Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በሁለቱም ተቋማት የተበረከተው አጠቃላይ የገንዘብ ሽልማት ወደ 300 ሺህ ብር ገደማ ሲሆን በሥነ ስርአቱ ወቅት የኢፌዲሪ ወ/ስ/ሚ/ር ሚንስትር ክቡር አቶ ርስቱ ይርዳው፣ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ፕሬዝዳንት ክቡር ሻለቃ አትሌት ኃይሌ ገ/ስላሴ፣ የኢትዮጵያ ኦሎምፒክ ኮሚቴ ፕሬዝዳንት ክቡር ዶ/ር አሸብር ወ/ጊዮርጊስ በየተራ ባሰሙት የእንኳን ደስ አላችሁ ንግግር፡- በ17ኛው የአለም የቤት ውስጥ ውድድር ኢትዮጵያን ከአለም 2ኛ ደረጃ ላይ ያስቀመጠው ይህ ከፍተኛ ውጤት እንድንኩራራ የሚያደርግ ሳይሆን እንደሃገር አሁንም ተፎካካሪዎቻችንን በከፍተኛ ሁኔታ በልጠን ለመገኘት ጠንክረን መስራት እንዳለብ ያመላከተ ነው፤ በማለት አጽንኦት ሰጥተው አስረድተዋል፡፡ በመጨረሻም የቡድኑ መሪ ዶ/ር በዛብህ ወልዴ በሰጡት አስተያየት በእንግሊዝ የኢትዮጵያ ኤምባሲ ለልኡካን ቡድኑ ላደረገው አቀባበል፣ የትራንስፖርት አቅርቦትና ልዩ መስተንግዶ ምስጋናቸው ላቅ ያለ መሆኑን ገልጸዋል፡፡
በተያያዘ ዜና ቅዳሜ መጋቢት 8/2010 ዓ. ም. በአልጀሪያ – ክሌፍ ከተማ በተካሄደው 5ኛው የአፍሪካ አገር አቋራጭ ሻምፒዮና ኢትዮጵያ ከእስከዛሬዎቹ የአፍሪካ አገር አቋራጭ ሻምፒዮናዎች በላቀ ሁኔታ 2 ወርቅ፣ 4 ብር፣ 2 ነሃስና 5 ዋንጫ በማግኘት ከአፍሪካ 2ኛ ሆና በከፍተኛ ውጤት ውድድሯን አጠናቅቃለች፡፡ ቡድኑም በሁለት ምድብ ወደ ሃገሩ በመመለስ ላይ ነው፡፡ የመጀመሪው ምድብ እሁድ ለሊት አዲስ አበባ ገብቷል፤ ሁለተኛው ቡድንም ሰኞ ለሊት አዲስ አበባ እንደሚገባ ይጠበቃል፡፡
በቀድሞ ሁለት ፕሬዝዳንቶችን መኖሪያ ቤት ተገኝተን ባነጋገርናቸው ወቅት የሚገኙበት የኑሮ ሁኔታ ሰፊ ልዩነት ያለው መሆኑን ለመረዳት አላዳገተንም። በኑሯቸው ብቻም አይደለም፤ ግንኘነታቸውም ያን ያህል እንደኑሯቸው የተራራቀ ነው።
VIA - BBC AMHARIC ዓለማችንን በግኝቱ ወደፊት ያራመደው አይንስታይን ወጣ ባሉ ባህሪያቱም ይታወቅ ነበር። Image copyright Getty IMAGES ዓለማችን ካፈራቻቸው ታላላቅ...
ተቋሙ ለጎልድ ማኅበረሰብ አባላት ከፍተኛ ትምህርት ቤት ነው ቀይ መጨመር ተከታታይ በፒርስ ብራውን ፡፡ የቤት ሚኔርቫ አባላት ብልህ እና ምሁራዊ በመሆናቸው ይታወቃሉ ፡፡
ዝርዝሮችየተቋሙ ቀለበት በጥንታዊ አጨራረስ ጠንካራ ጠንካራ ብር ያለው ሲሆን ከላይ እስከ ታች 13.7 ሚ.ሜ ፣ በቤቱ ሚኔርቫ ምልክት 15 ሚ.ሜ ስፋት እና ከባንዱ ጀርባ ደግሞ 4 ሚሊ ሜትር ስፋት አለው ፡፡ ከቤቱ ሚኔርቫ ፊርማ ጀርባ ያለው ቦታ ክብደቱን ለመቀነስ በከፊል የተቀረጸ ነው ፡፡ ቀለበቱ 15 ግራም ይመዝናል ፣ ክብደቱ በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘቱ ታትሟል ፡፡
ትላንት ሊካሄዱ የነበሩት የዚህ ምድብ ጨዋታዎች የወልዲያ መምህራን ኮሌጅ በዝናብ ምክንያት ማጫወት ባለመቻሉ ዛሬ ንጋት 12:30 ላይ ነበር የተካሄዱት፡፡ መሐመድ አላሙዲ ስታድየም ላይ ወልዲያ የጁ ፍሬ ሽረ እንዳስላሴ ቢ ን 3-0 ማሸነፍ ችለዋል፡፡ ለየጁ ፍሬ ጀማል ያሲን ሁለት ጎሎች ሲያስቆጥር ብሩክ ጌታቸው ቀሪዋን ጎል አስቆጥሯል፡፡
የዚህ ምድብ ጨዋታዎች የተደረጉት በመሐመድ አላሙዲ ስታድየም ሲሆን መርሳ ከተማ ሻሾጎ ከተማን 2-0 በማሸነፍ ከምድቡ ወደ ሁለተኛ ዙር ማለፉን ከወዲሁ ማረጋገጥ ችሏል፡፡ ከዚህ ጨዋታ ቀደም ብሎ በተደረገው ጨዋታ ሀረማያ ዩኒቨርሲቲ አላማጣ ከተማን 2-0 በማሸነፍ ወደ ተከቲዩ ዙር የማለፍ እድሉን ሲያመነምን አላማጣ ከተማ ከምድቡ መሰናበቱን ከወዲሁ አረጋገጧል፡፡ በዚህ ምድብ የመጨረሻ ጨዋታ እኩል የማለፍ እድል የያዙት ሀረማያ ዩኒቨርሲቲ እና ሻሾጎ ከተማ የሚያደርጉት ጨዋታ ይጠበቃል፡፡
በመሐመድ አላሙዲ ስታድየም በተደረጉት የዚህ ምድብ ጨዋታዎች ገንደውሃ ከተማ ሐረር ፖሊስን 5-1 በሆነ ሰፊ ውጤት ሲያሸንፍ አቃቂ ቃሊቲ ክፍለ ከተማ ኦሮሚያ ፖሊስን 2-1 አሸንፏል፡፡
8:00 በጀመረው የአቃቂ ቃሊቲ ክ/ከ እና ኦሮሚያ ፖሊስ ጨዋታ የአቃቂ የእንቅስቃሴ ብልጫ የተስተዋለ ሲሆን ኦሮሚያ ፖሊስ በመልሶ ማጥቃት ረዥም ኳስ ለመጠቀም ጥረት ሲያደርጉ ተስተውሏል።
በ5ኛው ደቂቃ ጉልላት ተሾመ የላከውን ሰንጣቂ ኳስ ፀጋዬ በኃይሉ ወደ ግብነት ቀይሮ አቃቂ ቀዳሚ ሲያደርግ 23ኛው ደቂቃ ድንቅ ብቃቱን ሲያሳይ የነበረው ጉልላት ተሾመ በግራ መስመር ይዞ በመግባት በጥሩ ሁኔታ አቀብሎት ወንድወሰን አስፋው በጥሩ ሁኔታ ወደ ግብነት ቀይሮታል።
ከእረፍት በኋላ ተመጣጣኝ እና ጥሩ የግብ ሙከራዎች ቢስተዋልም ለረዥም ደቂቃ ግብ አልባ ሆኖ ተጉዟል። በመጨረሻም በጭማሪ ደቂቃ ኦሮሚያ ፖሊሶች ያገኙትን ፍፁም ቅጣት ምት መላኩ ክፍሌ አስቆጥሮ ጨዋታው በአቃቂ ቃሊቲ 2-1 አሸናፊነት ተጠናቋል።
ቀጥሎ በተካሄደው የገንዳ ውሀ እና ሐረሪ ፖሊስ ጨዋታ ገንዳ ውሃዎች ሙሉ የጨዋታ የበላይነት ነበራቸው፡፡ በ19ኛው ደቂቃ ማንዴላ ደዋስ ባስቆጠረው ግብ መሪ መሆን የቻሉ ሲሆን በጭማሪ ደቂቃ ኤፍሬም ክፍሌ ላይ በተሰራ ጥፋት የተገኘውን ፍጹም ቅጣት ምት በእውቀት አትክልት ወደ ግብነት ቀይሮ በገንዳ ውሃ 2-0 መሪነት ወደ እረፍት አምርተዋል።
ከእረፍት መልስ በ54ኛው ደቂቃ ከወገን ጌታቸው በቀኝ የተላከውን ማንዴላ ደዋስ በቮሊ ማራኪ ግብ አስቆጠሮ የግብ መጠኑን ወደ ሶስት ከፍ ሲያደርገው በ69ኛው ደቂቃ ምንተስኖት ታዘበው የግል ብቃቱን ተጠቅሞ የሀረሪ ፖሊስ ተጫዋቾችን አታሎ አራተኛውን ግብ አስቆጠሯል፡፡ በ78ኛው ደቂቃ ደግሞ ተቀይሮ የገባው ናኦድ ከበደ የሐረሪ ፖሊሶች ትኩረት ማጣትን ተጠቅሞ 5ኛውን ግብ አስቆጥሯል፡፡
በ80ኛው ደቂቃ የሐረሪ ፖሊሱ ብሩክ በላይ በቀይ ካርድ ከሜዳ ሲወጣ ቡድን መሪው ሙሉቀን ዘገየ ቀይ ካርዱን በመቃወም ሜዳ ውስጥ በመግባቱ በተመሳሳይ ከሜዳ እንዲወጣ ተደርጓል። በጭማሪ ደቂቃ ላይ ሐረሪ ፖሊሶች ያገኙትን የፍጹም ቅጣት ምት በምንተስኖት ታዘበው አማካኝነት አስቆጥረው ጨዋታው በገንደውሀ 5-1 አሸናፊነት ተጠናቋል፡፡
መልካ ቆሌ ላይ በተካሄዱት የዚህ ምድብ ጨዋታዎች ገንፈል ውቅሮ 07 ቀበሌን 3-1 ሲያሸንፍ ጉለሌ ክፍለከተማ ካማሺ ከተማን 3-0 አሸንፏል፡፡ በምድቡ ገንፈል ውቅሮ እና ጉለሌ 4 ነጥብ ሰብስበው ወደ ሁለተኛ ዙር ለማለፍ ተቃርበዋል፡፡
መልካቆሌ ላይ የተደረጉት የዚህ ምድብ ጨዋታዎች በተመሳሳይ የአቻ ውጤቶች ተጠናቀዋል፡፡ 08:00 ላይ ሺንሸቾ ከተማ ከ ጫንጮ ከተማ 1-1 ሲለያዩ 10:00 ላይ አቃቂ ማዞርያ ከ06 ቀበሌ ያለ ግብ በአቻ ውጤት ተለያይተዋል፡፡
የኢትዮጵያ አንድነትና ሉዐላዊ የግዛት አንድነት የሚጠበቀው በኢትዮጵያዊ ዜግነት በመሰባሰብና ለዚሁ ዓላማ እንደ አንድ ልብ መካሪ እንደ አንድ ቃል ተነጋሪ እንደ አንድ ሕይወት ነዋሪ ሆኖ በተግባር በመንቀሳቀስ እንጂ በየመንደሩ በጐሣ በመሰባሰብ ሊሆን አይችልም፡፡ የኋለኛው ውጤትማ አገር ማፍረስ መሆኑን ከበቂ በላይ አይተንዋል፡፡ … እስከማውቀው ድረስ በዘር ተደራጅቶ የአገሩን አንድነት ያስጠበቀ ሕዝብ በታሪክ አልተመዘገበም፡፡ መበተኛው/ማፍረሻው ማሰባሰቢያ፣ ደዌው መድኃኒት ከሆነማ የኢትዮጵያ ህልውና በቋፍ ነው የሚለው ሥጋታችን መሠረት የሌለው ነው ማለት ነው፡፡
ለዚህ አስተያየት መነሻ የሆነኝ ‹‹ኢትዮጵያን ለማዳን በብሄር መደራጀት›› በሚል ርእስ የተላለፈ ዝግጅት ነው፡፡ ዝግጅቱ ከተላለፈ ካንድ ዓመት በላይ ቢሆነውም ለማዳመጥ ዕድሉን ያገኘሁት በቅርቡ ነው፡፡ ርእሰ ጉዳዩ ግን የአገራችን ሕማም ማዕከል ነው፡፡ የፕሮግራሙ አዘጋጅና አቅራቢ በኢትዮጵያ አንድነት ጉዳይ ላይ ከማይደራደሩት መካከል አንዱ እንደሆነ በውጭም በአገር ውስጥም ያሉ ኢትዮጵያውያን እና በራሱም አንደበት ጭምር ምስክር የተሰጠለት ነው፡፡ ዝርዝሩን ለማወቅ የሚፈልግ ከፕሮግራሙ አገናኝ አድራሻ (https://youtu.be/-8-wd63HaRI) ማየት ይችላል፡፡
የወያኔ የይስሙላ ‹ሕገ መንግሥት› በሥራ ላይ እስከዘለቀ ድረስ በየዘራችንም ቢሆን ተደራጅተን የኢትዮጵያን አንድነት ለማስጠበቅ እንታገላለን፡፡ የኢትዮጵያ አንድነት በየትኛውም መንገድ ይምጣ፤ እሰየው ነው፡፡ ከተደባለቀ ጐሣ የሆንክ ኢትዮጵያዊ ለኢትዮጵያ የሚጠቅም ከሆነ አንዱን መርጠህ የፈለግክበት ጐሣ ውስጥ ገብተህ ሥራ፡፡ በተለይም ‹የአንድነት ጎራ› በሚል የተሰባሰቡ የፖለቲካ ማኅበራት አመራሮች አብዛኞቹ ከአማርኛ ተናጋሪው ማኅበረሰብ የተገኙ ናቸው፡፡ እነዚህ ኃይሎች አሁን መሬት ላይ ባለው እውነታ በጐሣ የተደራጁት ‹ክልሎች› ውስጥ ገብተው ማናቸውንም የፖለቲካ እንቅስቃሴ ከጐሣ ክልሎቹ ፈቃድ ውጭ ማድረግ ስለማይችሉ፤ እነዚህም ጐሠኞች በገዛ ፈቃዳቸው የጐሣ ፖለቲካውንም ሆነ የጐሣ ክልሉን እንዲሁም ለዚህ ሕጋዊ መሠረት የሆነውን የወያኔ ‹ሕገመንግሥት› ስለማይተዉ ያለው አማራጭ ዓላማቸውን ሳይለቁ በጐሣ ተደራጅቶ ለኢትዮጵያ አንድነት መታገል ነው፡፡ የአንድነት አቀንቃኞች ነን የሚሉ አንዳንድ ወገኖች በኦሮሞ ጐሠኞች የተደራጀው የዐቢይ ኦሕዴድ/ብልጽግና ወደ አንድነት ይወስደናል ብለው የሚያስቡ እንዳሉ ይታወቃል፡፡ ለዐቢይ የሰጡት ድጋፍም ከዚህ እምነት የመነጨ ይመስላል፡፡ ታዲያ የአንድነት አራማጆች ነን የሚሉ ኃይሎችስ በጐሣ ተደራጅተው ይህንኑ ዓላማቸውን የማያሳኩበት ምን ምክንያት አለ? ስለሆነም በጐሣ ተደራጅቶ ወደ አንድነት እንሄዳለን የሚል ነው፡፡
የአስተያየቴ ዓላማም አገራችን በዚሁ በጐሣ ፖለቲካ በተፈጠረ ውጥንቅጥ ምክንያት በጭንቅ ባለችበት ሰዓት በጎንዮሽ ከንቱ ንትርክ ተጨማሪ ችግር መፍጠር ሳይሆን የችግራችን አስኳል በመሆኑ ደጋግሜ በተለያዬ ጽሑፎቼ እንደገለጽኩት እምነቴን ለማጋራት በማሰብ እንጂ ለተወሳሰበው የአገራችን ችግር ያለቀለት መልስ ለመስጠት አይደለም፡፡ ይህን ዓይነቱን መፍትሄ የሚሰጥ ያለ አይመስለኝም፡፡ ዘላቂውን በማሰብ፣ የሕዝብን ፍላጎት አስቀድሞና ሕዝብን በዓላማ ዙሪያ አደራጅቶ አገዛዙን ባለማቋረጥ መገዳደር ይጠይቃል፡፡ ያን ጊዜ በእምቢተኝነት በሚደረግ ሰላማዊ ማስገደድ አገዛዙ የቆመበትንና ለኢትዮጵያ አንድነት ጠንቅ የሆኑ ምሰሶዎችን አንድ ባንድ መናድ ይቻል ይሆናል፡፡
በቅድሚያ የዚህ አስተያየት አቅራቢ የኢትዮጵያ አንድነት ጉዳይ በጥቂት ኢትዮጵያውያን በብቸኝነት (በሞኖፖሊ) የሚያዝ፣ ለዚህ ወይም ለዛኛው ማኅበረሰብ ብቻ የተሰጠ እና አንዱ ለሌላው የሚያረጋግጥለት ወይም የሚያፀድቅለት አቋም እንዳልሆነ በሚገባ ይገነዘባል፡፡ ባንፃሩም ላለፉት 30 ዓመታት በኢትዮጵያ የፖለቲካ መልክዐ ምድር በሕግም ሆነ በተግባር ሰፍኖ ያለው ዘርን/ጐሣን መሠረት ያደረገ ፖለቲካ ሲሆን፣ ‹ክልል› የተባለውም አስተዳደራዊ መዋቅር በዘር የተደራጀ፣ ‹የፖለቲካ ማኅበር› የሚል ስያሜ የያዙትና እንደ አሸን የፈሉትም የጐሣ ቡድኖች መሆናቸው ምድር ላይ የሚታይ እውነታ መሆኑንም ማንም ይረዳል፡፡
በሌላ በኩል ይህ በወያኔ መሠረቱ ተጥሎ እሱ በፈለፈላቸው የጐሣ ድርጅቶችና በካድሬዎቻቸው ስብከት የቀጠለው የጐሣ አገዛዝ ሥርዓት ዕድሜው 30 ዘመን ቢሆንም፣ ባገር ህልውናና በሕዝብ አንድነት ላይ ያደረሰውና አሁንም የደቀነው አደጋ፣ የአእላፍ ንጹሐን ኢትዮጵያውያንን ሕይወት በአሰቃቂ ሁናቴ መቅጠፉና አሁንም መቀጠሉ፣ ዘላቂ የአካልና የአእምሮ ጉዳት ማድረሱ፣ ሀገራዊ ሀብት ማውደሙ፣ በገንዘብ የማይተመን ሀገራዊ እሤቶችንና ቅርሶችን ማጥፋቱ፣ በጐሣ በተደራጁ ሀገር-በቀል እና የውጭ ዜግነት ባላቸው አሸባሪዎች ጭምር የአገር ሰላምና ጸጥታ መድፍረሱ፣ የሕዝቡ ሰለማዊ ሕይወት መናጋቱ፣ ዜጎች በጐሣና ሃይማኖት ማንነታቸው ከኖሩበት አካባቢ መፈናቀላቸውና መሳደዳቸው መቀጠሉ፣ ወገኖቻችን በሥጋትና በመባነን እንደሚገኙ ወዘተ. የማይካድ ሐቅ ነው፡፡
እንደዚህ አስተያየት አቅራቢ እምነት ቀድሞ በወያኔ አሁን ደግሞ በኦሕዴድ የሚመራው የጐሣ አገዛዝ የ‹ሕግ›፣ የ‹ፓርቲ› እና መንግሥታዊ መዋቅሮችን ተጠቅሞ በግዴታም ሆነ በውዴታ በርካታ ተከታዮችን ማፍራቱ ባይካድም፣ እስከ የሌለውን ግፍና በደል ለፈጸሙ ወንጀለኞች (ከከፍተኛ አመራሮች እስከ ተራው ካድሬ) መሸሸጊያ ዋሻ መሆኑና ቀጣይነቱንም አጥብቀው የሚፈልጉት እነሱ መሆናቸው ቢታወቅም፣ የአብዛኛው የኢትዮጵያ ሕዝብ (እንደ ሰለጠነው ዓለም ነፃና ተአማኒ የሕዝብ አስተያየት መመዘኛ ድምጽ /public opinion poll/ የሚካሄድበት አገር ባይሆንም) ፍላጎት መብቱና ነፃነቱ ተከብሮለት በእኩልነት፣ በአንድነት፣ ባንድ አገር ሕዝብነት የሚኖርባት ኢትዮጵያን መሆኑን በየጊዜው አስመስክሯል፡፡ ግፍና በደሉን ተሸክሞ ትዕግሥት በተላበሰ ጨዋነት የመታዘቡም ጥልቅ መልእክት አገሩ በጐሠኞች ሳትከፋፈል ባንድ ሕዝብነት ለመኖር ያለውን ጽኑ ፍላጎት አመልካች ነው፡፡ ከሁለት ዓመት በፊት ‹ለውጥ› የተባለው ሁናቴ ሲመጣም በመላው ኢትዮጵያ በዐደባባይ ወጥቶ ያሳየው ይኽንኑ ስሜት መሆኑ አይካድም፡፡ ታዲያ ጐሠኛነቱ ሠልጥኖብን የማይታረቅ ቅራኔ አድርገው እያጦዙት ያሉት እነማን ናቸው? የነማን ፍላጎት ነው? በጐሣ ተደራጅተው ሽብር እየፈጸሙ ያሉትና የጐሣ ፓርቲዎችን በበላይነት የሚመሩት ግለሰቦች፣ ካድሬዎቻቸውና ጭፍን ደጋፊዎቻቸው መሆናቸውን ለቀባሪው ማርዳት ይሆንብኛል፡፡
ከፍ ብዬ በተጠቀስኩት መርሐ ግብር ላይ የተንፀባረቀው ሃሳብ አዘጋጅና አቅራቢ አምኖበት ያደረገው ቢሆንም ጋዜጠኛው በግልጽ እንደተናገረው ያለንበት አገራዊ ሁናቴ ከገባንበት አጣብቂኝ መውጫ የሌለው (dead end) መሆኑን በመናገሩ ተስፋ የመቁረጥና የንዴትም (frustration) ስሜት ይንፀባረቅበታል፡፡ ቢጨንቅ፣ ቢቸግር፣ መላ ቢጠፋ የተሰነዘረ ሃሳብ አድርጌ ነው የምወስደው፡፡ ምክንያቱም ወንድማችን በጐሣ መደራጀት ሳያስፈልገን ከገባንበት አገራዊ ምስቅልቅል የሚያወጣ መንገድ ካለ አሳዩኝ ሲል ተማፅኖውን አቅርቧልና፡፡ ምንም እንኳን የሃሳቡ አደገኛነት ቢታየኝም ጋዜጠኛው ወንድማችን አውጥቶ አውርዶ የያዘውን የግል አቋሙን ማክበር ተገቢ ነው፡፡
ይሁን እንጂ ወንድማችን እንዳልኸው ባሻህ መንገድ ሁሉ የኢትዮጵያ አንድነት አይጠበቅም፡፡ ባሻህ መንገድ ሁሉ ወደ አንድነት አይደረስም፡፡ ይህ እኮ የ30 ዓመታቱ የወያኔ የወራሹ የኦሕዴድ (ኢሕአዴግ) የዘር አገዛዝ ይቀጥል ብሎ መስማማት ነው፡፡ አንተ በዝግጅትህ እንደገለጽኸው ከላጋር ወደፒያሳ በሚወስደው ዋና ጎዳና ፊትህን ወደ ብሔራዊ ቴአትር አቅጣጫ አዙረህ እየተጓዝኽ ፒያሳ ወደሚገኘው ማዘጋጃቤት ለመድረስ ማለም ነው፡፡ ወያኔም ሆነ አሁን ያለው የኢሕአዴግ አገዛዝ ‹በጐሣዎች መፈቃቀድ የተመሠረተች ኢትዮጵያ› ብለው በአጥፊ ‹ሰነዳቸው› አስቀምጠዋል፡፡ አስቀምጠዋል ብቻ ሳይሆን ዘጠኝ ‹አገሮችን› ፈጥረዋል፡፡ ይሄ ቊጥር እንደሚጨምርም በደቡቡ የአገራችን ክፍሎች ምልክቶች እየታዩ ነው፡፡ ጐሣዎች ሲፈቅዱ አብረው የሚኖሩባት፣ አላማረንም ሲሉ ተገንጥለው ሰማንያ የመንደር አገዛዞችን የሚመሠርቱበት በታኝ ሥርዓት ነው የተዘረጋው፡፡
የኢትዮጵያን አንድነት እፈልጋለሁ የሚል ኢትዮጵያው ተረድቶታል ወይም ሊረዳ ይገባዋል ከሚባሉት መሠረታውያን ዋናውና የመጀመሪያው ፖለቲካን በጐሣ ማደራጀት (የዘር ፖለቲካ) የኢትዮጵያ አንድነትና ህልውና ፀር መሆኑ ነው፡፡ የኢትዮጵያ አንድነትና ሉዐላዊ የግዛት አንድነት የሚጠበቀው በኢትዮጵያዊ ዜግነት በመሰባሰብና ለዚሁ ዓላማ እንደ አንድ ልብ መካሪ እንደ አንድ ቃል ተነጋሪ እንደ አንድ ሕይወት ነዋሪ ሆኖ በተግባር በመንቀሳቀስ እንጂ በየመንደሩ በጐሣ በመሰባሰብ ሊሆን አይችልም፡፡ የኋለኛውማ ውጤቱ አገር ማፍረስ መሆኑን ከበቂ በላይ አይተንዋል፡፡ ጋዜጠኛው ወንድማችን ይህንን በሚገባ እያወቀ ነው ለውይይታችን ርእስ የሆነውን ሃሳብ የሰነዘረው፡፡ እኔ እስከማውቀው ድረስ በዘር ተደራጅቶ የአገሩን አንድነት ያስጠበቀ ሕዝብ በታሪክ አልተመዘገበም፡፡ መበተኛው/ማፍረሻው ማሰባሰቢያ፣ ደዌው መድኃኒት ከሆነማ የኢትዮጵያ ህልውና በቋፍ ነው የሚለው ሥጋታችን መሠረት የሌለው ነው ማለት ነው፡፡ በዚህ ሁለት ዓመት ውስጥ ዘርና ሃይማኖትን መሠረት አድርጎ ወገኖቻችን ላይ የተፈጸመው እልቂት የጐሣ ፖለቲካው ውጤት አይደለም ወይ?
ጋዜጠኛው ደጋግሞ እንደገለጸው በአንድነት ስም የተሰባሰቡ የፖለቲካ ኃይሎች የጋራ ዓላማ አንድነት አለን እያሉ ርስ በርሳቸው መተማመንና አንድ መሆን አቅቷቸው ሲሰባሰቡና ሲበተኑ ኖረው አንዳች ቁም ነገር ሊሠሩ አልቻሉም፡፡ እነሱ አክብረው የኢትዮጵያ ሕዝብ ሁሉ እንዲያከብራቸው የሚፈልጓቸውን አገራዊ እሤቶች ጥናትና ምርምር አድርገው ሳያሳውቁ በስሜትና በሆያ ሆዬ ብቻ ስለ አንድነት መጮኽ ስብስቡን አንድ ሊያደርገው ባለመቻሉ ተማምነውና ተቀራርበው ሊሠሩ በሚችሉበት ጐሣ ተሰባስቦ ለኢትዮጵያ አንድነት መሥራቱን እንደመፍትሄ አቅርቦታል፡፡
ይህ ጸሐፊ በማንነቱ ግፍና በደል የደረሰበትና እየደረሰበት ያለ ማኅበረሰብ በማኅበረሰብ ድርጅት (ሲቪክ ማኅበር) መልክ ተደራጅቶ ራሱን የመከላከል፣ መብትና ጥቅሙን ማስከበር እንዳለበት ያምናል/ይደግፋል፡፡ ደጋግሞም በጻፋቸው አስተያየቶች ገልጾአል፡፡ ፖለቲካን በጐሣ ማደራጅት ግን በእሳት መጫወት ነው፡፡ ‹አብን› የሚባለው የጐሣ ድርጅት ለምን አብነት አይሆነንም? ዝቅ ብዬ እንደምገልጸው ጐሣ ያልሆነን ሕዝብ በጐሣ አደራጃለሁ ብሎ ሲባክንና ከጥፋት ወደ ጥፋት ሲሸጋገር እያየነው ነው፡፡
እዚህ ላይ አንድ ጉዳይ ግልጽ መሆን ያለበት ይመስለኛል፡፡ ጋዜጠኛው ወደ ጠርዝ የተገፋ ንግግር ያደረገው፣ ስለ ኢትዮጵያ አንድነት የሚጨነቀው አብዛኛው ኢትዮጵያዊ የአንድ ወይም ካንድ በላይ የሆኑ ጐሣዎች አባል ነው በሚል ታሳቢ ይመስላል፡፡ በርግጥ እውነታው ይሄ ነው ወይ? በቅድሚያ የአማርኛ ተናጋሪው ማኅበረሰብ የአንድ ጐሣ አባል ነው ወይ? ይህንን ሕዝብ ወደ ጐሣነት ያወረደው የቅርቡ የወያኔ የጐሣ ፖለቲካ አይደለም ወይ? ይህ ሕዝብ መነሻው ከሆነውና በታሪክ ከሚታወቀው የአማራ ሳይንት ነገድነት ወጥቶ፣ ቋንቋው የመንግሥት ሆኖ በየትኛውም የኢትዮጵያ ክፍል የሚገኝ የመንግሥት ሕዝብ በመሆኑ ጐሣ/ነገድ አልባ መሆኑን አንጋፋ የታሪክና የቋንቋ ምሁራን (ጐሠኞች ባይቀበሏቸውም) ደጋግመው ተናግረዋል/ጽፈዋል፡፡ ስለሆነም በጐሣ ሳጥን ውስጥ ገብተህ ተደራጅና ለአንድነት ታገል የሚባል ሕዝብ አይመስለኝም፡፡ ለምን የአማርኛ ቋንቋ ተናጋሪውን ሕዝብ ዛሬ ታይተው ነገ ሊኖሩ በማይችሉ ራሳቸውን ኅብረ ብሔራዊ ብለው በጠሩ ጥቂት የተቃዋሚ ፖለቲካ ድርጅቶች እንመዝናለን? በመጀመሪያ ደረጃ አንድ የፖለቲካ ድርጅት ጠንካራ ከሆነ የተወሰነ የመራጮች ሕዝባዊ መሠረት (constituency) ሊኖረው ይችላል፡፡ ይህ ማለት ግን በጐሠኛነት የማያምነው ሕዝብ ሁሉ ወኪል ነው ማለት አይደለም፡፡ ይህ ክርክር በጐሣ ለተደራጁትም ስብስቦች ይሠራል፡፡ ሌላው ምንም እንኳን ወያኔና አሁን ያለው አገዛዝ ለራሳቸው የጥፋት ተልእኮ አስገድደውት የጐሣ መታወቂያ ቢለጥፉበትም ቊጥሩ በቀላሉ የማይገመት፣ ድብልቅ ጐሣ ካላቸው ወላጆች የተገኘውን ጨምሮ ራሱን ከኢትዮጵያዊ ማንነት ውጪ የጐሣ/ነገድ ማንነት እንዳለው የማይቀበል የትየለሌ ዜጋ አለ፡፡ ምክንያቱም አንዳንዶች እንደሚያምኑት ጐሣ በውልደት የሚገኝ ተፈጥሯዊ ሳይሆን ሰዎች ተስማምተው የተቀበሉት በአእምሮአቸው የሚገኝ ኅብረተሰብ ፈጠር አሳብ (social construct) ነው፡፡ በርግጥ ሥር በሰደደ ጥላቻ ለተመረዙት፣ በማይጠረቃ ፍለጎትና የሥልጣን ፍትወት ለታወሩት ‹የተማሩ› የጐሣ ደናቁርትም ሆኑ በነዚህ መርዛማ ስብከት ለጠፋው ትውልድ ይህንን መናገር ትርጕም ላይሰጥ ይችላል፡፡
አይሆንም እንጂ የየትም ፍጪው ዶቄቱን አምጪው አስተሳሰብ የመጨረሻ መጨረሻ የሚፈለገውን ውጤት አያስገኝም፡፡ አሁንም እደግመዋለሁ በጐሣ ተሰባስቦና የጐሠኞችን ልብ በውይይት አሸንፎ የአገር አንድነትን ማምጣት አይቻልም፡፡ የጨነቀው ርጕዝ ያገባል ዓይነት አስተሳሰብ ካልሆነ በቀር፡፡ ሰሞኑን በርዕዮት ሜዲያ በሁለት ወንድሞቻችን መካከል የተካሄደውን ‹‹ውይይት›› የታዘበ አስቀድመው ጽንፈኛ አቋም ከያዙ ጐሠኞች ጋር ጨዋና የሠለጠና ውይይት ማድረግ ምን ያህል አስቸጋሪ እንደሆነ መረዳት ይችላል፡፡ (https://youtu.be/d9069Tt6uUk ርዕዮት ሃሰሳ||ነፍጠኝነት እና የሀገር ባለቤትነት እና የብሄር ፖለቲካ 7/24/2020) ዛሬ ፖለቲካን በጐሣ ካዳራጁት አብዛኛዎቹ ቡድኖች ከአገዛዙ በሚሠፈርላቸው ድርጎ ነዋሪዎች/ተጠዋሪዎች እንጂ ዓላማ፣ ፕሮግራም፣ ርዕይ፣ ከሁሉም በላይ የራሳቸው የመራጮች ማኅበረሰባዊ መሠረት ያላቸው አይደሉም፡፡ በጐሣ ተደራጅቶ ውይይት እንዲደረግ የሚፈለገው ከነዚህ ጋር ነው ወይስ ከሽብርተኞቹ ወይስ በአገዛዙ ዙሪያ ከተሰባሰቡት ጐሠኞች ጋር?
በአሁኑ ጊዜ ስለ ኢትዮጵያ ፖለቲካ የሚናገሩ መደበኛም ሆኑ የማኅበራዊው ብዙኃን መገናኛዎች፣ ፖለቲከኞችም ሆኑ ራሳቸውን ቀስቃሾች (አክቲቪስቶች) ብለው የሚጠሩ ግለሰቦች፣ አንዳንድ ምሁራን ጭምር እንደሚሉት ‹‹የአንድነት ጎራ›› እና ‹‹የጐሠኞች ጎራ›› የሚባል ኢመደበኛ ክፍፍል እሰማለሁ፡፡ በርግጥ ጊዜው ፖለቲካ በጐሣ እንዲደራጅ ተፈቅዶ በርካታ የጐሣ ቡድኖች የሚፈነጩበት በመሆኑ ጐሠኛነታቸው አንድ ጎራ ውስጥ ሊከታቸው ይችላል፡፡ ከዚህ ውጭ ኢትዮጵያ በታሪክ ህልው ሆና ለዘመናት የኖረች አንድ ሉዐላዊት አገር፣ ሕዝቧም (የብዙ ነገዶች /ጐሣዎች ውጤት ሆኖ) አንድ የኢትዮጵያ ሕዝብ መሆኑን አብዛኛው ሕዝቧ ያምናል/ይቀበላል፡፡ በእኔ እምነት ይህ ሲወርድ ሲዋረድ የመጣ የአብዛኛው ኢትዮጵያዊ መደበኛው አቋም (default position) ነው፡፡ ለጊዜው በጐሠኛነት እባጭ ስለተሸፈነ መደበኛነቱን አያስቀረውም፡፡ ይህንን መደበኛ አስተሳሰብና አቋም ለመገዳደር በተማሪዎች እንቅስቃሴ ተፀንሶ በወያኔ ፍሬ ያፈራው የጐሠኛነት ሥርዓት በኢትዮጵያ ላይ የበቀለ የታሪክ ‹‹እባጭ›› ወይም ደዌ ነው፡፡ ይህ እባጭ/ደዌ በበሽታው ከተጠቁት ጋር በመነጋገር የሚወገድ አይደለም፡፡ ከዚህ ደዌ የምንገላገለው መሠረቱ የሆነውን የወያኔ አጥፊ ‹ሰነድ›፣ ለዚህም ማስፈጸሚያ የተዘረጋውን መዋቅር (‹ክልል›) እና ሥርዓት በማስወገድ ብቻ ነው፡፡ ከእንደነዚህ ዓይነት ኃይሎች ጋር ሃሳብ/ፅንሰሃሳብን መሠረት ያደረገ በዕውቀት፣ እውነት፣ ምክንያታዊነትና ጨውነት ላይ የተመሠረተ ሥልጡን ንግግር ማድረግ እንደማይቻል በተደጋጋሚ ታይቷል፡፡ የሐሰት ትርክት ሰለባ ሆነው ለጥላቻ የተዳረጉትን ወጣቶች በመደበኛ ትምህርትና በሃይማኖት መምህራን ጭምር ተከታታይነት ያለው ትምህርት መስጠት እንደሚገባ ግን አያጠያይቅም፡፡ አገራዊ መልካም እሤቶችን የሚያውቁ፣ በግብረገብነት የታነፁና ስለአገራቸው በእጅጉ የሚያሳስባቸው ምሁራን ከእንደዚህ ዓይነቱ መድረክ የሚርቁበት አንዱና ዋናው ምክንያት ብልግናና ዘለፋ ዋና ገጽታው በመሆኑ ይመስለኛል፡፡
ከመነሻውም ጐሠኛነት የሰው ልጅ አእምሮ ሳይዳብር በኋላቀርነት፣ በእንስሳነት/መንጋነት የሚመራ የአነዋወር ዘይቤ በመሆኑ ለአመክንዮ፣ ለምክንያትና የሠለጠነ አስተሳሰብ ሕግ የሚገዛ አይደለም፡፡ የምናገረው ስለ ባለ ሜንጫዎቹ ብቻ ሳይሆን በየትኛውም ማኅበረሰብ ውስጥ ጐሠኛነት ሲሠለጥን ውጤቱ ያው ነው፡፡ ከክ/ሀገር፣ አውራጃ፣ ወረዳ፣ ቀበሌ፣ መንደር እያለ እስከ ቤተሰብ ይዘልቃል፡፡ የኅብረተሰብ መሠረት የሆነውን ቤተሰብ አፍርሶ ታዝበናል፡፡ ጠላት ሳይፈጥር የሚፀና አመለካከት አይደለም፡፡ የሚጋጨው አካል ሲያጣ በዚህ ደዌ የተጠቃው ግለሰብ ከራሱ ማንነት ጋር (ድብልቅ ቢሆን አንዱን ወዶ ሌላውን እስከመጥላት የሚያደርስ) ሁሉ መጣላት ይጀምራል፡፡ ባጭሩ የፖለቲካ ጐሠኛነት ክፉ ደዌ በመሆኑ ጤናማ እና መጥፎ ተብሎ ልዩነት የሚበጅለት አይደለም፡፡
በመጨረሻም አገራችን የምትገኝበት አሳሳቢ ሁናቴ ለጊዜው የሚያዝ የሚጨበጥ የሌለው ቢመስልም ዋና አገራዊ ሕማም ብለን የለየነውን ጐሠኛነት/መንደርተኛነት ላገራዊ አንድነት እንደ መፍትሄ ሃሳብ ማቅረብ አደገኛ ነው፡፡ ስለሆነም አንባቢ በሙሉ ‹‹ማንም የቆመ ያለ የሚመስለው እንዳይወድቅ ይጠንቀቅ›› የሚለውን የርእሰ መጻሕፍቱን ቃል ያስተውል፡፡
(አብመድ) የማዕከላዊና ምዕራብ ጎንደር ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ እና የቅዱስ ሲኖዶስ አባል ብፁዕ አቡነ ዮሐንስ የ2012 ዓ.ም የትንሳኤ በዓልን ምክንያት በማድረግ መልእክት አስተላልፈዋል። በአውሮፓውያኑ የዘመን ቀመር መቁጠሪያቸውን የሰደሩ ሀገራት ከአንድ ሳምንት ቀደም ብለው ትንሳኤውን ሲያከብሩ በራሳቸው ቀመር ዘመናትን የሚቆጥሩት ኢትዮጵያውያን ደግሞ ለማክበር በዝግጅት ላይ ናቸው።
በኮሮና ቫይረስ የ2012 ዓ.ም የትንሳኤ በዓል ከወትሮው በተለዬ መንገድ እንደሚከበር ይጠበቃል። ለዬት የሚያደርገውም ምን አልባትም ምዕመኑ በብዛት ወደ ቤተክርስቲያን ስለማይሄዱ እንጂ የሚከወነው ሃይማኖታዊ ሥርዓት ግን በነበረበት ሳይጓድል ይቀጥላል። ለምዕምናኑ መልእክት ያስተላለፉት ብፁዕ አቡነ ዮሐንስ “‘ሞቼ ነበርሁ፤ እነሆ እስከ ዘላለም ሕያው ነኝ” እያለ ከሞት በኋላ ሕያውነቱን የሚናገር የብቸኛው የኢየሱስ ክርስቶስ ልጆች የሆናችሁ ሁሉ ምግባራችሁን አሳምሩ” ብለዋል።
እንደ ብፁዕነታቸው መልእክት ክርስቶስ በተነሳበት ወቅት ደቀ መዛሙርቱ ሠላም አጥተው ደጅ ዘግተው ተቀምጠው ሳለ በተዘጋው በር ገብቶ “ሠላም ለእናንተ ይሁን” የሚለውን የትንሳኤውን የሠላም አዋጅ አወጀላቸው፡፡ መልኩን ሲያዩ፣ ድምፁን ሲሰሙ፣ የተወጋ ጎኑን፣ የተቸነከሩ እጆቹን እና እግሮቹን ሲያዩ፣ ፍርሃታቸው ተወግዶላቸዋል፤ ሠላማቸውም ተመልሶላቸዋል። በሙሉ ልባቸው የትንሳኤው ምስክሮች የሚሆኑበትን ፀጋም አድሏቸዋል፡፡ ብፁዕነታቸው ዛሬም በአጭር ጊዜ ዓለምን ከወረረው የቸነፈር ሞት፣ ፍርሃት የተነሳ፣ በዓለማችን የሚኖረው የሰው ልጅ እንደ ጌታ ደቀ መዛሙርት ቤቱን ዘግቶ ሠላሙን አጥቶ፣ በፍርሃትና በጭንቀት ተውጦ፣ እጅግ ግራ ተጋብቶ እንደሚገኝ ተናግረዋል።
“ታዲያ ለዚህ ወረርሽኝ ፍቱን መድኃኒት አራት ነገሮችን ብናደርግ በእርሱ ቸርነት ግራ ከመጋባት እንድናለን። ወረርሽኙን የምናሸንፍበት ጥበብም እናገኛለን” ብለዋል።
“ለተወሰነ ጊዜ እየጸለያችሁ በቤታችሁ ተቀመጡ፤ የሚለውን የቤተ ክርስቲያንን ድምፅ ስሙ፣ መንግሥት ቸነፈሩን በተመለከተ እንደዬአስፈላጊነቱ በየጊዜው ለሚያወጣው መመሪያ ተገዥ ሁኑ፤ የጤና ባለሙያዎች የሚሰጡትን ምክር ያለምንም ቸልተኝነት ተግባራዊ ማድረግ እና ድሆች ተርበው ወደ እግዚአብሔር እንዳይጮኹ እና ጩኸታቸው እንዳያስፈርድብን እንረዳዳ፤ እነርሱን ትተን አንብላ” ብለዋል፡፡ ሁሉም በዚህ አስቸጋሪ ወቅት ወገንን ለመርዳት በቆራጥነት በገንዘብ፣ በጉልበት እና በዕውቀት የሚቻለውን ሁሉ ማድረግ እንደሚገባ አሳስበዋል። “ወዳጅ ወዳጅነቱ የሚታወቀው በክፉ ጊዜ ነው” ያሉት ብፁዕ አቡነ ዮሐንስ ምዕመናን ዜጎች እንዳይጎዱ የሚቻላውን ሁሉ እንዲያደርጉም ጥሪ አቅርበዋል።
“የዚህ ዓለም የችግር ምንጭ አለመታዘዝ ነው፤ ቃልንም አለመጠበቅ ነው” ያሉት ብፁዕነታቸው ሰውም ከዚህ ችግር ለመውጣት በስነምግባሩ ምስጉን እና ከእንስሳዊ ባሕሪ የተለዬ መሆን እንዳለበት አስረድተዋል። ሰው ሁሉ ፈጣሪውን እየፈራ ቢኖር ከደዌው ሁሉ እንደሚጠበቅና ደዌ በጥንቃቄ ጉድለት እና የሰው ልጅ ከእግዚአብሔር መንገድ ሲወጣ መቅሰፍት እንደሚመጣ አሳስበዋል።
“እሺ ብትሉ ለእኔም ብትታዘዙ የምድርን በረከት ትበላላችሁ። እንቢ ብትሉ ብታምፁ ግን ሰይፍ ይበላችኋል” እንዳለ ሁሉ አመፀኛው ሁሉ እንዳይቀጣ መጠንቀቅ እንዳለበት አሳስበዋል። የሃይማኖት አባቶችም አውቀው ማሳወቅ፣ መምራት እና ትክክለኛውን ሕግና ሥርዓት ማስተማር እንዳለባቸውም መልእክት አስተላልፈዋል። ‘‘የሰው ልጅ በእግዚአብሔር አምሳል፣ ክብሩን ለመውረስ ስሙንም ለመቀደስ የተፈጠረ ስለሆነ ይህን ታላቅነቱን ለማክበር ትዕዛዙን መጠበቅ ይገባል’’ ብለዋል።
“አታድርግ የተባለውን አድርጎ የሞተ ራሱን እንዳጠፋና እግዚአብሔርንም እንደተፈታተነ ይቆጠራል” ያሉት ብፁዕነታቸው “እሳት እንደሚያቃጥል እያወቅን ብንጨብጥ ራሳችንም እንደገደልን እግዚአብሔርንም እንደተፈታተን ይቆጠራል። ደዌው በምን እንደሚተላለፍ ጠባዩ ታውቋል፤ ዕያወቅን ተደፋፍረን ተጎጂዎች ብንሆን ራስን እንደማጥፋት ይቆጠራል” ሲሉም ብፁዕ አቡነ ዮሐንስ አሳስበዋል፡፡ ቤተ ክርስቲያንም ይኼን ተረድታ “በቤታችሁ ተወስናችሁ ጸሎት አድርጉ” ማለቷን እና ምዕመኑ የተባለውን ማድረግ እንዳለበት ገልጸዋል፡፡ “አዳም የሞተው ያልተባለውን ስላደረገ ነው። እናንተም ያልተባላችሁትን አድርጋችሁ እንዳትሞቱ ተጠንቀቁ” ብለዋል።
በኢትዮጵያ በኮሮና ቫይረስ የተያዙ ሰዎች ቁጥር ከቀን ወደ ቀን በከፍተኛ ሁኔታ እያሻቀበ ነው። በዚያኑ ልክ በኮሮና ቫይረስ ተጠርጥረው ወደ ለይቶ ማቆያ የሚወሰዱ ግለሰቦች ቁጥርም እየጨመረ መጥቷል። እንዲህ አይነት ግለሰቦች የምርመራቸው ውጤት እስኪታወቅ ድረስ እንዲቆዩ በሚደረግበት ቦታ ቀናትን ያሳለፈችው ሐይማኖት አሸናፊ የኳራንቲን ቆይታ በቂ የስነልቦና ዝግጅት ሳይደረግ ከተገባበት “መዘዙ ብዙ ነው” ትላለች።
ከምሽቱ ሁለት ሰዓት ገደማ። ከአንድ ወዳጄ ጋር በሞባይል የፅሁፍ መልዕክት እየተለዋወጥን ነው። የጤና ሚኒስቴር የሚያወጣውን ዕለታዊ የኮሮና ቫይረስ ሪፖርት አንስተን መወያየት ይዘናል። ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በዚያን ዕለት፤ ሚያዚያ 28፤ 2012፤ ይፋ ያደረገው ሪፖርት ላይ ያልተለመደ የቁጥር ማሻቀብ መታየቱ እያነጋገርን ነው። ቫይረሱ በምርመራ እንደተገኘባቸው የተረጋገጠ አብዛኞቹ ግለሰቦች ከጎረቤት አገር የተመለሱ ኢትዮጵያውያን መሆናቸው ለእኔ የተለየ መልዕክት ነበረው።
ከስራ ጸባዬ ጋር በተያይዘ የኮሮና ቫይረስ ወደ ኢትዮጵያ ከገባበት ከመጋቢት 4 ጀምሮ የቫይረሱን ስርጭት የሚመለከቱ ሪፖርቶችን በአግባቡ ብከታተልም እንደ ሚያዚያ 28ቱ ሪፖርት ግን ይበልጥ ጠልቆ የተሰማኝ አልነበረም። ሪፖርቱ ከመውጣቱ ከ15 ቀናት በፊት ድንበር አቋርጠው ወደ ኢትዮጵያ የሚመለሱ ስደተኞችን ሁኔታ ለመመልከት ኢትዮጵያን ከጂቡቲ ጋር ወደሚያዋስናት ስፍራ ተጉዤ ነበር። በወቅቱ በሐኪሞች የሚመከሩ ጥንቃቄዎችን በሙሉ ባደርግም የሪፖርቱ ይዘት ግን ብዙ ምን አልባቶችን ወደ ህሊናዬ አመላልሷል።
በዚህ ሀሳብ ውስጥ ሆኜ እንደ እኔ በሪፖርቱ ይዘት ሃሳብ የገባው ወዳጄም “ምን አልባት መመርመር ይኖርብሽ ይሆን?” ሲል የመፍትሔ ሀሳብ ያለውን ጠቆም አደረገኝ። ውሳኔ ላይ ከመድረሴ በፊት የራሴን ሁኔታ ፈተሽኩ። የኮሮና ቫይረስ ዋና ዋና ምልክቶች የሚባሉት ሳል፣ ትኩሳት እና የመሳሰሉት በሙሉ አይታዩብኝም። በእርግጥ በሙቀት አካባቢዎች ረጃጅም እና አድካሚ ጉዞዎችን ሳደርግ ከርሜ ወደ አዲስ አበባ ስመለስ የተቀበሉኝ ዝናባማ ቀናት ለጉንፋን ዳርገውኛል።
ጉንፋኑ እና ጥልቅ ድካም ተደራርበው የፈጠረብኝ የህመም ስሜት እየቀነሰ ሄዶ ወደ መጥፋቱ ቢቃረብም የሪፖርቱ ነገር ግን ስጋቴን ድጋሚ ቀስቅሶታል። ህመም ሲሰማኝ “የሚመጣው አይታወቅም” በሚል እሳቤ፤ ራሴን ሙሉ ለሙሉ በሚባል ሁኔታ በቤቴ ውስጥ ባገልልም፤ ተመርምሬ ቁርጤን የማወቅ ፍላጎቴ ሲንር እየተሰማኝ ነው። ምርመራ እንደሚያስፈልገኝ ውሳኔ ላይ ከደረስኩ በኋላ ወደ ህብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት የጥሪ ማዕከል መደወል ጀመርኩ።
ኢንስቲትዩቱ ለዚሁ ዓላማ ያዘጋጃቸውን ሁለት አጭር የስልክ ቁጥሮችን በቃሌ አላውቃቸውም፤ ወይም በስልኬ መዝግቤ አልያዝኳቸውም፡፡ ለግሌ ጉዳይ ያስፈልገኛል ብዬ ባለመገመቴ፡፡ ይህም ብዙዎቻችን ነገሩን ከራሳችን አርቀን እንደምንመለከተው ማሳያ ነው፡፡
ብቻ ቁጥሮቹን ፈልጌ ካገኘኋቸው በኋላ ደጋግሜ ብደውልም ከዚያኛው ወገን የሚመጣው “የተይዟል” ድምጽ ብቻ ሆነ። ተስፋ ሳልቆርጥ ደጋግሜ ሞከርኩ። በግምት ቢያንስ ለአንድ ሰአት ገደማ ከቆየ ሙከራዬ በኋላ ስልኩ ጠራ። አንድ በጣም የተረጋጋች ሴት ስልኩን አነሳች። የምነግራትን ሁሉ በጥሞና ማዳመጥ ጀመረች። ከዚህ ቀደም በሚተዋወቅ ሰው ድምፅ ቀለል ያሉ ጥያቄዎችን ስትጠይቅ፤ ምላሽ ስሰጥ ቆየሁ።
የስልክ ልውውጡ ቀጣዩን እርምጃ ያለፍርሃት ለመቀጠል ድፍረትን የሚሰጥ እንጂ የሚያስፈራ አልነበረም። ከተጠየቅኋቸው ጥያቄዎች ውስጥ በአብዛኛው የሚሰሙኝን ስሜቶች፣ ለምን ራሴን እንደጠረጠርኩ እና የተወሰኑ የግል መረጃዎች ይገኙበታል። በእርጋታ የተሞላችው ሴት መረጃውን ለአዲስ አበባ ጤና ቢሮ እንደምታስተላልፍ እና ቢበዛ በአንድ ሰአት ውስጥ እንደሚደውሉልኝ ገልፃልኝ ተሰናባበትን።
በርግጥም ከአንድ ሰዓት በኋላ ስልኬ ጠራ፤ ከአዲስ አበባ ጤና ቢሮ ነበር። አድራሻዬን ጠይቁኝ፤ ነገርኳቸው። ከምሽቱ አራት ሰዓት ሲል የጤና ባለሙያዎቹ የምኖርበት ግቢ በር ላይ መድረሳቸውን ገልፀው ደወሉልኝ። “ወደ ግቢ ከገባን ላንቺ ጥሩ አይሆንም፤ ያው ለማህበራዊ ህይወትሽ። ስለዚህ የምትችዪ ከሆነ በር ላይ ወጥተሽ አናግሪን” አለኝ በስልክ የማነጋግረው ባለሙያ። የጤና ባለሙያው አባባል ነገርየው ጎረቤቶቼ ላይ ሊፈጥር ስለሚችለው ሽብር እና ድንጋጤ ያስተዋልኩበት የመጀመሪያው ቅፅበት ነበር። ቢሆንም ግን የነገርየውን ክብደት በአግባቡ አለመረዳቴ የገባኝ በኋላ ላይ ነው።
የባለሙያዎቹን ጥቆማ ተከትዬ ከግቢው መግቢያ ስደርስ አንድ አምቡላንስ እና የአደጋ መብራቱን የሚያበራ፣ ባለ ሁለት ጋቢና፣ ነጭ ፒክ አፕ መኪና በሩ ላይ መቆማቸውን ተመለከትኩ። አራት ወይም አምስት የሚሆኑ ወጣት ወንዶች አፍና አፍንጫቸውን እንዲሁም እጆቻቸውን ሸፍነው በተጠንቀቅ ቆመዋል። መደንገጥ ጀመርኩ። ነጭ ጋዋን የለበሰው ባለሙያ ማንነቴን አረግጋጦ ያጠለቅኩት የአፍ መሸፈኛ ላይ የምደርበው ሌላ ሰርጂካል የአፍ መሸፈኛ ሰጠኝ፤ ደረብኩት። ቢያንስ ሶስት ሜትር ርቄ እንድቆም ነግሮኝ በጥያቄ ያጣድፈኝ ጀመር።
ምንም እንኳን ቢመሽም አላፊ አግዳሚው “ወሬ” ለማየት መጠጋት ጀመረ። ከግቢው አጠገብ በተደረደሩ ሱቆች ያሉ ሻጮች በመስኮታቸው አሻግረው ወደ ቆምንበት ጨለማ ውስጥ ያንጋጥጣሉ። ወደ ግቢ ውስጥ የሚገቡት ባለመኪኖች ተሽከርካሪዎቻቸውን ባሉበት አቁመው እና ረጅም መብራቶቻቸውን አብርተው ሁኔታውን በጥሞና ይከታተላሉ። የጤና ባለሙያዎቹም የእኔን ታሪክ ከመቀበል ባሻገር እነዚህን ሰዎች እንዲሄዱ ማዘዙ ያደከማቸው ይመስላል። ይሄኔ ነው “ፈንጂ የተጠመደበት አሸባሪ” መስዬ እንደምታያቸው የተሰማኝ።
የሚሆነው ሁሉ ድራማ ይመስላል። የአንዳንዱ ሁኔታ ሳቅ ያጭራል። ፊቴ በተደራቢ የአፍ እና አፍንጫ መሸፈኛ ጭምብሎች መከለሉ በጀኝ፤ ሳቄ ሲመጣ ሳልሳቀቅ እስቃለሁ። በዚህ መሃል “ኮሮና እንደሌለብኝ ሲያውቁ ይረጋጋሉ” እያልኩ ከራሴ ጋር አወራለሁ። እዚያው የግቢ መግቢያ ላይ እንደቆምኩ የጤና ባለሙያዎቹ የጠየቁኝን ሁሉ መለስኩ። አንዱ በወረቀት፤ ሌላኛው ደግሞ በስልኩ ምላሾቼን መዝግበው ጨረሱ። በተደረገለኝ የሰውነት ሙቀት ልኬት “መደበኛ” የሙቀት መጠን እንዳለኝ መረዳታቸውንም ነግረውኛል።
“የነገርሽን ምልክቶች የሚያሰጉ አይደሉም። ነገር ግን በጤና ጥበቃ ፕሮቶኮል መሰረት ኳራንቲን ያለበት ቦታ ደርሰሽ መምጣትሽ ተጠርጣሪ ለመሆን እና ምርመራ ለማድረግ ብቁ ያደርግሻል። ስለዚህ አብረሽን ሄደሽ፣ ናሙና ሰጥተሽ፣ ውጤት ተቀብለሽ ትመጫለሽ” ሲል ባለ ነጭ ጋዋኑ የጤና ባለሙያ ተናገረ። ልብሶቼን እና ግፋ ቢል ለ24 ሰዓት የሚያስፈልጉ ቁሳቁሶች ይዤ እንድመጣም ጠቆመኝ። በቤቴ እንዳለሁ ናሙና ተወስዶ፤ እዚሁ እቆያለሁ ብዬ እንጂ ወደ አስገዳጅ ለይቶ ማቆያ እንደምወሰድ ባለመገመቴ ፍርሃት ፍርሃት ይለኝ ይዟል።
ከአምስት ደቂቃ በላይ ሳልወስድ በማውቀው ልክ የጀርባ ቦርሳዬን ሞልቻት ወጣሁ። የአምቡላንሱ የኋላ በር ተከፈተልኝ። በህይወቴ ታምሜ በአምቡላንስ ተወስጄ አላውቅም፤ ዛሬ ግን ግዴታ ነውና ገባሁ። አሁን ነገሩ ሁሉ ያሳስበኝ ጀምሯል – “ከእኔ በፊት ማን ይሆን እዚህ አምቡላንስ ውስጥ የገባው?”። መጠንቀቅ ያዝኩ፤ የእጅ ጓንቱ በደንብ መጥለቁን አረጋገጥኩ። ወዴት እንደምንሄድ አላውቅም። ሹፌሩ “ጥያቄ ካለሽ አጨብጭቢ፤ መጮህ ግን አይቻልም” ብሎ ቀልዶብኝ መንዳቱን ይዞታል። “ይሄ ማለት ‘ወደ የት ነው የምንሄደው? ብዬ ብጠይቀው አይሰማውም ማለት ነው” አልኩ ለራሴ።
ከምሽቱ 5 ሰዓት ገደማ ሲሆን አንድ የውስጥ ለውስጥ የኮሮኮንች መንገድ እንደጨረስን፤ አንድ ባለ አምስት ወለል ፎቅ የያዘ ቅጽር ግቢ ደረስን። አምቡላንሱ መግቢያው በር ላይ ቆመ። አፍታም ሳይቆይ የአምቡላንሱ በር ተከፍቶ ቦርሳዬን ይዤ እንድወርድ ተነገረኝ። አላቅማማሁም፤ ወረድኩ። አእምሮዬ ውስጥ ጥያቄ እና ፍርሃት እንጂ አንድም መልስ የለም። በሶስት ሰዓታት ውስጥ ከሞቀ ቤቴ ወጥቼ፣ በማላውቀው ሁኔታ ውስጥ በድንገት መገኘቴ፣ እንዲህ ነው ማለት ያስቸገረኝ ስሜት እና ውዝግብ ውስጥ ከትቶኛል።
ወደ ህንጻው የሚያስገባው ደረጃ ስር አንድ ሮዝ ወንበር እየጠቆሙኝ “ቁጭ በይ” ተባልኩ። እንደ ድንበር ከተበጀው ነጭ ጣውላ ባሻገር ሐኪሞች መሰባሰብ ጀምረዋል። ሐኪሞቹ ወረቀት እና እስኪቢርቶአቸውን ይዘው ቅድም የመለስኳቸውን ጥያቄዎች ደግመው ይጠይቁኛል፤ አሁንም ሳልታክት እመልሳለሁ። የዚህኛውን ዙር የሚለየው ግን እኔም ጥያቄ መጠየቅ መጀመሬ ነው – “አሁን አትመረምሩኝም? ስንት ቀን እቆያለሁ?”።
ሐኪሞቹ ትክክለኛውን መልስ ሰጡኝ። ከአራት እስከ አምስት ቀን እንደምቆይ እና የእለቱ ናሙና ተወስዶ በመጠናቀቁ በማግስቱ ናሙና እንደሚወሰድ ነገሩኝ። ድንጋጤዬ ከፍ ሲል ተሰማኝ። ‘ይሄኔ መሆን አለበት ሰዎች ሮጠው የሚያመልጡት’ ብዬ አሰብኩ። ነገሩ ሁሉ ድንገቴ ነው፤ ማንም ስለ ስነ ልቦና ዝግጅት አያስብም። ‘ይህን ያህል ቀን እንደምቆይ አስቀድመው ቢነግሩኝ አንድም አእምሮዬን አዘጋጃለሁ፤ ብሎም ተጨማሪ ቁሳቁሶችን እይዝ ነበር’ ስል ለራሴ ተነጫነጭኩ።
ከነርሶቹ መካከል አንዷ ወደ አንደኛ ፎቅ እንድወጣ ነግራኝ ከእኔ በተቃራኒ ባለው ደረጃ ወጣች። ከአንደኛው የህንጻው ጥግ ቆማ፤ ክፍሌን ከሩቅ ጠቁማኝ ሄደች። ምሽቱን የምቆይበትን ክፍል ሳስብ ወደ አእምሮዬ ሲመላለስ የቆየው “ብዙ ሰዎች ያሉበት ትልቅ አዳራሽ፣ መሬት ላይ የተነጠፈች ትንሽ ፍራሽ እና ንጽህናው እምብዛም የማይጠበቅ ቦታን” ነበር። የተጠቆምኩትን ክፍል በር ገፋ አድርጌ ስገባ ያገኘሁት ግን እንደዚያ አይደለም። አነስ ያለች፣ በጣም ንፁህ፣ ተኝቶ የመታከሚያ ክፍል፤ በአግባቡ ከተነጠፈ አልጋ ጋር ከፊቴ ተደቀነ።
በጥቂት ሰዓታት ውስጥ ወደማላውቀው አካባቢ፣ ሁኔታ እና ፍርሃት ውስጥ ገብቻለሁ። በዚህ መሃል ከሁለት ሰዎች ጋር በስልክ አወራለሁ። ከማፅናናት ባሻገር ቀልዶች እያወራን በሁኔታው እንስቃለን፤ ይሄ የተወሰነ አረጋጋኝ። በዚህ አጭርም ይሁን ረጅም ጉዞ “ሰው ወሳኝ ነው”፤ የመጀመሪያውን ትምህርቴን ወሰድኩ።
በአዲሷ ቤቴ ‘ጭራሽ እንቅልፍ አይወስደኝም’ ብዬ ባስብም ጠዋት ስነቃ ነው ጭልጥ ያለ እንቅልፍ ወስዶኝ እንደነበረ የተረዳሁት። የመኝታ ክፍሌ ያለመቆለፏ፤ መስኮቷ መጋረጃ የሌለው መሆኑ፣ አንድ ሙሉ ግቢ ፍንትው አድርጎ የሚያበራው እና በትንሿ ክፍል መሀከል ላይ የተሰቀለው የፓውዛ መብራት እንቅልፍ በአይኔ እንኳ እንደማይዞር አስረግጠውልኝ ነበር። ከእንቅልፌ የቀሰቀሰኝ ምግብ የሚያከፋፍል፤ አረንጓዴ ዘንቢል የያዘ ሰው ነበር። ሰውየው አይኑ፣ አፍንጫው፣ ባጠቃላይ ሁለመናው ተሸፍኗል።
በሩ በኃይል ሲንኳኳ በጣም ያስደነግጣል። ቀድሞ ገርበብ ያለውን በር ልከፍትለት ስሄድ “እዛው ቁሚ” አለኝ በትዕዛዝ ድምጽ፤ ባለሁበት ደረቅሁ። “የአፍ መሸፈኛሽን አድርጊ። ከዚህ በኋላ እኔ ሳንኳኳ በር ከመክፈትሽ በፊት መስኮት ክፈቺ” ሲል አስጠነቀቀኝ። አነጋገሩ ቢያስደነግጥም ያለኝን አድርጌ “ከአልጫ ክክ አያልፍም” ያልኩትን ምግብ ተቀበልኩ። ምግቡን ከፍቼ ስመለከት፤ ዱለት እና ጥብስ። በመገረም ምግቡ የመጣበትን ጥቁር ላስቲክ መልሼ ከድኜ ዙሪያዬን ማጤን ጀመርሁ።
ያለሁት በአዲስ አበባ በስተምስራቅ አቅጣጫ በተገነባ ጤና ጣቢያ ውስጥ ነው። ነገሩ ጤና ጣቢያ አሉት እንጂ የህንፃው ግዝፈት ከአብዛኛው የግል ሆስፒታሎች ይስተካከላል። ይህ ጤና ጣቢያ በአዲስ አበባ ከተማ ከኮሮና ቫይረስ ጋር ለሚደረገው ፍልሚያ ከተዘጋጁ የለይቶ ማቆያ ቦታዎች መካከል አንዱ ነው። አንደኛ ፎቅ ላይ ከምትገኘው፤ አራት ሜትር በሁለት ሜትር ከምትሆነው ክፍሌ በስተጀርባ በተዘረጋው መስኮት የሚስተዋለው “መደበኛ” ህይወት ግን ፍልሚያው ከነመኖሩ ጭምር የሚያስረሳ ነው።
ባለ አምስት ወለሉን የጤና ጣቢያ ተደግፈው የተሰሩት አነስ አነስ ያሉ ቤቶችም ከጎናቸው ምን እንደሚከናወን የሚያውቁ አይመስሉም። ከጤና ጣቢያው በቀጥታ የሚዋሰኑት ትንንሽ ቤቶች አናት ላይ የተተከሉት የሳተላይት ቴሌቪዥን መቀበያ ሰሃኖች፤ በባህር ዛፎች መሃል የተሰገሰጉትን ቤቶች በቀላሉ ለመለየት ያግዛሉ። በደንብ ላንጋጠጠ ሰው ከዛፎቹ እልፍ ብሎ ያለው አነስተኛ ሜዳ ላይ የሰፈሩ ልጆች ኳስ ሲያንከባልሉ ያያል። ከርቀት ዕይታ ውስጥ የሚገባው ድንቅ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ሌላው የአካባቢው የ“መደበኛ ህይወት” ተምሳሌት ነው።
በምዕራቡ አለም የየሀገሬው ዜጎች ዋነኛዎቹን የኮሮና ቫይረስ ምልክቶችን እያሳዩ እንኳን ከጤና ተቋማት መጨናነቅ አንፃር በለይቶ ማቆያ ተቋማት የመቆየት እድል እንደሌላቸው በመገናኛ ብዙሃን ተመልክተናል። እንደ ደቡብ አፍሪካ ባሉ አገራት በከፍተኛ ክፍያ ራሱ የሚደረጉ ምርመራዎችን ለማግኘት ሰዎች ተሰልፈው መጠበቅ ግድ ብሏቸዋል።
እንደ ኢትዮጵያ ባለች በማደግ ላይ ባለች አገር ለኮሮና ቫይረስ ተርጣሪዎች ህክምና እና ምግብን ጨምሮ ሌሎች አገልግሎቶችን በነፃ ማቅረብ መቻል ግርምት ጭሮብኛል። ራሳችንን በመጠበቅ የጤና ተቋማት እንዳይጨናነቁ ማገዝ ማለት ምን ማለት እንደሆነ ቀደም ብዬም እገነዘባለሁ። ግን አሁን በተጨባጭ ከማየው አንጻር እንዴት ለሌላው ሰው ማስረዳት እችላለሁ ብዬ አስባለሁ።
ወዲህ መለስ ብዬ ደግሞ “መንግስት ይሄንን ሁሉ ሺህ ሰው በየቀኑ ለመመገብ ምን ያህል ገንዘብ እያወጣ ይሆን?” ስል እጠይቃለሁ። ‘ለክፉ ጊዜ የሚሆን የአገራችንን አቅም ከወዲሁ እየጨርስን ይሆን?’ የሚለው ሀሳብም ሽው ብሎብኛል። ሃሳብ ባይኖር ቀኑ እንዴት ይገፋል? የቀረበልኝን ውሃ ከራሴ ጋር እየታገልኩ ፉት ብዬ ቡና ከውጪ ማዘዝ ይቻል እንደው ለመጠየቅ ከክፍሌ ወጣሁ። ደረጃውን ስወርድ አንድ ፖሊስ አገኘሁ። ሲቪል በመልበሱ ፖሊስ መሆኑን ያወቅሁት ቆየት ብዬ ነው። እንደሚያመልጥ ሰው በጥያቄ አጣደፈኝ።
“ወዴት ነው? ተመለሽ! አይቻልም አልኩሽ ተመለሽ” ገና ጥያቄዬን ሳይሰማ ነው ይህን ያለው። እንደምንም ከቁጣው መሃል ፋታ ፈልጌ “እባክህን ሃኪሞቹን ጥራልኝ” ብዬ ተመልሼ ደረጃውን መውጣት ልጀምር ስንደረደር፤ አንድ ንግግራችንን የሰማች ሐኪም ከህንፃው ፊት ካሉት አነስተኛ ቢሮዎች ወጥታ ወደ እኔ መጣች።
ሃኪሟ ብታዝንልኝም በሆዷ ‘እንዴት ልትከርመው ነው’ ማለቷ አይቀርም። ምክንያቱም ከአርብ እና ረቡዕ ውጪ ሳምንቱን ሙሉ የሚቀርበው ምግብ ስጋ ነክ ነው። ከቤተሰብ ምግብ ማስገባት እንደማይቻል፤ ይህም እቃው ተነካክቶ ሲመለስ ችግር እንዳይፈጠር በማሰብ መሆኑን በእርጋታ እና በሃዘኔታ ነገረችኝ። ከቤተሰብ ለማስመጣት ሳይሆን ከምግብ ቤት ለማዘዝ ማሰቤን ነግሬያት ተስማምተን ፈቀደችልኝ። ቡና መገኘቱም አይደል፤ ሃሳቡ ራሱ አስደሰተኝ። ‘አሁን ቀሪ ቀናቱን መቋቋም ይቻላል’ ስል ራሴን አበረታታሁ።
እንዲህ ያለው የችግር ጊዜ፤ የቴክኖሎጂ እና የኢንተርኔት ላይ ንግድ እና አገልግሎት ጥቅምን በሚገባ የተረዳሁበት ሆነ። ምግቡንም ሆነ ቡናውን በኦንላይን አዝዤ ያለሁበት ድረስ በአድራሻዬ መጣ። ከቡና በኋላ ዙሪያዬን በሚገባ ማጤን እና በማስታወሻዬ ላይ መመዝገብ ጀመርኩ። ቀድሜ ቀጠሮ የያዝኩበትን ቃለ ምልልስም በኢንተርኔት ማድረግ ችያለሁ። ረዘም ላሉ ቀናት እንደምቆይ ባለማወቄ ምክንያት፤ የላፕቶፕ ቻርጀር ባለመያዜ እንጂ የተለመደውን የስራ ሂደትም መቀጠል ይቻል ነበር።
በጤና ጣቢያው የተለያየ አገልግሎት ሲሰጡ የነበሩ የህክምና ክፍሎች ወደ መኝታ ክፍልነት ተቀይረዋል። “ማዋለጃ”፣ “ድንገተኛ” የሚሉ ጽሁፎች በበሮቻቸው ላይ የተለጠፉባቸው ክፍሎች ጭምር እንደኔው ከሰው ተለይተው እንዲቀመጡ የተደረጉ ግለሰቦች ገብተውበታል። በአንድ ወለል ላይ እስከ ሶስት ሰው ተመልክቻለሁ። የየክፍሎቹ በሮች አለመቆለፋቸው ሴቶችን ለተጨማሪ አደጋ እንደሚያጋልጥ አለመታሰቡ ግን “ለምን ይሆን?” አስብሎኛል።
መታጠቢያ ቤቶቹ “የመንግስት ጤና ጣቢያ” አይመስሉም። ንጹህ እና በአግባቡ የተሰሩ ናቸው፤ ኧረ! ውሃም አለች። በጤና ተቋሙ በነበረኝ ቆይታ ውሃም፤ መብራትም አልጠፉም። በህንፃው ግድግዳዎች ላይ የተሳሉት ስዕሎች አንድም ያዝናናሉ፤ ሁለትም ከተለመደው የህክምና ተቋም ንጣት እና መደበኛ እይታ ለየት ያደርጉታል። ከጤና ጣቢያው ጀርባ የደረቅ እና ፈሳሽ ቆሻሻ ማስወገጃዎች አሉ፡፡ “ቺሚኒ” የሚመስለው የደረቅ ቆሻሻ ማቃጠያው በየእለቱ ምሽት ይለኮሳል፡፡ ሁለቱም ከክፍሌ ጀርባ ከርቀት ይታያሉ፡፡
ሐኪሞች በቀን አንዴ ወይም ሁለቴ ዞረው ክትትል ያደርጋሉ። ካላወሩ በቀር ወንድ እና ሴቱን መለየት ያስቸግራል። ሁሉ ነገራቸው ይሸፈናላ። ሐኪሞቹ ለክትትል በየክፍሉ ሲገቡ የሙቀት፤ የደም ግፊት እና የልብ ምት መለኪያ ይዘው ነው። እኔን እንኳ ከተወሰነ ቀን ውጪ ሙቀቴን ብቻ ነበር የሚለኩት። የሚሰማኝን ይጠይቃሉ። “ሐይማኖት እንዴት ነሽ? ” ጮክ ብለው ነው የሚያወሩት። “ትኩሳት አለ? ያልተመቸሽ ነገር አለ? ምግብ ትበያለሽ? አይዞሽ ምንም ነገር ከፈለግሽ አለን፤ አትፍሪ›› ይሄ የተለመደ ንግግራቸው ነው። በትህትና እና በሀዘኔታ ያናግሩኛል።
ከዚያ ውጪ ሰው ዝር አይልም። “ባለ አረንጓዴ ዘንቢሉ ሰውዬ ብቻ በቀን ሶስቴ ይመጣል። ምግብ ከማድረስ ተግባሩ ባሻገር እርሱም ችግር ካለ ሳይጠይቅ አያልፍም። ብዙ ጊዜ ምግቡን ተቀብዬ መዝግቤ እጥለዋለሁ። አንዳንዴ ግፍ ስለሚሆንብኝ ውሃውን ብቻ ተቀብዬ “ይቅርብኝ” ስለው “ምግብ መጥቶልኝ እንደው” ይጠይቀኛል። ከዚህ ውጪ ማንንም ማዋራት የለም።
ለሰሚው ቀላል ይሁን እንጂ ከተማ መዞር፣ የቲቪ ቻናል እየቀየሩ መመልከት ወይም “የት ነሽ?” ሲባሉ “እዚህ ወይም እዚያ” ብሎ መመለስ ለለመደ ሰው ነገሩ መለስተኛ እስር ቤት ነው። ክብደቱ ግን ቀድሞ የስነ ልቦና ዝግጅት ካለማድረግ እንጂ በራሳችንም ሆነ ሳናውቅ በሽታ ቢገኝብን ከምናስተላልፍባቸው ሰዎች ጤንነት ጋር ሲነፃፀር ይህ ሁሉ ምንም ነው።
በመጀመሪያው ዕለት የጤና ጣቢያ ውሎዬ ቀኑን ሙሉ ናሙና ይወስዳሉ የተባሉት ሰዎች ቢጠበቁም አልመጡም። ከራሴ በላይ ያሳሰበኝ እኔ ባለሁበት ወለል በተቃራኒ ያለች የአንዲት ወጣት ልጅ ሁኔታ ነው። ያለማቋረጥ ትስላለች። በክፍሎቻችን መካከል በትንሹ የስድስት ወይም የሰባት ሜትር ርቀት አለ። ግን የሳሏ ድምፅ ይሰማል። ሳሏ ሲመሽ እየባሰ መጣ። በሬን ገርበብ አድርጌ ስመለከት መቆም አቅቷት እንደምንም ደረጃውን ወርዳ ብትጣራም ከሐኪሞቹ መካከል ምላሽ የሰጣት የለም።
የገባሁ ምሽት የተቀመጥኩባትን ባለ ሮዝ ቀለሟን ወንበር አልፋ፤ ወደ ሐኪሞቹ ቢሮ መሄድ ደግሞ አትችልም። ፖሊሱ በቁጣ ያጣድፋታል። ተመልሳ ትወጣለች። ወጣቷ ልጅ ከሳሏ ጋር ብቻ ሳይሆን ከእንባዋ እና ከሳጓ ጋርም ነበር የምትታገለው። ለሰዓታት ስታለቅስ መቆየቷን መገመት አያዳግትም። ከሩቅ ብመለከታትም ላጽናናት አለመቻሌ በጣም አስከፍቶኛል። ይሄ በሽታ አይኑ ይጥፋ።
እናት እና አባቷ ቀን ላይ መጥተው ከጤና ጣቢያው ውጪ የገዙትን መድኃኒት አድርሰውላት ተመልሰዋል። መድኃኒት የያዘውን ላስቲክ ለፖሊሱ ሰጥተው ሲመለሱ በኮሪደሩ መስታወት አሻግሬ ተመልክቻለሁ። ልጃቸውን ማየት ቢፈልጉም ባለመቻላቸው በትካዜ የተወሰነ ቆመው ከተነጋገሩ በኋላ ነው የተመለሱት። መቼም ጭንቀታቸውን ለመረዳት አያስቸግርም።
እንደምመለከታት ያየችው ወጣት “የራስ ምታት መድኃኒት አለሽ?” ስትለኝ ባንኜ “አዎ አለኝ ጠብቂኝ” ብዬ ወደ ክፍሌ ገብቼ ከቦርሳዬ ፓራሴታሞሌን ይዤ ወጣሁ። በበሮቻችን መሃል ያለ የደረጃ እጀታ ላይ “ሙሉ ስትራይፑን” አስቀምጬላት ተመለስኩ። ልክ ክፍሌ ስደርስ እሷም ከከፍሏ ወጥታ መድኃኒቱን ወሰደች።
“ከሰው መሃል ተደባልቆ ለኖረ የሰው ፍጡር እኒህ ሁሉ እንዲሁ የሚታለፉ ሳይሆኑ እንባ የሚያመጡ ክስተቶች ናቸው። የሰው ልጅ እንዲያ አዝኖ፣ ፈርቶ ባለበት ወቅት መራቅ እና ማሳቀቅ ያሳፍራል”
ከሰው መሃል ተደባልቆ ለኖረ የሰው ፍጡር እኒህ ሁሉ እንዲሁ የሚታለፉ ሳይሆኑ እንባ የሚያመጡ ክስተቶች ናቸው። የሰው ልጅ እንዲያ አዝኖ፣ ፈርቶ ባለበት ወቅት መራቅ እና ማሳቀቅ ቢያሳፍርም ግን ደግሞ ይችን ታክል መጠንቀቅ ለስንት ሰው ደህንነት እንደሚጠቅም ማሰቡ በራሱ ጊዜ ያፅናናል።
ሰአቱ በጣም እየመሸ ነው። የወጣቷ ሳል ግን ከማይቆመው ለቅሶዋ ጋር ተደማምሮ ተባብሷል። አሁን ትንፋሽ እያጠራት መምጣቱን መረዳት አልከበደኝም። ነገሩ ቢያሳስበኝ ሐኪሞቹ “ምንም ነገር ካስፈለገኝ” እንደውልላቸው የሰጡኝን ስልክ ቁጥር አውጥቼ ከምሽቱ አራት ሰዓት ገደማ ደወልኩ። ከደቂቃዎች በኋላ የተለመደውን ነጭ ልብስ ለብሰው መጡላት። ለረጅም ደቂቃ አዋሯት። ሲያጽናኗት እና ሲመክሯት ይሰማል። ግፋ ቢል ከአንድ ሰዓት በኋላ የሷም የእነርሱም ድምፅ ጠፋ።
ሐኪሞቹ ነገሮችን የሚከውኑት በተረጋጋ እና በማቆያ ውስጥ ያሉትን ሰዎች ሁኔታ በተረዳ መንፈስ ነው። ቁጣ አያውቁም። ለዚህ እንደ ማሳያ አንድ ነገር ላንሳ። ወደ ለይቶ ማቆያው በገባሁ ዕለት “ነገ ይወሰዳል” የተባለው ናሙና ሳይወሰድ በመቅረቱ ቅሬታ ገብቶኝ ነበር። አመሻሹ ላይ ሐኪሞቹን ጠርቼ ይህንኑ ቅሬታዬን ስገልጽላቸው የተለየ መልክ ሳያሳዩኝ ነበር ያደመጡኝ።
አንደኛው ሐኪም ናሙና የሚወስዱት የህብረተሰብ ጤና ባለሞያዎች እንደሆኑ እና በቀን ውስጥ በተደጋጋሚ እንደደወላቸው ተናገረ። በአንድ ቀን ብዙ ናሙና ስለሚወስዱ ያንኑ ቀን (ሐሙስ) እስከ እኩለ ለሊት ሊመጡ እንደሚችሉ በእርጋታ አስረዳኝ። “የእኛ ኃላፊነት እዚህ እያላችሁ መሰረታዊ ፍላጎቶችችሁን እና ጤናችሁን መከታተል ነው።”
እንደ ደንቡ ቢሆን “እንዴት አደርሽ?” ተብሎ ይጠየቃል። አሁን እሱ የለም። ባለ አረንጓዴ ዘንቢሉ ሰውዬ የተለመዱትን ጥያቄዎች ጠይቆ፤ ምግቡን እና ውሃውን ሰጥቶኝ ሄደ። ሁለት ለሊት በማቆያ ባሳልፍም ናሙና አልተወሰደም። ያደክማል።
እንደተለመደው ላስቲኩን ከፍቼ ስመለከተው ሩዝ እና እንቁላል ፍርፍር ነበር። ሁሌም ቁርስ ቢያንስ ሁለት አይነት ምግብ ይቀርባል። ምሳ እና ራት፤ በትንሹ አራት አይነት። ምግቡ የተጠቀለለበት ላስቲክ በጣም የሚያቃጥል እና ትኩስ ነው። ‘እንዴት ስሙኒ ሳንከፍል ይሄንን ሁሉ አገልግሎት አቅርበው ይችሉታል?’ ስል ራሴን እጠይቃለሁ።
ከሁለት ጓደኞቼ ጋር በቋሚነት እናወራለን። ከራሴ በላይ የእነርሱ ጭንቀት ያስጨንቀኛል። ያው ስላለሁበት ሁኔታ የሚያውቁት እነሱ ብቻ መስለውኝ ነበር። ለካ በምኖርበት ግቢ በመቶዎች የሚቆጠር ሰው “እዚያ ብሎክ ኮሮና ያለባት ሰው ተገኘች” በሚል ተሸብረው ከርመዋል።
እኔ በምኖረበት ህንፃ ላይም ሆነ በግቢው ውስጥ ብዙ ሆስተሶች፣ ፓይለቶች እና የአውሮፕላን ቴክኒሻኖች ይኖራሉ። እናም “የተጠረጠረችው ሆስተስ ነች” ብለው ተነጋግረው ጨርሰዋል። ሱቅ የሚላኩኝ የግቢው ጠባቂዎች ግን እኔ መሆኔን ጠርጥረው ይደውላሉ። ላለመዋሸት ስልክ አላነሳም። የብሎኩ ነዋሪዎች ከፍተኛ መገለል እንደደረሰባቸው ከማቆያ ስወጣ ነበር ያስረዱኝ። ተመላላሽ ሰራተኛ ያላቸው እንደቀሩባቸው፤ ከውጪ እቃ የሚሸከሙ ልጆችም እዚያ ግቢ አንገባም ማለታቸውን በስተኋላ ሰማሁ።
አርብ አድካሚም፤ ተስፋ አስቆራጭም ነበር። በትግስት ለመጠበቅ ብወስንም ለአላስፈላጊ ቀናት በማቆያው ውስጥ መቆየት በራሱ ለሌላ ጭንቀት ይዳርጋል። በመሰላቸት በስልክ ካማዋራቸው ሁለት ሰዎች ጋር ራሱ መነጋገር አቁሜአለሁ። የምታዘበውም ነገር ስላለቀ ሁኔታው ሰልችቶኛል። በዚህ መሃል የተሸፋፈኑት ሐኪሞች እኩለ ቀን አካባቢ የማይዘጋውን በር አንኳኩ። ናሙና የሚወስዱት ባለሙያዎች አብረው መምጣታቸውን ተረዳሁ።
በቴሌቪዥን የተመለከትኩትን በአፍንጫ ውስጥ የሚገባ በጣም ረጅም መሳሪያ ሳይ በጣም ደነገጥኩ። አንደኛው ባለሙያ የጆሮ ማጽጃ የሚመስል፣ በሁለቱም ጫፍ ጥጥ የተጠቀለለበት፣ ነጭ ቀጭን እንጨት እና የምትከደን የ”ሳምፕል” ማስቀመጫ ብልቃጥ ይዞ አጠገቤ ደረሰ። ከጉሮሮዬ ላይ የምራቅ ቅንጣት በመውሰድ፣ ብልቃጧ ውስጥ አንደኛውን ጫፍ በመክተት፣ እንጨቷን እዛው ሰብሮ ከደናት። የናሙና አወሳሰዱ ምንም ህመም በሌለው መልኩ የተካሄደ ነበር። “መቼ ነው ውጤት የሚመጣው” ብዬ ሰውዬውን ጠየቅኩት። “እንደ ሁኔታው ይለያያል” ብሎኝ ወጣ።
‘ውጤቱ በ24 ሰዓት ይመጣል’ ብዬ ደመደምኩ። ‘ይህም ማለት ቅዳሜ ከሰዓትን ቤቴ እውላለሁ’ በሚል እሳቤ ቀሪውን ሰዓት በተስፋ አሳለፍኩ። ነገር ግን ውጤቱ ሌላ ቢሆንስ? ለረጅም ጊዜ መቆየቴን አሰብኩ። ‘ቤተሰቦቼ ሲሰሙ ምን ይፈጠራል’ የሚለው ወደ አእምሮዬ ይመላለሳል። የጎረቤቴ ውጤትም አሳስቦኛል። የእርሷም ናሙና እስከ ትላንት ምሽት ድረስ አለመወሰዱን አይቼያለሁ። ቢያንስ እንደ እርሷ ከፍተኛ ምልክት ያለበትን ሰው በጊዜ መመርመር ቢቻል የተሻለ ነበር። አንድም አብረው በማቆያው ውስጥ ላሉ ሰዎች፤ ሌላም ሳይረፍድ ህክምና ለመስጠት።
እንደምንም ቀኑ አልፎ 10 ሰዓት ገደማ ሲሆን ከታች የማያቋርጥ ጭቅጭቅ መሰማት ጀመረ። አምቡላንሶቹ አዲስ ሰው ይዘው መጥተዋል። በአርባዎቹ መጀመሪያ ላይ የምትገኝ ሴት ስልክ እያወራች ሮዟ ወንበር ላይ ተቀምጣለች። ከነጩ ጣውላ በስተጀርባ ሐኪሞቹ ተሰብስበው ይመለከቷታል። አፍ እና አፍንጫቸውን በጭምብል፤ እጃቸውን በጓንት የሸፈኑ ሁለት ፖሊሶች ተቀምጠው ይጠብቋታል። ጠብመንጃ ይዘዋል።
“ሄሎ ሲስትር! ባለፈው ወረዳ ወስደውኝ ተመርምሬ ነፃ ተብዬ የለ? እንዴ እኔ የማንም መጫወቻ ነኝ እንዴ?” አሁንም ጮህ ብላ በስልክ ታወራለች። ያመጧት የአምቡላንስ እና የጤና ቢሮ ሰራተኞች ጥለዋት እንዳይሄዱ ትቆጣቸዋለች። እነሱ በዝምታ አምቡላንሱን በ“ዲስ ኢንፌክታንት” ግፋ ቢል ለአንድ ሰዓት ያህል አጽድተው ሲጨርሱ ሄዱ። አዲስ ገቢዋ አላረፈችም። ፊቷን ወደ ሐኪሞቹ አዙራ ትቆጣቸዋለች፤ ያለመታከት ያባብሏታል።
“ይሄውልህ ዶክተር፤ ኮሮና የሚባል ነገር የለም። ኮሮና እኮ ጠፍቷል። አልሰማችሁም እንዴ፤ በል እኔ ልንገርህ፤ ኮሮና ጠፍቷል። ደሞ መድኃኒቱን ልንገርህ፤ ጥምዙን መኮሮኒ ቀቅለህ መብላት ነው፤ ታዲያ ጥምዙ ነው ሌላው አይሆንም”
“ይሄውልህ ዶክተር፤ ኮሮና የሚባል ነገር የለም። ኮሮና እኮ ጠፍቷል። አልሰማችሁም እንዴ፤ በል እኔ ልንገርህ፤ ኮሮና ጠፍቷል። ደሞ መድኃኒቱን ልንገርህ፤ ጥምዙን መኮሮኒ ቀቅለህ መብላት ነው፤ ታዲያ ጥምዙ ነው ሌላው አይሆንም”።
ሐኪሞቹ በቁምነገር ምላሽ ይሰጧታል። ወደ ፎቅ ላይ አልወጣ ብላቸው ይመስለኛል እንዲሁ ሲነጋገሩ ቀኑ መሽቶ ሐኪሞች በየክፍሉ የሚዞሩበት ሰዓት ደረሰ። ዛሬ አንዷ ሐኪም ለብቻዋ ነው የመጣችው።
ሙቀቴን፤ የልብ ምቴን እና የደም ግፊቴን ለክታ “ምነው ዛሬ ተጨንቀሻል እንዴ?” ብላ ጠየቀችኝ። የቱ ከፍ እንዳለ ባትነግረኝም ግን ሁሉም ከሚጠበቀው በላይ አላለፈም ብላ አስረዳችኝ። “ሴትየዋ በጠበጠቻችሁ አይደል? በጣም ይቅርታ። የተወሰነ ‘ሜንታል ኬዝ’ ያላት ይመስለናል። አሁን መጥተው ይወስዷታል፤ እስከዚያ ተቸገሩልን” አለች። እስከ ምሽቱ ሶስት ሰዓት ያለመሰላቸት እሷን ሲያጫውቱ ማምሸታቸው ገርሞኛል፤ እነሱ ስለእኛ ይጨነቃሉ።
አራት ሰአት አካባቢ በደረጃው መኃል ስመለከት የአፍ መሸፈኛ እና እንዳይበርዳት የሚደረብ ሰጥተዋት፤ እሷ ሮዟ ወንበር ላይ እነሱ ደግሞ ከነጩ ጣውላ ወዲያ ተሰብስበው ይሳሳቃሉ፤ ይጫወታሉ። ነገሩ ያስቀናል፤ የሚያጫውት ሰው ማግኘት ያስቀናል። አራት ሰዓት ካለፈ በኋላ እነርሱም ድምጻቸው ጠፋ።
ሶስተኛው ቀን ቅዳሜ ሲነጋ በሳቅ ነው የተጀመረው። ባለ ዘንቢሉ ሰውዬ እንደተለመደው ቁርስ ይዞ መጣ። ዛሬ በርገር እና ማኮሮኒ ነው። በየመሃሉ በስልክ የማወራቸው ሁለቱ ጓደኞቼ የሚቀርብልኝን የምግብ አይነት ከእኔ እኩል ይከታተላሉ። በርገሩ፤ ቤት ውስጥ የሚሰራ አይነት ቢሆንም፤ መቅረቡ በራሱ በጣም አሳቀን። ያልጠበቅነው ቢሆንብን። ከባህር ወዲያ ያለው ጓደኛዬ “ወይኔ አገሬ” እያለ ነገሩን ካለበት አገር አገልግሎት ጋር እያነፃፀረ በመደነቅ ያመናፍሰዋል፡፡
‘ከሰዓት መውጣቴ አይቀርም’ በሚል በጠዋት ተዘገጃጅቼ፤ ቡና እና ምግብ እንደተለመደው አዘዝኩ። ምግብ ይዞ የሚመጣው ሞተረኛ ከጤና ጣቢያው ሲደርስ፤ ያመጣውን ከግቢው በር ተቀብሎ፤ ከእኔ ደግሞ ገንዘብ ተቀብሎ የሚሰጥ ሰው ያስፈልጋል። ከህንጻው ውጪ ንቅንቅ ማለት አይቻልማ። የኤሌክትሮኒክ ክፍያ ቢኖር ደግሞ የገንዘብ ንክኪውን ማስቀረት ይቻል ነበር፡፡
የህንጻውን ደረጃ ወርጄ ምግቡን ተቀብሎ ላመጣልኝ ሰው ገንዘቡን ስሰጠው ያልጠበቅኩትን ነገር አለኝ – “ኑዛዜሽን አዘጋጀሽ”። ‘ጆሮዬ ነው ወይስ አፉ ላይ ያጠለቀው ማስክ’ ብዬ ከአንዴም ሶስት ጊዜ ጠየቅኩት። ደግሞ ደጋግሞ አለኝ – “ኑዛዜሽን አዘጋጀሽ”።
“የመሞት ሀሳብ የለኝም” ብዬው ፈገግ ብዬ ወደ ክፍሌ ተመለስኩ። ምንም የበሸታው ምልክት የለብኝም። የኮሮና ቫይረስ ቢገኝብኝም ከመሞት ይልቅ ታግሎ የመዳን እንጂ እሞታለሁ የሚል ፍራቻ አልነበረኝም። ሰውየው ፖሊስ ይሁን የጽዳት ሰራተኛ አላወቅሁም። የተናገረው ነገር ግን አስደነገጠኝ፤ ደግሞም አስገረመኝ። በእለቱ የቫይረሱን የሞት ምጣኔ ደጋግሜ “ጉግል” ማድረጌም ከዚሁ ንግግሩ የመነጨ ሊሆን ይችላል።
‘ሌላ ሰው ቢሆን ምን ያስባል?’ ራሴን ጠየቅሁ። ሁሉም ስለሚሸፋፈኑ ማን ይሁን ማን አይታወቅም። የሁሉም አለባበስ አንድ ነው። ይሄ ሰው ሐኪም ቢመስላቸውስ? ሰውየው ‘ሞት እንደሆነ አይቀርልሽም’ የሚል መልዕክቱ ምን ያህል ጉዳት እንደሚያመጣ ያወቀም አይመስለኝ። በለይቶ ማቆያ ያሉ ሰራተኞች ሐኪሞችም ይሁኑ ረዳት ባልደረቦቻቸው፣ ፖሊሶችም ይሁኑ ድጋፍ ሰጪ ሰራተኞች ተጨማሪ እና ከበሽታው መለዋወጥ ጋር አብሮ የሚሄድ ስልጠና እንደሚያስፈልጋቸው ይህ “ኑዛዜ” የጠየቀኝ ባልደረባ ምስክር ነው።
ብቻ ውጤቱም አልመጣም፤ ቅዳሜም መሸ። አራተኛ ለሊት! እሁድም ምንም የተለየ ነገር ሳይከሰት ነግቶ መሸ፤ ውጤቱ አሁንም አልመጣም። አሁን ነገር አለሙን ለምጄዋለሁ። ምናልባት ለቀጣይ ተከታታይ ቀናት ውጤቱ ላይመጣ እንደሚችል ራሴን አሳምኜ ተከታታይ ፊልሞች መርጬ መመልከት ጀምሬያለሁ።
ተስፋ የመቁረጥ አይነት ስሜት አይሰማኝም። ሌሎች ሰዎች ግን ይህን ያህል ቀናት ከቆዩ በኋላ እንደእኔ አይነት ስሜት ይሰማቸው እርግጠኛ አይደለሁም። ሰዎች ቫይረሱ ይኖርብኛል ብለው ከጠረጠሩ ወደ ህክምና ከመምጣት ይልቅ ሲሸሹ እና ሲያመልጡ እየተመለከትን ነው። ብዙዎቻችን ለምን ብለን የጠየቅን ግን አይመስለኝም። በበሽታው የተያዙ ሰዎች አግባብ ያለው ጥንቃቄ በማድረግ ካልተንከባከብናቸው ተስፋ መቁረጥ ሊከተል እንደሚችል ማሰቡ ተገቢ ነው።
ሰኞ ጠዋት አራት ሰዓት አካባቢ ህንፃው ላይ ያሉ ሰዎች ይነጋገራሉ። ከወትሮው የተለየ ጫጫታ ይሰማኛል። በየመሃሉ “ውጤት መጥቶ ነፃ ተብዬአለሁ” የሚሉ ድምፆች ይሰሙኛል። ግራ ገባኝ። ሲሰነባበቱም ይሰማኛል። ከአልጋዬ ውስጥ ሳልወጣ ከ30 ደቂቃዎች በላይ ጠበቅሁ። ወደኔ ግን ማንም አልመጣም። እነዚህ ደቂቃዎች ቀላል ከመሰሏችሁ በጣም ተሳስታችኋል።
“ኦኬ! እኔ ቫይረሱ አለብኝ ማለት ነው። እነሱ እየወጡ ለኔ ያልተነገረኝ ለዚህ ነው። አሁን ለቤተሰብ ስናገር ምን እባላለሁ” እናቴ በጭንቀት ስትሞት ይታየኛል። ለደቂቃዎች አልጋዬ ውስጥ ጉልበቴን ታቅፌ ቁጭ አልኩ። ከብዙ ጥበቃ በኋላ ሐኪሟ በሬን አንኳኳች።
“ሐይማኖት አትወጪም እንዴ? ሁላችሁም ነፃ ናችሁ ተባለ እኮ!” በመጨረሻም ሰውነቴ ሲላቀቅ ይሰማኛል። አብረውኝ ሲጨነቁ ለከረሙት ሶስት ሰዎች ደወልኩ። አዎ ሶስት ሆነዋል፡፡ በመሃል ገንዘብ እና ሌሎች የሚያስፈልጉኝ ነገሮችን መጠየቅ ስለነበረብኝ አንድ ተጨማሪ ጓደኛዬም ሰምቶ አብሮን ሲጨነቅ ከርሟል፡፡ ብቻ ፈነደቅን። ሐኪሟ ግን ድጋሚ ጠራችኝ።
“የዛሬው ዜና መልካም ቢሆንም ኮሮና ከዚህ በኋላ አይዝሽም ማለት አይደለም። አሁን የበለጠ ጥንቃቄ ያስፈልግሻል። አደራ!” ትክክለኛ ምክር እንደሆነ የተረዳሁት ቀጥሎ ባሉት ቀናት ነበር። ነፃ ነሽ ስባል በቅርብም በሩቅም ያሉ ቤተሰቦቼን ሁሉ የመጠየቅ ጉጉቴ ጨመረ።
ስንወጣ የያዝነው ነገር በሙሉ “ዲስኢንፌክት” ይደረጋል። መላ አካላቱን የተሸፋፈነ ሰው፤ ጀሪካን በጀርባው ተሸክሞ፤ የሚወጣውን ሰው ሁሉ ኬሚካል ይረጫል። ሐኪሞቹ በተለመደችው የነጯ ጣውላ ድንበራቸውን አስጠብቀው አንድ በአንድ እየጠሩ ያስፈርማሉ። ሁሉም ሰው እየፈረመ እና እያመሰገነ ይወጣል። የጤና ጣቢያው ሰራተኞች የመጨረሻ እርምጃ ሁሉንም ሰው በየቤቱ ማድረስ ነው። ግቢውን ለቅቄ ስወጣ እፎይታ ቢሰማኝም፤ ለምርመራ ብቻ አንድን ሰው ለስድስት ቀን በዚህ መልኩ ማቆየት፤ ከምንም በላይ የህዝብን ሃብት ማባከን መሆኑን እያሰላሰልኩ ነበር።
በአስገዳጅ ለይቶ ማቆያ ውስጥ የነበረኝን ቆይታ በዝርዝር የመዘገብኩበት ዋነኛ ምክንያት ቆይታዬ በጣም አሰልቺ እንዳይሆን በማሰብ ነበር። ‘ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ምርመራ ለማድረግ በመወሰናቸው ብቻ ማህበራዊ መገለል ያጋጥማቸዋል’ የሚል ግምት ስላልነበረኝ ምናልባት ለስራዬ ግብዓት ላደርገው እንደምችል ማሰቤም አልቀረም። ኋላ ላይ ያገኘሁት ግብረ መልስ ግን አስደንጋጭ ነበር። በስተመጨረሻ ገና ለገና ለይቶ ማቆያ ውስጥ በመግባታቸው ብቻ ሰዎች ራሳቸውን ሲጎዱ ስመለከት ምን አልባት የራሴን ታሪክ ባካፍል ይጠቅም ይሆናል ብዬ ገመትኩ።
ከዚህ ባሻገርም የኮሮና ቫይረስ የያዛቸው ሰዎች፣ ከበሽታው ያገገሙ ግለሰቦች እና የህክምና ባለሙያዎች እያጋጠማቸው ያለው መገለል እና እየደረሰባቸው ያለው የስነልቦና ጫና ምናልባት በዚሁ ትኩረት ያገኛል ብዬ እገምታለሁ። በሽታው በአገራችን ገና ሚሊዮኖችን ሊይዝ እንደሚችል ከመንግስት ዘንድ የወጡ መረጃዎች ያመለክታሉ። ይህ ከግምት ውስጥ ሲገባ ከኮሮና ጋር ለተያያዙ እኒህን መሰል ጉዳዩች ይበልጥ ትኩረት መስጠት ለነገ የማይባል ስራ ነው እላለሁ። (ኢትዮጵያ ኢንሳይደር)
በኦነግ በኩል በምርጫው ላለመሳተፍ ሁለት ምክንያቶች ቀርበዋል በምርጫው ለመሳተፍ ውሳኔ ላይ ያልደረሱት ኦፌኮ እና ኦነግ እስካሁን እጩ ተወዳዳሪዎችን እንዳላስመዘገቡ ለማወቅ የተቻለ ሲሆን ኦፌኮ በበኩሉ ጥያቄዎቼ ካተመለሱ በምርጫው አልሳተፍም ብሏል።የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) እጩዎችን ላስመዘገበው የአመራር አባላቱ በመታሰራቸው እንዲሁም ጽ/ቤቶቻቸው በመዘጋታቸው…
የሙዚቃ ኮንሰርቶች -- ነፃ ትራንስፖርት የአደባባይ ትዕይንቶች---- በዘንድሮ በምርጫ የሚሳተፉ የፖለቲካ ድርጅቶች አዳዲስ የምርጫ ቅስቀሳና ራስን የማስተዋወቂያ መንገዶችን እየተከተሉ ነው።የሚበራ አምፖልን ምልክቱ ያደረገውና ሰሞኑን በጠ/ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ አማካኝነት የምርጫ መወዳደሪያ ምልክቱንና ማኒፌስቶውን ያስተዋወቀው ብልጽግና ፓርቲ፤ ሰዎች በነፃ የሚታደሙባቸው የሙዚቃ…
ከትናንት በስቲያ ከትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር አመራሮች ጋር በጽ/ቤታቸው የተወያዩት ጠ/ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ፤ በክልሉ ዘላቂ ሰላም ለማምጣትና ትግራይን መልሶ ለመገንባት ሁሉም ኢትዮጵያዊ ድጋፍ እንዲያደርግ ጥሪ አቅርበዋል፡፡ከክልሉ አመራሮች ጋር በትግራይ መልሶ ግንባታ፣ በሰብአዊ መብት ጥብቃና ለዜጎች በሚቀርብ የምግብና ሌሎች ድጋፎች ዙሪያ…
ለሟች የሀውልት ማቆሚያ ቦታ ይሰጠኝ ብሏል የክልሉ የብልጽግና ሃላፊዎች ግድያውን እንዲያወግዙ ተጠይቋል መንግስት በጥይት ተደብድበው ለተገደሉት የኢዜማ አመራር አባሉ አቶ ግርማ ሞገስ ፍትህ እንዲሰጠው እንደሚሻ ያስታወቀው ኢዜማ፤ ቀደም ሲል በሟች ላይ ማስፈራሪያና ዛቻ ሲሰነዝሩ የነበሩ የመንግስት ሃላፊዎች የምርመራው አካል እንዲሆኑ…
“ህወኃት በዚህ መልኩ ጦርነት መጀመሩ ፍፁም ዕብደት ነው” - ኢሣያስ አፈወርቂ (የኤርትራ ፕሬዝዳንት አሁንም በኢትዮጵያ ካለው ብሔር ተኮር ግጭት ዋነኛው ምንጭ ህወኃት ነው ያሉት የኤርትራ ፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ፤ በደርግ መውደቅ ማግስት ክልሎች በብሔር መደራጀታቸውንና አንቀጽ 39 የመገንጠል መብት መደንገጉን በተመለከተ…
መንግስት የነዳጅ ዱቤ ሽያጭን ለማስቀረት ያወጣው አዲስ አሰራር፤ በነዳጅ አቅርቦቱ ላይ ከፍተኛ ጫናን እንደሚያሳድር ተገለጸ። አዲሱ አሰራር ከመጋቢት 1 ቀን 2013 ዓ.ም ጀምሮ ተግባራዊ መደረግ ይጀምራል ተብሏል።የኢትዮጵያ ነዳጅ አዳዮች ማህበር ትናንት በሰጠው መግለጫ፣ መንግስት ከነዳጅ አከፋፋይ ኩባንያዎች ጋር ይፈጽም የነበረውን…
ግንቦት 10፤2012-ለምን ከሌላ ሰው ጋር ትደንሻለች በሚል ፍቅረኛውን በጩቤ ወግቶ የገደለው ግለሰብ በ 13 ዓመት እስራት ተቀጣ – ብስራት ሬድዮ 101.1FM| Bisrat 101.1FM
ተከሳሽ አብዲሳ ቱልቻ የተባለው ወጣት ከሟች ሳላስብሽ ጫላ ጋር በተጠቀሰው ጭፈራ ቤት ውስጥ አብረው በመዝናናት ላይ ሳሉ “እንዴት ከሌላ ሰው ጋር ትጨፍሪያለሽ” በማለት በጩቤ ሆዷ ላይ አንድ ጊዜ በመውጋት ህይወቷ እንዲያልፍ ያደርጋል።
ፍ/ቤቱም መዝገቡን መርምሮና አጣርቶ ተከሳሽም ድርጊቱን መፈፀሙን በማመኑ በ 13 ዓመት ፅኑ እስራት እንዲቀጣ ወስኖበታል ሲሉ በአዳማ ከተማ አስተዳደር የፖሊስ መምሪያ ህዝብ ግንኙነትና ከፍተኛ ባለሙያ ረ/ኢንስፔክተር ወርቅነሽ ገልሜቻ ለብስራት ሬዲዮ ተናግረዋል፡፡
ልውውጠ ሰብል በግብርና ማለት ልዩ ልዩ ምርቶች በተከታታይ ወራቶች በልዩ ልዩ እርሻዎች የማዛወር ዘዴ ነው። አንድ ሰብል በአንዱ እርሻ በየዓመቱ ከመተክል ይልቅ የልውውጠ ሰብል ዘዴ ለመሬቱ (ላይ አፈር) እንዳይደክምበት እጅግ ይሻላል።
በአውሮፓ ከ800 ዓ.ም. በፊት የሁለት እርሻ ልውውጠ ሰብል በሰፊ ይጠቀም ነበር። በዚህ ዘዴ ግማሹ መሬት በአንድ አመት ሲተክል ሌላው ግማሽ አርፎ አደር ይቀራል። በሚከተለውም አመት ይገለበጡ ነበር።
ከ800 ዓ.ም. በኋላ የሦስት እርሻ ልውውጠ ሰብል ይስፋፋ ጀመር። አንዱ እርሻ በስንዴ፣ ሁለተኛውም በአተር ምስር ወይም ባቄላ፣ ሦስተኛውም አርፎ አደር ቀረ። በሚከተለው አመት የእርሻ ሚናዎች ተለዋወጡ። አተር ምስርና ባቄላ በተለይ ለአፈሩም ሆነ ለሰዎች የተሻለ ምግብ ይሰጣሉ። ስንዴ የአፈር ናይትሮጅን ሲፈጅ፣ ባቄላ ግን ናይትሮጅን ይመልሰዋል።
ከ1500 እስከ 1900 ዓ.ም. ድረስ በአውሮፓ ገበሬዎች የ3 እርሻ ልውውጠ ሰብል ሲጠቀሙ በአንዱ እርሻ ስንዴ፣ በአንዱም ገብስ ወይም ኣጃ፣ ሦስተኛውም አርፎ አደር ይለዋወጡ ነበር። በዚህ ዘመን ደግሞ የአራት እርሻ ልውውጠ ሰብል ይስፋፋ ጀመር። በዚህ ዘዴ አራቱ ሰብሎች ይለዋወጣሉ፣ እነርሱም ስንዴ ዱባ ገብስና ሣር (ለመኖ) የሚመስል ናቸው። ይህ ለግብርና ዘዴ ለምርት ትልቅ ማሻሻል ሆነ።
ኣብ ከተማ መቐለ ማሕበረሰባዊ ፀገማት ንዘጓነፎም ሰባት ብምሕጋዝ ዝልለዩ ስድራ ሓጂ ሓሰን ባድረግ ኣብዚ ሐዚ ወዶም ሓጂ ዓብደላ ሓሰን ባድረግ እውን ኣብታ ተወሊዶም ዝዓበዩላ ቀበሌ 14 ንዝነብሩ ዝተፀገሙ ሰባት ኣብ ምሕጋዝ ይርከቡ።
ንሱ ምስ ጋዜጣ ኣል ኣሕራም ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቅ፣ ሱዳን፣ ኣብ ጉዳይ ናይል ሒዛቶ ዘላ መርገጺ፣ ምስ ናይ ግብጺ ዘይጻረር ምዃኑ ብምርግጋጽ፣ ፕሮጀክት ዲጋ ተሃድሶ ናይ ኢትዮዮጵያ ንረብሓ ግብጺ ዝሃሲ እንተኾይኑ ከምዘይቅበሎ ኣረዲኡ።
ሱዳን ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ግብጽን ስለእትርከብ፣ ዲጋ ተሃድሶ ኣብ ወሓዚ ናይል ዝፈጥሮ ጽልዋ ጸቕጢ ቅድሚ ናብ ግብጺ ምብጽሑ ኣብ ሱዳን ከምዝረኣ’ውን ኣዘኻኺሩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ሱዳን ነዚ መግለጺ ዝሃበ፣ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ወከልቲ ባንክ ዓለምን ምምሕዳር ትራምፕን ዝሳተፍዎ፣ ወሳኒ ዘተ ሰለስቲኤን ሃገራት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ክካየድ ምዃኑ ኣብ ዝግለጸሉ ዘሎ እዋን’ዩ።
ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ብዝምልከት ብመንጎኝነት ኣመሪካ ርክባት ክቕጽል፣ ክትነጽጎ እኳ እንተጸንሐት፣ ምምሕዳር ትራምፕ ድሕሪ ዝገበረላ ጸቕጢ ግና፣ ወከልቲ ባንክ ዓለምን ምምሕዳር ዋሽንግተንን ዝሳተፍዎ ኣኼባታት ክትሳተፍ ተገዲዳ ኣላ።
በመጭው ግንቦት ብሔራዊ ምርጫ “የኢትዮጵያ ሕዝብ በምን በምን ጉዳዮች ዙሪያ ለውጥ ይፈልጋል?” በሚል ጥያቄ ዙሪያ አራት ንቁ የፖለቲካ ተሣታፊ ወጣቶች በ”ለጥያቄዎ መልስ” ዝግጅታችን ላይ ቀርበዋል።
ሣራ ይስሃቅ ተክሉ የኢትዮጵያዊያን ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ - ኢዴፓ አባል፤ ደስታ ዲንቃ የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዴሞክራሲያዊ መድረክ አባልና የድርጅቱ የወጣቶች ዘርፍ መሪ፤ ኤልያስ ግደይ የገዥው ፓርቲ ኢህአዴግ አባል፤ እንዲሁም ነፃና የፓርቲ አባል ያልሆነው አናኒያ ሶሪ በፕሮግራሙ ላይ ተሣትፈዋል።
ሰፊ ወደ ሆነው የሕዝቡ ጥያቄ ሳይገባ “የኢትዮጵያ ወጣቶች ምርጫው ምን ለውጥ እንዲያስገኝ ይመኛሉ?” ለሚል ነጥብ የተቃዋሚ ፓርቲ ደጋፊ የሆኑት የሥራ ዕድል፣ የትምህርት ጥራት፣ አሣታፊ የሆነ የፖለቲካ ሥርዓት፣ መልካም አስተዳደርን ጠቅሰዋል።
አንድ እዚህአዳዲስ ያልተሰጣቸው ማለት በሌላ የኋላቀርነት ግምገማዎች በይፋ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ይገባልና, እና ይታያል እዚህ በቀዳሚ ግምገማዎች, እንደ ይላሉም ሁሉ. የሚሰጡዋቸውን የኖርዌይ - እና የእርሱ በስቃይ -) በቀዳሚ ግምገማዎች በይፋ ስምዎ እድል ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ይታያል ሁሉንም ዝርዝሮች-) ላይ አስቸኳይ ለመመስረት ቅድሚያ አሁንም, ውሎች ቅድሚያ የታዘዘ - ይህ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ቋንቋን የመማር, ይገናኛሉ ሃያ. አሁን ይህ ሕንፃ. የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አሁን ቅዳሜ), የመማሪያ ባብዛኛው ልጆች ኖርዌጂያን ሴቶች እና ኖርዌጂያን. ልጆች የሚሰጡዋቸውን አሁን ነው ኖርዌጂያን የትምህርት እና የሚሰጡዋቸውን ውስጥ ኖርዌጂያን ግምገማዎች. ቪዛ ያስፈልገኛል ወደ ጣሊያን አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ የኖርዌይ ዜግነት ነገር ግን ብቻ (መኖሪያ አንድ)?, ከዚህ ስምምነት: ሁሉም ሰዎች በሕግ የተመሰረቱ ፕሮግራሞችን ትእዛዝ ውስጥ ተነሡ አንዱ አገሮች ናቸው ይገናኛሉ ጋር የአጭር ጊዜ ቪዛ-ነጻ ጉብኝቶች ማንኛውም በግዛት ብሏል, የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ላይ አማካኝነት ፓስፖርት ተጠቃሚ ሁሉም አገሮች - ተሳታፊዎች መካከል ስምምነት እና ስለ ፈቃዳቸው, ዕሴት የከዳተኝነት ነው ሀገር መኖሪያ. ስለሆነም አይደለም አስፈላጊ) እኛ የሚሰጡዋቸውን ኖርዌይ በይፋ ስፔን ደረጃ ስለጀመሩ. ወደ ግምገማዎች ላይ ያለው ያ ግምገማዎች ፓስፖርት አይደለም አዳዲስ ግምገማዎች.
ነፃ ደረጃ አልተሰጠውም ተጠቃሚ ግንኙነት ቪድዮ ነፃ ቅድሚያ የታዘዘ በዓሇም ዘሪያ ግኑኙነት የት ከሌሎች ቅድሚያ ነጻ ቪድዮ ቻት አዳዲስ ግምገማዎች ቅድሚያ የታዘዘ ቪዲዮዎች ነፃ አገልግሎት
የፀሐይ መውጣት አረፋ Gun F191-02, ቻይና የፀሐይ መውጣት አረፋ ሽጉጥ F191-02 አምራቾች ፣ አቅራቢዎች ፣ ፋብሪካ - ምርጥ ሻጭ PU አረፋ የባህር ውስጥ አቅራቢ | GORCCI
የልብስ ማጠቢያ ቀበቶ የቤት ውስጥ የቤት ይህ ለቤት ውስጥ አገልግሎት የሚውል የልብስ ማጠቢያ ቀበቶ ነው ፡፡ ከጃፓናዊው ወረቀት አነስ ያለ (የታመቀ አካል) የታመቀ አካል በላዩ ላይ ያለ ሽክርክሪት ያለ ለስላሳ ቴፕ ይመስላል የ 4 ሜትር ርዝመት ያለው ቀበቶ ጠቅላላ 29 ቀዳዳዎች አሉት ፣ እያንዳንዱ ቀዳዳ ያለ መልበሻ ቀሚስ ያለ መልበስ ይችላል እና በፍጥነት እንዲደርቅ ያደርገዋል ፡፡ በፀረ-ባክቴሪያ እና በፀረ-ሻጋታ ፖሊዩረቴን የተሰራ ቀበቶ ፣ ደህንነቱ የተጠበቀ ፣ ንፁህ እና ጠንካራ ቁሳቁስ ፡፡ ከፍተኛ ጭነት 15 ኪ.ግ ነው ፡፡ 2 pcs መንጠቆ እና ሽክርክሪቱ አካል ብዙ መንገድ ለመጠቀም ያስችላል። ትንሽ እና ቀላል ፣ ግን ይህ በጣም ጠቃሚ የቤት ውስጥ የልብስ ማጠቢያ እቃ ነው። ቀላል ክዋኔ እና ብልጥ ጭነት ከማንኛውም የክፍል ዓይነቶች ጋር ይገጥማል።
ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትርና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ክቡር አቶ ደመቀ መኮንን ከህንድ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዴኤታ ከክቡር ሙራሊደሃራን ጋር በመሆን በኢትዮ-ሕንድ ቢዝነስ ፎረም ላይ ዛሬ የካቲት 10 ቀን 2013 ተሳትፈዋል፡፡. – Consulate General of the Federal Democratic Republic of Ethiopia in Frankfurt Germany.
"ኣብ ስሩዕ መነባብሮና ብዙሕ ካሎሪ ንወስድ ኢና፤ እዚ ድማ ሰብነትና ዝተፈላለዩ ስራሕቲ ከየቀላጥፍ ይገብሮ። ንገዛእ ርእሱ ከይፅግንን ከይከላኸልን ምግባር እቲ ሓደ'ዩ"
ስለዝኾነ ፆም ነቲ ክንወስዶ ዝፀናሕና ዝለዓለ መጠን ካሎሪ ክንክይ ስለዝገብሮ፡ ሰብነትና ንገዛእ ርእሱ ክፅግንን ከሕዊን ካብ ምግባሩ ብተወሳኺ፡ ንረኽስታት ክቃለስ የኽእሎ።
"ፆም ንጥዕና ፅቡቕ'ዩ፤ ምኽንያቱ እንታይን መዓዝን ክንበልዕ ኣብ ዝብል ክነትኩር ይሕግዘና'ዩ። ይኹንዳኣ'ምበር ንሓደ ወርሒ ዝፀንሕ ፆም ክኸውን ኣለዎ፤ ብተኸታተልቲ መዓልታት ንነዊሕ እዋን ዝቐፀለ ፆም ግን ዝምከር ኣይኮነን" ይብሉ።
ነዊሕ እዋን ዝፀንሕ ፆም ክብደት ንምንካይ ዝጠቅም ፅቡቕ ኣማራፂ ኣይኮነን፤ ምኽንያቱ ሰብነትና ንስብሒ ናብ ጭዋዳ እምበር ናብ ጉልበት ኣይቕየርን። እዚ ድማ ጥዕናዊ ኣይኮነን፤ እዚ'ውን ሰብነት ናብ ናይ ምጥማይ ስምዒት ይኣቱ ከምዘሎ የመልክት"
ለወገብህ ማሳረፊያ ፍራሽ የሌለበት፤ ለህምም ማስታገሻ ኪኒን ማግኘት የማይቻልበት፤ ለሀምሳ ሰው በሰሩት የእስር ክፍላቸው ውስጥ ሦስት መቶኛ አደርገው ከ 15 ቀናት በፊት ሲወረውሩህ ይሁን ብልህ ተቀብለኸዋል፡፡ ዛሬ ደግሞ ከላይ የመጣ ትዛዝ ነው በሚል ምክኒያት በቤተሰብም በወዳጅም እንዳትጠየቅ ሲከለክሉህ ይሁን ብለህ እንደተቀበልከውም እርግጠኛ ነን፡፡
ዛሬ ፆሎተ ሐሙስ ነው አምላካችን ለቀራኒዮ እንግልት እራሱን አሳልፎ የሰጠበት ቀን፡፡ ተሜ ከባሰው ህምምህ አኳያ፣ ከለህብት ክፍል፣ ከከፋው ጥላቻቸው እና ጥላቻቸውን ከሚተረጉሙበት መንግድ አንፃር ለመጨራሻው ለቀራኔዮ መድረሻህ እያዘጋጁህ ይሆን እንዴ? ቢሆንስ ተሜ አንተ ላመንክበት አለማ እስካሁን መከራውን በፀጋ እንደተቀበልከው ሞትህምንም ቢሆን ለሀገርህ ነውና ሰቀህ ትቀበለዋልህ እንጂ አታፈገፍግም፡፡ በፊትስ ለሀገሬ ጎዞዬ እስከ ቀራኒዮ ድረስ ነው ብለህን የለም እንዴ፡፡ አሁን በዐል ነው፡፡ ቤተሰብ የሚሰበሰብበት፣ የሄደው ሚመለስበት እኛ ቤት ግን ሰው ጎሏል ያውም ተሜ….. ምን ጎደለ? ምን ላደርግ? ባትለን እንኳን እናታችን ላንተ እንዳይጎድልብህ የቋጠረችልህን ስንቅ መስጠት አልቻልንም፡፡ ስንቴ አደራ እንብላ?… ለኛ በዐል አይደለም እናታችን የያዘችውን ፆምም አትፈታም፡፡ እንደ ሌሎቹ ቤት ቤታችን አይደምቅም፡፡ ድሮስ ህማማቱ የመከራ እንጂ መቼ የደስታ ሆኖ ያውቃል? ጊዜዎቹ በዝምታ ቢያልፉም ከቶም እንዳናዝን የሚደርገን እየከፍልክ ያለህው ዋጋ ለሀገር መሆኑን ማወቃችን ብቻ ነው፡፡ ተሜ!… አንተ ግን ከኛ በላይ ብርቱ ነህ፡፡ ያውም የብርቱ ብርቱ!!!
ያ ትውልድ የታገለው ዛሬም የሚዋደቀው መላው የኢትዮጵያ ህዝብ የሥልጣኑ ባለቤት እንዲሆን፤ ዛሬ ኢትዮጵያን እያመሠ ያለውን ጠባብ ዘረኝነትን ሳይሆን ሁሉም እኩል የሚሆንባት ዴሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን ለመመሥረት፤ የመናገር፣ የመጻፍ፣ የመደራጀት መብት ካለምንም ገደብ እንዲከበር፤ መሬት ለአራሹ እንዲሆን፤ የሠራተኛው መብት፣ የሴቶች እኩልነት እንዲከበር ነው።
በትግራይ የተካኼደው የርስ በርስ ጦርነት አቁሟል ከተባለ የተሰደዱ ወገኖቻችንን መልሶ ማቋቋም ለምን ቅድሚያ ሳይሰጠው ቀረ? በትግራይ ውስጥ ያሉት የኤርትራ ስደተኞችስ ካለውዴታቸው በኤርትራ ወታደሮች ተገደው አንዲመለሱ መፈቀዱ ለምን? ኤርትራስ ወታደሮቿን ኢትዮጵያ ውስጥ ለምን አስገባች?
በጦርነት ጊዜ መጀመሪያ የሚሞተው ዕውነት ነው እንደሚባለው: የአገዛዙ ጦር መቀሌን ተቆጣጠርኩ ባለ ማግሥት የወያኔው መሪ ደብረጽዮን ዛሬ በቴሊፎን ለአሶሺዬትድ ፕሬስ ባደረገው ቃለ መጠይቅ መቀሌ አካባቢ እንዳለና የማንንት ትግሉን እንደሚቀጥሉ እያወራ ይገኛል። የወያኔ ዳግም የሽምቅ ውጊያ አዋጅ መሆኑ ወይንስ...?
ይህ ዓምድ ከአቶ መኮንን ተስፋዬ ጋር በመተባበር በፌስ ቡክና በጻፋቸው መጻሕፍት የሚያቀርባቸውን የዚያን ትውልድ ወገኖቻችንን አጫጭር ታሪክ በቀጥታ ከፌስ ቡክ ላይ የምናቅርብበት ነው። ከዚህ በታች ካሉት ምርጫዎች አንዱን በመጫን ወደ ዓምዱ መግባት ይችላሉ
የኢሕአፓ ሰማእታት/ ከከተማው ክንፍ የኢሕአፓ ሰማእታት/ ከሠራዊቱ ክንፍ የኢሕአፓ ሰማእታት/ ደብዛቸው የጠፋ በሕይወት ያሉ/ አካላዊ መስዋዕትነት የከፈሉ አገር ወዳድ ሰማዕታት
ሓደ ሚልዮን ዘይበጽሕ ብዝሒ ህዝቢ ዘለዋ ጅቡቲ፣ ካብ የመን ከጋጥማ ንዝክእል ዋሕዚ ስደተኛታት ብኣግኡ መፍትሒ ንምንዳይ ምስ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ህቡራት ሃገራትን ካልኦት ኣብ ስደተኛታት ዝነጥፉ ትካላትን ዝርርብ ኣብ ምክያድ ትርከብ።
ምድቦች: የወርቅ ማለፊያ ፋት, Igbt tilting induction የሚቀጣጠል እቶን, ኢንቬንሽን ፍሳሽ እቶን, ብረታ ብረት ማብሰያ መለያዎች: የወርቅ እቶን, ወርቅ መቀባት, ወርቅ መፍሰስ, የወርቅ ማዕድ አምራች ፋብሪካ, ወርቅ ማጠፍ, የወርቅ እቶን ማቀጣጠል
ኦዴግም ከዋሽንግተን ዲሲ ባወጣው መግለጫ ከኢትዮጽ መንግሥት ልዑካን ቡድን ጋር ከግንቦት 3 አስከ 4 ቀን 2010 ዓ.ም እየታዩ በመጡ ለውቶች ዙሪያ ውይይት ማካሄዱን አስታውሶ እንዚህ የማሻሻያ እርምጃዎች እንዲሰፉ፣ እንዲጎለብቱና ጥልቀት እንዲኖራቸው ያለውን ፍላጎት ገልጿል፡፡ ገና ብዙ የሚቀረው ቢሆንም ኢትዮጵያ መንግሥት እየወሰደ ባለው የለውጥ እርምጃዎች ኦዴግ መበረታታቱን መግለጫው ይጠቅሳል፡፡ ኦዴግ የተጀመሩትን የማሻሻያና የለውጥ እርምጃዎች እንዲጎለብቱ ለማስቻል የሚጠበቅበትን ሚና ለመጫወት ዝግጁ መሆኑን አብስሮ ውይይቱን ለመቋጨት አንድ የኦዴግ ከፍተኛ የልዑካን ቡድን በቅርቡ ወደአገር ቤት እንደሚልክ አስታውቋል፡፡
የመንግስት ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ሰሞኑን ባወጣው መግለጫ፥ የኢፌዴሪ መንግስት የሃገሪቱን ሠላምና መረጋጋት ለማረጋገጥ ያላሰለሰ ጥረትና ተግባራዊ እንቅስቃሴ በማድረግ ላይ መሆኑን ጠቅሷል።
የሃገሪቱን ህገ መንግስት ተቀብለው በሰላማዊ መንገድ ከሚታገሉ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር ለመደራደር ዝግጁ መሆኑን በገለጸው መሰረት፥ ለተፎካካሪ የፖለቲካ ፓርቲዎች የሠላም ጥሪ ማስተላለፉን አስታውሷል።
በዚህም የመንግስት ከፍተኛ አመራሮች መቀመጫውን ከሃገር ውጭ ካደረገውና የኦሮሞ ዴሞክራቲክ ግንባር (ኦዴግ) ተብሎ ከሚጠራው ድርጅት ጋር ድርድር አድርገዋል ብሏል መግለጫው።
ከግንባሩ ጋር የተደረገው ድርድር የተሳካና ሃገራዊ መግባባት የሰፈነበት እንደነበር ያነሳው መግለጫው፥ በሰለጠነ መንገድ የሚደረግ ውይይትና ድርድርን መንግስት በሰላማዊ መንገድ ከሚታገሉ አካላት ጋር በቀጣይም አጠናክሮ እንደሚቀጥል ገልጿል።
መንግስት ወደፊትም ህገ መንግስቱን ባከበረና ሰላማዊ በሆነ መንገድ በሃገራቸው የፖለቲካ እንቅስቃሴ ውስጥ መሳተፍ ከሚፈልጉ አካላት ጋር ለመወያየትና ለመደራደር ዝግጁ መሆኑንም መግለጫው አንስቷል፡፡
የአዴግ ወደ ኢትዮጵያ መግባት ከተሰማ በኋላ በድጋፍም ሆነ በተቃውሞ የተለያዩ አስተያየቶች እየተንጸባረቁ ነው፡፡ ባለቅኔው ፕሮፌሰር ፍቅሬ ቶሎሳ ፈጠን ብለው ቁጣቸውን ከገለጹ ኢትዮጵያውያን አንዱ ናቸው፡፡ በፌስ ቡክ ገጻቸው እንዲህ ብለዋል፡፡
“የኦሮሞ ዲሞክራቲክ ግንባር የሚባለው “ድርጅት” ከቀድሞው የኦሮሞ ነፃ አውጪ ግንባር ተገንጥሎ የወጣ ነው። በአመራሩ ውስጥ ያሉት ግለሰቦች ዋናዋናዎቹ ግማሽ ደርዘን ወይም ከዛ በላይ የሚቆጠሩ ሲሆኑ በቀድሞው የኦነግ አመራር ውስጥ የነበሩ ናቸው። ከእነሱም ውስጥ እንደ እነ አቶ ሌንጮ ለታ፥ዶክተሮቹ ዲማ ነገዎ እና በያን አሶባ ይገኙባቸዋል።
እነዚህ በሽምግልናቸው ዘመን የአሉ ግለሰቦች ኦነግን ወክለው ከኢህአዴግ ጋር አብረው ለአጭር ጊዜ የመንግሥት አካልና አምሳል ሆነው በኢህአዴግ እስከተባረሩ ድረስ ኢትዮጵያ ውስጥ ባለስልጣናት ሆነው መቆየታቸው ይታወሳል። ከ17000 የሚበልጡ የኦነግ ጦረኞችን ኢህአዴግ ትጥቃቸውን አስፈትቶ አስሮ ደብዛቸው በጠፋበት ሁኔታ እነዚህ መሪዎች እግሬ አውጭኝ ብለው የራሳቸውን ነፍስ ብቻ ማትረፋቸውም ከቶውንም አይረሳም። በእዚህ ሁሉ ሳቢያ የኦነግ አባላት ናችሁ እየተባሉ የኦሮሞ ወጣቶች ሁሉ እየተሰቃዩ እስከአሁንም ድረስ እስር ቤታቹን እንደአጣበቡት የታወቀ ነው።
በእዚህ ላይ ደግሞ በበደኖ፣ አርሲ፣ አርባጉጉ፣ አሶሳ እና በሌሎችም ቦታዎች በግፍ ለተገደሉት አማሮች እነዚህን የቀድሞ ኦነግ መሪዎች በሀላፊነት እንጠይቃለን የሚሉ ፍትህ የሚሹ ሰዎች አሉ።
እነዚሁ ግለሰቦች ከግንቦት 7ት ጋር ግንባር ፈጥረው ወዲያ ወዲህ እየተንሸራሸሩ በኢሳትም ሬድዮ እና ቲቪ ሲገለገሉበት ከርመዋል። አሁን እንደምንሰማው ደግሞ ግንቦት ሰባትን ሸውደው ለብቻቸው በሚስጥር ከኢህአዴግ ጋራ ተስማምተው ከተባረሩ ከ20 ምናምን ዓመታት በኋላ ወደ ኢትዮጵያ ሊገቡ ነው።
ወደ ፍሬነገሬ ልግባና አሁን እነዚህ ጥቂት ግለሰቦች የሚደራደሩበት የጦር ሰራዊት እና ከቁጥር የሚገቡ አባላት በውጭ ሀገርና ኢትዮጵያ ውስጥ ሳይኖራቸው መንግሥት እነሱን ኑ እና አብረን እንሥራ የሚላቸው በምን ሂሳብ ይሆን? ኢትዮጵያ ገብተውስ በባዶ እጃቸው ምን ተግባር ሊፈጽሙ ይችላሉ? አላማቸው አዳዲስ አባላትን ለማሰባሰብ ከሆነ የኦሮሞ ቄሮ ኦሆዴድን በደገፈበት ሰዐት እነሱ አዲስ አባለትን ምን ብለው አሳምነው ሊመለምሉ ነው? እነሱ ኢትዮጵያ ቢገቡ ስልጣን ላይ ያለው መንግሥት ምን ይጠቀማል? እውጭ ሀገር ቢቀሩስ ምን ይጎዳል?” ሲሉ ውሳኔውን ነቅፈዋል፡፡
የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ሥራ በ1936 ዓ.ም. የመሳፍንትና የመኳንንቱን የወግና የክብር አልባሳት በቤተ መፃህፍት ሕንፃ ውስጥ ለኤግዚቪሽን በማቅረብ በቅርስ እንክብካቤ ላይ የመጀመሪያ ግንዛቤ አስገኘ፡፡
በዚሁ ግንዛቤ መነሻነት በ1945 ዓ.ም. ከፈረንሣይ መንግሥት ጋር የሁለትዮሽ የባህል ስምምነት ተፈርሞ በወቅቱ በሰሜኑ የሀገራችን ክፍል በተከናወኑ የአርኪዎሎጂ ጥናትና ምርምሮች በርካታ ቅርሶች በመገኘታቸው ሕዝቡ ታሪኩንና ማንነቱን በውል የሚረዳበት የአርኪዎሎጂ ሙዚየም በአሁኑ የባንክ ክበብ ተቀቋመ፡፡
የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ሥራ ይበልጥ ትኩረት በማግኘቱ በ1958 ዓ.ም. ተጠሪነቱ ለጽሕፈት ሚኒስቴር ሆኖ የታሪካዊ ቅርሶች አስተዳደር በመባል፣ በ1967 ዓ.ም. በባህል፣ የስፖርትና ወጣቶች ሚኒስቴር ስር ሆኖ የቅርስ ጥናትና ጥበቃ መምሪያ በመሆን፣ በ1987 ዓ.ም. በባህልና ማስታወቂያ ሚኒስቴር ስር የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ድርጅት ተብሎ ሲሠራ ቆይቶ ድርጅቱ እያደገ በመምጣቱ በ1992 ዓ.ም. ወደ ባለሥልጣን ደረጃ ከፍ ብሎ በባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ስር የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለሥልጣን ሆኖ እየሠራ ይገኛል፡፡
የሀገሪቱን ቅርሶች አጥንቶ፣ አሰሳስቦ፣ አደራጅቶና ጠብቆ ለትውልድ እንዲተላለÒ ለጥናትና ምርምር አገልግሎት እንዲውሉና ለኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ልማት እገዛ እንዲያደርጉ ማስቻል፡፡
ቅርሶችን ማግኘት፣ ማሰባሰብ፣ ከአደጋ ጠብቆ የታሪክ ምስክርነታቸውንና እሴቶቻቸውን (values) መዝግቦና አጥንቶ ለተተኪው ትውልድ ማስተላለፍ፣ ለዘላቂ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ልማት አስተዋፅኦ የሚያደርጉበትና የሚውሉበትን መንገድ ማመቻቸት ነው፡፡
በግንባታ ውስጥ እና ከዚያ በኋላ የመኖሪያ እና የሦስተኛ ደረጃ ሕንፃዎች ግንባታ ኃይልን መቆጣጠር ስልታዊ ጉዳይ ነው (እ.ኤ.አ. ሐምሌ 13 ቀን 2005 የኃይል ሕግ) ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2004 የቤቶች ልማት ዘርፍ 46% ብሄራዊ ተቀዳሚ ኃይልን በመብላት ለ 25% የግሪንሀውስ ጋዝ ልቀቶች አስተዋፅዖ ይኖረዋል ፡፡ የአንደኛ ደረጃ ንጥረነገሮች ከፍተኛ ክፍል የሚመጡት ከቅሪተ አካል ነዳጆች ወይም የእነሱ ተዋጽኦዎች (የከባድ ቁሳቁሶችን ማምረት ፣ ማብሰል ፣ ማድረቅ ፣ እንደ ፖሊቲሬሬስ ፣ የፒ.ቪ.ቪ. መስኮቶች ፣ ፕላስቲኮች ፣ ወዘተ ያሉ insulators) ፡፡ በመጨረሻም ፣ እነዚህን ቁሳቁሶች ለማምረት በሚውለው ኃይል የምርት ዋጋቸው በከፍተኛ ደረጃ ማደጉ አይቀርም ፡፡
ሐ - በብሔራዊ ክልል ላይ አዲስ የግብይት እና የስርጭት ወረዳዎችን መተግበር ፣ በተፈጠሩ ወረዳዎች ሁሉ ሥራን በማመንጨት (ግብይት ፣ ማሰራጨት ፣ ፖዝ) ፣ ዝቅተኛ ወጭ እና ለተጠቃሚዎች የኃይል ቁጠባ እና ብሔር.
ቻንስለር ጀርመን ኣንግላ መርከል፣ ብሰሉስ 11 ጥቅምቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዝኣተወትሉ ፣ ኣብ ጉዳያት ስደተኛታት፣ ሰብኣዊ መሰላትን ልምዓታዊ ምትሕግጋዝን ኣብ ዝብሉ ነጥብታት ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ ሃይለማርያም ደሳለኝ ዘትያ።
ብዘይካ’ዚ’ውን፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝመደበሩ ሕብረት ኣፍሪቃን ኣብ ሓይሎ ሃገራት ዝጻወቶ ዘሎ ናይ ምቕቃብ ሰላም ተልእኾን ብዝምልከት’ውን ከምዝተዘራረበት ይሕብር።
ጀርመን ካብ 2004 ክሳብ 2016፣ ኣስታት ፍርቂ ቢልዮን ዶላር ናብ ኣዲስ ኣበባ ክትልእኽ እንከላ መብዛሕቱ ኣብ ሕብረት ኣፍሪቃ ምዕቃብ ሰላምን ጸጥታን ከምዝወዓለ ጸብጻብ ዶቸ ቨለ የመልክት።
14 ኪ ቢጫ ወርቅ / 24 "ወርቅ የታሸገ የከርቤ ሰንሰለት - $ 479.00 ዶላር 14 ኪ ቢጫ ወርቅ / 18 "14 ኪ የወርቅ ገመድ ሰንሰለት ($ 175) - $ 479.00 ዶላር 14 ካይት ነጭ ወርቅ / 24 "አይዝጌ ብረት የከርቤ ሰንሰለት - $ 479.00 ዶላር 14 ኪ ነጭ ወርቅ / 18 "14 ካይት ነጭ የወርቅ ገመድ ሰንሰለት ($ 175) - $ 479.00 ዶላር
በሙስና ወንጀል ተከሰው የነበሩት የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሰልጣን የቀድሞ ዋና ዳይሬክተር አቶ መላኩ ፈንታ እና የቀድሞ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስን ጨምሮ የተለያዩ ግለሰቦች ክስ እንዲቋረጥ ጠቅላይ አቃቤ ህግ ጠየቀ።
ከሁለቱ ግለሰቦች በተጨማሪም አቶ ነጋ ገብረእግዚአብሄር፣ አቶ ከተማ ከበደ፣ አቶ ጌቱ ገለቴ፣ አቶ ገብረስላሴ ገብረ፣ አቶ ስማቸው ከበደ፣ ኮሎኔል ሀይማኖት ተስፋዬ፣ አቶ ገምሹ በየነ፣ አቶ ፍፁም ገብረመድህን፣ ኬኬ ሀላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር፣ ጌታስ ኩባንያ፣ ኮሜት ትሬዲንግ ሀውስ ሀላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር እና ነፃ ሀላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር ክሳቸው እንዲቋረጥ ተጠይቋል።
በተጨማሪም ባለፈው ዓመት ሰኔ ወር ላይ በሙስና ተጠርጥረው ክስ የተመሰረተባቸው አቶ ዓለማየሁ ጉጆ፣ አቶ ዋስይሁን አባተ፣ አቶ አክሎክ ደምሴ፣ አቶ ዛይድ ወልደገብርኤል፣ አቶ ዘርፉ ተሰማ፣ አቶ መስፍን ወርቅነህ፣ ወይዘሮ ሰኸን ጎበና፣ አቶ ጌታቸው ነገሪ፣ አቶ ነጋ መንግስቱ፣ አቶ ሙሳ መሀመድ፣ አቶ ሲራጅ አብዱላሂ፣ ኮሎኔል መላኩ ደግፌ፣ ትርሲት ከበደ፣ ገዛኸኝ ኢጀራ፣ ቤዛዓለም አክሊሉ፣ ወንድሙ መንግስቱ፣ አቶ ቢልልኝ ጣሰው እና ማህደር ገብረሃናን ክስ እንዲነሳ የፌደራል ጠቅላይ አቃቤ ህግ የጠየቀው።
ጠቅላይ አቃቤ ህግ ለፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት በላከው ደብዳቤ ፍርድ ቤቱ በእነ መላኩ ፈንታ የክስ መዝገብ በተዘረዘሩት ተከሳሾቹ ላይ የጥፋተኝነት ፍርድ ቢሰጥም ጉዳዩን በጥልቀት በመመርመር መዝገቡን ማቋረጥ ለህዝብ ጥቅም አስፈላጊ ሆኖ ስላመነ ጉዳያቸው እንዲቋረጥ ጠይቋል።
በተጨማሪም ድሪብሳ ዳምጤ፣ አንበዶ ጎንፋ፣ ዓለሙ አንበሳ፣ ዋቆ መርጋ፣ ሞሲሳ ዳግም፣ ሌሊሳ መርጋ፣ ሙሉ በለጠ፣ ፍቃዱ ቶሎሳ፣ ፀጋዬ ዓለሙ፣ በዳዳ ድሪብሳ፣ ታሪኩ በዳሳ፣ ረመዳን መሀመድ፣ በዳዳ አያና፣ ግርማ ወርቅነህ፣ ወዬሳ በቀለ፣ አህመድ ኢብራሂም፣ አብዮት አበበ፣ መሀዲ አልዬ፣ እስማኤል ዑመር፣ አህመድ አደም እና አብዱልሰመድ አህመድን ጨምሮ 137 ተከሳሾች ክስ እንዲነሳም ነው የጠየቀው ።
አቃቤ ህግ የግለሰቦቹ ክስ እንዳቋረጥ እና እንዲነሳ የጠየበትን ደብዳቤ ዛሬ ለፌደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ያስገባ ሲሆን፥ ፍርድ ቤቱም ጥያቄውን እንደተቀበለ ግለሰቦቹ ከማረሚያ እንደሚለቀቁ ተመልክቷል።
የእርስዎ ምርጥ ውርርድ መስኮቱን መተካት ይሆናል። ከ 80 ዎቹ ጀምሮ ለዊንዶውስ ተጠራጠርኩ ፣ ግን በእውነቱ የዛሬ ሁለት ጊዜ በአርጎን እና ዝቅተኛ የአስደናቂነት ፊት ከዚህ በፊት ከነበረው 3/4/6 በ 4 እጥፍ ያነሰ ኪሳራ አለው ፡፡
የመዳረሻ hatch ካለ መለየት ያስፈልጋል ፡፡ ከሆነ መከላከያ (የ polystyrene ፓነል ዓይነት) አየር እንዲያልፍ ባለመፍቀድ በአከባቢው ሁሉ መጫን ያለበት እና በግልጽ በኤለመንቱ ላይ የሚቀመጥበትን ቦታ ለማጣራት ምን ያህል ቦታ እንደሚኖርዎት ለመመልከት (አውሎ ንጣፍ ከፍ ብሏል) ፡፡ በተጨማሪም የዚህ ዓይነቱን የተጣራ የፖሊስታይሬን ፓነል በሳጥኑ ላይ በማስቀመጥ ግን ውስጡን (በተለይም መፈልፈያው ከብረት የተሠራ ከሆነ) ከዚያ ስርዓት ያስፈልግዎታል ማንኛውንም የአየር መንገድ በመከልከል እንዳይገባ ይከላከላል (አwnን ከፍ ለማድረግ / ዝቅ ለማድረግ የሚያስችል ማሰሪያ ስርዓት ከሆነ ትንሽ ያበሳጫል ፣ ምክንያቱም የአየር መንገዱን የሚከላከል ሽፋንን መተካት እና ማስወገድ አስፈላጊ ነው ፡፡ ዓይነ ስውራን በተጠቀሙ ቁጥር በፍጥነት ሊቀመጥ የሚችል ተንቀሳቃሽ መሣሪያ ለመፍጠር ምናባዊ መሆን አለብዎት ፣ እንደ ስፖንጅ ያለ አረፋ አንዳንድ ጊዜ በቂ ሊሆን ይችላል)
ማኅተም ከሌለ አንድ ሰው በ “መ” (በክፍል አውሮፕላን) መልክ ባዶ አካል ማግኘት አለበት ፡፡ የሚጣበቅበትን ድሬዘር ይጠቀሙ (ድጋፉ መሆን አለበት እንከን የለሽ ንፁህ እና ለስላሳ) ከዚያም መገጣጠሚያውን ከተደራራቢው አካባቢ ጋር በአንድ ጥግ ላይ ያድርጉት። ለእያንዳንዱ መስኮት ይድገሙ ፡፡
ለዊንዶው በመጀመሪያ መስታወቱ ዙሪያውን ጥብቅ መሆኑን አረጋገጥኩ እና ማንኛውንም ክፈፍ በሲሊኮን ማሸጊያ ወይም በግላዚየር tyቲ ላይ በእንጨት ፍሬም ላይ አዘጋሁ ፡፡ ከዚያ የአበባ ክፍል ወዳለው ወደ አንድ ሱፐርማርኬት ሄድኩ ፣ እነሱ ልክ እንደ መስታወት ግልፅ የሆኑ ትላልቅ እና ረዥም ጥቅልሎች አላቸው ፡፡ አንዳንድ ጊዜ ነፃ ነው ፣ አንዳንድ ጊዜ ጥቂት ዩሮዎች።
ከዚያ ዙሪያውን በ 1,5 ሴንቲ ሜትር ህዳግ በተደራረብ አካባቢ ቆርጠው በቢጫ የሰውነት ማጎልመሻ ቴፕ ይቅዱት (እንደገና የማመልከቻው ቦታ እንከን የለሽ መሆን አለበት) ፡፡ ይህ ስርዓት በደንብ የሚከላከል የአየር ቦታን ይፈጥራል ፡፡
የሰውነት ግንበኛው ቴፕ (3 ሜ ዓይነት ፣ ግን ዛሬ ሁሉም ዕድሎች እና ጫፎች አሉት ፣ አንዳንድ ጊዜ ሊልድ እንኳ ቢሆን) በየአመቱ (በሴላፎፎን ወረቀቶች) መለወጥ አለባቸው ፣ ምክንያቱም አለበለዚያ ፣ ረዘም ላለ ጊዜ ፊውዝ እና ለ UV የተጋለጡ ወረቀቶች ስንጥቅ.
ኦብሞትም እንዲህ ሲል ጽፏል- የመስኮቱ ፍሬም ከብረት ከሆነ ፣ ይህ የሙቀት ድልድይ ነው እናም ሙሉውን መስኮት በፒ.ቪ.ሲ በተሰራ ሌላ ሳይለውጥ ሊስተካከል የማይችል ነው ፡፡