Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ከዚህ በኋላ ሰራዊቱም እንደ ኤሊ ስንመጣበት ከድንጋይ ይገባል፤ ስንመለስ ይወጣል፤ እንዲህ አርጐ ሊጫወትብን ነውን? ብሎ እጅግ አጥብቆ ተናደደ። መኳንንቶቹም ተሰብስበው ከዚህ ሰፍረን አድረን በማለዳ እዚያው ካሉበት ከርዱ ድረስ ሄደን እንዋጋለን ብለው መከሩ። ንጉሠ ነገሥቱም እሺ ብለው ድንኳኑን ለማስመጣት አዘዙ።
ይህ ምክር ካለቀ በኋላ የትግሬው ገዢ ራስ መንገሻ ተሰልፎ በፈረስ ሆኖ መጣ። እሱም ይህ ምክር እንዳለቀ ባዬ ጊዜ አንድ ነገር ልናገር ይፍቀዱልኝ ብሎ ወደ ንጉሠ ነገሥቱ ቀርቦ እንዲህ አለ። እንደ ተርታ ነገር ካልሆነ ስፍራ ሄደን ልናስፈጀው ነውን? አለ። ይህ ምክር የተስማማ ምክር ሆነ። አፄ ምኒልክም ተመልሰው ከድንኳንዋ ከገቡ በኋላ እንዲህ አሉ። እንግዲህ ከሰፈሬ ወጥቶ ተኩስ አልጀመረ ባይኔ ካላየሁት ተሰልፌ አልወጣም።››
ርዕሰ-ብሔር ምኒልክ ሰራዊታቸውን እየመሩ ወደፊት ሲገሰግሱ የጣልያን ሰራዊት ስልታዊ ማፈግፈግ አድርጎ ወደ ምሽጉ ገባ። ምኒልክ በቀጣዩ ስትራቴጂ ላይ ለመወያየት አስቸኳይ ስብሰባ ጠሩ። በስብሰባው ላይ ወደ ጠላት ምሽግ ሄደን እንዋጋ የሚል ሐሳብ ቀርቦ ባብላጫ ድምፅ ፀደቀ። ምኒልክም በብዙሃኑ ተሰብሳቢ የቀረበውን ሐሳብ ለማስፈፀም ተዘጋጁ። ይሁን እንጂ ጄኔራል መንገሻ ዮሐንስ ዘግይቶ ስብሰባውን ከተቀላቀለ በኋላ ‹‹ምሽግ ድረስ ሄዶ መዋጋት በወገን ጦር ላይ ጉዳት ያስከትላል›› ብሎ መከራከር ጀመረ። ምኒልክም ‹‹እኔ አንዴ ወስኛለሁ፤ ውሳኔዬ ካልጣመህ በሊማሊሞ በኩል ማቋረጥ ትችላለህ›› ብለው ሳያሸማቅቁት ሐሳቡ እንዲጤን አደረጉለት። ሐሳቡ በድምፅ ብልጫ ፀደቀ። በድምፅ ብልጫ ያልሁት ‹‹ይህ ምክር የተስማማ ምክር ሆነ›› የሚለውን የፅሐፌ ትዕዛዙን አማርኛ ተርጉሜ ነው።
እንደተመለከተው አጤ ምኒልክ ልዩ ልዩ ሐሳቦችን ለማዳመጥና አወዳድረው የነጠረውን ሐሳብ ለማስፈፀም ዝግጁ ነበሩ። በአራት ነጥብ የታጠረ ግትርነት አልነበረባቸውም።
ሾፐናወር የተባለ የጀርመን አገር ፈላስፋ ከአድዋ ሠላሳ አምስት አመት አስቀድሞ ‹‹ከጥንት ግብፃውያንና ከህንዶች ውጭ ያለው ታላቅ የስልጣኔ ፍሬ ሁሉ በነጮች ጥረት ውጤት ነው። ከጥቁር ህዝቦች መካከል እንኳ የገዢነትን ስልጣን የሚይዙት በቀለም ፈካ ያሉት ናቸው›› ብሎ ነበር። ያጤ ምኒልክ ፊት ይህንን ንድፈ ሐሳብ በይፋ ለማስተባበል የተፈጠረ አይመስልም?
ትምህርቱ የሚሰጠው ዘወትር ሰኞ ከስራ በኋላ ማታ 7pm-9pm Eastern ነው፡፡ የትምህርት ኦረንቴሽን ቀን ዲሴምበር 21 ማታ 7pm Eastern ነው፥፥ ትምህርት ሰኞ፣ ጀንዋሪ 4፣ 2021 ይጀምራል
በጽናት ኢኒስቲትዩት ስር ያሉትን ስልጠናዎችና አገልግሎቶች በሙሉ የምንሰጠው በነጻ ሲሆን ፕሮግራሞቹንም በበጎ ፈቃድ በእውቀታቸውና በጊዜአቸው በሚረዱን ሰዎች ይደገፉል፡፡ ለስራችን እንቅስቃሴ የሚሆን የገንዘብ ድጋፍ ከጥቂት ወገኖች የምናገኝ ሲሆነ ከምንሰጠው አገልግሎት ጋር ሲታይ ከፍተኛ የገንዘብ እጥረት አለብን፡፡ ስራችንን በሙያ ወይንም በገንዘብ ለመደገፍ የምትፈልጉ፣ ወይም ለበለጠ መረጃ በድረ-ገጻችን www.tsinat.org ውስጥ “Get Involved” በሚለው ስር በመግባት ድጋፋችሁን እንድትሰጡን እንጠይቃለን፡፡ በድረ ገጻችን ውስጥ ባለው መመዝገቢያ በወር ከ 5 ዶላር ጀምሮ የቻላችሁትን ያህል በመደገፍ የጽናት ኢኒስቲትዩት አባል እንድትሆኑ እንጠይቃለን፡፡ በተጨማሪም፣ ለምንሰጠው አገልግሎት የተሻለ ብቃት እንድናገኝ የ YouTube ቻናላችንን ሰብስክራይብ በማድረግ የአገልግሎታችን ተካፋይ እንድትሆኑ እንጠይቃለን፡፡ ለጽናት ኢንስቲትዩት የምታደርጉትን ድጋፍ ከልብ እናመሰግናለን፡፡
ያልተሰራ ትውልድ ሊያስከትል የሚችለውን ጥፋት አስቀድሞ ለመከላከል፣ ወጣቶችን በስነ አመራር፣ በማሰልጠን ለሐገርና ለወገን የሚጠቅሙ ዜጎችን ለማፍራት እንሰራለን፡፡
አላህ ( መልክተኛውን ) በቅርቢቱም በመጨረሻይቱም ዓለም አይረዳውም ብሎ የሚያስብ ሰው ገመድን ወደ ሰማይ ይዘርጋ ፡ ፡ ከዚያም ( ትንፋሹ እስኪቆረጥ ) ይታነቅ ፡ ፡ ተንኮሉ የሚያስቆጨውን ነገር ያስወግድለት እንደሆነም ይመልከት ፡ ፡
የኮሎራዶ እና ቁልቁል ቁልቁል ይንሸራተቱበሚንሸራተቱበት ጊዜ ንጹህ አየር ያግኙ አስገራሚ እፎይታዎቹ ተወዳዳሪ አይሆኑም ፡፡ ስለ ኮሎራዶ የበረዶ መንሸራተት ተሞክሮ የበለጠ ማወቅ ይፈልጋሉ? ይህ አስደናቂ ቦታ ሊያቀርበው የሚገባውን የአድሬናሊን መጠን ያንብቡ እና ያግኙ!
ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ጽዑቕ ናይ ክተት ወፍሪ ኣብ ምክያድ ይርከብ ምህላዉ ዝተፈልጠ ኮይኑ፡ መብዛሕትኡ ክፍልታት ህዝብና ተቐባልነት ከም ዘይረኸበ ካብ ዝተፈላለየ ከተማታት ኤርትራ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ። ኣብ’ዚ መዳይ’ዚ፡ ብኣባላት ግ.ሃ.ድ.ኤ. ካብ ዕለት 08/01 ክሳብ ዕለት 11/01/2015 ኣብ ዘሎ ግዜ ኣብ 8 ቦታታት ከተማ ኣስመራ ዕላማታት ወፍሪ ህ.ግ.ደ.ፍ. ንምብርዓንን፡ ህዝብና ክነጽጎ ዝጽውዕን ከምኡ’ውን ብሓይልታት ዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝካየድ ዘሎ ቃልስታትን ዕዉት ውጽኢት ህጹጽ ኣኼባ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ዝሕብርን ጽሑፍ ብሰፊሑ ተዘርጊሑ። ካብ’ቶም ዝተዘርጋሕሎም ቦታታት፡ ከባቢ ገጀረት፣ ከባቢ ቤተ ክርስትያን እንዳ-ጋብር፣ ከባቢ ሆስፒታል ሓሊበት፣ ከባቢ መስጊድ ጃምዕ፣ ከባቢ ቤተ ክርስትያን እንዳ ማርያምን፣ ካልኦት ዓበይቲ ጎደናታትን ከም ዝርከብዎም ተረጋጊጹ። ጸጥታ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ነዚ ከም ሃንደበታዊ ዝናብ ዝተፈጸመ ዝርገሐ ጽሑፋት ከም ዘሰንበዶምን፡ ክቆጻጸርዎ ከም ዘይካኣሉን ምንጭታትና ኣረጋጊጾም።
በዝን ብካልእ ንዕኡ ዝኣመስለ ምኽንያታትን፡ ስርዓት ህ.ግ.ደ.ፍ. ኣብ ሰለስተ ኑቕጣታት ብዕለት 12/01/2015 ዝጸወዖ ናይ ክተት ኣኼባታት ኣዚዩም ውሑዳት ተሳተፍቲ ስለ ዝተረኽቡ ዕማማቱ ከይፈጸመ ብፍሽለት ከም ዝተደምደመ ህዝቢ ዝመስከሮ ተረክቦ ምንባሩ ካብ ውሽጢ ኣስመራ ዝበጽሓና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
አነጋጋሪ ሳይሆን ቢቆይም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤትበሚታዩ ጉዳዮች በተለይም ከሽብረተኝነት ክስ ጋር በተገናኘ ጉዳዩ ተደገጋግሞ እየተነሳ ይገኛል፡፡ ከተነሱ ጉዳዮች ፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ
1ኛ. የወልቃይት ሕዝብ አማራ ማንነት አስመላሽ ኮሚቴ አባላት ድርጊቱን ፈፀምን የተባለዉ በአማራ ክልል ዉስጥ ስለሆነ በክልሉ በሚገኙ ፍርድ ቤት ጉዳያችን ሊታይ ይገባል በማለት መቃወሚያ አቅርበዉ መቃወሚያቸዉ ዉድቅ
2ኛ. የኦፌኮ ም/ሊቀመንበር አቶ በቀለ ገርባ ጨምሮ 22 ተከሳሾች የተከሰስንበት ወንጀል ተፈፀመ የተባለዉ በኦሮሚያ ክልል በመሆኑ ጉዳያችን ሊታይ የሚገባዉ በኦሮሚያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ነዉ በማለት የፍርድ ቤቱ ስልጣን
ላይ መቃወሚያ አንስተዉ ነበር፡፡ ችሎቱም ሃምሌ 19-2008 ዓ.ም በሰጠዉ ብይን የፀረ-ሽብር አዋጅ ቁጥር 652/2001 አንቀጽ 31 የሽብር ክሶችን የማየት ስልጣን የፌደራል ፍርድ ቤት መሆኑን በመጥቀስ መቃወሚያቸዉን ዉድቅ
3ኛ. በተመሳሳይ በእነ ብርሃኑ ሙሉ እና ነጋ የኔዉ መዝገብ ክስ የቀረበባቸዉ ተከሳሾች ወንጀሉን ፈፀምን የተባለዉ በአማራ ክልል በመሆኑ በወ/መ/ስ/ስ/ህ/ቁ 99 እና 100 መሰረት ክሱ ሊታይ የሚገባዉ ድርጊቱ ተፈጸመበት በተባለ ቦታ ሊሆን ይገባል የሚል መቃወሚያ አቅርበዋል፡፡ ፍርድ ቤቱም ፍርድ ቤቶች በወንጀለኛ መቅጫ ሥነ-ሥርዓት ህጉ ስልጣን የተሰጣቸዉ አገሪቱ በአሃዳዊ ሥርዓት ሥር በነበረችበት ጊዜ ስለሆነ አሁን ላለዉ ፌደራላዊ ሥርዓት ተፈጻሚነት የለዉም፤ በሕገ መንግስቱ አንቀፅ 78 በፌደራል ጉዳይ ለክልል ፍርድ ቤቶች ተሰጥቶ የነበረዉ የዉክልና ስልጣን የሚቆየዉ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት
የፌደራል ፍርድ ቤቶችን በክልሎች እስኪያቋቁም በመሆኑና በአዋጅ ቁጥር 322/95 መሰረት በአፋር፣ደቡብ ሕዝቦች፣ ሶማሌ፣ ቤኒሻንጉልና ጋምቤላ ክልሎች ስለተቋቋሙ የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤትም የዉክልና ስልጣኑን
እነዚህ እና ሌሎች ተመሳሳይ ዉሳኔዎች በሕግ ባለሙያዎች መካከል አወያይ መሆን ጀምረዋል፡፡ ጉዳዩን ከቀረበበት አዉድ መመልከቱ አስፈላጊ ቢሆንም ሕጉና መርሁ ምን እንደሚል ከስሩ በመመልከት እኛም የድርሻችን እንበል፡፡
ፍርድ ቤቶች በሕግ ያላቸዉ የመዳኘት ስልጣን አንድም ከሕገ መንግስት ወይም ሕግ አዉጭዉ በሚያወጣቸዉ ሕጎች ሊወሰን ይችላል፡፡ በአገራችን የፌደራሉ ሆነ የክልሉ ፍርድ ቤቶች በኢፌዲሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 78(2) እዉቅና
ተሰጥቷቸዉ የተቋቋሙ ናቸዉ፡፡ የክልል ፍርድ ቤቶችም በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት እስካልተቋቋመ ድረስ የፌደራል ጉዳዮች ስልጣን በግልፅ እንደተሰጣቸዉ በግልፅ ተቀምጧል፡፡
የፌደራል ሥርዓት የሚከተሉ አብዛኞቹ አገሮች የፌደራልና የክልል ፍርድ ቤቶችን በማቋቋም የሁለትዮሽ የፍርድ ቤት አወቃቀር ስርዓት ይከተላሉ፡፡ በክልሎችም የፌደራልን ጉዳይ የሚመለከቱ ፍርድ ቤቶች የሚሰረቱበትን ስርዓት አብረዉ
በመስኩ ያጠኑ ልሒቃኖች የፌደራሉን ፍርድ ቤት በክልል እንዲያቋቋም የሚያደርገዉ ትልቁ ገፊ ምክንያት ስጋት ነዉ ይላሉ፡፡ ትልቁ ስጋትም ክልሎች የፌደራሉን ጉዳይ ወይም ፖሊሲ እንደራሳቸዉ አድርገዉ ላያስፈጽሙት ይችላሉ
የሚለዉ እንደሆነ ይገልጹና፤ ይሄ ጥርጣሬ ደግሞ የክልል ፍርድ ቤቶች አቅም ላይ ሙሉ እምነት ካለመኖርም ይመነጫል ይላሉ፡፡ በተጨማሪም የፌደራሉን ህግ ከክልል ክልል በተለያዬ ሁኔታ ሊተረጎም ስለሚችል ወጥነት ያለዉ የሕግ አተረጓጎም እንዳይኖር ሊያደርግ ስለሚችል የፌደራል ፍርድ ቤቶች በክልል መቋቋማቸዉ አጠያያቂ እንዳልሆነ ይገልፃሉ፡፡
የፌደራል ፍርድ ቤቱን ከማደረጃት ዉክልና መስጠት ተመራጭ የሆነዉም በክልሎች የፌደራል ፍርድ ቤት ለማቋቋም ከወጪ እና ከሰዉ ሃይል አንጻርም አስቸጋሪ ስለሚያደርገዉ እንደሆነ በጉዳዩ ላይ ጥናት ደረጉ አካሎች ይገልፃሉ፡፡ለሁሉም ክልሎች የፌደራል መጀመሪያ ደረጃ እና ከፍተኛ ፍርድ ቤት ይቋቋም ቢባል ተቋሙ ከሚፈልገዉ የሰዉ ሃይል ጀምሮ ሰፊ እና የረጅም ጊዜ ስራ የሚጠይቅ በመሆኑ በዉክልና እያሰሩ ስርዓቱን በሂደት መገንባት የሕግ አዉጭዉ
ፍርድ ቤቶች ስልጣን እንዳላቸዉ ነዉ፡፡ የክልል ፍርድ ቤቶች በፌደራል ጉዳይ ያላቸዉን ስልጣን የሚያጡት በክልሉ ፌደራል ፍርድ ቤት ሲቋቋም ብቻ ነዉ፡፡ በዚህ ድንጋጌ መርሁ የፌደራል ጉዳይ በክልል ፍርድ ቤቶች በዉክልና እንደሚታይ
ሲሆን በልዩ ሁኔታ አስፈላጊ ሆኖ እስካልተገኘ ድረስ የክልል ፍርድ ቤቶች የፀና ስልጣን የሚኖራቸዉ ይሆናል፡፡ አሁን በቅርብ እየታዬ ባለዉ ሁኔታ የፌደራል ፍርድ ቤቶች የክልል ፍርድ ቤቶች በፌደራል ጉዳይ በሕገ መንግስቱ የተሰጣቸዉን የመዳኘት ስልጣን እየተቀበሉት አይመስልም፡፡
ለክልል ፍርድ ቤቶች ዉክልናዉን የሰጠዉ ሕገ መንግስት እንጅ የፌደራሉ ፍርድ ቤት አይደለም፡፡ በዚህም ምክንያት የፌደራሉ ፍርድ ቤት የእኔን ጉዳይ ለማየት የተወከልክና በፈለግሁት ጊዜ ጉዳዬን ማየት እችላለሁ ለማለት የሕግ መሰረት የለዉም፡፡ ምክንያቱም ይህ ዉክልና ተራ ከዉል የሚመጣ ዉክልና ሳይሆን ከሕግ የሚመነጭ ዉክልና ነዉ፡፡ በሕግ የተሰጠ ዉክልና ደግሞ ሊነሳ የሚገባዉ
አንድም ሕጉን በማሻሻል አልያም በሕጉ የተቀመጠዉ ሁኔታ ሲሟላ ነዉ፡፡ ክልሎች በፌደራል ጉዳይ ያላቸዉን ስልጣንም በፌደራል ፍርድ ቤቶች ስልጣን ሊነጠቁ አይችሉም፡፡ ስልጣናቸዉ ሊወሰድባቸዉ የሚችለዉ ወይ የዉክልና
ስልጣን የሰጣቸዉን የሕገ መንግስት ድንጋጌ በማሻሻል ወይም በሕገ መንግስት የተቀመጠዉን ሁኔታ የፌደራል ፍርድ ቤቶች በክልሎች ሲቋቋሙ ብቻ ነዉ፡፡ እስካሁን ባለዉ ሁኔታም በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ማደረጃ አዋጅ ቁጥር
አፋር፣ቤንሻንጉል፣ጋምቤላ፣ሶማሌ እና ደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልል ብቻ ናቸዉ፡፡ በሌሎቹ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ባልተቋቋመባቸዉ የአማራ፣ ኦሮሚያ፣ሐረሪና ትግራይ ክልል የፌደራል ጉዳዮች የክልል የፍርድ ቤቶች
እስካሁን የፀና ስልጣን እንዳላቸዉ ነዉ፡፡ በአምስቱ ክልሎች የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት መቋቋምም ከሕግ መርህ ሆነ ከምክንያታዊ መመዘኛ አንጻር ሌሎች ክልሎች ያላቸዉን ስልጣን ሊያሳጣ የሚችል አይደለም፡፡
የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ ወንጀል ችሎት የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በሕገ መንግስቱ የተሰጠዉን የዉክልና ስልጣኑ ተነስቷል በማለት ሲወስን የወ/መ/ስ/ስ/ህ/ቁ 99 እና 100 አሁን ባለዉ የፌደራል
ስርዓት የፍርድ ቤቶችን ስልጣን ለመወሰን ስልጣን እንደሌለዉ ጠቅሷል፡፡ ይህ የወንጀለኛ መቅጫ ስነ-ስርዓትህ ሕግ አገሪቱ አሃዳዊ የመንግስት ሥርዓት ስርትዳደር በነበረበት ወቅት የወጣ ሕግ ቢሆንም አሁንም ሁሉም የወንጀል
ክርክሮች የሚመሩበት ስነ-ስርዓት ሕግ ሆኖ ቀጥሏል፡፡የወንጀል ክስ የሚታይበትን ፍርድ ቤት የሚወስነዉ የሕግ ክፍልም አሁን ባለዉ ሁኔታ እየተሰራበት ያለ ሲሆን ካለዉ የፌደራል ሥርዓት ጋርም የሚጋጭ ነገር የለዉም፡፡
ወንጀል በተፈፀመበት ቦታ ክስ መታየቱም ከየትኛዉም ሕግ ጋር የሚጋጭ አይደለም፡፡ ክልሎች የፌደራልን ጉዳይ እየተመለከቱ የሚገኙት በሕገ-መንግስት ድንጋጌ ተሰጣቸዉ ስልጣን እንጅ በዚህ የስነ-ስርዓት ሕግ አይደለም፡፡ ክልሎች
በአንድ ጉዳይ በስረ-ነገር ደረጃ እኩል ስልጣን ያለቸዉ የፌደራልና የክልል ፍርድ ቤቶች ከየትኛዉ ፍርድ ቤት ክርክሩ ይቅረብ የሚለዉን የሚመልሰዉ ስለ ግዛት ክልል የተቀመጠዉ የስነ-ስርዓት ሕጉ በመሆኑ ካልተሻረ በስተቀር ተፈፃሚ ከመሆን የሚገድበዉ ነገር አይኖርም፡፡ በአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ጎንደር ክላስተር ምድብ ችሎት እየታዬ የሚገኘዉ የኮሎኔል ደመቀ ጉዳይ ለዚህ ማሳያ ነዉ፡፡ ኮሎኔል ደመቀ በግልጽ ክስ የቀረበበት የፀረ-ሽብርተኛ አዋጅ ቁጥር
652/2001 ተላልፏል በሚል ሲሆን የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ክሱን እየተመለከተ ያለዉ የወ/መ/ስ/ስ/ህ/ቁ 99 እና 100 መሰረት በማድረግ ነዉ፡፡ ይህ የስነ-ስርዓት ሕግ ድንጋጌም ለኮሎኔል ደመቀ ጉዳይ ሲሆን ተፈፃሚ የሚሆን
የፌደራል ፍርድ ቤቶች የግዛት ክልል ስልጣን ተቃዉሞ ሲቀርብላቸዉ አብዛኛዉን ጊዜ መቃወሚያዉን ዉድቅ የሚያደርጉት የፀረ-ሽብርተኛ አዋጅ ቁጥር 652/2001 አንቀጽ 31 በመጥቀስ ነዉ፡፡ በዚህ ድንጋጌ የሽብርተኝነት ወንጀል የፌደራል ከፍተኛ እና ጠቅላይ ፍርድ ቤት ስልጣን እንደሆነ ይናገራል፡፡ በአዋጁ የሽብርተኛነት ጉዳይ የፌደራል ከፍተኛ እና ጠቅላይ ፍርድ ቤት ስልጣን ስለመሆኑ
ቢገልፅም በግልፅ የሽብርተኝነት ጉዳይ በክልሉ ባሉ አቻ ፍርድ ቤቶች በዉክልና ሊታይ እንደማይችል ያስቀመጠዉ ገድብ የለም፡፡ ይህ የፀረ-ሽብር አዋጅ ሲተረጎም ሆነ ስለፍርድ ቤት ስልጣን የሚገልጸዉ ድንጋጌ ሊተረጎም እና
ሊፈፀምም የሚገባዉ ከሕገ መንግስቱ አንቀፅ 78(2) ጋር በማጣመር ነዉ፡፡ በዚሕ የሕገ መንግስት ድንጋጌም የክልል ፍርድ ቤቶች የፌደራል ፍርድ ቤት ባለ,ልተቋቋመበት ሁኔታ ስልጣን ያላቸዉ ስለመሆኑ ስለሚገልጽ በተመሳሳይ
የሽብርተኝነት ወንጀሎችንም ለማየት ስልጣን አላቸዉ፡፡ ፀረ-ሽብርተኛ አዋጁንም በመጥቀስ የሽብረተኝነት ወንጀሎች የሚታዩት በፌደራል ፍርድ ቤቶች ብቻ ነዉ ለማለት አይቻልም፡፡
የፌደራል ጉዳዮች ሕግን፣ተከራካሪ ወገንን እና ቦታን መሰረት አድርገዉ ሊመሰረቱ እንደሚችል በፌደራል ፍርድ ቤት ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር 25/88 አንቀፅ 3 ተገልፀዋል፡፡ እነዚህ ጉዳዮች አንድም ፌደራል ክፍተኛ ፍርድ ቤቱ በተደራጄበት ቦታ (አዲስ አበባ፣ድሬደዋ እንዲሁም የፈደራል ፍርድ ከፍተኛ ፍርድ ቤት በተደራጄባቸዉ አምስት ክልልሎች) እንዲሁም በሌላ ሁኔታ የፌደራል ፍርድ ቤት ባልተደራጀባቸዉ ግን በዉክልና ጉዳዩን መመልከት በሚችሉ ክልል ፍርድ
ቤቶች ሊቀርቡ ይችላሉ፡፡ በጉዳዩ ላይ የፌደራል ፍርድ ቤቶች ጉዳዩ የፌደራል ጉዳይ በመሆኑ ስልጣን ሲኖራቸዉ የዉክልና ስልጣን ያላቸዉ የክልል ፍርድ ቤቶችም ደግሞ ከሕገ-መንግስት የመነጨ ጉዳዩን የመዳኘት ሰልጣን አላቸዉ፡፡
ሁለቱም ፍርድ ቤቶች እኩል በጉዳዩ ላይ ከሕግ የመነጨ ስልጣን ያለቸዉ ከሆነ በስረ-ነገር ስልጣን (material jurisdiction) ደረጃ ተመሳሳይ ወይም እኩል
በአንድ ጉዳይ ላይ በስረ-ነገር ስልጣን ደረጃ እኩል ወይም ተመሳሳይ ስልጣን ያላቸዉ ፍርድ ቤቶች ካሉ ደግሞ ጉዳዩ ሊፈታ የሚችለዉ ወይም ክርክሩ ሊታይ የሚገባዉ የግዛት ክልል ስልጣን (Local jurisdiction) መሰረት ባደረገ
መልኩ ነዉ፡፡ የግዛት ክልል ስልጣን የሚባለዉ በወንጀል ጉዳይ ወንጀሉ በተፈፀመበት ወይም የወንጀሉ ዉጤት በተገለጸበት ስፍራ ለመሆኑ እና ጉዳዩ ሊታይ የሚገባዉም በዚህ ስፍራ በሚገኝ ፍርድ ቤት ለመሆኑ ከወ/መ/ስ/ስ/ህ/
ቁ 99 እና ከታዮቹ ድንጋጌ መረዳት የሚቻል ነዉ፡፡ በዚሁ በስነ-ሥርዓት ሕግ ቁጥር 107 መሰረት ክሱን የሚያቀርበዉ ዓቃቤ ሕግ ነገሩ የሚታይበትን ፍርድ ቤት ሊመራ እንደሚችል ቢያስቀምጥም የከሳሹ ምርጫ ተቃወሞ ሊቀርብለት
የግዛት ክልል ስልጣን ተቃዉሞ የሚቀርበዉ ጉዳዩ የቀረበለት ፍርድ ቤት በስረ- ነገር ደረጃ ስልጣን ኖሮት በግዛት ክልል ስልጣን ደረጃ ግን ድርጊቱ ከተፈፀመበት ወይም ዉጤቱ ከታወቀበት ቦታ ዉጪ ከሚገኝ ፍርድ ቤት መታየት
ሲጀምር ነዉ፡፡ ሕጉ ድርጊቱ ተፈፀመ ወይም ዉጤቱ ታወቀ በተባለበት ቦታ ክስ እንዲቀርብ ሲያስቀምጥ በዋናነት መሰረት ያደረገዉ በጉዳዩ ላይ አፋጣኝ እና ፍትሐዊ ዉሳኔ ከመስጠት አንፃር ነዉ፡፡ የአንድ ክርክር አፋጣኝነት የሚገለፀዉም ክርክሩን በአጭር ጊዜ ከማጠናቀቅ አንፃር ሲሆን ፍትሐዊነቱ የሚገለጸዉ ደግሞ ሁለቱም ወገኖች የመደመጥ፣ማስረጃ የማቅረብ መብታቸዉ በእኩልነት
የፍርድ ቤቶች የግዛት ስልጣን ካልተከበረ የተከሳሾች መብት ስጋት ዉስጥ ይወድቃል፡፡በወንጀል ክርክር ሂደት አንድ ክርክር ፍትሐዊ የሚባለዉ ከዉጤቱ ሳይሆን ገና ከሂደቱ ጀምሮ በመሆኑ ተከሳሹ በክርክር ሂደት ከአቆያየቱ ጀምሮ
የመደመጥ መብቱን ባስከበረ መልኩ ጠብቆ ከተጓዘ ነዉ፡፡ ፍርድ ቤቶችም በግዛት ስልጣን ላይ ተቃዉሞ ሲነሳ ከተከሳሽ መብት አንፃርም ጉዳዩን ሊያዩት ይገባል፡፡ የወንጀል ክስ የቀረበበት አንድ ተከሳሽ ድርጊቱ ተፈፀመ በተባለበት
ይጠብቅለታል፡፡ በተጨማሪም መከላከያ ማስረጃዉን ለማቅረብ እና እዉነቱን ለማስረዳት ምቹ እና ቀላል ሁኔታም ይፈጠርለታል፡፡ አንድ ሰዉ ከቀዬዉ በራቀ ቁጥር ከቦታዉ ርቀት አንፃር የመረጃ ልዉዉጡ ቀልጣፋና ቀላል ስለማይሆን
በተከሰሰበት ጉዳይ ማስረጃ ከማሰባሰብ ጀምሮ የሚኖረዉ ሚና ዝቅተኛ ስለሚሆን ተጎጅ ይሆናል፡፡ አንድ ሰዉ ፍትሕ የማግኘት ሕገ መንግስታዊ መብቱን ሊጠቀምበት የሚችለዉ ምቹ ሁኔታ ሲፈጥረለት ነዉ፡፡ ምቹ ሁኔታ በሌለበት ሁኔታ
በተደጋጋሚ እንደታዬዉ በተለይም ከሽብር ጉዳይ ጋር በተገናኘ ከአማራ ክልል የሚመጡ ተከሳሾች ድርጊቱ ተፈፀመ ከተባለበት ቦታ እና ከሚኖሩበት አካባቢ ርቀዉ ጉዳያቸዉ ስለሚታይ መከላከያ ማስረጃ ማቅረብ ሳይችሉ በመቅረታቸዉ ጥፋተኛ የተባሉበት ሁኔታ አለ፡፡ ከሚኖሩበት አካባቢም በመራቃቸዉ ለቅጣት ማቅለያ ማስረጃ ሊሆን የሚችላቸዉን ማስረጃ ባለማቅረባቸዉ ፍትሐዊነት እንዲጓደል ሆኗል፡፡
የግዛት ክልል ስልጣን መቃወሚያ ሲወሰን የተከሳሾችን መብትና ፍላጎት ብቻ ሳይሆን አገሪቱ የቆመችበትን የፌደራል ስርዓት በጠበቀ መልኩ ሊሆን ይገባዋል፡፡ በሕገ መንግስቱ እያንዳንዱ ክልል በህግ የተሰጠዉን ስልጣን ከሕግ
ዉጪ ማንኛዉም የፌደራል መንግስት ሆነ የመንግስት አካል ሊጥስበት እንደማይገባ የሕግ ድጋፍ አለዉ፡፡ የክልል ፍርድ ቤቶችም በግልፅ በሕግ የተሰጣቸዉን ስልጣን ሊነጠቁ የሚገባ አይደለም፡፡ የግዛት ክልል ስልጣን እያለዉ ስልጣኑን ተጠቅሞ እንዳያይ የሚያደርግ አሰራር ካለ በተዘዋዋሪ
የክልሎችን ራስ ገዝነት እና ስልጣን መንጠቅ ወይም ስልጣናቸዉን ማምከን ይሆናል፡፡ የፌደራል ፍርድ ቤቶች የግዛት ክልል ስልጣን ተቃዉሞ ሲነሳባቸዉ ክልሎች ያላቸዉን ስልጣን ስራ ላይ እንዲያዉሉ ጉዳዩ ድርጊቱ ተፈፀመ
በተባለበት አቻ ፍርድ ቤት እንዲቀርብ መደረግ ይኖርበቸዋል እንጅ ከሕገ-መንግስት ለክልል ፍርድ ቤቶች የተሰጠዉን መብት በአንድ ብይን ሊነጥቁ አይገባም፡፡ የክልል ፍርድ ቤቶች በሕገ መንግስቱ የተሰጣቸዉን የዳኝነት ስልጣን
ፍርድ ቤቶች በቅድሚያ ሊያተርፉት የሚገባ የሕዝብ አመኔታ ሊሆን ይገባል። እንደዜጋ በፍርድ ቤቶች ተዳኝቼ ፍትሕ አገኛለሁ የሚል የሕበረተሰብ ክፍል መፍጠር ካልተቻለ የፍትሕ ስርዓቱ በራሱ ለዜጎች ስጋት ይሆናል፡፡ ፍርድ ቤቶችም
ከፍትሕ ተቋምነት የአንድ ቡድን ፍላጎት ማስፈፀሚያ መሳሪያ ይሆናሉ፡፡ ለዚህም ነዉ ፍርድ ቤቶች የሚሰጧቸዉ ዉሳኔዎች ገለልተኝነታቸዉን ባስጠበቀ ሊሆን የሚገባዉ፡፡
ገፊ ምክንያት እንደሆነ አይተናል፡፡ የፌደራል መንግስቱም ከፖለቲካ ጋር የተያያዙ ጉዳዮችም በክልሎች እንዲታዩበት የማይፈልገዉም ለዚህ ይመስላል፡፡ በተደጋጋሚ እንደታዘብነዉ ከፖለቲካ ጉዳዮች ጋር በተየያዙ የሚታዩ ጉዳዮች ክልሎች የዉክልና ስልጣናቸዉን ተጠቅመዉ እንዲመለከቱ ከማድረግ ይልቅ ጉዳዮችን ከክልል ፍርድ ቤቶች ስር የማራቅ ስራ ተለምዷል፡፡ ይህ የተለምዶ
አሰራር የተከሳሹን መብት በፅኑ የሚጎዳ እና የክልሎችን ሕጋዊ ስልጣን የሚወስድ ከመሆኑ በተጨማሪ የገለልተኛነት ጥያቄ እንዲነሳ የሚያደርግ ነዉ፤እያስነሳም ነዉ፡፡ የፌደራል ፍርድ ቤቶችም ከጉዳዩ የተለዬ ጥቅም እንዳላቸዉ በሚያስመስል መልኩ በግልጽ የተሰጠዉን የክልሎች የግዛት
በተለዬ መልኩ የሽብርተኛ ወንጀል ተከሳሾች የፌደራሉ ፍርድ ቤት በተደጋጋሚ እየደረሰባቸዉ ስላለዉ የመብት ጥሰት፣ቶርቸር እና ያለመደመጥ መብታቸዉን እያስከበረዉ እንዳልሆነ ከመግለጽ እና በችሎትም ዳኞችንም ሃይለ ቃል እስከ መናገር ፍትሕ እናገኛለንም ብለዉ ከማያምኑበት ደረጃ ደርሰዋል፡፡ በተደጋጋሚም እነዚህ ተከሳሾች ከምንንኖርበት እና ድርጊቱ ተፈጸመ ከተባለበት ክልል በሚገኝ ፍርድ ቤት ጉዳያችን ሊታይ ይገባል በማለት የፍርድ ቤት የግዛት
ብሎ እተነሳ ነዉ፡፡ ጉዳዩም የግዛት ስልጣን ብቻ ሳይሆን ክሱን ወደ ሌላ ፍርድ ቤት የማዛወር (change of venue) መልክ እንዲይዝም እያደረገዉ ይመስላል፡፡ የዚህም መነሻ የክልል ፍርድ ቤቶች ስልጣን በፌደራል ፍርድ ቤቶች
የፌደራል ፍርድ ቤቶች በአዋጅ ያልተቋቋመባቸዉ ክልሎች በግልጽ ከሕግ የመነጨ የፌደራል ጉዳይን የማየት ስልጣን አላቸዉ፡፡ ስልጣናቸዉንም የሚያጡት በክልሉ የፌደራል ፍርድ ቤት በአዋጅ ከተቋቋመ ወይም ስልጣን የሰጣቸዉ የሕገ መንግስት ድንጋጌ ከተሻሻለ ብቻ ነዉ፡፡ የፍርድ ቤቶች የግዛት
ስልጣን ጥያቄ ዉጤቱ ትክክለኛ ፍትሕ እንዳይሰጥ ከማድረግ አልፎ የክልሎችን ስልጣን በመጋፋት ለፌደራል ስርዓቱ አደጋ የሚሆን እና ገለልተኛ ያልሆነ የፍትሕ ስርዓት እንዳይኖር የሚያደረግ ነዉ፡፡ ለዚህም የፌደራል ፍርድ ቤቶች የክልል
ፍርድ ቤቶች እኩል የስረ-ነገር ስልጣን ያላቸዉንና በግዛት ክልል ደረጃ ክልሎች ቀዳሚ ስልጣን ያላቸዉን ጉዳይ ሊመለከቱ አይገባም፡፡ ክልሎች በሕግ የተሰጣቸዉ ስልጣን ፀንቶ ባለበት ሁኔታ ከስልጣናቸዉ ማግለል አንድምታዉ
ለአንድ ወገን መሳሪያ ከመሆን ያለፈ ዓላማ አለዉ ለማለት የሚቻል ስላልሆነ እና ተከሳሾችም በቅርብ ማስረጃ አቅርበዉ የተፋጠነ እና ፍትሐዊ የሆነ ዉሳኔ እንዳያገኙ ምክንያት ስለሚሆን ጉዳዩ መፍትሔ የሚያሻዉ ነዉ፡፡ ፍርድ ቤቶች
ኣብ ኢትዮጵያ ስልጣን ተቖፃፂሩ ዘሎ ሓይሊ ጉጉይ ፖሊሲ ጉዳይ ወፃኢ ስለዘሰጉም ረባሓ እዛ ሃገር ከረጋግፅ ከምዘይኽእል ኣምባሳደር ወንድሙ ኣሳምነው ተዛሪቦም። ንዝሓለፉ 24 ዓመታት ኣብ ኬንያን…
(ኤፍኤምመቐለ 18/06/2012)ኣመራርሓ ማሕበር ልምዓት ትግራይ(ማልት) ጨንፈር ጀርመን፣ ተምሃሮ ካልኣይ ብርኪ ኢትዮ-ዊተን፣ ተምሃሮ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ ሆልዝካምፕ፣ ቤት ፅሕፈት ማልት፣ ማልት ጨንፈር ጀርመንን ህዝብን ምምሕዳርን ወረዳ…
(ኤፍኤምመቐለ 17/06/2012)ዝኸበርካ መዳርግቲ ዘይርከቦ መንነትን ፅንዓትን ሰኒቅኻ ንዓወት ህዝባዊ ዕላማ ከም ብረት ፀኒዕኻ ንቕድሚት እትምርሽ ዘለኻ ተቓላሳይ ህዝቢ ትግራይ፣ ፅምብል በዓል መበል 45 ዓመት ምጅማር…
(ኤፍኤምመቐለ 17/06/2012)ኣብዚ ሐዚ እዋን የማናይ ኢድ ጉጅለ ለዉጢ’የ ብሃላይ ኮይኑ ዝነጥፍ ዘሎ ፋና ንላዕለዎት ሓለፍቲ መጓዓዝያ ባቡር ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብምጥቃስ ከምዝሓበሮ ምሸት ምሸት ብሰንኪ…
የሽንኩርት አስተኔ (Allium) ሌሎች አባላት ነጭ ሽንኩርት (A. sativum)፣ የባሮ ሽንኩርት (A. ampeloprasum)፣ ቀጭን ሽንኩርት (A. schoenoprasum) ወዘተ. ናቸው።
ፕሬዚዳንት ኢሳያስ ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ሲደርሱ፥ የኢፌዴሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድን ጨምሮ የክልል ርእሳነ መስተዳድራን፣ ሚኒስትሮች፣ የኃይማኖት አባቶች፣ ታዋቂ ግለሰቦች እና የጥበብ ሰዎች ተገኝተው ደማቅ አቀባበል አርገውላቸዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ በበኩላቸው፥ የአዲስ ኣበባና አከባቢዋ ህዝብ ዛሬ ጠዋት የልኡካን ቡዱኑ በሚያልፉባቸው አውራ ጎዳናዎች ዳርና ዳር በመሆን ላደረጉት ደማቅ አቀባበልና ላሳዩት ፍቅር ምስጋና አቅርባዋል።
ሰንሰለት: 24 “በወርቅ የተለበጠ የጠርዝ ሰንሰለት ፣ 24 "ረዥም ሚትሪል (ቲታኒየም) ገመድ ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 15) ፣ ወይም 24" ረዥም ሞሪያ ሚትሪል (ቲታኒየም) ሮሎ ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 15)። ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
የሕይወት እርካታ! የወርቅ ማቅለሚያው ከጎልልሙም ወርቅ አንድ ቀለበትዎ የሚለብስ ከሆነ ለአሜሪካ የመላኪያ እና አያያዝ እንዲሁም ከባዳሊ ጌጣጌጥ ዕቃዎች መግዣ ማስረጃ ጋር በቀላሉ ከ 9.95 ዶላር ጋር ይመልሱ ፡፡ የእርስዎን የጎልየም ወርቅ አንድ ሪንግን በአዲስ በሆነ አዲስ እንተካለን ፡፡ ተጨማሪ የመላኪያ ክፍያ ከአሜሪካ ውጭ ባሉ አድራሻዎች ላይ ተፈጻሚ ይሆናል ፣ እባክዎ ዝርዝሮችን ይጠይቁ ፡፡
በኮሚሽኑ የእንስሳት ጤና ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ዶ/ር ፋሲካ በለጠ ለብስራት ሬዲዮ እንደተናገሩት ችግሩን ለመፍታት የውሻ ማምከኛ መድኃኒት ከደቡብ አፍሪካ የማስገባት ስራ ይሰራል።
በተያያዘም ኮሚሽኑ ከህብረተሰብ ጤና ኢንስቲቲዩት ጋር በመተባበር በታህሳስ ወር ከ12 ሺህ በላይ ውሾች እንዲከተቡ ማድረጉን ተናግሯል። ኮሚሽኑ በቀጣይ አመት 10 ሺህ ዶዝ የሚሆን ክትባት ውሾች በሚበዙባቸውና በተመረጡ ቦታዎች ላይ ለመስጠት አቅዷል።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 155 ዋክፍሬድ የውኃ ማጠጫ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የአካል ጉዳተኞች በሚሳተፉበት የሪዮ ፓራ- ኦሎምፒክ የብር ሜዳልያ ተሸላሚው ኢትዮጵያዊ ታምሩ ከፈለ ደምሴ በፍጻሜውና ሽልማት መቀበያ ፖዲየሙ ላይ የተቃውሞ ምልክት አሳየ።
በደቡብ ኮሪያ ደግሞ በየእጅ ለእጅ የትግል ስልት የተወዳደረው ካሣ ተገኝ ይመር ደግሞ የወርቁን ሜዳልያ ካሸነፈ በኃላ፥ በሽልማት አሰጣጥ ሥነ ሥርዓቱ ላይ የሃገሩ ሰንደቅ ዓላማ እንዳይውለበለብ ብሄራዊ መዝሙሩ ግን እንዲሰማ ጠይቋል።
የቤጂንግ LDH ቴክኖሎጂ ልማት Co., Ltd ጋዝ መለያየት መሣሪያዎች ላይ ያተኮሩ ኩባንያ ነው. ንድፍ, የምርምር እና ልማት, ምርት እና ናይትሮጂን ማመንጫዎች, የኦክስጅን ማመንጫዎች, ኦዞን ማመንጫዎች እና ፈሳሽ ናይትሮጅን ጄኔሬተር ሽያጭ ውስጥ የተቀናጀ ድርጅቶች በዋናነት አሉ. ምርት እና ሽያጭ ዓመታት ውስጥ, ሁላችንም በዓለም ዙሪያ ከ ጓደኞችዎ ጋር ተገናኝቶ ጥሩ የአጋርነት አቋቁመዋል. ምርቶች ባንግላዴሽ, ኢንዶኔዥያ, ፓኪስታን, ኔዘርላንድስ, ብራዚል, አውስትራሊያ እና ሌሎች አገሮች ወደ ውጭ ናቸው.
ሽማግለ ንጉባኤ በይ-ኤርያ ከምቲ ኣጃማምርኡ ብዓወት’ዩ ዛዚሙ። እዚ ሽመግለ’ዚ ካብ ዝጅምር ኣትሒዙ ክሳብ ዕለት ምርጫኡ ልዕሊ 15 ኣኼባታት ኣካይዱ። እዚ ኣኼባታት’ዚ ንጡፍ ተኻፋልነት ኣባላት ዝዓዘዞን ምሉእ ነጻነት ርእይቶን ክትዓትን ዝዓብለሎን ህዝባዊ ኣኼባታት ብምንባሩ ነቲ ኣባል ነንሕድሕዱ ንምፍላጥ ዓቢ ተራ’ዩ ተጻዊቱ። እቲ ዝፈጠሮ ሃዋሁው እውን ነቲ ካብ ዝተፈለለየ ተመኩሮታት ዝመጸ ኣባል ርእይቶኡን ሓሳባቱን ብዘይንሕሰያ ከፍስስን፡ ተጸዋዊሩን ተኸኣኢሉን ክጉዓዝን ሚሂርዎ።
ብዓቢኡ ከኣ፡ ነቲ ዝተፋላለየ ሓሳባቱን ኣረኣእይኡን ወጊዱ፡ እዚ ሃገራዊ ጉባኤ’ዚ ክዕወት ኣለዎ ዝብል ሓበራዊ ዕላምኡን ሓልዮቱን፡ ንሓይሉን ንሓሳባቱን ኣብ ሓደ ጠርኒፉ ከም ዝጉዓዝ ሓጊዝዎ። ኣድሚዑ ከኣ። ንኣብነት ኣብ በይኤርያ ዝርከቡ ኣባላት ውድባት ንዓመት ምሉእ ውድባዊ ስርሖም ገዲፎም፡ ምስ ህዝቦም ኮይኖም ኣብ ምዕዋት ሃገራዊ ጉባኤ ምጽማዶም፡ ነቲ ዝጥለብ ስራሕ ይኹን ጉዕዞ ኣቃሊልዎ እዩ። ኣብዚ ጉዕዞ እዚ ከኣ ሽማግለ ንጉባኤ በይ-ኤርያ፡ ኣብ ኣኼባታቱን ዘውጽኦ ውሳኔታትንን ጽልዋታት ናይተን ውድባት ዘይምንባሩ፡ ነቲ ካብ ውድባት ነጻ ዝኾነ ኣካል ዝያዳ ተሰማሚዑ ንኽሰርሕ ኣብቂዕዎ።
ካብ 1968 ክሳብ 1983 ዓ/ም ን17 ዓመታት ተጋዳላይ ህውሓት ዝነበሩ ኣቶ ብስራት ኣማረ ቅድሚ ክልተ ሰሙናት ንስራሕ ናብ ኢትዮጵያ ገይሾም ካብ ኣዲስ ኣበባ ቦሌ ዓለምለኸ መዕረፎ ነፈርቲ ምስ በጽሑ ድሕሪ ክልተ ስዓታት ናብ ኣሜሪካ ከምዝተባረሩ ኣፍሊጦም።
ብዜግነት ኣምሪካዊ እንተኾኑ’ውን ሕጋዊ ፓስፖርትን ንትውልደ ኢትዮጵያዊያ ዝውሃብ ቢጫ መለለዪ ካርድ ከምዝሓዙን፣ኣብቲ መዕረፎ ነፈርቲ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ መእተዊ ቪዛ ከምዝተዋሃቦምን ብዘይንጹር ምኽንያት ናብ ኣሜሪካ ተመለስ ከምዝተባሃሉን ገሊጾም።
ንኽባረሩ ዝገለጸትሎም ሰራሕተኛ ኢምግሬሽን ናብ ኢትዮጵያ ንኸይትኣትዉ ካብ ብዓል ስልጣን ኢሚግሬሽን ናይ ቃል ትእዛዝ ስለዝተቀበለት ክምለሱ’ዮም ከምዝበለቶምን ወሲኾም ሓቢሮም። ንምንታይ ክምለሱ ከምዝተገብረ ክሳብ እዛ ዕለት እዚኣ ከምዘይፈልጡ’ውን ገሊፆም።
አንዳንድ ታሪክ ሲውል ሲያድር እንደ ተረት ይወራል፡፡ ኢሮብ ትግራይ ውስጥ የምትገኝ አንዲት ወረዳ ናት፡፡ ተራራማ መልክዐ – ምድር ያላት ስትሆን ኢሮብ የሚባል ብሔረሰብ ይኖርባታል፡፡ የነደጃች ሱባጋዲስ (ማሸነፍን አበልፃጊ እንደማለት ነው) አገር ናት፡፡
በዚች አገር የሚታወቀው አንድ የነዋሪው ልማዳዊና ባህላዊ ጠባይ፣ መቻል፣ መታገሥና ሁሉን እኩል ማስተናገድ ነው፡፡ ህንፃም ልጅ ቢሆን፡፡ በሠርግ ወቅት የሚታደል ማንኛውም ነገር እንኳ ለልጅም እኩል ይደርሳል፡፡ ከተማይቱ ለጦርነት አመቺ ከሆኑት እንደ አሲምባ ተራራ እና አይጋ (ሻቢያ በጣም የተመታበት ቦታ) አሊቴና (ዳውሃን) ዓይነት ቦታዎች አካባቢ በመሆንዋ የደርግ ጦር፣ የኢዲዩ ጦር፣ የኢህአፓ ጦር፣ የህወሓት ጦር፣ አንዳንዴም የህዝባዊ ግንባር ጦር ወዘተ ኃይሎች እንደመተላለፊያ በየጊዜው እየመጡ ይሰፍሩባት ነበር ይባላል፡፡
ህዝቡ እነዚህን ኃይሎች በአግባቡ፣ ሳያጋጭና ሳያጣላ፤ አንዱን በፊት ለፊት አንዱን በጀርባ/ በጓሮ አስተናግዶ ኮሽ ሳይልበት ይሸኛቸዋል፡፡ ለኢሮብ ውይይት ዋና ባህል ነው፡፡ ህዝቡ የአገር ሽማግሌ ይኖረዋል፡፡ የእድር ዳኛ፣ የማህበር መሪ፣ የጎበዝ አለቃ ወዘተ እንደሚባለው ዓይነት የበሰሉ፣ ብልህነት የተዋጣላቸውና ህዝቡ እህ ብሎ የሚያዳምጣቸው አባት (አቦይ) ይኖሩታል፡፡
በአንድ ወቅት በዚሁ በኢሮብ አካባቢ ከፖለቲካ ንቅናቄ ድርጅቶች አንዱ ይመጣል፡፡ ህዝቡን ሰብስቦ እንደተለመደው ሰበካ ያደርጋል፡፡ ህዝብን ወክለው አቦይ ንግግር ያደርጋሉ፡፡ ጥያቄም ይጠይቃሉ፡፡
የንቅናቄ ቡድኑ አባላት በአቦይ ንቃትና አንደበተ ርቱዕነት ይደመማሉ፡፡ አቦይን በንቅናቄው ፖለቲካ ቢያጠምቋቸው የኢሮብ ህዝብ ላይ ትልቅ የፖለቲካ ተፅዕኖ ሊፈጥሩ እንደሚችሉ ገመቱ፡፡
ስለዚህም፤ አቦይን ለአሥራ አምስት ቀናት ወስደው የፖለቲካ ፕሮግራማቸውን ቢያስተዋውቋቸው ትልቅ ሥራ እንደሚሰሩላቸው ወሰኑ፡፡ አቦይን ይዘዋቸው ሄዱ፡፡ አቦይ ውይይቱን ተካፈሉ፡፡ ግምገማውን አዳመጡ፡፡ ትምህርቱን ቀመሱ፡፡
ብልህ ህዝብ ብልህ ዘመን ይሰራል፤ ይላሉ አበው፡፡ የተነሳበትን ቦታና ሁኔታ የማያውቅ ህዝብ የት እንድደደረሰ ለመገንዘብም ልብና ልቡና ያንሰዋል፡፡ የህዝብን ዐይን ይገልጣሉ፣ ያንቀሳቅሱታል የሚባሉ ማህበራት፣ ድርጅቶችና ፓርቲዎች፣ የነቁ፣ የተቡ፣ ሥነ – ምግባር የተላበሱና ከሁሉም በላይ አርቀው ማስተዋል የሚችሉ ሊሆኑ ይገባል። ታግለው የሚያታግሉ፣ ነቅተው የሚያነቁና የተደራጀ ህዝብ የሚከተላቸው መሆንም አለባቸው፡፡ ሥርዓትን መውለድ፣ ሥርዓታዊ አስተዳደርን ማበልፀግ አለባቸው፡፡ ገብረ ህይወት ባይከዳኝ ያሉትን እዚህ ላይ መጥቀስ አግባብነት አለው፡-
“አዕምሮ የሌለው ህዝብ ሥርዓት የለውም፡፡ ሥርዓት የሌለው ህዝብም የደለደለ ኃይል የለውም፡፡ የኃይል ምንጭ ሥርዓት ነው እንጂ የሠራዊት ብዛት አይደለም፡፡ ሥርዓት ከሌለው ሰፊ መንግስት ይልቅ ትንሽ ከተማ ሞያ ትሰራለች፡፡”
ፕሮፌሰር ባህሩ ዘውዴ እንዲህ ይሉናል፡- “እንደ ኢትዮጵያ ላሉ ደሀና ደካማ ሀገሮች ትልቁ አደጋ እንዲህ ያለ መንግስት ዘፈኔን ካልዘፈናችሁ፣ እስክስታዬን ካልወረዳችሁ እያለ ክብራቸውን ከመንካትም አልፎ ማለቅያ ወደ ሌለው ጦርነትና ውጥረት ውስጥ እንዳያስገባቸው ነው፡፡ በአሜሪካ ዳፋ ኢትዮጵያ ከዐረቦችና ሙስሊሞች ጋር ተጣላች ማለት፤ ከውጪም ከውስጥም በእሳት ስትለበለብ ኖረች ማለት ነውን፡፡ (ምን ዓለምን? የት ደረስን? ወዴትስ እያመራን ይሆን?)
ትውልዶች ያለሙት ዒላማ በየለውጡ ኩርባ (turning point) መመርመር አለበት፡፡ ምን ምን የሰመረ ነገር ታየ? ምን አጋጣሚ ተሳተ? ምን ምን ሥተት ተሰራ? ምን ላይ ፈር ቀደድን? ምን ላይ ባቡሩ ሐዲዱን ሳተ? ማለት ይገባል፡፡
የሄድንበት መንገድ አንዱ ችግር ቃልና አፈፃፀም አለመጣጣማቸው ነው፡፡ “በተለይ መብትን በተመለከተ፡፡ በሕገ – መንግሥት የተረጋገጡ መብቶች በተግባር ሲሻሩ ይታያሉ፡፡” ይላሉ ፀሐፍት በተደጋጋሚ፤ ስለ አፈፃፀም ችግር ሲያወጉ፡፡
ማንም ይፈፅመው ማን፤ ከየትኛውም ሀረግ ጋር ይጠላለፍ፤ ሙስናን መዋጋት ሌላው ግዴታችን ነው፡፡ እነ እገሌ ካሉበት ሙስናውን ማጋለጥ አደገኛ ነው እያሉ ገሸሽ ማለት ይሄው እዚህ አድርሶናል፡፡
“ኢትዮጵያ አንዴ በመደብ ስትመራ፣ አንዴ በብሔረሰብ ስትመራ ቆይታ፣ ወደፊት እጣ ፈንታዋ ከነዚህ ሁሉ የከፋው የሃይማኖት ጦርነት እንዳይሆን የብዙ ተመልካቾች ሥጋት ነው!” ይላሉ ፀሐፍት፡፡ የሃይማኖትን አያያዝ ማወቅ ዋና ነገር መሆኑ ብቻ ሳይሆን ከጀርባው ያሉትንም ኃያላን ነቅቶ ማየት እጅግ ወሳኝ ነገር ነው፡፡ ጠንቀቅ እንበል፡፡
የሀገራችን ሌላው አስገራሚ ነገር ህዝብ ያደነቀውና ሆይ ሆይ ያለለት ታጋይ (ልክም ይሁን አይሁን) ሲገል ቆይቶ አንድ እክል ከገጠመው እንዳልነበር መረሳቱ ነው፡፡ ያላንተ ማናለን ሲባል የነበረ ታጋይ፣ መሪ ወይም ንቁ ሰው፤ ሲታሰር ወይም ካገር ሲወጣ ከአዕምሮአችን ጨርሶ ለመውጣት ሁለት ሳምንት አይፈጅበትም፤ ፈፅሞ ይረሳል፡፡ ያውም ምን አቅብጦት እዛ ነገር ውስጥ ገባ? ተብሎ ካልተተቸ ነው! ይሄ እንግዲህ ከዓመታት በፊት የተሰውለትን ሳይጨምር ነው!
ሌላው በእስከዛሬው መንገዳችን ያየነው ጉዳይ፣ የጠቅላይ ገዢነት አመለካከት ነው፡፡ በዝግ ባህላችን ላይ ይሄ ሲታከልበት “በደምባራ በቅሎ፣ ቃጭል ጨምሮ ነው!” ከዚህ ይሰውረን!
ፕሮፌሰር ባህሩ በዚያው ፅሑፋቸው፤ “ሁሉን አውቃለሁ ከማለት የሌሎችንም ሀሳብ ለማዳመጥ ዝግጁ መሆን፣ ሁሉንም ጠቅልዬ ልያዝ ከማለት ለመጋራት መዘጋጀት፣ ከሁሉም በላይ በስሙ የምንገዳደልበት ሰፊ ህዝብ የሚበጀውን አሳምሮ እንደሚያውቅ ተገንዝበን ከሱ መሬት የቆነጠጠ እውቀት ለመማር ዝግጁ መሆን ይኖርብናል፡፡” … በኢኮኖሚውም ረገድ፡፡ “የተማረ የሰው ኃይላችንን ተንከባክቦ መያዝ፣ ለግሉ ክፍለ ኢኮኖሚ ሰፊ ዕድል መስጠት የዕድገታችን መሰረት ነው… ከእርሻ ኢኮኖሚ ያገኘነው ቋሚ ድህነትንና ተደጋጋሚ ረሀብን ብቻ ነው፡፡ የትም ያላደረሰንን በጥቃቅን የገበሬ ማሳዎች ላይ የተመሰረተውን የእርሻ ኢኮኖሚ ትተን ወደ ኢንዱስትሪያል ኢኮኖሚ በፍጥነት የምንሸጋገርበትን ስልት ስናወጣ ነው የምናድገው” ይሉናል፡፡ የሰብዓዊ መብቶችም ሆኑ የዲሞክራሲ መብቶች በልካችን እንዲሰፉ የታሰበ እለት “መላው ቀለጠ!” “ገደደ!” ማለት ብቻ ነው የሚተርፈን፡፡ የመናገርና ሀሳብን በነፃነት የመግለፅ መብት የምንታገልለት፣ ሳናሰልስ የምንጮህለት፣ መቼም ወደ ኋላ የማንልበት ጉዳይ ቢሆንም፣ የማይጥመን ነገር ካለ፣ የአቦይን በሳል አስተሳሰብም እንጋራለን “በዲሞክራሲ ዝም ማለትም ይቻላል!” እንላለን፡፡
ቃለ በረከት ዘብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወእጨጌ ዘመንበረ ተክለ ሃይማኖት ዘተናገረ በእንተ ርእሰ ዐውደ ዓመት ዘዕሥራ ምእት ወስድስቱ ዓመተ ምሕረት
‹‹ወሠርዐ ዕድሜኹ ወዓመታቲኹ መጠነ ይነብሩ በዘየኃሥሥዎ ለእግዚአብሔር፤ እግዚአብሔር እርሱን ፈልገው ያገኙት ዘንድ፣ ሰዎች የሚኖሩባቸውን የዕድሜና የዘመናት መጠን ሠራ›› /የሐዋ. ሥራ ፲፯÷ ፳፭ – ፳፯/
ቅዱስ መጽሐፍ እንደሚነግረን፣ እግዚአብሔር በጥንተ ፍጥረት ፍጥረታትን ውብ አድርጎ ሲፈጥር፣ ዘመናትንና ዕለታትን ለመለየት ያስችሉ ዘንድ ብርሃናትን በሰማይ ጠፈር ፈጥሯል፡፡ /ዘፍጥ.፩ ÷፲፬ – ፲፱/
ከዚያን ጊዜ ጀምሮ የሰው ልጅ በብርሃን ዑደት እየታገዘ ዘመናትን፣ ወቅቶችን፣ ወራትንና ዕለታትን ለይቶ በማወቁ መርሐ ግብር እያወጣ ለሥራ አፈጻጸም ይጠቀምባቸዋል፡፡ በመኾኑም ዘመናት ለሥራችን የሚሰጡት ግብአት ከፍ ያለ ኹኖ ይታያል፡፡
እግዚአብሔር ዘመናትን በሰዓታት፣ በቀናት፣ በወራት፣ በወቅቶችና በዓመታት ከፋፍሎ የፈጠረበት ዋና ምክንያት፣ በእነርሱ መለኪያነት ዐቅደን፣ አልመንና ጠንክረን በመሥራት፣ ራሳችንን፣ ቤተ ሰባችንን፣ አገራችንንና በአጠቃላይ ዓለማችንን ለኑሮ የተመቸች፣ ውብና ለም አድርገን እንድንጠብቅ ነው፡፡ /ዘፍጥ.፪፥፲፭/
የዘመን ጸጋ በሥጋዊ ሕይወታችን ብቻ ሳይኾን በመንፈሳዊ ሕይወታችንም ከፍተኛ ትርጉም አለው፡፡ የእግዚአብሔር ቃል ከፍ ብሎ እንደነገረን፣ ዘመናት እግዚአብሔርን ፈልገን የምናገኝባቸው መሣርያዎች ናቸው፡፡
ይህም ማለት እያንዳንዱ ዓመት በሰው አእምሮ ጥሎት የሚያልፍ ተግባራዊ ዕውቀትና ትምህርት አለ፤ ከዚህ አኳያ ሰው በየዓመቱ ከሚቀስመው ሰፊ ግንዛቤ ዕውቀቱን እያሰፋ ወደ ተሻለ ማስተዋል ይሸጋገራል፡፡ ጤናማ ማስተዋልን ሲያገኝ ፈጣሪውን ወደ መፈለግና ወደ መከተል፣ ፍጹም ሰው ወደ መኾንም ይደርሳል፤ በዚህ ምክንያት ዘመን፣ ሰው ፈጣሪውን እንዲያውቅ የሚያስችል የማብቃት ጸጋ አለው ማለት ነው፡፡ /የሐዋ. ሥራ ፲፯÷ ፳፮ – ፳፯/
እግዚአብሔር እኛን ሲፈጥር ዓላማ አለው፤ ተቀዳሚ ዓላማውም በተፈጥሮ የተሰጠንን ዕውቀት ተጠቅመን፣ እርሱን እንድናውቅ፣ እርሱን እንድናምን፣ እርሱን እንድናመልክና ለእርሱ እንድንታዘዝ፣ በእርሱም የዘላለም ሕይወትና ክብር እንድናገኝ ነው፡፡ /ሮሜ ፩÷ ፲፱ – ፳፩፤ ዮሐ. ፳÷፴፩/
በምድራዊ ኑሮአችንም እንዳንቸገር ልዩ ልዩ ሀብት ያላትን ምድር ፈጥሮ ሰጥቶናል፤ ይኹንና ምድራችን በማሕፀንዋ የያዘችውን ልዩ ልዩ ጥሬ ሀብት፣ መልክና ጣዕም እንዲኖረው አድርጎ ወደ ጥቅም የመለወጡ ሓላፊነት ለእኛ አስረክቦአል፡፡ ይህም እግዚአብሔር እኛን የሥራው ተሳታፊዎች የማድረግ ዓላማ ያለው መኾኑን የሚያረጋግጥ ነው፡፡
እግዚአብሔር፣ የሥራ ሁሉ ጀማሪ ከመኾኑም ሌላ ሁሌም ሲሠራ የሚኖር ሥራ ወዳድ አምላክ ነው፡፡ /ዮሐ. ፭÷፲፯/ የእኛንም አካል ለሥራ የተመቸ አድርጎ መፍጠሩ፣ የሥራው ተሳታፊዎች እንድንኾን ብሎ እንደኾነ ልናስተውል ይገባል፡፡
ስለኾነም እኛ ታታሪ ሠራተኞች በኾን ቁጥር፣ የእግዚአብሔር ተባባሪዎች እንኾናለን፤ ከሥራ በራቅን ቁጥር ደግሞ ከእግዚአብሔር ጋራ ላለመተባበር እየከጀልን እንደኾነ መገንዘብ ያስፈልጋል፡፡
ከዚህ አንጻር እያንዳንዱ ሰው፣ ዘመን አልፎ ዘመን ሲተካ በኅሊናው ማቃጨል ያለበት ዐቢይ ነገር፣ በሥጋዊውም ኾነ በመንፈሳዊው ሓላፊነቱ ምን ሠራኹ፣ ምንስ ቀረኝ፣ በአዲሱ ዓመትስ ምን ሠርቼ ከእግዚአብሔር ጋራ ተባባሪ ልኹን የሚለውን ነው፡፡
ሥራ መሥራት ማለት ከእግዚአብሔር ጋራ መተባበር ማለት ነውና፣ እያንዳንዱ ሰው ይህን አስተሳሰብ አንግቦ አዲሱን ዘመን በአዲስ መንፈስ ከተቀበለው፣ እውነትም ዘመኑን በአዲስ ሥራ ይለውጣል፡፡
ዓይነተ ብዙ በኾነ የተፈጥሮ ጸጋ የታደለችው አገራችን ኢትዮጵያ፣ በተፈጥሮ ጸጋ የጎደላት የሌለ ብቻ ሳይኾን፣ ከሁሉም የበለጠና የተሻለ ሀብት ያላት አገር ናት፤ ነገር ግን በአገራችን ከርሰ ምድርና ገጸ ምድር ተከማችቶ የሚገኘውን ሀብት ጠንክረን በመሥራት ወደ ጥቅም መለወጥ እየቻልን የሌላውን ትርፍራፊ ለመለቃቀም በሚል በተሳሳተ ግንዛቤ መተኪያ የማናገኝላቸው ልጆቻችን በየአቅጣጫው እየተጎዱብን ነው፡፡
ወጣት ልጆቻችን ለአደጋ በተጋለጠ ኹኔታ በሕገ ወጥ መንገድ ከውድ አገራቸው እየወጡ በየአካባቢው ወድቀው እየቀሩ ናቸው፤ ይህን አሳዛኝ ኹኔታ ለማስቆም ሕዝቡ በርትቶ በማስተማርና በመሥራት ልጆቹን ከአሠቃቂ ኅልፈተ ሕይወት ማዳን አለበት፡፡
ሃይማኖታችንና አገራችንን የምንወድ ኢትዮጵያውያን ሁሉ፣ በሀገራችን ሥር ሰዶ የቆየውን ኢኮኖሚያዊና ማኅበራዊ ችግር በመቅረፍ፣ በማኅበራዊ ኑሮው የተስተካከለና በኢኮኖሚው የበለጸገ ማኅበረሰብ ለመፍጠር በሚደረገው ርብርቦሽ፣ ሁላችንም ኢትዮጵያውያን በመቻቻል፣ በመከባበር፣ በመፈቃቀር፣ በስምምነትና በመመካከር መሥራት፣ ተቀዳሚ ዓላማችን ማድረግ አለብን፡፡
ከሁሉም በላይ የተጀመሩም ኾኑ ለወደፊት የሚጀመሩ የልማት ሥራዎች ፍጻሜ አግኝተው ሀገራችንን በልማት የመለወጥ ሕልማችንን እውን ሊያደርግ የሚችል ሰላማችንን በአስተማማኝ ኹኔታ የተጠበቀ እስከኾነ ድረስ ብቻ መኾኑን፣ እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ለአፍታ እንኳ ሊዘነጋው አይገባም፡፡
በመኾኑም ሁላችንም ኢትዮጵያውያንና ኢትዮጵያውያት፣ በዘር፣ በሃይማኖት፣ በቋንቋ፣ በአካባቢ ሳንለያይ የዕድገታችን ዋስትና የኾነውን ሰላማችንን በንቃት መጠበቅ አለብን፡፡
ስለኾነም በአገራችን በእርግዝናም ኾነ በወሊድ ጊዜ የጤና ባለሞያ ተገቢ ክብካቤና እገዛ ባለማግኘት ለሞት አደጋ የሚጋለጡ እናቶችና ሕፃናት በርከት ያሉ እንደኾነ ይታወቃል፡፡ ይህን ለመቀነስና ለመከላከል ታስቦ በአገራችን እየተካሄደ ያለው የእናቶችና ሕፃናት የጤና ክብካቤ የተሳካ ይኾን ዘንድ ሁሉም ሕዝባችን ሊደግፈውና በመርሐ ግብሩ ተጠቃሚ ሊኾን ይገባል፡፡
ሕክምና ማለት ጥበብ ማለት ነው፤ ጥበብን ደግሞ አጽንተን እንድንከተላትና እንድንጠቀምባት፣ እግዚአብሔር ያዘዘን በመኾኑ በባለሞያና በሕክምና ጥበብ እየተረዱ በጤና ተቋም መውለድ እግዚአብሔር የሚወደውና የሚፈቅደው ነው፡፡
በተለይ እናቶቻችን የጉዳዩን አሳሳቢነት ተገንዝበው፣ በየአካባቢያቸው በሚገኙ የጤና ተቋማት እየተገኙ በጤና ባለሞያ ድጋፍና ርዳታ በመውሰድ ጤንነታቸውን መጠበቅ ይኖርባቸዋል፡፡
በመጨረሻም፣ በአዲሱ ዓመት ሕዝባችን ሁሉ በማኅበራዊና በኢኮኖሚያዊ ኑሮው የበለጸገ፣ በዕውቀትና በማስተዋል የተካነ፣ ጤንነቱና ሰላሙ የተጠበቀ ይኾን ዘንድ በተሠማራበት የሥራ መስክ ጠንክሮ በመሥራት አገሩን ያለማ ዘንድ መልእክታችንን እናስተላልፋለን፡፡
ማርክ ግሪን ኣብቲ ምስ ሚኒስተር ኢብራሂም ጋንዶር ዘካየዶ ርክብ፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ንዝነበረ ኩነታት ሱዳንን ዝምድና ክልትኤን ሃገራትን ድሕሪ ምግምጋም ንቀጻሊ ብዛዕባ ክህሉ ዝኽእል ምትሕግጋዛት ብዝምልከት’ዩ ዘትዩ።
የቺሌ እግር ኳስ ፌዴሬሽን (እስፓንኛ፦ Federación de Fútbol de Chile (FFC)) የቺሌ እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል ነው። ፌዴሬሽኑ የቺሌ ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንንና የተለያዩ ብሔራዊ ውድድሮችን ያዘጋጃል።
እንኳን ለተከበረው የረመዳን ወር በሰላም አደረሳችሁ፡፡ የረመዳን ወር ሙስሊሞች በጉጉት የሚጠብቁት ታላቅ ወር ነው፡፡ ረመዳን ለአጠቃላይ ማንነታችን ነፍስን ለማስተካከልና ለማረቅ ውድ የለውጥ አጋጣሚም ነው፡፡ ይህ የተላቀ ወር የለውጥ ክፍሉ በፆም ትምህርት ቤት ውስጥ የሚገኝ እውነተኛ የአላህ ፍራቻን ያጎናፃፋል፡፡ሙስሊሞች ከፆሙና ከያዘው ሀይማኖታዊ ፋይዳ አንፃር የመንፈሳዊና የስነምግባር ከፍታ የሚገኝበት ወር እያሉ ይሰይሙታል፡፡
በዚህ የተቀደሰ ወር አንድ ባሪያ ከፈጣሪው አላህ ጋር የሚኖረው ግንኙነት እጅግ ከፍ ብሎና ልቆ እናገኘዋለን፡፡ ይህ ቀረቤታ በዚህ ወርም ሆነ በተቀሩት ወራትም የሚቀጥልና ግዴታ ነው፡፡ የረመዳን ጌታ የተቀሩት ወራትም ጌታ ነውና፡፡ የአላህን ትእዛዛትን መፈፀም ሆነ ከእርሱ ጋር ያለውን ቀረቤታ ለአንድ ወር ብቻ የተገደበ አይደለም፡፡ ይህ የለውጥ መንገድ ቀጣይነት ያለውና ዘወትር ትእዛዝን በመፈፀም የታጀበ ነው፡፡ይህ ጉዞ ዘውታሪነትን አንዲላበስና እስከእለተ ፍፃሜ መቃረቢያ እንዲሰነብት ደረጃ በደረጃ የሚያበቃው ነው፡፡
አዒሻ(ረዐ) በዘገበችው ሀዲስ ላይ እንዲህ ትላለች፡፡ መልእክተኛው(ሰዐወ) ተጠየቁ፡ የትኛው ስራ ነው ወደ አላህ የተወደደ ? እንዲህ ሲሉ መለሱ፡ (ዘውታሪ የሆነው…ትንሽ እንኳ ቢሆን!)
የረመዳን ወር ነፍስን ለመታደግ፣ እርሷን ለመተሳሰብ፣ወደ መልካም ቦታ ለመግራት መልካም የለውጥ አጋጣሚ ነው፡፡ ለውጥ የሚጀምረው ነፍስን ከማስተካከል ነው፡፡ ያለባትን ስህተት ለማስተካከል ሁልጊዜ የሚቀጥልና ተከታታይ ልማድ ሆኖ የሚቀር ክትትል ያስፈልጋታል፡፡ ይህ ክትትል ግለሰቡን ወደ ተሻለ መስመር ያደርሰዋል፡፡
ሀሰን አልበስሪ (ረዐ) እንዲህ ይላሉ፡ ሙእሚን የራሱ ነፍስ ላይ ብርቱ ነው፤ ለአላህ ብሎ ነፍሱን ይተሳሰባል፤በዚህ አለም ላይ ነፍሳቸውን የተሳሰቡ ሰዎች አላህ(ሱወ) ነገ (የውመል ቂያማ) ሂሳባቸውን ያቀልላቸዋል፡፡ ነፍሳቸውን ከመተሳሰብ የተዉ(የተዘናጉ) ሰዎችን ደግሞ አላህ ሂሳባቸውን ያከብድባቸዋል፡፡
ሰዎች በበርካታ ጉዳዮቻቸው ተወጥረው በሚገኝበት በዚህ ጊዜ የዘነጉት ነገር ቢኖር ዝምድና ነው፡፡ቤተዘመድን ለመጠየቅና ለመንከባከብ ይህ ወር እጅግ ምቹ አጋጣሚ ነው፡፡ረመዳን በዝምድና መካካል ቀጣይነት ያለውን ትስስር የሚጀመርበት ታላቅ ወር ነውና ተጠቀምበት፡፡ ይህ የነብዩ ሀዲስ ብቻውን የሚበቃን ይመስለኛል፡፡
አቡሁረይራ (ረ.ዐ) በዘገበው ሀዲስ ነብዩ ሙሀመድ (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ብለዋል፣ “አላህ ፍጥረትን ሰርቶ ሲጨርስ ‘ረሂም’ (ዝምድና) ወደ አላህ መጥታ ቆመች፤ አላህ (ሱ.ወ) ‘ምንሆነሽ ነው’ ሲላት ‘ዝምድናን ከሚያበላሹ (የዝምድናን ገመድ ከሚበጥሱ) በአንተ እጠበቃለሁ’ አለች። አላህም (ሱ.ወ) ‘አንቺን የሚቀጥል ችሮታዬን ባደርግለት፣ የሚቆርጥሽን ችሮታዬን ብከለክለው ይበቃሻል ወይ?’ ሲላት ‘አዎን ጌታዬ ሆይ!’ አለች። አላህም (ሱ.ወ) ‘ይህንኑ አድርጌልሻለሁ’ አላት።”
አቡሁረይራ ዘገባዉን ቀጥሎ፣ “ብትፈልጉ ይህን የቁርአን አንቀፅ አንብቡ፣ “በምድር ላይ ስልጣን (ሀይል) ቢሰጣችሁ በምድር ላይ ሀፂያትን ባስፋፋችሁ እና ዝምድናን ባበላሻችሁ ነበር?!” ማለታቸውን ዘግቧል። (ቡኻሪ ዘግበውታል)
ይህ የእርስ በእርስ ግንኙነት ከሌሎች ግንኙነቶች አንፃር እጅግ እይታው ከፍ ያለ ሲሆን እያንዳንዱ እንቅስቃሴም በተግባር የሚገለፅ ነው፡፡ሙስሊሞች በማህበረሰባዊ ስራዎች ውስጥ ሊኖራቸው የሚገባው ተሳትፎ ከፍተኛ ሊሆንም ተገቢ ነው፡፡በማህበረሰባዊ ግልጋሎቶች ላይ መከባበር፣መረዳዳትን ያጠቃለለ ስራዎች የሚሰሩበት የለውጥ ክፍል ነው፡፡
መልእክተኛው(ሰዐወ) እንዲህ ይላሉ፡ “ሙስሊሞች እርስ በርስ መዋደዳቸው፣ በእዝነታቸውና በርህራሄያቸው እንደ አንድ ሰውነት ናቸው። አንዱ የሰውነት ክፍል የታመመ እንደሆነ ሌላው የሰውነት ክፍል በትኩሣት እና ያለ እንቅልፍ በማደር ይታመማል” (ቡኻሪና ሙስሊም)
ይህ ማህበረሰባዊ ለውጥ ከስብከት በዘለለ መልኩ በተግባር እንዲገለፅም ኢስላም ያዛል፡፡ ከሌሎች ሙስሊም ካልሆኑ ሰዎች ጋር የማህበረሰባዊ ስራዎችን አለመተግበር ከኢስላማዊ መርህ ጋርም ያጋጫል፡፡አንድ ሰው ሁልጊዜም ቢሆን ጉጉቱ መልእክተኛውን(ሰዐወ) መከተልና እርሳቸውን መምሰል ይኖርበታል፡፡ መልእክተኛው(ሰዐወ) ደግሞ ከሙስሊሙም ጋር ሆነ ሙስሊም ካልሆኑ የማህበረሰቡ አካሎች ጋር ያላቸው ግንኙነት በጥበብና በእዝነት ብሎም በመልካም ግሳፄ የታጀበ ነው፡፡ይህም ትልቅ ተግባር የኢስላም መንፈሱም እንደሆነ ይታወቃል፡፡
እነዚህ የለውጥ ክፍሎች ላይ በፅናት መታገልና መበራታት እንዲሁም ለጉዳዩ ትኩረት መስጠት የአዎንታዊነትን አዲስ ገፅ መክፈት ነው፡፡ ከረመዳን ትምህርት ቤት እነዚህን ሙሉ የለውጥ ክፍሎች ለመሰነቅ እንዘጋጅ!
ተወያዩ! ዝም አትበሉ።የሀገራችን ጉዳይ ያገባናል።ሁላችንም ሃሳቦች አሉን።ሃሳቦቻችንን ለሌሎች ማካፈል ካልቻልን ወይንም የሌሎች ሃሳቦችን መስማት ካልቻልን ነገ ምን አይነት ኢትዮጵያ እንድትኖረን እንፈልጋለን? ኢትዮጵያን በምኞት መገንባት አይቻልም ሃሳቦችን በማንሸራሸር የጋራ ግንዛቤ በመያዝ ግን አንድ እርምጃ ወደፊት መሄድ ይቻላል።
የትግራይ ነፃ ኣውጭ ግንባር (ሕወሓት) ወደ ኋላ በመጓዝ በዘመነ ደደቢት ላይ ይገኛል::ኢትዮጵያ ሙሉ በሙሉ በህዋሃት መኮንኖች ስር ወድቃለች::ማሰር መግደል እያንዳንዱ መኮነን መብት ብቻ ሳይሆን የኣንድ ተራ ወታደርና ፖሊስ መብት ሆኗል:: በአንድ ወር ብቻ እስከ መቶ ሺህ የሚገመቱ ኢትዮጵያዊያን ወደ ስር ተግዘዋል::በዘመነ ደደቢት ጊዜ እስር ቤቶች የተፈጥሮ ዋሻዎችና ሰው ሰራሽ ጉድጓዶች በነበሩበት ወቅት የእስር ቤቶች ኣዛዦች የነበሩት ኣሁንም መርማሪዎች የእስር ቤቶች ኣለቆች ናቸው:: በኢትዮጵያ ታሪክ ያልታየ እስር ቤቶችን በ እስርኞች እንደተሞሉ ማቃጠል ኢትዮጵያ ውስጥ የተለመደ ሆኗል::
• ራሳቸውንና ህዝቡን ለመከላከል በጎበዝ ኣለቃ ተደራጅተው እየታገሉ እንዳሉ እየተሰማ ነው።በቂ ትኩረትና ድጋፍ ኣግኝተዋል? ካላገኙ ለምን? ሕዝብ በውጭ እና በአገር ቤት ያለው ምን እያደረገ ነው?
እነኝህን እና ተያያዥ ወቅታዊ የሀገራችን ጉዳዮች ዙርያ የኢትዮጵያውያን የጋራ መድረክ በኖርዌይ በመጪው ቅዳሜ የጠረንጴዛ ዙርያ ውይይት አዘጋጅቷል።ውይይቱ በቪድዮ የሚዘጋጅ ሲሆን በውይይቱ ላይ ለመሳተፍ የሚፈልግ ማንኛውም የኢትዮጵያ ጉዳይ ይመለከተኛል የሚል በሙሉ መገኘት ይችላል።
ሼንዘን Kinghat ቴክኖሎጂ Co., Ltd. Bao ውስጥ በሚገኘው, 2009 የተቋቋመው, 'አንድ ሼንዘን, አንድ ባለሙያ አምራች የሸማቾች ኤሌክትሮኒክስ ምርቶች እና ስማርት ማሳያዎች ላይ ምርምር, ልማት, ምርት, ሽያጭ እና አገልግሎት ላይ የተሰማሩ ነው.
ስለ አደን ካሜራዎች ስናገር ምናልባት ብዙ ሰዎች ስለ እሱ አልሰሙም ፡፡ ብዙ ዲጂታል novices ካሜራዎች ዲጂታል ካሜራዎች እና SLRs ብቻ እንደሆኑ ያስባሉ ፡፡ ወደ ቤቱ ቅርብ ፣ አደን ካሜራ ፣ ስሙ እንደሚያመለክተው በዱር ውስጥ ለማደን የተነደፈ ልዩ ካሜራ ነው ፡፡ በምእመናን አገላለጽ ያንን ካወቁ መ ...
መሄጃ አደን ካሜራ , የእንስሳት አደን ካሜራ , Waterproof Trail Camera, የፍል ራዕይ ካሜራ አደን , መሄጃ ካሜራ Infrar , 12mp ኢንፍራሬድ መር የዱር ካሜራ ,
አብዛኛው የካንኩን መስህቦች የባህርን እና የፀሐይ ግጭትን ያካትታሉ, ነገር ግን በመጪው የክረምት ወቅት ወደ ካንኩን እየሄዱ ከሆነ (ከሰኔ እስከ ኅዳር አጋማሽ ድረስ) ጉዞዎ አንዳንድ ዝናብ ያሳያል. ከአደጋ በላይ አይጨነቁ; አውሎ ነፋስ ወይም ሀሩፋዊ አውሎ ነፋስ ካልሆነ, ለአጭር ጊዜ ዝናብ ብቻ ይሆናል, እናም በጊዜ ውስጥ ወደ ጸሐይ መመለስ ይችላሉ. ግን ለዚያ ቀናት ዝናብ ነው እና ከእርስዎ ጋር ምን እንደሚሰራ አያውቁም, በካንቺን ዝናብ ወይም ማብራት ላይ ሊደሰቱዋቸው የሚችሉ አንዳንድ እንቅስቃሴዎች እዚህ አሉ.
በካንኩን የሆቴል ዞን ማእከል ውስጥ, በዚህ አካባቢ ውስጥ ስለሚያድሩት ማያ ስልጣኔ ለመማር ምርጥ የሆነ ዘመናዊ ሙዚየም ታገኛላችሁ. በሙዚየሙ ውስጥ በካንታንታ ሮሮ ግዛት ውስጥ የተገኙ የሜራን ቁሳቁሶችን በ "ኳታና ሮ" ግዛት ውስጥ ይገኙበታል. ከጥቅምት አሻራዎች እና ብዙ መረጃዎችን በሚገኙ ኮሪዶሮች ውስጥ የሙዚየሙ ጉብኝት በዝናብ ቀን ውስጥ ምርጥ ፓድኪ ነው. ሰማዩ ጥቂቱን ካጸዳ ወደ ውጭ መውጣትና በሜሳይቱ ቅጥር ግቢ ውስጥ የሚገኘውን የሜን ማጉሄቶቶ አርኪኦሎጂያዊ ቦታን ማየት ይቻላል.
አስነዋሪ የአየር ሁኔታ ከመሬት በታች ለመፈተሽ ምንም ነገር አይፈቅድም. በሩሲ ሴክቶ ውስጥ የሚገኙትን ዋሻዎች እና በምድር ውስጥ የሚገኙ ወንዞችን በመጎብኘት ስለ የዩካታን ባሕረ-ገብ ምድር እና ስለ ጥንታዊ ታሪክ ማወቅ ይችላሉ. ይህ በእግር የሚጓዙ, በሚራመዱ ተፈጥሮአዊ ቅርጾች እና በመሬት ውስጥ በሚገኙ ማራኪ ምሰሶዎች ውስጥ በሚራመዱ መንገዶች ውስጥ ለመራመድ, ለመራመድም እና ለመዋኘት የሚጠቀሙበት የእራስ ኣይነት ጉብኝት ነው. ይህ ተፈጥሯዊ መከላከያ አቅራቢያ ከካዛን ማዶ በስተ ደቡብ በፔራ ዴልኮን አቅራቢያ ይገኛል.
በፀሀይ ብርሀን ውስጥ መገብየት ካልቻሉ ዘና ለማለት ሌላ መንገድ መፈለግ ይኖርብዎታል. መልካም እድል ካንኩን በተሟላ ጸጥ ያለ አካባቢ ውስጥ ሊነጠቁ የሚችሉ ብዙ ምርጥ አጣሮች አሉ . እንዲያውም አንዳንድ የፓራ መስመሮች በሜይካውያን ሕክምናዎች ላይ የተመሠረቱ ሕክምናዎችን ያቀርባሉ. የሆቴል ክሬን , የአካል ማራኪነት, የእጅ መታጠቢያ ወይም የፊት አካል ለማግኘት, ከሁሉም በላይ የሚስቡትን ህክምናዎች ማድረግ ይችላሉ.
በቤት ውስጥ ጥቂት ስጦታዎችን ወይም ስጦታዎችን ለመምረጥ እየፈለግህ ከሆነ ካንኩን ውስጥ ለመገበያየት አማራጮች አትበሳጭም. እንደ ቡርኳይ, ካርጄይ, ኮከክ እና ፌንዲ የመሳሰሉ ታዋቂ የቅንጦት ስያሜዎችን የሚያዙ እንደ ውድ ቆንጆዎች እና ከፍ ያሉ ከፍተኛ ጫወታዎችን የመሳሰሉ እንደ ውብ ማዕከሎች ያሉ አሉ. ነገር ግን የሜክሲኮን ትክክለኛ የሆነ ነገር እየፈለጉ ከሆነ ወደ ግራኩ ሰማያዊ ሰማይ በመጠባበቅ ላይ በሚሆኑበት ጊዜ በሻንጣዎች ላይ አንዳንድ ጊዜ የመቃብር ቦታዎችን ለመያዝ ወይም ለመዝናናት በሚያስችሉት የካንኩን ባህላዊ ገበያ ላይ ይሁኑ.
ስለ ዝናብ ከመብላት ይልቅ አንዳንድ ተወዳጅ የሜክሲኮ ምግብዎን እንዴት ማዘጋጀት እንዳለብዎ ለማወቅ ጊዜውን ይጠቀሙበታል. የማብሰል ችሎታ ሁልጊዜም ጠቃሚ ነው, ከመማር በተጨማሪ, እርስዎም ይዝናኑ እና ጥቂት ጣፋጭ ምግቦችን ይዘርጉ. በካንኩ ውስጥ ትምህርቶችን ለማብሰል ጥቂት አማራጮች አሉ: በሬቸል ካርልተን የምግብ ማእከል ውስጥ አንድ ምግብ ቤት መመዝገብ ወይም ከኩሌ ክላውዲያ ከካንኩ ውስጥ ኩኪ ኩክ ጋር መገናኘት ይችላሉ.
ቴኳላ የሜክሲኮን ዝነኛውን ዝነኛ ሊሆን ይችላል, እና ቃላቱ ለመጥፋትና ለመጠጥ ብቻ ሳይሆን ለመጥቀም. ለጥቁር ቴኳላ ከፍተኛ አድናቆት ለማግኘት አንዳንድ የተለያዩ ነገሮችን መምረጥ እና እንዴት እንደተሠራ ማወቅ. በካንኩን የሆቴል ዞን የሚገኘው የላ ድሪላሪያ ምግብ ቤት ከ 100 በላይ የተለያዩ ተኩላዎች እና ከቲዩላላ ባለሙያ ጋር ያደረጉትን ልዩ ልዩነት የሚያብራራ እና በጣም አስፈላጊ የሆነውን ነገር የሚያብራራ የቲኩላ ባለሙያ ነው. እና መልካም ዝናብ ከመጥለቅለቅ በላይ ዝናባማውን ቀን እንዴት ማውጣት እንደምንችል ማሰብ አንችልም.
ስለዚህ በአየር ሁኔታ መጥፎ ዕድል አለዎት, ግን ምናልባት Lady Luck ከካንኩን ካሲኖዎች በአንዱ ውስጥ ይጠብቅዎታል. ዘ ግሬት ኦሳይስ ካንኩን በመጋቢት 2017 ውስጥ የመድረሻውን የመጀመሪያውን የመዝናኛ ካሲዮን ከፍቷል. በሬ ካዚኖ ውስጥ ጥቁር ጃክ, ሩቤል እና ፒኬር ​​በሚባሉ ጨዋታዎች እጆችዎን መሞከር ይችላሉ, ወይም በድብልብሮች ላይ በተለያዩ መሳሪያዎችዎ ላይ እድልዎን ይሞክሩት. ሊያመልጡት የማይፈልጉ ትልቅ ጨዋታ ካለን, በትልቁ ከሚታዩ ቴሌቪዥኖች ላይ በአንድ ላይ ማያያዝ ይችላሉ. በተጨማሪም የዱዋይ ፔሊስ ባርቫይን እና የካርኩ አዳራሽ, በካንኩን መሀከል ወይም በሆቴል ዞን ውስጥ የ Playboy ካሲኖን ጨምሮ ጥቂት የአካባቢያዊ ካሲኖዎች አሉ. በምትሄድበት ጊዜ የሜክሲኮ ፒሶዎችን እና የመታወቂያ ወረቀት መውሰድ, ምን ያህል ገንዘብ እንደሚወስዱ አስቀድመህ መወሰን እና ወደ ታክሲህ የሚሆን በቂ ገንዘብ ለመያዝ ያስቀምጡ.
ገለ እስከ ክብል እቲ ዝስማዓኒ ሰባት ካብዚ እንታይ ይማሃሩ ሰባት ንኩሉ ዝገብርዎ ኣብ ጉዕዞ ሂወቶም ሕጉስ ወይ ዕውት ንምኳን 'ዩ ካብ ከምዚ ዓይነት ናይ ሓደገኛ ሓደገኛ መልእክቲ ዝሓዘለ ካብ ሴፍ ንላዕሊ ክፉእ መልሓስ ትሰምዓሉ ። ሕጂ ከመ ኣብነት እዛ ንደምሳስ ሰበይቱ ዝነበረት እተውጸኦም ዘላ ቃላት መደንጸዊ 'ዮም ኩሉ ክፍኣት ኣሎ ካብቲ ካርክተር ዝተዋህበቶ ኣብ ናብራኣ ከም እተንጸባርዎ ካብ ግንባር ትግንዘብ ። ንምንታይ ከምኡ ይኸውን ሰበይቲ ልዝብ ኢላ ክትዛረብ ዘይኮነን ኣገባቡ ። እቲ ሰብኣይ ውን እንተኾነ ገናሕ ወይ ጨካን ንምንታይ ይኸውን ። እቶም ወለዶይ ውን እንተኾኑ ኣብ በለጽ ዮም ዝነበሩ እታ ጓል ትረብሓሉ ዘይብላ ኣይትቀርቦን እቲ ወዲ ውን ከምኡ ንምንታይ ከምኡ ይኸውን ። ሓቀኛ ሰነ ጥበባዊ ስኒት ክፈጥር እዩ ዝጽዕር ሰባት ኣብ ናብረኦም ዓቲቦም ክሰርሑ ዩ ዝምዕድ ሞራል ዝህብ ነቶም ዝፋቀሩ ድማ ኣብ ፍቅሮም ጽኑዓት ክኾኑ'ዩ ብዝከኣሎ ዝጽዕር ነቶም ብትምህርቶም ክዕወቱ ዝደልዩ ድማ ተስፋ ይህብ ነቶም ሰብ ሓዳር ድማ ደቆም ብፍቅርን ስኒትን፡ከዕብዩ ንደቆም ብኩሉ ጽቡቕ ነገራት ኣርኣያ ከኮኑዎ ደይኮነን ዝመክር። ኣነ ኣብ ባይታ ዝርእዮ ወይ ዝነብሮ ዘለኹ ግን ክልተ ዘይራኸቡ ናይ ሓንቲ ሳንቲም 'ዩ ንባዕለን ክፉኣት እንከለዋ ጽቡቕ ወዲ ይደልያ ንባዕሎም ክፏኣት እንከለዉ ጽቡቃት ኣዋልድ ይደልዩ ንባዕለን ጸለምቲ ክንሰን ጸሊም ይጸልኣ ክፉእ ይብላ ንዘለዎ ጥራይ የፍቅራ እዚ ብሓፈሽኡ ኣብቲ ናይ ረብሓ ዝበሃል ዓለም እንበር ኣብ ናይ ፍቅሪ ዓለም ከምዘየለኻ እኩል መርትዖ 'ዩ። ሓቀኛ ፍቅሪ ኣቦይ ዝማሃረኒ ነቶም እንተፍቅሮም ምስ ኩሉ ኣበሳታቶም ኣፍቅሮም ምስ ኩለንትነኦም ኣፍቅሮም ሕለየሎም ኣብ ረብሓ ኣይትእመን ሽዑ እቶም ዘፍቅሩኻ ብሂወት ክሓልፉልካ ወይ ክትሓልፈሎም ኢኻ ።፡ፈጺሞም ውን ኣይመንዉኻን 'ዮም እንተ ዘይኮይኑ ኣብ መልኽዕ ዛኣምን ኣብ ገንዘብ ወዲ ይኹን ጓል ዓርኪ ከይትገብር ። ነታ ተፍቅራ ኩሉ ኩነላ ነቲ ተፍቕሮ ዓርኽኻ ውን ኩሉ ኩነሉ ሽዑ ንጽቡቆም እምበር ንሕማቆም ዝርእዩ የዒንቲ የብልካን ። ጓል ጽቡቅ ወዲ እንዳ በለት ኣብ ዕላላ ትደጋግም እንተኾይና ጽባቀኻ ምስ ግዜ ምስ ተለወጠ ክትግደፈካ 'ያ ። ሓንቲ ምኽሪ ወስ ክብለካ ወለዶይ. ንጓል ናይ ብሓቂ ከምእተፍቅረካ ክትፈልጥ እንተደሊኻ ሓደ ማዓልቲ ንገዛኻ ብገለ ምኽንያት ዓድማ ሽዑ ኣብ'ቲ ገዛኻ ሓንቲ ባኒ ጠራሙዝ ክልተ ኣቐምጥ ሽዑ በላ ሻሂ በሊ ስተዩ ባኒ ከየምጽእ ድማ ገንዘብ ዘይብለይ ኮይነ በላ ሽዑ እታ ኣብ ፍቅሪ እትኣምን ሄዋን እንተኾይና ደሓን ይኣኸለና እዩ ደሓር ከኣ ዋላ እዚ ጠራሙ ሸይጥና ዘይንገዝእ እንተ ኢላትካ ከይትገድፋ ዝግባእ መስዋእቲ ክፈለላ እዚኣ እታ መሬት ከም ዑንቂ እንተ ጸበበት ንጽቡቅካ ትነብር'ያ ዋል ኣብቲ ዘይንበር ንስለኻ ትነብር ሓላል ፍጥረት'ያ እንተደኣ ንምሕማቅካ ዘቋሽሹ ነገራት ወስ ኢላ እዚኣ ኣብረብሓ 'ዩ እምነታ እሞ ቻው ከይበልካ ኣፋንዋ ኣይናትካን'ያ....
love ከም ኣሌክ ምስኪን፡ ከም ቢንያም ወሳኒ፡ ከም ኣቢስ ፈቃር፡ ከም ሰሌ ጽኑዕ፡ ከም ህያብ አቦይ ብሃሊት፡ ከም ሳባ ኣማኒት፡ ከም ዜድ ውጹዕ፡ ከም ስኒት ገርሂ፡ እንተ ንኸውንስ ከመይ ምሃለ.
በዶ/ር በላይ አበጋዝ መስራችነት በ “1 ብር ለ1 ልብ” ዘመቻ፣ በህብረተሰቡና ባለሀብት ድጋፍ የዛሬ 10 ዓመት ገደማ በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ግቢ ውስጥ ተገንብቶ አገልግሎት መስጠት የጀመረው የልብ ህክምና ማዕከል፤ ባለፉት ዓመታት ወደ 5 ሺህ የሚጠጉ ህፃናትን ልብ በቀዶ ህክምና አድኗል፡፡ ቀደም ሲል በውጭ አገር ዶክተሮች ብቻ ይከናወን የነበረው የልብ ቀዶ ህክምናው፤ ዛሬ በዘርፉ በሰለጠኑ በ11 ኢትዮጵያውያን የልብ ህሙማን ስፔሻሊስቶች እየተሰጠ ነው፡፡ ሆኖም ማዕከሉ የራሱ ቋሚ ገቢ ስለሌለው ከአቅሙ በታች እየሰራ መሆኑን የልብ ህክምና ስፔሻሊስቷና የሆስፒታሉ ሜዲካል ዳይሬክተር ዶ/ር ሄለን በፍቃዱ ይናገራሉ፡፡ “በወር እስከ 30 ህፃናትን ኦፕራሲዮን የማድረግ አቅም ቢኖረንም በችግሩ ምክንያት በወር 8 ህፃናትን ብቻ ነው የምናክመው” ያሉት ሃኪሟ፤ ህፃናቱን የምናድንበትን መንገድ በጋራ እንፈልግ ሲሉ ለመላው ኢትዮጵያውያን ጥሪያቸውን አስተላልፈዋል፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ፤ በልብ ህክምና ማዕከሉ ተግዳሮቶችና በልብ ህመም ዙሪያ ዶ/ር ሄለን በፍቃዱን አነጋግራለች፡፡
ያው በሙያዬ የልብ ፅኑ ህሙማን ስፔሻሊስት ነኝ፡፡ በልብ ህሙማን ሆስፒታሉ በሜዲካል ዳይሬክተርነትም በማገልገል ላይ እገኛለሁ፡፡ ብዙ ጊዜዬን ያሳለፍኩት በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል በትምህርት ላይ ነው፡፡ የልብ ህክምና ሆስፒታሉን የተቀላቀልኩት ከሶስት ዓመት ወዲህ ነው፡፡ ይህን ሆስፒታል በተቀላቀልኩ በአጭር ጊዜ ውስጥ ለትምህርት ወደ ውጭ ተልኬ በግብጽ፣ በእንግሊዝና በካናዳ ሶስት ቦታዎች ትምህርት ስከታተል ቆይቼ፣ ከተመለስኩኝ ቢበዛ አራት ወር ቢሆነኝ ነው፡፡
እውነት ለመናገር ይህንን ማዕከል የተቀላቀልኩት ገና የሁለተኛ ደረጃ ተማሪ እያለሁ ነው፡፡ ያኔ ከቤተሰብም ከሚዲያም ስለዚህ ማዕከል እንሰማ ነበር:: የፋውንዴሽኑና የልብ ህክምና ማዕከሉ መስራች ሁላችንም የምናውቃቸው ዶ/ር በላይ አበጋዝ፣ ያን ጊዜ እያለቀሱ ህዝቡን ሲለምኑ፣ ማዕከሉ እንዲገነባና የህፃናቱ ህይወት እንዲተርፍ ሲማፀኑ እንሰማ ነበር:: ቤተሰብም አንድ አንድ ብር አዋጡ እየተባለ ነው ብለው ሲያወሩ፣ ለትራንስፖርት ከሚሰጠን፣ ለሻይም ከምናገኘው እያሰባሰብን የምናደርጋት ነገር ሳላስበው ልቤ ውስጥ የቀረ ይመስለኛል፡፡ እናም ሀይስኩል እያለን “ምን መሆን ትፈልጊያለሽ?” ስባል፤ ሌላው ዶክተር ወይም ኢንጂነር ነው የሚለው፤ እኔ ግን የልብ ሀኪም መሆን እፈልጋለሁ ነበር የምለው:: ዓላማዬም የልብ ሀኪም መሆን ብቻ ሳይሆን አንድ ቀን እዚህ ቤት ገብቼ አገለግላለሁ የሚል ነበር:: የፈጣሪ ፈቃድ ሆኖ እዚህ እንድገኝ አድርጐኛል፡፡ ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ያው የበኩሌን አስተዋጽኦ አበርክቼ ለማለፍ እየሰራሁ እገኛለሁ፡፡
እዚህ ማዕከል ስገባ፣ የአላቂ እቃና የመድሀኒት እጥረት ችግር ይስተዋል ነበር፡፡ አሁንም ያ እጥረት እየተባባሰ እዚህ ደርሷል፡፡ ይህ እንግዲህ የታካሚው ቁጥር እየበዛ ሲሄድ በዛው ልክ የመድሃኒቱና የአላቂ እቃው ቁጥር ካልጨመረ፣ ያው ችግሩ በስፋት እንደሚከሰት ግልጽ ነው፡፡ ህሙማኑ በአንድም በሌላም መንገድ ስለ አገልግሎቱ ሲሰሙ በርካታ ታካሚዎችን ማስተናገድ ስንጀምር እቃው መድሀኒቱ እያነሳ እየመጣ ነው አሁን ላይ የደረሰው፡፡ ይሄ እንግዲህ ማዕከሉ የራሱ ቋሚ ገቢ የሌለው በመሆኑ የመጣ ችግር ነው፡፡ ያኔም ገና እዚህ ማዕከል እንደመጣሁ፣ ማዕከሉ የቀጣዩን ወር ደሞዝ ለሰራተኛ እንዴት አድርገን ነው መክፈል የምንችለው እየተባለ የአስተዳደር ሰራተኞቹ ሲጨነቁ እሰማ ነበር፡፡
እንደነገርኩሽ ገና ከመቀላቀሌ ወዲያው ለትምህርት ብላክም፣ የቤቱን ህመምና ችግር በልቤ ይዤው ነበር የሄድኩት፡፡ ለእረፍት ስንመጣም ባለችን አጭር ቀናት አገልግሎት እንሰጥ ነበር:: ብቻ ያለፉትን ሶስት አራት አመታት በትምህርት ስላሳለፍኩ፣ እዚህ በቅርበት ሆኜ ተቸግሬያለሁ ማለት አልችልም፡፡ ባለፈው ዲሰምበር ወር ነው ሁሉንም አጠናቅቄ ጨርሼ እንደገና ወደዚህ የተመለስኩት፡፡ ሜዲካል ዳይሬክተር ሆኜም ማገልገል ከጀመርኩ ገና ሶስት ወር ከምናምን ገደማ ቢሆነኝ ነው፡፡
እንደዚያ አይደለም፡፡ አንዳንዴ መልዕክቶች ሲተላለፉ ሰዎች በሀዘኔታና በስሜት ውስጥ ሆነው ሲያዳምጡ የመልዕክቶቹ አደራረስ ትንሽ ይለያያሉ:: ምናልባትም ሰሞኑን ከክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጋር ባደረግነው ውይይት ያነሳሁት ምንድነው፣ ልብ ማዕከል የሚሰራው ሰራተኛ የሚጠይቀው ስለደሞዝ ጭማሪ አይደለም፡፡ ወይም ደግሞ በዲዩቲ (የማታ ተረኛ ስራው) ታክስ ይቆረጥበታል አይደለም፡፡ እኔ ደሞዝ የማይከፈለው የጤና ባለሙያ ነው ያለው ስል… ምን ማለት ነው?
ከራስ ጋር የሚመጣጠን ደሞዝ የእኛ ብቻ ሳይሆን በአገር አቀፍ ደረጃ ያለ ችግር በመሆኑ ያኔ የትኛውም ሀኪም ጥያቄውን በሚያነሳ ጊዜ እኛም እንጠይቃለን:: አሁን ላይ እውነት ለመናገር የእኛ ዋነኛ ችግርና ቅድሚያ የምንሰጠው ለታካሚ ልጆቻችን ነው አንገብጋቢ ችግራችን የልጆቻችን ጉዳይ ነው ነው ያልኩት፡፡ አሁንም እንዲታወቅልኝ የምፈልገው እርግጥ ነው ለሰራተኞች ዋና ዋና መሰረታዊ ነገር መሟላት አለበት፡፡
ለምሳሌ ደሞዝን በሚመለከት መንግስት በሚከፍልበት ስኬል መሰረት ባልወረደ መልኩ እንዲሟላ ይጠበቃል፡፡ ነገር ግን አሁንም እኛ ትኩረታችንና ጥረታችን ማዕከሉ የሚሻሻልበትንና አቅሙ የሚችለውን ያህል ማከም የሚችልበትን መንገድ ማግኘት ነው፡፡ ማዕከሉ ሲሻሻልና ሲለወጥ ሰራተኛውም የተሻለ ነገር ይኖረዋል:: ማዕከሉ በመድሀኒት እጥረትና በአላቂ እቃ እጥረት ችግር ውስጥ ሆኖ ህፃናት ህሙማን በጊዜ ህክምና እንዳያገኙ ተግዳሮት እየገጠመን ባለበት በዚህ ወቅት አስቀድመን ስለደሞዝ ጭማሪ ጥያቄ ብናነሳ እንዴት ነው ጥሩ ስሜት አይሰጥም፡፡ ለምን ደሞዛችን ተጨምሮ እኛ ደልቶን ግን ከአቅም በታች ስናክም በወቅቱ መታከም ያለባቸው ልጆች ሳይታከሙ ለሌላ ተጨማሪ ህመም እየተዳረጉ ማን ደስተኛ ይሆናል? ለተጨመረልን ደሞዝ የሚመጥን ሥራ ለመስራት እንቅፋት እያለ የደሞዝ ጭማሪ አያስደስትም፡፡ ስለዚህ ይህን በመሰለ ጥሩ መድረክ ዋናውን የልጆቻችንን ጉዳይ ዘንግተን የራሳችንን ጥቅም መልዕክት አስተላልፎ መውረድ አግባብ አይደለም፡፡ ዋና ጉዳዮቻችን ዋና ትኩረቶቻችን ህፃናት ታካሚዎቻችን ናቸው፡፡ በታካሚዎቻችን ምንም ድርድር የለም፡፡ ከዚያ ቀጥሎ ግን ማዕከሉ ቋሚ ገቢ ስለሌላው ከሚያገኛት ትንንሽ ገንዘብ እየቀነሰ ደሞዝ ይከፍላል ይሄ በቂ ባለመሆኑ ቀጣይ ጥያቄያችን ይሄው ይሆናል ማለት ነው፡፡
እንደሚታወቀው ይሄ የልብ ህክምና ማዕከል ህዝባዊ ተቋም እንጂ መንግስታዊ ተቋም ስላልሆነ ቋሚ በጀት የለውም፡፡ ከአመሰራረቱ ጀምሮ ብንመለከት፣ በህዝብና በግለሰብ ጥረት ነው የተመሰረተው፡፡ ህዝብ አምጦ ህዝብ የወለደው ጤናማ ተቋም ነው፡፡ በህዝቡና በአንዳንድ ለጋሾች በሚገኝ ገንዘብ እየተደገፈ ላለፉት 10 ዓመታት ለኢትዮጵያዊያን ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክቷል:: ወደ 5ሺህ የሚጠጉ ህፃናት ያለ አንድ ብር ክፍያ ታክመው ድነው ሲቦርቁ እንደማየት የህሊና እርካታ ከየት ይገኛል፡፡ ለዛም እኛ የህፃናቱ ችግር ቀድሞ ሲገለጽና መፍትሔ ሲመጣ እርካታችን ስለሚጨምር እንድንበረታና ይበልጥ እንድንሰራ ያግዘናል፡፡ ከዚያ ቀጥሎ ደሞ ወደ ሌላው የግል ጥያቄ እናመራለን፡፡
የማዕከሉ መሰረታዊ ተግዳሮት የሆኑት መድሃኒቶችና አላቂ እቃዎች ምን ምን ናቸው? ማዕከሉ በሙሉ አቅሙ አገልግሎቱን ለመስጠትና ጥሩ ህክምና ለማቅረብስ በዓመት ምን ያህል ገንዘብ ያስፈልገዋል?
ቀለል አድርገን ለመግለጽና ህዝቡም እንዲረዳው ለማድረግ ከ2001 ዓ.ም ጀምሮ በማዕከሉ ከ4ሺህ 800 በላይ አብዛኞቹ ህፃናትና አነስተኛ ቁጥር ያላቸው አዋቂዎች ታክመዋል፡፡ ይህንን ሥናይ ከውጭ በሚሽን በሚመጡና በአገር ውስጥ የህክምና ቡድን ታክመው የዳኑ ናቸው፡፡ ማዕከሉ በአማካኝ በዓመት ውስጥ ከ300-450 ቀዶ ህክምና ማድረግ ይችላል:: እርግጥ ከዛም በላይ የመስራት አቅም አለው፤ ነገር ግን ያለውን ሁኔታ በመገንዘብ በትክክልና በጥራትም መስራት ስለሚያስፈልግ ቁጥር ብቻ መደርደርም ተገቢ ስላልሆነ፣ በትክክል ከላይ የገለጽኩትን ያህል ታካሚ የማስተናገድ አቅም አለው፡፡ ምናልባትም በወር ብናካፍለው ከ30-40 ሰው ያስተናግዳል:: በወር አራት ሳምንት አለ፤ በአማካኝ በሳምንት ሰባት ሰው ኦፕሬሽን ቢሰራ ይሄ ትክክለኛ አቅሙ ነው ማለት ነው፡፡ ይሄ ህክምና በሌላ በአገር ውስጥ የግል ተቋምም ስለማይሰራ፣ በህንድ አገር በተወሰደ ጥናት ያልኩት፣ ሰው አገር ውስጥ የማይፈታ ችግር ሲገጥመው አቅም ያለውም ሆነ አቅም የሌለውም ተበድሮ ሄዶ የሚታከመው ህንድ ነው፡፡ በተመጣጣኝ ክፍያ የህክምና አገልግሎት የሚገኘው ህንድ ስለሆነ ማለቴ ነው፡፡ እነ ባንኮክና እነ ዱባይን አንጠቅስም፤ በጣም ውድ ናቸው፡፡ ስለዚህ ህንድ አንድ የልብ ቀዶ ጥገና ለማድረግ ከ15-18 ሺህ የአሜሪካ ዶላር ያስፈልጋል፤ ይሄ ዝቅተኛው ነው፡፡ የአውሮፕላን ትኬት፣ የሆቴል ወጪና ሌላውም ወጪ እንዳለ ሆኖ ማለቴ ነው፡፡ ይህንን ከ15-28 ሺህ ዶላር አሁን ባለው ምንዛሬ ማባዛት ነው፡፡ አሁን በባንክ ምንዛሬ እንኳን ከ28 ነጥብ ምናምን በላይ ነው፤ ይሄን አስይው፡፡ ለአንድ ህመምተኛ ከ15-18 ሺህ ዶላር ያስፈልጋል:: እኛ በዓመት ከ300-450 ኦፕሬሽን የመስራት አቅም አለን፡፡ ይሄንን ስናባዛው የሚመጣውን ገንዘብ ማስላት ነው። አንድ ተቋም ወይም ግለሰብ “እኔ እስኪ ለአንድ ዓመት ለሚታከሙ 300 ህፃናት ልሸፍን” ቢል ሂሳቡና ስሌቱ አሁን የገለፅኩልሽ ነው:: የታከሙት ልጆችም ገና ወደ እኛ ሲመጡ ጀምሮ ተሰርቶላቸው፣ ክትትል እየተደረገላቸው፣ በግልፅ የተቀመጠ ተአማኒነት ያለው ዶክሜንት ስላላቸው ያንን ማቅረብ የምንችልበት ፕሮፌሽናል አሰራር አለን፡፡ ማቅረብ እንችላለን፡፡ ድጋፍ ለማድረግ ለሚፈልግ ሰው ለመንገር የሚቀለውም ይሄ መንገድ እንጂ የተወሳሰበ ሲሆን ትልቅ መስሎ ይታይና ያ ሰው እንዴት ይሄን ሁሉ እችላለሁ ብሎ የመሸሽና ያለመበረታታት ስሜት ውስጥ ይገባል፡፡
የልብ ህክምና በባህሪው መድሃኒቱ ውድ ነው:: እንዳለመታደል ሆኖ አገር ውስጥም አይገኝም:: አሁን አሁን እንደውም ትንሽ ይሻላል፡፡ ከ80 በመቶው በላይ ከውጭ ነው የሚመጣው፡፡ መድኀኒቱንና እቃዎቹን ከውጭ ለማምጣት ደግሞ ዶላር ያስፈልጋል፡፡ የውጭ ምንዛሬ እጥረትም በግልጽ የሚታይ ችግር ነው፡፡ እስከዛሬ ከውጭ አገር ረጅም ጊዜ ከቆዩ አጋሮች ነው መሳሪያዎቹም አላቂ እቃዎችም የምናገኘው፡፡ ዋናው ችግራችንም አሁን የመድኃኒትና የአለቂ እቃ ጉዳይ ነው፡፡ እነዚህን እቃዎች በራሳችን አቅም አለማስመጣት ትልቁ ፈተናችን ነው፡፡
ዋናው መፍትሄ ማዕከሉ የራሱን ቋሚ ገቢ የሚያገኝበትን መንገድ መፈለግ ነው፡፡ አገልግሎቱን ለማስፋት የባለሙያውን አቅምና መጠን ለመጨመር የራሱ ቋሚ ገቢ ያስፈልገዋል፡፡
መስራት ከምንችለው አንድ ሶስተኛ በታች ቀንሰን እየሰራን ነው፣ ቅድም እንደተባባልነው በወር ከ28-30 መስራት እየቻልን፣ በችግሩ ምክንያት፣ በሳምንት ሁለት ህፃናትን ብቻ ነው የልብ ቀዶ ጥገና የምንሰራው:: ሌላ “ካቴተራይዜሽን” የሚባል ህክምና አለ፡፡ የልብ ቱቦዎችን ማስፋትና በተፈጥሮ የተከፈቱ የልብ ቀዳዳዎችን ዘግቶ መውጣት የመሳሰሉ ህክምናዎች… እነዚህን ደግሞ በሳምንት ከ3-6 ሰው እንሰራለን፡፡ ዋናውን ወጪ የሚወስደው ቀዶ ህክምናው ቢሆንም ይሄኛውም ቀላል አይደለም:: በሳምንት ሁለት ቀዶ ጥገና ማለት በወር 8 ህፃናት ብቻ ናቸው የልብ ቀዶ ጥገና የሚደረግላቸው፡፡ አሁን ወረፋ የሚጠብቁ ብዙ ህሙማን አሉ፤ ግን ቶሎ ቶሎ ለማዳረስ ችግር ገጥመን ተጨንቀናል፡፡ ቀደም ብዬ እንደገለፅኩት፤ ህዝቡ ግንዛቤው እየጨመረና ስለ አገልግሎቱ እየሰማ ሲመጣ ታካሚው እየበዛ፡፡ ችግሩም በዚያው መጠን እየሰፋ ነው የመጣው፡፡
በፊት በራሳችን ሀኪሞች አልነበረም ህክምናው የሚሰጠው፡፡ ፈረንጆቹ እስኪመጡ ጠብቁ ይባላሉ:: ታካሚዎቹ ቁርጣቸውን አውቀው ይሄዳሉ:: አሁን የራሳችን ሀኪሞች ኖረውን በማቴሪያል እጥረት ታካሚ ሲጉላላ ማየት ያሳዝናል፡፡ በእርግጥ መቶ ፐርሰንት የልብ ቀዶ ጥገና እዚህ ብቻ ወይም በእኛ ሀኪሞች ብቻ ይሰራል ማለት አይደለም:: በጣም ከባድና ውስብስብ ህክምና ሲገጥመን የውጭዎቹ እስኪመጡ መጠበቅ ግድ ይላል፡፡ ያን ጊዜ ሲመጡ ለእኛም እውቀት አጋርተውን፣ ህክምናውንም ሰጥተው ይሄዳሉ፡፡ በእኛ አቅም ሊሰራ የሚችል ህክምና የሚፈልጉ፣ ብዙ ወረፋ የሚጠብቁ አሉ፡፡ በአላቂ እቃና በመድኃኒት እጥረት ምክንያት፡፡ ዛሬ መታከም የሚችል ልጅ፤ የዛሬ ዓመት ተመልሰህና ስትይው፣ ሌላ ውስብስብ ችግር ውስጥ ገብቶ ይመጣል፡፡ ይሄ ከባድ ነገር ነው፡፡ እንደኔ እንደኔ አሁንም አልረፈደም፤ ተስፋ አስቆራጭ አይደለም፤ በሳምንት አንድም ሁለትም ልጅ እያከምን ነው፡፡ ማዕከሉ በአቅሙ ልክ ሰርቶ፣ ህፃናትን የምንታደግበትን መንገድ በጋራ እንፈልግ ነው እያልን ያለነው፡፡ ማዕከሉ የህዝብ ነው፤ በህዝብ ነው የተገነባው በህዝብ ድጋፍ መቀጠል ይችላል፡፡ እስከ ዛሬም ችግሩን ባለማሳወቃችን የመጣ ክፍተት ሊሆን ይችላል፡፡ አሁን ግን ተናግረናል፡፡ ህብረተሰቡ ደግሞ ለግንባታው እንደተረባረበው ለዘላቂ አገልግሎቱም መረባረብ፣ ሌላውን ማስተባበር የውጭው ማህበረሰብም ጥሪ ማድረግ ይችላል:: ግለሰቦችና ተቋማት በምክር፣ በገንዘብ በበጎ ፈቃደኝነት አገልግሎት ሊያግዙን ይችላሉ፡፡ አሁን እናንተ የመጣችሁት የበኩላችሁን ለማድረግ ነው፡፡ ይሄ ቀላል አይደለም፡፡ በፊት ስራችን ይናገር ብለን ህክምናው ላይ አተኩረን ብዙ ተጎድተናል፤ አሁን ግን እንቅስቃሴ ጀምረናል፡፡
ቀደም ሲል በጤና ፖሊሲው ሰፊ ትኩረት የሚሰጠው ለተላላፊ በሽታዎች ነበር፡፡ ከቅርብ ዓመታት ወዲህ ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች የልብ ህመምን ጨምሮ የአገራችን ፈተና ሆኗል፡፡ ምክንያቱ ምንድነው?
እውነት ነው፡፡ የቀደመው የጤና ፖሊሲ ትኩረት የሚያደርገው ተላላፊ በሆኑ በሽታዎች ላይ ነበር:: ምክንያቱም ተላላፊ በሽታዎች በባህሪያቸው በዝቅተኛ የኑሮ ደረጃ ላይ ያሉ ሰዎችን የማዳረስና የመውረር ባህሪ አላቸው፡፡ ያ የሚሆነው በኑሮ ዘይቤያቸው ስለሚመሳሰሉ ማለት ነው፤ ብዙ ሞትም ያስከትላሉ፡፡ እንደገናም በቀላሉ ለመቆጣጠርም አመቺ ናቸው፡፡ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ብዙውን ትኩረት ይዘውት ቆይተው ነበር፡፡
አሁን አሁን የአኗኗ ዘይቤያችን እየተቀየረ፣ ተፈጥሯዊ ከሆኑ ምግቦች ይልቅ ወደታሸጉ ምግቦች ማዘውተር አበዛን፡፡ ይሄ በስራ ውጥረት ይሁን በዘመናዊነት ምክንያት ብዙም ግልጽ ባይሆንም ብቻ አሁን ላይ ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች መጠን 52 በመቶ ደረሰ፤ ከተላላፊዎቹ በልጧል፡፡ በሌላ በኩል፤ ሰው የሰውነት እንቅስቃሴ እንደ ባህል አልተወሰደም፡፡ የስራ ባህሪዎች በብዛት ቁጭ አድርገው የሚያውሉ ናቸው፡፡ ፎቅ በሊፍት እንወጣለን፤ መንገድ ላይ በእግር ትንሽ መጓዝ ጥቅሙ ግምት ውስጥ አይገባም፤ ስለዚህ በአሁን ሰዓት ሁለቱም ተላላፊዎቹም ሆነ ተላላፊ ያልሆኑት አስጊ ናቸው፡፡ እኩል በእኩል እየሆኑ ነው፡፡ ይሄ ከፍተኛ የግንዛቤ ስራ የሚያስፈልገው ነው፡፡ በሌላ በኩል፤ ህዝባዊ ተቋማትን ማጠናከርና ማስፋፋትም የግድ ያስፈልጋል፡፡
በ2016 ዓ.ም አካባቢ የተጠኑ ጥናቶች አሉ፤ ነገር ግን ጥናቶቹ የሚያስቸግሩበት ሁኔታ አለ፡፡ ለምን? ህፃናቱንም አካትቶ ምርመራ ለማድረግ ኤቲካል ክሊራንስ ማግኘት ስለሚያስፈልግ ጥናቱ የሁሉንም የእድሜ ገደብ ያካተተ አይደለም፡፡ ጥናቶቹ በአብዛኛው ከ8 ዓመት በላይ ያሉትን የሚያካትት ነው፡፡ በዚያ መሰረት ጥናቶችን ስንመለከት፤ ለልብ ህመም ዋነኛው ከቶንሲል ጋር ተያይዞ የሚመጣ “ሪማቲክ ኸርት ዲዚዝ” የሚባለው፣ ቶንሲልን ከልጅነት ጀምሮ በአግባቡ ካለመታከም የሚመጣ የልብ ህመም አይነት ነው፡፡ ብዙ ጊዜ ቶንሲል በባህላዊ መንገድ ይታከምና ሲታገስ ዝም ይባላል፡፡
ሀኪም ቤት ሄዶ ለ7 ቀን የታዘዘን መድሃኒት 3 ቀን ወስዶ ከተሻለው ያቆመዋል፡፡ ሌላ ጊዜ ሲታመም መድሃኒት ሲወስድ፣ ህመሙ መድሃኒቱን ይቋቋመዋል፡፡ በአጠቃላይ ቶንሲል ጊዜያዊ የከፋ ችግር ስለማያመጣ በህብረተሰቡ ዘንድ ብዙ ትኩረት አይሰጠውም፤ ለልብ ህመም እንደሚዳርግም አይታወቅም፡፡ በዚህም ላይ መስራት ያስፈልጋል፡፡ 15 እና 16 ዓመት ሲሞላቸው ልጆቹ ከቶንሲል አልፎ ልባቸው ተጐድቶ ይመጣሉ፡፡ ስለዚህ ወላጆች ልጆቻቸው ቶንሲልና ሌላ የመተንፈሻ አካል ችግር ሲኖርባቸው በአግባቡ ማሳከም ይኖርባቸዋል፡፡ ሚዲያውም ግንዛቤ በመፍጠር ሊያግዝ ይገባል:: ጤናማ ዜጋ ለመፍጠር ቅድመ መከላከል ላይ መስራቱ ርካሽ ነው ለማለት ነው፡፡
ከጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ጋር የጤና ባለሙያው ያደረገው ውይይት እንዴት ነበር? የጤና ባለሙያው ላነሳው በርካታ ጥያቄዎች ተገቢ ምላሽ ተሰጥቷል ብለሽስ ታምኚያለሽ?
የውይይት መድረኩ መፈጠሩ በራሱ ትልቅ ነገር ነው፡፡ አንድ እርምጃም ነው ብዬ አስባለሁ፡፡ መተንፈስ በራሱ አንድ እፎይታ ነው፡፡ ሰው ችግሩን ካልተናገረ መፍትሔ አያገኝም፡፡ ብዙ ችግር ባለበት ሥርዓትና አገር እየኖርን፣ ችግሩ በቃ ግልጽ ነው ይታወቃል ብሎ እጅ አጣጥፎ መቀመጥ ተገቢ አይደለም፡፡ በተገኘው አጋጣሚና መድረክ ችግርን ለሚመለከተው አካል አሳውቆ በሚገባው መልኩ ምላሹን መከታተል የእኛ ሃላፊነት ነው፡፡ መድረኩ ለሁሉም የጤና ባለሙያ እንደ አጠቃላይ የጤናው ሴክተር ትልቅ እርምጃ ነው ብዬ ነው የማምነው:: በመድረኩ ላይ በጤና ባለሙያው አጠቃላይ ጥያቄዎች ተነስተዋል፡፡ ለነዚያ ጥያቄዎች የተሰጡ ምላሾች አሉ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ አገሪቱ ያለችበትን ነባራዊ ሁኔታ ገልፀው፣ በዚያ መሰረት ነው ምላሽ ሲሰጡ የነበረው፡፡ እንደኔ የተወሰኑት ጥያቄዎች ተመልሰዋል ብዬ አምናለሁ፡፡ ያንን ለማየት ትንሽ መታገስ አለብን፡፡ ምላሾቹ በምን ያህል ፍጥነት ተሰጡ ለሚለው፣ ቅዳሜ ውይይቱ ከተካሄደ በኋላ ሰኞና ማክሰኞ የጤና ሚኒስቴር ያወጣው መግለጫ ነበር፡፡ እነዚህ እነዚህ ማሻሻያ ተደርጐባቸዋል ተብሎ ባልሳሳት 12 እና 13 ነጥቦች አካባቢ ተገልፀዋል:: ሙሉ ለሙሉ የባለሙያው ድምጽ አልተሰማም፤ ምላሽ ተነፍጐታል ለማለት ጊዜው አጭር ስለሆነ ትንሽ መታገስ አይከፋም፡፡ መቼም እስከ ዛሬም ታግሰን ቆይተናል፡፡ አይነ ስውር “ነገ ጠዋት አይንህ ይበራል ሲባል ዛሬን እንዴት አድሬ” እንዳለው መሆን ያለበት አይመስለኝም፡፡ የጤና ባለሙያው ላይ ብቻ ሳይሆን በሁሉም ሴክተር ችግር አለ፣ ግን ጤናው ይቀድማል:: ጤናማ ማህበረሰብ በሌለበት ምንም ማሳካት ስለማይቻል፡፡ ተገቢውን ቅንጦት ያልሆነውንና መሰረታዊ የሆነውን ነገር መመለስ ተገቢ ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ ምላሽ ተሰጥቶባቸዋል የተባሉትን እየተከታተሉ ማስፈፀም፣ ባልተመለሱት ላይ ደግሞ እንደገና መድረክ ሲገኝ መጠየቅ ያስፈልጋል፡፡ በጣም አኩራፊም መሆን የለብንም፡፡ ቅድም እንዳልኩት የሚድኑትን ልጆች በማሰብ እኛ ብንጐዳና ብንታመም ምንም አይደለም፡፡ ምክንያቱም ብዙዎች ታመው ነው እዚህ ያደረሱን፡፡ ይህንን የምናገረው እንደ ሄለን እንጂ እንደ ማዕከሉም ሆነ ሌላውን የጤና ባለሙያ ወክዬ አይደም፡፡ ሁሉም በራሱ የሚያስበው ነገር ትክክል ነው፡፡ አስተሳሰብ ይለያያልና፡፡
በወቅቱ በተወሰነም መንገድ ቢሆን አድሬስ ተደርጓል ብዬ አምናለሁ፡፡ በዕለቱ ጠቅላይ ሚኒስትሩም ሆኑ ሌላው ታዳሚ፣ ያንን መድረኩን የሚከታተለው ሁሉ ስለ ማዕከሉ እንዲያውቅ ማድረግ ነበር፡፡ የማዕከሉን ስኬትና ያሉበትን ተግዳሮቶች ማሳየት ነበር ዋናው አላማ እንጂ ከመንግስት የሆነ ተዓምር ጠብቄ አልነበረም ያንን የተናገርኩት፡፡ ይሄ ሙሉ በሙሉ በመንግስት የሚሰራም ስራ አይደለም:: እንደዚያ ቢሆን ኖሮ ማዕከሉም አያስፈልግም ነበር፡፡
ስለ ልብ ስትሉ ልብ ብላችሁ አድምጡን እያልኩ በተደጋጋሚ የምናገረውም ትኩረት እንዲሰጠው ነው፡፡ ያው መድረኩ ግንዛቤ ለመፍጠርም ሌላውንም ማህበረሰብ ለመድረስ በጣም ጠቃሚ ስለነበር፣ የምንፈልገውን አስተላልፌያለሁ ብዬ አምናለሁ:: አሁን አጋዥ ድርጅቶችና ግለሰቦችም ችግሩን ተረድተውት የበኩላቸውን እንዲያደርጉ፣ የችግሩን አሳሳቢነት ማሳየት መፍትሔ ያመጣል በሚል ነው:: የዛሬ 10 ዓመት ደግመን ስንገናኝ ደግሞ ከዚህ ስለተሻለ አገልግሎት መወያየት እንጂ እዚሁ ችግር ላይ መገናኘት የለብንም፡፡
ቀደም ብዬ እንደነገርኩሽ፤ ከሆስፒታሉ በፊት የተመሰረተው ፋውንዴሽኑ ነው፤ 30 ዓመት ሞልቶታል፤ የተመሰረተበትን 30ኛ ዓመት በተለያየ ዝግጅት ለማክበር፣ እየተዘጋጀን ነው፡፡ ሆስፒታሉ ለመቋቋሙ ፋውንዴሽኑ ነው ዋናው፡፡ ስለዚህ በዚህ 30ኛ ዓመት ዋነኛ አላማው፤ ፋውንዴሽኑ ያስመዘገበውን ስኬት ውጣ ውረዶቹን፣ አላማና ራዕዩን ለማህበረሰቡ ማሳወቅ ነው፡፡ ከ10 ዓመት በኋላ 40ኛ የምስረታ በዓሉን ለማክበር ብንገናኝ ምንድነው ለተተኪው የምናስረክበው? እነዚሁኑ ባለሙያዎች? ይህቺኑ ህንፃ? ይህንን አሁኑ የምንሰጠውን አገልግሎት? ብቻ መሆን የለበትም:: እንደ ፈጣሪ ፈቃድ፣ ማዕከሉ ትልቅ አላማና ግብ አለው በምስራቅ አፍሪካ ትልቅ የልብ ምርምር ተቋም መክፈት፣ መከላከል ላይ ያተኮረ የምርምር ማዕከል የማቋቋም አላማ አለው፡፡ ተተኪ ሀኪሞችንና ተጓዳኝ የጤና ባለሙያዎችን የሚያፈራበት የስልጠና ማዕከል መክፈት ያስፈልጋል፡፡ የግድ እንደ እኛ ወደ ውጭ ሄደው መማር የለባቸውም፡፡ እዚሁ ይሰለጥናሉ:: እኛ 11ዱ ሀኪሞች በተለያየ ጊዜና ቦታ ወጥተን፣ ከፍተኛውን የልብ ህክምና ትምህርት ስንማርና ስንሰለጥን ከ800 ሚ.ዶላር በላይ ወጪ ወጥቶብናል:: ያንን ማስረቀት እንችላለን፡፡ እዚህ ያለውም ባለሙያ ያክማል፤ ይመራመራል፤ ተተኪ ባለሙያ ይሰለጥናል፡፡ ስለዚህ የፋውንዴሽኑ ምስረታ በዓል ላይ ገቢ ማሰባሰብ፣ የተቋሙ ቁመና ያለበትን ሁኔታ ማሳየት፣ አጋሮችንና አባሎችን አጠናክሮ ማሰባሰብ ይሆናል፡፡
ከሰኔ 6-8 ቀን 2011 ዓ.ም ነው የሚካሄደው፡፡ በ6 እና በ7 በዚሁ በማዕከሉ ከጋዜጣዊ መግለጫ ጀምሮ ህሙማን፤ ሀኪሞች ወላጆች፣ በጐ ፈቃደኞችና ሌሎችም የሚገናኙበት ኤግዚቢሽንም ጭምር ይካሄዳል፡፡ በ8 ማለትም በመዝጊያው ቀን ትልልቅ የመንግስት ኃላፊዎች፣ ባለድርሻ አካላትና ለጋሾች በተገኙበት በአንድ ሆቴል ውስጥ በትልቅ ምክክርና ውጤት ይዘጋል፡፡ ቦታውን ጊዜው ሲደርስ እናሳውቃለን፡፡ እዚህ ድረስ መጥታችሁ፣ ያገባናል ብላችሁ ይህን ሁሉ ሰዓት ጠብቃችሁ፣ አጋርነታችሁን ለማሳየት ላደረጋችሁት ነገር በእኔም በማዕከሉና በታካሚ ልጆቻችንም ስም ከልብ አመሰግናለሁ፡፡
የኦሮሚያ ክልል ምክር ቤት ቀደም ሲል ያጸደቀው የከተሞች ዐዋጅ ሦስት አንቀጾች መሰረዙ የሚያመጣው አዲስ ነገር እንደማይኖር፣ ሕዝቡ ስላልተቀበለው ሙሉ በሙሉ መሰረዝ አለበት፤ "ጠቃሚ ኾኖ ቢገኝ እንዃን ሕዝብ ስላልተወያየበት ተቀባይነተ ሊኖረው አይገባም።" ሲሉ የኦሮሞ ፌዴራሊስ ኮንግረስ ምክትል ሊቀ መንበር አቶ ሙላቱ ገመቹ ማምሻውን ለዝግጅት ክፍላችን ገልጸዋል።
ዶ/ር ዳንኤል ተፈራ የኢኮኖሚክስ ፕሮፌሰር፤ ኤመረተስ እንደ አውሮፓዊያን አቆጣጠር፤ በማርች 10, 2018 ዓ. ም. የገዢው ክፍል ወታደሮች፤ ያለምንም ምክንያት በሞያሌ ከተማ በሰላማዊ ሕዝብ ላይ ቶክስ በመክፈት ከአስር ሰዎች በላይ ሲገድሉ ሌሎችንም ማቁሰላቸው በዜና ማሰራጫዎች ተላልፏል። የሟቾቹን እሬሳና የቆሰሉትንም ሰዎች የሚያሳዩ ቪዲዮዎች በአነዚሁ ድርጅቶች አማካይነት ተለቀዋል። ከዚህ ጋር ተያይዞ፤ የገዢው ክፍል ስለተፈጠረው ሁኔታ በራሱ የዜና ድርጅት...
ኢትዮጵያ ኣብ ግብጺ ካብ ዝርከባ 13 ኩባንያት መፍረ መድሃኔት ክትሽመት ከምዝጸንሐ ዝሓበረ ማዕከን ዜና ኣል ማስሪ ኣልዮም፣ ወከልቲ ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር ናብ ግብጺ ድሕሪ ዘካየድዎ ዑደት ግና 11 ካብተን 13 ኩባንያታት ብቕዓቱ ዝሓለወ መድሃኒት ኣየፍርያን’የን ብምባል፣ ውዕላቶም ከምዝሰረዙ ጠቒሱ።
እተን ኩባንያታት ናብ 15 ሃገራት መድሃኒት ከምዝልእካ ዝሓበረ ሓላፊ ሰድድ መድሃኒት ግብጺ ማጂድ ጆርጅ፣ እዚ ናይ ኢትዮጵያ ውሳኔ ኣሉታዊ ጽልዋ ከምዘለዎ ኣመልኪቱ።
ኢትዮጵያ፣ ብቕዓቱ ኣይሓለወን ኢላ ዝነጸገቶ ፍርያት ግብጺ ዝኾነ መድሃኒት፣ ኣብታ ሃገር ምስ ዘሎ ጠለባት ብምዝማድ ህጹጽ መጽናዕቲ እተካይድ ኮሚተ ቆይማ ከምዘላ’ውን እቲ ግብጻዊ በዓል ስልጣን ጠቒሱ።
ከስምንት ወራት ያህል ምክክር እና ውይይት ሲደረግበት የነበረውና ዜግነትን የፖለቲካ መሠባሰቢያው እንዲሁም ማህበራዊ ፍትህን ርዕዮተ አለሙ አድርጐ የተመሠረተው አዲሱ ፓርቲ እነማን ተካተቱበት? ምን የምስረታ ሂደት አሳለፉ? አደረጃጀቱ ምን ይመስላል? ለሀገሪቱ ፖለቲካ ምን አዲስ ባህል ይዞ መጣ? የፓርቲው ራዕይና ዓላማው ምንድን ነው? በሚሉና ተያያዥ ጉዳዮች ዙሪያ የፓርቲው አደራጅ አባል የሆኑት የቀድሞው የሠማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር አቶ የሺዋስ አሰፋ ከአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ አለማየሁ አንበሴ ጋር ተከታዩን ቃለ ምልልስ አድርገዋል፡፡
አዲሱን ሀገራዊ ሃይል ለመፍጠር በርካታ ውጣ ውረዶች አልፈናል፡፡ በጣም ከባድ ፈተና ነው ያሳለፍነው፡፡ የለውጥ ጭላንጭሉ ከመጣ በኋላ ትግሉ የሚቀጥልበትን አዲስ መንገድ መፈለግ ነበረብን፡፡ ቀደም ሲል መግለጫ ማውጣት፣ መጋፈጥ፣ መታገል፣ መታሰርና መሞትም የሚጠይቅ የነፃነት ትግል ነበር የሚካሄደው፡፡ አሁን በዚህ የለውጥ ጭላንጭል ውስጥ ግን፣ የጥያቄዎች ሁሉ ቁንጮ የሆነው የኢትዮጵያ ህዝብ በመረጠው ይተዳደር የሚለው ነው፡፡ ይሄን ተግባራዊ ለማድረግ ደግሞ በሰው ሃይል፣ በሃሳብ፣ በፋይናንስ --- በሁሉ ነገር የተደራጀና በትክክልም የኢትዮጵያን ችግር ሊሸከም የሚችል፤ ህዝብ ተስፋ የሚጥልበትና እንደ አማራጭ የሚታይ የፖለቲካ ድርጅት ማቋቋም፣ ወቅቱ የሚጠይቀው ወሳኝ ጉዳይ መሆኑን በማመን ነበር የተንቀሳቀስነው፡፡ ከዚህ የደረስነው ሁላችንም የራሳችንን ህጋዊ ህልውና አፍርሰን፣ ሌሎችም ወደ ስብስቡ እንዲመጡ አግባብተን ነው፡፡ በርካታ ፓርቲዎች ወደ ውህደቱ እንዲመጡ አነጋግረናል፡፡ ጥሩ ምላሽ የተገኘውና ራስን ወደ ማክሰም የገቡት ስምንት ያህል የፖለቲካ ፓርቲዎችና ንቅናቄዎች ናቸው፡፡
እስካሁን ባለፍንበት ሂደት በዋናነት፣ ማህበራዊ ፍትህን መሠረት ያደረጉ ፖሊሲዎችን የማዘጋጀት ስራ ሠርተናል፡፡ የትምህርት፣ የጤና፣ የኢኮኖሚ የመሳሰሉት ፖሊሲዎች ተዘጋጅተዋል፡፡ በፕ/ር በፍቃዱ ደግፌ የሚመራ የምሁራን ቡድን ተቋቁሞ ጥሩ ፖሊሲ አዘጋጅቶልናል፡፡
የዚህ ፓርቲ ትልቁ አካል ወረዳ ላይ ያለው አደረጃጀት ነው፡፡ ስለዚህ ውህደቱን የጀመርነው ከወረዳዎች ነው፡፡ የሁሉም ፓርቲዎች አባላትና ሌሎች በፓርቲ ያልታቀፉ ግለሰቦች በወረዳዎች ደረጃ እንዲዋሃዱ የማድረግ ስራ ሠርተናል፡፡
በሂደቱ የተሳተፍን ፓርቲዎች አባላት፣ የፓርቲው አባል መሆን የፈለጉ ግለሰቦች በሙሉ በአንድ ጉባኤ ተሰበሰብን፤ የሁለታችንም ጉባኤ ሆኖ አንድ የወረዳ አደረጃጀት ፈጠርን ማለት ነው፡፡ ለምሣሌ ግንቦት 7 ብቻ አባላት ባሉት ወረዳ፣ የሁላችንም የአዲስ የተመሰረተው እንዲሆኑ ተደርጓል ማለት ነው፡፡ በሙሉ አቅማችን ተንቀሳቅሰን የወረዳ ጉባኤ ያደረግነው በመላ ሀገሪቱ በሚገኙ 312 ያህል ወረዳዎች ይሁን እንጂ በሌሎች ወረዳዎችም መደበኛ አባላትን አደራጅተናል፡፡ ቀጥሎ ያደረግነው ነገር ከእነዚህ ወረዳዎች 350 ያህል የፓርቲ ካድሬዎችን መልምለን፣ በአዲስ አበባ ሰሜን ሆቴል፣ በፓርቲው አላማና ግብ እንዲሁም ደንብና ፕሮግራም ላይ ስልጠና ሰጥተናል:: እነዚህ ምልምል ሠልጣኞች ደግሞ በመላ ሀገሪቱ ተንቀሳቅሰው፣ የሠለጠኑትን ለአባላት አሰልጥነዋል፡፡ በዚህ መሠረትም፣ በየወረዳዎቹ ጉባኤ ተዘርግቶ፣ ጉባኤው የመረጣቸው ናቸው፣ አሁን በዚህኛው የፓርቲው መስራች ጉባኤ፣ አባል ሆነው የተሳተፉ ግለሰቦች የተገኙት፡፡
እኔ በበኩሌ፣ እስካሁን ካለፍኩበት የፖለቲካ ሕይወት (ከቅንጅትም አንድነትም ሠማያዊም) በእጅጉ የተለየ ልምድ ያገኘሁበት ሂደት ነው፡፡ አሁን እንዳለፍንበት የመሰለ የፓርቲ አመሠራረት ተከናውኖ አያውቅም፡፡ በዚያው ልክ እንደዚህ ተስማምተን የተዋሃድንበት ጊዜም የለም፡፡ በሙሉ ቁርጠኝነትና በንፁህ ልብ፣ ከሁሉም ጋር በመግባባት ነው የሠራነው፡፡ ጥሩ አማራጭ ሆነን እንወጣለን ብለን እናስባለን፡፡
ግንባር ቀደም ሆኖ የመክሰም እርምጃ የወሰደው ሰማያዊ ፓርቲ ነው፡፡ በዚህ እኔም ሆንኩ የፓርቲው አባላት በእጅጉ እንኮራለን:: ትልቅ ውሣኔ ነው አባላቱ የወሰኑት:: የሚገርመው ይሄን ፓርቲ አደራጅተው፣ በአመራር ውስጥ የነበሩ፣ ነገር ግን በወረዳ በተካሄደው ምርጫ ሳይመረጡ የቀሩ በርካታ የቀድሞ አመራሮቻችን፣ ሁኔታውን በደስታ ነው የተቀበሉት፡፡ ሌላው አርበኞች ግንቦት 7፣ የጋምቤላ ህዝባዊ ንቅናቄ፣ ኢዴፓ፣ መኢዴፓ፣ አትፓ (አዲስ ትውልድ ፓርቲ)፣ የቀድሞ አንድነት አባላትና አቶ ግርማ ሰይፉ፣ አንዷለም አራጌ ያሉበት ጠንካራ ስብስብም አለ:: የመኢአድ የቀድሞ አመራሮች ያሉበት ወደ 40 ወረዳ ያህል አደራጅተው፣ የዚህ ውህድ ፓርቲ አካል ሆነዋል፡፡
በጣም ግዙፍ አደረጃጀት ነው የተፈጠረው፤ በእያንዳንዱ ወረዳ በአማካይ ከ1ሺህ በላይ አባላት አሉን፡፡ ከ312 ወረዳዎች ሶስት ሶስት ሴቶች ማሳተፍ አለባቸው፡፡ ተጨማሪ አንድ እንዲሁም አምስት የጉባኤ ተወካይ ማድረግ ከፈለጉ አካል ጉዳተኞችን ማሳተፍ አለባቸው፡፡ ስለዚህ ፓርቲው ለሴቶችና በተለይ በኢትዮጵያ ፖለቲካ ውስጥ እምብዛም ቦታ ሳይሰጣቸው የምናያቸውን አካል ጉዳተኞችን በእጅጉ ታሳቢ ያደረገ ነው፡፡ ከትግራይ እስከ ሶማሌ፣ ከጋምቤላ እስከ ምስራቅ የሀገሪቱ ጫፍ ተወካዮች ያሉት ፓርቲ ነው፡፡