Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ዛሂር አህመድ ይባላል። የ27 ዓመት ወጣት ነው። ቁመቱ 1፡20 ሳ.ሜ እንደሆነ ይናገራል። ድሬዳዋ ሳቢያን ነው ተወልዶ ያደገው። በፊት በትምህርቱ ጎበዝ ከሚባሉት ተርታ የሚሰለፍ እንደነበር አብሮ አደጎቹ ይመሰክሩለታል። ሆኖም ጉብዝናው እስከመጨረሻው አብሮት አልዘለቀም፣ምክንያቱን ዛሂር ይናገራል።
የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንት ትረምፕ አስተዳደር ገቢ ንግድ አስመልክቶ የሚሰነዘረውን ዛቻ ተግባራዊ ካደረገ እኔም ከዩናይትድ ስቴትስ በሚመጣ ሥድሳ ቢሊዮን ዶላር የሚገመት ገቢ ንግድ ላይ አዲስ ቀረጥ እስከፍላለሁ ስትል ቻይና አስጠነቀቀች።
ቻይና ማስጠንቀቂያውን የሰጠችው የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ማይክ ፓምፔዎ ዛሬ ዓርብ ሲንጋፖር ውስጥ የቻይናን የመንግሥት አማካሪ እና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዋንግ ዪን ካነጋገሩ ከጥቂት ጊዜ በኋላ መሆኑ ታውቋል።
ዲፕሎማስያዊ ርክበን ሩስያን ኤርትራን ይዓብይ ምህላው ተገሊጹ። ሩስያ ኣብ ዝሓለፈ ዓርቢ ኣብ ወደብ ኤርትራ ሓደ ማእኸል ሎጅስቲክ ንምህናጽ ዘለዋ ውጥን ‘ውን ኣፍሊጣ አላ።
ሚንስተር ጉዳያት ወጻኢ ሩስያ ሰርገይ ላቭሮቭ ምስ ላዕለዋይ ጉጅለ ልኡኻት ኤርትራ ኣብ ዝተዘራረበሉ እዋን ብዛዕባ’ቲ ሩስያ ኣብ ወደብ ኤርትራ ክትሃንጾ ዝመደበቶ ማእከል ሎጅስቲክ ምግላጾም መንግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ሩስያ(RIA) ሓቢሩ’ሎ።
ብዛዕባ ዓቐንን ዝህነጸሉን ጊዜን ቦታን እቲ ክስራሕ ዝተወጠነ ማእከል እንተዘይተገልጸ’ዃ፡ እዚ ሓባራዊ ዝምድነኣን ንምስፋሕ ክሰርሓ ንዝጸንሓ ክልቲኣን ሃገራት ዲፕሎማስያዊ ርክብ አገዳሲ ምዕባለ ምዃኑ’ውን ተሓቢሩ’ሎ።
ሃገር ከም ጂኦግራፊካዊ ክሊ መሬት ንሰብ እቲ ዋና ዝኾነ ሰብ ድማ ነቲ ሃገር ኣገልግሎት እናተለዋወጡ ዝነብሩሉ ኣብ ሂወት እቲ ዝዓበየ ክብርን ትዕድልትንኢዩ። ሃገር ወዲ-ሰብ ንምሉእ ሂወት ካብ ውጽኢት ዘርኡን ካልኦት ባህርያዊ ጸጋታቱን ዝምገበሉ ድሕሪ ሞት ኣብኡ ዝድፈነሉ ሓመዱ ምስ ስጋዊ ኣካላት ወዲ-ሰብ ቃጥታዊ ምትእስሳር ዘለዎ ናይ ዋንነት መንነት ኢዩ። ከም ምንባር ኣብ ካልእ ሃገር ክትነብርን ድሕሪ መደምደታ ሂወትውን ኣብ ናይ ካልእ ሓመድ ክድፈንን ይከኣል ይኸውን። ይኹን እምበር ንቀንዲ መበቆልካ ዝኾነ ሃገር ተኣማኒ ዘይኮንካ ናይቲ ተሰዲድካ እትነብረሉ ሃገር ተኣማኒ ክትከውን ከም ዘይከኣል ስነ-ሞጎታዊ ሓቂ ኢዩ። ስለዚ ወላ ገለ ሕልፈታት እንተረኸብካ ከም ናይ ባዕልኻ ሃገር ክብሪ ግን የብልካን። ኣብ ሃገር ሰላም ወይ ጸገም እንከሎ ምስ ስድራ ኣሕዋት ደቂ-ሃገር ከከም ኩነታቱ ሃገር ንዝጠልቦ ግቡኣት ክፍጸም ቃል ተኣቲዩ ምሩጻት ኣሕዋት ደቁ-ሃገር ኣፋኒኻ እቶም ምስኦም ኪዳን ብምእታው ብዋጋ ሂወቶም ልኡላዊት ናይ ዝገበርዋ ሕድሪ ዳግም ንተመሳሳሊ ሓደጋ ክሳጣሕ እንኮሎ ማዕረቲ ዝሕተት ሓላፍነት ዘይምዃን ኣዚዩ ዘሕዝን ኢዩ። ኣብ ሓምሳታት ውድባት ሰልፍታት ምሁራት ናይ ካልእ ሃገር ዜግነት ዝውንኑ ኤርትራውያን ነሮም ኢዮም። ሃጸይ ሃይለስላሴ ኣብ 1960 ዓመተ ምህረት ንሃገርና ኤርትራ ምስ ወረራ ግን ንኹሉ ገዲፎም ናብቲ ዝተኣወጀ ብረታዊ ገድሊ ብቅጽበት ተጸንቢሮም። ንኹሉ ብሩህ እኳ እንተኾነ ከም ኣብነት ንምጥቃስ ግን ብዓል ዑስማን ኣቡሸነብ መራሒ ኲናት ተጎርባ ኣቡርጀላ ዑመር እዛዝ……..ወዘተ ናይታ ዝነብሩላ ዝነበሩ ሃገረ ሱዳን ናይ ናብራ ምቾት ወተሃደራዊ መዓርግ ሃብቲ ገዛውትን ዜግነትን ደርቢዮም ኣብ ሰውራ ተጸንቢሮም። ሎሚ ካባይ ጀሚርካ ሰብ ተራኢዩ ዘይፈልጥ ሰብ ሓደስቲ ናይ ካልእ ዜግነት እታ መበቆልና መሬት ዓደቦናን ዓደ ኣደናን ዝኾነት ኤርትራ ከም ተራ ኣቅሓ ብሓደ ውልቀሰብ ንዕዳጋ እናወረደት እንታይ ኢና ኰና ??????? ከም ኣብነት ናይ ምሁራት ድማ በዓል ዶክተር ያሕያ ጃብር ዶክተር ፍጹም ዶክተር ኢዮብ…….ወዘተ ሰርቲፊከይት ናቶም ደርቢዩም ዶላር ክንኣሪ ኣብ ካልእ ሃገር ዘድሊ ከነጥሪ ኣይበሉን ኣብቲ ነጻነት ዘምጸአ ቃልሲ ተሰሊፎም። ናይ ሎሚ ምሁራትና ግን በበይንኻ ብምትንታን ናይ ወረቀት ኣናብር ኮይኖም ጥራይ ተሪፎም። ንኹሉ ኤርትራዊ ዝጥርንፍ እማመ ብምቅራጽ ንባዕሎም ተጠርኒፎም ኣብነት ብምዃን ህዝቦም ምምራሕ ስኢኖም ኢንታይ ኢዮም ኮይኖም????ውድብ ወይ ሰልፊ ሲቪክ ማሕበር ቦታዊ ኣውራጃዊ ከተማዊ…….ወዘተ ውደባ ኩሉ ድሕሪ ህላወ ሃገር ምዃኑ ኣንዳዕዲዕካ እናፈለጥካ ነታ ዘዘለኻያ ጎጆ ተጠምጠምኒ ምባል ምስ ሕሉፍ ጅግንነታዊ ታሪኽ ከዋኽብቲ ሰማእታት ኤርትራ ምርጻም ዶ ኣይኮነንን????። ሃገርና ካብዚ ኣዚዩ ሓደገኛ ዝኾነ ተሳጢሓትሉ ዘላ ኩነታታ ንምድሓን ንኩሉ ኤርትራዊ ፖሊቲካዊ ምንቅስቃሳት ዓዲሙ ሓደ ሓባራዊ ፍታሕ ዝኸውን ራኢ ብምቅራብ ዘዛቲ ውድብ ሰልፊ ማሕበር ምሁር ውልቀ-ሰብ ተሳኢኑ ማለት ድዩ?????
ብመንገዲ ውድብካ ሰልፍኻ……ወዘተ ፕረዚደንት ምኒስተር ኣባል ባይቶ ንምዃን እንተኾይኑ ኣዝጊብካ ኣብ ናይ ፍልልይ ትጽቢት ዝንበር ዘሎ ብዛዕባዚ ዝሓስብ ደቂሱ ይሓልም ስለዘሎ ይበራበር እሞ ኤርትራ ሃገርና ካብ ናይ ከዳዕ ኢሰያስን ኣብይ ኣሕመድን ውሽጣውን ግዳማውን ውዲት ምስ ደሓነት ብዛዕባቲ ስልጣን ብግህዶ ይሕሰብ።
ከምዚ ገረ ዓዲመ ነዚ ዝዕብ መልሲ ከኣ ረኺበ ኢሉ ኸኣ ናብ ህዝቢ የቅርብ። ጉዳይ ኩሉ ተተንቲኑ ተገሊጹ መጺጹ ወርጺጹ ኢዩ። ተሪፉ ዘሎ መንገዲ ቃልሲ እማመ ኣለኒ ምባል ዘይኮነ ኣጀንዳን እማመን ኣዳሊኻ ብተግባር ክትዕድም ክትዕደም ከተዛቲ ክትዛተ ምዃንካ ፈሊጥካ ድልውነት ምርግጋጽ ኢዩ። እዚ መድረኽ ዚ ናይ ናይ እማመታት ምቅራብን ንዘተ ነንሕድሕድካ ናይ ምዕዳምን ናይ ቃልሲ እውን ኢዩ። ክንዮዚ ሓባራዊ ረብሓ ካልእ ፈጺሙ የለን እሞ ሃገር ድሕሪ ምድሓን ንሓባራዊ ረብሓ ናይ ሓባር ፍታሕ ንድለ፡
ብመሰረት ናይ 2016 ዓ.ም ጸብጻብ ኣብ መዳይ ንግዲ ክልቲኣን ሃገራት ክሳብ 1 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ኮይኑ ኒው ደሊ ሓንቲ ካብተን ሰለስተ ቀንዲ ኣውፈርቲ ኣብ አዲስ አበባ ምኳኖምን ክሳብ 4 ቢልዮን ዝግመት ወፍሪ ከምተኻይድ ይፍለጥ።
የአንድ ድርጅት የ LED flood flood 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED flood flood 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED flood flood 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED flood flood 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED flood flood 26W 48 ወራሰ ውኃ የማይበገር የ LED ውሃ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
አስተዳደጉ በጣም ቀላል ነው፤ በእፃዊ ተዋልዶ ይበዛል። የሚተከለው የአኮራቹ ክፍሎች እራሳቸው እንጂ ዘር አያሰፈልግም። በብዙዎች አገራት፣ የአኮራቹ ክፍሎች በመፀው ወራት (ከበረድ ወቅት አስቀድሞ) በላይ አፈር ውስጥ ተቀብረው በሙቀት ጊዜ ይታረሳል። በውርጭ እንዳይበላሽ ቢያንስ በ፫ ኢንች ጥልቀት ይቀበራል። እንግዲህ ከተቀበረው በኋላ በስምንት ወር ያህል ይመረታል። እያንዳንዱ ክፍል በመሬት ውስጥ አዲስ አኮራች እንደ ፈጠረ ይሆናል።
ነጭ ሽንኩርት ለማሳደግና ለማብዛት ለሕፃን ቢሆንም እጅግ ቀላል በመሆኑ፣ ምናልባት የሰው ልጅ ከሁሉ በፊት ያስለመደው ተክል ዝርያ ሊሆን ይችላል፤ እንዲሁም የምጣኔ ሀብት መጀመርያ መሠረት ሊባል ይቻላል። በጥንታዊ ግብጽ ሠራተኞች ከፈርዖን መንግሥት የነጭ ሽንኩርት፣ ሌላ ሽንኩርት ወዘተ. መቁነን በየቀኑ ይቀበል ነበር። ይህም ለምግብ፣ እንዲሁም አንድላይ ለገንዘብና ለዘር (ለማትረፍ) ያገልግል ነበር። ለመንግሥት የተመለሰውም ግብር (በሽንኩርት ወዘተ. ተከፍሎ) ለደህንነት በፒራሚድ መዝገቦች ውስጥ ይከማች ነበር።
ከጥንት ጀምሮ ለጤንነት እጅግ መልካም መሆኑ ታውቋል። ለጉንፋንና ለብዙ ሌላ አይነት ሕመም በማከም ይስማማል። በተለይ የደም ጋንን ከዝቃጭ መጥራት ስለሚችል፣ ለልብ ጤናማ ሆኖ ይቆጠራል። በብዙ አገራት ለረጅም ዘመን በቆየ እምነት፣ ነጭ ሽንኩርት ክፉውን ያሳድዳል።
አኮራቹም ለወባ ወይም ለሆድ ቁርጠት መበላቱ በደብረ ሊባኖስ ዙሪያ ጥናት ተዘገበ። እንዲሁም ለሆድ ቁርጠት ከፌጦ ጋር ሊበላ ይችላል፣ ወይም ከጤና አዳም ፍሬና ቅጠል፣ ጠጅ ሳር ሥርና ኣጣጥ ቅጠል ጋር ሊበላ ይችላል።።[1]
^ በደብረ ሊባኖስ ዙሪያ ያለው ሕዝብ መድሃኒታዊ እጾች እውቀናና ጥቅም 1998 ዓም ከጥላሁን ተክለሃይማኖት፣ ሚሩጸ ጊዳይ፣ ግርማይ መድኅን፣ ያለም መኮነን፣ አዲስ አበባ ዩኒቬርሲቴ፣ አክሊሉ ለማ ተቋም
24655 ከ 157 ሀገሮች ነፃ ሰዎች Spiral Dynamics Test ን ተጠቅመው የባህሪያቸው ሞዴል ሪፖርት አግኝተዋል - 47372 ውጤቶች በመረጃ ቋቱ ውስጥ። የግል መለያ ይፍጠሩ እና ወደ የምስሶ ሠንጠረ Analyች ትንታኔዎች ነፃ ማሳያ መዳረሻ ያግኙ።
በቅርብ ጊዜ ውስጥ በካነሽ የተገነው ሰነድ «KEL G» ምናልባት እስከ ሊባያ ዘመን ድረስ ሊሙዎች ይዘርዝራል። ከነዚህ መካከል ግን ፲፪ ያህል ስሞች ከሰነዱ ጠፍተዋል።[1] የያንዳንዱ አሦራዊ ዓመት ስም ለዚያ ዓመት የተሾመው የሊሙ ስም ነበረ። ከዚህ በታች የዓመቱ ሊሙ እና የሊሙ አባት ስም እንደ ኡልትራ አጭር አቆጣጠር ይዘርዝራሉ።
ዛሬ በየመንገዱ ላይ የማያጡት እለታዊ ክስተት የአዳዲስ ፊልሞች ፖስተር ነው:: ውብ ውብ የሆኑ ኮረዳዎች እና ወጣቶች የማይጠፉባቸው እነዚህ ፖስተሮች ብዙውን ጊዜ እጅግ ማራኪ የሆነ ርዕስ አላቸው:: በጣም ጠሪ፣ በጣም አጓጊ፣ በጣም ጋባዦች ናቸው:: በሀገራችን ፊልም ኢንዱስትሪ ውስጥ አንዱ ያደገ ነገር ይህ ፊልሞችን የመሰየም ጥበብ ነው:: ጥበብ ያልኩበት ምክንያት ርዕስ ማውጣት በጣም ከባድ ፈተና መሆኑን ስለምረዳ ነው:: የሚወጣ ርዕስ በአንድ በኩል የተሰራውን ፊልም ገላጭ እንዲሆን ሲፈለግ በሌላ በኩል ደግሞ ሰዎችን የሚያጓጓ ሆኖ እንዲገኝ ያስፈልጋል:: ድርሰት ምጥ ነው እንደሚሉት ሁሉ ድርሰትን መሰየምም ፈተና ነው:: ሆኖም አሪፍ የፊልም ርዕስ አሪፍ ጋባዥ እንጂ አሪፍ ፊልምን አመላካች ላይሆን ይችላል:: በንጉሱ ዘመን አንድ የጊዜው ምሁር በርዕሱ ተስበው ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ቴያትር አንድ ቴያትር ተመልክተው አልወደዱትም:: ታዲያ ንዴታቸውን አዲስ ዘመን ጋዜጣ ላይ ሲገልጹ የትችታቸውን ርዕስ እንዲህ አሉት ˝ስምን መልአክ ያወጣዋል˝::
እኔም እነዚህ ርዕሰ መልከ መልካም ፊልሞች እንዲህ እንዳይሆኑ ነው ምኞቴ:: ያላየዃቸው ፊልሞች ይበዛሉ:: ካየዃቸው መካከል እንደ ስማቸው አሪፎች የሆኑ እና ‘ስምን መልአክ ያወጣዋል’ የሚያስብሉ ይገኙባቸዋል::
የጣፋጭ ርዕሶች ብዛት እንደ ፊልሞቻችን ብዛት ነው:: ሁሉን መነካካት ይሆንልኛል ብዬ ስላልገመትሁ የተወሰኑትንና በወቅቱ ፈጥረውብኝ የነበረውን ስሜት ብቻ ለማንጸባረቅ እሞክራለሁ:: ወደፊት ወይ እኔ አክልበታለሁ ወይ እናንተ ትጨምሩበታላችሁ:: በርዕሱ ተማርከው የተመለከቱት ፊልም የቱ ነው? ርዕሱ ለምን ሳበዎት? የእኔን ስሜት ጥቂቶቹ ላይ እነሆ ላካፍላችሁ::
በርዕሳቸው ከማረኩኝ ፊልሞች አንዱ ነው:: ታዲያ እኔ የገባኝ ወፍራም ቢሏችሁ ወፍራም እንዳይመስላችሁ፤ ውፍርናው የዱሩዬነት ስልቱ ላይ ነው:: ብልጥ፣ የገባው፣ ለሌሎች ዱርዬዎች መልካም አርአያ የሆነ ይመስለኛል- ወፍራም ዱርዬ:: ታዲያ የዚህን ፊልም ርዕስ የፊልሙ ስክሪን ደራሲ እና አዘጋጅ የሆነው ህንዳዊው ዲፒ ሸንዲ ከሆነ እሱም ወፍራም ዱርዬ ሳይሆን አይቀርም:: አማርኛ መናገር ብቻ ሳይሆን በአማርኛችን ቅኔ መቀኘት ሳይችል አልቀረም::
ኢትዮጵያዊውን ባለቅኔና የኢትዮጵያ የተውኔት አባት ቀኝ ጌታ ዮፍታሄ ንጉሴን ብዙዎች እናስታውሳለን:: ይህ ሰው ከማይጨው ጦርነት በኋላ ለሀገራቸው ክብርና ለባንዲራቸው የተሰዉ ሳይሆኑ ሌሎች በሀገሪቱ ላይ ሲገኑ በማስተዋሉ ብሶቱን አፋጀሽኝ የሚል ድራማ በመጻፍ ገለጸ:: በድራማው ላይ አፋጀሸኝ ኢትዮጵያን የምትወክል ገጸ ባህሪ ናት:: “አፋጀሽኝ” ዮፍታሄ ከጻፋቸው ተውኔቶች እጅግ ዝነኛዋ ነች:: እነዚህ ደግሞ ሽኝን በችን ቀይረው አፋጀችን ሲሉ ድንግጥ እንድል አደረጉኝ:: የጥንት የጠዋቱን ድራማ እንዳልሆነ ያስተዋልኩት ልብ ብዬ አተኩሬ ከተመለከትኩት በኋላ ነው:: ግን ቀልቤን እንድሰጣቸው፤ ማየት እንዲያምረኝ አድርገዋል። ደግሞም ማፋጀት ትልቅ የሆነ ተውኔታዊ ቃል ነው:: ከባድ የሆነ ብጥብጥ እና ግጭትን አመላካች ነው:: ማለትም የቀድሞውን ተውኔት ለማያውቅም ቢሆን አጓጊ ነው።
ይህ የአንድ ዘፈን ርዕስ እንደነበር ነው የማስታውሰው፤ ትንሽ ላንጎራጉርላችሁ:: ቦንቡ ፍቅርሽ … አሃሃ … ሲፈነዳ … አሃሃ (አሃሃ የምትሉት እናንተ ናችሁ) ላንቺ ብዬ … አሃሃ … ገባሁ እዳ … አሃሃ በሰላ ጎራዴ አንገቴን መታሺው ገንዘቤ እስኪያልቅ ነው ለካስ የጠበቅሺው አንቺ ልጅ፣ ሰማሽ ወይ ከኔ ሌላ፣ ፈለግሽ ወይ ቦንብ የሆነ ፍቅር እንዴት ስክሪን ላይ ይገለጻል? ሳላየው አመለጠኝ:: ባያችሁት እቀናለሁ፡፡
ወንድሜ ያቆብ፣ ወንድሜ ያቆብ ተኛህ ወይ? ተኛህ ወይ? ደወል ተደወለ፣ ደወል ተደወለ ተነሳ! ተነሳ! ይህ የዛሬ ልጆች በየአጸደ ህጻናቱ እና ሙኣለ ህጻናት የሚዘምሩት ነው:: እኔ ግን በትዝታ የነጎድኩት ወደራሴ ልጅነት ነበር – ይህን የፊልም ርዕስ እንደተመለከትኩ። እኔ ህጻን ሳለሁ ወደ ትምህርት ቤት ሳመራ ከጓደኛዬ ቀድሜ ቤቱ ከደረስኩ ቤተሰቦቹ የውጪውን በር ስቆረቁር ከሚሰሙት ድምጽ ይልቅ የእኔን ቀድሞ መድረስ የሚረዱት እኔ በማሰማው መዝሙር ነበር። አንተ ጎበዝ፣ አንተ ጎበዝ ተነሳ ተማር፣ ተነሳ ተማር እንድትበላ፣ በወተት በማር እማማ እራበኝ፣ ይልቅስ ከማለት ብድግ ብሎ መሄድ፣ ወደ ትምህርት ቤት ታዲያ ያ ልጅ እኔ እንዳስጠነቀቅሁት ማር በወተት ስለመብላቱ እኔ አላውቅም:: ብቻ መልኩ ከአእምሮዬ ተፍቋል:: “ወንድሜ ያዕቆብ” ፊልም ምስጋና ይግባውና የልጅነት ትዝታዬን ኮርኩሮልኛል።
እንዴት ያለ ውብ ርዕስ ነው። ባዶ ነበር ማለት አሁን ሙሉ ነው ማለት ነው። ባዶ የነበረ ነገር ከምታስቡት ፍጥነት በላይ ሞልቶ ስታገኙት ደንግጣችሁ እንዴ! አሁንኮ ባዶ ነበር እንደምትሉት አይነት። ወይ ደግሞ እንዴ! አሁን ባዶ አልነበረም፤ ማነው ባንዴ የሞጀረበት እንደምትሉት ዓይነት። ግን ደግሞ እኔን ብዙ ነበር ያመራመረኝ ይሄ ርዕስ። ባዶ ማለት ምንም የሌለበት ነው ብለናል። ባዶ ነበር ስንል ግን ቀድሞ ባዶ የነበረ፣ አሁን ግን ያለው ማለታችን ነው። ታዲያ ከቃሉ ክብደት ጋር እኔ የተጓዝኩት ወደ ታላቁ መጽሀፍ ነበር። ታላቁ መጽሀፍ ምድር ባዶ ነበረች፣ ይልና ምንም አልነበረባትም ብሎ ይለጥቃል። እንግዲህ ይሄ በምድር ላይ ብርሀን ከመኖሩ በፊት፣ ጠፈር ከመኖሩ በፊት፣ ሰማይ ከመኖሩ በፊት፣ የብስ ከመኖሩ በፊት፣ ሰው ከመኖሩ በፊት ….ብዙ፣ ብዙ ነገር ከመኖሩ በፊት ማለት ነው። ታዲያ ምድር ባዶ ነበረች ብሎ በሃላፊ ግስ ሲያወራ ከባዶው ለጥቆ ኦናውን የሞሉትን ነገሮች እንደሚጠቅስ ግልጽ ነው። ባዶውን ለሚለጥቅ ነገር ባዶ ነበር አይባልማ። ታዲያ ይህ ፊልም ስለምን ያወራ ይሆን ብለን መደነቃችን አይቀርም።
ጥሬ፣ ቅን፣ ንጹህ፣ እውነት እና እውነት ብቻ የሆነች፣ ፍልቅልቅ፣ የማይጠገብ የማይረሳ ፈገግታ፣ ሽቁጥቁጥ፣ ባለሙያ፣ ለሰው ተጨናቂ፣ ለስላሳ፣ የሚያውድ መአዛ … መልካም ነገሮችን ብቻ የተጎናጸፈች፣ ምቀኝነት፣ ተንኮል፣ ሸር ያልበከለው … እንዲያው ባጭር ቋንቋ የድንግል ውበት ባለቤት የሆነች ልጅ ነች በምናቤ የሳልኩት ይሄን ርዕስ እንደተመለከትኩ። ባሰብኩት፣ በምናቤ ባመላለስኩት ቁጥር ልምላሜ በሞላበት፣ አበቦች በፈኩበት፤ የንፋስ ሽውታ በሚያፏጭበት፣ የምንጭ ውሃ በሚንዶቀዶቅበት፣ ጸሀይ ወርቅ ቀለም በምትረጭበት በሜዳው፣ በገደሉ እምትፈስ፣ እምትቦርቅ፣ በአይኗ የምትሰርቅ፣ በፈገግታዋ የምትዋጋ ያልወፈረች፤ ያልቀጠነች፤ ያላጠረች፤ ያልረዘመች ኮረዳ ናት እኔ የታየችኝ። እኔ ይህን አልኩ እንጂ ይህቺን ኮረዳ ፊልሙ ላይ ታገኟታላችሁ ማለቴ አይደለም። አታገኟትም ማለቴም አይደለም። እኔ እንዲህ ጠርጥሬያለሁ ማለቴ ነው።
አንድ የምታውቁት ሰው ምን ልሁን? ሚስቴን ቀሙኝ ብሎ ቢያማክራችሁ ምን ትላላችሁ? ወንድ አይደለህም? አፍህን ሞልተህ ሚስቴን ቀሙኝ ትላለህ? ወንድ አሰዳቢ ይሉት ይሆናል። ወይ ደግሞ- ጅሎ እኔን ትጠይቀኛለህ? እኔ ምን እንድልህ ነው? ቅልቅል ጥራቸዋ! ወይ ደግሞ ሆሆ! ምን አይነት ዘመን ላይ ደረስን! ጠላቱን ገድሎ እንደመፎከር ጭራሽ ምክር ይጠይቀኛል! ወይ ደግሞ ችኩል ሀያሲ ይሆኑና ፊልሙን እንኳ ሳይመለከቱ ይሄሳሉ። በቃ እንደዚህ አይነት ነገር ነው የሚያስጠላኝ። ኢትዮጵያዊ ሆኖ እንዲህ ብሎ ምክር የሚጠይቅ ወንድ ይኖራል? የማይመስል ነገር ነው። እኔ ብዙ ብዙ ሀሳብ መጣ በአእምሮዬ። ለማወቅ ፊልሙን ማየት ነው ቢሉኝ እርስዎ ትክክል ነዎት።
እንዴት ያለ ያበደ ርዕስ ነው!! ወትሮ ሃላፊነቱን ዘንግቶ የሚዝናና ሰው፤ ወይ ደግሞ ቤተሰቡን እየበደለ በየእለቱ የሚጎነጭ፤ ወይ ደግሞ መሻሻል እንዳለበት ዘንግቶ ጊዜውን ጊዜያዊ በሆኑ ነገሮች ላይ የሚያጠፋ ሰው ሲመከር አስረሽ ምቺው አበዛህ ነው የሚባለው። ጨዋታና ፈንጠዝያው ከመጠን አለፈ እንደማለት ነው። ህይወቱን ቁም ነገር አልባ አድርጎታል ማለት ነው። ግን አስረሽ ፍቺው ሲባል ምን ለማለት ነው? በእውነቱ ልገምተው ከብዶኛል። ቃል በቃል ልተርጉመው ካልኩ መጀመሪያ ጠፍሪው፤ በኋላ ልቀቂው ማለት ይሆንብኛል። ግን ይሄ የሰው ርዕስ አንኳሶ ማየት ሆነብኝ። ይህን ከማደርግ ስም አውጪውን እንዲያው በደፈናው “ዲንቅ” ነው ብለው ይሻለኛል።
ይህ ፊልም የወዳጄ የማንያዘዋል ነው። ፊልሙ ለሕዝብ ይፋ ከመሆኑ በፊት ለአስተያየት ከተጋበዙት እድለኞች አንዱ ነበርኩ። ከማስታውሳቸው ነገሮች አንዱ ለዚህ ፊልም ተገቢ ግን ደግሞ ሳቢ ርዕስ ለመስጠት የነበረውን ጭንቀት ነው። እናም በመጨረሻ ይህ ውብ መጠሪያ ተገኘ። ሀገራችን ላይ ኦቴሎ ተውኔት ዝነኛ ስለነበር ዴዝዴሞናን ብዙ ሰው ያስታውሳታል። ድራማውን ላላዩም ቢሆን ዴዝዴሞና በወጣቶች የፍቅር ጨዋታ ውስጥ እንደ ሮሜዎና ጁሊዬት የምትገኝ ቅመም ነች። ዴዝዴሞናን የሚሰማ ሰው በአእምሮው ቆንጆ፣ ቅን፣ ቆራጥና ለፍቅር ሟች የሆነች ኮረዳ በምናቡ መሳሉ አይቀርም። በውይይትም ላይ ተስፋ ተደርጎ የነበረው ስሜት ይህ ነበር። ዴዝዴሞና ከወላጆቿ ፈቃድ አፈንግጣ፣ ከህብረተሰቧ አመለካከት ጋር ተጋጭታ ነጭ ሆና በእድሜ ብዙ የሚበልጣትን ጥቁር የወደደች እና ለፍቅር በፍቅረኛዋ የተሰዋች ኮረዳ ነች። እርሶስ ይህ ርዕስ ስቦት ነበር? ስቦት ከነበረስ ምን ነበር በአእምሮዎ የተቀረጸው?
ኖርወየኛ፡ ብሓባር ምስ ስዊድንነኛ፣ ደንማርከኛ፣ ኣይስላንደኛን ፋሮአኛይን ብሓባር ኣብ ሰሜናዊ ጭንፈር ናይ ስድራቤት ጀርመናውያን ቋንቋታት ይምደብ። እቶም ኣብ ወጻኢ ዝነብሩ ውሑዳት ኖርወያውያን ስደተኛታት ገዲፍካ፤ ተዛረብቱ ኣብ ኖርወይ ጥራሕ'ዮም ዝርከቡ። ኖርወየኛ ምስ ስዊድንነኛን ደንማርከኛን ብዙሕ እዩ ዝቀራረብ። ብሓፈሻ፡ ተዛረብቲ እዘን ሰለስተ ቋንቋታት፡ ብቐሊሉ ነንሕድሕዶም ክረዳድኡ እኽእሉ እዮም፤ ሽሕ'ኳ እዚ ብቕዓት እዚ ኣብ'ዚ ናይ መወዳእታ ወለዶ ጐዲሉ እንተሃለወ።
ኖርወየኛ ክትገልጽ ከለኻ፡ ጽሑፉን ዝሩብን ቋንቋ ኢልካ ምፍላይ ኣድላዪ እዩ። ኣብ'ቲ ጽሑፍ ቋንቋ ክልተ ወግዓውያን ስርዓታት ይርከቡ፤ ቡክሞልን (ቃል ብቓ፡ ናይ መጽሓፍ ቋንቋ ማለት'ዩ) ኒኖሽክን (ቃል ብቓል፡ ሓድሽ ኖርወየኛ ማለት'ዩ)።
ዝሩብ ኖርወየኛ፡ ብጠቕላላ ነቶም ተዛረብቲ ኖርወየኛ ዝጥቀሙሎም ዝተፈላለዩ ላህጃታት የስምዕ። እዚ ህልዉ ኩነት እዚ፡ ካብ'ዚ ኣብ ታሕቲ ብሓጺር ቀሪቡ ዘሎ፡ ታሪኻውን ፖለቲካውን ክስተታት ዝመንጨወ እዩ።
ወግዓዊ መምዘኒ ዝኽተል ዝተማዕረየ ዝሩብ ኖርወየኛ የልቦን። መማህራን፡ ኖርወየኛ ከም ካልኣይ ቋንቋ ክምህሩ እንከለዉ፤ንኣዘራርባዎም ናብ'ቲ መብዛሕቱ መምሃሪ መጽሓፍቲ ዝጥቀሙሉ፡ናብ ቡክሞል ኣመዓራርዮም እዮም ዝዛረቡ። ቡክሞል፡ ምስቶም ኣብ ከባቢ ዋና ከተማ ኦስሎ ዝዝረቡ ላህጃታት ብጣዕሚ እዩ ዝመሳሰል። በዚ ምኽንያት፡ ወጻተኛታት ተመሃሮ፡ ካብ'ቲ ኣብ ዝነብሩሉ ከባቢ ዝዝረብ ላህጃ፡ ዝተፈልየ ዓይነት ዝሩብ ኖርወየኛ ክዛረቡ ይኽእሉ'ዮም።
ኣብ እዋን ማእከላይ ዘመን፡ ኖርወይ ርእሱ ዝኸኣለ ንጉሳዊ ግዝኣት ነይሩዋ። ኣብ'ቲ እዋን ጥንታዊ ኖርስ እዮም ዝዛረቡ ነይሮም። እዚ ቋንቋ፡ እቶም ኣብ ኣይስላንድን ደሴት ፋሮኤን ሰፊሮም ዘነበሩ ቪኪንግኣውያን'ውን ይዛረቡዎ ነይሮም። ጥንታዊ ኖርስ፡ ኣብ ቀንዲ መሬት ስካንዲናቭያ ካብ ዝጽንሖ ጊዜ ንላዕሊ፡ ኣብ'ዚ ከባቢታት'ዚ ንዝነውሐ ጊዜ ህላውነቱ ቀጺሉ ነይሩ።
ብ1349፡ እቲ ብጽሊም ሞት ዝፍለጥ ለበዳ፡ ንዳርጋ ፍርቂ ኖርወይያዊ ህዝቢ ኣጽኒቱዎ። ኣዝዮም ውሑዳት ምሁራት ስባት ጥራሕ ስለዝተረፉ ድማ፡ ኣብ'ቲ ዝቐጸለ ዓመታት፡ ነቲ ጽሑፍ ኖርወይያዊ ቋንቋ ክዕቅቦ ዝኽእል ሰብ ኣይነበረን። ብ1397 ኖርወይ፡ምስ ደንማርክ ክሳብ 1814 ዝጸንሐ፡ ሓባራዊ ግዝኣት ኣቝማ። ድንማርክ ግን ንኖርወይ እናመለኸታ መጺኣ። ደንማርከኛ ናይ ጸብለልተኛታት (elite) ኖርወያውያን ኣውራ ቋንቋ ኮነ። ድሕሪ እቲ ብ1536 ዝተኸስተ ሉተራዊ ተሓድሶ፡ ኣብ ቤተክርስትያን ቅዱስ መጽሓፍን ካልኦት መንፈሳውያን መጽሓፍትን ብደንማርካዊ ቋንቋ ክዝውተሩ ጀመሩ። ኣብ ቤተክርስትያናት ኖርወይ ከኣ፡ ደንማርካውያን ካህናት ከገልግሉ ጀመሩ። ሕገ መንግስትን ሰነጽሑፍን፡ ድርሰት ይኹን ግጥሚ፡ ብደንማርከኛ ይጸሓፉ ነበሩ። እዚ ኣብ ጽሑፍ ኖርወያዊ ቋንቋ፡ ዓቢይ ሳዕቤን ኣምጽአ።
ኣብ መጀመርያ ናይ 19ተ ክፍለ ዘመን፡ ኖርወያውያን ምሁራት ብደንማርከኛ ይጽሕፉ ነበሩ። ጸብለልተኛታት ደቂ ከተማ፡ ቃና ኖርወየኛ ዘለዎ ደንማርከኛ ይዛረቡ ነበሩ። 95 ሚእታዊ ዝኸውን ህዝቢ ኖርወይ፡ ላህጃታት እዩ ዝዛረብ ዝነበሩ። ኖርወያውያን ላህጃታት፡ ኣብ ውሽጢ እዘን ደንማርክ ዝገዝኣትለን 400 ዓመታት እዮም ማዕቢሎም። ብሰንኪ ቅርጺ ኣቀማምጣ መሬት ኖርወይ ከኣ፡ ፍልልያት ክምዕብሉን ኣውራጃውያን ላሕጃታት ክኽሰቱን ከኣሉ።
ብ1814፡ ብመሰረት ውዕል ኪል፡ ኖርወይን ካብ ደንማርክ ናብ ስዊድን ተመሓላለፈት። እቲ ውዕል ግብራዊ ቅድሚ ምዃኑ ግን፡ ሕጋዊ ባይቶ ተጋቢኡ፡ ብ17ተ ግንቦት 1814ን፡ ኖርወይ ልዑላዊት ሃገር ምዃና ኣወጀ። ኣብ'ቲ ዕዉት ናይ ምውዕዓል እዋን'ቲ፡ እቲ ብሕታዊ ሕብረት ተባሂሉ ዝፍለጥ ዓይነት ኣመሓዳድራ ተኣወጀ። ስዊድንን ኖርወየን ኣብ ትሕቲ ስዊድናዊ ንጉስ ዝግዝኣ፡ ክልተ ርእሰን ዝኸኣላ ልዑላውያን ሃገራት ኰይነን ቆማ።
የ ኢትዮዽያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በ ሃገር ውስጥ ና በ ውጭ የሚገገኙ አባቶች የ እርቅ ጉባዔ በ አሜሪካ ዳላስ ላይ ማድረጋቸው እና በትናንትናው እለት ለ መጪው ወር ሎስ አንጀለስ ላይ ተቀጣጥረው መለያየታቸውን ደጀ ሰላም የተሰኘው ብሎግ ዛሬ አስታውቋል።
በ እዚህ ጉባዔ ምንም እንኳን የተፈለገውን ያህል ውጤት ባይገኝም የነገን የ እርቀ ሰላሙን አካሂያድ በደንብ መጤን ያለበት መሆኑን ግን የሚያመላክት ይመስለኛል። በመሆኑም ሁኔታዎች ካሁኑ መስተካከል ያለባቸው መሆኑን ሁሉም ወገኖች ሊያጤኑት የሚገባ ይመስለኛል::
የ አስታራቂው ኮሚቴ እስካሁን ያሳየው ትጋት የሚያስመሰግነው ነው። ሆኖም ግን ምንም እንኳን ዝርዝር ጉዳዮችን ባላውቅም በ ሰው ሃይል ጉዳይ መስፋት ያለበት እና ቤተ ክርስቲያኒቱ ካላት የሰው ሃይል አንጻር በመጪዎቹ ውይይቶች የ ምዕመናንን ፍላጎት ና የ ቤተክርስቲያኒቱን ደረጃ በሚመጥን መልክ ምዕመናን በ ሌሎች የ ቤተ ክርስቲያኒቱ አገልግሎት የሚያከብሯቸው ምዕመናን መካተት ያለባቸው ይመስለኛል።ይህም አስታራቂ ኮሚቴው የ አባቶችን ንግ ግር ለመስማት በ እራሱ ትልቅ የ ቤተክርስቲያንን ሃላፊነት የሚጠይቅ እና ለ ቤተ ክርስቲያኒቱ ተጻራሪዎች አሳልፎ የማይሰጥ መሆኑን ማረጋገጥ ተገቢ ነው። ምክንያቱም ንግ ግር ነውና አባቶች በ ውይይቱ ወቅት ከድሮ የነበሩ ታሪኮችን፣ድርጊቶችን በስሜት ሆነው ማውራታቸው አይቀርም። በመሆኑም አሁንም ለእዚህ ደረጃ የበቃ የሰው ሃይል አስታራቂ ኮሚቴው ውስጥ መጨመር አለበት። ምናልባትም የ አስታራቂ ኮሚቴውን የሰው ሃይል እንደገና ማየትም ሊያስፈልግ ይችላል።እዚህ ላይ ችግሩን ያልፈቱት አባቶች ሳሉ ለምን አስታራቂ ኮሚቴው ላይ ይተኮራል የሚሉ ሊኖሩ ይችላሉ። ነገር ግን ከ አሁን በኋላ የሚኖረው ውይይት የ ምዕመናንንም ጥያቄ የያዘ፤ አዲስ የተሻለ ሃሳብ የሚያቀርብ እና በ ሃገር ውስጥ ከመንግስት ጀምሮ በ ውጭ እስካሉት ተጽኖ ፈጣሪ ግለሰቦች ጭምር አስፈላጊ ሲሆን የሚያናግር ብሎም ከ ድብቅብቅ አስራር ተላቆ የ እርቅ መርሃግብሩን አቅድ ሁሉ ከ ህዝቡ ጋር ተወያይቶ የሚሄድ ጉዳዩንም ለ ባለቤቱ ለ ምዕመኑ የሚያሳውቅ መሆን አለበት። ይህ ሲሆን ሁሉንም እረፉ ከ ቤተ ክርስቲያን በላይ የ ሆነ አገልጋይ ሊኖር አይችልም የሚል ወደመፍትሔው የሚመራ መንገድ መታየት ይጀምራል።
በእርግጥ ሃይማኖት ነው ና ለ ችግር መፍትሔ የሚሰጠው እግዚያብሔር ነው።ማወቅ ያለብን ግን እግዚያብሔር ተጣሉ አለማለቱን ነው። ከ ሁሉም በላይ ግን ትልቅ ጥንቃቄ የሚሻው እና ከ ምዕመናን የሚጠበቀው የሚመስለኝ ሁሉንም አባቶች ለመውቀስ አለመቸኮል ነው። የችግሩ አነሳስ ባህሪ፤ሂደቱ ና አሁን ያለበት ሁኔታ ከ ሃገራችን ፖለቲካዊ ገጽታ ጋር የመያያዙ ክስተት አባቶች ቶሎ ወደ ውሳኔ እንዳይሄዱ ቸግሯቸዋል ብለን ብንረዳ እራሳችንን እያታለልን ያለን አይመስለኝም።ለችግሩ መንስዔዎች ውስጥ የ እኛ የ ምዕመናን ድርሻ የሌለ እንዳይመስለን።አባቶቻችንን(በ ውጭም ሆነ በ ሃገር ቤት ያሉትን) እንዴት ከዚህ ውስብስብ ችግር እንዲወጡ እንርዳቸው ብሎ ማሰብ የእውነተኛ ልጅነት መለያ ነው። አባቶች ተፈትነዋል ፈተናውን ግን እነርሱ ብቻ ናቸው ያመጡት ማለት አይቻልምና።
የ አሁኑ የ ዕርቅ ጉባዔ ዳላስ ሲደረግ በ ሁለቱም አባቶች በጎ ፈቃድ የነበረ መሆኑ ቀደም ብሎ ተገልጾ ነበር። ሎስ አንጀለስ ላይ በመጪው ወር ይደረጋል ሲባል ግን ለምን ሎስ አንጀለስ? አልኩኝ። ሎስ አንጀለስ ለማደራደር አትበቃም ለማለት ሳይሆን።ጸሎት እንኳን ከጀመሩበት ቦታ ጸንተው ሲፈጽሙት በጎ ነው ይላሉ አባቶች። አስታራቂው ኮሚቴ ነው የመረጣት ሎስ አንጀለስን? ወይስ የ ቤተክርስቲያን የ እርቅ ጉባዔ ሁሉንም የ አሜሪካ ከተማ ማዳረስ አለበት?
ይህችን አነስተኛ ጽሁፍ ለመደምደም ግን አሁንም የ አስታራቂ ኮሚቴው መሰረተ ሰፊ ፤አቅም ያላቸው ሰዎች (አቅም ሰጪ አምላክ መሆኑ ሳይረሳ)ማካተት እና በኮሚቴው ውስጥ ከ አቅም በታች ያሉ ካሉ በስራው አጋዥነት መድቦ ሌሎች ስራዎችን እንዲያከናውኑ ማድረግ ተገቢ ይመስለኛል። ከሁሉም ከሁሉም ግን በ እራሱ አነሳሽነት የተነሳው ኮሚቴ ተመስግኖ ምዕመናን የ ቤተክርስቲያኒቱ ባለድርሻዎቿ (ርስት ወራሽ ናቸና)የተወከሉበት ሰፋ፣ጠንከር እና ተጠያቂነት ያለው አስታራቂ ኮሚቴ አስፈላጊ ነው።
ሦስተኛውና ሌላኛው መሠረታዊው የነገውን (የትዳርሽም ኾነ የሀገር) መሪ፣ የልጆችሽን አባት፣ የቤተሰብሽን ምሰሶ ወንድ የምትለይው ደግሞ “ስሜቱን መቆጣጠር ይችላል ወይ?” ብለሽ ነው። ነገር ግን ስሜቱን መቆጣጠር የሚችለው አባወራ እና ስሜቱን የሚያፍነው ምስኪን ሊመሳሰሉብሽ ይችላሉ እና ጠንቀቅ በይ።
? መልክሽን አይቶ ደርሶ የሚዝረከረክ፣ ፎቶሽን ይዞ ማምለክ የሚቀረው፣ ድምጽሽን ሰምቶ ልቡ የሚርድበት፣ ዐይንሽን አይቶ(ዐይንሽ አይቶት) እግሩ የሚጋጭበት እርሱ ስሜታዊ ነው።
? በይበልጥ ደግሞ አኩራፊ ከኾነ፣ ማኩረፉ ሳያንስ አባብሉኝ ባይ ከኾነ፤ ይኽን ሰው ጭንሽ ላይ ታቅፈሽ ደረትሽ ላይ አስተኝተሽ ወይም በጀርባሽ አዝለሽ ታባብይዋለሽን? እርሱም ስሜታዊ ነው።
? ታላላቅ እና ወፋፍራም ስሕተቶችን ወይም ጥፋቶችን አልፎ አልያም ታግሶ በውሃ ቀጠነ የሚበሳጭ ከኾነ፤ ስለሚያበሳጨውም ኾነ ስለሚያስደስተው ነገር መያዣ መጨበጫው ሲጠፋ፤ እርሱም ስሜታዊ ነው።
? ቁጣውንም ኾነ ደስታውን በወቅቶ እና በመጠኑ ራሱንም በመቆጣጠር መግለጽ ሳይችል ቀርቶ አጠራቅሞ፣ አጠራቅሞ አንድ ቀን “ሰይጣኔን አታምጪው!” ብሎ የሚያንባርቅ ከኾነ እርሱ ስሜታዊ ነው።
አንድ ለወደፊቱ የትዳር ጓደኛሽ አድርገሽ የምትመርጪው ወንድ ስሜቱን መቆጣጠር የሚችል መኾን አለበት። ስሜቱን መቆጣጠር ካልቻለ፣ ቤቱን እና በዙሪያው ያለውን መቆጣጠር አይችልም።
በአከባቢው(በዙሪያው) ካሉት ጋር ያለውን ስሜታዊ፣ ስነልቦናዊም ኾነ ማሕበራዊ እሴት፣ ባሕላዊ ወግ፣ መንፈሳዊ ሕይወት ከስሜታዊነት ልቆ በጽኑ መሠረት ላይም ኾኖ መግዛት፣ መግራትና መምራት መቻሉን አስተውይ።
አንድ ወንድ ደግሞ ይኽንን ለማድረግ ራሱን አውቆ ባወቀውና በያዘው ተማምኖ መቆም መቻል አለበት። ይኽን ለማድረግ ይኹንታንና ጭብጨባን (ያንቺንም ቢኾን) ሳይፈልግ ሳይጠብቅም ሊለማመደው፣ ሊኖረው፣ ሳይናገረም(እኔ እንዲህ ነኝ ሳይል) ሥራው ሊያወጣው(ሊገልጠው) ይገባል።
አንቺ የውብ ዳር እህቴ እንዳንች ያለችው የውበት ጥግ ራሱን የሚቆጣጠር የሚገዛም ወንድ ይገባታል። የምትመርጪው ወንድ ዘወትር አንቺን ለማስደሰት የሚሮጥ እንጂ ለራሱ የሚሮጥለት ርዕይ ከሌለው አያሳርፍሽም።
“እንዴት?” ብትይኝ ለራሱ ያለውን ስሜት መግዛትና መንዳት ያልቻለ አንቺም አይደለሽ ስሜቶችሽ የሚዘውሩት ምስኪን ይኾናል። ይኽንንም ወንድ ብታገቢው አንቺን መምከር፣ ማረም መገሰጽም የማይችል ነገር ግን ሁልጊዜ(አብዛኛውን ጊዜ) ካንቺ ጋር የሚስማማ ይኾናል።
“እርሷን ካጣሁ ያበቃልኛል” ከሚለው ድብቅ ውሉ “እርሷን ካስደሰትኳት ታስደስተኛለች” ከሚለው ስውር አጀንዳውም የተነሳ ስሜቶቹን መደበቅ ማፈንም እንጂ መግዛት የማይቻለው ነው። በተጨማሪም ልጆቹን መክሮ፣ ገስጾና ቀጥቶ ማሳደግ የማይችል “ኾደ ቡቡ” ይኾናል። ከስሜተ ስስነቱም የተነሳ “የልጆቼን(የልጆችን) እንባ ማየት አልችልም” ይላል።
ይኽንንም ጎዶሎ ስሜቱን በቁሳዊ ስጦታዎችና ጭብጨባዎች ለመሸፈን ይሞክራል። ከዚኽም የተነሳ በዐለማዊው ትምሕርት የመጠቁ፣ በርካታ ንብረትን ያካባቱ፣ በአለባበስና በአነጋገር ወደር የማይገኝላቸው ነገር ግን መረን የኾኑ ትውልዶችን ያፈራል።
አንድ ወንድ ስሜቱን መቆጣጠር ስለመቻሉ የሚናገረውን፣ እርሱንም ከሚሠራው አነጻጽሪ፤ ድንገትም ለሚከሰቱ ገሃዳዊ ክስተቶች የሚያሳየውንና የሚሰጠውን ግብረ መልስ አስተውዪ።
ስሜቱን (የደስታውን፣ የኃዘኑንም ኾነ ሌሎች) መቆጣጠር የማይችል ወንድ ለጊዜው ወደድኩሽ ከነፍኩልሽ፣ ሳላይሽ አልውልም(አላድርም)፣ ሲልሽ “ወዶኛል፣ ወዶኝ ይኾናል ሊወደኝም ይችላል” አትበይ።
ወይም ደግሞ ደርሶ ከሀሳቦችሽ ሲስማማ፣ ያንቺም ኾነ የሌሎች ሴቶች መብት ተሟጋች ሲኾን ቆም ብለሽ አስተውዪ። ይኽን የሚያደርገውስ እውን ልከኛው ነገር ገብቶት ስለእውነትም ዋጋ ለመክፍል ዝግጁ በመኾኑ ወይስ ባንቺም ኾነ በሌሎች ሴቶች ዘንድ ለመወደድ፤ አስተውዪ!
(ኢሳት ዜና–ጥቅምት 15/2010)የኢትዮጵያ ፓስፖርት ከአፍሪካ የመጨረሻዎቹ አምስት ውስጥ ሲመደብ ከአለም ደግሞ 185ኛ በመሆን ዝቅተኛ ደረጃ ላይ መገኘቱን ፓስፖርት ኢንዴክስ ይፋ ያደረገው አዲስ ሪፖርት አስታወቀ።
የሀገራትን የጉዞ ሰነድ ወይንም ፓስፖርት ጥንካሬ የሚገመግመው ፓስፖርት ኢንዴክስ ይፋ ባደረገው በዚህ አዲስ ጥናት ከአለም ሲንጋፖር ቀዳሚ ሆና ስታልፍ ከአፍሪካ ሲሸልስ የመሪነቱን ቦታ ይዛለች።
የየሀገራቱን ፓስፖርት በመያዝ ያለቪዛና አየር ማረፊያ ሲደርሱ በሚመታ ቪዛ በአለም ላይ ወደ 159 ሀገራት በነጻነት በመንቀሳቀስ የሲንጋፖር ፓስፖርት ቀዳሚ ሆኖ ተመዝግቧል። በጀርመን ፓስፖርት 158 ሀገራት በሲውዲንና ደቡብ ኮሪያ ፓስፖርት 157 ሀገራት በመጓዝ ተጠቃሾቹ ሀገራት ከአለም ግንባር ቀደም ሆነው ተገኝተዋል።
በብሪታኒያ፣ፈረንሳይ፣ጣሊያንና ጃፓን ፓስፖርቶች በ156 ሀገራት በነጻነት መንቀሳቀስ የሚቻል ሲሆን የአውስትራሊያ፣ስዊዘርላንድ፣የቤልጂየምና የኔዘርላንድ ፓስፖርት ወደ 155 ሀገራት በማስጓዝ በ5ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል፡፡ የአሜሪካና የካናዳ ፓስፖርቶች 154 ሀገራትን በነጻነት የሚያንቀሳቅሱ በመሆናቸው የ6ኛ ደረጃን ይዘዋል።
ከአፍሪካ ግንባር ቀደም በሆነችውና ከአለም በ29ኛ ደረጃ ላይ ባለችው ሲሸልስ ፓስፖርት 130 ሀገራት በነጻነት መንቀሳቀስ የሚቻል ሲሆን ከአፍሪካ 2ኛና 3ኛ በሆኑት ሞሮሺየስና ደቡብ አፍሪካ ፓስፖርት 124ና 93 ሀገራትን በነጻነት መንቀሳቀስ የሚያስችል መሆኑን ከፓስፖርት ኢንዴክስ የ2017 አዲስ ሪፖርት መረዳት ተችሏል።
ፈረንሳይን በመጎብኘት ላይ ያሉት የግብጽ ፕሬዝዳንት አብዱል ፈታህ አል ሲሲ አምነስቲ ኢንተርናሽናልንን እና ሂዩመን ራይትስ ዋች ከመሳሰሉ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ቡድኖች ከፍተኛ ተቃውሞ ገጥሟቸዋል። እነዚህ የመብት ተሟጋች ተቋማት የአል ሲሲ መንግሥት ጋዜጠኞችን፣የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾችን እንዲሁም ግለሰቦችን ከማሰር ባለፈ ቁም ስቅል ይፈጽምባቸዋል ሲሉ ይወቅሳሉ። የፈረንሳይ መንግሥትም ከአልሲሲ ጋር ምንም ዓይነት ኤኮኖሚያዊም ሆነ ወታደራዊ ስምምነት እንዳያደርግም ጠይቀዋል። የፈረንሳይ ፕሬዝዳንት ኤማኑዌል ማክሮም ግብጽ ለራስዋ ስትል ሰብዓዊ መብቶችን እንድትጠብቅ ጠይቀዋል። አል ሲሲ ግን ከመብት ተሟጋቾች የሚቀርቡባቸውን ክሶች አስተባብለዋል።
እንደ እሳቸው አባባል በሀገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች እየታዩ ያሉትን ግጭቶች የመገናኛ ብዙሃኑ የሚዘግቡበት መንገድ ትክክል ያልሆኑና የበለጠ ግጭትን የሚፈጥሩ ናቸው። የመገናኛ ብዙሃኑ ጠንካራ አለመሆናቸውና አዘጋገባቸውም የተሳሳተ መሆኑ ለማህበራዊ ሚዲያው እንዲጋለጡ አድርጓቸዋል ሲሉም ያክላሉ። አሁን ላይ ከግሉም ሆነ ከሕዝብ መገናኛ ብዙሃን የሚታዩ ያሉ አደገኛ አዝማሚያዎች መኖራቸውንም በግልጽ አስቀምጠዋል።
ዶክተር ነገሬ ሌንጮ ለኢትዮጵያ ቴሌቪዥን በመገናኛ ብዙሃኑ ላይ ህግን መሰረት በማድረግ እርምጃ ይወሰዳል በማለት የሰጡትንም መግለጫ የግላቸውን እንጂ የመንግስት አቋም አይደለም ሲሉ አቶ ዘርአይ አጣጥለውታል። የሰጡት መግለጫም የግል አስተያየታቸው እንጂ የመንግስት አቋም እንዳልሆነ አረጋግጠዋል።
አቶ ዘርአይ እንደሚሉት ከሆነ የሚዲያ ተቋማት ላይ ርምጃ መውሰድ የሚችለው የብሮድካስት ባለስልጣንና ፍርድ ቤት እንጂ የመንግስት ቃል አቀባይ ጽሕፈት ቤት እንዳልሆነም ተናግረዋል። በሕወሃት ባለስልጣናት ዘንድ አንዱ የተናገረውን አንዱ የመሻርና የማጥላላት ሂደት ከበፊቱ በበለጠ መልኩ እይተባባሰ መምጣቱን በተለያየ ጊዜ የሚገልጹት ታዛቢዎች የአሁኑ የአቶ ዘርአይ አስገዶም አስተያየትም የዚሁ ነጸብራቅ ነው ብለዋል።
የኬንያ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ነገ የሚካሔደው ፕሬዝዳንታዊ ምርጫ ይራዘም የሚል አቤቱታ እንደማያዳምጥ አስታወቀ። ፍርድ ቤቱ ጉዳዩን አልመለከትም ያለው በኮረም አለመሟላት ምክንያት መሆኑን ገልጧል።
የፍርድ ቤቱ ፕሬዝዳንት ዴቪድ ማራጋ በመጨረሻ ሰዓት የቀረበውን የምርጫ ይራዘም ጥያቄ ለመመልከት የታደሙት እርሳቸው እና አንድ ሌላ ባልደረባቸው ብቻ መሆናቸውን ተናግረዋል። ምርጫው ይራዘም የሚለውን ክርክር ለማዳመጥ ቢያንስ አምስት ዳኞች ያስፈልጉ ነበር። “የምርጫ አስፈጻሚዎች የድምፅ አሰጣጡ ነፃ፣ፍትኃዊ እና ተዓማኒ ለመሆኑ ማረጋገጥ አንችልም ብለዋል” በሚል መከራከሪያ ቀኑ እንዲገፋ የጠየቁት ሶስት ኬንያውያን ነበሩ። የምርጫው ተቃዋሚዎች እና ደጋፊዎች በየፊናቸው ድምፃቸውን እያሰሙ ሲሆን አገሪቱ ኹከት ሊቀሰቀስባት ይችላል የሚል ሥጋት አጥልቶባታል።
ከከፍተኛ ፍርድ ቤቱ ደጃፍ ሰላማዊ ሰልፍ ያደረጉ እንስቶች “ሰላም እንሻለን” ሲሉ ተደምጠዋል። “እዚህ የመጣንው ሰላምን ስለምንሻ ነው። ምርጫ እንደሌለ እንዲነገረን አንፈልግም። እስኪበቃን ተሰቃይተናል። አሁን የምንፈልገው ሰላም ነው።”የፍርድ ቤቱ ውሳኔ ከተሰማ በኋላ የራይላ ኦዲንጋ ጠንካራ ይዞታ በሆነችው ኪሱሙ ተቃዋሚዎች በአውራ ጎዳናዎች ላይ እሳት በማቀጣጠል ደስተኛ አለመሆናቸውን ገልጠዋል። የኪሱሙ አስተዳዳሪ አንያንግ ንዮንግ እንደሚሉት ምርጫው የሚካሔድ ከሆነ ዜጎች በመንግሥት ላይ ያምፃሉ። የራይላ ኦዲንጋ ደጋፊዎችም ነገ የሚካሔድ ምርጫ አይኖርም እያሉ ነው።
“የድምፅ መስጫ ወረቀቶች እዚህ ኪሱሙ መድረሳቸውን ሰምተናል። ነገር ግን እንደ ኦዲንጋ ሁሉ በኬንያ የሚደረግ ምርጫ አይኖርም ብለን በተደጋጋሚ ተናግረናል። በየትኛውም መንገድ አንሸማቀቅም። የምርጫ ወረቀቶቹ ሥራ ላይ እንዳይውሉ እናደርጋለን። በኪሱሙ የሚደረግ ምንም አይነት ምርጫ አንቀበልም።”ራይላ ኦዲንጋ ነፃ እና ፍትኃዊ አይሆንም ባሉት የነገው ምርጫ ደጋፊዎቻቸው ድምፅ እንዳይሰጡ ጥሪ አስተላልፈዋል። “ነገ ለፍትኃዊ ምርጫ ትግል እንጀምራለን” ያሉት ኦዲንጋ በድምፅ አሰጣጡ መሳተፍ ለአምባገነን ሥርዓት እጅ መስጠት ነው ሲሉም አክለዋል።
የቻይና ኮምኒስት ፓርቲ ፕሬዝዳንት ሺ ዢንፒንግን ለሚቀጥሉት አምስት አመታት መሪው አድርጎ መረጠ። ከማዖ ዜዶንግ በኋላ ተፅዕኖ ፈጣሪ ሆነዋል የተባለላቸው ሺ ዢንፒንግ ማን እንደሚተካቸው የታወቀ ነገር የለም። ሺ ዢንፒንግ በቻይና መዲና በታላቁ የሕዝቦች የመሰብሰቢያ አዳራሽ ስድስት አባላት ያሉትን የፖሊት ቢሮ ቋሚ ኮሚቴ ይፋ አድርገዋል። ሁሉም ወንዶች ሲሆኑ እድሜያቸው በስልሳዎቹ ውስጥ የሚገኝ ናቸው። ከቀድሞው አመራር በያዙት ሥልጣን የቀጠሉት ፕሬዝዳንቱ እና ጠቅላይ ምኒስትር ሊ ኬኪያንግ ብቻ ናቸው።
አዳዲሶቹ አመራሮች የሺ አጋሮች እና የፓርቲው የቀድሞ ባለሥልጣናት ታማኞች ናቸው ሲል ሮይተርስ ዘግቧል። የኮምኒስት ፓርቲው በቻይና ማኅበረሰብ ውስጥ ያለውን ሚና ለማሳደግ የወጠኑት ፕሬዝዳንቱ ማን እንደሚተካቸው በይፋ ያሉት ነገር የለም። “የጋራ ርዕይ ያለው እና ለሁሉም የሰው ልጆች ሰላም እና ብልፅግና ታላቅ አስተዋፅዖ የሚያበረክት ዓለም አቀፍ ማኅበረሰብ ለመገንባት ከአጋሮቻችን ጋር እንሰራለን።”አዲሱ የቻይና አመራር ማሻቀብ ጀምሯል ለሚባልለት ዕዳ ልጓም ማበጀት፤ ከአሜሪካ እና አውሮጳ ጋር ቻይና የገባችበትን የንግድ ውጥረት ማስተዳደር እና በሰሜን ኮሪያ የኑክሌር መሳሪያ ግንባታ መርኃ-ግብር ሳቢያ ሊቀሰቀስ የሚችል ጦርነትን የመከላከል ፈተና ይጠብቀዋል። ሺ ዢንፒንግ እንደ ማዖ ሴቱንግ ሁሉ ስማቸው እና የሚከተሉት የፖለቲካ ፍልስፍና በፓርቲው ህገ-መንግሥት ውስጥ እንዲካተት ተወስኗል።
በኢትዮጵያ ገበያ የግንባታ እቃዎች፣ ተሽከርካሪዎች፣ አልባሳት እና የምግብ ሸቀጦች ጭምር የዋጋ ጭማሪ እያሳዩ ነው። የኢትዮጵያ መንግሥት የዋጋ ጭማሪውን በአስተዳደራዊ እርምጃዎች...
የኮምፒዩተር አውታር (ኔትወርክ) ማለት ሁለት ወይም ከሁለት በላይ የሆኑ ኮምፒዩተሮችን ማገናኘት ነው። እነዚህ ኮምፒዩተሮች ሲገናኙ መረጃ መለዋወጥ ይቻላል። አውታሩ ውስጥ ያሉት ኮምፒዩተሮች በአንደ ክፍል ውስጥ ወይም በጣም በተራራቁ ሕንጻዎች ውስጥ ሊገኙ ይችላሉ። ኮምፒዩተሮቹ በኤሌትሪክ ገመድ ፣ በገመድ የለሽ ግንኙነት ወይም በሞደም ሊገናኙ ይችላሉ። አውታሩ ላይ ሌሎች የኮምፒዩተር መሣሪያዎችንም መግጠም ይቻላል። ለምሳሌ አንድ ፕሪንተር አውታር ውስጥ አገናኝቶ አውታሩ ውስጥ ከሚገኝ ማንኘውም ኮምፒዩተር ወደዛ ፕሪንተር ማተም ይቻላል።
የአውታሩን ኮምፒዩተሮች ሁሉንም እኩል ሥልጣን መስጠት ይቻላል ወይም ለአንዳንድ ኮምፒዩተሮች የተለዩ ሥራዎች መሥራት እንዲችሉ ማድረግ ይቻላል። ሁለተኛው ዘዴ ክላየንት-ሰርቨር ይባላል። አብዛኛው ጊዜ ሰርቨሮቹ ሀይለኛና ትልቅ ሲሆኑ ክላየንቶቹ ደግሞ አነስተኛ ናቸው።
በመተከል ዞን የጉምዝ ታጣቂዎች ሰብል በመሰብሰብ ላይ ያሉ አማራዎች ላይ ጥቃት መሰንዘራቸው ተሰማ። (አሻራ፣ጥር 19/2013ዓ•ም ባህርዳር) በመተከል ዞን ቡለን ወረዳ አይቃሽ ቀበሌ በሰ… – EthioExplorer.com
በመተከል ዞን የጉምዝ ታጣቂዎች ሰብል በመሰብሰብ ላይ ያሉ አማራዎች ላይ ጥቃት መሰንዘራቸው ተሰማ። (አሻራ፣ጥር 19/2013ዓ•ም ባህርዳር) በመተከል ዞን ቡለን ወረዳ አይቃሽ ቀበሌ በሰ…
በመተከል ዞን የጉምዝ ታጣቂዎች ሰብል በመሰብሰብ ላይ ያሉ አማራዎች ላይ ጥቃት መሰንዘራቸው ተሰማ። (አሻራ፣ጥር 19/2013ዓ•ም ባህርዳር) በመተከል ዞን ቡለን ወረዳ አይቃሽ ቀበሌ በሰብል ስብሰባ ላይ የነበሩ አማራዎች ላይ የጉምዝ ታጣቂዎች ተኩስ መክፈታቸውን የአካባቢው ነዋሪዎች ለአሻራ ሚዲያ ተናግረዋል። ዛሬ ከረፋዱ 4:00 ሰዓት ጀምሮ በአርሶ አደሮች ላይ በተከፈተ ተኩስ አቶ ውብነህ ሞላ የተባሉ ሰው መገደሉን እና ቁጥራቸው በውል ያልታወቁ ሰዎች ጉዳት እንደደረሰባቸውም ነዋሪዎቹ ገልፀውልናል። በመተከል ለሚፈፀመው ማንነትን መሰረት ያደረገ ጥቃት ሊቆም ያልቻለው በየደረጃው ያሉ የቤኒሻንጉል ክልል የመንግስት መዋቅር እጅ ስላለበት ነው ሲሉ የቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል ምክርቤት አፈ ጉባኤ አቶ ታደለ ተረፈ በግለፃቸው ይታወሳል።
የአማራ ተማሪዎች ማህበር የአድዋን ድል አከበረ የአማራ ሚዲያ ማእከል የካቲት 24 2013 አ/ም ሸዋ አዲስ አበባ አተማ የሚከተለውን መልእክት አስተላልፏል ለአማራ ተማሪወች ማህበር አመራር…
የኢትዮጵያ ሀገረ መንግስት ለምን መፅናት ተሳነው? አሁን ያለው የችግር ቀስት ከወዴት የተሰመረ ነው? አሻራ በሰንበት እንግዳ ምላሹን አሰናድቷል፡፡ አጋሩ፣ውደዱ ፣ተመልከቱን! በአሻራ ምክ…
ወደ ጎስፕል ትራክት ኤንድ ባይብል ሶሳይቲ እንኳን በደህና መጡ! የጎስፕል ትራክት ኤንድ ባይብል ሶሳይቲ ግብ የምስራች የሆንውን ኢየሱስ ክርስቶስን በማመን የሚገኝውን ድነት ለዓለም ሁሉ በማካፈል ታላቁን ተልዕኮ መፈጸም ነው።
መጽሐፍ ቅዱስ ሰዎች ብዙ ጊዜ “በግል መዳናችንን ማስረገጥ እንችላለን ወይስ አንችልም?” ብለው ለሚጠይቁት ጥያቄ መልስ ይሰጠን ይሆን? አንድ ሰው ኃጢያቱ ይቅር እንደተባለለት ያውቅ ይሆን? ወይስ ለማወቅ የፍርድ ቀን እስኪመጣ መጠበቅ ይኖርበታል? ይህን ወሳኝ ጥያቄ ለመመለስ እስከዚያን ቀን መቆየቱ አለመታደልና በጣም አደገኛ ውሳኔ ነው፡፡
አዎን፤ የፈለገ ሰው ማወቅ ይችላል፡፡ ጌታም ስለመዳናችን እርግጠኛ እንድንሆን ይፈልጋል፡፡ “እናንተ ደካሞች ሸክማችሁ የከበደ ሁሉ፥ ወደ እኔ ኑ፥ እኔም አሳርፋችኋለሁ” (ማቴ. 11፥28) እያለ ጥሪውን እያቀረበልን ነው፡፡ በዮሐ.3፥16 “በእርሱ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዲኖረው እንጂ እንዳይጠፋ እግዚአብሔር አንድያ ልጁን እስኪሰጥ ድረስ ዓለሙን (ኃጢያተኛውን፤ ሁሉንም) እንዲሁ ወዶአልና” ሲል ይነግረናል፡፡ ሰው ሁሉ ከፍጥረቱ ኃጢያተኛ በመሆኑ የእግዚአብሔርን ፍቃድ ከማድረግ ጎድሏል፡፡
በአሁኑ ወቅት ሕያው ነዎት፤ ይተነፍሳሉ፤ ከቦታ ቦታ ይንቀሳቀሳሉ፤ ስራዎንም ያከናውናሉ፡፡ እየኖሩ ያሉት ሕይወት በምቾት ወይም በችግር የተሞላ ሕይወት ይሆናል፡፡ ፀሀይ ትወጣለች ደግሞም ትጠልቃለች፤ በአንድ ስፍራ ህጻን ይወለዳል በሌላ ስፍራ ደግሞ አንዱ ይሞታል፡፡
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 250W ጥግ IP65 DMX LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 250W ጥግ IP65 DMX LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 250W ጥግ IP65 DMX LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት 250W ጥግ IP65 DMX LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ZhongShan መሪ ኢንዱስትሪ መብራት LWW-1 ኤልኢስት ግድግዳው ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong መሪ ኢንዱስትሪ መብራት LWW-1 ኤልኢስት ግድግዳው ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ መሪ ኢንዱስትሪ መብራት LWW-1 ኤልኢስት ግድግዳው ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ሆሣዕና የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን እምነት ከስምንቱ የዐቢይ ጾም እሑዶች አንዱና የመጨረሻው ሳምንት ተብሎ የሚጠራው ከትንሣኤ ቀድሞ የሚገኝ የሕማማት መግቢያ ዋዜማ ነው።
ሆሣዕና አስቀድሞ ካለው ረቡዕ ጀምሮ የሚታሰብ ታላቅ የቤተክርስቲያን የበዓል ቀን ሲሆን በዚሁ ሰንበትና በዋዜማዎቹ ዕለታት የሚዘመረው ጾመ ድጓ ‘ሆሣዕና በአርያም’’ ‘ሆሣዕና ለወልደ ዳዊት’’ ‘ዕለተ ሆሣዕናሁ አርዓየ… ‘ ወዘተ. በማለት ሆሣዕና የሚለውን ቃል ቅዱስ ያሬድና ሌሎችም አባቶች በየቦታው እየጠቀሱና እየተዘመረለት በአህያ ውርንጭላ ላይ ተቀምጦ ኢየሩሳሌም የገባበትን ሁኔታ እየተረከ ስለሚዘመር ይህ ሰንበት በጌትነትና በክብር በውዳሴና ቅዳሴ ሆሣዕና በአርአያም እየተባለ በሽማግሌዎችና በሕፃናት አንደበት በድንጋዮችም ልሳን ሳይቀር እየተመሰገነ ወደ ቅድስት ሀገር ኢየሩሳሌም በክብር ሲገባ ለሰጣቸው ለተቀደሰ ሰላሙና ፍቅሩ መታሰቢያ ሆኖ የተሰጠ ነው።
‘አንቺ የጽዮን ልጅ ሆይ እጅግ ደስ ይበለሽ ፣አንቺ የኢየሩሳሌም ልጅ ሆይ እልል በይ እነሆ ንጉሥሽ ጻድቅና አዳኝ ነው ትሑትም ሆኖ በአህያም በአህያያቱም ግልገል በውርንጫይቱ ላይ ተቀምጦ ወደ አንቺ ይመጣል… ሰላምን ይናገራል’’
የሆሣዕና በዓል የቤተክርስቲያን ጌታ ወደ ቤተመቅደስ ሲገባ ሕዝቡ ፀበርት ወይም ዘንባባ በመያዝ ‘ቡሩክ ዘይመጽእ በስመ እግዚአብሔር - በእግዚአብሔር ስም የሚመጣ የተባረክ ነው።’’ (መዝሙረ ዳዊት ምዕራፍ ፻፲፯ ቁጥር ፳፮) በማለት ስለተቀበሉት ይህን በማሰብና በማድረግ ቤተክርስቲያናችን ዘንባባ ለሕዝበ ክርስቲያኑ ይታደላል። በቤተክርስቲያን በአራቱም ማዕዘናት ይህን በዓል የሚጠቅሱት የቅዱስ ማቴዎስ (ምዕራፍ ፳፩ ቁጥር ፩–፲፯)፤ የቅዱስ ማርቆስ (ምዕራፍ ፲፩ ቁጥር ፩–፲)፣ የ[ቅዱስ ሉቃስ]] (ምዕራፍ ፲፱ ቁጥር ፳፱–፴፰) እና ፤ የ[[ቅዱስ ዮሐንስ] (ምዕራፍ ፲፪ ቁጥር ፲፪–፲፭) ወንጌላት ይነበባሉ ።
በሆሣዕና ዕለት ከሌሎች እንስሳት ይለቅ ጌታን ለመሸከም ለክብር የተሸከመችው አህያ ናት። ጌታን የተሸከመችው አህያ ከዚያ በፊት ያላየችውና ያልተደረገላት ክብር ተደርጎላታል። አህያ ከዚህ በፊት ለኛ እህል ተሸክማ ስትሄድ ሂጂ እያልን በዱላ እንደበድባት ነበር፡ ነውም። ነገር ግን በሆሣዕና ዕለት እንኳን በዱላ ልትደበደብ ቀርቶ ሰዎች በእርሷ ላይ ለተቀመጠው ጌታ ሲሉ ልብሳቸውን ሁሉ እያነጠፉላት በንጣፍ ላይ ተራምዳለች ። ኢየሩሳለሌም ሲደርስ ከገጹ ብርሃን የተነሣ ከተማዋ ብርህት ሆነች፡፡ ሕዝቡ የሆነውን ሊያዩ ወጡ፡፡ ሕፃናት ፀሐይ ስትሰግድለት መላእክት ከበው ሲያመሰግኑት አይተው በመንፈስ ቅዱስ ተመርተው የሰሌን ዝንጣፊ ይዘው ሆሣዕና በአርያም ሆሣዕና ለወልደ ዳዊት ቡሩክ ዘይመጽእ በስመ እግዚአብሔር እያሉ አመስግነዋል፡፡ ሆሣዕና ማለት በልዕልና ጸንቶ የሚኖር መድኃኒት ማለት ነው፡፡
ቀዳም ዕለት 29/12/2012 ሰዓት 9፡00 ምሸት ብናይ በርሊን ኣቖጻጽራ፡ ብዛዕባ ህልው ኩነታት ማሕበረ-ቁጠባዊ ኤርትራ ፡ ኣስተምህሮ ብኪሮስ በየነ ኣስተምህሮ ስለ ዘለና ሓቢርኩም ምሳና ከተምስዩ ብክብሪ ንዕድመኩም።
ክቡራትን ክቡራንን ኤርትራውያን ከመይ ኣሎኹም፡ እዛ ኢንተርነት ዝብልዋ ዋላ’ኳ ገጽ ንገጽ ከተራእየና ኣይትኽኣል እምበር ፡ ኩነታት ሃገርናን ህዝብና ከካብ ዘሎናዮ ዞናታት ዓለም ክንተሓባበር ምኽኣልና ዓቢ ጸጋ ኢዩ በሃላይ ኢየ። ስለዝኾነ ነዚ ዘመና ዘፍረዮ ተክኖሎጂ ተጠቒመ ካብ ከተማ ዓዲ ግራት ናብ ደቂ ሃገረይ ዝረኣኽዎ ክሕብር ምኽኣለይ ዓቢ ሓበን እናተሰማዓኒ ኢዩ።
ዳርጋ 5_6 ኣዋርሕ ይገብር ኣብ መንጎ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራን ም.ድ.ፍ.ኤን ናይ ሰራዊት ምትህንፋጽ ተገይሩ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ድማ ካብ ዕለት 11 11 2014 ጀሚሩ ህጹጽ መስመሪ ጉባኤ ክግበር ኢዩ ተባሂሉ ክጽወ ከም ዝቐነየ ንኹሉ ብሩህ ይመስለኒ። በዚ መስረት ድማ መዓልቲ ኣኺሉ ናብቲ ህጹጽ መስመሪ ጉባኤ ንምስታፍ ናብ ከተማ ዓዲ ግራት ዝመጹ ኣጋይሽ በብሓደ በብክልተ ጠርቦሽ ክብሉ ቀኒዮም ኢዮም። ነታ ከተማ ሓደስቲ ምዃኖም በቲ ኣካያይዳኦምን ቀልባሕባሕ ምባሎምን ኢዮም ዝለለዩ።
ኩሎም ድማ ዕድመ ዝደፍኡ ሰባት ኣብ ርእሲ ምዃኖም ፡ ገለ ካብኣቶም ድማ ነባራት ተጋደልቲ ዝነበሩ ኢዮም። ምስቶም ኣብ ከተማ ዓዲ ግራት ዝጸንሑ ተቓለስቲ ሙዉቕ ናይ ብጽይነት ሰላምታ ክለዋወጡ ተመልኪተ። ነዚ ምስ ረኣኹ ድማ ይበል ብጻይነት በልኩ። ገለ ካብቶም ኣጋይሽ ግና ነቶም ኣብኡ ዝጸንሑ ተጋደልቲ በትሪ ዘወጣውጡን ርእሶም እናነቕነቑ ክናፍሮም ዝረማጡጡን ነይሮም ኢዮም። ነዚ ምስ ረኣኹ ድማ እዚኦምከ አንታይ ዝኾኑ ኢዮም፡ እንታይ ዝጸንሔ ቂም ኮን ነሩዎም ኢዩ ኢለ ንነብሰይ ሓተትኩ መልሲ ግና ኣይረኸብኩሉን። እቶም ኣብኡ ዝጸንሑ ተጋደልቲ ግና ናይ ቂም በቐል ምልክት ኣይረኣኹሎምን። ብኣንጻሩ ብፍሱሕ ገጽ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ብጾት ብማለት ኢዮም ነቶም ኣጋይሽ ዝስዕሙዎም ዝነበሩ። ካብቶም ኣብዚ ከተማ ዝጸንሑ ተጋደልቲ ንስራዊት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ መሪሖም ኣንጻር ስለያዊ መሓዉር ህግደፍ ብውሕሉል ወተሃደራዊ ክእለት ብብቕዓት መሪሖም ዓበይቲ ዓውታት ዘመዝገቡ ሓርበኛታት ይርከብዎም።
እቲ ጉባኤ ምስ ተጀመረ ግና ምኽኒያቱ ብዘይፈልጦ ዝተባእሱ ግዲ ነይሮም ኮይኖም ካብቶም ኣጋይሽ ሓንቲ ብዕድመ ዝደፍኣ ጸጉረን ሓጺር ጎፈሬ ዝተቐምቀማ ሰበይትን፡ ሓደ ብዕድመ ዝደፍኡ ሓጺር ሰብኣይን ኮይኖም ንዘተባኣሱ ክሽምግሉ ከለዉ ተመልኪተ። እቶም ተገራጨውቲ ሰባት ድማ ገሊኦም ኣብዚ ከተማ ዓዲ ግራት ንብዙህ ዓመታት ዝርእዮም ዝነበርኩ ኢዮም። ድሕሪ ነዊሕ ሰዓታት ዝወሰደ ሽምግልና ግና እቶም ተገራጨውቲ ተዓሪቖም ግዲ ኮይኖም ዕለት 2 ጥቅምቲ 2007 ናብቲ ህጹጽ መስመሪ ጉባኤ እንተባህለ ክጽዋዕ ዝጸንሔ ኣኸባ ኢዮም ኣትዮም።
ካብቲ ኣኸባ፡ ኣከበኛታት ናብ ምሳሕ ኮነ ናብ ቁርሲ ካብቲ መእከቢ ኣድራሽ ክወጹ ከለዉ ዳርጋ ኩሎም ሕጉሳት ኣይነበሩን። ብጉጅለ ጉጅለ ኮይኖም እቲ ሓደ ጉጅለ ነቲ ካሊእ ጉጅለ እናሓመዩ ኢዮም ዝኸዱ። ናብቲ ኣኸባ ክኣትዉ ከለዉ እውን ሕጉስ ሰብ ኣይነበረን። ኩሎም ኣእዳዎም እናደርበዩን እናኣንጸርጾሩን ኢዮም ዝኣትዉ። እቲ ጉዳይ ገሪሙኒ ኮነ ኢለ ልቢ ገይረ ተዓዚበዮም ኢየ። ካብቲ መአከቢ ኣድራሽ እውን ነቲ ኣኸባ ረጊጾም እናኣንጸርጸሩ ዝወጹ ሰባትን፡ በጃኹም ተመለሱ ዝብሉ ሽማግለታት ዓረቕትን ክኣትዉን ክወጹን ከለዉ ተዓዚበ ኢየ። እቲ ጉዳይ ግን ኣብዚ ጥራሕ ክገድፎ ኣይደለኹን ክሳብ መጨረሻ እቲ ጉዳይ ውሽጠ ምስጢሩ ንምፍላጥ ክከታተሎ ከም ዘሎኒ ወሲነ ኢየ።
ኣብቲ ኣኸባ ካብ ዝተኻፈሉ ሰባት ገለ ምሳይ ጽቡቕ ፍልተጠት ዝነበሮም ሰባት እውን ነይሮም ኢዮም። ስለዝኾነ ኣብ ጊዜ ዕረፍቲ ነቶም ዝፈልጦም ሰባት እናተጸበኩ ናይቲ ኣኸባ ጉዳይ ንምፍላጥ ጽዕረ ኢየ። እቶም መንእሰያትናይ ም.ድ.ፍ.ኤ ነቶም ነባራት ተቓለስቲ ከማርሩ ሰሚዐ፡ እንታይ ኢዩ እቲ ጉዳይ ኢለ እንተሓተትኩ ኩሎም ምስጢር ናይቲ ኣኸባ ከውጽኡ ኣይደለዩን። ኣኸባ ካብ ዝጅመር ዳርጋ 6 መዓልታት ኮይኑ፡ ድሕሪ 6 መዓልቲ እቲ ዘይምቅድዳው መሊሱ በርቲዑ ኩሎም ኣባላት ውድብ ም.ደ.ፍ.ኤ ነቲ ኣኸባ ረጊጾም ብምውጽእ ናብ ቤት ጽሕፈቶም ክኸዱ ከለዉ ተዓዘብኩ።
ብወገነይ እንታይ ተረኺቡ ኢለ ናብ ከባቢ ቤት ጽሕፈት ም.ድ.ፍ.ኤ ተንቀሳቂሰ እቲ ሓቂ ንምፍላጥ ጸዓርኩ። ጻዕረይ ድማ ጻዕሪ ጥራሕ ኮይኑ ኣይተረፈን፡ ነቶም ኣብቲ ኣኸባ ዝተሳተፉ ተጋደልቲ ኣባላት ም.ድ.ፍ.ኤ ተወኪሰ እቲ ሓቂ ክፈልጥ ኪእለ ኢየ። እንታይ ኢዮም እዚኦም፡ ነቲ ውሽጣዊ ቅዋምን መደብ ዕዮን ናይ ውድቦም ተቐቢልናስ ድሕሪ ሕጂ ም.ድ.ፍ.ኤ ዝበሃል የለን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኢና ክንበሃል ይብሉና፡ ክልተ ውድብ እናሰመርና ንኽልቲኡ ውድብ ዘንጸባርቕ ስም ከነውጽኤሉ ይግበእና እምበር ውድብኩም ገዲፍኩም ኣብ ውድብና
ኣነ ድማ ናብቶም መንእሰያት ጽግዕ ኢለ እንታይ ደኣ ናይ ክልተ ውድባት ስምረት ክበሃልዶ ኣይቀነየን፡ ከመይ ገይሮም ስም ናይ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ማለት ናይ ሓደ ውድብ ስም ጥራሕ ይኸውን፡ ከምዚ እትብልዎ ዘሎኹም እንተደኣ ኢሎም ብሓቂ እዚኦም ጸረ ስምረትን ጸረ ሓድነት ኢዮም በልኩ። ትማሊ ትማሊ ስምረት ናይ ምድፍኤን ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ህጹጽ መስመሪ ጉባኤ ይብሉ ነይሮም ሎሚ ንናይ ክልቲኡ ውድባት ዘየንጸባርቕ ስም ምምራጾም ብሓቂ ዘሕዝን ኢዩ።እዚ ክገብሩ ኢዮም ካብ ኣመሪካዶ ካብ ኤውሮጳ መጺና እናበሉ ጎደናታት ዓዲ ግራት ከሐምድዎ ዝቐነዩ፡ ነዚ ኢዩ እዚ ኹሉ ሸነን ዝብል ርእይቶ ወስ ኣበልኩ። ድሕሪ እዚ ሓደ ካብቶም መንእሰያት እዚ ጥራሕ መዓስ ኮይኑ ዘጉህየና ዘሎ፡ ሓቂ መሲሉና ምስ ተቓለስቲ ኣሕዋትና ኣባኢሶሙና፡ ብፍላይ እቲ ዑቑባዝጊ ዝበሃል ኣቦ መንበሮም ስልጣን ንመንእሰያት ከነረክብ ኢና ክብል ጸኒሑ ሎሚ እቲ ስልጣን ምርካብስ ይትረፍ ስም ናይ ም.ድ.ፍ.ኤ ከህስስ ምፍታኑ ዝገርም ኢዩ። እድሪስ ማሕሙድ ዝበሃል ፋብሪካ ናይ ሓሶት ኸኣ ኣሎዎም። እዚ ሰብ እዚ ኮነ ኢሉ ውድባት ንምብታን ናይ ሓሶት ወረ እናውረየ ዘባእስ ጉሒላ ኢዩ። ሎሚ ግና ኩሉ ፈሊጥዎ ኣሎ። ውድባት ንምብታን ዝገብሮ ዘሎ በታኒ መደብ ግን ክጽናዕ ዘሎዎ ኢዩ። ምኽኒያቱ ኣብ ምብታን ውድባት ዝረብሕ እቲ ዲክታቶርያዊ ጉጅለ ህግደፍ ጥራሕ ኢዩ። እድሪስ ማሕሙድ ድማ ኣብዚ መሐጎስ ህግደፍ ዝኾነ ተግባር ተዋፊሩ ዘሎ ጸረ ሰላም ናይ ህዝቢ ኤርትራን፡ ኣህዛብ ጎረባባቲ ሃገራትን ምዃኑ ኣብ ቃልዕ እናተጋለጸ ዝኸደ ሰብ ኢዩ። ሎሚ ድማ በዓል ዑቕባዝጊ ደቡስ ሰብ ምስ ተስእነ ንእድሪስ ማሕሙድ ወተሃደራዊ ሓላፊ ክኸውን ምእንቲ ኣንጻር እቲ ተንኮል ናይ በዓል እድርስን፡ ናይ ዑቑባዝጊ ደቡስን ከይተረደኦ ብግርህነት ኣብቲ ዕንኪልል ናቶም ዝኣተወ ፍስሃየ ሃይሉ ኣብቲ ኣመራርሓ ናይ ሰራዊት ከይኣቱ ተንኮል ጻዊዶም ኣብቲ ኣኸባ ብድምጺ ከም ዝወድቕ ገይሮሞ ኣሎዉ ውጽኢቱ ድማ ቅንይ ኢልና ክንርእዮ ኢና በለ።
ኣነ ድማ ገሪሙኒ ንእድሪስ ማሕሙድ ኣጸቢቐ ስለ ዝፈለጦ፡ ዋእ እድሪስ ናይ ሰራዊት ሓላፊ እንተገይሮሞ’ሞ ኩሎም ጥዑያት ኣይኮኑን። እድሪስ ሰራዊት ክመርሕ ዓቕሚ የብሉን ጥራሕ ዘይኮነስ ፈራሕ ኢዩ፡ ሓሳዊ እውን ኢዩ። ምኽኒያቱ ኣነን እድሪስ ማሕሙድን ነዊሕ እዋናት ብሓንሳብ ነይርና ኢና ኣጸቢቐ ይፈልጦ ኢየ፡ ብሓሶት ንሰባት ምጽላምን ምክፋእን እንተዘይኮይኑ ኣብ ቃልሲ ዝኾነ ይኹን ዓቕሚ ዘይብሉ ሰብ ኢዩ። ምስ ዑቑብዝጊ ደቡስ እውን ኣብ ሓደ እዋን ዘይምቅድዳው ከም ዝነበሮም ይፍለጥ ኢየ ። ግና ሎሚ ኣብ ሕኸኸኒ ክሓከካ ዝዓይነቱ ተበላጺ መርገጽ ሒዞም ንፍስሃየ ሃይሉ ንምስጓግ ሓደ ኮይኖም ኣሎዉ። እዚ ናይ ተበለጽትን ሓሰውትን ዝምድና ድማ ጊዝያዊ ኢዩ፡ ጽባሕ መዓልታት ከይወስደ ክፈራኸሽ ክንርእዮ ኢና። ም.ደ.ፍ.ኤ ግና ዝወስድኩሞ መርገጽ ብሓቂ ዘሕጉስ ኢዩ። እንቋዕ ገዲፍኩሞም ወጻእኩም፡እንቋዕ ውድብኩም ኣየጥፋእኩም። ብዝሓለፈ ጌጋ ተማሂርኩም ድማ ሃገራዊ ቃልስኹም ክትቅጽሉ ኣሎኩም ኣጆኹም ኢለዮም ኣነ እውን ሕርቃን እናተሰመዓኒ ናብ ገዛይ ከድኩ።
ድሕሪ’ዚ በጃኩም ተመለሰሱ ዝብሉ ሽማግለታት ናብ ም.ድ.ፍ.ኤ መጺኦም ዝብል ወረ ብተለፎን ተሓበረኒ፡ ኣብ ገዛይ ከይበጻሕኩ ድማ ናብቲ ቦታ ተመለስኩ። እቶም ክሽምግሉ ዝመጽኡ ዓበይቲ ኢዮም፡ በጃኹም መስሓቕ ኣይትግበሩና! በጃኹም መፍቶት ጸላእትና ኣይትግበሩና፡ ዝብል ዘረባ ኢዮም ዝደጋግሙ፡ ብፍላይ እተን ጎፈሬ ሰበይቲ ዓይነን ግዲ ቅጽርጽር እናበለን ኮይኑ እኩያለኤን ኣውጽኤን ንዓይነን ብኢደን እናደረዛ ኢየን ዝዛረባ። ብሓቂ ዕድመ ዝደፍኣ ዓባይ ሰበይቲ ኢየን፡ ኣነ ድማ ብውሽጠይ ኣንታ እዚአንከ እንታይ ዝኾና ኢየን፡ መንኲሰን ናብ ገዳመን ግዳ ዘይኸዳ በልኩ፡ ብልቢ ድማ ሓዘንኩለን። ኣቦ መንበር ናይ ም.ድ.ፍ.ኤ ጥዑሙዝጊ ሃይሉ ኮነ፡ እቶም ካልኦት ኣባላት መሪሕነት ም.ድ.ፍ.ኤ እቲ ንብዓት ሓርገጽ ናይቶም ሽማግለታት ኣይዓጀቦምን። እዚ ናይ ክልተ ውድባት መስመሪ ጉባኤ ኢዩ፡ ስም ናይ’ዚ ከነስምሮ እንደልዮ ዘሎና ውድብ ድማ ንናይ ክልቲኡ ውድባት ዘንጸባርቕ ስም ኢና ከነውጽኤሉ ዘሎና ብምባል ፍትሓዊ ዝኾነ ርእይቶ ኣቕረቡ። እቲ ንውድብ ም.ድ.ፍ.ኤ ንምጥፋእ ዝተበገሰ ተንኮል ናይ በዓል ዑቑባዝጊ ደቡስ ግና እቲ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ዝብል ስም እንተገዲፍናዮ እቶም ምሳና ዝነበሩ እቲ ስም ክጥቀሙሉ ስለዝኽእሉ ኣይንገድፎን ዝብል ዕባራ ምኽኒያት ኣምጽኡ፡ ነዚ ምኽኒያት እዚ ድማ ኣባላት ም.ድ.ፍ.ኤ ኣይተቐበልዎን ጥራሕ ዘይኮነስ ሓቂ እንተሊዩኩም ነቶም ስም ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ኣሒዞም ዘሎዉ ነብሰ ምትእምማን እንተልዩኩም ኣብ ከይዲ ናይ ቃልሲ ክትስዕርዎም ትኽእሉ ኢኹም፡ እንተኾነ ብሓሶት ናይ እድሪስ ማሕሙድን ብሓሶት ናይ ዕቑባዝጊ ደቡስን ዝሰዓር ውድብ የለን እምበር፡ ንዓና ድማ ሓቂ መሲሉና ከይፈለጥናኩም ኣታሊልኩምና ኢኹም፡ ድሕሪ ሕጂ ግና ኩሉ እንታይነትኩም ስለ ዝፈለጥናኩም ከተታሉሉና ይትኽእሉን ፡ ብገርህና ብንጹህ ሃገራዊ ሕልና ተላዒልና ክንቃልስ ወሲና፡ ግርህነትና ግና መውቅዒ ንኑጹሃት ተቃለስቲ ተጠቒምኩሙሉ፡ ስለ ዝኾነ ስም ውድብና ደምሲስና ምሳኹም እንጓዓዘሉ ምኽኒያት የለን። ኢሎም ንጹርን ቆራጽን መርገጽ ኢዮም ሒዞም ኣባላት ም.ድ.ፍ.ኤ፡ በዚ ድማ ዝያዳ ክብሪ ንዓይ እውን ተሰመዓኒ።
ድሕሪ እዚ እቲ ጉባኤ፡ ጉባኤ ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ ጥራሕ ኮይኑ’ዩ ቀጸለ። ኣብዚ እውን ብዙሕ ወጠጥ ኢዩ ነይሩዎ፡ እድሪስ ማሕሙድ፡ ጀምዕ ሸሪፎ፡ እንታይ ከም ዝተባህሉ እንዲዒ ነቲ ኣኸባ ረጊጾም ወጺኦም ኢዮም ። መሳኪን እቶም ሽማግለታት ኣብቲ ጎደና ደድሕሪኦም ስዓኢቦም በጃኹም ኣይተኽፍኡና በጃኹም ተመለሱ እናበሉ ምስ እድሪስን ምስ ሸሪፎን ክዋጠጡ ተመልከትኩ።
ብወገነይ እንታይ ዝበለ ጸገም ኢዩ ደቀይ! ከተማ ዓዲ ግራት ዓበይቲ ቆልዑ መሊኦማ!! በልኩ ብልበይ። ደሓር ግን ብክንደይ መከራ እድሪስን ሸሪፎን ናብቲ ኣኸባ ተመሊሶም እቲ ኣኸባ ቀጸለ። እቲ ኣኸባ ልዕሊ 10 መዓልታት ኢዩ ወሲዱ፡ ገለ ሰባት እውን ኣንጸርጺሮም እቲ ኣኸባ ከይተወደኤ ናብ ኣዲስ ኣበባኦም ተዓዚሮም ኢዮም። መቸም ድሕሪ ነዊሕ መዓልታት እቲ ኣኸባ መሪሕነቱ መሪጹ ተደምዲሙ ተባሂሉ። ውጽኢት ናይ’ቲ ምርጫኸ እንተተባህለ ወዮም ኣቦ መንበር ኣሳናዳኢ ኮሚቴ ተባሂሎም ዝጽወየሎም ዝነበሩ ኣይተ ፍስሃጽዮን ገብረ ጭራ ወጺኦም ተጠባባቒ ኮይኖም ሰሚዕና፡ ኣይተ እድሪስ ማሕሙድ ድማ ካብቲ ኣኸባ እናሰሓቑ ወጺኦም ንደቂ ባሻይ ጉሒፍናዮም ክብሉ ተሰምዑ። ኣብ ደገ ድማ ኣይተ ኢብራሂም ዑመር ዝተባህሉ ናይ ተጋዳላይ መልክዕ ዘይብሎም ናይ ብጽሕቲ ወርሒ ዝመስል ከብዲ ዘሎዎ ሰብ ኸኣ ንሽመጃና ሰጒግናዮም ዝብል ወረ ኣብቲ ጎደናታት ዓዲ ግራት ኣናፈሱ።
ኣብዚ እቶም ባዕሎም ጋዜጠኛ ኮይኖም ህጹጽ መስመሪ ጉባኤ ም.ድ.ፍ.ኤን ግ.ሃ.ድ.ኤን ጀሚሩዶ ጨሪሹ እናበሉ ኣብ ወብ ሳይት ንህዝቢ ከደናግሩ ዝተራእዩ ኣይተ ኣራንቺ’ውን እቲ ፋሕፋሕ ምስ ረኣዩ መዓስን ናበይን ከም ዝኽዱ ኣይተራእዩን። ኣብ ዘየለን ዘይነበረን ዝዛረቡ ናይ ዘመንና ጋዜጠኛ!!
ድሕሪ እዚ እቶም ኣብ ኣኸባ ዝተሳተፉ ሰባት ብሙሉኦም ናብ ኣዲስ ኣበባ ኢዮም ኣምሪሖም። ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝመጽእ ዝነበረ ሓበሬታ ድማ እቲ ኣኸባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ቀጺሉ ይበሃል፡ ኣብዚ ብዘይካ ኣብ ዓዲ ግራት ዝነበሩ ኣኸበኛታት ካሊእ ኣብቲ ኣኸባ ኣዲስ ኣበባ መን ተሓዊስዎ ዝብል ሕቶ ግን ፡ከም ኣመሉ ነቲ ወረ ንፋስ ከምጽኦ ኢዩ’ሞ ሽዑ ንዛረበሉ።
ስንፍና ምንድ ነው? ስንፍና ጥረት እንዳናደርግ እና ጠንክረን እንዳንሰራ የሚያደርግ የውስጥ ግፊት ነው። ይህም ብዙ ጊዜ ነገሮች ባሉበት እንዲቀጥል የሚያደርግ ሲሆን አንዳንዴ ትንሽ ሰነፍ መሆን ያስደስተናል። ለምሳሌ ከረጅም አድካሚ የስራ ሰዓት ቡኋላ ወይም በጣም ቀዝቃዛማና ሞቃታማ በሆነ ቀን። ሆኖም ይህ አይነቱ ሁኔታ ቀጣይነት ካለው የሆነ ነገር ማድረግ ይጠበቅብናል።
ብዙ ጊዜ ስራዎቻችን በጣም ግዙፍ ፣ አድካሚ ፣ አሰልች ወይም ብዙ ጊዜያችነን የሚሻሙብን ሁነው ስለምናገኛቸው እነዚህን ስራዎች እናስወግዳለን። ታዲያ አንድ ስራ ወደትንንሽ ስራዎች መከፋፈላችን ይህን ችግር ሊቀርፍ ይችላል። ይህን ማድረግ ከቻልን ስራችነን አድካሚና አስቸጋሪ መስሎ አይታየንም፤ ብዙ ጥረት ማድረግም አይጠይቀንም።
ለምሳሌ:- አንድ ሰው በጣም ወፍራም ቢሆንና ውፍረቱ ለጤናው አስጊ በመሆኑ 9ኪሎ እንዲቀንስ ቢነገረው ይህ ሰው 9ኪሎ በአንድ ቀን ሌሊት ቀንሶ ማደር አይችልም። እንዲሁም በ1 ወር ውስጥ 9 ኪሎ መቀነስ ከባድ ነው፤ አይደለም እንዴ? ስለዚህ ይህ ሰው ስራው አድካሚና አሰልች እንዳይሆንበት በአንድ ወር ሶስት ኪሎ ቢቀንስ በ3 ወር ውስጥ የሚፈልገው ደረጃ ላይ ይደርሳል ማለት ነው።
አንዳንዴ ስንፍና ከመጫጫን ስሜትና ሃይል ከማጣት ጋር የተያያዘ ነው። ታዲያ እንዲህ አይነቱን ስንፍና ለመቅረፍ የዕረፍት እና በቂ የእንቅልፍ ጊዜ ሊኖረን ብሎም ለሰውነታችን ንፁህ አየር ልንሰጠው ይገባል። እንቅልፍ የተረጋጋና ንፁህ እምሮ እንዲኖረን የሚያደርግ ሲሆን ሙሉ አካላችን እንዲያርፍና እራሳችነንም ለተሻ ስራ እንድናነሳሳ ያግዘናል። ከዚህ በተጨማሪ የአካል እንቅስቃሴ ብናደርግ ሰውነታችን ይፍታታል።
ሌላኛው የስንፍና ምክኒያት ተነሳሽነት ማጣት ነው። ስለ ስራሳችን መልካምነት ፣ ስራችነን የማከናወናችን ጠቀሜታ ፣ የግባችንን ብሩህ ተስፋ በማሰብ ተነሳሽነታችነን ማበርታት እንችላለን።
ዘወትር መሆን የመንፈልገው አይነት ሰው ለመሆን ማሳካት በምንፈልገው አላማ እና መኖር በምንሻው ህይወት ዘወትር ማንፀባረቃችን እና ለሱ መልፋታችን ስራ እንድንሰራ ተነሳሽነትን ይፈጥርልናል።
ስለ ችግሮች ወይም ስለ መሰናክሎች ከማሰብ ይልቅ ስንፍናን በመግራታችን የምናገኘውን ጥቅም ምን እንደሆነ አናስብ። ይህን ብናደርግ ምን ይፈጠራል(ምን ይገጥመናል) ብለን ስለችግሮች ወይም ስለ መሰናክሎች ትኩረት የምንሰጥ ከሆነ ተስፋ እንድንቆርጥ፤ ስራ እንዳንሰራ እና ከአላማችን እንድንርቅ ያደርጋል።
ለስንፍናችን ተሸንፈን ስራዎችን የማንሰራ ከሆነ ምን ሊያስከትል እንደሚችል እናስብ። ስንፍና ምን ጊዜም ጥገኛ ሁነን እንድንኖር የሚያደርግ ራስ ወዳድ የውስጥ በሽታ ነው። ታዲያ በሌሎች ላይ ጥገኛ መሆን ለቤተሰብም ሆነ ለሐገር ትልቅ ትልቅ ሸህም ይፈጥራል። ይባስ ብሎ ትልልቅ ወንጀሎች ላይ እንድንወድቅ በር ይከፍታል።
ሁለት ወይም ሶስት ስራ በተመሳሳይ ሰዓት የምናከናውን ከሆነ የድካም ስሜት እንዲሰማን በማድረግ ወደ ስንፍና ይመራናል። ለምሳሌ አንድ ተማሪ በጥናት ጊዜው ለፈተና እያጠና ቢሆን በአንድ በበኩል ደግሞ የቤት ስራውን ይሰራል። በአንድ በኩል አዳዲስ ቃላትን ይሸመድዳል። አስብት በተመሳሳይ ሰዓት ማለት ነው። ታዲያ ይህ ተማሪ ትኩረቱ ምን ላይ ነው? ከጊዜ ቡኋላ የማስታወስ እድሉ ምን ያህል ሊሆን ይችላል?
እንደኔ እንደኔ በሰዎች ልብ ነግሶ የሚገኝ ትልቅ በሽታ ቢኖር ነገዛሬ ማለት ነው። ይህ አንዱ የስንፍና ክፍል ሲሆን ብዙ ጊዜ ነገ እንሰራዋለን በማለት ስራዎቻችነን ነገ ነገ እያልን ለረጅም ጊዜ ሳንሰራ እናቆያለን፤ ስራውን ሳንሰራ መስራት ያለብን ጊዜ አልፎ ቁጭ ይላል። የሆነ ነገር ማድረግ ካለብን ለምን አሁን አናደርገውም ወይም አሁን ማድረግ አለብኝ የሚል ቆራጥ ውሳኔ እንወስን። ዛሬ የምንሰራበት ሰዓት እያለን የሩቅን መመኘት ምን የሚሉት ሞኝነት ነው!!!
ስኬታማ የሆኑ ሰዎች ስንፍናን እንዴት እንደሚያሸንፉ እንመልከት፤ ከእነሱም እንማር። የስንፍናን ልማድ መቅረፍ የሚቻለው የዕለት ተዕለት ስራችነን ቀላል በሆነ መንገድ ስንሰራ ነው። ለዚህ ደግሞ ቁልፉ ስራዎቻችነን በእቅድ ለመስራት ስንጣጣር እና የታታሪነት ፣ የትጉህነት እንዲሁም የስራ ወዳድነትን ባህሪ ስንላበስ ነው!!!
ኦሮሚያ ህብረት ሥራ ባንክ አ.ማ ከባለዕዳዎች የሚፈልገውን ገንዘብ ለማስመለስ በዋስትና የያዘውን ንብረቶቹ ባሉበት ሁኔታ በግልጽ ጨረታ አወዳድሮ መሸጥ ይፈልጋል፡፡
የጌታችን ትንሳኤ በአበው ዘንድ በምሳሌ የተመሰለ፣ በነቢያት በትንቢትና በምልክት የተነገረ፣ በተስፋ የተጠበቀ የድኅነታችን ታላቅ በር ነው፡፡ የጌታችንን የወንጌል ምሥራች የሰበኩ ሐዋርያትም የጌታን ትንሳኤ በደስታና በጽናት መስበካቸው ትንሳኤው በኃጢአትና በሞት ላይ የተደረገ ታላቅ ድልና የድኅነት የምሥራች በመሆኑ ነው፡፡ ስለዚህም የትንሳኤው ምስክሮች ሆነዋል፡፡ /የሐ.ሥራ 2፡32/ ጌታ የተነሳበት ሰንበተ ክርስቲያንም የበዓላት በኩር፣ የዘላለም ሕይወት ቀብድ፣ ዘላለማዊት መባሏ የጌታ ትንሳኤ የምዕመናን የዘላለም ሕይወት ትንሳኤ በኩር በመሆኑ ነው፡፡ /1ኛቆሮ. 15፡20/
በዚህ ጽሑፍ በመጀመሪያ ጌታ ከትንሳኤው ጀምሮ እስከ ዕርገቱ ድረስ ከሐዋርያት ጋር እንዴት እንደቆየና ሐዋርያዊት ቤተ ክርስቲያንም እነዚህን ቀናት በእንዴት ያለ ትውፊት እንደምታሳልፋቸው በአጭሩ ጠቅለል በማድረግ ይቀርባል፡፡ ቀጥሎም በመንፈስ ቅዱስ ተመርተው የቤተ ክርስቲያንን ስርዓት የሰሩ አበው በእነዚህ ቀናት /ከትንሳኤ እስከ ዕርገት/ ባሉ እሁዶች የቅዳሴ ምንባባት ስለትንሳኤ ያስተላለፏቸውን ትምህርቶች በተረዳነው መጠን ከብዙ በትንሹ እናቀርባለን፡፡
እነዚህ 40 ቀናት የደስታ ቀናት ናቸው፡፡ የጌታን የትንሳኤ የምሰራች ያሰፈሩ ወንጌላውያን፣ በሐዋርያት ትውፊት ላይ የተመሠረተው የቤተ ክርስቲያን አኗኗር ስለነዚህ ቀናት ምን ያስተምሩናል? ከቅዱስ መጻሕፍና ከቤተ ክርስቲያን ትውፊት ስለነዚህ ዕለታት ከምንማራቸው ብዙ ትምህርቶች ጥቂቶች የሚከተሉት ናቸው፡፡
በሰው ልጆች ታሪክ ውስጥ አስከፊውና የመጨረሻው ጠላት ሞት ነው /1ኛ ቆሮ. 15፡26/ የበደል ፍርዳችን በሞት ፍርድ ተጀምሮ፣ ሞትን በማሰብ በጭንቀትና በፍርሃት በመራራ ሕይወት ኖሮ በመጨረሻ በሞት የሚፈጸም ሆኗልና ሞት የሰው ልጆች የብክነትና የጥፋት መሳሪያ ክፉ ጠላት ነው፡፡ የጌታ ትንሳኤም በዚህ ክፉ ጠላት ላይ የተደረገ ድል ነውና ለክርስቲያኖች ታላቅ ደስታ ነው፡፡ ይህንንም ሲገልጽ ሐዋርያው እንዲህ ብሏል፤ «እንግዲህ ልጆቹ በሥጋና በደም ስለሚካፈሉ እርሱ ደግሞ በሞት ላይ ስልጣን ያለውን በሞት እንዲሽር፤ ይኸውም ዲያብሎስ ነው በሕይወታቸውም ሁሉ ስለሞት ፍርሃት በባርነት ይታሰሩ የነበሩትን ሁሉ ነጻ እንዲያወጣ በሥጋና በደም እንዲሁ ተከፈለ፡፡» በማለት የጌታ ሥጋዌ በሞቱና በትንሳኤው ሞትን ለመሻር እንደሆነ ተናግሯል /ዕብ. 2፡14-16/፡፡ በጥንት ዘመን ሞት አስከፊ፣ ሁሉም የሚፈራው፣ በዲያብሎስ እጅ የመውደቂያ መንገድ ስለነበር ሙት አካል መንካት እንኳ መርከስ እስዲሆን ድረስ የሚጠሉትና የሚፈሩት ነገር ግን ከጥቂቶች በቀር የማያመልጡት የሕይወት መጥፎ ፍጻሜ ነበር፡፡
ከጌታ ሞትና ትንሳኤ በኋላ ግን ሞት ሃይሉን በማጣት «ክርስቲያኖች የሚረግጡት፣ ጥርሱ የወለቀ፣ ሃይሉ የደከመ ያረጃ አንበሳ» ሆኗል /ቅዱስ አትናቴዎስ/፡፡ ጥንታውያን አበውና ነቢያት በሰቆቃ የተቀበሉት፣ ጌታ በአልዓዛር መቃብር ያለቀሰለት፣ የሰው ዘርን ያጐሰቆለውና ያጠፋው ክፉ ሞት በጌታ ሞትና ትንሳኤ ድል ተደርጓልና፤ ቅዱሳን የሚናፍቁት /ፊሊ. 1፡23/፣ ሰማዕታት ትንሳኤያቸውን ክርስቶስን እየመሰከሩ በድፍረት የሚቀበሉት፣ ጻድቃን በፈቃዳቸው በሕይወታቸው ላይ የሚያውጁት የመንግስተ ሰማያት ማለፊያ /ፋሲካ/ ሆኗል፡፡ ስለነዚህ ምክንያቶች በእውነትም የጌታ ትንሳኤ ታላቅ ደስታ ነው፡፡ ሃዋርያትም በትንሳኤው መደሰታቸው፣ የስብከታቸው ማዕከል ማድረጋቸው በዚህ የተነሳ ነው፤ «ደቀ መዛሙርቱም ጌታን ባዩ ጊዜ ደስ አላቸው» እንዲል /ዮሐ. 20፡20/፡፡ ጌታም ቀድሞ በትንሳኤው እንደሚደሰቱ እንዲህ ብሎ ነግሯቸው ነበር «እንግዲህ እናንተ ደግሞ አሁን ታዝናላችሁ ነገር ግን እንደገና አያችኋለሁ ልባችሁም ደስ ይለዋል ደስታችሁንም የሚወስድባችሁ የለም፡፡» /ዮሐ. 16፡22/፡፡
በእነዚህ ቀናት ጌታችን ሃዋርያትን እየታያቸውና ከፍርሃታቸው እያጽናናቸው አብሯቸው ቆይቷል፡፡ ቅዱስ ዮሐንስ አፈወርቅ ጌታችን ቶማስ ምንም ሳይጠይቀው ቀድሞ የተወጋውን ጐኑንና እጆቹን አሳይቶ «እመን እንጅ የማያምን አትሁን» ማለቱ፣ ምንም እንኳ ከእነርሱ የተለየ ቢመስልም «እጆቹንና ጐኑን ካልዳሰስኩት አላምንም» ሲል መስማቱንና በመካከላቸው መሆኑን ለማሳየት፣ በዚህም ሐዋርያትን ለማስደሰትና ከነበሩበት ፍርሃት ማጽናናት ነው» በማለት ገልጦታል፡፡ መጽሐፍም «ደግሞ አርባ ቀን እየታያቸው ስለ እግዚአብሔር መንግሥት ነገር እየነገራቸው፣ በብዙ ማስረጃ ከሕማማቱ በኋላ ሕያው ሆኖ ለእነርሱ ራሱን አሳያቸው» ይላል፡፡ /ሐዋ. 1፡3/፡፡
ቅድስት ቤተ ክርስቲያን በእነዚህ ቀናት ከጌታ ጋር አንድ የሚያደርጓትን ምስጢራት አዘውትራ ትፈጽማለች፡፡ በጥንት ቤተ ክርስቲያን ንዑሰ ክርስቲያኖች ከወጡ በኋላ ቤተ ክርስቲያን ተዘግቶ ነበር ቅዳሴ የሚቀደሰው፡፡ ይህም ቅዳሴ የጌታ የትንሳኤው ምሥጢር በመሆኑ ነው፡፡ ከትንሳኤ በኋላ ጌታ ከሐዋርያት ጋር በተዘጋ ቤት ውስጥ እንደተገናኘ አሁንም በምስጢራቱ ይገኛልና ይህን ለማዘከር ነው፡፡ በዚህም የተነሳ በእነዚህ ቀናት ዘወትር ቅዳሴ ይቀደሳል፡፡ ምዕመናንም በሚቻላቸው መጠን ስጋወደሙ አዘውትረው በመቀበል እነደሐዋርያት አብረውት ይቆያሉ፡፡
ጌታ መንግሥተ ሰማያተን በማዕድ መስሎ ተናግሯታል /ማቴ. 22፡1-14/፡፡ በመንግሥተ ሰማያት ሥጋዊው ምግብና መጠጥ ባይኖርም የእግዚአብሔርን ፍቅር እየበላን እየጠጣን፣ እግዚአብሔርን በማወቅ እየረካን፣ ራሱ እግዚአብሔር ምግብና መጠጥ ሆኖን እንኖራለንና በርግጥም መንግሥተ ሰማያት ራሷ ማዕድ ናት፡፡
በእነዚህ ቀናት መጾም መስገድም በቤተ ክርስቲያን ስርዓት አይፈቀድም፡፡ በመሰረቱ ትንሳኤ የሥጋም የነፍስም ደስታ ስለሆነ በእነዚህ ቀናት ሁለቱም ይደሰቱ ዘንድ ቤተ ክርስቲያን ጾምን ከልክላለች፡፡ ነገር ግን ይህ ማለት እንደፈለጋችሁ እየበላችሁ ኃጢኣት ሰሩ ማለት አይደለም፡፡ ምንጊዜም ግማሽ እውነት ሙሉ እውነት አይሆንም፤ እንዲያውም ግማሽ እውነት ብቻውን ውሸትም ሊሆን ይችላል፡፡ ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን በእነዚህ ቀናት የሥጋ ምግብን ብቻ ሳይሆን የነፍስ ምግብንም በብዛት ታቀርባለች፡፡ በየቀኑ ቅዳሴ ይቀደሳል፤ ቃለ እግዚአብሔርን እንድንመገብ ታዛለች፡፡ የሥጋን ምግብ ተቀብለን ነፍሳችንን ግን ካስራብናት ግማሽ እውነት ነውና ውሸት ሆኖ ችግር ውስጥ ይከተናል፡፡
በእነዚህ ቀናት እንዳንጾምና እንዳንሰግድ መከልከሉ አንዱ ምክንያት ጸጋ እግዚአብሔርን እንድናስብ ነው፡፡ በቤተ ክርስቲያናችን ሥርዓት ከዓመቱ አብዛኞቹ ቀናት የጾም ቀናት መሆናቸው እውነት ነው፡፡ ነገር ግን አብዝቶ መጾምና መስገድ ለክርስቲያን አስፈላጊ ቢሆንም የድኅነት መጠበቂያ እንጅ የድህነት ምንም አይደለም፡፡ ጾምና ስግደትም ቢሆን ያለ ጸጋ እግዚአብሔር አጋዥነት አይሆንም፡፡ /ዮሐ. 15፡5/
ይህም በእነዚህ ቀናት ጸጋ እግዚአብሔር ይጠብቀኛል ብሎ ካለማመንና ይህም እንዲሆን ካለመጸለይ የተነሳ የሚመጣ ነው፡፡ ጾምና ስግደት /ትህርምት/ ንጽሕናን ለመጠበቅ አስፈላጊ ቢሆንም ያለነዚህ ነገሮች ጸጋ እግዚአብሔር ሰውን በንጽሕና መጠበቅ ይቻለዋልን? ብሎ መጠራጠር ግን በራስ ጽድቅ መተማመን ነውና ኃጢኣት ነው፡፡ ስለዚህ በረቂቅ የመንፈስ ቅዱስ ጥበብ የምትመራ ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ይህን ችግራችንን የምንመረምርበት ወቅት ይሆነን ዘንድ እነዚህን ቀናት አዘጋጅታልናለች፡፡
የትንሳኤ መልዕክት የድኅነት ደስታ ነው፡፡ ሰው የሚደሰተው በድኅነት ነው፡፡ ስለዚህም ምስባኩ ድኅነትን ደስታንና ይህችን የትንሳኤ ዕለት አጣምሯቸዋል፡፡ እመቤታችንም በመድኃኒቴ በእግዚአብሔር ሐሴት አደርጋለሁ /ሉቃ. 1፡47/ ማለቷ ይህንኑ ያሳያል፡፡ የመጀመሪያውን የጥፋት የሞት የፍርድ ሃዘን ቀጸሜ የሰማች ሄዋን ናትና፤ የጌታን የትንሳኤ ደስታም ቀድማ ማርያም መግደላዊት መስማቷን ወንጌሉ ይነግረናል፡፡ ሁሉም ምንባባት በትንሳኤ ያገኘነውን ድህነትና በዚህም የሚጠብቀንን ዘላለማዊ ደስታ በተለያየ መንገድ የሚገልጡ ናቸው፡፡
የጌታ ትንሳኤ ድል ነው፡፡ ጌታችን በትንሳኤው ሞትንና ዲያብሎስን ድል አድርጓል፡፡ የሰው ዘር ሁሉ በዚህ ድኅነት እንዳይጠቀም የሚያደርገው በጌታ ትንሳኤ አለማመኑ ነውና ጌታ በትንሳኤው ድል እያደረጋቸው ያሉት ጠላቶቹ ጥርጥርና ተጠራጣሪዎች ናቸው፡፡ በዚህ ዕለት የሚነበቡት ምንባባት በዚህ ይተባበራሉ፡፡ ቅዱስ ጳውሎስ ጌታ መነሳቱን፣ ለሐዋርያትና ለርሱ ለብዙዎችም መታየቱን ከገለጠ በኋላ በትንሳኤ የማያምኑ ግን፣ የክርስትናን ወንጌል ከንቱ የሚያደርጉ፣ ለሆዳቸው የሚኖሩ፣ ምስኪኖች ይላቸዋል፡፡ ቅዱስ ዮሐንስ በበኩሉ እንደታማኝ ሐዋርያነቱ የህይወትን ቃል ማየቱን፣ አካሮ መብላቱን መጠጣቱን፣ መዳሰሱን ተናግሮ ደስታችን ከእርሱ ጋር ይፈጸም ዘንድ በትንሳኤ እንድናምን «ሕይወት ተገለጠ» ብሎ ይመሰክራል፡፡ በሐዋርያት ሥራም በትንሳኤ ሙታን ምክንያት በፈሪሳውያንና በስዱቃውያን መካከል መከፋፈል መሆኑን ያሳያል፡፡ ወንጌሉ በበኩሉ ቶማስ መጠራጠሩንና ጌታ ጐኑንና እጆችን አሳይቶ እንዳሳመነው፣ ነገር ግን «ያመንክ እንጂ ያላመንከ አትሁን» ብሎ እንደገለጸው ያስረዳል፡፡ ምስባኩም ጠቅለል አድርጐ የጌታ የትንሳኤው ጠላቶች እንደሚበተኑ፣ የጌታን ትንሳኤ የሚጠራጠሩ እንደሚጠፉ ይናገራል፡፡ በአጠቃላይ የዚህ እሁድ መልዕክት «የጌታን ትንሳኤ ያመኑ እንደሚድኑና ሐሴት እንደሚያደርጉ ያላመኑ ግን ጠላቶች ናቸውና እንደሚጠፉ» ያሳያል፡፡
በዚህ እሁድ የሚታሰቡት የኤማሁስ መንገደኞች ናቸው፡፡ ጌታ በተነሳበት ዕለት ስለሞቱ እያወሩ እየተጨነቁ ሲሄዱ ቀርቦ እንደጠየቃቸውና እነርሱም ሳያውቁት በኢየሩሳሌም ስለሆነው ነገር እንደነገሩት፣ ጌታ በመሞቱም «እስራኤልን ይበዣል ያልነው እርሱ ነበር» በማለት ተስፋቸው እንደጠፋ እንደነገሩት፣ ጌታችንም መጻሕፍትን ተርጉሞ ክርስቶስ ሊሞትና በሦስተኛው ቀን ሊነሳ እንደሚገባው እንዳስረዳቸው፣ ህብስቱን ሲቆርስም እርሱ መሆኑን እንዳወቁትና ከመካከላቸው እንደተሰወረ ያስረዳል፡፡ የዚህ እሁድ ትኩረት ቅዱሳት መጻሕፍት የጌታ የትንሳኤው ምስክሮች መሆናቸውን ማሳየት ነው፡፡ የቅዱስ ጳውሎስ መልዕክት ቅዱስ ጳውሎስ ለእግዘብሔር የሚኖርና ለማንም ሳይል ስለ እግዚአብሔር ሲል የሚሰብክ መሆኑን ተናግሮ ሁሉም ክርስቲያኖች እንዲህ መሆናቸውን ይናገራል፡፡ ቅዱስ ጴጥሮስ በበኩሉ ለድኅነታችን እንድንጠነቀቅ በመምከር አንዳንዶች የቅዱስ ጳውሎስን ጨምሮ ብዙ መጻሕፍትንም ቢያጣምሟቸውም በትክክል ለተረዳቸው ግን መጻሕፍት የጌታ የትንሳኤው ምስክሮች፣ የድህነት ቃላት መሆናቸውን ይናገራል፡፡ የሐዋርያት ሥራው ታሪክም ቅዱስ ጳውሎስ በአይሁድ እጅ የተቀበለውን መከራ በማሳየት ታመኝነቱን ያረጋግጣል፡፡ ሁሉንም ጠቅለል አድርጐ የዕለቱ ምስባክ እግዚአብሔር መነሳቱን መድኃኒትም ማድረጉን፣ በትንሳኤው ለአለም ሁሉ መድኃኒትነቱ መገለጡን፣ የእግዚአብሔር ቃላት መጻሕፍትም ንጹሐን ምስክሮቹ መሆናቸውን ይናገራል፡፡
ከወንጌሉ ታሪክ እንደምንማረው መጻሕፍት ከእውነተኛው ምንጭ ከክርስቶስ ስንማራቸው ልቦናን እስከማቃጠል ደርሰው ጽኑ ምስክሮች ቢሆኑም ጌታ ህብስቱን ቆርሶ እስኪሰጣቸው ድረስ ግን አላወቁትም ነበር፡፡ ይህም መጻሕፍት የጌታን ትንሳኤና ሕማማት ቢገልጡም ይህ መገለጥ ፍጹም የሚሆነው ግን በሥጋወደሙ መሆኑን ያሳያል፤ በሥጋወደሙ የጌታን ሞትና ትንሳኤ በተግባር እንመሰክራለንና፡፡
ክርስትና ትንሳኤ ልቦና፣ ዕርገተ ልቦና ነው፡፡ ቅዱስ ጳውሎስ «ሕይወታችሁ ከክርስቶስ ጋር በእግዚአብሔር ዘንድ ተሰውሯል» በማለት የክርስቲኖች ሕይወት ሰማያዊ መሆኑን ከገለጠ በኋላ ሁሉም በየበኩሉ ይህን ሕይወቱን እንዲኖር ይመክራል፡፡ ቅዱስ ጴጥሮስም «በበጐ ህሊና» እንድንኖር ይመክርና ስለዚህ ስንል መከራ ብንቀበል ከክርቶስ ጋር እንደምንከብር ይናገራል፡፡ የሐዋርያት ስራም አህዛብን እግዚአብሔር መቀበሉንና በዚህም ከአይሁድ የመጡ ክርስቲያኖች መደሰታቸውን ያሳያል፤ ይህም በጐ ህሊና ነውና፡፡ ወንጌሉም የሚገለጠው ሐዋርያትና አርድእት በነበሩበት ጌታ መታየቱንና በዚያም የሆነውን ደስታ ያበስራል፡፡ የሁሉም ሃሳቦች ማጠቃለያ ከምስባኩ ይገኛል፡፡ ጌታ መሞቱን፣ መነሳቱን በዚህም ለሰማያዊ ህይወት፣ ለበጐ ህሊና የሚሆኑ አእላፍ ምዕመናንን «በትንሳኤ ልቦና» ማስነሳቱን፣ ይህም የቅድስት ሥላሴ ፈቃድ ስለሆነ የጸና መሆኑን ይገናራል፡፡
ቅዱስ ዮሐንስ ይህንን የወንጌል ክፍል የጻፈው ወንጌልን ከፈጸመ በኋላ ነው፡፡ ይህም የጥብርያዶስ ባህር ማዕድ በሊቃውንት ትርጓሜ ከዚህ ዓለም በኋላ ጌታ ከምዕመናን ጋር ከሚያደርገው ዘላለማዊ ማዕድ ጋር እንዲያያዝ አድርጐታል፡፡ ቅዱስ ጳውሎስ በተዘዋዋሪ መንገድ ከህግ በላይ የሆነውን ሰማያዊውን ህይወት በአብርሃም የተስፋ ቃል መቀበላችንን ሲገልጽ ጌታንም በዳግም ምጽአት የሚፈርድ መሆኑን ገልጧል፡፡ በራዕይ ዮሐንስም ጌታ በህያዋንና በሙታን እንደሚፈርድና ለዘላለም የሚሆን ክብርን ለቅዱሳን እንደሚሰጥ፣ ይገልጣል፡፡ በአጠቃላይ በዚህ ምድር ላይ እግዚአብሔርን እንቀምሰዋለን እንጅ አንጠግበውም፤ በዘላለም ህይወት ግን እንጠግበዋለን፤ ከወደድነውም አያሳጣንም፤ ምኞታችን መንግሥተ ሰማያትንም ይሰጠናል፤ እርሷም ዘላለማዊት ማዕድ ናት፡፡ ሐዋርያት ያጠመዷቸውን አሳዎች የያዘው መረብም አለመቀደዱ መንግሥተ ሰማያት ሰላም ያለባት፣ ለሁሉም የምትበቃ መሆኗን ያሳያል፤ «ጌታ በአባቴ ቤት ብዙ መኖሪያ አለ» ያለው ይህንኑ ነው፡፡
በጌታችን ሞትና ትንሳኤ ድኅነትን አግኝተናል፡፡ ይህንንም ሞትና ትንሳኤ በጥምቀት መካፈላችንን ቅዱስ ጳውሎስ በዕለቱ ምንባብ ይናገራል፡፡ ትንሳኤውን መካፈላችንም አሁን በትንሳኤ ልቦና ከኃጢአት በመራቅ በኋላም በመጨረሻ ትንሳኤ ነው፡፡ ስለዚህ ቅዱስ ጳውሎስ የጥምቀት ልጆች ኃጢአትን ይሰሩ ዘንድ እንደማይገባቸው ይናገራል፡፡ ቅዱስ ጴጥሮስም ይህን የትንሳኤ ሕይወት እንኖር ዘንድ፣ በፍቅርም የኃጢአታችን ብዛት ይሸፍናልና እንዋደድ ዘንድ ይመክረናል፡፡ የዕለቱ የወንጌል ምንባብም ጌታ በትንሳኤው ምሽት ለሐዋርያት ሐጢአትን ይቅር የማለት ስልጣን መስጠቱንና በዚህም የጌታ የትንሳኤው ኃይል የኀጢአት ሥርየትና ትንሳኤ ልቦና ሆኖ መሰጠቱን ያሳየናል፡፡ በዚህም ቅዱስ ጴጥሮስን ከክህደት በመመለስና «መሞት እንኳ ቢያስፈልገኝ ከአንተ ጋር እሞታለሁ» ያለው ቃል በትንሳኤ ልቦና ምዕመናንን በመጠበቅ፣ በኋላም በሰማዕትነት እንደሚያገኘው አመልክቶታል፡፡ ምስባኩም የሞትና የኃጢአት ደጆች መሰበራቸውንና፣ ዓመጻና ኃጢአትን በትንሳኤው ማሳደዱን በትንሳኤው ያመኑትንም ከበደል ጐዳና አውጥቶ ወደ ትንሳኤ ልቦና እንደመለሳቸው ይገልጣል፡፡ በአጠቃላይ የዕለቱ ምንባባት መልእክታቸው ይህ ነው፤ በትንሳኤ ዘጉባኤ ተነስተን በመንግስት ሰማያት ከጌታ ጋር እስክንኖር ድረስ በዚህ ምድር ላይ ትንሳኤ ልቦና ቀርቶልናል፤ ትንሳኤ ልባናም ከኃጢአት በመራቅ ልቦናን ሰማያዊ አድርጐ መኖር ነው፡፡ ድቀተ ልቦና /የልቦና መውደቅ/ በኃጢኣት መኖር እንደሆነ ሁሉ፣ ትንሳኤ ልቦና /የልቦና ትንሳኤ/ ከኃጢአት ርቆ በንጽሕና መኖር ነውና፡፡
እጅግ ተቀራራቢ በነበረው የእስራኤል የፓርላማ ምርጫ ቤኒያሚን ኔታኒያሁ ፣ ሀገሪቱን ለ5ኛ ጊዜ ለመምራት የሚችላቸውን ድምጽ ሳያገኙ እንዳልቀሩ እየተነገረ ነው፡፡
እስከ አሁን 97 በመቶው የድምጽ መስጫ ሳጥኖች የተቆጠሩ ሲሆን፣ ኔታኒያሁ የሚመሩት የቀኝ ክንፍ ሊኩድ ፓርቲ እና ተቀናቃኛቸው የቀድሞ የጦር አለቃ ቤኒ ግራንዝ የሚመሩት የማዕከላዊነት ሰማያዊ እና ነጭ ፓርቲ እኩል ድምጽ አግኝተዋል፡፡
ሆኖም ሊኩድ ፓርቲ ከሌሎች ፓርቲዎች ጋር ለመቀናጀት በመቻሉ፣ 120 ወንበሮች ያሉትን የእስራኤል ብሄራዊ የህግ አውጪ ምክር ቤት 65 መቶኛ ለመቆጣጠር እንደሚቻለው እየተነገረ ነው፡፡
‹‹ሀገረ እስራኤል አሁንም በድጋሜ ለ5ኛ ጊዜ ስለመረጠኝ የላቀ ደስታ ተሰምቶኛል፡፡ከደስታውም ባሻገር የላቀ መተማመኛ ሆኖኛል፡፡እነግራችለሁ፣ ይህ ያልጠበቅኩት ድል ለእኔም ለእናንተም ዋስትና ሰጥቶናል፡፡ይሄን ያህል ብዙ ወንበር ለማሸነፍ የቻልነው መቼ ነበር? አላስታውስም፡፡›› ብለዋል፡፡
ኣብ`ቲ ብኤርትራዊት ተሓላቒት ሰብኣዊ መሰላት ኤልሳ ጭሩም ከምዝተዳለወ ዝተገልጸ መደብ፡ ንፍልይቲ መርማሪት ሕቡራት ሃገራት ንጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት ኤርትራ፡ ቃለ-ምስክርነት ዝሃቡ ኣቶ ሰንጋል ወልደትንሳኤ፡ ዘርኣይ ጰጥሮስ፡ ሳልሕ ዮኑስ፡ ከምኡ ድማ ተሓላቒ መሰል ስደተኛታት ዶር የዕብዮ ወልደማርያምን ባዕላ ኤልሳን ኣብ ቪኦኤ ቐሪቦም ብዛዕባ`ቲ ዝነበረ ርክብ ርእይቶኦም ሂቦም ኣለዉ።
ብተወሳኺ፡ ኤልሳን ዶር. የዕብዮን፡ ብዛዕባ መሰላትን ኩነታት`ቶም ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት`ውን “እንታይ ትገብሩ ኣለኹም” ዝብል ሕቶ ቀሪብሎም ኣሎ።
በከባድ የሥነ-ምግባር ግድፈት ከአመራር አባልነትና ከድርጅቱ የተሰናበቱ ግለሰቦች የሲዳማን ህዝብ ጥያቄ ለማደናቀፍ እየተንቀሳቀሱ ነው ሲል በአቶ ዱካሌ ላሚሶ የሚመራው የሲዳማ አርነት ንቅናቄ /ሲአን/ ዛሬ ባወጣው መግለጫ ከስሷል።
ጽንፈኛውን እስላማዊ ቡድን ISIL’ን ለመዋጋት ሁነኛ የጥምረት ግንባር ተደራጅቷል፤ ቡድኑ እንደኢደመሰስም “ጽኑ እምነት አለኝ፤” ሲሉ የዩይትድ ስቴትሱ የውጭ ጉዳይ ሚንትር ጆን ኬሪ (John Kerry) ተናገሩ።
በአረብ ኢሜሬት በሥራ ጉብኝት ላይ የሚገኙት ጆን ኬሪ ከCBS የቴሌቭዥን ጣቢያ Today Show ከተባለው ፕሮግራም ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ በሰጡት አስተያየት ይህን ግብ እውን ለማድረግ የሚያስችል ሁነኛ እቅድ መኖሩን አመልተው፤ በቡድኑ ይዞታዎች ላይ ሕብረ ብሔራዊው ጥምረት ኃይል የሚያካሂደውን የዓየር ድብደባ የምትመራው አገራቸው ወታደራዊ፥ የጸረ-ሽብርና የዲፕሎማሲያዊ ጥረቶችን በሙሉ እያጠናከረች መሆኗን ተናግረዋል።
በፈረንሳይ፥ በባኖስና በግብጽ የደረሱትን የሽብር ጥቃቶች የፈጸሙት አሸባሪዎች የጽንፈኛው ቡድን ጀሌዎች በሶሪያና በኢራቅ በሚያደርጉት ተነሳስተው መሆኑን የጠቆሙት Kerry የጥምረቱ ኃይል በሁለቱ አገሮች የሚያካሂደውን ዘመቻ በመጪው ቀናት ውስጥ ይበልጥ አጠናቅሮ እንደሚቀጥል አስረድተዋል።
የውጭ ጉዳይ ሚንትሩ አክለውም፤ የዩይትድ ስቴትሱ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ፤ ISIL’ን ለመደምሰስ የሚያግዙ አዳዲስ ሃሳቦችን እንዲያቀርቡ የአስተዳደራቸው ባለሥልጣናት መጠየቃቸውን ገልጠዋል። የዜና ዝርዝሩን ከተያያዘው የድምጽ ፋይል ያዳምጡ።
ናይ ሂወት ኣመላት ኣብ ጥዕናና ዓቢ ኣገዳስነት ዘለዎም ኣመላት እዮም። ሽጋር ምትካኽ፣ ኣልኮላዊ መስተን ናርኮቲክን ንሕማም ከቃልዓካ ይኽእል እዩ። ብገንዘብ ምጥላዕ እውን ናብ ጸገማትን ሕማምን ከምርሕ ይኽእል እዩ።
ትምባኾ ትሕዝቶ ናይ ብዙሓት መርዛማት ንጥረ-ነገራት ኣሎዎ። ካልእ ገዲፍካ እቲ ኣብ ፍርያት ትምባኾ ዝርከብ ወልፊ ዘትሕዝ ንጥረ-ነገር ኒኮቲን። ትምባኾ ኣብ ስኑስ (ወዲ ዓካር)፣ ሽጋራ፣ ሲጋርን ሺሻን እውን ኣሎ። ኤለክትሮናዊ ሽጋራ መብዛሕትኡ ግዜ ትሕዝቶ ናይ ኒኮቲን ኣለዎም።
ሽጋራ ምትካኽ ብዙሓት ሕማማት ንኽሕዙኻ ዘሎ ተኽእሎ የዕብዮን ሰባት ቅድሚ ግዚኦም ከም ዝሞቱ ይገብርን እዩ። ኣዝማ መንሹሮ፣ ናይ ሳምቡእ ሕማማት፣ ሕማማት ልብን ሰራውር ደምን ከምኡ'ውን ቁስሊ ከስዓ ኣብነታት ናይ ሽጋራ ከስዕቦም ዝኽእል መጕዳእትታት እዮም። ብቐሊሉ ወልፊ ናይ ኒኮቲን ክሕዘካ ይኽእል እዩ። ወልፊ፡ ኣካላት ገለ ነገር ምርካብ ይለምድ እሞ ከም እንደገና ክረኽቦ ይደሊ ማለት እዩ። ናይ ኒኮቲን ወልፊ ሒዙካ እንተ ኾይኑ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ክትገድፎ ከቢድ ክኸውን ይኽእል እዩ።
ኤለክትሮናዊ ሽጋራ ብሓደ ትሕዝቶ ናይ ዝተፈላለዩ መጥዓሚ ንጥረ-ነገራትን ከሚካላትን ዘለዎ ፈሳሲ ዝሓዘ መትሓዚ ዝቖመ እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ኒኮቲን ኣብኡ ይኣቱ እዩ ብኣንጻሩ ትምባኾ ግን ኣይኣቱን እዩ። ኤለክትሮናዊ ሽጋራ ምትካኽ ንጥዕናኻ ክጎድኦ ይኽእል እዩ። ከምኡ'ውን ናብ ናይ ትምባኾ ሽጋራ ምትካኽ ናይ ምስግጋር ሓደጋ እውን ኣሎዎ።
ኣብ ሺሻ መጥዓሚ ዝተገብሮ ትምባኾ ወይ ትሕዝቶ ናይ ጥረ-ሽኮር፣ ተወሰኽቲ ቀመማትን መመቀርን ዘለዎ ብዙሕ ትኺ ተትክኽ። ጥረ ሽኮር ትሕዝቶ ናይ ትምባኾ ወይ ኒኮቲን የብሉን። ሽሕ'ኳ ዝፈኾሰ ጨናን መቐረትን ይሃልዎ፡ እቲ ትኺ ልክዕ ከም ናይ ትምባኾ ትኺ ትሕዝቶ ናይ ካርቦን ሞኖክሳይድን መንሽሮ ዘስዕብ ንጥረ-ነገራትን ኣሎዎ።
ምስ ዘትክኽ ዘሎ ሰብ ኣብ ሓደ ክፍሊ እንተ ኣሎኻ ዄንካ ነቲ ትኪ ናብ ውሽጥኻ ተተንፍሶ ኢኻ። እዚ ልኡም ምትካኽ ይብሃልን ልክዕ ነቲ ዘትክኽ ዘሎ ሰብ ዝሕዝዎ ሕማማት ድማ ከም ዝሕዘካ ክገብር ይኽእልን እዩ።
ናይ ትምባኾ ወይ ኒኮቲን ትሕዝቶ ዘለዎም ፍርያት ንኻብ 18 ዓመት ንታሕቲ ዕድመኦም ሰባት ክሽየጥ ኣይፍቀድን እዩ። እዚ ሕጊ ንመንእሰያት ንኽከላኸለሎም ዝወጸ እዩ። ኣብ ቤት መግቢ፣ ካፈታት፣ ናይ ስራሕ ቦታታት፣ ኣብ ኣፍ ደገ ሆስፒታል፣ መእተዊታት፣ ናይ ቤት ትምህርቲ መጻወቲ ቦታታት፣ ናይ ስፖርት ቦታታት፣ ናይ መጻወቲ ቦታታት፣ መዕርፎ ኣውቶቡሳትን ኣብ መድረኽ ባቡርን ሽጋራ ምትካኽ ክልኩል እዩ።
ሽጋራ ምትኻኽ ወይ ስኑስ ምውሳድ ክትገድፎ እንተ ደሊኻ፡ ካብቲ ናትካ ማእከል ክንክን ጥዕና ሓገዝ ክትረክብ ትኽእል ኢኻ። ኵሉ ግዜ ናብ ቍጽሪ ተለፎን 1177 ደዊልካ ምኽሪ ብዛዕባ ክንክን ሕማም ክትረክብ ትኽእል ኢኻ።
ኣልኮል ኣብ ብዙሓት ዝተፈላለዩ መስተታት ኣሎ፡ ንኣብነት ኣብ ቢራ፣ ጽማቝ ቱፋሕ፣ ነቢትን ኣልኮላዊ መስተን ኣሎ። ኣልኮል ንኣካላት ሳዕበን ዘለዎ ሓደ መርዚ እዩ። ብዙሕ ኣልኮላዊ መስተ ምስታይ ንዝኾነ ሰብ ጽቡቕ ኣይኮነን። ግን ብዙሕ ምስታይ ንመንእሰያት ብዝያዳ ሓደገኛ እዩ። ሰብ ክሳብ 25 ዓመት ዝመልእ ሓንጎሉ ይዓቢ ወይ ይምዕብል እዩ። ስለዚ እዮም መንእሰያት ብኣልኮላዊ መስተ ብቐሊሉ ክጕድኡ ዝኽእሉ። ከምኡ'ውን ኣብ ንኡስ ዒድምኦም ኣልኮላዊ መስተ ክሰትዩ ዝጀመሩ ሰባት፡ ወልፊ ንኽሕዞም ዝዓበየ ተኽእሎ እዩ ዘሎ።