Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ቁጥር 8፡- የቆሮንቶስ ክርስቲያናት በዓለማዊ አስተሳሰብ ውስጥ ስላሉ በወንጌል ምክንያት እየተሰደዱ የሚናቁትን የወንጌልን አገልጋዮች ይንቁ ስለነበር ጳውሎስ «ነገሣችኋል» በማለት ያሸሟጥጣቸዋል። በእርግጥ የነገሡ ከሆነ ከወንጌል አገልጋዮች ጋር አብረው በነገሡ፤ ማለት አሁን ለክርስቶስ ወንጌል ታማኝ ሆነው ከአገልጋዮች ጋር በመሰለፍ በዓለማውያን ቢናቁና በኋላ በወቅቱ ከወንጌል አገልጋዮች ጋር አብረው ቢነገሡ ይሻላል ይላቸዋል።
ቁጥር 9፡- ሐዋርያት የወንጌል ሥራ ቀደምተኞች ስለሆኑ ዓለም በስደትና በማንቋሸሽም ቀደምት አድርጋቸዋለች፡፡ በዘመኑ የሞት ፍርድ የተፈረደባቸው ወደ ሞታቸው ሲነዱ በሰልፍ ታጅበው ሟቾቹ ከሰልፉ መጨረሻ ተደርገው በሕዝብ ይንጓጠጡ ነበር። ሐዋርያው ያን ምሳሌ ወስዶ ሐዋርያት በዓለም ብቻ ሳይሆን በመላእክት እንኳ እየታዩ በውርደት ቦታ እግዚአብሔር እንዳስቀመጣቸው ይናገራል (መላእክት የሰዎችን ሕይወት ታዛቢ ለመሆናቸው የሚያስረዱ የሚከተሉትን ጥቅሶቶ ተመልከት፤ (1ኛ ቆሮ.11:10፤ 1ኛ ጢሞ.3:16፤ 5፡21፤ 1ኛ ጴጥ.1:12)። እንግዲህ የአሸሙሩ አቅጣጫ ይግባን። መንፈሳዊ አባቶች የሆኑት ሐዋርያት እንዲህ ተዋርደው ሳሉ ምእመናኑ ግን በትዕቢት ተነፍተው አገልጋዮችን ቢያንገዋልሉ ምን ያህል መጥፎ ነገር እንደሆነ ለቀሮንቶስ ክርስቲያኖች ያስረዳቸዋል፡፡
ከቁጥር 10-13፡- የቆሮንቶስ ክርስቲያኖች በኩራት አገልጋዮችን ሲያንገዋልሉ አገልጋዮች ግን ለክርስቲያኖች ሲሉ በብዙ ውርደትና መከራ ውስጥ አሉ። ይህ ክፍል ቤተ ክርስቲያንን ለወንጌል አገልጋዮች ተገቢ እንክብካቤ እንድታደርግ በጥብቅ ተግሣጽ ይናገራታል፡፡ ቤተ ክርስቲያንም ይህን ተግሣጽ መስማትና ወንጌላውያንን እንደቃሉ መሠረት ልትንከባከብ ይገባታል።
ቁጥር 15፡- ለመጀመሪያ ጊዜ ወንጌልን የሰበከላቸው ጳውሎስ ስለሆነ በክርስቶስ አባታቸው መሆኑን ያስታውሳቸዋል፤ ስለሆነም በግልጽ ሊወቅሳቸው ይችላል። እንዲያውም ከሱ በኋላ መጥተው ካገለገሏቸው ሞግዚቶች ይልቅ ይቀርባቸዋል። ይህ አነጋገሩ በተለይ እርሱን አንፈልግም ያሉትን ክርስቲያናት በጣም ሊገስጻቸው ይገባል።
ቁጥር 16፡- ልጅ አባቱን መምሰል እንደሚገባው የእርሱን ምሳሌ እንጂ የዓለምን ምሳሌ መምሰል የለባቸውም፤ 1ኛ ቆሮ.1:1 1ኛ ተሰ.1:6፤ ሮሜ 12:1 እና 2። የጳውሎስን የክርስትና አኗኗር በሚገባ ተረድተው እርሱን እንዲመስሉ ስለ እርሱ ሕይወት የሚያውቀውን ጢሞቴዎስን ይልክላቸዋል። ጳውሎስ በስብከት ብቻ ሳይሆን በኑሮውም ያስተምር ስለነበር እኛም የዘመኑ ወንጌላውያን አርአያ የሆነ ሕይወት ሊኖረን ይገባል።
ከቁጥር 18-21:- ጳውሎስ በቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን ተቃዋሚዎች በተነሡበት ጊዜ አፍር ወይም በመቀየም አኩርፎ ከቤተ ክርስቲያኑ የማይቀር መሆኑን በግልጽ ያውጃል። የጌታ አገልጋይ ነገሮች በጠራ መንገድ እንዲታዩ መጣር አለበት።
ልክ የዛሬ 52 አመት በትላንትናዉ ቀን…እሁድ ጥር 11-1954 የኢትዮጲያ እግር ኳስ የምንግዜም ትልቁ ቀን ነበር፡፡የያኔዉ ጥቁር አንበሳ ግብጽን አሸንፎ ለአንዴና እስካሁን ለመጨረሻ ጊዜ የአፍሪካን ዋንጫ የወሰደበት ቀን ነበር፡፡4ት ቡድኖች በተሳተፉበት ዋንጫ አዲስ አበባ ላይ 1ሳምንት በፈጀ ዉድድር የዣን ዘመኑ ትዉልድ የአፍሪካን ዋንጫ ካነሳ ትላንት 52ተኛ አመት አስቆጥርዋል፡፡
እነዚህ 52ት አመታት በእግር ኳስ የሀዘን አመታት ናቸዉ፡፡ለአፍሪካ ዋንጫ ከ4ተኛዉ ጀምሮ ያለፉት ቡድኖች ጥሩ ዉጤት ሳያመጡ ዋንጫዉንም ሳይደግሙ ቀሩ፡፡ይባስ ብሎ ከ52 አመታት 31ዱ ከተሳትፎም የተራቀባቸዉ አመታት ሆኑ፡፡ደቡብ አፍሪካ ላይ ከ32 አመታት በኋላ ያለፈዉና ጎሮ ወሸባ የተባለለት ቡድንም የተለመደዉን ዉጤት ይዞ ተመለሰ፡፡አሁንም በአመቱ የኢትዮጲያ እግር ኳስ ተከታታይን ልብ የሚሰብር ዉጤት ላይ ተገኝትዋል፡፡እናም 52ተኛ አመቱ በከፍተኛ የዉጤት ማጣት ሀዘን ዉስጥ ይታወሳል፡፡
የታሪካዊዉ ትዉልድ አባላትም ክብር ተነፍጎናል ይላሉ፡፡በህይወት ያሉት በጣት የሚቆጠሩ ናቸዉ፡፡ኢትዮጲያ ዉስጥ የሚገኘዉ የያኔዉ ተከላካይ አዋድ መሀመድ “የዕድሜ ልክ ስታድየም መግቢያችንን እንኳን ተቀምተናል፡፡ታሪክ በሰራንበት ስታድየም ጨዋታ ለመታደም ሌሊቱን ሙሉ መሰለፍ አለብን፡፡ሌላዉን ነገር ትተዉ እንኳን ይቺን ማድረግ ሲያቅታቸዉ ማየት ያሳቅቃል”ይላል፡፡
ብቸኛዉ የአፍሪካ ዋንጫ ያነሳዉ አምበል ሉቻኖ ቫሳሎም ከሚኖርበት ሮም ጣሊያን “እኛ ታሪክ ብንሰራም ተጥለናል፡፡ማንም በእግር ኳሱ በሰራነዉ ስራ ሊያስታዉሰን አልቻለም ”ባይ ነዉ፡፡ወንድሙ ኢታሎ ኤርትራ ይገኛል፡፡ግብጽ ላይ አንድ ግብ ያሥቆጠረዉ እና የዉደድሩ ኮከብ ግብ አግቢ መንግስቱ ወርቁ ህይወቱ ካለፈ ወዲህ ስለሱ የተሰማዉ ጥቂት ነዉ፡፡ኢትዮጲያ መቼ ነዉ የአፍሪካን ዋንጫ የበላችዉ ተብሎ የዚህ ትዉልድ አባላት ቢጠየቁ በርግጠኝነት ደቡብ አፍሪካ ላይ ሊሉ ይችላሉ፡-ምክንያቱም የድሮዉን ከአሁኑ ያገናኘ ድልድይ የለምና፡-
የኢትዮጲያ ብሂራዊ ቡድን የአፍሪካን ዋንጫ ባነሳበት 52ተኛ አመት ቀን የሀገሪቱ ትልቁ መነጋገሪያ በኤፍ.ኤሞች ተዳምቆ የሚተላለፈዉ የማንቸስተር እና ቼልሲ ጨዋታ ነበር፡፡ቲቪ እና ሬድዮ–ፕሬሱ ና ድረ-ገጹ የሰጡት ትኩረት በርግጥም ታሪካዊያኑ ለምን አንዳልታወሱ ማስረጃ ይሆናል፡፡
Uzone ቡድን, ጥራት ላይ ስለሚወሰደው ቁርጠኝነት የማይገኝለት service.With ባለሙያዎች እና ኢንዱስትሪ-መር ችሎታዎች መካከል ተሞክሮ ያለው አንድ ቡድን እንዲያድርብን ላይ, የእርስዎን ፕሮጀክቶች ላይ ልዩ ድጋፍ ለማግኘት በእኛ ላይ መተማመን ይችላሉ.
ውስብስብ, ፈጣን ተንቀሳቃሽ እና በተሳካ ሁኔታ ወደ ለማስጀመር በጭካኔያቸው አስቸጋሪ መሆኑን አጽንቼ ተወዳዳሪ ኢንዱስትሪ - Uzone ከፍተኛ ጥራት ያላቸው ምርቶች እንዲያዳብሩ ለማድረግ ከመፈለግ ብራንዶች እና ለመዋቢያነት ገበያ መካከል ከንቱ ድልድይ ተመሰረተ.
የፌዴራሉ መንግሥት በህወሓት ላይ የጀመረውን ዘመቻ፣ የህወሓት አመራሮች በትግራይ ህዝብ ላይ እንደተወሰደ እርምጃ አድርገው የሚያስተላልፉትን ቅስቀሳ እንደሚቃወመው፣ የትግራይ ዴሞክራሲዊ ትብብር ገለጸ፡፡
ለሕፃናት እና ለአዋቂዎች ልዩ ልዩ ጌሞችና መዝናኛዎች የህፃናት አልባሳት መሸጫ ሱቆች፣ የኮምፒውተር፣ ሞባይልና የኤሌክትሮኒክስ መሸጫዎች፣ ለወጣቶች እና ለጎልማሶች የልብስና የጫማ መሸጫ ሱቆች
የፎቶና ቪዲዮ ስቱዲዮዎች፣ ለወንዶችና ለሴቶች የመዋቢያ ዕቃዎችና ሳሎኖች፣ ካፌና ምግብ ቤት፣ የጌጣጌጥ መሸጫ ሱቆች፣ ካፌ ከነፃና ፈጣን (WiFi) የኢንተርኔት አገልግሎት፣ በተጨማሪም የተለያዩ ባንኮች፣
ባህሊ ትፈቱዶ? ኣብ ከተማ ንኣብነት ቤተ መዘክር ሲነማ ትያትሮ ሙዚቃዊ ትርኢት ኣሎ። ሲነማታት ብዙሕ ግዜ ኢንተርናሽናል ፊልም ኦርጂናል ዝኾነ ምስ መግለጺኡ OmU ኦ ኤም ዩ የቕርባ። ኣብ ኣብያተ መጻሕፍቲ ወይ ውን ናይ ከተማ ቤት መጻሕፍቲ ብዘይ ገለ ዋጋ ወይ ውን ቁሩብ ከፊልካ መጻሕፍቲ ክተንብብን ሙዚቃ ክተሰምዕን ፊልም ክትሪኢን ትኽእል። ነቲ መጻሕፍትን ፊልምን ወይ ውን ሴደ ድማ ትልቅ ሖ። ንገዛ ወሲድካ እንደገና ትመልሶ።
ካልእ ተኽእሎታት ናይ ማሕበራትን ክለባትን ኣሎ። ኣብ ሓደ ማሕበር ብዙሓት ሰባት ናይ ሓባር ረብሓን ዕላማን ዘለዎ ይእከቡ ንኣብነት ናይ ሙዚቃ ናይ ስፖርት ናይ ኮኮ ወይ ናይ ኮምፒተር ክለብ ኣሎ። ንዓበይትን ንመንእሰያትን ዝኸውን ማሕበራትን ውን ኣሎ። ንዓበይትን ንቆልዑትን መብዝሕትኡ ግዜ ዋጋ ዝይክፈሎ ቀረብ ይርከብ። ንናእሽቱ ቆልዑት ንኣብነት ኣብ ገለ ቦታት ናይ ጸወታ ጉጅለ ኣሎ።
ብዙሕ ጊዜ ደገ ትናፈስ ዶ ? ኣብ ነፍስ ወከፍ ከተማ መናፈሻ ኣሎ ንቆልዑት ብዙሕ ናይ መጻወቲ ቦታታት ኣሎ ፡፡ መብዝሕትኡ ኣይክፈሎን እዩ ፡፡ ኣብ ናይ ኣታክልቲ መናፈሻ ፡ ፍሉያት ኣታክልቲ ክትሪኢ ትኽእል፡፡ ካብ ሙሉእ ዓለም እንስሳታት ድማ፡ኣብ መዕቆቢ ኣንስሳታት / ዙ / ትረክብ። ንመናፈሻ ኣታኽልትን መዕቆቢ ኣንስሳታትን ግን ገለ ቁሩብ ገንዝብ መእተዊ ትከፍለሉ ኢኻ። ኣብ ልዕሊኡ ብዙሓት ኣውራጃታት ጀርመን ፡ ቀላያትን ጫካታትን ጎቦታትን ዝርከብ ኮይኑ ፡ ምናልባት ውን ንስኻ ኣብቲ ጥቓ ባሕሪ ትህሉ ትኸውን ፡፡ ኣብኡ ብምኻድ ንባህርይ ተስተማቕራ።
ብዙሓት ሰባት ኣብ ገዛ ወይ ተለቪዝን ይርእዩ ወይ ራድዮ ይሰምዑ። ነፍስ ወከፍ ስድራ ቤት ኣብ ጀርመን ናይ ገዛእ ርእሱ ራድዮን ተለቪዥን ከምዝግብን ወርሓዊ ክፍሊት ክከፍልን ኣለዎ። እዚ ክፍሊት እዚ 17 ኤውሮን 98 ሳንቲምን ንወርሒ እዩ። እቶትካ ውሕድ ምስዝኸውን ክትከፍል የብልካን።
ምናልባት ኣብ ገዛኻ ካንቸሎ ወይ በረንዳ ኣሎዶ ? ኣብኡ ኩሉግዜ ኩሉ ነገር ምግባር ኣይፍቀድን ፡፡ ንኣብነት ኣብ ኩለን ገዛውቲ ኣብ በረንዳ ስጋ ምጥባስ / ግሪል/ ኣይፍቐድንዩ፡፡ ኣብቲ መምርሒ ኣጠቓቕማ ገዛ ዝርከብ ሓበሬታ ተመልከት።
ኣብ ከባቢኹም ኣብ ዝርከብ ክለብ ወይ ክበብ (Verein) ክትከዱ ትኽእሉ ኢኹም። ኣብ ሓበሬታ ዝወሃበሉ ኽፍሊ ናይ ማዘጋጃ ቤት ወይ ምምሕዳር ከተማ ኬድኩም፡ ኣብ እትነብርሉ ቦታ ዘለዋ ክለባት ወይ ክበባት ብዛዕብአን ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም። ወይ ድማ ንኣብነት ኣብ ፎልክስሆኽሹለ (Volkshochschule) ዝበሃል ትምህርታዊ ትካል ንዓበይቲ ኮርስ ግበሩ ኢኹም። ኣብ ንምውህሃድ ዝወሃብ ኮርስ ወይ ሓደ ቛንቋ ንምምሃር ኣብ እትካፈልዎ ኮርስ፡ ካብ ከባቢኹም ወይ ከተማኹም ዝመጹ ሰባት ክትላለዩ ትኽእሉ ኢኹም።
ብዛዕባ ኽትካፈልዎም እትኽእሉ ባህላዊ ፍጻሜታትን ብዓላትን ኣብ ጋዜጣ፡ ራድዮ፡ ተሌቪዥን ወይ ኣብ ኢንተርነት ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም። ብዛዕባ ዝካየዱ ሙዚቃዊ ምርኢታት ዝሕብሩ ፖስተራት'ውን መብዛሕትኡ ጊዜ ኣብ ከተማ ተለጢፎም ይርኣዩ’ዮም።
ኣብ ጀርመን ብዙሓት ዝተፈላለያ ጋዜጣታት ይርከባ። ከከም ክፍለ ሃገርን ዞባን ዘቕርብኦ ቴማታትን ዛዕባታትን'ውን ይፈላለዩ’ዮም። መብዛሕትአን ብቛንቋ ጀርመን ተዳልየን'የን ንንባብ ዝቐርባ። ናይ መላእ ዓለም ጋዜጣታት ድማ ኣብ ክዮስክ ናይ መደበር ባቡራት ክትረኽቡ ትኽእሉ ኢኹም። እዚ ዝስዕብ መርበብ ሓበሬታ ሓፈሻዊ መረዳእታ ዝህብ ኮይኑ፡ ኣብኡ ኣቲኹም ናይ ከባቢኹም ጋዜጣ ክትደልዩ ዘኽእል እዩ፦
ለጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ እና ለመንግሥታቸው ድጋፋቸውን የገለፁ ሰልፎች ሃዋሳን፣ ሆሳዕናና አርባ ምንጭን ጨምሮ በተለያዩ የደቡብና የሲዳማ ክልሎች ከተሞች ዛሬ ተካሂደዋል። በሌላም በኩል በሶማሌና በሀረሪም ተመሳሳይ የድጋፍ ሰልፎች ተደርገዋል።
ኣመንቲ እስልምና ዓለም ናይ ሓደ ወርሒ ፆም ረመዳን ካብ ዝጅምሩ ሓደ ሰሙን ገይሮም ኣለው።ረመዳ እዋን ፆም፣እዋን ምልውዋጥ ሓሳብ ንሓሳብ እዋን መተኣኻኸቢ ማሕበረሰባት እዩ።ዝተፈላለየ ድሕረ ባይታን ዓሌታዊ መቦቀልን ዘለዎም ሙስሊም ኣሜሪካዊያን ኣብ መላእ ኣሜሪካ ኣብ ዝርከቡ እስላማዊ ማእኸላት ንፀሎትን ምስጋናን ይራኽቡ።
ኣሜሪካዊያን ኣመንቲ እስልምና ልክዕ ከም ኣብ ካልኦት ናይ እስልምና ዓለም ዝርከቡ እስልምና በቲ ልሙድ ስርዓት የኽብሩዎ።መራሕቲ ስድራታት ካብ መሸጢ ስጋ ድኳን ሓላል ንመፍጠሪ ዝኸውን መግቢ ይዕድጉ።ካብ ንጉሆ ክሳብ ምሸት ዝዘልቕ ፆም ምስ ስድርኦም ኣዕርኽቶምን ኮይኖም የፍጥሩ፣ይፅልዩ ንድኻ ይሕግዙን።
ሻኪር ኤልሰይድ ኢማም ኣብ ቨርጂናይ ናይ ዝርከብ ዳር ኣል ሂጅራ እስላማዊ ማእኸል እዮም።እቲ ማእኸል ካብ 42 ዝተፈላለያ ሃገራት ንዝመፁ ኣመንቲ እስልምና ማሕበረሰባት ኣገልግሎት ይህብ።
“ረመዳን ዝተፈላለየ ባህልዊ፣ናይ ዓሌትን ናይ ቋንቋን ድሕረባይታ ዘለዎም ሰባት ናብ ሓደ ንምምፃእ ኣዚዩ ጠቓሚ ዝኾነ ዕድል ዝህብ እዩ።ኩላትና ኢንግሊዝኛ ንዛረብ ኢና።ኢንግሊዝኛ ከም ንኹሉና ዝጠምር ቋንቋ ኢና ንጥቀመሉ።እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ብፍላይ ኣብ እዋን ረመዳን ንገብሮም ምንቅስቓሳት ንኹሉ ዝሓቁፍ እዩ።”
ሻኪር እቲ ማእኸል ንሙስሊማት ማዕልታዊ ፆሞም ዘፍጥርሉ ምግቢ የቕርበሎም፤ኣብ እዋን ረመዳን ምሸታዊ ፀሎት የዳልው።ኣሜሪካዊያን ሙስሊማት ፀወምቲ ብዘይኮኑ መሳርሕቶም ተኸቢቦም ይፆሙ።ንግብፃዊ ኣሜሪካዊ ኢርብራሂም ራዲ እዚ ፀገሙ ኣይኮነን።
“ኩሉ ሰብ ገለ ምግቢ ሰሪሑ የምፅእ’ሞ ኩላትና ድማ ሓቢርና ንበልዕን ሓቢርና ንፅልን።ብዛዕባ ሃይማኖት ምስልምና ንዝቲ፣ነንሕድሕድና ንመሃሃር።ኣብ ስራሕ እውን ኣብ እዋን ምሳሕ ስዓት ሓቢርና ንሰግድ።”
ኣብዚ እዋን ኣብ ከባቢያዊ መስጊዳትን እስላማዊ ማእኸላትን ብዛዕባ ረመዳን ኣስተምህሮ ይውሃብ።ስዓብቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖት ብሓባር ናይ መፍጠሪ ድራር ምብላዕን ሙስሊማት ኣካል ማሕበረሰት ዩናይትድ ስቴትስ ምዃኖም ብቴሌቪዥን ኣቢልካ ንህዝቢ ምፍልጣን ይሓውስ።
ኢማም ሻኪር ኤልሰይድ እስላማዊ ማእኸሎም ንኣሜሪካዊያን ስዓብቲ ክርስትናን ኣይሁዳዊያንን ብምግባዝ ኩልሻዕ ረቡዕ ሓቢሮም ድራር የፍጥሩ።እዚ ኣብ እዋን ረመዳን ዝካየድ ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ዝካየድ ዘተ ኮይኑ የገልግል።
ኣብ እዋን ወርሒ ፆም ረመዳን ኣብ መንጎ ስዓብቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖት ዝካየድ ምዝርራብ ኣብ መንጎ ስዓብቲ ዝተፈላለዩ እምነታት ዝሐሸ ምርድዳእ ኣብ ምፍጣር ይሕግዝ ይብሉ ፈላማ ሙስሊም ኣሜሪካዊ ኣባል ኮንግረስ ዩናይትድ ስቴትስ።
ዕላማ እቲ ብሰኑይ 10 ሚያዝያ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ፣ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማል ኮይኑ ንኸገልግል ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ብፕረዚደንት መሓመድ ዓብደላ ፋርማጆ ንዝተመዘዘ ጀነራል ኣሕመድ መሓመድ እርፊድ ንምቕታል ምንባሩ ተሓቢሩ።
ኣፈኛ ሰራዊት መንግስቲ ሶማል ኮለነል ዓብዲ ሓሰን ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ወትሃደራዊ ክዳን ለቢሱ፣ ተመሳሲሉ ናብቲ ማእከል ስልጠና ዝኣተወ መንእሰይ፣ ኣብ ነብሱ ተኣሲርዎ ዝነበረ ነታጕ ብምፍንጃር ነቲ መጥቃዕቲ ከምዝፈጸሞ ሓቢሩ።
ትርጉም ደሞክራሲ ንዓና፡ ንኹሉ ዘመዓራሪ ቁጠባውን ማሕበራውን ዕድላት ምርሓው ወይ ቁጠባውን ማሕበራውን ደሞክራሲ ምርግጋጽ`ዩ፡ በዚ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ድልዱል ፖሊቲካዊ መሰረት ኣንጺፉ`ሎ ክብል`ውን ገሊጹ
ብምኽንያት መበል 20 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፡ ንሕቶታት ደሞክራሲ ዝምልከት ምስ ቪኦኤ ቃለ-መጠይቕ ዝገበረ ምንስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ ዓሊ ዓብዱ፡ ህዝቢ ብዘይ ዓሌትን ቀቢላን ተሳንዩ ዝነብረሉ ባይታ-ምክብባር ምፍጣር፡ ብእኡ ኣቢልካ ድማ ፖለቲካዊ ርግኣት ምኹስኳስ፡ ኣምር ደሞክራሲ ኤርትራ`ዩ ኢሉ።
ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ድሕሪ 20 ዓመት ናጽነት፡ ኣብ መድመጺ ሳጹን ቀሪቡ ፖሊቲካዊ መራሕቱ ዝመርጸሉ መድረኽ ኣይረኸበን ተባሂሉ ይንቀፍ ንዝብል ሕቶ ክምልስ ከሎ፡ “መድመጺ ሳጹን ኮይኑ ጸኒሑ ቅንይ ኢሉ ናይ ሬሳ ሳጹን ዝቕየር፡ ምስ ኽውንነትና ዘየሳኒ፡ ካብ ካልእ ተኾብዩ ዝግበር ተዋስኦታት፡ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ንርእዮ ስለዘለና፡ ብዝኾነ ኣደናጋሪ ስብከት ተታሊልና፡ ነቲ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዘየለ ልዑል ሃገራዊ ስኒትን ሓድነትን ክንገድፍ ፍቓደኛታት ኣይኮናን” ኢሉ።
ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ ናይ ደቡብ ኣፍሪካ ዑደቶም ብምዝዛም ሎሚ ኣብ ዋና ከተማ ታንዛኒያ ዳር ኤስ ሰላም ኣብ ዝኣተውሉ እዋን ድሙቕ ኣቀባብላ ተገይሩሎም።እዚ ኣብ ሰልስተ ሃገራት ኣፍሪካ ናይ ዘካይድዎ ምብፃሕ መወዳእታ ምዕራፍ እዩ።ምስ መዘንኦም ጃካያ ኪክዌተ ክዘራረቡ እዮም።ይዓቢ ምስ ዘሎ ቁጠባ ኣፍሪካ ርክቦም ንምጥንኻር ምድፍኦም እውን ክቕፅልሉ እዮም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ምስ ስድርኦም ኣብ ታንዛኒያ ኣብዝኣተውሉ እዋን ኣብ ከተማ ዳር ኤስ ሰላም ኣብ መዕረፎ ነፈርቲ ብፕሬዝዳንት ታንዛኒያ ጃካያ ኪክዌተ ድሙቕ ኣቀባብላ ተገይሩሎም።ኣሽሓት ነበርቲ እታ ከተማ ንዕኦም ዝሓዘት መኪና ንምርኣይ ካብ መዕረፎ ነፍርቲ ጀሚሮም ሪጋ ሒዞም ንጎደናታ መሊኦምዎ ይርኣዩ።
ክልቲኦም ፕሬዝዳንትታት ኣብ ዝሃብዎ ናይ ሓባር ጋዜጣዊ መግለፂ ፕሬዝዳንት ኪክዌተ ብ’’ኮርፔረሽን ብድሆ ሚሊኒየም’’ ኣቢሎም ንዝሃብዎ ሓገዝ ንፕሬዝዳንት ኦባማ ኣመስጊኖምዎም።ህዝቦም በዚ ፕሮግራም እዚ ተረባሕቲ መሰረታዊ ኣገልግሎታት ዝስተ ማይን ትምህርትን ኮይኖም ኣለው ኢሎም።
ታንዛኒያ ዝዓብየ ናይ ዩናይትድ ስቴትስ ሓገዝ ካብ ዝረኽባ ሃገራት’ውን ሓንቲ እያ።ፕሬዝዳንት ኦባማ ግን ኣብታ ሃገር ረድኤት ከኮነስ ኢንቨስትመንት ክውስኽ ተስፋ ኣለዎም።
ፕሬዝዳት ኦባማ ትማሊ ሰንበት ነይሮም ናይ ደቡብ ኣፍሪካ ዑደቶም ዝዛዘሙ።ንስለስተ ማዕልታት ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ኣብ ዝፀንሕሉ እዋን ብፅኑዕ ሓሚሞም ዝርከቡ ኔልሰን ማንዴላ ተኣሲሮምሉ ኣብ ዝነበሩ ሮብን ኣይላንድ በፂሖም።
እቶም ፕሬዝዳንት ኣብ ትሕቲ ስሃራ ኣፍሪካ ተጠቃምነት ሓይሊ ኤለክትሪክ ብኽልተ ዕፅፊ ንምውሳኽ ዘኽእል ዝበልዎ ‘’ፓወር ኣፍሪካ’’ ንዝተብሃለ ሓድሽ ተበግሶ ዩናይትድ ስቴትስ ኣብቶም ዝቕፅሉ ሓሙሽተ ዓመታት 7 ቢሊዮን ዶላር ክትወፊ ኢያ ኢሎም።
ኣብዚ ዘለናዮ መዋእል ኤልክርትሪክ ምርካብ ወሳኒ እዩ ዝበሉ ንሶም ‘’ህፃናት ከፅንዑ፣ሓሳብ ናብ ተግባራዊ ውራይ ንምስግጋር፣ስድራታት ኣዝዮም ኣገደስቲ ዝኾኑ ጠለባት ክረኽቡ፣ኣፍሪካ ናብ ናይ ዓለም ቁጠባ ክትኣቲ ቀንዲ መራኸቢ መስመር ሓይሊ መብራህቲ እዩ።’’
ኣብ መደርኦም ብተደጋጋሚ ኣፍሪካ ትምዕብል እያ ዘላ ክብሉ ተዛሪቦም ኦባማ። እንተኾነ ግን ኢሎም ንሶም እታ ክፍለ ዓለም ንሰብኣዊ መሰላት እትህቦ ቦታ ትሑት ስለዝኾነ ህፁፅ ምምዕራይ ከምዝሓትት ኣጠንቂቖም።
ፕሬዝዳንት ኦባማ ንደቂ ኣንስትዮ ዘየሳተፈት ሃገር ክትበፅሖ ኣብ ዝግብኣ ምዕባለ ኣይክትበፅሕን እያ ኢሎም።ኣብ ማሊ፣ሱማሊያን ሱዳንን ይካየዱ ንዘለው ግጭታት ኣፍሪካዊያን ትካላት ፍታሕ ክናድዩ ፀዊዖም።
ብኻሊእ ዜና ፕሬዝዳብት ኦባማ ኣብ ከተማ ሲዌቶ ንዝትኣከቡ ሰባት መደረ ኣብ ዘስምዕሉ ዝነበሩ እዋን ቁፅሮም 24 ዝኾኑ ኢትዮጵያዊያን ሙስሊም ማሕበረሰብ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሙስሊም ማሕበረበ ትፍፅሞ ዘላ ዝበልዎ በደል ጠጠው ንኽተብል ፅዕንቶ የሕድሩ ክብሉ ተቓውሞ ኣስሚዖም።
ጠልሰም የተለየ ኀይል ያለው ጥበብ ነው። ኢትዮጵያውያን ከሁለተኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ይሰሩት የነበረ ጥበብ መሆኑም ይነገራል። ጠልሰም ምሥጢራዊ ጥበብ በጽሕፈትና በሥዕል ጥቅሎች የሚገለጽ እንደሆነ ይወሳል፡፡ በ‹‹መዝገበ ቃላት ሐዲስ›› አገላለጽ፣ ክታብና ሥዕል፣ ሐረግና ሰንጠረዥ፣ እንዲሁም ሙጭርጭር ጽሕፈት ነው፡፡
የጠልሰም ስዕልም እነዚህን ኃይል ያላቸውን ቃላቶች፣ ምልክቶችና ዕፅዋት በመጠቀም የሚሳል ነው። ጠልሰም ከመፈወስ በተጨማሪ ሰውን የመሰወር፤ ግርማ ሞገስን መስጠት፤ በሰዎች ጫንቃ ላይ ለመስፈር የሚዳዳውን ሰይጣን ጋሻና ጦር በመሆን መከላከልና ማስጣል የሚያስችል ኃይል አለው ተብሎ ይታመናል፤ ይህም ዓቃቤ ርዕስ ተብሎ ይጠራል።
በኦርቶዶክሳዊ ምሰላና ተምሳሌትነት የቀረቡት ኪነ ቅቦች በቤተ ክርስቲያን ከሚታዩትና በሃይማኖታዊ መዛግብት ከሠፈሩት እንደ መስቀሎች፣ መላዕክት፣ የዳዊት ኮከብና የተለያዩ እንስሳት ያሉት ይታዩባቸዋል፡፡
አይ ፑቲን ፡ – የኦህዴድ መንግስት ቀድሞሀል ባክህ። መድሀኒቱን አገኘን ካሉ ወራት አለፉ። ያንተም ክትባት እንደ ኦህዴድ መድሀኒት ፖርቲ ጽ/ቤት የተቀመመ እንዳይሆን እንጂ።
የቤቶች ክፍል ስርዓት ሁለት-መርከቦችን ፣ ሁለት-መርከቦችን እና ኤች.አይ.ቲ. ፣ ባለሦስት-መርከቦችን እና አራት-መርከቦችን ቤትን / ቤቶችን ሊያካትት ይችላል ፡፡
ለሆቴሎች ፣ ለቤት ወይም ለራት ፣ ሁለቱን መርከቦች ቢራ ቤትን ይጠቀሙ ፡፡ ማይክሮ ቢራ ቢራ ጠመቃ-ነክ መርከቦችን መምረጥ ይችላል፡፡አቅም መጠኑ ትልቅ ነው ፣ መርከቦቹ የበለጠ እና የስራ ውጤታማነቱ ከፍተኛ ነው ፡፡
በታይላንድ ባንኮክ ህክምናውን ሲከታተል ቆይቶ ከቀናት በፊት የተመለሰው አሰልጣኝ ዘማሪያም ወልደጊዮርጊስ ዛሬ ከጅማ አባቡና ጋር በሚያደርጉት ጨዋታ ላይ ክለቡን በአሰልጣኝነት ለመምራት ተገኝቷል፡፡
ላዕለዎት ወትሃደራውያን ሰበ ስልጣን ጅቡቲን ኢትዮጵያን፣ ኣብ ዶባቶም ከጋጥም ንዝኽእል ጸጥታዊ ኩነታት ብሓባር ንምግጣሙ ዘኽእሎም መዘክር ከምዝኸተሙ ዲፕሎማሲያውያን ምንጭታት ሓቢሮም።
ኣብቲ ኣኼባ፣ ካብ ወገን ኢትዮጵያ ሚኒስተተር ምክልኻል ሲራጅ ፈጌሳን ጠቓላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ኢትዮጵያ ጀነራል ሳሞራ ዮኑስን ዝርከብዎም ላዕለዎት ወትሃደራውያን ሰበ ስልጣን ክርከቡ እንከለዉ፣ ብወገን ጅቡቲ ከኣ ሚኒስተር ምክልኻል ሓሰን ድራርን ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት እታ ሃገር ጀነራል ዘካርያ ሸኽ ኢብራምን ካልኦትን ተሳቲፎም።
እቲ ብ28 ሚያዝያ ኣብ ጅቡቲ ዝተኻየደ ርክብ ላዕለዎት ወትሃደራውያን ሰበ ስልጣን፣ ኣብቲ ንኤርትራ፣ ጅቡቲን ኢትዮጵያን ዘዳውብ ከባቢታት ብዛዕባ ዘሎ ጸጥታዊ ኩነታት ተዘትይሉ።
ኣቐዲሙ’ውን ሓለቓ ስታፋት ሰራዊት ክልትኤን ሃገራትን ሓለፊ ጸጥታን ጥራይ ዝተሳተፍዎ ኣብ ህሉው ወትሃደራዊ ኩነታት ክልቲኤን ሃገራት ዘተኮረ ዝርርብ ከምዝተኻየደ ኣፍሊጦም።
እዛ ንነዊሕ ዓመታት ኣብ ትሕቲ ሞግዚትነት ፈረንሳ ዝጸንሐት ጅቡቲ፣ ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ኣብ 2008 ምስ ኤርትራ ኣብ ከባቢ ራስ ዱሜራ ዘጋጠማ ምስህሓብ፣ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ወትሃደራውያን ጸጥታውን ምትሕግጋዝ ተጸሚዳ ትርከብ።
በ Marvel Strike Force ውስጥ ምርጥ አርማዎች እነማን ናቸው? በተወሰኑ ገጸ-ባህሪያት እና ፓነሎች እንዴት በተሻለ መንገድ ልትጠቀሙባቸው ትችላላችሁ? የ Gaming-fans.com አዲስ ለሚሰፋው የ Marvel Strike Force ይዘትን ለእያንዳንዱ የ MSF ጀግና እና የንብረት ተወካይ ለመዳሰስ ከግምት በማስገባት የንባብ ክህሎት ክፍልን መጀመር ያስደስተዋል. አንድ የተወሰነ ገጸ-ባህሪን እንዴት መጠቀም እንዳለብዎ ወይም እነሱን ለማጣራት እንደሚችሉ አስበው ከሆነ, መልሱን ያገኛሉ. በተጨማሪም, ለ MSF ብዙ የይዘት ፈጣሪዎች ምስጋና ይግባውና በማኅበረሰቡ ውስጥ ምን ደረጃ ላይ ለመድረስ እና ለማን እንደሚሰራ, ለማኅበረሰቡ በየወሩ የ Marvel Strike Force ገጸ-ባህሪያትን ደረጃዎችን መገምገም እንቀጥላለን.
ኣብ መዓልቲ ብሔር፣ ብሔረ ሰባትን ህዝብታትን ኢትዮጵያ መደረ ዘስምዑ ቀዳማይ ሚንስትር ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ እቲ ኣብ ስራሕ ዝፀንሐ ፌዴራሊዝም ብግብሪ ክረአ እንከሎ ናይ ኢድ ኣዙር ኣሃዳዊ ስርዓት ነይሩ ኢሎም።ኤርትራ ኣብ ናይ ቀዳሞት ሰለስተ ዓመታት ስትራተጂ ጽላት ጥዕና ኣብ ምንካይ ሞት ኣዴታትን ህጻናትን፣ መልከፍቲ ቲቢን ኤችኣይቪ ኤይድስን ዝነኣድ ዕማም ኣሳሊጣ ተባሂሉ።10 ተቓወምቲ ውድባት ፖለቲካ ኢትዮጵያ ነቲ ኢህወዴግ ይትረፈኒ ኢሉ ናብ ውህደት ዝኣተወ ኣብ ብሔር ዝተደረኸ ኣወዳድባ ደጊፈን ብሓንሳብ ክሰርሓ ስምምዕ ፈጺመን።ማስተር ፕላን ኣዲስ ኣበባ ዳግም መበገሲ ውጥጥ ኮይኑ ተላዒሉ።ኤርትራን ኳታርን ሓይለ ቃላት ዝዓብሎም ጋዜጣዊ መግለጺታት ይለዋወጣ ኣለዋ።ግብጺ ንኢትዮጵያ ነቲ ብባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተኸተመ ስምምዕ ክትቅበሎ ፀቕጢ ተሕድር ከም ዘላ ሰብ መዚ መንግስቲ ኢትዮጵያ ገሊጾም።
ሰሜናዊ ካሊፎርኒያ፣ኦሪገንን ዋሽንግተንን ሓዊሱ ፓስፊክ ሰሜን ምዕራብ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ክፋል ዩናይትድ ስቴትስ ዝተልዓለ ኣዕናዊ ባርሕ ሓዊ በረኻ ኣሽሓት ኣባይቲ፣ናይ ንግዲ ትካላትን ኣናእሽቱ ከተማታትን ኣዕኒዩ ኣሎ።ልዕሊ ሓደ ሚሊዮን ሄክታር ዱር ብምዕናው እንተወሓደ ን35 ሰባት ቀቲሉ ኣሎ።
ሓያል ናይ ጡሽ ደበና ንጥዕና ሚሊዮናት ነበርቲ ናይቲ ከባቢ ኣብ ስግኣት ኣውዲቑዎ ይርከብ።ኣብ ገሊኡ ከባቢ ካብ ፍርቂ ኪሎም ሜትር ዝርሓቐ ምርኣይ ስለዘይክኣል መኪና ንምዝዋር ሓደገኛ ይገብሮ ይብል ሃገራዊ ኣገልግሎት ኩነታት ኣየር እታ ሃገር።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ኣብ ምዕራባዊ ክፋል ዩናይትድ ስቴትስ በቢእዋኑ ብዘጋጥሞም ባርዕ ሓዊ ፕረዝዳንት ትራምፕ ኮኑ ካልኦት መራሕቲ ኣብከባቢያዊ ለውጢ ኣየር ክሰርሑ ኣመሓደርቲ እቲ ኸባቢ ፀዊዖም ።ፕሬዝዳንት ትራምፕ አብ ሳክራሜንቶ ካሊፎርኒያ ምስ ኣመሓደርቲ እታ ስቴት ሎሚ ክራኸቡ እዮም።
እዚህ ጭርንቁሳም ሰፈር ውስጥ እየኖርህ የሰማይ ግዝፈቱ፤ የምድር ስፋቱ፤ የተፈጥሮ ትንግርቱ አይታይህም፡፡ ትንሽ አሳቢ ነኝ ብለህ አንገትህን ብታቀና ከዛጉ የቆርቆሮ ጣሪያዎች ላይ የተኮለኮሉ ድንጋዮች ለአይንህ ይቀርባሉ፡፡ ጣራው መሬት እስኪመስልህ ድረስ፡፡ ለማን ትፈርዳለህ? ለአንጀትህ ወይስ ለሆድህ? “አንጀቴም አንጀቴ ሆዴም ሆዴ ነው” እያልህ መኖርን ትኖራታለህ እንጂ፡፡ የሃብታሙ ጐረቤቴ “ሆዳም” ህንፃ ላይ “ድንጋይ በድንጋይ ላይ ሳይፈርስ …” የሚል ጥቅስ ልፅፍ ፅፌም ልለጥፍበት ቃጣኝ፡፡ ደሀ ነኝና! የቁስ ብቻም ሳይሆን የሀሳብም፡፡
በርራ በርራ መምጣቷ ነው፤ ክንፎቼን ከትከሻዬ ላይ ገንጥላ፡፡ ለክቡዱ አየር ደግሞ ሙሉ ልቤን እንደጋሻ ተከልላ፡፡ እኔ አልዋሽም እሷም አትክድም፤ ከአምላክ ዶልታ አጥንቴን መስረቋ! ማንም አላያትም …. ትክዳለች ወንድነቴን ማስጣሏን፡፡ የሷን ቀሚስ መልበስ ሲቀረኝ እሷን መስያለሁ፡፡ ግን … “አንቺን መሳይ “አንቺን” ፍጠሪልኝና ከፊቴ ጥፊ” ብያታለሁኮ! ጨርሶ እንዳልረታላት፡፡ ትውለድልኝ፡፡ አይኔን በአይኔ የማየት ጊዜም የለኝ፡፡ አይኗን በትንሹ ልጄ አይን ውስጥ ግን ማየት እፈልጋለሁ፡፡
ለምን አይኗን ብቻ … ኧረ ድምጿም ይደገም! … ከንፈሯንም! … ይህች ሴት ይህች መልአከ ሰይጣን የልብ ሃሳቤን የኩላሊት ጢሴን አንድም ሳታስቀር ትቃርም ኖሯል!፡፡ ፍሬ ለማፍራት የምታጐበድድ አበባ፣ የሰራ ፍጥረቷ እንደሚያብብ ሁሉ የኔይቱም ቅልጥፍጥፍ፣ እምር፣ ድምቅ ብላ ይቹት፡፡ ለዶሮ አስራሁለት ብልት አላት … ፀጉሯን፣ አይኗን ባቷን እያልሁ ገነጣጥዬ ለምን ላሞካሻት?፡፡ ከዚህ ጭርንቁሳም ሰፈር ተቀምጬ የሰማዩን ግርማ እንጂ፤ የጨረቃን ድምቀት እንጂ፤ የምድርን ለምለምነት እንጂ ማስተዋል ያቃተኝ የየኔዋንም ልቅም ብሎ ይታየኛል፡፡ ሰአሊነ ለቅድስት … ቅድስት የውበት፡፡ የተፈጥሮ የሚስጥር ትስስር ግርም ይላል፡፡ እኔን እሷን ያስመኘ፤ እሷን ለኔ ያስገኘ ሲለጥቅ ደሞ እሷን ከኔ ያስተኛ … የሞላ ግን ያልፈሰሰ ምስጋናዬ ይድረሰው፡፡
አበባ ናትና አትቀጠፍ? ዝምብላ ትሸተት? እንዲሁ ትደነቅ? … ግን ከቅጣቱ ማምለጥ አለባት፡፡ ለሷ ቅጣቱ ስትቀጠፍ ሳይሆን እንደተተከለች ሳትንቀሳቀስ ባለችበት ስትደርቅ ነው፡፡ አዎ፡፡ አጀቡ ብዙ ነው፡፡ ምህላው፡፡ … ወደ መኝታ እስክንደርስ፡፡ የሸክላ ምጣድ ቆሎ እንዳይሰማ ለክፋቱ! የከናፍሯን የምስራች ይዤ፤ የጡቶቿን የይለፍ ፍቃድ፤ የእንብርቷን ማሰናከያና የዳሌዋን እሺታ እስካገኝ፡፡
ተሞኘ … ሰው ሁሉ! መላእክት ሁሉ! ቄሱ ሁሉ!፡፡ በነፍስ ነጣቂ ሀገራችሁ፣ በልብ ሰርሳሪ መንደራችሁ በነፍስ አልባ ስጋህ ለነፍስህ እደር ትባላለህ፡፡ የስጋህ ፍሰሃ እዚህ አልጋ ላይ ነው፡፡ … የማየውን ገላ እውነትነት ለማረጋገጥ ከዘለዓለሜ ላይ በርከት ያለ ዕድሜ ተበድሬ በምድሩ ዘመኔ ላይ መዶል አለብኝ፡፡ ይኸው እርቃኗን ናት፣ ውበቷን ሁሉም እየተጋራው ነው፤ የክፍሉ የመስኮት መጋረጃ አረገደ፡፡ በሩ እንዳረገዘ ሁሉ አማጠ ተንሳጠጠ፡፡ ጣራና ግድግዳው ሀይ ባይ የለውም፤ ሰውነቷ ላይ አፍጥጧል፡፡ የወንድ ምጥ ጀመረ፡፡ የስጋ ርዕደ መሬት ተከተለ፡፡ … አውሎ ንፋሷ መጣች፡፡ ምሽጌ ወዴት አለህ? … እሷው አዋጊ፣ እሷው ተዋጊ፣ እሷው ማራኪ፣ ምሽጉ የሷው፡፡ ልመሸግ፡፡ አፈር ስሆን በቃኝ … አልኳት፤ ስሞትልህ በርታ አለች … ህይወት በአልጋው ላይ ቀጠለች፡፡
ጀምበር ሹክ አለቻት - በወገግታዋ ዳብሳ፡፡ ያን ቤተመቅደስ ሰውነቷን ይዛ ከወደቀችበት ተነሳች፡፡ የጨረቃ እንጂ የፀሀይ አድናቂ ያልሆንኩበት ምክንያትም ይኸው ነው፡፡ ፀሀይ ነጣቂ ተኩላ! ጨረቃ ሰብሳቢ እረኛ፡፡ ሁለቴ ይነጋል ሁለቴ ይመሻል፡፡ ማለዳ ብርሃን ናት የየኔዋ ፈገግታ ብርሃን ነው፡፡ እሷ ስትነጉድ ይጨልማል - ጀምበር ስታዘቀዝቅ ይመሻል፡፡ ይሄ ጨለማ ለኔ ኩርኩም ነው፡፡ አናቴን ቀብሮ የማያላውስ ህመም፣ መሄዷ፡፡
… ለምን ስራ አትሰራም? … ለምን ዞር ዞር አትልም? ለምን? ለምን? ከዚህ ኮተታም ጭርንቁሳም ሰፈር፣ እንደጉንዳን ተዛዝለው ከሚኖሩ ሰዎች የሚዥጐደጐድ ስንኩል ምክር ነው፡፡ ለምን ስራ ልስራ? ለምን ልዙር? አንጀቴም … ሆዴም የእንብርቴ በታችም … አእምሮዬም ይሰራል፡፡ ያለ ክፍያ ይኸው እንደኳተኑ ናቸው፡፡ ምንም አልተቆረጠላቸውም፡፡
ዋጋቸውን ከመዳፏ ይቀበላሉ፡፡ ልብ-በፍቅሯ ቃላት ይሞላል፡፡ አይኖቼ-በፀዳል ውበቷ ላይ ይረጋሉ፡፡ አንደበቴ በጥኡም ውዳሴ ይቀኛል፡፡ ሆዴ-ሁሉን ቻይ ይሆን ዘንድ … ዘርፈፍ ብሏል፡፡ አእምሮዬ … የመኖሬን ትርጉም ከመኖሯ ሚስጥር ጋር አዛምዶ የተፈጥሮንና የፍቅርን ቁርኝት ይቀምራል፡፡
በሁለት መዳፎቿ አቅፋ ደረቷ ላይ ለጠፈችኝ … ቀና ብዬ አየኋት፡፡ በአይኖቿ ውስጥ የኔ አይኖች አይታዩኝም፡፡ በሀዘኔታዋ ውስጥ ጭርሱኑ የኔ የምለው ማንነት የላትም፡፡ ግን እናትህ ነኝ ትላለች፡፡
እንደገና ወደ ማህፀኗ ልገባ አይቻለኝም፡፡ መልሼ ጡቶቿን ልምግ አይሆንም፡፡ ሁሉም ወደ ኋላ? እሷ ራሷ አይደለች እንዴ ገፍታ ከሆዷ ያስወጣችኝ? ምን እንድሆን አስወጣችች? … እንድቆም ወይስ እንድወድቅ! ምን ሲባል ነው ወደቤቷ የምመለሰው? ምን አለ እዛ? ትዕዛዝ! … አታምሽ! አትደር! … ብላ! ጠጣ! ተኛ! … ከእንግዲህ የተበጠሰው እትብቴ ከሷ ጋር መቋጠር ይችላል! …. አንገቷን ደፋች፡፡ ከአይኖቿ የረዘሙ የእንባ መስመሮች ተሽቆለቆሉ፡፡ አልተናገረችም፡፡ በአንድ ጊዜ ማልቀስም ማውራትም አትችልም እናቴ፡፡ እናቴን የሚያስጨንቃት ውለታዋ ነው፡፡ እኔን ያረገዘችበት ሂደት ከፊል ደስታ ቢኖረውም ግማሹ ግን ህመም ነው፡፡ እኔን ለወራት የተሸከመችበት ቆይታዋ እሱም ህመም አለው፡፡ እኔን ከሆዷ ያስወጣችበትም ወቅት ታላቁ ህመም ነው፡፡ ምጥ ነው … ስቃይ፡፡ ታዲያ ማን ይህንን ሁሉ ይክፈላት? ስለእሷ እናት ተመሳሳይ ድካም አስባስ ይሆን? ይህንን ሁሉ እንድከፍል ስለምትፈልግ ነው ማልቀሷ፡፡ አይኖቼን በማየት ምጧን ትረሳለች፤ ድምፄን በማዳመጥ ልቧን ታረጋጋለች ከዚህ በላቀ እኔን በጉያዋ አቅፋ በመያዝ ነፍሷን አለምልማ ደህንነቷን ታረጋግጣለች፡፡ … ግን እኔም የእኔ አይደለሁም፡፡ ዳሩ እርሷ የራሷ ነች፡፡ እናት ነች፡፡ ፈጣሪ፡፡ ተፈጥሮ ነች፡፡ ደግሞም ችግር ፈጣሪ ነች፡፡
የሆዷ ትልቀት ሲጨምር የኔም የፍቅር ወሰን ጨመረ፡፡ ይህ የአምላክ ስራ ነው፡፡ እኔና እሷን ጨምቆ ከሆዷ አሳደረ፡፡ ይቺ ቅድስት ራሷን ልትደግመው ነው፡፡ ሌላ ሽብር ልትፈጥር ነው፡፡ ማረፊያ አጥቶ ሲንከላወስ የኖረው ህልቆ መሳፍርት ፍቅሬ አሁን ቦታ አገኘ፡፡ ልሰጣት ያልኩት ፍቅር በሷ ልክ አልነበረም፤ ከሷ በላይ እንጂ፡፡ ፍቅሬ ከሰራ አካላቷ ተርፎ … ባክኖ በግድግዳው፣ በወለሉ፣ ባልጋው ይታይ ነበር፡፡ አሁንስ? ከአብራኳ ወዳዘለችው ፍጥረት ደረሰ፡፡ ከበላችው በልቶ፤ ከቀመሰችው ቀምሶ፤ ከቃረመችው ቃርሞ … ፅንሱም ነፍስ ዘራ ግን ነፍስ የነሳው ከማነው? ከርሷ ነው? ከኔ ዳር ከሌለው የአባትነት የባልነት መውደድ ነው? ወይስ ከእግዜሩ? … ከሶስቱም ነው፡፡
ለመንገደኛ ሰው እግዜሩም ማስተማመኛ አይሰጥም፡፡ የሷን የገፋ ሆድ ከአደጋ ለመቆጣጠር ሲል ከላባውን ሹፌር ቀስ ብሎ እንዲነዳ አያዘውም፡፡ መንገድ የመታው መኪና እንዳይተናኮላት ማድረግም አይችል፡፡ ያልተገራው ድንጋይ የእግሮቿን ወግ ያለው አረማመድ አሰናክሎ እንዳይጥላት የማድረግ ፍላጐትም የለው፡፡ ለምጧ ቀን ቆርጦ ስላልነገረን በሄደችበት ስፍራ ድንገት እንዳትወልድ የማድረግ ምን ውጥን አለው? ወፎች ነን ብረሩ የተባልን፡፡ እርሱ ከዙፋኑ ሆኖ ለእጣፋንታችን በአደራ ሰጥቶናል፡፡ እልሻለሁ ለአንቺ መንገድ ጠራጊ ሆኖ ጌታ አይቆምም፡፡ የራሱ ስራ አለው፡፡ የርቀት መቆጣጠሪያው በእጁ የለም፡፡ ለነፃነታችን ዘብ የቆመ .. ተፈጥሮን አለማማጅ … ፍቅርን አቋዳሽ … ሜዳውንም ከፈረሱ ጋር ልቅ ፈጥሮ የቸረን … ታዛቢ ድንቅ አምላክ እንጂ፡፡
ሆዷን ይዛው ወጣች፡፡ ልጄንም ይዛ፡፡ በቅፅበት ደሞ ተመለሰች፣ ቃሌን የሰማች መሰለኝ … ደስ አለኝ ግን የአንገት ልብሷን ረስታ ነበር መመለሷ፡፡ የአጥር በሩ ታዝዞ ወለል ብሎ ተከፈተላት፡፡ የሰውን ዱካዎች በእንቅፋት ማንደድ የለመዱ የጥርጊያው ምንገድ ድንጋዮች አጐነበሱ፡፡ በወጉ ተራመደች፡፡ የርሷን ግብር ከሚናፍቀው የመስሪያ ቤቷ ደጃፍ የሚያደርሳት ታክሲ ጥቂት ሰዎችን እንዳዘለ ቆሞ ይጠብቃት ነበር፡፡ ሁለት ነፍሶች ይዛ በአንድ ወንበር ተቀመጠች፡፡ ለሚታየው ለአንዱ ከፈለች፡፡ ከቁመታሙ ሕንፃ ስር ስትደርስ የታክሲው ጐማዎች መሽከርከራቸው ተገታ፡፡ ወረደች፡፡ አሁንም ይህ ግዙፍ ድንጋይ ቁልቁል ነው የሚያያት? አይደለም፡፡ ቁልቁል የምታየው እርሷ ሆናለች፡፡ ምስጋናን ከዚህ የድንጋይ ክምር ለራሷ አዘጋጀች፡፡
ወደ ውስጥ ገብታ በሊፍት ማሽኑ ወደ ላይ አረገች፡፡ ሰላም ነው፡፡ አለም ተሰናድታ እያገለገለቻት መሸ፡፡ በመጣችበት ጐዳና ተመለሰችበት፡፡ የኔም ስጋት በነነ ለዛሬ፡፡ ግና የነገን የፍራቻ እርሾ አሁን ማጠንሰስ ጀመርሁ፡፡
ጨረቃም የለችም፡፡ የጎጆአችን ላምባ ፍካቱ ጨምሯል እንደ ማለዳ ኮከብ፡፡ ድምፅዋን ከዛፍና ከቋጡ አሁን አልሰማውም፡፡ ከአይንና ከጥርሷ አልቃርመውም፡፡ ፀጥታ ያረበበት እንቅልፍ ውስጥ ናት፡፡ ፊቷ ግን ይነበባል እንደ ፊደል፡፡ ይመሰጠራል እንደ ቅኔ፡፡ ይፈታል እንደ ምስጢር፡፡ እንደ ማህሌታይ ያሬድ መቋሚያ ይዤ ላሸበሽብ ቃጣኝ፡፡ ይህ የእግዚአብሐር ፈጣሪ ነው ሰአሊ …? ሞናሊዛን ማን ፈጠራት? ምድርን ማን አድቦለቦላት? ተራሮች በማን ተፈለፈሉ? ከአለቱ ፏፏቴን ማን ሸነቆረው? አይንን ማን ተከለ? እርግብን ማን አበጀ? መሰጠትንስ ማን አስተማረ .. ፍቅርን? በባለቀለመ ብዙው ሰአሊ … በባለ መሮስሉ … ቀራፂ ጌታ ነው፡፡
ምንም አልሆነችም የኔዋ፡፡ ንክ ያረገው የለም ሆዷን፡፡ ሁሉም ቅሪት መሆኗን አውቋል፡፡ ሁሉም ግን አይደሰትም፤ አይገረምባትም፡፡ ምክንያቱ ግልፅ ነው፡፡ ማርገዝ ወድቆ መነሳት ነው … መውለድ እንደ አክርማ መከፈል ብቻ ነው … ማሳደግ በእድል ነው፡፡ ለነሱ ይህ ሁሉ ቀላል ነው፡፡ ካልገረማቸው ደግም አይጠነቀቁላትም፡፡ ከአጋም የተጠጋች ቁልቋል እንዳትሆን አይጋርዷትም፡፡
አንድ እኔ እልፍ ከለላ ልሆንላት እንዴት ይቻለኛል? ከሙሴ በትር ተውሼ አደጋን በመንጋ አልነዳለትም፡፡ ከሳምሶም ሀይልን ተካፍዬ … ሁሉን አልጋ በአልጋ ማድረጉ … ዘበት፡፡
ይሄ ሁሉ የሚወራው ስለሷ ነው? ጠብ እርግፍ መባሉ አንድ እሷን ከክፉ ለመታደግ ነው? ማነች ግን? ይላል አህዛብ ሁሉ፡፡ ይበል፡፡ ጥበብ አዝላለች፡፡ የኔንም የርሷንም ላብ የገበረችበት የሊቁ እስትንፋስ የታከለበት … ጥበብ፡፡ ራሷም ጥበብ ነች፡፡ ይህን በእንቅፍል አለም ድባብ የተዋጠ የዋህ ገፅታዋን ያየ ይመሰክራል፡፡ ደሞ … በተክለ አካል ቁማ ምድር ተሸክማት ስትወስድ ስትመልሳት ያስተዋለም ይናገራል፡፡ … እንደገናም … ፀሀይ በፀዳሏ እያነፈነፈች በግራም በቀኝም ብርሃኗን ስታሰፍርባት የታዘበ ያወራል፡፡ ለጥቆም … ነፋስ አክናፍ አበጅቶ በርሮ ሲያካልባት … ፀጉሮቿን ተውሶ ሊያጌጥበት እንዳለ ሲያዘናፍላት ያልተደመመ ከህዝብም ከአህዛብም ማን አለ?
ጊዜ አዲስ የወይን ጠጅ ነው፤ በአሮጌ አቁማዳ መጫንን /መያዝን/ በጄ የማይል፡፡ በጊዜው አዲሱ የወይን ጠጃችን መጣች፡፡ ሴቷ ልጃችን፡፡ ግን አቁማዳው ስለምን አረጀ ተባለ? እንዴትስ አፈሰሰ?
ግራና ቀኝ አይንን የሚያጥበረብር ብርሃን የሚያስተጋቡ ግድግዳዎች፡፡ የሆስፒታሉ ኮሪደር ላይ ነኝ፡፡ ከወገኗ አንድም አልመጣም፡፡ ከወገኔ እናቴ አለች፡፡ ቀበቶዬ ላልቷል፡፡ …
ከሰሞኑ የባለስልጣናት ግድያ ጋር ተያይዞ በየክልሉ ያሉ የ”ልዩ ኃይሎች” ጉዳይ እያጠያየቀ ነው።መንግስታዊው “አዲስ ዘመን” ጋዜጣ “ክልሎች ከአስር ሺዎች እስከ መቶ ሺዎች የሚቆጠር ልዩ ሃይል እንዳላቸው የተለያዩ መረጃዎች ያመላክታሉ” ብሏል።
የኦሮሚያ ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር ጀነራል ከፍያለው ተፈራ በክልላቸው “ልዩ ኃይል የሚባል መዋቅር አለመኖሩን” ለአዲስ ዘመን ተናግረዋል። በመዋቅሩ ውስጥ ያለው “መደበኛ ፖሊስ እና አድማ በታኝ” ነው ባይ ናቸው።
የፌዴራል ፖሊስ የህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር ጀይላን አብዲ በክልሎች በልዩ ሃይል ስም የተቋቋመው “ከፖሊስ በላይ ነው” አሉ። “ዙ፣ መትረየስና ሌሎች ከባድ መሣሪያዎችን በመታጠቅ ከመከላከያ ጋር በእኩል ደረጃ ላይ ናቸው” ብለዋል ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ።
ክልሎች ከአስር ሺዎች እስከ መቶ ሺዎች የሚቆጠር ልዩ ሃይል እንዳላቸው የተለያዩ መረጃዎች ያመላክታሉ። የተወሰኑ ምሁራንና የፀጥታ ባለሙያዎች ልዩ ሃይሎቹ”ለአገሪቱ የፀጥታ ችግርና ለአገር መበትን መንስዔ ሊሆኑ ይችላሉ” ሲሉ ይሞግታሉ። ሌሎች ባለሙያዎች ደግሞ የክልል ልዩ ሃይሎች “ለሕገ መንግሥቱና ለአገሪቱ ፀጥታ መጠበቅ ዋስትና ናቸው” ይላሉ።
በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የሕግ ትምህርት ቤት የፌዴራሊዝምና ሕገ መንግሥት መምህሩ አቶ ደሳለኝ ጥጋቡ፤ የፌዴራሊዝምን ሥርዓት የተገበሩ አገራት የውስጥ ፀጥታቸውን ለማስጠበቅ በፌደራልና በክልሎች ባልተማከለና ወጥ በሆነ አስተዳደር እንደሚያዋቅሩ ይገልፃሉ።
ምሁሩ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 52 ንዑስ አንቀጽ 2 (ሰ) ክልሎች “የክልላቸውን ፖሊስ ያደራጃሉ ይመራሉ” የሚለውን አንቀጽ በመምዘዝም ኢትዮጵያ የውስጥ ፀጥታዋን ባልተማከለ አስተዳደር እንደምትመራ ያመላክታሉ። ሕገ መንግሥቱ ክልሎች የሚያዋቅሩትን የፀጥታ ሃይል ስያሜውን በትክክል ባይናገርም የፀጥታ ሃይል እንደሚያደራጁ መብት ሰጥቷቸዋል።
በአሁኑ ወቅት በአገሪቱ ክልሎች እየጠነከሩ ነው። በዚህም የፌዴራል ሥርዓቱእየተፈታ ሲሆን፤ በተለይም ትላልቆቹ ክልሎች የፀጥታ መዋቅራቸውን ፉክክር በሚመስል መልክ እያጠናከሩ መጥተዋል። ክልሎች በሕገ መንግሥቱ የተሰጣቸው ሥልጣን የውስጥ ፀጥታቸውን ለማስጠበቅ ነው። ያለው አዝማሚያ ግን ለአገር ሥጋት በሚሆን ደረጃ ነው። ይህን የፌዴራል መንግሥት ልጓም ማበጀት አለበት። በሕገ መንግሥቱ በተሰጣቸው ሥልጣን ብቻ መሥራት እንዳለባቸው ምሁሩ ይገልፃሉ።
በአንዳንድ አገራት የክልል ፀጥታዎች የሚይዙት መሣሪያና የሰው ሃይላቸው ጭምር የተወሰነ ነው። በኢትዮጵያም የፌዴራል መንግሥት ይህን የመወሰን ሥልጣን አለው። ይህን ለማድረግ አዋጅ የማርቀቅ ሂደት ላይ ይገኛል። ይህን ተግባራዊ ማድረግ አለበት ሲሉም ይመክራሉ።
የቀድሞው ሠራዊት አባል ጀነራል ዋሲሁን ንጋቱ ‹‹የአገሪቱን የውስጥ ፀጥታ ለማስጠበቅ ወጥ የደህንነት መዋቅር መዘርጋት አለበት። የዕዙ ሰንሰለት፣ የሥልጣን ተዋረድ፣ የሰው ሃይልና የመሣሪያ መጠንን በየደረጃው መወሰን ያስፈልጋል። በየደረጃው ያሉ ሃላፊዎችም ተጠያቂነትና ሃላፊነት እንዲኖራቸው ሁሉንም በእኩል የሚያገለግል መዋቅር መዘርጋት ያስፈልጋል›› ይላሉ።
በኢትዮጵያ ያለው ነባራዊ ሁኔታ ግን የፀጥታ ክፍሉ የሚመራው በክልሎች በተበጣጠስ የዕዝ ስንሰለት ነው። የሚተገብሩትም እንደየፍላጎታቸው ነው። በየደረጃው ያሉ ሃላፊዎች ሃላፊነት የማይወስዱና ተጠያቂ ካልሆኑ፣ ፍላጎታቸውን በሰላማዊና በህጋዊ መንገድ እንዲሁም በመደራደርና በመነጋገር ከመፍታት ይልቅ እንደፈለጉ የሚያዝዟቸው ከሆነ ዜጎችን ከመጠበቅ ይልቅ የዜጎችን መብት ይነጥቃሉ።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ ክልሎች ለመዋጋት በሚመስል ሁኔታ እየተዘጋጁ ናቸው። በአንዳንድ ክልሎች የክልሉን መንግሥት ከማገልገል ወጥተው የግለሰቦችን ፍላጎት ጭምር ተግባራዊ ሲያደርጉ ይታያል።ይህ ሁኔታ በዚሁ ከቀጠለ ሁሉም የሚጎዳ በመሆኑ መንግሥት መዋቅሩን ማስተካከል እንዳለበት ጀነራል ዋሲሁን ያስረዳሉ።
የቀድሞው የኢትዮጵያ አየር ሃይል ዋና አዛዥ፣ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የደህንነት፣ ሕግና ፌደራሊዝም መምህር የነበሩትና በአሁኑ ወቅት የደህንነትና የፖለቲካ ተንታኙ ሜጀር ጀነራል አበበ ተክለሃይማኖት ‹‹በአገሪቱ እየታየ ያለው ችግር የፌዴራል ሥርዓቱና ሕገመንግሥቱ በትክክልተግባራዊ ባለመሆኑ እንጂ ክልሎች የፀጥታ መዋቅር ወይም ልዩ ሃይል ስላላቸው አይደለም።
የኢትዮጵያ የፌዴራል አወቃቀር ዘመናዊና የአገሪቱን ችግር የሚፈታ ነው። ክልሎች የእራሳቸው የፀጥታ ሃይል እንዲኖር መፍቀዱም እጅግ በጣም አስፈላጊ ነው።የክልል ልዩ ሃይሎች የውስጥ ፀጥታን ለመፍታት ተብሎ የሚዘጋጁ ናቸው። የህዝቡን ባህልና አካባቢውን ስለሚያውቁት ችግሮችን መፍታት ይችላሉ። ክልሎች እራሳቸውን ያስተዳድሩ ከተባለ በውስጣቸው ያለውን ፀጥታ ማስከበር ያለባቸው ክልሎች መሆን ይኖርባቸዋል›› ይላሉ።
ሜጀር ጀነራሉ ፀጥታቸውን ማስጠበቃቸው እንዳለ ሆነ በዴሞክራሲዊነትናበሕግብቻ የሚመሩ የክልል መንግሥታት መኖር አለባቸው። የክልል የፀጥታ ሃይሎች ከተሰጣቸው ሃላፊነት ባለፈ ችግር ሲፈጥሩ የፌዴራል መንግሥት የማስቆም መብቱን ተጠቅሞ ጉዳት ሳይደርስ ማስቆም አለበት። ለምሳሌ በኦሮሚያና በሱማሌ ክልሎች መካከል የተፈጠረውን ችግር የፌዴራል መንግሥት ማስቆም ነበረበት። የወቅቱ መንግሥት ግን ልፍስፍስ ስለነበረ ማስቆም ባለመቻሉ ለዜጎች ሞትና መፈናቀል ምክንያት መሆኑን ያብራራሉ።
ሜጀር ጀነራል አበበ የክልል ልዩ ሃይሎች የሰብዓዊ መብት ጥሰት እንደሚያደርሱ የጀነራል ዋሲሁንን ሀሳብተጋርተው፤ በክልል ብቻ ሳይሆን የፌዴራል የፀጥታ ሃይልም ጥሰት እንደሚያደርስ እና ዜጎችን እንደሚያጠቁ አክለው ገልፀው፤ ይህ የሚፈታው በክልልና በፌዴራል በመሆኑ ሳይሆን አሰራሩና ተጠያቂነቱን ማስተካከል እንደሚያስፈልግ፣ የክልሎችን ልዩ ሃይል ማፍረስ ሌላ ችግር ይዞ ከመምጣት ውጭ የአገሪቱን ችግር እንደማየፈታ፣ የፖለቲካ ብልሽቱንና አሰራሮችን በማስተካከል፣ ሌብነትን በማጽዳትና ተጠያቂነት በማጠናከር ማስተካከል እንደያስፈልግ ያሰምሩበታል።
ጀነራል ዋሲሁን በተለያየ ወቅት በልዩ ሃይሎች የተፈፀሙ የዜጎችን ህይወት መጥፋት፣ መብት በፍትሃዊነት የማስጠበቅ ችግርና መፈናቀልን በመጥቀስእልባት ካልተደረገለት በቀጣይ ለአገር መበተን ምክንያት ሊሆን እንደሚችል፤ የፖለቲካው ብልሽት እንዳለ ሆኖ መሰረታዊ ችግሩ የፀጥታውን መዋቅር አድርጎ መውሰድ ተገቢ እንዳልሆነ፣ እሳት የሚተፋ መሣሪያ የተጠቁ አካላትን በመዋቅር፣ በተጠያቂነትና በስልጠና የበቁ ካልሆነ ለአገሪቱም አደጋ ለዜጎችም ሰቆቃ መሆናቸው እንደማይቀር ይናገራሉ።
ጀነራል ዋሲሁን በኦሮሚያና በሱማሌ ክልሎች መካከል በተፈጠረው ግጭት በልዩ ሃይሎች የሞቱና የተፈናቀሉ ዜጎች፣ በጋምቤላ ክልል በልዩ ሃይል አባላት መካከል በተፈጠረው የርዕስ በርዕስ ግጭት ትጥቅ እስከመፍታት መደረሱ። ሰሞኑን በአማራ ክልል የመፈንቅለ መንግሥት ሙከራ መካሄዱ።
ከዚህ በተጨማሪ በክልሎች ወስጥ የሰብዓዊ መብት ጥሰት መድረሱ። ክልሎች የልዩ ሃይል ቁጥር በመጨመር የፌዴራሉን መንግሥት የፀጥታ ሃይል ወደ ሚገዳደር ደረጃ እየሄዱ መሆናቸውን በማሳያነት በመጥቀስ መዋቅሩንና አሠራሩን ማስተካል እንደሚገባ ያስጠነቅቃሉ።
ሜጀር ጀነራል አበበ ‹‹ በአገሪቱ ቀደም ሲል በስፋት የማይታዩ የፀጥታ ክስተቶች ችግር ሆነው የመጡት ከአገሪቱ የፖለቲካ መበላሸት ጋር ተያይዞ ነው። ሁሉም የፀጥታ ችግሮች መነሻና መድረሻ የፖለቲካ ብልሽት፣ ሌብነትና የመልካም አስተዳደር ችግር ነው። ከዚህ ሲያልፍም የፌዴራል መንግሥት ሃላፊነቱን በተገቢው ሁኔታ አለመወጣቱ ነው። በጥቅሉ የፌዴራልና የክልል መንግሥታት ሕገ መንግሥቱና ሌሎች ሕጎችን ተግባራዊ ማድረግ አልቻሉም፡፡እነዚህን በማስተካክል ችግሩን መፍታት ይቻላል›› ሲሉ ይመክራሉ።
የትግራይ ክልል ፖሊሲ ጥናትና ምርምር ማዕከል ዋና ዳይሬከተርና በጉዳዩ ዙሪያ ምርምራቸውን ያደረጉት ፍስሃ ሀፍተፅዮን (ፒ.ኤች.ዲ.) የኢትዮጵያ የአገር ውስጥ ፀጥታ ጉዳይ የፌዴራልና የክልል መንግሥታት የጋራ ሥልጣን እንደሆነ ያመላክታሉ።
የተዘረጋው የፀጥታ ሥርዓት ጥቅምና ጉዳቱ ከአገሪቱ የፖለቲካ ነባራዊ ሁኔታ እንደማይለይ የሚያነሱት ዋናዳይሬክተሩ የፖለተካ ችግር በፀጥታው ላይ እንደሚታይና ችግሩ ሳይኖር ደግሞ ሥርዓቱ ፀጥታውን ለማስጠበቅ አወንታዊ አስተዋጽኦ ማበርከቱን ይናገራሉ።
ፖለቲካዊ መግባባት ከተፈጠረ በኋላ የፌዴራልና የክልል የፀጥታ ሃይልን የጎንዮሽና የተዋዕረድ አሠራሮችንና የሕግ ጉድለቶችን በመፈተሸ ማስተካከል እንደሚገባ፣የፖለቲካ መተማመንና የመተጋገዝ መንፈስ ከተፈጠረ በኋላም የፖሊስ ሃይሎች የሚይዙትን መሣሪያ መወሰንም ተገቢመሆኑን፣ ከሁሉም በፊት ግን የፖለቲካውን ችግር መፍታት የፀጥታውን ጉድለት ለመፍታት ጥረት ማድረግ እንደሚገባ ዋና ዳይሬክተሩ አመላክተዋል።
የፌዴራል ፖሊስ የህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር አቶ ጀይላን አብዲ፤ በሕገ መንግሥቱ ክልሎች እራሳቸውን የማስተዳደር ሥልጣን ተሰጥቷቸዋል። የፖሊስ ሃይል እንዲያቋቁሙ ሕገ መንግሥቱ ነው የፈቅደላቸው። ጥያቄም ቢነሳ በሕገ መንግሥቱ መሰረት ነው ያቋቋምነው ስለሚሉ በትብብር አብሮ ከመሥራት ውጭ ምንም ማድረግ አንችልም ይላሉ።
የፌዴራል ፖሊስ በሕግ ክልሎች የሚይዙትን መሣሪያ የመቆጣጠር ሥልጣን ባይሰጠውም የክልሎች ልዩ ሃይል ምን አይነት መሣሪያ ነው የሚታጠቀው የሚለው ግን አሳሳቢ ነው የሚሉት ዳይሬክተሩ፤ በክልሎች በልዩ ሃይል ስም የተቋቋመው ፖሊስ ሳይሆን ከፖሊስ በላይ ነው። ‹‹ዙ››ና መትረየስ እንዲሁም ሌሎች ከባድ መሣሪያዎችን በመታጠቅ ከመከላከያ ጋር በዕኩል ደረጃ ላይመሆናቸውን አቶ ጀይላን ተናግረዋል።
ችግሩን ለማስተካከል ፖሊስ በአገር አቀፍ ደረጃ የሚይዘውን ለመቆጠጣር የሚያስችል የመሣሪያ ደረጃ ለማውጣት የፌዴራል ፖሊስ መተዳደሪያ ረቂቅ አዋጅ በሰላም ሚኒስቴር እየታየ መሆኑና ከፀደቀ የፈዴራል ፖሊስ የሚያዘውን መሣሪያ በአገር አቀፍ ደረጃ መቆጣጠር እንደሚችል አመላክተዋል።
ይህ ካልሆነ ግን የክልሎች የፀጥታ ሥልጣን ለፌዴራል አስፈሪ መሆኑን፤ በተለያዩ ክልሎች በሚፈጠሩት ግጭቶች ዜጎች የሚሞቱትና ሰቆቃዎችም የሚደርሱት በክልል ልዩ ሃይሎች መሆኑን አቶ ጀይላን ገልፀዋል።
የኦሮሚያ ፖሊስ ኮሚሽን ከሚሽነር ጀነራል ክፍያለው ተፈራ፤ በክልላቸው አድማ በታኝና መደበኛ ፖሊስ መዋቅር ሲኖር ልዩ ሀይል የሚባል መዋቀር አለመኖሩን ያነሳሉ። የክልሉ የጸጥታ አካል በየትኛውም ክልል ላይ ተደራጅቶ የወሰደው የጸጥታ እርምጃ የለም ይላሉ።
በኦሮሚያና በሱማሌ ክልሎች መካከል በተፈጠረው ግጭትም ተወሰደ የተባለው እርምጃ በሱማሌ ክልል ልዩ ሀይል እንጂ በአሮሚያ በኩል የተወሰደ አርምጃ የለም። ነገሩ ሲድበሰበስ ነው በሁለቱ ክልሎች ልዩ ሀይል የሚባለው ብለዋል።
የኦሮሚያ ክልል መንግስት በአገራዊ አሰራር የሚመራነው ያሉት ኮሚሽነሩ እንደ አገር የሚሻሸሉ የጸጥታ አሰራሮች ክልሉን አሳታፊ በሆነ መልኩ በማከናወን ጥያቄ ካለን እንዲካተት ማድረግ እንጂ በሚወጣው አሰራር ለመገዛት ዝግጁ ነን። ኦሮሚያ የፌዴራል መንግስት አንዱ አካል እንጂ ብቻውን መንግስት አይደለም ይህን የመቀበል ግዴታም አለብን ብለዋል።
የአማራ፣ የትግራይ እና የደቡብ ክልሎችን የፀጥታና ደህንነት ቢሮዎችና የፖሊስ ኮሚሽነሮች በጉዳዩ ዙሪያ መረጃ እንዲሰጡን ያደረግነው ጥረት አንዱ ሃላፊ ለሌላው መረጃ እንዲሰጠን በማስተላለፍ መረጃውን ይሰጣሉ የተባሉት ሃላፊዎች ጋ ደጋግመን ብንደውልም ስልካቸውን ባለማንሳታቸው በጉዳዩ ዙሪያ ሃሳባቸውን መካተት አልቻልንም፡፡
ነብይ እዩ ጩፋ ነብይና ሃዋርያ ተብለው ከተነሱ ብዙዎች አንዱ ነው። ክራይስት አርሚ ኢንተርናሽናል የተሰኘ የፕሮቴስታንት ቤተክርስትያን መስርቶ በርካታ ተከታዮችን ማፍራት...
ዋዜማ ራዲዮ- የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የከተማዋን የትራንስፖርት ችግር ይፈታሉ በሚል የተከራያቸው 560 አውቶብሶች ጉዳይ የአዋጭነትና የግልፅነት ጥያቄዎች እየቀረበበት ነው። አስተዳደሩ ግን የከተማዋን የትራንስፖርት መፍታት ቀዳሚ አጀንዳው መሆኑን ይገልፃል። ።
ዋዜማ ራዲዮ እንደተረዳችው ከሆነ አውቶብሶችን ተከራይቶ ለከተማዋ ትራንስፖርት አገልግሎት የማዋሉን ነገር አስበው ወደ ተግባር ሊገቡ የነበሩት የቀድሞው የከተማዋ አስተዳደር ምክትል ከንቲባ ታከለ ኡማ ነበሩ። ሆኖም በወቅቱ ከተለያዩ አካላት ጋር በተደረገ ውይይት “አውቶብስ መከራየቱ አያዋጣም” የሚል አስተያየት ስለበዛ እንዲቀር ተደርጎ ነበር። የአሁኗ ምክትል ከንቲባ አዳነች አቤቤ ግን ከጥቅምት 9 2013 አ.ም ጀምሮ የአዲስ አበባን የትራንስፖርት ችግር ያቃልላል በሚል በፍጥነት የአውቶቡስ ኪራይ ዕቅዱን ተግባራዊ አድርገውታል።
አዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ለተከራያቸው 560 አውቶብሶች ጨረታ እንዳላወጣ ዋዜማ ራዲዮ አረጋግጣለች። የኪራዩ አካሄድ በጨረታ ማለፉ በአንጻሩም ግልጽነትን ሊያመጣ ቢችልም በምን መልኩ አውቶብሶቹ እንደተመረጡም ግልጽ አይደለም። የመስተዳድሩ ሀላፊዎች ከአውቶብሶቹ ባለቤቶች ተወካዮች ጋር ውይይት አድርገው ከዚያም እንደ አውቶብሶቹ ሁኔታ ወርሀዊ የኪራይ ሂሳብ ወጥቶላቸው ከከተማዋ የትራንስፖርት ቢሮ ጋር ውልን እንደተዋዋሉ ያሰባሰብነው መረጃ ያመለክታል።
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የተከራያቸው አውቶብሶች በብዛት የክፍለ ሀገር መጓጓዣ የነበሩ ናቸው። አሁን በኢትዮጵያ የተለያዩ ክልሎች የጸጥታ ሁኔታ አስተማማኝ ስላልሆነ እንዲሁም በኮሮና ቫይረስ ምክንያት አውቶብሶቹ የአገልግሎት ገደብም ስላለባቸው በከተማው መሰማራታቸው ለህልውናቸው መቀጠል ደጋፊ እርምጃ መሆኑን የመስተዳድሩ ምንጮቻችን ይናገራሉ። ነገር ግን አውቶብሶችን የመከራየቱ ነገር የከተማ አስተዳደሩን ለገንዘብ ብክነት የሚዳርግ እና መከራት አስፈላጊ ቢሆን እንኳ ሌሎች የተሻሉ መንገዶች እንደነበሩ በሂደቱ የተሳተፉት የመረጃ ምንጮች ያሰምሩበታል።
የከተማ አስተዳደሩ ለ560ዎቹ አውቶብሶቹ ኪራይ በወር 71 ሚሊየን ብር ያወጣል። እንደተባለው የአውቶብሶቹ ኪራይ ለስድስት ወራት ብቻ የሚቆይ ቢሆን እንኳ የከተማ አስተዳደሩ ለአውቶብሶቹ ኪራይ ለስድስት ወራት 426 ሚሊየን ብር ወጪ ይጠብቀዋል። ይህን ያክል መጠን ያለውን ገንዘብ ለኪራይ ከማውጣት እስከ 100 የሚደርሱ አውቶብሶችን መግዛት አይሻልም ነበር ወይ ? የሚል ጥያቄን አስነስቷል። የከተማ አስተዳደሩ በቢሊየን በሚቆጠር ገንዘብ ሶስት ሺህ አውቶብሶችን ለመግዛት እየተዘጋጀ መሆኑን በቅርቡ ወራት አስታውቋል። ታዲያ ስለምን ከፍ ያለ ኪራይ ወደሚያስወጣ ኪራይ መሄድን እንደመረጠ አሳማኝ ምክንያት አልቀረበም። መስተዳድሩ በጉዳዩ ላይ ሀሳብ እንዲሰጥ ለማግባባት ብንሞክርም ከምክትል ከንቲባዋ በቀር በዚህ ጉዳይ መናገር የሚችል የለም በሚል ምክንያት የተብራራ ምላሽ አላገኘንም።
ዋዜማ ራዲዮ ከምንጮቿ እንደሰማችው ከሆነ በኪራይ ወደ ስራ ገቡ የተባሉት አውቶብሶች እንደየደረጃቸው በአንበሳ አውቶብስና በሸገር ባስ ታሪፍ ተሳፋሪዎችን እያስከፈሉ ይሰሩና በኪራይ አገልግሎቱን ስለሰጡ ብቻ ከከተማ አስተዳደሩ እንደየአውቶብሶቹ ደረጃ ወርሀዊ ኪራይ ይከፈላቸዋል።
የከተማ አስተዳደሩ አውቶብሶቹን በደፈናው ከሚከራይ ይልቅ አውቶብሶቹ ተሳፋሪዎችን ብናስከፍል ያዋጣናል የሚሉት ዋጋ አቅርበው በሱ ላይ ድርድር ከተደረ በሁዋላ የከተማ ትራንስፖርት እንዲሰጡ ቢፈቀድ ; እንዲሁም በአንበሳ አውቶብስና ሸገር ባስ ታሪፍ ሰርተው ህጋዊ ማረጋገጫ አቅርበው በመንግስት ታሪፍ በመስራታቸው ያጋጠማቸውን የገቢ ክፍተት ከተማ አስተዳደሩ ይሙላላቸው የሚሉ አማራጮች የቀረቡ ቢሆንም ተቀባይነት አለማግኘቱን ሰምተናል። [ዋዜማ ራዲዮ]
በአየር-እንዲቀዘቅዝ የሙቀት , በአየር ወደ የውሃ የሙቀት , በአየር ወደ ውሃ የሰሌዳ ጠላቂ የሙቀት , የአየር መጭመቂያ ኦይል የሙቀት , በአየር የሙቀት ጋር Fan , የደጋፊ ጋር በአየር ወደ የውሃ የሙቀት ,
በፓክስታን የሐይማኖት ተቋማት የጋራ ውይይት እና ውህደት ብሔራዊ ምክር ቤት ከፓክስታን ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ጋር በመተባበር በአገሪቱ ወደ ይቅርታ፣ ወደ ሰላም እና ወደ ወንድማማችነት ጎዳና የሚመሩ በርካታ መልዕክቶችን ሲለዋወጡ መቆየታቸው ታውቋል።
በክርስትና እና በእስልምና እምነቶች መካከል ሲደረግ ለቆየው የሰላም ውይይት ቀዳሚ ተጠቃሽ የሆነው የአሲሲው ቅዱስ ፍራንችስኮስና የግብጹ ሱልጣን ኣል ካሚል ተገናኝተው ስለ ሰላም የተወያዩበት 800ኛ ዓመት በፓክስታን መከበሩ ተገልጿል። የፓክስታን ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ፕሬዚደንት ብጹዕ አቡነ ሰባስቲያን ፍራንሲስ ሻው፣ ዕለቱን በማስታወስ ዛሬም ቢሆን የሰላም መልዕክተኞች ልንሆን ይገባል ብለዋል።
ከ800 ዓመት በፊት በሜዲተራኒያን አካባቢ አገሮች መካከል ሰላም በጠፋበት፣ በሕዝቦች መካከል ጥላቻ በተስፋፋበት ዘመን የአሲሲው ቅዱስ ፍራንችስኮስ የሰላም መልዕክትን በመያዝ ወደ ግብጽ ያቀናበት ዘመን እንደነበር ይታወሳል። ግጭቶች ወደ ተስፋፉባቸው አካባቢዎች ከመጓዙ በፊት፣ ቅዱስ ፍራንችስኮስ በወቅቱ የመላዋ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ከነበሩት ከኦኖሪዮ ሦስተኛ እጅ ቡራኬንና መልካም ፈቃድ ማግኘቱ ይታወቃል። ከግብጽ ዋና ከተማ ከካይሮ ወጣ ብሎ በጥቂት ኪሎ ሜትር ርቀት በሚገኝ፣ ዳሜታ በሚባል አካባቢ ይኖሩ የነበሩትና በዘመኑ የግብጽ ሱላጣን ከነበሩት ማሊክ ኣል ካሚል ጋር ቅዱስ ፍራንችስኮስ መገናኘቱ ይታወሳል። የሁለቱ እምነቶች ተጠቃሽ ሰዎች ተገናኝተው ስለ ሰላም መወያየታቸው ብዙ ፋይዳ ባይሰጠውም ቅዱስ ፍራንችስኮስ ከሚኖርበት አገር ተነስቶ ወደ ወደ እስልምና እምነት ተከታዮች መካከል የሄደበት የሰላም ተልዕኮ፣ ዛሬ ለምስራቁ እና ለምዕራቡ ዓለም ሰላማዊ ግንኙነት መልካም ምሳሌ ሆኖ መገኘቱ ይነገራል።
ከስምንት መቶ ዓመት በፊት፣ በክርስትና እና በእስልምና እምነቶች መካከል የተካሄደው የሰላም ውይይት ቀጣይነት እንዲኖረው በማለት በፓክስታን የሐይማኖት ተቋማት የጋራ ውይይት እና ውህደት ብሔራዊ ምክር ቤት ከፓክስታን ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ጋር በመተባበር በአገሪቱ ወደ ይቅርታ፣ ወደ ሰላም እና ወደ ወንድማማችነት ጎዳና የሚመሩ በርካታ መልዕክቶችን ሲለዋወጡ መቆየታቸው ታውቋል። ዘንድሮ በፓክስታን፣ ላሆሬ ሃገረ ስብከት ውስጥ በተከበረው 800ኛ ዓመት የሰላም ውይይት መታሰቢያ በዓል ላይ የፓክስታን ካቶሊካዊ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ፕሬዚደንት እና የላሆሬ ሊቀ ጳጳስ አቡነ ሰባስቲያን ሻው፣ ከእርሳቸውም ጋር በፓክስታን የፍራንችስካዊያን ካፑቺን ታናናሽ ወንድሞች ማሕበር አለቃ አባ ፍራንሲስ ናዲም፣ በፓክስታን የሐይማኖቶች የጋራ ውይይት እና ውህደት ብሔራዊ ምክር ቤት ዋና ጸሐፊ፣ የፍራንችስካዊያን ማሕበር አባላት፣ ካህናት፣ ደናግል፣ ምዕመናን፣ ከእስልምና እምነት በኩል ከአካባቢው አገሮች ጨምሮ ታዋቂ ምሁራን መገኘታቸው ታውቋል።
ከስምንት መቶ ዓመት በፊት፣ ጦርነትና ጥላቻ በነገሰበት ወቅት የሰላምንና የይቅርታን መልዕክት ይዘው የተነሱት፣ በክርስትና እምነት በኩል፣ በኢጣሊያ ውስጥ የአሲሲው ቅዱስ ፍራንችስኮ እና በእስልምና እምነት በኩል የግብጹ ሱልጣን ኣል ካሚል መሆናቸውን በፓክስታን የፍራንችስካዊያን ካፑቺን ታናናሽ ወንድሞች ማሕበር አለቃ የሆኑት አባ ፍራንሲስ ናዲም ገልጸው እነዚህ የሰላምና የይቅርታ ምሳሌ የሆኑት ሁለቱ ጓደኛሞች ለሐይማኖቶች የጋራ የሰላምና የእርቅ ውይይት እና ውህደት መልካም ምሳሌ ሆነው መገኘታቸውን አስታውሰዋል። ፊደስ የዜና ምንጭ ዘገባ መሠረት በፓክስታን፣ ላሆሬ ከተማ በተከበረው 800ኛ የሰላምና የዕርቅ መታሰቢያ በዓል ላይ የሰላም ተስፋ ምሳሌ የሆኑት እርግቦች እንዲበሩ መደረጉን ጥቅሶ፣ ፓክስታንን ጨምሮ በሐይማኖት ተቋማት መካከል ጦርነትና አመጽ በሚካሄድባቸው፣ የፖለቲካ አለመረጋጋት በሚታይባቸው አገሮች በሙሉ የሰላምና የዕርቅ መልዕክት እንዲደርሳቸው በማለት በፓክስታን የፍራንችስካዊያን ካፑቺን ታናናሽ ወንድሞች ማሕበር አለቃ የሆኑት አባ ፍራንሲስ ናዲም የተናገሩትን መዘገቡ ታውቋል። የፍራንችስካዊያን ካፑቺን ታናናሽ ወንድሞች ማሕበር አባል የሆኑት አባ ሻዛድ በበኩላቸው ከ800 ዓመት በፊት የአሲሲው ቅዱስ ፍራንችስኮስና የግብጹ ሱልጣን ኣል ካሚል ላደርጉት የሰላም እና የእርቅ ግንኙነት ታሪካዊ ትርጉም፣ የቀድሞ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት የነበሩት በነዲክቶስ 16ኛ ስለ አሲሲው ቅዱስ ፍራንችስኮስ መንፈሳዊነት፣ ስነ መለኮታዊ ትርጉምንን እና የትምህርተ ክርስቶስን አገላለጽን ተከትለው ከጻፉት መጽሐፍ ውስጥ አግኝተው ማብራሪያ መስጠታቸው ታውቋል። አባ ሻዛድ በማከልም ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስም በሐይማኖት ተቋማት መካከል የሚደረግ የሰላም ውይይት አስፈላጊነት በየጊዜው መናገራቸውን እና የርዕሠ ሊቃነ ጵጵስና ስማቸውም ፍራንችስኮስ ተብሎ እንዲጠራ መፈለጋቸውን አስረድተዋል።
የፓክስታን ካቶሊካዊ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ፕሬዚደንት እና የላሆሬ ከተማ ሊቀ ጳጳስ አቡነ ሰባስቲያን ሻው፣ በበዓሉ ላይ ለተገኙት በሙሉ ባስተላለፉት መልዕክታቸው ከስምንት መቶ ዓመት በፊት ስለ ሰላም ማውራት አስቸጋሪ በነበረበት ጊዜ የሰላም መልዕክተኞች ሆነው የተገኙት፣ የአሲሲውን ቅዱስ ፍራንችስኮ እና የግብጹን ሱልጣን ኣል ካሚል ፈለግ በመከተል የሰላም መልዕክተኞች መሆን እንደሚገባ ማሳሰባቸው ታውቋል። አባ ናዲም በበኩላቸው የጎርጎሮሳዊያኑ 2019 ዓ. ም. የሰላም ዓመት እንዲሆን በማለት በመላው ፓክስታን በሚገኙት ሃገረ ስብከቶች ውስጥ የሚገኙት የዘርዓ ክህነት ተማሪዎች፣ ወጣቶች፣ ሕጻናት፣ የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች፣ ክርስቲያኖችና ሙስሊሞች በሙሉ የሰላም መልእክተኞች በሚሆኑበት እንቅስቃሴዎች ውስጥ እንደሚሳተፉ ገልጸዋል። የሰላም መልዕክታቸው በአገራቸው የጥላቻ ስሜት ባደረባቸውና 30 ከመቶ ወደሚሆኑ የእስልምና እምነት መሪዎች ዘንድም እንደሚደርስ ያላቸውን እምነት አባ ናዲም ገልጸው፣ በፓክስታን ሰላም ይወርድ ዘንድ የተቀሩት የእስልምና እምነት ተከታዮች በሚሰጧቸው ድጋፍ በመታገዝ ስለ ሰላም በድፍረት እንደሚናገሩ ተናግረዋል።
በፓክስታን ከታወቁት የእስልምና እምነት መሪዎችና ምሁራን መካከል አንዱ የሆኑት ማውላ መሐመድ ኣሲም ማክዱም በበኩላቸው ከክርስቲያን ወንድሞቻቸውና እህቶቻቸው ጋር በመሆን የቅዱስ ፍራንችስኮስን እና የሱልጣን ኣል ካሚል የሰላም ተልዕኮን ማሳደግ፣ በሐይማኖት ተቋማት መካከል የሚታየውን ጥላቻን ማስወገድ፣ በጎርጎሮሳዊው 2019 ዓ. ም. በአገራችን ሰላምን ማስፈን የሁላችን ተልዕኮ መሆን አለበት ብለው፣ በፓክስታን 800ኛ ዓመት የሰላም ውይይት የተደረገበትን በዓል በናከብርበት በዘንድሮ ዓመት በሐይማኖት ተቋማት መካከል ውይይት በማድረግ ሰላምን ፍቅርን በአገራቸው ማውረድ እንደሚያስፈልግ ተናግረዋል። በመጨረሻም የሁለቱ ሐይማኖት ተቋማት በጋራ ሆነው ባሳረጉት የሰላም ጸሎት የበዓሉ ፍጻሜ መሆኑን የቫቲካን ዜና አገልግሎት ጋዜጠኛ፣ ቸቺሊያ ሴፒያ ከስፍራው የደረሰውን ዘገባ ዋቢ በማድረግ ገልጻለች።
በኦሮሚያ ክልል ሰላም ከማስከበሩ ተግባር ጎን ለጎን የልማት ስራዎች በታቀደላቸው የጊዜ ገደብ ማከናወን ተችሏል -አቶ ሽመልስ አብዲሳ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
አዲስ አበባ ፣ ጥር 13 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በኦሮሚያ ክልል ባለፉት ስድስት ወራት ሰላም ከማስከበር ተግባራት በተጓዳኝ የልማት ስራዎች በታቀደላቸው የጊዜ ገደብ ውጤታማ ተግባራት መከናወናቸውን የክልሉ ፕሬዚዳንት አቶ ሽመልስ አብዲሳ ገለጹ።
የኦሮሚያ ክልል ምክትል ፕሬዚዳንትና የከተማ ልማት ክላስተር አስተባባሪ ወይዘሮ ጫልቱ ሳኒ እንዳሉትም እቅዶች ከዚህ በፊት እንደነበሩት ብቻ መጨረሻ ላይ የሚገመገሙ ሳይሆን በየወሩ ክትትል ሲደረግባቸው መቆየቱን ገልጸዋል።
4፤ ሙሴም እንደ ፊተኞቹ አድርጎ ሁለት የድንጋይ ጽላቶች ጠረበ፤ በነጋውም ማልዶ እግዚአብሔር እንዳዘዘው ወደ ሲና ተራራ ወጣ፥ ሁለቱንም የድንጋይ ጽላቶች በእጁ ወሰደ፥
7፤ እስከ ሺህ ትውልድም ቸርነትን የሚጠብቅ፥ አበሳንና መተላለፍን ኃጢአትንም ይቅር የሚል፥ በደለኛውንም ከቶ የማያነጻ፥ የአባቶችንም ኃጢአት በልጆች እስከ ሦስትና እስከ አራት ትውልድም በልጅ ልጆች የሚያመጣ አምላክ ነው ሲል አወጀ።
9፤ አቤቱ በፊትህስ ሞገስን አግኝቼ እንደ ሆነ፥ ይህ አንገተ ደንዳና ሕዝብ ነውና ጌታዬ በመካከላችን ይሂድ፤ ጠማማነታችንንና ኃጢአታችንንም ይቅር በለን፥ ለርስትህም ተቀበለን አለ።
10፤ እርሱም አለው። እነሆ እኔ ቃል ኪዳን አደርጋለሁ፤ በምድር ሁሉ፥ በአሕዛብም ሁሉ ዘንድ እንደ እርሱ ያለ ከቶ ያልተደረገውን ተአምራት በሕዝብህ ሁሉ ፊት አደርጋለሁ፤ እኔም በአንተ ዘንድ የምሠራው ነገር የሚያስፈራ ነውና አንተ ያለህበት ይህ ሕዝብ ሁሉ የእግዚአብሔርን ሥራ ያያል።
15፤ በዚያች ምድር ከሚኖሩ ሰዎች ጋር ቃል ኪዳን እንዳታደርግ፥ እነርሱ አምላኮቻቸውን ተከትለው ባመነዘሩና በሠዉላቸው ጊዜ እንዳይጠሩህ፥ ከመሥዋዕታቸውም እንዳትበላ፥
16፤ ሴት ልጆቻቸውንም ከወንድ ልጆችህ ጋር እንዳታጋባ፥ ልጆቻቸውም አምላኮቻቸውን ተከትለው ሲያመነዝሩ ከአምላኮቻቸው በኋላ ሄደው አመንዝረውም ልጆችህን እንዳያስቱ ተጠንቀቅ።
29፤ እንዲህም ሆነ፤ ሙሴ ከሲና ተራራ በወረደ ጊዜ ሁለቱ የምስክር ጽላቶች በሙሴ እጅ ነበሩ፤ ሙሴም ከተራራው በወረደ ጊዜ እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ስለ ተነጋገረ የፊቱ ቁርበት እንዳንጸባረቀ አላወቀም ነበር።
34፤ ሙሴም ከእርሱ ጋር ሲነጋገር ወደ እግዚአብሔር በገባ ጊዜ እስኪ ወጣ ድረስ መሸፈኛውን ከፊቱ አነሣ፤ በወጣም ጊዜ ለእስራኤል ልጆች የታዘዘውን ነገር ነገረ።
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በአዋጅ ቁጥር 1162/2011 መሰረት ጥር 20 ቀን 2012 ዓ.ም ኢሕአዴግ እንዲፈርስ እንዲሁም የቀድሞ ሶስቱ የግንባሩ አባላት ወራሽ የሆነው ብልጽግና ፓርቲ እና በህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሐት) በስድስት ወር ውስጥ የንብረት ክፍፍል ተጠናቆ እንዲያቀርቡ ክፍፍሉም የሶስት ፓርቲዎች ወራሽ የሆነው ብልፅግና የሃብቱን ሶስት አራተኛ (3/4) በራሱ ህጋዊ እውቅና ያለው ህወሃት አንድ አራተኛ ( ¼) እንዲወስዱ መወሰኑ ይታወሳል፡፡ በውሳኔውም ፓርቲዎቹ የጋራ ንብረት አጣሪ ሾመው የባለመብቶችን (creditors) መብት እንዲጠበቅ እንዲሁም በተገለጸው ቀመር መሰረትም የንብረት ክፍፍሉ እንዲፈጸም ወስኖ አሳውቆ ነበር፡፡
በሌላ በኩል የብልጽግና ፓርቲ የንብረት ክፍፍሉ እያንዳንዱ ፓርቲ በተናጠል በነበረው የአባላት ብዛት ላይ የተመሰረተ እንጂ በእኩልነት ሊሆን አይገባም የሚል አቤቱታ ያቀረበ ሲሆን ቦርዱ የሃብት ክፍፍሉን የወሰነው የፓርቲው ህገደንብ “ሁሉም ፓርቲዎች በግንባሩ የጋራ ንብረት እኩል የመጠቀም መብት አላቸው” ሲል ያስቀመጠውን መሰረት በማድረግ መሆኑን ገልጾ ሆኖም ግን ብልጽግና ከዚህ የተለየ ውጤት ሊያስከትል የሚችል ማስረጃ ወይም ሰነድ ካለው ለአጣሪው ማቅረብ እንደሚችል ተገልጾለታል፡፡
የመፍረስ ውሳኔው ከተሰጠበት ጊዜ ጀምሮ ሁለቱም ወገኖች የሚስማሙበት አንድ የጋራ አጣሪ እንዲመርጡ ለማስቻል የተደረገው ጥረት አልተሳካም፡፡ ስለሆነም ቦርዱ ብልጽግና ፓርቲ እና ህወሃት በየበኩላቸው የመረጧቸው አንድ አንድ የሂሳብ አጣሪዎች በጋራ በመሆን የንብረት ማጣራት ስራውን እንዲያከናውኑ ውሳኔ አሳልፏል፡፡ በዚህም ውሳኔ መሰረት የንብረት ማጣራቱን እንዲያደርጉ የተመረጡት ድርጅቶች የጋራ የስራ እቅድ፣ የጊዜ ሰሌዳ፣ ስራውን የሚያከናውኑበት ቦታ፣ ሁኔታ እና የስራ ህግጋት ለቦርዱ እንዲያቀርቡም በደብዳቤ ተገልጾላቸዋል፡፡ የንብረት ማጣራቱ ሂደት ሙሉ ወጪ በፓርቲዎቹ የሚሸፈን ሲሆን ቦርዱ ሂደቱ የሚደርስበትን ደረጃ በየጊዜው ለህዝብ የሚያሳውቅ ይሆናል፡፡
የንግድ ድርጅትም ሆኑ የትምህርት ተቋም፣ የእርዳታ ድርጅትም ሆኑ ዓለም አቀፋዊ ድርጅት፣ በምትፈልጉት መልኩ እንድናስተናግዳችሁ የሚያስችለን እንደ ሁኔታው የሚስተካከል አሠራር እና ሰፊ ልምድ አለን።
ብሪቲሽ ካውንስል ኢትዮጵያ፣ በኢትዮጵያ ሕዝብ ሕይወት ላይ በጎ ተጽዕኖ የሚያሳድሩ ፕሮጀክቶችን ከሚያካሂዱ የመንግሥት የሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶች፣ የግል ንግድ ድርጅቶች እና ዓለም አቀፋዊ የእርዳታ ድርጅቶች ጋር በመሥራት ረገድ ጠንካራ ታሪክ አስመዝግቧል።
ስለ ማስተማር እና የቋንቋ ስልጠና ስለ መስጠት፣ ስለ በርካታ የሥነ ጥበብ ዘርፎች፣ ስለ ፈጠራ ኢንዱስትሪዎች፣ ወጣቶችን እና ማኅበረሰብን ስለ ማሳተፍ እንዲሁም ስለ አስተዳደር እና ለውጥ ጥልቅ እውቀት አለን።
ከዩናይትድ ኪንግደም መንግሥታዊ ተቋማት፣ ከብሪቲሽ ኤምባሲ፣ ከብሔራዊ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች እና ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶች እንዲሁም ከዓለም አቀፍ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ጋር ተቀራርበን እንሠራለን።
73.3 ሚሊዮን ሰዎች በዲጂታል ጣቢያዎቻችን ተጠቅመዋል፣ 485 ሚሊዮን ሰዎች የራዲዮ እና የቲቪ ፕሮግራሞቻችንን ተከታትለዋል፣ የህትመት ውጤቶቻችንንም አንብበዋል።
በ50 አገራት የሚገኙ እና በአመታዊው የ Ipsos MORI ጥናት ላይ የተካፈሉ በፕሮግራሞቻችን ተጠቃሚ ከነበሩ 4,000 ታላላቅ ሰዎች መካከል 92 በመቶ የሚሆኑት ከእኛ ጋር መሥራታቸው በሥራው ዓለም ሕይወታቸው ላይ ለውጥ እንዳመጣ ገልፀዋል።
አገራዊ እና ዓለም አቀፋዊ ድርጅቶችን ጨምሮ ዓለም አቀፋዊ አስተሳሰብ ላላቸው ኢትዮጵያውያን ወጣቶች ተደራሽ በመሆናችንና ግንኙነት ያለን በመሆኑ ከአዲስ ተጠቃሚዎች ጋር መገናኘት እንዲችሉ እንረዳዎታለን። በብሪቲሽ ካውንስል በኩል ለሚደረግ ለአንድ ዝግጅት፣ አውደ ርእይ ወይም ደግሞ ለማንኛውም ፕሮግራም ድጋፍ ካደረጉ፣ ድርጅታችን የሚያቀርባቸውን የተለያዩ ዝግጅቶች እና ሙያዊ እውቀቶች በቀጥታ ኢንተርኔት ላይ ሆነውም ይሁን ከኢንተርኔት ላይ አውርደው (Download) ሊጠቀሙ ይችላሉ።
ብሪቲሽ ካውንስል የሚያቀርባቸው ነገሮች በመላው ዓለም ተአማኒነት ያላቸው ከመሆናቸውም በላይ ዩናይትድ ኪንግደም ካሏት ምርጥ ነገሮች ውስጥ ይገኙበታል። ከ75 ለሚበልጡ ዓመታት በመላው ዓለም ለሚገኙ ግለሰቦች እና ድርጅቶች ድጋፍ ስናደርግ ቆይተናል።
የምናከናውናቸው ሥራዎች ለግለሰቦች፣ ለታማኝነት፣ በጋራ ለመሥራት፣ ለፈጠራ ሥራ እና ለሙያዊ ብቃት ላቅ ያለ ግምት መስጠትን መሰረት ያደረጉ ናቸው። እነዚህ እሴቶች የምናከናውነውን ነገር ሁሉ ያጠናክሩልናል።
ድጋፍ እንድናደርግልዎትም ይሁን ተባብረን እንድንሠራ ቢፈልጉ ወይም ደግሞ ሕጋዊ አጋርዎት ቢያደርጉን ለሥራዎት እሴት እንጨምራለን። የተለያዩ ዝግጅቶችን፣ ኢንተርኔት ላይ የሚደረጉ ዘመቻዎችን እና ማኅበራዊ የብዙሃን መገናኛዎችን ጨምሮ በተለያዩ የመገናኛ መስመሮች አማካኝነት በአገር እና በዓለም አቀፍ ደረጃ ሥራዎትን እናስተዋውቅልዎታለን።
በእውቀታችን እና ከሌሎች ጋር ባለን ግንኙነት በመጠቀም ማለትም ከአጋሮቻችን ጋር በመተባበር ዓለም አቀፋዊነትን፣ ከፍተኛ ትምህርት ዓለም አቀፋዊ ይዘት እንዲኖረው ማድረግን ወይም የአካባቢ ማኅበረሰቦችን ማነሳሳትን የሚመለከቱ ትኩረት የሚስቡ ዝግጅቶችን እናደርጋለን።
ድርጅትዎ ያለበትን ማኅበረሰባዊ ኃላፊነትን በሚመለከት ያወጡት ግብ ላይ እንዴት መድረስ እንደሚችሉ ስለ ማኅበረሰብ ተኮር ፕሮግራሞች ያለንን እውቀት ተጠቅመን ልንረዳዎት እንችላለን። ፕሮግራም ከመቅረፅ እና ከማስተዋወቅ ጀምሮ ግንኙነት እስከ መመስረት እና ፕሮግራሙን የሚደግፉ ሠራተኞች እንዲያገኙ እስከማድረግ ድረስ ድጋፍ በመስጠት፣ ድካምዎ ውጤት እንዲያገኝ ለማድረግ በአጋርነት እንሠራለን። ከዚህ በተጨማሪም በመላው ዓለም ተአማኒነት ያለውን ስማችንን ተጠቅመን በአገር እና በዓለም አቀፍ ደረጃ ድርጅትዎ ስለ ማኅበረሰባዊ ኃላፊነት ያቀደውን ነገር ልናስተዋውቅልዎት እንችላለን።
በሥነ ጥበብ፣ በእንግሊዝኛ ቋንቋ እና በሥነ ማኅበረሰብ ረገድ በዓለም አሉ የሚባሉትን እውቀቶች እንዲያገኙ በማድረግ የሚፈልጉት ግብ ላይ እንዲደርሱ ልንረዳዎት እንችላለን።
ከ75 ለሚበልጡ ዓመታት በዩናይትድ ኪንግደም እና በሌሎች አገራት መካከል ግንኙነት እንዲገነባ ስናደርግ ቆይተናል። ይህም ከመንግሥታት፣ ከደንብ አውጪዎች እና ከከፍተኛ አማካሪዎች ጋር ጠንካራ ትስስር መፍጠር አስችሎናል።
እንግሊዝኛ ቋንቋ በማስተማር በዓለም ቀዳሚውን ስፍራ እንደመያዛችን መጠን፣ የድርጅትዎን የእንግሊዝኛ ቋንቋ ፍላጎት በትክክል የሚያሟሉ መፍትሄዎችን እናዘጋጃለን። በዓለም ዙሪያ በ110 አገራት የሚገኙ ደንበኞች እኛ ዘንድ እንግሊዝኛ ይማሩና የቋንቋ ፈተና ይፈተናሉ።
ብሪቲሽ ካውንስል በተቻለ መጠን ደረጃውን የጠበቀ የደንበኞች አገልግሎት የመስጠት ቁርጥ አቋም አለው። ድርጅታችን ደንበኛ ተኮር እንደመሆኑ መጠን፣ ለደንበኞቻችን ትልቅ ቦታ እንሰጣለን። በአቅርቦት፣ በጊዜ አክባሪነት፣ በመረጃ፣ በሙያዊ ብቃት እና በምናደርገው ነገር ሁሉ ወዳጃዊና አዎንታዊ በመሆን ጥራት ያለው አገልግሎት ለመስጠት እንተጋለን።
የደንበኞች አገልግሎት ክፍል ውስጥ ካለው ቡድናችን ሁሉንም አገልግሎታችንን የሚመለከት መረጃ እና ምክር ሊያገኙ እንዲሁም ሌሎች የሚያስፈልጉዎትን መረጃዎችሁሉ ሊያገኙ ይችላሉ።
የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ሙሉ ነጋ(ዶ/ር) ስብሃት ነጋን መሆን እንዳያምርዎ ብለን ባለፈው ሰሞን በማህበራዊ ገጻቸው የጻፉትን አንስተን ለማስጠንቀቅ ፈልገን ነበር። ሰዉዬውን ከአራት ኪሎ ጭነው ትግራይ ያደረሷቸው አለቆቻቸውን አጀንዳ ይዘው ብቅ ብለዋል። የአማራ ክልል ልዩ ኃይል ከወልቃይት ጠገዴ፣ጠለምትና ራያ ይወጣ።
እነ ስብሃት ነጋ በጉልበት ይዘው ሕዝቡን ማንነትን በግድ እንዲክድ ሲጨፈጭፉት የኖሩትን ብልግና ለመድገም ነው። እነ ስብሃት በጥጋባቸው በለኮሱት ጦርነት ውርደት እንዲከናነቡ ካደረጉ ጀግኖች መካከል መከላከያ ሰራዊቱን ጭምር ያስደነቀውና አጋርነቱን ያሳየው የአማራ ልዩ ኃይል በጥላቻ መክሰስ አስቀድሞ ስም ማጥፋት እርስ አስመላሽ ማለቱም የመጣው ያው ከአራት ኪሎ ነው። ታማኝ ሎሌዎችም ሰሞኑን ባህር ዳር ላይ ይሄንኑ እነ ታዬ ዳንደአ አፉን ሲያላቅቁበት የነበረውን ልዩ ኃይል በግምገማቸው ያዋክቡት ይዘዋል። ተናቦ መስራት ብልጽግና ቤት እንዲህ ነው።
የሆነው ሆኖ ሙሉ ነጋ እንደተፈራው ስብሃት ነጋን ለመሆን የትግራይን ክልል ማስተዳደርና ተዘረፍኩ፣መድሃኒት አጣሁ የኤርትራን ወታደሮችን በተመለከተ መግለጫ ስጡ እያለ በየስብሰባ አዳራሹ የሚያስጨንቃቸውን ህዝብ የሚበላውን ምግብ ከመስጠት፣መድሃኒት ከማቅረብ ይልቅ እንደ ህወሓት መሪዎች በጉልበት እርስት ማስፋፋትና ጫጫታ ለመፍጠር መሯሯጡን ሥራዬ ማለት ፈልገዋል።
ባህር ዳር ያሉ አደርባዮች ደግሞ ንጹሃን ሲጨፈጨፉ አብረው ድምጻቸውን ማጥፋታቸው ሳያንስ አለቆቻቸው የሰጡዋቸውን የግምገማ አጀንዳ ይዘው ጀግኖቹን እየነዘነዙ ነው። የዚህ ድምር ውጤት ከኦሮሚያ እስከ ቤንሻንጉል ከአራት ኪሎ እስከ ትግራይ ከባህር ዳር እስከ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጽ/ቤት እርብርቡ አማራ የተባለን ሁሉ እረፍት መንሳት ነው።
አበው “ግዛኝ ግዛኝ ስለው ለመሸጥ አሰበኝ” ያሉት ወደው አይደለም። የበሻሻው አራዳ ንጹሃን የህይወት መስዋዕትነት ያገኙትን ነጻነታቸውን ለመንጠቅ ለእነ ስብሃት “ፌደራል” እና “ህገ አራዊት” (ህገ መንግሥት) ጥብቅና መቆሙ ሳያንስ እሱው ጠፍጥፎ ለሰራው የማንነትና የወሰን ጉዳይ ኮሚሽን(ዛሬም ድረስ አየር ላይ ነው) ችግሩ ይፈታል ለቀው ይወጡ ያለውን ነው ሙሉ ነጋ መንገር የፈለጉት። ያልገባቸው ዛሬ ውጡ ያሉዋቸው ከየት ነው የሚወጡት ብለው መጠየቅ ጠፍቶዋቸው ሳይሆን ጌታዋን የተማመነች አይነት ነው።
ለሁሉም ሰከን የሚለው የሱዳን ወታደርና መሪዎች ብቻ ሳይሆኑ በንጹሃን ሞት እየቆመራችሁ ያላችሁ የብልጽግና ቁማርተኞች ጭምር ናቸው። ሙሉ ነጋ የሚገባዎትን ቢያውቁ መልካም ነው እብሪት እንኳን ለእርስዎ ለእነ ስብሃት ነጋም አልሆነም።
86 ንጹህ ኢትዮጵያውያን ለመታረዳቸው ምክንያት ሆኖ ከተጠያቂነት ነፃ በመሆኑ ለቀጣይ ጭፍጨፋ እየተዘጋጀ ያለውን ጃዋር በነፃነት የለቀቅህ በመሆኑ በሕግ እና ፍትህ ሚዛን ደካማ ነው አፈፃፀምህ።
«የእግዚአብሔር ሕግ ከሁሉ ሐቀኛ፣ ከሁሉ ትክክለኛ፣ ከሁሉ ቅዱሰና ከሁሉ ፍጹም እንደ ሆነ፣ በፍጹምነት ተሠርተው ሕይወት ለመስጠት የቻሉ፣ ሰዎችንም ወደ ዘላለም ፍሥሓ ለማምጣት የቻሉትን ነገሮች እንዳዘዘ፣ እናመናለን፤ ነገር ግን ጸባያችን እንዲህ ብልሹ፣ እንዲህ ድካም፣ እንዲህ ያልተፈጸመ ሲሆን፣ እኛ መቸም የሕጉን ሥራዎች በፍጹምነት መፈጽም አንችልም። አዎ፣ እኛ ያለ ኃጢአት እንኖራለን ብንል ኖሮ፣ ከታደሠን በኋላ ስንኳ አንድንም ነበርና የአምላካችን እውነት በውስጣችን አይገኝም ነበር። ስለዚህም ኢየሱስ ክርስቶስን ከነፍትሑ እና ከነመጥገቡ ለመያዝ ይጠቅመናል፣ እሱም ለሚያምኑበት ሁሉ የሕጉ መጨረሻና ፍጻሜ ነውና በርሱም ምክንያት የአምላክ ርጉማንና ኲናኔ እንዳይወድቅብን በዚሁ አርነት ተቀምጠናል፤ ለእግዚአብሐር አብ በነጥቦች ሁሉ ባናከብርም፣ በወልዱ ኢየሱስ ክርስቶስ ሰውነት ውስጥ አይቶን ብልሹ መታዘዛችን እንደ ፍጹምነት ይቀብለናል፣ በወልዱም ፍትሕ በኩል በብዙ እድፎች የረከሱት ሥራዎቻችንን ይከድናልና። ለሕግ መታዘዝ ምንም ግዴታ እስከማይኖረን ድረስ በአርነት ተገኝተናል ማለታችን አይደለም (ያን ቀድሞ በግልጽ አስረድተናልና)። ነገር ግን ይህን እናረጋግጣለን፦ ማንም ሰው በምድር ላይ (ከክርስቶስ ኢየሱስ በቀር ብቻ) ሕጉ ያስፈልገውን የሕግ መታዘዝ በሥራ አልሠራም ወይም አይሠራም። ነገር ግን ሁሉንም ነገር አድርገን ሲሆን ልንደፋና የማንረባ አገልጋዮች መሆናችን ያለ ግብዝነት ልናመን አለብን። ስለዚህም በራሱ ሥራዎች ምግባር ራሱን የሚመካ ወይም በትሩፋት ሥራዎች ላይ እምነቱን የሚያድርግ ሁሉ፣ በማይሆን ነገር ይመካል፤ በተኮነነ ጣኦት ላይ እምነቱን ያደርጋል። »
ይህ «የስኮትላንድ ምስሓ» እስከ 1641 ዓም ቆየ፣ በዚያም ጊዜ በእንግላንድ የተካሄደው ዌስትሚንስተር ጉባኤ «የዌስትሚንስተር እምነት ምስሓ» አወጣ። ይህ የዌስትሚንስተር ምስሓ በስኮትላንድ ቤተ ክርስቲያን ይፋዊ ሆነ።
በዓለም ዙሪያ ከሃገሮቻቸው ውጭ የሚኖሩ ሰዎች ዕምቅ አቅም ለየወጡባቸው ሃገሮችና ማኅበረሰቦች ጥቅም ሊውል የሚችልባቸውን ሁኔታዎች ለማበረታታት የታሰበው የዓለም ዳያስፐራ መድረክ ዋሽንግተን ዲሲ ላይ ግንቦት 5 እና 6 / 2005 ዓ.ም ተካሂዷል፡፡
በመድረኩ ላይ በበርካታ የግል የመንግሥትና መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች ውስጥ የሚሠሩ ስመ ገናና ኢትዮጵያዊንና ኤርትራዊያን የተሣተፉ ሲሆን ከዓለም ዙሪያ የዳያስፐራው አባላት የሆኑ ከአንድ መቶ በላይ ሃገሮች የተገኙበት ነው፡፡
ሰዎች ሃገሮቻቸውን እየጣሉ የሚወጡት በኢኮኖሚ ምክንያቶች፣ ደህንነት ፍለጋና በውጭ ከሚኖሩ ቤተሰቦቻቸው ጋር ለመቀላቀል ሲሆን ከሚወጣው ሰው የበዛው ግን ከትውልድ ሃገሩ ጋር ያለው ቁርኝት እንደቀጠለ እንደሚኖር በመድረኩ ላይ ተገልጿል፡፡
የዓለም ባንክ ባወጣው መረጃ መሠረት በዓለም ዙሪያ በዳያስፐራ ከሚኖሩ ሰዎች ወደ ትውልዳቸው ወይም ወደ ሌሎች ሃገሮች የተንቀሣቀሰው ገንዘብ በ2011 ዓ.ም 381 ቢሊየን ዶላር መድረሱን እና ይህ ቁጥር በመጭዎቹ ዓመታት ከሰባት እስከ ስምንት ከመቶ በሆነ መጠን እያደገ እንደሚሄድ የዩናይትድ ስቴትስ የዓለምአቀፍ ልማት ኤጀንሲ - ዩኤስኤአይዲ ዋና አስተዳዳሪ ዶ/ር ራጅ ሻህ በስብሰባው ላይ ገልፀዋል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ በስብሰባው ላይ ንግግር ያደረጉት የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ምክትል ሚኒስትር ራበርት ሃርማትዝ “የዳያስፐራው ማኅበረሰብ አባላት በዓለም ዙሪያ እስከየቤቱ የገባ የአሜሪካ አምባሣደሮች ናቸው” ብለዋል፡፡
ሚኒስትሩ አክለውም “… የዳያስፐራው አባላት ለዩናይትድ ስቴትስ ቋንቋዎችን፣ ባሕሎችን፣ የሥራ ዕድሎችን፣ በንግድ ሥራ ውስጥ አደጋዎችንና ሥጋቶችን የማሸነፍና የማስወገድ ልምድን፣ የሣይንስና ቴክኖሎጂ ሃሣቦችንና ችሎታን፣ እንዲሁም የበጎ ፍቃደኝነት መንፈስን ይዞ የመጣ ነው፤ ብለዋል፡፡
በመድረኩ ላይ የዓለም የምግብ ሽልማት አሸናፊው ኢትዮጵያዊ ሣይንቲስት ዶ/ር ገቢሣ ኢጀታ፣ ዓለምአቀፍ ሱፐርሞዴል ሊያ ከበደ፣ ኤርትራዊው የኦሊምፒክ ባለሜዳልያና የኒውዮርክ ማራቶን አሸናፊ መብ ክፍለዝጊ፣ በአሜሪካ የአፍሪካ ሴቶች አውታር መሥራችና ዋና ዳይሬክተር ሰምሃር አርአያ ተገኝተዋል፤ ንግግሮችን አድርገዋል፡፡
በዚህ ገጽ ላይ የህብረተሰብ መሰረታዊ እውቀት ለአዋቂ ስደተኞች የተዘጋጀ የ50 ሰዓት ትምህርት መረጃ ታገኛላችሁ። እዚህም ስለኖርዌይ፣ በኖርዊጅያን ህብረተሰብ ስላላችሁ መብቶች፣ እድሎችና ሃላፊነቶች ጠቃሚ እውቀት ታገኛላችሁ።
ጥንታዊው የግሪክ ኦሊምፒክ ጌምስ መቼ እንደተጀመረ በውል ባይታወቅም የመጀመርያው ጥንታዊ ኦሊምፒክ ከክርስቶስ ልደት በፊት በ776 ዓመተ ዓለም እንደተጀመረ ይነገራል፡፡
ኢፊቶስ የተሰኘ ንጉስ በስፖርት አማካይነት በግዛቱ ሰላም ለማስፈን ስለፈለገ በጊዜው የነበሩትን ጠንካራ ሰዎች በማሰባሰብ በየአራት ዓመቱ በኦሊምፒያ ያወዳድር እንደነበርም የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ያሳተመው መጽሔት ያስረዳል፡፡
ንጉሱ ለውድድር ይመርጣቸው የነበሩ ስፖርቶች የእግር ጉዞ፣ የጦር መሳሪያ ተሸክሞ የእግር ጉዞ ማድረግ፣ ነፃ ትግል፣ ቡጢ፣ የፈረስ ግልቢያና የጋሪ ፈረስ ሩጫ ነበሩ፡፡ ስፖርቱ በዚህ መልክ ለረዥም ምዕተ ዓመታት ቀጥሎ በ394 ዓ.ም. ሮማያውያን ግሪክን ተቆጣጥረው ስለነበረ ንጉሰ ነገስቱ ቴዎዶር ወረራውን ምክንያት በማድረግ በዓሉ እንዳይከበር ከልክሎ፣ ማዕቀቡም እ.ኤ.አ. እስከ 1896 ቆይቷል፡፡
በ490 ዓመተ ዓለም የግሪክ ጀነራል የነበሩት ሚቲያዴስ የፐርሽያን ወታደሮች በጦር ስለአሸነፉ ከወታደሮች ፊዲፒደስ የተባለ ወታደር ድሉን ለማብሰር ወደ አቴንስ 42 ኪሎ ሜትር ያለእረፍት ሮጦ “አሸንፈናል” እንዳለ ሕይወቱ ያልፋል፡፡ ክስተቱም ዛሬ ለምንገኝበት ዘመናዊው ኦሊፒክ መነሻ እንደሆነም መረጃው ያስረዳል፡፡
ዘመናዊውን ኦሊምፒክ የፈጠሩት ፈረንሳዊው ባሮን ዴ ኩበርቲን ሲሆኑ፣ እ.ኤ.አ. በ1894 ሐሳባቸውን ለተለያዩ ዓለም አቀፍ ስፖርት ሕብረተሰብ በማሳወቅ ጨዋታዎቹም ሲካሔዱ አንዱ ሌላውን ለማሸነፍ ሳይሆን፣ የዓለም ሕዝቦች በስፖርት ውድድር ወንድማማችነትን ለማስፈን በሚል ነበር፡፡
ኩበርቲን በዚሁ ዓመት የመጀመርያውን ዓለም አቀፍ ጉባኤ በፖሪስ እንዲካሔድ አድርገው በጉባኤው ከ15 አገሮች የተገኙ 79 አባላት ተሰባስበው በደረሱበት ስምምነት ዓለም አቀፍ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ተመሠረተ፡፡
የዓለም አቀፉን ኦሊምፒክ ኮሚቴ በፕሬዚዳንትነት እንዲመሩ የተመረጡት ደግሞ ግሪካዊው ዲሚትሪያስ ቪካለስ በ1894 እስከ 1896 ተቋሙን መርተዋል፡፡ ዋና ፀሐፊ ሆነው የተመረጡት ደግሞ ለዘመናዊው ኦሊምፒክ መፈጠር ተጠቃሽ ሆነው እስከአሁን ስማቸው በክብር መዝገብ ላይ ሰፍሮ የሚገኘው ኩበርቲን ነበሩ፡፡
ዘመናዊ ኦሊምፒክ ጌምስ ከ1896 ጀምሮ እንዲካሔድ ተወስኖ አቴንስ የመጀመርያው አስተናጋጅ ሆነች፡፡ ከአቴንስ ኦሊምፒክ ጌምስ ጀምሮ በ1916 በ1ኛው የዓለም ጦርነት፣ በ1940 እና በ1944 በ2ኛው የዓለም ጦርነቶች ከመቋረጡ በቀር 30ኛውን የለንደን ኦሊምፒያድ ጨምሮ 27 ኦሊምፒያዶች ተከናውነዋል፡፡
የሻምላ ውድድር፣ ፈረስ ግልቢያ፣ ጀልባ ቀዘፋና ቡጢን ያዘወትሩ የነበሩት ኩበርቲን ከ1896 እስከ 1925 የዓለም አቀፉን ኦሊምፒክ ኮሚቴ በፕሬዚዳንትነት መርተዋል፡፡ ኦሊምፒክ ጌምሶችን በሚመለከት አያሌ መጽሐፎችን በጋዜጦችና በመጽሔቶች አስነብበዋል፡፡
አንድ ስፖርት የኦሊምፒክ ስፖርት ለመሆን የሚችለው በሴቶችና ወንዶች በሦስት አሕጉሮች ከ35 እስከ 50 የሚሆኑ አገሮች የሚያዘወትሩት መሆን ይገባዋል፡፡ የክረምት ኦሊምፒክ ጌምስ ስፖርቶች ደግሞ የሚመረጡት በሁለቱም ጾታዎች በሦስት አሕጉሮች በሚገኙ 25 አገሮች መዘውተር የግድ ይለዋል፡፡
በ1896 የመጀመርያው አቴንስ ኦሊምፒክ ጌምስ ሴቶች ያልተካፈሉ ሲሆን፣ የ14 አገሮች 245 ወንድ ስፖርተኞች በዘጠኝ የውድድር ዓይነቶች ተካፍለዋል፡፡ የውድድር ዓይነቶቹ አትሌቲክስ፣ ብስክሌት፣ ጅምናስቲክ፣ ክብደት ማንሳት፣ ነፃ ትግል፣ ውኃ ዋና፣ ቴኒስ፣ ኢላማ ተኩስና ሻምላ ናቸው፡፡
በጥንታዊ ኦሊምፒክ ለአሸናፊዎች የወይራ ዝንጣፊ እንዲበረከተላቸው ሲደረግ ሽልማቶቹ እንደ ዝናም ስለሚወሩላቸው ይከበራሉ፣ ዝነኛነትን ይጐናጸፋሉ፡፡ በዘመናዊው ኦሊምፒክ ጌምስ ግን አንደኛ ለወጣ የወርቅ፣ 2ኛ ለወጣ የብርና 3ኛ ለወጣ ነሐስ ሜዳሊያዎች ይበረከቱላቸዋል፡፡
የአለም አየር መንገዶችን የሚወክለው ዓለም አቀፍ የአየር ትራንስፖርት ማህበር (አይኤታ) ዓለም አቀፍ የአየር ትራንስፖርት ማህበር (IATA) መሠረት በ 2015 የአየር ትራፊክ ክስተቶች በከፍተኛ ደረጃ እየጨመሩ ነው. በዓለም ዙሪያ በአየር አየር ላይ ወደ 11,000 የሚጠጉ የመንገደኛ መንገደኞች ክስተቶች በ 1 ሺህ 500 የአውሮፕላን በረራዎች አንድ ክስተት, በ 2014 ሪፖርት ከተደረጉት 9,316 ክስተቶች (በ 1, 282 በረራዎች አንድ ክስተት) ላይ የተከሰተ ነው.
ከሜሚኒያ ወደ ቺካጎ የሚሄደው የአሜሪካ አየር መንገድ ወደ ኢንዲያናፖሊስ ከተወሰደች በኋላ አንዲት ሴት መሳሳቱን ካደረገች በኋላ የበረራ አስተናጋጁን በመምታት ነበር.
አንድ የደቡብ ምዕራብ አየር መንገድ በተከለለው ወንበር ላይ ከተፈጠረ በኋላ በሎስ አንጀለስ አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ላይ ድንገተኛ አየር ማረም አለበት. እና
በ 2007 እና በ 2015 IATA በግራና በአውሮፕላኖች ላይ እና በበርካታ ተሳፋሪዎች ላይ የሚፈጸሙ ጥቃቶችን, ትንኮሳ እና የደህንነት መመሪያዎችን አለመከተል ጨምሮ 50,000 የሚሆኑ የተጎዱትን ተሳፋሪዎች በጭራሽ ላይ ሪፖርት ተደርጓል.
አብዛኛዎቹ ክስተቶች የቃል ስድብ, ህጋዊ ባልደረቦች መመሪያዎችን አለመከተል እና ሌሎች ጸረ-ማህበራዊ ባህሪያት ናቸው. አስፈሪ መንገደኞች በአጠቃላይ 11 በመቶ የሚሆኑት ስለ ተሳፋሪዎች አካላዊ ጥቃቶች, ለአውሮፕላን ሰራተኞች ወይም ለአውሮፕላን አደጋ መጎዳት ናቸው.
ሃያ ሦስቱ በመቶኛ ሪፖርቶች አልኮል ወይም አደገኛ መድሃኒት በ 23 በመቶ ከሚሆኑት ጉዳቶች ውስጥ መጠቆማቸው የተለመዱ ቢሆንም በአብዛኛው በአብዛኛው ወደ መብረር ከመግባታቸው በፊት ወይም የቡድን አባላት ሳያውቁት ከግል አቅርቦታቸው ጋር.
በጣም ጥቃቅን የሆኑ ደንበኞች ጸረ ማሕበራዊ ባህሪ የሁሉም ተሳፋሪዎች ደህንነትና ምቾት አስከትሏል. ሪፖርት የተደረጉ ዘገባዎች መጨመር ይበልጥ ውጤታማ የሆኑ መከላከያዎች እንደሚያስፈልጉ ይነግረናል. አየር መንገዶችን እና አየር ማረፊያዎች እነዚህን ክስተቶች ለመከላከል እና ለማስተዳደር በ 2014 በተዘጋጁ ዋና ዋና መርሆዎች ይመራሉ. ግን እኛ ብቻውን ማድረግ አንችልም. ለዚህም ነው ተጨማሪ መንግስታት የሞንትሪያል ፕሮቶኮል 2014 ተግባራዊ እንዲያደርጉ እያበረታታን ነው "በማለት የ IATA ዋና ዳይሬክተር እና ኤጀንሲ በጽሁፍ ውስጥ ተናግረዋል.
የሞንትሪያል ፕሮቶኮል 2014 የተጻፈበት ምክንያት ያልተመረቁ ተሳፋሪዎችን የሚመለከት ዓለም አቀፋዊ የሕግ ማዕቀፍ ክፍተቶችን ለመዝጋት ነው. የተስማሙ ለውጦች ያልተፈታ ባህሪን, ማለትም አካላዊ ጥቃትን እና አካላዊ ጥቃትን ጨምሮ, ወይም ከደህንነት ጋር የተዛመዱ መመሪያዎችን ለመከተል አለመፈለግን የበለጠ ግልጽነት ይሰጣል. ከተፈጥሮ ባህርይ የሚነሱ ወሳኝ ወጪዎችን መልሶ ለማገገም አዲስ ደንቦች አሉ.
የዚህ ጥረት አንድ አካል እንደመሆኑ መጠን አለምአቀፍ መከላከያዎችን በመፍጠር እና በተጨባጭ ክስተቶች የበለጠ ውጤታማ የመከላከያ እና የአሰራር ስርዓትን በመፍጠር አግባብ ያልሆነ ባህሪን ለመዋጋት ሚዛናዊና ብዙ ባለድርሻ አካላት ስልት መፍጠር ችለዋል. እስካሁን እስካሁን ስድስት አገራት ብቻ ፕሮቶኮሉን አጽድቀዋል, ነገር ግን 22 ሙሉ በሙሉ ሊሠራበት ከመጀመሩ በፊት መፈረም አለባቸው.
አንዳንድ ሀገሮች ለአደገኛ ባህሪያት መንስኤ በመሆን የአልኮሆል ሚና ላይ ያተኩራሉ. አውሮፕላኖች በአልኮል መጠጥ አቅርቦቶች ላይ ጠንካራ መመሪያዎችን እና የአመራር ስልጠናዎች አሏቸው, እና አይኤስኤን (ዩኤ ቢ) በዩኬ ውስጥ የተንሰራፋ የስነምግባር መርሆዎችን የመሳሰሉ መርሆዎችን በመሳሰሉ ተነሳሽነት እና እንቅስቃሴዎች ላይ ድጋፍ እየሰጠ ነው.
በአውሮፕላን ማረፊያዎች እና ከትራፊክ ነፃ ሱቆች ውስጥ ሠራተኞች ከአልኮል መጠጥ ጋር አግባብነት ያለው የአልኮል መጠጥ እንዲያቀርቡ ሥልጠና መውሰድ አለባቸው. በለንደን ጋትቪክ አውሮፕላን ማረፊያ በሞንነር አየር መንገድ የተጀመረው መርጃ ተሳፋሪዎች ተሳፋሪዎች ከመድረሳቸው በፊት የቅድሚያ አቀራረብ እርምጃ በግማሽ ይቀንሳል.
በአየር ላይ በአየር ላይ መጓዙ መሬት ላይ ይጀምርና አይ አየር መንገዱ ከአውሮፕላን ማረፊያ ጀምሮ እስከ ተሳፋሪው መቀመጫ ድረስ በመርከብ ላይ እና በአየር ላይ አውሮፕላኖች ላይ የሚንፀባረቅ ባህሪን የሚያሳዩ ተሳፋሪዎች እንዲቆዩ ያበረታታል.
በእያንዳንዱ የእንጨት ክፍል ውስጥ የማይታዘዙ የመጓጓዣ ክስተቶች ይከሰታሉ, ከተጋለጡ, ከፍተኛ ወጪዎች እና የደህንነት አደጋዎች ሊያስከትሉ ይችላሉ. ፕሮቶኮል ለሁሉም ተሳፋሪዎች, ተሳፋሪዎች እና ተሳፋሪዎች ሁሉ ጥሩ ዜና ነው. ለውጦቹ, ከአየር መንገዶችም ጋር እየተወሰዱ ካሉት እርምጃዎች ጋር, በቦርድ አውሮፕላን ላይ ተቀባይነት የሌለው ባህሪን ለመከላከል ይከላከላል.
ብርሃንን በፊዚክስ, ኬሚስትሪ, እና ባዮሎጂ ጥናት ላይ ቁልፍ ሚና ተጫውቷል. ብርሃንም የአጽናፈ ሰማይ ግኝት እና በምድር ላይ ለሚኖረው ሕይወት ዝግመተ ለውጥን ቁልፍ ነው. ይህ ምዕተ ዓመት በአዲሱ ፕላኔታችን ላይ አዲስ ዓይነት ብርሃን ፈነጠቀ እና አሁን ለዓለም አቀፍ የመረጃ ለውጥ እና ለህክምና መድህን, የኢንዱስትሪ ቁሳቁስ አያያዝ, የውሂብ ማከማቻ, ማተሚያ እና መከላከያ ጠቃሚ አስተዋፅኦዎችን በማመቻቸት ላይ ይገኛል. ይህ ጥናት ላሴዎችን ለመፈልሰፍ የዳበረ የሳይንስና ቴክኖሎጂ እድገትን ይከታተላል እንዲሁም ላቴዎች ለቴክኖሎጂያዊ ትግበራዎች እና ለመሠረታዊ ምሕንድስና እድገት አስተዋፅኦ የሚያደርጉትን ጥቂት ምሳሌዎች ይሰጣሉ. ከሊዘር 25 ኛ አመት (ኦሱቡል እና ላንግፎርድ 1987) እና የመማሪያ መፃህፍት (ለምሳሌ Siegman, 1986, Agrawal and Dutta, 1993) እና ሌሎችም የጨረቃ ቴክኖሎጂ የተለያዩ ገጽታዎች የሚሸፍኑ በርካታ ጥሩ ምንጮች አሉ. ዝግጁ, 1997).
የጨረራ ልቀት (ኤሌክትሪክ) ማብራት (LASER) በተሳካ ሁኔታ ኤሌክትሮኒክ, ንዝረት, ተለዋዋጭነት ወይም በትብብር መልክ የሚሠራበት ዘዴን ወደ ሚዛናዊ ሁኔታ በማራመዱ በሲስተም ውስጥ ለማሰራጨት የሚያመቹ ፎቶኖዎች በተፈጥሯዊ ብክለት ምክንያት እንዲባዙ ይደረጋል. ይህ የኦፕቲካል ግፊት ማሞቂያ መነቃቃት በመጠቀም የጨረር ጨረር, የኤሌክትሪክ ኃይል እና የውኃ ፈሳሾችን, ወይም ኬሚካዊ ምላሾችን በመጠቀም ሊከናወን ይችላል. የማጉያ ማጉሊያያው በኦፕቲካል ተቀጣጣይ መዋቅር ውስጥ ይደረጋል ለምሳሌ, በሁለቱም የከፍተኛ ፈሳሽ ማራገቢያዎች መካከል በ Fabry Perot interferometer ውቅረት ውስጥ. በፎቶን ቁጥር ውስጥ የንፋስ ነክ የኬሚን ሞዴል መጠን ከከፊል መጥፊቱ የበለጠ እና ከማይነቃቁ እና የመንደሪ ሂደቶች ላይ የሚከሰት ከሆነ, የቋሚው የመጠን ሁኔታ የመጠን አቀራረብ በከፍተኛው የፎን ቁጥር ቁጥር ከፍ ባለበት ደረጃ ላይ ይጨምራል. ከአንድ በላይ. በፓምፕ ደረጃዎች ከዚህ የመነሻ ሁኔታ በላይ ከሆነ ስርዓቱ ማቀዝቀዝ እና ማነቃነጥ ነው. ሌዘር ተሸናፊ በተለምዶ ከሚተላለፈው መስታወት ጋር ሲነጻጸር ከመደብዘኛው ጋር ይጣጣማል. እጅግ በጣም አስገራሚ የሆኑ የጨረር ጨረሮች ባህሪያት የመገኛ ቦታ ትስስር, የጠባብ የመብራት ልቀት, ከፍተኛ ኃይል, እና በሚገባ የተገነቡ የመገኛ አካሄዶችን ያካትታል, ስለዚህ ማዞሩ በጣም ከፍተኛ ወደሆነ ከፍተኛ መጠን ያለው መጠን ለመድረስ ወደ ክፍተቱ በጣም የተገደበ ነው. የኃይል አቅርቦት አነስተኛ እና አነስተኛ የሙቀት ማመንጫን ከሚጠይቁ ብዙ መተግበሪያዎች ውስጥ በጣም የላቀ ውጤታማነት በጣም አስፈላጊ ነው.
የፎቶ-ቆጠራ ዘዴዎችን በመጠቀም ተጣጥማ የብርሃን ጨረር በሚገኝበት ጊዜ, የፎቶን ቆጠራ በአግባቡ ከጊዜ በኋላ ፖኒሽያን ነው. ለምሳሌ, ከከፍተኛ ቅልጥፍ / ፈጣን ፎቶ አንፃር የፎቶ ፕሮግሞላ (የድምፅ ማሰራጫ) የሚመጣው የጨረቃ መስክ ድምፁ እንደ ዝናብ በዝናብ ውስጥ እንደ ዝናብ ነው. ይህ የነርቭ ድምፁ ልዩ በሆኑ ሁኔታዎች ውስጥ ሊቀየር ይችላል, ለምሳሌ, የተገኙ ፎቶኖቹ ከዝናብ ይልቅ እንደ ማሽረሚያ ጠመንጃዎች ሲጨመሩ የሚፈጠረውን የቁጥር ክልል ለማግኘት በዲስትሬትድ ሌዘር አማካኝነት በቋሚ የቦታ ማፍሰሻ መጨመር.
የማግኛ ማገናኛ በመካከለኛ ጉድጓድ ውስጥ ካልሆነ አንድ ኦፕቲካል ማጉያ ይሳካል. የጨረር ማብሪያዎች ከፍተኛ ከፍተኛ እና ዝቅተኛ ድምጽ ሊያገኙ ይችላሉ. በእርግጥ, ለዲ ኤን ኤ ያልተሰነዘረ ቀጥተኛ መስመር (amplifier) ​​አንዲግሬድ (ዲጂ ቢል) ድምጸ-ባህርይ በጥቂት ዳB ውስጥ በጥቂት ዲባቶች ውስጥ የድምፅ ቅርጸቶች ይኖራቸዋል, ይህም ማለት የግብዓት ሲግናል ድምፅን ወደ ጫጫታ ጫፍ በሁለት እጥፍ ይጨምራሉ. በፒፕል መስክ ላይ በሲግናል ሁነታ ላይ ያልተነጣጠለ የኦፕቲካል ኦፕቲካል ማብሪያ (ኤፒአይኤዎች) በምልክት የማረጋገጫ አማካይነት ወደ ግብፅ ምልክት ከ 3 ዲቢቢ ጫፍ በላይ ለማከል ማዋቀር ይቻላል. በ OPA ውስጥ ወደ ግቤት ምልክት ላይ የተጨመረው ድምጽ በፓምፕ ብጥብጥ የተንሰራፋ ሲሆን በጨረር ፓምፕ የተገነባው ድምጽ ደግሞ ከፓምፕ መስክ ከፍተኛ መጠን ጋር ሲነጻጸር በቸልተኛነት ሊሆን ይችላል.
አንስታይኒ (1917) ለላጣሩ የነዳጅ ልቀትን ለመጀመር የመጀመሪያው ወሳኝ ሃሳብ አቅርቧል. ከመቶ ዓመት ቀደም ብሎ የተፈጠረው ሌዘር ያልፈለሰው ለምንድን ነው? በመርዛማ ልቀት ውስጥ የሚከሰት የቅድመ ሥራው አብዛኛው ሂደት ሚዛናዊነት በሚኖርበት ሥርዓተ ስርዓት ላይ የሚያተኩር ሲሆን ሌዘር ተሸካሚው ደግሞ ፍጹም ሚዛን አይደለም. ሌዘር ወደኋላ ከቆየ በኋላ ከ 1925 እስከ 1940 ባለው ጊዜ ውስጥ በከፍተኛ የንፅፅር ጥናት ወቅት በጋዝ ፍሳሽ ሊፈጠር ይችል ነበር. ይሁን እንጂ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ለላ-ንድር ንድፍ አየርን ለመፍጠር የተነደፈውን ማይክሮዌቭ ቴክኖሎጂ ወስዷል. ቻርለስ ቴክሴስ እና በኮሎምቢያ ያለው ቡድን በ "ሚክሮራ" (ማይክሮ ሞዳ ድግግሞሽ ማራኪ ጨረር) በተፈለገው ጊዜ በጨረር ቴክኖሎጂ (ማይክሮዌቭ) ቴክኖሎጅ መሠረት እና ከፍተኛ ጥራት ባለው ማይክሮ ሞዳቪዥን ስፕሪኮስኮፕ ፍላጎት ላይ ተመስርቶ ነበር. በሞስኮ (ባስቭ እና ፕሮኮሆቭ, 1954) እና በሜሪላንድ ዩኒቨርሲቲ ተመሳሳይነት ያላቸው የፊዚ ፖስታ አመለካከቶች (ዌበር, 1953). በኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ ውስጥ የመጀመሪያ ሙከራ የተደረገበት maser (ጎርዶን እና ሌሎች, 1954, 1955) በአሞኒያ ሞለኪውል ሞገድ ላይ የተመሠረተ ነበር. በ 3 ደረጃዎች ስር እንዲገኝ የቦንግንገን ዔኖዎች በሩቢ ስርዓት ውስጥ የመጀመሪያውን ተግባራዊ የሜዲ ማጉያ ማብሪያዎች እንዲፈጠሩ አድርጓል. እነዚህ መሳሪያዎች ከኳቶም ገደብ በጣም ቅርብ እና የፔንዛይስ እና ዊልሰን የዓይነ-ስውራን ጨረር በሚገኙበት ጊዜ ጥቅም ላይ ውለው ነበር.