Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በሳምንቱ ባንደኛው ያበሻ ምግብ ቤት በልታ ኖሮ ስትሮጥ እኔ ዘንድ ትመጣለች። ለካንስ ዘፈንና ጭፈራም አጋጥሟት ስለሱ ልታወራ ከጅላ ኖሯል። እኔ ደግሞ አስቸኳይ ሥራ ይዤ ብዙም አላዳነቅኩላትም። ሆኖም እሷን በጣም የሳባት ወንድና ሴት ጥንድ ጥንድ ሆነው አልፎ አልፎ አገጭና አገጫቸውን እያነካኩ የሚጫወቱበት “ሌምቦ” የሚሰኘው የሲዳማ ብሔረሰብ ጨዋታ ኖሯል።
ከዚያ “ይኸውልህ እነዚህ ደግሞ ብላቸው ብነግራቸው ምንም አልገባቸው አለ። እስቲ እባክህ እኔና አንተ እየጨፈርን እናሳያቸው” ትለኛለች። በልቤ ‘ሞኝሽን ፈልጊ፣ ደሞ ሃራስመንት ምናምን ብለሽ ከሥራዬ ልታስወጪኝ ነው’ ብዬ ዝም አልኩ።
ሌሎች ባልደረቦቼ ግን የአይን አፋርነት ነገር መስሏቸው ‘እባክህ እባክህ’ እያሉ ተረባረቡብኝ። በሌላ በኩል እኔም ብሆን እንዲሁ በቴሌቪዥን ከማየቴ በቀር ሞክሬው ስለማላውቅ ተቸገርኩ። ‘ዩቲዩብ’ ላይ ገብቼ እንዳልፈልግ እንኳ ፋታ ነሱኝ። በቃ ወጥረው ሲይዙኝ ጊዜ ተነሳሁና እጅና እጇን ይዤ፣ አገጬን አገጯ ላይ ተክዬ ከፍ ዝቅ ላደርጋት ሞከርኩ። ብዙዎቹን ሳይታሰብ አዝናናቸው መሰል ጭብጨባ
በቴሌቪዥን ከማየቴ በቀር ሞክሬው ስለማላውቅ ተቸገርኩ። ‘ዩቲዩብ’ ላይ ገብቼ እንዳልፈልግ እንኳ ፋታ ነሱኝ። በቃ ወጥረው ሲይዙኝ ጊዜ ተነሳሁና እጅና እጇን ይዤ፣ አገጬን አገጯ ላይ ተክዬ ከፍ ዝቅ ላደርጋት ሞከርኩ
ቢጤ ተሰማ። ያን የሰሙት ደግሞ እንደተለመደው ‘የመልካም ልደት’ ሆታ ነገር መስሏቸው ሊያዳንቁ፣ በእግረ መንገድም ከጠበል ጠዲቁ ሊቋደሱ፣ ከየክፍላቸው እየወጡ መጡ። ነገሩን ሲያውቁ ደግሞ እንደገና እንድናሳያቸው መማፀን ያዙ።
እመቤቲት አንድ ልዩ ግኝት እንዳበረከተች ሁሉ በኩራት መንደርደሪያውን ከሰጠች በኋላ እንደገና ከፍ ዝቅ ብለን አሳየናቸው። እንደገናም ተጨበጨበ። በመሃሉ አደነቃቅፎን ከንፈር ለከንፈር ብንገናኝም ቶሎ ብዬ ሸተት አልኩ። ከዚያ በኋላ ምን አለፋችሁ ወሬውን ለቢሮው ሠራተኛ ሁሉ ለማዳረስ ሰላሳ ደቂቃ እንኳ አልፈጀባትም። በ”Power point” ማቅረብ ነው የቀራት። በዚያ ላይ በኬነዲ ሴንተር ትርኢት ያቀረበች ይመስል ኩራቷ ጣራ ደረሰ።
አንዷ ተንኮለኛ ደግሞ እኔን ለማስደንገጥ ይሁን እሷን ለማስደሰት በዚያው የፈረደበት የእጅ ስልክ ፎቶ አንስታን ኖሯል። በማግስቱ ቢሮዬ ገብቼ ኢሜሌን ስከፍት “Kissing while dancing” (“እየደነሱ መሳሳም” ወይም “እየተሳሳሙ መደነስ” እንደማለት) የሚል ርዕስ የሰጠችውን ፎቶ ልካልኛለች። ይህቺው ሰው ለካንስ ፎቶውን ለብዙ ሰው በትናው ኖሮ በመንገድ ላይ የሚያገኙኝ ባልደረቦቼ ሁሉ ‘ከሊዛ ጋር ቆንጆ ዳንስ አሳያችሁ አሉ፣ የሚቀጥለው ፕሮግራማችሁስ መቼ ነው?’ ይሉኛል። ልክ ኮንሰርት ያቀረብን ያስመስሉታል። ስቄ አልፋለሁ። ሲደጋገም ግን አናደደኝ፣ አስጠላኝም።
“ኖኖ እንደዚህ ባለ ታለንትህን (ችሎታህን) በሚያሳይ ነገር ላይ አይን አፋር መሆን የለብህም። ይህ በጣም ጥሩ ዕድል ነው። በነገራችን ላይ በዓመታዊ ስብሰባችን ላይ ሁሉ ይቅረብ እየተባለ ነው።” “ምን?” ‘እስቲ እንግዲህ የት አባቴ ልሂድላት?’ አልኩ በሆዴ። ወዲያው ግን ሃሳብ መጣልኝ።
“እንዴ ይህን ያህል የሰዎችን ስሜት የሳበ ከሆነና ማኔጅመንቱም ከተስማማበት ለምን ዋናዎቹን ባለሙያዎች ተኮናትረን አናመጣቸውም? ችግር የለውም፣ እዚሁ ዋሺንግተን ዲሲ ነው ያሉት። እንደውም ሌሎች ግሩም ግሩም የሆኑ ጨዋታዎችንም አብረው ያቀርባሉ። በዚያ ላይ እንዲህ ያለ የባህል ትርኢት በአልባሳትና በቁሳቁስ ተሟልቶ ሲቀርብ ነው ድንቅ የሚሆነው”።
“በዛ ደረጃ ለማቅረብ ፕላን ማድረግ ይጠይቃል። ከጊዜ፣ ከገንዘብ፣ ምናልባትም ከቦታ አንፃር ማለቴ ነው። በዚያ ላይ የእናንተው እንደ “Fun stuff” (ቀልድ ነገር) ነው የተወሰደው።”
ምንድነው? ምን አይነት ወሳኝ ሰው ቢኖራት ነው ይህን ያህል እሷ ያለችው የፈቀደችው የሚፈፀምላት? እንዴ! እኔስ አልጠየቅም? የእኔስ መብት አይከበርም? አልፈልግም አልኩ። አሁን ደግሞ በተለያዩ ሰዎች፣ በተለይ በማከብራቸው ወዳጆቼ ያስጠይቁኛል። በቃ ያን ቀን ወይም ሳምንት ታመምኩ ብዬ ቤቴ እውላለሁ። ወይም እረፍት (ቫኬሽን) እወጣለሁ ብዬ ወሰንኩ። ምሳ ሰዓት ላይ ሁኔታውን ላንድ ቅርቤ አጫወትኩት።
“የማይቀርልኝ ከሆነ፣ መቼስ በአካል ወጥቶ ከመወዛወዝ በፊልም መታየቱ እንደሚሻል ጥርጥር የለውም” ብዬ ተስማማሁ። ግን አንድ ነገር ብልጭ አለብኝ። ምነው ያን ‘ሰለሜ’ የተሰኘ ባህላዊ የደቡብ ጨዋታ አይታልኝ መጥታ በሆነ ኖሮ! ጅራፍ ቢጤ ፈልጌ በዚያ ሾጥ እያደረግኩ አዘፍናት ነበር።
ዓለም ባንክ ርምጃ ለመውሰድ ጫፍ ደርሷል ኢህአዴግ ላይ ቀደም ሲል ሲቀርቡበት ከነበሩት ሪፖርቶች በተለየ ጥቅሞቹ ላይ ያነጣጠሩ አስደንጋጭ መረጃዎች እንደወጡበት ተሰማ። መረጃው የኢህአዴግን አንገት የማነቅ ያህል እንደሚቆጠርና ለተግባራዊነቱ የተንቀሳቀሱትን አካላት “የአስተዋይነት” ትግል ውጤት እንደሆነ ተጠቁሟል…
"ኲናት'የ በልኒ ጅግና ልቢ ኮይነ እንዳ ፍቕረይ ክውቃዕ "ገበን የ በልኒ ፍቕሪ ዝጠበቓይ ምስ ዳኛ ክራታዕ ቆርጫጨይ ከምዚታት ደርፊ ግዳ ዘይትደግመና ወይ ምድራፍ ግደፎ ናይ ቀደም ደርፍኻ ይኣኽለና
ሐምሌ 21፣2010 ዓም የኖርዌይ ዋና ከተማ ኦስሎ አሁን በኢትዮያ የሚደረገውን የለውጥ ሂደት በመደገፍ በኖርዌይ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን በኦስሎ ከተማ ''ኦልፋንገን 3'' በሚገኘው አዳራሽ የፍቅር፣የአንድነት እና የመደመር ቀን በሚል መሪ ቃል በኢትዮጵያውያን የጋራ መድረክ እና የዲሞክራሲያዊ ለውጥ በኢትዮጵያ በጥምረት በጠሩት ሕዝባዊ ስብሰባ ላይ አሁን በኢትዮጵያ እየተረገ ያለውን ዲሞክራሲያዊ የለውጥ ሂደት እንደሚደግፉ በጋራ መግለጫ በማውጣት ጭምር ውሳኔ አሳልፈዋል።ከላይ በተጠቀሰው ቀን ከቀትር በኃላ 9 ሰዓት ላይ የተጀመረው ስብሰባ ''በአባይ ሚድያ'' ቀጥታ የቪድዮ ስርጭት ለመላው ዓለም ተከታታዮች እንዲታይ ሽፋን ማግኘቱን ጉዳያችን በስፍራው ተገኝታ ለመረዳት ችላለች።
በስብሰባው ላይ የኢትዮጵያ ማኅበረሰብ (ኮሚኒቲ) ሰብሳቢ አቶ ፍቅሩ ሁሴን እና ከፖለቲካ ድርጅት የአርበኞች ግንቦት ሰባት አመራር እና የኖርዌይ ቻፕተር ተጠሪ ዶ/ር ሙሉ ዓለም ተገኝተዋል።የኢትዮጵያ ማኅበረሰብ ሰብሳቢ ኮሚኒቲው አሁን ያለውን የኢትዮጵያ ለውጥ እንደ ኢትዮያዊ ሲቪክ ድርጅት እንደሚከታተሉ እና በአዎንታዊ መልክ እንደሚመለከቱት ከገለጡ ባኃላ በቅርቡ በኢትዮጵያ በነበሩበት ወቅት የተመለከቱት የሕዝብ ደስተኛ ስሜት ከእዚህ በፊት ያልተመለከቱት መሆኑን ምስክርነታቸውን ከመስጠታቸውም በላይ ወደፊት ከኮምንቲው አመራር ጋር ተመካክረው በጋራ በሚደርሱበት ውሳኔ መሰረት የሚጠበቅባቸውን ሁሉ ለማከናወን ዝግጁነታቸውን ለተሰብሳቢዎቹ አረጋግጠዋል።
የአርበኞች ግንቦት 7 አመራር እና የኖርዌይ ቻፕተር ተጠሪ ዶ/ር ሙሉ ዓለም የአርበኞች ግንቦት 7 ሊቀመንበር ከጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዓብይ ጋር ሁለት ዙር ውይይት እንደተደረገ እና በቅርቡ ድርጅቱ በውይይቱ ውጤት ላይ ተንተርሶ መግለጫ እንደሚሰጥ አስታውቀዋል።
ቀድም ብሎም የዲሞክራቲካዊ ለውጥ በኢትዮጵያ ድጋፍ ሰጪ ድርጅት ሰብሳቢ አቶ ይበልጣል ጋሹ የድርጅቱን ቀደም ብሎ ዲሞክራሲ በኢትዮጵያ እንዲሰፍን ያደረገውን ትግል አብራርተው አሁን ያለውን የለውጥ ሂደት የዲሞክራቲክ ለውጥ ድጋፍ በኢትዮጵያ እንደሚደግፈው ገልጧል።በመቀጠል የኢትዮጵያውያን የጋራ መድረክ ሰብሳቢ አቶ ጌታቸው በቀለ በአሁኑ ወቅት ለውጥ በኢትዮጵያ አለ ወይንስ የለም? በሚል ርዕስ ለሃያ ደቂቃዎች የፈጀ የለውጡን ሂደት ፣የለውጥ መኖር፣ ሁለተናዊ ተፅኖውን እና የውጭው ማኅበረሰብ የሚጠበቅበትን ተግባራት ዙርያ የመነሻ ፅሁፍ አቀርቦ በተሰብሳቢዎች ውይይት ተደርጎበታል።
በእዚሁ ሕዝባዊ ስብሰባ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አንድ ዶላር ለወገን ጥሪ ላይ ውይይት ከተደረገ በኃላ ወደ ተግባራዊነቱ ለመግባት ኃላፊነቱን ለኢትዮጵያውያን ማኅበረሰብ (ኮምዩንቲ) ኃላፊነቱ የተሰጠው ሲሆን የጋራ መግለጫም ወጥቷል። በስብሰባው ማጠቃለያ ላይ የወጣው የስብሰባው የጋራ መግለጫ ከእዚህ በታች ይመልከቱ።
ሀገራችን ኢትዮጵያ ላለፉት 27 ዓመታት ለፍትህ፣ለነፃነት፣ለአንድነት የከፈሉት ዋጋ በቃላት ብቻ የሚገለጥ አይደለም። የተከፈለው ዋጋም ፍሬ አፍርቶ አሁን ሀገራችን በለውጥ ሂደት ላይ ትገኛለች። ይህ የለውጥ ተስፍ እንዲመጣ ብዙዎች የህይወት ዋጋ ከፍለውበታል። የአካልና የመንፈስ ስብራት ደርሶባቸዋል።
እኛ በኖርዌይ የምንኖር ኢትዮጵያዊያን አቅማችን በፈቀደው መልኩ አገራችን ኢትዮጵያ ከአረመኔያዊ ዘር ገነን አገዛዝ ነጻ ወጥታ፣ ሰባዊና ዲሞክራሲያዊ መብቶች ሙሉ በሙሉ ተከብረው፣ ዜጎች በእኩልነት የሚኖሩባት ሀገር በመገንባት የተረጋጋችና ዲሞክራሲያዊት አገር ትሆን የበኩላችንን አስትዋጾ በድርጅትም በግለሰብ ደረጃ አስትዋጾ ስናበረክት ቆይተናል። ጠቅላይ ሚኔስተር ዶ/ር አብይ አህመድና የለውጡ ቡድን ብዙዎች መስዋዕትነትን የከፈሉበትን ዓላማ ከግብ እንዲደርስና የተጀመረው ለውጥ እንዲመጣ ከፍተኛ ሚና ስላበረከቱልን በስብሰባው ላይ የተገኘን ኢትዮጵያዊያን በታላቅ ደስታ ልባዊ አክብሮትና ምስጋና አቅርበናል። ስለሆነም በዚህ ዲሞክራሲያዊ ለውጥ በኢትዮጵያ ድጋፍ ሰጭ ድርጅት በኖርዌይና በኢትዮጵያውያን የጋራ መድረክ በተዘጋጀው ስብሰባ ላይ የተገኘን እኛ በኖርዌይ የምንኖር ኢትዮጵያውያን የተጀመረው የለውጥ ሂደት ለዓመታት ስንታገልለት የነበረ ፅኑ ዓላማችን በመሆኑ በማነኛውም መልኩ ለውጡን ከዳር ለማድረስና የጠነከረ መሰረት እንዲይዝ ለማድረግ የበኩላችንን አስትዋፅኦ ለማበርከት በአንድ ድምፅ ተስማምተናል።
2ኛ/ በጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ ለዘለቄታዊ ለውጥ ለሚደረግ ጥሪ ሁለተናዊ ድጋፍ መስጠት በሚገባን ሁሉ የበኩላችንን አስተዋፅኦ ለማድረግ ከመቼውም በበለጠ ዝግጁዎች ነን፣
6ኛ/ ጠ/ሚ ዶ/ር አብይ አህመድ ላለፉት ሶስት ወራት የወሰዱት የለውጥ እርምጃ የምንደግፍ መሆናችንን እየገለጥን ለወደፊትም ሃገርን የመገንባት ሂደት ላይ ሁሉ መንግስታዊና ማኅበራዊ ተቋማት በሙሉ ነፃነት እንዲሰሩ ለሚደረገው ጥረት የበኩላችንን አስተዋፅኦ እናደርጋለን፤ 7ኛ/ በቅርቡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን እና ትውልደ ኢትዮጵያውያን በቀን ከሚያወጡት አንድ ዶላር ለሀገራቸው አስተዋፅኦ እንዲያደርጉ ባደረጉት ጥሪ መሰረት በኖርዌይ የምንኖር ኢትዮጵያውያንም የበኩላችንን ለማድረግ በዛሬው ስብሰባችን በኖርዌይ የኢትዮጵያ ማህበር በኩል የገንዘብ ማሰባሰብ ተግባር እንዲከናወን እና እኛም ሃገራዊ ግዳጃችንን በፍቅር፣ በሰላም፣ በመደመርና በይቅርታ ለመወጣት ተስማምተናል፤
የኢትዮጵያ ዓባይ ግድብ ዋና ሥራ አስኪያጅ እና ኢንጅነር ስመኘው ትናንት ሐምሌ 19/2010 ዓም በመስቀል አደባባይ በመኪናቸው ውስጥ እያሉ በጥይት ተገድለው ተገኝተዋል።ድርጊቱ እጅግ አሳዛኝ ነው።ወንጀለኞቹ አደባባይ መጋለጣቸው አይቀርም። አሁን ያለችው ኢትዮጵያ ደግሞ ማንንም በተንኮል የምትከስ አለመሆኗ ምርመራው ተጣርቶ በመንግስት በኩል የሚቀርበውን ውጤት ሕዝብ በሙሉ መተማመን የሚቀበለው ውጤት ነው።
"ለሀገሩ እየሰራ የነበረው ኢንጂነር ስመኘው በቀለ ትናንት ተገድሏል። ግድያው በማን እንደተፈፀመ ምርመራው ገና እየተጣራ ነው። ሽፍታ በጫካ ውስጥ ዝርፊያና ግድያ መፈፀሙ የተለመደ ነው።ነገር ገን በጠራራ ፀሀይ መሀል ከተማ ላይ የሚፈፀምባት ሀገር ከመምራት በላይ የሚያሳፍር ነገር የለም።ሰይጣን ሲጀመርም ነበር፣እስከ መጨረሻውም ይኖራል።ክፉ ነገር ስንመለከት ሰው ነን እና ማዘናችን አይቀርም ፣ ሆኖም ግን ጥርሳችንን ነክሰን እንሻገራለን እናሸንፋለን።" ብለዋል።
የቀብር ስነ ስርዓታቸው በመጪው እሁድ ቅድስት ስላሴ ቤተ ክርስቲያን በመንግስታዊ የጀግና ስነ ስርዓት የሚፈፀመው ኢንጅነር ስመኘው ቀብር ላይ በርካታ ሕዝብ እንደሚገኝ ይጠበቃል።
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን የሲኖዶስ አንድነት የዕርቅ ጉባኤ ዝርዝር ውሳኔ እና የክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዓብይ አህመድ የቪድዮ ንግግር።
በሀገራችን ኢትዮጵያ በ1983 ዓ.ም. በተፈጠረው የመንግሥት ለውጥ የተነሣ አንዲት ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ለሁለት ተከፍላ በሁለት ፓትርያርኮች የሚመሩ አንድ ሲኖዶስ ለሁለት ሲኖዶሶች መፈጠራቸው ግልጽ ነው። በዚህም የተነሣ አራተኛው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ከሁለት አሥርት ዓመታት በላይ በስደት ዓለም መቆየታቸው ይታወቃል። ስለሆነም የሁለቱን ቅዱሳን ፓትርያርኮች ቀጣይ ሁኔታ በተመለከተ በሁለቱም ቅዱስ ሲኖዶሶች የተወከሉት የሰላም ልዑካን ስለ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን አንድነትና ሰላም በአደረጉት የጋራ ስብሰባ በሰፊው ከተወያዩ በኋላ እንደሚከተለው በአንድ ድምጽ ወስነዋል።
ለ/ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ወደ አገር ቤት ኢትዮጵያ ሲመለሱ በክብር የሚያርፉበትን የመኖሪያ ቦታ በተመለከተ ደረጃውን የጠበቀ በመንበረ ፓትርያርክ ግቢ ውስጥ ቦታ ተዘጋጅቶና የሚያስፈልጋቸው ሁሉ ተሟልቶ በክብር እንዲቀመጡ፤
1.2/ የሁለቱም ቅዱሳን ፓትርያርክ አባቶቻችን ስም በቅደም ተከተል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በአለችበት ዓለም ሁሉ ዘወትር በጸሎት እንዲነሣ፤
1.4/ይህ ስምምነት ከጸደቀበት ቀን ጀምሮ የአገር ቤትና የውጭ አገር ሲኖዶስ የሚለው ስም ቀርቶ አንዲት ቤተ ክርስቲያንና አንድ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ብቻ እንዲሆን፤
ከቀኖና ቤተ ክርስቲያን ጥሰት የተነሳ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ፈተና ላይ ወድቃለች። ይህም ይታወቅ ዘንድ ሁለተኛው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቴዎፍሎስ ተላልፈው ለሞት ከተሰጡበት ጊዜ ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ የቀኖና ቤተ ክርስቲያን ጥሰት እንደ ተፈጸመ በልዑካኑ ታምኖብታል። ስለሆነም ለአለፉት ዘመናት የቅድስት ቤተ ክርስቲያንን መብትና ክብር በመጠበቅና በማስጠበቅ በውጭም ሆነ በውስጥ በአገር ቤት የሚገኘው ቅዱስ ሲኖዶስ ኃላፊነቱን መወጣት ባለመቻሉና ከጊዜው ጋር አብሮ በመሄዱ ስለተፈጸመው ጥፋትና ለዘመናት በቤተ ክርስቲያኒቱ መለያየት የተነሣ በጥልቅ ኃዘን ልባችው የተሰበረውን የቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያንን ልጆች ያለፉትንም ሆነ ዛሬ ላይ ያሉትን በጋራ ይቅርታ እንዲጠይቅ የልዑካኑ ጉባዔ በአንድ ድምጽ ተስማምቶ ወስኖአል።
ስለሆነም ከሁለቱም ሲኖዶስ ውህደት በኋላ ያለፈው የቀኖና ጥሰት ስህተት ለወደፊቱ እንዳይደገም የቅድስት ቤተ ክርስቲያንም ሉዓላዊነት ተጠብቆና ጸንቶ እንዲኖር ለማድረግ ሕገ ቤተ ክርስቲያንንና ሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንን መሠረት ያደረገ ደንብ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዐተ ጉባዔ እንዲዘጋጅ የልዑካኑ ጉባዔ በአንድ ድምጽ ተስማምቶ ወስኖአል።
ከልዩነት በፊት የተሾሙ ነባር ሊቃነ ጳጳሳትን በተመለከተ በሁለቱ ሲኖዶስ የተላለፈው ቃለ ውግዘት በጋራ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ ተፈቶ ስማቸውና ክብራቸው ተጠብቆ በውጭ ሀገርም ሆነ በሀገር ቤት በሀገረ ስብከት እንዲመደቡና እንዲያገለግሉ ጉባኤው በአንድ ድምጽ ተስማምቶአል።
ከልዩነት በኋላ በሁለቱም ወገኖች የተሾሙ ሊቃነ ጳጳሳትን፤ ጳጳሳትንና ኤጲስቆጶሳትን በተመለከተ ፦ ስማቸውን እንደያዙ ቅዱስ ሲኖዶስ እንዲቀበላቸውና በውጭ ዓለምም ሆነ በሀገር ቤት በሀገረ ስብከት ተመድበው እንዲያገለግሉ ጉባዔው በአንድ ድምጽ ተስማምቶአል። ስም አጠራራቸውንም አስመልክቶ እንደ ሹመት ቅደም ተከተላቸው ቀዳማይ፤ካልዓይ፤ሣልሳይ... ወዘተ እየተባሉ እንዲጠሩ ጉባዔው በአንድ ድምጽ ወስኖአል።
በተፈጠረው ችግር ምክንያት በሁለቱም ሲኖዶስ ቃለ ውግዘት እንደ ተላለፈ ይታወቃል። ስለሆነም ከዚህ ስምምነት በኋላ ቃለ ውግዘቱ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባዔ እንዲነሣ የሰላም ልዑካኑ በአንድ ድምጽ ወስኖአል።
እንደሚታወቀው በዘመናችን በየትኛውም ዓለም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ልጆቿ በአሉበት ሁሉ ተስፋፍታ ትገኛለች። ይሁን እንጂ በውጭ ዓለም የምትገኝ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ከእናት ቤተ ክርስቲያን ጋር አንድነቷን፤ ቀኖና ቤተ ክርስቲያንንና ክብሯን ጠብቃ መኖር እንዳለባት ጉባዔው አምኖበታል።
ስለሆነም የየሀገሩን ሕገ መንግሥት መሠረት ያደረገ የቃለ አዋዲውና የሕገ ቤተ ክርስቲያን ገዥነት የሚረጋገጥበት መመሪያ ቅዱስ ሲኖዶስ እንዲያዘጋጅ ልዑካኑ በአንድ ድምጽ ወስኗል። እንዲሁም በውጭ ዓለም የምትገኘው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በሥርዓተ ቤተ ክርስቲያንና በመዋቅራዊ አስተዳድር መሠረት ከአንድ ቅዱስ ሲኖዶስ መመሪያ በመቀበል በአንድ ቅዱስ ሲኖዶስ ብቻ እንድትመራም ወስኖአል።
በተጨማሪም በሁለቱ ሲኖዶስ መካከል የተደረገውን የዕርቀ ሰላም ስምምነት ተግባራዊ ለማድረግና የሁለቱንም ሲኖዶስ ውሕደት ፍጹም ለማድረግ እንዲሁም በስደት የሚገኙ ብፁዓን አባቶች ወደ እናት አገራቸው ተመልሰው፥ የቀደመውን ሰላምና አንድነት አጽንተው፥ ሁሉም በአንድ ቅዱስ ሲኖዶስ የሚተዳደሩበትን ቅድመ ሁኔታ የሁለቱም ቅዱስ ሲኖዶስ ተወካይ ልዑካን እንዲያዘጋጁና እንዲከታተሉ የሁለቱ ቅዱስ ሲኖዶስ ተወካይ ልዑክ በአንድ ድምጽ ወስኗል።
ለሃያ አራት ዓመታት በትግራይ በእስር ላይ የሚገኙት የኢ/ኦ/ተ/ቤ/ክርስቲያን ሊቅ ሴት ልጅ አባቷ እንዲፈቱ የዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ድምፁን እንዲሰማ ለፈረንሳይ ፕሬዝዳንት ግልፅ ደብዳቤ በጠበቃዋ በኩል ላከች ።Ethiopian daughter sent an official letter to French President.(Gudayachn Exclusive)
በመላው ዓለም ያሉ ኢትዮጵያውያን ደብዳቤውን ወደ እንግሊዝኛ በመቀየርም ጭምር ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ በተለይ ለሰብዓዊ መብት ድርጅቶች እና ጋዜጠኞች እንዲያደርሱ ይለመናሉ።
ላለፉት ሃያ አራት ዓመታት በትግራይ እስር ቤት ታስረው የሚገኙት የኢ/ኦ/ተ/ቤ/ክርስቲያን ሊቅ እንደስራቸው አጉማሴ ሴት ልጅ ግልፅ ደብዳቤ አባቷ እንዲፈቱ ዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ድምፁን እንዲያሰማ ግፊት ያደርጉ ዘንድ ለፈረንሳይ ፕሬዝዳንት ግልፅ ደብዳቤ ፅፋለች።ደብዳቤው በፈረንሳይኛ የተፃፈ ሲሆን አባቷ እንዴት እንደታገቱ እና ምን አይነት ፈተና ላይ እንዳሉ አብራርታ ፕሬዝዳንቱ አባቷ እንዲፈቱ ጥረት እንዲያደርጉ ተማፅናለች።
በያዝነው የሐምሌ ወር 2010 ዓም በኢትዮጵያ የፖለቲካም ሆነ ማኅበራዊ ጉዳይ ላይ ሶስት ቁልፍ ጉዳዮች መልክ ይይዛሉ ተብሎ ይጠበቃል።የመጀመርያው እና ባሳለፍነው ሳምንት የተከናወነው ጉዳይ ከኤርትራ ጋር የነበረው ችግር በመሪዎቹ የተጀመረው ፖለቲካዊ ግንኙነት ታፍኖ የነበረውን የህዝብ ለሕዝብ ፍቅር አገንፍሎ መሪዎቹን እስከሚያስደነግጥ ድረስ ስሜት በሚነካ መልኩ ተፈፅሟል።የቀሩት ሁለት አበይት ተግባሮች ደግሞ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ እርቅ እና የጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ ወደ አሜሪካ የሚያደርጉት ጉብኝት ናቸው።
ላለፉት ሃያ ስድስት አመታት ለሁለት ተከፍሎ የቆየው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ወደ አንድ ለማምጣት አዲስ ዙር ንግግር በአሜሪካን መዲና ዋሽንግተን ውስጥ በመጪው ሐሙስ ሐምሌ 12 ይጀመራል። ለውይይቱም በውጭም ሆነ በሀገር ቤት ባሉት ሲኖዶሶች አንፃር ሶስት ሶስት አባቶች ተመድበዋል።ከእዚህ በተጨማሪ ላለፉት አስራ ሁለት ወራት ጥረት ሲያደርጉ የቆዩት አስታራቂ ኮሚቴ አባላትም ለስኖዶሳዊው እርቅ ዋሽንግተን መግባት መጀመራቸውን ለማወቅ ተችሏል።
ይህ ሲኖዶሳዊ እርቅ የመጨረሻ መሆን እንዳለበት ሁሉም የቤተ ክርስቲያኒቱ አካላት እያሳሰቡ ነው።አሁን ወቅቱ ያለፈውን እያነሳን የምንወቅስበት አይደለም።የወደፊቱ ላይ ማተኮር ግን አስፈላጊ ነው።ይህ ማለት ያለፈው ስህተት ይሸፈን ማለት አይደለም።ትኩረት ችግሩን ፈትቶ ወደ አንድ ሲኖዶስ መምጣቱ እጅግ አንገብጋቢ ጉዳይ ነው።ለሲኖዶስ መከፈል አንዱ እና ዋናው ምክንያት የህወሓት መንግስት በቤተ ክርስቲያኒቱ አገልግሎት እና አሰራር ውስጥ ጣልቃ በመግባት በአቡነ መርቆርዮስ ላይ ያደረሰው ከመንበራቸው የመግፋት እኩይ ተግባር እንደነበር ይታወቃል።ባሳለፍነው ሳምንት መጨረሻ ደግሞ የውጭውን ሲኖዶስ ለስኖዶሳዊ እርቅ የሚወክሉት አቡነ ኤልያስ ስዊድን ከተማ ሉንድ ውስጥ በተደረገ አውሮፓ አቀፍ ጉባኤ ላይ የ1984 ዓም የፓትርያርኩን እና የጳጳሳቱን ስደት አስመልክተው ለምእመናን እንደተናገሩት -
''ምእመናን! በወቅቱ (የነበረውን ስውር የመንግስት እጅ ማለታቸው ነው) ሊገድሉን እንደነበረ ታውቃላችሁ?'' ካሉ በኃላ ''ወጣቱ የችግሩን መንስኤ በሚገባ ማወቅ አለበት። እግዚአብሔር ይህንን ዶ/ር ዓብይን አመጣው።ይህ የሰው ሥራ እንዳይመስላችሁ።የእግዚአብሔር ተአምር ነው።አሁንም የቤተ ክርስቲያኒቱን ችግር ለመፍታት ለምናደርገው ሁሉ ምዕመናን ፀልዩልን።እኔ በምእመናን ፀሎት አምናለሁ።እግዚአብሔር የሚያውቃቸው ሰው የማያውቃቸው የሚፀልዩ አሉ'' ብለዋል።
ይህ በእንዲህ እንዳለ በሁሉም ወገኖች በጉጉት የሚጠበቀው ሲኖዶሳዊ እርቅ ከተከናወነ በኃላ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በርካታ ስራዎች ይጠብቃታል።የመጀመርያው ተግባር መዋቅሯን፣ከቤተ ክህነት ውስጥ ያለውን አሰራር፣የአጥብያዎች የቢሮ አሰራር፣የአገልጋይ አመዳደብ፣የገንዘብ አያያዝ እና በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ ያሉ አጥብያዎች እና ሃገረ ስብከቶች መካከል ያሉ አሰራሮች በሙሉ ማዘመን እና ተጠያቂነትን በሚገባ ያሰፈነ ማድረግ ሁሉ አንገብጋቢ ተግባራት ናቸው።ከእዚህ በተለየ ቅዱስ ሲኖዶስ ከዘመኑ ጋር የገጠሙ የቀኖና ስርዓቶች መቀነን እና ምእመናን እንዲመሩበት ማድረግ ሌላው አስፈላጊ ጉዳይ ነው። ከእዚህ በተጨማሪ የቤተ ክርስቲያኒቱ ተልዕኮ ሀገር አቀፍ፣ አፍሪካ አቀፍ እና ዓለም አቀፍ እንዲሆን መስራት ያሉባት በርካታ ተግባራት አሉ።የቤተ ክርስቲያን ሚና ለሀገራዊ ሰላም እና መረጋጋት ያላትን ሚናም ማሳደግ ሌላው እጅግ አስፈላጊ ጉዳይ ነው።
ሐሙስ ሐምሌ 12 የሚጀመረው ሲኖዶሳዊ እርቅ በተመለከተ የእርቅ ሂደቱ ሲጀመር እና በሂደት ላይ እያለ ምዕመናን ከስሜት፣እና ከወገንተኝነት የፀዳ ስሜት ሆነው መከታተል እንጂ ቀድመው አላስፈላጊ ሃሳቦችን በማህበራዊ ሚድያ ከመግለጥ መቆጠብ ይገባቸዋል።ይህ ማሳሰብያ ሚድያዎችንም ይመለከታል።
በሌላ በኩል ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ በሐምሌ ወር ሁለተኛ አጋማሽ ላይ በሚደረገው የአሜሪካ ጉዞ ውስጥ ከተካተተው መርሃ ግብር ውስጥ አንዱ በስደት የሚገኙትን የኢትዮያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆርዮስን መጎብኘት እና የስኖዶሳዊ እርቁን ተከትሎ ባለው ውጤት መሰረት ከብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳት እና አስታራቂ ኮሚቴ ካህናት አባቶች እና ምዕመናን ጋር መወያየት ነው።ከእዚህ በፊት በተደረጉ ሲኖዶሳዊ እርቅ ሙከራዎች ውስጥ አንዱ እንቅፋት ሆኖ የቆየው የመንግስት ፈቃደኝነት አለማሳየት ብቻ ሳይሆን ወደ እርቅ የቀረቡ ሂደቶችን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ማደናቀፍ እንደነበረ ይታወቃል።ለምሳሌ ከአራት አመታት በፊት በዳላስ ቅዱስ ሚካኤል ተሞክሮ የነበረው ሲኖዶሳዊ እርቅ በወቅቱ በነበሩት ፕሬዝዳንት ግርማ የድጋፍ ደብዳቤ አባቶች ወደ ሀገራቸው እንዲመጡ የሚያዝ ቢሆንም በመሀከል በተለየ መልክ የህወሓት ከፍተኛ አባላት በተለይ አቦይ ስብሐት በቀጥታ ጣልቃ በመግባት እና በስደት የሚገኙትን አባቶች ቃል በቃል ''ሊሰቀሉ ይገባል'' የሚል እና ሌሎች አሳፋሪ ንግግሮች በመናገር እንዲሁም የወቅቱ ፕሬዝዳንት ግርማ ወ/ጊዮርጊስ የፃፉትን ደብዳቤ እንዲስቡ ተፅኖ በመፍጠር ሂደቱ እንዲደናቀፍ መደረጉ ይታወሳል። በአሁኑ ሲኖዶሳዊ እርቅ ሂደት ግን የመንግስት ድጋፍ ከፍተኛ ከመሆኑ ባለፈ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ በቀጥታ በጉዳይ በመግባት እና በማበረታታት እንዲሁም ወደ ሀገር ቤት ከስደት ለሚመለሱ አባቶች ዋስትና በመስጠት ጭምር እጅግ ከፍ ያለ አስተዋፅኦ እያደረጉ ነው።አባቶቻችንም ይህንኑ መልካም ጉዳይ ከዳር አድርሰው የቤተ ክርስቲያኒቱን አንድነት ወደነበረበት እንደሚመልሱ ተስፋችን ከፍ ያለ ነው።ከእዚህ ሁሉ ሂደት ጋር ግን በስደት ያሉ አባቶች ወደ ሀገር ቤት ሲገቡ የቤተ ክርስቲያኒቱን መዋቅር በጠበቀ መልኩ መሆኑ እጅግ አስፈላጊ ነው።ይህ ማለት ሀገር ቤት ከቤተ ክህነቱ የተለየ ሌላ ፅህፈት ቤት ወይንም ቢሮ መክፈት በሚል የሚመክሩ አንዳንድ በውጭ ያሉ በስደት ላሉ አባቶች የሚቆረቆሩ የሚመስሉ አካላት በሀገር ቤት ያለውን ምእመንም ሆነ ነባራዊ ሁኔታ ካለመረዳት የሚመነጭ መሆኑ መታወቅ አለበት።ይህ አካሄድ ቤተ ክርስቲያንን ለበለጠ መለያየት የሚዳርግ ከመሆኑም በላይ እንደ ሀገርም ወደ አደገኛ እና የባሰ ሁኔታ የሚመራ መሆኑ መረዳት ተገቢ ነው።
ዘንድሮ አሜሪካ ኢትዮጵያውያን ለስደት ከወጡባት ምናልባትም ላለፉት አርባ አመታት ያህል አይታ የማታውቀውን አዲስ ክስተት ታስተናግዳለች።ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ በሶስት ከተሞች የሚገኙ ኢትዮጵያውያንን ይጎበኛሉ።ጉብኝቶቹ በሁለት መልክ የሚደረጉ እንደሆነ በውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ አምባሳደር ቡርቱካን አያና የሚመራውና ሙሐዘ ጥበባት ዲያቆን ዳንኤል ክብረት በጸሐፊነት የሚገኙበት፣የጠቅላይ ሚኒስትሩ የአሜሪካ ጉብኝት አመቻች ኮሚቴ አዲስ አበባ፣ዋሽንግተን እና ሎስ አንጀለስ ላይ በሰጡት መግለጫ አስታውቀዋል።ይሄውም በሺህ የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን የሚገኙባቸው እና ከተለያዩ የህብረተሰቡ ክፍሎች የተውጣጡ ስብስቦች ጋር የሚደረጉ ውይይቶች ናቸው።ይህ ''ግንቡን እናፈርሳለን፣ ድልድዩን እንገነባለን'' በሚል መርህ የሚደረገው ጉብኝት ከኢትዮጵያ የፖለቲካ ሂደት እራሳቸውን ያገለሉ ባለሙያዎች እና ሀገር ወዳዶች እንደሚሳተፉ ሲጠበቅ በሌላ በኩል በውጭ የተወለዱ እና በማደጎነት የሄዱ ከፍተኛ ሃገራዊ ፍቅር ያላቸው ትውልደ ኢትዮጵያውያን ሁሉ ለመጀመርያ ጊዜ በኢትዮጵያ ጉዳይ የሚሰባሰቡበት ድንቅ የሆነ ስብስብ እንደሚሆን ይጠበቃል።
በሌላ በኩል ጠቅላይ ሚኒስትሩ የአሜሪካንን ምድር ሲረግጡ በርካታ ቁጥር ያለው ኢትዮጵያዊ ከአየር መንገዶች ጀምሮ የሚያደርገው አቀባበል ከፍተኛ የዓለም አቀፍ ዜና አውታሮችን እንዲስብ ተደርጎ መዘጋጀቱ ለኢትዮጵያ የሚሰጠው መልካም ስም የጉብኝት አመቻች ኮሚቴ ቢያስብበት ጥሩ መሆኑን የሚናገሩ ብዙዎች ናቸው። በሌላ በኩል ድልድይ መገንባት በሀገር ቤት እና በውጭ ባለው ማኅበረሰብ መሃከል ጭምርም ስለሆነ የኢትዮጵያ ቴሌቭዥን የሁሉንም ከተሞች ዝግጅቶች በቀጥታ ስርጭት ለኢትዮጵያ ሕዝብ እና ለመላው ዓለም ቢያዳርስ ለእዚህም የማስታወቂያ ስፖንሰሮች መሰረታቸውን አሜሪካ ካደረጉ የኢትዮጵያውያን ንግድ ድርጅቶች ማግኘት እንደሚችል ቢያስብ መልካም ይሆናል።ይህ ማለት ኢቲቪ ስንት ዓመት ሲያስከፋን እንዳልኖረ በውጭ ከሚኖረው ኢትዮጵያዊ ጋር በእዚህ ሰበብ ቢደመር ይሻለዋል።ይህ ድልድይ አንዴ ከተሰራ ኢቲቪ ቢሮውን ዋሽንግተን ላይ መክፈት እና በትርፍ ጊዜ አገልጋዮች የዲያስፖራውን ስሜት እየተከተለ የሚሰራቸውን መርሃ ግብሮች ማስፋት ሁሉ ይጠበቅበታል።
በውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ አምባሳደር ቡርቱካን አያና የሚመራውና ሙሐዘ ጥበባት ዲያቆን ዳንኤል ክብረት በጸሐፊነት የሚገኙበት፣የጠቅላይ ሚኒስትሩ የአሜሪካ ጉብኝት አመቻች ኮሚቴ
ከእዚህ በተጨማሪ በሁሉም ከተሞች የጠቅላይ ሚኒስትሩ መርሃግብር ላይ ሁሉም ኢትዮጵያውያን እና ትውልደ ኢትዮጵያውያን የተጋበዙ ሲሆን ለሁሉም ከተሞች መግብያ በነፃ ነው።
"በውጭ ሀገር የምትኖሩ ኢትዮጵያውያን ሀገራችሁን ተሸክማችሁ እንደሄዳችሁ እንረዳለን። ኢትዮጵያውያንን ከኢትዮጵያ ታወጧቸው ይሆናል እንጅ ኢትዮጵያን ከኢትዮጵያውያን ልብ ልታወጧት አትችሉም የሚባለውን ለዚህ ነው። የጋራ ሀገራችንን በጋራ ልንገነባ ይገባል። ከመወቃቀስ ወጥተን መተባበር ይገባናል። በሀገር ውስጥም ሆነ በውጭ የምትኖሩ ተፎካካሪ ፓርቲዎች ከልብ ታርቀንና ብሔራዊ መግባባትን ፈጥረን ለጋራ ሀገራችን ልንሠራ ይገባል። ዘረኝነትና መከፋፈልን እናጥፋለን። ኢትዮጵያ በልጆቿ ታፍራና ተከብራ ትኖራለች። ፈጣሪ ኢትዮጵያን ይባርክ።” ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ
አንዳንድ በእድሜ የገፉ ኤርትራውያን ዲያስፖራዎች የአቶ ኢሳያስ ጋሬጣ ወይንስ አጋዥ? ኢትዮጵያ እና ኤርትራ ወደፊት ሊያተኩሩበት የሚገባው ዋናው ጉዳይ የቱ ነው?
የኢትዮጵያ እና ኤርትራ የ1990 ዓም ግጭት መልሶ ለመፈጠሩ ምክንያቶች ላይ በጉዳዩ ዙርያ የጠለቀ መረጃ በነበራቸው ሰዎች ብዙ ተብሏል።በጠራ መልኩ ደግሞ የታሪክ ፀሐፊዎች ወደፊት ያስነብቡናል ብለን ተስፋ እናደርጋለን። በእዚህ ፅሁፍ ላይ ግን የማነሳው አንዱ ጉዳይ በውጭ የሚኖሩ በእድሜ የገፉ አንዳንድ የኤርትራ ተወላጆች ከአቶ ኢሳያስ ብሰው እና ለእራሳቸው ለአቶ ኢሳያስም መገራት ያስቸገሩበት ሁኔታ እንደነበር ዛሬ ላይ ማንሳቱ ለወደፊቱም ጠቀሜታ ያለው ይመስለኛል።ዛሬ ላይ በእድሜ የገፉ የምንላቸው የዲያስፖራ ኤርትራ ተወላጆች በመጀመርያ ለጀብሃ ቀጥለው ለሻብያ ገንዘብ በማዋጣት እና በውጭ ሀገር በሚደረጉ የገቢ ማሰባሰብያ ዝግጅቶች ላይ የመሳተፍ ሚና ብቻ ያላቸው ነበሩ።ሆኖም ግን በኢትዮጵያ እና ኤርትራ መካከል ያለው ትልቅ፣የታሪክ፣የትውልድ፣የሃይማኖት እና የቤተሰባዊ ግንኙነት ወደጎን አድርገው ግንኙነቱ እንዳይጠናከር አንዳንዶች ለማጠናከር ሲሞክሩም የኤርትራን ሃገራዊነት የሚያጠፋ አደጋ አድርገው ይቆጥሩ ነበር።በእዚህም ሳብያ በእምነት ድርጅቶች ውስጥ አመራርነት እየያዙ ኢትዮጵያውያን እና ኤርትራውያን ወጣቶችን አብረው የእምነት ቦታዎቻቸው ላይ መታደማቸውን በእራሱ ሲበጠብጡት ኖረዋል።ይህ በተለይ ከኢትዮጵያ የዛሬ ሃያ ዓመት ''ትውልደ ኤርትራውያን'' እየተባሉ በህወሓት ተባረው የወጡትን የአዲሱ ትውልድ አካላት ቀደም ብለው በውጭ ሃገራት በያዙት ማኅበራዊ መሠረትነት ሳብያ እነኝሁ በእድሜ የገፉ ኤርትራውያን አዲሶቹን ስደተኞች ከኢትዮጵያውያን ለመለየት ብዙ መጣራቸው ይታወሳል።ሆኖም ግን የማኅበራዊ እና የሃይማኖት መሰረቶች ቀላል ስላልሆኑ ወጣቶቹ ፈፅመው አልተቀበሏቸው።
እነኚሁ በውጭ የሚኖሩ በእድሜ የገፉ ኤርትራውያን ትውልድ ከትውልድ ማስታረቅ ሲገባቸው ምን ያህል በሚያባብሱ ስራዎች ላይ የተጠመዱ እንደነበር በቀላሉ ለማሳየት የአቶ ኢሳይሳን አስተዳደርም የተፈታተኑበትን አንድ ስብሰባ በማሳየት ለአብነት ላንሳ።አቶ ኢሣያስ በ1980ዎቹ መጨረሻ ገደማ በናይሮቢ ባደረጉት ጉብኝት ላይ ከላይ የተጠቀሱት አይነት ግለሰቦች በተገኙበት ስብሰባ ላይ አቶ ኢሳያስ ከኢትዮጵያውያን ጋር ግጭት የሚፈጥሩ እንዲታረሙ የሚል ሃሳብ ሲሰጡ ለብዙ ዓመት ውጭ የኖሩ ''ከመምህሩ ደቀ መዝሙሩ'' አይነቶቹ ግለሰቦች መልሰው አቶ ኢሳያስን እኛ ለስንት ዓመት ስናዋጣ የኖርን መሆናችንን ይወቁልን አይነት አስተያየት ይሰጣሉ። በእዚህ ጊዜ አቶ ኢሳያስ የመለሱላቸው መልስ ''እናንተ ገንዘብ ሰጠን ትላላችሁ ህይወቱን ለእኛ የሰጠ ኢትዮጵያዊም አለ'' በሕዝብ መሃል ግጭት መፍጠር አይገባም አይነት ቁጣ የተቀላቀለበት ንግግር ማድረጋቸውን ከአስር ዓመት በፊት ዑጋንዳ እያለሁ ስብሰባውን የታደመ ሰው የነገረኝን አስታውሳለሁ።
እነኝሁ ወገኖች የፈጠሩት ችግር በውጭ ሀገር ብቻ ሳይሆን ሀገር ቤት ሲሄዱም ከሰባ ዓመታት በላይ አብረው የኖሩ፣አንድም ቀን ከኢትዮጵያዊነት ውጭ ሌላ ሀገር ብለው አስበው የማያውቁትን ሁሉ ሪፍረንደም ላይ ካልተሳተፉ እንደሚገለሉ በመስበክ የፈጠሩት ውዥንብር አብሮ የነበረውን መልካም ሕዝብ ሰላሙን ያናጋ ነበር።ይህ ማለት በውጭ የኖሩት በእድሜ የገፉት የኤርትራ ተወላጆች ብቸኛ ተወቃሽ ናቸው ለማለት ሳይሆን፣ አንዳንዶች ያደረጉት አሉታዊ አስተዋፅኦ ለሌላው ዲያስፖራ ትምህርት ስለሆነም ነው።በነገራችን ላይ በኤርትራም ሆነ በኢትዮጵያ የሚኖሩ የኤርትራ ተወላጆች እንደ ዲያስፖራው በእድሜ የገፉ ኤርትራውያን የሚያስቡ አይደሉም።ይህንን መልካም አካባቢያዊ ሁኔታ የበከለው በውጭ በሴራ ፖለቲካ እና በጥላቻ የተካነው በእድሜ የገፋው የኤርትራ ተወላጅም ጭምር እንደነበር ለማስታወስ ነው።ይህ ጉዳይ ዛሬ ላይ ጥቅም የለውም ብሎ የሚያስብ ሊኖር ይችላል።አዎ! አሁን ያለፈውን ጉዳይ የምናወራበት አይደለም።ሆኖም ግን ለወደፊቱም ወጣቱ ትውልድ መጠንቀቅ ያለበት የእዚህ አይነት የተሳሳተ እሳቤ ካላቸውም ጭምር መሆኑን ማሳሰቡ ጠቃሚ ነው።በሌላ በኩል ለወደፊት በጉዳዩ ዙርያ የሚያጠኑ በውጭ የሚኖሩ በእድሜ የገፉ ኤርትራውያን ነገሮችን ከማብረድ ይልቅ የማካረር ሚና በእራሱ አንዱ ሊጠና የሚገባ መሆኑንም ለመጠቆም ነው።
የኢትዮጵያ እና የኤርትራ መለያየት ፈፅሞ እንደማይሆን በተምኔታዊ ግምት ብቻ ሳይሆን ለ27 ዓመታት በተደረገ ሙከራ ተረጋግጧል።በማኅበራዊ እና የተፈጥሮ ሳይንስ መካከል ያለው ልዩነት ፣ የተፈጥሮ ሳይንስን በላብራቶሪ ውስጥ አስገብቶ እና ሞክሮ ውጤቱን ማወቅ ሲቻል የማኅበራዊ ሳይንስ ግን ያለፈውን ተሞክሮ በማየት እና አሁን እየሆነ ያለውን መረጃ በመሰብሰብ የሚደረስበት ድምዳሜ ነው።የኢትዮጵያ እና ኤርትራ ጉዳይም የማኅበራዊ ሳይንስ ጉዳይ እንደመሆኑ ላለፉት ሃያ ሰባት አመታት ተለያይተው መኖር እንደማይችሉ በሙከራም ጭምር አረጋግጠዋል።
አሁን የተጀመረው መልካም ጅምር በሚገባ ለማስኬድ ከዝርዝር ግንኙነቶቹ በተጨማሪ የዜግነት ጉዳይ አንዱ መስተካከል ያለበት ነው።በኢትዮጵያም ሆነ በኤርትራ ያሉ ካለ አንዳች ገደብ የመስራት እና የመኖር ፍላጎት አላቸው።ይህንን ጉዳይ ግን ምንም አይነት ነፃ ቪዛ ቢደረግ እና ካለ ፓስፖርት መሄድ ይቻላል ቢባል መልሶ የሚይዝ ጉዳይ ለሁለቱም ሃገር ፖለቲከኞች እንደ ''ሽንፍላ'' የማይጠራው ጉዳይ የዜግነት ጉዳይ ነው።አቶ አሳያስም ሆኑ ዶ/ር አብይ ይህንን ጉዳይ አንድ አይነት ማሰርያ ማበጀት መቻል አለባቸው። አንድ ኤርትራዊ ለኢትዮጵያ የፀጥታ ስጋት እንደማይሆን፣አንድ ኢትዮጵያዊም ለኤርትራ የፀጥታ ስጋት እንደማይሆን ያለፈው ስምምነት አመላካች ነው።ከእራሱ ዜጋ ስጋት ያለበት ሀገር የለም።ምን ለማለት ነው? በምንም አይነት ሁለቱም ሀገሮች በአንድ አይነት መልክ ወደ ኮንፈድሬሽን የሚመጡበት እና ኢኮኖሚያዊ ውህደቱን በፖለቲካዊ ውህደት፣ወይንም ተወራራሽ ቅርፅ ካልሰጡት በተገደበ መልክ የሚኖር ግንኙነት ሁል ጊዜ የሁለቱንም ሀገር ዜጎች እንዳሳቀቀ የሚኖር ጉዳይ ብቻ ሳይሆን ፖለቲከኞቻቸው የመከራከርያ አጀንዳ አድርገው ጊዜያቸውን እንዲያጠፉ የሚያደርግ '' ጉንጭ አልፋ'' ትንተና ውስጥ እንዲገቡ አያስፈልግም።
ባጠቃላይ ባለፈው ሳምንት መጨረሻ ላይ በኢትዮጵያ እና ኤርትራ መሐከል የተቀደደው የመለያየት መጋረጃ ታሪካዊ ነው።የህዝቡንም የፍቅር ጥማት በሁለቱም መካከል የታየ ብዙዎችን ያስለቀሰ ክስተት ነው።አቶ ኢሳያስም ዘግይተውም ቢሆን ምንም አይነት ልዩነት ለማውጣት የሚቸግር መሆኑን ቆይተውም ቢሆን የተረዱት ይመስላል።አሁን ካለፈው የመማርያ እና የወደፊቱን በጥልቅ መሰረት ላይ ለመጣል እንዲሁም ትውልድ ተሻጋሪ ሥራ ለመስራት ዕድል ያላቸው መሪዎች በጥልቅ ሊመለከቱት ይገባል። ሁለቱም ሀገሮች ወደ ፖለቲካዊ ሕብረት በመምጣት የዜግነት ጉዳይ ላይ በኢትዮጵያዊ ቅኝት አንድ አይነት መልክ ማስያዝ አለባቸው።እንዴት? ለሚለው ጥያቄ አሁን ዝርዝር መልስ ለማስቀመጥ ጊዜ ይፈልጋል። ፖለቲካዊ ህብረት ማለት ግን በዋናነት የዜግነት ልዩነትን ማጥፋት እና ወደ ኢትዮጵያዊ ጎራ ገብቶ ባለቤት የመሆን ጉዳይንም ይጨምራል። አንዳንዶች ምጣኔ ሀብታዊው ግንኙነት እና ሕብረት በራሱ ወደ ፖለቲካዊው ያመራል ይላሉ።ይህ ግን በዘገምተኛ መልክ የሚሄደው የተለያየ ባህል ላላቸው ህዝቦች ነው እንጂ እንደ ኢትዮጵያ እና ኤርትራ ያለ ጥልቅ የባህል መመሳሰል ብቻ ሳይሆን ፍፁም አንድነት ላላው ሕዝብ አይደለም።በሁለቱ መካከል ያለው የምጣኔ ሀብት ግንኙነት በሚቀጥሉት ስድስት ወራት ውስጥ ወደነበረበት ይሄዳል።በመቀጠል የፖለቲካ እና ዜግነት ጉዳይ ወድያው አፍጥጦ ይመጣል።ያን ጊዜ ይህንን በጎ ተግባር ያንገጫግጨዋል።ስለሆነም በተለይ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ በእዚህ በኩል ያለውን እውነታ ወደ ጎን ሊሉት አይችሉም።ይህ ማለት ኤርትራን ከሚነጥል የፖለቲካ ግንኙነት ከኢትዮጵያ ጋር ወደ የሚደምር የፖለቲካ ግንኙነት መምጣት ወሳኝ ነው።ይህ ማለት በዲሞክራሲያዊ ሂደት ኢትዮጵያውያን ስለ ኤርትራው ፖለቲካ እኩል በጋር መልክ እንዲሳተፉ፣ኤርትራውያንም እንዲሁ በኢትዮጵያ ፖለቲካዊ የዲሞክራሲያዊ ሂደት እንዲሳተፉ ማድረግ እና ድህነታችንም ሆነ ሀብታምነታችን ተወራራሽ አብሮ የሚወድቅ እና የሚነሳ በእኩል ዜግነት ላይ የተመሰረተ እንዲሆን ማድረግ ተገቢ ነው። እዚህ ላይ የአሰብ ወደብ እና ሌሎች ጉዳዮች በጣም ጥቃቅን ጉዳዮች አድርጌ ነው የማያቸው።ጥቃቅን የምለው ከጉዳዩ አስፈላጊነት አንፃር ሳይሆን እነኝህ ጉዳዮች ላለፉት 27 ዓመታት ተሞክሮም ኢትዮጵያ እና ኤርትራ ካልሰሩበት ወደቡ በራሱ የበለጠ አደጋ ይዞ እንደሚመጣ አደጋው ደግሞ ለሁሉም የሚተርፍ መሆኑ ተመስክሯል። ስለሆነም ከምጣኔ ሃብቱ ጉዳይ ጋር እኩል የዜግነት ጉዳይ እንዴት አንዱ ከሌላው የተለየ እንዳልሆነ ሆኖ በሚያሳይ እና ትውልድ አሻጋሪ በሆነ መልክ በሕግ መቀመጥ ይችላል? የሚለው ወሳኝ ጉዳይ ነው።ይህ ጉዳይ አሁን በስልጣን ላይ ያሉት ወገኖች በቶሎ ካልፈቱት ሕዝብ በጉልበቱ ወደ እዚሁ መንገድ እንደሚያመጣው ማመን ይገባል። ጥያቄው የታሪኩ አካል የመሆን እና ያለመሆን ዕድል እና ክፉ ዕጣ ነው።
ክቡር ጠ/ ሚ/ር ዶ/ር ዓብይ አህመድ ለዲያስፖራ ኢትዮጵያውያን ሀገራቸውን እና ሕዝባቸውን የሚረዱበት አዲስ የመነሻ ሃሳብ ዛሬ አቀረቡ።ሀሳባቸውን በስምንት ደቂቃ ቪድዮ ይመልከቱ።
ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዓብይ ለዲያስፖራ ይህንን መነሻ ሃሳብ (ፕሮፖዛል) ያቀረቡት በተወካዮች ምክር ቤት የ2011 ዓም በጀት ማብራርያ ከሰጡ በኃላ በልዩ መነሻ ሀሳብነት በመጪው ዓመት ብንሰራው ብለው ያቀረቡት ዓብይ የመነሻ ሃሳብ ነው።ሃሳቡን ባቀረቡ በጥቂት ደቂቃዎች ውስጥ የዲያስፖራው ማኅበረሰብ በማኅበራዊ ሚድያ አዎንታዊ ምላሻቸውን መስጠት ጀምረዋል።
በ ውስጥ መሪ አቅራቢዎች በ ዕቅድ፣ ማምረት እና መግጠም የቤት ውስጥ መጫወቻ ሜዳዎች ፣ Sofit አጫውት Eተገድሏል, ትራምፖላይን ፓርኮች, የስሜት ህዋሳት መሳሪያዎች ና ከቤት ውጭ የመጫወቻ መሣሪያዎች.
እዚህ በጨዋታ ቤት ውስጥ በመነሳት የእረፍት ጊዜ ማሳለፊያ ምርቶችን ዲዛይን ፣ ማምረት እና ጭነት ውስጥ እንጀምራለን የቤት ውስጥ መጫወቻ ሜዳዎች, ለስላሳ መጫኛ መሣሪያዎች, የስሜት ሕዋሳት ወደ ትራምፖሊን ፓርኮች እና ሌላ ማንኛውም ነገር ተዛማጅ ይጫወታል!
ጨዋታ የልጁ እድገት ወሳኝ አካል ሲሆን እንደ ሞተር ችሎታዎችን ማሻሻል ፣ ቅልጥፍናን ፣ የእውቀት (ኮግኒቲቭ) ተግባራትን እንዲሁም ጤናማ የአእምሮ እና የአካል ጤንነትን ያዳብራል ያሉ አስፈላጊ ክንውኖችን ለማሻሻል አስተዋጽኦ ያደርጋል ፡፡ በተጨማሪም ፣ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በቤተሰብ ውስጥ መሳጭ የሆኑ ቦታዎችን ማዘጋጀት አስፈላጊ መሆኑን አሳይተዋል ፣ ለዚህም ነው የእኛ ሥፍራዎች ደንበኞቻችን እንደቤተሰብ አንድ ላይ ሆነው ውድ የእረፍት ጊዜያቸውን እንዲያሳልፉ መላው ቤተሰባዊ ፍላጎቶችን ለማርካት የተቀየሱት ፡፡
ኤክስፐርት የሚፈልጉ ከሆነ የንግድ ጨዋታ መሳሪያዎች አምራች ስኬታማ የቤት ውስጥ መጫወቻ ስፍራን ፣ ለስላሳ የመጫወቻ ቦታን ፣ የትራፖሊን ፓርክን ፣ የስሜት ህዋሳትን ፣ የፓርኩር ወይም የኒንጃ ተዋጊ ኮርስ ለማዳበር ከ 25 ዓመት በላይ ተሞክሮ ጋር ከዚያ ዛሬ ቡድናችንን ያነጋግሩ!
የመጫወቻ ቤት በሁሉም ጨዋታ ውስጥ አዋቂ ናቸው! ወደ 30 ዓመታት በሚጠጋ ልምድ ፕሮጀክትዎን ከጽንሰ-ሀሳብ እስከ ማጠናቀቂያ እና ከዚያም በላይ ለማዳበር ከጎንዎ እንሰራለን ፡፡ ለተጨማሪ መረጃ እባክዎን ከዚህ በታች ሊያዘጋጁት የሚፈልጉትን የፕሮጀክት ዓይነት ይምረጡ ፡፡
እኛ ለስላሳ ጨዋታዎች ፣ ከቤት ውስጥ መጫወቻ ስፍራዎች ፣ ከቤት ውጭ መጫወቻ ስፍራዎች እና ከስሜት ህዋሳት አከባቢዎች ውስጥ የ 1000 ዎቹ ቦታዎችን ንድፍ አውጥተን ጭነናል እንዲሁም የንድፎቻችንን ምርጫ ከእርስዎ ጋር ለማጋራት ፈለግን ስለሆነም ፖርትፎሊዮችንን ይመልከቱ!
ቢፈልጉም የቤት ውስጥ መጫወቻ ስፍራ, ትራምፖላይን ፓርክ, የስሜት ሕዋሳት, ወይም ከቤት ውጭ የመጫወቻ መሣሪያዎች እኛ ሸፈነው ፡፡ ነፃ ብሮሹርዎን አሁን ይጠይቁ!
የመጫወቻ ቤት የእንግሊዝ መሪ አምራች ኩባንያ ብቻ አይደለም ለስላሳ መጫኛ መሣሪያዎች, የቤት ውስጥ መጫወቻ ሜዳዎች, የስሜት ሕዋሳት ና ከቤት ውጭ የመጫወቻ ስፍራዎችበእርግጥ እኛ ልዩ ነን በማይታመን ሁኔታ ተወዳጅ የቤት ውስጥ መጫወቻ ስፍራ እና የራሳችን ታምፖሊን ፓርክ በባለቤትነት በመያዝ እና በመሥራታችን ልዩ ነን! እንደ ኦፕሬተርም ሆነ አምራች እንደመሆናችን መጠን ነገሮችን ለሁሉም ለማንም በተለየ መንገድ እንመለከታለን ይህም በእያንዳንዱ መንገድ ላይ የሚረዱዎትን የኢንዱስትሪ ልዩ ባለሙያዎችን የምክር አገልግሎት እና የድጋፍ አገልግሎቶችን እንድናቀርብ እና ከክፍያ ነፃ!
ፍጹም ቦታዎን መፈለግ እና ፕሮጀክትዎን ማቀድ ከባድ ሊሆን ይችላል ፡፡ እንደ እድል ሆኖ ፣ በዚህ ሂደት ውስጥ እርስዎን ለመምራት ከ 25 ዓመታት በላይ ያጋጠሙንን ልምዶች ልንጠቀም እንችላለን ፡፡
ከፍተኛ ችሎታ ያላቸው የመጫኛ ቡድናችን የመጫዎቻ መሳሪያዎን በጣም ከፍተኛ በሆነ ደረጃ ይገነባሉ። ጭነቶች ሁልጊዜ ይጠናቀቃሉ እና በተናጥል ምርመራ ይደረግባቸዋል
አዲስ ሥራ መጀመር ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቅ ነው ፣ እናም ያንን ኢንቬስትሜንት መከላከል በጣም አስፈላጊ ነው። የጥገና ቡድኖቻችን መሳሪያዎ በጥሩ እና ደህንነቱ በተጠበቀ ሁኔታ እንዲቆይ ያረጋግጣሉ ፡፡
ንመራሒ ተቓዋሚ ሰልፊ ራይላ ኦዲንጋ ዝድግፉ ናዕበኛታት ምስ ፖሊስ ኣብ ግጭት ድሕሪ ምእታዎም ፖሊስን ሓይልታት ጸጥታን ነቶም ናዕበኛታት ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ከምዝተጠቕሙ ተሓቢሩ።
ብራይላ ኦዲንጋ ዝምራሕ ተቓዋሚ ሰልፊ፣ እቲ ተጀሚሩ ዘሎ ናዕቢ ብእዋኑ ጠጠው ከምዘይብል፣ ኣባላት ኮሚሽን ምርጫ ከይተቐየሩ ከኣ ናጻን ርትዓዊን ምርጫ ክካየድ ኣይክእልን እዩ ክብል ኣፍሊጡ።
ኣብዚ ብሓሙስን ዓርቢ’ውን ቀጺሉ ዝወዓለ ናዕቢ፣ ኣብ ገለ ዞባታት ከተማ ናይሮቢ፣ ናዕበኛታት ናይ ንግዲ ኣባይቲ ከቃጽሉን ክዘምቱን ብምጅማሮም ንግዳዊ ንጥፈታት ደስኪሉ ከምዘሎ ጸብጻባት ካብታ ከተማ የመልክቱ።
ፕረዚደንት ኬንያታ ደጊሙ ከምዝዕወት ንደገፍቱ ይገልጽ’ኳ እንተሎ፣ ብሰንኪ ናዕቢ ናይ መድመጺ ነቑጣታት ስለዝተዓጽወ፣ እኹል ድምጺ ክርከብ እንተዘይክኢሉ፣ ወግዓውነት ናይቲ ውጽኢት ሕጂ’ውን ተቐባልነት ክህልዎ ከምዘይክእል ፖለቲከኛታት ትንታነታቶም ይህቡ።
06/10/2013አባ ጊዮርጊስ ዘጋሥጫ! በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን! አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ኢትዮጵያዊው ሊቅና ጻድቅ አባ ጊዮርጊስ ዘጋሥጫ ከቅዱስ ያሬድ ቀጥሎታላቅ ቦታ
አባ ጊዮርጊስ ዘጋሥጫ! በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ አሐዱ አምላክ አሜን! አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ ከደቀ መዛሙርቱ ጋር ኢትዮጵያዊው ሊቅና ጻድቅ አባ ጊዮርጊስ ዘጋሥጫ ከቅዱስ ያ
አባ ጊዮርጊስ ዕውቀት ስለ ተሠወረው ሁልጊዜ በሥዕለ ማርያም ሥር እየተንበረከከ ይጸልይ ነበር፡፡ የሐይቅ እስጢፋኖስ ገዳምንም እህል በመፍጨት ያገለግል ነበር ፡፡ አባታችን እህል ይፈጭበት የነበረዉ የድንጋይ ወፍጮ አሁንም በሐይቅ ይገኛል
Think for all things in positive ways 6 likes ሁሉንም ነገር በቅንነት ካየነው ብዙ ጥሩ ጎን አለው ።ሠው ሁኖ ሠውን መረዳት መልካምነት ነው ።። መርዳትም ፃድቅነት ነው ።
የኢትዮጵያ መሰረታዊ የልማት ችግር የት ነው እንዴትስ ይፈታል? June 1 2014 ስለ ልማታዊ መንግስት (developmental state) ስናወራ ልማታዊ የሚለው ቅጽል ስም ገላጭ በመሆኑ መጀመሪያ "ልማታዊ" ሲባል ምን ማለት ነው?
ለምሳሌ በቻይና ለአየር ንብረት ብክለት ግማሹ ምክንያት የድንጋይ ከሰል ጥቅም ላይ በመዋሉ ምክንያት ነው ፡፡ የድንጋይ ከሰል በወደፊቱ የኢኮኖሚ ዓለም ውስጥ ቦታ እስካለው ድረስ በአየር ንብረት ላይ በካይ መሆኑ ይቀጥላል ፡፡ እንደ ፔሩ ያሉ የላ�
ኢዮብ 1 በዖጽ ምድር የሚኖር ኢዮብ* + የሚባል ሰው ነበር። እሱም በንጹሕ አቋም የሚመላለስ ቅን ሰው* + እንዲሁም አምላክን የሚፈራና ከክፋት የራቀ ነበር።+ 2 ኢዮብ ሰባት ወንዶች ልጆችና ሦስት ሴቶች ልጆች ነበሩት። 3 የከብቶቹም ብዛት 7 000 በጎች፣ 3 000
ለጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ እና ለመንግሥታቸው ድጋፋቸውን የገለፁ ሰልፎች ሃዋሳን፣ ሆሳዕናና አርባ ምንጭን ጨምሮ በተለያዩ የደቡብና የሲዳማ ክልሎች ከተሞች ዛሬ ተካሂደዋል።
ጊዜው ትንሽ ረዘም ብሏል የደርግ ጊዜ በመባል የሚታወቀው ወቅት ነው፡፡ ሁኔታው የተፈጠረው ከአዲስ አበባ ተነስቶ ወደ ድሬዳዋ በሚሄድ ባቡር ላይ ነው፡፡ በነገራችን ላይ ከአዲስ አበባ ድሬዳዋ ጅቡቲ መንገደኛ ይዞ የሚጓዝ ባቡር ነበር፡፡ ከዚህ ቀደም ሲልም የማታው ባቡር መኘታም ነበረው፡፡ ለማንኛውም መነሻቸውን ከአዲስ አበባ ያደረጉ ተሳፋሪዎች በዋዜማው በአዲስ አበባው ላጋር ባቡር ጣቢያ ቲኬታቸውን ረጅም ሠልፍ ተሰልፈው ቆርጠው በመሄጃቸው ቀን ሌሊት በ11 ሰዓት ሄደው ተሣፍረው ናዝሬት ደረሱ፡፡ የትዕዩንቱ ባለታሪኮች አንዲት ሴትና ሕፃን ልጇ፣ አንድ ወጣት፣ ሌሎች ተሣፋሪዎች፣ እንዲሁም ፈንጠር ብለው የተቀመጡ የአደሬ አዛውንት ናቸው፡፡ ወጣቱና እመጫቷ አንድ ወንበር የተጋሩ ቢሆንም ወጣቱ ለእመጫቷ ከነልጇ እንዲመቻት ወንበሩን ለቆ በፉርጐው በራፍ ላይ ቆሟል፡፡ ባቡሩ ናዝሬት ላይ ሲቆም አንድ ተሣፋሪ በዚህኛው ፉርጐ ይገባል፡፡ ዙሪያ ገባውን ይመለከታል፡፡ ትርፍ ወንበር ያጣል፡፡ ትርፍ ነው ብሎ የገመተውን ቦታ እናቲቱና ልጅ የያዙትን
በዚህ ጊዜ ቦታውን የለቀቀው ወጣት ፈጠን ብሎ ጠጋ ይልና “እኔ እንዲመቻት ብዬ ነው የለቀቀሁላት እንጂ ለመቀመጥማ ቦታው የኔ ነው ይላል፡፡ አንድ ሁለት ሲባባሉ ጠቡ የሁሉም የባቡር ተሣፋሪ ጉዳይ ይሆናል፡፡ ተሣፋሪው ግለሰብ በየዘመኑ በአገራችን ብቅ የሚሉና “የዘመኑ ሰው” በመባል የሚታወቁ ልበ ሙሉዎች አንዱ መሆኑን በጐኑ የታጠቀው መሣሪያ ኮቱን ገለጥ አድርጐ በማሳየት በሕብረተሰቡ ውስጥ ያለውን ቦታ በቃል ብቻ ሳይሆን በድርጊት ያሳያል፡፡ አብዛኛው ገላጋይ ድምፁን እየቀነሠ ይሄዳል፡፡ ፍጥጫው ባለወንበሩ ወጣት፣ የሕፃኑ እናትና በባለ ሽጉጡ ልበ ሙሉ መካከል ይጦፋል፡፡ እስካሁን ቃላቻውን ያልሰጡት በመስኮት ወሬ እያዩ ጥርሳቸውን የሚፍቁት አዛውንት “የኔ ወንድም” ብለው ጉሮሮአቸውን አጥርተው በጉዳዩ ለመጀመሪያ ጊዜ ጣልቃ ይገባሉ፡፡
ጐበዙ የባቡር ላይ ጀግናም ምናልባት ፍትህ ከእሳቸው አገኝ ብሎ ፊቱን ወደ አዛውንቱ ያዞራል፡፡ እሳቸውም የአደርኛ ለዛ በብርቱ በተጫነው አማርኛ (ተሰልፈው ቲኬቱን ሲገዙ ጀምሮ ጠዋት ሲሳፈሩ የነበረውን ድካምና እንግልት በዝርዝር ያስረዱታል፡፡ አንተ አሉት “እኛ ሌሊት 10 ሠዓት ላይ ተነስተን ወረፋ ይዘን ስንሳፈር ተኝተሃል፡፡” “አሥራ አንድ ሰዓት ላይ ባቡር ላይ ስንወጣም ተኝተሃል፡፡ እንቅልፍህን ጠግበሃል፡፡ ቁርስ በልተሃል፡፡ ሻሂ ጠጥተሃል፡፡ ሲጋራህን አፍህ ላይ አድርገሃል፡፡ እና፡፡ ይላሉ የአደሬው አዛውንት (ወደ ፍርድ ውሳኔያቸው አንደርድሬ ልውሰዳችሁና) “የኔ ወንድም! ቁጭ በልካ በመሬት!” አሉና ፊታቸውን ወደ ባቡሩ መስኮት አቃንተው እየተመለከቱ ጥርሣቸውን መፋቅ ቀጠሉ እኛ የተጓደለብን ምቾት ስላገኘህና ትርፍ ወንበርም ባለመኖሩ ወንበር ከሌለ የሚገባህ፣ መሬቱ ነውና መሬት ላይ ቁጭ በል ማለታቸው ነው፡፡ የፍርጐው ሰው ሁሉ ይስቃል፡፡ መንግሥቱ ለማ “ብራቮ” ተባለ ነው ያሉት? በባሻ አሸብር ላይ? እንደዛ ተባለ፡፡ ሰውየው ኩምሽሽ ይላል፡፡ እመጫት ከነልጇ ተስፋፍታ ትቀመጣለች ፍርጐው ውስጥ ሠላም ይሠፍናል፡፡ የዚህ ዳኝነት ባለቤት እኒያ “ቁጭ በል ካ በመሬት” ያሉ አዛውንት ናቸው፡፡
ተንደርድረን ወደዚህ ዘመን እንምጣ፡፡ የተፈጥሮ ሕግ ነውና በየቀኑ በተለያዩ የኑሮአችን ግንኙነቶች እንዲህ ያሉ ዘመናይ የሰው መብት ተጋፊ ጉልቤ ማን አለብኝ ባዮች ያጋጥሙናል፡፡ በቅርቡ በአንድ ጋዜጣ ታክሲ ላይ ሽጉጣቸውን በገንዘብ አስከፋዩ ላይ ያወጡ ሰው ተከሰሱ የሚል ዜና ተመልክቻለሁ፣ በየቡና ቤቱ ይሄኛው ዘፈን ለምን ተዘፈነ ብለው ቡራከረዩ የሚሉ፣ በጐናቸው የታጠቁትን ሽጉጥ እያሳዩ የሚገሠሉ፣ በየመንገዱ የወጣት ሴቶችን ስለማዊ ጉዞ የሚያውኩ፣ ጊዜ በሠጣቸው ሥልጣን የሰው አጥር የሚገፉ ማን ይናገረኛል ባይ ጡንቸኞች፣ ያጋጥሙናል፡፡ እናስ እንደ እኒያ አዛውንት “ቁጭ በል ካ በመሬት” የሚል ብዙ ሰው አለ?
አለፍ ከፍ እንበል ባለሥልጣን ሲሳሳት፣ የሥልጣን ብልግና ሲፈፀም፣ ባለ ገንዘብ ከሕግ ውጪ ሲሆን፣ ጐረምሶች መሬቱ ጠበበን ሲሉ እስቲ ቆይ እዚች ላይ አቁሙ የሚሉ ብዙ ሰዎች አሉ?
በሃዲያ ዞን የሶሮ ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ ከሥልጣን መነሳታቸውን የሚቃወም ሰልፍ በወረዳው ከተማ ጊንብቾ ተደረገ። ሰልፈኞቹ አስተዳዳሪው የተነሳው ያለምንም ቅድመ ሁኔታና ያለግምገማ መሆኑ አደባባይ እንድንወጣ አስገድዶናል ሲሉ በስልክ ለቪኦኤ ተናግረዋል። ከትናንት ጅምሮ የሃዲያ ዞን መንግሥት ኃላፊዎችን አስተያየት ለማካተት የተደረገ ጥረት አለመሳካቱ ተጠቅሷል።
ድንበር ለሚጋፉ የሰላምን እጅ መዘርጋት፤ ለሚፎክሩ የፍቅርን ልብ ማሳየት፤ ለሚወርሩ የዲፕሎማሲን መንገድ መምረጥ አቅም ከማጣት የሚመጣ አይደለም በማለትም ነው ሐሳባቸውን የጀመሩት። በስም የጠቀሱት አገር ግን የለም።
በኢትዮጵያ የታሪክና ማኅበራዊ ጥናት ሁነኛ ሥፍራ የነበራቸው ዕውቁ ፕሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት ሥርዓተ ቀብር፣ ሰኞ የካቲት 13 ቀን 2009 ዓ.ም. ይፈጸማል፡፡ ባደረባቸው ሕመም ምክንያት ያረፉት ባለፈው ሐሙስ የካቲት 9 ቀን ነበር፡፡
ከግማሽ ምዕተ ዓመት በላይ በቀድሞው ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ (አሁን አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ) ከአስተማሪነት እስከ ተመራማሪነት እንዲሁም በኃላፊነት ያገለገሉት ፕሮፌሰር ፓንክረስት፣ የኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ተቋምን ከመሠረቱት አንዱና የመጀመሪያው ዋና ዳይሬክተር ነበሩ፡፡ ቤተ መጻሕፍቱን፣ ሙዚየሙንና የሥነ ጥበብ ጋለሪውን በማደራጀትና በማስፋፋት ይጠቀሳሉ፡፡
በኢጣሊያ (ሮም) የተጀመረውና ሁለት ጊዜ በውጭ አገሮች የተካሄደው የኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ፣ በ1958 ዓ.ም. በአዲስ አበባ 3ኛው እንዲካሄድ በማድረግ የነበራቸው ሚናም ይወሳል፡፡
የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት መንግሥት በ1965 ዓ.ም. ፓንክረስት ለኢትዮጵያ ጥናት ያደረጉትን ተግባር በማክበር ስመ ጥር የሆነው የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ሽልማትን ሸልሟቸዋል፡፡
የዘውዳዊው ሥርዓቱ መገርሰስና የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ኅልፈትን ተከትሎ በ1968 ዓ.ም. ወደ አገራቸው እንግሊዝ ያመሩት ፕሮፌሰር ፓንክረስት በ1979 ዓ.ም. ወደ አዲስ አበባ በመመለስ፣ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ተቋምን ሲቀላቀሉ በተከታታይ ዓመታት በርካታ ኢትዮጵያ ተኮር መጻሕፍትን በግልና በጋራ አዘጋጅተዋል፡፡ የኅትመት ትሩፋታቸው ከ25 በላይ መጻሕፍት፣ በመቶዎች የሚቆጠሩ መጣጥፎችና ሐቲቶችንም ያካተተ ነው፡፡ የነፃ ፕሬስ መባትን ተከትሎ በኢትዮጵያ ታሪካዊና ባህላዊ ጉዳዮች ላይ ሥሉጥ ግንዛቤን ለአንባቢያን ለመፍጠር የሚያስችሉ ጽሑፎችን በጋዜጦችና በመጽሔቶች ላይ በዐምደኝነት ጽፈዋል፡፡
ጤናቸው ‹‹በደዌ ዳኛ በአልጋ ቁራኛ›› እስከተያዘበት ጊዜ ድረስ በኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ጉባዔ በመደበኛነት ከመሳተፋቸውም በላይ፣ የመድበለ ጥናቶች (ፕሮሲዲንግስ) ተባባሪ አዘጋጅ ሆነው ሠርተዋል፡፡ በርካታ ምሁራን በተሳተፉበት ለባለ ስድስት ቅጹ ‹‹ኢንሳይክሎፔዲያ ኢትዮፒካ›› (Encyclopaedia Aethiopica) በርካታ ጽሑፎችን አበርክተዋል፡፡ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በ1996 ዓ.ም. የክብር ዶክትሬት ዲግሪን፣ የብሪታንያ ዘውዳዊ መንግሥትም በኢትዮጵያ ጥናት ላከናወኑት ላቅ ያለ ተግባር ‹‹የብሪቲሽ ኦርዶር›› ሜዳይ፣ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ከ50 ዓመታት በላይ ለሰጡት አገልግሎትም የኢትዮጵያ ጥናትና ምርምር ተቋም በብር የተሠራ የአክሱም ሐውልት ምሥል ሰጥቷቸዋል፡፡
በፋሺስት ኢጣሊያ ተዘርፎ የሄደው የአክሱም ሐውልት ወደ እናት ምድሩ እንዲመጣ በተደረገው ትግል ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንዳደረጉ የሚነገርላቸው ፕሮፌሰር ፓንክረስት፣ በዳግማዊ አፄ ቴዎድሮስ ዘመን በመቅደላ ወረራ እንግሊዞች የዘረፉትን ቅርስ ለማስመለስ በተቋቋመው ‹‹አፍሮሜት›› (The Association for the Return of Magdala Ethiopian Treasures) ምክትል ሊቀመንበር ሆነው አገልግለዋል፡፡ የሥነ ጥበብ ውጤቶች፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ንዋያተ ቅድሳት፣ መስቀሎች፣ ምሥሎችና መጻሕፍት እንዲመለሱ የተደራጀ ዘመቻ በመከፈት የታገሉ ሲሆን፣ በቀላሉ የማይገመቱ ቅርሶች ከእነዚህም የአፄ ቴዎድሮስ ክታብ፣ ጋሻና ጎራዴ ይልቁንም የመድኃኔዓለም ታቦተ ሕግ ተመላሽ እንዲሆን አድርገዋል፡፡
ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ድምፁ የማይሰማው የኢትዮጵያ ጥናት ወዳጆች ማኅበር (ሶፊ)፣ ለበርካታ ዓመታት ንቁ ተሳታፊና ሊቀመንበር በመሆን በሰጡት አገልግሎት የተቋሙ ሙዚየምና ቤተ መጻሕፍት ስብስቦቹ በጥንታዊ ቅርሶች የተሞላ እንዲሆን አድርገዋል፡፡ በባሕር ማዶ የሚገኙ የኢትዮጵያ ቅርሶች ከሽያጭ ለማዳን ገቢ ማሰባሰቢያ በማዘጋጀት ምሥሎችን፣ ሥዕሎችን፣ መስቀሎችና የሥነ ጥበብ ውጤቶች የማስመለሱን ዘመቻ መርተዋል፡፡
ዩኒቨርሲቲው በቅጥር ግቢው እያሠራ ያለው አዲሱን ቤተ መጻሕፍት በስማቸው ከመሰየም ባሻገር፣ ከባለቤታቸው ሪታ ፓንክረስት ጋር በመሆን ላበረከቱት አገልግሎትም የክብር መገለጫ እንዲሆን ከስድስት ዓመት በፊት የታተመው የኢትዮጵያ ጥናት መጽሔትን የመታሰቢያ ዕትም አድርጎላቸዋል፡፡
ኅዳር 23 ቀን 1920 ዓ.ም. የተወለዱት ፓንክረስት ገጸ ታሪካቸው እንደሚያወሳው፣ የመጀመሪያ ዲግሪያቸውን በኢኮኖሚ ታሪክ፣ የዶክትሬት ዲግሪያቸውን በፖለቲካል ሳይንስ አግኝተዋል፡፡ እናታቸው ሲልቪያ ፓንክረስት የፋሺስት ኢጣሊያ ወረራን (1928-1933) በመቃወምና በለንደን የተቃውሞ ሠልፍ በማስተባበር ለዘመቻው ድጋፍ ገቢ ማሰባሰቢያ ሲፈጥሩ ከጎናቸው አልተለዩም፡፡ ‹‹ኒው ታይምስ ኤንድ ኢትዮጵያ ኒውስ›› የተሰኘው ጋዜጣቸውን ከ20 ዓመታት በላይ በአርትዖት ያግዙ ነበር፡፡
ከ1948 ዓ.ም. (1956) ጀምሮ መኖሪያቸውን ከእናታቸው ሲልቪያና ከባለቤታቸው ሪታ ጋር በአዲስ አበባ ያደረጉት ፓንክረስት ያረፉት በ89 ዓመታቸው ሲሆን፣ ሁለት ወንድና ሴት ልጆችን አፍርተዋል፡፡ አራት የልጅ ልጆችንም አይተዋል፡፡ ዜና ዕረፍታቸውን ተከትሎ የውጭ ጉዳይና የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትሮች ሐዘናቸውን መግለጻቸው ታውቋል፡፡
እንደ እናታቸው ሁሉ የፕሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት ሥርዓተ ቀብር የሚፈጸመው በኢትዮጵያ መሬት ነው፡፡ ሲልቪያ ፓንክረስት በመንግሥታዊ ክብር ሥርዓተ ቀብራቸው የተፈጸመው በመንበረ ጸባዖት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል ሲሆን፣ ለኅትመት ዓርብ እኩለ ሌሊት እስከገባንበት ድረስ የፕሮፌሰር ፓንክረስት ሥርዓተ ቀብር ሰኞ የካቲት 13 ቀን 2009 ዓ.ም. እንደሚፈጸም ከመታወቁ በቀር ቦታው የት እንደሆነ ማወቅ አልተቻለም፡፡
Previous Post: ”አመቺ በሆነ ጊዜ ሁሉ የኢትዮጵያን ሕዝብ ተንበረክከን ይቅርታ መጠየቅ ይኖርብናል… የኢትዮጵያ ሕዝብ ለሰጠን ኃላፊነት ብቁ ሆነን አልተገኘንም ” ዶ/ር ያዕቆብ ኃ/ማርያም
ዶ/ር ያዕቆብ ኃ/ማርያም፥ የአንድነት ለፍትህና ለዴሞክራሲ ፓርቲ ም/ሊቀመንበርና የውጪ ግንኙነት ኃላፊ የነበሩ የአንድነት ለፍትህና ለዴሞክራሲ ፓርቲ ምክትል ፕሬዚዳንትና የውጪ ግንኙነት...
ቤተ ክርስቲያናችን ከሚከበሩት ከዘጠኙ ዓበይት በዓላት አንዱ ደብረ ታቦር ነው፡፡ በዓሉ በየዓመቱ ነሐሴ 13 ቀን በድምቀት ይከበራል፡፡ ታቦር ከገሊላ ባሕር በምዕራባዊ ደቡብ በኩል 10ኪ.ሜ ርቆ የሚገኝ ተራራ ነው፡፡ ይህ ተራራ ከባሕር ጠለል 572 ሜትር ከፍታ አለው፡፡ «ባርቅ የተባለው ጦረኛ ሕዝበ እስራኤልን ይዞ በመዝመት ሲራ የተባለውን የሕዝብ ጠላት በታቦር ድል ነስቶ አሸንፏል» (መሳፍንት.4፡6-14)፡፡
ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደዚህ ረጅም ተራራ የወጣው ብርሃነ መለኮቱን ክብሩን ለመግለጽ ነው፡፡ በዚህ ተራራ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከሙሴና ከኤልያስ ጋር ተነጋግሮአል፡፡ እነዚህም ሁለት ታላላቅ ሰዎች በበብሉይ ኪዳን ጊዜ ስለ ክርስቶስ ትንቢት የተናገሩ ስለ እግዚአብሔር መንግሥት ያስተማሩ ቅዱሳን ነቢያት ነበሩ፡፡
ልበ አምላክ ቅዱስ ዳዊትም ታቦርና አርሞንኤም በስምህ ደስ ይላቸዋል፡፡ ክንድህ ከኃይል ጋር ነው ሲል በመዝሙር 88፡12 ስለ ታቦር ተራራ ዘምሯል፡፡ የታቦር ተራራ በገሊላ ከሚገኙ ተራራዎች አንደኛው ሲሆን በዛብሎን ክፍል ውስጥ ለሚኖሩ ልጆች የተሰጠ ቦታ ነው፡፡ 1ኛ ዜና.6፡77 ሐዲስ ኪዳን ግን ረጅም ተራራ ከማለት በስተቀር ታቦር ብሎ ስሙን አይጠራውም፡፡ ሆኖም ክርስቶስ በዚህ ተራራ ላይ ክብሩን እንደገለጠና የዚህም ተራራ ስም ታቦር መሆኑን ሐዋርያት በሲኖዶሳቸው ገልጠዋል፡፡ ኢትዮጵያዊው ሊቅ ቅዱስ ያሬድም ይህንን ረጅም ተራራ ደብረ ታቦር እያለ በድጓው አስፋፍቶ ጽፏል፡፡
ከነቢያት መካከል ሁለቱ ቅዱሳን ነቢያት እንዲገኙ ያደረገውም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በቂሣርያ ተገኝቶ «ደቀ መዛሙርቱን ሰዎች እኔን ማን ይሉኛል) ሲል ጠየቃቸው ከእነሱም አንዳንዶቹ ኤልያስ፣ አንዳንዶቹም ሙሴ፣ ነው ይሉሃል አሉት፡፡ እናንተስ ማን ትሉኛላችሁ) ቢላቸው አብዛኛዎቹ ኅብረተሰቡ ከሚለው ጋር ሲተባበሩ ቅዱስ ጴጥሮስ ግን አንተ ክርስቶስ የሕያው እግዚአብሔር ልጅ ነህ ሲል መሰከረ፤ ኢየሱስም መልሶ ይህን በሰማያት ያለው አባቴ እንጂ ሥጋና ደም አልገለጠልህምና ብፁዕ ነህ አለው» ማቴ.16፡13-18፡፡
በዚህ አኳኋን ወደ ደብረ ታቦር ተራራ ጴጥሮስ፣ ዮሐንስና ያዕቆብ ይዞ ወጥቶ ራሱ ኤልያስ ወይም ሙሴ አለመሆኑን ገለጠላቸው፡፡ ከሞተ ብዙ ዘመን የሆነውን ሙሴን ከመቃብር አስነስቶ ቀጥሎም በእሳት ሠረገላ ያረገውንና በተድላ ገነት የሚኖረውን ኤልያስን በተራራው እንዲገኝ አድርጐ አብረውት የነበሩት ደቀ መዛሙርት ሙሴ ነው ወይም ኤልያስ ነው በማለት ሲጠራጠሩ እንዳይኖሩ ትምህርት ለመስጠት ነው፡፡
ማቴ.17፡2 «በፊታቸው ተለወጠ ፊቱም እንደ ፀሐይ በራ ልብሱም እንደ ብርሃን ነጭ ሆነ» ይላል፡፡ የክርስቶስ ፊቱ እንደ ፀሐይ የበራው የብርሃኑም ኃይል ያንፀባረቀው የብሉይ ኪዳን መሪ እንደነበረው እንደ ሙሴ ፊት ብርሃን አይደለም፡፡ «ሙሴ ከሲና ተራራ ሲወርድ የፊቱ ቆዳ አንፀባረቀ አሮንና እስራኤልም ይህንን ስላዩ ወደ እሱ ይቀርቡ ዘንድ ፈኸ ተሸፈንም እያሉ ጮኹ «ሙሴም እግዚአብሔር ያዘዘውን ለእነሱ ተናግሮ ከጨረሰ በኋላ በፊቱ መሸፈኛ አደረገ» ይላል፡፡ ኦሪት ዘፀ.34፡29-30፡፡ የሙሴ የጸጋ ነው የክርስቶስ ግን የባሕርይ ነው፡፡ «ብሩህ ደመና ጋረዳቸው» ይላል ይህ በሲና እንደታየው ያለ አይደለም፡፡ በታቦር የታየው ግን ብሩህ ነበር፡፡ በደብረ ሲና የተገለጠ የፍጡር የሙሴ ክብር ነበር፤ በደብረ ታቦር ግን የሕያው ባሕርይ የክርስቶስ ክብር ተገልጦአል፡፡
አውሮፓ የሚገቡ ፍልሰተኞች ቁጥር ቀንሷል። በተለይም በሜዲትራንያን ባህር በኩል ለመጋባት ከሚሞክሩት ፍልሰተኞች የሚሞቱት ብዛት ግን ጨምሯል ይላል ዛሬ የወጣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የስደተኞች አገልግሎት ዘገባ።
ሊብያ በግዛትዋ በኩል ወደ አውሮፓ ለመግባት የሚሞክሩትን ፍልሰተኞች ያሳፈሩ ጀልባዎችን እየጠለፈች ለማስቀረት እየሞከረች ቢሆንም ህገ፡ወጥ አሸጋጋሪዎቹ በአደገኛ ሁኔታ ፍልሰተኞችን ለማሸጋገር መሞከረቸው እንድልቀረ ተገልጿል።
ባለፈው ዓመት በሜዲትራንያን ባህር በኩል አውሮፓ ለመገባት የሞከሩ 2ሽህ 276 ሰዎች ማለቃቸውን፣ በያዝነዋ ዓመት ደግሞ 1ሽህ 95 ሰዎች መሞታቸውን ዘገባው ገልጿል።
ጠንቒ’ቲ ኣብ ሽወደን ብተደጋጋሚ ዝርአ ዘሎ ርእሰ ቅትለት ትሕቲ ዕድመ፣ ነቶም ብዘይኣላዩ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ዝኣትዉ ዘለዉ ኤርትራውያን ንዝገጥሞም ዘሎ ማሕበራዊ ብድሆታት ዘንጸባርቕ እኳ እንተኾነ፣ ተጠባቐቲ መሰላት ሽወደን ተወሳኺ መጽናዕቲ ከምዘድልዮ ይጠቕሱ።
ኣብ ነፍሲ ወከፍ ወርሒ 10ታት ኤርትራውያን ትሕቲ ዕድመ ብዘይ ስድራን ኣለይትን ዶባት እናቆራረጹ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ብምስጋር፣ ብመንገዲ ማእከላይ ባሕሪ ድማ ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንምእታዉ ከምዝሕልኑ ይፍለጥ።
ሓያሎ ካብዞም ኤርትራውያን ትሕቲ ዕድመ፣ ግዳያት ዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲን ደላሎን ኮይኖም ኣብ ሲናይን ሰሃራን ክሽየጡን ክሳብ ሞት ዝበጽሕ ሓደጋታት ከጋጥሞምን ይርአየ’ዩ።
የኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር (ኢ.ደ.ማ.) ፋሺስት ኢጣሊያ በ፲፱፻፳፱ ዓ.ም. በአዲስ አበባ ከተማ ያደረገውን ጭፍጨፋ ፳፫ኛው ዓመት በሚታሰብበት የካቲት ፲፪ ቀን ፲፱፻፶፪ ዓ.ም.፤ የሀገር ፍቅር ቴአትር አዳራሽ በነበረው ኪነ-ጥበባዊ መሰናዶ ተመሠረተ።
ኢ.ደ.ማ.፣ በእውቅ ሰዎች እና ደራስያን ሲመራ እና ሲስተዳደር ቆይቷል። ማኅበሩን ካቋቋሙት ደራስያን መካከልም ደጃዝማች ግርማቸው ተክለ ሐዋርያት፣ ብላታ ወልደ ጊዮርጊስ ወልደ ዮሐንስ፣ አቶ ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ (የኢፌዲሪ ፕሬዚዳንት)፣ ጸሐፌ ተውኔት መንግስቱ ለማ፣ አቤ ጉበኛ፣ ሎሬት ጸጋዬ ገብረ መድህን፣ ለማ ፈይሳ፣ ከበደ ሚካኤልና ጳውሎስ ኞኞን የመሳሰሉት በቀዳሚነት ይጠቀሳሉ። ቀዳሚ የማኅበሩ ርዕስ ክቡር ራስ ቢትወደድ መኮንን እንዳልካቸው (በዝነኛው “አልሞትኩም ብዬ አልዋሽም” ድርሰታቸው ይታወቃሉ) ሲሆኑ ቀጥለውም ደጃዝማች ግርማቸው ተክለ ሐዋርያት ማሕበሩን መርተዋል። ብላታ ጌታዬ አስፋው ተፈራም በጸሐፊነት ተመርጠው አገልግለዋል። ማኅበሩን በልዩ-ልዩ ሥልጣነ-ወንበር ካገለገሉት ሌሎች ደግሞ በከፊሉ፦ አቶ አምደ ሚካኤል ደሳለኝ፣ አቶ ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ፤ አሰፋ ገብረ ማርያም፣ ደበበ ሰይፉ፣ ማሞ ውድነህ እና አሁን በፕሬዝዳንትነት እየመሩት ያሉት ጌታቸው በለጠም ይገኙበታል።
"የኢትዮጵያ ድርሰት ማኅበር (ኢደማ) ተብሎ የተቋቋመው ይህ ድርጅት፣ መጠሪያውን በ፲፱፻፸ ዓ.ም. ወደ “የኢትዮጵያ ደራስያን አንድነት ማኅበር” ከለወጠው በኋላ፣ ያሁኑን መደበኛ መጠሪያውን “የኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር” (ኢደማ) ያገኘው የካቲት ፲፩ ቀን ፲፱፻፸፰ ዓ.ም. ነው።[1]
በቅርቡ በ"ፍኖተ ነፃነት" ጋዜጣ ላይ ማኅበሩን ከመሠረቱት እና በጸሐፊነትም ካገለገሉት ከብላታ ጌታዬ አስፋው ተፈራ ጋር በተደረገ ቃለ-ምልልስ እንደተዘገበው፤- ማሕብሩ ሲመሠረት በዋናነት ዓላማው አድርጎ የተነሣው «በሀገሪቷ ያሉት የጽሑፍ ቅርሶች በዋናነት ተሰባስበው እንዲታተሙና ሌሎች አዳዲስ ጸሐፍትን ለማፍራት» እንደነበር እና «የአሁኑ የሀገሪቷ ፕሬዝዳንት ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ የደራስያን ማኅበሩ ገንዘብ ያዥ በነበሩበት ጊዜ መንግሥት የመጽሐፍ ህትመትን ወጪ ¼ኛ እንዲሸፍን» አድረገዋል። ብላታ ጌታዬ አስፋው ቀጥለውም፣ «ይኸንኑ ¼ መንግሥት ይሸፍነዋል የሚባለውን ወጪ ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት ሕትመቱን ካከናወነ በኋላ ያልተሸጠውን ትምህርት ሚኒስቴር እንዲገዛው ተደርጐ ትምህርት ቤቶች ለሪፈረንስ (ማጣቀሻ) እንዲጠቀሙበት ይደረጋል።» ብለዋል። ንጉሠ ነገሥቱም ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ «ለመጽሐፍ ትልቅ ፍቅር ስለነበራቸውና አርአያ ለመሆን ቲያትርን እንደሚመለከቱና እንደሚገመግሙ ሁሉ ወመዘክር (ብሔራዊ ቤተ-መዛግብትና መጽሐፍት ማዕከል) በመገኘት በመጽሐፍ ሂስና ውይይት ላይ ይካፈሉ እንደነበር» ብላታ ጌታዬ አስፋው ተፈራ ገልጸዋል። ከዚህም ሌላ የብላታ ጌታዬ ትውስታ፣ በዘመኑ «የ ዩ.ኔ.ስ.ኮ. ኃላፊ የነበሩት ክቡር አቶ አካለ ወርቅ ሀብተ ወልድ ፓሪስ ለስብሰባ በተገኙበት ጊዜ ሀገራችን በየዓመቱ ፵ሺ ዶላር ለመክፈል በመስማማት ግዴታዋን ስትወጣ በአንፃሩም በአባልነታቸው በርካታ መጽሐፎችን ያገኙ እንደነበር ይመሰክራሉ» ይላል። [2]
የአባላት ደራስያንን ሥራዎች ለኅትመት እንዲበቁ ለማድረግ የሚያስችሉ ምቹ ኹኔታዎችን ከሚፈጥርባቸው ነገሮች አንዱ ከማተሚያ ቤቶች ጋራ ያለው የሥራ ትብብር እና ስምምነት ነው። በዚህም ረገድ ከአርቲስቲክ ማተሚያ ቤት በተገኘ የ፪መቶ ፶ሺ ብር ‘ተዘዋዋሪ ድጎማ’ አያሌ የተለማማጅ እና አንጋፋ ደራስያንን እና ገጣምያንን ሥራዎች ለኅትመት እንዲበቁ አድርጓል። ተመሳሳይ ስምምነቶችም ከብርሃን እና ሰላም እንዲሁም ከብራና ማተሚያ ቤቶች ጋራም እንደተደረጉ ተዘግቧል። ማተሚያ ቤቶቹ በጥሬ ገንዘብ የሚሰጡት ብር ባይኖርም ከኢ.ደ.ማ. ጋራ እስከ ተስማሙበት የገንዘብ መጠን ድረስ ከማኅበሩ ገምጋሚ ኮሚቴ አልፈው የሚመጡትን የአባላቱን ረቂቆች በነጻ ያትማሉ።
በማኅበሩ የሥራ ደንብ፣ የአንድ ደራሲ ረቂቅ የገምጋሚ ኮሚቴውን ምዘና አልፎ፤ አርትኦቱ ተሠርቶ እና ታትሞ ለገበያ ከቀረበ በኋላ ከሚያገኘው ትርፍ ላይ የአርትኦት ክፍሎ፣ ለማተሚያ ቤቱ እና ለኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር የተወሰነ ክፍያ የማድረግ ግዴታ ይኖርበታል።
ኢ.ደ.ማ. ካከወናቸው ዐበይት ተግባራት አንዱ በ፳፻፪ ዓ.ም. የተከበረውን የ፶ኛ ዓመት የወርቅ በዓል አጋጣሚ በማድረግና የኢትዮጵያ ፖስታ አገልግሎት ድርጅትን በማስተባበር በሀዲስ አለማየሁ ፣ በከበደ ሚካኤል ፣ በሎሬት ጸጋዬ ገብረ መድህን እና በስንዱ ገብሩ ምስል ያሳተማቸው የመታሠቢያ ቴምብሮች አንዱ ነው። በዚህ ትብብር “የኢትዮጵያ ደራስያን ፪ኛ ዕትም” በሚል የታተሙትና ጳጉሜ ፪ ቀን ፳፻፬ ዓ.ም. በአዲስ አበባ ቴአትርና ባህል አዳራሽ የተመረቁት ቴምብሮች ደግም ደራስያን ነጋድራስአፈወርቅ ገብረ ኢየሱስ፣ ቀኝ-ጌታ ዮፍታሄ ንጉሤ፣ ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደ ሥላሴ እና አቶ ተመስገን ገብሬ ናቸው። የቴምብሮቹ ምስሎች የተነደፉት በአገኘሁ አዳነና እሸቱ ጥሩነህ ሲሆን፤ የ፳ ሳንቲም፣ የ፹ ሳንቲም፣ የአንድና ሁለት ብር ዋጋ አላቸው። [3] እነዚህ አንጋፋ ደራሲያን በኢትዮጵያ ዘመናዊ ሥነ ጽሑፍ ታሪክ ውስጥ ጉልህ እና ዘላለማዊ አሻራ የተዉ ናቸው፡፡
የኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር በግማሽ ምዕተ ዓመት ሕይወቱ ጊዜያት በርካታ ውጣ ውረዶችን አሳልፏል። አቋሙ ዘለቄታ ባለው መልክ እንዲቀጥል ለማድረግ የመጀመርያው ፕሬዝዳንት የነበሩት የ“አርዐያ” እና “የኤደኑ ጃንደረባ” መጻሕፍት ደራሲ ግርማቸው ተክለ ሐዋርያት በጊዜው በብሔራዊ ቴአትር ለተወሰነ ጊዜ ከታየው “ቴዎድሮስ” ከተሰኘው ተውኔታቸው ገቢ ላይ ፲ሺ ብር ለማኅበሩ ለግሰው እንደነበር ተዘግቧል። ሆኖም፣ ማኅበሩ በገንዘብ አቅሙ የጠነከረ ስላልነበረ በተለያዩ ጊዜያት የሥራ ክንውኑን ያልቀለጠፈ እንዳደረገው ይነገራል። ደራሲ ማሞ ውድነህ ፕሬዝዳንት በነበሩበት ወቅት የአባላቱ ቁጥር አነስተኛነትና የገቢ ምንጮቹ ደካማነት የጽሕፈት ቤቱን የቤት ኪራይ እንኳን በአግባቡ እንዳይከፍል እስከማድረግ ደርሶ ነበር።
በ፲፱፻፺፯ ዓ.ም. ጌታቸው በለጠን ጨምሮ አዲስ የሥራ አስፈፃሚ ቡድን ከተመረጠ በኋላ ባሉት ጊዜያት ግን የሞያ ማኅበሩ በእጅጉ እየተቀየረ መምጣቱም ይነገራል። አዲሱ የሥራ አስፈጻሚ ለብዙ ዓመታት በአዲስ አበባ ብቻ ተወስኖ የነበረውን ጽሕፈት በአጭር ጊዜ እንዲስፋፋ አድርጓል። ማኅበሩ ዛሬ በሐረር፤ በባሕር-ዳር፤ በደሴ፤ በጎንደር እና በደብረ ማርቆስ ተጨማሪ ቅርንጫፍ ጽ/ቤቶች አሉት። የገቢ ምንጮቹንም በተለያየ መንገድ እያሰፋ ነው። ማኅበሩ የአባልነት መሥፈርት ብሎ ያስቀመጣቸው እንደ መጽሐፍ ማሳተም እና ለኅትመት ታስቦ የተጠናቀቀ ረቂቅ ጽሑፍ መኖርን ነው። በተለያዩ የኅትመት ውጤቶች ላይ ጽሑፍ የሚያቀርቡ ጸሐፍትም አባል መኾን የሚችሉበትን መስፈርትም አካቷል። እነዚህን መስፈርቶች ማሟላት የማይችል ነገር ግን አባል የመኾን ፍላጎት ያለውን ሰው ደግሞ ወርኀዊ ክፍያ እንዲከፍል በማድረግ በደጋፊ አባልነት እንዲቀጥል የሚያስችል ምቹ ኹኔታ አለው።
ብሌን የኢትዮጵያ ደራሲያን ማኅበር ይፋዊ ልሳን ነች፡፡ ይች መጽሔት የመጀመሪያ ዕትሟን ገጣሚ እና ደራሲ ደበበ ሰይፉ የማኅበሩ ፕሬዝዳንት ሳለ በነሐሴ ወር ፲፱፻፹፪ ዓ.ም. ለንባብ ያበቃች ሲሆን እስከ ማኅበሩ ፶ኛው የወርቅ ዓመት ድረስ በሃያ ዓመታት በጠቅላላው ስድስት ዕትሞችን ብቻ ነው ያስነበበችው። በአዲስ ነገር ድር-ገጽ ላይ፣ “የኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር ከተኛበት እየነቃ ነው” በሚል ርዕስ በቀረበው መጣጥፍ እይታ የዚች የ’ብሌን’ መጽሔት ወቅታዊነት ብቻ ሳይሆን በአቀራረብ «ዐምዶቿም ተከታታይነት እና ወጥነት አልነበራቸውም»። እንዲሁም «ይህ ዐይነቱ አቀራረብ እና ብዙዎች ተወዳጅ አካሄድ ብለው የወሰዱት በኋላ ላይ በታተሙት የብሌን መጽሔቶች ላይ መደገም አልቻለም። አንዳንዶች መጽሔቷ በሥነ ጽሑፋዊ ብስለት እያሽቆለቆለች መጥታለች ሲሉ ትችት ያቀርቡባታል። የዐምድ መለዋወጡንም እንደ ዋነኛ ችግር የሚያነሱ አልታጡም።» በማለት ይተቻል።[4]
ብጉዳይ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጠንዮስ ተደጋጋሚ እዋናት ኣኼባ ከካይድ ዝጸንሐ ሃገራዊ ድሕነትን ጸጥታን ክፍሊ ሃይማኖታዊ ጉዳያት፣ እቶም ን11 ዓመትን መንፈቕን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዝጸንሑን፣ ኣብዚ እዋን’ዚ’ውን ኣብታ ዝነበሩላ ቤት፣ ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ዝርከቡን ኣቡነ እንጠንዮስ፣ ይቕሬታ ሓቲቶም ናብ መንበሮም ከምዝተመልሱ ብምጥቃስ ኣብ ድሮ ቅዱስ ዮሓስን ቃል ቡራኬ ክህቡ ዘካየዶ ፈተነ ከምዝፈሸለ እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ዝልኣኹ ምንጭታት ጠቒሶም።
መንግስቲ ኤርትራ ብስም ዕርቅ ምስ ሳልሳይ ፓትርያርክ ብጹእ ዎ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ፣ ንኣስታት ክልተ ወርሒ ፕሮፖጋንዳታቱ ክቕጽል ድሕሪ ምጽናሕ’ዩ ኣብዚ ብምኽንያት ቅዱስ ዮሃስን ኣብ ዝቐረበ ቃለ ቡራኬ ፕሮፖጋንዳታቱ ከምዝፈሸለን ኣቡነ እንጠንዮስ ከኣ ናብ መንፈሳዊ ቦትኦም ከምዘይተመልሱን ገና’ውን ኣብ ናይ ገዛ ማሕዩር ከምዘለዉን ግሁድ ኮይኑ ዘሎ።
ኣብዚ ሎሚ ዝኽበር ዝኽበር ዘሎ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ፣ ዕርቂ ተፈጺሙ ክበሃል ድሕሪ ምጽናሕ፣ ፓትርያርክ ኣቡነ እንጠንዮስ ብህይወት እንከለዉ፣ ብስም ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ቃለ ቡራኬ ዝሃቡ ሓደ ካብ እሙናት መሳርሒ ህግደፍ ኮይኖም ዘለው ኣቡነ ሉቃስ’ዮም።
ህግደፍ፣ ብ27 ሓምለ ዝተኻየደ ርክብ ኣቡነ እንጠንዮስን ሓለፍቲን ሊቃውንትን ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን’ዩ ዝበሎ፣ ኣቡነ እንጠንዮስ ብዛዕባ ህሉው ኩነታቶምን ዕርቅን ዝሃብዎ ሓጺር መግለጺ ብማሕበራዊ ሜድያታት ብቪድዮ ብምዝርጋሕ፣ ኣቡነ እንጠንዮስ ካብ ማእሰርቲ ከምዝተፈትሑን እቲ ጉዳይ ብሰላም ከምዝተዛዘመን ንኣህጉራዊ ማሕበረ ሰብ ዓለም ንምርኣይ ፈተነታት ከምዘካየደ ይዝከር።
ብጹእ ዎ ቅዱስ ኣቡነ እንጠንዮስ ኣብቲ ልብሲ ፓትርያርክ ዘይኮነ፣ ተራ ልብሲ ካህን ለቢሶም እሞ ድማ ኣብ መንበረ ፓትርያርክ ዘይኮነ ኣብ ተራ ገዛ ምስቶም ብስም ሓለፍትን ሊቃውንትን ተወኪሎም ዝመጹ ኣባላት ኦርቶዶክሳዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ ኣብ ዝተራኸብሉ እዋን፣ ኣብ ዘስምዖዎ ቃል፣ ን11 ዓመትን መንፈቕን ብወሓለውቲ ተዓጂቦም ምስ ሰብ ከይተራኸቡ ከምዘሕለፍዎ እኳ እንተረጋገጹ፣ ብዛዕባ’ቲ ተተግቢሩ’ዩ ዝተባህለ ዕርቅን ናብ መንፈሳዊ መንበሮም ምምላሶም ብዝምልከት ግና ሓበሬታ ኣይሃቡን።
ኣብ ኤርትራ ብዘይካ ኣቡነ እንጠንዮንስ፣ ብሰንኪ እምነቶም ንሓያሎ ዓመታት ካብ ዝእሰሩ ደዮም ዝጠፍአ ኣማኢት መራሕቲ ሃይማኖትን ኣመንቲ ዝተፈላለያ እምነታትን ከምዘለዎ ብሰፊሑ ይፍለጥ።
የስነምግባ ችግር ያለባቸውን የፌደራል ፖሊስ አባላት ማሰናበቱን ባስታወቀ ቀናት ውስጥ ሰራዊቱ በቀላሉ ገበያ ላይ የማይገኝ መለያ ልብስ እንዲለብስ መወሰኑንን ኮሚሽነር ጀነራል እንዳሻው ጣሰው አስታወቁ። ዝርዝር ማብራሪያው የፊታችን ቅዳሜ ለህዝብ ይፋ ይሆናል ተብሏል።
“ኮሚሽነር ጀነራሉ ቃል በቃል ባይናገሩም የፌደራል ፖሊስ ትጥቅ የታጠቁ ሃሎች የተለያየዩ ወንጀሎችን እየሰሩ የቪዲዮ ምስል በመቅረጽ ፣ የሰዎችን ህይወት በሚዘገንን መልኩ በማጥፋት፣ ዝርፊያ በማካሄድና ህዝብን የሚያሸብሩ ድርጊቶችን በመፈጸም በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ ሆን ብሎ በመለጠፍ አንዱ ከሌላኛው ብሄርና የሃይማኖት ተከታይ ጋር እንዲጋጭ ሰፊ ስራ በሴረኞች አማካይነት ተፈጽሟል። ወደፊትም ይፈጸማል። አምራቾቹም ለጸጉረ ልውጥ ሃይላት ሆን ተብሎ እንዲከፋፈል ያደርጉታል ”
የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን በ2012 ዓ.ም በጀት ዓመት የዕቅድ አፈጻጸምና የ2013 ዓ.ም በጀት ዓመት የትኩረት አቅጣጫን አስመልክቶ ለሁለት ቀናት ሲያካሄድ የነበረው ግምገማ ዛሬ ተጠናቋል።
የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር ጀነራል እንዳሻው ጣሰው የፌደራል ፖሊስ የደንብ ልብስ እንደሚቀየርና ጉዳዩን አስመልክቶ በመጪው ቅዳሜ ሰፊ ማብራሪያ በኮሚሽኑ እንደሚሰጥ በዚሁ ወቅት ገልጸዋል።
ለደንብ ልብሱ መቀየር አሁን ያለው የደንብ ልብስ በቀላሉ የሚገኝ ከመሆኑ በተጨማሪ በስነ ምግባር ችግር የተባበሩ ፖሊሶች ልብሱን ለብሰው እየተንቀሳቀሱ መሆናቸውን በምክንያትነት ጠቅሰዋል።
ከላይ ያለውን የፋናን ዘገባ አስመልክቶ የዛጎል ዘጋቢ ያነጋገርናቸው የፌድራል ፖሊስ አባል ” “ኮሚሽነር ጀነራሉ ቃል በቃል ባይናገሩም የፌደራል ፖሊስ ትጥቅ የታጠቁ ሃሎች የተለያየዩ ወንጀሎችን እየሰሩ የቪዲዮ ምስል በመቅረጽ ፣ የሰዎችን ህይወት በሚዘገንን መልኩ በማጥፋት፣ ዝርፊያ በማካሄድና ህዝብን የሚያሸብሩ ድርጊቶችን በመፈጸም በማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ ሆን ብሎ በመለጠፍ አንዱ ከሌላኛው ብሄርና የሃይማኖት ተከታይ ጋር እንዲጋጭ ሰፊ ስራ በሴረኞች አማካይነት ተፈጽሟል። ወደፊትም ይፈጸማል። አምራቾቹም ለጸጉረ ልውጥ ሃይላት ሆን ተብሎ እንዲከፋፈል ያደርጉታል ” ሲሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል። በተመሳሳይ ዜና
አዲስ አበባ፣ ነሃሴ 18፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ) ህገ መንግስቱንና የህዝብን ሰላም በመጠበቅ ሂደት ውስጥ የስነ ምግባር ችግር በታየባቸው የፌደራል ፖሊስ አባላት ላይ የእርምት እርምጃዎች መውሰዱን የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን አስታወቀ።
የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን የ2012 ዓ.ም የስራ አፈፃፀሙን እየገመገመ ሲሆን በዚህም የፖሊስ ሰራዊቱ ህገ መንግስቱንና የህዝብን ሰላም ከማስከበር አኳያ ውጤቶች ማስመዝገቡ ተጠቅሷል።
የፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር ጄኔራል እንደሻው ጣሰው እንደተናገሩት ሰራዊቱ በሃገሪቱ የሚያጋጥሙና ሊያጋጥሙ የሚችሉ የሰላም መደፍረሶችን በመከላከልና ከተከሰተ በኋላም በማረጋጋት በኩል የተለያዩ ተግባራት አከናውኗል።
በተለይም በተለያዩ የሃገሪቱ አካባቢዎች ያሉ ትላልቅ ፕሮጀክቶች ደህንነታቸው እንዲረጋገጥና ግንባታቸው እንዳይቋረጥ ከመጠበቅ፣ ጥፋተኞችን ለህግ ከማቅረብ አኳያ ከሌሎች የሃገሪቱ የፀጥታ አካላት ጋር በቅንጅት ውጤታማ ስራዎች ተከናውነዋል ነው ያሉት።
በግምገማውም የተወሰኑ አባላት ከተሰጣቸው ሃላፊነትና ግዴታ ውጭ በመንቀሳቀስ ሚስጥርን ለሌላ አካል አሳልፎ እስከመስጠት የሚደርሱ ጥፋቶች ይፈጽሙ እንደነበርም ማወቅ ተችሏል ብለዋል።
ምክትል ኮሚሽነር ጄኔራል መላኩ ፋንታ በበኩላቸው ባለፈው በጀት አመት የህዝቡ ሰብዓዊ መብት ሳይነካ ህገ መንግስቱንና የህዝብን ሰላም ለማስጠበቅ ጥረት ተደርጓል ማለታቸውን ኢዜአ ዘግቧል።
በዚህም ሰራዊቱን መሳሪያ ለመንጠቅ የመሞከርና በአንዳንድ ቦታዎች የመንጠቅ አዝማሚያዎች ማጋጠማቸውን ገልፀው ይህም ሆኖ ባለፈው ስርአት የነበረውን ተጠርጣሪንና ወንጀለኛን የማሰቃየት፣ የመደብደብና መሰል የሰብዓዊ መብቶች ሳይነኩ ወንጀለኛን ለህግ ከማቅረብ አኳያ ጥሩ ስራ መሰራቱን አውስተዋል።
በአንዳንድ ቦታዎች ላይ ከሰው ሃይል እጥረትና ከአንዳንድ የፀጥታ ማስጠበቂያ ግብዓት ውስንነት ጋር ተያይዞ ግጭት ሲፈጠር ፈጥኖ በቦታው ያለመገኘት ችግሮች እንደነበረም ጠቅሰዋል።
በአሁኑ ወቅት የግብዓት እጥረቶቹ እየተፈቱ መሆናቸውንና የሰው ሃይል በማሰልጠን፣ ያለውን የፖሊስ ሰራዊት በአግባቡ በመቅረፅና ከሌሎች የፀጥታ አካላት ጋር በማቀናጀት ችግሩን ለመፍታት እየተሰራ መሆኑን አስረድተዋል።
ኢህአዴግ “ነቄ” ሽማግሌ ለመሆን አልቻለም። ግን ቢያንስ የሰፈሩን ሜዳ ለአዲሱ ትውልድ አስረክቦ፣ የአገር ሽማግሌ መካሪ የመሆን እድል አሁንም አለው። አይ ካለ ልጆቹ ሜዳውን መረከባቸው ላይቀር “ደርግን አሸንፈን፤ የብሄር ብሄረሰቦችን ጥያቄ መልሰን” እያለ የድሮ ጥያቄዎች ላይ ተቸንክሮ “የድሮ አራዳ“ ሆኖ ይቀራል።
የአሁን ጊዜ ልጆች ባትደርሱበትም ድሮ ድሮ ሰው ፎቶ በካሜራ ይነሳና ከዚያም ካሜራው ያለው ፊልም ሲሞላ እናንተ ሚሞሪ እንደምትሉት ማለት ነው ከካሜራው የፊልም ጥቅልሉን አውጥቶ ለአጣቢ ይሰጣል። አጣቢው ደግሞ ጨለማ ቤት ውስጥ የተቀመጠ ትልቅ ማሽን ውስጥ ከትቶ “ያጥባል”። ከዚያም ከሦስት ቀናት ምናምን በኋላ ባለፎቶው ተመልሶ ይመጣና፣ በወረቀት ላይ የታተሙለትን ፎቶዎች ይወስዳል።
እንግዲህ ከዛ መልስ ነው ፎቶው ይመር አይመር የምታዩት። የወላጆቻችሁ የሰርግ አልበም እንግዲህ እንደዚያ ነው የተሞላው። ሙሽራዋ በላብ ኩሉዋ ተበላሽቶ ከነበረ ”ዲሊት አርገው“ የለ፣ እንደገና መነሳት የለ። ድሮ አንድ የሃይስኩል ጓደኛዬ፣ አዋሳ ሃይቅ ዙሪያ ፎቶ አንሱኝ የሚሉ ጥንዶች ካናደዱት፣ እግር ብቻ ወይ ከጎን ያለውን ዛፍ ብቻ አንስቶ ይመልሳል። ያው ከወር በኋላ ፊልሙ ሞልቶ ታጥቦ ሲያዩት ይረግሙታል፡፡ እሱ ከዚያ በፊት ገብርኤል ጃንጥላ አስገብቶ፣ ይሄኔ አምክኗል እርግማኑን (ማንነትህን ታውቃለህ፤ ስምህን አልጠቅስም!)
እንዲህ ባለ ጊዜ ነው ኤድዊን ላንድ የሚባል ሳይንስ በጊዜ የገባው ልጅ፣ ከሃርቫርድ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቱን አቋርጦ ፖላሮይድ የተባለውን ኩባንያ ያቋቋመው። የኬሚስትሪና የብርሃን እውቀቱን አገናኝቶ፣ ከፈለሰፋቸው ነገሮች አንዱ፣ ፎቶ አንስቶ ወዲያው አትሞ የሚሰጥ ካሜራ ነበር። ፖላሮይድ፤ ካሜራ በጨለማ ክፍል ያለውን ፕሮሰስ እንዳለ በካሜራ ሆድ ውስጥ እንዲያልቅ ያደርጋል – miniaturization። ሌሎች ብዙ እንዲህ አይነት በኬሚስትሪ ላይ የተመሰረቱ ነገሮች እየፈለሰፈ፣ በአሜሪካ ታላቅ የሆነ እና በአንድ ወቅት 21000 ሰራተኞች የነበሩት ድርጅት ኖረው፤ እሱም የጊዜው ታላቅ ሳይንቲስትና የፈጠራ ሰው ተብሎ ተሞካሸ።
ታዲያ እንዲህ ያለው ድርጅት በ2001 ከስሮ ፈራረሰ። ከዚያ በፊት መስራቹም ተገፍቶ ከሃላፊነት ለቀቀ። ምክንያቱም የዲጅታል ካሜራዎች መስፋፋት ነበር። እንዴት ይህን የመሰለ ፈር ቀዳጅ መሪና ስንት ሳይንቲስቶች የነበሩት ድርጅት፣ የኤሌክትሮኒክስ ቴክኖሎጂን ሳይረዳ ቀረ? አረ ተረድቷል። እንዲያውም የራሳቸው ዲጅታል ካሜራ ሰርተው ነበር። ግን ሰው ሁሌም ፎቶውን በወረቀት ላይ ማየት ይፈልጋል የሚል እምነት ስለነበራቸው፣ ካሜራቸው አሁንም ወዲያው በወረቀት አትሞ የሚሰጥ ነበር። ያ ደግሞ ከሌሎች ዲጅታል ካሜራዎች አንጻር ፖላሮይድ ካሜራን ውድ አደረገው።
ቢል ጌትስም እንደ ኤድዊን ላንድ ከሃርቫርድ ትምህርቱን አቋርጦ ነው ማይክሮሶፍትን የመሰረተው። እሱም በጊዜው ሌሎች ያልታያቸውንና እሱ የተገለጸለትን ችግር የሚፈታ ሶፍትዌር ሰርቶ የዴስክቶፕ ኮምፒዩቲንግ አብዮት አመጣ፤ ለራሱም የአለም አንደኛ ሃብታም ሆነ።
ታዲያ የሞባይል አብዮት ሲመጣ ማይክሮሶፍት የጊዜውን ትውልድ ሳይረዳ ቀረ። ለስልክ የሚሆን ሶፍትዌር ቢሰራም ስልክን እንደ ትንሽ ኮምፒዩተር በማሰብ፣ ትንንሽዬ ኪቦርድ ያለው ስልክና ሶፍትዌሩም ኮምፒዩተር ላይ ያለውን እንደሚመስል አድርጎ ነበረ የወሰደው። አፕልና ስቲቭ ጆብስ ተች ስክሪን ስልክ ሲሰሩ፣ የማይክሮሶፍት ሰዎች “ተዏቸው የትም አይደርሱም” ይሉ ነበር፤ ለራሳቸው የድሮ ጥያቄን በመፍታት ተሸውደው።
በሁዋላ ላይ ይሄን ገበያ ማሸነፍ እንደማይሆንላቸው ሲረዱ ኖኪያን መግዛታቸው ስህተት መሆኑን አምነው አዲስ አመራር አመጡ። 8 ቢሊዮን ዶላር ያህል ከስረውበት ቢሆንም ”አንዴ ካፈርኩ አይመልሰኝ“ ሳይሉ ከዚያ ገበያ ወጡ።
ከዚያ መልስ መጪው ጊዜ የክላውድ ኮምፒዩቲንግ መሆኑን ተረድተው Microsoft Azure ላይ አተኮሩ። ተመልሰውም በአዲስ አመራር ማደግ ጀመሩ። የመጀመሪያዎች መሪዎች ቢል ጌትስ እና ስቲቭ ባልመር ተከብረው፣ በጎ አድራጊ የአገር ሽማግሌና አማካሪ ሆኑ።
እንደ ኤድዊን ላንድና እንደ ቢል ጌትስ የኢህአዴግም መስራቾች በወቅቱ የታያቸውን ችግር ለመፍታት የዩኒቨርሲቲ ትምህርታቸውን አቋርጠው ሲልከን ቫሊ ሳይሆን በረሃ ገቡ። ላመኑበት ዓላማ ግማሾቹ ህይወታቸውን፣ የተረፉትም ወጣትነታቸውን ሰውተው ዓላማቸውን አሳኩ።
የስልሳዎቹ የተማሪዎች አመጽ ካነሳቸው ጥያቄዎች መሃል የብሄር ጥያቄ አንዱ ነበር። ይህን ችግር ኢህአዴግ ብሄር ተኮር በሆኑ ክልሎችና በአፍ መፍቻ ቋንቋ የመማርና የመስራት መብት በማስፈን ፈትቻለሁ ብሎ ያምናል። ኢህአዴግ የሄደበት አካሄድ ልክ ነው ብዬ ባላምንም በዚህ ጉዳይ መሻሻል እንደተፈጠረ አልክድም። በሌላ በኩል ደግሞ የራሱን ችግሮችም አምጥቷል። የመሬት ላራሹም ጥያቄ ቢሆን ደርግ የተወሰነ ያህል መልሶት፣ ኢህአዴግ እዛው አካባቢ ቆይቷል።
ለውይይት ያህል ኢህአዴግ በረሃ ያስገቡትን እነዚህንም ሆነ ሌሎች ችግሮችን ፈትቷል ብለን ብናስብ እንኳን፣ አልረዳ ብሎ ያስቸገረን አዲስ ትውልድ የራሱን አዲስ ጥያቄ ይዞ መምጣቱን ነው። ኢህአዴግ የሰው ችግር የፍርድ ቤቱ ዳኛ ኦሮምኛ አለመናገሩ መስሎት ከነበረ፣ አሁን ከቁቤ መልስ የተወለደ ወጣት ደግሞ ጥያቄው ፍርዱን በአፍ መፍቻ ቋንቋው ከመስማት አልፎ ፍርዱ ፍትሃዊ ነው? ወይስ አይደለም? ወደሚለው ተሸጋግሯል።
ኢህአዴግ የሰው ችግር ባህሉን ሳይሸማቀቅ መከተል መስሎት ከነበረ፣ አሁን ያ ችግር ከመሆን አልፎ ወጣቱ “አገው አገው ጭፈራ ስልቱ ወላይትኛ ይመስላል አገውኛ” እያለ የራሱን ከማወቅና መከተል አልፎ፣ የሌላውን አክብሮ እያጠና፣ በምስስሉ መቀራረብ በልዩነቱ መደነቅ ላይ ደርሷል።
ኢህአዴግ የሰው ችግር የሃይማኖት ነጻነት ከመሰለው፣ በኢህአዴግ አስተዋጽኦ አሁን በአንድ በኩል “ለጌታ ራፕ ማድረግ”፣ በሌላ በኩል ”የማሪያም እህት ነኝ“ ”እኔ ራሴ ማሪያም ነኝ“ ማለት ላይ ደርሰናል። ግን ከዚህ አልፎ የሃይማኖቱን መሪዎች ደግሞ በነጻነት መምረጥ ሲፈልግ፣ እኛ ካልመረጥንልህ ብሎ ኢህአዴግ የሰራውን ያበላሻል መልሶ። እዚህ ጋ ለመድረሳችን የኢህአዴግን አስተዋጽኦ መርሳት የለብንም። ዋናውን ይዞ ወጣቱ ለትርፍ ሲንቀሳቀስ “አይ የእኛን ብቻ ራእይ እያየህ ተኛ” ስትሉት ነው ችግር የመጣው። ጠያቂ ትውልድ ፈጥረናል ትሉ የለም? ታዲያ ጥያቄውን ሰብስባችሁ ልትታዘቡ ነው? ወይ ጥያቄውን መልሱ ወይም ለሚመልስ በሰላም አስረክቡ።
አዲስ ትውልድ የበፊቶቹ ከደረሱበት ላይ ተነስቶ እንዲያሻሽል መፈቀድ አለበት። አሮጌው ስርአት ይህን ስላልፈቀደለት አዲሱ ትውልድ ማሸነፉ አይቀርም። አሮጌው ለአዲሱ ማስረከቡ ደግሞ ሽንፈት ሳይሆን የትውልድ ዱላ ቅብብል ነው።
ኒውተን የእነ አርስቶትል ሳይንስ ላይ ማሻሻያ አድርጎ ሲያበቃ “ሩቅ አይቼ ከነበረ በታላላቆች ትከሻ ላይ ቆሜ ስለነበረ ነው” አለ። ከዚያም ደግሞ አይንስታይን የኒውተንን ሃሳብ ሲያሻሻል፣ የትውልድ ሃገሩ ጀርመን ሃሳቡን መጀመሪያ “የይሁዲ ሳይንስ” ብላ ብታጣጥለውም ለውጥ አይቀርምና የአንስታይንም ሃሳብ አሸነፈ፤ መጀመሪያ ልትጠቀምበት የምትችለውና በጊዜው የሳይንስ ሃያል ሃገር የነበረችው ጀርመን እያለች አይንስታይና መሰሎቹ አሜሪካ ተሰደው፣ የስደት ሃገራቸውን የሳይንስ መሪ አደረጉ። እናም ኢህአዴግ ሁሌ ትከሻ ላይ ካልሆንኩ ብሎ አዲሱ ትውልድ አሽቀንጥሮ ከሚጥለው፣ በሰላም ትከሻውን እንኩ ብሎ ወጣቱ ቀጣዩን መንገድ አርቆ እንዲያይ ቢረዳው ይሻለዋል።
ልጆች ትልቅ ሰው የአራዳ ቋንቋ ሲናገር ያስገርማቸዋል። ከዚያም ልጆቹ አድገው አዲስ የአራዳ ቋንቋ ሲያመጡ፣ የድሮው አብሮ መሄድ ከቻለ “ነቄ” ተብሎ የወጣቶቹ ጓደኛ ሆኖ ይቀጥላል። አብሮ መሄድ ያልቻለ ከገባው፣ የአራዳ ንግግር ይተውና እንደ ትልቅ ሰው ይከበራል። ያልገባው “የድሮ አራዳ” ተብሎ የሰፈር ልጆች መሳለቂያ ይሆናል። እስካሁን እንዳየነው ኢህአዴግ “ነቄ” ሽማግሌ ለመሆን አልቻለም። ግን ቢያንስ የሰፈሩን ሜዳ ለአዲሱ ትውልድ አስረክቦ፣ የአገር ሽማግሌ መካሪ የመሆን እድል አሁንም አለው። አይ ካለ ልጆቹ ሜዳውን መረከባቸው ላይቀር “ደርግን አሸንፈን፤ የብሄር ብሄረሰቦችን ጥያቄ መልሰን” እያለ የድሮ ጥያቄዎች ላይ ተቸንክሮ “የድሮ አራዳ“ ሆኖ ይቀራል።
መርዶክዮስ ለአስቴር “በዚህ ጊዜ ቸል ብትይ እረፍትና መዳን ለአይሁድ ከሌላ ስፍራ ይሆንላቸዋል” እንዳለው፣ ኢህአዴግ የመፍትሄው አካል አልሆንም የሚል ከሆነ፣ ኢትዮጵያ ላይ አንድ ቀን ሰላም ፍትህና ነፃነት መስፈኑ አይቀርም። ለራሱ ይቀርበታል እንጂ።
ኢህአዴግ ሆይ፤ አሁንም እንደ ፖላሮይድ የመክሰም ወይም እንደ ማይክሮሶፍት ለአዲስ አስተሳሰብ ሃገሪቱን አስረከቦ የመከበርና አብሮ የማደግ ምርጫ አለህ። እንደገና ዕድልህን አታበላሽ!
አሁን ፓርቲዎች በቀጥታ መዘጋጀት ያለባቸው ለምርጫ ነው፡፡ በነፃነት ጎሕ ላይ ነን፡፡ ዕድሉ እንዳያመልጠን ዜጎች ኹሉ በንቃት ሒደቱን መጠበቅና መሳተፍ አለባቸው።...
ኪነ-ጥበባዊ ሥራዎች በክፍል እየተሸነሸኑ ወይም በቀዳሚው ክፍል የተነሳው ሐሳብ በሌላኛው ክፍል እየተደገመ መቀጠሉ እንግዳ ነገር አይደለም። የተወደዱ እና በዛ ያለ ተመልካች ያገኙ የፊልም ሥራዎች በክፍል ሁለት ህልውናቸው ቀጥሏል። አንባቢ የበዛላቸው፣ ገዢ የተበራከተላቸው መጻሕፍት ቀጣይ ክፍል ተጽፎላቸው ለአንባቢ ደርሰዋል።
አብዛኛውን ጊዜ ሳይሆን ሁል ጊዜ ለማለት በሚቻል ሁኔታ ተከታዮቹ ክፍሎች የሚሰሩት በግፊት ነው። ግፊቱ የተመልካች እና የገቢ ነው። የጥበቡ ታዳሚ የቀደመውን ሥራ አብዝቶ ሲወድ ቢቀጥልለት፣ አበቃ በተባለበት ምእራፍ ባይቋጭ ይመኛል። በዚህ ጊዜ የጥበብ ከዋኙ ተከታዩን ክፍል ለመስራት ይገደዳል ወይም ተገደድኩ ይላል። ሁለተኛው ግፊት የገንዘብ ነው። የቀዳሚው ስራ ገቢ ማሻቀብ ሲያጓጓ- ገቢውን ለማስቀጠል ክፍል ሁለት ይሰራለታል።
በዛሬው የዘመን እና ዘፈን ዝግጅታችን በአርቲስት አብርሃም ወልዴ የተሰሩትን “ባላገሩ” የሚሉ ዘፈኖች በጥቂቱ ለማንሳት እንሞክራለን። ከአቦነሽ አድነው እስከ ዳዊት ጽጌ የተሰሩት ባላገሩዎች ቁጥር 4 ላይ ደርሰዋል። 5 ድምጻዊያንም ተሳትፈውባቸዋል። ዘፈኖቹ ላይ የወፍ በረር ዳሰሳ እያደረግን ልንቆይ ነው። አብራችቡን ዝለቁእንደሌሎቹ የኪነ-ጥበብ ሥራዎች ሁሉ ክፍል የተሰራላቸው ወይም ከቀዳሚ ስራው የቀጠሉ አሉ። አቤል ሙሉጌታ “ገዳም ገባሽ አሉ” የተሰኘ ዘፈኑ በሕዝብ ዘንድ እንዲታወቅ ያስቻለው የበኩር ዘፈኑ ነው። ፍቅርን ሸሽታ ገዳም ለመግባት መንገድ የጀመረችን ፍቅረኛውን የሚሞግት ገጸ ባህርይን ታሪክ የሚያስቃኘው ዘፈኑ ቀጣይ ክፍል ተሰርቶለታል።
“ገዳም ገባሽ አሉ” የሚሉት ሁለቱ የአቤል ዘፈኖች በራሳቸው መቆም የማይችሉ አይደሉም። የቀደመውን ዘፈን ያልሰማ ተከታዩን ቢያደምጥ፣ ወይም የማድመጥ ቅደም ተከተሉን ከሁለተኛው ቢጀምር የሚቀርበት ነገር አይኖርም። ሁለቱም ጥሩ የሚባሉ ናቸው።
ከዘፈን ግጥሞች ጋር በተያያዘ የቀደመውን ተከትሎ የተሰራ ዘፈን ያለው ድምጻዊ ጌትሽ ማሞ ነው። “እንከባበር” በሚለው ነጠላ ዜማ ተቀባይነት ያገኘው ጌትሽ የመጀመሪያውን ይዘት ያልለቀቀ ተከታይ ዘፈን ዘፍኖለታል። ሁለቱም ዘፈኖች ላይ ለአዚያሚው ወይም ለዘፋኙ ግጥም የሚሰጥ ሰው (ተቀበል) ባይ አለ። ሁለቱም ዘፈኖች ወቅታዊውን የሐገራችንን ሁኔታ እንዲያሳዩ ተደርገው ተሰርተዋል። ጥሩ ተቀባይነትም አግኝተዋል። ከላይ እንዳነሳነው ለየብቻቸው ቢደመጡ ወይም ቅደምተከተላቸው ተዛብቶ ለጆሮ ቢደርሱ አያጎድሉም።
አብርሃም ወልዴ ከሁሉም ሙያዎቹ አስቀድሞ ከሕዝብ ጋር የተተዋወቀው በራዲዮ ድራማ ነው። ማኅበራዊ ሕጸጾችን የሚነቅሱ አዝናኝ ጭውውቶችን እየፃፈ ከሞክሼ የሰፈሩ ልጅ ጋር ይተውናቸው ነበር። ብዙዎች በአሳቂ (ኮሜዲያን) ነት ብቃቱ የተዋወቁት ብላቴና ሌሎች ክህሎቶቹንም ለሕዝብ ዕያሳየ ቀጠለ። የዘፈን ግጥም ይጽፋል፣ ዜማ ይሰራል፣ የዘፈን ቪድዮዎችን ያዘጋጃል (ዳይሬክት ያደርጋል)፣ ሁለገብ ነው።
ሁለቱ አብርሃሞች በሚል ከአብርሃም አስመላሽ ጋር ኢትዮጵያ ራዲዮ ላይ ስራውን የጀመረው አብርሃም አስመላሽ አብዛኛው ትኩረቱ ሙያውን ማሳደጉ ላይ ነበር። በስራው ውጤት እና ሂደት የሚያገኘውን የመንፈስ እርካታ እና ደስታ እንጂ ክፍያውን እምብዛም እንደማያስብ ያስታውሳል።
“ከተወለድኩበት ፍቼ ወደ አዲስ አበባ እየተጓዝን እያለ መንገድ ላይ መኪና ተበላሸ። በብልሽቱ ምክንያት መንገድ ላይ ተጉላላን። ጊዜው የበዓል ሰሞን ነው። 1982 ዓ.ም. አካባቢ፣ ሌላ መኪና ባለማግኘታችን እዚያው የብልሽቱ ቦታ ልናድር ሆነ። በወቅቱ ከሩቅ የተመለከቱን ባላገሮች ገስግሰው ያለንበት ቦታ ደረሱ። አመጣጣቸው ያስፈራ ነበር። አንዳች የሚፈልጉትን ነገር ሊጠይቁን ወይም ሊለምኑን መስሎኝ ነበር። ነገር ግን አልነበረም። እንደዛ ፈጥነው እኛ ጋር የደረሱት መንገድ ላይ እንዳናድር እኔ ቤት እደሩ ብለው ተሻምተው ሊወስዱን ነበር። ያንጊዜ ነው የባላገሩ ደግነት በውስጤ ያደረው። ወዲያው የትኬቱ ጀርባ ላይ ማስታወሻ ጻፍኩ”
በዚህ ሁኔታ የተጠነሰሰው የባለ ሐገር ስራ በአውቶብስ ትኬት ጀርባ እንደዋዛ ተጽፎ አልቀረም። እስካሁን 4 ዘፈን ወጥቶታል። ድርጅቶቹም፣ የዘፈን ተረሰጥኦ ውድድሩም፣ በአጠቃላይ አብርሃም ያለባቸው ቦታዎች ሁሉ ባለ ሐገሩ የሚሉ ናቸው። ባለ ርስትነትን ባለ ሐገርነትን የሚያስታውሱ ናቸው።
ባለ ሐገሩ ቁጥር አንድን የተጫወተችው ድምጻዊት አቦነሽ አድነው ነች። የመጀመሪያዋ እና ብቸኛዋ ሴት ድምጻዊት ላይ የሚገኙት የአብርሃም ስንኞች የባለ ሐገሩን ናፍቆት የሚያሳዩ እና አንዴትነቱን የሚጠይቁ ናቸው። አማን አይደለም ወይ? እያሉ ይጠይቃሉ። የደጉ ባላገር ናፋቆት የሚያስጮሃት፣ ብረሪ የሚያስብላት ገጸ ባህርይ ተስላለች። አትከልክሉኝ ልሂድ ባይ ታቀነቅናለች።
በዚህ ዘፈን ውስጥ ያለችው ገጸ ባህርይ የገጠሩን ኑሮ አሳምራ ታውቃለች። የከተሜ ኑሮ ተደጋጋሚነት፣ አርቴፊሻልነት ሰልችቷታል። ያለ ወቅሮዋ የናፈቃት ባላገር ምነው ደህና አይደለም እንዴ እንዲህ የናፈቀኝ ቢያስብላትም መሄድን አጥብቃ ትሻለች።
ትላለች። በአብዛኛዎቹ የዘፈኑ ስንኞች የባላገሩን የአኗኗር ዘይቤ ያነሳል። በተለምዶ ያልሰለጠነ የምንለውን የገጠር ኑሮ ናፈቀኝ እያለ ከከተሜነት የሚበልጥ መሆኑን ያስረግጣል።
የግጥም እና የዜማ ደራሲው አብርሃም ወልዴ በአቦነሽ አድነው አንድ ያለውን የባላገሩ ጉዞ ሁለት ያለው በደሳለኝ መልኩ ነው። ደሳለኝ በተጫወተው ባላገሩ እንደቀደመው ሁሉ የባላገሩ መወድስ አለበት። ዋናው ርዕሰ ጉዳይ ባላገር ይሁን እንጂ፣ የሐሳቡ ማጠንጠኛ ባላገር ይሁን እንጂ፣ የሐሳብ ልዩነት አለው።
በቀደመው የአቦነሽ ዘፈን ላይ እንዳየነው የባላገሩን ናፍቆት እና ደህንነት አይጠይቅም። የሀገሬ ልጆች መከራ አይዩብኝ፣ ደስታ አይራቃቸው፣ ችግር እንዳይጎበኛቸው፣… የሚል ገጸ ባህርይ ያንጎራጉራል።