Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ጤናማ ሰው ሆኖ ሽብርተኛነትን የሚደግፍ ያለ አይመስለኝም፤ ዛሬ በኢራቅ የሚደረገውን በየቀኑ ስንመለከት ወደቤታችን አልተጠጋም ብለን ልንዝናና የምንችልበት ሁኔታ ላይ አይደለንም፤ በዋልድባና በበዙ ሌሎች ቦታዎች የኢትዮጵያ ቅርሶች አደጋ ላይ መሆናቸው ይሰማናል፤ ግን በአቅመ-ቢስነት በዝምታ እንመለከታለን፤ ይህንን የአዳፍኔ የፖሊቲካ አቅጣጫ ለመለወጥ የሀሰብ መለዋወጫ መድረክ የሚፈጥሩትን ወጣቶች ሁሉ በእስር ቤቶች እያጎሩ ነው፤ አዲስ የፖሊቲካ መድረክ እንፍጠር ብለው በሰላማዊ መንገድ የፖሊቲካ ትግል የጀመሩትን ሁሉ እያሰሩ ነው፤ በትግራይ ውስጥ አረና በትግራይ ያለውን የፖሊቲካ መሻገት ለማጥራት እንዳይሞክር እየተደረገ ነው፤ ከዚህ በፊት ገብሩ ዓሥራት የኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ ኅብረትን በክፉ የጭካኔ ዘዴ እንዳዳከመ አሁንም አረናን ለማዳከም እየተሞከረ ነው፡፡
ሱዳን ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዘውጽኣቶ መግለጺ፣ ኣብ መንጎ ክልቲኦም መንግስታት ድሕሪ ዝተበጽሐ ምርድዳእ፣ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ነቲ ገንዘብ ናብ ካርቱም ከተሰጋግሮ ከምዝወሰነት ኣፍሊጡ።
ኣቐዲመን’ውን ስዑዲ ዓረብ፣ ቀጠርን ባሕሬይን ነቲ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናንቆልቆለ ዝመጽእ ዘሎ ቁጠባ ሱዳን ንምብርባር ተመሳሳሊ ስጉምታት ከምዝወሰዳ ይዝከር።
ሱዳን፣ ምስ ምእዋጅ ናጽነት ደቡብ ሱዳን ኣብ 2011ካብ ነዳዲ ትርኽቦ ዝነበረት ኣታዊታት ድሕሪ ምስኣና፣ ብሰንኪ ዋሕዲ ናይ ወጻኢ ባጤራታት ቁጠባኣ ናብ ውድቀት የምርሕ ከምዘሎ’ዩ ዝግለጽ።
ብፍላይ ኣብዚ ዝሓለፈ ኣዋርሕ፣ መንግስቲ ሱዳን ናይ ወጻኢ ባጤራ ንምቁጣብ ኣብ ነዳዲን መግብታትን ዝገብሮ ዝነበረ ድጎማ ድሕሪ ምልዓሉ ምልዓሉ፣ ብዝተፈጥረ ናህሪ ዋጋታት ሃለኽቲ ነገራት ተቓውሞ ኣለዓዒሉ’ዩ።
እቲ ሚኒስተር ብዝሃቦ መግለጺ መሰረት፣ ኩባንያታት ኣውስትርልያ ኣብ ዕደና ወርቂ ሱዳን ክሳተፋ እንተኽኢለን፣ መንግስቲ ኣውስትራልያ፣ ኣርባዕተ ቢልዮን ንዕደና 7 ቢልዮን ከኣ ትሕጃ ኣብ ሃገራዊ ባንክ ሱዳን ንምቕማጥ ድሉው ከምዘሎ ኣገንዚቡ።
ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ንልዕሊ 20 ዓመታት ኣጽኒዓቶ ዝጽንሐት እገዳ ድሕሪ ምልዓላ፣ ሃገራት ምዕራብ ኣብ ዕደና እዛ ሃገር ንምውፋር ተበግሶታት ክወስዳ ጀሚረን ከምዘለዋ ይግለጽ።
በኢትዮጵያ የ10ኛ ክፍል የሁለተኛ ደረጃ ማጠናቀቂያ ፈተና ዘሬ ተጀምሯል። 1.2 ሚሊየን በላይ ተማሪዎች ለፈተናው እንደሚቀመጡና ፈተናዉን የሚያስተናግዱ ከ72,000 በላይ ባለሙያዎች መሰማ ረታቸዉንም በሀገር አቀፍ የትምህርት ምዘናና ፈተናዎች አጄንስ የህዝብ ግኑኝነትና የኮሙኒኬሼን ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ረዲ ሽፋ ለዶይቼ ቬሌ ተናግረዋል።
ባለፈዉ ዓመት ፈተናዉ ሾልኮ በማህበራዊ መገናኛ ብዙሀን ላይ በመበተኑ ለሌላ ጊዜ እንዲተላለፍ ተደርጎ ነበር። ይህም የብዙ ተማሪዎችን ስሜት እንደነካና ሌሎችንም እንዳስቆጣ ይታወሳል።
ዘንድሮም ከፈተናው ዋዜማ ጀምሮ የኢንቴርኔት አጋልግሎት መቋረጡ ኢየተሰማ ይገኛል። ትላንት ከአዳማ ተንስቼ ወደ ወለጋ ተጉዣለዉ ያሉን ስማቸዉ እንዳይጠቀስ የፈለጉት ግለሰብ የኢንቴርኔት አገልግሎት እንደልነበረ እና በተጓዙበት ከተሞችና መንገዶች የታዘቡትን ለዶይቼ ቬሌ ተናግረዋል።
ኢንቴርኔት መዘጋቱ ምናልባት ፈተናዉ ተሰረቀ ወይም አልተሰረቀም የሚለውን ጭንቀት ሊቀንስ ይሆናል እንጅ አገልግሎቱን ማቋረጥ ፈተናዉ ከመሰረቅ አያግደዉም ስትልም አስተያየት ሰጥታለች።የኢንቴርኔት አጋልጊሎት ተቋርጠዋል መባሉን ከመንግስት ኮሙኒኬሼን ጉዳዮች ፅፈት-ቤትም ሆነ ከኮሙኒኬሼንና እንፎርሜሼን ቴክኖሎጅ ሚንስቴር የሚመለከታቸዉን ለማነጋገር ብንሞክርም አልተሳካም።
የኢትዮጵያ መንግስት ባለፈዉ ዓመት የፈተናዉ መሽሎክን ሰበብ በማድረግ ለወራቶች የፌስቡክ፣ የትዊተር፣ የእንስታግራምና የቫይበር አገልግሎቶችን አቋርጦ እንደነበረ ይታወሳል። በጊዜዉ የከፍተኛ ትምሕርት መግቢያ ማረጋገጪያ ፈተናዉን ለመፈተን ከተመዘገቡት 254,000 ተማሪዎች ዉስጥም 136,000 ተማሪዎች በመንግስት ዩኒቨርስቲዎች መግባታቸዉን የሐገር ዉስጥ መገናኛ ብዙሃን ዘግበው ነበር።
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ ባን ኪ-ሙንም ግድያውን አውግዘው ከዳዪሽ ወይም አይሲል ጋር ግብርአበር በሆኑ ሰዎች የተፈፀመውን ግድያ አረመኔያዊ በማለት አውግዘዋል፡፡
አይሲል የፈፀመው ግድያ ኢትዮጵያ ላይ ወይም ክርስትና ላይ ሳይሆን በሙሉ የሰው ዘር ላይ ነው ሲሉ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ልዩ አማካሪ አቶ ጌታቸው ረዳ ተናግረዋል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ ዋሸንግተን ዲ.ሲ የሚገኘው ፈርስት ሂጅራ ፋውንዴሽን የሚባለው ድርጅት ባወጣው መግለጫ አድራጎቱን እጅግ የሚዘገንን፣ ሕሊናን የሚያስነውር የጭካኔ አድራጎት ነው ሲል ውግዘቱን አሰምቷል፡፡
ኣምባሳደር ሪዱዋን ሑሰይን ናብ ሃገሩ ዝምለሰሉ ዘሎ ቀንዲ ምኽንያት፣ ጸሓፊ ጉዳያት መንግስቲ ኢትዮጵያ ክኸውን ሓድሽ መዚ ስለዝተዋህቦ’ዩ ክብላ ማዕከናት ዜና’ታ ሃገር ገሊጸን።
ኣቐድም ኣቢሉ ጸሓፊ ጉዳያት ዝነበረ ኣምባሳደር ማርቆስ፣ ካብ ቀዳማይ ሚኒስተር እታ ሃገር ዝተላእከሉ ናይ ስንብታ ደብዳቤ ዝሓለፈ ቀዳመ-ሰንበት ምርካቡ ይንገር።
ኣምባሳደር ማርቆስ ካብ መዝነቱ ዝተባረረሉ ምኽንያት ወግዓዊ መግለጺ ካብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ደኣ ኣይወሃበሉ እምበር፣ ምስ ጉዳይ ረፈረንዱም ህዝቢ ሲዳማ ዝተኣሳሰር ከምዝኾነ ዲፕሎማስያውያን ምንጭታት ይገልጹ።
ገለ ፖለቲከኛታት ኢትዮጵያ ብወገኖም፣ ምብጻሕ ጉጅለ ልኡኽ ቻይና ናብ ክልል ትግራይ ምስ ምእጋዱ ብዝተሓሓዝ ንማዕከናት ዜና ዝሃቦ ካብ ቤት ጽሕፈት ቀዳማይ ሚኒስተር ዝተፈልየ ርእይቶ ምዃኑ ይገልጹ።
ንሱ፣ ኣብ ወርሒ ሓምለ 2018 ኣምባሳደር ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ኮይኑ ደኣ ይመዘዝ እምበር፣ መግስቲ ኤርትራ ቅድሚ ሒደት ሳምንታት እዩ ወረቐት ስርሑ ተረኪቡዎ።
ዝኾነ ኣምባሳደር ኮይኑ ዝምዘዝ በዓል ስልጣን፣ ወረቐት ስርሑ ናብታ ዝተመዘዘላ ሃገር ኣብ ዝኣተወሉ ዘረክብ እኳ እንተኾነ፣ ስምምዕ ሰላም መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘይንቡር መልክዕ ሒዙ ብምህላዉ፣ ኣምባሳደር ሪዱዋን ካብ ወርሒ ሓምለ 2018 ኣትሒዙ ብዘይ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ፍቓድ እዩ ኣብ ኤርትራ ጸኒሑ።
ኣብ ዩናይትድ ስቴይትስ መሰረቱ ዝኾነ ፍሪዶም ሃውስ ወይ ቤተ-ነፃነት ዝተባህለ ገለልተኛ ጉጅለ ተሓላቂ መሰላት በብዓመቱ ሃገራት ኣብ ዲሞክራሲ ነፃነትን ሰብአዊ መሰላትን ዘለወን ኣተሓሕዛ ዝገምገመ ሓበሬታ የውፅእ።
ብመሰረት'ዚ ቤተ-ነፃነት ን'17 ሃገራት ኣብ ዓለም'ተን ጨቆንቲ ነፃነት ዘይብለን ምምሕዳራት ክብል ሰሪዕወን። ካብ መንጎ እዚኤን ሃገራት ኣፍሪቃ ሶማል ኤርትራ ኢትዮጵያን ሱዳንን'የን።
ካብ ኣፍሪቃ፡ ኤርትራ ቻድ አይቮሪኮስት ኢካቶርያል ጊኒ ሊብያ ሶማልን ሲዳንን ኣብ ተርታ አዝየን ጨቆንቲ ይርከባ። ብመሰረት'ቲ መለክዒ ዲሞክራሲን ነፃነትን ኢትዮጵያ " ነፃነት ዘይብላ" ሃገር ተባሂላ ተሰሪዓ'ላ።
በጋምቤላ ክልል ሁለት መቶ ሰማኒያ ስምንት ባለሃብቶች መሰወራቸው ተሰማ። ባለ ሃብቶቹ በእርሻ ኢንቨስትመንት ለመሰማራት ሰፋፊ መሬትና ብድር ከወሰዱ በሁዋላ ላለፉት ሶስት ዓመታት ስራ በፕሮጀክታቸው ላይ እንዳልታዩ ነው የተገለጸው። እነማን እንደሆኑ በስም ባይገለጽም በክልሉ አብዛናውን የእርሻ መሬት ላምልማት ብድር የወሰዱት የትህነግ ነባር ታግዮችና የሚቀርቧቸው እንደሆነ አቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ያስተኑት ጥናት ይፋ ማድረጉ ይታወሳል።
አዲስ ዘመን የክልሉን ኢንቨስትመንት ኢንቨስትመንት ኤጀንሲ ዋና ዳሬክተር አቶ ኡጁሉ ኡሞድ ጠቅሶ እንደዘገበው በክልሉ በተለይም በግብርና ኢንቨስተመንት ለመሰማራት ፈቃድ ከወሰዱ ባለሃብቶች አብዛኛዎቹ መሬት ተረክበው ከሶስት ዓመታት በላይ መሰወራቸውን ተናግረዋል።
14 ባለሙያዎች ተሳተፉበት ጥናት “በሰፋፊ እርሻ” ስም ከተፈቀደው 5 ቢሊዮን ብድር ውስጥ 25በመቶው ማለትም “ለሥራ ማስኬጃ” በሚል የተለቀቀው “1 ነጥብ 2 ቢሊየን ብር ለምን አላማ እንደዋለ ለመተንተን” አልቻለም፡፡ ለመተንተን ያልተቻለው ገንዘቡ እንዳይተነተኑ ልዩ ፈቃድ በተሰጣቸው ወይም በማይተነተኑ የህወሃት “የመሬት ከበርቴዎች” ገብቶ ስለመሆን በጥናቱ ምንም የተባለ ነገር የለም
“የጥልቅ ተሃድሶ” መንፈስ የተጠናወተው የተባለለት ሪፖርት ሌላም ጉዳይ “አጋልጧል”፡፡ ቀረጥ ሳይከፈልባቸው ለእርሻ ልማት ብቻ እንዲገቡ ከተደረጉት “565 ትራክተሮች ውስጥ መስክ ላይ የተገኘው 312፣ ከ731 ማረሻ የተገኘው 523፣ ከ261 ፒክ አፕ ተሽከርካሪ የተገኘው 102፣ ከ62 ዶዘር 42 ብቻ የተገኘ” ነው ይላል፡፡ በእንግሊዝኛ የሚታተመው አዲስ ፎርቹን እንደዘገበው ከሆነ ደግሞ “ከ242ቱ የቀረጥ ነጻ ዕድል ከተሰጣቸው ባለሃብቶች” መካከል አንድ ስሙ ያልታወቀ “ልማታዊ ባለሃብት” 78 መኪናዎችን ሳንቲም ቀረጥ ሳይከፍል ማስገባቱን ዘግቧል፡፡ የጥናቱን ሙሉውን ሪፖርት እዚህ ላይ ያንብቡ
በጋምቤላ ክልል ለግብርና ኢንቨስትመንት መሬት የወሰዱ ባለሃብቶች ፈጥነው ወደ ሥራ እንዲገቡ የክልሉ መንግሥት ጥሪ አቀረበ። በክልሉ በግብርና ኢንቨስትመንት ለመሰማራት መሬት የተረከቡ 285 ባለሃብቶች ከአካባቢው እንደተሰወሩ ተገልጿል።
የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ኡሞድ ኡጁሉ ሰሞኑን በአበቦ ወረዳ የባለሃብቶችን እርሻ በጎበኙበት ወቅት እንዳሳሰቡት ኢንቨስትመንት ለአገር ልማት ያለውን ድርሻ በመገንዘብ መሬት የተሰጣቸው ባለሀብቶች ሥራ ፈጥነው መጀመር ይጠበቅባቸዋል።
የኢንቨስትመንቱ ዘርፍ ለአገር ልማትም ሆነ ለዜጎች ሥራ ለመፍጠር ዓይነተኛ መሣሪያ መሆኑን የገለጹት ርዕሰ መስተዳድሩ፣ የክልሉ መንግሥት የባለሃብቶች ችግሮች ለመፍታት ዝግጁ መሆኑን አስታውቀዋል። ለዚህም አልሚ ባለሃብቶች በመደገፍ ረገድ የክልሉ መንግሥትና በየደረጃው ያለው አመራር በትኩረት ይሰራል ብለዋል።
የክልሉ ኢንቨስትመንት ኤጀንሲ ዋና ዳሬክተር አቶ ኡጁሉ ኡሞድ በበኩላቸው በክልሉ በተለይም በግብርና ኢንቨስተመንት ለመሰማራት ፈቃድ ከወሰዱ ባለሃብቶች አብዛኛዎቹ መሬት ተረክበው ከሶስት ዓመታት በላይ መሰወራቸውን ተናግረዋል።
ኤጀንሲው አልሚ ባልሆኑ ባለሃብቶች የተያዘው መሬት ወደ መንግሥት ተመላሽ እንዲሆን ለክልሉ ኢንቨስትመንት ቦርዱ የውሳኔ ጥያቄ ቢያቀርብም፤ ቦርዱ ለተወሰነ ጊዜ እንዲራዘም ማድረጉን ተናግረዋል።
ኤጀንሲው እስከ ነሐሴ 30 ቀን 2011 ባለው ጊዜ የጠፉት ባለሃብቶች ቀርበው ጉዳያቸውን ማስረዳት ካልቻሉ የያዙት መሬት ተመላሽ ሆኖ ለሌሎች ባለሃብቶች የሚተላለፍ ይሆናል ብለዋል።
በወረዳው በግብርና ኢንቨስትመንት ከተሰማሩት ባለሃብቶች መካከል የዘሩ ገብረሊፋያኖስ የእርሻ ልማት ተወካይ አቶ ሮቤል ገብረሊፋያኖስ አካባቢው ለግብርና ልማት ምቹ በመሆኑን ተጠቃሚ ሆነናል ይላሉ።
ኢህአዴግ በመጭው ምርጫ በመዋሃድ እንደሚወዳደር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ደቡብ ኮሪያ ለሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን አረጋገጡ፡፡ የህግ የበላይነትን ለማስከበር መጀመሪያ የሞራል ልዕልና ላይ መሥራት እንደሚገባ...
ዘዋሪ ሰንሰለት የሰንስለት አይነት ሲሆን ብቃቱ እስከ 98% የሚደርስ ሃይል አስተላላፊ ማሽን ነው። ጥቅሙም ለመኪና፣ ለሞተርሳይክል፣ ለአመላላሾች፣ ለማተሚያ መሳሪያወች፣ ወዘተ.. ውስጣዊ ሃይል አመላላሽነት ነው።
ይህን ማሽን ሃንስ ሬኖልድ በ1880 ፈጠረው ይባል እንጂ በ16ኛው ክፍለዘመን ይኖር የነበረው ሊዮናርዶ ዳቪንቺ የዚህን አይነት መሳሪያ ትልም እንደሳለ እስከማስረጃው አሁን ድረስ ይገኛል።
(የትላንቱ የሽብር ጥቃት በታሪካችን የመጀመሪያው ይመስለኛል፤ ከዚህ ቀደም በሚሊዮን የሚገመቱ ዜጎች በተሰበሰቡበት አደባባይ መሰል ሙከራ እንኳን መደረጉን አላውቅም፤ ተፅፎም አላነበብኩም፤ ሌላው ቀርቶ የከተማ ውስጥ የትጥቅ ትግል በይፋ ያወጀችው ኢህአፓም ብትሆን ኮለኔል መንግስቱ ኃይለማሪያምን ጎዳና ላይ አድፍጣ ለመጥበስ አሴረች እንጂ፣ እንዲህ በአየነው መልኩ ሕዝብን መድፈሯንም፣ መናቋንም፣ መጥላቷንም አልሰማንም። …ፈጣሪ ሰማዕታቱን ያስብ፤ የቆሰሉትን ደግሞ ጤናቸውን ይመልስ።)
አሁንም አፋጣኝ እርምጃ ካልተወሰደ ዒላማውን በንፁሃን ላይ ያነጣጠረ የሽብር ጥቃት ተደጋግሞ ሊከሰት የሚችልበት ክፍተት ገና አልተደፈነም። ጠ/ሚ አብይ አህመድም ከጥቃቅኖቹ ይልቅ፣ አስቸኳይ ውሳኔ ወደ ሚያሻቸው ጉዳዮች ትኩረቱን ማዞር ‘ለነገ የማይለው’ የቤት ሥራው ነው። ሰሞኑን የደህንነት አለቃ የነበረው ጌታቸው አሰፋን ጨምሮ ከኃላፊነት የተነሱ በርካታ የተቋሙ የአመራር አባላት የትዳር- ጓደኞች የሚያሽከረክሩትን የመንግስት መኪና እንዲያስረክቡ ተደርጓል (በነገራችን ላይ ኢሳያስ ወ/ጊዮርጊስ ሹመት ሊያገኝ ይሁን-አይሁን ባላረጋግጥም የእርሱ ባለቤት ብቻ እንድትመለስ አለመታዘዟን ሰምቻለሁ።)
በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ ፓትርያርክ ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ከሚመራው በስደት ላይ ከሚገኘው ከሕጋዊው የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ሰኔ 16/2010 የተሰጠ መግለጫ
በዛሬው ዕለት በሀገራችን ኢትዮጵያ ሕዝብ ዘንድ እየታየ ያለው ደስታ መቸውንም ታይቶና ተሰምቶ የማይታወቅ፤ ወደፊትም ይሆናል ተብሎ የማይገመት ነገር ግን በእውነት እግዚአብሔር ሕዝቡን የጎበኘበት ለኢትዮጵያውያን ትልቅ ቀን ነው። –—-
ከሁሉም በላይ የጎዳኝ ግርማ ካሳ ባለ በሌለ ኃይሉ ራሴን ከግድግዳው ኮለን ጋር በማጋጨት ያደረሰብኝ ጉዳት ነው። በወቅቱ በአፍና በአፍንጫዬ ደም እንደ ውሃ ሲፈስ አረመኔው ግርማ ባልዲ አምጥቶ ደሜን መደቀኑን አስታውሳለሁ። የዚያን ጊዜ የደረሰብኝ ጉዳት እስከ ዛሬ ያመኛል። እኔ ዕድለኛ በመሆኔ ህመም ቢሰማኝም በሕይወት አለሁ። አብረውኝ ታስረው ከነበሩ ግለሰቦች ውስጥ ብሎ እንደሆን ሰልፈኛው የሚባል ወጣት አቶ ታደለ የተባሉ የ60 ዓመት አዛውንት አረመኔው ግርማና ግብር አበሮቹ ባደረሱባቸው ድብደባ ከእስር ከተፈቱ በኋላ ሕይወታቸው አልፏል። ግርማ ካሳን ባሰብኩ ቁጥር የስንት ንፁሃንን ደም እንደፈሰሰ አስታውሳለሁ። በወቅቱ የቅንጅትን አመራሮች በሙሉ ሳይለንሰር በተገጠመለት ሽጉጥ መልቀም እየቻልን፤ መለስ ዜናዊ ምርጫ ምርጫ እያለ ዕድሜ ስጣቸው በማለት አምርሮ ሲናገር ሰምቼዋለሁ። ለግርማ ካሳ ሰው መግደል የዘወትር ተግባር እንጂ ወንጀል አይደለም።
ጥቃት ሊፈፀም እንደነበረ የተናገሩትን የበታች መኮንኖች አጣጥሎ ሌላ ቦታ እንዲመደቡ አደረገ: ጥቃቱን የሚፈፀሚበትን መኪና በራሱ ፈቃድ በህዝቡ መሃል እንዲያልፍ ፈቀደ: ከጥቃት አድራሾቹ አንዱ እዚያው መረጃ ሳያቀብል ተገደለ; በመጨረሻም በዚህ ሰው ትእዛዝ የፖሊስ መኪናው ተቃጠለ።ወዲያው ወደ EBC ስቱዲዮ ሄደና ስለጥቃቱ በቂ የሰው ሃይል አልነበረም የሰው ብዛት ነበረ ብሎ ዜና አሰራ። ዜናውን ባሰራ በሰአታት ልዩነት ያዩትን የበታች መኮንኖች መረጃ አቀበሉ። በመጨረሻም ነፍሰገዳዩ ድራማውን በመተወን ላይ እያለ በቁጥጥር ስር ዋለ።
(ከስር ያለው የጥቃቱ ቅድመ ዝግጅትን የሚያሳይ ፅሁፍ ነው። ይህ ፅሁፍ የትህነግ/ህወሓት አመራሮች “ጥያቄ ኣለኝ ጓዶች በሚል የሚፅፉበት ገፅ ላይ ትናንት የወጣ ፅሁፍ ነው። አንድ አራት አይና ጓደኛዬ ጠቁሞኝ አየሁት። ለጥቃቱ ዝግጅት የተፃፈ ነው። ህወሓት የለበትም ተብሎ ትናንት የተፃፈ። አንብቡት)
ስለነገው ስልፍ ብዙ በጎ ነገር ስለተባለ የከፋው የቢሆን ትንተና ልሰራ ነው፤ Worst case scenario analysis ማለት ነው። ከልብ በመንጨ ስጋት።የስጋቴ ምንጭ የጠላቶቻችን ሴራ እና የኛ እንዥህላልነት ብቻ ሳይሆን ከትምህርት እና ከልምድም ያለኝ ተሞክሮ ያልታሰቡ ነገሮች ሃገሮች ሊበትኑ እንደሚችሉ ስለማዉቅ ነው።በዋናነት ደግሞ የዶክተር አብይ በቅርብ የጀመርዋቸው እርምጃዎች መደናቀፍ ስለሌለባቸው ነው። የስትራቴጂ ፈላስፎች እንደሚሉትHope for the best, but prepare for the worest ( በጎዉን ተመኝ ለከፋው ሁኔታም ተዘጋጅ) ነው ነገሩ።
ኢሳያስ ሁሌም አንድ ምኞት አለችው። የተበታተነች ኢትዮጵያ ማየት። የለማች ኤርትራ አንድም ቀን አልሞ አያዉቅም። ምቀኝነት የፖለቲካ ንድፈ ሃሳብ የሆነባት ሃገር ናት። ኢሳያስ የሰልፉን ጥሪ ተከትሎ ለምን ምላሽ ሰጠ ብሎ የጠየቀ አላየሁም። መጠየቅ ያለበት ጥያቄ ነው። ጥሪዉን ተቀብያለሁ ባለበት መግለጫ “ጥሪዉን የተቀበልኩት ህወሓት ስላበቃላት ነው” ይላል። ይህ አደገኛ መርዝ ነው። ሻዕብያ ከየትኛዉም ሃገር ጋር ያለው ግንኙነት በቁማርና ለማታለል በሚፈልግ ሴራ ነው። በኢሳያስ አገላለፅ ሽጣራን ደወራን ይለዋል፤ ኦፊሽያሊ። የሰሞኑ የሻዕብያ ጨዋታም ሰልፉን ተከትሎ የመጣ ሽጣራ ሊሆን ይችላል። ሰዎቹ ማፍያዎች ናቸው፤ መዘናጋት እንዳይኖር። ጠንቅቆ ያዉቀኛል ብለው የሚያስቡት ጌታቸው አሰፋ አለመኖሩም ሌላ ስሌት ዉስጥ ሊከታቸው ይችላል።
ነገ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይን የሚደግፍ ሰልፍ ይደረጋል። ይህ ግን ነገሮች ባሰብነው እና ባቀድነው መንገድ ብቻ ይሄዳል ማለት አይደለም። ጠቅላይ ሚኒስቴሩ ያነገቡት አላማ ዕርቅ፣ ሰላም፣ ፍቅር፣ መቻቻል፣ መከባበር እና አንድነት ቢሆንም በሚገርም ሁኔታ አንዳንድ የጠቅላዩን መንፈስ እንኳን ሊገባቸው ልባቸው በጥላቻ፣ በቂም በቀልነት የተሞላ የግልና የህዝቦች መብቶች ለመደፍጠጥ ያሰፈሰፉ ጭምር መሳተፋቸው አይቀርም። ጠቅላዩ ይህ ባይፈልጉትም የሚቀር ነገር አይሆንም። አብዛኛው የበጎ መንፈሱ ተጋሪ ቢሆንም ቅሉ። መአት የዉስጥም የዉጭም ሃይል ይኖራል፣ ይህን በጎ ነገር ወደ ክፉ መመስመር መቀየር የሚፈልግ። ከነዚህ ሁሉ ሃይሎች ቀዳሚው ተዋናይ ሻዕብያ ነው።
ሻዕብያ የሆነ የሽብር ጥቃት ቢፈፅም ምን ተብሎ እንደሚተረጎም ግልፅ ነው። ህወሓት ጥያቄ ስላላት ቦምብ አፈነዳች መባሉ አይቀርም። ሻዕብያ ደግሞ እንዳይጠረጠር የሰላም ጥሪዉን እንደተቀበለና ፀቡ ከህወሓት ጋር መሆኑ ተናግሯል። የሻዕብያን ባህሪ ጠንቅቀን ለምናዉቅ ሰዎች ይሄ ጨዋታ ከባድ ቁማር መሆኑ ይገባናል። ኢትዮጵያን ሲወር ግዜ መከላከያ ሚኒስቴሩና ደህንነት ሃላፊው አዲስ አበባ ነበር፣ ራሱ ኢሳያስ ዓረብ ሃገር ነበር። ከየመንም ከሱዳንም ከጁቡቲም ሲጣላ አዘናግቶ ነው። አሁንም ሰልፉን በመበጥበጥ ጉዳት ካደረሰ እነ እንትና መባሉ ስለማይቀር አምባገነኑ ሻዕብያ የዶክተር አብይ ዴሞክራቲክ አካሄድ ጥሞት የሰላም ጥሪ የተቀበለ አይመስለኝም። ኢትዮጵያን ለመበተን ደግሞ ታላላቅ በጎ ድግሶች ወደ ሁከት አዉድማ መቀየር ነው።
መንግስት ከፈተኛ ጥንቃቄ ያድርግ። ሻዕብያ ሰላምም ልማትም የሚፈልግ መሪ አይደለም። ኢህአዴግን ለማፍረስ ኮር ሃይል መምታት የሚል ፍልስፍናው ከህወሓት ጋር ዝንተ አለሙ ፀብ ዉስጥ ከቶታል።ተደጋጋሚ ሽንፈት ስላስጎነጨው ሻዕብያ ከህወሓት አልፎ የትግራይ ህዝብን የሚጠላ ሰይጣን ነው። የሰልፉ አዘጋጆች፣ የፀጥታ አካላት፣ ተሳታፊዎች ከባድ ጥንቃቄ እና ዝግጁነት ማድረግ አለብን። ነገ የሆነ አደጋ ተፍጥሮ ወደ መረጋገጥ እና ፍረጃ ከተገባ የነገው ሰልፍ የመጨረሻችን መጀመርያ ይሆናል። ህዝብና ፓርቲ ለይቶ በማያይ እና ለይቶ ለማየት ፍላጎት በሌለው ህዝብ ዉስጥ ዳፋው ማን ጋር እንደሚላከከ ይታወቃል። መተላለቅ እንዳይከሰት ጥንቃቄ ይደረግ። እምነቴና ፀሎቴ የነገው ሰልፍ ጠቅላያችንን ከጎንህ ነን የምንልበት እንዲሆን ብቻ ነው። አንዱን ቆርጦ አንዱን የሚስም ሻሞላ የለምና ሁላችንም ጠላቶች ሊያደርሱብን ከሚችሉ ጥፋቶች ሃገራችንን እንከላከል።
በላንድ ክሮዘር ቦንብ ጭነው ነበር የመጡት … አራቱ ተይዘዋል ፣ መኪናውን አቃጥለውት አንደኛውን እዛው ጨፍጭፈው ገድለውታል … በዚህ አዝኛለሁ ከመግደል ይልቅ ማን እንደላካቸው መጠየቁ ይበጅ ነበር ። ሴትም አለች … ከሁሉም ያስደመሙኝና ያስደሰቱኝ በቀጥታ ዶ/ር አብይ ላይ ሊወረወር የነበረውን ቦንብ ሞትን ሳይፈሩ ታግለው አቅጣጫውን ያስቀየሩት ናቸው ክብር ይገባቸዋል።
መኪናዋ የፓሊስ መሆኗ የሚጠራ ብዙ ስራ አለ በዶ/ር አብይ ሥራ የሚበሳጩት ጅቦች በሞቱም ተጠቃሚዎቹ እነሱ ናቸው ስለዚህ የድርጊቱ አቃጅና አስፈፃሚዎቹ አኩራፊዎቹን ለህግ ማቅረብ ያስፈልጋል ተሳክቶላቸው ቢሆንስ የሚደርሰውን ምስቅልቅል ቀውስ ውጤት ማሰብ ያስፈልጋል ለዚህ ይቅርታ ምናምን የማይታሰብ ነው ።
የሀገር መሪ መግደል እና የኢትዮጵያውያንን ህልምና ተስፋ ለመቅበር የተቃጣ ወንጀል በማንም ለማመካኘት ቀዳዳ ግንቦት 7 ኤርትራ ሁሉም ለሰላም እጃቸውን በዘረጉበት ማግስት የሀገራችን አውነተኛ አሸባሪዎች እርቃናቸውን አይተናል የህወሃት የለየለት እኔ ከሞትኩ ብሂል ለወገኔ የእልቂት ነጋሪት በይፋ ያወጀበት ቀን ነው በአቅራቢያህ ያለውን ወያኔ በተጠንቀቅ ፊሽካውን ጠብቅ የምትለይ ተለይ የድምር ሰለባ እንዳትሆን ቀይ መስመር ተረግጦ ልመና የለም። ቆንጂት ስጦታው
ዛሬ ሰኔ 16 ቀን 2010 ዓም በሚሊዮን የሚቆጠር የኢትዮጵያ ሕዝብ መስቀል አደባባይ ወጥቶ በዶ/ር ዐቢይ አህመድ መሪነት ለተጀመረውን የለውጥ ሂደት ያለውን ድጋፍ በከፍተኛ ሥነሥርዓት እና ጨዋነት ገልጿል። ኢትዮጵያዊያን ልዩነቶቻቸውን አቻችለው የፈቀዷቸውን ሰንደቆችና አርማዎችን ይዘው አደባባይ ወጥተዋል፤ የተለያዩ ዜማዎችን አዚመዋል። ዛሬ ኢትዮጵያዊያንን አገራዊ አንድነት፤ የነፃነት ፍላጎት እና የለውጥ ተስፋ አስተባብሯቸዋል። የዶ/ር አቢይ የለውጥና የመቻቻል መርህ ገዢ ሀሳብ ሆኖ ቀርቧል።
ይሁን እንጂ፣ ይህ ፍጹም ሰላምተኛ ሕዝብ በተሰበሰበበት፤ ለውጥ፣ ፍቅርና መቻቻል በተሰበኩበት መድረክ ላይ የቦምብ ጥቃት ተፈጽሟል። በዚህም ምክንያት በሰው ሕይወትና አካላት ላይ ጉዳት ደርሷል።
ንቅናቄዓችን አርበኞች ግንቦት 7 እንዲህ አይነቱ እኩይ ድርጊት እንዲፈጸም ሃሳብ የሚያመነጩ፣ የሞራልና የቁስ ድጋፍ የሚያደርጉ፣ ድርጊቱን የሚፈጽሙትን አካላት በሙሉ፣ ይህ የጥላቻና የጠብ መንገድ ከማንም በላይ በመጨረሻ የሚጎዳው እራሳቸውን እንደሆነ “የጫረው እሳት ሲፈጀው ታዬ” በሚለው የአባቶቻችን አባባል እያስገነዘበ፣ አደብ እንዲገዙ ያሳስባል።
አርበኞች ግንቦት 7 ለሞቱት ወገኖቻችን ቤተሰቦች መጽናናትን ይመኛል፤ እነዚህ ወገኖች ለለውጥ፣ ለፍቅርና መቻቻል የከፈሉት ዋጋ ሲዘከር ይኖራል። ንቅናቄዓችን በዚህ አደጋ ለቆሰሉት ወገኖቻችን የተሰማውን ጥልቅ ሀዘን ይገልፃል።
የኢትዮጵያ ሕዝብ በደረሰው አደጋ ሳይደናገጥ፤ ስሜቱም ሳይረበሽ የለውጡን ሂደት እንዲያፋጥን አርበኞች ግንቦት 7 ያሳስባል።ለሰላምና ለዴሞክራሲ ሁላችን ዘብ እንቁም።
በ2008 በባህርዳር ከተማ በነበረው ተቃውሞ ጋር በተያያዘ ታስሮ ትግራይ ክልል (ሽሬ?) የሚገኝ የወታደር ካምፕ ለሁለት አመት ከቆየ በኋላ ከሳምንት በፊት ነው ከሌሎች ሰላሳ የሚሆኑ አብረውት በካምፑ ታስረው ከነበሩ ተማሪዎች ጋር በሲኖትራክ በለሊት አምጥተው ባህርዳር የተጣሉት።
ተማሪዎቹ መጀመሪያ ሲታሰሩ 600 እንደነበሩ እና በኋላ ላይ ግን 80ዎቹ ብቻ ታስረው እንዲቆዩ መደረጋቸውን አበበ ይናገራል። በካምፑ ቆይታቸውም የሚሰጣቸው ምግብ ዳቦ በሻይ እና ኮቾሮ በውሃ ብቻ ነበር። ፍርድ ቤት የሚባልም ቀርበው አያውቁም። ብልት ላይ ውሃ ተንጠልጥሎባቸውም የተኮላሹ አሉ። ቤተሰቦቻቸው ሊጠይቋቸው ቀርቶ የት እንዳሉም አይታወቅም ነበር።
እዛው ካምፕ ከ20 ዓመት በላይ የቆዩ ፍርድ ቤት ቀርበው የማያውቁ እንዲሁም ከእነ አበበ ጋር በ2008 ታስረው ያልተፈቱ (አሁንም በእስር ላይ የሚገኙ) በርካታ እስረኞች አሉ።
የተጻፈው እ.ኤ.አ. ጃንዋሪ 21 ቀን 2021 የግዛት ጦርነቶች ስታር ዋርስ ጋላክሲ ጀግኖች ውስጥ ዋልያዎችን ከሌሎች ማህበራት ጋር የሚያረጋግጡበት የጨዋታ ሁኔታ ነው mode
ከጊዜ ወደ ጊዜ ስለ የቅርብ ጊዜ ዝመናዎች እዚህ በ Gaming-fans.com ላይ ማህበረሰቡን ማዘመን እፈልጋለሁ። እንደማንኛውም የይዘት ፈጣሪ ፣ በመሞከር ላይ content
ወደ አርሞርር ምርጥ ሞዶች እንኳን በደህና መጡ ፣ በተከታዮቻችን ውስጥ ስለ መጣቃው ታዋቂው ጨዋታ Star Wars Galaxy of Heroes የቅርብ ጊዜ መጣጥፍ article
በታህሳስ ወር እንደተማርነው አርሞር በ Star Wars Galaxy of Heroes ውስጥ የሚታከል ቀጣይ ገጸ-ባህሪ ነው ፡፡ በወቅት ውስጥ ካሉት ገጸ-ባህሪዎች አንዱ…
ስለ ማንዳሎሪያን (ቤስካር አርሞር) ምርጥ ሁነቶች እንኳን በደህና መጡ ፣ በተከታታይያችን ውስጥ ስለ መጣነው ታዋቂ ጨዋታ Star Wars Galaxy of Heroes የቅርብ ጊዜ መጣጥፍ article
በ SWGoH ውስጥ ሁለተኛው ዙር የጋላክሲያዊ Legend ክስተቶች እዚህ አሉ ፣ እናም ህብረተሰቡ ለመጀመሪያው ዙር መዘጋጀት ከነበረባቸው ወሮች በተለየ እኛ ነበርን…
** ጠቅላይ ሚኒስትር ስኮት ሞሪሰን የቪክቶሪያን የደን ቃጠሎ ዞን ጎበኙ ** ኢራቅ ውስጥ በሮኬት ጥቃት ሳቢያ ኢራኒያዊውን ጄኔራል ጨምሮ በርካታ ሰዎች ሕይወታቸውን አጡ
መንግስቲ ኣብታ ሃገር ንዝፈጠሩ ጸገማትን ህዝባዊ ጠለባትን ብእዋኑ ምላሽ ኣይህበሉን’ዩ ክብሉ መራሒ ተቓዋሚ ፓርቲን አባል ፓርላማ ነበር ፕሮፌሰር በየን ጴጥሮስ ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃለ መጠይቕ ገሊጾም። ንሶም ብተወሳኺ ጎንጽታት ዝተፈጥሩ ጸገማት’ውን ዝቐጸሉ መንግስቲ ግዲኡ ስለ ዘይፈጸመ’ዩ ይብሉ።
ኣብዚ እዋን ንዘሎ ህይወት ሰብ ዝጠፍአሉ አማኢት አሽሓት ሰባት ዝተመዛበሉ ጎንጺ ክልላት ኦሮምያን ክልል ሶማሌን ብዝምልከት ተማሃሮ ላዕለዋት ደረጃ ትምህርቲ ሃሮማያ፡ ጅማ፡ አምቦን አርሲን ዩኒቨርሲቲ ትምህርቶም አቋሪጾም ኣለው። እዚ ሕቶ ተማሃሮ ትጽቢት ዝግበር’ዩ ክብሉ ካብ ውድቀት ደርቂ አትሒዙ ክሳብ ሎሚ ኣብ መሪሕነት ተቃዋሚ ፓርቲ ዝርከቡ ፕሮፌሰር ጴጥሮስ በየነ ይገልጹ።
በጣሊያን አልፓይን ገጠራማ አካባቢ ተወዳጅ የፍየል አይብ እያዘጋጀች ለገበያ በማቅረብ የምትታወቀው ኢትዮጵያዊት አጊቱ ኢዴዎ ጉደታ በእርሻ ቦታዋ ላይ መገደሏን ትናንት ፖሊስ አስታውቋል፡፡
እ.ኤ.አ. በ2010 ከኢትዮጵያ በስደት ወደ ጣሊያን በመሔድ በፍየል እርባታና በአትክልት ምርት (በጥምር ግብርና) ውጤታማ በመሆን በተምሳሌትነት የምትጠቀሰው የአጊቱ ሞት፣ በዓለም ሚዲያዎች ተስተጋብቷል፡፡
የዘረኝነት ጥቃት እና ማስፈራሪያ ይደርስባት እንደነበር ከዚህ ቀደም ሪፖርት ከማድረጓ ጋር በተያያዘ ፣ የሞቷ ዜና እንደተሰማ ፣ ምናልባትም የዘረኝነት ሰለባ ሆና ሊሆን እንደሚችል ተገምቶ ነበር፡፡
ይሁንና በእርሻዋ ቀጥራ የምታስሰራው ጋናዊ ሰራተኛዋ የ42 ዓመቷን አጊቱ ጉደታን ስለመግደሉ ዴይሊ ሜይል ዘግቧል፡፡ የ32 ዓመቱ ጋናዊ አዳምስ ሱሌይማኒ ባልተከፈለ ደመወዝ ዙሪያ በተነሳ አለመግባባት በመዶሻ ገድሏታል ተብሏል፡፡ በመዶሻ መትቷት ወድቃ በጣዕረ ሞት ላይ እያለች እንደደፈራትም የጣሊያን ሚዲያዎች መዘገባቸውን ዴይሊ ሜይል አንስቷል፡፡
ስኬታማዋ የቢስነስ ሴት አጊቱ ፣በቫል ዴ ሞቼኒ መኖሪያ ቤቷን ሰርታ ትኖር የነበረ ሲሆን በጣሊያን ስደተኞች ላይ ጥላቻ እየጨመረ በሄደበት ወቅት አንፀባራቂ ታሪክ ያላት ስደተኛ ተደርጋ ትታይ ነበር፡፡
ከተወዳጁ የፍየል አይብ በተጨማሪ ላ ካፕራ ፌሊስ (La Capra Felice) ወይም the Happy Goat (ደስተኛ ፍየል) የሚል ስያሜ በሰጠችው እና ቀደም ሲል አያስፈልግም ተብሎ በተተወ የእርሻ መሬቷ ላይ በምታመርታው የመዋቢያ ምርቶችም ትታወቃለች፡፡
የእርሻ ቦታውን ስታዘጋች የተቃወማት እንዳልነበረ እና እና በሂደት በስራዋ ታዋቂ መሆኗን በአውሮፓውያኑ 2018 ከሮይተርስ ጋር ባደረገችው ቃለ ምልልስ ገልጻ ነበር፡፡ በዚሁ ዓመት የዘረኝነት ማስፈራሪያ እና ጥቃት ደርሶባት እንደነበረም የገለጸች ሲሆን ፣ በዚህ ዓመት መጀመሪያ አካባቢ አጊቱ ላይ ጉዳት አድርሶ የነበረ አንድ ግለሰብ ለ9 ወራት ታስሯል፡፡ ይሔው ግለሰብ በሞቷም ተጠርጥሮ ምርመራ ቢደረግበትም ከውጀሉ ነጻ መሆኑን የዘገበው ዴይሊ ሜይል፡፡ ይሁን እንጂ የኋላ ኋላ ሱሌይማኒ የተባለው ተቀጣሪዋ አጂቱን መግደሉን ካመነ በኋላ ሌሊቱን በቁጥጥር ስር መዋሉ ተገልቷል፡፡
ጅማ (ኦሮምኛ፦ Jimma) በምዕራብ ኢትዮጵያ ካሉት ከተሞች በስፋት ያላቀች ከተማ ናት። በኦሮሚያ ክልል በጅማ ዞነ ስተገኝ በላቲቱድና ሎንጂቱደ 7°40′N 36°50′E ላይ ናት። የቀድሞው ከፋ ክፍለ ሃገር ዋና ከተማ ሆና አገልግላለች።
የብሔራዊ የስታትስቲክ ባለስልጣን በ1998፥ የ159,009 ሕዝብ መኖሪያ ከነሱም መካከል 80,897 ውንዶችና 78,112 ሴቶች መሆናቸውን ተምኗል። ሄርበርት ሉዊስ በ1950ዎቹ የምእራብና ደቡብ ኢትዮጵያ አንጋፋ ገበያ ሲላት በአንድ የበጋ ቀን እስክ ሰላሳ ሺህ ሰው ትስብ እንደነበር ይናገራል። በጅማ የቀድሞ የጅማ ንግስታ የገነቧችው አንዳንድ ቅሪቶች እንደ የአባ ጅፋር ቤተ መንግስት ዛሬ ይታያሉ። ከተማዋ የአንድ ሙሲየም የጅማ ዩኒቨርስቲ የተለያዩ ገበያዎችና የአንድ ኤርፖርት መቀመጫ ናት።
እታ ሃገር፣ ኤርትራ እትርከበን 35 ሃገራት ብእስላማዊ ኪዳን ኣንጻር ግብረ ሽበራ ድሕሪ ምጥርናፋ፣ ሃይማኖታዊ መራሒ ሺዓ ንዝርከቦም 47 ሰባት ኣብ ሓደ መዓልቲ ምቕታላ፣ ካብ ሓያሎ ወገናት ተቓውሞ ይገጥማ ኣሎ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እታ ሃገር ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ እቶም ብግብረ ሽበራ ገበነኛታት ኮይኖም ተረኺቦም ዝበሎም 47 ሰባት ብምስያፍን ብምርሻንን ከምዝተቐትሉ ኣረጋጊጹ።
ሓድሽ ዓመት፣ ሓያሎ ሃገራት ንእሱራት ምሕረት ዝገብራሉን፣ ናይ ጽገናን ዕርቅን ዝኣመሰለ ሓድሽ ፖለቲካዊ ውሳኔታት ዘበጋግሳሉ ዕለት ክነሱ፣ ስዑዲ ዓረብ በንጻሩ ኣብ ሓደ መዓልቲ ክንድዚ ዝኣክል ብዝሒ ሰብ ብሞት ምቕጽዓ ብተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ብትሪ ተነቒፋ።
ብምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት እባ ቅድሚት ካብ ዝስራዓ ሃገራት ዓለም ሓንቲ ዝኾነት ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብ ዓመተ 2015 ብሞት ናይ ዝቐጽዓቶም ሰባት ልዕሊ150 ከምዝበጽሕ ጸብጻባት የመልክቱ።
ከቆፋሪዉ ግዙፍ መኪና ማማ ላይ የሰፈረችው ሜካኒክ ወዳኋላ – ወደፊት እያሽከረከረች፣ እያስጓራች፤ ማርሽ እየቀያየረች፤አፈር አስዝቃ፣ ከገላጣዉ ጥግ ትከምራለች። ግዙፉን የብረት አካፋ ከጉድጓዱ ሰደደች። ከመቅጽበት ከድማሚት ፍንዳታ የማይተናነስ ኃይለኛ ጩኸት አካባቢውን አናወጠው። ሜካኒኳ፣ አካፋዉ ከምን ነገር ጋር ተጋጭቶ ይህ ድምጽ ሊወጣ እንደቻለ ለማረጋገጥ፣ ከማማዉ ወርዳ እየተጣደፈች፣ በረጅሙ መቆፈርያ ዘንግ ቁልቁል እየተንሸራተተች ወደጉድጓድ ሰመጠች። ከሳሎን የማይተናነስ የብረት ሳጥን (ኮንቴነር) ተቦርድሶ፣ ክዳኑ በአንድ ወገኑ ተቦድሶ አየች። የሚያብረቀርቁ ክብ ነገሮች ሞልተዉበታል። እፈራች እጇን ሰደደችና አንዱን አነሳች። ከኛዉ የብረት ባለንድ ብርና ባለሃምሳ ሳንቲም ሰፋ ያለ፣ የሴት ምስል የታተመበት፣ የሚያምር ክብ ነገር ነዉ። ፈዝዛ ቆመች። ምን ማድረግ እንዳለባት ስታሰላስል ሃሳብ መጣላት። የሚቻላትን ያክል እየዘገነች ከቱታዋ ሰፋፊ ኪሶች አጨቀች። ከጉድጓዱ ወጥታ ወደ ኢንጂነር አለቃዋ ሮጠች። ከዛፍ ስር ሆኖ፣ሰፊ ሰማያዊ የፕላን ወረቀት ያያል።
ይህ ኢንጂነር ከሌሎች ሰራተኞች ጋር እየተሳሳቀ እሷ ላይ ሁሌ መኮሳተሩ ያናድዳታል። በተለይም ባለፈዉ ሳምንት በሴቶች የቴሌቪዥን ፕሮግራም ቀርባ፣እንዴት በዚያ ከባድ ስራ ላይ እንደተሰማራች ማብራሪያ ከሰጠችና፣ ተደናቂዋ ሜካኒክ እየተባለች ስትሞገስ ካየ በኋላ የበለጠ መኮሳተሩ አስገርሟታል።
ይህቺ ሴት የማይደፈርን ሁሉ መድፈር የምትወድ እንደሆነች አልተጠራጠረም። እየኮራ በዝምታ ከጎን ጎኗ ሲራመድ ከኪሷ አንዱን ክብ ብረት አውጥታ ሰጠችው። ነገርየውን እንደተቀበለ ደንገጥ ብሎ ቆመ። አገላብጦ መረመረ፤ ወደ ሜካኒኳ አየ።
ኢንጅነሩ የብረት ቆቡን አውልቆ፤ክብ ብረቱን ጭንቅላቱ ላይ አስቀመጠና ቆቡን ደፋበት። ወደ አፈር ቁልሉ ተጣደፈ። የመቆፈሪያውን ዘንግ አቅፎ እየተንሸራተተ ወደ ጉድጓዱ ተሰወረ። ብዙም ሳይቆይ በብረት ቆቡ ሞልቶት እያለከለከ ከጉድጉዱ ወጣ።
የብረት ቆቡን ከሞላው ነገር ላይ የዲዛይን ወረቀቱ ከድኖ፣ ሸፍኖ እየተጣደፈ ተሰወረ። ሜካኒኳ እመር ብላ፣ ከማማው ላይ ወጥታ የዳርዳሩን አፈር ማውጣቱን፣መቆለሉን፤መግፋቱን ተያያዘችው።
የዋናዉ የአለቃ ትዕዛዝ ሆኖባት ከማማው መውረድ ጀመረች። ደፋር ፈረንጅ መሆኑን ከዚህ ቀደም በሁኔታዉ ተረድታለች። ከመኪናው ዘላ ከመሬት ዱብ ስትል ተዘረገፈ።ፈረንጁ ግራ በማጋባት ቁጢጥ ብሎ እየለቀመ አገላብጦ መረመረ።ፈነደቀ።
“እባክህን የምትለዉ እልገባኝም፤ሂድልኝ ስራዬን ልስራበት።” ፈገግ ብላ ወደ ማማዋ አመራች። ኩስ..ኩስ..ኩስ እያለ ደርሶባት ያዛት። ከኪሱ አስር ዶላር አወጣ፤አንዱን ማራያ ትሬዛ ከኪሱ ከትቶ አንድ ዶላር አስያዛት። ሌላዉን ከቶ ሌላ አስያዛት። አስር ከቶ፣ አስር ዶላር አስጨበጣት።
“አዘር ኖ? ፖኬት ፉል. . .ዶላር ፉል።” በጣቱ የቅድሙን የሰውነቷን ቦታ ገፋ አደረገ። ድንግርግሯ የወጣው ሜካኒክ በዶላሩ ተገርማ የባሰውኑ ተደነጋገረች። “ዚስ ኢታሊያ ዶላር፣ ሲልቤሮ! ቬሪ ቬሪ ጉድ። ዶላር ሲልቤሮ።” አለና ተጨማሪ በርከት ያለ ዶላር ከኪሱ መዥርጎ ከካናቴራዋ አንገትጌ ወደታች ጣል ሊያደርግ ሲል ነገሩ ገብቷት እጁን ለቀም አደረገች።
“ኖ ዋንት፣ ኖ ዎርክ። ዩ! ጎ ሆም!” ክው አለች። ከስራ ብትባረር የምትጦራቸዉ ሽማግሌ አባቷና እናቷ፣ያረፈችው እህቷ ሁለት ልጆች በርሃብ መሞታቸው ነው። ደነገጠች።
“ዌር? ዌር ዩ ጌት ዚስ? ዌር? ዌር?” አፈጠጠባት። ድንጋጤዋን ለመቆጣጠር አልቻለችም። ወደጉድጓዱ ጠቆመችው። እየሮጠ ሂዶ፣ ዘሎ ከጉድጓዱ ገባ፡ ፡ተሰባብሮ ይሆን ብላ ወደ ታች ስታየው፤የግንባር ባትሪ አብርቶ በፍጥነት እየዛቀ ከኪሱ ይከታል። ሲኖትራክ እያጓራ መጥቶ ከጉድጉዱ ቀጥ አለ። ኢንጂነር ዱብ ብሎ ወደ ሜካኒኳ ፈጠነ። እንትን እንደቃመ ወይ እንደበላ ሰው አይኑ ተበልጥጧል። “በይ፣ እየዛቅሽ ከሲኖትራኩ ገልብጪ። ቶሎ ቶሎ! ፍጠኚ! . .ደግሞ በግልፅ ልንገርሽ። ላገባሽ ወስኛለሁ። የደስታ ኑሮ እንኖርበታለን። በመጀመር ቃል ግቢልኝ።” “እንጂነር፣ እኔ እኮ እጮኛ አለኝ…..” “እሱን ተይና ቶሎ ቶሎ ጫኚ!” “ግን እኮ…..” “ግን እኮ ወላጅኒ .. ለመስማት ጊዜ የለኝም። ወደ ላይ አውጪው ና ገልብጪ!” “ግን እኮ…..” “ዝምበይ! ሌባ! አውጪ!” “ፈረንጁ ኢንጅነር ከጉድጓዱ ውስጥ አለ።” አለች እየፈራች። “ምን? ምን? ነገርሺው? የመንግስት ምስጢር ለባዕድ አወጣሽ? ወንጀል? እስር ቤት ትላኪያለሽ።” “አስፈራርቶኝ ነዉ። ከስራ አባርርሻለው ስላለኝ………”
“ነዉ? አንቺ ካላደረግሽው ሌላ ታዛዥ ሜካኒክ አይጠፋም። ከዚህች ደቂቃ ጀምሮ ከስራ ተባረሻል!” ፈትለክ ብሎ ሮጠ። ሜካኒኳ በቆመችበት ደርቃ ቆረች። ደግሞ ጉድጓዱ ውስጥ የሚሰማው የፈረንጁ የ‘አውጪኝ’ ጩኸት እንደ ህልም ተሰማት። ዞር ዞር ብላ ሰው አለመኖሩን አይታ መቆፈሪያዉን እያሽከረከረች አምጥታ ዘንጉን ወደ ጉድጓዱ ዶለች። ከዚያም ፈረንጁ ተፈናጥጦበት ወጣ። ማርትሬዛዉን በልብሱ ሙሉ አጭቆ ስለነበር ልትወልድ የደረሰች እንቁራሪት መስሏል። አፈጠጠባት።
“አይ አም ኖት አንደርስታንድ።” ኢንጅነሩ በሶምሶማ ሩጫ አንድ ሰው እስከትሎ ከተፍ አለ። አልቦታል። ቁና ቁና ይተነፍሳል። ፈረንጁ ወደሱ ሮጠና ጨብጦ እየጎተተው ትንሽ ራቅ ወዳለ ስፍራ ወሰደው።
ከሲኖትራክ ጋቢናው ገባች። አጠገቧ ተቀምጦ ጋቢናውን ዘጋ። ከደረት ኪሱ የሚያምር የሽቶ ብልቃጥ አውጣ። ክዳኑን ከፈተ። “እወድሻለሁ። እንቺ ውድ የአውሮጳ ሽቶ ስጦታ። አስሽቺዉ።” ደንግጣ በይሉኝታም አሸተተች። ራሷን ሳተች። አፍሶ ከሹፌር አልጋ ላይ አስተኝቷት ፣ፍራሹን ገልብጦ ከግድግዳው ጋር አስሮ ቆልፎባት ወጣ።
አዲሱ ሹፌር ከመቆፈርያ መኪናው ወጥቶ አስጓራው፤ ረጅሙን የብረት አካፋ ወደ ጉድጓዱ ሰዶ፣ ኮንቴነሩን ቆንጥጦ ያዘው። ፈረንጁና ኢንጅነሩ አንገታችውን ቁልቁል አስግገው የነገርዬውን ወደላይ መውጣት በጉጉት ይጠብቃሉ። መኪናው በሀይል እየተንገጫገጨ ኮንቴነሩን ከመሬት ብቅ አደረገ። መሬት ሊያሳርፈዉ ሲል ከስሩ ሌላ ነገር መኖሩን አየ። ወደ ላይ ከፍ ሲያደርገው ከኮንቴነሩ ጋር በወፍራም ሽቦ የተያያዘ ጠርሙስ ቅርጽ ያለው፣ በርሜል የሚያክል የብረት ጋን ብቅ አለ።
“ወደ ላይ፣ ወደ ላይ!” አለ ኢንጅነሩ በምልክት እየመራ። የግቢዉ የሰላም ጸሀፊ ከምትመለከተዉ እስክሪን ላይ የኮንቴነሩን ግርግር አየች። ብድግ ብላ፣ ከሚቀጥለው ክፍል ካለው ከዋናው ሰውዬ ዘንድ ሄዳ ስለሁኔታዉ አስረዳችዉ። ፈጥኖ ተከትሏት ገብቶ ስክሪኑን ተመለከተ። ወዲያዉ መብረቃዊ ድምፅ ተሰማ። “ባለበህት! ባለህበት!’ የሚል የድምፅ ማጉያ ትእዛዝ ተሰማ።
በድንገተኛነቱ የተደናገጡት ፈረንጅ፣ ኢንጅነርና ሹፌር ባሉበት ደርቀዉ ቀሩ። አንዲት የጦር ኤሊኮፕተር ከየት መጣች ሳይባል ደርሳ ከተንጠለጠው ኮንቴነር እና ጋን አጠገብ እንደ ቢራቢሮ ተንሳፍፋ ቀጥ አለች። መሰላልዋን ቁልቁል ዘረጋች። ደመናውን እየሰነጠቀ የሚወረወረው፣ አይን የሚወጋ ኃይለኛ ሰማያዊ ብርሃን አካባዊዉን በስፋት እየዳሰሰ ይቃኛል። ከኤሊኮፕተሯ የድመፅ ማጉያ መመሪያና የአደጋ ማስጠንቀቂያ ያስተጋባል።
“በዚህ አካባቢ ያላችሁ፤ከአራት ኪሎ አፄ ምኒልክ ቤተ መንግስት እስከ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ባለው መንገድ ላይ ያላችሁ በፍጥነት ከአካባቢው ገለል በሉ!!” ይሄን የአደጋ ማስጠንቀቅያ የሰማ ሁሉ መሰወሩን ትቶ፣ መንገዱን ሞልቶ ቀና ብሎ የኤሊኮፕተሩን ትርዒት ያያል። ማስጠንቀቂያው ይለፈፋል።
“የእምዬ ምኒልክን አልማዝ ዘረፉት! አወይ ኢትዮጵያ!” አሉ ከጎኔ የቆሙ አባት። “አልማዝ አይደለም። ግርማዊ ጃንሆይ የቀበሩትን እንቁ ሲያወጡ ነው!” አሉ አንድ እናት።
“ተበተን! ተበተን! ከዚህ ትሄዳላችሁ ወይስ አትሄዱም?” ሲል ከአጥሩ ማማ ላይ ሆኖ ስናይፐር ወድሮ የቆመዉ መለዮ ለባሽ በቁጣ ጮኸ። ህዝቡ የሰውየውን ንዴት እግሬ አውጭኝ አለ። እኔ ግን የኤሊኮፕተሯን መጨረሻ ለማየት ጓጉቼ ቆምኩኝ።
ወዲያው ፊቴ፣ አፍና አፍንጫዬ፣ ገበቴ በሚያክል መዳፍ ሲሸፈን ተሰማኝ። አሾልቄ ሳይ፣ ወይን-ጠጅ ቆብ የደፋ፣ ቁመቱ ከሁለት ሜትር የማያንስ ስፔሻል ነው። ጭምድድ አድርጎ መተንፈሻዬን አጠበበው። ላስለቅቀው ተፍጨረጨርኩ፤ የብረት እንጂ የሰው እጅ አይደለም። ለመጮህ ሞከርኩ – እንዲለቀኝ ላስደነግጠው፤ ወይ ሰው እንዲደርስልኝ። የበለጠ መዳፉ አፍንጫዬን እና አፌን ደፈጠጠዉ። መተንፈስ ሲያቅተኝ፣ ያለ የሌለ ጉልበቴን በመሞትና መኖር ደመ ነብሴ አሰባስቤ በኃይል ጮህኩኝ። ጩኸቱ አባነነኝ። አበስኩ ገበርኩ! በላብ ተጠምቄአለሁ። ክፉ የቀን ቅዥት!
ምን ነበረበት እስቲ ያቺ ሜካኒክ እና ኢንጂነሮቹ የት እንደገቡ፤ የተንጠለጠለው ትዕይንት መጨረሻ ምን እንደሆነ አይቼ ብባንን። ኤጭ! ክፉ የቀን ቅዥት! እስቲ እንቅልፍ ልሞክር፤ የመጨረሻው ቢመጣልኝ። ተከናንቤ ኩሽ! ሊነጋጋ ሲል እንደሰመመን አርጎ ይዞኝ ዥዉ! የአሁኑ ህልም ደግሞ ብሶበት ከቤተመንግስቱ ሶስተኛ በር ሰተት አርጎ አስገባኝ። ነጋሪት ይጎሰማል። ለግብር የተጠራዉ ህዝብ ግቢዉን ሞልቶ ይተራመሳል። ወደ አዳራሹ ለመግባት ሲጋፋ አጋፋሪዎች በጨፈቃ እየገረፉ ስርአት ለማስያዝ ይሯሯጣሉ። አንድ ክፉ ልምጭ የቀመሱ መኮንን፣ በዚህ ግርግር የሚሰማኝ የለም ብለዉ ይነጫነጫሉ።
“የንጉስ ግብርና ኡርባን አንድ በመሆኑ ኸረድኤቱ ለመኻፈልና፣ ጌታችን ኸተራ ህዝብ እንደምንለየበትን የሰጡንን ደረጃ ለመጠበእ ነበር ይ፣ እንጀራማ በየቤታችን ኸኛ ተርፎ ብዙ ሰዉ እናበላ የለ! ወደቤቴ ልመለስ።” አሉ በቅሬታ።
ሀሜታቸዉ ከአጋፋሪዎች አለቃ፣ ከአጋፋሪ ጉደታ ጆሮ ገባ። ቱግ አሉ አጋፋሪ፤አራት ልምጭ ከጀርባቸዉ አሳረፉባቸዉ። “ኢሂ! ኢ! የኑጉሲ ጊቢሪ ኖ ሊመሪጌጢ ኖ? እናቲ አንጃራ ኖ ፈልጋለሽ በላል፣ ፈልጋለሽ አልበላል? አይ ማዳናላም ጎርጊስ! ..የኑጉሲ ጊብሪ በጊዲዳት በላለሽ ኢንጂ በዉዲዳት በላለሽ?” ሲሉ ተቆጡ።
መኮንኑ ደንግጠዉ ወደ አዳራሹ ሲራመዱ፣ ተከተልኳቸዉ። መብላቱን ትቼ የአዳራሹን ሁኔታና የግብሩን ስነስርአት ማየት ጀመርኩ። የአዳራሹ መጠን በወርዱም በቁመቱም አገር ያክላል። ከመሀል ባንድ ከፍተኛ ድልዳል ላይ፣ ጠርዙ ሁሉ በወርቅ የተከፈፈና ራሱም ወርቀዘቦ ግምጃ የሆነ፣ ስፋቱ ከአንድ መጠነኛ ቤት የማያነስ አጎበር ይታያል። በዚያ አጎበር ዉስጥ በወርቅና፣ የቀለሙ ህብር የብርሀን ጸዳል ተከትሎ እየተለዋወጠ፣ አይን በሚያሳስት ሀር ያጌጠ፣ በጣም ከፍ ያለ ዙፋን ተዘርግቷል። በዚያ ላይ አንድ የለበሰው ልብስ እንደ ጸሀይ ጮራ አይን የሚገለጥ ሰዉ ተቀምጧል። ከታች ተኮልኩለው ያሉት መኮንኖች ብርንዶና ጠጅ ሲኮመኩሙ ለኔ ጥቁር አፈር የመሰለ እንጀራ፣ ጭቃ በመሰለ ወጥ ሲቀርብልኝ አይቼ በንዴት ፊቴን ሳጠቁር፣ በይነቁራኛ ይከታተሉኝ የነበሩት አጋፋሪ ተንደርድረዉ ደርሰዉ በጨፈጉ ደጋግመዉ ጀርባዬን ገረፉ። አይኔ ላይ ያረፈችዋ ባያሌዉ ስላንገበገበችኝ፣መቻል አቅቶኝ እሪ! አልኩ። ብንን!
የዛሬዉ ቅዠት አያድርስ! የኋለኛዉ ደግሞ የማዉቀዉ የማዉቀዉ ሆነብኝ። የራስጌ መብራት አብርቼ ዞር ስል፣ ተጋድሜ አነበዉ የነበረው የሀዲስ አለማየሁን ፍቅር እስከ መቃብር ከጠረጰዛዉ ላይ አየሁ። ወዲያዉ ሞባይሌን አንስቼ ፉስቡክ ከፈትኩ። የቤተ መንግስት መጎብኛ የመግቢያ ቲኬት ዋጋ ሁለት መቶ ብር መሆኑን አነበብኩ። በጥድፊያ ለባብሼ ከቤት ወጣሁ።
ኦሜጋ-3 ፋቲ አሲድ (Omega-3 fatty acid) ከቅባት ዝርያዎች አንዱ ሲሆን በጣም አስፈላጊ ከሆኑት የቅባት ዘሮችም እንደ አንዱ ይቆጠራል፡፡ ኦሜጋ-3 ለሰዎች ጤንነት እጅግ አስፈላጊ ጠቃሚ የመሆናቸው ያህል በሰውነታችን ውስጥ ግን መመረት አይችሉም፡፡ ስለሆነም እኒህን የቅባት ዘሮች ማግኘት የምንችለው ከምግብ ብቻ ነው፡፡ የዚህን አይነት ቅባት (ኦሜጋ-3) በአሳ ዘይት፣ በአሳ፣ በቱና እና በሌሎችም የባህር ምግቦች ውስጥ ይገኛል፡፡ ይህ ኦሜጋ-3 የተባለ የቅባት ዘር ለሰውነት በጣም አስፈላጊ እንደሆነ የተለያዩ ጥናቶች ያረጋግጣሉ፡፡ ይህም የአዕምሮን አሰራር እጅግ ከማጎልበቱም በላይ ለህፃናት አካላዊ ዕድገትም ትልቅ ሚና ይጫወታል፡፡ የአሜሪካ የልብ ማህበር (American heart association) ቢያንስ በሳምንት ከሁለት ጊዜ ላላነሰ የአሳ ምግቦችን በመመገብ ሊከሰት ከሚችል የልብ በሽታ ራስን መከላከል እንደሚቻል አበክረው ይገልጻሉ፡፡ ኦሜጋ-3ን በመመገብ የተለያዩ እንደ ልብ በሽታ፣ ካንሰር እና የመገጣጠሚያ ህመሞች ያሉ ስር ሰደድ በሽታዎች ሊያመጡ የሚችሉ አጋጣሚዎችን መከላከል ይቻላል፡፡
ከሰውነታችን ክፍሎች ኦሜጋ-3ን በአብዛኛው የሚጠቀሙት የነርቭ ሴሎች ናቸው፡፡ የአዕምሮአችን ይህም በአዕምሮአችን አሰራርና በባህሪያችን ላይ ትልቅ ተፅዕኖ እንደሚያመጣ እሙን ነው፡፡ ገና የሚወለዱ ህፃናትም ይህን ኦሜጋ-3 የተባለ ቅባት ወይ በፅናታቸው ማህፀን ውስጥ አሊያም ከተወለዱ በኋላ ደግሞ በአሳ ዘይት መልክ ተዘጋጅቶ የሚሸጠውን ፈሳሽ ቅባት ካላገኙ የእይታ ወይም የነርቭ ችግር ሊያጋጥማቸው ይችላል፡፡ የኦሜጋ-3 እጥረት በተለይም በድካም፣ አነስተኛ የማስታወስ ችሎታ፣ የቆዳ መድረቅ፣ ከልብ ጋር ተያያዥ የሆኑ ችግሮች፣ የአዕምሮ አስተሳሰብ መዋዠቅን (Mood swing)፣ የድብርትንና ደካማ የሆነ የደም ዝውውርን በማምጣት ይታወቃሉ፡፡
በመቀጠል የኦሜጋ-3 ቅባት ለሰውነታችን የሚያበረክታቸውን በርካታ ጥቅሞች አንድ በአንድ እናያለን፡፡ ምንም እንኳን ኦሜጋ-3 ቅባቶች በተለየ ሁኔታ የልብ በሽታን እንደሚከላከሉ ቢታወቅም ከዚያም አልፎ ተርፎ ግን ለተለያዩ ሌሎችም በሽታዎች እንደሚጠቅሙ የተለያዩ ጥናቶች ያሳያሉ፡፡
በአብዛኛው የባህር ምግብ የሚመገቡ ግለሰቦች የደማቸው የኮሌስትሮል መጠን እጅግ ጤነኛ ነው፡፡ ይህን ለማረጋገጥም በሜዲትራኒያን አካባቢና በአንታርክቲክ የሚኖሩ ግለሰቦች ላይ የደማቸው የኮሌስትሮል መጠንን የሚመለከት ምርመራ ተደርጎ የነበረ ሲሆን በውጤቱም በሁለቱም አካባቢ ነዋሪ የሆኑ ግለሰቦች እጅግ ጤነኛ የሚባል የኮሌስትሮል መጠን በደማቸው ውስጥ ተገኝቷል፡፡ ይህን ኦሜጋ-3 የተባለ ቅባት በምግብነት በመጠቀም የኮሌስትሮል መቸመርን መከላከል ብቻ ሳይሆን ሙሉ ለሙሉ መቀነስም ይቻላል፡፡
ከፍተኛ የደም ግፊት ባለባቸው ግለሰቦች ላይ በተደረገ ተከታታይ ጥናት በኦሜጋ-3 ቅባት የተቀመመ ምግብን አዘውትረው የሚመገቡ ግለሰቦች ላይ የደም ግፊታቸው የቀነሰ እንደሆነ ተገልጿል፡፡ ከፍተኛ የደም ግፊት ያባቸው ሰዎች ላይ በየቀኑ ከ3 ግራም በላይ ኦሜጋ-3 ቅባትን በመውሰዳቸው ብቻ የደም ግፊት መጠናቸው በእጅጉ ሊቀንስ እንደሚችል ይታወቃል፡፡ የልብ በሽታዎች
የልብ በሽን መከሰት ለመከላከልና ለመቆጣጠር የቅባት መጠናቸው አነስተኛ የሆኑ ምግቦችን መመገብ ይመከራል፡፡ እኛ የምንመክረው ደግሞ የቅባቱን አይነት በመቀየር እንደ ኦሜጋ-3 ያሉ ብዙም ጉዳት የሌላቸውን ቅባቶች በመጠቀም የቅባት ክምችትን ማስቀረት ይቻላል እንላለን፡፡ በአሳ ዘይት ውስጥ የሚገኙት የቅባት አይነቶችም ለልብ በሽታ አጋላጭ የሚሆኑትን እንደ ኮሌስትሮልና ከፍተኛ የደም ግፊት በሽታን መከሰት በማስቀረት ግለሰቡ የልቡን ጤና እንደተጠበቀ እንዲቆይ ይረዳሉ፡፡ በተጨማሪም እነዚህ ቅባቶች የደም ስር መጥበብንና የደም መርጋትን ስለሚከላከሉ በተዘዋዋሪ የልብን ጤንነት ይጠብቃሉ፡፡ በዚህ ዙሪያ የተደረጉ ጥናቶች እንደሚያሳዩትም በየቀኑ የአሳ ዘይት የሚመገቡ ግለሰቦች የልብ በሽታ ቢኖርባቸውም እንኳን በተደጋጋሚ የመታመም እድላቸው እጅግ አናሳ ሲሆን የአሳ ዘይት ከማይመገቡት ይልቅ የመሞት ዕድላቸውም የዚያኑ ያህል አናሳ ነው፡፡ የአሳ ዘይት ከዚህም በተጨማሪ በደም መርጋትና ወደ አዕምሮ ደም የሚያደርሱት የደም ስሮች በቅባት በመደፈን የሚመጣውን የስትሮክ በሽታ መከሰትን ይቀንሳል፡፡ ከላይ እንደጠቀሱትም በሳምንት ቢያንስ ከ2 ጊዜ ያላነሰ የአሳ ምግብ የምንመገብ ከሆነ የስትሮክን መከሰት እስከ 50% በሚደርስ ልንቀንሰው እንችላለን፡፡
በስኳር በሽታ የተጠቁ ግለሰቦች ከፍተኛ የሆነ የትራይ ግላይሴራይድ እና በጣም ዝቅተኛ የሆነ የሃይዴንሲቲ ሊፒድ መጠን በደማቸው ውስጥ አለ፡፡ ከአሳ ዘይት የምናገኘው ኦሜጋ-3 ቅባትም በደማችን ውስጥ ያለውን የትራይግላይ ሴራይድ መጠን የሚቀንሰው ሲሆን በተቃራኒው ደግሞ የሀይዴንሲቲ ሊፒድ መጠንን ይጨምረዋል፡፡ ስለሆነም የስኳር በሽታ ታማሚዎች የኦሜጋ-3 ቅባትን በመመገብ የስኳር መጠናቸውን ማስተካከል እንደሚችሉ ይታወቃል፡፡
በዛ ያሉ ጥናቶች የሚያሳዩት የኦሜጋ-3 ቅባት እንደ ምግብነት ስንጠቀምባቸው በመገጣጠሚያችን ላይ ሊከሰቱ የሚችሉ ህመሞች በተለይም የሪህን በሽታን የህመም ስሜት ለመከላከል ይረዳል፡፡ በዚሁ ዙሪያ የተሰሩ የተለያዩ ጥናቶች እንደሚያሳዩትም የኦሜጋ-3 ቅባቶች የመገጣጠሚያ መላቀቅን፣ የጠዋት ጠዋት ህመሞችን በማስታገስና ለሪህ በሽተኞች ደግሞ የሚወስዱትን የመድሃኒት መጠን እንዲቀንሱ በማድረግ ከማስታገሻነት ያገለግላል፡፡ በተጨማሪም ይህ የቅባት አይነት ከተለዱት የህመም ማስታገሻ መድሃኒቶች ጋር በመቀናጀት በሪህ አማካኝነት ለሚመጡ የመገጣጠሚያ ህመሞችና ለሆድ ህመም በመድሃኒትነት ያገለግላል፡፡
በተለያዩ ታማሚዎች ላይ በተደረገ ጥናት የኦሜጋ-3 ቅባቶች በሰውነታችን ውስ ያለ የካልሲየምን መጠን በመጨመር የአጥንታችን ጥንካሬ እንደተጠበቀ እንዲቆይ ያደርገዋል፡፡ የዚህን ኦሜጋ-3 የተባለ የቅባት ወይም የሌላ እጥረት ያለባቸው ሰዎች በአጥንት መሳሳት በሽታ የመጠቃት እድላቸው የቅባት መጠናቸው ልከኛ (Normal) ከሆኑት ይልቅ ሰፊ ነው፡፡ የአጥንት ጥንካሬ በመጨመሩ ረገድ የኦሜጋ-3 ጥቅም የሚጎላው ዕድሜአቸው በገፉት ሰዎች ላይ ነው፡፡
ሰዎች በምግባቸው ውስጥ የኦሜጋ-3 ቅባት በቂ ካልሆነ በድብርት የመጠቃት ዕድላቸው እጅግ ከፍተኛ ነው፡፡ የኦሜጋ-3 የቅባት የነርቭ ሴል ሜምብሬንን ከሰሩት ወሳኝ ንጥረ ነገሮች አንዱ ነው፡፡ ይህም ነርቭ ሴሎች እርስ በርሳቸው በብቃት መልዕክት እንዲለዋወጡ ትልቅ እርዳታ ያደርጋል፡፡ ይህም አእምሮአዊ ጤንነት እንደተጠበቀ እንዲቆይ ስለሚያደርግ የእነሱ ማነስ በግለሰቡ የስነ ልቦና ሁኔታ ላይ ታላቅ ተፅዕኖን ያሳርፍበታል፡፡ በድብርት ተጠቅተው ሆስፒታል ከገቡ ግለሰቦች አብዛኞቹ የሰውነታቸው የኦሜጋ-3 የቅባት መጠን እጅግ ያነሰ ሆኖ ተገኝቷል፡፡ በድብርት ለተጠቁ ሰዎች በሳምንት ከ2-5 ጊዜ የሚደርስ የአሳ ምግብ ለ5 ዓመት እንዲመገቡ ከተደረገ በኋላ የድብርትም ሆነ የጥላቻ ስሜታቸው ፍፁም እንደጠፋ ይጠቀሳል፡፡
ኦሜጋ-3 ቅባትን ከአሳ፣ ከአትክልትና ከለውዝ በዋናነት ማግኘት ይቻላል፡፡ በዝርዝር ለመጥቀስም ሰርዲን፣ ቱና እና ፍሬሽ የአሳ ውጤቶች ላይ የሚገኝ ሲሆን ከተክሎች ደግሞ በሶያ ፍሬ፣ በሶያ ዘይት ከዱባ ፍሬ ውስጥ በዱባ ፍሬ ዘይት በለውዝና የለውዝ ቅቤ ውስጥ ይገኛል፡፡ በተጨማሪም የአሳ ዘይት ‹‹Code-liver oil›› በፋብሪካ ተመርቶ በገበያ ላይ ይሻጣል፡፡
መንግስት የዜጎችን ሰላማዊ ህይዎት፣ ነጻነት፣ እና ንብረት የመጠበቅ ግዴታውን ይወጣ ዘንድ ግብር መሰብሰብ ይኖርበታል። ይህ የማይታበል ሃቅ ነው። በግብር መልክ የሚሰበሰበው ገንዘብ ለተለያዩ የጤና፣ የትምህርት፣ የመከላከያ እና ሌሎች ለህዝብ አገልግሎት ለመስጠት የሚያስችሉ የመንግስት ወጭዎችን ለመሸፈን ይውላል። በተጨማሪም ግብር ነጋዴው በገበያ ላይ ለማዋል የማይችላቸውን ወይም ለገበያ ለማቅረብ አዳጋች የሆኑ ህዝባዊ እቃዎችን እና አገልግሎቶችን (ፐብሊክ ጉድስ) ለዜጎች ለማቅረብ ይጠቀምበታል። ሆኖም ግን ግብር መንግስት ገቢ ስለፈለገ ብቻ ‘ይህን ያህል ክፈሉ’ የሚባል የገቢ ምንጭ አይደለም። አንድ ግብር ከፋይ ከሚያገኘው ትርፍ ወይም መንግስታዊ አገልግሎት አንጻር በላይ ግብር የመክፈል ግዴታ የለበትም።
ይህ ማለት ግብር የሚሰበሰበው የግብር ከፋዩን ገቢ እንጅ መንግስት ሊሰራ ያሰበውን መንግስታዊ ፕሮጀክት ከግምት ውስጥ በማስገባት አtይደለም ማለት ነው። የትም ሃገር ቢሆን ግብር ከፋዮች ከአቅማቸው በላይ ግብር የሚጫንባቸው ከሆነ ወይ ሽያጭ በመደበቅ መንግስት የጣለባቸውን ግብር ለማቅለል ይሞክራሉ፤ አሊያም ደግሞ ድርጅታቸውን ዘግተው ወደ ሕገወጥ(አየርባየር፣ኮንትሮባንድ ወዘተ) ዓይነትንግድ ይገባሉ፤ምናልባትም ደግሞ ጭራሹኑ ንግድ ፈቃዳቸውን መልሰው ስራቸውን ያቆማሉ።ሁሉም ያለአግባብ እና ያላቅማቸው ከፍተኛ ግብር በመጫን “ተጨማሪ ገቢ አገኛለሁ” ያለውን መንግስት ‘ጽድቁ ቀርቶብኝ•••’ እንዲሉ ቀደም ሲል ያገኝ የነበረውንም ገቢ ያሳጣዋል። ይህ የሚሆነው የተጣለው ግብር በከፋዩ ላይ በሚፈጥረው አይቀሬ የባህሪ ለውጥ ምክንያት ነው። የ50ሽህ ብር ሸቀጥ የያዘ ባለ ሱቅን 30ሽህ ብር ግብር ክፈል ካልከው ውጤቱ ይሄው ነው። ይህ እውነታ ‘ለሃገሬ’ በሚል በጎ ምኞት አይቀየርም። ምክንያቱም ሃብትና ገንዘብ እንደ በጎ ምኞት ገደብ አልባ አይደሉም። ልክ እና ገደብ አላቸው። ይህ “ግብር እና ሞት ሁለት አይቀሬ የመኖር ዕዳ ናቸው።” በሚሉት እንግሊዛዊያን ዘንድም የሚታይ ዕውነታ ነው። ለዚህ ነው ግብር ጊዜውን፣ የሕዝቡን ኑሮ እና የሃገሪቱን ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ ያገናዘበ መሆን ይኖርበታል የሚባለው! ከዚህ አንጻር ሲታይ ኢትዮጵያ ትናንት ያወጀችው የግብር ዘመቻ ከነባራዊ የሃገሪቱ ፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ዕውነታ ጋር የሚጣረስ ነው።
ልብ አድርጉ! በ2010ዓ/ም የገቢዎች ባለስልጣን 230 ቢሊዮን ብር ለመሰብሰብ አቅዶ 190 ቢሊዮን ብር ሰብስቧል።በዚህ ስሌት መሰረት 50ቢሊዮን ብር ያህል ገንዘብ አልተሰበሰበም ማለት ነው። ከዚያ ቀደም ባለው የ2009ዓ/ም ደግሞ 190 ቢሊዮን ብር ለመሰብሰብ ያቀደው የገቢዎች ባለስልጣን 160 ቢሊዮን ብር ገቢ አግኝቷል። በዚህኛውም የ30ቢሊዮን ብር ያህል ክፍተት አለ። የገቢዎች ባለስልጣን መረጃ እንደሚያመለክተው ከኢትዮጵያ ኢኮኖሚ አጠቃላይ ዓመታዊ ምርት 12በመቶ (የሲኣይኤ መረጃ13.9 በመቶ ይላል) ያህል በግብር መልክ ይሰበሰባል።
የገቢዎች ባለስልጣን ይሄንን የ12 በመቶ ገቢ በያዝነው ዓመት 17በመቶ ለማድረስ አቅዷል። ለዚህም መሳካት የግብር ከፋዩን ግንዛቤ ለማሳደግ የሚያስችል ዘመቻ ከፍቷል። የግብር አምባሳደሮችንም ሹሟል። ከላይ ያለው መረጃ በግልጽ የሚያሳየው ግን ግብር ሰብሳቢው አካል የመንግስትን ገቢ ለማሳደግ በግምት ላይ የተመሰረተ ጫና በግብር ከፋዮች ላይ እንደሚጭንና ስለ ግብር ያለው ግንዛቤ አናሳ መሆኑን ነው።
መንግስት ከአጠቃላይ አመታዊ ምርት 17በመቶ ያህሉን ገቢውን ከግብር ለማግኘት ያቀደው “የአፍሪካ ሃገራት በአማካይ ከአጠቃላይ ምርታቸው 17በመቶ ያህል በግብር መልክ ይሰበስባሉ።ስለዚህ ኢትዮጵያም ያን ማድረግ አለባት።” በሚል ከጅምሩ የከሸፈ መርህ አልባ የግብር አሰባሰብ ‘ዘዴ’ ነው። በምስራቅ አፍሪካ ትልቁን ኢኮኖሚ የገነባቸው ኬንያ ባላት ከፍተኛ የገበያ እና የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ምክንያት ከጠቅላላ ሃገራዊ ምርቷ 17.6በመቶ ግብር ትሰበስባለች። መንግስት ስለፈለገ ግብር ከፋዩን እንደ ኬንያ ‘ይህን ያክል ግብር ክፈል’ ማለት የሚችልበት ሕጋዊ መሰረት የለም። እንዲሁም ግብር የሚጣለው በሃገሪቱ የቢዝነስ እና ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ ነጋዴውና ኢንተርፕርነሩ ከሚያገኘው ገቢ አንጻር ተሰልቶ እንጅ የሌሎች ሃገራት ገቢ ይሄን ያህል ስለሆነ የኛም እንዲህ ቢሆን በሚል ከንቱ ምኞት አይደለም።
ይሄን የችኮላ ዕቅድ ከምኞት በላይ ቅዠት የሚያደርገው ደግሞ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ዕድገት አምና ከነበረው የ10.2 በመቶ ወደ 7.5 በመቶ ባሽቆለቆለበት ወቅት መምጣቱ ነው። እንደ ዓለማቀፉ የገንዘብ ድርጅት መረጃ ከሆነ በያዝነው ዓመት የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ በ2.7 በመቶ ቁልቁል ይወርዳል። ይህ ጥሩ ዜና አይደለም።ከድህነት ብዛት የልጆቹን ጠኔ እንኳ ማስታገስ ያቃተው ከግማሽ በላይ የሃገሪቱ ሕዝብ ሰው ሊኖርበት የማይገባውን ሕይወት የሚገፋው መጀመሪያውኑ ጥሪቱን በግብር መልክ መንግስት ስለገፈፈው ነው። ሕዝቡ በሚከፍለው ግብር ምትክ ከመንግስት ያገኘው የተሻለ አገልግሎት እና አስተዳደር ቢኖር ኖሮ የድህነት አድማሳችን አሁን ባለንበት ደረጃ አይሰፋም ነበር። ግብር እና ሞት አይቀሬ የመኖር ዕዳ ቢሆኑም የግብር ተመን አቅምንና ገቢን መሰረት ከማድረግ ይልቅ በግምትና በጉልበት የሚጫን ከሆነ እንደ ታላቋ ሮማ መውደቅ እንዳለም ከታሪክ መረዳት ይኖርብናል።
ንኢትዮጵያውያን ሰላም ራህዋን ምዕባለን ክንምነ እንከለና ቅድሚ ኹሉ ብወርቃዊ ዓለም ለኽ ቅዱስ ሕጊ ስለ ንኣምን እዩ :: ” ኣብ ልዕሊኻ ክፍጸም ዘቆንዝወካ ናብ ካለኦት ኣይትመነ ” ውይ ” እቲ ንስካ እትፈትዎ ንኻለኦት ውን ተመነየሎም ” ወዘተ
ታዋቂው የቴክኖሎጂ ኩባንያ ጎግል በስሩ በሚያስተዳድረው ዩቲዩብ ድረገጽ አማካይነት የህጻናትን መረጃዎች ያላግባብ ጥቅም ላይ አውሏል በሚል በእንግሊዝ የ3 ቢሊዮን ዶላር ክስ እንደተመሰረተበት ብሉምበርግ ዘግቧል፡፡
ኩባንያው ከ5 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ ከ13 አመት በታች ዕድሜ ያላቸውን እንግሊዛውያን ህጻናት መረጃዎች ያለፈቃድ በዩቲዩብ አሰራጭቷል ተብሎ ክስ እንደቀረበበት የጠቆመው ዘገባው፤ ፍርድ ቤት የጥፋተኝነት ውሳኔ ካሳለፈበት 3.2 ቢሊዮን ዶላር እንደሚከፍልና ገንዘቡ ለህጻናቱ በካሳ መልክ እንደሚከፋፈልም አመልክቷል፡፡
ብመሰረት መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘቕረቦ ፃውዒት ልዕሊ 2,500 ሰራዊት ዴሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይ(ደምህት) ሎሚ ሶሉስ ዕጥቆም ፈቲሖም ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዮም። ሎሚ ንጉሆ ካብ ኣስመራ ተበጊሶም ናብ ዘላምበሳ ይጓዓዙ ዝነበሩ ሰራዊት ዴምህት ኣብ ሰገንይቲ( ኤርትራ) ብዘጋጠሞም ሓደጋ መኪና ህይወት ኣርባዕተ ኣባላት ሰራዊት እቲ ምንቅስቓስ ሓሊፉ።
~ የኮሮና ቫይረስን ለመከላከል በጀርመን እንቅስቃሴን የሚገድበዉ ህገ ለቀጣዮቹ 18 ቀናት እንደሚቀጥል መራሂተ መንግስት አንጌላ ሜርኬል አስታቀቁ፡፡በጀርመን በኮሮና ቫይረስ የተነሳ የ812 ሰዎች ህይወት ሲያልፍ 74‚508 ሰዎች በቫይረሱ ተይዘዋል፡፡
~ በሰርቢያ እዉቅ የቀኝ ክንፍ ፖለቲከኛ እና የአካባቢ ሚንስትር የሆኑት ባላዚክ በኮሮና ቫይረስ የተነሳ ህይወታቸዉ ማለፉ ተሰማ፡፡በሰርቢያ በኮሮና ቫይረስ የተነሳ የ30 ሰዎች ህይወት ሲያልፍ 1‚060 ሰዎች በቫይረሱ ተይዘዋል፡፡
~ የኩባ ኮሚንስት መንግስት ከአንድ ወር በኃላ የሚከበረዉ የላብ አደሮች ቀን በኮሮና ስጋት የተነሳ እንደማይከበር አስታወቀ፡፡በኩባ 6 ሰዎች በቫይረሱ ህይወታቸዉ ሲያልፍ 200 ሰዎች ደግሞ በቫይረሱ ተይዘዋል፡፡
~ የካናዳው ጠቅላይ ሚንስትር ጀስቲን ቱሩዶ ህግ አውጪውን አካል በመጥራት ከፍተኛ የተባለውን የጥቅል ድጋፍ እርዳታ እንዲያፀድቅላቸው ፍላጎት እንዳላቸው አስታወቁ።
ግንቦት 16፤2012-የኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ የክትባት መድሃኒት የመሳካት እድሉ 50 በመቶ ስለመሆኑ ተነገረ – ብስራት ሬድዮ 101.1FM| Bisrat 101.1FM
በኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ የጄነር ኢንስቲትዩት ዳይሬክተር አድሪያን ሂል እንደተናገሩት ከሆነ ዩኒቨርሲቲዉ የኮሮና ቫይረስ የክትባት መድሃኒት ስኬታማ የማድረግ እድሉ 50 በመቶ ብቻ ስለመሆኑ አሳዉቀዋል፡፡ስራዉ ተጠናክሮ መቀጠሉን ቢገልጹም አሁን ባለንበት ደረጃ ግን ዉጤት ላይ አልደረስንም ሲሉ ተናግረዋል፡፡
Next postግንቦት 16፤2012-ታሊባን የኢድ አልፈጥር በዓልን በማስመልከት ለሶስት ቀናት የተኩስ አቁም ስምምነት ከአፍጋኒስታን መንግስት ጋር መድረሱን ይፋ አደረገ
ግንቦት 24፤2012-በእስራኤል ፖሊስ ያልታጠቀው ፍልስጤማዊ ተተኩሶበት ህይወቱ ማለፉን ተከትሎ ፤ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በቀብር ስነስርዓቱ ላይ መታደማቸው ተሰማ፡፡ – ብስራት ሬድዮ 101.1FM| Bisrat 101.1FM
ግንቦት 24፤2012-በእስራኤል ፖሊስ ያልታጠቀው ፍልስጤማዊ ተተኩሶበት ህይወቱ ማለፉን ተከትሎ ፤ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በቀብር ስነስርዓቱ ላይ መታደማቸው ተሰማ፡፡
ጉዳዩ በሁለቱ ወገኖች መካከል ውጥረትን የፈጠረ ሲሆን የእስራኤል የመከላከያ ሚኒስቴር ቤን ጋንታዝ ‹‹ለተገደለው ፍልስጤማዊ እጅግ በጣም ይቅርታ እንጠይቃለን ፤ የቤተሰቡን ሀዘን የምንጋራው ይሆናል ጉዳዩም ይጣራል›› ሲሉ ተናግረዋል፡፡ በጉዳዩ ዙሪያ የእስራኤል ጠ/ሚ ቤንያሚን ኔታናሁ ዝምታን መርጠዋል፡፡
ኣብ ሓዝሓዝ ኣብ ዝርከብ ናይ ደቂንስትዮ ቤት ማእሰርቲን ተሃድሶን፣ ብሲቪላዊ ገበን ዝተኣስራ ሰለስተ ደቂንስትዮ፣ ኣብ ናይ ማእሰርቲ እዋነን ጥንሲ ከምዝሓዛ ምንጭታት ራድዮ ኤረና ገሊጾም።
እተን ደቂንስትዮ፣ ተኣሲረን ኣብ ዝነበራሉ እዋን፣ ብኸመይ ክጠንሳ ከምዝኸኣላ ዝተካየደ ምጽራይን መርመራን እኳ እንተዘይተነጸረ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ክሓርሳ ተባሂለን ብዋሕስ ተፈቲሐን ኣለዋ።
ኣብ ኤርትራ፣ እሱራት ሲቪላዊ ገበናት፣ ስድራቤታቶም ክበጽሕዎ ዝፍቀድ እኳ እንተኾነ፣ ናይ ፖለቲካን ሃይማኖትን እሱራት ከምኡ ድማ ጉዳዮም ብቤት ፍርዲ ዘይሓለፈ ሰባት፣ ሃለዋቶም ኣብ ዘይፍለጥን ስድራቤታቶም ኣብ ዘይበጽሕዎም ቦታን’ዮም ዝተሓዙ።
ብሰንኪ’ቲ ዝካየድ ዘሎ ምፍጣጥ፣ መንግስቲ የመን እኹል ነዳዲ ክቕርብ ብዘይምኽእሉ፣ ህዝቢ ሓያሎ ዞባታት እታ ሃገር ሰፊሕ ሰለማዊ ሰልፊ ኣብ ምክያድ’ዩ ዝርከብ።
ሃገራዊ ዕርቒ ንምስላጥ፣ የመን ብፈደራላዊ ስርዓት ክትመሓደር ኣብ ስምምዕ እኳ እንተተብጽሐ፣ ብፍላይ እቲ ምስ ተቓወምቲ ሁቲ ዝካየድ ዘሎ ግጭት ግና ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ክዝሕል ኣይተራእየን።
ኣብ ዝሓጸረ ግዚ ቀዳማይ ሚኒስተር ክምዝዝ ምዃኑ ዝገለጸ እቲ ፕረዚደንት፣ እቲ ዝምዝዞ ቀዳማይ ሚኒስተር’ውን ብቑዓት ካቢነ ሚኒስተራት ከቅውም ትጽቢት ከምዘለዎ ኣፍሊጡ።
መንግስቲ የመን ኣብ ርእሲ’ቲ ምስ ኣመንቲ ሺዓ ዝኾኑ ዕጡቃት ሁቲ ዘካይዶ ዘሎ ግጭት፣ ምስ ኣልቃዒዳ ምትእስሳር ዘለዎም ጥሩፋት ጉጅለታት ብዘካይድዎ ዘሎሽበራዊ መጥቃዕታት’ውን ዕረፍቲ ክረክብ ኣይክኣለን።
ኣብ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ምንስቴር ኣብይ ናብ ስልጣን ድሕሪ ምምፅኦም ብዙሓት ዝተመነይዎ ለውጥን ሰላምን እንታይ ዕንቅፋት ገጠሞ፧ ኣብ መንጎ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ፌደራል መንግስትን ዘሎ ወጥሪ ከመይ ክፍታሕ ኣለዎ፧ኣብ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ክካየድ ተታሒዙ ዘሎ ምርጫ ስለምንታይ ምንጪ ምስሕሓብ ክኸውን ክኢሉ ዝብሉን ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃን ኣርክቴክ ኤርሚያስ ኣማረን ትንታንኦም ሂቦም ኣለው።
ዶክተር ሓጎስ ኣብርሃ ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ ቅዱስ ያሬድ ማእኸል መፅናዕታት ብራናን ጥንታዊ ስነፅሑፋት ኢትዮጵያን ዝሰርሐ ኣብ ሕዚ እዋን ንፖስት ዶክተራል ምርምር ኣብ ሃምቡርግ ዩኒቨርስቲ ጀርመን ይርከብ።ንፖለቲካዊ ኩነታት ከባቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብቀረባ ዝከታተል ዶክተር ሓጎስ ኣብ ታሪኽ፣ባህሊ፣ስነልሳንን ምጣነን የፅንዕ።
ኢንጂነር ኤርምያስ አማረ ድማ ቅድም ክብል ኣብ ዩኒቨርስቲ መቐለ መምህር ኣርክተክቸር ዝነበረን ኣብዚ ሕዚ እዋን ኣብ ኒውዮርክ ኣብ ዝርከብ ሓደ ዓብይ ናይ ኮንስትራክሽን ኩባኒያ ዝሰርሕን ከምኡ እውን ንፖለቲካዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ዝምልከቱ ዛዕባታት ኣብ ዝተፈላለዩ መርበብ ሓበሬታታትን ማሕበራዊ ሚዲያን ዝፅሕፍን እዩ።
ናይ ኢትዮጵያ ፓርቲ ዲሞክራስን ሓድነትን `መድረኽ ` ሎሚ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ ብሕብረት ኤውሮጳ ተዓዲሙ ንዲፕሎማሲያዊ ስራሕ ፓርቲ ናብ ኤውሮጳ ዝተጓዕዘ ዶ/ር መረራ ጉዲና፡ ክእሰር ምኽኑይ ኣይኮነን ኢሉ`ሎ። ብመሰረት ኣብ መንጎ ኢህወደግን ተቓወምትን ዝተገብረ ስምምዕ ዶ/ር መረራ ብህጹጽ ክፍትሑ ከምዝግባእ`ውን ኣዘኻኺሩ`ሎ።
“ንህልው ኩነታት ኢትዮጵያ ኣመልኪቶም ንፓርላማ ኤውሮጳ መግለጺ ብምሃቦም፡ ኸም ገበን ተቖጺሩ፡ ምስ ኣሸበርቲ ተራኺቡ፡ ኣዋጅ ህጹጽ ግዜ ጥሒሱ ወዘተ ብዝብሉ ስንኩላት ሰበባት”, መንግስቲ ንዶ/ር መረራ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዳጉንዎም ይርከብ ይብል መድረኽ።
እቲ ተቓዋሚ ፓርቲ ብተወሳኺ ብዛዕባ ምስ ኣሸበርቲ ተራኺቡ ዝብል ክሲ ድማ ኣብ ዓለም-ለኻዊ ኣኼባስ ይትረፍ፡ ኣብ ሓደ ናይ ጸበል መኽፈልቲ`ኳ መንበር መሪጽካ ኣይኮንካን ኮፍ ትብል ይብል ።
የቢራ ጠመቃ በውኃ ውስጥ የስታርች ምንጭ (በተለምዶ የእህል ፍሬዎችን) በማፍሰስ ከዚያም ከእርሾ ጋር በመቦካከር የቢራ ውጤት ነው ፡፡ በቢራ ፋብሪካ ውስጥ የተጠናቀቀው በቢራ ጠመቃ ሲሆን የቢራ ንግድ ደግሞ የብዙዎቹ የምዕራባውያን ኢኮኖሚ አካል ነው ፡፡ ከክርስቶስ ልደት በፊት ከ 6 ኛው ሺህ ዓመት ጀምሮ እርጅና ተከናውኗል ፣ እናም የአርኪኦሎጂ ፍንጮች እንደሚጠቁሙት ይህ ዘዴ በጣም ያረጀውን ግብፅ እና መስጴጦምያንን ባካተቱ በአብዛኞቹ በሚታዩ ስልጣኔዎች ውስጥ ጥቅም ላይ ውሏል ፡፡ የቢራ ጠመቃ ሂደት-በቢራ ጠመቃ ዘዴ ውስጥ አንዳንድ ደረጃዎች አሉ ፣ እነሱም ብቅል ማድረግ ፣ መቧጠጥ ፣ መተላለፍ ፣ መፍላት ፣ መፍላት ፣ ማመቻቸት ፣ ማጣሪያ እና መጠቅለልን ሊያካትቱ ይችላሉ ፡፡ የገብስ እህል ለማብሰያ ዝግጁ ሆኖ የሚሠራበት ዘዴ ብቅል ማለት ነው ፡፡ ማሺንግ በብቅል ደረጃው በሙሉ የተሰጡትን እስታካሎች ወደ ሊቦካ ወደ ስኳር ይለውጣል ፡፡
የማሽሺንግ ዘዴው ውጤት የስኳር ሀብታም ፈሳሽ ወይንም ዎርት ነው ፣ ከዚያ በኋላ ላውታሪንግ ተብሎ በሚጠራው ዘዴ በማሽ ቱን መሠረት ይጣራል ፡፡ ዎርትሱ “ናስ” ወይም ኬትል ተብሎ ወደ ሚጠራው ትልቅ እቃ ውስጥ ይዛወራል እዚያም በሚዘሉበት እና አልፎ አልፎ እንደ እጽዋት ወይም ስኳር ያሉ ሌሎች አካላት። ይህ ደረጃ ብዙ የኬሚካል እና ሜካኒካዊ ምላሾች የሚከናወኑበት እና ስለ ቢራ ጣዕም ፣ ማቅ እና መዓዛ አስፈላጊ ለውጦች የሚደረጉበት ነው ፡፡ ከእሽክርክሪት በኋላ ዎርቱ ከዚያ የማቀዝቀዝ ዘዴ ይጀምራል። የመፍላት ዘዴው የሚጀምረው እርሾውን ወደ ዎርት ውስጥ በመጨመር ሲሆን ስኳሮች ወደ አልኮል ፣ ካርቦን ዳይኦክሳይድ እና ሌሎች አካላት ይለወጣሉ ፡፡
መፍላቱ ሲጠናቀቅ ቢራዋው ቢራውን ወደ ኮንቴይነር ኮንቴይነር ተብሎ ወደሚጠራው አዲስ ማጠራቀሚያ ሊወስድ ይችላል ፡፡ ቢራ ማደባለቅ ቢራ የሚያረጅበት ፣ ጣዕሙ ለስላሳ እና ያልተፈለጉ ቅመሞች የሚበታተኑበት ዘዴ ነው ፡፡ ከሳምንት እስከ አንዳንድ ወራቶች ከተስተካከለ በኋላ ቢራው ተጣርቶ ለጠርሙስ ካርቦን እንዲወስድ ወይም በጉዳዩ ላይ ሊቀጣ ይችላል ፡፡ በምርቶች-እርሾ ማውጣት እና እህል አጠፋ ፡፡
በዚህ ዓመት ይካሄዳል ተብሎ የሚጠበቀው የለንደን ማራቶን ታዋቂ ሯጮችን ብቻ ሊያሳትፍ እንደሚችል የውድድሩ ኃላፊ ሂዩ ብራሸር ተናግረዋል። ኃላፊው ውድድሩ ሊካሄድባቸው የሚችሉ አስር አማራጮች መቅረባቸውን አሳውቀው ጊዜው የበለጠ ሊራዘም እንደሚችል ጠቁመዋል።
ውድድሩ ነገ ሚያዝያ አስራ ስምንት ነበር ሊካሄድ ዕቅድ ወጥቶለት የነበረው። ነገር ግን በኮሮናቫይረስ ምክንያት ወደ መስከረም ሀያ አራት ተዘዋውሯል። ባለፈው ዓመት በታካሄደው ሩጫ አርባ ሶስት ሺህ ተወዳዳሪዎች መሳተፋቸው አይዘነጋም። ያለፈው ዓመት የለንደን ማራቶን ለእርዳታ የሚሆን ሰማኒያ ሚሊዮን ዶላር ተዋጥቶበታል ሲል ቢቢሲ ዘግቧል።
የአብን የጥናትና ስትራቴጂ ዘርፍ ሃላፊ አቶ የሱፍ ኢብራሂም ከኦዴግና ከአረና አመራሮች ጋር በኤል.ቲ.ቪ ያደረጉት ዉይይት (ክፍል 1) | Amhara Fano Movement Support Site - የአማራ ፋኖ ደጋፊዎች ድህረ ገጽ
ሀገር አልባነት(Homelessness) ሠፊ ብያኔን የተጎናጸፈ ንባበቃል ነው፡፡ ቃሉ እንደሀገራቱ ተጨባጭ እውነታ የሚሰጠው ትርጉም የተለያየ ቢኾንም ከተከታዮቹ ሦስት የትርጓሜ ቅንፎች አይርቅም፡፡ የመጀመሪያው ሀገር አልባ(ቤት አልባ)ነት የሚኖሩበት የገዛ መኖሪያ አጥተው በየጎዳናው፣ በየመንገዱ ውሎና አዳራቸውን ያደረጉ ዜጎችን ለመግለጽ ጥቅም ላይ የሚውል ነው፡፡ ኹለተኛው ደግሞ የራሴ የሚሉት መኖሪያ ስለሌላቸው በተለያዩ ጊዜያዊ መጠለያዎችና በየሰው ቤት በጥገኝነት የሚኖሩ ዜጎችን እውነታ ለመጠቆም የሚያገለግል ነው፡፡ ሦስተኛው ግን ከኹለቱ ብየናዎች ለየት ባለ መልኩ የኔ የሚሉትን በተለያየ ምክንያት አጥተው ሠላምና ደህንነታቸው ዋስትና በሌለው ሁኔታ ላይ የወደቁ ዜጎችን የሚገልጽ ነው፡፡ ሀገር አልባነት በእነኚህ ሦስት የትርጉም ማዕቀፎች ውስጥ መብራራት ቢችልም በዘውግ ፖለቲካ ዕሳቤ ውስጥ ግን ከቤትና መኖሪያ ማጣት የተሻገረ ልዩ ጽንሠሃሳብ ኾኖ ይገኛል፡፡
ጆይ ሞሰስ የተባለ ጸሐፊ በነጮቹ 2019 “New Data on Race, Ethnicity and Homelessness” በተባለ ዘገባው በአሜሪካ ጥቁሮች እና የላቲን ዝርያ ያላቸው ዜጎች የገጠማቸውን የከፋ ሀገር አልባነት በዳታ ያስረዳል፡፡ ዓቢይ በሚባሉ የሥራ መስኮች ላይ ያላቸውን ሚናና ሓላፊነት በማንሳትም ኢ-ፍትሓዊ የቤት እጦት ላይ ለመውደቅ መገደዳቸውን ሳይደብቅ ያትታል፡፡ በአንጻራዊነት ነጭ አሜሪካዊያንና ትውልደ ኤሲያዊያን የቤት ባለቤት የኾኑበት እውነታ እንዳለም ይጠቁማል፡፡ ይኽ የሞሰስ ዘገባ በዘውግ ፖለቲካ አንብሮ ውስጥ የተለያየ ትርጉም ሊኖረው የሚችል ነው፡፡ በዘገባው በተጨባጭ መረጃ እንደተገለጸው ጥቁሮች ከፍተኛ የሕዝብ ቁጥር በያዙባቸው እና ሠራተኛ በኾኑባቸው ሥፍራዎች የቤት ባለቤትነታቸው አናሳ ነው፡፡
አሜሪካ የዜጎችን እኩልነት በማረጋገጥ ረገድ ከሕግና መዋቅር መስተካከል አኳያ ብዙ ትችት አይነሳባትም፡፡ “ጥቁሮች አንድ ሦስተኛ ሰውነትን አያሟሉም” ከሚለው ሕገመንግሥቷ ተነስታ ጥቁርን ፕሬዚዳንት እስከማድረግ የደረሰ የዐይነት ለውጥ አድርጋለች፡፡ በዚህ ተራማጅነቷና ሥልጡንነቷ የቱንም ያህል መወድስ ቢዘንብላትም የሕዝቧ ማኅበራዊ ሥነልቦና(Social Psychology) ጥቁሮችን እንደዜጋ መቀበል ላይ በየዘመኑ ሳንካ ሲገጥመው ተስተውሏል፡፡ ይኽ ደግሞ በዋናነት በዘውግ ፖለቲካ ዕሳቤ ውስጥ “የሀገሩ ቀዳሚ (ዋና) ባለቤት እኛ ነን” ከሚል የተንሸዋረረ እይታ እንደሚመነጭ አያጠራጥርም፡፡ አያሌ ምዕራባዊያን ከማይታሙበት ዴሞክራሲያዊ ባሕል ጎን ነጥረው የሚታዩባቸው እነኚህ ቀለምን ማዕከል ያደረጉ መግፋቶች (Isolation) እንደ አፍሪካ ባሉ አሕጉራት ደግሞ ማንነትን፣ ሃይማኖትንና ጎሰኝነትን ምክንያት አድርገው የከፋ ግጭትና ደም መፋሰስን ሲወልዱ ታይቷል፡፡
የአውሮፓውያን ቅኝ አገዛዝ ዘመን ማክተምን ተከትሎ በተለያዩ የአፍሪካ ሀገራት ጎሳና ሃይማኖትን ማዕከል አድርገው የተሰሩት የጥላቻ ግንቦች ለበርካታ የእርስ በርስ ቁርቁሶችና ግጭቶች ምክንያት ኾነው ቆይተዋል፡፡ ኢትዮጵያ በዚህ በኩል ሜዳውን የተቀላቀለችው እጅግ ዘግይታ ነበር ማለት ይቻላል፡፡ ለዚህ ዐቢይ ምክንያቱ ደግሞ ቅኝ ገዢዎች በሌሎች የአሕጉሪቱ ሀገሮች ላይ የፈጸሙትን ሴራ ኢትዮጵያም ላይ ለመድገም ዕድል በመነፈጋቸው ነበር፡፡ ፕሮጄክታቸው ዓድዋ ላይ በተባበረ ከንድ መመታቱና ኢትዮጵያም የውስጥ ነጻነቷን አስጠብቃ መቆየቷ በቅኝ ገዢዎቹ ዘንድ አዲስ መላ እንዲፈለግላት አስገድዷል፡፡ በዚህም የትምህርት ፖሊሲን፣ ስኮላርሺፕን፣ ቴክኖሎጂንና መሠል ዘዴዎችን በመጠቀም የሰውና የሀብት ኪሳራቸውን በቀነሰ መንገድ የክፍለዘመናት ሕልማቸውን ለማሳካት ሞክረዋል፡፡
ለዘመናት በኢትዮጵያዊያን መካከል የተገነባውን የአንድነትና የውሕደት ታሪክ ወደጎን በሚገፋ ተረክ ላይ የተወለደው የመገፋፈት ፖለቲካ “ጨቋኝ” እና “ተጨቋኝ” ተበጅቶለት የመጠፋፋት ነጋሪት ሲጎሰምም የግጭቶቹ ባለቤቶች (entrepreneurs) የትምህርትም ይኹን የኑሮ ዳራ ከፍ ተብለው ከተጠቀሱት ኃይሎች የራቀ አልነበረም፡፡ ይኽ ዘመን ዘመንን እየወለደ እኩይ ሃሳቡ ከተራ መታገያነት ወደ መዋቅርነት ፤ ከአስተሳሰብ ወደ ገዢ ሕገመንግሥትነት ተሻግሮ “መጤ” እና “ሰፋሪ” የሚሉ ድምጾች በርክተው በኢትዮጵያ የሀገር አልባነት ፖለቲካ መሠረት እንዲይዝ አድርጎታል ማለት ይቻላል፡፡
በኢትዮጵያ የዜጎች ሀገር አልባነት ከጊዜ ጊዜ እየጨመረ መምጣቱ ምስክር አያሻውም፡፡ እነኚህ ሀገር አልባ እንዲኾኑ የተፈረደባቸው ኢትዮጵያዊያን ዜጎች የቱንም ያህል ሀገራቸው ኢትዮጵያ፣ እነርሱም ኢትዮጵያዊያን እንደኾኑ ቢያምኑም፣ ይኽ ዕምነታቸው ሀጢያት ኾኖባቸው ከመሳደድ ግን አልዳኑም፡፡ ያለፈውን ሃምሳ ዓመት በጥቅል፣ የቅርቦቹን ሠላሳ ዓመታት ደግሞ በተለይ በአትኩሮት መመልከት ከቻልን የመዓቱ ሰለባ የሚኾኑትን ወገኖች በአራት ምድብ ውስጥ ወድቀው እናገኛቸዋለን፡፡ እነርሱም፡-
በቀዳሚነት የተቀመጡት “ብዙኃን የከተማ ተወላጆች” በኢትዮጵያ የዛሬ እውነታ ውስጥ በሀገር አልባነት ረገድ ቀዳሚ ሰልፈኞች ናቸው፡፡ እነኚህ በተለይም ከአዲስ አበባ ጀምሮ በስተደቡብ፣ ምዕራብና ምሥራቅ ከተሞች ውስጥ በስፋት የሚኖሩ ዜጎች እውነታ ፈረንጆቹ “Cosmopolitan” የሚሉት ዐይነት ነው፡፡ ራሳቸውን በራሳቸው የማስተዳደር፣ የሥራና የትምህርት ቋንቋቸውን የመወሰንና ወዘተ… መብት ሊጎናጸፉ የሚገባ ቢኾንም ከሀገር ባለቤትነት ተቀንሰው በጥገኝነት እንዲኖሩ ተፈርዶባቸዋል፡፡ ኹለተኛዎቹ “ቅይጥ ማንነት ያላቸው ዜጎች” ደግሞ በየትኛውም የኢትዮጵያ ክፍል በሕዝቡ የዘመናት የውሕደት ታሪክ ውስጥ ተፈጥረው እየኖሩ የሚገኙ ዜጎች ናቸው፡፡ እነኚህ ዜጎች ከኹለት ወይም ከሦስት ማንነት ካላቸው ዜጎች መወለዳቸው ወንጀል ኾኖ ግን መሳደድ፣ መፈናቀልና መጠቃት ዕጣ ፈንታቸው የኾነበት አጋጣሚ ከበረከተ ሰንብቷል፡፡ “አንዱን ምረጡ” የሚል ማስገደጃም ሲከተላቸው የኖሩና አሁንም ያሉ ናቸው፡፡ “ሕዳጣን ማኅበረሰቦች” ስንል የጠራናቸው ሦስተኞቹ ወገኖች ደግሞ የራሳቸው ማንነት ያላቸው ቢኾኑም በተለያየ አካባቢ ተበታትነው በአነስተኛ ቁጥር የሚኖሩ ከመኾናቸው አኳያ በ”ሰፋሪነት” የሚጠቁ፣ በ”መጤ”ነት የሚፈናቀሉና የሚገደሉ ናቸው፡፡ ለዘመናት ያፈሩት ሀብት በእሳት የሚጋይባቸው፣ ሁልጊዜ ለመኖር ዋስትና አጥተው በስጋት ንፍቀክበብ ውስጥ የሚኖሩ ሀገር አልባዎች ናቸው፡፡
የመጨረሻዎቹ ሀገር አልባዎች ደግሞ የትኛም ንዑስ ማንነት ይኑራቸው ራሳቸውን ግን እንደ አንድ ኢትዮጵያዊ ዜጋ የሚቆጥሩና “ኢትዮጵያዊ” ከሚለው ማንነት በላይ ገላጭ የለንም ብለው የሚያምኑ ናቸው፡፡ እነኚህ ወገኖች በሕገመንግሥቱ የተዘነጉ፣ በሀገሪቱ የሥልጣን መዋቅርም ቢኾን የማይታወቁ በመኾናቸው በሀገር አልባነት ፍዳቸውን ከሚያዩ ዜጎች ተርታ የሚሰለፉ ናቸው፡፡
እነኚህ ሁሉ የሀገር አልባነት ማሳያዎች እንደተጠበቁ ኾነው ታዲያ ቢያንስ እንደ ዜጋ ቢበዛ እንደ ሰው ልጅ የመኖር መብታቸው ጥያቄ ውስጥ የወደቀበት ልክ የለሽ እውነታ እንዴት ሊፈጠር ቻለ ብሎ መጠየቅ ተገቢ ነው፡፡ ለዚህ ደግሞ በዋነኝነት ሦስት ዐበይት ምክንያችን ማስቀመጥ የሚቻል ይመስላል፡፡ እነርሱም አብዛኛዎቹ ክልሎች የተዋቀሩበት መንገድ “ባለቤት” እና “መጤ” መቸንከሩ፣ ስሁት ትርክቶች ገዢ መኾቸው እና የመንግሥት የበዛ ዳተኛ መኾን ናቸው፡፡
“ባለቤት” እና “መጤ” ላይ የተቸነከረው የክልሎች አወቃቀር እንደሚታወቀው የአልባኒያው ኮሚኒስት ህወሓት ዐሥራ ሰባት ዓመታትን በጫካ ኖሮ ሀገርን በጉልበት ሲቆጣጠር የመጀመሪያ ሥራው ደደቢት ያረቀቀውን ሕገ አራዊት “ሕገ መንግሥት” አድርጎ ጥቅም ላይ ማዋል ነበር፡፡ በዚህም የይስሙላ “አሳታፊነት”ን ለማሳየት ሕገ መንግሥት አርቃቂ ኮሚቴ አቋቁሞ በአምስት የሽግግር ዓመታት የሕዝቡን አሰፋፈርና አኗኗር በማጥናት የአገዛዙን እድሜ ለማርዘም በሚያስችል መልኩ ቀደሞ የነደፈውን ረቂቅ ለማጠናከር ችሏል፡፡
ቀጥሎም ዜጋን ሳይኾን ቡድንን፣ ግለሰብን ሳይኾን ብሔርን የሚያውቀውን ሕገ መንግሥት አጽድቆ በሕዝብ ጫንቃ ላይ ጫነ፡፡ ሕገ መንግሥቱ የቋንቋ ነገድና የአቅጣጫ ስያሜን ተንተርሶ የተዋቀረ ከመኾኑም በላይ ለስደተኞች የሚሰጠውን የዜጎች ከቦታ ቦታ ተንቀሳቅሶ የመስራት፣ የመኖርና ሀብት የማፍራት መብት ለሀገር ባለቤቶቹ ኢትዮጵያዊያን ያከናነበ ሕገ መንግሥት ነው፡፡ ይህ ሕገ መንግሥት ሀገሪቱን ዘጠኝ ቦታ ሸንሽኖ ዜጎችን በቋንቋና ነገዳቸው በመመተር መሬት ብሔር እንዲኖረው በማድረግ ዜጎችን ሀገር አልባ አድርጓል፡፡
እንደ ሐረር፣ ድሬዳዋ፣ አዳማ(ናዝሬት)ና ደብረዘይት ያሉ አካባቢዎች ላይ ነዋሪውን በቋንቋ የሚሰፍረው ሕገ መንግሥት ገሸሽ ተደርጎ በከተሞቹ ብዙ ተናጋሪ ያለውን ቋንቋ የሚወክለውን ሕብረተሰብ ክፍል በማግለል ፖለቲካዊ ደባም ተሰርቷል፡፡ በድሬደዋ ከተማ አብዛኛው የአማርኛ ቋንቋ ተናጋሪ በኾነበት ሁኔታ ከተማውን የማስተዳደር ፖለቲካዊ ሥልጣን የተሰጠው ለኦሮምኛና ሶማሌኛ ተናጋሪ ብቻ መኾኑ የ40/40/20 ፖሊሲ ማረጋገጫ ነው፡፡ በሐረር አብዝኃው የማሕበረሰብ ክፍል አማርኛ ተናጋሪ ኾኖ ሳለ የአስተዳደር መብቱ የተሠጠው ሙሉ ለሙሉ በወቅቱ በነበረው እስታቲክስስ ሰላሳ ሺህ ለሚኾነው ሀደሬ ማኅበረሰብ ብቻ ነው፡፡ በአዳማ(ናዝሬት) ከስልሳ ዘጠኝ ፐርሰንት በላይ የሚኾነው ሕዝብ አማርኛ ተናጋሪ ሲኾን የአስተዳደር ሥልጣኑ ግን ለኦሮምኛ ለሚናገር ብቻ የተፈቀደ ነው፡፡
በሌላ በኩል እንደ ቤንሻንጉል ያሉ ክልሎች ብዙኃኑን የሕዝብ ክፍል ያገለለ የክልል አወቃቀር እንዲከተል በመደረጉ ዜጎች በየጊዜው የሚገደሉበትና የሚሰቃዩበት የሞት ቀጠና ሊኾን ችሏል፡፡ በአጠቃላይ ሕገ መንግሥቱን መሠረት ተደርገው የተዋቀሩት ክልሎች በውስጣቸው ለሚኖሩ ዜጎች እውቅና መንፈጋቸው ግለሰቦችን የግፍና የሰቆቃ ሰለባ እንዲኾኑ አድርጎቸዋል፡፡ ክልሎች ሲወቀሩ የነበረው የአከላለል ሥርዓትም አንዱ የችግር ምንጭ ነበር፡፡ ለምሳሌ በአማራና በትግራይ(ወልቃይት ራያ)፣ በኦሮሚያና በአማራ(ደራ)፣ በደቡብና በኦሮሚያ(ጉጂ ገዲዮ)፣ በአፋርና በሱማሌ፣ በሶማሌና በኦሮሚያ(ሞያሌ)፣ በአማራና በቤኒሻል ጉሙዝ(መተከል) አዋሳኝ የተከሰቱ ግጭቶች ሕገ መንግሥቱ የወለዳቸውና ከማንነት ጋር የተያያዙ ጥያቄዎች ናቸው፡፡ በዚህም ዛሬ ላይ የወልቃይት ፣የራያ እና መሰል ጥያቄዎች ያለ ጦርነትና ትርምስ የሚፈቱ እስከማይመስሉ ድረስ ውጥረት እንዲነግስባቸው አስገድዷል፡፡
በኢትዮጵያ የሃገረ መንግሥት ታሪክ ውስጥ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤ/ክርስቲያን ግዙፍ ሚና እንንደነበራት የሚታወቅ ነው፡፡ ኾኖም ከሰባና ሰማንያ ዓመታት በፊት ኃያላኑ አውሮፓውያን አፍሪካን በቅኝ ሲቀራመቱ ለኢትዮጵያ ካስቀመጡት ፖሊሲ አንዱ ቤተ ክህነትን ማዳከም ነበር፡፡ የዚህ ሀሳባቸው መነሻም የሀገሪቱ የመንግሥትነት ምንጭ ከቤተ ክርስቲያን ይቀዳ ስለነበር መኾኑ አያጠያይቅም፡፡ ዛሬ ላይ ደግሞ ቤተክርስቲያን ቀደም ሲል ይደርስባት ከነበረው ጥቃትና መደፈር በዘለለ መልኩ የተለየ የጥቃት ዒላማ ኾናለች፡፡ ለምሳሌ ከዕምነቱ ተከታይ ውጭ ያሉ ዜጎችና አክቲቪስቶች የተለያዩ ፖለቲካዊ ጥያቄዎች ከመንግሥት ምላሽ ሲነፈጋቸው ቤተክርስቲያንን ማንደድ አንዱ የመታገያ መንገዳቸው እየኾነ መጥቷል፡፡ ይህን ለማየት ደግሞ የጅጅጋውን፣ የሻሸመኔውን፣ የአርሲውን፣ የሲዳማውን በምዕመኑና ቤተክርስቲያን ላይ የደረሰው ቃጠሎና አሰቃቂ ግድያ መታዘብ በቂ ነው፡፡ በዚህም በርካታ አማንያን በሃይማኖታቸው ምክንያት ሀገር አልባ ሊኾኑ ችለዋል፡፡
ዘመናትን የዋጀችው ቤተክርስቲያንም ሰላምና ፍቅርን በሚሰብከው አስተምህሮዋ ምክንያት ተሳዳጅና ተጠቂ ለመኾን ተገዳለች፡፡ የማሳደድ ሴራው ቤተክርስቲያንን በማቃጠል፣ አማንያንን በመግደል፣ በማፈናቀልና በማሰቃየት ብቻ የተገደበ ሳይኾን በመከፋፈል ላይም የተመሠረተ ነው፡፡ ለምሳሌ ጥቂት የመንግሥት ባለሥልጣናት በየቢሯቸው ቤተክርስቲያኒቱ “የቋንቋ ብዙኃነትን አታስተናግድም” በሚል ጥራዛዊ ፍረጃ ሃይማኖት ሲያበጁ መታየታቸው የአደባባይ ሀቅ ነው፡፡
በተለይም ዛሬ ላይ ቀደም ባለው ጊዜ ሥርዓት አምልኮዋን ትፈፅምባቸው የነበሩ ይዞታዎቿ ሳይቀሩ መነጠቃቸው ፖለቲካዊ ወገንተኝነት የፈጠረው ሀገር አልባ የማድረግ ግብ እንደሆነ አያጠራጥርም፡፡ ይኽ ሀሰተኛ ትርክት ገዢ ኾኖ ሃይማኖትንና አማኒያንን ሀገር አልባ የማድረግ እንቅስቃሴ በብዙ መልኩ የኢትዮጵያን ሕልውና ቅርቃር ውስጥ ለመክተትና ለዘመናት ሲደገስ የነበረውን ኢትዮጵያን የማፍረስ ትልም ወደጫፍ ለማምጣት ከሚፈለግባቸው መንገዶች አንዱ ኾኖ ቀጥሏል፡፡
ከፍ ሲል የዘረዘርናቸው ቀውሶችና ጥፋቶች በሀገር ላይ እንዲከሰቱ ቀደም ሲል በመንግሥትነት ተሰይሞ የነበረው ቡድን ምክንያት መኾኑ አያወላዳም፡፡ ለሥልጣን ዕድሜው ሲል ዜጎችን በብሔርና በሃይማኖታቸው ማናከስን መደበኛ ሥራው አድርጎ የቆየው ይኽ አገዛዝ ከተገረሰሰ በኋላም ቢኾን በመንግሥትነት ዙፋኑን የያዘው ኃይል የዜጎች ሀገር አልባነት ውል አልባ በሚባል ደረጃ እንዲጨምር ሰበብ ከመኾን አላመለጠም፡፡ ያለፉትን ከኹለት ያለፉ ዓመታት በዜጎች ላይ ይደርሱ የነበሩ ራሮት-አልባ ጭፍጨፋዎች በብዙ መንገድ ከመንግሥት ዳተኝነት ጋር የሚያያዙ ነበሩ፡፡
የጥፋት ነጋሪቶች በሚዲያ ሲጎሰሙ፣ ትጥቅ ያነገቡ ኃይሎች “ክተት” ሲያውጁ፣ የመንግሥት የጸጥታ ኃይላት የወንጀሎች ተባባሪ ሲኾኑ መንግሥት ያሳየው ምንግዴነት አሰቃቂ የዜጎች ሞት እንዲሁም የከፋ የንብረት ውድመት እንዲከሰት መንገድ ጠርጓል፡፡ ጉዳዩን ይበልጥ አሳዛኝ የሚያደርገው ደግሞ አሁንም መንግሥት ከስህተቶቹ ተገቢውን ትምህርት ለመውሰድ አለመቻሉና የዜጎች ሀገር አልባነት መቀጠሉ ነው፡፡ ሰሞነኛው የመተከል ዞን ጭፍጨፋ ምን ያህል በየደረጃው ባለው አመራር እና የክልል ጸጥታ ኃይል ዘንድ ችግሩን ከምንጩ ለማድረቅ ዝግጅትም ይኹን ምክክር እንዳልተደረገ ጠቋሚ ነው፡፡
የሀሳባችንን መቋጫ የምናደርገው የሀገር አልባ ዜጎችን ሰቆቃ ለማቆም ብቸኛውና ዋነኛው መፍትሔ ዜጎችን በዜግነታቸው የሀገር ባለቤት ማድረግ ሲቻል ነው የሚል ምክረ ሃሳብ በማስቀመጥ ነው፡፡ የዜጎችን ዋይታና ለቅሶ ለማስቆም ያለው የማርያም መንገድም ይኼው ብቻ መኾኑን አስረግጦ መንገር ዛሬም ኢትዮጵያ እንድትድን የሚሹ ወገኖች ድምጽ መኾን አለበት፡፡ በዘውግ ሥነአዕምሮ(Mentality) የታጠረ የአካባቢም ይኹን የክልል ባለቤትነት ዕልቂትን፣ መጠፋፋትንና ብተናን ከመጋበዝ ውጪ የሚያመጣው በጎ ነገር እንደሌለ አሁንም ጎላ አድርጎ መናገር ይገባል፡፡ በርግጥም የደም ዋጋ እየተከፈለበትም ቢኾን የዕሳቤው ጠንቀኝነት ቢያንስ ባለፉት ኹለት ዓመታት ታይቷል፡፡ የዜግነት መብት የሀገሩ ሕግ መጀመሪያም መጨረሻም እንዲኾን ሲጠየቅም ከከፈልነው አስከፊ መስዋዕትነት በላይ ዳግም መክፈል ስለማይገባን መኾኑን ለሁሉም ማሳወቅ ይገባል፡
በትውልድ ኢትዮጵያዊው የሳውዲ ባለሀብት መሀመድ አል አሙዲ ከሳውዲ አረቢያ ከእስር ተፈቱ:: እንደሚታወቀው ጠ/ሚር ዐቢይ አሕመድ ወደ ሳውዲ አረቢያ በተጏዙበት ወቅት ከአልጋ ወራሽ ቢን ሳልማን ጋር ከተወያዩባቸው ጉዳዬች ውስጥ የመሀመድ አል አሙዲ መለቀቅ አንዱ ነበር:: ግንቦት 2010 በሚሊኒየም አዳራሽ ባደረጉት ንግግርም በቅርቡ ወደ አገራቸው እንደሚመለሱ ጠ/ሚር ዐቢይ እንደገና መናገራቸው ይታወሳል::
ቀዳማይ ሚንስተር አብይ አሕመድ ትማሊ ምሸት ንካብ ኤርትራ ዝመጸ ልኡኽ ናይ ድራር እንግዶት ኣብ ዘዳለውሉ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ: ንዝተገብረሎም ድሙቕ ኣቀባብላ ድሕሪ ምምስጋን "ክልቲአን ሃገራት: ኤርትራን ኢትዮጵያን ሎሚ መዓልቲ በሪ ናይ ሰላም ተኸፊቱልና ኣሎ" ክብሉ ኣብቲ ቤተ መንግስቲ ብቀዳማይ ሚኒስተር ዝተገብረሎም ናይ መቐበሊ ድራር እንግዶት ገሊጾም።
ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ብተወሳኺ "እዚ ተኸፊቱ ዘሎ ናይ ሰላም ናይ ልምዓት ክኾነልና ድማ ንምነ"ድሕሪ ምባል "እቲ ሰላም ሕጂ መጺኡ ደው ዝብል ዘይኮነ ዘለኣለማዊ ሰላም ክኾነልና ድማ ንምነ" ኢሎም።
ሚኒስተር ዑስማን ብዘይካ'ዚ "ክልተ ህዝብታት ዘይኮነ ሓደ ህዝቢ ኢና "ድሕሪ ምባል "ብሓባር'ውን ክንነብር ንደሊ ኢና። ዶብ ዝጋርደና ዓይነት ክኸውን ኣይክእልን እዩ " ክብሉ ኣብቲ ናይ ድራር እንግዶት ኣብ ዘስምዕዎ ቃል ገሊጾም። ከምቲ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝረኣዩዎ ናይ ሓጎስ ስምዒት ኣብ ኣስመራ'ውን ተመሳሳሊ ስምዒት ከምዘሎ ብተወሳኺ ሓቢሮም።
ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረኣብ ወገኖም "ሓደ ዘሕዝን ምዕራፍ ታሪኽ ዓጺና ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ኣቲና ዝብል እምነት ኣሎና" ኢሎም። እዚ እምነት ዝምርኮሶ ድማ "ኣዚ ዝተጀመረ ጉዕዞ ናይ ክልቲኡ ህዝብታት ናይ ክልቲኡ ሃገራት ናይ ክልቲኦም መራሕቲ ቆራጽ ውሳነን ድሌትን ብምዃኑን እዩ ክብሉኣቶ የማነ ገብረኣብ ኣብቲ ኣጋጣሚ ጠቒሶም።
ኣብቲ ዝተገብረ ናይ ድራር እንግዶት "ኢትዮጵያውያን ዘምሕረልኩም ፍቕሪ ጥራይ እዩ" ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ፤ ኣብ ዘመሓላለፍዎ ናይ ሰላምን ሰናይን መልእኽቶም ስነጥበባውያን ኣብ ዝመጽእ መስከረም ኣብ ዝግበር በዓል ሓድሽ ዓመት ኣብ ኣዲስ ኣበባን ኣስመራ ስለዝኾነ ኣቐዲሞም ምድላው ክገብሩ ኣዘኻኺሮም። ኣብ ባጽዕ ምዝዋር ንዝናፈቖም ኢትዮጵያውያን ድማ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ስራሕ ከምዝጀምር ብምግላጽ ክዳለውን ካብ ኤርትራ ንዝመጹ ኣሕዋትን ኣሓትን ድማ "እንቋዕ ደሓን መጻእኩም" ኢሎም ክቕበሉ ኣዘኻኺሮም።
"ምስ ኤርትራውያን ኣሕዋትና ዘዋጽኣና ፍቕሪ ጥራይ እዩ" ዝበሉ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ "እቲ ጽልኢ ፈቲናዮ ኢና ብኽልቲኡ ወገን ኣኽሳሪ እዩ" ድማ ኢሎም።
SAVE WALDBA: ሥራ አስኪያጁ መ/ር ይቅርባይ:“ደላሎች ይውጡ፤ የክህነት ልዕልና ይመለስ፤መናፍቅ የቤተ ክርስቲያንን እንጀራ አይብላ!”ሲሉ የጋራ ተጋድሎ ጥሪ አቀረቡ
የሀገረ ስብከቱን ሥራ አስቸጋሪ አድርገውታል፤ለብዙ ውድቀትም ዳርገውታል፤ ያሏቸውን “የግለሰቦች ብልሹ ተግባራት” የዘረዘሩት ሥራ አስኪያጁ፣ “ከሰብኣ ዓለም እንኳ የማይጠበቅ” በማለት ነው አስከፊነታቸውን የገለጹት፡፡ በኑፋቄ ተወናብደው ካጣናቸው ይልቅ፣በአገልጋዮች ብልሹ ሥነ ምግባር ሳቢያ ከእናት ቤተ ክርስቲያን የራቁትና የኮበለሉት እንደሚበዙም አስረድተዋል፡፡
ሐቀኞችና የተማሩት የሚገባቸውን ቦታና ዋጋ እንዳያገኙና እንዲንገላቱ ያደረገው “የደላሎች ሰንሰለት” መኾኑን በመጥቀስ፣ “በሥራ አስኪያጆች እና በሠራተኞች መሀል ያሉት ደላሎች ይውጡ!” ሲሉ አስጠንቅቀዋል፡፡ለድለላ ሲባል ከቢሮ ውጭ የሥራ ሰዓት መባከን እንደሌለበትና ሓላፊዎች፣ ቤተ ክርስቲያንን ቀን ከሌሊት ደክሞ የሚያገለግለውን ባለጉዳይ፣በጊዜ በሥራ ቦታቸው ተገኝተው ክብሩን ጠብቀው በሥርዐቱ ማስተናገድ እንደሚኖርባቸው አሳስበዋል፡፡
ጎሠኝነትና ጥቅመኝነት ባየለበት ሀገረ ስብከት፣ ዐቀብተ እምነት እንዲርቁና እንዲሸማቀቁ በማድረግ የዕቅብተ እምነት አገልግሎቱ በመዳከሙ፣ የኑፋቄው ወኪሎች በመዋቅሩ መሰግሰጋቸውን በጠቆመው ንግግራቸው፣“የቀሚስ ውስጥ ኑፋቄ ይቁም፤ የፈረጅያ ሥር ኑፋቄ ከቤተ ክርስቲያን ይውጣ፤ መናፍቅ የቤተ ክርስቲያንን እንጀራ አይብላ፤” ብለዋል፡፡ የአጥቢያ አብያተ ክርስቲያን ሓላፊዎች፣ ለፀረ ፕሮቴስታንታዊ ተሐድሶ ተጋድሎ ትኩረት በመስጠት ቤተ ክርስቲያንን እንዲጠብቁ አሳስበዋል፡፡
መ/ር ይቅርባይ አያይዘውም፣ ክብረ ክህነትንና ክብረ ምንኵስናን የሚያስደፍሩ አገልጋዮች ከድርጊታቸው እንዲታቀቡ መክረዋል፡፡ “የቤተ ክርስቲያናችን መገልገያና ክብር የኾነውን መስቀሏን፣ ቆቧን፣ ቀሚሷን ለብሶ በየመጠጥ ቤቱና በአልባሌ ቦታ መታየት ይቁም፤” ያሉት ሥራ አስኪያጁ፣ይልቁንም የቀደሙትን አበው ሥነ ምግባር በመመለስ ለክህነት ልዕልና መጠበቅ እንዲጥሩ አዘክረዋል፡፡
በልማት ስም፣የቤተ ክርስቲያንን ይዞታ ከአካባቢ የገበያ ዋጋ በታች በብላሽ እያከራዩ መብቷንና ጥቅሟን አሳልፈው የሚሰጡ፣ በምትኩ የግል ጥቅማቸውን የሚያካብቱ የአድባራት አስተዳዳሪዎች መኖራቸውን ያረጋገጡት መ/ር ይቅርባይ፣ “አቁሙ፤ ክብራችሁን ጠብቁ” ሲሉ አስጠንቅቀዋቸዋል፡፡ “ይቁም” በሚል ቃለ አጋኖ እየታጀበ የቀረበው የሥራ አስኪያጁ ማስጠንቀቂያ አዘል ንግግር፣ አላግባብ በተፈጸመ ቅጥር በየአጥቢያው ተከማችተው የአገልግሎት ድርሻቸውን ግን በደጀ ጠኚ እንዲሸፈን እያደረጉ በመደበኛ የሥራ ሰዓት በመነገድና በመደለል የሚያተርፉባትን ጮሌዎችንም እንደማይታገሡ የተጠቆመበት ነው፡፡
የቅድስት ቤተ ክርስቲያንን መልካም ስምና ዝና እንዲሁም የክህነትን ልዕልና የሚፃረሩት እኒህ ብልሹ ተግባራት፣ ከሥራ አስኪያጅ እስከ አጥቢያ ሠራተኞች ያሉት የተዘፈቁበት መዋቅራዊ መኾኑን በመግለጽ ምልዓቱን አስረድተዋል፡፡መናፍቃኑን አውግዞ መለየት ሲቻለን፣ “በጉያዋ የተቀመጡ ክርስቲያን ያልኾኑ የቤተ ክርስቲያን መሪዎችን ማን ያውግዝልን?”የሚያሰኝ በመኾኑ፣ “በጋራ ኾነን ብልሹ አሠራርን አርመን ወደ መልካም አስተዳደር እናምጣ፤” ሲሉ የተጋድሎ ትብብር ጥሪ አቅርበዋል፡፡
በነባሩ ብልሹ አስተዳደር ከሥራ በመታገድና በመፈናቀል ከሞራላዊ ጉዳት አንሥቶ ግፍ የተፈጸመባቸውን አገልጋዮችና ሠራተኞች፣ በራሳቸውና በጽ/ቤታቸው ስም ይቅርታ የጠየቁት ሥራ አስኪያጁ፣ የእያንዳንዳቸውን ጉዳይ አጣርተው መፍትሔ እንደሚሰጡ ቃል ገብተዋል፡፡
ከምክትል ሥራ አስኪያጁና በቀጣይነት ከሚመደቡ ሓላፊዎች ጋራ በመኾን ብልሽቱን ለማረምና ቤተ ክርስቲያንን ከነቀፋ ለመታደግ በጋራ የሚያደርጉት ጥረት ይሠምርላቸውም ዘንድ፣ ለመላው አጥቢያ አብያተ ክርስቲያን አሳራጊዎች የሦስት ቀን ጸሎት እንዲታወጅላቸው፣ በመርሐ ግብሩ ላይ የተገኙትን፣ የመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት ዋና ሥራ አስኪያጅ ብፁዕ አቡነ ዲዮስቆሮስን ጠይቀዋል፡፡
ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ፣ መ/ር ይቅር ባይ እንዳለ በዋና ሥራ አስኪያጅነት፣ መጋቤ ጥበብ ምናሴ ወልደ ሐና በምክትል ሥራ አስኪያጅነት በቅዱስ ፓትርያርኩ መመደባቸውን የሚገልጸውን የሹመት ደብዳቤ፣ በመርሐ ግብሩ መግቢያ በንባብ አሰምተዋል፤ ጉባኤተኛውም በደማቅ ጭብጨባ አቀባበል አድርጓል፡፡ “አስተዋይ ልጅ ነው፤” በማለት ስለ ሥራ አስኪያጁ መስክረዋል- ብፁዕነታቸው፡፡ “የእኛው ልጅ [የጠቅላይ ጽ/ቤት ባልደረባ] ሙሽራ ስለኾነ፣ እኛ ሚዜዎች ኾነን መጥተናል፤” ሲሉም ፈገግ አሰኝተዋል፡፡
“ጊዜው ይናገራል፤ በሩን ለባለጉዳዮች ክፈቱ፤”በማለት ያከሉት ብፁዕ ዋና ሥራ አስኪያጁ፣ የሀገረ ስብከቱ አካሔድ፣ ከቅዱስ ሲኖዶስ እና ከጠቅላይ ጽ/ቤቱ የሚተላለፉ ውሳኔዎችንና መመሪያዎችን በማስፈጸም መዋቅርንና አሠራርን የሚያስከብር ሊኾን እንደሚገባው አሳስበዋል፡፡ የቅዱስነታቸውን መልእክት ያስተላለፉት፣ የጠቅላይ ጽ/ቤቱ የውጭ ጉዳይ መመሪያ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ አረጋዊም፣ተሿሚዎች እንዲሁም በየደረጃው የሚገኙ ሓላፊዎችና ሠራተኞች በጋራ እየተመካከሩ መሥራት እንደሚጠበቅባቸው በቃለ ምዕዳናቸው አሳስበዋል፡፡
በዚሁ የአቀባበል ሥነ ሥርዐት ላይ ቅኔ የሰጡ አንድ አገልጋይ፣ ዋና ሥራ አስኪያጅ መ/ር ይቅርባይ እንዳለን፣ “ዳግማዊ ዐቢይ፤ ኹለተኛው ዐቢይ” ሲሉ አወድሰዋቸዋል፡፡ ሰፊ አድናቆት የተቸረውን ንግግራቸውን ተከትሎ የቀረበ ውዳሴ እንደመኾኑ፣ “አማሳኝና ዘረኛ ተጠርጎ ይውጣ!” በሚል የእርምት ርምጃ እንዲወሰድ የሚጠይቅና ለአመራራቸውም ድጋፍ የተገለጸበት ነው፡፡
ከ500 በላይ ተሰብሳቢዎችን የሚይዘው አዳራሹ ሞልቶ በመቀመጫዎች ዙሪያና በውጭም የቆሙ ታዳሚዎች በታዩበት መርሐ ግብር፣ ነባር የአስተዳደር ጉባኤ አባላት የዳር ተመልካች ኾነው አርፍደዋል፡፡ ተበዳዮች የሚሰነዝሩባቸውን ትችትና ዘለፋ በመሸሽ፣ “መሸማቀቅና ፍርሃት የታየባቸው፤ ከዚያም አልፎ በተናጠል እና በቡድን እየኾኑ ቢሯቸውን ከውስጥ ቆልፈው ያረፈዱም እንደነበሩ” ለመታዘብ ተችሏል፡፡ ሥራ አስኪያጁና ምክትላቸው፣ አመራራቸው የተሳካ ይኾን ዘንድ፣ከጸሎት ጋራ ከወዲሁ እየተስተዋለ ባለው የደላላ ሓላፊዎች አሰላለፍና ሤራ ተጠልፈው እንዳይወድቁ ሊጠነቀቁ ያስፈልጋል፡፡
ከሰኔ 20 ቀን 2010 ዓ.ም. ጀምሮ የአ/አበባ ሀ/ስብከት ሥራ አስኪያጅ ኾነው በቅዱስ ፓትርያርኩ የተመደቡት መ/ር ይቅርባይ እንዳለ፣ በአቀባበል መርሐ ግብሩ ያሰሙት ንግግር ሙሉ ቃል፤
በቅድሚያ እንዲህ አምራችሁና ተውባችሁ፣ በሙሉ ፍላጎትና በውስጣዊ ደስታ ተሞልታችሁ ይህን የአቀባበል መርሐ ግብር ለማሣመር በዚህ አዳራሽ በመገኘታችሁ፤ በዚህ አስቸጋሪ ኹኔታ ውስጥ በርጋታ ኾናችሁ ሰላምን ለማስፈን ላሳያችሁት መንፈሳዊ አባትነት፣ ከልብ የመነጨ ምስጋናዬን በልዑል እግዚአብሔር ስም አቀርባለሁ፡፡
በመቀጠልም፣ የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት በጣም በርካታ ካህናትን ያቀፈና ባለብዙ ችግርም ጭምር በመኾኑ፣ ምርጥ የሥራ ተሞክሮዎች እንዳሉት ኹሉ ብዙ የሥራ ውድቀቶችም አሉበት፡፡ ምንም እንኳ ሥራው አስቸጋሪ ባይኾንም፣ ከሥራው ጋራ ተያይዘው የሚመጡ ግለሰቦች ጠባይዕ ሥራውን አስቸጋሪ እንደሚያደርገው መገመት አያዳግትም፡፡ ይኹን እንጅ፣ በጋራ ኾነን ሳንበጣጠስ፣ ሳንለያይ፣ ሳንገፋፋ፣ ዘርና ጎሣ ሳንቆጥር አብረን በጋራ ከሠራን፣ ከተመካከርን፤ እኔ ከበላሁ ሌላው ጦሙን ይደር የሚለውን የሆዳሞችን አመለካከት ከተውን፤ እንዲሁም፣ እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል፤ ይሉት ብሂል ከተጸየፍን ከእኛም አልፎ ለዓለም የሚበቃ ሰላም ይኖረናል፡፡
አሁን የምናየው ኹኔታ ከዚህ ፈጽሞ የተለየም ብቻ ሳይኾን፣ ፍጹም ተቃራኒና ከመንፈሳዊ አባቶችና ወንድሞች ቀርቶ ከሰብአ ዓለም እንኳ የማይጠበቅ ተግባር በመኾኑ፣ እያንዳንዳችን እንደየአቅማችን ዋጋ እየከፈልን እንገኛለን፤ ቤተ ክርስቲያናችንንም ዋጋ እናስከፍላታለን፡፡