Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ማለዳ ሚድያ: ሰኔ 27 በይፋ መመስረቱ ስለሚታወጀው 10ኛው የኢትዮጵያ ክልል(የሲዳማ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስት)በተመለከተ ማለዳ ሚድያ ከአንዳንድ የሀዋሳ ከተማ ነዋሪዎች ጋር ያደረገውን ቆይታ ይከታተሉ
ትርጉም ጸሓፊ ዘርኢሰናይ ሓወይ ስለ እቲ ዘይሕለል ጿዕርኻ ኣብ ምቱርጋም እዛ መጽሓፍ ንዝገበርካዮ ኣበርክቶ ብልቢ ከመስግነካ እፈቱ። ነቲ ዘሎካ ጸዓት ድማ ብጸጋ ከርስቶስ ተደጊፍካ ብዝያዳ ከተዐዝዞ ልባዊ ድልየተይ ክገልጸልካ እፈቱ። ምኽንያቱ ነቶም ብምኽንያት ናይ ቃንቃ ሕጽረት ከንቡቡ ዝይክእሉ፡ ነገር ግን ነቲ ሓቂ ድማ ክፈልጡ ዝደልዩ፡ ናይ ምንባብ ጽምኣት ዘለዎም ስለ ዝሕግዝ። እዚ እቲ ቅኑዕ ኣውንታዊ መግለጺ ናይቲ ውፉይን ጿዕራምን ኣበርክቶኻ ክኸውን ከሎ። መስኡ ኣልግብ ኣቢለ ድማ ካብቲ ነታ መጽሓፍ ከንብባ እንከለኹ ዝረኸብክዎ ጎዶሎታት፡ ክእረሙ ዘለዎም ከዘክረካ እዩ። ንሱ ድማ ነቲ ንብሕጂ ትገብሮ ኣበርክቶኻ ይጠቅምን ናህሪ ድማ ይውስኾሉን እዩ ካብ ዝብል ቅዱስ ሃቀና ደኣ እምበር፡ ነቲ ኣባኻ ዘሎ ጸጋ ካብ ምድኻምን ምንዓቅን ከም ዘይኮነ ብልቢ ክገልጽልካ እፈቱ። ንሱ ድማ ኤዲቲን ኣብ ምግባር እዩ። ከም ዝተረዳእክዎ እዛ መጽሓፍ ተቶርጊማ ምስ ተወደኤት ኤዲት ዝተገብረት ኣይመስለንን። በዚ ምኽንያት ንኸተንብባ ቁሩብ ትሽገር። ንሱ ድማ ኣብ ኣመራርጿ ቃል፥ ኣጠቃቅማ መፈላለይ ንጥቦታት ፓንክችወሽንስ ከምኡ\\\'ውን ነቲ ሓሳብ ፓራፍርየዚን ጌርካ ኣብ ምቅራብ። ጎይታ የሱስ ይባርኽካ ኣዜየ ዘፍቅረካ። ተስፋ እገብር ድማ ብንጹህ ልቢ ተቀቢልካ ብሉጽ ነገር ከም ተቅርበልና።\\r\\n
የፖለቲካ ሽግግሩ በታሰበው ልክ ለውጥ እያመጣ አለመሆኑን የፖለቲካ ምሁራን ተናገሩ። ባሕር ዳር፡ ጥር 08/2013 ዓ.ም (አብመድ) የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታና በህዝቦች መካከል አብሮነትን መገንባት ላይ ዓላማ...
የማያስገባ የሚበረክት Insulated የኒዮፕሪን ቆሻሻ ቡት - ቻይና የማያስገባ የሚበረክት Insulated የኒዮፕሪን ቆሻሻ ቡት አቅራቢ,ፋብሪካ -Fujie ከቤት ውጪ
ቀላል ክብደት ቆሻሻ ቡት - ወደር CR ተጣጣፊውን-አረፋ ቡት ክብደት ሙሉ በሙሉ የማያስገባ ነው, የእርስዎ እግር በእርስዎ ከፍተኛ ቅንብር ውስጥ በተቻለ መጠን ምቾት ለመቆየት 4-መንገድ ላይ የቆየች ናይለን ጋር የተጣመሩ ለማድረግ.
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ለጥምቀት በዓል የእንኳን አደረሳችው መልዕክት አስተላልፈዋል። እንኳን ለብርሃነ ጥምቀቱ በሰላም አደረሳችሁ! የኢየሱስ ክርስቶስን የጥምቀት በዓል ስናከብር የግድ ሁለት ነገሮችን እናስታውሳለን። የመጀመሪያው...
አዲስ አበባ ፣ ጥር 10 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) ጠቅላይ ሚኒስትር አቢይ አሕመድ እንኳን ለብርሃነ ጥምቀቱ በሰላም አደረሳችሁ መልእክት አስተላለፉ። የኢየሱስ ክርስቶስን የጥምቀት በዓል...
ትማሊ መደረ ዘቅረቡ ፕረዝደንት ፈረንሳይ 'ኤርትራ ህዝቢ አልባ ትኸውን አላ' ኢሎም ኔይሮም። አምባሳደር ኤርትራ አብ ሕቡራት ሃገራት ግርማ አስመሮም ብወገኖም አብ ባይታ ዘየለ ክብሉ ነጺጎሞ።
አምባሳደር ግርማ አስመሮም ብተወሳኺ ኤርትራ ብሚኒስትር ወጻኢ ዑስማን ሳልሕ ዝምራሕ ላዕለዋይ ልዑኽ ናብቲ ዋዕላ ማልታ ከምዝለአኸትን ብዝግባእ ትሳተፍ ከምዘላን እዚ ጸገም ዓለምን ጸገም ቀርኒ አፍሪቃን ምኳኑ አሚና ብዙሕ ስጉምቲ ትወስድ አላ ምስ ብዙሓት ትካላትን ሃገራት ዓለም'ውን ብምትሕብባር ትሰርሕ'ላ እዚ ከአ ብተግባር ዝምስከር'ዩ ኢሎም።
ከሩስያ መልስ ባለፈው ሣምንት ጠሚሩ በየቦታ ተዟዙረው ያስተላለፏቸው መልዕክቶች ዓላማ ማግባባትና ማስታረቅው ያሰበ መስሎ ነበር። ብዙ መለማመጥ ስለታየበትም ቅሬታዎች መፈጠራቸውም የሚካድ አይደለም። ግራ ሲያጋባም ከርሟል፡፡ ይህም ሊቀጥል ይችላል በሕግ የሚከናወነው እስካልታየ ድረስ።
የዛሬው የጠሚሩ መግለጫ ጠቃሚ መረጃ የያዘ ቢሆንም፡ ቁጠኛ ይዘቱ የችግሩን መንስዔ ዒላማው አላደረገም :: “አንዳንዶች እንዲማሩ” ከተባለው ባሻገር—አጥፊዎቹን በሚገባ በመርህና እምነት አቋም ላይ ተመሥርቶ መገሠጽ ሲቻል፣ ሁሉንም በአንድ ሙቀጫ አስመስሎታል።
“ከሟቾቹ መካከል 76 ሰዎች በእርስ በእርስ ግጭት” ጠፍተዋል ሲባልስ፣ ለጠሚሩ የታጠቀና የተደራጀ ኃይል ጥቃት የመክፈቱ መድበስበስ አይታያቸውምን? ለዚህ ጠንካራ መከላከያ አለ ለማለት የሚደፍር የተሻለ መረጃውን ቢያዘጋጅ ይጠቅማል። የመንግሥት አካሄድ ግን የችግሩን መንስዔ ባልተገቡ ቅጽሎች ደርቶ ለማጥፋት የተሰላ ነገር ይኖራል የሚል ሥጋት አሳድሯል።
ዜጎች እንደሃገር ከጠሚሩ ለመጀመሪያ ጊዜ ስንሰማ፣ ቁጣን ማሳየታቸው ምክንያቱ ግልጽ ነው። ሆኖም ሕዝቡ አንጀቱ እርር ብግን ብሎ —መንግሥት ባብዛኛው ለዜጎች ከለላ ባልሆነበት ሁኔታ— ስሜቱን በጨዋነት መግለጹና ከመንግሥት ጋር መቆሙ በእርሳቸውም በኩል ክብደት ሊሠጠው በተገባ ነበር።
እርሳቸውም ይህንን በመገንዘብ ይመስለናል፣ “ነገሩን ሁሉ …ከስሜት በላይ ሆነን የተጋረጠብንን አደጋ በብልሃት መቀልበስ እንድንችል የዘወትር ትብብራችሁ እልዳይለየን እጠይቃለሁ” ብለው በመግለጫችው ወቅት ጥሪ ያደረጉት።
(ሀ) “አንዳንዶች እንዲማሩ ተብሎ ሠፊ ልብና ትክሻ ሲሠጣቸው አጋጣሚውን ሳይጠቀሙበት ቀርተው የዜጎች ሕይወት ለአደጋ የሚጋለጥበት ምክንያት መፈጠሩን…”። በዚህም ረገድ “ዋልታ ረገጥ የብሄርና የእምነት ጫፍ ላይ ቆመው ችግሮችን የሚያባብሱ ወገኖችም አስተያየቶቻቸውና መልእክቶቻቸው ተጨማሪ ዕልቂትና ጥፋት ከሚያመጣ ማናቸውም ተግባር እንዲቆጠቡም አሳስበዋል።”
(መ) “ያለፉትን ስህተቶች ለማረም እየሠራን በሌላ በኩል ደግሞ ሰላምና ደኅንነትን ለማረጋገጥ ሕጋዊና ተመጣጣኝ እርምጃ እንወስዳለን። በዚህ አግባብም አልሚ ሁሉ ሥራውን፤ አጥፊ ሁሉ ደግሞ በጥፋቱ ልክ ተጠያቂ እየሆነ እንደሚሄድም አስታውቀዋል።”
(ሠ) “የሃይማኖት አባቶች፣ የጎሣ መሪዎች፣ የፖለቲካ ልሂቃን፣ የሃገር ሽማግሌዎች፣ እናቶች፣ ወጣቶችና ሌሎች የኅብረተሰብ ክፍሎች መንግሥት የሃገሪቱን ሰላም፣ ደኅንነትና አንድነት ለማስጠበቅ ሲል ሕግና ሥርዓትን እንዲያስከብር ደጋግመው መጠየቃቸውን በማንሳት፥ ጥያቄያቸው ተገቢ መሆኑንና መንግሥትም ሕግ የሚፈቅድለትን ሁሉ ለማድረግ አቅምም፣ ዝግጁነትም፣ ብቃትም እንዳለው አስታውቅዋል።”
እነዚህ ተግባራዊ እንዲሆኑ፣ የመጎትጎቱ፣ የመናገሩ፣ የመጻፉና የመሟጎቱ ኃላፊነት የዜጎች ነው! መንግሥት ካልተገደደ እንደነዚህ ዐይነት የዜጎችን ደኅንነትና መብቶች የሚያበራክቱትን ሕጋዊና መዋቅራዊ ጉዳዮችን በበጎ ፈቃድ ብቻ ተግባራዊ አያደርግም! ካለፈው የአዲስ አበባና ባሕር ዳር ግድያ በኋላ የዐቢይም መንግሥት ምን ያህል በባሕሪውና ተግባሩ እንደተሸራተተ እናስታውሳለን!
አዲስ አበባ፣ ጥቅምት 23፣ 2012 (ኤፍ.ቢ.ሲ) አንድ ወደፊት ስንሄድ ሁለት ወደኋላ የሚመልሱንን ኃይሎች ማስቆም እንደሚገባ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አሕመድ አሳሰቡ።
ዶክተር አብይ አሕመድ በመግለጫቸውም ከሰሞኑ በተከሰተው ግጭት የ86 ሰዎች ሕይወት አልፏል ያሉ ሲሆን፥ ከሟቾች መካከል 82 ወንድ፣ 4 ሴቶች መሆናቸውምን አስታውቀዋል።
በሃይማኖት ደግሞ ከሟቾቹ መካከልም 40 ክርስቲያን ሲሆኑ፥ 34 ሙስሊምና 12 የሌላ እምነት ተከታዮች መሆናቸውንም ነው ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ በመግለጫቸው ያስታወቁት።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ በመግለጫቸው፥ ይህ ክፉ ክስተት በኢትዮጵያ የግጭት እሳት ሲነሳ አንዱን ክፍል አቃጥሎ ሌላውን አሙቆ የሚያልፍ እንዳልሆነ ያሳየ ነው ብለዋል።
ከኃይልና ጉልበት ይልቅም፤ ትምህርትና ምክክር ይሻላል ብሎ መታገሱን ያነሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፥ ትዕግሰቱ ፍርሃት፤ ማስታመሙ ድካም፣ የመሰላቸው ካሉ ግን ተሳስተዋል ብለዋል።
አድዋ የኢትዮጵያ፣ አድዋ የአፍሪካ፣ አድዋ የጥቁር ህዝብ ታሪክ ነው። በዕለተ ጊዮርጊስ የካቲት ሺህ ስምንት መቶ ሰማንያ ስምንት ሀገር ወራሪ ጦር በምሥራቅ አፍሪካ አከርካሪው የተመታበት ዕለት። የዓለም ድሀ ሀገሮችን የናቀና ጦር መሣሪያውን የተማመነ ኃይል በጋሻ ጎራዴ የተንበረከከበት፣ የነፃነት ጮራ ከወደ ምሥራቅ አፍሪካ የፈነጠቀበት፣ ታሪካዊ የድል ቀን አድዋ። ትናገር አድዋ። ትመስክር አድዋ። (ሙሉውን ለማንበብ እዚህ ላይ ይጫኑ)
አብ ዝተፈላለየ ጽፍሕታት ዝሰርሑ ኤርትራዊያን ዓፋር ኢትዮጰያ ዓፋር፡ ብማሕበር ተጠርኒፎም ጉዳዮምን ጉዳይ ህዝቦምን ዝዝትይሉ ኩነት አብ ከተማ ሰመራ ፈጢሮም፡ እዚ ካብ ዕለት 4-5ጥቅምቲ 2011 ዝተቓነዔ መስራቲ ጉባኤ አስታት 270 ዝኾኑ ሰራሕተኛታት ዓፋር ኤርትራ ተረኺቦም፡ ከምእዉን ብመንገዲ ዘመናዊ መራኸቢታት ማለት ፓልቶክን ሰካይብን ድማ ካብ ዝተፈላለያ ኩርናዓት ዓለመና አብቲ ጉባኤ ተሳቲፎምን ሓሳባቶም አካፊሎም፡፡
እዚ ንሕና ኤርትራዊያን ኢና መሰልና ድማ ሙሉእ ብሙሉእ እተረጋግጸልና ኤርትራ ንደሊ አብ ትሕቲ ዝብል ጭሮሖታት ብዉዕዉዕ መንፈስ ዝተቓነ ጉባኤ ካብ ዝተፈላለዩ ወገናትን ማሕበራትን ናይ እንቓዕ
አብቲ አጋጣሚ ዝተረኸቡ አባላት መራሕቲ ዲሞክራስያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ናይ ደገፍ መደረ አስሚዖም፡፡ አቶ ኢብራሂም ሃሮን አቦ-ወንበር ዲሞክራስያዊ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ አብ ዝሃቦ መደረ፡ ንሕና ነታ አቦታትናን አሕዋትና ዝሞቱላ ሃገረ ኤርትራ ብሰንኪ ውዲት ስርዓት ሻዕብያ ትርጉም ሉኡላውነት ስለዝጠፋአና፡ ናይ ባዕልና ዕድል ባዕልና
ክንውስን ኢልና ፖሎቲካዊን ፍትሓውን ሕቶ አልዒልና ንቃለስ አለና፡ ሰላምን ፍትሕን ልዑላውነት ህዝብታትን ብሄራትን ዝረጋገጸላ ኤርትራ ክንርኢ ኸአ ናይ ወትሩ ሕልምና ኢዩ፡ ደጊሙ ሓዳስ ውልዶ ኤርትራ ንዜጋታታ እትሕብሕብ ድልየታቶም እተማልእ ኤርትራ አብ ዞባና እንተሪኢና ቀዳሞት ልእላውነት ኤርትራ እንሕልው ንሕና ኢና ክንከውን ድሕሪ ምባል፡ እዛ ሕጂ እንሪኣ ዘለና ኤርትራ ግን ምስልን ድልየትን ህዝቢ ኤርትራ ስለዘይሓዘት፡ መሰል ርእሰ-ውሳኔና ባዕልና ክንሓትት ተገዲድና ድሕሪ ምባል፡ እንካዕ ናብዚ ታሪኻዊ ምምስራት ጉባኤኹም በቓዕኩም ዓወትን አሳልጦን ድማ እምነየልኩም ኢሉ መደርኡ ምስዛዘመ፡ ተሳተፍቲ ጉባኤ ብወገኖም፡
ምእንቲ መሰል ርእሰ-ውሳኔ ህዝብና ዝቓለስ ዘሎ ፖሎቲካዊ ሓይሊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ንሕና አብ ጎኑ ደው ብምባል ካባና ዘድሊ ነገር ከነማልእ ቑሩባት ኢና ድሕሪ ምባል፡ እዚ አብ 15 ጥቅምቲ ዝካየድ ጠቕላላ ህዝባዊ ኮንፈረንስ ህዝቢ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ ብዝከአለና መጠን ወጻኢታቱ ክንሽፍን ንምዕዋቱ ክንሰርሕን ከምምኻና ቃል ንኣትወልኩም ኢሎም፡፡ አብ ካልአይ ማዓልቲ
ዝተኻየደ ጉባኤተኛታት ካብ ሞንጎኦምን ካብሞንጎ›ቶም ብመንገዲ ኢንተርኔት ዝከታተሉ ዝነበሩ አባላት ሓንቲ ብ27አባላት ዝቖመት ሴከሬታሪያት አካል መሪጾም፡ ካብ ሞንጎ ታ›ሰክሬታሪያ ድማ
ንጥፈታት ስራሕ ትከታተል 9 ዝአባላታ ፈጻሚት መሪጾም ደምዳሚ አዋጅ ብምሕላፍ ጉባኤተኛታት ብዑጉብ መንፈስ ጉባኤኦም ዛዚሞም፡፡ ከምዝዝከር ካብ ዕለት 25ክሳብ 27 ቀዳማይ ጉባኤ ማሕበር መንእሰያትን ተማሃሮን ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ አብ ከተማ ሰመራ ዓፋር ክልል ኢትዮጰያ ከምዝተጋበኤ ይዝከር፡፡ እቲ ልዑል ትጽቢት ዝካየደሉ ዘሎ ሰፊሕ ህዝባዊ ኮንፈረንስ
እንዴት ናችሁ ሰላም ነው? በዛሬው ፅሁፋችን የምናነሳው ስለመገናኛ ብዙሃንና የመረጃ ነፃነት አዋጅ ቁጥር 540/2000 እና ሌሎች ተያያዥነት ያላቸውን ሕጎች ምን እንደሚሉ እንመለከታለን።
ሕገ መንግሥታችን በአንቀጽ 29 ሥር ካረጋገጣቸው ነፃነቶች አንዱ ያለማንም ጣልቃ ገብነት ሃሳብን የመግለፅ ነፃነት ነው። ይህ ነፃነት በሀገር ውስጥም ሆነ ከሀገር ውጭ ወሰን ሳይደረግበት በቃልም ሆነ በጽሑፍ ወይም በኅትመት በሥነ ጥበብ መልክ ወይም በመረጠው በማንኛውም የማሰራጫ ዘዴ ማንኛውንም ዓይነት መረጃና ሃሳብ የመሰብሰብ የመቀበልና የማሰራጨት ነፃነቶችን ያካትታል። በተጨማሪ ይህን ሃሳብን በነፃነት የመግለፅ ሕገ መንግሥታዊ መብት ለማረጋገጥ በአንቀጽ 29(3) ስር የፕሬስና የመገናኛ ብዙኃን እንዲሁም የሥነ ጥበብ ፈጠራ ነፃነት መረጋገጡን ይደነግጋል። በተለይ የፕሬስ ነፃነትን በተመለከተ
ሆኖም ግን ይህ መብት ፍፁም አይደለም። ይሄን በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 29(6) ስር ሌሎች መብቶችንና ጥቅሞችን ለመጠበቅ ሲባል ገደብ ሊጣልበት ይችላል። ሆኖም ግን ገደቦቹ ሊጣሉ የሚገቡት የሃሳብና መረጃ የማግኘት ነፃነት በአስተሳሰባዊ ይዘቱና ሊያስከትለው በሚችለው አስተሳሰባዊ ውጤት ሊገታ አይገባውም በሚል መርህ ላይ ተመስርተው በሚወጡ ሕጎች ብቻ መሆኑን ያሰምርበታል። በተጨማሪ የወጣቶችን ደህንነት ለመጠበቅ የሰውን መልካም ስም እና ክብር ለመጠበቅ ሲባል እነዚህ ነፃነቶች በህግ ሊገደቡ እንደሚችሉ ሕገ መንግስቱ ያስቀመጠ ሲሆን የጦርነት ቅስቀሳዎችና ሰብዓዊ ክብርን የሚነካ የአደባባይ መግለጫዎች በሕግ የሚከለከሉ መሆናቸውንና እነኚህን ሕጎች ጥሶ የተገኘ የተቀመጡትን ገደቦች የተላለፈ ማንኛውም ዜጋ በሕግ ተጠያቂ እንደሚሆን ተደንግጓል።
በአዋጁ ቁጥር 590/2000 አንቀጽ አራት ላይ በሕገ መንግሥታችን ለመገናኛ ብዙሃን የተሰጠውን እውቅና በማስተጋባትና ቅድመ ምርመራ በማንኛውም መልኩ መከልከሉን በድጋሚ በመደንገግ ይጀምራል። በአንቀጽ 4(3) ላይ ደግሞ መገናኛ ብዙሃን ስራቸውን በሚያካሂዱበት ጊዜ ከተለያዩ የመንግስት አካላት መረጃ በመንፈግ ወይም መረጃ እንዳያገኙ እንቅፋት በመሆን ሊያሳድሩባቸው የሚችሉትን ተፅዕኖ ለመከላከል
- የተለያዩ ሌሎች ዘዴዎችን በመጠቀም የሕዝብን አስተያየት የመቅረፅ ሂደት የመሳተፍ መብታቸውን ማክበር እንደሚኖርባቸው ደንግጓል። ይህ የመገናኛ ብዙሃን ነፃነት ሊገደብ የሚችለው በግልፅ በሕገ መንግሥቱና በመገናኛ ብዙሃን አዋጁ አንቀጽ 4(2) በሚወጡ ሕጎች ብቻ ነው።
የመገናኛ ብዙሃን እና የመረጃ ነፃነት አዋጅ በአንቀጽ 5 ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ዜግነት ያለው ሰው በመገናኛ ብዙሃን ስራ የመሰማራት መብት እንዳለው ይደነግጋል። ይህ መብት የተሰጠው ለግለሰቦቹ ሳይሆን በአዋጁ አንቀጽ 7(6) መሠረት በሀገራችን ሕግ መሠረት እውቅና ለተሰጣቸው ተቋማት ወይም ድርጅቶች ብቻ ነው። እነዚህ ድርጅቶችም ቢሆኑ ኢትዮጵያዊ ኩባንያዎች መሆን አለባቸው ይህም ማለት
በሌላ በኩል ደግሞ የመገናኛ ብዙሃን በአንድ ዓላማ ወይም አደረጃጀት ባለው ተቋም ውስጥ ውጤታማ ተፅዕኖ ያለው ሰው በተመሳሳይ ቋንቋ በሚታተምና በተደራራቢ ገበያ የሚሰራጭ የህትመት ሥራን ከሚሰራ ሌላ ኩባንያ ካፒታል ወይም አክስዮን ላይ ውጤታማ ቁጥጥር እንዳይኖረው በአዋጁ አንቀጽ 7(3) ላይ የተደነገገ ሲሆን ውጤታማ ቁጥጥር የሚለካበት ሕግ እስኪወጣ ድረስ ውጤታማ ቁጥጥር የሚባለው በማንኛውም ኩባንያ ወይም ድርጅት አክስዮኖች ወይም ካፒታል በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ 15 ከመቶ በላይ ድርሻ ያለው ሰው ነው።
በአዋጁ የትርጓሜ ክፍል የመገናኛ ብዙሃን ማለት በየጊዜው የሚወጡ የህትመቶች እና ብሮድካስቶችን የሚያካትት መሆኑን ይገልጻል። የህትመት ሥራን ሲተረጉም ደግሞ የመገናኛ ብዙሃንንና በህዝብ እንዲደርሱ ታስበው የሚሰራጩ የሙዚቃ ስራዎችን፣ የአዲዮቪዥዋል ሥራዎችን፣ ስዕሎችን፣ ተውኔቶችን፣ ካርቱኖችን መፅሐፍትን፣ በራሪ ፅሁፎችን፣ ፊልሞችን፣ ፖስተሮችን የንግድ ማስታወቂያዎችን፣ ዜና አገልግሎትንና ማንኛውም አይነት ሌሎች ህትመቶችን የሚያካትት በመሆኑ ከተለመዱት ጋዜጣ መፅሄቶች መፅሐፍት በተጨማሪ በርካታ ሃሳብን የመግለጫና መረጃ የማስተላለፊያ መንገዶችን እንደሚያካትት መረዳት ይቻላል።
በየጊዜው የሚወጡ ህትመት የሚባለው ደግሞ አንድ ቋሚ ስያሜ በመያዝ በተወሰነ የጊዜ ክፍተት ሳይቋረጥ በተከታታይ እንዲወጣ ታስቦ ቢያንስ በዓመት ሁለት ጊዜ የሚታተም አጠቃላይ ስርጭት ያለውና በጠቅላላው ህብረተሰብ ወይም በአንድ በተወሰነ የህዝብ ክፍል እንዲነበብ ታስቦ የሚሰራጭ ጋዜጦችን እና መፅሔቶችን የሚያካትት የህትመት ሥራ መሆኑን አዋጁ አንቀጽ 2(3) ይደነግጋል።
በመገናኛ ብዙሃን ስራ ውስጥ ዋና አዘጋጅ ትልቁን ሚና የሚጫወትና ሙሉ ኃላፊነት የኤዲቶሪያል ስልጣን ያለው ሰው ነው። በአዋጁ አንቀጽ 6 ላይ በዋና አዘጋጅነት የሚሾም ሰው በስሩ የሚታተሙትን ህትመቶች ይዘት የመቆጣጠርና ማንኛውንም ነገር ያለ ፈቃድ እንዳይታተም የማድረግ ስልጣን ተሰጥቶታል። ይህን ስልጣኑን የሚገድብ ማንኛውም አይነት አሰራር ወይም ስምምነት በሕግ ፊት ፈራሽ ነው።
ይህን ስልጣኑን ተግባራዊ ለማድረግ ዋና አዘጋጁ ሙሉ የሕግ ችሎታ ያለው ሊሆን ይገባል። ይህም ማለት እድሜው ለአካለ መጠን የደረሰ በአእምሮ ወይም በአካል ጉዳት በፍ/ቤት ያልተከለከለ ወይም በተጣለበት የወንጀል ቅጣት ከመብቶቹ ያልተሻረ መሆን አለበት።
በአዋጁ አንቀጽ 2(12) አሳታሚ ማለት የመገናኛ ብዙሃኑን የሚወክል ወይም የመገናኛ ብዙሃኑ ባለቤት የሆነ፣ በድርጅቱ ውስጥ የጎላ የባለንብረትነት ጥቅም ያለው ወይም የድርጅቱን የሥራ አስተዳደር የሚመራ ማንኛውም ሰው ሲሆን አታሚ የሚባለው ደግሞ የህትመት ሥራውን ለማተም ከአሳታሚው ጋር የተዋዋሉ ማተሚያ ቤቶችን የሚመለከት ነው።
አዋጁ አከፋፋይ እና አስመጪ የሚባሉትን በመገናኛ ብዙሃን ስርጭት ውስጥ ትልቅ ድርሻ ያላቸውን አካላትም ትርጓሜ ተሰጥቷቸዋል። አከፋፋይ የህትመት ስራን በጅምላ ለማከፋፈል በአሳታሚው የተሾመ ወይም የተዋዋለ ሰው ነው። አስመጪ ደግሞ የመገናኛ ብዙሃንን በሀገር ውስጥ ለማሰራጨት በማሰብ ወደ ሀገር የሚያስገባ ወይም በሀገር ውስጥ የሚያሰራጩ የውጭ ህትመቶች ወኪል የሆነ ማንኛውም ሰው ነው።
በመገናኛ ብዙሃን የሚፈፀም ኃላፊነት የሚያስከትል ድርጊትን በተመለከተ በወንጀል ሕጋችን አንቀጽ 43 ላይ በቅደም ተከተል ያስቀመጠ ሲሆን በመጀመሪያ ደረጃ ተጠያቂነቱ የፕሬስ ውጤቱ ሲታተም በዋና አዘጋጅነት ወይም በምክትል አዘጋጅነት የተመዘገበ ሰው ለወንጀሉ ኃላፊ ሲሆን ዋና አዘጋጁ፤ ዋና አዘጋጅ ለመሆን የሚያበቃ ሁኔታዎችን ካላሟላ ወይም በዋና አዘጋጅነት መስራቱን ካቆመ የፕሬሱ አሳታሚ ኃላፊ ይሆናል። አሳታሚው ካልታወቀ አታሚው፣ አታሚውም ሊታወቅ ካልቻለ የፕሬስ ውጤቱ ያሰራጨው ሰው የወንጀል ኃላፊነት እንደሚኖርበት ይደነግጋል።
በወቅታዊ የሀገራችን ፖለቲካዊ ሁኔታ ላይ ሃሳብና አስተያየት መስጠትና በምክንያት ላይ የተመሰረተ ውይይት ማድረግ እጅግ በጣም ከባድ እየሆነ መጥቷል። በተለይ ደግሞ ከሕወሃት/ኢህአዴግ ጋር በተያያዘ የሚሰነዘሩ ሃሳቦችና አስተያየቶች ብዙውን ግዜ አቅጣጫቸውን ይስታሉ። በተመሣሣይ፣ በትግራይ ክልል የሚስተዋሉ ማህበራዊ፥ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ችግሮችን በማንሳት በጥሞና መወያያት የማይቻልበት ደረጃ ላይ ተደርሷል። ከሌሎች ብሔሮች እና ፓርቲዎች ጋር በተያያዘ ተመሳሳይ የተዛባ አመለካከትና አለመግባባት ሊኖር ይችላል። ነገር ግን፣ ከትግራይ ሕዝብና ከሕወሃት/ኢህአዴግ ጋር በተያያዘ የሚስተዋለው ችግር ከሁሉም የከፋ ይመስለኛል። የሚከተሉት ሦስት ነጥቦች ለዚህ ፅሁፍ እንደ መነሻ የተወሰዱ ናቸው፡-
1ኛ) በአብዛኞቹ የትግራይ ልሂቃን (የሕወሃት ደጋፊዎችና ተቃዋሚዎች) ዘንድ ከሕወሃት/ኢህአዴግ ላይ የሚሰነዘሩ ትችቶችና ነቀፌታዎች በትግራይ ሕዝብ ላይ የተቃጣ የዘረኝነትና ጥላቻ ጥቃት አድርጎ የመውሰድ ዝንባሌ በስፋት ይስተዋላል።
2ኛ) በአብዛኛው የአማራና ኦሮሞ ልሂቃን ዘንድ ደግሞ በኢህአዴግ መንግስት የተፈፀመን ስህተት ሁሉ ከሕወሃት (ወያነ) ጋር የማያያዝና ለስርዓቱ ያላቸውን ጥላቻና ነቀፌታ በትግራይ ሕዝብ ላይ የመለጠፍ ዝንባሌ በስፋት ይስተዋላል።
3ኛ) ሕወሃት ገና ከአመሰራረቱ ጀምሮ ሌሎች የፖለቲካ ድርጅቶችን ከትግራይ በማጥፋት ራሱን ብቸኛ የኃይል አማራጭ አድርጎ ከማቅረቡ በተተጨማሪ፣ የፓርቲው ሕልውናን ከትግራይ ሕዝብ ሕልውና እና ደህንነት ጋር የማቆራኘት ዝንባሌ ይስተዋላል። ለምሳሌ፣ አንዳንድ የድርጅቱ ከፍተኛ አመራሮች በይፋ ከተናገሩት ውስጥ፤ “የትግራይ ሕዝብ ከሌላ ሕወሃት የለም፣ ሕወሃት ከሌለ የትግራይ ሕዝብ የለም” የሚለው አባባል እንደ ማሳያ ሊጠቀስ ይችላል።
ከላይ በተጠቀሰው መሰረት በአብዛኛው የሀገራችን የፖለቲካ ልሂቃን ዘንድ ሕወሃትን ከትግራይ ሕዝብ ነጥሎ አለማየት፣ ምክንያታዊ ሃሳብና አስተያየትን እንደ ዘረኝነትና ጥላቻ መውሰድ፣ እንዲሁም የትግራይ ሕዝብን ከትግራይ ገዢ ፓርቲ የመደበላለቅ ችግር ይስተዋላል። በመሆኑም፣ በሕዝብ ስም የፖለቲካ ፓርቲን ከትችትና ነቀፌታ መከላከል፣ በፖለቲካ ስም ደግሞ በሕዝብ ላይ ዘረኝነትና ጥላቻ መስበክ በስፋት ይዘወተራል። በዚህ ምክንያት፣ ከትግራይ ሕዝብና ከተጋሩዎች ጋር በተያያዘ የሚሰነዘር ሃሳብና አስተያየት በአብዛኛው እንደ ጥላቻና ዘረኝነት ወይም ጭፍን ብሔርተኝነት ስለሚወሰድ መጨረሳ ዛቻና ስድብ ብቻ ሆኖ ይቀራል። የችግሩን መሰረታዊ ምክንያት ለመረዳት በሀገሪቱ ያለውን የብሔር-አፓርታይድ በእስራኤል ካለው የአይሁዶች አፓርታይድ እና በደቡብ አፍሪካ ከነበረው የነጮች አፓርታይድ ጋር አያይዞ መመልከት ያስፈልጋል።
በመሰረቱ “አፓርታይድ” የአንድን ዘር/ብሔር/ሕዝብ የበላይነትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ አብላጫ ድምፅ ያለውን ዘር/ብሔር/ሕዝብ የሚጨቁን ስርዓት ነው። የአፓርታይድ ስርዓት እንደ ሌሎች ጨቋኝ ስርዓቶች ተቃዋሚዎችን ከመግደልና ከማስር ባለፈ ሰብዓዊ ክብራቸውን በመግፈፍ ያዋርዳቸዋል። ለዚህ ደግሞ በኢትዮጲያ የፌዴራል መንግስት የእስረኞች አያያዝ አዋጅን፣ በደቡብ አፍሪካ የአፓርታይድ ዘመን እስር ቤቶችን፣ እንዲሁም በፍልስጤም የሎሬት ዋሌ ሶይንካ ትዝብትን በማሳያነት ጠቅሰናል።ስለዚህ፣ ውርደት (humiliation) “በአይሁዶች አፓርታይድ”፣ “በነጮች አፓርታይድ” ሆነ “በብሔር አፓርታይድ” ቋሚ መርህና መመሪያ ነው።
በክፍል ዘጠኝ እንደተገለፀው፣ ለአንድ ፍልስጤማዊ “ውርደት” ማለት ከአያት – ቅድመ አያቶቹ የወረሰውንና የቤተሰቡ ሕልውና የተመሰረተበት የወይራ ዛፍ በእስራኤል ለሚገነባው የግንብ አጥር ተብሎ በኤሌክትሪክ መጋዝ እየቆረጠ ሲጣል፣ ከቤተሰቦችህ ጋር ቆመህ እያየህ ምንም ማድረግ አለመቻል ነው። በተመሣሣይ፣ ለአንድ ጥቁር ደቡብ አፍሪካዊ “ውርደት” ማለት 24 ዓመታት (እ.አ.አ. ከ1963 – 1987) 3.4 ሚሊዮን ጥቁሮች ከአያት-ቅድመ አያታቸው ከወረሱት መሬት ላይ ተፈናቅለው በርሃብና ድህነት ሲማቅቁ እያየ ምንም ማድረግ አለመቻል ነው። ለአንድ ኢትዮጲያዊ ደግሞ “ውርደት” ማለት በከተሞች መስፋፋት (ማስተር ፕላን) እና በኢንቨስትመንት ስም ዘመድ አዝማዶቹ ከመሬታቸው እየተፈናቀሉ በድህነት አዝቅት ውስጥ ሲገቡ እያየ ምንም ማድረግ አለመቻል ነው።
ከላይ በተጠቀሱት ሦስት አጋጣሚዎች በማህብረሰባቸው ላይ እየደረሰ ባለው በደልና ጭቆና ምክንያት የሽንፈትና ውርደት ስሜት እየተሰማቸው ከአፓርታይድ ስርዓት የሚደርስባቸውን መከራና ስቃይ እያሰቡ ይፈራሉ። ነገር ግን፣ በደልና ጭቆናው ሲበዛ ፍርሃቱን ስብረው ይወጣሉ። የማህብረሰባቸው እኩልነት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት እንዲረጋገጥ ይጠይቃሉ። በመንግስታዊ ስርዓቱ ላይ ያላቸውን ተቃውሞ ይገልፃሉ። የአፓርታይድ ስርዓት ደግሞ የአንድ ዘር/ብሔር/ሕዝብ የበላይነትና ተጠቃሚነትን ለማረጋገጥ የተዘረጋ ስርዓት እንደመሆኑ የእኩልነትና ነፃነት ጥያቄ ባነሰው የሕብረተሰብ ክፍልን በፍርሃትና ሽብር ያርዳል።
ከዚህ በተጨማሪ፣ የፖለቲካ መሪዎችን፣ ጋዜጠኞችን እና የመብት ተሟጋቾችን ለሞት፣ እስራትና ስደት በመዳረግ፣ ሰብዓዊ ክብራቸውን በመግፈፍ ያዋርዳቸዋል። ዋሌ ሶይንካ፣ በፍልስጤሞች ላይ የደረሰው ውርደት (humiliation) በውስጡ እጅግ አስፈሪ የሆነ ጠንካራ፥ ቀዝቃዛና የማያቋርጥ ጥላቻ እንዳለው እንዲህ ገልፆታል፡-
በውርደት ሰብዓዊ ክብርህን ስታጣ ሰብዓዊነትን ታጣለህ፣ ውስጥህ በቂምና ጥላቻ ይሞላል። ነገር ግን፣ ይህ ቂምና ጥላቻ በማን ላይ ነው? ለምሳሌ ዋሌ ሶይንካ በፍልስጤሞች ፊት ላይ የታዘበው ጠንካራ፥ ቀዝቃዛና የማያቋርጥ ጥላቻ በማን ላይ ያነጣጠረ ነው? በደልና ጭቆናውን በቀጥታ በፈፀሙት የእስራኤል ወታደሮች፥ የጦር ጀቶች፥ ወታደራዊና ሲቭል ባለስልጣናት፣ ወይስ በመላው የአይሁድ ሕዝቦች ላይ ያነጣጠረ ነው? በእርግጥ የአብዛኞቹ ፍልስጤማዊያን ቂምና ጥላቻ በአንድ ወይም ሌላ ወገን ላይ ሳይሆን በመላው የአይሁድ ሕዝቦች ላይ ያነጣጠረ ነው።
እስራኤል በፍልስጤሞች ላይ ለፈፀመችው በደልና ጭቆና እንደ ሀገርና መንግስት ተጠያቂ መሆኗ አያጠራጥርም። ነገር ግን፣ በመንግስት አስተዳደር ወይም በወታደራዊ እንቅስቃሴ በተፈፀመው በደልና ጭቆና ውስጥ ምንም ዓይነት ድርሻ በሌላቸው፣ በፍልስጤማዊያን ላይ የሚደርሰውን በደልና ጭቆና የሚቃወሙትን ጨምሮ፣ በአጠቃላይ በመላው የአይሁድ ሕዝብ ላይ ቂምና ጥላቻ የሚቋጥሩበት ምክንያት ምንድነው? በእርግጥ የእስራኤል መንግስትና ወታደሮች ለፈፀሙት በደልና ጭቆና በመላው የአይሁድ ሕዝብ ላይ ቂምና ጥላቻ መያዝ ምክንያታዊ አይደለም። ይሁን እንጂ፣ ምክንያታዊ ቢሆንም-ባይሆንም “የአይሁዶች አፓርታይድ” እስካለ ድረስ ቂምና ጥላቻው በነበረበት ይቀጥላል። ለምን?
የአይሁዶች አፓርታይ ስርዓት የተመሰረተው የአይሁዶችን የበላይነትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ነው። በሀገሪቱ አረቦችን ጨምሮ ሌሎች ሕዝቦች ቢኖሩም፣ እስራኤል እንደ ሀገርና መንግስት የአይሁዶችና የአይሁዶች ብቻ ናት። በዚህ መሰረት፣ የእስራኤል ወታደር አንድ ፍልስጤማዊን ተኩሶ ሲገድል፤ አንደኛ፡- ወታደሩ አይሁድ ነው፣ ሁለተኛ፡- ወታደሩ የተቀጠረው በአይሁዶች መንግስት ነው፣ ሦስተኛ፡- ወታደራዊ ግዴታ የአይሁዶችን ሰላምና ድህንነት ማስጠበቅ ነው። ስለዚህ፣ በፍልስጤሞች ላይ የሚደርሰው በደልና ጭቆና በአይሁዶች፥ ለአይሁዶችና ስለ አይሁዶች በሚል የተፈጸመ ነው። ታዲያ እያንዳንዱ ፍልስጤማዊ አይሁድ እና የአይሁድ በተባለ ነገር ላይ ሁሉ እጅግ አስፈሪ የሆነ ጠንካራ፥ ቀዝቃዛና የማያቋርጥ ቂምና ጥላቻ ቢኖረው ምን ይገርማል?
በደቡብ አፍሪካ የነበረው የነጮች አፓርታይድ ስርዓት ገና በ1948 ዓ.ም ሲመሰረት ነጮች ብቻ በተሳተፉበት ምርጫ አሸናፊ የሆነው “Nationalist Party” ሊቀመንበር ድሉን አስመልክቶ ባደረገው ንግግር እንዲህ ነበር ያለው፡- “Our motto is to maintain white supremacy for all time to come…by force if necessary.” ከዚያ ቀጥሎ ባሉት አራት አስርት አመታት በጥቁሮች ላይ የደረሰው በደልና ጭቆና በነጮች፥ ለነጮች እና ስለ ነጮች በሚል የተፈፀመ ነው። በዚህ ምክንያት፣ አብዛኛው ጥቁር ደቡብ አፍሪካዊ ጥላቻው ለአፓርታይድ መሪዎችና ወታደሮች ብቻ ሳይሆን ነጭና የነጭ በተባለ ነገር ላይ ይሆናል። ታዲያ፣ አንድ ጥቁር ደቡብ አፍሪካዊ በሁሉም ነጭ ሰፋሪዎች ላይ ጠንካራ፥ ቀዝቃዛና የማያቋርጥ ጥላቻ ቢኖረው ምን ይገርማል?
በቀጣዩ ክፍል ከላይ የተጠቀሰውን በኢትዮጲያ ካለው ነባራዊ ሁኔታ ጋር አያይዘን እንመለከታለን። ይህን ፅሁፍ ለማጠቃለል ያህል፣ እርግጥ ነው፣ በአንድ ዘር/ብሔር/ሕዝብ ላይ ቂምና ጥላቻ መቋጠር ምክንያታዊ አይደልም። ነገር ግን፣ በደልና ጭቆና ባስከተለው ውርደት ሰብዓዊ ክብሩን ከተገፈፈ ሰው ምክንያታዊነት (rationality) መጠበቅ በራሱ ከመጀመሪያው የባሰ የዋህነት ነው። በመሰረቱ፣ ምክንያታዊነት ከሰብዓዊነት አይበልጥም። ስለዚህ፣ ሰብዓዊነት ባልተከበረበት ከጥላቻ የፀዳ ምክንያታዊ አመለካከት መጠበቅ ፍፁም ስህተት ይመስለኛል። ከዚያ ይልቅ፣ የችግሩን መሰረታዊ ምክንያት አውቆ ለመፍትሄው መረባረብ የሚበጅ ይመስለኛል።
የሰው ልጅ ስላጠፋው ጥፋት ካልተጠየቀ ጭራሽ ተበዳይነት እንደሚሰማው የታወቀ ነው፡፡ ህወሃቶች እየተሰማቸው ያለው እንዲያ ነው፡፡ ስላደረሱት ዘረፋ፣ የሰብዓዊ መብት ጥሰት፣ ስላወደሙት የሃገር እሴት ስላልተጠየቁ ዘረፋን ህጋዊ ያደረጉበትን፣ የኢትዮጵያን ህዝብ ደም እምባ ያስለቀሱበትን ስልጣን የያዙበት ቀን ግንቦት ሃያ አሁንም እንደ ድሮው ደምቆ ካልተከበረ ብለው እንደተበደለ እያማረሩ ነው፡፡ የግንቦት ሃያ ዕለት ማታ በትግራይ ቲቪ ቀርበው የዶ/ር አብይን … Continue reading አቶ ስዩም መስፍንስ ስለ ዲፕሎማሲ የማውራት የሞራል ብቃት አላቸው? →
በዶ/ር አብይ የሚመራው የለውጥ ኃይል ባጭር ጊዜ ውስጥ በርካታና ከፍተኛ ግምት ሊሰጣቸው የሚችሉ ነገሮችን የከወነ ቢሆንም በበርካታ አደጋዎች እና መሰናክሎች የተከበበ ስለመሆኑ በርካታ ምልክቶችን እያየን ነው። በአገሪቱ የተለያዩ ክፍሎች ከሚታዩት ሥርዓት አልበኝነት፣ የእርስ በርስ ግጭቶች፣ ዝርፊያ እና ከሕግ ያፈነገጡ ተግባሮች ባሻገር የክልል መንግስታት እርስ በራሳቸው ሲወነጃጀሉ እና አልፎ አልፎም ከማዕከላዊው መንግሥት ጋርም ጭምር ሲገፋፉ ማየት … Continue reading ግማሽ ብስል – ግማሽ ጥሬ፤ የፖለቲካ ሥልጣን፣ የለውጡ ኃይል እና ድርጅታዊ ማነቆዎች →
ድልድይ፤ በአውሮፓ የኢትዮጵያዊያን የውይይት መድረክ አቅራቢ፤ ያሬድ ኃይለማርያም ሐምሌ 28 ቀን 2018 ብራስልስ፣ ቤልጂየም ሀ. ምስጋና አገራችን በፍቅር፣ በእርቅ እና በኢትዮጵያዊነት መንፈስ የጀመረችውን የለውጥ ጉዞ ለመገምገም፣ በጎ የሆኑትን እርምጃዎች ለማበረታታት፣ ተስፋዎቻችንን ለማለምለም፣ ለማጎልበት እና ለማስፋት እንዲሁም ይህ የተጀመረው የለውጥ ጉዞ እንዳይደናቀፍ ሊገጥሙት የሚችሉ አደጋዎችን እና መሰናክሎችን ከወዲሁ ለመጠቆም በማሰብ በተዘጋጀው በዚህ ትልቅ አገራዊ ፋይዳ ባለው … Continue reading ለውጡ የሰነቃቸው ተስፋዎች፣ የተወሰዱ በጎ እርምጃዎች እና ያንዣበቡ አደጋዎች →
ከወራት በፊት ማዕከላዊ እስር ቤት እንዲዘጋና ሙዝዬም እንደሚሆን መገለፁ ይታወሳል። ከየካቲት 29/2010 ዓ.ም ጀምሮ ባሉት 39 ቀናት በማዕከላዊ ታስሬ እንደነበር ይታወሳል። በእርግጥ በማዕከላዊ የታሰርኩት ለአንድ ወር ያህል ነው። የተቀሩትን ዘጠኝ ቀናት የታሰርኩት በአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን “ሦስተኛ” በሚባለው እስር ቤት ነው። ወደ ሦስተኛ የተዘዋወርነው ከጠዋቱ ሦስት ሰዓት ላይ ሲሆን ከቀኑ ሰባት ሰዓት ላይ ደግሞ “ማዕከላዊ … Continue reading ማዕከላዊ ተዘግቷል ወይስ ተዘዋዉሯል? →
የመንግስት ፖለቲካዊና አስተዳደራዊ እንቅስቃሴዎች በሙሉ በሕገ-መንግስቱ መሰረታዊ መርሆች ላይ የተመሰረቱ ናቸው። ለምሳሌ የኢፊዲሪ ሕገ-መንግስት አምስት መሰረታዊ መርሆች አሉት። ባለፉት አስር አመታት የታየው የኢህአዴግ መንግስት አስተዳደር ከአምሰቱ መሰረታዊ መርሆች ውስጥ አራቱን ሙሉ በሙሉ ይፃረራል። ከእነዚህ ውስጥ፡- በሕገ-መንግስቱ አንቀፅ፡- 12 መሰረት “የመንግስት አሰራር ግልፅነትና ተጠያቂነት አለ” እንዳይባል ባለፉት አስር አመታት ሙስና እና ብልሹ አሰራር ምን ያህል እንደተንሰራፋ … Continue reading ሀገራችንን ስጡን…ይቅርታችንን ጠይቁ!!! →
ኢሰመኮ ያቀረበውን ሪፖርት አያይዘን ለዓለም አቀፍ ሰብአዊ መብት ኮምሽን ጀኔባ ለመክሰስ የተገደድን ስለሆነ ስለ ሰዎች መብትና ነፃነት የሚያስብ፣ የሚቆረቆር ግለሰብም ሆነ ተቋም ፣ የማንኛውም ሀገር ዜጋ ኢሰብአዊ ድርጊት የፈፀሙብን አካላትን በህግ እንድንፋረዳቸው እንድትረዱን፣ ለዓለም ህዝብ እንድታደርሱልን ጥሪ እናቀርባለን! "ጥፍራችን በፒንሳ ተነቅሏል። ኢትዮጵያ ውስጥ አይደገምም ተብሎ ሀውልት የየሰራለት የቶርች ገረፋ ተፈፅሞብናል። ንብረታችንን ዘርፈውናል። ህክምና ተከልክለናል። ለነርቭ፣ … Continue reading ​ለኢትዮጵያ ህዝብ እና ለዓለም አቀፍ ማሕበረሰብ የቀረበ የድረሱልን ጥሪ! →
እነመቶአለቃ ማስረሻ ሰጤ የተፈፀመባቸውን የሰብአዊ መብት ጥሰት ኮምሽኑ በተገቢው መንገድ እንዳላጣራ ገልፀዋል፡፡ ተከሳሾቹ ገለልተኛ አካል ተቋቁሞ ጉዳዩን እንዲያጣራላቸው ጠይቀዋል፡፡ "ሰብአዊ መብት ኮምሽንን ፈርተነዋል። ለኢህአዴግ መረጃ እየሰጠ እያስደበደበን ነው።" 18ኛተከሳሽ አንጋው ተገኘ "እምነታችንን አንቋሽሸዋል፣ ፂማችን በላይተር አቃጥለዋል፣ ፂማችን በደረቅ ምላጭ ላጭተውናል።" 8ኛተከሳሽ ኢብራሂም ከሚል "ከእኛ ባልተናነሰ የተደበደቡት የአቃቤ ህግ ምስክር ሆነው በእኛ ላይ የመሰከሩት ናቸው። መብላት አቅቷቸው … Continue reading ተከሳሾች “ዓቃቤ ሕግ ቆሞ እየተደበደብን በቪዲዮ ተቀርፀናል” ሲሉ ዓቃቤ ሕጉ ከዳኛው ፊት “አዎ ቀርጨሃለሁ! ምን ታደርጋለህ?” ካለ… ? →
LB የተባለ የቡድኑ ጂንስ ሙሉ ቅጽል ቅፅል ስሞች አሉት “CR7 ወራሽ” ፡፡ የእኛ ሼር ቫልቫ ልጅነት ታሪክ ተጨምሮ ተቀይሯል ታሪኩ ከእውነተኛው የልጅነት ጊዜ ጀምሮ የሚደንቁ ታሪኮችን ሙሉ ታሪክ ያመጣልዎታል. ትንታኔው ታዋቂነትን, የቤተሰብን እና የግንኙነት ህይወትን የሕይወት ታሪክን ያካትታል. ከዚህም ሌላ ስለ እሱ ብዙ ሌሎች የቀረቡ እውነታዎች (ጥቂት) መታወቁ.
አዎ ፣ እያንዳንዱ ሰው ስለ መልካም ቁመናው ያውቃል። ሆኖም ፣ አንድሬ ሲልቫን ቢዮ በጣም አስደሳች ነው የሚለውን ከግምት ያስገቡት ጥቂቶች ብቻ ናቸው ፡፡ አሁን ያለ ተጨማሪ ጫወታ እንጀምር ፡፡
ከጀመርኩ ሙሉ ስሙ አንድሬ ሚጌል ቫለንዴ ዳ ሲልቫ ይባላል ፡፡ አንድሬ ለወላጆቹ ህዳር 6 1995 ኛው ቀን ላይ የተወለደው, አቶ እና Baguim ውስጥ የወ አልቫሮ ሲልቫ በሞንቴ, ፖርቱጋል ማድረግ.
አንድሬ ከትህትና ጅማሬ ተነስቶ ዛሬ ያለበትን ሆነ ፡፡ ሁለቱም ወላጆቹ ሲልቫን እና ታናሽ ወንድሙን አፎንሶ በህይወት ውስጥ የሚያስፈልጋቸውን ሁሉ ያረጋገጡ ታታሪ ሰዎች ነበሩ ፡፡ በግል ማስታወሻ ላይ አንድሬ ሁል ጊዜ ታናሽ ወንድሙን አፎንሶ የሚንከባከብ አሳቢ ሽማግሌ ወንድም ነው ፡፡ ከዚህ በታች የሁለቱ ወንድማማቾች የመጀመሪያዎቹ ዓመታት ፎቶግራፍ ነው ፡፡
እዚህ ላይ በምዕራፍ መልክ የቀረበ ትናንሽ አፍኦንሶ ሲልቫ በአሁኑ ጊዜ ባለ ጎማ ሎሌዎችን የሚያጫውቱ የሙዚቃ ኳስ ተጫዋች ነው. አቾንሶ የተወለደው በታኅሣሥ / 18 / 09 ቀን 21 ኛው ቀን ነበር.
አንድሬ ከወላጆቹ ጋር እንደሚኖር ሁሉ በልጅነት ዕድሜዎቹም ወቅት ከአጎቱ ልጆች ጋር ይኖር ነበር. በአንድ ሳቢያ በእያንዳንዱ እሁድ አንድ ላይ አንድ ላይ የሚኖሩት በጣም ሰፋ ያለ ቤተሰብ አለው, አንድ የቅርብ ዘመዶች አሉት.
አንድሬ ሲልቫ በተለይ በትምህርት ቤት ውስጥ እንደ እግር ኳስ መጫወት ፈታኝ ሲያነሳ በጣም ጨዋ ፣ አስተዋይ እና በጣም ክፍት ነበር ፡፡ ልክ እንደዛሬው የብዙ ባለሙያ እግር ኳስ ተጫዋቾች ሲልቫ ከልጅነቱ ጀምሮ ለእግር ኳስ ተፈጥሮአዊ ፍላጎት ነበረው ፡፡ ገና ከመጀመሪያው የሙያ እግር ኳስ ተጫዋች ለመሆን ተመኘ ፡፡
ከብዙ ማግባባት በኋላ ወላጆቹ ወደ አገር ውስጥ የገቡትን የስድስት ዓመት ወንድ ልጃቸውን ለእግር ኳስ ወደ ሳልጌጊሮስ ለመውሰድ ወሰኑ ፡፡ ለእግር ኳስ ምርጫ ይህ ምርጫ ከታናሽ ል son ጋር ለመካፈል ፈቃደኛ ባለመሆኑ እናቱ ተነሳች ፡፡
በወቅቱ የሳልጊጊሮስ ወጣቶች አስተባባሪ የነበሩት አሌክሳንድሬ ፔሬራ አንድሬን ሲያገኙ በጣም የተማረ የስፖርት ልጅ የመጀመሪያ ስሜት እንደነበራቸው አስታውሰዋል ፡፡
በሚያስደንቅ ሁኔታ ፣ አንድሬ ሲልቫ ግኝቱ ወደ ሳልጌጊሮስ በተቀላቀለበት በዚያው ዓመት መጣ። አስማታዊው ቀን ስምንት ዓመቱ ከቪዬና ዶ ካስቴሎ ውስጥ ከሳልጌጊሮስ ባልደረቦቻቸው ጋር ከዚህ በታች ከሚታየው ፎቶ ጋር ለመወዳደር ሲሄድ ነበር ፡፡
አንድሬን ቫልቫ በተካሄደው ውድድር ላይ እንደ አንድ ሚከላዊ ተጫዋች ነበር. ተጨዋቾች በተቃራኒው ወጣት ቫንየንንስ በተቃራኒው የጨዋታ ሂደቱ ላይ ሽምግልና የሽግግር ግማሹን በመምጣቱ ግጥሚያው የመካከለኛው ግማሽ ዓመቱ ነበር.
ይህ ትዕይንት “ትንሹ ተወላጅ“. በዚያ ጨዋታ አሰልጣኙ ለተቃዋሚዎች አክብሮት ለማሳየት በሚያደርጉት ጥረት እያንዳንዱ አሰልጣኝ የሚያደርገውን ሁሉ ለማድረግ ወሰኑ ፡፡ ሉሲ ማቻዶ የጨዋታው አስራ አምስተኛ ግቡን ካስቆጠረ በኋላ ሲልቫን በድንገት ከቡድኑ አስወገዳቸው ፡፡ ማቻዶ ድርጊቶቹን በመከላከል ተከላከሉ;
እሱ ገና 8 ዓመት ነው ፣ ግን እሱ ከህይወት የበለጠ ትልቅ ነው። አንድሬ ሲልቫ ተብሎ ወደ ሳልጌጊሮስ ከገባ ሁለት ዓመት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ “ሚኒ ዲኮ”በፖርቶ ውስጥ በጣም ከሚከበሩ የህፃናት እግር ኳስ ተጫዋቾች አንዱ ሆነ ፡፡ የእርሱ ወኪል ጌስቲፉቴ ትንሹ ሲልቫን ኮንትራት ሲያደርግ ይህ የጆርጅ ሜንዴስን ፍላጎት ስቧል ፡፡ ለትንሽ ልጅ ብቻ በተተከለው እሳት ላይ ነዳጅ የጨመረ እንቅስቃሴ ነበር ፡፡
በቦርቪስታ እና በፓድሮንስ የወጣት ክለቦች አጭር ጊዜ ካሳለፈ በኋላ ሲልቫ ከጆርጊ ሜንዴስ ጋር በመሆን ሲልቫ ከወጣትነት ሥራው ጋር ከፖርቱ ጋር ስኬታማ ፍፃሜውን አየ ፡፡ በወጣትነቱ ዝና ምስጋና ይግባውና በ 16 ዓመቱ ከወጣት እግር ኳስ ወደ አዛውንት እንከን የለሽ መተላለፍንም ተመልክቷል ፡፡
በ 21 ዓመቷ ሲቫል የፖርቹጋል እግርኳስ ለረጅም ጊዜ እየጠበቀች ነበር. እርሱ የፈለጉትን ቁጥር 18 ሲሆን ከሁሉም በላይ ደግሞ የክርስቶር ሮናልዶ ወራሽ ነበር.
እ.ኤ.አ. ሰኔ 12 ቀን 2017 ሲልቫ በአምስት ዓመት ኮንትራት በ 38 ሚሊዮን ፓውንድ ወደ ኤሲ ሚላን ተዛወረ ፡፡ ከዚያ በኋላ ለኤሲ ሚላን የተጫወተ ሦስተኛው ፖርቱጋላዊ ሆነ ፖሎ ፉለር ና Rui Costa. ከሁሉም በላይ ደግሞ ሲልቫ በኢጣሊያ ግዙፍ ታሪክ ውስጥ በጣም ውድ ፈራሚ ሆነች ፡፡
ሲልቫ በጣሊያን ውስጥ በመጀመሪያ የውድድር ዘመኑ ለቅጽበት ታገለ ፡፡ ይህ የሆነው በአንድ ወቅት በሚላን እና በሴሪአ ውስጥ መኖር አለመኖሩን እንደቀበለው ነው ፡፡
በሚላን ቆይታው አስቸጋሪ ወቅት ቢሆንም አንድሬ ሲልቫ አዕምሮውን በ 2018 የዓለም ዋንጫ ላይ አተኩሯል ፡፡ በሩሲያ ውስጥ ቢያንስ ስድስት ግቦችን በማስቆጠር ከአምስቱ ተጫዋቾች (ታናሹ) መካከል በመሆን ሪኮርድን ፈጠረ ፡፡
ከ 2018 የዓለም ዋንጫ ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ አንድ ብቻ አይደለም ሞባይል no.9 ኳሱን በቀላሉ ወደ መረብ ውስጥ ያስገባል. ሌሎቹ እንደሚሉት አሁን ታሪክ ነው.
ሲቫል አንዳንድ ቆንጆ ግቦች እንዳሏት ምንም ጥርጥር የለውም. ሆኖም ግን, አንድሬ ሾልቫ ያገኘው በጣም የሚያምር ግብዓት የሻንጋይ ሞዴል, የ 21 አመት የፖርቹጋል ሞዴል ከነበረው ሰርራ ሮ ራግስስ ጋር ያለውን ግንኙነት ያመነጫል.
ሳራ የኬሚካል ኢንጂነሪንግ ተመራቂ ናት በአዕምሮዎች ውበትን የሚያመለክት ፡፡ በሚላን ፣ ሮም ፣ ፖርቶ እና ሊዝበን መካከል ሞዴሊንግ እና ለመጓዝ እራሷን ሰጥታለች ፡፡ ባልና ሚስቱ በፖርቶ ከቆዩበት ጊዜ አንስቶ አብረው እንደሚሆኑ ይታመናል ፡፡ በሚጽፍበት ጊዜ ሁሉ ሳራ በአሁኑ ጊዜ ወደ 58,000 የሚጠጉ ሰዎችን ተከትሎ አንድ ኢንስታግራምን አከማችታለች ፡፡
ምንም እንኳን ሲልቫ በማኅበራዊ አውታረመረብ ገጾች ላይ ንቁ ቢሆንም እስከዛሬ ድረስ የሕይወቱን ፍቅር የሳራ አንድ ፎቶ ለመለጠፍ ፈቃደኛ አልሆነም ፡፡ ሁለቱም ፍቅረኞች ቀለበቱን ከመለዋወጥ በፊት የጊዜ ጉዳይ ብቻ ነው ፡፡
አንድሬ ሼልቫ ከዚህ በታች በተቀመጠው ፎቶ ውስጥ እንደሚታየው አንድ ወንድ ልጅ ከታች ተገኝቷል. ይህ ጽሑፍ በተጻፈበት ጊዜ የልጁ እናት ማን እንደሆነ ግልጽ የሆነ መረጃ የለም.
ሲልቫ በጣም አስነዋሪ አስተሳሰብ አለው. እርሱ እራሱን ከሚጠባበቁበት እስከሚለይ ድረስ መዋጋትን የሚቀጥል ቆራጥ እና ወሳኝ ሰው ነው. ምንም እንኳን የቪልዋ ምርቶች ምንም ይሁኑ ምን እንደሚሆን እርግጠኛ መሆን ይችላሉ. ክላውቫ በበዓል ወቅት ከወንድሙ አንድሬ ጋር ሆኪ ለመጫወት ይወዳል.
የውሃ ፍቅር: አንድሬ ሰርቫ በ ሚላን እና ሴሪያ ኤ ላይ ህይወት ውስጥ የመፍረስ ችግር እንዳለበት በተለይም "የባህር ዳርቻ እና ባሕር. "በአንድ ወቅት የጣሊያንን ታላላቅ ሰዎች ጋር ሲቀላቀሉ የቡድኑ አዛውንት ለዋዛ ሚዛን መጽሔት ተናግረዋል.
ይህን ያውቁ ኖሯል? ከውኃ ውስጥ መውደድ ፈሳሽ, የሚሽከረከር, አወዛጋቢ ስሜቶች መኖሩን ያመለክታል. ውሃው ኃይለኛ ተጽዕኖ እንደሚያሳድር ሁሉ ሲልቫም በሕይወቱ ውስጥ እንዳደረገው ሁሉ. ሲልቪ ማለት የሌሎችን ስሜት ለመንከባከብ, ለማካካስ, እና ለሁሉም ህሊና የሚውል እቅድ ወይም መፍትሄ የሚጨርስ አስተዋይ እና ስሜታዊ ሰው ነው.
እውነታ ማጣራት: የእኛን አንድሬ ሲልቫ የልጅነት ታሪክ እና ያልተነገረ የሕይወት እውነታዎች በማንበብዎ እናመሰግናለን ፡፡ በ LifeBoggerእኛ ለትክክለኝነት እና ለፍትሃዊነት እንተጋለን ፡፡ ትክክል የማይመስል ነገር ካገኙ እባክዎ ከዚህ በታች አስተያየት በመስጠት ያጋሩን ፡፡ ለእርስዎ ሀሳቦች ሁል ጊዜ ዋጋ እንሰጣለን እናከብራለን ፡፡
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 20 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በአምስት ክልሎች በተመደበ 8 ነጥብ 5 ሚሊየን ብር ወጪ በተካሄደው ዘላቂ የኑሮ ዋስትናን ማረጋገጥ ፕሮግራም...
ኢትዮጵያ ውስጥ በሦስት መቶ ወረዳዎች በሕፃናት፣ በእናቶችና በቤተሠብ ጤና ዙሪያ ሲከናወን የቆየ መረኃ ግብር ሰላሣ ሰባት ሚሊዮን ለሚሆን ሰው አገልግሎት መስጠቱ ተገልጿል፡፡
የትግራይ ክልል ከሌላው ኢትዮጵያ ተለይታ ብቻዋን በምታካሂደው ምርጫ ለመታዘብ ከሥልሳ በላይ የሃገር ውስጥና አንድ የዓለምቀፍ ታዛቢዎች በክልሉ እንደሚገኙ የክልሉ ምርጫ ኮሚሽን ገለፀ። ኮሚሽኑ ከ15 በላይ የሃገር ውስጥና የውጭ መገናኛ ብዙሃን የምርጫ ሂደቱ እንዲዘግቡ ክልሉ ውስጥ ይገኛሉ ብሏል።
ትህነግ በስልጣን ላይ ያለው መንግስት እሱ ራሱ የማይቆጣጠረው ከሆነ ከኢትዮጵያ ተነጥሎ ለመሄድ አይኑን አያሽም ብዬ ነበር። የሆነውም እሱ ነው። የትህነግ የረጅም ጊዜ ባህርይ ለሚያውቅ – ይህ ክስተት እንግዳ አይሆንበትም።
የገረመኝ ነገር ግን፣ “ዴ ፋክቶ ስቴት ኦፍ ትግራይ” (de facto state) ብሎ ትህነግ ሲያውጅ፣ ትህነግ ትግራይን ወደ “ፈንጂ ወረዳ” ይዛ እየወረደች መሆንዋን ቢያንስ በውጭ ያለው ትግራዋይ ተቃውሞውን ከፍ አድርጎ ያሰማል ብዬ ነበር። አልሆነም። አንድ አብርሃ ደስታ “ዴ ፋክቶ ስቴት አደጋ ነው” በማለቱ ብቻ የትህነግ ጀሌ የለቀቀው የስድብ ናዳ ጉድ ያሰኛል።
ወገኔ ትግራዋይ – ኑሮ በ “ዴፋክቶ ስቴት” – የባርነት ኑሮ ነው። ግራ ሊያጋቡህ፣ “ዲ ፋክቶ” የሚል “ጃርገን” (ቴክኒካል ቃል) ቢጠቀሙብህ፣ ቀላል ትርጉሙ “አብሮ መኖር የማይወድ፣ የወንበዴ፣ የተገንጣይ መንግስት” ማለት ነው።” ቢያንስ በንግድ፣ በዲፕሎማሲ፣ በባንክ … ዘርፈ-ብዙ ችግር ያራውጥሃል። ውስብስቡን የንግድና ባንክ ጉዳይ ትተን፣ በትንሽዋ የፓስፖርት ነገር እንኳን እናንሳ። ከትግራይ ተነስተህ ወደ ውጭ ለመጓዝ ብትፈልግ “ዓለም ያወቀው ፓስፖርት” ስለማይኖርህ፣ ወይ አርፈህ መቀሌ መቀመጥ ነው፣ ወይም “ስፖንሰር” የሚያደርግህ ሀገር መፈለግ ነው። ምናልባት ሱዳን? መዋረድ ካልቀረ እንደዛ ነው እንጂ።
“ኢትዮጵያዊ” የሚለው ፓስፖርት የምታገኝ እንዳይመስልህ። “ትግራይኮ የኢትዮጵያ መሰረት ነች! ከአክሱም ስልጣኔ ጀምሮ…. ኢትዮጵያ የሚለው ስም ካለ ትግራይ አይሰራም። ስለዚህ የትግራይ መንግስት የኢትዮጵያ መንግስት ብሎ ራሱን ሰይሞ፣ ፓስፓርት መያዝ ማን ይከለክለዋል” ብትል የሚሰማህ አታገኝም። አለም አቀፍ ህጉ አይፈቅድልህም።
የኢትዮጵያ ፓስፖርት ባለቤት የተቀረችው ኢትዮጵያን የሚያስተዳድረው፣ አለም አቀፍ እውቅና ከተጎናፀፈ ዘመናት ያስቆጠረው በአዲስ አበባ የሚገኘው መንግስት (de jure state) እንደሚሆን ሳይታለም የተፈታ ነው።
አዲሱ የጋምቢያ ፕሬዚዳንት አዳማ ባሮው ሥልጣን በለቀቁት ያህያ ጃሜህ የሃያ ሁለት ዓመታት ግዛት ዘመን ተፈፀሙ የተባሉ ወንጀሎችን ለመመርመር የሃቅና እርቅ አጣሪ ኮሚሽን እንደሚመሠርቱ ገለፁ፡፡
በወያኔ ዘመን ሲሰራበት የነበረውን የመገበያያ ገንዘብ በአዲስ እንዲተካ ሲደረግ የተሰራ መሠረታዊ ስህተት አለ። የዋጋ ግሽበት በከፍተኛ ጀረጃ እየናረ መምጣት የጀመረው የህወሃት አገዛዝ በዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት በመመከርና በግፊት ከቋሚ የገንዘብ ልውውጥ(fixed exchange rate) ከዶላር ጋር ሲወዳደር ድሮ 2.05 የኢትዮጵያ ብር በአንድ የአሜሪካን ዶላር ይቀየር የነበረውን 5 የኢትዮጵያ ብር በአንድ የአሜሪካን ዶላር መቀየር ከጀመረበት ጊዜ ወዲህ ነው። በእነ ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት ሎጂክ መሠረት የኢትዮጵያ ብር ከፍ ብሎ የተተመነ(over valued) ስለሆነ ለውድድር አያመችም። ሰለሆነም የገንዘቡ መጠን ከዶላር ጋር ሲወዳደር ዝቅ (devaluation) እንዲል ከተደረገ እንደ ቡና የመሳሰሉ ምርቶቿን በዓለም ገበያ ላይ በብዛት በመሸጥ ብዙ የውጭ ከረንሲ ታገኛለች የሚል በኢኮኖሚ ሳይንስም ሆነ በኢምፔሪካል ደረጃ ያልተረጋገጠ ፖሊሲ ነው።
በእርግጥ የደርግ አገዛዝ ከስልጣን ላይ እስከወረደበት ጊዜ ድረስ የኢትዮጵያ ገንዘብ ከዶላር ወይም ከሌሎች ጠንካራ ከሚባሉ እንደ ኦይሮና ሌሎች ከረንሲዎች ጋር ሲወዳደር ከፍ ያለ ቢያስመስለውም በዚያን ጊዜ ከነበረው የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ሁኔታ አንፃር ስንነሳ በዚያ መጠን መለወጡ በተለይም ከውጭ ዕቃ በማስመጣት አገር ቤት ውስጥ ለሚሸጡም ሆነ ለኢንዱስትሪ ምርት የሚያስፈልጉ በግማሽ የተፈበረኩ ዕቃዎችንም ሆነ ማሺኖችን በዶላርም ሆነ በሌላ የዓለም ገበያ መገበያያ ገንዘብ ለሚያስመጡም ሆነ ዕቃዎችን ለሚገዛው ይህን ያህልም ውድ አልነበረም። ምክንያቱም በዚያን ጊዜ በነበረው የብርና የዶላር ልውውጥ(Exchange Rate) አንድ ነጋዴም ሆነ አምራች ከባንክ አንድ ሚሊዮን ዶላር ለመግዛት ከፈለገ በአፄ ኃይለስላሴ ዘመን ለባንኩ የሚያቀርበው 2 500 000,00 የኢትዮጵያ ብር ሲሆን፣ አሁን ባለው የብርና ዶላር ልውውጥ ደግሞ አንድ ሚሊዮን ዶላር ለመግዛት የግዴታ 39 000 000,00 የኢትዮጵያ ብር ማቅረብ አለበት። ይህ ዐይነቱ የብርና የዶላር ልውውጥ የግዴታ የማምረቻ ዋጋን፣ እንዲያም ሲል ተመርተው ገበያ ላይ በሚሸጡት ምርቶች ላይ ዋጋቸው በከፍተኛ ደረጃ እንዲናር ያደርጋል። በእንደዚህ ዐይነቱ የዋጋ ግሽበት የተነሳ በቀጥታ የሚጎዳው አነስተኛና ማዕከለኛ ገቢ ያላቸው ናቸው። ይህንን ዐይነቱን በእነ ዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅት የተደነገገ ገንዘብን የመቀነስ (Devaluation)ፖሊሲ በዋጋ ግሽበትና በተጠቃሚው ላይ ሊያስከተል የሚችለውን አደጋ የኢትዮጵያ ማዕከላዊ ባንክ ኃላፊዎችና የገንዘብ ሚኒስተሩ በፍጹም አላጤኑም ነበር። እነሱ የተያቸውና አሜን ብለውም የተቀበሉት የኢትዮጵያ ገንዘብ በየጊዜው የሚቀንስ ከሆነ ኢትዮጵያ ወደ ውጭ የምትልከውን እንደቡና የመሳሰሉትን እንደ ልብ በመሸጥ በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠር ዶላር ታገኛለች፤ በዚያው መጠንም ለኢኮኖሚ ዕድገት የሚያስፈልጋትን ማሺኖችና የመለዋወጫ ዕቃዎች ለመግዛት ትችላለች የሚል ነው። ይሁንና በካፒታሊዝም የኢኮኖሚ ታሪክም ውስጥ ሆነ በኋላ ውጤታማ የሆኑ አገሮችን የኢኮኖሚ ዕድገት ታሪክ በምንመረምርበት ጊዜ የውጭ ከረንሲ ለማግኘትም ሆነ ኢኮኖሚውን ለማሳደግ ሲሉ የአገሮቻቸውን ገንዘብ ከዶላር ጋር ሲወዳደር በየጊዜው አልቀነሱም። የካፒታሊስት አገሮችም ሆነ በኋላ ላይ ኢኮኖሚያቸውን ለማሳደግ የቻሉት እንደ ጃፓንና ኮሪያ፣ ሲንጋፖርና ቻይና ወደ ውስጥ ያተኮረና ከውጭ የሚገኘውን ከረንሲ ለኢኮኖሚ ዕድገት የሚያመቹ እንደ ማሺንና ሌሎች በግማሽ የተፈበረኩ ዕቃዎች ላይ ብቻ በማዋል ነው። በሌላ አነጋገር፣ በንግድ ልውውጥ የሚያገኙትን ዶላር የቅንጦት ዕቃዎችን በማስመጣትና ገበያቸውን ለህዝቡ በማይጠቅሙ ዕቃዎች በማጥለቅለቅ አልነበረም ኢኮኖሚያቸውን ለማሳደግ የበቁት። ለኢኮኖሚ ዕድገታቸውም የበለጠ የተማመኑት በዶላርና በሌላ ከረንሲ ላይ ሳይሆን በአገራቸው ገንዘብና፣ የአገራቸውን ገንዘብ ከምርት ክንውን ጋር በማያይዝና፣ በመንግስት ድጋፍ አማካይነት በባንኮችና በኢንዱስትሪዎች መሀከል የጠበቀ ግኑኝነት እንዲፈጠር በማድረጋቸው ነው። የተከተሉትም የኢኮኖሚ ስትራቴጂ ሁለ-ገብ ሲሆን፣ በአንድ በኩል በተለያዩ የኢኮኖሚ መስኮች መሀከል ግኑኝነቶች(Linkages) እንዲፈጠሩ በማድረግ ሲሆን፣ በሌላ ወገን ደግሞ የውስጥ ገበያው በተቋማት መደገፍ ነበረበት። በዚህ ዐይነቱ የኢኮኖሚ ዕድገት ስትራቴጂና፣ ቴክኖሎጂዎችን በመኮረጅና ተቋማትን በማጠናከር ወደ ውጭ የሚልኳቸውም ዕቃዎች የእርሻ ምርቶች ሳይሆኑ ቴክኖሎጂዎችና የኢንዱስትሪ ምርቶችን፣ እንደ መኪናና ቴሌቪዥን፣ እንዲሁም ሌሎች የረጅም ጊዜ የፍጆታ ዕቃዎችን እንዲሆኑ ለማድረግ በቅተዋል። ተበዳሪ ሳይሆኑ ወደ አበዳሪነት፣ ጥገኛ ሳይሆኑ ከጥገኝነት ተላቀዋል። በእኛ አገር ግን ከ1993 ዓ.ም ጀምሮ ተግባራዊ የሆነው የኒዎ-ሊበራል የኢኮኖሚ ፖሊሲና ከዚህ ጋር የተያያዘው የብር ከዶላር ጋር ሲነፃፀር በተከታታይ እንዲቀንስ ማድረጉ ከጥገኝነ ሊያላቅቀን በፍጹም አልቻለም። እንደምናየው ከዚህ ፖሊሲ ጋር ተያይዘው ከኢኮኖሚው ቀውስ ባሻገርም የባህልና የስነ-ልቦና ቀውሶችና፣ እንዲሁም ደግሞ የአገር ወዳድነት ስሜት እንዲወድም ለማድረግ በቅቷል ማለት ይቻላል።
ይህ ገንዘብን የመቀነስ ፖሊሲ የጠቅላላው የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚ ፖሊሲ አንድ አካል ሲሆን፣ የኢትዮጵያ ብር በተደጋጋሚ እንዲቀንስ ተደርጓል። ይህ ዐይነቱ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተግባራዊ እንዲሆን ከተደረገ ወዲህ የአገራችን የንግድ ሚዛን በከፍተኛ ደረጃ እንዲዛባና የዕዳ መጠኑም በቀላሉ ለመክፈል እንዳይቻል አድርጎታል። በሌላ አነጋገር፣ አገራችን በዶላር አልተትረፈረፈችም። ከዚህም በላይ ይህ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ምዝበራን ያመቻቸ፣ ሀብት እንዲባክን ያደረገና ጥቂቱን ደግሞ በአጭር ጊዜ ውስጥ ሀብታም እንዲሆን ያደረገ ነው። በዚያው መጠንም አዲስ የፍጆታ አጠቃቀም እንዲለመድ በማድረግ የንግድ ሚዛኑ እንዲዛባ ለማድረግ ችሏል። ከዚህ አልፈን ስንሄድ፣ በፖሊሲው አማካይነት የአገሪቱን ገበያ ሊያሰፋ፣ ሊያዳብርና፣ እንዲሁም ለስራ ቦታ ፈላጊው በቂ የስራ መስክ ለመክፈት የሚያስችል የመዋዕለ-ነዋይ ክንዋኔ በአገሪቱ ውስጥ ሊካሄድ አልቻለም። የስራ-ክፍፍልም በመዳበርና አገር ቤት ውስጥ ሊመረቱ የሚችሉና ሰፊውን ህዝብ የሚጠቅሙ ለፍጆታና ለእርሻ ስራዎች የሚያገለግሉ መሳሪዎች እንዲመረቱ አመቺ ሁኔታን ሊፈጥር አልቻለም። ከዚህም በላይ፣ ምርታማን ከሚያሻሽሉና ፈጠራን ከሚያዳብሩ የማኑፋክተር የመዋዕለ ነዋይ ክንዋኔዎች ይልቅ መስፋፋት የጀመረው የአገልግሎት መስኩ ነው። እንደ ሆቴል ቤቶች መሰራት፣ የንግድ መስኩ መስፋፋትና እንደ ኢንተርኔት የመሳሰሉ መደብሮች መከፈትና ትላልቅ ህንጻዎች መሰራት ኢኮኖሚውን ያደገ አስመስሎታል። እነዚህ ዐይነት ህንጻዎችና ትላልቅ ሆቴል ቤቶች ደግሞ አገር ቤት ውስጥ የሚመረተውን ኃይል(Energy)፣ ውሃና ለምግብ የሚያገለግሉ እህሎችን፣ በርበሬና ቅቤ፣ እንዲሁም ሌሎች ነገሮችን እንዲወደዱ ለማድረግ ችለዋል። ለሰፊው ህዝብ መቅረብ ይገባቸው የነበሩ መሰረታዊ ምግቦችና እንደ ውሃ የመሳሰሉት ወደ ዘመናዊ ሆቴል ቤቶች እንዲያደሉ ተደርገዋል። በዚህ ዐይነቱ የኢኮኖሚ ፖሊሲ አማካይነት አዲስ ዐይነት ከውጭ አገሮች በሚመጡ ዋጋቸው ውድ የሆኑ የአጭር ጊዜና የረጅም ጊዜ ዕድሜ ያላቸው የፍጆታ ዕቃዎች መለመዳቸው ብቻ ሳይሆን፣ በዚህ ዐይነቱ የፍጆታ አጠቃቀም የተነሳና ከአምራቹ ይልቅ ተጠቃሚው እየበዛ በመምጣቱ በተለይም በአገር ቤት ውስጥ የሚመረቱ ምርቶችና የእርሻ ውጤቶች ዋጋቸው በከፍተኛ ደረጃ እንዲናር አድርጎታል። ስለሆነም እራሱን በራሱ ሊያባዛ የሚችልና በየአቅጣጫው ሊስፋፋና እርስ በርሱ ሊያያዝ የሚችል ጠንካራና ለሰፊው ህዝብ አለኝታ ሊሆን የሚችል ኢኮኖሚ መገንባት አልተቻለም።
የድሮው ገንዘብ በአዲሱ እንዲተካ ሲደረግ ለዋጋ ግሽበት መናር፣ ለንግዱ ሚዛን መዛባትና ለዕዳው መቆለል ዋናው ምክንያቶች ምንድን ናቸው? ተብሎ ምንም ዐይነት ጥናት አልተካሄደም። እንደመሰለኝ ከሆነ የገንዘቡ መተካት ከአንድ አኳያ ብቻ ነው የታየው። ይኸውም ወያኔን በዚህ አማካይነት ለማዳከም ይቻላል ከሚለው ስሌት ብቻ በመነሳት የተደረገ ለውጥ ነው። በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ፣ ምናልባት በዚህ ዐይነቱ የገንዘብ መለወጥ የዋጋ ግሽበትንም መዋጋት ይቻላል ከሚለው ስሌት በመነሳት ሊሆን ይችላል። በሞኔታሪስት ኤኮኖሚስቶች እንደነ ሚልተን ፍሪድማን በመሳሰሉት ኢኮኖሚስቶች ሃሳብ መሰረት በአንድ አገር ውስጥ የሚከሰት የዋጋ ግሽበት ሁል ጊዜ የገንዘብ ጉዳይ ነው የሚል ነው። ስለሆነም የዋጋ ግሽበትን መዋጋት የሚቻለው በሞኔታሪ ፖሊሲ አማካይነት፣ በተለይም በወለድ(Interest Rate Policy) አማካይነት ነው። የዚህ ዐይነቱ ወለድን ከፍና ዝቅ ማድረግ ደግሞ በእኛ አገር የሚሰራ አይደለም። ምክንያቱም ለመዋዕለ-ነዋይም ሆነ የፍጆታ ዕቃን ለመግዛት ሲባል ሰፊው ህዝብ ከባንክ ስለማይበደር ነው። በተጨማሪም በእነ ፍሪድማን ዕምነት ገንዘብ ያለው ተግባር አንድ ብቻ ነው፤ ይኸውም ዕቃዎችን መግዣና መሸጫ ነው። በሌላ ወገን ግን በኬይንስና የኬይንስን ሃሳብ በሚከተሉ ኢኮኖሚስቶች ዕምነት የዋጋ ግሽብትን በወለድ መሳሪያ አማካይነት መዋጋት አይቻልም። ምክንያቱም ለዋጋ ግሽበት ሊሆኑ የሚችሉ ምክንያቶች ብዙ ስለሆኑ ነው። ለምሳሌ በጥሬ-ሀብት መወደድ የተነሳና በተለይም ኢኮኖሚው እየጋለ በሚመጣበት ጊዜ ውድድር ሲጨምርና በዚያው መጠንም ጠያቂው ሲበዛ የዕቃዎች ዋጋ ሊወደድ ይችላል። ይህ ዐይነቱ የዋጋ ጭማሪ ደግሞ ጊዜያዊና በቴክኖሎጂ መሻሻልና በኢንዱስትሪዎች ምርታማነት የተነሳ የማምረቻ ዋጋ ስለሚቀንስ የግዴታ ግሽበትም ከመጨመር ይልቅ እየቀነሰ ይመጣል። ያለፉትን ሰላሳ ዓመታት የአብዛኛዎችን የካፒታሊስት አገሮችን ኢኮኖሚ ዕድገት ሁኔታ ለተከታተለ በኢኮኖሚው ውስጥ የሚሽከረከረው የገንዘብ መጠን እየጨመረ ቢመጣም፣ በተለይም በፍጆታ ዕቃዎች ላይ፣ ለሰፊው ህዝብ የቀን ተቀን ጠቀሜታ በሚያገለግሉት ነገሮች ላይ፣ እንደምግብና ዘይት፣ ውሃና መብራት ላይ የዋጋ ንረት በፍጹም አይታይም። የዋጋ ንረት የሚታየው በቤት ግዢና ቤት ኪራይ ላይ ነው። ይኸውም በትላልቅ ከተሞች ውስጥ ነው። ቤትን ለመግዛትም ሆነ ለመከራየት ዋናው ምክንያት ደግሞ በተለይም ከ2008 ዓ.ም የኢኮኖሚ ቀውስ ጋር በተያያዘ የካፒታሊስት አገሮች ማዕከላዊ ባንኮች ለንግድ ባንኮችና ለሌሎች አየር ባየር ለሚነግዱ የሚያበድሯቸውን ገንዝብ ወለዱን ወደ ዜሮ እንዲጠጋ አድርገውታል። በዚህም ምክንያት የተነሳ ኢንቬስተሮች ለሚባሉት በርካሽ ዋጋ የሚሰጠው ብድር፣ ቤት መስሪያ፣ ያረጁ የሚመስሉ ቤቶችን ገዝቶ አድሶ መሸጥ ወይም ማከራየት እየተለመደ በመምጣቱ በተለይም የትላልቅ ቤቶች አከራዮችንና በዚህም አማካይነት የአየር በአየር ንግድ ለሚያደርጉት አመቺ ሁኔታ ስለተፈጠረ የመሬትም ሆነ የቤት መስሪያና መሸጥ፣ እንዲሁም ደግሞ ማከራየት ዋጋቸው በከፍተኛ ደረጃ እየናረ ሊመጣ ችሏል። ይህ ዐይነቱ የማዕከላዊ ባንኮች ለንግድ ባንኮችና ስፔኩሌት ለሚያደርጉ የሚሰጧቸው ብድር ወለዱ ወደ ዜሮ እንዲጠጋ ማድረጉ ሆን ተብሎና በዚህ አማካይነት በጥቂቶች እጅ ሀብት እየተከማቸ እንዲመጣ ለማድረግ ነው። በሌላ አነጋገር፣ ከባንኮች በርካሽ ወለድ ለጥቂት ሀብታሞች የሚሰጠው ብድር የበለጠ ሀብታሞች እንዲሆኑና በተጠቃሚው ላይም ሆነ በራሳቸው መንግስታት ላይ ጫና እንዲያድርጉ አስችሏቸዋል። ከዚህ ስንነሳ፣ በኬይንስ ዕምነት ገንዘብ መግዣና መሸጫ መሳሪያ ብቻ ሳይሆን ስፔኩሌት ማድረጊያና ሀብትም ማከማቺያ ዘዴ ነው። በሌላ አነጋገር ቋሚ ሀብትን በመሸጥና ገንዝቡን ባንክ ውስጥ በማስቀመጥና አክሲዮን በመግዛት ገንዘብን ትርፋማ ማድረግ ይቻላል። ወደ አገራችን ስንመጣ የማዕከላዊ ባንኩም ሆነ የገንዘብ ሚኒስተሩ የተከተሉትና አሁንም የሚከተሉት ፖሊሲ የእነ ሚልተን ፍሪድማንን አስተሳሰብ በመውሰድ ነው። ይሁንና ግን እነ ፍሪድማን ያዳበሩት የሞኔተሪ ፖሊሲ በቴክኖሎጂና ሳይንስ ላይ ከሚንቀሳቀስና ከተወሳሰበ ኢኮኖሚ በመነሳት እንጂ እንደኛ አገር ካለው በአብዛኛው ከእጅ ወደ አፍ በሚመረት የምርት ክንውንና(Subsistence Economy) የፍጆታ አጠቃቀም በመነሳት አይደለም። በተጨማሪም ከተዝረከረከና፣ በአብዛኛው አገሪቱ ውስጥ በባንኮች አማካይነት ገንዘብ ከአንድ ሰው ወደ ሌላ በማይተላለፍበትና የባንክም እንቅስቃሴ ባልተስፋፋበት አገር ነው።
ወደ ዋናው መሰረተ-ሃሳብ ስንመጣ ማንኛውንም አንድን አገርና ህዝብ የሚመለከቱ ፖሊሲ ነክ ነገሮችም ሆኑ፣ ወይም ደግሞ ፖለቲካዎች ከመነደፋቸውም ሆነ ተግባራዊ ከመደረጋቸው በፊት ችግሮች የሚታዩ ከሆነ ለችግሮቹ እንደ ዋና መንስኤ ሊሆኑ የሚችሉት ነገሮች ከሁሉም አቅጣጫ መመርመርና መታየት አለባቸው። የበሽታው ዋና ምክንያት እስካካልተገኘ ድረስ ደግሞ አጠቃላይ የሆነ ኢኮኖሚያዊ ቀውስንም ሆነ በተለይም ደግሞ የዋጋ ግሽበትን መዋጋት በፍጹም አይቻልም። በሌላ አነጋገር፣ የድሮው ገንዘብ በአዲሱ ሲተካ የፖሊሲ ለውጥ አልተደረገም። ይህም ማለት አዲሱ የለውጥ ኃይል እየተባለ የሚወደሰው የዶ/ር አቢይ አገዛዝ አሁንም ቢሆን የሚከተለው የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚክ ፖሊሲን ነው። ስለሆነም ችግሩን በፈጠረው ፖሊሲ አማካይነት በግልጽ የሚታየውን የኢኮኖሚ ቀውስና፣ በተለይም ደግሞ የዋጋ ግሽበትን መዋጋት በፍጹም አይቻልም። በሁለተኛ ደረጃ፣ አዲሱን ገንዘብ አንድ በአንድ ከመቀየር ይልቅ አንድ ብር በሶስት ወይም በአራት ቢቀየር ኖሮ ካለ አግባብ ገበያ ውስጥ የሚሽከረከረውንና በየጓዳ ውስጥ የተከማቸውን ገንዘብ ከጥቅም ውጭ ማድረግ ይቻል ነበር። ሁሉም ሰው እንዳይጎዳ ደግሞ ልውውጡን ግለሰቦች እንዳላቸው የገንዘብ መጠንና፣ በተለይም ደግሞ በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠር ገንዘብ ያላቸው ከሆነ ይህን ያህል ገንዘብ ከየት እንዳመጡ ከተመረመረ በኋላ አዲሱን የኢትዮጵያ ብር በድሮው አንድ በአንድ ከመለወጥ ይልቅ ደረጃ በደረጃ አንድ በሁለት፣ አንድ በሶስትና በአራት መለወጥ ይቻል ነበር። ይህ ደግሞ ቲክኒካዊ ጉዳይ ነው። በተጨማሪም፣ የጥቁር ገበያውንም ሆነ የአየር በአየርን ንግድ ለመቆጣጠር ብርን ከዶላር ጋር ሲወዳደር ቋሚ ማድረግ ያስፈልግ ነበር። በሌላ አነጋገር፣ ከእንግዲህ ወዲያ ብር ከዶላር ጋር ሲወዳደር በአቅራቢና በጠያቂ አማካይነት እንዳይተመን ማድረግ፤ በየጊዜውም የቅነሳ ፖሊሲ አለማድረግ። ከዚህም በላይ የጥቁር ገበያ የሚካሄድባቸውን ወይም የጥቁር ገበያ ተብለው የሚጠሩ ቦታዎችን በቁጥጥር ስር ማድረግና፣ በባንክ ከተተመነው የመለወጫ ውጭ የሚለውጡ ካሉ በህግ መቅጣት። አገር ቤት ውስጥ የሚገባውን ዶላር በሰዎች ሳይሆን በባንኮች አማካይነት ብቻ ማድረግ። ከዚህም በላይ፣ ከአገልግሎት ኢኮኖሚ ክንዋኔ ይልቅ በስራ-ክፍፍል ላይ የተመሠረተ፣ ሰፋ ወዳለና ሰፊው ህዝብ ገዝቶ ሊጠቀመው የሚችል በማኑፋክተር ላይ የተመረኮዘ ልዩ ልዩ ዐይነት ምርቶችን ማምረት ያስፈልጋል። የገበያ ቁጥጥርና፣ በተለይም የዋጋን ቁጥጥር ማደረግ አስፈላጊ ነው። በተጨማሪም፣ ለአገር የኢኮኖሚ ዕድገት የማይጠቅሙ ምርቶችን አለማስገባት፣ ማስመጣት የሚያስፈልግ ከሆነ ደግሞ የማስመጫ ዋጋቸውን በከፍተኛ ደራጃ እንዲጨምሩ ማድረግና፣ በመጀመሪያ ምን ምን ነገሮች ለአገር ዕድገት እንደሚያስፈልጉ ማጥናትና በአስፈላጊ ነገሮች ላይ ብቻ ማትኮር። ሁሉንም ነገር ከውጭ ማስመጣት፣ ወይም ማግበስበስና ገበያውንም ክፍት ወይም ልቅ ማድረግ አለብህ የሚል የተፈጥሮ ህግ የለም። እንደዚህ ዐይነቱ ገበያን ክፍት ማድረግ ያስፈልጋል፣ የአንድ አገር ኢኮኖሚም በገበያ ኃይሎች(Market Forces) አማካይነት ብቻ ነው ሊያድግ የሚችለው የሚለው አስተሳሰብ በዓለም አቀፍ ደረጃ ተቀባይነትን ያገኘ የተወሰኑ እኮኖሚስቶች ያፈለቁት ሃሳብ ነው። በዚህ ዐይነቱ አስተሳሰብ የማይስማሙ ኢኮኖሚስቶች እንደሚያረጋግጡትና፣ የአደጉና ከኋላ በመነሳት ሁለ-ገብ የሆነ የዕድገት ደረጃ ላይ የደረሱ አገሮች ኢኮኖሚዎችን ታሪክ ስንመለከት በመጀመሪያ ደረጃ ያተኮሩት የአገራቸውን ኢኮኖሚ በማሳደግና፣ ያለውን ሀብት ለውስጥ የኢኮኖሚ ዕድገት በማዋል ብቻ ነው። በተለይም በአሁኑ ወቅት በፈላስፋዎችና ተቀባይነት ያገኘውን የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚክ ቲዎሪን በሚቃወሙ የተገለጸላቸው ኢኮኖሚስቶች ዕምነት ልቅ የሆነ ነጻ ገበያና ንግድ፣ እንዲሁም ግሎባላይዜሽን አማካይነት፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ማህበራዊና ስነልቦናዊ፣ ፖለቲካዊና ባህላዊ፣ እንዲሁም የኢኮሎጂን ቀውስ በማስከተሉና በማስፋፋቱ ይህ ዐይነቱ አስተሳሰብ ተከታታይነት ወዳለውና የተፈጥሮ-ሀብትን በተቆጠበ መልክ በሚጠቅም የኢኮኖሚ አመራረትና የፍጆታ አጠቃቀም ዘዴ መተካት አለበት እየተባለ ከፍተኛ ምሁራዊ ትግል እየተካሄደ ነው። ስለሆነም ይላሉ ይህን ዐይነቱን አስተሳሰብ የሚያራምዱ ምሁራኖች፣ የሰው ልጅ ይህንንም ሆነ ያንን እየገዛ መጠቀም የለበትም። የሚያስፈልገውን ብቻ ከተጠቀመ ጤንነቱንም ሆነ የአካባቢን ሁኔታ መጠበቅና ማስጠበቅ ይቻላል ይሉናል።
ከዚህ ስንነሳ አንዳች ዐይነት የኢኮኖሚ ፖሊስ ሲነደፍ ምን ዐይነት የኢኮኖሚ ስርዓትም እንደምንፈልግ ማወቅ አለብን። ምን ምን ነገሮችም ቅድሚያ እንደሚሰጣቸው ግንዛቤ እንዲኖር ያስፈልጋል። ሰፊውን ህዝብ የማይጠቅም ኢኮኖሚና በውጭ ኃይሎች እየተገፋን ተግባራዊ የምናደርገው ሳይንሰ-አልባ የሆነና፣ በቲዎሪና በኢምፔሪካል ደረጃ ያልተረጋገጠ ፖሊሲ ተግባራዊ እስከሆነ ድረስ ቸግሩ ይባባሳል እንጂ በፍጹም አይፈታም። በተጨማሪም ለችግሩ ዋና ምክንያት የሆኑት ሰዎች አሁንም በአማካሪነት የሚሰሩ እስከሆነ ደረስ የህዝባችን መሰረታዊ ፍላጎቶች አይፈቱም። በመሠረቱ የአኮኖሚ ፖሊሲ ማለት አገርን መገንቢያ መሳሪያ ማለት ነው። በሌላ አነጋገር፣ በኢኮኖሚ ፖሊሲ አማካይነት አንድ አገር ዝብርቅርቋ የሚወጣና፣ አብዛኛው ህዝብም ደሀ እየሆነ መምጣት ያለበት ሳይሆን፣ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ከሌሎች ዕውቀቶች፣ ማለትም ከፊዚክስ፣ ከባዮሎጂ፣ ከኬሚስትሪና ከሌሎች ዕውቀቶች ጋር በመቀናጀት አንድ አገር ጥበባዊ በሆነ መንገድ መገንቢያ መሳሪያ ነው።የአንድን አገር ኢኮኖሚ የማምረት ኃይል ከፍ ለማድረግ የሚያስችልና፣ በመጀመሪያ ደረጃ የህዝቡን መሠረታዊ ፍላጎቶች መፍቺያ መሳሪያ ነው። ይህንን ማድረግ የማይችል የኢኮኖሚ ፖሊሲ ፖሊሲ ተብሎ ሊጠራ በፍጹም አይችልም። መልካም ግንዛቤ!!
ስላማዊ የገደይ አብድ እሌይ ተቀውሞ ስልፎች በማላው የክልሉ ዛኖች ተጠናክሮው ቀጥላዋል ፤ ገደይ እሌይ ህዝቡን ለማፈን ሚልኒሻያዎቹን በህዝቡ ላይ እርምጀ እንዲወሳዱባቸው አዛዋል ።
ይህንን ኢ-ህገ መንግሥታዊ እርምጀ የፌዴራሉ መንግሥት ጣላቀ ከልገባ ብዙሃኑ የሶማሌ ህዝብ ወደ ራስ መከላከል እርምጀ ለመሽጋገራ እንደሚገደዱ ልናስውቅ እናወደላን ።”
“የገደይ አብድ እሌይ ጀንጀውድ ታጣቅዊች ተቀውሞቸው በስለማዊ መልክ ሲገልፁት የናበሩትን የደንገጎ ወጣቶች ላይ ቶኮሶ በመከፍት ሙሱአብ መሃመድ ሁሴን የተበላውን ወጣት ጭቅላቱ ላይ ከፍተኛ የመቆሶል አደጋ አደራሶዋል ።
በጂግጂጋ ዛን በቶጎወጀሌ ከተማ የገደይ እሌይ ታጣቅዎች ተቀውሞቸው ስላማዊ በሆና መልክ ሲገላፁት የናበሩትን ናዋሪዎች ላይ ቶኮሶ በመክፍት 3 ናዋሪች ሲገሉት ከ30 በላይ ደግሞ መቆሶላቸው ታወቂ ።
የገደይ አብድ እሌይ የስራ ና ሥራተኞች ቢሮ ኋላፍ ዛሬ ጥዋት ወደ ሺኒሌ ወራደ በማሄድ 1000 ወጣቶችን ሥራ እንደሚቀጥራቸው ቃል ብገባም የበርባራቶች መልስ ግን ማላው የእሌይ አገዘዝ ሥልጣን እንዲላቅ እና የሥልጣን ባለቤት የሆናው ህዝብ ሥልጣኑን እንዲረክብ አላማ ይዞ ማናሳተቸው እቅድ እውን እስከሚሆን ትግሉ እንደሚቀጥሉ አረገጋጡት ።
“የዛሬው የወጀሌ ናዋሪዎች እና የገደይ እሌይ ታጣቅዎች ግጭት ጋር ተያይዞ የወጀሌ እና ጂግጂጋ ከተማችን ( ስሜን ሶማሊኛ እና ኢትዬጽያ ) የሚያገናየቸውን የወጀሌ ማንገድ በፀጥታ ማባላሻት ምክንያት ተዛገተዋል ።
ባህር ዳር ላይ የተካሄደው የአማራና የኦሮሞ ሕዝቦች የምክክር መድረክ ከሁለቱ ክልሎች አልፎ የኢትዮጵያዊነት ጥንካሬ የተነገረበት የአንድነት አስፈላጊነት የተስተጋባበት መሆኑ ታይቷል፡፡
በባህር ዳር የተካሄደው የአማራና የኦሮሞ ሕዝቦች የምክክር መድረክ መንፈስ በመገናኛ ብዙሃኑ ዘገባም ተንፀባርቋል፡፡ በተለይ ከባህር ዳር የሚሰራጨው የአማራ ክልል ቴሌቪዥን ለዚህ መድረክ ሰፋ ያለ ሽፋን በመስጠት የተንሸራሸሩትን ሀሳቦች፣ የተስተጋቡትን መልዕክቶች በአማረኛ እና በኦሮምኛ ሙዚቃዎች በታጀቡ ዝግጅቶች አቅርቧል፡፡
ሳሙአል መርጋ ይባላል። እድሜው 17 ሲሆን የ12ኛ ክፍል ተማሪ ነው። ነዋሪነቱ በአዲስ አበባ ቦሌ ሚካኤል ተብሎ በሚጠራው አካባቢ ነው። በመደበኛ ትምህርቱ የከፍተኛ ውጤት ተሸላሚ ነው።የተለያዩ ቅርፅ ያላቸው ትንንሽ ተንቀሳቃሽ ሮቦቶችን ሰርቷል በመስራትም ላይ ይገኛል።
አባቱ አቶ መርጋ ነገራ የሳሙኤልን የልጅነት ፍላጎት በመመልከት ስዕል መሳል እንዲማር ያበረታቱት ነበር። በተለይም የመጀመሪያው የሆነችው የሂሊኮፕተር ስዕል እንድትንቀሳቀስ ልዩ ፍላጎት ያደረበት ሳሙኤል በአጠገቡ ያገኛቸውን ቁሳቁሶች በመጠቀም ወደ ቅርፅነት ቀጥሎም በኤሌክትሪክ በመታገዝ እንድትንቀሳቀስ አድርጓታል።
ሳሙኤል መርጋ በርካታ ትናንሽ ሮቦቶችን ሰርቷል። እንዚህን ትናንሽ ሮቦቶች ጨርሶ ለመስራት ረጅም ጊዜ እንደማይወስድበትም ይናገራል። የወደፊት እቅዱም የሚፈጥራቸው ሮቦቶች ለሰው ልጆች የስራ እገዛ ይውሉ ዘንድ ነው።
ሌላው የሳሙኤል መርጋ የወደፊት አላማ በምርምርና በፈጠራ ስራ በትምህርቱ በከፍተኛ ደረጃ ላይ መድረስ በአለም አቀፍ ደረጃም ሮቦቶችን መስራትና ተመራማሪ መሆን ነው።
ስራውን ከጅምሩ በማበረታታትና በሃሳብም ሆነ በቁሳቁስ በመደጎም ከሳሙኤል ጎን የማይለዩት አባቱ አቶ መርጋ ነገራ እና እናቱ ወ/ሮ ጌጤ ጋቢሳ የልጃቸውን ፍላጎት ለሟሟላት ከፍተኛ ጥረት በማድረግ ላይ ይገኛሉ። ልጃቸው የወደፊት ህልሙ እውን ይሆን ዘንድ ከኛ የተሻለ የቁሳቁስም ሆነ የእውቀት እርዳታን ያሻዋል ይላሉ።
ከህፃንነቱ ጀምሮ በሃሳብ ከጎኑ ያልተለዩትና የሳሙኤል የቤተሰብ አካል የሆኑት ነብዩ አዱኛ በመጨረሻ "ሳሙኤል የገንዘብም ሆነ የቁሳቁስ ድጋፍ ቢያገኝ የበለጠ መስራት የሚችል አዳጊ ወጣት ነው፡ ሁላችንም በምንችለው ከጎኑ መቆም አለብን” በማለት አስተያየታቸውን ደምድመዋል።
ቀ/ሚ ዓብደላ ሓምዶክ፥ ትማሊ ሰንበት ምስ ልኡኻት ኣህጉራዊ በጋባእያ ገበናት (ICC) ተራኺቡ ኔሩ። ICC ዑማር ኣልበሽር ኣብ 2003 ኣብ ዞባ ዳርፉር ምስ ዝተፈጸመ ምጽናት ዓሌትንን ጸረ-ሰብኣውነትን ዝብል ክሲ ብዝተሓሓዝ ተታሒዙ ክቐርብ መጸዋዕታ ኣሕሊፉ`ዩ።
እቲ ብጠቕላሊት ዓቃቢት ሕጊ ኣህጉራዊ በጋባእያ ገበናት (ICC) ፋጡ በንሶዳ ዝምራሕ ልኡኽ፥ ብዛዕባ ክልተ ተሓባበርቲ በሽር `ውን ሓበረታ ይደሊ`ሎ- ብዛዕባ ዓበደል ራሒም መሓመድ ሒሴንን ኣሕመድ ሓሩንን። ክልቲኦም ድሕሪ ምዕላው በሽር ተኣሲሮም እዮም ዘለዉ። መራሒ ጃንጃዊድ ዝነበረ ዓሊ ኩሻይብ ግን ኣብ ሪፓብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ ኢዱ ድሕሪ ምሃቡ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣህጉራዊ በጋባእያ ገበናት (ICC) `ዩ ዘሎ-።
የጎርጎሮሳዊያኑን የቀን አቆጣጠር በሚከተሉ የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ምዕመናን ዘንድ በመጋቢት 27/2012 ዓ.ም ጌታችን ኢየሱስ በታላቅ ክብር ወደ ኢየሩሳሌም የገባበት፣ ሕዝቡም በታላቅ ደስታ “በጌታ ስም ሚመጣው ንጉሥ የተባረከ ነው፣ በሰማይ ሰላም፣ በአርያምም ክብር ይሁን!” በማለት የኢየሩሳሌም ሕቦች ለኢየሱስ ታላቅ አቀባበል ያደረጉበት እለት የሚከበርበት የሆሣዕና በዓል በታላቅ ድምቀት ተከብሮ አልፏል። የእዚህ የ2012 ዓ.ም የሆሳዕና በዓል አከባበር የተከናወነው እንደ ተለመደው እና ከእዚህ ቀደም እንደ ሚደርገው በርክታ ምዕመናን በተገኙበት ሁኔታ እንዳልነበረ የተገለጸ ሲሆን ይህም የሆነበት ምክንያት በአሁኑ ወቅት በተለይም በጣሊያን እና ብሎም በመላው ዓለም በስፊው በመስፋፋት ላይ በሚገኘው የኮሮና ቫይረስ ምክንያት ምዕመኑ በእየቤቱ ሆኖ በተለቪዢን እና በተለያዩ የማሕበራዊ መገናኛ አውታሮች በያሉበት ስፍራ ሆነው እንዲከታተሉ ተገደዋል። ይህ በዓል ከእዚህ በላይ የጠቀስነውን ወቅታዊ የሆነ ሁኔታ ከግምት ባስገባ መልኩ በቫቲካን በሚገኘው በቅዱስ ጴጥሮስ ባዚሊካ ጥቂት ምዕመን በተገኙበት ሁኔታ መከበሩ የተገለጸ ሲሆን በወቅቱ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ባሳረጉት መስዋዕተ ቅዳሴ ላይ ያሰሙት ስብከት መሰረቱን ያደርገው በማቴዎስ ወንጌል 27 ላይ በተጠቀሰው ኢየሱስ መከራውን ሊቀበል ወደ ኢየስሩሳሌም በታላቅ ክብር መግባቱን እና በእዚያም የደርሰበትን ክህደት እና ከፍተኛ የሆነ መከራ፣ ስቃይ እና ሞት በሚገልጸው የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል ላይ መሰረቱን ያደርገ እንደ ነበረ የተገለጽ ሲሆን ቅዱስነታቸው በስበካታቸው “ብዙውን ጊዜ እግዚአብሔርን የምናገለግለው እኛ እንደ ሆንን አድርገን እናስባለን፣ ነገር ግን እንዲህ አይደለም እርሱ አስቀድሞ ወዶናልና፣እኛን ለማገልገል በነፃነት የመረጠው እሱ ነው፣ “ሕይወታችንን ሌሎችን ለማገልገል ካልተጠቀምንበት ምንም ፋይዳ የለውም” ማለታቸው ተገልጹዋል።
ክቡራን እና ክቡራት የዝግጅቶቻችን ተከታታዮች ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በወቅቱ ማለትም በመጋቢት 27/2012 ዓ.ም የሆሳዕና በዓል በተከበረበት ወቅት በቫቲካን በሚገኘው በቅዱስ ጴጥሮስ ባዚሊካ ያደረጉትን ስብከት ሙሉ ይዘት እንደሚከተለው አሰናድተነዋል እንድትከታተሉን እንጋብዛለን።
ኢየሱስ “ነገር ግን የባሪያን መልክ ይዞ በሰውም ምሳሌ ሆኖ ራሱን ባዶ አደረገ” (ፊሊጲሲዮስ 2፡7)። በእነዚህ ቅዱሳን በሆኑት ቀናት ውስጥ ይህ የቅዱስ ሐዋርያው ጳውሎስ ቃል እንዲመራን በመፍቀድ፣ ይህ የእግዚአብሔር ቃል ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስን እንደ አንድ አገልጋይ አድርጎ ያቀረበበትን ሁኔታ በመመልከት በሚቀጥልው የጸሎተ ሐሙስ ማታ ደግሞ ይህንን የአገልጋይነቱን መንፈስ የደቀመዛሙርቱን እግር በማጠብ ማረጋገጫ ይሰጠዋል፣ በመጪ ስቅለተ አርብ ቀን ደግሞ እርሱ መከራ ይቀበላል፣ መከራውን አሸናፊ ሆኖ የወጣ አገልጋይ ሆኖ የቀረበ ሲሆን (ት. ኢሳያስ 52:13) ነገም ስለ እርሱ ኢሳያስ የተነበየውን “እነሆ ደግፌ የያዝኩት ባሪያዬ” (ኢሳ 42 1) በማለት የተናገረውን ትንቢት እንሰማለን። እግዚአብሔር እኛን በማገልገል አድኖናል። ብዙውን ጊዜ እግዚአብሔርን የምናገለግለው እኛ እንደ ሆንን አድርገን እናስባለን። እንዲህ አይደለም! እርሱ አስቀድሞ ወዶናልና፣ እኛን ለማገልገል በነፃነት የመረጠው እሱ ነው። እሱን በምላሹ መውደድ እና አለመውደድ ከባድ ነው። እናም ራሳችንን እግዚአብሔር እንዲያገለግለን ካልፈቀድንለት በስተቀር እርሱን ማገልገል የበለጠ ከባድ ነው።
ነገር ግን ጌታ እንዴት ነው የሚያገለግለን? ነፍሱን ለእኛ በመስጠት። እኛ በእርሱ የተወደድን ነን ፤ እኛ በጣም ውድ ዋጋ ያለን ነን። ቅድስት አንጄላ ዘፎሊኖ በአንድ ወቅት “ለእናንተ ያለኝ ፍቅር ቀልድ አይደለም” በማለት ኢየሱስ የተናገረውን ቃል ሰምታ ነበር። ለእኛ ያለው ፍቅር እራሱን እንዲሠዋ እና ኃጢያታችንን ወስዶ እንዲሸከም አደረገው። ይህ ያስደንቀናል-እግዚአብሔር በኃጢአታችን ምክንያት የተቃጣብንን ቅጣት ሁሉ የራሱ በማድረግ አድኖናል። ይህንንም ያደርገው ያለምንም ማጉረምረም ነገር ግን በትህትና ፣ በትዕግሥት እና እንደ አገልጋይ በመታዘዝ እንዲሁም በንጹህ ፍቅር ብቻ ነበር። አብም ኢየሱስን በአገልግሎቱ ደግፎታል። ዲያቢሎስ ወይም ክፉ መንፈስ አቅዶት የነበረውን ክፋት አላስወገደም፣ ይልቁንም ክፋታችን በመልካም ነገር እስከ መጨረሻ በሚወደው ፍቅር እንዲሸነፍ በመከራው ጊዜ አበረታቶታል።
ክህደት! ኢየሱስ እርሱን አሳልፎ በመስጠት በሸጠው ደቀመዝሙርና በካደው ደቀመዝሙሩ ምክንያት ክህደት ደርሶበታል። ለእርሱ ሆሳዕና በማለት የዘመሩለት ሰዎች ትንሽ ቆይተው ደግሞ “ስቀለው!” ብለው በሚጮኹ (ማቴዎስ 27፡22) ሰዎች ክህደት ይደርስበታል። እሱ ፍትህ በጎደለው ድርጊት የተነሳ ሞት በፈረዱበት የሐይማኖት ተቋማት እና እጁን በመታጠብ ንጽሕናውን በገለጸው የፖለቲካ ተቋም ተክዱዋል። በህይወት ሂደት ውስጥ ያጋጠሙንን ትናንሽ ወይም ታላላቅ ክህደቶችን ሁሉ ማሰብ እንችላለን። ጥብቅ የሆነ እምነት በጣልንበት ነገር ክህደት እንደደረሰብን ማወቁ በጣም አሳዛኝ ነው። በልባችን ውስጥ ሕይወት እንኳ ትርጉም የለሽ እንዲመስል ሊያደርግ የሚችል አንድ ብስጭት ይቀሰቅሳል። ይህ የሚከሰትበት ምክንያት ደግሞ እኛ የተወለድነው ለመወደድ እና ብሎም ለመውደድ በመሆኑ ይተነሳ ሲሆን በእዚህ መሰረት በጣም የሚያበሳጨን እና የሚያስቃየን ነገር ደግሞ እኛ ታማኝ አድርገን በቆጠርናቸው እና ለእኛ ቅርብ በሆኑ ሰዎች መካድ ነው። ፍቅር ለሆነው እግዚአብሔር ምን ያህል ስቃይ እንደነበረ እንኳን ከእዚህ በመነሳት ለመገመት እንችላለን።
ወደ ውስጥ እንመልከተው። ለእራሳችን ታማኝ ከሆንን ክህደቶቻችንን ማየት እንችላለን። ስንት ውሸቶች፣ ግብዞነቶች እና መንታ የሆነ ሕይወት እንዳለን ልንምለከት እንችላለን። ስንት ጥሩ የነበሩ ዓላማዎች ተክደዋል! ስንት የተጨናገፉ ተስፋዎች አሉን! ስንት መፍትሄ ሳያገኙ የቀሩ ጉዳዮች እንዳሉ ልንገነዘብ እንችላለን። ጌታ ልባችንን ከእኛ በተሻለ ሁኔታ ያውቀዋል። ምን ያህል ደካማ እና እንከን ያለን መሆናችንን፣ ስንት ጊዜ እንደምንወድቅ ፣ መነሳት ለእኛ ምን ያህል ከባድ እንደሆነ እና አንዳንድ ቁስሎችን ለመፈወስ ምን ያህል ከባድ እንደሆነ ያውቃል። እኛን ለመርዳት እና እኛን ለማገዝ ምን ዓይነት አገልግሎት ሰጠን፣ ምንስ አደረገ? በነቢዩ በኩል “ዓመፃቸውን እፈውሳለሁ፥ በገዛ ፈቃዴ እወድዳቸዋለሁ” (ሆሴ 14፡4) በማለት ተናግሩዋል። አለመታመናችንን እና ክህደቶቻችንን በራሱ ላይ ወስዶ እና ክህደታችንን በማስወገድ እኛን ፈውሷል። ውድቀታችን የተነሳ በመፍራት ተስፋ ከመቁረጥ ይልቅ አሁን የተሰቀለበትን መስቀል በመመልከት በእርሱ እቅፍ ውስጥ በመግባት “እነሆ ፣ የእኔን አለማመን ኢየሱስ ሆይ ከእኔ ውሰድ። እጆችህን ለእኔ ከፍተህ በፍቅርህ አገልግለኝ፣ ለእኔን የምታደርገውን ድጋፍ ቀጥል። እናም በእዚህ ምክንያት እኔ አንተን ማመስገኔን እቀጥላለሁኝ።
ብቻውን መቀረቱ! የዛሬ (መጋቢት 27/2012 ዓ.ም) ቅዱስ ወንጌል ኢየሱስ “አምላኬ ፣ አምላኬ ፣ ለምን ተውኸኝ?” (ማቴ 27፡46) በማለት ከመስቀል ላይ ሆኖ የተናገረውን አንድ ቃል እናገኛለን። እነዚህ ኃይለኛ ቃላት ናቸው። ኢየሱስ እርሱን ብቻውን ጥለውት በሄዱ ሰዎች ምክንያት መከራ ደርሶበታል። ነገር ግን አባቱ አብ ከእርሱ ጋር እሰከመጨረሻ ነበረ። አሁን በብቸኝነት ጥልቁ ውስጥ ሆኖ ለመጀመሪያ ጊዜ “እግዚአብሔር” በማለት አባቱን በተለምዶ ስሙ ጠራው። እናም “በታላቅ ድምፅ” በጣም የሚገርም ጥያቄ በማንሳት “ለምን”፣ ለምን እኔን ተውከኝ?” በማለት ይጠይቃል። እነዚህ ቃላት በእውነቱ የመዝሙረ ዳዊት ቃላት ናቸው (መዝሙር 22፡2)፤ ኢየሱስ በእዚህ ጸሎት እጅግ የከፋ ውድቀት ሊያስከትል የሚችል ተሞክሮ እንዳመጣበት ያሳያል። ነገር ግን እውነታው እርሱ ራሱ በእዚህ ስቃይ ውስጥ እንደ ገባ ያሳያል፣ ከፍተኛ የሆነ የብቸኝነት ስሜት ውስጥ እንደ ገባ ያሳያል፣ ይህንን በተመለከተ ቅዱስ ወንጌል በዋቢነት ሲጠቅስ “ኤሎሄ ኤሎሄ ላማ ሰበቅታኒ? ብሎ በታላቅ ድምፅ ጮኸ። ይህም። አምላኬ አምላኬ፥ ስለ ምን ተውኸኝ? (ማቴ 27፡46) በማለት እንደ ተናገረ ይገልጻል።
ይህ ሁሉ ለምን ተከናወነ? የተከናወነው ለእኛ ነው፣ እኛን ለማገልገል የተደረገ ነው። ስለዚህ ጀርባችን ከግድግዳ ጋር የተላተመ ሲመስለን፣ ሕይወታችን በሞት ጫፍ ላይ የሚገኝ ሆኖ ሲሰማን፣ ምንም ብርሃን በሌለበት እና ማምለጫ መንገድ በሌለው በሞት ጎዳና ላይ ስንገኝ፣ እግዚአብሔር ራሱ መልስ የማይሰጥ በሚመስልበት ጊዜ ብቻችንን እንዳልሆንን መዘንጋት የለብንም። በሁሉም ነገር ከእኛ ጋር ለመሆን ኢየሱስ ከዚህ በፊት አጋጥሞት የሚያውቀውን የብቸኝነት ስሜት ተመክሮ በሚገባ ስለሚረዳው እኛን ለመርዳት ፈጥኖ የመጣል። ሁኔታችንንም በሚገባ ይረዳዋል። ለእኔ እና ለእናተም ጭምር “በፍጹም እንዳትፈሩ እኔ ከእናንተ ጋር ነኝ፣ የብቸኝነት መንፈስ ተመክሮ ውስጥ ገብቼ ስለነበረ ሁኔታውን በጥልቀት በመረዳት ለእናተ ይበልጥ ቅርብ ለመሆን ነው” ይለናል። ኢየሱስ እኛን የሚያገለግለው በእዚሁ ሁኔታ ነው፣ እርሱ ጥልቅ ወደ ሆነው ስቃያችን ውስጥ በመግባት ክህደት እና መገለል ደርሶበት ነበር። ስለእዚህ እኛንም ጥልቅ የሆነ ክህደት እና ብቸኝነት በሚያጋጥመን ወቅት እርሱ ሁሌም ከእኛ ጋር ነው። ዛሬ ወረርሽኙ በተከሰተበት አሳዛኝ ሁኔታ ፣ በአሁኑ ጊዜ በከበቡን በርካታ የሐሰት ደህንነቶች ፊት ለፊት፣ እጅግ ብዙ የተስፋ መቁረጥ ስሜቶች በሚታዩበት በአሁኑ ወቅት፣ ብቻችንን በመሆናችን የተነሳ በልባችን ላይ ከፍተኛ የሆነ ጫና በሚደርስበት በአሁኑ ወቅት ኢየሱስ እያንዳንዳችንን እንዲህ ይላል “አይዞህ ፣ ልብህን ለፍቅሬ ክፈተው። የሚደግፋችሁ የእግዚአብሔር የመጽናኛ ቃል ይሰማችኋል” ይለናል።
ውድ ወንድሞች እና እህቶች ፣ እስከ ክህደት እና ብቸኛ እስከመሆን ድረስ ካገለገለን እግዚአብሔር ጋር ሲነፃፀር ምን ማድረግ አለብን? የተፈጠርነው ለእርሱ በመሆኑ የተነሳ እርሱን መካድ የለብንም፣ እንዲሁም በሕይወታችን ውስጥ በጣም አስፈላጊ የሆኑትን ነገሮች መካድ የለብንም። ወደ እዚህ ምድር የመጣነው እሱን እና ጎረቤቶቻችንን እንድንወድ ነው። የተቀረው ሁሉ ያልፋል፣ ቋሚ ሆኖ የሚቀረው ይህ ብቻ ነው። እያጋጠመን ያለውን አሳዛኝ ነገር አሳሳቢ የሆኑ ጉዳዮችን በቁም ነገር እንድንወስድ እና በአሳሳቢ ጉዳዮች ላይ እንድናተኩር ይጋብዘናል፣ ሌሎችን ለማገልገል ካልተጠቀምንበት ሕይወት ምንም ፋይዳ እንደሌለው እንደገና ለመረዳት እንችላለን። ሕይወት የሚለካው በፍቅር ነው። ስለዚህ በእነዚህ በሕማማት ሳምንት ውስጥ በሚገኙ ቅዱሳን በሆኑ ቀናት ውስጥ በየቤታችን ውስጥ በተሰቀሉ መስቀሎች ፊት እንቁም፣ በእዚያ ስፊ የሆን የእግዚአብሔር ፍቅር እንደተገለጸ እንረዳለን፣ ልኬት የሌለውን የእግዚአብሔር ሙሉ ፍቅር እንደረዳለን፣ ራሱን አሳልፎ እስከመስጠት ድረስ ያገለገለን አምላክ እንዳለን እንረዳለን፣ በእዚህ መስቀል ሥር ቆመን እኛም ለማገልገል መኖር እንችል ዘንድ ጸጋውን እንዲሰጠን እንለምነው። መከራ ለደረሰባቸው እና በጣም ችግር ላይ ላሉት ሰዎች እንድንደርስላቸው እንዲረዳን እንጠይቀው። ለጎደለን ነገር በጣም መጨነቅ የለብንም፣ ነገር ግን ለሌሎች መልካም ነገር ማድረግ እንችል ዘንድ እንዲረዳን እንጠይቀው።
እኔ የምደግፈው አገልጋዬን እነሆ! ኢየሱስን በፍቅር ውስጥ ደግፎ ያቆየው አባት እኛ ለማገልገል በምናደርገው ጥረትም ይደግፈናል። መውደድ፣ መጸለይ ይቅርታ ማደረግ፣ በቤተሰብ ውስጥ እና በህብረተሰቡ ውስጥ ሌሎችን መንከባከብ-ይህ ሁሉ በእርግጠኝነት አስቸጋሪ ሊሆን ይችላል። እንደ የመስቀል መንገድ ሆኖ ሊሰማን ይችል ይሆናል። የአገልግሎት መንገድ ግን የዳንበት አሸናፊ እና አጓጊ መንገድ ነው። በተለይ በእነዚህ ቀናት ውስጥ ለወጣቶች ይህንን ለማለት እፈልጋለሁ። ውድ ጓደኞቼ ፣ በዚህ ቀናት ውስጥ ወደ ብርሃን የሚመጡትን እውነተኛ ጀግኖች ተመልከቱ -እነሱ ታዋቂ ፣ ሀብታም እና የተሳካላቸው ሰዎች አይደሉም። ይልቁንም እነሱ ሌሎችን ለማገልገል ራሳቸውን የሚሰጡት ናቸው። ህይወታችሁን መስመር ላይ ለማስቀመጥ እንደተጠራችሁ ሆኖ ይሰማችሁ። ህይወታችሁን ለእግዚአብሔር እና ለሌሎች ለመስጠት አትፍሩ ፣ ተመልሶ ይከፈላችኋልና! ሕይወታችን ስጦታ በመሆኑ የተነሳ ሕይወታችንን መልሰን የምናገኘው በስጦታ መልክ ስናቀርባት ብቻ ነው፣ እናም ጥልቅ የሆነ ደስታችን የሚመጣው እንዲህ ቢሆንስ ኖሮ፣ ነገር ግን እንዲያ ባይሆንስ ኖሮ ሳንል ለፍቅር አዎናትዊ ምላሽ ስንሰጥ ብቻ ነው። ኢየሱስ ለእኛ እንዳደረገው!
ንስኻ ካብተን ናይ EU ወይ ናይ EES ከባቢታት ወጻኢ ዝኾነ ሃገር ናብ ሃገር ሽወደን መጺእካ ዘሎኻ ወይ ድማ ሃገር ዘይብልካ፡ ኣብዚ ድማ ንሓደ ዓመት ወይ ዝያዳ ክትቅመጥ ሓሳብ ዘሎካ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብዚ ኢኻ እትምዝገብ። ግን ንኽትምዝገብ፡ ብውሕዱ ንሓደ ዓመት ዘገልግል ናይ ሽወደን ፍቓድ መንበሪ ኪህልወካ ይግባእ።
እቲ ምምዝጋብካ ምስቲ ጭቡጥ ኩነታት ዚሰማማዕ ምስ ዚኸውን ነቲ ሕብረተሰብ ኣገዳሲ እዩ፡ ምኽንያቱ እቲ ንኣኻ ዚምልከት መደባት ንኣብነት መንበሪ ቤት፡ ትምህርቲ፡ ክንክን ጥዕና፡ ኣብኡ እዩ ዚምርኮስ። ስለዚ ኣብቲ ኣድራሻኻ ዘለዎ ቦታ ኢኻ እትምዝገብ። ካብቲ ኣድራሻኻ ምስ እተልግስ፡ ንቤትጽሕፈት ግብሪ (ስካተቨርከት) ከተመልክት ይግባእ።
ኣብቲ ናይ ህዝቢ ደብተር ንምምዝጋብ፡ ናብ ሃገር ሽወደን ክትግዕዝ ከም ዝደለኻ ከተመልክት ኣሎካ። ነዚ ንምግባር ድማ ናብ ሓንቲ ካብተን ናይ ስካተቨርከት ኣብያተጽሕፈት ትኸይድ። ኣብቲ ግዜቲ ኩሎም ንሽወደን ኪኣትዉ ዚደልዩ ኣባላት ስድራቤት ወላውን ህጻናት ምሳኻ ኪህሉዉ ይግባእ። ስካተቨርከት ንኣኻን ንስድራቤትካን ምስ መዝገበ ቍጽሪ ሃገራዊ መንነት (ፐርሾንኑመር) ዝሓዘ ደብዳበ ናብ ገዛኻ ኪለኣኸልካ እዩ።
ሓደ ትሕቲ 18 ዓመት ዝዕድመኡ ቆልዓ ናብ ሽወደን ምስ ዚግዕዝ፡ እቶም ኣለይቱ/ሞግዚቱ ከመልክቱ ይግባእ። ሓደ ካብቶም ኣለይቱ ኣብ ወጻኢ ሃገር ምስ ዚርከብ ንምግዓዝ ብዚምልከት ከም ዚሰማማዕ ናይ ጽሑፍ ሓበሬታ ከቕርብ ይግባእ። 16 ዓመት ዝመልኡ ቆልዑ ብዘይ ናይቲ ኣላዪኦም ናይ ስምምዕ ሓበሬታ፡ ባዕላቶም ከመልክቱ ይኽእሉ እዮም።
ቅቡል ወይ እተመስከረሉ ማለት፡ ሓደ ሰብ ነቲ ቅዳሕ ምስቲ ኦሪጂናል ኣነጻጺሩ ኣረጋጊጹዎ ማለት እዩ። እቲ ሰብ ኣብ ትሕቲ ናይቲ ቅዳሕ ክታሙ የንብር። ንጹር ስምን ቍጽሪ ተለፎንን ድማ ይጽሕፍ። ነዚ ብዚምልከት፡ ሚግረሽን ኪሕግዘካ ይኽእል እዩ።
እቲ ኣብ ሃገር ሽወደን ንኽትቅመጥ ንማለት ኣብ ፓስፖርትኻ ዘሎ ናይ ፍቓድ ምልክት ግንቦት 20-2015 ወዲቑ። ስለዚ እቶም ኣብ ፓስፖርትኦም ናይ ፍቓድ ምልክት ዘለዎም ነቲ ናይ ፍቓድ ምልክት ብናይ መንበሪ ፍቓድ ካርድ ንምልዋጥ ኣብ ሚግረሽን ቆጸራ ኪወስዱ ይግባእ።
ቅቡል ናይ መንነት ሰነድ (ንኣብነት ፓስፖርት) ወይ ድማ ዘይወደቐ ሽወደናዊ መንበሪ ፍቓድ ምስ ዚህልወካ፡ ኣብ ሓደ ወረቐት መንነት ዚህብ ናይ ስካተቨርከት ቤትጽሕፈት ኬድካ ወረቐት መንነት ንኺወሃበካ ሕተት። ናይ ስካተቨርከት ወረቐት መንነት ኣብ ውሽጢ ሃገር ሽወደን ቅቡል እዩ። ነዚ ወረቐት መንነትዚ ዕድመኻ ንምርግጋጽን ኣብ ፋርማሲን ወይ ባንክ ወይ ድኳናት መንነትካ ንምርግጋጽ ትጥቀመሉ። ወረቐት መንነት ምህላው ኣብ ሽወደናዊ ሕብረተሰብ ተኻፋሊ ንምዃን የቃልለልካ። ቅድሚ ናብቶም ወረቐት መንነት ዚህቡ ኣብያተጽሕፈት ምኻድካ፡ እንታይ ከተማልእ ከም ዘሎካ ኣንብብ።
የኢሰመኮ ጋዜጣዊ መግለጫ የፍርድ ቤት ውሳኔ አለመከበር ለሰብዓዊ መብቶች መከበር አደጋ ነው! አላስፈላጊ እስር ማስቀረትና የዋስትና መብት ማክበር ያስፈልጋል! (አዲስ…
ኦሮሚያ፡ የሞት እና አካል ጉዳት አደጋ በተቃውሞ ሰልፎች***(አዲስ አበባ፤ ነሐሴ 14 ቀን 2012 ዓ.ም.) የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን በኦሮሚያ ለተቃውሞ…
ለጠቅላይ ሚኒስትሩና ለጓደኞቻቸው በሙሉ፤ ሰላምታዬን አቀርብላችኋለሁ፡፡ ኢትዮጵያ የእግዚአብሔር አገር ነች፤ የኢትዮጵያ ሕዝብ የእግዚአብሔር ሕዝብ ነው፤ ክርስቲያኑም፣ እስላሙም፣ አረመኔውም የእግዚአብሔር ነው፤ እንደየእምነቱ በእግዚአብሔር ፈቃድ የሚኖር ነው፡፡ የእግዚአብሔር ጊዜ የተለየ ነው፤ ትእግስቱን ስለሚያረዝመው የተረሳ ያስመስለዋል፤ እግዚአብሔር ግፍን አይረሳም፤ እግዚአብሔር ሁሌም ለአቅመ-ቢሶች ጉልበት የሚሆንበት መንገድ አለው፤ ግፍ በእግዚአብሔር በር ላይ እንደተጣለ ግም ቆሻሻ ነው፤ እግዚአብሔር ሲፈቅድ ይጠርገዋል፤ ወይም ያስጠርገዋል፡፡ እግዚአብሔር መንገዱ ብዙ ነው፤ ግፍን የሚያስከፍለው በተለያየ መንገድ ነው፤ በግፈኛው ቤተሰብ ላይ ሁሉ የግፈኛነት ጠባሳን ያሳርፍበታል፤ ሰዎች ለሥልጣናቸው ባላቸው ቅናት የእግዚአብሔርን ሥልጣን ይጋፋሉ፤ የእግዚአብሔርን ሥልጣን መጋፋት … [Read more...] about ደብዳቤ
በዞን ዘጠኝ ዓለማቀፍ የማሰቃየት ተግባር ተጠቂዎችን የመደገፍ ቀን (International Day in Support of Victims of Torture) ከጎርጎሮሳዊያኑ 1998 ጀምሮ በየዓመቱ ጁን 26 ቀን ይከበራል፡፡ ቀኑ ጁን 26 ላይ የሚከበርበት ሁለት ምክንያቶች ሲኖሩ፤ አንደኛ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ቻርተር በመስራች አባል አገራት ቻርተሩን የፈረሙበት ቀን ጁን 26፣ 1945 ሲሆን በሁለተኝነት የተባበሩት መንግስታት የፀረ ማሰቃየትና የጭካኔ የቅጣት ተግባር ኮንቬንሽን (Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment) ወደ ስራ የገባው ጁን 26፣ 1987 በመሆኑ ነው፡፡ ኢትዮጵያ የቻርተሩም መስራች ፈራሚ ስትሆን ኮንቬንሽኑን ደግሞ በፓርላማ አጽድቃ ተቀብላለች፡፡ የኢትዮጵያ መንግስት … [Read more...] about የስቃይ ሰለባዎች
የልጁን ፊት አተኩሮ እየተመለከተ፤ በልቡ በጣም ሩቅ ወደሆነ የማያውቀው ሀገር ዘመተ። ልጁ የአስራ ስድስት ዓመት ወጣት ነው። አባቱን አስታውሶ ነጋሳ ብሎ ስይሞታል። እናም የልጁ ስም ነጋሳ አበራ፤ የሱ ስም አበራ ነጋሳ ነው። አበራ ነጋሳ የተወለደው አዘዞ ከተማ ነበር። አዘዞ፤ ከጎንደር ከተማ ወደ አየር ማረፊያው ሲሄዱ፤ ከከተማው አስራ ሁለት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ፤ አየር ማረፍያው ከመድረሱ በፊት ደግሞ፤ ሶስት ኪሎ ሜትር ቀድማ ትገኛለች። አዘዞ የወታደር ሰፈር ነበረች። ባለፈው የ፳ኛው ምዕተ ዓመት አጋማሽ አካባቢ፤ የሰሜኑን ሀገራችንን ለመከላከል የተቋቋመው የ፪ኛ ክፍል ጦር፤ ከሶስቱ ብርጌዶች አንዱ፤ የ፰ ብርጌድ፤ በሰሜን ምዕራብ ኢትዮጵያ ያለውን ደንበር ለመጠበቅ አዘዞ ሰፍሮ ነበር። ይህ የ፰ ብርጌድ፤ ሶስት የሻለቃ ጦሮችና አባሪ የከባድ መሳሪያ፤ የሕክምና፣ የመገናኛና የዋናው … [Read more...] about አበራ ነጋሣ
ከጥቂት ቀናት በፊት “ሀገር አለኝ!! ወገን አለኝ!!” በማለት በፌስቡክ ገጹ ላይ ይህንን የለጠፈው የአንድነት ፓርቲ አመራር አቶ ሃብታሙ አያሌው በጠና ታምሞ በኮማ ውስጥ ይገኛል፡፡ “እዉነት እዉነት እላችሁአለሁ ስቃይና መከራ የምቀበልላት ብቻ ሳትሆን የምሞትላት ሀገር አለችኝ!! "ዘጠኝ ሞት መጣ ቢሉት አንዱን ግባ በለዉ" ከሚል ጀግና ህዝብ ተወልጄ በእስካሁኑ ስቃይ ጉልበቴ አይዝልም። እንድበረታ ዛሬም ከጎኔ ላልተለያችሁ ቃሌ ይሄ ነዉ። አመሰግናለሁ” ነበር ያለው! የትግል አጋሩ ዳንኤል ሺበሺ (Daniel Shibeshi) በጥቂት ሰዓታት በፊት በፌስቡክ ገጹ ላይ ከላይ የሚታየውን የሃብታሙን ፎቶ አድርጎ ያሰራጨው ጽሁፍ እንዲህ ይላል፤ “በሀብታሙ አያሌው ጤና መታወክ፣ እየተረባበሻችሁ ላላችሁ ሁሉ በያላችሁበት ሆናችሁ ፀሎታችሁን ቀጥሉበት። አሁንም በኮማ ውስጥ ነው ያለው። ለውጥ … [Read more...] about “ሪፎርም [ተሃድሶ] በገዥዉም በተቃዋሚዉም የግድ ያስፈልጋል”
እንዲያውም ርእሱን ካህናትና ስደት ብለው ይሻላል፤ ካህናት የሁሉንም ሃይማኖቶች መሪዎችን ይመለከታል፤ ዓላማዬም ሁሉም የሃይማኖት መሪዎችን የሚነካ ነው፤ ነገር ግን የእኔ እውቀት በክርስትናው ላይ ጎላ ያለ በመሆኑ የክርስቲያኖቹ መሪዎች ላይ ያተኮርኩ ቢመስልም ሁሉንም ይመለከታል፤ በተለይ መነኩሴዎች ላይ የማነጣጥርበትም የተለየ ምክንያት አለኝ፡፡ በመጀመሪያ አንድ መሠረታዊ ነገር ላብራራ፤ እንደማንኛውም ሰው ስለፍርሃትና ስለጥቃት አውቃለሁ፤ በተለያዩ መንገዶች በመርማሪዎች የተሰቃዩ ሰዎች ሲናገሩ ሰምቻለሁ፤ የጻፉትንም አንብቤአለሁ፤ ከሁሉም በላይ ፍርሃት የግል መሆኑን አውቃለሁ፤ በዚህም ምክንያት ሰውን ለምን ፈራህ ብሎ መውቀስም አስቸጋሪ መሆኑ ይገባኛል፤ ስለዚህም ይህንን የምጽፍበት ምክንያት የተሰደዱትን ለመውቀስና እነሱን ዝቅ አድርጌ ራሴን ከፍ ለማድረግ አይደለም፤ ከቃሌ በቀር ይህንን … [Read more...] about ጳጳሶችና ስደት
መቼም በዚህ ዘመን ጧት ከእንቅልፉ ሲነሳ መልካም ዜና የሚሰማ ሰው የታደለ ነው። ካለ ማለቴ ነው። አዎ መልካም ዜና ደስ ይላል። በተለይ በማለዳ የሚሰማ ደስ የሚል ወሬ መንፈስን ያነቃል፤ ለእለቱም የደስታ ስንቅ ይሆናል። ግን ያ ለታደለ ነው። ዛሬ ብዙዎቻችን ቀናችንን የምጀምረው በጦርነት ዜና፣ በስደት ወሬ፣ በድርቅና ረሃብ መርዶ ነው። አይ አለመታደል!! በተለይ እኛ የኢትዮጵያ ልጆችማ መልካም የማለዳ ብስራት መስማት እንደናፈቀን እነሆ 50 አመት ሊሞላን ነው። ክፉውን ዘመን የሚቀይር ለውጥ መጣ ተብሎ፥ ጨለማው ተገፎ ብርሃን መጣላችሁ፤ ለስራ እንታጠቅ እንዴት አደራችሁ፤ ሲዘፈን ለኢትዮጵያና ህዝቧ ጎኽ ቀደደ፤ አዲስ የተስፋ ህይወት ተጀመረ ብለን ዜናውን በቅጡ አጣጥመን ሳንጨርሰው ደስታን ያበሰረን ያው ጣቢያ፥ የፍየል ወጠጤ ትከሻው ያበጠ ልቡ ያበጠበት፣ እንዋጋ ብሎ ለነብር … [Read more...] about የሞት ጉዞን አናቆምም?
ህወሃት በግፍ በሚመራት ኢትዮጵያ የማይጠፋ ነገር የለም፡፡ ምናልባት መብራት ብቻ ነው የሚጠፋው ብሎ የሚያስብ የቅርቡን ክስትት ያልተከታተለ ብቻ ሊሆን ይችላል ቢባል ማጋነን አይሆንም፡፡ መብራት፣ ውሃ፣ የስልክ ኔትወርክ፣ ወርቅ፣ … ብቻ ሳይሆን ጋዜጠኞች፣ ፖለቲከኞች፣ የሥርዓቱ ተቃዋሚዎች … በሚጠፉባት አገር ከሰማኒያ በላይ ኮንዶሚኒየም ይጠፋል፤ ሰሞኑን ደግሞ በኢትዮጵያ የህወሃት ተጠሪ ኃይለማርያም በነቀምቴ ከተማ አውሮፕላን ማረፊያ ያስቀመጡት የመሠረት ድንጋይ ጠፍቷል ተብሎ የማኅበራዊ ሚዲያውን ሰፈር አድምቆታል፡፡ የነቀምቴው ሳያንስ ደምቢዶሎ ደግሞ ተመረቀ የተባለው የአፈር አየር ማረፊያ ህወሃትን ለከፍተኛ ስላቅና ፌዝ አጋልጦታል፡፡ የሥርዓቱ ደጋፊ የሆኑት ሳይቀሩ "ገንዘቡ ተበልቷል" ያሉበት የዚህ አውሮፕላን ማረፊያ የማኮብኮቢያና የማረፊያ መንገድ ከአፈር መሆኑ ብቻ … [Read more...] about አስፋልቱ “አብስትራክት” የሆነው የደምቢዶሎ ኤርፖርት
“ኣብ ምድረበዳ ሊብያ ዝነበረ ጉዕዞ ካብቲ ኣብ ባሕሪ ዝገበርናዮ ጉዕዞ ኣዝዩ ይኸብድ” ይብል ባይሎን፡፡ “ኣብ ባሕሪ ወይ ሞት ወይ ህይወት እያ፡፡ ከምቲ ኣብ ምድረ በዳ ዝህሉ ዓይነት ስቓይ የሎን፡፡ ሰባት ኣብቲ ምድረበዳ ክሞቱ ርእየ ኣሎኹ፡ ኣብ ቅድሚ ዓይንና ሞይቶም፡፡” ይብል ወሲኹ፡፡
ባይሎን ኣብ ዕስራታት ዝርከብ መንእሰይ ኮይኑ፡ ኣብ ሱዳን ካብ ስደተኛትት ስድራ ቤት እዩ ተወሊዱ፡፡ ኣብ ሱዳን እናሃለወ ምስቶም ኣኽበርቲ ጸጥታ ተገራጭዩ፡፡ በዚ ምኽንያት ጌሮም ናብ ኤርትራ ክንሰጐካ ኢና ኢሎም ኣፈራርህዎ፡፡ ካብ ማእሰርቲ ኣምሊጡ ኣብ ውሽጢ ክልተ መዓልታት ናብቲ ሓደገኛ ጉዕዞ ሊብያ ኣምሪሑ፡፡
ኣብ ኢድ ሰምሰርቲ ሊብያ ምስ ኣተወ ባይሎን ብዙሕ ስቅያት ወሪድዎ፡ ብጥየት ተወቒዑ ከምኡውን ተዋሪዱን እዩ፡፡ ኣብ ጉዕዞ ምድረበዳ እቶም ሰምሰርቲ ንእሽቶ ተሕርቖም ነገር እንተጌርካ ብኣልማማ እዮም ኣብቲ ስደተኛ ዝተኩሱልካ፡፡ከይንቕተል ብፍርሒ ተዋሒጥና ኢና ኔርና፡፡ .
ካብ ካላይስ (ፈረንሳይ) ናብ ዓዲ እንግሊዝ ምስጋር ኣዝዩ ኣሸጋሪ ህይወት እዩ፡፡ባይሎን ናብ ዓዲ እንግሊዝ ክሰግር ኣብ ዝፈተነሉ እዋን ብዙሕ ግዜያት ብኣኽበርቲ ጸጥታ ተታሒዙ”ዩ፡፡ ሓደ ብጻዩ ኸኣ ኣብ ልዕሊ ባቡር ተወጢሑ ክሰግር እናፈተነ ኤለክትሪክ ሒዝዎ ሞይቱ፡፡