Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በክልሉ ጤና ቢሮ ሪፖርት የተደረገው የ4 ሰዎች #ፖዘቲቭ ኬዝ ጥዋት በፌደራል ደረጃ በጤና ሚኒስቴር ከተገለፀው ውጭ መሆኑን የጤና ሚኒስትር ዶክተር ሊያ ታደሰ #አረጋግጠውልናል።
ሄኖክ ስዩም (ተጓዡ ጋዜጠኛ) ይህ በሰው ልጅ የእንቅስቃሴ ታሪክ አንዱ ከባድ ጋሬጣ ነው። ለብዙ ኢንዱስትሪዎች ፈተና የሆነው ኮቪድ 19 ለቱሪዝም ደግሞ ከመርሁ...
በፎክሎር ጥናት ዘርፍ፤ ሀገረሰባዊ ሙዚቃዎቻችን ከባህርያቸው አንጻር መንፈሳዊ እና ዓለማዊ በሚል ይመደባሉ። መንፈሳዊ ሙዚቃዎች በተለያዩ የሐይማኖት አስተምህሮዎች መሰረት ለአምልኮ፣ ለምስጋና ወይም ለምህላ...
እሱ እጅግ ደፋርና ብልጥ ነው። እርግጥ ነው ጠባቂዎቹም አያንቀላፉም። ዱሩን ነግሦበታል። ጠላቶቹን በስሙ ያባረረ ጀግና ነው። ተወድሷል፤ ደግሞም ተፈርቷል። ገድሎም ያውቃል። መጨረሻ...
“ታሪክ ራሱን ይደግማል። መጀመሪያ አሳዛኝ ሆኖ፤ ሁለተኛ ጊዜ ግን ቧልት ሆኖ” እንዲል ካርል ማርከስ፤ የሃገራችን የፖለቲካ ባህልም ተሻለው ሲባል ወደቀድሞው ህመሙ እየተመለሰ፣...
የሥነ ፍጥረት ምርምር ከቀን ወደ ቀን እየጠለቀ ሲሄድ የሳይንስና የቴክኒዮሎጂ ምሁራንም ጊዜ የሚወልዳቸውን ተውሳኮች እንደየአካባቢው ሁኔታ እየፈተሹ መፍትሔዎቻቸውን ይሻሉ። የሕክምና ጥበብን ርቅቀት...
ተንከባካቢዎቻችንን ለመንከባከብ ምን ያህል ዝግጁ ነን? ዕውቁ የአጭር ልቦለድ ደራሲ፣ ሩሲያዊው አንቷን ቼክኾቭ አንድ አይረሴ ሐኪም ገፀባህርይ ፈጥሮ በጭንቅላቴ ተቀርጾ ቀርቷል። ሐኪሙ...
ዓለም አንድ ቋንቋ እየተናገረች ነው፡፡ ድሃ ሀብታም፣ ሶሻሊስት ኮሚኒስት፣ ሰሃራ ሳይቤሪያ ሳይል ስለ አንድ ነገር ብቻ እያሰበ፣ እየተጨነቀ፣ የመፍትሔ ጫፍ እያሰሰ ነው፡፡...
የወረርሽኝ በሽታዎች ከሰው ወደሰው፣ ከእንስሳ ወደሰው፣ ከሰው ወደእንስሳት እና ከእንስሳት ወደ እንስሳት በፍጥነት የሚተላለፍ እና ለመቆጣጠሩም በጣም አዳጋች የሆኑ ህመሞች ናቸው። የሰው...
ለፎክሎር ጥናት መሰረት የፎክ ዕውቀት (Folk knowledge) ነው። የፎክ ዕውቀት ማለት በአንድ በተወሰነ ሕዝብ፣ ማኅበረሰብ፣ ባህል ወይም አካባቢ ውስጥ ያለ ልዩ ዕውቀት...
በአገራችንም የሚገኙ ማኅበረሰቦች ያላቸው ቃላዊ፣ ቁሳዊና መንፈሳዊ ባህሎች እጅግ በርካታ መሆናቸው ኢትዮጵያን “የባህል ሙዚየም” የሚል ስያሜ አሰጥቷታል። የስያሜዋ ምክንያት ከሆኑት በቁጥር የበዙ...
ዓለም አቀፍ የሴቶች ቀን በጎርጎሪዮሳዊው ቀመር “ማርች 8” በእኛ አቆጣጠር ደግሞ ዘንድሮ እንደ ሁልጊዜው በየካቲት መደምደሚያ ዕለት ተከብሮ ይውላል። በዚህም መሰረት በተቋማት...
ክብር ይሰጠው በ1888 የዓድዋ ጦርነት የተገኘው የኢትዮጵያ ድል፤ የጣሊያንን ወረራ በአህጉሩ ላይ እንዲያከትም በማድረጉ ተከብሮ እና በደንብ ተሰንዶ፤ ለዘመናዊዋ አፍሪካ የተሻለ ማስተማሪያ...
ታሪካችን ኢኮኖሚያዊ እና ፖለቲካዊ ውጣ ውረዶች የሞሉበት ነው። ሦስት ሺህ ዘመን ከተሻገረው የታሪካችን ምዕራፍ ውስጥ ከ18ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ አንስቶ እስከ 19ኛው...
የምሥራቅ አፍሪካ አገሮች የኢትዮጵያ መንግሥት በሕወሓት ሕገወጥ ቡድን ላይ እየወሰደ ያለውን ሕግ የማስበር ዕርምጃ አጠናክሮ እንዲቀጥል መግለጻቸውንና በውስጥ ጉዳይዋ ማንም ጣልቃ መግባት እንደሌለበት መናገራቸውን ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ፡፡
የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ዲና ሙፍቲ (አምባሳደር) ዓርብ ኅዳር 11 ቀን 2013 ዓ.ም. ለመገናኛ ብዙኃን እንደተናገሩት፣ በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትርና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን የተመራ ልዑክ፣ በምሥራቅ አፍሪካ አገሮች ጉብኝት ስኬታማ የዲፕሎማሲያዊ ክንውን መፈጸሙን ገልጸዋል፡፡ ልዑኩ ከኬንያ፣ ከሩዋንዳ፣ ከኮንጎ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክና ከኡጋንዳ ፕሬዚዳንቶችና ሌሎች ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች ጋር ተገናኝቶ ስለኢትዮጵያ ወቅታዊ ሁኔታ መምከሩንም አምባሳደሩ አክለዋል፡፡
በመሆኑም የኢትዮጵያ መንግሥት በሰሜን የአገሪቱ አካባቢ እየወሰደ ያለው ሕግ የማስከበር ዘመቻ መነሻና ዓላማውን ሚኒስትሩ ለመሪዎቹ መግለጻቸውን እንዳስረዱም ጠቁመዋል፡፡ ሕወሓት አገራዊ ሪፎርሙን በመቃወም፣ በአገሪቱ በተለያዩ አካባቢዎች የሽብር አካላትን ሲደግፍ፣ የሕግ ጥሰቶችን ሲፈጽምና በመጨረሻም የአገር ሉአላዊነት ቀይ መስመርን በማለፉ መንግሥት ሕግ የማስከበር ዕርምጃ እየወሰደ መሆኑን እንዳስረዱም አምባሳደሩ ተናገረዋል፡፡
የኢትዮጵያ መንግሥት እያደረገ ያለው እርስ በርስ ጦርነት ሳይሆን ሕግ የማስከበር ዕርምጃ መሆኑን በማስረዳት የአገሮቹ መሪዎች ግንዛቤ እንዲኖራቸው መደረጉንም አክለዋል፡፡
መሪዎቹም የኢትዮጵያ የሰላም ደኅንነት ለአፍሪካ ቀንድ ሰላም መሠረት መሆኑን በመግለጽ፣ ሕግ የማስከበር ዕርምጃ የአገር ውስጥ ጉዳይ መሆኑን በመጠቆም፣ ማንም ጣልቃ የሚገባበት ጉዳይ አለመሆኑን ለልዑኩ መናገራቸውን ቃል አቀባዩ ገልጸዋል፡፡ ከውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በተጨማሪ የጠቅላይ ሚኒስትሩ የደኅንነት ጉዳዮች አማካሪ ሚኒስትር አቶ ገዱ አንዳርጋቸውም በጂቡቲና በሱዳን በመገኘት ተመሳሳይ ዲፕሎማሲ ሥራዎችን ማከናወናቸውንም አምባሳደሩ ገልጸዋል፡፡ በኢትዮጵያ ስላለው ወቅታዊ ሁኔታ በአሜሪካ፣ በአውሮፓ፣ በፓስፊክ አገሮች ያሉ የኢትዮጵያ አምባሳደሮችና ቆንስላዎች፣ ለአገሪቱ መሪዎችና መገናኝ ብዙኃን ስለወቅታዊ የኢትዮጵያ ሁኔታ ገለጻ ማድረጋቸውን ዲና (አምባሳደር) ተናግረዋል፡፡ ሪፖርተር
የወንጀል ፍትሕ አስተዳደር ውጤታማ መሆኑ ከሚረጋገጥበት መንገድ አንዱ፣ የወንጀል ክሶች በአግባቡ ተጣርተው ለፍርድ ቤት ቀርበው ጥፋተኞች ተገቢውን ቅጣት በተቻለ ፍጥነት ሲያገኙ ነው፡፡ ጥፋተኞች ነፃ የሚወጡበት ወይም ንጹሐን ጥፋተኞች የሚባሉበት ወይም ፍትሕ የሚዘገይበት የወንጀል አስተዳደር እንዳይኖር ማድረግ ከጥሩ አስተዳደር የሚጠበቅ ነው፡፡ በአገራችን ባለፉት ዓመታት በተለያዩ አውዶች የተደረጉ ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ የዓቃቤ ሕግ የማስቀጣት አቅም (Conviction Rate) አነስተኛ እንደሆነ ይነገራል፡፡ ባንድ ወቅት በቀድሞው የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ምክትል ፕሬዚዳንት የተደረገ ጥናት እንደሚያመለክተው፣ ለፍርድ ቤት ቀርበው ዕልባት ካገኙ መዝገቦች ውስጥ ተከሳሾች ጥፋተኛ ተብለው የቅጣት ውሳኔ የተሰጠው በ33.1 በመቶ መዝገቦች ብቻ ነው፡፡
በጥናቱ እንደተገለጸው፣ ብዙ የወንጀል ጉዳዮች በተለያዩ ምክንያቶች በየደረጃው ተንጠልጥለው እንደሚቀሩ ተገልጿል፡፡ ይህ ዝቅተኛ የማስቀጣት አቅም በጊዜ ሂደት እየተስተካከለ ስለመምጣቱ አመላካች ሁኔታዎች ቢኖሩም፣ በአሁኑ ወቅት ያለው ሁኔታም የሚጠበቀውን ያህል እንዳልሆነ ይታያል፡፡ በእርግጥ የፀረ ሙስና ኮሚሽን የማስቀጣት አቅም ከ90 በመቶ በላይ መሆኑ ኮሚሽኑ በሚያወጣቸው ሪፖርቶች ላይ የሚገለጽ ቢሆንም፣ አጠቃላይ የወንጀል የፍትሕ ሥርዓቱን የሚወክል አይሆንም፡፡
የወንጀል ጉዳዮች ስለመዘግየታቸው፣ የማስቀጣት አቅምም ዝቅተኛ ስለመሆኑ የተለያዩ ምክንያቶች ሲጠቀሱ ይስተዋላል፡፡ የሥነ ሥርዓት ሕጉ ክፍተት፣ የሕጉ አተገባበር በልማድ ተፅዕኖ ውስጥ መውደቁ፣ የክስ፣ የጥፋተኝነትና የቅጣት ድርድር /Plea Bargaining/ ሥርዓት አለመኖር ወዘተ. የተወሰኑት ምክንያቶች መሆናቸው በጥናት ተገልጿል፡፡ እነዚህ ምክንያቶች በባለድርሻ አካላት በሚገባ ታይተው የመፍትሔ ዕርምጃ እየተወሰደባቸው (በፍትሕ አስተዳደር ማሻሻያ ፕሮጀክት፣ በወንጀል ፍትሕ አስተዳደር ፖሊሲ፣ በቢፒአር) ቢሆንም፣ ያልታዩ ክፍተቶች እንደሚኖሩ እሙን ነው፡፡ የፖሊስንና የዓቃቤ ሕግን ቢሮ ያጨናነቁ የግል አቤቱታ ሲቀርብ ብቻ የሚያስቀጡ ወንጀሎች መበራከት የኅብረተሰቡ አጠቃላይ ሰላምና ደህንነት በይበልጥ የሚጎዱ ወንጀሎች ላይ የሚሠራውን ሥራ የተሻለ እንዳይሆን ማድረጉ አይቀርም፡፡ በግል አቤቱታ ብቻ የሚያስቀጡ ወንጀሎች ቀላል የሚባሉ ወንጀሎች ሲሆኑ፣ የግል ጥቅምን የሚመለከቱ፣ በተበዳዩ ጠያቂነት ሊቋረጡ የሚችሉና ቅጣታቸውም አነስተኛ ነው፡፡ በዚህ ጽሑፍ እነዚህ ጉዳዮች በግል ክስ ስለሚቀርቡባቸው ሁኔታ በወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕጉ የተቀመጡትን ድንጋጌዎች በመመልከት የግል ክስ በሕጉ ሰፋ ያለ ቦታ ቢሰጠው ሊኖረው ስለሚችለው ጥቅም ለመዳሰስ ሙከራ ይደረጋል፡፡
የዓቃቤ ሕግ መሥሪያ ቤት በየአገሮቹ ከመዋቀሩ በፊት የወንጀል ክሶች በተበዳይ ሲቀርቡ የነበረ ሲሆን፣ በዘመናዊው ዓለም ግን በመርህ ደረጃ የወንጀል ጉዳዮችን የሚያጣራው፣ የሚመረምረውና ክስ የሚያቀርበው ዓቃቤ ሕግ በፖሊስ በመታገዝ ነው፡፡ ሆኖም የዓቃቤ ሕግ ከተቋቋመም በኋላ ተገቢ ባልሆኑ ምክንያቶች ዓቃቤ ሕግ ክስ አላቀርብም በሚልበት ወቅት ተበዳዮች ወይም ወኪሎቻቸው ሕገ መንግሥታዊ መብቶቻቸውን ለማስከበር ክስ የሚያቀርቡበት ሁኔታ እየዳበረ መጥቷል፡፡ ወሰኑ ቢለያይም የግል ክስ በተለያዩ አገሮች ሕግ የተካተተ ሲሆን፣ ዋናው ዓላማ የዓቃቤ ሕግን ፈቃድ ሥልጣን (Discretion) መቆጣጠርና ኅብረተሰቡ በፍትሕ አስተዳደር ያለውን ተሳትፎ ማረጋገጥ እንደሆነ ይነገራል፡፡
በ1954 ዓ.ም. የወጣው የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕግ የግል ክስን በሁለት ሁኔታዎች ይፈቅዳል፡፡ የመጀመሪያው የክስ አቤቱታ በማቅረብ ብቻ በሚያስቀጣ የወንጀል ነገር ሲሆን፣ ዓቃቤ ሕግ ጥፋተኛ ለማድረግ በቂ የሆነ መረጃ የሌለ መሆኑን ተረድቶ ክስ አላቀርብም ካለ ተበዳዩ ወይም ወኪሉ የግል ክስ እንዲያቀርብ በጽሑፍ የሚፈቅድበት ሁኔታ ነው፡፡ ይህ ተፈጻሚ የሚሆነው ቀለል ላሉ ወንጀሎች ነው፡፡ ለምሳሌ፡- ስም ማጥፋት፣ ስድብ፣ ቀላል የአካል ጉዳት፣ የቤት ውስጥ ጥቃት፣ በጋብቻ ላይ ጋብቻ፣ አመንዝራነት፣ ዛቻ ወዘተ. ጉዳዮች ናቸው፡፡ በእንዲህ ዓይነት ሁኔታ ዓቃቤ ሕጉ የፈቀደበትን ውሳኔ ግልባጭ ክሱን ለማየት ሥልጣን ላለው ፍርድ ቤት ለመላክ እንደሚገደድ የሕጉ አንቀጽ 44(1) ያመለክታል፡፡ ሁለተኛው የግል አቤቱታ ሳያስፈልግ የሚያስቀጣ ወንጀልን የሚመለከት ሲሆን፣ ዓቃቤ ሕጉ ማስረጃው ለማስከሰስ በቂ አለመሆኑን ሲወስን ተበዳዩ ወይም ወኪሉ ውሳኔውን ተቀብሎ በ30 ቀናት ውስጥ ዓቃቤ ሕጉ ክሱን እንዲያቀርብ ትዕዛዝ እንዲሰጠው ክሱ ቢቀርብ ኖሮ ለማየት ሥልጣን ይኖረው ለነበረው ፍርድ ቤት የሚያቀርብበት ሁኔታ ነው፡፡ ፍርድ ቤቱ ማስረጃውን አይቶ ዓቃቤ ሕጉ ክሱን እንዲያቀርብ ለማዘዝ የሚቻልበት ሁኔታ ስለመኖሩ በአንቀጽ 47 ላይ ተገልጿል፡፡ ሆኖም የክስ አቤቱታ ሳያስፈልግ የሚያስቀጣ ወንጀልን በተመለከተ የግል ክስ አቀራረብ የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 44(2) እና 45 የተሻሩ በመሆናቸው በአሁን ወቅት ተፈጻሚነት የላቸውም፡፡ ስለዚህ ከባድ በሆኑ ወንጀሎች ለምሳሌ ግድያ፣ መደፈር፣ ስርቆት፣ መጠለፍ፣ አታላይነት፣ እምነት ማጉደል፣ ወንበዴነት፣ ዘረፋ ወዘተ. ዓቃቤ ሕጉ በቂ ማስረጃ ስለሌለኝ ክስ አልመሠርትም ብሎ ከወሰነ ተበዳዩ ወይም የተበዳዩ ወኪል ለጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ (ወይም ለሚኒስቴሩ) አስተዳደራዊ አቤቱታ ከማቅረብ በስተቀር በፍርድ ቤት ዓቃቤ ሕግ ክስ እንዲመሠርት የመጠየቅ መብት አይኖረውም፡፡ በሌሎች አገሮች ተሞክሮ የግል ክስ ከባድ በሆኑ ወንጀሎችና ክትትላቸው ልዩ ሥልጠና በሚጠይቁ ወንጀሎች ጭምር የሚፈቀድበት ሁኔታ ያለ ቢሆንም፣ በዚህ ጽሑፍ በዋናነት የምንዳስሰው የግል ክስ በቀላል ወንጀሎች (የክስ አቤቱታ በማቅረብ ብቻ የሚያስቀጡ ወንጀሎች) ያለውን አፈጻጸም ነው፡፡
የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕጉ የግል ክስ የሚቀርብበትን ሥርዓት በግልጽ ያስቀመጠ ሲሆን የተበዳዩን፣ የዓቃቤ ሕግንና የፍርድ ቤትንም ድርሻ አመላክቷል፡፡ የሥነ ሥርዓት ሕጉ ስለግል ክስ የያዘውን ዋና ዋና ነጥቦች እንመልከት፡፡ በመጀመሪያ የግል ክስ የሚቀርበው ዓቃቤ ሕግ በጽሑፍ ሲፈቅድ ብቻ ነው፡፡ ዓቃቤ ሕጉ ለመክሰስ በቂ ማስረጃ አለመኖሩን አምኖ ተበዳዩ የግል ክስ እንዲያቀርብ ካልፈቀደለት የግል ክስ አይኖርም፡፡ ስለዚህ በወንጀል የግል ክስ አፈጻጸም በአገራችን በቅድመ ሁኔታ የታሰረ (Conditional) በመሆኑ የግል ክስ መብት እንዳይሆን አድርጎታል፡፡ በእርግጥ ዓቃቤ ሕግ ማስረጃውን መርምሮ አያስከስስም ያለውን ጉዳይ የግል ተበዳዩ ሊያስከስስ መቻሉን ማስረዳት የሚከብደው ቢሆንም፣ በጠበቃ በመታገዝ የዓቃቤ ሕጉ ስህተት ካለ ለማረም የሚያመች መሆኑ በጎ ነገር ነው፡፡ ሁለተኛ የግል ክስ እንደያቀርብ የተፈቀደለት የግል ከሳሽ የሚከራከረው በራሱ ኃላፊነትና ኪሳራ ነው፡፡ /አንቀጽ 47/፤ ክሱንም በ15 ቀን ጊዜ ውስጥ አቤቱታውንና የክሱን ማመልከቻ ለሚፈቅድለት ፍርድ ቤት ማቅረብ ይኖርበታል፡፡ /አንቀጽ 150/ ይህ ደንብ ተበዳዩ የማያስከስስ ጉዳይን ወደ ፍርድ ቤት በመውሰድ ተከሳሽን እንዳያጉላላ ተበዳዩ ገንዘብ ፍርድ ቤት የሚያስቀምጥበትን ሥርዓት ጭምር ያስቀምጣል፡፡ ሦስተኛ ዓቃቤ ሕጉ የግል ክሱ ከቀረበ በኋላ ጉዳዩን የመከታተል መብት አለው፡፡ በሕጉ አንቀጽ 48 ላይ እንደተገለጸው በግል ክስ ከቀረበው ወንጀል የበለጠ ከፍ ያለ ወንጀል ለመሠራቱ ለግል ክሱ በቀረበው ማስረጃ የተገለጸ ሲሆን፣ ዓቃቤ ሕጉ አዲስ ክሱን እስኪያቀርብ ድረስ የግል ክስ እንዲቆም ፍርድ ቤቱን ለመጠየቅ ይችላል፡፡ ፍርድ ቤቱም በዚሁ መሠረት ክሱን ማቆም አለበት፡፡ ስለዚህ የግል ክሱ በሚቀርበበት ጊዜም ዓቃቤ ሕጉ የክሱን ይዘት በማየት የራሱን ዕርምጃ የሚወስድበት አጋጣሚ አለ፡፡ ሆኖም የግል ክስ ከመቅረቡ በፊት ስለሚደረገው የምርመራ ሁኔታና የፖሊስ እገዛ ሕጉ የሚለው ነገር ባለመኖሩ ክፍተቱ አፈጻጸሙን ፈታኝ ያደርገዋል፡፡ በአራተኛ ደረጃ የግል ክስ ፍርድ ቤት ከቀረበ በኋላ ፍርድ ቤቱ ለማስታረቅ ጥረት እንዲያደርግ ሕጉ ያመለክታል፡፡ በአንቀጽ 151 እንደተገለጸው፣ ፍርድ ቤቱ ማመልከቻውን ከማንበቡ በፊት ተከራካሪዎቹን (የግል ከሳሽንና ተከሳሹን) ለማስታረቅ ይሞክራል፡፡ ዕርቅ በተደረገ ጊዜ ፍርድ ቤቱ ዕርቁን በመዝገብ ይጽፋል፡፡ ዕርቁም የፍርድ ውጤት ይኖረዋል፡፡ ዕርቅ ካልተደረገ ግን ከሳሽ በቂ የኪሳራ ዋስትና እንዲሰጥ ተደርጐ ሙግቱ ይቀጥላል፡፡
የግል ክስን አተገባበር በተመለከተ በቂ ጥናት የለም፡፡ ይህም የሆነበት ምክንያት ኅብረተሰቡ የወንጀል ጉዳይ በሙሉ ለዓቃቤ ሕግ የተተወ መሆኑን በመረዳትና በቂ የአተገባበር ተሞክሮም ባለመኖሩ ነው፡፡ የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያ ሴቶች ማኅበር እ.ኤ.አ. ከ2009 ጀምሮ ለወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕጉ የማሻሻያ ግብዓት ሲያዘጋጅ የግል ክስ አድማስን ለማስፋት የሚቻልበትን ሁኔታ በማጥናት ላይ የነበረ ስለመሆኑ ጸሐፊው መረጃ አለው፡፡ በጥናቱ ወቅት ከተሰበሰቡ መረጃዎች ለመረዳት እንደሚቻለው አዲስ አበባና ድሬዳዋን ጨምሮ በአምስት ክልሎች የግል ክስ ቀርቦ አያውቅም፤ መረጃውን የሰጡት ባለሙያዎች እንደገለጹት የግል ክስ ሥነ ሥርዓት ሕጉ ውስጥ ስለመገኘቱም ያለው እውቀት አነስተኛ ነው፤ ዓቃቤ ሕግም የወንጀል ጉዳዮችን ለግል ክስ የሚመራበት አጋጣሚ አይስተዋልም፡፡ ሆኖም ብዙኅኑ ባለሙያዎች የግል ክስ በግል አቤቱታ ለሚያስከስሱ ወንጀሎች ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ቢፈቀድ የዓቃቤ ሕግን ሥራ ከማቃለሉም በተጨማሪ ዓቃቤ ሕግ ኃይሉን አሰባስቦ ከበድ ያሉ ወንጀሎች ላይ በመሥራት የኅብረተሰቡን ሰላምና ደህንነት ለማስጠበቅ ያስችለው ነበር ሲሉ አስተያየታቸውን ይገልጻሉ፡፡
የተለያዩ አገሮች ዓቃቢያነ ሕግ ያሉባቸውን የሥራ ጫናና የጉዳይ መደራረብ መነሻ በማድረግ ችግሩን ለማቃለል የተለያዩ ዘዴዎችን በሕግ ሥርዓታቸው ይተገብራሉ፡፡ የተወሰኑ አገሮች ጉዳዮችን ከዓቃቤ ሕግ ውጪ ላሉ የሕግ ባለሙያዎች በመስጠት (Outsourcing)፣ ተበዳዮች የግል ክስ የሚያቀርቡበትን ሁኔታ በማመቻቸት፣ አልፎ አልፎም ቀላል የሚባሉ ወንጀሎች በግል ድርድርና እርቅ የሚያልቁበትን ሥርዓት በመዘርጋት መፍትሔ ለመስጠት ሞክረዋል፡፡ በአንዳንድ አገሮች የሕግ ሥርዓት ደግሞ ዓቃቤ ሕግ በመንግሥት አስፈጻሚ አካል ተጽዕኖ በሚወድቅባቸው የፖለቲካ ጉዳዮች የወንጀል ክስ ለመመስረት ቸል ሲል አንዳንዴም ኅብረተሰቡ በወንጀል ፍትሕ ሥርዓቱ እንዲሳተፍ ማድረግ ከዲሞክራሲ ጽንሰ ሐሳብ አንጻር ስለሚታመንበት የግል ክስ የሚፈቅዱበት ሁኔታ አለ፡፡ አንዳንዶቹ ለማንኛውም ዓይነት ክስ የሚፈቅዱ ሲሆን፣ ሌሎች (አብዛኛዎቹ) ደግሞ በግል አቤቱታ ለሚያስከስሱ ወንጀሎች ይፈቅዳሉ፡፡ የተወሰኑትን እንመልከት፡፡
እ.ኤ.አ. በ1985 የአውሮፓ የሚኒስቴሮች ኮሚቴ ካውንስል የወንጀል ሰለባዎች (ተበዳዮች) ዓቃቤ ሕግ ለመክሰስ አሻፈረኝ በሚልበት ወቅት ሥልጣን ባለው አካል እንደገና እንዲታይላቸው ካልሆነም የግል ክስ የሚያቀርቡበት ሁኔታ እንዲመቻችላቸው አስተያየት ሰጥተዋል፡፡ በእንግሊዝ የወንጀል ተበዳዮች በዓመት እስከ ሦስት በመቶ የሚሆኑ የግል ክሶችን ያቀርባሉ፡፡ በጀርመን የግል ክስ በሁለት ሁኔታዎች ይፈቀዳል፡፡ የመጀመሪያው ግላዊነትን መጣስን (Domestic Trespass) የመሳሰሉትን ቀላል ወንጀሎች (Minor Offences) በተበዳዩ ክስ እንዲቀርብባቸው ይፈቅዳሉ፡፡ ሁለተኛው በወንጀል የተበደለ ሰው ዓቃቤ ሕጉ ክስ እንዲያቀርብለት ጠይቆ እምቢ ከተባለ ተበዳዩ ለፍርድ ቤት አቤቱታ ያቀርባል፡፡ ፍርድ ቤቱ ክስ እንዲመሠርት ትዕዛዝ የሚሰጥ ከሆነ ተበዳዩ ‹‹ተጨማሪ ዓቃቤ ሕግ›› (Supplementary Prosecutor) ሆኖ ተሰይሞ ዓቃቤ ሕጉ ጉዳዩን በአግባቡ እያቀረበው መሆኑን ያረጋግጣል፡፡ በሜክሲኮ በ2000 የተሻሻለው ሕገ መንግሥት ተበዳዮች ጠበቃ በመቅጠር ዓቃቤ ሕጉን በምርመራ፣ በመሰማትና በማስረጃ አቀራረብ ወቅት እንዲያግዙ የማድረግ መብት ደንግጓል፡፡ በካናዳ የግል ክስ በቀላል ወንጀሎች የሚፈቀድ ሲሆን፣ የሕግ ማሻሻያ ኮሚሽን የግል ክስ የሕዝብ ተሳትፎን ስለሚያረጋግጥ በተወሰኑ ሌሎች ወንጀሎችም ላይ እንዲፈቀድ እየተንቀሳቀሰ ነው፡፡ በማሻሻያው መሠረት ግለሰቦችን የሚወክሉ ቡድኖች (Public Interest Groups) በተወሰኑ ጉዳዮች ላይ ክስ የሚመሠርቱበትን ሁኔታ ያሰፋል፡፡ በደቡብ አፍሪካም በተግባር ብዙ ተሞክሮም ባይኖር በሕግ ለተገለጹ ወንጀሎች ዓቃቤ ሕግ ክስ ለማቅረብ ወደኋላ በሚልበት ጊዜ የግል ክስ የሚፈቀድበት ሁኔታ አለ፡፡
የግል ክስ የተወሰኑ ጥቅሞች እንዳሉት በርዕሱ ላይ የተጻፉ መጽሐፍት ይገልጻሉ፡፡ ቀዳሚው በማንኛውም የሕግ ሥርዓት በተለይ ከወንጀል ጋር በተያያዘ ዜጎችን ማሳተፉ መሠረታዊ ጠቀሜታው ነው፡፡ የመንግሥት ሠራተኛው ክሱን ወደ ፍርድ ቤት እንደማይወስድለት የተነገረው ተበዳይ ክሱን ፍርድ ቤት በማቅረብ የሥርዓቱ ተሳታፊ መሆን ይችላል፡፡ የግል ክስ መፍቀድ ከዲሞክራሲ ጽንሰ ሐሳብ ጋር የጠበቀ ቁርኝት አለው፡፡
ሁለተኛው ተበዳዩ ወንጀል የፈጸመውን ሰው በሕግ አግባብ ለመበቀል ያስችለዋል፡፡ ተበዳዮች በፍርድ ቤት በሚያቀርቡት ክስ ጥፋተኛው የሚቀጣ ከሆነ ተገቢ ወዳልሆነ የራስ መፍትሔ (Self-help) እንዳይሄዱ ያደርጋል፡፡ በሌላ በኩል የዓቃቤ ሕግንም ሥራ ቢሆን እጅጉን ያቀልለታል፡፡ ዓቃቤ ሕግ የኅብረተሰቡን መሠረታዊ ሰላም የሚያናጉ ወንጀሎች ላይ አጽንኦት በመስጠት ጉዳዮችን በተቻለ ፍጥነት ለማስተናገድ ያስችለዋል፡፡ ዓቃቤያነ ሕግ ፖሊሶች አጣርተው ያመጡላቸውን ጉዳዮች በአግባቡ ለማስተናገድ የሚችሉበት የሰው ኃይል፣ የጊዜና ሌሎች ሀብቶች የሌላቸው መሆኑ በብዙ አገሮች መስተዋሉ የግል ክስን ጥቅም ከፍ ያደርገዋል፡፡
ሌላው የግል ክስ በአግባቡ ከተመራ የወንጀል ጉዳዮች በፍጥነት እልባት እንዲያገኙ ይረዳል፡፡ ለተጠረጠሩ ሰዎችም ቢሆን ጉዳዮች በፍጥነት መጠናቀቃቸው በመዘግየቱ የሚደርስባቸውን የገንዘብ ወጪና የስሜት መጐዳት ያቀልላቸዋል፡፡
የግል ክስ ያለውን ጥቅም ያህል ግን የራሱ አሉታዊ ጎኖች ይኖረዋል፡፡ በብዛት የሚጠቀሰው ተግዳሮት ተበዳዮቹ ተከሳሽን ለማንገላታት ሊጠቀሙበት መቻሉ ነው፡፡ ተበዳዩ ወይም ጠበቃው የክርክሩን ጊዜ በማርዘምና ያለአግባቡ ክርክሮችን በማንሳት ተከሳሹ እንዲጉላላ ሊያደርግ ይችላል፡፡ ሆኖም የግል ክስ የማቅረብ መብት ያለዓላማው ሥራ ላይ እንዳይውል የተወሰኑ ሥርዓቶችን መዘርጋት ግድ ይላል፡፡ የግል ክስ የማቅረቢያን ጊዜ መወሰን፣ የግል ክስ ከመቅረቡ በፊት በተከሳሽ ላይ ለሚደርስ ጉዳት ከሳሹ ገንዘብ በፍርድ ቤት እንዲያስቀምጥ ማድረግ፣ የፍርድ ቤቱን ቁጥጥር ማስፋት፣ የግል ክስ ፍሬ አልባ ሲሆን ተከሳሹን በመካስ የግል ክስ መብት በአግባቡ እንዲሠራበት ማድረግ ይቻላል፡፡ በሌላ በኩል የግል ክስ ገንዘብ ላላቸው ተበዳዮች የሚሠራ ነው በሚል ተቀባይነቱን የሚያሳንሱ ወገኖች ይኖራሉ፡፡ ይህም ቢሆን የግል ክስ የዓቃቤ ሕግን ሥራ በማገዝ ጎን ለጎን የሚሄድ ማድረግ የሚቻል ሲሆን፣ የተበዳይን መብት የሚወክሉ ግብረ ሰናይ ድርጅቶች የሚሳተፉበትን ሁኔታ በማስፋት ተደራሽነቱን ማረጋገጥ ይቻላል፡፡
እናጠቃለው፤ ወንጀልን መከላከልም ሆነ ወንጀል ተፈጽሞ ሲገኝ ክስ መሥርቶ መቅጣት የመንግሥት ድርሻ ነው፡፡ ሆኖም በግል አቤቱታ የሚያስቀጡ ወንጀሎች በአብዛኛው የሕዝብ ጥቅምን የሚመለከቱ አይደሉም፡፡ በተበዳዩ አቤቱታ የሚከሰሱ፣ የሚቀጥሉ ወይም የሚቋረጡ ናቸው፡፡ የግል ክስ ለቀላል ወንጀሎች እንዲፈቀድ ማድረግ ሕዝቡን በፍትሕ ሥርዓት ለማሳተፍ የሚረዳ ሲሆን፣ የዓቃቤ ሕግንም የሥራ ጫና ያቃልላል፡፡ በብዙ አገሮች የሕግ ሥርዓት የግል ክስ ተካትቶ ውጤታማ ሆኗል፡፡ የወንጀል ሥነ ሥርዓት ሕጉ የግል ክስ ለቀላል ወንጀሎች የሚፈቅድ ቢሆንም፣ በዓቃቤ ሕጉ ፈቃደ ሥልጣን ላይ የተመሠረተ ነው፡፡ በመሆኑም የግል ክስን በብሔራዊ ደረጃ በማጥናት በሚሻሻለው የወንጀል ሥነ ሥርዓት ሕግ ማካተት ዘርፈ ብዙ ጥቅሞች ይኖሩታል፡፡
የኢትዮጵያ አየር መንገድና የዛምቢያ መንግስት የ30 ሚሊየን ዶላር ስምምነት ተፈራረሙ – Ethiopian Airlines and Zambia Government Signed a $ 30 Million Deal – መጽሔት
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነበረ እገዳ ክለዓል ጽባሕ ረቡዕ ድምጺ ክህብ’ዩ። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝሓለፈ 20 ዓመታት ዝጸንሐ ውጥረት ብሰላም ድሕሪ ምዝዛሙን ምስ ጅቡቲ ዝጸንሓ ውጥረት ዝሰፈኖ ዝምድና ናብ ንቡር ይምለስ ብምህላውን ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕ/ሃ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ዝጸንሐ ናይ ኣጽዋር ካልእን እገዳ ክለዓል ጽባሕ ረቡዕ ውሳነ ክሕልፍ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ዲፕሎማት ይገልጹ`ለዉ።
ስሞም ክግለጽ ዘይደለዩ ዲፕሎማት ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት 15 አባላት ዘለውዎ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ልዝቦም ትማሊ ሶኑይ ከምዝዛዘሙን ኣብቲ ብብሪጣንያ ዝቐረበ ረቒቅ ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ እገዳ ክልዓል ከምዝተሰማምዑን ይሕብሩ።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኤርትራ ንዕጡቓት ጉጅለታት ግብረ ሽበራ ሶማል ሓገዝ ትህብ’ያ ብዝብል ክሲ ኣብ 2009 እገዳ ምንባሩ ይፍለጥ፡ ኤርትራ ግን ነቲ ክሲ ብተደጋጋሚ ክትነጽጎ ጸኒሓ`ያ።
እቲ ረቒቅ ክትግበር ትሸዓተ ናይ ደገፍ ድምጺን ካብ ዓብላሊ ድምጺ ዘለወን ኣሜሪካ፡ቻይና፡ሩስያ፡ብሪጣንያንን ፈረንሳን ድማ ተቓውሞ ክገጥሞ የብሉን ዝበሉ ርእይቶኦም ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ዝሃቡ ዲፕሎማት፡ ድምጺ ናይ ኩሎም አባላት ተመሳሳሊ ከምዝኸውን’ውን ኣንፊቶም ኣለው።
እቲ ብብሪጣንያ ዝቐረበ ረቒቅ ምልዓል ናይ ኣጽዋር እገዳ ንሰበስልጣን ኤርትራ ናይ መገሻን ናይ ንብረት ከየንቀሳቅሱ ዝክልክል እገዳ ክለዓል ዝብል ምኳኑ ሮይተርስ ኣገረጋጊጹ’ሎ።
እቲ ቤት ምኽሪ ብተወሳኺ ኤርትራን ጅቡቲን ዝምድናአን ናብ ንቡር ክምለስን ኣብ መንጎ ዝጸንሓ ምስሕሓብ ዶብ ብሰላም ክፈትሓ ዘተሓሳሰበ ክከውን ከሎ ንጠቕላሊ ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶኒ ጉተርስ ድማ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ የካቲት 15,2019 ጸብጻብ ከቕርብ ውሳነ ኣሕሊፉ’ሎ።
ኣብ ናይ 2017 ኣኼባ ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሓ ግጭት ዶብ ብሰላም እንተተዛዚሙ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ዝተነብረ እገዳ ንክለዓል ዳግመ ግምት ከምዝግበረሉ ሓቢሩ ኔሩ`ዩ።
የዩናይትድ ስቴትስ የመድሃኒት ቁጥጥር ባለሥልጣናት ለአንድ አዲስ ለተሰራ የቲቢ መድሃኒት ጥቃም ላይ እንዲውል ፈቃድ ሰጡ። መድኃኒቱ ከሌሎች ሁለት መድሃኒቶች ጋር ሲወስድ ከፍተኛ የሆነ ፍቱንነት እንዳለው ተረጋግጦ ነው ጥቅም ላይ እንዲውል ፈቃድ የተሰጠው ።
የሦስቱ መድሃኒቶች እንድነት ሲወሰዱ በስድስት ወር ጊዜው ህመመታኛው እንደሚያድን መዳሂኒቱንመስደ በጀመረ በጥቂት ቀናት ውስጥ በሽታውን ወደሌላ ሰው እንዳያይተላፍ የሚያደርግ መሆኑን ነው በመዳሃኒቱ ላይ የተደረገው ጥናት ያመለከተው።
ባሁኑ ጊዜ ለቲቢ ህክምና ጥቅም ላይ የሚውሉት መድሃኒቶች ብዛት ያላቸው ኪኒኖች መዋጥ እና ለበርካታ ወራት በመርፌ የሚሰጥ መድሃኒትም በየቀኑ መውሰድ ይኖርባቸዋል። ህክምናው እስከሁለት ዓመት ሊወስድም ይችላል። በመሆኑም ብዙ ህመመተኞች በመሰላቸት ወይም ተስፋ በመቁረጥ ህክምናውን ሳይጨርሱ እንደሚተውት ነው ሃኪሞች የሚናገሩት
ኣፈኛን ሓላፊ ሜድያን ኣልሸባብ ኣብ ዝነበረሉ እዋን፣ ሓሰን ሓኒፍ ሓጂ፣ ጋዜጠኛታት እታ ሃገር ንዕላማታት ኣልሸባብ እንተዘይኮይኑ ናይ ካልእ ሓሳባት ከየንጸባርቑ ዘፈራርሕ ኔሩ።
አዲስ አበባ፣ ሚያዚያ 25፣ 2009 (ኤፍ.ቢ.ሲ) በያዝነው አመት ከደረጃ በላይ እና በታች አገልግሎት ሲሰጡ በተገኙ 128 የጤና ተቋማት ላይ እርምጃ መውሰዱን የአዲስ አበባ የምግብ፣ የመድሃኒት እና የጤና ክብካቤ አስተዳደር እና ቁጥጥር ባለስልጣን ገለፀ።
በ100 የመድሃኒት ቤቶች ላይ በተደረገ ድንገተኛ ፍተሻም 12ቱ ላይ ምንጫቸው ያልታወቁ እና የአገልግሎት መጠቀሚያ ጊዜያቸው ያለፈባቸው መድሃኒቶች ይዘው በመገኘታቸው ከአገልግሎት እንዲታገዱ ተደርጓል ብለዋል የባለስልጣኑ ዋና ዳይሬክተር አቶ ጌታቸው ወረቲ።
ባለስልጣኑ በበጀት አመቱ 1 ሺህ 17 ተቋማት ላይ የኦዲት ስራ ማከናወኑን የገለጹት ዋና ዳይሬክተሩ፥ በመደበኛ እና ድንገተኛ ፍተሻውም በርካታ የጤና ተቋማት ላይ የአሰራር ግድፈቶች መሰተዋላቸውን አንስተዋል።
በከተማዋ ከ30 ሺህ በላይ የህክምና ባለሙያዎች አገልግሎት እየሰጡ ይገኛሉ የሚለው ባለስልጣኑ፥ በየአምስት አመቱ የሙያ ብቃት ማረጋገጫ እድሳት እንዲያከናውኑ መመሪያው እንደሚያዝ አስታውሷል።
ይሁን እንጂ ባለስልጣኑ ባካሄደው ኦዲት የሙያ ምስክር ወረቀትም ሆነ የሙያ ፍቃድ ማረጋገጫ ሳይኖራቸው ሲሰሩ የተገኙ በርካታ ናቸው ነው ያሉት የባለስልጣኑ ዋና ዳይሬክተር።
ባለሰልጣኑ እንዲህ ባለው ተግባር ላይ ተሰማርተው በተገኙ ባለሙያዎች ላይ እና ሲያሰሩ በተገኙ ተቋማት ላይ ከማስጠንቀቂያ እስከ ለህግ የማቅረብ የደረሰ እርምጃ መውሰዱን አቶ ጌታቸው ወረቲ ተናግረዋል።
ውግእን ሳዕቤናቱን ብኽትሩ ቁሪ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሕቝፎ ኣቦኣ ሕይወታ ዝሓለፈ ሕጻንን፡ ቅዱስ ኣቦና ዕለት 16 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ካብ ውሽጥ ወጻእን ምስ ዝመጹ መንፈሳውያን ንገዶ ብሓባር ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር መሪሖም ምስ ኣዕረጉ
ካብ ሰሜናዊ ምዕራብ ሶሪያ ኣስታት 800 ሺሕ ዝግመቱ ዜጋታት ብጽንኵር ሰብኣዊ ኵነት ምኽንያት ሕይወቶን ንኸድሕኑ ይመዛበሉን ይስደዱን ከምዘለዉ ናይ ሕቡራት መንግስታት ዓለም ጸምጻብ ክሕብር እንከሎ፡ ኣብ ኣለፖ ለይቲ ዘሎ መጠን ቁሪ ሸውዓተ ቅያስ ትሕቲ ዜሮ ከምዝበጽሔን ሕዝቢ ምስቲ ዘሎ ናይ ሰብኣዊ ጸገም ከቢድ ቍርን ተወሲኽዎ ንኸቢድ ሓደጋ ተቓሊዑ ከምዝርከብ ብፁዕ ኣቡነ ዣን ክለመንት ጂንባርት ምስ ቫቲካን ዜና ኣብ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ሓቢሮም፡ ን500 ብከቢድ ድኽነት ዝተጠቕዑ ኣባይቲ ስድራ ድጋፍ ንምቕራብ ናይ ገዛእ ርእሶም ናይ ግሊ ማኪና ከምዝሸጡ እውን ይሕብሩ።
ውግእን ሳዕቤናቱን ብኽትሩ ቁሪ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሕቝፎ ኣቦኣ ሕይወታ ዝሓለፈ ሕጻንን፡ ቅዱስ ኣቦና ዕለት 16 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ፍርቂ መዓልቲ ኣብ ቅርዓት ቅዱስ ጴጥሮስ ካብ ውሽጥ ወጻእን ምስ ዝመጹ መንፈሳውያን ንገዶ ብሓባር ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔር መሪሖም ምስ ኣዕረጉ፡ ኣብ ሶሪያን ኣብ ዝተፈላለየ ኵርናዕ ዓለም ዝርአይ ውግእን ዓመጽን ደው ክብል ጻውዒት ከምዘቕረቡ ክዝከር እንከሎ፡ ብእግሮም ናብ ቤት ሕክምና ሕጻን ጓሎም ንኸብጽሑ እናተጓዕዙ እንከለዉ ኣብ ሕቅፎኦም ዝዓረፈት ጓል ሓደ ዓመትን ፈረቓን ኢማን ዝስማ ሕጻን ታሪኽ ናይቲ ኣብ 2015 ዓ.ም. ምስታ ካብ ውግእን ዓመጽን ዘምለጠት ናብ ኤውሮጳ ንኽትሰግር ኣብ ጉዕዞ ዝነበረት ስድራ ቤቱ ብሓባር ኣብ ጉዕዞ ባሕሪ ዝነበረ ኣብ ቱርኪ ገማግም ባሕሪ ቦድሩም ሬሳኡ ምስ ዝተረኽበ ኣላን ዝስሙ ሕጻን ታሪኽ ዝመሳሰልን እዚ ዅሉ ስቓይን መከራን ምእንቲ ምንታይ?
ኣብ ኣለፖ ናይ ግሪክ መልቂጣዊ ስርዓት ናይ እትኽተል ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ሊቀ ጳጳስን ኣብ ኤውሮጳ ንዝርከቡ ናይ መልቂጣዊ ስርዓት ምእመናን ሓዋጼ ጳጳስ ብፁዕ ኣቡነ ዣን ክለመንት ዢንባርት ምስ ዜና ቫቲካን ኣብ ዘካየድዎ ቃለ ምሕትት፡ ቅዱስ ኣቦና ደጋጊሞም ኣብ ሶሪያ ሰላም ክወረድ ብጸሎት ኰነ እቲ ኣብ ሶሪያ ዘሎ ውጥረትን ዓመጽን ክውገድ ዓለም ሓቆፍ ማሕበረሰብ ጻዕርታቱ ከበራትዕን ምእንቲ ሰላም ክሽምግልን ነቲ ኣብ ስቓይን መከራን ዝርከብ ሕዝቢ ሰብኣዊ ድጋፍ ከቕርብ ምእንቲ ዘቕርብዎ ጻውዒት ኣመስጊኖም፡ እቲ ዘሎ ጽንኵር ኵነት በቲ ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ሶሪያ ዘሎ ወቕቲ ክረምቲ እዚዩ ናብ ዝኸፍአ ሰብኣዊ ችግር ይረርግ ምህላዉ ሓቢሮም፡ ካብ ዕለት 19 ክሳብ ዕለት 23 ለካቲት 2020 ዓ.ም. ኣብ ኢጣሊያ ናይ ክፍለ ሃገር ፑሊያ ዋና ከተማ ባሪ እምነትን ሕውነትን ናይ ሃይማኖት ናጻነትን ውግእን ድኽነትን ኣብ ዝብሉ ነጥብታት ዝመያየጥ ጉባእያዊ ርክብ ኣብ መንጐ ናይ ከባቢ መዲትራኒያን ሃገራት ብፁዓን ጳጳሳት ክካየድ ምዃኑን፡ እቲ ጉባእያዊ ርክብ ቅዱስ ኣቦና ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ብዝልግስዎ ቃለ ምዕዳንን ብዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴን ጸሎተ መልኣከ እግዚኣብሔርን ዝዛዘም ምዃኑ እውን ዘኪሮም ብሓቂ ቅዱስነቶምን መላእ ብፁዓን ጳጳሳትን ናይ ህዝቢ ሶሪያ ጉዳይ ናቶም ገይሮም ምእንቲ ሶሪያ ድምጾም ከምዘስምዑ ርግጸይና እየ ቢሎም፡ ሕዝቢ ሶሪያ ዝሓትቶ ሰላም እዩ፡ እቲ ርክብ “ንናይ ከባቢ መዲትራኒያን ሃገራት ሕዝብታት ትጽቢታት ጽምጺ ንምዃን ሕዝብን ቤተ ክርስቲያንን ማሕበረሰብ ዓለምን ዘነቓቕሕ እዩ እንክብሉ ዘካየድዎ ቃለ መሕትት ዛዚሞም።
የኢትዮጵያዊነት ውርስና ቅርስ ማሕበር በሰሜን አሜሪካ ያዘጋጀው 117ኛው የአደዋ በዓል በደማቅ ሁኔታ ተጠናቀቀ – Ethiopian Heritage Society in North America (EHSNA)
የኢትዮጵያዊነት ውርስና ቅርስ ማሕበር በሰሜን አሜሪካ በማርች 3, 2013 በጆርጅ ታውን ዩኒቨርስቲ ኮንፈረንስ ሴንተር ውስጥ ያዘጋጀው 117ኛው የአደዋ በዓል በደማቅና በተሳካ ሁኔታ ተጠናቀቀ። በዝግጅቱ ላይ የተለያዩ ዝግጅቶች የቀረቡ ከመሆናቸው በላይ ከብዙ በጥቂቱ የታሪክ ምሁራን ንግግር፣ የታለንት ውድድር፣ የባህል ሙዚቃ፣ ድራማ፣ ይገኙበታል።
እዚህ ክብረ በዓል ላይ ግን በዋናነት የተገኙት ኢትዮጵያዊያን ሲሆኑ ጥቂት ጥሪ የተደረገላቸው ኢትዮጵያዊ ያልሆኑ እንግዶችም ተገኝተዋል። “ብዙ ከመስማት አንዴ ማየት ይሻላል” እንደሚባለው እራሳቸው አስረጅ የሆኑትን ከዚህ በታች የተለጠፉትን ፎቶግራፎች ይመልከቱ።
ሓው ዓወት አብ መጨረሻ ናይ ቀዳማይ ክፋል ዕላልና ብጀካ እቲ ንበርሀ ሃንስ ኣብ ማእከል ዓዱ በትሪ ጌሩ ዛሕ ከብሎ ምርኣይካ ብዛዕባ ……ካብ ኣባላት ስለያ ግንባር መራሒ ጋንታ ዝነበረ ብርሃነ ሃይለ ዝተባህለ ሓዳሩ ኣብ ዓሰብ ዝኾነ ብጻይና ክሓጽብ ዊዒሉ እንከሎ ምስ ወጋሕታ ትራኸብ ኢኻ ኢሎም ኣብ ልዕሌኡ ዝፈፈጸምዎ ግፍዕታት……. ከተዘንትወልና ኢና ደው አቢልናዮ ኔርና እሞ ቁሩብ ምልስ ኢልካ ዶ ምቕጸልካልና?
ዓወት፦ እወ ብርሃነ ሃይለ ካብ ኣባላት ስለያ ግንባር መራሒ ጋንታ ዝነበረ ሓዳሩ ኣብ ዓሰብ ዝኾነ ብጻይና ክሓጽብ ውዒሉ እንከሎ ምስ ወጋሕታ ትራኸብ ኢኻ ኢሎም ክልተ ካብ ኣባላት ስለያ ምክልኻልን ሓደ ካብ ኣባላት ኣሃዱና ቅድሚ ቁሩብ ግዜ ናብ ኣብ ሰንዓፈ ዝርከብ ቤት ጽሕፈትና ዝተቐየረን ከይኖም ዕራርቦ መጺኦም “ኢንግላንድ ዝዓይነቱ ፌሮ” ምስ ምንቅስቓስ እንዳ ሰጠመ ዝኸይድ ክልተ ኣእዳዉ ብምእሳር እንዳኣጋፍዑ ናይ ፖሊስ መኪና ጌሮም ወሲዶሞ፡ ካብ ሽዑ ጀሚሩ ክሳብ ኣነ ናብ እዚ ዝመጻእኩሉ ግዜ ከኣ ደሃይ ዝበሃል ኣይነበሮን፡፡
ካልእ’ውን ኣነ ተጸሊኡኒ ኣብ እንዳ ሓሞይ ከለኹ ኣሲሮም ክወስዱኒ ኢሎም ሰባት ተላኢኾም መጺኦሙኒ፡ ደሓር ኣነ ኣብ ክንዲ ሓኪም ሒዝኩም ትመጹንስ ሓሚመ ከለኹ ብሓይሊ ክትወስዱኒ ኢልኩም ትመጹ ኢለ ኣንጸርጺረ፡ እቶም ተኣዚዞም ዝመጹ ግን ክርዱኡኒ ኣይከኣሉን ብሓይሊ ክወስዱኒ ተደናዲኖም ደሓር ኣነ ገዲፈዮም ደጎል ዘሊለ ከይደ እዚ ኩሉ ክኸውን ስድራ ብሙሉኡ ይዕዘብ ኔሩ ኣብ መጨረሻ ተኲሶሙለይ ኣብ ዓዲ ሙሉእ ከኣ ኡይ…… ተባህለ፡ መርዓተይ ጥንስቲ ኢያ ኔራ ዝቐተሉኒ መሲሉዋ ኣእወየት ብስንባደ ከኣ ሽዑንሽዑ ጥንሳ ተነጺሉ ኣብ መሬት ሰፋሕ ኢላ ወዲቓ፡ ምስ ከዱለይ መጺአ ከኣ መርዓተይ ናብ ሕክምና ኣብጺሕና ናብ ኣብ ሰንዓፈ ዝርከብ ቤት ጽሕፈትና ከይደ ኣምሪረ ተዛሪበዮ ንሓላፊና ( ሽሙ ጠቒሱ) ካብኡ ድሓን ሒጂ ሰሙን ኣዕሪፍካ ቦታኻ ተመለስ ኢሉኒ ከም እታ ዝኣዘዘኒ ጌረ ከኣ ናብ ቦታይ ተመሊሰ፡፡
ዓወት፦ መጀመርታ ኣነ ዝሓመምኩሉ ንመጽናዕቲ ተኣዚዘ ኣብ ዝተንቀሳቐስኩሉ ቦታ እዩ፡ እቲ ዝተጎዓዝኩሉ ቦታ (ሽም እቲ ቦታታት ይዝርዝር) ናብ እቲ ተቓወምቲ ተንቀሳቒሶሙሉ ቀንዮም ዝተባህለ ቦታ እታ ዝርካባ ጋንታ ሒዘ ተበጊሰ ድሕሪ ናይ ክልተ መዓልቲ እቲ ቦታታት ምፍታሽ ግን ዓሶ ሒዛትኒ ኣይከኣልኩን፡ ደሓር ብረድዮ ኩነታት ጥዕናይ ሓቢረ ኣብ ክንዲ ረዲኤት ዝግበረለይ ተወሰኽቲ ኣባላት ብምስዳድ ንዘይተወሰነ ግዜ ክጸንሕ ተኣዚዘ ሰባት’ውን መጺኦሙኒ ሕማመይ ግን መሊሱ በርቲዑኒ፡ ጠቕላላ ንኣርባዕተ ሓሙሽተ መዓልቲ ኣቢለ ፈቖዶ በረኻ ቀንየ፡ ድሓር ግን ዝገበሩ ይግበሩኒ ኢለ ነቶም ካብ መጀመርታ ምሳይ ዝወፈሩን ነቶም ብድሓር ዝተወሰኹ ኣባላትን ሒዘ ተመሊሰ፡ ካብኡ መጀመርታ ናብ ቦታና ኣቲና፤ ካብኡ ግን ካብ ቦታና’ውን ርሑቕ ስለ ዘይነበረ እቲ ናይ እንዳ ኣሕማይ ገዛ ናብኡ ከይደ ናይ ገዛ ክንክን እንተረኸብኩ ብምባል በዚኣ ከኣ እያ እታ ሽግር ኣብ ገዛይ ዝመጸት፡፡
ዓወት፦ መኾ እትበሃል ዓዲ ኢያ ዓዱ፡፡ አነ ነዚ ብኸመይ ኢየ ዝፈልጦ መሲሉካ፡ ሓደ ኣብ እቲ ከባቢ ነዊሕ ዓመታት ስለ ዝተንቀሳቐስኩ ምስ ቡዙሓት ገባሮ ናይ እቲ ከባቢ ይፋለጥ ኢየ፡፡ እንደገና ከኣ ኣነ ዋላእኳ ቆሓይናይ ይኹን እምበር መርዓተይ ጓል እቲ ዓዲ እያ፡፡ በዚ ካኣ እየ ነቲ ዓዲ ይኹን ነቲ ከባቢ ጽቡቕ ጌረ ዝፈልጦ፡ ድሕሪ ሳልሳይ ወራር ማለት ኣብ 2001 ኣቢሎም ዝተኣሰሩ እሞ ክሳብ ሎሚ ዘይተፈትሑ ከም በዓል ኣቦይ ፈዳይን ኣቦይ ባህታን ዝበሃሉ ሽማግለታት ዝጠፍእዋ ዓዲ ምዃና እታ ዓዲ’ውን ይፈልጥ ኢየ፡፡
ሰራዊት፦ ብርሃነ ሃይለ’ኸ እቲ ትራኸብ ኢኻ ምስ ወጋሕታ ማለቶም ምስ ሬድዮ ድምጺወጋሕታ ማለቶም ድዮም? ብኸመይ’ከ ንስኻ ነዚ ምስ ወጋሕታ ትራኸብ ኢኻ ዝብል ክሱ ሰሚዕካዮ?
ዓወት፦ ምስ ሰራዊት ማለት ኮይኑ እዩ ዝስመዓኒ፡ ጥራሕ ውስድ ምስ ኣበልዎ ምስ ወጋሕታ ቀጻሊ ይራኸብ ኢዩ ዝብል ወረ ሽዑንሽዑ ከም ዝንዛሕ ጌሮም ኣነ ከኣ እቲ ዝተናፈሰ ወረ በጺሑኒ ከም ኩሉ ሰብ፡፡
ዓወት፦ እንታይ መንእሰይ’ዶ ኣለዋ እዩ ሃገርና ናብ ንእስነት ከይበጸሐ እንድዩ መገዲ ስደት ዝጅምር፤ ብትኽክል ዝግብኦ ዕድመ ንእስነት ከይረገጸ እንድዩ ናብ ሳዋ ተጓሕጒሑ ዝውሰድ፡ ደሓር በቲ ኣብ ሳዋ ዝወርዶ ጸቕጥን ግፍዕን ናብ ስደት ይውሕዝ፡ ወዱ ጓሉ መንእሰይ ኤርትራ ተሰዲዱ ኢዩ፡ ኣዋልድና እኳ ከይተረፋ በይነን ኢየን መገዲ ስደት ዝቖርጽኦ ዘለዋ፡ ቀደም ጓል በይና ኣይኮነን’ዶ ናብ ስደት ናብ ዕዳጋ እኳ ትኸይድ ኣይነበረትን ሎሚ ግን ዝኸፍአ እንተኸፍአ ካብ ጭቆና ህግደፍ ዝኸፍእ የለን ብምባል ሰለስተኮይነን ወይ ከልተ ኮይነን ዘይኮነስ ነንውልቀን እውን ከይተረፈ ኣጻምእን ጣሻታትን ብምቑራጽ ዶባት ክሰግራ ንዕዘብ ኣለና፡፡ በዚ ከኣ ዓይኒ ዝመልእ መንእሰይ ኣብ ኤርትራ የሎን፡፡
ዓወት፦ ዝሓልየልና መንግስቲ ከም ዘይብልና ኢና ንፈልጥ፡ ሃገር ናይ ዉሑዳት ዝረብሑላ ምቕያራ ኩልና ንፈልጥ ኢና፡ ሞራል ናይ መንግሰቲ ኣሎ ዝብል ስሚዒት ፍጹም የለን፡ ተገዲሱ ዋርድያ ዝወጽእ እኳ ዘየለ፡፡ ብኣንጻሩ ተረፍ ዝተሰደደ ናይ ለውጢ ሓይሊ በየን ይቕልቀል እሞ ምስኡ ብምጽንባር ከመይ ጌሩ ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ ብምግጣም እቲ ስርዓት ወዲቑ ናይ ህዝቢ መንግስቲ ብምትካል ደሞክራሲ ዘለዋ ሃገር ትህልዎ ኢዩ ዝሓስብ፡፡
ዓወት፦ መበገሲ ማለት ቅድም፡ ክሳብ 20 ሰብ ኔርና እዚ ቅድሚ ሸውዓተ ሸሞንተ ዓመት ማለት ኢዩ ኣብእዚ ሎሚ ግን ቡዙሓት ኣባላት ኣለዉዋ ትበሃል ጋንታ ሸሞንተ ወይ ትሽዓተ ኣባላት ዘለዉዋ ኢያ፡ ኣብ ጋንታይ ከኣ ሓንሳብ ሸሞንተ ገለ ንበጽሕ ጸኒሕና ከኣ ኣርባዕተ ሓሙሽተ ንኸውን ንተርፍ ኔርና ማለት ገሊኡ ይኹብልል ገሊኡ ስግረዶብ ይኸይድ ገሊኡ ከኣ ሓሚመ ኣለኹ ኢሉ ኣይርኢ ኣይሰምዕ ይኸውን፡፡ ብሓጺሩ መጸውዒ ከይተርፍ ኢዩ ሓይሊ፡ ጋንታ፡ መስርዕ ትብል እምበር ኣባል ስለ ዘሎ ኣይኮነን፡ ዝበዝሕ ግዜ መራሒ መስርዕ ዝበሃል ካልኣይ ርእሱ ኢዩ መራሒ ጉጂለ ክኣ ንባዕሉ ጥራሕ ደው ኢሉ ትረኽቦ ሰዓቢ ዘይብሉ፡፡
ዓወት፦ ደመወዝ ተወሲኹ ዝበሃል ኣሽካዕላል ኢዩ፡ ደመወዝ ተወሲኹ ክብሉ ሰሚዕና ግን ከኣ ብእንዳ ኽንደይ ተጀሚሩ ኣሎ እንተኢልካ መልሲ ኣይትረክብን ኢኻ፡፡ ኣብ ምምሕዳራት መንግስቲ’ዶ ሚኒስትርታት’ዶ ኣብ ተማሃሮ ማይ ነፍሒ ገለ’ውን ይብሉ እዮም፡፡ እንድዒ መቸም ንሕና ኣይወሰድናን ኣብ እዚ ኣጋ ምስዳደይ ውን ካብ ወርሒ 6 ደመወዝ ክጅመር ኢዩ ዝብል ወረ ይስማዕ ኔሩ ኢዩ፡፡ ብዝኾነ እቲ ቀንዲ ጸገምና ንሕና ህዝቢ ኤርትራ እቲ ጨፍላቒ ስርዓት ዘውርደልና ዘሎ ሕሰም ደኣ እምበር ክፍሊት ናይ ደመወዝ ኣይኮነን፡፡ ናጽነት እንተዝህልወና ዲሞክራሲ እንተዝህልወና ወተሃደራት ህግደፍ ኮይና ንጥምቶ ደመወዝ ኣይምነበረናን ሕጂ’ውን፡፡
ዓወት፦ በቃ ተቓሊስና ብምግጣም ጥራሕ ኢና ከነውድቖ ዘለና፡ ድሓር ከኣ ንቃለስ ምባል ብዘረባ ጥራሕን ምቅላስን ኣዝዩ ይፈላለ ኢዩ፡ ስለ እዚ ካብ ስደት ናብ ስደት ዘይኮና ክንናጠር ዘለና፤ እቶም ሩሑቕ ሃገራት ዘለዉ’ውን ከይተረፈ ናብ ባይታ ቃልሲ ብምውራድ ብግብሪ ክንቃለስ ኣለና ብሃላይ ኢየ፡፡ ቃልሲ ከኣ በብእቲ ትኽእሎ ብምብርካት ኢዩ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ንሰውራ ሙሉእ ምድግጋፍ ይገብረሉ ከም ዝነበረ፡ ሎሚ ድማ ነዚ ካብ ደቁ ፈላልዩ ናብ ሕሱም ድኽነት ኣውደቂዎ ዘሎ ጨፍላቒ ስርዓት ምስ ተቓለስቲ ደቁ ጽቡቕ ምቅርራብን ሓገዝን ብምብረካት ባዓቲ ቃልሲ ክኾኖም ኣለዎ፡፡
ወደ LifeBogger የብራዚል እግር ኳስ ንዑስ ምድብ እንኳን በደህና መጡ። እዚህ እኛ ከብራዚል የእግር ኳስ ተጫዋቾች የልጅነት ታሪኮችን እና ያልተጨመሩ የሕይወት ታሪኮችን እናቀርባለን ፡፡ የእኛ የብራዚል ንዑስ ምድብ የ LifeBogger ምርት ነው የሰሜን እና የደቡብ አሜሪካ እግር ኳስ ታሪኮች.
ታላቁን የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታንና የውሃ መሙላት ሂደትን በተመለከተ ለአራት ዓመታት ሲካሄድ የነበረው የሦስትዮሽ ውይይት ምንም ውጤት እንዳላመጣ የግብጹ የውጪ ጉዳይ ሚኒስትር ሳሚህ ሹህሪ ተናገሩ።
ሳሚህ ሹህሪ እንዳሉት ሃገራቸው ከአባይ የምታገኘውን የውሃ ድርሻን በከፍተኛ ደረጃ እስካልቀነሰው ድረስ ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ ላይ ግድብ ለመገንባት ያላትን መብት ግብጽ እውቅና እንደምትሰጥ ገልጸዋል።
ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ ላይ የምትገነባው ግዙፍ ግድብ 6 ሺህ ሜጋዋት የሚደርስ የኤሌክትሪክ ኃይል ያመነጫል ተብሎ እንደተጀመረ ይታወሳል። ግብጽም ከወንዙ የማገኘውን የውሃ መጠን ይቀንስብኛል በሚል የግድቡን ግንባታ በቅርብ ስትከታተል ቆይታለች።
ባሳለፍነው ቅዳሜ ደግሞ የግብጹ ፕሬዝዳንት አብዱል ፈታ አልሲሲ በአባይ ወንዝ ላይ ኢትዮጵያ ግድቡን መገንባት የጀመረችው ሃገራቸው እ.አ.አ. በ2011 የገባችበትን ቀውስ ተከትሎ መሆኑን 'አህራም ኦንላየን' ከተባለው የዜና ወኪል ጋር ባደረጉት ቆይታ ገልጸዋል።
የኢትዮጵያ ህዳሴ ዋና ሥራ አስኪያጅ ኢንጅነር ክፍሌ ሆሮ በበኩላቸው ኢትዮጵያ በግብጽ የተከሰተውን ህዝባዊ አብዮት ተከትላ ግድቡን መገንባት ለአመጀመሯን ይናገራሉ። ኢንጅነር ክፍሌ እንደሚሉት ምንም እንኳ ይፋዊ የግድብ ግንባታው መጀመር ምርቃት የተደረገው እአአ 2011 ላይ ቢሆንም ግንባታው የተጀመረው የፈረንጆቹ 2010 ዓመት መጨረሻ ላይ መሆኑን ተናግረዋል።
የውሃ፣ መስኖና ሃይል ሚኒስትሩ ዶክተር ስለሺ በቀለ ኢትዮጵያ የታላቁ ህዳሴ ግድብን መገንባት ከተጀመረበት ጊዜ ጀምሮ በጥሩ መንፈስና እና በመተባበር ላይ መሰረት ያደረገ ስራ ስታከናውን እንደቆየች ገልጸዋል።
የካይሮው ውይይት ዋነኛ ትኩረቱን ያደረገው ሀገራቱ በቀሪ ቴክኒካዊ ጉዳዮች ላይ በባለሙያዎች የቀረበለትን ሪፖርት እና ምክረ-ሃሳቦች መርምሮ የወደፊት መመሪያዎችን ለማበጀት መሆኑ ተጠቁሟል።
ሀገራቸውን ወክለው በውይይቱ የተገኙት የግብጹ የውሃ ሚኒስትር ዶክተር ሞሐመድ አብድል አቲ ደግሞ በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ዙሪያ እየታየ ያለው የትብብር መንፈስ ለሌሎች ሀገራትም አርአያ ይሆናል ብለዋል።
የሱዳኑ የውሃ እና መስኖ ሚኒሰትር ፕሮፌሰር ያሲር ሞሐመድ አባስ ሃገራቱ በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ላይ የጀመሩት ትብብር ስኬታማ ስራዎች የተከናወኑበት ስለመሆኑ ተናግረዋል።
ከት / ቤት ወደ ኋላ የሚቀይሩትን ቅዳሜዎች ለጥቂት ረዘም ላለ ጊዜ ይጥፉ እና የልጅን ደስ የሚያሰኝ የጋውንዛ ጉዞን ያቅዱ. እነዚህ መድረሻዎች በነሐሴ ወር ለማምለጥ በጣም አመቺ ናቸው.
በፔንሲልቬንያ የሊንስተር ካውንቲ, ታሪካዊው የ 35 ኤከር ሆቴስ ሆቴል እና ሸርሚሊያ ታሪካዊው የ 35 ኤከር እሳተ ገሞራ በ 16 ኛው ክፍለ ዘመን ለ 16 ኛው ክፍለ ዘመን ለ 16 ኛው ክፍለ ዘመን ለፔንስልቬንያ ሬኔጅ ፋራሪ ይጓጓዛል.
በቸኮሌት, ማርሽማሽ እና የስምሪት ብረከቶችዎ ላይ ይሳተፉ እና ነሀሴ (August) 10 ላይ ለብሔራዊ ብጥብጥ ቀን ይዘጋጁ. ምንም እንኳን በማናቸውም የጭስ እሳት ላይ ማምለጥ ይችላሉ, አንዳንድ መዝናኛዎች በእሳት ማቃጠያዎችን, ቅመማ ቅመሞች, ስኪሎች እና በከዋክብት ስር የሚያምሩ ውብ ቦታዎችን በማቅረብ ለስሜታዊ ስነ-ጥበባት ማራገፍ ከፍ ከፍ ያደርጋሉ.
በየወዐቱ, መጋገሪያዎች በፐርሚድ ሜትወር ሻወር ይደሰታሉ. ለቤተሰብዎ ለክረምት ትልቅ የብርሃን ዝግጅቶች እንዴት ለቤተሰብዎ ለፊት መስመር ረድፍ መስጠት እንደሚችሉ ይኸው ነው.
እጅግ በጣም ብዙ ሁሉን ያካተተ ማረፊያ ቦታ ለማግኘት ወደ ካሪቢያን ወይም ሜክሲኮ መሄድ አለብዎት. እዚህ በአሜሪካ ውስጥ ለሁሉም ሁሉን ያካተተ ዋጋ አሰጣጥ ደንበኝነት ፓስፖርት አያስፈልግም ለሚሉ ምርጥ ለህጻናት ተስማሚ የሆኑ ማራኪ ቦታዎች ላይ ይህን ተንሸራታች ትዕይንት ጠቅ ያድርጉ.
የውኃ ማጠፍዘኛ ማራዘም ሆነ የውሃ ተንሸራታቾች በማንሳፈፍ እና የመንገደኞች ፍሰቶችን ለማራዘም የሚፈልጉት የውሃ ፓርክ አለ, የቤተሰብዎ ቅደም ተከተል በሚቀዘቅዝበት የውሃ ፓርክ አለ. በእያንዳንዱ የዩኤስ ክልል ውስጥ ወደ የውሃ መናፈሻዎች የሚሄዱ ድንበሮች.
ልጆች ከመጋበዛ አጋማሽ እስከ መስከረም መጀመሪያ ድረስ ልጆች በቶን ቬርዴ ሪቼ / Tucson ውስጥ በነጻ ይቆያሉ. ሁሉም ሁሉን ያካተተ ዋጋ አሰጣጥ ማረፊያ, በቀን ሶስት ምግብ, የፈረስ መከለያዎች እና ትምህርቶች, አሳ ማጥመጃዎች, የተራዘቡ የእግር ጉዞዎች, ተፈጥሮአዊ መራመጃዎች, እና ከ 4-11 ለሚበልጡ ክትትል የሚደረግባቸው የህጻናት ኘሮግራም ያጠቃልላል.
የታሪክ ተመራማሪው ዋላስ ስቴገር እንደሚለው "የአሜሪካ ምርጥ ሐሳብ" ተብሎ የሚጠራው, የእኛ ብሔራዊ የፓርኮች ስርዓት ቤተሰቦቻችንን እጅግ በጣም ውድ እና ውብ መልክዓ ምድራችንን ለመጎብኘት, የዱር እንስሳትን በተፈጥሯዊ መኖሪያዎቻቸው ውስጥ ለማየት, ስለ ስነ ምድር እና የባህል ታሪክ ለመማር, እና ከቤት ውጭ ያለውን .
በአውሮፕላን ወቅት በካይቢያን የበረዶ ሽፋንን ለመያዝ አንድ ትልቅ ጥቅም ቢኖር ዋጋዎች በአጠቃላይ እስከ አመት ዝቅተኛ ቦታቸው - በተለይም ከግንቦት መጨረሻ እስከ ታህሳስ መጀመሪያ ላይ ባለው የዋጋ ውድቀት ላይ ይወርዳሉ. የእኔ ማበረታቻ ዋጋው ዝቅተኛ ዋጋዎች መጠቀምን እንጂ እነዚህን ምክሮች መከተል ነው.
በዚህ የበጋ ብዙ ተወዳጅ መግብሮች እንደ የምግብ ቤት ሳምንት በመባል በቀን ሶስት ሶስት ምግቦች ለቤተሰብ ምግቡን ያመጣል. ተሳታፊ የሆኑ ምግብ ቤቶች ከተለመደው ዋጋዎች ያነሱ - አንዳንዴም በጣም ያነሱ - የሽያጭ ምሳዎች እና ድግሶችን ያቀርባሉ. አንዳንድ የምግብ ሱቆች የሳምንቱን አንድ ሳምንት ብቻ ይዘው የሚቆዩ ሲሆን ሌሎች ደግሞ ለጥቂት ሳምንታት ይቆያሉ.
አብዛኛዎቹ ልጆች (እና ሲያድጉ) የሚያፍሩ ፎቶዎችን እና የጨረር ምስሎችን ይወዳሉ. ሁለቱን ያጣምሩ እና በሚቀጥለው የቤተሰብ የእረፍት ጊዜ ፎቶዎች ውስጥ አንድ አስቂኝ ሀይል ያካትቱ.
Pinterest ለፎቶዎች ፈጠራ መፈለግ የሚያምር ድንቅ ቦታ ነው. የ Pinterest ቦርድ ላይ ይህን እና ሌሎች ሐሳቦችን በ Awesome Family Vacation Photos ውስጥ ያግኙ.
ይህንን አስደሳች የባህር ዳርቻ የእረፍት ጊዜ ለመጀመር ሁለት ፈቃደኛ ፈቃደኞች ያስፈልግዎታል. የማይታጠፍ ራስ-የለሽ ህጻን VisualFunHouse.com ላይ አገኘን.
ትንንሽ ልጆች ምን ያህል ትልቅ እንደሆኑ ለማሳየት ይወዳሉ. በፎቶ, በፓስተር ወይም በማንኛውም ረዥም የድንበር ምልክት ጋር ለመተሳሰር ቀላል በሚሆንበት ጊዜ የእርዳታ እጅ ይስጧቸው.
ፏፏቴዎች, የጂ ዋሽንግስ እና ስፕራይስቶች የመልካም ፎቶ ሽርሽር ዓይነቶችን በሙሉ ያቀርባሉ. ከፎቶው ውስጥ ከፎቶው ውስጥ በዚህ ፎቶግራፍ ውስጥ, ጥቂት የግድ አመለካች ረዥም መንገድ አለው.
ይህ አስቂኝ ተኩስ በባህር ዳርቻ, በእርሻ ቦታ, ወይም በቤት ውስጥም ቢሆን ለመጫኑ በጣም ቀላል ነው, እና ወጣቶቹ ልጆች ውጤቱን ብቻ ይወዱታል. በዌኔል ላይ የከፋ ፎቶ ሽኮኮዎች አንዱ ነው.
ለታላቁ አከባቢዎች, ለክሌሎች ክብረ በዓላት እጅግ የላቀ ፍለጋ ለፎቶ አስነዋሪነት ብዙ ዕድል ይሰጣል. በምስራቅ አውራ ፓሬዎች ላይ, ትልቅ ወይም ወደ ቤት ሂድ ይሂዱ, የዓለማችን ትልቁ የዶሎ ውሻ እንደሆነ ተደርጎ ለመቆጠር ያለውን ሽብር ለመፍጠር የሰው ልጅ እጅን አጣጥፎ ይይዛል.
ምስሎችን ማፈንጠጥ ማፍለቅ? ማሌዥያን ሚንደርስ የተባለ በፔንንግ ኢንተርናሽናል ሙዚየም ውስጥ የተሠራው ለተሰኘው ፎቶ ነው. የእይታ ዕቃዎች ወደ አንድ ትዕይንት ዘልለው ለመግባት እና በፎቶግራፍ ውስጥ ያለውን ውንጀላ ለመያዝ የተነደፉ ናቸው.
በጸሐይ ቀን ከሰማያዊ ሰማያዊ ሰማይ እና ደመቅ ብመናዎች ጋር መዝናናት? ቤተሰብን ለክታክ ኩኖች ያክሉን, ነገር ግን 23Snaps.com ላይ የሰለለውን ይህን ቀላል ስሪት ሲያዘጋጁ ልጆቹ ለቀጣዩ ኩዊያ እንዲቀጥሉ ጠይቋቸው.
ውቅያኖሱን ወይስ ሐይቅን መጎብኘት? የጨዋታ አጫዋች ይህች ልጅ በጀልባ ላይ እየተንከባለለች ስትመስል ይህን ምትክ አስገዳጅነት በመጠቀም ይህን ፎቶ አዘጋጅተዋል.
የተለያዩ ፅሁፎች እንደሚያስረዱት እንባ ጠባቂ ማለት በመንግስት ወይም በተወካዮች ምክር ቤት የሚሾም ሆኖ ከዜጎች በመንግስት አስተዳደር ላይ የሚቀርቡለትን አቤቱታዎችን በመቀበልና በመመርመር የህዝብን ጥቅም ለማስከበር የሚቆም ነው፡፡
ዶክተር ሙኮሮ ኦክፖሙቪር ዊክፒዲያ ኢንሳይክሎፒዲያ 2007ን ጠቅሶ እንደፃፈው “እንባ ጠባቂ መጀመሪያ የተቋቋመው በስዊድን ሀገር ሲሆን ጊዜውም 1808 እ.ኤ.አ. ነበር፡፡ ‘ombudsman’ የሚለው ቃል ከስዊድንኛ ቃል የተገኘ ሲሆን በስዊድንኛ ‘ombudsman’ ወደ እንግሊዝኛ ሲተረጎም representative ማለት ነው፡፡ የተቋቋመውም የዜጎችን መብት ለመጠበቅ ከመንግስት ገለልተኛ የሆነ ተቆጣጣሪ ኤጀንሲ በማቋቋም ነበር ፡፡” ይላል፡፡
ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ተቋሙ በአለም ዓቀፍ ደረጃ ቀጥሎም በአፍሪካ የዜጎችን መብት ለማስጠበቅ መንቀሳቀስ የጀመረ ሲሆን ተግባሩን አስመልክቶ ዶክተር ሙኮሮ ኦክፖሙቪር የእንባ ጠባቂ አተገባበር በአፍሪካ መንግስታት የህዝብ አገልግሎት በሚለው ጥናቱ እንደገለፀው “ተቋሙ ተግባሩ በአለም አቀፍ ደረጃ ተመሳሳይ ሲሆን በዋናነት፡-
ከላይ እንደተዘረዘረው የዕንባ ጠባቂ ተቋም በአለም አቀፍ ደረጃ ዋና ተግባራቶቹ ተመሳሳይ ሲሆኑ የዜጎች ህገ መንግስታዊ መብቶችና ጥቅሞች በአስፈፃሚው አካላት እንዲከበሩ፣ የህግ የበላይነትን መሰረት ያደረገ ጥራት፣ቅልጥፍናና ግልፅነት ያለው መልካም የመንግስት አስተዳደር እንዲሰፍን፣ ዜጎች በመንግስት ብልሹ አስተዳደር ተበድለው እንዳይቀሩ መፍትሄ መፈለግ፣ የሰዎች አቤቱታዎችን በመመርመር የማረምና ብልሹ አሰራሮች ሲገኙ የማጋለጥና ህጋዊ ተግባራቶችን የማበረታታት ስራዎችን በማከናወን የሰዎች መብቶች እንዲከበሩ የሚሰራ ተቋም ነው፡፡
ከዚህ አንፃር ዜጎች ከአስፈፃሚ አካላት ጋር በሚያደርጉት የእለት ተእለት ግንኙነት የሚያጋጥሟቸውን አስተዳደራዊ በደሎች ለይቶ በማውጣት አስፈላጊውን የእርምት እርምጃ እንዲወሰድባቸው ከማድረግ አኳያ የበኩላቸውን ሚና መወጣት ይኖርባቸዋል፡፡ይህም የሚደርሱባቸው አስተዳደራዊ በደሎችና ኢፍትሀዊ አሰራሮች እንዲታረሙ በማድረግ ግልፅነት ያለውና የተቀላጠፈ አገልግሎት እንዲያገኙ ከማስቻሉም በላይ የመብቶቻቸው ተጠቃሚ በመሆን የእለት ተለት ኑሯቸውን በተሳካ ሁኔታ ለመምራት የሚያስችላቸው ይሆናል፡፡
ዜጎች ከመንግስት አስፈፃሚ አካላት የሚደርስባቸውን አስተዳደራዊ በደሎች ተሸክመው እንዳይቀሩና በቀላሉ ቅሬተቀዎቻቸውን የሚያቀርቡበትና መፍትሄ የሚሹበት ተቋም በማስፈለጉ ዕንባ ጠባቂ ተቋም በአፍሪካ ደረጃ ተቋቁሞ ወደ ስራ ከገባ ረጅም አመታት ተቆጥረዋል፡፡
ተቋሙ ከ 1965 እ.ኤ.አ. ጀምሮ በተለያዩ የአፍሪካ አገሮች ተቋቁሞ ዜጎችን በማገልገል ላይ የሚገኝ ሲሆን ከተቋቋመበት ጊዜ አንስቶ ያበረከተው አስተዋፅኦ ቢኖርም በአፍሪካ ደረጃ የመንግስት መልካም አስተዳደር እስካለንበት ጊዜ ድረስ በርካታ ጥያቄዎች የሚነሳበት ነው፡፡
ዶክተር ሙኮሮ ኦክፖሙቪር እንደገለፀው “በአፍሪካ ደረጃ ለመጀመሪያ ጊዜ ዕንባ ጠባቂ ተቋም የተቋቋመው በታንዛኒያ ሲሆን እ.ኤ.አ. 1965 ነበር፡፡ የህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም በአፍሪካ እ.ኤ.አ. በ 1980 በቁጥር ስድስት ብቻ የነበሩ ሲሆን በ 1995 ቁጥራቸው በእጥፍ አድገዋል፡፡” ይላል፡፡
ይህ የሚያመለክተው ዕንባ ጠባቂ ተቋም በአፍሪካ ተጠያቂነትን በመንግስት አስተዳደርና በአገልግሎት አሰጣጥ ላይ መሳሪያ ሆኖ ለማስከበር እንዴት እየተስፋፋ እንደሆነ የሚያሳይ ነው፡፡
“የህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም በአፍሪካ የመንግስትን አገልግሎት አሰጣጥ መንግስት ራሱን የሚፈትሽበትና ተጠያቂነትን፣ሙስናን መከላከልና ብልሹ አስተዳደርን ለመከላከል ተስፋ የተጣለበት ነው፡፡ ተቋሙ በአፍሪካ ውጤታማነቱ ከሀገር ሀገር የሚለያይ ቢሆንም የተቋሙ መኖር ግን ዜጎችን በመልካም አስተዳደር እጦት እንዳይቸገሩ ሀላፊነት ወስዶ ዜጎችን ለመርዳት ፍላጎት በማንፀባረቁና በመዘጋጀቱ ዜጎች ተጨባጭ ሊባል የሚችል መፍትሄ አግኝተዋል፡፡ ይህ ደግሞ በአፍሪካ የመንግስት ሰራተኞች ዜጎችን በአግባቡና በሚዛናዊነት እንዲያገለግሉ መልእክት ያስተላልፋል፡፡ በሌላ መልኩ ምንም እንኳን ተቋሙ መሰረታዊ ቢሆንም ተቋሙ የቆመለትን መልካም የመንግስት አስተዳደር የማስፈን ግቡን አልመታም፡፡ ምክንያቱም የተጠያቂነትና መልካም አስተዳደር ደረጃው ከፍ አላለምና ነው፡፡” ይላል ዶክተር ሙኮሮ ኦክፖሙቪር
ከላይ እንደተገለፀው የመንግስት አስተዳደርና አገልግሎት አሰጣጥ አሁንም በርካታ ችግሮች ያሉበት ነው፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያት ደግሞ በመንግስትና በህዝብ መካከል ሰፊ ክፍተት በመኖሩ ብቻ አይደለም አስተዳደሩ በራሱ ለህግ የበላይነት አለመገዛትና ስልጣንን በአግባቡ መጠቀም አለመቻሉ ነው፡፡
ተቋሙ በአፍሪካ የህዝብ አገልግሎት ፍትሃዊነት ለማስፈን በጣም አስፈላጊ ነው፡፡ ምክንያቱም ሙስናን ለመከላከል፣ ሰብአዊ መብቶችን ለማስጠበቅና ዜጎች በመንግስት አስተደሰደር የሚደርስባቸውን በደል በማገዝና ተበድለው እንዳይቀሩ መፍትሄ በመፈለግ ጥሩ ሚና የሚጫወት በመሆኑ ነው፡፡
ይህን በተመለከተ ዶክተር ሙኮሮ ኦክፖሙቪር ሂል 2000ን ጠቅሶ እንደፃፈው “የተቋሙ አብዛኛው ስራ ብልሹ የመንግስትን አስተዳደር ለማረም ወኪል ሆኖ የሚሰራ ነው፡፡” ይላል፡፡
በ1966 ዓ.ም በንጉሰ ነገስት ኀይለ ስላሴ የመንግስት አገዛዝ ዘመን መጨረሻ ላይ ረቂቅ ህገመንግስት የህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋምን ለማቋቋም እንደ ህገመንግስት ማሻሻያ ተይዞ የነበረ ቢሆንም የደርግ ወታደራዊ መንግስት ሲተካ በ1979 ዓ.ም በወጣው ህገመንግስት ማሻሻያው የተሰረዘ ሲሆን ከረጅም ጊዜ በኋላ የተቋሙ መኖር አስፈላጊነት ታምኖበት በኢፌድሪ ህገመንግስት አንቀፅ 55/15 በተቀመጠው መሰረት በሀገራችን የህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም በ አዋጅ ቁጥር 211/1992 ተቋቋመ፡፡ ተቋሙ በተሰጠው ስልጣንና ተግባር መሰረት የዜጎች ህገመንግስታዊ መብቶችና ጥቅሞች በአስፈፃሚው አካላት እንዲከበሩ፣ የህግ የበላይነትን መሰረት ያደረገ ጥራት፣ቅልጥፍናና ግልፅነት ያለው መልካም የመንግስት አስተዳደር እንዲሰፍን ለማድረግ ጥረት በማድረግ ላይ ይገኛል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም የመረጃ ነፃነት አዋጅ ለመደንገግ በወጣው አዋጅ ቁጥር 590/2000 በክፍል ሶስት ስር የተደነገጉትንና ለተቋሙ የተሰጡ ሀላፊነቶችን ለማስፈፀም ከሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር በመተባበር እንቅስቃሴ በማድረግ ላይ ይገኛል፡፡
እንደሚታወቀው መልካም አስተዳደር የተግባር እንጂ የንድፈ ሀሳብ ጉዳይ አይደለም፡፡ ይህም ሲባል የመልካም አስተዳደር ተግባር ከዜጎች የእለት ተለት የኑሮ ሁኔታ ጋር በእጅጉ የተቆራኘ በመሆኑ በአተገባበሩ ላይ የስልጣኑ ባለቤት የሆነው ህዝብ ቀጥተኛ ተሳታፊ መሆን ያስፈልጋል፡፡ ይህም ህዝቡ በህገመንግስቱ የተጎናፀፈውን ስልጣን በአግባቡ እንዲጠቀምበት እድል ይሰጣል፡፡
በሀገር ደረጃ የመልካም አስተዳደር ችግር ለመቅረፍ የአስተሳሰብ ለውጥን ከማምጣት ጀምሮ ከላይ እስከታች ድረስ የተሰናሰለ እንቅስቃሴና ተግባር እጅግ ወሳኝ ነው፡፡ ስለሆነም አስፈፃሚ አካላት ለህዝቡ ተገቢውን አገልግሎት በቅንነትና በተቀላጠፈ መልኩ መስጠት ይገባኛል ብሎ ማመንና መተግበር ያለባቸው ሲሆን ተገልጋዮች ደግሞ አገልግሎት ማግኘት በሚገባቸው ደረጃ እንዲያገኙ ጠያቂ መሆንና የሚጠበቅባቸውን ግዴታ መወጣት ይኖርባቸዋል፡፡
በአሁኑ ወቅት በሀገራችን መልካም የመንግስት አስተዳደር ችግር ቁልፍ ጉዳይ መሆኑ እሙን በመሆኑ ይህንን ችግር ለመቅረፍ የመንግስት አካላትና ህብረተሰቡ እጅ ለእጅ ተያይዘው መስራት ይገባቸዋል፡፡
ይህን አስመልክቶ መልካም አስተዳደር ዛሬም ቀዳሚ ትኩረት በሚል ርእስ አባ መላኩ ሐተታ በፃፉት አንድ ፅሁፍ “የሀገራችን መንግስት መልካም የመንግስት አስተዳደር እንዲሰፍን በርካታ ተግባራትን አከናውኗል፡፡ለዚህም የህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም እንዲሁም የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ችግሮችን እየተከታተሉ በማረም ለመልካም አስተዳደር ግንባታ የበኩላቸውን ድርሻ እንዲወጡ ከተቋቋሙ ገለልተኛ አካላት ውስጥ የሚጠቀሱ ናቸው ፡፡” ይላል፡፡ አያይዞም “ቁልፍ የዴሞክራሲ ማስፈኛ ተቋም ከሆኑት ውስጥ እንደ የኢትዮጵያ ህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም ያሉትን በአግባቡ በመጠቀምና የሚፈጠሩ የመልካም አስተዳደር ችግሮችን በማሳወቅ ለመልካም አስተዳደር እመርታ መትጋት ከማንኛውም ዜጋ የሚጠበቅ ተግባር ነው ፡፡” ይላል፡፡
ከላይ በተጠቀሰው አንቀፅ የምንረዳው የህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም ለመልካም የመንግስት አስተዳደር ግንባታ ያለውን ሚና የሚያሳይና ህዝቡ ደግሞ የሚደርስበትን አስተዳደራዊ በደሎችን ይዞ ወደ ተቋሙ በመምጣት የመፍትሄ ሀሳብ ማግኘት እንደሚገባው ነው፡፡ ይህን ስንል የህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም የተቋቋመለት አላማ የሰዎችን ህገመንግስታዊ መብቶችና ጥቅሞች በአስፈፃሚው አካላት እንዲከበሩ የህግ የበላይነትን መሰረት ያደረገ ጥራት ፣ቅልጥፍናና ግልፅነት ያለው መልካም የመንግስት አስተዳደር እንዲሰፍን ማድረግ በመሆኑ ተቋሙ በደል የደረሰባቸውን ዜጎች ተጎድተው እናዳይቀሩ ቅሬታ የሚያሰሙበትና በቀላሉ መፍትሄ የሚያገኙበት የህግ አውጪው አካል ሆኖ የሚያገለግል ህገመንግስታዊ ተቋም መሆኑ ነው፡፡
በሌላ በኩል መልካም አስተዳደር ስንል መንግስታዊ ተቋማት ለዜጎች የሚሰጡትን አገልግሎትና መንግስታዊ ሀብቶችን እንዴት እንደሚተቀሙ የሚያሳይ ሲሆን አስተዳደር ማለት ደግሞ የውሳኔ አሰጣጥ ሂደትና ውሳኔዎች እንዴት ተግባራዊ እንደሚደረጉ የሚያሳይ ሀሳብ አካቶ የያዘ ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ መልካም አስተዳደር የመንግስት ውሳኔ አሰጣጥ ዝግጁነት ከውጤታማነት፣ከአሳታፊነትና ከግልፀኝነት አንፃር የሚያሣይና ይህም በመንግስት አስፈፃሚ አካላት የሚያጋጥሙ ተግዳሮቶችን ለመፍታትና የተሻለ አገልግሎት የመስጠት ዝግጁነት ነው፡፡
ከዚህ አንፃር የህዝብ እንባ ጠባቂ ተቋም ከተቋቋመበት አላማና በተሰጠው ስልጣን መሰረት በተደጋጋሚ የሚያጋጥሙ መልካም የመንግስት አስተዳደተር ችግሮች የቁጥጥርና ክትትል ስራዎችን በማካሄድ፣ ቅሬታዎችን በመመርመርና የመፍትሄ ሀሳብ በመስጠት ፣ ጥናቶችን በማካሄድ ለመልካም የመንግስት አስተዳደር ግንባታ የተጣለበትን ሀላፊነት በመወጣት ላይ ይገኛል፡፡ ከዚህም ጎን ለጎን አስፈፃሚ አካላት የሚያወጧቸው አሰተዳደራዊ መመሪያዎች፣ የሚሰጧቸው ውሳኔዎች እና አሰራሮች የዜጎችን ህገመንግስታዊ መብቶችና ጥቅሞች የማይቃረኑ መሆናቸውን የመቆጣጠር እንዲሁም አስፈፃሚ አካላት ስራቸውን በህግ መሰረት የሚያከናውኑ መሆኑን የማረጋገጥና አስተዳደራዊ ጥፋቶችን የማረም ተግባራትን በማከናወን ላይ የሚገኝ ሲሆን ለወደፊቱም ከአስፈፃሚውና ከሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር በመተባበር ሀላፊነቱን የሚወጣ ይሆናል፡፡
በአብዛኛው ጊዜ ህፃናት በህብረተሰቡ ውስጥ የደህንነት ጥበቃ የሚያስፈልጋቸውና ተጋላጭ የህብረተሰብ ክፍሎች ናቸው፡፡እነዚህ የነገው ሀገር ተረካቢ የሆኑትን ህፃናት መብትና ፍላጎት ማስከበር ከያንዳንዱ ግለሰብ አንስቶ እስከ መንግስት ድረስ ትኩረት ሊሰጠው የሚገባ ቁልፍ ጉዳይ ነው፡፡ የህፃናት መብቶችና ጥቅሞች እንዲጠበቁ ብሎም እንዲረጋገጡ ለማድረግ ከጉልበት ብዝበዛ፣ ከጭካኔ ፣ችላ ከማለትና ከግዴለሽነት ለመከላከልና ወላጅ አልባ ህፃናትን ባካተተ መልኩ ተገቢውን ስርዓት መዘርጋት ያስፈልጋል፡፡
በተለይ ህፃናት ለመብቶቻቸውና ጥቅሞቻቸው መከራከር ስለማይችሉ በጣም ተጋላጭ ከመሆናቸው ጋር ተያይዞ በህፃናት መብቶች ዙሪያ የሚሰሩ የተለያዩ ተቋማትንና አደረጃጀቶችን በመጠቀም ህጋዊና ህገመንግስታዊ መብቶቻቸውን ማስከበር ከሁሉም ዜጋ የሚጠበቅ ነው፡፡በተጨማሪም በአብዛኛው ጊዜ የህይወት ክህሎታቸው አነስተኛ በመሆኑ የተዘረጋውን ስርዓት መጠቀምም ሆነ የሚደርስባቸውን በደሎች ፍርድ ቤት መክሰስና ለህዝብ አገልግሎት ሰጪ ተቋማት አቤቱታ ማቅረብ ስለማይችሉ ወኪል ያስፈልጋቸዋል፡፡
Canadian center of science and education ባሳተመው ጆርናል ቁጥር 8 እነደሚያሳየው “ ሀገራት የጥቂቶችንና የህፃናት መብትና ፍላጎቶች ጋር የተያያዙ ህጎች ማክበር አለባቸው ምክንያቱም ህፃናት በጣም ተጋላጭና በቂ የህይወት ልምድ የሌላቸው የህብረተሰብ ክፍሎች በመሆናቸውና መብቶቻቸውንና ፍላጎታቸውን ማስከበር የማይችሉ በመሆናቸው ነው” በማለት ያስቀምጣል፡፡ ይህም ሲባል ወላጅ አልባና የቤተሰብ ጥበቃ የሌላቸው፣ አካል ጉዳተኛና በተለያየ ማህበረሰብ ውስጥ የሚኖሩ ህፃናትን በሙሉ እንደሚያካትት ጆርናሉ ያትታል ፡፡ ከዚህ አንፃር በሀገር ደረጃና በተቋሙ የህፃናት መብት አጠባበቅ አንፃር እየተሰሩ ያሉ ስራዎች በአጭሩ ሲታዩ፡-
የኢፌድሪ ህገመንግስት የህፃናትን ሁለንተናዊ መብቶች ሊያስከብሩ የሚችሉ የህግ ማዕቀፎችንና መዋቅሮችን አመቻችቷል፡፡ በህገ መንግስታችን አንቀፅ 36 የህፃናት መብቶች በተመለከተ በዝርዝር ተደንግጓል፡፡ ሆኖም በህፃናት ላይ የሚፈፀሙ አስተዳደራዊ በደሎች አሁንም አልተቀረፉም፡፡
የኢትዮጵያ ህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋምም የሴቶች ህፃናት አካልጉዳተኞችና አረጋዊያን ዳይሬክቶሬት የስልጠና ማኑዋል በህፃናት ላይ የሚፈፀሙ አስተዳደራዊ በደሎች አመላካቾች ብለው ከጠቀሷቸው መሀከል የሚከተሉትን ለአብነት መጥቀስ ይቻላል፡፡
በህፃናት ላይ ጠለፋ፣አስገድዶ መድፈር፣አካላዊ ቅጣት፣ግርዛት፣ የብልት ትልተላ ወዘተ የመሳሰሉ ድርጊቶች በሚፈፀሙበት ጊዜ በቸልታና በምንአገባኝ ዓይነት መመልከት፣
በህፃናት ዙሪያ የወጡ የህፃናት መብቶች ኮንቬንሽንና የደህንነት ቻርተሮችን እንዲሁም በህፃናት ዙሪያ ሀገሪቷ ያወጣቻቸው ፖሊሲዎች፣ፕሮግራሞችና ህጎች ተግባዋዊ አለማድረግ፣
ይህንን የህፃናት ሁኔታ ከግምት ውስጥ በማስገባት የተለያዩ ሀገራት መንግስታት የህፃናት መብት ማስከበሪያ አማራጭ በመሆን የሚያገለግል የህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም አቋቁመዋል፡፡
የዚህ ተቋም መቋቋም ፋይዳው የመንግስት ለህፃናት መብት መከበር ግዴታ የሚወጣ መሆኑን በማስረጃነት ለማሳየት ብቻ ሳይሆን የመብቱ ተደራሽ መሆን የመንግስት ሀላፊነት በመሆኑና ግዴታውንም መወጣት ስላለበት ነው፡፡
የዕንባ ጠባቂ ተቋም ተግባር የአስተዳደር በደል የደረሰባቸው አቤት ባዮች መብታቸውን እንዲያገኙ ማድረግ ብቻ ሳይሆን ተጋላጭ የሆኑ የህብረተሰብ ክፍሎችን መብት የማስከበር ስልጣንም ተሰጥቶታል፡፡ ተቋሙ ከተቋቋመባቸው አላማዎች አንዱ የህፃናትን መብት ለማስከበር አማራጭ ስርዓት ለመፍጠርም ጭምር ነው፡፡ ይህም የህፃናትን መብት ህጋዊ ጥበቃ ለማሻሻልና መብትና ፍላጎታቸውን በተጨባጭ ለማስከበር የሚጠቅም ሲሆን እንዲሁም ለሰፊው ህዝብ አስተዳደራዊ በደል ለመከላከል የቆመ ነው፡፡
ተቋሙ ባለፉት ዓመታት የህፃናት መብቶች እንዲከበሩ ብሎም እንዲረጋገጡ ለማድረግ አስፈፃሚ አካላትን በመቆጣጠር፣ በአስፈላጊ ጉዳዮች ላይ ምርመራ በማድረግ፣ ጥናቶችንና ቁጥጥሮችን በመስራት የተሻሻለ የትምህርት፣ የጤናና ማህበራዊ አገልግሎቶች የማሳደግ ሀላፊነትና ጥበቃ የማድረግ የበኩሉን ሚና ሲጫወት ቆይቷል፡፡ አሁንም በመጫወት ላይ ይገኛል፡፡ እንዲሁም መብቶቻቸውንና ጥቅሞቻቸው እንዲጠበቁ በተለያዩ የሚዲያ ዘዴዎች አማካኝነት የህብረተሰቡን ግንዛቤ የማሳደግ ተግባራት አከናውኗል፡፡
በአጠቃላይ ህፃናት በእድሜያቸው ጨቅላነትና ማህበረሰቡ በህፃናት ላይ ባለው የተዛባ አመለካከት ምክንያት ለተለያዩ በደሎችና ጥቃቶች እንዳይጋለጡ የህፃናት መብቶችን ለማስከበርና ጥበቃ ለማድረግ ህግ ግዴታ የጣለባቸው አካላት ማለትም ወላጅ፣አሳዳጊዎች፣ ማህበረሰቡንና መንግስት የህፃናትን ጥቅሞችና ፍላጎቶች ማሟላት፣ መብታቸውን የማስከበርና የማክበር ሀላፊነታቸውን መወጣት ይኖርባቸዋል፡፡
ከዚህ በተጨማሪም በአለም አቀፍ የህፃናት መብቶች ኮንቬንሽን ላይ በግልፅ እንደተቀመጠው በየደረጃው የሚገኙ መንግስታዊ ፍርድ ቤቶች፣ የአስተዳደር እርከኖችና ማህበረሰቡ በህፃናት ላይ የሚወስዷቸውን እርምጃዎች የህፃናትን ጥቅሞችና ፍላጎቶች ማሟላት፣ መብታቸውን የማክበርና የማስከበር ሀላፊነታቸውን መወጣት ይኖርባቸዋል፡፡
የህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋምም በተሰጠው ስልጣንና ሀላፊነት መሰረት በህፃናት ላይ የሚፈፀሙ አስተዳደራዊ በደሎችን በመከላከልና በማረም ረገድ መፍትሄ የመሻት ተግባሩን አጠናክሮ የሚቀጥል ይሆናል፡፡
የኢትዮጵያ ህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም በተሸሻለው አዋጅ ቁጥር 1142/2011 የተቋቋመና አላማውም በህግ የተደነገጉ የሰውች መብቶችና ጥቅሞች በመንግስት አስፈፃሚ አካላት መከበራቸውን በማረጋገጥ የህግ የበላይነትን መሰረት ያደረገ ጥራት፣ቅልጥፍናና ግልፅነት ያለው መልካም የመንግስት አስተዳደር እንዲሰፍን ማድረግ ነው፡፡
ተቋሙ አላማውን ለማሳካት አስፈፃሚ አካላት የሚያወጧቸውን አስተዳደራዊ መመሪያዎች፣የሚሰጧቸው ውሳኔዎችና አሰራሮች የሰዎች ህገመንግስታዊ መብቶችና ጥቅሞችን የማይቃረኑ መሆናቸውን መቆጣጠር፣ አስተዳደራዊ ጥፋትን አስመልክቶ የሚቀርቡ ቅሬታዎችን በመቀበልና በመመርመር የተሸለ የመንግስት አስተዳደር እንዲሰፍን ነባር ህጎች እንዲሻሻሉ ወይም ፖሊሲዎች እንዲቀየሱ የማሳሰብ ስልጣንና ተግባር ተሰጥቶታል፡፡
በዚሁ መሰረት አስተዳደራዊ ጥፋትን አስመልክቶ የሚቀርቡ ቅሬታዎችን ለመቀበል፣ለመመርመርና ከምርመራ በኋላ ያሉ ሁኔታዎችን በተመለከተ የሚከተሉትን ነጥቦችን መመልከት ይቻላልል፡፡
ማንኛውም ሰው ለደረሰበት የአስተዳደር በደል ለተቋሙ አቤቱታ ከማቅረቡ በፊት አግባብነት ላላቸው አካላት ደረጃውን ጠብቆ ቅሬታውን የማቅረብ እና ውሳኔ የማግኘት ወይም በተወሰነው የጊዜ ገደብ ውስጥ ውሳኔ ያላገኘ መሆን ይኖርበታል፡፡
በፌደራል ዋና ኦዲተር ወይም በክልል ዋና ኦዲትር መስሪያ ቤት በመታየት ላይ ያሉ እና የመጨረሻ ውሳኔ ያገኙ ጉዳዮችን ወይም በመከላከያ ሰራዊትና በፖሊስ ክፍሎች የሚሰጡ የፀጥታ ወይም የሀገር መከላከል ጉዳዮችን በሚመለከት የሚሰጡ ውሳኔዎችን፡፡
ተቋሙ የሚሰጠው የመፍትሄ ሀሳብ ለተፈፀመው የአስተዳደር በደል ምክንያት የሆነ ድርጊት ወይም አሰራር እንዲቆም ወይም ስለበደሉ ምክንያት የሆነ መመሪያ ቀሪ እንዲሆንና የተፈፀመው የአስተዳደር በደል እንዲታረም ወይም ተገቢ የሆነ ማንኛውም ሌላ እርምጃ እንዲወሰድ በግልፅ የሚያመለክት ይሆናል፡፡
አስፈፃሚ አካላት በተቋሙ በቀረበ የምርመራ ውጤትና የመፍትሄ ሀሳብ ላይ በ30 ቀናት ውስጥ የእርምት እርምጃ መውሰድ ግዴታ አለበት፣ የወሰዱትን እርምጃ እና ለመውሰድ ካልቻለ በቂ ምክንያት ካላቸው ይህንኑ በመግለፅ ለህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም በተቀመጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ የማሳወቅ ግዴታ አለበት፡፡
ያለበቂ ምክንያት በተቋሙ በቀረበ የምርመራ ውጤትና መፍትሄ ወይም የቁጥጥር ውጤት መሰረት የእርምት እርምጃ በ 30 ቀናት ውስጥ ያልወሰደ እንደሆነ ከ 5 ዓመት እስከ 7 ዓመት በሚደርስ እስራት ወይም በብር 10000 /አስር ሺህ/ ገንዘብ መቀጮ ወይም በሁለቱም የቀጣል፡፡
2. በዚህ አንቀፅ ንኡስ አንቀፅ 1 የተዘረዘሩትን ጥፋቶች የፈፀመ ማንኛውም ሰው በህግ እንዲጠየቅ ተቋሙ በቀጥታ ጉዳዩ ለሚመለከተው አቃቤ ህግ መስሪያ ቤት ድርጊቱን ሪፖርት ከደጋፊ ማስረጃዎች ጋር ያቀርባል፣ ከተቋሙ ትዛዝ የደረሰው አቃቤ ህግ መስሪያ ቤት አግባብ ባለው ህግ መሰረት የወንጀል ክስ ይመሰርታል፡፡
የሴቶች ቀን አለም አቀፍ በዓል ሲሆን የሴቶችን ማህበራዊ፣ኢኮኖሚያዊ፣ ባህላዊና ፖለቲካዊ ስኬቶች የሚዘከርበት ቀን ነው፡፡ በተጨማሪም ቀኑ የፆታ እኩልነት ተግባራዊነት እንዲፋጠን ጥሪ የሚቀርብበትና አለም አቀፍ የፆታ እኩልነት ቀን ነው፡፡
ዘንድሮም ቀኑ በአለም ለ109ኛ በሀገራችን ደግሞ ለ44ኛ ጊዜ “ የሴቶች ደህንነትና መብት መከበር ለሰላማችንና ለህልውናችን መሰረት ነው” በሚል መሪ ቃል የካቲት 29/2012 ዓ.ም ተከብሯል፡፡
ምንም እንኳ ዛሬ አለም ላይ የሴቶችን እኩልነት በተመለከተ ተጨባጭ የሆነ የአመለካከትና የተግባር ለውጥ ቢኖርም አሁንም ሴቶች ከወንዶች እኩል የስራ ክፍያ አያገኙም፣በንግድም ይሁን በፖለቲካ ከወንዶች እኩል ተሳትፎ የላቸውም፡፡እንዲሁም የትምህርት ሽፋን፣ የሚያገኙት የጤና አገልግሎትና የሚደርስባቸው ፆታዊ ጥቃት ብንመለከት ከወንዶች ጋር እኩል እንዳልሆነ ጥናቶች ያሳያሉ፡፡
ሴቶች የማህበረሰቡ ግማሽ አካል መሆናቸው የታመነና ያለሴቶች እኩል ተሳትፎ በኢኮኖሚ፣ በማህበራዊና በፖለቲካ የሚፈለገውን ለውጥ ወይም እድገት ማምጣት እንደማይቻል ግልፅ ነው፡፡ እንዲሁም የሴቶች ደህንነትና መብት መከበር ለሀገር ሰላምና ለህዝብ ህልውና መሰረታዊ መሆኑ ተቀባይነት ያለውና ወደ ተግባር መቀየር ያለበት ቢሆንም ሀገራችንን እነደምሳሌ ብንወስድ እንኳ የእኩልነት ህገመንግስታዊ ድንጋጌዎች ቢኖሩም ሴቶች ለእኩል ስራ እኩል ክፍያ፣ እኩል የስራ ቅጥር፣ የትምህርት እድል፣ የጤና አገልግሎት በተሟላ መልኩ አያገኙም፣ ለፆታዊ ጥቃትና ትንኮሳ የበለጠ ተጋላጭ ሲሆኑ የሚደርስባቸው አስተዳደራዊ በደልም ላቅ ያለ ነው፡፡ የሴቶች የደህንነት መብትና ጥቅሞቻቸው ተከብረው ከወንዶች እኩል ኢኮኖሚያዊ፣ ማህበራዊና ፖለቲካዊ ተጠቃሚነታቸው ሳይረጋገጥ ቆይቷል፡፡
ይህን ከግምት በማስገባት የኢትዮጵያ ህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም የሰዎች ህገመንግስታዊ መብቶችና ጥቅሞች በእስፈፃሚው አካላት እንዲከበሩና የህግ የበላይነትን መሰረት ያደረገ ጥራት ቅልጥፍናና ግልፅነት ያለው መልካም የመንግስት አስተዳደር እንዲሰፍን ለማድረግ እንደመስራቱ መጠን ሴቶች የሚደርስባቸውን አስተዳደራዊ በደሎችን ለመከላከል አስፈፃሚ አካላትን በመቆጣጠርና በመከታተል የሚቀርቡለትን አቤቱታዎች ተቀብሎ በመመርመር ለችግሮቹ መፍትሄ ይሰጣል፡፡ በዚህም መሰረት፡-
አስፈፃሚ አካላት ሴቶችን በተመለከተ የሚያወጧቸው አስተዳደራዊ መመሪያዎች፣የሚሰጧቸው ውሳኔዎችና አሰራሮቻቸው የሴቶችን ህገ-መንግስታዊ መብቶች የማይቃረኑ መሆናቸውን በመቆጣጠር ሀሳብ መስጠት፣
በመጨረሻም እያንዳንዱ ሰው ተቋሙ የነዚህን የህብረተሰብ ክፍሎች መብቶችና ጥቅሞች እንዲከበሩ ለማድረግ በሚያደርገው እንቅስቃሴ ውስጥከተቋሙ ጎን በመቆምና የሴቶችን የወደፊት ህይወት ብሩህ፣እኩል፣ምቹ፣ውጤታማ በማድረግ እንዲሁም ደህንነታቸው፣ መብትና ጥቅሞቻቸው ተከብሮ አስተዳደራዊ በደል እንዳይደርስባቸው በመከላከል ከአስቸጋሪ ህይወት ወጥተው ከፍ ከፍ እንዲሉ በማድረግ ለሰላማችንና ለህልውናችን የበኩላችንን ድርሻ እንድንወጣ ተቋሙ ጥሪውን ያስተላልፋል፡፡
የኢትዮጵያ ህዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም በአዲስ አበባ በተመረጡ ክፍለ ከተሞችና ወረዳዎች ላይ በኮረና ወረርሽኝ ለችግር የተጋለጡ ሴቶች፣ህፃናት፣አካልጉዳተኞችና አረጋዊያን እየተሰጡ ያሉ ሰብአዊ ድጋፎች ግልፅነት ተደራሽነት፣የአሳታፊነትና ፍትሀዊነት በተመለከተ ቁጥጥር አድርጓል፡፡ በቁጥጥሩ የተለዩ የአሰራር ክፍተቶች፣ጠንካራ ጎኖችና መሻሻል የሚገባቸው ጉዳዮችን በመተንተን እንደሚከተለው እናስቃኛችኃለን፡፡
መንግስት በሀገራችን የተከሰተውን የኮረና /የኮቪድ-19/ ወረርሽኝ ተፅእኖ ለመከላከል እና የቫይረሱን መከሰቱን ተከትሎ የወረርሽኙ ስርጭት እያስከተለ ያለውንና ሊያስከትል የሚችለውን ሰብአዊ፣ማህበራዊ፣ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ቀውሶችን እንዲሁም የበሽታውን ስርጭት ለመቀነስ ሲባል የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጆ እንደነበር የሚታወስ ነው፡፡ ሆኖም አስፈፃሚ አካላቱ ለህብረተሰቡ የሚሰጡ አገልግሎቶች ከወረርሽኙ ጋር ተያይዞ ይበልጥ ተጋላጭና ተጠቂ የሆኑ የማህበረሰብ ክፍሎች በተለይም ለሴቶች፣፣ህፃናት፣አካልጉዳተኞችና አረጋዊያን እየተሰጠ ያለውን አገልግሎት ጥያቄ እየተነሳባቸው እንደሆነ በተለያዩ መንገዶች እየተገለፀ በመሆኑና ተቋሙ ከተቋቋመባቸው አላማዎች አንዱ የእነዚህ የህብረተሰብ ክፍሎች የመልካም አስተዳደር ፍላጎት ምላሽ እንዲያገኙ ለማድረግ ነው፡፡
ቁጥጥሩ በተከናወነባቸው ቦታዎች የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ በሚያስቀምጠው መሰረት በአናዳንድ ክፍለከተማዎችና ወረዳዎች ለሰራተኛው የጥንቃቄ እርምጃዎችን ባልተሟላበት ወደ ስራ በመግባት በየሴክተሮቹ ከዚህ ቀደም ሲሰጡ የነበሩ አገልግሎቶች እንዲቀጥሉ በሴቶችና የህፃናት ዘርፍ የህፃናት መብትና ደህንነት ተጠብቆ የተሻለ እንክብካቤ እንዲያገኙ የሚያስችሉ ስራዎችን አስመልክቶ የተመደበ በቂ ሀብት ባለመኖሩ ከግብረሰናይ ድርጅቶች ጋር በመተባበር ሴቶችን በልማት ተሳታፊና ተጠቃሚ የማድረግና የስርዓተፆታ እኩልነትን የማረጋገጥ ስራዎች እየተሰሩ እንደሆነ በተደረገ ውይይት ለማወቅ ተችሏል፡፡ እንደችግር ከታዩት መካከል ደግሞ በሴቶችና ህፃናት ዘርፍ በቢሮና በፅ/ቤት ደረጃ በትምህርት ቤቶች ቢደረጉ የምገባ ፕሮግራም ላይ አገልግሎት በመስጠት ተሳታፊ የነበሩና የገቢ ምንጭ የሚያገኙ ሴቶች በኮረና ወረርሽኝ ምክንያት ትምህርት ቤቶች በመዘጋታቸው ምገባው በመቆሙ ለችግር እንደተጋለጡ ሴቶችን ተጠቃሚ ለማደረግ ከወረዳዎች ችግረኛ የሆኑትን ድጋፍ ለማድረግ መልምላችሁ ላኩ በሚል ሲጠየቅ ሴቶችን በመለየት ለክፍለ ከተማ ቢላክም ተፈፃሚነቱ ጉልህ ክፍተት ያለበት ነበር፡፡ በተጨማሪም በሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ዘርፍ የአካል ጉዳተኞችን፣አረጋዊያንን፣ የጎዳና ተዳዳሪዎችንና ሌሎች ተጋላጭ የህብረተሰብ ክፍሎችን ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ችግሮችን ለመቅረፍ የደሀ ደሀ በሚል ደረጃ በማውጣትና ከነዚህም ውስጥ ምን ያህሉ አረጋዊያንና አካልጉዳተኞች ናቸው በሚል መረጃዎችን አጠናቅሮ ተገቢውን ድጋፍና አገልግሎት እንዲያገኙ እየሰሩ መሆናቸውን መረዳት ቢቻልም አካል ጉዳተኞችና አረጋዊያን በማደራጀት ወደ ስራ በማስገባት ስልጠና ቢሰጥም ሲኦሲ ምዘና ማከናወን አለመቻሉና ካለምዘና ወደስራ መግባት አለመቻሉ እንዲሁም የቦታ ችግር እንቅፋት እንደሆነባቸው በቁጥጥር ለማወቅ ተችሏል፡፡
በከተማው ይበልጥ ተጋላጭና ድጋፍ የሚያስፈልጋቸውን የህብረተሰብ ክፍሎችን አደረጃጀቶችን በማሳተፍ የደሀ ደሀዎችን በመለየትና ደረጃ በማውጣት መረጃውን በየወረዳው መያዝ መቻሉ፣
በኮረና ወረርሽኝ ምክንያት በስራቸውና በኑሮዋቸው ላይ ጉዳት የደረሰባቸውን የህብረተሰብ ክፍሎች ድጋፍ ለማድረግ የሚያስችል ሀብት በከተማ፣በክፍለከተማና በወረዳ እስከ ብሎክ አደረጃጀት ድረስ በመውሰድ ሀብት የማሰባሰብ ስራ እየተሰራ መሆኑና በከተማው የሚገኙ የፖለቲካ አመራሮች ከደሞዛቸው ላይ እያንዳንዳቸው አንድ ሺህ ብር ወጪ በማድረግ ለአንድ ግለሰብ ድጋፍ የማድረግ ሁኔታ መኖሩ፣
የኮቪድ -19 ወረርሽኙን ተከትሎ ጉዳት ለደረሰባቸው ወገኖች በከተማው የሚገኙ የእድር ምክር ቤቶች እያደረጉት ያሉት አስተዋፅኦ ከፍተኛ መሆኑና አስፈፃሚ አካላት ለዚህ ከፍተኛውን ድርሻ ፃጽ መቻላው፣
በከተማ አስተዳደሩ በመንግስት ትምህርት ቤቶች ለሚኖሩ ተማሪዎች ምገባ ሲያደርጉ የነበሩ እናቶች በኮቪድ-19 ምክንያት ትምህርት በመቋረጡ ስራቸውን በማቆማቸው የተፈጠረውን ከፍተኛ የሆነ ችግር ለመቅረፍ በየደረጃው ያለው የሴቶችና ህጻናት ጉዳይ መዋቅር የተሰራው ስራ ከችግሩ ስፋት አንፃር በቂ አለመሆኑ፣ ይህም የተጠያቂነት አሰራር እንዳልተዘረጋ የሚያሳይ መሆኑ፣
በሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ በኩል በወረዳዎች ተደራጅተው ስራ ለማግኘት በጥረት ላይ የሚገኙ አካል ጉዳተኞችና አረጋዊያን ወደ ስራ ለማስገባት አለመቻልና ለብዙ ጊዜያት አረጋዊያንና አካልጉዳተኞች ሲኦሲ ምዘና አለመውሰዱ ምክንያት ወደ ስራ አትገቡም የሚል ምላሽ መሰጠቱና ለዚህም አማራጭ መንገዶችን በማዘጋጀት መፍትሄ ያለመስጠት መታየቱ፣
የኮረና ወረርሽኝ በአገራችን መከሰቱ በተሰማበት ወቅት ከፌደራል እስከ ወረዳ ባለው መዋቅር በጠቅላይ ሚኒስትሩ፣በከፍተኛ የመንግስት የስራ ሀላፊዎችና በታዋቂ ግለሰቦች በየመንደሩ እስካሉ ወጣቶች ሲሰጥ የነበረው የግንዛቤ የመፍጠር ሁኔታዎች በነበረው ግለት እየቀጠለ አለመሆኑና መቀዛቀዙ ለዚህም በመንግስት በኩል እተወሰደ ያለው እርምጃ አነስተኛ መሆኑና ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ደግሞ ግንዛቤ ስራው የለም የሚባል ደረጃ መድረሱ፣
የግንዛቤ ማስጨበጫ በሚሰራበት ወቅት በተለያዩ ሚዲያዎች አማካኝነት የሚደረጉ ድጋፎች በመመልከት ህብረተሰቡ እያገኘ ካለው ድጋፍ ጋር በማነፃፀር በወረዳ ደረጃ ለኛ የመጣ ድጋፍን በላችሁት የሚል ቅሬታ እየፈጠረ መሆኑና በዚህም የተነሳ ግልፅነትና ተጠያቂነት ባለው መልኩ ከመስራት አንፃር ክፍተት መኖሩ፣
በየወረዳው የደሀ ደሀ ናቸው በሚል የተመለመሉና ደረጃ የተሰጣቸው ለችግር የተጋለጡ የህብረተሰብ ክፍሎች ድጋፍ የሚሰጣቸው በቅደም ተከተል በመሆኑና የተደረገላቸው ድጋፍ መጠን ምንም ይሁን ምን በደረጃው መሰረት ድጋፉን ካገኙ የድጋፉን በቂነት ሳይቃኝ ሌሎች ያልተረዱ አካላት እስኪረዱ እንዲጠብቁ ሚደረግበት አሰራር በድጋሚ ድጋፍ ሊያገኙ የሚገባቸው ተጋላጭ የህብረተሰብ ክፍሎች ድጋፉን እንዳያገኙ የሚያደርግ ሂደት የግልፅነት፣ፍትሀዊነትና ርትዕነትና ሁሉን አቀፍ አገልግሎት ከመስጠት መርህ ክፍተት የፈጠረ መሆኑ በቁጥጥር ወቅት የተለዩና ጉዳዩ አኮኖሚያዊና ማህበራዊ ተፅዕኖ አንፃር አስፈፃሚውና ሁሉም የሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት የየድርሻቸውን ሚና በመጫወት ለተጋላጭ ወገኖች የሚደረገውን ድጋፍ አጠናክሮ በመቀጠልና ክፍተቶቹን በመድፈን ቫይረሱን ለመቆጣጣር የሚደረገውን ጥረት ስኬታማ በማድረግ የተጣለባቸውን ሀላፊነት እንዲወጡ ተቋሙ ጥሪውን ያቀርባል ፡፡
የኢትዮጵያ የሰራተኞች ማህበራት ኮንፌዴሬሽን አሁን በስራ ላይ ያለውን የአሰሪና እና የሰራተኛ አዋጅን ለመተካት በተዘጋጀ ረቂቅ ህግ ላይ ከመንግስት ጋር ለመደራደር ያቀረበው ጥያቄ ተቀባይነት ካላገኘ ሀገር አቀፍ የስራ ማቆም እንደሚጠራ አስጠንቅቋል፡፡ ከስራ ማቆሙ በፊት ሀገር አቀፍ ሰላማዊ ሰልፍ ሊካሄድ እንደሚችልም አሳውቋል፡፡
የኢትዮጵያ ሰራተኞች ማህበራት ኮንፌዴሬሽን (ኢሰማኮ) ትላንት ባካሄደው የጠቅላይ ምክር ቤት ስብሰባ ካስተላለፋቸው ውሳኔዎች መካከል የአሰሪና እና የሰራተኛ ጉዳይ የህግ ረቂቅን የተመለከተው አንዱ እንደሆነ የኮንፌዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት አቶ ካሳሁን ፎሎ ለዶይቼ ቬለ ገልጸዋል፡፡ በአዲስ አበባ መስቀል አደባባይ አካባቢ በሚገኘው የኮንፌዴሬሽኑ ጽህፈት ቤት በተካሄደው በዚሁ ስብሰባ ምክር ቤቱ የኮንፌዴሬሽኑን ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ የህግ ረቂቁን አስመልክቶ ያቀረበውን ዘገባ አዳምጧል፡፡
በረቂቅ ህጉ ላይ በተካተቱ 19 አንቀጾች ላይ ልዩነት ያለው ኮንፌዴሬሽኑ ይህንኑ ዘርዝሮ የሚኒስትሮች ምክር ቤት አባላት ለሆኑ 32 ሚኒስትሮች በደብዳቤ መላኩን የኮሚቴው ዘገባ ጠቅሷል፡፡ ሚኒስትሮቹ “ጉዳዩን በጥሞና አይተው እንዲያስተካክሉላቸው” እንደጠየቁ አቶ ካሳሁን ለምክር ቤቱ ገልጸዋል፡፡ ምክር ቤቱ በምላሹ ያሳለፈውን ውሳኔ ደግሞ እንዲህ ያብራራሉ፡፡
“ምክር ቤቱ መጀመሪያ በዋናነት ያስቀመጠው ከመንግስት ጋር እንድትወያዩ የሚል ነበር፡፡ ነገር ግን መንግስት ለውይይት ዝግጁ ካልሆነ፣ ለውይይት በሩን የማይከፍት ከሆነ የኢሰማኮ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ሀገር አቀፍ ሰላማዊ ሰልፍ እንዲጠራ ኃላፊነት ተሰጥቶታል፡፡ ከዚያም በሶስተኛ ደረጃ ሰላማዊ ሰልፍ ወጥተንም፣ ይሄ ነገር የማይስተካከል ከሆነ አጠቃላይ ሰራተኛውን በማስተባበር አጠቃላይ የስራ ማቆም እርምጃ እንዲወሰድ፣ የኢሰማኮ ስራ አስፈጻሚ ይሄን ኃላፊነት ወስዶ እንዲጠራ፣ ከአደራ ጭምር ለኢሰማኮ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ሙሉ ውክልና ተሰጥቷል” ሲሉ አቶ ካሳሁን ለዶይቼ ቬለ ተናግረዋል፡፡
የሰላማዊ ሰልፉን እና የስራ ማቆም እርምጃውን እንዲጠራ ኃላፊነቱን የተረከበው የኢሰማኮ ስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ፕሬዝዳንቱን አቶ ካሳሁንን ጨምሮ 10 አባላት ያሉበት ነው፡፡ ኮሚቴው የኮንፌዴሬሽኑን መደበኛ ስራም ያከናውናል፡፡ አቶ ካሳሁን ቀጣዩ ስራቸው በትላንትናው ዕለት ጥቅምት 16 የተላለፈውን የአቋም መግለጫ ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ጀምሮ ለሚኒስትሮች እና ለሚመለከታቸው አካላት እንዲደርስ ማድረግ እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ ከዚያ በኋላ የመንግስትን ምላሽ እንደሚጠበቁ ለዶይቼ ቬለ ተናግረዋል፡፡
ከመንግስት እሺታ ወይም እምቢታ ጋር ለተሳሰረው የሰላማዊ ሰልፍም ሆነ የስራ ማቆሙ እርምጃ ኮንፌዴሬሽኑ የጊዜ ሰሌዳ አላስቀመጠም፡፡ “መንግስት ምን ይላል? የሚለውን ነገር እንጠብቃለን፡፡ ይህን ካወቅን በኋላ፤ በተሰጠን አደራ መሰረት እየገመገምን በየጊዜው አስፈላጊ የሆኑ እርምጃዎች የሚወሰዱበትን ሁኔታ እናመቻቻለን” ይላሉ አቶ ካሳሁን፡፡
ውሳኔውን 86 አባላት ያሉት የኢሰማኮ ጠቅላይ ምክር ቤት ይወስን እንጂ በዚህ ጉዳይ ላይ አጠቃላይ በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ የመሰረታዊ ማህበራት አመራሮች መወያየታቸውን አቶ ካሳሁን ይናገራሉ፡፡ ኢሰማኮ በአሰሪና እና ሰራተኛ ጉዳይ አዋጅ ላይ ማሻሻያ ለማድረግ ላለፉት ስምንት ዓመታት ከመንግስት ጋር ሲነጋገር ቆይቷል፡፡ ኮንፌዴሬሽኑ ከበርካታ ንግግሮች በኋላ የተስማመበት የህግ ረቂቅ በ2008 ዓ.ም ወደ ሚኒስትሮች ምክር ቤት እንዲላክ ተስማምቶ ነበር፡፡ በዓመቱ የሚኒስትሮች ምክር ቤት የህግ ረቂቁን እንደገና መልሶ ውይይት እንዲደረግበት ማዘዙን አቶ ካሳሁን ይናገራሉ፡፡ ያኔ ልዩነቶች መከሰታቸውንም ያብራራሉ፡፡
“በ2009 ዓ.ም እንደገና ለውይይት ወደ እኛ ሲመጣ ረቂቁ ምን ይዞ መጣ? በ2008 ዓ.ም የተወያየንባቸውን አንቀጾች በማሻሻል ወይም በመቀየር፣ ሌላ አዳዲስ አንቀጾችን በመጨመር፣ እንደ አዲስ ረቂቁ በሰራተኛ እና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር በኩል ደረሰን፡፡ የሰራተኛን መሰረታዊ መብቶች የሚነኩ አሁን የተቃወምናቸው አንቀጾች ተካተውበት ነው የመጡት፡፡ እነዚህ በ2008 ዓ.ም ውይይታችን ላይ አልነበሩም” ብለዋል የኮንፌዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት፡፡
ኢሰማኮ አሁን እያወዛገበ ባለው የህግ ረቂቅ ላይ የተካተቱ እና “የሰራተኛውን መሰረታዊ መብቶች ይጎዳሉ” ያሏቸውን አንቀጾች ለይቶ ለሰራተኛ እና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ማስገባቱን አቶ ካሳሁን ይናገራሉ፡፡ ለሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በላኩት ማብራሪያ እንደ አዲስ አንዲጨምርላቸው የሚፈልጓቸውን ማሻሻያዎችን ማካተታቸውንም ያስረዳሉ፡፡ ከዚያ በኋላ በህግ ረቂቁ ላይ በነበረ ውይይት ግን ምንም የተቀየረ ነገር አለመኖሩን እና ከሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ጋር ስምምነት ላይ መድረስ እንደተሳናቸው ገልጸዋል፡፡ አቶ ካሳሁን ኢሰማኮ ተቃውሞውን ከገለጸባቸው አንቀጾች ውስጥ ሁለቱን በምሳሌነት ያነሳሉ፡፡
“ለምሳሌ ‘አንድ ሰራተኛ በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ ሁለት ቀን ካረፈደ ያለማስጠንቀቂያ ከስራ ይባረራል’ [ይላል]፡፡ ይሄ ማለት የኢትዮጵያን ተጨባጭ ሁኔታ ያላገናዘበ ነው፡፡ ስንት ደቂቃ? የሚለው የለም፡፡ በወር ውስጥ አንድም አምስትም ደቂቃ ካረፈደ የሚባረር ከሆነ ችግር ነው የሚገጥመን፡፡ ለአሰሪውም ከባድ ነው፡፡ የተረጋጋ የኢንዱስትሪ ሰላምም አይፈጥርም፡፡ ሌላው ‘ያለበቂ ምክንያት አንድም ቀን መቅረት’ አይችልም ነው፡፡ ያለበቂ ምክንያት ማለት ምን ማለት ነው? ማነው በቂ ምክንያት የሚለው? ስራ ሁሉ ከተቋረጠ በኋላ፤ ይህን ሰራተኛ ‘ይሄ በቂ ምክንያት ነው፤ አይደለም’ የሚለውን በፍርድ ቤት ተከራክሮ ካልሆነ በስተቀር የሚመልሰው የለም፡፡ ስለዚህ ይሄ ‘በቂ ምክንያት የሚለው ተዘርዝሮ ይቀመጥ ወይም ደግሞ በቂ ያልሆኑ የተባሉ ምክንያቶች ተዘርዝሮ ይቀመጥ’ ሲባል ‘አይ ሁለቱን በህግ ዘርዝሮ ማስቀመጥ አይቻልም’ ተባለ” ሲሉ ስለማይስማሙባቸው አንቀጾች ያስረዳሉ፡፡
ኢሰማኮ ከዚህ ሌላ የዓመት የእረፍት አወሳሰድን ጨምሮ በአጠቃላይ በህግ ረቂቁ 19 አንቀጾች ላይ ከመንግስት ጋር መደራደር እንደሚፈልግ ፕሬዝዳንቱ ጨምረው ገልጸዋል፡፡ በኢትዮጵያ የአሰሪና ሰራተኛ ጉዳይ አዋጅ በተለያዩ ጊዜያት ማሻሻያ ሲደረግበት ቆይቷል፡፡ አዋጁ አሁን ስልጣን ላይ ያለው መንግስት በ1985 ዓ.ም ያሻሻለው ሲሆን በ1996 ዓ.ም በድጋሚ ማስተካከያ ተደርጎበታል፡፡ ከሁለት ዓመት በኋላም በህጉ የተወሰኑ አንቀጾች ላይ ለውጥ መደረጉ የሚታወስ ነው፡፡
የኢትዮጵያ ሠራተኞች ማኅበራት ኮንፌዴሬሽን ጠቅላይ ምክር ቤት እንደ አዲስ ተረቅቆ የተዘጋጀውን የአሠሪና ሠራተኛ ረቂቅ አዋጅ ፈፅሞ እንደማይቀበለው፣ ረቂቁ እንዲሻሻል በተደጋጋሚ ያቀረበው ጥያቄ ምላሽ ካላገኘ የሠራተኛውን መብትና ጥቅም ለማስከበር በአገር አቀፍ ደረጃ እስከ ሥራ ማቆም አድማ የሚደርስ ዕርምጃ ለመውሰድ ውሳኔ አሳለፈ፡፡
የአሠማኮ ጠቅላይ ምክር ቤት ይህን ውሳኔ ያሳለፈው፣ ጥቅምት 15 እና 16 ቀን 2009 ዓ.ም. ባካሄደው 40ኛው ጉባዔ ማጠናቀቂያ ላይ ባወጣው የአቋም መግለጫ ነው፡፡
ኢሠማኮ በረቂቁ ላይ ለዓመታት በሦስትዮሽ መድረክ ጭምር ድርድር ሲያደርግ መቆየቱን የሚጠቁመው የአቋም መግለጫ፣ ከዚህ ቀደም እንዲካተቱ ስምምነት ተደርሶባቸው የነበሩ አንቀጾች ተለውጠው እንደ አዲስ ተዘጋጅቶ የቀረበው ረቂቅ አዋጅ የሠራተኛውን መብት ፈፅሞ የሚያስከብር አለመሆኑንም አሳውቋል፡፡ ረቂቅ አዋጁ የኢንዱስትሪ ሰላምን የሚያናጋ ጭምር በመሆኑ፣ ከመፅደቁ በፊት ማስተካከያ እንዲደረግበት በአቋም መግለጫው መንግሥትን ጠይቋል፡፡ ይህ ካልሆነ ግን በተከታታይ በሚወሰዱ ዕርምጃዎች የሠራተኛውን መብት ለማስጠበቅ የሚታገል እንደሆነ ጠቁሟል፡፡
‹‹አዋጅ 337/96 ማሻሻያ ላይ ያለንን ልዩነት ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩን ጨምሮ ለሁሉም ሚኒስትሮች ያቀረብን ቢሆንም፣ አንዳችም ምላሽ ስላልተሰጠን መንግሥት ለጉዳዩ ልዩ ትኩረት ሰጥቶ በጥሞና እንዲያይልን በአክብሮት እንጠይቃለን፤›› የሚለው የአቋም መግለጫ፣ ረቂቁ አሠሪዎችን የሚደግፍና ሠራተኞችን ያላገናዘበ በመሆኑ የጠቅላይ ምክር ቤቱ አባላት ረቁቂን ለማስለወጥ ተከታታይ ዕርምጃዎችን ለመውሰድ ውሳኔ ላይ ደርሰዋል ብለዋል፡፡
የረቂቅ አዋጁን አንዳንድ አንቀጾች በጥብቅ የሚቃወሙ መሆኑንና መንግሥት እንዲያስተካክል በአፅንኦት በጠየቀበት የአቋም መግለጫ፣ ይህ ሳይሆን ቀርቶ መንግሥት አዋጁን ሕግ አድርጎ ለማውጣት እንቅስቃሴ በሚጀመርበት ወቅት በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 42 መሠረት ዕርምጃ ለመውሰድ ወስኗል፡፡ በዚህም መሠረት ዕርምጃውን የሚጀምረው በኢሠማኮ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አስተባባሪነት፣ በአገር አቀፍ ደረጃ መላውን ሠራተኛ ያቀፈ የተቃውሞ ሰላማዊ ሠልፍ እንዲጠራ በማድረግ እንደሆነ አስታውቋል፡፡
የጠቅላይ ምክር ቤቱ ተሳታፊዎች በአገር አቀፍ ደረጃ ሰላማዊ ሠልፍ ተደርጎ ምላሽ የማይሰጥ ከሆነ ደግሞ፣ በማናቸውም ጊዜ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 42 (ለ) መሠረት በመላው አገሪቱ የሥራ ማቆም ዕርምጃ እንዲወሰድ የሚል ውሳኔም አክለዋል፡፡ የኢሠማኮ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ የኢትዮጵያ ሠራተኞችን አንድነት እንዲያስተባብርና እንዲያስፈጽም ሙሉ ውክልና እንደሰጡት፣ የጠቅላይ ምክር ቤቱ አባላት በአቋም መግለጫቸው ላይ አስፍረዋል፡፡
የኢሠማኮ የአቋም መግለጫ በዚህ ብቻ ሳይወሰን ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴው ረቂቅ አዋጁን በመቃወም ለሚያስተላልፈው አገር አቀፍ ጥሪ ዘጠኙም የኢንዱስትሪ ፌዴሬሽኖች፣ አመራሮች፣ የመሠረታዊ ሠራተኞች ማኅበር መሪዎችና መላው ሠራተኞች ዝግጁ ሆኖ እንዲጠባበቅና የሚተላለፈውን መልዕክት ተግባራዊ እንዲያደርግ በሙሉ ድምፅ መፅደቁን አሳውቋል፡፡
አዲስ በቀረበው ረቂቅ የሠራተኛውን መሠረታዊ መብትና ጥቅም የሚያጓድሉ ናቸው ብሎ ያመንባቸውን አንቀጾች በሙሉ፣ እንዲሁም በነባሩ አዋጅ ውስጥ በአሠራር ሒደት ችግር ሲያስከትሉ የቆዩ አንቀጾች እንዲሻሻሉና ሌሎችም አዳዲስ አንቀጾችና ሐሳቦች ተጨምረውበት ለሠራተኛና ማኅበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር እንዲላክ መደረጉንም መግለጫው አስታውሷል፡፡
ሆኖም ረቂቁ የጋራ ውይይት ተደርጎበታል ይባል እንጂ የአገሪቱን ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያና ማኅበራዊ ፖሊሲዎችና ተጨባጭ ሁኔታ ያላገናዘበ፣ እንዲሁም ኢትዮጵያ ከፈረመቻቸው ዓለም አቀፍ ስምምነቶች ጋር የማይጣጣም የአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅ መቅረቡን በመገንዘብ እዚህ ውሳኔ ላይ መድረሱንም ገልጿል፡፡
የአሠሪና ሠራተኛ ግንኙነት የሰመረ እንዲሆን ለማስቻል መንግሥት ሁሉንም ባለድርሻ አካላት ያማከለ ሕግ እንዲወጣ ይጠበቅበታል የሚለው የኢሠማኮ የአቋም መግለጫ፣ ከዚህ መሠረተ ሐሳብ በመነሳት የኢትዮጵያ ሕገ መንግሥት በአሠሪና ሠራተኛ ጉዳይ አዋጅና አገሪቱ በፈረመቻቸውና ባፀደቀቻቸው ዓለም አቀፍ ስምምነቶች የሠራተኛው የመደራጀትና የመደራደር መብት ተረጋግጧል ይላል፡፡ በዚህ ረገድ የሠራተኛው የመደራጀትና የመደራደር መብት ተረጋግጧል ቢባልም፣ በተግባር ግን ተፈጻሚ አለመሆኑንም ገልጿል፡፡
እንደምንም ተቸግረው የተደራጁ የሠራተኛ ማኅበራት መሪዎችና አባላት የሥራ ዋስትና ማጣት፣ በረሃብና በችግር ውስጥ መውደቅና በየፍርድ ቤቱ መንገላታት የሠራተኛው ዕጣ ፈንታ ሆኗል ብሎ እንደሚያምንም መግለጫው አመልክቷል፡፡ የማሻሻያው ረቂቅ አዋጅ ያላገናዘባቸው መሠረታዊ ጉዳዮች በማለት ከዘረዘራቸው ውስጥ፣ የሌሎች አገሮች ተሞክሮዎችን ያላገናዘቡና የአገሪቷን ተጨባጭ ሁኔታ ግምት ውስጥ ያላስገቡ አንቀጾች ተካተዋል ብሏል፡፡
የሌሎች አገሮች ተሞክሮ እንደሚያሳየው በሥራ ላይ የነበረ ሠራተኛ በአጋጣሚ የሥራ ውሉ ቢቋረጥ ገቢ የሚያስገኝ ሌላ ሥራ ላይ እስኪሰማራ የሚያገኘው ክፍያ ስለሚኖረው፣ በልቶ ማደር ጥያቄ ውስጥ የሚገባ አለመሆኑን ገልጿል፡፡ ‹‹በአገራችን የሥራ ውል የተቋረጠበት ሠራተኛ ግን እንኳንስ ይህ መብት ሊኖረው ቀርቶ፣ የተቋረጠበት ደመወዝ በአብዛኛው የዕለት ጉርሱን በሚሸፍንበት ሁኔታ ላይ እንደማይገኝ እየታወቀ ረቂቅ ሕጉን ማፅደቅ ተገቢ አይደለም፤›› ብሏል፡፡
የመንግሥት ዋነኛው ዓላማ የዜጎችን መብትና ጥቅም ማስከበርና ፍትሐዊ ሀብት ክፍፍል እንዲፈጠር መሥራት ጉልህ መገለጫዎቹ ሆነው ሳለ፣ አዋጁን ለማሻሻል የገቡት አንቀጾች ግን እነዚህን ግምት ውስጥ ያላስገቡ መሆናቸውን የሚያሳይ ነው በማለት ረቁቂን ተቋውሟል፡፡
የሌሎች አገሮች ተሞክሮ በረቂቁ ተካትቷል ቢባልም፣ ሠራተኛውን የሚደግፉ እውነታዎችን ወደ ጎን በመተው አሠሪውን የሚጠቅሙትን ብቻ በመለየት መውሰድ ፍትሐዊ እንዳልሆነም አመልክቷል፡፡ አሁን ሥራ ላይ ያለውን የአሠሪና ሠራተኛ አዋጅና የሠራተኛችን የመደራጀትና የመደራደር መብት የሚፃረርም ነው ብሏል፡፡ በሥራ ቦታ በሚደርስ አደጋ ምክንያት በርካታ ሠራተኞችን ለጉዳት እየተዳረጉና ይህንንም ጉዳት መቀነስ እየተቻለ፣ በሥራ ላይ አደጋና በሽታ በርካታ ሠራተኞች እየተጎዱ ባሉበትና አስፈጻሚውም አካል ሕጉን በአግባቡ ማስፈጸም ባልቻለበት ሁኔታ ረቂቁ ሕግ ሆኖ ቢወጣ የሠራተኞችን መብት መጣስ ይሆናል ብሏል፡፡ ረቂቁ የኢንዱስትሪ ሰላምን የማያሰፍንና ምርትና ምርታማነት የማያሳድግ መሆኑን ጠቅላይ ምክር ቤቱ ድምዳሜ ላይ ደርሷል፡፡ የመንግሥትን ኢኮኖሚ ፖሊሲና ለኢኮኖሚያዊ ዕድገቱ እያደረገ ያለውን ጥረት የሚደግፍ መሆኑን የሚገልጸው የጠቅላላ ምክር ቤቱ የአቋም መግለጫ፣ እንዲህ ያለው ሕግ መዘጋጀቱ ግን ተገቢ አለመሆኑን አስታውቋል፡፡
ኢሠማኮ ከዚህ ውሳኔ ላይ ከመድረሱ ቀደም ብሎ ለሁለት ተከታታይ ሳምንታት በሁሉም ክልሎች በመዘዋወር በአዋጁ ረቂቅ ላይ ከመሠረታዊ ሠራተኞች ማኅበራት መሪዎች ጋር እንደመከረ አስታውቋል፡፡ ሠራተኞችም መጀመርያ በድርድር፣ ካልሆነ ግን ሕግ በሚፈቅድልን ሰላማዊ ትግል መብታችንን እናስከብራለን በማለት በየደረጃው አቋማቸውን ሲያሳውቁ እንደነበር አስታውሷል፡፡
የጠቅላይ ምክር ቤቱ ጠቅላላ ጉባዔ ተሳታፊዎች ይህ ሕግ ተግባራዊ መሆን እንደሌለበት በተለያዩ መንገዶች ገልጸዋል፡፡ ረቂቅ አዋጁን በተመለከተ ከፍተኛ የመንግሥት ኃላፊዎች በቂ ግንዛቤ ያላቸው አልመሰለንም ከሚለው አስተያየት ጀምሮ፣ መንግሥት የሠራተኛውን ጥቅም የሚነካ ረቂቅ ሲቀርብለት መቀበሉ እንዳሳዘናቸው መግለጻቸው ተሰምቷል፡፡