Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሁሉም ሰው ደራሲ ባይሆንም የደራሲውን እጆች መደገፍ ግን ይችላል፡፤ ሁሉም ሰው ተመራማሪ ባይሆንም የተመራማሪውን እጆች ግን መደገፍ ይችላል፡፡ ሁሉም ሰው የበጎ አድራጎት ማኅበር መመሥረት ባይችልም የበጎ አድራጎት ማኅበራቱን እጆች መደገፍ ግን ይገባል፡፡ ሁሉም ሰው የፖለቲካ ፓርቲ መመሥረት አይገባውም፡፡ የፓርቲዎቹን እጆች መደገፍ ግን ይቻላል፡፡ ሁሉም ሰው ሐሳብ ላያመነጭ ይችላል፡፡ የሐሳብ አመንጭዎችን እጆች ግን መደገፍ ይገባል፡፡ ሁሉም ሰው ታጋይ ላይሆን ይችላል፤ የታጋዮችን እጆች መደገፍ ግን ይገባል፡፡
ሙሴ አንድ ደጋፊዎቹ ግን ሁለት ነበሩ፡፡ ምንጊዜም ከደጋፊዎች ተደጋፊዎች ያንሳሉ፡፡ ታሪክ እንደሚያስተምረን ዓለምን የለወጧት ጥቂት ባለ ተሰጥዖዎች ናቸው፡፡ ነገር ግን ሐሳባቸውን፣ መንገዳቸውን፣ ድርሰታቸውን፣ ምርምራቸውን፣ ሙከራቸውን፣ አመራራቸውን፣ ትምህርታቸውን፣ ጥረታቸውን የሚደግፉ ተቋማት፣ ግለሰቦች፣ ሚዲያዎች፣ መንግሥታትና ማኅበረሰቦች በማግኘታቸው ውጤታማዎች ሆኑ፡፡
ብዙ ሙሴዎች አሮንና ሖርን አጥተው እጃቸው ዝሎ ድል ሆነዋል፡፡ መንገዱ፣ ሐሳቡ፣ ውጣ ውረዱ፣ ሙግቱ፣ ጭቅጭቁ፣ የሰው ትችትና ወቀሳ፣ ስድብና ዕንቅፋትነት አዝሏቸው ድል ከማድረግ ድል ወደመሆን ወርደዋል፡፡ ክብሪቱን የሚያግዙት እንጨቶች ጠፍተው ቦግ ብሎ ጠፍቷል፡፡ በታሪካችን ብዙ ሙሴዎች መጥተው ነበር፡፡ ነገር ግን የሚያግዛቸውና ክንዶቻቸውን የሚደግፍ፤ ቢያንስ የድንጋይ መቀመጫ እንኳ የሚሰጥ አጥተው በሞትና በሽፈት ድል እየሆኑ ተገቢውን ለውጥ ሳያመጡ ቀርተዋል፡፡
ድል የማድረጊያ አንዱ መንገድ ብርቱዎቹን መደገፍ ነው፤ ክንዳቸው፣ ድምጻቸው፣ ሥራቸው፣ ጥረታቸው፣ ሐሳባቸው፣ ትግላቸው፣ ከፍ ሲል ድል የሚያደርጉትን መደገፍ ነው፡፡ መጥፎ ሠሪዎችን ከምንቃወመው በላይ መልካም ሠሪዎችን የማንደግፍ ከሆነ ውጤት አናመጣም፡፡
የሙሴም ታላቅነት ምን መሪ፣ እጆቹ ታላቅ ሥራ የሚሠሩና ድል አድራጊ ቢሆንም ሊደክም፣ ሊሸነፍ፣ ሊያቅተውና ሊዝል እንደሚችል አመነ፡፡ ያለ ሌሎች ድግፋ ብቻውን ለውጥ እንደማያመጣ ተቀበለ፡፡ ታላቅነት ማለት የታናናሾችን አስተዋጽዖ መናቅ አይደለም፡፡ ሁሉን ብቻዬን አደርገዋለሁ አላለም፡፡ አሮንና ሖር እንደሚያስፈልጉት ተቀበለ፡፡ ጎበዝ ሰው እንዲህ ነው፡፡ ሁሉንም ለብቻዬ እችለዋለሁ አይልም፡፡ የአንድ ሰው ውጤታማነት የብዙ ሰዎች አስተዋጽዖ ውጤት ነውና፡፡ ድል የሙሴም፣ የአሮንና የሖርም የየብቻ ውጤት አይደለም፡፡ ድል የሙሴ፣ የአሮንና የሖር የኅብረት ውጤት ነው፡፡
ይህ ከዚህ ቀጥሎ የተጻፈው ሙገሳ በፈረንይ ቤተ መጻሕፍት በቁጥር BNF ethiopien 68 ተመዝግቦ በተቀመጠው መጽሐፈ ጊዮርጊስ ወልደ አሚድ ላይ የሚገኝ ነው፡፡ መጽሐፉ ክፍለ ክርስቶስ በተባለ ሰው አስጻፊነት፣ ዘወልደ ማርያም በተባለ ጸሐፊ፣ በብርሃን ሰገድ ዐፄ ኢያሱ ጊዜ(1723-1747 ዓ.ም.) የተገለበጠ ነው(fol. 107b)፡፡ በመጽሐፉ መጨረሻ የሚገኙት የኅዳግ ማስተዋሻዎች በንጉሥ ኢያሱና በንጉሥ ኢዮአስ(1747-1761 ዓ.ም.) ዘመን የተመዘገቡ የመጻሕፍት ዝርዝሮችን ይዘዋል፡፡ ‹ኆልቆ መጻሕፍት ዘፃና› ይላል(107b,108a)፡፡ ፃና የተባለችው ገዳም ማን እንደሆነች የጠየቅን እንደሆነ በመጽሐፉ መጨረሻ ላይ ‹ተወጥነት መሠረተ ሕንጻሃ ለመቅደሰ ቂርቆስ ዘፃና[1]› የሚል ንባብ አለ(108b)፡፡ ይህም መጽሐፉ የጣና ቂርቆስ ንብረት እንደነበረ ያስረዳናል፡፡ በነዚያ የመጻሕፍት ዝርዝር ውስጥ በሁለቱም የቆጠራ ዘመናት 2 መጽሐፈ ጊዮርጊስ ወልደ አሚድ እንደነበረ ይገልጣል፡፡ እንግዲህ በኋላ ዘመን አንዱ ወቶ ፈረንሳይ ተሻግሯል ማለት ነው፡፡ በመቅድሙ ላይ ንጉሥ ዘርአ ያዕቆብን(fol.1a) በጸሎቱ ላይ ደግሞ አድያም ሰገድ ኢያሱን ያነሣል፡፡
የሀገሬ ሰው ‹ካልተናገረ አይታይ ብልሃቱ፣ ካልታረደ ዓይታይ ስባቱ› ይላል፡፡ ንግግር የሰው ልጅ ከተሰጡት የላቁ ጸጋዎች አንዱ ነው፡፡ ንግግር ሰዎችን ሊያግባባቸው፣ ወደ አንድነትና ኅብረት ሊያመጣቸው፣ ሊያከራክራቸውና ሊያወያያቸው ኃይል አለው፡፡ ከመሪዎች ከሚጠበቁ ነገሮች አንዱ ኃይል ያለው ንግግር ነው፡፡ ኃይል ያለው ንግግር በሚመርጣቸው ቃላት፣ በሚጠቀምበት ድምፀት፣ በሚያቀርባቸው አገላለጦች፣ በሚሰጣቸው ምሳሌዎች፣ በሚቀርብበት ተፋሰስ፣ በሚዋቀርበት አሰካክና በምጣኔው ይታወቃል፡፡ ሊደመጥ፣ ሊነበብ የሚችል፣ በሐሳቡ ባንስማማም በአቀራረቡ የሚማርከን፣ በዝርዝሩ ባንግባባም ሐሳቡ ግን የሚገባን፤ ባንወደውም የምናደንቀው ንግግር ከመሪዎች ይጠበቃል፡፡ ዐፄ ምኒልክ ለዐድዋ ጦርነት ሕዝቡን ለመጥራት ያወጁት ዐዋጅ ከዐዋጅነቱ ይልቅ የመሪ ጥሪ የሆነ ቃል አለው፡፡ በውስጡ ንጉሡንና ሕዝቡን የሚያቀራርብ፣ የሀገሪቱን ችግር የሚገልጥ፣ ከሕዝቡ የሚፈልጉትን የሚያሳይ፣ ሀገር ስትጠራው እምቢ ብሎ የቀረ የሚገጥመውን ዕጣ ፈንታ የሚያመላክት ቃል ነው፡፡ መላዋን ኢትዮጵያ ለአንድ ዓላማ ያሰለፈና ውጤቱን በዐድዋ ተራሮች ላይ ያሳየ ቃል ነው፡፡
በተለይ ደግሞ ሀገር ምጥ ላይ በምትሆንበት ጊዜ የመሪዎች ንግግር ወይ ፈዋሽ ወይ አባባሽ ይሆናል፡፡ ከአያያዝ ይቀደዳል ከአነጋገር ይፈረዳል እንዲሉ፡፡ አነጋገሩ የሚያግባባ፣ የሚጠራና የሚያቀራርብ ከሆነ ሕዝብን ለመፍትሔ የማሰለፍ ኃይል ይኖረዋል፡፡ ንግግሩ ብቻ ሳይሆን ንግግሩ የተዋቀረበት መዓዝን የመሪውን ጉዞ ካርታውን እንድናይ ያደርገናል፡፡
የዶክተር ዐቢይ አሕመድ ንግግር በንግግሩ ይዘት፣ ንግግሩ በተቀናበረባቸው ቃላት፣ ቃላቱ በተሰናሠሉበት አወቃቀር፣ ሐሳቡ በተገለጠባቸው ምሳሌዎች፣ ማሳያዎች፣ ጥቅሶች፤ ትኩረትና አጽንዖት በተሰጣቸው የሐሳብ ዘውጎች፣ ብርታቱና ድክመቱ ሊተነተንና የመሪዎች ንግግር ምን መሆን እንዳለበት መማማሪያ ሊሆን ይገባዋል የሚል ሐሳብ አለኝ፡፡ በዚህ ረገድ ንግግሩ የተዋቀረባቸውን ሰባት አዕማድ ለዛሬ ላንሳ፡፡
የደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲና የኢትዮጵያ ሰብዓዊ ኮምሽን “ጀግኒት ወንድ ልጇን ስለ ሰብአዊ መብቶች በማስተማር ጾታዊ ጥቃትን ትከላከላለች” በሚል መሪ ቃል የጸረ-ጾታዊ ጥቃት ዘመቻ ቀንን አክብረዋል፡፡
በደብረብርሃን ዩኒቨርሲቲ በመብራት መጥፋት ምክንያት እንዲሁም የአማራ ብሔር ተማሪዎች በሀገራችን በአንዳንድ ዩኒቨርሲቲዎች የሚማሩ የአማራ ተማሪዎች ማንነትን መሰረት ያደረገ ጥቃት
መንነቶም ክንጠቅሶ ዘይደለዩ ኤርትራዊ ዲፕሎማት ብዛዕባ’ቲ ኢትዮጵያ ዝሃበቶ መግለፂ ተሓቲቶም ክዛረቡ ከለው ‘ኣብ ኢትዮጵያ ወትሃደራዊ ርፅም ብዝተኸሰተ ቁፅሪ ንኤርትራ ምጥቃን ልሙድ ኮይኑ’ሎ፣ፍግዕ ኢሉና ሎምስ፣እንታይ ኢና'ሞ ክንብል? ንውሽጣዊ ፀገሞም ኣቀዲሞም እንተዝፈትሑ ምሓሾም’ ዝብል መልሲ ሂቦም ኣለው።
ዋዕላ ይኣክል ኣብ ኣመሪካ ባይቶ ‘ይኣክል’ ናይ ኤርትራውያን ተቐማጦ ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ፡ ሎሚ ዓርቢ፡ 25 መስከረም 2020፡ ወከልቲ 41 ከተማታት፡ ከምኡ ድማ ናይ ክብሪ ዕዱማት ኣብ ዝተረኽቡሉ ብመስመር ዙም ይሰላሰል ኣሎ። ኣብ መኽፈቲ ናይዚ ዋዕላ፡ ኣባል ፈጻሚት ሽማግለ እቲ ባይቶ ዝዀነ ኣቶ ተወልደ...
የውይይቱ ተሳታፊዎች በኢትዮጵያ ጉዳዮች ላይ ትኩረት በማድረግ የሚጻፉ፥ የሚታዩና የሚሰሙ ዜናዎችና ዘገባዎች የሚቀርቡባቸው የአራት መደበኛና የአካባቢ መገናኛ ብዙኃን መድረኮች አዘጋጆችና ባለቤቶች ናቸው።
የኢትዮ-ሚድያው ዋና አዘጋጅ አብረሃ በላይ፤ የኢሳት ራዲዮና ቴሌቭዥን ፕሮግራሞች አዘጋጅና አቅራቢው ሲሳይ አጌና፥ የአዲስ አበባው Horn affairs የተሰኘ የኦንላይን መጽሔት አዘጋጅ ዳንኤል ብርሃኔ እና እንዲሁም በዋሽንግተን ዲሲና አካባቢዋ፤ በኢንተርኔትና በስልክ በሌሎች አካባቢዎችም ጭምር የሚሰማው “አዲስ ድምጽ” የተባለው የማሕበረሰብ ራዲዮ አዘጋጅና አቅራቢ አበበ በለው ናቸው።
የፖለቲካ ቀውስና በኃይል የታጀቡ እንቅስቃሴዎች እንደምን ባለ ላፊነት ይዘገባሉ? ... አሳሳቢ ሁኔታዎች በሚታዩበት የዛሬዋ ኢትዮጵያስ የመገናኛ ብዙኃን ሚናና ኃላፊነት ምንድ ነው?
ዝርዝሮች የዘንዶ ሲጊል ሪንግ ቅደም ተከተል 15.9 ሚ.ሜ ርዝመት በ 16.5 ሚ.ሜ ስፋት አለው ፡፡ ቀለበቱ ከባንዱ ጀርባ 4.5 ሚ.ሜ ስፋት አለው ፡፡ የዘንዶው ቀለበት ቅደም ተከተል በግምት 7.7 ግራም ይመዝናል ፣ ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
እቲ ጉጅለ፣ ኣብ ገማግም ባህሪ ፑንትላንድ ናብ ዝርከባ፣ ጋርማልን ሱጂን ዝተብህላ ክልተ ቁሸታት ድሕሪ ምእታዉ፣ ሓይልታት ጸጥታ ፑንትላንድ ብሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል እናተሓገዙ ድሕሪ ክልተ መዓልታት ካብቲ ከባቢ ከርሕቕዎ ከምዝኽኣሉ ይገልጹ።
ኣብቲ ብሓይልታት ጸጥታ ሶማሊላንድን ሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማልን ዝተኻየደ ጸረ መጥቃዕቲ ብውሕዱ 65 ዕጡቓት ኣልሸባብ ክቕተሉ እንከለዉ፣ ትሕቲ ዕድመ ዝርከብዎም 35 ከኣ ከምዝተማረኹ ጀነራል ሙሒዲን ኣሕመድ ሙሳ ንማዕከናት ዜና ጠቒሱ።
ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ምስ ሰራዊት መንግስቲ ሶማል ብምዃን፣ ንኣልሸባብ ካብ ዝበዝሐ ከባቢታት ሞቛድሾ ከርሕቕዎ እኳ እንተኸኣሉ፣ እቲ ሽበራዊ ጉጅለ ጸጥታ ናብ ዝወሓደን ቁሸታት እናተንቀሳቐሰ መጥቃዕታቱ ይቕጽል ምህላዉ ይፍለጥ።
ኣልሸባብ፣ ከቢድ ወትሃደራዊ ክሳራታት ወሪድዎ ካብ ደጀኑ ክነቓነቕ እኳ እንተኸኣለ፣ መሓውራቱ ክስበር ብዘይምኽኣሉ ግና ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ እቲ ዝዓበየ ጸጥታዊ ስግኣት ካብ ምዃን ኣየዕረፍን።
ይልቁንም ሰዎችን (ሙሐመድን) አላህ ከችሮታው በሰጣቸው ነገር ላይ ይመቀኛሉን ለኢብራሂምም ቤተሰቦች መጽሐፍንና ጥበብን በእርግጥ ሰጠን ታላቅንም ንግሥና ሰጠናቸው፡፡
እነዚያን በተአምራታችን የካዱትን በእርግጥ እሳትን እናገባቸዋለን፡፡ ስቃይን እንዲቀምሱ ቆዳዎቻቸው በተቃጠሉ ቁጥር ሌሎችን ቆዳዎች እንለውጥላቸዋለን፡፡ አላህ አሸናፊ ጥበበኛ ነውና፡፡
እነዚያንም ያመኑትንና መልካም ሥራዎችን የሠሩትን ከስራቸው ወንዞች የሚፈሱባቸውን ገነቶች ዘልዓለም በውስጣቸው ዘውታሪዎች ሲኾኑ በእርግጥ እናገባቸዋለን፡፡ ለእነሱ በውስጥዋ ንጹሕ ሚስቶች አሉዋቸው፡፡ የምታስጠልልን ጥላም እናገባቸዋለን፡፡
አላህ አደራዎችን ወደ ባለቤቶቻቸው እንድታደርሱ ያዛችኋል፡፡ በሰዎችም መካከል በፈረዳችሁ ጊዜ በትክክል እንድትፈርዱ (ያዛችኋል)፡፡ አላህ በርሱ የሚገሥጻችሁ ነገር ምን ያምር! አላህ ሰሚ ተመልካች ነው፡፡
እናንተ ያመናችሁ ሆይ! አላህን ተገዙ፡፡ መልክተኛውንና ከእናንተም የስልጣን ባለቤቶችን ታዘዙ፡፡ በማንኛውም ነገር ብትከራከሩ በአላህና በመጨረሻው ቀን የምታምኑ ብትኾኑ (የተከራከራችሁበትን ነገር) ወደ አላህና ወደ መልክተኛው መልሱት፡፡ ይህ የተሻለ መጨረሻውም ያማረ ነው፡፡
የፌዴራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ከአቢሲኒያ ሎው ጋር በመተባበር በፍርድ ቤቱ ሥር የሚገኙ የንግድ ችሎቶች የሰጧቸው የተመረጡ ውሳኔዎችን በዚህ ክፍል ያቀርባል፡፡ ዓላማውም ችሎቶቹ የሚሰጧቸው ውሳኔዎች ሥልጣን ባላቸው የበላይ ፍርድ ቤቶች መታየታቸው እንደተጠበቀ ሆኖ፣ ለንግድ ማህበረሰብ እና ለሌሎች ተጠቃሚዎች ውሳኔዎቹን ተደራሽ ማድረግ ነው፡፡
የመ/ቁ 279799 ታህሳስ 24 ቀን 2012 ዓ.ም ዳኛ፡-ሀዲስ ነቃጥበብ አመልካቾች 1. አቶ አብርሃም ጌታቸው ጥላሁን አቶ ሳሙኤል ታደሠ ጫላ ወ/ሪት ቤዛዬ ግርማ ተሾመ አልቀረቡም ከተባለ በኋላ ቀረቡ አቶ ቢኒያም ልዑልሰገድ ሞጆ አቶ ታምራት ግርማ በየነ…
የመ/ቁ 277844 ታህሳስ 22 ቀን 2012 ዓ.ም ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ ከሣሽ፡- ዳግም አስካለና ጓደኞቻቸው የብሎኬት ማምረቻ ስራ ህብረት ሽርክና ማህበር - አልቀረበም ተከሣሾች፡- 1. ወ/ሪት ማርታ ሴታ ዬታ 2. አቶ አብዱልቃድር አርቦ ሸሪፍ በሌሉበት 3.…
የመ/ቁ 277191 ነሐሴ 1 ቀን 2011 ዓ.ም ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ አመልካች ፡- ዜታ ኮንስትራክሽን ኃ/የተ/የግ/ማ ተጠሪ ፡- ጃቢ ኮንስትራክሽን ኃ/የተ/የግ/ማ መዝገቡ የተቀጠረው ለምርመራ ሲሆን ተመርምሮ የሚከተለው ፍርድ ተሠጥቷል፡፡ ፍርድ ከሣሽ በሐምሌ 4 ቀን 2011 ዓ.ም…
የመ/ቁ 276809 ጥቅምት 4 ቀን 2012 ዓ.ም ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ ከሣሽ፡- አቶ ላመስግን ሙሴ ተከሣሽ ፡- አቶ መሰረት ውበቱ መዝገቡ ተመርምሮ የሚከተለው ፍርድ ተሠጥቷል፡፡ ፍርድ ከሣሽ በሰኔ 17 ቀን 2011 ዓ.ም በተፋጠነ ስነ-ስርዓት ጽፈው ባቀረቡት…
የመ/ቁ 276775 ጥቅምት 12 ቀን 2012 ዓ.ም ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ ከሳሾች፡- 1ኛ. ዶ/ር አበበ ደምስስ ፅጌ 2ኛ. ወ/ሮ ክብነሽ ስብስብ ሀብተየስ 3ኛ. አቶ ዳንኤል አበበ ደምስስ ተከሳሾች፡- 1ኛ. አቶ አብዲሳ በየነ ያደታ 2ኛ. ፍቅር ትሬዲንግ…
የመ/ቁ 276338 ጥቅምት 11 ቀን 2012 ዓ.ም ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ ከሳሾች፡- የቀድሞ የእርዳታ ማስተባበሪያና ማቋቋሚያ ኮሚሽን ሰራተኞች ቢዝነስ አክሲዮን ማህበር የቦርድ አባላት፡- 1ኛ. አቶ ጌታቸው ተስፋዬ 2ኛ. አቶ ሁንልኝ ጥጋቡ 3ኛ. አቶ ሞላ ሻረው 4ኛ.…
የመ/ቁ 275249 ታህሳስ 21 ቀን 2012 ዓ.ም ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ ሣሽ፡- አቶ አብደና በቀለ ቀነአ- ጠበቃ ደጀኔ ተከሳሾች 1ኛ. አቶ ጠቀሳ ባይሳ ቀልቤሳ ጠበቃ ጋሻሁን 2ኛ. ወ/ሪት ገልገሌ ባይሳ ቀልቤሳ መዝገቡ የተቀጠረው መርምሮ ተገቢውን ለመስራት…
የመ/ቁ. 270967 ታህሳስ 10 ቀን 2012 ዓ/ም ልደታ ምድብ 5ኛ ፍ/ብ ንግድ ችሎት ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ ከሣሽ፡- መክሊት የአነስተኛ ብድርና ቁጠባ ተቋም (አ.ማ) ተከሣሾች፡- 1ኛ. አቶ በፍቃዱ ጋረደዉ መስቀሌ 2ኛ. አቶ መሐሪ የማነ አብረሃም መዝገቡ…
የመ/ቁ 270687 ጥቅምት 28 ቀን 2012 ዓ.ም ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ ከሣሽ፡- አቶ አበራ አግዛ ተከሣሽ፡- አቶ አንድአምላክ ሳህሌ መዝገቡ ተመርምሮ ተከታዩ ፍርድ ተሠጥቷል፡፡ ፍ ር ድ ከሣሽ በታህሳስ 1 ቀን 2011 ዓ.ም በአጭር ስነ-ስርዓት ጽፈው…
የመ/ቁ 261663 ጥቅምት 28 ቀን 2012 ዓ.ም ዳኛ፡- ሀዲስ ነቃጥበብ ከሣሽ ፡- ወ/ሪት ኢለን ንጉስ ተከሳሽ ፡- አቶ ገ/ፃድቅ ካህሳይ መዝገቡ ተመርምሮ ተከታዩ ፍርድ ተሠጥቷል፡፡ ፍርድ ከሣሽ በመጋቢት 21 ቀን 2010 ዓ.ም በአጭር ስነ-ስርዓት ፅፈው…
መ/ቁ 181609 ጥቅምት 14 ቀን 2012 ዓ/ም ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ፡- ጎስፕላ ትሬዲንግ ኃ. የተ.የግል.ማህብር ስራ አስኪያጅ ፡- ሽመልስ አበበ፡- ቀረቡ ተከሳሽ፡- አቶ ፍቃዱ ተስፋሁን፡- ጠበቃ በላይነዉ አሻግሬ፡- ቀረቡ መዝገቡ ለዛሬ የተቀጠረዉ ለምርማራ ተብሎ ሲሆን…
መ/ቁ 180219 ጥቅምት 12 ቀን 2012 ዓ/ም ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ፡- አቶ ኃይለስላሴ አስርስ ደሳለኝ ከጠበቃ መለስ ግርማይ ጋር ቀረቡ ተከሳሽ፡- አቶ አብርሃም ጌታሁን ደያም፡- ጠበቃ ሳሙኤል ደመቀ ቀረቡ መዝገቡ ለዛሬ የተቀጠረዉ መርምሮ ተገቢዉን ለመስራት…
መ/ቁ 179485 ጥቅምት 11 ቀን 2011 ዓ/ም ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ፡- ወ/ሪት እቴነሽ ፀጋዬ ወልዴ ፡- ቀረቡ ተከሳሽ፡- አቶ ሳሙኤል መንግስቴ ጠበቃ ራሄል ነቃጥበብ ቀረቡ መዝገቡ ለዛሬ የተቀጠረዉ ለምርመራ ተብሎ ሲሆን ተመርምሮ ተከታዩ ፍርድ ተሰጥቷል፡፡…
መ/ቁ 179287 ጥቅምት 24 ቀን 2012 ዓ/ም ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ፡- አቶ ዳንኤል አበጀ ተካልኝ ጠበቃ ብሩክ ደረጀ፡ ቀረቡ ተከሳሾች፡- 1ኛ) አቶ አዳነ ደርብ ማሙዬ፡- አልቀረቡም 2ኛ) ኤም ኤ ፕሪንቲንግ እና አድቨርታይዚንግ ኃ/የተ/የግ/ማህበር፡- ም/ስራ አስኪያጅ…
የመ/ቁጥር 172869 ታህሳስ 20 ቀን 2012 ዓ/ም ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ፡- አቶ በረከት ታደገኝ ፡-ወኪል ማንያህልሻል ንቦ፡- ቀረቡ ተከሳሾች፡- 1ኛ) አቶ ሳሙኤል አርከበ፡- ቀረቡ 2ኛ) ቢም አይቲ ሶሉሽን ኃ/የተ/የግ/ማ ጠበቃ ማቲያስ ግርማ፡- ቀረቡ መዝገቡ ለዛሬ…
የመ/ቁጥር 170468 ቀን 10/4/2012 ዓ/ም ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሾች፡- 1. ቢም አይቲ ሶሉሽን ኃ/የተ/የግ/ማ አልቀረቡም 2. አቶ ሳሙኤል አርከበ ተከሳሽ፡- አቶ በረከት ታደገኝ ወኪል ማንያህልሻል ንቦ ፡- ቀረቡ መዝገቡ ለዛሬ የተቀጠረው ለምርመራ ተብሎ ሲሆን ተመርምሮ…
የመ/ቁጥር 161457 ቀን 29/04/12 ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ፡-የመንግስት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር፡- ነ/ፈ ምህረቱ መኮንን፡- ቀረቡ ተከሳሽ፡- አፍሪካ ጁስ ቲቪላ አ/ማ፡- አልቀረቡም መዝገቡ ለዛሬ የተቀጠረው ለምርመራ ተብሎ ሲሆን ተመርምሮ ተከታዩ ፍርድ ተሰቷል፡፡ ፍርድ በዚህ መዝገብ የነበረዉን…
የኮ/መ/ቁ 178843 ግንቦት 1 ቀን 2011 ዓ/ም ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ፡- ብሩክ ሳህሉ ከጠበቃ ስራብዙ ሲራክ ጋር ቀረቡ ተከሳሽ ፡- ኤርዝ ዋርክ ጂኦቴክ ኃ/የተ/የግል/ማህበር ጠበቃ አሸናፊ ሀይሌ ቀረቡ መዝገቡ ለዛሬ የተቀጠረዉ ለምርመራ ተብሎ ሲሆን ተመርምሮ…
የኮ/መ/ቁ 173282 ሚያዚያ 24 ቀን 2011 ዓ/ም ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ፡- ወ/ሮ ሙሉእመቤት ፀጋዬ የህጻን ቦንቱ ናንሲ ሚካያ ተሾመ ሞግዚት ተከሳሽ፡- የምነዉሸዋ ኢንተርቴመንት ባለቤት አቶ ሸዋቀና በንቲ ኢታና መዝገቡ ለዛሬ የተቀጠረዉ ለምርመራ ተብሎ ሲሆን ተመርምሮ…
የኮ/መ/ቁ ፡- 171853 ቀን ፡- 21/10/11 ዓ.ም ፌ/መ/ደ/ፍ/ቤት አራዳ ምድብ 7ኛ ንግድ ችሎት ዳኛ፡- አሸናፊ ለሜቻ ከሳሽ ፡- ወ/ሮ ሙሉ አጥናፍ ታዬ - ጠበቃ ዘውዱ ተሾመ - ቀረቡ ተከሳሾች ፡- 1) ማራኪ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል…
ይህ የ ኡቡንቱ መፈለጊያ ተሰኪ ነው: ለ መደመሪያ ውጤቶች ማሳያ ነው በጭረት ውስጥ ከ መረጃ ራስጌ ስር: ይህን የ ይዞታዎች መፈለጊያ መጠቀም ካልፈለጉ የ መፈለጊያውን ተሰኪ ማሰናከል ይችላሉ
መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚህ ምድር ላይ እየተመላለሰ ባስተማረው ትምሕርትና ባደረጋቸው ታላላቅ ገቢረ ተአምራት ያመኑና አምላክነቱን የተቀበሉ ብዙ ሰዎች ነበሩ። በአንጻሩ ትምሕርቱንና ገቢረ ተአምራቱን ተመልክተው ከራሳቸው ጥቅም አንጻር በማየት የጥቅማቸው ተቀናቃኝ የመጣ መስሏቸው የሚቃወሙትም ነበሩ። ጌታችን በአንድ ወቅት እንደነዚህ አይነቱን ከጭፍን ጥላቻ እንዲላቀቁና የሚሰራውን ሥራ አይተው በእርሱ እንዲያምኑ በእኔ ባታምኑ በስራዬ እመኑ ብሏቸዋል። ሢሰራ የነበረው ሥራ ስለ እርሱ ማንነትና ምንነት የሚገልጹልን ምስክሮች ናቸው። የክርስቶስን ሥራና ትምሕርት በማየት እርሱ ነቢያት በትንቢት የተናገሩለት መሲህ መሆኑን ከተቀበሉትና ከመሰከሩለት ውስጥ ከተቃዋሚዎቹ ወገን የነበረው ፈሪሳዊው ኒቆዲሞስ አንዱና ዋነኛው ነው። ዮሐ 3፥1
ኒቆዲሞስ በአይሁድ ዘንድ ከፍተኛ ከበሬታ የሚያሰጠውን ፈሪሳዊነት ላይ የደረሰ ታላቅ ሰው ነው። ተጠያቂ ምሁር፣ የሐይማኖት መሪ፣ ሕገ ኦሪት ጠንቅቆ የሚያውቅ ተርጓሚና ዳኝነትን እስከመስጠት የደረሰ የከፍተኛ ፍርድ ቤት የሰናሐድሬም ጉባኤ አባል ነበር። በሃብት በኩል ችግር የሌለበት ባለጸጋ በመሆኑ እነዚህ ሁሉ ተደማምረው በህዝብ ዘንድ እጅግ በጣም የተከበረ እንዲሆን አድርገውታል። በስብእናው በዘመኑ ከነበሩ ከብዙ ፈሪሳዊያን የተለየ አመለካከት የነበረው ፈሪሳዊ ነበር። ብዙዎች ለራሳቸው ክብር ሥርዓት ሲጨነቁ የእግዚአብሔርን ክብር ሲዘነጉ ታይተዋል። ጌታችን በፊት ለፊታቸው ልዩ ልዩ ገቢረ ተአምራት እያደረገ ሳያምኑበት እንድናምንብህ ምን ምልክት ታሳየናለህ ብለው እንደገና ይጠይቁት የነበረው ከቅንነት በመነሳት አልነበረም። ኒቆዲሞስ ግን ቀና የሆነ አመለካከት የነበረው ሰው ስለነበር የክርስቶስ ሥራ መሲህነቱን ሳይጠራጠር እንዲቀበል አድርጐታል። ሌሎቹ ፈሪሳዊያን ግን የእነርሱ አለማመን ሳይንሳቸው የአይሁድ ሕዝብ ሁሉ አዳኝነቱን አንዳይቀበል በክርስቶስ የሚያምን ሁሉ ከምኩራብ እንዲሰደድ ከማሕበራዊ ሕይወትም እንዲለይ አውጀዋል።
ኒቆዲሞስ ጠንቃቃና አስተዋይ የሆነ ሰው ነው። ጥንቃቄ ይደግፍሃል ማስተዋልም ይጋርድሃል ተብሎ እንደተጻፈ እውቀቱ ጠንቃቃና አስተዋይ ያደረገው ምሑር ነው። በፍርድ ቤት በነበረው ውሎ ስለክርስቶስ የሚሰማው ብዙ ነገር አለ። የተወራውን ወሬ ብቻ ይዞ ክርስቶስን ወደ መጥላት አልሄደም። ክርስቶስ የሚሰራውን ሥራ በነበረው ኦሪታዊ ምሑርነቱ መረመረ። እውነትን አወቀ። ጓደኞቹ የሚቃወሙትንና የሚያሳድዱትን ጌታን ፈልጎ ወደ ቤተ መቅደስ ሄደ አገኘውም። «እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ካልሆነ በቀር አንተ የምታደርጋቸውን እነዚህን ምልክቶች ሊያደርግ የሚችል የለምና መምህር ሆነህ ከእግዚአብሔር ዘንድ አንደመጣህ አናውቃለን» ዮሐ 3፣2 በማለት አዳኝነቱን ለራሱ ለባለቤቱ መስክሯል። ሌሎች ግን የክብራቸው ተሻሚ ስለመሰላቸው ገና ሲያዩት ዓይናቸው በቅንዓት ደም ይመስል ነበር። ስለእርሱ የሚናገሩት ከእርሱ ያዩትንና ስለእርሱ የሰሙትን ሳይሆን ከጥላቻ የተነሣ ከገሊላ ነቢይ አንዴት ይወጣል ከሚል የብሄርተኝነትና የጎጠኝነት አመለካከት ነበር። እውነትን እንዳይቀበሉ ልቦናቸው ታውሮ ነበር። ኒቆዲሞስ ግን ሰውን ከተወለደበት ቦታ አንጻር ከመጥላት ጠባብ አመለካከት የወጣ ሰው ስለነበር የአይሁድ ጉባኤ በጭፍንነትና በጥላቻ ተሞልቶ በክርስቶስ ላይ የሞት ፍርድ ለመፍረድ እንደ ወንጀለኛ ሲመለከቱት ‹‹ሕጋችን አሰቀድሞ ከእርሱ ሳይሰማ ምንም እንዳደረገ ሳያውቅ በሰው ይፈርዳልን?›› ዘዳ 1፤16 በማለት ከሕግ መጽሐፍ በመጥቀስ ስለክርስቶስ ተከራክሯል። ዮሐ 7፣50
ምንም እንኳን ኒቆዲሞስ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ቀን በሚያስተምርበት ጊዜ ከሕዝብ ጋር ሆኖ ለመማር የአይሁድ አዋጅ ቢያስፈራውም፣ ባለጸጋና ምሁረ ኦሪት ከመሆኑ የተነሳ ከሕዝብ ጋር እንዳላዋቂ ሆኖ ለመማር ፈተና ቢሆንበትም በሌሊት ማንም ሳያየው ወደ ጌታ እየሄደ እርሱ ማንም ሊሰራ የማይችለውን ሥራ የሚሰራ መሲህ መሆኑን ተረዳ። የተማረ ሊቅ ቢሆንም በእግዚአብሔር ዘንድ ግን አላዋቂነቱን ተረዳ። በትህናም ልታስተምር ከእግዚአብሔር ዘንድ እንደመጣህ እናውቃለን ብሎ ለመማር ራሱን ዝቅ አድርጎ ቀርቧል።ጌታችን መድሃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ‹‹እውነት እውነት እልሃለሁ ሰው ዳግመኛ ካልተወለደ የእግዚአብሔርን መንግስት ሊያይ አይችልም›› የሚለውን የምስጢረ ጥምቀት ትምህርት ሲያስተምር ኒቆዲሞስ በሚገባ የተረዳው መልሶ መላልሶ ያልተረዳውን በመጠየቁ እንጂ ሳይገባው የገባው መስሎ ሊቅ ነኝ ብሎ በመገኘቱ አይደለም። መሲህ ክርስቶስ የመጣበትንም አላማ ‹‹ሙሴ በምድረ በዳ እባብን እንደሰቀለ አንዲሁ በእርሱ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት አንዲኖረው እንጂ እንዳይጠፋ የሰው ልጅ ሊሰቀል ይገባዋል›› ብሎ ጌታችን ነግሮት ነበርና ይህን ታላቅ የማዳን ሥራ በዓይኑ ለማየት በቃ። ከዚህም ሌላ ጌታችን በተሰቀለ ጊዜ ሥጋውን ከመስቀል በክብር አውርዶ ገንዞ ለመቅበር የታደለ ሰው ለመሆን መብቃቱን ቅዱስ ዮሐንስ መስክሮለታል። ዮሐ 19፥39
‹‹ምስጉን ነው በክፉዎች ምክር ያልሄደ፥ በኃጢያተኞችም መንገድ ያልቆመ፥ በዋዘኞችም ወንበር ያልተቀመጠ ሰው›› መዝ 1፥1 እንዲል ኒቆዲሞስ ለማህበራዊ ህይወቱ ቅድሚያ በመስጠት፣ ለክብሩ በመጨነቅ፣ ከክፉዎች ጋር ያልመከረ ከሥራቸውም ጋር ያልተባበረ ምስጉን ነው። ኒቆዲሞስ የክርስቶስን ሥራ አስተውሎ የእግዚአብሔር መሆኑን አመነ። እኛም እግዚአብሔር በሕይወታችን የሚሰራውን ሥራ ስናስተውል ፍጹም አማኞች እንሆናለን። የእግዚአብሔር ሥራ ለእኛ ወደ እርሱ የምንቀርብባቸው ድልድዮች ናቸው። እግዚአብሔር እንደኒቆዲሞስ ማስተዋሉንና ጥበቡን ያድለን።አሜን!
ቤተ ክርስቲያናችን ኮቪድ19 ተብሎ የሚጠራው ዓለም አቀፍ ወረርሽን በምእመናን ላይ እያስከተለ ያለውን መንፈሳዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ስነ ልቦናዊ ተጽዕኖ ለማቃለል የሚሰራ የአስቸካይ ጊዜ ግብር ኃይል አቋቁማ እየተንቀሳቀሰች ነው።
ይህ ዓለም አቀፍ ወረርሽኝ ሁላችንንም በአንድም በሌላም መልኩ የጎዳን ቢሆንም በርካታ ምእመናንን ግን ለከፍተኛ የኢኮኖሚያዊ እና ስነልቦናዊ ቀውስ ዳርጓል። በዚህ አስቸጋሪ ጊዜ ላይ ቤተ ክርስቲያንችሁ ከጎናችሁ ሆና አስፈላጊውን እገዛ ሁሉ በአቅሟ ለማድረግ ዝግጁ ከመሆኗም በላይ ምእመናንን መደገፍ እና መጠበቅ ከአምላኳ የተሰጣት ኃላፊነትም ስለሆነ በከፍተኛ ደስታ የምትፈጽመው ተልዕኮዋ ነው። ስለዚህ የተለያየ እርዳታ የምትሹ ወገኖች ከታች እንድትመዘገቡ ታበረታታለች።
ቤተ ክርስቲያንችን ለዚህ ጉዳይ ትኩረት ሰጥታ በጀት የመደበችለት ቢሆንም የእርዳታውን ተደራሽነት ለማስፋት ግን ግብረ ኃይሉን በተለያየ መንገድ ማገዝ የምትፈልጉ ምእመናን እንድትሳተፉ ታበረታታለች። ስለሆነም ከዚህ በታች ባለው ቅጽ እርዳታ ለማድረግ እንድትመዘገቡ እንጠይቃለን።
የኢሚሬትስ መንኮራኩር በተሳካ ሁኔታ በማርስ ምህዋር ላይ ማረፍ ከቻለች፤ማርስ ምህዋር ላይ በማረፍ ከተሳካላቸው ሀገራት መካከል በመሆን አምስተኛ ደረጃ ትይዛለች፡፡
ፕሮብ ኦፍ ሆፕ የተሰኘችው መንኮራኩር በፈረንጆቹ የካቲት 9 ኢሚሬትስ ሰአት አቆጣጠር 7፡42 ላይ ታርፋለች ተብሎ ይጠበቃል፤ይህም በፈረንጆቹ 2021 በቀይ ፕላኔት ያረፈ ስኬታማ ተልእኮ ሆኖ መረጃን የሚሰበስብ ይሆናል፡፡
የኢሚሬትስ ተልዕኮ ከተሳካ በዚህ ዓመት የተመሰረተተችበትን አምሳኛ ዓመት የምስረታ በዓልን የምታከብረው የባህረ ሰላጤዋ ሀገር ከአሜሪካ ፣ ከቀድሞዋ ሶቪየት ህብረት ፣ ከአውሮፓ ህዋ ኤጄንሲ እና ከህንድ ቀጥሎ ማርስን የደረሰች አምስተኛ ሀገር ትሆናለች፡፡
የ “ታውንዊን -1” ተልዕኮ “የጦርነት አምላክ” በመባል ወደምትታወቀው ፕላኔት ይደርሳል ተብሎ ስለሚታሰብ የካቲት ወር ውስጥ ማርስን የጎበኘው “ፕሮብ ኦፍ ሆፕ” ብቻ አይደለም ፣ ቻይናን ለመድረስ ከዓለም ስድስተኛዋ ሀገር ያደርጋታል ፡፡
የምድር ጎረቤት እያንዳንዳቸውን 3 ተልእኮዎች በተለያየ ተግባር አቅፋቸው የማርስን ምህዋር በማቋረጥ እና በከፊል በመዳሰስ የተሳካችው አሜሪካ በየካቲት ወርም እንዲሁ ወደ “ማርስ 2020” የጠፈር መንኮራኩሯ ትደርሳለች ፡፡
ቀደም ሲል በደርዘን የሚቆጠሩ ተልዕኮዎችን እና የጠፈር መንኮራኩሮችን ወደ ማርስ ቢልክም ፣ አብዛኛው ሀገሮች መሰረቱን ከጣሰችው ከህንድ በስተቀር ለመጀመሪያ ጊዜ አልተሳካላቸውም ፣ እናም ተስፋው ፕሮቤ ዛሬ የፕላኔቷን ምህዋር ውስጥ ቢሳካ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ትቀላቀላለች እሱ ፣ በሚያስደንቅ ዓለም አቀፍ ስኬት ፡፡
የሰው ጉዞ የተጀመረው በፈረንጆቹ በ1960 ዎቹ በማርስ አሰሳ ሲሆን ለአምስት አስርት ዓመታት ወደ ሬድ ፕላኔት ለመሄድ ሙከራዎች ቢደረጉም የተወሳሰበ እንቅስቃሴ በማሳካት በመጀመሪያው ሙከራ ምህዋሯን የተሻገረች የመጀመሪያዋ ሀገር ህንድ ነበረች ፡፡ የሕንድ ተልዕኮ “ማንጋላያዊ” ምርመራውን ወደ ማርስ ለመላክ ተልዕኮዋን ከመጀመሪያው ሙከራ በማሸነፍ ተፎካካሪዎ ን አሜሪካን ፣ አውሮፓንና የቀድሞዋ ሶቪየት ህብረትን በመብለጥ ታሪካዊ ስኬት አግኝታለች ፡፡
ሞሪሸስ በሕንድ ውቅያኖስ ውስጥ በማዳጋስካር አጠገብ የተገኘው ደሴት አገር ነው። ከ፩ ሚሊዮን ኗሪዎች በላይ አሉበት። በ1960 ዓም ነፃነት ከዩናይትድ ኪንግደም አገኘ።
እስከ 1673 ዓም ድረስ ሕልውና የነበረው የታላቅ ወፍ ዝርያ ዶዶ በሞሪሸስ ብቻ ይገኝ ነበር፤ በዚያውም ወቅት መጨረሻው የዶዶ ወፍ አለቀ። የሰው ልጆች ግን እስከ 1500 ዓም ያህል ድረስ አልኖሩበትም። ከዚያ የኔዘርላንድና የፈረንሳይ ሰዎች ይሠፈሩበት ነበር።
ሸንኮራ ኣገዳ የሞሪሸስ ዋነኛ ምርት ነው፤ ከዚህም አረቄ ይሠራል። ኗሪዎቹ አሁን በብዛት ከሕንድ ስለ ሆኑ፣ ከግማሽ በላይ የሂንዱ ሃይማኖት ተከታዮች ናቸው። የተወደዱት እስፖርቶች እግር ኳስና ራግቢ ናቸው።
Next Post: ” የህወሃት አመራሮች በርካታ ጥያቄዎች እንዳላቸውና ያንንም ለመማክርቱ ያቀረቡ ሲሆን፥ በጋራ ተግናኝቶ ለመነጋገር ግን ዝግጁ መሆናቸውን ነግረውናል”
መግቢያ፤ ለረዥም ዓመታት የአማራ ብሔርተኝነትን በማቀንቀን ኅብረተሰቡን በአንድ ለማስተባበር የሚጥሩ ወገኖች የመኖራቸውን ያክል ከወያኔዎች በበለጠ የገንዛ ወገናቸው ላይ በደል...
ዘ ሱፕሪምዝ ከ1951 እስከ 1969 ዓም (1959-1977 እ.ኤ.አ.) ድረስ የቆየ ዝነኛ አሜሪካዊ ሴቶች ሙዚቃ ቡድን ነበሩ። በጣም በጋለ ስሜት ሲዘፍኑ ከ1964 እስከ 1969 ድረስ በርካታ #1 ዘፈኖች ቀረጹ።
አዲስ አበባ፣ የካቲት 23፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የአድዋን ድል ስናከብር የተሸረሸረውን አንድነት፣ ሕብረትና ኢትዮጵያዊ እሴት ወደ ቀደመው ለመመለስ ቃል እየገባን መሆን አለበት ሲሉ የትግራይ...
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 4 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የትግራይ ሕዝብ ከገጠመው ችግር እንዲወጣ የአፋር ሕዝብ ሁልጊዜም ከጎኑ አለመለየቱን የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳዳር ዋና...
Posted by admin | 13/01/2021 | የእነ እስክንድር ነጋ የፍርድ ቤት ውሎ!!! ጥላሁን ታምሩ * ችሎት ለመታደም የሄዱ ግለሰቦች በፖሊስ ታገቱ!!! ለመጋቢት 29 ቀን 2013...
ምምስራት ዝምድና ምስ መንግስቲ ኤርትራ ቁጽሪ ናብ ስደት ዘምርሑ ኤርትራውያን ንግዚኡ ከጉድል ይኽእል’ኳ እንተኾነ፣ ሕሱም ምልካዊ ምሕደራ መንግስቲ ኤርትራ ከይተመሓየሸ ግና ዝመጽእ ነባሪ ፍታሕ ክህሉ ከምዘይክእል ብተደጋጋሚ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ክግለጽ ጸኒሑ’ዩ።
ሸይላ ኪታሩዝ ኣብ መደረኣ፣ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ ወላሓንቲ ለውጢ ከምዘየርኣየ፣ ሃገራዊ ኣገልግሎት ገና ብዘይ ናይ ግዜ ገደብ ይቕጽል ከምዘሎ፣ ቅዋማዊ ስርዓት ንምትካል ዝኾነ ምልክታት ከምዘየለ፣ ናጻ ቤት ፍርዲ ከምዘይቆመ ብሰፊሑ ኣብሪሃ።
ኣብ ኤርትራ ብሃይማኖታዊ ይኹን ካልእ ፖለቲካዊ ዕላማ ናይ ምእካብን ሓሳብካ ብናጻ ናይ ምግላጽን መሰል ስለዘየለ፣ ዜጋታት ካብ መንግስቲ ብዝወርዶም ምፍርራህ ብራዕዲ ይነብሩ ከምዘለዉ ድሕሪ ምግላጽ፣ እታ ፍልይቲ ልእኽቲ፣ ንስልጣንን ዕማማትን መንግስቲ ብንጹር ኣቐሚጡ ዝቆጻጸርን ዝከታተልን ኣካል ብዘይምህላዉ፣ ህዝቢ ውሕስነት ኣብ ዘይብሉ ሃዋሁ ይነብር ከምዘሎ ዘርዚራ።
ኣብቲ ኣጋጣሚ ኤርትራውያን ግዳያትን፣ ስድራቤት ግዳያትን፣ ኣብ ነብሶም ኮነ ኣብ ስድራቤቶምን መቕርቦምን ብመንግስቲ ኤርትራ ዝወረዶም በደል ብምግላጽ ቃል ምስክርነቶም ሂቦም።
ኣብ ክልል ትግራይ ካብ 25 ግንቦት 2011 ዓ.ም ጀሚሩ ብዝተረኣየ ሕማም ሸሮኽ(ኮሌራ) 13 ሰባት በቲ ሕማም ከምዝተታሓዙ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና እቲ ክልል ኣፍሊጡ::
በቲ ሕማም ዝተታሕዙ ኩላቶም ድሕሪ ዝተኻየደሎም ናይ ሕክምና ክትትል ድሒኖም ነናብ ገዝኦም ከምዝተመለሱ ዝገለፀ ቢሮ ጥዕና’ቲ ኽልል ነቲ ሕማም ንምኽልካል ካብ ዝካየዱ ስርሓት ብተወሳኺ እቲ ሕማም ምስ ዘጋጥም ኣገልግሎት ጥዕና ንምሃብ ኩሎም ትካላት ጥዕና መንግስቲ ድልዋት ክኾኑ ተሓቢርዎም ኣሎ ኢሉ::
25 ግንቦት 2011 ዓ.ም ኣብ ትግራይ ወረዳ ክልተ ኣውላዕሎ ለበዳ ሕማም ኮሌራ ከምዝተርኣየ ምክትል ሓላፊ ቢሮ ሓለዋ ጥዕና ኣቶ ተኽላይ ወልደማርያም ይዛረቡ:: ክሳብ ሐዚ በቲ ሕማም 13 ሰባት ከምዝተታሓዙ ዝገለፁ ኣይተ ተኽላይ በቲ ሕማን ግን ዝሞተ ሰብ የለን ኢሎም::
ኣቶ ተኽላይ ኣብ ትግራይ እቲ ሕማም ቅድሚ ሐዚ እውን ተራእዩ ስለዝነበረ ዳግም ኮሌራ ከይምለስ ስራሓት ምክልኻል ክኻየድ ጸኒሑ’ዩ ኢሎም:: ብፍላይ ፅሩይ ዝስተ ማይ ዘይረኸቡ ሰባት ማይ ኣጻርዮም ክጥቀሙ ግንዛበ ካብ ምፍጣር ብተወሳኺ ነቲ ማይ መጻረይ መድሓኒት ምክፍፋሉ ሓቢሮም:: ብተወሳኺ ምስ መራሕቲ ሃይማኖት ብምርድዳእ ኣብ ትግራይ ሰብ ብብዝሒ ኣብ ዝኸደለን 3 ቦታታት ማይ ፀሎት ሽቓቕ ከምዝተስርሐ፡ ሰብ ሞያ ሕክምና እውን ኣብቶም ናይ ፀበል ቦታታት ተመዲቦም ከምዘለው ገሊፆም::
ሕማም ኮሌራ ኣብ ዝተርኣየሎም እዞም 10 መዓልትታት ኣገልግሎት ሕክምና ካብ ዝተውሃበሎም ትካላት ሕክምና ሓደ ኣብ ከተማ መቐለ ዝርከብ መባእታዊ ሆስፒታል ዓዲሓቂ ሓደ እዩ:: እዚ ሆስፒታል ንሕማም ኮሌራ ንምሕካም ተባሂሉ ዝተፈለየ እዩ:: ሲስተር ነብያት ፀጋይ ኣብቲ ሆስፒታል ኣተሓባባሪት ሰብሞያ ነርስ’ያ። ንሳ ሰራሕተኛታት እቲ ትካል ኣብ ኮሌራ ጠሚቱ ስልጠና ከምዝተውሃቦም ትገልጽ:: “ዘድሊ መሳርሒ’ውን ተማሊኡ እዩ” ዝበለት ሲስተር ነብያት ኣብቲ ዝጎደለ ናይ ላብራቶሪ መሳርሒ ድማ ክማላእ ሓቲትና ኣለና ትብል::
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ለኢትዮጵያ የለውጥ ሂደት አደገኛው ፖለቲካዊው ተግዳሮት ብቻ አይደለም። (ጉዳያችን ልዩ ትኩረት)
~ የጎሳ ግጭቶች በቀጥታ እያመሩ ያሉት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አብያተ ክርስቲያናትን ወደ ማቃጠል እና አገልጋይ ካህናትን ወደ መግደል ነው።ይህ ደግሞ ለዓመታት በሌሎች የተሰጡት የዕምነት ትምህርቶች ውስጥ የተቀየጠ ጎሳዊ እና ፖለቲካዊ የተደባለቁ ጉዳዮች እንደነበሩ አመላካች ነው።
~ የኢትዮጵያን ሁኔታ ስንመለከት ከፖለቲካው እና ወታደራዊ ሁኔታዎች አንፃር ብቻ የምንረዳ፣ፖለቲካው እና ወታደራዊ ሁኔታዎች የሚዘወሩበት ሌሎች ጉዳዮች የሌሉ ያህል ተዘንግተዋል።
ላለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት በኢትዮጵያ ሁለንተናዊ እንቅስቃሴ ተቆጣጥሮ የነበረው ህወሓት መሩ የኢህአዴግ ስርዓት በሕዝባዊ እንቅስቃሴ ግፊት በራሱ በኢህአዴግ ውስጥ በተነሳ የለውጥ የማቀንቀን ሂደት ድርጅቱ ተገፍቶ እና አጣብቂኝ ውስጥ ገብቶ ዶ/ር ዓቢይ አህመድን ወደ ጠቅላይ ሚንስትርነቱ ቦታ ለማምጣት ተገዷል።ጠቅላይ ሚኒስትሩ መጋቢት 24/2010 ዓም በፓርላማ ካደረጉት ንግግር ወዲህ የሀገሪቱ የፖለቲካ ውጥረት መርገብ ብቻ ሳይሆን በባህር ማዶም ሆነ በኤርትራ የነበሩ በርካታ የተቃውሞ አደረጃጀቶች ወደ ሀገር ቤት ገብተዋል።
እነኝህ ሁሉ ሂደቶች ለአንድ ዓመት ሁኔታዎች ካበረዱ በኃላ መሰረታዊው የሀገሪቱ ችግሮች በራሳቸው እያፈጠጡ መጥተዋል።እነኝህ መሰረታዊ ችግሮች በቀደሙ ዓመታት ፖለቲካዊ ብቻ ተደርገው ይወሱ ስለነበር።የፖለቲካ ለውጡ ሁሉንም ይፈታል የሚል የተሳሳተ ዕሳቤ የያዘው ኢትዮጵያዊ በተለይ ምሁራንም ጭምር ቀላል አይደሉም። በተለይ በምሁራኑ ዘንድ ፖለቲካውን ብቻ የመመልከት እና ሌሎች ወሳኝ የሀገሪቱ ጉዳዮች የመርሳት አባዜ የተጠናወተው ቀላል አይደለም።ይህም በመሆኑ ከለውጡ ሂደት ጋር በተያያዘ የሚነሱት ጉዳዮች በሙሉ ፖለቲካዊ ስለሆኑ ዜጎች ለመፍትሄ ሲያስቡ የፖለቲካ ፓርቲ አባል ከመሆን እና ከመመስረት ያለፈ ሊሆን አልቻለም።
በኢትዮጵያ የረጅም ጊዜ የመንግስት ስሪት ሂደትም ሆነ የታሪክ አፃፃፍ ልማድ የቤተመንግስቱን መንግስታዊ በተለይ አስተዳደራዊ እና ወታደራዊ ታሪኮች ብቻ ላይ የተመሰረቱ ሰለሆኑ የኢትዮጵያን ሁኔታ ስንመለከት ከፖለቲካው እና ወታደራዊ ሁኔታዎች አንፃር ብቻ የምንረዳ፣ፖለቲካው እና ወታደራዊ ሁኔታዎች የሚዘወሩበት ሌሎች ጉዳዮች የሌሉ ያህል ተዘንግተዋል።
ባለፈው አንድ ዓመት ህወሓት መራሹ ኢህአዴግ ለለውጥ መነሳቱን ካሳወቀ ወዲህ በርካታ ለአመታት የተጮሁባቸው በተለይ የእስረኞች አያያዝ፣የመፃፍ እና የነፃ ጋዜጦች መውጣት፣አሳሪ የነበሩ ደንቦችን በማሽሻል፣ እና ባጠቃላይ የፖለቲካ ውጥረቱን ከማርገብ አንፃር ትልቅ ሥራ ተሰርቷል።ይህ ብቻ አይደለም የኢትዮጵያ አካባቢያዊ እና ዓለም አቀፍ ሚና ከለውጡ ሂደት መጀመር በፊት ከነበረበት አንፃር ሲታይ የተሻለ ተደማጭነት የማግኘቷ ሁኔታ ሁሉ አመርቂ ናቸው።የሰሜንም ሆነ የደቡብ ሱዳን ችግሮች ኢትዮጵያ ቀድሞ በነበረችበት ደካማ ዲፕሎማሲያዊ ተደማጭነት ደረጃ ሆና ቢሆን ኖሮ የበርካታ መካከለኛው ምስራቅ እና ምዕራባውያን ሳይቀሩ በኢትዮጵያ ጎረቤቶች ጉዳይ እጃቸውን እንዲያስገቡ ዕድል በሰጣቸው ነበር።
የለውጥ ሂደቱ ፖለቲካዊ መፍትሄ መፈለጉ ጥያቄ ውስጥ አይገባም።እዚህ ላይ ለውጥ የሚለውን ቃል ከመተርጎም አንፃር ለውጡን ፍኖተ ካርታ በሌለበት ሁኔታ እንዴት እንለካው? መዋቅራዊ ለውጥ በሌለበት ሂደት እንዴት እንተምነው? የሚሉ ጥያቄዎች አሁንም በብዙዎች አዕምሮ የሚመላለስ ጉዳይ መሆኑ ሳይረሳ ከአንድ መቶ በላይ ተቃዋሚ ድርጅት በሚርመሰመስበት ሀገር መንግስት ፍኖተ ካርታ ተወያይቶ ማዘጋጀት ይችል ነበር ወይ የሚለውንም መሰረታዊ ጥያቄ መዘንጋት አይገባም።ይህ ማለት እንደ አከራካሪ ነጥብ ለማንሳት እንጂ በእዚህ ምክንያት ፍኖተ ካርታ በእዚህ ሳብያ ሊኖር አይገባም ወደሚል ድምዳሜ ይወስዳል ማለት አይደለም።
ኢትዮጵያ ላለፈው ግማሽ ክፍለ ዘመን የፖለቲካውን ሜዳ በጎሳዊ ስሜት የመቃኘት እና የህዝብ የእርስ በርስ ግንኙነቱን ወደ አደገኛ መስመር የመሩት ሁለቱ ቁልፍ ጉዳዮች ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ሁኔታዎች ናቸው። እዚህ ላይ ለጎሳ ፖለቲካ የፖለቲካ አመራሩ ተጠያቂ አይደለም እያልኩ አይደለም።የፖለቲካ አመራሩ ፖሊሲ ከማውጣት እና ወታደራዊ ኃይሉን ከመያዙ አንፃር እነዚህ ሁለቱንም ማለትም ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ሁኔታዎች ያገናዘበ አመራር ከመስጠት ይልቅ ወደ አንድ ጎሳ ያደላ የጥቅም ሽምያ ውስጥ በመግባቱ ችግሩን አናረው ብቻ ሳይሆን ኢትዮጵያን ወደ አደገኛ መስመር ከቷት ዘወር አለ። አሁን ያለው የለውጥ ሂደት ይህንን ውጥንቅጥ ሁኔታ ላይ የተቀመጠ የለውጥ ሂደት ነው። ሁለቱ ቁልፍ ጉዳዮች ማለትም ማኅበራዊው እና ምጣኔ ሃብታዊ ሁነቶች በውስጣቸው በርካታ ዘርፎች ቢኖራቸውም ለእዚህ ፅሁፍ አደጋው ፖለቲካዊ ብቻ አለመሆኑን ለማሳየት ከማኅበራዊ እና ከምጣኔ ሃብታዊ ሁኔታዎች አንዳንድ ነጥቦች ብቻ አነሳለሁ።
ብዙውን ጊዜ የጎሳ ፖለቲካ ሲነሳ የሚወሳው የጎሳ ፖለቲካ ስለሚያቀነቅኑ ድርጅቶች እና ግለሰቦች እንጂ የጎሳውን ፖለቲካ እንዲያቀነቅኑ የህዝብ ጆሮ የገዙበት የምጣኔ ሀብት ጉዳይ አይነሳም።የጎሳ ፖለቲካ በራሱ መዘውር የለውም አንዱ መዘወሪያው የምጣኔ ሀብት ችሮታ እንደሚያስከትል ለወጣቱ ስለሚሰብክ ነው።''ክልል መሆንህ የሚያመጣው ፀጋ አለ'' ከሚለው ስብከት ስር ሥራ ታገኛለህ፣ከሌላ አካባቢ የመጣ የስራ ዕድልህን አይወስድም፣ የምክር ቤት አባል ትሆናለህ፣የክልልህ ካቢኔ አባል ትሆናለህ፣ እና የመሳሰሉ ማባበያዎች ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች ናቸው።በርካታ ወጣት ከዩንቨርስቲ ተመርቆ ሥራ ባላገኘበት ሁኔታ ብቸኛ አማራጩ የጎሳ ፖለቲካ አቀንቅኖ ሥራ መያዝ ሆኖ ከታየው የጎሳ ፖለቲካው መሰረታዊ አንቀሳቃሽ ምጣኔ ሃብታዊ ጥያቄዎች እንጂ ፖለቲካዊ ብቻ ሊሆኑ አይችሉም።
ከምጣኔ ሃብቱ ጋር በዋና መሠረትነት የሚነሳው የመሬት ጉዳይ አለ።መሬት ውሱን ሀብት ነው።በአንፃሩ ኢትዮጵያ በሕዝብ ብዛት ቁጥር ከዘጠና አምስት ሚልዮን በላይ እንደሆነች ይገመታል።በሀገራችን ያሉ የጎሳ ፖለቲካዊ ግጭቶች ዋና መሰረታቸው ምጣኔ ሃብታዊ ነው።የወልቃይት ችግር መሰረቱ ፖለቲካዊ ይምሰል እንጂ የምዘውረው ምጣኔ ሃብታዊ ጥያቄ ነው።
የወልቃይት መሬት የቅባት እህል ከሚመረትባቸው የኢትዮጵያ ግዛቶች ቀላል ያልተባለ ድርሻ ያለው እና ባብዛኛው ለውጭ ንግድ የሚቀርብ ምርት የሚመረትበት ነው። ከእዚህ በተጨማሪ ቦታው የሰሜን ጎንደርን፣የኤርትራን፣የሱዳንን እና የትግራይን አካባቢዎች በጋራ የሚያቃልል ከመሆኑ አንፃር እና ለሱዳን ወደብ ገበያ ቅርብ ከመሆኑ አንፃር ምጣኔ ሃብታዊ ስልታዊ መሬትነቱ ቀላል አያደርገውም።ከእዚህ ሁሉ በላይ በአካባቢው ካለው ሞቃት አየር በተቃራኒ የመረብ ወንዝ ምድሩን የተለየ ብቸኛ አማራጭ የውሃ ምንጩ ነው። እነኝህ ሁሉ ድምሮች የወልቃይት ጉዳይን ፖለቲካዊ ጎሳዊ ቃና ሰጥቶት ያነታርካል።ቀድመው የነበሩትን ነዋሪዎች ለማፈናቀል በህወሓት በኩል በርካታ የተንኮል ስራዎች እየተሰሩ በሰላም ምጣኔ ሃብታዊ ሂደቱን ሲያስኬድ የነበረው ሕዝብ ወደ ግጭት እንዲያመራ አደረገው። ይህ ማለት የችግሩ መዘውር ምጣኔ ሃብቱ ላይ እንዳለ አመላካች ነው።
በሌላ በኩል በደቡብ ኢትዮጵያ ያለው የጎሳ ፖለቲካ ጡዘት መመልከት ይቻላል።የደቡብ ኢትዮጵያ ከተቀረው የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚለየው በከፍተኛ የህዝብ ቁጥር እየጨመረ መምጣት እና በርካታ ሕዝብ ያልሰፈረባቸው ቦታዎች ቢኖሩም በርካታ ሕዝብ በተወሰኑ ቦታዎች ተጣቦ በመኖር (population density) የሚኖርበት መሆኑ ነው። ይህ የህዝብ ቁጥር መጨመር እና ተጣቦ በተወሰኑ ቦታዎች የመኖር ሁኔታ የመሬት ጥበት እና የስራ አጥ መብዛት አስከትሏል።በሌላ መልኩ ደግሞ ለጎሳ ፖለቲካ አቀንቃኞች ለስራ ማጣቱም ሆነ ለችግሩ መንስኤ ከክፍለዘመን በላይ በቦታው የኖሩ ሰዎችን እንደምክንያት እየጠቀሱ ሕዝብ ለማጋጨት ተመችቷቸዋል።ስለሆነም የጎሳ ፖለቲካው ጡዘት የሚዘወረው በምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች እየታከከ መሆኑ አንዱ ማሳያ ይሄው የደቡብ ኢትዮጵያ ጉዳይ ነው።የህዝብ ስፍረት መጣበብ በደቡብ ኢትዮጵያ የዛሬ ስድስት ዓመት የነበረውን ሁኔታ ከስር ካለው ካርታ ላይ ብንመለከት ከፍተኛው የህዝብ ስፍረት መጣበብ የሚታየው በደቡባዊ ኢትዮጵያ መሆኑን እንመለከታለን።ይህ ማለት ግን ሕዝብ ሊሰፍርባቸው የሚችሉ ሰፊ ቦታዎች በደቡባዊ ኢትዮጵያ የሉም ማለት ግን አይደለም።የጎሳው ፖለቲካ በዛው በደቡብ ውስጥ ላለው ህዝብም በበርካታ የጎሳ ክልል ስለለየው ሌላው ጋር ሄዶ እንዳይሰራ እንቅፋት እየሆነ እንደመጣ አመላካች ነው።
ቀድም ብሎ እንደጠቀስኩት በእዚህ ፅሁፍ ስር የሚነሳው ሁሉንም የምጣኔ ሃብታዊ እና ማኅበራዊ ዘርፎች አይደለም። ከማኅበራዊ ዘርፍ ውስጥ ከኢትዮጵያ ሁለንተናዊ የቀደመም ሆነ የአሁኑ ሁኔታ ላይ ከፍተኛ ሚና የሚጫወተው የሃይማኖት ጉዳይ ላይ ለማትኮር ይሞከራል።ኢትዮጵያ በረጅም ጊዜ ታሪክ ውስጥም ሆነ በያዝነው 21ኛው ክፍለ ዘመን ውስጥ የሃይማኖት ሚና በአብዛኛው ህዝቧ የዕለት ከዕለት ሕይወት አንፃር ያለው ተፅኖ ቀላል አይደለም።ሃይማኖት ከአምልኮት ሂደቱ በተጨማሪ የህዝቡ ስነ ልቦናዊ ሁኔታ ሁሉ ከሃይማኖታዊ እሳቤዎች ውጪ ማድረግ አይቻልም።
በክርስትናም ሆነ በእስልምና ሃይማኖት ውስጥ የሚገኘው አብዛኛው ሕዝብ መንግስታዊ ስሪቶችንም ከእዚሁ አንፃር እያንዳንዱ እንቅስቃሴያቸውን ይከታተላል።በሃይማኖት ምክንያት ለክቶ ያለውን መንግስት ሊያጥላላ ወይን ሊያወድስ ይችላል። በእርግጥ አሁን ባለንበት ዘመን ህዝቡ መንግስት ጭልጥ ብሎ የአንዱ ሃይማኖት አቀንቃኝ መሆኑን አይፈልገውም።ከእዚህ ይልቅ ሚዛናዊ የሆነ እና የሁሉንም ዕሴቶች የሚያከብር መንግስት መሆን እንዳለበት የሚያምን ትውልድ ነው። ለእዚህ ደግሞ ከደርግ ዘመን ጀምሮ የነበረው ሃይማኖት አልባ መንግሥታት የጣሉበት አንዳች ተፅኖ የለም ማለት አይቻልም። ይህ ማለት ግን ሃይማኖት አልባ መንግስት ሕዝብ ባይጥለው መለኮት ስለማይወደው እግዚአብሔርን የሚፈራ መንግስት መሆኑ አስፈላጊ መሆኑን ያምናል።
ሃይማኖታዊ ጉዳይን በተመለከተ ከላይ የተጠቀሱት ሁኔታዎች ብቻ የቅርብ የኢትዮጵያ ክስተቶች አይደሉም።ሆኖም ግን ከጎሳ ፖለቲካ ጡዘቱ አንፃር ሃይማኖት ምን አስተዋፅኦ አደረገ የሚል መሰረታዊ ጥያቄ ሊነሳ ይችላል። ከላይ የተፈጠሩት የቅርብ ክስተቶች (ላለፉት ሰላሳ ዓመታት) በራሳቸው የፈጠሩት ክፍተት ቀላል አይደለም። ለምሳሌ የጎሳ ፖለቲካ አደረጃጀቶች የሃይማኖት ፅንፍ እንዲይዙ የተደረጉበት አንዱ ምክንያት የሌላውን ሃይማኖት የሚከተሉ የእገሌ ጎሳ ናቸው በሚል በጥናት ላይ ያልተመሰረተ የጅምላ ፍረጃ አንዱ ነው። እዚህ ላይ የሐጂ ጃዋር የአንድ ወቅት በአሜሪካ ለተሰበሰቡ ኢትዮጵያውያን ያደረገው ንግግር ላይ የኦሮሞ ብሄርተኝነትን ከእስልምና ጋር ብቻ ለማያያዝ የሞከረበት ንግግር መመልከት ብቻ በቂ ነው። በእዚህ ''ኦሮሞ ማለት እስላም ነው'' በሚል ትርክት የተሞላው የአክትቪስት ሐጂ ጃዋር ንግግር ላይ (ንግግሩን ይህንን በመጫን መመልከት ይችላሉ) የጎሳ ፖለቲካን እንዴት ከሃይማኖት ጋር በመለወስ ለመቀስቀሻነት እንደተጠቀመበት መረዳት ይቻላል።
በደቡብ ኢትዮጵያ እና በምዕራብ ወለጋ እየተፈጠረ ያለው የጎሳ ፖለቲካ ቅኝቱ ሃይማኖታዊ ሽታ የለውም ማለት አይቻልም።በርግጥ ጉዳዩ ፈጦ በሚድያ ደረጃ አይውጣ እንጂ ወደ ደቡባዊ የኢትዮጵያ ክፍል እና ወደ ምዕራባዊው ወለጋ ከንጉሡ ዘመን ጀምሮ ሲጎርፉ የነበሩት ሚሽነሪዎች የአካባቢውን የህዝብ ስነ ልቦና ቀደም ብሎ ከነበረው የጠበቀ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ዕምነት ስርዓት በተቃረነ መልክ መሄድ እና የኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ''የእነ እገሌ ነች'' የሚለው ትርክት አዲስ በተከፈቱት የሚሽነሪ አዳራሾች ውስጥ አልተተረኩም ማለት አይቻልም።
የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከአካባቢው ተወላጆች በብዛት አገልጋዮችን ለማፍራት ከሄደችበት ፍጥነት በበለጠ የሚሽነሪዎቹ የሃይማኖት ድርጅቶች ስለሄዱ የሚሽነሪዎቹ የዕምነት ድርጅቶች የበለጠ ለአካባቢው ነዋሪ የሚቆረቆሩ ተደርገው መቅረብ ጀመሩ። በእርግጥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ከደቡብም ሆነ ከምዕራብ ወለጋ አገልጋዮችን በዘመኗ አላፈራችም ማለት አይደለም። በርካታ አገልጋዮቿ እስከ ሊቀ ጳጳስ ደረጃ ደርሰዋል።ሆኖም ግን የቤተ ክርስቲያኒቱ የትምህርት ጊዜ ከሚፈልገው ረዘም ያሉ ዓመታት እና የሚጠይቀው የመምህራን እውቀት አንፃር ሲታይ የምሽነሪዎቹ በአጫጭር ኮርስ ለአገልጋይ የሚያመጧቸው የአካባቢው ተወላጆች በብዛት እየጨመሩ መጡ።
እዚህ ላይ ማወቅ የሚገባን ሕዝብ የመረጠውን ሃይማኖት የመከተል መብቱ የተጠበቀ ነው።ሃይማኖት በራሱ የፀጥታም ሆነ የልዩነት መፍጠርያ ምክንያት መሆን የለበትም።በኢትዮጵያ ግን እየያዘ ያለው አዲስ መልክም ነው።የጎሳ ግጭቶች በቀጥታ እያመሩ ያሉት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን ወደ ማቃጠል እና አገልጋይ ካህናትን ወደ መግደል ነው።ይህ ደግሞ ለዓመታት በሌሎች የተሰጡት የዕምነት ትምህርቶች ውስጥ የተቀየጠ ጎሳዊ እና ፖለቲካዊ ቅይጥ ጉዳዮች እንደነበሩ አመላካች ነው።የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በጅማ፣በጅጅጋ፣በኦሮምያ ክልል ውስጥ እና በያዝነው ሳምንት ከአምስት በላይ አብያተ ክርስቲያናት መቃጠላቸው የተነገረበት ከሲዳሞ የክልል ጥያቄ ጋር ተያይዞ የተነሳው ግርግር ብቻ ብንመለከት የኢትዮጵያ የፖለቲካው መዘውር ማኅበራዊው ውስጥ እንዳለም እንመለከታለን።
ለማጠቃለል የኢትዮጵያ አከራካሪው የለውጥ ሂደት በብዙ ምሁራን አንፃር እየታየ ያለው ከፖለቲካዊ መልኩ ብቻ ነው። ለጎሳ ፖለቲካ ችግር መፍትሄ ሲታሰብ የሚነሳው የፖለቲካ ጎኑ ብቻ እንጂ ከማኅበራዊ እየተቀየረ የመጣው የሃይማኖታዊ ጉዳይ እና ከምጣኔ ሃብቱ የመሬት ይዞታ ጉዳይ፣የስራ ዕድል እጦት እና የህዝብ ቁጥር መጨመር አንፃር ያለው ግዙፍ ጉዳይ ተዘንግቷል።የለውጥ ሂደቱ ትልቁ እንቅፋት የፖለቲካው ብቻ ሳይሆን ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳይ ነው።ለመፍትሄነት ብዙው ሰው መንግስት ይህንን ቢያደርግ፣ይህንን ባያደርግ የሚለው የቃላት ምልልስ ላይ ተጠምዷል።በርግጥ መንግስት ከፖሊሲ አውጪነት ባለፈ ነገሮች ከግለሰቦች እና ከቡድኞች በተሻለ መልኩ በተቀለለ መልክ (bird eye view) የማየት እና መረጃ የማግኘት አቅም ቢኖረውም ከፖለቲካው ባለፈ ማኅበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች ላይ እያንዳንዱ ግለሰብ፣ስብስብ፣የሃይማኖት ተቅዋም፣በውጭ እና በሀገር ቤት የሚኖር ምሁር ሁሉ ሚናውን ማሳነስ የለበትም።
በመፍትሄነት - ይህ ለውጥ ተመልሶ የተወሰኑ የፅንፍ ኃይሎች እጅ እንዳይገባ አቅጣጫ ብዙ (multidimensional) መፍትሄዎች ከሁሉም ወገን ይጠበቃል።በተለይ መንግስት የለውጥ ሂደቱን ከአሁን በኃላ በነበረበት ሂደት የመሄድ አቅሙ እያነሰ መምጣቱን ብቻ ሳይሆን ህወሓት መራሹ የቀድሞው ኢህአዴግ ቢሮክራሲ የለውጡን ሂደት ይዞ የመሄድ ስነ ልቦናዊ አቅም የሌላቸውን የማራገፍ ስራውን በቶሎ ጀምሮ በአዲስ የሰው ኃይል ካልቀየረ እና እራሱ ኢህአዴግም ከመፍረስ ያላነሰ ለውጥ ካላደረገ ለውጡ አደጋ ላይ መሆኑን ማወቅ አለበት።ኢትዮጵያ ውስጥ ላለፈው አንድ ዓመትም ሆነ ቀደም ብሎ ለነበሩ ግጭቶች እና የህዝብ መፈናቀሎች ዋነኛ ተዋናይ የኢህአዴግ ቢሮክራሲ እና ታጣቂ ሚሊሻ ለመሆኑ የቅርብ ጊዜ እውነታ ነው።ስለሆነም ምጣኔ ሃብታዊ እና ማኅበራዊ ዋስትና ላይ ያተኮረ የለውጥ ሂደት ማንቀሳቀስ ይህም ወደ መዋቅራዊ ለውጥ እንዲያመራ የተጠና ስልታዊ ዕቅድ ይዞ መቅረብ ከመንግስት ይጠበቃል።
Young Pharaoh The Great Grand Master Muti-Genius! 👑🧨📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚👑🧨📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑🧨📚👑📚👑📚🧨📚👑🧨📚🧨👑📚🧨👑🧨📚👑🧨📚👑🧨📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑🧨📚👑🧨📚👑🧨📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑🧨📚👑🧨📚👑🧨📚👑🧨📚👑🧨📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨👑🧨📚👑🧨📚👑📚🧨👑📚🧨👑📚🧨📚
ከትግራይ መለሶ ማቋቋም ኩባንያዎች ናቸው ከሚባሉት መካከል ትራንስ፣ መሶበ ሲሚንቶና ሱር ኮንስትራክሽን በአክሲዮን ለመሸጥ የቀረበውን ጥያቄ ተከትሎ ቅድሚያ ኦዲት መቅደም አለበት የሚል ጥያቄ መነሳቱን የአሜሪካ ድምጽ የመቀሌ ሪፖርተር አመለከተ። አቶ ስብሃት ነጋ ከአፍሪካ በሃብት ቀዳሚ ነው ያሉት ኤፈርት ንብረቱ ኦዲት ሊደረግ እንደሚገባውና አሰራሩ ግልጽነት የጎደለው መሆን በተደጋጋሚ ሲገለጽ መቆየቱ የሚታወስ ነው።
በምክትል ርዕሠ መስተዳድር ማዕረግ የክልሉ ንግድና ኢንዱስትሪ ቢሮ ሃላፊ ዶክተር አብርሃም ተከስተን በመጥቀስ የተሰራጨው ዜና እንዳመለከተው ሃላፊው ጥሪ ያቀረቡት በውጭ አገር ያሉ ባለሃብት የትግራይ ተወላጆች ተደራጅተው አክሲዮን እንዲገዙ ነው።
ትምዕት ኩባንያዎችን በአክሲዮን ለመሸጥ የሚያስችለውን ጥሪ ከማቅረቡ በፊት በገለልተኛ ወገኖች ኦዲት ሊደረግ እንደሚገባ ተወላጆች ጥያቄ መሰንዘራቸውን አስመልክቶ ዘጋቢው ሃላፊዎቹን ጠይቆ ያለው ነገር የለም።
የትምዕት ንብረት እጅግ ግዙፍ የመሆኑንን ያህልና ከፈተኛ ሃብት እንደማንቀሳቀሱ የግልጽነት ችግር የሚከተለ መሆኑ በተደጋጋሚ የሚገለጽና በየመድረኩ የሚነሳ ጉዳይ ቢሆንም የትግራይ ነጻ አውጪ ግንባር አመራሮች የጠራ ምላሽ ሰጥተውበት አያውቁም። አሁን የቀረበውን የአክሲዮን ሽያጭ ጥሪ አስመልክቶ የቀረበው የኦዲት ጥያቄም ይህንኑ ያገናዘበ እንደሆነ በማህበራዊ ገጾች የተሰራጩ መረጃዎች ያመለክታሉ።
ድርጅቶቹ ከባንክ ያለባቸው ብድርና የእዳቸው አከፋፈል ከአክሲዮን ሽያጩ በፊት ይፋ መሆን አለበት ሲል የጠየቀ እንዳለው አክሲዮን የሚገዙ ወገኖች የጠራ መረጃ ሊሰታቸው እንደሚገባ ጠቁሟል። በይፋ የጠራ አሃዝ ባይቀርብም በቢሊዮን የሚቆጠር እዳ እንዳለባቸው ግን የተለያዩ መገናናዎች የባንክ ምንጮችን እየጠቀሱ መዘጋባቸው አይዘነጋም።
ከዚህም በተጨማሪ በመላው አገሪቱ በጅምላ ተይዘው የነበሩ የንግድ ዓይነቶች እንደ ቀድሞው የሚሰሩ አለመሆናቸው በድርጅቶቹ የወደፊት ትርፋማነት ላይ ጥርጣሬ የሚያስነሱ ሆነዋል።
ኩባንያዎቹ ቀደምሲል ስብሀት ነጋ ፣ኣባዲ ዘሙ፣ስዬ ኣብርሀ፣ ኣርከበ ዕቁባይ ፣ ሙሉጌታ ገብሪሂወት(ጫልቱ) ፣ኣባይ ጸሀዬ ፣ በቦርድና በሁሉም ማዕከላዊ ኮሚቴ አባላት ስር ሲተዳደሩ እንደነበር ፣በመጨረሻም መለስ ዜናዊ በባለቤታቸው ኣዜብ መስፍን አማካይነት ማስተዳደራቸውን ፣ ኣሁንም የእነ ስብሀት ታማኝ ናቸው በሚባሉት ቴዎድሮስ ሀጎስ እንደሚተዳደር አቶ አስገድ ከቀናት በፊት ባሰራጩት ጽሁፍ አመልክተዋል።
በ2011 በጀት ዓመት 198 ነጥብ 1 ቢሊየን ብር መሰብሰብ እንደተቻለ የገቢዎች ሚኒስትር ወይዘሮ አዳነች አቤቤ አስታወቁ፡፡የገቢዎች ሚኒስቴር የ2011 በጀት አመት...
ያለ አመጋገብ ወይም የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ያለ ጠፍጣፋ ሆድ እንዴት ማግኘት ይቻላል? ምስልዎን እንዴት ቀጭን ማድረግ እና በፍጥነት ወደ ቅርፅ መመለስ? በጥቂት ሳምንታት ውስጥ የሆድ ስብን ለማጣት ቀላል ሆኖም ውጤታማ መንገድ ይኸውልዎት ፡፡ ሞክረናል - በትክክል ይሠራል!
ዎ እግዚኣብሄር ኣምላኸይ፣ ሳህልኻ ንኣይ ዓብዪ እዩ፣ ንነፍሰይውን ካብ መዓሙቚ ሲኦል ኣውጺእካያ ኢኻ እሞ፣ ብምሉእ ልበይ ከመስግነካ፣ ስምካውን ንዘለአለም ከኽብር እየ።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 500W ካሬ IP65 RGB LED flood flood አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 500W ካሬ IP65 RGB LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 500W ካሬ IP65 RGB LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 500W ካሬ IP65 RGB LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ሓሙሽተ ዓመት ይገብር ድሕሪ ክልተ ዓበይቲ ሲኖዶሳት ሓደ ሓፈሻዊ ሓደ ኸኣ ፍሉይ ሲኖዶስ ቅ.ኣ.ር.ሊ.ጳ ኣሞሪስ ለቲስየ ወይውን ደስታ ፍቅሪ ብዝብል ንሥድራቤት ዝምልከት ድሕረ ሲኖዶሳዊ ምዕዳን ጽሒፎም ከምዝነበሩ እዚ 19 መጋቢት 2016 ከምዝነበረ ዝዝከር ኰይኑ ካብ ዝመጽእ 19 ...
ኦ ጐይታና ቃል መልኣኽካ ሰሚዕና፥ ናይ ክርስቶስ ወድኻ ሥጋዌ ዝኣመንና፥ ዘለዓለማዊ ክብሪ ምእንቲ ክንረክብ ኣብ ውሽጢ ልብና ጸጋኻ ከዓወልና፣ ብናይ ሥቓያቱን ሞቱን ትሩፋት ከኣ ናብ ናይ ትንሣኤ ክብሪ ከተብጽሓና ንልምነካ ኣሎና፣
ጸሎተ መልአከ እግዚብሔር ነቲ ዘለዓለማዊ ምሥጢረ ሥጋዌ ብምዝካር ሠለስተ ግዜ ኣብ መዓልቲ ንግሆ ሰዓት 6 ፍርቂ መዓልትን ምሸት ሰዓት ሽድሽተን ዝድገም ኮይኑ ኣብዘን ሰዓታት እዚኤን ደወል ጸሎተ መልአከ እግዚብሔር ይድወል፣ እቲ መልአከ እግዚብሔር ዝብል ስም ካብቲ ነቲ ጸሎት ክተዕርግ እንከሎኻ ዝበሃል ‘መልአከ እግዚብሔር ኣብሰራ ለማርያም` ካብ ዝብል ዝተወስደ ኮይኑ እቲ ጸሎት ካብ ቅዱስ መጽሓፍ ዝተወስዳ ሰለስተ ሓጸርቲ ጥቅሳት ብዛዕባ ትስብእቲ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ዝናገር ኮይኑ ብሰለስተ ሰላመ ቅዱስ ገብርኤል መልኣክ ይስነ፣ እዛ ጸሎት እዚኣ ኣብ ሰናብትን ዓበይቲ በዓላትን ብር.ሊ.ጳ ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ትድገም፣ ቅድሚ ጸሎተ መልኣከ እግዚብሔር ር.ሊ.ጳ ካብ ናይ ዕለቱ ንባባት ብምውሳድ ሓጺር ኣስተምህሮ የቅርቡ፣ ድሕሪ ጸሎት ከም ልማድ ነቶም ኣብኡ ዝተረኽቡ ነጋድያን ሰላምታ የቅርቡ፣ ካብ ትንሣኤ ክሳብ በዓለ ጰራቅሊጦስ ከክንዲ ጸሎተ መልኣከ እግዚብሔር ጸሎተ ንግሥተ ሰማያት ይድገም፣ እዚ ጸሎት እዚ ከኣ ንዝኽሪ ትንሣኤ ኢየሱስ ክርስቶስ ንምዝካር ኮይኑ ኣብ ፍጻሜ ነፍሲወከፍ ጸሎታት ሠለስተ ግዜ ስብሓት ለኣብ ይድገም፣
ሕዝብና ሀገርን በወታደር ብዛትና በጦር መሳሪያ መቆጣጠር ቢቻልም መግዛት ግን አይቻልም። ምክንያቱም፣ ሀገርን ለመግዛት በመሪነት ቦታ ላይ መቀመጥና ህዝብን መምራት ይጠይቃል። የመሪነት ሚናን በአግባቡ ለመወጣት ደግሞ በሕዝብ ዘንድ ተቀባይነት የግድ ያስፈልጋል። በሕዝብ ዘንድ ያለ ተቀባይነት ደግሞ የሚወሰነው በብዙሃኑ አስተያየት/አመለካከት ነው። ስለዚህ፣ ሀገርን መግዛት የሚችለው በሌላ ሳይሆን በብዙሃኑ አስተያየት/አመለካከት (public opinion) አማካኝነት ነው። “THE REVOLT OF THE MASSES” በሚለው መፅሃፉ “Jose Ortega y Gasset” ፅንሰ-ሃሳቡን እንዲህ አብራርቶታል፡-
ባለፈው ዓመት የቀድሞ የአየር ኃይል ጄኔራል አበበ ተክለሃይማኖት (ጆቤ) “ድርግነት እያቆጠቆጠ – ዴሞክራሲ እየጨላለመ ነው – ሕዝቦች ጠንቀቅ በሉ” በሚል ርዕስ ማሳሰቢያ አዘል ፅሁፍ አውጥተው ነበር። ነገር ግን፣ እንደ ጄ/ል አበበ ያሉ የቀድሞ ጦር አዛዦች ራሳቸው የገረሰሱት የድርግ ስርዓት “ተመልሶ ሊመጣ ነውና ተጠንቀቁ” የሚል ማሳሰቢያ መስጠታቸው ለብዙዎች ግራ ያሰኛል። ምክንያቱም፣ በደርግም ሆነ በኢህአዴግ ዘመን በዜጎች ላይ በደልና ጭቆና የሚፈፅመው በመከላከያና ደህንነት ኃይሎች አማካኝነት መሆኑ ግልፅ ነው። ስለዚህ፣ የደርግ ስርዓት ተመልሶ ቢመጣ እንኳን በእነሱና በቀድሞ ባልደረቦቻቸው አማካኝነት እንደሆነ መገመት ይቻላል። ታዲያ እነዚሁ ሰዎች ተመልሰው “ደርግነት እያቆጠቆጠ ነው” ሲሉ መስማት ለብዙዎች ግር የሚያሰኝ ነገር ነው።
በእርግጥ ላለፉት አስር አመታት በኢትዮጲያ ፖለቲካ ውስጥ የታየውን ለውጥ በጥሞና ላስተዋለ ነገሩ ሁሉ “ከድጡ ወደ ማጡ!” የሚሉት ዓይነት እንደሚሆንበት አልጠራጠርም። በመሰረቱ፣ ፍርሃት (fear) የጨቋኝ ስርዓት መርህና መመሪያ ነው። በጨቋኝ ስርዓት ስር የሚኖሩ ዜጎች በእለት-ከእለት እንቅስቃሴያቸው ላይ ፍርሃት እንደ ጥላ ይከተላቸዋል። ፍርሃት፤ የዜጎችን ነፃነት የሚገድብ፣ የእኩልነትን የሚያጠፋ፣ ፍትህን የሚያጓድል፣ በአጠቃላይ ዴሞክራሲን የሚገድል “ጥላ-ወጊ” ነው። ዛሬ በኢትዮጲያ ላይ የፍርሃት ድባብ (climate of fear) ተንሰራፍቷል።
በተለይ ከ1997 ዓ.ም ወዲህ የተቃዋሚ ፖለቲካ ፓርቲዎች፣ የግል ሚዲያ፣ የሲቪል ማህበራት ድርጅቶች እና የፍትህ ተቋማት ስራና አሰራርን በዝርዝር ስንመለከት ሕገ-መንግስታዊ ዴሞክራሲ (constitutional democracy) ከስረ-መሰረቱ እየተናደ በመፍረስ ላይ መሆኑን መገንዘብ ይቻላል። በተጠቀሰው ግዜ ውስጥ፤ በተቃዋሚ የፖለቲካ መሪዎች፥ በጋዜጠኞችና የመብት ተሟጋቾች ላይ የሚደርሰው እስራት፥ ስደትና እንግልት፣ በምርመራ ስም የሚደርስባቸው መከራና ስቃይ፣ እንዲሁም ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ሰላማዊ ዜጎች ላይ እየደረሰ ያለው ግድያ፥ አካል ጉዳት፥ እስራትና እንግልትን ስንመለከት “ደርግነት ከማቆጥቆጥም አልፎ እንደ ዋርካ ዛፍ አድጎና ተንዘርፏል” ለማለት ያስደፍራል።
ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ ባለፉት አስር አመታት ደርግነት ከማቆጥቆጥ አልፎ ስር ሰድዶ በቅሏል። በዚህም በሁላችንም ሕይወትና እንቅስቃሴ ላይ የፍርሃት ድባብ አጥልቷል። ነገር ግን፣ “የደርግ ስርዓት እንዴትና ለምን ተመልሶ መጣ?” የሚለው ለብዙዎቻችን ግልፅ አይደለም። ለዚህ ጥያቄ የምንሰጠው ምላሽ ደግሞ ስለ ፖለቲካዊ አገዛዝ ባለን ግንዛቤ ላይ ይወሰናል። ለምሳሌ፣ “ኢትዮጲያን እየገዛ ያለው ማን ነው?” ተብለን ብንጠየቅ አብዛኖቻች የተወሰነ የፖለቲካ ቡድንን፥ የመንግስት ባለስልጣናትን ወይም የጦር መሪዎችን ስም ከመዘርዘር አናልፍም። ነገር ግን፣ የፖለቲካ አገዛዝ የሚመራው በፖለቲካ ፓርቲ፥ ባለስልጣናት ወይም የጦር ጄኔራሎች አይደለም።
“በሳንጃ የፈለከውን ማድረግ ትችል ይሆናል ከላዩ ላይ መቀመጥ ግን አትችልም” (You can do everything with bayonets, except sit on them) እንደሚባለው፣ ሀገርና ሕዝብን በጦር ኃይል መግዛት አይቻልም። በእርግጥ ሀገርና ሕዝብን በጦር ኃይል ቁጥጥር ስር ማዋል ይቻል ይሆናል። ነገር ግን፣ በወታደሮችና በጦር መሳሪያ መግዛትና ማስተዳደደር አይቻልም። ለምሳሌ፣ የፈረንሳዩ ንጉስ ናፖሊዮን “Napoleon” ስፔንን በመውረር ሙሉ-በሙሉ በቁጥጥሩ ስር አውሏት የነበረ ሲሆን ሀገሪቷንና ሕዝቡን ለአንዲት ቀን እንኳን መግዛት እንደተሳነው ምሁራን ይገልፃሉ። በፈረንሳዩ ናፖሊዮን እና በስፔን ሕዝብ መካከል የነበረው ሁኔታ በአምስት አመቱ የፋሽስት ወረራ ወቅት በሞሶሎኒ እና በኢትዮጲያ ሕዝብ መካከል ከነበረው ጋር ተመሳሳይ ይመስለኛል።
በስልጣን ላይ ያለ የፖለቲካ ቡድን ምንም ያህል ወታደራዊና ኢኮኖሚያዊ ጥንካሬ ቢኖረው በብዙሃኑ የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ተቀባይነት እስከሌለው ድረስ ሀገሪቱን መምራት አይችልም። ሌላው ቀርቶ እንደ ናፖሊዮን ያሉ ጦረኛ መሪዎች እንኳን ውሳኔ ከማሳለፋቸው በፊት የብዙሃኑን ሃሳብና አስተያየት ይጠይቃሉ። በአጠቃላይ፣ ጨቋኝ ስርዓት እንዲኖር በቅድሚያ በደልና ጭቆናን አምኖ የተቀበለ ማህብረሰብ መኖር አለበት። ለዚህ ደግሞ የብዙሃኑን ሃሳብና አመለካከት ለጭቆና በደልና ጭቆናን እንዲቀበል ተደርጎ መቅረፅ ያስፈልጋል።
የፖለቲካ ኃይል ወይም የስልጣን ለውጥ (ሽግግር) ማለት በራሱ የብዙሃኑ አስተያየትና አመለካከት ለውጥ ነው። የብዙሃኑ አስተያየት/አመለካከት ለውጥ በሌለበት የፖለቲካዊ ስርዓት ለውጥ በራሱ ትርጉም የለውም። ምክንያቱም፣ ሀገርና ሕዝብን ለመምራት የሚያስችል ኃይል (ruling power) የሌለው የፖለቲካ ስልጣን ፋይዳ-ቢስ ነው። ነገር ግን፣ በደልና ጭቆናን አምኖ የሚቀበል ማህብረሰብ እንዴት መፍጠር ይቻላል?
በመሰረቱ አብዛኛው የሀገሪቱ ዜጋ የራሱ የሆነ የፖለቲካ አቋምና አመለካከት የለውም። የብዙሃኑ አስተያየት/አመለካከት (public opinion) የሚቀረፀው በጥቂት የፖለቲካ ልሂቃን አማካኝነት ነው። እነዚህ ጥቂት የፖለቲካ ልሂቃን በብዙሃኑ አስተያየት/አመለካከት ላይ የበላይነትና ቁጥጥር አላቸው። በዚህ መሰረት፣ የፖለቲካ ልሂቃን በደለና ጭቆናን አጥብቆ የሚጠየፍና የሚቃወም ወይም በተቃራኒው “በደልና ጭቆናን ባይደግፍ እንኳን አምርሮ የማይቃወም” የፖለቲካ ማህብረሰብ መፍጠር ይችላሉ።
ነገር ግን፣ የአንድ ሀገር የፖለቲካ ልሂቃን ከብዙሃኑ የሕብረተሰብ ክፍል አንፃር የተማሩና የተሻለ የፖለቲካ ግንዛቤ ያላቸው እንደመሆኑ መጠን ከጨቋኝ ስርዓት ይልቅ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እንዲኖር ይሻሉ። በየትኛውም ማህብረሰብ ዘንድ ከመብትና ነፃነት ይልቅ በደልና ጭቆናን የሚያቀነቅን የፖለቲካ ልሂቅ ይኖራል ብዬ አልገምትም። ይሁን እንጂ፣ ልሂቃን ስለ መብትና ነፃነት እየተናገሩ ባለበት ሁኔታ በደልና ጭቆናን አምኖ የተቀበለ ማህብረሰብ ለምን ይፈጠራል?
በመሰረቱ ጨቋኝ ስርዓት ሕዝብና ሀገርን ለመምራት የሚያስችለው ምቹ ሁኔታ የሚፈጠረው በብዙሃኑ ዘንድ ተቀባይነት ያለው የፖለቲካ አመለካከት ሳይኖር ሲቀር ነው። ይህ ደግሞ የሚፈጠረው የሀገሪቱ የፖለቲካ ልሂቃን እርስ-በእርስ የሚጋጩ/የማይስማሙ የፖለቲካ አቋምና አመለካከት በሚያራምዱበት ወቅት ነው። የፖለቲካ ልሂቃን እርስ-በእርስ የሚጋጩ አቋሞችና አጀንዳዎችን በሚያራምዱበት ወቅት የዜሮ-ድምር ጨዋታ ይጀመራል።
በዜሮ-ድምር ፖለቲካ አንደኛው ወገን የሚሰጠው ሃሳብና አስተያየት የሌላኛውን ወገን አቋምና አመለካከት ውድቅ በማድረግ ላይ ያነጣጠረ ነው። ይህ ደግሞ በብዙሃኑ የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ወጥ የሆነ የጋራ አመለካከትና ግንዛቤ እንዳይፈጠር ያደርገዋል። በብዙሃኑ ዘንድ ወጥ የሆነ የፖለቲካ አመለካከት በሌለበት ሀገር ለማስተዳደር የሚያስችለው ኃይል (ruling power) ሊኖር አይችልም። የፖለቲካ ልሂቃን የብዙሃኑን አመለካከትና ግንዛቤ ከመቅረፅ አንፃር ድርሻና ኃላፊነታቸውን መወጣት ሲሳናቸው ሀገርና ሕዝብ መምራትና ማስተዳደር የማይቻልበት ሁኔታ ይፈጠራል። በዚህ መሰረት፣ ጨቋኞች የተፈጠረውን ክፍተት ተጠቅመው በምሁራኑ/ልሂቃኑ ቦታ ራሳቸውን ይተካሉ። ይህን ሂደት “Jose Ortega y Gasset” እንደሚከተለው ይገልፀዋል፡-
በ1960ዎቹ አጋማሽ ላይ የኢትዮጲያ የፖለቲካ ልሂቃን በዋናነት “በኢህአፓ” እና “መኢሶን” አማካኝነት ለሁለት ጎራ ለይተው እርስ-በእርስ ሲጠዛጠዙ የተፈጠረውን ክፍተት ተጠቅሞ ወታደራዊ ደርግ ስልጣን ተቆጣጠረ። በድጋሜ በ1990ዎቹ አጋማሽ ላይ የኢትዮጲያ የፖለቲካ ልሂቃን “በአህዳዊ አንድነት” እና “በብሔር እኩልነት” ጎራ ለይተው እርስ-በእርስ ሲጠዛጠዙ የተፈጠረውን ክፍተት ተጠቅሞ አምባገነናዊ የኢህአዴግ መንግስት ተፈጠረ።
በመጀመሪያ ደርግ በኢህአፓ የተቃጣበትን የነጭ ሽብር ጥቃት ለመመከት መኢሶን ወደ ራሱ አስጠግቶ በቀይ-ሽብር ዘመቻ ኢህአፓ አባላትና አመራሮችን አጠፋ። ኢህአፓዎችን አጥፍቶ ሲጨርስ ከስሩ ያስጠጋቸውን የመኢሶን አባላትና አመራሮች አጠፋ። በተመሣሣይ፣ የኢህአዴግ መንግስት በ1997ቱ ምርጫ ከቅንጅት የተቃጣበትን የሕልውና አደጋ ለማስወገድ እንደ ሕብረት ያሉ ብሔርተኛ የፖለቲካ ቡድኖችን ወደ ራሱ አስጠግቶ የቅንጅት አባላትና አመራሮችን በእስርና በስደት ደብዛቸው እንዲጠፋ አደረገ። ከዚያ በመቀጠል፣ ቅንጅቶችን አጥፍቶ ሲጨርስ ከስሩ ያስጠጋቸውን ብሔርተኛ ቡድኖችን በፀረ-ሽብርተኝነት ሕጉ አማካኝነት ደብዛቸውን በማጥፋት ላይ ይገኛል። በደርግ የቀይ-ሽብር ዘመቻ ሆነ የኢህአዴግ ፀረ-ሽብር አዋጅ ዓላማቸው አንድና አንድ ነው – በሕዝብ ላይ ፍርሃትና ሽብር መፍጠር ነው። ምክንያቱም፣ ሕዝብ በደልና ጭቆናን ተቀብሎ የሚኖረው በፍርሃትና ሽብር ውስጥ ብቻ ነውና።
‹‹እንግልቱና ድካሙ ስለበዛብኝና አቅሜም እየተሟጠጠ ስለመጣ፣ የተከበረውን ፍርድ ቤት የምጠይቀው የተፋጠነ ውሳኔ እንዲሰጠኝ ብቻ ነው፤›› ‹‹እንግልቱና ድካሙ ስለበዛብኝና አቅሜም እየተሟጠጠ ስለመጣ፣ የተከበረውን ፍርድ ቤት የምጠይቀው የተፋጠነ ውሳኔ እንዲሰጠኝ ብቻ ነው፤›› Via – reporter
የቀድሞ የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ መላኩ ፈንታ፣ አራት ዓመት ከሰባት ወራት ሲታሰሩ የፍትሕ ፍንጭ ስላላሳያቸው ፈጣሪያቸውንም እንደሚጠራጠሩ ገልጸው፣ የተፋጠነ ውሳኔ ማግኘት እንጂ ፍትሐዊ ፍርድ እንደማይጠብቁ ተናገሩ፡፡
አቶ መላኩ ይህንን የተናገሩት ከአራት ዓመታት በፊት የፌዴራል ዓቃቤ ሕግ በመዝገብ ቁጥር 141356 የመሠረተባቸውን ክስ፣ የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 15ኛ ወንጀል ችሎት እንዲከላከሉ በሰጠው ውሳኔ መሠረት የተከሳሽነት የምስክርነት ቃላቸውን ሲያሰሙ ነው፡፡
የባለሥልጣኑ ምክትል ዋና ዳይሬክተር የነበሩትና ከእሳቸው ጋር በእስር ላይ የሚገኙትን አቶ ገብረ ዋህድ ወልደ ጊዮርጊስንና በአሁኑ ጊዜ የዋና ዳይሬክተሩ የጽሕፈት ቤት ኃላፊ ሆነው እየሠሩ የሚገኙትን አቶ ነብዩ ሳሙኤልን ጨምሮ፣ የቆጠሯቸውን የመከላከያ ምስክሮች ከማሰማታቸው በፊት የተከሳሽነት ቃላቸውን ለፍርድ ቤት አስረድተዋል፡፡
አቶ መላኩ እንደተናገሩት፣ ፍርድ ቤቱ ተከላከሉ ያላቸው አቶ ገብረ ዋህድ በጻፉት ደብዳቤ ምክንያት በሚሌ ፍተሻ ጣቢያ ጭነት የያዙ ተሽከርካሪዎች ያለ ፍተሻ እየለፉ መሆኑን እያወቁ ዝም ብለው አልፈዋል፣ በዚህ ምክንያትም አስመጪዎች ተጠቃሚ መሆናቸውንና የጥቅም ትስስር ያላቸው ድርጅቶች በቅርንጫፍ የጉምሩክ ጽሕፈት ቤቶች አይስተናገዱም ሲባሉ በባለሙያዎች ላይ ተፅዕኖ ወይም ጫና እየፈጠሩ በኢንቮይስ እንዲስተናገዱ በማድረግ፣ በሕዝብና በመንግሥት ገቢ ላይ ጉዳት ማድረሳቸውን ገልጾ ዓቃቤ ሕግ የመሠረተባቸውን ክስ ከመረመረ በኋላ መሆኑን አስታውሰዋል፡፡
ይህ የሆነው ከ2003 ዓ.ም. እስከ 2005 ዓ.ም. ድረስ መሆኑንና በዚህ ጊዜ ውስጥ አቶ መላኩ መጥቀማቸውን፣ መጠቀማቸውንና መንግሥት ገቢ እንዳያገኝ በማድረግ የመንግሥትን ሥራ በማያመች አኳኋን መምራታቸውን ዓቃቤ ሕግ በክሱ መጥቀሱንም አክለዋል፡፡
በሚሌ የፍተሻ ጣቢያ ከ2003 ዓ.ም. እስከ 2005 ዓ.ም. ድረስ ሳይፈተሹ የሚያልፉ አስመጪዎች ሲመረጡ የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት መመርያን ባላከበረ መንገድ መሆኑ እየታወቀ፣ ዕርምጃ እንዳልወሰዱም በክሱ መገለጹን ተናግረዋል፡፡
ከላይ የጠቀሷቸውን ክሶች የሚከላከሉት አራት ነጥቦችን በማንሳት መሆኑን ለፍርድ ቤቱ ያስረዱት አቶ መላኩ፣ ‹‹ተከላከል የተባልኩት በተከሰስኩበት ጉዳይ አይደለም፤›› ብለዋል፡፡ ዓቃቤ ሕግ ምስክሮቹን ለማሰማት ጭብጥ ሲያሲዝ የእሳቸው የሥራ ድርሻ፣ ዕርምጃ ሊወስዱ የሚገባቸውና ዕርምጃ ያልወሰዱበት ምክንያት እንዳልነበረም ተናግረዋል፡፡ ‹‹አንድ ተከሳሽ የተከሰሰበትን ጉዳይ አውቆ ነው ተከላከል ሊባል የሚገባው፤›› ያሉት አቶ መላኩ፣ የተጣለባቸው ብይን ግን ከዚህ ያለፈና ተገቢ እንዳልሆነ ጠቁዋል፡፡
ሌላው ለክሳቸው ግብዓት የሆነው አቶ እሸቱ ግረፍ (አራት ዓመታት ታስረውና ተፈርዶባቸው የተፈቱ ናቸው) የጻፏቸው ደብዳቤዎች መሆናቸውን የገለጹት አቶ መላኩ፣ ደብዳቤዎቹ የዓቃቤ ሕግ ማስረጃዎች ቢሆኑም እሳቸው ዘንድ ያልደረሱ በመሆናቸው፣ በራሳቸው ምን ማለት እንደሆኑ ገላጭ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ደብዳቤዎቹ በወቅቱ ለኮሚቴ ወይም በዋና መሥሪያ ቤት ለሚመለከተው ዘርፍ የተጻፉ መሆናቸውን አስረድተዋል፡፡ ተቋሙ በአደረጃጀቱ ግልጽ የሆነ ሥልጣንና ተግባሩን ያስቀመጠ መሆኑንና ሁሉም የየራሱ ድርሻ እንዳለውም አክለዋል፡፡
የዋናው ዳይሬክተር ሥልጣንና ተግባር በዋነኛነት ስትራቴጂካዊ በሆኑ ጉዳዮች፣ በዕቅድና ክትትል ጉዳዮች፣ በሀብት አቅርብት፣ ከሦስተኛ ወገን ጋር በሚደረጉ ግንኙነቶችና በለውጥ አመራር ላይ የሚያተኩሩ ሲሆኑ፣ ሌሎቹ ደግሞ በኦፕሬሽናል የቀን ተቀን ሥራዎች ላይ የሚያተኩሩ መሆናቸውን አቶ መላኩ ለፍርድ ቤቱ አስረድተዋል፡፡ ፍተሻ የቀን ተቀን ኦፕሬሽናል ሥራ መሆኑንና በአደረጃጀቱ በአግባቡ የተቀመጠ መሆኑን ጠቁመው፣ ሊመለከታቸው ቢችል እንኳን ችግር ነው ተብሎ ከማንኛውም ወገን የተገለጸና ወደ እሳቸው የመጣ ጉዳይ አለመሆኑን የተጻፉት ደብዳቤዎቹ እንደሚገልጹ አስረድተዋል፡፡ የተከሰሱት ለአንዳንዶቹ ውክልና ሰጥተሃል ተብለው ቢሆንም፣ ተለይተው ለተሰጡት ውክልናዎች በመመርያ፣ በደብዳቤና በሰርኩላር የተለዩ ስለሆነ ውክልና የመስጠት ሥልጣን እንዳላቸውም አክለዋል፡፡
አቶ መላኩ በሦስት የክስ መዝገቦች ክስ እንደተመሠረተባቸው አስታውሰው፣ በመዝገብ ቁጥር 141354 ላይ፣ ‹‹ውክልና ከሰጠህ መቆጣጠር የለብህም›› ተብለው መከሰሳቸውን፣ በ141352 መዝገብ ደግሞ፣ ‹‹የሰጠኸውን ውክልና በአግባቡ አልተቆጣጠርክም›› መባላቸውንና በ141356 መዝገብም በተመሳሳይ፣ ‹‹በሰጠኸው የሥራ ዝርዝር ላይ ዕርምጃ አልወሰድክም፤›› መባላቸውንም አስታውሰዋል፡፡ ‹‹ዕርምጃ መውሰድ እንዳለብኝ አምናለሁ፡፡ ነገር ግን ወደ እኔ የመጣ ጉዳይ አይደለም፡፡ ተከስሼም ተከላከል የተባልኩበትም ጉዳይ አይደለም፤›› ብለዋል፡፡
ፍርድ ቤቱ በነበረ ወንጀል ላይ ዕርምጃ አልወሰድክም ብሎ እንዲከላከሉ ብይን የሰጠበት ጉዳይ፣ ወንጀል በሌለበት መሆኑን አቶ መላኩ አስረድተዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ የተከናወኑ ተግባራትን በትክክል ማስቀመጡንና የዓቃቤ ሕግ ምስክሮችም በትክክል መመስከራቸውን አቶ መላኩ ገልጸው፣ የፍርድ ቤቱ ድምዳሜ ግን ትክክል አለመሆኑን ተናግረዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ በራሱ ተነሳሽነት ከገቢዎችና ጉምሩክ ተጨማሪ ሰነድ እንዲመጣ ትዕዛዝ ሲሰጥ ጊዜ ይፈጃል በማለት መቃወማቸውን አስታውሰው፣ ፍርድ ቤቱ በትዕዛዙ ፀንቶ ያስመጣው ሰነድ ‹‹ምንም ጉዳት አልደረሰም፣ መንግሥትና ሕዝብም ያጡት ነገር የለም፤›› በማለቱ ፍርድ ቤቱን ሊያመሰግኑ እንደሚገባ ገልጸዋል፡፡ በሒደቱ እሳቸውም ሆኑ ሌሎች ባልደረቦቻቸው የተጠቀሙት እንደሌለ ሰነዱ ማሳየቱን አክለዋል፡፡
ከአሠራር አንፃር የፍተሻ ማሽን ሲበላሽ በመረጣ ሥራ መሠራቱን በሚመለከት በተቀመጠው መሥፈርት አማካይነት መሥራቱ ትክክል መሆኑን አረጋግጠው፣ በመመርያ ቁጥር 58/2003 መሠረት በመረጣ የተስተናገዱት ዝቅተኛ የጉዳት ደረጃ ያላቸው የመንግሥትና የመንግሥት ልማት ድርጅቶች መሆናቸውን አስረድተዋል፡፡ መመርያው፣ ‹‹ዝቅተኛ የሥጋት ደረጃ ያላቸው አይፈተሹም›› ስለሚል፣ የመረጣ ኮሚቴውም የተመረጡለትን ጭነቶች መርጦ ካስቀመጠ በኋላ ፈታሾች የሠሩትን ሥራ፣ ማመሳከር ያለባቸውን ከናሙና ጋር በማመሳከርና በማገናዘብ ‹‹ሳይከፈት የታየ›› በማለት ለትራንዚት ቁጥጥር እንደሚያስቀምጥ አስረድተዋል፡፡ ዝርዝር ፍተሻ በመዳረሻ ጉምሩክ እንደሚካሄድም አስረድተዋል፡፡ የዓቃቤ ሕግ ምስክሮችም የተናገሩት ይህንኑ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ፍርድ ቤቱም በብይኑ ይህንኑ ማስቀመጡን አክለዋል፡፡
የፍርድ ቤቱ ድምዳሜ ላይ ግን የጉምሩክ ወንጀል ውስብስብና ከሌሎች ወንጀሎች የተለየ በመሆኑ በመረጣ በሚስተናገድበት ወቅት፣ የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት መጣሱን ገልጾ ተከላከል እንዳላቸው ገልጸዋል፡፡ ነገር ግን ተከላከል የተባሉት ወንጀል በሌለበት ጉዳይ መሆኑን ደጋግመው አስረድተዋል፡፡ የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት ተጥሷል ሲባል፣ የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት ማለት ምን ማለት እንደሆነና የትኛው የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት እንደተጣሰ ማወቅ የግድ እንደሆነ የተናገሩት አቶ መላኩ፣ እያንዳንዱን በመዘርዘርና አፈጻጸማቸውን በመተንተን ለፍርድ ቤቱ አስረድተዋል፡፡
የሚሌ ጉምሩክ ጽሕፈት ቤት ፍተሻ ጣቢያ ሚናና ድርሻ በመመርያ ቁጥር 16/2001 መሠረት ሚሌ የፍተሻ ጣቢያ በጂቡቲ ለሚደረግ የገቢና ወጪ ዕቃዎች ማስተላለፊያና መቆጣጠሪያ የፍተሻ ጣቢያ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ዝርዝር ሥራ የሚከናወንበት ጣቢያ አለመሆኑንም አክለዋል፡፡ የመቆጣጠሪያ ጣቢያዎች ሚና ምን ምን እንደሆነም በዝርዝር አስረድተዋል፡፡ በየቦታው ፍተሻ ይደረግ ቢባል የንግድ እንቅስቃሴውን መግታት መሆኑን ጠቁመው ኢንቨስትመንትንም እንደሚያዳክም ገልጸዋል፡፡ በየቦታው ፍተሻ ሳይሆን የትራንዚት ቁጥጥር እንደሚካሄድና የሚሌ ፍተሻ ጣቢያም ሚና ይኸው መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ከትራንዚት አንፃር የተጣሰ የጉምሩክ ሥነ ሥርዓትም እንደሌለም ተናግረዋል፡፡
የመፈተሻ ሚና ምን እንደሆነ፣ በወቅቱ በሚሌ ብቻ የነበረው አንድ ማሽን እንደነበርና በቀን የመሥራት አቅሙ ከ80 እስከ 120 ተሽከርካሪዎችን ብቻ መሆኑን፣ በቀን ግን ከጂቡቲ ከ1,000 በላይ ተሽከርካሪዎች ስለሚመጡ በአማካይ ፈትሾ ለማሳለፍ ዘጠኝ ቀናት ይፈጅ እንደነበር ጠቁመዋል፡፡ መመርያ ቁጥር 58/2003 ከማሽን መጠቀም አንፃር የሚለውንም በዝርዝር ለፍርድ ቤቱ አስረድተዋል፡፡ መመርያው በአንቀጽ 5 በማሽኑ ውስጥ የማያልፉ ሕይወት ያላቸው እንስሳትን የጫነ፣ ያልታሸገ ኮንቴይነር ዝቅተኛ የሥጋት ደረጃ ያላቸው መሆናቸውን ለይቶ ማስቀመጡን በመጠቆም ወንጀል እንደሌለ አስረድተዋል፡፡ ተቋማቸው በሪፎርም የሥጋት ሥራ አመራር የሚል ኮሚቴ ማቋቋሙንና ይህም በዓለም ደረጃ ንግድን የሚያቀላጥፍ መንገድ መሆኑን አስረድተው፣ ከ2001 ዓ.ም. በፊት የነበረውን ‘ጌት ኪፐር አፕሮች’ የተካ አሠራር መሆኑን በዝርዝር ገልጸዋል፡፡
በሁሉም ቦታ ቁጥጥርና ፍተሻ ላድርግ የሚል ‹‹የፊናንስ ፖሊስ›› እየተባለ ይጠራ የነበረንና ብዛቱም ከ176 በላይ የነበረን የኬላ አሠራር ያስቀረ መሆኑን አክለዋል፡፡ በአሁኑ ጊዜ ሁሉንም ልፈትሽ የምትለው አሜሪካ ብቻ መሆኗን ጠቁመው፣ እሷም ለንግድና ለልማት ብላ ሳይሆን ከመስከረም 11 የሽብር ጥቃት ጋር በተያያዘ ለደኅንነት መሆኑን አስረድተዋል፡፡ በመሆኑም ዝቅተኛ፣ መካከለኛና ከፍተኛ የሥጋት ደረጃን ለመለየት 15 ነጥቦችን በማስቀመጥ መሥፈርት ወጥቶለት እየተሠራበት መሆኑን ገልጸዋል፡፡
‹‹አስመጪው ማን ነው? ዕቃው ምንድነው? ትራንዚተሩ ማን ነው?›› የሚለውን በመለየት፣ አስመጪው መንግሥትና የመንግሥት ልማት ድርጅት ከሆነ ታክስ ስለማይከፍል የሥጋት ደረጃው ዝቅተኛ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ በወቅቱ በአንደኛው ደብዳቤ የተጻፈው መንግሥት ባዘዘው መሠረት በወቅቱ ተከስቶ በነበረው የዘይትና የስኳር ችግር ሳቢያ በአፋጣኝ ለሕዝብ እንዲዳረስ መርጠው እንዲያልፉ መደረጉንና መመርያ ቁጥር 16/2001 እና መመርያ ቁጥር 58/2003 የተላለፈ አለመሆኑን ገልጸዋል፡፡ ከወቅቱ የዘይትና የስኳር ችግር አንፃር በየመዳረሻው ሊቆም አይገባምም ነበር ብለዋል፡፡ ወደብ ላይም አንድ ቀንም ማደር እንዳልነበረበትም አክለዋል፡፡ የተሠራው ሥራ በወቅቱ ትልቅ የአገርን ዓላማ ያሳካ እንደነበርም ገልጸዋል፡፡ አስመጪውም መንግሥት መሆኑንም አስታውሰዋል፡፡ ከጉምሩክ አንፃርም ዝቅተኛ የጉዳት ደረጃ የነበረው እንደነበርም ገልጸዋል፡፡ መሠራት የነበረበት መሠራቱን፣ የተጣሰ የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት እንዳልነበረና ጉዳትም አለመኖሩን ገልጸዋል፡፡
ደብዳቤውም የውስጥ ደብዳቤ በመሆኑ እሳቸውም ጋር አለመድረሱን ጠቁመው፣ ማኔጅመንቱም በወቅቱ በአግባቡ የሠራ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ በአጠቃላይ በደብዳቤዎቹ አማካይነት የተሰጠ የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት አለመኖሩን አስታውቀዋል፡፡
የተሠራው በሕግና በመመርያ መሆኑን፣ በብይኑም መገለጹን፣ እንዲያውም ጥቅም መገኘቱንና ገቢ ማደጉን ነገር ግን የደረሰ ጉዳት እንደሌለ አቶ መላኩ ገልጸዋል፡፡ በ2002 ዓ.ም. የተቋሙ ገቢ ከተለያዩ ቅርንጫፎች (ሳይቀላቀሉ) እስከታሰሩበት 2005 ዓ.ም. መጨረሻ ድረስ ከፍተኛ ዕድገት እንደነበረው ጠቁመዋል፡፡
በአጠቃላይ ባልተከሰሱበት ጉዳይ ተከላከል መባላቸውንና በወቅቱ በአደረጃጀቱና በተመደቡት ኃላፊዎች ላይ የአሠራር ችግር እንዳልነበር ገልጸው፣ ኃላፊዎቹ በወቅቱ ካስገኙት ውጤት አንፃር ‹‹ጎበዞች›› ሊባሉ እንደሚገባ ለፍርድ ቤቱ ተናግረዋል፡፡ ወንጀል በሌለበትና በሕዝብም ሆነ በመንግሥት ላይ ጉዳት ባልደረሰበት ሁኔታ ተከላከል መባሉ ተገቢ ባይሆንም፣ የሚያቀርቡትን መከላከያ ፍርድ ቤቱ አይቶና ከማስረጃዎች ጋር አገናዝቦ የተፋጠነ ውሳኔ እንዲሰጣቸው ጠይቀዋል፡፡
ባቡሩ ሠገረ፣ ስልኩም ተናገረ፣ ምኒልክ መልአክ ነው ልቤ ጠረጠረ። ባሕር ዳር፡ የካቲት 02/2013 ዓ.ም (አብመድ) “የጭቆና ትርክት መነሻውም መድረሻውም የበታችነት ስሜት ነው፤ ምኒልክ ጠል ብሔርተኞች...
ኢትዮጵያ አገራችን በብዙ የእርስ በእርስ ጦርነት አልፋለች፡፡ ለዚህም መንግስት እርስ በእርስ ጦርነት እንዳይጀመር በብዙ መንገድ በብዙ ዋጋ መክፈል በትዕግስት ሲያልፍ ቆይቷል፡፡
የህገ መንግስት ጥሰት ሲደረግ ፣የህዝብ ምክር ቤቶች ውሳኔ በንቀት ሲወረወር በተመሳሳይ ቦታዎች ላይ በህእቡ አደረጃጀትና በተለየ መንገድ ጦርነትና የእርስ በእርስ ግጭትን በመቀስቀስ በንፁሃን ዜጎች ላይ ጉዳት እንዲደርስ የማድረግ ስራ ሲሰራ ፣የእርስ በእርስ ጦርነት እንዳይጀመር ሲባል በብዙ ትዕግስት በብዙ ማለፍ ስንሄድበት ቆይተናል፡፡
ሀገር ዘርፏል ብቻ ሳይሆን ህገ መንግስትን ወደ ጎን ትቶ እራሱን ከህግ በላይ በማድረግ የሚፈጽማቸውን እኩይ ተግባራት እንደ ጀብድ እያነሳ የሚያወራ፣ የሚፎክር መንግስት ግን ይህንን ድርጊቱን ሁሉ ህዝብን በማየት በትእግስት ሲያይ የቆየ መንግስት ነው፡፡
ይህንን ትእግስት በብዙ ንቀት ሲመለከተው ቆይቷል፡፡ በእርግጥ ጦርነትን ላለመጀመር የመንግስት ትእግስት ብቻውን በቂ ሊሆን አልቻለም፡፡ አሁን በሌላ ወገን ያለው ጦርነት ናፋቂው ይሄ ትግስት ገብቶት ወደ ጦርነት እንዳንገባ እጅን ካልሰበሰበ በስተቀር ማሰቀረት አልተቻለም ከዚህ የተነሳም መንግስት ተገዶ የገባበት ጦርነት እንደሆነ የኢትዮጵያ ህዝብ ሊረዳው ይገባል፡፡
አሁን ይሄ እየሄደ ያለው ጦርነት ይሁ ቡድን ከራሱ ጋር ብቻ ሳይሆን ከታሪካዊ የኢትዮጵያ ጠላቶች ጋር ጭምር ቁርኝት በመፍጠር እና ከማንም ይሄን ድርጊቴን ሊያግዝ ከሚችል ከውጭ አካል ጋር ተቀናጅቸ እሰራለሁ እገጥማለሁ ብሎ ሳያፍር መግለጫ ሲሰጥበት የነበረ ነው፡፡
ይህንን ህዝባችን በሚገባ መረዳት አለበት ፡፡ መንግስት ተገፍቶና ተገዶ የገባበት እንደሆነና ጦርነቱም የብሔር ጦርነት አይደለም፤ በሆነ ብሔር መካከል የተደረገ ጦርነት አይደለም በፌዴራል መንግስትና በክልል መንግስትም መካከል የተደረገ ጦርነት አይደለም፡፡
በተለይም ለየት ያለ እንቅስቃሴ በሚኖርበት ሰዓት ለጸጥታ አካ ሪፖርት በማድረግ ፣በተለይ አዲስ አበባ ላይ ብዙ ጊዜ ሲፎክሩ እንደነበረ፣የተለያዩ አካላትን አስታጥቀው ወደ ከተማዋ ለማስገባት ጥረት ሲያደርጉ እንደነበረ፣በመስቀል እና ኢሬቻ በዓላት ላይ የጦርነት አውድማ ለማድረግ ሲጥሩ እንደነበረና የአዲስ አበባ ህዝብ ግን ከጸጥታው አካል ጋር በመሆን ማክሸፍ ተችሏል፡፡
ስለሆነም የከተማችን ህዝብ ሳይደናገጥ ተረጋግቶ ስራውን እየሰራ በአካባቢው ላይ የሚደረጉ የተለዩ እንቅስቃሴዎችን በተለይ በሆቴሎች የሚከራይ ሰዎችን መታወቂያ እና ማንነታቸውን የማይገልጽ እና አጠራጥሪ ነገር ካለ በአካባቢው ለሚገኝ ፖሊስ እና የጸጥታ አካል ማሳወቅ ይገባል፡፡
የመኖሪያ ቤት የሚከራዩ ፣በብዛት የሚንቀሳቀሱ ነገሮችን በሚመለከቱበት ጊዜ ማንነታቸውን መለየት እንኳን ባይቻል ለፖሊስ ሪፖርት አከራዮችም ቤታቸውን ለማን እንደሚያከራዩ በትክክል ለይቶ ማወቅ መቻል አለበት፡፡
ከዚህ በተጨማሪ በተለያዩ አደረጃጀት ያሉ የከተማችንን ሰላም ለማስከበር ህዝቡን በማገልገል እየሰሩ ያሉ የተለያዩ አደረጃጀቶች ከህዝቡ እና ከጸጥታ አካሉ ጋር በመሆን ኃላፊነታቸውን መወጣት ይኖርባቸዋል፡፡
በተለይ በሰላም ምክር ቤት የተደራጁ የማህበረሰብ አቀፍ የፖሊስ አገልግሎት አባላት፣የታክሲ ተራ አስከባሪ እና የጫኚ እና አውራጅ ማህበራት ፣የፓርኪንግ ሰራተኞች ፣የሀይማኖት ተቋማት፣የብሎክ አደረጃጀት ኮሚቴዎችእንዲሁም የሚዲያ አካላት ከሚመለከተው የጸጥታ አካል ጋር አስፈላጊውን ትብብር የተለየ እንቅስቃሴዎችን ሪፖርት ማድረግ ይጠበቅባችዋል፡፡
የከተማ አስተዳደሩ ከፌደራል ፖሊስ እና አዲስ አበባ ፖሊስ ሪፖርት ማድረጊያ ስልክ ቁጥሮችን በተለያዩ የሚዲያ አውታሮች ይፋ ይደረገ ሲሆን ህዝቡም ለመከላከያ ሰራዊት እና ለፖሊስ ድጋፍ ማድረግ ይገባል፡፡
በከተማችን የምትኖሩ የትግራይ ተወላጆች! ጦርነቱ በትግራይ ብሄር እና በኢትዮጵያ መካከል ወይም ደግሞ በትግራይ ክልል እና ብልጽግና ፓርቲ ፣ በትግራይ እና በፌደራል መንግስት መካከል አይደለም ፡፡
ስለዚህ የትግራይ ህዝብ ከኢትዮጵያ ህዝብ ጋር በመሆን በፍጹም በብሄሩ ወደ ሌላ መንገድ ሳይወስድ ፣ሳይቆዝም እና ለሌላ ጥርጣሬ ሳይገባው ከሌሎች ኢትዮጵያዊ ወንድም እህቶቹ ጋር በመሆን ይህን እኩይ ተግባር እንዲታገል ፣ሀገሩን ነጻ በማውጣት በኩል ኃላፊነታችሁን እንድትወጡ አደራ እላለሁ!!
Related Topics:ምክትል ከንቲባ, ምክትል ከንቲባ አዳነች አቤቤ, አዳነች አቤቤ, ወ/ሮ አዳነች አቤቤ, የአዲስ አበባ ከተማ ምክትል ከንቲባ, የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር
የኢትዮጵያ አኒስቴትስቶች ማህበር ትናንት ታስቦ የዋለውን ዓለም አቀፍ የአንስቴዥያ ቀንን አስመልክቶ ነው ይህን የተናገረው። ምንም እንኳ ካለፉት አስርት ዓመታት ወዲህ ለሙያው የተሻለ ትኩረት የተሰጠው ቢሆንም በቂ ግን አይደለም ብሏል ማህበሩ። የማህበሩ ፕሬዝዳንትና በአዲስ አበባ ዩንቨርሲቲ ጤና ሳይንስ ኮሌጅ ሕክምና ትምህርት ቤት ረዳት ፕሮፌሰር የሆኑት አቶ ልዑልአየሁ አካሉ እንደተናገሩት ኢትዮጵያ ያላት የአንስቴትስቶች ብዛት ከ3000 አይበልጥም። ይህ …
የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን በመከላከልና መቆጣጠር በኩል እየታየ ያለውን መዘናጋት በማስወገድ የህብረተሰቡን ጤና መጠበቅ እንደሚገባ የኢትዮጵያ አንስቴቲስቶች ማህበር ጥሪ አቀረበ፡፡ የኢትዮጵያ አንስቴቲስቶች ማህበር በባህርዳር ከተማ በሁሉም ቦታዎች በመዘዋወር በሀገራችን “በኮሮና ቫይረስ ከ71ሺ በላይ ሰዎች ተይዘዋል፣ከ1ሺ 1መቶ 40 በላይ ዜጎች ህይወት አልፏል፣እኛንም አደጋ ላይ ሊጥል በራችን ደርሷል፣ማወቅ ብቻውን አያድንም ያወቁትን መተግበር እንጅ፣ኮሮናን መቆጣጠርም ሆነ መከላከል እንችላለን” የሚሉ …
የኢትዮጵያ አንስቴቲስቶች ማህበርን ጨምሮ 11 የጤና ሙያ ማህበራት ጥምረት ህብረተሰቡ ኮቪድ 19ን ለመከላለክ እና ለመቆጣጠር ሚናው የጎላ ነው በሚል መሪ ቃል ሀገር አቀፍ የማስተማር እና የማነቃቃት ዘመቻ በአዲስ አበባ የተጀመረ ሲሆን በቀጣይም በሁሉም ክልሎች በሙያ ማህበራቱ በኩል ዘመቻው እስከ ታህሳስ 30/2013 ዓ.ም ተጠናክሮ የሚቀጥል ይሆናል።
ስብሃት ነጋ ባለፈው ሳምንት አዲስ አበባ በሚታተመው የአዲስ አድማስ ጋዜጣ ላይ የሰጠውን ቃለ መጠይቅ አነበብኩት:: ስብሃት ነጋ “ኢህዴግን የመሰለ ፓርቲ በአፍሪካ የለም” እና ሌላም ብዙ ፣ ብዙ ይላል:: ይዘብታል ፣ ይፎክራል ፣ ይሸመጥጣል ፣ ያቀረሻል ፣በህዝብ ሞራል ላይም ያላግጣል:: ብዙም አልደነቀኝም:: ስብሃትም ሆኑ የዚህ ፋሺስታዊ ስርዓት አንቀሳቃሾች በብዙሃን ደም ላለፉት አርባ አመታት ታጥበዋል ፣ ታሪክ አውድመዋል ፣ እጅግ ከፍተኛ ዘረፋ ፈጽመዋል ፣ አገር ቆርሰው ሸጠዋል:: በጣም ከፍተኛ ወንጀል የሰሩ ሰዎች እንደመሆናቸው በአገሪቷ የፖለቲካ ለውጥ ከመቼውም ጊዜ በላይ መቀጣጠሉ እንቅልፍ እንደነሳቸው እያየን ነው:: አዎን ስብሃት ገና ፣ ገና ከዚህም በላይ ብዙ ይናገራል ፤ ቁጣው እያየለ በሄደ ቁጥር ብዙ ወንጀሎችም ይሰራል::
ዛሬ ወያኔ ኢህአዴግ ከመቼውም ጊዜ በበዛ ፍጥነት እና ማን አለብኝነት ኢትዮጵያዊ የሆኑ መሰረቶችን የመናዱን ስራ አጠናክሮ እየሰራ ለመሆኑ በየእለቱ የምንሰማቸው ዜናዎች እና ዘገባዎች ያሳያሉ:: እንደ እኔ ፣ እንደ እኔ የወያኔ የጥፋት ስራ ሳይሆን የጨመረው ይልቁንስ ረጅም እድሜ ለኢሳት ይስጠውና የዜና ዘገባ ብዛት እና አይነቱ መጨመሩ ይመስለኛል:: ወያኔ ሲፈጠር ጀምሮ ኢትዮጵያዊ መሰረት ያላቸውን እሴቶችን የማጥቃት ስራን እንደ መጨረሻ ግብ(strategic goal) አስቀምጦ የሚንቀሳቀስ ድርጅት መሆኑን ቀድመን ላወቅን እና ለተረዳን ሰዎች ግን እምብዛም አዲስ ነገር አይደለም:: ዛሬ ላይ ከኢትዮጵያ ከሚወጡ ዜናዎች በብዛት የምንሰማው ብዙዎች ሲያለቅሱ እና ጥቂት ዘረኞች ደግሞ ያለ ይሉኝታ ሲዘርፉ ፣ ሰዎችን አስረው ሲያሰቃዩ፣ እና ኢትዮጵያውያንን ዘር ቆጥረው ከቀያቸው ሲያፈናቅሉ ሆኗል::
የኢትዮጵያውያን ገበሬዎች ዋይታ በቤኒሻንጉል እና ጉራፈርዳ፣ የባህታውያን ለቅሶ በዋልድባ ፣ የእስልምና እምነት ተከታይ ኢትዮጵያውያን የፍትህ ጥያቄ በመላ ሃገሪቱ ፣ ሌላም ፣ ሌላም:: ወያኔ ኢህአዴግ በአገር እና በወገን ላይ የሚያደርሰው ጥቃት በግብ ደረጃ የተያዘ በመሆኑ ይብሱን ተጠናክሮ ሊቀጥል እንደሚችል በእርግጠኝነት መናገር ይቻላል:: ዛሬ ላይ ከዳር ቆመው የሚመለከቱ ሰዎችም ሆነ በስርዓቱ ውስጥ ያሉ ካድሬዎች እና አገልጋዮች ይህንን ሃቅ በደንብ ልብ ብለው ሊመለከቱት ይገባል:: የጥቃት ዱላው በአንድ ወይም በሌላ በኩል አይደርስ የሚመስልበት ቦታ ሁላ ይደርሳል::
ኢትዮጵያውያን ከምንም ነገር በላይ ለሃይማኖት እና የእምነት ተቋሟት ታላቅ ክብር ይሰጣሉ:: በዛሬ ጽሁፌ ለማንሳት የፈለግኩት ጉዳይ በአንድ ወቅት በወያኔ ኢህአዴግ ውስጥ ታጋይ በነበርኩበት ወቅት በዘመቻ ከስብሃት ነጋ እና ከሃለቃ ጸጋይ በርሄ ጋር ሌሎች ሁለት ታጋዮችም ተጨምረውበት አንድ ገዳም እንዴት እንደፈርን እና እንደዘረፍን በማሳየት ስብሃትም ሆነ ድርጅቱ እንዴት ለአገራዊ እና ሃይማኖታዊ ተቋማት ያላቸውን ንቀት ለማሳየት ነው:: ጊዜው ሕዳር ወር 1971ዓ.ም. እና የተ.ሓ.ህ.ት. 1ኛ ጉባኤ እየተቃረበ የመጣበት ወቅት ነበር። ድርጅቱ ለጉባኤው ማካሄጃ በሚል ሰበብ የትግራይ ደሃ ገበሬዎችን ንብረት እና ገንዘብ በስፋት መቀማቱን በዘመቻ ተያይዞታል:: ሃብትና ንብረታቸው የተዘረፈ ንጹሃን የትግራይ ገበሬዎችንም ሃለዋ ወያኔ በማስገባት መፍጀቱ ተጧጡፏል፤ በወቅቱ የተ.ሓ.ህ.ት. ቤዝ በለሳ፤ እገላ ወረዳ ውስጥ ይገኛል። ብዙ ክፍሎች፤ ማለትም 02 ወታደራዊ ማሰልጠኛ፤ 03 ህክምና፤ 04 ፖለቲካ ጽ/ቤት፤ 05 ክፍሊ ኢኮኖሚ፤ 09 መሳሪያ ግምጃ ቤትና 06 ሃለዋ ወያነ ተበለው ተከፋፍለው እዚሁ ቦታ ላይ በተለያየ አቀማመጥ ሆነው ይሰራሉ። አቦይ ስብሃት በ04 ፖለቲካ ጽ/ቤት በሚታዘዙ እና በአዲ ጨጓር እና በለሳ ምይ ሃማቶ ላይ በሚገኙ ሁለት ሃለዋ ወያኔዎች(እስር ቤቶች) ንጹሃንን አሳስሮ ያስገርፋል፣ ያስገድላል:: እኔ በወቅቱ የህክምናው ክፍል ሃላፊ ነበርኩኝ:: እና ታዲያ በዚሁ አንድ የህዳር ቀን በስብሃት የተጻፈ ቀጭን ደብዳቤ በምሰራበት የህክምና ክፍል ደረሰኝ:: ደብዳቤው እንዲህ ይላል : ነገ ጠዋት ልክ በ2 ሰዓት መሬቶ እንድትጠብቀኝ፤ ወደ ሽራሮ ለሥራ ጉዳይ አብረን እንሄዳለን:: ለምን ፣ እንዴት ፣ በምን ተብሎ አይጠየቅም፤
በነጋታው እንደታዘዝኩት በተባለው ሰዓት መሬቶ ቁሽት ቀድሜ ደረሼ ቆየሁት። እሱም በሰዓቱ መጣ። ተያይዘን ጉዞአችንን ወደ ጭላ ወረዳ ቀጠልን። ቀኑን ሙሉ ስንጓዝ ውለን በመሃልም ግርማይ ጀብር የሚመራት አንድ ሃይል ተቀብላን አንድ ቦታ አደርን። ከአስመራ ወደ አድዋ የሚወስደውን መንገድ ከሌሊቱ 10 ሰዓት ላይ አሻገሩን። ይህ መንገድ ሁልጊዜ የኢትዮጵያ ጦር አይለየውምና ለመሻገር ጥንቃቄ ይሻል::