Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
‹‹ወጣቱ ትውልድ አገር ተረካቢ ነው ሲባል የእኔ የሚለው ተወልዶ ያደገበትና የሚኖርበት አገር እንዳለው ታሳቢ ያደርጋል፡፡ ቢወለድና ቢያድግበትም ሊኖርበት የማይፈልግ ትውልድ አገር ተረካቢ አይሆንም፡፡ እንደዚህ ያለ ትውልድ ያለበት አገር የወላድ መካን በመሆኑ ቀጣይ መድረሻው ለዕድል የተተወ ይሆናል፡፡ ወጣቱ ትውልድ በእርግጥም አገር ተረካቢ እንዲሆን የመጀመርያው ጉዳይ አገሩን የሚወድ መሆን ይኖርበታል፡፡ የአገሩን ታሪክ የሚያውቅ፣ አገሩ ያላትን ተስፋና ተግዳሮት የሚገነዘብ፣ ከዚህም በመነሳትም ከእሱ የሚጠበቀውን ሁሉ ለማድረግ የተዘጋጀ እንዲሆን ይጠበቃል፡፡ አገር ወዳድነት ብሔራዊ ስሜትን (Nationalism) ማዳበር ማለት ነው፡፡ ብዙዎቹ አገሮች ብሔራዊ ስሜትን ለአገራቸው ግንባታ ተጠቅመውበታል፡፡ በኢትዮጵያም ብሔራዊ ስሜት አገርን ከውጭ ወራሪዎች ለመከላከል በተካሄዱ ጦርነቶች ሁሉ ትልቅ ሚና ተጫውቷል፡፡ አገራችን ሌላ ጦርነት፣ ከድህነትና ኋላቀርነት ነፃ ለመውጣት ሌላ ክተት በጠራችበት በአሁኑ ወቅት ከወራሪዎች ጋር እንደተደረገው ጦርነት ሁሉ፣ የአገራችን ወጣቶች በታላቅ ብሔራዊ ስሜት እንዲከቱ ይጠበቃል፡፡
‹‹ይሁንናም የሚጠበቀውን ያህል ጠንካራ የአገር ፍቅርና ብሔራዊ ስሜት ተገንብቷል ለማለት የሚያስደፍር ሁኔታ ላይ አንገኝም፡፡ በዚህ ረገድ ኢሕአዴግና የሚመራው መንግሥት የሠሩት ሥራ ደካማ እንደሆነ ይቀበላሉ፡፡ በትምህርት ቤቶች የሚሰጠው የሥነ ዜጋ ትምህርት የታሰበውን ያህል ውጤታማ አልሆነም፡፡ የመንግሥትም ሆነ የግል ሚዲያዎች ዜጎች ብሔራዊ ስሜትና የአገር ፍቅር እንዲያጎለብቱ የረባ አስተዋጽኦ አላደረጉም፡፡ ይልቁንም አሉታዊ አስተዋጽኦቸው የሚያይልበት ሁኔታ ይታያል፡፡ በአሁኑ ወቅት በወጣትነት ዕድሜ ያለው በኢሕአዴግ በምትመራው ኢትዮጵያ ያደገ በመሆኑ በታላላቅ ወንድሞቹና እህቶቹ የነበረውን ብሔራዊ ስሜትና አገራዊ ፍቅር ሊወርስ ላለመቻሉ ዋነኛው ተጠያቂ ኢሕአዴግ እንደሆነ አያከራክርም፡፡ ይህ እንደተጠበቀ ሆኖ ወጣቱም በዓይኑ ከሚያየውና ከነጉድለቱም ቢሆን ተጠቃሚ ከሆነበት አገራዊ ለውጥና ዕድገት እንዲሁም በቀጣይ ከፈነጠቀው ተስፋ በመነሳት በአገሩ ላይ ፍቅርና እምነት ማሳደር ይገባዋል፡፡
‹‹የዛሬዋ ኢትዮጵያ ሊኖሩባት የሚያስጎመዡ በርካታ ዕድሎች የሚታዩባት አገር ሆናለች፡፡ በአገራቸው የተፈጠሩትን ዕድሎት በመጠቀም ሠርተው ለመኖርና ኑሮአቸውን ማበልፀግ የጀመሩ በርካታ ወጣቶች አሉ፡፡ ወደ ውጭ አገር የመሄድ ዕድል አግኝተው የማይጓጉ፣ በውጭ አገር አድገውና ተምረው ያላቸውን ሙያና ሀብት ይዘው ወደ አገራቸው በመመለስ ሠርተው የሚኖሩ፣ ለሌሎችም አርዓያ የሚሆኑ አገር ወዳድ ወጣቶችም ጥቂት አይደሉም፡፡ ይሁንና ብሔራዊ ስሜትን ከማጎልበት አንፃር በወጣቱ ዘንድ ያሉትን ጉድለቶች በዝርዝር እየፈተሹ ሁኔታውን ለመለወጥ መንቀሳቀስ ይገባል፡፡ በአሁኑ ሰዓት የሚታየውን በአገር ውስጥ ለመኖር ያለመፈለግ፣ በአገር ውስጥ ሥራ ላይ ቢውል ብዙ ጥቅም ሊያስገኝ ይችል የነበረ ከፍተኛ ገንዘብ ድረስ ወጪ በማድረግ ስደት መሄድ የመሳሰሉ ችግሮች ተገቢ ትኩረት ሰጥቶ መታገል ያስፈልጋል፡፡ በውጭ አገርም ምን ዓይነት አስቸጋሪ ኑሮ እንደሚገፉ በመደበቅ፣ ሌሎችም እንዲሰደዱ የሚቀሰቅሱ ዳያስፖራዎች እንዲሁ ሕገወጥ አዘዋዋሪዎች ወጣቱ በቃችሁ ሊላቸው ይገባል፡፡››
ጊዜው በዴሞክራሲና ግንባታ ላይ መረባረቢያ ቢሆንም ከብሔርተኝነትና ከኢብሔርተኝነት መስመር የሚመጡ ችግሮች እየተፈታተኑን ነው፡፡ በብሔርተኝነት መስመር ውስጥ ብዙ ልዩ ልዩ ነገሮች አሉ፡፡ የብሔር ብሔረሰቦችን ተፈቃቅዶ መተሳሰር አምናለሁ የሚለው ራሱን ዴሞክራሲያዊ ብሔርተኛ ብሎ የሚጠራው አለ፡፡ የብሔር ሀብት ለብሔሩ የሚል ብሔርተኝነትም አለ፡፡ ከባሰም መገንጠልን የሚጠይቅ ከዚህ ከመረረም በኢትዮጵያዊነት ላይ ጥላቻ ያዳበረ ወገን ያጋጥማል፡፡ በቀድሞ ‹‹ግፍ›› ተከፍቶ ለመነጠል መፈለግን የሚመርቅ፣ ቂምና ጥላቻን ወደ መነጠልና ወደ በቀል መሄጃ መንገድ ማድረግን፣ የግፍ ባለተራ መሆንን የማይቆጣ ወግም ሰፍኗል፡፡
በኢብሔርተኝነት መስመር ውስጥ የሚታዩ አዝማሚያዎች በአጠቃላይ የኢትዮጵያዊነት ብሔርተኝነትን የተመረኮዙ ናቸው ማለት ይቻላል፡፡ ዝርዝራቸው ብዙ ነው፡፡ እስቲ አንድ ሁለት ብለን እንጥራቸው፡፡
1) የሚደረገው አንዱም የማይጥመው፣ ኢትዮጵያ አንድም ወዳጅ የሌላት በሆዷ ያቀፈችውን ሀብት አውጥታ እንዳትጠቀም ሁሉም የሚመቀኟት፣ የምታምነው ቢኖር ፈጣሪዋን ብቻ የሚል ከሰማያዊ ተስፋ በቀር በሐዘንተኝነትና በጨለምተኝነት የተጨበጠ አመለካከት ያለው አንደኛው ዓይነት ነው፡፡
2) ሌላው የኢትዮጵያ የቀድሞ ሥልጣኔና ገናናነት ውዳሴ የሚያጠብቅና የተቀነሰ ግዛትን ሁሉ አስመልሶ ኢትዮጵያን እንደ ነበረች ለማቆየት የሚያስብ፣ ያለውን መንግሥት ከጠላት የሚቆጥር፣ ፅንፈኝነቱ ከፍ ካለም በብሔርተኝነትና በብሔር መብት ላይ ጥላቻ ያዳበረ ነው፡፡
3) ለአፉ የብሔሮች መብት መሟላትን የሚቀበል፣ ግን የተረሳ ባህል ሕይወት እንዲያገኝ መደረጉን ወደ ኋላ መሄድና ሥልጣኔን መቃረን አድርጎ የሚያይ፣ የሌሎች የመብት አተገባበር የማይጥመው አለ፡፡
6) ባሉት አስተሳሰቦችና ሲከሰቱ በነበሩ ተሞክሮዎች እየተረበሸ ከየት እንደሚሆን ግራ ተጋብቶ ብቻ ምንም ሆነ ምንም አገር ተጠብቃና ሰላም ሆና የሚኖርበትን እየተመኘ ያለም በርካታ ነው፡፡
እነዚህ በብሔርተኝነትም ሆነ በኢብሔርተኝነት መስመር ውስጥ የሚታዩት አዝማሚያዎች የጠራና የጠጠረ ወሰን የሠሩ አይደሉም፡፡ እንደ ፈሳሽ የመዋለልና የመቀላቀል ፀባይ የሚታይባቸው ናቸው፡፡ ሁለቱም የከረሩና ጥላቻ የጠገቡ የተገንጣይነትና የትምክህተኝነት ዋልታዎች ያሏቸውና ከእነዚህ ሁለት ዋልታዎች በኩል እንደ ገመድ ጉተታ የሚሳሳቡ ናቸው፡፡ እንደ ቡድኖች ወይም ፓርቲዎች ግንኙነት ዓይነትና እንደ ሁኔታዎች ገርነትና መራራነት ከአዝማሚያ አዝማሚያ ያለው የድጋፍ ክምችትና የስበት ኃይል ለውጥ ያሳያል፡፡ በአንድ ወቅት ደንዝዞ የነበረ ዝንባሌ በሌላ ወቅት ተነቃንቆ ሲዛመት ይታያል፡፡ ወደ ዴሞክራሲያዊነትና ወደ መቻቻል እያጋደለ ነው የተባለ ብሔርተኝነት ወይም ኢብሔርተኝነት በተቀየረ ሁኔታ ወደ ኢዴሞክራሲያዊነት፣ ወደ ጥላቻና ወደ ጠበኝነት ሊንሸራተት ይችላል፡፡ ሲጣሉ፣ ሲያጣሉና ሲያጋጩ የምናገኛቸው ብሔርተኝነትና ኢብሔርተኝነት አንዳቸው ለአንዳቸው ሳቢና አበልፃጊ በመሆንም የሚረዳዱ ናቸው፡፡ ብዙ ጊዜ ለብሔርተኝነት የምንሰጠው የጠባብነት ባህርይ በኢብሔርተኝነትም ውስጥ እናገኘዋለን፡፡
በቅርፁ ሰፊ አገራዊ ዕይታ ያለው የሚመስለው፣ ግን በዕይታው ውስጥ ብሔርተኞችና መብታቸውን ማስተዋል የሚፀናወተው፣ ከነበረው የተለየ አደረጃጀት መምጣትን እንደ አገር መናድ የሚቆጥረው፣ ለአንድነት እታገላለሁ ቢልም ከእናት ቋንቋው ውጪ የሌላ ብሔር ቋንቋ ማወቅ ለአንድነት ያለው ጥቅም የማይገባውና ለብሔር ብሔረሰቦች አክብሮትን በመንሳት፣ የሚጮህለትን አንድነት የሚቦረቡረው ዝንባሌ የግልብነትና የጥበት ቋት ነው፡፡ በሆነ ነገር (በታሪክ፣ በሥልጣኔ፣ በሀብት፣ ወዘተ) ላይ የተመሠረተ ኩራት ወደ ትዕቢትና ሌላውን ወደ መናቅ ሲሸጋገር ትምክህት ይሆናልና የብሔርተኛ አስተሳሰቦችን ቀረብ አድርገን ከተመለከትንም ከትምክህት ጋር የሥጋ ዝምድና ሊኖራቸው እንደሚችል እናጤናለን፡ እንደሁም በአንድ ብሔር/ብሔረሰብ ውስጥ ትክክለኛው ወይም ዋናው የብሔሩ ክፍል እኔ ነኝ የሚል መታበይ ከክልልተኝነት ጋር ተጣብቆ ይገኛል፡፡ ከዚያም አልፎ ዋናው የሀብት ምንጭ ወይም የሥልጣኔ መሠረት እኔ ነኝ የሚል ትምክህት ከብሔርተኝነትም ጋር ተዛምዶ ሊታይ ይችላል፡፡
‹‹በአሁኑ ወቅት በወጣትነት ዕድሜ ያለው በኢሕአዴግ በምትመራው ኢትዮጵያ ያደገ በመሆኑ በታላላቅ ወንድሞቹና እህቶቹ የነበረውን ብሔራዊ ስሜትና አገራዊ ፍቅር ሊወርስ ባለመቻሉ፣ ዋነኛው ተጠያቂ ኢሕአዴግ እንደሆነ አያከራክርም፤›› የሚለውና ኢሕአዴግ የሰጠው የእምነት ቃል ዝርዝሩና እውነቱ በሙሉ ግን መታወቅ አለበት፡፡ ‹‹ዴሞክራሲያዊ ብሔርተኝነት›› የሚባለው አስተሳሰብና አደረጃጀት የትምክህትንና የብሔርተኝነትን በጥባጭነት ሊያመክንና ጉዳታቸውን ሊያደርቅ አልቻለም፡፡ ይልቁንም ብሔርተኝነትና ትምክህተኝነት እየተጫጫሩ ጉዳት ማድረሳቸው ቀጥሏል፡፡ የብሔርተኝነትን ንጠት ከፍና ዝቅ እያለ አገሪቷን እያወዛወዛትና እየገዘገዛት ነው፡፡ ኢትዮጵያዊ ብሔርተኝነትም የተናጋበትን የዳር ድንበር፣ የሃይማኖተኝነትና የአንድ ሕዝብነት አመለካከት በአዲስ ራዕይና ግንዛቤ የማደስ ዕርምጃው ቢደክምም ገና አልተሸነፈም፡፡ በዚህ ምክንያት የኢትዮጵያ ብሔርተኝነት ዛሬም በታሪክ ሀብቶች ራስን ከማሞጋገስ አልተሻገረም፡፡ ዛሬም የሄደ ግዛትን በግድም ሆነ በውድ ወደ ማስመለስ አስተሳሰብ ከመገስገስ አልተመለሰም፡፡ ዛሬም በተለያየ ሥፍራ የሚገኙ ውህዳን የሚባሉ ወገኖች ባልታወቀ አንድ ጎደሎ ቀን ያልተጠበቀ ግጭት ተከስቶ መዘረፍ፣ መባረር፣ መገደል ይደርስብን ይሆን? ወይስ ሳይሰማን በአንድነት ኑሯችን ይቀጥል ይሆን? የሚል ጥያቄ አብሯቸው እየኖረ ነው፡፡
ከአፍ እላፊ ጨዋታ ተነስተው በብሔር ወደ ተቧደነ ጥል የሚቀየሩ የከፍተኛ ተቋማት ተማሪዎች ውዝግቦች በኅብረተሰባችን ማኅበራዊ አብሮነት ውስጥ ያልተጠገነ ስንጥቃት መፈጠሩን፣ ይኸውም በአንድ ግለሰብ ላይ የተሰነዘረ ዘለፋ በሌሎች የብሔር ባልደረቦች ላይ የተሰነዘረ ያህል እየመሰለ፣ የአንድ ግለሰብ የአፍ እላፊ ጥፋትም በአጥፊው ሰው ብሔር ወገኖችም የተፈጸመ ያህል ተደርጎ እየታሰበ መሆኑን ይጠቁማል፡፡ የዚህ ዓይነት አስተሳሰብ ባይኖር የግለሰብ ፀብ በግለሰባዊነቱ በታየ ነበር፡፡ እንዲህ ያለ እስከ ግለሰብ ፀብ የወረደ ብሔረሰባዊ ወገንተኝነት በተለያየ ሥፍራ እያዳገመ መንፀባረቁ፣ በጥበትም ይሁን በትምክህት የሚመጣ ተንኳሽነትን ለማሳፈርና ወጣቶችን ለመግራት የቻለ የፖለቲካ ኃይል አለመኖሩን ያሳያል፡፡
የኢሕአዴግ አዲስ ራዕይ መጽሔት ያለብልኃትም ቢሆን የትምህርት ቤቶችንና የመገናኛ ብዙኃንን ችግሮች ገልጿል፡፡ ስለተደራጀ ተሳትፎም ይናገራል፡፡ ስለዴሞክራሲያዊ ባህልም አውርቷል፡፡ እነዚህ ሁሉ ኢሕአዴግ ራሱ መሣሪያና ፖሊሲ ያደረጋቸው ድክመቶች ናቸው፡፡ እነዚህን ‹‹ፖሊሲ››ዎችና ድክመቶች ተጠግተው፣ ይልቁንም እነሱ ተመችተዋቸው ጠባብ ብሔርተኝነትና ትምክህት የኅብረተሰቡን መልካም ግንኙነትና ብሔራዊ ስሜት ቆረጠሙት፡፡ በዚህ ምክንያት የታደሰ ብሔራዊ ስሜት አልገነባንም፡፡ ለዚህም የታደሰ ኢትዮጵያዊነት የግድ ያስፈልገናል፡፡ የኢትዮጵያ ብሔርተኝነት ተሃድሶ ማግኘቱና የአገሪቱን ሕዝቦች እንደ ሲሚንቶ ሊያያይዝ መቻሉ ለመፃኢ ዕድላችን ወሳኝ ነው፡፡ ይኼንን ያሳካሉ የሚባሉ አንዳንድ ቁም ነገሮችን እናስቀምጥ፡፡
እስከዛሬ ባለን የአገር ፍቅር ስሜት ውስጥ የሚንፀባረቀው ብሔርተኛ የያዘውን ነገር የመራቅና ከትምክህት ጋር የመሳሳብ ግንኙነት የግድ መስተካከል ይኖርበታል፡፡ በብሔርተኝነት ውስጥ የሚወናገረው የብሔር ብሔረሰቦች መብት ተጣርቶ የኢትዮጵያዊነት አንድ ዋልታ መሆኑ ግድ ነው፡፡ በንቀትና በሽሙጥ የሚገለጽ እኔ እበልጥ ባይ አላዋቂነት ተሰብሮ የሁሉንም ብሔር ብሔረሰቦች ማንነት፣ ባህልና ቋንቋ የማክበር ሥልጡንነት ጥብቅ መሠረት ማግኘት ይኖርበታል፡፡ ከጥንታዊ ቅርሶች ጋር የኢትዮጵያ ብሔር ብሔረሰቦች ቋንቋዎች፣ ባህሎችና የኪነ ጥበብ ሀብቶች የኢትዮጵያ መመኪያ መታወቂያ ሆነው እንዲያድጉ ማድረግ፣ የመላ ብሔር ብሔረሰቦች ታሪክ ከየተጓዝንበት ዘመን የዕድገት ደረጃና የንቃት ህሊና እውነት ሳይነጠል ከተረቶች እየጠራ ተሰናድቶ የኢትዮጵያዊነት ግንዛቤ እንደሆነ ማድረግ፣ ብሎም የዛሬን ችግሮች ለመወጣት ኃይልና ብርታት አድርጎ መጠቀም ያስፈልጋል፡፡
ኢሕአዴግ በ‹‹አገራዊ ፍቅርን ማሳደግ›› ጽሑፉ፣ ‹‹ብዙዎች አገሮች ብሔራዊ ስሜትን ለአገራቸው ግንባታ ተጠቅመውበታል፤›› ይላል፡፡ ሌላም ሌላም፡፡ ይህንን ሁሉ ‹‹ድስት ጥዶ ማልቀስ›› ያመጣው አስቀድሞ ካልተሠራው ሥራ ይልቅ አስቀድሞ የተሠራው አፍራሽ ሥራ ነው፡፡
ወደ ብልፅግና ለመሸጋገር ከተፈለገ በልማት ራዕይ የታደሰ ኢትዮጵያዊነትን እንደ ኃይል መያዝ፣ አገር የምትጎዳባቸውንና የምትጠቀምባቸውን አቅጣጫዎችና ሁኔታዎች ዜጎች ያወቁበትን አጠቃላይ ንቃተ ህሊና መገንባት የግድ ያስፈልጋል፡፡ ይህ የማይቀር የማይታለፍ ጉዳይ ነው፡፡ በሥራ ፈጣሪነትና ፍቅር የተቀረፀ በየዋህነት ወይም በማይረባ ጥቅም የአገሩን ውድ ቅርስ የማያስመነትፍ፣ ለአገሩ ሀብት እንክብካቤና ልማት የሚቆረቆር፣ ከውጭ ዕቃ አፍቃሪነትና ከአገር ውስጥ ዕቃ ናቂነት ነፃ የወጣ፣ በመጤ ሸቀጦች የተጨናነቀ አኗኗርን ጎጂነት የተረዳ፣ የውጭ ምንዛሪና እውቀት ወደ አገር እንዲገባና እንዲስፋፋ መጣር የልማት ተጋድሎ መሆኑ የገባው ዜጋ ያስፈልገናል፡፡ በላኪነትና በአስመጪነት መስክ በግላዊም ይሁን በመንግሥታዊ አካል የሚደረጉ የግብይይት ሙስናዎች፣ የኮንትሮባንድ ንግድ፣ የብር ምንዛሪ ግሽበት፣ የውጭ ሸቀጦችና የነዳጅ ዋጋ ንረት፣ የአገሪቱን ኢኮኖሚ የሚጎዱና ምንዛሪ የሚያስመልጡ መሆናቸውን ያወቀ፣ ከኋላ ቀር የአስተሳሰብና የአሠራር ማነቆዎች የተላቀቀ፣ በዘመናዊ እውቀትና ክህሎት የሚተጋ ኢትዮጵያዊን ልማታችን ይፈልጋል፡፡ ትምህርትና ሥልጠናችን የአኗኗርና የአሠራር ባህላችን ሁሉ በተሃድሶ አብዮት ውስጥ መግባቱ የግድ ነው፡፡
ኢሕአዴግ በአዲስ ራዕይ ጽሑፍ በአገሩ ‹‹. . . ሊኖርበት የማይፈልግ ትውልድ አገር ተረካቢ አይሆንም፤›› እያለ ክፉኛ ተስፋ በቆረጠ ስሜት የጀማመረውን የወጣቱን የፍልሰት (እሱ ‹‹ስደት›› ይለዋል) ጉዳይ በጽሑፉም ላይ ‹‹አርሰዋለሁ የሚለው አለባብሶ›› ነው፡፡ ‹‹የዛሬዋ ኢትዮጵያ ሊኖሩባት የሚያስጎመዡ በርካታ ዕድሎች የሚታዩባት አገር ሆናለች፡፡ ወደ ውጭ አገር የመሄድ ዕድል አግኝተው የማይጓጉ፣ በውጭ አገር አድገውና ተምረው ያላቸውን ሙያና ሀብት ይዘው ወደ አገራቸው በመመለስ ሠርተው የሚኖሩ ለሌሎችም አርዓያ የሚሆኑ አገር ወዳድ ወጣቶችም ጥቂት አይደሉም፤›› ይልና በአሁኑ ጊዜ የሚታየውን በአገር ውስጥ ለመኖር ያለመፈለግ፣ ‹‹በአገር ውስጥ በሥራ ላይ ቢውል ብዙ ጥቅም ሊያስገኝ ይችል የነበረ ከፍተኛ ገንዘብ ድረስ ወጪ በማድረግ ስደት መሄድ የመሳሰሉት ችግሮች ተገቢ ትኩረት ሰጥቶ መታገል ያስፈልጋል፡፡ በውጭ አገር ምን ዓይነት አስቸጋሪ ኑሮ እንደሚገፋ በመደበቅ ሌሎችም እንዲሰደዱ የሚቀሰቅሱ ዳያስፖራዎች፣ እንዲሁም ሕገወጥ አዘዋዋሪዎችን ወጣቱ በቃችሁ ሊላቸው ይገባል፤›› በማለት ጉዳዩንና ችግሩን የሴራ የግንዛቤ ዕጥረት አደርጎ ‹‹ይገላገለዋል››፡፡
የኢትዮጵያውያንን ፍልሰት የፈጠረው ግን ከውጭው ስበት፣ አማላይነት፣ ሰበካና ቅስቀሳ ወይም አታላይነት ይልቅ አገር ቤት ያለው ገፊ እና ገፍታሪ ኃይል ነው፡፡ ኢትዮጵያዊያን ‹አገር ለቀህ ውጣ፣ ብረር ብረር አለኝ› የሚለውን አማራጭ በአደባባይ ላይፈሩ ላይቸሩ በመንግሥት ፊትና ለመንግሥትም ጭምር የሚናገሩት እንዲሁ በተራ በሰላም ጊዜ ብቻ ሳይሆን፣ ሰላሳ ያህል ዜጎቻችን የታረዱበት ሐዘን ላይ ቁጭ ብለው ነው፡፡ ይህንን የውስጥ ግፊትና ግፍተራ በውጭው ‹‹ሴራ›› እና ማጭበርበር በማመካኘት ወይም በስብከት መመከት አይቻልም፡፡ መፍትሔው ኢትዮጵያን የምትመች አገር ማድረግ ነው፡፡
ኃላፊነት የተዋሀደው የአገር ፍቅር መገንባት እስከተቻለ ድረስ (ዋናው ችግር ግን ይኸው ነው) ብዙ ባለሙያም ከኢትዮጵያ ወደ ውጭ መፍለሱ አያስፈራም፡፡ አያሳፍርም፡፡ አንዱን አንቋሾ ‹‹ስደተኛ›› ሌላውን አሽሞንሙኖ ‹ኤክስፓት› (Expat) የሚያሰኘው ከአገር መውጣት ሳይሆን ተፈላጊነቱ ነው፡፡ መፍትሔ ብሎ የተያዘውም የሥራ መልቀቂያ ደብዳቤ መከልከልና የኮንትራት ቅጣት መጣል ትክክለኛው ጎዳና አይደለም፡፡ ይልቅስ የኢትዮጵያ ሙያተኛ በውጭ በመፈለጉ ተደስተን በተሻለ የችሎታና የሥነ ምግባር ብቃት ገበያውን ለመሙላትና ለማስፋት፣ በአገሪቱ ውስጥ ያለውን ፍላጎትም ለመሸፈን የሚችል የሰው ኃይል በየጊዜው ማፍራት የምንረባረብበት አንድ የልማት ዕቅዳችን መሆን አለበት፡፡ የውስጥ ፍላጎት ሲባልም መታሰብ ያለበት ዜጋችን ብቻ አይደለም፡፡ ዛሬ ጥራትና ደረጃቸው ከለሙት አገሮች ጋር የተመጣጠኑ አገልግሎቶችን (የሕክምና የመዝናኛ፣ ወዘተ) በቀላል ዋጋ ማቅረብ አንዱ የውጭ ምንዛሪ መሳቢያ ነውና በዚህ በኩል መዘጋጀትም ይጠበቅብናል፡፡
ያለንን ሀብት ሳናባክን፣ ለኢኮኖሚ ግንባታችን መሣሪያ ማድረግ ካወቅንበት ሥራዎች አያልቁብንም፡፡ በትግራይና በአማራ አካባቢ ያለው ከትናንሽ ጌጦችና ከእምነት ምልክቶች ያላለፉ ደንጋይ ነክ ዕደ ጥበቦች በቅርቧ ጎረቤት ኬንያ ውስጥ የሚታየው ዓይነት ዘመናዊ ለውጥ ቢካሄድባቸው በሥራ ዕድገትና በቱሪዝም ገቢ ጉልህ ለውጥ የሚያመጡ ናቸው፡፡ በመካከለኛና በረዥም ርቀት ሩጫ የተገኘነውም ዓለም አቀፋዊ ዝና ወደ ልማት መሣሪያነት ሊቀየር ይችላል፡፡ የሩጫ ሜዳዎች፣ የጂምናዚየም፣ የሆቴሎችና ሳቢ የመዝናኛ አካባቢዎችን በአግባቡ አደራጅቶ ዓለም የኢትዮጵያ ሯጮችን የድል ሚስጥር እንዲቋደሱ በመጋበዝ መነገድ እንችላለን፡፡ ታሪካዊና አርኪዮሎጂያዊ ሀብቶቻችንና መገኛ ሥፍራዎቻቸው ከቱሪዝም ገበያ አኳያ ገና አልተሠራባቸውም፡፡ የከረዩና የቦረና ኦሮሞዎች ያልተነካ ውብ አዘፋፈን፣ በጌዴኦና በሌሎች በርካታ የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦች ሙዚቃ ውስጥ የምናገኛቸው ድንቅ ኅብረ ዝማሬ፣ ገና ዘመናዊ መነካካት ሳያርፍበት ሐበሻና ፈረንጅን ያስደነቀው የደራሼዎች ዓይነቱ የእግር የምት ሥልት፣ ሁሉ የሚያጋፍርባቸውን የሙዚቃ ሀብቶቻችን የሚያዳብር ካገኙ ዓለም ሊሰማው የሚችለው አልማዝ ነው፡፡ ፈረንጆቹ ሰርቀውና ከራሳቸው ጋር አጣጥመው በእኛው ላይ ከመነገዳቸው በፊት መፍጠንም ይጠበቅብናል፡፡
የእኛ ‹‹ዘመናዊ›› ሙዚቃ ግን የሮክ፣ የህንድ፣ የላቲን፣ ወዘተ. የተባለ ሥልት በመቀዳት ልቃሞነት ውስጥ እየዋተተና አፍ እስከ ማኮላተፍ በደረሰ ፈረንጅ የመሆን ምኞታዊነት ተጠምዶ ይገኛል፡፡ አንድ ፕሮፌሰር አሸናፊ ከበደን ለታሪክ ያህል ይዞ እንደቀረ ሁሉ፣ ብዙ ሙላቱ አስታጥቄዎችና ተስፋዬ ለማዎችን መውለድ ቸግሮታል፡፡ ጮርቃው የኢትዮጵያ የፊልም ጥበብ የኢትዮጵያን ብሔር ብሔረሰቦችን ሰፊ ባህልና ሌሎች የቱሪስት መስህቦችን ቢያንስ በድባብነት መጠቀም ቢያውቅ፣ ርኩስና ቅዱስ መንፈስ ጣልቃ እየገቡ ታሪክ የሚሾፍሩበትን ውዳቂ ሥልት ከመቃረምና ከምኞች ማሟያነት ዘለል ብሎ ከአገራችን ሕይወት ጋር እትብቱን ቢያገናኝ፣ መንግሥትም ፊልም በትውልድ እነፃ በኩል የሚኖረውን ኃያል ጥቅምና በአፍሪካ ውስጥ ሊያገኝ የሚችለውን ያልተነካ የገበያ ዕድል ቢያስተውልና ለዕድገቱ ቢጨነቅ፣ ልማታችንን የሚደግፍበት አንዱ ምንጭ ሊሆን በቻለ ነበር፡፡ ለአገልግሎታዊ ገቢ ዝቅተኛ ግምት የሚሰጡ ቢኖሩ ይህ ዘርፍ (ፊልምን ጨምሮ) በህንድ ኢኮኖሚ ውስጥ ያለውን ብልጫ ድርሻ ቢያጤኑ ትምህርት ያገኛሉ፡፡
ይኼን ሁሉ ማድረግ የምንችለው ግን በየብሔር ብሔረሰብ ድንኳን ውስጥ እየተሮጠና የብሔራዊ ክልሎች የግንብ አጥር እየተበጀ፣ ድንገት መገንጠል ቢመጣ እየተባለ ግዛት ቆጠራ ውስጥ እየተገባ፣ የአንድ ወረዳ ወይም ቀበሌ በሌላ ክልላዊ አስተዳደር ውስጥ መግባት መሬትን በመነጠቅ እየተተረጎመ፣ የብሔራዊ ክልላዊ መስተዳድር መዋቅር ተስማምቶ ለመተዳደርና ዕድገትን ለማምጣት ሳይሆን በመሬት ድርሻ ማረጋገጫነት እየታየና እየተመዘነ አይደለም፡፡
ከላይ ከጌጣጌጥ ጀምሮ በሩጫው መስክ በአርኪዮሎጂ፣ በሙዚቃ በፊልም ዘርፍ ያሉ ምሳሌዎችን አንስተናል፡፡ ዝርዝሩ ብዙ ነው፡፡ የዚህ ሁሉ ዝርዝር መነሻ ግን ዋናውና ትልቁ የኢትዮጵያ ጥያቄ ነው፡፡ ይህ ትልቅ ጥያቄ ምንድነው? ልማት፣ ፍትሕ፣ ዴሞክራሲና እኩልነት ለኢትዮጵያ ሕዝቦች የማይታለፉ መብቶች ስለመሆናቸው ሲወራና ሲነገር ብዙ ጊዜው ነው፡፡ ዛሬ ኢትዮጵያ በምትገኝበት ሁኔታ ውስጥ እነዚህን የመሳሰሉትን ጥያቄዎች በአንድ ላይ የሚያስገብር ትልቅ ጥያቄ አለ፡፡ የመኖር ወይም ያለመኖር ጥያቄ፡፡ የሁላችንም ማነጣጠሪያ መሆን ያለበት ይህ ትልቅ ጥያቄ ነው፡፡ የትግሎቻችን አስፈላጊነትና ፋይዳም በዚሁ በትልቁ አደራ ውስጥ መስተዋል ይኖርበታል፡፡ የኢትዮጵያ የፖለቲካ ኃይሎች፣ ፓርቲዎችና ንቅናቄዎች አስተሳሰብና ተግባር በዚህ አገራዊ አደራ እየተመራ ነው ወይ? የአገር መውደድና የብሔራዊ ስሜት መፍለቂያና መፍለቅለቂያ ምንጭ ይህ ነው፡፡
የኢትዮጵያ የፖለቲካ ኃይሎች ትግሎችና ንቅናቄዎች፣ ፓርቲዎች/ቡድኖች ከጠላትነት ግንኙነት ወጥተው በአገራዊ ተልዕኮና ኃላፊነት ላይ መዛመዳቸው፣ የመቀዋወምና የሥልጣን ትግላቸውም በዚህ ትልቁ አገራዊ የጋራ ግብ ውስጥ ዋይና አዳሪ መሆኑ፣ የአገሪቱ የመንግሥት አውታራት (በማዕከልም ሆነ በክልል) ከአንድ ውስን ቡድን/ቡድኖች ተቆጣጣሪነትና ከእከክልኝ ልከክልህ አሠራር ተላቀው ለሕግና ለሥራ ኃላፊነት መታመንን መጎናፀፋቸው፣ ከየትኛቸውም ፓርቲ የሥልጣን አፍቅሮት የማይወዳደር ጥንካሬና የአገር ፍቅር ስሜት ምንጭ ነው፡፡ አገር መውደድን፣ የአገር ፍቅርንና ብሔራዊ ስሜትን ጉድ የሠሩት፣ የኢትዮጵያ የፖለቲካ ኃይሎች ትንንሽ ቅዳጅና ጥብቆ ዓላማዎች ናቸው፡፡ ይኼንን በውጤትነት ያስከተለው ደግሞ በ1966 እስከ 1969 ዓ.ም. ኅብረ ብሔራዊ ትግል ላይ የወረደው ፍጅትና ይህም ኅብረ ብሔራዊ ትግል ተንኮታኩቶ በተቃውሞ መድረክ ላይ፣ በክልልተኝነት የተጣበቡ ብሔርተኛ ቡድኖች ብቻ ተዋናዮች መሆናቸው ነው፡፡ በዚህ ላይ የተመሠረተውና ከሃያ አምስት ዓመታት በላይ የቀነጨረው አሠራር በአንድ አገር ውስጥ እየኖሩ ካሉበት ውስን አካባቢ ውጪ መምጣትን ባዕድነት መለያ እያደረገ፣ በሌላ በኩል ራስንም ለቀሪዎቹ ወገኖች ወይም ብሔሮች ባዕድ እያደረገ መጣ፡፡ ዝንባሌው በርክቶ አገራዊ ዝምድናው የስም ብቻ ሆነ፡፡ ባይተዋር የሆኑ ትናንሽ ምድሮች ተፈጠሩ፡፡
አገራችን ብዙ የውኃ ሀብት እያላት ግን ያላለማች፣ የሰማይ ዝናብ ከመጠበቅም ያልተላቀቀች፣ ውኃ እያላት የሚጠማት፣ ለም መሬት እያላት ረሃብ ዛሬም ያልተለያት አገር ናት፡፡ ረሃብን የማሸነፍ ትግሏ (የግብርና የኢንዱስትሪ ልማቷ) ዞሮ ዞሮ የውኃ ሀብቷን መሠረት ከማድረግ አያመልጥም፡፡ የኢትዮጵያ የውኃ ልማት ደግሞ ውስብስብ ፈተና ያለበት ነው፡፡ በዚህ ረገድ የኢትዮጵያን ልማትና ዕድገት ለህልውናችን አደጋ ነው የሚሉ ተቀናቃኞች/ጠላቶች አሉባት፡፡ ተቀናቃኞች ሌላው ቢቀር ኢቀጥተኛ አሰናካይነት ውስጥ እጃቸውን መክተታቸው የኖርንበትና ወደፊትም የሚጠበቅ ነው፡፡ የውስጥ ችግሮችን ከጎረቤት አገር ጋር ማጠላለፍ፣ አዳዲስ የአካባቢ ቅራኔ ውስጥ ለመክተት መሞከር፣ የውስጥ ተቃዋሚን ተንተርሶ የውስጥ ችግሮችን ማባባስ፣ የሃይማኖት ሰላምን ማደፍረስ ሁሉ ለዚህ አገልግሎት ይውላሉ፡፡ የአሰናካይነትና የበጥባጭነቱ ውጤታማ መሆን አለመሆንም ኢትዮጵያ ካለችበት የውስጥና የአካባቢ ሁኔታ ምቹነት ጋር በእጅጉ የተያያዘ ነው፡፡
ኢትዮጵያ ለመልማት እየጣረች ቢሆንም፣ አካባቢያዊ አፈናንና ጥቃትን ተከላክሎ የማደግ አቅሟን የሚቀንሱና የሚታገሉ የውስጥ ችግሮች አሉባት፡፡ በውስጧ ያሉት በድህነት ላይ የተደረቡት ከፖለቲካ ቡድኖች ግብግቦች ጋር የተዋረሱና ሕዝብን ያጣቀሱ ቅራኔዎችና ውዝግቦች፣ ለእሳት አላኳሾና ለኳሾች የሚያጋልጡ መሆናቸው ክርክርና ማብራሪያ የሚያስፈልገው አይደለም፡፡
ኢትዮጵያውያን በተለይም ወጣቶች በታላቅ ብሔራዊ ስሜት ውስጥ እንዲከቱ ከተፈለገ፣ ኢሕአዴግ ጠንካራ የአገር ፍቅርና ብሔዊ ስሜት መገንባት ግን አልቻልኩም ያለውን የእምነት ቃል ከልብ የሚያምንበት ከሆነ፣ የኢትዮጵያን የፖለቲካ ኃይሎች ተፋራሽ የሆነ ግንኙነት መለወጥ ‹‹መፍቀድ›› አለበት፡፡ የገዛ ራሱን ተቃውሞን የማስተናገድና የሥልጣን ትግሉንም ታላቁና አገራዊው የጋራ ግብ እንዲገዛው ማድረግ አለበት፡፡ የአገራችን የፖለቲካ ኃይሎች ከጠላትነት ግንኙነት ካልወጡ፣ በጋራ አገራዊ ተልዕኮና ኃላፊነት ላይ ካልተዘማመዱና ካልተዋወቁ፣ የመቃወምና የሥልጣን ትግላቸውንም በዚህ ታላቅ አገራዊ የጋራ ግብ ውስጥ ዋይና አዳሪ ካልሆነ የልማት መሣሪያ የአንድነት ማሰሪያ የሚሆነን ያ ስሜትና ፍቅር ዛሬም እንደራቀን ይኖራል፡፡ የዚህ መንገድ ከመጠማመድ ፖለቲካ መውጣትና ወደ ዴሞክራሲ ማምራት ነው፡፡ የአገርን ዕድልና ተስፋ ከአንድ ወይም ከሌላ ፓርቲ ብቸኛ ሥልጣን ውጭ ማየት መቻልና መብቃት ነው፡፡ ኢትዮጵያን ከድህነትና ከትርምስ የማውጣት ተልዕኮን ከቡድናዊ ግብግብ በላይ ማስበለጥ የአገር እምነት ሲሆን ነው፡፡ ኢትዮጵያ ባለ ብዙ ብሔር ብሔረሰቦች መሆኗን ተቀብሎና ተገንዝቦ፣ ይህንን እውነት ከአገራዊ ትስስር ጋር የሚያግባባና ዴሞክራሲያዊ ነፃነትን ማረጋገጥ ነው፡፡
የአንድ ብሔር ብሔረሰብ አባል ሆኖ ማኅበረሰባዊ ማንነትንና መብትን ማወቅ ተፈጥሮአዊ ነው፡፡ ኅብር ብሔራዊ የአገር ትስስር እውነታ እስካለ ድረስም የአካባቢ ልዩነቶችን አልፎ በአገር ልጅነት የመተሳሰብ ተዛምዶ ማበጀትም ተፈጥሮአዊ ነው፡፡
በዛሬዋ ኢትዮጵያ የእነዚህ የሁለቱ እውነታዎች መጣጣም ለዕድገታችንም ለህልውናችንም ወሳኝ ነው፡፡ አንዱ ሌላውን ካደበዘዘ ወይም ከተካ ችግር ነው፡፡ በጠባብ ብሔርተኝነትና በብሔራዊ ንቃት፣ በአገራዊ ንቃትና በትምክህተኝነት መካከል ያለው ልዩነት ትልቅ ነው፡፡ የሕዝቦችን ብሔራዊ ማንነትንና የእኩልነት መብትን ማክበር የተሳናቸውና ዳፍንታም ንቀትን የሚረጩ ትምክህተኞች ሺሕ ጊዜ ‹‹ኢትዮጵያ›› እያሉ ቢጮኹ፣ የአገራዊ ተዛምዶው ቀበኛ ከመሆን የተሻለ አስተዋጽኦ አይኖራቸውም፡፡ ኅብረ ብሔራዊ እኛነትን መቀበል ትምክህተኛ መሆን የሚመስላቸውንና ሽብልቅነት የያዙ ብሔርተኞችም ዛሬ ስለጠቅላላ ምድሪቷ፣ ስለመላው የሰው ልጅ ደኅንነትና ስለዓለም አቀፋዊ ዜግነት ማሰብ ከያዘው ሥልጣኔ የቱን ያህል እንደራቁ ቆም ብለው ማስተዋል ይጠበቅባቸዋል፡፡ ሁለቱም ኢትዮጵያን ጎድተዋታል፡፡ ጉድ አድርገዋታል፡፡
በአክሊሉ ወንድአፈራው - መግቢያ - በኢትዮጵያ ውስጥ በአገዛዙና በህዝብ መካከል የሚታየው ግብግብ እጅግ እየተካረረና ብዙ ህይወትም እያሰገበረ በመጣበት በአሁኑ ጊዜ፣...
የብራዚል እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን (ፖርቱጊዝ፦ Confederação Brasileira de Futebol, CBF) የብራዚል እግር ኳስ አስተዳዳሪ አካል ነው። ማህበሩ የብራዚል ብሔራዊ እግር ኳስ ቡድንንና የተለያዩ ብሔራዊ ውድድሮችን ያዘጋጃል።
ማዕርነት ዝበሃል፤ ሰብኡትን ኣንስትን፡ ኣብ ኩሉ ’ቲ መዳያት ናይ ህይወት፤ ማዕረ ዝዀነ መሰላትን፡ ግዴታን፡ ዕድላትን ክህልዎም ይግባእ ዚብል ’ዩ። ማዕርነት ማለት፡ሰብኡትን ኣንስትን ኣብቲ ናይ ገዛእ ርእሶም ኣካላትን ጾታዊነትን፤ ባዕላቶም ክውስኑ ክኽእሉ ኣሎዎም ዚብል ’ዩ።
ማዕርነት ክበሃል ከሎ፤ ንኹሉ ብዘይ ኣፈላላይ ዝሰፍሐ ማዕርነት ምርካብ ማለት ’ዩ። ኩሉም ሰባት፡ ከምቲ ድሌት-ርእሶም ክዀኑሉ ዚኽእሉ ዕድል ምፍጣርን፡ ቅሳነት ከም ዚስምዖምን ምግባር እዩ።
ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት፤ ጉዳይ ማዕርነት ይዝረበሉ’ዩ፤ ብዙሓት ካብኣተን ውን፡ ኣብ ጐደና ማዕርነት ዝጐዓዛ ዘሎዋ እየን። ይኹንእምበር፡ ክሳብ ለይቲ‘ሎሚ፡ ምሉእ ማዕርነት ዝሰፈና ሃገር የላን።
ብዙሕ እዋናት፤ ማዕርነት ብዘይ ምህላዉ ዝኸስራ፤ ብቐዳምነት እተን ኣዋልድ እየን። ኣብ ዓለምና፡ ሰብኡት እቶም ዝዓበየ ስልጣንን ገንዘብን ዘሎዎም ንሳቶም እዮም። ብኻልእ መገዲ ንሳቶም ዝኸስርዎ ግን ኣሎ። ሰብኡት ዝወሓዱ ናይ ቀረባ-ኣዕሩኽቲ ኣሎዉዎም፤ ሰብኡት ድማ፡ ካብ ኣንስቲ ዝሓጸረ ህይወት ዘሎዎም፤ ንሳቶም እዮም። ስለምንታይ ከምኡ ዀይኑ ይመስለካ/ኪ?
ኣንስቲ ኣብ ገዛ፡ ካብ ሰብኡት ንላዕሊ ይሰርሓ። ንኣብነት ከም ቤት ምጽራይን ቆልዑ ምእላይን ዝኣመሰለ ዋኒን የተግብራ። ኣንስቲ፡ ኣብ ስራሕ-ዓለም ዝወሓደ ጊዜ ስለ ዝሰርሓ ድማ፤ ዝወሓደ ደሞዝን ዝወሓደ ጥሮታን ይቕበላ።
ሰብኡት ከም መራሕቲ መንግስቲ፡ ኣካየድቲ-ስራሕ ኩባንያታት፡ ፕሮፌሶራት ብምዃን፤ ብዙሕ ክውስኑሉ ኣብ ዚኽእሉ ናይ ስልጣን መድረኽ ምድያብ፤ ኣዝዩ ልሙድ ነገር ’ዩ።
እቲ ዝዓበየ ክፋል ናይቲ ኣብ ሕብረተሰብና፤ ኣብ ልዕሊ ኣዋልድን ኣንስትን ዘጋጥም ዓመጽን ገበናትን፤ ብሰብኡት ዚፍጸም እዩ። ካብ ኣዋልድ ንላዕሊ ድማ ዝበዝሑ ኣወዳት ግዳያት ገበንን ዓመጽን እዮም።
ዝበዝሐ ጊዜ ኣብ ሓደጋ ዝወድቁ ሰብኡት ኰይኖም፤ ኣብ ናይ ኣልኮልን ኣብ ናይ ”ድራግን” ሽግራት ዝወድቁ ድማ፤ እቶም ሰብኡት እዮም። ሰብኡት እቶም ካብ ኣንስቲ ንላዕሊ ነፍሶም ዚቐትሉ ውን፤ ንሳቶም እዮም።
እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ኣብነታት፤ ብስታቲስቲክ መረጋገጺ ዘሎዎ ጸብጻብ እዩ። እዚ ንኣንስቲ ከም ሓደ ጉጅለ፤ ንሰብኡት ድማ ከም ሓደ ጉጅለ ጌርካ ክትርእዮም ከሎኻ ዘገልግል እዩ። ኣብ ኩሉ ሰብ ከምኡ ’ዩ ንምባል ኣይክኣልን ’ዩ። ኣብ መንጎ ሰብኡት፡ ነናቶም ፍልልይነት፡ ኣብ መንጎ ኣንስቲ ውን ነናይ ገዛእ ርእሰን ፍልልይ ከም ዘሎወን ምዃኑ ርግጽ ’ዩ።
ነዚ ዚገልጽ ብዙሕ፡ ነንሕድሕዱ ድማ ዝተኣሳሰረ ነገራት ኣሎ። ገለ ካብኡ፡ ታሪኻዊ መኣዝን ዘሎዎ፤ ሰብኡት ንነዊሕ ዘበናት ኣብ ሕብረትሰብ ስልጣን ሒዞም ብምጽንሖም እዩ። ከምኡ ብምዃኑ ድማ፤ ነቲ ሕጊታትን፡ ልምዲታትን ናይቲ ሕብረትሰብ፤ ኣዕሚቑ ጸልዩዎ ጸኒሑ እዩ። ነዚ ንምልዋጥ፡ ኣዝዩ ነዊሕ ጊዜ ዝወስድ ጉዕዞ እዩ።
ካልእ ከም መግለጺ ክኸውን ዚኽእል ነገር ድማ፤ እዚ ”ናይ ሰብኣይ” ወይ እዚ ”ናይ ሰበይቲ” እዩ ኢልካ ከፋፍሊካ ዚርአ ነገራት ኣሎ። ንኣብነት፡ እንታይ ክትፈቱ ከም ትኽእል፤ ኣየናይ ስምዒታት ንደገ ክተርኢ ከም ትኽእል፤ ወይ ውን እንታይ ዓይነት ሞያ ክህልወካ ከም ዚኽእል ወዘተ እዩ። እዚ ድማ፡ ኣብቲ ኣተሓሳስባ ሕብረትሰብ ብስዉር ዝተጻሕፈ፤ ኣወዳትን ኣዋልድን ከመይ ክኾኑ ከምዘሎዎም ዚእምት ስነ ስርዓት እዩ።
እቲ ከም ”ናይ ሰብኣይ” ወይ ከም “ናይ ሰበይቲ” ዚርአ ነገራት፤ ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት ናይ ዓለም፤ ነንበይኑ ክኸውን ይኽእል እዩ። እዚ ድማ ምስ ጊዜ ክቕየር ዚኽእል እዩ።
እስኪ ኣብ ገዛእ ህይወትካ ከመይ ከም ዝዀነ ሕሰብ። ንስኻ ባዕልኻ ውን ብዛዕባ ኣወዳትን ኣዋልድን ክትሓስብ ከሎኻ፤ ኣረኣእያኻ ከመይ ይመስል። ንስኻ ባዕልኻ ነዚ ነገር ’ዚ ንምምሕያሽ ገለ ነገር ምስ ትገብር፤ ሽዑ ’ዩ እዚ ንብሎ ዘሎና ማዕርነት ብዝቐለለ ክመጽእ ዚኽእል። ንኣብነት፡ ንሓደ ዘይፍትሓዊ ነገር ክትርኢ ከሎኻ፤ ዓገብ ምባል የድልየካ።
ንስኺ ጥራይ ኢኺ እንታይ ዓይነት ጾታ ከም ዘለኪ ትፈልጢ። ንኣብነት መብዛሕትኡ ኣዋልድ ዘለወን ክፋል ኣካላት እንዳ ሀለወኪ ከም ወዲ ኾይኑ ክስምዓኪ ይኽእል እዩ። ምናልባሽ’ውን ጓል ኣይኮነ ወዲ ከም ካልእ ኾይንኪ ክስምዓኪ ይኽእል እዩ፣ ወይ ናይ ዝኾነ ጾታ ዘይኮነ።
ኣብ ሞምባሳ ኬንያ ክካየድ ዝቐነየ ኣኼባ ሓባራዊ ዶብ ኢትዮ ኬንያ ተዛዚሙ።ካብ 5 ግንቦት 2011 ዓ.ም ጀሚሩ ወኪላት ክልቲአን ሃገራት ኣብ ዝተሳተፍሉ ኣኼባ ኣብ ናይ ሓባር ዶባ ክልቲኣን ሃገራት ዝርከቡ ምልክታት ንምሕዳስ ምስምምዖም ኣብ ኬንያ ናይ ኢትዮጵያ ኣማባሳደር መለስ ኣለም ገሊፆም።
ዝተላዕሉ ምልክታት ንዘለዎም ቦታታት ብዝምልከት ናይ ዳህሳስን ዳግመ ምትካልን ስራሓት ንምክያድ ከምዝተዘራርቡን፡ ህዝቢ ድማ ሓድሽ ዝስራሕ ዘሎ ናይ ዶብ ምምልካት ከይመስሎ ናይ ምምሃርን ስራሕ ክስራሕን ምስ ኣፀጋምነት እቲ ከባቢ ሓለዋን በጀትን ብዝምልከት እውን ኣብ ስምምዕ ተበፂሑ’ሎ ኢሎም።
ንኢትዮጵያን ኬንያን ካብ ዘዋስን 890 ኪሎ ሜትር ዶብ 625 ናይ ዶብ ምልክታት ተተኺሎም እንተነበሩ እውን ሎሚ መብዛሕቲኦም ጠፊኦም 55 ጥራሕ ኣብ ቦትኦም ከምዘለው ኣምባሳደር መለስ ገሊፆም ።
ቁጥር 6፡- መስጠት እንደመዝራት ይመስላል። በግብርና ዓለም በጥቂት የዘራና በብዙ የዘራ እኩል አያጭድም። እንዲሁም በመስጠት ለጋስነት ብዙ በረከትን ያስገኛል፤ (ሉቃ.6፡38)። ይሁን እንጂ ክርስቲያን ብዙ ለመሰብሰብ ብሎ በንግድ መንፈስ መስጠት የለበትም። ይህ አሰጣጥ በደስታ የሚደረግ መሥዋዕት ሳይሆን ንግድ ስለሚሆን እግዚአብሔርን አያስደስተውም፤ (ዕብ.13:16)። ነገር ግን በልግስና ለሚሰጥ ክርስቲያን ይህ የዘሪው ተስፋ መጽናኛ ሊሆነው ይገባል።
ቁጥር 7:- የክርስቲያን ስጦታ እንደግብር በገድ ሊሆን አይገባም። ለእግዚአብሔር የሚቀርብ የምስጋና መሥዋዕት ስለሆነ በግድ ከሆነ ትርጉሙን ይቀይራል። ስለዚህ የእግዚአብሔር ሕዝብ ከስስት መንፈስ ነፃ ሆነው በልግስናና በደስታ መስጠት አለባቸው። አለመስጠትም በደል ነው፤ ቅር እየተሰኙ መስጠትም በደል ነው። ስለዚህ ትክክለኛው ነገር የማይነገረውን የእግዚአብሔርን ስጦታ እያሰብን በልግሥናና በደስታ መስጠትን መማር ነው።
ጥያቄ 12. ለምንድነው በቤተ ክርስቲያንህ ውስጥ ያሉ ሰዎች አሥራት የሚሰጡት? ከልማድ የተነሣ ነው? የሚሰጡበትስ ምክንያት እግዚአብሔርን ደስ የሚያሰኝ ነው? ለምን?
ከቁጥር 8-9:- ከመዝሙረ ዳዊት 111 (112) በመጥቀስ የክርስቲያንን መስጠት ይደግፋል። በዚህ መዝሙር ላይ የተጻፈው ስለጻድቅ ሰው ነው። በቁጥር 1 ላይ “እግዚአብሔርን የሚፈራ ትእዛዙንም እጅግ የሚወድ ሰው ምስጉን ነው” ብሎ ይጀምራል። ከዚያም በቁጥር 9 ላይ ይህንን በ2ኛ ቆሮንቶስ 9፡8 እና 9 የተጠቀሰውን እናነባለን። «በተነ ለችግረኞች ሰጠ» በማለት የአሰጣጡን ልግስና ይገልጻል። ለቆሮንቶስም ክርስቲያኖች ይህንን እንዲህ ለመስጠት የሚያስችለውን ጸጋ እግዚአብሔር ስለሆነ የሚሰጠው ለእነርሱም ሊሰጥ ዝግጁ መሆኑን ያስረዳል።
በቁጥር 8 ላይ ጳውሎስ አንድ ትልቅ እውነታን ያስተምረናል። እግዚአብሔር በግላችን የሚሰጠን በረከቶች ከአሰጣጣችን ጋር ግንኙነት እንዳለው ያስተምረናል። በለጋስነት የሚሰጥን ሰው እግዚአብሔር ሁልጊዜ በነገር ሁሉ ብቃትን አግኝቶ ለበጎ ሥራ ይበዛ ዘንድ ጸጋን እንደሚያበዛለት ቃል ይገባል። አንድ ሰው እንዳለው «እግዚአብሔር ከሚሰጠን በላይ ለእርሱ መልሰን የምንሰጠው ከቶ አይኖርም።» እግዚአብሔር በሚሰጠን በትንሽ ነገር ታማኞች መሆናችንን ካሳየን፥ በትልቁ ነገር ሊተማመንብን ይችላል። የሚሰጡትን የተለያዩ ስጦታዎች በአግባቡ የማንጠቀምበት ከሆነ ሌላ የበለጠ ስጦታ ለመስጠት በእኛ ላይ አይተማመንብንም፤ (ሚልክ.3፡ 6-12 ተመልከት )።
ቁጥር 10፡- ማንም ክርስቲያን «የምሰጠው የለኝም፤ ስለዚህ ተቀባይ እንጂ ሰጭ መሆን አልችልም» ማለት አይገባውም። በእግዚአብሔር ፊት የስጦታ ትልቅነት የሚመዘነው በተሰጠው ብዛት ሳይሆን ባስቀረው ብዛት ነው። በብሉይ ኪዳን ከአሥር አንድ መስጠት ተገቢ ነበር። የአሥራቱ ብዛት ሳይሆን በእርግጥ ሰው ካለው አሥራት መስጠቱ ነበር የሚታየው። በስጦታ ብዛት ከሆነ ሀብታም ከአንድ ሺህ ብር ሃምሳ ብር ቢሰጥ ስጦታው ትንሽ ነው፤ አሥራቱ ከሺህ ብር መቶ ብር እንጂ ሃምሳ ብር ስላልሆነ። ጽሃው ግን ሃምሳ ብር ኖሮት ከሃምሳው አሥራት አምስት ብር ብቻ ሳይሆን አሥር ብር ቢሰጥ ሃምሳ ብር ከሰጠው የእርሱ ይበልጣል፤ (ማር.12: 43-44)።
በተለይ እኛ ኢትዮጵያውያን ክርስቲያኖች ከውጭ አገር ከሐብታም ክርስቲያኖች የሚላከውን የስጦታ ብዛት በማየት እራሳችን ከመስጠት በመቆጠብ የመስጠትን ጸጋ ልናጣ ስለምንችል መጠንቀቅ አለብን። መፍትሄው ስጦታውን አለመቀበል ሳይሆን «ስጡ» የሚለውን የእግዚአብሔርን ቃል መከተል ነው። «ለዘሪ ዘርን… የሚሰጥ እርሱም የምትዘሩትን ዘር ይሰጣችኋል»! (ቁጥር 10)።
ጥያቄ 13. ሀ/ በቤተ ክርስቲያንህ ውስጥ የሚገኙ ድኃና ሀብታም ምዕመናን ለቤተ ክርስቲያን አሥራት ይሰጣሉን? ለ/ ይህ ከላይ የተጠቀሰው ችግር በቤተ ክርስቲያናችሁ ውስጥ ይታያል? እንዴት?
ቁጥር 11:- «በሁሉ ነገር ባለወጠጎች ትሆናላችሁ» ማለቱ ስለቁሳቁስ ብልጽግና ሳይሆን ስለመንፈሳዊ ቸርነትና መልካም ተግባር ነው የሚናገረው። የእግዚአብሔር ልጆች በመልካም ሥራ ድሆች እንዲሆኑ እግዚአብሔር ፈቃዱ አይደለምና ለበጎ ሥራ የተጋን እንሁን፤ (ኤፌ. 2:10)።
ከቁጥር 12-14:- ክርስቲያን ለተቸገረ ወንድሙ ሲሰጥ ያ ችግረኛው ወንድም ስለተቀበለው ስጦታ እግዚአብሔርን ስለሚያመሰግን የክርስቲያን ስጦታ እግዚአብሔርን ያከብራል። ስለዚህም የክርስቲያን ስጦታ የምስጋና መሥዋዕት ይሆናል። እንዲሁም በተቀባዩ ዘንድ የክርስቲያንን ፍቅር ይመሠርታል። ፍቅርም ስላለ ክርስቲያኖች እርስ በርስ በጸሎት ይደጋገፋሉ፤ (ቁጥር 14)።
ቁጥር 15፡- በክርስቲያን የስጦታ አገልግሎት አለመሰለፍ የማይነገረውን የእግዚአብሔርን ስጦታ አለመገንዘብ እንደሆነ መረዳት አለብን። ይህ በልጁ በኩል የሰጠን ስጦታ ነው፤ (ዮሐ.3፡16)። የእግዚአብሔርን ታላቅ ስጦታ በነፃ ስላገኘን እኛም እንደአባታችን ይህንን ነገር ለሌሎች ለማካፈል ፈቃደኞች መሆን አለብን።
ላለፉት 40 ዓመታት በተለይም ካለፉት 30 ዓመታት ወዲህ፤ በአማራ ህዝብ ላይ ማንነትን መሰረት ያደረጉ ጥቃቶች ሲሰነዘሩበት ቆይተዋል፡፡ በዚህ ችግር ዋነኛው ተጠቂ ከክልሉ ውጭ ነዋሪ የሆነው ወገናችን ነው። ለዚህ ጥቃት ያበቃው መሰረታዊ መንስኤው ደግሞ የትህነግና መሰል ኃይላት የአማራን ህዝብ በተመለከተ የዘሩት አማራ ጠል ትርክት ሲሆን፤ የዚህ አስተሳሰብ ተሸካሚዎች አማራን ለማጥቃት በትር ሆነው አገልግለዋል። በኢትዮጵያ የመንግሥት ምስረታ ሂደት ከሌሎች ወንድም ሕዝቦች ጋር በመሆን የአንበሳውን ድርሻ የሚይዘው አማራ፣ በኢትዮጵያ ግዛት ሁሉ ሀገሬ ብሎ ለረዥም ዘመናት የኖረ በመሆኑ የህዝባችን አሰፋፈር እና የአኗኗር ዘይቤው ለጠላቶቹ የበለጠ ተጋላጭ አድርጎታል፡፡
የአማራ ህዝብ በኢትዮጵያዊነቱ ጽኑ እምነት ያለው ህዝብ በመሆኑ፤ በየትኛውም የኢትዮጵያ ክልል መኖርና ተዘዋውሮ የመስራትና ሀብት ማፍራት ‘ሕገ-መንግስታዊ መብቴ ነው’ ብሎ ያምናል፡፡በዚህ እምነቱ የተነሳም፤ በሁሉም የአገሪቱ ክልሎች ይኖራል፤ ተዘዋውሮ ለመስራትና ሀብት ለማፍራት የሕይወት ትግል ያደርጋል፡፡ ይሁን እንጅ ትህነግና መሰሎቹ በዘሩት የተዛባ ትርክት የአማራ ህዝብ እረፍት አጥቷል፤ በየወቅቱና በየአካባቢው ይሰደዳል፤ ንብረቱ ይዘረፋል፤ አለፍ ሲልም የቡድን ጥቃት ይፈፀምበታል። ይህ ችግር በድርጅት የውስጥ መተጋገልና በኢትዮጵያ ሕዝቦች የጋራ መስዋዕትነት ትህነግ ከማዕከላዊ ሥልጣኑ ከተነቀለ በኋላ የአማራው መጠቃት በከፋ ሁኔታ ተጠናክሮ ቀጥሏል፡፡ ከሥልጣን ለመነቀሌ የተቃውሞ ኃይል ምንጭ ነው ብሎ የሚያምነውን የአማራ ሕዝብ፣ ከትላንት በቀጠለ ጥላቻው ዛሬም አማራን ማጥቃት የበቀልና የሥልጣን መመለሻ የቀውስ ሃዲድ አድርጎ ይቆጥረዋል።
ይህ የሚያሳየው፣ ትህነግ እንደ ድርጅት ህልውናው እስከቀጠለ ድረስ በአማራ ህዝብ ላይ የሚደርሰው መፈናቀል፣ ግድያና ጭፍጨፋ መቀጠሉ አይቀሬ መሆኑን ነው፡፡ ይሄን የምንለው የአማራ ህዝብ በኦሮሚያም ሆነ በሌሎቹ አገራችን አካባቢዎች፤ ዋጋ እየከፈለ ያለው በትህነግ የእጅ አዙር ጥቃት መሆኑን ከክትትልና መረጃዎች እንዲሁም ከሁኔታ ትንተናዎቻችን ተነስተን ነው። ኦነግ ሸኔም ይሁን ሌሎች ፀረ-ሕዝብ የሆኑ ኃይሎች ያለ ትህነግ የፕሮፓጋንዳ፣ የትጥቅና የፋይናንስ ድጋፍ ያን ያክል ለፌደራሉም ሆነ ለክልላዊ መንግሥታቱ አስቸጋሪ ሆነው አማራን ባላፈናቀሉ፣ ባለሳደዱና ባልጨፈጨፉ ነበር፡፡ እንደ ሀገርም ሆነ እንደ አማራ ለገባንበት የጥቃት አዙሪት ምንጩ የመቀሌው ግዞተኛ ቡድን ነው።
በትላንትናው ምሽት በምዕራብ ወለጋ ዞን ጉሊሶ ወረዳ ዘርን መሠረት ያደረገ በአማራ ላይ ጥቃት መፈፀሙን አረጋግጠናል። የጥቃቱን መጠንና ዝርዝር ሁኔታዎች ከፌዴራሉና ከክልሉ መንግሥት ጋር በመተባበር እያጣራን ሲሆን፤ በዚህ ጭካኔ በተሞላበት ድርጊት የአማራ ህዝብና ድርጅታችን የአማራ ብልጽግና ፓርቲ ክፉኛ አዝኗል፤ ተቆጥቷል፡፡ በመሆኑም ይህ ድርጊት የሚወገዝ ከመሆኑም በላይ አጥፊዎቹ እንደየስራቸው በህግ አግባብ ሊዳኙ ይገባል ብለን እናምናለን፡፡ ስለሆነም ከዚህ በታች የሚከተሉት አካለት ሕገ መንግስታዊ ኃላፊነታቸውን እንዲወጡ እናሳስባለን፦
1) የፌደራሉ መንግሥት በአማራ ህዝብ ላይ በየአካባቢው እየደረሰ ያለውን ተደጋገሚ ዘር ለይቶ የማጥቃት ወንጀል ዋነኛ የብሔራዊ ደኀንነት አደጋ አድርጎ ሊወስደው ይገባል። ስለሆነም የኢፌዴሪ ብሔራዊ የደኀንነት ምክር ቤት የአደጋውን መጠንና ቀጠናዊ መዘዝ በማጤን ዘርን መሠረት ያደረገው የአማራ ጥቃት በአስቸኳይ እንዲያስቆም፤ ስለ ጥቃቱም ዝርዝር መረጃ ለመላ ኢትዮጵያዊያን እንዲሰጥ፤ በአማራው ጥቃት ላይ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ የተሳተፉ የጥፋት ኃይሎች ላይ ሕጋዊና ተመጣጣኝ እርምጃ እንዲወሰድ በጥብቅ እንጠይቃለን፤
2) የአማራ ህዝብ የሚኖርባችው ክልሎች በተለይም በኦሮሚያ፣ ቤንሻንጉልና በደቡብ ብሔሮች፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥታት የምትገኙ የፖለቲካ አመራሮችና የጸጥታ አካላት፣ እናንተንና የአካባቢውን ወንድም ህዝብ አምነው ሃገር አለን ብለው፤ ሕግና ሥርዓት አለ በሚል ኢትዮጵያዊ መተማመን ከናንተው ጋር ለዘመናት የኖሩትን የአማራ ተወላጆች ከመቸውም ጊዜ በላይ ጥበቃ እንድታደርጉላቸውና ሕዝባዊ ኃላፊነታችሁን እንድትወጡ እንጠይቃለን፤
3) በአማራ ህዝብ ላይ እየደረሰ ያለውን ተከታታይ ጥቃት ከምንጩ ለማድረቅ፤ የችግሩ ዋነኛ መንስኤ አማራን በየአቅጣጫው በመውጋት በንጹሃን ደም የፖለቲካ ቁማር የሚሰራው የመቀሌው ግዞተኛ የትህነግ ቡድን በመሆኑ፣ ይህ ኃይል የብሔራዊ ደኀንነታችን የስጋት ምንጭ ከመሆን አልፎ የሽብርና የቀውስ ማዕከል ስለሆነ ለኢትዮጵያና ለቀጠናው ዘላቂ ሰላም ሲባል ከመለሳለስና ከመሸከም ፖለቲካ ወጥቶ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ስርዓት እንዲይዝ ለማድረግ ጊዜው አሁን ስለመሆኑ እናስረግጣለን፤
5) የአማራ ህዝብ፣ ምሁራን፣ የማህበረሰብ አንቂዎችና የፖለቲካ ኃይሎች በሙሉ፦ በህዝባችን ላይ እየደረሰ ያለው ጥቃት የረዥም ጊዜ የተዛባ ትርክት ውጤት መሆኑን በመገንዘብ፤ ችግሩን በዘለቄታ ለመፍታት፣ ለሦስት አስርታት የገጠመንን መዋቅራዊ ማነቆ ለመቅረፍ በሚመጥን ልክ የመፍትሄ ሃሳብ በማመንጨት የበኩላችሁን እንድትወጡና በጋራ በመቆም የአማራ ህዝብ ከተደቀነበት የህልውና ስጋት እንድትታደጉ ‘የአማራ አንገቱ አንድ ነው’ በሚል ወገናዊ ጥሪያችን እናቅርብላችኋለን፡፡
የሀገራችን ህዝቦች ለዴሞክራሲ፣ ለእኩልነትና ለፍትሃዊ ተጠቃሚነት በጋራ እየታገሉ መስዋእትነት እየከፈሉ በጋራ ተጉዘዋል፡፡ አሁም በመጓዝ ላይ ይገኛሉ፡፡ የህዝቦች የጋራና ትግልና መስዋእትነት...
የቱርክ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር የሳዑዲ ተወልጅ ጋዜጠኛ ዣማል ኻሾግዢ አገዳደልን አስመልክቶ ከሚመረምረው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የፍርድ ጠቢብ ጋር ዛሬ ተገናኝተው ተነጋገረዋል። ቱርክ ዓለምቀፍ ምርመራ እንዲካሄድበት እየጠየቀች ነው።
የመንግሥታቱ ድርጅት ልዩ መርማሪ አጀንስ ካላማንደር እስከ ቅዳሜ ድረስ ቱርክ በመቆየት የኢስታምቡል ዋና ዐቃቤ ህግ ከሚገኑባቸው ባለሥልጣኖች ጋር ተገናኝተው ይነጋገራሉ።
አጀንስ ካላማንደር ቱርክ ካሉት የሳዑዲ አረብያ አምባሳደር ጋር ለመነጋገርና ምርመራውን ለማካሄድ ሳዑዲ አረብያም ጭምር ለመሄድ ላቀረቡት ጥያቄ የሳዑዲ አረብያ ባለሥልጣኖች ምላሽ ሰጥተው እንዳሆነ ማራጋገጫ አልሰጡም።
በሙዚቃ ቃና ፕሮግራም በአሜሪካን የቢልቦርድ ሰንጠረዥ ላይ የበላይነቱን የያዙትን ዜማዎች እና Laddy Gaga እና Tony Benett በጋራ ያወጡትን Cheek to Cheek የተሰኘውን አልበማቸውን ያካትታል።
ሞሪታንያ ዋና ከተማ ኑአክሸት ውስጥ ለተካሄደው የአፍሪካ ኅብረት 31ኛ የመሪዎች ጉባዔ ድጋፏን እንደምትሰጥ ዩናይትድ ስቴትስ አስታወቀች። ይህንን የሃገራቸውን መልዕክት ያስተላለፉት የውጭ ጉዳይ መሥሪያ ቤቱ ቃል አቀባይ ሄዘር ኑወርት ትናንት ባወጡት መግለጫ ነው።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ሰበር ዜና-የግብፁ ፕሬዝዳንት ሙሐመድ ሞርስ ዛሬ ከመከላከያ ሚኒስትራቸው አብደል ፋታህ አልስሲን ጋር ስብሰባ ተቀምጠው ነበር ፣ኤርትራ በአባይ ግድብ ጉዳይ ከግብፅ ጋር መሰለፏ ይፋ ሆኗል
ሰበር ዜና-የግብፁ ፕሬዝዳንት ሙሐመድ ሞርስ ዛሬ ከመከላከያ ሚኒስትራቸው አብደል ፋታህ አልስሲን ጋር ስብሰባ ተቀምጠው ነበር ፣ኤርትራ በአባይ ግድብ ጉዳይ ከግብፅ ጋር መሰለፏ ይፋ ሆኗል
''አህራም ኦን ላይን'' የተሰኘው የግብፅ የድህረ-ገፅ የአንግሊዝኛ ጋዜጣ ዛሬ ሐሙስ ግንቦት 22፣2005 (may 30,2013) ከካይሮ እንደዘገበው የግብፁ ፕሬዝዳንት ሙሐመድ ሞርስ ዛሬ ከመከላከያ ሚኒስትራቸው አብደል ፋታህ አልስሲን፣የሃገር ውስጥ ሚኒስትራቸውን ሙሐመድ እብራሂምን እና የደህንነት ሚንስትር ራፋት ሸሃታን ይዘው ኢትዮጵያ እየገነባች ባለችው የታላቁ የህዳሴ ግድብ ላይ ስብሰባ አድርገዋል።
እንደ ፕሬዝዳንቱ ቃል አቀባይ ኢሃብ ፋህሚ ገለፃ ውይይቱ የተደገው ግድቡ በግብፅ ላይ የሚያመጣውን አይነተኛ ተፅዕኖ ላይ መሆኑን ጠቁመው በመቀጠል ''በጉዳዩ ላይ ፕሬዝዳንቱ ከኢትዮጵያ ባለስልጣናት ጋር በጋራ አጠቃቀም ዙርያ ላይ አሁንም ንግግር እየተደረገ ነው'' ብለዋል።
በመጨረሻም እንደ ጋዜጣው ዘገባ ፕሬዝዳንቱ ከውጭ ጉዳይ ሚኒስትራቸው ሙሐመድ ከማል ኦመር ጋር እና ከ ውሃ ሀብት ሚኒስትሩ ሞሐመድ በሃ ኤልድን ጋር መመካከራቸውን እና ''በግብፅ የውሃ አቅርቦት ላይ ማንም እንዲያስፈራራን አንፈቅድም'' የሚል መግለጫ ከፕሬዝዳንቱ ቤተመንግስት መሰጠቱን አጥቷል።
ባለፈው ወር የአባይን ጉዳይ አስመልክቶ የሱዳኑ ''ሱዳን ትሪቡን'' እንደዘገበው። ኤርትራ ሱዳን እና ግብፅ በቅኝ ግዛት ዘመን ኢትዮጵያን አግልለው ለብቻቸው የአባይን አጠቃቀም በተመለከተ የተፈራረሙትን ውል እንደምትደግፍ መግለጧን ዘግቧል። ለእዚህም ተግባሯ የግብፁ መሪ ሙሐመድ ሞርስ አቶ ኢሳያስን ማሞገሳቸውን እና በቅርቡ ሊያገኛቸው እንደሚሻ መግለጣቸውን ጋዜጣው አትቷል።
ግብፅ የኤርትራን ጦርነት ለማስጀመር ከዛሬ 35 አመት በፊት ለአቶ ኢሳያስ ካይሮ ላይ የነዳጅ ማደያ በመስጠት የሻብያን የመጀመርያ መነሻ ካፒታል ከሰጡት ውስጥ የምትቆጠር መሆኗንየሚገልጡ አሉ።
በ 1990 በኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ወቅት የግብፅ አማካሪ ጀነራሎች አስመራ መታየታቸውን ጠቅሶ አንድ በአዲስ አበባ የሚታተም የግል ጋዜጣ እውነትነቱን እንዲያረጋግጡ ለጠየቃቸው በአዲስ አበባ የግብፅ አምባሳደር በሰጡት መልስ ''ጡረታ ከወጡ በኃላ ጀነራሎቻችን ምን እየሰሩ እንደሆነ የማረጋገጥ ግዴታ የለብንም'' ማለታቸው እና ጉዳዩን በተዘዋዋሪ ማረጋገጣቸው ይታወሳል።
ዛሬ የወጣው የግብፁ ''አህራም ኦን ላይን'' እና ባለፈው ወር በሱዳን የታተመው ''ሱዳን ትሪቡን'' የእንግሊዝኛ ዘገባን ከእዚህ በታች በተያያዘው የ ''ጉዳያችን ጡመራ'' ላይ ያንብቡ።
ብዲሞክራውያዊ ማሕበር መንእሰይ ኤርትራ ናይ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ጨንፈር ጀርመን ብምትሕብባር ጨናፍር ውድብ ግ.ሃ.ድኤ ዞባ ኤውሮጳ ዝተዳለወ ሰፊሕ በዓል ኤርትራ (ፈስቲቫል ካስል) ካብ ዕለት 31/7 ክሳብ ዕለት 03/08/2008 ኣብ ከተማ ካስል ሃገረ ጀርመን ተኻይዱ
ብዲሞክራውያዊ ማሕበር መንእሰይ ኤርትራ ናይ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ጨንፈር ጀርመን ብምትሕብባር ጨናፍር ውድብ ግ.ሃ.ድኤ ዞባ ኤውሮጳ ዝተዳለወ ሰፊሕ በዓል ኤርትራ (ፈስቲቫል ካስል) ካብ ዕለት 31/7 ክሳብ ዕለት 03/08/2008 ኣብ ከተማ ካስል ሃገረ ጀርመን ተኻይዱ ;…ኣሰናዳኢ ሽማግለ ፈስቲቫል ክፍሊ ዜናን ሓበሬታን
ብኵናት ኣብ እትሕመስ ዘላ የመን ልዕሊ 280 ሽሕ ሶማላውያን ስደተኛታት ከምዘለዉ ዝሓበረ እቲ ኮሚሽን፣ እቶም 91 ሚእታዊት ወይ ከኣ ልዕሊ 250 ሽሕ ካብዚኣቶም ናብ ዓዶም ንምምላስ መደብ ከምዘሎ ሓቢሩ።
ይኹን’ምበር፣ ካብ ዓደን ናብ ወደብ በርባራ ናይ ሶማል ብመርከብ ዝካየድ ጉዕዞ ካብ 16 ክሳብ 18 ሰዓታት ስለዝወስድ፣ ነቲ ናይ ምምላስ መስርሕ ከደናጉዮ ከምዝኽእል ይጥቀስ።
ሰበ ስልጣን የመንን ሶማልን ነቲ ናይ ምምላስ መስርሕ ንምቅልጣፍ፣ ዘድሊ ደኩመንታትን መንነት ወረቓቕትን ኣብ ምድላው ስሉጥ ምትሕብባር ክገብርሎም’ውን ወኪል UNHCR እቲ ዞባ ጸዊዑ ኣሎ።
የሲዳማ አርነት ንቅናቄ /ሲአን/ ማምሻውን ባወጣው መግለጫ “በሀገሪቱም ሆነ በክልል የተጀመረው የለውጥ እንቅስቃሴ እየጎለበተ መሄዱን” ጠቅሶ በተቃራኒው ግን “የለውጥ ተፃራሪዎችና የለውጡን ሂደት በአግባቡ ያልተረዱ” ያላቸው “ሁከትና ብጥብጥ በክልሉ አስነስተዋል” ሲል ከስሷል።
ለህገ መንግሥታዊው በክልል የመደራጀት መብት ጥያቄ የሚመለከታቸው የመንግሥት ባለሥልጣናት በተሰጠው የጊዜ ገደብ ምላሽ ባለመስጠታቸው በእንጥልጥል እንዲቆይ መደረጉን ሲአን አመልክቶ መልሱ መሰጠት በነበረበት ጊዜ ያለመሰጠቱንም “የፖለቲካ ሴራ” ብሎታል።
የዋጋ ማሻሻያውን አስመልክቶ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ፕሬዚዳንት አቶ አቤ ሳኖ በሰጡት መግለጫ በባንኩ ገቢና ወጪ ላይ የተከሰተውን መዛባት ለማስተካከል፣ ባንኩ ላይ የሚደርሰውን ጫና ለመቀነስ፣ በዝቅተኛ ዋጋ ወይም በነፃ በሚሰጣቸው አገልግሎቶች ላይ አነስተኛ ማስተካከያ ለማድረግ፣ እና ከገበያው ሁኔታ ጋር ለማቀራረብ በአብዛኛው የአገልግሎት ዘርፎች ላይ ከ1 በመቶ ያልበለጠ የወለድ ምጣኔ መጨመር የሚያስችለውን የዋጋ ማሻሻያ ማድረጉን ገልጸዋል፡፡
የብድር ወለድ ምጣኔ መጠነኛ ማሻሻያ የተደረገው ብድሮችን በአጭር፣ በመካከለኛና በረጅም ጊዜ ገደብ በመከፋፈል እና ባንኩ የሚሰጣቸው የአገልግሎት አይነቶችን ታሳቢ በማድረግ መሆኑን አቶ አቤ ሳኖ በመግለጫቸው አስታውቀዋል፡፡
የወጪ ንግድን ለማበረታታት ከወጪ ንግድ ጋር የተያያዙ የብድር አገልግሎቶቹ ላይ ሲያስከፍለው በነበረው የወለድ ምጣኔ ላይ እንዲሁም መንግስት ለሚያስመጣው መድሀኒት የሚቀርበው የውጭ ምንዛሬ አገልግሎት ተመን ላይ ቅናሽ መደረጉም ነው በመግለጫው የተገለፀው፡፡
ህብረተሰቡ ላይ የሚደርሰውን ጫና ለማስቀረት ባንኩ ለነዳጅ የሚያቀርበው የውጭ ምንዛሬ አገልግሎት ተመን ባለበት እንዲቀጥል መወሰኑን የገለጹት አቶ አቤ፤ ሌሎች በመንግስት የሚሠሩ ሥራዎች የአገልግሎት ዋጋ ላይ አነስተኛ ጭማሬ ብቻ መደረጉንም አስታውቀዋል፡፡
የባንኩን ውጤታማነት ለማስቀጠልና ለሀገር የሚያበረክተውን አስተዋጽዖ ለማሳደግ የተደረገው የዋጋ ማስተካከያ አስፈላጊ መሆኑን የገለፁት ፕሬዚዳንቱ፤ ባንኩ እስካሁን ከመደበኛ አገልግሎት የሚያገኘው 27 በመቶ ብቻ የነበረ ሲሆን፤ ከ73 በመቶ በላይ በነፃ እና በዝቅተኛ ዋጋ አገልግሎት ሲሰጥ መቆየቱን ተናግረዋል።
እስካሁን በነበረው አሰራር ባንኩ ዝቅተኛ ዋጋ በማስከፈል አገልግሎት መስጠቱ ገበያን በማዛባት፣ ሃብት በማባከን፣ ፕሮጀክቶች በጊዜ እንዳይጠናቀቁ፣ በብድር አከፋፈል በኩልም ዳተኝነትን ማሳየትና ጥገኝነትን የሚያበረታታ ነውም ተብሏል።
ባንኩ መንግስታዊ ከመሆኑ አንፃር ዋጋ የማረጋጋት ኃላፊነት እንዳለበት የገለጹት አቶ አቤ፤ አሁን የተደረገው አነስተኛ የዋጋ ማስተካከያ ህብረተሰቡ ላይ ጫና በማያሳርፍ መልኩ እና የባንኩን ህልውና በሚያስጠብቅ መልኩ እንዲሆን መደረጉን ማስረዳታቸውን ከባንኩ ያገኘነው መረጃ ያመለክታል፡፡
የኢንሱሌሽን ምርትን ለመምረጥ የእሱን የሙቀት መቋቋም R ማወቅ አስፈላጊ ነው (የቁሳቁሱ በውስጡ የሚያልፈውን የኃይል መስፋፋት ፍጥነት ለመቀነስ) ፡፡ በምርቱ ላይ መታየት አለበት ፡፡
ኡግ ፣ ኡው: - የወለል ንጣፍ ማስተላለፊያ ቅንጅት። የታሸገ ግድግዳ የሙቀት ምጣኔ በአቀባባይ ባህሪ ፣ በጨረታው አፈፃፀም እና በመስኮቱ ተከላ ጥራት ላይ የተመሠረተ ነው ፡፡
አነስተኛው U ነው ፣ ብዙ መስኮቶች ወይም ክፈፎች ጠፍተዋል። በ U ቦታ ፣ እኛ ደግሞ ብዙውን ጊዜ ስለ ኬ እናወራለን ፣ እነሱ በጥብቅ ተመሳሳይ መጠን ናቸው ፡፡
ሠ) የሙቀት ወይም የቤት ውስጥ ሙቅ ውሃ ለማምረት ወይም ለማሰራጨት የመጫኛውን ሙሉ ወይም ከፊል ማገጣጠም R> = 1 m² ° C / W (ማለትም ቢያንስ 3,5 ሴ.ሜ የራዲያል መከላከያ)።
ገለልተኛ ለሆነ በር የ polyurethane foam የሙቀት ሙቀት ማስተላለፍ ከ 0.035 ፣ ይህ ቢያንስ ቢያንስ ከ 0,2 * 0.035 = 0.007 = 7 ሚሜ የሆነ የመዝጊያ መከላከያ ውፍረት ጋር ይዛመዳል።
a) ለእነዚህ ሁሉ የሙቀት መከላከያ ቁሳቁሶች የታክስ ብድር መጠን 25% ነው ፡፡ ይህ መሣሪያ ከ 40/1/1 በፊት በተጠናቀቀው ቤት ውስጥ በተጫነበት ድርብ ሁኔታ ላይ ይህ መጠን ወደ 1977% አድጓል እና የእነሱ ጭነት የሚከናወነው እ.ኤ.አ. የመኖሪያ ቤት ማግኛ.
ZhongShan የፓናል ብርሃን 24W እጅግ በጣም ቀጭ ያለ የፓነል ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የፓናል ብርሃን 24W እጅግ በጣም ቀጭ ያለ የፓነል ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የፓናል ብርሃን 24W እጅግ በጣም ቀጭ ያለ የፓነል ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ከሙስና ጋር በተያያዘ ተጠርጣሪ የተባሉ በቁጥጥር ስር እየዋሉ መሆናቸው ተጠቆመ። ፋና እንዳለው ከዚህ ቀደም ከተያዙት በተጨማሪ ሶስት ከፈተኛ ሃላፊዎች የተባሉ ታስረዋል። በቁጥጥር ስር ከዋሉት መካከል የተወሰኑትን ስም በመዘርዘር ቀዳሚ የሆነው ሰንደቅ ጋዜጣ እንዳለው አንድ የቀድሞ ሚኒስትርና ሚንስትር ዳዔታ ተይዘዋል። ዜናውን ተከትሎ ስራ አስኪያጆችና የተለያዩ ሃላፊዎች እንጂ ስማቸው ከሙስና ጋር የሚነሳ ባለስልጣኖችና ቁልፍ የፖለቲካ አመራሮች አለመያዛቸው ዜናውን ያለሳለሰ ጉዳይ ሆኗል።
በስኳር ኮርፖሬሽ በኩል ተጠርጥረው ከተያዙ መካከል የቀድሞው የተንዳሆ ስኳር ፋብሪካ ዋና ሥራ አስኪያጅ የነበሩት አቶ አበበ ተስፋዬ እና የቀድሞው የተንዳሆ የፋይናንስ ሥራ አስኪያጅ የነበሩት አቶ ተስፋዬ ድምፁ እንደሚገኙበት ታውቋል፡፡ እንዲሁም፣ አቶ በኃይሉ ገበየሁ የኮርፖሬሽኑ ንብረት አስተዳደር ዳሬክተር እና አቶ ኤፍሬም አለማየሁ የቀድሞ የኮርፖሬሽኑ፣ ግዢና ንብረት አስተዳደር ዘርፍ ምክትል ዳሬክተር ተጠርጥረው በቁጥጥር ስር ውለዋል፡፡
አንድ የቀድሞ ሚኒስትር እና አንድ ሚኒስትር ዴኤታም ተጠርጥረው በቁጥጥር ሥር መዋላቸውን ምንጮቻች የጠቆሙ ቢሆንም፣ ከሚመለከታቸው አካላት ለማረጋገጥ እንዳልተቻለ ነው ሰንደቅ የዘገበው። ምንም ሆነ ምን ግን ይህንን ዜና አስመልክቶ ሰንደቅ በመረጃ ደረጃ አገር ቤት ካሉት የዜና ምንጮች ቀዳሚ ያደርገዋል። በዚህም ብቻ ሳይሆን በስኳር ልማት ዙሪያ ሰንደቅ ከሌሎች ሚዲያዎች በበለጠ መረጃ በማግነትና በስፋት የምርመራ ሪፖርቶችን ማቅረቡም አይዘነጋም።
ከተለያዩ መረጃዎችና ስኳር ፕሮጀክትን አስመልክቶ የመንግስት የራሱ ባለስልጣናት ለራሳቸው ፓርላማ ካቀረቡት አስደንጋጭ ሪፖርትና ውድመት አንጻር አሁን በቁጥጥር ስር ዋሉ የተባሉት የበታች ሃላፊዎች በቢሊዮን የሚቆጠር ሃብት ይዘርፋሉ ተብሎ እንደማይታሰብ አስተያየት እየተሰጠ ነው። የመንግስትን ጅማሮ ይበል ያሰኛል የሚሉ ክፍሎችም ቢሆኑ የጸረ ሙስናው ትግል አንድ ደረጃ ከፍ ሊል እንደሚገባው ይስማማሉ። አለያም በከፍተኛ ደረጃ ስማቸው ከብልጽግና ጋር የሚነሳ ግለሰቦች ነጻ ስለመሆናቸው መንግስት ባደባባይ የሃብት መጠናቸውን ይፋ በማድረግ ነጻ ሊያወጣቸው እንደሚገባ ያምናሉ።
በትላንትናው እለት የመንግስት ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ሚኒስትር ነገሪ ሌንጮ ይፋ እንዳደረጉት ከፍተኛ ባለስልጣናት፣ ነጋዴዎችና ደላሎች በሙስና ወንጀል ተጠርጥረው ታስረዋል። ማንነታቸው ባይገለጽም የተቋሞቹን ስም ጠቁመዋል። እንደ ዶከተር ነገሪ ሌንጮ ገለጻ ህዝብ ላይ እንደ መሽገር ተጣብቀው ሃላፊነታቸውን ከመወጣት ይልቅ ራስን በማበልጸግ ተግባር የተሳተፉትን የማደኑ ስራ የሚቀጥልና ክልል ድረስ የሚዘልቅ ነው።
ተጠርጣሪዎቹ በቢሊዮን የሚቆጠር ገንዘብ የሚያንቀሳቅሱ መሆናቸውም ተመልክቷል። ፋና የሚከተለውን ዘግቧል። ዶክተር ነገሪ ሌንጮ አዲስ አበባ፣ ሀምሌ 18፣ 2009 (ኤፍ.ቢ.ሲ) መንግስት በሙስና የተጠረጠሩ 34 ከፍተኛ የመንግስት የስራ ሀላፊዎች፣ ደላሎች እና ነጋዴዎችን ዛሬ በቁጥጥር ስር አውሏል። የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ሃላፊ ሚኒስትር ዶክተር ነገሪ ሌንጮ፥ መንግስት ከሙስና ጋር በተያያዘ ተጠርጥረው በቁጥጥር ስር በዋሉ ከፍተኛ የመንግስት የስራ ሃላፊዎችና ግለሰቦች ዙሪያ መግለጫ ሰጥተዋል። በመግለጫቸው ከፍተኛ የመንግስት የስራ ሃላፊዎችን ጨምሮ ደላሎች እና ነጋዴዎች በአጠቃላይ 34 ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ስር መዋላቸውን ተናግረዋል።
ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ስር የዋሉባቸው የመንግስት ተቋማትም የፌደራል እና የአዲስ አበባ መንገዶች ባለስልጣን፣ ስኳር ኮርፖሬሽን፣ የገንዘብና የኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስቴር እና ሌሎች ናቸው ተብሏል። ተጠርጣሪዎቹ በቢሊየን የሚቆጠር የመንግስት ብርን ሲያንቀሳቅሱ የነበሩ መሆናቸውም ነው የተመለከተው። ሚኒስትሩ መንግስት ለህዝቡ በገባው ቃል መሰረት ከተሰጣቸው ሃላፊነት ውጪ ለልማት መዋል የነበረበትን የህዝብ ሃብት በማጉደል ወንጀል የተጠረጠሩ ከፍተኛ የስራ ሃላፊዎች ላይ ክትትል ሲያደርግ መቆየቱን አንስተዋል። ከፌደራል አቃቢ ህግ እና ፌደራል ፖሊስ በተውጣጣ ግብረ ሃይል በተደረገው ጥናትና ክትትል መሰረት፥ መረጃ የተገኘባቸውን ግለሰቦች በቁጥጥር ስር ማዋል ተጀምሯል ነው ያሉት።
በዛሬው እለት በቁጥጥር ስር ከዋሉት በተጨማሪም መረጃ የተገኘባቸው የመንግስት የስራ ሃላፊዎችና ባለሃብቶችን በቁጥጥር ስር የማዋሉ ተግባር ይቀጥላል ብለዋል ሚኒስትሩ። ሰፊ ጥናት እና ዝግጅት ሲደረግበት ቆይቶ የተጀመረው እርምጃ ተጠናክሮ እንደሚቀጥልም ነው ሚኒስትሩ የተናገሩት። መንግስት እስካሁን ለህብረተሰቡ ቃል ሲገባ የነበረውና በተደጋጋሚ ሲገለፅ የነበረው የፀረ ኪራይ ሰብሳቢነት እርምጃ በከፍተኛ ደረጃ መጀመሩን የሚያመላክት ነው የተባለው ይህ ኦፕሬሽን በቀጣይ ቀናትም ተጠናክሮ እንደሚቀጥል ታውቋል። መንግስት በአሁኑ ወቅት ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ስር ማዋሉን እንደቀጠለ የጠቆሙት ሀላፊ ሚኒስትሩ፥ ይህ ኦፕሬሽን በክልሎችም እንደሚቀጥል ጠቁመዋል።
· ለአምስት ጊዜያት፣ በስልክ እና በደብዳቤ መልእክት ሲያደርሳቸው ቆይቷል · በከፍተኛ ትምህርት ቢያመካኙም፣ ከአጠናቀቁ ሁለት ዓመታት አልፏቸዋል · “ወደ ሀገሬ ልገባ ነው፤ ብለው...
ዓቃ ቢ ሕ ጊ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ዞን 9 ብዝብል ናይ ዝፍለጡ ኣብ ኢንተርኔት ዝፅሕፉ ኢትዮጵያዊያን ዝቕርቦም ናይ ሽብር ኽስታት ከምሓይሹ ብቤት ፍርዲ ዝተውሃበ ትእዛዝ ከየማልአ ብምትራፉ ሎሚ እውን እቲ ፍርዲ ተናዊሑ።እዚ ምዕባለ እዚ ኣብ ልዕሊ እቶም መናእሰይ ብሎገራትን ጋዜጠኛታትን ዝቐረቡ ኽስታት ውድቕ ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ዝብል ትፅቢት ኣሕዲሩ’ሎ።ኣብ ኢትዮጵያ ብማሕበራዊ መራኸቢ ኣቢሎም ንዓመፅ ብምቕፅቃስ እዮም ተኸሲሶም።
እዞም ዞን 9 ብዝብል ናይ ሓባር ሽም ዝፅውዑ ሽዱሽተ ናይ ኢንተርኔት ፀሓፍቲ ብሎገራትን ሰለስተ ጋዜጠኛታትን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ሚያዚያ 2006 ዓ/ም ነይሮም ዝተኣሰሩ።ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሓምለ ድማ ብፀረ ሽብር ሕጊ ኢትዮጵያ ተኸሲሶም።
ኣቶ ኣምሃ መኮነን ካብቶም ትሽዓተ ተኸሰስቲ ናይ ሸሞንቲኦም ጠብቓ እዮም።ዓቃቢ ሕጊ ኣብ ዝቕፅል ቆፀሮ ነቲ ኽሲ ኣማሓይሹ እንተድኣ ዘየቕሪቡ ዳኛ ንቶም ኽስታት ካብቲ መዝገብ ከውፅእዎ እዮም ኢሎም።
እቲ ቤት ፍርዲ ካልኦት ክስታት ሎማዕንቲ ሰኒ ተቐቢሉ’ሎ።ኣብ ኣዋጅ ፀረ ሽብር ሕጊ ብዝተቐመጠ መሰረት ተጠርጠርቲ ናይ ሕቡእ ውድብ ብምጥያሽ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ህውከትን ዝተወደበ ዕንወትን ንምብፃሕ ተግባራት ሽብር ክፍፅሙ ተሊሞም ይብል።
ከም ተግባራት ሽብር ኣብቲ ኣዋጅ ዝተቐመጡ ሽዱሽተ ዓይነት ባህሪያት ደቂ ሰባት ጥራሕ ምዃኖምን ሓደ ሰብ ብውዲት ሽብር ክኽሰስ እንተኾይኑ ኣብ ትሕቲ ዓንቀፅ ሰለስተ እቲ ሕጊ ብዝተቐመጠ መሰረት ሓደ ወይ ክልተ ኽስታት ክጠቀሱ ኣለዎም ኢሎም እቶም ጠበቓ።
ዓለምለኸ ጉጅለታት ሰብኣዊ መሰላት ናይ ኢትዮጵያ ፀረ ሽብር ኣዋጅ ዘሻሚን ንተቓውሞ ንምዕፋን ከም መሳርሒ ዝጠቅምን እዩ ክብሉ ብተደጋጋሚ ይነቕፉ።CPJ ብዝብል ሽም ዝፅዋዕ ንጋዜጠኛታት ዝሕለቕ ጉጅለ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብዝገብሮ መፅናዕቲ ኢትዮጵያ ጋዜጠኛታት ብበዝሒ ካብ ዝተኣሰሩወን ሃገራት ሓንቲ ክብል ገሊፁዋ’ሎ።
ስሜ ጋሪሪላ ጉዋamuz (ወ / ሮ ጋቢ) እ.ኤ.አ. ከ 2007 ጀምሮ በ KW Barrett የመጀመሪያ ደረጃ እሠራ ነበር ፡፡ እስከ እራሱ ድረስ እራሳቸውን ችለው በማስተማር ረዳትነት ሠርቻለሁ ፡፡ የተወለድኩት በዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ቢሆንም 2018 ዓመት ሲሆነኝ ከአያቶቼ ጋር ወደ ኒካራጓ ተዛወርኩ እና እዚያም ለ 10 ዓመታት እኖር ነበር ፡፡ የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርቴን እዚያ አጠናቅቄ ወደ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ገባሁና በሳይኮሎጂ የመጀመሪያ ዲግሪዬን አገኘሁ ፡፡ ወደ ዩናይትድ ስቴትስ ስመለስ የመጀመሪያ ሥራዬ እዚህ እንደ መመሪያ ረዳት ነበር እናም ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በጣም ተደስቻለሁ! ማስተማርን እወዳለሁ ፣ ስነጥበብ እና እደ ጥበቦችን እወዳለሁ እና በተለይም የሚያብረቀርቅ ነገርን ሁሉ ግን በጣም እፈልጋለሁ ከተማሪዎቼ መማር!
RT @KWBWirበዚህ ሳምንት በፕሪኬ ውስጥ ስለ መለካት መማር ጀመርን ፡፡ የእኛን የመቁጠር ድቦች በቤታችን ውስጥ ያሉትን ዕቃዎች ለመለካት እና ለማነፃፀር We
@Sesaw @ ሱዛንልጋርማን ኢኢኢኢኢዎች! ተ ጠ ቀ ም ኩ https://t.co/NpmTQBH0Fv የቀን መቁጠሪያ ማቅረቢያ በ Google ስላይዶች ላይ ለማድረግ 🙂 ለክፍል ስዕል ጥሩ ሀሳብ 👍🏻
ኮቪደ-19 ኢትዮጵያ በሚባል የሚታወቀው የስልጠና መተግበሪያ በአሁኑ ሰዓት በሀገራችን ከምንጠቀምበት የኮቪድ-19 መመሪያዎች ባማከለ መልኩ በተጨማሪ የትምህርት ቤት እና የቤት ውስጥ እንክብካቤ ጨምሮ በአዲስ መልክ ቀርቧል፡፡ስልጠናውን ይውሰዱ፣ ሰርተፍኬት ያግኙ!
የኮቪድ-19 ወረርሽኝ በሀገራችን ከጊዜ ወደ ጊዜ አስከፊነቱ እየጨመረ ይገኛል፡፡ ባለፉት 7 ቀናት (ከየካቲት11 – የካቲት17) 47,204 ናሙና ከሰጡት ግለሰቦች ውስጥ 5,927 ግለሰቦች በኮቪድ-19 ተይዘዋል፡፡ በእነዚህም 7ቀናት (ከየካቲት11 – የካቲት17) ከተመረመሩት ከመቶ 13 ግለሰቦች (13%) የኮቪድ-19 ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል ማለት ነው።
በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ተይዘው ወደ ፅኑ ህሙማን ህክምና ክፍል የሚገቡ ግለሰቦች ቁጥርም ከእለት ወደ እለት እያሻቀበ ይገኛል። እስከ ትላንትናው እለት ብቻ 386 ሰው በፅኑ ህሙማን ክፍል ውስጥ የሚገኙ ሲሆን ከዚህም ውስጥ 61 ህሙማን በ መተንፈሻ ማሽን ላይ ይገኛሉ፡፡ በቫይረሱም ህይወታቸውን የሚያጡ ግለሰቦች ቁጥርም እየጨመረ ሲሆን እስካሁን 2,316 ግለሰቦች በኮቪድ -19 ህይወታቸውን አጥተዋል፡፡ በዚህ 7 ቀናት ብቻ የ79 ግለሰቦች ህይወት አልፏል፡፡
ሕብረተሰቡ እንዲሁም ባለድርሻ አካላት ይህንን እውነታ በመገንዘብ አሁንም የጥንቃቄ መንገዶችን በሚገባ መተግበር እንዳለባቸው የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ያስገነዝባል።
የኮቪድ-19 ወረርሽኝ በፍጥነት በአለም አቀፍ ደረጃ ብሎም በሀገራችን እየተዛመተ ይገኛል፡፡ በእኛ ሀገር የስርጭት ሁኔታ ስንመለከት በትላንትናው እለት ብቻ ናሙና ከሰጡ 6,089 ግለሰቦች መካከል 977 ያህሉ በኮቪድ-19 ተይዘዋል፡፡
ይህም ማለት ናሙና ከሰጡት 100 ግለሰቦች 16ቱ(16%) በቫይረሱ እንደተያዙ ያሳያል፡፡ይህ ቁጥር በባለፈው ሳምንት ( የካቲት 14) ለመጀመሪያ ጊዜ የተመዘገበ ሲሆን በትላንትናው እለትም ለሁለተኛ ጊዜ ተመዝበግዋል:: ይህ የሚያሳየው የኮቪድ-19 ስርጭት በሀገራችን ምን ያህል አስጊ እና አሳሳቢ ደረጃ ላይ እንደደረሰ ነው፡፡ በቫይረሱ የሚያዙ ሰዎች ቁጥር እየጨመረ የመጣው በአዲስ አበባ ብቻ ሳይሆን በሌሎች ክልሎች ጭምር ነው፡፡ለማሳያነት በትላንትናው እለት የሶስት ክልሎችን ብናይ በአዲስ አበባ ናሙና ከሰጡ 4614 ግለሰቦች መካከል 854 ግለሰቦች ወይም 19 በመቶ (19%) የተያዘ ሲሆን ፤ በኦሮሚያ ክልል ናሙና ከሰጡ 286 ግለሰቦች 70 የሚሆኑት ወይም 24 በመቶ (24%) መያዛቸውን ያሳያል፤እንዲሁም በሲዳማ ክልል ናሙና ከሰጡ 85 ግለሰቦች 21 ግለሰቦች ወይም 25 በመቶ (25%) ቫይረሱ እንዳለባቸው ያሳያል፡፡ ይህ አሀዝ የሚያሳየው የ ኮቪድ-19 ወረርሽኝ በአዲስ አበባ ብቻ ሳይሆን በክልሎችም በከፍተኛ ሁኔታ እየተስፋፋ መምጣቱን ነው፡፡
ወደ ፅኑ ህሙማን ህክምና ክፍል የሚገቡ ግለሰቦች ቁጥርም እየጨመረ ይገኛል፡፡እስከ ትላንትናው እለት ብቻ 386 ግለሰቦች ወደ ፅኑ ህሙማን ክፍል የገቡ ሲሆን፤ ወደ ህክምና ማዕከል ከሚገቡት 100 ግለሰቦች 70 ግለሰቦች(70%) የሚሆኑት በተለያየ መጠን ኦክስጅን የሚያስፈልጋቸው ናቸው፡፡ በትላንትናው ዕለት ብቻ ፅኑ ህክምና የሚያስፈልጋቸው 61 ቫይረሱ የተገኝባቸው ግለሰቦች ተመዝግብዋል፤ ይህ ቁጥር ከነሐሴ 2012 በሁላ የመጀመሪያ ከፍተኛ ቁጥር ነው፡፡
የሞት ምጣኔውንም ስናይ ደግሞ እስከ ትላንትናው እለት ብቻ 2,316 ግለሰቦች ህይወት አልፏል ይህ ማለት በዚህ ሳምንት ብቻ በአማካኝ በቀን 11 ግለሰቦች ህይወታቸውን በኮቪድ -19 እያጡ ይገኛሉ፡፡
በመሆኑም እያንዳንዱ ግለሰብ፤ ቤተሰብ፤ ሁሉም መንግስታዊና መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች፤ የሐይማኖት ተቋማት፣ ሲቪክ ማህበራት፤ አገልግሎት ሰጪ ተቋማት፤ የጤና ባለሙያዎች፤ መምህራንና ሌሎችም ባለድርሻ አካላት የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ለመከላከከልና ለመቆጣጠር ተግባር ላይ በባለቤትነት እና በኃላፊነት ስሜት አጠናክረው እንዲሠሩ እናሳስባለን፡፡
በአዲስ አበባ በሚገኙ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች በተያዙ ቦታዎች ውስጥ ያሉ ክፍት ቦታዎች ላይ የተለያዩ የልማት ሥራዎችን ለመሥራት የመሬት ባንክ እና ልማት ኮርፖሬሽን ፍቃደኛ ለሆኑ እና የቢዝነስ ሀሳብ ካላቸው ሰዎች ጋር በጋራ ለማልማት ሃሳብ እንዳለው ገለጸ።
የአዲስ አበባ ከተማ ካለት 54 ሺሕ ካሬ የቆዳ ስፋት ውስጥ 5 ነጥብ 48 የሚሆነው በፌድራል የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች የተያዘ እንደሆነ የመሬት ባንክ እና ልማት ኮርፖሬሽን ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሌንሳ መኮንን ገልጸዋል።
በፌዴራል መንግሥት መሥሪያ ቤቶች ስር የሚገኙ የሚኒስቴር መሥሪያ ቤቶችን እና የመንግሥት የልማት ድርጅቶች ይዞታዎች ከ85 በመቶ በላይ የልኬትና የይዞታ መረጃዎቻቸውን ማደራጄቸውን ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ አሳውቀዋል።
አክለውም “ለሸገር አዲስ ገጽታ” የሚል ስያሜ የተሰጠው የተለያዩ አገልግሎት እየሰጡ ያሉ የመንግሥት ተቋማት ይዞታዎችን ከፍተኛ የሆነ ጥቅም ላይ የማዋል እንቅስቃሴ ለይዞታዎቹ አዲስ፣ ውብና የተለየ የዲዛይን ጽንሰ ሐሳብ ለማቅረብ በፕሮጀክት መልክ ተቀርፆ ሁሉንም የኅብረተሰብን ክፍል የሚያቅፍ ውድድር እንደሚዘጋጅ ተናግረዋል።
ቁጥራቸው በርከት ያለ የመንግሥት ተቋማት ይገኙባቸዋል የተባሉ አምስት መዳረሻዎችን ማልማት ሚያስችል አዲስ፣ ውብና የተለየ የዲዛይን ጽንሰ ሐሳብ ውድድር ከዚህ ሳምንት ጀምሮ የተለያየ ሙያ ላላቸው ግለሰቦችም ሆነ ባለሀብቶች ክፍት እንደሚሆን ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ ገልጸዋል።
የመጀመርያው መዳረሻ ቦሌ ሲቪል አቪዬሽንን መሥሪያ ቤትንእነደሚያካትት ተናግረዋል። ኹለተኛው ደግሞ የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን የሚገኝበት በተለምዶ ደምበል አካባቢን እንደሚይዝ ታውቋል።
ሦስተኛው እና በስፋቱ ትልቅ እንደሆነ የሚነገርለት የግዮን ሆቴል መዳረሻ ሲሆን፣ አራት ኪሎ ትምህርት ሚኒስቴር በአራተኛ መዳረሻነት ሲያዝ፣ የመጨረሻውና አምስተኛው መዳረሻ ስድስት ኪሎ የሚገኘው የፕላንና ልማት ኮሚሽንን እንደሚያካልል ተገልጿል።
ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ በተለይ ከቦሌ ጫፍ እስከ እንጦጦ እንዲሁም በለገኻር በኩል እስከ ማዘጋጃ ቤት ወይም አዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ያሉት ሥፍራዎች በአብዛኛው በመንግሥት ተቋማት የተያዙ እንደሆኑ ገልጸዋል።
ይኸንን ሥራ ለመሥራት መነሻ ምክንያት መንግሥት የምጣኔ ሀብት ልማትና ዕድገት ለማረጋጥ እየቀረፃቸው ያሉት የአገር በቀል ኢኮኖሚክ ሪፎርም፣ የሥራ ዕድል ፈጠራና የአሥር ዓመት መሪ የልማት ዕቅድ ትኩረት ናቸው ሲሉ ዋና ሥራ አስፈጻሚዋ ገልጸዋል።
ከዕቅዶቹ ጋር ተጣጣሚ የሆኑ የልማት ዘርፎችን በመለየት በከተማው ውስጥ ያሉ የፌዴራል መንግሥት ይዞታዎችን በድጋሚ በማልማት ወይም አዲስ ገጽታ በመስጠት ሥራ ላይ የበለጠ ትኩረት የሚሰጣቸው ዘርፎች ውስጥ ተመጣጣኝ ዋጋ ያላቸውን መኖሪያ ቤቶችን ከግል ዘርፍ ባለድርሻ አካላት ጋር በመተባበር መገንባት አንዱ ሲሆን ፤በአገልግሎቱ ዘርፍ የስብሰባ ማዕከልና ባለ ሰባት ኮከብ ሆቴል መገንባት እንዲሁም በጤናው ዘርፍ ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ ሆስፒታል መገንባት እና የቴክኖሎጂና ትምህርት ማዕከላትንም ማቋቋም ቅድሚያ የሚሰጣቸው ሥራዎች እንደሆኑ አስታውቀዋል።
እዚህ ፕሮጀክት ላይ ለመሳተፍ ፍላጎት ለሚያሳዩ እና አብረው ለመሥራት ሀሳብ ላላቸው ዜጎች ጋዜጣዊ መግለጫ እንደሚሰጥ እንዲሁም ፍላጎት ያላቸው ሁሉ በአካል በመቅረብ እንዲሁም በተለያዩ የመገናኛ ዘዴዎች ለተቋሙ ማሳወቅ እንደሚችሉ ተገልጿል።
ከዚህ ሳምንት ጀምሮ ለተከታታይ አራት ሳምንታት የፍላጎት መግለጫ ሰነዶችን ከመሬት ኮርፖሬሽን መሰብሰብ በመጀመር፣ በሀሳቡ ላይ የቀረቡ ሥራዎችን ለዕይታ በማቅረብና በባለሙያዎች በማስገምገም እስከ ሚያዝያ ወር መጨረሻ አሸናፊው እንደሚገለጽ ከኮርፖሬሽኑ ለማወቅ ተችሏል።
እሞ ከምዚኸማይ ጻዕቒ ናይ ሸቕሊ በርቲዑካ’ሎ፣ እዛ ዓምና ሓንቲ ሃላኽ ሰብኣይ እያ እብለካ፣ ንዓይ ካብዛ ኮምፕላሴነይ ጌረ ንጉሆ ስራሕ ዝጅምር ኣትሒዛ እያ ትጣማመተኒ፣ እንዳበላዕካ ምስራሕ ከማን ስለዘይፍቀድ እነዳኣፋጸኻ ስራሕ እያ ትብለኒ፣ ከም ተስፋይ ሽኮርያ ዓይነት ሰብ’ያ እብለካ።
ናትካ’ዳኣ ናይ ጎይቶት ስራሕ እንድዩ፣ ናተይ ኣብ ክልተ ስራሕ እየ ዝሰርሕ ማለት ናይ ንጉሆ ባትላሜራ ናይ ምሸት ካኣ ድራውሊኮ፣ ዝገርመካ ናይ ክልቲኡ ዋና እታ ዝበልኩኻ ሰብኣይ እያ፣ ዝሰራሕኩን ዘይሰራሕኩን ብምርሳሕ ናይ ኮምፕላሴነይ እያ ትፈልጦ። ሓውኻ ፈሊጠ ኣብ ኦልዮ ‘ታሰብኣይ ከየላ ነቲ ኮምፕላሴነይ ፈፈው እየ ዘብሎ፣ ግን ሎሚቕነ ገጢማትኒ ኣላ መስለኒ ምኽንያቱ እዚ ኣጣምታኣ ናይ ሊ-ቫን-ክሊፍ እዩ ዝመስል ዘሎ፣ ካስማ ተጀሚራ ክካሰማ እየ ሓውኻ ዋላ ‘ስቲሕጋገይ ትኽላኣኒ።
ኣነ ብምንታይ ድየ ዝዝክራ ን’ስትሕጋግ መሲሉካ፣ ፋዘረይ ቅድሚ ጥሮታ ምውጻኣ ድሕሪ 45 ዓመት ምስራሕ ኣብ ፎሮብያ: ዳርጋ ንሓደ ወርሒ ዝኸውን ብዛዕባ ሰ’ትሕጋግ ንጉሆ ንጉሆ ልክዕ ከምዛ ሓኪም ዝኣዘዘላ እያ ትዛረብ ኔራ። ከማን ይዝከረኒ ስ’ተሕጋግ ኣትሒዛ ሳሎን ገዚኣትልና፣ ዳሓር ግን እተን ስ’ትሕጋግ ምስመጻ፣ ኣሽንኳይዶ ንሳሎን ንሰድያ ከማን ክኣኽላ ስለዘይካኣላ ዳርጋ ንሓደ ወርሒ ዝኸውን ነተን ሳሎን ምስተኸየፍናለን ምለስወን ኢሎምና።
ሻንቆ ምስኪናይ ኣብ ባረንቱ ‘ዩ ተሰዊኡ። ሓፍተይ የማነይቲ እግራን ኢዳን ተወጊኣ ሽዑኡ መዓልቲ። ናይ መጀመርታ ውግእ። ብድሕሪኡ ውግእን ንሳን ትኽ ትንፋስ ኴነን።
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች አይነት-የጨርቃጨርቅ ቦታ-የቺሊ የምርት ስም HST የሞዴል ቁጥር-HST-1089 መጠን 60 * 106 ሚሜ ቁሳቁስ-የጨርቃ ጨርቅ መጠን 60 * 106 ሚሜ አቅርቦት ችሎታ 1000 ቁራጭ / ፒ ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ የቻይና የምርት ስም HST የሞዴል ቁጥር: HST-303 ጥቅል: 1pcs / ctn መጠን: 60 * 106mm አቅርቦት ችሎታ
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች ሁኔታ አዲስ መነሻ ቦታ heጂያንንግ ፣ ቻይና የምርት ስም hst የሚመለከታቸው ኢንዱስትሪዎች የህንፃ ቁሳቁስ ሱቆች ፣ የማሽኖች ጥገና ሱቆች ፣ የግንባታ ስራዎች አቅም-ከ 1,200 ኮምፒዩተሮች / በወር በኋላ-ሽያጭ የሚሰጡት አገልግሎት-ከሽያጭ በኋላ አገልግሎት የለም ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የማሽን ዓይነት-የአሸዋ ብሌስተር ሁኔታ አዲስ የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ ቻይና የምርት ስም-ሆውዊን የሞዴል ቁጥር -302 የምስክር ወረቀት: ce ጥቅል: 1pcs / ctn አቅርቦት ችሎታ
መጽሐፍ ቅዱስ ለህፃናት ዓላማው ኢየሱስ ክርስቶስን ለህፃናት በሚገባቸው መልኩ በምሣሌ የተደገፈ የመጽሐፍ ቅዱስ ታሪኮች እና ተዛማጅነት ያላቸው የተለያዩ ነገሮችን ማለት የመገናኛ ብዙሃን፣ ዓለም አቀፍ የግንኙነት መረቦችን ያካተተ፣ የሞባይል ሥልክ ወይም ፒዲኤ፣ የታተሙ በተለያየ ቀለም የተቀቡ በራሪ ጽሑፎች እና በተለያዩ ህፃናት ሊግባቡ በሚችሉና ሊናገሩ በሚችሉ ቋንቋዎች ነው፡፡
እድገት ከታች የሚጀምር ሆኖ ወደ ከፍታ የሚምዘገዘግ ተፈጥሯዊ ሂደት ነው፡፡ እድገት ዝም ብሎ አልጋ በአልጋ የሚመጣ የምኞት ውጤት ሳይሆን የዕውቀት፣ የጉልበት፣ የጊዜና የሕይወት መስዋትነትን የሚያስከፍል የተጋድሎ ውጤት ነው፡፡ በእያንዳንዱ ክንውን ውስጥ እድገትም ሆነ ተቃራኒ ጉዞውን አመላካች የሆኑ ክስተቶች የግድ ይኖራሉ፡፡ እድገት በተለያየ ሁኔታና መልክ የሚገልጽ ቢሆንም መንፈሳዊ እድገት፣ አዕምሯዊ እድገት፣ አካላዊ እድገትና ልማታዊ እድገት ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡ እድገት መለወጥ ነው፡፡ ለውጥ በሚያስፈልጋቸው ነገሮች ላይ የተለወጠ ማንነት የተለወጠ አመለካከትና አስተሳሰብ እንዲሁም የተለወጠ የአሰራር እንቅስቃሴ ልንመለከት ይገባል፡፡ የሰው ልጅ ከዘመኑ ጋር የሚሄድና ጊዜውን የዋጀ የአመለካከትና የአስተሳሰብ እድገት ካላስመዘገበ የጉዞውን ትክክለኛነት መፈተሽ ይገባዋል፡፡
እድገት በአንድ አቅጣጫ የሚለጠጥ በሌላኛው ደግሞ የሚሟሽሽ ክፍለ እንቅስቃሴ ሳይሆን ሁሉንም የእድገት ለውጦች ያካተተ ሁለንተናዊ ለውጥ ነው፡፡ መወለድ እስካልቆመ ድረስ ተፈጥሯዊና መንፈሳዊ እድገት እንዳለ ሁሉ ለአንድ መሰረታዊ ዓላማ ይዞ የተመሰረተ ማንኛውም ተቋም በተቀመጠለት የእድገት ፍጥነትና እርከን የተቋሙን እሴት፣ የተቋሙን ዓላማና ራዕይ ጠብቆ የመንቀሳቀስና የማደግ፣ የአሰራር መመሪያዎችንና ደንቦችን የማውጣትና የማስፈጸም፣ ሕብረተሰቡን የማገልግል፣ የዘመኑን አስተሳሰብና አመለካከት በማጥናት ከዘመኑ ጋር የሚራመድ ተቋማዊ አስተሳሰብና ሰላም የማስፈን፣ ለእድገታዊ ለውጥ መነሳትና አመርቂ የሚባል ውጤት ማስመዝገብ የግድ ይሆንበታል፡፡ ምክንያቱም መሰረታዊ ዓላማና የተቀመጠ ራዕይ የሚለካ እሴትና የአሰራር መመሪያዎች የሌሉት ብሎም እድገት የሚያስመዘግብ ተቋም እጣ ፋንታው ሰራተኞችን መበተን ወደ መቃብርም መውረድ ይሆናልና ነው፡፡ እድገት በፍላጎት ላይ የተመሰረተ የመነቃቃት፣ የመነሳሳትና የመለወጥ እንዲሁም ክፍተቶችንና አሰራሮችን የመፈተሽ፣ በሚያዋጡ አሰራሮች የመቀየር የአመራር ብቃታዊ ውጤት ሲሆን እድገቱም ዘርፈ ብዙ ደግሞም ሁለንተናዊ ነው፡፡ ተፈጥሯዊም ሆነ መንፈሳዊ እድገት የደረሰበትን የእድገት ጣሪያ የሚለካባቸው መስፈሪያዎች እንዳሉ ሁሉ የአንድ ተቋም ልማታዊ እድገትና ያመጣው ለውጥ የሚፈተሽበት የራሱ የሆነና የተቀመጠ መርሃዊ መስፈርት አለው፡፡ ከዚህ የመለኪያ መስፈርት ሞልቶና ተርፎ ከተገኘ ትርፍማነቱን ሲያመላክት ከጎደለ ግን በኪሳራ ውስጥ ያለ፣ራሱን መፈተሽ የሚገባው ካልተሳካም የመቃብር አፈሩን በራሱ ላይ የበተነ መሆኑ የተረጋገጠ ነው፡፡
የኢ/ኦ/ቤ/ክያን ቀደምት ከሚባሉ አብያተ ክርስቲያናት መካከል አንዷ እንደመሆኗ መጠን ለሀገራችን ኢትዮጵያ ብሎም ለግዙፉ ዓለማችን ያበረከተችው አስተዋጽዖ የትየለሌ ነው፡፡ ከሰዎች አስተሳሰብና የአመለካከት እድገታዊ ለውጥ ጀምሮ እስከ ሥነ-ጥበብ እና ሥነ-ፅሁፍ እድገት ድረስ የተመዘገበው ሁሉ በቤተክርስቲያናችን ያላሰለሰ ጥረት መሆኑን ኢትዮጵያዊ ሁሉ የሚመሰክረው ሃቅ ነው፡፡ በሀገር ደረጃ ከተዋቀሩ የቤተ-ክርስቲያናችን መምሪያዎች መካከል አንዱና ዋንኛው የቅዱስ ፓትርያርኩ ልዩ ሀገረ ስብከት የሆነው የአዲስ አበባ ሃገረ ስብከት ነው፡፡
አዲስ አበባ ሃ/ስብከት ከአሁን በፊት ያስመዘገባቸው በርካታ ዕድገት ቢኖሩትም አሁን ደግሞ ለእድገት መሰናክል የሆኑበትን አሰራሮችና ክፍተቶች ጊዜ ወስዶ በመመርመርና በማጤን የእድገት ግብዓት የሚሆኑ አዳዲስ አስራሮችንና አመለካከቶችን በሥራ ላይ ለማዋል በሂደት ላይ ይገኛል፡፡ ከእነዚህም መካከል የእቅም ግንባታ ስልጠናዎችን በመስጠትና የሚማሩበትን የትምህርት እድል በማመቻቸት የሰው ኃይሉን ማጠናከር፣ የጡረታ ሪከርድ ክፍል በመክፈትና በአዲስ የሰው ኃይል የመመሰረት፤ የወንጌሉን የድምፅ ከፍታ ለመጨመር በአዲስ መልኩ የተዋቀረውን የሚዲያ ክፍል በመጠቀም ተከታታይ የሆኑና ዓምዳቸውን ጠብቀው የሚሄዱ ትምህርቶችን፣ ወቅታዊ የቤ/ክያናችን ጉዳዮችንና የመፍትሔ አቅጣጫዎችን፣ መንፈሳዊ ወጐችንና መጣጥፎች በማካተት በመንፈሳዊ ጋዜጣ መጽሔት በርካታ የሆኑ ተከታዮች ባሉት ድህረ-ገፅም ጭምር በማዘጋጀት ለሕዝበ ክርስቲያኑ እንዲሰራጭም በማድረግ፣ የቤተክርስቲያናችን የህልውና መሰረት ስብከተ ወንጌል ስለሆነ ሀ/ስብከቱ አደግድጎና ወገቡን ታጥቶ ከቅዱስ አባታችን መመሪያን በመቀበል ከሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ጋር በመሆን እና በመተባበር አብሮ በመስራት የአንድነት ጉባኤዎችን፣ ልዩ የወንጌል መርሐ ግብሮችን በራሱ በማዘጋጀት እና እንዲዘጋጁ በማድረግ የዕድገት ጎዳናውን ጥርጊያ ለማሳየትና የአንባሳውን ድርሻ ለመውሰድ ዝግጅቱን ጨርሶ “ኑ ለእድገት እንነሳ” የሚለውን መሪ ቃል በማሰማት ላይ ይገኛል፡፡
በመሆኑም ለእድገት እንነሳ ስንል የሀገረ ስብከታችንን ብሎም የቤተክርስቲያናችንን ሉዓላዊነትና ክብር ለማስጠበቅና ሁለንተናዊ እድገቷን ለማፋጠን በጋራ እንስራ፣ እንወያይ፣ እንተባበር ድርሻችንን እንወቅ ማለታችን እንደሆነ ተረድተን በሀገረ ስብከታችንና በክ/ከተማ ጽ/ቤት ያላችሁ የሥራ ባልደረቦች፣ በአዲስ አበባ አድባራትና ገዳማት የምታገለግሉ አስተዳዳሪዎች፣ ሰባክያነ ወንጌል፣ አገልጋይ ካህናትና የሰ/ት/ቤት ወጣቶች እንዲሁም የእግዚአብሔር ቤተሰቦች በእድገት እንንነሳ የሚለውን የሀገረ ስብከቱን ጥሪ ሰምታችሁ ቤተክርስቲያናችንን ሁለንተናዊ በሆነ መልኩ እንድናሳድጋትና በከፍታ ማማ ላይ ከፍ ብላ እንድትታይ የበኩላችንን እንወጣ፡፡ የቅዱስ አባታችን ፀሎት አይለየን!!
እሳት እና ወርቅን እንደ ማሳያ ይጠቅሳል። እሳት ወርቅን ከጠጣርነት ወደ ፈሳሽነት ለመቀየር የሚያስችል ኃይል አለው። በሌላ በኩል፣ ወርቅ በሙቀት አማካኝነት ከጠጣርነት ወደ ፈሳሽነት ለመቀየር የሚያስችል ኃይል አለው። እሳት ወርቅን የማቅለጥ ወይም ቀጥተኛ ኃይል ሲኖረው ወርቅ ደግሞ በእሳት የመቅለጥ ወይም ቀጥተኛ ያልሆነ ኃይል አለው። ወርቅ እንደ አፈር እሳት ሲነካው የሚፈረካከስ ቢሆን ኖሮ የወርቁ ቅርፅ መለወጥ ወይም መቀየር አይቻልም ነበር። ስለዚህ፣ የወርቅ ጌጥ የሚሰራው የእሳት ሙቀት ከወርቅ የመቅለጥ ባህሪ ጋር በመጣመር ነው። ለውጥ ለማምጣት የሚያስችለው ቀጥተኛ ኃይል ለዉጥን መቀበል ከሚያስችለው ቀጥተኛ ያልሆኑ ኃይል ጋር ካልተጣመረ የሚፈለገው ለውጥ ሊመጣ አይቻልም።
ደቡብ ሱዳን ከኢትዮጵያ ጋር በተመሳሳይ በወታደራዊ ዘርፍ ለመስራት የሚያስችላትን ስምምነት በካቢኔ ደረጃ ማጽደቋ ታውቋል። ባለፈው ረቡዕ ጸደቅ የተባለው ስምምነት ወደ...
የአማራ ብሄራዊ ንቅናቄ (አብን) የኢትዮጵያ ምርጫ ቦርድ በሰልፉ ላይ “አደገኛ ንግግር” አስተላልፈዋል ባላቸው የኦሮሚያ ብልጽግና ፓርቲ አባላት ላይ የእርምት እርምጃ እንዲወስድ ባወጣው መግለጫ አስታውቋል፡፡
አብን መግለጫ ያወጣው በዛሬው እለት በኦሮሚያ ክልል ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድን ለመደገፍ በተካሄዱ ሰልፎች ላይ አብንን የሚያወግዙ መፈክሮች መስተጋባታቸውን ተከትሎ ነው፡፡
በኦሮሚያ ክልል ሰበታ ከተማ በተካሄደው ሰልፍ ላይ የኦሮሚያ ብልግጽና ፓርቲ አባል የሆኑት የሰበታ ከተማ ከንቲባ ኦነግ ሸኔ፣አብን፣ባልደራስና ህወሃት መወገዝ አለባቸው ሲሉ መልዕክት ማስተላለፋቸውን ኦቢኤን ዘግቧል፡፡
አብን "በሰልፉ ላይ የጥላቻና የጥቃት ጥሪዎችን ሲመሩ የነበሩት በስምና በኋላፊነት የሚታወቁ የመንግስትና የብልፅግና ፖርቲ አመራሮች ናቸው" ሲል ክስ አቅርቧል፡፡
አብን የኦሮሚያ ብልጽግና ፓርቲ አባላት “…ድርጅታችንን በዘር ፍጅት ወንጀል ላይ በስፋት ከተሰማሩ ሽብርተኛ የኦሮሞ ድርጅቶች ጋር በማጃል፣ በክልሉ በሚኖረው ሰፊ እባሳችንና ደጋፊያችንን”ለጥፋት የሚጋልጥ ንግግር አድርገዋል ብለዋል፡፡
መግለጫው አብን በምርጫ ቦርድ የተመዘገበ ህጋዊ ፓርቲ ሆኖ ሳላ አመራሮቹ “አብንን በሃሰት የሚወነጅልና የሚያወግዝ” አደገኛ መልእክት ማስተላለፋቸውን አመልክቷል፡፡
ምርጫ እየቀረበ ባለበት ስአት ሆን ተብሎ የተደረገ ንግግር ነው ያለው አብን ሰልፉን ተከትሎም ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ በሰለፉ ላይ በተላለፉት መልእክቶች ላይ እርምት አለመስጠታቸው እንዳዘነው ገልጿል፡፡
“የመንግስት ልዩ ተልዕኮ ህዝብን ማገልገል ብቻ ነው ፤ በየደረጃው ያለን የህዝብ አገልጋዮች ከእንደዚህ አይነት ድጋፍ የምንማረው እና መገንዘብ ያለብን ሀላፊነታችንን በአግባቡ እንድንወጣ የህዝብ ጥሪና አደራ እንዳለብን ሊሆን ይገባል። ዛሬ ለታየው እና ለነበረው ሰፊ ንቅናቄ መላው የኦሮሚያ ክልል ነዋሪን ከልብ አመሰግናለሁ።”
የንባብ ሰዓት: 4 ደቂቃዎች አሸናፊ የ SEO ስትራቴጂን ለማዘጋጀት በጣም መሠረታዊ ከሆኑት አስፈላጊ ነገሮች አንዱ የ Google ኦርጋኒክ ፍለጋ ደረጃዎችዎን ማሻሻል ነው። ምንም እንኳን ጉግል የፍለጋ ፕሮግራማቸውን ስልተ ቀመሮችን በየጊዜው የሚያስተካክል ቢሆንም በማሻሻል ላይ ለመጀመር አንዳንድ መሠረታዊ ምርጥ ልምዶች አሉ ፣ ይህም በገጽ አንድ ላይ ወዳለው ወርቃማው ከፍተኛ 10 ውስጥ ያስገባዎታል እንዲሁም ደንበኞች ሊያዩዋቸው ከሚችሏቸው የመጀመሪያ ነገሮች መካከል እርስዎ መሆንዎን ያረጋግጣል ፡፡ የጉግል ፍለጋን ሲጠቀሙ. የቁልፍ ቃል ዝርዝር ይግለጹ
ቱርክ የአሁኑ ዘመን እንደ ትናንቱ አለመሆኑን የተገነዘበች አገር ነች። ይሄንን ለማለት የሚያስደፍረውም በምስራቅ አፍሪካ፣ በጥቅልም በአፍሪካ በተግባር የምትከተለው የውጭ ግንኙነት ፖሊሲ በቅድሚያ በአፍሪካ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ውስጥ ከፍ ያለ ድርሻ እንዲኖራት ከመፈለግ የሚመነጭ እንጂ የአፍሪካን ባህል በእሰላማዊ መሠረት ላይ ለማስኬድ በመቋመጥ አይደለም። በአዲሱ የዓለም ሥርዓት ብርቱ የኢኮኖሚ ጥቅም ትስስር ከብርቱ ወታደራዊ እና ባህላዊ ትብብር በላይ አስፈላጊ መሆኑ የሚታይበት መሆኑ ለቱርክ ግልጽ ነው።
ቱርኮች የአፍሪካን ኢኮኖሚ ከትብብር እና ከድጋፍ ጋር አጣምሮ ለመቀራመት ከሚተጉ ቻይናን ከመሰሉ አገራት ጋር ተጋፍተው አብላጫ ድርሻውን ለማንሳት እጅግ ብረቱ ጥረት በማድረግ ላይ ናቸው። አንዳንድ ፖለቲከኞች የቱርክ የአፍሪካ ቅርምት /Turkey scram­bles for Africa/ እያሉ እስከ መጥራት ለደረሱበት ብርቱ ፉክክር ተሰልፋ ተገኝታለች።
ዛሬ ላይ ቱርክ በአፍሪካ የ44 ኤምባሲዎች ባለቤት መሆኗን ስንረዳ በአፍሪካ ላይ ዓይኗን የጣለችበትን ደረጃም እንረዳለን። ቁጥሩ ከአንዳንድ የአውሮፓ አገራት አንፃር ሲታይ ሦስት እጥፍ እንደሚሆን ይነገራል። ቱርክ በአፍሪካ እስልምናን የማስፋፋት ፍላጎት አላት የሚሉ አካላት ቢኖሩም፤ የቱርክ ፍላጎት ግን በዚህ ላይ ብቻ የተመሰረተ አለመሆኑን በተግባር ይታያል የሚለው ሙግት ተቀባይነት ያገኘ ይመስላል።
ቱርክ ከፍተኛ የቢዝነስ መሰረት ያለው የሁለትዮሽ ግንኙነት ከሁሉም የአፍሪካ አገራት ጋር በሚባል ደረጃ መስርታለች። ከ15 ዓመታት በፊት ብዙ ጊዜ በአፍሪካ ፖለቲካ ኢኮኖሚ እና ማኅበራዊ ጉዳዮች በንቃት ክትትል፣ ተሳትፎ፣ ጣልቃ ገብነት፣ ትብብር ወዘተ… ስለሚያደርጉ አካላት ሲታሰብ አሜሪካ፣ ቻይና እና ራሺያ ጎልተው ይመጣሉ። ድምፃቸው ከልኩ በላይ ይሰማል። ቱርክ ግን በአጭር ጊዜ ውስጥ የእግራቸው ኮቴ ሳይሰማ በአፍሪካ ዘርፈ ብዙ ጉዳዮች ውስጥ ተሳትፎ የማድረግ ፍላጎት ካላቸው እና እርምጃ ውስጥ ከገቡ አገራት መካከል ያላት ድርሻ ከፍተኛ መሆኑ አሌ አይባልም።
እስከ አሁንም በአፍሪካ ውስጥ የስድስት ቢሊዮን ዶላር የኢንቨስትመንት ተሳትፎ አላት። ከፍተኛ የሚባለውን የቻይና ኢንቨስትመንት ተሳትፎ ለመጋራትም እየጣረች ነው። የወቅቱ ፕሬዚዳንት ራሴፕ ታዪፕ ኤርዶጋን ወደ ሥልጣን ከመጡ ጀምሮ እንኳን በአፍሪካ የተለያዩ አገራት ከ30 ጊዜ ያላነሰ የጉብኝት መርሐ ግብር ነበራቸው። ራሳቸው ፕሬዚዳንቱ በተለያዩ የአፍሪካ ጉዳዮች መድረክ ላይ ‹‹አዲሱ የዓለም ሥርዓት እየተገነባ ባለበት በዚህ ወቅት ቱርክ አካሄዷን ከአፍሪካ ጋር ታሳምራለች።›› ሲሉ ተደምጠዋል። እንደ Middle East Eye ዓነቶቹ ሚዲያዎች ይሄንን ፈጣን እንቅስቃሴ አዲሱ የኦቶማን ተስፋፊነት /Neo Ottomans Expansionism / በማለት ይጠሩታል።
ቱርክ በአፍሪካ ያላት የኢኮኖሚ ፍላጎት የሰብአዊ እና የልማት ድጋፍንም አጣምሮ የያዘ በመሆኑ ፤ በአጭር ጊዜ እየተመነደገ እንዲሄድ በር ከፍቷል። ለዚህም የቱርክ ዓለም አቀፍ የትብብር እና ጥምረት ኤጀንሲ / TIKA/ ተግባራት ይጠቀሳሉ። ይህ ኤጀንሲ በ28 የአፍሪካ አገራት ውስጥ የሚተገበሩ ከ200 የማያንሱ ፕሮጄክቶችን ይመራል። ቱርክ ለአፍሪካ አገራት የምትሰጠውን ትብብር እና ድጋፍ በዚህ ኤጀንሲ በኩል ታስፈጽማለች። ከዚህ የልማት ትብብር እና ድጋፍ ጎን ለጎን ግን ቱርክ በአፍሪካ ያላት የንግድ እና ኢንቨስትመንት ድርሻ እጅግ አነጋጋሪ በሆነ ደረጃ አይሏል።
በዐረብ አቢዮት የተናጠው የውጭ ግንኙነት ወቅታዊው የቱርክ የግንኙነት ፖሊሲም በአዲሱ የዓለም ሥርዓት ውስጥ ያሉ አንዳንድ ለውጦችን መነሻ ማድረጉ ባይካድም በምስራቅ አፍሪካ የውጭ ግንኙነት እና የደኅንነት ፖሊሲዋ ግን ነባሩን የታሪክ እና የባህል ግንኙነት የገደፈ ነው ብሎ ለመናገር ያስቸግራል።
ቱርክ ሁለት ቁልፍ የደኅንት ሥጋቶች አሉባት። አንዱ ከምዕራባውያን ጋር የጎሪጥ የምትተያይበት የቱርክ የተገንጣይ ኩርዶች እንቅስቃሴ ነው። ተገንጣይ ቡድኖቹን አሜሪካ እና ሸሪኮቿን ለመደገፍ የሚያሳዩት ዝንባሌ እና ተግባር በአፀፋው ቱርክ በምስራቅ አፍሪካ እና በሌሎች አካባቢዎች የተቻላትን ያህል በጥቅሞቻቸው ላይ የእጅ አዙር ትንኮሳዎች / ጫናዎች የማሳደር ዝንባሌ ያለው ፖሊሲ አላት። ሁለተኛው ቁልፍ ሥጋት አረባዊ ሙስሊሞች አረብ ባልሆኑ ሙስሊሞች ላይ ያላቸውን ፖሊሲ የሚገዳዳር ነው። ለዚህም አረባዊ እስልምናን ሳይሆን ሙስሊም ወንድማማችነትን መሰረት ያደረገ እስላማዊ ጫና እንዲስፋፋ ትፈልጋላች። ለዚህም ግብጽን ከመሰሉ አገራት ጋር የጎሪጥ የመተያየት እና የመገዳዳር ፖሊሲ አላት።
ከዐረብ አቢዮት ተከትሎ በግብጽ የሙ ስሊም ወንድማማቾች ፓርቲ በምርጫ የበላይነትን ባገኘ ጊዜ ለቱርክ ከፍተኛ ፈንጠዝያ ተፈጥሮ ነበር። አፀፋዊ በሆነ አቢዮት ሙርሲ ከሥልጣን መንበራቸው ወርደው ወደ እስር መምጣታቸው ግን ቱርክን በከፍተኛ ደረጃ አስቆጥቷታል። ስለዚህም በምሥራቅ አፍሪካ የምትከተለው የግንኙነት አቅጣጫ የአልሲሲን መንግሥት ጫና ውስጥ የሚከት እንዲሆን በጥበቅ መሥራት ቀጥላለች።
የቱርክ አንዱ እርምጃ ‹‹የዘላለሜ ነሽ›› ከምትላት ሱዳን ጋር ያላትን ግንኙነት የበለጠ ጠበቅ በማድረግ በቀይ ባህር በሱአኪንደሴት ላይ ቱሪዝምን ለማስፋፋት ከሱዳን መንግሥት ጋር ስምምነት ላይ ደርሻለሁ ብላ ይፋ አድርጋለች። ይኸው ደሴት በሊዝ ግዥ ዓይነት በቱርክ እጅ መውደቁ ለግብጽ ከፍተኛ ድንጋጤ ፈጥሯል። በሱዳን በኩል የተዘረጋው የቱርክ ፀበ ጫሪ እርምጃ በምሥራቅ አፍሪካ ውጥረት ሊፈጠር እንደሚችል ለየትኛውም የፖለቲካ ተንታኝ ግልጽ ነበር። እንደተሰጋውም የግብጽ መንግሥት ኤርትራ ላይ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ወደ ገነባችው ወታደራዊ ሠፈር በመቶዎች የሚቆጠሩ ወታደሮቿን ልካለች። ያንን ተከትሎም ሱዳን ከኤርትራ ጋር ያላትን ድንበር ዘግታለች። በሺህዎቸ የሚቆጠሩ ወታደሮቿንም ወደ ኤርትራ ድንብር አስጠግታ ነበር። የቱርክ እርምጃ ሁለቱን የምሥራቅ አፍሪካ አገራት ኤርትራን እና ሱዳንን አፋጠጠ።
እንደ ሱዳን ትሪቢዩን ዘገባ ደግሞ ቱርክ ከሱዳን ጋር ያላትን ግንኙነት ጠንካራ ፈተና የሚያመጣው በወታደራዊ መስክ ያላቸው ትብብር ነው። ቱርክ በሱዳን ወታደራዊ ማሰልጠኛዎችን ለመክፈት እና መከላከያ መሥሪያ ቤቷን ለማጠናከር ያደረገችው ስምምነት ከጎረቤት አገራቱ በተለይም በግብጽ በዓይነ ቁራኛ የሚታይ ሆኗል።
ቱርክ ለአፍሪካ ወታደራዊ ሹማምንት (መኮንኖችም) ስልጠና ለመስጠት መትጋቷ ቢታወቅም፤ በመሥራቅ አፍሪካ ደግሞ በተለይ ለሱዳን፣ ለሶማሊያ፣ ለኢትዮጵያ፣ ለኡጋንዳ እና ለኬኒያ በዚህ ረገድ የምትሰጠው ድጋፍ ጠንካራ ነው። ቱርክ ይሄንን በምስራቅ አፍሪካ የምታደርገው በቀይ ባህር፣ በባብኤል ወደብ የባህር ወሽመጥ እና በኤደን ባህረሰላጤ ሊኖራት የምትፈልገውን የኃይል ሚዛን ለማስጠበቅ ነው።
ሱዳን ከቱርክ ጋር ለመሥራት ያላትን አቋም እንድታጠናክርም የቱርክ ፕሬዚዳንት በታህሳስ 2018 ላይ በሱዳን ባደረጉት ጉብኘት መልዕክት አስተላልፈዋል። ሱዳን እስከ አሁንም መፍትሔ ልትዘይድለት ብትቸገርም ኢኮኖሚዋን የበለጠ በመደገፍ እንዳታፈገፍግ ለማድርግ ቱርክ ወሳኝ እርምጃ ወስዳላች። ቱርክ ለነዳጅ ፍልጋ እና የነዳጅ መስክ ልማት የሚውል 100 ሚሊየን ዶላር ለመመደብ እና ሱዳን ለቱርክ ኩባንያዎች በሺዎች በሚቆጠር ስኩየር ማይሎች ያህል የግብርና መሬት ለቱርክ ባለሀብቶች እንድታቀርብ የሚያደርግ ሰምምንት ተፈራርመዋል። በግብርና መሬቱም ለቱርክ እና ለሱዳን የምግብ ዋስትና በሚበጅ ደረጃ እንደሚለማ ታቅዷል። የንግድ ግንኙነታቸውንም በዓመት ወደ 10 ቢሊዮን ዶላር ለማድረስ ተስማምተዋል።
ሱዳን ያለባትን የምንዛሪ እጥረት ግን በጊዜው መፍታት በላመቻሏ ወደ ኢኮኖሚ ቀውስ ማምራት ግድ ሆኖባታል። በዚህም ምክንያት ህዝባዊ ተቃውሞ በመንግሥት ላይ ተነሥቷል።