Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በጡባዊዎች ውስጥ ጌልቲን በኬሚካል የተሻሻሉ ንጥረ ነገሮችን አጠቃቀም የሚመለከታቸው ሸማቾችን የሚመጥን ተፈጥሯዊ ማያያዣ ፣ ሽፋን እና መፍረስ ወኪል ነው ፡፡ ለጡባዊዎች አስደሳች ገጽታ እና ደስ የሚል የአፍ ስሜት የሚሰጥ ከሆነ ፡፡
ለአዲሲቷ ኢትዮጵያ የጋራ ንቅናቄ ፤ መንግስት በትግራይ ክልል ሲያካሄድ የቆየውን ህግን የማስከበር እርምጃ ተከትሎ በተለያዩ አካባቢዎች ያለው የዜጎች መሰረታዊ ፍላጎቶች ማለትም የምግብ፣ የመጠጥ ውሃ፣ የህክምና እና የመድኃኒት፣ የደህንነት፣ ባንክ፣ ትራንስፖርት የመሳሰሉት አገልግሎቶች አሁንም ያለመሟላት እና ከፍተኛ የሆነ የህግና ስርዓት ያለመከበር ስጋት እንዲሁም ጥቃት ያለባቸው አካባቢዎች እንዳሉ ከታማኝ ምንጮች አረጋግጧል፡፡ ጊዜያዊው የክልሉ አስተዳደር ሁኔታዎችን ለማስተካከል እየጣረ ያለበትን ጥረት ብንረዳም ችግሩ ዘርፈ ብዙ ነውና የሁላችንንም ኢትዮጵያውያን ርብርብ እና እገዛ እንደሚጠይቅ ተረድተናል፡፡ ሁኔታዎች ከእስከአሁኑም በላይ ተባብሰው ከቁጥጥር ውጭ ሳይሆኑ በፊት አስቸኳይ እርምጃ ሊወሰድ ይገባል፡፡
በክልሉ ባለፈው ክረምት ወቅት በአዝርዕት ላይ በደረሰው የበረዶ፣ የመሬት መንሸራተት፣ የጎርፍ አደጋ እና የበረሀ አንበጣ ወረርሽኝ የተነሳ ጉዳት የደረሰ እንደነበርና ከዚህም የተረፈውን በነበረው ጦርነት ምክንያት በበቂ ሁኔታ መሰብሰብ ባለመቻሉ እና በተያያዥ ምክንያቶች ከ3.5 ሚልየን በላይ ዜጎቻችን አስቸኳይ የህይወት አድን እርዳታ እንደሚያስፈልጋቸው በመረዳታችን ነገ ዛሬ ሳይባል በአስቸኳይ የምግብና የመጠጥ እርዳታ የሚደርስበትን መንገድ እንዲመቻች ለዚህም ለሚመለከታቸው አካላትና መላው የኢትዮጵያ ዜጎችን ጥሪ እናቀርባለን፡፡
ለህክምና ተቋማት የመድኃኒት፣ የህክምና መሳሪያዎች፣ ባለሙያ እና ጥበቃ በማሟላት ማስቀረት የሚቻሉ የጤንነት ችግሮች እንዲቀረፉ እና በተለይ ሕጻናት፣ ሴቶችና አቅመ ደካሞች እንዲረዱ እንጠይቃለን፡፡
ጊዜያዊው የክልሉ መንግስት እስከታችኛው የፀጥታና የአስተዳደር መዋቅር መልሶ ለማዋቀር እየሰራ እንደሆነ ብንገነዘብም በዘላቂነት ስራው እስኪሳካ ከነዋሪው እና ከሌሎች እትዮጵያውያን የህብረተሰብ ክፍሎች የተውጣጣ ሰላምና ማረጋጋቱን ለማገዝ የሚችል ግብረ ኃይል በማሰማራትም ጭምር ህግና ስርዓትን በማስከበር ዜጎቻችን ላይ ያለውን የደህንነት፣ የዝርፊያና የመደፈር… ስጋት በአፋጣኝ እንዲያስቆም እንጠይቃለን፡፡
የምግብ እና ሕክምና አገልግሎት ማድረስ የማይቻልባቸው ቦታዎች ካሉም ሰላማዊ ዜጎች በተለይ ሴቶች፣ ሕፃናት እና አቅመ ደካሞች ከአካባቢው ተጓጉዘው ወደሌሎች አቅርቦት ሊደርስላቸው ወደሚችሉበት የትግራይ ክልል ከተሞች ወይም ወደ አቅራቢያ የሀገራቸው ክልሎች በማድረስ የህይወት አድን ስራዎች እንዲሰሩ አበክረን እንጠይቃለን፡፡
በቀጥታ ከህግ ማስከበር እርምጃው ጋር ባልተያያዘ ሁኔታ በተለያዩ ተቋማት ላይ የደረሰውን ዝርፍያ እና የንብረት ውድመት በገለልተኛ ወገን ተጣርቶ ፍትህ እንዲሰጥ አበክረን እንጠይቃለን፡፡
በሀገርም ውስጥ በውጭም ያላችሁ ኢትዮጵያውያን ልዩነቶችን ወደ ጎን በመተው እየተጎዱ ያሉት ንጹሀን ዜጎቻችን ናቸውና ይህ ስቃይ እና ስጋት አብቅቶ ወደ ማቋቋም ለመሸጋገር ይቻል ዘንድ በሁሉም ዘርፍ የበኩላችሁን አስተዋፅኦ ታደርጉ ዘንድ እንጠይቃለን፡፡
የመንግስት የሚመለከታችሁ አካላት፣ የሀይማኖት ተቋማት፣ ሲቪል ማህበረሰብ ፣ የሚድያ ፣ የበጎ አድራጎት ማህበራት ያላችሁን መዋቅር በመጠቀም ቅድምያ ህይወት ለማዳን እና ሰብዓዊነትን በማስቀደም በአንድነት እንድንቆም እንለምናችኋለን፡፡
ቤተብ ከሄራልድ ባታህ'ሊን ፣ ከከበረ ድንጋይ ዚርኮን ጋር የተቆራኘ ነው ፣ ዋናው ጣሉ ፣ የዘይት አካል ትኩረት ነው ፣ የነፍስ አሟሟት ንብረት ዘይት ነው እና መለኮታዊ ባህሪዎች ጥበበኛ እና ጥንቁቅ ናቸው ፡፡ ቢትብ የሱርቢንዲንግስ ትራንስፎርሜሽንና ትራንስፖርት ከተጠቀመበት ናይትስ ራዲያንት ትእዛዝ ከሌላስለርስ ጋር የተቆራኘ ነው ተብሎ ይታመናል ፡፡
ዝርዝሮች: የኤልሲካልለር cufflinks ብር በጣም ጥሩ እና በጥንታዊ ቅርስ ተጠናቅቀዋል ፡፡ የቤቴብ ግላይፍስስ 25 ሚሜ ርዝመት ፣ በሰፊው ቦታ 23.1 ሚ.ሜ እና ውፍረት 2 ሚሜ ነው ፡፡ የሻንጣ ማያያዣዎቹ 14.6 ግራም (እያንዳንዳቸው 7.3 ግራም) ይመዝናሉ ፡፡ የጊሊፍስ ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝተመርሐ ልኡኽ ንግስነት ስዑድ ዓረብ ኣብ ኤርትራ ናይ ሓደ መዓልቲ ምብጻሕ ብምክያድ ምስ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ሎሚ ሓሙስ 09 ነሓሰ ተራኺቡ።
ኣብቲ ርክብ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ካብ ንጉስ ስዑድ ዓረብ ሳልማን ቢን ዓብደልዓዚዝ ዝተላእከ መልእኽቲ ናብ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ኣብጺሑ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝምድና ኤርትራን ስዑድ ዓረብን ኣብ ጽላታት ወፍሪ ንግድን ጸጥታዊ ምርግጋእን ጥራይ ዝተሓጽረ ከምዘይኮነን ክኒኡ ኣብ ኩሉ'ቲ ብሓባር ዘራኽቦም ምዃኑ ንማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ምግላጹ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ዝዘርግሖ ናይ ትዊተር ሓበሬታ ኣፍሊጡ።
ፕረዚደንት ኢሰያስ ብወገኑ ምድራዕ ታሪኻዊ ርክባት ኤርትራን ስዑድዓረብን ኪኖ ዞባዊ ጸጥታን ምርግጋእን ኣብ ሰፊሕ መዳያት ጽልዋ ዘለዎ ምዃኑ ከምዘስመረሉ ብተወሳኺ ተሓቢሩ።
ዑደት ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ብሓላፊ ጉዳያት ኣፍሪቃ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ኣሕመድ ቀጣንን ካልኦት ሰበስልጣንን ዝተሰነየ እዩ ነይሩ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ስዑድ ዓረብ ዓድል ኣል ጁበይር ዝመርሖ ጉጅለ ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ስዑድ ዓረብ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ ከምዝበጽሐ ብተወሳኺ ክፍለጥ ተኻኢሉ ኣሎ።
ባለፈው ሳምንት ለንባብ በበቃው አዲስ አድማስ ጋዜጣ ላይ “የቀድሞ የጸረ ሽብር ሰለባዎች መንግሥትን ሊከሱ ነው” የሚለው ዜና ከወጣ በኋላ ስለጉዳዩ ብዙ ሰዎች ጥያቄ እያቀረቡ ነው። ወደዚህ ያደረሳችሁ ምንድነው? የሚሉም አሉ። የፍትሕ መበየን ጉዳይ ብቻ ነው። “የኋላውን ከረሱ የፊቱ የለም” ይባላልና እስኪ መለስ ብለን የተወሰኑ ነገሮችን እንመልከት። …
የካቲት 7 ቀን 2010 ዓ.ም ከቀኑ 10:00 ሰዓት አከባቢ ነው። ለዓመታት በእስር የቆዩና ከተለያዩ የአገራችን አከባቢዎች የመጡ ዜጎች፤ ከዝዋይና ቃሊቲ እስር ቤቶች ተግዘው ለሦስት ቀናት በሰንዳፋ ፖሊስ ማሰልጠኛ ከቆዩ በኋላ ያለምንም የትራንስፖርት ወጪ በመገናኛ አደባባይ ላይ ተጣሉ።
እነዚህ ዜጎች በደህንነት ሃይሎች እየታፈኑ የመጡት ከዋና ከተማችን እስከ 900 ኪሎ ሜትር ከሚርቁ አከባቢዎች ጭምር ሲሆን በቀላሉ ልትገምቷቸው በምትችሏቸው ምክንያቶች አንዳንዶቹ ከተያዙበት ቀን ጀምሮ ከቤተሰብ ጋር መገናኘት ያልቻሉ ነበሩ። በእጃቸው ላይ ቤሳ ቤስቲን አልነበረም። – ችግሩ ይህም ብቻ አልነበረም !
በወቅቱ ለቤተሰብ ተጨማሪ ጭንቀት ላለመፍጠር መግለጽ አይፈለግ እንጂ በዚህ የረዥም ዓመታት እስር ብዙሃኑ በምግብ እጥረት እና በሌሎች መከራ በሚደሰቱት አሳሪዎች የሕክምና ክልከላ በአግባቡ ቆሞ መሄድ ራሱ ተአምር ነበር። – (ከእነ አሳፋሪ ነውራቸው ዛሬ ካልተዋሃዳችሁን እየተባሉ በአዲሱ የውህድ ፓርቲ ሂደት እሹሩሩ የሚባሉት እንግዲህ ይህን ግፍ በዜጎች ላይ ሲፈጽሙና ሲያስፈጽሙ የነበሩት ናቸው።)…
ከዚያ ቀደም ብሎ በምርመራ ወቅት የተፈጸመው ሰቆቃና አዕምሮ የሚያቆስል የሰብዓዊ መብት ጥሰት አስር በመቶው እንኳ አልተነገረም። ብዙዎች ናዚዎች በሰለባዎቻቸው ላይ እንደፈጸሙ ከተነገረው የምርመራ መንገድ ባልተለየ በፈጸሙባቸው አሰቃቂ ምርመራ ብዙ ጉዳት ደርሶባቸዋል። በምርመራው ወቅት የደረሰባቸውን የአካል ጉዳት እንኳ ለማከም የቃሊቲው መንግሥት ፈቃደኛ ባለመሆኑ ከነህመማቸው ለዓመታት ተሰቃይተው ወጥተዋል። መንፈሰ ጽኑው ዮሐንስ ጋሻው በኢትዮጵያውያን ወገኖቹ አጋርነት ነው ከእስር መልስ የተወሰነ ሕክምና ማግኘት የቻለው። እንደ ኢንጂነር ተስፋሁን ጨመዳ ያሉ የሕዝብ ልጆች ቃሊቲ ውስጥ በግፍ ተገድለዋል። ከአገር ውጪ ደግሞ ጀግናው ገዛኸኝ ነብሮን ተከታትለው በቅጥረኞች አስገድለውታል። በሕይወት መውጣት ከቻሉት አንዳንዶቹ ብዙ ዋጋ የከፈሉለትን የነፃነትን አየር በወጉ ሳያጣጥሙ በአሰቃቂ ሁኔታ ተገድለዋል።(ሊንኮቹን በቅደም ተከተል ይመልከቱ)
በከባድ የሰብአዊ መብት ጥሰት መጠየቅ ያለባቸው ከፍተኛ የማዕከላዊ ምርመራ ሃላፊዎች “አበጃችሁ!” የማለት ያህል ጎዳናዎችን ሞልተው በኩራት እየተንጎማለሉ ነው። – ‘መደመር’ ‘መጨፍለቅ’ የሆነ ይመስላል።
ከእስር እንደወጣን ከሚመለከታቸው የመንግሥት አካላት ጋር ተነጋግረን ከጠየቅናቸው ጥያቄዎች አንዱ ወሳኙ ነገር ጠ/ሚ/ሩ ሳይቀሩ የተፈጸመው “መንግሥታዊ አሸባሪነት” ነው ያሉለት የግፍ ገመና ፋይል እንዲዘጋ በሽብርተኝነት የፈረዱባቸውን የሕዝብ ልጆች ሰነድ እንዲያነሱ የሚል ነበር። ይህ በታሪክ ውስጥ የኢትዮጵያውያንን ማንነትና ምንነት የማይመጥን ነውረኛ ሰነድ ለፖለቲካዊ ትርፍ ሰባል እንደሚነሳ ቃል ተገብቶልን የነበረ ቢሆንም(ለአፈጻጸም አንድ ወር በቂ ነው ቢባልም) በመንግሥት ፈቃደኛ ያለመሆንና ለቀጣይ የአፈና መሳርያነት ለመጠቀም በሚመስል መንገድ ዛሬ ነገ እየተባለ እነሆ ሁለት ዓመት ዞሮ ሊገጥም ጥቂት ወራት ይቀራሉ።
የሰብዓዊ መብት ጥሰት ጉዳይ የሚበየነው በሕግ የበላይነት መረጋገጥ እንጂ ተጨማሪ ሹመቶችን በደል ለፈጸሙ በመስጠት ባለመሆኑ ይህን መስመር ለማስያዝ በአገር ውስጥም በዓለም አቀፍ ደረጃም ፍትሕ እንዲበየን የሚያስችሉ መንገዶችን ከምናከብራቸውና በፈታኙ ወቅት ከጎናችን ከቆሙ የሕግ ባለሙያዎች ጋር በመነጋገር እየሄድንበት መሆኑን ለመግለጽ ያህል ነው።
ሌሎቹ ጥያቄዎች በመስተዳድሩ በኩል በሳምንታት ውስጥ በቀላሉ ሊፈጸሙ የሚችሉ ጥያቄዎች የነበሩ ቢሆኑም ይህ ያልሆነበትን ምክንያት በቀጥታ መንግሥት መልስ እንዲሰጥበት ሕጋዊ አማራጮችን እየተከተልን የተባለው ነገር በእርግጥም መደመር ወይም መጨፍለቅ መሆኑን ለማረጋገጥ እንሞክራለን፤ ከጎናችን ሁኑ ! ቀጥሎ ያለው ሊንክ ከመረጃ ቲቪ ጋር በጉዳዩ ዙርያ የነበረን ቆይታ ነው።
ንሕና መጽናዕቲ እንገብር ዘሎና ኮይና፣ መጽናዕትና ድማ ንዘጋጥመኩም ሽግራትን ዘድልየኩም ዘበለ ንምፍላጥ ዝዓለመ አዩ። እዚ ድማ ኣብ ቸነቭ ርጉጽን ተግባራዊን ዚኾነ ለውጢ ኣብ ናይ መዓልታዊ ሂወትኩም ንምምጻእን ኣብ ግብሪ ንምውዓልን ዝዓለመ እዮ። አዚ ውጥን ወይ ዉን ፕሮጀክት ብእተን ምስ ስደተኛታትን ግብረሰድማዊያን ማሕበረሰብ (LGBT) ኣብ ባይታ ኮይነን ዚሰርሓ ዝተዳለወ ኮይኑ፣ ካብ ኩሉ ሰብ መዚ ድማ ነጻ ምኻኑ ክንሕብር ንፈቱ። ብሚስጥራውነትናን፣ ጥንቓቐታትናን፣ ኣከባብራናን ዲማ ከነረጋጊጸልኩም ኒፈቱ።
እታ ሃገር፣ ኣባላት ሕብረት ኤውሮጳ ናብ ዝርከብአን ሓያሎ ምልክታት እቲ ሕማም ዝተራእየለን ሃገራት፣ ኣብ ዝርዝር ከተእቱ እንከላ፣ ዛጊት ምልክትታት እቲ ሕማም ናብ ዘይተራእየን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲ፣ ሱዳን፣ ደቡብ ሱዳን፣ ሶማልያን ኬንያን መገሻታት ደው ከተብል ዝወሰነትሉ ምኽንያት ኣየነጸረትን።
ገያሾ ናብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝኣትውሉ እዋን፣ ብዛዕባ ዝገሹለን ሃገራት ይኹን ኩነታት ጥዕንኦም ቅኑዕ ሓበሬታ እንተዘይህቦም ድማ ኣስታት 133 ሽሕ ዶላር መቕጻዕቲ ክትብይን ምዃና እታ ሃገር ኣጠንቂቓ።
ኤርትራ፣ ካብ ቻይና፣ ደቡብ ኮርያ፣ ኢጣልያን ኢራንን ንዝመጹ ገያሾ ክትውሽብ ምዃና እኳ እንተገለጸት፣ ብዛዕባ ካብን ናብ ሃገራት ዝግበር መገሻታት ደው ምባል ግና ኣየፍለጠትን።
ከሰሞኑ እጄ የገባውን የሰባት አምባገነን መሪዎች ቃለምልልስ የያዘ Talk of The Devil የተሰኘ መፅሃፍ ያዋሰችኝ ለዚህ አምድ ተስማሚ የሆኑ ፖለቲካዊ ግብአቶችን ዘወትር የምታቀብለኝ የሥራ ባልደረባዬ ናትና በናንተ በውድ አንባቢያን ስም ምስጋናዬን እንዳቀርብላት ፍቀዱልኝ (ባትፈቅዱም ማመስገኔ አይቀርም!) በነገራችሁ ላይ በጣልያናዊው ጋዜጠኛ ሪካርዶ ኦሪዚዮ የተሰናዳው ይሄ መፅሃፍ፤ የአፍሪካ አምባገነኖችን ብቻ ሳይሆን ከአፍሪካም ወጣ ብሎ የፖላንድን፣ የምዕራብ ጀርመንን፣ የዩጎዝላቪያንና ሌሎችንም አገራት አምባገነን መሪዎች ታሪክ በቃለምልልስና በትረካ ያቋድሳል፡፡ እርግጠኛ ነኝ ይሄን መፅሃፍ ስታነቡ ትንሽ መፅናናታችሁ አይቀርም፡፡ ለምን መሰላችሁ? “ለካስ አምባገነኖች ያሉት በአፍሪካ ብቻ አይደለም” ትላላችኋ! በእርግጥ ይሄ እስከዛሬ በአምባገነኖች የደረሰብንን ከሰብአዊነት ውጭ የሆነ ጭቆናና በደል በምንም አይነት መንገድ የሚያጠፋው እንዳልሆነ ይታወቃል፡፡ ግን በቃ ትፅናናላችሁ! በየትኛውም ዓለም የነበሩና አሁንም ያሉ አምባገነኖች የቱንም ያህል ቢንጠራሩ የአፍሪካዎቹ አቻዎቻቸው ላይ ፈፅሞ ሊደርሱባቸው እንደማይችሉ ብነግራችሁስ? (በሌላ ሳይሆን በዝርፊያና በጭካኔ ማለቴ ነው!) ከመቅፅበት መፅናናታችሁ እንደጉም በንኖ ይጠፋላ! ምን ይደረጋል--- እውነቱ ግን እንዲያ ነው!
እንዴ ዋናውን ጉዳይ ሳልነግራችሁ --- በዚህ የአምባገነኖች መፅሃፍ ውስጥ በዚምባቡዌ ላለፉት 20 ዓመታት በጥገኝነት የኖሩት የቀድሞው የአገራችን ፕሬዚዳንት ኮሎኔል መንግስቱ ኀ/ማርያም ታሪክም ተካትቷል፡፡ አምባገነኖች አምባገነንን ያስጠጋሉ እንዲሉ--- መንጌን ያስጠጓቸው የዚምባቡዌው አምባገነን መሪ (እርጅናና ህመም ተጫጭኗቸዋል!) አዛውንቱ ሮበርት ሙጋቤ ናቸው፡፡ የመፅሃፉ አዘጋጅ ጋዜጠኛ ሪካርዶ ኦሪዚዮ ግን አንድ ስጋት አለው- ሙጋቤ ከሥልጣን የወረዱ እለት ኮሎኔሉን ምን ይውጣቸዋል የሚል፡፡ (የአምባገነኖች አምላክ አለ እንዴ?) ለጊዜው ግን መንግስቱ በዚምባቡዌ ገጠር ቀመስ (suburban) ከተማ የመሬት ባለቤት ሆነዋል - በ150ሺ ዶላር በልጃቸው ስም መሬት በመግዛት! እናም ድሮ የናፈቁትን መሳፍንትነት የማታ ማታ አሳክተዋል ባይ ነው - የአምባገነኖችን ድርሳን የከተበው የጣልያኑ ጋዜጠኛ፡፡
በነገራችሁ ላይ አብዛኞቹ አምባገነን መሪዎች ከድሃ ቤተሰብ የተገኙ ናቸው፡፡ አብዛኞቹም ከድህነት ለማምለጥ ሲሉ ውትድርና ገብተዋል፡፡ ውትድርና ገብተው ግን አልቀሩም፤ በመፈንቅለ መንግስት የየአገሮቻቸውን የሥልጣን መንበር ይዘዋል፡፡ (ኢዲ አሚንና መንጌ ይጠቀሳሉ!)
እንግዲህ በመፅሃፉ ውስጥ ከተካተቱት አምባገነኖች መካከል ለዛሬ ላወጋችሁ የመረጥኩት የኢዲ አሚንን ታሪክ ነው፡፡ እውነት ለመናገር Talk of The Devil የተባለውን ይሄን የአምባገነኖች ታሪክ የያዘ መፅሃፍ እስከማነብ ድረስ ስለቀድሞው የኡጋንዳ አምባገነን መሪ - ሃምሳ አለቃ ኢዲ አሚን ብዙ የማውቅ ይመስለኝ ነበር፡፡ ለምን መሰላችሁ? በእሳቸው ዙሪያ የተሰሩ ጥናታዊ ፊልሞችንና የተፃፉ ድርሳናትን ስላነበብኩ ነው፡፡ ለካስ የኢዲ አሚን ታሪክ ተነግሮ የሚያልቅ አይደለም፡፡ (እናንተ በዓለም ላይ ቀላል ቀልደዋል እንዴ!) ሰው በሊታ (cannibal) እንደሆኑ የሚነገርላቸው ኢዲ አሚን፤ የሰው ሥጋ ጨው ጨው ይላል በሚል ሰብዓዊነት የራቀው ንግግራቸውም ይታወቃሉ፡፡
በጭካኔያቸው ወደር አይገኝላቸውም፡፡ የመንግስት ባለሥልጣኖቻቸው ከሥልጣን መባረራቸውን የሚሰሙት በቴሌቪዥን በሚሰጡት መግለጫ ነበር፡፡ የዓይኑን ቀለም ያልወደዱትን የአገር ውስጥም ሆነ የውጭ ዜጋ ለማስገደል አፍታም አይፈጅባቸውም የሚባሉት አሚን፤ በተመሳሳይ ወቅት ከነበሯቸው ሦስት ሚስቶቻቸው መካከል አንደኛዋ ያረገዘችውን ፅንስ በማስወረዷ ሁለት እግሮቿን ያስቆረጡ አረመኔ ናቸው፡፡ በዚህም ቢበቃቸው ጥሩ ነበር፡፡ እሳቸው ግን የተቆረጡት እግሮቿ ተመልሰው እንዲሰፉላት ሃኪሙን አዘዙት፡፡ ተፀፅተው ከመሰላችሁ ተሳስታችኋል፡፡ ተጨማሪ ጭካኔ አምሯቸው ነው፡፡ እናም የሴትየዋ እግሮች ተዟዙረው እንዲሰፉ ትዕዛዝ አስተላለፉ - የግራው ወደቀኝ፤ የቀኙ ወደግራ፡፡ (አያችሁልኝ የጭካኔያቸውን መጠን!)
ኢዲ አሚን፤ ከዓለም አገራት ጋር በነበራቸው ኮሜዲ የመሰለ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነትም ይታወቃሉ፡፡ በለንደን የመጀመርያውን መንግሥታዊ ጉብኝት ያደረጉት አ.ኤ.አ በጁላይ 1917 ዓ.ም ነበር፡፡
ስሙ መንግሥታዊ ጉብኝት ይባል እንጂ ታሪኩስ ሌላ ነው፡፡ ኢዲ አሚን ለንደን የገቡት ሳይጠበቁ ነው- ድንገት! ስለጉብኝታቸው ለእንግሊዝ መንግሥት አላሳወቁም፡፡ ከአውሮፕላን እንደወረዱም ከእነአጃቢዎቻቸው ሆቴል ውስጥ ነበር ያረፉት፡፡
በመንግስታዊ ፕሮቶኮል መሰረትም በነጋታው ከንግስቲቱ፣ ከጠ/ሚኒስትር ኤድዋርድ ሂዝና ከውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ሰር አሌክ ዳግላስ-ሆም ጋር ምሳ መጋበዝ ነበረባቸው፡፡ በቡና ሰዓት ላይ ታዲያ ንግስቲቱ ለኢዲ አሚን ጥያቄ አቀረቡ - “ሚ/ር ፕሬዚዳንት፤ የድንገተኛ ጉብኝትዎን ምክንያት እስቲ ይንገሩኝ”
አሚን መልስ ለመስጠት አፍታም አልፈጀባቸውም “ንግሥት ሆይ፤ እቃ ለመግዛት ፈልጌ ነው --- ኡጋንዳ ውስጥ 14 ቁጥር ጫማ ማግኘት እንዴት አስቸጋሪ መሰለሽ!” (ከኡጋንዳ አውሮፕላን ተሳፍሬ የመጣሁት ጫማ ለመግዛት ነው እያሉ ነው!!) ይሄኔ ንግሥቲቱ ምን ይበሉ? የፕሬዚዳንቱን አባባል እንደ ቀልድ ሊቆጥሩት ወደዱ! (ሌላ ምርጫ አልነበራቸውማ!) አሚን ወደ አገራቸው ኡጋንዳ መመለሻቸው ሲደርስ ግን ምክር ቢጤ ተለገሳቸው - መንግሥታዊ ጉብኝት ከመደረጉ በፊት ለአገሩ መንግስት ቀደም ብሎ ማስታወቅ እንደሚገባ፡፡
እቺን ይዘው አገራቸው የገቡት አሚን፤ ሌላ ጊዜ ለንደን መሄድ ያምራቸዋል፤እ.ኤ.አ ፌብሯሪ 1975 ዓ.ም ላይ፡ እናም ፕሬዚዳንቱ ለቤኪንግሃም ቤተመንግሥት የሚከተለውን ደብዳቤ እንደላኩ ሬዲዮ ካምፓላ አስታወቀ፡፡
በዚህ ዓመት ኦገስት 4 ለንደን ለመምጣት አስቤአለሁ፡፡ ይሄን ደብዳቤ የፃፍኩትም በቆይታዬ ወቅት የሚያስፈልጉኝን ነገሮች አንዳችም ነገር ሳይጓደል ለማዘጋጀት በቂ ጊዜ እንድታገኚ ነው፡፡ በተለይ የምግብ ነገር ያሳስበኛል፤ ምክንያቱም በአስፈሪ የኢኮኖሚ ድቀት ውስጥ እንደሆናችሁ አውቃለሁና፡፡ በተጨማሪም ስኮትላንድ፣ አየርላንድና ዌልስን መጐብኘትና የእናንተን ኢምፔሪያሊስታዊ ጭቆና ከሚዋጉት አብዮታዊ መሪዎች ጋር መገናኘት ስለምሻ ይሄንኑ እንድታመቻችልኝ እፈልጋለሁ፡፡
አያችሁልኝ… እኚህን አምባገነን! መንግሥታዊ ጉብኝት ለማድረግ በቅድምያ ለአገሩ መንግስት ማስታወቅ ያስፈልጋል የሚለውን ምክር መተግበራቸው እኮ ነው፡፡ በነገራችሁ ላይ አሚን የእንግሊዟን ንግስት ኤልዛቤት “ሊዝ” ሲሉ በማቆላመጥ በፃፉላቸው ቴሌግራም “እውነተኛ ወንድ ማግኘት የምትፈልጊ ከሆነ አገሬን ትጐበኚ ዘንድ እጋብዝሻለሁ” ብለዋቸው ነበር፡፡(እሳቸው ማንን ሊፈሩ?!) ደፋሩ አሚን የንግስቲቱ አገር ከገባችበት አስከፊ የኢኮኖሚ ድቀት ለማውጣት “አንድ መርከብ ሙሉ አትክልት” ወደ ብሪቲሽ መላካቸውን በሬዲዮ አስነግረዋል (ሲተረተሩ እኮ ነው!) በቅኝ ግዛት ዘመን በአገራቸው የነበረው የስኮትላንድ ጦር ሠራዊት አባል በመሆን ውትድርናን የተቀላቀሉት አሚን፤ መንግሥታዊ ጉብኝት በማያደርጉ ጊዜ ቴሌግራም መላክ ያስደስታቸው ነበር ይባላል፡፡
(ለስንቱ አገራትና መሪዎች እንደላኩ አልነግራችሁም!) በአሜሪካ የወተርጌት ቅሌትን ምክንያት በማድረግ ለፕሬዚዳንት ሪቻርድ ኒክሰን የላኩት ቴሌግራም እንዲህ ይላል - “አገርህ ካልተረዳችህ ቀጥ ብለህ ወደሚወድህ አባትህ አሚን ዘንድ መምጣት ትችላለህ፡፡ ሁለቱም ጉንጮችህ ላይ ስሜሃለሁ” በስተመጨረሻም እንዲህ የሚል ምክር ቢጤ አስፍረዋል - “የአገር ሰላምና መረጋጋት አደጋ ውስጥ በሚገባ ጊዜ እንደአለመታደል ሆኖ ብቸኛው መፍትሄ የተቃዋሚዎችን መሪዎች ማሰር ነው” (እንደ አገራቸው ኡጋንዳ ማለታቸው ነበር!) ለወቅቱ የሶቭየት ህብረትና የቻይና መሪዎች - ሊዎኒድ ብሬዥኔቭ እና ማኦ ትሴ-ቱንግም ተከታዩን ቴሌግራም ልከዋል፡- “ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ሰለሶቭየት ህብረትና ቻይና ብዙ እያሰብኩና እየተጨነቅሁ ነው፤ ደስተኛ ሆናችሁ ማየት እፈልጋለሁ፤ ግንኙነታችሁ የወዳጅነት ዓይነት አይደለም፤ አስታራቂ ከፈለጋችሁ ላገለግላችሁ ዝግጁ ነኝ” (የጠየቃቸው እኮ የለም!) በዮም ኪፑር ጦርነት ወቅት ደግሞ ለእስራኤል መንግሥት በላኩት ቴሌግራም - “ሽንፈታችሁን ተቀብላችሁ ትጥቅ እንድትፈቱ አዝዤአለሁ” ብለው ነበር - (እንደልቡ የነበሩት አሚን!)
ቱርክ ሳይፕረስን በወረረች ማግስት ለቱርክ መንግሥት እንዲህ የሚል መልእክት ላኩ፡- “ወታደራዊ እቅዳችሁንና የወረራውን ፊልም መመልከት እችል ዘንድ እጠይቃለሁ፡፡ ምክንያቱም ጦር ሰራዊቴ በደቡብ አፍሪካ ላይ ጥቃት ለመሰንዘር በሚነሳ ወቅት ይጠቅመኛል” ቀልድና ቁምነገራቸው የማይለየው አምባገነኑ መሪ ፤ የጦር ሰራዊታቸው በደቡብ አፍሪካ ላይ ለሚሰነዝረው ጥቃት ወታደራዊ ልምምድ ያደርግ ዘንድ ታንዛንያን እንዲወር ትእዛዝ ሰጥተው ነበር፡፡
ይሄኛው ግን ህይወታቸውን ሊያሳጣቸው ነበር፤ እድሜ ለሊቢያው አምባገነን መሪ ሙአመር ጋዳፊ እንጂ! አ.ኤ.አ በአፕሪል 1979 ዓ.ም በታንዛንያ ጦር ሠራዊትና በኡጋንዳ አማፅያን ከመገደል የተረፉት ጋዳፊ በላኩላቸው የግል አውሮፕላን ነው፡፡
በነገራችሁ ላይ ኢዲ አሚን ከአብዛኞቹ አምባገነን መሪዎች በአንድ ነገር ይለዩ ነበር፡፡ በማስመሰል ማንም አያማቸውም፤ ሁሉን ነገር ፊትለፊት በመናገር ነበር የሚታወቁት፡፡ በሙስና ሲወነጀሉ እንኳ ፈፅሞ አላስተባበሉም (ሃቀኛው አሚን!) “አገር መምራት ትልቅ ቢዝነስ እንደመምራት ነው፤ ዳጐስ ያለ ደሞዝ ለራስህ መሸለም አለብህ!!” ነበር ያሉት - እንደ አፍሪካ አምባገነኖች ሳይሸፋፍኑ!! የዛሬውን ፖለቲካዊ ወግ ከመቋጨቴ በፊት በዚሁ የአምባገነኖች መፅሃፍ ውስጥ ጋዜጠኛ ሪካርዶ ኦሪዚዮ፤ ከኮሎኔል መንግስቱ ኃ/ማርያም ጋር ካደረገው ቃለምልልስ ጥቂት መስመሮች ተርጉሜ ላስነብባችሁ ወደድኩ - ለቅምሻ ያህል፡፡
“አለ እንጂ! በአፍሪካ እጅግ ጠንካራውን ጦር ሰራዊት አቋቁሜ ነበር፤ በዓለም በአደረጃጀቱ ምርጥ የሚባል ፓርቲም መሥርቼአለሁ፤እናት ልጇን ከአደጋ እንደምትከላከለው ሁሉ እኔም የአገሬን ዳር ድንበር ተከላክዬአለሁ፤ግና ምን ያደርጋል--- ሁሉም ነገር ከንቱ ሆነ”
“ዲሞክራሲ የሚሰራው አውሮፓ ውስጥ ነው፤ የአፍሪካ ባህል የተለየ ነው፡፡ ዛሬ ኢትዮጵያ ያለችበትን ተመልከት፡፡ የመድብለ ፓርቲ ሥርዓት አምጥተናል ይላሉ፤ ነገር ግን በትክክል ያመጡት ጎሰኝነትን ነው፤ሁሉም የተደራጀው በፓርቲ ሳይሆን በጎሳው ወይም በሃይማኖቱ ነው - በሱዳን፣ በሩዋንዳ፣ በብሩንዲ፣ በኮንጎ፣ በኬንያ--- በሁሉም ቦታ እንደሚታየው፡፡ በዚህ የተነሳ ዓለም ከዚህ በፊት አይታው የማታውቀው ጦርነት በአፍሪካ ውስጥ መከሰቱ አይቀርም፡፡ አስከፊ የጎሳ ጦርነት!”
በመጨረሻ ጋዜጠኛው፤ አምባገነን መሪዎቹን ያሉበት ድረስ ሄዶ (ተመላልሶ ማለት ይሻላል) ለማነጋገር ያሳለፈውን ውጣ ውረድ በከተበበት የመፅሃፉ መግቢያ ላይ እንዲህ ይላል- “አምባገነኖቹ የሚናገሩት እውነት ይሁን አይሁን አላውቅም (አንዳንዶቹን ጉዳዮች ማለቱ ነው) ይቅር እንላቸው አንላቸው እንደሆነም እንኳ የማውቀው ነገር የለም ፤በእርግጠኝነት ማድረግ የምንችለው አምባገነኖቹን ማጥናት ብቻ ነው፡፡
ምናልባት ይሄ ጥረት ስለራሳችን የላቀ ግንዛቤ እንድናገኝ ያግዘን ይሆናል” እውነቱን እኮ ነው! እነኢዲ አሚንም ሆኑ መንግስቱ ኃ/ማርያም፤ እነቦካሳም ሆኑ ሚሎሶቪች ከሌላ ፕላኔት የመጡ አይደሉም - ከራሳችን ጉያ የወጡ እንጂ፡፡ እናም ስለአምባገነን መሪ የሚደረግ ጥናት ሁሉ አምባገነኑ የወጣበትን ህብረተሰብ የበለጠ ለመገንዘብ ይጠቅመናል በሚለው እንስማማለን፡፡ ዋናው መፍትሄ ግን አምባገነንነትን ማጥፋት ነው፡፡ ሳይንቲስቶች ጉዳዬ ቢሉት እኮ ማጥፊያ መላ አያጡለትም - በክኒን ወይም በመርፌ መልክ አሊያም በቀዶ ጥገና ሊሆን ይችላል፡፡
ይህ ጹሑፍ በ6ኛው የኢትዮጵያ የኮንስትራክሽን ኢንቨስትመንት ፎረም ላይ “የኮንስትራክሽን ዋስትና ሕጎች እና የገንዘብ ተቋማት አሰራር” በሚል አውደ ጥናት ላይ ለውይይት የቀረበ ነው፡፡
ዋስትና በውል አፈጻጸም ወቅት እንደተጨማሪ ግዴታ የሚቆጠር በሕግ ፊት ሊጸና የሚችል (juridical act) ተግባር ነው፡፡ በአለፉት ጥቂት ዓመታት ብቻ በአለማችን ከኢኮኖሚያዊ እድገት ጋር ታያይዞ ዋስትና (security) የመጠቀም ልማድ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ መጧል፡፡
ሆኖም ግን እኤአ ከ2007 ዓ.ም በኋላ ከዓለም ኢኮኖሚ መዳከም ጋር ተያይዞ የዋስትና ጥቅም በአግባቡ የታየበት ብሎም አሰፈላጊነቱም ጭምር ጥያቄ ምልክት ውስጥ የገባበት ጊዜም አይዘነጋም፡፡
ዋስትና መልኩ ይለያይ እንጂ በተግባር አገልግሎት ላይ መዋል የጀመረው እእኤ ከ2750ዓ.ዓ ገደማ ጀምሮ ነበር፡፡ በወቅቱም ዋስትናው ጥሬ ገንዘብ እንደመያዣነት በማቅረብ ነበር፡፡ በተለይ ስለ ሰው ዋስትና (surety) ሕግጋት እና መርሆዎች በተመለከተ ጥናታዊ ሮማዊያን እኤአ በ150ዓ.ም ገደማ ያዘጋጁት ተጠቃሽ ነው፡፡ (ጄፈሪ በርተን፡2000፡9) ከዚያም የሦስተኛ ወገን ዋስትና ወደ ማቅረብ የተሄደበትም ጊዜ ነበር፡፡ ዘመናዊ የፋይናንስ ተቋማት ማደግን ተክትሎ በዋናነት ለዓለምአቀፍ የሽያጭ ግብይቶች ክሬዲ (letters of credit) እየተስፋፋ የመጣበትን ሁኔታ እናገኛልን፡፡
አብዛኛውን ከላይ የተባሉት የዋስትና ሰነዶች በገንዘብ አበዳሪ ተቋማት እና ኢንሹራንስ ድርጅቶች ይዘጋጃሉ፡፡ ነገር ግን የሰው እና የንብረት ዋስትና ግን በግራ ቀኝ ተዋዋይ ወገኖች በራሳቸው አሊያም በሌላ ሦስተኛ ወገን አላፊነት ሊከናወኑ ይችላል፡፡
በውል አፈጻጸም ወቅት የዋስትና መኖር በተዋዋዮች ዘንድ ከፍተኛ መተማመን እንዲኖር ያደርጋል፡፡ ሌላው የውሉን አፈጻጸም ተጠባቂ (predictable) እንዲሆን ያደርጋል፡፡ በኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪም አንድ የፕሮጀክት ባለቤት ሥራው በተያዘለት ጊዜ እንዲያልቅ በማሰብ የፕሮጀክት አፈጻጸም ዋስትና አስፈላጊነት ትዝ ካለው፤ ለፕሮጅቱ የሚመቸውን የዋስትና ዓይነት ማለትም የመልካም ሥራ አፈጻጸም ዋስትና፣ በገንዘብ አበዳሪ ተቋማት የሚዘጋጅ ዋስትና ወይም ክሬዲ አንዳንዴ ደግሞ የፕሮጀክቱን ክፍያ ገንዘብ በፐርሰንት መያዝ (retention) እንዲኖር ሊያስብ ይችላል፡፡ የሆነው ሆኖ እነዚህ የዋስትና መንገዶች ተመሳሳይ ዓላማ አላቸው፡፡ ይህም በተዋዋዮች መካከል መተማመን እና ሊደርሱ የሚችሉ አደጋዎች (risk) በመቀነስ ግብይትን ማፋጠን ነው፡፡ ዳሩ ግን እያንዳንዳቸው የራሳቸው ባህሪይ አላቸው ብሎም በአፈጻጸም እና አተገባበር የተለያዩ ናቸው፡፡ ስለሆነም አሰፈላጊነታቸው መታየት ያለበት እንደየ ፕሮጀክቱ አካሄድ፣ መጠን እና ጊዜ ሊሆን ይቻላል፡፡
በዓለምአቀፍ ደረጃ ባሉ ግብይቶችም የዋስትና ሰነዶች በጣም የተለመዱ ናቸው፡፡ በተለይ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተ.መ.ድ) የዋስትና ወረቀቶች እና ክሬዲ ሥምምነት (UN Convention on Independent Guarantees and Standby Letter of Cedit) በዚህ ረገድ ተጠቃሽ ነው፡፡ ይህ ዓለምአቀፍ ሥምምነት እኤአ በ1995 በአሜሪካዋ የኒዮርክ ከተማ ለሥምምነት ክፍት የሆነ ሲሆን 8 (ስምንት) አገራት በመፈረምና በማጽደቅ ተቀብለውታል፡፡ ኢትዮጵያ ግን የዚህ ሕግ ፈራሚ አገር አይደለችም፡፡ ሆኖም ግን ይህ ሥምምነት በዓለምአቀፉ የንግድ ሕግ ኮሚሽን (United Nations Commission on International Trade Law/UNCTRAL) እንደመዘጋጀቱ መጠን ዋስትናን በተመለከተ በቀጣይ አገራት ለሚያዘጋጇቸው ዝርዝር ህጎች በሞዴልነት እንደመነሻ ሊያገለግል ይችላል፡፡ በተለይ ስምምነቱን የፈረሙ አገራት በዓለምአቀፍ ደረጃ ሊሚያከናውኗቸው የኮንስትራክሽን ፕሮጀክቶች ላይ ዋስትናን በተመለከተ ይህ ሕግ ተፈጻሚ ነው፡፡
ሌላው ዋስትና ሲነሳ ምንጊዜም ቢሆን አብሮ የሚነሳው የመድን ውል (insurance) ነው፡፡ ዋስትናም (security/guarantee) ሆነ መድን አንድ የሚያደርጋቸው ነገር አለ፡፡ ይህም ሁለቱም ባለመብቱን ሊደርስ ከሚችል አደጋ በመከላከላቸው ነው፡፡ ሆኖም ግን በጽንሰ ሃሳብ ደረጃ ሁለቱም የተለያየ የሕግ ውጤት ያላቸው ተግባራት ናቸው፡፡ በተለይ በዋስትና ተግባር ዋስ የሚሆነው ግለሰብ የሚጠበቅበት ግዴታ ቢኖር ባለእዳው ለባለገንዘቡ በውል መሰረት ካልከፈለ ወይም መክፋል ካልፈለገ በሕግ የተቀመጡ ቅድመ ሁኔታዎችን ጠብቆ በባለእዳው እግር ተተክቶ ዕዳውን ሊወጣ የሚችልበት ሁኔታ ነው፡፡ በአንጻሩ ግን መድን የገባ ሰው መደበኛ የሆነ አረቦን (premium) መክፈል እንደተጠበቀ ሆኖ መድን በተገባለት ጉዳይ ሊደርሱ የሚችሉ አደጋዎችን ይፋ ማድረግን ጨምሮ የመድን ጥቀም (insurable interest) ሊኖረው ግድ ይላል፡፡
በኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪም ከላይ የጠቀስናቸው የዋስትና ዓይነቶች ከጊዜ ወደ ጊዜ አስፈላጊነታቸው እየታመነበት ስለመጣ በፕሮጀክት አፈጻጸም ወቅት ሲተገበሩ ይታያል፡፡
ዋስትና በይዘትም ሆነ በዓይነት መለያየቱን ተከትሎ የተለያዩ ትርጓሜዎችን ሊይዝ ይችላል፡፡ ዋስትና (Security) የሚለው ቃል የመጣው ‘securitat’ ከሚለው የላቲን ቃል ሲሆን ትርጉሙም ለዕዳ ማስከበሪያ የሚጠየቅ ገንዘብ እንደሆነ ያሳያል፡፡ በጽንሰሃሳብ ደረጃ ዋስትና ሰፋ ያለ ትርጉም ሊይዝ ይችላል፡፡ ለአብነት ያህልም የተለያዩ መዝገበ ቃላቶች የተለያየ ትርጉም ሲሰጡት ይታያል፡፡
ሜሪያም ዌብስተር መዝገበ-ቃላት (Merriam Webster dictionary) ዋስትና የሚለውን ቃል ግዴታን ለመወጣት ተብሎ የሚሰጥ፣ የሚቀመጥ ወይም የሚያዝ ነገር በማለት ይተረጉመዋል፡፡
በሌላ በኩል ኦክስፎርድ ኮንሳይስ መዝገበ ቃላት (Oxford Concise Dictionary) 10ኛ ዕትም ዋስትና የሚለውን ቃል ለብድር ማስከበሪያ ወይም ለግዴታ መወጫ ሊሆን የሚችል መያዣ ወይም ዋቢነት ሲሆን የገንዘብ ብድር መኖርን የሚያሳይ ወረቀት፣ አክሲዮን (stock)፣ የግምጃ ቤት ሰነድ እና ሌሎች ባለቤትነትን ሊያረጋገጡ የሚችሉ ተላላፊ ሰነዶች ናቸው፡፡
ሌላው የብላክስ ሎ መዝገበ ቃላት (Black’s Law dictionary) 9ኛ ዕትም ላይ ዋስትናን ከብድር ጋር የተያያዘ ግዴታን ለመፈጸም የሚያገልግል መያዣ በማለት ያስቀምጠዋል፡፡
የተ.መ.ድ የዋስትና ሥምምነት ሕግ ዋስትና የሚለውን በእንግሊዘኛው ‘Security’ ከማለት ይልቅ ‘undertaking’ በማለት በአንቀጽ 2 ላይ ሰፋ ያለ ትርጉም ሲሰጠው እናያለን፡-
በዚህም ዓለምአቀፍ ሕግም ዋስትና ማለት ራሱን የቻለ ግዴታ ሲሆን ይህም በባንክ፣ በገንዘብ ነክ ተቋማት ወይም በግለሰቦች ሊሰጥ የሚችል በተለይም እንደነገሩ ሁኔታ በቅድመ-ሁኔታ አሊያም ያለቅድመ ሁኔታ ተበዳሪው እዳውን መወጣት ካለመቻሉ ጋር ተያይዞ አሊያም ሌሎች ሊደርሱ የሚችሉ አደጋዎችን ታሳቢ በማድረግ የሚከናወን የዋስትና ወረቀት ወይም ራሱን የቻለ ክሬዲ ነው፡፡ ሆኖም ግን ይህ የተ.መ.ድ ሕግ በአንቀጽ 1 እንደተመለከተው የተፈጻሚነት ወሰኑ አንድም በዓለም አቀፍ ግብይቶች ላይ ሲሆን ሁለትም በፈራሚ አገራት ብቻ ነው፡፡
በኢትዮጵያ ሕግጋት ውስጥም ስለ ዋስትና የተመለከቱ አንዳንድ የተበታተኑ ድንጋጌዎች አሉ፡፡ ለምሳሌ፡-በ2001ዓ.ም የወጣው የፌዴራል መንግስት የፋይናንስ አስተዳድር አዋጅ ቁ.648/2001 ዋስትና የሚለውን ቃል የዋስትና ሰነድ በሚል በአንቀጽ 2 (20) ላይ እንደሚከተለው ይተርጉመዋል፡-
“የዋስትና ሰነድ ማለት የፋይናንስ ቃልኪዳን ወይም የፋይናንስ ግዴታን ለመፈጸም የሚሰጥ ወይም የሚያዝ ማነኛውም ሰነድ ሲሆን፣ የግምጃ ቤት ሰነድን፣ የተስፋ ሰነድን እና ቦንድን ይጨምራል፡፡ ”
ከላይ ከተመለከቱት የዋስትና ትርጓሜዎች የምንረዳው ነገር ቢኖር ዋስትና ቀዳማዊ ግዴታ ሳይሆን የእዳ ማስከበሪያ ተለጣፊ ግዴታ ነው፡፡ በሌላ አባባል የዋስትና ውል ደባል ውል (accessory contract) ነው፡፡ ይህም ሲሆን ዋሱ ባለዕዳው ለገባው ግዴታ ማለትም ባለእዳው ካልከፈል በደባልነት የሚጠየቅበት ሥርዓት ነው፡፡
በአጠቃላይ ካደጉ አገራት የሕግ ፍልስፋና (developed countries jurisprudence) እና ንጽጽራዊ ጥናት (comparative study) አንጻር ዋስትና የሚለው ቃል በጣም ሰፋ ያለ እና በይዘትም በርካታ ነገሮችን በውስጡ አቅፎ የሚይዝ ነው፡፡ ለምሳሌ፡- የፍይናንስ ወረቀቶች እንደ አክሲዮን፣ የግምጃ ቤት ሰነድ፣ ቦንድ፣ የንግድ ማህበራት የሚያወጧቸው የብድር ወረቀቶች (debentures)፣ ተላላፊ የገንዘብ ሰነዶች፣ የኢንቨስትመንት ውሎች፣ ከማዕድን ማውጣት ጋር የተያያዙ ያለተከፋፈለ የወለድ መብት ወዘተ ሊያጠቃልል ይችላል፡፡
ዋስትና አብዛኛውን ጊዜ በገንዘብ አበዳሪ ተቋማት እንደ ባንክ፣ ማይክሮ ፋይናንስ ይሰጣል፡፡ አለፍ ሲልም በመድን ድርጅቶች ጭምር የሚወጣበት ጊዜ አለ፡፡ ዋስትና በተለያየ የሕግ ማዕቀፍ ይመራል፡፡ በአገራችንም በተበታተነ መልኩ ቢሆንም ዋስትናን የሚገዙ ሕጎች አሉ፡፡ ለምሳሌ፡-የፍትሐብሔር ሕጉ ስለ ሰው ዋስትና ብሎም ስለ ንብረት ዋስትና በዝርዝር ይደነግጋል፡፡ የንግድ ሕጉ ደግሞ ስለ ሰነድ ዋስትና እንዲሁም የባሕር ሕጉ ስለ ንብረት ዋስትና በተመሳሳይ ዘርዘር ያሉ ጉዳዮችን ተመልክቷል፡፡
ጸሐፊውም ዋስትና የሚለው ቃል ፈርጀ ብዙ ከመሆኑ አንጻር እንዲሁም አሁን አሁን እያደገ የመጣውን የኮንስትራክሽን ዋስትና በጥልቀት ለመረዳት ያስችል ዘንድ ዋስትናን ከሚሰጠው ጠቀሜታ እና ባህሪ አንጻር በአራት አብይት ክፍሎች በመፈረጅ ለመዳሰስ ሞክሯል፡፡ እነዚህም የሰው ዋስትና፣ የንብረት ዋስትና፣ የፋይናንስ ዋስትና እና የኮንስትራክሽን ዋስትና ናቸው፡፡
የሰው ዋስትና የሚባለው አንድ ባለዕዳ ከባለገንዘቡ ጋር ላለበት የውል አፈጻጸም ሌላ ሦስተኛ ወገንን በዋስነት (surety/guarantor) የሚቀርብበት የዋስትና ዓይነት ነው፡፡ የሰው ዋስትና በፍትሐብሔር ሕጋችንም የታወቀ ነው፡፡ በተለይ የፍ/ህ/ቁ 1920 የሚከተለውን ደንግጓል፡-
ከዚህ ድንጋጌም የሚከተሉትን የሰው ዋስትና ባህሪያት መዘርዘር እንችላለን፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ የዋሱ ግዴታ ቀዳማዊ ሳይሆን ተከታይ ነው፡፡ ሁለተኛም የዋሱ ግዴታ የሚጀምረው ዋናው ባለዕዳ መክፈል ካልቻለ ነው፡፡
በዋናነት የሰው ዋስትና መሠረታዊ ጥቅም በባለገንዘቡ እና ባለእዳው መካከል ያለውን ግብይት ታዓማኒ ማድረግ ነው፤ ለምን ቢባል ባለገንዘቡ በልበ-ሙሉነት ወደ ውሉ ስለሚገባ ጭምር ነው፡፡ ስለ ሰው ዋስትና ጥቂት ነጥቦችን ለመጨመር ያህል የዋስትና ግዴታው ግልፅ መሆን አለበት፡፡ ኃላፊነቱም ግዴታ ከተገባለት እዳ ወሰን ለማለፍ እንደማይቻል እና ለአፈፃፀሙ ግዴታ የተገባለት የእዳ መጠን ወይም የገንዘብ ልክ በዋስትና ውሉ ካልተገለፀ ዋስትናው ፈራሽ ይሆናል፡፡ /የፍ/ህ/ቁ 1922 ይመለከቷል፡፡ ይህንንም ጉዳይ የፌደራል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ቅጽ 19 ላይ በሰ/መ/ቁ 104061 በእነ አቶ ፍቅሬ ግርማ እና አቶ ደስታ ጫምሶ መካከል በነበረው የፍትሐብሔር ክርክር ላይ የሰጠው ውሳኔ ማስታዎስ እንችላለን፡፡
ከዚህ በተጨማሪ ገና ለወደፊት ሊደርስ ለሚችል ግዴታ አፈጻጸምም ዋስ ለመሆን እንደሚቻል ነገር ግን በግልፅ ለምን ያህል እዳ ተጠያቂ ሊሆን እንደሚቻል በግልፅ በውሉ ላይ መስፈር ያለበት እንደሆነ የፍ/ህ/ቁ 1925 ያስረዳል፡፡ ይህም ጉዳይ በፌደራሉ ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በቅጽ 16 በሰ/መ/ቁ 94837 በእነ አቶ ልዑል ዘወዴ እና አጀመራ የወርቅ ግብይት ኃ/የተ/የግ/ማህበር መካከል በነበረው የፍትሐብሔር ክርክር ውሳኔ ማነበብ ጠቃሚ ነው፡፡
ሌላው ስለሰው ዋስትና በተመለከተ አጨቃጫቂው ነጥብ ዋሱ ዋስ የሆነበት ጉዳይ ለምሳሌ፡-ተቀጣሪው ሰራተኛ የንብረት ክፍል አላፊ ሆኖ ለሚያደርሰው አላፊነት በሚል ነው ነገር ግን ተቀጣሪው የገንዘብ ክፍል አላፊ ቢሆን እና ገንዘብ ቢያጎድል፣ የዋሱ አላፊነት እሰከምን ድረስ ነው? የሚል ነው፡፡
እርግጥ ነው የፍትሐብሔር ሕጉ አንቀጽ 1928 ላይ በግልጽ እንዳስቀመጠው በባለዕዳው እና ባለገንዘቡ መካከል የሚደረግ የውል መለወጥ የዋሱን ግዴታ ሊያብስበት እንደማይችል በግልጽ ተደንግጓል፡፡ ዳሩ ግን በቅርቡ የፌደራሉ ጠቅላይ ፍ/ቤት በቅጽ 20 ላይ በሰ/መ/ቁ 107542 በእነ አቶ ሶፎኒያስ ኃ/ማርያም እና ካልዲስ ኮፊ ኃ/የተ/የግል ማህበር መካከል በነበረው ክርክር አመልካቹ ያቀረቡትን የውል መለወጥ ክርክር ውድቅ አደርጎ የዋስትና ውል ግዴታ ሰራተኛው ተቀጥሮ በሚያገልግልበት ወቅት ለሚያደርሰው የገንዘብና የንብረት መጥፋትና መጉደል ነው በማለት የፍ/ህ/ቁ 1933 (1) እና 1897 በመጥቀስ ፍርድ ሰጥቷል፡፡ በመሰረቱ ዋሱ ከባለዕዳው ጋር ያለበት የአንድነትና ጣምራ ተጠያቂነት በማስረጃ የሚረጋገጥ ነገር ነው፡፡ ሆኖም ግን ፍርድ ቤቱ የፍ/ህ/ቁ 1928 አለማየቱ የዋስትናን ትርጉም አላግባብ እንዲለጠጥ ያደርጋል፡፡ ሌላው ዋስትና በጣምራ (joint guarantee) ከባለዕዳው ጋር ሊሰጥ ይችላል፡፡ /የፍ/ህ/ቁ 1933 ተመልክቷል፡፡ /በዚህ ጊዜም ዋሱና ባለዕዳው በአንድነትና ሳይከፋፈል አላፊ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ /የፍ/ህ/ቁ 1897/
በአጠቃላይ የዋሱ ግዴታ የሚጀምረው ባለዕዳው ግዴታውን መወጣት ካልቻለ ነው፡፡ ሆኖም ግን ዋሱ አስቀድሞ የተለያዩ መከላከያዎችን ሊያነሳ እንደሚችል በተለይም ዋሱ በተከሰሰ ጊዜ ከባለዕዳው ጋር ተከራከር የማለት መብት (benefit of discussion) እንዲሁም የባለዕዳውን ንብረት ለባለገንዘቡ የመምራትና የማሳየት መብት (asset discussion) አለው፡፡ /የፍ/ህ/ቁ 1935 እና 1936/
ሌላኛው በፍትሐብሔር ሕጉ ዋስትናን የተመለከተው ጉዳይ የሚንቀሳቀስም ሆነ የማይንቀሳቀስ ንብረት በዋስትናነት ማቅረብ የሚችልበት መንገድ ሲሆን ይህም በአጠቃላይ የንብረት ዋስትና በመባል ይታወቃል፡፡ በኢትዮጵያ ፍትሐብሔር ሕግም የንብረት ዋስትናን በተመለከተ በርካታ ድንጋጌዎች አሉ፡፡ የንብረት ዋስትናም ሲባል በእጅ ያለ ንብረት መያዣ (Lien)፣ የሚንቀሳቀስ ንብረት መያዣ (Pledge)፣ የማይንቀሳቀስ ንብረት መያዣ (Mortgage) እና ወለድ አገድ (Antichresis) ናቸው፡፡
በአንዳንድ ድርሳናት ዘንድ በእጅ ያለንብረት (lien) እንደ ንብረት ዋስትና ይቆጠራል፡፡ ለምን ቢባል አንድ ግለሰብ ለአንድ ጉዳይ ማስፈጸሚያ በሚል የተረከባቸውን ንብረቶች በተለይም ደግሞ ለቀጣሪው (ባለገንዘቡ) ጥቅም በሚሆንበት ጊዜ ያዡ ተገቢ የአገልገሎት ክፍያም ሆነ ጥቅማጥቅሞች ካለተከፈለው የያዘውን ንብረት እንደ ገንዘብ ማስከበሪያ ማድረግ ስለሚያስችለው ነው፡፡ የዚህ ዓይነቱ ዋስትና በኢትዮጵያ ሕግጋትም እውቅና የተሰጠው ነው፡፡ ለምሳሌ፡-ወኪል ሆኖ የወካዩን ተግባር ያከናወነ ሰው ክፍያ ካልተከፈለው በውክልና ወቅት የተረከበውን ንብረት ሊይዝ ይችላል፡፡ /የፍ/ህ/ቁ 2224 ይመለከቷል፡፡ /በእጅ ያለ ንብረትን በመያዣነት መያዝን በተመለከተ ሌሎች በርካታ የፍትሐብሔር ድንጋጌዎች አሉ፡፡ እነዚህም አንቀጽ 1946፣ 1971፣ 1973፣ 1990፣ 2247፣ 2320፣ 2726፣ 2794 እና 2846 ናቸው፡፡
ሁለተኛው ዓይነት የንብረት ዋስትና ደግሞ የሚንቀሳቀስ ንብረት ዋስትና (pledge) ነው፡፡ ይህም በሚሆንበት ጊዜ ባለዕዳው ለውል አፈጻጸም ሲል ለባለገንዘቡ አንድን የሚንቀሳቀስ ንብረት በመያዣነት የሚሰጥበት ዘዴ ነው፡፡ ለምሳሌ፡-አንድ ሰው ከአንድ አበዳሪ 10,000 (አስር ሺ) ብር ቢበደር እና ለብድሩ ደግሞ አንድ ቴሌቪዥን እንደዋስትና ቢያቀርብ የዚህ መሰሉ ዋስትና በዚህ ክፍል ይመደባል፡፡ በፍትሐብሔር ሕጉም ከአንቀጽ 2825-2874 ባሉ ድንጋጌዎች ይመራል፡፡
ሦስተኛው ዓይነት የንብረት ዋስትና ደግሞ የማይንቀሳቀስ ንብረት ዋስትና (mortgage) ነው፡፡ የዚህ ዓይነቱ ዋስትና ምንጩ ውል፣ ሕግ አሊያም ደግሞ የፍርድ ውሳኔ ሊሆን እንደሚችል ከፍ/ህ/ቁ 3041 ቀጥተኛ ንባብ መገንዘብ እንችላለን፡፡ ለምሳሌ፡- አንድ ሰው ያለውን ቪላ ቤት አስይዞ ከባንክ አንድ ሚሊየን ብር ቢበደር በማይንቀሳቀስ ንብረት ዋስትናነት ይመደባል፡፡ አሁን አሁን የማይንቀሳቀስ ንብረት መያዣን በተመለከተ ያሉ አንዳንድ ድንጋጌዎች የተሻሻሉበትን ሁኔታ ማየት ይቻላል፡፡ ለምሳሌ፡-ባለገንዘቡ በዋስትና የያዘውን ንብረት የእዳ መክፍያ ጊዜው በማለፋ ምክንያት ለመያዝም ሆነ መሸጥ አይችልም ሲል የፍ/ህ/ቁ 3060/ በግልጽ ያስረዳል፡፡ ዳሩ ግን በባንክ በመያዣ ስለተያዘ ንብረት በሚመለከት በወጣው አዋጅ ቁ.97/1990 አንቀጽ 3 መሰረት ባንኮች በመያዣነት የተቀበሉትን ንብረት ባለዕዳው በውል መሰረት በተባለው ጊዜ መክፈል ካልቻለ የ30ቀን ማስጠንቀቂያ በመስጠት ንብረቱን በሃራጅ የመሸጥ መብት ወይም ለራሳቸው ስመ ንብረቱን ማስተላለፍ ስልጣን አላቸው፡፡
ስለማይንቀሳቀስ ንብረት ዋስትና ሲነሳ የማይረሳ አንድ ነጥብ አለ፡፡ ይህም ለምሳሌ አንድ በዋስትና የተያዘ ባለ ሁለት ፎቅ ህንጻ ዋስትናው ከተሰጠ በኋላ ማሻሻያ ተደርጎበት ባለአራት ፎቅ ቢሆን በዚህ ጊዜ ንብረቱ በሚሸጥበት ጊዜ የቀዳሚነት መብት (preferential right) ማን ይሰጠው? የንብረት መያዣ ባለመብት (mortgagee) ወይስ ህንጻውን የገነባው ሥራ ተቋራጭ? ይህንን ጉዳይ በተመለከተ የፍ/ህ/ቁ 3067 ግልጽ ድንጋጌ አስቀምጧል፡፡ በዚህም መሠረት ሥራ ተቋራጮች የቀዳሚነት መብት አላቸው፡፡
ሌላው በ1952ዓ.ም የወጣው የኢትዮጵያ ባሕር ሕግ (Martime Code) አንቀጽ 30 እና ተከታዮቹ ድንጋጌዎች እንደሚያስረዱት መርከብን እንደ ማይንቀሳቀስ ንብረት መያዣ መስጠት ይቻላል፡፡ በተመሳሳይም በንግድ ሕጉ መሠረት የንግድ መደብርንም (business) በመያዣነት መጠቀም ይቻላል፡፡
አራተኛው ዓይነት የንብረት ዋስትና ደግሞ ወልድ አገድ (Antichresis) ይባላል፡፡ ወልድ አገድ የሚባለው ደግሞ ባለዕዳው ግዴታውን ለመፈጸም ማረጋገጫ በማድረግ ለባለገንዘቡ የማይንቀሳቀሰውን ንብረት የሚያስረክብበት ውል ነው፡፡ የዚህ ዓይነቱ ዋስትና በውል ብቻ ይቋቋማል፡፡ /የፍ/ህ/ቁ 3119/ ወልድ አገድ ከማይንቀሳቀስ ንብረት ዋስትና (Mortgage) ለየት የሚያደርገው አበዳሪው በተበዳሪው ንብረት የመጠቀም እና የመገልገል መብት አለው፤ኪራይም አይከፍልም በዚህ ጊዜ ታዲያ በአበደረው ገንዘብ ላይ ወለደ (interest) አይታሰብም ለዚህም ይመስላል ወልድ አግድ የተባለው ይህም በአንቀጽ 3124 ላይ በግልጽ ተመልክቷል፡፡ የዚህ ዓይነቱ ዋስትና ደግሞ በፍትሐብሔር ሕጉ ከአንቀጽ 3117-3130 ባሉት ድንጋጌዎች ይመራል፡፡
የፍይናንስ ዋስትና ሲባል የዋስትና ሰነዱንም ሆነ የዋስትናውን ዓይነት የፍይናንስ ተቋማት እንደ ባንክ፣ ማይክሮ ፍይናንስ ተቋማት እና መድን ድርጅቶች የሚያወጧቸው በመሆናቸው ነው፡፡
“ኢንሹራንስ በኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪው የተሰማራ አንድ ተቋም ሊሸከመው የሚከብደውን አደጋ (Risk) በጋራ በመሸከም የኮንስትራክሽን ፕሮጀክቱን በተረጋጋ ሁኔታ እንዲቀጥል አቅም የሚፈጥር ነው፡፡ በኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪው የተሰማሩ ተቋማት ሊያጋጥማቸው የሚችለውን አደጋ ለመቋቋም የሚያስችላቸውን ከስራው ጋር የተያያዙና ዋስትና የሚፈልጉ ጉዳዮች በቅድሚያ ውል ገብቶ መፈጸም ላይ የግንዛቤ ክፍተት በስፋት ይስተዋላል፡፡ ”
ከዚህ የፖሊሲ አቅጣጫ የምንረዳው የፍይናንስ ዋስትና አሰፈላጊ መሆኑ አያጠራጥርም ዳሩ ግን የፋይናንስ ተቋማት የሚሰጡትን ዋስትና በተመለከተ ግን ግልጽ የግንዛቤ እጥረት አንዳለ ነው፡፡
የፍይናንስ ተቋማት ዋስትና ከሌሎች የዋስትና ዓይነቶች በአንጻራዊነት ለየት የሚያደርጋቸው የሚሰጡት ዋስትና አስተማማኝ መሆኑ ነው፡፡ ይህም እነዚሁ ተቋማት በገንዘብ ረገድ ጠንካራ (creditworthiness) ከመሆናቸው ጋር ይያያዛል፡፡ ለምሳሌ ባለዕዳው ዕዳውን መክፍል ካልቻለ እና የዕዳውን ዋስትና ከፍይናንስ ተቋማት ከወሰደ ባለገንዘቡ ከእነዚህ ተቋማት በቀላሉ ገንዘቡን ሊያገኝ ይችላል፡፡ በሌላ በኩል የፍይናንስ ተቋማት ዋስትና የራሱ የሆኑ ችግሮች አሉበት፡፡ ለምሳሌ፡- የፍይናንስ ዋስትና በችሮታ (gratitious) የተመሠረተ ሳይሆን ለዚሁ ተግባር ተብሎ የሚጠየቅ ክፍያ ወይም ኮሚሽን ይኖራል፡፡ በዚህ ሳቢያ ከሰው ዋስትና አንጻር ሲታይ የፍይናንስ ዋስትና በክፍያ ላይ (security in consideration) መሆኑን ልብ ይሏል፡፡ ሌላው ደግሞ የፍይናንስ ዋስትናን አስቸጋሪ የሚደረገው ባለዕዳው ከተባለው የገንዘብ ተቋም ጋር ያለው ግንኙነት ነው፡፡ በተለይ በተባለው ተቋም ትንሽ የቁጠባ ገንዘብ ካለው አሊያም ደግሞ የተጠየቀው ገንዝብ ከፍተኛ በሚሆንበት ጊዜ ነው፡፡
በፍይናንስ ተቋማት የሚዘጋጁ የዋስትና ዓይነቶች እጅግ በርካታ ናቸው፡፡ ሆኖም ግን በጣም የሚታወቁት ሦስቱ ናቸው፡፡ እነዚህም፡- ክሬዲ (letters of credit) ፣ በሁኔታ ወይም ያለ ቅድመ ሁኔታ የሚሰጡ የዋስትና ወረቀቶች (guarantees) እና የውል አፈጻጸም ዋስትና (performance bonds) ናቸው፡፡
በክሬዲ ባለዕዳው ባንክ በመቅረብ የተወሰኑ ሁኔታዎችን በመጠበቅ በሰነዱ ተጠቃሚ ለሆነ ሰው ገንዘብ የሚከፍልበት የዋስትና ሰነድ ነው፡፡ ክሬዲ አብዛኛውን ጊዜ በዓለም አቀፍ የንግድ ግብይቶች ተፈጻሚ ነው፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ ገዥው ከአቅራቢያው ከሚገኘው ባንክ በቂ ተቀማጭ ገንዘብ ሊኖረው ግድ ይላል፡፡ ከዚያም ከባህር ማዶ ለሚያስመጣው ዕቃ የክሬዲ ሰነድ እንዲዘጋጅለት ይጠይቃል፡፡ የተዘጋጀውንም ሰነድ ለሻጩ ይልክለታል፡፡ ከዚያም ሻጩ ደግሞ ወደ መርከብ ወይም አውሮፕላን የጫነበትን ሰነድ (shipment document) ለባንኩ ወይም ገዥው ይልካል፡፡
በዚህ ጊዜ ክሬዲው አንድም የመክፍያ መንገድ ሆኖ ያገለግላል፡፡ አሊያም ደግሞ ለግብይቱ እንደ ዋስትና ማስከበሪያ ሊሆን ይችላል፡፡ ለምሳሌ፡- አንድ ነጋዴ ከውጭ አገር ለሚያስመጣው ምርት በአቅራቢው ከሚገኝ ባንክ ቀርቦ የክሬዲ ወረቀት እንዲወጣለት ቢጠይቅ፣ ሺያጩም ተገቢውን ጊዜ ጠብቆ ዕቃውን በመርከብ ቢለክልት፤ በግዥ እና ሻጭ መካከል ባለ ውል የክፍያው መንገድ በክሬዲ ወረቀት ነው ተብሎ ከተስማሙ ባንኩም የተባለውን ገንዘብ ለሻጭ ይልካል፡፡
ክሬዲ የፍይናንስ ዋስትና የሚሆነው ባአንድ በኩል ሻጩ በውል ለሸጠው እና ላስረከበው ዕቃ በውሉ መሰረት ክፍያው እሰከሚፈጸምለት ድረስ የሚይዘው ሰነድ በመሆኑ ነው፡፡ በሌላ በኩልም ገዥው ሻጩ ስጋት እንዳይገባው በማሰብ ሰነዱን ከባንክ አውጥቶ ለውል ማስፈጸሚያነት በማቅረቡ ነው፡፡
ክሬዲ በኢትዮጵያ ንግድ ሕግም የታዋቀ የክፍያ መንገድ እንዲሁም የፍይናንስ ዋስትና (financial security) ነው፡፡ በተለይም የን/ሕ/ቁ 959-967 ያሉ ድንጋጌዎች የክሬዲ ሰነድ ዋስትና ወረቀትን የሚመለከቱ ናቸው፡፡
በተግባርም ስናየው ለምሳሌ፡-የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ (Commercial bank of Ethiopia) በወጪ እና ገቢ ንግዶች ላይ ከሚሰጣቸው ዋስትና አገልግሎቶች አንዱ የክሬዲ ሰነድ ነው፡፡
የፍይናንስ ተቋማት በተዋዋዮች መካከል ለሚኖር ፕሮጀክት ማስፈጸሚያ በቅድመ ሁኔታም ይሁን ያለቅድመ ሁኔታ ዋስ የሚሆኑበት መንገድ አለ፡፡ በዚህ ጊዜ ታዲያ! የተባለው የፍይናንስ ተቋም አንደኛው ወገን በውሉ መሰረት ግዴታውን ሳይወጣ ቢቀር በገባው ውል መሰረት የሚጠየቅበት ሁኔታ ነው፡፡ የፍይናንስ ተቋሙ ዋስ እንደመሆኑ መጠን ደንበኛው (ለምሳሌ፡ሥራ ተቋራጩ) በውል ያለበትን ግዴታ መወጣቱን በማስመልከት ሊገባ ይችላል፡፡
ልክ እንደ ሰው ዋስትና ሁሉ የፍይናንስ ተቋማት ዋስትና ወረቀት በሚሰጥበት ጊዜ ዋሱ (ባንክ) ደንበኛው (ተበዳሪው) ያለበትን ግዴታ በጊዜ ካልተወጣ በውሉ መሰረት ባንኩ ለተጠቃሚው (ባለገንዘቡ) የሚከፍልበት መንገድ ነው፡፡
ነገር ግን በውል ባለገንዘቡ እና ባለዕዳው ባደረጉት የውል አፈጻጸም ዋሱ (ባንክ) አላፊነት ቀዳማዊ ነው ብለው ከተስማሙ የፍይናንስ ዋሰትናው ባንኩን ያልቅድመ ሁኔታ (unconditionally) እና እንደተጠየቀ (upon demand) እንዲከፍል ያስገድደዋል፡፡ የዚህ ዓይነቱ የባንኮች ተጠያቂነት አሰራር በአብዛኛው በኤሲያ አገራት ይሰራበታል፡፡
ለምሳሌ በኢትዮጵያ ንግድ ባንክና ሌሎች ንግድ ባንኮች ውስጥ የሚከተሉት የዋስትና ዓይነቶች ይሰጣሉ፡-የጨረታ ሰነድ ዋስትና (bid bond)፣ የውል አፈጻጸም ዋስትና (Performance bond)፣ ቅድመ ክፍያ ዋስትና፣ የብድር ዋስትና (loan guarantee)፣ የዋና ገንዘብ መያዣ ዋስትና (retention guarantee) እና የጉምሩክ ቀረጥ ዋስትና ናቸው፡፡
ሌላው ዓይነት ዋስትና ደግሞ የገንዘብ ዋስትና ግዴታ ሰነድ (financial guarantee bond) ነው፡፡ ይህ የዋስትና ሰነድም እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ በመድን ድርጅቶች ሲሰራበት የነበረ የዋስትና ሰነድ ነው፡፡ ይህን ሰነድ የያዘ ባለገንዘብ ባለዕዳው ግዴታውን ባልተወጣ ጊዜ ከአበዳሪው ባንክ ቀርቦ የተባለውን ገንዘብ ተጠቃሚ የሚያደርግ (Payable on demand) ሰነድ ነው፡፡ ዳሩ ግን የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የመድን ድርጅቶ ሊደርስባቸው ከሚችል ኪሳራ ለመጠበቅ በሚል በመመሪያ ቁ.24/2004 መከልከሉ የሚታወስ ነው፡፡
በተለይም ከመመሪያው መግቢያ አንቀጽ 1 ላይ መገንዘብ እንደሚቻለው እኤአ ከ2004ዓ.ም በፊት የመድን ድርጅቶች የገንዘብ ዋስትና ግዴታ እና ያለቅድመ ሁኔታ የሚሰጡ ሰነዶችን ያወጡ ነበር፡፡ ይህም ጉዳይ የፌደራሉ ጠቅላይ ፍ/ቤት በቅጽ 13 በሰ/መ/ቁ 36935 በአፍሪካ ኢንሹራንስ አ.ማ እና የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ መካከል በነበረው ክርክር መድን ድርጅቶች ከክልከላው በፊት የገንዘብ ዋስትና ሰነድ (financial guarantee bond) ማውጣት እንደሚችሉ ትርጉም ለመስጠት መክሯል፡፡ ዳሩ ግን የመድን ድርጅቶች አስተማማኝ ጥበቃ ለማድረግ እና በኢትዮጵያ የጠለፋ መድን (re-insurance) ካለመኖር ጋር ተያይዞ ከላይ የተጠቀሱትን የዋስትና ዓይነቶች ማውጣት እንደማይቻል የመመሪያው አንቀጽ 2 ግልጽ ንባብ ያስረዳል:: ሆኖም ከድንጋጌው ተቃራኒ ንባብ (acontrario) መረዳት እንደሚቻለው መድን ድርጅቶች በቅድመ ሁኔታ የተመሰረተ የዋስትና ሰነድ (conditional insurance bond) ከማውጣት አይከለከሉም፡፡
በኢትዮጵያ ለሽያጭ የቀረቡ አዲስ እና ያገለገሉ የድምጽ እና የቪዲዮ የኤሌክትሮኒክስ እቃዎችን ለመግዛት ከፈለጉ ድረገጻችንን ጎብኝተው ከሻጮቹ ጋር ተደራድረው መግዛት ይችላሉ
የደች የፀረ-ገንዘብ ማጭበርበር እና የፀረ-ሽብርተኝነት የገንዘብ ድጋፍ ሕግ (Wwft) ሲጀመር እና ከዚህ ሕግ ጋር በተያያዘ የተደረጉ ለውጦች አዲስ የክትትል ዘመን ሆነ ፡፡ ስሙ እንደሚያመለክተው ዊውፍፍ የገንዘብን ማቃለልን እና የሽብርተኝነትን የገንዘብ ድጋፍ ለመዋጋት ሙከራ ተደርጓል ፡፡ እንደ ባንኮች ፣ የኢን investmentስትሜንት ኩባንያዎች እና የኢንሹራንስ ኩባንያዎች ያሉ የገንዘብ ተቋማት ብቻ ሳይሆኑ ጠበቆች ፣ notaries ፣ የሂሳብ ባለሙያዎች እና ሌሎች በርካታ ሙያዎች እነዚህን ህጎች የሚያከበሩ መሆናቸውን ማረጋገጥ አለባቸው ፡፡ እነዚህን ሕጎች ለማክበር መወሰድ ያለባቸውን እርምጃዎች ስብስብ ጨምሮ ይህ ሂደት ከ ‹አጠቃላይ ደንብ› ጋር ተገል describedል ፡፡ የዌይፍ ህጎች ከተጣሱ አንድ ከባድ ቅጣት ይከተላል ፡፡ በመጀመሪያ እይታ ፣ Wwft ገዥው ሽብርተኝነትን እና የገንዘብ አስነዋሪዎችን ብቻ በመዋጋት አንገቱ ላይ እውነተኛ የቢሮክራሲያዊ ህመም ዕድገት ስለ ሆነ ባይሆን ኖሮ የ Wwft ገዥ አካል ምክንያታዊ ይመስላል ፡፡
ቀደም ሲል የተጠቀሱት ተቋማት የዊንፍፋይን (ረቂቅ) ደንቦችን ለማክበር የደንበኛ ምርመራ ማካሄድ አለባቸው ፡፡ ማንኛውም (የታሰበ) ያልተለመደ ግብይት ለኔዘርላንድ ፋይናንስ ኢንተለጀንስ ክፍል ሪፖርት መደረግ አለበት ፡፡ የምርመራው ውጤት ትክክለኛ ዝርዝሮችን ወይም ግንዛቤዎችን የማይሰጥ ከሆነ ወይም ምርመራው በሕገወጥ መንገድ ወይም በከፍተኛ አደጋ አደጋ ምድብ ውስጥ ለሚወድሙ ድርጊቶች የሚጠቁም ከሆነ ተቋሙ አገልግሎቱን መቃወም አለበት ፡፡ መደረግ ያለበት የደንበኛው ምርመራ በበቂ ሁኔታ የተብራራ ነው እና ዊውዝን የሚያነብ ማንኛውም ሰው ረዣዥም ዓረፍተ ነገሮች ፣ የተወሳሰቡ ሐረጎች እና የተወሳሰቡ ማጣቀሻዎች ውስጥ ይጣበቃል ፡፡ እና ያ ህጉ ራሱ ብቻ ነው። በተጨማሪም ፣ አብዛኞቹ የ Wwft-ተቆጣጣሪዎች የራሳቸውን የተወሳሰበ Wwft-manual አወጡ። ዞሮ ዞሮ ፣ የሁሉም ደንበኛ ማንነት ብቻ ሳይሆን የንግድ ሥራ ግንኙነቱ የተቋቋመበት ማንኛውም ተፈጥሮአዊ ወይም ሕጋዊ ሰው ወይም ግብይት የሚከናወንበት (የሚከናወንበት) የሚከናወንበት ተፈጥሮአዊ ወይም ሕጋዊ ሰው ብቻ ሳይሆን ፣ የመጨረሻው ተጠቃሚ ባለቤት (ቶች) መታወቂያም ( UBO) ፣ ሊሆኑ የሚችሉ በፖለቲካ የተጋለጡ ግለሰቦች (ፒ.ፒ.ፒ.) እና የደንበኛው ተወካዮች መመስረት እና ከዚያ በኋላ መረጋገጥ አለባቸው። የ “UBO” እና “PEP” የሕግ ትርጓሜዎች እጅግ በጣም ሰፊ ናቸው ፣ ነገር ግን ወደሚከተሉት ውረድ ፡፡ UBO በአክሲዮን ገበያው ላይ የተዘረዘረው ኩባንያ ባለመሆኑ በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ የአንድ የኩባንያውን ድርሻ (ድርሻ) ከ 25% በላይ በቀጥታ ወይም በተዘዋዋሪ የሚይዝ እያንዳንዱ ተፈጥሮአዊ ሰው ብቁ ይሆናል ፡፡ ፒ.ፒ. በአጭሩ አንድ ታዋቂ የህዝብ ተግባር የሚሠራ ሰው ነው ፡፡ የደንበኛው ምርመራ ትክክለኛው መጠን በተቋሙ በተወሰነው የአደጋ ስጋት ግምገማ ላይ የተመሠረተ ነው ፡፡ ምርመራው በሶስት ጣዕመቶች ይመጣል-መደበኛ ምርመራ ፣ ቀለል ያለ ምርመራ እና የተጠናከረ ምርመራ። ከላይ የተጠቀሱትን ሰዎች እና አካላት ማንነት ለማጣራት እና ለማረጋገጥ ፣ እንደ የምርመራው አይነት በመመርኮዝ የሰነዶች ብዛት ወይም አስፈላጊ ይሆናል ፡፡ የሚፈለጉትን ሰነዶች ሰነዶች መመርመር የሚከተለው የማይካድ ድምር ውጤት ያስገኛል-የ (አስመሳይ) ፓስፖርቶች ወይም የሌሎች መታወቂያ ካርዶች ፣ ከንግድ ምክር ቤት የወጡ ሰነዶች ፣ የማኅበሩ መጣጥፎች ፣ የባለአክሲዮኖች ምዝገባዎች እና የድርጅት መዋቅሮች አጠቃላይ ምልከታ ፡፡ የተጠናከረ ምርመራ በሚካሄድበት ጊዜ እንደ የኃይል ሂሳብ ደረሰኝ ፣ የስራ ስምሪት ስምምነቶች ፣ የደመወዝ ዝርዝሮች እና የባንክ መግለጫዎች ያሉ ተጨማሪ ሰነዶች ሊያስፈልጉ ይችላሉ። ከላይ የተዘረዘረው ውጤት ከደንበኛው እና ከእውነተኛው የአገልግሎቶች አቅርቦት ፣ ትልቅ ቢሮክራሲ ችግር ፣ ወጪዎች ፣ ጊዜ ማጣት ፣ ተጨማሪ ሰራተኞችን የመቅጠር አስፈላጊነት በዚህ የጊዜ መቀነስ ምክንያት የሰራተኞቹን የማስተማር ግዴታን ያስከትላል ፡፡ Wwft ህጎች ላይ ፣ ደንታ በተበሳጩ ደንበኞች ፣ እና ስህተቶችን የማድረግ ፍርሃት ከሁሉም በላይ ፣ ዊውፍፍ ግን እያንዳንዱን ሁኔታ ከግል ኩባንያዎች ጋር በክፍት ህጎች በመገምገም ለመገምገም ትልቅ ሀላፊነት መረጡ ፡፡ .
አለመታዘዝ በርካታ ውጤቶችን ያስገኛል ፡፡ በመጀመሪያ ፣ አንድ ተቋም አንድ ያልተለመደ ግብይት (ሪፖርት የተደረገ) ያልተለመደ ግብይት ሪፖርት ሲያደርግ ተቋሙ በኔዘርላንድ (የወንጀል) ሕግ መሠረት በኢኮኖሚ ጥፋተኛ ነው ፡፡ ለደንበኛው ምርመራ ሲወርድ የተወሰኑ መስፈርቶች አሉ ፡፡ ተቋሙ መጀመሪያ ምርመራውን ማካሄድ መቻል አለበት። በሁለተኛ ደረጃ የተቋሙ ሠራተኞች ያልተለመዱ ግብይት እውቅና መስጠት መቻል አለባቸው ፡፡ አንድ ተቋም የዊውፍድን ህጎች ማክበር የማይችል ከሆነ በዊwft ከተሰጡት ተቆጣጣሪ ባለሥልጣናት መካከል አንዱ የቅጣት ቅጣትን ይሰጣል ፡፡ በተጨማሪም ባለሥልጣኑ እንደ የወንጀል ድርጊቱ ዓይነት በመደበኛነት ከፍተኛውን የ 10.000 እና የ € 4.000.000 መጠን መካከል የአስተዳደር ቅጣትን ሊያወጣ ይችላል ፡፡ ሆኖም የቅጣት ሕግ ('Sanctiewet') የማይረሳ በመሆኑ Wwft ብቸኛው ድርጊት አይደለም ፣ ቅጣቶች እና ቅጣቶችን የሚሰጥ ነው። ዓለም አቀፍ ማዕቀቦችን ለመተግበር የቅጣቶች ሕግ ተፈቀደ ፡፡ የቅጣት ዓላማ ለምሳሌ ዓለም አቀፍ ሕግን ወይም ሰብአዊ መብትን የሚጥሱ የተወሰኑ አገራት ፣ ድርጅቶች እና ግለሰቦች የተወሰኑ እርምጃዎችን ለማስተካከል ነው ፡፡ እንደ ማዕቀቦች አንድ ሰው ስለ የጦር መሳሪያዎች ቅጣቶች ፣ የገንዘብ ማዕቀቦች እና ለተወሰኑ ግለሰቦች የጉዞ ገደቦችን ሊያስብ ይችላል። እስከዚህ ደረጃ ድረስ ከሽብርተኝነት ጋር የተገናኙ ግለሰቦች ወይም ድርጅቶች የሚታዩበት የእቀጣ ዝርዝሮች ተፈጥረዋል ፡፡ በእቀባዎች ሕግ መሠረት የገንዘብ ተቋማት የኢኮኖሚ ማዕቀብ ጥፋትን የሚፈፀም ሆኖ ከዕቀጣ ህጎች ጋር የተጣጣሙ መሆናቸውን ለማረጋገጥ አስተዳደራዊ እና የቁጥጥር እርምጃዎችን መውሰድ አለባቸው ፡፡ እንዲሁም በዚህ ሁኔታ ፣ የእድገት ቅጣትን ወይም የአስተዳደር ቅጣትን መስጠት ይችላል።
ዓለም አቀፍ ዘገባዎች እንደሚያመለክቱት ኔዘርላንድ ሽብርተኝነትን እና የገንዘብ መዋጮን በመዋጋት ረገድ ጥሩ እያደረጉ መሆናቸውን ጠቁመዋል ፡፡ ስለዚህ ታዛዥነትን የማያከብር በሚሆንበት ጊዜ በእውነቱ ማዕቀቦችን በማጣጣል ይህ ምን ማለት ነው? እስካሁን ድረስ ፣ አብዛኛዎቹ ጠበቆች መምራት የቻሉ ሲሆን ቅጣቶች በአብዛኛው እንደ ማስጠንቀቂያዎች ወይም (ሁኔታዊ) እገዳዎች ተደርገዋል። ይህ ለአብዛኛዎቹ notaries እና የሂሳብ ባለሙያም እንዲሁ ሆኗል ፡፡ ሆኖም ፣ እስከ አሁን ድረስ ሁሉም ሰው እንደዚህ ዕድል አልመጣም ፡፡ የ UBO ማንነት አለመመዝገቡ እና ማረጋገጥ አለመሆኑን አስቀድሞ አንድ ኩባንያ የ 1,500 € መቀጮ እንዲቀጣ አድርጓል ፡፡ አንድ ያልተለመደ ግብይት ሪፖርት ባለማድረግ የግብር አማካሪ የ 20,000 ዩሮ ቅጣቱ የተቀበለው ከ 10,000 ዶላር ዋጋ ያለው ሁኔታዊ ነው ፡፡ ጠበቃ እና ጽሕፈት ቤት ከቢሮአቸው ተወግደዋል ፡፡ ሆኖም ፣ እነዚህ ከባድ ማዕቀቦች በዋነኛነት የዊውሃፍ ጥፋት ሆን ብለው መጣስ ውጤት ናቸው። ሆኖም ፣ በእውነቱ በእውነቱ ትንሽ ቅጣ ፣ ማስጠንቀቂያ ወይም እገዳን እቀባው ከባድ አይደለም የሚል አይደለም። ለነገሩ ማዕቀቦች ይፋ መደረግ ይችላሉ ፣ ይህም ‹ለ‹ ስያሜ ›እና‹ ማዋረድ ›ባህል በመፍጠር ነው ፡፡
Wwft እጅግ አስፈላጊ ነገር ግን ውስብስብ የሕጎች ስብስብ መሆኑ ተረጋግጧል። በተለይም የደንበኛው ምርመራ አንዳንድ ተግባራትን ይወስዳል ፣ በአብዛኛው ትኩረትን ከእውነተኛው ንግድ እንዲሸሽ እና - ከሁሉም በላይ - ደንበኛው ፣ ጊዜ እና ገንዘብ ማጣት እና በመጨረሻው ቦታ ተስፋ አስቆራጭ ደንበኞች አይደሉም ፡፡ እነዚህ ቅጣቶች እስከ ከፍተኛ ከፍታ የሚደርሱ ቢሆኑም እስከአሁንም ቅጣቶቹ ዝቅተኛ እንዲሆኑ ተደርጓል ፡፡ መሰየም እና ማጭበርበር ግን በእርግጠኝነት ትልቅ ሚና መጫወት የሚችል አካል ነው ፡፡ ቢሆንም ፣ Wwft ግቦቹን እየደረሰ ያለ ይመስላል ፣ ምንም እንኳን ወደ ተገዢነት የሚወስደው መንገድ መሰናክሎች ፣ በወረቀት ሥራ ተራሮች ፣ በቀልን በማስፈራራት እና በማስጠንቀቂያ የተሞሉ ናቸው ፡፡
ቢቢሲ አማርኛ – በአስመራ ከተማ የምትገኘውና በትናትናው ዕለት አመጽ የተነሳባት አኽርያ ተብላ የምትጠራው ስፍራ በወታደሮች ጥበቃ ስር መሆኗንና አብዛኛው ህዝብ ፈርቶ ከቤቱ እንዳልወጣ፤ እንዲሁም ዛሬ አንዳንድ ወጣቶች “ተጠይቃችሁ ትመለሰላቸሁ” እየተባሉ እንደታሰሩና ሽማግሌዎች ግን እንዳልተነኩ ምንጮቻችን ተናግረዋል።
የትምህርት ቤቱ የወላጆች ኮሚቴ በሕዝብ ገንዘብ የተገነባው ት/ቤት የሕዝብ እንጂ መንግሥት ሊወርሰው አይገባም በማለት እንደተቃወሙና በጉዳዩ ላይ ውይይት እንደተደረገበት ይነገራል።
ከሁለት ሳምንታት በፊት ተካሂዶ በነበረው የወላጆችና ተማሪዎች ስብሰባ ላይ የተቀረፀው ድምፅና ተንቀሳቃሽ ምስል እንደሚያስረዳው ሃጂ ሙሳ መሃመድ የተባሉ የት/ቤቱ አስተዳዳሪ “ያመጣችሁትን ሐሳብ አልደግፈውም፤ ከሐሳባችን ጋር የማይገናኝና ተቀባይነት የሌለው ነው” ሲሉ ተቃውመው ነበር።
ከዚህ በተጨማሪም ትምህርት ቤቱ በእስልምና አስተምህሮት ሊመራ እንደሚገባ የገለፁት ሃጂ “ተሸፍነው የሚመጡት ሴት ተማሪዎች ልጆቻችን ናቸው። የሚነካቸው የለም። ስለዚህ ለሚመጣው ነገር ሁሉ ዝግጁ ነን። ምክንያቱም ሃይማኖቱን እና ሥነ-ምግባሩን ለመጠበቅ የማይሞት የለም” ብለዋል።
እኚሁ የ93 ዓመት ዕድሜ ባለፀጋ ቀጥለው “ይህ ትምህርት ቤት በሕዝብ ገንዘብ ነው የተገነባው። ሃይማኖት ደግሞ ከመጥፎ ተግባር አርቆ ወደ በጎነት የሚመራ ነው። እኛ ሙስሊሞች ነን። ሃይማኖታችን በሚፈደቅድልን የሸሪዓ ህግ ደግሞ እንመራለን” በማለት ሃሳባቸውን ገልፀዋል።
ከሃጅ መሃመድ እስር በኋላም ቁጥራቸው ወደ አንድ መቶ የሚጠጋ ተማሪዎች ሰላማዊ ሰልፍ የወጡ ሲሆን “አባታችንን ፍቱልን፤ ት/ቤታችንን መልሱልን” የሚል መፈክር ይዘው ነበር። ሰልፈኞችን ለመበተን አድማ በታኞች ወደ ሰማይ ጥይት የተኮሱ ሲሆን ሰልፉም ወዲያው ተበትኗል።
በተለያዩ ማሕበራዊ መገናኛ ዘዴዎች የተሰራጨው ተንቀሳቃሽ ምስል የተኩስ ድምጽ እና ሰዎች ራሳቸውን ለማዳን ሲሮጡ በግልጽ ያሳያል። ሆኖም ግን ተኩሱ ምን ዓይነት አደጋ እንዳስከተለ የታወቀ ነገር የለም።
የኤርትራ መንግሥት ማስታወቂያ ሚኒስትር የማነ ገብረመስቀል በቲዊተር ገጻቸው በሳፈሩት ሓሳብ ብጥብጡ እንደተከሰተ ሆኖም ግን ምንም ችግር ሳያስከትል መበተኑን ገልጸዋል።
ቢቢሲ በጉዳዩ ላይ ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት ወደ ኤርትራ መንግሥት ኮሚኒኬሽን ሚኒስቴር የደወለ ቢሆንም ሚኒስትሩ ስብሰባ ላይ ናቸው በሚል ምክንያት መረጃ ሊያገኝ አልቻለም። ናይሮቢ ከሚገኘው የኤርትራ ኤምባሲ መረጃ ለማግኘት የተደረገው ጥረትም ሳይሳካ ቀርቷል።
በኤርትራ የጣልያን ኤምባሲ ሰራተኛ የሆኑት ዲየጎ ሶሊናስ በበኩላቸው ሁከቱ ትናንት ከሰዓት በኋላ መከሰቱን እና በአጭር ግዜ ውስጥ እንደተበተነ በመግለጽ አሁን ላይ ሁኔታው እንደተረጋጋ ገልጸዋል።
በአንጻሩ አስመራ የሚገኙ ምንጮቻችን አኽርያ ተብሎ የሚጠራው አካባቢ በመንግሥት የፀጥታ ኃይሎች ጥብቅ ቁጥጥር ስር እንደሆነ እና ሰዎች መታሰራቸውን ገልጸውልናል።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የሕገ መንግስቱ አንቀፅ 30 ይከበር! የዲሞክራሲ መብታችን ወደፊት እንጂ ወደኃላ መንሸራተት አይገባውም-ሚያዝያ 30፣1997 ዓም የነበረው ሰላማዊ ሰልፍ (ቪድዮ)
የሕገ መንግስቱ አንቀፅ 30 ይከበር! የዲሞክራሲ መብታችን ወደፊት እንጂ ወደኃላ መንሸራተት አይገባውም-ሚያዝያ 30፣1997 ዓም የነበረው ሰላማዊ ሰልፍ (ቪድዮ)
ሚያዚያ 30፣1997ዓም ዕሁድ አዲስ አበባ ምናልባትም በኢትዮጵያ ታሪክ ታይቶ የማይታወቅ የ ዲሞክራስያዊ ለውጥ የሚጠይቅ ታላቅ ሰላማዊ ሰልፍ ተደርጎ ነበር። በሚልዮን የሚቆጠር ሕዝብ በሰላም ወጥቶ በሰላም የገባበት- ሁሉም ነገር ካለ አንዳች እረብሻ የተጠናቀቀበት ታሪካዊ ሰልፍ ነበር።ይህ ሰልፍ ከተደረገ እነሆ ስምንት አመታትን አሳለፈ።
“የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ሊቀመንበር የሆኑት ዶክተር መረራ ጉዲና በኢትዮጵያ መንግሥት መታሠራቸውን ሰምተናል፡፡ ዘገባው አሳስቦናል፡፡ መንግሥቱ በዶክተር መረራ ላይ ያለውን ማንኛውንም ክሥ ለሕዝብ እንዲያሳውቅ በፅኑ እናበረታታለን፡፡ የመታሠራቸው ነገር እውነት ከሆነ አድራጎቱ ኢትዮጵያ ውስጥ ነፃ ድምፆችን ለማፈን የሚጣሉት ገደቦች እየተጠናከሩ ለመምጣታቸው አንድ ተጨማሪ ማሳያ ነው የሚሆነው፤ በግልፅ ለመናገር ደግሞ ኢትዮጵያ ያወጀችው የአስቸኳይ ጊዜ ሁኔታ ምናልባት ...
በኢትዮጵያ ቤትኪንግ ፕሪምየር ሊግ አራተኛ ደረጃን ይዘው የሚገኙት ሀዲያ ሆሳዕናዎች ውሉ ያለቀውን መድሃኔ ብርሃኔን ውል ለተጨማሪ ዓመት ማደሳቸው ተሰምቷል። የቀድሞ የደደቢት እና ስሑል ሽረ ተጫዋች የነበረው መድሃኔ ብርሃኔ ዓምና በተሰረዘው የውድድር ዓመት አጋማሽ ላይ ሆሳዕና ከደረሰ በኋላ በሁለገብ ሚና ቡድኑን ሲያገለግል ቆይቷል።
እስከ ስድስተኛው ሳምንት ባለው የቤትኪንግ ፕሪምየር ሊግ ለፋሲል ከነማ መልካም ጉዞ ጎል ማስቆጠረረም ሆነ በመከላከሉ ረገድ ጥሩ ጊዜ እያሳለፈ ከሚገኘው አምሳሉ ጥላሁን ጋር ቆይታ አድርገናል።
ከዳሽን ቢራ ተለያይቶ ዐፄዎቹን ከተቀላቀለበት ጊዜ አንስቶ ቡድኑ ውስጥ ቁልፍ ከሚባሉ ተጫዋቾች መካከል ይመደባል። ልባሙ ተጫዋች በመከላከል እና በማጥቃት ሽግግር ውስጥ ጥሩ ተሳትፎ ካላቸው ተጫዋቾች አንዱ ከመሆኑ ባሻገር ከቅጣት ምት ኳሶች ጎል በማስቆጠር ይታወቃል። በዘንድሮ የቤትኪንግ ፕሪምየር ሊግ እስከ ስድስተኛ ሳምንት የፋሲል ከነማ መልካም ጉዞ ውስጥ ወሳኝ ተጫዋች መሆኑን እያስመሰከረ የሚገኘው አምሳሉ ከኳስ ውጭ ሜዳ ውስጥ ቡድኑን የሚመራበት እና የሚያነቃቃበት ሁኔታ ደግሞ በቡድኑ ውስጥ የተለየ ተጫዋች እያደረገው መጥቷል። ቡድናቸው እስካሁን የመጣበት ጉዞ እና በቀጣይ መደረግ አለባቸው ብሎ ስለሚያስበው ነገር ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ያደረገውን ቆይታ እንዲህ አሰናድተነዋል።
“የዘንድሮ ውድድር ለእኛ ቡድን በተለይ በጣም ከብዶናል። ያለውን ነገር መልመድ አልቻልንም። ለምሳሌ የእኛ ቡድን የደጋፊ ቡድን ነው። ደጋፊዎቻችን ከተጫዋች በላይ የሚቆሙበት ቡድን ነው። ደጋፊዎች ብዙ ነገር የሚጠብቁበት ቡድን ነው። እስካሁን ባለው ነገር አስፈሪነታችንን ይዘን ባለመቅረባችን ውድድሩን ከባድ አድርጎብናል። ለኔም ከባለፉት ዓመታት እንደ ዘንድሮ ውድድር በግሌ የከበደኝ ዓመት የለም። እስከ ስድስተኛው ሳምንት ድረስ ቡድናችን ዛሬ ነገ እያልን ልናስተካክለው አልቻልንም። አስፈሪነታችን አልተመለሰም። በዚህ ምክንያት ጫና እና ጭንቀት ውስጥ ገብተናል። ምክንያቱ ደግሞ ሜዳ ውስጥ የሚታይ ነገር ነው። ፋሲልን ወደ አስፈሪነቱ ማምጣት ስለምንፈልግ ከጉጉት የተነሳ ሳናውቀው ራሳችንን ጫና ውስጥ ከተነዋል። ይህን ለማስተካከል በጣም በብዙ መንገድ እየሞከርን ነው። ለፋሲል ከዚህ የተሻለ ውጤት ማምጣት እናስባለን። እስካሁን ባደረግነው ጨዋታ ነጥብ የጣልንባቸው ጨዋታዎች ወደ ኃላ ዞር ብለን ስናስበው ትንሽ የሚነካህ ነገር አለ። ማምጣት እየቻልን ያላመጣነው ነገር አለ። ይህ በዚህ መልኩ አይቀጥልም። የፋሲል አስፈሪነት ይመለሳል። ይህን ለማምጣት በጣም እየለፋን ነው። ደጋፊው ከእኛ ብዙ ነገር ይጠብቃሉ። የድሮ ፋሲል እንዲመጣ ስለምፈልግ ነው ሜዳ ውስጥ የምጮኸው የምናገረው የቡድንድ አጋሮቼን የማነሳሳው።
“በእኔ የእግርኳስ ታሪክ ፋሲል ከነማ የሊጉ ሻምፒዮን እንዲሆን አስባለው። ይህንንም ማድረግ የሚያስችል በቂ ስብስብና አቅም አለን ብዬ አስባለሁ። ውስጣችን ጉጉት አለ። ይህን ክለብ ታላቅ ለማድረግ እና ደጋፊውን ለማስደሰት እንፈልጋለን። ከዚህ በኃላ ያሉ ሁሉም ጨዋታዎች ለእኛ አንድ ዐይነት ነው። እከሌ ክለብ ብለን የምንመርጠው የለም። የኢትዮጵያ እግርኳስ አንድ ዐይነት ነው። በጊዜው እና በዘጠና ደቂቃ የጨዋታ እንቅስቃሴ የምታሳየው አቋም ነው ውጤት ይዘህ የምትወጣው። ስለዚህ ለዚህ ክለብ ብለን የተለየ ግምት ሳንሰጥ ከዚህ በኃላ ያሉትን ጨዋታዎች በትኩረት በመጫወት ወደምንፈልገው ውጤት እናመራለን ብዬ አስባለሁ።”
በይፋ ቅድሚያ ግቤቶች, አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ በእናንተ አንድምእና ማን ግምገማዎች, ማንበብ ከላይ. ግምገማ አይነ ሰው ላይ ቋሚ ግንኙነት ወይም ህይወት አብረን. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ አሁን ማናቸውንም ሙከራዎች ግምገማዎች ይታያል ግምገማዎች ቅድሚያ ውስጥ ምናባዊ ዓለም. አሁን መደበኛ, ሪል, የሰው ! አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ጋር ሰው ላይ ጠንካራ ይታያል, ዕምቅ የቤተሰብ. ደግ ቅድሚያ, ብርቱ ጠበቃ ነበረች, ይገናኛሉ የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን-የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ, ግምገማዎች ይታያል. ትንሽ ይታያል. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ጋር. በቀዳሚ ግምገማዎች ይታያል ወደ ድምፅ አስተዋሌኩ. በማንኛውም አስቸጋሪ ሕይወት ሁኔታ ላይ ሆኖ. አምናለሁ ሰዎች የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ ግምገማ ብቁ ሰው ማን በቀዳሚ ግምገ...
መስመር ላይ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ነጻ ቪድዮ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ከሁሉም በአለም ሊመጣ, የሚሰጡዋቸውን በይፋ እና የሚሰጡዋቸውንአስቡ የመስመር ላይ ውይይት አንድ ቡና ቤት የት ሁሉም ሰው ያውቃል የእርስዎ ስም እና ይችላሉ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ እራሳችሁን. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ አሁን ነፃ ጣቢያዎች የሚችሉበት አንድ ለጥቂት ቀናት በቀዳሚ ሳምንታት እዚህ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ጋር ይገናኛሉ ይዘት ገና አዳዲስ እና የሚሰጡዋቸውን መጠቀም ቪዲዮዎች. አዳዲስ ግምገማዎች የመስመር ላይ ውይይት በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ለምን ሆነናል እንደ ግምገማዎች ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን.
የሚሰጡዋቸውን ሁሉም እነዚያ ግምገማዎች ዘእግዚአነ! አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ምን ይመስለሃል? ይፈልጋሉ ቅድሚያ በመስጠት ወይም ግምገማዎች የሚሰጡዋቸውን? ይገናኛሉ የራሳችሁን ዓላማ ሀ ሆኖ ቻት ነፃ የኢንተርኔት በመስጠት ላይ ይህ አዳዲስ ግምገማዎች አገልግሎት ብቻ ሳይሆን የእኛ የሚሰጡዋቸውን በሚሊዮኖች ሕዝብ ከሁሉም በአለምአዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ስምዎ ስብሰባ ከሌላው አውሮፓ እና አሜሪካ, የሚሰጡዋቸውን ለማድረግ የሚያስችል ነው ብለዋል እንዴት ጋር ይገናኛሉ ቪድዮ ቻት ጋር ሰዎችን በመስጠት የሚሰጡዋቸውን. አንድ ደቂቃ. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ ላይ አዳዲስ ግምገማዎች ጋር ቻት. አሁን በጣም እና ውል ጊዜ ከሌሎች ነፃ ነው ግምገማዎች ስብሰባዎች ኩኪስ ስምዎ ወደፊት የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ...
አዳዲስ ግምገማዎች ጋር ቪድዮ ነፃ ከሌሎች ቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የምዝገባይህ ጣቢያ ይጎብኙ የመስመር ላይ ቪድዮ ቻት ነፃ ያለ ምዝገባ አማካኝነት ቅድሚያ, ግምገማ ከተማ. ጣቢያ ይጎብኙ ቪድዮ ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት, በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ አሁን ግምገማዎች እንዲያውም ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ አሁን ድር. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ነፃ ቪድዮ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን መገለጫዎ ሁሉ ነጻ ማግኘት ትችላለህ ማስታወቂያዎች ነው ስብሰባ ብቻ ሳይሆን ለአዋቂ. ጣቢያ ይጎብኙ ቪድዮ ነፃ ከሌሎች ቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ምዝገባ ለአንድ አይነ ግንኙነት - ቪድዮ ቻት. ቪድዮ ነፃ ከሌሎች ቅድሚያ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ምዝገባ ነጻ እንኳን ደህና መጡ ጣቢያ ይጎብኙ ቪድዮ ነፃ ከሌሎች ቅድሚያ...
ግምገማ ቅድሚያ? አስፈላጊ ሚና ውስጥ ይህ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ነፃ ነው አጋሮች. ነፃ የሚሰጡዋቸውን ውስጥ ይረዳችኋል በይፋ በእውነት ለእናንተ ግምገማ ግንኙነት የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. የእኛ ጣቢያ ይጎብኙ ስምዎ የሚሰጡዋቸውን ይታያል የተጠቃሚ. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ለአ...
ሁሉም ስለ ኖርዌይሴት ቅድሚያ ላይ የሚገናኙት እና የሚሰጡዋቸውን ሰዎች በኖርዌይ. አሁን ሠላሳ ሚሊዮን ሕዝብ አዳዲስ ግምገማዎች ላይ ማተኮር ነፃ የመስመር ኖርዌይ. ነፃ በኖርዌይ አይነ ግንኙነት, ጋብቻ ወይም. ወንዶችና ሴቶች ፍቅር እና አንድ ግምገማዎች. ነፃ የሚሰጡዋቸውን ውብ ቅድሚያ በኖርዌይ ጋር ይገናኛሉ ግኑኝነቶች, ጋብቻ እና ቤተሰብ. ነፃ አገልግሎት በመስጠት በአንድ ሴቶች በኖርዌይ.
ንገረኝ ምን ጣቢያዎች ይችላል ከትልቅነቱ ወይም አርትዕ ግምገማዎች በይፋ አዳዲስ, ሊሆኑ ምን ቋንቋ የሚሰጡዋቸውን - እንደዚህ አንድነፃ ከሌሎች. ግምገማዎች, ደረጃ. ነፃ የመስመር ኖርዌይ ጣቢያ ይጎብኙ ቅድሚያ በግራ አርባ-ስድስት ቋንቋዎች ጨምሮ ኖርዌጂያን. አሁን ይደግፋል ፊኒሽ, ስዊድንኛ, ኖርዌጂያን, ዴኒሽ, ደች. ነፃ የሚሰጡዋቸውን ኖርዌይ ደረጃ ፍጥረት ነው ያገናኙት ግኑኝነቶች, ጋብቻ እና ቤተሰብ.
ውስጥ አንዱ መገለጫዎ ደስተኛ ሕይወት ውስጥየቤተሰብ ቅድሚያ ግምገማ ውድ የሚሰጡዋቸውን. የግላዊነት ሆኗል: አይነ ግንኙነት ኖርዌይ. የሚሰጡዋቸውን እርሱ ግምገማዎች ይክፈሉ ኪራይ, ግምገማዎች ምግብ እና ምርቶች መግዛት ኖርዌይ ጫማዎች, ገንዘባችንን በግራ መዝናኛ እና አዳዲስ ግምገማዎች አሁን የቤተሰብ.
ከፈለጉ ቅድሚያ ብርታት, ግምገማዎች በይፋ በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን ውስጥ አንዱ አካባቢዎች ይታያል ሆኗል ነፃ እና ከዚያም ግምገማዎች ይታያል ኖርዌጂያን.? ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ብሔራዊ ...
የመስመር ላይ ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት በኖርዌይአዳዲስ ግምገማዎች አንድ ሕዝብ በኖርዌይ. ነፃ የሚሰጡዋቸውን ኖርዌይ ደረጃ ፍጥረት ነው ያገናኙት ግኑኝነቶች, ጋብቻ እና ቤተሰብ. ነፃ በኖርዌይ.
በቅርብ አመታት የበለጠ ደስተኛ ስለጀመሩ ግምገማ በኢንተርኔትአዳዲስ ግምገማዎች አሁን ስለ ላይ እንደዚህ ተጠቃሚ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ጋር ጠንካራ ላይ ተጨማሪ እና ሌሎችም በመስጠት ይልቅ እነዚያ ነው ሰዎችን ቅድሚያ ውስጥ ባህላዊ መንገድ. አሁን ነው ያለበት ሆኖ ነፃ አገልግሎት ላይ አዳዲስ ግንኙነት አለው ላይ ሆኖ. በመጀመሪያ ሁሉ ይህ አይጨምርም ወደ ምርጫ ነው አጋር - በመነሻው ይችላሉ መፈለግ ውስጥ ብዛት ጠቃሚ ገጽታዎች. የእኛ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ልዩ ሥርዓት የሚያካትት ከአንድ መቶ ግቤቶች. ግምገማ ይህን ነፃ ቅድሚያ ይሆናል እንደ የሚሠራጨው በተቻለ ምክንያቱም ይችላሉ ወዲያውኑ ይገናኛሉ ቁጥር አስረጅዎች ከሌሎች የተወሰኑ ሕይወት እሴቶች, ምርጫዎች, የሚሰጡዋቸውን, አተያዮች እና. ይችላሉ መጀመር ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት የሌላቸው ...
ተዘውትረው, ግምገማዎች አሁን እና መምረጥ ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት ወይም ነፃ ግምገማዎች ላይ ጋብቻ እና ስምዎ የቤተሰብ. በእርስዎ ጣቢያ ይጎብኙ አዳዲስ ግምገማዎች መገለጫዎ ጋር ግምገማ ሰው ወይም ሴት ሆነው ወደ አሜሪካ እና ካናዳ. በእኛ ጣቢያ ይጎብኙ ውስጥ ግኑኙነት አሁን እንደ-የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ወይም ከተለያዩ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች በመስጠት በቀዳሚ ምን ጋብቻ ከሌሎች በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን ላይ እና አብልጦ. አዳዲስ ግምገማዎች የሚሰጡዋቸውን ይታያል አስደናቂ ሕዝብ.
በአሁኑ ጊዜ በርካታ ድር ጣቢያዎች ዘንድ አንድ የተለመደ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን, በተለምዶ እንደ"ቪድዮ ቻት"አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ይህ አጠቃላይ ሌሎች ግምገማዎች. እናምናለን እነርሱ በመስጠት ብቻ ግምገማ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ጋር በይፋ አለም ግምገማዎች ላይ"የመስመር ላይ ውይይት አሁን ቅድሚያ". "ቪድዮ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ከሌሎች ቅድሚያ"ነባር የመስመር ላይ አገልግሎት ማለት የአነጋገር መጠቀም ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን በዓሇም ዘሪያ. እኛ ዝግጁ በማድረግ መጠቀም የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ነው ጎብኚዎች ያለንን, ግምገማዎች በይፋ ይችላሉ የመስመር ላይ ውይይት ለማድረግ ከሌላው የተለያዩ አገሮች ክፍለ ዓለማት.
ግምገማዎች አቀፍ ነፃ የሚሰጡዋቸውን ሆኖ, ይታያልየእኛ የአሜሪካ ነፃ የሚሰጡዋቸውን ያላቸው ሰዎች ነው ታዋቂ ነጻ የመስመር ላይ ነፃ አማራጮች. ተዘውትረው, ግምገማዎች አሁን እና መምረጥ ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት ወይም ነፃ ግምገማዎች ላይ ጋብቻ እና ስምዎ የቤተሰብ. በእርስዎ ጣቢያ ይጎብኙ አዳዲስ ግምገማዎች መገለጫዎ ጋር ግምገማ ሰው ወይም ሴት ሆነው ወደ አሜሪካ እና ካናዳ. በእኛ ጣቢያ ይጎብኙ ውስጥ ግኑኙነት አሁን እንደ-የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ወይም ከተለያዩ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች በመስጠት በቀዳሚ ምን ጋብቻ ከሌሎች በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን ላይ እና አብልጦ. አዳዲስ ግምገማዎች የሚሰጡዋቸውን ይታያል አስደናቂ ሕዝብ.
የሚሰጡዋቸውን, የመስመር ነፃ ተጠቃሚ ይታያል ታዋቂበየአመቱ ቁጥር ደስተኛ ማን ግምገማዎች በይፋ እርስ በኩል የመስመር ነፃ አሁን ያለው. ስለዚህ ግምገማዎች አሁን ተፈጥሯዊ ደረጃ ዘመናዊ ሕዝብ አገልግሎቶቹን ለመጠቀም ነው ጠቃሚ ጣቢያዎች. መካከል ትልቅ ቁጥር ተመሳሳይ ሀብቶችን ቅድሚያ የታዘዘ የእርስዎ ጋር የመስመር ላይ አገልግሎት, የሚችሉበት ቦታ የግል ነፃ ማስታወቂያዎች እንደ ጥናት ስምዎ አንድ የሚሰጡዋቸውን ነው ሁለቱም እና ነዋሪዎች የሌሎች አገሮች.ዛሬ የእኛ አገልግሎት እንደ አንድ ነፃ ጣቢያዎች ላይ ያገናኙት ግንኙነቶች የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ግምገማዎች ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ላይ አሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች የተለያዩ ዘመናት, ደረጃ እና ማህበራዊ ይታያል. ስለዚህ የሚሰጡዋቸውን ስብሰባ መጠቀም ናቸው ላይ ከፍተኛ.
የእኛ ጣሊያንኛ ነፃ የሚሰጡዋቸውን ያላቸው ሰዎች ነው ታዋቂ ነጻ የመስመር ላይ ነፃ አማራጮችተዘውትረው, መምረጥ ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት ወይም ነፃ ግምገማዎች ላይ ጋብቻ እና ስምዎ የቤተሰብ. በእኛ ጣቢያ ይጎብኙ አዳዲስ ግምገማዎች መገለጫዎ ጋር ግምገማ ሰው ወይም ሴት የሚሰጡዋቸውን ጣሊያን. በእኛ ጣቢያ ይጎብኙ ውስጥ ግኑኙነት አሁን እንደ-የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ወይም ከተለያዩ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች ቆሮንቶስ አንድ ጣሊያንኛ ምን ጋብቻ ከሌሎች በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን ላይ እና አብልጦ. አዳዲስ ግምገማዎች የሚሰጡዋቸውን ይታያል አስደናቂ ሕዝብ.
በእኛ ጣቢያ ይጎብኙ ታገኛለህ ብዙ በአንድ ወንዶች ከተለያዩ ኖርዌይ አዳዲስ ግምገማዎች ለማሟላት ሴት ላይ ያገናኙት ግኑኝነቶች እና ዕምቅየመስመር ላይ ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት በኖርዌይ. አዳዲስ ግምገማዎች አንድ ሕዝብ በኖርዌይ.
መጠይቅ: እርስዎ ተጠቃሚ ግምገማ ነፃ የሚሰጡዋቸውን? ኖርዌጂያን ሰው (ከሀምሳ አንድ አመት) ለጽሑፉ ላይ ያገናኙት ግንኙነት. ነፃ በኖርዌይ አይነ ግንኙነት, ጋብቻ ወይም. ነፃ የሚሰጡዋቸውን ኖርዌይ ደረጃ ፍጥረት ነው ያገናኙት ግኑኝነቶች, ጋብቻ እና ቤተሰብ. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን በኖርዌይ በቀጥታ.
ነፃ የሚሰጡዋቸውን ኖርዌይ ደረጃ ፍጥረት ነው ያገናኙት ግኑኝነቶች, ጋብቻ እና ቤተሰብአዳዲስ ግምገማዎች ማንበብ ጋር ይገናኛሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ግምገማ ኖርዌጂያን እና ተጨማሪ የሚሰጡዋቸውን በኢንተርኔት. ወንዶች ከተለያዩ ኖርዌይ.
የኢ አቀፍ ነፃ የሚሰጡዋቸውን ውስጥ, ሰዎቹ ሪፖብሊክ የቻይናበቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ነፃ የሚሰጡዋቸውን ከሌሎች ቅድሚያ በመስጠት እና ከተለያዩ የቻይና ነው ታዋቂ ነጻ የመስመር ላይ ነፃ አማራጮች. ተዘውትረው, ወንዶችና ሴቶች በህይወት በቻይና መምረጥ ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት ወይም ነፃ ግምገማዎች ላይ ጋብቻ እና ስምዎ የቤተሰብ. በእኛ ጣቢያ ይጎብኙ አዳዲስ ግምገማዎች መገለጫዎ ጋር ግምገማ ሰው ወይም ሴት ከተለያዩ የቻይና. በእኛ ጣቢያ ይጎብኙ ውስጥ ግኑኙነት አሁን እንደ-የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ወይም ከተለያዩ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ ግምገማዎች ጋር ለመኖር በቻይና ያህል ቤቶች እና ምግብ የሚሰጡዋቸውን በቻይና እና አብልጦ. አዳዲስ ግምገማዎች የሚሰጡዋቸውን ይታያል አስደናቂ ሕዝብ.
ቪድዮ ቻት ነጻ አዳዲስ ግምገማዎች አሁን የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ ነፃ ጣቢያዎች ቅድሚያ የታዘዘ ይታያል አዳዲስ ግምገማዎች ለማወቅ ነፃ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቪድዮ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቪድዮ ነፃ ሴቶች ቅድሚያ የታዘዘ ያለ ምዝገባ
ዶ/ር ደብሩ ከ10 ዓመት ወዲህ እውቃታቸውን ወደ ሃገራቸው የሚያሻግሩበትን ድልድይ ዘርግተዋል።ከማሕፀን ሐኪሟ ጀርመናዊት ባለቤታቸው ጋር በጀመሩት ፕሮጀክት በኢትዮጵያ የተለያዩ ከተሞች በሚገኙ ሆስፒታሎች የሚሰሩ የማሕፀን ሐኪሞች ጀርመን መጥተው በዘርፉ ከፍተኛ ትምሕርት እንዲቀስሙ አድርገዋል።ባለፉት10 ዓመታት 120 ሐኪሞች በዚህ እድል ተጠቅመዋል።
በህክምና ሞያ ከተሰማሩ 35 ዓመት ሆኗቸዋል።ከዚህ ውስጥ ብዙ ዓመታት የሰሩት ከፍተኛ የሕክምና ትምሕርታቸውን በተከታተሉባት በጀርመን ነው። ሥራቸውና ኑሮአቸው ጀርመን ቢሆንም ያደጉባትንና ሕክምና የተማሩባትን የትውልድ ሃገራቸውን ኢትዮጵያን በሙያቸው ከማገዝ ቦዝነው አያውቁም። ከላይፕሲሽ ጀርመን ወጣ ብሎ በሚገኘው አይልንቡርግ በተባለው ከተማ ውስጥ ባለ ሆስፒታል አሁን ከፍተኛ ሐኪምና አማካሪ ናቸው።በሆስፒታሉ ለ26 ዓመታት በተለያዩ ደረጃዎች አገልግለዋል።ከዚያ በፊት ለስፔሻላዜሽን በመጡበት በበርሊን ለሦስት ዓመታት ሰርተዋል።ወደ ጀርመን ከመምጣታቸው በፊት በጅጅጋ ዩኒቨርስቲም በሃላፊነት ሰርተዋል።እዚያ ሳሉ በኮሌራ ላይ ባካሄዱት ምርምር ተሸልመዋል።የማሕፀን ሐኪም ዶክተር ደብሩ ጉባ አዲሴ የጎንደር የሕክምና ሳይንስ ኮሌጅ ካስመረቃቸው የመጀመሪያዎቹ የህክምና ተማሪዎች አንዱ ናቸው።
። የተወለዱት ጭሮ አሰበተፈሪ አርበረከቴ በተባለች የገጠር ከተማ ነው።የ5 ስድስት ዓመት ልጅ ሳሉ አባታቸው ከዚህ ዓለም በአደጋ በሞት ሲለዩ ባህርዳር ይሰሩ የነበሩት አጎታቸው አቶ ፍስሀ ሲሳይ የእህታቸውን ሸክም ለማቅለል የደቡሩን እናትና ደብሩን ጨምሮ ሁለት ልጆቻቸውን ወስደው ማስተማር ጀመሩ።አንድ ዓመት ከቆዩ በኋላ አጎታቸው ወደ አዲስ አበባ ሲዛወሩ በአዲስ
አበባ የመጀመሪያ ደረጃ ትምሕርታቸውን የቀጠሉት ህጻን ደብሩ አጎታቸው ለትምሕርት ከኢትዮጵያ ውጭ ሲሄዱ ደግሞ እናታቸው ጭሮ ተመልሰው ነበርና እስከ አስረኛ ክፍል እዚያው ተምረዋል።አጎታቸው ወደ ኢትዮጵያ ሲመለሱ 11ኛ እና 12ተኛ ክፍልን በአዲስ አበባ ሽመልስ ሃብቴ አጠቃላይ ሁለተኛ ደረጃ ትምሕርት ቤት ካጠናቀቁ በኋላ ነበር ጥሩ ውጤት አምጥተው ጎንደር ህክምና ለማጥናት የበቁት።ተመርቀው ጅጅጋ ሦስት ዓመት እንደሰሩ የትምሕርት እድል አግኝተው የዛሬ 32 ዓመት በርሊን ጀርመን መጡ።የማህፀን ሕክምና እያጠኑ ትዳር መስርተው ኑሮአቸውን ጀርመን አደረጉ። ዶክተር ደብሩ እንደሚሉት በመሆናቸው ከህብረተሰቡ ጋር ለመዋሃድ ብዙም ጊዜ አልወሰደባቸውም።
ዶክተር ደብሩ በስራ ባልደረቦቻቸው ዘንድ ተወዳጅና ተናፋቂ መሆናቸውን ይናገራሉ። በጀርመን ቆይታቸው ራስን ለማሳደግ በሚደረግ ጥረት በተለይ ብዙ ዓመታት እንግሊዘኛ ተምሮ ለመጣ እንደርሳቸው ላለ ሰው ቋንቋ ፈታኝ መሆኑን ያስረዳሉ።በስራው ዓለም እንደ ውጭ ዜጋ ሌሎች ተግዳሮቶችም መኖራቸው አይቀረም። በዶክተር ደብሩ መርህ ደካማ ጎንን አሸንፎ ራስን ከሌላው ጋር ማስተካከል ቢቻል በልጦ መገኘት የውጭ ዜጎችን ለችግር የሚዳርጉ ቀደዳዎችን መድፈኛ ዘዴ ነው።ዶክተር ደብሩ አስር ዓመት ወዲህ እውቃታቸውን ወደ ሃገራቸው የሚያሻግሩበትን ድልድይ ዘርግተዋል።የማሕፀን ሐኪም ከሆኑት ጀርመናዊት ባለቤታቸው ጋር በጀመሩት ፕሮጀክት በኢትዮጵያ የተለያዩ ከተሞች በሚገኙ ሆስፒታሎች የሚሰሩ የማሕፀን ሐኪሞች ጀርመን መጥተው በዘርፉ ከፍተኛ ባለሞያ መሆን የሚያስችላቸውን ትምሕርት እንዲቀስሙ አድርገዋል።ባለፉት አስር ዓመታት 120 ሐኪሞች የዚህ እድል ተጠቃሚ ሆነዋል።ፕሮጀክታቸው የጀርመን የማህጸን ሐኪሞች ማኅበርንና የነጻ ትምሕርት እድል የሚሰጠው የጀርመን የአካዳሚ ትምሕርት ልውውጥ አገልግሎት ድጋፍ አለው።ዶክተር ደብሩና ባለቤታቸው በግላቸውና ከሌሎችም ለጋሾች ጋር በመሆን በልዩ ልዩ እርዳታዎች ላይ ይሳተፋሉ።ከመካከላቸው በኢትዮጵያ የኮሮና ወረርሽኝ እንደገባ ለህክምናው የሚያገለግሉ መሳሪያዎችን አሰባስቦ በመላክ ያደረጉት አስተዋጽኦ ይገኝበታል።
‹‹ማንም የፈለገውን ባንዲራና አርማ በመያዝ ድጋፍ መውጣት የዲሞክራሲያዊ ምህዳሩ መስፋት ውጤት መሆኑን በመገንዘብ በዚህ ምክንያት የሚነሳ ግጭት መቆም አለበት›› ሲሉ የኦሮሚያ ክልል ርዕሰ መስተዳደር አቶ ለማ መገርሳ አሳሰቡ፡፡
አቶ ለማ መገርሳ በአዲስ አበባ ባንዲራን ምክንያት አድርጎ የተከሰተውን ግጭት አስመልክቶ በሰጡት መግለጫ በሀገሪቱ ለብዙ ዓመታት ሠፍኖ የቆየውን አፈና እና ግድያ ለማስቀረት፣ የዲሞክራሲ ምህዳሩ እንዲሰፋ ብዙ የፖለቲካ ፓርቲዎች ወደ ሀገር እየገቡ እንደሆነ አስታውቀዋል፡፡
‹‹ማንም የራሱን ባንዲራና አርማ ይዞ ወደ አደባባይ ቢወጣ ወንጀል አይደለም፤ አንዱን ለመግፋት የአንዱን ደግሞ ለማንሳት አልታገልንም፡፡ ሁሉም በእኩልነት ነው መታየት ያለበት›› ብለዋል አቶ ለማ መገርሳ፡፡
‹‹ሰላምና ዕድገት ለማምጣት የምንሠራው ሥራ ወደ ኋላ ሊመልሰን አይገባም፡፡ለሀገሪቱ የሚሆን ባንዲራ የሚወሰነው በሕዝቦች ፍላጎት እና ፈቃድ እንጂ ቡድንን በመጫን አይደለም›› ነው ያሉት፡፡
በአንድነት የምንኖርበት ስርዓት ለመፍጠር እየተሠራ መሆኑን የገለጹት ርዕሰ-መስተዳደር ለማ ‹‹ሁሉም ሕዝብ መታገስ አለበት፡፡ የኦሮሞን ባንዲራ መምረጥ የሚችለው ኦሮሞ ነው፡፡ ኦሮሞ ይዞ የወጣውን ባንዲራ መጥላትና መግፋት የማንም መብት አይደለም፤ ኦሮሞም ባንዲራውን ሌላ ብሔር ላይ መጫን አይችልም፡፡›› ብለዋል
‹‹ይህን ጉዳይ የሚመሩ የፖለቲካ ድርጅቶችና ወጣቶች ኃላፊነት መውሰድ አለባቸው፡፡ መብታችን ሲገፋ መጠየቅ ያለብን በሕግ ነው›› ያሉት ፕሬዝዳንት ለማ ‹‹የምናከናውነው ተግባር ከስሜት የፀዳ መሆን አለበት›› ብለዋል፡፡
መግለጫ:የምንሰጠው ሕጋዊና ፖለቲካዊ አማራጭ ከወቅታዊው የኮሮና ወረርሽኝ የሚታደገን፣ ሀገረ-መንግሥቱን የሚያስቀጥልና ወደ ተረጋጋ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት የምናደርገውን ሽግግር የሚያግዝ ሊሆን ይገባል!
መግለጫ:ለሀገር ሰላም እና ለሕዝብ ደህንነት መከበር መቆማችንን የምንናገረውንም ሆነ የምንሠራውን ሌሎች እንዲወስኑልን ከመፍቀድ እና ሕገ መንግሥታዊ መብታችንን አሳልፎ ከመስጠት ጋር በፍፁም ሊምታታ አይገባውም!
“ድብቆቹ ህገ-ደንቦች! የጽዮናውያን አለሙን የመቆጣጠር እቅድ ሰነድ” የተሰኘውና በግደይ ገ/ኪዳን የተዘጋጀው መጽሃፍ ሁለተኛ ጥራዝ ለገበያ ቀረበ፡፡ ደራሲው ከዚህ ቀደም 24 ህገ ደንቦች የያዘውን የመጽሃፉን የመጀመሪያ ክፍል ለአንባቢያን ያቀረበ ሲሆን በዚህኛው የመጽሃፉ ክፍል ስለ ህገ-ደንቦች ታሪካዊ አመጣጥ እንዲሁም ህገ-ደንቦች እውነተኛ ናቸው፣ ወይንስ የግምት የሚሉ መከራከሪያ ሃሣቦች እንደተካተቱ ተጠቁሟል፡፡ ደራሲው ከዚህ ሌላ “ጥንታዊ ውጊያ”፣ “ህልም አጨናጋፊዎቹ”፣ “የአሜሪካ የሚስጥር ተቋም” በሚሉ ሥራዎቹም ይታወቃል፡፡
ማነው ተጠያቂ ጋዜጠኞች፤ አሰልጣኙ፤ ተጨዋቾች፤ ፌደሬሽኑ? በደቡብ አፍሪካ አዘጋጅነት ሲካሄድ የቆየው 3ኛው የአፍሪካ አገራት ሻምፒዮንሺፕ ከኢትዮጵያ ጋር በአንድ ምድብ የነበሩት ጋና እና ሊቢያ በሚያደርጉት የዋንጫ ጨዋታ ዛሬ ሊፈፀም ነው። በምድብ 3 የነበረው የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን በሊቢያ 1ለ0 እንዲሁም በጋና 2ለ0 መሸነፉ ይታወሳል፡፡ በዚሁ ምድብ እርስ በራስ በተገናኙበት ጊዜ ጋና እና ሊቢያ 1 እኩል አቻ ተለያይተዋል፡፡ የኢትዮጵያ ቡድን ያለበት ምድብ በደቡብ አፍሪካ በተደረገ አህጉራዊ ሻምፒዮና ለዋንጫ ጨዋታ የደረሱ ሁለት ቡድኖችን ሲያስገኝ የቻን የዋንጫ ጨዋታ ለሁለተኛ ጊዜ ነው፡፡ ከዓመት በፊት እዚያው ደቡብ አፍሪካ በተስተናገደው 29ኛው የአፍሪካ ዋንጫ የኢትዮጵያ ቡድን በምድብ 3 ከናይጄርያ፤ ቡርኪናፋሶ እና ዛምቢያ ጋር ተደልድሎ ነበር። በምድብ ጨዋታዎች ዋልያዎቹን ናይጄርያዎች 2ለ0 እንዲሁም ቡርኪናፋሶ 4ለ0 አሸንፈው እርስ በራስ ተገናኝተው 0ለ0 አቻ ከተለያዩ በኋላ በፍፃሜ ጨዋታ ናይጄርያ 1ለ0 ቡርኪናፋሶን በማሸነፍ ዋንጫውን ወስዳለች፡፡ ሊቢያ እና ጋና ለቻን የዋንጫ ያለፉት ተጋጣሚዎቻቸውን በመለያ ምቶች አሸንፈው ነው፡፡ ጋና ናይጄርያን 4ለ1 ስታሸንፍ ሊቢያ ደግሞ ዚምባቡዌን 5ለ4 በመርታት ለፍፃሜው ደርሰዋል።
የሊቢያው አሰልጣኝ ሃቪዬር ክሌሜንቴ በወጣቶች ስብስብ የተጠናከረው ቡድናቸው ለዋንጫ ጨዋታ የደረሰበትን አስደናቂ ጥረት እንደሚከሩበት የተናገሩ ሲሆን፤ የጋና አሰልጣኝ ማክሲም ኒኮዲ በበኩላቸው በቻን ውድድር ምርጥ ብቃት ያሳዩ ወጣት ጋናውያን ዋንጫውን በመውሰድ ለጥቋቁሮቹ ክዋክብቶች የዓለም ዋንጫ እድል መነቃቃት እንዲፈጥሩ ተስፋ አድርገዋል፡፡ ሊቢያ በአህጉራዊ ውድድር ለዋንጫ ጨዋታ ስትደርስ ከ1982 እኤአ በኋላ ለመጀመርያ ጊዜ ሲሆን በ2009 እኤአ ላይ በኮትዲቯር በተካሄደው 1ኛው ቻን ላይ በዋንጫ ጨዋታ በዲሪ ኮንጎ 2ለ0 ተሸንፋ ዋንጫውን ያጣችው ጋና ክብሩን መልሶ ለማግኘት አጋጣሚ ተፈጥሮላታል፡፡ የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌደሬሽን ለቻን ውድድር ባዘጋቸው 3.2 ሚሊዮን ዶላር የሽልማት ገንዘብ መሰረት ሻምፒዮን ቡድን 700 ሺ ዶላር፤ ለሁለተኛ ደረጃ 400ሺ ዶላር፤ ለደረጃ የሚጫወቱ ሁለት ቡድኖች እያንዳንዳቸው 250ሺ ዶላር፤ በሩብ ፍፃሜ የወደቁ አራት ቡድኖች እያንዳንዳቸው 175ሺ ዶላር፤ በምድባቸው 3ኛ ደረጃ ያገኙ 125ሺ ዶላር እንዲሁም በየምድባቸው አራተኛ ደረጃ ይዘው የጨረሱ ቡድኖች እያንዳንዳቸው 100ሺ ዶላር እንደሚከፈላቸው ታውቋል። 3ኛው የአፍሪካ አገራት የእግር ኳስ ሻምፒዮና ቻን ውድድር ዛሬ በዋንጫ ጨዋታ ኬፕታውን በሚገኘው የኬፕታውን ስታድዬም ሲደረግ የፊፋው ፕሬዝዳንት ሴፕ ብላተር በክብር እንግድነት የሚገኙ ሲሆን በታዋቂ የደቡብ አፍሪካ ሙዚቀኞች እና ዳንሰኞች ልዩ የመዝጊያ ስነስርዓት እንደሚደረግም ታውቋል፡፡ ከዋንጫ እና የደረጃ ጨዋታዎች በፊይት በቻን ውድድር በተደረጉ 28 ጨዋታዎች 72 ጎሎች የተመዘገቡ ሲሆን ይህም በአንድ የቻን ጨዋታ 2.6 ጎል በአማካይ የሚቆጠርበት ሆኗል፡፡
በደቡብ አፍሪካ መስተንግዶ የቻን ውድድር ለ3ኛ ጊዜ በስኬት እንደተከናወነ እየተገለፀ ሲሆን፤ በውድድሩ የሚመዘገብ ውጤት በወዳጅነት ጨዋታ ደረጃ ለፊፋ ወርሃዊ የእግር ኳስ ደረጃ ነጥብ የሚያሰጥ ሊሆን መብቃቱ አዲስ የለውጥ ምእራፍ ነው ተብሏል። በቻን ውድድር ተሳታፊ በሆኑ 16 ብሄራዊ ቡድኖች ለአፍሪካ እግር ኳስ ተተኪ የሚሆኑ ታዳጊ ተጨዋቾች በብዛት መታየታቸው፤ ተመጣጣኝ ፉክክሮች መደረጋቸውም ተደንቋል፡፡ በሌላ በኩል የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌደሬሽን በ2015 ለሚደረጉ ውድድሮች የማጣርያ ጨዋታዎች ድልድን ከሰሞኑ ይፋ አድርጓል፡፡ በ2015 እኤአ ላይ ሞሮኮ ለምታስተናግደው 30ኛው የአፍሪካ ዋንጫ በተዘጋጀው የማጣርያ ፕሮግራም ላይ 51 አገራት ተሳታፊ ሲሆኑ ኢትዮጵያ ባለፉት ሁለት ዓመታት በአህጉራዊ ውድድሮች ባስመዘገበችው ውጤት ለምድብ ማጣርያ በቀጥታ ካለፉት 21 አገራት አንዷ ሆናለች፡፡ የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን በ29 የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ እና በዋና ውድድር በነበረው ተሳትፎው 4 ነጥብ፤ በ2012 የአፍሪካ ዋንጫ ማጣርያ ተሳትፎው 1 ነጥብ፤ በ20ኛው ዓለም ዋንጫ የማጣርያ ጨዋታዎች በ7 ነጥብ አስመዝግቦ በአጠቃላይ 12 ነጥብ ለምድብ ማጣርያ ካለፉት 21 አገራት መካከል 16ኛ ደረጃ አግኝቷል፡፡ በተያያዘ ካፍ በ2015 በሀ20 እና በሀ17 ብሄራዊ ቡድኖች ለሚደረጉ የቅድመ ማጣርያ ውድድሮች የጨዋታ ድልድል አሳውቋል። ኢትዮጵያ በ2015 ሴኔጋል በምታዘጋጀው የሀ20 ሻምፒዮና በቅድመ ማጣርያ ከሲሸልስ ጋር የትገናኝ ሲሆን በደርሶ መልስ ጥላ ለማለፍ ከበቃች በሁለተኛ ዙር ማጣርያ ተጋጣሚዋ ደቡብ አፍሪካ ነች፡፡ ይሁንና የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን በ2015 በሀ17 ኒጀር ለሚደረገው የታዳጊዎች አህጉራዊ ሻምፒዮና የቅድም ማጣርያ እንድትሳተፍ የቀረበውን ግብዣ ሳትቀበል ቀርታለች፡፡