Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
መንግስት ለምን ውይይትና መመካከር እንደሚፈራ አይገባኝም ኮቪድ - 1 9 የፓርቲዎች የጋራ ም/ቤት እንቅስቃሴን ገድቦታል የአገሪቱ ፖለቲከኞችና ተፎካካሪ ፓርቲዎች በአገራዊ ጉዳዮች ላይ በጋራ የሚመክሩበትና የሚወስኑበት የጋራ መድረክ መፍጠር ለምን ተሳናቸው? ባለፉት ሁለት ዓመታት ሰላማዊና የተረጋጋ የፖለቲካ እንቅስቃሴዎች ለመፍጠር የተፎካካሪ ፓርቲዎች…
በሽታውን የደበቀ መድኃኒት አያገኝም ይባላል፡፡ የኢትዮጵያ አገራዊ በሽታ ምንድን ነው? ብሎ መጠየቅ ዛሬም አስፈላጊ ነው፡፡ መንግሥትና ምሁራን በተደጋጋሚ ዋናው የአገራችን ጠላት በኢኮኖሚ አለማደጋችንና የሥራ አጡ ቁጥር መብዛት እንደሆነ ይናገራሉ፡፡ የለማው እየወደመ፣ የእነ እከሌ ንብረት ነው ተብሎ እየተቃጠለና እየፈረሰ እንዴት ተብሎ…
መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ዞባ ደቡብ ንእሱ ዞባ ማይ ዓይኒ፣ ምምሕዳር ክናጦት፣ ከባቢ ሃዘሞ ናይ ሕርሻ መሬት ንምድልዳል ብዝወሰዶ ሃንደበታዊ ተብግሶ ካብ ነበርቲ እቲ ዓድታት ተሪር ተቓውሞ ከምዝገጠሞ ተሓቢሩ።
ህዝቢ ዓድታት እቲ ከባብ ንማሕረስ ኣብ ዝዳለወሉ ዝነበረ እዋን፣ መንግስቲ ከምዚ ዓይነት ስጉምቲ ብሃንደበት ድሕሪ ምውሳዱ፣ ዕግርግር ከምዝተላዕለ ዝሓበሩ ምንጭታት ሬድዮ ኤረና፣ ነቲ ምትፍናን ንምህዳእ ኣብቲ ከባቢ ዝርከባ ኣሃዱታት ሰራዊት ከምዝተዋፈራ’ውን ኣረጋጊጾም።
ነቲ ኩነታት ንምህዳእ ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ ኣቶ ኤፍሬም ገብረክርስቶስን ኣማሓዳሪ ንኡስ ዞባ ማይ ዓይኒ ግርማይ ቀለታን ዝርከብዎም ኣመሓደትን ኣዘዝቲ ሰራዊትን ተረኺቦም ኔሮም።
እቲ ናይ ሕርሻ መሬት ናይ ምድልዳል መስርሕ፣ ኣብ መንጎ’ቶም መሬት ዝተወስዶምን ዝተወስደ መሬት ዝተዓደሉን ነበርቲ እተን ዓድታት ምትፍናን ፈጢሩ ከምዘሎ’ውን እቲ ዝበጽሓና ሓበሬታ ብተወሳኺ የረድእ።
~ የዩጋንዳ ፕሬዝዳንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ ለ14 ቀናት የህዝብ የትራንስፖርት አገልግሎት ላይ ልክከላ አደረጉ።የግል ተሽከርካሪዎች ከሶስት ሰው በላይ ማሳፈር እንደማይችሉ ገልፀዋል።
~ የራሺያ መንግስት ከነገ ጀምሮ የመንገደኞች በረራን ሰረዘ።የራሺያ አየር መንገድ የሀገሪቱ ዜጎች ወደ ሀገራቸው መመለስ ለሚገልጉ ብቻ በረራ እንደሚያደርግ አስታውቋል።
ይሁንና የፈላጊዎች ቁጥር ከፍ ቢልም አቅርቦቱን ተደራሽ ለማድረግ የትራንስፖርት ገደቡ ለአቅራቢዎች ፈተና ሁኖባቸዋል፡፡ እንደ ሀገራችን ኢትዮጵያ ሁላ ሌሎቹም ሀገራት በሽታውን ለመከላከል ፍቱን ነው ያሉትን አማራጮች ሁላ በመጠቀም ላይ ይገኛሉ፡፡
Contents 1. አጭር ርእስ 2. ትርጓሜ 3. የተከለከሉ ተግባራት 4. የተጣሉ ግዴታዎች 5. የሚኒስትሮች ኮሚቴ ስለመቋቋምና ስልጣና ተግባር 6. ልዩ ልዩ ድንጋጌዎች 7. መመሪያ የማውጣት ስልጣን 8. ደንቡ የሚፀናበት ጊዜ
በኢ.ፌ.ዲ.ሪ ህገ-መንግስት ህ አንቀፅ 93/4/ እና የኮቪድ-19 ሥርጭትን ለመከላከል፣ ለመቆጣጠር እና የሚያስከትለውን ጉዳት ለመቀነስ በወጣው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ቁጥር 3/2012 አንቀፅ 4/1/ መሰረት የሚኒስትሮች ምክር ቤት የወረርሽኙ ሥርጭት እያስከተለ ያለውንና ሊያስከትል የሚችለውን ሰብዓዊ፣ ማኅበራዊ ፣ ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ጉዳቶች ለመቀነስ እና ለመከላከል የመብት እገዳዎችንና፣ እርምጃዎችን በሚያወጣቸው ደንቦች እንደሚወስን በመደንገጉ፤
‘‘የሚኒስትሮች ኮሚቴ’’ ማለት በዚህ ደንብ አንቀፅ 5 የተቋቋመው ኮሚቴ ማለት ሲሆን እንደአስፈላጊነቱ፣ በኮሚቴው የሚቋቋሙና ውክልና የሚሰጣቸው በፌዴራል፣ በክልሎች፣ በከተማና በወረዳ ደረጃ ያሉ ንዑሳን ኮሚቴዎችንም ያካትታል፤
‘‘ስብሰባ’’ ማለት ማንኛውንም ተግባር ለመፈጸም፣ ለመነጋገር፣ ለመወያየት ወይም መሰል ተግባራትን ለማከናወን የአንድ ቤተሰብ አባላት ከሆኑ ውጪ አራትና ከዚያ በላይ ሆኖ በአንድ ቦታ በአካል መገኘት ነው፤
"ለይቶ ማቆየት" ማለት በኮቪድ-19 መያዙ የተረጋገጠ ሰው ቫይረሱን ወደ ሌሎች ሰዎች እንዳያስተላልፍ ከቫይረስ ነፃ እስኪሆን ድረስ ለብቻው ለይቶ እንዲቆይ ማድረግ ነው፤
"ሀገር አቀፍ የህዝብ ትራንስፖርት" ማለት ከአንድ ክልል ከተማ ወደሌላ ክልል ከተማ የሚደረግ ማንኛውም የህዝብ ትራንስፖርት አገልግሎት ሲሆን በአንድ ክልል ውስጥ ከአንድ ከተማ ወደ ሌላ ከተማ የሚደረግ የህዝብ ትራንስፖርትንም ያጠቃልላል፤
"የከተማ ውስጥ የህዝብ ትራንስፖርት" ማለት በከተማ ውስጥ ትራንሰፖርት አገልግሎት የሚሰጡ ታክሲዎችን፤ አውቶብሶችና የፐብሊክ ሰርቪስ ሰራተኞች ትራንስፖርት አገልግሎት ድርጅት አውቶብሶችን ያጠቃልላል፤
ለሀይማኖታዊ ወይም ማህበራዊ አላማ፣ ለመንግስታዊ ወይም ፖለቲካዊ ስራ ወይም ሌላ መሰል አላማ አምልኮ በሚደረግባቸው ቦታዎች፣ በመንግስት ተቋማት፣ በሆቴሎች፣ በማናቸውም የመሰብሰቢያ አዳራሾችና በማናቸውም ቦታ አራትና ከዚያ በላይ ሆኖ በአንድ ቦታ ላይ መገኘት የተከለከለ ነው፤
በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ 1 የተደነገገው እንደተጠበቀ ሆኖ አስገዳጅ ሁኔታዎች በሚያጋጥሙበት ጊዜ የሚኒስትሮች ኮሚቴ ወይም በኮሚቴው የሚቋቋሙና ውክልና የሚሰጣቸው በክልሎች፣ በከተማና በወረዳ ደረጃ ባሉ ንዑሳን ኮሚቴዎች ስብሰባ እንዲደረግ ሊፈቅድ ይችላል፡፡
ማንኛውም ሀገር-አቋራጭ የህዝብ ትራንስፖርት አገልግሎት የሚሰጥ ሰው በማንኛውም ጊዜ ከተሸከርካሪው ወንበር ብዛት 50% በላይ ሰዎችን ጭኖ መንቀሳቀስ የተከለከለ ነው፤
ማናቸውም የከተማ ውስጥ የህዝብ ትራንስፖርት አገልግሎት የሚሰጥ ታክሲ፣ አውቶቡስ፣ የፐብሊክ ሰርቪስ ሰራተኞች ትራንስፖርት አገልግሎት ድርጅት አውቶቡስ ከተሸከርካሪው የወንበር ቁጥር 50% በላይ ሰዎችን ጭኖ መንቀሳቀስ የተከለከለ ነው፤
ማንኛውንም ታራሚን ወይም ተጠርጣሪን በአካል በመገኘት በማረሚያ ቤት ወይም ፖሊስ ጣቢያ መጠየቅ ክልክል ነው፤ ሆኖም ይህ ድንጋጌ በፖሊስ ጣቢያ ለሚገኝ ተጠርጣሪ፣ ከተጠርጣሪው ጋር በአካል ሳይገናኙ ስንቅ ማድረስን አይከለክልም፤
ሆቴሎች፣ ካፌዎች ወይም ምግብ ቤቶች አገልግሎት በሚሰጡበት ጊዜ በአንድ ጠረጴዛ ላይ ከሶስት ሰው በላይ እንዲቀመጥ ማድረግ የተከለከለ ሲሆን ተገልጋዮች በሚቀመጡባቸው ጠረጴዛዎቹ መካከል ያለው ርቀትም ሁለት የአዋቂ እርምጃ መሆን አለበት፤ ሆኖም ተገልጋዮች የሚገለገሉት በጠረጴዛ ላይ ካልሆነ በመካከላቸው የሚኖረው ርቀት ሁለት የአዋቂ እርምጃ መሆን አለበት፤በድንበር አካባቢዎች በሚገኙ ኬላዎች በኩል ወደ ሀገር ውስጥ መግባትም ሆነ ወደ ውጪ መውጣት የተከለከለ ነው፣
በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ 11 የተመለከተው እንደተጠበቀ ሆኖ በውጪ ሀገር የሚገኙ ኢትዮጵያዊያን በኬላዎች በኩል ወደ ኢትዮጵያ እንዲገቡ የሚኒስትሮች ኮሚቴ ፈቃድ ሊሰጥ ይችላል፤
ለዚሁ አላማ ከተቋቋመው ኮሚቴ ወይም በተመሳሳይ መልኩ በክልሎች ደረጃ በሚቋቋሙ ንዑስ ኮሚቴዎች ወይም ተመሳሳይ አደረጃጀቶች አማካኝነት ፈቃድ ከተሰጠው ሰው ውጪ በማንኛውም የክልልም ሆነ የፌዴራል መንግስት ባለስልጣን ወይም ባለሙያ ኮቪድ-19ኝን በተመለከተ የፌዴራል ወይም የክልል መንግስትን ወክሎ መግለጫ መስጠት የተከለከለ ነው፣
በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ 11 የተመለከተው ክልከላ ቫይረሱን አስመልክቶ የወጡ ህጎችን በተመለከተ የሚደረግ የሙያ ትንተናን ወይም በህክምና ባለሙያዎች የሚደረጉ ማብራሪያዎችን ወይም በጤና ጥበቃ ሚኒስቴር በየእለቱ የሚሰጡ መረጃዎችን አይመለከትም፤
ማንኛውም የመኖሪያም ሆነ የንግድ ድርጅት ቤት አከራዮች በተከራዩ ስምምነት ካልሆነ በስተቀር ቤቱን እንዲለቅ ማድረግ ወይም የቤት ኪራይ ዋጋ ጭማሪ ማድረግ የተከለከለ ነው፤
ማናቸውም በአዋጅ ቁጥር 1156/2011 መሰረት የሚተዳደሩ ሰራተኞችን የሚያስተዳደሩ የግል ድርጅቶች በስራቸው ያሉ ሰራተኞችን የስራ ውል ሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ከሚያስቀምጠው ስርአት ውጪ ማቋረጥ የተከለከለ ነው፣
ማንኛውም የመንግስትም ሆነ የግል ትምህርት ተቋም በትምህርት ቤት ወይም በሌላ ማናቸውም ቦታ አስተማሪና ተማሪዎች በአካል ተገናኝተው መማር ማስተማር ስራ እንዲሰራ ማድረግ ወይም ማስተማር የተከለከለ ነው፤
ማንኛውም ሰው የባንክ አገልግሎት በሚሰጥባቸው አካባቢዎች፣ በገበያዎች፣ በትራንስፖርት መሳፈሪያ ቦታዎች፣ በሱቆች፣ በመድሀኒት መሸጫ አካባቢዎች፣ ህዝባዊ አገልግሎት በሚሰጥባቸው ቦታዎችና ሌሎች ህዝብ በሚበዛባቸው መሰል አካባቢዎች ከሁለት የአዋቂ እርምጃዎ በታች በሆነ ርቀት መቆምም ሆነ መቀመጥ የተከለከለ ነው፡፡
መሰረታዊ አገልግሎት የሚሰጡ ተቋማት እንደ መብራት ሀይል፣ ከውሃ አቅርቦት ጋር ግንኙነት ያለው ስራ የሚሰሩ ተቋማት ፣ ኢትዮ ቴሌኮም፣ የህክምና ተቋማት፣ ባንኮች፣ ከምግብ አቅርቦት ጋር ግንኙት ያለው ስራ የሚሰሩ ተቋማት፣ የጽዳት ስራዋችን የሚሰሩ ተቋማትና ባለሙያዎች፣ ከድንገተኛ ና የእሳት አደጋ መከላከል ጋር የተያያዙ ስራዎችን የሚሰሩ ተቋማት፣ ከጥበቃና ደህንነት ጋር የተያያዙ ድርጅቶች እና ተቋማት በማንኛውም መልኩ ስራን አለመስራተ ማቋረጥ ማስተጓጎል እና መሰል ተግባራትን መፈጸም የተከለከለ ነው፤
ኮቪድ-19ኝና ተያያዥ ጉዳዮችን በተመለከተ ማህበረሰቡ እንዳይረጋጋ የሚያደርግና በማህበረሰቡ ላይ ስነ-ልቦናዊ ጫና የሚፈጥር ማናቸውንም መረጃ ማሰራጨት የተከለከለ ነው፡፡
ወደ ሀገር የገባ አለማቀፍ መንገደኛ ኳራንታይን በሚደረግበት ጊዜ የራሱን ወጪ የመሸፈን ሀላፊነት ያለበት ሲሆን፣ መንገደኛው የመክፈል አቅም የሌለው ከሆነ መንግስት ለዚሁ አላማ ባዘጋጀው ቦታ እንዲቆይ ይደረጋል፣
በጉዞ ወቅት ኮቪድ-19 አለበት ተብሎ የሚጠረጠር መንገደኛ ሲኖር የማጓጓዣ አንቀሳቃሹ በአቅራቢያው ላለው ወይም ለሚያርፍበት የመግቢያና መውጫ ኬላ ሀላፊ ወይም የኮቪድ-19 ምርመራ ለሚያደርግ ቡድን የማሳወቅ ሀላፊነት አለበት፤
የባንክ አገልግሎት በሚሰጥባቸው አካባቢዎች፣ በገበያዎች፣ በትራንስፖርት መሳፈሪያ ቦታዎች፣ በትራንስፖርት ውስጥ፣ በሱቆች፣ በመድሀኒት መሸጫ አካባቢዎች፣ ህዝባዊ አገልግሎት በሚሰጥባቸው ቦታዎችና ሌሎች ህዝብ በሚበዛባቸው መሰል አካባቢዎች የሚገኝ ማንኛውም ሰው አፍና አፍንጫው ላይ መሸፈኛ የማድረግ ግዴታ አለበት፤
በዚህ አንቀፅ ንዑስ አንቀፅ 6 የተመለከተው የአፍና አፍንጫ መሸፈን ግዴታ ለዚሁ አላማ ተብሎ በፋብሪካ በተሰራ፣ በቤት ውስጥ ከተለያዩ ጨርቃጨርቆች በተዘጋጀ ወይም በማናቸውም አይነት ልብሶች ሊፈጸም ይችላል፡፡
ማንኛውም አገልግሎት የመንግስትም ሆነ የግል አገልግሎት ሰጪ ተቋም አገልግሎቱን ለማግኘት ወደ ተቋሙ ለሚመጡ ተገልጋዮች ቫይረሱን ለመከላከል የሚያስችሉ የንፅህና መጠበቂያ ቁሶችን ማዘጋጀትና ተገልጋዮች አስፈላጊውን ጥንቃቄ ማድረጋቸውን የማረጋገጥ ሀላፊነት አለበት
ማናቸውም አገልግሎት የሚሰጡ የመንግስትም ሆነ የግል ተቋማት አገልግሎት ለማግኘት ወደ ተቋማቱ የሚሄዱ ተገልጋዮች ሁለት የአዋቂ እርምጃ ተራርቀው የሚቆሙበትን ቦታ ምልክት የማድረግ ሀላፊነት አለባቸው፤
የመንግስት የኮሙኒኬሽን ባለሙያዎችና የግል የሚዲያ ተቋማት ኮቪድ-19ኝና ተያያዥ ጉዳዮችን በተመለከተ የሚያስተላልፏቸው መረጃዎች፣ የዜና ትንተናዎች ወይም ፕሮግራሞች ሳይጋነኑ ወይም ሳይቃለሉ ተገቢው መረጃ ወደ ሕዝቡ የማድረስ እና አላግባብ የሆነ ድንጋጤና ሽብርን የማይፈጥሩ መሆን አለባቸው::
ማንኛውም በፌዴራልም ሆነ በክልል የሚገኙ የመንግሥትም ሆነ የግል ተቋማት በተቋሙ ስር ለሚገኙ ሰራተኞች ስለቫይረሱ አስፈላጊውን መረጃ የተለያዩ ዘዴዎችን በመጠቀም የማድረስ፣ በመግቢያና መውጫ በሮችና ሌሎች አስፈላጊ ቦታዎች ላይ ቢያንስ እጅ ለመታጠብ የሚያስችል ውሃና ሳሙና ማዘጋጀት ፣ በተቻለ መጠን ሌሎች የቫይረሱን ስርጭት ለመግታት የሚረዱ የጥንቃቄ ቁሳቁሶችን ማቅረብ ይኖርባቸዋል፤
ማንኛውም በፌዴራልም ሆነ በክልል የሚገኙ የመንግሥትም ሆነ የግል ተቋማት በተቋሙ ስር የሚገኙ ሰራተኞች በአንድ ክፍል ውስጥ፣ በአንድ መስሪያ ቦታ ወይም በአንድ ትራንስፖርት ውስጥ ተጨናንቀውና አካላዊ ርቀትን ለመጠበቅ በማያስችል መልኩ እንዳይሰሩ ለማድረግ አስፈላጊውን ፈረቃ ማመቻቸት፤ ሰራተኞቹ ቤታቸው ሆነው የሚሰሩበትን ሁኔታ ወይም እረፍት በመውሰድ ስራ ቦታ እንዳይመጡ የማመቻቸት ሀላፊነት አለበት፤
ማንኘውም የፌዴራልም ሆነ የክልል የመንግስት ተቋምና በአሰሪና ሰራተኛ አዋጅ ቁጥር 1156/2011 መሰረት የሚተዳደሩ ሰራተኞችን የሚስተዳድር የግል ድርጅት ሰራተኞቹ ወደ ስራ ቦታ ለመሄድ ትራንስፖርት መጠቀም አስፈላጊ ከሆነ በስራ ላይ ለሚገኙ ሰራተኞች የትራንስፖርት አገልግሎት የማመቻቸት ሀላፊነት አለበት፤
ማንኛውም የቤት፣ የሆቴል፣ የአፓርታማ፣ የተሽከርካሪ፣ የአዳራሽ ወይም የማንኛውም ንብረት ባለቤት መንግስት የኮቪድ-19 ሥርጭትን ለመከላከል፣ ለመቆጣጠር እና የሚያስከትለውን ጉዳት ለመቀነስ ለሚያደርገው ጥረት አስፈላጊ የሆነ ንብረቱን ለዚህ አላማ አገልግሎት ላይ እንዲውል በሚኒስትሮች ኮሚቴ ወይም ኮሚቴው ውክልና በሰጠው የመንግስት አካል ሲወሰንና ሲጠየቅ ንብረቱን ለእለት ከእለት ፍጆታው የሚጠቀምበት ካልሆነ በሰተቀር ውሳኔውን ተግባራዊ የማድረግ ግዴታ አለበት፤
ማንኛውም አምራች ወይም አገልግሎት ሰጪ ድርጅት፣ የኮቪድ-19 ሥርጭትን ለመከላከል፣ ለመቆጣጠር እና የሚያስከትለውን ጉዳት ለመቀነስ ለሚያደርገው ጥረት አስፈላጊ የሆነ አግለግሎት እንዲሰጥ፣ አገልግሎቱን እንዲያሰፋ፣ ምርት እንዲያመርት፣ የሚያመርተውን ምርት መጠን እንዲጨምር፣ አዲስ ምርት አይነት እንዲያመርት ወይም ምርቱን መንግስት በሚወስነው ተመጣጣኝ ዋጋ ለመንግስት፣ ለሾማቾች ወይም ለህብረት ስራ ማህበራት እንዲሸጥ በሚኒስትሮች ኮሚቴ ወይም ኮሚቴው ውክልና በሰጠው የመንግስት አካል የሚሰጠውን ትዕዛዝ ተግባራዊ ማድረግ አለበት።
ሆቴሎች ለደንበኞቻቸው አገልግሎት በሚሰጡበት ጊዜ የእጅ መታጠቢያ ውሀና ሳሙና የማቅረብ ሀላፊነት ያለባቸው ሲሆን፣ የሆቴሉ ተጠቃሚዎችም እጃቸውን መታጠባቸውንና አስፈላጊውን ንፅህና አጠባበቅ ስርአት ተግባራዊ ማድረጋቸውን የማረጋገጥ እንዲሁም ደንበኞች ከተጠቀሙ በኋላ የተገለገሉባቸውን ጠረጴዛዎች፣ ወንበሮችና ሌሎች እቃዎች የማከም ግዴታ አለባቸው
ማንኛውም በስራ ላይ ያለ፣ ጡረታ የወጣ ወይም በትምህርት ላይ ያለ የጤና ወይም የሌላ ሙያ ባለቤት ወይም ማንኛውም ዜጋ የኮቪድ-19 ሥርጭትን ለመከላከል፣ ለመቆጣጠር እና የሚያስከትለውን ጉዳት ለመቀነስ በሚደረገው ጥረት አስተዋፅዖ እንዲያደርግ በመንግስት ጥሪ ሲደረግለት የመተባበር ግዴታ አለበት፡፡
የሚኒስትሮች ኮሚቴ ከዚህ በኋላ "ኮሚቴ" እየተባለ የሚጠራ በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሰብሳቢነት የሚመራ ተጠሪነቱ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ የሆነ ኮሚቴ በዚህ ደንብ ተቋቁሟል፤
ሐ. በስሩ የተለያዩ ንዑሳን ኮሚቴዎችን በፌዴራል፣ በክልል፣ በከተማና ወረዳ ደረጃ ያቋቁማል፣ አስፈላጊውን መረጃ፣ ማስረጃና የስራ ስምሪት ይሰጣል፣ ሪፖርታቸውን ይገመግማል አቅጣጫ ያስቀምጣል፤
መ. በዚህ ደንብ ላይ የተደረጉ ክልከላዎችና የተጣሉ ግዴታዎች ቀሪ የሚሆኑበትን አግባብ እየገመገመና ችግሩ እየቀነሰ ከሄደ ክልከላዎቹና የተጣሉ ገደቦች ቀሪ እንዲሆኑ ይወስናል፣ በሚመለከተው ንዑሳን ኮሚቴ በኩል ለማህበረሰቡ እንዲደርስ ያደርጋል፤
ሠ. የቫይረሱ ስርጭት እየሰፋ እና እየጨመረ በመሄዱ ምክንያት ተጨማሪ ክልከላዎቸንና የሚጣሉ ግዴታዎችን በደንብ መደንገግ አስፈላጊ መሆኑን ባመነበት ጊዜ አስፈላጊው ደንብ ተዘጋጅቶ ለሚኒስትሮች ምክር ቤት እንዲቀርብ ትእዛዝ ይሰጣል፤
በወንጀለኛ መቅጫ ስነ-ስርአት ህጉና ሌሎች ስነ-ስርአታዊ ጉዳዮችን በሚደነግጉ የወንጀል ህጎች ላይ የተመለከቱ ድንጋጌዎችን እንደተጠበቁ ሆነው፣ የአስቸካይ ጊዜ አዋጁ ጸንቶ በሚቆይበት ጊዜ የፍትህ አካላት የጊዜ ቀጠሮና ፍርድ ቤት መቅረቢያ ጊዜን የሚመለከቱ ድንጋጌዎችን የማክበር ግዴታ ለባቸውም፣
የክልልና ፌዴራል ፍርድ ቤቶች ከአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ጋር ተያይዞ የሚመጡ ጉዳዮችንና ከምርት መደበቅና ዋጋ መጨመር ጋር የተያያዙ የወንጀል ደርጊቶችን በተመለከተ በአፋጣኝ ውሳኔ የሚሰጡ ችሎቶችን የማዘጋጀት ሀላፊነት አለባቸው፤
በፌደራል እና በክልል ጠቅላይ ፍርድቤቶች ውሳኔ መሰረት የክልል እና የፌደራል ፍርድ ቤቶች የፍትሃ ብሄር ጉዳዮችን በከፊልም ሆነ ሙሉ ለሙሉ ማስተናገድ ሊያቆሙ ይችላሉ።
በኮቪዲ-19 ምክንያት ህይወቱ ያለፈ ማንኛውም ሰው የቀብር ስርአቱ የሚፈጸመው በመንግስት አማካኝነት ለዚሁ አላማ በተለዩ ቦታዎች ሲሆን በቀብሩ ላይ የሚገኘውን የሰው ብዛትና የቀብሩ ዝርዝር አፈፃፀሙ በመመሪያ ይወሰናል፣
የራሳችንን ጥቅም ብቻ የምናሳድድ ሰዎች መሆን የለብንም። አንዳንዶች ተራ የባሕርይ ችግር አድርገው የሚመለከቷቸው እንደ ቅናት፣ በቁጣ መገንፈል፣ የከረረ ጭቅጭቅና ምቀኝነት የመሳሰሉ ባሕርያትም ከሥጋ ሥራዎች የሚፈረጁ ናቸው። በዓለም ላይ ባሉ በብዙዎች ዘንድ የሚንጸባረቀው አስተሳሰብ ሥጋዊ ፍላጎትን በማርካት ላይ ያተኮረ ነው። ለሌሎች ደኅንነት በማሰብ ረሃብን በሽታንና የፍትሕ መጓደልን ለማስወገድ ሲሉ የራሳቸውን ጥቅም መሥዋዕት በማድረግ ስለሚለፉ ሰዎችስ ምን ማለት ይቻላል? ፍጽምና የጎደላቸው የሰው ልጆች ከራስ ወዳድነት ነፃ የሆነ ፍቅር የማሳየት ችሎታ … Continue reading We should not be self-centered. የራሳችንን ጥቅም ብቻ የምናሳድድ ሰዎች መሆን የለብንም። →
በጋራ ገቢዎች ላይ ማብራሪያ ስለመስጠት ።“””””””””””””””””””””””””””””””””””””””””የጋራ ገቢዎችን በተመለከተ ከምንሰጠው መረጃ በመነሳት የተለያዩ አስተያይቶች ሲሰጡ ተመልክተናል ። አንዳንዶቹ ደግሞ ከአስተያይት ተቆጥበው የፊዴሬሽን ም/ቤት የወሰነው የሚባለው የማከፋፈያ ቀመሩ ምንድን ነው የሚል ጥያቄ ያነሳሉ ። በመሆኑም የጋራ ገቢዎች የሚባሉት ምንድን ናቸው ? ማከፋፈያ ቀመሩ ምንድን ነው ? የሚሉትን መልስ መስጠትና ለህዝባችን ግልፅ ማድረግ ሃላፊነትና ግዴታችን በመሆኑ እንደሚከተለው ቀርቧል ። ጨርሰው አንብበው ይረዱ ለሌሎችም ያስረዱ ። በቀጣይ መታየት ያለበት ገንቢ አስተያየትም ካለ … Continue reading በጋራ ገቢዎች ላይ ማብራሪያ ስለመስጠት ።Explaining common income. →
የዜጎችን መብትና ጥቅም አስከብሮ ዘላቂ የአገር ሠላምና ዲሞክራሲያዊ ሥርዓትን በማጠናር ከኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ዕድገትን ለማፋጠን ፍ/ቤቶች ከፍተኛ ድርሻ ያላቸው መሆኑ ይታወቃል፡፡የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ይህን የማይተካ ከሚናቸውን በአግባቡ መወጣት እንዲችሉ የኢ.ፌ.ዲሪ ሕገ መንግስትም በምዕራፍ ዘጠኝ አንቀጽ 78 እስከ 81 ባሉት ድንጋጌዎችም ሆነ ሕገመንግስቱን ተከትሎ የወጣው የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር 25 በ 1988 ባወጣው መሰረት ፍርድ ቤቶች የዳኝነት ስልጣን የተሰጣቸው መሆኑን ደንግገዋል፡፡የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር 25 በ … Continue reading የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ይህን የማይተካ ከሚናቸውን በአግባቡ መወጣት እንዲችሉ የኢ.ፌ.ዲሪ ሕገ መንግስትም በምዕራፍ ዘጠኝ አንቀጽ 78 እስከ 81 ባሉት ድንጋጌዎችም ሆነ ሕገመንግስቱን ተከትሎ የወጣው የፌዴራል ፍርድ ቤቶች ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር 25 በ 1988 ባወጣው መሰረት ፍርድ ቤቶች የዳኝነት ስልጣን የተሰጣቸው መሆኑን ደንግገዋል →
Ethio News – ኢትዮ ኒውስ በድርጅታችንና አመራሮቹ ላይ የሚደረገው የስም ማጠልሸት ዘመቻ የአማራ ፖለቲካ ፊት እንዳይመጣ የሚደረግ ከንቱ ሙከራ ነው! – ጣሂር ሞሃመድ
Gudii FAANA BUUTOTA #GOOBANAA ጉዳዩ:- የኢትዮጵያን ኅልውና አደጋ ላይ የጣሉት ጠቅላይ ሚኒስቴር አብይ አህመድ ስልጣናቸዉን ይልቀቁ!! ጥር 19 ቀን 2013 ዓ.ም ➢ ለኢፌድሪ ጠቅላይ ሚኒስቴር ጽ/ቤት – አዲስ አበባ ➢ ለኢፌዴሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር – አዲስ አበባ ➢ለምርጫ ቦርድ (አዲስ አበባ ➢ለፍትህ ሚኒስቴር (አዲስ አበባ) ➢በኢፌዴሪ ፓርላማ ለህዝብ ተወካዮች (አዲስ አበባ) ➢ በዋሽንግተን ዲሲ የኢትዮጵያ ኤምባሲ-ዋሽንግተን ዲሲ ➢ ለሕብር ሬዲዮን ጣቢያ-ሰሜን […] ጉዳዩ:- የኢትዮጵያን ኅልውና አደጋ ላይ የጣሉት … Continue reading ጉዳዩ:- የኢትዮጵያን ኅልውና አደጋ ላይ የጣሉት ጠቅላይ ሚኒስቴር አብይ አህመድ ስልጣናቸዉን ይልቀቁ!! →
ሓደ መንእሰይ ሓደ ረቡዕ ምሸት ኣብ ሓደ ናይ መጽሓፍ ቁዱስ መጽናዕቲ መደብ ተኻፈለ። እቲ ማሕበር ጓሳ ድማ፣ ኣምላኽ ከም ዝዛረብ፣ ኣምላኽ ምስ ተዛረበና ድማ ክንሰምዖን ክንእዘዞን ከም ዝግባኣና፣ ዝገልጽ ኣሰምህሮ መሃሮም። እቲ መንእሰይ እምብዛ ኣእምርኡ ብሕቶ ተመሊኡ፣ ኣምላኽ ዶ ይዛረብ እዩ? በለ ንበይኑ። ድሕሪ እቲ መደብ ድማ ምስ ብጸቱ ሻሂ እንዳሰተዩ ብዕምቀት ብዛዕባ እዚ ጉዳይ ክዛረቡ ጀመሩ። እቶም የዕሩኹት ኩላቶም ኣምላኽ ብዘተፈላለየ መንግዲ ከም ዝዛረቦም ፍቓዱ ከም ዝገልጸሎም መስከሩ።
ሰዓት ዓሰርተ ምሸት ምስ ኰነ መኪንኡ ሒዙ ንገዝኡ እናኸደ ከሎ፣ ከምዚ ኢሉ ጸለየ “ኣምላኽ ብርግጽ ንሰባት ትዛረቦም እንተ ዀንካ ንዓይ ድማ ተዛረበኒ ክሰምዓካ እየ ክእዘዘካ ፍቓደኛ እየ” በለ። ንገዝኡ እናምረሐ ዀሎ፣ ሓደ ፍልይ ዝብለ ሓሳብ መጾ፣ መኪንኡ ደው ኣቢሉ ጸባ ክገዝእ ከም ዘለዎ ተሰምዖ። ምስቲ ሓሳብ ብምልኣት ተሰማምዐ። ኣምላኽ ንስኻ ዲኻ ትዛረብኒ ዘሎኻ” ኢሉ ድማ ሓተተ። ደሓን ኣምላኽ እዚ ዝስመዓኒ ዘሎ ሓሳብ ካባኻ ድዩ ኣይኰነን ኣይፈለጥኩን፣ መን ይፈልጥ ንስኻ ትዛረበኒ ትህሉ፣ ብምባል ጸባ ንምግዛእ ወሰነ። ነዚ መንእሰይ ጸባ ምግዛእ ከቢድ ኣይኰነን፣ ምኽንያቱ ኩሉግዜ ዝገብሮ ጉዳይ እዩ። ኣምላኽ ከምዚ ክብለኒ ኣይክእልን እዩ ዝብል ግመት ግና ነበሮ። ብዝዀነ ግና ጸባ ገዘኣ። ንገዝእ ከምርሕ ጀመረ። ናብቲ ንገዝኡ ዘብጽሕ መንገዲ ሓዲጉ ብኻልእ መንገዲ ክጥወይ ከም ዘለዎ ተሰምዖ። እዚ ዘይከውን እዩ። ስቕ ኢልካ ጽላለ እዩ። ግና ደሓን እንታይ እሞ ኣለዎ ዘይምለስ ኢሉ በቲ ንገዝኡ ዝወስድ ሓዲጉ ብኻልእ መንገዲ ተጠወየ።
በቲ መንገዲ እናኸደ ከሎ ኣብ ፍርቂ ምስ በጽሐ ደው በል ዝብል ስሚዒት ተሰመዖ። እቲ ደው ዝበለሉ ቦታ ናይ ሓውሲ ዕዳጋ ስፍራ እዩ። እቲ ቦታ ኣዚዩ ሕማቕ እኳ እንተ ዘይኰነ ግና ብዙሕ ምቹኡ ከባቢ እውን ኣይነበረን። ዳራጋ ኩሉ እቲ ዱካናት ተዓጽዩ። እቲ መንበሪ ኣባይቲ እውን መብራሁ ጠፊኡ፣ እቶም ኣብቲ ከባቢ ዝነብሩ ሰባት እውን ደቂሶም ከም ዝነበሩ ርዱእ እዩ። “ኣብታ ስግርካ ዘላ ማዕጾ ካሕኪሕካ ነቲ ዝገዛእካዮ ጸባ ሃቦም” ዝብል ድምጺ ኣብ ሕልንኡ መጾ። እቲ መንእሰይ ኣማዕድዩ ነታ ገዛ ረኣያ እሞ፣ መብራህቲ ጠፍእዩ፣ ነበረ። ኣብቲ ገዛ ዘለዉ ሰባት ወይ ደቂሶም ኣለዉ፣ ወይ ድማ የለዉን። ማዕጾ መኪንኡ ከፊቱ ክወጽእ ከሎ “ኣምላኽ እዚ ጽላለ እዩ። እዞም ሰባት ካሕኰሔ እንተ ኣተሴኤዮም ወይ ጹሉል እዩ ኢሎም ክንዕቑኒ እዮም ወይ ድማ ፖሊስ ጸዊዖም ከትሕዙኒ እዮም” ግና ብዘየገድስ ዝስምዖ ስሚዒት ክኸይድ ቆሪጹ ወሰነ።
ኣምላኽ በቃ ናብታ ገዛ ይከይድ ኣለኹ፣ እቲ ጸባ ድማ ክህቦም እየ። ምናልባት ንስኻ ትዛረበኒን ትእዝዘንን እንተ ኣሎኻ ሰናይ፣ ዋላ ከም ጹሉል ይቆጸረ ክእዘዘካ እየ በለ። ናብቲ ገዛ ድማ እናፈረሐ ሰጎመ፣ ነታ መጸውዒት ካምፓኔላ ድማ ጠወቛ። ኣብቲ ውሽጢ ገዛ ድማ ጫውጫው ሰምዐ። መን ኢኻ ዝብል ናይ ሓደ ሰብኣይ ጭድርታ ስመዐ። ሓደ ሰብኣይ ድማ ኣብ ቅድሚኡ ተገተረ። ካብ ዓራት ከም ዝተንስኣ ካብ ኣከዳድንኡ ይፍለጥ። “እዚ እንታይ እዩ” በሎ ነቲ ኣብ ኢዱ ሒዝዎ ዘሎ ጸባ እናመልከተ “እዚ ንዓኹም ኢለ ዝገዛእክዎ እዩ” በሎም እናፈረሐ። እቲ ሰብኣይ ነቲ ጸባ ተቐቢሉ ናብ ውሽጢ ገዛ እናጐየየ ኸደ። ነቲ ጸባ ናብታ ኣብ ክሽነ ኮፍ ኢላ፣ ቖልዓ ትእብድ ዘላ ሰበይቱ ወሰዶ “ኣነን ሰበይተይን ክንጽሊ ኢና ጸኒሕና። ብዙሕ ዕዳ ስለ ዝመጸና ንጸባ ዝኸውን መግዚኢ ስኢና ኢና ኔርና። ቆልዓይ ምስ በኸየ ግና ኣንታ ኣምላኽ በጃኻ ከመይ ጌረ ጸባ ከም ዝረክብ ደግፈኒ ክብል ጸኒሔ” በሎ እናበኸየ። ሰበይቱ ድማ እናበኸየት “ኣነ ድማ መልኣኹ ክሰደልና” እየ ክጽሊ ጸኒሔ። ስለዚ ሰብ ዲኻ መልኣኽ?” በለቶ ነቲ መንእሰይ። እቲ መንኣሰይ ናብ መኪንኡ እናነበዐ ተመልሰ። ኣምላኽ ድማ ጸሎቱ ከም ዝምልሰሉ ኣመነ።
ኣምላኽ ቀደም ኰነ ሕጂ ብዝተፈላለየ መንገዲ ንሰባት ካብ ምዝራብ ዓዲ ኣይወዓለን። ቃል ኣምላኽ እውን ነዚ እዩ። ኣብ እዮብ “ኣምላኽ ሓንሳብን ክልተ ሳብን ይዛረብ ሰብ ግና ኣይሰተውዕልን እዩ።” እምብኣር እቲ ጉዳይ ኣምላኽ ስለ ዘይዛረብ ዘይኰነስ እንታይ ድኣ ንሕና ደቂ ሰባት ንዕኡ ዝሰምዕ እዚኒ ስለ ዘይብልና እዩ።
የአንድ ድርጅት የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W የመስመሮች LED የመስሪያ ማጠቢያ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W የመስመሮች LED የመስሪያ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W የመስመሮች LED የመስሪያ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W የመስመሮች LED የመስሪያ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 40W 80W 90W የመስመሮች LED የመስሪያ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ን የ ሽግግር ነው የባለቤትነት አንድ ኩባንያ ለሌላ ወይም የእነሱ በይፋይህ የንግድ ስልት ነው አሁን አሁን ለእነርሱ ጋር ይገናኛሉ ለማሻሻል ወይም ይዘቱን መጠቀም ንግድ ድርጅት. ደረጃ አልተሰጠውም ናቸው ስለጀመሩ ቅድሚያ በመንፈስ የተወሰነ የግል ኩባንያ ድንጋጌ, የህዝብ ውስን ኩባንያ ድንጋጌ, ተከበረ. ነው መገለጫዎ, ስምዎ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን መገለጫዎ ጋር ሆኗል በይፋ አዳዲስ ግምገማዎች ነው ቀሪዎቹ የሚሰጡዋቸውን አንድ ከዚያም ረብ. የእኛ የኖርዌይ ህግ ስምዎ ሆኖ ይታያል አዳዲስ ግምገማዎች አዳዲስ ግምገማዎች. ስለሆነም, አካሂደዋል ግምገማዎች በይፋ ነፃነት ጋር ተወያዩ ውሉን ነው የእኛ አንድ-ሦስተኛው ነው መብቶች ቅድሚያ ይህ እንደ ለመተግበሪያው ውስጥ ኖርዌጂያን. እንደዚህ ኩባንያ ነው ኃላፊነት ነው ኖርዌጂያን ህግ ግምገማዎች በይፋ ለማየት ግምገማዎች ላይ ዘንድ ተጠቃሚ. ቀጥል ሆኖ ይገናኛሉ, የግድ መገለጫዎ ኩባንያው እንደ ይታያል እና ሆኗል ቅድሚያ ልውውጥ, ኖርዌጂያን. የእኛ ቅዱስ የታዘዘ ነው ይገናኛሉ ግምገማ የሚሰጡዋቸውን የቀድሞውን በመንፈስ ኩባንያ እና አለብዎት ነው ገን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች ላይ ነው. ነው ተብሎ ይጠራል ለማየት ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሰዎች በመባል ይታወቃል. መብቶች, ግዴታዎች እና እሴቶች መካከል ኩባንያ ናቸው ሰዎች በመንፈስ ተጠቃሚ. ወደ ጠበቃዎች ተመልክተን አዳዲስ ግምገማዎች አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ መጠቀም ሠራተኞችን ሕጋዊ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን"ጠበቃዎች ኖርዌይ". እነርሱ በይፋ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የመክፈቻ ግምገማ ቅርንጫፍ ጽ ቤት በኖርዌይ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን.
View of በትብብር መማር አንብቦ በመረዳት ችሎታና ፍላጎት ላይ ያለው ሚና(በ11ኛ ክፍል የፋሲለደስ መሰናዶ ትምህርት ቤት ተማሪዎች ተተኳሪነት)አማራ ክልል፡ ኢትዮጵያ
Return to Article Details በትብብር መማር አንብቦ በመረዳት ችሎታና ፍላጎት ላይ ያለው ሚና(በ11ኛ ክፍል የፋሲለደስ መሰናዶ ትምህርት ቤት ተማሪዎች ተተኳሪነት)አማራ ክልል፡ ኢትዮጵያ Download Download PDF
ይህን ለህዝብ ክፍት ክፍል ሲጎበኙ ወደ አሜሪካን አዲስ መጤዎችና ስደተኞች ጋራ በመገናኘት ጠቃሚ መረጃዎችን ያገኛሉ። የፈለጉትን ስራ ሲሰሩ እኛም እናግዞታለን! የምናቀርባቸው ነጻ አገልግሎቶች: የኢንግሊዘኛ ልምምድ፣ የአሜሪካን ሲቲዝንሺፕ ፈተና ጥናት እገዛ፣ የልጆች የእጅ ጥበብ ፕሮግራሞችና ሌላ ተጨማሪ አገልግሎቶችን ያገኛሉ።
ቻይና አኻታዒ ዝኾነ ሓድሽ ወታሃደራዊ ስጉምቲ ወሲዳ’ላ። ቻይና ንመጀመርያ ጊዜ ወታሃደራዊ መደብር ኣብ ወጻኢ ሃገር ንምምስራት መራኽባ ናብ ወደብ ጅቡቲ ትማሊ ተበጊሰን ኣለዋ።
እዚ ናይ ቻይና ውሳኔ ንጎረባብታ ሃገራት ዘሻቐለ ኽከውን ኸሎ ብፍላይ መደብራ ኣብ ሰሜናዊ ምዕራብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ንምግባር ምውሳና ንሃገረ ህንዲ አተሓሳሳቢ ኮይኑ’ሎ።
ህንዲ እቲ ወደብ አካል ናይቲ ቻይና ሓይላ ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ብባሕሪ ትዝርግሖ ዘላ ወታሃደራዊ ኪዳን ከይኸውን ከምዘስግዓ ክትገልጽ ኸላ ቻይና ግን እቲ መደበር ንሎጀስቲካዊ መሳለጥያ ጥራይ ምኳኑ ትገልጽ አላ።
ብመሰረት መራኸቢ ብዙሃን ቻይና እቲ መደበር ንዓቓብ ሰላም ልዑኻትን ሰብኣዊ ሓገዝ እቲ ዞባን ከምዘገልግል ይኹን ደአ እምበር ኣብ ምውሓስ ስትራቴጂ ባሕሪ ንወታሃደራዊ ስርሒታት ከምትጥቐመሉ ገሊጸን አለዋ።
ኢዜማ እንደሀገር ያለንበት ሁኔታ እና መጪው ሀገራዊ ምርጫ የሁሉንም ባለድርሻ አካለት በኃላፊነት መንቀሳቀስ እና ሀገራችንን ወደ ተረጋጋ ሁኔታ የምንቀይርበት ሊሆን ይገባል ብሎ ያምናል። በዚህ መግለጫ ምርጫ 2013 ያለው ፋይዳ፣ የሀገራችንን የፀጥታ ሁኔታ እና ሀገራዊ ምርጫው ላይ የሚኖረው ተፅእኖ፣ አመራሮቻቸው በእስር የሚገኙ የፖለቲካ ፓርቲዎች አንቅስቃሴ በቀጣዩ ሀገራዊ ምርጫ ላይ ያለው ተፅዕኖ እና በኢዜማ የምርጫ ዝግጅት ላይ ማብራሪያ እናቀርባል።
የ2013 ሀገራዊ ምርጫ አሁን ሀገራችን ያለችበትን አስቸጋሪና አደገኛ ሁኔታ ወደ የተሻለ የተረጋጋ ሀገራዊ ሁኔታ የመቀየርና በሀገራችን ለመጀመሪያ ጊዜ የሚሞከረው የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ ሂደት በጠንካራ መሰረት ላይ ቆሞ እንዲቀጥል ማድረግ የሚቻልበትን መልካም አጋጣሚ ከመፍጠር አንጻር፣ እጅግ ከፍተኛ የሆነ ሀገራዊና ታሪካዊ ፋይዳ እንዳለው እናምናለን።
• በሀገራችን የሚገኙ ሀገራዊና ክልላዊ ፓርቲዎች፣ ከሕዝብ ሊኖራቸው የሚችለውን ድጋፍ በሠለጠነ የምርጫ ሂደት ውጤት ማወቅ የሚችሉበት ጥሩ ታሪካዊ አጋጣሚ ሊሆን ስለሚችል፣
• ተቀባይነት ያለው የምርጫ ሂደትና ውጤት መሰረት አደርጎ የሚቋቋመው መንግሥት፣ በኢትዮጵያ ጥቅምና ደህንነትን በሚመለከት ከማናቸውም ሦስተኛ አካል ጋር የሚያደርገውን ስምምነትም ሆነ ውል፣ ከሕጋዊ ቅቡልነት የሚመነጭ፣ ጠንካራ አቅም ሊያገኝ የሚችልበትን ዕድል መፍጠር መቻሉ ናቸው።
ኢዜማ ካስቀመጣቸው አራት ስትራቴጂያዊ ግቦች አንዱ በምርጫ አሸንፎ መንግሥት መሆን የሚል ነው። ይሄንን ስትራቴጂያዊ ግብ እና የፓርቲ ውስጠ ዴሞክራሲን ያሳካል ብለን ያመንበትን አደረጃጀት ስንዘረጋ መቆየታችን ይታወቃል። የኢዜማ የምርጫ ዘመቻ በብሔራዊ፣ በክልል እና በወረዳ ደረጃ በሶስት ክፍል የተከፈለ ሲሆን በብሔራዊ ደረጃ ለምርጫ ዘመቻ የሚረዳ የምርጫ ስትራቴጂ ማኔጅመንት ኮሚቴ ተዋቅሮ እየሠራ ይገኛል፡፡ ይህ ኮሚቴ በዕጩ ምልመላ እና ድጋፍ፣ በፖሊሲ እና ማኒፌስቶ ዝግጅት፣ በድርጅት አቅም ግንባታ እንዲሁም በሐብት አሰባሰብ ዙሪያ በስፋት እየሠራ ይገኛል፡፡ በክልል እና በምርጫ ወረዳ ላይ ያሉ የዘመቻ ክፍሎች በመዋቀር ላይ ይገኛሉ።
ከጥር 1 ቀን ጀምሮ የምርጫ ወረዳዎች ጉባዔ በማድረግ ቀደም ብሎ በተዘጋጀ የዕጩ መለያ መመዘኛ መሰረት ኢዜማን ወክለው በምርጫ ለመወዳደር ፍላጎት ኖሯቸው ካመለከቱ አባላት ምዘናውን በከፍተኛ ውጤት ያሟሉትን የመጨረሻ ውድድር በማድረግ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና ለክልል ምክር ቤቶች የሚወክሏቸውን ዕጩዎች እየመረጡ ይገኛሉ። እስከ ጥር 16 ቀን 2013 ዓ.ም ድረስ ሁሉም ኢዜማን የሚወክሉ ዕጩዎች በየምርጫ ወረዳው ተመርጠው ይታወቃሉ። ይህ ሂደት በፓርቲ ውስጠ ዴሞክራሲያዊ ባሕልን ለመገንባት እና የዴሞክራሲ ባሕል ልምምድ በሀገር ደረጃ እንዲያድግ ትልቅ አስተዋፅኦ ያደርጋል ብለን እናምናለን።
ከመጪው ሀገራዊ ምርጫ ጋር በተያያዘ ኢዜማ ከፍተኛ ዝግጅት ያደረገበት የፖሊሲ አማራጭ ዝግጅት ሌላኛው መስክ ነው፡፡ ፖሊሲዎቻችን የኅብረተሰቡን ቁልፍ ችግር በሚፈቱ ዘርፎች በሙያው የላቀ ብቃት እና ልምድ ባላቸው ባለሙያዎች የተቀረጹ ሲሆኑ ለሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴው እና በየዘርፉ ላይ ሙያተኛ የሆኑ የፓርቲው አባል ላልሆኑ ኢትዮጵያውያን ጭምር አቅርበን ያገኘነውን ግብረመልስ በመጠቀም በማዳበር ላይ እንገኛለን፡፡ እስከአሁን በ18 የፖሊሲ ሰነዶች ላይ ምክክር ያደረግን ሲሆን በቀጣይ ቀናት የቀሩትን የፖሊሲ ሰነዶች ለውይይት የምናቀርብ ይሆናል። ጎን ለጎን የምርጫ 2013 ማኒፌስቶ ዝግጅት እየተደረገ ይገኛል። በተለያየ ዘርፍ የተዘጋጁትን ፖሊሲዎች እና ተመርጠን ሥልጣን ብንይዝ በሚቀጥሉት 5 ዓመታት ልንተገብራቸው ቃል የምንገባውን ተግባሮች ዝርዝር የያዘ ማኒፌስቶ ከምርጫው በፊት ለሕዝብ በስፋት የምናስተዋውቅ ይሆናል።
ከዚህም በተጨማሪ ኢዜማ ለመጪው ሀገራዊ ምርጫ የሰጠውን ትኩረት ማሳያ ሊሆን ከሚችሉት ሥራዎች አንዱ በቅርብ ይፋ ያደረገው የሥነ-ምግባር ደንብ ነው። ኢዜማ የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ ቃልኪዳን ሰነድን በመፈረም እና ለአባለት በማሠልጠን ተግባራዊ ከማድረግ በተጨማሪ የ2013 ምርጫ የሥነ ምግባር መመርያን በማዘጋጀት ለአመራሩ፣ ለአባላት፣ ለእጩዎች እና ለደጋፊዎች እንዲደርስ ይፋ አድረጓል።
የምርጫ ዝግጅት በውስጠ ፓርቲ ሥርዓት ብቻ የሚገመገም ባለመሆኑ በሀገራችን የሰላም እና ጸጥታ ዙሪያ፣ በምርጫ አስፈጻሚዎች ገለልተኝነት እና ብቃት ጉዳይ፣ በምርጫ ሕግጋት መከበር ዙሪያ ኢዜማ አባላቱን እያሰለጠነ ቆይቷል፡፡ ከዚህም በላይ ምርጫው ዴሞክራሲያዊ እና ተቀባይነት ያለው እንዲሆን ሰፊ የኅብረተሰብ ተሳትፎ የሚጠበቅ በመሆኑ ሕዝቡም በነቂስ በሒደቱ ሁሉ እንዲሳተፍ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
በመጪው ሀገራዊ ምርጫ የሚሳተፉ ፖለቲካ ፓርቲዎች በኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ተለይተው ይፋ መሆናቸው ይታወቃል። ይሄን እና የምርጫ ቦርድ የግዜ ሰሌዳ ከወጣ ጀምሮ አብዛኞቹ የምርጫ ዝግጅት እንደጀመሩ ከተለያዩ ሚድያዎች ጋር በነበራቸው ቆይታ መረዳት ችለናል። ሆኖም የተወሰኑ ፓርቲዎች መሪዎቻቸው እና አባሎቻቸው በሕግ ጥላ ስር ከመሆናቸው የተነሳ በመጪው ሀገራዊ ምርጫ ሊሳተፉ እንደማይችሉ እየገለፁ ይገኛል። ኢዜማ የነዚህ ፓርቲዎች በመጪው ምርጫ አለመሳትፍ ከላይ ለመግለፅ እንደሞከርነው የመጪውን ምርጫ ልዩ ከሚያደርኩት ምክንያቶች አንዱ የሆነውን የሁሉንም ዓይነት አስተሳሰቦች በምርጫው ለውድድር የመቅረባቸውን ዕድል ስለሚቀንስ ምርጫው ያለው አጠቃላይ ፋይዳ ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ ይኖረዋል ብለን እንሰጋለን። ከዚህ አንፃር የፖለቲካ ፓርቲዎች በጋራ እና ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ጋር በመሆን የፖለቲካ ፓርቲዎች የሚያጋጥሟቸውን ችግሮች እንዲፈቱ የተጀመረው እንቅስቃሴ በሁሉም ክልሎች በአስቸኳይ ወደተግባራዊ ሥራ እንዲገባ እና በፍርድ ቤት ጉዳያቸው እየታየ የሚገኙ የፓርቲ አመራሮች የሁሉም ዜጋ ሕገ መንግሥታዊ መብት የሆነውን የተፋጠነ ፍትህ ሊያገኙ ይገባል ብለን እናምናለን።
እንዲሁም ሁሉም የተፎካካሪ ፓርቲዎች ለምርጫ በምናደርገው ዝግጅት በፓርቲዎች የተፈረመውን የጋራ የቃል ኪዳን ሰንድ በማክበር፤ የምርጫ ቦርድ ተአማኒ እና ህግ የሚከበርበት ምርጫ እንዲከናወን የበኩሉን እንቅስቃሴ በማድረግ፤ መንግሥትም ሁሉም ተፎካካሪ ፓርቲዎች ሕግን አክብረው እስከተንቀሳቀስን ድረስ ከውክቢያ ነጻ ሆነን በነጻነት የምርጫ እንቅስቃሴአቸውን እንዲያደርጉ ግዴታውን በመወጣት፤ የማኅበረሰብ አንቂዎች እና መገናኛ ብዙኃን ከጥላቻ ስብከት የወጣ በእውነት ላይ ብቻ የተመሰረተ ዘገባና ትንታኔ በማቅረብ፤ በአጠቃለይ ኢትዮጵያውያን ለዘመናት የተመኘነውን ዴሞክራሲዊ ሥርዓት በጋራ እንድናዋልድ ኢዜማ ከአደራ ጭምር ጥሪውን ያቀርባል፡፡
በሕዝብ ይሁንታ የቆመ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለመገንባት በየጊዜው የሚደረግ ዜጎችን ሁሉ በእኩልነት የሚያሳትፍ ነፃና ፍትሃዊ ምርጫ ማደረግ ወሳኝ ነው፡፡ እንደ ሕዝብ ለእንዲህ ያለ ክንውኖች ካለን ያልዳበረ ልምምድ እንዲሁም ከተቋማት የማስፈፀም ውስንነት በተጨማሪ የሀገራችን ውቅታዊ ሁኔታ በመጪው ሀገራዊና ክልላዊ ምርጫ ላይ የሚኖረውን አሉታዊ ተፅዕኖ እንገነዘባለን፡፡ በትግራይ ክልል ሕወሃት መከላከያ ሠራዊታችን ላይ ጥቃት በማድረስ የሀገራችን አንድነት ላይ የጋረጠውን አደጋ ምክንያት መንግሥት የወሰደውን የሕግ ማስከበር ዘመቻ ተከትሎ የተፈጠረው ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ምስቅልቅል፤ በቤኒሻንጉል-ጉሙዝ ክልል በመተከል ዞን በተደጋጋሚ እየተከሰተ የሚገኘው የዜጎች ሞትና መፈናቀል፤ በምዕራብ ኦሮሚያ ሁነኛ መፍተሄ ያልተገኘለት የሰላም መደፈረስና በሰላማዊ ሰዎች ላይ እየደረሰ የሚገኘው እንግልት እና ሞት በታሪካችን ለመጀመሪያ ጊዜ የፖለቲካ ሥልጣንን ወደ ዜጎች በማቅረብ፤ እውነተኛና ዘላቂ የሆነ የሕዝብ አስተዳደር፣ ግልፅነትና ተጠያቂነትን የሞላበት የመንግሥት አስተዳደር ሥርዓትን እና ባህል ለመፍጠር መሰረት የሚጣልበትን ቀጣዩ ምርጫ ላይ ጥላ ያጠሉ ሁኔታዎች ናቸው፡፡ እንዲህ ያሉ ሁኔታዎች በሀገራችን ሊመሰረት ያለውን ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት የማደናቀፍ ዓላማም ጭምር እንዳላቸው እንረዳለን፡፡
በትግራይ ክልል የተወሰደውን የሀገር አንድነትን እና ሰላምን የማስጠበቅ እንዲሁም ሕግን የማስከበር እርምጃ ተከትሎ እየተከሰቱ የሚገኙ ሥርዓት አልበኝነቶችን ለመቆጣጠር የፌደራል መንግሥት እና የክልሉ ጊዜያዊ አስተዳደር በሁሉም የክልሉ አካባቢዎች በፍጥነት የፀጥታ መዋቅር ማቋቋም እና አስፈላጊውን ሁሉ እገዛ ማድረግ ይገባቸዋል። የትግራይ ክልል ነዋሪዎች፣ የሀገር ሽማግሌዎች እና ምሁራንም የክልሉ ሰላም እንዲጠበቅ፣ አጥፊዎች ለሕግ እንዲቀርቡ እና ነዋሪዎች ወደመደበኛ ሕይወታቸው ሙሉ በሙሉ እንዲመለሱ በሚደረገው ጥረት ውስጥ የበኩላቸውን አስተዋፅዖ እንዲያደርጉ እንጠይቃለን። በክልሉ ዜጎች ላይ የደረሱ ዘረፋዎች፣ የሴቶች መደፈር፣ የንብረት ውድመት እና ግድያዎችን ገለልተኛ በሆነ አካል ባስቸኳይ እንዲጣራ፣ ሰብዓዊ እርዳታ የማዳረስ እንዲሁም የመገናኛ ዘዴዎች መልሶ አገልግሎት እንዲቀጥሉ ከፍተኛ ትኩረት ተሰጥቶ እንዲሠራ እንጠይቃለን። መንግሥት በክልሉ ከወሰደው እርምጃ ጋር ተያይዞ የሌላ ሀገር ወታደሮች ጣልቃ ገብነት ከነበረ ይህንኑ በግልፅ እንዲያስረዳ እና እነዚህ ወታደሮች አሁንም በሀገራችን ድንበር ክልል ውስጥ የሚገኙ ከሆነ መቼ እንደሚወጡ ለሕዝብ በይፋ እንዲያሳውቅ እንጠይቃለን።
በቤኒሻንጉል-ጉሙዝ ክልል ንፁሃን ዜጎች ላይ የሚደርሰው ማንነትን ማዕከል ያደረግ ጥቃት አሰቃቂነት እና ተደጋጋሚነት ለችግሩ የተሰጠው ትኩረት አናሳ መሆኑን የሚያሳይ በመሆኑ ለጉዳዩ የሚመጥን ትኩረት ከፌደራል መንግሥት እና ከፀጥታ መዋቅሮች እንዲሰጥ እና ንፁሃን ላይ የሚደርሰው ግፍን እንዲያስቆሙ ለማሳሰብ እንወዳለን። በምእራብ ወለጋ በየጊዜው ታጣቂዎች በንጹሐን ዜጎች ላይ እያደረሱት ያለው ተደጋጋሚና አሰቃቂ ጥቃት ለአንዴ እና ለመጨረሻ ጊዜ እልባት ሊሰጠው የሚገባ መሆኑን ኢዜማ ያምናል፡፡
የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትህ (ኢዜማ) በከፍተኛ አመራሮች የሚመራ ቡድን ችግር ወደተፈጠረባቸው አካባቢዎች የሚልክ ሲሆን በአካባቢው ያለውን ሁኔታ በመመርመር እና ነዋሪዎችን በማረጋገር ችግሮቹን በተመለከተ የሚደርስበትን ድምዳሜ ለሕዝብ ይፋ ያደርጋል።
በአጠቃላይ በእነዚህና በሌሎችም የሰላም መደፈረስ በሚታይባቸው የሀገራችን ክፍሎች የሚገኙ ዜጎች በነፃነት በመደራጀት፣ በመሰብሰብና በመንቀሳቀስ እንዲሁም ሀገራዊ፣ ክልላዊና አካባቢዊ መረጃዎችን በመለዋወጥ፤ ፖለቲካዊ አሳባቸውንና አቋማቸውን በማሰማት እውነተኛ ወኪሎቻቸውን በነፃነት የመምረጥን ዕድል አለማግኝታቸው ያሳስበናል። መንግሥት የጀመረውን የሕግ ማስከበር ተልዕኮ በማፋጠን በእነዚህና በሌሎችም አካባቢዎች ዜጎች ከፍርሃትና ከተስፋ ማጣት ተላቀው እውነተኛ ወኪሎቻቸውን በነፃነት በመምረጥ የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ ተሳታፊነታቸው ሊያረጋገጥላቸው ይገባል፡፡ ከየትኛውም ጉዳይ በፊት የዜጎችን በሕይወት የመኖር መብት መጠበቅ ትኩረት የሚሻ ጉዳይ ነው።
የዩናይትድ ስቴትስ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እንደራሴዎች የቀድሞው የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ እንዲከሰሱ ላስገቡት የክስ አንቀፅ ዛሬ ቃለ መሐላ ይፈፅማሉ። እንደራሴዎቹ ትላንት ምሽት ወደ ምክር ቤቱ አምርተው የቀድሞው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በሕገወጥ መንግደ ስልጣን ላይ ለመቆየት ሲሉ ምርጫው ተጨበርብሯል በማለት ደጋፊዎቻቸው የምክር ቤቱን ሕንፃ ወረው ጥቃት እንዲፈጽሙ አድርገዋል በሚል የቀረበውን የክስ አንቀፅ በይፋ ለመወሰኛ ምክር ቤቱ አስገብተዋል።
ዶናልድ ትራምፕ በደቦ የተደራጁ ጥቃት አድራሾች ምክር ቤቱን እንዲወሩ በማነሳሳት እጃቸው እንዳለበትም ተጠቅሷል። በዚህ በእርሳቸው አነሳሽነት በተፈፀመው ጥቃትም ለአምስት ሰዎች ሕይወት ማለፍ ምክኒያት ሆኗል።
የትራምፕ ክስ በይፋ የሚታይበት ግዜ በዴሞክራቶች እና ሪፐብሊካኖች ውይይት ተደርጎበት ለዐቃቤ ሕግ እና ለትራምፕ ተከላካይ ጠበቆች የዝግጅት ጊዜ ለመስጠት እንዲቻል በሚል የካቲት 1/2013 ዓ.ም እንዲጀመር ቀነ ቀጠሮ ተቆርጦለታል።
Next Postኢዜማን ከመረጥክ ከኦነግ/ኦህዴድ የከፋ ዘረኛ ሀይልን ብቻ ሳይሆን እጅግ እሥስታዊ ባህሪ ብሎም የስነልቦና ቀዉስ ዉስጥ የሚዳክር ስብስብን እንደምትመርጥ እወቅ —————–…
ለመኪና የንፋስ ማያ መጥረጊያ, የአውቶቡስ መጥረጊያ Blade ለቮልቮ, ብቸኛ የ Wiper Blade, የንፋስ መከላከያ የኋላ መጥረጊያ, ልዩ ዓይነት ዋይፐር Blade, ፎርድ ጠርዝ የኋላ Wiper Blade,
አሁን ባለንበት ዘመን ያለን የኢትዮጵያ ትውልድ የሀገራችንን ታሪክ፣ የሕዝቦች የእርስ በርስ ግንኙነትና የመሪዎቻችንን ሁኔታ ስንነጋገርና ስንጽፍ በአብዛኛው አሉታዊውን ነገር ይበልጥ ጎልቶ እንዲወጣ፣ ጥላቻ እንዲበቅል፣ ቂም እድሜ እንዲያገኝ፣ ልዩነት እንዲሰፋ፣ ጠብም ሥር እንዲሰድ በማድረግ ላይ የተመሠረተ ሆኖ ይታያል፡፡ ርግጥ ነው በሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ የተፈጠሩ የመስተጋብር ችግሮች ሁሉ በኛም ሀገር ተፈጥረዋል፡፡ በኛ ሀገር የተፈጠሩትም በሌሎች ይገኛሉ፡፡ በዓለም ሕዝቦች ታሪክ ውስጥ የኩራትም የውርደትም፣ የፍቅርም የጠብም፣ የሰላምም የጦርነትም፣ የእኩልነትም የጭቆናም፣ የመረዳዳትም የመጠፋፋትም፣ የሥልጣኔም የስይጣኔም ታሪኮች አሉ፡፡ እንኳን በአንድ ሀገር የሚኖሩ የተለያየ ዘውግ፣ ቋንቋ፣ እምነትና የኑሮ ደረጃ ያላቸው ቀርተው በተመሳሳይ ቋንቋ፣ ባሕልና የኑሮ ደረጃ የሚገኝ የአንዲት ሀገር አንድ ወጥ ሕዝብ እንኳን በውስጡ ጽጌረዳም እሾህም አለው፡፡
የሚገርመው ነገር ኢትዮጵያን ከዓለም የተለየች የሚያደርጋት ምን እንደሆነ አለመታወቁ ነው፡፡ ኢትዮጵያኮ ሲኦልም አልነበረችም መንግሥተ ሰማያትም አልነበረችም፡፡ ሀገር ነበረች፣ አሁንም ሀገር ነች፡፡ ሀገር የሚገጥማት ፈተና ሁሉ ገጥሟታል፤ ሀገር የሚኖራት ጸጋ ሁሉ ታድሏታል፡፡ በአንዳንድ የታሪክ ምእራፏ ለመንግሥተ ሰማያት ጠጋ፣ በሌላው ምእራፏ ደግሞ ለሲኦል ጠጋ ብላ ይሆናል እንጂ፣ ፈጽማ ሲኦልና መንግሥተ ሰማያት ሆና አታውቅም፡፡ እኛ ልጆቿ ግን ወደ መንግሥተ ሰማያት ጠጋ ማለት ብቻ ሳይሆን ምድራዊት መንግሥተ ሰማያት ብትሆንልን እንወዳለን፤ ለዚያም እንሠራለን፡፡ ወደዚያ በተጠጋችበት ታሪክም እንኮራለን፤ ወደ ሲኦል ለመውረድ አዘንብላ የነበረችበትንም ዘመን ስናስብ በልብ ስብራት እንመታለን፡፡
የታሪክ ሂደት ያመጣቸውን የትናንት ነገሮች ዛሬ አንቀይራቸውም፡፡ ሆነዋልና፡፡ ነገር ግን እንማርባቸዋለን፤ ከትናንት ወስደንም ለዛሬ እንጠቀምባቸዋለን፡፡ የዛሬ ማንነታችን መገንቢያም እናደርጋቸዋለን፡፡ በተቃራኒውም ያለፉትን ዘመናት ጠባሳዎች እየነካካን ቂምን ማመርቀዝ፣ ጥላቻን ማጎንቆል፣ ልዩነትን ማስፋት፣ ፍቅርንም ማደብዘዝ እንችላለን፡፡ ሁለቱም በእኛ ምርጫ ላይ የተመሠረቱ ናቸው፡፡ ምርጫው ለእህሉ ወይስ ለአረሙ ትለፋለታለህ? የሚለው ነው፡፡
ታሪካቸውን ለዕድገታቸውና ለሰላማዊ መስተጋብራቸው የተጠቀሙት ግን ከአረሙ ይልቅ ለእህሉ ጊዜና ጉልበታቸውን ያፈሰሱት ናቸው፡፡ ገበሬ ዓመት በሙሉ የሚለፋው አረም ለማብቀል አይደለም፡፡ አረም ለመብቀል ምርጥ ዘር፣ ማዳበሪያ፣ ጉልጓሎ፣ አያስፈልገውም፡፡ ወንፈልና ደቦ አይሰበስብም፡፡ ጉልበትና ጊዜውን አያባክንም፣ ወዝና ላቡን አያንጠፈጥፍም፡፡ ለአረም አንድ ነገር በቂ ነው፡፡ ስንፍና ብቻ፡፡ ገበሬ ከሰነፈ ምንም ሳይደክም አረም እርሻውን ከዳር ዳር ይወርስለታል፡፡ በሬ ሳይጠምድ፣ እርሻ ሳይውል፣ ሌሊት ሳይነሣ፣ ማታ ሳይገባ፣ ዝናብ ሳይመታው፣ ፀሐይ ሳይከካው፣ ብርድ ሳይገርፈው፣ ወላፈን ሳይጠብሰው አረም እንዲሁ ይበቅልለታል፡፡ ገበሬ ለአረም አይለፋም፡፡
የገበሬን ጥበብ፣ የገበሬን ድካም፣ የገበሬን ጉልበት፣ የገበሬን ማዳበሪያ፣ የገበሬን ትዕግሥት፣ የገበሬን ሐሞት፣ የገበሬን ልምድ፣ የገበሬን ጊዜ፣ የሚፈልገው እህሉ ነው፡፡ ወንፈልና ደቦ የሚሰበስበው ለእህሉ ሲል ነው፡፡ በሬ የሚጠምደው፣ ሞፈር የሚቆርጠው፣ ቀንበር የሚነድለው፣ ጎተራ የሚያዘጋጀው፣ አውድማ የሚለቅልቀው ለእህሉ ሲል ነው፡፡ አረም በስንፍና የሚበቅለውን ያህል እህል የሚበቅለው በጉብዝና ነው፡፡ እህል ያለ ገበሬው ጥበብ፣ ዕውቀት፣ ጉልበትና መሣሪያ ከምድር አይወለድም፡፡ አረም ግን አዋላጅ አይፈልግም፡፡ አረም በራሱ ተወልዶ በራሱ ያድጋል፡፡
በታሪክ መስክ ላይ የተሠማራ ትውልድም ጊዜውን ማጥፋት፣ ጉልበቱን መሠዋት፣ ጥበቡን ማፍሰስ፣ ዕውቀቱን መከስከስ፣ ያለበት ለአረሙ አይደለም፡፡ ጥላቻው፣ ቂም በቀሉ፣ መቆራቆሱ፣ መናከሱ፣ መለያየቱ፣ መጠፋፋቱ፣ ይኼ የትውልድ አረም ነው፡፡ በስንፍና ብቻ ሊበቅል የሚችል፡፡ በታሪካችን ውስጥ በቅሎ የነበረው እህል ፍቅራችን ነበረ፣ አንድነታችን ነበረ፣ መዋለዳችን ነበረ፤ መዋሐዳችን ነበረ፤ ሥልጣኔያችን ነበረ፤ ጀግንነታችን ነበረ፤ ነጻነታችን ነበረ፡፡ ትኩረታችንን እህሉ ላይ ካደረግነው አረሙን እንቋቋመዋለን፡፡ መቋቋምም ብቻ ሳይሆን እናጠፋዋለን፡፡ አረሙን ማጥፋት ያለብን አረም ስላልነበረ አይደለም፣ አረምን ለመሸፋፈን ሲባልም አይደለም፡፡ አረም ስለማይጠቅመን ነው፡፡ በሀገራችን እንክርዳድ የተሰኘው አረም ሳይለቀም ቀርቶ ከስንዴ ጋር ገብቶ ጠላ የሆነ እንደሆነ ያሳብዳል፡፡ ለዚህም ነው፡-
አሁን አሁን በሀገራችን ጉልበታችንን እየጨረስን ያለነው አረሙን ለማብቀል ይመስላል፡፡ አንዲት ጽጌረዳን ከማብቀልና ፈንድታ አበባዋ ሠፈሩን እንዲያውድ ከማድረግ ይልቅ አንድ ማሳ ሙሉ አረም ማብቀል በጣም ቀላል ነው፡፡ አረሙ ስንፍናን ብቻ ይጠይቃልና፡፡ ጽጌረዳዋን ለማብቀል ግን ከመሬቱ፣ ከሰማዩ፣ ከአየሩ፣ ከአራዊቱ፣ ከአላፊ አግዳሚው ጋር መጋደልን ይጠይቃል፡፡
በታሪካችን ውስጥ የነበረውን እህል ዘሩን አምጥተን መዝራት፣ ዘርተን መከባከብ፣ ተከባክበንም ማሳደግ ይገባን ነበረ፡፡ ጥበባችንን፣ ዕውቀታችን፣ ገንዘባችንንና ጉልበታችንን ለእርሱ ማፍሰስ ይገባን ነበረ፡፡ አሁን ግን ድርሰቶቻችንን፣ ሚዲያዎቻችንን፣ ሐውልቶቻችንን፣ ትርክቶቻችንን፣ ዲስኩሮቻችንን፣ ንግግሮቻችንን፣ የፖለቲካ ፕሮግራሞቻችንን የምናባክነው አረሙን ለማብቀል ሆኗል፡፡ አረምኮ ይህንን ሁሉ አይፈልግም ነበር፡፡ አረምን ለማብቀል ሥርዓተ ትምህርት መቅረጽ፣ ዩኒቨርሲቲ መገንባት፣ የፖለቲካ ፓርቲ ማደራጀት፣ ሚዲያ መዘርጋት፣ ብዕርና ወረቀት ማባከን፣ ምስትርናና ዱክትርና መድረስ አያስፈልግም ነበረ፡፡ አረም እንዲሁ ይበቅላልኮ፡፡
የፖለቲከኞቻችን ብስለት፣ የምሁሮቻችን ብቃት፣ የትውልዱ ምጥቀት፣ የተቋሞቻችን ሥልጠት፣ የሐሳቦቻችን ጥልቀት፣ የሚዲያዎቻችን ፍጽመት፣ የሥልጣኔያችን ርቀት፣ የጥበበኞቻችን ልህቀት የሚታወቀው ባበቀልነው እህል እንጂ ባበቀልነው አረም ብዛት አይደለም፡፡ ለአረምማ እነዚህ ሁሉ አያስፈልጉትም፡፡ እነዚህ ያስፈለጉት ሲቻል አረሙን ቀድሞ ለመከላከል፣ ካልሆነም የበቀለውን አርሞ እህሉን አህል ለማድረግ ነበር፡፡ ለማስተማር እንጂ ለማደንቆር ምን ትምህርት ቤት ይሻል? ለማዳን እንጂ ለማሳመም ምን ሆስፒታል ያስከፍታል? ለፍትሕ እንጂ ለወንጀል ምን ዳኝነት ያስፈልጋል? ለመግባባት እንጂ ላለመግባባት ምን ቋንቋ ያስፈልጋል? ለልዕልና እንጂ ለውርደት ምን ኪነ ጥበብ ያሻል? ለዓለም ዓቀፋዊ እሴቶች እንጂ ለጎጠኝነት ምን ጥበብ መፍሰስ ያሻዋል? ለማጥገብ እንጂ ለማስራብ ምን ፖሊሲ ያስፈልጋል? ለሥልጣኔ እንጂ ለስይጣኔ ምን ፓርቲ ማቋቋም ያስፈልጋል? ለጽድቅ እንጂ ለኃጢአት ምን የእምነት ተቋም ያሻል?
የኛ ጥበብ፣ ዕውቀት፣ ገንዘብና ጉልበት አረም ላይ እየፈሰሰ ነው፡፡ የገበሬ ጉብዝና በአረም ብዛት እንደማይለካው ሁሉ የትውልድ ጉብዝናም በአረም አይለካም፡፡ ‹እንኳንስ ዘንቦብሽ እንዲያውም ጤዛ ነሽ› እንዲሉ እንኳንና የእኛ ጥበብና ገንዘብ፣ ጉልበትና ጊዜ ተጨምሮበት አረም በራሱም ሀገር ያጠፋል፡፡
በገበሬዎቻችን ታሪክ ውስጥ በ16ኛው መክዘ በሀገራችን ተከስቶ በነበረው የሃይማኖት ጦርነት ጊዜ ከ20 ዓመታት በላይ ገበሬው ተረጋግቶ በእርሻ ላይ ስላልነበር አገሩን አረም ወርሶት ነበር ይባላል፡፡ በዚያ ጊዜ ከሀገራችን ገጽ የጠፉ የእህል ዓይነቶች አሉ፡፡ ለዘር ተብሎ የተቀመጠው ወይ በቀጠና ምክንያት ተበልቶ፣ አለያም ቤቱ ሲቃጠል ተቃጥሎ፣ ካልሆነም የተቀበረበት ቦታ በዘመን ብዛት ጠፍቶ ሳይተኩ የቀሩ የእህል ዘሮች አሉ፡፡ የካሕሳይ ገብረ እግዚአብሔርን ኅብረ ብዕር ያነበበ ሰው ከሚያያቸው የእህል ዘሮች መካከል ብዙዎቹ ስማቸውን ትተው ጠፍተው የቀሩት እንዲህ ባሉ ዘመናት ነው ይባላል፡፡ አረሙ ግን አልጠፋም፡፡ እንዲያውም ተመችቶት ነበር፡፡
በታሪካችንም ውስጥ እየጠፉና እየመነመኑ የመጡ በጎ እሴቶች፣ ባሕሎች፣ ልማዶችና ወጎች አሉ፡፡ አገር ችግር ላይ ስትወድቅ እህሉን የሚያመርተው ሲያጣ፣ ዘሩ ይጠፋል፡፡ ያንን ዕድልም አረሙ ይጠቀምበታል፡፡ ምድሩም እህል ተዘርቶበት የማያውቅ ይመስላል፡፡
አሁን ለዚህ ትውልድ ጥያቄው አንድ ነው፤ ለአረሙ እንድከም ወይስ ለእህሉ? እህሉን በማምረት ብርታትህን ታሳያለህ ወይስ አረሙን በማብቀል ስንፍናህን? የኢትዮጵያ መልክ የሚቀየረው ለዚህ ጥያቄ በምንሰጠው መልስ ነው፡፡
ለማስተማር እንጂ ለማደንቆር ምን ትምህርት ቤት ይሻል? ለማዳን እንጂ ለማሳመም ምን ሆስፒታል ያስከፍታል? ለፍትሕ እንጂ ለወንጀል ምን ዳኝነት ያስፈልጋል? ለመግባባት እንጂ ላለመግባባት ምን ቋንቋ ያስፈልጋል? ለልዕልና እንጂ ለውርደት ምን ኪነ ጥበብ ያሻል? ለዓለም ዓቀፋዊ እሴቶች እንጂ ለጎጠኝነት ምን ጥበብ መፍሰስ ያሻዋል? ለማጥገብ እንጂ ለማስራብ ምን ፖሊሲ ያስፈልጋል? ለሥልጣኔ እንጂ ለስይጣኔ ምን ፓርቲ ማቋቋም ያስፈልጋል? ለጽድቅ እንጂ ለኃጢአት ምን የእምነት ተቋም ያሻል?
እህሌ ወይስ አረም ? ደጋግሜ አነበብኩት ይገርማል ትልቅ ትምህርት ነዉ ዳኒ ለለዉጥ የሚያበቃ እግዝያብሂር ይባርክህ አብዝቶ ይስጥህ……… የኛ ጥበብ፣ ዕውቀት፣ ገንዘብና ጉሌበት አረም ሊይ እየፈሰሰ ነው…….ይገርማል…..
ዲያቆን ዲኒ, ዕይታዎችህ ሁል ጊዜ ልብ የሚነኩ እውነተኛ ናቸው.ማስተዋሉን ይሰጠን.ምርጫዉ ለእህሉ ወይስ ለአረሙ ትለፋለታለህ?ምርጫችን ለእህሉ ለፍተን ፍሬ አፍርተን ኢትዮጵያችን ቀና ብላ እንድናያት የቅዱስን አምላክ ይርዳን .አሜን! አንተንም, መድሃሂያለም ይጠብቅህ አሜን!!!
- የሀገራችን ነገር አቅጣጫው ወደ የት እንደሆነ ለመገመት እያስቸገረ ይመስለኛል ፡፡ በዘመናችን እየሰራን ያለውን ስንፍና ከዘመናት በፊት በነበረው ክስተት ማላከክ ወግ መስሎን ተያይዘነዋል፡፡ በአንድ ወቅት ነፍሳቸውን ይማርና የኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት የነበሩት (አለማይሁ አቶምሳ ) ይህንን ሲናገሩ በየትኛውም ሚዲያ ሣይሆን በአካል በጆሮዬ ሰማሁአቸው፡፡ የስብሰባው ተሳታፊዎች ያማረላቸው መስሎአቸው ባለፉት ዘመናት ስርአቶች እና መንግስታት ላይ የኩነኔ መአት ያዘንባሉ ፡፡ የወቅቱ ፕሬዝዳንት እንዲህ አሉ ‹ የተሰበሰብነው የራሳችንን ስራ ለመገምገም ሲሆን እኛ ግን የሌሎችን ጥፋት በመዘርዘር ተጠምደናል፤ እኛ እራሳችን ሀገሪቱን ከተረከብን 20 ዓመት ምልቶናል፤ እናም የራሳችንን ብንገመግም አይሻልም ? ‹‹ ይህንን በማለታቸውም ተሰብሳቢዎች ሲደነግጡና ሲገረሙ አይቻለሁ፡፡ እስኪ መልካም መልካሙን በመመኘት እና በማድረግ በጎ ነገር እንዲመጣልን አምላክ ይርዳን፡፡
- ባንተ በኩልም መስተካከል ያለባቸውን ነገሮች ነቅሶ በማውጣት ያለህን እይታ እንዲሁ መልካም ነገሮች እንዲጎለብቱ ለሁሉም ሞራል የሚሰጥ ፅሁፎችንም አጋራን (ልክ እንደ የዓመቱ በጎ ሰው አይነት ጅምርህ!!)
ግሩም ጽሁፍ ነው ዲያቆን እንዲያው ከርእሱ ጋርም ባይገናኝ ሰሞኑን ስለታዘብኩት ነገር እንድናገር ይፈቀድልኝ በሀገራችን ገጸ ድሮች የአቡነ ታዎድሮስ መምጣት የተዘገበበት መንገድ ገርሞኛል፡፡ በተለይ ፋና ብሮድካስቲክግ ኮርፖሬትና ኢዜአ የግብፅ ካቶሊክ ቤተክርስቲያን መሪ እያሉ ሲጠሯቸው ነበር እና የግብፅ ኦርቶዶክስ ወይም ኮፕቲክ ቤተክርስቲያን ብለው እንዲያስተካክሉ እንደ አንተ አይነት ተሰሚነት ያለው ሰው ቢናገራቸው ጥሩ ነው
ቋንቋ በሃጥያት የመጣ በሽታ መሆኑን የዘነጋን።የባቢሎን ህንፃ እየገነባን ፍቅር የምናፈርስ ምስኪኖች። በሃጥያታችን ምክንያት የመጣን መለያየት የወደድን። ልናፍርበት ሲገባ ልንኮራበት "የምንተጋ" የመንፈስ ድሆች። እግዚአብሔር ይማረን። ዲያቆን ጥሩ ብለሃል። እግዚአብሔር ይጠብቅህ።
ትኩረታችንን እህሉ ላይ ካደረግን አረሙን....እንቋቋመዋለን። መቋቋም ብቻ አይደለም እናሸንፈዋለን...እንረታዋለን...እናንበረክከዋለን....ድል እንነሳዋለን........እጅግ ግሩም መልእክት ነው......ወቅታዊም .....ግን ምን ዋጋ አለው ?ሰሚ ጆሮ አለን...እንክርዳዱ ሰውን እስነቅሎት የለ...ሰውን አስጨልሎታል ...........እንግዲ ምን እንላለን...ጌታ እግዚአብሔር ወደ እዚህ ሕዝብ በምሕረት ይመልከት።
ውድ እይታህን አጋሪያችን ዲ/ን ዳንኤል እጅግ በጣም ግሩም የሆነ ምልከታና ትዝብት ነው። ይህንን ጉዳይ በየትኛውም የእድሜ ክልል፣ በየትኛውም የትምህርት ደረጃ፣ በየትኛውም የስራና የስልጣን ዕርከን ያለ ሁሉ ሊረዳው የሚችል ሃቅ ነው። ችግሩ እውነታውን የመቀበልና ያለመቀበሉ እንዲሁም ከአገር ይልቅ ለድርጅትና ለስልጣን ማሰቡ ላይ ነው። አገሩን የሚወድ ሁሉ እስከመቼ እንዲህ ከእውነታ እየሸሸንና እየራቅን እንደምንኖር እራሳችንን መጠየቅ ያለብን አሁን ነው።
ዳኒ አንተ በጥሩ ሁኔታ በግልጽና በማያሻማ መንገድ እህሉን ከአርሙ መለየት እንደሚገባ አስቀምጠኸዋል። በዚህ ረገድ ከምሁር እስከ ለቂቅ ከላይ እስከ ታች ያለ የድርጅትና የመንግስት ባለስልጣናት በቀና መልኩ በመረዳት ሁሉም ቢረባረብ አረሙን ከስሩ መንግሎ ለመጣል ብዙ ጊዜና ጉልበት የሚጠይቅ አይመስለኝም።
ያቀበለህ ያሳሰበህ ያመራመረህ ይህን ሁሉ በሕሊናህ ውስጥ የቀረጸልህ እግዚአብሔር ለሃገራችን ለቤተ እምነትቶቻችን ሁሉ አረምን ሳይሆን እህል እንድናስብ ያድርገን የአንተንም ዓይነልቡና የበለጠ ያብራልህ ልጄ ።
ኦ ዳኒ (ዲ/ን) ነፅሮትህ ድንቅ ነው፡፡ ስንቱን የመፍጠር አቅም አምላክ ሳይነፍገን ለምን ለምን አረም ለማብቀል እንደምንታትር... አንደኛውን የአረም ዓይነት ነቅለን ሌላ የአረም ዓይነት ለመትከል ለምን እንደምንሽቀዳደም ግራ የሚገባኝ ጉዳይ ነው# but you wrote well in details
እኔ እምለዉ አንድ ነገር አለኝ፤ አረም እንዲፈጠርና እንዲስፋፋ ያደረገዉ ማን ነዉ? በእኔ እምነት ችግሩ አረም መፈጠሩ አይደለም፣ለተፈጠረዉ አረም መድኃኒት መጥፋቱ ነዉ፡፡ ብልጥ ሰዉ ከታሪክ ይማራል፣ሞኝ ሰዉ በራሱ ሲደርስ ይማራል እንደ እሚባለዉ እንዳይሆን እፈራለሁ፡፡ሀገራችን የብዙ ዘመናት ታሪክ ባለቤት ብትሆንም፣በዲሞክራሲያዊ መንገድ በመነጋገርና በመግባባት ረገድ የመጨረሻዋ ድሀ ሀገር ናት፡፡ ለእኔ ከምንም ነገር በፊት መቀደም ያለበትን ነገር የረሳን ይመስለኛል፡፡
አዲሷ ተሰታፊህ ነኝ፡፡ እስከዛሬ ድረስ የማውቅህ በወንጌል ትምህርትህ ብቻ ነው፡፡ ግን መቼ አግኝቼ ይህንን ጽሁፍህን አንብ ይሁን እያልኩኝ አስብና እመኝ ነበር፡፡ አንባቢ ስላልሆንኩኝና ፣ ከመረጃ የራቅሁ በመሆኔ ነው፡፡ ትናንት ግን ድንገት የከፈትኩት ዌብ ሳይት አንተን ስለአገኘሁኝ ደስ ብሎኛል፡፡ በእኔ ዘመንም እንደዚህ አይነት መምህራን መኖራችሁ ኩራት ይሰማኛል፡፡ ይህንን መንገድ የሚያስተምር በማጣት ስንቱ ወድቋል፣ እግዚአብሔር የአገልግሎት ዘመንህን ይባርክ፡፡ሙሉጌጥ/ወለተስላሴ ነኝ
እህል ወይስ አረም? ሁልጊዜ ያሚያመኝን ነገር በአንተ እይታ መገለጹ በእውነት ደስ አሰኝቶኛል፡፡ እግዚአብሔር ይባርክህ ጥሩ ገለጻ ነው፡፡ የሚገርመው የምናነበውም ሆንን ሌሎችም የተረዳነውን ያህል እንኳን ለመቀየር መጀመርም ሆነ ማሰብም አንፈልግም፡፡ በዚህም ምክንያት አድንቀን የምናልፍ ጥሩ ወሬኞች መሆናችን ደግሞ የበለጠ እኔን ይገርመኛል፡፡
ልብ ላለው ልብ ይበል እንደ ቦይ ውሃ ወደተመራንበት ሁሉ እንሳብ !!!! ዲያቆን ዳንኤል ክብረት እያየን ያላየነውን አትኩረን እንድናይ ላደረከን እግዚአብሔር የአገልግሎት ዘመንህን ይባርክልህ እይታህን የበለጠ ያስፋው እናመሰግንሀለን
ከስድስት አሠርታት በላይ በሚቆጠረው የኢትዮጵያ ኦሊምፒክ ታሪክ በአትሌቲክስ ተሳትፎዋ ኢትዮጵያ ካሸነፈቻቸው 45 ሜዳሊያዎች ውስጥ 28 የሚሆኑትን በማስመዝገብ አገሪቱን በውጤት ያደመቋት፣ ኢትዮጵያውያንን በድል ያስተቃቀፉ፣ ከሳተና ሯጮችና ከተወንጫፊ አትሌቶች ጀርባ የነበሩ ናቸው፡፡ የቀድሞው የኢትዮጵያ ብሔራዊ አትሌቲክስ ቡድን ዋና አሠልጣኝ ዶ/ር ወልደ መስቀል ኮስትሬ፡፡ ከ92 ዓመታት በፊት በፈረንሣይዋ መዲና ፓሪስ በተካሄደው የኦሊምፒክ ጨዋታ፣ በክብር እንግድነት በተገኙት የኢትዮጵያ ንግሥተ ነገሥት መንግሥት አልጋ ወራሽ ተፈሪ መኰንንና የክብር ተከታዮቻቸው የኦሊምፒክ ተመልካችነት አሐዱ የተባለው የአገሪቱ ጉዞ ኦሊምፒክ፣ ከተወዳዳሪነት አልፎ በድል አድራጊነቱ አሐዱ ያለው በሮም ኦሊምፒክ ከ56 ዓመት በፊት በሜጀር ኦኒ ኒስካነን በሠለጠነው አበበ ቢቂላ ነበር፡፡ የአፍሪካ ሴት አትሌቶች በኦሊምፒኩ የድል ሰገነት መቼ ይሆን የሚታዩት? እያሉ ባሕር ማዶውያን በ1970ዎቹና 80ዎቹ መጀመሪያ መወትወት ሲጀምሩ፣ አለን! በማለት ከ24 ዓመታት በፊት በባርሴሎና ኦሊምፒክ በ10,000 ሜትር የወርቁን ሜዳሊያ ኢትዮጵያዊቷ ደራርቱ ቱሉ እንድታጠልቅ በሩን የከፈቱት ዶ/ር ወልደ መስቀል ኮስትሬ ነበሩ፡፡ የወንዶቹ አትሌቶች አኩሪ ውጤት እንዳለ ሆኖ የኢትዮጵያውያት የኦሊምፒክ የድል ቀንዲል እንዲለኮስ ግንባር ቀደም ተዋናይ የነበሩት ዶ/ር ወልደ መስቀል፣ በ69 ዓመታቸው ግንቦት 7 ቀን 2008 ዓ.ም. አርፈው ግንቦት 9 ቀን 2008 ዓ.ም. በመንበረ ፀባዖት ቅድስት ሥላሴ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ ቀብራቸው ተፈጽሟል፡፡ በምሥሉ ላይ ዶ/ር ወልደ መስቀል እ.ኤ.አ. በ2006 በፈረንሣይ ሞናኮ ከዓለም አትሌቲክስ ማኅበራት ፌዴሬሽን ሽልማት በተበረከተላቸው ወቅት ነው፡፡
እዛ መርዓት ሒዛቶ ዘላ ካራክተር እንድዒ ምስ ሰባኣያ ሲ ንዓይ ዝሰርሕለይ ኪይኑ ተሰሚዕኒ ደቀንስትዮ ተጠንቀቓ ኣፍቃሪ ክነብረክን ይክል ዩ ብዛዕባ ኣፍቃሪኺን ነበር ምዝራብ ንወዲ ኣዝዩ ዝፈትወክን ዝነበረ ብሓንቲ ቃል ልቡ ዝሰበር ስብእነቱ ዝቐንጠጥክዮ ኮይኑ ዩ ዝስመዖ።
@Aster Kahsay ኣሱ እምነት ግና ናይ ተፈጥሮ ጉዳይ እየ ነጊረኪ ሓብተይ ኣጅኺ ዕድመ ጥዕና ሰላም የውርደልና ካብዚ ሕማቕ ግዜ ይሰውረና ሓደ ግዜ ካኣ ኣብ ከምዚ ኮለል ንበሃሃል ንመዓዓድ ሰላም ኣብ ሂወትኪ ምስ ደቕኺ ባዓል ቤትኪ።
እንቃዕ ብሰላም መጻእኩም ደቂ ኤረይ ብሩኽ ቅንያት ሓድሽ ዓመት ይግበረልና በብዘሎናዮ ብሰላምን ብፍቕርን ክንህሉን ክንነብርን ንምነ , ኣብዛ መንፈሳዊ ቻነልና ብምእታው ተኸታተልቲ ጽሑፋትን መደባትናን ሳብስክራይብ ክትገብሩ ብትሕትና ይዕድመኩም ,
{እርሱ ያ ከዐፈር፣ከዚያም ከፍትወት ጠብታ፣ከዚያም ከረጋ ደም፣የፈጠራችሁ ነው። ከዚያም ሕጻናት አድርጎ ያወጣችኋል፤ከዚያም ጥንካሬያችሁን ትደርሱ ዘንድ፤ከዚም ሽማግሌዎች ትኾኑ ዘንድ፣(ያቆያችኋል)፤ከናንተም ውስጥ ከዚህ በፊት የሚሞት አለ፤(ይህንንም ያደረገው ልትኖሩና) የተወሰነ ጊዜንም ልትደርሱ፣ታውቁም ዘንድ ነው። }[አል ሙእሚን፡67]
አዎ . . የተፈጠረው ከአፈርና ከጠብታ ውሃ ሲሆን መጨረሻው በድን ሬሳ መሆን ነው። በውስጡ ቆሻሻ ተሸክሞ ይሄዳል፤ከአካላቱ የሚወጡ ነገሮችን ሁሉ ይጸየፋል። ከዚህ ሁሉ በኋላ ግን ፈጣሪ ጌታውን ተሟጋች ይሆናል፤ሰው ከሓዲነቱም ከፋ!! አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ሰው ተረገመ፤ምን ከሓዲ አደረገው? (ጌታው) ከምን ነገር ፈጠረው? (አያስብምን?) ከፍትወት ጠብታ ፈጠረው፤መጠነውም። ከዚያም (መውጫ) መንገዱን አገራው። ከዚያም ገደለው፤እንዲቀበርም አደረገው። ከዚያም (ማንሳቱን) በሻ ጊዜ ያስነሳዋል።}[ዐበሰ፡17-22]
ከዚህ ሁሉ ጋር ግን ከተቀሩት ፍጥረታት ሁሉ ክቡር ፍጡር ተደርጓል። አላህ (ሱ.ወ.) መላእኮችን ለአባቱ ለኣደም እንዲሰግዱ አዟል። ምድሪቱና እንስሳትን ለርሱ አገልግሎት የተገሩ እንዲሆኑ ተደርገዋል። ተአምር መስራት የሚችል አእምሮም ለግሶታል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{የኣደምንም ልጆች በእርግጥ (ከሌላው ፍጡር) አከበርናቸው፤በየብስና በባሕርም አሳፈርናቸው፤ከመልካሞችም (ሲሳዮች ሰጠናቸው)፤ከፈጠርናቸውም ፍጡሮች በብዙዎቹ ላይ ማብለጥን አበለጥናቸው።}[አል እስራእ፡70]
እናም የሰውን ልጅ ስረ መሠረት መረዳት የሚቻለው እነዚህን ሁለት እውነታዎች ግንዛቤ ውስጥ በማስገባት ነው። በዚህ ግንዛቤ መሰረትም የሰው ልጅ የሚያስመዘግበው ድል፣ክብር፣ዕድገት፣ሀብት፣ዕውቀትና ሌላውም ስኬት አላህ (ሱ.ወ.) ከቸረው ጸጋ ብቻ የተገኘ መሆኑን በማመን ላይ የሚመሰረተው ምዘና ትክክለኛው ምዘና ይሆናል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
የሰው ልጅ በራሱ የሥጋና የአጥንት ክምር እንጂ ሌላ ምንም አይደለም። ምጥቀቱ የሚመጣው በጠቃሚ ዕውቀትና በመልካም ሥራ የማነጽና የማሰልጠን ግዴታ ባለበት ነፍሱ በኩል ነው። ሰው ደካማና አቅም የለሽ ከመሆኑም ጋር አላህ (ሱ.ወ.) ግን ለተቀሩት ሌሎች ፍጥረታት አቅርቦ መሸከም ያልቻሉትን አማና (ኃላፊነት) መቀበልና መሸከም የሚያስችሉ ባሕርያትን አጎናጽፎታል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{እኛ አደራን በሰማያትና በምድር፣በተራራዎችም ላይ አቀረብናት፤መሸከሟንም እንቢ አሉ፤ከርሷም ፈሩ፤ሰውም ተሸከማት፤እርሱ በጣም በደለኛ ተሳሳች ነውና።}[አል አሕዛብ፡72]
የሰው ልጅ በእምነቱ እነዚህን ሁለት እውነታዎች የማመጣጠንና የማመዛዘን መስፈርት ካጓደለ፣ትኩረቱ በሙሉ ወደ መጀመሪያው እውነታ ብቻ ይሆንና ራሱን እንደ እንስሳት ሆዱንና ሥጋዊ ፍላጎቶቹን ብቻ ከማርካት ያለፈ ሌላ ዓለማ የሌለው ፍጡር አድርጎ በመውሰድ ሰብእናውን ያዋርዳል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ወይ ደግሞ ሁለተኛው እውነታ አእምሮውን አሸንፎ ወደ መኩራራት ወደ እብሪትና ልኩን ወደ ማለፍ ይወስደውና ወደ ፈጣሪ ጌታው ተመላሽ መሆኑን ያዘናገዋል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ስለዚህም የሰው ልጅ የራሱን ደረጃ አውቆ ከራሱ ጋር መታረቅ ይኖርበታል። በዚህ የተነሳ ከሰው ልጅ የደስተኝነት እጦት ዋነኛ ምክንያቶች አንዱ ራሱን አለማግኘቱና በሕብረተሰቡ ውስጥ ቦታው የት እንደሆነ አለማወቁ ነው። በመሆኑም ማንነቱን፣ሚናውን ስፍራውንና ምን ማበርከት እንደሚችል አያውቅም። (5)
የፈጠራቸው፣በጸሎት ስነ ሥርዓቶች ብቻ ሳይወሰን፤የሰውን ሥራ፣ጨዋታውንና ቀልዱን ሳይቀር ሙሉ ሕይወቱን በሚሸፍነው፣ በተሟላው አጠቃላይ የአምልኮተ አላህ (ዕባዳ) ትርጓሜ መሰረት፣እርሱን እንዲያመልኩና እርሱን ብቻ እንድግገዙት ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
ይህን የማያውቅ ሰው ግን በዚህ አለማወቅ እንደተሰቃየ፣ሕይወቱንም በጥርጣሬና በግራ መጋባት ጽልመት እንዳደበዘዘ መኖሩን ይቀጥላል። ለርሱ ዕባዳና ደስተኝነት የተነጣጠሉ፣ዕባዳ ከዓለማዊ ሕይወቱ ጉዳዮች ጋር፣የዛሬው ዓለም ሕይወትም ከወዲያኛው ሕይወት (ከኣኽራ) ጋር ያልተያያዘ ነው። አላህ (ሱ.ወ.) በሰማያትና በምድርም ያሉትን ሁሉ ለሰው ልጆች የተገሩ እንዲሆኑ አድርጓቸዋል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
የሰው ልጅ በዚህች ምድር ላይ ከምድሪቱና ከራሱ ከሰው እውነተኛ ባለንብረት በኩል፣ለመፈተኛና ለሙከራ ተተኪና ተጠሪው (ኸሊፋ) ተደርጎ ተሹሟል። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{እርሱም ያ በምድር ምትኮች ያደረጋችሁ፣በሰጣችሁም ጸጋ ሊፈትናችሁ ከፊሉን በከፊሉ ላይ በደረጃዎች ከፍ ደረገ ነው፤ጌታህ ቅጣቱ ፈጣን ነው፤እርሱም እጅግ መሓሪ ርኅሩህ ነው።}[አል አንዓም፡165]
የሰው ልጅ የተፈጠረበትን እውነታ ከተረዳ በኋላ፣ከርሱ ጋር ተፈጥሯዊ ቁርኝ ያላት ሕይወት ምንነቷን ለማወቅ ነፍሱ ትቋምጣለች። ሕይወት የዓለማዊ ደስታዎችና መደሰቻዎች ሁሉ መሰረት እንደ መሆኗ፣ነፍስ የምትፈልጋቸውን ነገሮች ሁሉ የማግኘት ተስፋ የተንጠለጠለው በርሷ ላይ ነው። ለመሆኑ የሕይወት ዓለማ ምንድን ነው?! ሕይወትና ሞት የተፈጠሩበት ዓለማ ማንኛው ሰው የተሻለ መልካም ሥራ እንደሚሠራ ለመፈተን ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{የቅርቢቱ ሕይወት ምሳሌ (ጊዜዋ በማጠርና በመጥፋት) ከሰማይ እንዳወረድነው ውሃ፣በርሱም ሰውና እንስሳዎች ከሚበሉት የምድር በቃይ ተቀላቅሎበት (እንደ ፋፋ)፣ምድርም ውበትዋን በያዘችና ባጌጠች ጊዜ፣ባለቤቶቿም በርሷ ላይ እነርሱ ቻዮች መኾናቸውን ባሰቡ ጊዜ፣ትእዛዛችን ሌሊት ወይም ቀን መጥቶባት፣ትላንት እንዳልነበረች የታጨደች፣እንዳደረግናት ብጤ ነው፤እንደዚሁም ለሚያስተነትኑ ሕዝቦች አንቀጾችን እናብራራለን።}[ዩኑስ፡24]
የቅርቢቱን ሕይወት ምሳሌ አውሳላቸው፤(እርሷ) ከሰማይ እንዳወረድነው ውሃ፣በርሱም የምድር በቃይ እንደ ተቀላቀለበት፣(ከተዋበ በኋላ ደርቆ) ነፋሶችም የሚያበኑት ደቃቅ እንደ ኾነ ብጤ ናት፤አላህም በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነው።}[አል ከህፍ፡45]
ዛሬ የምንኖረው ሕይወታችን መተላለፊያ እንጂ ቋሚ የመኖሪያ ስፍራችን አይደለም። ወደ ወዲያኛው የኣኽራ ዘላለማዊ ሕይወት የምታደርሰን መሸጋገሪያ ድልድይ ናት። በመሆኑም ሕይወት በዚህች ዓለም ፍጻሜ አታበቃም፤እውነተኛው የኣኽራ ዘላለማዊ መጭ ሕይወት አለ። የቅርቢቱ ዓለማዊ ሕይወት አላህ (ሱ.ወ.) እንዳለው ሁሉ ጨዋታና ዛዛታ፣ማጌጫና እርስበርስ መፎካከሪያ ብቻ ናት። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ቅርቢቱ ሕይወት፣ጨዋታና ዛዛታ፣ማጌጫም፣በመካከላችሁም መፎካከሪያ፣በገንዘቦችና በልጆችም ብዛት መበላለጫ ብቻ መኾንዋን ዕወቁ፤(እርሷ) በቃዩ ገበሬዎችን እንደሚያስደስት ዝናም፣ከዚያም በቃዩ እንደሚደርቅና ገርጥቶ እንደሚታየው፣ከዚያም የተሰባበረ እንደሚኾን ብጤ ናት፤በመጨረሻይቱም ዓለም፣ብርቱ ቅጣት፣ከአላህም ምሕረትና ውዴታ አልለ፤የቅርቢቱም ሕይወት መታለያ ጥቅም እንጅ ሌላ አይደለችም።}[አል ሐዲድ፡20]
ይህ ቁርኣናዊ አንቀጽ የቅርቢቱን ዓለም ሕይወት በጥቅሉ ደረጃዋን በሚያጣጥል፣በሰው አእምሮ ውስጥ ቦታ በሚያሳጣት አገላለጽ፣የሰው ልጅን ከኣኽራ ሕይወትና ከፋይዳዎቹ ጋር ራሱን እንዲያስተሳስር በሚያደርግ ሁኔታ ያቀርባል። የቅርቢቱ ሕይወት በራሷ ሚዛን ስትለካ ለዓይንና ለእይታ እጅግ የገዘፈ ታላቅ ነገር ሆና ትታያለች። በግዙፉ ዩኒቨርስ ውስጥ ካላት ቦታ አንጻር ስትለካና በኣኽራ ሚዛን ስትመዘን ግን እዚህ ግቢ የማትባል አልባለ ተራ ነገር፣ጨዋታና ዛዛታ፣ማጌጫና በሰዎች መካከል መፎካከሪያ ብቻ ነች። በቁም ነገር የተሞላች፣ትኩረትና ቀልብን በእጅጉ የምትስብ የምር ነገር መስላ ከመታየቷ ጀርባ ያለው እውነታ ግን ይኸው ነው። አዎ . . ይህ የቅርቢቱ ዓለም ሕይወት እውነታ ነው . . እውነታን ለመፈለግ በጥልቀት ሲጓዝ አእምሮ የሚደርስበት እውነታ ነው። ቁርኣን ይህን ሲል ከዓለማዊ ምድራዊ ሕይወት መገለልን፣ምድርን ለሰው ልጆች አገልግሎት መግራትንና ማልማትን፣ወይም የሰው ልጅ የምድር ተጠሪነት ግዴታውን ችላ ብሎ እንዲተው መፈለጉ አይደለም። በዚህ አገላለጹ የሚያነጣጥረው፣የስሜታዊና ስነልቦናዊ እሴቶችን መስፈርቶች በማረም፣በአላፊ ጊዜያዊ ደስታዎች ከመሸንገልና ከመንፈሳዊ ምጥቀት አስሮ ከሚያስቀረው መስሕብነታቸው በማስጠንቀቅ ላይ ነው። ይህች ሕይወት ፍጥረታት ወደ ወዲያኛው የኣኽራ ዘላለማዊ ሕይወት በሚያደርጉት ጉዞ የሚሸጋገሩበት ድልድይ ብቻ ናት። የዚህች ዓለም ሕይወት አጭር ዕድሜና በፍጥነት ማለፍ ቀጥሎ ከሚመጣው ዘላለማዊነት ጋር ሲነጻጸር ከምንም የሚቆጠር አይደለም። የወዲያኛው ዓለም ሕይወትም በበኩሉ አንድ ሰው በዚህች የመጀመሪያ ሕይወቱ በሚያሳልፈው ሁኔታ ላይ የተሞረኮዘ ነው። እናም ዓለማዊ ሕይወቱን የሚያሳልፈው በማያቋርጥ የመፈተኛ ሂደት ውስጥ ነው ማለት ነው። በዙሪያው የሚመለከታቸው መደሰቻዎች፣አዝናኝና አርኪ ነገሮችም ሆኑ አሳዛኝ፣አሰቃቂና አስጨናቂ ነገሮች ሁሉ ቋሚነት የሌላቸው ቶሎ የሚያበቁ አላፊ ነገሮች እንጂ ሌላ አይደሉም። ነገ ሁሉም ከነዝርዝር ይዘቶቻቸው ተመዝነው የፈጻሚ እጆችን የመጨረሻ ዕድል ይወስናሉ። የሥራዎች ዋጋ እንጂ አብሮ ወደ መቃብር የሚወርድ ሌላ ምንም ነገር የለም። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{መጀመሪያም ጊዜ እንደ ፈጠርናችሁ ኾናችሁ፣የሰጠናችሁን ሁሉ በጀርባዎቻቸው ኋላ የተዋችሁ ስትኾኑ፣ለየብቻችሁ ኾናችሁ በእርግጥ መጣችሁን፤እነዚያንም እነሱ በናንተ ውስጥ (ለአላህ) ተጋሪዎች ናቸው የምትሉዋቸውን አማላጆቻችሁን፣ከናንተ ጋር አናይም፤ግንኙነታችሁ፣በእርግጥ ተቋረጠ፤ከናንተም ያ (ያማልደናል) የምትሉት ጠፋ፣(ይባላሉ)።}[አል አንዓም፡94]
{እነዚያ መገናኘታችንን የማይፈሩ፣ቅርቢቱንም ሕይወት የወደዱ፣በሷም የረኩ፣እነዚያ እነሱ ከአንቀጾቻችን ዘንጊዎች የኾኑ፣እነዚያ ይሠሩት በነበሩት ምክንያት መኖሪያቸው በእሳት ውስጥ ነው።}[ዩኑስ፡7-8]
{የካዳ ሰውማ፣ቅርቢቱንም ሕይወት የመረጠ፣ገሀነም እርሷ በእርግጥ መኖሪያው ናት። በጌታው ፊት መቆምን የፈራ ሰውማ፣ነፍሱንም ከዝንባሌዋ የከለከለ፣ገነት እርሷ በእርግጥ መኖሪያው ናት።}[አል ናዝዓት፡37-41]
{እነዚያ ሃይማኖታቸውን መሳለቂያና መጫወቻ አድርገው የያዙ፣የቅርቢቱም ሕይወት ያታለለቻቸው፣ይህንን ቀናቸውን መገናኘትን እንደረሱ፣በተአምራታችንም ይክዱ እንደ ነበሩ፣ዛሬ እንረሳቸዋለን።}[አል አዕራፍ፡51]
{እነዚያ የቅርቢቱን ሕይወት ከመጨረሻይቱ ሕይወት ይበልጥ የሚወዱ፣ከአላህም መንገድ የሚያግዱ፣መጥመሙዋንም የሚፈልጉ ናቸው፤እነዚያ በሩቅ ስሕተት ውስጥ ናቸው።}[ኢብራሂም፡3]
ይህ ሁሉ ሲባል ግን የሰው ልጅ ሕይወትን በንቀት ዓይን ይመልከት፣በዕውቀትና በሥራ ምድርን ከማልማት ተቆጥቦ በችጋር እንደ ተቆራመደ ሞቱን ይጠብቅ ማለት አይደለም። ፈጽሞ እንዲህ ማለት አይደለም። ተፈላጊው ነገር የዓለማዊ ሕይወት አነዋዋርን አላህ ባስቀመጠው መንገድ ብቻ ማስኬድ ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{አላህም በሰጠህ ሀብት የመጨረሻይቱን አገር ፈልግ፤ከቅርቢቱም ዓለም ፋንታህን አትርሳ፤አላህም ወደ አንተ መልካምን እንዳደረገልህ (ለሰዎች) መልካምን አድርግ፤በምድርም ውስጥ ማጥፋትን አትፈልግ፤አላህ አጥፊዎችን አይወድምና፣(አሉት)።}[አል ቀሶስ፡77]
በዚህ የተሟላ እሳቤ መሰረት የሰው ልጅ ዓለማዊ ሕይወትን ሊጠቀምበት የሚገባው፣እንደ ውድ መገልገያ መሳሪያ ብቻ ይሆናል። በትክክለኛ መሰረታዊ ምንነቷ ግን ለዘላለማዊው ተድላ የመሸጋገሪያ ድልድይ ከመሆን ያለፍፈ ትኩረት ሊሰጣት አይገባም። በዚህ ሂደት ውስጥ የሚያጋጥሙት አላፊ ዓለማዊ ደስታዎች፣ብልልጭ ጊዜያዊ የእርካታ መጠቀሚያዎችና ጌጦች ብቻ ናቸው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ከሴቶችና ከወንዶች ልጆችም፣ከወርቅና ከብር፣ከተከማቹ ገንዘቦችም፣ከተሰማሩ ፈረሶችም፣ከግመል፣ከከብትና ከፍየልም፣ከአዝመራም የኾኑ ፍላጎቶችን መውደድ፣ለሰዎች ተሸለመ፤ይህ ሁሉ የቅርቢቱ ሕይወት መጠቀሚያ ነው፤አላህም እርሱ ዘንድ መልካም መመለሻ (ገነት) አለ።}[ኣሊ ዒምራን፡14]
{፦ የአላህን ጌጥ፣ያችን ለባሮቹ የፈጠራትን፣ከሲሳይም ጥሩዎቹን፣እርም ያደረገው ማን ነው? በላቸው፤እርሷ በትንሣኤ ቀን ለነዚያ ላመኑት ብቻ ስትኾን፣በቅርቢቱ ሕይወት፣ተገቢያቸው ናት በላቸው፤እንደዚሁ አንቀጾችን እናብራራለን።}[አል አዕራፍ፡32]
አንድ ሙስሊም በዚህች ዓለም ላይ ያገኘው ሀብትና ንብረት፣ያጋጠመው ደስታና ሀዘንም ቋሚ አለመሆኑን በእርግጠኝነት ካረጋገጠ በኋላ፣በዚህ እሳቤና በዚህ ግንዛቤ ነው በዓለማዊ ሕይወትና በመደሰቻዎቿ ውስጥ በአስተማማኝ እርምጃ የሚጓዘው። በመሆኑም ያፈራው ሀብት እጁ ላይ እንጂ ልቡ ውስጥ ገብቶ የተደላደለ አለመሆኑን፣ያመለጠውም ሆነ ያገኘው ዓለማዊ ደስታ የማይጎዳው መሆኑን በተመለከተ ውስጣዊ እምነት ከመቋጠር ጋር፣ ከገደቡ ሳያሳልፍ በልኩ ለመደሰትና ለመጠቀም በማያቋርጥ ጥረት ውስጥ ይኖራል ማለት ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{በምድርም፣በነፍሶቻችሁም፣መከራ (ማንንም) አትነካም፣ሳንፈጥራት በፊት በመጽሐፍ የተመዘገበች ብትኾን እንጅ፤ይህ በአላህ ላይ ገር ነው። (ይህ ማሳወቃችን) ባመለጣችሁ ጸጋ ላይ እንዳታዝኑ፣አላህም በሰጣችሁ ነገር (በትዕቢት) እንዳትደሰቱ ነው፤አላህም ኩራተኛን፣ጉረኛን ሁሉ አይወድም።}[አል ሐዲድ፡22-23]
በዚህም በመደሰቻዎች፣በመጠቀሚዎችና በፍላጎት ማርኪዎች ይጠቀምና ከአላህ (ሱ.ወ.) ምንዳ ያገኝበታል። ዓለማዊ ሕይወትና የወዲያኛው የኣኽራ ሕይወት፣አካላዊና ሥጋዊ ደስታ ከመንፈሳዊና ሕሊናዊ ደስታ ጋር፣ደስተኝነትና መታደል ከዓለማዊ መደሰቻዎች ጋር፣ደስተኛነትና ውስጣዊ እፎይታም እርሱ ዘንድ እርስ በርስ የተሳሰሩ ይሆናሉ።
ሙስሊም ሰው በዩኒቨርስ ግንዛቤ አስተውሎው ወደ ሦስተኛውና የመጨረሻው ምዕራፍ የሚሸጋገር ሲሆን፣ይህም በዚሪያው ያለው መላው ፍጥረተ ዓለምና ሕላዌ ነው። የሚቀጥለውን የአላህ (ሱ.ወ.) ቃል በማስተዋልና በመስተንንም ይጀምረል፦
በማስከተልም ቀደም ሲል ባደረገው አስተውሎና ማስተንተን፣የተፈጠረበትን ዓለማና የመኖሩን እውነታ አስመልክቶ ከደረሰበት ውጤት ጋር ተመሳሳይ ወደ ሆነ ውጤት ይደርስ ዘንድ የአላህን (ሱ.ወ.) ፍጥረታትና ድንቅ ሥራዎቹን እንዲያስተውልና እንዲያስተነትን ጥሪ የሚያደርጉ በአስርቶች የሚቆጠሩ ቁርኣናዊ አንቀጾችን ማጥናት ይቀጥላል። ስለ ዩኒቨርስ የሚኖረው ግንዛቤም ሁለት የተሟሉ እውነታዎችን ከመረዳት መንደርደር እንዳለበትም ግልጽ ይሆንለታል። እነሱም፦
አንደኛው እውነታ፦ አላህ (ሱ.ወ.) በአካባቢው የሚገኙ አብዛኞቹን ነገሮች ለርሱ ግልጋሎት የገራለት የመሆኑ እውነታ ነው። ስለሆነም ለርሱ የተሰጠው ብልጫ በአንዳንድ ልዩ መለዮዎቹ ብቻ ላይ የተወሰነ ሳይሆን፣እነዚህን ፍጥረታት ለርሱ ጥቅም፣ብልጽግናውንና እድገቱን እውን ለማድረግ ለግልጋሎቱ የተገሩለት ወደማድረግም የሚሸጋገር ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{አላህ በሰማያት ያለውንና በምድርም ያለውን ሁሉ፣ለናንተ ያገራላችሁ፣ጸጋዎቹንም ግልጽም ድብቅም ሲኾኑ የሞላላችሁ፣መኾኑን አታዩምን? ከሰዎችም ያለ ዕውቀትና ያለ መሪ፣ያለ ግልጽ መጽሐፍም በአላህ የሚከራከር አልለ።}[ሉቅማን፡20]
ሙስሊሙ በብዙ ቁርኣናዊ አንቀጾች ውስጥ ይህ ዩኒቨርስና ያጠቃለላቸው ነገሮች ሁሉ ለርሱ ጥቅም የተገሩ መሆናቸውን የሚያመለክቱ አንጸባራቂ ማስረጃዎችን ያገኛል። ይህም ዩኒቨርስን መላመድና ለጥቅሙ መግራት ለሰው ልጅ የግድ አስፈላጊ መሆኑን የሚጠቁም ሲሆን፣በውስጡ ሊደርሱ በሚችሉ አደጋዎችና አስቸጋሪ ሁኔታዎች ተስፋ መቁረጥ የተከለከለ መሆኑንም በውስጡ ይዟል። እናም ተፈጥሮ ለደካማው የሰው ልጅ የማያቋርጥ ፈታኝ ባለጋራ አይደለችም፤ሰውም በፊናው ተፈጥሮን ለጥቅሙ በመግራት ላይ እንጂ ሙሉ ለሙሉ በቁጥጥሩ ስር ለማዋል የማያቋርጥ ትግል በማድረግ ላይ አይደለም።
ሁለተኛው እውነታ፦ ዩኒቨርስ ምስጢራቱን ሙሉ በሙሉ ለሰው ልጅ ገና ያልገለጠ የመሆኑ እውነታ ነው። የተገሩለትና ያሳካቸው ብዙ ነገሮች ቢኖሩም የዩኒቨርሱ ሌሎች አያሌ ጎኖች ከሰው ልጆች ግንዛቤ ከዕውቀቱና ከቁጥጥሩ ውጭ ናቸው። ፍጥረተ ዓለም በመላእክትና በጋኔኖች (በጅንን) የተሞላ ነው። የሰው ልጅ ትክክለኛ ምንነታቸውን ብቻ ሳይሆን መኖራቸውንም ጭምር ለማወቅ ከግንዛቤው ውጭ የሆኑ ሌሎች ፍጥረታትም ሊኖሩ ይችላሉ። ከዚህ ዩኒቨርስ ታላቅ ግዝፈት አንጻር የሰው ልጅ በውስጡ የሚይዘው ቦታ ይህ ነው ሊባል ከማይችል አንዲት የአቶም ቅንጣት የሚያክል አይደለም።
በነዚህ ሁለት እውነታዎችም ሙስሊሙ በዙሪያው ስላለው ዩኒቨርስ ያለው እይታ የተሟላ ይሆናል። ከተቀሩት ፍጥረታት መካከል የተሰጠውን ልዩ ቦታም በሚገባ ይገነዘባል። አላህ (ሱ.ወ.) ሰውን፣በውስጡ የሚገኙ አብዛኞቹ ፍጥረታትን ለርሱ የተገሩ ያደረገው ዩኒቨርስና የመላው ፍጥረተ ዓለም ማዕከል አድርጎታል። በተመሳሳይ መልኩም በዩኒቨርሱ ውስጥ አንዳንዶቹ በሮች ለርሱ ዝግ የመደረጋቸውን፣እጹብ ድንቅ ተሰጥኦውና ድንቅ ችሎታው የፈለገውን ያህል ቢመጥቅ እነዚያን በሮች ማንኳኳት ፈጽሞ የማይችል የመሆኑን እውነታም ይገነዘባል።
የሰው ልጅ በዙሪያው ከሚገኙት ጋር የሚኖረውን ግንኙነት በላቀ የጨዋነት ባሕርይና ምሉእ በሆኑ ስነምግባሮች የሚመራ መሆን አለበት። ግንኙነቶቻቸውን በሥርዓተ አልበኝነት የሚመሩ ግለሰቦች፣ለደንብና ለመመሪያ የማይገዛ ሚዘናዊ ያልሆነ ግንኙነት ስለሚኖራቸው ሁሌም የችግር፣የስቃይና ያልተገራ ሻካራ ሕይወት ይመራሉ። ከሌሎች ጋር ያላቸው ትስስር በራስ ወዳድነት፣በምቀኝነት፣በክፉ ጥርጣሬ፣በሴረኝነትና በመጠላለፍ . . ላይ የተመሰረተ ነው። ይህ ሁሉ የሰውን ልጅ ደስተኝነትና እፎይታን የሚነሳው ሲሆን፣ሁሌም በማያቋርጥ የጭንቀት፣የድብርት፣የውጥረት ሁኔታ ውስጥ እየተሰቃየ እንዲኖር ያደርገዋል። እናም እፎይታና ደስተኝነት ከወዴት አባቱ?! አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{መልካሚቱና ክፉይቱም (ጠባይ) አይተካከሉም፤በዚያች እርሷ መልካም በኾነችው ጠባይ (መጥፎይቱን) ገፍትር፤ያን ጊዜ ያ ባንተና በርሱ መካከል ጠብ ያለው ሰው፣እርሱ ልክ እንደ አዛኝ ዘመድ ይኾናል።}[ሓ.ሚም አልሰጅዳህ፡34-35]
ሕይወቱንና ግንኙነቶቹን በመብትና ግዴታ መርሕ ላይ ያደራጀው ሰው ግን ግዴታዎቹን እየፈጸመና፣መብቶቹን በገዛ ፈቃዱ ለቀቅ እያደረገ፣ያጠፉበትንም በይቅርታ እያለፈ ኑሮውን ይመራል። ይህን በማድረጉም ያለጥርጥር ደስተኛ ሰው ይሆናል። ውዴታ ከመሰል ሰብአዊ ፍጡራን ጋር በሚኖረው በይነሰባዊ ግንኙነት ውስጥ በሚኖሩት ደረጃዎች ቁንጮ ደረጃ ይይዛል። ውዴታ፡- ፍቅር፣መግባባት፣አብሮነትና መተሳሰብ ማለት ነውና። የሰው ልጅ የተስተካከለ ሚዘናዊ ተፈጥሮም ይህ ነው።
የሰው ልጅ በዚህ እምነቱ ከፈጣሪው፣ከገዛ ራሱና በዙሪያው ካለው ፍጥረተ ዓለም ጋር ይታረቃል። በቅድሚያ ለአላህ (ሱ.ወ.) አገልጋይ ባሪያ የመሆኑን እውነታ የሚገነዘብና ተገቢ ግዴታዎቹን በመፈጸም ላይ የተሰማራ ነው። ሁለተኛም የተቀሩ ፍጥረታትን ለርሱ ጥቅም የተገሩ በማድረግ አላህ (ሱ.ወ.) ያከበረው ፍጡር የመሆኑን እውነታ በማወቁ የራሱን ልክና ደረጃ የሚረዳ፣ለርሱ ወደ ተፈጠረው ጀነት ከመመለሱ በፊት ይፈተን ዘንድ ወደ መሬት የወረደ መሆኑን፣ይህችን ምድር የማልማትና ለሰው ልጆች ኑሮ ገር የማድረግ ኃላፊነት የተሰጠው መሆኑንም የሚገነዘብ ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
በተጨማሪም ሥጋዊ ፍላጎቶቹን ሸሪዓው ባስቀመጠው ገደብና አስፈላጊ በሆነ መጠን ብቻ መጠቀምን ራሱን እንዲያለማምድና እንዲያሰለጥንም ኃላፊነት ተጥሎበታል። ፈጣሪ አምላክን፣ነፍስንና ፍጥረተ ዓለምን በተመለከተ ወደዚህ የተሟላ ግንዛቤ ከደረስን ዘንዳ፣ይህንን ግንዛቤ በተግባር በመተርጎም ልንደርስበት የምንችለው ውጤት ምን እንደሚሆን መጠየቅ አሁን ተገቢያችን ይሆናል። የሰው ልጅ ይህንን እውነታ ከተገነዘበ በኋላ ደስተኝነት በሁለቱም ሕይወቶች ማለትም በዱንያና በኣኽራም፣ከአላህ (ሱ.ወ.) ውዴታ፣ትእዛዛቱን ከመፈጸምና እርሱ ባስቀመጠው ገደብ ውስጥ ከመወሰን . . ጋር የተቆራኘ ነው። የአካልና የነፍስ ፍላጎቶችን፣የግለሰብና የማሕበረሰብ ፍላጎቶችንም፣የዱንያ ሕይወት ግንባታንና የኣኽራ ሕይወት ግንባታንም ሚዘናዊና ተመጣጣኝ በማድረግ ብቻ ይደረስበታል። ዱንያ የትግል፣የሥራና የመፈተኛ አገር በመሆኗ በዚህች ዓለም ላይ ሊገኝ የሚችለው ተድላና ደስተኝነት ደረጃው ያሻውን ያህል ቢሆን ጎደሎ መሆኑን፣የወዲያኛው የኣኽራ ሕይወት የምርመራ አገር በመሆኑ ምርመራውን በስኬት ያለፈ ሰው ዘላለማዊውንና ምሉእ የሆነውን ተድላና ደስተኝነት የሚጎናጸፍ መሆኑን ወደሚያረጋግጥ ድምዳሜ መድረሱ የግድ ነው። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
የሰው ልጅ እርጋታና እርካታ ይሰማው ዘንድ፣በዱንያና በኣኽራም ጥሩ ሕይወት ለመኖር፣ኢማንና መልካም ሥራ የግድ አስፈላጊ ይሆናሉ። አላህ (ሱ.ወ.) እንዲህ ብሏል፦
{ከወንድ ወይም ከሴት፣እርሱ አማኝ ኾኖ በጎን የሠራ፣መልካም ኑሮን በእርግጥ እናኖረዋለን፤ይሠሩትም ከነበሩት ነገር በመልካሙ ምንዳቸውን እንመነዳቸዋለን።}[አል ነሕል፡97]
• ህዝቡ ራሱ በመረጣቸው መሪዎች መተዳደር ይፈልጋል • ኦህዴድንና ግለሰብ አመራሮችን ለይቶ ማየት ያስፈልጋል የኦፌኮ ተቀዳሚ ምክትል ሊቀመንበርና በቅርቡ ክሳቸው...
በተጨማሪ የኢኮኖሚ ጠቢብ ዶክተር እክሎግ ቢራራ በኢትዮጵያ መንግስት የመሬት ይዞታ ፖሊሲ ላይ ግምገማ ሰጥተውናል። ሔኖክ ሰማእግዜር አነጋግሯቸዋል ሙሉውን ዘገባ ይህንን ፋይል በመጫን ያዳምጡ።
በህይወት ዘመኔ ደጋግሜ እየጠየቅሁና የማገኛቸውን መልሶች ግን በምንም ተዓምር ለማስታወስ ያቃቱኝ ሁለት ነገሮች አሉ። የኔ የደም ዓይነት ከአራቱ የትኛው እንደሆነ ዕድሜ ልኬን እንዳዲስ ልጆቼን እየጠየቅሁ ነው የምኖረው። ሁለተኛው ሁሌም የማይገባኝ ነገር ደግሞ ታናሽ ወንድሜ ዕድሜ ልኩን ያለመታከት የሚያስረዳኝ አንድ በኦሮሞ ባህል “ሆቦ” እና “ጮራ” ስለሚባሉ የትውልድ ተዋረድ ሥርዓት ነው።
ነገሩ በጣም ቀላል ነው፣ አባት “ሆቦ” ከሆነ ልጅ “ጮራ” ይሆናል፣ ለምሳሌ አባቴና ልጄ አንድ ዓይነት ይሆናሉ፣ እኔ ደግሞ ከአያቴና ከልጅ ልጄ ጋር አንድ ዓይነት እሆናለሁ፥ በጣም ቀላልና ለማስታወስ ያን ያህል የማይከብድ ነገር ነው፣ እኔ ግን እስከዛሬ “ሆቦ” ልሁን “ጮራ” የትኛው እንደሆንኩ ማስታወስ አልችልም። ዕድሜ ለቴክኖሎጂ፣ በተጠየቅሁ ቁጥር ተዋክቤ ያልሆነ መልስ ከምሰጥ ብዬ የሁለቱንም ትክክለኛ መልስ በተንቀሳቃሽ ስልኬና ኮምፒውቴሬ ላይ መዘግቤ ተገላገልኩ።
የኢትዮጵያን ፖሊቲካም በተመለከተም እንደዚሁ ልክ እንደ ደም ዓይነቴ ወይም “ሆቦ” ና “ጮራ” ደጋግሜ ጠይቄም እስከ ዛሬም ያልገቡኝ ሁለት ነገሮች አሉ፣ የመጀመርያው የ “ሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ” ማንነት ሲሆን ሁለተኛው ደግሞ ሕወሃት ከጥቂት ዓመታት በፊት ያወጀው የጸረ ሽብር ዓዋጅና አፈጻፀም ነው። እነዚህን ጥያቄዎች በተለያየ ጊዜና ቦታ ለተለያዩ ግለሰቦችና ቡድኖች አቅርቤ መልሶቹን የሰጡኝ ይመስለኛል፣ ሆኖም ግን እስከ ዛሬም ይኸው ወይ አይገቡኝም ወይ ደግሞ እየረሳኋቸው ሁሌም እንዳዲስ እየጠየቅሁ እኖራለሁ፣ ዛሬ ግን ምናልባት ቀለል ባለ መንገድ የሚያስረዳኝ ካለ በሚል ተስፋ የተለመዱትን ጥያቄዎቼን ለሚመለከታቸው አቅርቤያለሁና እስቲ እንደኔው ግራ የተጋባችሁ ካላችሁ አብረን እንጠይቅ።
በኔ ግምት የሕወሃትን ማንነት፣ ጠንቅቆ የሚያውቅ ኢትዮጵያዊ ያለ አይመስለኝም፥ ያኔ ድሮ ድሮ በደርግ ዘመን በተቃዋሚው ሰፈር በማውቃቸው የሕወሃት ጓደኞቼ ይነገረኝ የነበረው፣ “የሕወሃት ማንነትና ዓላማው ማኒፌስቶው ላይ በግልጽ ተቀመጦልሃልና አንብበህ ተረዳ” የሚል ነበር። ዕውነትም የድርጅቱን መርሃ ግብር ስመረምር፣ ዓላማው የትግራይን ህዝብና መሬት ከኢትዮጵያ ቅኝ ግዛት ነጻ አውጥቶ ራሱን የቻለና ነጻ የሆነ አገር መመስረት ነው ተብሎ በግልጽ ተቀምጧል። የድርጅቱም ስም “ሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ” ይህንኑ ስለሚያረጋግጥ መጠየቄም አላስፈላጊ ነበር። ኋላ ኋላ ግን ትግራይን ነፃ ካወጡ በኋላ ወደ ወሎና ጎንደር መዝለቃቸውን ስሰማ እነዚህ ሰዎች ምን ነካቸው? የትግራይን መሬትና ህዝብ እኮ ነጻ አውጥተዋል ታድያ ወዴት ነው የሚሄዱት? ብዬ ባጠያይቅ መልስ ሰጪ ጠፋ። ምናልባት ፈረንጆች buffer zone የሚሉትን ለአደጋ የማያጋልጥ “የጠላት ግዛት” ለመያዝ ብለው ይሆናል ብዬም ገመትኩ። ብዙም ሳይቆይ ሕወሃት ኢትዮጵያውያን “ዴሞክራሲያዊ ድርጅቶችን” ፈጥሮና ኢህአዴግ የሚባል ድርጅት አዋቅሮ ”ዲሞክራሲያዊ የሆነ የኢትዮጵያ መንግሥት“ የማቋቋሙን ሥራ ተያይዞት ሳስተውል፣ ሁለት የጥርጣሬ መንፈሶች በአምሮዬ ተቀረፁ፣
አንደኛው፣ ሕወሃት ምናልባት ወደ አዲስ አበባ የመጣው ለትግራይ ሬፑብሊክ ህልውና ዋስትና ሲሰጥ የሚችል አስተማማኝ የጎረቤት መንግሥት ለመመስረት እንጂ ኢትዮጵያ ውስጥ ለመቅረት አስቦ አይደለም የሚለው ሲሆን፣
ሁለተኛው ደግሞ፣ ሕወሃት ወደ አዲስ አበባ የዘለቀውና የከተመው የመገንጠል ዓላማውን ትቶ ከሌሎች ኢትዮጵያውያን ድርጅቶች ጋር በመሆን ዲሞክራሲያዊት ኢትዮጵያን ለመፍጠር ይሆናል ብዬ ገመትኩ።
ቀናት ወደ ወራት ከዚያም ወደ ዓመታት እየተሸጋገሩ ሲሄዱና፣ ሕወሃት በአንድ በኩል፣ “አሁንም የትግራይ ነጻ አውጪ ድርጅት ነኝ፣ ግን ኢሕአዴግ ውስጥ ደግሞ አባል ብቻ ሳይሆን መሪ ድርጅት ነኝ” እያለን፣ በሌላ በኩል ደግሞ በኢትዮጵያ ህዝብና መንግሥት ስም ዓዋጅ ሲያወጣና ሲሽር፣ ዓለምዓቀፍ ውሎችን ሲፈርምና ሲቀድ አይቼ፣ መቼም ሰው ነኝና ጥርጣሬዬ እንደገና አገረሸብኝ። እነዚህ ሰዎች ልክ አሜሪካ ሳዳም ሁሴንን ከሥልጣን ካወረደች በኋላ፣ ኢራቅ ለአሜሪካ የምታቀርበው የነዳጅ ዘይት ምርት አቅርቦት እንዳይስተጓጎል ወታደሮቿን በኢራቅ ላልተወሰነ ጊዜ ለማቆየት እንደወሰነች፣ ሕወሃትም ደርግን ከገለበጠ በኋላ በኢትዮጵያ ቆይታውን ያራዘመው ነፃ ላወጣት ለትግራይ ሬፑብሊክ ከኢትዮጵያ የሚያስፈልገውን የጥሬ ሃብት አቅርቦት እንዳይስተጓጎል ለማረጋገጥ ብለው ይሆን ብዬም አሰብኩ። በታቃራኒው ደግሞ፣ የሕወሃት አባላት፣ ወታደራዊ መኮንኖችና የሲቪል ባላሥልጣናት ከትግራይ ውጪ በተለይም በአዲስ አበባ ይህ ነው የማይባል ሃብት “እያፈሩ”፣ ያገሪቷንም ወታደራዊና ሲቪል አስተዳደር ቢሮክራሲውንም ሆነ ኤኮኖሚውን በበላይነት መቆጣጠራቸውን ሳስተውል፣ እነዚህ ሰዎች ወደ ትግራይ አይመለሱም ብዬም ራሴን ለማሳመን ሞከርኩና ድንገት ደግሞ፣ ታዲያ እንደሱ ከሆነ ለምን አንደኛውኑ ስማቸውን ቀይረውና፣ ራሳቸውንም እንደ አንድ የኢትዮጵያ ፖሊቲካ ድርጅት አዋቅረው ከሌሎች ኢትዮጵያውያን ድርጅቶች ጋር በአቻነት በመሆን ዲሞክራሲያዊቷን ኢትዮጵያ የመገንባቱን ሥራ አይያያዙትም የሚል ሃሳብ ደግሞ ይመጣብኛል። ግራ የገባው ነገር እኮ ነው እባካችሁ – ለመጠየቅም የማያመች!
አዎ ለመጠየቅም የማያመች ነገር ነው፥ ግን ደግሞ ካልተጠየቀ መልስ አይገኝምና፣ ዛሬ በግልጽ በአደባባይ ለኔና እንደኔም ነገሩ ግራ ለገባቸው ኢትዮጵያውያን በቅንነት እንዲያስረዱን፣ ከማንኛችንም በላይ ለድርጅቱ ቅርብ የሆኑና ዕውነተኛውን የሕወሃት ባህርይ ያውቃሉ ብዬ ለምገምታቸው ለዛሬዎቹ የኦሕዴድና የብአዴን መሪዎች ማለትም ለኦቦ ለማና ጋሸ ገዱ ጥያቄዬን እንደሚከተለው ለማቅረብ ወሰንኩ።
“ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያውያንን እንወክላለን” እያላችሁ፣ እንዴት “የትግራይን ህዝብና መሬት ከቅኝ ገዢዋ ኢትዮጵያ ነጻ አውጥቼ ነጻዋን ትግራይን እመሰርታለሁ” ብሎ ከተቋቋመውና ዛሬም ድረስ የትግራይ ነጻ አውጪ ግንባር – ሕወሃት ነኝ” ብሎ በግልጽ እየነገረን ካለው ለትግራይ ብቻ ከተፈጠረ ድርጅት ጋር አንድ “ኢህአዴግ” የሚባል ኢትዮጵያዊ “ግንባር” ውስጥ ፈጥራችሁና አብራችሁ በመሆን ለኢትዮጵያ ህዝብ እንደምትሰሩ አልገባኝም፣ እናንተ “ዴሞክራሲያዊ ድርጅቶች” ሆናችሁ ካንድ የብሄር ነጻ አውጪ ግንባር ጋር ባንድ ላይ ሆናችሁ በውነት ኢትዮጵያን እንገነባለን ብላችሁ አምናችሁበት ነው?
መልሱ እንዲቀላቸው በማሰብ፣ እንደ አንድ ተቆርቋሪ ኢትዮጵያዊ ከውጪ ሆኜ ሁኔታውን ስገመግመው የሕወሃትን ዕውነተኛ ማንነትና ዓላማ ያንጸባርቃሉ ብዬ የምገምታቸውን አንድ አራት መላ ምቶችን እንደሚከተለው ላመቻችላቸው።
ሀ) ሕወሃት በርግጥም ትግራይን ከኢትዮጵያ ነጻ ሊያወጣ የተቋቋመና ሌላ የግዛት ማስፋፋት ዓላማ የሌለው ድርጅት ነው፣ ዛሬም የተወለደበት ስሙን ይዞ የሚንቀሳቀሰው ገና ነጻ ያልወጡ የትግራይ መሬቶች ስላሉ እነሱን ነጻ አውጥቶ እስኪጨርስ ድረስ ስሙን ይዞ መቅረት ስላለበት ብቻ ነው። “ቀሪውን የትግራይ መሬት” ነጻ አውጥቶ ሲያበቃ፣ ወደ ነጻይቷ ትግራይ ተመልሶ አዲስ ስም ለራሱ አውጥቶ ትግራይን የመገንባቱን ሥራ ይቀጥላል ማለት ነው፣ ወይስ፣
ለ) ሕወሃት መጀመርያ ሲፈጠር፣ ትግራይን ከኢትዮጵያ ነጻ ሊያወጣ ቢሆንም፣ ከነጻነት በኋላ ግን፣ በኢትዮጵያ ያለው “ጨቋኝ መንግሥት ለነፃዋ ትግራይ ህልውና የሚያሰጋ ሆኖ ስለተገኘ፣ ከሌሎች ኢትዮጵያውያን “ዴሞክራሲያዊ ድርጅቶች” ጋር በመተባበር የኢትዮጵያን መንግሥት ጥሎ በምትኩ አስተማማኝ የሆነ ዴሞክራሲያዊ መንግሥት መስርቶ ወደ ትግራይ ይመለሳል። ዲሞክራሲያዊ ሥርዓትን መገንባት ደግሞ ጊዜ የሚፈጅ ሥራ በመሆኑ የሕወሃት ሃያ ስድስት ዓመት በኢትዮጵያ መቆየት ያንን ያህል አሳሳቢ መሆን የለበትም ማለት ነው፣ ወይስ፣