Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
Econologie.com በሎራን በርቴሎት የአንድነት ፣ የሰብአዊ እና የበጎ አድራጎት ግብይት ተነሳሽነት የሆነውን ማ-ቦኔን-አክሽን ዶት ኮም ያቀርባል ፡፡ የኡሉል ዘመቻ ገና ተጀምሯል ፡፡ ማብራሪያዎች.
ውሂብዎን እንደገና ይቆጣጠሩ እና ጥሩ ተግባር ያድርጉት። ይምረጡ-እርስዎን የሚመለከቱ መልካም ስምምነቶችን መቼ ፣ ምን እና እንዴት እንደሚቀበሉ ይምረጡ ፡፡ ለሚያማክሯቸው እያንዳንዱ ማስታወቂያ ማህበራትን በነፃ ይደግፋሉ ፡፡
የምንወደውን ሰው መሳም ፣ ስጦታ መስጠት ፣ በችግር ውስጥ ያለን ሰው መርዳት በጥልቀት ወደ ታች ጥሩ ያደርገናል ነገር ግን አሁን ባለው ህብረተሰባችን እጅግ በጣም አልፎ አልፎ ታይቷል ፡፡ እነዚህ ትናንሽ የጋራ አጋዥ ጊዜያት አንዳንድ ጊዜ ለእኛ በጣም አጭር ይመስላሉ። እናም ይህንን ስሜት ለማግኘት ፣ የበለጠ ለማድረግ እንፈልጋለን. ግን ፣ ጊዜያችን የሚለጠጥ አይደለም እና የኪስ ቦርሳችን በራሱ አይሞላም… ቀላል አይደለም!
እያንዳንዱ የእጅ ምልክት ይቆጠራልአነስተኛ ቢሆንም እንኳ. ሌላው ቀርቶ ታላላቅ ምክንያቶችን ለመደገፍ እንኳን (የሰብአዊ እርዳታ, የህክምና ምርምር, ትምህርት, አካባቢ, ...), ወደፊት እንዲራመዱ የሚያስችሉት የአብዛኞቹ የስጦታ ስጦታዎች ናቸው.
ለግል መገለጫዎ ምስጋና ይግባው በ my-bonne-action.com ላይ በመመዝገብ ፣ መቼ, እንዴት እና ምን እንደሚመርጡ እርስዎ ይመርጣሉ እንዲነሱዎት ይፈልጋሉ:
በመቀጠልም እነዚህ መልካም ቅስቀሳዎችን ቢወዱም (ወይም ያላገኙ) ልገሳዎ ቀድሞውኑ ተመዝግቧል! “እንዴት?’ ወይስ ‘ምንድነው? በእውነቱ በጣም ቀላል ነው ፣ የእኔ መልካም እርምጃ የግማሽ ማስታወቂያ ገቢውን ለባልደረባ ማህበራት ያቀርባል. ቀላል የኢ-ሜይል አድራሻ ሊኖረው የሚችለው ማን ነበር የልጆችን ህይወት ለመጠበቅወደ ፋይናንስ የሕክምና ምርምር, እገዛ አካባቢችንን ይከላከሉ፣…? በእሱ እናምናለን!
የAlliance Rare Diseasesየሕዝብ የፍጆታ ስለ እውቅና, 1901 ሕግ ማህበር, እንክብካቤ መንገዶች የሚንከራተቱ ምርመራ ጉዳዮች ላይ (ያላቸውን ዕለታዊ በማስተዋወቅ ፈረንሳይ ውስጥ ያልተለመደ በሽታ ተጽዕኖ 3 ሚሊዮን ሰዎች ድምፅ ለማምጣት የታለመ ነው, የማህበራዊ እንክብካቤ ወደ የተወሰደ , ሂደት, ውህደት እና ማቆየት ትምህርት እና ሥራ ውስጥ) እና transversal መፍትሄ በመፈለግ.
የመጦሪያ ካቼርኪ ካናዳ ካን ህጻናት በልብ ጉድለቶች የሚሰቃዩ ልጆች ወደ ፈረንሳይ እንዲመጡ እና በገንዘብ እና በቴክኒክ እጦት ምክንያት በትውልድ አገራቸው መታከም በማይችሉበት ጊዜ ቀዶ ጥገና እንዲደረግላቸው ያስችላቸዋል ፡፡
Surfrider Foundation ሐይቆች, ወንዞች, ውቅያኖስ, ማዕበል እና ጠረፎች ጥበቃ እና ልማት ኃላፊነት አቀፍ ማህበር ለትርፍ ያልተቋቋመ ነው. የአካባቢው አሳሾች ቡድን በ 1990 ውስጥ የተፈጠረ, አሁን በአውሮፓ ውስጥ 9 000 አባላት የበለጠ የሚኩራራ እና ፈቃደኛ አንቴና አማካኝነት 14 አገሮች ላይ እርምጃ ይወስዳል.
ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ The Challenge Awards ላይ በጎዳና ላይ ሩጫ ዝግጅት ዘርፍ በአለም ቀዳሚ ሆኖ በመመረጥ ልዩ ሽልማት ተቀብሏል፡፡ ሰሞኑን ይህን አስመልክቶ ባወጣው መግለጫ የተገኘው ሽልማት ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያን ከአለማችን ስኬታማ የውድድር አዘጋጆች ጎራ እንደሚያሰልፈው የሀገራችንን ስም በበጎ የሚያስነሳ ሌላ ትልቅ ብሔራዊ ሀብትም የሚያደርበው መሆኑን አስታውቋል፡፡ ለዚህ ዓለም አቀፍ ስኬት እውን መሆን በተለያየ መንገድ ሰዎች ድምጽ እንዲሰጡ የጋበዙ፤ ጥሪ ያቀረቡና ያመቻቹትን እንዲሁም በድሉ የተደሰቱትንም ሁሉ በእጅጉ አመስግኗል፡፡
ዘ ቻሌንጅ አዋርድን The Challenge Awards የሚያዘጋጀው ሌትስ ዱ ዚስ (Let’s Do This) በዓለም አቀፍ ደረጃ ከፍተኛ ተቀባይነት ያለው የድረገፅ ምዝገባ አገልግሎት ሲሆን የሽልማቱ አቅራቢ ደግሞ በከፍተኛና ልዩ የአትሌቲከስ ባለሙያዎች የተደራጀው ታዋቂው ራነርስ ዎርልድ መፅሄት ነው፡፡ በዓለም የሩጫ ስፖርት ኢንዱስትሪ የኦስካርን ያህል ክብርና ግምት የሚሰጠው ሽልማቱ በመላው ዓለም የሚካሄዱ ፈታኝ የስፖርት ውድድሮችን የሚያዘጋጁ፤ ጎን ለጎን የበጎ አድራጎት እንቅስቃሴዎችን የሚያከናውኑ ማህበረሰቦችና ግለሰቦችን በልዩ መስፈርቶች አወዳድሮ እውቅና ይሰጥበታል፡፡ ዘንድሮ የሽልማት ስነስርዓቱ በእንግሊዝ ዌስት ኪንግስተን ውስጥ በሚገኘው Queens Club የተካሄደ ሲሆን፤ በስፖርቱ አለም ከፍ ያለ ስም ያላቸው ዝነኞች ስፖርተኞች እና እውቅ የውድድር አዘጋጆች እንዲሁም ሌሎች እንግሊዛዊያን ዝነኞች ተገኝተዋል፡፡ ከእነዚህም መካከል በማራቶን የቀድሞዋ የአለም ሻምፒዮን ፓውላ ራድክሊፍ፤ የፓራ ኦሊምፒክ የወርቅ ሜዳሊያ አሸናፊዎቹ ሳራ ስቶሪ እና ታኒ ግሬይ ቶምሰን እንዲሁም የቀድሞው የእግር ኳስ ኮከብ ሪዮ ፈርዲናንድ ይጠቀሳሉ፡፡ በሌላ በኩል በእንግሊዝ የኢትዮጵያ አምባሳደር ክቡር ፍሰሀ ሻውል ገብረ እና የህዝብ ዲፕሎማሲ ሃላፊ አቶ መኮንን አማረ እንዲሁም የታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ የቀድሞ ስራ አስኪያጅ እና በአሁኑ ወቅት ዓለም አቀፍ ልዩ አማካሪ ሆኖ የሚሰራው ሪቻርድ ኔሩካር የሽልማት ስነስርዓቱ ታዳሚዎች ነበሩ፡፡ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በዘ ቻሌንጅ አዋርድ ላይ “Best International Running Event” በሚል ያሸነፈውን ልዩ ሽልማት በስፍራው በመገኘት የተቀበለችው ደግሞ በታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ የስትራቴጂክ እና የኢኖቬሽን ማናጀር ዳግማዊት አማረ ናት፡፡
ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በዘ ቻሌንጅ አዋርድ ላይ በተወዳደረበት ዘርፍ ያሸነፈው ከተሰጠው ድምፅ 56 በመቶውን በማግኘት ነው፡፡ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያን በመከተል በቢዮንድ ኢቨንትስ የሚዘጋጀው የሳንዲያጎ ቢች ኤንድ ቤይ ማራቶን በ24 %፤ በማስኮት ስፖርትስ የሚዘጋጀው ቤይ ብሪጅ ሃልፍ በ10 %፤ የኦፕአፕ ሊማሶል ማራቶን በ3% እና የሳንፍራንሲስኮ ማራቶን በ1% እስከ አምስትኛ ደረጃ አከታትለው ወስደዋል፡፡ ለሽልማቱ በእጩነት ከቀረቡት መካከከል ታዋቂዎቹ የኒውዮርክ፤ ቦስተንና ቺካጎ ማራቶኖች ጨምሮ ሌሎችም በሰሜን አሜሪካ እና በእንግሊዝ የሚካሄዱ ትልልቅ የጎዳና ላይ ሩጫ ውድድሮችና ማራቶኖች ይገኙበታል፡፡ በሽልማት ስነስርዓቱ ላይ 18 ዓመታትን ያስቆጠረው ውድድሩ 45ሺ ተሳታፊዎችን በመያዝ በአፍሪካ ትልቁ የጎዳና ላይ ሩጫ መሆኑ፤ አስደሳኝ እና በቀለማት ያበበ እንዲሁም የኢትዮጵያ ግዙፉ የጎዳና ላይ ፓርቲ መሆኑ እየተጠቀሰ ከፍተኛ አድናቆት አግኝቷል::
ላለፉት 15 ዓመታት በድርጅቱ በተለያዩ የሃላፊነት ድርሻዎች ስታገለግል የቆየችውንና በአሁኑ ወቅት የስትራቴጂክ እና የኢኖቬሽን ማናጀር ከሆነችው ዳግማዊት አማረ ጋር ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ያሸነፈውን ሽልማት አስመልክቶ ይህን ልዩ ቃለምልልስ ለስፖርት አድማስ ሰጥታለች፡፡
ለዘ ቻሌንጅ አዋርድ The Challenge Awards ለመወዳደር የበቃነው በሚያስገርም ሁኔታ ነው፡፡ የሽልማቱ አዘጋጆች በመጀመርያ በራሳቸው የግንኙነት መረብ ተጠቅመው በዓለም ዙርያ የሚገኙና በተለያዩ ስፖርቶች ተወዳጅ ውድድሮች የሚያዘጋጁትን ተቋማት በመለየት የመረጡበትን አሰራር ተከትለዋል:: በዚሁ መንገድ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ Best International Running Event በሚለው ዘርፍ ለመታጨት ከበቁት 20ዎቹ ምርጥ የስፖርት ውድድሮች ተርታ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ መግባቱን ከሽልማቱ አዘጋጆች በኢሜል በደረሰን መልዕክት ነው ያረጋገጥነው:: ይህ ልዩ መልዕክት በኢሜል አድራሻችን ሲደርስ በጀርመን አገር ለጉብኝት ሄጄ ነበር፤ እጩ መሆናችንን በመመልከቴ ብቻ ከፍተኛ ደስታ ነው የተሰማኝ ምክንያቱም በመላው ዓለም በሚገኙ ስፖርት አፍቃሬዎች ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ የሚታወቅ መሆኑን ስለሚያመለክት ነው፡፡ የሽልማቱ አዘጋጆች Best International Running Event በሚለው ዘርፍ እጩ መሆናችንን ሲያሳውቁን አሸናፊ የሚመረጠው በድረገፅ በሚሰጠው ድምጽ መሰረት መሆኑን ገለፁልን፡፡ በወቅቱ ልናሸንፍ ባንችልም እጩ ሆነን ስንቀርብ ኢትዮጵያን ወክለን በመሆኑ አስደስቶናል፡፡ በሩጫ ስፖርት ዓለም አቀፍ ተዓማኒነት ባለው ራነርስ ዎርልድ መፅሄት የጎዳና ላይ ሩጫችን ልዩ ትኩረት ሊያገኝ መብቃቱ ብቻ ከሽልማቱ በፊት ለእኛ እንደድል የሚቆጠር ነበር፡፡
በመጀመርያ ደረጃ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ዓለም አቀፍ ትኩረት ማግኘት የጀመረው የእጩዎች ዝርዝር ይፋ ከሆነበት ቀን አንስቶ ነው፡፡ እንግዲህ በተለያዩ ዘርፎች ለመወዳደር ለቀረቡት እጩዎች ድምፅ የሰጡት ከ86ሺ በላይ መሆናቸውን የሽልማት ስነስርዓቱ ላይ አዘጋጆች የገለፁ ሲሆን፤ በተወዳደርንበት ዘርፍ 56 በመቶውን የድምፅ ድርሻ በመውሰድ ማሸነፋችን ልዩ ትኩረት እንዳገኘን ያመለክታል:: ዓለም አቀፍ ደረጃ ያለው ውድድር እንደማዘጋጀታችን እንኳን የሽልማቱ ቀን ደርሶ አይደለም፤ በውድድሩ ከእጩዎች ተርታ መግባታችን በዓለም ዙርያ ስለ ጎዳና ላይ ሩጫው ብዙ ሰው እንዲያውቅና ትኩረት እንድናገኝ አስችሎናል፡፡ ሽልማቱን በማሸነፋችን እንደአዘጋጅ ትልቅ ብርታት የሚሰጠን የሚጨምርልንም ነው፡፡ በእውነቱም ጥሩ ነገር እየሰራን እንደነበር እንድናስብ ያደርጋል፡፡
በሽልማት ስነስርዓቱ ላይ በጎዳና ላይ ሩጫ ብቻ ሳይሆን፤ በማራቶን፤ በዋና ፤ በብስክሌት፤ በትራያትሎንና በሌሎች ስፖርቶች አዘጋጅነት የሚሰሩት ከዓለም ዙርያ በመሰባሰባቸው ለብዙዎቹ እንደአዲስ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያን ያስተዋወቅንበትን እድል ፈጥሮልናል፡፡ በዓለም አቀፍ የውድድር ዝግጅት ከፍተኛ ልምድ ያላቸው ባለሙያዎች ስለ ጎዳና ላይ ሩጫው በማወቃቸው አድናቆታቸውን ገልፀውልናል፡፡ ከተለያየ አገራት ስነስርዓቱን ታድመው ከነበሩት መካከል አፍሪካ ውስጥ ከ45ሺ በላይ ተሳታፊዎች ያሉት የጎዳና ላይ ሩጫ ውድድር መኖሩን ማወቃቸው አስገርሟቸዋል፡፡ በውድድሩ ላይ ለማሳተፍ ጉጉት የተፈጠረባቸውም ነበሩ፡፡
የሽልማት ስነስርዓቱ በሁለት የተለያየ ምድብ ማለትም በእንግሊዝ ብቻ የሚካሄዱና በመላው ዓለም በሚከናወኑ ውድድሮች ተከፋፍሎ የተካሄደ እንደመሆኑና የመጀመርያው ተሸላሚ በዓለም አቀፍ ደረጃ ያሸነፈው ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ መሆኑ በበርካታ በተለይ በዩናይትድ ኪንግደም ውድድር በሚያዘጋጁት አካላት በልዩ ሞገስ እንድንታወቅ አድርጎናል፡፡ ለምሳሌ ያህል እኛ ስነስርዓቱን በታደምንበት ጠረጴዛ ላይ ከአሜሪካ እኛን በተከታታይ ደረጃዎች የተፎካከሩን የሩጫ ውድድር አዘጋጆችና ከአውስትራሊያ ደግሞ የትራይትሎን ውድድር የሚያዘጋጁ አብረውን ነበሩ፡፡
የተቀበልነው ሽልማት Best International Running Event የሚል ዋንጫ ሲሆን የገንዘብ ሽልማቱ ደግሞ 1000 ፓውንድ ነው፡፡ በእኛ በኩል ካገኘነው ዓለም አቀፍ እውቅና ባሻገር በጣም ያስደሰተን በተካሄደው ምርጫ ላይ ብዙዎች ድምፅ በመስጠት በከፍተኛ ደረጃ ድጋፋቸውንና አድናቆታቸውን ማሳየታቸው ነው፡፡ በዘንድሮ የቻሌንጅ አዋርድ በጎዳና ላይ ሩጫ ዝግጅት ዘርፍ በአለም ቀዳሚ ሆነን በመመረጣችን በተጨማሪ ያገኘነው እድል በራነረስ ዎርልድ መፅሄት ወደፊት በሚወጣ ልዩ እትም ላይ በሙሉ ገፅ ስለውድድራችን በነፃ ማስተወዋቅ ነው፡፡ ይህን ሽልማት ምክንያት በማድረግ በዘንድሮው ውድድራችን ከተለያዩ የዓለም ክፍሎች በሩጫ ስፖርትና ውድድር ተፅእኖ የሚፈጥሩ ልዩ እንግዶችን ለማስተናገድ እየተዘጋጀን ነው፡፡
በአጠቃላይ ያገኘነውን ሽልማት በዘንድሮ ውድድር ሳይሆን በቀጣይ ዓመት በምናዘጋጀው 20ኛው ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ላይ በዓለም አቀፍ ዙርያ የላቀ ትኩረት በመሳብ እና በማህበራዊ ሚዲያ ልዩ ስትራቴጂ በመዘረጋት ልንሰራበት አስበናል፡፡ በታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በኩል ሃሳባችን በራነርስ ዎርልድ መፅሄት ላይ ያገኘነውን እድል ከ20ኛው ውድድራችን ጋር አያይዘን ልንጠቀምበት ነው፡፡
ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ ልዩ የክብር ሽልማት ሲያገኝ የመጀመርያው አይደለም፡፡ በ2013 የመጀመርያውን የAIMS Social Award የማህበረሰብ አዋርድ ማሸነፉ ይታወሳል፡፡ ይህንን ሽልማት በስፍራው በመገኘት አንቺው መቀበልሽንም አስታውሳለሁ…ለወደፊትስ ሌሎች ለማሸነፍ የምትፈልጓቸው ሽልማቶች አሉ
ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ የዓለም አቀፉ የማራቶንና የጎዳና ላይ ሩጫዎች ማህበር AIMS አባል መሆኑ ይታወቃል፡፡ ኤይምስ AIMS በየዓመቱ የውድድር አዘጋጆች በሚያቀርቡት ማመልከቻ መሰረት ለአባል የማራቶንና የጎዳና ላይ ሩጫ አዘጋጆች በሁለት ዘርፎች አወዳድሮ የሶሻል እና የግሪን አዋርዶችን በማዘጋጀት ይሸልማል፡፡ ይህን ሽልማት በድጋሚ ለማሸነፍ ነው የምንፈልገው፡፡ ከ6 ዓመታት በፊት ዓለም አቀፉ የጎዳና ላይ ሩጫ ማህበር በግሪክ አቴንስ ባዘጋጀው የሽልማት ስነስርዓት ላይ የAIMS Social Awardን አሸንፈን ነበር፡፡ ያኔ ሽልማቱን ስረከብ በታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ማንኛውንም ዝግጅት በተሳካ ሁኔታ በማከናወን ሰፊ ልምድ እያገኘን እንደመጣን፤ ከምናዘጋጃቸው ውድድሮች ስኬታማነት ባሻገር በተያያዥ የምናስታልፋቸው መልዕክቶች እና መርሆች ውጤታማ እንደሆንን አረጋግጠናል፡፡
የታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ የስትራቴጂና ኢኖቪሽን ማናጀር ዳግማዊት አማረ Best International Running Event ሽልማቱን ከተረከበች በኋላ በመድረኩ ላይ ባሰማቸው ንግግር
“ ሁላችሁም ጥቁር የለበሳችሁበት ምክንያት የሽልማት ስነስርዓቱን አለባበስ በማክበር ሊሆን ይችላል፡ እኔ ግን ሙሉ ነጭ ለብሼ ከፊታችሁ ቆምያለሁ፡፡ የለበስኩት የአገሬን የባህል ልብስ ነው፡፡ ለተሰጠን ሽልማት በጣም እናመሰግናለን:: ይህ ለእኛም ለኢትዮጵያውያንም ክብር ነው፡፡ በእርግጥ ሁላችሁም ኢትዮጵያ የረጅም ርቀት ሯጮች አገር መሆኗ ታውቃላችሁ፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ኢትዮጵያ በጥንታዊ ስልጣኔ እና ታሪክ ውስጥ የቆየች፤ የዳበረ ባህል ያላት እና ከዓለማችን ብዙ ልዩ የሚያደርጓት ሁኔታዎችን ያቀፈች ናት፡፡... Let’s do this ይህን የሽልማት ስነስርዓት በማዘጋጀት ልዩና በዓለም ቀዳሚ ያደረገንን ሽልማት ስለሰጠን እናመሰግናለን፡፡ አዎ! ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ የሚያዘጋጀው ውድድር አስደሳች ነው፡፡ በየዓመቱ ሺዎችን በማሳተፍ በሆታ፣ በዜማና በጭፈራ በዳንስ ታጅቦ ይካሄዳል፡፡ ኢትዮጵያዊ መንፈስ የሚንፀባረቅበት ነው፡፡ …ወደ ኢትዮጵያ መጥታችሁ በውድድራችን እንድትሳተፉ እጋብዛለሁ፡፡ ሽልማታችን የኢትዮጵያ ነው” ብላ ተናግራለች፡፡
የዩናይትድ ስቴትስ ከፊል የመንግሥት ሥር ከተዘጋ ዛሬ 17ኛ ቀኑን ይዟል። ፕሬዚዳንት ዶናል ድትረምፕ ከሜርክሲኮ ጋር በሚዋሰነው ድንበር ላይ ግንብ ለመገንባት የሚያስፈልግ ባጀት እንዲመደብ በሚለው አቋማቸው ጸንተዋል። የህግ መወሰኛ ምክር ቤት ዲሞክራቶች ደግሞ የተዘጉት መሥሪያ ቤቶች እንዲከፈቱ ሊረዳ በሚችል ዕቅደ-ሃሳብ ላይ ድምፅ ለመስጠት እየተዘጋጁ ናቸው።
አዲስ የሥራ ሳምንት በተጀመበት በዛሬው ዕለት በብዙ መቶ ሺዎች የሚቆጠሩ የመንግሥት ሥራተኞችሥራ መግባት አይችሉም። ሌሎች በብዙ መቶ ሺዎች የሚቆጠሩ የመንግሥት ሠራተኞች ደግሞ የሚከፈላቸው መቼ እንደሆነ ባይውቁም በሥራ ገበታቸው ተገኝተው እየሰሩ ናቸው።
የህግ መምርያ ምክር ቤት አፈ ጉባኤ ናንሲ ፔሎሲ የተዘጉት መሥሪያ ቤቶች እንዲካፈቱ በነፍስ ወከፍ መሥሪያ ቤቶች ባጀት ላይ ድምፅ እንዲሰጥበት አደርጋለሁ ብለዋል። ቅድሚያ የሚሰጣቸው የገንዘብ ሚኒስቴርና የሀገር ውስጥ ገቢ አገልግሎት እንደሚሆኑ ገልፀዋል።
የአልታሾልር ሽሃም ኩባንያ የኢንቨስትመንት ኩባንያ የሚደነቅበት ስልታዊነቱ በተለይም ባለንበት አካባቢ ያሉትን ንግዳዊ አጋጣሚዎች ነቅሶ በማውጣትና መሰረተ ጥንካራ ቀጣይነት ያላቸውን ንግዳዊ እቅዶችን ነድፎ የማቅረብ ችሎታው ነው ።ይህውም በቆሚነት በስራ አስኪሂያጆች አቶ ጊላእድ አልታልና አቶ ራን ሽሃም
የአልታሾልር ሽሃም ኩባንያ የኢንቨስትመንት ኩባንያ የተለያዩ የቁጠባና የኢንቨስትመንት ግልጋሎቱን በመቶ ሽ ለሚቆጠሩ ደንበኞቹ በመስጠት ይታወቃል በነሱም ውስጥ የግል የድርጅቶች፡ ኩባንያዎች ፡ህዝባዊ ድርጅቶች ፡ግለሰቦች ፡የኢንቨስትመንት እንቅስቃስያቸው የታቀፉበትና የሚካሄያድበት ተቖም ነው።
በተለይም ቁጠባን በተመለከተ እንደየ ግለሰቡ ምክንያታዊ እቅድ የምናመቻቸው ያሰራር ስልት ሲኖረን በተጨማሪም የቅራኖት ኔአማኑትን በተመለከተ ቁጠባንና አኢንቨስትመንትን ጦረታንና ኩፖት ገሜልን አክሎ
ከላይ የተተነተነው ስለ አልትሹለር ኩባንያ የተለያዩ የቁጠባና የኢንቨስትመንት ግልጋሎቱን ደንበኞቹ በመስጠት ይታወቃል በነሱም ውስጥ የግል የድርጅቶች ኩባንያዎች ህዝባዊ ድርጅቶች ግለሰቦች የኢንቨስትመንት እንቅስቃስያቸው የታቀፉበትና የሚካሄያድበት አገልግሎት እና የጠቅላላው ውጤታ ሁኔታ እና እርዳታ ለሌላ ባንክ እና ፉይናንስ አገልግሎት ተለዋጭ ሆኖ አይታይም.። እንዷሁም መብቱዋ ይታወቃል አልትሹለር ኩባንያ በራሱዋ የተወሰነ ፖለሴዋን መለወጥ ትችላለች።.
ትናንት ኅዳር 24 ቀን 2006 ዓ.ም. በመላው ዓለም ይፋ የሆነው የትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል ተቋም የሙስና አመላካች ሪፖርት፣ ኢትዮጵያ ከሙስና ጽዱነት ተርታ ውጭ ከሆኑና በሙስና ተግባር በከፍተኛ ደረጃ ከሚፈረጁ አገሮች አንዷ ሆና መገኘቷን ይፋ አደረገ፡፡
ሪፖርቱ በሚከተለው የሙስና መለኪያ ሚዛን መሠረት፣ ከሙስና ጽዱ የሚባሉ አገሮች ከዘጠና እስከ መቶ ነጠብ የሚያገኙት ናቸው፡፡ በአንፃሩ ከፍተኛ ሙስና ተንሰራፍቶባቸዋል፣ የሙስና ጎሬ ሆነዋል ተብለው የሚታሰቡ አገሮች ደግሞ ከመለኪያው ከ50 በመቶ በታች የሚያስመዘግቡት ናቸው፡፡ በመንግሥት ተቋሞች ውስጥ ከፍተኛ ሙስና ተንሰራፍቶባቸዋል ተብለው ከተለዩት ውስጥ ኢትዮጵያ 33 ከመቶ የመለኪያውን ነጥብ በማስመዝገብ ከከፍተኛ ሙስኞች ተርታ እንደምትሰለፍ የትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል ሪፖርት ይፋ አድርጓል፡፡ ከ177 አገሮች ውስጥ 111ኛውን ደረጃ መያዟም በሪፖርቱ ይፋ ሆኗል፡፡
ኢትዮጵያን ጨምሮ መላው አገሮች ለሙስና ተጋላጭነት ከሚለኩባቸው መመዘኛዎች መካከል፣ የፕሬስ ነፃነት፣ የተጠያቂነትና የሰዎች የመደመጥ መብት፣ የፍትሕ አካላት ከተፅዕኖ ነፃ መሆን፣ የሕግ የበላይነት፣ የሰብዓዊ ልማት መለኪያና ሌሎችም ጠቋሚዎች እንደሚካተቱ ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል በድረ ገጹ ይፋ አመላክቷል፡፡
ኢትዮጵያ በፕሬስ ነፃነት ከ179 አገሮች 127 ደረጃን በመያዝ የፕሬስ ነፃነት ከሌሉባቸው አገሮች ተርታ ትመደባለች፡፡ በፍትሕ አካላት ነፃነትና ከተፅዕኖ ውጭ ካልሆኑ አገሮች መካከል አንዷ ስትሆን ከ142 አገሮች ውስጥም 93ኛ መሆኗ ይፋ የተደረገው ዓምና ነበር፡፡
ተቋሙ 177 አገሮችን በሙስና እንደሚጠረጠሩበት ደረጃቸው በመመዘን ያወጣው ሪፖርት እንደሚያሳየው፣ ኢትዮጵያን ጨምሮ ከሰሐራ በታች ከሚገኙ አገሮች 90 ከመቶው ለሙስና በሚያስጠረጥራቸው ከፍተኛ ደረጃ ላይ የሚገኙ ሆነው አግኝቷቸዋል፡፡ ቦትስዋና ከሰሐራ በታች አገሮች ዝቅተኛ የሙስና ወንጀል የሚፈጸምባት ስትሆን፣ ሶማሊያ ከሁሉም አገሮች በታች በመሆን ሙስና የተንሰራፋባት ተብላለች፡፡ በዓለም ላይ ከ177ቱ ውስጥ 69 ከመቶ አገሮች ከፍተኛ የሙስና መናኸሪዎች መሆናቸውን ሪፖርቱ ያረጋግጣል፡፡
ከሰሐራ በታች የሚገኙትን አገሮች በሙሰኝነት ተፈርጀው የሚመሩት የምሥራቅ አውሮፓና እስያ አገሮች ሲሆኑ፣ 95 ከመቶ በላይ አገሮች ከፍተኛ ሙሰኞች ሆነው ተመዝግበዋል፡፡
ክፍያዎን ከተቀበሉ በኋላ ፋይሎችዎን ለመላክ ከተለያዩ አማራጮች ጋር የማረጋገጫ ኢሜይል ይደርስዎታል-ኢሜይል ፣ Messenger ፣ WeChat ፣ WhatsApp ፣ Line ፣ Viber ፣ ወዘተ.
በእርግጥም ፣ ብዛቱን ፣ አነቃቂ ኢንዴክስን ፣ ኬሚካዊ ስብጥርን መሞከር አይቻልም ፡፡ እንዲሁም በአጉሊ መነጽር (ወዘተ) ስር ያሉትን እሳቤዎች ለመተንተን አይቻልም ፡፡
ለትክክለኛ ትንታኔ ሁሉ ያ ሁሉ መረጃ አስፈላጊ ነው ፡፡ የእኛ መልስ ብዙውን ጊዜ ብዙ ይሆናል ፣ ምክንያቱም የእይታ ሙከራው አብዛኛውን ጊዜ በቂ ያልሆነን የተወሰኑ መረጃዎችን ብቻ ስለሚናገር ነው።
መልሱን ከተቀበለ በኋላ ምንም ተመላሽ ገንዘብ አይሰጥም። በእውነቱ እርስዎ በሰጡት መልስ ቢያሳዝኑም እንኳን ፡፡ የሥነ ልቦና ባለሙያው በተመሳሳይ ጊዜ የውሸት ወይም እውነተኛ ድንጋይ በድንጋይ ላይ በመስራት ያሳለፈ ነው።
የ gemology አስተማሪን ማነጋገር ከፈለጉ ፡፡ እንዲሁም በሰዓት ከ 30 የአሜሪካ ዶላር በመጀመር በቪድዮ ኮንፈረንስ ፣ በቀጠሮ ቀን በመስመር ላይ የምክር አገልግሎት እናቀርባለን ፡፡ ከሰኞ እስከ አርብ ፡፡ ከጠዋቱ 8 ሰዓት እስከ 6 ሰዓት ፡፡ ካምቦዲያ / ታይላንድ የሰዓት ሰቅ (UTC + 7)
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ዶ/ር አንማው አንተነህ በኢትዮጵያ የዘውግ እና የኢትዮጵያዊነት ፖለቲካ ዙርያ የሰጡት ቃለ ምልልስ (ቪድዮ)
Contents 4. የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች ጥላቻን በመከላከል ረገድ ያላቸው ሚና 5. ሰብዓዊ መብት ተኮር ዘዴ (Human Rights Based approach) 6. የሌሎች አገራት ልምድ 7. የማጠቃለያ ምክረ ሃሳቦች
ምንም እንኳን የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች ሰብዓዊ መብቶችን በሚመለከት በቀጥታ አላፊነት ባይኖርባቸውም፤ ምንም ዓይነት ተጠያቂነት የለባቸውም ማለት አይደለም፡፡ በአንጻሩ ሰብዓዊ መብቶችን በሚመለከት የጎንዮሽ የሰብዓዊ መብት ግዴታ (horizontal obligation of human rights) ስላለባቸው፤ ይህንንም በሚመለከት መንግስት የመጠበቅ (duty to protect) እና የመከታተል አላፊነቱን መወጣት ይኖርበታል፡፡
አሁን አሁን ማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች በበየነመረብ ላይ ባለ ይዘት ላይ አስተዳዳሪ (‘governors of online content’) ሆነዋል፡፡ ነገር ግን እነዚህ የሲሊከን ሸለቆ ግዙፍ ኩባንያዎች (Silicon Valley tech companies ) ለሕግ አይገዙም ማለት አይደለም፡፡ በዓለም አቀፍ ሰብዓዊ መብቶች ሕግ የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች የመናገር ነጻነትን እንዲያከብሩ እና የጥላቻ ንግግርን በፕላትፎርሞቻቸው ወዲያውኑ እንዲያወርዱ በ ተ.መ.ድ. የቢዝነሰ እና ሰብዓዊ መብቶች መሪ መሮሆዎች (UN Guiding Principle on Business and Human Rights) መሠረት ግዴታ አለባቸው፡፡ ለምሳሌ፦ በኢትዮጵያ የጥላቻ ንግግር ለመከላከል በወጣው አዋጅ መሠረት በተለይም በአንቀጽ 8 (2) መሠረት ህገወጥ የሆነን ይዘት በ 24 ሰዓት ውስጥ ከፕላትፎርሞቻቸው ማውረድ ወይም ማረም እንዳለባቸው ያስቀምጣል፡፡
የይዘት እርማት (content moderation) ማለት አስቀደሞ በተወሰነ የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች የማህበረሰብ መተዳደሪያ ደንቦች (community standards) መሠረት አንድን ይዘት ሕጋዊ ነው አይደልም ሚለውን የምንወስንበት ሂደት ነው፡፡ ይህንን ይዘት የሚመረምሩ አካላት የይዘት አራሚዎች (content moderators) ሲሆኑ ልከ የይዘት ዋና አሳላፊነት (‘digital gatekeepers’) ሚና አላቸው፡፡
የይዘት እርማት አንድን ተጠቃሚ የሚረብሹ ነውረኛ እና ህገ ወጥ ይዘቶችን ሪፖርት በማድረግ እንዲወገዱለት ያስችላል፡፡ ይህንን በማድረጋቸውም ፕላትፎርሞቹ መልካም ስማቸውን ለአዲስ ተጠቃሚዎች፣ ደጋፊዎች እና ለኅብረተሰቡ ያሳያሉ፡፡ (ታርሌትን ፡ ጊሊስፒ፡ 2018፡ 5)
የይዘት እርማት ጥያቄ አፈጻጸሙ እንደምን ነው ቢሉ አሰራሩ እንደየ ፕላትፎርሞቹ ቅርጽ እና ተቋማዊ አደረጃጀት ይለያያል፡፡ በዚህ ረገድ ሮቢ ፡ ካፕላን በጥናቷ እንደጠቆመችው ሶስት ዋና ዋና የይዘት እርማት መንገዶች አሉ፡፡
የመጀመሪያው መንገድ በእጅ ስራ የሚከናወን (artisanal approach )ሲሆን ፕላትፎርሞቹ ይዘት የሚመረምሩ ሰዎችን በመሰየም በሰው ጉልበት እንዲከናወን ይደረጋል፡፡ እንዲህ ዓይነት መንገድ የሚከተሉ የማኅበራዊ ሚዲያ አውታሮች ምሳሌ፡ ሚዲየም (Medium) እና ቬሚዮ (Vimeo) ተጠቃሽ ናቸው፡፡ በእጅ እርማት ማከናወን ለአቅራቢያዊ አውድ ምቹ በመሆን ይወደሳል፡፡
ሁለተኛው ዘዴ ደግሞ ማህበረሰብ መር የሆነ (community-reliant approach) ሲሆን እርማቱን የሚያከናዉኑት በአንድ ካምፓኒ ውስጥ ያሉ ጥቂት ግለሰቦች ከፈቃደኛ የፕላትፎሙ ተጠቃሚዎች ጋር በመሆን የሚከወን ነው፡፡ ለምሳሌ ፡ ዊኪሚዲያ (Wikimedia) እና ሬዲት (Reddit) ተጠቃሽ ናቸው፡፡ የዚህ ዘዴ መልካም ጎኑ የይዘት እርማት በሚከናውን ጊዜ ተጠቃሚዎችም አብረው መሳተፋ ይችላሉ፡፡
ሦስተኛው መንገድ ደግሞ የኢንዱስትሪ ዘዴ (industrial approach) የሚሰኝ ሲሆን እርማቱ የሚከናወነው በጣም ሰፊ በሆነ ተቋማዊ አሰራር እና ውጣ ውረድ ባለው ብዙ የይዘት አራሚዎችን ቀጥሮ በሚያሰሩ ፕላትፎሞች ሲሆን የራሱ የሆነ የፖሊሲ ቡድን ለብቻው ያዋቀሩ ትልቅ ካምፓኒዎችን ይጨምራል፡፡ ለምሳሌ ፦ ፌስቡክ (Facebook) እና ዩ ቲዩብ (YouTube) ተጠቃሽ ናቸው፡፡ ይሄኛው ዘዴ ደግሞ ትልቅ ከመሆኑ የተነሳ የጥላቻ ይዘት ያላቸውን መልዕክቶች ሰው ሰራሽ ልህቀት (artificial intelligence) ዜዴ በመጠቀም እንዲለዩ ያደረጋል፡፡
የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች የራሳቸው የሆነ የጥላቻ ንግግር መከላከያ ደንብ አላቸው፡፡ ለምሳሌ፡- ፌስቡክ ያወጣው የማህበረሰብ መመሪያ (Community Standard) የጥላቻ ንግግርን እንደሚከተለው ተርጉሞታል፡-
ይህም ማለት አንድን ሰው ተልይተው በታወቁ ምክንያቶች ማለትም ዘር፣ ቀለም፣ ጎሳ፣ ዜግነት፣ እምነት፣ ጾታ ወዘተ መሠረት በማድረግ የሚደረግ ጥቃት እንደሆነ ይናገራል፡፡ ጥቃት ሲባልም ነውጠኛ የሆነ እንዲሁም ሰብዓዊነትን የሚያጠፋ ንግግር፣ የበታችነትን የሚያጎናጽፋ አገላለጾች፣ መከልከል ወይም የማግለል ጥሪዎችን ይጨምራል፡፡
የፌስቡክ የጥላቻ ንግግር ትርጓሜ ከዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት አንጻር ‘ማነሳሳት’ እና ‘ማሰብ’ የሚሉ ቅድመ ሁኔታዎችን አላስቀመጠም፡፡ ሆኖም ግን ለይዘት አራሚዎች ይረዳ ዘንድ በሶስት ደረጃ የጥላቻ ንግግር ይዘቶችን ለማስቀመጥ ሞክሯል፡፡ የመጀመሪያው ደረጃ (tier 1) ነውጥን የሚቀሰቅሱ ንግግሮች (contents/speeches with violent content) ናቸው፡፡ ለምሳሌ፦አንድን ሰው ወይም ቡድን በእንስሳ ወይም በበሽታ መሰየም፡፡ በሁለተኛ እርከን (tier 2) የሚቀመጡ ንግግሮች ደግሞ የበታችነት ስሜትን ለማጎናጸፍ የሚደረጉ ንግግሮች (contents that promote inferiority) ናቸው፡፡ ለምሳሌ፦ በጾታ ምክንያት አንድን ሰው ደካማ እንደሆነ የሚገልጹ ንግግሮች፡፡ የመጨረሻው ምድብ ደግሞ (tier 3) አንድን ሰው በሚገኝበት ቡድን ምክንያት እንዲጠቃ የሚይደርጉ (contents that targets individuals on their protected status) ናቸው፡፡ ለምሳሌ፦አንድን ቡድን በብሄሩ ምክንያት እንዲገለል የሚደረጉ ቅስቀሳዎች (calls of segregation) ተጠቃሽ ናቸው፡፡ (ሙሉ ዝርዝሩን እዚህ ተመልከቱ፡፡ )
ምንም እንኳን የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች በዋናነት በኮርፖሬት ፍላጎት እየተመሩ እንደገት እና ትርፍ ማካበትን ቢያስቀድሙም፤ የጥላቻ ንግግር እንዳይንሰራፋ እና ጉዳት እንዳይደርስ በፍጥነት የእርምት እርምጃ መውሰድ አለባቸው፡፡ ይህንንም በሚመለከት የቀድሞው የተ.መ.ድ. የመናገር ነጻነት ልዩ መልክተኛ፡ ዴቪድ ፡ኬይ፡ የኢትዮጵያን ጉብኝት ካጠናቀቁ በኋላ ባወጡት የማጠቃለያ ሪፖርት ላይ የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች በኢትዮጵያ መደበኛ የሆነ እና ቀጣይነት ያልው ክትትል እንዲያደርጉ አሳስቧል፡፡ (አንቀጽ 81 ይመለከቷል፡፡ )
የይዘት እርማት በሚከወንበት ወቅት ሰብዓዊ መብቶችን ባማከለ መልሉ መከናወን አለበት፡፡ ይህም መንገድ ሰብዓዊ መብት ተኮር ዘዴ (human rights based approach) ይባላል፡፡ ይህ እሳቤ በስፋት የመጣው የተ.መ.ድ. የመናገር ነጻነት፣ ድቪድ ፡ ኬይ እኤአ በ2018 ለተ.መ.ድ. ሰብዓዊ መብት ም/ቤት ባቀረበው የይዘት እርማት ረፖርት (content moderation 2018 report) ነው፡፡ በዚህ ወሳኝ ሪፖርት መሠረት ፕላትፎርሞች ተቀባይነት ባላቸውን ዓለምአቀፍ የሰብዓዊ መብት ስታንዳርዶች መሠረት የመናገር ነጻነት እንዲከበር ጥረት ማድረግ እንዳለባቸው ምክረ ሃሳብ አቅርቧል፡፡ እንዲሁም የይዘት እርማት ደንቦቻቸውን በድጋሜ ማጤን እንዳለባቸው አሳስቧል፡፡ ይህ የሆነበትም ምክንያት የሰብዓዊ መብት ሕግ ለማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች የዴሞክራሲያዊ ልማዶችን መላበስ እና ከአምባገነን አገራት ያለአግባብ የሚቀርቡ ጥያዌዎችን ወደ ጎን መተው አይነተኛ ጋሻ ስለሚሆናቸው ጭምር ነው፡፡ ይህ ዘዴ ዋና ማጠንጠኛው መብት ላይ ያተኮረ ሲሆን፤ ፕላትፎርሞቹ የሚሰጠት አገልግሎት እና የፓሊሲ እድገት ጊዜ ጠንከር ያለ የሰብዓዊ መብት ተጽኖ ግምገማ (human rights impact assessment) ማካሄድ እንዳለባቸው ጭምር ያስቀምጣል፡፡
የሰብዓዊ መብት ተኮር ዘዴ በይዘት እርማት ጥያቄ ወቅት ሦስት ገጽታዎች አሉት፡፡ የመጀመሪያው ክፍል መሰረታዊ ገጽታ (substantive dimension) ሲሆን በውስጡም ሕጋዊነት (legality)፣ ቅቡልነት (legitimacy)፣ አስፈላጊነት (necessity) እና ተመጣጣኝነት (proportionality) መርሆችን ማክበር አለባቸው፡፡ ይህም ማለት ፕላትፎርሞች በመናገር ነጻነት ላይ ገደብ ሲጥሉ በግልጽ በታወቀ ሕግ እንዲሁም ቅቡል ዓላማ ያላቸው መሆን አለባቸው፡፡ ሁለተኛው ደግሞ የሂደት ገጽታ (process dimension) ነው፡፡ ፕላትፎርሞቹ ይዘት በሚያርሙበት ወቅት ግልጽ አካሄድ (transparency) መከተል እና ቁጥጥር ማድረግ (oversight) ያስፈልጋል፡፡ የመጨረሻው ዘዴ ደግሞ የሥነ ሥርዓት ገጽታ (procedural) ነው፡፡ ይህም ማለት የይዘጥ እርማት ተካሂዶ ያለአግባብ ይዘት ከወረደ፤ ፕላትፎርሞቹ ለተጠቃሚዎች ካሳ መክፈል እንዲሁም ይቅርታ መጠየቅ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ሆኖም ግን እነዚህን የሰብዓዊ መብት ተኮር ዘዴዎች በተግባር በማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች ደንቦች ማስረጽ በጣም ውስብስብ ነው፡፡ (ባሪ፡ሳንደር ፡ 2020፡ 965)
የጥላቻ ንግግር እርማትን በተመለከተ አገራት የተለያዩ ጠንከር ያሉ ሕግጋትን እያወጡ ይገኛሉ፡፡ በተለይም የአውሮፓ አገራት የቀዳሚውን ይወስዳሉ፡፡ እኤአ በ2016 ዓ.ም. የአውሮፓ ህብረት ኮሚሽን ከስምንት (8) ከሚጠጉ የቴክኖሎጂ ኩባንያዎች ጋር ህገወጥ ይዘትን በፍጥነት እንዲያስወግዱ ስምምነት ላይ ደርሰዋል፡፡ በዚህ ስምምነት የስነ ምግባር ደንብ መሠረት የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች የጥላቻ ንግግር በ 24 ሰዓት እንዲያወርዱ ከስምምነት ተደርሷል፡፡ ይህንን የስነ ምግባር ደንብ የፈረሙት ፌስቡክ፣ ዩ ቲዩብ፣ ትዊተር (Twitter)፣ ማይክሮ ሶፍት (Microsoft)፣ ኢንስታግራም (Instagram)፣ ደይሊሞሽን (Dailymotion)፣ ስኔፕሸ (Snapchat) እና ዠ ቪዲዮ (Jeuxvideo.com) ናቸው፡፡
ከዚህ ባሻገር ደገሞ አንዳንድ አገራት ዝርዝር ሕግጋትን አውጥተዋል፡፡ ለምሳሌ፦ ጀርመን እኤአ በ 2017 ዓ.ም. የማኅበራዊ አዉታሮች መከታተያ ሕግ (Network Enforcement Act) አዉጥተዋል፡፡
በዚህ ሕግ መሠረት ጀርመን ዉስጥ አገልግሎት የሚሰጥ ማነኛውም የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታር የይዘት ይነሳልኝ ጥያቄ እንደ ቀረበለት በ 24 ሰዓት ዉስጥ ህገ ወጥ የሆነን ይዘት ማረም በተለይም ማውረድ ወይም ማገድ ይጠበቅበታል፡፡ ሕጉ ህገወጥ ተግባራት ምንድን ናቸው የሚለውን በአንቀጽ 1 (3) ላይ ትርጉም ለምስጠት ሞክሯል፡፡ በዚህም መሠረት የጥላቻ ንግግር አንዱ ምክንያት ሲሆን በጀርመን የወንጀለኛ መቅጫ ሕግ አንቀጽ 130 ተከልክሏል፡፡
ወደ አፍሪካ ስናመራ እንዲህ ዓይነት ሕግ በማውጣት ታንዛኒያ ተጠቃሽ ናት፡፡ እኤአ በ2018 ዓ.ም. የውጣው የኤሌክትሮኒክ እና ፖስታ መገናኛ ቁጥጥር (የበየነ መረብ ይዘት) ሕግ በጣም ጠበቅ ያለ የይዘት እርማት ድንጋጌ አለው፡፡ በተለይም በአንቀጽ 5 (1) (ሰ) መሠረት ማነኛውም የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታር የተከለከሉ ይዘቶችን የይውረድልኝ ጥያቄ በደረሰው በ አስራ ሁለት ሰዓት (12)ውስጥ እንዲወርድ ማድረግ እንዳለባቸው ይጠቁማል፡፡
ኢትዮጵያም ከላይ ስለ ጥላቻ ንግግር መከላከያ አዋጅ ተስፋዎች በተብራራው ክፍል እንደተመለከተው የጀርመንን ዓርአያ በመከተል የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች ህገ ወጥ ይዘቶችን እንዲያወርዱ እና ተግቢውን እርማት እንዲወስዱ የ24 ሰዓት ጊዜ በአንቀጽ 8 አስቀምጣለች፡፡
ሲጠቃለልም የአውሮፓ አገራት በኮሚሽኑ አማካኝነት ባወጣው የስነ ምግባር ደንብ መሠረት የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች የጥላቻ ንግግርን በ 24 ሰዓት ዉስጥ እንዲያርሙ አስቀምጧል፡፡ ይህንንም ወደ ተግባር ለመቀየር የታመኑ ጠቋሚዎች (‘trusted flaggers’) ሰይመዋል፡፡ በኢትዮጵያም የዚህ መሰሉ ሕግ በተግባር እንዳይሰራ አንዱ ማነቆ የሆነው የክትትል ማነስ እና የታመኑ ጠቋሚዎች በስፋት አለመኖራቸው ናቸው፡፡ ሌላው የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች አላፊነት በሚመልከት አዋጁ የተጠያቂነታቸው መጠን ምንድን ነው የወንጀል? ወይስ የፍትሃብሄር ? የሚሉ ጥያቄዎችን አልፈታም፡፡ ሆኖም ግን አዋጁ በአንቀጽ 8 (7) ላይ የተቋማትና የማኅበራዊ ሚዲያ አገልግሎት ሰጪዎች አላፊነትን በተመለከት ዝርዝር የሚደነገግ ደንብ በሚኒስትሮች ምክር ቤት ሊወጣ እንደሚችል ጠቁሞ አልፏል፡፡
በኢትዮጵያ የጥላቻ ንግግር በጣም እየሰፋ እና እየተበራከተ ይገኛል፡፡ ለዚህም ነው ጠቅላይ ሚንስትር ዐብይ ፡ አህመድ “የጥላቻ እና የመከፋፈል ሰባኪዎች ማኅበራዊ ሚዲያ በመጠቀም ኅብረተሰቡ ላይ ጥፋት እያመጡ ነው፡፡ ” ሲል የኖቤል ሽልማት በሚቀበሉበት ጊዜ በአጽኖት ያሳሰቡት፡፡ ሆኖም ግን የጥላቻ ንግግር ከማኅበራዊ ሚዲያ ባላፈ የመንግስት ባለስልጣናት ጭምር በየ አደባባዩ የተናገሩባቸው አጋጣሚዎችን ጭምር አሉ፡፡ ስለሆነም የጥላቻ ንግግርን በብቃት ለመከላከል፤ መንግስት ያለምንም አድሎ በማኅበራዊ ሚድያ፣ መደበኛ ሚዲያ (mainstream media) አሊያም በአደባባይ ንግግር ይፈጸም የሕግ የበላይነት እንዲሰፍን መስራት አለበት፡፡
በኢትዮጵያ የጎሳ ተኮር የፖለቲካ ርዕዮተ ዓለም መከተል ከጀመረች ወዲህ በተለይም በፌዴራሉ ሕገ መንግስት ጭምር ጎሰኝነት የሕግ እውቅና በመሰጠቱ እንዲሁም “መጤ እና ነባር” በሚል ክፍፍል የተቀረጹ አግላይ የሆኑ የክልል ህገ መንግስታት በመቀረጻቸው ጥላቻ እንዲስፋፋ በር ከፍቷል፡፡ ስለሆነም በዘላቂነት የጥላቻ ንግግርን ምንጭ ለማድረቅ እነዚህን ህገ መንግስታት ማሻሻል አስፈላጊ ነው፡፡
የጥላቻ ንግግርን ለመከላከል የሕግ ማውጣት አርምጃ (legislative intervention) አንዱ ሊሆን ይችላል፡፡ ከላይ ለማብራራት እንደተሞከረው የጥላቻ ንግግር ጠበብ ባለ እና ለትርጉም ያልተጋለጠ ሕግ በማዉጣት መበየን ይቻላል፡፡ ነግር ግን አሁንም በጣም ለትርጉም አሻሚ የሆኑ ቃላትን ለምሳሌ ‘ጥል’ (hatred) ትርጉም ሳይሰጣቸው መቀመጡ በአተገባበር ወቅት አዋጁ ያአላግባብ ሊዉል ይችላል፡፡ በዚህ ረገድ ጸሀፊው ምናልባት የአዋጁ ማስፈጽሚያ ደንብ ሲወጣ ክፍተቱን ለመሙላት ከካምደን መሮሆች (Camden Principles ) አንጻር ተብራርቶ እንዲካተት ያሳስባል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የማስፈጸሚያ ደንብ ሲወጣ ዳኞች የጥላቻ ንግግር ክስን ሲመለከቱ የሚያዩበት መነጸር በጣም ጠበብ ያለ እንዲሆን ከራባት መሪ ዕቅድ (Rabat Plan of Action) አንጻር ድንጋጌ እንዲኖር ምክረሃሳብ ያቀርባል፡፡ እነዚህም ፦ የንግግሩ አዉድ፣ ይዘት፣ የተናጋሪው ማነንት፣ የተነገረበት መንገድ እንዲሁም ጉዳት የማድረስ ሁኔታ ናቸው፡፡
የጥላቻ ንግግር ቃላትን ነቅሶ ለመለየት ጥልቅ ጥናት አካሂዶ የብሄር ተኮር ተቀጽላ ስድቦችን (ethnic epithets ) ለይቶ የጥላቻ ንግግር መዝገበ ቃላት (hate speech lexicology) አዘጋጅቶ ለሕግ ተርጓሚዎች እና ለማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች ማስተዋወቅ እጅግ አስፈላጊ ነው፡፡ ይህንንም በእንቅስቃሴ ደረጃ አንዳንድ የሲቪክ ማህበራት እየሰሩት ቢገኝም፣ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን በተሰጠው የማስተዋወቅ አላፊነት (promotional mandate) በጥልቅ ማከናወን አለበት፡፡
የጥላቻ ንግግርን በዘላቂነት ለመፍታት ሕግ ብቻውን በቂ አይደልም ይልቁንም በአገሪቱ የተንሰራፋዉን የጎሳ ዋልታ ረገጥነት (ethnic polarisation)፣ የጨቋኝ ተጨቋን ትርክት እንዲሁም በአገረ መንግስት ግንባታ ሂደት ያሉ ቅራኔዎችን ቁጭ ብሎ መመርመር እና መፍታት ያስፈልጋል፡፡ ይህንንም ወደ ተግባር ለመቀየር በተለይም በገጠራማ አካባቢዎች ጭምር (grass-root dialogue) በጣም ጠንካራ እና አካታች ውይይት እና ክርክር ማካሄድ በጣም ጠቃሚ ነው፡፡ በማህብረሰቡ ውስጥ በመፈራራት እና በጥል ተከፋፍሎ ከመሄድ ይልቅ፣ ጥልቅ ብሄራዊ ውይይት ማከናወን እንዲሁም ጠንካራ የዲሞክራሲያዊ ተቋማትን ማቋቋም ለነገ የማይባል ቁልፍ ተግባር ነው፡፡
በኢትዮጵያ የሚዲያ ትምህርት (media literacy) በጣም አናሳ ደረጃ ላይ ነው፡፡ ለዚህ ማሳያው የይዘት ይታረምልኝ ወይም ሪፖርት ማድረግ በስፋት አይታወቅም፡፡ በእርግጥ ለማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች ሪፖርት ሲቀርብም የሚስተዋለው ሌላው ችግር ፕላትፎርሞች ለምሳሌ በቂ ይዘት መርማሪ የላቸውም፡፡ አንዳንድ ንግግሮች በተለይ በአማርኛ፣ ኦሮሞኛ፣ ትግርኛ ወዘተ የሚውጡ ቃላትን ረቂቅ ትርጉም (semantic nuance) በቅጡ ካለመረዳታቸው የተነሳ፤ አውዳዊ ትርጉማቸውን (contextual meaning) ማወቅ አለመቻላቸው ጭምር ጥላቻ ሳይታረም እንዲዘዋወር ያደረጋል፡፡ በዚህ ሳቢያ ለአዉታሮቹ የተገጠሙ ሰው ሰራሽ ልህቀት (artificial intelligence moderators) የቃላቱን ታሪካዊ እና ማኅበራዊ የቋንቋ አጠቃቀም ባለማወቅ በበይነ መረብ ውስጥ ሳይታረሙ የሚቆዩበት ሁኔታ አለ፡፡ ስለሆነም እንደ ኢትዮጵያ ላሉ አገራት በቂ የሰው ሃይል መድቦ የጥላቻ ንግግሮች እንዲታረሙ መስራት አለባቸው፡፡
በታዳጊ አገራት ዘንድ ልክ እንዳደጉት አገራት የማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮችን ስለሚያደርሱት ችግር በም/ቤት የመጠየቅ ልማድ እና አቅም የለም፡፡ ኢትዮጵያን ጨምሮ ታዳጊ አገራት ፕላትፎርሞቹ ተጠያቂ እንዲሆን የም/ቤት ክትትል (parliamentary oversight) እና ቁጥጥር ማድረግ እንዳለባቸው በተጨባጭ ስራ ሊሰራ ይገባል፡፡
በመጨረሻም በኢትዮጵያ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ለደረሱ ጥቃቶች የጥላቻ ንግግር ሚና ቀላል ባለመሆኑ፤ የኢትዮጵያ መንግስት ማኅበራዊ ሚዲያ አዉታሮች ቀጣይነት ያለው ክትትል እንዲያደርጉ እና በቂ ታማኝ ጠቋሚዎች (trusted flaggers) እንዲመድቡ ልክ እንደ አውሮፓ ህብረት በስምምነት ማስገደድ ይጠበቅበታል፡፡ አዲሱ ዓመት በኢትዮጵያ ምድር የጥላቻ ንግግር የሚቀንስበት ዓመት እንዲሆን እመኛለሁ፡፡
ጳውሎስ ኣብ 2ይ ቆረንጦስ ምዕ12፡1 ተቒሽውዕ ከም ዘሎ ኣመንቲ ብዛዕባ መንፈሳዊ ውህበት ብዘይ ፍልጠት ክንከውን ጽቡቕ ኣይኮነን። ዕላማ እዛ መጽሓፍ እዚኣ እምበኣር ህዝቢ ኣምላኽ ብዛዕባ እዚ ኣርእስቲ ዚ ዘለዎ ፍልጠት ከዕቢ ንምሕጋዝን፡ ውህበቱ ኣለልዩ ን መንግስቲ ኣምላኽ በቲ ኣምላኽ ዝሃቦ ጸጋ ዝጎዪ ወለዶ ንምትንሳእን እዩ።
እቲ ብኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃን፣ ፕረዚደንት ቻድን እድሪስ ደቢ ተመሪሑ ዝተኻየደ ዘተ፣ እታ ድሕሪ ምውዳቕ ቐዛፊ ክሳብ እዚ እዋን እዚ ማእከላይ መንግስቲ ከተቕውም ዘይክኣለት ሊብያ ንምሕጋዛ እንታይ ክግበር ይክኣል ኣብ ዝብል’ዩ ኣተኵሩ።
ኣብቲ ኣካል ሕብረት ኣፍሪቃ ዝኾነ ፍሉይ ዘተ ሊብያ፣ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ፍሉያት ልኡኻት ሕቡራት ሃገራትን ሕብረት ኣፍሪቃን ኣብ ሊብያ፣ ኮሚሽነር ሕብረት ኣፍሪቃን’ውን ብደረጃ ተዓዛብነት ተሳቲፎም።
የጎርጎሮሳዊያኑን የቀን አቆጣጠር በሚከተሉ የማሕበረሰብ ክፍሎች ዘንድ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተወለደበት ቀን የሚታሰብበት የገና በዓል ዋዜማ ትላንት ታኅሳስ 15/2013 ዓ.ም ተከብሮ ማለፉ ይታወሳል። ይህ የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ የልደት በዓል ዋዜማ ሐሙስ ማታ በቫቲካን በሚገኘው በቅዱስ ጴጥሮስ ባዚሊካ ውስጥ ተከብሮ ማለፉ የሚታወስ ሲሆን በወቅቱ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ያሳረጉትን መስዋዕተ ቅዳሴ በመላው ዓለም የሚገኙ በሚልዮን የሚቆጠር ምዕመናን በተለያዩ የመገናኛ አውታረ መረቦች አማካይነት መከታተላቸው ተገልጿል፣ በወቅቱ ቅዱስነታቸው ባሳረጉት መስዋዕተ ቅዳሴ ላይ ባሰሙት ስብከት ኢየሱስ እንደ ሕጻን ልጅ ሆኖ የመጣው እኛን የእግዚአብሔር ልጆች ለማድረግ ነው ማለታቸው ተገልጿል።
በአሁኑ ወቅት በጣሊያን በአዲስ መልክ እያገረሸ በመጣው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት ሕዝቡ ከቤት እንዳይወጣ በመደንገጉ የተነሳ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ ሐሙስ አመሻሽ ላይ ባዶ በሆነው የቅዱስ ጴጥሮስ ባዚሊካ ውስጥ ሌሊት ላይ የገናን በዓል ዋዜማ ማክበራቸው ተገልጿል። በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች ሥነ ሥርዓቱን በሬዲዮ ፣ በቴሌቪዥንና በተለያዩ የማኅበራዊ መገናኛዎች አማካይነት ለመከታተል ችለዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በወቅቱ ባደረጉት ስብከት “የኢየሱስ መወለድ በየአመቱ እንድንወለድ እና እያንዳንዱን ፈተና ለመጋፈጥ የሚያስችለውን ጥንካሬ በእርሱ እንድናገኝ የሚያስችለን‘ አዲስነት ’ነው” ብለዋል።
የኢየሱስ መወለድ አሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ስብከታቸውን ሲቀጥሉ “የኢየሱስ የተወለደው ለእኛ ነው፣ በዚህ ቅዱስ ሌሊት ‘ለእኛ’ የሚለው ቃል ምን ያህል ጊዜ እንደ ተደጋገመ ማስተዋል እንችላለን” ያሉ ሲሆን “ነገር ግን እነዚህ ቃላት ‘ለእኛ’ በእውነት ምን ማለት ናቸው?” በማለት ጥያቄ ማንሳታቸው ተገልጿል። በተፈጥሮ ቅዱስ የሆነው የእግዚአብሔር ልጅ እኛ የእግዚአብሔር ልጆች፣ በጸጋ የተሞላን ሊያደርገን መጥተዋል ማለት ነው በማለት ስብከታቸውን የቀጠሉት ቅዱስነታቸው ይህ “ታላቅ ጸጋ” ነው “ንጹህ ጸጋ” የሆነ ስጦታ ነው ፣ እኛ ማድረግ በምንችለው ነገር ሁሉ ላይ የማይመሠረት ፣ ነገር ግን እርሱ ለእኛ ባለው የእግዚአብሔር ፍቅር ላይ ብቻ የተመካ ነው ብለዋል።
በገና በዓል ለእኛ የተሰጠን የእግዚአብሔር ስጦታ እንዲሁ አንድ ቁስ ወይም አንድ ነገር ብቻ አይደለም፣ ይልቁንም እግዚአብሔር የእርሱ አጠቃላይ ደስታ የሆነውን አንድያ ልጁን ለእኛ ብሎ ሰጠ ያሉት ቅዱስነታቸው እናም አሁንም “እኛ እግዚአብሄርን ባለማመስገናችን እና በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ ወንድሞቻችን እና እህቶቻችን ላይ በምንፈጽመው ኢ-ፍትሃዊ ተግባር የተነሳ እግዚአብሄር ይህንን አንዲያ ልጁን ስጦታ አድርጎ ለእኛ መስጠቱ ትክክል ነው ወይ ብለን እንድናስብ ያደርገናል ያሉ ሲሆን በእውነቱ የምንሰራው ሁሉም ነገር ለእዚህ ስጦታ ብቁ እንድንሆን አያደርገንም ብሏል። ይልቁንም እግዚአብሔር ለእኛ ያለው “የማይነጥፍ እና የማይለወጠው ፍቅር” እግዚአብሔር ልጁን እንዲሰጠን አድርጎታል በማለት አክለው ገልጸዋል።
ኢየሱስ በቤተመንግሥት ውስጥ ሳይሆን በከብቶች በረት ውስጥ የተወለደው እግዚአብሔር ለእኛ በማያልቀው ፍቅር ምክንያት ነው በማለት ስብከታቸውን የቀጠሉት ቅዱስነታቸው ኢየሱስ ወደ አለም የመጣበት መንገድ “እያንዳንዱ ልጅ ወደ ዓለም በሚመጣበት መንገድ ደካማና ለአደጋ የተጋለጠ በመሆን ሲሆን ድክመቶቻችንን በእርጋታ በፍቅር መቀበልን መማር እንድንችል ነው ... እግዚአብሔር በድህነታችን ውስጥ ድንቅ ነገሮችን መሥራት ይወዳል” ብለዋል።
ይህ “በሕይወት ውስጥ እኛን ለመምራት” ምልክት ሆኖ ቀጥሏል ያሉት ቅዱስነታቸው በቤተልሔም ውስጥ “ለመኖር እንደምንበላው እንጀራ እሱን እንደምንፈልግ ለማስታወስ ያህል እግዚአብሔር በግርግም ውስጥ ተኝቷል፣ በእርሱ ነፃ ፣ የማይጠፋ ፣ ተጨባጭ ፍቅር መሞላት ያስፈልገናል” ማለታቸው ተገልጿል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ አክለው እንደ ገለጹት “በሁሉም ነገር ድሃ በሚመስል ነገር ሆኖም በፍቅር የበለፀገ በግርግም ውስጥ እውነተኛ ምግብ የሚመጣው እራሳችንን በአምላክ እንድንወደድ በማድረግ እና ሌሎችንም በመውደድ እንደሆነ ያስተምረናል” ብለዋል።
ማፍቀር እንዴት እንደ ምንችል ያስተምረን ዘንድ እንደ ደካማ እና ለአደጋ ተጋላጭ ልጅ ሆኖ እግዚአብሔር በገና በዓል ወደ እኛ መጣ በማለት ስብከታቸውን የቀጠሉት ቅዱስነታቸው “እግዚአብሔር ድሆችን በማገልገል ለእርሱ ያለንን ፍቅር ማሳየት እንዳለብን ሊነግረን ፈልጎ በድህነትና በፍላጎት በእኛ መካከል መጣ” ብለዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ አዲስ ለተወለደው አዳኙ ኢየሱስ ጸሎት በማደረግ ስብከታቸውን ያጠቃለሉ ሲሆን “ኢየሱስ ሆይ አንተ ልጅ እንድሆን የሚታደርገኝ ልጅ ነህ። የምትወደኝ እኔ ባለኝ ማንነት መሰረት ነው እንጂ እራሴን እንደምገምተው አይደለም። በከብቶች ማደርያ ውስጥ የተወለድክ ሕጻኑ ኢየሱስ ሆይ አንተን በማቀፍ አንድ ጊዜ እንደገና ሕይወቴን አቅፌያለሁ። አንተን የሕይወት እንጀራ ለመቀበል ፣ እኔ ራሴም ሕይወቴን መስጠት እፈልጋለሁ። አንተ አዳኝ የሆንክ አገልጋይ እንድሆን አስተምረኝ። አንተ ብቻዬን ያልተውከኝ ወንድሞቼን እና እህቶቼን እዳጽናና እርዳኝ፣ ከዛሬ ምሽት ጀምሮ ሁሉም ወንድሞቼ እና እህቶቼ ናቸውና ” ካሉ በኋላ ቅዱስነታቸው ለገና እለት ዋዜማ ያዘጋጁትን ስብከት አጠናቀዋል።
የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ጆን ኬሪ በአለም ማዕዝናት በመልካም ተግባራቸው ልዩ ብርታት ላሳዩ 14 ሴቶች ትላንት ሽልማት ሰጥተዋል። ሽልማቱ የተሰጠው ተሸላሚዎቹ ሴቶች ለፍትህ፣ ለሰብአዊ መብት፣ ለዲሚክራሲ፣ ለጾታ እኩልነትና ሴቶች ራሳቸውን እንዲችሉ ሳታክቱ ላደረጉት ትግል ነው።
የዲሞክራሲያዊ ለውጥ በኢትዮጵያ ድጋፍ ድርጅት ኖርዌይ ያዘጋጀው ሰልፍ ታህሳስ 8/2008 ዓም (ደሴምበር 18/2015 ዓም) በኖርዌይ ፓርላማ ፊት ለፊት ተደረገ።
የዲሞክራሲያዊ ለውጥ በኢትዮጵያ ድጋፍ ድርጅት ኖርዌይ ያዘጋጀው ሰልፍ ባለፈው ታህሳስ 8/2008 ዓም (ደሴምበር 18/2015 ዓም) በኖርዌይ ፓርላማ ፊት ለፊት ተደርጎ ነበር።የሰልፉ አላማ በኦሮምኛ ተናጋሪ ኢትዮጵያውያን ላይ የተፈፀመውን ግድያ፣በጎንደር ሕይወታቸው በወያኔ ወታደሮች የተገደሉትን በመቃወም እና ለሱዳን ሊሰጥ በዝግጅት ላይ ነው የተባለው የድንበር ውል በመቃወም ነበር።
ሰልፉ ከመሃል ኦስሎ ተነስቶ ወደ ኖርዌይ ፓርላማ በማምራት ለኖርዌይ ፓርላማ በኢትዮጵያ እየተፈፀመ ያለውን ግፍ እና የሰልፉን አላማ የያዘ ደብዳቤ በመስጠት ተፈፅሟል። የፓርላማው ተወካይም ሰልፈኞቹ ወዳሉበት በመምጣት ወረቀቱን ከተቀበለ በኃላ ለሚመለከተው ክፍል እንደሚያደርስ ለተሰብሳቢዎቹ ቃል ገብቷል።
ከእዚህ በተጨማሪ በሰላማዊ ሰልፉ ላይ ከዲሞክራሲያዊ ለውጥ በኢትዮጵያ ድጋፍ ድርጅት በኖርዌይ አመራር አቶ ዳንኤል አበበ፣ከአርበኞች ግንቦት 7 ለአንድነት እና ዲሞክራሲ ንቅናቄ ዶ/ር ሙሉዓለም አዳም፣ ከኖርዌይ ሸንጎ አቶ ግደይ ዘርአፅዮን፣ከኢትዮጵያ ማኅበረሰብ በኖርዌይ ወ/ሮ ዙፋን አማረ ተገኝተው በአገራችን በስርዓቱ እየደረሰ ያለውን ግፍ በማብራራት ንግግር አድርገዋል።
የአንድ ድርጅት የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W መስመር ላይ የ LED flood ጎርፍ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W መስመር ላይ የ LED flood ጎርፍ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W መስመር ላይ የ LED flood ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W መስመር ላይ የ LED flood ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W መስመር ላይ የ LED flood ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የስብከተ ወንጌል ሥራ እጅግ በመዳከሙና ሰው ኹሉ ከወንጌል ይልቅ ሌሎች ወሬዎችን ወደ መስማት በማዘንበሉ፣ ይልቁንም ከክርስቶስ ወንጌል ወደ ልዩ ወንጌል ፈጥኖ እየገባ በመኾኑ፣ እግዚአብሔር በክርስቶስ ኢየሱስ ያዘጋጀውን ማዳን ሳይቀበሉ ብዙዎችም ወደ ዘላለም ሞት እየተነዱ በመኾናቸው ይህ ነገር ግድ ያላቸውና ከመናፍስት አምልኮና ከጠላት ዲያብሎስ አሠራር በክርስቶስ ወንጌል ነጻ በወጣው ቤዛ ኵሉ ኢየሱስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሚገኙ የቤተ ክርስቲያኒቱ አገልጋዮችና ምእመናነ ወንጌል የስብከተ ወንጌልን ሥራ ለማጠናከር አንድ ጉባኤ አዘጋጅተው ነበር። በዚህ ጉባኤ ላይ እንዲያገለግሉ ከተጋበዙት ሊቃውንትና መምህራነ ወንጌል መካከል አለቃ ነቅዐ ጥብበ አንዱ ናቸው። በዚህ ጉባኤ ላይ ያቀረቡት ትምህርት ከዚህ ቀጥሎ ቀርቧል።
በጉባኤው የመጨረሻ ወይም የማጠቃለያ መርሐግብር ላይ እንዲያገለግሉ የተመደቡት አለቃ ነቅዐ ጥበብ ትምህርታቸውን የመሠረቱበትን የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል ኦሪት ዘዳግም ምዕራፍ 3፥18-20 ያለውን ክፍል አነበቡ፤ ቃሉም እንዲህ የሚል ነው።
“በዚያም ዘመን እንዲህ ብዬ አዘዝኋችሁ፦ አምላካችሁ እግዚአብሔር ይህችን ምድር ርስት አድርጎ ሰጥቶአችኋል፤ መሣሪያችሁን ይዛችሁ እናንተ ዐርበኞች ሁሉ በወንድሞቻችሁ በእስራኤል ልጆች ፊት ትሻገራላችሁ። ነገር ግን እጅግ ከብቶች እንዳሉአችሁ ዐውቃለሁና ሴቶቻችሁና ልጆቻችሁ ከብቶቻችሁም በሰጠኋችሁ ከተሞች ይቀመጣሉ፤ ይኸውም እግዚአብሔር እናንተን እንዳሳረፈ፥ ወንድሞቻችሁን እስኪያሳርፍ ድረስ እነርሱም ደግሞ በዮርዳኖስ ማዶ አምላካችሁ እግዚአብሔር የሚሰጣቸውን ምድር እስኪወርሱ ድረስ ነው፤ ከዚያም በኋላ እናንተ ኹሉ ወደ ሰጠኋችሁ ርስት ትመለሳላችሁ።” (ዘዳ. 3፥18-20)።
ከዚያ አለቃ “በመጀመሪያ እግዚአብሔር በዚህ ቃል በኩል እንዲናገረን እንጸልይ” አሉና ጉባኤው ተነሥቶ እንደቆም አሳሰቡ፤ ጥቂት የጸጥታ ጊዜ ሰፈነ፤ በዚህ የጸጥታ ጊዜም የጉባኤው ታዳሚ መንፈሱን ለጸሎት አዘጋጀና ከአለቃ ጋር በጸሎት ወደ እግዚአብሔር ተመመ። ኹሉም አካለ ሥጋው በቤዛ ኵሉ ኢየሱስ ቤተ ክርስቲያን ዐውደ ምሕረት ላይ ይገኝ እንጂ በመንፈስ ግን እዚያ አልነበረም፤ የዐዲስ ኪዳን ሊቀ ካህናት ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ገባባት ወደ ሰማያዊቱ ቅድስተ ቅዱሳን ገብቶ በዚያ ተገኝቶ እግዚአብሔርን በእውነትና በመንፈስ ያመልክና ያመሰግን ጀመር።
አለቃም ጸጥታውን ሰብረው ጸሎታቸውን እንዲህ በማለት ጀመሩ፤ “አንተ ብቻ አምላክ፣ አንተ ብቻ ጌታ፣ አንተ ብቻ ፈጣሪ፣ አንተ ብቻ አዳኝ የኾንህ፣ አኰቴትና ክብር፣ አምልኮትና ውዳሴ የተገባህ የአባቶቻችን የአብርሃም የይስሐቅ የያዕቆብ አምላክ እግዚአብሔር ሆይ፣ በተወደደው ልጅህ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ እናመሰግንሃለን። አንተ አባታችን አብርሃምን ከአገሩ፣ ከዘመዶቹና ከአባቱ ቤት የለየኸውና ወዳሳየኸው ምድር ያወጣኸው፣ በኋላም ማርና ወተት የምታፈስሰውን ምድር ለዘርህ እሰጣታለሁ ብለህ ቃል ወደ ገባህለት ምድር ጠርተህ ያወጣኸው፣ የገባኸውን ቃልም በመፈጸም ኹሉን ቻይና ታማኝ አምላክ መኾንህን ያሳየህ ታላቅ አምላካችን ሆይ ስምህ ይመስገን።
“በተነበበውና ከእስራኤል ዘሥጋ ታሪክ ጋር በተገናኘው የአንተ ሕያው ቃል በኩል ዛሬም የምትናገር ሕያው አምላክ እንደ ኾንህ እናምናለን። በዚህ ታሪክ ውስጥ ለሕይወታችን የሚጠቅመንንና የሚረባንን እንድትናገረን እንለምንሃለን። ባሪያህ ሙሴ የሮቤል፣ የጋድና የምናሴ ነገድ እኩሌታ ከሌሎቹ ነገዶች ቀድመው ርስታቸውን ከወረሱ በኋላ፣ እነርሱን እንዳሳረፍሃቸው፥ ወንድሞቻቸውን እስክታሳርፍ ድረስ እነርሱም በዮርዳኖስ ማዶ አንተ የምትሰጣቸውን ምድር እስኪወርሱ ድረስ ርስት ያልወረሱትን ቀሪዎቹን ነገዶች ያግዟቸው ዘንድ መሣሪያቸውን ይዘው በወንድሞቻቸው በእስራኤል ልጆች ፊት እንዲሻገሩ ባዘዛቸው መሠረት ይህን ተልእኮ በታማኝነት እንደ ተወጡ ኹሉ፣ በውድ ልጅህ በክርስቶስ ኢየሱስ ያዘጋጀኸውን ማዳን ከሌሎቹ ወገኖቻችን ቀድመን እንድናምን የረዳኸንና ልጆችህ ያደረግኸን፣ ወዲህም ከጨለማ ወደሚደነቅ ብርሃንህ የጠራኸንን የአንተን በጎነት እንድንነግር የተመረጠ ትውልድ ያደረግኸን እኛም፣ ጌታ ሆይ ወዳዘጋጀኸው ርስት ይገቡ ዘንድ ያላቸውን በጨለማው መንግሥት ውስጥ ለሚገኙት ወገኖቻችን ወንጌልን አብሥረን ወደ ዕረፍታቸው ወደ ኢየሱስ በማምጣት፣ እነርሱም እኛ በእምነት የወረስነውን እንዲወርሱ በማድረግ የወንጌልን ተልእኮ እንፈጽም ዘንድ እንድትረዳን፣ ለወገኖቻችን መዳን ሳንታክትና ሳንሰለች እንድንማልድና እንድንመሰክር ሸክምን እንድትጨምርልን እንለምንሃለን። እግዚአብሔር ሆይ! ወድ ልጅህን ቤዛ አድርገህ ከሰጠህለት ከሰው መዳን የበለጠ አገልግሎት እንደሌለ በልጅህ በክርስቶስ አማካይነት በቃልም በሥራም አሳይተኸናልና እኛም ይህን የአንተን ዋና ጉዳይ ዋና ጉዳያችን እንድናደርግ፣ ከዚህ ውጪ ያሉና ሰዎች ዋና ያደረጓቸውን ኹለተኛ ነገሮች ዋና እናዳናደርግ ማስተዋልን እንድትሰጠን እንለምንሃለን። በአንድ ልጅህ በጌታችን በኢየሱስ ክብርና ምስጋና አምልኮና ውዳሴ፣ ከእርሱ ጋርና ከመንፈስ ቅዱስ ጋር ለአንተ ይገባል ዛሬም ዘወትርም ለዘላለሙ አሜን!
ኹሉም ከተቀመጠ በኋላ፣ አለቃ በመጀመሪያ ያነበቡትን የኦሪት ዘዳግም ክፍል ደግመው በማንበብ የዕለቱን መልእክታቸውን ማቅረብ ጀመሩ። “ኦሪት ዘዳግም ስሙ እንደሚያመለክተው በሌሎቹ የኦሪት ክፍሎች የቀረቡትን ሕግጋትና ቃላት፣ የተፈጸሙትን ክሥተቶችም ጠቅለል እያደረገ በድጋሚ የሚያቀርብና የሚያሳስብ መጽሐፍ ነው። ይህ ያነበብሁላችሁ የዘዳ. 3፥18-20 ክፍልም በኦሪት ዘኍልቍ ምዕራፍ 32 ላይ የተፈጸመን ክሥተት የሚያስታውስ ነው። ነቢዩ ሙሴ በዚያ ክፍል የተጠቀሱት የሮቤል የጋድና የምናሴ ነገድ እኩሌታ የገቡትን ቃል እንዲጠብቁ ዳግም ያሳስባቸዋል።” በማለት መልእክታቸው የተመሠረተበትን የኦሪት ዘዳግም ክፍል ታሪካዊ ዳራን አስጨበጡ። በመቀጠልም “በዚህ ክፍል የተመዘገበው የእስራኤል ዘሥጋ ታሪክ ከእስራኤል ዘነፍስ ታሪክ ጋር የሚነጻጸርበት ብዙ መልክ አለው።” አሉና ይህ ያነበቡት ክፍል የእስራኤል ዘሥጋ ታሪክ ቢኾንም ለእስራኤል ዘነፍስ የሚያስተላልፈው ሕያው መልእክት እንዳለው አመለከቱ።
“ለምሳሌ” አሉ፤ “ለምሳሌ በዕብራውያን መልእክት ውስጥ እስራኤል ዘሥጋ ምድረ ርስትን በኢያሱ መሪነት መውረሱ፣ እስራኤል ዘነፍስ በክርስቶስ ወደ ዘላለም ዕረፍት ከመግባቱ ጋር ተነጻጽሮ ቀርቧል።” አሉና ምዕራፍ 4 ላይ የሰፈረውን ንጽጽር ይጠቍሙ ጀመር። “በተለይ” አሉ “በተለይ ቍጥር 2 እና 6 ላይ ‘ለእነዚያ ደግሞ እንደ ተነገረ ለእኛ የምሥራች ተሰብኮልናልና፤ ዳሩ ግን የሰሙት ቃል ከሰሚዎቹ ጋር በእምነት ስላልተዋሐደ አልጠቀማቸውም።’ እንዲሁም ‘እንግዲህ አንዳንዶች በዚያ እንዲገቡ ስለ ቀሩ፥ ቀድሞም የምሥራች የተሰበከላቸው ባለመታዘዝ ጠንቅ ስላልገቡ’ የሚለው አንዱ ማነጻጸሪያ ነው። በእነዚህ ቍጥሮች ውስጥ ለእስራኤል ዘሥጋም ለእስራኤል ዘነፍስም የምሥራች መሰበኩ፣ ለእስራኤል ዘሥጋ የተሰበከላቸው የምሥራች ከሰሚዎቹ ጋር በእምነት ስላልተዋሐደና የምሥራቹን ቃል ስላልታዘዙ እንዳልጠቀማቸውና ወደ ዕረፍቱ መግባት እንዳልቻሉ ይናገራል። የሚገርመው ለኹለቱም የተሰበከው የምሥራች ነው ተብሏል። ስለዚህ ሐዋርያው እስራኤል ዘነፍስ ከእስራኤል ዘሥጋ ተምረው ለምሥራቹ ቃል በመታዘዝ ወደ ዕረፍቱ የመግባት ዕድላቸውን እንዲጠቀሙበትና ለዚህም እንዲተጉ ያሳስባል።
“ኹለተኛው እስራኤል ዘሥጋን ወደ ምድረ ርስት ከነዓን ያገባውን ኢያሱን፣ እስራኤል ዘነፍስን ወደ ተጠበቀለት ሰማያዊ ዕረፍቱ በማስገባት ከሚያሳርፈው ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር ያነጻጸረበት ነጥብ ተጠቃሽ ነው። “ኢያሱ አሳርፎአቸው ኖሮ ቢኾንስ፥ ከዚያ በኋላ ስለ ሌላ ቀን ባልተናገረ ነበር።” (ቍጥር 8) ይላል። አዎን! በቀን አንጻር “ሌላ ቀን” ተብሎ የተገለጸው ለእግዚአብሔር ሕዝብ የቀረለት አማናዊው ዕረፍት፣ ምድራዊ ሳይኾን ሰማያዊ ነው። ስለዚህ ወደዚህ ፍጹም ወደ ኾነው ዕረፍት የሚያስገባውን በሰማያት ያለፈውን ትልቅ ሊቀ ካህናት የኾነውን የእግዚአብሔር ልጅ ኢየሱስን በመያዝ ጸንቶ እምነትን መጠበቅ ይገባል ይለናል (ቍጥር 14)።” አሉና በዐይናቸው ጉባኤውን ቃኙ።
ቀጠሉና “ይህን ያስቀደምሁት ቀጥሎ የምናየው የሮቤል፣ የጋድና የምናሴ ነገድ እኩሌታ ታሪክ ከእኛ የመውረስና የማስወረስ አገልግሎት ጋር የሚገናኝበት ገጽታ ያለው መኾኑን እንድታስተውሉ ነው።” በማለት ዋናውን የመልእክቱን ታሪክ ወደ ማሳየትና ከእኛ ጋር እንዴት እንደሚያያዝ ወደ ማብራራት ገቡ።
“ይህ የዘዳ. 3፥18-21 ክፍል ከዮርዳኖስ ወዲህ ማዶ ያለውን ርስት ለተካፈሉት ከ12ቱ ነገደ እስራኤል መካከል ለሮቤል፣ ለጋድና ለምናሴ ነገድ እኩሌታ በድጋሚ የተሰጠ መመሪያ ነው። መነሻ ታሪኩን በዘኍልቍ 32 ላይ እንደምናነበው፣ እነዚህ ኹለት ተኩሉ ነገዶች ለመውረስ የጠየቁት፣ የእስራኤል ነገዶች ኹሉ ዮርዳኖስን ከመሻገራቸው በፊት የነበረውን ምድር በጦርነት ካሸነፉና ታላላቆቹን ነገሥት፦ የሐሴቦንን ንጉሥ ሴዎንን (ዘዳ. 2፥24-37) እና የባሳንን ንጉሥ ዐግን (3፥1-11) ድል አድርገው ከእጃቸው ያስገቡትን ምድር ነው። ምድሩ ለእንስሶቻቸው እጅግ የተመቸ መኾኑን ባዩ ጊዜ ነው ወደ ሙሴ ቀርበው ‘እኛስ በአንተ ዘንድ ሞገስን አግኝተን እንደ ኾነ ይህን ምድር ለባሪያዎችህ ርስት አድርገህ ስጠን፤ ወደ ዮርዳኖስም ማዶ አታሻግረን።’ ሲሉ የለመኑት (ዘኍ. 32፥5)።” አሉና አለቃ ጥቂት ዝምታ አሰፈኑ።
“እኒህ ኹለት ተኩል ነገዶች” አሉ ገጽታቸው ላይ አንክሮታዊ ትእምርት እየተነበበ “ምን ዐይነት ብልኆች ናቸው? … ምን ዐይነት ፈጣኖች ናቸው? … ምን ዐይነትስ ጮሌዎች ናቸው? … ምን ዐይነት ለራሳቸው የሚያስቡ ናቸው? ልንል እንችላለን። መጀመሪያ የተገኘውን ርስት ቀድመው ለመካፈልና የራሳቸው ለማድረግ ከሌሎቹ ዘጠኝ ተኩል ነገዶች ይልቅ ዐይኖቻቸው የተከፈቱላቸው ናቸው። ሌሎቹ ነገዶች ይህን ጥያቄ ሳያነሡ እነርሱ ቀድመውና ፈጥነው ማንሣታቸው ይገርማል።
ምሕረቱ ለዘላለም ነውና።’ (136፥20) ተብሎም ለድሉ ባለቤት ለእግዚአብሔር ስለ ዘላለማዊ ምሕረቱ ክብርና ምስጋና ተሰጥቷል። እነዚህ ኹለት ተኩል ነገዶች ለመውረስ ጥያቄ ያቀረቡበት ይህ ምድር እንዲህ ዐይነት ቅኔና ምስጋና የፈሰሰበትን ድል ያስገኘ ምድር ነው።
“የተሰጠን ርስት ለመውረስ መዘግየት እንደማያስፈልግ ከእነዚህ ነገዶች ትልቅ ትምህርት እንማራለን። በጦርነት የተለቀቀውን ምድር ሊወርሱ የሚችሉት ከዐሥራ ኹለቱ ነገደ እስራኤል መካከል የኾኑቱ ናቸው። ምናልባት የቀሩቱ ‘እናንተ ይህን ውረሱ’ እስኪባሉ እየጠበቁ ይኾናል፤ ለመውረስ የፈጠኑትና እንውረስ ያሉት ግን የሮቤል፣ የጋድና የምናሴ ነገድ እኩሌታ ናቸው። ዛሬም በክርስቶስ የተዘጋጀውን ርስት እንዲወርሱ ለሰዎች የምሥራቹ ሲሰበክላቸው የሚያመነቱ፣ ለሌላ ጊዜ ቀጠሮ የሚሰጡ፣ ገፋ ሲልም ለምን ነገርኸኝ? ብለው የሚጣሉና የሚሳደቡ ጥቂቶች አይደሉም። ነገር ግን የምሥራቹ ቃል ሲሰበክ ፈጠን ብሎ ማመን፣ ለአዳኙ ለኢየሱስ የልብን በር ወለል አድርጎ መክፈትና እርሱን ወደ ሕይወት ማስገባት ያስፈልጋል፤ የመዳን ቀን አኹን ነውና።
“ልብን ለጌታ ከመክፈት መዘግየት ምን ያኽል ዋጋ እንደሚያስከፍል በማሕልየ መሓልይ ውስጥ የምናገኛት የሙሽራዪቱ ነገር ጥሩ ምሳሌ ነው። እርሷ ልቧ ነቅቶ ግን ተኝታ ሳለ ውዷ በሌሊት መጥቶ፣ በውጪ ቆሞ ‘እኅቴ፥ ወዳጄ፥ ርግቤ፥ መደምደሚያዬ ሆይ፥ በራሴ ጠል፥ በቈንዳላዬም የሌሊት ነጠብጣብ ሞልቶበታልና ክፈቺልኝ’ እያለ ደጁን ሲመታ፣ ‘ቀሚሴን አወለቅሁ፤ እንዴት እለብሰዋለሁ? እግሬን ታጠብሁ፤ እንዴት አሳድፈዋለሁ?’ የሚሉ ሰበቦችን በመደርደር ላለመክፈት ስታመነታ ቈይታ ከብዙ ማመንታት በኋላ ተነሥታ ብትከፍትለት ውዷ ፈቀቅ ብሎ ዐልፎ ነበር። መጥቶላት የነበረውን ለውዷ በቶሎ ከፍታ ማስገባት ባለመቻሏ፣ አኹን በተራዋ ዐልፎ የኼደውን ውዷን ፍለጋ በሌሊት ወጣች። ከተማይቱን የሚዞሩ ጠባቂዎች አግኝተው፤ መቷት፥ አቈሰሏት፤ ቅጥር ጠባቂዎችም የዐይነ ርግብ መሸፈኛዋን ወሰዱባት። ውዷን ፍለጋ ብዙ ተንከራተተች፤ ከፍቅር የተነሣም ታመመች (5፥1-8)። ዛሬም የልባቸው በር በወንጌል ቃል ሲንኳኳ ለጌታ ለመክፈት የተለያየ ምክንያት የሚደረድሩና ከመክፈት የሚዘገዩ ከእርሷ መማር አለባቸው።” አሉና ቃሉን ከአድማጮቻቸው ሕይወት ጋር ከማዛመድ ወጥተው ወደ ኹለት ተኩሉ ነገዶች ታሪክ ተመለሱ።
“የእነዚህ የኹለት ተኩሉ ነገዶች ይህን ምድር ለእኛ ስጠን? የሚለው ጥያቄያቸው በመጀመሪያ ከፍተኛ ተቃውሞ የገጠመው ከሙሴ በኩል ነበር (ዘኍ. 32፥6-15)። ሙሴ ለመቃወም የበቃው የእነርሱ ጥያቄ አለጊዜው የቀረበና ከፊቱ ዮርዳኖስን መሻገርና ብዙ ጦርነት አድርጎ ርስቱን መውረስ የሚጠበቅበትን የዘጠኝ ተኩሉን ነገደ እስራኤል ልብ የሚያዳክም ጥያቄ ኾኖ ነው በማግኘቱ ነው። ስለዚህ ‘ወንድሞቻችሁ ወደ ጦርነት ሲሄዱ እናንተ በዚህ ትቀመጣላችሁን? እግዚአብሔር ወደሚሰጣቸው ምድር እንዳይሻገሩ የእስራኤልን ልጆች ልብ ለምን ታደክማላችሁ?’ (ቍጥር 6፡7) ሲል በጽኑ ተቃወማቸው። ድርጊታቸውንም ከዚህ ቀደም እግዚአብሔር ለሕዝቡ ርስት አድርጎ ይሰጣት ዘንድ ለአብርሃም ተስፋ የገባለትን ምድረ ከነዓንን እንዲሰልሉ ከተላኩት ዐሥራ ኹለት ሰዎች መካከል ከዐሥሩ ድርጊት ጋር ነው ያመሳሰለው። እነርሱ የሕዝቡን ልብ በማድከም የእግዚአብሔር ቍጣ እንዲነድድና ያ ትውልድ አርባ ዓመት በምድረ በዳ እንዲቅበዘበዝ፣ ከኢያሱና ከካሌብ በቀርም የተስፋዪቱን ምድር እንዳያዩ እንዳደረጉ ኹሉ እነዚህም እንዲሁ ማድረጋቸውን እንዲህ በማለት ገለጸ፦ ‘እነሆም፥ የእግዚአብሔርን መዓት በእስራኤል ላይ አብዝታችሁ ትጨምሩ ዘንድ እናንተ የኀጢአተኞች ትውልድ በአባቶቻችሁ ፈንታ ቆማችኋል። እርሱን ከመከተል ብትመለሱ እርሱ ሕዝቡን በምድረ በዳ ደግሞ ይተዋል፤ ይህንም ሕዝብ ኹሉ ታጠፋላችሁ።’ (ቍጥር 14፡15)።
“እውነት ነው፤ ሙሴ ክፉኛ የተቈጣባቸው የሮቤል የጋድና የምናሴ ነገድ እኩሌታ ያቀረቡት የመውረስ ጥያቄ ከፊቱ ብዙ ጦርነት የሚጠብቀውን የሕዝቡን ልብ የሚያዝል መስሎ ቢታይም፣ እነርሱ ግን ሙሴን ለዚህ አታስብ፤ አንተ ያልኸው እንዳይደርስ እኛ መፍትሔ አለን አሉ። ይህን ምድር ስጠን እንጂ፦
ይህም ንግግራቸው ሙሴን ደስ አሰኘው። ቃላቸውን ጠብቀው ያሉትን ቢፈጽሙ ከአፋቸው የወጣውንም ነገር ቢፈጽሙ፣ በእግዚአብሔርም በእስራኤል ልጆችም ፊት ንጹሓን እንደሚኾኑ፣ ለመውረስ የጠየቋት ምድር በእግዚአብሔር ፊት ርስት እንደምትኾንላቸው፣ ቃላቸውን ባይጠብቁ ግን እግዚአብሔርን እንደሚበድሉና ኀጢአታቸውም እንደሚያገኛቸው በግልጽ ነገራቸው። እነርሱም የተናገሩትን እንደሚፈጽሙ ለሙሴ አረጋገጡ። ‘ሙሴም ለጋድና ለሮቤል ልጆች ለዮሴፍም ልጅ ለምናሴ ነገድ እኩሌታ፥ የአሞራውያንን ንጉሥ የሴዎንን ግዛት የባሳንንም ንጉሥ የዐግን ግዛት፥ ምድሪቱንና በዙሪያዋ ያሉትን ከተሞች ሰጣቸው።’
“ቅድም በመጀመሪያ ያነበብሁት ኦሪት ዘዳግም 3፥18-21፣ አኹን በኦሪት ዘኍልቍ ያየነውን የዚህን ታሪክ ዝርዝር ኹኔታ መሠረት አድርጎ በድጋሚ የሚያቀርብና እንደ ገና የሚያሳስብ መመሪያ ያለበት ነው። መመሪያው ዳግም የተሰጣቸው የሮቤል የጋድና የምናሴ ነገድ እኩሌታ እንዲያደርጉ የተፈለገው ኹለት ነገሮችን ነው።” በማለት ምን ምን እንደ ኾኑ ነጥብ በነጥብ መናገር ቀጠሉ። “የመጀመሪያው” አሉ አለቃ “የመጀመሪያው ‘እጅግ ከብቶች እንዳሉአችሁ ዐውቃለሁና ሴቶቻችሁና ልጆቻችሁ ከብቶቻችሁም በሰጠኋችሁ ከተሞች ይቀመጣሉ፤’ የሚል ነው። ወንድሞቻቸውን ለመርዳት ከመኼዳቸው በፊት አስቀድመው የራሳቸውን ርስት የማጠናከር ሥራ እንዲሠሩ የሚያሳስብ ነው።” አሉ። ቀጠሉና “ኹለተኛው መመሪያ ደግሞ ቍጥር 18 እና 20 ላይ ‘መሣሪያችሁን ይዛችሁ እናንተ ዐርበኞች ኹሉ በወንድሞቻችሁ በእስራኤል ልጆች ፊት ትሻገራላችሁ። … ወንድሞቻችሁን እስኪያሳርፍ ድረስ እነርሱም ደግሞ በዮርዳኖስ ማዶ አምላካችሁ እግዚአብሔር የሚሰጣቸውን ምድር እስኪወርሱ ድረስ’ እንዳለ ስለ ወንድሞቻቸው እንዲዋጉ ነው። ከዚህ ምን እንማራለን? አሉና የጉባኤው ታዳሚ ለራሱ ሊመልሰው የሚገባውን ጥያቄ አቀረቡ። መልሱን ከጉባኤው ታዳሚ ሳይጠብቁ ልንማረው የሚገባ ያሉትን ነጥብ ወደ ማቅረብ ገቡ።
“ከዚህ የምንማረው ምንድነው? … አዎን! እንደ እስራኤል ዘነፍስ ወይም እንደ ሐዲስ ኪዳን አማኞች ከዚህ የምንማረው ከመዳናችን ጋር የተገናኘውን ጕዳይ ነው። የመዳን ወንጌል የበራልን ሰዎች በመጀመሪያ ማድረግ ያለብን የራሳችንን መዳን መፈጸም ነው። እነዚያ ኹለት ተኩል ነገዶች ‘በዚህ ለእንስሶቻችን በረቶች ለልጆቻችንም ከተሞች እንሠራለን፤ … በዚህም ምድር ስላሉ ሰዎች ልጆቻችን በተመሸጉ ከተሞች ይቀመጣሉ።’ (ዘኍ. 32፥16፡17) ብለው እንደ ተናገሩ፣ እኛም በቅድሚያ ክርስቶስ የሞተለትን ሕይወታችንን በቅድስና መጠበቅና ለክርስቶስ ወንጌል እንደሚገባ መኖር አለብን። ወይም በመጀመሪያ የራሳችንን ድኅነት ማረጋገጥ አለብን። ይህም ማለት ወንጌል የበራለን፣ ሕይወታችን በበራልን ወንጌል የተለወጠ መኾኑን በኑሯችን ማሳየት አለብን ማለት ነው። በኹለተኛ ደረጃ ይህን እኛ በእምነት የተቀበልነውን ሕይወት ሌሎችም ያገኙ ዘንድ ለእነርሱ የምሥራቹን ቃል ወይም ወንጌልን ማብሠር ነው። ማብሠር ብቻም አይደለም፤ በቃልም በኑሮም ወንጌልን መስበክ ይገባናል። እግዚአብሔር እኛን በክርስቶስ እንዳሳረፈን በክርስቶስ ያላረፉ ብዙ ወገኖቻችን በክርስቶስ አምነው እስኪያርፉ ድረስ ስለ ወንድሞቻችንና እኅቶቻችን መዳን መጋደል አለብን። በክርስቶስ የዳነ ሰው ድኛለሁ ብሎ በራሱ መዳን እየተደሰተ ብቻ አይኖርም፤ የራሱን መዳን እየፈጸመ፣ ለሌሎች መዳን ይኖራል። ይህ የሕይወት ዘመን ሥራ ነው። እኛ ዛሬ በክርስቶስ ኢየሱስ በማመን በእምነት ወደ ወረስነው ርስት የምንገባው በዚህ ምድር ላይ ባለን ቈይታ ሌሎቹ ክርስቶስ የሞተላቸውና ይህ ርስት የተጠበቀላቸው ወገኖቻችን ወደ ርስታቸው ካስገባን በኋላ ነውና እስከዚያው ተግተን ስለ ወንድሞቻችን መንፈሳዊውን ጦርነት እንዋጋ።
“ቀጥሎ ምን ኾነ?” አሉ አለቃ በንቃት እየተከታተላቸውና የኹለት ተኩሉን ነገድ ሕይወት ከራሱ ጋር እያዛመደ ያለውን የጉባኤውን ታዳሚ ወደ ሌላው ነጥብ ለማሸጋገር፣ “ቀጥሎ የኾነው ይህ ነው። እነዚህ ኹለት ተኩል ነገዶች ርስታቸውን ከተቀበሉ በኋላ እንደ ተናገሩት የተመሸጉ ከተሞችን ሠርተው ሚስቶቻቻውንና ልጆቻቸውን ከብቶቻቸውንም በዚያ አስቀምጠው ወደ ጦርነቱ መውጣት አለባቸው። ሙሴም በዘዳግም ላይ በድጋሚ እንዳሳሰባቸው ኹሉ፣ የእግዚአብሔር ባሪያ ሙሴ ከሞተ በኋላ ደግሞ በእርሱ እግር የተተካው ኢያሱ በተመሳሳይ መንገድ ሲያሳስባቸው እናያለን። አሉና መጽሐፈ ኢያሱ ምዕራፍ አንድ ላይ ያለውን ክፍል ማውጣት ያነብቡ ጀመር፦
“ኢያሱም የሮቤልን ልጆች የጋድንም ልጆች የምናሴንም ነገድ እኩሌታ እንዲህ ብሎ ተናገራቸው፦ የእግዚአብሔር ባርያ ሙሴ እንዲህ ብሎ ያዘዛችሁን ቃል ዐስቡ፦ አምላካችሁ እግዚአብሔር ያሳርፋችኋል፥ ይህችንም ምድር ይሰጣችኋል። ሚስቶቻችሁና ልጆቻችሁ ከብቶቻችሁም ሙሴ በዮርዳኖስ ማዶ በሰጣችሁ ምድር ይቀመጡ፤ ነገር ግን እናንተ፥ ጽኑዓን ኃያላን ኹሉ፥ ተሰልፋችሁ በወንድሞቻችሁ ፊት ተሻገሩ፥ እርዱአቸውም፥ እግዚአብሔር እናንተን እንዳሳረፋችሁ ወንድሞቻችሁን እስኪያሳርፍ ድረስ፥ እነርሱም ደግሞ አምላካችሁ እግዚአብሔር የሚሰጣቸውን ምድር እስኪወርሱ ድረስ፤ ከዚያም በኋላ የእግዚአብሔር ባሪያ ሙሴ በፀሓይ መውጫ ወደ ሰጣችሁ ወደ ርስታችሁ ምድር ትመለሳላችሁ፥ ትወርሱአትማላችሁ። እነርሱም ለኢያሱ እንዲህ ብለው መለሱለት፦ ያዘዝኸንን ነገር ኹሉ እናደርጋለን፤ ወደምትልከንም ስፍራ እንሄዳለን። በሁሉም ለሙሴ እንደ ታዘዝን እንዲሁ ለአንተ ደግሞ እንታዘዛለን፤ ብቻ አምላክህ እግዚአብሔር ከሙሴ ጋር እንደ ነበረ ከአንተ ጋር ይሁን።” (ኢያ. 1፥12-17)።
አለቃ ዐይኖቻቸውን በጉባኤው ላይ ተክለው ጥቂት ጸጥ ካሉ በኋላ “እነዚህ ኹለት ተኩል ነገዶች ቃላቸውን ለመጠበቅ ምን ያኽል ትጉዎች እንደ ኾኑ ተመልከቱ።” አሉ። በመቀጠልም “በዚህ ወቅት በፊቱ ቃል የገቡለት ሙሴ በመካከላቸው በአካለ ሥጋ አልነበረም፤ ሞቷል። የገቡት ቃል ግን አለ፤ መፈጸምም አለበት። ስለዚህ እዚያ ላይ አተኵረው ቃላቸውን እንደ ገና ሲያጸኑና ወንድሞቻቸውን ለማሳረፍ በሚደረገው ጦርነት ኢያሱ ወደሚልካቸው ስፍራ ኹሉ ለመኼድ ዝግጁ እንደ ኾኑ ሲናገሩ በቃሉ ውስጥ እናነባለን።
“በክርስቶስ በማመን የዘላለምን ሕይወት የተቀበሉ ምእመናንን ስለ ወንጌል ተልእኮ ደግመን ደጋግመን መናገር፣ ማሳሰብ አለብን።” አሉ አለቃ ከዚህ ነጥብ መወሰድ ያለበትን ትምህርት በማስገንዘብ። “እውነት ነው! ለሮቤል፣ ለጋድና ለምናሴ ነገድ እኩሌታ፣ ሙሴ በድጋሚ አንድ ጊዜ ስለ ወንድሞቻቸው መዋጋት ያለባቸው መኾኑን አስገንዝቧቸዋል። እርሱ ካለፈ በኋላ ደግሞ ተተኪው ኢያሱ ሕዝቡን መምራት እንደ ጀመረ ለሕዝቡ አለቆች ሕዝቡን ወደ ተስፋዪቱ ምድር ለመግባት እንዳዘጋጁ ካዘዘ በኋላ፣ ለሮቤል ለጋድና ለምናሴ ነገድ እኩሌታ ለኹለተኛ ጊዜ አሳሰባቸው።
“በምንገኝበት በዚህ ዘመን ከወንጌል ተልእኮ የሚያስወጡና በልዩ ልዩ ዓለማዊና መንፈሳዊ መሰል ጕዳዮች የሚጠምዱ በርካታ ነገሮች ይገኛሉ። ዓለማዊውን ነገር እናቈየውና መንፈሳዊ በሚባለው አካባቢ እንኳ እውነተኛው ወንጌል ሳይኾን፣ “ልዩ ወንጌል” በልዩ ልዩ መልክ ማለትም በስኬት፣ በፈውስና በመሳሰለው ሰው በሚፈልገው መንገድ እየቀረበና ሰውን ወደ እግዚአብሔር ሳይኾን ወደ ገዛ ምኞቱና ወደ ሕልሙ ዓለም እያስገባው፣ የሌለውን አገኝ ብሎ ያለውን እያሳጣው፣ እንዲሁ ሊቀበለው የሚገባውን ነጻ የፈውስ ስጦታ በገንዘቡ፣ ለዚያውም በአብዛኛው ተመሳስሎ የቀረበውን “የፈውስ ስጦታ”፣ እየገዛ ይገኛል። ፈዋሹን ጌታ ሳይኾን አገልጋዮችን ለማምለክ እስኪካጣው ድረስ ዐይኖቹ ወደ ጌታ ማየት ትተው ሰው ላይ ዐርፈዋል። ይህ ኹሉ እውነተኛው የወንጌል ተልእኮ ቸል መባሉንና ለልዩ ወንጌል ትኵረት መስጠቱን ያሳያል። ስለዚህ እውነተኛውን የወንጌል ተልእኮ ደግሞ ደጋግሞ ማስገንዘብና ማሳሰብ ይገባል። ለእኛም ስለ ወንጌል መኖር፣ ወንጌልን ላልሰሙት የማሰማት ጉዳይ ተደጋግሞ ሊነገረን፣ እኛም ደጋግመን ቃል ልንገባና ለወንጌል የሚገባውን ልናደርግ ይገባል። እውነተኛው የወንጌል ተልእኮ ሌላ አይደለም፤ እኛ በክርስቶስ በማመን ወደ ገባንበት ዕረፍት ወገኖቻችንም በማመን እንዲገቡ ስለ እነርሱ መንፈሳዊውን ተጋድሎ ማድረግ ነው። ይኸውም ስለ እነርሱ መማለድ፣ ለእነርሱ ወንጌልን መስበክ፣ ወደ እነርሱ የወንጌል ልኡካንን መላክ፣ እንዲህ ያለውን አገልግሎት መደግፍ ወዘተ. ይገባል።” አሉና አለቃ ለኹለቱ ተኩል ነገድ በተደጋጋሚ የተላለፈው ማሳሰቢያ ከዚህ ዘመን የወንጌል ተልእኮ ጋር እንዴት እንደሚገናኝ አስገነዘቡና ወደ ተከታዩ ነጥብ ዐለፉ።
“እነዚህ እስካኹን በተደጋጋሚ ማሳሰቢያ የተሰጣቸው የሮቤል፣ የጋድና የምናሴ ነገድ እኩሌታ ከዚህ ኹሉ ማሳሰቢያ በኋላ ምን አደረጉ? ተልእኮአቸውን ተወጡ? ወይስ አልተወጡም? የሚሉት ነጥቦች ወሳኝ ነው።” አሉና አድማጮቻቸው በንቃት እንዲያደምጡ የሚያደርግ ነጥብ አነሡ። የኹሉም ዐይንና አፍ ተከፍቶ አለቃ ቀጥሎ የሚናገሩትን ለመስማት መጓጓቱ ከፊቱ ላይ ይነበብ ነበር። አለቃ ቀጠሉ “እነዚህ ኹለት ተኩል ነገዶች በራሳቸው ርስት ላይ የተመሸጉ ከተሞችን፣ ለከብቶቻቸው በረቶችን ከሠሩ በኋላ ልጆቻቸውንና ሚስቶቻቸውን እዚያ ካስቀመጡ በኋላ ቃላቸውን ጠብቀው በእስራኤል ልጆች ፊት ዮርዳኖስን በመሻገር ስለ ወንድሞቻቸው ተዋጉ፤ ወንድሞቻቸው እስራኤል ኹሉ ርስታቸውን እንዲወርሱም ረዷቸው፤ ኹሉ ከዮርዳኖስ ወዲያ ማዶ የተሰጣቸውን ርስት በጦርነት ወረሱ። ይህ በአንድ ጊዜ ጦርነት ብቻ የኾነ አይደለም፤ በርካታ ዓመታት ፈጅቷል፤ በእነዚህ ዓመታት ኹሉ እነዚህ ኹለት ተኩል ነገዶች ወደ ቤታቸው አልተመለሱም፤ ለጦርነት እንደ ወጡ ነው፤ ምናልባት በዚህ ጦርነት ላይ የቈሰሉና እስከ ሕይወት መሥዋዕትነት ዋጋ የከፈሉም ይኖራል።
ከዚህ በኋላ ነበር ኢያሱ እነዚህን ነገዶች ጠርቶ ቃላቸውን ጠብቀው ስለ ወንድሞቻቸው ስለ ተዋጉና እንዲወርሱ ስለ ረዷቸው አመስግኖና መርቆ ወደ ርስታቸው የሸኛቸው። በመጽሐፈ ኢያሱ ኢያ. 22፥1-8 የተጻፈውን እስኪ እንስማ አሉና መጽሐፍ ቅዱሱን ገለጥ ገለጥ አደረጉና ማንበብ ጀመሩ፦
“በዚያን ጊዜም ኢያሱ የሮቤልን ልጆችና የጋድን ልጆች የምናሴንም ነገድ እኩሌታ ጠርቶ እንዲህ አላቸው፦ የእግዚአብሔር ባሪያ ሙሴ ያዘዛችሁን ሁሉ ጠብቃችኋል፥ እኔም ላዘዝኋችሁ ነገር ሁሉ ታዝዛችኋል ይህንም ያህል ብዙ ጊዜ እስከ ዛሬ ድረስ ወንድሞቻችሁን አልተዋችሁም፥ የአምላካችሁንም የእግዚአብሔርን ትእዛዝ ጠብቃችኋል። አሁንም አምላካችሁ እግዚአብሔር እንደ ተናገራቸው ወንድሞቻችሁን አሳርፎአቸዋል፤ አሁን እንግዲህ ተመለሱ፥ ወደ ቤታችሁና የእግዚአብሔር ባሪያ ሙሴ በዮርዳኖስ ማዶ ወደ ሰጣችሁ ወደ ርስታችሁ ምድር ሂዱ። ብቻ የእግዚአብሔር ባሪያ ሙሴ ያዘዛችሁን ትእዛዙንና ሕጉን ታደርጉ ዘንድ፥ አምላካችሁን እግዚአብሔርን ትወድዱ ዘንድ፥ መንገዱንም ሁሉ ትሄዱ ዘንድ፥ ትእዛዙንም ትጠብቁ ዘንድ፥ ከእርሱም ጋር ትጠጉ ዘንድ፥ በፍጹምም ልባችሁ በፍጹምም ነፍሳችሁ ታመልኩ ዘንድ እጅግ ተጠንቀቁ። ኢያሱም መረቃቸው፥ ሰደዳቸውም፤ ወደ ቤታቸውም ሄዱ። ለምናሴም ነገድ እኩሌታ ሙሴ በባሳን ውስጥ ርስት ሰጥቶአቸው ነበር ለቀረው ለእኩሌታው ግን ኢያሱ በዮርዳኖስ ማዶ በምዕራብ ወገን በወንድሞቻቸው መካከል ርስት ሰጣቸው። ኢያሱም ወደ ቤታቸው በሰደዳቸው ጊዜ እንዲህ ብሎ መረቃቸው፦ በብዙ ብልጥግና በእጅግም ብዙ ከብት፥ በብርም፥ በወርቅም፥ በናስም፥ በብረትም፥ በእጅግም ብዙ ልብስ ወደ ቤታችሁ ተመለሱ፤ የጠላቶቻችሁንም ምርኮ ከወንድሞቻችሁ ጋር ተካፈሉ።” አለቃ ንባቡን እንደ ገቱና ወዲያው “ክብር ለአምላካችን ለእግዚአብሔር ይኹን” በማለት እግዚአብሔርን ባረኩ። ጉባኤውም አሜን በማለት ባሪያዎቹን የረዳውን እግዚአብሔርን አመሰገኑ። “ወርሶ ማውረስ፣ ተልእኮን ፈጽሞ ወደ ርስት መግባት እንዴት ደስ ይላል!” አሉ አለቃ ውስጣቸው ሐሤት እያደረገ።
“ወገኖቼ ተልእኮአችንን ምን ያኽል እየፈጸምን ነው?” በማለት ጉባኤውን ጠየቁ። “ልብ በሉ! እዚህ ምድር ላይ ያለነው ዛሬ ብዙዎች በልዩው ወንጌል ተወስደው እንደሚያስቡት የጌታ ዕቅድና ዐላማ እኛን ምድር ላይ እያቀማጠለና እያንደላቀቀ ለማኖር ወይም ለራሳችን ብቻ ለመኖር አይደለም፤ ኢየሱስ የሞተላቸውን ሰዎች ወደ መንግሥቱ ልናስገባ ነው እንጂ። ሐዋርያው ጳውሎስ ለፊልጵስዩስ ሰዎች በጻፈው መልእክቱ ውስጥ ወዳገለገለው ጌታ በመኼድና (በሞተ ሥጋ ተለይቶ) እዚህ ምድር ላይ በመቈየት መካከል ኾኖ ‘… በሥጋ መኖር ለእኔ የሥራ ፍሬ ቢኾን፥ ምን እንድመርጥ ኣላስታውቅም። በእነዚህም በኹለቱ እጨነቃለሁ፤ ልኼድ ከክርስቶስም ጋር ልኖር እናፍቃለሁ፥ ከኹሉ ይልቅ እጅግ የሚሻል ነውና፤ ነገር ግን በሥጋ መኖሬ ስለ እናንተ እጅግ የሚያስፈልግ ነው።’ ብሏል (ፊል. 1፥22-24)። በዚህ መሠረት የእኛንም በሥጋ መኖር ስናስብ፦
“እንደ ኹለት ተኩሉ ነገድ ለወገኖቻችን ተዋግተንና ወደ ርስታቸው አስገብተን እኛም አስቀድሞ በእምነት ወደ ገባንበት ርስት የምንኼደው በብዙ ፍሬና በረከት ነው። የሕይወት አክሊል ተዘጋጅቶልናል። ይህን አክሊል የምንቀበልባቸው ዛሬ በወንጌል አገልግሎት የምናፈራቸው ፍሬዎች ናቸው። ይህን አስመልክቶም ሐዋርያው “ተስፋችን ወይስ ደስታችን ወይስ የትምክሕታችን አክሊል ማን ነው? በጌታችን በኢየሱስ ፊት በመምጣቱ እናንተ አይደላችሁምን?” (1ተሰ. 2፥19) ይላል።
ስለዚህ ወገኖቼ አኹን ያለው የምድራችን ምስቅልቅል ኹኔታ እንዲሁም ልዩው ወንጌል አዘናግተውን የጣልነውንና የዘነጋነውን የወንጌል ተልእኮ እንደ ገና ከጣልንበት ማንሣትና ክርስቶስ ተወልዶላቸው ልደቱን እያከበሩ በመወለዱ የተደረገላቸውን ደስታ ሳይቀበሉ በሐዘን ውስጥ ለሚኖሩት የምሥራቹን ማብሠር አለብን። ክርስቶስ ተሰቅሎላቸው ስቅለቱን በዓል አድርገው እያከበሩና ስቅለቱን በትልቅ ሐዘን እያሰቡ ነገር ግን ለኀጢአታቸው የተከፈለ ዕዳ አድርገው በማመን ከኀጢአትና ከሞት ባርነት ነጻ መውጣት ላልቻሉት የምሥራቹን ማብሠር አለብን። ክርስቶስ ከሙታን መነሣቱን አውቀው በዓለ ትንሣኤውን በደስታ በመብልና በመጠጥ እያከበሩ ከእርሱ ጋር በእምነት ሳይነሡና በሰማያዊ ስፍራ ሳይቀመጡ ክርስቶስ ሊያጸድቃቸው መነሣቱን ሳያስተውሉ አኹንም በኵነኔ ውስጥ እንዳሉ ለሚሰማቸው ወገኖቻችን ‘ኢየሱስ ሊያጸድቃችሁ ተነሥቷል’ ብለን የምሥራቹን ልናበሥራቸው ይገባል። እግዚአብሔር አምላካችን ልባችንን በልጁ የመስቀል ፍቅር ያቀጣጥልልን፤ በልባችን ውስጥም ወደ ሞት የሚነዱትን ሰዎች ለመታደግ ሸክምን ይጨምርልን።”
ዝሆን ከባዮሎጂ ዘመድ Elephantidae («የዝሆን አስተኔ») እንዲሁም ከክፍለመደብ Proboscidea («ባለ ኩምቢዎች») ብቸኛው ኗሪ አባሎች ናቸው። የዝሆን መደብ 3 የተላያዩ ኗሪ ዝርያዎችን ያቀፈ ነው። እነሱም የአፍሪካ የነጭ ሳር ዝሆን፣ የአፍሪካ የጫካ ዝሆን (እንከ ቅርብ የአፍሪካ ዝሆን ሲባል የነበረው) እና የኤዢያ ዝሆን (ወይ የህንድ ዝሆን የሚባለው) ናቸው። ከዝሆን ጭምር አንዳንድ በጥንት የጠፉት ነባር ዝርያዎች በተለይም Mammoth ማሞጥ ወይም ቀንደ መሬት በዝሆን አስተኔ ውስጥ ተመድበዋል።
ዝሆን ማማል (ወይም ጡት አጥቢ እንስሳ) ሲሆን፣ በምድር ከሚገኙ እንሥሣት በሙሉ ግዙፉ እንሳሳ ነው። ሴት ዝሆን ከእንስሶች በሙሉ የርግዘት ግዜት ረጅሙ ሲሆን 22 ወራት ይፈጃል። አንድ ዝሆን ሲውለድ 120 ኪ.ግ. መአከለኛ ክብደት አለው። ዝሆን እስካ 70 አመታት እድሜ ሊያስቆጥር ይችላል። እስካሁን የተመዘገበው ታላቁ ዝሆን 12 000 ኪ.ግ. ያስቆጠረ ሲሆን ርዝመቱ ደግሞ 4.2 ሜ በመድረስ ከመሀከለኛው የዝሆኖች ቁመት 1 ሜትር በላይ አስቆጥረዋል።
ዝሆኖች በሚኖሩበት ስፍራ በሰው ልጆች እንቅስቃሴ ምክኒያት እየተጎዱ መጥተው ቨ እ.አ.ኤ 1.3 ሚሊዪን ይቆጠሩ የነበሩ በ 1989 ወደ 600 000 ዝቅ በለው ተገኝተዋል። ዛሬ ከ 440 000 እስከ 660 000 ሆነው ይተመናሉ።
ባለፈው ክፍለ ዘመን በእስያ አንዳንድ ዝሆኖች በኩምቢያቸው ማለፊያ ስዕል ለመሳል በቂ አዕምሮና ሥነ ውበት እንዳላቸው አሳይተዋል። ይም በበርካታ ዩቱብ ቪዴዎች ሊታይ ይቻላል። የፈጠሩት ትርዒቶች ዝሆን፣ ዛፍ፣ አበባ፣ ሣር እና በላቲን ፊደል ፊርማቸው አለባቸው።
ዳኒኤል ክፍሎም ብተወሳኺ ሓላፊ ክፍሊ ሳተላይት ሬድዮን ቴሌቪዥንን ብምዃኑ ሚኒስትሪ ዜና ምስ ናይ ወጻኢ ትካላት ዘካይዶ ዝምድናታት መራኸቢታትን ሳተላይትን ብመንገዱ ክካየድ ምጽንሑ ይፍለጥ።
ሚኒስተር ዜና ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፣ ካብ ስሩዕ ናይ ስራሕ ቦትኡ ወጻኢ ንኣስታት ሰለስተ ኣዋርሕ ተሰዊሩ ምህላዉን፣ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዝኾነ ርክብ በቲኹ ምህላዉን ይፍለጥ።
እዚ ንዳርጋ ሓደ ሰሙን ክካየድ ዝቐነየን፡ ዝሓለፈ ሰንበት ዝተዛዘመን ፈስቲቫልን ዋዕላ መንእሰያትን፡ ካብ ዝሓለፉ ፈስቲቫላት እንታይ ፍሉይ ይገብሮ ? ስለምንታይ`ከ ኣብ ከተማ ሲያትል ጥራይ ተኻይዱ ዝብሉ ሕቶታት ሒዙ፡ ንኣቦ መንበር ኣወሃሃዲት ሽማግለ`ቲ ፈስቲቫል ኣዘራሪብናዮም አለና።
እቶም ምሉእ ጋንታ ኣባላት ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ነበር ካብ ሰሜናዊ ቀይሕ ባሕሪ ከባቢ ገደም ዋንነታ ናይ ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ዝኾነት ወተሃደራዊት መርከብ ሒዞም ከም ዝተበገሱን ብዕለት 21-02-2013
Next Postበእገታ ወንጀል የተጠረጠሩ ግለሰቦች በቁጥጥር ስር ዋሉ፡፡ አማራ ሚዲያ ማዕከል/አሚማ ጥር 7 ቀን 2013 ዓ.ም አዲስ አበባ ሸዋ በጎንደር ከተማ ቀበሌ 18 ልዩ ቦታው…
የመከላከያ ኦሮሙማነት ቀጥሏል/ የእነ እስክንድር ጉዳይ አያገባኝም/የሟች ባለሀብት አማራ ግድያ እና እንግልት -ዝርዝር የየካቲት 11 ዜናhttps://youtu.be/cAOLOR9-kcc
አዲስ አበባ ብዙ ዋጋ ተከፍሎባታል ሲባል ነገር ለማጣፈጥ የተነገረ ወሬ ሳይሆን በተጨባጭ የሆነና የተደረገ መሆኑን እኔ በህይወቴ ያየሁትን እንዲት ገተመኝ እንደ ምሳሌ ልጥቀስ። ስሜ ደረጀ ተፈራ ይባላል ተወልጄ ያደኩት አዲስ አበባ ፊትበር ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ነው። ሰፈራችን ለታላቁ ቤተመንግስት (ምኒልክ ቤ/መ) ቅርብ በመሆኑ የደርግ ቅልብ ወታደሮችም ሆኑ የወያኔ አጋዚ ጦር የአካባቢውን ጸጥታ ለማስከበር ብቻ ሳይሆን ኮረዶችንም ለማሽኮርመም እኛ ሰፈር አይጠፉም ነበር። በደርግም ሆነ በወያኔ አገዛዝ ዘመን አንድ ነገር ኮሽ ባለ ቁጥር ከቤተ መንግስት፣ የደርግ ቅልቦችና የወያኔ አጋዚ ጦር፣ ከውጭ ጉዳይ ሚ/ር አና ከፓሊስ ገራዥ ደግሞ ፌዴራል ፖሊሶች ክላሻቸውን እያንቀጫቀጩ መጀመሪያ የሚመጡት እኛ ሰፈር ነበር። በዚህ ላይ ኮ/ል መንግሥቱ ኃ/ማ ወይም መለስ ዜናዊ ሊያልፉ ነው ከተባለ መንደራችን መግቢያ መውጫዋ ተዘግቶ በወታደር ትወጠራለች። በደርግ አገዛዝ ዘመን በነጭ ሽብርና በቀይ ሽብር ብዙ ሰው በየአደባባዩ ባለቀበት ወቅት ከሂልተን ሆቴል ፊትለፊት በሚገኘው የሰፈራችን መናፈሻ ውስጥ ኳስ እና አባሮሽ ስንጫወት በየዛፉ ስር በጥይት ተመተው የተገደሉ ወጣቶችን እናይ ነበር። በተለይ የሁለተኛ ክፍል ተማሪ እያለሁ በህይወቴ የማልረሳው፣ እስካሁንም ድረስ አብዛኛው ታሪኩ በአዕምሮዬ ውስጥ ታትሞ የሚገኝ ነገር በመንደራችን ተከሰተ። ታሪኩ እንዲህ ነው፣ ቀኑን በትክክል ባላስታውሰውም ከትምህርት ቤት ተመልሼ ከሰዓት በኋላ ወደ 9 ሰዓት አካባቢ ይመስለኛል። ሶስት የሰፈራችን ወጣቶች የ31 ቁጥር አውቶቡስ ማቆሚያ ፌርማታ አጠገብ ያለውን የጣውላ አጥር ተደግፈው እያወሩ ነበር። አንደኛው ወጣት ዩኒቨርስቲ የመጀመሪያ ዓመት ተማሪ፣ ሁለተኛው ልጅ የ9ኛ ክፍል እና ሦስተኛው ደግሞ የ11ኛ ክፍል ተማሪ ነበሩ። የአንደኛው ትንሽ ወንድም የእኛ እድሜ እኩያ ጓደኛችን ነው። ሲወራ እንደሰማሁት ከቤተ መንግስት ውስጥ የመጡ ሲቪል የለበሱ ሁለት ሰዎች በድንገት ወደ ቆሙት የሰፈራችን ወጣቶች በፍጥነት በመጠጋት ሽጉጣታቸውን አውጥተው ተኩስ ከፈቱባቸው። የ9ኛ ክፍል ተማሪ ያልኳችሁ ወጣት ጭንቅላቱን በመመታቱ ወዲያው ሲሞት፣ የ11ኛ ክፍል ተማሪው አንዱን ነፍሰ ገዳይ ገፍትሮ ነፍስ አውጪኝ ብሎ ቁልቁል ወደ መንደሩ ሮጠ፣ ሰውዬው ተከትሎት በመሮጥ የተኮሰው ጥይት ትከሻውን መታው ነገር ግን ጨክኖ በመሮጡ ነፍሱን አዳነ። የዩኒቨርስቲ የመጀመሪያ ዓመት ተማሪ የነበረው ወጣት ሌላኛው ነፍሰ ገዳይ ጆሮ ግንዱ ስር ተኩሶ ሲመታው በቁሙ ዝርግፍ ብሎ ወደቀ። ነፍሰ ገዳዮቹ ጊዜ ሳያጠፉ ከአካባቢው ተሰወሩ፣ የዩኒቨርስቲ ተማሪ ወጣቱ ፀጉሩ አፍሮና የለበሰው ጃኬት ጂንስ እንደነበረ ትዝ ይለኛል፣ እንደ ታረደ እንስሳ ብዙ ደም ፈሰሰው፣ ነፍሱ ቶሎ ባትጣም አንድም ሰው መጥቶ ሊታደገው የሞከረ ግን አልነበረም። የረጋ ደሙ ላይ በአንድ ጎኑ ተኝቷል፣ እነዛ ትላልቅ አይኖቹን እየገለጠ አካባቢውን ይቃኝ ነበር፣ አንድ ጊዜ ከኔ ጋር ዓይን ለዓይን ተጋጨን፣ ደነገጥኩ፣ ልጅ እያለሁ ብዙ ጊዜ በህልሜ እየመጣ ከእንቅልፌ እባንን ነበር። የመንደራችንም ሰዎች ፈርተው ነው መሰለኝ እንደ ሌላው ጊዜ ቶሎ አልወጡም። እኛ ልጆች ስለሆንን እየተመላለስን የሚሆነውን እናያለን። ቀስ በቀስ ሰዎች እየተሰባሰቡ መጡ። አንድ ነጭ ቫን መኪና መጥቶ እሬሳቸውን ይዘው ሄዱ። ሰፈራችን ፊት በር አዘነች፣ ማቅ ለበሰች። ወደፊት ስናድግ፣ ትልቅ ስንሆን እንደነሱ ሃይ ስኩል እና ዩኒቨርስቲ ገብተን እንማራለን በማለት አርአያ ያደረግናቸው የሰፈራችን ወጣቶች ባጭር ተቀጩ። እኔ በሰፈሬ ያየሁትን ማንሳቴ የከተማው ነዋሪ የደረሰበትን እና ያሳለፈውን መከራ እንደ ምሳሌ ለማሳየት ያህል እንጂ በርካታ ተመሳሳይ ክስተቶች በተለያዩ የአዲስ አበባ አካባቢዎች ይፈጸሙ ነበር።
በ1983 ዓ/ም ግንቦት 19 ለ 20 ንጋት ወያኔ አዲስ አበባ የገባ ሌሊት የወያኔ ግትልትል ሰራዊት በመንደራችን ውስጥ ሲተራመስ የነበረውን እስካሁን አስታውሰዋለሁ። በተለይ ንጋት ላይ የቤተ መንግስቱ ዋና በር (ፊትበር) ቆሞ የነበረ ታንክ ሲቃጠል ውስጡ የነበረ የT55 ሼል ፈንድቶ (ተፈናጥሮ) ጉማጁ እኛ ቤት የሳሎን በር ላይ ነበር ያረፈው። ያቺን የጭቃ ግድግዳና የእንጨት በር ብትንትኗን አወጣት። በ1997 ዓም ከምርጫው በኋላ በተፈጠረው ግርግር ደጇ ላይ ጨርቅ አንጥፋ ቲማትምና ሽንኩርት ትቸረችር የነበረች የአንዲት ምስኪን ሴት ልጅ በግምት እድሜው 15 የሚሆን ታዳጊ ወጣት በወያኔ አጋዚ ጦር በጥይት ጭንቅላቱን ተመቶ ሞቷል። በጣም የሚገርመው ልጁ በወያኔ ጥይት የተገለው ደርግ ከላይ የጠቀስኳቸው የሰፈራችን ወጣቶቹን ከረሸነበት የ31 ቁጥር የአውቶቢስ ፌርማታ ሃያ ሜትር አካባቢ በሚሆን ርቀት ላይ ነበር። እኔ በህይወቴ ባየሁት በደርግና በወያኔ/ ኢሃዴግ አምባገነን መንግስታት ብዙ አስፈሪና አስደንጋጭ ነገሮችን እኛ የፊትበር ነዋሪዎች አሳልፈናል። በመጨረሻም ሰፈራችንን አጥረው ከማስቀመጥ ውጪ ምንም ልማት ላይሰሩበት ሰፈሩን አፈራርሰው ነዋሪዎቹን በታተኑን። እናም ለኔ ለፊት በሩ ልጅ አዲስ አበባ በወያኔና በደርግ ጎረቤቶቼና የሰፈር ልጆቼ የተገደሉበት፣ በእስር፣ በዱላና በመሳሰለው የተሰቃዩባት፣ ከዛም ሌላ ደስታና ሃዘን ያሳለፍንባት፣ ኳስ ተጫውተን ያደግንባት፣ የተዳርኩባት፣ እትብቴ የተቀበረባት፣ … ሃገሬ ስትሆን ለጊንጪው ልጅ ለኦቦ ሽመልስ እና ለነስብሃት ነጋ ልጆች ግን አዲስ አበባ የምትታለብ ላም ነች።
አዲስ አበባ መላው የኢትዮጵያ ህዝብ ገንዘቡን፣ እውቀቱን፣ ጉልበቱን፣ ጊዜውን አዋጥቶ በትውልድ ቅብብሎሽ የገነባት ከተማ ናት። በነፃም የተገኘች ሳትሆን ብዙዎች ዋጋ ከፍለውባታል። 6ኪሎ ቆሞ የሚታየው የሰማዕታት ሃውልትም ሆነ በቅርቡ ወደ ሙዚየምነት ተቀየረ የተባለው ማዕከላዊ እስር ቤት ህዝቡ በፋሽስቶችና በአምባገነኖች የደረሰበትን እንግልት፣ ሞትና ሰቆቃ የሚናገሩ ቋሚ ምስክሮች ናቸው። የካቲት 12 ቀን 1929 ዓ/ም ቁጥሩ ከ30 ሺህ በላይ የሚሆን የአዲስ አበባ ነዋሪ ህዝብ በግራዚያኒ ትዕዛዝ በአካፋ፣ በመጥረቢያና በጥይት ተጨፍጭፏል። ፋሽስቱ ግራዚያኒ የአዲስ አበባን ህዝብ ጃል ሜዳ ላይ ሰብስቦ ለነፃነታቸው የሚዋጉ የኢትዮጵያ አርበኞችን ከተማውን በጭለማ እየመጡ የሚያውኩ ሽፍቶች ናቸው በማለት ስማቸውን በማጥፋትና በመወንጀል ለእነሱ ስንቅ ያቀበለ፣ መረጃ የሰጠ፣ መንገድ ያሳየ የከተማው ነዋሪ ይገደላል፣ ንብረቱ ይወረሳል፣ በእሳት ይቃጠላል እያለ የአዲስ አበባን ህዝብ ሲያስፈራራና ሲደነፋ የሰሙት አቡነ ጴጥሮስ በአስተርጓሚ እንዲህ በማለት ለግራዚያኒ መልስ ሰጡት:- “ለመሆኑ ሽፍታው ማን ነው? የሰው ሃገር የወረረው ነው ወይስ ለሃገሩ ክብርና ነፃነት የሚሞተው? እነሱ ባለሃገሮችና ባለቤቶች ናቸው። ሽፍታው አንተ ነህና በሽፍትነት ከያዝካት ሃገር ለቀህ ውጣ!” በማለት በድፍረት ገሰፁት። በዚህ ንግግራቸው ግራዚያኒ በመበሳጨት አቡነ ጴጥሮስ እንዲታሰሩ አደረገ። እስር ቤት ሳሉ ግራዚያኒ ሰዎቹን ልኮ ቪላ ቤት፣ አውቶሞቢል መኪና እና የምትፈልገው ያህል ገንዘብ እሰጥሃለሁ ህዝቡ ለጣሊያን እንዲገዛ ስበክልኝ በማለት ሊያባብላቸው ሞከረ (ታከለ ኡማ እስክንድር ነጋን ከመታሰሩ በፊት አዲስ አበባን በተመለከተ እንስማማ V8 መኪናዬን እሰጥሃለው እንዳለው ተመስጌን ደሳለኝ በቅርቡ ፍትህ መፅሔት ላይ “አዲስ አቦ-ባ” በማለት አስነብቦናል)። አቡነ ጴጥሮስ በግራዚያኒ ማባበያ እንኳን ሊስማሙ ቀርቶ ጭራሽ በመቆጣት “ወገኖቼን፣ ሃይማኖቴን፣ ሃገሬን በገንዘብ አልሸጥም” በማለት “ህዝቡም መሬቱም ለጣሊያን እንዳይገዛ አውግዣለሁ” አሉ። በመጨረሻም አቡነ ጴጥሮስ በቆራጥነት እንዲህ አሉ – የሃገሬን እና የሃይማኖቴን ጠላት ጦር ወርውሬ ባልገድልም፣ በሞቴ ፈጣሪዬ ይበቀልልኛል በማለት እራሳቸውን ለመስዋዕትነት አሳልፈው ሰጡ። ሰማዕቱ አቡነ ጴጥሮስ በአዲስ አበባ ከተማ ሐምሌ 22 ቀን 1929 ዓ.ም በግራዚያኒ የፋሽስት ወታደሮች በስምንት ጥይት ተደብድበው በጭካኔ ሲገደሉ ዓይናቸው የተጋረደበትን ጥቁር ጨርቅ አስፈትተው የገዳዮቻቸውን ዓይን በጀግንነት እያዩ፣ ህዝቡን በርቱ በማለት በመስቀላቸው እየባረኩ የሞት ፅዋውን የተጎነጩት። ከሰማዕቱ አቡነ ጴጥሮስ በተጨማሪ ለጣሊያን ማባበያም ሆነ ማስፈራሪያ ሳይሸነፉ የአዲስ አበባን ህዝብ ለፋሽስት መንግስት ተገዛ ብለን አንናገርም በማለታቸው የግራዚያኒ ወታደሮች ከየካ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን እና በአዲስ አበባ ከሚገኙ የተለያዩ አድባራት ካህናቱን ሰብስበው እጅና እግራቸውን አስረው በእሳት አቃጥለው አሰቃይተው ገድለዋቸዋል፡፡ ከካህናቱ፣ ዳቆናቱና መዘምራኑ በተጨማሪ በርካታ የከተማው ነዋሪዎች በፋሽስት ወታደሮች ተረሽነዋል፣ ከመኪና ጋር በገመድ ታስረው በአዲስ አበባ ጎዳናዎች እስከ ህይወታቸው ተጎትተዋል፣ ከአውሮፕላን ላይ ተወርውረው በጭካኔ ተገድለዋል።