18w ገጽ የውሃ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመሪነት ብርሃን 18w ገጽ የውሃ ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
3 |Hebreus 1:3| እርሱም የክብሩ መንጸባረቅና የባሕርዩ ምሳሌ ሆኖ፥ ሁሉን በስልጣኑ ቃል እየደገፈ፥ ኃጢአታችንን በራሱ ካነጻ በኋላ በሰማያት በግርማው ቀኝ ተቀመጠ፤
ረዥም ጊዜ የኢኮኖሚ ዕድገት ስትራቴጂ የሆነው የግብር መሪ የኢንዱስትሪ ዕድገት ለኢኮኖሚ ለውጥ መዋቅር ወሳኝ መሳሪያ ነው፡፡ ስትራቴጂው ኤክስፓርት መሪ የውጭ ሴክተር ለኤክስፓርት የሚሆን ምርት ለማቅረብ ግብርና ላይ ትኩረቱን ያደረገ ውስጣዊ ስራን፣ ለሀገር ውስጥ የሚውል የግብርና፣ የኢንዱስትሪ ጥሬ ዕቃ አቅርቦትና ለሀገር ውስጥ ምርት የሚሆን የገበያ ማስፋፋትን ያጠቃልላል፡፡
አንዳንድ እውነት ተረት ይመስላል፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ነጋዴ - አጐበር አከፋፋይ ነበሩ፡፡ ወቅቱ፤ ወባ በአገራችን ብዙውን አካባቢ ያጠቃበት፣ ኮሌራ ስሙን ለውጦ አተት (አጣዳፊ ተቅማጥና ትውከት) የሚል የብዕር ስም ያገኘበት ጊዜ ነበር፡፡ (ዘመን አይለውጠው ነገር የለምና ሁሉን ተቀብሎ ተመስጌን ማለት ደግ ነው!)
አጐበር አከፋፋዩ ነጋዴ፣ ሶስት መንግሥታዊ ያልሆነ ድርጅት (NGO/ አንዳንዶች “Nothing Goes On” ይሉታል ሲተረጉሙት) ሠራተኞች ጭነው ወደ ዋናው የሥራ ቦታቸው (እናት-ክፍላቸው) እየሄዱ ነው፡፡ መንግሥታዊ ያልሆነው ድርጅት ተጠሪ ከመኪናው ጋቢና ተቀምጠዋል፡፡
“መግዛቱን ይገዛል - ግን ደግሞ አጐበሩን ከወሰደ በኋላ፤ ግማሹ የዝናብ ልብስ ያደርገዋል፡፡ ግማሹ የእህል መቋጠሪያ ያደርገዋል፡፡ ከፊሉ ደግሞ አንገት ልብስ ያደርገዋል፡፡ ስለዚህ እናንተ የማስተማር ኃላፊነት አለባችሁ!” ይህንንና ሌላ ሥራውን የሚመለከቱ ጉዳዮች እያወጉ ሲጓዙ፤ በድንገት አንድ ወይፈን መንገዱ ውስጥ ገባ፡፡ ነጋዴው መኪናውን አቁመው ወይፈኑን ለማዳን አልቻሉም፡፡ ገጩት፡፡ ወደቀ፡፡ እሳቸው መኪናውን ከተገጨው ወይፈን አቅጣጫ ቀየስ አድርገው መንገዳቸውን ቀጠሉ፡፡ መንግሥታዊ ያልሆነው ድርጅት ተጠሪ ተደናገጡ፡፡ ወይፈኑ አሳዘናቸው፡፡ ወይፈኑን “ነገ አሳድጌ አርስበታለሁ” ብሎ በመከራ ተስፋውን ያቆየው ገበሬ ታሰባቸው፡፡ ስለዚህ፤
“ምነው? ወዴት ነው የሚሄዱት? አንድ እንስሳ ገጭተናልኮ’፤ ዝም ብለን መሄድ አንችለም፡፡ የወይፈኑን ባለቤት አግኝተን ማነጋገርና ይቅርታ መጠየቅ፣ ካሣም እፈልጋለሁ ካለ መክፈል አለብን!” አሉ፡፡
ሌላው ካልሞተለት አይነሳም! ልብ ካልሰጡት ልብ አይገዛም! ይሄ ዕውነት ሊሆን ይችላል፡፡ (ይሄ ግን ወይፈኑን እየገጩ አይደለም) በተጀመረ መንገድ ለመሄድ ግን አንደኛ ነው! መፍሰስ ከጀመረ ወንዝ ጋር መፍሰስ ይወዳል! በዚያ መንገድ ከሄደ በኋላ ደግሞ ሹሙኝ… ሸልሙኝ ካሱኝ… “ማን አለ እንደ እኔ ላገሩ የሞተ” ለማለት ቀዳሚ ነው! ይሄም ባልከፋ፤ … ግን ችግሩ ፈጦ እሚመጣው “ካሣው የዕድሜ ልክ ይሁንልኝ” ሲል ነው፡፡ “ሁሌ ተጠቃሚ ልሁን” ሲል ነው፡፡ ዛሬም የሚከተለውን ዕውነት መድገም ተገቢ ስለሆነ ደግመን እንበለው፡- He mistakes longevity for eternity (‘ረዥም ዕድሜን ከዘለዓለማዊነት ያምታታል’ እንደማለት ነው)
ዛሬ በርካታ የውጪ አገር ኢትዮጵያውያን ወደ ኢትዮጵያ እየመጡ ነው፡፡ እየተመሙ ነው፡፡ እንግዳ ተቀባዩ የኢትዮጵያ ህዝብም አስፋልት ሙሉ እየጐረፈ እየተቀበላቸው፤ እያስተናገዳቸውም ነው፡፡ ይሄ የፍቅር፣ የመተሳሰብ፣ የናፍቆት፣ የስስት ፍሬ ነው፡፡ ያም ሆኖ እዚህ ጋ ሁለት መሠረታዊ ጉዳዮችን ወይም ጥያቄዎችን ማንሳት ተገቢ ይሆናል፡፡
1ኛ) የሞቀ አቀባበል ማድረጉ (ለስንቱ አቀባበል ማድረግ እንደሚቻል፣ ባንረዳም) ለሞቀ ጥያቄው መልስ የሚሰጡ ተቆርቋሪዎች አገኘሁ የሚል ተስፋ ሰንቆ መሆኑን አለመዘንጋት ነው፡፡ ስለዚህም “እጃችሁ ከምን?” ብሎ የልቡን እንደሚጠይቅ አለመርሳት ነው!
2ኛ) ሰው ሆኖ ሲያወድሱት ደስና ሞቅ የማይለው የለምና፣ ደስታው ወደ አረፋዊ መነፋፋት (Infatuation)፣ አልፎ ተርፎም ወደ ተዓብዮ እና እኔ ብቻ ነኝ ቁልፉ (Ego-Centerism) እንዳይለወጥ ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ ወሳኝ ነው፡፡
አዲስ ዘመን ዋዜማ ላይ ነን! አገራችን፤ አዲስ ሰው፣ አዲስ ባለ ራዕይ፣ አዲስ ተጓዥ ትሻለች፡፡ ጥያቄዎቿን እንመልስላት! ከድህነቷ እንታደጋት! ብንታደል የጥንቱ የተማሪዎች እንቅስቃሴ መንፈስ ቢፈጠር፣ ከዚያም ቢረቅና ቢራቀቅ መልካም ነው! ሁላችንም አገሬ! አገሬ! የምንልበት፣ ተቀራርቦና ተሳስቦ በአንድነት የመጓዝ ትግል ሊፈጠር የግድ ይላል፡፡ አይቀሬ መሆኑን እናውቃለን፡፡ ሆኖም ጊዜውን አሳጥሮ በኅብር (in harmony) መራመድ እጅግ አስፈላጊ ነው!
ሁሉም ነገር መስዋዕትነት ይጠይቃል፡፡ ሰው ጠያቂ ይፈልጋል፡፡ ሀቀኛ ተሟጋች ይፈልጋል፡፡ “የሀገሬ ዋና ዋና ችግሮች የቶቹ ናቸው?” ብሎ የሚጠይቅ ልባም ልጅ ይፈልጋል፡፡ ያ ማለት ግን መስዋዕትነቱ ሌላ ጥፋት በመፈፀም የሚመጣ መሆን የለበትም፡፡ ህዝብን የመናቅና የትም አይደርስም ከሚል ንቀትም የሚመነጭ መሆን የለበትም፡፡ “እኔ አውቅለታለሁ” ማለት የተዓብዮ ሁለ ተዓብዮ (The Peak of arrogance) ይሆናል። ከላይ የተረክናቸው ሹፌር፤ “የእዚህ አገር ሰው ካልገጩለት አርዶ አይበላም” ማለት ይሄን ሁሉ ያካተታል፡፡
የቀድሞውን የሶማሌ ክልል ፕሬዚዳንት አብዲ መሐመድ ኡመርን ጨምሮ አራት የክልሉ ከፍተኛ ባለሥልጣናት በግድያና በተለያዩ ወንጀሎች ተጠርጥረው መያዛቸውን ፖሊስ ለፍርድ ቤት አመለከተ፡፡
የቀድሞውን የሶማሌ ክልል ፕሬዚዳንት አብዲ መሐመድ ኡመርን ጨምሮ አራት የክልሉ ከፍተኛ ባለሥልጣናት በግድያና በተለያዩ ወንጀሎች ተጠርጥረው መያዛቸውን ፖሊስ ለፍርድ ቤት አመለከተ፡፡ ተጠርጣሪዎቹ በበኩላቸው በደል እንደተፈፀመባቸውና የዋስ መብታቸው ተከብሮ እንዲፈቱ ጠይቀዋል፡፡
የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) ከፍተኛ የአመራር አባል አቶ በቀለ ገርባን ጨምሮ 22 በሽብር የተጠረጠሩ ተከሳሾች ዛሬ ለሁለተኛ ጊዜ በፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት 19ኛ ወንጀል ችሎት ቀረቡ።
እነ አቶ በቀለ በማረሚያ ቤት ስድብ ማስፈራራትና ሌሎችም ከፍተኛ ተጽኖዎች እንደተፈጸመባቸው ለፍርድ ቤቱ አቤቱታ አቅርበዋል። የማረሚያ ቤቱ ተወካይ አቤቱታውን አስተባብለዋል። ተከሳሾቹ በቀረበባቸው ክስ ላይ ያላቸውን አስተያየት እንዲሰጡ ለሌላ ጊዜ ተቀጥረዋል።
የኢትዮጵያው ፌዴራል ዐቃቤ ህግ፣ 33 ሰዎችን በአገር ውስጥ የኦሮሞ ነፃነት ግንባርን (የኦነግን) ድርጅታዊ ህዋስበመመሥረት፣ በመምራትና አባላት በመሆን የሽብር ወንጀል ፈጽመዋል ሲል፣ በፌዴራል ከፍተኛው ፍርድ ቤት19ኛ ወንጀል ችሎት ክስ መሠረተባቸው። ፍርድ ቤቱም፣ ተከሳሾቹ መልስ እንዲሰጡ በማለት ተለዋጭ ቀጠሮሰጥቶ ተነስቷል። መለስካቸው አምሃ ተጨማሪ ዝርዘር ልኳል።
ክብሪ ንጎይታ ይኹን። ጎይታ ይባርኽኪ ሰናይት ሓብተይ። ኹሉ ካብአኡ፡ ኩሉ ብኣኡ፡ ኩሉ ድማ ንዑኡ ይኹን። ጽቡቕቲ ድርሰት፡ ተነቓቕሕ። በርትዒ፡ ጎይታ ድማ ሓሓድሽ ግጥምን ምግላጽን ይሃብኪ። ንበረኸት ኩኒ። ኩሉኹም ተንብብዋ ድማ ተባረኹ።
ብዙሕ ግዜ ንገራት ካብ ቁጽጽርና ወጻእ ክኸዱ ከለዉ ኩሉ ኸኣ ኣንጻር እቲ ንሕና ዝተጸበናዮ ክጸንዓና ከሎ። ዝተጸበናዮም ሰባት ክጠልሙና ከለዉ ተስፋ ዝገበርናሉ ኩሉ ክወድቕ ከሎ ዝስማዓና ናይ በይንነት ስሚዒት ኣዚዩ ዓብን ገዚፍን እዩ ኣብዚ ግዚእ እዚ ኣብ ቡዙሓት እናተቐመጥካ በይንኻ ዝስማዓካ እዋናት እዩ። ጸገምን ሽግርን ነብይንኻ ከምዝኾነ ስለ ዝስማዓካ ካልእ ብዛዕባኻ ዝግደስ እካ ኣይመስለካን እዩ። ነገር ኩሉ ንዓኻ ከቢድ እዩ።
መቸም ቡዙሕ ግዜ መልሲ ፈሊጡ ዝሓተካ ሓታተይ ብድሕሪ ሕትኡ ገለ ግብረ መልሲ ከም ዘለዎ ፉሉጥ እዩ። ሰበ ብሓፈሻ ንናይ ሕትኡ መልሲ ከምዝደሊ ካብ ኩላትና ዝስወር ኣይኮነን። ኩሉትና ንሕና ክንምልሶ ዘይንኽእል ካባና ብዝበለጸን ብዘዓበየን ነገር መልሲ እንጽበየሎም ሕቶታት ማእለያ ዘይብሎም ቡዙሓት እዮም። ሰብ ከኣ
ሓደ ግዜ ካብ ሓደ ሰባኺ ዝሰማዕክዎ ምሳሌ ንዓይ ኣዝዩ መሃሪ ዀይኑ ስለዝረኸብክዎ ከካፍለኩም፡- ሓደ ግዜ ኣብ ሓደ ከባቢ ሓደ ግርጉር ኣንበሳ ነበረ። ኣብ መገዲ ኣርበዓ ናይቲ ከባቢ ኸኣ ወሳኒ ዝኾነ ቦታ ሒዙ ብእኡ ንዚሓልፍ ዘበለ የዘንግዕን ግዳዩ ይገብሮን ነበረ። ድሕሪ ገለ እዋን የሱስ በቲ ኸባቢ ሓላፍ መገዲ
ትርጉም እያሱ ዝብል ስም እግዚኣብሄር መድሓኒ ማለት እዩ። እያሱ ወለድኡ ካብ ነገድ ኤፍሬም፡ ሓደ ካብ ደቂ ዮሴፍ እዩ። እያሱ ሓደ ካብቶም ካብ ምድሪ ግብጺ ዝወጹ እስራኤላዊ መንእሰይ ኮይኑ፡ ኣገልጋሊ ናይ ሙሴ ድማ ነበረ። ድሕሪ ሞት ሙሴ ከኣ መራሒ ህዝቢ እስራኤል ክኽውን ብእግዚኣብሄር ተሓርየ። ደቂ እስራኤል
ምፍልላይ፣ ሓድሕዳዊ ዘይምስናይ፣ ክብረት ርእስኻ ምድላይ፣ ንሓጥያት ምምኽናይ ኣብ እታ ኣካል ክርስቶስ ክርኣዩ ዘይግብኦም ባእታታ ይኹኑ እምበር ግና እንሆ ጐሊሖም ብድምቀት ይረኣዩ ኣለዉ። እዚ ከምዚ ዓይነት ሕማም ዝተራእያ ሓንቲ ማሕበር ኔራ እያ።ኣብ መጽሓፍ ቁድስና ብፍላይ ከኣ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ብርክት
ኣብ ህይወትናዘድልዩና ነገራት ኣዝዚዮም እኳ ቡዙሓት እንተኾኑ ሓንሳብ ሓንሳብ ግና ካብ ድሌታትና ዝበለጸንህጹጹን ነገር እንደልዮ ኣሎ። ነቲ ዘድልየናኣዚዩ ኣገዳሲ ነገር ንምርካብ ከኣ ዘይተኣደነጻዕርን ተወፋይነትን ካብ ምግባር ዓዲ ኣይንውዕልንኢና። እስከ ሓደ ኣብነት ክህበኩም ንበል ኣዴኻወይ ኣቦኻ ወይ እውን ካብ
እዚ ሕልና እዚ ብክርስቶስ የሱስ ኣሚንና ምስተጠመቕና ዝውሃበና እዩ(1ጴጥ 3:21) ። ቃል ኣምላኽ ኣነጺሩ ከምዝብሎ ከምቲ ቅድሚ ዳግም ምውላድና ብበደልናን ብኣበሳናን ምውታት ዝነበርና: ከምኡውን ሕልናና ቅድሚ ብጥምቀት ንክርስቶስ ኣብ ሞቱን ኣብ ትንሳኤኡን ምሕባሩ ምዉት ግብሪ እዩ ዘፍሪ ነይሩ(እብ 9:14) ።እዚ
ኣገዳሲ ቃለ መጠይቕ፥ ክቡር ሃገረ ፕረዝደንት ኤርትራ ኢስያስ ኣፎርቂ መልእኽቲ ብዛዕባ በዓል ናጽነትን ኮሮናን ዒድ ኣልፈጥርን ዓለማዊ ጉዳያትን። Agedasi Qale
መጀመርያ ነቶም ኣብ ትሕቲ ጭርሖ፣ እምቢ ንምልኪ ኢሎም ስዊደን መሓውር ናይ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ስለዝኾነት ንመጀመርያ ኡደቶም ናብ ስዊደን ገጾም ክገብሩ ዝወሰኑ ክፍሊ ባህሊ መንእሰያትና ዮሃና ክብሎም ኣፍቅዱለይ። ቀጺለ ድማ ነዚ ሃገራዊ ጽንብል ክውን ዝገበሩ መኣዲ ዘተ ኤርትራውያን ከተማ ስቶክሆልም ነዛ ታሪኻዊት መዓልቲ ብሓባር ከነብዕል ብዝገበሩልና ድልውነትን ተቀባልነትን ብስመይን ብሰም ኩሉኹም ከመስግኖም እፈቱ። ብሕልፊ ድማ ንክልተ ብጾት ናብዚ ናይ ሓባር መኣዲ ንክንበጽሕ ዘቀራረቡና ክልተ ኣሕዋት ዶር ሃብተሚካኤልን ዶር ተስፋይን ምስጋናይ የቅርብ፣ ኣሰዒበ ድማ ንብጾት ኣባላት ጽላል/SESADU በቲ ዘርኣይዎ ልባውን ሓላፍነታውን ነዚ ጽንብል ብሓባር ክነኽብሮ ኢሎም ብምውሳኖም ፍሉይ ምስጋና ብሽምኩም ከቅርበሎም እፈቱ፡
ልክዕ ኢዩ ፣ ሎሚ መዓልቲ እነኽብሮ ጽንብል ንዕላማታት ሕዝብና ንምዕዋት መዳርግቲ ኣልቦ ቅያን ጅግንነትን ዝፈጸሙ ምእንቲ ነጻነትን፤ ፍትሕን፤ ግዝኣተ ሕግን፤ ሰብኣዊ መሰልን ክቡር ሂወቶም ዝኸፈሉ፤ ኣርዑት ባዕዳዊ መግዛእቲ ብምስባር፤ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሃገሩ ብቅሳነትን፤ ራህዋን ከይተሰከፈ ዝነብረላ ሃገር ህያው ንምግባር በጃ ዝሓለፉ ሕዝብና ንዝከረሉን ንመሃረሉን፣ ብሓደ ሸነኽ ፣ ብካልእ ድማ ስቅያት ሕዝብና ኣብ ሃገርናን ስደት ዝረኽቦ ዘሎ ዘሕዝን ኩነታትና ንምጽንንናዕን ንምድባስን ብሓንሳብ እንጽንብሎ መዓልቲ ኢዩ። ኩልና ከምንዝክሮ ዓሚ ብ2014 ብምኽንያት መበል 23 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ኣርባዕተ ጳጳሳት ካቶሊካዊት በተክርስትያን ኤርትራ ስፊሕ ሓዋርያዊ መልእኽቲ ጠንቂ ስደት ኣብ ኤርትራ ብዝብል ኣምሪሮም ኣተንቢሆምና ነሮም ኢዮም፣ ሓደ ሕዝቢ ኣብ ሃገሩ ማዓር እንተድኣ ሃልይዎ ማዓር ክደሊ ናብ ካልኦት ሃገራት ኣይሰደድን ዝብል መልእኽቶም ክሳብ ሕጂ ሰማዒ ኣዝኒ ኣይረኸበን እንሆ ድማ ኤርትራውያን መቃብሮም ማእከላይ ባሕሪ ኮይኑ፣ግዳይ ነጋዶ ሰብን በቶም ኣብዚ ግዜዚ ብስም ኢስልምና ዝተላዕሉ-ብጥሩፍ ፖሊቲካዊ ሓይሊ ዝፍለጡ ከም እንስሳ ይሕረዱ ኣለዉ። እዚ ምሸት እዚ ነዚ ዝጠፍእ ዘሎ ሕዝብና ከመይ ገርና ነድሕኖ ኢዩ ዝብል ሕቶ ነፍሰወከፍና ክንምልሽሉ ዝሓትት ኣገዳሲ ምሸት ኢዩ፡፤
ሎሚ እውን መበል 24 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ከነብዕል ከሎና፤ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ንሕዝቢ ኤርትራ እቲ ኩሉ እከይ ተግባራቱ ውሒዱዎ ኣባይቲ ዜጋታት ብቡልዶዘር ኣብ ምፍራስ ተዋፊሩ ይርከብ ኣሎ ሕዝቢ ድማ ኣብ ጥራሕ ጐልጐል ተሳጢሑ ኣብ ዘብሎ ጠፊእዎ ፣ እቲ ክሃድም ዝኸኣለ ድማ ንስደት እናምረሔ ኤርትራ ሃገርና ኣብ ደንደስ ናይ ምህላውን ዘምህላውን ኢያ ዘላ፣ ኤርትራ ሕዝባ እናጸነተ፣ መረታን ምንጭታትን ድማ ነቶም ተቃውምቲ ናይ ጐራባብቲ ሃገራት መደበር ታዕሊምን ኣገልግሎት ኮይኑ ሎሚ ሕዝብና ኣብ ትሕቲ ዝሓሰመ ጭቆና ኣብ ዝለወሉ ኩነታት፣ገባቲ ስርዓት ውልቀ-መላኺ እቲ ኣብ የመን ተላዒሉ ዘሎ ኩናት ሓድሕድ ሰለዘፍርሖ ፍሉያት ሉኡኻት እናሰደደ ኣነ ምስ ሑስዪን ዝምድና ዝብሃል የብለይን እናበለ ይጠርዕ ኣሎ፣ ኣነ ምስ ኣልሸባብ ሶምሊያ ርክብ የብለይን እገዳ ኣልዕሉለይ፣ ኣነ ኣንጻር ሑቲ ምስተን ምሕዝነት ሃገራት ኣዕራብ ክሳብ ወተሃደራት ክሰድድ ኢየ ኢሉ ድሮ እኮ ብማዕከናት ዓለም ወተሃደራት ካብ ኤርትራ ይሃርሙና ኣለዉ ዝብል ካብ ሰንዓ ይስማዕ ኣሎ። ብኡ ኣቢሉ ድማ ካብ ተነጽሎ ናይ ኣህጉራዊ ሕብረተሰብ ነጻ ክወጽእን ገለ ገንዘብ ዝረኽበሉ መገድታት ኣብ ምድላይ በቶም ኣገልገልቱ ኣምባሳዶራት ገሩ ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ።ከምኡ እውን ነቶም ካብኡ ዝሃደሙ ካድራትን ሓለፍትን ናብ ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ከይጽንበሩ ኪኢላታት ካድራት ኣብ ውሽጢ ደንበ ተቃውሞ ኣዋፊሩ ኣሎ፡፤
ኣብዚ ግዜዚ ምልካዊ ስርዓት ወልዕ-ፓይሮማንያክ ንሕዝቢ ኤርትራ ምንዳድ ከይኣኽሎ ንምሉእ ዞባና ከባእስ ላዕልን ታሕትን ይብል ኣሎ ዕምሪ ስልጣኑ ንምንዋሕ ድማ ከምቲ ንሕዝቢ ኤርትራ ወትሩ ዓመት መጽኤ ብናይ ሓሶት መብጻዓታት ዘታልሎ ከምኡ ድማ ንአህጉራዊ ማሕበረሰብ ንምትላል፣ ንወተሃደራዊ ዕስክርና 18 ወርሒ ክኽውን ኢዩ፣ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ደሞክራስያዊ ስርዓት ክንተክል ኢና፣ ካብ ኤርትራ ዋሕዚ ስደተኛታት ጠጠው ከነብሎ ገንዘብ ሃቡና፣ እናበለ በቶም ዕሉላት ሉኡኻቱ ገሩ ብሓይሊ ይንቐሳቐስ አሎ፡፤
ነዚ ኩሉ እከይ ተግባራቱ ድማ ልዑላውነት ኤርትራ ብዝብል ሽፋን ገሩ ንደገፍቱ ዝኾኑ ኤርትራውያን ርድኡንን ሓግዙንን እናበለ ብሰላማዊ ሰልፍታትን ጉዕዞ ቢሽክለታን ኣብ ዝግዕረሉ ዘሎ ከንቶ ፈተነ ኢና ንርከብ ዘሎና።
ኢ- ሰብአዊ እኩይ ተግባራት ስርዓት ህግደፍ፤ ሕብረተሰብ ዓለም ክጉህየሉን፣ ክዛረበሉን ክሎ፣ እቲ ዘጉሂ ንሕና እቶም ንድሕነት ሕዝብና ንቓለስ ነዚ ናይ ምትላልን ምጥላምን ዝኾነ ናይ ሓሶት ፕሮፓጋንዳ ዘይምፍሻልና ኢዩ፣ በዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ነዚ ናይ ሓሶት ጉያ ብናይ ሓቒ ጉያ ነቲ አብ ልዕሊ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ግፍዕታት በዚ ስርዓትዚ ንምፍሻል ቓልስና ከነበራትዕ እምበር ግዜና ኣብ ዘይኣፍራዩ ምንጽጻግን ምትፍናንን ክኸውን ኣይነበሮን፣እዚ መዓልቲዚ መዓልቲ ካብዚ ምትህልላኽ ወጺኢና፣ ንድሕነት ሕዝብና ክንሓብር ዝጽውዕ እምበር ናይ ሳዕሳዒት ጽንብል ኣይኮነን።
ሎሚ ነዚ መዓልቲ እዚ ኣብ እንዝክረሉ ኣጋጣሚ ብዛዕባ ኩነታት ሃገርናን ሕዝብናን ምሕሳብን ምስትንታንን ጥራሕ ዘይኮነ ብተግባር ንኩሉ ካልኣዊ ሕቶታትና ገዲፍና ነዚ ሕዝብና ዘጽንት ዘሎ ውልቀ መላኺ ስርዓትን ካብ ሱሩ ምሒኻ ሕዝቢ ኤርትራ ምድሓን ኢዩ። ኣብ ወጻኢ ንሕዝቢ ኤርትራ ንምድሓን ዝግበር ዘሎ ሕዝባዊ ምልዕዓላትን ናይ መራኸቢ ብዙሓን ወፈራን ሓድነት ተቛወምቲ ውድባትን ሲቪካዊ ማሕበራትን ዝካየድ ዘሎ ናይ ሓባር ስራሓት ኣብ ዲፕሎማስያውን ፖሊቲካውን፣ መራኸቢ ብዙሓን፣ ምስቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ተቃውሞ ክስጥምን ክሓብርን በዚ ኣጋጣሚ ከነዘኻኽረኩም ንፈቱ፡፤
እቲ ካብ 2009 ዝተመስረተ ናይ ሓበር ጽላል ፖሊቲካውያንን በርገሳውያንን ውልቀስባትን ኣብ ከተማ ስቶክሆልም በቲ ዝተለሞ መደባት ፖሊቲካውን ሕዝባውን፣ ደፕሎማስያውን፣መራኸቢ ብዙሓንን፣ ዝተዓመ ስራሓት ቀሊል ኣይነበረን።ዝተገብረ ዝምድና እውን እናዓበየ ብምኻዱ፣ምስተን ካልኦት ሰልፍታት ሽወደን ድማ ሓያል ጽልዋ እናሕደረ ይኸይድ ኣሎ። ሎሚ እቲ ብኣፍልጦ ወይ ብዘይ ኣፍልጦ ነቲ ስርዓት ክድግፍ ዝጸንሔ፣ገሊኡ ናብ ደንበ ተቃውሞ እናተጸንበረ ዝተረፈ ድማ ኢዱን ኣፉን ሒዙ ገዝኡ ከምዝተርፍ ይርኤ ኣሎ ውዒሉ ሓዲሩ እዚ እውን ኣብ ደንበ ተቃውሞ ከምዝጽንበር ርግጸኛታት ኢና፡፤ዕላማ ናይ ሓባር ጽላልና ኣብዚ ከይትሓጽረ እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ዝምድናታትን ርክባትን ክሕይልን ቀጻልነቱ ክሳብ ዝረጋገጽን ከኣ ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ምዃና በዚ ኣጋጣሚ ከነረጋግጸልኩም ንፈቱ። ኮይኑ ግን ክእለትን ዓቕምን ናይ ኵሎም ንድሕነት ሃገርን ህዝብን ዝሰርሑ ዘለዉ ወገናትና ብፍላይ ድማ እቶም ተወዲቦም ዝቃለሱ ፖሊቲካውን በርገሳውን ትካላት እምነት ሕዝቢ ንምኽሳብን ኣህጉራዊ ኣቃልቦ ንኽረኽቡ ሓያልን ድልዱልን ምትሕብባር ከምዝጽበዮም ብዙሕ ጻዕሪ ድማ ከምዝሓትት ከነዘኻኽር ንደሊ።
ሎሚ መዓልቲ ከምዚ ኢልና ኵልና ኣብዚ ከባቢ እንርከብ ፖሊቲካውያንን ሲቪካውያንን ማሕበራት ብሓባር ኮንና መዓልቲ ናጽነት ምኽባርና ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ጥምረትን ውህደትን ህዝቢ ዘቃላጥፍን ንፍትሓዊ ቃልሲ ህዝብና ናብ ዓወት ገጹ ዘምርሕን ኢዩ እንተበልና ምግናን ኣይኮነን፣ ኩሎም ግዱሳት ኣብ መስርሕ ምጥርናፍ ተቓወምቲ ሓይልታት ዘሎ ሓጎጽጎጽ ከይሰንበዱ ምልጋስ ምልካዊ ስርዓት ቀዳምነት ብምሃብ ኣብ ጐድኒ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝቃለሱ ማሕበራትን ተቓወምቲ ውድባትን ብምስላፍ ሓድነቱ ንምርግጋጽን፣ ንምድልዳሉን ዝዓለመ ተበግሶ ብምውሳድ ክደፉኡሉን ክተሓባበሩን በዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ደጊምና ከነዘኻኽር ንፈቱ።
ኣብዚ ግዜዚ ደንበ ተቃውሞ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤለክትሮኒካዊ ኢንቲፋዳ ወይ ድማ ኣብ ኤለክትሮኒካዊ ተቃውሞ ጥራሕ ከይተሓጽረ ብኣካል ኣብ ነፍሰ ወክፍ ሃገርን ከተማታትን ዝቅመጥ ናይ ምቅርራብን ምውህሃድን፣ ምምኽኻርን ማእከል ክምስርትን፣ንድሕነት ሕዝቢ ኤርትራ ቀዳምነት ሂቡ ነዚ ኣብ ልዕሊ ሕዝቢ ኤርትራ ኩናትን፣ድኽነትን፣ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን፣ ናይ ሕዝቢ ምጽናት ኣዊጁ ዘሎ ናይ ውሑዳት ስልጣን/ ስርዓት ወልዕ ካብ ሱሩ ምሒኻ ንምድርባይ ነቲ ቀንዲ ስርሑን ዕላማኡን ፈሊጥካ፣ ነቲ ድኹም ጐድኑ እናሃረምካ ነቲ ሓያል ጐድኑ ድማ እናኣፍረስካ ከስርሕ ዝኽእል ስትራተጅያዊ ውጥን ክሉ ሕዝቢ ኤርትራ ዝዓስለሉን ዝኣምነሉን ናይ ሓባር ኮሙኒቲ ምቛም። ቅድሚ ሕጂ ፈቲና ኢና ኢልካ ተስፋ ከይቁረጽካ ክሳብ ትዕውት ምቅላስ እዋናዊ ዕዮ ገዛና ገርና ኣብ ምሉእ ሃገረ ስዊደን ሰፊሕ ኤርትራዊ ኮሙኒቲ ንደሞክራስያ ለውጢ ንምምስራት ከይተሓለልና ክንሰርሕ በዚ ታሪኻዊ መዓልቲ ጻዋዒትና ነቅርብ።
# ያለፈው ጣውላ # Episode45 - ናዲያ ወደ ኢስታንቡል ያላትን ትልቅ ጉዞ ታስታውሳለች ፡፡ ዴኒዝ አቲፍ የነገረውን ዜና አስደንጋጭ ነገር ይከሳል-የናዲያ የወጣትነት ፍቅር በእርግጥ ፊራት ካዛን ነው ፡፡ አሚር በጥበቃው ለረጅም ጊዜ ከነበረው ሰው ጋር ይናገራል ፡፡ ናዲያ ፣ ...
ይህ ጥያቄ የተጠየቀው ከግንቦት 1983 በፊት ቢሆን አብዛኛው ምላሽ ‹‹ የኢትዮጽያ ! ›› የሚል ይሆን ነበር ፡፡ ሻዕቢያና ኢህአዴግ ደግሞ ከጫካቸው ሆነው የተለየና የሰለለ ድምጽ ያሰማሉ ፡፡
እንግዲህ እነዚህን ጥረቶች ነው ህውሃትና ኢህአዴግ ለመሰረዝና ከናካቴው ለማጥፋት ሲታገሉ የነበሩት ይሉናል - ዶ/ር ያዕቆብ ፡፡ በተለይም አቶ መለስ በ1979 ኤርትራን አስመልክቶ በጻፉት መጽሀፍ ኤርትራ የኢትዮጽያ ቅኝ ግዛት ነች ማለት ትክክለኛና ሳይንሳዊ ነው … ኢትዮጽያ የ3 ሺህ ዓመት ታሪክ የላትም በማለት በግልጽ ጽፈዋል፡፡ በዚህ አባባል ኢትዮጽያ የአክሱም ወራሽ ልትሆን አትችልም፡፡ ጥንታዊ የባህር በርም ሊኖራት አይችልም ፡፡
ታዲያ በሁለቱ ሀገሮች የነበረው ግንኙነት ከላይ የተገለጸውን ብይን ይመስል ነበር ? ኢትዮጽያዊያን የትኛውን የኤርትራዊያን መሬት ነው የቀሙት ? ከዚህ ይልቅ በፍቅር ተዋልደው ኖረዋል፡፡ ኤርትራዊያን ባላቸው አቅም ሁሉ ከፍተኛ ስልጣን አግኝተዋል፡፡ እናም የኢትዮጽያ አካል የነበረችውን ኤርትራ ቅኝ ግዛት ነበረች ማለት ትንሽ እውቀት አደገኛ ነው ከሚባለው አባባል የመነጨ ነው ይላሉ - ዶ/ሩ፡፡
- ስምምነቱ የተፈረመው ኢትዮጽያና ጣሊያን በ1900፣ በ1902 እና በ1908 በተፈራረሟቸው የቅኝ ግዛት ውሎች መሰረት ነው፡፡ በወቅቱ አጼ ሚኒሊክ ውሉን የፈረሙት ተገደውና ጫና ውስጥ ገብተው ነበር፡፡ እንዲህ ዓይነት ስምምነት በህግ ፊት ዋጋ እንደሌለው እየታወቀና ለማሸነፍ አማራጭ መፍትሄዋችን መጠቀም እየተቻለ በዛው ውል እንከራከራለን ተብሏል፡፡ ይህም አሰብን ለኤርትራ የሰጠ ምቹ ስምምነት አድርጎታል፡፡
- የድርድሩ ዋና አጋፋሪ ሚስተር አብዱል አዚዝ ቡተፍሊካ አልጄሪያ ከሻቢያና ከጀብሃ ጋር ለነበራት ግንኙነት ፓሊሲ ቀራጺና ለኤርትራ መገንጠል ሌት ተቀን የሰሩ ሰው መሆናቸው እየታወቀ በዝምታ ታልፏል፡፡
- የድንበር ውዝግብ በሚፈጠር ግዜ ሀገሮች ጉዳያቸውን ወደ ዓለም አቀፍ ፍ/ቤት ይወስዳሉ፡፡ ይህ ፍርድ ቤት በቅኝ ግዛት ውሎችን ብቻ ሳይሆን ዓለማቀፍ ስምምነቶችን፣ የተደረጉ ውሎችን፣ የፍርድ ቤት ውሳኔዋችን ፣ የህግ ልሂቃን የጻፏቸውን ጽሁፎች በሙሉ ይመለከታል፡፡ ሂደቱ ባለቀ ግዜ ያልቃል እንጂ አያጣድፍም ፡፡ሆኖም ወደዚህ ፍ/ቤት መሄድ አልተፈለገም ፡፡
ዶ/ር ያዕቆብ እነዚህን ማስረጃዋች አንድ ሁለት እያሉ ይዘርዝሩ እንጂ በመንግስት በኩል አሰብን በተመለከቱ የተሰጡ ምላሾች የማያወላዱ ናቸው፡፡ የአሰብ ወደብ የኤርትራ ሉዓላዊ ግዛት በመሆኑ የኛ ጥያቄ ውስጥ የለም የሚል፡፡
‹‹ ዳዊት እጁን ወደ ኮሮጆው አግብቶ አንድ ድንጋይ ወሰደ ፤ ወነጨፈውም ፡፡ ድንጋዩ በግዙፉ ጎልያድ ግንባር ተቀረቀረ፡፡ በወንጭፍና በድንጋይ አሸነፈው ›› ይህ ጥቅስ የአድዋ ድል መግለጫ ወይም Syno...
ፈስ ሳይንሳዊ በሆነ አካሄድ ወጥ ትርጉም እንዳለው ይታወቃል ፡፡ ነገር ግን በወንዶችና ሴቶች ዓይን ነጥለን ካየነው ሁለት የተለያዩ ትርጉሞች መስጠቱ ግድ ነው ፡፡ ከሴት አኳያ -- አሳፋሪ ተረፈ ምርት ...
የአትሌት ኃይሌ ገብረስላሴ የህይወት ቅደም ተከተል ባልተጠበቀ መልኩ መጓዝ በመጀመሩ ይመስላል ሰሞኑን በህዝቡ ውስጥ ትልቅ የመወያያ አጀንዳ ሊሆን የበቃው ፡፡ ለመሆኑ የሚጠበቀው ቅደም ተከተል ምን ነበር ? የሚል...
የታላቁ ገጣሚ ደበበ ሰይፉ የግጥም መጽሐፍ ‹ የብርሃን ፍቅር › ይሰኛል ። በኩራዝ አሳታሚ ድርጅት አማካኝነት በ1980 ዓ.ም ለህትመት የበቃ ቢሆንም ዛሬም እንደ አዲስ ቢነበብ የማይጎረብጥ ይልቁንም በተክለቁመና...
ፓሰተር የሚለው ቃል ምንጩ ላቲን ሲሆን ትርጔሜውም ጠባቂ ወይም እረኛ ማለት ነው ። እረኛ የሚለው ቃል በመጽሀፍ ቅዱስ ውስጥ 27 ግዜ ተጠቅሷል ። በሀዲስ ኪዳን መጻህፍት ውስጥም በተለይም ወደ ኦፌሶን ሰዎች...
በቅርቡ መቼ ነበር የዋሹት ? በብድር ወይም በስራ ማመልከቻ ጥያቄ ላይ ራስዋትን ከፍ በማድረግ ጥቂት ግነቶችን አቀላቅለው ይሆን ? መኪናዋትን ለማሻሻጥ ጥረት ሲያደርጉ ሁልግዜም ዘይት የማፍሰሱን ሁኔታ በመርሳት...
‹‹ የት ተፈጠረ ? ›› የሚለው ጥያቄ ሲነሳ ብዙዋች ይጣሉበታል፡፡ ገሚሱ ትውልድ ሃገሩ ኢትዮጽያ ነው ሲል ሌላው የመን መሆኑን ያስረዳል፡፡ ኢትዮጽያ እና የመን ‹‹ የኔ ነው ›› እያሉ የሚከራከሩበት በስንት...
የኮሮና ቫይረስን ወረርሽኝ የመከላከያው አንደኛው መንገድ በራስ ላይ ማእቀብ መጣል ነው ፤ ቤት ውስጥ መከተት ። ቀኑን ለመግፋት ታዲያ በሆነ ስራ መጠመድ ግድ ይላል ። የቤት ስራ ባይሆንልኝም የማንበብ ልምዴ ...
መንግሥት ሰማንያ ሚሊየኑ ሕዝብ በተበታተነና በተበጣጠሰ መልኩ ለሚያነሳው ችግርና ጥያቄ እልባት ለመስጠት አይቻለኝም ብሏል ። መብትን ለማስከበር ፣ ብጣቂ የምታህለውን ብድር ለማግኘ...
ደራሲ አማረ ማሞ ብዙ አልተባለላቸውም ። ግን ለስነጽሁፍ ብዙ ሰርተዋል ፤ በእጅጉ ደክመዋል ። እጣ ፈንታ ሊሆን ይችላል ። አንዳንድ ያደለው በአንድ ጥሩ ስራ ስማይ ላይ ሊወጣ ይችላል ። የዚህ አይነቱ እድለኛ ባለቲፎ...
ኢህአዴግና ተቃዋሚዎች በ4ኛ ቀን ቀጠሮአቸው በድርድር ስነ ምግባር ደንቡ ላይ ባደረጉት ውይይት ማን ያደራድር በሚለውና ተያያዥ ጉዳዮች ላይ ሰፊ ክርክር አድርገው ባለመስማማታቸው በይደር ለቀጣይ ቀጠሮ አስተላልፈውታል፡፡
ከትናንት በስቲያ በነበረው ቀጠሮ በቅድሚያ ውይይት የተደረገበት በድርድሩ እነማን ይሳተፉ በሚለው ጉዳይ ላይ ሲሆን ኢህአዴግ፤ “የሶማሌ፣ የአፋር፣ የቤኒሻንጉል ጉሙዝ፣ የሐረርና የጋምቤላ ክልልን የሚመሩ 5 ፓርቲዎች መሳተፍ አለባቸው” የሚል ሀሳብ ያቀረበ ቢሆንም አብዛኞቹ ተቃዋሚዎች “ፓርቲዎቹ የክልል ፓርቲዎች እንደመሆናቸው ሊደራደሩ የሚገባው ከክልል ፓርቲዎች ጋር ነው” በማለት ተከራክረዋል፡፡
ኢህአዴግ በበኩሉ፤ በድርድሩ የሚወሰነው ውሳኔ አምስቱን ፓርቲዎችንም የሚነካ በመሆኑና በፓርላማው 46 መቀመጫ ያላቸው በመሆኑ እንዲሳተፉ እፈልጋለሁ የሚል ሀሳብ ቢያቀርብም በአብዛኞቹ ፓርቲዎች ባለመደገፉ ሀሳቤን ትቼዋለሁ ብሏል፡፡
በመድረክ በኩል ሁለት አማራጮች የቀረቡ ሲሆን ከኢህአዴግ ጋር በዋናነት መደራደር ያለበት ‹መድረክ› ነው የሚልና በተለያዩ ቡድኖች ተከፋፍለን እንደራደር የሚል ነበር፡፡ ሆኖም ሁለቱም ሀሳቦቹ በአብዛኞቹ ፓርቲዎች ተቀባይነት አላገኙም፡፡
ድርድሩ ውጤታማ እንዲሆን ከተፈለገ የተደራዳሪዎች ቁጥር ቢመጠን እንደሚስማማ ያስታወቀው ኢዴፓ፤ ነገር ግን የሚመጠንበት መስፈርት በግልፅ የሚታወቅና ሁሉም ሊቀበለው የሚገባ መሆን እንዳለበት ሀሳብ አቅርቧል፡፡
ኢህአዴግ በበኩሉ ሶስት አማራጮችን አቅርቧል። ሁሉም 21 ተቃዋሚ ፓርቲዎች በድርድሩ መሳተፍ አለባቸው፤ ተቃዋሚዎች እርስ በእርስ ተመካክረው በቡድን በቡድን ሆነው በተወካዮች መቅረብ ይችላሉ እንዲሁም ለብቻዬ ልዩ አጀንዳ አለኝ የሚል ወገን ከሌሎች ጋር የተጀመረው ድርድር ሲያልቅ ለብቻው ከኢህአዴግ ጋር መደራደር ይችላል የሚሉ ናቸው፡፡
እነዚህን ሶስት አማራጮች ተቃዋሚዎች ተነጋግረውበት የሚስማማቸውን መርጠው ካሳወቁኝ እነሱ የተመቻቸውን እቀበላለሁ ብሏል – ኢህአዴግ፡፡ በቀጣይ ቀጠሮም ተቃዋሚዎች ውሳኔያቸውን እንዲያሳውቁት ጠይቋል፡፡
ከተሳታፊዎች ምን ያህሎች ሲገኙ ነው ድርድሩ መካሄድ የሚችለው የሚለውም ፓርቲዎቹን በርከት ላሉ ደቂቃዎች ያከራከረ ጉዳይ ሲሆን በመጨረሻም ከተደራዳሪ የፓርቲ ተወካዮች 2/3ኛ የሚሆኑት ሲገኙ ብቻ ድርድር እንደሚካሄድ ከስምምነት ላይ ደርሰዋል፡፡
ሰፊ ጊዜ የወሰደውና ሳይቋጭ በይደር የቆየው ጉዳይ ‹‹አደራዳሪ ማን ይሁን?›› የሚለው ነው። በዚህ ጉዳይ ላይ ‹‹ገለልተኛ አካል ይምራ›› እና ‹‹ራሳችን በዙር መድረኩን እንምራ›› የሚሉ ሀሳቦች ቀርበው ፓርቲዎቹ ተከራክረውበታል፡፡
የገዳ ስርአት አራማጅ ፓርቲ በበኩሉ፤ ቀላል ጉዳዮች ላይ በሚደረግ ድርድር ሌላ አደራዳሪ ሳያስፈልግ ራሳችን እንደራደር፣ ከባድ አጀንዳዎች ላይ ደግሞ በገለልተኛ አደራዳሪ መደራደር ይገባናል የሚል ሶስተኛ አማራጭ አቅርቧል፡፡
ኢህአዴግና በርከት ያሉ ፓርቲዎች ‹‹ድርድሩን ራሳችን በዙር እንምራው›› የሚል ሀሳብ ያቀረቡ ሲሆን መድረክ፣ መኢብን፣ መአህድ፣ ኢዴፓ እና 6ቱ ፓርቲዎች፤ ‹‹ድርድር በአደራዳሪና በተደራዳሪ አይመራም፤ ስለዚህ በገለልተኛ ወገን እንደራደር›› የሚል አቋም አንፀባርቀዋል፡፡
ገለልተኛ አካል ለመምረጥ አስቸጋሪ መሆኑንና ገለልተኛ የሚባል አካል ለማግኘት አዳጋች እንደሆነ በመግለፅም የተወሰኑ ፓርቲዎች ‹‹ድርድሩን በዙር መምራት አለብን›› ሲሉም ሞግተዋል፡፡
ኢህአዴግ በመጨረሻ ባቀረበው ሃሳብ፤ ሌላ ገለልተኛ አካል እንደማያስፈልግ በመግለፅ፣ በዙር ይመራ የሚለውን ሀሳብ እንደሚደግፍ ጠቁሞ ኢህአዴግ መድረክ እንዳይመራ ከተፈለገም ላለመምራት ፍቃደኛ መሆኑን አስታውቋል፡፡
በነዚህ ሀሳቦች ላይ ሰፊ ክርክር ከተደረገም በኋላ ጉዳዩ መቋጫ ባለማግኘቱ የመድረኩ መሪ አቶ ሽፈራው ሽጉጤ “ጉዳዩን በይደር አቆይተን በሚገባ አስበንበት በቀጣይ ቀጠሮ እንወስን” በሚል ያቀረቡት ሀሳብ ተቀባይነት ያገኘ ሲሆን ቅዳሜ መጋቢት 9 ቀን 2009 ዓ.ም በድጋሚ ለመገናኘትና በእለቱ በሁሉም የስነ ምግባር ደንቡ ሀሳቦች ላይ ተወያይቶ ለማጠናቀቅ በማቀድ በቀጠሮ ተለያይተዋል፡፡
የ የመስመር ላይ የመያዣ ፍለጋ ስርዓት (ኤይሲክ) ለአብዛኛዎቹ ጉዳዮች የዶኬት መረጃን እንዲሁም በአንዳንድ ሁኔታዎች የሰነድ ምስሎችን ያቀርባል ፡፡ የዶኬት መረጃ እና የሰነድ ምስሎች በግብዓት ወይም በፍርድ ቤት መዝገብ ውስጥ ከተቃኙ በደቂቃዎች ውስጥ ይገኛሉ ፡፡ በአሁኑ ጊዜ በ eAccess ውስጥ ለተካተቱት የጉዳዮች ዝርዝር እባክዎን የ eAccess ማረፊያ ገጽን ይመልከቱ እና ከዚያ በግራ በኩል ባለው በኩል ባለው “የተጠቃሚ መመሪያ” ላይ ጠቅ ያድርጉ ፡፡
በዝግጅቶች እና የጥራት ግምገማዎች ምክንያት ዋናው ፍርድ ቤት ትክክለኛ እና ወቅታዊ መረጃን ለመስጠት ሁሉንም ጥረቶች ቢሰራም አንዳንድ ጊዜ ትክክል ያልሆነ ወይም የቆየ መረጃን ሊያገኙ ይችላሉ.
ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ በዚህ ስርዓት ውስጥ የቀረበውን መረጃ ትክክለኛነት, ህጋዊነት, አስተማማኝነት, ወይም ይዘት ዋስትና እና ዋስትና አይሰጥም, ስህተቶች, ግዴታዎች, ወይም ትክክለኛ ያልሆኑ ወይም የመረጃ, .
ትናንት ሲያቀብጠኝ ከአንድ ጓደኛየ ሞባይል እነዚያ አይሲስ የሚባሉ ጉግማንጉጎች እነዚያን 21 ክርስቲያን የግብፅ ዜጎች በሊቢያ አንድ የባሕር ዳርቻ ላይ አንገታቸውን ሲቀሉ የሚያሣይ ቪዲዮ አየሁ – እስከመጨረሻው መዝለቅ አልቻልኩምና ግን ዋናው ባራኪ በግራ እጁ የያዘውን ጩቤ ወደ እኛ ወደተመልካቾቹ ዘርግቶ እያስፈራራ ሲዝት አጠፋሁት፡፡
የሰው ልጅ በሰው ልጅ ላይ እስከዚህ መጨከኑ የሚያመላክተን ዋና ቁም ነገር የዚች ምድር ሰዎች የደረስንበት አጠቃላይ መንፈሣዊና ኅሊናዊ ኪሣራ ሊቀለበስ ወደማይችል ከፍተኛ የመጨረሻ ደረጃ መድረሱን ነው፡፡ ለምግብነት የተፈቀዱልንን እንስሳት እንኳን ስናርድ የሚዘገንነንና በዚህም ምክንያት የማናርድ ብዙ እንስፍስፍ ሰዎች አለን፡፡ ሰውን የሚያህል ክቡር ፍጡር ሊያውም በሚከተለው ሃይማኖት ምክንያት ብቻ በስለት አንገቱን ቀንጥሰው ጀርባው ላይ ሲያስቀምጡ ሊሰቀጥጣቸው ይቅርና በደስታ የሚፈነጥዙ “ሰዎች”ን በዚህ በ21ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ስናይ በሰዎች ተፈጥሮ መለያየት እጅግ እንገረማለን፡፡
“A Message Signed with Blood, to the Nation of the Cross” ይላል የቪዲዮው መግቢያ፡፡ አስፈሪ ነው፡፡ እነዚህ ሰዎች በያዙት የመስፋፋት ሂደት ከቀጠሉ ሌሎቻችንም ይህ አስቀያሚ ዕጣ የሚቀርልን አይመስለኝም፡፡ ነገሩ “የፋሲካው በግ በገናው በግ ይስቃል” እንዳይሆን ያሰጋል – እየሆነም ነው እንጂ፤ ከመካከለኛው ምሥራቅ የተነሣ እሳት አፍሪካ ጫፍ ሊቢያና የመን ሲደርስ አያድርስ ብሎ ከመጸለይ ውጪ እኛስ ምን ዋስትና አለን? ይህን ቪዲዮ ከተመለከትኩ በኋላ ለረጂም ጊዜ ሥራየን በአግባቡ መሥራት አልቻልኩም፡፡ ሰው ሆኖ የመፈጠር ዕዳ የቀሰቀሰብኝ የተስፋ መቁረጥ ስሜት መላ ሰውነቴን ወረረው – በአካልም፣ በመንፈስም፣ በኅሊናም እየኮሰመንኩ ስሄድ በምናቤ ይታየኝ ጀመር፡፡ አለመፈጠሬን የመረጥኩበት አንዱና ትልቁ አጋጣሚ ይህን ዘግናኝ ቪዲዮ በከፊልም ቢሆን ያየሁ ጊዜ ነው፡፡
ይህ በአስቀያሚነቱ ወደር የማይገኝለት ዓለም አቀፍ ክስተት በረድ እያለልኝ ሲመጣ ግን የሀገራችን አይሲስ ነጋዴዎች ታወሱኝና ስለነሱ አብዝቼ መጨነቅን ያዝኩ፤ ሁለቱ ተመሳሰሉብኝ፡፡ ደረጃውና ዓይነቱ ይለያይ እንጂ ጭካኔ ሁሉ መጠሪያውም ሆነ ጎራው ያው ጭካኔ ነው፡፡ እነዚህ ኢትዮጵያጵያውያን ኢይሲሶች የምላቸው በወያኔ የተፈጠሩ የዘመናችን ኅሊና ቢስ ነጋዴዎችንና ኑሯችንን ያመሰቃቀሉትን የሙስና አበጋዞችን ነው፡፡ ከወያኔ ቀጥለው የሀገራችንን የቀብር ሥነ ሥርዓት እያፋጠኑ የሚገኙት እነዚህ የቀን ጅቦች ናቸው፡፡
ወያኔ የዘራው ትልቁና መሠረታዊው ችግር የሀገር ብሔራዊ ስሜትን ማጥፋቱ ነው፡፡ ከዚህ በተያያዘም ሰብዓዊነትን ከሀገር አጥፍቷል፡፡ በምትኩ የተስፋፋው ዘረኝነት በወንዝ ልጅነትና በጎጥ፣ በቋንቋና በቤተሰብ መሳሳብ የጥቅም ትስስርን አንግሦ ጥቂቶች በሀብትና በሥልጣን ሽቅብ ሲመነደጉ አብዛኛው ሕዝብ እንጦርጦስ እየወረደ ነው፡፡ ወያኔ ዘረኝነትን በማስፋፋት ብቻ አልተወሰነም፡፡ ለሰው ልጅ ማኅበራዊ እንስሳነት እንደ አያያዥ ስሚንቶ ይቆጠሩ የነበሩ ሃይማኖትን፣ ባህልን፣ የሞራል ዕሤቶችን፣ መተሳሰብን፣ መፈቃቀርን፣ መቻቻልን፣ አብሮ መብላት መጠጣትን፣ … በጥቅሉ አንድን ሰው ሰው ሊያስብሉት የሚችሉ ሰብኣዊና ተፈጥሯዊ ክሮችን በጣጥሶ አንድያውን ሁላችንንም እንደራሱ ዐውሬ እያደረገን ነው፡፡ ከዚህ በሀገር ደረጃ ከታወጀብን የጥፋት ውርጅብኝ ለማምለጥ የምንውተረተር ዜጎች በጣም ጥቂቶች ነን፡፡ ዛሬ የብዙ ሰው መፈክር “ጅብ ከሚበላህ በልተኸው ተቀደስ” ሆኗል፡፡ አንድ ማስታወቂያ ነበር – “መጀመሪያ ራስህን አድን ለጫማው በኋላ ይታሰብበታል” የሚል፡፡ እኛም “‹ሀ› ራስህን አድን” በሚለው የራስ ወዳድነት መርህ እየተመራን አንዳችን አንዳችንን በልተን ልንጨረስ የቀረን ጊዜ ኢምንት ነው፡፡ በጩቤ አለመተራረድ ብቻውን ከአይሲስነት ተፈጥሮ ነፃ አያወጣም፡፡ “እሳት ካየው ምን ለየው” ነውና በምንም ይሁን በምን የዘመናችን የጭካኔ መገለጫ አይሲስ ሆኗልና ነጋዴዎቻችንና ጃዝ ባዮቻቸውም የንግዱ ዘርፍ አይሲስ ናቸው – ሥውር አራጆች፡፡
ኑሮ በአዲስ አበባ ምን ይመስላል? ሰዎች ለምንና በምን ብልሃት፣ እንዴትስ ብለው በሀብት ይከብራሉ? ብዙኃኑስ ለምን በሀብት ይደኸያሉ? የሀገራችን የሀብት ክፍፍል ምን ይመስላል?አብሮ መኖር ሲቻል መጠፋፋትን ምን አመጣው?
በአሁኑ ወቅት “ሀገራችን ወዴት እያመራች ነው?” ብሎ መጠየቅ ሞኝነት ይመስለኛል፡፡ ይልቁንስ “በጉዞዋ የት ደርሳለች? በብርሃን ፍጥነት እያስነካችው ያለችውን ጉዞ ጨርሳ ወያኔና ታሪካዊ ጠላቶቿ ወዳቀዱላት የመጨረሻ ግብ ለመድረስ ምን ያህል ጊዜ ይቀራታል?” ብሎ መጠየቅ ይመስለኛል አግባብ የሚሆነው፡፡ እንጂ ዕድሜ ለወያኔ ካሣለፍነው የሃያ አራት ዓመታት የጥፋት ጉዞ በመነሣት ወዴት እያመራን እንደሆነ ቁልጭ ብሎ የሚታይ ጉልህ ክስተት ነው፡፡
በአዲስ አበባ ስል በመላዋ ኢትዮጵያ እንደማለትም ቢቆጠርልኝ ደስ ይለኛል፡፡ ለውጥ ሊኖር ቢችልም እንኳን ያን ያህል የጎላ አይደለምና፡፡ እናም በሀገራችን ኑሮ በአሁኑ ወቅት እጅግ የሚሰቀጥጥ መሆኑን በመጠኑ እንመልከት፡፡
በደመወዝ ብቻ መኖር ከቀረ ብዙ ጊዜ አለፈን፡፡ ደመወዝ ስልህ ደግሞ ይግባህ – የመንግሥትንና በሲፒኤ ደንብ የሚተዳደሩትን ማለቴ ነው፡፡ ትላልቅ ደመወዞችን አይመለከትም፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ የሚከፈላቸው አሉና እነሱ የኑሮ ግርፋና ሰቆቃው አይነካቸውም፡፡
በአሁኑ ወቅት የዕቃዎች ዋጋ አይቀመስም፡፡ ሠራተኞች ከወር ወር መድረስ ስለማይችሉ ብዙዎች በተራድዖና በልመና እንዲኖሩ ተገደዋል፡፡ ዕቃዎች ስልህ የመብል ውጤቶችን ለማለት ነው፡፡ አንድ የመንግሥት ወይም የግል ድርጅት ተራ ሠራተኛ በሚያገኘው ደመወዝ ሌላውንና ለዘመኑ እንደቅንጦት የሚቆጠረውን ቤት መሥራትንና ማሳደስን ተውትና የምግብ ፍጆታውን እንኳን መሸፈን አይችልም – ሌላ የጎን ገቢ ካልተጨመረበት፡፡ “ሽምብራ ቆርጥሜ የሠራሁት ቤት” ይባል የነበረው ምሳሌያዊ አነጋገር አሁን የለም – ሽምብራም ከጤፍ በልጦ ተወዷል፡፡ በዚያ ላይ ሽምብራም ቆርጥም ባቄላ ከደመወዝህ ቤሣቤስቲን ተርፎህ ለክፉ ቀን አታስቀምትም፡፡ ሲጀመር ኑሮህ በብድርና በበዕዳ የተወጠረ እንጂ ከሽሮና ከጎመን ያለፈ አታስብም – ለዚህም ከበቃህ ታድለሃል፡፡ ዱሮ በአሥርና በአሥራ አምስት ብር ይገዛ የነበረው ሳልቫጅ ሸሚዝ ራሱ ዛሬ ከብር 130 በላይ ነው – በዚህ ዋጋ በቀደምለት እኔ ራሴ ስለገዛሁ ኅያው ምሥክር ነኝ – ለዚህ መብቃቴም ያስጨበጭብልኛልና እባካችሁን አጨብጭቡልኝ፤ የቢሮ ሠራተኛ – በሙስና ያልተዘፈቀ ማለቴ ነው – ሣልቫጅ ከመግዛት እንኳን አቅም ካነሰው ዓመታት ተቆጠሩ፡፡ ዛሬ ሳልቫጅ ራሱ ለመለስተኛ ሀብታሞች መዘነጫ ሆኗል፡፡ የኔ ቢጤ ሠራተኛ አዲስ ሸሚዝና ጫማ ለመግዛት ዕቁብ መግባት ይኖርበታል፡፡ በሌሎች ያደጉ ሀገራት በአፍሪካም ጭምር አንድ እኔን መሰል ለ20 እና ለ30 ዓመታት ሀገሩን ያገለገለ ባለ ሁለተኛ ዲግሪ ችግሩ ቤትና መኪና ሣይሆን ሌላ ነው፡፡ እኛ ግን ምን ቀምሰን እንደምናድር የምንጨነቅ የነጋዴና የወሮበላ መንግሥት የግዳይ ሰለባዎች ነን፡፡ ቆም ብለው ሲያስቡት ያሣዝናል፡፡ ይህን የኑሮ ውድነት ለመቅረፍ ታዲያ ብዙ ዜጋ አግባብ ባልሆነ መንገድ ገንዘብ ለማግኘት አቅሉን ስቶ ሲራወጥ ታዩታላችሁ፡፡ ድህነት መጥፎ ነው፡፡ ድህነት ከሃይማኖትና ከጨዋ ባህል ያወጣል፡፡ ድህነት ዐውሬ ያደርጋል፡፡ ድህነት ያባልጋል፡፡
ነጋዴው እሳት ሆኗል፡፡ የኢትዮጵያ ነጋዴ ዐይንም፣ ጆሮም፣ ልቦናም የለውም፡፡ የለዬለት ዕውር ነው፤ የለየለት ደንቆሮ ነው፡፡ የንግድ ጽንሰ ሃሳብም የለውም፤ ምክንያቱም ወደ ንግድ የሚገባው የፊደል ዘሮች አልገባው እያሉ ሲያስቸግሩት እንጂ በትምህርትና በልምድ ዳብሮ አይደለም፡፡ ብዙው ነጋዴ በአቋራጭ መክበርን እንጂ በህጉ መሠረትና የሕዝቡን ኢኮኖሚያዊ አቅም ባገናዘበ ሁኔታ አይደለም፡፡ የሀገሪቱም ሕግ ሕግ-አልባነት በመሆኑ ማንኛውም ኅሊናቢስ ወንበዴ ወደሀብቱ የሚያደርገው ጉዞ የተቃና ነው፡፡ የመንግሥት ተብዬው ባለሥልጣናትም ከማይማን ነጋዴዎች ጋር እየተመሣጠሩ ሕዝቡን ባልተወለደ አንጀት ይገርፉታል፡፡ ማይም ባለሥልጣናትና ማይም ነጋዴዎች በእከክልኝ ልከክልህ የጥቅም ትስስር ሀገሪቷንና ሕዝቧን ወደ ገደል እየከተቷቸው ነው፡፡ አንድም ሃይ ባይ ሳይኖር ኢትዮጵያን የመሰለች የድንቅ ታሪክ ባለቤት እየጠፋች ነው፡፡ ማን ይድረስላት?
ዱሮ ስንጥቅ ትርፍ ሲባል እንሰማ ነበር፡፡ “እገሌ ስንጥቅ ትርፍ አተረፈ” ይባል ነበር፡፡ ዛሬ ግን እንደዚያ ብሎ ነገር የለም፡፡ ስንጥቅ ማለት እንግዲህ ግማሽ በግማሽ ለማለት ይመስለኛል – ለምሳሌ መቶ ብር የተገዛን ዕቃ 150 ወይም ግፋ ቢል 200 ብር የመሸጥ ያህል፡፡ አሁን ግን መቶ ብር የተገዛን ዕቃ ጊዜ እየጠበቁና ሆን ብለው እያስወደዱ ከአምስትና ስድስት ሺህ ብር በላይ ካልሸጡ የነገዱ የማይመስላቸው አይሲሶች ተፈጥረዋል፡፡ ስለዚህም አንድ ሰው ንግድ በጀመረ በጥቂት ሣምንታትና ወራት ውስጥ አንቱ የተባለ ዲታ ይሆንና መኪና እንደሸሚዝ ሲለዋውጥ ታየዋለህ፤ በዚያ ላይ ወያኔያዊ የደምና የአጥንት ንክኪ ካለው ሣምንት ቀርቶ ደቂቃዎችም ሳይፈጅበት ቀጭን ጌታ ይሆናል – ትምህርት ዕርሙ በሆነበት ድባብ ውስጥ ለሚኖር አንድ ማይም ዘረኛ ደግሞ ይህ ዓይነቱ በሀብት የመወንጨፍ ዕድል ከባድ አይደለም፡፡ ዋናው ነገር አእምሮን የማሳመን ጉዳይ ነው፡፡ የሃይማኖትና የግብረገብ ትምህርት የሌለው፣ የይሉኝታና የሀፍረት ስሜት ጨርሶ የሌለው፣ ከአንዲት ትንሽ ጎጥ በዘለለ ማሰብ የማይችል “ሰው” አጭበርብሮና አታልሎ ብቻም ሣይን ገድሎና አሥሮም ቢሆን ቢከብር የሚጠይቀው ኅሊና ወይም ምድራዊ ሕግ የለም፡፡ ሁሉም እርሱን ለመርዳት የቆመ ነውና፡፡ ሰው ደግሞ በተፈጥሮው ከኅሊናው ጋር ከተቆራረጠ የመጨረሻው ዐውሬ ነው የሚሆነው፡፡ በሁሉም መንገዶች ተጉዞ ወደሚፈልገው ማማ መውጣት ነው ጥረቱ፡፡
ትናንት ሰላጣ አማረኝ፡፡ ብዙውን ጊዜ ጥቃቅን የምግብ ፍጆታዎችን ከማንጠግቦሽ በተጓዳኝ እኔም እገዛለሁና ወደጉሊት ወጣ አልኩ፡፡ ገበያው በአንጻራዊ አነጋር ከቀደሙት የጾም ወራት አሁን ደህና ነበር ማለት እችላለሁ – በተለይ በአንዳንድ ዕቃዎች፡፡ ቀይ ሽንኩርት በኪሎ 16 ብር፣ አንዲት የጠወለገች ሙትቻ ሎሚ በአንድ ብር ከሃምሣ፣ ቲማቲም በጣም ቀነሰ ተብሎ ኪሎውን በ8 ብር፣ ቃሪያ (በጣም ጦፏል!) ግማሽ ኪሎ በ23 ብር፣ ሃቱም የተባለውን አንድ ሊትር ዘይት 78 ብር፣ አንዲት እግር ሰላጣ በ8 ብር ገዝቼ ፀጉሬን እየነጨሁ ወደቤቴ ተመለስኩ፡፡ ሰላጣ ለመብላት ስንት እንዳወጣሁ እናንተው አስሉት – ዘይቱ እርግጥ ነው ትንሽ ጊዜ ይቆያል፡፡ ይህን ኑሮ የትኛው የመንግሥት ሠራተኛ ችሎ ይኖራል? ሥጋንና ወተትንማ ጭራሽ አታስቡት፤ ከጥቂት ጊዜ በኋላ በሉካንዳ ቤት ስናልፍ የተሰቀለን ሥጋ በሱቲ ጨርቅ እየሸፈኑ ገልጠው ለማሳየት ብቻ ሳያስከፍሉን የሚቀሩ አይመስሉኝም፡፡ ልብ አድርጉ – እኔ ባለደህና ደሞዝተኛ ተብዬው ለልጆቼ ብርቱካንና ሙዝ አንጠልጥዬ መግባት ካቆምኩ ዓመታት አልፈዋል – እንዳልዋሽ እጅግ አልፎ አልፎ በወረት ካልሆነ በስተቀር የምነግራችሁ እውነቴን ነው፡፡ አንዲት ኪሎ ሙዝ 14 ወይ 15 ብር ፣ አንድ ኪሎ ብርቱካን ከብር 22 በላይ ገዝቼ እንዴት እችላለሁ? ደግሞስ አንድና ሁለት ኪሎ መች ይበቃንና ወስፋት ላጩህ? ለመሆኑ ስንቱ ቤተሰብ ነው ሥጋና ወተትን የመሰሉ አልሚ ምግቦችን በቅጡ የሚመገበው? ብዙው ቤተሰብ ሥጋን የሚያውቀው ሃሊዮ ኮሜት በሰባ ስድስት ዓመት አንዴ እንደምትታየው ሁሉ በዓመት ሁለቴና ሦስቴ ብቅ በሚሉ ፋሲካን የመሰሉ ዐውዳመቶች ነው፡፡ ሞተናል እኮ፡፡ ገድለውናል እኮ፡፡ እንዳሰቡት ሆነንላቸዋል እኮ፡፡ ዕቅዳቸው እኛን ማጀታችን ውስጥ ወሽቀው ስለምንቀምሰውና ስለምንልሰው እንድንጨነቅ ማድረግ አልነበረም? ታዲያስ! እናሳ አልተሣካላቸውም? አለመረገማችንን የማናምን ከዚህም ባለፈ እኛ ኢትዮጵያውያን ዕድለኞች መሆናችንን አዘውትረን የምንናገር ብዙዎች ልንሆን እንችላለን – ነገር ግን ሆዱን እንኳን መቻል በሚያቅተው ማኅበረሰብ መካከል መገኘት ከመረገሞችም በላይ መሆኑን ልብ ልንል ይገባል፡፡ የሰው ልጅ በሥልጣኔ የትና የት ደርሶ፣ “አውሮፓውያንና አሜሪካውያን ከማዕዳቸው ተርፎ የሚጣለው የዕለት ምግብ ለአፍሪካውያን የዚህን ያህል ጊዜ ቀለብ ይሆናል” እየተባለ ሲነገር ትንሽም የማይቆጫቸው መሪዎች ያሉን አሳዛኝ ሕዝቦች ነን – አፍሪካውያን በጠቅላላው፡፡ የኛ ደግሞ ከሁሉም በባሰ ቆሎም ባቅሙ አርሮብን፣ ልብሳችን በላያችን ላይ አልቆ፣ አጥንታችን አግጥጦ፣ … እንዲሁ ኑሮ ብለነው እንንጠራወዛለን፡፡ ሞታችንን በቁማችን ጨርሰን በትሽ በሽታ ህቅታችን ስትወጣ መቼም ወግ ነውና ሞቱ ተብለን ድንኳን ተጥሎ ይለቀስልናል፡፡
እርግጥ ነው የፊት ለፊት ስዕላችን አሁን ከምለው ለየት ያለ ሊመስልና እኔንም እንዳጋነንኩ ሊያስቆጥርብኝ ይችል ይሆናል፡፡ እኔ እያወራሁ ያለሁት እውነተኛውን በወያኔ ሚዲያ ግን የተሸፈነውን ሀገራዊ ማንነት ነው፡፡ የኔን ሕይወት፣ የወንድምና እህቶቼን ሕይወት፣ የአብዛኛውን ሕዝብ መሪር ኑሮ ነው እየተናገርኩ ያለሁት፡፡ እንጂ የተመቸው ጥቂት የማይባል ዜጋ መኖሩን አውቃለሁ፡፡ ግን ያም ምክንያት አለው፡፡ የተሻለ ደሞዝ ያላቸው፣ በሥራቸው ምክንያት እጅ መንሻ የሚያገኙ፣ ቤት የሚያከራዩ፣ ቤትና ዕቃ የሚሸጡና የሚለውጡ፣ ከዲያስፖራው ገንዘብ የሚላክላቸው(እኚህኞቹ ቀላል ቁጥር አይደለም ያላቸው)፣ መኖሪያ ቤታቸውን ወደአነስተኛ የንግድ ቤትነት ለውጠው እንደነገሩ የሚውተረተሩ፣ በስርቆት፣ በማጭበርበርና በሙስና ትልቅ ገቢ ያላቸው፣… ወገኖቻችን መሬት ላይ ከሚታየው ህንፃና መንገድ ጋር ተደማምረው እውነተኛውን ሀገራዊ ምስል ለጊዜው ሊደብቁት ቢሞክሩም እስከወዲያኛው ግን ሸፍነው ሊያቆዩት አይችሉም፡፡ ከነዚህ ከጠቃቀስኳቸው የጎን ገቢዎች የራቀው ተራው ገበሬ፣ መምህሩ፣ የመንግሥት (የቢሮ፣የጽዳት፣ የጉልበት፣ የጥበቃ…)ሠራተኛው፣ ተራው ወታደር፣ ከጉቦ ጋር ብዙም የማይወዳጀው የፖሊስና የፀጥታ ሠራተኛ፣ ሥራ አጡ ወገን፣ ህጻኑ፣ ሽማግሌው፣ ለማኙ፣ በረንዳ አዳሪው፣ ሴተኛ አዳሪው፣ ወዘተ. እንዴት እንደሚኖር ብታዩ በኢትዮጵያ ያጡ የነጡ ድሆችን ሣይሆን በምሥኪኖች ላብና ደም የከበሩ ሀብታሞችን ደኅንነት ለመጠበቅ ብቻ ተግቶ የሚሠራ ሥውር ምናልባትም መንፈሣዊ ኃይል መኖሩን እንድታምኑ ትገደዳላችሁ፤ በሌላ በኩል ደግሞ በዚህ ሁሉ ተነግሮ በማያልቅ የኑሮ ውጣ ውረድና መሪር አገዛዝ እያረረና እየነደደ የሚገኝ ሕዝብ ርስ በራሱ ተባልቶ እንዳያልቅ ለመርዳት ሲል ፈጣሪ ጓዙን ጠቅልሎ ኢትዮጵያ ውስጥ የከተመ እስኪመስለን ድረስ በፈጣሪ ጥበቃ እንድንገረም የሚያደርግ ሁኔታ እንታዘባለን – የዕንቆቅልሽ ምናውቅልሽ ሀገር፤ ኬንያ ወይም ደቡብ አፍሪቃ እኮ ቀን በቀን ነው ሰው የሚዘረፈው፡፡ እዚህ የምናየው ትግስት ልዩ ነው፡፡ ራሱ እየተራበ የሰው ወርቅ ሲጠብቅ የሚያድር ዜጋ የምታገኘው ኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ መሆን አለበት፤ ራሱ በጠኔ እየተሰቃዬ ሀብታሞችን አንደላቅቆ የሚያኖር ሕዝብ የምታገኘውም በአፍሪቃ ቀንድ ኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ ይመስለኛል፤ በ“አንተ ታውቃለህ”ና “አንተ ያመጣኸውን አንተው መልሰው” ነባር ጸሎት የሚኖር ብቸኛ ሕዝብ ቢኖር የኛው ሕዝብ መሆን አለበት፡፡ይሁንና ግን ጊዜ የማይወልደው ክስተት የለምና እየተንተከተከ ያለው ማኅበራዊ ቀውስና ፍትህ አልባው የሀብት ክፍፍል አንድ ቦታ ከተነፈሰ መመለሻ የለውም፡፡ “ማን እየኖረ ማን ይሞታል?” ከሚል አሳማኝ መነሻ ሆድ የባሰው ሁሉ ሀገሪቱን የሁከት ማዕከል እንዳያደርጋት ያሰጋል፡፡ ሊቢያና ሦርያም ከብዙ አሠርት ዓመታት ግፍና በደል በኋላ ነው የአሁኑን አስጠሊታ ቅርጽ ሊይዙ የቻሉት፡፡ እናም መፍራት ደግ ነው፡፡ “አይመጣምን ትተሽ ይመጣልን በያዝሽ” ነው ነገሩ፡፡ የናቁት ማስረገዙ፣ የጠሉት መውረሱ፣ … ከጥንትም ነበር፡፡
የሕዝባችንን ቁስቁልና ለመረዳት እስኪ ለአብነት የአውሮፓን ካምቦሎጆዎችና የሀገራችንን ካምቦሎጆዎች በእግር ኳስ ግጥሚያዎች ጊዜ ተመልከቱ፡፡ የአዲስ አበባ ኳስ ሜዳ በምን ዓይነት ደቃቃ ሰዎች እንደሚሞላ፣ የአውሮፓውያኑ ደግሞ በምን ዓይነት ሰዎች እንደሚሞላ ታዘቡና የደረስንበትን የድቀት ደረጃ አስተውሉ፤ በአለባበስ፣ በሰውነት ይዞታ፣ በቁመት፣ በወርድ … በሁሉም አስተያዩ፡፡ ሰው ምግቡን ይመስላል፡፡ አመጋገብ ብዙ ትርጉም አለው፤ በአስተሳሰብና አመለካከት፣ በፍልስፍና፣ በሥነ ልቦና፣ በአካላዊ ዕድገትና ጤንነት፣ ወዘተ. ምግብ ወሳኝ ነው፡፡ ካለ ተመጣጣኝ ምግብ ጤናማ አእምሯዊ ዕድገት አይገኝም፤ ካለተመጣጣኝ ምግብ ቁንጅናና ውበት የለም፡፡ ካለ ተመጣጣኝ ምግብ ትምህርት መማርም የሚታሰብ አይደለም፡፡ ሆድ ባዶ ሆኖ ወይም አሸርባሸር በልቶ ትምህርት ወደአእምሮ ይገባል ማለት ዘበት ነው፤ የሆዱን ጥያቄ ባግባቡ ያልመለሰ ተማሪ አካሉ ክፍል ውስጥ ይቀመጥ እንደሆነ እንጂ መንፈሱ ወደምናባዊ ኩሽናዎች መሸፈቱ አይቀርም፡፡ ዝም ብለን “ሀበሻ ምቀኛ ነው” ብንል ዋጋ የለውም፡፡ ይልቁንስ ከአመጋገባችን አንጻርም ችግር ይታየኛልና ይህን የተጣመመ የኑሮ ገመናችንን ለማስተካከል ልዩ ኮሚቴ ካሁኑ ተቋቁሞ ይሰብበት፡፡(ይቺ ጤፍ የምትባል ነገር የምቀኝነት መንስኤ ንጥረ ነገር ሳይኖራት እንደማይቀር የሚናፈሰው ወሬም ቢጠና አይከፋም፡፡ ማን ያውቃል?)
በሌላ አቅጣጫ ጥቂቶች መሬትን ተጠይፈው ጮቤ ይረግጣሉ፡፡ ከኛ አላግባብ በሚዘርፉት ገንዘብ አዲስ አበባ ምድር ቃጤ ስትሆን ታመሻለች፤ ታድራለችም፡፡ እኔን እየራበኝና አብዛኞቹ መሠረታዊ ፍላጎቶቼ ታፍነው እነዚህ ጥቂቶች ብሩን ለየምናምኑ ሲረጩት ይታያሉ – ካለድካም የመጣ ገንዘብ ደግሞ እሳት ላይ የወደቀ ቅቤ እንደማለት ነው፡፡ ሀብታሞች ቅጥ አጡ – የኛ ድሀነትም ቅጥ አጣ፡፡ በሀገራችን ሁለት ፍጹም ተቃራኒ ጫፎች ተፈጥረው ለዳኝነት ብቻ ሣይሆን ለታዛቢም ሳይቀር አስቸገሩ፡፡ ሀብታሙ እንዴት እንደሚኖር ስናይ ድሃው ደግሞ ቆሼ ተራ ለፍርፋሪና ለሙዝ ልጣጭ እንዲያ በሺዎች እየተራኮተ ሲታይ የገነትንና የሲዖልን ኅልውና እስክንረሳ ድረስ እንደመማለን – ገነትንም ሲዖልንም በተግባር የምናያቸው ያህል ይሰማናልና፡፡ሙስናው ደግሞ ጣሪያ ያለው አይመስልም፡፡ በደሞዙ ከእኔ ታች የሆነ አንድ የቀበሌ አስተዳደር ሥራ አስፈጻሚ ወር እስከወር ከቡና ቤቶች እንደቆርኪ ተጠርጎ ነው ውድቅት አካባቢ ወደቤቱ እየተወላገደ የሚሄደው፡፡ የመንግሥት ባለሥልጣናት ደሞዛቸውን አያውቁትም፡፡ ከትንሹ እስከ ትልቁ ባለሥልጣን ያለሙስና ቢኖሩ እስትንፋሳቸው ቀጥ የሚል ይመስላቸዋል፤ ይላልም፡፡ ሙስና የሀገራችን የደም ዝውውር ሆናለች፡፡ ካለሙስና የሚኖር የመንግሥት የሥራ ኃላፊ አለ ማለት ያስቸግራል፤ ካለም በድህነት እየተሰቃዬ በመኖር የበይ ተመልካች ለመሆን መርጧል ማለት ነው – ጥሩና አዋጪ ምርጫ፡፡ የአብዛኛው የወቅቱ ምርጫ ግን በተገኘው አጋጣሚ ሁሉ መክበር ነው፡፡ ጨረታና ግዢ ደግሞ ዋናዋ የግል ብልጽና ማሳለጫ ናት፡፡ በቡድንም ይሁን በግል ሀገርን መዝረፍና በአቋራጭ መክበር የብዙዎች ምኞትና የዕለት ተለት ድርጊትም ነው፡፡ ምን ይሉኝ የለም፡፡ የሚሠሩ ነገሮች ደግሞ ብዙዎቹ የጥራት ደረጃቸውን አያሟሉም፡፡ የጨረታ አሸናፊዎች ከዘርና ከሙስና ጋር በቀጥታ የተያያዙ ናቸው – ጥራትና አመክንዮ፣ ሀገርና ሕዝባዊ ወገንተኝነት ዋጋ የላቸውም፡፡ ሥራዎች ተጠናቀው ርክክብ ይፈጸማል፡፡ በሙስና የተሠራ አንድ የግንባታ ዕቅድ ወይ መንገድ በትንሽ ጊዜ ውስጥ ፍርስርሱ ይወጣና ኪሣራ ብቻ ይሆናል – ያኔ ጠያቂም ተጠያቂም የለም፡፡ ለምን ቢባል ማን ማንን ይጠይቃል? ሁሉም ሌባና ራስ ወዳድ ነው፤ ሁሉም በተመሳሳይ የሙስና ቁስል የነፈረ ነው፤ ቂጥኛም ውርዴን፣ ውርዴም ቂጥኛምን የመጠየቅ ሞራላዊ ብቃትም ሆነ ሕጋዊ መደላድል የለውም – በክት ለበክት እየተጠቃቀሰ ይጠቃቀማል፤ ሀገርና ሕዝብ ግን ያለቅሳሉ፡፡ በመቶ ሺዎች ወጪ ሊሠራ የሚችል አንድ ግንባታ ብዙ ሚሊዮኖች ፈሰውበትም ከሚፈለገውና ከሚጠበቀው የጥራት ደረጃ እጅግ የወረደ ነው፡፡ በእንጨት ባላ የተደጋገፈ አንድ የሕዝብ ትምህርት ቤት አውቃለሁ – ባለ አራት ፎቅ፡፡ እንዲያ ስንጥቅጥቁ የወጣው ደሞ ገና ከርክክቡ ቀደም ብሎ ነው፡፡ ተማሪዎቹ እንዳይወድቁ ወይም ከናካቴው እንዳይደረመስባቸው ያሰጋል – በዚያ ትምህርት ቤት የዘመዴ ልጅ ይማራልና እኔም በዐይኔ አይቼ ተገርሜያለሁ፡፡ ለሀገር ማሰብና መቆርቆር ቀርቷል፡፡ የትም ፍጪው ነው የነገሠው፡፡ ሀገርህ በቁም ሞታለች፡፡ ሀበሻ በያለህበት ዕርምህን አውጣ፡፡ ነገር ግን “ፀጉራም ውሻ አለ ሲሉት ይሞታል” ነውና ተረቱ ያለች ትመስላለች – ሞታ ሳለች፡፡ ሞት ዓይነቱ ብዙ መሆኑን ተረዳ፡፡
ወደሚሰቀጥጠው ኑሯችን ልመልስህ፤ ያንተ ኑሮ የተያዘለት ሊሆን ይችላል – ማለፊያ ኑሮ ማለቴ ነው፡፡ ቢሆንም እኛም ያንተው ወገኖች ነንና እሮሮኣችንን ስማልን፤ እዘንልንም፡፡ ከአንተ በላይ ለኛ ማን ሊያዝንልን ይችላል?፡ እንደዱሮው በተወሰነ ጊዜ ጫማ መግዛት፣ ልብስ መግዛት፣ የቤት ዕቃ መቀየር፣ ወዘተ፣ ዛሬ በተራው ሠራተኛ ዘንድ የሚታሰብ አይደለም፡፡ ገንዘብ ልታገኝ ትችል ይሆናል፡፡ ዘመድም ሊሰጥህ፣ ጓደኛም ሊለግስህ ይችል ይሆናል፡፡ ነገር ግን የሚሰጥህ የገንዘብ መጠን በመቶ ሺዎችና በሚሊዮን የሚገመት ካልሆነ በስተቀር በመቶዎችና በጥቂት ሺዎች የሚገመት ከሆነ ከተወሰኑ ቀናት የምግብ ፍጆታ ውጪ የሚያልፍ አይደለም፡፡ የገንዘቡን የመግዛት አቅም ምች አጠናግሮት ተሽመድምዷል፡፡ ለዚህም ይመስለኛል ብዙዎች በሚያገኙት መጠነኛ ገንዘብ ምንም ዓይነት ሻል ያለ ነገር መሥራት እንደማይችሉ ከመገንዘብ አኳያ እምብርታቸውን ወትፈው ሌት ከቀን ሲጠጡና ሲሰክሩበት የሚታዩት – ይህ ደግሞ እውነተኛ የደስታ ስሜት መገለጫ ሣይሆን የተስፋ መቁረጥ ስሜት የወለደው ጊዜያዊ መጠለያን የመሻት ፍላጎት የፈጠረው ነው፡፡ እና መጠጥ ቤቶች ሞልተው ቢታዩ አገር አማን ነው ማለት አንችልም፡፡ በነገራችን ላይ ይህን መሳይ በሁሉም ረገድ የወደቀና ከሆዱ ባለፈ ምንም ነገር ማሰብ የማይችል ሕዝብ መግዛት ለአምባገነኖች ሠርግና ምላሽ ነው፡፡ የተማረና የሠለጠነ፣ በሀብትም በትውፊትም የዳበረ ማኅበረሰብ ገዢዎቹን ብዙ ጥያቄ ይጠይቃል፡፡ መብቱን ያስከብራል፡፡ እንደኢትዮጵያ ባሉ ሀገሮች የሚገኙ ማይም ገዢዎች ግን ሕዝቡ እንዳይነቃና ከዕለት ጉርሱ ባለፈም ሀብት እንዳይኖረው በማድረግ እንደእንስሳ እየገረፉ ይገዙታል፡፡ የኛ ግን ባሰና ለዕለት ጉርስና ለዓመት ልብስብም መድረስ አቃተን፡፡ ፈራጁ ኃያል አምላክ በመጨረሻው የድርሻቸውን አይከለክላቸውም፡፡ በዚያ ብቻ እንጽናናለን፡፡
ሰዎች ሀብታም የሚሆኑባቸው የተለያዩ መንገዶች አሉ፡፡ አብዛኞቹ ግን ሕገወጥ፣ ኢ-ሞራላዊና ኢ-ሃይማኖታዊ ናቸው፡፡ በነዚህ መንገዶች ለመክበር መሞከር መጨረሻው ባያምርም ብዙዎቹ የሀገራችን ሀብታሞች ይጓዙባቸዋል፡፡
በህጋዊ መንገድ ነግደህ በአሁኑ ሰዓት አትከብርም፡፡ ምክንያቱም ውድድሩ ከባድና ፈታኝም ነው፡፡ ወያኔዎች ደግሞ የዋዛ አይደሉም፡፡ ሌሎችን ለማደኽየት፣ እነሱንና የነሱን ግን ለማክበር አጥብቀው ስለሚሠሩ የውድድሩን መንፈስ ይበልጥ ሕገወጥና አድልዖዊ ያደርጉታል፡፡ በዚህ የተንሸዋረረ ተናግዶት ነግደህ የትም አትደርስም፡፡ ለምሳሌ ቀረጥ ከፍለህ ያስገባኸውን አንድ ዕቃ ከ15000 ሺህ ብር በታች ብትሸጠው ሊያከስርህ ይችላል፡፡ አንዱ የወያኔ ንክኪ ነጋዴ ግን 10000 ሺህ ብር ሲሸጠው ታያለህ፡፡ የተያዘው ጥረት አንዱ ከሌላው ተባብሮ ለማደግ ሣይሆን አንዱ አንዱን ገድሎ በተናጠል የመመንደግ ነው – በተለይ ከዘር አኳያ የሚታየው ዐይን ያወጣ ጠንጋራ አሠራር በኢትዮጵያዊነትህ ብቻ ሣይሆን በሰብኣዊ ፍጡርነትህም እንድታፍር ትገደዳለህ፡፡ ለዚህም ነው ኢትዮጵያ የለየላት ሲዖል እየሆነችባቸው ብዙዎች የተማሩ ዜጎቿ ወደምዕራቡ ዓለም የሚሰደዱት፡፡ ለዚህም ነው ብዙም ያልተማሩት ዜጎቿ የሚያልሙት እውን ባይንላቸውም እንኳን የበረሀና የባሕር እንስሳት ሲሳይ ወይም የህገወጥ የሰውነት መለዋወጫ ሰለባ ሆኖ የመቅረትን መጥፎ ዕድል እየተረዱም ጭምር በሀገራቸው የሚገኘውን የባንዳዎች መንግሥት አምርረው ከመጥላታቸው የተነሣ ወደውጪ በገፍ የሚፈልሱት፤ በየትኛውም ሚዛን ቢለካ ከዚህ የበለጠ የሀገር ውርደት ሊኖር አይችልም፡፡ ሀገሪቱ ጠማማ ሚዛን ላይ የተቀመጠች ራሷም የተጣመመች ሆናለች፡፡ የጨረባ ተዝካር፡፡ ወደላይ ብትጮኸ የሚሰማህ የለም፤ ወደታች ብትጮኽ የሚሰማህ የለም፡፡ ጩኸትህ ሁሉ የቁራና የምድረ በዳ ጩኸት ሆኖ ይቀራል፡፡ አማራጭ ስታጣ ታዲያ ትሰደዳለህ ወይም ታብዳለህ – ሁለቱም መጥፎ አማራጮች ናቸው፡፡
የወያኔ ሰብኣዊ ንብረት ከሆንክ ቢያንስ እንዳትራብ እነሱው የሚቆጣጠሩት መቁነን ይሠፍሩልሃል – እንዳትሞት እንዳትድን፡፡ በሀብትና በሥልጣን ወደላይ ብቅ ካልክ ለነሱም እንደማትበጃቸው ስለሚገምቱ ይመስላል ያን አይፈቅዱልህም፤ አንተ ግን የማንም ሥጋት እንደማትሆን ቢያንስ ልቦናህ ያውቀዋል፤ ለምን ብለህ? ሀገር ሰፊ ናት፤ ለሁሉም ትበቃለች፡፡፡፡ እነሱ ግን በሀብትም በሥልጣንም ከነሱ አጠገብ እንዳትደርስ አጥብቀው ይከታተሉሃል፤ ይቆጣጠሩሃል፡፡ ወያኔዎች ምድራችን ከፈጠረቻቸው ክፉ ፍጡሮቿ የመጨረሻዎቹ አደገኛ የሲዖል ትሎች ናቸው፡፡ ነግድም፣ የመንግሥትን ደሞዝ አግኝም በርቀት መቆጣጠሪያቸው እየለኩ ዘወትር ስላንተ ማወቅ ይፈልጋሉ፡፡ ጥቃቅንና አነስተኛ በሚባሉ የሚያደራጇቸውን ምሥኪን ዜጎችም በዚህ መልክ ነው ለነሱው መሣሪያነት የሚጠቀሙባቸው፡፡ ሲፈልጉ ቸርቺል ጎዳና መሃል ላይ ድንኳን ተክለው እንዲነግዱ ሊያደርጓቸው ይችላሉ፤ ሲፈልጉ አንዱን የመንግሥት አዳራሽ ሰጥተው ለተወሰነ ጊዜ ሊያስነግዷቸው ይችላሉ፡፡ አንተን ግን ጫካ ውስጥ እንኳን ዛፍ ሥር ተቀምጠህ ልነግድ ብትል መጥተው ነግደህ ልታገኝ ከምትችለው አጠቃላይ ገቢ በዕጥፍ ድርብ የሚበልጥ ቀረጥ ይጥሉብሃል፡፡ ወያኔዎች ብልጥም ናቸው – ሂድ አይሉህም እንድትሄድ ግን ያደርጉሃል፡፡ ውጣ ላይሉህ ይችላሉ – እንድትወጣ ግን የማያደርጉብህ ግፊት የለም፤ ያኔ መሮህ እያለቀስክ ትወጣለህ – ካገርህም ጭምር ብን ብለህ ትጠፋላቸዋለህ፡፡ ሌላውና ከወያኔ ጋር የተሞዳሞደው ሀገርንም የሸጠው ወገን ግና መንገዱ ሁሉ ቀኝ በቀኝ ሆኖ በአጭር ጊዜ ይከብራል፡፡
አንዱ የመክበሪያ መንገድ እንግዲህ ወያኔን መጠጋትና በሕገወጥ ንግድ፣ ዐይን በሌለው የዋጋ ንረት በአጭር ጊዜ ቱጃር መሆን ነው፡፡ በዚህ ሂደት ከሕዝቡ አጠቃላይ ቁጥር አንድ መቶኛ የማይሆኑት ጥቂቶች ሽቅብ ሲወነጨፉ ሌሎች በቁማቸው መቀመቅ ይወርዳሉ – በሸፋፋ ጫማ፣ በነተበ ሸሚዝ፣ በቀዳዳ ሱሪ፣ በተጠገነ ፓንትና ካልሲ ወደቢሮ የሚሄዱ ዜጎችን ብታስተውል ሥርዓቱ የፈጠረው ሸፋፋ አካሄድ እንጂ የነሱ ጥፋት እንዳልሆነ ሊገባህ ይገባል፡፡ እንዲያውም እነዚህን የመሰሉ ዜጎች ሊከበሩና ሊወደሱ ይገባቸዋል፡፡ በ”ሀገርህ ስትወረር አብረህ ውረር” ፈሊጥ ተወስደው ከጠላት ጋር በማበር የድርሻቸውን ያልዘረፉና በሚያገኙት እውነተኛ ገቢ ብቻ ለመኖር የሚፍጨረጨሩ ንጹሓን ዜጎች በመሆናቸው በእጅጉ ሊከበሩ ይገባቸዋል፡፡ እነዚያኞቹ ግን ገና በታሪክ ይዋረዳሉ፤ ትውልዳቸውም አንገቱን የሚደፋባቸውና የሚያፍርባቸው ይሆናሉ፡፡
ሌላኛው የመክበሪያ መንገድ ሰይጣናዊ ነው – በለየለት ሁኔታ ማለቴ እንጂ ማንኛውም ኅሊና ቢስ አሠራር ከክፋነቱ አንጻር ሰይጣናዊ መሆኑን ዘንግቼው አይደለም፡፡ በዚህ ሥልት መተት፣ ትብታብ፣ ጥንቆላና የመሳሰሉት ይካተታሉ፡፡ ማመን አለማመን ያንተ ጉዳይ ነው፡፡ ነገር ግን ይህ መንገድ በዓለም ደረጃ ከጥንት ጀምሮ በስፋት የሚታወቅና ብዙዎችም የሚመላለሱበት ሰፊ መንገድ ነው፡፡ በጥንቆላና በመተት -ለጊዜውና ነፍሱን ለሰይጣን ሸጦ – የሚያልፍለት ወገን እጅግ ብዙ ነው፡፡
ከሀብታሞቻችን፣ ከሯጮቻችን፣ ከአርቲስቶቻችን፣ ከባለሥልጣኖቻችን፣ ከታዋቂ ሰዎቻችን፣ ከታዋቂ የሃይማኖት አባቶቻችን … መካከል ስንቶቹ ይሆኑ በሰይጣን ጎታቾች ደጅ፣ በአውሊያና ከራማ ጠሪዎች ክድሚያ ቤት፣ በመጣፍ ገላጮች ቀየ፣ በሞራ አንባቢዎች ጎጆ ያልተንከራተቱና የሀብትና የሥልጣን ጫፍ እንዲደርሱ ያልተጎናበሱ? ገመናችን ብዙና ተቆጥሮም የማይዘለቅ ነው፡፡ ይህ ልማዳዊ ነገር ደግሞ በኢትዮጵያ ብቻ የተወሰነ ሣይሆን በመላው ዓለም በተለይም በሕንድ፣ በሱዳንና በምዕራብ አፍሪካ በጣም የተለመደ ነው፡፡ ሰይጣን በተለይ በአሁኒቷ ዓለማችን ውስጥ ትልቅ ሚና እየተጫወተ የሚገኝ ኃይል ነው፡፡ ያከብራል፤ ያደኸያል፡፡ ይሰጣል፤ ይነሣል፡፡ እርሱን የፈለጉ ከችሎታና ከሥልጣኑ እንዲቋደሱ ከፈጣሪ ሥልጣን ተሰጥቶታል ይባላል፡፡ በዚህም ምክንያት ለምሳሌ በአሥር ዓመት ከሚመጣ የእግዚአብሔር ፍርድ ይልቅ በደቂቃዎች ለሚመጣ የሰይጣን “በረከት” እየተሸነፉ ብዙዎች ፈጣሪን ችላ ብለው ወደዚህ ቦርቃቃ መንገድ እንደሚገቡ ይነገራል፡፡ የምርጫ ጉዳይ ነው፡፡ የመረጠ ይገባበታል፤ የፈራ ይመለሳል፡፡ እንደኔ የፈራ ከነድህነቱ እያከከ ይኑር፡፡ ልከክ፡፡ ሀብት ማናባቱ! (እንዲች ልጽናና አይደል?)
ይህ መንገድ እንዴት ያከብራል እነማን በዚህ ከበሩ ምን ማሟላት ያስፈልጋል … የሚሉት ጥየቄዎች ብዙ ስለሚያናግሩ ወደዚያ መግባት አያስፈልግም፡፡ እንጂ በስንቱ ሕንፃ ሥር ምንና እንዴት እንደተቀበረ፣ ማን በጅብ መንጋ መሀል እያስካካ አድሮ ሊነጋጋ ሲል ሰይጣናዊ ማንነቱን ለዋውጦ ሰው በመምሰል ወደንግድ ቤቱ እንደሚመለስ፣ እነማን በየትኞቹ ጠንቋዮችና አበጋሮች ዘንድ ሲፈናደሱ አድረው ሲወጡ እንደታዬ፣ … ብዙና ብዙ ዝግንትል ነገር ከነምሳሌዎች መናገር ይቻላል፡፡ በጥቅሉ ግን በዘመናችን ሰዎች በኑሮ ከመጨነቃቸው የተነሣ ከኅሊናቸውና ከነፍሳቸው ጋር እየተጣሉ ከጤናማ መስመር በመውጣት ወንድምና እህቶቻቸው ላይ ግፍና በደል እየፈጸሙ መሆናቸውን፤ ይህም ግፍና በደል እየቆዬ ወደራሳቸው ይዞርና በምድርም ሆነ በሰማይ የሚጎዳቸውን መጥፎ ድርጊት እያስቀመጡ መሆናቸውን በመጠቆም ባጭሩ ጽሑፌን ልቋጭ፡፡ ሰላም፡፡
ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ፡ ብምኽንያት በዓል ልደት ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ምውላድ ክርስቶስ ክንዝክር ከለና፡ ሃገርና`ውን ንዘክር ኢሎም። “ ዝረኸብናዮ ንሃገርና ናይ ምልዋጥን ምዕባይን ዕድል ከየምልጠና ልቦና ነሕድር”።
ብኻልእ ወገን፡ ቀ/ሚ ኣቢይ ኣሕመድ ትማሊ ካብ ምልእቲ`ታ ሃገር ምስ ዝተዋጽኡ ልዕሊ ሰለስተ ሺሕ መማህራን ኣብ ዝተራኸበሉ እዋን፡ ካብ ተሳተፍቲ ዝቐረበሉ ሕቶታት ክምልሱ ከለው፡ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ መንግስቲ ሓደ`ዩ፡ ንሱ ድማ እቲ ኣነ ዝመርሖ መንግስቲ`ዩ ኢሉ። “ምእሳርን ምግራፍን ዝለመድና ሰባት፡ ንሕና ከም መንግስቲ ንዕኡ እንተገደፍናዮ ዝደኸምና ዝመስለና እንተኾይኑ ተጋጊና`ለና”።
ንሰራዊት ምክልኻል ካብ ዶብ-ክልል ትግራይ ብዛዕባ ምንቅስቃስ ሕቶ ቀሪብሉም፡ “ሰራዊት ምክልኻል ኣበይን ንምንታይን ክሰፍር ከምዘለዎ ዝምልከቶ ኣካል ኣሎ” ድሕሪ ምባል፡ “ህዝቢ ክፈልጦ ዝግባእ ፈደራል መንግስቲ ንሰራዊቱ ካብ ሓደ ጫፍ ናብ ካልእ ጫፍ ናይ ምንቅስቓስ ምሉእ ስልጣን ኣለዎ፡ ናይ ዝኾነ ምኽሪ`ውን ኣይደልዮን`ዩ” ኢሎም።
ቀ/ሚ ኣብይ ብተወሳኺ፡ ምስ ኤርትራ ኣብ ጉዳያት ንግዲ፡ ኣጠቓቕማ ወደባት፡ ኣብ ጉዳይ ዶብን ካልእን ብሚኒስተራት ዝምራሕ ኮሚቴ ቆይሙ ኣብ መብዛሕቲኡ ኣብ ስምምዕ ተበጺሑ ከምዘሎ`ውን ኣፍሊጡ።
ድርብ ንብርብር ወፍራም ሞቃታማ የጥጥ ጭነት ጭነት ሱሪ - XXL / AX02 Army አረንጓዴ ወደኋላ እንደተመለሰ እና ልክ እንደ ክምችት ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ ይጭናል ፡፡
የኢትዮጵያ ህዝብ 65 በመቶው እድሜያቸው ከ24 አመት በታች ነው። ለዚህ ተተኪ ትውልድ የመግባባትን ፓለቲካ በአርዓያነት ማውረስ አስፈላጊነት ስላመንኩበት ስለ እርቅና መግባባት ለመሟገትና ፋና ወጊ ሚና ለመጫወት የዜግነት ሃላፊነቴን ጀምሬያለሁ።
ሰዎች እርቅን የተለያዬ ትርጉም እንደሚሰጡት የ65Percent.org ድረ-ገጽን ከጀመርኩበት ከዚህ አመት አጥቢያ አንስቶ እየተረዳሁ ነው። ድረ-ገጼን ከመጀመሬ በፊት ከ16 ኢትዮጵያውያን ጋር በፓልቶክ የፖለቲካ መወያያ ክፍሎች የሃሳብ አሰሳ አድርጌያለሁ። ከአሰሳው እንደተረዳሁት ስለእርቅ እና ፖለቲካዊ መግባባት በቂ የሚዲያ ሽፋንም ሆነ ውይይት አልተደረገም።
ለአገራችን የፖለቲካ ሁኔታ ከትጥቅ ትግልና ከአመጽ የላቀ አማራጭ አለን፦ የእርቅና መግባባት አማራጭ። በዚህ አጭር ጽሁፍ ሰለፖለቲካዊ እርቅና መግባባት በጽንሰ ሃሳብ ደረጃ ጥቂት አጠቃላይ ነጥቦችን እዳስሳለሁ።
አንደኛ፦ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ስርአትና ሂደት በውጥረት ውስጥ ይገኛል። ሁለተኛ፦ የአገራችን ፖለቲካ በእጅጉ ባለመግባባት የተጠመደ ነው። እነዚህ ሁለት ጭብጦች የአደባባይ ሚስጥር ቢሆኑም መፍትሄ ለመቅረጽ በነዚህ ነጥቦች ላይ መስማማቱ እንደ ቅደመ ሁኔታ እመለከተዋለሁ። ውጥረትና አለመግባባት የሰፈነበትን ፖለቲካችንን ማርገብና ማግባባት መሰረታዊ የእርቅ ግብ ነው።
የፓለቲካችንን ውጥረት ማርገብ ለፓለቲካዊ መግባባት ሁኔታዎችን ያመቻቻል። የአገራችን ፖለቲካ ላለፉት 40 አመታት ከነውጥ ወደ ቀውስ ፤ ከአመጽ ወደ እልቂት ፤ ከቁስል ወደ ቂምና ጥላቻ ሲገለባበጥ የቆየ ነው። ፖለቲካችን መደበኛ ሆኖ አያቅም። መደበኛ ፓለቲካዊ ሂደት ማለት ከቀውስ ፥ ከደም መፋሰስ ፥ ከአላስፈላጊ ውጥረትና ከጥላቻ ውጥቶ ፥ ወደ ሚዛናዊ የሃሳብ ፉክክርና ፍትሃዊ ሂደት ውስጥ የገባ ማለት ነው።
የፓለቲካዊ ውጥረታችን መንስኤው ፓለቲካዊ ቅራኔ ነው። የአገራችን ፓለቲካዊ ውጥረት የብዙ ዘመናት ፡ የልዩ-ልዩ ድርብርብ ቁስሎች ፡ ቁርሾዎች ፡ ያልተቋጩ ታሪካዊ ክስተቶች ፡ ርዮተአለሞች ፡ ማንነቶች ፡ ስሜቶች … ወዘተ ውጤት ነው። እነዚህ ድርብርብና ዘርፈ-ብዙ የቅራኔ መንስኤዎች አልፎ አልፎ ምልክታዊ ትኩረት አግኝተዋል። እንደ ዋቢ ከሚጠቀሱት አንዱ የቀይ ሽብር መታሰቢያ ሙዚየም ሲሆን ፡ ሌላው የወታደራዊው መንግስት ባለስልጣናት ከእስር መለቀቅ ነው።
ሆኖም ግን የፖለቲካ ቅራኔያችን ሲባባስ ፥ የፖለቲካ ምህዳር ሲጠብ ፥ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ከመድብለ ፓርቲ ስርአት ወደ አሃዳዊ ፓርቲ ቁጥጥር ሲያዘነብል እንጂ ፡ ወደ መደበኛ ፖለቲካዊ ሂደት ሲገባ አይታይም።
በቅራኔ እየከረረ ያለው ፓለቲካዊ ውጥረታችንን ማርገብ የምንችለው የቅራኔው መንስኤዎች ላይ በማተኮር ፥ ተግባራዊና አስታራቂ መፍትሄ በመወጠን ነው። ይሄንን ለማድረግ የሌሎች አገሮችን ተሞከሮ በአርአያነት በመጠቀም የኢትዮጵያን ፖለቲካዊ ቅራኔ ምንጮች ማድርቅ እንችላለን።
ይሄን ለማድረግ የኔልሰን ማንዴላ መንግስት የወሰደውን ቀመር/ፎርሙላ መጠቀሙ አማራጭ የሌለው ሆኖ አግኘቼዋለሁ። ማንዴላ የደቡብ አፍሪካ ነጮች መንግስት በጥቁሮችና በሌሎች ዘሮች ላይ ያደረገውን ግፍና እልቂት በጥበብና አርቆ አስተዋይነት አርግቦታል።
ምንም እንኳን ኢትዮጵያና ደቡብ አፍሪካ በእጅጉ የተለያዬ ፓለቲካዊ ሁኔታዎች ላይ ያሉ ቢሆንም፥ የማንዴላ ቀመር የኢትዮጵያን ፖለቲካዊ ውጥረት ለማርገብ ፍቱን መድሃኒት መሆኑን አምንበታለሁ። ላብራራ።
የማንዴላ መንግስት የውጥረት ማርገብ ስራውን የጀመረው እውነታን በማፈላለግ ስራ ነው። ቀጥሎም በተሰበሰበው መረጃ ላይ እውቅና የመስጠት ስራ ተካሄደ። የእውቅና ሂደቱን በቴሌቪዥን የተከታተላችሁ እንደምታስታውሱት በጣም ልብ ይሚነካ ሂደት ነበር። በመጨረሻም እውነታ ማፈላለጉና እውቅና የመስጠቱ ስራ ወደ ፍትህ አመራ።
የፍትህ ሂደቱ አንዳንድ የደቡብ አፍሪካ አፓርታይድ መንግስት ተሳታፊዎችን ከክስ ነጻ ማድረጉ ይታወሳል። ይህ የሆነው በእውነታና በእውቅና ሂደት ውስጥ ስለተሳተፉና ለፈጸሙት በደል ይቅርታ ሰለጠየቁ ፡ እንዲሁም ያንን በማድረጋቸው የማንዴላ መንግስት ለተሳታፊዎቹ ከሰጣቸው ዋስትና የተነሳ ነበር። ለተበዳዮችና ቤተሰቦቻቸውም የደቡብ አፍሪካ መንግስት የገንዘብ ካሳ ከፍሏል። ውጥረትን ማርገብ ማለት ይህ ነው።
ጥቂት የፊዚክስ ሊቃውንት ባቀረቡት ጥያቄ የኢነርጂ መምሪያ (ኢ.ኢ.ኢ.) በቅርብ ወራት ውስጥ በቀዝቃዛ ውህደት ላይ በጣም የቅርብ ጊዜ ምርምርን አካሂዷል ፡፡ ችሎቶች የተደራጁ እና አንድ ህትመት በ 18 ባለሙያዎች ፓነል ተንትኖ ነበር ፡፡ ነገር ግን የቀረቡት ውጤቶች በአስራ አምስት ዓመታት ውስጥ በተለይም ለሙከራዎቹ እንደገና የመወለድ ችሎታ ያልተደረገለት የመንግስት አካልን አሳማኝ አላደረጉም ፡፡
የቀዝቃዛ ውህደት በ 1989 የዩታ ዩኒቨርሲቲው ስታንሊ ፖንስ እና ማርቲን ፍሌይሽማን በከዋክብት ውስጥ የሚከሰተውን ኃይል ቆጣቢ ሂደትን እንደገና እንደፈጠሩ ባወጁበት ወቅት እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. ዲታሪየም ባለው ቀላል የውሃ ማሰሮ ውስጥ ፡፡ ሆኖም ፣ ይህንን ስኬት ለመድገም ሌሎች ቡድኖች ያጋጠሟቸው ችግሮች በጣም በፍጥነት የቀዘቀዘ ውህደትን ያጣሉ እናም ከዚያ ጊዜ ጀምሮ በዚህ ጉዳይ ላይ መስራታቸውን የቀጠሉት ጥቂት የሳይንስ ሊቃውንት ብቻ ናቸው ፡፡ ውጤቶቻቸውን ለመመርመር ወደ DOE በመቅረብ እነዚህ ሞተርስ የጥናት ውጤቶችን እናገኛለን ብለው ተስፋ አደረጉ ነገር ግን የእነሱ ምኞት በከፊል ብቻ እንደሚሰጥ ጥርጥር የለውም ፡፡ ባለሞያዎቹ ሁለት ሦስተኛ የሚሆኑት በተደረጉት ሙከራዎች ውስጥ የኑክሌር ምላሾችን እውነታ ባያምኑም ሁሉም ማለት ይቻላል የቀዝቃዛ ውህደት የተወሰኑ የተወሰኑ ገጽታዎች (ለምሳሌ ብረቶች ባሉበት ጊዜ የሃይድሮጂን ባህሪ ጥያቄ) ለቀጣይ ሥራ መታሰብ ይገባዋል ፡፡ ኒውቲ 02/11/04 (በብርድ ውህደት ላይ ያለው ማስረጃ አሁንም ድረስ ወሳኝ አይደለም ፣ አዲስ ግምገማ ተገኝቷል)
ለስምንተኛ ወራት ጊዜ መሆኑ ነው፤ዶ/ር ዐቢይ አህመድ በቀላል እና ግልፅ በሆነ ቀጥተኛ አነጋገር፤”ከበቀል ነፃ በሆነ መንገድ ያለፉት ሰቆቃዎች አብቅተው፣ ኢትዮጵያን ከመፈራረስ እናድናት ዘንድ በሰላማዊ መንገድ በጋራ እንገንባት”በማለት ለኢትዮጵያ ሕዝብ ጥሪ ማቅረባቸው።”ጥሪው ሕግን መከተል አለበት ብዬ አላምንም፤ወይም በማያሻማ ቃላት አልቀረበም የሚሉ ሰዎችን አይጋብዝም፤አሊያም ጥሪው ሕገ-ወጥ ነው፣የሚያስብለው መንገድም የለውም፤ እንዳይገርማችሁ!ጥሪው በሕገ-ልቡና የቀረበ የሰብዓዊ መብት ጥሪ ሲሆን፤መንፈሳዊም ነው።
ይህንን ጥሪ ተቀብለው በቅንነት የተደመሩ አሉ፤የተደመሩ የሚመስሉም(ምሁራንን ጨምሮ)ሆነ በግልፅ የሚቃወሙም ሞልተዋል፤ቁም-ነገሩ “በዜግነት ኢትዮጵያዊነታቸው እነማን ናቸው በሠላም ለትግል የሚንቀሳቀሱት?”የሚለው ነው።በዚህም መሠረት በተጠርጣሪነት ከሰላማዊ ትግል ውጭ የሆነ ግለሠብ፣በምንም ዓይነት ተግባር እንዲሳተፍ አይደረግም፤አይታሰርም ዳሩ ግን በተለየ ሥፍራ አሳርፎ(በቁም እስር)ማየት ግን ይቻላል።
ለዚህም ነው ሕውሃት የሚ-ጠላው፣በደም ስለተጨማለቀ፣ የግብረ-ሰዶም ሰዎችን መሰባሰቢያ ስለሆነ፣የግፍ-ፈፃሚ አምራችነቱ ገዳይ-ኩባንያነቱ ስለተረጋገጠ እና የተንኮለኛ ሰው-እባቦችን መፈለፊያ ፓርቲ ነኝ ብሎ፣ኢትዮጵያን ለማጥፋት ሃያ ሰባት ዓመታት በደም እየዳከረ የሚገኝ ስለሆነ ነው፤ከዚህ አትለፍ መባል ያለበት።ፈቃደኛ ሆነው በይቅርታ ንስሓ ከታጠቡ ማንም አያሸሻቸውም።እነዚህን ሃቆች የሚክዱ ግን ትውልድ ይተፋባቸዋል፣አሁን በሥልጣን በክተው እንዳየናቸውና ሕዝብ አንድ ቀን እንደሚተፋባቸው ሰዎች ማለት ነው።
እኛ የሐበሻ ነገዶች፣ተወላጆች እና የዮቅጣን ዘሮች፤ሌሎችም በአበሻ ያሉ ልዩ ልዩ ኢትዮጵያውያን ወገኖች ፣ በደም እና በአጥንታችን ኢትዮጵያን እየጠበቅን ከጠላቶቻችን አፍ እንዳትገባ በነፃነት እንድትቆይ ያደረግነው በእግዚአብሔር ቸርነትና በአርበኞቻችን መስዋዕትነት ነው ።ይህን የሐቅ ታሪክ ያልተቀበሉ ግለ-ሰቦች ሁሉ፣ የኢትዮጵያን የሕላዌ ምንጭ አይረዱምና ይህን ጦማር በደመ-ነብስ ከማንበብ ሌላ በቀላሉ አይገነዘቡትም።
ስለሆነም ለዘመናት የተከፈሉት መስዋዕትነት በአርበኞቻችን እንጂ፣ነብሳቸውን በሕይወት ለማትረፍ ሲሉ በፍርሃት ደብቀው፤ሕዝብን ለግድያ አጋልጠው፤የጀግንነት ካባ እንደተከናነቡት የውሸት ጀግኖች አይደለም።እናም አፈር እስከሚሆኑ ድረስ የደም-ፍትፍት የበሉትን የምንትፍ ጀግኖች ባለታሪኮችን ገድል(ገድለ መዊዕ ይመለከቷል)ሥም ለማግኘት አይደለም።እነሱንማ ማን እንደሆኑ በጊዜ መስተዋቱ አየናቸው፤ቁልጭ፣ቅልብጭ አድርጎ ጊዜ ደጉ ባደባባይ፣ወርቅ ሳይሆኑ ጭቃ እና አመድ መሆናቸውን በዚሁ ከመቶ ዓመት የተንኮል ዕቅድ ሴራቸው፣ሃያ ሰባት ፐርሰንቱን እንኳ ሳያልፉ በገሃድ አሳየን።
ኢትዮጵያ የተሻለች አገር እንዳትሆን እና ሕዝቦቿም በድህነት እንዲማቅቁ የሚፈልጉት ከጥንት ጀምሮ የሥጋ ትል ሆነው ያስገደሉን፣የሦስተኛው እጅ አባላት(ሕውሃቶች)ናቸው። ሁሌም ሕውሃቶች የሚ-ፈ-ጠሩት ሁለት የተለያዩ አዳዲስ ሃሳብ ያላቸው ወገኖች በውይይት ለመስማማት ጥረት በሚያደርጉበት ወቅት ሲሆን፣በሦስተኛ አካልነት ራሳቸውን በሠላም ሥም ጠፍጥፈው በድብቅ ጣልቃ እየገቡ የሚያጋጩ ናቸው።በኢትዮጵያ ጣልቃ ጉዳይ በግለሰብ በምሳሌነት አቶ ስብሃት ነጋን ማየት ይቻላል፤እስከዛሬም ድረስ በሌለው ሥልጣን፣ በማያገባው ጉዳይ ሁሉ፤እንዴት የእርጎ-ዝምብ እንደሆነ ተመልከቱ፤ምንም ሥልጣን የለውም፤ ዳሩ-ግን ድሮ አያስፈልግም ተብሎ በቀረው የሰላም-ኮሚቴ ሥም ጭምብል አድርጎ”አይነ-ደረቅ ሌባ ቃጭል ይዞ እንደሚገባ”ጥሩ ማጅራት መቺ መሆኑን እናረጋግጣለን።በረከት ሰምዖን ደግሞ አማራ ነኝ ሲል የነበረው ከቀን-ጅቦች ጋር ተደምሮ ጅብነቱን ሳያውቀው ለማስመስከር ቁርበት አንጥፉልኝ ሲል”በአደባባይ የተዋረደበትን የትግራይ ዩነቨርስቲ ስብሰባ” https://www.youtube.com/watch?v=JK7ccUK1ARU ማየት ብቻ ይበቃል።የሚያሳዝነው እነርሱ ባጠመዱት የአርባ አራት(ታቦታችንን ልብ ይሏል)ዓመታት ተንኮላቸው ዜጎች ሲገደሉ እና ሲጋደሉ አስታራቂ እና ድረሱላቸው ባዮች ሆነው ተመልሰው በመግባት፤ቁስሉን እያባባሱት ዑዑታ ማሰማታቸውን የማያውቅ ኢትዮጵያዊ እንደሌለ አለማወቃቸው ነው።
በሌላ በኩል ደግሞ በኢትዮጵያ ላይ ያልተፈፀሙ የጥፋት ፈጠራዎች እና አፈ-ታሪኮች አሰራጭተው፤አንዴ በጡት-ቆረጣ፣ሌላ ጊዜ በዘር-ግልበጣ፤ኢትዮጵያን ለማጥፋት፣ደጋግሞ የወረራትን፣ፋሺሽት ጣሊያንን”የምዬ ምንሊክ”ወዳጅ አድርገው ያቀርባሉ።ፈጠራው በትግሬው ምሁር ነኝ ባይ እና በዘመነ-ግልምቢጥ ምሁራን ተብዬዎች በሕዝብ መገናኛ መተረኩ ሳያንስ ሕውሃት የትግራይ ሕዝብ በደህንነት መዋቅር ታፍኖ ዕውነቱን እንዳያውቅ መደረጉ ተጨምሮበት፤አስለቃሹ ነገር የትውልድ በደልና እንደገና ወጣት ትግሬዎችን ለጦርነት ለመማገድ የ”ውጫሌ ውል”ዓይነት በተንኮል ቦይ ለመቅደድ መዘጋጀቱ ነው።እምዬ ምኒሊክ ለዲፕሎማሲ ነበሩ ብለን ብንቀበል እንኳ፣ ከእርሳቸው ሥርዓተ-መንግሥት በፊትስ በትግሬ በር በኩል ሮማውያን ፋሺሽት ጠላቶች፣አርባ ዓመታት አስቆጥረው በመዘጋጀት፣በዘመናችን ደግሞ፣በእጅ አዙር የባንዳዎች የልጅ ልጆችን መልምለው እንደሥጋ-ትል በኮንስትራክሽን ሰበብ፤ፖለቲካዊ ወረራ ሳይሆን፣ኢኮኖሚያዊ ምዝበራ በማድረግ እየገቡ፣ኢትዮጵያን ሲወጓት የነበሩትስ፤በቀዳማዊ ሚኒልክም ነበር ብለን እንቀበል?በተለይም ምንሊክ ወደ አድዋ ከመዝመታቸው በፊትስ አምስት ጊዜ በጣሊያን በድብቅ የተሸነፉትስ የትግሬ ንጉሥ ምን ሊባሉ ይችላል?ዳግማዊ ምኒሊክ “እኔ ሳልመጣ ጦርነት እንዳትገጥም፤አምስት ጊዜ መሸነፍህን ሰምቻለው፤”ብለው ነው፣ከአድዋ ጦርነት በፊት ባሉት ጥቂት ወራትና ሣምንታት መቀሌና አምባላጌ ላይ የተደረጉ ጦርነቶች እንደነበሩ በማውሳት የዘመቱት፡፡ የመቀሌን ከተማ በኢጣሊያዊው ኮሎኔል ጋሊያኖ ከሚመራው አውሮጳዊ ሠራዊት ለማስለቀቅ መስዋዕትነቱ የበዛ በመሆኑ፡-መቀሌ የተለቀቀችው በፈረንጆች ሚሊኒየም BBC (British Broadcasting Corporation)የሚሊኒየሙ ምርጥ ሠብዕና ብሎ ከአህጉር አፍሪቃ ባጫቸው ከጐንደር ኦሮሞ ቤተሠብ በሚወለዱት እቴጌ ጣይቱ ብጡል ሥልጡን ወታደራዊ መላ ነው፤ታሪኩን ማረጋገጥ ይጠቅማል።
ዝርዝሩን እዚህ አላወሣውም እንጂ መቀሌ በጣይቱ ልዩ ወታደራዊ ብቃት መያዝዋን መግለፅ ይጠቅማል፡፡ በኋላ ላይ ኮሎኔል ጋሊያኖ በአድዋ ጦርነት ተማርኮ፡- የምንሊክን ፊት ከማይ ግደሉኝ ብሎአል፡፡ለማንኛውም ሰሞኑን የኢትዮጵያ ሕዝብ የአድዋ ድል የሚከበርበት ሰሞን በመሆኑ ወድተነሳሁበት ርዕስ ልመለስ።እናም ዳግማዊ አፄ ምኒሊክ ፊት ለፊት ሄደው የሮም ገዥውን እና የዘመናት ባለድል ተብሎ ሲፈራ የነበረውን በመግጠም ነበር ፋሺሽት(ድሮም ይባል የነበረው፣በመጥረቢያ ስለሚጠቀም)ጣሊያንን አዋርደው ያሸነፉት።ለማንኛውም ታሪክን በመሰረዝ እና በመደለዝ የአገውን ታሪክ”ኣኮ ሱም’ን፣”አክሱም”ብሎ በመጥራት እንደ ተሰረቀው እና የትግሬ ነው እንደማለት፤ወይም ተራራን የሚያህል የጎንደር ሕዝብን ይዞታ ለመዝረፍ አሥር ዓመታት ሰርቆ እጅ ከፍንጅ ሲያዙ አሳስተውን ነው በማለት መለወጥ ኣይቻልም፤ ሕዝብ እያንዳንዷን ነገር በሚገባ ያውቀዋልና።