Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ይህ መጽሐፍ ከመሳፍንት በኋላ የተቀመጠበት ምክንያት ክስተቱ የተፈጸመው “መሳፍንት ይፈርዱ በነበረ ጊዜ” (ሩት 1፡ 1) ስለሆነ የንጉሥ ዳዊት ቅድመ አያቶችን ታሪክ በሰፊው ስለሚዘረዝር እንዲሁም የመሳፍንት ዘመንና የእስራኤል ነገሥታት ዘመን እንደ ድልድይ ሆኖ ስለሚያገናኛኝ ነው ፡፡ መጽሐፉ ለዘመነ መሳፍንት መውደቅ ምክንያት የሆኑ ነገሮችንና የሰው ልጅ ድክመቶችን ይዘረዝራል ፡፡ የታሪኩ ዋና ተዋናይ ሆና የምትቀርበው ግን ሩት የተባለችው ሴት ነች ፡፡ ሩት በመሳፍንት ዘመን የነበረች የናዖሚ ልጅ ማሕሎንን ያገባች ሞአባዊት ነች ፡፡
በእስራኤል አገር ነገሥታት መንገሥ ሳይጀምሩ መሳፍንት በሚያስተዳድሩበት ዘመን በአገሩ ላይ ረሀብ ሆነ፤ ከዚህም የተነሣ በትውልዱ ኤፍራታዊ ሆኖ በይሁዳ ክፍለ ሀገር በቤተልሔም ከተማ የሚኖር ኤሊሜሌክ የተባለ ሰው ናዖሚ ከተባለች ሚስቱና ማሕሎንና ኬሊዎን ከተባሉት ሁለት ወንዶች ልጆቹ ጋር የረሀቡን ዘመን ለማሳለፍ ወደ ሞአብ አገር ተሰደደ፡፡ እዚያም በሚኖርበት ጊዜ ኤሊሜሌክ ሞተ፤ ናዖሚም ከሁለት ልጆችዋ ጋር ብቻዋን ቀረች፤ ልጆችዋም ዖርፋና ሩት የተባሉትን የሞአብ አገር ልጃገረዶች አግብተው ነበር፤ ከዐሥር ዓመታት በኋላ ማሕሎንና ኬሊዎንም ሞቱ፤ ናዖሚም ባልዋንና ልጆችዋን አጥታ ብቻዋን ቀረች(ሩት 1፡ 1-5)፡፡
ናዖሚ ባልዋና ልጆችዋ ከሞቱ በኋላ ወደ ሀገርዋ ለመመለስ አሰበች ፤ ናዖሚ ሁለቱ ምራቶችዋን ለመሰናበት ሳመቻቸው፡፡ ሩት ግን “ተለይቼሽ እንድመለስ አታስገጅጂኝ፤ አብሬሽ እንድሄድ ፍቀጂልኝ፤ አንቺ ወደምትሄጂበት ሁሉ እሄዳለሁ፤ አንቺ በምትኖሪበት እኖራለሁ፤ ከአሁን ጀምሮ ሕዝብሽ ሕዝቤ ነው፤ አምላክሽም አምላኬ ነው፤ በምትሞቺበት እሞታለሁ፤ በምትቀበሪበትም እቀበራለሁ፤ ከሞት በቀር ከአንቺ የሚለየኝ የለም፤ ከአንቺ ለመለየት ባስብ እግዚአብሔር ይፍረድብኝ” አለቻት፡፡ በዚህ ሁኔታ ሩትም እስራኤላዊ ለሆነችው ምራቷ እጅግ አስደናቂ የሆነ ታማኝነት ታሳያታለች ፤ እንዲሁም የእስራኤል አምላክ ለሆነው እግዚአብሔር ታላቅ ፍቅር ያድርባታል ፤ ሩት በእግዚአብሔር ታምና ከናዖሚ ጋር ለመሄድ ወሰነች ፡፡ ሩት ናዖሚንን እያገለገለች የቤተልሔሙን ቦዔዝን ለማግባት በቃች ፡፡ ተጋብተውም ኢዮቤድን ወለዱ ፤ ኢዮቤድ የእሴይ አባት ፤ የንጉሥ ዳዊት አያት ነበር ፡፡
በመጽሐፈ መሳፍንት ያሉት ታሪኮች የእግዚአብሔር ሕዝብ ከእግዚአብሔር በመራቃቸው የደረሰባቸውን ጥፋት ያሳያሉ ፤ በመጽሐፈ ሩት ውስጥ ያለው ታሪክ ደግሞ የእስራኤል አምላክ ወደ ሆነው እግዚአብሔር ፊቷን የመለሰች አንዲት ባዕድ ሴት የምታገኘው በረከትና ታማኞች ከሆኑት ሕዝቡ መካከል አንዷ ልትሆን መብቃቷን ያሳያል ፡፡ መጽሐፈ ሩትም የሚተርከው ስለዚህች ታማኝ ሴት ስለ ሩት ነው ፡፡ ይህም እግዚአብሔር ከአሕዛብ ወገን የነበረችውን ሩትን በእምነትዋ ምክንያት እንደተቀበላትና (ሩት 1፡ 16-17) የዳዊትም ቅድመ አያት እንደሆነች ያሳያል (ሩት 4፡ 13-17) ፡፡
ሀ) መሳፍንት የሚለው ቃል መስፍን ከሚለው ነጠላ ስም የተገኘ ሆኖ ብዙ መስፍኖችን የሚያመለክት ነው፡፡ ለ) መስፍን ማለት አዳኝ ፣ ጀግና ፣ ተዋጊና ንጉሥ ሆኖ አንድን ሕዝብ የሚያስተዳድር እንዲሁም ለሕዝብ ፍርድን የሚሰጥ ማለት ነው፡፡ ሐ)መስፍን የተባለው ከንጉሥ ዘር የሆነ ሰው ሳይሆን አገሪቱን ከጠላት ወረራ የሚያድን አዳኝ ጀግና ነበረ፡፡ መ) እስራኤላውያ ከኃጢአታቸው በተጸጸቱ ጊዜእግዚአብሔር ይምራቸውና መስፍንንም አስነሥቶ ከሚማርኩአቸው እጅ ያድናቸው ነበር፡፡ ሠ)የመሳፍንት ዘመን በጣም አስፈሪና ጭካኔ የተሞላበት ጊዜ ነበር ፡፡
2. ከሚከተሉት ውስጥ ዲቦራና ባራቅ በተመለከተ ትክክለኛ ያልሆነውን የትኛው ነው? (ይህንን ጥያቄ ለመመለስ ከላይ ከተገለጸው በተጨማሪ መሳፍንት ምዕራፍ 4 እና 5 ማንበብ ያስፈልጋል)
ሀ) ዲቦራ ነቢይትና የእስራኤልን ሕዝብ ፍርድ በመስጠት በዳኝነት የምታገለግል ነበረች፡፡ ለ)ዲቦራ ነቢይት ስለነበረች ባራቅ ለተባለው እስራኤላዊ አስጠርታ የእግዚአብሔር የትንቢት ቃል ነገረችው፤ ወደ ጦርነት መሄድ እንዳለበትም አሳወቀችው፡፡ ሐ) ባራቅ ግን ዲቦራን አንቺ ከእኔ ጋር ወደ ጦር ግንባር ከዘመትሽ ብቻ ነው ሄጄ የምዋጋው በማለት አመነታ፡፡ ዲቦራም ወደ ጦር ሜዳ አብራው ዘመተች ፡፡ መ) በጦርነቱ መጨረሻ ላይ የጠላት ጦር መሪ የነበረው ሲሣራ በዲቦራ ተገደለ፡፡ ሠ) በጦርነቱ መጨረሻ ዲቦራ ለእግዚአብሔር የድል መዝሙር ዘመረች፡፡ በዝማሬዋም የጦርነቱ ታሪክ በዝርዝር ተረከች፡፡
3. ጌዴዎን ከመሳፍንቶች ውስጥ አንዱ ነው፡፡ ጌዴዎን ካከናወናቸው ተግባራት ውስጥ ለባዓል የተሠራውን መሠዊያ አፈረሰ፤ አሼራ ተብላ የምትጠራውን የሴት አምላክ ምስል ሰባብሮ ጣለ፡፡ ጌዴዎን ይህ ያደረገው በሌሊት ጨለማ ለብሶ ነበር፡፡ ጌዴዎን ይህንን ተግባር ለምን በሌሊት ማድረግን መፈለገ? (ይህንን ጥያቄ ለመመለስ መሳ 6 በአስተውሎት መነበብ ያስፈልጋል)
ሀ) የከተማዪቱን ነዋሪዎች ከመፍራቱ የተነሣ ነው፡፡ ለ) እግዚአብሔር በሌሊት እንዲያከናውነው ስላዘዘው ነው፡፡ ሐ) እነዚህ ጣዖታት በሌሊት ኃይል የላቸውም ብለው ያምኑ ስለነበር ነው፡፡ መ) ሌሊት የሰይጣንና የክፉ ሥራ ምልክት መሆኑን ያውቅ ስለነበረና ክፉ ሥራውን ሙሉ በሙሉ መደምሰስ ስለፈለገ ነው፡፡ ሠ) ጌዴዎን ከቀን ይልቅ በሌሊት ኃይለኛ ስለነበር ነው፡፡
4. ለሥልጣን በማለት ወይም በሕዝቡ ዘንድ መሪ ሆኖ ምድራዊ ክብር አግኝቶ ለመኖር በማለት ቁጥራቸው ሰባ የሚያህሉ ወንድሞቹ ሁሉ በአሰቃቂ ሁኔታ በድንጋይ አርዶ የገደለና በሕዝቡ ዘንድ መሪ መሆን የቻለ ነገር ግን ባደረገው ድርጊት ምክንያት በእግዚአብሔር የተቀጣና የመጨረሻ ሕይወቱ በአሳዛኝ ሁኔታ የተጠናቀቀው ማን ነው?
5. ከሚከተሉት ውስጥ የሳምሶንን ሕይወት በተመለከተ ትክክለኛ ያልሆነውን ምረጥ? (ይህንን ጥያቄ ለመመለስ ከላይ ከተሰጠው ገለጻ በተጨማሪ መሳ 13 እና 14 በሚገባ ማንበብ ያስፈልጋል)
ሀ) ሳምሶን ከመወለዱ በፊት እናቱ መኻን ነበረች፤ ነገር ግን ፀንሳ ወንድ ልጅ እንደምትወልድ የእግዚአብሔር መልአክ አሳወቃት፡፡ ለ)ሳምሶን ከልደቱ ጀምሮ ናዝራዊ ነበረ፡፡ ናዝራዊ ማለት የተቀደሰ የተለየ ማለት ነው፡፡ ሐ) ሳምሶን ናዝራዊ ስለነበር የሚያሰክር መጠጥ አይጠጣም ነበር ፤ ጠጉሩ ከመቈረጥ ፣ ሬሳ ከመንካት ራሱን ይከለክል ነበር ፡፡ መ) ሳምሶን ኃይለኛ ስለነበር አንበሳን እንኳ እንደ ፍየል ገነጣጥሎ ይጥል ነበር ሠ) ሳምሶን ፍልስጤማውያንን እንቆቅልሽ በጠየቃቸው ጊዜ ምላሹን ስላቃታቸው የሳምሶን እናት በማግባባት ጠይቀው ምላሹን አወቁት፡፡
6. ዮፍታሔ ወደ ጦር ሜዳ ከመሄዱ በፊት ለእግዚአብሔር “በዐሞናውያን ላይ ድልን ከሰጠኸኝ ድል አድርጌ ከዘመቻ ወደቤቴ ስመለስ ከቤት ወጥቶ ሊቀበለኝ የሚመጣው ለአንተ ይሆናል፤ እርሱንም ለአንተ የሚቃጠል መሥዋዕት አድርጌ አቀርበዋለሁ” በማለት ተሳለ፡፡ ከጦርነት ሲመለስ ልጁ አታሞ ይዛ እየዘፈነችና እየጨፈረች ልትቀበለው ወጣች፤ ያለ እርስዋም ሌላ ልጅ አልነበረውም፡፡ ባያትም ጊዜ በሐዘን ልብሱን በመቅደድ “ወይ ልጄ ! ልቤን በሐዘን ሰበርሽው ! በእኔ ላይ ለሚደርሰው ሥቃይ ስለምን አንቺ ምክንያት ሆንሽብኝ? እኔ ለእግዚአብሔር በመሐላ ቃል ገብቼ ተስያለሁ፤ ልመልሰውም አልችልም ! አለ፡፡ ልጁንም አርዶ መሥዋዕት አድርጎ አቀረበ(መሳ 11፡ 30-40)፡፡
- ዮፍታሔ ልጁን በሕይወት ቢተዋትና ስለቱን ባያቀርብስ ምን ሊከሰት ይችል ነበር? (አስቀድመው እነዚህን ንባባት ያገናዝቡ፤ ሌዋ 27፡ 1-34 ፤ ዘኁ 30፡ 3-5 ፤ ዘዳ 23፡ 22-23፤ መጽሐፈ መክብብ 5፡ 1-5፤ መዝ 66፡ 13-14)፡፡
ለሥድስት ወራት የቤት ክራይ ለመክፈል ቃል የገባልን የኦሮምያ ክልላዊ መንግሥትና የአካባቢው አስተዳደር ከሁለት ወራት በኋላ ሜዳ ላይ በትኖናል ሲሉ ከሶማሌ ክልል ተፈናቅለው በቢሾፍቱ ከተማ የሚገኙ ወጣቶች አማረሩ፡፡
ለሥድስት ወራት የቤት ክራይ ለመክፈል ቃል የገባልን የኦሮምያ ክልላዊ መንግሥትና የአካባቢው አስተዳደር ከሁለት ወራት በኋላ ሜዳ ላይ በትኖናል ሲሉ የሶማሌ ክልል ተፈናቃዮች በቢሾፍቱ ከተማ የሚገኙ ወጣቶች ን አማረሩ፡፡
ተቃዋሚው የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ ለእነዚህ ወጣቶች ለሌሎችም ተፈናቃዮች የሚደረገው ድጋፍ ከፍ እንዲል ጠይቋል፡፡ በወጣቶቹ የቀረበው ቅሬታ ተገቢ መሆኑን የገለፀው የቢሾፍቱ ከተማ አስተዳደር በበኩሉ ተጨማሪ ሁለት ወራት የቤት ኪራይ እንዲከፈልላቸው መወሰኑን አስታውቋል፡፡
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 220W የ LED flood flood አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 220W የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 220W የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 220W የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ዋና ስራ አስፈጻሚ ዶክተር ሙሉ ነጋ በመቀሌ ዩኒቨርሲቲ ዛሬ የተመረቁ ተማሪዎች የኢትዮጵያን ሰላምና ልማት በማረጋገጥ የህዝብ አገልጋይ እንዲሆኑ ጥሪ አቀረቡ።
በምርቃ መርሃ ግብሩ ላይ የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ዋና ስራ አስፈጻሚ ዶክተር ሙሉ ነጋ እንደገለጹት፤ ተመራቂዎች ለአገራቸው ሰላምና ልማት በመስራት ህዝባቸውን ማገልገል አለባቸው።
በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ምክንያት ተቋርጦ የቆየውን ትምህርት ቀጥለውና የተለያዩ ችግሮችን አልፈው በዛሬው እለት ለምረቃ በመብቃታቸውም ‘እንኳን ደስ ያላችሁ’ ብለዋል።
የእነ ጃዋር መሀመድ በታሰሩበት አቅራቢያ ችሎት ተደራጅቶ ጉዳያቸው እንዲታይላቸው ያቀረቡትን አቤቱታ የፌዴራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ውድቅ አደረገው። የፌዴራሉ ከፍተኛ ፍርድ...
ሰማያዊው ፓርቲ በቅርቡ በአባላቱና በአመራሩ መካከል በተፈጠረ ግጭት አለመግባባት ውስጥ እንዳሉ የሚታወቀው ሲሆን በእነ አቶ የሸዋስ አሰፋ የሚመራው የፓርቲው ቡድን “በምናቃቸውና በማናውቃቸው ሰዎች ድብደባ ደረሰብን” ሲሉ ለአሜሪካ ድምጽ ገለጹ።
መንግስት ዋጋን ለማረጋጋት ከ3 ዓመት በፊት “አለ በጅምላ” በሚል ስያሜ የተቋቋመው ድርጅት ያለበት የእዳ ጫና እና የካፒታል እጥረት በሚፈለገው ደረጃ እንዳይሰራ እንዳደረገው ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት መረጃ አግኝቷል።
በ1 ቢሊየን ብር የተፈቀደ ካፒታል የተቋቋመው ድርጅቱ፥ ከ3 ዓመት በኋላም ከተወዳዳሪነትና ለሸማቾች በሚፈለገው ደረጃ ከመድረስም አንጻር ጥያቄ ይነሳበታል። ምርቶችን ከአለ በጅምላ እየገዙ የሚቸረችሩ ነጋዴዎች፥ ድርጅቱ የብዙ ምርቶች የአቅርቦት እጥረት እንዳለበትና በሚፈልጉት ልክ እቃዎችን እንደማያገኙ፤ አንዳንድ ምርቶች ከመርካቶ ይልቅ በአለ በጅምላ የዋጋ ጭማሬ እንደሚያሳዩ ይናገራሉ። በኢትዮጵያ የንግድ ስራዎች ኮርፖሬሽን ስር በፍጆታ እቃዎች ንግድ ዘርፍ ተጠቅልሎ ያለው ተቋም ከተወዳዳሪነትና ከተደራሽነት አንጻር ስላሉበት ችግሮች ማሳያዎች አሉ። በ3 ዓመት ውስጥ ከ25 በላይ መሸጫዎችን በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍል እከፍታለሁ ያለው ተቋም ከ7 መሸጫዎች ማለፍ ያልቻለ ሲሆን፥ 26 በመቶ የጠቅላላ ሀገሪቱ የጅምላ ንግድ ድርሻ ይኖረኛል ቢልም እዛ መድረስ አልቻለም።
የእዚህ ነገር መነሻ ምን እንደሆነ ለማወቅ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት ባደረገው ጥረት አለ በጅምላ አሁንም ተወዳዳሪነቱ ችግር ውስጥ የገባው ቀድሞ የተገባለት 1 ቢሊየን የተፈቀደ ካፒታል ስላልተሰጠውና ስራውን የጀመረው ራሱ በብድር ስለሆነ መሆኑን መረዳት ችሏል። በ2006 ዓ.ም ሲቋቋም አለ በጅምላ ከመንግስት በጥሬ የተሰጠው ገንዘብ 50 ሚሊየን ብር ብቻ ሲሆን፥ ተመናቸው ወደ ገንዘብ ተሰልቶም የመነገጃ መጋዘኖች ተሰጥተውታል። ከዚያ ውጭ ግን ከኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በ9 ነጥብ 5 በመቶ ወለድ 596 ሚሊየን ብር እንዲበደር ተደርጎ ነው።
ድርጅቱ ውስጥ መስራትን ጨምሮ በቅርበት የሚያውቁትና ግለሰቦችም የገበያ ማረጋጋት ስራን እንዲሰራ በመንግስት የተቋቋመ ድርጅት በዚህ የእዳ ጫና ውስጥ ከሆነ እንዴት ተወዳዳሪ መሆን ይችላል የሚል ጥያቂ የሚያነሱ ሲሆን፥ ተገቢም እንዳልነበር ተናግረዋል። በ2008 ዓ.ም በኢትዮጵያ የንግድ ስራዎች ኮርፖሬሽን ስር ሲሆንም ይህንን እዳ ይዞ ነው።
የኮርፖሬሽኑ ዋና ስራ አስፈጻሚ አቶ መንግስቱ ከበደ፥ አለ በጅምላ ወደ ኮርፖሬሽኑ ከመጠቃለሉ በፊት የነበረበት የመነገጃ ካፒታል ችግር እንደሚፈለገው እንዳላስኬደው፤ ይህም ለመጠቃለሉ ምክንያት እንደነበር ያነሳሉ። የነበረው ችግር አለ በጅምላ በ2006 አ.ም ሲቋቋም በብድር እንዲሰራ መደረጉ ብቻ አልነበረም ።
ከተበደረው 596 ሚሊየን ብር ውስጥ ለስራው 367 ነጥብ 5 ሚሊየን ብሩን ለኢንቨስትመንትና ለሌሎች ወጭዎች ከተጠቀመ በሁዋላ 256 ነጥብ 4 ሚሊየን ብሩን ለውጭ አማካሪ እንዲከፈል እንደተደረገ ጣብያችን መረጃ አለው። ይህ ክፍያም የአለ በጅምላ የብድር አካል ነው የተደረገው። የዚህን ጉዳይ ተገቢነት ያነሳንላቸው አቶ መንግስቱ፥ ይህ የተፈጸመው ኮርፖሬሽኑ ከመመስረቱ በፊት በመሆኑ በእኔ የሚመለስ አይደለም ብለዋል። ኢቲ ካርኒ የተባለው የውጪ አማካሪ ያጠናው ጥናትም ቢሆን አተገባበር ላይ ሊሆን ይችላል እንጂ ጥናቱ ችግር የለውም አንብቤዋለሁ ሲሉም ተናግረዋል።
አለ በጅምላ አሁን ካጋጠመው ችግር መውጣት አለበት ያሉት አቶ መንግስቱ፥ ከችግሩ እንዲወጣ ላምደረግ ካፒታሉን መደገፍ አስፈላጉ ነው ብለዋል። ይህ ከተደረገም ከውጪም ይሁን ከሀገር ውስጥ ምርቶችን ገዝቶ በማከፋፈል የታለመለትን ስራ መስድራትና ትርፋማ መሆን ይችላል ሲሉም ተናግረዋል። ከ2009 አ.ም ጀምሮ አለ በጅምላ የተጠቃለለበት የንግድ ስራዎች ኮርፖሬሽን አለ በጅምላ ተበድሮት የነበረውን ብድር እየከፈለ ሲሆን፥ በየ3 ወሩም 69 ሚሊየን ብርን ይከፍላል።
የኮርፖሬሽኑ ስራ አስፈጻሚ አቶ መንግስቱ፥ “አሁን ኮርፖሬሽኑ እየከፈለ ያለው እዳ ከመቋቋሙ በፊት ያለ እንደመሆኑ መንግስት እዳውን ሸፍኖለት ምርቶችን በስፋት ወደ ማከፋፈል እንዲገባ ለመንግስት ጥያቄ ቀርቧል፤ እዳው እንደሚሸፈንም እምነት አለን” ብለዋል።
ዋዜማ ራዲዮ- የፌደራል ጠቅላይ አቃቤ ህግ የእነ ጃዋር ሞሀመድን የህክምና ጉዳይ በተመለከተ የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የሰጠው ውሳኔ ህግን እና ስርዓትን የተከተለ አይደለም በማለት ወደ ፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የይግባኝ ሰሚ ሁለተኛ ወንጀል ችሎት ይግባኝ ብሏል::
በሽብር እና ሌሎች ወንጀሎች ክስ የተመስርተባቸው ጃዋር ሞሀመድ፣ በቀለ ገርባ እና ሌሎች በመዝገቡ የተካተቱ ተከሰሾች ባሉበት የፌደራል ማረምያ ቤት የረሀብ አድማ ማድረግ ከጀመሩ 20 ቀን እንዳለፋቸው ጠበቆቻቸው ይናገራሉ፡፡
ይህን ተከትሎ ላጋጠማቸው የጤና እክል የግል ህክምና ለማግኘት አቤቱታ ቢያቀርቡም በህጉ መሰረት ባሉበት ማረሚያ ቤት ህክምና እንዲያገኙና ከማረምያ ቤቱ አቅም በላይ ከሆነ ደግሞ ወደ ፌደራል ጦርሀይሎች ሆስፒታል ተወስደው እንዲታከሙ የካቲት 2 ቀን 2013 ዓም በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ ተሰጥቶ ነበር፡፡
ሆኖም ተከሳሾች “መንግስት ባስቀመጣቸው ባለሞያዎች እና በመንግስት ሆስፒታል ለመታከም እምነቱ የለንም” በማለት እና የጤና ሁኔታቸው አስጊ ሁኔታ ላይ መድረሱን በማከል በድጋሜ የካቲት 8 ቀን አቤቱታ አቅርበዋል፡፡
ይህን የተቃወመው የፌደራል ጠቅላይ አቃቤ ህግም ህግን እና ስርዓትን የተከተለ ትዕዛዝ አይደለም በማለት ዛሬ ከሰዓት ለፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ሁለተኛ ወንጀል ችሎት አቤቱታውን አቅርቧል፡፡
በአቤቱታውም ማረሚያ ቤቶች በተቋቋሙበት አዋጅ መሰረት ማንኛውም ተከሳሽ ቅድሚያ ህክምና የሚያኘው በማረሚያ ቤቱ ሲሆን ከአቅም በላይ ከሆነ ወደ ጦር ሀይሎች ሆስፒታል ይወሰዳል እንደሚል አስታውሷል፡፡ የስር ፍርድ ቤቱ ከዚህ ቀደም የካቲት 2 ሲሰየም አግባብ ያለው ትዕዛዝ ሰጥቶ የነበረ ቢሆንም የካቲት 8 ያስተላለፈውን “በግል ሆስፒታል ይታከሙ” የሚል ትዕዛዝ ከመስጠቱ በፊት ግን ቀድሞ የሰጠው ትዕዛዝ መፈፀም አለመፈፀሙን መመርመር፣ ካልተፈፀመም ለምን ብሎ መጠየቅ ይገባው ነበር፤ ይህ ትክክለኛ ትዕዛዝ ስላልሆነ ይታገድልን በማለት ይግባኝ ብሏል፡፡
«ጌታዬ ሆይ! (እንግዲያውስ) ለእኔ ምልክትን አድርግልኝ አለ፡፡ ምልክትህ ጤናማ ሆነህ ሳለህ ሦስት ሌሊትን (ከነቀናቸው) ሰዎችን ለማነጋገር አለመቻልህ ነው» አለው፡፡
አላት «(ነገሩ) እንደዚህሽ ነው፡፡» ጌታሽ «እርሱ በእኔ ላይ ገር ነው፡፡ ለሰዎችም ታምር ከእኛም ችሮታ ልናደርገው (ይህንን ሠራን) የተፈረደም ነገር ነው» አለ፤ (ነፋባትም)፡፡
እነዚህ (ዐሥሩ) እነዚያ አላህ በእነሱ ላይ የለገሰላቸው ከነቢያት ከአዳም ዘር ከኑሕ ጋር (በመርከቢቱ ላይ) ከጫናቸውም (ዘሮች) ከኢብራሂምና ከእስራኤልም ዘሮች ከመራናቸውና ከመረጥናቸውም የኾኑት የአልረሕማን አንቀጾች በነሱ ላይ በተነበቡ ጊዜ ሰጋጆችና አልቃሾች ኾነው ይወድቃሉ፡፡
በእነሱም ላይ አንቀጾቻችን ግልጽ መስረጃዎች ኾነው በተነበቡ ጊዜ እነዚያ የካዱት ለእነዚያ ላመኑት «ከሁለቱ ክፍሎች መኖሪያው የሚበልጠውና ሸንጎውም ይበልጥ የሚያምረው ማንኛው ነው» ይላሉ፡፡
«በስሕተት ውስጥ የኾነ ሰው አልረሕማን ለእርሱ ማዘግየትን ያዘገየዋል፡፡ የሚዛትባቸውንም ወይም ቅጣቱን ወይም ሰዓቲቱን ባዩ ጊዜ እርሱ ስፍራው መጥፎና ሰራዊቱ ደካማ የኾነው ሰው ማን እንደኾነ በእርግጥ ያውቃሉ» በላቸው፡፡
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የአንድ ወቅት የኮሜዲያን ልመነህ ቀልድ ለእዚህ ትውልድ ጥቂት ትምህርት ሳይኖራት አይቀርም። ፅሁፎቻችን፣የድረ-ገፅ ዘመቻዎችን እና ንግግሮቻችን ሕዝብ የሚያቀራርብ እንጂ የሚለያይ እንዳይሆኑ እንጠንቀቅ።(የጉዳያችን ማስታወሻ)
የአንድ ወቅት የኮሜዲያን ልመነህ ቀልድ ለእዚህ ትውልድ ጥቂት ትምህርት ሳይኖራት አይቀርም። ፅሁፎቻችን፣የድረ-ገፅ ዘመቻዎችን እና ንግግሮቻችን ሕዝብ የሚያቀራርብ እንጂ የሚለያይ እንዳይሆኑ እንጠንቀቅ።(የጉዳያችን ማስታወሻ)
ኮመዲያን ልመነህ ታደሰ በአንድ ወቅት የኮሜዲ ሥራ ሲወሳ ቀዳሚ ስሙ የሚጠቀስ አርቲስት ነበር።ዛሬ ላለበት ሁኔታ አርቲስቶቻችን የሚያደርጉትን አንዳንድ ጥረቶች እያሞገስኩ (ድጋፎቹ በበቂ ደረጃ ናቸው ወይ? ለሚለው ጥያቄ መረጃ ባይኖረኝም) ይች በልጅነቴ የቀለዳት ቀልድን ማውሳት ፈለኩ።
ሰውዬው ጎረቤቱን ሊከስ ፈለገ እና የሰፈሩን አንድ ወጣት ወደ ቤቱ ጠራው።ወጣቱን የፈለገበት ምክንያት የክስ ወረቀት እንዲፅፍለት ነበር።በመጀመርያ ያደረሰበትን በደል በቃል ነገረው፣ተረከለት በመጨረሻ ወጣቱ እንዲህ አለ ''ገባኝ እኔ ይህንን በደል በጥሩ ኪነ ጥበባዊ ፅሁፍ ከሽኘ ማመልከቻውን እስክፅፍልህ ግማሽ ሰዓት ስጠኝ'' ብሎ መፃፍ ጀመረ። ከግማሽ ሰዓት በኃላ ወጣቱ ለከሳሹ የፃፈውን ይዞ መጣ ለከሳሽም አነበበለት።
ወጣቱ ፅሁፉን ለከሳሹ ሲያነብለት ከሳሽ እንባው እየወረደ ነበር።በመጨረሻ ከሳሽ ማልቀሱን ማቆም አልቻለም።ወጣቱ ማመልከቻ ፀሐፊ ግራ ገባው።ቅድም ወደ ቤቱ ሲመጣ እንዲህ አልሆነም ነበር።አሁን የእርሱን ፅሁፍ ሲመለከት ይህን ያህል ማልቀሱ ግራ አጋባው።
ወጣቱ ጠየቀ - ''ምን ነካህ? ቅድም ጎረቤትህ ያደረሰብህን በደል ስትነግረኝ፣ያንን ሁሉ ታሪክ ስትተርክልኝ አላለቀስክም። አሁን የእኔን ፅሁፍ ስትሰማ ግን ማልቀስ ጀመርክ ጥላቻህም ባሰበት።ምንድነው ነገሩ?''
ከሳሽ መለሰ '' እኔ አሁን አንተ የፃፍከውን በደል ፈፅሞ አላውቀውም ነበር።እኔ በተራ ቃላት የማውቀውን በደል አንተ በከባድ ቃላት እና በስነ-ፅሁፍ ስታቀርበው የማላውቀውን በደል ስትነግረኝ ምንም እንኩአን አንተ ያልካቸው በደሎች ባይኖሩም ቢሆንስ ብዬ ጥላቻዬ ጨመረ።በጣም ነው የማመሰግንህ ያላደረገብኝን እና ያልተፈፀመብኝን ሁሉ ጨምረህ በስነ-ፅሁፍ አስውበህ በማቅረብህ።ቀድሞ በቀላሉ እናደድ የነበረውን ውብ በሆነ የፅሁፍ ችሎታህ የባሰ እንዳለቅስ ስላደረከኝ''
ወጣቱ ፀሐፊ ደነገጠ ማስታረቅ፣ሰላም ማውራት ሲገባው የባሰ ቤንዚን እየጨመረ መሆኑን ቆይቶ አወቀ።አንድነት ከመስበክ ይልቅ በደልን በኪነ-ጥበባዊ ፅሁፍ ከሽኖ ጎረበታሞቹን የባሰ ማጣላቱን አወቀ።የኮሜዲው መጨረሻ።
በደል አለ።ማንም አይክደውም የበደሉን መጠን ለመለካት በደሉ የደረሰበትን ሰው ሆኖ መገኘት የግድ አይጠይቅም።ሰው መሆን በቂ ነው።ያለፈው የግማሽ ክ/ዘመን ታሪካችንን ብቻ ብንመለከት ደርግ በመላዋ ኢትዮጵያ ላይ ባደረሰው በደል ሁሉም የተነገረው ከተለያየ የስልጣን ፍላጎቶች አንፃር ነው።
ይህ ሁሉ ሲሆን ግን በደርግ ስርዓት ውስጥ የደህንነት ሚኒስትር ሆነው የሚሰሩት የትግራይ ተወላጅ ነበሩ።እራሳቸው ኮ/ል መንግስቱ የኦሮሞ ተወላጅ ነበሩ።የኮ/ል መንግስቱ የቅርብ አማካሪ የኤርትራ ተወላጅ ነበሩ።እንደ ዘር የተነሱት ጉዳዮች ከአምባገነናዊ ባህሪ እና ከስልጣን ሽምያው ጋር ሲነፃፀሩ የትዬለሌ ነበሩ።መሰረታዊ ችግሮቹ ግን የሕግ የበላይነት አለመከበር እና ሕዝባዊ መሰረት ያለው የእያንዳንዱን ግለሰብ ተሳትፎ ያላገኘ የመንግስት ስርዓት እንጂ የጎሳ ጥያቄዎች አይደሉም።ይህ ማለት የብሔር ጭቆና የለም።ፈፅሞም አልነበረም አሁንም የለም ለማለት አይዳዳኝም። ነገር ግን የችግሮች ሁሉ መፍትሄዎች ወደ ብሔር ፖለቲካ ማራገብ ከወሰድነው ወይንም በይሉኝታ እየተያዝን አንዱን ወገን እናስደስት በሚል ተነሳሽነት ብቻ ጎሳን ካራገብን የማንወጣበት አዘቅት ውስጥ እንዳንገባ ያስፈራል።
እዚህ ላይ አሁን ያለንበትን የስርዓቱን የጎሳ ፖለቲካ ችግር እና በአንድ ጎሳ የመጠቅለል አባዜ መቃወም እና አጠቃላይ 'የኢትዮጵያ የፖለቲካ ችግር የጎሳ ፖለቲካ ነው' ብሎ የመደምደም የመሃይም አስተሳሰብ መዳረሻው የት እንደሆነ አይታወቅም።የተለያዩ የፖለቲካ ቡድኖች ወደ ስልጣን መወጣጫ እስከመራቸው ድረስ የጎሳ ፖለቲካን ማራገብ እንደ አንድ ስልት ሲጠቀሙበት ይታያል።ይህ በአለማችን የተነሱ ጨካኝ አምባገነኖች የተከተሉት እኩይ መንገድ ነው።አሁን በስልጣን ላይ ያለው ህወሓት እየተከተለው ያለው ይህንኑ መንገድ ነው።ስልጣን ከያዘ ከ23 ዓመት በኃላም ስሙን ''የትግራይ ነፃ አውጪ'' የሚል ነው። በእርሱ መንገድ በመሄድ ስኬት አይገኝም።የተቀናቃኝን ተቃራኒ በመያዝ ግን ስኬት አለ።ጎሳ ለሚያራግበው ህወሓት ሌላ ጎሳን ማራገብ መቃወም ሳይሆን መመሳሰልን ያስከትላል። የሀገራችን ገበሬ ምን ያህል ፊደል ቆጠርኩ ከሚለው መሻሉን እናስብ።ፅሁፎቻችን፣የድረ-ገፅ ዘመቻዎችን እና ንግግሮቻችን ሕዝብ የሚያቀራርብ እንጂ የሚለያይ እንዳይሆን እንጠንቀቅ።
ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት፡ ብ23 ሰነ 2017 ኣብ መዛዘሚ መበል 35 ኣኼባኡ ወ/ሮ ሸይላ ኪታሩዝ ኩነታት ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ኣብ ኢርትራ ምክትታለን ክቕጽላ ወሲኑ። እቲ ባይቶ ነዚ ዝወሰነ ነቲ ኣካል ሕቡራት ሃገራት ዝኾነ ትካል ብሓያል ተገዳስነት፡ “ሜላዊ፡ ሰፊሕን ጃምላውን ግህሰትን ጥሕሰትን ሰብኣዊ መሰል” ብዝብል ዝኾነኖ ብመንግስቲ ኤርትራ ዝተፈጸመን ዝፍጸም ዘሎን ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ንምክትታል እዩ።
እዚ ሓድሽ ኩነነ ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ጨቋኒ ስርዓት፡ ነቲ ብመንግስቲ ዝፍጸም ዘሎ “ ቀጻሊ ኮነ ኢልካ ምእሳር፡ ምስዋር ከምኡ እውን ሕሱም ህይወት ኣብ ኣብያተ-ማእሰርቲ” ክብል ገሊጽዎ። ኣተሓሒዙ ድማ መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህዝቡ ዝፍጽሞ ዘሎ በደል፡ ብውሕዱ ካብቲ ብባይቶ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዝቐረበሉ 92 ለበዋታት ዝተወሰነ ከተግብር ሓቲቱ።
ብዘይካዚ እዚ መበል 35 ኣኼባ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት፡ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ብመርማሪ ኮሚሽን ሕቡራት ሃገራት ዝተነጸረ፡ ናይ ጥርጡራት መንነትን ብጥንቃቐ ዝቐረበ ተዛማድን ኣብ መጻኢ ተሓታትነት ኣብ ምንጻር ዝሕግዝን ሓበሬታን ብግቡእ ኣስተብሂልሉ። ምስዚ ከኣ ወ/ሮ ሸይላ ኪታሩዝ ምክትታል ኩነታት ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ኣሕይለን ክቕጽላ ሓቲትወን።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ከምዘይሰርሐ ብምጥቃስ፡ ባይቶ ሰብእዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት፡ ተቕላላ ጉባአ ሕቡራት ሃገራት ንጻብጻን ናይ ቃል መብርህን መርማሪ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ፡ ኣድላይ ስጉምቲ ንክወስዳ ናብ ዝምልከተን ኣካላት ሕቡራት ሃገራት ከቕርቦ ሓቲቱ።
ካብዚ ሓሊፉ እቲ ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት፡ ሕብረት ኣፍሪቃ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ናብ ምንጻር እቶም ተሓተትን ናብ ፍትሒ ምቕራቦምን ዝዓለመ ምጽራይ ብምክያድ እቲ ብመርማሪ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ዝተነጸረ ኣብ ግብሪ ዝውዕለሉ ስጉምቲ ንክወስድ ዳግማይ ኣተባቢዕዎ።
እዚ ናይ ሎሚ ዘበን ውሳነ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት፡ እታ ሴፍ ሕጂ እውን ኣብ ክሳድ ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቅን ኣብ ልዕሊ እታ ካብ ኣፍሪቃ ቀንዲ ጨቋኒት ዝተባህለት ጸባብ ጉጅለኡን ከም ዘላ ዘመልክት እዩ።
ንሕና፡ ባይቶ ኤርትራውያን ኣብ ኮሎራዶ ንፍትሒ፡ ንሃገራዊ ስኒትና ዝዓናቕፉ ጉዳያት ክንፈትሕ፡ ቀጻሊ ሰሚናራት ከነካይድ ተበጊስና። ባይቶ ኤርትራውያን ኣብ ኮሎራዶ ኣካል ናይ`ተን ድሮ ብደረጃ ሰሜን ኣሜሪካ ተጠራኒፈን ዝነጥፋ ዘለዋ ዓሰርተ-ሰለስተ ከተማታት እያ። ዕላማና፡ ኤርትራ ካብ ጥፍኣት ድሒና፡ ቅዋማዊት ሃገር ንክትከውን ቀጻሊ ጻዕሪታት ምክያድ`ዩ።
ኤርትራውያን ተቐማጦ ኮሎራዶ፡ ሚያዝያ 26 2015 ኣብ ዝጅመር ሰሚናር፡ ኣብነታዊ መርኣያ ክኸውን ኩሉ ምድላዋት ክንገብር ኣገዳሲ ምዃኑ ኣሚና፡ ክሳብ ቅዋማዊት ኤርትራ እትህነጽ ጻዕሪታትና ቀጻሊ እዩ።
በኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የፖለቲካ ፓርቲዎችን ምዝገባ ሂደት በሚያከናውንበት ወቅት የምርጫ፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ እና የምርጫ ስነምግባር አዋጅ ቁጥር 1162/2011 ዓ.ም. እና በመመሪያ ቁጥር 3 መሠረት በጠቅላላ ጉባኤ በማድረግ እስከ ጥር 30 ቀን 2013 ዓ.ም. ድረስ እንዲያቀርቡ የተገለፀላቸው ፓርቲዎች እንደነበሩ ይታወሳል። ቦርዱ በ2012 ዓ.ም. ሊያካሂድ የነበረው 6ኛ አገራዊ ምርጫ በአለም አቀፍ ደረጃ የተከሰተውን የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ስጋት ምክንያት ተላልፎ የነበረ ሲሆን በአሁኑ ወቅት የ6ኛውን አገራዊ ምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ይፋ ሆኖ የተለያዩ ተግባራት እየተከናወኑ ይገኛሉ።
ነገር ግን ጥር 30/2013 ዓ.ም. ድረስ ጠቅላላ ጉባኤ እንዲያካሂዱ የተገለፀላቸው የፖለቲካ ፓርቲዎች በተጠቀሰው ጊዜ ጠቅላላ ጉባኤ ማካሄዱ በሚያደርጉት የምርጫ ዝግጅት እንቅስቃሴ ላይ ጫና እንደሚፈጥርባቸው ገልፀው ምርጫው ከተጠናቀቀ በኋላ ጠቅላላ ጉባኤ እንዲያካሂዱ እንዲፈቀድላቸው ለቦርዱ ጥያቄ አቅርበዋል፡፡ ቦርዱ ጥር 7 ቀን 2013 ዓ.ም. ባካሄደው ስብሰባ የፖለቲካ ፓርቲዎች እስከ ጥር 30/1013 ዓ.ም. ድረስ ጠቅላላ ጉባኤ እንዲያካሂዱ ያሳለፈውን ውሣኔ እንዲራዘምላቸው ያቀረቡትን ጥያቄ መርምሯል፡፡
በዚሁ መሠረት ቦርዱ የ6ኛውን አገር አቀፍ ምርጫ አፈፃፀም የጊዜ ሰሌዳ አውጥቶ ወደ ተግባራዊ እንቅስቃሴ የገባ በመሆኑ በአሁኑ ወቅት የፖለቲካ ፓርቲዎች ጠቅላላ ጉባኤ ቢያካሂዱ ጫና የሚፈጠርባቸው መሆኑን ግምት ውስጥ በማስገባት 6ኛው ዙር ጠቅላላ ምርጫ በተጠናቀቀ በሦስት ወራት ጊዜ ውስጥ ጠቅላላ ጉባኤ አካሂደው መተዳደሪያ ደንባቸው ላይ ማስተካከያ በማድረግ እንዲያቀርቡ ወስኗል፡፡ በመሆኑም ምርጫ ተሳትፎ ዝግጅት ምክንያት ጠቅላላ ጉባኤ ማድረግ ያልቻላችሁ የፖለቲካ ፓርቲዎች 6ተኛው አገር አቀፍ ምርጫ በተጠናቀቀ በሶስት ወር ውስጥ ጠቅላላ ጉባኤያችሁን በማከናወን ማሻሻያዎቻችሁን ለቦርዱ እንድታቀርቡ እያሳሰብን፣ ይህ ውሳኔ ተግባራዊ የሚሆነው በ6ተኛው አገራዊ ምርጫ ላይ የሚሳተፉ ፓርቲዎች ላይ ብቻ መሆኑን እናሳውቃለን።
እቶም ምንጭታት ኣብ ዝሃብዎ መረዳእታ፣ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ኢትዮጵያ ወግዓዊ ምብጻሕ ዝፈጸመ ብምክትል ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ መሓመድ ቢን ዓብዱላ ኣል ሩማሒ ዝተመርሐ ልኡኽ ንግስነት ቀጠር ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝን ሚኒስተር ዴታ ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣምባሳደር ብርሃነ ገብረክርስቶስን ብተናጸል ከምዝተዘራረበ ኣፍሊጦም።
ልኡኽ ቀጠር ብዘይካ’ቲ ምስ ላዕለዎት ሰብ ስልጣን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘካየዶ ዝርርብ፣ ምስ ዳይረክተር ሰላምን ጸጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ ቃስም ዋነን ኮሚሽነር ማሕበራዊ ጉዳያት ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ሙስጠፋ ሲዲኪ ካሎኮን’ውን ተዘራሪቡ’ዩ።
ኣብ ኩሉ’ቲ ዝተኻየደ ዝርርብ ኣብ ጉዳይ ጸጥታን ሰላምን ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘድሃብ እኳ እንተነበረ፣ ኣብዚ ዞባ ከም ዝዓበየ ማሕንቖ ንሰላም ዝጥመት ምትፍናን ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምፍትሑ ሓድሽ ተበግሶ ክውሰድ’ውን ዘትዮም።
ጽባሕ 2 ሰነ ኣብ ዝካየድ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ፕረዚደንት ኣልበሽር ክርከቡ ትጽቢት ዝግበረሎም መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንምቅርራቦም ሓሳብ ከምዘሎ ይንገር።
ኣብዚ ናይ ጽባሕ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ፕረዚደንት ኣልበሽር ብዘይካ ወከልቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ ወከልቲ ቀጠር፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ግብጽ፣ ቻድ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኡጋንዳ፣ ኬንያን ካልኦት ሃገራትን ክርከቡ ምዃኖም መንግስቲ ሱዳን ገሊጹ።
ኣብ ስልጣን ንነዊሕ ዓመታት ካብ ዝጸንሑ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃ፣ 91 ዓመት ዝዕድሚኡ ፕረዚደንት ዚምባብዌን እዋናዊ ኣቦ መንበር ሕብረት ኣፍሪቃን ሮበርት ሙጋበ’ውን ኣብቲ ስነ ስርዓት ክሳተፍ ምዃኑ
ካብ ቱኒዝያ ተበጊሰን ማእኸላይ ባሕሪ ብምቁራጽ ኣብ ወደባት ሲሲሊ ሎኖሳን ላምባዱሳን ዝኣትው ቁጽሪ ስደተኛታት ዝጸዓኑ ናይ ዕንጨይቲ ጀላቡ ይውስኽ ምህላው ተገሊጹ።
ምስሊ ረቡዕ መስከረም 6,2017 ዓ.ም ኣብ ገማግም ከተማ ኣጊጀንቶ ዝኣተው ኣስታት 50 ዝኾኑ ስደተኛታት ካብተን ጀላቡ ወሪዶም ናብ ገማግም ባሕሪ ክጎዩ የርእይ።
ብመሰረት ካብ ሰበ ስልጣን ኢጣልያ ዝተረኽበ ሓበሬታ ቁጽሪ ካብ ሳባርታ ሊብያ ተበጊሶም ማእኸላይ ባሕሪ አቋሪጾም ኢጣልያ ዝኣትው ስደተኛታት ብ65 ሚእታዊት ምጉዳሉ ይገልጹ። እዚ ቁጽሪ ምስ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ብምንጽጻር ኽከውን ኸሎ ሳባርታ ቀንዲ መበገሲ ስደተኛታት ኮይና ኣብዚ ሕጂ እዋን ግን ካብዚ ቦታ ዝብገሱ ስደተኛታት ዘየለው ምኳኖም ይግለጽ አሎ።
ክላውድዮ ሎምባርዶ ሓላፊ ማረኣሚኮ ዝተባህለ ንአከባቢ ዝሕለቕ ትካል ኮይኑ ኣብ ዝሓለፈ ካብ ሊብያ ዝብገሳ ጀላቡ ምሸት ናብቲ ገማግም ባሕሪ ከምዝበጽሓ ሕጂ ግን እቲ መንገዲ ምስ ተዓጸወ ስደተኛታት ካብ ጎረቤት ቱኒዝያ ክብገሱ ከምዝጀመሩን ኣብ ሰዓታት ቀትሪ ናብቲ ገማግም ባሕሪ ክበጽሑ ከምዝጀመሩ ይገልጽ።
ለአየር ትኬት በሰባት ወራት ውስጥ ብቻ 16 ሚሊዬን ብር ወጭ ተደርጓል። | Amhara Fano Movement Support Site - የአማራ ፋኖ ደጋፊዎች ድህረ ገጽ
ያሳዝናል በርቀት የተማሩ ሰዎች በርቀት እያስተዳደሩ ነው። የብአዴን ባለስልጣናት ክልሉን አዲስ አበባ ተቀምጠው በርቀት ለመምራት እየሞከሩ ነው። ከሀምሌ 01/2011 ዓም ጀምሮ ከአዲስ አበባ ወደ ባህርዳር በአውሮፕላን እየተመላለሱ በደሀ ህዝብ ገንዘብ እየቀለዱ መሆኑን ምንጮች ይናገራሉ። ለአየር ትኬት በሰባት ወራት ውስጥ ብቻ 16 ሚሊዬን ብር ወጭ ተደርጓል። አዲስ አበባና ባህርዳር በተመሳሳይ ጊዜ ለእነዚሁ ባለስልጣናት 31 ሚሊዬን ብር የቤት ኪራይ ከአማራ ህዝብ ኪስ ወጥቷል። በአጠቃላይ ድምር 47 ሚሊዬን ብር ያለ አግባብ ለተወሰኑ ግለሰቦች ብቻ ወጭ መደረጉን ሰምተናል። ባህርዳር የትኛውም ባለጉዳይ ወደ መንግስት ቢሮ ሂዶ ማንንም አያገኝም። ባህርዳር ናቸው ሲባል አዲስ አበባ አዲስ አበባ ናቸው ሲባል ባህርዳር እያሉ ምንም አይነት የመንግስትና የህዝብ ስራ እየሰሩ አይደለም። በቅርብ ቀንም ስለግለሰቦች ዝርዝር መረጃ ለማውጣት እሞክራለሁ።
የብአዴን ባለስልጣናት ከሰኔ 15 በኋላ በመሀከላቸው መተማመን የለም፤ ጠፍቷልም። ግማሹ ለአብይ አህመድ ብናድር ይሻላል በማለት ጅራታቸውን ሲቆሉ የሚታዩ አሉ የተወሰኑት ደግሞ ግራ ገብቷቸው ቁመዋል።
ልብ በሉ በ2011 ዓም በተጠና ጥናት መሰረት ክልል ተብሎ በሚጠራው ውስጥ ከሚገኝ ት/ት ቤቶች ውስጥ 84% ከደረጃ በታች መሆናቸው ተረጋግጧል። የአማራ ህዝብ በሁሉም መሰረተ ልማት የመጨረሻ ደረጃ ላይ ነው ። በክልሉ 8 ጤና ኬላዎች ብቻ መስፈርቱን አሟልተው አገልግሎት ይሰጣሉ። ህዝቡ በድህነትና በኋላ ቀርነት ይማቅቃል። ወጣቱም የማንነት ጥቃትና ስራ አጥነት አንገቱን አስደፍቶት ይታያል።
ሓሙሻይ ስሩዕ ኣኼባ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ፡ ህዝቢ ኤርትራ ቅልጡፍ ምቕይያራት ኣብ ዘሕልፈሉ ዘሎ ህሞት፡ ንኣህጉራዊ ማ/ሰብ ብሓፈሻ ንሃገራት ኤውሮጳ ድማ ብፍላይ ሻቕሎትን ተጽዕኖታት ዝፈጥርን፡ ኣብ መላእ ክፍልታት ሕ/ሰብና ዕድመ ዘይፈሊ ዋሕዚ ስደት ብብዝሒ ኣብ ዝረኣየሉን እዋን’ዩ ተሰላሲሉ። ኤርትራ ብቀጻሊ እናዓበየ ብዝመጽእ ዘሎ ንቅሓትን ተቓውሞን ህዝብና፡ ካብ ኩሉ ወጽዓታትን ውልቀ ዲክታቶርያዊ ምልክነትን ብምንጋፍ፡ ዝሓሸ ሂወት ንምውሓስ ዘለዎ ትጽቢት ንምርግጋጽ፡ ነጻነቱን ክብሩን ትሕሉ ብቅዋምን ልዕልነት ሕጊ ትግዛእን ሃገር ንምህናጽ፡ ኣብ ውሽጣዊ ምንቅስቓስ ይርከብ። ምስቲ ኩሉ ዘጋጥም ዘሎ ዋሕዚ ስደት ተቓውሞ ብብዝሑን ብዓይነቱን ለውጢ ኣምጺኡ፡ ሃገራዊ ባይቶን ፖሎቲካዊ ውድባቱን ከምኡ’ውን ካልኦት ሃገራዊ ሓይልታት ትጽቢት ዝግበረሉ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምህናጽ፡ ኣድላይ መስዋእትነት እናኸፈሉ ንደንበ ተቓውሞ ይመርሑ ኣለው። ገለ ኣካላት ካብቲ ስርዓት እናተገምዑ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ክጽንበሩ ከለዉ፡ ገለ ካብኣቶም ገና እቲ ዝመሸመሸ ትካላት ናይቲ ስርዓት ክዕረን ኣካላቱ ከም ብሓድሽ ክስራዕን ትጽቢት ዝገብሩ ምህላዎም እውን ኣሚቱ።
ኣብ ክሊ’ዚ ምዕባሌታት’ዚ ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ሓምሻይ ስሩዕ ኣኼብኡ ካብ 18-24 ነሓሰ 2014 ኣሰላሲሉ፡ ኣብዚ ኣኼብኡ’ዚ ሓፈሻዊ ፖሎቲካዊ ምዕባሌታት ኤርትራ ብውሽጥን ብደገን ዝሓልፎ ዘሎ ኩነታትን፡ ኩሉ’ቲ ኣብ ባይታ ብጭቡጥ ዘጋጥም ተረኽቦታትን፡ እቲ ስርዓት ዓይኒ ህዝብና ብምድፋን፡ ሓድነትና ንምብታን ቆርበቱ ብምቕያር፡ ነቲ መሽሚሹ ዝርከብ ዕድሚኡ ንምንዋሕ ዝኣትዎ ዘሎ ኣጉል መብጽዓታት ገምጊሙ። እዚ ስርዓት’ዚ ብቀንዱ ንረብሓታት ህዝቢ ኤርትራን፡ ናይ ከባቢና ሰላምን ርግኣትን እናተጻረረ፡ ብልሽው ዝኾነ ዞባውን ኣህጉራውን ዝምድናታቱ፡ ናብ ጸቢብ ጉጅላዊ ረብሓታቱ ንምውዓል ብርቱዕ ጻዕርታት የካይድ ምህላዉ፡ ኮይኑ ግን እቲ ጥርጡር ዞባዊ ምሕዝነታቱ ንትጽቢታትን ነጻነትን ክብርን ህዝቢ ኤርትራ ከም ዘየገልገለ ተገንዚቡ።
ብጉዳይ ኤርትራውያን ሰደተኛታት ብዝምልከት፡ ካብቲ ሃሱስ ስርዓት ወጺኦም ውሕስነት ሂወቶም ንምርግጋጽ፡ ኣብ ዘካይድዎ ሓደገኛ ጉዕዞ ዘጓንፎም ስቓይ፡ ማእሰርቲ፡ ናይ ጸጥታ ሽግራት፡ ግፍዕታትን ሰብኣዊ ግህሰታትን ብተወሳኺ’ውን ብጉጅለ ደላሎ ሰብ ዘጋጥሞም ዘሎ ምዝመዛ ብዕምቆት ድሕሪ ምምዛኑ፡ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ነቲ ምንጪ ስደት ኤርትራውያን ቁጠባዊ ጸገም ጥራሕ ምዃኑ ከቐርብ ዝፍትን ዘሎ ናይ ገለ ሃገራት ግጉይ ፖሊስታት ነጺጉ፡ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ጠንቂ ስደት ብቀንዱ ብሰንኪ እቲ ጨካን ስርዓት ንኣህጉራዊ ቻርተር ዘጽደቆ ሰብኣዊ መሰላት እናጠሓሰ፡ ሰብኣዊ ክብሪ ዜጋታት እናረገጸ ዝፍጽሞ ግህሰታት ዝወለዶ ፖሎቲካዊ ምክንያት ከም ዝኾነ ኣረጋጊጹ። እቲ ስርዓት ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝበጽሕ ዘሎ ኩሉ-መዳያዊ ኣስካሕካሒ ግፍዕታት ንምኽዋልን፡ ኣብ ኤርትራ ጠንቂ ስደት ዝኸውን ዘሎ ምኽንያታት ንምሽፋንን፡ ብማዕከናት ዜናታቱ ኣቢሉ ዘካይዶ ዘሎ ዘመተ ነቲ ናይ ወጻኢ ሃገራት ዜናታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝበጽሕ ዘሎ ግህሰታት ዕሽሽ ኢሉ ክሓልፎ የተባብዕ ምህላዉ ተመልኪቱ። በዚ ኣጋጣሚ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤሃባደ ዝተፈላለዩ ናይ ደገ ናይ ዜና ማዕከናት ንወጽዓታት ህዝቢ ኤርትራ ከቃልሑ ጸቂዑ።
ኣብ መደምደምታ ኣኼባ፡ ተቓላሳይ ህዝብና ኣብ ኩሉ መዳይ ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ንዘካይዶ ዘሎ ቃልስታት ዝህቦ ዓቢ ክብሪ እናገለጸ፡ ብፍላይ’ውን መራሕቲ ሃይማኖት ኮቶልካዊት ቤተ-ክርስትያን ኣብ ህዝቦም ዝበጽሕ ዘሎ ግህሰታትን ትጽቢታቱን ኣመልኪቶም ንዘቕርብዎ ጽሑፋት ናእድኡ ኣረጋገጹ። ከምኡውን ካለኦት መራሕቲ ሃይማኖትን ኣቦታትን ተመሳሳሊ ስጉምቲ ክወስዱ ኣተባቢዑ። ከምኡ’ውን ብምክንያት በዓል ነጻነት፡ ህዝቢ ኤርትራ ሓርነቱን ደሞክራስን ክጓናጸፍ ብሚንስተር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜርካ ጆን ኬሪ ኣቢሉ ዝተገልጸ መርገጽ ኣሜርካ ሞጎሱ ገሊጹ። ኣኼባ ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ንኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዘሎ ህዝብና ብሓፈሽኡ ነቶም ስርዓት ህግደፍ ክመዓራረ ይኽእል ኢሎም ትጽቢት ዝገብሩ ኣካላት ከኣ ብፍላይ፡ ኣብ ጎኒ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተሰሊፎም፡ ኩሉ ዓቕምታቶም ዲክታቶርያዊ ስርዓት ብምውጋድ ሕብረ-ሰልፋዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምህናጽ ክረባረቡ ጸዊዑ። ኣኼባ ንኩሎም መሓዙት ተቓውሞ ኤርትራ ብፍላይ’ውን ህዝብን መንግስትን ኢትዮጵያ ብቀጻሊ ንሃገራዊ ባይቶን ኣካላት ፖሎቲካዊ ውድባቱን ንኣካላት ደሞክራሲያዊ ለውጥን ዝገብርዎ ሓገዛት ኣሞጒሱ።
ዋና የቴክኒክ መለኪያዎች የሞዴል ደረጃ የተሰጠው የቮልት (V) ደረጃ የተሰጠው የወቅቱ ዋና ዑደት (A) ዋና የእውቂያ መለኪያዎች የኃይል ድግግሞሽ የመቋቋም አቅም መቋቋም V (ውጤታማ እሴት) ዋና የወረዳ መቆጣጠሪያ ዑደት ርቀት (ሚሜ) Overtravel (ሚሜ) የመጨረሻ ግፊት (N) ዋና ወረዳ ረዳት የወረዳ መቆጣጠሪያ የወረዳ CKJ5-63 1140 36,110,220,380 63 1.6 ± 0.2> 0.8 30 ± 5 4200 2500 2000 የሞዴል አቅም የማፍረስ አቅም የመፍረስ አቅም የአሁኑን (ሀ) የኤሌክትሪክ ሕይወት ጊዜን መካን ...
ፈጣሪ ኢትዮጵያን እና ህዝቦቿን ይጠብቅ🙏በቤት ውስጥ በሚገኙ ቁሳቁሶች እንዴት የአፍ እና አፍንጫ መሸፈኛ ማስክ መስራት እንችላለን። ወገኖቼ ማወቅ አይጎዳም ለክፉ ቀን ይሆናል ብዬ ነው ቪዲዮን ሼር ያደረኩት።https://youtu.be/fwfOwxMRxwg
ZhongShan LED የተቀበረ ብርሃን 6 ዋ ቦታ የተገነባ ብርሀን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED የተቀበረ ብርሃን 6 ዋ ቦታ የተገነባ ብርሀን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED የተቀበረ ብርሃን 6 ዋ ቦታ የተገነባ ብርሀን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ከወራት በፊት በመንገድ ላይ ለሽያጭ ከተሰጡ አሮጌ መፃሕፍት መካከል አንድ አነስ ያለች መጽሐፍ ቀልቤን ገዛችው፡፡ ከርዕሷ ይልቅ፣ የደራሲው ስምና የታተመችበትን ጊዜ ሳነብ ነበር የተሳብኩት፡፡ “በሀገራችን ላለው መጥፎ ልማድ ሁሉ ማሻሻያ” የሚል ንዑስ ርዕስ የተፃፈባት ይቺ መጽሐፍ፣ በግዕዝ ቁጥር ጥር 5፣ 1956 ዓ.ም. የሚል የታተመችበትን ጊዜ ጠቋሚም በፊት ለፊት ሽፋኗ አትማለች፡፡ ዋና ርዕሷ ግን፣ “ሠርግና ልማድ፤” የሚል ነው፡፡
ደራሲው አለማየሁ ሞገስ ካሳተሟቸው ከ20 በላይ ሥራዎቻቸው መካከል በ14ኛነት የህትመት ብርሃን ለማየት የበቃቸው “ሠርግና ልማድ፤” 72 ገፆችና 14 ምዕራፎች አሏት፡፡ ደራሲው “መጥፎ ልማዶች” ባሏቸው የተለያዩ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ጠንከር ያሉና በብዙ መልኩ ከ48 ዓመት በፊት የሚወሱ የማይመስሉ የሰሉ ሂሦችን ሰንዝረዋል፡፡
የዚህ ጽሑፍ የትኩረት አቅጣጫ ግን፣ ዛሬም ድረስ በሀገራችን ተንሰራፍቶ የሚገኘውን የሠርግ ሥነስርአት ለመሄስ አለማየሁ ሞገስ፣ የራሳቸውን የጋብቻ ሥርአት ማሳያ አድርገው ባነሱት አብዮት ላይ ነው፡፡
በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ፣ የኢትዮጵያ ቋንቋዎችና ሥነጽሑፍ ክፍለትምህርት ቀዳሚ መምህራን መካከል አንዱ የነበሩት አለማየሁ ሞገስ፣ አማርኛንና ግዕዝን በተለይ የሁለቱን ቋንቋዎች ቅኔዎች በማስተማር ይታወቃሉ፡፡ በሀገር በቀሉ የቤተክህነት ትምህርት ብዙ የተጠበቡ ሊቅ እንደሆኑ የሚነገርላቸው አለማየሁ፣ የወጡበትን ሥርአትንም “መጥፎ ልማድ” አመክንዮዋዊ በሆነ መንገድ ከመሄስ ያልተመለሱ መሆኑን ከ”ሠርግና ልማድ” መጽሐፋቸው ብቻ በቀላሉ መረዳት ይቻላል፡፡ በወቅቱ በተለያዩ ሃገራዊ ልማዶች ላይ ያመፁና አብዮት ያስነሱ እንደነበሩ ለማወቅ አስገራሚውን የጋብቻ (የሠርግ) ሥርአታቸውን በወፍ በረር እንመልከት፡፡
አለማየሁ በመጽሐፋቸው የመጀመሪያ ገፆች ላይ ራሳቸው የፃፉት ተጠቃሽ አንቀጽ ያጋጥመናል፤ “ጥሩ ትውልድና ጤና የሚገኙት በቅዱስ ጋብቻ ነው፡፡ ደስ እንዲልህ ብትፈልግ ተፈጥሮን እንዳለች ተቀበል፤ መጥፎውን ልማድ አሻሽል፡፡ የማይመራመርን ሰው ልማድ ይገዛዋል” ይላሉ፡፡ ትውልዳቸው በይሉኝታ አላስፈላጊ ሠርግ መደገሱን በመቃወም ብዙ ተሟግተዋል፡፡ ብዙ ወቀሳና ሽሙጥ ደርሶባቸውም ነበር፤ እሳቸው ግን፣ “…ሠርግም ሆነ ለቅሶ ተበድሮ፣ ተለቅቶ፣ እስከ ጉሮሮው ዕዳ ገብቶ ይወጣዋል የሚል ድምጽ ብዙ ጊዜ በመስማቴ እንደዚህ ያለው ይሉኝታ ዋጋ እንደሌለው እኔ ራሴ ዕድል ባጋጠመኝ ቁጥር እየሠራሁ ስድብም ሆነ ውርደት ስለ ዘመኔ ኅብረተሰብ ልቀበል ቆረጥሁ” በማለት አብዮታቸውን ቀጠሉ፡፡
ጥሩ 5 ቀን 1956 ዓ.ም. ነው - ዕለተ ማክሰኞ፡፡ ምስካየ ህዙናን መድኃኔዓለም ያለወትሮው በህዝብ አዳም ተጨናንቋል፡፡ አለማየሁ ይህን ዕለትና ቀን ለምን እንደመረጡት እንዲህ ይላሉ፤ “እንዳጋጣሚ ወርሁ ጥር በመሆኑ፣ ዘመነ መርዓዊ ነውና በብዙ ሚዜና ሠርገኛ፣ አጃቢና ዕድምተኛ የሚዳሩትን ሙሽሮች እንዳላውክ፣ ቤተክርስቲያኑም በነፃ ለማግኘት እንዲመቸኝ፣ ቀኑ ጥር 5፣ ዕለቱ ማክሰኞ እንዲሆን መረጥሁ፡፡”
ይህ ዕለትና ቀን አለማየሁ ሞገስ ከወይዘሪት አበበች ወ/ትንሣኤ ጋር ጋብቻ የሚፈጽሙበት፣ ሠርግ የሚሠርጉበት ጊዜ ነው፡፡ ይህ ዕለት ሙሽሮቹ በሥርአተ ተክሊል፣ በቁርባን የሚጣመሩበት ቅዱስ ጊዜ ነው፡፡ በሥርአተ ተክሊልና ቅዳሴው ላይ ብዙ ወዳጆቻቸው በቤተክርስቲያኑ ተገኝተዋል፡፡ ለዚህ ደግሞ፣ “ባዕድ፣ ዘመድ፣ ወዳጅ፣ ጠላት ሳይለይ የፈለገ ሁሉ እንዲገኝ የሚያውቁኝን ሁሉ ዕውቂያችሁንም ሆነ ወዳጃችሁን ጥሩልኝ እያልሁ አንድ ሳምንት ሙሉ በመኪና እየዞርሁ፣ በስልክ እየጠራሁ፣ በጥብቅ አደራ እያማጠንሁ ነገርሁ” ብለዋል፡፡
ዕለተ ማክሰኞ፣ 1956 ዓ.ም ምስካየ ህዙናን መድሐኄዓለም በአዳም ዘር ተጨናነቀ፡፡ ጥሪ የተደረገለት ዕድምተኛ ሁሉ ሲከተት የተክሊል ፀሎት ተጀመረ፡፡ ሥርዓተ ተክሊልና ቅዳሴው ሲፈፀም ሙሽሮቹ ለዕድምተኛው ተሎ ሙሽሮቹ የለበሱት አልባሌ የዘወትር ልብስ ነበር፡ ይህን አጋጣሚ አለማየሁ በመጽሐፋቸው፣ “ብዙዎቹ ወዳጆቻችን ግን የሙሽራ ልብስ ለብሰው፣ ቤተክርስቲያኑን ሞልተው ሲታዩ ጊዜ እኛን እግር ጥሎት የገባ ሰው አስመስሉን፡፡ ሚዜ ይሉ አጃቢ አልነበረንም፡፡ መኪናችንም ስምንት ዓመት ያገለገለች አሮጌ የቤት ቦልስዋገን ነበረች” በማለት ገልፀውታል፡፡
በዚህ ሰዓት ጥሪ የደረገላቸው ሰዎች ግራ ተጋቡ፡ እርስ በርስ እየተጠያየቁ ተንሾካሾኩ፡፡ ባለቅኔው መምህር በሰርጋቸው ሳቢያ ዕድምተኛው ሥራ እንዳይፈታ መላ ዘይደው ነበር፤ “ዕለቱ ማክሰኞ ቀኑ ሥራ በመሆኑ ሰው በሠርግ ምክንያት ሥራ እንዳይፈታ” አጠቃላይ ሥርአቱ ከለሊቱ 11 ሰዓት ተኩል ጀምሮ ጧት 2 ሰዓት ተኩል እንዲጠናቀቅ ነው ያደረጉት፡፡ ስርአተ ቅዳሴው ስላለቀ፣ በሌሊት በመነሳቱም ሆዱን ርሃብ ስለተሰማው፣ ታዳሚው ፀበል ፃዲቁ ወይም ድግሱ ወደተዘጋጀበት ቦታ ቀድሞ ለመድረስ ተጣደፈ፡፡ የድግሱን ቦታ መጠያየቅ ጀመረ፡፡
በተክሊል ያገቡት ሙሽራው አለማየሁ ሞገስ፣ ወደ ቤተክርስቲያኑ አወደ ምህረት ወጡ፡፡ ታዳሚው አሁን የበለጠ ግራ ተጋባ፡፡ “ዛሬ በሰርጋቸው ዕለት ደግሞ ምን ሊሆኑ ነው ወደ መድረክ የወጡት?” በማለት አንዳንዱ ጠየቀ፡፡ ሌላው፣ “መሪጌታ አይደሉ ሊሰብኩ የፈጣሪን ቸርነት ሊመሰክሩ ይሆናላ! ግን አሁን መቅደም ያለበት እህል ውሃ ነው” እያለ አፉ እንዳመጣለት መልስ ሰጠ፡ የታላቁ መምህር የሠርግ ቅኔ ግን ገና አልተፈታም፡ እህል ውሃ የፈለገውን ህዝብ አዳም ቃለ ህይወት ሊያሰሙት ከታዳሚ ፊት ለፊት መድረክ ላይ ቆሙ፡፡
አለማየሁ፣ በአፀደ ምህረቱ ላይ ወጥተው የሠርጋቸውን ቅኔ መፍታት ጀመሩ፤ “ዘቦ እዝነ ሰማዕ ለይስማዕ (የሚሰማ ጆሮ ያለው÷ ለመስማት ጆሮ ያለው ይስማ) ብሎ ጌታችን÷መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከዛሬ አንድ ሺህ ዘጠኝ መቶ ሃያ አራት ዓመት በፊት በተናገረው ላይ የሚያይ ዐይን ያለው ይይ የሚል ዐረፍተ ነገር ጨምሬ ንግግሬን እጀምራለሁ” በማለት፡፡ ዕድምተኛው ግን እስከ አሁን የሠርጋቸውን ቅኔ ሠምና ወርቅ በወጉ መለየት የቻለ አይመስልም፡፡
“ከተክሊል በኋላ ሙሽራዉ ስለ ጋብቻ ያደረጉት ስብከት” በብዙዎች አዕምሮ ግርምትን፣ መደነቅን አጭሯል፡፡ ዕድምተኛው፣ የባለቅኔው ቅኔያዊ የህይወት ልምድ፣ “ቃለ ህይወት ያሰማልኝ” እያለ በአፅንኦት እያደመጠ ነው፡፡ በመጽሐፉ ላይ 14 ገጽ በፈጀው ስብከታቸው፣ ሙሽራው አለማየሁ ስለ ጋብቻ በርካታ ቁምነገሮችን እያወሡ ነው፡፡ ጋብቻን ባልና ሚስት፣ ወላጆች፣ መጠጥ ቤት፣ የጋብቻ ህግ መላላት ችግር እንደሚፈጥሩበት አስረዱ፡፡ ቀጥለው፣ “ጋብቻ ምንድን ነው?” በማለት ሦሥት ቅዱሳት ተግባሮች እንዳሉት አብራሩ፡፡
“ባልና ሚስት ምንድን ናቸው?” በሚል ንዑስ ርዕስ ስር፣ የባልና ሚስትን አካላዊና ስነ ልቦናዊ ጥምረት፣ የመንፈስ አንድነት ያስረዱበት መንገድ ብዙዎችን እያስፈዘዘ ተኮምኩሟል፤ አለማየሁ፣ “ባልና ሚስት አብረውና በደስታ ለመኖር የፈለጉ እንደሆነ እያንዳንዳቸው ሦሥት ሦስት መሆን አለባቸው” የሚል አስገራሚ መግለጫ ከሰጡ በኋላ እንደሚከተለው ተጠያቂዋ ማብራሪያ አስከተሉ፤ “መጀመሪያ ባልየው ሌት ተቀን እንደ ሎሌ ታጥቆ የሚሠራ÷ ለቤቱ የሚያስብ ባዳራሽ ሲገኝ ደግሞ ጌታ መስሎ÷ ተኮፍሶ÷ እንግዳውን የሚቀበል÷ ልጆቹን የሚያዝዝ÷ የቤቱን ሥነ-ሥርዓት የሚቃኝ÷ በመኝታ ቤት ግን ተጫዋች መሆን አለበት” በማለት “ባልነትን” (አባወራነትን) ለመበየን ሞክረዋል፡፡
በሌላ በኩል፣ ሚስትን የገለፁበት መንገድ ዕድምተኛውን በድጋሚ ያስደመመ ምክንያታዊ ጥቆማ ነበር፤ ባለቅኔው፣ “ምሽት የማድቤት ገረድ÷ የሳሉን እመቤት÷ የመኝታ ቤት እብድ መሆን አለባት እንጂ በጠቅላላው የተኮፋፈሱ እንደሆነ ሦስት ባህሪ ከሌላቸው ባልና ምሸት አይሆኑም” በማለት ወሲብንና ስነልቦናዊ ጥምረትን በባለትዳሮች ላይ ያላቸውን ሰፊ ቦታ፣ በቅኔያዊ ጨዋታ በብልሃት ለዘብ አድርገው ያስረዱበት መንገድ በርግጥም የደራሲውን ልዩ ብቃት ያመለከተ ይመስለኛል፡፡
ታዲያ አሁንም የእድምተኛው የእህል ውሃ ጥያቄ አልተመለሰም፡፡ ባለቅኔው ከረጅሙ ንግግራቸው በኋላ ጥሪ ያደረጉላቸውን ወዳጆቻቸውን እንዴት ሸኙ? እሣቸውስ ሙሽሪትን ይዘው ወደየት ሄዱ? የሚሉት ጉዳዮች ምላሽ አላገኙም፡፡ አሁንም የቅኔው ሠርግ ወርቁን መፈለጋችንን እንቀጥል፡፡ የቅኔውን ወርቅ ከአብሮ አደግ ጓደኛቸው ማስታወሻ እንመልከት፡፡
በወቅቱ የታዋቂው መምህር ያልተለመደ የጋብቻ ሥነ ሥርዓት የብዙ ሰዎች ቀልብ ገዝቷል፡፡ በጊዜው የነበሩ ጋዜጦች እየተቀባበሉ ዘግበውታል፡፡ በሬዲዮ ተነግሯል፡፡ የባለቅኔው ቅኔያዊ የሠርግ ሥርአት ዘግበው ከወጡት ጋዜጦች መካከል አንዱ የሆነው “ዜና ቤተክርስቲያን” ጥር 9 ቀን 1956 ዓ.ም “ሠርግ ያለ ድግስ” በሚል ርዕስ አንድ ፅሁፍ አስነብቦ ነበር፡፡ አለማየሁ፣ “ሠርግና ልማድ” በሚለው መጽሐፋቸው እንዳለ ያሠፈሩትን ይህን ፅሁፍ ለንባብ ያበቁት ቀደም ሲል የደራሲው አብሮ አደግ ጓደኛ ያልናቸው መላከ ሰላም ሳሙኤል ተረፈ ነበሩ፡፡
መላከ ሰላም፣ በቤተክርስቲያኗ ጋዜጣ ላይ ካሠፈሩት ፅሁፍ የሚከተለውን በቀጥታ ማጣቀስ ላልተመለሡት ጥያቄዎች አግባብ ነው ብዬ አስባለሁ፡መላከ ሰላም የሠርግ ድግስ ጣጣው ብዙ መሆኑን፣ ትርፉ የሙሽሮችን ኑሮ ማቃወሥ መሆኑን በአፅንኦት ካስተነተኑ በኋላ፣ “…አቶ አለማየሁ ሞገስ ይህንን ቀንበር ሰብረው ለሚከተለው ትውልድ አዲስ መንገድ ለመክፈት ፈልገው፣ ብዙ ጊዜ በንግግር ገልጠውት ነበር“ በማለት ባለቅኔው ቃላቸውን በግብራቸው ያሠሩ ታላቅ መምህር መሆናቸው እንደሚከተለው ያስረግጣሉ፤
“ቢሆንም በቃል ከማስተማር በስራ ማሳየት የበለጠ መሆኑን በመረዳት በዚህ በተባለው ቀን ጧት በተክሊሉ ሥነ ሥርአት ላይ እንዲገኙላቸው በርከት ያሉ ሰዎች ጠሩ፡፡ ከተጠሩትም መካከል አብዛኞቹ የውጭ አገር ተወላጆች ነበሩ… ሙሽሮቹ ለብሰውት የነበረው ልብስ ወንዱ ቀላል ሱፍ በጣም ያላብረቀረቀ ሸሚዝና ክራባት ሲሆን÷ ሴቲቱ ይህንን ጊዜ ያመጣውን ሙሽራው በንግግራቸው እንዳስረዱት ያውሮፓውያን ሀብት ማበልፀጊያ የሆነ ዘርፋፋውን ልብስ ሳይሆን የሀገር ልብስ ለብሰው ነበር፤ በውነቱ ስነስርዓቱ እጅግ አስደሳች ነበር፡፡ ከተክሊሉ በኋላ ሙሽራው ግማሽ ሰዓት የወሰደ… ወኔ ላለው ሰው መንፈስ የሚቀሰቅስ ንግግር አደረጉ፡፡ …የነበሩትን ሕዝቦች አመስግነው አሰናብተው ሙሽራቸውን ቦልስባገን አስገብተው ማንንም ሳያስከትሉ ወደ ቤታቸዉ ጉዞአቸውን ሲቀጥሉ ቁርስ ለምዶ የነበረው ሁሉ በጣም ገርሞት ተደንቆ ወደ ኋላ እያየ ቁርሱን ለመብላት ወደ ቤቱ ሄደ” (ገጽ 29) በማለት የዕለቱን ሁኔታ ዘግበዋል፡፡
ፀሐፊው መላከ ሰላም ወደ ፅሁፋቸው ማጠናቀቂያ ያነሡትን ቁምነገር ለጉዳዩ የነበራቸውን አስተውሎት ያመላክታልና እነሆ፤ “እንዲህ ያለውን በጥንትም በአሁንም ዘመን ተሠርቶ የማያውቀውን ነገር በሕዝብ ፊት ለመሥራት ጀግንነትና ራስን ማመን ይሻል፡፡ አቶ አለማየሁ ምን እንደሆኑ ስለማውቅ ባልደነቅም ግድ የለም፤
ነገር ግን በጣም የማደንቀው የኑሮ ባልንጀራቸውን ወይዘሪት አበበች ወ/ትንሣኤን ነው፤ ሕዝቡም በጣም የተደሰተው በሙሽራዋ ጠንካራ ገራም ጠባይ ነው” በማለት ለዘመኑ ወይዛዝርት ታላቅ አርአያ ሊሆኑ የሚችሉትን መንፈሰ ጠንካራ እንስት (ሙሽሪትን) አድንቀዋል፡፡
የባለቅኔው “ሠርግና ልማድ” በብዙ ልማዶች ላይ አብዮት ያስነሣች መጽሐፍ በመሆኗ፣ ቀሪ አስገራሚ ርዕሠ ጉዳዮቿን ይዤ ሳምንት እመለሳለሁ፤ እስከዚያው ግን፣ በውስጤ የሚጉላሉትን ጥያቄዎች ላጋራችሁ፤ ያለፈው ትውልድ ያላፈነዳው የአስተሣሠብና የአሠራር አብዮት አለ!? የዛሬዎቹ “የልማት ሠራዊት” አዲስ የአስተሣሠብ አብዮት ማንሣት ባንችል እንኳ እንዴት ያንን አብዮት ማቀጣጠልና ትርጉም ያለው ለውጥ መፍጠር ያቅተናል!?
ከኢትዮጵያዋ ሶሪያ የአሁኗ ( ኦሮሚያ አሌፖ ) የዐማራ ነገድ በዘራችሁ ያለና ከዐማራ ክልል የመጣችሁ፣ የትምህርት ሚንስትር የመደባችሁ ተማሪዎች ከኦሮሚያ ዩኒቨርሲቲ ለቃችሁ ውጡልን ተብለው ፖሊስ እያየ፣ መከላከያም እየተመለከተ አልሸባብ ቄሮ ያባረረቻቸውን የኢትዮጵያ የዐማራ ስደተኛ ተማሪዎች ወደ አዲስ አበባ አሁን ምሽቱን መግባት ጀምረዋል።
በ5 አውቶቡስ የተሳፈሩ በቁጥር 250 የሚሆኑ ከጅማና ከአምቦ እንዲወጡ የተደረጉ የመጀመሪያዎቹ የዐማራ ስደተኛ ተማሪዎች ዛሬ ምሽት 2:00 ሰዓት ላይ አዲስ አበባ ከተማ ገብተዋል። በመርካቶ አውቶቡስ ተራ በሚገኘው አዲሱ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያንም ተጠልለዋል። የአጥቢያው ምዕመናን፣ የደብሩ ካህናትና ዲያቆናት እንዲሁም የሰንበት ተማሪዎችም ስደተኛ የዐማራ ተማሪዎችን ተቀብለው ራት አብልተው በደብሩ ሰንበት ትምህርት ቤት አዳራሽ አሳድረዋቸዋል።
የአዲሱ ሚካኤል ምእመናን ለስደተኞቹ ምግቡን፣ እንጀራውን ከየቤታቸው በማዋጣት፣ በርበሬና ጨው ሽሮም በማምጣት እዚያው በቤተ ክርስቲያኑ ጊቢ ውስጥ እያዘጋጁና እየሠሩ ነው ስደተኞቹን ተማሪዎችን እየመገቡዋቸው የሚገኙት። የአዲሱ ሚካኤል አጥቢያ የተዋሕዶ ልጆች ስደተኛ ተማሪዎቹን ተራ ገብተው በመጠበቅም ላይም ይገኛሉ።
እነዚህ ዛሬ ከጅማና ከአምቦ የመጡት ተማሪዎች ኢንተርቪያቸውን እንደሰማሁት ከሆነ የአምቦ ከተማ ህዝብ ምንም ዓይነት በደል እንዳላደረሰባቸው፣ የሸዋ ኦሮሞ አቅፎ እንደያዛቸው፣ ነገር ግን እስላም ኦሮሞዎቹ፣ የባሌ፣ የአሩሲና የጅማዎቹ ዐማራ ሲያዩ እንደ አበደ ውሻ እንደሚያደርጋቸው፣ የወለጋዎቹ ደግሞ ፌሮና ድንጋይ አጣና ይዘው ተማሪ ብቻ ሳይሆን እረፉ የሚሏቸውን የመከላከያ ሠራዊት አባላት ካልደበደብን እያሉ እንደሚገለገሉ ነው የሚናገሩት።
አስገድዶ መድፈርና ጠለፋውም ለጉድ ነው ይላሉ ተማሪዎቹ። መዳ ወላቡ፣ ድሬደዋና ናዝሬት በጭንቅ ላይ ናቸው። ድሬደዋ አንዷን ተማሪ አስገድደው ከደፈሯት በኋላ የዩኒቨርሲቲው ኃላፊ ምስጢር እንዳይወጣ ይዟት ወጥቶ የት እንዳደረሳት አይታወቅም ይላሉ ተማሪዎቹ። ሐረር ሆስፒታል የገቡ ተማሪዎች አሉ። ደምቢዶሎ የዐማራ ተማሪ መግደል እንደ ጽድቅ ይቆጠራል። የዛሬዋ ኢትዮጵያ ለኦርቶዶክስና መታወቂያው ዐማራ ለሆነ ሙስሊም ይሁን ጴንጤ ኦሮሚያ የምድር ሲዖል ሆናበታለች።
እንደኔ እንደኔ ዘንድሮ የዩኒቨርሲቲ ትምህርት ቢቀር ይሻላል ባይ ነኝ። ጠቅላይ ሚንስትሩ በሪፐብሊካን ጋርድ እየተጠበቀ አራት ኪሎ ተቀምጦ አንደሞዴል ተቀባብቶ፣ እንደ አክተር የሚያነበንበውን መነባንብ ወደ ጎን ትቶ የተማሪዎች ህይወት ሳይጠፋ በሰላም ሀገሪቷ መንግሥት እስኪኖራት ቢዘጋ መልካም ነው። እንዲያ ቢሆን የሰላም ኖቤል ሽልማቱም ትክክለኛውን ስፍራ ያገኝ ነበር።
የሚገርመው ነገር ኦሮሚኛ የሚናገሩ ነገር ግን መታወቂያቸው ዐማራ የሆኑ በሙሉ ናቸው የተባረሩት። አባራሪው እኮ ዩኒቨርሲቲው አይደለም። አባራሪው ወታደሩ አይደለም። አባራሪው የኦነግ ቄሮ ነው። መከላከያውማ የወለጋው ኦነግ ኦቦ ለማ መገርሳ አርፈህ ተቀመጥ ስላለው ከተማሪው ጋር አብሮ ያለቅሳል። ትእዛዝ አልተሰጠን ምን እንርዳችሁ ይላቸዋል። ሲያሳዝን መከላከያ።
በዐማራ ክልል የተመደቡ የኦሮሞ ተማሪዎች ይውጡልን ነው የሚሉት አሉ እነዚህ የአህመዲን ጀበልና የጃዋር አህመድ ቡችሎች። በዐማራ ክልል የተመደቡ የኦሮሞ ልጆች ደግሞ በጎንደር ጸሎት ላይ ናቸው። በባህርዳር ጣና ሀይቅ ዳር ዘና፣ ፈታ ብለው እያጠኑ ነው። ማርቆስ ደብረታቦር ዓለማቸውን እየቀጩ ነው። ወልድያም ፀቡ ህዝቡን የሚመለከት አይደለም። ደሴ ኮምቦልቻም የከሚሴ ኦነግና የወለጋ ቄሮ ለመበጥበጥ ቢሞክሩም እስከ አሁን አልተሳካም። ዐማራ ክልል ያሉ ኦሮሞዎች እንውጣ፣ ተበድለናል ሳይሉ የኦሮሚያ ቀሬናቄሮ በግድ ካልወጡ ማለት የጤና አይመስልም። ይሄ ምቀኝነት ነው። የዐማራ ህዝብ ግን አንዲት ነገር በደጅህ ኮሽ እንዳትል። ኬላዎችን፣ መግቢያ መውጪያ በሮችን በዐይነቁራኛ ጠብቅ። ጠብቅ ነቅተህ። ተንከባክበህ ያዝ ። አንድም ተማሪ እንዳታስከፋ። ወዳጄ ፍቅር ያሸንፋልን በተግባር አሳይ። ያኔ ታሸንፋለህ። ምክሬ ነው።
ለማንኛውም አዲስ አበባ ስደተኞችን ተቀብለሽ አስተናግጂ፣ አብዛኛዎቹ ሻወር ያልወሰዱ፣ ልብስ የሌላቸው፣ የተራቡም ጭምር ናቸው። እናም ነግ በእኔ ነውና አስተናግዷቸው። የሴቶችን ገመና ለመሸፈን ከሴቶች በላይ የሚያውቅ የለምና ጎብኟቸው። የትራንስፖርት አዋጥታችሁ ሸኟቸው። አደራ፣ አደራ፣ አደራ፣
አቢቹ ቅድም ሲበጠረቅ ሰምቼው በሳቅ ስፈርስ ነበር። ያለ በቂ ጥናት አጥር እንኳን የሌላቸውን በገጠር የሚገኙ የኢትዮጵያ ዩኒቨርስቲዎችን ”ኮምፒዩተራይዝድ የአሻራ መለያ ቴክኖሎጂ መግቢያ በራቸው ላይ እንዲገጠምላቸው ይደረጋል፡፡” አለልኛ አባ መበጥረቅ፣ የእኔ ቀዳዳ። ጉድ እኮ ነው። ዩኒቨርሲቲዎቹ መጀመሪያ በር ሲኖራቸው አይደል እንዴ ፓስተርዬ። ወይስ አጠገባችን ያለውን ነካ አድርገን በቃ ከነገ ጀምሮ ዩኒቨርሲቲዎቻችን አጥር በአጥር ይሆናሉ እንበል? አንተን ቶሎሳን ሳይሆን አንተን ነበር “ አፍራሽ ” ማለት። አፍራሽ !! ሃሌሉያ !!
በማስተማር፣ በአመራር፣ እና በመማር ረገድ ዘር፣ ጎሣ፣ እና ባህል ከፍተኛ ሚና ይጫወታሉ። ለበርካታ ዓመታት፣ የሞንትጎመሪ ካውንቲ ፐብሊክ ስኩልስ (MCPS) ለተማሪዎች ጥብቅ፣ ትርጉም ያለው ትምህርት ለመስጠት ሲሠራ የቆየ ነው፣ ነገር ግን ሁሉ ተማሪዎች ከፍተኛ ደረጃዎች ላይ እየደረሱ አለመሆኑን መረጃዎች ያረጋግጣሉ። የሞንትጎመሪ ካውንቲ ፐብሊክ ስኩልስ (MCPS) በግልጽነት እና በድፍረት የሚጠይቀው፣ ህዝባዊ ትምህርት ሁሉንም ተማሪዎች በእኩልነት እና በፍትሃዊነት ማገልገል እንደሚገባ የሚያምን ሲሆን ይህም የፍትሃዊነትና የሚዛናዊነት ጉዞ እምነቱ ለዲስትሪክት አቀፍ እሴቶች፣ ለስትራቴጂያዊ እቅድ እና የበጀት ዝግጅት ማዕከል ነው። የዛሬው "ሁሉም ነገር፦ የእኩልነትና ውጤታማነት ማዕቀፍ" የሚያርፈው ለዓመታት በእውቀት ላይ በተመሰረተ፣ ጠንክሮ በመስራት መሠረት ላይ ነው ። የዚህ ስራ አስፈላጊ ማጣቀሻዎች-ማመሣከሪያዎች በዚህ ድረገጽ ላይ ቀርበዋል።
የሞንጎመሪ ካውንቲ ፐብሊክ ስኩልስ (MCPS) ተልእኮ ሁሉም ተማሪ በኮሌጅ ፣ በሥራ፣ እና በማህበረሰቡ ዘንድ በወገንተኝነት ያልሆነ ስኬታማ ለመሆን የሚያስችሉት/የሚያስችላት የአካደሚክ፣ ፕሮብሌሞችን/ችግሮችን የመፍታት የፈጠራ ችሎታ፣ እና ማህበራዊ እና ስሜታዊ ክህሎቶች እንዲኖሩት/እንዲኖሯት ማረጋገጥ ነው። በርካታ ተማሪዎቻችን በከፍተኛ ደረጃ ስኬታማነትን እየተጎናጸፉ ቢሆንም፣ ብዙዎች ግን ይሄን አድልና ድጋፍ እንዲሁም ያላቸውን እምቅ አቅም በቁምነገር ለመጠቀም የሚያስችላቸው መገልገያ ግብአቶችን አግኝተው አያገኙም፣ በሁሉም የመማሪያ ክፍሎች ፣ እና በሁሉም ት/ቤቶቻችን፣ ለሁሉም ተማሪዎች በእድል እና በስኬት ረገድ ያለውን ክፍተቶች በመዝጋት በተማሪ ውጤቶች ላይ ያለዉን ልዩነቶች/የአለመመጣጠን ለመፍታት የሞንትጎመሪ ካውንቲ ፐብሊክ ስኩልስ (MCPS) በቁርጠኝነት ይሰራል። (በሁሉም ቋንቋዎች ይገኛል።)
በርካታ መመዘኛ መስፈርቶችን የማያሟሉ ተማሪዎችን ለመለየት መረጃ/ዳታ የመጠቀም ስልት እና ያሟሉትን ደግሞ ቀጣይነት እንደሚኖራቸው ለማረጋገጥ ቀጣይነት ያለው የማሻሻያ ናሙና/ሞዴል
የሞንትጎመሪ ካውንቲ ፐብሊክ ስኩልስ (MCPS) የፍትሃዊነትና የሚዛናዊነት ሃላፊነትና ተጠያቂነት ሞዴል* ስለትምህርት ቤቶች ስኬታማነት ዝርዝር ዳሰሳ የሚያደርግ ሲሆን የሁሉንም ተማሪዎች ክንውን በይፋ ሪፖርት ይሰጣል። የ ተገቢነት፣ ትክክለኛነት፣ ሚዛናዊነት-ተጠያቂነት/ሀላፊነት አርአያ አይነት ከተለመደው አይነት የስቴት እና የፌደራል ጅምላ የሪፖርት አቀራረብ ባለፈ መልኩ/ባሻገር ተመሣሣይ/እኩል ተደራሽ እድል ወይም እንደሌሎች ስኬታማ የመሆን እድል ባላገኙት የተማሪዎች ትኩረት ቡድን ላይ በዝርዝር ሪፖርት የማድረግ ሥራ ይሠራል።
ትምህርት ቤቶች ሠራተኞችን፣ ጊዜን እና ገንዘብን በተማሪ ውጤታማነት የስኬት ማእቀፍ ሚዛን ሲታይ በአምስቱ የትኩረት ቡድኖች ክንዋኔ አንፃር ፍትሃዊ የሪሶርሶች ተደራሽነትን (EAR) ሲስተሙ እንዴት በትክክለኛ ሚዛናዊነት እየተጠቀመ እንደሆነ በከፊል ይመረምራል። በሲስተሙ የሚገኙ ሪሶርሶች ምደባ እና አጠቃቀምን በጥልቀት ግምገማ የማድረግ ዋናው ግብ አስቀድሞውኑ የተተለመ በዘር ወይም በገቢ መጠን ላይ የሚመሠረት ሚዛን ያልጠበቀ የተማሪ ስኬታማነትን ለመቀነስ ነው።
በሞንቶጎመሪ ካውንቲ ውስጥ ብዙ የካውንቲአችን ትምህርት ቤቶችና ተማሪዎች ከፍተኛ አድናቆት የሚገባቸው እና ሽልማቶችንም ያገኙ ቢሆንም ባለፉት 50 ዓመታት ውስጥ ግን በአንፃሩ የስኬት ልዩነት ክፍተቱ እያደገ ሄዷል። የካውንቲው መሪዎች ብዙ ጥረት ቢያደርጉም ክፍተቱ ተባብሶ ቀጥሎአል፣ በተወዛጋቢ መረጃ ተዳፍኖ አንዳንድ ተማሪዎች በትልቅነቱ አንደኛ በሆነው የአገሪቱ የትምህርት ቤት ዲስትሪክት ውስጥ በእኩዮቻቸው ውጤት ሳቢያ እንዲደበዝዙ አስችሏል
አስተያየት፦ ሁሉም ተማሪዎቻችን ከፍ ያለ ግምት እንደሚሰጣቸውና አቅማቸው በፈቀደ መጠን እንደሚማሩ ሆኖ እንዲሰማቸው "የሞንትጎመሪ ካውንቲ ፐብሊክ ስኩልስ (MCPS) ሱፐርኢንተንደንት የዘረኝነት ድርጊትን በማስወገድ ዓላማ አጣዳፊና አስቸኳይ ጥሪ ያደርጋል
አብዛኛዎቹን አመታት፥ የጁላይ አራትን በዓል ከቤተሰቤና ከጓደኞቼ ጋር በማሳልፍበት ጊዜ፣ ርችት በሚታይበት ወቅት በልጄ ልጅ ፊት ላይ የሚታየውን ደስታ በመመልከትና ባሳለፍኳቸው ጁላይ 4 ክብረበዓላት የት እንዳለሁ በማሰላሰል በርካታ በዓላትን አልፌአለሁ።
የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ፈተናዎችን እየተጋፈጥን ስንሄድ፣ እንዴት ሁላችን በአንድነት እንደምንሆን "በዚህ ሁላችን አብረን ነን-all in this together" በሚል ርዕስ ለብዙ ሳምንታት እየጻፍኩ ነበር። ይሁን እንጂ አሁን መግለጽ ያለብኝ መፍትሔ ማግኘት ያለበት ሌላም ችግር በአገራችን አለ። ይኼውም ሁላችንም የሚያጋጥመን የፍትሕና የእኩልነት ችግር ነው፤ ሁላችንም አንድ ላይ ሆነን ሳለ፣ ይህን ቀውስ ግን ሁላችን በአንድ መልክ እያጋጠመን አይደለም - ሌላው ቀርቶ ተቀራራቢነት እንኳ የለውም።
ማንም ሰው በቆዳው ቀለም ወይም በማንነቱ ወይም በሃይማኖቱ ምክንያት ሌላውን ሰው ጠልቶ አይወለድም። ሰዎች ጥላቻን ይማራሉ፤ ጥላቻን መማር ከቻሉ ደግሞ ፍቅርንም መማር ይችላሉ፤ ምክንያቱም ፍቅር ከተቃራኒው (ከጥላቻ) ይልቅ ተፈጥሯዊ በሆነ መንገድ በሰዎች ልብ ውስጥ ይሰፋል። - Nelson Mandela/ኔልሰን ማንዴላ
ተማሪዎች ከፍ ያለ የትምህርት ደረጃ ላይ ለመድረስ የደስታ ስሜት ሊሰማቸው ያስፈልጋል። አካላዊ፣ ማኅበራዊና ሥነ ልቦናዊ እንክብካቤ እንደሚደረግላቸው በሚገባ ማወቅ ያስፈልጋቸዋል። ማንነታቸው የሚከበርላቸው ምህዳር ያስፈልጋቸዋል ከጥላቻና ከአድልዎ ነፃ የሆኑ ትምህርት ቤቶችና ማኅበረሰብ ይፈልጋሉ።
አብዛኛውን ጊዜ ስናገር የነበረው ስለ እያንዳንዱ ተማሪ ለኮሌጅ ወይም ለሙያ የሚያዘጋጅ ትምህርት እንደሚያገኝ-እንደምታገኝ ለማረጋገጥ ስላለብን የሞራል ግዴታን በሚመለከት ነበር።
ፎል መገባደጃ ለእኛ የትምህርት ቤት ሲስተም የባጀት ወቅት ነው። ስለ ባጀት ላይ ላዩን ሲታሰብ፥ ደረቅና አሰልቺ ቢመስልም ቅድሚያ የምንሰጣቸውን ነገሮች እንድንገመግምና ገንዘባችንን ትኩረት መስጠት ባለብን ነገር ላይ እንድናስቀምጥ ያስችለናል።
ልጆች እና ማህበረሰቡ በቅርቡ ስለተከሰተው የጆርጅ ፍሎይድ (George Floyd) እና በረና ቴይለር (Breonna Taylor) አሰቃቂ ግድያ ሲያነቡ፣ ሲያዳምጡ እና ሲመለከቱ በይፋ አውጥተን መናገር የእኛ አጣዳፊና አስቸኳይ የሞራል ግዴታ ይሆናል። የሞንትጎመሪ ካውንቲ የትምህርት ቦርድ በሚናፖሊስ (Minneapolis) የተፈጸመውን የሚ/ር ፍሎይድ (Mr. Floyd) አሰቃቂ ግድያ እና በሉይስቪል (Louisville) የሚ/ስ ቴይለርን አስከፊ ግድያ ያወግዛል። በተለይ በእነርሱ ላይ ዘግናኝ ግድያ የተፈጸመው በህግ አስከባሪ አማካይነት መሆኑ ተቀባይነት የሌለው ነው። እነዚህ ድርጊቶች ሕዝባችን ከተመሠረተበት ጊዜ ጀምሮ ባሠቃዩት የረዥም ጊዜ ታሪካዊ ኢፍትሐዊ ድርጊቶች ላይ ያተኮሩ ናቸው።
ዘርና ባሕል በሞንትጎመሪ ካውንቲ የሕዝብ ትምህርት ቤቶች ውስጥ ፖሊሲዎች፣ ልማዶችና መስተጋብሮች ላይ ከፍተኛ ተጽዕኖ የሚያሳድሩ ከመሆናቸውም በላይ በዘር መድልዎ ላይ የተመሠረተ የስኬታማነት እና የውጤት ትንበያን ሊያስከትል ይችላል።
የጥናት ክበቦች ፕሮግራም፣ ቡድኖች ተፈታታኝ በሆኑ ጉዳዮች ዙሪያ ውጤታማ ውይይት ለማድረግ የሚያስችሏቸውን ግንኙነቶች፣ ግንዛቤዎችና ችሎታዎች እንዲያዳብሩ ይረዳቸዋል።
ፍትሃዊ ተሃድሶ ማለት ማህበረሰብን፣ ራስን መንከባከብን፣ እና የግጭት አፈታትን የመገንባት አቀራረብ ነው። ይኼውም ለተማሪዎች የሚጠቅም የማህበራዊ ፍትህ መድረክ ነው፦
በኢትዮጵያ የኮሮና ቫይረስ በሽታ ምልክት የታየባቸው 18 ተጠርጣሪዎች የላቦራቶሪ ምርመራ ተደርጎላቸው ከቫይረሱ ነፃ መሆናቸው መረጋገጡን የኢትዮጵያ የኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት አስታወቀ። እስከ አሁን ድረስ በኢትዮጵያ ውስጥ በቫይረሱ መያዙ የተረጋገጠ ሰው አለመኖሩን ተገልጿል።
ናይ ኖቨል ስልማት ሰላም ሞራላውን ስነ-ምግባራውን ክብሪ ዘለዎ ኢዩ። ኣብይ ኣሕመድ ብዚ ዝተገብረሉ ናይ ምስሳዩ ወፍሪ ፖሊቲካዊ ክብደቱ ወሲኹ። ይኹም እምበር እቲ ናይ ስልማት ካርናቫል ዝተኻየደሉ በዂሩ ዝርከብ ዓቢ መሰረታዊ ጉዳይ ንባዕሉ እቲ ሰላም ኢዪ። ሰላም ብሓደ ውልቀሰብ ዝስራሕ ኣይኮነን። ግድን መሻርኽቲ ዘለዎ ኢዩ። እቲ ስልማት ሰላም ቲ ኩሉ ግዜ ተሻሪኾም ንዘረጋገጽዎ ክልተ ወይ ንጉጅለ ሰባት ዝዕደል እምበር ንሓደ ውልቀ-ሰብ ዝወሃብ ኣይኮነን። ስለዚ ንኣብይ ኣሕመድ ዝተዋህበ ስልማት ሰላም ካልእ ምስኡ ዝወሃብ መሻርኽቲ ብዘይምህላዉ እቲ ጸገም ኣብቲ ዩ ነሩ እቲ ፍታሕ ከኣ ኣብዚ ተረኺቡ ብማለት ንጹር መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ዓቢ ኣርእስቲ ኢዩ። እቲ ዝተኻየደ ኣተዓዳድላ እምበኣር ንመራሕ መንግስቲ ህግደፍ ሂስቲርያ ዘስዕበሉ ዓቢ ማህረምቲ ኮይኑ ንሰባት ናይ ምልላይ ሓዲሽ ፊልም ኢዩ ነሩ። እቲ ምንታይሲ መራሕ መንግስቲ ኤርትራ ቀ .ም .ኢ.ኣብይ ኣሕመድ ንሰላም ከም ዘይሰረሐ የግዳስ ነቲ መልክዕ ሰላም ከምዘስተኻኸለን ንገለ ጉዳያት ናብቲ ዝረኣዮ ቅኑዕ ዝብሎ ቦቶኦም ከም ዘስፈረን ጥራይ ኣጸቢቁ ስለዝፈልጥ ኢዩ፡ እቲ ኣብይ ኣሕመድ ፈለማ ሰለም ከምዝሰረሐ ኮይኑ ኣብ ሃገሩ ከስተኻኽሎም ዝተራእየሎም ጉዳይት ነቶም ናይ መንግስቱ ሃይለማርያም ናይ ምውዳቅ ሕጋውነት ለቢሶም ክቅጽሉ ንዝጸንሑ ዝተንኰየ ንኦሮሞ ከም ዝበዝሑ ብሄረ ሰብ መጠን ናብ ቀዳማይ ደረጃ ዘሰጋግር ሓዲሽ ፖሊቲካዊ ድርኺት ኢዩ ነሩ።ነዚ ንምትግባር ድማ ኣብይ ኣሕመድ ንስምዒታት ተጋሩ ዘተሃዳድእ ረቂቅ ስልቲ ኣዘውቲሩ። ገለ ካብቲ ዝበሎ ኸኣ ኣብ ኣኸባ ፓርላማ ክልል ትግራይ ኣብ ኢትዮጽያ ዝተረኽበ ዓቢ ናይ ኣስተዋጽኦ ለውጢ ሳላ መስዋእትነት ተጋሩን ኣመራረሓ ነስሄር መለስ ዜናውን ኢዩ ክብል ገሊጹ። እዚ ምስክርነት እዚ ንተጋሩ ዝመሰጠን ዘተሃዳደአን ነሩ። እቲ ብሓቂ ንቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ብውሽጡ ዝስሞዖ ዝነበረ ግን ንተጋሩ ናብቲ ንሱ ይግቦኦም ኢዩ ናብ ዝበሎ ደረጃ ቦቶኦም ከም ዘትሓዞም ኢዩ ዝርዳእ ነሩ።
እቲ ካልእይ ስጉምቲ ድማ በቲ ንኣቃልቦ ሰባት ብዘገርምን ብዘሰንብድን ኣገባብ ንኣስመራ ምዕላቡ ኢዩ። ሽዑ ኤርትራውያን ጸላእትኹም ብሄረ ኦሮሞን ኣምሓራን ኣይኮናን ጸላእትኹም ጎረቤትኩም ደቀ-ኣባሓጎታትኩም ኢዮም ንሕና ካልኦት ናይ ዘዋደድዎም መደባት ግዳያት ኢና ዝብል መልእኽቲ ዘመሓላልፍ ኢዩ ነሩ፡ ወሲኹ ኢትዮጽያ ካብ ክግመት ዝከኣል ንላዕሊ ጸጋታት ከም ዘለዋ ኣምሲሉ ከም ገዛኢትና ዝነበረት ዘስዓበትልና ስምብራት ከምዘየለ ኣብ ኣእምሮና ንስእላ ከጸባብቅን ክኰሓሕልን ኢዩ ተራኢዩ። ወላ መኻን ይቅረታ ዘስምዕ መግለጺ ኣይሃበን። ከም ውጽኢቱ ኣብ ኣእምሮ ገለ የዋሃት ኢትዮጽያውያን እታ ንነዊሕ ዓመታት ናብ ዓባይ ኣዲኣ ንምምላስ ሕንጊዳ ንዝነበረት ንእሽቶይ መሬት ዳግም ቀስ ብቀስ ንክትምለስ ኣፍደገ ከም ዘርሓወ መራሒ ተፈሊጡ ተመሊሱ።
ቀጺሉ ኣብይ ኣሕመድ ዝኸሸኖ ዑደት ኢስያስ ንኣዲስ ኣበባ ተረኺቡ። እቲ ዑደት ቲ ብኹሉ መምዘኒታት ማለት ኣብኡ ብዝቀረበ መግለጺታትን ኣገባብ ኣቀባብላን ተጸኒዑ ኣቀዲሙ ዝተዳለወ ኢዩ ነሩ። ዕቁር ስምዒታት ኢሰያስ ዝገንፈለሉ ዓሚቑ ምኽኑይን ዘይምኽኑይን ሰሓቅ ካብ ነብሰ-ምቁጽጻር ወጻኢ ዝኾነ ምንቅስቃስን ካብ ዲፕሎማስያዊ መለኪዒታት ባዶ ዝተረፈ ምስ ታሪኽ ክልቲአን ሃገራት ዘይሰማማዕ መግለጺታት ዋላ ኣብ ናይ መባእታዊ ምብጋስ ሰላም ከምዘለዋ ብዘይመስል ምውድዳስን ምስልላማትን እቲ ዝተራእየ ተራኢዩ ዝተረኽበ ተረኺቡ ዓይኒ ሓሳድ ብሓመድ ይደፈን ብዝመስል ፍቅሪ ካርናቫል ተደምዲሙ።
እቲ ዘደንጹን ዘስግእን እምበኣር እቲ ብደገ ዝረአ ዝነበረ ተዋስኦ ኣይኮነን። የግዳስ እቲ ኣብ ዕጽው ኣፍደገ ድሕሪ መጋረጃ ብምስጢር ዝተበጽሐ ስምምዓትን ዝተባህለ መደባትን እንታይ ኮን ይኸውን???? ዝብል ኢዩ። መሳኪ ንሕና ሰብ ጉዳይ ኣብየ ኣሕመድ ኣበይ ዘሎ ሰላም ኣረጋጊጽዩ ተሰሊሙ ኢሰያስ ከ ስለምንታይ ኣይተሰለመን…..ወዘተ ብዛዕባ ዝብሉ ሕቶታት ዋላ ኣይንፈልጥን። ፈጣርን እታ ነቲ ናይ ኖቨል ስልማት ሰላም ዘዳለወት ሽማገለን ጥራይ ኢዮም ዝፈልጡ።
ድሕሪ ገለ ግዝያት ኣብይ ኣሕመድ ስልማቱ ክቅበል ኢዩ። እታ ነቲ ስልማት ዘዳለወት ሽማግለውን ነቲ ውሳኔኣ ኣብ ምንታይ ምርኩስ ገራ ከምዝወሰነቶ ክትገልጽርልና ኢያ። ኣብይ እሕመድውን ናይ ምስጋና ቃል ከስምዕ ኢዩ። ኣበይ ዘሎን ዝርከብን ሰላም ከምዝሰረሐን ዘረጋገጸን ዋላ ንእሽተይ ምልክት ክህብን ከነጽርረልናን ተስፋ ይገብር። ካብ ሓደ ብኩራት ናይ ሓበሬታ ናብ ካልእ ብኩራት ናይ ሓበሬታ እናተሰጋገርና ክነብር ግን ኣይግባእን ነሩ። ይኹን እምበር ዋላ ኳ ሓበሬታታት እንተተሓረመና ንጉዳያትን ተርእዮታትን ተንቲና ናብ ሓቂ ናይ ምብጻሕ ተውህቦ ግን ኣሎና። ኣብዚ ናይ ተውህቦና ጸጋ ምርኩስ ገርና እምበኣር ንቀዳማይ ምኒስተር ኢትዮጽያ ዝተዋህበ ስልማት ሰላም ማዕረቲ ነገራውን ሞራላውን ስነምግባራውን ክብሩን ኣገዳስነቱን ከምዘይኮነ ንፈልጥ። የግዳስ ኣብ ቅድሚ ኣብይ ኣሕመድን ከሰላስሎም ዝርከብ መደባትን ደው ዝብል ከይህሉ ናይ ዓበይትን ሓያላትን መጠንቀቅታ ኢዩ። ከም(…..) ዝኣመሰሉ ተቛመርትን ተጣላዕትን ኣበይ ኮን ኢዩ ቦቶኦም??
ንኣዕናዊ መደባቶም ደው ከብሉ ይሕተቱ ኣለዉ። ናይ ኖቨል ስልማት ኣብይ ኣሕመድ እምበኣር ንዞባናን ህዝብታቱን ረቂቅን ህዱእን (CALM) መልእኽቲ ኢዩ። ስዒቡ ዝመጽእ ማዕበል ክህሉ ኢዩ። ንኹሉ ብሩህ ክኸውን ተስፋ ይገብር
ሓርበኛ ነባር ተጋዳላይ ፍቕረማርያም ወልደሚካኤል ብዝሓደሮ ሕማም ኣብ ሆስፒታል ክእለ ድሕሪ ምጽንሑ ብ15 ግንቦት 2020 ብሞት ካብ’ዛ ዓለም ተፈልዩና። ተጋዳላይ ፍቕረማርያም ካብ ግዜ ንእስነቱ ብዝነበሮ ተገዳስነት ኣብ ሕጊ፡ባህሊ፡ ታሪኽ ኤርትራ ዘሕደረሉ ልዑል ተገዳስነት ንሃገራዊ ፍቕሪ ዘበራበሮ፡ መንእሰይ ኤርትራ ኣንጻር መግዛእቲ ንቃልሲ ንበረኻ ኣብ ዝወፈረሉ እዋን፡ ፍቕረማርያም ምስ መሓዙቱ ነጻ ኤርትራ ክርኢ ዝበሃጎ ከም ኩሎም ኤርትራውያን መንእሰያት ማሙቕ ሂወት ስድራ ቤት፡ ትምህርቱ ገዲፉ ኣብ ተ.ሓ.ኤ ተሰሊፉ ተቃሊሱ። ኣብ ቃልሲ ከኣ ብጻይ ኩሉ ተጋዳላይ ሓላይን ኮይኑ ዝሕለፎ ናብራ ገድሊ ዝኽሪ ትማሊ ሕያዋይ፡ መዓዲ መምህር ምንባሩ ዝግለጽ ባእታ’ዩ። ድሕሪ ዝሓለፎ ጽንኩር ገድሊ ሂወት ከኣ ስደት ኣብ ሃገር ሰሜን ኣሜሪካ ክሳብ ዕለተ ሞቱ ንልዕላውንት ሕግን ፍትሕን፡ ሰላምን ዲሞክራስን ኤርትራ ኣብ ጎኒ ደላይ ፍጥሒ ዝኾነ ተባዕ ህዝቡ ኮይኑ ክቃለስ ጸኒሑ።
ማይክል፦ ራሽድ ባለፉት ውይይቶች ያቀረባቸው ነገሮች ስለ ሃይማኖቱ በግልጽ ከሚታወቀው ጋር የሚጻረር ስለሆነ መበጠርና መፈተሸ ያስፈልጋቸዋል። ወዳጃችን ራሽድ የሃይማኖቱን አንጸባራቂ ጎኖች ብቻ ለማቅረብ ነው የሞከረው፤ጨፍጋጋ ጎኖቹን ግን በቸልታ አልፏል . . ዛሬ ዓለምን በማተራመስ ላይ የሚገኘው ሽብርተኝነት በዋናነት እስላማዊ ሽብርተኝነት መሆኑን በዓይናችን የምናየው እውነታ ነው።
ራጂቭ፦ በከፊል ከአንተ ጋር እስማማለሁ። ይሁን እንጂ ሽብርተኝነት ከአንድ ሃይማኖት፣ሕዝብ፣ብሔር ወይም ዘር ጋር በተለይ የተያያዘ ድርጊት ተፈርጎ መታየት አይገባውም። ይህ በአገሬ በሕንድ በተግባር ያየሁት እውነታ ነው። የኃይል እርምጃዎችና የጥቃት ክስተቶች በተለያዩ አያሌ ምክንያቶች በሁሉም ዘንድ ሲፈጸሙ ይታያሉ። ለመከራከር እንዲረዳን አንተ ያነሳኸው ነጥብ በምን ላይ የተመሰረተ ነው?
ማይክል፦ በትክክል ማንሳት የፈለኩትም ይህንኑ ነው። እኔ እንደማምነው ሽብርተኝነት በራሱ በእስላም ውስጥ የሰረጸ የሃይማኖቱ ተፈጥሮ ነው። እንደሚታወቀው ሁሉ የተስፋፋው በሰይፍ በጎራዴ ነው . . ወዳጃችን ራሽድ ይህን ታስተባብላለህ‘ንዴ?
ራሽድ፦ ሃይማኖታዊ እውነታዎችን፣ታሪካዊ እውነታዎችን፣ተጨባጭ እውነታዎችን . . ማለቴ ነው። ከሁሉ አስቀድሜ ግን፣ሚዲያውና ጥቅመኞች እንዳሻቸው አእምሯችንን ከሚቀርጹባቸው መሰረት የለሽ የሰበካ አሉባልታዎችና የሀሰት መረጃዎች ነጻ ማድረግ ይኖርብናል በሚለው ላይ ማስመር እፈልጋለሁ።
ራሽድ፦ እርግጥ ነው የመምረጥ ነጻነት ስላለን ጫና አይደረግብንም፤ይሁን እንጂ ዞሮ ዞሮ የምንመርጠው ግን ሚዲያውን የሚቆጣጠሩ ወገኖች የሚያቀርቡልንን ነው፤የምንነዳውም ፖለቲከኞችና ጥቅመኛ ሎቢዎች ወደሚነዱን አማራጮች ብቻ ነው። ምዕራባውያን ፖለቲከኞችና ልሂቃን ሽብርተኝነትንና ከእስላም ጋር ያለውን ትስስር አስመልክተው የሚሰጡት መግለጫ፣‹‹ሽብርተኝነትን መዋጋት›› በሚል ሽፋን ለዳግም የመስቀል ጦርነት የሚጎስሙት ነጋሪት፣ዘመቻው መቻቻልና ፍትሐዊነት መገለጫ ባህሪው ነው የሚሉትን የምዕራቡን ሥልጣኔ ለማደን ነው የሚለው አሉባልታቸው ሁሌም እንደ ቀጠለ ይገኛል።
ራሽድ፦ እስላም በተፈጥሮው አጥቂ ሃይማኖት ሆኖ በሰይፍ የተስፋፋ ከሆነ፣ምዕራቡ ዓለም እከተለዋለሁ የሚለው ክርስትና የመቻቻል ሃይማኖት ከሆነ፣ወዳጄ ‹‹ሰይፍ›› የሚለው ቃል ቅዱስ ቁርኣን ውስጥ ስንት ጊዜ እንደ ተደጋገመና መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥስ ስንት ጊዜ እንደተደጋገመ ታውቃለህን?
ማይክል፦ ስንት እንደሆነ በትክክል አላውቅም፤ይሁን እንጂ በእርግጠኝነት መናገር ‘ምችለው ግን መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ከተጠቀሰው በበለጠ ቁርኣን ውስጥ ብዙ ጊዜ የተጠቀሰ መሆኑን ነው።
ራሽድ፦ እንግዲያውስ እንካችሁ ዱብዳ . . ቅዱስ ቁርኣን 114 ምዕራፎች፣6236 አንቀጾች፣77439 ቃላት ያሉት ሲሆን፣‹‹ሰይፍ›› የሚለው ቃልም ሆነ ወይም ዐረብኛ ቋንቋ ውስጥ ካሉት 60 ያህል አቻ ቃላት ውስጥ አንዱ፣አንድም ጊዜ እንኳን ቁርኣን ውስጥ አልተጠቀሰም። መጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ግን ‹‹ሰይፍ›› የሚለው ቃል ከ200 ጊዜ በላይ ተደጋግሞ ተጠቅሷል።
ራሽድ፦ ወዳጄ ራጂቭ፣ከነዚህ እውነታዎች ዋነኛውን በከፊል ታውቀዋለህ የሚል እምነት አለኝ። ይኸውም ሙስሊሞች በብዛት ከሚኖርባቸው የዓለም አካባቢዎች ውስጥ ምሥራቃዊና ምዕራባዊ የኤሽያ አካባቢዎች በቀዳሚነት የሚጠቀሱ ሲሆን፣እንደሚምታወቀው ሁሉ የሙስሊሞች ሠራዊት ወደ እነዚህ አካባቢዎች ፈጽሞ ደርሶ አያውቅም። ስፋት ያላቸው የአፍሪካ አካባቢዎችም እንደዚሁ ናቸው።
ማይክል፦ የጠቀስካቸውን የአንዳንድ ታሪክ ጸሐፊዎች አባበል እንዳለ ሆኖ፣የዚህ ተቃራኒ የሚናገሩ ሌሎች ታሪክ ጸሐፊዎችን እኔም መጥቀስ እችላለሁ። እናም ለምትለው ነገር ማስረጃው ምንድነው?
አንደኛ፦ ሙስሊሞች በጦር ኃይል ድል አድርገው ከገቡባቸው አካባቢዎች በአብዛኞቹ ውስጥ፣የአገሩ ሰዎች በሙስሊሞች አስተዳደር ስር የቀድሞ ሃይማኖቶቻቸውን እንደያዙ ዘልቀዋል። አንዳንዶቹ አገሮች ዛሬም ድረስ የቀድሞ ሃይማኖታቸውን እንደያዙ ይገኛሉ። ይህ በግብጽ፣በፍልስጥኤም፣በሊባኖስ፣በግሪክ፣በሕንድ . . የምናስተውለው ተጨባጭ እውነታ ነው። ክርስቲያኖች በጦር ኃይል ድል አድርገው አንዱሉስን፣እየሩሳሌምን፣ ፊሊፒንስን . . ሲቆጣጠሩ በሃይማኖት በሚለዩዋቸው ነዋሪዎች ላይ የፈጸሙት ግን ከዚህ ሙሉ በሙሉ ተቃራኒ በሆነ ሁኔታ የጅምላ ፍጅት፣ዘር ማጥራት፣አስገድዶ ማጥመቅ፣ወይም በግዳጅ እንዲሰደዱ ማድረግ ነበር።
ሁለተኛ፦ በድል አድራጊነት በገቡባቸው አገሮች ውስጥ የሙስሊሞች ወታደራዊ ኃይል ሕልውና ባበቃበትና የሙስሊሞችም ሆነ የሌላ ወገን ተጽእኖ ባልነበረበት ጊዜ፣እነዚህ ሕዝቦች የእስላም ሃይማኖታቸውን ሲተው አላስተዋልንም። ከዚህ በተቃራኒው በቀድሞዋ የሶቭየት ሕብረት አገዛዝ ስር የነበሩ ሙስሊሞች በኮሙኒዝም የግፍና የጭቆና ሥርዓት ውስጥ እየማቀቁ በምስጢር የእስላም ሃይማኖታቸውን ጠብቀው ለመኖር መቻላቸውን አስተውለናል።
ሦስተኛ፦ የሙስሊሞችን ምድር በመውረር ወታደራዊ ኃይሉን ሰብረው ሰፊ ግዛቱን ስለያዙ ሕዝቦች ሁኔታ ታሪክ ብዙ ነገሮችን ተርኮልናል . . እነዚያ ሙስሊም ያልነበሩ ተታሮችንና ቱርኮችን የመሳሰሉ ድል አድራጊ ሕዝቦች ሃይማኖቱን ሲያዩና አብረውት ሲኖሩ እስላምን ተቀብለው ሙሉ በሙሉ ሰልመዋል።
ማይክል፦ እስላም በሰይፍ አልተስፋፋም ብዬ ከአንተ ጋር አምኜ ልቀበል፤ግና የታሪኩን ጉዳይ ተውና በአሁኑ በዛሬው ተጨባጭ ሁኔታ ላይ እንነጋገር። ዛሬ ዓለምን በመምታት ላይ ያለው ሽብርተኝነት የለየለት እስላማዊ ሽብርተኝነት ነው በሚለው አባባሌ አትስማማም?!
ራሽድ፦ በቅድሚያ ግን ‹‹ሽብርተኝነት›› የሚለውን ቃል ትርጉምና ምንነት እንወስን። ከዚያ በአሁኑ ዘመን ሽብርተኝነት በማን እንደሚወከል ለማየት በዓለም ላይ ያለውን የሽብርተኝነት ካርታ እንመርምር።
ራጂቭ፦ የዓለም አገሮችም ሆኑ ዓለም አቀፍ ድርጅቶች የሽብርተኝነትን ትርጉምና ምንነት ለይቶ መወሰንን በተመለከተ ስምምነት ላይ አልደረሱም። ይሁን እንጂ ‹‹በፍላጎታቸው ላይ ተጽእኖ ለማሳደር፣ወይም ፖለቲካዊ ወይም ኢኮኖሚያዊ ጥቅምና ፋይዳ ለአጥቂው ወገን ለማስገኘት ዓለማ ሰላማዊ ሰዎችን በማንኛውም መልኩ ማሸበር ነው›› በሚለው ትርጉም መስማማት እንችላለን።
ራሽድ፦ ቁርጥ ባለ አንድ ትርጉም ላይ ለመድረስ ያልተቻለው፣አንዳንድ አገሮች ጽንሰ ሀሳቡን እንዳሻቸው ለመጠቀም ተለጣጭ ሆኖ እንዲቆይ ሆን ብለው ስለፈለጉ ነው። አንተ በሰጠኸው ትርጓሜ ላይ ግን ‹‹ጥቃት አድራሹ ግለሰብ፣ቡድንም ይሁን መንግሥት›› የሚል እጨምራለሁ።
ማይክል፦ መጨመሩ ችግር የለውም። በዚህ መሰረት ዓለም አቀፍ ክስተቶችን ብናስተነትን፣በ1994 በኒውዮርክ ሁለት መንትያ የዓለም ንግድ ማዕከል ሕንጻዎች ላይ የተፈጸመው ጥቃት፣ከዚያ በኋላ የተከሰተው የማድሪዱ የባቡር ፍንዳታ፣በምዕራባውያን ቱሪስቶች በሚዘወተረው የእንዶኔዥያው የባሊ የመዝናኛ ስፍራ የደረሱ ፍንዳታዎች፣ ፍልስጥኤማውያን በአይሁዶች ላይ የሚያካሄዷቸው ጥቃቶች . . እነዚህ ሁሉ በሙስሊሞች የተፈጸሙ የሽብር ድርጊቶች ናቸው።
ራሽድ፦ ወዳጄ ረጋ በል፣ፍልስጥኤማውያን በአይሁዶች ላይ የሚያካሄዷቸው ጥቃቶች በወራሪ ኃይል ላይ የሚደረግ ሕጋዊ ተቃውሞና የነጻነት ትግል ነው። ጥቁር የሽብር ታሪክ ባለው ወራሪ ኃይል ላይ የሚካሄድ ተጋድሎ ነው። ሕዝቡን ከገዛ መሬቱ በወረራ አባርሮ አስከፊ ጭፍጨፋዎችን የሚያካሄድባቸውን አሸባሪ ወራሪ ኃይል በዝምታ መመልከት እንዴት ይቻላል? በጽዮናውያን ሰፋሪዎች በፍልስጥኤም ሕዝብ ላይ ከተፈጸሙት የጅምላ ፍጅቶች ውስጥ ጥቂቶቹን ልጥቀስላችሁ፦
•እ.አ.አ በ11/7/1948 በመንደሩ መስጊድ ውስጥ ተሸሽገው የነበሩ 426 ንጹኃን ሲቪሎችን ጽዮናውያን ወራሪዎች መስጊዱን ሰብረው በመግባት የጨፈጨፉበት የአልለድ ፍጅት።
•በ18/9/1982 በጦር ወንጀለኛው ጽዮናዊ አሸባሪ በኤርያል ሻሮን ጦር፣በሊባኖሱ የክርስቲያን ፈላንጂስት ሚሊሽያዎች ተባባሪነት የተፈጸመው ዘግናኙ የሰብራና ሻቲላ ጭፍጨፋ። 72 ሰዓታትን በፈጀው በዚህ የዘር ማጥራት ሽብር አብዛኞቻቸው ሴቶች ሕጻናትና በዕድሜ የገፉ ሽማግሌዎች የሆኑ 3500 ፍልስጥኤማውያንና ሊባኖሳውያን በእሳላማዊ ማንነታቸው ምክንያት ብቻ በዘግናኝ ሁኔታ ተጨፍጭፈዋል።
•በ25/4/1994 የተፈጸመው የአልእብራሂሚ መስጊድ ጭፍጨፋ። አንድ የእስራኤል ጦር ወታደር ከጽዮናውያን ሰፋሪዎች ጋር በመተባበር በፈጸመው የሽብር ጥቃት መስጊዱ ውስጥ በመስገድ ላይ የነበሩ 29 ሰጋጆችና ከመስጊዱ ውጭ የነበሩ 5 ሰዎች ሲገደሉ ከ350 የሚበልጡ ሰጋጆች ደግሞ ቆስለዋል።
እይታህ ሁለንተናዊ ይሆን ዘንድ፣በ1995 በኦክላሆማ ሲቲ በፌዴራል መንግስት ሕንጻ ላይ የተፈጸመውን 168 ሰዎች የተገደሉበትና ሌሎች 500 ሰዎች የቆሰሉበትን ፍንዳታ፤በ7/2011 በኦስሎና በቶያ ደሴት በተመሳሳይ ወቅት የተፈጸመውን፣ከ92 ሰዎች በላይ የሞቱበትንና 90 ሰዎች የቆሰሉበትን ሁለቱን የሽብር ጥቃቶችም በዚህ ላይ መደመር ትችላለህ። ሁለቱ ጥቃቶች የተፈጸሙት በለየላቸው አክራሪና ዘረኛ ክርስቲያን አሸባሪዎች ነበር።
•አሁን ባለንበት ዘመን ውስጥ አንድ ሙስሊም አገር አንድን የምዕራብ አገር ወርሮ አያውቅም። በተቃራኒው ግን ጥንታዊውም ሆነ አዲሱ ዓለም የምዕራባውያን ኃይሎች የወረራና የዘመቻ ዒላማ ሆኖ መኖሩን ታሪክ ይመሰክራል።
•የአሜሪካ ቀይ ሕንዶች የምዕራባውያንን የሥልጣኔ አርማ በሚያውለበልቡ አውሮፓውያን ወራሪዎች እጅ የጅምላ ጭፍጨፋ የተካሄደባቸው ሲሆን፣የገዛ ክፍለ አህጉራቸውን ከመነጠቃቸውም በላይ ቁጥራቸው ከአስር ሚሊዮን ወደ 200 ሺህ አሽቆልቅሏል።
•ምዕራባውያን ‹‹ሁለቱ የዓለም ጦርነቶች›› ብለው በሰየሟቸውና በተጨባጭ ግን የአውሮፓውያኑ የራሳቸው በሆኑት ሁለት ታላላቅ ጦርነቶች ምክንያት በዓለማችን ላይ አስከፊ አደጋ ደርሷል። በአንደኛው ጦርነት ወደ ሃያ ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች የተገደሉ ሲሆን፣ተመሳሳይ ቁጥር ያላቸው ሰዎች ቁስለኛና አካለ ስንኩል ሆነዋል። በሁለተኛው ጦርነት ደግሞ 55 ሚሊየን ያህል ሲገደሉ፣53 ሚሊዮን ሰዎች ቆስለው ሦስት ሚሊዮን የደረሱበት ሳይታወቅ ቀርቷል። የአውሮፓውያን ተዋጊዎች የጎላ ባህሪ የጠላትን ቅስም ለመስበር ሲባል ሲቪሎችን ዒላማ ማድረግ ስለነበረ፣ የጦርነቶቹ አብዛኞቹ ሰለባዎች የቅኝ ተገዥ አገር ሲቪሎች ነበሩ።
እንደዚሁም ደግሞ በንጹሃን ላይ የሚፈጸመውን ጥቃት በመኮነንና ወንጀል መሆኑን በማረጋገጥ መርሕ ላይ ከተስማማን፣በአንጻሩ እነዚህን የሽብር ድርጊቶች የሚፈጽሙትን ወገኖች ወደዚህ የሚገፋፋቸውን ነገርም ችላ ማለት አንችልም። አሜሪካና ምዕራባውያን በሙስሊሞች ላይ ለሚፈጽሙት የማያቋርጥ ጥቃትና ሽብር፣በተለይም በዕራቅ ላይ በጣሉትና በወቅቱ ሁለት ሚሊዮን ሕጸናት እንዲያልቁ ምክንያት ለሆነው ማዕቀብ፣በተጨማሪም በፍልስጥኤም ሕዝብ ላይ በጽዮናውያን ወራሪዎች የሚፈጸመውን ወንጀል በመደገፋቸው ምክንያት የሚሰጥ ምላሽ ነው የሚል ማመካኛ ያቀርባሉ።
ራሽድ፦ ሃይማኖት የለውም በሚለው ላይ መስማማት እችል ይሆናል። ነገር ግን፣በትግልና በፍጥጫ መርሕና ኃይልን በማምለክ ላይ የቆመውን የምዕራቡን ሥልጣኔ መንደርደሪያዎችና ይህም ከሚፈጽሙት የጥቃት ድርጊቶቻቸው ጋር ያለውን ትስስር ቆም ብለን ማጤን ይገባል ባይ ነኝ። ዘመናዊው የምዕራብ ሥልጣኔ ያቆጠቆጠውና እሳቤውን የወረሰው ወሳኝ በሆነ መልኩ ከቀደሙት ሁለቱ የግሪክና የሮማውያን ሥልጣኔ ቅርሶች ነው። የበላይነት ቋጠሮ፣የኃይልና የጉልበት አምልኮ፣የትግልና የፍጥጫ አይቀሬነትን የመሳሰሉ . . እሳቤዎችን ዘመናዊው የአውሮፓውያን ሥልጣኔ የወረሰው ከግሪካውያንና ከሮማውያን ሥልጣኔዎች ነው። የክርስትና ትምሕርቶችም እነዚያን እሳቤዎች፣ራሷን አውሮፓንና መላውን ዓለም ያጥለቀለቁ፣አስከፊ ድርጊቶችና አስበርጋጊ የሽብር ጥቃቶች መልክ ይዘው ወደ ተግባር ከመለወጥ ማስቆም አልቻሉም።
ማንዴራ እስከመጪው ሰኔ ወር መጨረሻ ድረስ የሚዘልቅ የሰዓት ዕላፊ ታውጁዋል። ባለፈው ጥቅምት የሰዓት እላፊው የታወጀው አውራጃዋን የአልሸባብ ጥቃት ከደጋገማት በኋላ ነው።
ይህ በዚህ እንዳለ ሶማሊያ ውስጥ ከባይዶዋ ከተማ ዘጠና ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ባለችው ካንሳሂዴሬ ከተማ ሻይ ቤት ውስጥ በደረሰ ፍንዳታ ሰባት ሰዎች ቆስለዋል። ሁለቱ የከተማዋ ባለልሥጣናት ናቸው፡፡
ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ሎሚ ሶኑይ ኣብ ዋና ከተማ ካርቱም ናብ ዝነበረ ናይ ተቓውሞ ማእከል ጥሒሶም ብምእታዎም ብዝተፈጥረ ግጭት 13 ሰባት ሞይቶም። እዚ ድሕሪ ምውዳቕ ን30 ዓመታት ነታ ሃገር ዝመርሑ ፕረዚደንት ኣል በሽር ዝከፍአ ጎነጽ ምዃኑ ይገልጽ ኣሎ።
ለአለፉት ወራት በሃገሪቱ ውስጥ የተፈጠረው ቀውስና ሁከትም ሆነ በሕይወትና ንብረት ላይ ለደረሰው ጉዳት መሪውን ሚና የተጫወቱት ″የውጭ ኃይሎችና በሽብርተኝነት የተፈረጁት ኦነግ፣ እንዲሁም ግንቦት ሰባት ናቸው″ ሲሉ የኢፌዲሪ ፕሬዘዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ አስታወቁ።
በብርሃን ግድግዳ ላይ ከስማርትፎን ወይም ካሜራ ጋር ምስልን ያንሱ ፣ እዚህ ይስቀሉት እና ለሰነድዎ ወዲያውኑ የባለሙያ ፎቶ ያግኙ ኦስትሪያ ኢ-ካርድ 35x45 ሚሜ
ብዙዎቻችን የVoIP (ቮይስ ኦቨር ኢንተርኔት ፕሮቶኮል) ቴክኖሎጂ ተጠቃሚዎች ነን። ቫይበር፣ስካይፕ፣ታንጎ፣ጉግል ቮይስ አስገራሚ ነፃ አገልግሎት ሲሰጡን እንዲሁም ብዙ ትላልቅ ኩባንያዎችም የዚሁ የVoIP ቴክኖሎጂ ተጠቃሚዎች ናቸው (ለምሳሌ የCisco IP Telephony)። ነገር ግን የVoIP ቴክኖሎጂ እንዴት እንደሚሰራ አስበው ያውቃሉ? እንዲሁም ደግሞ ቫይበር ይህንን አስገራሚ አገልግሎት በነፃ እየሰ
በከተማዋ ባሉ ሁሉም ወረዳዎች ህገ-ወጥ የቤት ግንባታዎችን እየለየ መሆኑንም አስተዳደሩ በፌስቡክ ገጹ ላይ ፅፎት ተመልክተናል፡፡እርምጃውን ጥር 2፣ 2012 እንደሚጀምርም በመረጃው ጠቅሷል፡፡በከተማዋ ባሉ 116 ወረዳዎች እወስደዋለሁ ባለው እርምጃ የአዲስ አበባ፣ የፌደራልና የኦሮሚያ ፖሊሶች እንዲሁም የከተማዋ አጎራባች ወረዳዎች ይሳተፋሉ ብሏል፡፡
ይህ እርምጃ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ እየተስፋፋ ያለውን ህገ-ወጥ የመሬት ወረራ ለመከላከል እንደሚያስችለውም የከተማ አስተዳደሩ ጠቅሶታል፡፡አዲስ አበባ ውስጥ ክፍት ቦታዎች በህገ-ወጥ መንገድ እየታጠሩ ነው ያለው አስተዳደሩ ከላስቲክ ቤቶች ጀምሮ የተለያዩ ግንባታዎች እየተካሄዱ መሆናቸውን ደርሼበታለሁ ብሏል፡፡
ታህሳስ 21፣ 2012/ በተሻሻለው የኤክሳይዝ ታክስ ሙሉ በሙሉ ከታክስ ነፃ የተደረጉና ከፍተኛ የዋጋ ቅናሽ ይኖራቸዋል ተብለው የሚጠበቁ ምርቶች መኖራቸው ተነገረ
ከዚህ ቀደም በነበረው አዋጅ 80 በመቶ ኤክሳይዝ ታክስ ይከፈልበት የነበረው የልብስ ማጠቢያ ማሽን በተሻሻለው ረቂቅ አዋጅ ከኤክሳይዝ ታክስ ነፃ እንዲሆን ተደርጓል ተብሏል፡፡ይህም ዘመናዊ ኑሮን ለማበረታታትና የሴቶችን ድካም ለመቀነስ ታስቦ የተደረገ መሆኑን በገንዘብ ሚኒስቴር የታክስ ፖሊሲ ዳይሬክተሩ አቶ ሙላይ ወልዱ ተናግረዋል፡፡በቀደመው አዋጅ 30 በመቶ ኤክሳይዝ ታክስ ይከፈልበት የነበረው የመመገቢያ ሰሃን ማጠቢያ ማሽንም በተመሳሳይ ከኤክሳይዝ ታክስ ነፃ ተደርጓል፡፡
ተጨማሪ ያንብቡ about ታህሳስ 21፣ 2012/ በተሻሻለው የኤክሳይዝ ታክስ ሙሉ በሙሉ ከታክስ ነፃ የተደረጉና ከፍተኛ የዋጋ ቅናሽ ይኖራቸዋል ተብለው የሚጠበቁ ምርቶች መኖራቸው ተነገረ
ባንኩ ከአየር መንገዱ ጋር የዲጂታል ክፍያ ሥርዓት መላዎችን አስመልክቶ ከኢትዮጵያ አየር መንገድ የስራ ሀላፊዎች ጋር ተፈራርሟል፡፡ለዚሁ መላ የባንኩ ደንቦች በኦንላይን ባንኪንግ በመጠቀም ትኬት መቁረጥ ይችላሉ፡፡ሌሎችም አገልግሎቶችን ማግኘት ይችላሉ መባሉን ሰምተናል፡፡
አባይ ባንክ አገልግሎቱን በጀመረ በአንድ ሳምንት ውስጥ 1 ሚሊየን ገደማ ጥሪት መንቀሳቀሱን የስራ ሀላፊዎች ተናግረዋል፡፡በተያያዘም፣ ይህንኑ አገልግሎት ከአማርኛ በተጨማሪ በሁለት የአገር ቤት ቋንቋዎች ማግኘት ይቻላል ተብሏል፡፡የባንኩ የሞባይል ባንኪንግ ተጠቃሚዎች 125 000 የደረሰ ሲሆን አጠቃላይ የደንበኞቹ ቁጥርም 700 000 እንደደረሰ ሰምተናል፡፡
ጥቅምት 5፣ 2012/ ኢትዮጵያ በምትከተለው ኋላ ቀር የግብርና ሥርዓት እና የግብርና ምርቶችን በአግባቡ ባለመጠቀሟ በአመት በሚሊዮኖች የሚቆጠር የምግብ ብክነት ይገጥማታል ተባለ
በአለም አቀፍ ደረጃ የሚከበረውን የምግብ ቀን አስመልክቶ በኔዘርላንድስ የውጪ ጉዳይ መስሪያ ቤትና በአግሮፕሮፎክስ በተሰናዳው ፕሮግራም ላይ ተገኝተን እንደሰማነው ኢትዮጵያ ካላት የተመቸ መልክዐ ምድራዊ አቀማመጥ አንፃር የግብርናን ስራ ያልተጠቀመችበት አገር ነች ተብሏል፡፡አገሪቱ ከምታመርታቸው የምግብ ምርቶች ውስጥም በአመት በአግባቡ ባለመሰብሰብ፣ በመጓጓዣ ችግር እንዲሁም በንግድ ሰንሰለት ውስጥ በሚፈጠር እክል ከ10 ሚሊየን ቶን በላይ የምግብ ምርት ይባክናል ተብሏል፡፡
ተጨማሪ ያንብቡ about ጥቅምት 5፣ 2012/ ኢትዮጵያ በምትከተለው ኋላ ቀር የግብርና ሥርዓት እና የግብርና ምርቶችን በአግባቡ ባለመጠቀሟ በአመት በሚሊዮኖች የሚቆጠር የምግብ ብክነት ይገጥማታል ተባለ
ጭማሪው ለ4 ተከታታይ አመታት ተግባራዊ የሚደረገውና ባለፈው አመት የተጀመረው የታሪፍ ማሻሻያ አካል ነው ተብሏል፡፡ሁለተኛው ምዕራፍ የታሪፍ ጭማሪ ከፍተኛ የሀይል ተጠቃሚ በሆኑ ደንበኞች ላይ ጫና እንደሚኖረው ተነግሯል፡፡ይህን የሰማነው የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት የ2011 በጀት አመት የስራ አፈፃፀሙንና የ2012 እቅዱን አስመልክቶ በሰጠው መግለጫ ላይ ተገኝተን ነው፡፡ዝቅተኛ ሀይል የሚጠቀሙ የመኖሪያ ቤት ደንበኞች ሀይል በመቆጠብ የታሪፍ ጭማሪው ሊያመጣባቸው ከሚችለው ጫና ነፃ መሆን እንደሚችሉ በመግለጫው ተነግሯል፡፡