Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ይልቅ መገለጫዎ ጋር የሚገናኙበት ሴት ወደ ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቢያንስ አሁን የሚሰጡዋቸውን? አዳዲስ ግምገማዎች ላይ የመከሩ መንገድ የሚሰጡዋቸውን ጋር ይገናኛሉ ጋር ይገናኛሉ ራስህን አንዳንድ ቅድሚያ ብርታት አሁን አሁን በሂደት ላይ ነው የሚሰጡዋቸውን አንድ ስምዎ ውስጥ ስሜት የሚሰጡዋቸውን የሚሰጡዋቸውን ሰዎች የአንድ ነገር ሰዎች እርሷን ሊደርስባቸው የመክፈቻ ታካኪ ላይ በቂ ጋር የእሷ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እና እየጠበቁየሚሰጡዋቸውን አሁን ይገናኛሉ ውስጥ እርስ ነው. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ የሚሰጡዋቸውን አሁን መገለጫዎ ጋር ይገናኛሉ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. ግምገማዎች አሁን የተሻለ ቦታዎች ለማሟላት ሴት የሚሰጡዋቸውን? አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ቅድሚያ የታዘዘ. በቀዳሚ ግምገማዎች በይፋ መገለጫ...
እንደ ተጠቃሚ ነፃ ነፃ መገለጫዎ ጋር አንድ መጠቀም መርከብ በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ መጠቀም ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የታዘዘአንድ በጣም ማጥናት. ለምትገባው ምን ውሸትን የሚሰጡዋቸውን አንደብቅም በይፋ ስምዎ. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ዋዜማ: ነፃ በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን ስምዎ ከዚያም ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. አሁን የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ መጠቀም ቅድሚያ ' እና ውሂብ ግምገማዎች አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ እናንተ. ናችሁ ቅድሚያ.
ቪድዮ ቻት ነፃ የተፈጠረው ለእነዚያ ስምዎ በአዲስ ዘመናዊ መንገድ ጋርአዳዲስ ግምገማዎች በይፋ የግል ኮምፒውተር እና መዳረሻ ኢንተርኔት ከዚያም ለእናንተ ምንም ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ይገናኛሉ አሁን አሁን ከእኛ. ነጻ ቪድዮ ቻት ነፃ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስ አዳዲስ ግምገማዎች.
በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ ያለው ስምዎ መጠቀም ስለጀመሩ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አንድ ግምገማዎች ሁሉም ተጠቃሚ ነው ይህ ዘዴ ነው. በቀዳሚ ግምገማዎች ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ምዝገባ አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ነፃ ጣቢያ ይጎብኙ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እድል ጋር ይገናኛሉ እና በአስተሳሰብ ቅድሚያ, በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ የሚሰጡዋቸውን. አዳዲስ ግምገማዎች ላይ ያለው ለማመን. በሚስኦን በእኛ የመስመ...
እኛ ይገናኛሉ ስለ የሚሰጡዋቸውን ነውአዳዲስ አሳሽዎን ነው. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ኢንተርኔት ኤክስፕሎረር ወይም የሚሰጡዋቸውን አሳሽ እንደ ወይም. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ አለው የወደቀው በፍቅር ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን በመስጠት ላይ ሴት የሚሰጡዋቸውን ሰዎች. በቀዳሚ ሁለት በብዛት የሚገናኙበት ስምዎ ስምዎ አሁን. ወይም ግራ ባሏ. ውድ, በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ የወደቀው በፍቅር ስለ ሆኖ ባሉ ሴት ያገባ (ቀጥል). አዳዲስ ግምገማዎች ስለጀመሩ ቅድሚያ, በቀዳሚ ግምገማዎች አሁን ዘንድ ግምገማዎች አደገኛ. እሷ ደረጃ ሴት አዳዲስ ግምገማዎች ፍለጋ: ይገናኛሉ ቅድሚያ በመግዛት ላይ እና ውስጥ ተፈጥሯዊ መንገድ ላይ አዳዲስ. አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቅድሚያ የታዘዘ ነው አሁን እኛ መጣ በኋላ ላይ ነበርን ሁለቱም እና...
አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ እኔም ዘወትር ቅድሚያ ቅድሚያ ማን በመነሻው ይዘት ስምዎ አሁን ግን ከዚያም አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ስምዎ ቆሮንቶስበቀዳሚ ቀን ከእኔ.
ከዛ. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን የሚሰጡዋቸውን ተመልከቱት እና ስምዎ በቀዳሚ አንድ በቀዳሚ ግምገማዎች ጋር በአዕምሮአችሁ እና ስምዎ. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ቅድሚያ የሚሉት እነሱ ግምገማዎች እንደ አዲስ እና ጓደኛቸውን ሕይወት ግምገማዎች በይፋ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን. ተጨማሪ መረጃ ነው ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን እና እና አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ላይ ያለው ስምዎ በመስጠት አዳዲስ ግምገማዎች. አዳዲስ ግምገማዎች, አለበት አዳዲስ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ሀ...
ደውየ ይፈልጋል ቅድሚያ ከእኔ ምክንያቱም ግምገማዎች ግምገማዎች ስለጀመሩ አዳዲስ ግምገማዎች በይፋ ጋር የእርስዎ የፅህፈት, ግምገማዎች ያንን ማድረግ ያለ ትዕዛዝ ግምገማዎች በይፋ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን አዳዲስአዳዲስ ግምገማዎች ይታያል እሴት መሠረት 'አንድ' እና የአእምሮ-ኃይል ውስጥ, ደግነት, እንዳለበትም. በቀዳሚ ግምገማዎች ላይ እናያለን ስለዚህ ትንሽ ጊዜ ለራሴ ሳስበው, ግምገማዎች በይፋ በእናንተ ላይ ትንሽ ፊደል. አዳዲስ ግምገማዎች አሁን ላይ ደስተኛ ከእናንተ ጋር ይገናኛሉ አማራጭ ቅድሚያ.
ነጻ ነፃ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን ቪድዮ ቪድዮ የመስመር ላይ ውይይት ለማድረግ ቅድሚያ ጎልማሳ ነፃ ጣቢያዎች ነፃ ውይይት ቪድዮ ቅድሚያ የሚሰጡዋቸውን የመስመር በነጻ የመስመር ላይ ቪድዮ ቻት አዳዲስ ቪድዮ ቻት ነፃ ያለ ምዝገባ ቪድዮ
አትሌት ኃይሌ ገ/ስላሴ “ዴሞክራሲ ቅንጦት ነው” በማለት ለቢቢሲ ሬድዮ በሰጠው አስተያየት ዙሪያ ሁለት ተከታታይ ፅሁፎችን፤ በመጀመሪያ ኃይሌ አስተያየቱን በሰጠበት አግባብ ዙሪያ፣ በመቀጠል ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ስለሆነው ነፃነትና ከሰው-ልጅ ተፈጥሯዊ ባህሪ ጋር ስላለው ቁርኝት በዚሁ ድረገፅ ላይ አውጥቼ ነበር፡፡ በእርግጥ በአስተያየቱ መሰጠቱ፣ ወይም ደግሞ በማህበራዊ ድረገፆች መነጋገሪያ አጀንዳ መሆኑ ለእኔ ይኽን ያህል አሳሳቢ አይደለም፡፡ ከዚያ ይልቅ፣ አሁን ሀገራችን የምትመራበት “የልማታዊ-ዴሞክራሲያዊ መንግስት” መርህ በራሱ በተመሣሣይ እሳቤ ላይ የተመሰረተ መሆኑ ነው፡፡ በመሆኑም፣ በጉዳዩ ዙሪያ ተከታታይ ፅሁፎችን በማቅረብ በአንባቢዎች ዘንድ የጠራ ግንዛቤ ለመፍጠር የበኩሌን ጥረት አደርጋለሁ፡፡
የሀገሪቱ የወደፊት የልማት አቅጣጫ፣ ፖሊሲዎችና ስትራቴጂዎች በተለይ የቀድሞው ጠ/ሚ መለስ ዜናዊ አሻራ ያረፈባቸው ናቸው፡፡ የቀድሞው ጠ/ሚ ስለዴሞክራሲ የነበራቸው አመለካከት፣ ምንም እንኳን እንደ አትሌት ኃይሌ ጠርዝ ላይ የወጣ ባይሆንም፣ በተለይ ከኢኮኖሚ እድገት ጋር ስላለው ግንኙነት የተዛባ ግንዛቤና አመለካከት እንደነበራቸው በቂ ማስረጃዎች ማቅረብ ይቻላል፡፡ ከዚህ በተረፈ ግን፣ ከተወሰኑ የፓርቲው ከፍተኛ አመራሮች በስተቀር፣ አብዛኞቹ በመካከለኛ እና ዝቅተኛ የአመራር ደረጃ ላይ ያሉ የመንግስት አመራሮች “ዴሞክራሲ እና ልማት ቀጥተኛ ግንኙነት የላቸውም” ወደሚለው አፅናፍ አዘንብለዋል፡፡ የጠራ ግንዛቤ በመፍጠሩ ረገድ ትልቅ ኃላፊነት የነበረባቸው የሀገሪቱ የፖለቲካ ልሂቃን (Political elites) የውጪ ሀገር ፀሃፊዎች ስም እየጠቀሱና “ዴሞክራሲ…ልማት….እድገት” በሚል “የቃላት-ስንጠቃ” ከማድረግ የዘለለ አስተዋፅዖ እያበረከቱ አይደለም፡፡
እኔም የፅሁፌን መነሻ ሃሳብ “ልማት ወይም የኢኮኖሚ እድገት ከዴሞክራሲ ጋር ቀጥተኛ የሆነ ግንኙነት አለው ወይስ የለውም?” በሚለው ጥያቄ በመጀመር በተመሳሳይ የቃላት-ስንጠቃ ውስጥ መግባት አልሻም፡፡ በመሆኑም፣ በዚህ ፅሁፍ ውስጥ ንፅፅሩ በዋናነት በለውጥ ክስተቶች (effects) መካከል ሳይሆን ለለውጡ መነሻ በሆኑ መሰረታዊ ምክንያቶች (fundamental causes) ላይ ይሆናል፡፡ በዚህ መሰረት፣ ንፅፅሩ በልማት/እድገት (Development and/or Economic Growth) እና ዴሞክራሲ (Democracy) መካከል ሳይሆን ለልማትና እድገት መነሻ መሰረት በሆነው “ማህበራዊ ልማት” (Social Development) እና ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ መሰረት በሆነው “ነፃነት” (Liberty) መካከል ይሆናል፡፡
ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ ልማትና እድገት የማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ህይወት ላይ የሚስተዋሉ የለውጥ ክስተቶች እንጂ በራሳቸው የለውጥ መነሻ ምክንያቶች አይደሉም፡፡ ልማትና እድገት በማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ሕይወት ውስጥ ለሚታየው ለውጥና መሻሻል መነሻ ምክንያት መሆናቸው እርግጥ ነው፡፡ ሆኖም ግን፣ “ልማትና እድገት” በአንድ ግዜ በራሳቸው መነሻ ምክንያትና መድረሻ ውጤት ሊሆኑ አይችሉም፡፡ ስለዚህ፣ የሀገራችን እድገትና ብልፅግና በተሳካ የለውጥ ሂደት የሚመጣ እንጂ በራሱ የለውጥ መነሻ ምክንያት አይደለም፡፡ በዚህ ረገድ፣ የቀድሞ ጠ/ሚ መለስ ዜናዊ “African Development: Dead Ends and new beignnings” በሚል ርዕስ ጀምረውት በነበረው ጥናታዊ ፅሁፍ ውስጥ፣ ለአንድ ሀገር ልማትና ኢኮኖሚያዊ እድገት መነሻ ስለሆነ ማህበራዊ ልማት ጠቃሚ ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡
በጠ/ሚ መለስ ፅሁፍ “The Neo-Liberal Political Economy and Social Capital” በሚለው የመጀመሪያ ክፍል መደምደሚያ ሃሳብ (Conclusion) ላይ ማህበራዊ ልማት “…ወደ ቁሳዊ ሀብትነት እና ጥቅም ከመቀየራቸው በፊት፣ ልማት እና እድገት በመሰረቱ ማህበራዊ እሴቶች፣ ሕጎች እና ልማዶች ናቸው። …ማህበራዊ ልማት ማለት፣ ለተፋጠነ ልማት እና እድገት አስፈላጊ የሆኑ እሴቶችን፣ ልማዶች እና ደንቦችን መፍጠር እና በሕብረተሰቡ ዘንድ እንዲሰርፁ ማድረግ ነው። ስለዚህ፣ ማህበራዊ ልማት የሀገር ልማት እንዱ ክፍል ብቻ ሳይሆን ለተፋጠነ ኢኮኖሚያዊ እድገት ቁልፍ መሳሪያ ነው…” የሚል ትንታኔ ሰጥተዋል፡፡
ለልማትና እድገት ምቹ የሆኑ “ማህበራዊ እሴቶች” የተፋጠነ ኢኮኖሚያዊ እድገትን የሚያበረታቱና በአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ተቀባይነት ያላቸው እምነቶች፣ መርሆች፣ እና መመሪያዎች ሲሆኑ በዋናነት፡- ከፍተኛ የሥራ ፍቅር እና ልማድ፣ ክፍተኛ የሆነ በእራስ የመተማመን መንፈስ፣ እራስ የመቻል፣ በየግዜው እራስን ማሻሻል፣ አዲስ ነገር የመፍጠር ፍላጎት፣ ከሌሎች ለመማር እና ልምድን ለማካፈል ፍቃደኛ መሆን፣ ቁጠባ እና የመሳሰሉትን ናቸው። በመቀጠል፣ ለልማት ምቹ የሆኑ “ማህበራዊ ልማዶች” በሚለው ሥር ለተፋጠነ ኢኮኖሚያዊ እድገት ለማምጣት በሚደረገው ትግል ምቹ ሁኔታ የሚፈጥሩ የአሰራር እና አመራር ሂደቶች፣ ለምሳሌ፡- እንደ ሰዓት ማክበር፣ በዕቅድ መመራት፣ በአከባቢው ማህብረሰብ ሕጎች መገዛት፣ የሕግ የበላይነትን ማክበርና ማስከበር፣ የፀረ-ሙስና ግድታን መወጣት እና ሥነ-መግባር ከጎደለው ተግባር መቆጠብ እና ሌሎች መጥቀስ ይቻላል። በመጨረሻም፣ ለልማትና እድገት ምቹ የሆኑ “ማህበራዊ ደንቦች” በሚለው ሥር የማህብረሰቡ አባላት፣ መንግስት ወይም ሌሎች አካላት፣ ለእድገቱ ተፃራሪ በሆኑ ተግባራት ውስጥ እንዳይሳተፉ የሚያግዱ እና ማዕቀብ የሚጥሉ ማህበራዊ ሕጎችን ያካትታል፡፡
ስለዚህ፣ በጉዳዩ ላይ የምናደርገው ውይይት እንዲሁ በጥቅሉ “ልማት/እድገት እና ዴሞክረሲ” በሚል ግርፍ እይታ ሳይሆን በመሰረታዊ መነሻ ምክንያቶች ላይ ማዕከል ባደረገ መልኩ መሆን አለበት፡፡ ስለዚህ፣ ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው፣ ስለአንድ ሀገር ልማትና እድገት ስናወሳ በዋናነት “እነዚህ ለልማትና እድገት ምቹ የሆኑ ማህበራዊ እሴቶች፣ ልማዶችና ደንቦች አሉን ወይ?” በሚለው ላይ መሆን እንዳለበት እሙን ነው፡፡ በቀጣይ ክፍል ከላይ፣ ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ መሰረት ስለሆነው “ነፃነት” እና ከማህበራዊ ልማት ጋር ስላለው ቀጥተኛ ግንኙነት የምዕራብ አውሮፓ እና የሩቅ-ምስራቅ ሀገራት ስልጣኔን እንደ ማሳያ በመውሰድ እንመለከታለን፡፡
የትምህርትና ቅድመ መማር ዲፓርትመንት (DEEL) የሲያትል ከተማ ማማ ላይ ማህበራዊ ርቀትን በ COVID-19 ወረርሽኝ ወቅት ለማበረታታት የተወሰኑ ሠራተኞች አሉት።
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በቅርቡ አስራ አንደኛ ክፍለ ከተማ በአዲስ እንዲዋቀር የወሰነው ውሳኔ በአካባቢው የሚኖሩ አርሶ አደሮችን ጥያቄ በመመለስ የአገልግሎት አሰጣጡን ተደራሽ፣ ፍትሃዊ እና ቀልጣፋ እንዲሆን የሚረዳ ነው ተባለ፡፡
የአዲስ አበባ ከተማ ምክር ቤት በቅርቡ ባካሄደው 8ኛ አመት 1ኛ መደበኛ ጉባኤው ለሚ ኩራ በሚል አስራ አንደኛ ክፍለ ከተማ እንዲዋቀር ውሳኔ ማስተላለፉ የሚታወስ ነው።
የከተማ አስተዳደሩን ውሳኔ በማስመልከት በየካ እና በቦሌ ክፍለ ከተሞች ስር በመሆን ይተዳደሩ የነበሩት የሰሚት፣ የመሪ፣ የአያት ፣የካ አባዶ ጎሮ : አይሲቲ ፖርክ እና አካባቢ ነዋሪዎች በአያት አደባባይ በመገኘት ለከተማ አስተዳደሩ ምስጋና አቅርበዋል::
ክፍለ ከተማው በአቅርቢያችን መዋቀሩ አስተዳደራዊ አገልግሎቶችን በቅርበት ለማግኘት እና እንግልትን ለመቀነስ፤ ለልማት መፋጠን እና መልካም አስተዳደር ችግሮች መፈታት ሁለንተናዊ ፋይዳ ይኖረዋል ያሉት ነዋሪዎቹ የለውጡ አመራር ለዘመናት የቆየውን የህዝብ ጥያቄ በአፋጣኝ መልስ በመስጠቱ መደሰታቸውን ነዋሪዎቹ ገልጸዋል፡፡
በምስጋና መርሃ-ግብሩ ላይ የየካ ክፍለ ከተማ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ አስፋው ተክሌ እና የቦሌ ክፍለ ከተማ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ መኮንን አምባዬ እንዲሁም የአዲሱ ለሚ ኩራ ክፍለ ከተማ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ኤልያስ መሀመድ በእንግድነት ተጋብዘው ለአካባቢው ነዋሪዎች የእንኳን ደስ አላችሁ መልዕክት አስተላልፈዋል::(የአ/አ ኘረስ ሴክሬቴሪያት)
የ Pearibbean መካከል ጠላፊዎችን በደህና መጡ! አንተ ፓፓ ለሆነው በእርስዎ መንገድ ላይ በደንብ ናቸው ወጣ ገባ ፍራፍሬያማ ደን መሻገሪያ ጋር አቀማመጥ መጠናቀቅ በኋላ…ብቻ 300 ለመሄድ ጎዶሎ! እኔ በፊት እንዲህ ሊሆን ይችላል ነገር ግን እነዚህን ደረጃዎች አንድ የመማር መሠረት እንደ በማይታመን አስፈላጊ ናቸው, ወደ ጨዋታው በእያንዳንዱ አዲስ ኤለመንት ቀስ በቀስ አዝናኝ ፈተና አይደለም ቅጠሎች ወደ ዳክዬ ኩሬ ወደ ስልክዎ ከመጣል ውጤቶች ካሰላሰለ አንድ ሥፍር አስቸጋሪ ተግባር በቀጣይ ከባድ ደረጃ በማድረግ ተዳረጉ ነው…አዎን በሚገባ እኛ ዘንድ ስለ መነጋገር ለገዢው! ‘
ደረጃ 16 እነዚያ spunky ባልዲ እስከ አብርቶ ያለውን ተግባር ጋር ሰማያዊ ወደዚያ ወደ እኛ ተከተላቸው, እርግጥ መንገድ በመሆን ጥቂት እንቅፋቶች ጋር. ጋር 90 000 ነጥቦች ከእናንተ እያንዳንዱ ሰው ያስፈልጋቸዋል ዘንድ ይሄዳሉ ለማግኘት የእርስዎን 20 papas! እኔ መጀመሪያ እንመክራለን
የበረከትን ጉዳይ በአስተውሎት ስመለከተው የሚታወሰኝ የማኪያቬሊ አባባል አለ። “በስልጣን ላይ ለመቆየት ዋናው ነገር ወደ ግብህ የምትደርስበት ስልት ሳይሆን ግብህ ነው። በመሆኑም የሞራል እስረኛ ሳትሆን በተመቸው ስልት እየተጠቀምክ ወደ ግብህ አምራ!” በማለት የገለፀው።
…በረኸትን ለጊዜው ተሰናብተን ወጣን። ቢሮዬ ስደርስ ስለ ራሱ ማሰብ ጀመርኩ።የበረኸት አስተዳደግ ምን እንደሚመስል ወደ ኃላ በመሔድ ቃኘሁት። ስብእናው በምን መልኩ እንደተገነባ አሰላሰልኩ። ዘለአለሙን ተንኮልና ቂም አዝሎ እንዲዞር ምክንያቱ ምን እንደሆነ በሳይንሳዊ መንገድ ተመለከትኩ።
በቅርብ እንዳየሁት ከሆነ የበረኸት የቂም ቁስል ለዘመናት ተዳፍኖ የኖረ ነው። የተለያየ ጊዜያቶችን እየጠበቀም ያመረቅዛል። በዚህ ወቅት እየጠበቀ በሚያመረቅዝ ቁስል እድሜ ልኩን ይሰቃያል። ዛሬም ባላሰበውና ባልጠበቀው ስልጣን ላይ ሆኖ ያሻውን እያደረገ ከስቃዩ ነፃ መሆን አልቻለም። እንዲያውም እድሜው በገፋ ቁጥር ለባሰና ለከፋ ቂም በቀል ራሱን የሚያዘጋጅ ሰው ሆነ።
ይህን የበረኸት ጠባይ ከአስተዳደጉ ጋር አጣምሮ ማየት ያስፈልጋል። ከበረሃ ጀምሮ በቅርብ የሚያውቁት የጫካ ጓደኞቹ በረኸትን በተበቃይነት፣ በማድባትና ዋሾነት ይጠቅሱታል። ወደ ጫካ የገባ የመጀመሪያ ሰሞን የትግራይ ነፃ አውጪን የመበቀል ከፍተኛ ፍላጐት ነበረው። በተለይ ኢህአፓ ውስጥ በነበረ ሰአት የተበቃይነት ስሜቱ መንፈሱን እየረበሸው በደህና ተኝቶ ማደር የማይችልበት ሁኔታ ተፈጥሮ ነበር።
በረኸት ተወልዶ ያደገው በጐንደር ከተማ ነው። አባቱ ገብረህይወት እና እናቱ ወይዘሮ ሓዳስ ይባላሉ። አቶ ገብረህይወት በእጅ ሙያ የሚተዳደሩ በመሆናቸው በድፍን የጐንደር ሕዝብ ይታወቃሉ። የበረኸት ቤተሰቦች የትውልድ ሐረግ የሚመዘዘው ከኤርትራ በመሆኑ በተወሰነ መልኩ የመጤነት ስሜት ይታይበት ነበር። በተጨማሪም በወቅቱ የህብረተሰብ የእድገት ደረጃ የእጅ ሙያተኞች በማህበረሰቡ ውስጥ የሚሰጣቸው ደረጃ ዝቅተኛ በመሆኑ በበረኸት ቤተሰቦች ዘንድ የበታችነት ስሜት የተጋረደበት ነበር። ይህም ሆኖ አባቱ ገብረህይወት በጐንደር ሕዝብ ዘንድ ተወዳጅ ነበሩ። ቆርቆሮ ሲያፈስ ተፈልገው የሚጠሩት እሳቸው ናቸው። የወራጅና ማገር እንጨት መምረጥ ሲፈለግ የቅድሚያ ምርጫ እሳቸው ናቸው። በአናጢነትና በግምበኝነት ብዙዎችን ያስከነዳሉ። ያለማጋነን አቶ ገብረህይወት ለጠራቸው ሁሉ “ አቤት” በማለት ቅን ታዛዥና አገልጋይ ሆነው ያለፉ ሰው ናቸው።
በረኸት ከልጅነቱ ጀምሮ ጓደኞቹን በማቄል የታወቀ ነው። ስሉጥ ነው። አንድ ነገር አይቶ ለማብራራት ካየበት ሰአት እጥፍ ይፈጅበታል። ለአንደበት የሚጥሙ ወጐችን በማምጣት አብሮ አደጐቹን አፍ ያስከፍት ነበር። በዚህ ምክንያት ውዳሴ ፈላጊነት ከወጣትነቱ ጊዜ ጀምሮ አዳበረ። ይህም ሁሉን ነገር አውቃለሁ የማለት በሽታ እንዲጠናወተው በር ከፈተ።
በሌላ በኩል በረኸት ትምህርት ጠል ነበር። በዚህ ምክንያት በመደበኛ ትምህርት ከአስራ አንደኛ ክፍል ማለፍ አልቻለም። ለጨዋታና ወግ ፈጣን የነበረው አእምሮው ለአስኳላ ህይወቱ አልጠቀመውም። ፓስተር ባደግ እግዜር ይስጠውና ከ11ኛ ክፍል አስወንጭፎ “ የተቋም አመራር” ማስትሬት ሸልሞታል።
በፓርላማ ለሹመት ሲቀርብ አቶ ኃይለማርያም በለበጣ ፈገግታ ታጅቦ “ ከግሪንውቺ ዩንቨርስቲ በኦርጋናይዜሽናል ሊደርሺፕ ማስትሬት ዲግሪ” በማለት አሞግሶታል። የዛሬን አያድርገውና። ታዲያ የዚያ የፓርላማ ሹመት እለት ልዩ ድምቀት የሰጡት አንጋፋው አቶ ቡልቻ ደመቅሳ ነበሩ። አቶ ቡልቻ አንገታቸውን አጐንብሰው “ እንዴት የኢህአዴግ ቁልፍና የተማረ ሰው በጽህፈት ቤት ደረጃ ዝቅ ብሎ ይሰራል” በማለት ሸንጐውን አስቀውታል። መቼም አቶ ቡልቻ የኮሙዩኒኬሽን ጽህፈት ቤት ያነገው ድብቅ ስልጣን ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ቀጥሎ መሆኑን ሳይረዱት ቀርተው አይደለም።
የበረኸት የልጅነቱ ህይወት ስንመለስ ካሳሁን ገብረህይወት ለሚባለው ታላቅ ወንድሙ ከፍተኛ አድናቆት ነበረው። በፓለቲካ አመለካከትም ተጽእኖ አሳድሮበታል። የኢህአፓ አባል የነበረው ካሳሁን በረኸትን ወረቀት በመበተን እና መልእክት በማድረስ ያሰማራው ስለነበር በሂደቱ ግንዛቤ ነበረው። የኢህአፓን አካሄድ ለማወቅ አግዞታል።
ቀን ቀናትን ወልዶ የፓለቲካ ግለቱ ሲሟሟቅ አንድ መጥፎ መርዶ በአቶ ገብረህይወት ቤት ተሰማ። ካሳሁን ገብረህይወት መሰዋቱ ተሰማ። የገደሉት ደግሞ የትግራይ ነፃ አውጪ ድርጅት ( ህውሓት) መሆኑ በሰፊው ተነገረ። ህውሓቶች ወንድሙ ላይ ወሰዱት የተባለው እርምጃ በረኸትን አበሳጨ። በልቡ ውስጥ የቂም በቀል እንዲቀመጥ አደረገ። የወንድሙን ገዳዬች የተባሉትን ለመበቀል ውሳኔ አሳረፈ።
የበረኸት በረሃ የመግባትና የመቆየት አልፋና ኦሜጋው ይሄ ነው።ቂም በቀል። የብሔር፣ መደብ ጭቆና እየተባለ የተሰበከውን ተረት ተረት የት አይቶት። ከጐንደር እግሩን ሳይነቅል የመደብ ጭቆናን በየትኛው መነፅር ተመለከተው። ጥራዝ ነጠቅ በሆነ መልኩ ሰምቶት ሊሆን ይችላል። ይሄ ለጥያቄ የሚገባ አይደለም።
በዘርፉ ሙያተኞች እንደሚገለጠው መጥፎ ባህሪ ያላቸው ሰዎች ክፉ ለመሆን የቻሉበት የራሳቸው መነሻ ምክንያት አላቸው። የበረኸትም መጥፎነት ካለፈው ገጠመኙ ጋር የተያያዘ ነው። ህውሓቶች ወንድሙን እንደገደሉበት በሰፊው መነገሩ የፈጠረበት የሕሊና ቁስል ሊፈወስ አልቻለም። ውስጡ በጥላቻ፣ በምቀኝነትና በጥርጣሬ ባህሪ እንዲሞላ መሰረታዊ መነሻው ይሄ ነው። ከሃዲና ማተበ ቢስ እንዲሆን እንዳደረገው እምነት ተይዞበታል።
በረኸት ህውሓት አደረሰብኝ ብሎ የሚያምነውን በደል ለመወጣት በርካታ ጥረቶች አድርጓል። ይህን ውስጣዊ ቁጭቱን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ ለመግለጥ ሞክሯል። ህውሓትን በተመለከተ የወጋ ቢረሳ የተወጋ አይረሳም ጠባይ የሚያሳየው በዚህ ምክንያት ይመስላል። ታዲያ አንዳንድ የህውሓት ባለስልጣናት ይሔን ስለሚያውቁ እንደ ጉም ጅብ አተኩረው ይከታተላሉ። ስብሃት ነጋና አርከበ እቁባይ በአይነ ቁራኛ ከሚመለከቱት የህውሓት ሰዎች ዋነኞቹ ናቸው።
በረኸት በብዙ የኢህአዴግ ካድሬዎች ዘንድ ሁለት ቅፅል ስሞች አሉት። በፕሮፐጋንዳው ዘርፍ ያሉ ካድሬዎች “የኢህአዴግ ዶክተር ጆሴፍ ጐብልስ” ይሉታል። ይህንን ስለሚያውቅ አንዳንድ ጊዜ በጥራዝ ነጠቅነት ከቃረማቸው የዶክተር ጐብልስ አስተምሮቶች ነቅሶ በማውጣት ይጠቀምባቸዋል። የንግግርና የትንተና ችሎታዉ የሚቃኘውም በዚህ የጮሌነት ባህሪው በመነሳት ነው። ከአንደበቱ ውስጥ “ ውሸት ሲደጋገም እውነት ሊመስል ይችላል” የሚለውን የዶክተር ጐብልስ አሳብ የሁልግዜም አፉን ማሟሻ የሚያደርገው ነው።
እርግጥ በቀጥታ “ ውሸትን ደጋግመን እውነት እናድርገው” ሲል ሰምቼ አላውቅም። የሒትለሩን የፕሮፐጋንዳ ኃላፊ ዶክተር ገብልስ ስም ሲጠራ አልሰማሁም። ያልሰማሁትን ሰማሁ አልልም። ነገር ግን በየቀኑም ይሁን በሚሰጠው የካድሬ ስልጠና ላይ “ እውነት በእጃችን እያለ እንዴት ደጋግመን መናገር ያቅተናል?” በሚል መልኩ ያቀርባል። እናም ጥያቄ ሆኖ መቅረብ ያለበት “የበረኸት እውነት ምንድነው?” የሚለው ይሆናል።
ተደጋግሞ መገለፅ ያለባቸው የበረኸት እውነቶች በራሱ መፅሀፍ ላይ በድፍረት የተገለፁ ናቸው። የቅድሚያው በአቶ መለስ ቆራጥ መሪነት ኢትዬጲያ ከማሽቆልቆል ወጥታ ሽቅብ ዳገቱን በመውጣት የአፍሪካ ነብር መሆኗ ነው። አቶ መለስ ኢትዬጲያ ካሸለበችበት ረጅም እንቅልፍ ቀስቅሶ በምስራቅ አፍሪካ ብቻ ሳይሆን በአፍሪካም ባለከባድ ሚዛን አገር እንድትሆን ማድረጉ ነው።አንድ በሉልኝ።
የበረከት እውነት የኢትዬጲያ ከተሞች በመለስ ራዕይ ትንሳኤያቸው መበሰሩ ነው። የበረከት እውነት አገራችን ኢትዬጲያ በሚያስጐመዥ ሁኔታ ውስጥ በመገኘቷ ህዝቧ ሁለንተናዊ ለውጥ ውስጥ መግባቱ ነው። የኢትዬጲያ ህዝብ በሚያየው ለውጥ በመደሰቱ ምክንያት ፍላጐቱ እየጨመረ መሄዱ ነው። በመላው ኢትዬጲያ ህንፃዎች ማታ ማታ ተዘርተው እንደ እንጉዳይ ጠዋት የበቀሉ የሚመስሉ አስጐምዥ ሁኔታ ላይ ነን።ሁለት በሉልኝ።
የኢህአዴግ ገድል በተወሳበት መጽሐፉ እንደተገለፀው የበረከት እውነት የህውሓት አመራሮችና ባለሟሎቻቸው ለኢትዬጲያ ህዝብ የተለየ ፍቅር፣ አክብሮትና የፀና ወገናዊነት ያላቸው መሆኑ ነው። አመራሮቹ ሕዝብ ሲበደል አይወዱም። በሕዝብ ላይ የሚፈፀም ግፍና በደልም አምርረው ይጠላሉ። ከባድ መስዋትነት ቢጠይቅም ባይጠይቅም የሚጠሉትን ግፍና በደል በፅናት ይታገላሉ። ለኢትዬጲያ ህዝብ ሲሉ የመስዋእትነት ፅዋ የሚጐናፀፋ ናቸው።ሦስት!
የበረከት እውነት የህውሓት አመራሮችና ባለሟሎች ስልጣንን ለህዝብ ጥቅም እንጂ ለራስ ጥቅም ማካበቻ ማድረግ የለብንም ብለው በፅናት ያመኑና ይህንንም ወደ ተግባር ለመቀየር ያለመሰልቸት የሰሩ ናቸው። ስልጣንን የሃብት መቀራመቻ ሳይሆን አገር መለወጫ መሳሪያ በማድረግ በኢትዬጲያ እጅግ በጣም ፍትሐዊ ሊባል የሚችል ፈጣን እድገት እንዲመጣ ለማድረግ የበቁ ናቸው።
እንግዲህ የበረከት እውነቶች ከብዙ በጥቂቱ ከላይ የተገለፁትን ይመስላሉ። ሳንሰለች ደጋግመን ማስተጋባት አለብን በማለት የሚናገራቸው የእሱ ሃቆች ከላይ የተገለጡትን ነው። በዚህ እምነት የተነዳው በረኸትና ተከታዬቹ የሚያቀርበው የራሱ እውነታ እሱኑ እያደነዘዘ በራሱ እንዲኩራራ አደረገው። ራሱ በፈጠረው ፕሮፐጋንዳ እስረኛ ሆነ። ከማንም በቀደመ የፕሮፐጋንዳው ሰለባ እሱ ሆነ።
በሌላ በኩል በመንግስት መዋቅር ውስጥ ያሉ ባለስልጣናት እና ካድሬዎች ደግሞ ጓድ በረከትን “የመለስ ማኪያቬሊ” ይሉታል። እንደ እሱ አይነት የለየለት ኩሸታም በኢትዬጲያ የመንግስታዊ ስርአት ውስጥ ተፈጥሮ እንደማያውቅ ይመሰክራሉ። እንደ በረኸት ጭካኔን ደግነት፣ ካንሰርን ጉንፋን፣ ቁልቁለትን ዳገት፣ ረሃብን ጥጋብ፣ ሀዘንን ደስታ አድርጐ የሚገልፅ እንደሌለ እምነታቸው ነው። ተንኮል፣ ሴራና ሻጥር “ የአድዋ ቤተሰባዊ ገዥ መደብ” መመሪያ እንዲሆን ያደረገው ስብሃት ነጋ እንኳን ከበረኸት ብዙ እንደሚማር በአደባባይ የሚመሰክረው ነው።
“ከበረኸት እውነታ” ወጥተን አጠገቡ የነበርን ሰዎች በቅርበት የተመለከትነው የሰውየው ፐርሰናሊቲ ብዙ ሊባልለት ይችላል። በውስጡ አዝሎት የሚኖረው ክፋት ዝም ብሎ የመጣ አይደለም።
የሆነው ሆኖ በሄድኩበት ሁሉ የበረከትን ጉዳይ በአስተውሎት ስመለከተው የሚታወሰኝ የማኪያቬሊ አባባል አለ። “በስልጣን ላይ ለመቆየት ዋናው ነገር ወደ ግብህ የምትደርስበት ስልት ሳይሆን ግብህ ነው። በመሆኑም የሞራል እስረኛ ሳትሆን በተመቸው ስልት እየተጠቀምክ ወደ ግብህ አምራ!” በማለት የገለፀው።
አየር መንገዱ የተሳሳተ መረጃ በመስጠቱ ይቅርታ ጠይቆ ስሕተቱን በአደባባይ ማስተካከል ይኖርበታል። ለሐጂ ጀዋር የተሳሳተና የፈጠራ መረጃ የሰጠው አካልም መጠየቅ ይኖርበታል!...
በኦሮሚያ ልዩ ዞን ሰበታ ከተማ ማዛጋጃ ቤት ህዝብ ሳይሆን ደላላ ብቻ እየተስተናገደ ነዉ የተለየ ህግ የወጣላቸዉ ይመስላል እና ህጉ ዳዎን ሎድ ይደረግልን የህእቡ ጥያቄ ነዉ
ህግ ማውጣቱ ባልከፋ፣ የሰራተኛውም መብት እንደህጉ ቢጠብቅ ምን አለበት? በምስራቅ ሀረርጌ ዞን በደደር ወረዳ የአንድሰፈር እና ዘመዳሞች በሆኑ የመንግስት አስተዳዳሪዎች ምክንያት ሰራተኛው እያለቀሰ ነው መንግስትም ዲሞክራሲም ያለ አይመስልም ነገር ግን እንዲህም ሰው እየጨቆኑ በብር የገዙት ዝናና እውቅናቸው የእትዬለሌ ነው። ታዲያ እስከመቼ እንቻል በኢህአዴግ እና በዚህ መንግስት በሚደልሉ ሌቦች ስንበዘበዝ ወይስ ረብሻ እናንሳ ደግሞካ ረብሻ ካነሳንም ጥይት አለ ታዲያ እንዴት እንሁን ?
“የዐቃቤ ሕግ ያለህ!” የሚል ርእስ ይዤ፤ ይህን መጣጥፍ ለማቅረብ ምርኩዝም፣መግፍኤም የኾነኝ፤ በቅርቡ የፌደራል ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት ለፓርማው ያቀረበው፣ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ የ2007 በጀት ዓመት የሒሳብ ኦዲት ግኝት ሪፖርትነው፡፡ ከኹሉ አስቀድሞ፤እነኚህ የኦዲት መሥሪያ ቤቱ ባለሞያዎች፤ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን በተመለከተ እና በሌሎችም ተመሳሳይ የሒሳብ ኦዲት ግኝት ጉዳዮች ላይ ላሳዩት ትጋት እና ቆራጥነትእንደ አንድ ዜጋ፣ የበኩሌን አክብሮት ላቀርብላቸው እፈልጋለኹ፡፡
ይህ ጽሑፌበሦስት መደብ የተከፈለ ይዘት ይኖረዋል፡፡ የመጀመሪያው፦ ስለዩኒቨርሲቲው የሥልጣን ሥርዓተወግ እና መዋቅር፤ ኹለተኛው፦ የኦዲት ሪፖርቱን ሐቲት እና ያለውን አንድምታ፤ ሦስተኛው፦ የዩኒቨርሲቲውየንዋይ ሥርዓት አልባነት እናየሙስና መገለጫዎቹ፤ በሚል የተሰናዳ ይሆናል፡፡
ወደአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ቅጽረ ግቢእናየሥልጣን ሥርዓተ ወግ ሐተታ በቀጥታ ከመግባታችን በፊት፣ የዩኒቨርሲቲውን መልክእ እናከፖለቲካ ሥርዓቱ ጋራ ያለውን መመሳሰል ማየትበእጅጉ የተገባ ይኾናል፡፡የምልከታ መነጽራችንንም፥ ከ20ኛው ክፍለ ዘመን እውቁ ፈላስፋ ሚሼል ፉኮ ተውሰን፣እርሱ የተነተናቸውን፣ የአውሮፓ የፖለቲካ ሥልጣን ሥርዓተ ወጎች የጉዞ ምኅዋር አድርገን ሐተታችንን እናሔዳለን፡፡
ፉኮካቀረበው ትንታኔ እንደምንረዳው፥ ዘውዳዊ ሥርዓት ባለበት አገር፣ የፖለቲካ ኃይልንና ሥልጣንን ጠቅልሎየያዘው፣ እንደ ሉዓላዊነቱ ራሱ ንጉሡ ነበር፡፡ከፍጹማዊ የዘውድ አገዛዝ መወገድ በኋላ፣የፖለቲካ ኃይል ከአንድ ግለሰብ እጅ ወጥቶ ወደ ብዙ ማዕከላት ተሠራጭቷል፡፡ ይኹን እንጂ፣ ከአንድ ሉዓላዊ ሰው የወጣው መንግሥታዊ ሥልጣን፣ እንደ ሊብራል አስተምህሮ፣በቀጥታ ወደ ዜጎች ወርዶ ሕዝቡ ሉዓላዊነትን የተጎናጸፈበትሳይኾን፣ ወደተለያየየሥርዓቱ ንኡሳን ተቋማት የወረደበትን ሒደት የሚያሳይ ነው፡፡ በመኾኑም እነዚኽ ትንንሽ የሥርዓቱ ንኡሳን ተቋማት፣ከዋናው ማዕከላዊ መንግሥቱ የሥልጣን ተቋዳሽ ናቸው፡፡ በዚኽሥርዓተ ወግ፣ሥልጣን፣ አንድ ቦታ ብቻ የተከማቸ ሳይኾን፤ ከተለያየ ቦታ የሚነሣ ነው፡፡ በመኾኑም የዜጎች መብት የሚወሰነው፣ ከአንድ ማዕከል በሚነሳ የኃይል ሚዛን ብቻ ሳይኾን፣ በዕለትተዕለት እንቅስቃሴያችን ወቅት በምናገኛቸው ተቋማት ነው፡፡
የፖለቲካ ሥልጣን ተቋዳሽ ኾነው፣ በዕለት ተዕለት እንቅስቃሴያችን ከሚያጋጥሙንተቋማት መካከል፦ እንደ ቀበሌ፤ ወረዳ አስተዳደሮች፤የከተማ መዘጋጃ ቤት፤ የፍትሕ ተቋማት፤ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት… ወዘተይጠቀሳሉ፡፡እንደ ፉኮ አስተሳሰብ፣ የአንድን አገር ፖለቲካዊ፣ ማኅበራዊና ኢኮኖሚያዊ ሥርዓት ለመረዳት የኹሉንም ተቋማት ሒደት በመመርመር አንድ አገራዊ ገጽታ ለማቅረብ ከመሞከር ይልቅ፣ የአንድ ውስን ተቋምሥርዓትን ብቻ ለይቶ መመልከት፣ አጠቃላይ የአገሪቷን ሥርዓት ለመረዳት እንደሚያስችልያሳየናል፡፡
በውቅያኖስ ውስጥ የሚገኘውን ንጥረነገር ለማወቅ፣ከውቅያኖሱ ጥቂት የውኃ ናሙናብቻ በመውሰድ በላብራቶሪ እንደምንመረምርኹሉ፣እኛም አንድን ተቋም፣ ማለትም አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን እንደማሳያ በመውሰድ፣በኢትዮጵያ ውስጥ የተስፋፋውንሙስና ወደሚያሳየን ተጨባጭ ኹኔታ ለመድረስ እንሞክራለን፡፡
በመጨረሻም ፉኮ፣ “ሕዝብ ሉዓላዊ ነው” የሚለውን አስተምህሮ፣ በእውነታ ሚዛን እንደሞገተ ኹሉ፤እኔም፣ ከዐፄ ኃይለ ሥላሴ ሉዓላዊ ሥልጣንመፍረስ በኋላ፣ እስከዛሬ ድረስ በተፈራረቁ ሥርዓቶች፣ሕዝብ ሉዓላዊነትን ተረክቧል፤ የሚል እምነት የለኝም፡፡
የዛሬውአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ ቀድሞ የዐፄ ኃይለሥላሴ ቤተ መንግሥት በነበረበትመልክኡ፣በሦስትክበቦች(ገጻተ መካን) የተዋቀረ እንደነበር፣ በአንድ ወቅት ፕ/ር ሺፈራው በቀለአጫውተውኛል፡፡ይኸውም፣የመጀመሪያውደረጃ፥ንጉሠነገሥቱ፣ልዑላንና ልዕልታት በአጠቃላይም ንጉሣውያንቤተሰቦችን ብቻ የያዘ፤ኹለተኛው ክበበ መካን፥መሳፍንትቱንና መኳንንቱን የያዘ ነው፡፡በሦስተኛ ደረጃ የሚገኘው የቤተመንግሥቱ መዋቅር ደግሞ፣በተለያየ ደረጃ ያሉ የመንግሥቱን አገልጋዮች እናየቤተ መንግሥቱንባለሟሎች የያዘ ነበር፡፡ በዚኽ መልኩ በሦስት ደረጃ የተከፋፈለውቤተ ንጉሥ፦ የትእምርታዊነት፣ የዓላማና የተግባር መደባዊ ማዕርግን የሚያንጸባርቅ ቅጽር አለው፤ የቅጽሩም አሻራ ዛሬ ድረስ ይታያል፡፡
እንደፕሮፌሰር ሺፈራው ገለጻ፣ይህዓይነቱየቤተ ንጉሥማዕርጋዊ አወቃቀር፣ከቤተ ክርሰቲያን ትውፊታዊ ሕንጻ ሥሪት የተወረሰ ነው፡፡በቤተ ክርስቲያን፥ “ምቋመ ካህን ወምእመን” ተብለው የተለዩመቅደስ፣ ቅድስት እና ቅኔማሕሌት እንዳሉ ኹሉ፣በቤተ መንግሥቱም ከላይ ያየናቸው ሦስት “ምቋመ ሥልጣናት”በባህልተናበው እናገኛቸዋለን፡፡
በተጨማሪም፣ ቤተመንግሥቱ ምንጊዜም ንጉሠነገሥቱ መርጦ በሾመው ልዩ ኃይል ይጠበቃል፡፡ይህም በየዘመኑ የተለያየ መልክ፣ አደረጃጀት እና ስያሜ ሊይዝ ይችላል፡፡ ለምሳሌ፡-በመካከለኛው ዘመን “ቊርባን” የተሰኘ ልዩ ኃይል፣ በዐፄ ምኒልክ ዘመነ መንግሥት“መሀል ሠፋሪ”፣ በዐፄ ኃይለሥላሴ ዘመነ መንግሥት ደግሞ፣“የክብር ዘበኛ” በሚል ስያሜ ተደራጅተው ቤተመንግሥቱን ይጠብቁ ነበር፡፡
የአኹኑን የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ የኃይልና የሥልጣን አወቃቀር ስንመለከት፣ ልክ እንደ ቀድሞው የቤተመንግሥት አወቃቀር ኹሉ፣በሦስት ደረጃ የተከፈለ ነው፡፡በአንደኛ ደረጃ፡- የዩኒቨርሲቲው ፕሬዝዳንት፣ የቦርድ ሰብሳቢውና አባላቱ፣ ምክትል ፕሬዚዳንቶች እንዲኹም በተለያዩ ፋኩልቲዎች ባላቸው የፖለቲካ ቅቡልነት የተመረጡ ዲኖች ናቸው፤በኹለተኛ ደረጃ ያለው የአወቃቀር ዕርከን ራሱን በኹለት ይከፍላል፡-የመጀመሪያው፥ከተለያዩ ክልሎች በብሔር ማንነታቸው ተመርጠው የተሾሙ ባላባታዊ ካድሬዎችና“የፓርላማ ተመራጭ”በሚል ሰበብ የሚገቡ የኢሕአዴግ የፖለቲካ አቀንቃኞች ሲኾኑ፣ ኹለተኛው ክፍል ደግሞ፤የኢሕአዴግንፕሮግራሞች እና ፖሊሲዎች ምሁራዊ ልባስ ለመስጠት የተሰለፉ ምሁራንናቸው፡፡እነዚኽም፤በቤተ መንግሥቱ አግብኦተ ግብር ወቅትእየተነሡንጉሡን፥ “አልቦ እምቅድሜከ ወአልቦ እምድኅሬከ” (ከአንተ በፊትም እንዳንተ ያለ አልነበረም፤ ከአንተ በኋላም እንዳንተ ያለ አይመጣም) እያሉ በማሕሌተ ገንቦ እና በመወድስ ቅኔ የውዳሴ አምኃ እንደሚያቀርቡበትያለ ፈሊጥ ይዘው፣ ለሥርዓቱያደሩ ምሁራንንየሚያሳይ አሰላለፍ ነው፡፡እነኚህ ምሁራን፣ ለሥርዓቱ ቅቡልነት ለማስገኘት በየብዙኃን መገናኛው እየቀረቡ እንደማስረዳታቸውና ለሥርዓቱ ሌት ተቀን እንደመድከማቸው፣የዩኒቨርሲቲው አስተዳደር በሹመት፣ በንዋይ፣ በቁሳዊና በትምህርት ማዕርግ ከፍ ከፍየሚያደርጋቸው መምህራንን የሚይዝ መዋቅር ነው፡፡
ሦስተኛው በዩኒቨርሲቲው የሥርዓት መዋቅር ውስጥ የምናገኛቸው፡- በተለያዩ የትምህርት ክፍሎች፥ በሞያቸው፣ በዕውቀታቸውና በምርምር ውጤቶቻቸው እያስተማሩና እየተመራመሩ ያሉ ዓይነተኞቹ መምህራን የሚገኙበት መዋቅር ነው፡፡
ከዚኽ ሐቲት እንደምንረዳው፣አንድ ሥርዓት ተቀየረ ወይም ወደቀ ሲባል፣ መገለጫ ወጎቹንናስያሜውን ኹሉ ለጊዜው ያጣ፤ ወግሥርዓቱ ኹሉ የፈረሰ ቢመስልም፣ የኋላ ኋላ ግን፣ የታሪክ ምሁራን“የታሪክ ክትያ” እንደሚሉት፣መገለጫ መልኩን ቀይሮ፣ ስምና ግብሩን ሌላ አስመስሎ መከሠቱአይቀርም፡፡ የግቢውም ጥበቃ ቢሆን ትላንት በተለያየ ስም በጸጥታ አስከባሪ ኃይሎች ይጠበቅ እንደነበረ ሁሉ፣ ዛሬም ግቢው በፌዴራል ፖሊስ ይጠበቃል፡፡
ከላይባቀረብነውየቤተመንግሥቱ እና የዩኒቨርሲቲው ወግ ውስጥ፣ የገጽታና የግብር መወራረስ እንዳለ ያሳያል፤ ሽግግሩም፥ ከጥንቱ “የዘር” መሣፍንታዊ አሰላለፍ ወደ አዲሱ “የብሔር” መሣፍንታዊ አሰላለፍ የመቀየር ሒደት ብቻ እንደኾነ በግልጽ እንረዳለን፡፡
የፌዴራሉዋና ኦዲተር፥የአዲስአበባ ዩኒቨርሲቲን የ2007በጀት ዓመት የሒሳብ ኦዲት ግኝት ሪፖርትን አስመልክቶ፣ሚያዝያ 2 ቀን 2009 ዓ.ም.፣ ለፓርላማ አንድ ሰነድ አቅርቦ ነበር፡፡የሰነዱ ይዘት፣በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ስድስት ኮሌጆች “የፋይናንስ ሕጋዊነት ኦዲትን” ዋና ትኩረቱ ያደረገ ሲኾን፣ ይህን ተከትሎ፣የኢፌዴሪየሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የመንግሥት ወጪ አስተዳደርና ቁጥጥር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴእናየከፍተኛ ትምህርት ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ፣ በዩኒቨርሲቲው የሦስት ቀናት የመስክ ምልከታ አድርገዋል፡፡
የኦዲቱን ግኝት ይዘት ለመፈተሽና የሪፖርቱንመሠረታዊ ጭብጥ በወል ለመረዳት፣ኹለት የሒሳብ አያያዝ እና የኦዲት ባለሞያዎች ሞያዊ ገለጻ እንዲያደርጉልኝ ጠይቄነበር፡፡እነርሱም ከኦዲት ግኝቱ ያገኙትን ግንዛቤ፣በተለያዩ ቀናት በአካል እየተገናኘን ካስረዱኝ በኋላ፣ ሐሳባቸውንጠቅለል ባለ ማስታወሻ ጽፈው ሰጥተውኛል፡፡ በዚኽ ክፍል ሐቲትውስጥየተካተቱትየኦዲት ፅንሰ ሐሳባዊ ትንተናዎችና ከሪፖርቱ የተጠቀሱ አስረጂዎችና ማብራሪያዎች፣የእነዚኽን ባለሞያዎች ምልከታ መሠረት ያደረጉናቸው፡፡
የሪፖርቱቁልፍና መሠረታዊ መጠይቃዊ መነሻ፣በመግቢያው ላይ እንደሚከተለው ይነበባል፤ ‹‹አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የውስጥ ገቢውን የሚያስተዳድርበትና ከመንግሥት በጀት በኢፌዴሪየሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚመደብለትን በጀት፣ለበጀት ማዕከላቱ የሚደለድልበት፣ አፈጻጸሙን የሚከታተልበት፣ ዓመታዊ ሒሳቡን እየዘጋ የሚያሳውቅበት እና ለኦዲትየሒሳብ መግለጫዎችን፣ ሪፖርቶችንና መዛግብትን ከነደጋፊ ማስረጃዎች ለማቅረብ የሚችልበት ሥርዓት ለምን መዘርጋት አልተቻለም?››ሲል ይጠይቃል፡፡
ይህም ማለት እንግዲኽ፣ ዩኒቨርሲቲው፣በወል የሚታወቅ የፋይናንስ ሥርዓት ወይም ሕግ እና ደንብ፣ እንዲኹም የፋይናንስ እንቅስቃሴውን የሚከታተልበት የቁጥጥር ‘ራዳር’ የሌለው መኾኑንያመለክታል፡፡ ይህ ጥሰት፣ መሠረታዊ የኾኑትን የኦዲት አሠራር መርኆዎችስላልተከተለለምርመራ ሥራው አመቺ አልነበረም፡፡በመኾኑም፣ዩኒቨርሲቲውየውስጥቁጥጥር ሥርዓትእንደሌለው ያረጋግጥልናል፡፡ ይህኹኔታ፣ በአንድ ወቅት ባሕሩ ቃኜ ‹‹ያዝ እጇን፣ ዝጋ ደጇን፣ ሳም ጉንጯን›› ብሎ የገጠመውን ያስታውሰኛል፡፡
በዚኽ ሰበብም፣ ከቁጥጥር ሥርዓት አለመኖር ጋራ ቀጥተኛ ተያያዥነት ያላቸው የሚከተሉት የአሠራር ሕጸጾች እንደተገኙበት ሪፖርቱ ያስረዳል፤ ሀ)ተአማኒነት ያለው የፋይናንስ ሪፖርት አለመኖር፤ ለ)የፋይናንስ አሠራሩ፥ ሕግ፣ ደንብና ፖሊሲ የተከተለ አለመኾን፤ ሐ)የሒሳብና የንብረት አስተዳደር የሥራ ድርሻ ክፍፍል ጉድለት፤ መ)ለክፍያ በአግባቡ የተሰነደ የወጪና የገቢ መረጃ አለመቅረብ፤ ሠ)ዕቅዱንና የዕቅዱን አፈጻጸም የሚገመግም የበላይ አካል አለመኖር ናቸው፡፡
የዩኒቨርሲቲውን የፋይናንስ ሥርዓት ጥሰት በምናይበት ጊዜ፣ በሪፖርቱ ውስጥበዋናነት ተጥሰዋል ተብለው የተዘረዘሩትን ሰፊ ጉዳዮች፣ ከሒሳብ አያያዝ እና ኦዲት መሠረታዊ መርኆዎች አንጻር፣ በአምስት ማሕቀፎችዘርዝሮ ማቅረብ ይቻላል፡፡
በሒሳብና መዝገብ አያያዝ ሞያ፣እንደ“ሀሁ” ከሚቆጠርመርሕ እንደምንረዳው፣ ማንኛውም በበጀት የሚተዳደር ተቋም ሕጋዊና ትክክለኛ የፋይናንስ ሪፖርት ሊኖረውይገባል፡፡የፋይናንስ ሪፖርት የሚያቀርበው ግን፣ተቋሙ ወይም ድርጅቱ በመረጠው ጊዜ ሳይኾን፣የአካውንቲንግ መርሕበሚያዝዘውዓመታዊ ሥፍረ ጊዜ እና አስቀድሞ በተወሰነ ጊዜ ብቻ ነው፡፡ወደ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ስንመጣ፣ይህን የበጀት ሪፖርት ማቅረቢያ ወቅትን የመጠበቅ፣ ወይም የበጀት ሪፖርት ማቅረቢያ ሥፍረ ጊዜመርሕን የጣሰ እንደኾነ ከዋና ኦዲተሩ ሪፖርት መረዳት እንችላለን፡፡ይህን የሕግ ጥሰት አስመልክቶ፣ የኦዲት ኮሚቴው በሪፖርቱ ከገለጻቸው ጉዳዮች መካከል፡-
3.1. በ2006 የተሟላ የሒሳብ ሪፖርት ለኦዲተር ለማቅረብ ለምን አልተቻለም?በ2007 መክፈቻ ሒሳብ፣ መመልከት የሚገባቸው በ2006 የዞሩ ቋሚ ሒሳቦችንስ ለምን አልተመዘገቡም?
3.2. ሰኔ 30 ቀን 2007፣ ቀሪው ሒሳብ ፈሰስ ተደርጎ ባዶ መኾን የነበረበት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ባንክ ሒሳብ ቁጥር 14087395956 ለ/ኢ/ት ሚ/ር ፈሰስ ሳይደረግ ለምን ብር 1,176,894.39 ተገኘበት?
8.2. የኢንስቲትዩቱ የባንክ ሒሳብ ቁጥር 1000002264211 (ማለትም የውስጥ ገቢ አካውንት) ለምን በየወሩ የባንክ ሒሳብ ማስታረቂያ አይሠራለትም? የገቢ ሒሳብ ዝርዝር የለምና በዚሁ ሒሳብ ቁጥር ሰኔ 30 ላይ ብር 8,228,420.30 የሚታየው ቀሪ ሒሳብ ትክክል ስለ መኾኑ ለኦዲተሩ ለምን ማረጋገጥ አልተቻለም?”
8.3. በ2006 በጀት ዓመት የዞሩ ቋሚ ሒሳቦች(ተከፋይ፤የተጣራ ሀብት ወዘተ.) ለ2007 በጀት ዓመት መክፈቻ ኾነው ለምን አልተመዘገቡም? የሚሉት ይገኙበታል፡፡
የእነዚኽ፣ የሒሳብ ሪፖርት ለኦዲተር አለመቅረብ፣ ከተጠናቀቀው የበጀት ዓመት የዞሩ ቋሚ ሒሳቦች አለመመዝገብ፤ ቀሪ ሒሳብ ፈሰስ አድርጎ የባንክ ሒሳቡን ባዶ ያለማድረግ ችግር፤ የዕቃ ግዢ በተያዘ በጀት ዓመት መገዛቱን የሚያረጋግጥ የክፍያ ወቅቱን የሚያሳውቅ ሰነድ አለማቅረብ፤ እንዲሁም የውስጥ ገቢ እና የፕሮጀክት ገንዘብ አለመታወቅ…፤ዩኒቨርሲቲው የሒሳብ አያያዝ መሠረታዊ መርሖን እንደ ጣሰ የሚያረጋግጥ ግዙፍ የእውነታ ማሳያ ነው፡፡
ከዋና ዋናዎቹ የሒሳብ አያያዝ መርኆዎች አንዱ የኾነው፣ “ተጨባጭ የማረጋገጫ/ደጋፊሰነድ አቅርቦት መርሕ”፣እያንዳንዱ በፋይናንስ ሪፖርት ላይ የሚቀርቡ የሒሳብ እንቅስቃሴ ውጤቶች በበቂማስረጃ ወይም በሒሳብ አስረጂ ሰነዶች የተደገፉ እና የተመሳከሩ መኾን ይገባቸዋል፤ይላል፡፡እነዚህም ሰነዶች አሳማኝ እና በቂ መሆን አለባቸው፡፡ ይህ መሠረታዊ መርሖ፣ ለእያንዳንዱ የሒሳብ አያያዝ እጅግ ወሳኝ ኾኖ ሳለ፤ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ግን ይህን በሚጥስ መልኩየሚከተሉትን ጥፋቶች ፈጽሞ እንደተገኘ፣ ከሪፖርቱ ለናሙና ያህል ከወሰድነው ማስረጃ መገንዘብ ይቻላል፡፡
3.3. ከርቀት ትምህርት የተገኘ ገቢን ለሚመለከታቸው የዩኒቨርሲቲ አካላት በሒሳብ ርዕስ 4008 ዝውውር መደረግ ሲገባው፣ በናሙና ኦዲት በተደረገው ብቻ ያለአግባብ የወጪ ማስረጃ ሳይኖር በድምሩ ብር 24,535,222.80 በወጪ ሒሳብ ተመዝግቦ ሪፖርት ተደርጓልና እንዴት ሊኾን ቻለ? ወይም ምን ማለት ነው? በዚህ የናሙና ኦዲት መነሻ የተቀሩትን ዝውውሮች ፈትሻችኹ ምን አረጋገጣችኹ?
3.11. በድምሩ ብር 1,000,378.50 ሲከፈል መቅረብ ያለበት የእጅ በእጅ ሽያጭ ደረሰኝ በዱቤ ሒሳብ ተወራርዶ ተገኝቷልና ለምን እንዲያ ሊኾን ቻለ? አልፎአልፎም ቢኾን በተቋማችኹ የተለመደ አሠራር አለመኾኑ ምን ማስረጃ አለ?
3.16. ክፍያዎች በገቢው የሒሳብ አርእስት ተመዝግበው ሪፖርት ለመደረጋቸው፣ ኦዲት ሲደረግም የተለያዩ የግንባታ የቅድመ ክፍያዎች በድምሩ ብር 8,521,076.04 በተሰብሳቢ ሒሳብ መያዝ ሲገባው በወጪ ሒሳብ ተይዘዋል፡፡ይህ የሒሳብ አመዘጋገብ ችግር ለምን ተፈጠረ? አኹንስ ተስተካክሏል ወይ?
3.21. በዩኒቨርሲቲውየተጠቃለለ ሒሳብ ሪፖርት ላይ በጥሬ ገንዘብ እንዳለ የተመለከተው ብር 266,844.43፣ በ30 ሰኔ ቀን 2007 በተደረገው የጥሬ ገንዘብ ቆጠራ ስላልተገኘ በተጠቃለለው ሒሳብ ሪፖርቱ የተመለከተው ብር 266,844.43 ጥሬ ገንዘብ በብልጫ ታይቷል፡፡ለምን በብልጫ ታየ? አኹንስ ለችግሩ የማስተካከያ ርምጃ ተወስዷል ወይ?
በተቋሙ ውስጥ የሚገኙ ማንኛውም የሒሳብ እንቅስቃሴዎች፣ የፋይናንስ ሕጉን የተከተሉና ምክንያታዊ እንዲኹም ፍትሐዊ መኾንአለባቸው፡፡ከማስረጃ ውጪ፥ደመወዝ፣ አበል፣ የትርፍ ሰዓት ሥራ ክፍያ ተከፍሏል፤ተወዳዳሪ ያልቀረበበት ጨረታ ማካሔድና ያለውድድር ለፈለጉት ኩባንያ ኮንትራት መስጠት፤ አሳማኝ ምክንያት ሳይቀርብ፣በጨረታውም አነስተኛ ግምት ያቀረበውን ትተው፣ ከፍተኛ ግምት ያቀረበውን መርጠው የጨረታ ኮንትራት መስጠታቸው፤ የጨረታ ውሳኔዎች ያለጨረታ አማካሪ ባለሞያዎች ይኹንታ እንዲወሰን መደረጉ እና ሌሎችም፣ የዚኽን መርሕ በዩኒቨርሲቲው የፋይናንስ ሥርዓት ውስጥ መጣስ ያመለክታል፡፡
3.5. በሐምሌ እስከ ግንቦት 2007 ብር 2,075,620.34 የተለያዩ አበል ክፍያዎች ተብሎያለአግባብ ለሠራተኞች መከፈሉን የደመወዝ ሒሳብ ኦዲት ሲደረግ ተረጋግጧል፡፡ለምን ያለአግባብ ክፍያ እንደተፈጸመና ለመመለሱም ቢገለጽ?
3.7. በግዢ ጨረታ ሕግ መሠረት በውስን ጨረታ ግዢ፣ አምስት ተወዳዳሪዎች ሳይቀርቡ ለአንድ ዓመት በሚቆይ የውል ስምምነት የጥበቃ አገልግሎትን ከአንድ ሓላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር ለሦስት ኮሌጆች ከነተጨማሪ ዕሴት ታክሱ በድምር በብር 7,377,945.72 ገዝታችኋል፡፡ ከሕግ ውጪ ለምን ተፈጸመ? መጠየቅ ያለበት ተጠይቀዋል ወይ?
3.8. ያለጨረታ ውድድር በድምር ብር 1,190,803.16 ከዩኒቨርሲቲው ሓላፊነቱ የተወሰነ የግል ኢንተርፕራይዝ የኅትመት አገልግሎትና በድምሩ ብር 7,879,095.18 የማማከር አገልግሎትን በቀጥታ ግዢ ከኮንስትራክሽንና ዲዛይን አገልግሎት ማኅበር ግዢዎችን ፈጽማችኋል፡፡ ለምን ከሕግ ውጪግዢዎችን ፈጸማችኹ?
3.17. የመንግሥት ግዢና ንብረት አስተዳደር ኤጀንሲ፣ የድንገተኛ ሕክምና ሕንጻን ለማስገንባት በጠየቃችኹት ልዩ ፈቃድ መሠረት በድርድር፣ ቢቻል ለመሐንዲስ የዋጋው ግምት ሳይበልጥ …. የውሉ የገንዘብ መጠን የግዢ እና ንብረት አስተዳደር ኤጀንሲው ከፈቀደው የጭማሪ ጣሪያ ይቅርና የአማካሪ መሐንዲሱ ካቀረበው የ15% ጭማሪ ምክረሐሳብም በብር 50,991,857.19 ይበልጣል፡፡በማን ፈቃድ፣ በየትኛው ሕግ፣ በማን ሥልጣንና ለምን በሚመለከተው ያልተፈቀደውን ወሰናችኹ? የመንግሥት የግዢ እና ንብረት አስተዳደር ኤጀንሲ ይኹንታ ለእናንተ ትርጉም ከሌለው፣ መጀመሪያውንስ ለምን ፈቃዱን ጠየቃችኹ? ሕጋዊ ሥልጣን እንዳለው አውቃችኹ ፈቃድ ከጠየቃችኹ ደግሞ ለምን ፈቃዱን እንደ ሕጋዊ ጥብቅ መመሪያ አላከበራችኹም?
በአንድ ተቋም ሒሳባዊ እንቅስቃሴ ውስጥ የሚታዩ ገቢዎችና ወጪዎች በተጣመረ የሰነድ ማመሳከሪያ መቅረብ አለባቸው፤ ማለትም፣ አንድ ወቅታዊ የሒሳብ ገቢ እውነተኝነቱ የሚረጋገጠው፣የወጡትን ወጪዎች በወቅቱ ከተገኘ ገቢጋራማጣመር ሲቻል ነው፡፡ ይህ መርሕየተጣሰባቸው፣ በዩኒቨርሲቲው የተገኙ ስሕተቶችን፣ ሪፖርቱ እንደሚከተለው ይጠይቃል፡፡
3.10. በ2006 በጀት ዓመት ገቢ ለኾነ ዕቃ ዓመቱንና ወቅቱን አልፎ በ2007 በጀት ዓመት ብር 2,365,757.60 ክፍያ ፈጽማችኋልና፣ በወቅቱ ለመክፈል ለምን ተሳናችኹ? በሕጉ መሠረት ክፍያ አለመፈጸሙተጠያቂነት እንደሚያስከትል መገንዘብ አልተቻለም ነበርን፯? ይብራራ?
3.20. በበጀት ዓመቱ የሒሳብ ምዝገባ እና ሪፖርት የሌለ፣ ነገር ግን፣ ገንዘብ የተጠየቀበት መኾኑን የተገለጸና በችሮታ ጊዜ እስከ ሐምሌ 30 መከፈል ሲኖርበትም ከችሮታው ጊዜ በኋላ የተከፈለ የብር 39,393,465.69 ሒሳብ በኦዲቱ ተረጋግጧል፡፡ ይህ እንዴት ሊኾን ቻለ? በ2007 በጀት የሒሳብ ምዝገባ እና ሪፖርት የሌለ፣ እንዲሁ ከችሮታ ጊዜ በኋላ ለምን ተከፈለ?
ከመደበኛ እንቅስቃሴዎች ጋራ የሚገኙት ገቢዎች፣እንዲኹም መደበኛካልኾኑ ወይምከአስተዳደራዊ እንቅስቃሴዎች የሚሰበሰቡትገቢዎች በሒሳብ ሪፖርቱ ውስጥ በተናጠል መቅረብ አለባቸው፡፡በዚኽመርሕ መሠረት፣ የዩኒቨርሲቲው አሠራር ሲፈተሽ፤መደበኛውና አስተዳደራዊው የሒሳብ እንቅስቃሴ ተምታቷል፣ የውስጥና የውጭ ገቢ ተምታቷል፣ የቋሚ ንብረትና የአላቂ ንብረት አመዘጋገብ ተምታቷል፡፡
9.2 ከውስጥገቢ የሚሰበሰብ ሒሳብ በገቢ ሒሳብ ተመዝግቦ ሪፖርት መደረግ ሲገባው፣ ብር 17,336,592.20 እንደ ቋሚ ሒሳብ ተደርጎ በተጣራ ሀብት ሪፖርት የተደረገ መኾኑንና ከዚኽ ውስጥ ብር 4,488,676.46 ከ2006 በጀት ዓመት የዞረ እጥረት ተብሎ መተላለፉን የኦዲት ግኝቱ ያሳያል፤ ለምን ተፈጠረ?
ወደጽሑፌመደምደሚያ ከመድረሴበፊት፣ ሦስትትዝብቶችን አስቀምጬ ማለፍ እፈልጋለኹ፡፡የመጀመሪያው፡- ከላይ በኦዲት ሪፖርቱ በግልጽ እንደታየው፣ዩኒቨርሲቲው ሥርዓት አልባ ቢኾንም፤ በሌላ በኩል ግን፣ የዩኒቨርስቲውን ጸጥታ እና ድኅንነት በሚመለከት ጥብቅ የቁጥጥር ሥርዓት ያለው ግቢ እንደኾነ ግልጽ ነው፡፡
ኹለተኛውትዝብቴ፤አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፥ በፋኩልቲ ደረጃ፣ በፋይናንስ ማኔጅመንት እና አካውንቲንግ፤ በማኔጅመንትእና ኦዲቲንግበማስተማር ተማሪዎችን ያስመርቃል፡፡ በመኾኑም፣ ከዩኒቨርሲቲው ይጠበቅ የነበረው፣ የተሻሻለና ሳይንሳዊ የፋይናንስ ሥርዓት መዘርጋትና ለሌላው ተቋም አርኣያ መኾንነበር፤ ነገር ግን፣ ዩኒቨርሲቲው ለራሱ ተግባራዊ ባላደረገውየፋይናንስ አያያዝ እናቁጥጥር ሥርዓት ተማሪዎችን ማስመረቁ፣ የመስኩዕውቀት ስለሌለው ሳይኾን፣ ይኹነኝ ተብሎ የቁጥጥር ሥርዓቱን ለማዳከምና ለማጥፋት እንደኾነ ግልጽ ነው፡፡
ሦስተኛው ትዝብቴ፣ በአቶ ካሳ ተክለ ብርሃን ሰብሳቢነት የሚመራው ቦርድ፣ ይህ ኹሉ የፋይናንስ መርሕና አሠራር ጥሰት ሲፈጸም፣ ምን ዓይነት ሚና እንደነበረው ነው፡፡ በዚኽ ረገድ፣ ሪፖርቱም በተ.ቁ(2.8) በግልጽ እንዳሰፈረው፥ “የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የአስተዳደር ቦርድ፣ የዩኒቨርስቲው የፋይናንስና ንብረት አስተዳደር ጉዳዮችን የሚያይበትና አመራር የሚሰጥበት ሥርዓት ለመኖሩና እየተገበረ ለመኾኑ፣ የ2007 የኦዲት ሪፖርት ላይም የተወያየበት ለመኾኑ ግልጽ ይደረግልን?” ሲል ጠይቋል፡፡ እኔም በዚኽ ጽሑፌ፣ ምላሽ የምሻበት ጥያቄ ነው፡፡
በርከትያሉ ጥናቶችእንደሚያሳዩት፣በአፍሪካ ምድር፣ ሙስና ከገንዘብ ምዝበራ በላይ፦በብሔር፣ በዘመድእና በፖለቲካ ሽርክና ላይ የተመረኮዘ ነው፡፡ ሙስና፥ አግባብ የለሽ ሹመትን፣ አድልዎንና ምስጋናን ያለችሎታና ያለአቅም የሚያስገኝ እኵይነት ነው፡፡
በዩኒቨርሲቲው የሰፈነውን፣ ሕገ ወጥነት፤ ወገንተኝነት እና ፖለቲካዊ ሽርክና ለመረዳት ያኽል የዛሬ ኹለት ዓመት ገደማ፣ በፕሬዚዳንት አድማሱ የተፈጸመውን ድርጊት በምሳሌነት እናንሣ፡፡
የሕግትምህርትቤት አስተማሪ ለመቅጠር እንደሚፈልግ ማስታወቂያ ያወጣል፡፡ በማስታወቂያው መሠረት፣ አንድ የሐዋሳ ዩኒቨርሲቲመምህር ለመቀጠር ያመለክታል፡፡መምህሩ፣ የሕግ ትምህርት ክፍሉ ያወጣውን መስፈርት ማሟላት ባለመቻሉ ማመልከቻው ውድቅ ይኾናል፡፡ይህ በእንዲህ እንዳለ፤ ከጥቂት ሳምንታት በኋላ፣ በፕሬዝዳንት ምክትላቸው ደብዳቤ ጽፈው፣የተባለው ሰው፣ “በሕግ ትምህርት ቤቱ መቀጠሩን እንድታውቁት” ሲሉ ለትምህርት ክፍሉላኩ፤ቅጥሩም ተከናወነ፡፡
ይብሱኑ፣ ከጥቂት ጊዜ በኋላ ደግሞ፣ “የሕግ ትምህርት ቤቱ ዲን ኾኖ ውድድሩን አሸንፏል” በሚል፣ ማንም ባልተወዳደረበት ኹኔታ ዳግመኛ ደብዳቤ ጽፈው፣ ይህንኑ ግለሰብ ከሕግና ደንብ ውጪ “ዲን ኾኗል” ብለው ሾሙት፡፡ አበው፤ አጠረ ቢሉት በርከክ አለ፤ የሚሉትን ዓይነት መኾኑ ነው፡፡
የሰውልጅ የፖለቲካ ነጻነትንለመጎናጸፍሥልጣንን ይገድባል፤ እንደ ልጓም እንዲያገለግለውም፣ሕግንና ደንብን እንደ መሣሪያይጠቀማል፡፡በመኾኑም፣ የፖለቲካ ነጻነት፣ ከሕግ የበላይነት ይመነጫል፡፡
ለፕሬዝዳንትአድማሱ ጸጋዬ ግን፣ሕግ ማለት፣ፍትሕን የተመረኮዘ ደንብ እና ሥርዓት ሳይሆን፣ የገዢውን ሥርዓት ያስደሰተ ኹሉነው፡፡ በዚህ አተያያቸው፣ መንግሥትን አለመታዘዝ ማለት፣ ሕግን እንዳለመታዘዝ አድርገው በመውሰድ፣ የሕግን ምሕዋር ለቀው በፖለቲካ ምሕዋር ውስጥ ይቀዝፋሉ፡፡ ይህም፣ የጥንት ግሪካውያን፣ “ሕግ ማለት ብዙኃኑን የሚያስደስት ኹሉ ነው፤” ብለው ዳጥ ውስጥ እንደገቡት መኾኑ ነው፡፡
በተጨማሪም፣የሕግ የበላይነት ሲባል፣ ከሰዎች አስተዳደር ወደ ሕግ አስተዳደር መዘዋወር ማለት ነው፡፡ፋይናንሱ ላይ እንደታየው፣ፕሬዝዳንት አድማሱ የሚመሩት የንዋይ ሥርዓት፣ የሕግ መስተዳደርን በማፍረስ ተመልሶ ሹመኞች በፈቀዱት አስተዳደራዊ ውሳኔ ሥር እንዲኾን አድርጓል፡፡ይህም አካሔድ፣ የሕግን ሥርዓት በእጅጉ ይጥስና፣ ለምዝበራ ምቹ የኾነና በሹመኞች ፍላጎት ላይ የተመሠረተ የፋይናንስ እንቅስቃሴ እንዲገነግን ሰበብ ኾኗል፡፡
የግለሰብጥቅም፣ የዩኒቨርሲቲውን ማኅበረሰብ ጥቅምየሚገዳደር ኾኖ መገኘቱ፣ ሌላው ኹነኛ የሙስናው ገጽታ ነው፡፡ ችግሩን ለመሻገር፣ የማኅበረሰብ ጥቅም ላይ የተመረኮዘ አካሔድ ሊኖር ይገባል፡፡
የግል ጥቅምን በማኅበረሰብ ጥቅም ላይ መጫን ሲባል፣ በፕሬዝዳንት አድማሱ ድርጊት እንደታየው፣ማንኛውም ምሁር ከምርምር ጋራ የተያያዘ ሥራ ለመሥራት፣ከተለያዩ ፕሮጀክቶች ከሚያገኘው ገቢ“ኮሚሽን” እንዲከፍል የሚደረግበትን አሠራር በመዘርጋታቸው ላይ የተንጸባረቀ ነው፡፡ይህም በሌላ ቋንቋ “ምሁራዊ ጭሰኝነት” ብለን ልንገልጸው እንችላለን፡፡ የሚያስገርመው ነገር፣ “መሬት ላራሹ” በሚል የሀገር ህልውና ጉዳይታላቅ ንቅናቄ በተነሣበት ግቢ፣ዛሬ እንደገና የጭሰኝነትሥርዓት በሌላ መልክ መተከሉ ነው፡፡
ሪፖርቱ ካቀረባቸው ጥያቄዎች ስንነሣ፤ “ያለአግባብ ክፍያ፣ ያለአግባብ ንብረት ግዢ፣ ሕገ ወጥ ጨረታ፣ ገቢ እና ወጪ በወጉ አለመመዝገብ፣ አለ የተባለ ገንዘብ አለመገኘት፣ የውስጥ እና የውጪ ኦዲት ሪፖርት አለማቅረብ፣ ከበጀት ውጪ ያልተፈቀደ ገንዘብ ማውጣት፣ የገቢ ምክንያት አለመግለጽ፣ የተቀባይ ደረሰኝ አለመኖር፣ የሒሳብማስታረቂያ አለማዘጋጀት፣ ለተቀበሉት ገንዘብ ሕጋዊ ደረሰኝ አለማቅረብ” የመሳሰሉት ጉዳዮች ታይተዋል፡፡ እነዚህ ኹሉ ተደማምረው፣ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ላይ፣ የ720.1 ሚሊዮን ብር ያልተወራረደ ሒሳብ መገኘቱን፣ ለፓርላማው ሪፖርት ያቀረቡት ዋና ኦዲተር ገመቹ ዱቢሶገልጸዋል፡፡
በዚኽ ጽሑፍ ያረጋግጥነው የዩኒቨርሲቲውሥርዓት አልበኝነት፣ቀደም ብለን ለመግለጽ እንደሞከርነው፣ሥርዓትለመግባት ባለመፈለግ “ይኹነኝ ተብሎ” የተፈጠረ ነው፡፡ የማኅበረሰብ ጥቅም፣ለጥቂት አማሳኞችጥቅም መሥዋዕትኾኖ በመቅረቡም የተፈጠረ ነው፡፡ በዩኒቨርሲቲው የታየው የሥርዓት ተፋልሶ፣ ከዚህም በላይ ብዙ ሊባልለት የሚቻልቢኾንም፤ለጊዜው “ይቆየን” ብለን፤ በዋናው ኦዲተር የቀረበውን፣የዩኒቨርሲቲውን ያልተወራረደ የሒሳብ ሪፖርት በማስረጃነት ይዞ፣ጩኽታችንን የሚያስተጋባልን ዐቃቤ ሕግ እንዲሠየምልን የምንጠይቅበት ወሳኝ ጊዜ ላይ ደርሰናልና፣እስከ “ጽርሐ አርያም” በሚሰማ ጩኸት፤ “የዐቃቤሕግ ያለህ!!!” እንላለን፡፡
(ማስታወሻ፡- የፌዴራል ዋና ኦዲተር መስሪያ ቤት ለፓርላማው ያቀረበውን የ2007 በጀት ዓመት የሂሳብ ኦዲት ግኝት በ20 ገጽ አጥሮ የቀረበውን ማስረጃ ከዚኽ ጽሑፍ ጋር አያይዣለሁ፡፡)
"እንበታተናለን" የሚለው ማስፈራሪያ ሰልችቶናል። " አገር አልባ ትሆናላችሁ" የሚለው ቀረርቶ አታካች ነው። " እንደ አገር አንቀጥልም" የሚለው ማላዘንም አንገሽግሾናል። ከሁሉም...
የመንፈስ ደስታና የነፍስ እርካታ በአላህ ﷻ በማመን ብቻ እንጂ ሊገኝ አይችልም። ያላመነች ነፍስ የፈራች፣የባዘነች፣ደካማና ያልተረጋጋች ሆና ትቀራለች። ለመድህን የሚያበቃው ኢማን በአላህ ማመን ሲሆን፣ትርጉሙ አላህ ﷻ የሁሉም ነገር ጌታ፣ንጉሥና ፈጣሪ መሆኑን በቁርጠኝነት አምኖ ማረጋገጥ ነው። ሶላትን፣ጾምን፣ጸሎትን፣ተስፋ ማድረግን፣ፍርሃትን፣ መተናነስን፣ተገዥነትን . . የመሳሰለ የዕባዳ ዓይነት ለርሱ ﷻ ብቻ የሚገባ መሆኑን፣በሁሉም የምሉእነት በህርያት የሚገለጽ፣ከእንከንና ከጉድለቶች ሁሉ ፍጹም የጠራ መሆኑን ማመን ማለት ነው።
በአላህ ﷻ ማመን በመላእኮቹ፣በመልክተኞቹ፣በመጻሕፍቱ፣በመጨረሻው ቀን፣በጎውም ሆነ መጥፎው በርሱ ዕውቅናና በቅድመ ውሳኔው የሚከሰት መሆኑን ማመንን ያካትታል። ይህ እምነትም ለሰው ልጅ የደስተኝነትና የመታደል መሰረት ብቻ ሳይሆን፣ለአማኙ ሰው ፍጻሜው በአላህ ፈቃድ የኣኽራ ጀነት የሚሆን የዛሬ የዱንያ ሕይወት ጀነትም ነው።
በአላህ ማመን ወደ ፍትሕ የሚመራ ብርሃን ነው። ወደ ነጻነት የሚመራ ብርሃን ነው። ወደ እውቀትና ትምሕርት የሚመራ ብርሃን ነው። ወደ ቅን መንገድ የሚመራ ብርሃን ነው። ወደ ሕሊና እርካታና ወደ መንፈስ መረጋጋት የሚመራ ብርሃን ነው።
በአካባቢው በከብት አርቢነትና በተንቀሣቃሽነት የሚኖሩት የምስሪያ ጎሣ አባላት በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ባንዲራ ታጅቦ ይጓዝ በነበረ የሚስተር ኩዎል ዴንግ የልዑካን ቡድን ላይ ከፍተውታል በተባለው ድንገተኛ የደፈጣ ጥቃት ከራሣቸው ከጎሣው መሪ ሌላ የተባበሩት መንግሥታት የላም አስከባሪ ኃይል አባል የሆነ አንድ የኢትዮጵያ ወታደር ተገድሎ ሌሎች ሁለት ኢትዮጵያዊያን ወታደሮች መቁሰላቸው ታውቋል፡፡ የጎሣው መሪ ኩዎል ዴንግ ተሣፍረውበት የነበረው መኪና አሽከርካሪም መገደሉ ተነግሯል፡፡
የደቡብ ሱዳኑ የሱዳን ሕዝብ አርነት ጦር - ኤስፒኤልኤ ቃል አቀባይ ኮሎኔል ፊሊፕ አጉየር በሰጡት ቃል የቅዳሜው አጋጣሚ ያሚያሣየው “የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የአቢዬይ የሽግግር የፀጥታ ኃይል - ዩኒስፋ ሥራውን በአግባቡ እየተወጣ አለመሆኑን ነው” ሲሉ ወቅሰዋል፡፡
የሕብረቱ ኮሚሽን ሊቀመንበር ዶ/ር ንኮሣዛና ድላሚኒ ዙማ ዜናው እንዳስደነገጣቸው ተናግረው የሱዳን መንግሥት ተጠያቂዎችን በአስቸኳይ ለፍትሕ እንዲያቀርብ ጠይቀዋል፡፡
የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀሐፊ ባን ኪ ሙንም እንዲሁ የቺፍ ዴንግ ኩዎል ዴንግን እና የሰላም ጥበቃ ኃይላቸውን አባል መገደል አውግዘው ለንጎክ-ዲንካ ጎሣ፣ ለኢትዮጵያ መንግሥትና ለተገደሉት ቤተሰቦች ኀዘናቸውን ገልፀዋል፡፡
ለተጨማሪና ዝርዝር መረጃ፤ እንዲሁም የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ አቶ ዲና ሙፍቲ የሰጡትን መግለጫ የያዘውን ቃለምልልስ ከተያያዘው ዘገባ ያዳምጡ፡፡
ዲዛይን ለፕላስቲክ ሊቀመንበር ነፍስ ነው ፡፡ መቀመጫው የተሠራው ከዋናው አከባቢ ተስማሚ የ polypropylene ቁሳቁስ ነው ፡፡ ይህወንበርበተለምዶ የቤት ውስጥ አጠቃቀም ነው ፣ እንዲሁም የዩቲቪ-ዩ.አይ.ቪ ቁሳቁስ እና ከቤት ውጭ የዱቄት ሽፋን ጋር ከቤት ውጭ ጥቅም ላይ ሊውል ይችላል ፡፡ ተጣጣፊነት የፒ.ፒ ፕላስቲክ ባህሪ እንደመሆኑ መጠን ለመቀመጥ በጣም ምቹ ሆኖ ያገኙታል ፡፡
የቀድሞው: ፋብሪካ በቀጥታ የቻይና የጎን ወንበር ዘመናዊ ቄንጠኛ ፒ.ፒ. ፕላስቲክ መቀመጫን ከብረት እግር ጋር ሚድአይድ መቶ ክፍለ ዘመን ዘመናዊ ወንበር ለሳሎን ፣ ለመመገቢያ ክፍል ፣ ለመኝታ ቤት ፣ ቀላል ክብደት ያላቸው የወጥ ቤት ወንበሮች 1661 #
ንሕና ኤርትራውያን ን ኢቶጵያውያን ብ ሕብሪ ዓይኖም ከነለልዮም ዓቕሚ ኣሎና። ኣብ መድረኽ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ናይ ይኣክል ወጺኦም ዝተዛረብዎ ተመልከት። አንተ ወሓዱ ሰልስተ ሰባት ብጋህዲ መን ሙኻኖም ብ ጋህዲ ተዛሪቦም ኢዮም።
ካልአ ጭብጥታት ውን ኣሎ ካብ ስርሒታት መቀለ-ዉድ ፕሮዷክሽንስ። ምውሁሃድ ተጸሊኡ ኣይኮነን አንታይ ደኣ ኢቲ ዓቢ ጉዳይ ወይ ኢቲ ሰንትራል ኣርጉመንት ስለ ዝኾነ ናይ ፍትሒ Justice.
ኢሌን ማሎሪ ጠንቋይ እና የሃሪ ድሬስደን ነበር የመጀመሪያ ፍቅር. የእሷ ምሰሶ ከእሱ ጋር ተመሳሳይ ነው ፣ ትንሽ ብቻ ነው። ተመስጦ በ ዶሬደንድ ፋይሎች በጂም ቡቸር.
ዝርዝሮች: ምሰሶው ጠንካራ ስሪር ብር እና 29.3 ሚ.ሜ ርዝመት ዋስን ጨምሮ ፣ 25 ሚ.ሜ ስፋት እና በጣም ወፍራም በሆነው 2.7 ሚ.ሜ. የፔንታንት ማንጠልጠያ ክብደቱ 6.5 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በስትሪንግ ሻካራነት የተለጠፈ እና የታተመ ነው ፡፡
ሰንሰለት አማራጮች: 24 "ረጅም አይዝጌ ብረት ከርብ ሰንሰለት ፣ 20" 1.2 ሚሜ ስሪል የብር ሣጥን ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 25.00), ጥቁር ተጣጣፊ ገመድ (16 "- 17 1/4" ረዥም በ 3/4 "ስፋት) ፣ ወይም የከብት ቬልቬት ሪባን choker (16 “ረጅም በ 3/8” ስፋት) ከማይዝግ ብረት የሎብስተር ጥፍር ጋር (ተጨማሪ $ 10.00). ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
የ CERAROCK 'የእንጨት ሜርኩሪ ተከታታይ ፣ ከእንጨት እህል ተፈጥሮ ጋር ፣ እና በጥሩ መቁረጥ ፣ እንከን የለሽ መሰንጠቅ እና እንደገና ማዋሃድ ምርቱን ይበልጥ ማራኪ እና የበለፀገ ውበት ይሰጠዋል። እሱ ከተፈጥሮ ጋር ጠንካራ በሆነ ቅርበት የሚገኝ ሲሆን የተፈጥሮ ምቾት ውበት በጥሩ እና በጸጥታ እርጥበት ያመጣል።
ትልቅ የአከባቢ ሱቅ በጥንታዊ በደመ ነፍስ ጥራት ጥራት ይበልጥ የሚጣበቅ ፣ ይበልጥ ግልጽ የተጣራ ስሜት የበለጠ ስሜታዊነት ያለው ነው ፣ አንድ ሰው ልብ ፀጥ ይላል ፣ ለመገንባት ከባቢ አየር ማለፍ ይችላል ፣ ነዋሪዎቹ እና ልኬት ስሜታዊ ጥልቀት ስሜታቸው ፣ ንፁህ እና ጥንታዊው የእንጨት ቀለም የመለኪያ መሠረት ላይ ተጽዕኖ ያሳድራል ፣ ሞቃታማ እና ምቹ በሆነ ስፍራ ለመኖር የሚሆን ቦታ ሠራ ፡፡
ይህ ተከታታይ የእንጨት እህል ቀለም ልዩነት ፣ beige ፣ ግራጫ እና ሌሎች አራት ቀለሞች አሉ ፣ እያንዳንዱ ቀለም ሰዎች ልዩ የሚያደርጋቸውን ጣዕምና ልዩ ዘይቤ የሚያንፀባርቅ ብሩህ ዓይኖች ያስገኛቸዋል ፣ የቤትዎ ማስጌጥ እና ሁሉም የምህንድስና የመጀመሪያ ምርጫ ነው ፡፡
የኢየሱስ ሕይወት ሙሉ በሙሉ በእግዚአብሔር አመራር ሥር ነበር። ይፋዊ አገልግሎቱ እስኪደርስ ድረስ በትዕግሥት በናዝሬት ከተማ ውስጥ ሲጠብቅ ቆየ። በዚያን ጊዜ የመጥምቁ ዮሐንስ አገልግሎት በስፋት ይታወቅ ነበር። አንድ ቀን ኢየሱስ ከናዝሬት ተነሥቶ ዮሐንስ ወደሚያጠምቅበት ዮርዳኖስ ወንዝ (ይሁዳ ውስጥ) መጣ። መጥምቁ ዮሐንስ ኢየሱስ መሢሕ እንደሆነ ያውቅ ነበር። ብዙውን ጊዜ ትልቁ ትንሹን ስለሚያጠምቅ፥ መጀመሪያ ዮሐንስ ክርስቶስን ለማጥመቅ አልፈለገም ነበር። አንዳንድ ምሑራን ዮሐንስ ከእርሱ የውኃ ጥምቀት የሚበልጠውን የክርስቶስን የመንፈስ ቅዱስ ጥምቀት ፈልጎ ነበር ይላሉ።
ክርስቶስ ግን ጽድቅን ሁሉ ለመፈጸም ዮሐንስ ሊያጠምቀው እንደሚገባ ገለጸ። ምናልባትም ክርስቶስ ይህን ሲል በእግዚአብሔር የታቀደለት እንደሆነና ዮሐንስ ሊያጠምቀው እንደሚገባ መግለጹ ይሆናል። ይህ የታዛዥነትና የጽድቅ መንገድ ነበር። ምሑራን ክርስቶስ ለምን እንደ ተጠመቀ ይከራከራሉ። ክርስቶስ ከኃጢአት የጠራ ስለሆነ (ዮሐ 8፡46፤ ዕብ. 4፡15)፤ የእርሱ ጥምቀት ከኃጢአት ንስሐ መግባትንና የሕይወት ለውጥን የሚያመለክት አልነበረም። ምክንያቱ ግን ሌላ ነው። አዘውትረው ከሚጠቀሱት ምክንያቶች መካከል የሚከተሉት ይገኙበታል።
1) ክርስቶስ ከመጥምቁ ዮሐንስ አገልግሎት ጋር እንዲተባበር ለማድረግ። ክርስቶስ መጥምቁ ዮሐንስ እንዲያጠምቀው በመጠየቁ፥ ከዮሐንስ የንስሐና የጥምቀት መልእክት ጋር መስማማቱን ለሕዝቡ እያሳየ ነበር። እንዲያውም ራሱ ክርስቶስም ተመሳሳይ መልእክት ሰብኳል (ማቴ. 4፡17)።
2) ክርስቶስ አማኞች ሁሉ ሊከተሉት የሚገባውን ምሳሌ እያዘጋጀ ነበር። ጥምቀት ለአማኞች ከሚያስፈልጉ ዐበይት መመዘኛዎች አንዱ ነው። [መጽሐፍ ቅዱስ አማኞች ሁሉ እንዲጠመቁ ያዝዛል(ማቴ. 28፡19-20)።] ስለሆነም፥ ክርስቶስ ለሌሎች አርአያ ለመሆን ሲል ተጠምቋል።
3) ይህ የክርስቶስ ይፋዊ አገልግሎት ጅማሬ ነበር። እስከዚህ ጊዜ ድረስ ክርስቶስ በናዝሬት ይፋዊ ያልሆነ ሕይወት ሲመራ የቆየ ሲሆን፥ ካሁን በኋላ ግን የመሢሕነት አገልግሎቱ አደባባይ ይወጣል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ጥምቀት ለክርስቶስ አስፈላጊ ከነበረና ክርስቲያኖችም እንዲጠመቁ ከታዘዙ፡ ብዙ ክርስቲያኖች ያልተጠመቁት ለምንድን ነው? ለ) ጥምቀት ለክርስቲያኖች ምንድን ነው? (ሮሜ 6፡1-14፤ ቲቶ 3፡5 የሐዋ. 2፡38 አንብቡ።)
መንፈስ ቅዱስ በርግብ አምሳል በክርስቶስ ላይ ወረደ። ምንም እንኳ አምላክ እንደ መሆኑ መጠን፥ በራሱ ሥልጣን ሊሠራና ሊያስተምር ቢችልም፥ ፍጹም ሰው የነበረው ኢየሱስ ለአማኞች ምሳሌ በመሆን ለመንፈስ ቅዱስ ራሱን አስገዝቷል። መንፈስ ቅዱስ በእርሱ ላይ መውረዱ መሢሕ ሆኖ ለመቀባቱ ምልክት ነበር (ኢሳ. 11፡2)። መንፈስ ቅዱስ የርግብን አምሳል የመረጠው ለምንድን ነው? በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ርግብ የመንፈስ ቅዱስ ምሳሌ ሆና ተጠቅሳለች። በፍጥረት ጊዜ መንፈስ ቅዱስ (እንድ ርግብ) ሰፍፎ እንደ ነበር ተገልጾአል (ዘፍጥ. 1፡2)። ለአይሁዶች፥ ርግብ ገርና ሰላማዊ ኣገልግሎትን ታመለክታለች። ምንም እንኳ አይሁዶችና ዮሐንስ ጠላትን እያወደመና የጽድቅን መንግሥት እየመሠረተ በኃይል እንዲገለጥ ቢፈልጉም፥ ክርስቶስ የመጣው በትሕትናና በገርነት መንፈስ ነበር (ማቴ. 11፡29)።
እግዚአብሔር አብም በሥራው ውስጥ ተሳትፎአል። ክርስቶስ ከተጠመቀ በኋላ እግዚአብሔር ልዩ ልጁ እንደሆነ በይፋ መስክሯል። (ይህ የእግዚአብሔር ቃል መዝ. 2፡7ን እና ኢሳ 42፡1ን ያንጸባርቃል። እነዚህም ስለ መሢሑ መምጣት የሚናገሩት ትንቢቶች ናቸው።) እግዚአብሔር በክርስቶስ ባሕርይና ተግባራት ሙሉ በሙሉ ደስ ተሰኝቶ ነበር። ክርስቶስ ሁሉም ሊከተሉት የሚገባ ፍጹም ሰው ነበር። ይህ እግዚአብሔር በክርስቶስ ደስ መሰኘቱን በይፋ ከመሰከረባቸው ሦስት አጋጣሚዎች አንዱ ነው (ማቴ. 17፡5 ዮሐ 12፡28)።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ማቴ. 3፡16-7 እግዚአብሔር በሦስት አካላት (አብ፥ ወልድና መንፈስ ቅዱስ) እንደሚገለጥ የሚያሳየው እንዴት ነው? ለ) በሥላሴ ውስጥ ሦስት አካላት እንደሌሉና፥ ኣንዱ ኣምላክ ኣንዳንድ ጊዜ ኣብ፥ ሌላ ጊዜ ወልድና መንፈስ ቅዱስ እየሆነ እንደሚገለጥ የሚያስተምረው «የኢየሱስ ብቻ» (Only Jesus) ተከታይ፣ ከሳተበት ለመመለስ ማቴ. 3፡16-17ን እንዴት ልትጠቀም ትችላለህ?
ዳዊት፣ ስለ ማበረታቻህ እግዚአብሔር አብዝቶ ይባርክህ፡፡ በወንጌል በድረገጽ አገልግሎት ስለተጠቀምክ በጣም ደስ ብሎናል፡፡ መጻሕፍትን ይበልጥ እንድትመረምር ስላበረታታህም ደስታችን እጥፍ ድርብ ነው፡፡ ጸጋ ይብዛልህ!
ከኖቶጋዋ ጣቢያ የሚነሳው 7 ሰዓት ከ12 ቢሆንም የባቡሩ ኦፕሬተር የመነሻ ሰዓት አድርጎ ያሰበው 7 ሰዓት ከ11ን በመሆኑ ምክንያት 7 ሰዓት ከ11 ደቂቃ ከ35 ሰከንድ ላይ ጉዞውን ለመጀመር ተገዷል። በዚህም ባቡሩ ከመነሻ ሰዓቱ 25 ሰከንዶችን ቀድሞ በመጓዙ ኩባንያው ታላቅ ይቅርታ የጠየቀ ሲሆን ፥ወደፊት ይህ ስህተት አይለመደኝም ብሏል።
ኣንታ ያቆብ ድንካናትካ (ኣስማትኩም ኣትውሉ)ኣንታ እስራኤል ድማ ማሕደራትካ .ክንደይ ይጽብቅ ከም ለሴታት ኣብ ገምገም ሩባ ዘሎ ኣታክልቲ እግዚኣብሄር ከም ዚተከሎ ዕረታት ኣብ ወሰን ማይ ከም ዘሎ ስሕዲታት ኢዩ
ምድርካ ብእግዚኣብሄር እተባረከት ትኩን በቲ ክቡር ናይ ሰማይ ነገር ብኣውሊን በቲ ኣብ ታሕቲ ዘሎ ማዕሙቅ በቲ ክቡር እቶት ጻሓይ -በቲ በዋርሕ ዝበቅል ክቡር ነገር ተባረክ
እግዚኣብሄር ብማልቲ ጽበባ ይስማካን ስም ኣምላክ ያቆብ ልዕል ይብልካ ካብ መቅደሱ ረኤት ይስደደልካን--- ካብ ጽዮን ይደግፍካ --ንመስዋትካ ዘላለም ይዘክሮ--ነቲ ልብካ ዝደልዮ ይሃብካ --ንምክርካ ዘበለ ውን ይፈጽም --ንኩሉ ልማኖካ እግዚኣብሄር ይፈጽሞ
እግዚኣብሄር ነቶም ስቡር ልቢ ዘለዎም ቀረባ ኢዩ .ነቶም ቅጥቁጣት መንፈስ ዘለዎም ካኣ የድሕኖም ከም እተጽሕፈ ..እግዚኣብሄር ብስቡር ልብን ብቅጥቁጥ መንፈስን ይባርኩም
ገጣሚ ወለላዬ የካቲት 2 ቀን 2005 ዓ.ም. በስዊድን ስቶክሆልም ለአርቲስትና አክቲቪስት ታማኝ በየነ ያቀረበው የመወድስ ግጥም። በዕለቱ ለኢሳት የገቢ ማሰባሰቢያ ዝግጅት ተደርጎ የነበረ ሲሆን፣ ታማኝ በየነ የዕለቱ የክብር እንግዳ ነበር። ስለ ዝግጅቱ ተጨማሪ መረጃ ለማግኘት እዚህ ይጫኑ!
ኣብራሪ እታ ነፋሪት ብዘመሓላለፍዎ ሓበሬታ፣ ብኣቭየሽን መዓርፎ ነፈርቲ ካርቱም ተሓጊዞም ሃንደበታዊ ምዕላብ ከምዝገበሩ ዘረጋገጹ ኣካየድቲ ስራሕ እቲ መንገዲ ኣየር ኣብ ገያሾ ዝበጽሐ ጉድኣት ከምዘየለ ኣፍሊጦም።
ብትሑት ክፍሊት ካብን ናብን ሕቡራት ኢማራት ዓረብን ናይ መጓዓዝያ ኣገልግሎት ዝህብ መንገዲ ኣየር ዓረብያ፣ ካብዚ ሓድሽ ዓመት ጀሚሩ ናብ ኤርትራ ሓድሽ በረራ ከምዝጀመረ ይፍለጥ።
ሕወሃት የተጋረጠበትን አደጋ ለመቋቋም፡ ማናቸውንም ነገር ከማድረግ አልተቆጠበም። ለምሣሌም ያህል በዚህ ዜና ውስጥ ከተጠቀሱት መካከል፡ የኢትዮጵያ ተቃዋሚዎች ለመከፋፈል፡ ፓርላማው ኦሮሚያ በአዲስ አበባ ላይ ያላትን ጥቅም ለመምከር አጀንዳውን ማንቀሳቀስ ሞክሮ ነበር።
ለዚህም — ሰማኸኝ ጋሹ አበበ እንዳስቀመጠው — “በመሰሪነቱ ከመለስ ዜናዊ ጋር የሚስተካከለውና ህወሃት ላለፉት 23 አመታት ፓርላማውን በበላይነት እንዲቆጣጠር ያስቻለው አስመላሽ ወ/ስላሴ ዛሬ የአዲስ አበባን ጉዳይ በማምጣት ህዝብን ለመከፋፈል ያቀደው ሴራ ከሽፏል።”
የሕወሃት ዜና ማሠራጫ ፋናምይህንኑ አስመልክቶ የኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ከተማ ላይ ያለውን ሕገ-መንግሥታዊ ልዩ ጥቅም አስመልክቶ በተዘጋጀው ረቂቅ አዋጅ ላይ ሊካሄድ የነበረው የውይይት መድረክ ለሌላ ጊዜ ተላለፈ በማለት ታኅሳስ 22/2017 ዘግቧል።
በተጨማሪም፡ በኢሣት እንደተዘገበው፣ የፌደራል ጠ/አቃቢ ሕግ አቶ ጌታቸው አምባዬ እና የሕወሃት ጄኔራሎች በሶማሊ ክልል በመሰረቱት የጥቅም ኔትወርክ ምክንያት የሶማሊ ክልል ባለስልጣናት በቅርቡ በፈጸሙት ወንጀል ላይ ምርመራ እንዳይደረግባቸው እየተከላከሉ መሆናቸው ተጠቁሟል።
ኢትዮጵያ አገዛዙን በመቃወም ጋብ ያለ መስሎ የነበረው ሕዝባዊ ቁጣ አሁንም በተጠናከረ ሁኔታ በተለያዩ ቦታዎች በከፍተኛ የሕዝብ ቁጣ እንደገና መቀስቀሱ አገዛዙን ዳግም ወደማይወጣበት ጭንቀት ውስጥ እንደከተተው ለማወቅ ተችሏል።
በወልቂጤ ዩኒቨርስቲና በአዋሳ ዩኒቨርስቲ በተማሪዎች የተነሳው ይኸው አገዛዙን የሚቃወመው ሰልፍ በከፍተኛ ደረጃ የአካባቢውን ሕዝብ አካቶ እንዳመሸ ታውቋል። ከዚህ ጋር በተያያዘ የስርዓቱን ግድያና አፈና ተቃውመው ከአምቦ እስከ ነቀምት ባሉት ቦታዎች የሥራ ማቆም አድማ መጠራቱን መዘገባችን ይታወቃል።
በአዲስ አበባ የአለው የሕዝብ ስሜት አገዛዙን ጭንቀት ውስጥ ስለአስገባው አዲስ አበቤዎችን በተለያየ የስብሰባ ወጥመድ ለማዘናጋት በማሰብ በድምፅ ማጉያ ጥሪ ያስተላልፍ እንደነበር ሲታወቅ በፓርላማው ውሎም የኦህዴድ አባላት ስብሰባው እንዲቋረጥ ማድረጋቸው ታውቋል።
የአዲስ አበባው ፓርላማ አገዛዙ በአዲስ አበባ ልዩ ጥቅም ጉዳይ ለመወያየት ፍላጎት ቢያሳይም በቅድሚያ ስለተፈናቀሉትና ስለተገደሉት ኦሮሞዎች ተነጋግረን መፍትሄ ማግኘት አለብን፣ ይኽን ትልቅ ጉዳይ ወደ ጎን በመተው ስለአዲስ አበባ ልዩ ጥቅም የምንነጋገርበት ጉዳይ የለም ሲሉ የኦህዴድ ፓርላማ አባላቶች አስታውቀው ስብሰባው እንዲቋረጥ ማድረጋቸውን መዘገባችን ይታወሳል።
ከዚህ ጋር በተያያዘ ዜና፣ የፓርላማ አባሏ ወ/ሮ ነኢማ አሕመድ “ጠቅላይ ሚኒስትሩ ካላነጋገሩን ወደ ሥራ አንገባም ብለናል” ብለው መናገራቸውን በአሜሪካ የአማርኛው ድምጽ ክፍል በሰጡት ቃለ መጠይቅም መግለፃቸው ይታወሳል።
በተለያዩ የአገሪቷ ክፍሎች የሰፈረው የመከላከያ ሰራዊትም ከህዝቡ ተቃውሞ ሲገጥመውና ትብብርም የተነፈገው እንደሆነና ወደ ሱቆች ሄዶ ውሃ እንኳን መግዛት ያልቻለበት ሁኔታ መፈጠሩንም ለማወቅ ተችሏል።
የመከላከያ በክልሎች መስፈርን አስመልክቶ ሕዝቡ ተቃውሞውን በተለያዩ ቦታዎች እያሰማ መሆኑ ሲታወቅ በኦሮምያ አካባቢ መንገዶችን በመዝጋት ተቃውሟቸውን እያሳዩ እንደሆነ ለማወቅ ተችሏል።
ፈነወ ትግርኛ 1900 ፈነወ ቋንቋ ትግርኛ ድምጺ ኣመሪካ ዕለታዊ ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ን 30 ደቒቕ ካብ ዋሺንግተን ዲሲ ይመሓላለፍ። ፈነወ ትግርኛ ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ሰዓት 10 ክሳብ 10:30 ምሸት ወይድማ ብኣቆጻጽራ ኢትዮጵያ ድማ ካብ ሰዓት 4 ምሸት ክሳብ 4:30 ይመሓላለፍ። ፈነወ ትግርኛ ብናይ`ቲ መዓልቲ ዓበይቲ ዜናታት ይጅምር ። ካብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝረኽቦም ቃለ-መጠይቓትን ሰሙናዊ መደባትን ድማ የስዕብ።
የምሽት ዝግጅት ሲባል ደስታ፤ፈንጠዝያ የሞላበት ተደርጎ ይታሰባል እንጂ ተኩስ፤ እሥራት ይኖራል ተብሎ አይገመትም፡፡ ነገር ግን በተቃርኖ ሕግ መሠረት አንድን ድርጊት ሌላ ተቃራኒ ድርጊት ሊከተለው እንደሚችል ሁልጊዜ ማሰብ ይገባል፡፡ ምክንያቱም የታሰበና በሓሳብ የተነደፈ ሁሉ መቶ በመቶ ምልዓት ሊኖረው ስለማይችል ነው፡፡ ድርጊቱ የተከናወነው በትግራይ ምሥራቃዊ ዞን በዐጋመ አውራጃ በአዲግራት ከተማ ሲሆን ጊዜው ደግሞ 1973 ነው ፡፡ አዲግራት በቀድሞ አጠራርዋ የዐጋመ አውራጃ፣ በአሁኑ ደግሞ የምሥራቅ ትግራይ ዞን ዋና ከተማ ናት፡፡ አዲግራት ከተራራ ሥር የተመሠረተችና እንደ ወርቅና ዕንቁ የምታበራ፤ እንደ ፈርጥ የምትንቦገቦግ ከተማ ናት፡፡ በትግርኛ አዲ ግራት ማለት የእርሻ ቦታ እንደማለት ነው፡፡ በግእዝ ቋንቋም እንዲሁ ገራህት ማለት እርሻ ማለት ነው፡፡የአዲግራት ነዋሪዎች ከሁሉም ሰው ጋር በቀላሉ የሚግባቡ፣ ፈጣኖችና እንግዳ አክባሪዎች፣ ለእውነትና ለሐቅ የሚሞቱ ቅንና ታታሪ ዜጎች ናቸው፡፡
ለሁልጊዜም ከልቤ የማትጠፋውንና ስሟ ሲጠራ በፍቅርዋና በውበትዋ የምትማርከኝን ይህችን ነፋሻማና ለኑሮ ተስማሚ የሆነችውን ከተማ ለመጀመሪያ ጊዜ ያየኋት በ1973 ዓ.ም ነው፡፡ ሞቅና ደመቅ ወደአለችው ወደ አዲግራት ከተማ የገባሁት በኅዳር ወር መጀመሪያ ላይ ሲሆን አዲግራት በገባሁ በሦስተኛው ቀን በጫናዱግ አጠቃላይ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት የ11ኛና 12ኛ ክፍል መምህር ሆኜ እንዳስተምር ተነገረኝና ሥራዬን ጀመርኩ፡፡ ቀይቼ በወቅቱ የነበረው የቀበሌ አመራር የምኖርበት የቁጠባ ቤት ሰጠኝ፡፡ የእኔ ቤት በርካታ የቁጠባ ቤቶችና ነዋሪዎች በሚኖሩበት አንድ ግቢ ውስጥ ሲሆን ምንም ዓይነት አጥር በሌለው ግቢ ውስጥ ልብስ ታጥቦና ውጭ ተሰጥቶ ቢውል ቢያድርና ወር ሙሉ ቢቀመጥ የሚሰርቀው ምንም ዓይነት ሌባ አለመኖሩ ሁልጊዜ ሲደንቀኝ ይኖራል፡፡
የከተማዋን ኑሮ ስለማመድ “ባላምባራስ” የሚለው ቃል እየተደጋገመ ሲጠራ ሰማሁ፡፡ ሕዝቡ ባላምባራስ ሐድጉ፣ ባላምባራስ ሥዩም፣ ባላምባራስ አሰፋ፣ ባላምባራስ ዋሴ… እያለ ሲናገር አንዱን የአዲግራት ተወላጅ መምህር፤ “አዲግራት የባላምባራሶች ሀገር ናት እንዴ? ባላምባራሶች ለምን በዙ? አልኩት”እርሱም፤“እንዴ አዲግራትኮ የራሶችና የደጃዝማቾችም ሀገር ናት፤ ራስ ወልደ ገብርኤል፤ እነራስ ስብሐት እነደጃች ኃይለ ሥላሴ …” እያለ ይደረድርልኝ ጀመር፡፡ ቀጠለና፤ እንዳልከው ባላምባራሶች ብዙ ናቸው ፤አንድ ወቅት ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ወደ አሥመራ ሲሔዱ አዲግራት አርፈው ነበር፡፡ ያገሩ ባላባት ወዲ ሰባ ጋዲስ ይባላል፡፡ በአጠራሩም ገንታ አፈሹም ይባላል፡፡ እናም ንጉሡ አዲግራት እንደደረሱ ለበርካታ ሰዎች የባለምባራስነት ማዕረግ ሰጥተዋል” አለኝ፡፡ያ ጓደኛየ ቀጠለና፤ “ባላምባራስ ዋሴ ግን የአዲግራት ተወላጅ ሳይሆኑ ጎጃሜ ናቸው” አለ፡፡“ጎጃሜው እንዴት እዚህ አገር መጥተው ኖሩ? እንዴትስ ባላምባራስ ተባሉ?” አልኩት፡፡
“አዲግራትኮ የሁሉም ኢትዮጵያዊ ሀገር ናት” አለ፡፡ ገና ሁለት ወር ሳይሞላኝ የገና በዓል ደረሰ፡፡ እኔ ደግሞ በልማዴ የገና በዓልን የማከብረው ሌሊት ቤተ ክርስቲያን አድሬ በማስቀደስና ከቤቴ ውስጥ በመዝናናት ነው፡፡በዚህ ዓይነት በጥንታዊነቱ ወደሚታወቀው ወደ እንዳ ቂርቆስ ቤተ ክርስቲያን ሄጄ ለማደር ሐሳቡ ነበረኝ፡፡ ከመኻል የጫናዱግ ሁለተኛ ደረጃ የስፖርት መምህር ክንፈ አበራ፤ “ መምህር አማርኛ ! የተወሰንን ሰዎች የገናን በዓል በኢትዮጵያ ሆቴል ተሰባስበን ለማክበር ስለአሰብን አንተንም ጋብዘንሃል” ይለኛል፡፡“እኔ እንኳን እንዳ ቂርቆስ ቤተ ክርስቲያን ሄጄ ለማደር ነው የፈለግሁት” ስለው “ቦታው ላንተ ይርቅሃል፤ መንገዱ ወጣ ገባ ነው ፡፡ደግሞ ገና እንግዳ ስለሆንክ አይመችም፡፡ ከእኛ ጋር ስትጫወት ብታድር ይሻላል ሙዚቃም፤ ጭፈራም አለ፡፡ደግሞ በማርክሲዝም ሌኒኒዝም ዘመን ወደ ቤተ ክርስቲያን ብትሔድ ሰው ሁሉ አይዲያሊስት፤ደብተራው፤ ቀሽ ለምለም እያለ ሊፎግርህ ይችላል፡፡መዋጮው 50 ብር ነው፡፡ብሩን እኔ ከፍየልሃለው” አለኝ፡፡“የምሽት ራት፤ ሙዚቃ አዘጋጅተናል ነው የምትለኝ?” እኔኮ ከበሮ መምታት ፤ መዘመር እንጂ ዳንስ መደነስ፤ መጨፈር አልችልም፡፡ በግዕዝ ደነሰ ማለትም ኃጢአት ሠራ ማለት ነው አልኩት፡፡ መምህር ስፖርት ክንፈ አበራም “ እንዴ? እንዴት የአዲስ አበባ ልጅ ሆነህ ዳንስ አልችልም ትላለህ?” አለና ቀለደብኝ፡፡“ አይ እኔኮ የጎጃም እንጂ የአዲስ አበባ ተወላጅ አይደለሁም ፡፡” ስለው “ ችግር የለውም ከበሮ እናመጣልህና ከበሮ መች ትሆናለህ ”ብሎ ቀለደብኝ፡፡
በምሽቱ ፓርቲ ላይ የጫናዱግ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት የሒሳብ መምህሩ ኩምሳ፣ የባንክ ቤት ሠራተኛው ወንድወሰን፣ የግብርና ሠራተኛው ሐሰን፤ የርዳታ ማስተባበሪያ ጽሕፈት ቤት ኃላፊው መስፍን፤የምሽት ፓርቲውን ስፖንሰር ሆኖ ያስተባበረውና የኢትዮጵያ ሆቴል ባለቤት የሆነው ፀሐየ እንዳሉበት ነገረኝ፡፡ በአጠቃላይ በምሽቱ ዝግጅት ላይ 7 ሰዎች እንደምንሳተፍ ነገረኝና በገና ዋዜማ ከምሽቱ 4 ሰዓት ጀምሮ በከፍተኛ የሙዚቃ ቅንብር ምሽቱ ተጀመረ፡፡ ሰባታችንም በቦታው ተገኘን፡፡ መጠጥ እየቀማመስን ለራት ስንዘጋጅግን መሬት የሚያናውጥ ተኩስ ተከፈተ፡፡በተኩሱ ያለንበት ኢትዮጵያ ሆቴል ብቻ ሳይሆን ከተማዋ ተናወጠች፡፡ ተኩሱን የአጉላ ተራራ ተቀበለና መልሶ ወደ አዲግራት ላከው፡፡ የትግራይ ነፃ አውጭዎች የከበቡን መሰለን፡፡ተደናግጠን ስንረባበሽ በበሩ በኩል “እጅ ወደ ላይ እጅ ወደ ላይ” የሚል ኃይለኛ ድምጽ ሰማን፡፡ ነገሩ ግራ የሚያጋባ ሆነ፡፡ መሣሪያ የያዙ ፖሊሶችና የአብዮት ጥበቃዎች እኛ ወዳለንበት አራስ ነብር መስለው ሲገቡ፣ አቶ ሞላ የተባሉት የአብዮት ጥበቃ ሊቀመንበር በቀኝ እጃቸው ማካሮቭ ሽጉጣቸውን ይዘው ወደ እኛ ቀረቡና፤
“አብዮታዊ ሠራዊት በየጦር ግንባሩ በሚፋለምበት በአሁኑ ሰዓት እናንተ እዚህ ጆሊ ጃኪዝም ታካሂዳላችሁ፡፡ ባርቲ መስርታችሁ አገር ታምሳላችሁ፡፡ እኛ ከኢሰፓኮ ሌላ ባርቲ አናውቅም፡፡ ፈሽፋሻ ሁላ፡፡ቅደም? ወደፊት? አሉ፡፡ የአዲራት ከተማ የአብዮት ጥበቃ አባላትና ፖሊሶች እያጣደፉ ወስደው ከሌሊቱ በ7 ሰዓት ጨለማ በዋጠው እስር ቤት ወረወሩን፡፡ በነጋታው የአውራጃ አስተዳዳሪውና የፖሊስ አዛዡ ባሉበት ለምርመራ እንደምንቀርብ የምትናገር አንዲት ወረቀት ወደ እኛ ተወረወረች፡፡ እንዲህ ትላለች ‘ ቃላችሁ አንድ እንዲሆን፡፡ ይኸውም መምህር ኩምሳና ምጽላል ትኩ ለመጋባት ቃል ኪዳን ስለገቡ ይህንኑ ምክንያት አድርገው ራት ስለጋበዙን ነው በምሽቱ ግብዣ ላይ የተገኘነው በሉ” ትላለች ወረቀቲቱ፡፡ ምጽላል የመምህር ኩምሳ የሴት ጓደኛ ስትሆን የወታደር ልጅ ናት፡፡ እናም ዘዴው በአባቷ በሃምሳ አለቃ ትኩ በኩል የመጣ ይመስለኛል አላውቅም፡፡ እንደተባለው በነጋታው አወራጃ አስተዳዳሪውና የፖሊስ አዛዡ በተገኙበት ለምርመራ ተጠራን፡፡ የሁላችንም ቃል አንድ ሆነ፡፡ በወቅቱ ስለ ጆሊጃኪዝም አስከፊነት በስፋት በመገናኛ ብዙኀን ይነገር ነበርና በተለይ አውራጃ አስተዳዳሪው (ከመቶ አለቃ ዮሐንስ ሐድጎምበስ )በፊት የነበሩት “ ፀሐይ ያየቺውን ሰው ሳያየው አይቀርም” የሚባል የትግሪኛ ተረት አለ፡፡ “ እናንተ ኢትዮጵያ ሆቴል የተሰባሰባችሁት ኩምሳና ምጽላል ቃል ለመጋባት ኪዳን ስለተገባቡ ሳይሆን አብዮቱን ለመቀልበስ ነው፡፡ ለዚህ እኛ ትዕግሥት የለንም፤ እስከ ስድስት ወር እና እስከ አንድ ዓመት ልናሳስራችሁ እንችላለን፡፡ ግን የተወሰናችሁት መማህራን/መምህራን ለማለት/ ስለሆናችሁ የመማር ማስተማሩ ሂደት ይጎዳል፡፡ ወደፊት ሆቴል ውስጥ ሆነ በሌላ ቦታ በዚህ ዓይነት ስብስብ ብትገኙ እርምጃችን የከበደ ይሆናል፡፡ ለዚሁ በቂ ዋስ እየጠራችሁ ልትፈቱ ትችላላችሁ” አሉ፡፡በወቅቱ ሁሉም ዋስ እያቀረቡ ሲፈቱ እኔ እንግዳ ስለሆንኩና ሰውም ገና ስለአላወቅሁ ዋስ አጣሁኝና ተለይቼ ቀረሁ፡፡ በኋላ ምንም የማላውቀውና የአሰፋ ክንደያ ወንድም የማነ የተባለ የአዲግራት ተወላጅ ዋስ ሆኖ አስፈታኝ፡፡ የሰው አገር ሰው ለምን ተለይቶና ታስሮ ቀረ ብለው ከየማነ ጋር የነበሩት የአዲግራት ሰዎች በመፈታቴ ተደስተው ይዘውኝ ወደ ቤቴ ስንሄድ፣ በመንገድ ላይ አንድ አውራ ደሮ ተንደረደረና ከአንዲቱ ደሮ ላይ ወጣባት፡፡ በዚህ ጊዜ እኔ፤ “ኧረ አንተ አውራ ዶሮ! ጆሊጃኪዝም አካሄደ ተብለህ በአዲግራት ባለሥልጣኖች እንዳትታሰር!” ስል ሰዎቹ በጣም ሣቁ፡፡በኋላ ላይ እንደተረዳሁት ከእሥራት በቶሎ እንድንፈታ አውራጃ አስተዳዳሪውንና የፖሊስ አዛዡን ያግባባልን አሁን አሜሪካ ውስጥ የሚኖረውና የቀበሌው ሊቀ መንበር የነበረው መምህር ታፈረ ኃይለ ሥላሴ ነው፡፡ምስጋና ከእስራት ላስፈቱኝ ለአዲግራቶች ይገባዋል፡፡
በ1974 ዓ ም በጥር ወይ በየካቲት ወር ይመስለኛል የአዲግራት ከተማ የቀበሌ አመራር ምርጫ ለማካሔድ እሑድ ከ3 ሰዓት ጀምሮ ሁሉም ነዋሪ በየቀበሌው እንዲገኝ፤ ባይገኝ በፀረ ሕዝብነት ተፈርጆ ርምጃ እንደሚወሰድበት ከቅዳሜ ማታ ጀምሮ ጥሪ ተለፈፈ፡፡እሑድ ጧትም ጥሪው ተደገመ፡፡በጫናዱግ የአዲግራት አጠቃላይ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት የምናስተምር የተወሰንን መምህራን የቀንም የማታም መርሐ ግብር ስላለን ሔደን ድንገት ብንመረጥ የሥራ ጫና ይፈጠርብናል በሚልሥጋት ስድስት ሆነንና በጧት ተነሥተን በአድዋ ብዘት መንገድ አድርገን ከተራራ ሥር ወደአለው የአቡነ አረጋዊ ገዳም ተጓዝን፡፡አጋጣሚውም ገዳሙን ለመሳለም እድል ፈጠረልን፡፡
ከተጓዦች ውስጥ ነፍሱን ይማረውና ያድዋ ተወላጅ የነበረው ጓደኛችን ገብረ መድኅን መስፍን፤ በአካባቢው አጠራር መምህር ሳይንስ ፤ በቅጽል ስሙ እኽዳ፤ወይም ምንጊዜም አብረን ስንጓዝ ወደ ኋላ እየቀረ ያገኘውን ኹሉ ’እኽዳ’ እያለና ወደ ኋላ እየቀረ ሰላምታ የሚሰጥና አስተዳደሩ በሰጠን ልዩ መኖሪያ ቤት አብረን የምንኖር ጓደኛየ ፤ሌላው ጓደኛየ በቅጽል ስሙ ጎበዝ ሳሲ (እንደ ሳሲ ሰው ጸጉሩ ወይም ጎፈሬው የተከመረውና በአሁኑ ሰዓት ከነባለቤቱና ልጆቹ ጀርመን የሚኖረው ድብዜው ወይም የድብዛው ልጅ ማርቆሴው ጌታሁን ጓዴ፤ መምህር ሒሳብ፤በአሁኑ ሰዓት ፕሮፌሰር ዐቢይ ይግዛው፤ መምህር እንግሊዝ፤ ቦጋለ ፈንቴ ፤መምህር እርሻ፤ እኔ ፤መምህር አማርኛና አንድ ሌላ የረሳሁት መምህር ነበርን ፤ አቡነ አረጋዊ ገዳም ልንደርስ ስንል ከለመለመው መስክ ላይ ሦስት የገጠር ልጆች በጨርቅ ኳስ ሲጫወቱ አገኘናቸው፡፡
በዚያ ወቅት ከሚሯሯጡ ልጆች ውስጥ መምህር ‘እኽዳ ’ ድምጹን ከፍ አድርጎ አንዱን ልጅ በትግርኛ ’አታ ቆልኣ መኒ ሽምኻ ’አለው፡፡ እኔ ደግሞ ‘ገብረ መድኅን ለምን ልጁን ታስጨንቀዋለህ ? የትግሬ ስም ያው ከሐጎስ ወይም ከጎይቶም አያልፍም ’ አልኩት፡፡ ወዲያው የተጠራው ልጅ ወደእኛ እየቀረበ ሲመጣ ገብረ መድኅን( እኽዳ) ደገመና ‘እሞ መን ኽብል’ አለው፡፡ ልጁም እየተቅለሰለሰ ‘ዋይ ሐጎስ ’አለ፡፡ሁሉም መምህራን በአካባቢው አጠራር መማህራን በእኔ ነቢይነት ይመስላል ተሣሣቁ፡፡ከዚያም ልጆችን ተዋውቀናቸውና አንዳንድ ነገር ጠያይቀናቸው፤የጨርቅ ኳሳቸውንም በዘመናዊ ኳስ እንዲቀይሯት መግዣ ገንዘብ አዋጥተን ሰጥተናቸው ወደ ገዳሙ አመራን፡፡
በትግራይ ክልል ሰሜናዊ ምዕራብ ዞን በአስገደ ጽምብላ ወረዳ የተገነባው ፋብሪካ በምስፍን ኢንዱስትሪያን ኢንጂነሪንግ የተሰራ ነው። የፋብሪካው ሥራ አስኪያጅ አቶ ፀጋዬ አሰፋ፥ ፋብሪካው በመጪው ሚያዚያ ወር ላይ በሙሉ አቅሙ የማምረት ሥራውን ይጀምራል ብለዋል። ፋብሪካው በቀን 4 ነጥብ 5 ኪሎ ግራም ወርቅ የማምረት አቅም እንዳለውም አቶ ፀጋዬ አስታውቀዋል። ፋብሪካው ሙሉ ለሙሉ ማምረት ሲጀምር ለ200 ሰዎች ቋሚና ጊዚያዊ የሥራ ዕድል እንደሚፈጥርም ስራ አስኪያጁ መግለጻቸውን የፋና ዘገባ ያስረዳል።
ኢዛና ወርቅ የህወሃት የንግድ ተቋም ኤፈርት ከሚያስተዳደራቸው ኩባንያዎች መካከል አንዱ ነው። ኤፈርት እጅግ ግዙፍ የንግድ ኢምፓየር የገነባ የፓርቲ ንብረት ሲሆን አቶ ስብሃት እንዳሉት ከአፍሪካ ትልቁ ነው። የአማራው የንግድ ደርጅት ጥረት በቅርቡ የባህር ዳር ጨርቃጨርቅ ፋብሪካን ጠቅላይ ሚኒስትሩ ቅናሽ አድርገውለት እነዲገዛ መወሰኑ የሚታወስ ነው። የዳሽን ቢራም የጥረት ንብረት መሆኑ አይዘነጋም። ኦህዴድ የሚያስተዳድረውና በራሱ ክልል ማዳበሪያ እንኳን በወጉ መሽጥ ያልቻለውና ኮንጎ ጫማ ሲያስመጣ የነበረው ቱምሳ ኢንዶውመንት መሳቂያ ሲሆን፣ የድቡቡ የንግድ ድርጅት ምን ንብረት እንዳለውም በወጉ አይታወቅም።
“ግጭቱ የህዝብ ለህዝብ አልያም የመንግስት ለመንግስት አይደለም፤ ከግላቸው ጥገኛ ፍላጎት በመነሳት ግጭቱን የሚያነሳሱ፣ በግጭቱ የሚሳተፉ የመንግስት መዋቅር ውስጥ የተሰገሰጉ በግጭት ሂደት...
በኦሪት ዘፀአት ላይ እንደተጻፈውም እግዚአብሔር አምላክ ነቢዩ ሙሴን ባዘዘው መሠረት ታቦተ ጽዮን ርዝመቷ ሁለት ክንድ ተኩል፥ ወርዱም አንድ ክንድ ተኩል፥ ቁመቷ አንድ ክንድ ተኩል እንዲሆን ተደርጋ ተሠርታለች፤ ይህም ለጽላቱ መቀመጫ በስፋትም ሆነ በቁመት እንዲመች ተደርጎ የተቀረጸ ነው፡፡ ‹‹ከጥሩ ወርቅም የሥርየት መክደኛውን በቃል ኪዳን ታቦቷ ላይ በርዝመቷና በወርደዋ ልክ ሠራ›› እንዲል፤ በውስጥም በውጪም በጥሩ ወርቅ ተለብጦ በዙሪያዋም የወርቅ አክሊል አለ፡፡ ይህም የእግዚአብሔር ዙፋን ተምሳሌት ነው፡፡ ‹‹ካህናት ታቦተ ጽዮንን ለመሸከም እንዲረዳቸውም በአራቱም መዓዘናት በወርቅ የተሠሩ ቀለበቶችንና በእነርሱም ውስጥ የሚገቡ ሁለት መሎጊያዎችን አሏት፡፡ የሥርየት መክደኛውን እንዲጋርዱት አድርጎም ጥሩ ከሆነ ከተቀጠቀጠ ወርቅ ኪሩቤልን ሥሎ በሥርየት መክደኛው ግራና ቀኝ አስቀመጣቸው፡፡ እነዚህ በጥሩ ወርቅ የተሠሩት ሁለቱ ኪሩቤል ፊታቸው ወደ ሥርየት መክደኛው ሆኖ እርስ በእርሳቸው እንዲተያዩ ተደርገው የተሠሩ ናቸው፡፡ በዚህ በሥርየት መክደኛው በሁለቱ ኪሩቤል መካከል እግዚአብሔር ለሙሴ እየተገለጠ ያነጋግረው ነበር፤ ለሕዝቡም በደመና ዐምድ ይታያቸው ነበር፡፡ (ዘፀ.፳፬፥፲-፳፪)
ታቦተ ጽዮን ለእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ምሳሌ ናት፤ የመለኮት ማደሪያ ለመሆን በቅታለችናም ትመሰገናለች፡፡ ንጉሥ ዳዊት የእግዚአብሔርን የቃል ኪዳን ታቦት ከአቢዳራ ቤት ወደ ጽዮን ከተማ ባስመጣበት ወቅት በታቦቷ ፊት በሙሉ ኃይሉ በደስታ እየዘለለ ለእግዚአብሔር በዝማሬ ምስጋና አቅርቧል፡፡ ‹‹ለንጉሥ ዳዊትም “እግዚአብሔር የአቢዳራ ቤት የነበረውን ሁሉ ስለ እግዚአብሔር ታቦት ባረከ” ብለው ነገሩት፡፡ ዳዊትም ሄዶ የእግዚአብሔርን ታቦት ከአቢዳራ ቤት ወደ ዳዊት ከተማ በደስታ አመጣት፡፡ ከእርሱም ጋር የእግዚአብሔርን ታቦት የተሸከሙ ሰባት መሰንቆ የሚመቱ መዘምራን ነበሩ፡፡ በሬዎችንና በጎችን ይሠዉ ነበር፡፡ ዳዊትም በእግዚአብሔር ፊት በገና ይደረድር ነበር›› እንዲል፤ ነቢዩ ዳዊት በቃል ኪዳኑ ታቦት ፊት የተቀኘው ለሰው ልጆች ሆሉ የመዳናችን ምክንያት የሆነችውን ቅድስት ድንግል ማርያምንና ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ሲያመስገን ነው፡፡ (፪ሳሙ.፮፥፲፪-፲፬)
ነቢዩም አስቀድሞ በመንፈስ በትንቢት እግዚአብሔር አምላክ ጊዜ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ማደሪያ ትሆነው ዘንድ እንደመረጣት ከእርሷም ከሥጋዋ ሥጋ ከነፍሷም ነፍስ ነሥቶ እንደሚወለድ ያውቃልና በዝማሬ አመስግኗል፡፡ ‹‹ዳዊትና የእስራኤልም ልጆች ሁሉ በዜማ መሣሪያዎች በበገና በመሰንቆ፥ በከበሮና በነጋሪት፥ በጸናጽልና በዕንዚራ በእግዚአብሔር ፊት በሙሉ ኃይላቸው ያመሰግኑ ነበር›› እንዲል፡፡ (፪ሳሙ.፮፥፭)
በሐዲስ ኪዳንም የአምላክ እናት እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ተመስግናለች፡፡ መጥምቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስ በእናቱ ቅድስት ኤልሳቤጥ ማኅጸን ሳለ የእመቤታችን የሰላምታ ድምጽ በመስማቱ እንደ ነቢዩ ዳዊት በደስታ ዘሏል (ሰግዷል)፡፡ (ሉቃ.፩፥፵፬)
ታቦተ ጽዮን በዘመናት ያደረገቸው ተአምር ብዙ ነው፡፡ እስራኤል የዮርዳኖስን ባሕር ለመሻገር በተቸገሩ ጊዜ ነቢዩ ኢያሱ እግዚአብሔር አምላክ በነገረው መሠረት ካህናቱ የቃል ኪዳኑን ታቦት ይዘው በሕዝቡ ፊት ወደዮርዳኖስ እንዲሄዱ ነገራቸው፤ እነርሱም እንደታዘዙት አደረጉ፤ ታቦቱን የተሸከሙት የካህናቱ እግሮች በውኃው ዳር ሲጠልቁ ከላይ የሚወርደው ውኃ ቆመ፤ የእግዚአብሔርን የቃል ኪዳን ታቦት የተሸከሙ ካህናት በዮርዳኖስ መካከል በደረቅ መሬት ጸንተው ቆመው ነበር፤ ሕዝቡም ሁሉ ዮርዳኖስን ፈጽመው እስኪሻገሩ ድረስ እስራኤል ሁሉ በደረቅ መሬት ተሻገሩ፡፡ (ኢያ. ፫፥፩-፲፯)
እስራኤላውያን በመካከላቸው የቃል ኪዳኑ ታቦት በያዙ ቁጥር በጦርነታቸው ሁል ጊዜ ያሸንፉ ነበሩ፡፡ ነገር ግን ልዑል እግዚአብሔር ሕዝበ እስራኤል ስለበደሉት እንዲሁም የኤሊ ልጆች አፍኒንና ፊንሐስ በደላቸውና ክፋታቸው ስለበዛ ታቦተ ጽዮን ተማርካ ወደ ፍልስጥኤም ሄደች፡፡ በዚያም አሕዛብ በቤተ ጣዖቶቻቸው ባስቀመጡት ጊዜ ዳጎን የተባለውን የአሕዛብን ጣዖት ቀጥቅጣ አጥፍታዋለች፡፡ በዚያ በአሕዛብ ምድርም ልዩ ልዩ ተአምራትን እያደረገች ፍልስጥኤማውያንን ስለአስጨነቀቻቸው የፍልስጥኤማውያን አለቆች የቃልኪዳኑን ታቦት ልዩ ልዩ ገጸ በረከቶችን አስይዘው ወደመጣችበት በሠረገላ አድርገው በክብር ሸኝተዋታል፡፡ በዚህም ለእስራኤል ትልቅ ደስታ አጎናጽፋቸዋለች፡፡ (፩ኛ.ሳሙ. ፭፥፩-፲፭)
ሀገራችን ኢትዮጵያም የተባረከች ሀገር ናትና በንግሥተ ሳባ አማካኝነት ለታቦተ ጽዮን መቀመጫ እንድትሆን የእግዚአብሔር ፈቃዱ ሆኗል፡፡ ይህም እንዲህ ነበር፤ ንግሥተ ሳባ የንጉሥ ሰሎሞንን ጥበብ ለማድነቅ ምድረ እስራኤል ድረስ ተጓዘች፤ እርሱንም በእንቈቅልሽ ፈተነችው፤ እርሱም በጥበቡ ሁሉን መለሰላት፤ ለስድስት ወራትም በእስራኤል ተቀመጠች፡፡ በዚህም ጊዜ ውስጥ ከጠቢቡ ሰሎሞን ቀዳማዊ ምኒልክን ፀነሰች።
ንግሥተ ሳባ ከእስራኤል ቆይታዋ ስትመለስ የፀነሰችው ልጅ ተወልዶ አባቱን ለመጠየቅ የመጣ ልጁን መለየት ያስችለው ዘንድ ሰሎሞን የጣት ቀለበት ሰጣት። እርሷም ያንን ይዛ በመመለስ ላይ እንዳለች ባህረ ኤርትራን ተሻግራ ከሀገሯ ድንበር ከሐማሴን አውራጃ ማይበላ የተባለ ቦታ ላይ ስትደርስ ቀዳማዊ ምኒልክን ወለደችው። በመናገሻ ከተማዋ አክሱምም ወስዳ በሥርዓት አሳደገችው፤ ፳፪ ዓመት ሲሞላው ግን የአባቱን ማንነት አጥብቆ ይጠይቃት ስለነበር ብዙ ሹማምንትና ወታደሮችን አስከትላ እርሷን የወሰዳትን ነጋድራስ ታምሪንን አደራ ብላ ወደ ኢየሩሳሌም ላከችው። ታምሪንም በጋዛ በኩል አድርጎ ኢየሩሳሌም ወሰደው፡፡ መልኩም አባቱን ይመስል ስለነበረ ብዙ የንጉሥ ሰሎሞን ሠራዊቶች እና ሕዝቡ ንጉሣቸው ሰሎሞን የመጣ መስሏቸው ይሰግዱለት ነበር፡፡ ንጉሡ ሰሎሞን ስለዚህ ነገር ሲሰማ ወጥቶ በሚመለከትበት ጊዜ የእርሱ ልጅ እንደሆነ በመልኩ መመሳሰል ብቻ ዐወቀ፤ በፍቅርም ተቀብሎ አቅፎ ሳመው፤ ከእርሱ ጋርም አስቀመጠው፡፡
ከዚህም በኋላ ጠቢቡ ሰሎሞን ባዘዘው መሠረት ሊቀ ካህኑ ሳዶቅ የእስራኤልን ቋንቋ፣ ባህል፣ ሃይማኖትና ሥርዓት ለሦስት ዓመታት አስተማረው፤ ቀዳማዊ ምኒልክ ከአባቱ ጥበብን ተማረ። ነገር ግን ከጥቂት ዓመታት በኋላ አባትና ልጅ በመልክ ይመሳሰሉ ነበርና ሁለቱም በየተለያየ ቦታ ለየብቻ ሲንቀሳቀሱ ሕዝቡ ለሁለቱም እየሰገደ እጅ እየነሳና እየተምታታ ተቸግሮ ስለነበር እስራኤላውያን ቀዳማዊ ምኒልክ ወደ ሀገሩ እንዲመለስ ንጉሣቸውን እንዲህ ሲሉ ጠየቁት፡፡ ‹‹ለሁለት ንጉሥ መገዛት አንችልም ወይ አንተ ንግሥናህን ልቀቅና ውረድና እሱን አንግሠው፤ ካልሆነ ግን ወደ እናቱ ሀገር ስደደው›› በሚል ሞገቱት፤ ንጉሥ ሰሎሞን ግን አንድ ልጁን በሀገሩ ነግሦ ከእርሱ ጋር እንዲኖር እጅጉን ይፈልግ ነበርና ሊያነግሠው ቢሻም የእግዚአብሔር ፈቃድ አልሆነም፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ቀዳማዊ ምኒልክ ወደ እናቱ ሀገር ሄዶ መንገሥ እንደሚፈልግ በመናገሩ የተነሣ ወደ ኢትዮጵያ መሄድ እንዳለበት በቁርጠኝነት አሳወቀ፡፡ ንጉሡም ‹‹ልጄን ወደ መጣበት እንዲመለስ እንደጠየቃችሁኝ አደርጋለሁ። ነገር ግን ወደ ሀገሩ ስሸኘው ብቻውን አይሆንም፡፡ የእኔ የበኵር ልጅ ከዚህ እንደሚሄድ ሁሉ የእናንተም የበኵር ልጆችና ካህናት አብረውት ወደ ኢትዮጵያ ይሄዳሉ›› ብሎ አዘዘ፡፡ በዚህም መሠረት ቀዳማዊ ምኒልክ ወደ ኢትዮጵያ ሲመለስ አብረውት አንድ ሺ ሁለት መቶ እስራኤላውያን የበኵር ልጆች፣ ሦስት መቶ ዐሥራ ስምንት በአዛርያስ የሚመሩ ሌዋውያን ካህናትም አብረውት ለጉዞ ተነሡ፡፡ የብሉይ ኪዳን መጻሕፍትንና ሌሎች በርካታ ቁሳቁሶችን ይዘውም ነበር።
ነገር ግን ታቦተ ጽዮንን አዛርያስና ካህናቱ ተማክረው ቀዳማዊ ምኒልክ እንኳን ሳይሰማ በምሥጢር ይዘዋት ሊመጡ ተስማሙ፡፡ ዕቅዳቸውን ለማሳካት በታቦተ ጽዮን አምሳያ ሌላ ታቦት አዘጋጅተው ለመሄድ በሚነሡበት ዕለት ሌሊትም ወደ ቤተ መቅደስ ይዘውት ሄዱ፡፡
ከቤተ መቅደስ ሲደርሱም የእግዚአብሔር ፈቃድ ነበርና የቤተ መቅደሱ በር ተከፍቶ እና ውስጡም በብርሃን ተሞልቶ ታቦተ ጽዮንም ከመንበሯ በመነሣት ከፍ ብላ አገኟት። በዚህም የአምላክን ፈቃድ ተረድተውና እግዚአብሔርን እያመሰገኑ በፍጥነት ይዘዋት ወጡ፡፡ በአምሳያዋ የሠሩትንም ቅርፅ በመንበሩ ላይ አስቀምጠው ሄዱ። መንገድ በጀመሩም ጊዜ በኢየሩሳሌም ታላቅ ንውፅውፅታ ሆነ፤ በከተማይቱም መዓት የወረደ ይመስል ነበር።
ሕዝበ እስራኤል ጋር በሐዘንና በለቅሶና ሸኗቸው፡፡ ንጉሥ ይህን ሲመለከት በመጨነቅ ሊቀ ካህኑን ሳዶቅን ጠራውና ‹‹የዚህ ልጅ ጉዞ አስጨነቀኝ፤ ቀድሞ ከእናቱ ጋር በተገናኘሁበት ሌሊት በሕልሜ ፀሐይ ከእስራኤል ወጥታ ስትጠልቅ እንደገናም ደግሞ በሌላ ሀገር ሰማይ ስታበራ ተመልክቼ ነበር። አሁን ደግሞ እንደምታየው ሆነ፤ እናም ነገሩ ከታቦተ ጽዮን ጋር የሚገናኝ መሰለኝ፤ እባክህ ወደ ቤተ መቅደስ ሂድና ደኅንነቷን አረጋግጥልኝ፤›› ብሎ ላከው፤ ሳዶቅም ገሥግሦ ቤተ መቅደስ ሲደርስ ታቦተ ጽዮንን ከመንበሯ ላይ አጣት፤ በግንባሩ ወደ መሬት ተደፋ።
ንጉሥ ሰሎሞን ሳዶቅን ልኮት ሳይመለስ ስለቆየ ያጋጠመውን እንዲያዩ መልእክተኞችን ላከ፤ እነርሱም ከነበረበት ሲደርሱ ወድቆ አገኙት፤ እርሱንም በጠየቁት ጊዜ ስለሆነው ነገር ነገራቸው፡፡ እነርሱም ያዩትንና የሰሙትን ሁሉ ለንጉሡ ነገሩት፤ ንጉሡ ሰሎሞንም እጅግ ተቈጣ፤ ወታደሮቹንም ጠርቶ ታቦተ ጽዮንን የወሰዷትን ኢትዮጵያውያን እንዲከተሏቸውና ታቦቷን እንዲያስመልሱ እነርሱን ደግሞ እንዲፈጇቸው አዘዘ፤ ነገር ግን ‹‹ባሕረ ኤርትራን ተሻግረው አልፈው ከሆነ እንዲተዋቸው ነገራቸው። እርሱ ግን ማቅ ለብሶ ታቦተ ጽዮን ከእነርሱ እንደተወሰደባቸው መሪር ለቅሶን እያለቀሰ እግዚአብሔርን ይለምን ነበር።