Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የጃንሜዳ ባለቤትነት ለቤተ ክርስቲያን ቢደረግም፣ ወትሮ የነበረውን የስፖርት ማዘውተሪያነት ከሌሎች የማኅበራዊ ልማት ሥራዎች ጋራ አቀናጅቶ እንዲሰጥ ይደረጋል፤ ተብሏል፡፡ (አዲስ አድማስ፤ ጥር ፩ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም.)
በሌላ በኩል፣ በአዲስ አበባ ከተማ ከሚገኙ 78 የበዓለ ጥምቀት ማክበሪያዎች ውስጥ 40ዎቹ፥ ለአረንጓዴ ልማት(ግሪን ኤሪያ) በሚል በተያዙ፣ የስፖርት ኮሚሽን የይዞታ ካርታ ባወጣባቸው፣ በግለሰብ አርሶ አደሮች ይዞታዎች፣ በዐደባባዮች መሀል ላይ እና በጋዝ ማደያዎች ውስጥ እንደሚገኙ ተመልክቷል፡፡ ከእኒህም ውስጥ፣ የበዓለ ጥምቀት ማክበሪያነታቸው በሕጋዊ ካርታ እንዲረጋገጥ ላለፉት 14 ዓመታት ሲጠይቁ ቢቆዩም፣ ምላሽ ያልተሰጣቸው አድባራት እንዳሉ ተጠቁሟል፡፡ ጉዳዩን አስመልክቶ፣ ጴጥሮሳውያን የቤተ ክርስቲያን ክብር እና መብት አስጠባቂ ኅብረት፣ በሳምንቱ መጀመሪያ ላይ፣ ከምክትል ከንቲባ ወ/ሮ አዳነች አቤቤ እና በምክትል ከንቲባ ማዕርግ የአገልግሎት ሰጪ ተቋማት አስተባባሪ አቶ ዣን ጥራር ዓባይ ጋራ ተወያይቷል፡፡
የኅብረቱ ተወካዮች፣ ችግሩንና መፍትሔ ለመስጠት የሚያስችሉ አማራጮችን በዝርዝር ያስረዱ ሲኾን፣ ማሻሻያ ያስፈልጋቸዋል የተባሉ መመሪያዎችንም አንሥተዋል፡፡ ምክትል ከንቲባዋም፣ በተጠቀሱት የበዓለ ጥምቀት ማክበሪያ ቦታዎች የሚገኙ አድባራት፣ ለአኹኑ በዓሉን የሚያከብሩበት መንገድ በጊዜያዊነት እንዲመቻችና ከበዓሉ በኋላ በኹለት ሳምንታት ጊዜ ውስጥ ከሚመለከታቸው ባለሞያዎች ጋራ ጉዳዩን መርምረው ኹነኛ እልባት እንደሚሰጡ ለተወካዮቹ አስታውቀዋል፡፡ በመኾኑም፣ የዘንድሮውን በዓለ ጥምቀት ከሌሎች አድባራት ጋራ ተደርበው ለማክበር የሚችሉበት ኹኔታ፣ ከየአድባራቱ ሓላፊዎች ጋራ በመመካከር መመቻቸቱ ተገልጿል፡፡
Previous Postበሱዳን በተቀሰቀሰው የጎሳ ግጭት 48 ሰዎች ተገደሉ፡፡ (አሻራ ጥር 9፣ 2013 ዓ.ም) ለ13 ዓመታት ያህል በተባበሩት መንግስታት ሰላም አስከባሪ ሀይል የነበረው የዳርፉር ግዛት ወደ ብጥ…
ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ጉለ፣ ኣብ ኣየርለንድ ዝመደበሩ ጨንፈር ፌስቡክ ብዛዕባይ ኣነዋሪ ጽሑፋት ዘርጊሑ ብዝብል ንዘቕረቦ ክሲ ላዕለዋይ ቤት ፍርዲ ኣየርላንድ ነጺግዎ።
መርበብ ሓበሬታ ኣይሪሽ ታይምስ ብዘቕረቦ መሰረት፣ እቲ ፕረዚደንት ኣብ ክሱ፣ ብስሙ ተጠቒሞም ናይ ፌስቡክ ሕሳባት ንዝኸፈቱ፣ ክዕጾ፣ ብዛዕባኡ መንነቱ ብዝርዝር ዝቐረበ ሓበሬታ ከኣ ክድምሰስ’ዩ ሓቲቱ።
ፕረዚደንት ጉለ ንፌስቡክ ጨንፈር ኣየርላንድ ዝኸሰሰሉ ምኽንያት፣ ካብ ኣመሪካን ካናዳን ወጻኢ ናይ ዝርከብ መኽዘን ሓበሬታ (ዳታ) ናይ ፌስቡክ ኣብታ ሃገር ስለዝርከብ’ዩ።
OMN: (August 29, 2020) በወላይታ ዞን የተካሄደው መፈንቅለ ስልጣን እንዳሳሰባቸው የወላይታ ብሄር ተወላጆች ገለጹ:: የወላይታን ህዝብ ድምጽ ያስተጋበውን አመራር በወታደራዊ ሃይል አፍኖ በህዝቡ ዘንድ ተቀባይነት ያጡትን የቀድሞ የድህዴን አባላትን ወደ ስልጣን ማውጣት ብልጽግና ለህዝቡ ያለውን [Read More]
አዲስ አበባ ፣ ነሃሴ 18 ፣ 2012 (ኤፍ ቢ ሲ) የፌደራሉ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ተረኛ ምድብ የጊዜ ቀጠሮ ተረኛ ችሎት አቶ ጃዋር መሐመድን ጨምሮ ስምንት ተጠርጣሪዎች ላይ በባለፈው ቀጠሮ በተጀመረ የዐቃቤ ህግ የቅድመ ምርመራ ምስክር ዛሬ ቀጥሎ የአንድ ምስክር ቃል ተሰምቷል።
አቶ ጃዋር እና አቶ በቀለ ገርባ ያለ ፈቃዳችን ፎቶግራፍ እና ቪዲዮ እየተቀረጽን በመገናኛ ብዙሃን እየቀረበ ስለሆነ ትዕዛዝ ይሰጥልን ሲሉ ባቀረቡት አቤቱታ ላይ ፍርድ ቤቱ ያለ ተጠርጣሪዎቹ ፈቃድ ለዘገባ ፎቷቸውንና ተንቀሳቃሽ ምስል አንስተው ወይም ቀርጸው መጠቀማቸው፤ የተጠርጣሪዎችን ንጹህ ሆነው የመገመት መብታቸውን ይጋፋል ሲል ፎቷቸውን ወይም ምስላቸውን በቪዲዮ ቀርጸው እንዳይጠቀሙ ሲል ትዕዛዝ ሰጥቷል።
መለሰ ድሪብሳ የሚባል ተጠርጣሪም ከቤተሰብ ምግብ እና ልብስ ይግባልኝ ሲል ባቀረበው አቤቱታ ላይም ፍርድ ቤቱ ከቤተሰቦቹ ምግብ እንዲገባለት እና በስልክም እንዲያገኛቸው ብሏል።
የተጠርጣሪ ጠበቆች በችሎቱ ተንቀሳቃሽ ስልክ ይዘን እንዳንገባ ተከልክለን ለዐቃቤ ሕግ መፈቀዱ ተገቢ አይደለም በማለት ያቀረቡትን አቤቱታ የመረመረው ችሎቱ ዐቃቤ ሕግም ተንቀሳቃሽ ስልክ ይዞ ወደ ችሎት እንዳይገባ አዟል።
ፍርድ ቤቱም በዚህ መዝገብ ምንም ዓይነት ንብረትም ሆነ የባንክ አካውንትን አላገድኩም፤ ከጠበቆቻችሁ ጋር በመነጋገር ያገደውን አካል መጠየቅ ትችላላችሁ በማለት ምላሽ ሰጥቷል፡፡
አቶ በቀለ ገርባ በመገናኛ ብዙሃን ቃለ መጠይቅ እየተደረገ ዘመቻ እየተደረገብን ነው ፍርድ ቤቱ ጥፋተኛ ብሎ እስካልፈረደብን ድረስ ንጹህ ሆነን የመገመት መብታችን ይከበር ብለው ላቀረቡት አቤቱታ ፍርድ ቤቱ አስቀድሞ በመገናኛ ብዙሃን ላይ ትዕዛዝ መስጠቱን አብራርቷል።
ፍርድ ቤቱ ይህንና ሌሎች ትዕዛዛትን በማስተላለፍ ዐቃቤ ህግ ካቀረባቸው ምስክሮች መካከል የአንድን ምስክር ከ3 ሰዓታት በላይ የፈጀ የምስክርነት ቃል አድምጦ የዛሬውን ውሎ አጠናቋል፡፡
የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ወንጌል ቅዱስ ማቴዎስ እንደ ጻፈው ። ከአራቱ ወንጌላት አንደኛው ነው። በመጽሐፍ ቅዱስ አዲስ ኪዳን ውስጥ ከሁሉ በፊት ይገኛል። በዕብራይስጥና በአርማይስጥ ቋንቋ ማቴዎስ ማለት ሀብተ አምላክ ወይም የአምላክ ስጦታ ማለት እንደሆነ ይነገራል ። በአሥራ ሁለቱ ሐዋርያት የስም ዝርዝር ውስጥ በሁለተኛውና በሦስተኛው ማለትም በማርቆስና በሉቃስ ወንጌል በተራ ቁጥር ሰባተኛ ሲሆን ስሙም ማቴዎስ በመባል ተመዝግቦአል (ማር.፫:፲፮-፲፱ ፡ ሉቃ.፮:፲፬-፲፮) ።
ራሱ በጻፈው ወንጌልና በሐዋርያት ሥራ ደግሞ በተራ ቁጥር ስምንተኛ ሆኖ ማቴዎስ በመባል ተመዝግቦአል (ማቴ.፲: ፪-፬ ፡ የሐ.ሥ.፩-፲፫) ሌዊ ለሐዋርያነት ከመመረጡ በፊት የተጠራበት ስሙ ሲሆን ማቴዎስ ደግሞ ለወንጌል አገልግሎት በሐዋርያነት ከተጠራ በኋላ የተጠራበት ስሙ ነው ።
ቅዱስ ማቴዎስ ለሐዋርያነት ከመጠራቱ በፊት ሥራው በግዕዝ (ሊቀ መጽብሐን) ማለት ቀራጭ ነበረ ። በአዲስ ኪዳን የትምህርት አገላለጽ ቀራጮች እንደ አመንዝሮች ፣ ዓመፀኞቾ ፣ ይቆጠሩ ነበር (ሉቃ.፲፰፡፲፩-፲፪)። በዚህ አንጻር ማቴዎስ ቀራጭ እንደመሆኑ መጠን የዘመኑ የሃይማኖት ሰዎች ይጠሉት ነበር ። ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ማቴዎስን በመቅረጫው ባታ አገኘውና "ተከተለኝ"በማለት ስለ ጠራው ሁሉን ትቶ ተከተለው (ማቴ.፱፣፱)። ቀራጩ ማቴዎስ ሐዋርያና ወንጌላዊ ሆነ ፣ መደቡ ከአረመኔዎችና ከአመፀኞች ጋር የነበረው ሌዊ ከአሥራ ሁለቱ ቅዱሳን ሐዋርያት ጋር ተቆጠረ ። ወንጌልን ጌታ ከአረገ ስምንተኛው ተፈጽሞ ዘጠነኛው ሲጀምር ቀላውዴዎስ ቄሣር በነገሠ በመጀመሪያው ዓመት በዕብራይስጥ ቋንቋ ጻፈ ። አሁን መጀመርያ የምናውቀው ቅጂ በግሪክኛ ቢሆንም፣ ጽሑፉ በዕብራይስጥ እንደ ተቀነባበረ ከጥንት ጀምሮ በልማድ እንዲሁም እስካሁን በዛሬ ሊቃውንት ታስቧል። ክርስቶስ "የመጣሁት ለበሽተኞች እንጂ ለደኅነኞች አይደለም" ያለበትም ማቴዎስ በመኖሪያው ቤቱ ግብዣ አድርጎ ክርስቶስን ጋብዞ ከቀራጮች ጋር አብሮ ሲበላ ፣ ፈሪሳውያን "ከኃጢያተኞች ጋር ትተባበራለህ" ብለው በመተቸታቸው ሆነ ።
ጌታችንና መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በሥጋ ከአብርሃምና ከዳዊት ዘር መወለዱን ለማስረዳት ከአብርሃም እስከ ቅድስት ድንግል ማርያም ድረስ በሰፊው ስለጻፈ ከጥንት ጀምሮ ማቴዎስ በገጸ ሰብእ ተመስሎአል ። ከሦስቱ ወንጌላውያን ይልቅ በማቴዎስ ወንጌል ከክርስቶስ ወልደ እጓል እምሕያው ፣ የሰው ልጅ በመባል ብዙ ጊዜ ስለተጠራ ለማቴዎስ የገጸ ሰብእ ምልክት ከአሰጡት ምክኒያቶች አንዱ ነው ።
በሌላ በኩል ደግሞ የሲዳማ አርነት ንቅናቄ አባሎቹ ከየሚሠሩበት እየተወሰዱ መታሠራቸውንና አሁን የት እንዳሉ እንደማያውቁ የፓርቲው ሊቀመንበር ዶ/ር ሚሊዮን ቱማቶ ተናግረዋል፡፡
ሓላፊ ዓለምለኸ ትካል ስደተኛታት(IOM) ኣብ ሊብያ ኦትማን በልበሲ ነቶም ስደተኛታት ጽዒና ዝነብረት ጀልባ ምስ ጠሓለት 10 ካብኦም ጥራይ ብህይወት ምትራፎም ካልኦት ግን ከምዝሞቱ እቶም ዝደሓኑ ምግላጾም ይሕብር።
እቶም ስደተኛታት ኣብ ገማግም ባሕሪ ከተማ ሚስትራ ዝርከብ መዘናግዒ ክሕጸቡ ብወናኒ'ቲ ቦታ ከምዝተረኽቡን ናብ ቀይሕ ወርሒ ሊብያ ከምዘረከቦምን ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሩ'ሎ።
"ሰላማዊ እስከሆነ ድረስ ያላቸውን ቅሬታ በዚህ አግባብ ቢገልጹ ምንም ክፋት የለውም"የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት የኮሙዩንኬሽን ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አዲሱ አረጋ ።
በኦሮሚያ ክልል የቀን ገቢ ግምት መጨመር ጋር በተያያዘ የተነሳው ሥራ የማቆም አድማ ተቃውሞ ለሁለተኛ ቀን መቀጠሉን ነዋሪዎች ይናገራሉ። በትናንትናው ዕለት በአምቦና በወሊሶ ከተማ ያነጋገርናቸው ነዋሪዎች፤ አድማው በዛሬው ዕለትም መቀጠሉን ይናገራሉ። በወሊሶና በአምቦ ከተማ ዛሬም የንግድ ቤቶች ተዘግተው ትራንስፖርትም ተቋርጦ መዋሉን ተናግረዋል።
የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት የኮሙዩንኬሽን ጉዳዮች ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ አዲሱ አረጋ አምቦ፣ወሊሶ፣ ጊንጪና ደንቢ ዶሎ አካባቢ አድማ መኖሩን አረጋግጠው ሌሎች አካባቢዎች ግን በሰላማዊ መንገድ ሂደቱ እየተከናወነ ነው ብለዋል።
የእንግሊዝ ጦር የሽምቅ ተዋጊዎቹን ጥቃትና ድጋፍ ለማስወገድ “መሬቱን በእሳት መለብለብ” (Scorched-earth) በሚል ተዋጊዎቹ በሚንቀሳቀሱበት አከባቢ ያሉ መኖሪያ ቤቶች ሙሉ-ለሙሉ በእሳት አወደማቸው። ከጠቅላላው የደቡብ አፍሪካ ነጭ ሰፋሪዎችን ሕዝብ ብዛት በአማካይ ግማሹን በማጎሪያ ካምፕ ውስጥ በማስገባት ከጠቅላላው የሕዝብ ብዛት 10% (280000) የሚሆነው ሕዝብ በርሃብና በበሽታ ሞቱ። በዚህ ምክንያት፣ የሽምቅ ተዋጊዎቹ የተኩስ አቁም ስምምነት
ባለፉት ክፍሎች የትግል መሪዎችና ልሂቃን “በእኛ ላይ እየደረሰ ያለውን በደልና ጭፍጨፋ በሌሎች ላይ እያደረስን ይሆን?” የሚለውን ጥያቄ በትግል ወቅት መጠየቅና በነባራዊ እውነታ ላይ የተመሰረተ መልስ መስጠት እንዳለባቸው ተመልክተናል። በክፍል ሦስት በዝርዝር እንደተገለፀው፣ የመጀመሪያው ምክንያት በትግል ወቅት የተፈጠረው የብሔርተኝነትና የጠላትነት ስሜት ከትግል በኋላ ወደ ተበዳይነትና ፍርሃት ስለሚቀየሩ ከትግል በኋላ አዲስ ለውጥ ማምጣት አስቸጋሪ እንደሚሆን ተመልክተናል። ሁለተኛው ምክንያት ደግሞ የጥያቄውን በትክክል መመለስ የሚቻለው በጦርነት ወቅት እንደሆነ ተጠቅሷል። ነገር ግን፣ “በጦርነት ወቅት በንፁሃን ዜጎች ላይ በደልና ጭፍጨፋ የሚፈፀመው ለምንና እዴት እንደሆነና ተጠያቂ አካል ማን እንደሆነ ለማወቅ በቅድሚያ የሽምቅ ውጊያን መሰረታዊ ባህሪ መገንዘብ ያስፈልጋል። በዚህ ፅሁፍ ስለ ሽምቅ ውጊያ ስልትና በንፁሃን ዜጎች ላይ ስለሚያስከትለው ጉዳት የኢትዮጲያና ደቡብ አፍሪካን ታሪክ በማጣቀስ እንመለከታለን።
በኢትዮጲያ ጨቋኙን የደርግ አምባገነናዊ መንግስት ከስልጣን ለማስወገድ፣ እንዲሁም በደቡብ አፍሪካ የአንግሊዝን የኢምፔሪያሊዝም ወረራን ለመመከት የተደረገው ትግል በዋናነት በሽምቅ ውጊያ (guerrilla warfare) ላይ የተመሰረተ ነበር። የቀድሞ የሕወሓት መስራችና አመራር አረጋዊ በርሄ ስለ ሽምቅ ውጊያን ዓላማ፣ ስልትና ውጤት ከሰጡት ትንታኔ ውስጥ የሚከተለውን ቀንጭበን ወስደናል፡-
የደርግ አምባገነናዊ መንግስት እና የእንግሊዝ የኢምፔሪያሊዝም ወራሪ ተግባራዊ እንቅስቃሴያቸው የሚመራበት መርህ “በአማፂያኑና በደጋፊዎቻቸው ላይ ከቀድሞው የበለጠ የኃይል እርምጃ መውሰድ የሽምቅ ተዋጊዎቹ የሚፈፅሙት ጥቃትና ከማህብረሰቡ የሚያገኙት ድጋፍ ይቀንሳል” የሚል ነው። በዚህ መሰረት፣ የአማፂያኑን ጥቃትና ድጋፍ ለመቀነስ ከዚህ ቀደም ከተወሰደው የበለጠ የኃይል እርምጃ ይወስዳል።
የሽምቅ ተዋጊዎች ሕዝቡን እንደ “ባህር” ተጠቅመው በውስጡ እንደ “ዓሣ” የሚንቀሳቀሱ መሆናቸው ተጠቅሷል። ዓሣ ደግሞ ከባህሩ አይወጣም። ባህሩ ውስጥ ገብቶው ውሃውን ሳይነኩ ዓሣውን መያዝ ሆነ መግደል አይቻልም። ስለዚህ፣ በአማፂያኑ ላይ የሚወሰድ የኃይል እርምጃ በንፁሃን ሕይወትና ንብረት ላይ ጉዳት ያደርሳል። ከላይ እንደተጠቀሰው፣ የሽምቅ ተዋጊዎቹን ደብቃችኋል፥ ተባብራችኋል፥ ድጋፍ አድርጋችኋል፥…ወዘተ በሚል በማህብረሰቡ ላይ የሚፈጸመው በደልና ጭቆና የአማፂያኑን የሰው ኃይል አቅምና ድጋፍ ይበልጥ ያሳድገዋል። በዚያው ልክ የመንግስትን ድጋፍና ተቀባይነት ከቀድሞ በባሰ እንዲቀንስ ያደርገዋል።
ስለዚህ፣ አምባገነንና ጨቋኝ የሆኑ መንግስታት የአማፂያኑን ጥቃት ለመከላከል እና ከማህብረሰቡ የሚገኙትን ድጋፍ ለመቀነስ በሚል ከከዚህ በፊቱ የበለጠ የኃይል እርምጃ መወሰድ አለበት በሚል መርህ ይመራሉ። ከበፊቱ የበለጠ የኃይል እርምጃ በወሰዱ ቁጥር አማፂያኑ በሚንቀሳቀሱበት ማህብረሰብ ላይ ከበፊቱ የበለጠ በደልና ጭቆና ይፈፅማሉ። ከበፊቱ የበለጠ በደልና ጭቆና በፈጸሙ ቁጥር በማህብረሰቡ ዘንድ የመንግስት ድጋፍነ ተቀባይነት እየቀነሰ፣ የአመፂያኑ ድጋፍና ተቀባይነት እየጨመረ ይሄዳል።
የቀድሞ የሕዋሓት መስራችና አመራር በጉዳዩ ዙሪያ የተለያዩ የጥናት ውጤቶች በማጣቀስ የሽምቅ ተዋጊዎች ውድቀትና ስኬት የሚወሰነው በዚህ ስሌት መሰረት እንደሆነ ያስረዳል። አያይዞም ሕወሓት የደርግ ስርዓትን ከስልጣን ማስወገድ የቻለው በዚህ ስሌት መሰረት እንደሆነ ገልጿል፡-
ከላይ በተጠቀሰው መሰረት፣ አምባገነን መንግስታትና ሽምቅ ተዋጊዎች ጨፍጫፊ እና አስጨፍጫፊ ናቸው። ለምሳሌ፣ በደቡብ አፍሪካ የነጭ ሰፋሪ ሸምቅ ተዋጊዎች እ.አ.አ. ከ1899 – 1901 ዓ.ም ባሉት ሦስት አመታት ውስጥ ወደ 22000 በላይ የእንግሊዝ ወታደሮችን ገድለዋል። የሕወሓት መስራችና የቀድሞ አመራር የነበረው አረጋዊ በርሄ “A Political History of the Tigray People’s Liberation Front (1975-1991)” በተሰኘው መፅሃፋቸው፣ በ1979 ዓ.ም የኤርትራ አማፂያን ሁለተኛውን አብዮታዊ ጦርን ሲያሸንፉ ወደ 10000 የደርግ ወታደሮችን፣ እንዲሁም የሕወሓት ታጋዮች በ1981 ዓ.ም ከደርግ ጋር ባደረጉት የእንዳ-ስላሴ ውጊያ ወደ 12000 የደርግ ወታደሮችን መግደላቸውን ገልጿዋል። በደቡብ አፍሪካና በኢትዮጲያ የሚገኙ አማፂያን በሦስት አመታት ውስጥ ብቻ እያንዳንዳቸው 22000 ወታደሮችን ገድለዋል።
የእንግሊዝ ጦር የሽምቅ ተዋጊዎቹን ጥቃትና ድጋፍ ለማስወገድ “መሬቱን በእሳት መለብለብ” (Scorched-earth) በሚል ተዋጊዎቹ በሚንቀሳቀሱበት አከባቢ ያሉ መኖሪያ ቤቶች ሙሉ-ለሙሉ በእሳት አወደማቸው። ከጠቅላላው የደቡብ አፍሪካ ነጭ ሰፋሪዎችን ሕዝብ ብዛት በአማካይ ግማሹን በማጎሪያ ካምፕ ውስጥ በማስገባት ከጠቅላላው የሕዝብ ብዛት 10% (280000) የሚሆነው ሕዝብ በርሃብና በበሽታ ሞቱ። በዚህ ምክንያት፣ የሽምቅ ተዋጊዎቹ የተኩስ አቁም ስምምነት በመፈረምና እስከ 1948 ዓ.ም ድረስ በእንግሊዝ ቅኝ-አገዛዝ ስር ወደቁ።
ልክ እንደ እንግሊዞች ደርግም የሕውሃት የሽምቅ ተዋጊዎችን ጥቃትና ድጋፍ ለማስወገድ “ዓሳውን ለማጥፋት ባህሩን ማድረቅ” በሚል እንደ በአውሮፕላን የአየር ድብደባ ፈፀመ። በዚህም በአንድ ቀን ውስጥ 1800 ንፁሃን ዜጎች ተገደሉ። ከዚያ በኋላ ግን የደርግ ሰራዊት በሽንፈት ላይ ሽንፈት አስተናገደ። አረጋዊ በርሄ የሕውሃት የወታደራዊ ደህንነት መረጃን ዋቢ አድርጎ አደገለፀው፣ የሃውዜን የአየር ድብደባ በተፈፀመበት 1980 ዓ.ም የሕውሃት ሰራዊት በከፍተኛ ቁጥር ጨምሮ ከ20ሺህ በላይ ሆነ። በተቃራኒው፣ የደርግ ሰራዊት ከአስር አመት በፊት ከነበረው 300000 ወታደር እየቀነሰ ሄዶ በ1980 ዓ.ም 139,500 ወታደሮች ብቻ ነበሩት። ከሁለት ዓመት በኋላ ግንቦት 20/1983 ዓ.ም የደርግ መንግስት ተገረሰሰ። በዚህ መሰረት፣ በንፁሃን ዜጎች ላይ የተፈፀመ በደልና ጭፍጨፋ እንደ ሕወሓት ላሉ የሽምቅ ተዋጊ ቡድኖች ዋና የስኬት ምንጭ እንደሆነ መገንዘብ ይቻላል። በቀጣይ ክፍል አምስት ከላይ ለተጠቀሰው በደልና ጭፍጨፋ ከሞራልና ሕግ አንፃር ተጠያቂው አካል ማን እንደሆነ እንመለከታለን።
ኢትዮጵያ ዳግም የባህር በር እንዲኖራት የሚሆነው እንዴት ነው? ከሶማሌ በመከራየት? ከኬናያ ወይም ከሱዳን በመወዳጀት? ወይስ አሰብን መልሶ በመያዝ? ለሚለው ጥያቄ...
በዩኒቨርሲቲው የተፈጥሮና ቀመር ሳይንስ ኮሌጅ አዘጋጅነት በማቲማቲካል ሞዴሊንግ የትምህርት መስክ ላለፉት 4 ዓመታት የ3ኛ ዲግሪያቸውን ሲከታተሉ የቆዩት መ/ር ሽመልስ በቀለ፣ መ/ር ተስፋዬ ተፈራ እና መ/ር ጥበቡ ቱሉ የተባሉ እጩ ዶክተሮች ተጋባዥ የዩኒቨርሲቲው መምህራን፣ የኮሌጁ አመራሮችና አማካሪዎች በተገኙበት የመመረቂያ ጹሑፋቸውን በቨርቹዋል ሞዳሊቲ አቅርበው በስኬት ማጠናቀቃቸውን የሂሳብ ትምህርት ክፍል ሀላፊ መ/ር ደጀኔ ሸዋቀና ገልጸዋል፡፡
እንደ ሀላፊው ገለፃ ከሆነ ተማሪዎቹ መውሰድ ያለባቸውን የትምህርት አይነቶች በሚገባ ወስደው ለመመረቅ የሚያበቃቸውን ጥናትና ምርምር አካሂደው በዩኒቨርሲቲው ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ በተሳካ ሁኔታ ያጠናቀቁ እጩ ዶክተሮች መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ ይህም ለዩኒቨርሲቲው ትልቅ ስኬት ነው ብለዋል፡፡ ደብረ ብርሃን ዩኒቨርሲቲን ከአቻ ዩኒቨርሲቲዎች ተመራጭና ተወዳዳሪ ማድረግ፣ ዩኒቨርሲቲውን በጥሩ መልክ የማስተዋወቅና ገጽታ መግንባታ፣ በሀገር ውስጥና በውጪ ሀገር ከሚገኙ ምርጥ ዩኒቨርሲቲዎች ጋር በጋራ ለመስራት ያስችላል ነው ያሉት፡፡
ኣብ ውሽጢ ኢሮብ ኣድቮካሲ ኣሶሼሽን (ኢኣኣ) ዝተፈጥሩ ችግራት፤ውሳነታትን ቅዋምን ኢኣኣ ዲያስፖራ ከምኡ’ውን ንዝተፈጥሩ ችግራት መፍተሒ እንብሎም ሓሳባትን ቀጻሊ ኣንፈት ውዳበና ብዝምልከት
ኣቀድምና ብወረርቲ ሓይልታት ኤርትራ፤ብልጽግናን ምልሻታት ኣምሓራን ብዝግበር ዘሎ ምንጻት ዓሌት ጸፍጻፍ ንዝሃለቁ ቤተሰብና፤ ህዝብናን ወገናትናን አብ ሓዘን ንዘለኹምን ዘለናን ጽንዓት ይሃብኩም፤ይሃበና ክንብል ንፎቱ፡፡ ዓድናን ህዝብናን ካብዞም ወረርቲ ነጻ ንወጸሉ ግዜ ርሑቅ ከምዘይኸውን ከዓ ተስፋ ንገብር፡፡
ብምቅጻል ናይዚ መግለጺ ቀንዲ ዋንን ኣብ ኢሮብ ኣድቮካሲ ኣሶሴሽን (ኢኣኣ) ውሽጥ ዝተፈጥሩ ችግራት እንታይ ምዃኖምን ኣብ ቀጻሊ ውዳበና እዞም ችግራት ከይድገሙ መፍትሒታት ይኾኑ እ’ዮም እንብሎም ሓሳባትን ከምኡ’ዉን ዉሳኔታት ኢኣኣ ንኣባላትን ደገፍቲን ንክፈልጡ/ጣ እንትኸውን፤ ኢኣኣ ሲቪል ማሕበርን ህዝባዊ ውዳበ ስለዝኮነ ይምልከቶ’ዩ እልና ብምእማን ህዝብና’ውን ክፈልጦ ንምግባር’ዩ፡፡
ጠንካራ ማሕበረ-ቁጠባዊ መሰረት ዘለዎ፤ ሰብኣዊን ዴሞክራሲያዊን መሰላት ዝተሓለወሉን ዝተማለአሉን፣ ብዲሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ ዝማዕበለ፣ ብመንነቱ ዝሕበን፣ ኣብዝነብረሉ ከባቢ ኩሉ ኢሮባዊ ስነልቦናን ሓድነቱን ዝሓለወ ህዝቢ ኢሮብ ምርኣይ እዩ።
ውሽጣዊ ሓድነት ህዝቢ ኢሮብ ብምጥንኻር፤ ምስ ካልኦት መሰል ትካላትን ህዝብታትን ናይ ዕላማ ሓድነትን ምትሕብባርን ብምፍጣርን ብምዕቃብን፣ ናይ ህዝቢ ኢሮብ ድሕንነትን ህልውናን ብምሕላውን ንኽሕሎ ብምግባርን፣ ቀፃሊ ዕድላትን ውሕስናን እቲ ህዝቢ ብመፅናዕቲን ምርምርን ብምድጋፍ ቀፃልነትን ህልውናን ብዝለዓለ ብርኪ ምርግጋፅ እዩ።
ዴሞክራሲያዊን ሰብኣዊን መሰላት ሕዝቢ ኢሮብ ከምኡ እውን ቁጠባዊ ዛዕባን ዝመሳሰሉ ኩነታት ህዝቢ ምክትታል፣ ምግምጋም፣ ምትንታን ሓብረታን ምክረሓሳባትን ንህዝቢ፣ ንመንግስቲን ንኩሎም ንዝምልከምቶም ወገናት ምቅራብ፤
ፍትሒን ማዕረ ተጠቃሚነትን ህዝቢ ኢሮብ ምርግጋፅ፤ ብተወሳኺ ዝኾነ ጥሕሰት ኣብዝጋጠመሉ ግዜ ንዝምልከቶም ክልላዊ፣ ሃገራዊን ዓለምለኻዊ ትካላት ብሓፈሻ ሙሉእ ህዝቢ ንኽፈልጥ ብምግባር ናይ መስተኻኸሊ ስጉምቲ ንኽውሰደሎም ምስ ዝምልከቶም ኣካላት ዘተ ምግባርን ብሕጊ ምክርኻርን
ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ ፀገማት ብምንፃርን ቀደምሰዓብ ብምትሓዝን፤ መናእሰይን ካልኦት ክፋላት ማሕበረሰብ ኢሮብ እግሪ ኣብምትካል ስራሓውቲ ምስታፍ፤ ከምኡ እውን ብመፅናዕቲን ምርምርን ኣብዝተነፀሩ ፀገማት ማሕበረሰብ ስነልቦናዊን መሰረታዊን ትምህርቲ ኣብ ምምሃር ምስታፍን ስራሕቲ ልምዓት ንኽስፋሕፋሕ ምሕጋዝን፤
እዚ ራእይ፤ ተልእኾን ዕላማታትን ንምዕዋት፤ኣብ ዲያስፖራ ዝነብሩ ኣባላት ኢኣኣ ከዓ ብዲያስፖራ ደረጃ ከም ቅርንጫፍ ተወድቦምም ሰክረታሪያት ብምክፋት፤ በቲ ሰክረታሪያት ኣብሎም ከዓ ካብ ዓዲ ወጻኢ ንኢኣኣ ወክሎም ንክሰርሑን ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝግበሩ ስራሓውቲ ብሓሳብን ብገንዘብን ንክሕግዙ መደብ ተዋህቡዎም ስራሕ ጀምሮም፡፡ እቶም ቀዳሚነት ተዋህቡዎም ክስረሑ ዝተወሰኑ ጉዳያት ከዓ ዝስዕቡ’ዮም፡
ካብ 1998 ጀምሩ ብመንግስቲ ኤርትራ (ሻዓቢያ) ካብ ገዛኦም ተዓፍኖም ተወስዶም ንኣስታት 23 ዓመታት ደሃዮም ዘይረከብና ልዕሊ 97 ሲቪላት ኣሕዋትና ደሃዮም ንምርካብ፤ብህወት እንተልዮም’ውን ናብ ዓዶምን ቤተሰቦምን ንክምለሱ ምስራሕ።
ድሕሪ 1998 ወራር ኤርትራ ዝተገብረ ቅቡልነት ዘይብሉ ስምምዕ ኣልጀርስ መሰረት ብምግባር ዝተጣየሽ ኮምሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን መሬትናን ህዝብናን ኣብ ክልተ ዝመቀለን ህልውና ብሔረሰብ ኢሮብ ዘጥፍእ ሓደጋ ዘለዎ ውሳኔ ክሻዕ ውድብ ሕቡራት መንግስታትን ንካሎኦት ዝምልከተን ዓለምለኸ ትካላት ብምቅራብ፤ ንብሔረሰብና ህልውና ዘለዎ ሓደጋ ንከፍልጡ ብምግባርን ብምምጓትን ንክቅየር ምስራሕ።
ብኹናት ስነልቦናኡን መነባብሮኡ ዝተጎድአ፤ ብስእነት ስራሕ/ልምዓትን ብብልሽው ምምሕዳርን ዓዱ ገድፉ ናብ ውሑስ ዘይኮኑ ዓዲታት ወይ ከዓ ኣዚዮም ሓደገኛ ብዝኮኑ መንገድታት እናተሰደደ ብዙሕ ስቃይን ሞትን ዝበጽሖ ዘሎ መንእሰይ ኢሮብ፤ኣብ ዓዱ ኩነታት ተስተካክልሉ መነባብሮኡ ዝመሓየሸሉ ዕድላት ንክፍጠር ምስራሕን ዝብሉ ነይሮም፡፡
ኢኣኣ ብምክንያት ውሑዳት ኣመራርሓን ኣባላትን ካብ መጀመርታኡ ብሽፋን ሲቪል ውዳበ ንፖለቲካዊ ዓላማ ዝተጣየሸ’ዩ ብዝብል ውሱናት ሰባት ስግኣት ዝነበሮም እንትኸውን፤ ኣባላትን ኣመራርሓን ኢኣኣ ንሕጉን ዓላማታቱን ከምኡ’ውን ብውሳኔ ኣብዛሓ ኣባላቱ ዝግዛእ ስለዝኾነ፤ ብግሊ ዝተፈላለዩ ፖለቲካዊ እምነት እንተሃለወና’ውን ብሕጊን ስርዓትን ተወድብና ንረብሓ ሕዝብና ብሓድነት ምስራሕ ይከኣል‘ዩ፤ ቡሱሩ’ውን ናይ ሓሳብ ኣፈላላይ ምህላው ንቡር ስለዝኮነ ኩልና ረብሓ ህዝብና እንድሕር ኣቀድምና ዕንቅፋት ክኾነና ኣይክእልን’ዩ እሎም ብምእማንን ብምትእምማንን ስራሑ ቀጽሉ፡፡ ኣብ ዲያስፖራ ጥራሕ ከዓ ናብ 125 ንኸውን ኣባላት ኢኣኣ ኮይንና። ካብዙይ ብምብጋስ ከዓ ዕላማታት ኢኣኣ ብደረጃ ዲያስፖራ ጽቡቅ ተቐባልነት ረኽቡ ክበሃል ይከአል።
ናይ ኢኣኣ አመራርሓን አባላትን አፈላላይ ግልጽ እናኮነ ዝመጸ ብፍላይ መንግስቲ ብልጽግናን ኤርትራን ኣብ ልዕሊ ሕዝብ ትግራይ ቅሉዕ ኩናት ኣውጆም ትግራይ ምውራር ምስጀመሩ እዩ። አብዝ ግዘ ሰለስተ ኣባላት ኣመራርሓን ክልተ ኣባላት ኢኣኣ ዲያስፖራ ብሓደ ወገን፤ ኣብዛሓ ኣመራርሓን ኣባላትን ኢኣኣ ዲያስፖራ ከዓ በቲ ሓደ ወገን ብምዃን ኣብ ዲያስፖራ ኢኣኣ ዓቢዪ ናይ ሓሳብን ኣሰራርሓን ኣፈላላይ ተፈጥሩ፡፡
ኣብ ላዕሊ ከምዝተጠቅሰ ኣብ ኢኣኣ ዲያስፖራ ዓቢዪ ኣፈላላይ ዝተፈጥረ ኣብ ልዕሊ ትግራይ ኹናት ምስተኣወጀን ወራር ምስተጀመረን እዩ፡፡ ኹናት ድሕሪ ምጅማሩ ኣብ መበል ሳይልሳይ መዓልቲ፤ ኣመራርሓን ኣባላትን ንምታይ’ና ብዛዕባ እዚ ኹናትን ወራርን መግለጺ ዘይነውጽእ እሎም ምስሓተቱ ኣቦወንበር ሓዉሱ ብዝተወሰኑ ኣመራርሓን ኣባላትን ኢኣኣ ዲያስፖራ እቲ ኩነታት ክሻብ ዝሓልፍ ስቅ እልና ንክንፀንሕ ፀቅጢ ክገብሩ ጸንሖም። ቀጽሎም ድማ ብጣዕሚ ንምእማን ዝከብድ መልሲታት ክህቡና ጀምሮም፡፡ መብዛሕትኦም አመራርሓን አባላትን ግና ንህዝብና ካብዚ ሐዚ ዘለናሉ እዋን ዝኸፍአን ድምፅ ዘድልየሉ ግዜ ፍፁም ኣይክህሉን ስለዝይ ንህዝብና ድምጽ ንኹን ስለዝበሉ እቲ አፈላላይ ግልጽ እናኾነ መጽኡ ። እዝይ ድማ አብ መብዛሕትኡ አመራርሓን አባላትን ቁጣዐ ፈጥሩ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታት ዝእሰሩ ዘለው ተጋሩ ብቀጥታ ወይ ከዓ ብተዘዋዋሪ ኣብ ቅትለት ሓይሊ ምክልካል ዕዚ ሰሜን ዝተሳተፉ እዮም’ምበር ንጹሃን ተጋሩ ዝንክኦም የለን ወዘተ ዝብሉ ነይሮም፡፡
ድሕሪ ሕደት መዓልቲታት፤ሰለማዊ ሕዝብና ይጭፍጨፍ ኣሎ፤ንብረት ይጠፍእን ይዝረፍን ኣሎ፤ ኤርትራ’ውን ወርራትና ኣላ፤ ስለዚ ንሕና ንህዝብና ድምጺ ክንኸውን ይግብአና፤ንህዝብና ዝበጽሖ ዘሎ ወራርን፤ግፍዕን ጨፍጫፍን ከነውግዝ ይግብኣና ምስበልናዮም ከዓ ኣብ ውግእ ግዘ ጉድኣት አብ ሰለማዊያንን ንብረትን ምብጻሕ ንቡር’ዩ እሎም። ብምቅጻል ድማ ኤርትራ ወርራትና ክንብል ኣይንክእልን ጥራሕ ዘይኮነስ ኢሳያስ ፖለትካ ብደምቢ ዝርድኦ ሰብ ምኻኑ ስለንፈልጦ ብፍፁም ትግራይ ክኣቱ ኣይክእልን’ዩ እናበሉ ንመዓልቲታትን ሰሙናትን ክምጉቱና ጸንሖም፡፡
ድሕሪ ክንደይ ጭቅጭቅ ድልየቶም’ኳል እንተዘይነበረ ተገድዶም እታ ናይ መጀመርታ መግለጺ ክትወጽእ ተገይሩ፡፡ ድሕሪ ዝተወሰኑ መዓልቲታት ከዓ ኣባላት ሐዚ’ውን ሱቅ ክንብል ኣይግብአናን እሎም ሕቶ ምሰልዓሉ፤ብክንደይ ሓይሊ ናይ ኤርትራ ሰራዊት ካብ ትግራይ ይውጻእ ዝብል መግለጽ አውጽኦም። ክብኡ ንዳሓ ድማ ካብ ኣሰራርሓ ኮሚቴ ወጻኢ ኣመራርሓ ከይተሰማመዐሉ ብውሑዳት ኣመራርሓ ድልየት መግለጺ ክትወጽእ ተገይሩ። መብዛሕትኦም ኣመራርሓ ከዓ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ምስተለጠፈ’ዮም እቲ መግለጺ ዘንበብዎ፡፡ ኣብቲ መግለጺ ዝዓበየ ጌጋ ዝነበረ ከዓ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኢትዮጵያ ብዛዕባ ኣብ ማይካድራ ዝተገብረ ጨፍጫፍ ብሓይሊታት ትግራይ ከምዝተፈጸመን እቶም ዝተጨፍጨፉ ከዓ ኣምሓሩ ከምዝነበሩ ዝሕብር ጸብጻብ ብግቡእን ብዘይሻራዊ ትካል ከምዝተጻረየ ተቀብሎም፤እዚ ትካል ኣብ ዓዲግራትን ዛላንበሳን ዝተገብረ ጨፍጫፍ ንከጻሪ ጻውዕት ምቅራቦም ነይሩ፡፡ ነዚ ዓብዪ ስሕተት አብ ዝሓዘ መግለጺ ሓላፍነት ክወስዱን ክጥየቁሉን ዝግባእ ድማ እቶም ዘውጸኡዎ ውሑዳት ኣመራርሓ እዮም።
ናይቲ መግለጺ ትሕዝቶ ከዓ ኢኣኣ መሰረቱን ስራሑን ኣብ ዓዲ ከምዝኮነ ብምግላጽ ብዲያስፖራ ደረጃ ዝንቀሳቀስ ስክረታሪያት ካብ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ዝተውሃቦም ዕዮ ገዛ ብኣግባብ ንክፍጽምን ብዘይካ ፈጻሚት ኮሚቴ ትእዛዝ ዝኮነ ዓይነት ምንቅስቃስ ከይገብር፤ ዝወፅእ መግለጺ ይኩን ኣብ ሚዲያ ዝግበር ዝኮነ ዓይነት ምንቅስቃስ ብፈጻሚት ኮሚቴ ከምዝትግበር ዝገልጽ፤ ኣብቲ ባይታ ዘሎ ሓቂ ይትረፍዶ ንካሎኦት ድምጺ ክኮኑ ንባዕሎም'ውን ሃለዋቶም ውሑስ ከምዘይኮነ እናተፈልጠ ኣብዘይኮነ ግዘን ቦታን ከምዙይ ዝበለ ቀጥን ግላውነትን ኣምባገነንነት ዝተመልኦ ትእዛዝ ህቦም እንደገና ከዓ ምስ ማሕበረሰብ ዓለም ብምሪካብ ንህዝብና ድምጺ ክንኸውን ከምዘለና ዝገልጽ ንንባዕሉ ዝዋቃዕ መልእኽቲ ተሰድዱልና እሎም ብዲያስፓራ ኣመራርሓ ነበር ኣብ ናይ ኣባላት ግሩብ ተላእኩልና።
ንሕና ኣባላት ዲያስፖራ ኢኣኣ ግን በቲ ቆጾሮና መሰረት ብጀንዋር 09፤2021 ብዝተትሓዘ ኣጀንዳታት መሰረት ኣኼባና ንክንጅምር መራሒ መድረክ ናይቲ ዕለት ኣጀንዳታት ንምዝክካር ኣብ ዝጀመረሉ ሰዓት ካብቶም ኣመራርሓ ነበር ኢኣኣ ዲያስፖራ ዝነበረን ኣመራርሓ ከይቅየር ዕንቅፋት እናፈጠሩ ካብዝነበሩ ሓደ፤ ናይ ኢኣኣ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ኣቦወንበር ካብ ዓዲ ኣብ ናይ ተለፎን መስመር ከምዘለውን መልእክት ከመሓላልፉ ዕድል ንሃቦም ብምባል ብሃንደበት ንመራሒ መድረክ ይሓቶ፡፡ መራሒ መድረክ ከዓ በቲ ኣጀንዳ መሰረት ክንከይድ ነይሩና ግን ሕራይ ንኣባላት ክሓትት ብምባል ንኣባላት ይሓቶም’ሞ ምስተሰማመዑ ኣቦወንበር መልእክቶም ንክቅጽሉ ይነገሮም።
ብጣዕሚ ብዝገርም ኩነታት እቶም ኣቦወንበር ኢኣኣ፤ ስልክ ንመጀመርያ ዝተከፈተሉ እዋን ዋላ እንተኮነ ኩሉ ነገር ከም ዝፈለጡ መስሎም ኣመራርሓ ንምቅያር እንታይ ኣድለየ፣ክሳብ ሐዚ ንህዝብና ዝኸውን ናይ ገንዘብ ሓገዝ እንታይ ገይርኩም፤ ኢቶም ዝሃብናኩም ዕዮታት ገዛ (ኢኣኣ ኣብ ወጻኢ ምምዝጋብ፤ ናይ ገንዘብ ሓገዝ፤ ወዘተ) ኣበይ ከም ዘብጻሕኩም ከይፈለጥና ዝብል ሕርቀት ዝተመልኦ መልእክቲ ኣመሓላልፎም፡፡ መራሒ መድረክ ዝነበረ ሪፖርት ዘይተገብረ፤ ወዮ ኩሉ ኮምኒከሽን ዕጽው ስለዝበረ ይኸውን፤ ብገንዘብ ሓገዝ ምንም ከምዘይገበርበና ምቅራብኩም ግን ትክክል ኣይኮነን፡፡ ገንዘብ ብኣድቮካሲ ደረጃ ከይኮነ ምስ ልምዓት ኢሮብ ብምትሕብባር ብምሉእ ኢሮብ ዲያስፖራ ደረጃ ዝተቋቋመ መከተ ኮሚቴ ኣብዝገብሮ ናይ ገንዘብ ሓገዝ ምትእክካብ ብውልቅና እናዋጻእናን ናይ ገንዘብ ምትእክካብ እናሓገዝናን እና ዘሎና፤ናብ ህዝቢና ክበጽሕ ዝከኣለሉ መንገዲ ምስተረክበ ከዓ ክላኣክኽ’ዩ፡፡ እቶም ካልኦት ዕዮታት ገዛ ብዝምልከት ስሩዕ ሪፖርት ክሻብ ዝግበር ካብ ኣመራርሓ ነበር ሓደ ሕጽር ዝበለ ጸብጻብ ክቅርቡልኩም ዕድል ይህብ ኣሎኩ እሉ ምስ መለሰሎም፤ እቲ ኣብ ስልኪ መስመር ዝእተዎም ኣመራርሓ ነበር፤ ኣይ ቅድሚኡ ኣቦወንበር ብደምቢ ዘየብረህዎ ጉዳይ ስለዘሎ ዕድል ይወሃቦም ይብል፡፡
እቶም ኣቦወንበር ከዓ ቅድም እሉ ካብ ሓደ ኣባል ኢኣኣ ሕዝብና ንምሕጋዝ ምስ ወረርቲን ጨፍጨፍቲን ምስራሕ ትክክል ከምዘይኮነን እኳደኣስ ሓገዝ ምስዝህቡ ዘይሻራዊ ገበርቲ ሰናይ ትካላት ክስራሕ እዩ ዝግባእ ዝብል ሓሳብ ምስ አቕረበ፤እቲ አቦ መንበር ብጣዕሚ ጌጋ ከምዝኾነ፤ ብስሩ’ውን ትኸዱዎ ዘለኩም ኣካይዳ ቅቡል ስለዘይኮነ ንሕና ክንቅበሎ ኣንክእልን እሎም ዘረባኦም ኣቋርጾም፡፡ ድሕረኡ ካልኦት ናይ ኣባላት ሕቶ ምምላስ ይኩን ወዮ ሓጽር ናይ ስራሕ ጸብጻብ ከተይቀበሉ እቲ ብተለፎን ኣእትይዎም ዝነበረ ኣመራርሓ ነበር ተለፎን ከምዝተቋረጸትን መልሱ ክድውል ከምዘይክእልን ይነግረና። ካብዚ እንርድኦ ከዓ እቶም ኣቦወንበር ምስቶም ካብ አመራርሓ ንምውራድ ድሌት ዘይነሮም ኣመራርሓ ነበር ተዋድዶም እቲ ኣኼባ ከይቅጽልን ሓድሽ ኣመራርሓ ከይምረጽን ንምዕንቃፍ መጽኦም ከም ዝነበሩ ይፍለጥ ነይሩ።
ድሕርኡ ናበቲ ዕለት ዝተትሓዙ ኣጀንዳታት ብመራሒ መድረክ ብምዝክካር ኣኼባና ቀጽልና፡፡ ገምጋም ምስበጻሕና እቲ ገምጋም ብከመይ ነካይዶ ኣብ ዝብል ክልተ ሓሳብ ቀርቦም፡፡ እቲ ሓደ ኣመራርሓ ብግዴታኦምን ብሓላፊነቶምን መሰረት ተገምግሞም ሓደሽቲ ኣባላት ኣመራርሓ ክምረጹ ዝብል እንትኸውን እቲ ካላኣይ ሓሳብ ከዓ ብኣባላት ዘይኮነስ እቲ ዝነበረ ናይ ሓሳብ ኣፈላላይ ብዘይሻራዊ ሳልሳይ ወገን ካብ ኣባላት ወፃኢ ክረአ ከምዘለዎ ዝጥይቅ ነይሩ፡፡ እዙይ ከዓ ኣብ ልዕሊ ኣባላት ዘሎዎም ንዕቀትን ዘይምትእምማን ኣጉልሁ ዝገልፅ ተግባር ነይሩ፡፡ ካብዞም ክልተ ሓሳባት ኣየንኡ ከም እንክተል ብሕገደምቢና መሰረት ብድምጺ ንክውሰን ስምምዕ ተገይሩ፤ እቲ ዘጋጠመ ናይ ሓሳብ ኣፈላላይ ይኩን ገምጋም ኣመራርሓ ብኣባላት ተገይሩ ሓደሽቲ ኣመራርሓ ንምረፅ ዝብል ሓሳብ ብዙሕ ኣፈላላይ ብዘለዎ ናይ ኣብላጫ ድምጺ ሓልፉ፡፡ ሽዑ ሰለሰተ ኣባላት ኣመራርሓ ነበር ብድምጺ ብልጫ ዝተወሰነ ውሳነ ብዘይምቅባልን ሕገደምቢ ኢኣኣ ብምጥሓስን ኣኼባ ረግጾም ወጽኦም፡፡ ካብቲ ኣኼባ ሕገደምቢ ረግጾም ዝወጹ ከዓ ኣብቲ ኣኼባ ንሓሙሽተ ሰዓት ድሕሪ ምጽናሕን ኣብ ድምጺ ምሃብ ተሳትፎም ብብዙሕ ኣፈላላይ ብዘለዎ ድምጺ ምስተስዓሩ’ዩ ነይሩ፡፡
ናይ ዝሓለፈ ዓመት ናይ ኣመራርሓ ኣባላት ዝነበሩን ሕገ ደምብ ጥሕሶም ናይ ኣባላት ኣኼባ ረግጾም ዝወጹ ኣባላት ካብ ጀንዋሪ 9፤2021 ጀምሮም ኢኣኣ ዲያስፖራ ከምዘይውክሉን ብቃሎም ከም ዝሰማዕናን ኣባላት'ውን ድሕሪ እዛ ሰዓት ከም መራሕቲ ከም ዘይውክሉናን ቅድሚ ምውፃኦም ዝተገለጸሎም ስለዝኾነ፤ምስዝተመረጹ ሓደሽቲ ኣመራርሓ ብሕገደምብ መሰረት ምርክካብ ክገብሩ፤ እቲ ዝከድዎ ኣካይዳ ትክክል ከም ዘይኮነ ኣምኖም ዝቅይሩዎ ነገር እንተሃልዮ ክንሰምዖዎምን ምስ ዝተረፉ ንኡሳን ኮሚቴ ንቀፃሊ ክግምገሙን፤ ኣይ ዝከድናዮ ኣካይዳ ትክክል እዮ ሐዚ'ውን ኣይንግምገምን ዝብሉ እንተኮይኖም፤ ከምኡ'ውን ምስዞም ሓደሽቲ ኣባላት ኣመራርሓ ኣብ ምርክካብ ዝፍጠር ዘይምስምማዕ እንተልዩ ብዝተክኣለ መጠን ኣብ ህዝብና ምድንጋራት ከይፈጥር ብውሽጢ ክውዳእ ተወስኑ።
እቶም ረግፆም ዝወጹ ኢኣኣ ዲያስፖራ ንውክል እና እሎም ዝገብሩዎ ምንቅስቃስ እንተቀጽሎም ወይ ከዓ ሕዝቢ ዘደናግሩ እንተኮይኖም መልሲ ክህብሉ ሓላፍነት ተውህቡዎም።
ኣብ ዝተፈላለየ ንኡሳን ኮሚቴታት እናሰርሑ ዝጸንሑ ኣባላት እኩል ገምጋም ተገይሩ ምምሕያሽ ክሳብ ዝግበር ፍቃደኛታት ዝኮኑ ኣብ ሓላፍነቶም ክጸንሑ፤ካብዚ ንላዕሊ ኣብ ቁጽሪ ክልተ ከምዝተጠቀሰ ሕገደምቢ ዝጠሓሱን ኣይንግምገምን እሎም ናይ ኣባላት ኣኼባ ረግጾም ዝወጹ ኣመራርሓ ኣባላት ግን አይሓውስን።
ናይ ዝሓላፈ ዓመት ኣመራርሓ ብዘርኣዩዎ ድክመትን (ብፍላይ ኣብ ቁጽር ክልተ ዝተጠቀሱ ናይ ኣመራርሓ ኣባላት) ምክፍፋልን፤ካብ ኮሚቴ ሓላፍነት ዝገደፉ፤ካብ ኣባልነት ዝወጹ ይኩን ብኣባልነት ምቅጻሎም ዘይምቅጻሎም ዘይፍለጡ ብቀጥታ ይኩን በቢከባብኡ ብዘለው ኣመራርሓን ኣባላት ኮሚቴ ብምዝርራብን ናብ ንኡስ ኮሚቴታት ይኩን ኣባልነት ንክምለሱ ምግባር።
ኣብ ውሽጢ ዓዲ ምስዘለው ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ እቲ ኣብ ዲያስፖራ ኣመራርሓ ኣባላት ዝተፈጠረ ናይ ሓሳብ ኣፈላላይ ብደምቢ ክርደኡን፤ብክልትኡ ወገን ዝነበረ ዘይምርድዳእ እቲ ብሓደ ወገን ጥራሕ ዝቀረበ ሓሳብ ብምስማዕ ዝከዱዎ ውሳኔታት ደግሞም ክርእዎ ምእንታን፤ዝነበረ ኩነታት ብክሊትኡ ወገን ንክርድኡ ብምግባር ርክብ ፈጥሮም ናይ ኢኣኣ ዲያስፖራ ምዕባለታት ከፍልጡን ምስ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ንኢኣኣ ዲያስፖራ ወክሎም ክረዳደኡን ናቶም ሓሳብ ክፈልጡን ተነግሮም።
ብመሰረት ዝተውሃቦ ሓላፍነት ዕዮ ገዛ፤ ሓድሽ ኣመራርሓ ኢኣኣ ዲያስፖራ እቶም ሕገደምቢ ረግጾም ዝወጹን ብውሳነ ኣብዛሓ ኣባላት ኣይንግዛእን ዝበሉ ኣመራርሓ ነበር ካብ ጌጋኦም ንክእረሙ ከዘራርብዎም እንተፈተኑ'ኳ ክዘራረቡን ክእረሙን ፍቃደኛታት ከይኮኑ ተሪፎም፡፡ እኳዳኣስ ብጎኒ ኣብ ዓዲ ንዘለው ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ካብ ሓቂ ዝራሓቀ ሓብረታ ብምሃብ እቲ ኣብ ሞንጎ ዲያስፓራ ኢኣኣ ውሑዳት ኣመራርሓን ኣባላትን ዝተፈጠረ ናይ ሓሳብን ኣሰራርሓን ኣፈላላይ ኣብቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ኣብዝወረድ ዘሎ ማእለያ ዘይቡሉ ጨፍጫፍን ግፍዕን ሓበራዊ ርድኢት ዘይምህላዉ እንከሎ፤ እዞም ኣመራርሓ ግን ኮነይ እሎም እቲ ዝተፈጥረ ኣፍላላይ ኣብሞንጎ ኣመራርሓን ግሩብ ፈጥሮም እዚ ድርጅት ንምፍራስ ዝንቀሳቀሱን ከምዝኮነ ኣምስሎም ንስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ብምቅራብ ኣብ ልዕሊ ኣባላትን ኣብዛሓ ኣመራርሓን ሰፍ ዘይብል ፀለመ አውርዶም፡፡ ኣብ ትግራይ ዝተኣወጀ ኹናት ከይኮነ ናይ ሕጊ ምክባር ስራሕ'ዩ ብዝብሉ ክልተ ኣባላት ኢኣኣ ተሓግዞም ዘይኮነ ሓብሬታ እናመሓላለፉ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ምስ ሓደሽቲ ኣመራርሓ ንከይሰርሑ ከእምኑ ምንቅስቃስ ቀጽሎም፡፡
ኣብ ኣመራርሓ ዲያስፖራ ኢኣኣ ከምኡ’ውን ኣመራርሓን ኣባላትን ዝተፈጠረ ናይ ኣተሓሳስባን ኣሰራርሓን ኣፈላላይ መበገሲኡ ሐዚ ብወረርቲ መንግስታት/ሓይልታት ኣብ ልዕሊ ህዝብና ወርዶም ዘለው ማእለያ ዘይብሎም ግፊዒታት ኣብ ምኩናንን ንዓለም ኣብ ምግዋሕን ዝተወስዱ ቅዋማት ናይ ውልቀሰባት’ምበር ንድርጅት ዝውክሉ ብዘይ ምንባሮም፤ ብተመሳሳሊ ከዓ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ንብረትን ብስመ ሕግ ምክባር ዝወርድ ኣብ ዘሎ ክሳራታትን፤ ጨፍጫፍን ሓበራዊ ርድኢት ክህልወና ዘይምክኣሉ ምኸአሉ እዩ።
እቲ ዝተፈጠረ ኣፈላላይ ብምርድዳእ ክፍታሕ እናተክኣለ ዝተወሰኑ ኣካላት ንሕና ገበርቲን ሓደግቲን እና ብምባል ብኣባላት ዝተገበረሎም ናይ ምርድዳእ ፃውዒት ብምንፃጎም ኣብ ናይ ዲያስፖራ ኣመራርሓን ኣባላትን ብቀልል ዘይግመት ምሒፍፋሕ ከምዘስዓበ፤ ብቅልጡፍ እንተዘይተዓርዩ ከዓ ካብ ድርጅት ሓልፉ ሓድነት ህዝብና ኣብ ምልሕላሕን ኢሮባዊ ስነ ልቦና ህዝብና ኣብ ምጉዳእን ዓብዪ ተራ ክህልዎ ከምዝክእልን።
እቲ ዝተፈጠረ ክፍተት ንምፍታሕ ዝተገብሩ ዘይተሓለሉ ጻዕርታትን ክያዶታትን ብውሑዳት ኣመራርሓ ነበር ዝተፈጸሙ ናይ ሕገደምቢ ጥሕሰታትን፤ እዞም ናይ ሕገደምቢ ጥሕሰታት ተኸትሉ ብኣባላት ዝተገብሩ ውሳኔታት ንክፈልጡን ክርደኡን ገይርና።
ከምኡ’ውን ንሐደሽቲ ኣመራርሓ ዝተውሃቡ ዕዮታት ገዛ፤ሓደሽቲ ኣመራርሓ ብዝተውሃቦም ዕዮታት መሰረት እዞም ናይ ሕገደምቢ ጥሕሰት ዝፈጸሙ ኣመራርሓ ነበር እርማት ንክገብሩ ዝገበሩዎ ፈተነታት ንክርደኡ ብምግባር ብክልትኡ ወገን ዝነበረ ዘይምርድዳእ በቲ ሓደ ወገን ጥራሕ ብዝረከቡዎ ሓብሬታ መሰረት ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ዝሓዙዎ ቅዋምን ዝገበሩዎ ውሳኔታትን (ብኣቦወንበር ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ኣብ ኣኼባና ዝተገለጸ) ደግሞም ክርእዎን፤ ሕገደምቢና ዘኽብርን፤ ኣብ ሓቂን ሙሉእ ሓብሬታ (ብክልትኡ ወገን ዝቀርቡ) መሰረት ክውስኑን ዝብሉ ነይሮም፡፡
እንተኮነ ግን ስራሕ ፈጽሚት ኮሚቴ ድሕሪ እዚ ኩሉ ጻዕርታትን ምርድዳእን ኣብ ውሳነታቶም ምንም ለውጢ ክገብሩሉ ፍቃደኛታት ኣይነበሩን፡፡ ስለዝኾነ ከዓ ሓደሽቲ ኣመራርሓ ዲያስፖራ ኢኣኣ ብዛዕባ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ዝስዕቡ መረዳእታታት ረክቦም፡
ንሕዝቢ ጠጠው ዝበለን ንኣባላቱ ዝውክል ኣመራርሓ ከምዘኮነ፤ ከም ስራሕ ፈፃሚት ኮሚቴ ብክልትኡ ወገን ዘሎ ዘይምትእትታው ቅድምያ ተዋህብዎ ናብ ምርድዳእ ንክብፃሕ ክስራሕን ኩሎም ኣባላት ብሕብረት ንህዝቢ ጠጠው እሎም ንክሰርሑ ርኡይ ተራ ክፃወቱ እናተገበኦም እዚ ኣብ ምትግባር ነቶም ጠጠው እልናሉ ኣለና ዝብሉዎ ህዝቢን ኣበላትን ዘርኣዪዎ ዘይተወፋይነት ዝገልጽን፤ንግላዊ ረብሓ ጥራሕ ዝሰረሕ ምዃኑ
ነቲ ማሕበር ዝውክሉን ናይቲ ማሕበር ዕላማታት ንምስካዕ ዝሰርሑ ዘይኮነስ እዚ ማሕበር ሽፋን ገይሮም ንካልእ ዕላማታት ዝንቀሳቀሱ እዮም ምክንያቱ ብኣባላት ኣይትውኩሉናን ንዝተብሃሉ ኣመራሪሓ ነበር ንክቅፅሉ ኣብ ውሳኔ ዝተበጽሓሉ ምክንያት ብግልፅ ሕገደምብ ኢኣኣ ምጥሓስን ካልእ ግልፅ ዘይኮነ ናይ ባዕሎም ዓላማ ከም ዘለዎምን
ሕገ ደምብና ዝጠሓሱን ካብ ኣመራርሓ ዝወረዱን ኣባላት ከም ኣመራርሓ ተቀብሎም ንሕና’ውን ክንቅበል ምውሳኖም፤ መግለጺ ምውጻእ ይኩን ንሚዲያታት ሓሳብ ምሃብ ክትገብሩ ኣይትክእሉን ምባል ንባዕሎም’ውን ብሕጊ ከምዘይግዘኡን ኣምባገንን ምዃኖም
እቲ ኣብ ሞንጎ ኣመራርሓን ኣባላትን ዝተፈጥረ ምስሕሓብ ከም ምክንያት ብምጥቃም ድርጅትና’ዩ እሎም ሓደ ዓመትን መንፈቅን እጃሞም እናዳወፈዩ ንዝፀንሑ ኣባላትና ደገፍቲ’ምበር ኣባላት ከምዘይኮኑ ብምስትንዓቅ ምግላፆም ከዓ ሕፍረት ዝበሃል ከምዘይፈልጡ
እቶም ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ኣባላት ምስቶም ሕገደምብና ዝጠሓሱ ኣመራርሓ ነበር ሓደ ዓይነት ኣተሓሳስባን ዕላማን ዘለዎም ወይ ከዓ ብጀካኦም ምስ ካልእ ኣመራርሓ ብፍፁም ክሰርሑ ከምዘይክእሉን ንሳቶም እንተዘይቀፅሎም ከዓ እቲ ናይ ዲያስፖራ ሴክሬታሪያት ንከፍርሱ ዘይሕጋዊ ውሳኔታት ዘሕልፉ ግቡዛት ምኳኖም
ካብዞም ዝገበርናዮም ርክባት ብምብጋስ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዝግበር ዘሎ ናይ ኢኣኣ ምንቅስቃሳት ብጠቅላላን ካብ ናይ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ኣካይዳ ብፍላይን፤ ሓደሽቲ ኣመራርሓ ኢኣኣ ዲያስፖራ እዞም ዝቅጽሉ ስግኣታት ሓድሩና።
ባዕዳዊ ወራሪን ግዝያዊ መንግስቲ ትግራይ ንህዝቢ ኢሮብ ስለዘይዉክልን ህዝብ ኢሮብ ካብ ባርነት ንክወፅእ’ምበር ናብ ባርነት ክምለስ ስለዘይተቃለሰ፤ ብዝያዳ ኣባገነናዊ (ጨቋኒ) ስርዓት ስለዘይቅበልን፤ ምስ ዝኮነ ይኩን መንግስታዊ ኣካላትን ካልኦትን ብሽም ድርጅት ህዝቢ ኢሮብ ወክሎም ዝገብሩዎ ምንቅስቃሳት ተቕባልነት ዘይቡሉን ሓደገኛን ሙዃኑን ተረድእና።
ብሽም ሓገዝ ኣብ ዝግበር ምንቅስቃስ እቶም ወረርቲ ፖለትካዊ ረብሓ ንምርካብ ንኢኣኣ መሳረሒ ክገንሩዎን ቃልሲ ብሲቭላዊ መንገዲ ብምሕያል ዘይመንግስታዊ ትካላት ንክኣትዉ ፀቅጢ ብምፍጣር ሰብኣዊ ሓገዝ ብኦም ገይሩ ንክሳለጥ ብምግባር ምስቶም ወረርቲ ንክተሓባበሩን ካብ ሲቭላዊ ኣሰራርሓ ወጺኦም ከም ምልሻ እዶም ክህቡን ንሰራዊት ብልፅግና ክንሰደልኩም እልናዮም ዝብሉ ጉዳያት/ሓሳባት፤ ኢኣኣ ካብቲ ጠጠው ዝበለሉ ዓላማታት ብፍጹም ዝረሓቁ ስራሓውቲ ናብ ምስራሕ ይኣቱ ከይህሉ ዝብሉ ነይሮም፡፡
ካብዚ ቀጽሉ ሓደሽቲ ኣመራርሓ ብዛዕባ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ዝተረደኡዎን ዝሓደሮም ስግኣታትን ንኣባላት ኢኣኣ ዲያስፖራ ቀሪቡ ውሳነ ክወሃበሉ (ቅዋም ክውሰደሉ)፤እቶም ሕገደምቢ ጥሕሶም ንክእረሙ ዝተጠየቁ ኣመራርሓ ነበር’ውን ምንም እርማት ክገብሩ ድሌት ከምዘይሎምን ኣብ ሕገደምቢ ብዝተቀመጠ ኣገባብ ብድስፕሊን ንክረኣዩ ውሳነ ንምግባር ከምኡ’ውን ተወሰክቲ ኣባላት ኣመራርሓ ኢኣኣ ዲያስፖራ ንክምረጹ፤ንጀንዋሪ 30፤2021 ናይ ኣባላት ኣኼባ ጸውዑ፤ ኣጀንዳታት‘ውን ንኩሎም ኣባላት ዘርግሑ፡፡ ኣብቲ ኣጀንዳ ዝተዘርገሐሉ ናይ ኣባላት መድረክ ኣባላት ፈጻሚት ኮሚቴን እቶም ብድስፕሊን ንክረኣዩ ዝተወሰነ ኣመራርሓ ነበር ኣባላት ስለዝኮኑ፤ ካብኣቶም ገልኦም እቶም ኣጀንዳታት ብዙሕ ጸገም ኣሎዎም እሎም ሓሳብ ዝሃቡ እንተነበሩ’ዃ ውጽእቱ እንታይ ክኸውን ከምዝክእል ስለዝፈልጡ ከምኡ ከምዝብሉ ይፍለጥ ስለዝነበረ ብዙሕ ሓድሽ ነገር ኣይነበረን፡፡
እቲ ንጀንዋሪ 30፤2021 ዝተጸወዐ ናይ ኣባላት ኢኣኣ ዲያስፖራ ኣኼባ መዓልቲ በጽሑ፤ ኣኼባ ድሕሪ ምጅማሩ ብግምት ድሕሪ ሓደ ሰዓት ኣብሉ ወዮ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ኢኣኣ ንዲያስፖራ ቅርንጫፍ (ሰክረታሪያት) ካብ ሎሚ መዓልቲ ጀምረ ኣፍርሰዮ ኣለኹ ዝብል መግለጺ ኣውጽኡ፡፡ ነቲ መግለጺ ምስራኣና ከዓ እቶም ቅድም እልና ዝተረዳእናዮምን ከም ስግኣታት ዘቅመጥናዮምን ሓቂ ከምዝነበሩ ንዂልና ግልጺ ኮይኑ፡፡ ኣባላት ኢኣኣ ዘይኮኑ ንክፈልጡ ዝኣክል፤ብሕገደምቢ ኢኣኣ ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ሓደ ቅርንጫፍ ናይ ምክፋት ይኩን ናይ ምዕጻው ስልጣን የብሉን፤ እዚ ስልጣን ናይ ቤት ምክሪ (ካውንስል) ወይ ከዓ ጠቅላላ ጉባኤ ኢኣኣ ጥራሕ’ዩ፤ኣብ ኢኣኣ ድህረገጽ ናይ ኢኣኣ ጋቨርናንስ ዓምዲ ክትርእዩ ትክእሉ፡፡ ኣባላት ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ይኩኑ እቶም ቅድም እሎም ሕገደምቢ ኢኣኣ ዲያስፖራ ዝጠሓሱ ኣርባዕተ ኣባላት ኣመራርሓ ነበር ብፍጹም ንሕጊ ተገዛእቲ ከምዘይኮኑ ብቀልሉ ካብ ዘረድኡ ተግባራት እዚ ሓደ ተገይሩ ክውሰድ ይከኣል፡፡ እዞም ውልቀሰባት ውልቃዊ/ፖለቲካዊ እምነቶም ወይ ከዓ ረብሓኦም ክብሉ ንረብሓ ሕዝቢ ጠንጠነለይ እሎምን ሕገደምቢ ምጥሓሶምን ብዘይ ምንም ጥርጥር ዘረጋገጸልና ተግባር’ውን እዩ።
ንረብሓ ሕዝብና ዘየቀድሙን ሕገደምቢና ኣክብሮም ብኣባላት ኢኣኣ ዲያስፖራ ምስ ዝተመተርጹ ኣመራርሓ ክሰርሑ ዘይክእሉ ግለሰባት፤ ዓላማታት ኢኣኣ ዘፈፅሙን ንህዝብና ደው ዝበሉ ዘይኮኑስ ንናይ ውልቀ ድሌቶም ዝቆሙ ስለዝኮኑ ንሕና’ውን ዓላማን ራእን ናዚ ማሕበር ንምፊጻም እምበር ንናይ ግለሰባት ኣተሓሳስባን ኣምባገነናውነትን ከምዘይንሰርሕን ከም ፈጸሚት ኮሚቴ ከምዘይውክሉናን ህዝብና ክፈልጠልና ንፈቱ።
ስራሕ ፈፃሚት ኮሚቴ ዲያስፖራ ኢኣኣ በቲ ሕገ ደምቢ መሰረት ኣመራርሓ ናይ ምምራፅን ምውራድን መሰል ጥሕሶም ንሕና ዝበልናኩም ግበሩ ዝብል ኣምባገነናዊ ውሳኔ ዘይንቅበል ምዃናን ንኢኣኣ ከምዘይውክሉን ህዝብና ክፈልጥልና ንደሊ።
ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ኢኣኣን ኣብ ዲያስፖራ ዝነብሩ ውሑዳት ኣመራርሓ ነበር ኢኣኣ ዲያስፖራ ንካልእ ዕላማ ዓሊሞም (ውልቃዊ ወይ ከዓ ፖለቲካዊ) ዝንቀሳቀሱ’ምበር ረብሓ ህዝብና ኣቀድሞም ዕላማታት ኢኣኣ ዘፈጽሙ ዘይምዃኖም ኩሎም ኣባላት ኢኣኣን ህዝብናን ክፈልጡዎ ኣሎዎም፤ እቶም ዝገብርዎም ምንቅስቃሳት’ውን ብውልቆም ዝሕተቱሉ እምበር ንኣባላት ኢኣኣን ህዝብናን ከምዘይምልከት ክነፍልጥ ንደሊ።
ስራሕ ፈጻሚት ኮሚቴ ኢኣኣን ኣብ ዲያስፖራ ዝነብሩ ውሑዳት ኣመራርሓ ነበር ኢኣኣ፤ ህዝቦም ብምክሓድ ብግልጺ ምስ ጸላእቲ ጠጠው ዝበሉ ስለዝኾኑ ህዝብና ብንቅሓት ክከታቶሎምን ጥንቃቄ ክገብርን ንጽውዕ።
ራእን ተልእኾን ዓላማታት ኢኣኣ ሎሚ’ውን ንኣምነሎም ከምዝኮኑን ናይ ኢኣኣ ዓይነት ውዳበ ካብ ዝኮነ እዋን ንላዕሊ ንህዝብና ሎሚ ከምዘደልን ንኣምን ምዃና ነፍልጥ፡፡
ራእይ፤ተልእኾን ዓላማታት ኢኣኣን (ዝውሰክን ዝቅነስን ተራእዩ) ዝሓዘ ውዳበ ኣብ ዲያስፖራ ከምብሓድሽ ተወድቡን ተመዝግቡን ንህዝብና ድምጺ ክኸውን፤ ኣብ ትግራይ ምውዳብን ብሕጋዊነት ምንቅስቃስን ዝፈቅድ ኩነታት ክፍጠር ከሎ ግን ኣብ ዓድና’ውን ተመዝግቡ ስራሑ ንክሰርሕ እንተዝግበር፤
እዚ ከም ብሓድሽ ዝውደብ ትካል ወይ ከዓ ማሕበር ኩሉ ግዜ ንረብሓ ህዝብና ጠጠው ዝበለ፤ ብግልጺ ንዘቅመጦም ዓላማታት ንምስካዕ ዝሰርሕን ኣባላቱን ኣመራርሓኡን ብዘውጽኦ ሕገደምብ ተገዛእቲ ከምዝኮኑ ከረጋግጽ ከምዘለዎ፤
እዚ ሓድሽ ውዳበ ኣባላቱ ኣብ ዝምልምለሉን ኣመራርሓኡ ኣብ ዝመርጸሉን እዋን ካልእ ውልቃዊ ወይ ከዓ ፖለትካዊ ዕላማ ዘለዎም ውልቀሰባት ኣብዚ ውዳበ ኣትዮም ናይ ኢኣኣ ዓይነት ችግር ከይፈጥሩ ጥንቃቀ ምግባር፤
እዚ ውዳበ ኣብ ኢኣኣ ካብ መጀመርታኡ ዝተወሰኑ ኣመራርሓን ኣባላትን ፖለቲካዊ ዕላማ ኣሎዎም እዮም እሎም ብምስጋእ ብኣባልነት ክሕቆፉ ዘይደለዩ ነበርቲ ዲያስፖራ እውን እቲ ችግር ፍታሕ ዝተገብረሉ ምዃኑ ፈልጦም ንክሳተፉ ጻውዕትን ጻዕሪን ክገብርን
ከሁሉም አቅጣጫ በትግራይ ላይ የታወጀው ጦርነት ይኸው ሶስተኛ ሳምንቱን የያዘ ሲሆን፣ ሁሉም ዓይነት የመገናኛ መስመሮች በመዘጋታቸው ሕብረተ ሰባችን ምን ሁኔታ ውስጥ እንዳለ ለማወቅ ፍጹም አልተቻለም። በዚህ ምክንያትም፣ አገር ወስጥ ያሉና ውጭ አገር የሚኖሩ ቤተዘመድና ቤተ ሰብ ቀርቶ ኢትዮጵያ ውስጥ ያሉትም ጋር መገናኘት አልተቻለም። ከዚህም አልፎ ትግራይ ውስጥ ራሱ የቤተሰብ ግንኙነት ስለመኖሩም የሚታወቅ ነገር የለም። ትግራይ ውስጥ ከቦታ ወደ ቦታ መጓጓዝም የሚቻል አይደለም። ከዚህም አልፎ በሚካሄደው ጦርነት ቡዙ የሰው ህይውት መጥፋቱን፡ በርካታ ንብረት መዘረፉና ከጥቅም ውጭ መደረጉ መረጃዎች እየደረሱን ነው። ከሁሉም የሚያሳስበው ደግሞ ከጦርነቱ ጋር ምንም ግንኙነት የሌላቸው ሲቪል ነዋሪዎች የውግያው ሰለባ እንደሆኑ በማይካድራ የደረሰው የሰው እልቂት እንዲሁም በዛላንበሳና በዓዲግራት ከተሞች በደረሰው የንጹሃን ግድያ እጅግ አሳሳቢና፣ አሳዛኝ ነው።
በማይካድራ በንጹሓን ላይ የደረሰውን ልብ የምሰብር ጭፍጨፋ በሌሎች አከባቢዎች እንዳይደገም ጥንቃቄ እንድደረግ፤ አዲግራትና ዛላምበሳ የተከሰትውም ነገር በገለልተኛ ወገን እንዲጣራ፤
የኤርትራ ሠራዊት ከ1990-1992 ሁለት አገራችንን በወረረበት ጊዜ ሙቀጫና ከእንጨት የሚዘጋጀው ዘነዘና ሳይቀር ወሮና ጭኖ የሄደበት ሁኔታ እንደነበረ በሰነድ ማረጋገጥ ይቻላል። አሁንም ቢሆን በጠረፍ አከባቢ በሚገኙ ከተሞችና መንደሮች፤ ውስጥ የመንግስት፡ የህዝብና የግል ንብረት እየዘረፉ መሆናቸው ሲንሰማ አያደርጉትም ለማለት የሚያስችል ሞራል የለንም። በተለይ ድርጅታችን የቆመለት በድምበር የሚኖር የኢሮብ አናሳ ብሐ/ሰብ ጉዳይ በእጅጉ አሳስቦናል። እንዲህ ዓይነት በየከተሞቹና መንደሮች የሚደረጉ የንብረት ዘረፋዎችና ወረራዎች እንዲቆሙ፣ እንዲሁም የኤርትራ ሰራዊት እኒዚህ ከቶሞች፡መንደሮችና በአጠቃላይ የኢትዮጵያ መሬት ለቆ በአስቸኳይ እንዲወጣ፡
በትግራይ ከተሞች የሚካሄድ ጦርነት ከፍተኛ የሲቪሎች ህይወትና ንብረት እንደሚበላ ለማንም ግልጽ ነው። ስለሆነም፣ ተዋጊ ኃይሎች ከህዝብ መኖርያ ቤቶች አከባቢ እንዲርቁና ሁኔታዎችን ህዝባዊ ሓላፊነት በተሞላበት ሞራል እንዲመሩ:
በዚህ ጦርነት ውስጥ በማንኛውም ጦርነት እንደሚሆነው ሁሉ ተጠቂው ድሃው ህዝብ ነው። ስለሆነም፣ ለሲቪል ህዝብ ህይወት ደህንነት ከፍተኛ ጥንቃቄ እንዲደረግ ኢኣኣ ዲያስፖራ ሰክረታሪያት ጥሪ ያቀርባል።
ኣብ ደገን ውሽጥ ዓዲን ትነብሩ ኣባላትን ደገፍትን #ኢሮብ_ኣድቮኬሲ_ኣሶሴሽን እንቋዕ ን2013ዓ.ም ሓዱሽ ዓመት ብሰላም ኣብፀሐኩም! ኢሮብ ኣድቮኬሲ ኣሶሴሽን ገና ተመስሪቱ ስራሕ ዝጀመረሉ 2012ዓ.ም ብዙሓት ዓበይቲ ስራሓውቲ ሰሪሑ እዩ፤ ብፍላይ ዓላማታቱን ልኡኽን ናብ ህዝቢ ንምስራፅን ኩሉ ኣባል ከምኡ እውን ደጋፊ እዚ ሲቪል ማሕበረሰብ ድርጅት ብልዑል ወኔን ናህሪን ብናይ ዓላማ ሓድነትን ቆራፅነትን ግቡኡ ፈፂሙ እዩ። ኣባላትን ደገፍትን እዚ ሲቪል ማሕበረሰብ ጠንካራታትን ምሉእ ዓርሰ-እምነት ዘለዎም እንተዘይኮኑ ነይሮም ብፍላጥን ብዘይ ምፍላጥን ኣብ ልዕልኡ ካብዚን ካፍቲን ዝለዓሉ ዝነበሩ ፈተናታት ንኽሓልፍ ክኸብዶ ነይሩ እዩ። ምናልባት እውን ክዳኸም ይኽል ነይሩ እዩ፤ ሻላ ትብዓትን ስምረትን ኣባላትና ብዓወት ወፂእናዮ። እንቋዕ ደስበለኩም ደስ በለና።
ኢኣኣ ንኢሮብን ኢሮባዊነትን ትኹረት ገይሩ ይሰርሕ ማለት ናይ ካልኦት ህዝቢታት ማሕበራዊ፣ ፖለቲካዊን ቁጠባዊን ጉዳያት ኣይምልኸቶን ማለት እዩ እሎም ዝሓስቡን ስምረት ኢሮብን ኢሮባዊነትን ከም ስግኣት ዝወስዱ ድፉናት ውልቀሰባትን ዘይሰልጠኑ አሚቶም ዘይርእዩ ውሑዳት ፖሎቲካ ሀሁ ዘይበፅሖም ፖሎቲካኛታት እና በሃልቲን ቀንድ መሰናክል ናይ'ዚ ሲቪል ማሕበረሰብ ነይሮም። ሐዚ ግና ሻላ ዘይተቆራረፀ ቃልሲን ፅንዓት ዓላማን ኣባላት ኢኣኣ እቶም ፈተናታት ብዓወት ሓልፍናዮም ኣለና።
🔴 6ይ ዙር መረፃ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ንኽንዕዘብ ዝተውሃበና ዓቢይ ናይ ህዝቢን መንግስቲን ልኡኽቶ ብዝግባእ ፈፂምናዮ ኣሎና። ፀብፃብ ናይዚ ልእኽቶ ብመሰረት ቁፅሪ መምረሒ 4/2012 መረፃ ኮሚሽን ትግራይ ዝትግበር እዩ።
ኣብ መወዳእታ መረፃ ብሄራዊ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብምሉእ ሰላም ምዝዛሙ ክነበስር ከሎና ብዓቢይ ታሕጓስ እዩ። ኣብ በቢ ዝኸድናዮ ከባቢታት ዝተዓዘብናዮ ዋና ጉዳይ ህዝቢ ነዚ መረፃ ዝሃቦ ትኹረትን ምልዕዓልን ብዘይመጠን ዓቢይን ታሪኻዊን ነይሩ። ምሉእ ትሕዝቶ ናይ ፀብፃብ ብመሰረት መምረሒ ኮሚሽን ትግራይ ክንህብ እና።
ኢሮብ አድቮካሲ አሶሴሽን (ኢኣኣ) ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት (ሰሜን አመሪካ/ካናዳ፣ አውሮጳ፤ እስራኤል፤ ሱዑዲ ዓራቢያ፤ ደ. አፍሪቃ፤ አውስትራሊያ) ተወከልቲ ዝተሳተፉሉ ካልኣይ ናይ አባላት ኣኸባኡ ካብ ጁን 6 ክሻብ ጁላይ 25 ኣብዘሎ ጊዜ ሰለስተ ጊዜ ብተለኮንፈርንስ ብምርኻብ አካይዱ እዩ። ኣብቱ ኣኸባ ካብ ምስረታ (ኦክቶበር 2020) ክሳብ ጁላይ ዝተሰርሑ ንጥፈታት ብዝምልከት ብኣመራርሓ ኢ.ኣ.ኣ እንካብ ዓድን ወፃእን ዝቐረበ ፀብፃብ (ሪፖርት) መርሚሩ አፅዲቑ እዩ። ብዝተቐመጠ ዓመታዊ ትልሚ መሰረት ኣብዘን ዝሓለፋ 9 አዋርሕ ዝተሰረሓ ገምጊሙ ምስቱ ዘሎ ህልዊ ኩነታት ብምትሕሓዝ ኣብቱ ተሪፉ ዘሎ ሒደት ጊዜ ቅድሚያ ተዋሂቡዎም ክስረሑ ዘለዎም ኢዮም ብዝብል ኣመራርሓ ንዘቕረቦም ናይ ሓፂር እዋን ትልምታት እውን መርሚሩ ኣፅዲቑ።
ካልኣይ ስብሰባ ኢኣኣ ኣብዙ ሐዚ እዋን ኣብ ሙሉእ ዓለም ብዝርከቡ ኢሮበቶት ህዝቦም ንምሕጋዝ ዝገብርዎ ዘለዉ ምንቅስቃሳት፤ ንኣብነት፤ (ንCovid-19) ምክልኻል ዝተገብረ ናይ ሓገዝ ምትእኽኻብን ምውዳብን፣ ንኮለጅ ካላዓሳ ምፍፃም ዝግበር ዘሎ ሓገዛት... ወዘተ ከምስገን ዘለዎ፤ ክቕፀለሉ ኩላትና ክነተባብዖን ክንሳተፈሉን ዝግባእ እዩ ዝብል ድሌትናን እምነትናን እዩ። ከምኡውን ሚዲያ ብዝምልከት፤ ጎሮንን ዓሲምባ ሚዲያን ዝገብርዎ ምንቅስቃሳት ክበረታታዕን ሞራላዊን ማተሪያልዊን ሓገዝ ክግበረሎም ኢ.ኣ.ኣ ንኹልኹም ደቂ ኢሮብ ለበዋ የቕርብ።
ከም ሓደ ሲቪል ማሕበር ኢኣኣ ኣብ ፖለቲካ ዘለዎ ተሳትፎ ኣብ ዝተፈላለየ ጊዜ ዝተዘርበን ዝተፅሓፈን እኳ እንተኮነ ምስቱ ህልዊ ኩነታት ፖለቲካ ሃገርና ኣብ ዝተፈላለየ መድረካት ይለዓል ስለዘሎ ካልኣይ ኣኸባ ኣብዙ ጉዳይ በሰፊሑ ዘቲዩ ቅዋም ወሲዱ ኢዩ።
❖ ኢ.ኣ.ኣ ኣባላት እንትቕበል ናይ ውልቀሰባት ናይ ፖለቲካ ኣቋም፣ ውዳበ ኮነ እምነት ኣይጥይቕን። ከዚኦም ዓይነት ጥያቕየታት እንተዝጥይቕ ከዓ ሲቪል ማሕበር ምዃኑ ወይ ከቋርጽ እዩ ወይ ከዓ ናብ ሓደ ኩርናዕ ክጉተት እዩ። ብዙይ ምኽንያት ሓደ ኣባል ናይ ኢ.ኣ.ኣ. ዕላማታት፣ ራእይን ሕገ ደንቢን ምቕባሉ ጥራሕ እዩ ከም ረቛሒ ንኽውሰድ ተገይሩ። እዙይ ማለት ብውልቀ ደረጃ ናይ ማሕበርና ኣባላት ዝደለይዎ ኣይዲዮሎጂ ኮነ ፖለቲካ ፓርቲ ኣባላት ናይ ምዃንን ምድጋፍን መሰሎም ከምዝኾነ ይኣምን። እቱ ብውልቆም ኣባል ምዃን ይኹን ንቱ ዝድግፍዎ ፓርቲ ድጋፍ ምሃብ ከም ናይ ውልቆም ቅዋም እምበይ ከም ናይ ኢ.ኣ.ኣ ቅዋም ኣይረአን። ብውልቆም ዝህልዎም ርእይቶ/ሓሳብ ይኹን ቅዋም ንኢ.ኣ.ኣ ኣይምልከትን፣ ኢኣኣ ኣይሕተተሉን።
❖ ናይ ኢ.ኣ.ኣ ቅዋም ዝኽውንን ክሕተተሉ ዝክእልን ናይ ኢኣኣ አርማ ገይሩ ዘውፅኦም መግለፅታትን ቅዋማትን ከምኡውን ንማሕበር ወኪሎም ቃለ መሕትት ዝህቡ ምዃኖም ዝተገለፁ አመራርሓኡ ንዘቕርብዎም ሓሳባት ጥራይ ኢዩ፣ ናይ ኢኣኣ ኣርማ ሒዞም ኣብ ዕላዊ ፈይስቡክ ገፅና ንዝወፅ ኩሎም ፅሑፋት ከም ድርጅት ተሓተቲን ሓላፍነት ወሰድትን እንክንከውን ውልቀሰብ ኣባላት ኣብ ናይ ፈይስቡክ ገፆም ኮነ ኣብ ዝኾነ ግሩፓት ንዝፅሕፍዎ ግን ኢኣኣ ተሓታቲ ኣይኸውንን።
ኣብ መጨረሻ፤ ብሓደ ሓደ ውልቀሰባትን ብጉጅለ ደረጃ አብ ርእሲ ኢ. ኣ. ኣ. ዝግበር ዘሎ፤ ኣብ በለካ ለኽዐካን ምንም ጭብጢ ከይሓዝካ ዝግበር ዘሎ ናይ ጸለመ ዘመተ ይካየድ ከምዘሎ ተዓዚብና አሎና። ብምዃኑ’ውን ኣብ ከምዙይ ዓይነት ዘይድለን ጭብጢ ዘይብሉን ተግባር ይሳተፉ ንዘለዉ ወገናትና ቀጺሉ ዘሎ ፃዊዒትን ለበዋን ክነቕርበሎም ንፈቱ።
❖ ንማሕበርና ኮነ ኣብ ኣመራርሓ ንዘለዉ ኣባላትና ምስ ፖለቲካ ፓርቲ ብምትሕሓዝ ናይ ሓሶት ፕሮፓጋንዳ ኣብ ልዕሊ ማሕበርና ንዝነዝሑ ማሕበርና ናይ ፓርቲ ፖለቲካ የራምድ ኢዩ እንተ ኢሎም ብማስረጃ ክቕርቡ፣ ሓፋሽ ህዝብና እውን ሱቕታ ሰቢሩ ንከምዚኦም ዓይነት ሰባት ሰሚዑ/ርእዩ ሱቕ ኢልካ ምሕላፍ ዘይኮነስ ማስረጃ ኣቕርቡ እንተዘየሎ ይኣክል ክብሎም፣
❖ ንዙ ማሕበር ካብ ህዝቢ ንምፍላይ ዘይተብሃለ ተባሂሉ፣ ዘይተገብረ ተገይሩ ንዝብሉ ውልቀሰባት ኣደብ ግበሩ ክንብሎም ንደሊ፤ ህዝቢ እውን ንከምዚኦም ዝበሉ ኣደብ ግበሩ ክብሎምን ኣባና እውን ጌጋ እንክረአ ብግልፂ ጌጋና ክነገረና ከምዘለዎ፤
ትካል ሲቪል ማሕበረሰብ ኢሮብ ኣድቮኬሲ ኣሶሴሽን ዝተመስረተሉ ድምፅ ህዝቢ ናይ ምዃን ዓላማኡ ናብ ተግባር ናይ ምልዋጥ ምንቅስቃሳት እኳ እንተገበረ ብዝነበረ ፖለቲካዊ ዘይምርግጋእ ምክንያት ብዙሕ ነገር ብምስትብሃልን ብምርግጋዕን ክሰርሕ ከምዘለዎ ብምእማን ብመሰረት ዓመታዊ ትልሙ ክኸይድ አይከኣለን። መንግስታት ክልልን ፌደራልን ብዝነበሮም ፖለቲካዊ ዘይምቅዳው ስዕቡ ዝተፈጠሩ ፖለቲካዊን ማሕበራዊን ኩነታት ኣብ ዕለታዊ ንጥፈታት ኣኣኣ ርኡይ ተፅዕኖ ብምፍጣሩ፤ ኢኣኣ ዕላማታቱን እንታይነቱን ንዝተመስረተሉ ማሕበረሰብ ብምሉእነት ከፋልጥ ኣይከኣለን። ስለዝኾነ ድማ ኢኣኣ ዓመታዊ ትልሙ ከልሱ ብምርኣይ "ሕገመንግስቲ ይከበር" ብዝብል ቴማ ኣብ መላእ ከባቢታት ክልልና ዝካየድ ዝነበረ ካብ ጥቅምት ጀሚሩ ክሻብ ሕዳር ዝነበሩ ህዝባዊ ሰልፍታት ምስ ሓለፉ ኢኣኣ ሕዳር 3፣ 2012 ዓ.ም ኣብ ሆቴል "ኖርዘርን ስታር" መቐለ ንሚዲያታት ዕላዊ መግለፂ ብምሃብ ንመጀመሪያ ግዘ ዝተመስረተሉ ዓላማታት ናብ ህዝቢ ብሚዲያ ገልፁ፤ ብምቕፃል ኣብ ባይታ ምስ ህዝቢ ብምርኻብ ህዝባዊ መድረኻት ምድላው ዝተለመ እንትኾውን ኣብ ሞንጎ ንኣስታት ክልተ ወርሒ ዝተኸበረ ፅንብል 11 ለካቲት መበል 45 ዓመት ስለዘርከበ ንኽልተ ወርሒ ተፀቢዩ ልክዕ በዓል 11 ሓደ ለካቲት ምስ ሓለፈ ምስ ተወለድቲ ኢሮብ ነበርቲ ከተማ መቐለ ናይ መጀመሪያ ህዝባዊ መድረኽ ኣሳልጡ፤ ብምቕፃል ኣብ ዓዲግራት ኣካይዱ። ድሕሪ ናይ ዓዲግራት መድረኽ ትልሚ ዝነበረ ናብ ወረዳ ኢሮብ እዩ ነይሩ። ብመሰረት ትልሚ ኢኣኣ እቲ ናይ ወረዳ ኢሮብ መድረኽ ክልተ ክፋል ነይሩዎ፦
ይኹን እምበር፦ ኣብ ሃገርና መጋቢት 4፣2012 ዓ.ም ብዝተርኣየ ሕማም ኮሮና ስዕቡ ብደረጃ ሃገር ኮነ ክልል ዝወፁ ናይ ህፁፅ እዋን ኣዋጃትን ባህሪ እቲ ሕማም ህዝባዊ ኣኼባታት ዝፈቐዱ ስለዘይነበሩ ስራሕ ፈፃሚ ኮሚቴ ኢኣኣ እቶም ናይ ህዝቢ መድረኻት ናብ ዘይተወሰነ ጊዘ ክመሓላለፍ ብምግባር ምስ መዳርግቱ ኣካላት(ምምሕዳር ወረዳ ኢሮብን ልምዓት ማሕበር ኢሮብን) ብምዃን ኣብ ደገ ኮነ ውሽጥ ዓዲ ዝነብር ኢሮበታይ ብዘይ ዝኾነ ይኹን ኣፈላላይ ንህዝቢ ኢሮብ ካብ ሕማም ኮሮና ናይ ምክልካል ስራሓውቲ ንኽሕግዝን ንኽድግፍን ፃዊዕት ብምግባሩ ዳርጋ ኩሉ ኢሮበታይ ብዝመረፆ ውዳበን ውልቀን ዝኸኣሎ መጠን ብምሕጋዙ ሞራላዊ ግዴታኡ ተዋፅዩ እዩ፤ ሐዚ እውን ይቕፅለሉ ኣሎ። ኢኣኣ ጎናጎኒ መኸተ ኮሮና መናእሰይ ኢሮብ ብናይ ባዕሎም ነፃ ድሌት ብዘይ ማንም ካልእ ቅስቀሳን ድፍኢትን ንሰሙን ምሉእ ዝዘከሩዎ "ዝኽረ ዕጡቓት ሰንበት" ዝተወሰነ ናይ ቲ-ሽርቲ ሓገዝ ገይሩ፤ እዙይ ድማ "ህዝቢ ኢሮብ ባህሉ፣ ማንነቱ፣ ታርኹን ቅርሱን ኣብ ምዕቃብን ምፍላጥን ዝገብሮ ፃዕሪ ምድጋፍ" ዝብል ዕላማ ኢኣኣ መሰረት ብምግባር እዩ።
እቲ ሓቂ እዙይ እናሃለወ፦ ገልኦም ብፍላጥ ገልኦም እኹል፣ ተመጣጣኒን እዋናዊን ሓብረታ ብዘይ ምርካቦም ሽም ኢኣኣ ኣብ ምፅላምን ምጥፋእን ይውዕሉ ከምዘለው ይፍለጥ። እዙይ ንምንታይ ኮነ? ሽም ኢኣኣ ንምፅላም ንምንታይ ተደለዩ? ንምንታይ ንዘይ ጠፍእ ኢኣኣ ንምጥፋእ ተሃቅኑ?
ኮይኑ ግና፦ ሰኣን እኹል ሓብረታ ሽም ሲቪል ማሕበረሰብ ኢሮብ ኣድቮኬሲ ኣሶሴሽን ዘፅልሙ ውልቀሰባት ብዝምልከት ሓላፊነት ክወስዱ ዘለዎም ኣባላትን ኣመራርሓን ኢኣኣ እዮም። ምክንያቱም ዕለማታትን እንታይነትን ኢኣኣ ናብ ኩሉ ክበፅሕን ክሰራጨውን ብግንባር ቀደም ክሰርሑ ዘለዎም ንሳቶም ስለዝኾኑ። ይኹን እምበር ምሕብሓብን ምጥንካርን ኢኣኣ ናይ ኩሉ ተወላዲን ፈታዊ ኢሮብን ጉዳይ እዩ። ዘለናዮ ኩነታት ህዝቢ ኢሮብን ጂኦ-ፖሎትካ ቐርኒ ኣፍርቃ ንዝከታተልን ንዝዐዘብን ጥንካሬ ኢኣኣ ውሕስና ህዝቢ ኢሮብ እዩ።
በዚ አጋጣሚ ንኩሎም ተወለድቲን ፈተውቲን ኢሮብ ከመሓላልፎ ዝደሊ መልእኽቲ፡ ዕላማታት፣ ተልኦኾን ራእይን ኢኣኣ ብዝግባእ ርእኹም ዝህልወኩም ሓሳባትን ሕቶታትን ብግልፅ ናብ ቅድሚት ብምውፃእ ብዝግባእ ንዛተየሉ፤ እዙይ ምስእንገብር ብ"እለን-በላ" ዝጠፍእ ሽም ኣይህሉን። ናይ ህዝቢና ሓድነትን ኢሂን ሚህንን ዘየሕጉሶ ኢሮብ እንተሊዩ ተሓጋጊዝና ንምከር፤ ዋላ ሓደ ኢሮብ ንጎኒ ኣይንግደፍ። ህልውና ኢሮበታይ ኩሉ ግዘ ብሓደ እምበር ተነፃፅሉ ኣይኾውንን። ንሕና ኢሮብ ብሓደ ወፍርና ኣብ ጦርነት ሜዳ ንዕወት፤ ብወፈራ ንተሓጋገዝ ንደጋገፍ እና፤ እቲ ዘሐዝን ግን ካብ ወፈራ መልስ ሓበራዊ ጠንካራ ውዳበታት (institutions) ናይ ምፍጣር ታርክ ብዙሕ የይብልናን። ስለዙይ እዙ ሓያልን በልሕን ህዝቢ ብፖሎትካዊ ርዕዮተ ዓለምን ግዘን ዘይተገደበ ዘመን ተሻጋሪ ሲቪላዊ ውዳበ ንኽንሃንፅ ንኢአአ ነጠናኽር።
ኣብ መወዳእታ፦ ብሰሜን ብደቡብ፣ ብምዕራብ ብምራቕ ምስዝነብሩ ጎረባብቲ ህዝቢታት፤ ህዝብ ኢሮብ እቱ ልሙድን ስሙሪን ፍቕርን ሰላምን ብዝለዓለ መንገዲ ንኽቅፅልን ንኸጠናክርን ኢኣኣ እጃሙ ክዋፃእ እዩ። ጠንካራ ሲቪላዊ ውዳበ ህዝቢ ኢሮብ ንማንም ህዝቢ ስግኣት ክኸውን ኣይኽእልን፤ ሕብረትናን ሓድነትናን ንህላዌና እዩ።
ዕለታዊ እርጅናና ዝገት ጸጉርዎን ደረቅና ድንዙዝ የሚያደርገውን የጉዳት ምልክት እንዲኖር ያደርጋል፡፡ Dove® Daily Moisture ሻምፑ የፓተንት መብቱ የተጠበቀለትን Micro Moisture Serum™ በውስጡ የያዘ ሲሆን ይህም በቆዳ ፋይበር ዙሪያ መከላከያ ጋሻ ሆኖ ጸጉርዎን ከሚያደነዝዙ ነገሮች ለመከላከል ያግዛል፡፡
ሰላማዊ ሰልፍ ወይም ተቃውሞ ማድረግ ማንም ከማይሰጠንና ከማይቀማን ተፈጥሯዊ የሰው ልጆች መብቶች መካከል አንዱ ነው፡፡ ይህ ዓለም አቀፋዊ መብት የመንግሥትን ቡራኬ የማይሻ፣ ጣልቃም ገብቶ የማይከለክለው መብት መሆኑ እየታወቀ፣ በ‹ሪፓብሊክ› ስም የንግሥና ዙፋን ላይ የተቀመጡና ዘውድ የጫኑ የእኛዎቹ ጨካኝ አምባገነኖች ለራሳቸው መወደሻና ድጋፍ መፈክር ጽፈው ሰጥተው፣ ሎሌዎቻቸውን አሰማርተው ሕዝብን አስገድደው በትእዛዝ ሲያስወጡ፤ ሕዝብ በገዛ ፈቃዱ ብሶቴን ምሬቴን በሰላማዊ ተቃውሞ ለመግለጽ እወጣለሁ ሲል ብረታቸውንና የሕዝብ ያልሆነ ዘረኛ ኃይላቸውን ተመክተው ደጋግመው ሲከለክሉ ተስተውሏል፡፡ ተረኛ የኦሮሞ ጐሠኞች አይነካብን የሚሉት የወያኔ ማስመሰያ ‹ሕገ መንግሥት› እንኳን ይህንን መብት ለይስሙላ አካትቷል፡፡ ታዲያ የሕዝቡን ሰላማዊ ሰልፍ ለማድረግ ለምን ፈሩት? ከሕዝብ የተጣሉበትን ክፉ ሥራቸውን በሚገባ ያውቁታል፡፡ በተለይም በአዲስ አበባ ሕዝብ ላይ፡፡ እውነቱን ለመናገር (አገዛዙ በጥቅም የገዛቸው ካልሆኑ በቀር) ነፃ ቢሆን ኢትዮጵያዊው የኦሮሞ ሕዝብ በተረኞቹ ላይ በተቃውሞ እንደሚወጣ አልጠራጠርም፡፡
እንደ ባልደራስ ያለ እውነተኛ ተቃዋሚ የፖለቲካ ማኅበር አገዛዙ ከሕግ በላይ በመሆኑ ሰላማዊ ሰልፍ ማድረግን እንደሚከለክል እያወቀ ለምን ለሕዝብ ጥሪ ያደርጋል? ለታሪክ ለማስመዝገብና አገዛዙን ለማጋለጥ? ለዚህ ዓላማ አንድ ተሞክሮ በቂ ይመስለኛል፡፡ በሕግ የበላይነት የሚያምን ቢሆንማ ከመነሻውም እነ እስክንድር ባልታሠሩ ነበር፡፡
የኢትዮጵያም ሆነ ወካይ ማሳያው የሆነው የአዲስ አበባ ሕዝብ የአገዛዙን ጠባይ በሚገባ ያውቀዋል፡፡ አሁን ያለንበት ምርጫ እኮ ሰው ሆኖ በነፃነት መኖር/መሞት ወይም ከሰው በታች ተዋርዶ ባርነትን ተቀብሎ መዝለቅ ነው፡፡ አገዛዙ የሚያደርገውን ወይም ሊያደርግ የሚፈልገውን አጥተነው እኮ አይደለም፡፡ ሕፃናትን፣ ነፍሰ ጡር እናቶችንና አረጋውያንን ያለምንም ርህራሄ በማንነታቸውና በእምነታቸው በጅምላ የሚያርድ እንደሆነ አሳምረን እናውቃለን፡፡ ታዲያ ነፃነት በልመና በብላሽ ይገኛል እንዴ? ይህ ጀብደኝነት አይደለም፡፡ ሰላማዊ ተቃውሞ የምናደርገው እኮ ያለምንም ምክንያት በግፍ የታሠሩ እነ እስክንድርና ጓዶቹን ለማስፈታት ብቻ ሳይሆን በመላው አገራችን አገዛዙ እየፈጸመና እያስፈጸመ ባለው የዘር ማጥፋት ወንጀል እያለቁ ያሉ ወገኖቻችንን ለመታደግ፣ የዜጎች ከትውልድ ስፍራቸውና ከቤት ንብረታቸው መፈናቀልን፣ ባጠቃላይ የጐሣ መድልዎ (አፓርታይድ) አገዛዝን ወዘተ. ለማስቆም እንጂ፡፡
እኔ በግሌ በአገራችን ላይ መአት ለሚያመጣና ከወዲሁ የተበላ ዕቁብ ለሆነ የውሸት ወይም ‹ኢሕአዴጋዊ› ምርጫ አሳስቦኝ አይደለም እነ እስክንድር እንዲፈቱ የምፈልገው፡፡ በጭራሽ! አላግባብ በመታሠራቸው እንጂ፡፡ ቢወጡ ሕዝብን የማስተባበርና የአገዛዙን ሸፍጥ እግር በእግር እየተከታተሉ የማጋለጥ አቅማቸውን ስለማውቅ ነው፡፡
ዛሬ ኢትዮጵያ ምድር ላይ የምናየው ጽድቅ የሚነግረን አሁን ሊደረግ የታሰበው ‹ምርጫ› ተጨማሪ ትርምስ ውስጥ ከሚያስገባን በቀር የትኛውንም ችግራችንን አይፈታልንም፡፡ ምርጫውን የሚፈልገው ሕዝብን በኃይል አፍኖ ሕውሓታዊውን የአገዛዝ ሥርዓት በማስቀጠል የኦሮሙማ ፕሮጀክቱን በተሟላ ሁናቴ ለማስፈጸም አሰፍስፎ የሚገኘው የዐቢይ አገዛዝ ነው፡፡ ከዚህም አለፍ ሲል የሥልጣን ፍርፋሪ ፈላጊና በድርጎ አዳሪ ሐሳውያን ተቃዋሚዎች እንደሚፈልጉት አልጠራጠርም፡፡
ወደ ሰላማዊ ተቃውሞው ስመለስ፣ በርግጥ ሕዝብ የሚያስተባብረው ኃይል ያስፈልገዋል፡፡ ለሕዝብ ደኅንነት ከመጨነቅ የመነጨም ቢሆን ኃላፊነትን በመፍራት ማፈግፈጉ ተገቢ አይመስለኝም፡፡ ሕገ ወጡ እኮ ሰላማዊ ሰልፉን የሚከለክለው አገዛዝ እንጂ እናንተ አይደላችሁም፡፡ በመሆኑም በሕገ አራዊት ካልሆነ በቀር እናንተን በኃላፊነት ለመጠየቅ የሚችልበት የሕግም ሆነ የሞራል ምክንያት የለውም፡፡ በመተከል፣ በወለጋና በኮንሶ ሕፃናትና እናቶች በእምነታቸውና በማንነታቸው ከከፈሉት ያነሰ መክፈል የሚያቅተን ይመስላችኋል? ይህ ዋሾና ፈሪ አገዛዝ የሐሰት ምክንያት ፈጥሮ ለመፍጀት ወደ ኋላ እንደማይል እያወቅን በተቀደሰ ዓላማና በእውነተኛ ምክንያት የምናደርገው ሰላማዊ ትግል የሚያስከፍለን መሥዋዕትነት ካለ ከንቱ እንደማይሆን እምነቴ የጸና ነው፡፡ በተጨማሪም ሌሎች የሰላማዊ ትግል አማራጮችንም ጊዜ ሳትወስዱ ተግባራዊ ማድረግ ይቻላል፡፡ ይሁን እንጂ በኢትዮጵያ ተጨባጭ ሁናቴ የሰላማዊ ሰልፉን ያህል ይሠራሉ የሚል እምነት የለኝም፡፡ ገና ለገና ዐቢይ ሽመልስ ‹ያሠለጠናቸውን› የጐሣ ሕገ ወጥ ኃይል ያሰማራል በሚል ሥጋት ሕዝብ ያለውን ውጤታማ አማራጭ መዝጋት ትክክል አይመስለኝም፡፡ የአገዛዞቹ አውሬነት መጠን ቢለያይም እንኳን እኛ ባለንበት የአፍሪቃ ክፍለ ዓለም ውስጥ ባሉ ሀገራት ሰላማዊ ሰልፎች ይካሄዳሉ፡፡ ሕልም ተፈርቶ ሳይተኛ አይታደርምና በሚገባ እናስብበት፡፡
በትግራይ፣ በመተከል፣ በወለጋ፣ በኮንሶና በሌሎችም የኢትዮጵያ ግዛቶች የሚፈጸሙ የሰብአዊ መብቶች ጥሰቶች ባስቸኳይ ይቁሙ!!! በሁሉም አካባቢ አደጋ የደረሰባቸው ወገኖቻችንን ፈጥነን እንርዳ!!!
ሕወሓትን እና ኦነግን ሕገ ወጥ በማድረግና በአሸባሪነት በመፈረጅ የኢትዮጵያን የፖለቲካ መልክዐ ምድር አስተካክሉ፡፡ (የምርጫ ቦርድ የሕወሓት ሕጋዊ ሰውነትን መሠረዙ አንድ የሚያበረታታ ጉዳይ ሆኖ፣ በአሸባሪነት ሊፈረጅ ይገባዋል፤ ትጥቅ ይዞ አገርንና ሕዝብን እያሸበረ ያለው ኦነግም ላይ ባስቸኳይ ሕጋዊ ርምጃ ሊወሰድ ይገባል፡፡)
ኣብ ጀርመን ከተማ ኮሎንን ካልኦት ከተማታትን ጀርመናዊያን ደቂ- ኣንስትዮ ኣብ እዋን ሓድሽ ዓመት ብዝተወደበ ጉጅለታት ስደተኛታት ተጠቂዓን ዝብሉ ጸብጻባት ምስ ተሰምዑ ቅልውላው ስደተኛታት ኣብ ኣውሮጳ ሓድሽ አንፈት ሒዙ'ሎ።
ስሜ ላቀች አክሊሉ ይባላል፣ እዚህ አሜሪካ አገር ከመምጣቴ በፌት በፈረንሳይ አገር ፓሪስ ጥቂት ዓመታት ኖሬአለሁ፤ እኔ የታሪክ ጸሃፊም ተመራማሪም አይደለሁም። ብዙ ግዜም በሚድያ ለሚወጡ ጹሑፎችም መልስ አልጽፍም።
ነገር ግን የኢትዮጵያን ታሪክ ጥናት ከሚያካሂዱ ሰዎች ዘንድ（ነፍሳቸውን ይማርና ከእነ ፕሮፌሰር ዮሴፍ ቱቢያና）ለተወሰነ ጊዜ ተሳትፌአለሁ። የአገሬም ታሪክ እግዚአብሔር ኢትዮጵያዊት አድርጎ እስከፈጠረኝ ድረስ በሰፊው ይመለከተኛል ብየ አስባለሁ። አሁን ይህን ሰሞን በፕ/ር ፍቅሬ ቶሎሳ መጽሐፍ ላይ የተነሳውን ስድብና ውዝግብ ማየቴ በግድ ካለሁበት እንድወጣ አድርጎኛል።
ስለ መሪራስ አማን በላይ መጻሕፍት መናገር ካስፈለገ፤ አስር ያህሉን አንብቤአለሁኝ። እኝህም ሰው ብቻቸውን እግዚአብሔር ስለፈቀደላቸው ብቻ ”ለወጣቱ ትውልድ ይድረሰውና አውቆ እንደቻለው ይመራመርበት“ ብለው፤ እናንተ ብትፈልጉም ባትፈልጉም ለኢትዮጵያ ታሪክ እና ለተዋኅዶ ኃይማኖት በጣም ትልቅ አስተዋጽዖ ያደረጉ ሰው ስለሆኑ እኛ እናከብራችዋለን። ወደፊትም የምናየው ይሆናል።
ፕ/ር ጌታቸው ያሉትን ለመጥቀስ ያህል “ታሪክ ሳይጻፍ ቢመጣ ኖሮ፣ ከተጻፈ በኋላ ሆነና ክንፍ የለሽ አሞራ ሆነ” ብለው ሲሉ ስለ ኢትዮጵያ ታሪክ ከሆነ የሚያወሩት፤ ተዉ እንጂ፣ እኛ ከጻፍነው ውጭ ሌላ ታሪክ ጭራሽ የለም አትበሉን፣ ስለ ኢትዮጵያ ታሪክ የምናውቀው በጣም ትንሽ ነውና።
እንዲህም አይነት አዲስ ሰምተነው የማናውቀው ነገር ሲመጣ ከስድብ ውርጅብኝ ይልቅ ወጣቱን ትውልድ ምን ይመስልሃል ብላችሁ አበረታቱት እንጂ እንዴት ተረት ነው ትሉታላችሁ?
ያነበብኩዋቸውን የመሪራስን መጻሕፍት እሳቸው የፈጠሩዋቸው ልብ ወለድ ታሪኮች ናቸው የሚሉኝም ከሆነ ምን አይነት አንጎል ይኅን ሁሉ ተዓምር ይፈጥራል? ሚቶሎጂ ወይም ሚት ደግሞ አፈ ታሪክ ሲሆን፣ ከፈጠራ የተለየና ዱሮ ባንድ ዘመን ታሪክም የነበረ በዘመናት ርቅትም ምክንያት ዋቢው የጠፋ ወይም ያልተመረመረ ሲሆን፤ ብዙ ጊዜ ግን እውነትን ያዘለና ለዚያም አፈ ታሪክ መነሻ ያለው ሆኖ የሚገኝ ነው።
የኢትዮጵያችንም ታሪክ ሁልጊዜ ከኃይማኖታችን ጋር የተያያዘ መሆኑ የሚያስደንቅ ሲሆን፣ አሁንም ፕ/ር ፍቅሬ ይህን መጽሐፍ የሚያሳትምበትን ሰዓት እሱ መርጦ ሳይሆን እግዚአብሔር ሆን ብሎ የኢትዮጵያን ልጆች በአንድነት እንድንስማማ ብሎ እሱ እግዚአብሔር በፈቀደው ጊዜ መታተሙን እመሰክራለሁ።
ግሪኮች፣ ዓረቦች፣ ፈረንሳዮች፣ እንግሊዞች፣ ጣሊያኖች፣ እስራኤሎችና ጀርመኖችም ስለኛ ታሪክ ብዙ ሰብስበዋል። ስለዚህም አዲሱ ትውልድ ቋንቋ እየተማረ ታሪካችንን ፈልፍሎ እውነቱን ለማውጣት ብዙ ሥራ ይጠብቀዋል።
እኔም ፈረንሳይ በነበርኩበት ግዜ አቅሜ በፈቀደው ስለአገራችን የተጻፉ አንዳንድ መጻሕፍትንም አግኝቼ ሰብስቤአለሁ። መቸም ቢሆን አንዳንድ ሰው በታሪክ ውስጥ አይጠፋምና እንዲሁ አንድ ፈረንሳዊ ለኛ ታሪክ ተቆርቁሮ ከኖህ ጊዜ ጀምሮ ያለውን ያገኘውን ታሪካችንን የሚተርክ መጽሐፍ በ1897 የጻፈውን አግኝቼ ለመተርጎም ጀምሬ በኑሮ ውጣ ውረድ ምክንያት ግዜ አጥቼ በጊዜው ሳላቀርበው ዘገየሁ እንጅ፤ በከፊሉም ቢሆን መውጣቱ አይቀርም። ታሪካችንም የአሊስ ወንደር ላንድ ታሪክና ተረት አለመሆኑንም በተጨማሪ ምናልባት ያገናዝብ ይሆናል።
አዲስ ታሪክ ሲመጣ ብታበረታቱት ትልቅነታችሁን እናደንቃለን፣ የስድብ ውርጅብኝ ስታወርዱበት ከናንተ የምንጠብቀው ይህ አይደለምና በጣም እናፍራለን። ወደፊትስ ታሪክ እየወጣ ሲመጣ እናንተስ ለምን ታፍሩበት?
የናንተና የመሪራስ ትምህርት በጣም የተለያየ ስለሆነ በኛ መንገድ ካልሄድክ ከማለት ፈንታ አበረታቱት። ፕ/ር ፍቅሬም ቢሆን አስተዋይና ሃሳበ ሠፊ ሰው ስለሆነ መረጃ ሳይዝ የሚናገር አይደለምና አትሳሳቱ ።
እነዚህን ሁለቱንም ሰዎች በያዙት መንገድ እንዲገፉበትና ገና ብዙ እንዲያስተምሩን እግዚአብሔር ይርዳቸው፤ ሁላችንንም ይርዳን። እኔም ፈረንጁ የጻፈውን ቶሎ እንድተረጉም ይርዳኝ።
ዳግም ማጫዎቻ በ ESMA ሞንትፐሊየር በተሰራው በኢ.ኤስ.ኤም.ኤ ሞንትፐሊየር የተሰራ የጥናትና ምርምር አጭር ፊልም ሲሆን ይህም ለወደፊቱ የሰው ልጅ ብክለት የሚያስከትለውን መዘዝ እንዲያስቡ ለማድረግ ይሞክራል!
የውሃ ማከሚያ እንክብል አኳታብስ አስመጪ የሆነው ሲትረስ ኢንተርናሽናል በኮሌራ ለተጠቁ አካባቢዎች 800ሺህ ብር ግምት ያለው አንድ ሚሊዮን አኳታብስ የውሃ ማከሚያ እንክብሎች በነፃ ሰጠ፡፡ ባለፈው ረቡዕ በስካይ ላይት ሆቴል የተካሄደው የውሃ፣ መስኖና ኤሌክትሪክ ስምፖዚየም ሲያበቃ የሲትረስ ኢንተርናሽናል ድርጅት ዋና ሥራ አስኪያጅ…
የስፖርት ትምህርትና የበጐ ሥራውን በ1995 ዓም አንድ ላይ የጀመረው ኤርሚያስ ገሠሠ ጂምና ማርሻል አርት ማዕከል (ጅት ኩን ዱ ት/ቤት)፤ ዘንድሮ ለ16ኛ ጊዜ የፋሲካን ፆም ፍቺ ምክንያት በማድረግ ከ700 በላይ ለሆኑ ነዳያን የምሳ ግብዣ አደረገ፡፡ የማርሻል አርት (ጅት ኩን ዱ)ጥበብን በማስተማር…
“ያልተገነባ አንሸጥም” በሚል መርሁ የሚታወቀው ኖህ ሪል እስቴት መካከለኛ ገቢ ላላቸው ሰዎች የገነባውን 200 ባለ 4 ፎቅ የመኖሪያ አፓርትመንቶች ነገ ለባለቤቶቹ እንደሚያስረክብ አስታወቀ፡፡ ባለፈው ረቡዕ ድርጅቱ በቤስት ዌስተርን ሆቴል በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ፣ “ኖህ ጋርደን ፌዝ 1” በማለት የሰየማቸው 200 ቤቶች፣…
ዳሽን ባንክ “ሽሪክ” በሚል ስያሜ ከወለድ ነፃ የባንክ አገልግሎት ዙሪያ፤ የግንዛቤ ማስጨበጫ ሴሚናር ባለፈው ሳምንት በኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል የሰጠ ሲሆን የሸሪክ፣ የአንኒዳእ (ሴቶች) እና የሂባ (የስጦታ) የኤሌክትሮኒክስ ካርዶችን አስተዋውቋል።ከወለድ ነጻ የባንክ አገልግሎት አሠራሩ እንደሌሎቹ የባንክ አገልግሎቶች የንግድ ግብይት ሂደት ብቻ ሳይሆን፣…
12ቱም ፎቅ ለመዝናኛነት ይውላል ተብሏል በ600 ሚሊዮን ብር የተገነባውና ሲኤምሲ ሚካኤል ፊት ለፊት የሚገኘው ጋስት የመዝናኛ ሞል ከትናንት በስቲያ ከሰዓት በኋላ ተመርቆ አገልግሎት መስጠት ጀመረ፡፡ በኢትዮጵያ የመጀመሪያው 12ቱም ወለል ለመዝናኛና ለጤንነት የዋለ ሞል እንደሆነ የጋስት መዝናኛ ሞል ዋና ሥራ አስኪያጅ…
“--እንዲህ ዓይነት ርህራሄና ጥንካሬ ያላት ሴት አይቼ አላውቅም፡፡ በምትሠራው ሥራ በጣም ተገርሜአለሁ፡፡ ስለ እሷ አንድ ነገር መናገር እፈልጋለሁ፡፡ እኛ ሐኪሞች ተረኛ ስንሆን ሆስፒታል እናድራለን፡፡ እሷ ግን ሁልጊዜ ላልወለደቻቸውና ከየጐዳናው ላነሳቻቸው ሕፃናት ሆስፒታል ማደር፤ ቅንነት፣ርህራሄና ፍቅር አይገልፀውም፡፡--” ለሰው ልጅ ሃዘኔታና ርህራሄ…
በአጠቃላይ እኛ “ሰማያዊ” የሆሎግራፊክ ቲፒዩ እና “ሀምራዊ” ሆሎግራፊክ ቲፒዩ አለን ምክንያቱም የፒቲኤ ፊልሞች ሁለት ቀለሞች ስላሉን ፡፡ ነገር ግን አንድ ግልጽ የ TPU ቁሳቁስ ውጭ የሆነ ሽፋን ጥቃቅን የ TPU ቁሳቁስ ሆኖ ከተለወጠ ፡፡ የሆልግራፊክ TPU ን ከውጭ የ TPU ንጣፍ ንብርብር ጋር አንድ አይነት ቀለም መስራት እንችላለን ፡፡ አረንጓዴ ሆሎግራፊክ TPU ፣ ጥቁር ሆሎግራፊክ TPU We ሊኖረን ይችላል
ለሻንጣዎች የምንጠቀምበት የ TPU ፊልም 100% TPU ቁሳቁስ ሲሆን ሊበላሽ የሚችል ነው ፡፡ እንዴት ይገለጣል? የ TPU ቁሳቁስ ከተመረተ በኋላ ከ 6 ወር በኋላ ቡናማ ወይም ቡናማ ይሆናል ፡፡ እነዚህ ክስተቶች ኦክሳይድ እና መበስበሱን የሚያመለክቱ ናቸው ፡፡ እና TPU በተፈጥሮ ከተቀበረ በኋላ በአንድ ወይም በሁለት ዓመት ውስጥ ይፈርሳል ፡፡
ተፈጥሮአዊው ቀለም ፣ ለስላሳ የእጅ ስሜት ፣ ለሥነ-ምህዳር ተስማሚ ቁሳቁስ ፣ በእነዚህ ጥቅሞች ፣ ለራስዎ የበለጠ ቅርብ ሊሆኑ ይችላሉ ፣ ቤት ውስጥ ቢሆኑም ምንም ጊዜ ሳይኖርዎት ዘና ሊሉ ይችላሉ ፣ ውጭ ይጓዙ
ብ እዋን መግዛእቲ ኢትዮጵያ፡ እታ ከም ቀንዲ መትኒ ካልኣይ ኣቤታዊ ሰራዊት ኢትዮጵያ ኮይና ዝነበረት ወደባዊት ከተማ ምጽዋዕ ብተባዕ ኤርትራዊ ተጋዳላይ ሓንሳብን ንሓዋሩን ንዓና ኤርትራዉያን ዝተረከበትላ ዕዉቲ ስርሒት ፈንቅል እያ ኔራ። ኣብዚ ፍሉይ ዝገብሮ ኣብዛ ስርሒት እዚኣ ንመጀመርታ እዋን ሓይሊ ባሕሪ ኤርትራ ብንጥፈት ባሕሩ ንምሕራር ምስታፉ'ዩ።
ሰኔ 1 ቀን 1997 ዓ.ም እና ከጥቅምት 22 ቀን እስከ ኅዳር 7 ቀን 1998 ዓ.ም. በአዲስ አበባና በአንዳንድ የክልል ከተሞች የተፈጠረውን ግጭትና አለመረጋጋት የሚያጣራ ኮሚሽን ተሰየሙ። ተቃዋሚዎች ከተሰየሙት የኮሚሽኑ አባላት መካከል አንዳንዶቹን ተቃወሙ።
Corteva Agriscience በኩራት በዓለም ዙሪያ በሚገኙ የማስተዋወቂያ ፕሮግራሞች አማካይነት ከአከባቢ እና ከክልል ማህበረሰቦች ጋር በኩራት ይሠራል ፡፡ እኛ የተመጣጠነ ምግብን ፣ የምግብ ዋስትናን ፣ አካባቢን ፣ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ትምህርትን እንዲሁም የሕይወት ጥራት ተግዳሮቶችን ለመቅረፍ ሙያዊ ልምዳችንን እንጠቀማለን ፡፡
በዓለም ዙሪያ ያለው እርሻ በሴቶች ላይ የተመሠረተ ነው ፡፡ ኮርቴቫ™ ስኬታማ እንዲሆኑ እና ለአካባቢያቸው ብልጽግናን እንዲያመጡ ለመርዳት የፕሮግራም አድጎ ሴቶችን በዐግ ያበረታታል ፡፡
ኮርቴቫ™ በዓለም ዙሪያ ለወጣቶች ትምህርታዊ ስኬት እና ልማት የሚረዱ ፕሮጀክቶችን እና ፕሮግራሞችን ለመደገፍ እና ለወደፊቱ የተለያዩ የግብርና ሰራተኞችን ለመገንባት ቃል ገብቷል ፡፡
የአካባቢያችን ማህበረሰቦች የኩባንያችን እምብርት ናቸው ፡፡ ኮርቴቫ™ የእድገት መርሃ ግብር ተነሳሽነት እኛ የምንኖርባቸው እና የምንሰራባቸው ማህበረሰቦች ውስጥ የእያንዳንዱን ማህበረሰብ ልዩ ፍላጎት ለማሟላት በመጣራት የኑሮ ጥራት እንዲሻሻል ይረዳል ፡፡ በአካባቢያዊ ፕሮግራሞች ውስጥ በፈቃደኝነት የምናደርገው ጥረት የእኛ ስኬት የህብረተሰቡ ስኬት መሆኑን ያረጋግጣል ፡፡
እየሩሳሌም አስፋው እንደወትሮው ቴሌቭዥን ከፍታ እየተመለከተች ነው። ብርቱካንማ ቱታ የለበሱና፣ እጆቻቸው የፍጢኝ የታሰሩ ወጣቶች በአሸባሪዎች ታጅበው ሲጓዙ ያሳያል ቴሌቭዥኑ። ለእርድ ከተሰለፉት ወገኖች ፊት ለፊት ላይ ያለው የእየሩሳሌም ወንድም ነበር። ሌላኛው ወንድሟም ከበስተኋላ ተሰልፏል። እያሱ ይኩኑዓምላክ እና ባልቻ በለጠ፤ ሁለቱም በዚያች ቅጽበት ክቡር ነብሳቸውን በግፈኞች ተነጠቁ። ከሁሉም የከፋ የሚያደርገው ደግሞ ወዳጅ ዘመዶች የነዚህን ወገኖች አስከሬን አግኝተው ለመቅበር እድል እንኳን ባለማግኘታቸው ነው። የሁሉንም ልብ የሚሰብር ክስተት!
“ወንድሞቼ ያልፍልኛል ብለው ከቤት እንደወጡ እዚያው በበረሃ ቀሩ።” ትላለች እየሩሳሌም። እትብታቸው የተቀበረባትን ሃገር ለቀው ሲወጡ ጣሊያን ለመግባት ነበር ዕቅዳቸው። አውሮፓን አልመው ቀዬአቸውን ለቅቀው የወጡ እነዚህ ወጣቶች ህልማቸው እውን ሊሆን አልቻለም። ከሌሎች 28 ወገኖቻችንን ጋር ፍጹም ጭካኔ በተሞላበት ሁኔታ ህይወታቸው አለፈች። ‎ISIS የተባሉ ጨካኞች ሲያርዷቸው በቪደዮ አሳዩን።
የሳምንቱ ሃዘን እጥፍ ድርብ ነው። ኢትዮጵያዊ ላይ ያነጣጠረ እስከሚመስል ድረስ ነው እየተካሄደ ያለው። ብሔራዊ መንግስት ስለሌለን ብሄራዊ ውርደታችን አላቆመም። ከ 700 በላይ ስደተኞችን ይዛ ወደ አውሮፓ ትጓዝ የነበረች ጀልባም በዚህ ሳምንት ነበር በሜዲትራኒያን ባህር ላይ የሰመጠችው። ቁጥሩን ለማረጋገጥ ባይቻልም፣ ከሞቱት ገሚሱ ኢትዮጵያውን እንደሆኑ ከወደ ጣልያን የሚመጣው መረጃ ይጠቁማል።
በደቡብ አፍሪካ ዉስጥ ያሉ ኢትዮጵያውያንም በቁም ሲቃጠሉ እና ሲገደሉ እያየን ነው። በተለይ ደርባን ውስጥ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን እስካሁንዋ ደቂቃ በፍርሃት ቤታቸውን ዘግተው ተቀምጠዋል።
የመን ያሉ ወገኖቻችንም ምጥ ላይ ናቸው። የመን ያሉ ኢትዮጵታውያን ቁጥር ከምናስበው በላይ መሆኑ እጅግ ይረብሻል። አለም አቀፉ የስደተኞች ድርጅት አይ.ኦ..ኤም እንደሚለው ከሆነ በየመን ያሉ ኢትዮጵያዊያን ቁጥር አንድ ሚልዮን ይጠጋል። ሁሉም በጭንቅ ላይ ናቸው። ያለመታደል ሆኖ የሚቆረቆርላቸው መንግስት ግን አላገኙም። ልብ በሉ ከአንድ ሚሊዮን ዜጋ፤ በስልጣን ላይ ያለው መንግስታችን 30 ዜጎቼን በጅቡቲ አድርጌ ወደ ሀገር ቤት አስገባሁ ሲል አብስሮልናል። በእርግጥ ይህ ጉዳይ በሊቢያው ክስተት ከሰጡት ምላሽ አይብስም። የ ISIS አሸባሪዎች ኢዮጵያውያንን አረድን ባሉ ግዜ “ጉዳዩን እናጣራለን” ሲሉ ነበር የቀልዱብንል። ከዚህ ድርጊት የባሰ ምን ሊመጣ ይችል ይሆን? በበረሃ የወደቀን ወገን፣ የትና በምን አግኝተው ነው የሚመረምሩት። አለሁ ባይ አካል ስለሌለን የተረሳን እና የተዋረድን ህዝቦች ነን።
ይህንን ስረዓት እየሸሹ እየሄዱ አውሬ የሚበላቸውና በረሃ ወድቀው የሚቀሩትን ወገኖች ቤቱ ይቁጠረው። በሳውዲ ጀምሮ የመን ተከትሎ ከዚያም በደቡብ አፍሪካ እና በሊቢያ፣ በደቡብ ሱዳን እና በተለያዩ አረብ ሃገሮች በቃላት መግለጽ የማይቻል ድርጊት እየተፈጸመብን ነውና ሁላችንንም እንቅልፍ የሚነሳ ጉዳይ ነው።
ሰው ወድዶ አይሰደድም። ተስፋ የቆረጠ ህዝብ ይሰደዳል፣ የተገፋ ህዝብ ይሰደዳል፣ ፍትህ ያጣ ህዝብ ይሰደዳል፣ የተራበ ህዝብ ይሰደዳል። ስደት እስካለ መከራውም ይኖራል።
የሃዘን ቀን ቢታወጅልንም፣ ባይታወጅልንም ከንፈር ከመምጠጥ ያለፈ ፋይዳ ሊኖረው አይችልም። በዚህ ጨለማ ሳምንትም ሆነ ከዚያ በፊት በሆነው ነገር ሁሉ ልባችን ተነክቷል። ኢትዮጵያውያን ሁሉ በጠለቀ የሃዘን ስሜት ውስጥ ነን።
በእንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ እንዲሉ አሜሪካዊትዋ ባለስልጣን፣ ዌንዲ ሼርማን መንግስታችን ስኬትን እያስመዘገበ እንደሆነ በዚሁ ሳምንት ነበር ያበሰረችን። ዜጋው ሁሉ ተስፋ ቆርጦ እየተሰደደ በየበረሃው መውደቁን ይሆን ዌንዲ እንደ ስኬት የቆጠረችው?
የማያልፍ የለምና ይህም ጊዜ ያልፋል። እስከዚያው ግን ወዳጅ ዘመዳቸውን ያጡ ሁሉ ፈጣሪ ብርታቱን ይስጣቸው። መፍትሄው ታድያ ፍትሃዊ ስርዓትን እና ፍትሃዊ የሃብት ክፍፍልን መፍጠር ሲቻል ብቻ ነው። ይህ ሲሆን የስደት ምንጩ ይደርቃል።
ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ቀረባ ዝተኻየደ ናይ ተቓውሞ ሰልፍታት ስዒቡ ንዝተቀትሉ ሰባት ተሓተቲ ንዝኾኑ ዝፈሊ ግልጺ ምርመራ የድሊ ክብል ኣብ አብ አዲስ አበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣፍሊጡ።
ኣብ አዲስ አበባ ዝርከብ ኤምባሲ ኣሜሪካ ሎሚ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ነቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ኦሮምያ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዝተኻየዱ ሰልፍታት ተቓውሞን ኣብ ክልተ ኸፊሉ ርእይዎ’ሎ። እቶም ሰልፈኛታት ሓሳቦም ብሰላማዊ መንገዲ ዝገለጽሉን ሓይልታት ጸጥታ’ውን እዚ ንኽገብሩ ዝፈቐደሎም ዝተፈላለዩ ፍጻመታት ብአድናቆት ንርእዮም ኢሉ’ሎ።
አልገባህም እንዴ? አኖሌ እኮ የአንተ ሐውልት ነው። ታሪክህ የማይመሰክረውን ባሕልህም ባሕርይህም የማይፈቅደውን… ያለ ስምህ ስም ያለ ግብርህ ግብር ተሰጥቶህና ተረት ተረት ተጽፎልህ የቆመልህን የበቀል ሐውልት ይፍረስ ስትል
ይህን ሐውልት ይፍረስ ማለት እኮ ሕወሓት መራሹ የኢህአዴግ መንግሥት ለአማራ ሕዝብ ውለታው ያቆመለትን ሐውልት ማፍረስ ነው፡፡ አንዳዴማ ገልብጠን እንጀምር እንጅ፡፡ ይህ እኮ የአማራ ሕዝብ ሀገራዊ ውለታ በሌላው ዘንድ እንዴት እንደሚመለስለት ማሳያ ነው፡፡
ልብ በል። “አኖሌ ሐውልት ቆሞ የሚመሰክረው ከአማራ ሕዝብ የተወለዱ ነገሥታትን ሆነ ሌላ አካልን ጡት ቆራጭነት ሳይሆን ለአማራ ሕዝብ ጥፋት በልብወለድ ተጽፎና ጠላትነት በሕግ ታውጆ ለሀገር የዋለው ውለታ የተከፈለበትን ጸያፍ መንግሥታዊ ተግባር ነው። አማራ ጠልነት ከመንፈስነት
“ከአማራ ጋር ያጣላኛል፤ ያልተፈጠረ ታሪክ በሴራ ተሠርቶ ሐውልት መቆሙ ከወንድም የአማራ ሕዝብ ጋር ያጣላናልና ይፍረስልን” ማለት ያለበት ኦሮሞው እንጅ አንተ ምን ቤት ነህ? ያላቆምኸውን ሐውልት ካልፈረሰ ስትል ማን ይሰማኝ
ሐውልቱን ማፍረስም ሆነ በሌላ በጎ ምልክት መለወጥ ያንተ ጉዳይ አይደለም፡፡ አሮሞው ‹‹ከወንድም ሕዝባችን ከአማራ ጋር ለሚኖረን የጋራ ጉዞና አንድነት…›› ብሎ የሐውልቱን መቆም ሳይቃወም አንተ ምን ቤት ነህ? ለፍቅር ሲል፣ ከአንተ
ጋር በተለመደው አንድነት ለመኖር ሲል፣ ለጋራ ሀገርና ለዘላቂ ሕብረት ሲል… “ለጋራ ድልና ለፍቅር እንጅ ለጥል ሐውልት አያስፈልገንምና ላፍርሰው” ያላለውን አንተ ምነው አኖሌ አኖሌ አስባለህ?
ይወክለኛል ያለው ሕዝብ ካልፈለገ ግድ ነው? አንወድህም ሲሉህ በግድ ውደዱኝ ነው? በተግባር አቅፈኸው፣ ተጋብተህና ተዋልደኸው፣ ተዋሕደኸው በአንድነት አብረኸው እየኖርህ እያለ… በተንኮል ተሰልቶ የተጻፈን የእነ ተስፋየ ገ/አብን የልብወለድ ፈጠራ አምኖ ተቀብሎ ትውልድ ቂምን ፀንሶ በቀልን እንዲወልድ ከፈለገ አንተ ከፍላጎቱ ታስቆመው
ምንአልባት… ይህ ሐውልት ይፈርስ ዘንድ የፈለግኸው በቀልን ፈርተህ ይሆን እንዴ? “ማርነትህ መርሮ ወተትነትህ ጠቁሮ” አማራ-ጠልነት የተሰበከላቸውና የጥላቻ ሐውልት የቆመላቸው ሁሉ ለበቀል ተነስተው ሕልውናህን እንዳያጠፉት ሰጋህ እንዴ? እና ይህን ሐውልት በማፍረስ የምታስቆመው ይመስልሃል?
…….ወዳጄ! የጥላቻ በቀልንም ሆነ ሌላ ተጽዕኖን ለመመከት በሚያስችል ቁመና ላይ ስትገኝ ብቻ ሕልውናህ ተረጋጦ በክብርና በእኩልነት እንደምትኖር ተረዳ። በሐሰት ትርክት ተፈጥሮላቸውም ሆነ እንዲሁ ከመሬት ተነስተው
ጠልተውህ በአንተ መኖር ሰላም አጥተው ሊያጠፉህ ቢዘምቱ፤ የበቀል ዘመቻውን የመመከት አቅምን ፈጥረህ በራስህ እስካልቆምህ ድረስ የጥላቻ ሐውልት ይፍረስልኝ ሙሾህም ሆነ የእባካችሁ አታፈናቅሉኝና አትግደሉኝ ልመናህ
ትርጉም የለውም። እናም አኖሌንም ሆነ ሌላውን ረስተህ ራስህን አስብ፡፡ በራስህ ተማምነህ ተደራጅተህና ደርጅተህ ቁም። ሌላ የሕልውና ማስቀጠያና የክብር ማስጠበቂያ ምድራዊ ሳይንስ የለም።
ማመን ያለብህ አንድና አንድ ነገር ብቻ ነው፡፡ ማንም ለበቀል ይጭህ… አንተ በፍቅር ለመጋባት ብቻ ተዘጋጅ፡፡ ይቅር ባይ ልብ ያዝ፡፡ በበቀለኞች ልክ የሚያስብ ልብ አይኑርህ፡፡ ይህ ማለት ይቅር እያልህ ብቻ ተቀመጥ ማለት አይደለም፡፡
አንተ ያላረጋገጥኸውን ሕልውና ማንም ሊያረጋግጥልህ አትጠብቅ፡፡ በራስ መተማመን እስከቆምህ ድረስ የሌላው አንተን መበቀልም ሆነ ማቀፍ አያሳስብህ፡፡ የሚያቅፍህን አቅፈህ ትስመዋለህ፡፡ ሊበቀልህ እጁን የሚዘረጋን
ደግሞ እጁን… ከተቻለ በፍቅርና በምክር ዳብሰህ ካልተቻለም ‹‹ቆንጥጠህ›› ታሳርፈዋለህ፡፡ ከፍ ብለህ በፍጹም የራስ መተማመን መንፈስ በፍቅርና በአንድነት ቁም፡፡ ፍቅርንና አንድነትን ያለ ሁሉ አብሮህ ይጓዛል። ሌላው ሁሉ ጉዳይህ
አይሁን፡፡ በግድ ስሙኝና እባካችሁ እመኑኝ እያልህ በመጮህ በራስህ ጸንተህ ለመቆም የሚያስችልህን ጉልበትህን አትጨርስ፤ ለሕልውናህ እጅግ የምታስፈልግህን ውድ ጊዜህንም አታባክን፡፡
ከዚህ ቀደም ታላቋ አሜሪካ በዘር ጉዳይ መታመሷ የዓለም መገናኛዎች ቀኑን ሙሉ እያወሩ የሰነበቱበት እርዕስ ነበር። ምንም እንኳን በዘር ላይ የተመሰረተ ጥላቻ የነበረ ቢሆንም። በወቅቱ ግን ይህንን ጥላቻ ከአሸለበበት የቀሰቀሰው አጋጣሚ ስለተከሰተ ነበር፤ የእይንዳንዱን ሰው የተደበቀ ስሜት ሊያወጣው የቻለው። በየዜና ጣቢያው ሲወሩ ከነበሩት ዜናዎች፤ ፉከራዎችና ምኞቶች ሁሉ ሃሳቤን የሰረቀው ነገር ግን ሌላ ነበር።
እንደሚታወቀው የአሜሪካኖች ዋናው ችግራቸው በጥቁሮችና በነጮች መካከል ያለው የዘር ልዩነት ነው። ይህም በተለይ የነጮችን የበላይነት በሚያራምዱ ጥቂት በማይባሉ ሰዎች የሚቆሰቆስ እሳት ነው። የሚገርመው ግን ይህ የዘር ልዩነት እሳት የሚነሳው፤ በእያንዳንዱ ግለሰብ ልብ ውስጥ በተቀጣጠለች ትንሽዬ ፍም ነው። እኔም ሰሞኑን ጥያቄ የሆነብኝ ይህ “ፍም” እንዴት ልባችን ውስጥ ገባ? የሚለው ነው። ነገሮች በአገር እና በማህበረሰብ ደረጃ ከመታየታቸው በፊት በግለሰብ ደረጃ መቃኘት አለባቸው ብዬ አምናለው። ምክንያቱም አገር ማለት “እኔ” እና “እኔ” ሲደመር ማለት ስለሆነ፤ የችግሮች ሁሉ እሳት መነሻው ግለሰብ ነው ብለን መደምደም እንችላለን።
ጥላቻ ከፍቅር ይበልጥ ጉልበትን የሚጠይቅ ስሜት ነው። ፍቅርን በቁልቁለት፤ ጥላቻን በዳገት መመሰል ይቻላል። ፍቅር የሰው ልጅ ተፈጥሮ ስለሆነ፤ ምንም ጉልበት የማይጠይቅ በቀላሉ የምንጓዘው መንገድ ነው። ጥላቻ ግን በጉልበት የተሞላ፤ በፍርሃት የሚገፋ ከባድ ተራራ ነው። ምንም እንኳን ጥላቻ እጅግ የቆሸሸ ነገር ቢሆንም፤ የሰውን ልጅ ልብ ግን ፈጽሞ ሊያመነችክ እንደማይችል የሚያሳይ ታሪክ ላውጋችሁ። አመታትን ያስቆጠረ ጥላቻ፤ በፈጣሪ ሃይል ብቻም ሳይሆን በተራ ሰው ትንሽ ፍቅር የሚረታ ነገር መሆኑን ይህ ታሪክ በእርግጠኝነት ያሳያል።
ጆኒ ሊ ኬሪ ይባላል፤ በወጣትነቱ ነበር የነጮችን የበላይነት ያራምድ የነበረውን የጥላቻ ቡድን ኬኬኬን (KKK) የተቀላቀለው። በአንደበቱ እንደተናገረው ውስጡ በጥላቻ የተሞላ እረፍት የለሽ ሰው ነበር። ሲበዛ ጥቁሮችን ይጠላል፤ ጥቁሮችን ብቻም ሳይሆን ነጭ ያለሆነ ማንኛውንም ሰው ይጸየፋል። ጆኒ ኬኬኬን ከተቀላቀለ በኋላ እንደሱ በጥላቻ ከተሞሉ ሰዎች ጋር በመሆን ሌሎችን በመመልመል፤ ከተራ አባልነት ወደ መሪነት አደገ። በየሚዲያዎች እየቀረበም የቆመለትን የጥላቻ አላማ ሲሰብክ እና ሲያራምድ ቆየ።
በ1979 እ.ኤ.አ ጆኒ ለአንድ የሬድዮ ጣቢያ ክርክር እንዲያደርግ ተጋበዘ። ክርክሩ የተደረገው እሱ የነጮችን የጥላቻ ቡድን ደግፎ፤ ዌድ ዋትስ የተባለ ጥቁር አሜሪካዊ ደግሞ የጥቁሮችን መብት ብቻም ሳይሆን የመላ ሰውን እኩልነት ወክሎ ነበር። በነገራችን ላይ ዌድ ዋትስ የማሪቲን ሉተር ኪንግ የቅርብ ጓደኛ ከመሆኑም በላይ ለጥቁሮች ነጻነት በተደረገው ትግል ከፍተኛ አስተዋጽዎ አበርክቷል። በእለቱ የሆነውንና በጆኒ አንደበት የተነገረውን እነሆ
“የጠበቅኩት፤ የአፍሪካ ልብስ የለበሰ፤ ጸጉሩ የተንጨባረረ ጥቁርን ነበር፤ “ነጮች ይውደሙ” የሚል ትቢተኛ ጥቁር። ነገር ግን ዌድ ዋትስ ሲገባ፤ ሱፍ ለብሶ በእጁ ደግሞ መጽሐፍ ቅዱስ ይዟል። እጁን ዘርግቶ ሲጨብጠኝ፤ የኬኬኬን ህግ የጣስኩኝ መሰለኝ። በኬኬኬ ህግ መሰረት አንድ ነጭ ጥቁርን ከነካ ይበከላል። የጨበጥኩበትን እጅ ስመለከት ዌድ ዋትስ ‘”አይዞህ ጥቁርነቴ አይለቅም” ሲል አሾፈብኝ። ቀጥሎም “ምንም ብታደርግ እኔ አንተን እንድጠላህ አታደርገኝም” አለኝ። ከዛን ቀን ጀምሮ ብዙ ጥቃቶችን አድርገንበታል። ለምሳሌ ከጥቂት አመታት በኋላ ቤተክርስቲያኑን አቃጠልንበት። ቤተክርስቲያኑን ከማቃጠላችን በፊት ዋትስን በብዙ ፈትነነው ነበር። ምላሽ ግን አላገኘንም። ቤቱን በቆሻሻ እንሞላዋለን፤ ነጩን ልብሳችንን (የኬኬኬ አባላት የሚለብሱትን) ለብሰን ቤቱ ሄደን አስፈራርተነዋል፤ በስልክ በአካል ብዙ ብለነዋል እሱ ግን በቀልድ ከመመለስ በቀር ምንም አይለንም ነበር። ከዛ ሁሉ በኋላ ቤተክርስቲያኑን አቃጠልነበት። ሌላው ቢቀር ቤተክርስቲያኑን አቃጥለንበት በስልክ ደውዬ ድምጼን በመቀየር “ከዚህ በኋላ ብትፈራና ብትጠነቀቅ ይሻልሃል” ፤ ስለው ያወቀኝ በቀላሉ ነበር “ሀይ ጆኒ፤ ጊዜ ወስደህ ስለደወልክልኝ አመሰግናለው፤ እኔም ፈጣሪም እንወድሃለን” ነበር ያለኝ። ግራ ገባኝ፤ ሰው እንዴት ይህን ያህል ዘመን ጥላቻን በፍቅር ይመልሳል? በመጨረሻ አንድ አጋጣሚ ተከሰተ፤ በወቅቱ ጥቁሮች ነጮች ምግብ ቤት እንዲመገቡ ቢፈቀድም፤ እንደኔ አይነት ነጮች ግን እናስፈራራቸው ነበር፤ ታዲያ አንድ ቀን ዌድ ዋትስ የሆነ ምግብ ቤት ሲገባ አየንና እኔና ጓደኞቼ ተከትለነው ገባን። ዋትስ ዶሮ አዝዞ ሊበላ ተቀምጦ ነበር፤ እኔም ወደሱ ሄድኩና “ስማ ይህ ምግብ ቤት የነጮች ብቻ ነው ፤ ከዚህ ውጣ እምቢ ካልክ ግን አንድ ነገር ቃል ልግባልህ ፤ የቀረበልህን ዶሮ ምን እንደምታደርገው አይሃለው፤ እኔም አንተን ልክ እንደዛው ነው የማደርግህ፤ (ከበላኸው እበላሃለው ማለቱ ነው) ይሄኔ ዌድ ዋትስ ዶሮውን አነሳና ሳመው (ከሳምኩት ትስመኛለህ ማለቱ ነው)፤ ምግብ ቤቱ ውስጥ የነበሩት ሰዎች ነጮችን ጨምሮ በሳቅ ሞቱ፤ ከዛን ቀን ጀምሮ ይህ አንድ ግለሰብ እኛን ሁሉ እንዳሸነፈን ተረዳው፤ እሱን ማሳደዱን ተውነው፤ አሸነፈን” ሲል ለተለያዩ ሚድያዎች ቃሉን በተደጋጋሚ ሰጥቷል።
የጆኒ በጥላቻ የተሞላ ህይወት ከአመታት በኋላ ተለውጦ ነበር። የእሱን የለውጥ ሂደት ማንሳቱ አሁን አይቻለንም፤እረጅም ስለሆነ። ነገር ግን ጆኒ ዌድ ዋትስን “ የኬኬኬን ቡድን ያሸነፈ ብቸኛው ጥቁር፤ ምክንያቱም አይምሮውን እና ልቡን ስለተጠቀመ” ሲል ይገልጸዋል። የጆኒ ሊ ህይወት በራሱ አስገራሚ ነው። ከዛ የጥላቻ ህይወት ወጥቶ በአለም አገራት እየዞረ ፍቅርን ሰብኳል። ብዙ በጥላቻ መንችከው የነበሩ ልቦችን ከራሱ ህይወት በመነሳት አጥቧል። ጥላቻ የሚገድለው ጠይውን እንጂ ተጠይውን አለመሆኑን መስክሯል። የሚገርመው ከብዙ ጊዜ በኋላ ሲያሰቃየው እና ሲያንገላታው የነበረውን ዌድ ዋትስን አግኝቶ ይቅርታ በመጠየቅ፤ አመታትን የዘለቀ ጓደኝነት መመስረት ችሎ ነበር። ዌድ ዋትስ ሲሞትም በጆኒ እቅፍ ውስጥ ነበር፤ የመጨረሻ ቃሉም “የማርቲን ሉተርኪንግ ህልም እንዳይሞት አደራ” የሚል እንደነበር ጆኒ ተናግሯል። አደራውን ለመፈጸምም እሱም ህይወቱ እስከምታልፍ ጊዜ ድረስ ፍቅርን ሲሰብክ ኖሯል።
ጥላቻ በሽታ ነው፤ ምንም ጥያቄ የሌለው በሽታ። ይህ የዘር ጥላቻ ግን በማህበረሰብ ደረጃ የሚስፋፋው፤ ግለሰቦች የራሳችንን በሽታ መታከም ስላቃተን ነው። ያለንበት ግዜ ያስፈራል፤ የኔ ዘር የበላይ፤የሚለው አስተሳሰብ፤ ከፍርሃት የሚመጣ ካልታከመ የሚገድል አስከፊ በሽታ ነው። ግን ምንም ያህል ቆሻሻ ነገር ቢሆንም ፤ የሰውን ልብ ሊያመነችክ አይችልም፤ የይቅርታ ጠብታ በቀላሉ ስለሚያጥበው። አንዳንዴ እኮ ካስተዋልነው በአገር ስም፤ በሃይማኖት ስም፤ በዘር ስም ጥላቻን ስንደግፍ የቆምነው ለሃይማኖታችን፤ ለዘራችን እንዲሁም ለአገራችን ሳይሆን፤ ግላዊ ምክንያቶቻችን ለጠነሰሱት ከንቱ የጥላቻ አጀንዳ ነው። በእርግጠኝነት እዚህ አለም ላይ ጥላቻ የፈታው ችግር የለም፤ ታዲያ ለምን? ጥላቻ አሁንም ድረስ ስር ሰዶ ቤተ እምነታችንን፤ ዘራችንን እንዲሁም አገራችንን የሚያመሰው፤ እያንዳንዳችን በሽታችንን መታከመ ስላቃተን ነው። ቢሆንም ግን ተስፋ አለ፤ እንደ ዌድ ዋትስ አይነት ሰዎች አንድ ሆነው ሺዎችን ባያሸንፉ ኖሮ ምን ይውጠን ነበር?