Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ይሄው አቶ መለስን ከአስር ዓመት በፊት ሸለምኩ ያለው ኩባንያ ዛሬ በሌላ የጉቦ መስጠት ቅሌት ተጋልጧል።በኖርዌይ ሲታተም ከ150 አመታት በላይ ያስቆጠረው እና አንጋፋው ''አፍተን ፖስተን'' ጋዜጣ ''የኖርዌይ መንግስት ንብረት የሆነው ያራ ኩባንያ ካሪብያን ለሚገኙ የሼል ኩባንያዎች የ2.6 ሚልዮን ዶላር ጉቦ ሰጠ'' ''State-owned Yara paid $ 2.6 million in bribes to shell companies in the Caribbean'' በሚል ርዕስ ስር ሰፊ ዘገባ አዘጋጅቷል።ጋዜጣው በኖርዌይኛ ስለተፃፈ ቋንቋውን ለማትረዱ ወደ ጉግል ወስዳችሁ ወደ እንግሊዝኛ ወይንም አማርኛ መተርጎም ይፈልጋል።
የአፍተን ፖስተን ጋዜጣ ያወጣው ዘገባ ሊንክ ለማንበብ ይህንን ይጫኑ።በተጨማሪም ጋዜጣው ስለ ያራ የወጣው ዘገባ ለኖርዌይ ህዝብም አዲስ መሆኑን ያብራራል።ሰሞኑን ያራ የብዙሃን መገናኛዎች መነጋገርያ ርዕስ ቢሆን ብዙም እንዳትገረሙ።
SBS Language | “የምንሠራው የሰብዓዊ መብቶችን ለመከላከል እንጂ፤ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች ሲፈጸሙ እየጠበቅን ለመዘገብ አይደለም።" - ዶ/ር ዳንኤል በቀለ
ዶ/ር ዳንኤል በቀለ - የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን - ኮሚሽነር ናቸው። ቀደም ሲልም በአምነስቲ ኢንተርናሽናል በገዲብ አማካሪነት፤ እንዲሁም የሂዩማን ራይትስ ዎች የአፍሪካ ዳይሬክተር ሆነው ኒው ዮርክ ውስጥ ሰርተዋል። በየዓመቱ ዲሴምበር 10 ስለሚከበረው ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብቶች ቀን፣ ኢሰመኮን በአዲስ የለውጥ መንፈስ ጠንካራና ነፃ ተቋም ለማድረግ ቆርጠው መነሳታችውን፣ የሰብዓዊ መብቶች ጥበቃ ግንዛቤን በኢትዮጵያውን ዘንድ በአዲስ መልኩ ለማስረጽ ስላሏቸው ትልሞችና የጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ የሰላም ኖቤል ሽልማት ኢትዮጵያ ውስጥ ለሰላም ሰፈናና ለሰብዓዊ መብቶች ጥበቃ ስለሚኖረው ሚና አንስተው ይናገራሉ።
“የምንሠራው የሰብዓዊ መብቶችን ለመከላከል እንጂ፤ የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች ሲፈጸሙ እየጠበቅን ለመዘገብ አይደለም።" - ዶ/ር ዳንኤል በቀለ 08/12/2019 23:41 ...
በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ የአሜሪካ የነዳጅ ዘይት ዋጋ ከዜሮ በታች ሆነ። ዓለም አቀፍ የነዳጅ ዘይት ዋጋ ቀንሷል። ማጠራቀሚያ ቦታዎችም ተጣበዋል። የአሜሪካ የነዳጅ ዘይት ዋጋ ደግሞ በታሪክ ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ ከዜሮ በታች ሆኗል። ይህ ማለት የነዳጅ ዘይት አምራቾችን፤ የምርት ማከማቻ ስፍራ በመጣበቡ ገዢዎቻቸው ምርቶች እንዲያነሱላቸው እየከፈሏቸው ነው ማለት ነው።
ይህ እንዴት ሊሆን ቻለ? በዛሬው እለት በመላው አለም መነጋገሪያ ሆኖ የዋለው የነዳጅ ዋጋ ከዜሮ በታች መሆኑ ነው። አንዳንዶች በነዳጅ ማደያ የሚሸጥበት ዋጋ መስሏቸውም እድሉን ለመጠቀም ከቤት የወጡ ሳይኖሩ አይቀሩም። እንዴት ሊሆን ቻለ የሚለውን ከማየታችን በፊት የትኛው የነዳጅ ዋጋ ነው ከዜሮ በታች የሆነው የሚለውን ማየት ያስፈልጋል።
ዛሬ ከዜሮ በታች የሆነው የMay 2020 የወደፊት ዋጋ (futures price) እንጂ ዛሬ ላይ ገዝቶ ዛሬውኑ ለመቀበል የሚያስችለው ዋጋ (spot price) አይደለም። futures price የሚያመለክተው ወደፊት ሻጭ እና ገዥ በተስማሙበት የወደፊት ቀን ለመግዛት ዛሬ ላይ ውል (contract) የሚገባበት ዋጋ ነው። ይህ ደግሞ ለአየር ባየር ነጋዴዎች እድል ይፈጥራል።
የወደፊት ዋጋ እንዴት ከዜሮ በታች ሆነ? ይህን በምሳሌ ብናየው የተሻለ ነው። ለምሳሌ አበበ የሚባል ሰው የነዳጅ ገበያ ላይ የወደፊት ዋጋን መውጣትና መውረድ እየተነበየ አየር ባየር የሚነግድ ሰው ነው እንበል። አበበ የነዳጅ ማጠራቀሚያ ቦታ የለውም። ከሁለት ወር በፊት May 2020 ላይ ለሚረከብ ነዳጅ በጊዜው የነበረው ዋጋው $20 ነው እንበል። አበበ በገዛበት ጊዜ እና ሜይ መካከል የነዳጅ ዋጋ ይጨምራል ብሎ ስላሰበ በ20 ዶላር ቢገዛ አፈረድበትም።ለምሳሌ በዛሬ ገበያ May ላይ ለሚረከብ ነዳጅ የዉል ዋጋ 30 ዶላር ቢገባ የገዛውን ውል መልሶ በመሸጥ $10 ያተርፋል አየር ባየር።
ነገር ግን በኮሮና ቫይረስ በተከሰተው የኢኮኖሚ መቀዛቀዝ አበበ እንደጠበቀው ዋጋው ጨምሮ አየር ባየር ማትረፍ አልቻለም። ቃል የገባውን ነዳጅ ጊዜውን ጠብቆ እንዳይረከብ ደግሞ ማስቀመጫ ቦታ የለውም። ስለዚህ በአነስተኛ ዋጋ ሊገዛ የሚችል ማስቀመጫ ያለው ነጋዴ መፈለግ ይኖርበታል። ማስቀመጫ ያላቸውም ነጋዴዎች ተመሳሳይ ችግር ውስጥ ነው ያሉት። በአንስተኛ ዋጋ ገዝተው ገዝተው ሲያከማቹ ስለነበር ብዙ ቦታ የላቸውም። ስለዚህ አበበ በ20 የገዛው ነዳጅ በ15 ልሽጥ ቢል ወሳጅ አያገኝም። በ10 እንዲሁም በ5 ልሽጥ ቢል ወሳጅ ላያገኝ ይችላል። ነገ ደግሞ የMay 2020 የወደፊት ገበያ ውል ማስተላለፊያ የሚጠናቀቅበት ነው።
ስለዚህ ማከማቻ ሳይኖረው ቃል የገባውን ነዳጅ ከመረከብ ውል ማስተላለፊያ ጊዜው ሳያልፍበት ተጨማሪ ከኪሱ ከፍሎ የሚረከብለት ማከማቻ ያለው ነጋዴ ይፈልጋል። እድል ይቀናዉና በ20 ዶላር የገዛውን 10 ዶላር ብር ከኪሱ ከፍሎ ማከማቻ ላለው ነጋዴ ውል ያስተላልፋል። የምናውቀው ሻጭ ሲከፈለው ነው እንጅ ከፍሎ ውሰዱልኝ ሲል አይደለም። ይህን ጊዜ ነው የነዳጅ ዋጋ ከዜሮ በታች ገባ የሚባለው። ሻጭ ሊከፈለው ሲገባ ከፍሎ ሲሽጥ ማለት ነው። ይህን ካላረገ ያለው አማራጭ ነዳጁን በገባው ውል መሰረት መረከብ ነው። እሱ ደሞ አይታሰብም አየር ባየር ለሚነግድና ማከማቻ ለሌለው ሰው። በሽመልስ መኮንን
የሀገር ባህል አልባሳት ተፈላጊነታቸው ከሚጨምሮባቸው ጊዜያት አንዱ የበዓላት ሰሞን ነው። በዋሺንግተን ዲሲ እና አካባቢዋ የሚገኙ የባህል ልብስ መሸጫ ሱቆች ጥምቀትን የመሳሰሉ በዓላት ሲቃረቡ ቀደም ባሉት ጊዜያት በርካታ ደንበኞችን ያስተናግዱ ነበር።የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ከተፈጠረ ወዲህ ግን የንግድ ክንውኑ ቀላል የማይባል ተግዳሮት ገጥሞታል።
ዘመነ መሳፍንት በኢትዮጵያ ታሪክ ውስጥ ከ፲፰ኛው መቶ ክፍለ ዘመን አጋማሽ ጀምሮ እስከ ፲፱ኛው መቶ ክፍለ ዘመን አጋማሽ ድረስ የተከሰተ ጊዜ ሲሆን፣ በወቅቱ የየአካባቢው መሳፍንት ኃይል የገነነበትና እርስ በርሳቸው የሚዋጉበት እንዲሁም ዋናው ንጉስ ሥልጣኑ ከመዳከሙ የተነሳ ከጎንደር ከተማ ውጭ እምብዛም ተሰሚነት ያልነበርበት ወቅት ነበር። ከነበረው አለመረጋጋት የተነሳ ከጎንደር ከተማ ተነስቶ እየተስፋፋ የነበረው ስልጣኔ የኮሰመነበት፣ እንዲሁም ህብረተሰቡና ባህሉ ወደፊት አንድ እርምጃ መራመድ አቅቶት እየበሰበሰ የነበርበት ወቅት ነው። ከትውፊት አንጻር የዚህ ዘመን ጅማሬ የሚቆጠረው ራስ ሚካኤል ስሑል ዳግማዊ ዓፄ ኢዮአስን ሚያዝያ ፳፱ ቀን ፲፯፻፷፩ ዓ.ም. ሲያስገድለው ሲሆን በተቃራኒው የዘመኑ ፍጻሜ ዳግማዊ ዓፄ ቴዎድሮስ የካቲት ፬ ቀን ፲፰፻፵፯ ዓ.ም ንጉሠ ነገሥት ሆነው ስልጣን ላይ ሲወጡ ነው።
ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ካልያስ ፈረንሳ ኣብ መንጎ ኣፍጋኒስታናዊያንን ኣፍሪቃዊያንን ስደተኛታትን ብዝተላዕለ ግጭት 20 ሰባት ምቁሳሎም ናይ ፈረንሳ ኣገልግሎት ዜና AFP ሓቢሩ።
እቲ ትማሊ ሶሉስ ወጋሕታ ዝጀመረ ግጭት ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ’ውን ቀጺሉ ምውዓሉ ኣብቲ ግጭት አስታት 200 ስደተኛታት ዝተሳተፉ ምኳኖምን ገለ ካብቶም ስደተኛታት በትርን ሓጻውንን ዝሓዙ ምንባሮም ተገሊጹ’ሎ።
ሰበ ስልጣን እቲ ከባቢን መንግስቲ ፈረንሳ ከምዚ ኣብታ ወደባዊት ከተማ ዘለው መዓስከራት ከይሰፍሑ ንምኽልኻል እንተፈተኑ ኣብዚ ሕጂ እዋን እዚ ግን ነቶም ኣብቲ ቦታ ዘለው ስደተኛታት ናይ ንጽህና ኣቑሑት ንምሃብ ምግዳዶም ይገልጹ።
ግጭትን ባእስን ከምኡ’ውን ናብ ብሪጣንያ ክሰግሩ ዝፈተኑ ብፖሊስ ዝተታሕዙ ከምልጡ ዝፍትኑ ስደተኛታት ርኡይ ተርእዮ እቲ ከባቢ ኮይኑ ኣብ ዝሓለፈ ኣብ መንጎ ኤርትራዊያን ኢትዮጵያዊያን ብዝተላዕለ ግጭት ብተመሳሳሊ 16 ሰባት ምቁሳሎም AFP ይሕብር።
ኣቦ መንበር’ቲ ውድብ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ሎሚ ንድምጺ ኣመሪካ ክፍሊ ኣምሓርኛ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ-መጠይቅ ‘ቃልስና ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ምስ ህዝቢ ኢትዮጵያ እዩ’ ኢሎም’ለው።
‘እወ። እዚ ካብ`ቲ ኣብ ደቡብ ዝንቀሳቀስ ሓይልና ምስ ሓደ ጉጅለ ዝተኻየደ ግጭት’ዩ፡ ብሰሜን ኢትዮጵያ ብወገን ኤርትራ ዝበሃል ብሓፈሻ ኹሉ ጊዜ መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ምስ ወያነ ዝግበር ውግእ ጉዳይ ኤርትራ ንምግባር ብዙሕ ፈቲኑ ኣይቀንዖን። ምኽንያቱ እዚ ቃልሲ ዲሞክራስን ነጻነትን ምስ ዝደሊ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝካየድ ኮይኑ እዚ ቃልሲ ድማ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ ዘለዎ ኹሉ ዝኻየድ’ዩ። ናይ ሓደ ከባቢ ናይ ሓደ ቦታ ቃልሲ ኣይኮነን ኢልና ደጋጊምና ገሊጽና ኢና’ ይብሉ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ።
የኢትዮጵያ መንግሥት በሚያራምደው የጦርነት ኢኮኖሚ በፊች ሬቲንግ ሲሲሲ የዕዳ ምደባ ተርታ መውረዱ ተገልፆል፡፡ የኢትዮጵያ ዓየር መንገድና ቴሌኮሙኒኬሽን ከግል አበዳሪዎች 3.3 ቢሊዮን ዶላር ዕዳ ውስጥ መዘፈቃቸው ታጋልጦል!!! ቴሌኮም ለብልጽግና ፓርቲ አምስት መቶ ሚሊዮን ብር ለገበታ ለልማት ብሎ ሲሰጥ መንግሥትና ቴሌኮም ለሃገሪቱ እዳ ወጥመድ ምንም ደንታ እንደሌላቸው ያሳያል፡፡ ኢትዮጵያ የተበደረችውን እዳ በአግባቡ መክፈል ካልቻለች በተለይ ያሉን መንግስታዊ ልማት ድርጅቶች፣ የኢትዮጵያ ዓየር መንገድ፣ ቴሌኮሙኒኬሽን፣ መብራት ኃይል፣ የምድር ባቡር ኮርፖሬሽን፣ ኢንዱስትሪያል ዞኖች፣ ትልልቅ መንግሥታዊ ሆቴሎች፣ የስኳር ፍብሪካ፣ ወዘተ የመሳሰት ለአበዳሪ አገራቶችና የግል አበዳሪዎች መሸጣቸው ግድ ይላል፡፡ የፊች የእዳ ምደባ በአገራቶች የመበደር አቅም ላይ የተመሰረተና ዕዳ የመክፈል ችሎታን ያገናዘበ ደረጃ ምደባ ላይ ያተኮረ ነው፡፡
ኢኮኖሚው በአሁኑ ጊዜ አሳሳቢና ጥገኛ ያለባትን እዳ ለመክፈል አስተማማኝ ባልሆነ ኢኮኖሚ ውስጥ የምትገኝ አገር ተርታ ተፈርጃለች፡፡ የኢትዮጵያ የውቸደ እዳ በ2020እኤአ 25 ቢሊዮን ዶላር ሲሆን በኢትጵ ዓየር መንገድና ቴሌ ኮም ከግል አበዳሪዎች የተወሰደ 3.3 ቢሊን ዶላር በተጨማሪ አንድ ቢሊዮን ዶላር ዩሮ ቦንድ እዳ እስከ 2024እኤአ መከፈል ያለበት እዳ ውስት በመዘፈቆ ከቢ ደረጃዋ ወደ ሲሲሲ፣ አስጊ ሁኔታ ውስጥ ያሉ አገሮች እዳቸውን ለመክፈል ችግርና ስጋት ያለባቸው ጥገኛ ኢኮኖሚ ያላቸው ያልተረጋጋ፣ አስተማማኝ ያልሆነ ኢኮኖሚ ያላቸውን አገሮች ተርታ ተመድባለች፡፡ ለተጨማሪ መረጃ ድረገፆን ይመልከቱ፡፡
የኢትዮጵያ መንግሥት ዕዳ 2.01 (ሁለት ነጥብ ዜሮ አንድ) ትሪሊየን ብር፣ በዓመት 510 (አምስት መቶ አስር) ቢሊዮን ብር ተጨማሪ ዕዳ፣ ከአገሪቱ አጠቃላይ ምርት ጋር ሲነፃፀር 50.8% ደርሷል!!! የአገሪቱ ኢኮኖሚ እድገት አሽቆልቆሎል፡፡ የኢትዮፕያ መንግስት ዕዳ ጥናታዊው ዘገባ እንሆ እንላለን፡፡ በሃገሪቱ በአንበጣ ወረራ ምርት ቀንሶል፣ በኮቪድ አስራ ዘጠኝ ምርታማነት ቀንሶል፣ በትግራይ ጦርነት ብዙ ሰዎች ሞተዋል፣ ቆስለዋል፡፡ በኢትዮጵያ የጦርነት ኢኮኖሚ፣ ሃገሪቱ በውጭ ምንዛሪ የገዛቻቸው የመከላከያ ከባባድ መሳሪያዎች፣ ታንኮች፣ መድፎች፣ ወታደራዊ ተሸከርካሪዎች፣ ሚሳኤሎች፣ ዙ ሃያ ሦስት፣ ቁምቡላ፣ቧንቧች፣ አርፒጄ፣ ሞርታል፣ ወዘተ በትንሹ ሁለት ቢሊዮን ዶላር የሚያወጣ የጦር መሣሪያ ወድሞል፡፡ በ2020 እኤአ የኢትዮጵያ ቀጥተኛ የውጭ ኢንቨስትመንት (FDI Inward Flow ) 600 (ስድስት መቶ) ሚሊዮን ዶላር ሲወርድ አጠቃላይ በሃገሪቱ ያለ የውጭ ኢንቨስትመንት ክምችት (FDI Stock) 24.923 (ሃያ አምስት) ቢሊዮን ዩኤስ ዶላር ሆኖል፡፡ 2020እኤአ ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት(አይኤምኤፍ) የኢትዮጵያ አመታዊ ጥቅል ምርት (ጂዲፒ) እድገት 1.9 በመቶ እንደሆነ አስታውቆ ነበር፡፡ የሸማቾች የሸቀጥ ዋጋ መናር በመቶ 20.2 በመቶ ተንብዬ ነበር፡፡
የኢትዮጵያ መንግስት በጦርነት ኢኮኖሚ ውስጥ ተዘፍቆል፣ ሃገሪቱ በትግራይ ክልል 52 ሽህ ወጣቶችን ህይወት የቀጠፈ በልማት ሊሰማራ የሚችል ትኩስ ኃይሎን አጥታለች፣ በሌላ በኩልም ሱዳን ኢትጵያን ወራለች፡፡ በዚህ የጦርነት ኢኮኖሚ በአንድ በኩል በመላ ሃገሪቱ በትግራይ ጦርነት ምክንያት 3.5 ሚሊዩን ህዝብ የምግብ እርዳታ ያስፈልገዋል፣ በትግራይ ከ50 ሽህ ሰዎች በላይ ወደ ሱዳን ተሰደዋል፣ በትግራይ መቐለ የውኃ ችግር ተባብሶል፣ በአማራ ክልል የአንድ ቢሊዮን ብር የሚገመት የእርሻ የሰብል ምርት በሱዳን ወታደሮች ተዘርፈዋል፣ በቤኒሻንጉል ጉሙዝና በወለጋ በአማራ ዜጎች ላይ የዘር ማፅዳት የተነሳ ብዙ ሰዎች ታርደዋል ከመቶ ሽህ ህዝብ በላይ ተፈናቅለዋል፣ በደቡብ ክልል በአማሮና ቡርጅ ግጭት ሃያ ሰባት 27 ሽህ ሰው ተፈናቅሎል፣ ኮንሶ ሃምሳ ስድስት ሰዎች ተገደሉ፣ ከሃምሳ ስድስት ሽህ ሰዎች ይፈናቀላል ይሰደዳል፣ ይታመሳል፡፡
በሌላ በኩል ይህ በእዲህ እያለ ኦዴፓ ብልፅግና ዘረኛና ተረኛ ስሜት ከህወሓት ውድቀት ባለመማር፣ ኦነግ ኢኮኖሚውን ለመቆጣጠር ‹‹የገዳ ልዩ የኢኮኖሚ ዞን›› የአርባ ዓመት ፕላን ፕሮጀክት፣ በአፍሪካ ቀዳሚ አንደኛ የኦሮሚያ ሚዲያ 4.5 ቢሊየን ብር፣ የግብርና ሚኒስቴር ግንባታ በቢሊዮን ብር የሚገመት፣የኦሮሚያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ግንባታ በቢሊዮን ብር የሚገነባ፣ ለኦሮሚያ ገበሬዎች የትራክተርና የእርሻ ማሽኖች ተከፋፍሎል፣ በሁሉም ክልሎች በቢሊዮን ብር የሚቆጠር የኦሮሚፋ የቁቤ ትምህርት ቤቶች ግንባታ በመከናወን ላይ ይገኛል፣ ይሄ ሁሉ ግንባታ በብድር ገንዘብ የተገነባ የዘረኛና የተረኛ ኢኮኖሚውን ለመቆጣጠር የሚደረግ ጥረት ነው፡፡ ዶክተር አብይ አህመድ የተጀመሩ ፕሮጀክቶችን እንደ የህዳሴውን ግድብ ሥራ፣ የስኳር ፋብሪካዎችን፣ የኢንዱስትሪ ዞኖች፣ የአግሮ ኢንዱስትሪ ዞኖች ፣ መስኖ ሥራዎች ወዘተ ፕሮጀክቶች ሳይጠናቀቁ አዲስ ፕሮጀክቶች አይገነቡም ብለው የነበረውን ቃላቸውን ከበሉት ቆይቶል ሃገሪቱ በዕዳ ወጥመድ (Debt Trap) ውስጥ ወድቃለች፡፡ በዚህም መሠረት ሃገራችን በፊች ሬቲንግ ከቢ ደረጃዋ ወደ ሲሲሲ ዝቅ ብላ ተመድባለች፡፡ ኢትዮጵያ ከብድር መታገድ ይጠብቃታል! በዚህ አጠቃላይ ችግር ላይ የኢትዮጵያ ምርጫ ቦርድ ምርጫ በየክልሎቹ ተጨማሪ ግጭትነ የህዝብ መፈናቀል እንደሚያስከትል የገብረ-ጉንዳን መንገድ መከተል አያሻም፡፡ ዴሞክራሲና ምርጫ እያለ ህወሓት/ኢህአዴግ ሃያ አምስት አመታት፣ አምስት ዙር ገንዘብ ባክኖል እንጅ ለህዝብ ዴሞክራሲ አላካፋለትም፡፡ ከሀገራችን ዕዳን በተመለከተ ከዚህ በፊት በኢት-ኢኮኖሚ ያቀረብነውን ፁሑፍ አንባቢያን በቀላሉ እንዲረዱት ተደርጎ ቀርቦል፡፡
አገሪቱ እስከ ማርች 2019 እ.ኤ.አ. ድረስ ያለባት ያልተከፈለ የአገር ውስጥና የውጭ ብድሮች ዕዳ5 (አንድ ነጥብ አምስት)ትሪሊን ብር ወይም 52.57 (ሃምሳ ሁለት ነጥብ ሃምሳ ሰባት)ቢሊዮን ዶላር ነበር፡፡
አገሪቱ እስከሴፕቴምበር 2020 እ.ኤ.አ. ድረስ ያለባት ያልተከፈለ የአገር ውስጥና የውጭ ብድሮች ዕዳ01 (ሁለት ነጥብ ዚሮ አንድ) ትሪሊን ብር ወይም 54.7 ቢሊዮን ዶላር ተመንድጎል፡፡ የዕዳ መጠኑ ከአገሪቱ አጠቃላይ ምርት (ጂዲፒ) 50.8 በመቶ እንደሆነ ተመላክቷል
አገሪቱ ዕዳ ከማርች 2019 5 ትሪሊን ብር እስከ ሴፕቴምበር 2020 እኤአ 2.01 ትሪሊን ብር ደርሶል ልዩነቱ 510 (አምስት መቶ አስር) ቢሊዮን ብር የዕዳ እድገት አሳይቶል፡፡ ለምን ነገር እንደተበደርን ቢዘረዘር?
የኢትዮጵያአጠቃላይ የአገር ውስጥና የውጭ ብድሮች ዕዳ01 (ሁለት ነጥብ ዚሮ አንድ) ትሪሊየን ብር እስከ ሴፕቴምበር 2020 እኤአ መድረሱንና፣ የዕዳ መጠኑ ከአገሪቱ አጠቃላይ ምርት (ጂዲፒ) 50.8 በመቶ እንደሆነ ተመላክቷል፡፡
የኢትዮጵያ ማዕከላዊ መንግሥትና የመንግሥት የልማት ድርጅቶች ከአገር ውስጥና ከውጭ ምንጮች ተበድረው ያልከፈሉት አጠቃላይ ዕዳ7 (ሃምሳ አራት ነጥብ ሰባት) ቢሊዮን ዶላር እንደደረሰ ሰነዱ ያሳያል፡፡ ለገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚንስትሩ የብድሩ ዝርዝር ቢገለፅ፣ የከበረ ምስጋና ይገባቸዋል፡፡
አጠቃላይዕዳ7 ቢሊዮን ዶላር ሲሆን ከውጭ አበዳሪዎች የተገኘው 28.99 (ሃያ ስምንት ነጥብ ዘጠና ዘጠኝ) ቢሊዮን ዶላር ሲደመር ከአገር ውስጥ አበዳሪዎች የተገኘው 25.7 (ሃያ አምስት ነጥብ ሰባት) ቢሊዮን ዶላር (54.7= 28.99 +25.7)
አጠቃላይዕዳ005 ትሪሊየን ብር ሲሆን ከውጭ አበዳሪዎች የተገኘው 1.06 ትሪሊየን ብር ሲደመር ከአገር ውስጥ አበዳሪዎች የተገኘው 945 (ዘጠኝ መቶ አርባ አምስት) ቢሊዮን ብር (2.005= 1.06 +945)
ከውጭአበዳሪዎች የተገኘው :-99 ቢሊዮን ዶላር የሚሆነው ከውጭ የብደር ምንጮች የተገኘ ሲሆን፣ ይህም ሰነዱ በተዘጋጀበት ወቅት በነበረ የብር የውጭ ምንዛሪ ተመን ተሰልቶ 1.06 ትሪሊየን ብር እንደሆነ ሰነዱ ያመለክታል።
ከአገር ውስጥ አበዳሪዎችየተገኘው :-7 ቢሊዮን ዶላር ደግሞ ለአገር ውስጥ የብድር ምንጮች የሚከፈል የአገር ውስጥ ዕዳ እንደሆነ ሰነዱ ያስረዳል። ለአገር ውስጥ የብድር ምንጮች መከፈል፣ ያለበት ዕዳ ይህ የዕዳ መጠን ሰነዱ በተዘጋጀበት ወቅት በነበረ የብር የውጭ ምንዛሪ ተመን ተሠልቶ የቀረበ ሲሆን፣ በዚህ ሥሌት መሠረት የአገር ውስጥ የመንግሥት ዕዳ 945 ቢሊዮን ብር እንደሆነ ተጠቅሷል። ከ945 ቢሊዮን ብር የአገር ውስጥ እዳ ውስጥ 525 (አምስት መቶ ሃያ አምስት) ቢሊዮን ብር የሚሆነውን ከአገር ውስጥ የፋይናንስ ተቆማት ያበደረው የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ነው፡፡
ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ከጥቂት ወራት በፊት ይህንኑ ሁኔታ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ማስረዳታቸው የሚታወስ ሲሆን፣ በወቅቱ ባደረጉት ንግግርም መንግሥታቸው ተግባራዊ ማድረግ የጀመረው የኢኮኖሚና የፋይናንስ ዘርፍ ሪፎርም ፈጥኖ ባይደርስ ኖሮ፣ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የመውደቅ አደጋ ተጋርጦበት ነበር ማለታቸው አይዘነጋም። መንግሥት እያደረጋቸው ከሚገኙ ሪፎርሞች መካከል የመንግሥት ልማት ድርጅቶች፣ ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ተበድረው ያልከፈሉትን ዕዳ ቀስ በቀስ ወደ መንግሥት ማዘዋወር አንዱ ተግባራዊ መደረግ የጀመረ የመፍትሄ አማራጭ መሆኑን ታውቆል፡፡
ከአጠቃላይ የአገሪቱ ዕዳ ውስጥ ለውጭ አበዳሪዎች የሚከፈለው 28.99 ቢሊዮን ዶላር ወይም 1.06 ትሪሊዮን ብር ግን አለመክፈል የሚቻልበት ሁኔታ ዝግ በመሆኑ፣ የኢትየጵያ ደግሞ በማክሮ ኢኮኖሚ መዛባት ውስጥ በመውደቁ፣ ለመንግሥት ከፍተኛ የራስ ምታት ሆኗል፡፡ ይህንን የውጭ ዕዳ ኢትዮጵያ መክፈል እንደማትችል ከተረጋገጠ ደግሞ አገሪቱን ጥቁር መዝገብ ውስጥ እንድትሰፍርና በቀጣይ የውጭ ብድር ፍላጎቷ በር የሚዘጋ ሁኔታን ሊፈጥር እንደሚችል ባለሙያዎች ያስረዳሉ።
የውጭ ዕዳን ሙሉ በሙሉ ማሰረዝ አስቸጋሪ መሆኑን የሚገልጹት ባለሙያዎቹ፣ የቀደሙ የኢትዮጵያ መንግሥታት በአሁኑ ወቅት ከፈረሰችው ሶቪዬት ህብረት ተበድረው ያልመለሱት ዕዳ፣ አሁንም ድረስ በዓለም የገንዘብ ድርጅት (አይ ኤም ኤፍ) የኢትዮጵያ የውጭ ዕዳ ተብሎ እስካሁን ተመዝግቦ እንደሚገኝ ይገልፃሉ፡፡
የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ከመጋቢት 2010 እስከ መጋቢት 2011ዓ/ም ድረስ ባለው አንድ አመት ጊዜ ውስጥ ምን መሻሻል አሳየ፡፡ የአገሪቱ አጠቃላይ የአገር ውስጥና የውጭ ብድሮችን የዕዳ መጠን የገንዘብ ሚኒስቴር ይፋ አድርጎ ነበር፡፡ በዚህም መሠረት ዝርዝር የዕዳ መግለጫ ሰነድ እንደሚያስረዳው፣ 2
አገሪቱ እ.ኤ.አ. እስከ ማርች 2019 ድረስ ያለባት ያልተከፈለ የአገር ውስጥና የውጭ ብድሮች ዕዳ5 (አንድ ነጥብ አምስት) ትሪሊን ብር ወይም 52.57 (ሃምሳ ሁለት ነጥብ ሃምሳ ሰባት) ቢሊዮን ዶላር ነው፡፡
ከተጠቀሰው አጠቃላይ የአገሪቱ ዕዳ ውስጥ08 (ሰባት መቶ ስልሳ ዘጠኝነጥብ ዜሮ ስምንት) ቢሊዮን ብር ወይም 26.93 (ሃያ ስድስት ነጥብ ዘጠና ሦስት) ቢሊዮን ዶላር ከተለያዩ የውጭ አበዳሪዎች ተገኝቶ ያልተከፈለ ዕዳ ሲሆን፣
የተቀረው5 (ሰባት መቶ ሠላሳ ነጥብ አምስት) ቢሊዮን ብር ወይም 25.6 (ሃያ አምስት ነጥብ ስድስት) ቢሊዮን ዶላር ደግሞ ከአገር ውስጥ የመንግሥት ባንኮች ማለትም ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ፣ ከኢትዮጵያ ልማት ባንክና ከብሔራዊ ባንክ ቀጥታ ብድር፣ እንዲሁም ከመንግሥት ሠራተኞችና ከግል ሠራተኞች የማኅበራዊ ዋስትና (ጡረታ) ፈንዶች ተወስዶ ያልተከፈለ ዕዳ መሆኑን መረጃው ያመለክታል፡፡
አገሪቱ ካለባት የውጭ ዕዳ ውስጥ የማዕከላዊ መንግሥት (Centeral Government) ዕዳ7 (አራት መቶ አርባ ዘጠኝ ነጥብ ሰባት) ቢሊዮን ብር (15.73 ቢሊዮን ዶላር) ሲሆን፣ ቀሪው 319.3 ቢሊዮን ብር (11.17 ቢሊዮን ዶላር) ደግሞ የተለያዩ የመንግሥት የልማት ድርጅቶች መንግሥት በገባላቸው የብድር መክፈያ መተማመኛ (Loan Guarantee)፣ ሌሎች ሁለት የመንግሥት ልማት ድርጅቶች ደግሞ ያለ መንግሥት የብድር መክፈያ መተማመኛ፣ በራሳቸው ከውጭ አበዳሪዎች በቀጥታ ተበድረው ያልከፈሉት ዕዳ ነው፡፡
አጠቃላይ የአገር ውስጥ ዕዳ በሚመለከት በማዕከላዊ መንግሥትንና የመንግሥት የልማት ድርጅቶችን የተወሰደው 730.5 (ሰባት መቶ ሠላሳ ነጥብ አምስት) ቢሊዮን ብር መድረሱን መረጃው ያመለክታል፡፡ በዚህም መሠረት አጠቃላይ የአገር ውስጥ ዕዳ (730.5=343.7+386.8)
ማዕከላዊ መንግሥት ካለበት 343.7 ቢሊዮን ብር የአገር ውስጥ ዕዳ ከፍተኛው መጠን ከብሔራዊ ባንክ በቀጥታ ብድር የተወሰደ፣ እንዲሁም በመንግሥት ግምጃ ቤት ሰነድ ሽያጭ አማካይነት ከሁለቱ የሠራተኞች የማኅበራዊ ዋስትና (የጡረታ) ኤጀንሲዎች፣ ማለትም ከመንግሥት ሠራተኞችና ከግል ሠራተኞች የጡረታ ፈንድና ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ተወስዶ ያልተከፈለ ዕዳ መሆኑን ከመረጃው ለመረዳት ተችሏል፡፡ በዚህም መሠረት ማዕከላዊ መንግሥት ዕዳ (343.7= 182+98.2+26.5+37)
የተቀረው በመንግሥት ቦንድ ሽያጭ አማካይነት ከልማት ባንክና ከሌሎች ምንጮች ተወስዶ 37(ሠላሣ ሰባት) ቢሊዮን ብር እስከተገለጸው ወቅት ድረስ ያልተከፈለ የማዕከላዊ መንግሥት ዕዳ ነው፡፡
ከ730.5 (ሰባት መቶ ሠላሳ ነጥብ አምስት)ቢሊዮን ብር አጠቃላይ የአገር ውስጥ ዕዳ ማዕከላዊ መንግሥትን የሚመለከተው ተቀንሶ የሚቀረው 386.8 (ሦስት መቶ ሰማንያ ስድስት ነጥብ ስምንት) ቢሊዮን ብር ዕዳ፣ ከኢትዮጵያ አየር መንገድና ከኢትዮ ቴሌኮም ወጭ ያሉትን የመንግሥት ልማት ድርጅቶች የሚመለከት እንደሆነ ሰነዱ ያመለክታል፡፡ ነገር ግን የመንግሥት ልማት ድርጅቶቹን የተናጠል ዕዳ ዘርዝሮ አያስቀምጥም፡፡ ከልማት ድርጅቶቹ አጠቃላይ ዕዳ ውስጥ 386 ቢሊዮን ብር ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የተወሰደ ሲሆን፣ 800 (ስምንት መቶ) ሚሊዮን ብር ደግሞ የልማት ባንክ መሆኑን መረጃው ያሳያል፡፡ የመንግሥትን አጠቃላይ የዕዳ መጠንና ዝርዝሮቹን ከያዘው ሰነድ የተለያዩ ከፍተኛ ሥጋቶችን መመልከት የሚቻል ሲሆን፣ ከዚህ ውስጥ አንዱ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ጤንነት አደጋ ውስጥ የሚገኝ መሆኑን ነው፡፡ ሰነዱ ከያዛቸው አኃዞች ምልከታ መረዳት የሚቻለው የመንግሥት የልማት ድርጅቶች በቀጥታ፣ እንዲሁም የመንግሥትን የዕዳ ክፍያ መተማመኛ ሰነድ (ቦንድ) በማስያዝ ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ከወሰዱት የረጅም ጊዜ ብድር፣ እንዲሁም ማዕከላዊ መንግሥት ከዚሁ ባንክ ተበድሮ ያልመለሰው የገንዘብ መጠን ድምር እ.ኤ.አ. እስከ ማርች 2019 ባለው ጊዜ ውስጥ 412.5 (አራት መቶ አስራ ሁለት ነጥብ አምስት) ቢሊዮን ብር ደርሶል፡፡
ባንኮች የሚሰጡት ብድር ስብጥር (Loan Portfolio) የገንዘብ ተቋማት ጤንነትን ለመለካት የሚያገለግል መሣርያ መሆኑን የሚገልጹት ሪፖርተር ያነጋገራቸው ባለሙያዎች፣ አንድ ባንክ የሚሰጠው ብድር ሰፊ ስብጥር ወይም በተለያዩ የኢኮኖሚ ዘርፎች ላይ ለሚንቀሳቀሱ የተለያዩ ተበዳሪዎች መሆን እንዳለበት፣ የተበዳሪዎች ስብጥር ሰፊ መሆን በተበዳሪዎች ላይ ሊደርስ የሚችል የንግድ ኪሳራ መጠንን በዚያው ልክ በመቀነስ፣ በባንኩ ብድር ላይ ሊፈጠር የሚችል ተጋላጭነትን ለመከላከል እንደሚያስችል ያስረዳሉ፡፡ ከዚህ አንፃር ንግድ ባንክ የሰጠው 412.5 ቢሊዮን ብር ለመንግሥትና ለአራት የመንግሥት ልማት ድርጅቶች መሆኑ የብድር ክምችቱ በአንድ አካባቢ የተከማቸ እንዲሆን በማድረግ፣ ባንኩ ላይ ከፍተኛ ሥጋት እንዲያጠላ ማድረጉን አስረድተዋል፡፡ ከዚህም በላይ የብድር ስብጥሩን እጅግ ጠባብ ያደረገው ለመንግሥት ልማት ድርጅቶች ከተሰጠው ብድር ውስጥ ከ200 (ሁለት መቶ) ቢሊዮን ብር በላይ የሚሆነው፣ ለኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ብቻ የተሰጠ መሆኑን በማሳያነት ይጠቅሳሉ፡፡
ሪፖርተር ያገኘው አጠቃላይ የአገሪቱ የብድር ሰነድ መረጃ እንደሚሳየው፣ ማዕከላዊ መንግሥትም ሆነ የልማት ድርጅቶቹ ያለባቸውን የንግድ ባንክ ብድር ላለፉት አምስት ዓመታት ከፍለው እንደማያወቁ፣ ነገር ግን ከ17 ቢሊዮን እስከ 25 ቢሊዮን ብር ወለድ ላለፉት ዓመታት በየዓመቱ እየከፈሉ መሆኑን መረጃው ያሳያል፡፡ ባንኩ ለስኳር ፕሮጀክቶች ከ16 ቢሊዮን ብር በላይ ብድር ቢሰጥም፣ በርካቶቹ ፕሮጀክቶች በማኔጅመንት ችግር መጠናቀቅ ባለመቻላቸው መንግሥት ባሉበት ሁኔታ በሽያጭ ወደ ግል ሊያዘዋውራቸው መሆኑ ይታወቃል፡፡ ለእነዚህ ፕሮጀክቶች በብድር የፈሰሰውን 11 ቢሊዮን ብር ያባከነው የብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን (ሜቴክ) ብድሩን መክፈል እንደማይችል በመግለጽ፣ ይህንን ጨምሮ በአጠቃላይ 57 ቢሊዮን ብር እንዲሰረዘለት ሰሞኑን ለመንግሥት ጥያቄ እንደቀረበ ተዘግቦ ነበር፡፡ እንደ ባንክ ያሉ የገንዘብ ተቋማት ውጤታማነት መለኪያ ከሆኑት አንዱ የተቀማጭ ገንዘብ ክምችት መጠን፣ ባንኩ ከሰጠው አጠቃላይ ብድር መጠን ጋር የሚኖረው ምጣኔ ስለመሆኑ የባንክ ሙያ ባለሙያዎች ይገልጻሉ፡፡ ከዚህ አንፃር የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ እስከ ማርች 2019 ድረስ የነበረው አጠቃላይ ተቀማጭ ገንዘብ 496 (አራት መቶ ዘጠና ስድስት) ቢሊዮን ብር የነበረ ሲሆን፣ ለግሉ ዘርፍ ያበደረውን ሳይጨምር እስከ ተጠቀሰው ወር ድረስ ለማዕከላዊ መንግሥትና ለልማት ድርጅቶች አበድሮ የተመለሰለት የብድር መጠን 412.5 (አራት መቶ አስራ ሁለት ነጥብ አምስት) ቢሊዮን ብር መሆኑ የባንኩን ጤንነት ጥያቄ ውስጥ ከቶታል፡፡
ዓርብ ነሐሴ 10 ቀን 2011 ዓ.ም. የበጀት ዓመቱን የሥራ አፈጻጸም ይፋ ያደረገው ባንኩ አጠቃላይ የተቀማጭ ገንዘብ አጠቃላይ መጠን በበጀት ዓመቱ መጨረሻ ላይ 541.2 (አምስት መቶ አርባ አንድ ነጥብ ሁለት) ቢሊዮን ብር መድረሱን የገለጸ ሲሆን፣ በዚህ ወቅት የሰጠው አዲስ ብድር 129 (መቶ ሃያ ዘጠኝ) ቢሊዮን ብር እንደሆነ አመልክቷል፡፡ ከሰጠው አዲስ የብድር መጠን ውስጥ 106.8 (መቶ ስድስት ነጥብ ስምንት) ቢሊዮን ብር መንግሥት የወሰደ ሲሆን፣ ቀሪው 22.2 (ሃያ ሁለት ነጥብ ሁለት) ቢሊዮን ብር ለግሉ ዘርፍ የተሰጠ ነው፡፡ ንግድ ባንክ ለመንግሥትና ለልማት ድርጅቶቹ የሰጠው ብድር ከፍተኛ መሆኑና የብድሩ መመለስን በተመለከተ ስለሚነሳው ሥጋት ሪፖርተር ጥያቄ ያቀረበላቸው የባንኩ ፕሬዚዳንት አቶ ባጫ ጊና፣ ሥጋቱ ትክክለኛ እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ ነገር ግን ባንኩ ለመንግሥትም ሆነ ለግሉ ዘርፍ የሰጣቸው ብድሮች እንደሚመለሱ እርግጠኛ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ተበዳሪ የሆኑ የልማት ድርጅቶች ብድሩ እንዲሰረዝላቸው ስለጠየቁ ይሰረዛል ወይም ባንኩ ገንዘቡን ያጣል ማለት እንዳልሆነ የተናገሩት ፕሬዚዳንቱ፣ “ይህንን ጉዳይ በተመለከተ እንዴት እንደምንሄድበት እናውቃለን፡፡ ምክንያቱም ብድሩን ያበደርነው የመንግሥትን ዋስትና ይዘን ነው፤” ብለዋል፡፡ የአገሪቱን አጠቃላይ ብድር የያዘው መረጃ የሚያስገነዝበው ሌላው ጉዳይ፣ መንግሥት በአነስተኛ ወለድ የውጭ ብድር ቢያገኝ እንኳን በርካቶቹ የውጭ ዕዳዎቹ የክፍያ ጊዜ በማለፉ ወይም በመድረሱ ምክንያት የሚያገኘው አዲስ ብድር ተመልሶ ለዕዳ ክፍያ እየዋለ መሆኑን ነው፡፡ ለአብነት ያህል የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) አስተዳደር እ.ኤ.አ እስከ ማርች 2019 ድረስ 2.2 (ሁለት ነጥብ ሁለት) ቢሊዮን ዶላር አዲስ ብድር ያገኘ ቢሆንም፣ ለተገኘው አዲስ ብድር የአገልግሎት ክፍያ፣ ክፍያቸው የደረሱ ብድሮች ዋና ብድርና ወለዶች ተከፍሎ ወደ አገር የገባው የአዲሱ ብድር የተጣራ መጠን 700 (ሰባት መቶ) ሚሊዮን ዶላር ነው፡፡
ሪፖርተር ያነጋገራቸው ሌላ የማክሮ ኢኮኖሚ ባለሙያ በበኩላቸው፣ መንግሥት ካለበት አጠቃላይ የአገር ውስጥ ብድር ውስጥ 182 (መቶ ሰማንያ ሁለት) ቢሊዮን ብር ከብሔራዊ ባንክ በቀጥታ የተበደረው መሆኑ አሳሰቢ መሆኑን ያስረዳሉ፡፡ መንግሥታት ከብሔራዊ ባንኮቻቸው በቀጥታ መበደር የሚችል ቢሆንም፣ የብድር ጣሪያው በሕግ መወሰን እንደሚገባውና ብድሩ በተወሰደበት በዚያው ዓመት መጨረሻ ላይ ሙሉ በሙሉ እንዲከፈል በሕግ ካልተደረገ በስተቀር፣ ውጤቱ ገንዘብ እንደማተም እንደሚቆጠር ይህም ኢኮኖሚው ያላመነጨው ተጨማሪ ገንዘብ በኢኮኖሚው ውስጥ እንዲሽከረከርና የዋጋ ግሽበት እንዲፈጠር የሚያደርግ መሆኑን ያስረዳሉ፡፡
በተጨማሪም መንግሥት ያለ ገደብ ከብሔራዊ ባንክ የሚበደርበት ሥርዓት አለ ማለት፣ ብሔራዊ ባንክ ማክሮ ኢኮኖሚውን ያለ መንግሥት ጣልቃ ገብነት ማስተዳደር አለመቻሉን እንደሚያሳይ ባለሙያው ገልጸዋል፡፡ መንግሥት ከብሔራዊ ባንክ መውሰድ የሚችለው የቀጥታ ብድር ጣሪያ በ2000 ዓ.ም. እንዲነሳ ከተደረገ በኋላ፣ ከብሔራዊ ባንክ ያለ ገደብ እየተበደረ መሆኑ አሁን ለሚስተዋለው የማክሮ ኢኮኖሚ መዛባት የራሱ ድርሻ ማበርከቱን አክለዋል ነበር፡፡ አንዳንዶቹ የመንግሥት ልማት ድርጅቶች እስከ አንገታቸው ድረስ በዕዳ የተዘፈቁና ተጨማሪ ካፒታል እንዲያገኙ ቢደረግ እንኳን መዳን የሚችሉ ባለመሆናቸው፣ በሽያጭ ወደ ግል ተዘዋውረው እንዲተርፉ ማድረግ ለመንግሥት የቀረው ብቸኛው አማራጭ መሆኑን፣ ሰሞኑን በጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት በተካሄደው የማክሮ ኢኮኖሚ ማሻሻያ ውይይት ላይ የተገኙት የገንዘብ ሚኒስቴር ከፍተኛ አማካሪ ብሩክ ታዬ (ዶ/ር) ገልጸው ነበር፡፡ የመንግሥት ልማት ድርጅቶች የሚሸጡትም ድርጅቶች ከላይ ከፍተኛ ዕዳ ውስጥ የተዘፈቁ መሆናቸው ገልፆል፡፡
ይቺን ዜና ቀድሞ “ያበሰራት” አይጋፎረም ነው፤፤ በጣም በደስታ ተሞልቶ፤ እንዳንተው ማለት ነው፤፤ ክሬዲት ሬትንጉ ወደላይ ቢሆን ኖሮ “ዉሽት” ነው ብለህ ነበር የምትጽፈው፤፤ እንኳን ሲሲሲ መውረድ እንደሃገር መቆየታችንም እኮ ተአምር ነው፤፤ ለፖለቲካ አላማ ብለህ ባታካብደውና በቅን ልቦና ልታስተምረን ብትሞክር የተሻለ ይሆን ነበር፤፤
ማን ነው ያለው? ማንስ ነው የገደላቸው የሚለውንም ጨምረህ አብራራ፤፤ ከተመረጥክ ፓርቲህ የገንዘብ ሚኒስትር ያደርግሃል፤ ያኔ የኢትዮጵያን ክሬዲት ሬቲንግ AAA ታስገባዋለህ፤፤ ከዚያ ዉጭ በግለሰብ ደረጃ ምን ብትራቀቅ “የቁራ ጩኅት” ነው፤፤ ከአንድ የምርጫ ካርድ በላይ አቅም የለህም፤ እሱም የኢትዮጵያ ዜግነትህን ማረጋገጥ የሚችል የቀበሌ መታወቂያ፡ መንጃ ፈቃድ፤ ፓስፖርት ካለህ ነው፤ ካላስ!
ከአገርዎ እስከሚወጡ ድረስ ዕለታዊ, ግልጽ, ምቾት ያለው የአሜሪካ ምግብዎን ምን ያህል እንደሚወስኑ ላይተታው ይችላል. ምንም እንኳ የምታውቁት ምግቦች በብዛቱ ውስጥ በብራዚል ውስጥ ሊገኙ የሚችሉት ቢሆንም እንኳን ኦረር እና የሄሸሲ ሳኒስ - አለዚያም ለአንዳንድ የምግብ እቃዎች ውስጥ ለመግባት ይችላሉ.
ሁሉም የውጭ አገር አውራጃ እንደሚያውቀው, በውጭ አገር ውስጥ ለረጅም ጊዜ ሲቆዩ, እነዚህን ምኞቶች ሁሉ ይበልጥ እየተጠናከሩ ይሄዳሉ, የእያንዳንዱ የጉብኝት ጓደኛ እና የዘመድዎ ሻንጣዎች ሊታደገው ሊረዳ የሚችል እሽጉ እስኪሆኑ ድረስ.
በጓሮዎ ውስጥ ምን አይነት ምግብ መመገብ እንደሚገባ ይወቁ, ሊገኙም ስለማይችሉ, ለመፈለግ በጣም አስቸጋሪዎች ናቸው, ዋጋን ወደ ዋጋ ማምጣትና ለመምጣቱ በጣም ውድ ናቸው.
የኦቾሎኒ ቅቤ ሁሉን A ቀፍ A ቀማመጥ A ለመሆኑን A ያውቁም. በብራዚል ብዙ የምግብ አዘገጃጀት ኦቾሎኒን ያካተተ ቢሆንም የኦቾሎኒ ቅቤ በአሜሪካ ውስጥ ከሚወከለው ጋር ሲነፃፀር ግን በጣም አነስተኛ ስለሆነ ለገበያ የሚቀርብ አንድ ትልቅ ምርት ነው.
ሆኖም ግን, በብራዚል የሚኖሩ ከሆነ ወይም ወደ ምግብ ፕሮሰሲበት ሊደርሱበት በሚችሉበት ቦታ ውስጥ ቢኖሩ, ብራዚል የሚሸጡ ኦቾሎግዎችን መጠቀም እና የራስዎ የኦቾሎኒ ቅቤ በሚጠቀሙበት ጊዜ ሱቅ በተገዙ ምርቶች ላይ መተማመን የለብዎትም.
ብራዚል እንደ የዩኤስ አሜሪካ ትልቅ የሜክሲኮ ማህበረሰብ የላት እና በአካባቢው በሚገኙ ሱፐር ማርኬቶች ላይ የመጀመሪያዎቹ ትላልቅ ጥራጥሬዎች አለመኖርዎ ይሆናል. ከባባ በደንብ ብቻ የተዘፈቀ ልጅ ካለዎት, ወደ ብራዚል ከመጓዝዎ በፊት በዚያ ስራ ላይ ይስራሉ.
አንዳንድ ሱፐር ማርኬቶች ታኮ ሽፋንን ከገቡ በኋላ - ትንሽ ካርቶን ዋጋ 5 ዶላር ነው. እንደ ሳኦ ፓውሎ የሜክሲኮ ምግብ ቤቶች ወይም ቶኦ ዴ ጄኔሮ ውስጥ ታኮ እና ቺሊ ውስጥ ባሉ ቴክስ-ሜክስ እና ሜክሲኮ ሰማያዊ ቀለሞችን ማስቀረት ይችላሉ. ወይም በሳኦ ፓውሎ እንደ ቫንዋ ቤኒን የመሳሰሉ ቸርቻቶችዎን ይግዙ.
በትራርት ሱፐር ማርኬት እና ሎሃስ አሜሪካን ውስጥ በብራዚል ውስጥ የአረንጓዴ ጭማቂ ማግኘት ይችላሉ. ይሁን እንጂ በብራዚል ውስጥ በበዓላት የሚያጠፉ ከሆነ የራስዎን ክራንቤን ኩሬ ይዘው ይምጡ. ወይንም ወጥ ቤት ውስጥ ካለዎት, በአካባቢያችሁ እውነታ እና በአስቸኳይ ሁኔታ በአካባቢያችሁ ተጨባጭነት እና ጣፋጭ ምግቦችን መፍጠር (ከመስከረም እስከ ጃንዋሪ ባሉት ወራት, በኖባባ ውስጥ በሳባራ, ሚያዝያ ወር ውስጥ) የብራዚል ኩባንያን የባለቤትነት መድረክ አዘጋጆች አዘጋጅተዋል.
የክራንቤሪ ህላዌዎች መኖሩን የሚያምኑ አነስተኛ ቁጥር ያላቸው ብራዚላውያን በእንግሊዝኛ ሊጠቅሙ ይችላሉ. ለአብዛኞቹ ሰዎች, cranberry - oxicoco , የተቃኘው ኦስስ-ካርታ-ኮክ- ኩብ የተሰኘው የፖርቱጋል ቃል ግልጽ ያልሆነ እንቆቅልሽ ነው.
ምንም እንኳን ሰማያዊ ክሬም (ለስላሳነት) በጣም ልዩ ነው (ምንም ዓይነት የሚመስል, የሚያጣጥል ነገር ወይም ጣዕም ያለውን ሁሉ ታውቀዋለህ?), ለመለያየት ጭንቀትዎን ለማስታገስ የሚረዱ ጥቂት የተሻሉ አማራጮች ያገኛሉ: ለፎዎፊን የምግብ አዘገጃጀቶችዎ; እና እንደ ወፍራም ጭማቂ በመጠጥ ወይንም በመጠጥ ወይን ይሰበስባል.
ብራዚላውያን በየዓመቱ እጅግ በጣም ብዙ የሆድ ወተት መጠጥ ይጥላሉ. ነገር ግን ተዳክሶ ወተት በአሜሪካ ውስጥ በአግባቡ አልተያዘም. ለተጠቀሰው አንድ ታዋቂ ሱፐርማርኬት ይሞክሩ: Itambé Chef Gourmet.
ካንሳስ (ወይም ቴክሳስ ወይም ቴነሲ) ከሩቅ ሲወጣ; በብራዚል የ chrrascaria ወቅቶች ላይ ቢደክሙ; እና በአከባቢው የአሜሪካዊው የአሳሽ የአርሶ አጫሪ ምግቦች እንደ ቬሴል አይቆረጥም, ለድንገተኛ ጊዜ ከክፍያ ጋር በአሮጌ ትራንስፖርት ሊኖርዎት ይችላል.
ሊያገኙት ይችላሉ, ነገር ግን በሁሉም ቦታ አይደለም, እና እርስዎም ይከፍሉዎታል. ወደ Casa Santa Luzia ይደውሉ ወይም እንደ Pão d'Açurchar የመሰሉ ጥሩ ወደሆኑ የገበያ ምርቶች ይሞክሩ.
እስከ አሁን ድረስ እርካታን ማግኘት በጣም ከባድ በሆነበት ጊዜ እርስዎ ሳያውቁት ሱፐርማርኬት ሊሆኑ ይችላሉ. በብራዚል, ውሻዎች ውስጡ እና ካቴፕፕ (ወይም ከብራዚል ትርጉም ጋር, ከዛ ፕላስ ማዮ, ከተጣራ ኩሬ እና ከድራ የተጠበቁ ድንች ጋር) የሚለብሱት, ከመደበኛ አትክልት ይልቅ ማርትን ማግኘት በጣም ከባድ ነው. እነዚህን ብራንዶች ይፈልጉ: ሆሜመር, በብሉሜኖ ከተማ እና ኩባንያ ዳስ ኤርቫስ.
አዎን, በብራዚል ውስጥ ውስጥ ለገቡት ጥቂት የከረሜላ እና ሌሎች ጣፋጭ ምግቦች ይሮጣሉ. ነገር ግን ከሁሉም ከረሜላ አይገኙም , ከጭንቅላቱ ውስጥ ብዙውን ጊዜ በጥቂቱ ከሚሰማሩት ውስጥ ከረሜላ በቆሎው ውስጥ ይመረጣል. በተለይም ከዎልጅና ከሃሎዊን የልጅነት ትዝታዎች ጋር በጥብቅ ካዛመዱት . በብራዚል ውስጥ እንደ ከረሜላ በቆሎ ውስጥ ምንም ነገር እንደሌለ ለመናገር ያለምንም ችግር ነው.
በካርቶን ውስጥ የተሸጠው አይነት, ወይም በካንች ውስጥ የተሸጠ የእርጥብያ ስሪት ወይም የቫክዩም ማሸጊያ እቃዎች, የብራዚል ሊጥ ወተት ለትክክለኛው ውሃ እንደ ውኃ ነው. እንደነዚህ ዓይነቶቹን ንጥረ ነገሮች ላይ ማራኪነት ወይም እንደ ቡና ስኳርና ናስኮ የመሳሰሉ የቾኮሌት ቅልቅል ሊያደርግ ይችላል. (እንደዚያ ካደረጋችሁ).
የምትወደውን ብትወደው ግን እንደ አንድ ጣዕም መለስ ብለህ ለማሰብ ሞክር. Root beer ብራዚል ውስጥ የለም, እና በአሜሪካ ውስጥ በሚጓዙባቸው ቦታዎች በብዛት የብራዚልያንን ምላሽ ግምት ውስጥ በማስገባት, በአካባቢው እንደሚፈጠር ማሰብ ከባድ ነው, እና የመግዛቶች ከሱፐር ማርኬት መደርደሪያዎች ውጭ የቀረቡ ይመስላሉ.
ዩሃና ንኩሉም ኣመንቲ ክርስትና ኤርትራዊያንን መልአ ህዝቢ ኤርትራን ኣብ ወጻእን ውሽጥን እትሪከብ ሩሑስ ብዓል ልደተ ክርስቶስ ይግበረልና ንኹሉ ህዝቢ ኤርትራ 2021ሩሑስ ሓዲሽ ዓመት እግበረና : ዓመተ ለውጢ ዓመተ መቐይሮ : ህዝብና ካብ ኩሉ ማኣዝናት ፋሕፋሕ ኢሉ ዘሎ ዝጣረነፈሉ ዓመት ኩኾነልና ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰናይ ምንየትናን ሓልዮትናን ክንገልጽ እንከለና
ህዝብና ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ዘይ ምልከቶ በስገዳድ ኣብ ኲናት ክጥበስ ከሎ እና ሓዘና ኢና ንሓጎስ ብሓጎሱ ንሓዘን ድማ ብሓዘን ክንገልጾ ግዴታና ሕልና ውድብና ይድርኸና ናብ ውግእ በስገዳድ ብውሳኔ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ዳኣምበር ድልየት ህዝብና ዝተሓወሶ ዘይኮነን ብኣሻሓት መንእሰያትና ዝሃልቀሉ ዘሎ ስለ ዝኾነ ንዝኮነ ኤርትራዊ ዜጋ ዘሕዘነ ብኣንጻሩ ንስርዓት ውልቀ መላኺ ሓቢርና ክንገጥሞ ውድብና ብዚ ኣጋጣሚ እዚ ትጽውዕ።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ህወሓት በትግራይ ሕዝብ ላይ አዲስ ቁማር ጀምራለች።ከመተማ እና ከጎንደር የትግራይን ሕዝብ ለማስደንበር ሞከረች።
ስደተኝነት ለእኛ ለኢትዮጵያውያን ላለፉት አርባ አመታት ልብሳችን አድርገነው የኖርነው ክፉ ዕጣችን ነው። አንድ ሰው ከአገሩ የሚሰደደው በሚደርስበት የመንግስት ወይንም የሌላ አካል ጥቃት ሳቢያ ሊሆን ይችላል።በኢትዮጵያ በተለይ በአማራ እና የኦሮሞ ተወላጆች ላይ ላለፉት 25 ዓመታት ስደት ማለት ከአገር ውጭ ብቻ ሳይሆን እዚያው በአገራቸው እና በገዛ መሬታቸው ሲሆን ተመልክተናል።
መረጃዎች እንደሚያሳዩት በጎንደር እና ጎጃም በተነሳው ሕዝባዊ አመፅ ሳብያ የስርዓቱ አገልጋይ ሆነው ይልቁንም በሕዝብ ላይ ግፍ የፈፀሙት ላይ በተለየ ጥቃት መፈፀሙ ተነግሯል።ይሄውም በጎሳ ላይ የተመሰረተ ሳይሆን አማራም ሆነ ቤንሻንጉል እያለ ሳይለይ በኢህአዴግ ጋር ባላቸው ተሳትፎ እና በሕዝብ ላይ ባደረሱት በደል መጠን ከህዝብ ጋር አይጥ እና ድመት ´የሆኑ ባለስልጣናት ንብረት ላይ አደጋ መድረሱ ተሰምቷል።በጎሳ ላይ የተመሰረተ ጥቃት ግን አልተፈፀመም።ለእዚህ አብነት የሚሆነው የወልቃይት ኮሚቴ አባል አንድ ወቅት የተናገሩት ነው።እንዲህ ነበር ያሉት
´´ጎንደር ቀበሌ 18 ያለውን ፎቅ የሚያህል የለም ባለቤቱ የትግራይ ሰው ናቸው።እርሳቸው ለፍተው ጥረው ነው ያገኙት አንድ የነካባቸው ሰው የለም።እኔ እራሴ የወልቃይት ኮሚቴ አባል ነኝ አያቴ ትግራይ ናቸው።ይህንን ወሬ የሚያወራው እራሱ ወያኔ ነው።ሕዝብ ማጣላት ልማዳቸው ነው´´ ነበር ያሉት።
ይህ ብቻ አይደለም ጉዳዩን ያጣራው የክልሉ ቃል አቀባይም ምንም አይነት ዘርን እና ቋንቋን ያማከለ ጥቃት አለመፈፀሙን እና በጎንደር ከተደረሰው አደጋ ከ80% ያማያንሰው በእራሱ በክልሉ ተወላጅ ላይ የደረሰ መሆኑን ለአሜሪካ ራድዮ በሰጠው መግለጫ ገልጧል።
ህወሓት ግን የትግራይ ተወላጆችን ማስደንበር ቀጥላለች ለእዚህም ማስረጃ የሚሆነው የጎንደር ዩንቨርስቲ የሚማሩ የትግራይ ተወላጆችን በድንገት ዩንቨርስቲውን ለቀው እንዲወጡ በሚስጥር በመንገር እና ልዩ ትራንስፖርት በመመደብ እንዲሄዱ ያደረገችው ሥራ ነው። ተማሪዎቹ ግቢውን ለቀው እንዲወጡ ሲነገራቸው በሚስጥር ከመሆኑም በላይ የዩንቨርስቲ መልቀቅያ ሳይወስዱ በቀጥታ ትግራይ እንዲገቡ እና ትምህርት እንዲቀጥሉ ነው የተደረገው።ይህ በእራሱ ለተማሪዎቹም ግራ ያጋባ እና ለምን ትሄዳላችሁ ሲባሉ ´´እኛ ምን እናድርግ ኑ ተብለን ነው ´´ የሚል ምላሽ ሲሰጡ ለእራሳቸውም እየገረማቸው ነበር።ምክንያቱም የዩንቨርስቲው ማኅበረሰብ በእራሱ ምንም አይነት ችግር የሌለበት ይልቁንም የእራሱ የሆነ ልዩ የአብሮነት መንፈስ ያዳበረ ግቢ ነውና ምንም የሚያሰጋቸው ጉዳይ የለም።በእዚህ ጉዳይ የጎንደርም ሆነ የመቀሌ ሕዝብ አይታማም።የሁለቱም ከተሞች ሕዝብ እንግዳ እግር አጥቦ ያለውን አብልቶ የእራሱን አልብሶ የሚያሳድር እንጂ እንደ አራሙቻ የህወሓት ካድሬ ነገር ሲያጠነጥን የሚኖር ሕዝብ አደለም።ህወሓት ግን ወጣቶቹን በለጋ አእምሯቸው ልክ ትልቅ ችግር እንደተፈጠረ ወደ ትግራይ እንዲመጡ ልዩ ትዛዝ አስተላለፈ።
በመቀጠል በመተማ ሕዝብ ላይ ከትናትን በስትያ ጥቃት ለመፈፀም ሲዘጋጅ በመጀመርያ ያደረገው ነገር ቢኖር የትግራይ ተወላጆችን ማስደንበር ነበር።ህወሓት ቀድሞ ሲቪሉን ሕዝብ ለመፍጀት ስላሰበ እና ጅምላ ጨራሽ ሂደቱን በሚስጥር በተደረገ ስብስባ ስለወሰነ ትግርኛ ስለተናገሩ ብቻ ከውልደታቸው ጀምሮ የሚያውቁትን መተማን ለቀው እንዲወጡ በመዋቅሩ አደረገ።በነገራችን ላይ በመተማ እና በጎንደር ትግርኛ ተናጋሪዎች ህወሓት እራሷ ገና በረሃ ሳትገባ የተወለዱ የተከበሩ የአገር ሽማግሌዎች የሚኖሩባቸው ቦታዎች ናቸው። ይህ ብቻ አይደለም ትግርኛ ተናጋሪ የኤርትራ ተወላጆችም አሁንም በፍቅር የሚኖሩባቸው ከተሞች ናቸው። ከእዚህ በላቀ ቁጥር ደግሞ ባህርዳር ከተማ ከአነስተኛ ንግድ እስከ ከፍተኛ ሆቴሎች ድረስ አሁንም ትግርኛ ተናጋሪዎች ከሕዝቡ ጋር ተከባብረው የሚኖሩባት ሌላዋ ከተማ ነች። ነገር ግን ሕዝብ እንደ ሕዝብ አልተባረረባቸውም።
ከእዚህ ሁሉ በተለየ የህዝብ መገፋፋት የታየው በሰሜን ጎንደር ሁመራ እና ወልቃይት ነው።እነኝህ ከተሞች ላይ ከጥንት ጀምሮ ትግርኛ ተናጋሪ እና አማርኛ ተናጋሪው ተከባብሮ የኖረበት ይልቁንም የሰሊጥ ምርት ሲደርስ ከደቡብ ኢትዮጵያ ጭምር ለሰልሊጥ ምርት ለቀማ የሚሄዱበት እና የአዝመራ ጊዜው ሲያልፍ ሕዝብ ወደቦታው የምመለስባቸው ቦታዎች ናቸው።ህወሓት በረሃ እያለችም የምዕራባዊው ትግራይ ሕዝብ የሽሬ ከተማን ጨምሮ ህወሓት ´´አማራ ጠላታችን´´እያለች ስታወራ የትግራይ ሕዝብ በስብሰባ ´´ከጎንደር ሕዝብ ጋር አታጣሉን እናንተ ካድሬዎች ዛሬ ለፍልፋቹ ወደ ጉረኗቹ ትመለሳላችሁ እኛ ቅዳሜ ገበያችን ጎንደር ሐሙሲት ነው።በፍቅር እንደኖርን ተዉን ´´ ማለቱን አሁን ድረስ የአካባቢው ሰው ደጋግሞ የሚያነሳው ወግ ነው።
ይህ የሰሜን ጎንደር አካባቢን ግን ህወሓት የአዝመራ ወቅት ብቻ የመጡ የነበሩ ገበሬዎች ሳይሆኑ ከህወሓት የተቀነሱ ወታደሮች እና ከምዕራብ ትግራይ መሬታቸው የተራቆተባቸው ገበሬዎችን ወደ ሁመራ እና ወልቃይት እየወሰደ ማስፈር ሲጀምር እና ነባር ነዋሪው ግን አገሩን መልቀቁ የግጭቶች መነሻ ሆን።ስለሆነም የወልቃይት ግጭት ሲነሳ እነኝህ ከሰፈሩ ብዙ አመታት ያላስቆተሩ ገበሬዎች በእራሳቸው ስጋት አካባቢውን እየለቀቁ መሄዳቸው ተሰምቷል። ይህ ትግግል ነው ማለት አይደለም። ለችግሩ ግን ዋነኛ መነሻ የህዝቡ ተግባብቶ የመኖር አቅም ማጣት ሳይሆን ህወሓት በነባራዊው የህዝቡ የጋራ አኗኗር ስርዓት ውስጥ ታልቃ በመግባት ፖለቲካዊ ቃና ስለፈጠረችበት ነው። ምክንያቱም ህዝቡ ግጭት ቢፈጠር እንዴት በሽማግሌ እና በሃይማኖታዊ መንገድ እንዴት እንደሚፈታ ያውቅበታል።
ባጠቃላይ ህወሓት በትግራይ ሕዝብ ላይ ቁማር መጫወቷን ማቆም አለባት።የትግራይ ህዝብም ይህንን ቁማር ቀድሞ ተረድቶ ያልተፈጠረ ነገር እያራገቡ ለዘለቄታ የህዝቡ ጥቅም ላይ የምቀልዱትን ካድሬዎች በቃችሁ ሊላቸው ይገባል።አሁንም በጎንደር፣ባባህርዳር፣በመተማ፣ደባርቅ በርካታ የትግርኛ ተናጋሪ ኢትዮጵያውያን የህወሓትን ማስደንበር አጣጥለው በማህበራዊ፣ሃይማኖታዊ እና ባህላዊ እሴቶች ከተሳሰሩት ሕዝብ ጋር አብረው እየኖሩ ነው። ህወሓት ዘለቄታው ውርደት ወደሆነው የውርደት ገደል ለሚከታት ርካሽ የፖለቲካ ትርፍ በቆሙ ካድሬዎች ሕዝቡን ማስደንበሯን ቀጥላለች።ዛሬ በማኅበራዊ ድረ ገፅ ላይ የምናየው ድራማም የእዚሁ የህወሓት የማስደንበር አካል ነው።ይህ ማለት ግን አንዳንድ በስሜታዊነት እየተገፉ ህዝብን የሚጎዳ ሥራ የሚሰሩ ይጠፋሉ ማለት አይደለም።እነርሱን ግን በሽማግሌ እያስመከሩ ሕዝብ ዘለቄታውን ከህወሓት ውድቀት በኃላ የምትኖረውን ኢትዮጵያ አሻግሮ መመልከት አለበት።መንግስት በከፋፋይነት የቆመባት አገር ሆነን እስካሁን ሕዝብ እንደ ሕዝብ አለመጫረሱ አገሩ ኢትዮጵያ ስለሆነ ነው እንጂ እንደ ህወሓት መርዛማ ሥራ ኢትዮጵያውያን እርስ በርስ ተባልተን ባለቅን ነበር።
ህወሓት ሕዝብ ለመከፋፈል ቢሮ ከፍቶ ባለሙያ ቀጥሮ የሚሰራ የእኩይ እኩይ የሆነ መንግስት ነው።ስለሆነም የትግራይ ሕዝብ በህወሓት የማስደንበር ወጥመድ ሳትገባ እራሱ ህወሓትን በመቃወም ከኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር አጋርነትህን ማሳየት የወቅቱ ጥያቄ ነው። ደግሞስ በአንዳንድ ቦታዎች ጎረቤት ከጎረቤት በጎሳ ምክንያት ግጭት ቢነሳ ማነው መወቀስ ያለበት።የኢትዮጵያ ሕዝብ የእዚህ አይነት ጠባይ ነበረው? የትግራይ ህዝብስ በፓርላማ ደረጃ የጎሳ ፖለቲካ በማወጅ ሕዝብ ከህዝብ የለያየውን ህወሓትን መታገል እና መውቀስ ነው ያለበት ወይንስ የጎሳ አባት የሆነውን ህወሓትን እሹሩሩ ማለት አለበት? የኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር የሚኖር የጋራ አብሮነት ጥቅም ይበልጣል? ወይንስ ነገ ብል የሚበላው የህወሓት የዛገ ታንክ ነው የሚበልጠው? በደንብ መታሰብ ያለበት ጉዳይ ነው።
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ፖሊስ ጣቢያዎችንና ማረሚያ ቤቶችን ከአንድ ዓመት ለዘለቀ ጊዜ እየፈተሸ መሆኑንና ሪፖርቱን በቅርቡ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንደሚያቀርብ አስታውቋል።
#ከሰላሌ ቄሮዎች ጃዋር ይህንን መልእክት አስተላሊፍልን ለሀገር አቋራጭ ትራንስፖርት ባለንብረቶች #በእንጦጦ በር ከአድስ አበባ እና ጎጀም፤ባህር ዳር፤ጎንደር መካከል የሚመላለሱ መኪናዎች በተጨመሪም #በካራ በር ከአድስ አበባ እና ደሴ፤መቀሌ መካከል የሚመላለሱ መኪናዎች በሙሉ በተቆረጠው የአድማ ቀን ማንኛውም መኪና በሁለቱም መስመር የምያልፉ ካገኘን እርምጃ እንደምነወሰድ በማወቅ ንብረታቸውን እቤት በማዋል ከጉዳት እንድታደጉ እንመክረዋለን! ጉዳዩ የጋራ ነውና የወያኔ መንግስት ከአቅም በላይ የቀን ግብር ነጋደዎች ላይ በመጨመር የራሱን ካድሬ እያበላ መልሶ ሚስኪኖቹን በሙስና እያሳበበ መእከላው እስር ቤት እየከተተ ላይ ይገኛል፡፡ ታድያ ትግሉ የጋራ ነውና 5 ቀናቶች/ከነሐሴ 17-22/2009 ዓ.ም/ ተሳተፉበት እንለዋለን፡፡ “ድል ለጭቁን ህዝብ!1
የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ብልጽግና ፓርቲ ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ ይስሃቅ አብዱልቃድር በውይይቱ ማጠቃለያ በሰጡት መግለጫ፤ ለረጅም ዓመታት ስልጣን ላይ የቆዩ አካላት ከስልጣን ሲለቁ ሃገር ለማተራመስ እየሠሩ መሆናቸውን ተናግረዋል።
ክልሉ በነጻነት ራሱን በራሱ ማስተዳደሩም ለህወሃት እንዳልተመቸው ገልጸው፤ አሁንም ህዝብን በማጋጨት ለማተራመስ እየጣረ መሆኑንና ይህንን የሴራ ድርጊቱን እንዲያቆም አሳስበዋል።
እስከታችኛው መዋቅር ያለው የክልሉ ከፍተኛ አመራር ይህንን እውነታ በሚገባ በመረዳት ሴራውን ለማክሸፍ በውይይቱ ትኩረት ሰጥቶ የመከረበት መሆኑንም አመልክተዋል፡፡
በኮሮና ቫይረስ ምክንያት የተራዘመውን ምርጫ ህወሃት አካሂዳለሁ ማለቱ ህገ-ወጥ መሆኑን የገለጹት አቶ ይስሃቅ ጉዳዩ በህግ አግባብ መታየት እንዳለበትም ገልጸዋል፡፡
“በክልሉ የሚገኙ አንዳንድ ተፎካካሪ ፓርዎች የሚያደርጉት የፖለቲካ እንቅስቃሴ ጤናማ አይደለም” ያሉት አቶ ይስሃቅ እስከ መቀሌ በመሄድ ህዝቡን የማተራመስ ተልእኮ ከህወሃት በመውሰድ ግጭት ለመፍጠር እየሠሩ እንደሆነም አስረድተዋል፡፡
ህወሃት በሚመራው ክልል ምርጫ አካሂዳለው በማለት በምርጫ ሽፋን ሌላውን ክልል የማተራመስ መብት እንደሌለው መረዳት እንደሚገባም በውይይቱ አጽንኦት የተሰጠው ጉዳይ እንደሆነም አስታውቀዋል፡፡
የክልሉ ከፍተኛ አመራሮች በሃገራዊ ለውጡ ላይ ብዥታ እንደሌለባቸው ያመለከቱት አቶ ይስሃቅ “እስከመቼ ነው አጋር ሆኜ የምቀጥለው” በሚል ለውጡን በመናፈቅ ሲታገል እንደነበረም አስታውሰዋል፡፡
ሆኖም ስልጣንን ለግል ፍላጎት ለማዋል በአድርባይነት የሚሠሩ ጥቂት አመራሮች የሉም ማለት እንደማይቻል ጠቅሰው በየደረጃው የሚገኘው አመራር በውጤት ብቻ የሚለካበት አሰራር ለመተግበር ጥረት እየተደረገ ነው ብለዋል፡፡
"ህወሓት ለኢትዮጵያ ቀርቶ ለአፍሪካና ለዓለም የሚተርፉ ብዙ ምሑራንና ባለተሰጥዖ ታጋዮችን ፈጅታለች" - አቶ ሊላይ ኃይለማርያም የህወሓት ነባር ታጋይ “ህወሓት ፍጹም...
ንቖልዑት እናኣዘናግዐ ፊደላትን ቃላትን ዝምህር ግድላት ዘዳለወ ኤርትራዊ-ኖርወጃዊ አቶ ሙሉጌታ ተስፋማርያም: ቆልዑት ኣብ ንኡስ ዕድሚኦም ፈደላት ግእዝ ወይ ትግርኛ ከጽንዑ ዝሓሸ ዕድላት ኣሎ ብዝብል ዝተፈላለየ እናዘናግዑ ዘስተምህሩ ግድላት (ፓዝላት) ምሂዙ`ሎ።
በድሬዳዋ ከተማ ትናንት የጣለው ከባድ ዝናብን ተከትሎ አንድ ሰው በመብረቅ ህይወቱ ሲያልፍ በሌሎች ሶስት ሰዎችና በመሰረተ ልማቶች ላይ ጉዳት መድረሱን የከተማ አስተዳደሩ ፖሊስ ኮሚሽን ገለፀ ።
የኮሚሽኑ የህዝብ ግንኙነት ቡድን አስተባባሪ ረዳት ኢንስፔክተር ባንተአለም ግርማ ለኢዜአ እንደገለፁት በከተማው ትናንት የጣለውን ሃይለኛ ዝናብ ተከትሎበወረደው መብረቅ ገንደ ጋራ በተባለ ሰፈር አንድ ሰው ጭንቅላቱን ተመትቶወዲያውኑ ህይወቱን አልፏል ።
በተጨማሪም አንድ ባለሦስት ጎማ ታክሲ መንገድ ሲያቋርጥ በደራሽ ጎርፍ ተገልብጦ በሶስት ሰዎች ላይ የአካል ጉዳት አድርሷል ። እንደረዳት ኢንስፔክተሩ ገለፃ ጉዳት የደረሰባቸው ሰዎች በድልጮራ ሆስፒታል ህክምና በመከታተል ላይ ይገኛሉ፡፡
የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት የድሬዳዋ አስተዳደር አውቶሜሽንና ቴክኖሎጂ ዳይሬክተር አቶ ወንድወሰን ዘመድሁን እንደገለፁት ደግሞ ትናንት ማታ ንፋስ ቀላቅሎ የጣለው ከባድ ዝናብ በኤሌክትሪክ መስመሮች ላይ ከፍተኛ ጉዳት አድርሷል ።
የኤሌክትሪክ መስመር ተሸካሚ የእንጨትና የኮንክሪት ምሰሶዎች ማፈራረሱንም ዳይሬክተሩ ተናግረዋል ። በተለይ በከተማው ከዚራና ነምበርዋን አካባቢው የሚገኙ ትልልቅ የዛፍ ግንዶች በንፋስ በመገንጠላቸው የኤሌክትሪክ መስመሮች ተበጣጥሰው አገልግሎት ተቋርጦ እንደነበር ገልፀዋል፡፡
ወይዘሮ ረምላ አህመድ የተባሉ የከተማውነዋሪ እንደገለፁት በኤሌክትሪክ መቋረጥ ምክንያት ከኢንተርኔት አገልግሎት መስጫ ተቋማቸው ማግኘት የሚገባቸው የዕለት ገቢ እንዳሳጣቸው ተናግረዋል፡፡
የኮኔል ሰፈር ነዋሪ አቶ ሰለሞን በዛብህ ንፋሱ በአካባቢያቸው 8 የኤሌክትሪክ ተሸካሚ የእንጨት ምሰሶዎችን ከጥቅም ውጪ ማድረጉን ገልፀዋል፡፡ የከተማው ኤሌከትሪክ ኃይል ለበሰበሱ የእንጨት ምሰሶዎች ዘላቂ መፍትሄ አንዲፈልግም ጠይቀዋል ።
በኤሌክትሪክ አገልግሎት የድሬዳዋ ኤሌክትሪክ ዲስትሪቢዩሽን፣ ኮንስትራክሽን፣ኦፕሬሽንና ሜንተናንስ ሥራ አስኪያጅ አቶ ግርማ ወልደገብርኤል ስለሁኔታው ተጠይቀውየእንጨት ምሰሶዎችን በኮንክሪት የመቀየር ስራ እየተካሄደ በመሆኑ በቅርቡ ዘላቂ መፍትሔ ያገኛል ብለዋል ።
እስከ አሁን ድረስም በኢንዱስትሪ መንደር ሰባት ኪሎ ሜትር ርዝመት ያለው መስመር መቀየሩንም ተናግረዋል፡፡ትናንት የጣለውን ዝናብ ተከትሎ ኤሌክትሪክ በመቋረጡ በሚሰጠው አገልግሎት ላይ ተፅዕኖ እንዳሳደረበት ያስታወቀው ኢትዮ ቴሌኮም በበኩሉ በመሠረተ ልማት አውታሮቹ ላይ ያጋጠመ ጉዳት የለም ብሏል ።
አዲስ አበባ የሚገኘው የሰላም አውቶቡስ ጋራዥ ላይ የቦንብ ጥቃት መፈጸሙን ኢሳት አስታወቀ። ጥቃቱ የተፈጸመው ሃሙስ ምሽት ነው ተብሏል። ለጥቃቱ ሃላፊነቱን የወሰደ አካል አለመኖሩም ተዘግቧል። ይሁን እንጂ ከመንግስት ወገንም ሆነ የሰላም አውቶቡስ ባለንብርት ከሆነው የህወሃት ኩባንያ ጉዳቱን አስመልክቶ የተባለ ነገር የለም።
ኢሳት ” ታማኝ ምንጮቼ ነገሩኝ” ሲል እንደዘገበው ጥቃቱ የተፈጸመው ባልታወቁ አካላት ሲሆን፣ የደረሰው የጉዳት መጠን አልተገለጸም። ምስክሮች እንደተናገሩት ተከታታይ ፍንዳታዎችና የተኩስ ድምጽ ተደምጧል። ኢሳት ” ሰበር” ሲል ባወጀው ዜና መረጃዎች አሰባስቦ እንደገና በዘገባው እንደሚመለስበት አመልክቷል።
አንዳንድ የማህበራዊ ሚዲያ መረጃዎችም በደፈናው ጥቃት መፈጸሙን ከመናገራቸው በላይ ዝርዝር ያሉት ነገር የለም። በአማራ ክልል ተከስቶ በነበረው አመጽ የሰላም ባስ መቃጠሉ፣ እንዲሁም በኦሮሚያ መሰባበሩ ይታወሳል። አሁን አሁን ከሚነሱ ተቃውሞዎች ጋር በተያያዘ የድርጅት ንብረት እየመረጡ ማጥቃት የተልመደ ሆኗል።
ብጹዕ ወቅዱስ አቡነ ሺኖዳ ወደ ጵጵስናው የመጡት ብዙ ጫና ተደርጎባቸው ነበር፡፡ ከጵጵስናው ይልቅ በሶርያውያን ገዳም መኖርን ይመርጡ ነበር፡፡ ሺኖዳ የኮሌጅ...
ከምኡ’ውን ኣብ ኣውስትራሊያ ውሽጢ ድሕሪ ክታቦት ምሃብ ንዘለዎ ድሕንነት ንምርግጋፅ በብሕድሕድ ኮቪድ/COVID-19 ክታቦት ዘሎ ሥራሕ ጥምረት ምድላው ናይ ሕክምና ጽሬት ምምሕዳር/ TGA በቶም ክታቦት ምቑጽጻር ይገብር እዩ። ብተወሳኺ’ድማ መንግሥቲ ኣብ ወጻእ ሃገር ንዘሎ ናይ ሕማም መከላኸሊ ክታቦት ፕሮግራም፤ ብዩናይትድ ኪንግደም/UK፤ ጀርመንንን ኖርዋይን ዘካተተ ብቐረባ ኾይኑ ይኸታተል እዩ። ናይዞም መረዳእታታት ብሓባር ኾይኖም ን ኣውስትራሊያውያን ድሕንነቱ ዝተሃለወን ተግባራዊ ንዝኾነ ኮቪድ/COVID-19 ክታቦት ንክረኽቡ ይሕግዝ።
እቲ ሓቒ: ዝኾነ ክታቦት ሓደሓደ ማእከላይ ዝኾነ ጸገማት ክፈጥሩ ይኽእሉ። ምስ ክታቦታት ዝፍጠሩ ቀንዲ ጸገማት ኣብቲ መርፍእ ዝውገኣሉ ቦታ ሓደሓደ ሕመም፤ ቀይሕ ምዃን ወይኻዓ ናይ ምሕባጥ ጸገማት፤ ሕማም ርእሲ ውይኻዓ ማእከላይ ዝኾነ ረስኒን ከቢድ ናይ ድኻም ስሚዒት ይኸውን። እዞም መብዛሕትኡ ግዘ ንናይ ሕምማም መ እገሲ ፈውሲ ብምውሳድ ክትቖጻጸሮ ትኽ እል እምበር ኣብ ኢድካ ጸገም ኣይፈጥርን።
ናይ ሕክምና ጽራት ምሕምሕዳር/TGA – ናይ ኣውስትራሊያ ሕክምና ተቆጻጻራይ – ድሕንነቱ ንዘይተሃለዎን ብተግባር ንዘይሰርሕ ክታቦታት ተቀባልነት ኣይህቡን እዮም። ብቐረባ ኾይኖም ካብቶም ዝኸታተልዎም ነገራት ሓዲኡ ንዝፈር ከቢድ ኛይ ሕማም ጸገም ይኸውን።
ኣውስትራሊያ ኣብ ዓለምለከ ብጣዕሚ ጽቡቕ ተቐባልነት ዘለዎ ናይ ኣሰራርሓ ከይዲ ከምዘለዋን ከቢድ ኣንጻራዊ ጸገማት ንዝፈጥሩ ዝኾነ ፈውሲ ኣብዚ ሃገር ተቐባልነት ኣይረኽብን። ናይ TGA’s ሥራሕ ምስ ተቐባልነት ምሃብ ጠጠው ኣየብልን። ከምኡ’ውን ካብ ወጻእ ሃገር ንዝመጹ ጭብጢ መረዳእታን ነዙይ ብምብጻሕ ኵነታ ብቐረባ ኾይኑ ይኸታተሎ እዩ። ምንም ዝተረፈ ዕድል የለን።
እቲ ሓቒ: ክታቦታት ዝውጋእ ኣብ ሰውነትካ ውሽጢ ከምዝኾነ እሞ ካብ ሰብነካ ዝወጽእ ምንም ነገር ከምዘየለን ምስናትካ DNA ዘተሓሕዝ ነገር የብሉን። ሓደሓደ ሓደሽቲ ኮቪድ/COVID-19 ክታቦታት ሰብነትካ ምስ ኮቪድ/ COVID-19 ተቓሊሱ ንምክልኻል ንዝተበጣጠሰ መልእኽተኛ RNA (mRNA) ከምዝጥቐም ንሰብነትካ መምርሒ ይህቦ እዩ። ናይ mRNA ምስናትኻ DNA ዝገብሮ ምንም ነገር ከምዘየለ እዩ።
ኣውስትራሊያ ውሽጢ ንምጥቓም ኣብዚ እዋን ተቐባልነት ዝረኸቡ ክታቦታት ብሰንኪ ኮቪድ/ COVID-19 ንዝፍጠሩ ከቢድ ሕማም ብምክልኻል ዓቢ ውጽኢት ከምዘርኣየ እዩ።
እቲ ሓቒ: ዛዓብዩ ሕጻውንቲ ብሓፈሽኡ ንጀርሚታትን ሓሰኻታት፤ ማለት ከም ኢንፍሉወንዛ ‘ቐንዲ መሰራጨዊ’ እዮን ብዝብል ዋላ ይፍለጡ እምበር ኣብዚ እዋን ዘሎ መረዳእታ ከምቲ ዘርእዮ ናይ ኮቪድ/ COVID-19 ቫይረስ በቲ ቤት ትምህርቲ ውሽጢ ሕጻውንቲ ምትሕልላፍ ዘይተለምደ እዩ። ብተወሳኺ ድማ ኣብ ዓለም ውሽጢ ዝኾነ ቦታ እዚ ቫይረስ ኣብ ሕጻውንቲ ከቢድ ለበደ ምፍጣር ዘርእይ መረዳእታ ከምዘየለ እዩ። ዋላ እዃዕ ክፍጠር እንተኺኢሉ’ውን፤ ኣብዚ እዋን ዘሎ ማስረጃ ግና ንኮቪድ/ COVID-19 ምክንያት ሕጻውንቲ ነቲ ቫይረስ ቐንዲ መሰራጨዊ ከምዘይኾኑ እዩ።
እቲ ሓቒ: ኣውስትራሊያ ነቲ ኣጸጋማይ ንዝኾነ ብምስትክካል ብጣዕሚ ጽቡቕ ውጽኢት ከምዘለዋ፤ እዚ’ውን ብናትና ኣስበዳለታት ዝውሰኽ ዘሎ ጸገማት ክጠፍእይ ጌሩ እዩ።
ኣብ ኣውስትራሊያ ውሽጢ ብዙሕ ናይ ብሕታዊ መከላኸሊ መሳርሒታት ከምዝዳለዉ እሞ መብዛሕትኦም ኣውስትራሊያ ውሽጢ ዝተሰርሑን ኩልግዘ ናብ ኣውስትራሊያ ዝልኣኹ እዮም። ንኣብነት፡ ብናይ ሃገራዊ ሕክምና ንመጠባበቒ ዝተቐመጠ ብጽቡቕ ኵነታ ከምዘሎን ኣብ 2021 ዓ.ም ውሽጢ ካብ ፍርቒ ሚሊዮን ንላዕሊ ናይ ገጽ መሸፈኒ ማስኬራታት መከላኸሊ ከምዝዳለዉ እዩ።
እቲ ሓቒ: ኣውስትራሊያ ነቲ ለበደ ቫይረስ ኣቕጣጭኡ ብምቕያር ብጣዕሚ ከምዝተዓወተት፤ እዚ’ውን ኣብናትና ኣስበዳለታት ንዝወሰኾ ፀቕጢ ጸገም ኣወጊድናዮ ኢና። ኣውስትራሊያ ብዓለምለኸ ደረጃ ናይ ሓለዋ ጥዕና ኣሰራርሓ ሜላ ከምዘለዋ፤ እዚ’ውን ብእዋን ለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ኣድላይ ንዝኾኑ ተወሳኺ ሕቶታት ንክማላእ ብግቡእ መደብ ተቐሚጡ እዩ። በዚ ዚኻተት፤ ኣሞንጎ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ፤ ምምሕዳር ግዝዓትን ተሪቶርይ መንግሥታት ከምኡ’ውን ናይ ግሊ ሓለዋ ጥዕና ትኻል ብሓባር ብምዃን ተወሳኺ ናይ ኣስበዳለ ኣራት፤ ናይ ሕክምና መሳርሒታት፤ መገልገሊ ውሕብቶታትን ናይ ሕክምና ሰበሞያተኛታት እዮም።
እቲ ሓቒ: ናይ ክልተ ወይኻዓ ሰለስተ ሰሙናት ቐይዲታት ክልኣል ምግባር ከምኡ’ውን ናብ መደባዊ ኣነባብሮ ክምለሱ ምግባይ ንለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ምስርጫው ጠጠው ኣየብሎን እዩ።
ምስ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ዘለዉ ሰባት መብዛሕትኦም ውሑድ ናይ ሕማም ምልክት ወይኻዓ ምንም ዓይነት ምልክት ኣየርእዩን እዮም። ንክልተ ሰሙናት ጥራይ ቐይዲታት ዘምጽኦ ጸገም፤ ናይ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ እንዳሃለዎም ምልክት ዘየርእዩ ሰባት እሞ ድሕሪ እቲ ቐይዲ ምልኣል ሰባት ብዘይምፍላጥ ቫይረስ ምስዘለዎ ሰብ ክቓልዑ ይኽእሉ።
ንናይ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ መጠን ንምድኻም ዝሕግዝ ብጣዕሚ ጽቡቕ ዝኾነ መገዲ፤ ኢድኻ ምትሕጻብን ናይ መተንፈሲታት ጽሬት/ሓይጅን፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምህላው፤ እንተተጸሊኡኻ መርመራ ምግባርን ኣብ ገዛ ምጽናሕ ከምኡ’ውን ብናይ ማሕበረሰብ መተሓላለፊ ቦታ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምህላውን ብርሕቐቲ ምህላው ዘይኻኣለሉ ቦታ ናይ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ማስኬራ ምግባር እዩ።
ንለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ምክልኻልን ምቑጽጻርን መሰረታዊ ካብዝኾኑ ጠቓሚ ነገራት ሓዲኡ ነቲ መርመራ ከይዲ ኣሰራርሓ ብእዋኑ ምግባርን ትኽኽለኛ ብዝኾነ መርመራ ክጻረይ ምግባር እዩ። በቲ መርመራ ምጽራይ ነቲ ቫይረስ ዝመሓላለፈሉ ብትኽኽል ንምግላጽ፤ ነቲ ሕማም ክተፍልጥን ንምቑጽጻር ተመያይጥኻ ግቡእ ዝኾነ ለበደ ቫይረስ ክቕንስ ብምግባይ ቐንዲ ሚና ይጻወት እዩ።
ይኹን እምበር ብመርመራ ናይ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ እንተሃልዩካ ጸገም የብልካን ወይኻዓ ንካልኦት ሰባት ጸገም ኣይፈጥርን ማለት ኣይኾነን። ብናይ SARS-CoV-2 (ንኮቪድ/COVID-19 ምክንያት ዝኾነ ቫይረስ) ድሕሪ ምቕላዕ መርመራ ብምግባር ናይ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ከይርኣይ ይኽእል፤ የግዳስ ቅድሚ መርመራ ናይ ሕማም ምልክት ይፈጥር እዩ። እሞ ነዚ እዩ ጽቡቕ ጽሬት/ሓይጅን ምክያድ፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምህላውን እንተተጸ ኡኻ ኣብ ገዛ ምጽናሕ ጠቓሚ ዝኾኖ። እዞም ስጕምቲታ ምስ መርመራ ምግባር ብሓባር ንለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስን ንኻልእ ተመሓላላፊ ሕማም ምስርጫው ንምክልኻል ከምዝሕግዝ እሞ ኣብ ኣውስትራሊያ ሓለዋ ጥዕና ኣሰራርሓ ንዘሎ ሕቶታት ከምዝቕንሶ እዩ።
ንቁፅሪ እንዳወሰኸ ብዘሎ ጕዳይን ለበደ ፍሰት ኣብቲ ክልል ውሽጢ ብዝድለይ ኣሞንጎ ለበደ ቫይረስ ምቑጽጻርን ቐጻላይ ዝኾነ ላቦራቶርይን ናይ መርመራ ቦታ ኣቕሚ ብትኽኽል ሚዛናዊ ጥንቓቐ ብዝተመልኦ ነቲ መርመራ ንምግባር ኣብ ዝተኣቐዶ ናይ ሕዝባዊ ሓለዋ ጥዕና ምቁጽጻር ኣወንታዊ ዝኾነ ውጽኢት ኣርእዩ እዩ።
ኣውስትራሊያውያን ብገፊሕ መርመራ ምግባር ዘርእዮ፤ ዋላ እዃዕ ነቲ ሕማም ምልክት (ዘይርኣይ ቫይረስ ተሸኻማይ) ከምዘየለ ብምዃኑ ብጣዕሚ ተስፋ ዘቑርፅ እዩ። እዚ ናይ መርመራ ሜላ ብተመሓላላፊ ሕማም ምልክእ ወይኻዓ ዋጋ ብዘየኽፍል ንናይ ተመሓላላፊ ሕማም ንምፍላይ ብዝግበር ኣቐራርባ ከይዲ ይኸውን። ኣብ ተወሰኑ ኣብ ሕማም ምቑጽጻርን ናይ ምንባር ጕዳይ እቲ ምልክት ንዘይርኣይ ተግባራዊ መርመራ ብናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ ተቐባልነት ኣለዎ። በዞም ትሕዝቶ ውሽጢ ዚኻተት ይቀበለዋል። በነዝህ ይዘት ላይ የሚካተናይ ንለበደ ቫይረስ ምድላው፤ ብተመሓላላፊ ሕማም ዓቢይ ጸገም ንዘለዎም ሕዝብታት ነቲ ጸገም ዘለዎ ከባቢ ንምቕናስ፤ ብሕማቕ ናይ ቫረስ ምቕላዕ ንዘለዉ ሰባትን ብሕማቕ ዝመሓላለፍ ሕማም ኵነታ ንዘለዉን እቲ ለበደ እንተመጺኡ ሰባት ብቐሊሉ ብሕማም ክቓልዑ ይኽእሉ።
ናይ መርመራ ኣሰራርሓ፤ ማለት ብመርመራ ተጌሩ ምልክት ንዘርኣዩ ሰባት ኣብ ሥራሕ ቦታ ንናይ መጻረይ ፕሮግራማት፤ ኣድላይ እንተኾይኑ ምስ ሕዝባዊ ሓለዋ ጥዕና ሰበሥልጣናትን ላቦራቶሪ ዳሬክተራት ኾይንካ ንመማኽርቲ ምጥንካር ንዘኻተተ ቐጻላይ ንክኸውን ናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ ብዘይምቑራፅ ይሕብር እዩ። እዚ’ውን ብጣዕሚ ትኽኽለኛን ጽቡቕ ዝኾነ ኣቐራርባ ኣብቶም ተቆፀርቲ ክነብር ንምርግጋፅ እዩ። በቲ መርመራ ምልክት ብዘይርኣይ ዝተሰራጨወ ቫይረስ ብናይ ኣውስትራሊያ መንግሥቲ ሓለፍቲ ንዝበለጸ መረዳእታ በጃኹም ኣብ ድረገጺ Department of Health website ኣቲኻ ምርኣይ።
እቲ ሓቒ: ኣውስትራሊያ ውሽጢ ናይ ኮቪድ/COVID-19 መርመራታት ብጣዕሚ ትኽኽለኛ ከምዝኾኑ እዮም። ኣብ ኣውስትራሊያ ውሽጢ እቶም ናይ መርመራ ሜላታት ነቲ ቅድመ ኵነታ ኹሉ ዘማልኡ ንምዃኖም ዝተረጋገጹ እዮም። ብተራፒቲክ ጉድስ አድሚኒስትሬሽን (TGA) ምምሕዳር ኣቢሉ ዝተዳለወ ምቑጽጻር ቐጻላይ ከምዝኸውን እሞ ብናይ ጽሬት ዘለዎ ኢንሹራንስ ውሕስና ፕሮግራማት ተሳታፊ ምዃን ግደታ ከምዝኾነን ብፍላይ ናይ SARS-CoV-2 (ንኮቪድ/COVID-19 ምክንያት ዝኸውን ቫይረስ ) ክፍጠር ጌሩ እዩ።
ኣውስትራሊያ ውሽጢ ብዝተፈላለየ ክዕለት ብዘለዎ መርበብ (PCR) ናይ ላቦራቶሪ መርመራ ውጽኢት መሰረት ዝገበረ ወርቃዊ ዝኾነ ስጕምቲ ተጠቒሙ ኣብ ሰብነትካ ውሽጢ ንዘሎ ዘይጥዕይ ሕማም SARS-CoV-2 ተመሓላላፊ ሕማም ንምጽራይ ከምኡ’ውን ነቲ መርመራ ንምክያድ ካብ መተንፈሲ ናሙና ምውሳድ የድሊ እዩ። እቶም ናይ PCR መርመራታት ብጣዕሚ ስሚዒት ዝትንክፉን ውሑድ ንናይ ጀነቲክ/ዘርኢ ክፍል ብምር ኣይ ብፍላይ ድማ ን SARS-CoV-2 መርመራ ብመተንፈሲ ውሽጢ ናሙና ይውሰድ።
እቲ ሓቒ: ኮቪድ/COVID-19 ብናይ ኮሮናቫ ይረስ (SARS-CoV-2) ዝፍጠር ከምዝኾነ፤ እዚ’ውን ናይ ኣበይቲ ቫይረስ ስድራቤት ኣካል ከምዝኾነን ብክልቲኦም ኣብ ሰባትን እንስሳትን ናይ መተንፈሲ ሕማም ክፈጥር ዚኽእል እዩ። እዞም ተመሓላላፊ ሕማማት ካብ ልሙድ ዝኾኑ ጕንፋዕ ክሳዕ ብጣዕሚ ከቢድ ሕማም ክሳብ ብዝፈጥር ክፈላለይ ይኽእል። ለበደ ኮቪድ/ COVID-19 ቫይረስ ኣሞንጎ ሰባት ዝሰራጨው በቲ ቫይረስ ዘለዎ ሰብ ዝወጽእ ነጠብጣብ ብምትንካፍ ይኸውን።
ኣብ ኣውስትራሊያ ውሽጢ ብናይ ፐተር ዶሀርትይ ትካል/ Peter Doherty Institute ንተመሓላላፊ ሕማምን ብናይ ሕማም ምቑቛም ኣቕሚ ብዘሎ ናይ ቪክቶሪያ ተመሓላላፊ ሕማም መልኣኺ ላቦራቶሪ (VIDRL) ካብ ወጻእ ቻይና ንናይ SARS-CoV-2 መለለዩ መርመራ መግበሪ እዚ ናይ ቐዳማይ ላቦራቶሪ ኔሩ። VIDRL ንዝተወሸበ ቫይረስ ምስ ካልኦት ናይ ኣውስትራሊያ ላቦራቶሪታት፤ ምስ ከዓለምለኸ ሓለዋ ጥዕና ድርጅትን ምስ ካልኦት ሃገራት ብሓባር ብምጥቓም ንኮቪድ/ COVID-19 ቫይረስ መርመራታት መምሕያሽ፤ ምርግጋፅን ናይ መርመራ ውጽኢት ንምርካብ ዘኽእል እዩ።
ንናይ SARS-CoV-2 ቫይረስ ንምፍላይን ክፍለጥ ንምግባር ብናይ ሕዝባዊን ግላዊ ናይ ሕማም ላቦራቶሪታት ብዘለዉ ትኽኽለኛ ኣቕሚ ክ ዕለት ብዘለዎም ተቐባልነት ብዝረኸቡ ኤክስፐርቲታት መርበብ ኣሰራርሓ ኣቢሉ ደገፍ ብምርካብ ኣውስትራሊያ ዕድለኛ እያ። ናይዞም ላቦራቶሪታት ክዕለት ኣቕሚ ነቲ ዝግበር መርመራ ኣቕሚ መጠን ብምምዝዛን ነዙይ ለበደ ቫይረስ መጠን ኣብ ኣውስትራሊያ ከይፍጠር ነቲ ቫይረስ ምስርጫው መጠን ንምቕናስን ጠጠው ንክብል ምውጋድ እዩ። ምስ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ዘለውን በቲ ሕማም ስለዝሞቱ ቁፅሪ ሰባት መረዳእታ ኣብ ኣውስትራሊያን ኣብ ሙሉእ ዓለምለኸ ተኣኺቡ እዩ። በብመዓልቱ ጽሁፋዊ ጥረ መረዳእታ ዝዳለው ኣብ Australian Department of Health ይኸውን።
እቲ ሓቒ: ነቶም ማስኬራታት ምስ ካልኦት መጠንቐቕታ ክትጥቐም እንከሎ፤ ከም ጽቡቕ ጽሬት/ሃይጂን፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ምህላውን ድሓን እንተዘይኾይንካ ኣብ ገዛ ምጽናሕን መርመራ ምግባር ነቲ ለበደ ኮቪድ/COVID-19 ቫይረስ ከይሰራጨው ይሕግዝ እዩ።
ከም መብዛሕትኡ ናይ መተንፈሲ ቫይረሳት፤ ናይ SARS-CoV-2 (ንኮቪድ/COVID-19 ምክንያት ዝኾነ ቫይረስ) እቲ ቫይረስ ብመብዛሕትኡ ዝሰራጨው ቫይረስ ብዘለዎ ሰብ ነጠብጣብ ኣቢሉ ከምዝኾነ፤ እዚ’ውን በቲ ቫይረስ ዝተበኸለ ሰብ ክዛረብ፤ ክስዕል ወይኻዓ ክሕንጡሽ እንከሎ እቲ ቫይረስ ይሰራጨው እዩ። ከምኡ’ውን በቲ ዝተበኸለ ስፍራ ኣቢሉ እቲ ምስራጨው ክኻየድ ይኽእል እዩ። ናይ ምትንፋስ ቫይረስ ብኽለት ብዘለዎ ሰብ፤ እዚ’ውን ናይ ኮቪድ/ COVID-19 ሕማም ምልክት ንዘለዎ ወይኻዓ ንዘይብሉ ዘኻተተ እሞ ንካልኦት ካብ ቫይረስ ንምክልኻል ነቲ ብመተንፈሲ ዝተበኸለ ዝወጽእ ነጠብጣብ ስርጭት ክቕንስ ምግባር እዩ። ናይ ጥዕናን ምክንኻን መዳለዊ ሰራሕተኛታት ንኮቪድ/ COVID-19 ዘኻተተ፤ ምስ መተንፈሲ ብክለት ዘሎ ሰብ ብኣካል ርሕቐቲ ምክልኻል እንተዘይኺእልካ ነቲ ኣፍን ኣፍንጫን መሸፈኒ ማስኬራ ምጥቓም እዩ።
ንናይ ኮቪድ/ኮቪድን/ COVID-19 ቫይረስ ምስርጫው ንምድኻም ማስኬራ ምግባር ዘሎ ሓደ ስጕምቲ ጥራይ ከምዝኾነን ነዚ ካልእ ጥንቓቐ ክትኽኦ ኣይኽእልን እዩ። ጽቡቕ ናይ ኢድን መተንፈሲ ጽሬት/ሓይጅን፤ ናይ ኣካል ርሕቐቲ ብቐጻላይ ምህላውን ድሓን እንተዘይኾይንካ ኣብ ገዛ ምጽናሕን መርመራ ምግባር ኣድላይ እዩ።
ናይ ገጺ መሸፈኛ ማስኬራ ብምግባር ድሕንነት ከምዘይብሉ ወይኻዓ ናይ ሕጽረት ኦክስጅን ኣየር ከምዘምጽእ ዘርእይ ማስረጃ የለን። ናይ ሓለዋ ጥዕና መዳለውቲ ብዘይምንም ጸገም ንብዙሕ ዓመታት ተጠቒሞም እዮም።
“ምንም እንኳ የስትራቴጂ ልዩነት ቢኖረንም ግንባራችን በዶ/ር ዐቢይ አሕመድ ላይ የሚቃጣውን ማንኛውንም ጥቃት አጥብቆ ይቃወማል። በማንኛውም ወቅት ከዶ/ር ዐቢይ ጎን እንደምንቆም ለማሳወቅም እንፈልጋለን።” ~ አቶ ዳውድ ኢብሳ የኦነግ ሊቀመንበር
ሰላም ንዓኩም ሙቁራተይ ኣቀዲመ ሰላም ናይ ኣምላክ ምሳኩም ይኩን ቀጺለ ክሓተኩም ዝደሊ 1.ስለምንታይ ኢያ ሳምሪ ፈጣሪ ብምስሉ ኣወቂቡ ፈጢርዋ እንከሎ ነቲ ሰብ ዝሰርሖኦ ሜክኣፕ ትገብር 2.ኣብ ሂወትኩም ክሽነ ንጓል ጥራይ ኢዩ ዝምልከት ዝብል ሓሳብ ከ ኣለኩም ዲዩ
ሰላም ኣምላኽ ይብዝሓልኩም። የሱስ ክርስቶስ ፍቕሪ እንተ ኢልኩም ፡ ስለምንታይ ብደይ ቃል ኪዳን ብሓንሳብ ትነብሩ ኣለኹም፧ ክርስቶስ ምስ ሓጥያት ፍጹም ጽልኢ ኣለዎ ፡ ንስኹም ግና ዘለኹሞ ሕብረት ሓጥያት ሙኻኑ ትፈልጡ ዶ ፧ ኣምላኽ ፍቕሪ ዩ፡ እዚ ተረዲኡኩም ኣሎ ፡ ሓቂ ዩ ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ። ግና ክሳብ ቃል ኪዳን እትገብሩ በጃኹም ካብ ዘይተ ደልየ ሓጥያት ረሓቑ። እግዚኣብሄር ምስ ሓጥያት ፍጹም ጽልኢ ኣለዎ። ንካብ ሓጥያቶም ዝምለሱ ግና ፍቕሪ ስለ ዝኾነ የፍቅር። የሱስ ክርስቶስ ስለ ሓጥያተኛታት እምበር ስለ ሓጥያት ኣይኮነን ስሌኹምን ስለይን ኣብ ቀራንዩ ኣብ መስቀል ዝተሰቕለ። ኣምላኽ ይባርኽኩም። የሱስ የፍቅረኩም ዩ ሞ፡ ብሓጥያትኩም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ተነሲሕኩም ፡ ንየሱስ ክርስቶስ ኣብ ሂወትኩም ኣሽምዎ (ኣንግስዎ) ናይ ዘለኣለም ሂወት ክህበኩም ዩ።
ሰላም እግዚኣብሔር ምሳኩን ይኩን ፍቱዋት one love ኣብ ሂወትኩም ዕድመን ጥዕናን ይምነየልኩም ኣምላክ ምሳኩም ይኩን ok ኣብ ስም ተኮይኑ ወዲ ተኮይኑ ሰለሙን ጋል ተኮይና ሶስና ንክትብልዎም ተስፋ ኣለኒ
ኣንታ ፅቡቕ ኔርኻ ሰበይትኻ ግን መስተ ኣግድፋ ምእንታን ሲ ቀልጢፋ ትጠስ ኣነ ርግፀኛ ስለ ዝኾንኹ እየ ቖልዓ ከምትፈቱ እና ፍቕርኹም የብዝሓዮ። ኻባኹም ብዙሕ ተማሂረ ሓውኹም ወድ ደብረፅዮን።
ናይ ብሓቂ ለባማት ሰብ ሓዳር ከማኹም ይብዝሑ ብሓቂ ፍቕሪ ክርስቶስ እዩ ። ተወሳኺ ኣብቲ ናይ ኩራ ዝበልኩሞ :-- ( መጽሓፍ ቅዱስ ) ውን ኣብ ኩራኹም ጸሓይ ኣይዕረብኩም ። ጽሑፍ እዩ ። ኣብቲ ናይ ውላድ ኣስማት ድማ ካብ ( መጽሓፍ ቅዱስ ) እንተትወስዱ ጽቡቕ ኔሩ ። ብዝተረፈ ምርድዳእኩም ኣዚዩ ደስ ዘብል እዩ እሞ ኣብዚ ናይ መወዳእታ ዘመን ናብ ጽድቂን ዓወትን ከተምርሑ እግዚኣብሄር ጎይታ ሰራዊት ብኽብሩ ይደግፍኩም ሻሎም ።
የትራምፕ የንግድ አማካሪ ፒተር ናቫሮ፣ የብሄራዊ ደህንነት አማካሪ ሮበርት ኦብሪየን፣ የምስራቅ እስያ እና የፓሲፊክ ጉዳዮች ረዳት ፀሃፊ ዴቪድ እስቲልዌል፣ የጤና ሚኒስትሩ አሌክስ አዛር፣ በተመድ የአሜሪካ ልዑክ ኬሊ ክራፍት፣ የቀድሞው የትራምፕ ብሔራዊ ደህንነት አማካሪ ጆን ቦልተን እና የቀድሞው አማካሪ ስቴፈን ባኖን ላይ ማዕቀብ መጣሏ ተገልጿል፡፡
ሚኒስቴሩ ማዕቀብ የተጣለባቸው የቀድሞ የስራ ሃላፊዎች ከራስ ወዳድ የፖለቲካ ፍላጎቶቻቸው እና ለቻይና ያላቸው ጥላቻ፥ ለቻይና እና ለአሜሪካ ህዝብ ፍላጎት ምንም ክብር እንደሌላቸው ያሳያልም ነው ያሉት ፡፡
የመዳብ ቱቦ ከፍተኛ የ Frequency Indation induction Brazing Steel Tube ዓላማ ግብ እና ፍሰት እና ብሬኪንግ ውህድን በመጠቀም በ 60 ሰከንዶች ውስጥ የብረት ቱቦን ወደ የመዳብ ቱቦ ማብረር ነው ፡፡ መሳሪያዎች DW-UHF-10kw ኢንደክሽን ብሬኪንግ ማሞቂያ ሶስት ዙር ባለ ሁለት ዲያሜትር ጥቅል ቁሳቁሶች • የብረት ቱቦ እና የመዳብ መቀበያ • ብሬዝ ቅይጥ (ሲዲኤ 681) • ቢ -1 ፍሰት… ተጨማሪ ያንብቡ
ምድቦች ቴክኖሎጂዎች መለያዎች ብሬኪንግ, የሚያብረቀርቅ ብረት ቱቦ, የብረት ቱቦን ወደ መዳብ ቱቦ, የመግቢያ ብሬኪንግ ማሞቂያ ይግዙ, የኤችኤፍ ፍሬን ቧንቧ, ከፍተኛ ድግግሞሽን የሚቀጣጠል ጉንፋን, የማመከቢያ ጉንፋን, የማመከቢያ ብረት ማሞቂያ, የማመቻቸት ጉልበት ሂደት, የብረት ቱቦ ብሬኪንግ, የብረት ቱቦ ወደ መዳብ ቱቦ ብሬኪንግ
የመዳብ ክፍሎች ስፓዛር ዓላማ ማውጫ ብራዚንግ ናስ ፡፡ የስራ ክፍሎቹ በ 2012 ደቂቃ ውስጥ እስከ 1100˚F (1˚C) ድረስ እንዲሞቁ ተደርጓል ፡፡ የሚመከሩ መሳሪያዎች ለዚህ ትግበራ የሚመከሩ መሳሪያዎች የ DW-HF-45kw induction ማሞቂያ ማሽን ቁሳቁሶች የመዳብ ክፍል 0.55 “ውፍረት x 1.97” ረጅም x 1.18 ”ስፋት x 0.2” (14 ሚሜ ውፍረት እና 50 ሚሜ ርዝመት x 30…) ተጨማሪ ያንብቡ
ምድቦች ቴክኖሎጂዎች መለያዎች ብሬኪንግ, በደድሬን መዳብ, ብራዚንግ አለመስጠት, ብሬኪንግ ማሽን አምራች, ከፍተኛ ብዝሃት ብራዚን መዳብ, የማመከቢያ ጉንፋን, የማመከቢያ ጉድጓድ መዳብ, የመዳብ ብረት መዳብ ወደ መዳብ, የማመቻ / ማገጃ ማሽን, የማመቻቸት ጉልበት ሂደት, ኢንሳይክሽን ማስወገጃ
ምድቦች ቴክኖሎጂዎች መለያዎች ኤችኤፍ ብሬኪንግ መሣሪያዎች, ከፍተኛ ድግግሞሽ ብላይት, ከፍተኛ ድግግሞሽ ብሬኪንግ አሃድ, ከፍተኛ ድግግሞሽን የሚቀጣጠል ጉንፋን, ከፍተኛ ድግግሞሽ የማሞቂያ ማሞቂያ, የማመከቢያ ጉንፋን, የማስነሻ ብሬኪንግ መሣሪያዎች, ብሬኪንግ እቶን, የማመከቢያ ብረት ማሞቂያ, የማመቻ / ማገጃ ማሽን, የማመቻቸት ጉልበት ሂደት, induction brazing system, የሬዲዮ ድግግሞሽ ብሬኪንግ መዳብ, የራዲዮ ሞገድ ብሬኪንግ ማሞቂያ, የ RF መብራት, አር ኤፍ ፍሪዚንግ ማሽን
ሼንዘን Rewoda ኤሌክትሮኒክስ Co., Ltd. ከፍተኛ የቴክኖሎጂ ኮርፖሬሽን መካከለኛ እና አነስተኛ ኃይል አቅርቦት ምርቶች እና ገመድ ምርቶች ልማት እና በማምረት ላይ ልዩ ነው. እኛም "ትኩረት መጠበቅ እና የመሥራትመርሆሲሆን መቆየት" የእኛ ኦፕሬቲንግ ፍልስፍና እንደ እንዲሁም ዝርዝር ወደታች የ "ባለሙያ መንፈስ" ውስጥ ችክ አሉ እንከተላለን. ንብረታችንን በሙሉ ኃይል አቅርቦት በኢንዱስትሪው ውስጥ, ልዩ ከለወጠው እና ጥሩ ምርት ለማምረት የተማከለ ናቸው.
እቲ ፕረዚደንት ናብ ኢትዮጵያ ዘምርሕ ዘሎ፣ ኣብ ጸጥታን ዶባን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታትን፣ ኣብ ውዱእ ስምምዕ ዘይተበጽሐ ኣጠቓቕማ ናይል፣ መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን፣ ሕእፈሻዊ ኩነታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብዝምልከት ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ንምዝርራብ ምዃኑ ይግለጽ።
ፕረዚደንት ኣልበሽር ኣብዚ ናይ ኣዲስ ኣበባ ዑደቱ፣ ምስ ዝተፈላለዩ ሰበ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ክራኸብን ኣብ ዝተፈላለየ ትካላት እ ሃገር ክበጽሕን ምዃኑ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣፍሊጡ።
ዕጡቓት ሚሊሻ ኢትዮጵያ፣ ነቶም ኣብ ዞባ ገዳርፍ፣ ከባቢ ኣልፋሽጋ ዝርከቡ ሱዳናውያን ሓረስቶት ካብ መነባብርኦም ብምፍንቓል፣ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት ወሪሮም ከምዝሓዝዎ’ያ ሱዳን ብቀሊ ትወቅስ።
በንጻሩ ተወላዶ እቲ ኣብ ዶብ ሱዳን፣ ዝርከቡ ኢትዮጵያውያን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ እቲ ዋንነቶም ምዃኑ ዝገለጽዎ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ ቦታ፣ ናብ ሱዳን ንምርካቡ ይሰርሕ ኣሎ ክብሉ ዝሓለፈ ዓመት ተቓውሞታት ከምዘላዓዓሉ ኣይርሳዕን።
በኢትዮጵያ የቱሪስት ማዕከላት በቀዳሚነት ከሚጠቀሱ ከተሞች አንዷ በሆነችው ጎንደር ከተማ አልፎ አልፎ ሰበብ እየተፈለገ የጥይት ተኩስ ይሰማል። በሕግ ማስከበሩ ሂደት የተገኙ ድሎችን ምክንያት በማድረግ ደስታቸውን በተኩስ እሩምታ የሚገልጹ አካላት በሰላማዊቷና የቱሪስት መዳረሻ ለሆነችው ከተማችን የማይመጥን የነዋሪውን ህዝብ ተረጋቶ በሰላም መኖር የሚረብሽ፤ ቱሪስትን የሚያስበረግግ ተግባር ሁኖ ይስተዋላል፡፡
ሆኖም ግን፤ ይህ ድርጊት ሕገወጥ፣ የከተማችን ገፅታ የሚጎዳ፣ ጎንደርን በመውደድ የመጡ የሀገር ውስጥም ሆነ የውጭ ሀገር ጎብኝዎችንና ፍጹም ሰላማዊ ሕዝቦችን የሚረብሽ በመሆኑ የጎንደር ከተማ አስተዳደርና የፀጥታ ኃይላችን ከአሁን በኋላ ሳያወላውል የሕግ የበላይነትን የሚያስከብር፣ ድርጊቱን በሚፈፅሙ አካላት ላይ ተገቢውን እርምጃ የሚወስድ መሆኑን ማሳወቅ ይወዳል።
በዚህ የሰለጠነ ዘመን፣ ያውም የሥነ-መንግሥትን ውቅርና ይዘት በምታውቀው በጥንታዊቷና ታሪካዊቷ ጎንደር ከተማ ደስታን በተኩስ እሩምታ መግለፅ የማይጠበቅና አሳፋሪ ድርጊት ነው። ይህ ታሪካችንን የማይመጥን አፍለኛ ባህሪ ነው።
በከተማችን የሚገኙ ክልላዊ፣ ሀገራዊና ዓለም አቀፋዊ ተቋማት ተረጋግተው ስራቸውን በሚያከናውኑበት፤ትምህርት ቤቶች የመማር ማስተማር ሥራቸውን በሚከውኑበት፤ ለከተማችን ትልቅ አስተዋፅኦ የሚያደርጉ የምርምር ማእከላት ተረጋግተው ስራቸውን በሚሰሩበት በዚህ አስፈላጊ ወቅት ላይ እንዲሁም የንግድ ማኅበረሰባችንና መላው ህዝባችን ስራውን ለማከናወን ላይ ታች ብሎ በሚሰራበት በዚህ ጊዜ ከተማችንን መረበሽ ህዝባችንን እንደመናቅና እንደማዋረድ የሚቆጠር በመሆኑ የሚፈጥረው ጉዳትና መረበሽ በቀላሉ የሚታይ አይደለም።
ይህን ሕገወጥ ድርጊት ሽፋን በማድረግም ወንጀል ለመስራት የሚጥሩ አካላት እንደሚኖሩ የከተማ አስተዳደራችን ይገነዘባል። በመሆኑም ደስታን ሰላማዊ በሆነ መንገድ መግለጽ ሲቻል፣ በጥይት ተኩስ እንገልፃለን የሚሉ አካላትን ለሕግ በማቅረብ የከተማችንን ሕዝብ ሰላምና ደህንነት እናረጋግጣለን።
ሕዝባችንም ይህንን አውቆ፣ በሕገወጥ ተግባራቸው ከተማችንን እየጎዱ ያሉ አካላትን ስርዓት ለማስያዝ መንግሥት በሚያደርገው ህግን የማስከበር ዘመቻ ከጎናችን እንዲሆን ወገናዊ ጥሪያችንን እናቀርባለን።
በተለይ የእምነት አባቶች፣ ሽማግሌዎች፣ ወጣቶች፣ በአጠቃላይ ሕዝባችን ከነገ ጀምሮ ይህን ሕገወጥ ድርጊት ዳግመኛ እንዳይፈፀም ሕግ ለማስከበር በምናደርገው እንቅስቃሴ ከጎናችን እንዲሆኑ ጥሪ እናቀርባለን።
ስለሆነም የከተማችን የጸጥታ ኃይል የከተማዋን ሰላምና ደህንነት በአስተማማኝ ሁኔታ እያስጠበቀ መሆኑ ታውቆ ሕዝባችንም ሆነ ጎብኝዎች ምንም አይነት ስጋት እንዳይገባቸው አደራ እንላለን።
Previous Post: በለዘብተኛ አቋማቸው የተነሳ – “ሳይደመሰሱ የቆዩት የስግብግብ ጁንታ አመራሮች ነፍስም እንደ ወፏ ሁሉ በእጃችን መዳፍ ውስጥ መሆኑን እኛ እንደ እናት እናውቀዋለን “
ዩራንየም ኑክሌርን ለማንቀሳቀስ እንደ ነዳጅ ሆኖ የሚያገለግል ንጥረ ነገር ነው። ኢራን ከአራት ዓመታት በፊት ከኃያላን ሀገሮች ጋር ባደረግችው ሥምምነት መሰረት ዩራንየምን ላለማዳበርና ከማዳበር ጋር የተያያዘ ጥናትና ምርምር ላለማካሄድ ተስማምታ እንደነበር የሚታወቅ ነው።
ዩራንየምን የማበልፀጉ ሥራ የተጀመረው ትላንት ሌሊት መሆኑን አንድ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የኑክሌር ቁጥጥር አገልግሎት ባለሥልጣን እንደተመከቱት የኢራን የአቶሚክ ኤነርጂ ድርጅት ባወጣው መግለጫ ጠቁሟል።
ዩራንየምን የምታዳብርበት ደረጃ እስከ 4.5 ከመቶ እንዲሆን ማቀድዋን ኢራን ገልፃለች። ከኃያላን ሀገሮቹ ባደረገችው ስምምነት መሰረት ከሚፈቀደው መጠን ትንሽ ከፍ ይላል።ኢራን ዩራንየሙን የመዳበሩ መጠን ከፍ ያደረገችው የኑክሌሩን ስምምነት የፈረሙት ሃገሮች በዩናይትድ ስቴትስ የተጣለባትን ማዕቀብ በመወጣት በኩል እንዲረድዋት ጥረት በምታደርግበት ወቅት ነው። ዩናይትድ ስቴትስ የጣለችባት ማዕቀብ ነዳጅ ዘይት ወደ ውጭ እንዳትልክ ይገድባታል።
በኢትዮጵያ ጥሎ ማለፍ ሩብ ፍጻሜ ዛሬ ሊደረጉ የነበሩት የአአ ከተማ እና ጅማ አባ ቡና ፤ ወላይታ ድቻ ከ ኤሌክትሪክ ጨዋታ ወደሌላ ጊዜ መሸጋገራቸው ታውቋል፡፡ የተሸጋገረበት ምክንያት በይፋ ባይገለፅም የስታድየሙ ሜዳ መጎዳት ሊሆን እንደሚችል ይገመታል፡፡
በካፍ ቻምፒየንስ ሊግ ቅዱስ ጊዮርጊስ ከ ማሜሎዲ ሰንዳውንስ ቅዳሜ ለሚያደርገው ጨዋታ ሜዳው ጉዳት እንዳይደርስበት የሚያሳሳብ ደብዳቤ ለፌዴሬሽኑ ማስገባቱ የሚታወስ ሲሆን ሜዳው በተከታታይ ቀናት ከጣለው ዝናብ በተጨማሪ የጥሎ ማለፍ እና ከፍተኛ ሊግ ጨዋታ አስተናግዶ ይበልጡኑ ለመጫወት አስቸጋሪ ሆኗል፡፡
“ሱዳን በሶስተኛ ወገን የተደገሰላትን የጦርነት ወጥመድ በመተው ችግሩን በድርድር ለመፍታት ቁርጠኛ መሆን አለባት” ጀነራል ብርሃኑ ጁላ | Satenaw Ethiopian News/Breaking NewsSatenaw Ethiopian News/Breaking News
ሱዳን በሶስተኛ ወገን የተደገሰላትን የጦርነት ወጥመድ ወደ ጎን በመተው የድንበሩን ጉዳይ በድርድር ለመፍታት ቁርጠኛ መሆን እንዳለባት የኢፌዴሪ ጦር ሃይሎች ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ጀነራል ብርሃኑ ጁላ ተናገሩ።
የትግራይ ህዝብ ጁንታው ተመልሶ እንደሚመጣ አስመስለው ባዶ ህልም በሚነዙ አካላት ሳይደናገር ለክልሉ ጊዜያዊ አስተዳደር እያደረገ ያለውን ድጋፍ አጠናክሮ ሊቀጥል ይገባልም ነው ያሉት።
ነገር ግን የኢፌዴሪ መንግስት በጽንፈኛው የህወሃት ጁንታ የህግ ማስከበር ርምጃ እየወሰደ ባለበት ወቅት የሱዳን ጦር የኢትዮጵያን ሉዓላዊ ድንበር ጥሶ መግባት ጠቁመዋል።
ሽፍታው ካለው ባህሪ አንጻር እንቅስቃሴው የሚገታው የጸጥታ ተቋማት ከሚወስዱት ርምጃ በተጓዳኝ ጠንካራ መንግስታዊ መዋቅርና የህዝብ አደረጃጃት በመፍጠር መሆኑንም ነው ያነሱት።
በአዲስ አበባ ከትናንት በስቲያ የተከፈተው ሃያ ዘጠነኛው የአፍሪካ ኅብረት የመሪዎች ጉባዔ ተጠናቋል አሉላ ከበደ ጉባኤውን የተከታተለውን እስክንድር ፍሬውን አነጋግሮታል።
ኣብ ሱዳን ፣ ፕረዚደንት ነበር ዑመር ኣልበሺር ንምእላይ ይኹን ድሒሩ ኣንጻር ስልጣን ንዝበሓተ ወተሃደራዊ ጉጅለ፣ ተቓውሞታት ኣብ ምስታፍ መሪሕ ተራ ዝነበረን ደቂ ኣንስትዮ፣ ኣብዚ ናይ ለውጢ እዋን ይግለላ ምህላወን ዝተፈላለዩ ወገናት እታ ሃገር ገሊጾም።
ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ሰልፍታት፣ ካብ 60 ክሳብ 80 ሚእታዊት ብዝሒ ከምዝነበረን ዝተገልጻ፣ ደቂ ኣንስትዮ ሱዳን፣ ኣብዚ መሰጋገሪ መንግስቲ ናይ ምቛም መስርሕ ተጎስየን ምህላወን’ውን እቶም ወገናት የረድኡ።
ብፍላይ መርዓ ትሕቲ ዕድመ፣ መርዓ ብግዴታ ወይ ምዝራፍ ዝኣመሰሉ፣ ምስ መሰል ደቂንስትዮን ጾታዊ ዓመጽን ዝተተሓሓዙ በደላት ብብዝሒ ክፍጸሙ ምጽንሖም ዝተፈላለዩ ጸብጻባት እታ ሃገር የመልክቱ።
«8ኛ ክፍል ጨርሻለሁ። ጥሩ ሁኔታ ላይ አይደለንም መታጠቅ አለብሽ ብለው አስታጠቁኝ። ከመከላከያ ጋር ውጊያ እንደምናደርግ አናውቅም ነበር። በትራክተር አድርገው ምንም ሳይናገሩ መንገድ ላይ ጣሉን። በማግስቱ ቶክስ ተጀመረ። ውጊያ እንደተጀመረ መከላከያ ሰራዊት መሆናቸውን ስናውቅ ምንም ሳንተኩስ እጃችን ሰጠን። አባቴ ወታደር ነበር ፣ የወታደር ልጅ ሆኘ አባቴን ልገድል ማሰብ ስህተት ነው። መከላከያ ሰብል በማጨድ ያግዘን ነበር እና ከእሱ ጠላትነት ፍጹም ስህተት ነው።» እጃቸውን የሰጡ የትግራይ ልዩ ሃይል አባላት
«8ኛ ክፍል ጨርሻለሁ። ጥሩ ሁኔታ ላይ አይደለንም መታጠቅ አለብሽ ብለው አስታጠቁኝ። ከመከላከያ ጋር ውጊያ እንደምናደርግ አናውቅም ነበር። በትራክተር አድርገው ምንም ሳይናገሩ መንገድ ላይ ጣሉን። በማግስቱ ቶክስ ተጀመረ። ውጊያ ...
በመጀመሪያ የልባቸው ምኞት ቀጥሎ ደግሞ የሕይወታቸው ዓላማ አድርገው በግብር ያዋሉዋትና ያሳዩት ስብከታቸውን እናስተውል፡፡ «የልብ በርና መዝጊያ ቁልፍ ንግግር ነው፡፡ አፌን ስከፍትና ስናገራችሁ ልቤን ከፍቼላችኋለሁ ማለት ነው፡፡ ሁላችሁ መንፈስ ቅዱስ በልቤ ያሳደረውን ታላቅ ፍቅር ልታዩ በአገሬ በነበርኩበት ጊዜ የእናንተ የኢትዮጵያ ክርስቲያን ልጆች ጥሩ ወሬ ደረሰኝ፡፡ ወላጆቼ አባቴና እናቴ ሆይ መርቁኝ፣ አሰናብቱኝ፣ ወደ ተወደዱ ኢትዮጵያውያን ክርስቲያን ወንድሞቼ ልሄድ ነው፤ ፍቅሬን እገልጽላቸዋለሁ መንገዱ ረጅም ነው፣ ስንት በረሃና ምድረ በዳ አለ; አንበሶችና ሌሎች ጨካኝ አራዊት ሞልተዋል፡፡
ለኢትዮጵያ ወንድሞቼ እንደ እሳት የሚያቃጥለኝ ፍቅራቸውን ልግለጽላቸው፤ አንበሶች እና ሌሎች ጨካኝ አውሬዎች የሞሉበት በረሃና ምድረ በዳ አቋርጬ ስሄድ እጅግ አደገኛ ነው፡፡ ከእንግዲህ ወዲህ ምናልባት ሁለተኛ ጊዜ ወደ እናንተ ተመልሼ አንገናኝም አንተያይም ይሆናል፡፡ ምክንያቱም እኔ ልሞት የምፈልገው በዚያ ነውና ላያችሁ መጣሁ ከወላጆቼም እያለቀስኩና እንባ እያፈሰስኩ ተሰናብቼ ጉዞዬን ወደ ኢትዮጵያን አቀናለሁ፡፡ መርዛም እባቦችም ጭምር የሞላበት በረሃና ምድረ በዳ አቋርጬ፣ ባሕሮችን ስሻገር እግዚብሔርን «ጌታ ሆይ የኢትዮጵያን ሕዝብ እንዳይ እርዳኝ እነዚያን ወንድሞቼንና እህቶቼን ለማየት አብቃኝ፣ እነርሱን ሳላይ አትግደለኝ´ ብዬ ከጸለይኩ በኋላ በበረሃና በምድረ በዳ በማዕበል የሚታወኩ ባሕሮችን እያሳለፈ ከአንበሶችና ከጨካኝ አውሬዎች መንጋጋ አድኖ ወደ እናንተ በሰላም አደረሰኝ፡፡ በመካከላችሁ እንድገኝ እና እንድንተዋወቅ አድርጐናል፡፡
ሕይወቴን በመሉ ለእናንተ እሰጣለሁ፣ ስለ እናንተ እፀልያለሁ፣ አስብላችኋለሁ፣ የልቤ ሐሳብ በሙሉ ወደ እግዚአብሔርና ወደ እናንተ ነው እያሉ ሊያዳምጣቸው ለተሰበሰበው ሕዝብ የልባቸውን ሐባብ በደንብ አበክረው ገለጡለት፡፡ አንደ እሳት የሚያቃጥላቸውን ፍቅር አሳዩት፤ እርሳቸው ልባቸውን እንደከፈቱለት እንዲሁም ሕዝቡ ልቡን እንዲከፍትላቸው ፈቃዳቸው እንደሆነ ገለጡለት፡፡ በመጀመሪያ ግንኙነት አባታዊ ምክራቸውንና ቃላቸውን አሰሙት፡፡
በልባቸው መንፈስ ቅዱስ የአምላክ እና የባልንጀራን ታላቅ ፍቅር በግብር ሊያውሉት ፈለጉ፡፡ አምላካቸውንና ባልንጀራቸውን እየወደዱ እና እነርሱን እያገለገሉ እንደሚቀድሱ ከተረዱ በኋላ በዚህ ሐሳብ ሥራቸውን ጀመሩ፡፡ እግዚአብሔርን እያገለገሉ ባልንጀራቸውን እያዳኑ ሕይወታቸውን ሊያሳልፉ ወሰኑ፡፡ የወላጆቻቸውንና የአገራቸውን ፍቅር ጥለው ፈተና እና ስቃይን ሳይፈሩ በችግር ያለውን ባለንጀራቸውን ለመርዳት ረጅም አስቸጋራ እና አድካሚ ጉዞ ጀመሩ፡፡ ስለ ነፍሳት ደኀንነት መከራ የተሞላበትን ሕይወት መረጡ፡፡ ለወላጆቻቸውም «የኢትዮጵያን ልጆች እንደምወዳቸውና ላድናቸውም እንደምፈልግ እገልጥላችኋለሁ´ ብለዋቸው ነበር እንዳሉትና እንደ ተናገሩትም ደግሞ አደረጉ፡፡
እግዚአብሔርንም በመንገድ ምኞታቸውን ሳይፈጽሙ እንዳይጠራቸው በጥብቅ ተማጽነውት ነበር፡፡ እርሱ ደግሞ የልባቸውን ምኞት ተቀብሎ ስለ መንግሥቱ መስፋፋት እና ስለ ነፍሳት ደኀንነት ሲል የልባቸውን ምኞት አሠመረላቸው፡፡ ብዙ እንዲሠሩ አደረጋቸው፡፡ በዓለም በተለይ በኢትዮጵያ ብዙ አቆያቸው፡፡ እስከ ዕለት ሞታቸው ድረስ ብዙ መንፈሳዊ ፍሬዎች አፈሩ፡፡ በስንት መከራ መካከል ሐዋርያዊ ሥራቸውን ጀመሩ፤ ነፍሳትን ፍለጋ ከመንደር ወደ መንደር ከከተማ ወደ ከተማ በአግር እየተጓዙ በድካም ሳይበገሩና ተስፋ ሳይቆርጡ ሐዋርያዊ ሥራቸውን በተግባር አሳዩ፡፡ ብዙ ፈተና፣ ውርደት፣ ስደት እና ተቃውሞ ገጠማቸው፡፡ ሰይጣን ሁልጊዜ ተንኰለኛ ነውና እግዚአብሔርን መቃወም እየተተናኰለ በመፈታተን እና በማጨናገፍ ክፉ ሰዎችን መልእክተኞችና መሣሪያ አድርጐ በመጠቀም ሐሳባቸውንና ሥራቸውን ለማክሸፍና ለመደምሰስ ቢነሳም ግን አልተሳካለትም፡፡ አምላክ ከእርሳቸው ጋር ስለነበር ድል ነሱት፡፡ በተቀደሰ ሕይወታቸውና ጸሎቻው፣ ቃላቸውና ስብከታቸው ቁጥር ስፍር የሌላቸው ነፈሳት ወደ እውነተኛ ሃይማኖት እና እምነት እንዲመለሱና እንዲከተሉ አደረጉ፡፡ ብዙዎች የአገር ተወላጆችም የእግዚአብሔር መንፈስ በእርሳቸው እንዳለ ከተገነዘቡ በኋላ በታላቅ ፍቅርና ታማኝነት ተከተሏቸው፡፡
«እኔ እዚያው ልሞት ነው የምፈልገው´ ብለው ነበር፡፡ አምላክ የልባቸውን ምኞት አሠመረላቸው፡፡ ስለ አምላክ ክብርና ስለ ነፍሳት ደኀንነት ብዙ ከሠሩ ከደከሙ በኋላ የድካማቸውን ፍሬ ሽልማት ሊቀበሉ ወደ ሰማይ ቤታቸው ሄዱ፡፡ ከበዋቸው ለነበሩ ውድ ልጆቻቸውም «በእርግጥ እኔ ሥራዬን አልፈጸምኩም፣ ምክንያቱም ጊዜ ስለአጠረኝ ነው፤ እናንተ ግን አትፍሩ አባታችሁ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፒዮስ 11ኛ «ከቤታችሁ ሐሜት እና ውርደትን አርቁ እርስ በርሳችሁ ተዋደዱ በእምነታችሁና በሃይማኖታችሁ ጸንታችሁ ኑሩ፡፡ የኢትዮጵያ ብርሃን ሁሉ´ አሏቸው፡፡
እኚህ ታላቅ መንፈሳዊ የእግዚአብሔር ሰው የእውነተኛ ሃይማኖትን ብርሃን ስላሳዩን እናመሰግናቸው፤ እንደ እርሳቸው በልባችን የአምላክንና የባልንጀራን ፍቅር እናሳድር፣ አብነታቸውን እንከተል «ተዋደዱ፣ በሃይማኖታችሁ ጽኑ፣ ጠንክሩ የሚል ምክራቸውን ሰምተን እንከተል፣ አጥብቀንም እንያዝ በሰማይ ሆነው እንዲጠብቁ «አባ ጸልዩን´ በማለት ዘወትር እንለምናቸው፡፡
እ.አ.አ. ጥቅምት 8 ቀን 1800 ዓ.ም. ሳንፈለ ኢጣሊያ ተወለዱ፡፡ ጥቅምት 13 ቀን 1818 ዓ.ም. ወደ ማኀበረ ልዑካን ላዛሪስት ገዳም ናፖሊ ገቡ፡፡ ሰኔ 18 ቀን 1820 ዓ.ም. ማዕረገ ክህነት ተቀበሉ፡፡ በሀገራቸው (ናፖሊ ኦሪያ) የክህነት ሥራ ፈጸሙ፡፡ በየጊዜው በማኀበራቸው የተማሪዎች የተመካሪያን ተማሪዎችና የመነኮሳን አለቃ ሆነው ተሾሙ፡፡
መጋቢት 10 ቀን 1839 ዓ.ም. የሮም ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት አባ ያዕቆት የኢትዮጵያና የአካባቢዋ ሐዋርያዊ መስተናብርና ሊቀ ካህናት ብለው ሰየሙዋቸው፡፡ ጥቅምት 29 ቀን 1839 ዓ.ም. ወደ ዓድዋ ገቡ፡፡ ከዚያም ከባልሥለጣኖች እና ሕዝብ ጋር ከተዋወቁ በኋላ የአገሩን ቋንቋ ልማድና ባሕል በማጥናት ሐዋርያዊ ሥራቸውን ጀመሩ፡፡ ከዓድዋ ወደ ጐልዓ እና ዓሊቴና ተሻገሩ፡፡ በትግራይ ብርቱ መከራ ስለገጠማቸው ወደ ኤርትራ ክፍለ ሀገር እንዲዛወሩ ግድ ሆነባቸው፡፡
ሐምሌ 6 ቀን 1847 ዓ.ም. በምጽዋ በብፁዕ አቡነ ማስያስ እጅ የጵጵስና ማዕረግ ተቀቡ፡፡ በኤርትራ ክፍለ ሀገር በተለይ የነበሩቸውና የሠሩባቸው መንደሮች ሓላይ፣ ሔቦ፣ ዓደፈኒዕ፣ ኣኹሩር እና ዓዲቀንዲ ናቸው፡፡
ሐምሌ 31 ቀን 1860 ዓ.ም. በዓስካራ (ዓሊገደ፣ ሊደለ፣ ባሕሪ) በጻድቃን ሞት አረፉ፡፡ አስክሬኖቸውን ከሞቱበት ቦታ በማንሳት በሔቦ ተቀበሩ፤ እስካሁንም አጥንታቸው በሔቦ ቤተክርስቲያን ውስጥ አርፎ ይገኛል፡፡
ከትግራይ ክልል የከዱ የፀረ ሽምቅ እና የልዩ ኃይል አባላት ከነ ሙሉ ትጥቃቸው ወደ አማራ ክልል መግባታቸው ተሰማ። ከሰሞኑ ወደ ክልሉ የገቡ የፀረ ሽምቅ እና የልዩ ኃይል አባላት ሰላሳ መሆንቸውን ያስታወቀው ክልሉ ነው። የትግርያ ክልል እስካሁን ያለው ነገር የለም።
የክልሉ መገናኛ ብዙሃን ከጉዳዩ ጋር አግባብነት ያላቸውን ሃላፊዎች ጠቅሶ እንዳስታወቀው ወደ አማራ ክልል ሽሽተው የገቡት የትግራይ ታጣቂዎች መካከል ሃያዎቹ አስራ ሰባት ክላሸንኮቭ እና ሦስት ሽጉጦችን እንደታጠቁ የገቡት በደባርቅ በኩል ነው።
የሰሜን ጎንደር ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ ወርቁ ለምለሙ ለአብመድ ታጣቂዎቹ ወደ አማራ ክልል ሸሽተው አማራ ክልል መግባታቸውን ማረጋገጫ ሰጥተዋል። ለጊዜው ቁጥራቸው የማይታወቅ ተጨማሪ የትግራይ የጸረ ሽምቅና የልዩ ኃይል አባላትም እየከዱ እየገቡ መሆኑ አስተዳዳሪው ገልጸዋል።
አስሩ የትግራይ ልዩ ሃይል አባላት ወደ አማራ ክልል የገቡት በጠገዴ በኩል ነው። ከእነዚህ መካከል ዘጠኙ ከነሙሉ ትጥቃቸው አንዱ ያለ ጦር መሳሪያ እንደገቡ ነው የተገለጸው።
የጸጥታ አባላቱ ሕዝቡ ሀሳቡን በነጻነት ማራመድ አለመቻሉን እና በክልሉ እየተካሄደ ያለውን የጦርነት ቅስቀሳ በመቃወም መክዳታቸውን እንደ ምክንያት እንደገለጹ ዋና አስተዳዳሪው ተናግረዋል። “ምርጫ ይካሄድ” የሚለውን ሀሳብ ያልደገፉ በርካቶች ስለመታሰራቸውም እነዚሁ የልዩ ሃይል አባላት መናገራቸውን አቶ ወርቁ አክለው ተናግረዋል።
ቀደም ሲል በቆቦ በኩል በተመሳሳይ የትግራይ ክልል ታጣቂዎች ኮብልለው መግባታቸው መገለጹንና የዛሬውን ዜና አስመልክቶ ከትግራይ ክልል በኩል የተሰጠ ምላሽ ወይም ማስተባበያ የለም።
ኣብ ደቡባዊ ዞባ ኣብያን፣ ንእትርከብ ከተማ ጃዓር ንምቑጽጻር፣ ኣብ መንጎ ሰራዊት መንግስቲ የመንን ብሕቡራት ኢማራት ዓረብን ኤርትራን ዝድገፉ ሚሊሻን ግጭት ከምዝተኻየደ ምንጭታት ዜና የመን ገሊጸን።
እቲ ኣብዚ ሳልስቲ’ዚ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ፣ ሰራዊት መንግስቲ ነታ ኣብ ትሕቲ፣ መሰጋገሪ ባይቶ ደቡብ ዝፍለጡ፣ ብሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝድገፉ ሚሊሻ እትርከብ ከተማ ንምምንዛዕ ዝዓለመ’ዩ።
ካብ 2015 ኣትሒዛ፣ ኣንጻር ሑቲ መጥቃዕቲ ንምክያድ ምስ ስዑዲን ካልኦት መሻርኽትን ናብ የመን ዝወፈረት ሕቡራት ኢማራት ዓረብ፣ ወትሃደራውን ፖለትካውን ዓወታት ክሰልጣ ብዘይምኽኣሉ፣ ንየመን ናብ ደቡብን ሰሜንን ንምግማዕ ዝዓለም ስልቲ ትኽተል ከምዘላ’ያ ትውቀስ።
ጠ/ሚሩ ተፎካካሪ ፓርቲዎች ትጥቅ መፍታት እንዳለባቸው አስገነዘቡ! የኦሮሞ ነፃነት ግንባሩ (ኦነግ) ዳውድ ኢብሣ ‘ትጥቅ ፈታ መባል ሴንሲቲቭ ጥያቄ’ ነው ይላሉ! ኢትዮጵያ ወዴት እያመራች ነው? | THE ETHIOPIA OBSERVATORY (TEO)
ጠ/ሚሩ ተፎካካሪ ፓርቲዎች ትጥቅ መፍታት እንዳለባቸው አስገነዘቡ! የኦሮሞ ነፃነት ግንባሩ (ኦነግ) ዳውድ ኢብሣ ‘ትጥቅ ፈታ መባል ሴንሲቲቭ ጥያቄ’ ነው ይላሉ! ኢትዮጵያ ወዴት እያመራች ነው?