Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሻለቃ ዳዊት፡ መፍትሄው በቀላሉ የሚገኝ ነገር አይደለም። የደፋር እርምጃ ያስፈልጋል። በእንደዚህ አይነት የችግር ጊዜያት የሚመጡ ብዙ መሪዎች ጠንካራ ውሳኔ መወሰን መቻል አለባቸው። ቀላል ነገር ቢሆን ኖሮ ማንም ሰው ያደርገው ነበረ።
በጽሑፌ ላይ ለመጠጥቀስ እንደሞከርኩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ ካልቻሉ፤ አልቻልኩም ብለው ከስልጣን ይልቀቁና አማራ ወይንም ኦሮሞ ያልሆነ ሰው ስልጣኑን ይረከብ። ምክንያቱም በአሁኑ ወቅት ያለው ችግር በአማራና በኦሮሞ መካከል ያለው ፉክክርና በሁሉም ዘርፍ ያለው ሽሚያ ነው።
ወደ ሽግግር ሊያመጣን የሚችል መሪ ያስፈልገናል። ሁለተኛ ያለን አማራጭ ደግሞ፤ እሺ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይቆዩ የሚባል ከሆነ ሕገ-መንግሥቱ ፈርሶና የኢህአዴግ ፓርላማ ተበትኖ እሳቸው በአዋጅ አሸጋጋሪ ሆነው የሃገሪቱን አጀንዳ ይዘው መሄድ አለባቸው።
የኦሮሞን ህዝብ ጥቅም አስጠብቃለሁ እያሉ የኢትዮጵያውያንን ጥቅምም አስጠብቃለሁ ማለት አይችሉም። በሌሎች ሃገራት እኮ ሙሉ ሃገሪቱን የሚወክል ፓርቲ ነው ያለው። ስለዚህ ጠቅላይ ሚኒስትራችን ኢትዮጵያዊ አጀንዳ ይዘው፤ ከዘረኛ ፖለቲካ ወጥተው መምራትና ማሸጋገር ይችላሉ። ግን ይሄንን ለማድረግ ሕገ-መንግሥቱ መፍረስ አለበት።
የዘር ድርጅቶች የሲቪክ ድርጅቶች ሆነው የህዝቦቻቸውን መብቶች የሚያስጠብቁበት ሁኔታ መፈጠር አለበት። የፖለቲካ ድርጅቶች መሆን አይችሉም የሚል ህግ መውጣት አለበት።
ሻለቃ ዳዊት፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የኦሮሞ ዴሞክራቲክ ፓርቲ መሪ ናቸው። ስለዚህ ፓርቲያቸው የሚፈልገውን ነገር መፈጸም አለባቸው። በሌላ በኩል ደግሞ የኢትዮጵያውያንን አጀንዳ መያዝ አለባቸው። ይሄ ደግሞ ይጋጫል። አሁን የምናያቸው ችግሮች ሁሉ የተፈጠሩት በሁለቱ ሃላፊነቶች መጋጨት ምክንያት ነው።
መጀመሪያ ላይ እኮ ህዝቡ ከፈጣሪ በታች አድርጎ የተቀበላቸው ኢትዮጵያዊ አጀንዳ ይዘው በመምጣቻው ነበር። አሁን ግን እሳቸው የኢተትዮጵያውያን ብቻ ሳይሆን የኦሮሞ ህዝብንና የኦዴፓን ጥያቄ ይዘው ነው የመጡት።
ዋሽንግተን ዲሲ እጅግ ማራኪ የሆነ የዝግጅት እና አስደናቂ ገጽታ ያለው ውብ ከተማ ናት. የት እንደሚሄዱ የማያውቁ ከሆኑ በመቶዎች በሚቆጠሩ የእይታ ገጽታዎች አማካኝነት የፎቶግራፍ አንሺካዊ መጌጫ ነው. ይህ መመሪያ በሀገሪቱ ዋና ከተማ ውስጥ ውብ እይታዎችን እና አተኩክቶ ለመዝናናት አንዳንድ ምርጥ ቦታዎች ይዟል.
በፓርሞክ ወንዝ ላይ የሚገኘው 800-ኤዝ ፓርክ በዋሽንግተን ዲሲ የከተማ ክልል ውስጥ እጅግ በጣም አስደናቂ ከሆኑት ተራ የተፈጥሮ ቦታዎች አንዱ ነው. መናፈሻው በአካባቢው ነዋሪዎች በሰፊው የሚጎበኘ ሲሆን ብዙ ጊዜ ግን ጎብኚዎች ችላ ይባላሉ. በ Great Falls ፓርክ ያለው ዕይታ እጅግ ማራኪ ከመሆኑም በላይ በወንዙ ላይ ለብዙ ማይሎች ይጓዛል. ጎብኚዎች በሜሪላንድ እና በቨርጂኒ ሁለቱ ወንዞች ላይ በእግር መጓዝ ይችላሉ.
የ Lincoln Memorial በናሽናል ሜል ውስጥ ዋነኛው ቦታ አለው. ከመታሰቢያ ሐውልት ደረጃዎች መካከል የፎቶውን ውሀ, የዓለም ጦርነት 2 ኛውን መታሰቢያ እና የአሜሪካ ካፒቶል ህንፃን ድንቅ እይታ ያያሉ.
የጄፈርሰን መታሰቢያ የሦስተኛው ፕሬዝዳንታችንን የሚያከብር ፎጣ ያለው ፎሩምዳ ሲሆን በዋሺንግተን ዲሲ ውስጥ በጣም ከሚያስደነግጥ ቦታዎች አንዱ ነው. በቼሪ ክራቱ ወቅት የቲድል ሸለቆው እይታ በሮኪው የተሸፈነ ነው. መታሰቢያው ከላይኛው ደረጃ ላይ ከነበሩት የኋይት ሐውስ ውስጥ አንዱን ምርጥ እይታ ማየት ይችላሉ.
የአገሪቱ የመጀመሪያው ፕሬዚዳንት ለጆርጅ ዋሽንግተን መታሰቢያ በዋሽንግተን ዲ ሲ ዋነኛ ታሪካዊ ቦታ ነው, እናም እንደ ብሔራዊ ማእከል ማዕከል ይቆማል. ይህ በዋሽንግተን ዲ ሲ ውስጥ ረጅሙ መዋቅር ነው, እና 555 ጫማ 5.125 ኢንች ከፍታ አለው. አሳንስን ወደ ዋሽንግተን ዲዛይን ጫፍ ላይ መሄድና የከተማዋን ተምሳሌት ማየት ይችላሉ.
የጆርጅ ዋሽንግተን የቀድሞው ቤት ተራራ ቬርኖን በ 500 ኪሎ ግራም የሚያምር ውብ ቦታ ሲሆን በፖሞኮ ወንዝ ዳርቻዎች እና በዋሽንግተን ዲ ሲ የሚገኘው ድንቅ ዕይታ.
የአርሊንግተን ቤት በከፍታ ላይ የተቆለለ, በዋሺንግተን ዲ.ሲ ውስጥ ከሚገኙት ምርጥ ቦታዎች አንዱን ያቀርባል. የሮበርት ኢ ሊ እና ቤተሰቦቹ የአሜሪካንን የኢንጊቴን ጦርነት ካጠናቀቁ በኋላ ለታየው ታዋቂ ሰው ታሪካዊ ሰው መታሰቢያነት ይታወቃል. የአርሊንግተን ብሔራዊ የመቃብር ቦታ የሚይዘው 200 ኤከር መሬት የቤይ ቤተሰብ ነው.
በዋሽንግተን ውስጡ የጣሪያ ጣሪያ እና ባርቢጣው ከፍተኛውን ቦታ ከሚይዙት ስፍራዎች መካከል አንዱ ሲሆን በዋና ከተማው ዋና ከተማ ላይ ጎልቶ የሚታዩ ዝነኞችን, ፖለቲካዊ እና ማህበረሰቦችን ያካትታል.
የዩናይትድ ስቴትስ የባሕር ኃይል ኮብል መታሰቢያ መዘጋጀቱ ከአምስት የባሕር ወታደሮች ባንዲራ እና በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት የተከሰተውን ሁኔታ የሚያሳይ ምልክት የሆነውን የባሕር ኃይል ሆስፒታል ወታደር የሚያሳይ ነው. በሪዝሊን, ቨርጂኒያ ውስጥ የሚገኘው መታሰቢያ ስለ ዋሽንግተን ዲሲ አሪፍ እይታ አለው, እና ሐምሌ 4 ቀን የሚከበረውን ርችት ለመመልከት ታዋቂ የሆነ ቦታ ነው.
በብሄራዊ ሃርቡር ላይ የካፒታል ዊል በቶቶም ማክ ወንዝ ላይ 180 ጫማ ከፍ ሲል ሲሆን በዋሺንግተን ዲሲ ክልል ውስጥ የኋይት ሀውስ እና የዩኤስ ካፒቶል ሕንፃ, ብሔራዊ ማውንት, የአርሊንግተን ብሔራዊ የቀበጣ ስፍራ እና የክልል ቦታዎች ታይቤን ያካትታል.
ብሔራዊ ካቴድራል እጅግ በጣም የሚያምር መዋቅር, የእንግሊዝኛ ጎቲክ ቅጥ ያለው, እጅግ በጣም የተሠራ የህንፃ ቅርፃቅርፃት, የእንጨት ቅርጻቅርቅ, ጋጋሮዎች, ሞዛይኮች, እና ከ 200 በላይ መስተዋት መስኮቶች ይገኛሉ. የጋላሪ አናት በሊስትስክሰስ ማረፊያ ዋሽንግተን ዲሲ ከፍተኛው ቦታ ስለ ከተማዋ አስገራሚ እይታዎችን ያቀርባል.
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ ከሁሉም ለዲሞክራሲ ስርዓት የቆሙ የፖለቲካ ኃይሎች፣ሲቪክ ማኅበራት እና የህዝባዊ እምቢተኝነት ተሳታፊዎች ያሳተፈ የሽግግር ሰነድ እየተዘጋጀ መሆኑን ገለፁ (ቪድዮ)
ኢትዮጵያ ከቦትስዋና ጋር ስትጫወት ተገቢ ያልሆነ ተጨዋች አሰልፋችኋልና ሦስት ነጥብ ታጣላችሁ ብሎ ፊፋ የሚባል ቡዳ አገሩን ቀወጠው፡፡ እንደ አውነቱ ከሆነ እንዲህ ዓይነት ነገር ማድረግ የሌለበት ሁኔታ ነው ያለው፡፡ ፊፋ ከአድኅሮት ኃይሎች ጋር ካልተሰለፈ በቀር ሌላ ምክንያት ሰጥቶ ኢትዮጵያን መጣል ይችል ነበር፡፡ ለኛ የኢትዮጵያ ነጥብ መቀነስ አይደለም ችግራችን፤ ነጥቡ መቀነሱን ሕዝቡ መስማቱ ነው፡፡ እኛኮ ቀስ አድርገን ‹ኪራይ ሰብሳቢዎች የሀገራችንን የስፖርት ራእይ ለማደናቀፍ ከፀረ ሕዝብ ኃይሎች ጋር በመሆን የደቀኑብን ሤራ ነው› ብለን ሕዝቡን ማሳመን እንችል ነበር፡፡
መጀመሪያ ከበላዮቻችን ጋር እንነጋገራለን፤ ሂስ ከተሰጠንም ሂሳችንን እንውጣለን፣ ግምገማችንንም እንቀበላለን፣ ዋናው ይሄ አይደለም፤ አንዴት አድርገን ለሕዝቡ እንንገረው? የሚለው ነው፡፡ ሕዝብ እንደነገርከው ነው፡፡ እንደ አሰማሙ ነው፡፡ አቀናብረን ከነገርነው አቀናብሮ ይሰማል፡፡ ግን ምን ያደርጋል፣ ፊፋ የሚባል ቡዳ ለሕዝብ መነገር የሌለበትን ለሕዝብ ተናገረና መከራ አሳየን፡፡
ሐረር ከተማ የገባ ሰው ታሪካዊ ነገር የሚያምረው ከሆነ የከተማው ነዋሪ ወደ አንድ ቦታ ይወስደዋል፡፡ ቦታው ራስ ተፈሪ መኮንን የሐረር ገዥ በነበሩ ጊዜ ከእቴጌ መነን ጋር ይኖሩበት የነበረ ቤት ነው፡፡ ዛሬ ወደ መቶ ዓመታት እድሜ አስቆጥሯል፡፡ የበሩ መቃን ላይ በግእዝ ‹ዝ ቤት ዘደጃዝማች ተፈሪ መ. ሐረር ገዥ አውራጃ ፩፱፻፫ ››
ይላል፡፡ ወደ ውስጥ ስትዘልቁ አንድ ከትከሻቸው ደልደል፣ ከመልካቸው ጠየም፣ ከቁመታቸው መካከለኛ የሆኑ ሰው ታገኛላችሁ፡፡ ሰውዬው የተማሩት የአካውንቲንግ ሞያ ነው፡፡ ጭላሎ አግሪካልቸራል ደቨሎፕመንት ዩኒት ከተባለ ተቋም ነበር በዲፕሎማ የተመረቁት፡፡ መጀመሪያ የሐረርጌ ክፍለ ሀገር ኦዲተር፣ ከዚያም የሐረሪ ክልል ሲመሠረት የክልሉ ዋና ኦዲተር ሆነው ሠርተዋል - ሼክ አብዱላሂ ሸሪፍ፡፡
የሐረር ሰውም ሆነ የኢትዮጵያ ሕዝብ ግን እኒህን ሰው የሚያውቃቸው በአካውንታንትነታቸውም ሆነ በኦዲተርነታቸው አይደለም፡፡ እርሳቸው ከዚያም በላይ ከብረዋል፤ ከዚያም በላይ አገልግለዋል፣ ከዚያም በላይ ታምነዋል፣ ከዚያም በላይ በሕዝቡ ልብ ውስጥ ነግሠዋል፡፡
አበሻን በአንድ እግሩ ያስቆመ፤ ለሃያ አራት ሰዓታት የመግቢያ ትኬት ፍለጋ ያሰለፈ፤ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የብሔራዊ ቡድኑን ዐርማ የያዙ ቲሸርቶች እንዲቸበቸቡ ያደረገ፤ ሕዝብ እንደ መንጋ ንብ አንድ ዓይነት ዜማ እንዲያዜም ያስቻለ፤ ሽማግሌን እንደ ሕጻን ያስጨፈረ፤ ሕጻንን እንደ ሽማግሌ ያስተከዘ፤ የፓርቲና፣ የዘር፣ የእምነትና የባህልን አጥር አስጥሶ ወገንን በአንድነት ገመድ ያስተሣሠረ፤ ይኼ ሰው ጀግና ነው፡፡
ተረስተን ነበረ፤ ረስተንም ነበረ፤ ርቀን ነበረ፤ ተርቀንም ነበረ፤ ተርተን ነበረ፤ ተረት ሆነንም ነበረ፤ እግርን ከኳስ አውጥተን ለሩጫ ብቻ አውለነው ነበረ፤ እንዲያ በሩጫ ዓለምን አስደምመን፣ ኳስ ሜዳ ግን ዘጠና ደቂቃ መሮጥ አቅቶን ደክሞን ነበረ፡፡ ሕዝባችን ከካምቦሎጆ ኳስ ወደ ዲ ኤስ ቲቪ ኳስ ፊቱን አዙሮ ነበረ፡፡ ይህንን ቀይሮ በአፍሪካ ምድር ከ31 ዓመታ በኋላ ብቅ እንድንል ያደረገ፤ በዓለም መድረክ ‹እኛም አለንበት› እንድንል ያስቻለ - ይኼ ሰው ጀግና ነው፡፡
አንዱ የሀገሬ ሰው በአምስት ዓመቱ የጣልያን ወረራ ጊዜ ተሰድዶ ሱዳን ይገባል፡፡ እዚያ ገዳሪፍ እያለ ትልቁ ችግሩ ውኃ ማግኘት ነበረ፡፡ እርሱ ደግሞ የተወለደውም ያደገውም ዓባይ ከጣና ተለይቶ በሚወጣባት ደብረ ማርያም በምትባለው ደሴት አጠገብ ነበርና እንዲያ በጀልባ እየቀዘፈ፣ በዋና እየሰነጠቀ፣ ዓሣ እያጠመደ፣ ጉማሬ እያሳደደ፣ ጳልቃን (ፔሊካን) መሥመር ሠርተው በሚዋኙት ዋና እየተዝናና፣ ጎመንና ሸንኮራ ተክሎ ወረታ ገበያ እያቀና ነበርና ያደገው፣ ‹ይህማ የሀገሬ ውኃ ግፍ ነው› እያለ ይጸጸት ጀመር፡፡
ዓባይ እየተገማሸረ ሲወርድ ጣና በማዕበል ሲናወጥ ከቁም ነገር ቆጥሯቸው አያውቅም ነበርና፣ ዛሬ በባዕድ ሀገር ሆኖ ሲያስታውሰው አንገሸገሸው፡፡ ውኃ መከበሪያ ሆኖ፣ ውኃ ያለው ሰው እንደ ጌታ ሲታይ ‹የጎረቤት ጠበል የቆዳ መንከሪያ ይሆናል› የሚለው ተረት እየመጣበት ተቃጠለ፡፡ ተቃጥሎም አልቀረ ለትውልድ የተረፈ ሁለት መሥመር ግጥም ገጠመ
በቀደም ዕለት ከመገናኛ ወደ ሲኤም ሲ በሚወስደው መንገድ ላይ እየተጓዝን አንድ አይ ሱዙ መኪና ከጎናችን መጣ፡፡ እኛ ወደ መንገዱ ጠርዝ ተጠግተን ነበር የምንነዳው፡፡ አይ ሱዙ መኪናው የመጣው ከመንገዱ ጠርዝ ቀጥሎ በስተ ቀኝ ከሚገኘው መሥመር ነው፡፡ ወደ መንገዱ ማቋረጫ ላይ ሲደርስ ወደ ግራ ለመጠምዘዝ ፍሬቻ ማብራት ጀመረ፡፡ የነበረበት መሥመር በቀጥታ ለመንዳት እንጂ ለመጠምዘዝ የሚያስችል አልነበረም፡፡ ምክንያቱም በስተግራው ሌሎች መኪኖች ማለፍ ይችላሉና፡፡ አይሱዙው ግን መሐል መንገድ ላይ ቆሞ ፍሬቻ እያበራ አሳልፉኝ ማለት ቀጠለ፡፡ በግራ መንገዱ በኩል የማለፍ መብት የተሰጣቸው መኪኖች ከቁብ ሳይቆጥሩት ጥለውት ያልፋሉ፡፡ ከአይሱዙው ኋላ የነበሩ ብዙ መኪኖች በመቆማቸው ምክንያት መንገዱ ተጨናነቀ፡፡ ይህንን ያየ ከፊታችን የነበረው ባለመኪና ቆመና አይሱዙው እንዲያልፍ አደረገው፡፡ ያን ጊዜ መንገዱ ተከፍቶ መጨናነቁ ተፈታ፡፡ የአይሱዙው ሾፌር ግን ላሳለፈው ሰው ምስጋናም ሳያቀርብ ፈትለክ አለ፡፡
ችግር፣ “በራሱ ጊዜ” መፍትሄን እንደማይወልድ፣ የአገራችን ታሪክ ምስክር ነው፡፡ አልያማ፤ በችግር መዓት ብቻ ሳይሆን፤ በመፍትሄ ብዛትም፤ ኢትዮጵያ፣ በጣም ዝነኛ አገር በሆነች ነበር፡፡ ነገር ግን፤ ችግር፣ መፍትሄን አያመጣልንም፡፡
አንዱ ፖለቲከኛ ውሸት ሲነዛብን፤ ሌላ ተቀናቃኝ ፖለቲከኛ እንዲፈጠርና ተጨማሪ ውሸት እንዲግተን በመጋበዝ ነው፤ “እውነት” የሚወለደው? ሁለት ተቀናቃኝ ውሸቶች፤ እርስ በርስ ሲበሻሸቁ ውለው፤ ሲጨቃጨቁ ቢያድሩ ቢከርሙ፤ አንዳች እውነት አይወለድም፡፡
አንድ “ዘረኛ አክቲቪስት” ያቧደናቸው አጥፊዎች ዛሬ ወንጀል ሲፈጽሙብን፤ ነገ ሌላ ተቀናቃኝ “ዘረኛ አክቲቪስት” እንዲፈጠርና አጥፊዎችን እንዲያዘምትብን ብንመቻች፤ ነፃነትን እናገኛለን? ወንጀል ሲበዛ ነፃነትን ይወልዳል? አይወልድም፡፡
አንድ “የብሽሽቅና የዘረኝነት አውራ”፤ ክፋትንና ጥፋትን ሲዘራ፣ አደገኛነቱን የሚገነዘቡ ሰዎች ይኖራሉ፡፡ ነገር ግን፤ ሌላ ተቀናቃኝ “የብሽሽቅና የዘረኝነት አለቃ” እንዲመጣ በር ይከፍታሉ፡፡ በአንድ አደገኛ ችግር ላይ፤ ሌላ አደገኛ ችግር ሲከመርበት፤ አንዳች መፍትሔ የሚወለድ ይመስላቸዋል፡፡
በተቃራኒው፤ የሕይወት ፈተና እየበዛ፤ ትርምስ ይበረክታል፡፡ ያኔ ድንጋጤ ይበረታል:: የዘረኝነት ቅስቀሳ እየተራገበ፣ አገር በጥላቻና በጥቃት ዘመቻ ስትታመስ፣ ሚሊዮኖች ከኑሮ ሲነቀሉ፤ ዝርፊያና ግድያ እንደ ዘበት ሲዛመት… ብዙ ሰው ይደነግጣል፡፡ እናም፣ የዘረኞችን ቅስቀሳ እየተቀበለ ከማጨብጨብና ከማራገብ ይቆጠባል - ለትንሽ ጊዜ፡፡ በጭፍን ስሜት ከመንገብገብና በጅምላ ከመንጋጋት ይታቀባል - ለጥቂት ቀናት፡፡
የዘረኝነትና የክፋት ፊታውራሪዎች፤ አራጋቢ ሲያጡ፣ አጃቢ ሲርቃቸው፣ ጩኸታቸው ይሳሳል፡፡ ብሽሽቃቸው ይመክናል፡፡ ይሄኔ፤ ከመጥፎ አመል ያገገሙ፣ አገራችንም ፍፁም የተለወጠች ይመስለናል፡፡ የዘረኝነትን መዘዝ በግላጭ ተመልክተው፣ “የብሽሽቅ መጨረሻ እጅግ ክፉ እንደሆነ” በገሃድ አይተው፣ “ትምህርት ይወስዳሉ” ብለን እናስባለን፡፡
አብዛኞቻችንም፤ “መከራ መክሮናል:: ከደረሰብን ችግር፣ ሁነኛ የመፍትሄ ችግኝ ይፈጠራል” የሚል እምነት ያድርብናል፡፡ ለጊዜው ይመስላል፡፡ እሳቱ ለአፍታ ይዳናል:: ከስንት ጥፋትና ስቃይ በኋላ፣ ከብዙ ክፋት በስንት መከራ፣ አገሪቱ፣ ለትንሽ ተርፋ፣ ቀስ በቀስ የመረጋጋት ምልክት ብቅ ይላል፡፡ የእፎይታ ስሜት ይፈጠራል፡፡ ግን ለትንሽ ጊዜ ነው፡፡
ብዙም ሳይቆይ፤ ነባሩ ጭፍን ስሜትና የዘረኝነት ቅስቀሳ፤ እንደ ቀድሞው መቀጣጠል ይጀምራል፡፡ የአገራችን ቅኝት፤ እንደተለመደው፤ ወደ “default setting” ይመለሳል፡፡ ምንም ያልተፈጠረ፤ መዘዙንና ዘግናኝነቱን ጨርሶ ያላየን እናስመስላለን፡፡ ነባሩ ጭፍንነትና ብሽሽቅ፣ አስቀያሚው የዘረኝነት በሽታና ቅስቀሳ፣ እንደገና ተመልሶ ለመግለብለብ ጊዜ አይፈጅበትም፡፡
“ኧረ ይሄ የብሽሽቅ በሽታ፣ ይቅርብን! ኧረ ይሄ የዘረኝነት አዙሪት፤ ሕይወትን ያረግፋል፤ የሚሊዮኖችን ኑሮ ያፈርሳል፤ እልፍ ወጣቶችን ለስደትና ለሞት ይዳርጋል” የሚል ሀሳብና ንግግር ይደበዝዛል፡፡ መስሚያ ጆሮ ይደነድናል፡፡
ከጥቂት ወራት በፊት፤ ብዙ ዘግናኝ ጥፋት እንደተፈፀመ፣ …. ብዙ ሰዎች፤ ሕይወትና ኑሯቸውን እንዳጡ ከምኔው ተረሳ? ከመቼው ወደ ብሽሽቅና ወደ ዘረኝነት ቅስቀሳ ዞረን ተመለስን? መዘዙንም ማሰብ አቃተን፡፡ የሚነግረንንም ጠላን፡፡
ብሽሽቅ ሲሟሟቅ፤ ዘረኝነት ሲራገብና ሲዛመትኮ፤ ከአምናው ካቻምናው የተለየ ትርጉም፤ አዲስ ውጤት የለውም፡፡ አስቀያሚ በሽታና ዘግናኝ እልቂት እንጂ፤ አንዳች የተለየ አዲስ ነገር አይመጣም፡፡ አይናችንን ካልጨፈንን በስተቀር፣ መዘዙ ግልፅ ነው፡፡
ብሽሽቅን ካልናቅን፤ ዘረኝነትን ካልተፀየፍንና ካልተከላከልን በስተቀር፤ ለእልቂት በራችንን እንደከፈትን ይቆጠራል፡፡ አራጋቢና አጨብጫቢ ከሆንንማ፤ ለጥፋት ቸኩለን እልቂትን እየጋበዝን ነው ማለት ይቻላል፡፡
ቃል በቃል፤ በእውን፤ “ሞትን እየጠራችሁ ነው፣ ሞት እየመጣ ነው” ብሎ እውነታውን እንድናይ፤ አይናችንን እንድንገልጥ የሚማፀን አንዳች መለኮታዊ ሀይል ካላገኘን አንታረምም? ካሁን በፊት ብዙ ጥፋቶችን ከነመንስኤያቸው አይተናል፡፡ ግን አልታረምንም፡፡
የሞት መዓት እንደ ጎርፍ ሲጋልብ፣ ፊት ለፊት ብንመለከት እንኳ፤ ለትንሽ ጊዜ መደንገጣችን ባይቀርም፤ ከስህተት ሳንታረም፤ ከክፋት መንገድ ሳንላቀቅ፣ ጭዳና ማገዶ እንሆናለን:: የሞት ማዕበልን አይተን እንዳላየን፤ ምንም ያልተፈጠረ ያህል፤ ሳምንትና ወር ሳንቆይ ነባሩን ጭፍንነት እናስተናግዳለን፡፡ “Game of the thrones” ይሉሃል እንዲህ ነው፡፡
“የሞት ሠራዊት እየመጣባችሁ ነው” ቢባል፣ ወይም በአይኑ በውን አይቶ ቢያረጋግጥም እንኳ፤ ሁሉም ሰው ከዚህ ጥፋት ለመዳን፣ “በአውቶማቲክ”፣ መላ ይፈጥራል ማለት አይደለም፡፡ ወይም ደግሞ፣ ችግር ሲመጣ፣ “በራሱ ጊዜ” መፍትሄ ይወለዳል ማለት አይደለም፡፡ አንዳንድ ብልሆች፤ “winter is coming”፤ “the army of the dead is marching…” እያሉ ተናገሩ፣ አስጠነቀቁ፡፡ የአቅማቸው ያህልም፤መፍትሄ ለማበጀት፣ መላ ለመፍጠር ሞክረዋል፡፡ ሌሎችስ?
የብዙ ሰዎች የዘወትር ቅኝት (default setting) ከችግር የማምለጥ ምኞት ይኖረዋል፡፡ ነገር ግን፤ ችግርን ለመፍታት፣ ፈተናን ለማሸነፍ ያነጣጠረ የአላማ ጥረትን የሚያጎላ አይደለም - ነባሩ ቅኝት፡፡ የአብዛኛው ሰው ቅኝት፣ ለቅንነት ቦታ የሚሰጥ መሆኑ አይካሄድም፡፡ ወደ ክፋት ያነጣጠረ ባይሆንም ግን፤ ክፋትን ተከላክሎ የሚገታ ቅኝት አይደለም፡፡
ለክፋት የተጋለጠ፣ ለማገዶነት የተመቻቸ ቅኝት ነው - የአብዛኛው ሰው ነባር ቅኝት:: ለክፉ ሰዎች ይመቻል፡፡ ቁጥራቸው ጥቂት ቢሆንም፤ ብርቱ ተቃውሞ አይገጥማቸውም:: የሚገታ ሳይሆን የሚንጋጋ ይበረክትላቸዋል፡፡ ችግር ሲፈጠር፣ መፍትሄ ለማበጀት ሳይሆን፣ ተጨማሪ ችግር ለማራባት ይዋከባሉ፡፡ ችግር በራሱ ጊዜ፣ መፍትሄን አይወልድም፡፡
የዘረኝነት ፊታውራሪዎች፤ የዘወትር ጥድፊያ፣ ችግሮችን ማባባስና መፈልፈል፤ በመንጋ እያቧደኑ፣ በሰበብ አስባብ መናቆርና መበሻሸቅ፤ አገሬውን ማቃጠልና ሰዎችን መማገድ ነው፡፡
በተለይ የአገራችን ነገር፤ ያን ሁሉ ዘግናኝና አሳዛኝ ጥፋት አይተን፤ የችግር መአት ተቆልሎብን እያየን፤ ይሄ ሳያንስ፣ ከባድ ወረርሽኝ አፍጥጦብንም እንኳ፤ ከጥፋት ቅኝት አልተላቀቀም፡፡
እውነትም፤… የችግር ብዛት በላይ በላዩ ቢከመር፤ በራሱ ጊዜ ቅንጣት መፍትሄን አይወልድም፡፡ እርግጥ፤ የወረርሽኝን አደጋ እየመጣ እንደሆነ ያወቅን ጊዜ፤ ለጥቂት ጊዜ፣ ብዙዎች ወደ ህሊና ተመልሰው ነበር፡፡ የፖለቲካ ብሽሽቅና የዘረኝነት ቅስቀሳ አጋፋሪዎችም፤ ትንሽ አጨብጫቢ ርቋቸው፣ ጩኸት ረግቦባቸው፤ ለተወሰነ ጊዜ “ቤት መዋል” ጀምረው ነበር፡፡ ግን ለጊዜው ብቻ ነው፡፡
አሁን፤ ከሦስት ሳምንት ወዲህ፣ የወረርሽኝ አደጋው እየገዘፈ ስለመጣ፤ የፖለቲካ ብሽሽቅና የዘረኝነት ቅስቀሳው እንደገና ቢረግብ አይግረማችሁ፡፡ ከጥቂት ጊዜ በኋላ፤ ወደ ዘወትር አስቀያሚ የዘረኝነት ቅኝት ወደ (default setting) መመለሱ አይቀርም፡፡
በአስቀያሚና በዘግናኝ የዘረኝነት ጥፋት ላይ፤ የኢኮኖሚ ችግርና የስራ አጥነት ቀውስ ሲታከልበት፤ ይሄም በተራው ጭፍን ስሜትንና ግርግርን ይጋብዛል፡፡ “ማህበራዊ ፍትህ” ወይም “ፍትሃዊ የሃብት ክፍፍል” በሚሉ የስካር እና የምቀኝነት ፈሊጦች አማካኝነት፤ የፍትህ ትርጉም እየተናደ፤ ሰርቶ ንብረት ማፍራት እንደ ወንጀል እየተቆጠረ፤ ማህበራዊነት ወደ አውሬነት ይወርዳል፡፡ በዚህም ዝርፊያንና ውድመትን እያራባ፤ ድህነትንና የኑሮ ቅሬታን ያባብሳል፡፡ በሌላ ጎንም፤ የኢኮኖሚ ቀውስ፤ በጥሬው፤ እንደ ሙስናና እንደ ሌብነት ብቻ እየተቆጠረ፤ በዘረኝነት ስሜት እየተተረጎመና እየተመነዘረ፤ የዘረኝነትን አዙሪት ያጦዘዋል፡፡
ይህም ብቻ አይደለም፡፡ የባሰም አለ፡፡ በጣም ካልተጠነቀቅን በቀር፤ ሀይማኖትና ፖለቲካ፤ ሃይማኖትና መንግሥት፣ በየፊናቸው ሊኖራቸው ከሚገባ ትክክለኛ ገደብና ቀይ መስመር እንዳያልፉ ካልተገቱ በቀር፤ ከዘረኝነትም የባሰ አደጋ ያመጡብናል፡፡
በአንድ በኩል፤ እንደ አብዛኛው የሰው ሀሳብና የሰው ኑሮ፤ ሀይማኖትም የግል ነው፡፡ በሀይልና በግዴታ “እንዲህ እመን፤ ያንን ትዕዛዝ ተከተል” ብሎ የሚመጣብህ፣ ብለህ የምትሄድበት ሰው ሊኖር አይገባም፡፡ በሰው የግል ሃሳብና የግል ሃይማኖት ውስጥ፤ መንግስት ቦታ ሊኖረው አይገባም፡፡
በሌላ በኩል፤ የሃይማኖት ተቋማትና ትዕዛዛት፤ በመንግሥትና በሕጎች ውስጥ ድርሻ ሊኖራቸው አይገባም፡፡ በሌላ አነጋገር፤ የሃይማኖት ተቋማት በተዘዋዋሪ ጉልበተኛ እንዲሆኑ፤ የሃይማኖት ትዕዛዛት በተዘዋዋሪ አስገዳጅ ሕግ እንዲሆኑ መፍቀድ፤ ለማንም ቅን ሰው አይጠቅምም፡፡
(PDF) መንግስትና ኢህአዴግ አንድና ሁለት ባለስልጣናትን በመሰዋት ሙስናን በቁርጠኝነት እየታገሉ መሆኑን ለማስመስከር የሚሞክሩበት ዘመን ጀምበሩ እንዳዘቀዘቀ ግልጽ ሆኗል፡፡ ዛሬ ላይ ሕጻን አዋቂ ሳይል “እቺን ዓይነቷን ጨዋታ” ከዚህ ቀደም ተጫውተናታልና ጨዋታና ዜማ ለውጡ፤ ከዚህ ቀደም አንድ ጊዜ ተወናብደናል ሁለተኛ አትደግሙንም እያለ ነው፡፡ የሁላችንም ጥያቄ አንድ አይነት ነው፡፡ እስካሁን አንድ ሁለቱ ሙሰኞች ታስረዋል ቀሪዎቹ ዘጠና ዘጠኙ የታሉ ነው? ከበርካታ መልስ የሚሹ ጥያቂዎች ጋር ተግባራዊ መልስ እንሻለን፡፡
ለበርካታ ዓመታት በሕዝብ ዘንድና በግል የሕትመት ውጤቶች ላይ በሰፊው ይናኝ የነበረው ጥያቄ ኢህአዴግ እንደ ድርጅት በሙስና ነትቧል፤ አልፎ ተርፎም መንግስትንም እያነተበ ነው የሚል ነበር፡፡ ምንም ያህል ለመሸሸግ ቢሞከር ከሕዝብ ዓይንና ጆሮ የሚሰወር ነገር እንደሌለ ግልጽ ነው፡፡ በዚህም ምክንያት የጥያቄያችን መነሻ ሌላ ሚስጥር የለውም፤ በቅርብ ርቀት የምናውቃቸውንና ከተጎራበቱን አንዳንድ የመንግስት ሹመኞቻችንና ባለስልጣናት የአኗኗር ሁኔታ በመነሳት ነው፡፡ ዓይን አይቶ ልብ ይፈርዳል እንዲሉ ከወረዳና ከቀበሌ ሹመኞቻችን ጀምሮ እስከ ትልልቁ ባለስልጣን ድረስ አኗኗራችን ለየቅል ከሆነ ሰነባብቷል፡፡ ምን ያህል እውነት እንደሆነ ለማረጋገጥ አዳጋች ቢሆንም ቁጥራቸው ቀላል የማይባሉ ባለስልጣናት (የደሞዛቸው ልክ ምንም ይሁን ምን) እራሳቸውን ጨምሮ ቤተሰቦቻቸው፤ አልፎ ተርፎም ዘመዶቻቸው በአጭር ጊዜ ውስጥ ስላካበቱት ሃብት፣ ስለሚያሽከረከሩት መኪና፣ ስለሚገነቡት ሕንጻ መስማት የእለት ተእለት ቀለባችን ሆኗል፡፡ ይህ ጉዳይ “ማስረጃ አይቅረብበት እንጂ በመረጃ ደረጃ” የአደባባይ ሚስጥር መሆኑን አሌ የሚል የለም፡፡ በእኔ እምነት ቀደም ብሎና ገና ከጠዋቱ ኢህአዴግም ሆነ መንግስት በሙስና ላይ ይባንኑ ዘንድ በቂ ጥቆማና ማስረጃ፤ ምንም ነገር ከማይሰወረውና ከማይሳነው ሕዝብ – በሕዝባዊ ሃሜት ደረጃ ደርሶቸዋል፡፡ውሎ አድሮ ዛሬ ላይ ሙስናን መዋጋትን “ሀ” ብሎ መጀምር ለምን አስፈለገ የሚለው ጥያቄ የሁላችንም ነው፡፡ ኢህአዴግ ከአሉባልታውና ከቱማታው እንጸዳ ዘንድ አሁንም መልስ ሊሰጠን ይገባል፡፡
ይህ ሁሉ ቦታ ያጣ “በመረጃ እንጂ በማስረጃ” ያልተደገፈ የሕዝብ ሮሮ እንደተጠበቀ ሆኖ ዛሬ ላይ ከሳሽና ተከሳሽን መለየት ቢያዳግተንም መንግስትም ሆነ ከፍተኛ የኢህአዴግ ባለስልጣንት ማስረጃው እንደነበራቸው ግልጽ አድርገውልናል፡፡ በመጀመርያ ደረጃ ይህንን አስመልክቶ የኢህአዴግ ከፍተኛ ባለስልጣናት በጽሁፍም ሆነ በቃል ከተናገሩት ለመረዳትና ከተለያዩ ሃገራት ተሞክሮ ለማወቅ እንደሚቻለው መንግስታዊ ከበርቴነት ለሙስና በሩን ወለል አድርጎ የከፈተ ስርዓት መሆኑ ምስክር የማያሻው ነው፡፡ ኢህአዴጎችም እጃችንን ታስረን በሙስና ትንንቅ ላይ ነን ማለታቸውን መለስ ብሎ ማጤን ያስፈልጋል፡፡ ከቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስቴር ከአቶ መለስ ዜናዊ ጀምሮ በተዋረድ “የሁለት ምርጫዎች ወግ” የሚለውን መጽሐፍ እስከጻፉት አቶ በረከት ድረስ ሙስና የፖለቲካ ፍልስፍናቸው ውጤት እንደሆነ በተደጋጋሚ ሲገልጹ ለማንበብና ለማዳመጥ ታድለናል፡፡ በሙስና እጅ መታሰሩም ሆነ ሙስና የፍልስፍናቸው ውጤት መሆኑን ቢነግሩንም፤ የሙስናው መነሻና አጠቃላይ ውጤቱ ከነመገለጫው የፈቃደኝነት ጉዞ መገለጫ መሆኑን ግን አምነው የተቀበሉበት ጊዜ ፈጽሞ አልነበረም፡፡
ከላይ ያነሳሁት የሕዝቡ ሮሮ ሳያንስ ከጥቂት ዓመታት በፊት በሕገወጥ ነጋዴዎችና በሙሰኛ ባለስልጣናትና ቤተሰቦቻቸው አማካኝት በተለያየ መንገድ ከሃገር እንደኮበለለ የሚነገርለት የውጭ ምንዛሬያችን መጠን ከ8 ቢሊየን ዶላር በላይ መሆኑንና በአሁኑ ጊዜ የውጭ ምንዛሬ ምጣኔውን ባናሰላው ከአንድ መቶ ስድሳ ቢሊየን ብር በላይ መሆኑ በዓለም አቀፍ የገንዘብና የልማት ተቋማት ዘንድ በሰፊው ሲዘገብ እንደነበረ የሚታወስ ነው፡፡ ኢህአዴግና መንግስት አፍ እንጂ ጆሮ የላቸውም እንደሚባለው ሁሉ በተለመደው መልክ ይህንን ዓለም አቀፍ እውቅና ያገኘ ጥናት ለመማሪያነት ከመጠቀም ይልቅ፤ ጥናቱን በስም ማጥፋት ከሰውና ተረባርበው ተድበስብሶ እንዲያልፍ አድርገዋል፡፡ ከጥቂት ወራት በፊትም የሙስናን ችግርን አስመልከቶ በስፋት ጥናት የተደረገበትንና ከ400 ገጽ በላይ ትንታኔ የተሰጠበትን ሰነድ በራሳቸው ቃለ ነቢብ አስተርጉመው ኢትዮጵያ ከሙስና የጸዳች ሀገረ መሆኗ ተመሰከረልን ማለታቸው አይረሳም፡፡ ልክ እንደ ባድመ የፍርድ ቤት ድል መሆኑ ነው፡፡ ይህ ሁሉ እንደ አጫ በረዶ ከሙስና የጸዳሁ ነኝ የሚለው የኢህአዴግ ትረካ የሚዘንብልን የእነ አቶ ያረጋል አይሸሹም፣ የበርካታ ክልል ባለስልጣናትን የአዲስ አበባ ሹመኞች እንዲሁም የአሁኖቹ ቱባ ባለስልጣናት በሙስና ተጠርጥረው ጉዳያቸው በክትትል ላይ እያለ መሆኑ ነው፡፡
ሌላው ሙስናን በኢትዮጵያ ውስጥ ስር መስደዱን ጠቋሚ የነበረው ጉዳይ ደግሞ፤ በአጭር ጊዜ ውስጥ ለመክበር የሚሻ ከመነገድና ተግቶ ከመስራት ይልቅ ኢህአዴግን ጠጋ ማለት ፈጣን ምላሽ ያስገኝለታል፡፡” የሚለው የከተማችን ብሂል ነው፡፡ ይህ አባባል የከተማው ወሬ ከሆነ ውሎ ማደሩን ኢህአዴግም ሆነ አባላቱ አሌ የሚሉት ጉዳይ አይደለም፡፡ በተግባር ላጤነውም እዚህም እዚያም ማንነታቸው በሕዝብ ዘንድ በግልጽ የሚታወቁ አንድንድ ግለሰቦች የኢህአዴግ አባል በሆኑ በጥቂት ዓመታት ውስጥ በመጀመርያ ቱባ ባለስልጣን ሆነው ሲያዙና ሲናዙ ማየት፤ ቀጥሎም ባለሁለትና ባለሶስት ፎቅ መኖርያ ቤት እንደዘበት ሲገነቡ መመልከት፤ ቀስ እያሉም በቤተሰቦቻቸው አማካኝነት ከዝቅተኛ የኑሮ ዘይቤ ወጥተውና የሙያ ዘርፍ ለውጠው ወደ ደቡብ ሱዳንና ዱባይ ለንግድ ሲያመሩ ወይም ፎቅ ገንብተው የማከራየት ስራ ላይ ሲሰማሩ ማስተዋል ይችላል፡፡
ከዚህ በላይ እጅግ አሳዛኝ የሆነው ጉዳይ ደግሞ እኛን አልፈው ቤተሰቦቻችንን ላይ ያሳደሩት ያለተገባ ዝንባሌ ነው፡፡ ዛሬ ዛሬ ከበርካታ ቤተስብ የሚሰጠው ቤተሰባዊ ምክር ጨዋነትን፣ የሰው አለመመኘትን ጠንክሮ መማርን፣ በርትቶ ማጥናትን፣ ስራ አለመናቅን አይደለም፡፡ የሚሰጠው ምክር “እንደው ዝም ብለህ እዚህ ከምትጃጃልና ከምትበለጥ እንደነ እገሌ አንተም እንዲያልፍልህ ከፈለግክ እስቲ ወደ ቀበሌ ከሹመኞቻቸው አልፈው ተርፈው ወደ ማህበረሰባችን በመፍሰስ በአጠቃላይ ማንነታችን ላይ አሉታዊ ተጽእኖ እያሳደሩ ይገኛሉ፡፡ በማህበረሰባችን ዘንድ ጠንካራ የነበረው የሕዝብና የሃገር ፍቅር ስሜት፣ እኔን ብቻ በሚል ዝንባሌ እንዲተካ መንስኤ እስከመሆን ደርሷል፣ ለስራ ከመትጋትና የእራስ በራስ ተነሳሽነት ይልቅ በአቋራጭ ለመክበር መቋመጥ ስር እያሰደደ ይገኛል፡፡ ጥቅመኝነት፣ ግለኝነት፣ ስግብግብነትን የመሳሰሉ አደገኛ ዝንባሌዎች እየተንሰራፉ ይገኛሉ፡፡ በአጠቃላይ “ሳይጠሩት አቤት፤ ሳይልኩት ወዴት ባይነትንና የቀን ሕልመኝነት ባሕል ለመሆን መሬት እየተቆናጠጡ ይገኛሉ፡፡
ከላይ በዝርዝር ለማሳየት እንደሞከርኩት የኢህአዴግ አስተዳደር የተዘፈቀበት የሙስና ዓይነት፣ ጥልቀትና ስፋት በአጠቃላይ በሃገሪቱ ላይ እያሳደረ ያለው አስፈሪ ተጽእኖ ከዚህም በላይ ሊወራለት የሚችል ጉዳይ እንደሆነ ከኔ በላይ ሕዝብ ሕያው ምስክር ነው፡፡ በጥቅሉና በግልጽ ለማስቀመጥ እንደሞከርኩትም ሙስናው ከፖለቲካ ፍልሰፍና ጀምሮ አቅም በማጣት ውሳኔ ለመስጠት እስከ መልፈስፈስ ባደረሰው ውጥንቅጥና ሴራ የተተበተበ ከመሆኑም በላይ ከስጋትም በላይ ስጋት እንደነበረ ከራሳቸው ከኢህአዴግ ከፍተኛ ባለስልጣናት ንግግርና ጽሑፍ ከማደመጥ በላይ ሌላ ምስክር ማምጣት አያሻም ባይ ነኝ፡፡ በእርግጥም ሙስናውን ለመታገል በኢህአዴግ በኩል ቁርጠኝነቱ ካለ በአንድ መንግስታዊ ተቋም ላይ ብቻ አተኩሮ ከሃምሳ ሰው በላይ መታሰሩ የሚገልጥልን ነገር ቢኖር በሌሎቹም የመንግስታዊ ተቋሙ ውስጥ በሙስና የተዘፈቁ በርካታዎች ስለማይጠፉ ከየዘርፉ ጥቂት ደብለቅ ቢያደርጉበት መልካም ይሆናል ባይ ነኝ፡፡ ያኔ ሊሆን ይችላል በሙስና ጉዳይ ልባችን የሚረጋው፡፡ ነገር ግን ዛሬ ላይ ደርሶ ከየብሔሩ አንድ ወይም ከአንድ መንግስታዊ ተቋም ከየእርከኑ ጥቂት ሰዎችን በማሰር ሙስናን በቁርጠኝነት እየተዋጋሁ ነው የሚለው ቱማታ ” ከሩጫውና ከሁካታው ቀዝቀዝ”፤ “ዳግም ጥረቱ እንዳይነቅዝ” እንድንል የሚያስገድደን ነው፡፡
ኢትዮጵያውያን በሙስና ምክንያት አይከፍሉ ዋጋ እየከፈልን ነው፡፡ እለት ተእለት የሚመዘበረው ሃብትም የጥቂት ነጋዴ ግለሰቦች ሃብት ብቻ ሳይሆን የኛዎቹ በተለይ -ከእጅ ወደ አፍ የሆነ ኑሮ የምንገፋውና “ይበሉት እንጂ ይገብሩት አያጡም” በሚል ብሂል ኪሳችንን አራግፈን ግብር የምንገብረው ዜጎች ደም፣ ላብና አጥንት ጭማቂ ነው፡፡ ከሙስና ጋር የተያያዘው መከራችን በዚህ ብቻ አያበቃም፡፡ ኪሳችን መራቆቱ ሳያንስ ስርዓቱ ለሙሰኞችና ለዘራፊዎች አመቻችቶ ሰጥቶናል፡፡ ሙስና ሕገ ውጥ የገንዘብ ዝውውርን በማስፋፋቱ ምክንያት የገንዘባችንን የመግዛት አቅም ተዛብቷል፡፡ ሙስና የወለደው ሃብት አግባብ ባልሆነ መንገድ ሳይለፋበትና ሳይደከምበት የሚታፈስ በመሆኑ አወጣጡም በግዴለሽነትና በዝርክርክነት የተሞላ ነው፡፡ ይህ ደግሞ ሳይጣሩና ሳይደራደሩ የተጠየቁትን ከፍሎ መሸመትን በግብይት ስርዓቱ ውስጥ አስለምዶብናል፡፡ አቅም የሌለው ቢፈልግ ይገዛ ቢፈልግ አይግዛ የቸርቻሪው ዘይቤ ሆኗል፡፡ እድሜ በሙስና ለተገኝ ሃብት ዓይናቸውን ሳያሹ የሚከፍሉ ሙሰኞች በገፍ ሞልተዋል፡፡ ሙስና በዜጎች መካከል ከፍተኛ የገቢና የአኗኗር ልዩነት እንዲስፋፋም ምክንያት ሆኗል፡፡ ሙስናው ያለድካም በሚሊዮኖች የሚቆጠር ገንዘብ እንደዋዛ እንዲታፈስ መንስኤ በመሆኑ በከተማችን ውስጥ የአስረሽ ምችው፣ የዝሙት፣ የስካርና የመሳሰሉት አደገኛ የአኗኗር ዝንባሌዎች እንዲስፋፉ ምክንያት ሆኗል፡፡ የሚዘረፈው ገንዘብም ሕጋዊ ማድረግ እያዳገተ በመምጣቱም የቁጠባ አቅምችንን ቀይዶ ይዞታል፡፡ የቁጠባው ማነስን ተከትሎ መንግስት ገቢውን ለማሳደግ አስገዳጅ ቁጠባን በዜጎች ላይ በተጽእኖ እንዲጭንብን ምክንያት ሆኖል፡፡ ሌላም ሌላም ማለት ይቻላል፡፡
ዛሬም ኢህአዴግና መንግስት እንደ ከዚህ ቀደሙ ሁላ አንድ ሁለት ቱባ ባለስልጣናት ማሰራቸውን ተመልክተናል፡፡ መልካም ጅማሮ ነው፡፡ ይህም ሆኖ የአሁኖቹ ተጠርጣሪዎች ከቀድሞዎቹ ታሳሪዎች ጋር ሲወዳደሩ በስልጣን ተዋረዳቸው እዚህ ግባ የሚባሉ አንዳይደሉ ኢህአዴጎች ልቦናቸው ጠንቅቆ ያውቃል፡፡ ሙሰኞቹም እነዚህ ብቻ እንዳይደሉም በቅጡ ይረዱታል፡፡ ቁርጠኝነት በስልጣን እርከን የሚለካ ከሆነ እንደ ጠቅላይ ሚኒስቴር ታምራት ላይኔ፣ አንደ አቶ ስዬ አብርሃና አንደ ቀድሞው የቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል ፕሬዚዳንት አቶ ያረጋል አይሸሹም ዓይነቱን ጨምሮ በርካታ ሹመኞች በሙስና ታስረዋል፡፡ ከዚህ በመነሳት ዛሬ በሙስና ተጠርጥረው እስር ቤት የገቡት ባለስልጣናትን ጉዳይ ስናጤን ከዚህ ቀደም ታስረው ከተዳኙትም ሆነ ጉዳያቸው በእንጥልጥል ከሚገኙት ባለስልጣናት ጋር በስልጣን ስፋትና ጥልቀትም ሆነ በተጠረጠሩበት የገንዘብ መጠንና ደረጃ ሲለኩ ለውድድር የሚያሳጫቸውና የተለየ የሚያደርጋቸው አንድም አዲስ ነገር ይዘው አልመጡም፡፡
ምናልባትም መጀመርያውኑ እነዚህን ሰዎች ማን ሾማቸውና ታላላቅና ተፈሪ ሰዎች ተባሉ የሚል ጥያቄ ማንሳት አለብን? እውንስ ኢህአዴግ ትልልቅ ሰዎቼን አስርያለሁ የሚል መከራከርያ ሊያነሳ የሚችልበት መሰረት አለው ወይ? የሚለው ሌላው መሰረታዊ ጥያቄ ነው፡፡ ኢህአዴግ ታላላቅ ባለስልጣናትን አስሪያለሁ ሲል ምን ማለቱ ይሆን ? ታላቅ ናቸው ሲባልስ ከየትኛው ሕዝባዊ መነሻና መሰረት ያገኙት ድጋፍ የተቀዳጁት ታላቅነት ነው የሚወሳው፡፡ ታላቅነታቸው የመነጨው ከሹመታቸው ከሆነ፤ ኢህአዴግ ሹመትን እንደ ሙሰኞቹ መገልገያ እንጂ እንደ ሕዝብ ማገልገያ እንደማይቆጥረው ማሳያ ከመሆን አያልፍም፡፡ አቶ መላኩም ሆነ አቶ ገብረዋህድ በስልጣን እርከን ላይ ከመፈናጠጣቸው በፊት ማን ያውቃቸው እንደነበረ ለመገመት አዳጋች ነው፡፡ እርግጠኛ ባልሆንም በየመኖርያ ሰፈራቸው ሲወጡና ሲገቡ ሕዝብ ከመሸበሩ ውጭ ስማቸውን የሚያስጠራ፤ ኢህአዴግ ከሰጣቸው የታላቅነት ክብር በስተቀር ሕዝባዊ ታላቅነትን የሚያጎናጽፋቸው ስራ ሰርተው እንደነበረ የሚገልጽ “መረጃም ሆነ ማስረጃ” አላገኘንም፡፡ ወጣም ወረደ ሂደቱ ሌላ አይደለም፤ ኢህአዴግ የጠረጠረና ያሰራቸውን ሰዎች የቀድሞ ማንነት በሕዝብ ፊት “ታላቅነት” ስም በማቆለጳጰስ ሙስናውን ለመዋጋት ጀመርኩ የሚለውን ቁርጠኛነት ለማወጅ ከመፍጨርጨር ውጭ ብዙ ርቀት የሚወስድ ስልት ሆኖ አላገኝሁትም፡፡ ውጤቱ እንደ ወትሮው ሁላ እንደ ድመቷ ተረት “ምን ቢታለብ ያው በገሌ” ብቻ መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ የተጠረጠሩትን ሙሰኞች አስመልክቶ ስንነጋገር ከግምት ውስጥ ማስገባት የሚገባን የኢህአዴግ ሹመኛነታቸው ከፈጠረላቸው ክብርና ሞገስ፤ አልፎ ተርፎ የሚዘመርለት ታላቅነት የላቸውም እንዲያውም ያንን ተከትሎ የተቀዳጁት ታላቅነት ሙስኝነት አበርክቶላቸዋል፡፡ ይህ በመሆኑም ኢህአዴግ አሁንም ከባለስልጣኖቹ ትልቅነት ይልቅ ለሕዝብ ትልቅነት ቅድሚያ መስጠትን አጀንዳው ማድረግ አለበት፡፡
ከላይ በስፋት እንዳነሳሁት ተጠርጣሪዎቹ ሹመኞቹ በኢህአዴግ ስሌት ከሕዝብ በላይ ታላቅነት ያላቸውና ከሕገ-መንግስቱ በላይ ከፍተኛ ክብርና ሞገስ የተቀዳጁ አድርገው እራሳቸውን እንዲቆጥሩ ያደረጋቸው ሕገ-መንግስትን የሚጥስ መብት ስለተሠጣቸው ነበር፡፡ ለምን ቢባል ነጋዴው ማህበረሰብ ግብርን በወቅቱ ስለማይከፍልና ስለሚያጭበረብር፤ በሕገ-መንግስት ውስጥ የሰፈሩትን የሕግ አውጭውን፣ የሕግ አስፈጻሚውንና የሕግ ተርጓሚውን ሚና የሚያደበላልቅና የሚሸረሽር መመርያ አውጥቷል፡፡ ሹመኞቹም ስልጣኑንና “ታላቅነቱን” በተረዱበት መንገድ ተረድተው “የሚገባቸውን” አድርገዋል፡፡
ኢህአዴግ ከሰው መርጦ ለሹመት፤ … ብሎ ከሕዝብ በላይ ያነገሳቸውንና ያሞላቀቃቸውን ባለስልጣናቱን ተጠራጥሮ ስላሰረ፤ ሕዝብ ሆይ የሚያሰጉኝን ታላላቅ ባለስልጣኖቼን አስሪያለሁ ቢል የሚከተለው መልስ “አንቺው ታመጭው አንቺው..! ” እንደሚሆን መገመት ያስፈልጋል፡፡ በዚህ መንገድ ሄዶ – ኢህአዴግ በራሱ ፈቃድ ትልልቅ ያደረጋቸውን ሰዎች በሙስና ጠርጥሮና አስሮ፤ ታላላቅ ባለስልጣኖቼንም ቢሆን አስራለሁ፤ “ማንንም አልምርም” ቢለን! ፉከራው ሊዋጥልን አይችልም፡፡ ምክንያቱም ቢያንስ ፉከራው ከዚህ ቀደም ኢህአዴግ ታላላቅ ባለስልጣኖቹን ለማሰር ይፈራ ነበር እንዴ የሚል ጥያቄ እንድናነሳ ያድርገናል እንጂ ሊያሳምነን አይችልም፡፡
ኢህአዴግ እስካሁን ያልደፈራቸው ስንት የሚያሰጉ ባለስልጣናት እንዳሉት በምን እናውቃለን? እውነታው ይህ ከሆነ ደግሞ በእኔ እምነት ዛሬም ሆነ ነገ ወይም ለዘለቄታው መንግስትና ኢህአዴግ ይህንን ምስቅልቅል እንድንሸከም ላለመፍረዳቸው ምንም ዓይነት ማረጋገጫ ሊሰጡን አይችሉም? በከተማው እንደሚናኘው ወሬ ከሆነ ደግሞ ጉዳዩ የፖለቲካ ወይም የዘረኝነት አለመሆኑን ዓይነት ማስረጃ ማቅረብ አይቻልም? የእነዚህ ቱባ ባለስልጣናት የፍርድ ሂደት እንደተለመደው ዘግይቶና ተልከስክሶ፤ በስተመጨረሻው ላይም ሚሊዮኖቻቸውን ታቅፈው ከጥቂት ዓመታት በኋላ በአመክሮና በይቅርታ ከእስር ተፈተው ኢንቨስተር ሆነው በድጋሚ በዘረፉት ሕዝብ ላይ ላለመሰየማቸው ከጊዜ ውጭ ምን ዓይነት መከላከያና ማረጋገጫ የለንም?
ተጠርጣሪዎቹና ገና በመረብ ውስጥ ያልወደቁት ብጤዎቻቸው የመንግስትን ተቋማትን እጅ ከወርች አስረው የፍትሕ ስርዓቱንና ተቋማቱን በሙስናና ባልተገባ ጥቅማ ጥቅም ተብትበው ሽባ እንዳደረጓቸው፤ እንደ ሕዝብ ሁላችንም እናውቃለን፡፡ መንግስትም ይህንኑ በአደባባይ መስክሮልናል፡፡ ይህ ሁሉ ምስቅልቅል እዚህ እስኪደርስ ድረስ ችላ በመባሉ ምክንያት በሙስና ተዘፍቀው በመገኘታቸው የሚጠየቁትን ባለስልጣናት ጉዳይን ጨምሮ ሙስናን በአጠቃላይ ለአጭር ጊዜም ቢሆን ለመግታት በመፍትሄነት ለሕዝብ ሊቀርብ የሚገባው አማራጭ ጥቂት ግለሰቦችን ማሰርና ማገለል ብቻ ሊሆን እንደማይችል እውነታው መራራ ቢሆንም ኢህአዴግ ሊዋጥለት ይገባል ባይ ነኝ፡፡ መንግስትና ኢህአዴግ በዚህ መንገድ ቀጥለው የዘረፉንን ባለስልጣናት እያሰሩ በምትካቸው አዳዲስ ዘራፊዎችን በፖለቲካ ዝንባሌያቸው እያሰባሰበ አንጡራ ሃብታችንን ለአዳዲስ ጅቦች በማስተላለፍ የሙሰኞች መሳቂያና መሳለቂያ ሊያደርጉን አይገባም፡፡ ስለዚህም ግለሰቦችን አሳዶ ከማሰር በተጨማሪ ኢህአዴግም ሆነ መንግስት በመጀመርያ ደረጃ አጠቃላይ የሆነ የመዋቅርና የአሰራር ለውጥን ተግባራዊ ማድረግ አለባቸው፡፡ ቀጥሎም ክትትል ያለበት ተጠያቂነትንና ግልጽነትን የሚያሰፍን አሰራርን መዘርጋት ይጠበቅባቸዋል፡፡ በመጨረሻም ከፖለቲካ ጥቅመኝነትና ከአምቻ ጋብቻ አሰራር ተላቀው፤ ብቃትና ችሎታን፣ ለሕዝብና ለሃገር ታማኝነትን መሰረት ያደረገ የቅጥርና የሹመት መመዘኛ ተግባራዊ ማድረግ ይኖርባቸዋል፡፡
የገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን የራሱ ፍርድ ቤት፣ የራሱ ፖሊስ፣ የራሱ ደህንነትና የራሱ እስር ቤት የነበረው የአምላክ ታናሽ ወንድም የሆነ ተቋም ነበር፡፡ ተቋሙ ዜጎችን ከሕገ መንግስቱ እውቅና ውጭ ይሰልላል፣ ያስረል፣ ይዳኛል፡፡ እንደዚህ አይነት ተቋም በዜጎች ላይ ያሻውን ያደርግ ዘንድ ሁሉ ነገር የተመቻቸለት ስለሆነ ዜጎች ከፍላጎቱ ውጭ ሊሆኑ አይችሉም፡፡ መንግስትና ኢህአዴግ ከዜጎችም ሆነ በዜጎች ይሁንታ ከጸደቀ ሕገ-መንግስት በላይ ሆኖ ሙስናን ለመፈልፈል አስተማማኝ አቅም የገነባ ተቋም መፍጠራቸው ሙስናን እንደ አደገኛ የሃገርና የዜጎች ደህንነት ጠንቅ አድርገው እንደማያዩት ገላጭ ነው፡፡ የገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን የታላላቅ ግብር ከፋዮችን ግብር በተለያየ መንገድ በድርድርና በመጠቃቀም መርህ እየቀነሰ፤ አነስተኛ ግብር ከፋዮችን ደግሞ ለአነስተኛ የባለስልጣኑ ሙሰኞች ሲያመቻች እንደነበረ የቅርብ ጊዜ ትዝታ ነው፡፡ በዚህም ምክንያት ቁጥር ስፍር የሌለው ነጋዴ ለአራጣ አበዳሪ ሲሳይ ሆኖ የስንቱ ሕይወት በከንቱ እንደቀረና የስንቱ ቤት እንደፈረሰ ታሪክና ጊዜ ሁሌም የሚያወሳው ጉዳይ ነው፡፡ መንግስት የራሱን ታላላቅ ሙስኞች እረሱ ተዋጋ መንግስት በሾማቸው ሙሰኞች ሕይወታቸው በከንቱ ያለፈ፣ ለበሽታ የተዳረጉና የትም የቀሩ ዜጎችን ደምና እንባ ማን ያብስ?
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ከህወሓት ውጭ ሌሎች የኢህአዴግ ድርጅቶች አልተስማሙበትም።ህወሓት በለየለት የዕብደት ሥራ ውስጥ ገብቷል። (ጉዳያችን አጭር ዘገባ)
የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የመታወጁ ጉዳይ የህወሓት እና የህወሓት ፍላጎት ብቻ እንደሆነ መረጃዎች ከአዲስ አበባ ያሳያሉ።ባለፈው ዓመት በነበረው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መነሳት ላይ በከፍተኛ ደረጃ የአዋጁን መነሳት ሲቃወሙ የነበሩት የህወሓት ጎራ የሚገኙ ከፍተኛ ባለ ሀብቶች፣የወታደራዊ እና ጥቂት የኤሊቱ ወገን እንደነበር እና ጉዳዩ ዓለም አቀፍ ጫና እና የውጭ ምንዛሪ ላይ ተፅኖ በመፍጠሩ መነሳቱ ይታወቃል።ሆኖም ግን አሜሪካ፣አውሮፓ እና ቦሌ ቅምጥል ህንፃዎች ውስጥ ተቀምጠው የሚሞተው ሕዝብ የማይገዳቸው "አዋጅ ነው ለእዚህ ሕዝብ መድሃኒቱ" በሚል ስላቅ የአሁኑ አዋጅም እንዲታወጅ አዋጁ ከመነገሩ አርባ ስምንት ሰዓታት በፊት በትግራይ ኦን ላይን ድረ ገፅ እና በፌስ ቡክ ሰራዊታቸው አማካይነት ማሰራጨት ጀምረው ነበር። ዛሬ የካቲት 9/2010 ዓም የሚኒስትሮች ምክር ቤት ከቀኑ ሰባት ሰዓት ላይ ለጋዜጠኞች ወቅታዊ ሁኔታ አስመልክቶ መግለጫ እንደሚሰጥ ገልጦ ጋዜጠኞችን እስከ ምሽት ድረስ አስቀምጦ አዋጁ መውጣት እና አለመውጣት ላይ ሲከራከሩ ያመሸው ህወሓት መሩ ስብሰባ ያለውጤት በመቆየቱ ጋዜጠኞች እንዲመለሱ መልዕክት ከተነገረ በኃላ ምሽት ላይ በኢትዮጵያ ቴሌቭዥን እና ራድዮ አዋጁ እንደወጣ ተነገረ።የሆነው ይሄው ነው።በእዚህ ላይ ኦህዴድም ሆነ ብአዴን ያሉት ነገር እየቆየ የሚታይ ጉዳይ ነው የሚሆነው።ጉዳዩ ግን የሚያመለክተው አሁንም የኢትዮጵያ ችግር እያጠነጠነ ያለው በህወሓት አጉል ጀብደኝነት እና ትዕቢት ዙርያ መሆኑን መረዳት ይቻላል።
ህወሓት ኢትዮጵያን ከቀውስ ወደ ቀውስ እየወሰዳት ነው።የእዚህ አይነት አዋጅ ትናንት ከስልጣን ለቅቅያለሁ አንዳንድ ስራዎች እንዳይቆሙ እስካስረክብ ብቻ ኃላፊነት እወጣለሁ ያለ ጠቅላይ ሚኒስትር ያለው እና ከኃላፊነት የወረዱበት ካቢኔ የእዚህ አይነት አዋጅ ያውም ምክር ቤቱ ባልተወያየበት ደረጃ ማውጣት ይችላል ወይ? ይህ ጥያቄ ለጦር ሰራዊቱ ፊደል ቆጥረናል ለሚሉ ይቅረብልኝ።
የዛሬ የኢትዮጵያ ፖለቲካ ውሎ ብቻ የሚያሳየው ህወሓት የትግራይ ኦን ላይን የመሰሉ ድረ ገፆችን እና ጥቂት በስልጣን እና ሙስና ያበዱ ግለሰቦችን ይዞ የለየለት የእብደት ሥራ ውስጥ እንደገባ እየታየ ነው።ሌላው ቀርቶ ከአሁን በኃላ በህወሓት አፈቀላጤ የሆኑ ድረ ገፆች እና ማኅበራዊ ሚድያ ላይ የሚተላለፉት መልክቶች የእራሱ የህወሓት ሙሉ ስምምነት ላይ ያልተደረሰባቸው ይልቁንም ጥቂት ደፋር ነን ባዮች በፈጠሩት የአናርኪ ቡድን የሚንቀሳቀስ መሆኑን ማወቅ ይቻላል።ይህ ማለት ካለው ህወሓት ውስጥ እራሱ ሌላ ጀብደኛ ነኝ ባይ ትንሽ ህወሓት እንደፈጠረ አመላካች ነው።በሌላ በኩል አቶ ገዱ ከስልጣን ወርደዋል የሚለውን ዜና እራሱ ሐሰት መሆኑን አሁንም ከሀገር ቤት የሚመጡ ዜናዎች ይጠቁማሉ።ይህንኑ ዜና ዛሬ ሲያሰራጩ የዋሉት ግን አሁንም የህወሓት አፈቀላጤ ማኅበራዊ ሚድያዎች ናቸው። የአቶ ገዱን እና አቶ ደመቀ ከስልጣን ተነሱ የሚለው ዜና ውሸት መሆኑን የክልሉ ቃል አቀባይ አቶ ንጉሡ ጥላሁን በፌስ ቡክ ገፃቸው ''ዶሮ ብታልም ጥሬዋን'' በሚል ርዕስ በሰጡት ምላሽ ዜናው ሐሰት መሆኑን ሲያብራሩ
'' በሰበር ዜና ለሚያሰሙን ህልመኞች መሪውን የሚመርጠው ድርጅቱ እና የአማራ ህዝብ ስለሆነ መመኘት ይቻላል ፤ እዉነት ግን ወዲህ አለች ” እንላለን።ህዝባችንም ይህንን አይነት ዘመቻ የተለመደ ስለሆነ የድርጅቱን ውሳኔዎች ውይይታችን በሚቀጥሉት ቅርብ ቀናት እስኪጠናቀቅ እና ትክክለኛው መረጃ በድርጅቱ በኩል እስኪሰጥ ድረስ ለሚለቀቁ እንዲህ ዓይነት የህልም ዜናዎች ጆሮ እንዳይሰጥ እንጠቁማለን።
“ዶሮ ብታልም ጥሬዋን” ብለዋል። (የአቶ ንጉሡ ምላሽ ይህ ፅሁፍ በሌሎች ድረ ገፆች ከወጣ በኃላ የተጨመረ ስለሆነ የጉዳያችን ዜና በወጣባቸው ሌሎች ገፆች ላይ ባታገግኙት ከድረ ገፆቹ ስህተት አለመሆኑን ለማሳሰብ እንወዳለን)።
ባጠቃላይ ህወሓት አሁንም ኃላፊነት የተሰማው ተግባር እየፈፀመ አይደለም።ይህ ደግሞ ኢትዮጵያን እንደ ሀገር እጅግ የሚጎዳት ነው።አሁን ሁለተኛው ምዕራፍ የነፃነት ትግል እንደተጀመረ አመላካች ሁኔታዎች አሉ። የመጀመርያውን ምዕራፍ ሕዝብ አይኑን እንዲገልጥ ለነፃነቱ እንዲናገር እንዲደፍር ጥቂቶች እነ እስክንድር ነጋ፣በቀለ ገርባ፣ እና ሌሎች በፈንጅ ላይ የመራመድ ያህል ተረማምደው የህዝብ ልቦና አንቅተዋል።አሁን ሁለተኛው ምዕራፍ ላይ በአንደኛው ምዕራፍ ላይ ዝም ያልን በሙያችን እና ባለን አቅም ሁሉ ለኢትዮጵያ አንድነት፣ፍቅር፣እና ሰላማዊ ሽግግር እንነሳ።ኢትዮጵያን እንደ ሀገር መልሰን እናቁማት።ህወሓት ከጋረጠባት አደጋ እንታደጋት።
የቤተሰብ ፍርድ ቤት ጉዳቶች የሚከተሉትን ያጠቃልላሉ: የልጅ በደል እና ችላ መባል, የጀግንነት ጥፋቶች, አሳዳጊ, ጥበቃ, ጥበቃ, ጉብኝት, የወላጅነት, የልጆች ድጋፍ, የወላጅ መብቶችን ማቋረጥ, እንዲሁም የአእምሮ ጤና እና የአእምሮ ማበረታቻ. የአንድ ቤተሰብ አባላት የሆኑ ሰዎች በተቻለ መጠን በተቻለ መጠን ሊፈጸሙ የሚችሉ እና ሕጋዊ ናቸው, የፍርድ ቤት ትዕይንቶችን ለማሳነስ, የፍርድ ቤት ትዕዛዞች የመጋለጥ አደጋን ለመቀነስ እና በችግሮቹ ሙሉ እውቀት ላይ ተመስርቶ ጥራት ያላቸው ውሳኔዎችን ለማሟላት በአንድ ቤተሰብ ውርድ ዳኛ ይሰራል. በቤተሰብ ላይ ተጽዕኖ ያሳድራል.
አሁን ጋብቻ ቢሮ የጋብቻ ፍቃድ ማመልከቻዎችን በሩቅ እየሰራ ይገኛል ፡፡ እንዴት ማመልከት እንደሚኖርዎ በዝርዝር የሚገልጽ ከካርድ ፍርድ ቤት ማስታወቂያውን ለማንበብ እዚህ ጠቅ ያድርጉ ፡፡
ተደጋጋሚ ጥያቄዎች ተለዋጭ ግልጋሎት (በድረ ገፅ ላይ መለጠፍ) የቤተሰብ ፍርድ ቤት የወላጅ የቀን መቁጠሪያ (2018) Calendario del Juzgado de Familia (2018) በራሳቸው ወኪል ለተዋቀሩ ወገኖች የቡድን ግንኙነት መመሪያ ቪዲዮ ለወላጆች - እንግሊዝኛ ቪዲዮ ለወላጆች - ስፓኒሽ ከንቲባ የኮምሽን አገልግሎቶች ቢሮ ቅርጸቶች Online-Family እገዛ
በአሁን ወቅት ባለቤት የሆኑ ኦፕሬተሮችን በመቅጠር ላይ ይገኛል፡ ሰሌክት ሎጅስቲክስ በአሁን ወቅት ባለቤት የሆኑ ኦፕሬተሮችን በመቅጠር ላይ ይገኛል፡ ኤክስፕዳይት የሆነ ኩባንያ በመላዉ አሜሪካ እና ካናዳ
ለ6ኛ ጊዜ የተካሄደው የ..ቢግ ብራዘርስ አፍሪካ.. አብሮ የመኖር ውድድር ባለፈው ሳምንት ሲጠናቀቅ የናይጀሪያዋ ኬረንና የዚምባቡዌዋ ዌንደል አሸናፊ ሆነው እያንዳንዳቸው 200ሺ ዶላር ተሸለሙ፡፡ ለ91 ቀናት በዘለቀው አብሮ የመኖር ውድድር ኢትዮጵያዊቷ ሃና መኩሪያ እስከ መጨረሻው ሳምንት በመዝለቅ ከሰባቱ ዕጩዎች ተርታ ከመግባቷም በላይ በ90 ቀን ቆይታ ለኢትዮጵያ ተሳታፊዎች አዲስ ክብረ ወሰን አስመዝግባለች፡፡
ሃና መኩሪያ እስከ 90ኛው ቀን ከቀሩት ሰባት ነዋሪዎች አንዷ ልትሆን ብትችልም በመጨረሻው ሳምንት ውድድር ከኢትዮጵያ ብቻ አንድ ድምጽ አስመዝግባ በመጀመሪያ ዙር በመባረር 7ኛ ደረጃ ይዛ ጨርሳለች፡፡ አንዳንድ ዘገባዎች ሃኒ ከቁንጅና በቀር በውድድሩ ለአሸናፊነት የሚያደርስ ብቃት እንዳላሳየች የጠቆሙ ሲሆን በሶሻል ሚዲያ በቂ ቅስቀሳ አለመደረጉ ውጤቱ ላይ ተዕኖ እንደፈጠረባት ተገልጿል፡፡ 6ኛው የ..ቢግ ብራዘርስ አፍሪካ.. ውድድር በነበረው ፉክክርና የተመልካች ብዛት ከዚህ ቀደሙ የላቀ እንደሆነም ተጠቁሟል፡፡
ማረሻው ለእርሻ እርሻ አይነት ነው ፡፡ ይህ በእንፋሎት መጨረሻ ላይ ጥቅጥቅ ባለ ሻማ የተገነባ ሙሉ በሙሉ የተንጠለጠለው ማረሻ ነው ፣ እሱም ብዙውን ጊዜ ከሚጎተቱት ከእንስሳት ወይም ከሞተር ተሽከርካሪዎች ጋር ታስሮ እንዲሁም በሰው ኃይል ይነዳዋል። እሱ የአፈር ንጣፎችን ለመስበር እና ለመዝራት ማሳዎች ጥቅም ላይ ይውላል።
በዘመናዊ እንግሊዝኛ እንዲሁም በዘመናዊ ስካንድናቪያ ልሳናት (ኖርዌኛ፣ ስዊድኛ፣ ዳንኛ)፤ የዚሁ ፊደል ድምጽ በሁለት ፊደላት በ«TH» በመወከሉ፣ የፊደሉ «Þ» ጥቅም ተተክቷል። «Þ» ዛሬ የሚታየው በአይስላንድኛ ጽሕፈት ብቻ ነው።
አጠራሩ በአማርኛ የማይሰማ ድምጽ ነው። ይህ ድምጽ ምላሱን ከላይኛው ጥርሶች በታች በመዘርጋት የሚፈጠር ነው። የውጭ ቋንቋ አጠራር በአቡጊዳ ጽሕፈት ለመግለጽ፣ ብዙ ጊዜ ይህ ድምጽ በ«ሰ» ወይም በ«ዘ» (ከነመስመሩ) ይወከላል።
ጥንታዊ እንግሊዝኛ አስቀድሞ ፉሶርክ በተባለው ሩን ጽሕፈት ይጻፍ ነበር። ክርስትና በእንግሊዝ አገር ከተቀበለ በኋላ ግን፣ ቋንቋው በላቲን አልፋቤት ሊጻፍ ጀመረ። ይህ ድምጽ በሮማይስጥ ሰለማይታወቅ፣ በላቲን አልፋቤትም ለዚሁ ድምጽ ምንም ፊደል ባለመኖሩ፣ የ«Þ» ቅርጽ የተወሰደው ከፉሶርክ ጽሕፈት ከፊደሉ ነበር። ስሙም «ሶርን» (እሾህ) ከዚህ ሩን ስም ተወሰደ። በጥንታዊ ኖርስና አይስላንድኛ ደግሞ እንደዚያ ነበር፣ ነገር ግን የሩን ፊደል ስም «ሱርስ» (ረጃጅም) ይባል ነበር።
በነዚህ ልሳናት፣ አንድ ሌላ ፊደል «Ð, ð» ከ«Þ» ጋር የሚለዋወጥ ነበር። ሁለት የተለያዩ ድምጾች («ሰ» እና «ዘ») ቢወክሉም፣ ፊደሎቹ ግን አልተለያዩም። በዘመናዊ አይስላንድኛ ግን Þ ለ ሰ፤ Ð ለ ዘ ይወሰናል።
በእንግሊዝኛ ከ1300 ዓ.ም. አካባቢ ጀምሮ፣ ድምጹ በሁለት ፊደላት (TH) መጻፍ ቄንጡ ሆነ። የ«Þ» ጥቅም እንግዲህ በየጥቂቱ ጠፋ። ሆኖም የእንግሊዝኛ ቃል «the» (መስተጻምሩ) ለረጅም ጊዜ «Þe» በመጻፉ ቆየ። በጊዜ ላይ፣ የዚህ አጻጻፉ እንደ «ye» ይመስል ጀመር። እስከ ዛሬም ድረስ፣ አንዳንድ ባለ ሱቅ ወይም ቡና ቤት የድሮ ባህል ሁኔታ ለማምሰል፣ በስማቸው ላይ «Ye Olde» («ጥንታዊው») ሲጨምሩ ከዚህ ልማድ የተነሣ ነው (ምሳሌ፦ «Ye Olde Pizza Parlor»፣ ወይም «ጥንታዊው ፒጻ ቤት»)። አብዛኞቹ ደንበኞች ግን የፊደሉን ታሪክ ባለማውቃቸው፣ አጠራሩ /ዪ ኦልድ/ እንደ ሆነ በማለት ይስታሉ።
በሳይንስ ልብወለድ ተከታታይ ውስጥ ቀይ መጨመር፣ በፒርስ ብራውን ፣ የሰው ልጅ በቀለም ኮዶች ደረጃ የተሰየመ ማህበራዊ ቅደም ተከተል ፈጠረ ፡፡ ጎልድስ ከፍተኛዎቹ ቀዮቹ ደግሞ ዝቅተኛው ናቸው ፡፡ ጎልድ ሶሳይቲ እጅግ የላቀ የማሰብ ችሎታ ያላቸው የሰው ልጅ መሪዎችን ያቀፈ ነው ፡፡
ዝርዝሮች: የወርቅ ምልክት ማራኪዎች በተጣራ ብር የተሠሩ እና 26.3 ሚ.ሜ ስፋት ፣ የዋስትናውን ጨምሮ 11.5 ሚ.ሜ ቁመት እና ውፍረት 1.3 ሚ.ሜ. ማራኪው 1.5 ግራም ይመዝናል ፡፡ የምልክቱ ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታሸገ እና የታተመ ነው ፡፡ ያልተሸጠ ብር ብር ዝላይ ቀለበትን ያካትታል።
የ Kate Waller Barrett A ንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት የመድብለ ባህላዊ ልዩነቶችን በማወቅም የሚያከብር እንክብካቤ ባለበት ለሁሉም ልጆች ጥራት ያለው ትምህርት ይሰጣል ፡፡ በማዕከላዊ የሚገኝ ፣ ባሬት ለአርሊንግተን ደን እና ለቡኪንግ ሰፈሮች ትምህርት ቤት ሆኖ ያገለግላል ፡፡
በዕለት ተዕለት ሕይወት ውስጥ የሳይንስ እና የሂሳብን ጥልቅ ግንዛቤን ለማጎልበት የእጅ ሥራን እና እንቅስቃሴን ማዕከል ያደረገ መመሪያን በመጠቀም በአርሊንግተን ትምህርት ቤቶች መካከል ልዩ ፣ የባሬት የፕሮጀክት ግኝት እና የፕሮጀክት መስተጋብር መላውን ት / ቤት በተቀናጀ ፕሮግራም ውስጥ ያገናኛል ፣ ቅርፅ ያላቸው የቴክኖሎጂ መሳሪያዎች ችሎታ የእውቀት ድንበሮች እና ወሳኝ አስተሳሰብን እና ግልጽ አገላለፅን በሚያዳብር የግንኙነት ጥበባት ውስጥ ጠንካራ መሠረት ፡፡
4 ኛ እና 5 ኛ ክፍል ትምህርቶች በሚያዝያ ወር ውስጥ የድንጋይ ንጣፎችን አደረጉ ፡፡ ግሬንግ ባንግን ካጠናን ካጠኑ በኋላ የግለሰቦቻቸውን ፈንጂዎች ዲዛይን ያደረጉ ፣ የእጅ መስጫ ማሽን ተጠቅመዋል ፣ እናም በእጅ ሰሩ ፡፡
ለባሬት አርሊንተን መጽሐፍ መደርደሪያ ሊለግሷቸው የሚፈልጓቸው የልጆች መጽሐፍት በቤትዎ ውስጥ አለዎት? አዎ ከሆነ እባክዎን እነዚህን መጻሕፍት ወደ ትምህርት ቤት ይዘው ይምጡና ከፊት ለፊት ባለው የመግቢያ ክፍል ውስጥ ባለው የልገሳ መጽሐፍ ውስጥ ያኑሯቸው ፡፡
ማሕበረ-ቁጠባዊ ሕሰም ህዝቢ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበኣሰ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ ኣብ ኣፍደጋ ባንክታት ተጻናቲኻ፣ ገንዘብ ንዘውጽኡ ሰባት ምዝማት ግኑን ተርእዮ እናኾነ ይመጹ ከምለዉ ተሓቢሩ።
ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣብ ዝልኣኽዋ ንህሉው ኩነታት ኤርትራ ዝጠቕስ መልእኽታት፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ሓደ ካብ ግኑን ጉዳያት ኮይንጁ ዘሎ ስርቂ ምዃኑ ብምትሕስሳብ፣ ብፍላይ ገንዘብ ካብ ባንክታት ንዘውጽኡ ሰባት ተጸናቲኻ ምዝማት ናይ መዓልታዊ ተርእዮ ኮይኑ ከምዘሎ ገሊጾም።
ኣብ ኣውቶሳትን ናይ ዕዳጋ ቦታታትን፣ ስርቂ ግኑን ተርእዮ’ዩ ዝበሎ እቶም ምንጭታት፣ እዚ ድማ ምስ መዓልታዊ እናኸፍአ ዝመጽእ ዘሎ ማሕበረ-ቁጠባዊ ሕሰም ዝተሓሓዝ ምዃኑ ኣስሚሮም።
እቶም ምንጭታት ብተወሳኺ፣ ገዛ ገዛን ኣብ መዐደሊ ነቑጣታትን ዝፍጸም ስርቂ ዓታሩ ጋዝን፣ ሓደ እዋን ኣዛራቢ ኮይኑ ምንባሩ ብምዝክኻር፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ድማ ካብ ባንክ ገንዘብ ንዘውጽኡ ምስራቕን፣ ካብ ወጻኢ ሃገራት ገንዘብ ንዝተሓወለሎም ከኣ ምዝማትን ጎሊሑ ይርአ ምህላዉ ጠቒሶም።
ኣብ ኤርትራ ዳርጋ ናብ ምጥፋእ ገጹ ከይዱ ዝነበረ ከም ስርቂ፣ ልመናን ምንዝርናን፣ ማሕበረ-ቁጠባዊ ሕሰም ህዝቢ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናበኣሰ ኣብ ዝመጸለን ኣብዘን ዝሓለፈ ኣስታት 15 ዓመታት፣ ብብዝሒ ይርአ ምህላዉ በብእዋኑ ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ብዙዎቻችን ጎርባጣውን ለማጥበብ በቤት ውስጥ ስለምንኖር ፣ ብዙ የአካባቢያችን የንግድ ሥራዎች ተዘግተዋል ወይም በተቀነሰ ሰዓት ላይ ናቸው ፡፡ ከተወሰነ ትልቅ ፣ የመስመር ላይ ቸርቻሪ ከማዘዝዎ በፊት እባክዎን የአከባቢዎን መደብሮች ያስቡ ፡፡ የአካባቢያዊ ንግዶቻችንን በመስመር ላይ ትዕዛዞች በድር ጣቢያዎቻቸው እና በስልክ ለመደገፍ ያስቡ ፡፡ ድጋፍዎን ለማሳየት ሌላ ጥሩ መንገድ የስጦታ የምስክር ወረቀት ፣ የስጦታ ካርድ ወይም የግል የገበያ ተሞክሮ መግዛት ነው ፡፡ ላይ ንግድ ብዙ ክፍት ዝርዝር ምንድን ነው ነፃ አቅርቦት እና ከርቢ ጎን ለመወሰድ እየሰጡ ነው ፡፡ ያስታውሱ ፣ ሁላችንም በዚህ ውስጥ ነን ፡፡
ጠንቂ’ዚ ሕጂ ተራእዩ ዘሎ ምንቁልቋል ዋጋ ነዳዲ፣ ኣብተን ነዳዲ ብብዝሒ ዘፍርያ ከም ስዑዲ ዓረብ፣ ኢራን፣ ሩስያን ቬኔዙዌላን ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት ምዃኑ ተንተንቲ ቁጠባ የረድኡ።
ዋጋ ነዳዲ ካብዚ ኣጋጢምዎ ዘሎ ምንቁልቋል ዝሓሸ ምርግጋእ ከርኢ ተንተንቲ ቁጠባ ይትንበዩ እኳ እንተለዉ፣ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ናብቲ ቅድሚ 12 ዓመት ዝነበሮ ዋጋታት ክምለስ ከምዘይክእል ግና የረድኡ።
ይህ የነዳጅ ፍጆታ የነዳጅ ፍጆታን ለመቀነስ የቃጠሎው ክፍል ውስጥ የታመቀ አየር አጠቃቀምን ለመገንዘብ እንዲችል የናፍጣ እና የነዳጅ ዓይነት የውስጥ ተቀጣጣይ ነዳጅ ሀሳቦችን ለማጥናት ያስችላል ፡፡ ሞተር. (.pdf 460 ኪባ)
የጆሮ ጌጥ እና ቀለበት በተፈጥሮ ውስጥ በሚገኙ ቅጾች ተመስጦ የቪቪት ስብስብ በቀለሙት ቅርጾች እና በሚወዛወዙ መስመሮች አስደሳች እና የማወቅ ችሎታን ይፈጥራል። የቪቪት ቁርጥራጮች በውጫዊዎቹ ፊቶች ላይ ጥቁር ሮዝ አምባር ያላቸው የተጠረዙ ባለ 18 ቢጫ የወርቅ ንጣፎችን ይይዛሉ። ቅጠል ቅርፅ ያላቸው የጆሮ ጌጦች የጆሮ ጌጦቹን ዙሪያ ይከፍትላቸዋል ፣ ስለሆነም ተፈጥሯዊ እንቅስቃሴ በጥቁር እና በወርቅ መካከል አስደሳች ዳንስ ይፈጥራል - ከስሩ ቢጫ ቀለምን መደበቅ እና ማንጸባረቅ ፡፡ የቅርጾቹ አለመመጣጠን እና የዚህ ስብስብ ergonomic ባህሪዎች አስደናቂ የብርሃን ፣ የጥላቶች ፣ የማብራራት እና ነፀብራቆች ጨዋታ ይጫወታሉ።
ብሔራዊ ስሜት፡፡ የሀገር ክብር፡፡ የዜግነት ኩራት፡፡ የታሪክ ምርኩዝ፡፡ የጀግንነት ውርስ፡፡ የባህል ጌጥ፡፡ የሀገር ፍቅር፡፡ ጥንታዊ ጥበብ፡፡ አርበኝነት፡፡ ሀገርህ ያፈራችው ነገር ሁሉ፡፡ እነዚህ ሁሉ፡፡ እነዚህ ሁሉ የሀገርህ ጥለቶች ጌጥህ ናቸው፡፡ በመከራ ጊዜ እነርሱን እያሰብክ ቀና የምትልባቸው ቅስምህ ናቸው፡፡ ለአንድ ጤናማ ዜጋ የሀገሩ ፍሬዎች ሁሉ የኩራቱ ምንጮች ናቸው፡፡ የክብሩ ካባዎች ናቸው፡፡ ዜጋን ከዜጋ ጋር የሚያስተሳስሩ፣ በመከራም በደስታም ጊዜ የአነድን ሀገር ህዝብ በአንድ ሀገራዊ ዣንጥላ ሥር እጅ ለእጅ አያይዘው የሚያቆሙ የጠነከሩ የህብረት መሠረቶች ናቸው፡፡ በዓለም ላይ ያሉ መንግሥቶች ሁሉ እነዚህን ብሔራዊ የሀገር ኩራት ስሜቶች በየዜጎቻቸው ላይ ለማስረፅ ታትረው የሚሠሩት – ሀገራዊ ኩራት ለዜጎችና ለሀገር ያለውን ከፍ ያለ ፋይዳ ስለተገነዘቡ ነው፡፡
በቅርቡ ያገኘሁት በ124 የዓለማችን ሀገሮች ላይ የተካሄደ አንድ ጥናት ሀገራዊ ኩራትን (ወይም ‹‹ናሽነል ፕራይድ››) ምንነትና ለምን ለአንድ ሀገር ሕዝብ አስፈላጊ እንደሆነ በቀላሉ እንዲህ በማለት ያስረዳል፡-
የሀገር ኩራት ለዜጎች ደስታን ይፈጥራል፡፡ የሀገር ኩራት ዜጎች ሀገራቸውን እንዲጠብቁ ያደርጋል፡፡ በተለይ ብርቱ የሕይወት ትግል ባለባቸው ታዳጊ ሀገራት በዜጎች ልብ ውስጥ ያለ ሀገራዊ ኩራት በመከራ ጊዜ ታላቅ ኃይልና ብርታት ሆኖ ከውድቀት ይታደጋቸዋል፡፡ በሀገራቸው ኩራት የሚሰማቸው ሰዎች ለራሳቸውም፣ ለሀገራቸውም፣ ለወገናቸውም ክብር ይኖራቸዋል፡፡ ሀገራዊ ኩራት መከባበርንም፣ መተባበርንም ያመጣል፡፡ የጋራን ችግር ለመመከት ሁሉንም ወገን በፅናት አጣምሮ ያቆማል – ውስጣዊ የሀገር ኩራት፣ የሀገርና የወገን ክብር ስሜት፣ ብሔራዊ የአርበኝነት ስሜት፡፡ እንግዲህ ይህ በጥናትም በታሪክ ሂደትም የተረጋገጠ ጥቅም ስላለው ነው – የዓለም ሀገሮች ሁሉ ዜጎቻቸው በሀገራቸው ልባዊ ኩራት እንዲሰማቸው የሚያደርጓቸው፡፡
በመለስ ዜናዊዋ ኢትዮጵያስ? መለስ ዜናዊ መልካም አሳቢ አዕምሮ ቢኖረው ኖሮ – ድህነቱ ጉድለት ሆኖበት ያሸማቀቀውን፣ ኑሮው አንገት ያስደፋውን ዜጋ – በተግባር ባይችል በሞራል ጠግኖ – አይዞህ ገንዘብ ነው ያጣኸው፣ ነፃነት አላጣህም፣ ታሪክ አላጣህም፣ የሀገር ክብር አላጣህም፣ አርበኝነት አላጣህም፣ ጀግንነት አላጣህም፣ በላብህ ጥረህ ግረህ ቤተሰብህን ደግፈህ አቅምህ ያፈራውን ኑሮ መምራትን አላጣህም፣ ቀና በል ያገሬ ሰው! አይዞህ ችግርህ ያልፋል ያገሬ ሰው! ተነሳ በኩራት! ታጠቅ በክብር! ተግተህ ሥራ በሞራል! …. – እንዲህ እንዲል እኮ ነበር የሚጠበቀው ከሀገር መሪ፡፡ በመለስ ዜናዊዋ ኢትዮጵያ እኮ ‹‹እፍረት እንደ ብሔራዊ ካባ›› ተቆጥሮ – በሀገር ደረጃ ‹‹እንፈር!›› የሚል ሀገርአቀፍ ዘመቻ እኮ አስጀምሮ የነበረበት ጊዜ ነበር፡፡
የዓለምን የብዙ ሀገሮች ታሪክ አንብቤያለሁ – በበኩሌ – በሀገሩ በወገኑ እርዛት የሚሳለቅ መሪ – ከመለስ ዜናዊ በስተቀር አይቼም ሰምቼም አላውቅም! እንዴ? ሕዝቡ በላዩ ላይ ልብሱ የነተበው፣ ካኒቴራው በላዩ ላይ የተቀዳደደው እኮ ዘራፊ መንግሥታት ህዝባችንን ምን ፈትለን እናልብሰው ብለው በመጨነቅ ፈንታ በላዩ ላይ እየተፈራረቁ ቤተመንግሥታቸውን በማሞቅ ስለተጠመዱ እኮ ነው! ለደሃው ህዝብ ነው የምታገለው ብለው ተነስተው እርስዎና ጋሻጃግሬዎችዎ ዓይተውት ሰምተውት በማያውቁት የምቾት ስካር ሲዋኙ – ይሄን ህዝብ ከእርዛት ባለማውጣትዎት እኮ እርስዎ እንደ መሪ የህሊና ሰላም ሊያጡ በተገባዎት ነበር እኮ! ሊያፍሩ የሚገባዎት – የጨርቃጨርቅ ኢንደስትሪዎችን የሀገርዎን የወገንዎን ሰው ከማልበስ ይልቅ ለቱርክ ባለሀብቶች ሲቸበችቡ የኖሩት እርስዎ ነዎት እኮ! – የሚል ሰው እንዴት አልተገኘም ግን?
ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር – ማፈር የሚገባዎት እኮ እርስዎ ራስዎ ነዎት! – የሚል ሰው እንዴት አልተገኘም በሰዓቱ? – ይህን ተናግሮ መገኘት ማለትማ በመለስ ዜናዊ መንግሥት ምላስ ያስቆርጣል! እጅ ያስቆርጣል! እግር ያስቆርጣል! እና ማፈር የሚገባው ሰው በቤተመንግሥቱ በሺኅ ጠባቂዎች፣ በሺህ መኪኖችና፣ በሺህ የክብር አጀቦች ተከቦ እየተምነሸነሸ – ያላለፈለት ህዝባችን በብሔራዊ ደረጃ – እፈር! እፈር በኑሮህ! እፈር በማንነትህ! እፈር በሀገርህ! እፈር በታሪክህ! እፈር በምትለብሰው ልብስ! ተባለ፡፡
በአንድ ወቅት ስለ አፄ ቴዎድሮስ በአካል ያየውን የታዘበውን በታሪክ ድርሳን ከትቦ ያኖረው ራሳም የተባለ የእንግሊዞች መልዕክተኛ – ከቴዎድሮስ ሞት በኋላ ባሳተመው ጽሑፍ – አንዴ ከአፄ ቴዎድሮስ ጋር በበቅሎ ላይ ተቀምጠን በመንገድ እየተዘዋወርን ሳለ – አንዲት ልብሷ በላይዋ ላይ የተቀዳደደ ጎስቋላ ሴትዮ አጋጠመችን – ቴዎድሮስም ከእኔ ጋር ንግግራቸውን አቋርጠው ከበቅሏቸው ወረዱና ባዘነ ልብ ‹‹አይዞሽ እናቴ! አይዞሽ ቀን ያልፋል!›› ብለዋት ካባቸውን አውልቀው በትከሻዋ ደረቡላት – በማለት ምስክርነቱን ሰጥቶ እናገኛለን፡፡ ይሄንኑ በአማርኛ ለማግኘት የፈለገ የጳውሎስ ኞኞን ‹‹አጤ ቴዎድሮስ›› የተሰኘ መጽሐፍ ቢያነብ እዚያም ላይ ሰፍሯል፡፡ ይሄ እኮ የፈረንጆቹ ደግ የአፈታሪክ ንጉሥ የሮቢንሁድ ታሪክ አይደለም እኮ! ይሄ በእውን የነበረ በዓይን እማኝ ፈረንጆች የተመሰከረለት የኢትዮጵያ ደግ ንጉሥ ታሪክ ነው፡፡
ሌላ ቀርቶ በቅርብ ዘመን እንኳ – የቱንም ያህል ለግል ሰብዕና ግንባታ እንደ ፕሮፓጋንዳ ፍጆታ ቢጠቀሙበት – ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴም ቢሆኑ – በየሄዱበት የችግረኛ ልጅን እንዳለበሱ፣ ዳቦ እንዳደሉ፣ ብር እየዘገኑ እንዳደሉ፣ ባጠገባቸው ያለፈውን ሁሉ የሆነች የእጃቸውን በረከት እንዳቀመሱት ነው ያለፉት! ኮ/ል መንግሥቱ ኃይለማርያም – ከራሱና ከኢሠፓአኮ አባሎቹ ጀምሮ – በሀገራችን ተመርቶ በሀገራችን የተሰፋ ካኪ እንልበስ ብሎ – ራሱንም ዜጎቹንም በካኪና አቡጀዲ መዓት ያጥለቀለቀ ሰው ነበር፡፡ ሌላ ነገር አያልብስ – ቢያንስ ያለውን ያልረባውንም ቢሆን ግን ለሀገር ለወገን ሁሉ አልብሶ አዳርሶ ያለፈ መሪ ነበር! በፍፁም እና በምንም ምንክንያት በሀገሩ ገበሬ፣ በሀገሩ ድሃ አኗኗርና ድህነት ያመጣው አለባበስ ላይ ተሳልቆ አያውቅም! በኢትዮጵያ ታሪክ ይህን የመሰለ ከክፉ ህሊናና ከፍ ካለ የሀገርና የወገን ንቀት የሚመነጭ ሀሳብም፣ ንግግርም፣ ተግባርም ያመጣ – ራሱ ማፈር ሲገባው ዜጋውን ስለታረዘ እፈር ብሎ ሀገራዊ የእፍረት ዘመቻ ያወጀ መሪ – እስከማውቀው ድረስ – መለስ ዜናዊ ብቻ ነው!
ያኔ መለስ ዜናዊ ‹‹ሁላችንም እንፈር!›› በሚል መሪ ቃል – የሀገራዊ እፍረትን አስፈላጊነት ባብራራበት ወቅት – እና የእርሱን የእፍረት አዋጅ ተከትሎ – የወያኔ-ኢህአዴግ ካድሬዎችና ባለሥልጣናት ከሚኒስትር ጀምሮ እስከ ፅዳት ሠራተኛ ድረስ – ከከተማ የመንግሥት ሠራተኛ እስከ ገጠር የገበሬዎች ማህበራት አባላት ድረስ – ሰዉን ሁሉ በስብሰባ ጠምዶ – ሁላችሁም እፈሩ፣ እንደ ሀገር እንፈር፣ እንደ ግለሰብ እንፈር፣ እንደ ምናምን.. እንፈር – እየተባለ በሚደሰኮርበት በዚያን ጊዜ – አንደ በረከት የሚባል ቆራጥ የንግድ ባንክ ሠራተኛ የነበረ ወጣት የኮሜርስ ግራጁዌት የነበረ ልጅ – ሥራ አስኪያጁን በእዚያው የእንፈር ስብሰባ ላይ ቃል በቃል፡-
ብሎት በስብሰባው ላይ የነበርነውን ሁላችንንም በሳቅ አፍርሶን ነበረ፡፡ ያ ልጅ በወቅቱ ከእኔ በዕድሜ ያነሰ፣ ነገር ግን ከእኔ በላይ ከፍ ያለ ድፍረትና ግንዛቤው የነበረ የልጅ-አዋቂ ነበረ፡፡ ጓደኛዬ በመሆኑ እስካሁንም ያራመደውን አቋም ሳስታውስ ያኮራኛል፡፡ ይህን የመሰሉ ብዙ ወጣቶች አዕምሮ ውስጥ ያለውን ሀገራዊ ኩራት ለመናድ ነበር እንግዲህ – መለስ ሞክሮ ሞክሮ ያልተሳካለት ነገር! (በከፊልማ ሳይሳካለትስ ይቀራል ለመሆኑ!?)
አንዳንዴ እጅግ ግርም ይለኛል! እንዴት የአንድ ሀገር መሪ በራሱ ሀገር፣ እና በታሪኳ፣ እና በጀግኖቿ፣ በነገሥታቷ፣ ጠብቃ ባቆየቻቸው ታላቅ ትውፊቶቿና ታሪካዊ ሀብቶቿ እንዴት ክብርና ኩራት አይሰማውም? እንዴት ሀገርን ጠብቀው ያቆዩት በባዶ እግራቸው በእሾህና ቆንጥሩ ላይ የሚራመዱ፣ እና የረባ ልብስ ያልነበራቸው – ነገር ግን ታላቅ የሀገር እና የትውልድ እና የወገን አደራን የተሸከሙ – ታላላቅ ሰማዕት ሕዝቦች መሆናቸውን የሚገነዘብ አዕምሮ ሳይኖረው የመሪነት ወንበር ላይ ፊጥ ሊል ቻለ? እኔ ግን እጅግ ይገርመኛል! ሲገርመኝ ይኖራል ይኸው እስከዛሬ ድረስ – እንደ መለስ ያለውን – እፍረትን እንደ ብሔራዊ ዳቦ ለዜጎቹ ያደለን፣ እፍረትን እንደ ብሔራዊ ሰንደቅ ዓላማ ከፍ አድርጎ የሰቀለ መሪን ሳስታውስ!
አንድ የመለስ አብሮአደግ የነበረ የዊንጌት ት/ቤት የክፍል መምህር በአንድ አጋጣሚ ያወጋኝን ገጠመኝ አንስቼ በጥያቄ ልሰናበት፡፡ መለስ ዜናዊ በዊንጌት ት/ቤት እያለ ነው፡፡ እና የሆነ ሀገራዊ በዓል ላይ ለተማሪዎች መጠነኛ ስጦታና ግብዣ ተበርክቶላቸው ተማሪው ሁሉ ተሰብስቦ ይጫወታል፡፡ የሀገርን ስም እያነሳ ይጨፍራል፡፡ መለስ ዜናዊ ብቻ – ለብቻው ከተማሪዎች ተነጥሎ ጥጉን ይዞ ቁጭ ብሏል፡፡ መምህሩ ጠጋ ብሎ ይጠይቀዋል ታዳጊውን መለስን፡- ‹‹ለምን ከሌሎቹ ጋር ተቀላቅለህ አትጫወትም?›› ብሎ፡፡ መለስም ይመልሳል፡- ‹‹አይይ… እዚሁ ብሆን ይሻለኛል፣ አሁን መጫወት አልፈለግኩም!››፡፡ አስተማሪው ለወትሮው የሚያውቀው መለስ እንዲያ ጭምት የሆነበት ምክንያት አልገባ ይለዋል፡፡ እና ጫን ብሎ ይጠይቀዋል፡- ‹‹ይሄ እኮ ኢትዮጵያውያን ሁሉ የሚያከብሩት ብሄራዊ በዓል ስለሆነ እኮ ነው ተማሪው ሁሉ ተነስቶ የሚያከብረው፣ የሚጨፍረው… እና አንተም ደስ ባይልህም.. በል ተነስና ከሌሎቹ ጋር ተቀላቅለህ ተጫወት!›› በማለት፡፡ ጭቅጭቁ አላስቀምጥ ያለው መለስ ግን የመጨረሻውን ቁርጥ ምላሽ ነገረው ለመምህሩ፡-
እንግዲህ ከዚህ እውነተኛ ተሞክሮ ተነስተን መናገር የምንችለው ነገር ቢኖር – በወቅቱ መለስ በት/ቤት ጓደኞችና ጓደኝነት መሐል እንዲህ ዓይነት ያገነገነ አመለካከትን በራሱ አውቆ በውስጡ ለማስረፅ ገና ታዳጊ ነበረ፡፡ እና – ይህን ዓይነቱን አመለካከት በራሱ ሊያዳብረው እንደማይችል እንረዳለን፡፡ ምናልባትም – መለስ ዜናዊ በልጅነት አስተዳደጉ፣ በቤተሰቡ፣ ወይም በቅርብ ዘመዶቹ ዙሪያ እንዲህ ዓይነቱን ኢትዮጵያዊ እንዳይደለ፣ በኢትዮጵያዊነቱ ‹‹ቢሎንጊንግነስ›› ወይም እኔነትና አብሮነት የምንለውን፣ ወገንተኝነት የምንለውን ጤናማ የፍቅር ስሜት፣ በኢትዮጵያዊነቱ የመኩራትና አካባቢዬ፣ የምራመድበት ሥፍራ፣ የቆምኩበት ምድር የእኔ ነው፣ ብሎ እንዳይሰማው የሚያደርግ አስተሳሰብ ገና በጊዜ እንደተዘራበት ያሳያል፡፡
እና በ‹‹ዴቨሎፕመንታል ሳይኮሎጂ›› እንደሚታወቀው በእርሱ ዕድሜ ላሉ ሁሉ ጤናማ ግላዊና ሀገራዊ ሰብዕና ለመገንባት እጅግ አስፈላጊ ሆኖ የሚወሰደውን ‹‹ሴንስ ኦፍ ሰኪዩሪቲ›› (አጠቃላይ የደህንነት ስሜት፣ ለኔ ሀገር አማን ነው ብሎ የማሰብ ስሜቱን) የሚጎዳ – እና ከፍ ሲልም ኢትዮጵያዊነትን እንደ በታችነት ቆጥሮ የተቀበለን – ባላንጣዊ ፉክክር በውስጡ የታከለበትን – አመለካከት መለስ ያዳበረው ገና ከልጅነት ዕድሜው ነው ብለን ብንደመድም ስህተታችን ምን ላይ ይሆን??!
ይህን ሁሉ ስናስተውል የምናገኘው የመለስ ስዕል በውስጡ፣ በሀገሩ፣ በወገኑ፣ በማንነቱ እፍረት አድሮበት ያደገን ልጅ ነው፡፡ ይህ ኤክስፕላኔሽን ፀረ – ኢትዮጵያ አጀንዳን አንግቦ የትግራይን የሺህ ዓመታት ታሪክ፣ እና የኢትዮጵያን የሺህ ዓመታት ታሪክ ሊማጥፋት ቀን ከሌት ሲዳክር የኖረውን መለስ አስተሳሰብ ከምንጩ ያስረዳናል፡፡ ይሄው ትንተና – ምናልባትም በመሪነት ወንበር ላይ ተቀምጦ – የታሪክ ክስረትን፣ የሀገር እፍረትን ሲሰብክ የኖረው መለስ ስለምን ያን ዓይነት አስገራሚ ሰብዕና ተላብሶ ሊገኝ ቻለ? ለሚለው የማያባራ ጥያቄያችን ቢያንስ ከብዙ መልሶች እንደ አንዱ ሆኖ ምላሽን የሚሰጠን ይመስለኛል፡፡ ሀገራዊ እፍረትን እንደ ብሔራዊ ሰንደቅ ዓላማ ከፍ አድርጎ ስላውለበለበው “ጀግና” – ለጊዜው ከዚህ በላይ የምለው አይኖረኝም!
ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኢሳይያስ ንዓሊ ዓብዱ ብጥርሙዝ ቢራ ገጹ ስለዝጨደዶ፡ ንኽልተ ሰሙን ሕክምናዊ ክንክን ክግበረሉ ቀንዩ። ክሳብ ‘ዚ እንዋን’ዚ ኸኣ ኣብ ዝኾነ ቦታ ኣይተራእየን። ኢሳይያስ ስለምንታይ ንዓሊ ከምዝሃረሞ ዛጊት እቲ ምኽንያት ንጹር ኣይኮነን። ዝያዳ ሓበሬታ ኣብ ቀጻሊ ክስዕብ እዩ።
ሞቃቱ, በበጋው ወቅት በሚነፋው ሙቀት ላይ የሚስተናገድ አስተናጋጅ. ብዙ ጊዜ የሚያውቁና የሚያፅናኑ ማሕበሮች ያቀርባል - የለውዝ ዛፎችን መትጋብ, ብዙ ቅጠሎች በእግር እግር ማራገፍ, ሌላው ቀርቶ የንፋስ ጉንጉን የንፋስ ጉንዳን ይይዛሉ. ሆኖም ግን ኒው ጀርሲ ከክረምቱ ጋር የተያያዙ የራሱ የሆነ ልዩ ተዛምዶዎች አሉት ... ፓራኖማል.
አብዛኛዎቻችን እንደ የጀርሲ ጁዊስን በጣም ታዋቂ በሆኑ የከተማ ምስሎች ልናውቀው ቢቻልም በክልሉ ውስጥ የተከበሩ የአካባቢውን አካባቢዎች እና ክልሎች የተለያየ አይነት እይታዎችን እናገኛለን. ነፍስዎን ወደ ነፍስዎ እንዲጭብዎ ከሚያስችለው ከዚህ በታች ባለው ስብስብ ይደሰቱ!
የቤርጂ ኒውዝ አሜሪካ የቤርጂንግ ከተማ (አሁን ቦክሲንግ ሪጅ) ውስጥ የሚገኘው የዲያብሎስ ዛፍ የሚከሰት ከሆነ ሞቃቱ እና ከበረዶነት ነፃ ከሆነ - ዛፉ በዛፉ ዙሪያ ሙሉ በሙሉ ስለማይቀረው እና በረዶው ወደ ቅርንጫፎች ላይ አይጣልም. . በዚህ ክረምት ውስጥ የት እንደሚመደብ እናውቃለን.
አንድ ወራሽ የቤተሰብ አባሉን የገደለው እና ከዛፉ ላይ እራሱን እንዲያጠልቅ ነው. ሌላው ጽንሰ ሐሳብ ደግሞ ዛፉ ለ KKK ስብሰባና ማለፊያ ቦታ እንደሆነ ይጠቁማሉ. ምንም ይሁን ምን, ዛፉ ቆሞ ቢጠፋም ዛፉ ተቆርጦ ለመሞከር የሚሞክሩት (እና ምንም እንኳን ዛፉ ቢቆምም, የኩላቱ ሙከራዎች እንደሚያሳዩ) ይነገራል.
አንዲንዴ አንባቢዎች በዴንጋይም ሆነ በአቅራቢያ ያለ መስክ ወዯ "ገሃነም የሚያስገቡት" (ጌሌዎች) ናቸው አሊያም ጆሮውን ወዯ ዛፉ ካዯረጉ, ህፃናት ሲጮኹ መስማት ይችሊለ. ምክር: በጥንቃቄ ይቀጥሉ.
መጀመሪያ ላይ ከዊዝ ብሩክ ዥረት ለመገንባት የተገነባ የፍሳሽ ማስወገጃ ዘዴ ብዙዎች ብዙዎች ሰይጣን ነው ብለው ያመኑበት ቤት ሆኗል. "የጌት ጌሳት" መግቢያ ላይ የሚረጭ ቧንቧ ወደ ማረፊያ የቧንቧ ዝርግ እና ወደ ዋሻ መተላለፊያ መስመርን ያመራል.
ከስር መሬት በመቶዎች እና በመቶዎች ጥልቀት ያለፈ ሲሆን ስርጭቱ ሰባት እጥፍ እንዲተካ ተደርጋለች - ከሲኦል ክበብ ጋር አይደለም. ጎብኚዎችም የተለያዩ ክፍሎች በክፉዎች ከሚቀርቡት ጣዕመች መስዋዕቶች የተሞሉ ናቸው ይላሉ. ይበልጥ አስፈሪ የሆነ ነገር ደግሞ በሺዎች ደካማ የዊንዶን መጥረቢያ ለመክፈት የሚያስችላቸው "ልዩ ኃይል" ባላቸው ሰዎች ብቻ መግባት የሚችል ክፍል አለ. ይህ የተከለከለው ክፍል በውስጡ የራሱ ቅሌት እንዳለው ታውቋል.
ሌሎች በውኃ ማጠጣቱ ውስጥ የሚገኙት አጥንቶች የከርሰ ምድር ስርዓትን ለማሰስ ሞክረው ነገር ግን በሂደቱ ውስጥ ተጥለዋል. በተጨማሪም በዋሻዎች ውስጥ ያሉት አብዛኛዎቹ ክፍሎች ዲያቆ KKK አባላትን እና ክብረ በዓሎችን ለአምልኮ ለማምለክ ጥቅም ላይ እንደዋሉ ይነገራል.
የፕሮቲዮፒ ምክር (ጥቆማ): ክሊፎን አቬኑ ወደ ባቡር ሐዲድ መሄድ ከዚያም ወደ ፎልኒየስ ጎዳና በግራ በኩል ይራቁ. ሁለተኛውን ሕንፃ አልፈው ይቀጥሉ እና ወደ መንገዶች የሚወስድ መንገድ ያያሉ. ከእዚያ ወደ ቀኝዎ ወደ ዋሻዎች በቀጥታ የሚሄድ መሰላል ይሰጥዎታል.
የዎረር ካውንስ የሰርድ መንገዴ የሰሜን ሸለቆ, ሻይስ, ስያሜው 7 ኪሎ ሜትር ርዝማኔ ያለው ዛፎች በዛፎች ላይ ብቻ የተሸፈኑ ናቸው. ኦን ኔንግ ኒ ጀርዚ ላይ በተገለጸው አንድ ንድፈ ሐሳብ መሰረት, በጄኒ ጫል እንስት ደን ውስጥ የሚንሸራተተው መንገድ እና በሚያስደንቅ ሁኔታ, ስውር ሌክ, በታሪካዊ ቀበቶዎች የተሞሉ እና በዛፎች ጥላዎች ውስጥ በመታወቃቸው በመታወቃቸው በጅማሬዎች ላይ ጉሮሮዎችን ለማርገብ በመታወቃቸው ይታወቃሉ. እየዘረፉ ነው. በኋላ ላይ የከተማዎች ሰዎች በሽብርተኝነት ወንጀሎች ላይ በማመፃቸው እነሱን በማሰር እና በዝቅተኛ ወንጀል እንዳይታለቁ ከምዕራብ አነስተኛ ቅርንጫፎች እየሰሩ እንደነበሩ ይነገራል.
በ 1850 በቢር ሞርፓም ወይም ስታይ ስፓም በተባለው በአካባቢው የሚኖሩት ወባ የሚተኩ ወፎች ነፍሳት ተገኝተዋል. ለብዙዎች ሞት ተጠያቂዎች የነበሩ ሲሆን በመጨረሻም የስኳር ድንበሮችን በማጥፋት ዛቻውን በማጥፋት በጅማሬዎች መካከል ያለውን የውኃ ማራዘሚያ ድል አደረገ. የዱድ ስዋምራጎር በመንገዱ ላይ መንገደኞችን ገድለው የሞቱ አስጸያፊ የድመት ድመቶች ያሉበት ቦታ ነው ይባል ነበር.
በ 1920 ዎቹ እና በ 30 ዎቹ ውስጥ የኃይል ግድያዎች በሸራዎች ላይ ተከሰቱ, ተከታታይ የሞተ የመኪና አደጋዎች ተከስተው ነበር. ይህ ሁሉ አንተንና የአንተን ለመርሳት በቂ እንዳልሆነ ከተመዘገቡ የሌሊት ወሬን የሚመስል የአሜሪካዊ መንፈስ መነሳት በሌሊት በመንገዱ ላይ ይገለጻል. መኪናዎን እንዳይዘገይ ካላደረጉ, መተርጎሙን በእርግጥ መፈለግዎ አይቀርም.
ሌላ አፈ ታሪክ እንደሚጠቁመው አንድ አሽከርካሪ እኩለ ሌሊት ቆሞ በእግራቸው በእንግሊዛዊ ማይል ድልድይ ላይ በ 3 እግር ማራገቢያ ድልድይ ላይ ቆሞ ቢያልቅ, በመንገድ ላይ እየተጫወቱ የነበሩ የሁለት ልጆች ፍልስፍና ይመለከታሉ. ይህ ድልድይ አሁን በመኪና ውስጥ መሄድ የማይችል ሲሆን አሁንም በእግር ሊደረስበት ይችላል, እና ከአዲሱ, መኪና በቀላሉ ሊገባ የሚችል ድልድይ አጠገብ ይጓዛል.
በአሜሪካ አብዮት ወቅት በአራት የአህጉራት ታካኪዎች መካከል በአሁኗ ቫን ሳን ፓርክ ከሐንላንድ አቨኑ (ዌንላንድ አቨኑ) ስር የወጣውን ትንሽ ድልድይ ይጠብቁ እንደነበር በአካባቢው የታሪክ ምሑር የሆኑት ቴድ አድሪነንስ ዘግቧል. አንድ ነዋሪ ታሪ አርሶ አደር ፖም (መርዛማ ተጭኖ ነበር) ወደ አህጉራት እያዘገዘ ነበር. ሰውነታቸው ከመቃብሩ በስተምሥራቅ እንደሚቀበሩ ይታመናል. አደጋው ከተከሰተ በኋላ ለበርካታ ዓመታት ፈረሶች ድልድዩን ለመሻገር አልፈለጉም. ስለዚህ, ስፖከር ብሪጅ በመባል ይታወቃል.
ምንም እንኳን ይህ በወቅቱ ታሪካዊ መዛግብት በተረጋገጠ ባይሆንም የዋሽንግተን ወታደሮች በበጋው ወቅት በ 1780 የበጋው ክልል ውስጥ ሰፍረው ነበር. በዚህ ወቅት አንዳንድ ወታደሮች በበሽታ ምክንያት ተገድለዋል እና በድልድዩ አቅራቢያ የተቀበሩ ነበሩ. Sound familiar? አንተ ወስን.
በአብዛኛው "በአሜሪካ ውስጥ እጅግ በጣም የተሸሸገ መንገድ", ክሊንተን ጎድ. በዌስት ሚሊፎርድ ውስጥ የሰዎች አሳዳኝ አዳኝ ሕልም ነው. ጉብኝቱን ለማድረግ ከተሳፈሩ, ባለ 10 ማይል ርቀት ላይ ለብዙ ዋና ዋና ቦታዎችን ይመልከቱ.
በ 19 ኛው ምእተ አመት የተራቀቀ የኪነ-ጥበብ ማህበረሰብ (Hillwork Ironworks), በመንገዱ ዳር ላይ ለተገኘው የድንጋይ መዋቅር ሙሉ ለሙሉ ትረካለች. እዚያም በቀላሉ እሳቱ ነው. ሆኖም ግን እንደ አፈ ታሪኩ አንድ የጥንት የዱርዲ ቤተመቅደስ ነበር እናም በቦታው ትክክለኛውን ቦታ በአግባቡ ያልተገኘ ሰው ሁሉ "አስደንጋጭ ነገሮች" ይደርስበታል. ስለዚህ, የእርስዎን Instagram ማጣሪያ ለመሥራት ብዙ ጊዜ አይውሰዱ.
ሌላው ሊያውቁት የሚገባ ሌላ ነገር: ወደ ጎዳናው የሚወስደውን መንገድ አይመልከት ወይም ደግሞ በጋኔን ውስጥ ሊገፋፋዎት ይችላል. በሞተ ሰው ኮረብር ላይ የሞተው የወንድ ሙዚየም ድልድይ በአካባቢው ከሚታወቁት ዘንድ በጣም የታወቀው መንገድ ሊሆን ይችላል. ጎብኚዎች ማዕከሎቻቸውን ሲጎበኙ ሳንቲሞችን ወደ ውኃ ውስጥ በመወርወር እና ከታች ባለው ውሃ ውስጥ የሞተውን ልጅ ወደ ኋላ እንዲጥሉ ይደረጋል.
በዲ ኤም ሲ ዙሪያ ተጠንቀቅ, ይህም ከላይ የተጠቀሰው ነገር ብቻ ሳይሆን በጣም ጎበዝ ሲሆን በመንገዱ ዳር ላይ በጣም ቀስ ብሎ ከሚታወቀው ጠርዝ ነው. ሾፌሩ ሌሎች ትንንሾችን እዚህ ታይቷል, እንዲሁም የ KKK ክብረ-ስርዓቶች ቦታ ነው.
ምናልባት ከሁሉም የኬሊንተን ጎዳና ጣብያዎች መስቀለኛ መንገድ ናቸው. ምንም እንኳን ቀሪው መዋቅራዊ መዋቅራዊ ቅርፆች ከተዘረዘሩት በኋላ ሙሉ ለሙሉ ቢገለፅም, የ KK ኮንፈረንስ, የሰይጣን አምላኪዎች (የግሪክ ቤተክርስትያን ጽሑፎች ጋር የተቆራኘ እና በድምፅ የተቆራረጠ) በመርከብ እየተሰቃየች ያለች አንዲት ልጅ አለች. በጣም ግፍ?
ምክትል ፕረዚደንት ሱዳን ሓሰቦ መሓመድ ዓብዱልራሕማንን ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ጃማ ኣደም ጃማን ድሕሪ ምዕጻው ዶብ ሱዳንን ኤርትራን ዘሎ ጸጥታዊ ኩነታት እቲ ዞባ ከምዝተመያየጡ ኣገልግሎት ዜና ሱዳን ሓቢሩ።
እቲ ኣብ ካርቱም ኣብ ዝርከብ ቤተ መንግስቲ፣ ብ19 ጥሪ ዝተኻየደ ምይይጥ፣ እቲ ምክትል ፕረዚደንት፣ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ዞባ ከሰላ ናይ ጸጥታ እዋን ድሕሪ ምእዋጁን ምስ ኤርትራ ዘዳውቦ ከባቢታት ድሕሪ ምዕጻውን ኣብቲ ዞባ ዝሰዓበ ኩነታትን ብዝምልከት ካብ ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ሰሚዑ።
ኣማሓዳሪ ዞባ ከሰላ ኣብቲ ንምክትል ፕርዚደንት ሱዳን ዝሃቦ መብርሂ፣ ኣብቲ ዞባ ጠበናጁ ናይ ምእካብን ቁጽሪ ሰሌዳ ወይ ታርጋ ዘይብለን መካይን ናይ ምህጋርን መስርሕ ይካየድ ከምዘሎ ገሊጹ።
ኣብ ዞባ ምብራቕ ሱዳን ብዘይካ’ቲ ኣብ ትሕቲ ተቓወምቲ ዕጡቓት ቤጃን ራሻይዳን ዝርከብ ጠበናጁ፣ ኣብ ዘይሕጋዊ ምስግጋርን ንግድን ዝተዋፈሩ ሰባት’ውን ብርክት ዝበለ ጠበናጁን ቁጽሪ ሰሌዳ ዘይብለን መካይንን ከምዝውንኑ’ዩ ዝንግረ።
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ናብ ዶብ ኤርትራ ድሕሪ ምውፋሮም፣ ኣብቲ ከባቢ ተዓጊተን ዝጸንሓ ቁጽሪ ሰሌዳ ዘይብለን መካይንን ጽዒነንኦ ዝነበራ መግብን ሃለኽቲ ነገራትን ከምዝሃገሩ ዝሓለፈ ሰሙን ምግላጹ ኣይርሳዕን።
ኢትዮጵያ የዘላቂ ልማት ግብ ክፍል በሆነው ኢላማ 8.7 አባል የምትሆንበትን መድረክ በይፋ አስጀመረች – MoLSA total views	<% if ( today_view > 0 ) { %> , views today
ሓደ ካብቲ ንኤርትራውያን ጸገም ኮይኑና ዘሎ ጉዳያት፡ ኣብ መንጎ ሃገርን መንግስትን ዘሎ ፍልልይ ኣነጺርካ ከተለሊ ዘይምኽኣል ኢዩ። ሃገር ከም መሬት መጠን፡ ኣምላኽ ሰማይን ምድርን ኪፈጥር ከሎ ዝፈጠሮ ቦታ ኢዩ።
ኩልና ከምንርእዮ ዘለና ኣብዚ ኣዋን ዓለምና ብምስፍሕፋሕ ኮሮና ቫይረስ ኣብ ዓቢ ቅልውላው እያ ትርከብ ዘላ። እዚ ለበዳ ኮሮና ቫይረስ ኣብ መላእ ዓለም ነተን ብቁጠባውን ሰነፍልጠታውን ሓይለን ዝምከሓ ሃገራት ከም በዓል ኣመሪካ ከይተረፈ ዓቢ ራዕዲ ፈጢሩ ዘሎ፡ሓደገኛ ሕማም እዩ። ዓለምለኸ ይኣክል ነዚ ኣብ ዓለምና ኣንጸላልዪ ዘሎ ለበዳ ኾሮና ቫይረስ ንምብዳህ፡ ነቶም ኣብ ዝተፈላለዩ መዓስከር ስደተኛታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ ሊብያ ከምኡ’ውን ካልኦት ሃገራት ዘለዉ ኤረትራውያን ንምሕጋዝ ናይ ገንዘብ ድለባ ስራሕ ጀሚሩ ኣሎ።
ብመንጽር እቲ ኣብ ጎርባብቲ ሃገራት ኤርትራ ዘሎ ድኩም ትሕት ቅርጺ ጥዕናን ቀረብ መባእታዊ ማሕበራዊ ኣገልግሎትን፡ እዚ ለበዳ ኣብዘን ሃገራት ዘለዉ መዓስከር ስደተኛታት እንተኣስፋሕፊሑ ኣሰቃቂ ሳዕቢን ከኸትል ሙኻኑ ርዱእ ኣዩ። ስለዝኮነ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ፡መዓስከር ስደተኛታት ኢትዮጵያ፡ ሱዳን፡ሊብያ፡ ክምኡ’ውን ካልኦት ሃገራት ዘለዉ ብዙሓት ህጻናትን ደቂ ኣንስትዮን ዝርከብዎም ኤረትራውያን ስደተኛታት ግዳይ’ዚ ሓደገኛ ተላባዒ ሕማም ኮሮና ቫይረስ ክኮኑ ዓቢ ተኽእሎ ኣሎ። ነዚ ኣብ ልዕሊ ኤረትራውያን ስደተኛታት ኣንጸላልዩ ዘሎ ከቢድ ሓደጋ ንምብዳህ፡ ኩልና ኣብ ደገ ንቅመጥ ኤረትራውያን ኣብ ጎኒ ህዝብና ደው ክንብል ሃገራዊ ሓላፍነት ኣለና።
ነዚ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ኣንጸላልዩ ዘሎ ሓደጋ ንምቅላል፡ ዓለምለኸ ይኣክል ሓደ ናይ ድለባ ገንዘብ ሓይሊ ዕማም ኣቁሙ ኣሎ። እዚ ሓይሊ ዕማም ኣድማዕን ግሉጽነትን ተሓታትነት ዘለዉ ስራሕ ንምስራሕ በኣርባዕተ ዝተፈላለዩ ንኡሳን ኮሚተታት ኣብ ትሕቲ ጽላል፡ዓለምለኸ ቆይሙ ኣሎ። እዘን ንኡሳን ኮሚተታት ድማ ምድላብ ገንዘብ፡ ኦዲት፡ ክፍሊ ሓበሬታ ከምኡ’ውን ምምቅራሕ ዝተደልበ ገንዘብን እየን። ነፍሲ ወከፍ ንኡስ ኮሚተ ድማ ዝተፋላለየ ብዝሒ ኣባላት ኣለዉዋ። ብተውሳኪ ካብ 41 ከተማታት ኣብ ትሕቲ ጽላል ባይቶ ይኣክል ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ተጠርኒፈን ዘለዋ ከተማታትን ካልኦት ኣብ ኢውሮፓን ካንዳን ዘለዋ ከተማታትን ሓደ ናይ ከተማ ወኪል ምስዚ ሓይሊ ዕማም ኣብ ምዕዋት እዚ ናይ ድለባ ገንዘብ ክሰርሑ እዮም።እዚ ስራሕ ተጀሚሩ ኣብ ማዕልብኡ ክሳብ ዝበጽሕ ድማ ኩሎም፡ዝምልከቶም፡ ወገናት እዋናዊ ሓበሪታን መብርህን ክህቡ ሙኻኖም ክንሕብር ንፈቱ።
ኣዚ ስራሕ ኣብ መዛዘሚ ምስበጽሓ ድማ ዓለምለኸ ይኣክል ወግዓዊ ዝኮነ ሓፈሻዊ ጸብጻብ ማለት ካብ ህዝቢ ዝተደለበ ገንዘብን ኣብ ኣየኖት መዓስከር ስደተኛታት ከምዝወዓልን ክሕብር ሙኻኑ ንገልጽ። ብተወሳኪ ናይ ኦዲት ኮሚተው’ን እቲ ዝተእከበ ገንዘብ ኣብ መዓላ ከምዝወዓለ ንኽተረጋግጽ፡ ኣብ እዋኑ ኦዲት ክትገብርን ጸብጻብ ናይ ዝረኸበቶ ውጻኢት ድማ ንህዝቢ ኣብ እዋኑ ክትሕብርን እያ። ስለዚ ኩልና ኤረትራውያን ኣብዚ በዳሂ እዋን ኣብ ጎኒ ሓፍትና፡ ሓውና፡ኣዲና፡ኣቦና፡ደቅና፡መሓዙትና፡የዕርኩትና ደው ክንብል እዋን ዝጠልቦ ሃገራውን ሰብኣውን ሓላፍነት ኣለና። እዚ ብናይ ኩልና ተሳታፍነት ጥራይ ክዕወት ከምዝኽእል ኣሚና፡ ኩልና ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ምዝርጋሕን ምጉስጋስን ኢደይ ኢድካ ክንብል ዓለምለኸ ይኣክል ይጽውዕ ኣሎ።
የስም ቀለበቶች በቪንታስ ሜር ፍ / ቤት ውስጥ እንደ የመደወያ ካርዶች እንዲሁም በፍርድ ቤቱ ውስጥ ማህበራዊ ደረጃዎችን ለመወከል ያገለግላሉ ፡፡ ለስም ቀለበቶች የሚያገለግሉት ሦስቱ በጣም የተለመዱ ብረቶች ወርቅ ፣ ብር እና ብረት ናቸው ፡፡ የወርቅ ቀለበት ለከፍተኛ ማዕረግ ላላቸው ፣ ለእኩል ወይም ለማይታወቁ ሰዎች ብር ፣ ከላኪው በታች ላሉት ደግሞ ብረት ይላካል ፡፡ የስም ቀለበቶች ብዙውን ጊዜ ለጎብኝዎች እና ለጠሪዎች የሁኔታ ምልክት ሆነው ጎልተው ይታያሉ ፡፡ በ አነሳሽነት በ ኪንግኪለር ዜና መዋዕል ተከታታይ በፓትሪክ ሮዝፉስ.
ዝርዝሮች: ቀለበቶቹ 6.5 ሚ.ሜ ስፋት እና 2.5 ሚ.ሜ ውፍረት አላቸው ፡፡ የስም ቀለበቶች 6 ግራም በብረት / 6.5 ግራም በወርቅ በተቀባ ነሐስ / 6.7 ግራም በብር በተቀባ ናስ ይመዝናሉ ፡፡ የፍርድ ቤቱ ቀለበቶች በ ውስጥ ይገኛሉ አንድ መጠን ብቻ። (በግምት 11 መጠን) እና የተቀረጹ "ክቮቴ" እነሱ መጠነ-ሰፊ አይደሉም እና ለማሳየት ብቻ የታሰቡ ናቸው ፡፡ ቀለበቶቹን መልበስ ቶሎቹን ያረጅና ጣትዎን አረንጓዴ ያደርገው ይሆናል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሠሪዎቻችን ምልክት እና በቅጂ መብት ምልክት ታትሟል ፡፡
“ኪንግኪለር ዜና መዋዕል” ፣ “የነፋሱ ስም” ፣ “የጥበበኛው ሰው ፍርሃት” ፣ “ኮቮቴ” ፣ “ቪንታስ” እና “ማየር” የፓትሪክ ሮዝፉስ ሲ / ኦ ሳንፎርድ ጄ ግሪንበርገር ተባባሪዎች የንግድ ምልክቶች ናቸው ፡፡ መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
አንድን ሰው ለመያዝም ሆኔ ለመግደል ሰኬንድ አይፈጅብኝም.. ኤረ ሼም ነው ኡ !ህ!ህ!ህ!ህ::እኔን ፈርታችሁ ግን ከሌላ ክልል ሰውን ከያዛችሁ እኔ ነኝ የሚያሳስራችሁ ዋ !
ቤቱ የሚገኝበት አድራሻ ሳር ቤት ለጨረታው ሲመጡ የመነሻውን ዋጋ 1/4ኛውን ማለትም 98,270.65 ለፌደራል ፍርድ ቤቶች ፍርድ አፈጻጸም ዳይሬክቶሬት(federal courts execution dirctorate) cpo አሰርተው ከሀራጁ በፊት ባሉት አራት ተከታታይ የስራ ቀናት ስታዲየም ፊት ለፊት በሚገኘው የሐ ሕንጻ 6ኛ ፎቅ ሒሳብ ክፍል ያስገቡ። ቤቱን በማንኛውም ሰአት መጎብኘት ይችላሉ። ለበለጠ መረጃ ይደውሉ።
ኢትዮጵያና ሶማሊያ አል ሸባብን ለማጥፋት የሚደረገውን ዘመቻ አጠናክሮ ለማስቀጠል ተስማሙ! ይህ አባባል እውነት ነውን? | THE ETHIOPIA OBSERVATORY (TEO)
የውይይታቸውን ዝርዝር ይዘት አልተነገረንም። ግን እንደሚመስለን ከሆን፣ የዚህ ዜና ርዕስ “ሶማልያ ኢትዮጵያ ጦሯን ከአሚሶም ሥር እንድታደርግና ከአልሻባብ ጋር የሚደረገው ትግል እንዲጠናከር ሶማልያ ጠየቀች” ማለት አልነበረበትም ወይ?
ከሥር በመካከላቸው ያለውን ችግር እንደተከታተለ አምድ፣ በሶማልያም ሆነ በአሚሶም በኩል ያለባቸው ችግር የኢትዮጵያ ጦር ከሰላም አስከባሪው ኃይል ጋር አብሮ ለመሥራት ፈቃደኛ አልመሆን ነው! ጦሩ እንደልቡ ይወጣል ይገባል፣ ለምን እንዲህ አልተባበር ባይ መሆን ዓላማውን አጠራጣሪ ኃይል አድርጎታል፤ — ምንም እንኳ ከአልሸባብ ጋር ብዙ ጊዜ መፋለሙ ቢታወቅም!
በሶማሊያ በአሚሶም ጥላ ስር ኢትዮጵያን ጨምሮ አል ሸባብን እየተዋጋ ላለው ሃይል፥ ሰራዊት ያዋጡ ሀገራት ጥረታቸውን ከሶማሊያ መንግስት ሃይሎች ጋር አቀናጅተው እንዲሰሩ ነው የተስማሙት።
ሎሚ ኣብ ዕራርቦ ጸሓይ፡ መሪር ድምጺ ሰሚዐ። ዒደር ቃና ደወል ኣብ እዝነይ ነጢቡ። ነቲ ነጠብጣብ ክሳብ መወዳእታ ከጽንሖ ኣይፈቕድኩን። ዓቕሚ'ውን ኣይነበረንን።እቲ ዋልታ ክዓግቶ ዘይክእል ዘንጊ ቃላት ኣብ ርእሰይ ዓሊቡ። ርእሰይ ኣብ ክልተ ክግማዕ ተፈሊጡኒ። እቲ ልቢ ዝስንጥቕ ግናይ ሓረግ፡ ምድጋሙ ኣይከኣልኩን። ክኣምን ከቢዱኒ። ግን እቲ ኣብ እዝነይ ጸረር ዝበለ መርዚ ቃል፡ ኣብ መላእ ኣካላተይ ጸረር ክብል ግዜ ኣይወሰደን።
እቲ ሕንዚ ደመይ በኪሉ ከድርቐኒ ደቓይቕ ኣይመልአን። ተዝዝታይ ክዕቅን ዝኽእል መሳርሒ ዝህልው ኣይኮነን። ነቲ መርድእ ከይሰምዕ ኣዒንተይ ዓሚተ። ነቲ ክሰምዖ ዘይደሊ'ውን ክርእዮ ኣይደለኹን፡ ነቲ ግናይ ወረን ኣሰንባዲ ፍጻሜን መርድእ።
ኣብ ንኡስ ዕድመኡ ናብ ገድሊ ኤርትራ ተጸምቢሩ። ኣባል ቤት ትምህርቲ ሰውራ ኮይኑ ኣብ ቃልሲ ንሓርነት ተጸምቢሩ። ከቲቱ። እግሩ በጃ ህዝቡ ወፍዩ። ስነ ጥበብ ቀጺሉ። ሓደ ካብ ሓያላት ኤርትራውያን ስነ ጥበበኛታት ኢዩ። ቀባኣይ ቀራጻይ መምህር ስነ ጥበብን.....ብርሃነ ኣብርሃ( ወድ ዛግር)
ብርሃነ፡ ክንዮ እቲ ናይ ስነ ጥበብ ፍቕርና፡ ሓደ ካብቶም ብልቢ ዝቐርቦም ሰበይ ኢዩ። ብዙሕ እዋን ኣብ ቀልቀል ምክኤል ወኪ ንራኸብን ነዕልልን። ፈቃርን ለዋህን ኢዩ። እቲ ኣብ ጉጅለ ስነ ጥበብ ምራራ ዝነበሮ ተራ ኣዝዩ ዓቢ ኢዩ። ምስ ሚኪኤል በርሀ፡ ብሓባር ዘሕለፍናዮ ምቁር ሰዓታት ዕላል ጥበብ፡ ዝያዳ ከስተማቕሮ ክኢለ። ወድ ዛግር፡ ኣብ በዓላት ናጻነት ዝሰርሖም ድሕረ ባይታ ዓበይቲ ሓወልቲ ኢዮም። ኣግማል ዝመለለይኡ ጥበባዊ ፍርያቱ፡ ኣብ ቻይና ዝወሰዶ ናይ ኣርባዕተ ዓመት ትምህርቲ፡ ኣብ ስነጥበብ ሃገር ዕዙዝ ግደ ክጻወት ወሰን ዘይብሉ እምነት ኣሕዲርና። ዓቢ ጥሙሕ ኔሩዎ። ገዛ ሓፋሽ፡ ኣዳራሽ ሓፋሽ ዛግር ዘዳለዎም ስእልታት፡ ንምረቓ ከይበቕዑ፡ ተፈልዩ፡ ሓወልቲ ገዲፉ። ግን ቀልጢፉ። ኣዝዩ ተሃዊኹ። ከቢድ፡ ክትኣምኖን ክትቅበሎን። መሪር ቃንዛ፡ መስዋእቲ ንህዝቡን ንሃገሩን ብፍቕሪ መዋእል ዕድመኡ ዘሕለፈ ዓቢ ስነ ጥበበኛ....ብናይ ሰዓታት ቅልጡፍ ሕማም ከይዱ። ዘይቅበጽ ስንብታ!
“…እቲ ካልእ ህላ ወ/ሮ ሶፍያ ተስፋምርያም ድማ ክሳብ እታ ከም ሃገሩ ስግረ ዶብ ዝሰገረ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ ዝወፀላ ዕለት እሙን ኣገልጋሊ ጉጅለ ኢሳያስ ከምዝነበረን ንሳ ባዕላ ወ/ሮ ሶፍያ ብቐጥታ ምስኡ እንዳተራኸበት መደባት እንዳተቐበለት ማይክሮፎን ህግደፍ ኣብ ኣመሪካ ኮይና ትሰርሕ ከምዝነበረት ኩሉ ዝፈልጦ ሓቂ እዩ፡፡ ውፅእ ምስ በለ ግን ብዘይ ሕንከት ዓይና ብጨው ሓፂባ ያኢ ኣብ ኤርትራ ዝርከብ ጀበርቲ ትግራይ እዩ ዘስምዕ ዓሊ ከዓ ጀበርቲ ስለዝኾነ ትግራዋይ እዩ ንምባል “ካብ ቀደማይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ ንፕረዝዳንት ኢሳያስ ዝተዓደለ ህያብ ስለዝነበረ እንተሃደመ እውን ኣየግርመንን” ክትብል ይበሃል እዩ ኢላ ሃሊላ፡፡
ኦህዴድ – ከማንም በበለጠ መልኩ የአብዮታዊ ዴሞክራሲ አለኝታ መሆን ያለበት ድርጅት ነው፤ ነገር ግን ወደ ዝቅጠቱ እንደገባ የተመቸው ይመስላል፡፡ የመመለስ ዝንባሌም አይታይበትም፣ ይባስ ብሎ ትክክለኛ መንገድ ነው የያዝኩት በማለት የዝቅጠቱ ሻምፒዮን መሆን መርጧል፡፡
ብአዴን ከገባበት የዝቅጠት ዓዘቅት ለመውጣት ወደ ተሃድሶ እንግባ አንግባ መወሰን አቅቶት ወደፊትም ወደኋላም እያለ በዝቅጠት አዙሪት ሆኖ ይዋዥቃል፡፡ ባለበት የዝቕጠት መንገድ ልቀጥል ወይስ ወደ ትክክለኛው የአብዮታዊ ዴሞክራሲ መስመር ልመለስ የሚል ውሳኔ መወሰን አልቻለም
ህወሃት – ህወሓት በዝቅጠት ባህር ውስጥ ገብቶ ሲንፈራገጥ የነበረና ባለፉት ሁለት ዓመታት ከዚህ አዘቅት ላለመውጣት በግምገማና በጥልቅ ተሃድሶ ስም ራሱን ሲያሞኝ የህዝቡንና የአባሉን እሮሮ ጆሮ ዳባልበስ ሲል የቆየ ቢሆንም፣
ደኢህዴን – እንዲሁ ባመዛኙ ወደ ትክክለኛ የተሃድሶ ጎዳና በመግባት ላይ ያለ ቢሆንም በውስጡ ጠንካራ አንድነት እና ቁጭት ገና አልፈጠረም በተለይ ጠባብነቱ ከፍተኛ ትግል የሚጠይቅ ጉዳይ ነው፣ ስለዚ ወደኋላ የመመለስ ዓደጋም ተጋርጦበታል፣
” …መገናኛ ብዙሃንን እየመሩ መገናኛ ብዙሃኑን ላልተፈለገ ዓላማ የሚጠቀሙበት፤ ከማህበራዊ ሚዲያ ጋር በማቀናጀት አደገኛ ሁኔታ ሊፈጥሩ የሚችሉ ግለሰቦችና ሰብስቦችም አሉ። በተለይም በአሁኑ ወቅት በጅምላ የመፈረጅና የማጥቃት ሁኔታ ስላለ ጋዜጠኞች ወደተለያየ ቦታ ተንቀሳቅሰው ለመዘገብ ያስቸግራቸዋል። የደቦ ጥቃት ሊደርስባቸው ስለሚችልም ጥበቃ ያስፈልጋቸዋል,,, “
የዛሬው እንግዳችን በጋዜጠኝነት ሙያ ለ26 ዓመታት አገልግለዋል። በርከት ባሉ የአገራችን የግል መገናኛ ብዙሃን ውስጥም አሻራቸውን አሳርፈዋል። ጋዜጠኝነትን «ሀ» ብለው የጀመሩት በ1985 ዓ.ም «ህሊና» በምትባል መጽሔት ነው።
የ«ጦማር ጋዜጣ» መስራችና ጋዜጠኛም ነበሩ። በኢንተርፕሩነር እና በካፒታል ጋዜጦችም በመስራችነትና በጋዜጠኝነት ተሳትፈዋል። በፎርቹን ጋዜጣ በጋዜጠኝነት አገልግለዋል። ላለፉት 16 ዓመታት በሪፖርተር የእንግሊዝኛና የአማርኛ ጋዜጣ ላይ ሲሲሩ ቆይተዋል። በአሁኑ ወቅትም የአማርኛው ሪፖርተር ጋዜጣ ማኔጂንግ ኤዲተር ሆነው እያገለገሉ ነው። ጋዜጠኛ መላኩ ደምሴ ይባላሉ።
ከአንጋፋውና የበርካታ ዓመታት ልምድ ባለቤት ከሆኑት ጋዜጠኛ መላኩ ደምሴ ጋር በኢትዮጵያ መገናኛ ብዙሃን ውጣ ውረድ፤ ችግርና መፍትሄ ዙሪያ ረዘም ያለ ቃለ ምልልስ አድርገናል። ጋዜጠኛ መላኩ በልምዳቸው የቀሰሙትን መነሻ በማድረግ ስለአገራችን መገናኛ ብዙሃን ሰፋ ያለ ማብራሪያ ሰጥተውናል። በቀጣይ የተሻለ ለማድረግ መሰራት አለባቸው ስለሚሏቸው ጉዳዮችም ሃሳባቸውን ሰንዝረዋል። ቆይታችንን እንደሚከተለው አቅርበነዋል።
አቶ መላኩ፡– የመገናኛ ብዙሃን ወደ ስራ የገቡት ህገ መንግስቱ ከመጽደቁ በፊት በሽግግር መንግስቱ ወቅት ነው። በ1983 ዓ.ም መጨረሻ የሽግግር መንግስቱ እውን ሆነ። የሽግግር መንግስቱ እውን እንደሆነ ጋዜጦች በመንገድ ላይ መታየት ጀመሩ። ህግ ከመውጣቱ በፊት የህትመት ውጤቶችን በአደባባይ መሸጥ ተጀምሮ ነበር። ይህን ተከትሎም ለአገሪቱ የመጀመሪያ የሆነው የፕሬስ ህግ አዋጅ ቁጥር 34/1985 ወጣ። በዚሕ አዋጅ መገናኛ ብዙሃን እየሰሩ በህዳር 29 ቀን 1987 ዓ.ም ህገ መንግስቱ ጸደቀ።
አቶ መላኩ፡– ህገ መንግሥቱ ጥሩ ነገር ይዞ መጥቷል። በህገ መንግሥቱ አንድ ሦስተኛ የሚሆነው የሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶችን የያዘው ክፍል ነው። በህገ መንግሥቱ አንቀጽ 29 የተደነገገው የፕሬስ ነፃነት ነው። አንቀጹ የተወሰደው የተባበሩት መንግሥታት እ.ኤ.አ በ1948 ሁለንተናዊ የሰብዓዊ መብቶች ድንጋጌ አንቀጽ 19ኝን ቃል በቃል በመተርጎም ነው።
በህገ መንግሥቱ አንቀጽ 29 የተረጋገጠው መብት ለፕሬስ ነፃነት ሙሉ እውቅና ሰጥቷል። በህገ መንግሥቱ ላይ እውቅና ቢያገኝም በተግባር ግን ብዙ መከራ አይቷል። ህገ መንግሥቱ በብዙ ቦታዎች አልተከበረም። ይህ ባለመከበሩ በሁሉም መገናኛ ብዙሃን ውስጥ ችግር ሰፍኗል።
አቶ መላኩ፡– የግል መገናኛ ብዙሃን ችግር የሚጀመርው ገና ከመጀመሪያ ነው። ከ1985 ዓ.ም መጨረሻ ጀምሮ ክሶች፤ ማሳደዶች፤ እያነቁ እስር ቤት መክተት፣ ለተወሰኑ ቀናት ደብዛን ማጥፋት ነበር። በቤተሰብ ብዙ ፍለጋ ተሯሩጦ ፍርድ ቤት እንዲቀርቡ ተደርጎ በዋስ ሲፈቱም፤ በድጋሚ ከመንገድ ላይ አፍሶ ሌላ ቦታ መሸሸግ መንግሥት ያደርግ ነበር። በዚህ ሁኔታ እየተሰራ የኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ተከሰተ።