Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ለ- ስርዓት ደርግ ይኹን እቶም ነቲ ሰራዊት ዝመርሑ ዝነበሩ ጀነራላትን፡ ንህግ እዮም ከም ቀንዲ ተቐናቓናይ ቆጺሮሞ ምስኡ ንዓመታት ክረባረቡ ዝጸንሑ። ስለ’ዚ ምስ ሻዕብያ ርክባት ክገብሩን ቶኽሲ ደው ኣቢሎም ናብ ምዝርራብ ከምርሑ ምውሳኖም ክድገፍ ዝነበሮ እዩ ነይሩ። እቲ መስርሕ ንመሰል ርእሰ-ውሳነ ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ዝኣመነ ህግሓኤ ክሰማማዕ ጸገም ክነብሮ ኣይክእልን። ህወሓት ከም ቀንዲ ተጻዋታይ ዘይምቑጻሩ ኣሕሪቑዎ ክኸውን ይኽእል። ግን እቲ ርክብን ናይ ቶኽሲ ደው ምባልን ውሳነ ህግ ዘንቀሎ ሕርያ ኣይነበረን። እቶም ጀነራላት ዝገበርዎ እዩ ነይሩ። ህወሓት ስርዓት ደርግ ተጸጊኑ እንተቐጸለ፡ ንጉዳይ ኤርትራ ፈቲሑ ንጉዳይ ትግራይ ግን ኣንጠልጢሉ ከትርፎ እዩ ዝብል እምነት ስለዝነበሮ ነቲ ርክባት ክነጽግን ክቃወምን ባህርያዊ እዩ።
ሐ- ህወሓት ካብ ኣካባቢ 1983 ክሳብ ምድምሳስ ናደው እዝ (1988) ምስ ህግሓኤ ናይ ስራሕ ርክብ ኣይነበሮን። ንዓመታት ኣብ ኤርትራ ደማዊ ኲናት እንዳተኻየደ፡ ጸቕጢ ከጉድል ዝኽእል ስርሒታት እውን ኣይገበረን። ኣብ ውሽጣዊ ጽሬቱ ዘተኮረ ሰሚናራት፡ ኣስተምህሮታት፡ ኣኼባታት ክገብር እዩ ሓሊፉዎ፡ ኣብ ትርፊ ግዚኡ ድማ ህግሓኤ ንምድኻምን መተካእታ ንምምልማልን ክሰርሕ ጸኒሑ። ስለ’ዚ፥ ህግ እዩ ንሕቖ ደርግ ዝኸርተመን ነቲ ክግበር ዝተፈተነ ዕልዋ መንግስቲ ምኽንያት ዝኾነን። ከምቲ ዝኣመሰለ ልዑል ምስጢራዊ ስራሕ ምስ’ቲ ሽዑ ናብ ልቡ ዝምለስ ዝነበረ ህወሓት ከወሃህድ ጸገም ከምዝፈጥር ፍሉጥ እዩ ምኽንያቱ ቀጻሊ ምውህሃድ ወተሃደራዊ ስራሓት ይኹን ምስጢራት ናይ ምኽፋልን መደባት ዕዮን ምምሕዳራዊ ቅርጽን ዘተኣማምን ሰንሰለት ርክብን ኣይጸንሐን ክኸውን ይኽእል። ክልቲአን ውድባት ሽዑ እየን ዳግመ-ርክባት ጀሚረን ዝነበራ።
መ- ርክብ ህዝባዊ ግንባርን ጀነራላት ደርግን ንህዝቢ ትግራይን ቃልሱን ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ዘእቱ ክሳብ ዘይኮነ፡ ንህወሓት እንታይ ቖንጥይዎ ክሳብ ክንድ’ዚ ዘሕምሞ? ደሓር ከኣ፡ ጀነራላት ደርግ ነቲ እማመ ዘቕረቡ፡ ህግሓኤ ዕድል ክህቦም ( ኣብ ኤርትራ ጸቕጢ ከፍክሰሎም) ከምኡ እውን ገለ ክፋል ናይ’ቲ ኣብ ኤርትራ ዝነብረ ሰራዊቶምን መራሕቱን ኣብቲ ዕልዋ መንግስቲ ክሳተፉ ስለዝደለዩ እዩ እቲ ቀንዲ ናይ ቶኽሱ ደው ምባል ሕቶ ዝመጸ። እቲ ስርሒት እውን ብጉድለት ምድላውን ስጡም ናይ እዝን ቑጽጽርን ሰንሰለት ዘይምንባሩን እዩ ተኾሊፉ እምበር ወያነ ብዝገበሮ ስራሕ ኣይነበረን።
ብ1986 ወይ 87ብዛዕባ እዚ መለስ ጽሒፍዎ ዝበሃል ዝነበረ መጽሓፍን ብዛዕባ እቲ ወያነ ኣንጻር ህግሓኤ ዝገብሮ ዝነበረ ጎስጓስን ኣብቲ ዝነበርክዎ ቦታ ብሓደ ኣባል ፖለቲካዊ ቤት ጽሕፈት ህግሓኤ ሰሚናር ተኻዪዱ ነይሩ። ከም ዝዝክሮ፡ ብሓጺሩ ነቲ ኣርእስቲ ናይ’ቲ መጽሓፍ ገዲፍካ፡ ብትንታነ መለስ ዜናዊ እንተዝነብር፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ድሮ ቁልቁል ኣፉ እዩ ተደፊኡ ነይሩ። ምኽንያቱ፡ ብመሰረት ትንታነ መለስ ዜናዊ፡ ህግሓኣኤ ህዝባውነት ዘይነበሮን ቅኑዕ ዕላማ ዘይውንን ብርጅዋዊ ውድብ እዩ ነይሩ። ህዝባውነት ዘይብሉ ሰውራ ድማ ንቁልቁል ኣፉ ምዃኑ መለስ ስሒትዎ ክኸውን ኣይክእልን። እቲ መጽሓ ብቐንዱ ነቲ ብፕሮፈሰር ተስፋጺዮን መድሃነ ዝተጻሕፈ መጽሓፍ ንምእራም ዘይኮነስ፡ ንፕሮፈሰር ተስፋጺዮን ከም መበገሲ ወሲዱ፡ ህዝቢ ኤርትራን መራሕቲ ውድባቱን ይኹኑ ምሁራቱ ኣይጠቕሙን፡ “እቲ መድሓኒኹም ዝኸውን ንሕና እንምርቖ ውድብን ንፋስና ዝለኸዮ ሰነ-ሓሳብን ጥራይ እዩ”ዝብል እዩ ነይሩ። ስለ’ዚ፡ እቲ መጽሓፍ ሻዕብያ ንምንጻል እዩ ክጥቀመሉ ፈቲኑ። መለስ ነቲ መዳራይ ዘየድልዮ ኣብ ጎድኒ ሰውርኡ ተሰሊፉ ዝዋደቕ ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ኣበራት ህግሓኤ ክምህሮ ቅሩብ ዒብ ክገብር ይግበኦ ነይሩ፡ ግን ኣመል ወያነ ኮይኑ ክሳብ ሎሚ ዒብ ዝበሃል ርኢናሎም ኣይንፈልጥን። መለስ ዜናዊ ንህዝቢ ኢትዮጵያን ምሁራቱን ብዛዕባ ኤርትራ ዝነበሮም ተረድኦ ዘመሓይሽ ኣበርክቶ ገይሩ እንተዝነብር ክንደይ ምሓሸ። ግን ብኣንጻሩ፡ ንፕሮፈሰር ተስፋጽዮን ከም ምኽንያት ገይሩ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ሰውርኡ ክውይን እዩ ጎስጒሱ። እዚ እዩ እቲ ሓቂ- ሓላይ ተመሲልካ ድራሮም ወደኣሎም ዝዓይነቱ!
ክሳብ ምድምሳስ እዝ ናደው (1988)፡ ነቶም ካብ ናይ ደርግ ወተሃደራዊ ግፋ ዘምልጡ ዝነበሩ መንእሰያት ንኣዋርሕ ኣብ ደጀኑ ዓጊቱ፡ ኣንጻር ህግሓኤ ክስለፉ ከእምኖም (indoctrinate) ይፍትን ነይሩ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ኣብ ሱዳን ይኹን ኣብ ትግራይ ዝቕመጡ ዝነበሩ ኤርትራውያን፡ ኣንጻር ህግሓኤ ዝቐንዐ ሰፊሕ ዘመተ የካይድ ነበረ። እታ ዘወጣውጣ ዝነበረ ዶኩመንት ድማ እዛ ብመለስ ዜናዊ ተጻሒፋ ትበሃል ዝነበረት መጽሓፍ እያ ነይራ። ክዓብዩ ደኣ ኣይከኣሉን እምበር መተካእታ ህግሓኤ ዝኾኑ ውድባት ኤርትራ እውን ጠፋጢፉ እዩ።
ቀንዲ ዕላማ ወያነ፡ ነቲ ዝበዝሐ ጾር ናይ’ቲ ኲናት ተሰኪሙ ዝነበረ ህዝባዊ ግንባር፡ ምስ ህዝቡ ብምንቛትን ኣቓልቦኡ ካብቲ ተተሓሒዝዎ ዝነበረ ሓርነታው ኲናት ተኣልዩ ናብ ጓል መገዲ ክእለ እሞ ናብ ደረጃ ወያነ ክወርድ እዩ ነይሩ። ኣብ ውሽጢ እቲ ክሉ ወያነ ዘልዓሎ ናይ ፕሮፓጋንዳ ደሮናን ጫውጫዋታን፡ ህግሓኤ ሓንቲ ምልእቲ ሓሳብ ጥራይ እዩ ኣውጺኡ። “ ዝበሃል ስለዝሰኣና ዘይኮነስ፡ ትም ክንብል ስለዝመረጽና እዩ” እትብል ብድምጺ ሓፋሽ መሊሱ። እቲ ኣብቲ ምሸት ነቲ ሰሚናር ዝመርሐ ኣባል ፖሊት ቢሮ እውን ተመሳሳሊ መልሲ እዩ ነይርዎ። ክንዕገስን ቀንዲ ጸላኢና ስርዓት ደርግ ምንባሩን፡ ወያነ ግዜኦም ወሲዶም ልቦም ከዕብዩ ተስፍኡ ምንባሩን ምስኦም ኣብ ፕሮፓጋንዳዊ ሓሸውየ ከምዘእቶ እዩ ገሊጹልና።
እዚ ዘረባ እዚ ወያነ ዝደጋግሞ እዩ። ኣብዚ ቀረባ እዋን እውን ኣብ ትግራይ ኣብ ዝተገብረ ሰላማዊ ሰልፊ፡ እቦ ወንበር ህወሓትን ምክትል ኣማሓዳሪ ክልል ትግራይን ዝኾነ ዶ/ር ደብረጽዮን ገ/ሚካኤል ኢልዎ እዩ። ኣቶ ገታቸው ረዳ እውን ኣብዚ ን6ይ ዓመት ዝኽሪ ነብሰሄር መለስ ዜናዊ ዝተኻየደ ዓውዲ-ዘተ ደጊምዎ ኣሎ። ክልቲኣኦም መራሕቲ ወያነ ግን ኤርትራውያን እውን ኣብ ኢትዮጵያ ከም ዝተሰውኡ ከይገለጹ እዮም ሓሊፎም። እቲ ነገር፡ ወያነ እዩ እቲ ሓጋዚ ዝነበረ ንምባል እዩ። ስርሒት ፈንቅል ብወያነ እዩ ተዓዊቱ ኢሎም ዝተማጎቱኒ ትግራዎት ኣለዉ። እዚ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ንዝኾነ ትግራዋይ እታ መጀመርያ ትወጾ መሐበኒት ቃል እዛ “ ብዘይ ሓገዝ ወያነ ኤርትራ ሓራ ኣይምኾነትን” ትብል እያ። ዝበዝሕ ነቲ ዝተደጋገመ ሓሶት ከም ሓቂ ስለዝተቐበሎ እዩ። ክተእምኖ እውን የጸግመካ እዩ። ግን ስለምንታይ ክሳብ ክንድ’ዚ፡ ምሕሳው? ዝሕበኑሉ ናይ ገዛእ ርእሶም ታሪኽን ፍጻመታትን ውዕሎን የብሎምን እንድዮም እዞም ሰባት?
ብዝያዳ ኣብቲ ካልኣይ ክፋል ክጠቕሶ እየ፡ ግን ክልቲኣኦም ህዝብታት ንናይ ሓባር ጸላኢ ክስዕሩ ብሓባር ሰሪሖም እዮም። ተጋደልቲ ክልቲኡ ግንባራት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሓባር ተዋዲቖም እዮም። ህዝቢ ትግራይ ንጽቡቕ ህዝቢ ኤርትራ ጸልዩን ተወፍዩን እዩ። ህዝቢ ኤርትራ እውን ንጽቡቕ ህዝቢ ትግራይ ብተመሳሳሊ ዓቕሙ ዝኸኣሎ ዘበለ ገይሩ እዩ። ይኹን እምበር፡ በዚ እንተ ዝድምደም ከመይ ምጠዓመ ነይሩ!!
እቲ ሓቂ ግን፡ እዚ ኣብ ቃልሲ ዝተጠርየ ምሕዝነታት ክልቲኣኦም ኣህዛብ፡ ንዘላቒ ሰላም ክጠቕም ኣይከኣለን። ወያነ ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ከባርር እንከሎ፡ ህዝቢ ትግራይ “ኖእ፡ ኣሕዋትና እዮም” ኢሉ ንመራሕቱ ኣይዓገተን። እኳ ደኣ ህጻናትን ነብሰጾራትን ናብቲ ብፈንጅታት ተኸሊሉ ዝነበረ ኣጻምእ በረኻ ክድርበዩ እንከለዉ፡ ካብ ትግራዎት ንታሪኽ ‘ኳ ዝኸውን ተቓውሞ ኣይተራእየን። ብኣንጻሩ ደኣ እቶም ካልኦት ኣህዛብ ኢትዮጵያ እዮም ንብረት ኤርትራውያን ኣብ ምሕባእ ይኹን ስንቂ ኣብ ምቕባልን ካልእ መሳለጢያታት ኣብ ምልጋስን ዓቕሞም ዘበለ ሓገዛት ዝገበሩ።
ኩናት 1998-2000 ኣዝዩ ዘሕፍርን ዘሕዝንን ኮይኑ ክነብር እዩ። ምኽንያቱ እቶም ትማሊ ብሓባር ዝተቓለሱን ብሓባር ዝተሰውኡን ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ትግራይን፡ መራሕቶም ነጋሪት ኲናት ምስ ወቕዑ፡ ነንሕድሕዶም እዮም ተፋሊሶም። ጭካነ ብዝመልኦ ነድሪ’ኳ። እዚ እዩ እቲ መሪር ሓቂ። “ኣሕዋት ኢና” ዝብል ዘረባ ንናይ ትማሊ ህልቂት ክነወግድ ኣይጠቐመናን። ሎሚ እውን ካብ ልቢ ዝነቐለን ኣብ ጽኑዕ ሕጋውን ትካላውን ባይታ ዘይተመስረተ እንተዘይኮይኑ ንኻልእ ቀዛፊ ኲናት ኣይክገትእን እዩ። እዚ እዩ እቲ ክንውሕጦ ዘለና ዕረ። ካብ ታሪኽ ክንመሃር ይግባእ።
እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት፡ ክልቲኡ ህዝብታት ብባህሪኦም ባሃማት ስለዝኾኑ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ፡ እቲ ኣሕዋት ኢና ኢሎም ዝሕበኑሉ ዝምድና ኣብ ድልዱል ባይታ ዝተሰረተ ኣይኮነን። ህዝቢ ትግራይ ንህዝቢ ኤርትራ በቲ ብዝሐ-ብሄራዊ መልክዑ ክርእዮን ክቕበሎን ኣለዎ። ኤርትራውያን ደቂ ከበሳ ካብቲ ምስ ትግራዎት ዘለዎም ዝምድና ምስቶም ኣብ ዶብ ሱዳን ዝነብሩ ቢንዓምርን ሕዳረብን ደቂ-ሃገሮም ዘለዎም ዝምድና ዝጠበቐን ዝተረረን ከምዝኾነ ትግራዎት ክቕበልዎ ኣለዎም። ኩለን ኣብ ጫፋት ዝነብራ ኣፍሪቃውያን ቀቢላታት ወይ ብሄራት ምስተን ኣብ ስግር መዳውብቲ-ሃገራት ዝነብራ ቀቢላታትን ብሄራትን ናይ ደምን ታሪኽን ምትእስሳር ኣለወን። ግን ከም ዜጋታት ናይተን ዝምልከተን ልኡላውያን ሃገራት ኮይነን ተኸባቢረን ይነብራ። ኣብ መንጎ ሃገርነትን ብሄርነትን ዘሎ ሚዛን እንተተመዛቢሉ፡ ክሉ ግዜ ናይ መንነት ቅልውላው ዘንቀሎ ኲናት ቀጻሊ ክኸውን እዩ። ስለ’ዚ፡ ትግራዎት ብመጀመርያ ምስ ኣሕዋትኩም ኢትዮጵያውያን እሞ ሰላም ግበሩ፡ ድሕርኡ ምስ ኤርትራውያን ትገብርዎ ዝምድና ርጉእን ርጡብን ይኸውን።
ከም ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኣመሰሉ ሕ/ሰባት ሰንኮፋት (fragile) እዮም። ግርጭታት ዝፈትሑሉ ኣልያት (mechanisms) ዘየማዕበሉን፡ ድልዱል ፖለቲካውን ሕጋውን ትካላት ዘይብሎምን፡ ዝበሰለ ክኢላውን ምሁራውን (intelligentsia) ዓቕምታት ዝጎድሎምን ስለስለዝኾኑ፡ ብቐሊሉ ብሰራማት ፖለቲከኛታት ናብ ሓዊ ክጥበሱ ዝኽእሉ ሕ/ሰባት እዮም። ታሪኽ ናይ’ዚ ዝሓለፈ ናይ ቀረባ እዋናት እውን ነዚ ሓቂ እዚ ይምስክር።
6- “ኩናት ንመንእሰያት ስለዝቐዝፍ መለስ ዜናዊ ነቲ ዝነበረ ናህሪ ከህድእ ይደሊ ነይሩ፡ መንግስቲ ኤርትራ ንምእላይ ብብጾቱ ምድፍፋእ ይግበረሉ ነይሩ” ይብል ኣቶ ገታቸው ረዳ።
እንታይ እሞ ክጠቅም፡ ድሕሪ ማይ ኣብ ባዓቲ ከምዝበሃል፡ ዓስርተታት ኣሽሓት መንእሰያት ዝቐዘፈ ኲናት ዘካየደ መራሒ እዩ ነይሩ። ተመሊሱ ድማ “ትርጉም ዘይነበሮ ኣዕናዊ ኲናት” ኢሉ ከኣ ተዛሪቡለይ። ኣሽካዕላል እዩ። እዚ ነተን ደቀን ዝተቐዝፍወን ኣደታት ኢትዮጵያን ኤርትራ ደበስ ኣይከውንን እዩ። እቲ ሓቂ ግን እዚ ዝስዕብ እዩ።
ሀ- መንቀሊ ኲናት ኢትዮ-ኤርትራ ወያነ እዩ ነይሩ። ካብቲ ብ1976 ዘውጸኦ፡ ንብዙሕ ክፋል ኤርትራ እንኮላይ ፍርቂ ከበሳን ደቡባዊ ቀይሕ ባሕርን ናብ ሪፑብሊክ ትግራይ ዘካተተ ማኒፈስቶ ዝብገስ ጸገም እዩ። መለስ ዜናዊ፡ ክሳብ ዝደልዎ ሕንክስ ክብል ጸኒሑ፡ ኤርትራ ናጽነታ ምሉእ ንምግባር ባጠራኣ ክተሕትም ምስ መደበት ጠባይ መለስ ክልወጥ ከም ዝጀመረ ተራእዩ እዩ። መለስ ዜናዊ ኤርትራ ካብ ጽልውኡ ትወጽእ ከምዘላ ምስ ኣረጋገጸ፡ ነቶም ንትግራይ ዘማሓድሩ ዝነበሩ ጸረ-ኤርትራ ባእታታቱ ነገራት ክጽሕትሩ ኣዚዙስ ነታ “ካርታ ዓባይ ትግራይ” ከም ትሳኣል ገበረ። በዚ መሰረት ዓድታት ኤርትራ ፈናቒሉ፡ ሰራዊቱ ናብ ልኡላዊ ግዝኣታት ኤርትራ ሰዲዱ (ንኣብነት፡ ዓዲምሩግ፡ 1997)፡ ኣብ ዶብ ዝግበር ዝነበረ ንግዲ ብተራ ሽፍትነት ዝመስል ኣገባብ ከም ዝሰናኸል ተገይሩ፡ ባጠራ ኤርትራ ናይ “ኣስላም እዩ ከይትጥቀሙሉ” ተባሂሉስ ከም ወረቐት ሽቃቕ ዝወዓለሉ ኩነታት ተመዝጊቡ ኣሎ፡ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ሰራውሩ ከደልድል ወያነ ጸረ ኤርትራን ሻዕብያን ክሰብኽ ጀሚሩ፡ ሻዕብያ ንቑጠባ ኢትዮጵያ ወሪሩ ተባሂሉ፡ ናይ ህወሓት ኩባንያታት ነቶም ኣብ ኢዮጵያ ጽቡቕ ናይ መጓዓዝያን ፋይናንስያዊ ኣገልግሎን ዝህቡ ዝነበሩ ሕጋውያን ኩባንያታት ኤርትራ ክወዳደር ስለዘይከኣለ ወይ ከኣ ከም ተወዳደርቲ መጠን ሰለዘስግእዎ (ማለት እተን ሽዑ ዝምስረታ ዝነበራ ኩባንያታት ወያነ ንዕዳጋ ኢትዮጵያ ክብሕታ ተባሂሉ) ኣብ ልዕሊ ቑጠባዊ ትካላት ኤርትራ ዘመተ ኣካየደ።
ኲናት ምስ ተጀመረ፡ እውን ግድን ኣይነበረን ብሓይሊ ክምልስ። ብሓይሊ እንተመሊሱ እውን ኣህጉራዊ ሕጊ ናይ ምክልኻል መሰል ጥራይ እዩ ዝህቦ። ተመጣጣኒ መልሲ ከኣ እዩ ክህብ ዝግበኣኦ ነይሩ። ይኹን እምበር፡ ኣብ ብዝሒ ህዝብን ናይ ምሽማትዓቕሙን ተኣማሚኑ፡ ካብቲ ኣሳሓሓቢ ዞባ ወጻኢ ግንባራት ከፊቱ። ኤርትራ ተቖጻጺሩ ንመን ከም ዝኣስርን ንመን ከምዝርሽንን፡ ነየኖት ናይ ቑጠባ ትካላት ከምዝራስን ከምዝዕኑን ከም ስርዓት መምርሒ ሂቡ እዩ ቀዳማይ ወራሩ ጀሚርዎ። ኲናት እንዳተመጠ ምስ ከደን ባድመ ምስ ሓዘን እውን ነቲ ኲናት ደው ከብሎ ዕድል ነይርዎ እዩ። ብመሰረት እቲ ናብ ዓዋተ.ኮም ልሒኹ ዝወጸ ጸብጻብ ስዉኣት ኤርትራ ክረአ እንከሎ፡ ልዕሊ ፍርቂ ክሳራር ድሕሪ እቲ ኤርትራ ኲናት ደው ክብል ዝተቐበለቶ እዩ ነይሩ። እታ ርህርህቲ ልቢ መለስ ደኣ እንታይ ወሪዱዋ እዩ፡ ንባድመ ኣምሊሱ ክንሱን ኤርትራ ቶኽሲ ደው ክብል ተቐቢላ ክንሳን፡ ስለምንታይ እዩ መለስ ነቲ ቐዛፊ ኲናት ክቕጽል ዝመረጸ?
እቲ ሓቂ፡ ወያነ ኣብ መጀመርያ ዙር መንግስቲ ኤርትራ ንምግምጣል እዩ ተላዒሉ። እዚ ከምዘይከኣል ምስ በርሃሉ እቲ ካልእ ዒላማ ኮይኑ ዝተሰርሓሉ ንወደብና ዓሰብ ምቑጽጻር እዩ ነይሩ። ዓሰብ ክሕዝ ኣሽሓት መንእሰያት ኣህሊቑ። ኮን’ዶ ይኾነለይ ብምባል ክሳብ ሰራዊቱ ዘፍ ኢሉ ንድሕሪት ዝድፋእ ንስምምዕ ኣልጀርስ የደናጒ ነይሩ።
ጀነራላት ወያነ ንኤርትራ ከም ዝሰዓሩን ሕቖ ሻዕብያን ከም ዝሰበሩን እዮም ኣብ ወግዓዊ መድረኻት ዝዛረቡ። ይኹን እምበር፡ ኤርትራ ዓቕማ ዓቂባ ተንስሕብ ከምዝነበረት መለስ ይፈልጥ ነይሩ እዩ፡ እቶም ነቲ ኲናት ዝመርሑ ዝነበሩ እውን ይፈልጡ ነይሮም እዮም። መለስ ባዕሉ ከምዝበሎ እውን፡ ኲናት ደው ዘበለ ዓቕሙ ኣብ ክሉ ግንባራት ስለዝተጸንቐቐ እዩ። ናብ ስምምዕ ኣልጀርስ ዝተጓየየ እውን ቅዲ ኲናት ሻዕብያ ስለዝፈልጥ እዩ። ኤርትራ ጸረ-መጥቃዕቲ ናይ ምግባር ዓቕማ ከምዘይነከየ ብጽቡቕ ገምጊምዎ ነይሩ።
እቲ ዘሕዝን ካልእ ነገር ናይ ጀነራላት ወያነ ድማ፡ እዚ ክሉ ንሻዕብያ ንፈልጣ ኢና፡ ኣብ ኤርትራ ተዋጊእና እናበሉ፡ ናይ ሻዕብያ ወተሃድርራዊ ልምዲ ዘይምፍላጦም እዩ። ሻዕብያ፡ ክሉ ግዜ ክሳራታቱ ንምንካይ ንቦታታት ይለቅቅ እዩ፡ ብ1978 ካብ ኣፍደገ ኣስመራ ናብ ሳሕል ተመሊሱ፡ ኣብቲ ቀዋሚ ግንባራት ከይተረፈ ክንደይ ግዜ ንቕድሚትን ንድሕሪትን ዘይተመዓራረየ? ክንደይ ግዜ ግንባራት ናቕፋን ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕልን ሓልሓልን ዘይተብስዑ! ክንደይ ግዜ ዘይደፍአን ዘይተደፍአን? ብ1981 ንሻድሻይ ወራር ዝኸውን ድፋዓቱ ከተዓራሪ ካብ ኣፍደገ ኣፍዓበት ናብ ናቕፋ ብውሳነኡ ተመሊሱ። ኣብ 1985 እውን ነቲ ኣብ ባረንቱ ዝካየድ ዝነበረ ውግኣት ዘየዋጽኦ ምስ ኮነ ኣቋሪጹዎ ናብ ናይ ቀደም ድፋዓቱ ተመሊሱ እዩ። ከረን ንምሓዝ ብ1988 ዝተገብረ ሰፊሕ መጥቃዕቲ እውን ምዕባለኡ ርእዩ ኣቋሪጹዎስ ድፋዓቱ ከመዓራሪ ንድሕሪት ስሒቡ እዩ። ሻዕብያ፡ ኣብቲ መስርሕ ዘጥረዮ ወታሃድራዊ ተመክሮ ነይርዎ። ንሱ ድማ፡ ሻዕብያ ብደረጃ መራቶን እዩ ዝሓስብ። ንናይ ነዊሕ ጉያ እዩ ንነብሱ መልሚሉ። ወያነ ግን ናይ ሓጺር ጉያ እዩ። ሻዕብያ ይኹን ህዝቢ ኤርትራ ነዚ ኣተሓሳስባን ስትራተጅን (mentality & doctrine) እዚ ስለዝረዓሙ እዮም ንምረት ኲናትን ናብራን ተጻዊሮም ጸጸኒሖም ቦሎኽ ክብሉ ዝረኣዩ። ካብ ባድመ ንባረንቱ ክንደይ ኪሎመተር እዩ? ክንደይ ሂወት ከ ተኸፊልዎ? ናይ ወተሃደራዊ ሞያ ክኢላታት ንኸምዚ ዝኣመሰለ ናይ ዕስለ ህልቂት መሕፈሪኦም ምኾነ። ንጀነራላት ወያነ ግን መጃሃሪ እዩ። በዓልቲ ሚእቲ ሚልዮንን ሃገርን ዝተዓጻጸፍ ናይ ሎጂስቲክስ ናይ ምግዛእ ዓቕምን ሒዝካስ ንሓንቲ ካብ ናይ ሰላሳ ዓመታት ኲናት ዝተገላገለት ገና መንግስታ እውን ዘየጣየሰት በዓልቲ ሰለስተ ሚልዮን ህዝቢ ዝኾነት ጀማሪት ሃገር ገጢምካ፡ ብዋጋ ኣስታት 70 ሽሕ ናይ 10 ኪሎመተር ምድፋእስ ያኢ ዓወት ተቖጺሩለይ!? ሓደ ኣብቲ ኲናት ዝነበረ ገዲም ተጋዳላይ ዓርከይ፡ “ ሕጂ ተመሊሰ ክርእዮ ከለኹ፡ ንጀነራላት ደርግ እንእድ። ጀነራላት ደርግ ሰራዊቶም ብምህላቖም ንንዕቖም ነይርና፡ ናይ ወያነ ጀነራላት ግን ንበይኖም እዮም” ኢሉኒ።
እዚ’ሞ ካብቲ ኣብ ኣቑሳልና ዝንስንስዎ ዘለዉ ጨው-በርበረ እንድዩ፥ ግን ከ እንታይ ዋጋ እዩ ወያነ ንንጽነት ኤርትራ ዝኸፈሎ? ስለምንታይን ከ ንናጽነት ኤርትራ ዋጋ ዝኸፍል?
ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ዝበዝሐን ዝሓየለን ሰራዊት ኢትዮጵያ ዘካትት ካልኣይ ኣብዮታዊ ሰራዊት ከርዲኑ፡ ድሂኹ ኤርትራ ብምልኣ ሓራ ገይርዋ። መለስ ዜናዊ ይኹን ዝኾነ ካልእ ፖለቲካዊ ሓይሊ ንናጽነት ኤርትራ ክቕልብስ ተኽእሎ ኣይነበረን። ኤርትራውያን ብደሞም እዮም ናጽነቶም ክዉን ገይሮማ።ካብቲ ሻዕብያ ንናጽነት ኤርትራ ኢሉ ካብ ወያነ ዝደልዮ ዝነበረ፡ ኢትዮጵያ ንምርግጋእ ወያነ ካብ ሻዕብያ ዝደልዮ ዝነበረ ይበዝሕ ነይሩ። ዓለም እውን ኣብ መወዳእታ ናጽነት ኤርትራ ከም ኣብ ባይታ ክዉን ዝኾነ ነገር ተቐቢልዎስ ሓያላት መንግስታት ከይተረፋ ናጽነት ኤርትራ ከምዝእወጅ ጥርጥር ኣይነበረንን።
እምበር ከ፡ ብ1991 ወያነ ንኤርትራ ክዋጋእ ነይርዎ ማለት ድዩ? ንሱ እሞ ዘይከኣል እዩ ነይሩ። ደሓር እውን ዓቕሙ ምስ ኣደልደለን ኢትዮጵያ ምስ ኣረጋግአን ‘ኮ ተዋጊኡ እዩ፡ ግን ኣይኮኖን እምበር። 1991-93፡ ወያነ ኣብ ኢትዮጵያ ተቐባልነት ክረክብ ዝጽዕረሉ ዝነበረ ግዜ እዩ ነይሩ። ብዛዕባ ናጽነት ኤርትራ ዝገብሮ ነገር ኣይነበሮን። ብተወሳኺ፡ ኤርትራ ካብ ዓንኬል ጽልውኡ ከይወጸት ብቑጠባ ክቖጻጸራ ዝኽእል መሲልዎ ነይሩ ይኸውን። ናጽነት ኤርትራ ብሓቂ ዘኽብር ነይሩ እንተዝኸውን፡ ኤርትራ ባጠራኣ ክተሕትም ምስ ጀመረት ክሕጎስን ክብረሆን ነይርዎ። እንተኾነ ግን፡ ኲናት ንምጽሕታር ንበዓል ኣስራት ገብሩ ኣዋፊሩ እዩ። ብሕሳብ ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ ግዝኣቱ ከደልድል ኢሉ፡ “ኤርትራ ወሪራትና፥ ሎሚ ተረኽበ ንሻዕብያ ክንቐጽዕን ሕቖ ኤርትራውያን ክንሰብርን” ብምባል፡ ኤርትራ ብሓይሊ ኸምልሳ ከምዝኽእል ብዘምስል ዘመተ እዩ ኣማእት ኣሽሓት ኢትዮጵያውያን ናብቲ ኲናት ጠቢሱ።
ብሓፈሽኡ፡ ንኣእምሮን ጠባያትን መራሕቲ ወያነ እትገልጽ ሓንቲ ቃል ኣላ። እንተ ብኣጋጣሚ ይኹን ወይ ከምቲ ኣነ ዝግምቶ ዘይትንጸል ኣካል ኣተሓሳስበኦም ኮይና፡ ኣቦ ወንበር ህወሓት ዶ/ር ደብረጽዮን ገ/ሚካአል ይደጋግማ እዩ። ዝብርቕርቕ ትብል ቃል ንኣካይዳ ወያነ ግርም ገይራ ትገልጽ እያ። ቀደም ንሰውራ ኤርትራን ህዝቢ ኤርትራን ልዕሊ ውድባት ኤርትራ ንሓልየሎም እንዳበሉ ብግብሪ ግን ንቃልሲ ኤርትራ ዘዳኽም ዕንቅፋታት ይገብሩ ነይሮም። ኣብ ትስዓታት፡ ሚሊሻታት ትግራይ ንሓረስቶ ኤርትራ ከጋፍዑን ኣመሓደርቲ ትግራይ ነቲ ገዚፍ ክፋላት ኤርትርራ ዘጎበተ ካርታ ዓባይ ትግራይ ክስእሉ እንከለዉ፡ መለስ ዜናዊ ንመንግስቲ ኤርትራ “ግዲ የብልካን እቶም ታሕተዎ መራሕቲ ዝገብርዎ ዘለዉ እዩ” ይብል ነይሩ። ብግብሪ ግን ነቲ ገባቲ ትልምታት የተባብዕ ነይሩ። ሎሚ እውን ንሰላም ቅሩባት ኢና እንዳበሉ፡ ኣንጻር ሰላም ቅድመ-ኩነታት ይድርድሩ ኣለዉ። ኣብ ዝጥዕሞም ግዜ ልዕሊ ዓቕሞም ይጎዩን ይንፍሑን ኣብ ዘይጥዕሞም ግዜ ድማ ኣመና ይሕንክሱን ምሽክንክን ይብሉን። ነገራት ወያነ ዝብርቕርቕ እዩ።
ደሓር ከ፡ ፊን ኣብ ዝበሎ መንግስቲ ኤርትይራ ክዓሉን ወደባት ኤርትራ ክምንዝዕን ዝመጣላዕ ስርዓት፡ ንናጽነት ኤርትራ ይኣምን ነይረ ክብለና ኣይክእልን። ናጽነት ኤርትራ ከም መሳርሒ ንምርግጋጽ ጠቕሚ ትግራይ እምበር፡ ብሓቂ ናጻ ኤርትራ ንምርኣይ ከምዘይነበረ ኣብቲ ዝቐጸለ ዓመታት ተጋሂዱ እዩ።
ስለ’ዚ፡ ኣቶ ገታቸው ረዳ፡ መለስ ዜናዊ ኤርትራ ዳግም ንምውራር ከቢድ ዋጋ ከፊሉ ደኣ ክብለና የምሕረሉ እምበር፡ ንናጽነት ኤርትራ ከቢድ ዋጋ ከፊልና ክብለናስ ኣይግድን። ብሱሩ እውን ኣይወሓጥን እዩ። ስለ’ዚ፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ዘረባታት ኣቑሳልና ከም ዝባላዕ ካብ ምግባር ካልእ ዘበርክቶ ፋኢዳ የብሉን። ግን ከምኡ ኢልኩም ካብ ነቐጽኩም፡ ንናጽነት ኤርትራ ሕልፊ ውድባት ኤርትራ ሓሊናሉን ከፊልናሉን ክትብሉ ካብ ደፈርኩም፡ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ኤርትራ ኢለኩም ኣለኹ።
«ሕዝቦቼ ሆይ! በችሎታችሁ ላይ ሥሩ፤ እኔ (በችሎታዬ ላይ) ሠሪ ነኝና፡፡ ምስጉኒቱም አገር (ገነት) ለእርሱ የምትኾንለት ሰው ማን እንደኾነ ወደ ፊት ታውቃላችሁ፡፡ እነሆ በደለኞች አይድኑም» በላቸው፡፡
ለአላህም ከፈጠረው ከአዝመራና ከግመል፣ ከከብት፣ ከፍየልም ድርሻን አደረጉ፡፡ በሐሳባቸውም «ይህ ለአላህ ነው፡፡ ይህም ለተጋሪዎቻችን ነው፡፡» ለተጋሪዎቻቸውም «(ለጣዖታት) የኾነው ነገር ወደ አላህ አይደርስም፡፡ ለአላህም የኾነው እርሱ ወደ ተጋሪዎቻቸው ይደርሳል» አሉ፡፡ የሚፈርዱት ፍርድ ከፋ!
እንደዚሁም ከአጋሪዎቹ ለብዙዎቹ፤ ተጋሪዎቻቸው ሊያጠፉዋቸው ሃይማኖ ታቸውንም በእነሱ ላይ ሊያቀላቅሉባቸው (ሊያመሳስሉባቸው) ልጆቻቸውን መግደልን አሳመሩላቸው፡፡ አላህም በሻ ኖሮ ባልሠሩት ነበር፡፡ ከቅጥፈታቸውም ጋር ተዋቸው፡፡
ብዙሓት ሰባት ዜጋታት ኣውስትራልያ ክኾኑ ይመርጹ። ካብ 1949 ንደሓር ልዕሊ 5 ሚልዮን ሰባት ዜግነት ተዋሂቦም። እቲ ቀንዲ ኣገዳሲ ስጉምቲ፡ እቶም ዝምልከቶም ሰባት ኣብ ሓደ ተኣማንነቶም ብምግላጽ ዝምስክርሉን ዝምሕልሉን ከም ዜጋታት ኣውስትራልያ መሰላቶምን ግቡኣቶምን ዝቕበልሉን፡ በዓል ወይ ስነስርዓት ዜግነት ክርከቡ’ዩ።
XHC-1800 Series Cold Blade Slitter YFC series slitter ለሁሉም ፖሊስተር ጨርቆች ፣ ናይሎን ጨርቆች ፣ አሲቴት ፋይበር ጨርቆች ፣ ስፓንዴክስ ጨርቆች መሰንጠቅ እና ማዞር ተስማሚ የሆነ ከፍተኛ ፍጥነት ያለው ክብ ቢላ ይቀበላል ፡፡ ባህሪ 1. የቀዝቃዛ ክበብ ቢላ ንድፍ ከፍተኛ ፍጥነት እና ምርታማነትን ያረጋግጣል ፡፡ 2. ከ 10 ሚሊ ሜትር እስከ 1600 ሚሊ ሜትር ድረስ መሰንጠቂያ ስፋት ለሁሉም መደበኛ እና ልዩ አተገባበር ተስማሚ ነው ፡፡ 3. ሰፊ አጠቃቀም- ጨርቆችን ፣ ፊልሞችን ፣ ወረቀትን ፣ ወዘተ ጨምሮ የተለያዩ ቁሳቁሶችን መቁረጥ 4. እስከ 100pcs የሚደርስ ከፍተኛ የመጫኛ ቢላዋ ...
XHH-1800 Series Heat Blade Slitter YFJ Series slitter የአውሮፓ ቴክኖሎጂን በአዲሶቹ አቆራረጥ ሞድ ላይ ልዩ ንድፍችን በማጣመር ፣ ፖሊስተር ሳቲን ፣ ሜሽ ሪባን ፣ ኦርጋንዛ ሪባን ፣ ቬልቬት ሪባን ፣ ሜዲካል ዋርፕላስቲክ ጨርቆች ፣ የጨርቅ መልቀቂያ እና የሌሎች ኢንዱስትሪ ጨርቆች ፡፡ ባህሪ 1. ልዩ የጠርዝ ቀጥተኛ ቢላዋ በልዩ የጠርዝ መታተም ተግባር የደለልን ጠርዝ ለስላሳ እና ለስላሳ ያደርገዋል ፡፡ 2. Surface rewinding ዲዛይን የታመቀውን እንደገና ማሻሻል ያረጋግጣል ፡፡ 3. ማክስ. ቢላ 100 ፒሲዎችን በመጫን ላይ ለ ...
የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ ከፌደራል መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ ጋር በመቀናጀት በተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ከ5 ክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች ለተወጣጡ ለ472 የወጣቶች ሊግ አመራሮች ስልጠና መስጠቱን የአካዳሚው ም/ ዋና ዳይሬክተር እና የአካዳሚክ ጉዳዮች ዘርፍ ሃላፊ አቶ ሐርጋሞ ሐማሞ ገለፁ፡፡
ሰልጠናው በሀገር አቀፍ ደረጃ እንደ ተሰጠና በአምስቱም የክልል መስተዳድር የአመራር አካዳሚዎች ከ5000 በላይ የወጣቶች ሊግ አመራሮች ስልጠናውን መከታተል እንደቻሉ ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ ተናግረዋል፡፡ የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚም ከተመደቡለት 500 ሰልጣኞች ውስጥ ወንድ 367 ሴት 105. በድምሩ 472 ሰልጣኞችን ተቀብሎ ማሰልጠኑን አያይዘው ገልጸዋል፡፡
በተጨማሪም የስልጠናው ዋና አላማ የኢህአዴግ ወጣቶች ሊግ አመራሮችን የማስፈፀም አቅም በመገንባትና ተልዕኳቸውን በተገቢው በመረዳት በእውቀት ላይ የተመሰረተ አመራር መሰጠት የሚችሉበትን አቅም ማጎልበት መሆኑን አሰረድተዋል፡፡ ወጣት አመራሮቹ ከተለያዩ ክልሎች እንደ መምጣታቸው መጠን በስልጠና ቆይታቸው በየክልላቸው የሚሰሩ የልማትና የዴሞክራሲ ግንባታ ተግባራት ላይ ልምድ ሊለዋወጡ የሚችሉበት እድል እንደተፈጠረላቸው ተናግረዋል፡፡
ቅዳሜ እ.አ.አ መስከረም 5 የኢትዮጵያ ህግ ምክርቤት የበላዩ የፓርላማ አባላት በሚቀጥለው ሳምንት በሰሜናዊ የኢትዮጵያ ግዛት በትግራይ ክልል የሚካሄደውን ምርጫ ህገ-ወጥ እና ኢህገመንግስታዊ ነው ብለው ጠርተው ከማውገዛቸውም በላይ የሚገኘውንም ውጤቱን እውቅና ላለመስጠት ቃል በመግባት ከረር ያለ ምግለጫ አሳልፈዋል።
ባልለፈው ሓሙስ እለት የትግራይ ክልላዊ መንግስት በክልሉ ውስጥ የሚደረገውን ምርጫ ለማስቆም የሚደረገውን ማንኛውንም ሙከራ “የጦርነት አዋጅ ነው” ብሎ በመጥራት የቅዳሜውን የፌዴሬሽን ምክር ቤት ስብሰባ ላይ ላለመገኘት አስቀድሞ የወስነበት መክንያትም የስብሰባው አጀንዳ አልደርሰንም በማለት ነበር።
አዲስ የተቋቋመው የትግራይ ክልል የምርጫ ኮሚሽን እንደገለጸው እ.አ.አ በመስከረም 9 ቀን 9 ኛውን የክልል ምርጫ ወደ 3 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች ድምጽ ይሰጣሉ ተብሎ የሚጠበቅ ሲሆን ውጤቱም እስከ እ.አ.አ መስከረም 13 ድረስ የሚጠበቅ ሲሆን ህወሃት እና ሌሎች እንደ ትናንሽ ትናንሽ የክልል ፓርቲዎችን ጨምሮ አምስት ፓርቲዎች እየተሳተፉ ነው ክልሉ ከኢትዮጵያ እንዲገነጠል የሚሰራው የትግራይ ነፃነት ፓርቲ ሲጨምር። የብልጽግና ፓርቲ እና የትግራይ ዴሞክራቲክ ፓርቲ ሁለቱም በምርጫው እንደማይሳተፉ ተናግረዋል፡፡
ይቅሬታ ደቂ ትግራይ አብዘይ ቦቱኡ ይጽሕፍ አለኩ እዛ ምክሪ ንተጋሩ ደቂ አንስትዮ የሕዋተይ ያ አብና ዝኮነ አባክን ከይድገም ከፍ ካፍለክን ኤርትራዊ አምሓራይ ገለ ሲ ፍቅሪ አይትጀምራ በተለይ ምስ ኤርትራዊ ወለድና የሕዋትና ዮም እንዳበሉ ስለ ዝዕበዩና አብ ስደት ወጺና ንረከቦም ንሓቱና ሽዑ ሕራይ ንብል ምስ ወለድና ግን በዙሕ ፈተና ይበጽሓና እዙይ ንከይውን ጥንቅቅ ንበለ እቲ ዝፍተወካ ሰብአይካ ኤርትራዊ እእምተኮይኑ ግን ጽልአት አለዎ ብዓቡኡ ክአ ናቲ ን ወልዶ ህጻን ክላእ እዙይ ድአ ዓጋመ እንድዩ እንዳበሉ ተክክክክክክ እዮም ዘብልዎ ዓጋመ ማለት ወላ ሓንቲ ግን ንጸሪፋ ዩ ዝመስሎም በቃ ብሓጺሩ ሲ ሓውክን ሓዛ ከይትታላላ ሰለምክን ይብዛሕ
አማራ ነኝ ግን ለስራ ውቅሮ ኖሬአለሁ እንዳንመያየጥ ጠላ እጠጣና በቆልቲ እበላ ነበር እጅግ ደግ እናት ነበሩኝ እንበይተይ ህድጎት በጣም ምወደው የፍቅር ሀገር ነው ክፉ አይንካችሁ ሁሌም ፀሎቴ ነው አሁን አሜሪካ ነው ምኖረው ተመልሼ ለማየት ያብቃኝ እወዳችኋለሁ ክፉ አይንካችሁ ሁሉም ያልፋል።
@freedom life 😂😂😂 ችላህ እዚ ትብሎ ዘለኻ ሓላታት ከም ጭሮሖ ዝጥቀሙሉ ኣጉል ብሂል ዩ ዝ ዓርከይ ከም ትብሎ ዘለኻ እንተዝኸውን ሞ ሱዳናውያን ኣንስቲ ንሰብኡተን ከም ጣኦት ምሰገዳሎም ኔረን ክክክክ
በኮቪድ-19 ምክንያት የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ የገጠመውን ሕገ-መንግሥዊ ቀውስ (አጣብቂኝ) ለማሻገር ከትብብር ለሕብረብሔር ዴሞክራሳዊ ፌደራሊዝም (ትብብር ) የቀረበ ፖለቲካዊ የመፍትሔ ሀሳብ
የደርግ አገዛዝ በ1983 ካከተመ በኋላ ኢሕአዴግ የሚመራዉ መንግሥት ለ27 ዓመታት የመንግሥትን ስልጣን፣ ሕግ አዉጪዉ፣ የሕግ አስፈጻሚዉንና የፍትሕ ተቋሙን ሙሉ በሙሉ በመቆጣጠር በአንድ ፓርቲ አገዛዝ ሥር ሀገሪቷ እንድትወድቅ አድርጓታል። በዚሁ ኢሀአድግ የበላይነት በሰፈነበት አምባገነናዊ አገዛዝ ይህ ነዉ የማይባል የሰብዓዊ መብት ጥሰትና በጥቂቶች ከፍተኛ የኢኮኖሚ ምዝበራ በኢትዮጵያ ሕዝቦች ላይ ተፈጽሞዋል። ይሄን አስከፊ የሆነ አምባገነናዊ ሥርዓት ላለመቀበል የተለያዩ የፖለቲካ ድርጅቶች ከፍሎቹ በትጥቅ ትግል፡ በጋራም ሆነ በተናጠል ፣ የተለያዩ ሕዝባዊ አመጾች በተለያዩ የሀገሪቷ ክፍሎች ሲያደርጉ ቆይተው ሕዳር 2007 በኦሮሞ ወጣቶች በኦሮሚያ የተቀሰቀሰዉ ሕዝባዊ አመጽ ወደመላዉ የሀገሪቷ ክፍሎች ተስፋፍቶ በታህሳስ ወር 2010 ኢሕአዴግ እራሱን በጥልቅ ተሃድሶ ማሻሻል እንዳለበት አምኖ እንዲቀበል ማስገደዱ ይታወሳል። የዚህ ሕዝባዊ አመጽ በኢሕአዴግ ዉስጥ ለዉጥ ፈላጊ ኃይል ታክሎበት መጋቢት 24 ቀን 2010 ዶ/ር አቢይ አህመድ ወደ ጠ/ሚንስቴርነት እንዲመጡ አድርጓቸዋል።
በጠ/ሚንስቴር ዶ/ር አቢይ አህመድ አመራር ሥልጣኑን የያዘዉ ኃይል ኢትዮጵያ ከአምባገነናዊ አገዛዝ ወደ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እንደሚያሸጋግር ቃል ገብቶ ክፍተኛ ተስፋና እምነት ተጥሎበት ነበር። ለዚሁም ጠቅላላ ምርጫ ከመድረሱ በፊት የሚያስፈልጉ ሪፎርሞችና የህግ ማሻሻያ ዝግጅቶች ተደርገዉ በምርጫ 2012 ዴሞክራሲያዊ የሆነ ምርጫ ተካሄዶ ሕዝብን የሚወክል መንግሥት እንደሚመሠረት በተስፋ ሲጠበቅ ነበር። ሌሎች በርካታ ተግዳሮቶች ባሉበት ሁኔታ በተጨማሪ በጠቅላላ ምርጫው ዋዜማ ዓለም-አቀፋዊ የሆነ ወረርሺኝ የኮቪድ-19 በሽታ መከሰቱ ምርጫዉ በታቀደለት ጊዜ እንዳይከናወን በማድረግ በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ አድርጎታል። ከዚህ የተነሳ በሕገ-መንግሥቱ የምርጫ ድንጋጌ አጣብቂኝ/ቀውስ ወስጥ መግባቱ እጅግ አሳሳቢ ሆኗል። ለዚሁም የችግሩ ተቋዳሽ በመሆን በበኩላችን ከዚህ አጣብቂኝ ለመዉጣት ይረዳል ብለን የሚናምንበትን የመፍትሔ ሀሳብ ይዘን ቀርበናል። ለመፍትሔ ሀሳቡ መነሻ ይሆን ዘንድ ከመጋቢት ወር 2010 ጀምሮ ሀገሪቷ ያሳለፈችዉ ፖለቲካዊና ማሕበራዊ ሂደቱን መዳሰስ እጅግ አስፈላጊ ነዉ ብለን እናምናለን። ለዚሁም የለዉጡን ሂደት ከመጋቢት ወር 2010 ጀምሮ ያጋጠሙትን ችግሮች በመገምገም አሁን ሀገሪቷ ያለችበትን ተጨባጭ ሁኔታ በማጤን ለተጋረጠብን ሕገ-መንግሥታዊ ቀዉስ የመፍትሔ ሀሳብ ማቅረቡ ይበጃል ብለን እናምናለን።
3. የተለያዩ የፖለቲካ ድርጅቶች (ትጥቅ ትግል ሲያካሄዱ የነበሩትንም ጨምሮ) ወደ ሀገር ተመልሰው ህጋዊ በሆነ መልኩ የቆሙለትን ዓላማ እንዲያራምዱ ሁኔታዎችን ማመቻቸት
8. ከሀገር ዉጪ ሆነው ሲሰሩ የነበሩትን የመገናኛ ብዙሃን ወደ ሀገር ቤት ገብተው እንዲሠሩ ማድረግና ታግደዉ የነበሩትን ድህረ-ገጾች ለተጠቃሚዎች ክፍት እንዲሆኑ ማድረግ
የለዉጡን ሂደት የገጠሙት ችግሮች በሁለት ከፍሎ ማየት ይቻላል። እነሱም፡ አጠቃላይ እና በተለይ ደግሞ ኢሕአዴግ/ብልጽግና ፓርቲን እንደ ገዢ ፓርቲነቱ ያጋጠሙት ተግዳሮቶች ማለት ይቻላል።
በሀገሪቱ የሚገኙ የፖለቲካ ፓርቲዎች በመሠረታዊ ጉዳዮች ላይ ተቀራራቢ አመለካከት አለመኖራቸውና መቻቻል ባለመኖሩ መንግሥታዊ አወቃቀር (State-Structure and Nation-Building) ላይ ብሔራዊ መግባባት አለመቻሉ፣ እንዲሁም የብሔር ብሔረሰቦች ብሔረተኝነት እና የኢትዮጵያዊ ዜግነትን አዋህዶና አጣጥሞ መሄድ ካለመቻል የተነሳ አብሮ ከመሥራት ይልቅ ርስ-በርስ የመጣራጠር ስሜቶች መጉላታቸዉ፣ በተለይ ደግሞ በረዥም የሕዝቦች ትግል የተገኘዉንና ተጨቁነናል ብለው የሚያምኑ ሕዝቦችን በተወሰነ ደረጃ ጥያቄያቸዉን የመለሰዉንና ህገ-መንግሥታዊ እዉቅናም ያገኘዉን ህብረ-ብሔራዊ ፌዴራሊዝምን አፍርሶ ወደኋላ በመመለስ በአሮጌዉ መንግሥታዊ ሥርዓትና አወቃቀር ለመተካት የሚደረግ ጥረት ትልቅ ልዩነት በመፍጠሩ ያለዉን አቅምና ዕዉቀት በአንድ ላይ ከማምጣት ፈንታ መጠላለፍ ካሉት ተግዳሮቶች ኣንዱ ሆኗል።
• ይህ ችግር የኢሕአዴግ አባል ድርጅቶች በመካከላቸዉና እያንዳንዳቸዉም በዉስጣቸዉ ያላቸዉ ችግር መሆኑና ይህ ችግር በሂደት ትሕነግ/TPLF ሙሉ በሙሉ ከሌሎች ኢሀአድግ አባል ድርጅቶች በኋላ ከብፓ/PP እራሱን እስከማግለል ኣድርሶታል። በኢሕአዴግ/በብልጽግና ፓርቲና በመንግሥት መካከል ልዩነት እንዳልነበረ በመንግሥት ሥራ አፈጻጸም ላይ ይንጸባረቅ ነበር።
• ባጠቃላይ አሁንም ድረስ በተላያዩ የሀገሪቱ አከባቢዎች የሰብዓዊ መብቶች ኣለመከበር በስፋት ይታያሉ። በሰላማዊ ዜጎች ላይ በሚካሄዱ እስራትና ግድያዎች በርካታ መሆናቸዉ፣ የበርካቶች ተፎካካሪ ፖርቲዎች አባላትና ደጋፊዎች እንዲሁም የአመራር አባላት ታስረው እስካሁን እስር ቤት ዉስጥ የሚግኙ መሆናቸዉ፣ ለአብነት፡ የኦብነግ፣ የአገዉ ብሔራዊ ሸንጎ፣ የኦነግ፣ የቅማንት ዴሞክራሲያዊ ድርጅት፣ ፣ የኦፌኮ፣ የሲዳማ፣ የጋምቤላ፣ የአብን …ወዘተ። በተጨማሪም የፖለቲካ ድርጅቶች ከቦታ ቦታ ተንቀሳቅሰው መስራት አለመቻል በተለይም የታችኛው የገዢ ፓርቲ መቀቅርና የመንግስት አካላት በፓርቲዎች ላይ የሚያደርሱት ወከባ መበራከት አሳሳቢ ጉዳይ መሆኑ።
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በኮቪድ-19 ምክንያት ለነሐሴ መጋቢት 22 ቀን 2012 ለነሓሴ 23 ቀን 2012 6ኛ ጠቅላላ ምርጫ በታቀደለት የጊዜ ሰሌዳ ማካሄድ አልቻልኩም ስል ወስኖ የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት መፍትሔ እንድፈለግለት ለምክር በቱ ማስተላለፉም ይታወሳል።
ስለዚህ የሕዝብ ተወካዮች ም/ቤት በህገ-መንግሥቱ መሠረት የተመረጠበትን አምሥት ዓመት የጊዜ ገደብ በህገ-መንግሥቱ መሠረት ምርጫ ተካሂዶ ሥልጣኑን ለሚመረጠው አድሱ ም/ቤት ለማስተላለፍ በተፈጠረዉ ችግር ምክንያት የማይቻል በመሆኑ ህገ-መንግሥታዊ ቀዉስ ዉስጥ ልገባ ስለሆነ የተፈጠረዉን ሁኔታ በመገምገም የመፍትሔ ሀሳብ ማመንጨትና ማቅረብ እንደ ፖለቲካ ድርጅት አስፈላጊ ሆኖ ተገኝቷል።
በመሰረቱ ከህገ-መንግሥቱ አንቀጾች አንዱንም መጣስ ህገ መንግስታዊ አይደለም። ባሁኑ ሁኔታ ይህ ጠቅላላ ምርጫ በተቀመጠለት የጊዜ ገደብ ዉስጥ ካልተደረገ ከሀገሪቱ ህገ-መንግሥት አንቀጾች ዉስጥ ልጣሱ ነው የሚንላቸዉን ወሳኞቹ አንቀጾች የሚከተሉት ናቸዉ፡
• አንቀጽ 1: የኢትዮጵያ መንግሥት ስያሜ ራሱ እንደሚያመለክተዉ “ይህ ሕገ መንግሥት ፌዴራላዊና ዴሞክራሲያዊ የመንግሥት አወቃቀር ይደነግጋል፡፡ በዚህ መሰረት የኢትዮጵያ መንግሥት የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ በሚል ስም ይጠራል፡፡” ይህ ዴሞክራሲያዊ የመንግሥት ምሥረታ ልኖር የሚችለዉ ቢያንስ ወቅታዊ ምርጫ በየጊዜዉ በማድረግ ዜጎች የሚወክላቸዉን ሲመርጡ ነው።
• አንቀጽ 54. 1. “የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት፤ ሁሉ አቀፍ፣ ነጻ ፣ ቀጥተኛ፣ ትክክለኛ በሆነና ድምጽ በሚስጥር በሚሰጥበት ሥርዓት በየአምስት ዓመቱ በሕዝብ ይመረጣሉ፡፡” ይህ አለመሆኑ ሕዝቡን የሚወክል የተወካዮች ም/ቤት አለመኖርን ያመላክታል። በዚሁ መሠረት አሁን ያለዉ የም/ቤቱ የሥራ ዘመን ካለቀ በኋላ የሚወጡት አዋጆችና ድንቦች ህጋዊነት አይኖራቸዉም።
• አንቀጽ 58.3 የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚመረጠው ለአምስት ዓመታት ነው፤ የሥራ ዘመኑ ከማብቃቱ ከአንድ ወር በፊት አዲስ ምርጫ ተካሂዶ ይጠናቀቃል፡፡ ይህ አንቀጽ እንደሚደነግገዉ የአምስት ዓመት ጊዜዉን የማራዘም ፍንጭ ኣያሳይም።
• አንቀጽ 61. 3 የፌዴሬሽን ምክር ቤት አባላት በክልል ምክር ቤቶች ይመረጣሉ፤ የክልል ምክር ቤቶች በራሳቸው ወይም በቀጥታ በሕዝብ እንዲመረጡ በማድረግ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አባል እንዲወከሉ ያደርጋሉ፡፡ የክልሎች ም/ቤት አባላት ምርጫም ባለመከናወኑ ምክንያትም የፌዴሬሽኑ ም/ቤት መቋቋም አይቻልም ማለት ነዉ።
• አንቀጽ 67. 2 የፌዴሬሽኑ ምክር ቤት የሥራ ዘመን አምስት ዓመት ይሆናል፡፡ ይህም አንቀጽ እንደሚደነግገዉ የአምስት ዓመት ጊዜዉን የማራዘም ፍንጭ ኣያሳይም።
• አንቀጽ 72. 2 ጠቅላይ ሚኒስትሩና የሚኒስትሮች ምክር ቤት ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ተጠሪዎች ናቸው፡፡ የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት በመንግሥት ተግባራቸው በጋራ ለሚሰጡት ውሳኔ የጋራ ኃላፊነት አለባቸው፡፡ የተወካዮች ም/ቤት ህጋዊ እስካልሆነበት ጊዜ ድረስ በአንቀጹ ዉስጥ የተጠቀሱት አካላት ተጠሪነታቸዉ ለማን እንደሚሆን አጠያያቂ ነዉ።
• አንቀጽ 72. 3 በዚህ ሕገ መንግሥት መሰረት በሌላ አኳኊን ካልተወሰነ በስተቀር የጠቅላይሚኒስትሩ የሥራ ዘመን የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሥራ ዘመን ነው፡፡ ይህም አንቀጽ እንደሚደነግገዉ የጠ/ሚንስቴሩ የሥራ ዘመን ከአምስት ዓመት በላይ ልሆን እንደማይችል ይደነግጋል።
ይህ በኮቪ-19 ምክንያት ባለመከናወኑ በዴሞክራሲያዊ መንግሥት አመሠራረት ላይ ተመርኩዞ የወጣዉን አዋጅ አለመተግበሩ ለአጠቃላይ ህገ-መንግሥታዊ ቀዉስ ሀገሪቷን ይዳርጋታል።
አንቀጽ 93. 1. ለ) የተፈጥሮ አደጋ ሲያጋጥም ወይም የሕዝብን ደህንነት አደጋ ላይ የሚጥል በሽታ ሲከሰት የክልል መስተዳድሮች በክልላቸው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ሊያውጁ ይችላሉ፡፡ዝርዝሩ ክልሎች ይህን ሕገ መንግሥት መሰረት በማድረግ በሚያወጧቸው ሕገመንግሥቶች ይወሰናል፡፡ ይህ ሁኔታ በም/ቤቶቹ የሥልጣን ጊዜ ገደብ (አምስቱ ዓመት) ዉስጥ ለሚከሰት እንጂ የጊዜ ገደቡን ለማራዘም አያገለግልም።
ይህም ሊሆን የሚችለዉ በተቅላይ ሚንስትሩና በም/ቤቱ የሥልጣን ዘመን ዉስጥ እንጂ ጊዜዉን ለማራዘም ፈጽሞ ኣያገለግልም። በህገ መንግስቱ አንቀጽ 60 የተደነገገው ከመደበኝ ምርጫ በፊት አዲስ ምርጫ ለማካሄድ እንጂ መደበኛውን ምርርጫ ለማራዘም የተደነገገ እንዳልሆነ ግልጽ ነው።
አንድ የሕገ መንግሥት ማሻሻያ ሐሳብ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በሁለት ሦስተኛ ድምጽ የደገፈው፣ የፌዴሬሽኑ ምክር ቤት በሁለት ሦስተኛ ድምጽ የደገፈው ወይም ከፌዴሬሽኑ አባል ክልሎች ውስጥ አንድ ሦስተኛው የክልል ምክር ቤቶች በድምጽ ብልጫየደገፉት ከሆነ ለውይይትና ለውሳኔ ለመላው ሕዝብና የሕገ መንግሥቱ መሻሻል ለሚመለከታቸው ክፍሎች ይቀርባል፡፡
አንቀጽ 105. 1 በዚህ ሕገ መንግሥት ምዕራፍ ሦስት የተዘረዘሩት መብቶችና ነጻነቶች በሙሉ፣ይህ አንቀጽ፣ እንዲሁም አንቀጽ 104 ሊሻሻሉ የሚችሉት በሚከተለው አኳን ብቻ ይሆናል፡፡
ለሕገ-መንግሥቱ የማሻሻያ ሀሳብ ለማቅረብ የሚያስፈልጉ ሌሎች ቅድመ-ሁኔታዎቹ ልሟሉ የሚችሉ እንኳ ቢሆን “ለውይይትና ለውሳኔ ለመላው ሕዝብና የሕገ መንግሥቱ መሻሻል ለሚመለከታቸው ክፍሎች ይቀርባል፡፡” የሚለዉን ቅድመ-ግዴታ ለማሟላት በ ኮቪድ-19 ምክንያት ስለማይቻል በዚህ በኩል ያለዉም ዕድል በሩ የተዘጋ ነዉ።
ይህ ህገ-መንግሥቱን የመተርጎም ስርዓትም በመሠረቱ የሚመለከተዉ ክርክር ያለባቸው ወይም አወዛጋቢ የሆኑ አንቀጾች በተለያዩ አካላት ለአጣሪ ጉብዔ ስቀርቡ እንጂ ከመሬት ተነስተው አንቀጾችን በመተርጎም ሊሆን አይችልም። የህገ-መንግስቱን አንቀጽ 9 እና አንቀጽ 54ን ማስታረቅም የሚቻልበት መንገድ ኣይታይም።
2) ህገ-መንግሥቱን ተከትሎ ምርጫዉን ለማራዘም የሚያስችል አማራጭ ከህገ-መንግሥቱ ዉስጥ ማግኘት አይቻልም። ካሁን በፊት ኢሕአዴግ ለሕዝብ ዉይይትና ዉሳኔ ሳያቀርብ ህገ-መንግሥቱ ላይ ማሻሻያ አድርጎ ነበር የሚለዉ ተሞክሮም (precedence) ተቀባይነት የለዉም።
3) በህገ-መንግሥቱ አንቀጽ 9. 2 ላይ እንደተደነገገዉ “ማንኛውም ዜጋ፣ የመንግሥት አካላት፣ የፖለቲካ ድርጅቶች፣ ሌሎች ማኅበራት እንዲሁም ባለሥልጣኖቻቸው፣ ሕገ መንግሥቱን የማስከበርና ለሕገ መንግሥቱ ተገዢ የመሆን ኃላፊነት አለባቸው፡፡” ይላል። ስለዚህ፣ መፍትሔዉ ለሀገርና ለሕዝቦች ሰላምና መግባባት ሲባል አገርን በሚጠቅም መልኩ በጥንቃቄና በስምምነት ከዉሳኔ የሚደረስበት ልሆን ይገባል።
አንቀጽ 9. 3 (በዚህ ሕገ መንግሥት ከተደነገገው ውጭ በማናቸውም አኳን የመንግሥት ሥልጣን መያዝ የተከለከለ ነው፡፡) የሚለዉን መተላለፍ መሆኑና ይህም በሌላ በኩል የሀገሪቱን ህገ-መንግሥት ብቻም ሳይሆን በህገ-መንግሥቱ ዉስጥ በአንቀጽ 9. 4 ላይ የተካተቱትን ዓለም-አቀፋዊ ስምምነቶችንም (9.4 ኢትዮጵያ ያጸደቀቻቸው ዓለም አቀፍ ስምምነቶች የሀገሪቱ ሕግ አካል ናቸው፡፡) መጣስ ይሆናል። ይህም ለምሳሌ፡
በየአምስት ዓመቱ የሚደረግ ጠቅላላ ምርጫን በማራዘም የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የስራ ዘመን ማራዘም የሚያስችል የህገ-መንግሥት ድንጋጌ ባለመኖሩ አሁን ያለዉ የመንግሥት የሥራ አስፈጻሚዉ አካል የተወሰነ የጊዜ ገደብ ተሰጥቶት በሥልጣን እንድቀጥል ተደርጎ በዚህ ግዜ ውስጥ፡ ስልጣን ላይ ያለው አስፈጻሚው አካል የእለት ተእለት የመንግስት ስራ ከማከናወንና ምርጫን ለማካሄድ ከማገዝ ውጪ ህግ ወይም አዋጅ ማውጣት፣ ማሻሻል ወይም ያሉትን ህጎች መሻር እና አዳድስ አደረጃጀትና አወቃቀሮችን መዝርጋት የለበትም፡ ብለን እናምናለን። ይህም ማለት ህገ-መንግስቱ እንዳለ ሆኖ ወይም ሳይነካ አሁን ላጋጠመን አድስና ያልተለመደ ፈተና በሁሉም ወገኖች የጋራ ስምምነት (consensus) አድስና ያልተለመደ ፖለቲካዊ መፍትሔ/Political settlement ልበጅለት ያስፈልጋል ማለታችን ነዉ። በዚህም መሠረት ያለንን ፖለቲካዊ የመፍትሔ ሀሳብ/አማራጭ እንደሚከተለዉ በዝርዝር እናቀርባለን።
 በህገመንግሥቱ አንቀጽ 9.2 ላይ በማያሻማ መልኩ እንደተቀመጠዉ፡ “ማንኛውም ዜጋ፣ የመንግሥት አካላት፣ የፖለቲካ ድርጅቶች፣ ሌሎች ማኅበራት እንዲሁም ባለሥልጣኖቻቸው፣ ሕገ መንግሥቱን የማስከበርና ለሕገ መንግሥቱ ተገዢ የመሆን ኃላፊነት አለባቸው፡፡” ይላል። በዚህ እናምናለን። ላለፉት ዓመታት መሠረታዊ የመቀራረቢያ ሰነድ ሆኖ ወደ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እንደ መሸጋገሪያ ድልድይ እንዲያገለግል ተስፋ የተጣለበት ይሄዉ ህገ-መንግሥት ስለሆነ እሱ ከመሠረቱ ሳይነካ ይች እንደ አገር ሆና እንዳትቀጥል ጥያቄ ዉስጥ በማይገባበት ሁኔታ ምርጫዉን ለማራዘም፣
 ኢትዮጵያ በዲፕሎማሲዉ መስክ፡ በኢጋድ/IGAD, በአፍሪካ ህብረት/AU እና በተባበሩት መንግሥታት/ UN ዉስጥ ያላት ድርሻ እንዳይታገድና ይህ አሻጋሪዉ መንግሥት ህጋዊነቱ ላይ የጋራ ስምምነት እንድኖረን፣
 አሁን ሀገር እየመራ ያለዉ ፓርቲ በለዉጡ መጀመሪያ አከባቢ የገባዉን ቃል በመሸርሸር ህግና ህገ-መንግሥት አስከባሪ አካላትን ለራሱ ፖለቲካዊ ጥቅም በመጠቀም የተፎካካሪ ፖለቲካ ፓርቲዎችን አባላትና ደጋፊዎችን (የአመራር አባላትን ጨምሮ) በእስር ቤቶች በማጎሩ የተጣለበት ተስፋና እምነት እንደተጠበቀ አለመሆኑን ከግንዛቤ በማስገባት፣
 ባጠቃላይ አሁን ሀገሪቱን ያጋጠመዉ ፊተና መፍትሔዉ ከህገ-መንግሥቱ ዉስጥ ተፈልጎ ልገኝለት የማይችልና አድስ እንደመሆኑ በአድስ አቀራረብ በአድስና ፖለቲካዊ መፍትሔ ብቻ ልንወጣዉ የሚንችል ነዉ ብለን ስለምናምን ነዉ።
ከላይ የተዘረዘሩት ነጥቦችን በመመርኮዝ አሁን ያለዉ መንግሥት የሥራ አስፈጻሚዉ አካል (Executive body of the current Government) ለአንድ ዓመት ሥልጣኑ እንዲራዘም ሆኖ ጠቅላላ ምርጫው በግንቦት ወር 2013 ተጠናቆ አዲስ የሚመረጠው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ቀደም ስል በተለመደው ግዜ ስራውን እንድጀምር ማድረግ። ይህ እንዳለ ሆኖ ያሉት ተፎካካሪ የፖለቲካ ድርጅቶች በሚከተሉት ሀገራዊ ጉዳዮች ዉስጥ በቀጥታ ተሳትፎና ድርሻ ኖሮዋቸዉ ለሚፈለገዉ የዴሞክራሲ ግምባታም ሆነ ለሀገር ሰላምና ህልዉና ይረዳ ዘንድ ወጥ የሆነ መፍትሔ “Political conventions” መቅረጹ የግድ ይላል።
 ሀገር ደህንነትና ሰላም ጉዳዮች አካል ዉስጥ (በሀገር ደህንነት፣ መከላከያ፣ ፖሊስ፣) ከፖለቲካዊ ወገንተኝነት ነፃ በሆነ መንገድ ማገልገላቸዉን ለመከታተልና ብሎም በሀገር ህልውና ላይ የሚቃጣ አደጋ ቢያጋጥም የጋራ ሀላፍነት ለመዉሰድ እንዲያግዝ
በመጨረሻም አሁን ስልጣን ላይ ያለው የፌዴራል መንግስት፣ የክልል መንግስታት፣ ተፎካካሪ የፖለቲካ ፓርቲዎች፣ ሲቪክ ማህበራት እና ከሁሉም በላይ ደግሞ የአገርጡ ህዝቦች ከላይ የደረስነበትን የፖልቲካ ውሳኔ የምርጫ ህግን በሚመለከት ህግ መንግስቱን ካጋጠመው ቀውስ ሊያሻግረን እንደሚችል ስለምገነዘቡ ውሳኔያችንን ይጋራሉ ብለን ተስፋ እናደርጋለን።
ከዚህ በላይ በትብብር ለህብረ ብሔር ዴሞክራሲያዊ ፌዴራሊዝም የቀረበው የመፍትሔ ሃሳብ ሰነድ አይተውት ለውይይት እንዲያቀርቡ ለዶ/ር ዐብይ አህመድ የኢፌዲሪ ጠቅላይ ሚንስትር የተላከ ሲሆን
የተከበሩት ኢትዮጵያዊ ዓለሙ ከድር፤ በአዲስ አድማስ ጋዜጣ ላይ ሰኔ 9/2004 ዓ.ም “ፈጣሪ ያዳላል? ያልተፈለገ ጥያቄ” በሚል ርዕስ በነፃ አስተያየት ዓምድ ስር የፃፉት ፅሁፍ የተሣሣተ ግንዛቤ የያዘ መልዕክት ሆኖ አግኝቼዋለሁ፡፡ ስለሆነም እርስዎ በክፋት (ከጥላቻ) ሳይሆን ከየዋህነትና ከሞኝነት ተነሳስተው የፃፉት ነው ብዬ በቅንነት በመተርጎም እርስዎ ያላዩት ጽሁፍዎ የያዘው መርዝ፣ ብዙሃኑን ጨዋና ትዕግስተኛ የሆነውን የሀገሬን ሕዝብ ከመመረዙ በፊት ተማምረንበት እናመክነው ዘንድ ምላሼን እነሆ ብያለሁ፡፡ በዚሁ አጋጣሚ ይህንን ጽሁፍ የምታነቡ ሁሉ፣ እውነትን የምትወዷት ከሆነ የተሠማችሁን ትናገሩ ዘንድ አደራዬ የጠበቀ ነው፡፡
ለመግቢያ ይህንን ካልኩ ወደ ዋናው ሃሳባችን እንግባ ከላይ በተጠቀሰው ርዕስ ስር የተፃፈውን ጽሁፍ ስናነበው እና ወደ ጭብጡ (ፍሬ ነገሩ) ስንገባ ብቃትንና ስኬትን ማድነቅ እና ማወደስ ሲገባ ሃይማኖትና እግዚአብሔርን ታዋቂ ሰዎች የምንላቸው እያወደሱ፣ የአሸናፊነትንና የራስ ጥረትን ለማይገባው ሰጥተዋል የሚል መንፈስ እና ከሳሽ ጽሁፍ ነው፡፡ በጣም የሚያሳዝነው ከእኔ የተሻለ አዋቂ ሊኖር ይችላል ብሎ አለማሰብ በራሱ ትልቅ የዕውቀት ችግር ሆኖ እናገኘዋለን፤ ምክንያቱም የፀሀፊ አለሙ እኔ አውቅልሃለሁ አገላለጽ ጊዜ ያለፈበት የኢምፔሪያሊስቶች ሀሳብ ነው፡፡ ለምሳሌ የሁለተኛው የዓለም ጦርነት መነሻ ላይ የግለሰቦችን አጀንዳ ማስፈፀም ነው እኛ ያልነው ብቻ ይሁን የሌላው እውቀት አይደለም አይነት ሃሳብ ሲንፀባረቅ ነበር፡፡ አቶ አለሙ እስኪ አንድ ጥያቄ ልጠይቅዎት፡፡ የእርስዎ ተቃዋሚነት ቢያንስ 70 ሚሊዮን ሕዝብን ነው ይችሉታል? እንዴትስ ሊደረግ ይችላል፡፡ ከ3000 ዓመት በላይ የባህልና እምነት ታሪክ ያለውን ህዝብ እንዴት ነው ስለ ኑሮህ አታውራ የምንለው? ያለ ምክንያት ከእግር ኳስ እስከ ኦሎምፒክ ከግራጁዌሽን እስከ ምርጥ አርቲስት፤ ከፓይለት እስከ ዶክተር፤ ከኢንጂነር እስከ ሳይንቲስት ያለምንም ምክንያት በቃለ መጠይቅ ወቅት በእግዚአብሔር እርዳታ እዚህ ደርሰናል ሲሉ የርስዎን ያህል እውቀት ከማጣት ይመስልዎታል? አንድ ለርስዎ የሚጠቅም ተረት ልንገርዎ፡፡ በዛውም በፖለቲካና በኑሮ ውድነት የተከዘውን ወገኔንም ትንሽ ዘና በማድረግ የማፅናናት ሥራ ቢሆነኝ፤ እርስዎንም ከገቡበት የስህተት መንገድ ለመመለስ ማስተማሪያ ቢመልስልኝ፡፡
አንድ ዝንጀሮ ቁጭ ብሎ ይስቃል፡፡ ከዛም ወዳጁ የሆነ ዝንጀሮ “ምን ሆነህ ትስቃለህ?” ቢለው “ወገኖቼ ሁሉ ቂጣቸው መላጣ ነው፤ በነሱ ነው የምስቀው” አለ “ያንተስ?” ቢለው “የኔንማ ተቀምጨበታለሁ፤ አይታይም” አለው ይባላል፡፡
ውድ አለሙ ከድር ስለምንድን ነው እየተናገሩ ያሉት? እርስዎም እኮ በሀይማኖት ፅናት ታግለው በፀሎታቸው ሀይል ልጆቻቸውን ካሣደጉ የተከበሩ ኢትዮጵያዊ አባት አቶ ከድር የተገኙ ዘር ነዎት፡፡ ይክዳሉ? ነው ወይስ ልጅ ሲባልግ ወላጁን ያማል አይነት ነው፡፡ አንገት የተፈጠረው አዙሮ ለማየት እንጂ ለሀብል ማንጠልጠያ ብቻ እንዳልሆነ ልብ ይሉ ዘንድ እመክሮታለሁ፡፡
እስኪ የርስዎን የማቴሪያሊስት ኑሮ ብቻ እንኑር እንበል፡፡ ችግርና መከራን ለዘለአለም ከምድረ ኢትዮጵያ፣ ከዚህ ቅን ሕዝብ ላይ ያርቅልንና የኢትዮጵያ ህዝብ ተስፋ ከሚያደርጋቸው የገቢ ምንጮች አንዱ የባህልና ቱሪዝም ነው፡፡ ለምን ቢሉ ላለፉት አያሌ ዓመታት የሕዝባችንን የረሀብና የሰቆቃ ህይወት ከታደጉት ነገሮች አንዱ ኢትዮጵያ በአፍሪካ ከሚገኙ የቱሪስት መስህብ ሀገሮች አንዷ መሆኑ ነው፡፡ ይህ ደግሞ እርስዎ የሚያመልኩት የሳይንስ ውጤት ብቻ አይደለም፡፡ ዝርዝሩን ለኢትዮጵያ ህዝብ ልተወው፡፡ ይህም ማለት እርስዎ እና መሰሎችዎ የምታምኑበትን ፍልስፍና ለመቃወም አይደለም፤ ጉዳቱን እና ተቀባይነት የሌለው መሆኑን ለመግለፅ ይረዳ ዘንድ ነው፡፡እርስዎ እንዳሉት የኢትዮጵያ ህዝብ ፈሪሃ እግዚአብሔር ስላለው፤ ምስኪንና ቁዘማ ላይ ያለ አድርገውታል፡፡ ነገር ግን ሕዝቡን ዝምታ ውስጥ የከተተው በርስዎ አስተሳሰብ የፍርሃትና የአቅመቢስነት ስሜት ነው፡፡ ይህንን የፈጠረው ደግሞ ሀይማኖት አይደለም፡፡ እርስዎ እንዳሉት በደፋርነት እና በማንአለብኝነት ኢትዮጵያን ሶማሊያ እናርጋት? ለመሆኑ ሀገራችንን የጎዳት ከገዢዎቻችን ብቃት ማጣት ጀርባ ያሳለፍነው የርስ በርስ የጦርነት ዘመን እንደሆነ አያውቁም? ይህንን ፍልስፍናዎን መንግስትም ተሸውዶበት የታሪክ ስህተት እየሰራ እንደሆነ ያውቃሉ? “እኔ ነኝ የህዝቡን ችግር የማውቀው” በሚል አባዜ፡፡ ሕዝቡ ስለችግሩ ሲጮህ “አንተ አታውቅም፤ እኔ ነኝ የማውቅልህ” እየተባለ፡፡ ፖለቲካ ምን እየሰራ እንዳለ አያዩም?
የተከበሩ ፀሀፊ አለሙ፤ በእውነት ደፍረው ሃይማኖት የኢትዮጵያን ሕዝብ ፈሪና አቅመ ቢስ አድርጎታል ሲሉ አያፍሩም? የአድዋን ድል ሲቀዳጅ የኢትዮጵያ ሕዝብ ሀይማኖት አልነበረውም ነው ወይስ የኢትዮጵያ አርበኞች ማህበርን አያውቁትም? በማንም ይመን በምንም የኢትዮጵያ ህዝብ ዓለም የሚያውቀው ሀይማኖታዊና ባህላዊ ታሪክ አለው፡፡
ይሄንን እኔና እርስዎ አናስጥለውም? የት ጋ ነው የኢትዮጵያ ህዝብ በሀማይኖት የተነሳ ኋላ ቀር የሆነው? ላሊበላ ላይ፣ አክሱም ላይ፣ ሶፍ ኡመር ላይ፣ ጐንደር ላይ፣ ጣና ላይ፣ ሐረር ላይ፣ የት? ልብ ይበሉ! እርስዎ በጥረቷና በእውቀቷ ልዕለ ሀያል ሆነች ብለው የሚያምኑባት አሜሪካ፤ የመገበያያ ገንዘቧ ላይ ምን ብላ እንደጻፈች ያውቃሉ? We Trust in God! (በእግዚአብሔር እናምናለን) በዚህ አባባሏ አሜሪካ ተጎዳች? ያልገባንን መጠየቅ ስህተት አይደለም፡፡ የማናውቀውን መዘባረቅ ግን ያስጠይቃል፡፡ ለዚህ ነው አባቶቻችን ሲናገሩ “ከመናገርህ በፊት አስብ፤ የአፍ ስብራት ወጌሻ የለውምና” የሚሉት፡፡ እንደርስዎ አባባል እኮ አንድ ሰው ከአራት ኪሎ ተነስቶ ለሥራ በታክሲ ወይም በአውቶቡስ መርካቶ ቢሄድ፣ መርካቶ የደረሰው በገንዘቡ እና በጥረቱ ብቻ እንጂ ታክሲ እና አውቶቡስ አላገዙትም ማለት ነው፡፡ አይከብድም? አውቶቡስ እና ታክሲ ሊመሰገኑ አይገባም? ባዶ ግብዝነት በእውነት የት ያደርሳል?
ስለዚህ የእኔ ሀሳብ ብቻ ይጠቅማል የሚል ፍልስፍና ይጎዳል፡፡ እኔ የገባኝ ውጤቱም የሚያምረው እርስዎ ያሉትን በጥረቴ በስኬቴ ደረስኩ ብሎ የሚያምን ካለ፣ ጥሩ እንሰማዋለን፡፡ ሌላውም በእግዚአብሔር እርዳታ በሃይማኖቴ እገዛ ወ.ዘ.ተ ይበል፤ እኛ የምንፈልገው ማንኛውም ሰው ለውጤት መብቃቱ ላይ ነው፡፡ “የትም ፍጪው ዱቄቱን አምጭው” እንደሚባለው፡፡ በመሰረቱ አንድ ሰው በሃይማኖቱም ሆነ በማንም እገዛ ለውጤት በቃሁ ብሎ መናገር መብቱ ነው ለምን ቢባል እንዴት ሆኖ ለአሸናፊነት እንደበቃ የሚያውቀው እሱ ብቻ ነው፡፡ ስለዚህ በተጠየቀበት መድረክ ሁሉ የራሱን የህይወት ተሞክሮ መናገር የዛ ሰው መብት ነው፡፡ ከጠንካራ እና ከስኬታማ አሸናፊ ሰዎች ጀርባ ጠንካራ ሴት፣ ሀይማኖት፣ ቤተሰብ ወ.ዘ.ተ ሊኖር እንደሚችል ደግሞ የተጠኑ ማስረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ በዚህ ዙሪያ ስለ ታዋቂ እና ስኬታማ ሰዎች የተጻፉ ብዙ መፅሐፎችን መጥቀስ ይቻላል፡፡
ፈጣሪ ያዳላል ላሉት አንድ ሰው ስለ አንድ ነገር ለመናገር መጀመሪያ ማወቅ አለበት፡፡ ፀሐፊው ግን፤ የሃይማኖቶችን ታሪክና አስተምህሮ አያውቁትም ማወቅም አይፈልጉም፤ አያምኑበትም፡፡ ስለዚህ ወደ ስህተት ገብተዋል፡፡ ይህንንም ማሳየት ከተፈለገ ፈጣሪ ማለት በየትኛውም ሀይማኖቶች እምነት (ዶክትሪን) “የሚሳነው ነገር የሌለ፤ ዘለአለማዊና አሸናፊ ነው፡፡” ስለዚህ ከፈጣሪ ጋር የሆኑ ሰዎች ሁሉ አሸናፊዎች ናቸው፡፡ ንጉስ ከሠራዊቱ ብዛት፣ ባለፀጋ ከሀብቱ ብዛት፣ ጠቢብም ከጥበቡ ብዛት ከሞት አያመልጥም፤ ፈጣሪ ግን ለዘለዓለም ይኖራል፡፡ ይህ ማስረጃ ፈጣሪ አሸናፊ ለመሆኑ በቂ ይመስለኛል፡፡ ባናምንም መቼም አንካካድም፡፡ በቴክኖሎጂና በሰው ልጅ ጥበብ የሚወጣ ፀሀይ፣ የሚዘንብ ዝናብ፣ የምንተነፍሰው አየር የለም፡፡ “አሳ ጎርጓሪ ዘንዶ ያወጣል” አቶ አለሙ ጠንቀቅ ማለት ጥሩ ነው፡፡ አንዳንዴም ራስን ተማሪ አላዋቂ ማድረግ ይጠቅማል፡፡ ሌላው ሀይማኖት ያለቦታው ጣልቃ እየገባ ያሉት ነው፡፡ የሀይማኖት ነገር መስማት አልፈልግም ካሉ አማኝ ሕዝብ የሌለበት ፕላኔት ማፈላለግ ግድ ይልዎታል፡፡ የዚህ ምድር ሕዝብ የሚኖርባት ዓለም ውስጥ እስካለን ድረስ ፖለቲካም፣ ሃይማኖትም፣ ሳይንስም፣ ወ.ዘ.ተ መስማታችን አይቀሬ ነው፡፡ ማንኛችንም በምንኖረው ኑሮ ውስጥ እስከጠቀመን ድረስ ከፖለቲካውም ከሃይማኖቱም ከሳይንሱም እንጋራለን፡፡
በአሁኑ ሰዓት ሰው ከገዢው ፓርቲ ጭቆናና “እኔ ነኝ አዋቂ፤ ከኔ ሌላ ለኢትዮጵያ የሚበጅ ፓርቲ አልተወለደም አይወለድም” በሚል ዲስኩር በመጐዳቱ ከፖለቲካ ብሶት የተነሳ ዝምታና ትዕግስትን መምረጡ የኢትዮጵያ ህዝብ እሚያወራው ስላጣ ሀይማኖት ማውራት ጀመረ አያስብልም፡፡ ኧረ በህግ! የኢትዮጵያ ታሪክ በሚል ርዕስ የተፃፉ ብዙ መጽሀፍቶች አሉና ያንብቡ፡፡ ከኢህአዴግ መፈጠር በፊትም የኢትዮጵያ ሕዝብ የብዙ ሀይማኖቶች ባለቤት ሆኖ ኖሯል፡፡
ለዚህም 200 ዓመት እና ከዛም በላይ ዕድሜ ያስቆጠሩ ቤተ አምልኮቶች ምስክሮች ናቸው፡፡ ከዚህ በተረፈ ግን የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ሲመረቁም ይሁን አትሌቶች ሲያሸንፉ ታዋቂ አርቲስቶችም ይሁን ምሁራኑ ወይም ባለስልጣኑ በግል ህይወቱ ተሞክሮ ላይ ቃለ መጠይቅ ሲደረጉ በሀይማኖቴ እገዛ፣ በፀሎቴ ሀይል፣ በእግዚአብሔር ዕርዳታ፣ በአላህ ሀይል፣ በወላዲተ አምላክ ፀሎት እያሉ ሲናገሩ ልንረዳቸው የሚገባን ለውጤት የበቁበት የህይወት ተሞክሯቸው መሆኑን መቀበል ብቻ ነው፡፡ እነዚህ ሰዎች በእርግጠኝነት ሁሉም ጋዜጠኛ ይመሰክራል ብዬ አምናለሁ “በኔ ሀይማኖት ካላመናችሁ እኔ የደረስኩበት አትደርሱም” ብለው አያውቁም፡፡ ስለዚህ ከላይ የተጠቀሰውን ንግግር መናገራቸው ስብከት አያሰኝም፡፡ ስለዚህ የለም በጥረታችሁ እና በስኬታችሁ እንጂ እናንተ በምትሉት አላሸነፋችሁም ማለት የጤነኛ አስተሳሰብ መገለጫ አይደለም፡፡
በመጨረሻም አንድ ገጠመኜን ላጋራና እንሰነባበት፡፡ በአንድ ወቅት በጥቁር አንበሳ ሆስፒታል የታመመ ሰው ለማሳከም ሄጄ ወረፋ በመጠባበቅ ላይ እያለሁ፣ በርከት ያሉ ሰዎች እንኳን ደስ አለሽ እያሉ የሚስሟት አንዲት ቆንጆ ወጣት ትኩረቴን ሳበችውና ጠጋ ብዬ የደስታቸውን ምክንያት ጠየቅሁ፡፡ ከዚህ በፊት በዚህ ሆስፒታል ለህክምና መጥታ የኤች አይ ቪ ታማሚ መሆንዋ ተነግሯት፣ ኤች አይ ቪ ፖዘቲቭ ሰርተፊኬት የነበራት ሲሆን ለሶስት ወር በቤተ-እምነቷ በፀሎት ቆይታ ሙሉ ለሙሉ ጤነኛ መሆንዋን ስላወቀች (ስለተፈወሰች) የቀድሞ ዶክተሯ ጋ መጥታ ምርመራ ስታደርግ የኤች አይ ቪ ኔጌቲቭ (ነፃ) ሰርተፍኬት ተሰጥቷት በፌሽታ ወደ ቤትዋ ሄዳለች፡፡
አሁን እንግዲህ እርስዎ እንዳሉት ይህች ልጅ በቃለ መጠይቅ ሰዓት በጥረቴ እና በስኬቴ ዳንኩ ትበል? እኔ እመክርዎታለሁ፤ ሶስተኛ ዓይን ያፈላልጉ - ስህተትዎትን አይተው የሚታረሙበት፡፡ መልካም እናስብ ቅን እንሁን፣ ሌሎችን እንረዳ፣ የሌሎችንም ሃሳብ በበጎ እንይ፡፡ ወደ አንድነታችን የሚወስደንን መንገድ እንያዝ፤ መለያየት ወደ ሞት እንጂ ወደ ህይወት አያደርስምና፡፡ ቸር እንሰንብት
ስልሚከተሉት መረጃ ጥያቄዎች ካለዎት ለነዚህ ተቋማት ይደዉሉላቸዉ። ሲደዉሉ የቋንቋ ድጋፍ ከፈለጉ በእንግልዝኛ የሚመርጡትን ቋንቋ ይንገሩን። ወይ ሁለት ቋንቋ ተናጋሪ ሠራተኛ መልሶ ይደዉልሎታሎ ወይንም ሶስተኛ ወገን አስተርጓሚ በመነጋገሩ እንድረዳዎት በስልክ እንጠራለን።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ብእምነቶም ካብ ዝኣሰሮም ኣሽሓት ሰባት፣ ንገሊኦም በብእዋኑ ብዋሕስ ክፈትሕ እኳ እንተጸንሐ፣ ገና ኣማኢት ኣብ ማእሰርቲ ከምዘለው’ውን ይፍለጥ።
ኣብ ኤርትራ፣ ካብ ጽባሕ ናጽነት ኣትሒዙ፣ ኣሽሓት ኣመንቲ ምስልምና፣ መሰኻኽር ጂሆቫ፣ ጴንጠቆስጣል ክርስትና፣ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያንን ካልኦት ሃይማኖታትን ተኣሲሮም’ዮም።
የጥንት ሰዎች ሽማግሌ ፉታርክ ሩኔስ አስማታዊ መንስኤ እና የትንበያ ኃይል አላቸው ብለው ያምናሉ ፡፡ ሽማግሌው ፉታርክ ሩጫዎች ትርጉማቸውን ወደ ተሸካሚው ሕይወት ለመሳብ እንደ አዎንታዊ ማረጋገጫ ቅልጥፍና ሊለብሱ ይችላሉ ፡፡ የሩጫ ቀለበት ያነባል ሄኒኒ ቶፍራራ ካራቱር, ዕድል አስማት ኃይል ወደ ጥንታዊው ኖርስ ቅርብ ዘመናዊ ቋንቋ በአይስላንድኛ ፡፡
ዝርዝሮች: ባንዶቹ ጠንካራ ስሪቶች ብር እና 6.9 ሚ.ሜ ከላይ እስከ ታች እና 1.5 ሚ.ሜ ውፍረት አላቸው ፡፡ ቀለበቱ በግምት 5.5 ግራም ይመዝናል - ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘቱ ታትሟል ፡፡
የመጠን አማራጮች: የሉክ አስማት ኃይል የሩኒ ቀለበት በአሜሪካ መጠን ከ 6 እስከ 20 ፣ በአጠቃላይ እና በግማሽ መጠኖች ይገኛል (ከ 13.5 እስከ 20 ያሉት መጠኖች ተጨማሪ $ 15.00 ናቸው) ፡፡
አዲስ አበባ ፣ ጥር 7 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በሐረሪ ክልል በመጭው ክረምት 3 ሚሊየን ችግኞችን ለመትከል አስፈላጊው ቅድመ ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን የክልሉ ግብርና...
በሶማሊያ የአሁን ጉዳይና የወደፊት ዕጣ ፈንታ ላይ ለመምከር በእንግሊዙ ጠቅላይ ሚኒስትር ዴቪድ ካመሮን አስተናጋጅነት ለንደን ላይ ለተጠራው ዓለምአቀፍ ጉባዔ ከተጋበዙ መሪዎች መካከል ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ አንዱ ናቸው፡፡
ለንደን ነዋሪ ኢትዮጵያዊያን ሶማሌዎች ግን የአቶ መለስን በጉባዔው ላይ መገኘትና የእንግሊዝ መንግሥትም እርሣቸውን መጋበዙን በመቃወም ሐሙስ የካቲት 15/2004 ዓ.ም ከማለዳው ጀምሮ ጉባዔው በሚካሄድበት አካባቢ ሰላማዊ ሰልፍ አካሂደዋል፡፡
አዲሱ አበበ ወደ ለንደን ደውሎ ከተቃውሞው ሰልፍ አስተባባሪዎች አንዱ የሆኑትን አቶ ዘላለም ተሰማንና ለንደን በሚገኘው የኢትዮጵያ ኤምባሲ የፐብሊክ ዲፕሎማሲ እና ኮምዩኒኬሽንስ ኃላፊ የሆኑትን አቶ ተወልደ ሙሉጌታን አነጋግሯል፡፡
አባትና እናቱን ያጣው ገና በልጅነቱ ነው፤ ወንድምና እህት የለውም። ሆኖም፣ በትወና ጥበቡ የብዙ ኢትዮጵያውያን ወንድምና ልጅ ነበር። ችሎታው የሚፈቅድለትን ያህል የብዙዎቻችንን ሕመም ሲታመም፣ ቁስላችንን ሲቆስል፣ ችግራችንን ሲቸገር የነበረ የመድረክ ፈርጥ ነው፤ ነበር – ተዋናይ ወጋየሁ ንጋቱ።
ወጋየሁ ንጋቱ፣ ባለትልቅ ተሰጥኦ መሆኑን ለማስረዳት ብዙ መተንተን አያስፈልግም። ሆኖም በረዥም ጊዜ የትምህርት ቤት ክትትል ሊገኝ የማይችል የቴያትር ጥበብ በአጭር ጊዜ የተገለጠለትና ለብዙ ሰዎች የተሰወረውን የዕውቀት ብርሃን የጨበጠ ነበረ። ይህንንም በመድረክና በሬዲዮ ከተጫወታቸው ድራማዎች መዝኖ መረዳት ይቻላል። ይህ ወጋየሁ የሚለካበት ሚዛን ግን በተጫወታቸው ቴያትሮች ሁሉ ሕይወታችንን ቁልጭ አድርጐ የሚያሳይ መስተዋትም ጭምር ነው።
እርግጥ ነው፣ ስለወጋየሁ ስናነሳ ብዙ ትዝ የሚሉን ነገሮች ሊኖሩ ይችላሉ። በነጋሽ ገብረማርያም “የድል አጥቢያ አርበኛ” እና “የአዛውንቶች ክበብ” ፤ በመንግስቱ ለማ “ፀረ ኮሎኒያሊስት” ፣ በፀጋዬ ገብረ መድህን “እናት ዓለም ጠኑ” እና “ጴጥሮስ ያቺን ሰዓት” ፣ በመላኩ አሻግሬ “አንድ ጡት” ፣ በማሞ ውድነህ “አሉላ አባነጋ” ፣ በተስፋዬ ገሠሠ “ፍርዱ ለእናንተ” ወዘተ. ቴያትሮች ውስጥ መልኩን እየለዋወጠ በተጫወታቸው ገፀባሕሪያት መታወሱ አንደኛው ነው።
ዳሩ የወጋየሁ መልክ ምን ይመስል ነበር? ብዙዎቻችን አብዛኛውን ጊዜ ያየነው በመድረክ ላይ እንዳልሆነ ብናውቅም ባስታወስነው ብቻ ሳይሆን ባየነውና ባስተዋልነው ቁጥር ከእርሱነቱ ይልቅ በገፀባሕሪያቱ በዓይነ ሕሊናችን ይታየናል።
ወጋየሁ ንጋቱ እንዴት የተዋጣለት ተዋናይ ሊሆን እንደቻለ “ዜና ቱሪዝም” በአንድ ወቅት ላቀረበለት ጥያቄ ሲመልስ “… የስቴጅ ዓይኔን የከፈተው … ተስፋዬ ገሠሠ ነበር። የድራማ መምህሬ፤ የተውኔት አባቴ እርሱ ነው” ሲል መልሷል። ተስፋዬ ገሠሠን በስልክ ሳነጋግራቸው እርሳቸው ባዘጋጇቸው ቴያትሮች በ“ሮሚዮና ዡልየት”፣ ፀረ ኮሎኒያሊስት” እና የበጋ ሌሊት ራዕይ” ውስጥ እንደተካፈለ፤ ከእርሳቸውም ጋር ለጊዜው ባስታወሷቸው በ“ጴጥሮስ ያቺን ሰዓት” እና “አሉላ አባነጋ” መጫወቱን ገልጸውልኛል።
ዘነበ አብርሃ “የመድረኩ ኮከብ” በተሰኘ ርዕስ ስለ ወጋየሁ ንጋቱ ሲጽፍ “ለመጀመሪያ ጊዜ ያየሁትም ቀልቤን የወሰደውም የታዋቂውን ባለቅኔ የፀጋዬ ገ/መድህንን “ጴጥሮስ ያቺን ሰዓት” ቴያትር ሲሰራ ነው። ወጣትነቱም አይሎ ነው መሰል ዕንባዬን መግታት ተሳነኝ። ደግነቱ አዳራሹን የሞላው ታዳሚ ሁሉ ይነፈርቃል” በማለት ወጋየሁ በአቡነ ጴጥሮስ ተመስሎ ሲጫወት የፈጠረበትን ስሜት ይገልጻል። ወጋየሁ እንደዚህ ነው።
በመሠረቱ ወጋየሁ በገጸባሕሪይ መረጣ እምብዛም የሚጨነቅ አልነበረም። አልታዬወርቅ ዘለቀ ባዘጋጀችው የሕፃናት ቴያትር (ዲምቱ በከተማ) አንዳንድ ተዋንያን የልጆችን ነገር በመናቃቸው ችግር እንደገጠማት ገልጻ በጣም የታወቀው ወጋየሁ ንጋቱ ግን ከትልልቆች ይልቅ የትንንሾቹ እንደሚከብድ፣ እርሱም በዚህ ተውኔት ለመካፈል ዝግጁ መሆኑን እንደገለጸላት በኢትዮጵያን
“ራስን ረስቶ ገፀባሕሪውን ፍጹም ሆኖ መገኘት ያስፈልጋል። ሠዓሊና ደራሲ በብዕራቸውና በቡርሻቸው የሚያዩትን ለመግለጽ የሚጥሩ ከሆነ ተዋናይ ደግሞ በራሱ፣ በአካሉ፣ በስሜቱ፣ በመንፈሱ መስሎ መገኘት ይኖርበታል”
ሔራልድ የባህል መድረክ ተናግራለች። “በጣም የሚገርመኝ ከመድረክ ውጭ ሳየው ጭብጥ ይልብኛል። አንዳንድ ጊዜም ኩፍ ያለች ዶሮ መስሎ የሚታየኝ ጊዜ አለ። በዚያው በመድረክ ግን ሲያስፈልገው ስፖርተኛ፣ ሲያስፈልገው ተወዛዋዥ፣ ሲያስፈልገው እንደ መኳንንት ተንጐማላይ ወይም እንደኔቢጤ መሆን ነው” ሲል የሰማሁት አንድ ታዳሚ የተናገረው ምንጊዜም ትዝ ይለኛል።
ዛሬ ለሰው የተሰራው ሰው በነበር የሚታወስ ሆኗል። ከእኛ ጋር በሕይወት በነበረበት ጊዜ ግን የግሉ ተሰጥኦ የሆነ ዕውቀቱን እንኳን ለሚቀበሉ ሁሉ ለመስጠት ዝግጁ ነበር። በ1967፣ በ1969 እና በ1970 ዓ.ም. ብሔራዊ ቴያትር በሰጠው የተዋንያን ሥልጠና አስተማሪ በመሆን የሚጠበቅበትን አስተዋጽኦ አበርክቷል። ከተማሪዎቹ ውስጥ እነሲራክ ታደሰ፣ ዓለምፀሐይ ወዳጆ፣ ተክሌ ደስታ፣ መዓዛ ብሩ፣ ዓለምፀሐይ በቀለ፣ ዓይናለም ተስፋዬ፣ ኃይሉ ብሩና የመሳሰሉት ይገኙበታል።
ለብሔራዊ ቴያትር የሰጠው አገልግሎት በዚህ የሚያበቃ አይደለም። ሲጫወት አይተው የመረጡት የሥራ ጓደኞቹ ብቻ ሳይሆኑ በምንጊዜም “እሺ” ባይነቱ የሚጠቀሙና ጠይቀው ለመረዳት የሚፈልጉት ሁሉ ነበሩ።
ኃይሉ ጸጋዬ በጥር ወር 1979 ዓ.ም ስለተስፋዬ ሳህሉ በየካቲት መጽሔት ላይ ሲጽፍ ካነጋገራቸው ሰዎች መካከል አንዱ ወጋየሁ ንጋቱ ነበር። እርሱም እንደ አንዳንድ ሰዎች ሳይኩራራና የምቀኝነት መንፈስ ሳያጠቃው ‹‹ጋሽ ተስፋ ትራጄዲም ኮሜዲም መጫወት ይችላል። ኮሜዲ በሚጫወትበት ጊዜ ዋና ችሎታው የገጸባሕሪውን ደም፣ ሥጋና አጥንት ወስዶ የራሱ ያደርገዋል፣ ይላበሰዋል። በዚህም የደራሲውን ስራ አጉልቶ ያወጣዋል›› በማለት ምስክርነቱን የሰጠ ዕውነተኛ የኪነ-ጥበብ ሰው ነበር።
አየህ ተዋናይ ለመሆን ሌትም ቀንም ማለም ያስፈልጋል። ሕልሙም የሕዝቡን ስሜት ለመያዝና ለማርካት ቴያትር አይቶ ለመውጣት እንዲችል ማድረግ ነው። አየህ ሕዝብ ተውኔቱን ለመጫወት አለመቻሉ ብቻ ጥሩ ተዋናይ ሲያገኝ ለማድነቅ ሳያገኝ ሲቀር ለማንቋሸሽ አይችልም ማለት አይደለም። ስለዚህ ራስን ረስቶ ገፀባሕሪውን ፍጹም ሆኖ መገኘት ያስፈልጋል። ሠዓሊና ደራሲ በብዕራቸውና በቡርሻቸው የሚያዩትን ለመግለጽ የሚጥሩ ከሆነ ተዋናይ ደግሞ በራሱ፣ በአካሉ፣ በስሜቱ፣ በመንፈሱ መስሎ መገኘት ይኖርበታል። ግልጽ ባይሆንም እንኳን ከደራሲው ስሜት ውስጥ ፈልቅቆ ለማምጣት መቻል አለበት…” በማለት ለዚህ ጽሑፍ አቅራቢ በአንድ አጋጣሚ ገልፆለታል።
አንጋፋው ከያኒ ወጋየሁ ንጋቱ በሕይወት ዘመኑ በመድረክ 30፣ በቴሌቪዥን 18፣ በሬዲዮ 46 በጠቅላላ 94 ቴያትሮችን በመጫወትና የህዝብ ልጅ በመሆን ዘመኑን አልፏል።
ኅዳር 6 ቀን 1983 ከጥዋቱ 12 ሰዓት ላይ የአንድ ትልቅ ኢትዮጵያዊ ሕይወት በፀጥታ አለፈች። በዚህ ዕለት ከቀኑ 10፡30 ላይም ነፍስ አልባ ሥጋውም በእንጦጦ ኪዳነ ምህረት ቤተክርስቲያን በተዘጋጀለት የመቃብር ሥፍራ ላይ አረፈ። አብረውት የኖሩት፣ የሠሩትና በዝና የሚያውቁት ሁሉም በጣም አዝነዋል። ከልብ የሚያውቁት ሰዎችማ “በሙያው እርሱን የሚያክል ሰው ከእንግዲህ ለማግኘት ያስቸግራል” በማለት ማዘን የጀመሩት ገና በጠና ታሟል፤ የሚድንም አይመስለንም የሚል አስተያየት መንፈስ ከጀመረበት ጊዜ አንስቶ ነበር።
ለስምንት ወራት ያህል የአልጋ ቁራኛ ሆኖ የከረመው የዚያ ትልቅ ሰው ባለቤት የሆነችው ወ/ሮ አምሳለ ገነት ይመር እንደነገረችኝ ከሆነ “የልጆቹን ነገር አደራ” በማለት ነበር ይህችን ዓለም በሞት የተሰናበተው። ወደር የሌለው ችሎታውን ለሕዝብ ሲያቀርብ በነበረበት ጊዜ የልጆቹን ጉዳይ በሁለተኛ ደረጃ ይዞ ነበር። ታዲያ የሚያውቀው ሁሉ ቢያዝን የሚገርም አይደለም። ይህ ታዋቂ ሰው ወጋየሁ ንጋቱ ነውና። 4�*�2�
ወትሩ 1 ግንቦት፡ መዓልቲ ሰራሕተኛታት ትኽበረላ መዓልቲ እያ። መዓልቲ ሰራሕተኛታት ኣብ ሙሉእ ዓለም ተኸቢራ እትውዕል መሰል ክብሪ፡ ወላ ሓንቲ መዓልቲ ትኹን’ምበር ሰራሕተኛታት ዓለም ንምሕያል እትዝከር መዓልቲ’ያ፡ ሰራሕተኛታት ኣፎም ከፊቶም ንመሰሎም ዝከላኸሉላ መዓልቲ’ያ።
ኣብ መላእ ዓለም፡ መዓልቲ ሰራሕተኛታት ተኸቢሩን ተጸንቢሉን፡ ሰራሕተኛታትን፡ ማሕበር ሰራሕተኛታትን፡ ብታሪኻዊ ኣመጻጽኣ መሰረት ሰራሕተኛታት ዘለወን ሰልፍታትን ወከልቶም ተጣበቕቲ መሰል ሰራሕተኛታት፡ መሰል ክኽበር መብጽዓ ዘሕድስሉ መዓልቲ’ዩ። ሰራሕተኛታት ብዘይ ፍርሓትን ስግኣትን ድሌቶምን ሓሳባቶምን ዝገልጹላ መዓልቲ’ያ። ይትረፍስ ብደረጃ ማሕበር ሰራሕተኛታትን ሰልፍታትን ውድባትንስ፡ ውልቀ ሰባት ንበይኖም ከም ሰራሕተኛታት ጭርሖታቶም ኣዋዲዶም ንመሰሎምን መሰል መሳርሕቶም ዝከላኸሉላ መዓልቲ’ያ።
በዓል መዓልቲ ሰራሕትኛታት ክኽበር ክትርኢ፡ ንኤርትራውያን ብዙሕ ካብ ዘዘኻኽር መሰል ሰራሕተኛታት ኣብ ኤርትራ እዩ። ኤርትራውያን ሰራሕተኛታት ዝሓልፍዎ ዘለዉ ሃለዋት ምስ’ቲ ፖለቲካውን ምጣነሃብታውን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምሕደራ ምልካዊ ስርዓት ዝተኣሳሰር ምዃኑ ኩሉ ዝርድኦ እዩ።ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ሰልፊ ሸቃሎ ንምዕዋት ንቃለስ ዝብለሉ ዝነበረ እዋን መድረኽን ታሪኽን ጠሊሙ፡ ሰራሕተኛታት ኤርትራውያን ተረጊጾምን ተገፊዖምን ዝነብሩላ ዘለዉ ሃገር ኮይና ምህላዋ’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ካብ’ቲ ብዘይመጽናዕቲ ዘካየዶ ”ምጽንጻል ዝብልዎ” ወፈራ ምስጓግ ሰራሕተኛታት ደጊም ታሪኽ ሰራሕተኛታት ኣብ ኤርትራ ዘብቕዐን፡ ዝተበታተነት ስድራ ቤት ዘስዓበ ተግባራት ዝተራእየሉ’ዩ ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ብ24 ነሓሰ 1994 ዋንነት መሬት መንግስታዊ ምዃኑ ዝኣወጀሉ ፡ ቅድሚ’ቲ 18 መስከረም 1996 ኣብ ትሕቲ መንግስቲ ዝመሓደራ ዝነበራ ፋብሪካታት ብብሕቲ ክመሓደራን፡ ህግዲፍ ብታሕቲ ዝቆጻጸረንን ብሽርክነት ንግዲ ዘዋፍረለን ዘይምዕሩ ዘይፍትሓዊ ምሕደራ ዘተእታተወሉ፡ እቲ ካብ ስርሑ ዝተሰጔ ህዝቢ ሓሪሱ’ኳ ከይበልዕ ድሮ መሬቱ ኣብ ትሕቲ ዋንነት መንግስቲ ኣትዩ፡ ነታ ሪሙ እንተኾነት እንተሓሪሱ ክዘርኣ ወይስ ካልእ ዓይነት ሕርሻ ከካይደላ ተመሊሱ ነቲ ስርዓት ፍቃድ ምሕታት ዘይተርፎ ኮነ። ምልካዊ ስርዓት ከኣ ልክዕ ነዛ ኣገባብ ህዝቢ ዘየተንፍሰላ ህሞት፡ ሙሉእ ምቁጽጻር ዝተእታተዎ ምሕደራ ነበረ። በዚ ከኣ ላዕሊ እንተበለ ታሕቲ ካብ’ተን ስርዓት ዝኣወጀን ዝወጻሉ መንገዲ ስለ ዘይብሉ፡ ደቁ ክጠምዩ፡ ክዓርቁ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ክርኢ ዘይከኣለ ኣብ ክንደይ ስነ ኣእምሮእዊ ጭነቀትን ሕማምን ስደትን በጺሑ’ዩ። እቶም ዕድለኛታት ተባሂሎም ኣብ’ቲ ኣብ ብሕቲ ትካላት ግን ከኣ በቲ ስርዓት ዝመሓደራ ፋብሪካታት ዝተረፉ ከኣ፡ ንስሙ ዝኽፈሎ ደሞዝ መብዛሕትኡ ግዜ ብምስምስ ህንጸት ሃገር፡ ድራር ተጋደልቲ ደቂ ስውኣት እንዳበለ ኣብ ኢዶም ከይበጽሐ ዝህድጎምን፡ እንተን ክፍሊት እንተኾና ኣብ ዕዳጋ ወሪድካ ንሸመታ ዘይኣኽላ፡ እንተተሸመታ ዘይጽግባ ብደላላን ዘይሕጋዊ ዕዳጋታት ዝተዋረደ ህዝቢ ሃለዋቱ ዝተደወነ ገጹን ዕርቃኑን ዘርእያካ ምስክር ዘየድልዮ ዝሓልፎ ዘሎ’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ደሞዝ ይኸፍል ኣለኹን እንዳበለን፡ ንሰማዒ ዝገረሞ ወሰኽ ደሞዝ’ሉ ዝዛረበሉ ኣብ ግብሪ ዘይወዓለ መብጽዓ ናይ ፕሮፓጋንዳ ሃልኪ ህዝብና ዘይበልዖ በሊኡ ደሞዝ ከይከፈሎም ዝነብርሉ መድረኽ’ዩ። ካብኡ ዝኸፍአ’ውን እቲ ከም ሰራሕተኛ በጃ (ግሪምቢያለ ወይ ኮምፕላሲዮነ) ለቢሱ ኣብ ስርሓት ህንጻት ይኹን ትካላት ዝረአ መቁጸሪ ዘይብሉ ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝርከብ ኤርትራዊ መንእሰይ ወዲ ይኹን ጓል፡ ሰብኣይ ይኹን ሰበይቲ ልክዕ’ቲ ዕድመ ሃገራዊ ኣገልግሎት ከም ሰራሕተኛ ድከቱ ዝሰቲ ዘሎ ብዛይካ’ተን መሕሸሺ ተባሂለን ዝወሃባ ኣብ እንዳ መማቐሪ ዱዃን ህግዲፍ ዝተርፋ ቅሩብ ቁራቦ ገንዘብ ብነጻ ጉለበቱ ዝሰርሕ ውሑድ ዘይኮነስ ሃገር ብሃገሩ እንተተባህለ ዝተጋነነ ኣይኮነን።
ብግዜ ፈደረሽን’ኳ፡ ኣብ ግዜ ዓደይ ዓደይ ተማሃሮ ኣብ 1957፡ ሰራሕተኛታት ኣብ 1958 ወርሒ ለካቲት ንመሰሎም ሰላማዊ ሰልፊ ዝወጽሉ ብወታሃደራት ኢትዮጵያ ብጥይት ዝወደቅሉ ግዜ ወዮ ደኣ ወርሒ ግንቦት ኣይነበረን’ምበር ንኽብርን መሰሎም ምንባሩ ከቶ ዝርሳዕ ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ ንዝነበረ ዘይፍታሓዊ ምሕደራ ዝተቃወሙ ዝነበሩ እዮም።
ምልካዊ ስርዓት ነቶም ወግሐ ጸብሐ ዘነኣእሶምን፡ ዝኸሶምን ደሞክራሲያውያን መንግስታት ብፍላይ ኣብ ኤውሮጳ፡ ፍሉይ ትካላትን ቤት ፍርዲ ሰራሕተኛታት ብዘለዎ ዝመሓደር ጥራሕ ዘይኮነ፡ ሰዓብ’ቲ ህግዲፍ በቲ ኣብ ዝነብርዎ ሃገራት ዝተፈቀደሎም መሰል ሰራሕተኛ፡ ኣብ ኤውሮጳ ምንጪ ቁጠባ ኣማስይኡ ንስለላዊ መጋብርያ ዘውዕሎ ብሚሊዮናት ዝቁጸር ገንዘብ ንኤርትራዊ ሰራሕተኛ ሳንቲም’ኳ ትብጽሖ የብሉን። ኣብ’ዚ ከየጠቀስክዎ ክሓልፍ ዘይደሊ ከም’ቲ ቅድም ክብል ዝጠቀስክዎ እቶም ተሳተፍቲ 1 ግንቦት፡ ምስ ሰልፍታትን ማሕበራት ውድባት ዘለዉ ጥራሕ ዘይኮነ ውልቀ ሰብ ከይተረፈ ዝደለዮ ዲሞክራሲያዊ ፍትሓዊ ጭርሖ መሪጹ ክጽሕፍን ነቶም ኣብ’ቲ ቦታ ሰላማዊ ሰልፊ ዘለዉ ሓገዝ ሓቲቱ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ወጻኢ ዝደለዮ ጭርሖን ራእይን ብዝደለዮ ዓቐን ተጻሒፉ ክዋሃቦ ዝገብር መሰል ዘለዎ’ዩ። ብኣንጻር ኤርትራ ህዝባን ዝሓልፎ ዘሎ ፍልልይ መሰላት ከኣ እዚ’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ መሰል ህዝቢ ኤርትራ መሰል ሰራሕተኛታት ኤርትራ ኸኽብር ዝኸልከሎ ሓደ’ኳ የልቦን። ግን ግን ስልጣኑ ንምክልኻል ብዘምጽኦ ምስምሳት ህዝብና ተረጊጹን ተገፊዑን ይነብር ኣሎ።
የወደፊት ዕቅዱና የሚነቅፉት እንደሚሉት መቼ ፖለቲካ ፓርቲ መስርቶ ይፋ ያደርጋል? በሚሉትና በተመሳሳይ ጉዳዮች ዙሪያ ኦባንግ ሜቶ ከጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ ጋር ቃለ ምልልስ አድርጓል። ኦባንግ ሜቶ (ጥቁሩ ሰው) የአንደኛ ደረጃ ትምህርቱን ጋምቤላ ተማረ። ከዚያም ሁለተኛና የዩኒቨርሲቲ ትምህርቱን ካናዳ ተከታትሎዋል። በመጀመሪያ የጋምቤላ ልማት ኤጀንሲ (GDA) የሚባል ድርጅት አቋቁሞ በርካታ ተግባራትን እያከናወነ ነበር፡፡በኋላም በጋምቤላ የዛሬ 9ዓመት አካባቢ ከ400 በላይ አኙዋኮች ሲጨፈጨፉ ህይወቱ ተቀየረ፡፡ ሁኔታው በአመለካከቱ ላይ ብቻ ሳይሆን በግል ህይወቱ ላይ ከፍተኛ ለውጥ አመጣ፡፡ ሁሉንም ትቶ ድምጽ አልባ ለሆኑት ድምጽ ለመሆን የአኙዋክ የፍትሕ ምክርቤትን በማቋቋምና በኃላፊነት በመሥራት የመለስ አገዛዝን እና የወንጀሉን ተዋናዮች በዓለምአቀፍ ፍርድርቤት ሊያስከስስ የሚችል ተግባር አከናወነ፡፡ ሆኖም ችግሩ የአኙዋክ ብቻ ሳይሆን የመላው ኢትዮጵያ መሆኑን በጥልቅ ከተረዳ በኋላ ኢትዮጵያ ነጻ ሳትወጣ አኙዋክ ብቻ ወይም ሌላው እንዲሁ በግሉ ነጻ ቢወጣ ችግሩ ፈጽሞ ሊቃለል እንደማይችል በተረዳበት ጊዜ ትግሉን ቀየረ፡፡ አዲሲቷ ኢትዮጵያ ብትመሠረት የሁላችንም ችግር መፍትሔ እንደሚያገኝ በማስተዋል ከበርካታ ኢትዮጵያውያን ጋር በመሆን ለአዲሲቷ ኢትዮጵያ የጋራ ንቅናቄን (አኢጋን) (http://www.solidaritymovement.org/) በማቋቋም የትግሉን መስመር አሰፋው፡፡ “ሁላችንም ነጻ ካልወጣን ማንም ብቻውን ነጻ መሆን አይችልም” የሚለውን መሪ መፈክር በማንገብ “ከጎሣ ይልቅ ለሰብዓዊነት ቅድሚያ” እንዲሰጥ በመታገል ዓመታትን አስቆጥሯል – ኦባንግ ሜቶ ለአዲሲቷ ኢትዮጵያ የጋራ ንቅናቄ ዋና ዳይሬክተር!
Next Post: ኮማንድ ፖስትና ተቃዋሚዎች ስምምነት ላይ ሳይደርሱ ተለያዩ፤ “ጥያቄ ተጠየቀ መልስ ተሰጠ… አዋጁን ተቀበሉ ነው”አቶ ሲራጅ ፈጌሳ”በፈረሰ ሀገር ህዝብ መምራት አይቻልም”አሉ
(ክፍል ሁለት) በልዑል ዘሩ በዚሁ ዓምድ ላይ ባለፈው ሳምንት በተስተናገደው ምልከታዬ በአገሪቱ በገዢው ፓርቲና በመንግሥት ውስጥ ሁለተኛው ፈጣን ተሃድሶ አለመደረጉን...
የዶሃ የንግድ ድርድር ዙር በአፍሪቃ ምድር ሲካሄድ ለመጀመርያ ጊዜ ሲሆን በታዳጊ ሀገሮችና በበለጸጉት የዓለም ሃገሮች መካከል ያለው የንግድ ሚዛን መዛባትን በሚመለከት አዎንታዊ ውጤት ሊያመጣ ይችላል የሚል ተስፋ እንዳላቸው ልኡካኑ ጠቁመዋል።
ኣብ ኤርትራ መነባብሮ ህዝቢ ካብ ዕለት ናብ ዕለት ባይታ እናዝሐ ኣብ ዝመጸሉ ዘሎ እዋን፣ ዕላምኡ ንጹር ዘይኮነ ኣብ ዳህላክ ዝህንጸ ዘሎ ውቁብ ናይ መዘናግዒ ቪላታት ናብ ምዝዛም ገጹ ከምዝተቓረበ ተገሊጹ።
እቲ 48 ሚልዮን ዶላር ዝወድኣ ኣብ 850 ትርብዒት ሜትሮ ዝተደኮነ ክልተ ውቁብ ናይ መዘናጎዒ ቪላታት፣ ነፍሲ ወከፉ ብዘመናዊ ኣገባብ ዝተሃንጸ መሐንበሲ፣ ባራትን ናይ መሳዕስዒ ክለብን፣ መመገብ ካልእ መዘናግዒ ቦታን ዘለዎ’ዩ።
ብዘይካ’ዚ’ውን ናይ ብቕጥራን ዝተለበጠ ጽርግያን መዕርፎ ሄሊኮፕተራትን ዝኸውን ምዕቡል ትሕተ ቕርጺ ተሃኒጽዎ ይርከብ። እቲ ኣብ ደሴት ዳህላክ ተደኵኑ ኣብ ምዝዛም ዝርከብ ናይ መዘናግዒ ቪላታት፣ ብሓገዝ መንግስቲ ቐጠር ከምዝተሃንጸ ዝግለጽ እኳ እንተኾነ ዋናታቱ መነመን ምዃኖም ግና ዛጊት ኣይተነጸረን።
ህዝቢ ኤርትራ ብስእነት ከም ዝስተ ጽሩይ ማይ፣ ባኒ፣ ጸባ፣ ላምባ፣ ኤሌክትሪሲቲን ካልእን ኣዝዩ ተጸጊሙ መነባብሮ ከቢድዎ እንሃለወ፣ ከምዚ ዓይነት ናይ መዘናግዒ ቪላታት ብኣስታት 50 ሚልዮን ዶላር ምህናጹ ዘተሓሳስብ ምዃኑ ተዓዘብቲ ይገልጹ።
እቲ ብንግስነት ቐጠር ተመዊሉ ኣብ ደሴት ዳህላክ ዝህንጽ ዘሎ ናይ መዘናጎዒ ቪላታት ብሊባኖሳዊ ናይ ህንጻ ኩባንያን ናይ ኩዌት ናይ ሎጊስቲክ ቀረባትን’ዩ ኣብ 2007 ክህነጽ ጀሚሩ። ምስራሕ እቲ በዓል ሓሙሽተ ኮኾብ ናይ መዘናግዒ ቪላታት መንግስቲ ኤርትራ ብምስጢር’ዩ ሒዝዎ ዘሎ።
የኤርትራው ፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ከሃያ ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ በኢትዮጵያ ጉብኝት ለማድረግ አዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ደርሰዋል።
ፕሬዝዳንቱን ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ ቦሌ ተገኝተው አቀባበል ያደረጉላቸው ሲሆን፤ ከፍተኛ የፌደራል መንግሥት ባለሥልጣናት እንዲሁም የተለያዩ ክልል መሪዎችና ባለስልጣናት ተገኝተዋል።
ይህ የፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ጉብኝት በሁለቱ ሃገራት መካከል የተደረገው ደም አፋሳሽ ጦርነት ከተካሄደ በኋላ የኢትዮጵያው ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አህመድ ባለፈው ሳምንት በአሥመራ ጉብኝት ካደረጉ በኋላ በምላሹ የሚካሄድ ነው።
የፕሬዝዳንት ኢሳያስ ጉብኝት ከሁለት አስርት ዓመታት በኋላ በኤርትራ መሪ ወደ ኢትዮጵያ የተደረገ የመጀመሪያው ጉዞ ነው። ፕሬዝዳንቱ በዚህ ጉብኝታቸው ለሦስት ቀናት ያህል ኢትዮጵያ ውስጥ እንደሚቆዩም የጉብኝታቸው ዝርዝር መረሃ-ግብር ያመለክታል።
በዚህ ጉብኝት ለሃያ ዓመታት ተዘግቶ በኋላም ለወጣቶች ፌዴሬሽን ተሰጠጥቶ የነበረው የኤርትራ ኤምባሲ ፕሬዝዳንቱ እንደሚከፍቱት ይጠበቃል። ይህም በሁለቱ ሃገራት መካከል ተቋርጦ የነበረው ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት መታደሱን በይፋ ለማመልከት እንደሆነም ተገልጿል።ቦሌ
ለኢትዮጵያ ኳስ ሰው ቡድን ለይቶ ሲጫረስ ማየትና መስማት ያሳፍራል። ሚዲያውም ደርቢ ምናምን እያለ እያራገበ ኳሱ ካለበት ደረጃ በላይ ሙቀት ሲሰጠው መስማትም ያማል። በኢትዮጵያ ኳሱ ብቻ ሳይሆነ ፣ ሚዲያውም፣ ባለሙያውም ሁሉም የከሸፉ መሆናቸው ሃዘኑን ድርብ ያደርገዋል።
የኢትዮጵያ ቡድን አፍሪካ ዋናጫ አለፈ በሎ የሚያራግብ ሚዲያ ከተራው የኳስ ተመልካች በምን ይሻላል? እንደ እወነቱ ቢሆን ኖሮ ሚዲያው ማለት የነበረበት ” በድንገት ነውና ያለፍነው ካፍን ይቅርታ ጠይቀን ከውድድሩ እንውጣ ” ነበር። የአፍሪካው ሳያንሰን ዓለም ዋንጫ ለመግባት ቋፍ ላይ ነን በሚል ስብከቱ ተጋጋለ። አፍሪካ ዋንጫ የሄደው ቡድን እንኳን መጫወት በአግባቡ ጥፋት መስራት የማይችል፣ ዳኛ እየከበቡ ዱላ የሚቃጣቸው፣ ” ከየት ነው የመጡት” እስኪባል አሳፍረውን ውድድሩ አለቀ።
ይህንን ቡድን ይዘን ዓለም ዋንጫ ለመግባት ነጥብ የሚያሰላ “ሙያተኛ” ያስገርማል። አንዱ የፌስ ቡክ አልጋጭ ” ዓለም ዋንጫ ያለማጣሪያ ግቡ ብንባል እንኳን፣ ለምነን አቅማችን አይፈቅድም ማለት ነው የሚገባን” ማለቱን አስታውሳለሁ። እገረመንገዱን ይህን አልን እንጂ ዛሬ አዲስ አበባ የታየው አስነዋሪና ትርጉም የለሽ መጫረስ አሳፋሪና አሳዛኝ መሆኑንን ለማመላከት ነው።
አሁን ጊዮርጊስ አሸነፈ፣ ቡና እርስ በርስ መዘናጠልን ምን ዓመጣው? አብዛኛውን ጊዜ አዲስ አበባ ስታዲየም የዳኝነት መወላገድ፣ አንድን ክለብ መጥቀም፣ መጥቀም ብቻ ሳይሆን አመራሩ ሳይቀር የአንድ ከለብ አጎብዳጅ ሲሆን ማየት የተለመደና በርካታ መረጃዎች ያሉት እውነት ነው። በርካታ ፍርደ ገምድልነት ስንታዘብ ነው የኖርነው። ከዚያም በላይ ” ለምን” የሚሉ የክለብ አመራሮችን መፈረጅ፣ ማስፈረጅ፣ የፖለቲካው ሰለባ ለማስደረግ መሯሯጥና ብር መርጨትም ነበር። የዚህ ሰለባ ሆነው የተሸማቀቁ አሉ። አንድ ቀን ጊዜ እስኪገልጠው መታገስ ነው። የዛሬው መነሻው ምን እንደሆነ በውል ባይገለጽም በምስል እንደታየው የደረሰው ጉዳት ያማል። በባዶ ኳስ መጫረስ!!
Previous Post: ትግራይን የማስገንጠልና ከኤርትራ ጋር የመቀላቀሉ ሴራ- አስገደ ገብረስላሴ ” የኢትዮጵያ ህዝብ ነቅተህ ለሉዓላዊ ሀገርህና ለአነድነትህ ዘብ ቁም”
ከመርህና ማኒፌስቶ ማስረጃ፣ ከነባር አባላት ምስክርነት፣ በውል ከተመሰረተው ፌደራሊዝም፣ ከአንቀጽ 39 ጋር ሞቼ ልገኝ፣ ከሚሉትና መስለ አመላካች እወነታዎች በመነሳት "...
ብሪጅመን በ Highprince Sadeas ሠራዊት ውስጥ በጣም አደገኛ ሥራን ይ heldል ፡፡ በውጊያው ወቅት ብሪድ ክሩስ ወታደሮች የታወጡ ሜዳዎችን ገደል ለማቋረጥ ወታደሮች ትልልቅ ተንቀሳቃሽ ድልድዮችን እንዲሸከሙ ተገደዋል ፡፡
ድልድዩ አራት ባጅ በካላዲን ዲዛይን ተሰራ ፡፡ እሱ ቁጥሮቹን አራት ማለትም glyphs Vev ን እና glyph Gesheh ን ማለትም ድልድይን ያጣምራል እንዲሁም ገደል የሚሸፍን ድልድይ እንዲመስል ተደርጎ የተሠራ ነው ፡፡ ተመስጦ በ የ “Stormlight” መዝገብ ቤት ተከታታዮች በብራንደን ሳንደርሰን ፡፡
ዝርዝሮች: የብሪጅ አራት ምልክት ከሰማያዊ የኢሜል ቀለም አጨራረስ ጋር ቢጫ ነሐስ ነው ፡፡ ምልክቱ ይለካል 324.2 ሚ.ሜ ርዝመት ፣ በሰፊው ቦታ 18.5 ሚ.ሜ እና ውፍረት 1.7 ሚ.ሜ.. ምልክቱ 3.7 ግራም ይመዝናል እናም የአስደናቂው ጀርባ በሸካራችን ተለጥፎ በሰሪዎቻችን ምልክት እና በቅጂ መብት የታተመ ነው ፡፡
ፈነወ ትግርኛ ብናይ`ዚ መዓልቲ ዓበይቲ ዜና ይጅምር ። ንድሕነት ጋዜጠኛታት ዓለም ዝጣበቕ ትካል ብብዝሒ ጋዜጠኛታት እሱራት ግብጺ ቀዳመይቲ፡ ኤርትራ ካልኣይቲ ኢትዮጵያ ድማ ሳልሳይቲ ደረጃ ይሕዛ ክብል ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ ገሊጹ ነዚ ብዝምልከት ጸብጻብ፡ ንማህበራዊ ኣገልግሎት ኣብ ንኡስ ዞባ ማይ ዓይኒ ኤርትራ ዝድሕስስ መደብ
የገበያ አዳራሽ ፣ አየር ማረፊያ ወይም ሲጎበኙ የንግድ ቢሮ ንብረት ፣ ስለ አንድ መምሪያ ወይም ግለሰብ ሁኔታ / ሁኔታ የሚመሩ የተወሰኑ ዲጂታል መሣሪያዎችን ያጋጥሙዎታል። እነዚህ ዲጂታል ማውጫዎች ናቸው። የመንግስት ሕንፃዎች እና ሆስፒታሎች እንኳን እነዚህን ይጠቀማሉ ፡፡ በሪል እስቴት ንግዶችም ቢሆን እነዚህ ወሳኝ አካል ሆነዋል ፡፡ ቀደም ሲል ባህላዊ ሕንፃዎች ተከራዮች እና ጎብኝዎች አስፈላጊውን መረጃ እንዲያገኙ ለማገዝ የማውጫ ሰሌዳዎችን ይጠቀሙ ነበር ፡፡ ሆኖም ፣ የዲጂታል ማውጫ ምልክቶች የበለጠ ተጣጣፊነትን በመስጠት መላውን ሂደት ቀይረዋል። ማንኛውም ዝመና በእውነተኛ ጊዜ ውስጥ ሊከሰት ይችላል። ወደ ግቢው እንደገቡ ከጎብኝዎ ጋር መገናኘት ይችላሉ ፡፡
ለትክክለኝነት ፣ እያንዳንዱ በህንፃዎቻቸው ውስጥ አንዱን ለመጫን የራሱ ምክንያት ሊኖረው ይችላል ፡፡ ብዙ ሰራተኞች ያሉት ነጠላ የንግድ ክፍሎች ጎብ visitorsዎች ወደ ትክክለኛው ግለሰቦች እንዲደርሱ ለማገዝ አንድ ሊያስቀምጡ ይችላሉ ፡፡ የተለያዩ ክንፎች ያሏቸው ትልልቅ ኩባንያዎች ሠራተኞቹን እርስ በእርስ በምቾት እንዲያገኙ ለማገዝ መሣሪያውን ሊጭኑ ይችላሉ ፡፡ ብዙ ተከራዮች ያሉት አንድ የቢሮ ሕንፃ እነዚህን መምረጥ ይችላል ጎብኝዎች ሊጎበኙት የፈለጉትን ኩባንያ እንዲያገኙ ወይም ሻጮች ያለ ምንም ጥረት በግቢው ውስጥ እንዲጓዙ ያስችላቸዋል ፡፡ አንዳንዶችም በእነሱ ላይ የመቀበያ ጊዜን ለመቀነስ እና የጎብኝዎችን እንቅስቃሴ ለመከታተል ይተማመናሉ ፡፡ እነዚህ ሁሉ ሊሆኑ የቻሉት በ ሊበጁ የሚችሉ ምርጫዎች በገቢያ ውስጥ ይገባሉ ፡፡
ማንኛውም የተንጣለለ ሕንፃ ጎብኝዎች በቅጽበት ሊገነዘቡት የማይችሉት የተለያዩ ክፍሎች አሉት ፡፡ ስለዚህ በቢሮዎ ህንፃ ውስጥ አንዱን መጫን ለጎብ visitorsዎችዎ ምቹ ሊሆን ይችላል ፡፡ ጊዜ እና ጥረት ሳያባክኑ ሊደርሱዎት ይችላሉ ፡፡ እነዚህ የምልክት (ሲግናል) ሲስተሞች በአደጋ ጊዜ ስለ ማምለጫ ቦታዎች ሊመሩዎት ይችላሉ ፡፡ ከአየር ሁኔታ ዝመናዎች እስከ የቅርብ ጊዜ ዜናዎች ድረስ የሚፈልጉትን ማንኛውንም መረጃ ማግኘት ይችላሉ ፡፡ ይህንን ዲጂታል ማውጫ ሲመለከቱ አንድ ሰው ለመከራየት ባዶ የቢሮ ቦታን ወዲያውኑ ማወቅ ይችላል ፡፡ አንዳንድ ስርዓቶች እንዲሁ ከአንድ ህንፃ የተለያዩ ሕንፃዎችን ለመፈለግ ያስችሉዎታል ፡፡ እንዲሁም በቢሮ ህንፃ ዙሪያ ስለ መገልገያዎች ፣ ካርታዎች እና ክስተቶች መረጃ ለማግኘት እነሱን ማየት ይችላሉ ፡፡ የኪራይ ውል መረጃ እንዲሁ በእነሱ በኩል ሊገኝ ይችላል ፡፡
ይህንን የፈጠራ ቁልፍ ቁልፍ ምርት ከንግድ እይታ አንጻር ብልህ ውሳኔ ሊሆን ይችላል ፡፡ ሆኖም ፣ ጠመንጃውን ከመዝለልዎ በፊት ከእርስዎ ውሳኔ ተጠቃሚ ለመሆን የተወሰኑ ጉዳዮችን መተንተን ሁልጊዜ የተሻለ ነው። ለምሳሌ ፣ ለዚህ ​​የቴክኖሎጂ መፍትሄ የትኛውም ኩባንያ ቢቀርቡም ስለ በጀትዎ ግልጽነት ሊኖርዎት ይገባል ፡፡ ዋጋዎች እንደአስፈላጊነቱ ሊለያዩ ይችላሉ። ስለዚህ ፣ ግብዎን እና እንዴት ማከናወን እንደሚፈልጉ ይወስኑ። ማንኛውንም ውስብስብ አሠራር ወይም ማበጀት የሚፈልግ ከሆነ ዋጋዎች ትንሽ ሊጨምሩ ይችላሉ። የሆነ ሆኖ ለደንበኛ ተስማሚ እና መልካም ስም ያለው ኤጀንሲ ከመጠን በላይ ዋጋዎችን ከመክፈል ወደኋላ አይልም ፡፡
በቴክኖሎጂ ጠንቅቆ ማወቅ በደንብ የሚያስገኝለት ነገር አለው። እንደዛው ላይገነዘቡት ይችላሉ ፣ እውነታው ግን ፣ ለእርስዎ የምርት ስም ምስል በከፍተኛ ሁኔታ አስተዋፅዖ ሊያደርግ ይችላል። የተደራጀ ፣ ቀልጣፋ እና ወጪ ቆጣቢ አቀራረብዎ ከእርስዎ ጋር የንግድ ህብረት ለመፍጠር የሚሞክሩትን ሁሉ ሊያስደምም ይችላል ፡፡
ዓመቱን በሙሉ የፀሐይ ጨረር እና ውብ በሆኑ የባህር ዳርቻዎች አማካኝነት ቆጵሮስ ለበዓላት ሰሪዎች ፣ ለሁለተኛ የቤት ባለቤቶች እና ለጡረተኞች ለረጅም ጊዜ ተወዳጅ ስፍራ ነበር። በዚህ ምክንያት በደሴቲቱ ላይ በመኖሪያ ልማት ላይ ኢን investmentስትሜንት በበጀት ዓመቱ የበለፀገ ሲሆን ይህም የአውሮፓ ህብረት ለቆጵሮስ ብቁ ፓስፖርቶችን ብቁ ለሆኑ ዕድገቶች እንዲሰጥ በሚሰጥ መርሃግብር አማካይነት ተደግ hasል ፡፡ ምንም እንኳን የ COVID-19 ተግዳሮቶች ቢኖሩም ፣ ገበያው በመጪው ዓመት ማደግ ይጀምራል ተብሎ ይጠበቃል እናም በፍላጎት ተጠቃሚ ለመሆን ከተዘጋጁት እድገቶች መካከል አንዱ በሊምስsol ውስጥ የቅንጦት አፓርትመንት ፕሮጀክት ኤደን ሮክ ነው ፡፡
በሎንዶን በተመሠረተ የሥነ ሕንፃ ግንባታ ልምምድ ፣ UHA ፣ ለቆጵሮስ ከተማ ንብረት ልማት ኩባንያ ፣ ለጠቅላይ ሚኒስትር ንብረት ቡድን ፣ የኤደን ሮክ ልማት በሊምስsol ውስጥ ያልተለመደ የመሬት አቀማመጥ ንድፍ ባለው በቆጵሮስ የንብረት ገበያ ተለይቶ እንዲታወቅ የተቀየሰ አስደናቂ ፕሮጀክት ነው ፡፡ ፕሮጀክቱ በሁለት ደረጃዎች እየተሰጠ ነው ፡፡ ደረጃ አምስት ከአምስት እስከ ሰባት የሚደርሱ ባለ ብዙ ፎቅ ቤቶች እና በትላልቅ አዳራሾች እና በግል የመዋኛ ገንዳዎች ውስጥ ያሉ ሶስት አጎራባች የመኖሪያ ቤቶችን መገንባት ያካትታል ፡፡ ደረጃ B በጣራ ደረጃ ስምንት የመዋኛ ገንዳዎች ያሉት አንድ ነጠላ የመኖሪያ ቤት ነው ፡፡ ደረጃ ለቅርብ ጊዜ የተጀመረው በቦታው ላይ ብቻ ሲሆን በአንዳንድ አካባቢዎች እስከ አራት ሜትር ያህል ድረስ እስከ አራት ሜትር ድረስ በመቆርቆር የታሸገ ንድፍ በተገነባ የግንባታ ደረጃ የደረጃ ደረጃ ሀ ተጀምሯል ፡፡
ለተዋቀሩ መዋቅሮች የምህንድስና መፍትሄዎች ባለሙያ የሆነው CCL ለሁለቱም ደረጃዎች የተዘረጉ ክፍተቶችን ለማስቻል ለሁለቱም ደረጃዎች ዲዛይን የማድረግ ፣ ለታሸገ ንድፍ መፍትሄ የሚሰጥ እና ከጣሪያ ላይ ከሚዋኙ የመዋኛ ገንዳዎች ነጥቦችን የሚያመጣ ነው ፡፡ በሊባኖስ ውስጥ በ CCL ቡድን የተቀረፀው ፒቲኤን ኢንጂነሪንግ የመጀመሪያውን የፕሮግራም ዓላማ ለማሳካት ችሏል ፣ በፕሮግራሙ ላይ የጊዜ ቁጠባ በማቅረብ እና የሚፈለገውን ተጨባጭ መጠን በመቀነስ ላይ ይገኛል ፡፡
በደረጃ ሀ አፓርትመንቶች ውስጥ የቅንጦት (ክፍት) ፕላን አቀማመጥ በደረጃ ሀን ለመፍጠር ፣ ንብረቶቹ የቦታ ስሜትን ለመፍጠር እና ብዙ የተፈጥሮ ብርሃን የሚፈቅድላቸው ከ 7 እስከ 8 ሜትር ስፋት ያላቸው እና ለጋስ ጣሪያ ከፍታ ያላቸው ናቸው ፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ፣ የደረጃ ሀ ሕንፃዎች ጣሪያ ሲነሳና በአንዳንድ አካባቢዎች እስከ 4 ሜትር የሚደርስ የመርከብ ማስተላለፊያ ፍሰት በመፍጠር በእያንዳንዱ ጣሪያ ጣሪያ ጣሪያ ላይ ተረባርበዋል ፡፡ በርከት ያሉ ጣራዎች የመዋኛ ገንዳዎችን ያሳያሉ ፣ በእነዚህ አካባቢዎች ለሽፋኑ መከለያ ተጨማሪ ጭነቶች ይፈጥራሉ ፡፡
በተለመደው የተጠናከረ ኮንክሪት (አር.ሲ.) ን በመጠቀም ይህንን ንድፍ ማሳካት የታቀደው ክፍት ዕቅድ አፓርታማዎች ውስጥ ጣውላ ጣውላዎች እንደሚያስፈልጉ ግልፅ ነበር ፣ ይህም በንብረቱ ማሟያ እና በታቀዱት አቀማመጦች ላይ ተጽዕኖ ይኖረዋል ፡፡ በተጨማሪም በተሸሸጉ ክፍሎች እና ተጨማሪ ከጣሪያው የመዋኛ ገንዳዎች ተጨማሪ ጭነቶች የሚመጡትን የተተከሉ ሸክሞችን ለመቋቋም አንድ የግድግዳ ውፍረት ያስፈልገው ነበር።
በኤ.ዲ.ኤ ሶተርሪዮ በተሰቀለው የጭነት ስሌቶች ውስጥ በመስራት የ CCL ቡድን ለግንባታው መከለያዎችን ፣ የመንሸራተቻውን ውፍረት ፣ የ RC ማጠናከሪያ ደረጃን እና በተተከሉ ሸክሞች ምክንያት ለተተከሉ አካባቢዎች የፒ.ቲ.ተ. ጣውላዎች ቁጥር ከፍቷል ፡፡ እና የመዋኛ ገንዳዎች። በተለምዶ ይህ ማለት ሰሌዳዎች በአብዛኛዎቹ አካባቢዎች ወደ 250 ሚ.ሜ ሊቀንሱ ይችላሉ ማለት ነው ፡፡ ይህም በተተገበሩ አካባቢዎች ውስጥ የተተከሉትን ጭነቶች እና የመዋኛ ገንዳ ነጥቦችን ለመደገፍ ወደ 350 ሚ.ሜ. ለጭነቱ በቂ የሆነ የጦረኝነት ጥንካሬ እየሰጠ ሲሆን ለእያንዳንዱ ቦታ ተስማሚውን የግድግዳ ውፍረት ለቅርብ ጊዜ ለማቅረብ እያንዳንዱ መከለያ በተናጠል ፈጠረ ፡፡ በአፓርታማዎች ውፍረት መካከል ያለው ሽግግር ከውስጠኛው አፓርታማዎች ውስጥ ጎልቶ እንዳይታይ ለማድረግ በውስጥ ግድግዳዎች መካከል ባለው በይነገጽ ውስጥ ተካትቷል ፡፡
ተከላካዮቹን ለመቆጣጠር በእያንዳንድ መከለያዎች ጠርዝ ላይ የሚያስፈልገውን የማጠናከሪያ ደረጃ ለመወሰን ተጨማሪ የዲዛይን ችሎታ ተፈላጊ ነበር ፡፡ የ CCL ቡድን ልምምድ የማጠናከሪያ እና የፒ.ቲ. ማዕዘኖች አቋም በተገቢው መቻቻል ውስጥ በተገላቢጦሽ መቻቻል ላይ እንደሚቆጣጠር ያረጋግጣል ፡፡ ለአፓርትማዎቹ ወለል-ጣራ መስኮቶች ያስፈልጋሉ።
በትላልቅ የውሃ መጠኖች የተፈጠሩ ጭነቶች ምክንያት የመድረኩ የመዋኛ ገንዳዎች ተጨማሪ ተግዳሮቶችን አቅርበዋል ፡፡ እያንዳንዳቸው ከግለሰቡ አቋም እና ከመዋቅሩ ጋር ባለው ግንኙነት ውስጥ መታየት አለባቸው ፡፡ ተጨማሪ ጭነቶችን ለመደገፍ የነበሩ ዓምዶች ባሉበት ቦታ ላይ ፣ ወይም የተተከለ አምድ አስተዋውቆ ሲገባ ፣ የግድግዳው ውፍረት መስተካከል አልነበረበትም። ሸክሞቹን በአንድ አምድ ወይም በተተከለ አምድ መደገፍ በማይቻልበት ጊዜ ፣ ​​የ CCL ቡድን አስፈላጊ በሆኑት አካባቢዎች የማጠናከሪያ ጭማሪ እና የግድግዳ ውፍረት ውፍረት ማስላት ነበረበት።
የ PT አጠቃቀም አሁንም በቆጵሮስ ገበያ ውስጥ በአንፃራዊነት ያልተለመደ ነው እናም የኤደን ሮክ ዋና ተቋራጭ ከዚህ በፊት ከፒ.ቲ. ጋር ከዚህ በፊት ፕሮጀክት አልሠሩም ፡፡ በቦታው ላይ የልምምድ ማነስ በዋናነትም ሆነ በፕሮጀክት አሰጣጥ ላይ የተሸነፈ መሆኑን ለማረጋገጥ የ CCL ቡድን መገንባት ለመገንባት የ PT ዝርዝር መግለጫ በማውጣት ረገድ ንቁ ሚና ተጫውቷል እንዲሁም ስርዓቱን ጠንቅቀው እንደሚያውቁ ለማረጋገጥ ከኮንስትራክሽን ቡድን ጋር ተባብሯል ፡፡
CCL የኩባንያው የኤክስኤፍ የተያዘው ጠፍጣፋ ሰሌዳ ስርዓት በባዶ ቱቦዎች በኩል የሚመገቡት ባዶ እሾችን የሚያገናኝ ነው ፡፡ መከለያዎቹ በሲሚንቶ ጭስ ከመዘጋቱ በፊት መጋጠሚያዎች በተናጥል ተጨጥረጉ ፡፡
ይህ ዝርዝር ሥራ ተቋራጭ እያንዳንዱ ውዝግብ በተጨናነቀበት ጊዜ ከፕሮግራሙ ጋር ወደ ቀጣዩ ደረጃ የሚሄድ ሲሆን ተቋሙ የጊዜ ሰሌዳው በሚፈቅደው መሠረት ግዥውን ለማከናወን ተችሏል ፡፡
የ PT ስርዓትን ለመትከል ተቋራጩ በራስ መተማመን እና ችሎታ እንዳለው ለማረጋገጥ CCL ስለ ስርዓቱ እንዲማሩ ወደ ሊባኖስ ጋበዙዋቸው። የ CCL ቡድን የጣቢያ ኦፕሬተሮችን ለመረጣ እና ለማሠልጠን ከኮንትራክተሩ ጋርም ሠርቷል እንዲሁም በግንባታው ሁሉ ውስጥ በቦታው ላይ የግንባታ ቡድን ድጋፍ ሰጭ ነበር ፡፡
ፕሮጀክቱ አሁን በ 7000 ሜ ወደ ደረጃ ደረጃ B ተሸጋገረ2, የደረጃ A ግማሽ መጠን ያህል ነው ፣ ግን እስከ 4 ሜትር እና ከፍታ ላላቸው ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጣ ሸቀጦች ምስጋና ይግባቸውና የራሱ የሆነ መዋቅራዊ ውስብስብ ነገሮችን ያካትታል።
ለእዚህ ደረጃ የተተከሉ ሸክሞችን ለመደገፍ እና ሸራዎችን በመጠገን ላይ ሳንቃዎችን ለማነቃቃት የረድፉ ውፍረት በ 250 ሚሜ እና በ 350 ሚሜ መካከል ይለያያል ፡፡ ለዚህ ሕንፃ የሚሆኑ ሁሉም የመዋኛ ገንዳዎች በ ASD Sotiriou በተሰጡት የመጫኛ ስሌቶች መሠረት ለጠቅላላው የሽፋን መከለያ የግድግዳ ውፍረት ለ 350 ሚ.ሜ ውፍረት የሚያስፈልገው የግድግዳ ጣሪያ ጣሪያ ላይ ይሆናሉ ፡፡