Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ወጣት ብሩክ በቀለ ይባላል።በሃያዎቹ አጋማሽ የሚገኝ ወጣት ሲሆን፤ አውሮፕላን መስራት የልጅነት ህልሙ ነው።ከአምስት አመታት ሙከራና ጥረት በኋላ በተያዘው ዓመት ሞዴል አውሮፕላን በመስራት በወላይታ ሶዶ ከተማ የተግባር ሙከራ አድርጓል።ወጣቱ ሁለት የድሮን ንድፎችም አሉኝ ይላል።
አዲሱ የተመድ ዕቅድ ከአካባቢ ተፈጥሮ ጋር በተገናኘ የሚገጥሙ ችግሮችን ለማስወገድ አስቸኳይ ያለውን «የሰላም ዕቅድ» ነድፏል። ድርጅቱ አስቸኳይ መፍትሄ የሚያሻቸው ያላቸው ችግሮች የአየር ንብረት ቀውስ፣ የብዝሃ ሕይወት መመናመን እና ብክለት ናቸው። እነዚህ እርስ በርሳቸው የተሳሰሩ ያላቸውን ችግሮች ለመፍታት ደግሞ መፍትሄ ያለውን ዕቅድ ነድፏል።
ከምን እንዳገኘዉ አላዉቅም፤ ጥምቀትን በጣም ያከብራል። በጥምቀት ብዙ ሰዉ እየጠራ እቤቱ ድግስ ያደርጋል። እኔ ግን አልሄድኩም በቤቱ በኩል ሳልፍ ግን፤ ቤቱ ጋር የታቦት ማሳረፍያዉ ቦታ ሁሉ ተዘጋጅቶ ነበር እና ደዉዬ፤ ምን ማድረግነህ ነዉ ስለዉ እባክህ አስር ሰዉ ቢሆን ነዉ አለኝ። ገባ ብለህ እንጫወት ምናምን አለኝ። እኔን የሚፀጽተኝ ...»
ኤቨርተን ዛሬ ማታ ወሳኝ ግጥሚያውን ያከናውናል። ከበላዩ ስድስተኛ ደረጃ ላይ የሚገኘው ሊቨርፑል ከተደጋጋሚ ሽንፈት በኋላ ለድል በቅቷል። ማንቸስተር ሲቲ ዘና ብሎ የደረጃ ሰንጠረዡ አናት ላይ ተኮፍሷል። በጀርመን ቡንደስሊጋ ኮሎኝን በሳምንቱ መጨረሻ ላይ ያንኮታኮተው መሪው ባየር ሙይንሽን ከላይፕትሲሽ ጋር በተቀራራቢ ነጥብ ልዩነት ተፋጧል።
ቻግኒ (አማራ ክልል) ውስጥ የሚገኘው የስደተኞች መጠለያ በቅርቡ ጥቃትና ግድያ ከበረታበት ከበኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ለተፈናቀሉ የተዘጋጀ ነው። እዚህ የሠፈሩት አብዛኞቹ አማሮች ናቸው። ቤኒ ሻንጉል ክልል የሚኖሩት የሌሎቹ ብሔር አባላት በተለይም የሽናሻና ጉሙዝ ተወላጆች ጥቃቱን ቢፈሩም ከየአካባቢያቸዉ መውጣት ሰግተው አብዛኞቹ ጫካ ውስጥ ተሸሽገዋል።
አብዛኞቹ ስደተኞች ያላቸውን ሁሉ ልብስና ገንዘባቸውን ሳይቀር ትተው ነው የወጡት። አንዳንዶች ለራሳቸው መተዳደሪያ ገቢ ለማግኘት በመጠለያ ጣቢያው መሠረታዊ የሚባሉ ነገሮችን ለመሸጥ ይሞክራሉ። ብስኩቶች፣ ዘይትና ቡና የመሳሰሉትን የምትሸጠው ስንቄ መንግሥቱ «ሥራ ለመጀመር እየሞከርኩ ነው።» ትላለች። «መኖሪያ መንደሬን ምንም ሳልይዝ ነው የለቀቅኩት፤ ወደዚህ የምመጣበት እንኳን አላገኘሁም።»
ልጆቿን ለመከላከል ስትል እመቤት አበበ መጠለያ ጣቢያው ውስጥ ከመግባት አነስተኛ ቤት ተከራይታ ትኖራለች። ጠላ እየጠመቀች ትነግዳለች። ጥቃቱን ለማምለጥ ቤተሰቧ በአስከሬን ላይ ተረማምዶ ካመለጠ በኋላ አሁን አዲስ ሕይወት ለመጀመር እየሞከረች ነው። «ጥቃት አድራሾቹ ያገኙትን፦ አማራውን፣ ጉሙዙን፣ ሽናሻውንና ኦሮሞውን ሁሉ ነው የገደሉት። ለምን እዚያ እንደነበሩና መቼ ጥቃት እንዳደረሱ እንኳን አላውቅም» ትላለች የሆነውን ስታስታውስ።
ትዕግሥት አዲሱ ጓደኞቿ ሲገደሉ በማየቷ ልጆቿን ይዛ አመለጠች። መንግሥት ራሳቸውን ለመከላከል እንዲችሉ በመንደሩ አንዳንድ ሚሊሺያዎችን አስታጥቃለሁ ብሏል። ሆኖም አብዛኞቹ ተሰዳጆች ፈፅሞ ወደዚያ ለመመለስ አያስቡም። «እንሞታለን እንጂ ወደዚያ ስፍራ መመለስ አንችልም» ትላለች ወጣቷ እናት። «በእኛ ላይ ያደረጉትን ተመልክተናል፤ እጅግ በርካታ መጥፎ ነገሮች ሲደረጉ ወደተመለከትንበት ትተነው ወደመጣንበት ቦታ መመለስ አንችልም።»
የስደተኛ መጠለያ ጣቢያው ወደ ቻግኒ በሚወስደው ዋና መንገድ አቅራቢያ ከአጎራባች ክልል በ10 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ነው የሚገኘው። አጥር የለውም፤ በዚህ ምክንያትም የክልል ባለሥልጣናት የደህንነት ጉዳዮችን ያነሳሉ።
ለምሳሌ እንደዚህ ቤተሰብ አንዳንድ ስደተኞች ከመጠለያው ውጭ ነው የሚኖሩት። የመንትዮቹ ወንዶች አባት እንደሚሉት በተመለከቱት ድርጊት ከገጠማቸው ድንጋጤ እስካሁን አልወጡም።
ፓዌ፣ በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ውስጥ ልዩ ወረዳ ነበር። የአሁኑ የኢትዮጵያ ክልል ሳይዋቀር በ1977ቱ ድርቅ ክፉኛ በተጎዱት አካባቢዎች ይኖሩ የነበሩት የአማራ ተወላጆች ያኔ ብዙ ሕዝብ ባልሰፈረበና ለም በሆነው በፓዌ ወረዳ የቀድሞዉ የኢትዮጵያ መንግሥት አስፍሯል። ፓዌ አሁን በመተከል ዞን ውስጥ ተካትቷል፤ ሆኖም የአማራ ብሔርተኛ ፓርቲዎች ወረዳዉ ወደ በፊት ይዞታው እንዲመለስ ይፈልጋሉ።
በፀጥታው ችግር ምክንያት አሁንም ወደ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ መሻገር አስቸጋሪ ነው። ሆኖም ከገጠሩ አካባቢ ይልቅ ከተሞች የተሻለ ፀጥታ አላቸው። ጉዞ ለመቀጠል አነስተኛ አቶቡሶችም (ሚኒባሶች) ሆኑ ትላልቅ ተሽከርካሪዎች ወታደራዊ አጀብ መጠበቅ ይኖርባቸዋል። ማሪያ ጌርት ኒኩሌሱ
ከአፍሪቃ ሕዝብ 77 ከመቶ የሚሆነዉ ዕድሜዉ ከ35 ዓመት በታች ነዉ ተብሎ ይገመታል። ዶይቸ ቬለ በዚህ ርዕስ ስር ወጣቱ እንዲናገርና ከሌሎች ወጣቶች ጋር እንዲወያይ መንገድ ይፈጥራል።
«መንግስት ሕዝቡን ቢታደገው መልካም ይመስለኛል። ነገሮች እንዳይሆኑ ከሆኑ በኋላ ሰዶ ማሳደድ እንዳይሆን ።የታሰሩትን ፖለቲከኞች ወንጀል ካገኘባቸው ብይን ይስጣቸው። መብራት ዳግም መለቀቁ መልካም ነው። ምክንያት እየፈጠሩ ማጥፋት ቢቆም የበለጠ ጥሩ ይሆናል። በርግጠኝነት ከውጭ ለሚገቡ ጋዜጠኞች ተብሎ የተለቀቀ መሆኑን ማንም አይስተውም»
ባለፈው ብርሃነመስቀል አበበ ሰኚ ኦነግ የሚባል ድርጅት የለም፣ ድሮ ገና ተበታትንዋል፣ አሁን በኦነግ ስምና አርማ የሚንቀሳቀሱ አስመሳዮች ናቸው፣ በህወሓት እየተጋለቡ ኦሮሚያን እያመሱ ነው . . . ብሎ ሲጽፍ ብዙዎችን አስቆጥትዋል፡፡ የእሱ የሰሞኑ ሁኔታ ግር ቢያሰኝም፣ የሆነ ዓይነት ፕሮፓጋንዳ ላይ የተጠመደ ቢመስልም፣ አባባሉ የተወሰነ አመክኒዮ የሳተ ቢሆንም፣ እንዲህ በይፋ መናገርና የልብን መግለጽ እንደጥሩ ጅምር ሊታይ ይገባል፤ ለውይይት መንገድ ይከፍታል፡፡
ሆኖም ኦሮሚያ ላይ አሁን ለሚገኘው ቀውስ እና ፍጥጫ ህወሓትን መወንጀል፣ ከዚያም አልሆ እራስን ነፃ ለማውጣት ሌላኛው ላይ ጣት መቀሰር፣ እንዲሁም የእኔ ካልኖርኩ ሰርዶ አይብቀል ድርጊቶቻቸው በተለይ በአሁን ሰዓት ፈንጂ አምካኝ መሆን ነው፡፡
አማኑኤል መሓሪ ከስህተቱ የማይማር «ፈንጂ አምካኝ ብቻ ነው» የምትል ግጥም አለችው፡፡ የኦሮሞ ኤሊቶች በህወሓት አነሳሽነትም ሆነ በግል ጥቅም እና መጠላለፍ ሲሳሳቱ ኖረዋል፡፡ ዛሬ ላይ አንድ መሆን አቅትዋቸውና የተነሱበትን «የኦሮሞ ሕዝብ ጥቅም» ዓላማ ዳግም በመዘንጋት ቀጥለው የሚፈፅሙት ስህተት ልክ የፈንጂ አምካኙ አይነት ነው፤ ለማረም የማይቻል፡፡ ፈንጂ አምካኙ በስህተት ያልሆነ ቀመድ ከበጠሰ፣ ቆይ ደግሞ ያንን ልሞክረው የሚልበት እስትንፋስ አይኖረውም፤ ፈንድቶ አልቆለታልና፡፡
ይህ ፎቶግራፍ በአርዳይታ ኮሌጅ ለስልጠና ከገቡ የኦነግ ጦር አባላት አንዱ በሆነ ወጣት ደረት ላይ የተነሳ ነው፡፡ ካኒቴራውን እና የአንገት ጌጡን ብዙዎቹ ወጣቶች ለብሰውት ነበር፡፡
የአንገት ጌጡን እኔም በስጦታ መልክ ተበርክቶልኝ ቁልፍ መያዢያዬ አድርጌዋለሁ፤ ልብ ብላችሁ ካያችሁት ጌጡ ላይ ABO ወይም WBO የሚል ጽሁፍ የለም፤ «ኦሮሚያ» ብቻ ነው የሚለው፡፡
እነዚህን ወጣቶች ማን እንደሆኑ ብትጠይቅዋቸው፣ የመጀመሪያ መልሳቸው «ወራና ቢሊሱማ ኦሮሞ (WBO)» ነው፤ የኦሮሞ ነፃነት ሠራዊት እንደማለት ነው፡፡ ካኒቴራው ላይ ደግሞ ጃዋር፣ ለማ እና አብይ ይገኛሉ፤ ኦነግነት ለኦሮሞ ሕዝብ ጥቅም መታገል ካልሆነ ምን ሌላ ትርጉም ይኖረዋል?
ብርሃነመስቀል ኦነግ የለም ማለቱ ከድርጅትነት የዘለል ክቡር ምንነት አለው ለማለት ቢሆን ይገባኛል፡፡ ምክንያቱም ኦነግ ዘመን ያስቆጠረ የኦሮሞ ትግል ‘ብራንድ’ ነው፤ ጽንሰ-ሀሳብ ነው፡፡ የዳውድ ኢብሳን መልክ በቅጡ የማያቅ የኦሮሞ ወጣት በአሸባሪነት ታስሮና ተገርፎ ይሞት የነበረው ኦነግነት የዘላለም ስጋታቸው በነበሩ ኃይሎች ነው፡፡ ጃዋር መሐመድ ለእነ ዳውድ ኢብሳ አቀባበል መስቀል አደባባይ ሲገኝ በኦሮሞ ሕዝብ የኦነግ ‘ብራንድ’ ባለቤትነት አምኖ እንጂ የአመራሮቹ የትግል ስልት አድናቂ ሆኖ አልነበረም፡፡ እኛም በእለቱ ባንዲራውን የለበስነው በተመሳሳይ ነው፡፡
ኤልቲቪ ላይ የኦሮሞ ነፃነት ግንባር ለአንድነት (የኃይሉ ጎንፋ የኦነግ ክንፍ) ዋና ጸሃፊ የሆኑት አቶ አሚን ጁንዲ፣ «በአሁን ሰዓት ማናችንም ኦነግ አይደለንም፣ እንዲያውም ለማ እና አብይ ናቸው ኦነግ» ማለታቸው የኦነግን ጽነሰ-ሀሳብነት በትክክል ያመላክታል፡፡ ሆኖም ለማ እና አብይም ሆኑ ሌሎች ምኒልክ ቤተመንግስት መግባት ብቻውን የኦነግን የጽንሰ-ሀሳብ ግብ እንደመምታት አድርገው የሚያስቡ ገና የሚቀራቸው ይመስሉኛል፡፡ አብይ የተወሰኑ ግለሰቦችን ሳይሆን የወለጋን ሕዝብ በጥቅል እንደሕዝብ እንደጠላት ሲፈርጅ፣ ኢትዮጵያን አንድ ያደረገ ለማ መገርሳ ኦሮሞን አንድ ማድረግ ሲያቅተው ብቻ ሳይሆን የራሱ ካድሬዎች በአደባባይ ሌሎችን መግፋት ሲቀጥሉበት እያየን፣ የለውጡ የፊት ገፅ ስለሆኑ ብቻ የኦነግነት የክብር ካባ ልናጎናፅፋቸው አንችልም፡፡
ኦነግነት አክራሪነት፣ መገንጠል፣ ጨካኝነትና በጥባጭነት እንደሆነ የሚረዱ ብዙ ወዳጆች አሉኝ፤ ወያኔ አብቅቶለታል በተባለበት ጊዜ የሃያ ዓመት ፕሮፓጋንዳውን እስካሁን የሚያምኑ፡፡ ታዲያ ይህንን የተሳሳተ የኦነግነት ትርጉም ለማረም እየሰራ የሚገኘው የትኛው የኦሮሞ ፖለቲከኛ ነው? ለማም፣ አብይም፣ ኦነግ ናችሁ የተባሉትም ጭራሽ ሲያብሱት እንጂ ኦነግነትን ሲያስከብሩት አላየንም፡፡
በባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር የጥናትና ምርምር ዳይሬክቶሬትና በአማራ ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮ እንዲሁም በክልሉ ዩኒቨርሲቲዎች ፎረም ትብብር ከሚያዝያ 18-21/2009 ዓ.ም የዘርፉ የመጀመሪያ የጥናትና ምርምር ጉባኤ በጎንደር ከተማ ተካሄደ ፡፡
አውደ ጥናቱን በንግግር የከፈቱት የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ሚኒስትር ክብርት ዶክተር ሂሩት ወ/ማርያም እንደገለፁት ኢትዮጵያ የበርካታ ታሪካዊ፣ ሰው ሰራሽና የተፈጥሮ ቅርሶች ባለቤት ናት። ከቱሪዝም የሚገኘውን ሃብት ለማሳደግ ቀደም ሲል በተሰሩ ስራዎች የሃገር ውስጥም ሆነ የውጭ ሃገራት ቱሪስቶች እንቅስቃሴ እየተሻሻለ መምጣቱን ተናግረዋል።
ይሁን እንጂ ካለው ያልተነካ የቱሪስት መስህብ ሃብት ጋር ሲነፃፀር ከዘርፉ የሚገኘው ገቢ የሀገሪቱን ኢኮኖሚ በመደገፍ ደረጃ ከዚህ ግባ የሚባል እንዳልሆነ ገልፀዋል። "በየዓመቱ በዓለም ላይ ከአንድ ቢሊዮን በላይ ቱሪስት ለጉብኝት የሚንቀሳቀስ ሲሆን ኢትዮጵያን የሚጎበኟት አንድ ሚሊዮን እንኳ አይደርሱም" ብለዋል። ለዚህ ምክንያቱ ደግሞ የመስህብ ሃብቶችን በአግባቡ ቆጥሮ የመለየት፣ የማልማት፣ የመንከባከብ፣ የመጠበቅና በእውቀት ላይ ተመስርቶ ሰፊ የሆነ የማስተዋወቅ ስራ አለመከናወኑ እንደሆነም ተናግረዋል።
እንዲሁም በውጭ ሃገራት ቀደም ሲል ስለ ሃገራችን ገፅታ ያለው የተሳሳተ ግንዛቤና በዘርፉ የሚተገበሩ የልማት ስራዎችም በጥናትና ምርምር የታገዙ እንዳልነበሩም ጠቁመዋል።
በኢትዮጵያ በተባበሩት መንግስታት የትምህርት የሳይንስና የባህል ድርጅት የተመዘገቡ 28 የሚዳሰሱና የማይዳሰሱ ቅርሶች እንዳሏትና ከእነዚሁ ውስጥም 12ቱ ጥንታዊ ፅሁፎች መሆናቸውን አመልክተው እነዚህንና ሌሎች ታሪካዊ፣ ሃይማኖታዊ፣ ባህላዊ፣ የተፈጠሮ ሃብቶችን በመለየትና በማልማት ለአለም ህዝብ ማስተዋወቅና ከቱሪዝም ሃብቱ ተጠቃሚ ለመሆን ተቀናጅቶ መስራት ይገባል። በተለይም አትዮጵያ የሰው ዘር መገኛ የምድረ ቀደምት ታሪክ ባለቤት መሆኗን አውቆ በተገኘው አጋጣሚ ሁሉ የማስተዋወቅና ገፅታዋን የመገንባት ስራ የሁሉም ዜጋ ድርሻ መሆን እንዳለበት አብራርተዋል።
የጎንደር ዩኒቨርሲቲ የአካዳሚክ ጉዳዮች ምክትል ፕሬዚዳንት ዶክተር አስራት አፀደወይን በበኩላቸው "የቱሪዝም ዘርፉ ባለፉት 10 ዓመታት የተሻለ ለውጥ ተመዝግቦበታል "ብለዋል። ዩኒቨርሲቲውም በቱሪዝም ዘርፉ የሚስተዋለውን የሰለጠነ የሰው ሃይል ችግር ለመፍታት በመጀመሪያና በሁለተኛ ዲግሪ ተማሪዎችን ተቀብሎ እያስተማረ እንደሚገኝ ተናግረዋል።
እንዲሁም በዩኒቨርሲቲው የባህል ማዕከል በማቋቋም ተማሪዎች የባህል ልውውጥ እንዲያደርጉና ባህላቸውን አውቀው እንዲያድጉ የማድረግ ስራ እየተሰራ እንደሚገኝም ተናግረዋል።
"በየዓመቱም የቱሪዝም ሳምንትን በማክበር የጎንደር ከተማ የቱሪዝም እንቅስቃሴ እንዲያድግ ለማህበረሰቡ ግንዛቤ የመፍጠር ስራ እየተከናወነ ነው በሃገር ዓቀፍ ደረጃ ለመጀመሪያ ጊዜ እየተካሄደ ያለው የቱሪዝም ጥናትና ምርምር ጉባኤም አዳዲስ ምክረ ሃሳቦችን ለማፍለቅ ያግዛል" ብለዋል።
ከተለያዩ ዩኒቨርስቲዎች የተውጣጡ ምሁራንና ባለድርሻ አካላት በተሳተፉበት የመጀመሪያው የባህልና ቱሪዝም ጥናትና ምርምር ጉባኤ ላይ በተለያዩ ምሁራን የተጠኑ 13 ምርምሮች ቀርበው ውይይት ተደርጎባቸዋል።
በጉባኤው የቱሪዝም ዘርፉን ለማሳደግ ሁሉም ባለድርሻ አካላት በቅንጅት ሊሰሩ እንደሚገባና የሃገሪቱን የቱሪዝም እንቅስቃሴ ለማሳደግና አዳዲስ መዳረሻዎችን ለማልማት ባለድርሻ አካላት ተቀናጅተው ሊሰሩ እንደሚገባ ምሁራን የገለጹ ሲሆን የቱሪዝም እንቅስቃሴው ከጎረቤት ሃገራት በተቀራራቢ እንዲለማና ከዘርፉ ተጠቃሚ ለመሆንም ምሁራን፣ ህዝቡና መንግስት ተቀናጀቶና ተናቦ በጋራ መስራት እንደሚገባ አብራርተዋል።
በቱሪዝም ልማቱ ባለሃብቱ በብዛት በዘርፉ እንዲሳተፍም መንግስት አስፈላጊውን ግፊት ማድረግ እንደሚገባ ጠቁመዋል። ህብረተሰቡ የቱሪዝም ሀብቶችን ጠንቅቆ በማወቅ ለቅርሶች ጥበቃና እንክብካቤ እንዲያደርግ የግንዛቤ ፈጠራ ስራ መሰራት እንዳለበት ምሁራኑ በሰጡት አስተያየት ጠቁመዋል።
የኢፌዴሪ ባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር በዘርፉ የሚታዩ ችግሮችን በመፍታት መሰረታዊ ለውጥ ሊያመጡ የሚችሉ ምርምሮች እየተከናወኑ መሆናቸውን የተናገሩት ደግሞ በሚኒስቴሩ የሴክተር ልማት ጥናትና ምርምር ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ተፈሪ ተክሉ ናቸው።
እንደ ሚኒስቴር መስሪያ ቤትም የባህል እሴቶችንና ቅርሶችን የሚመለከቱ ጥልቀት ያላቸው 15 ጥናትና ምርምሮችን ከዩኒቨርሲቲዎች ጋር በመሆን እየሰራ እንደሚገኝ አስረድተዋል።
በመጨረሻም አቶ ልዑል ዩሃንስ የአማራ ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ሃላፊና አቶ ተፈሪ ተክሉ በባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር የሴክተር ጥናትና ምርምር ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቅራቢነት በዘርፉ አቅም ግንባታና ዩኒቨርሲቲዎች ከግልና የመንግስት ተቋማት ጋር በጋራ መስራት የሚችሉበትን መንገድና በአማራ ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮና በክልሉ ዩኒቨርሲቲዎች ፎረሙን ለማጠናከር መከናወን ስላለባቸው ጉዳዮች ምክክር በማድረግ ተጠናቋል ፡፡
የኦሮሞ ሚዲያ ኔትዎርክ ዋና ሥራ አስኪያጅና ባለቤት ጃዋር መሃመድ ለድርጅቱ በጀት እንዲመደብና በቋሚነት እንዲረዳ ለመንግሥት ያቀረበው ጥያቄ ውድቅ መደረጉ ታወቀ። የጎልጉል የኦዲፒ የመረጃ ምንጮች እንዳሉት የድጎማ ጥያቄው ውድቅ መደረጉ ጃዋር በጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይና በኦዲፒ ላይ የጥላቻ ሪፖርት ተጠናክሮ እንደሚሠራ መናገራቸውን አመልክተዋል። በተያያዘ ጃዋር የሚመራው ኦ.ኤም.ኤን. ለሸዋ ተወላጅ ኦሮሞዎች መድረክ እንደማይሰጥና ኦነግ በንጹሃን ላይ እየፈጸመ ያለውን ግድያም ሽፋን እንዲሰጥ እንደማይፈቅድ ተገልጿል። እንደ መረጃ አቀባዮቹ ከሆነ ጃዋር ለሚመራው “የትግል ሚዲያ” ከፍተኛ በጀት የጠየቀው ሚዲያው ለተገኘው ለውጥ ትልቁን ሚና ተጫውቷል በሚል ነው። ኦ.ኤም.ኤን. በትግሉ ወቅት የአንበሳውን ድርሻ በመጫወቱ የኦሮሚያ ክልልም ሆነ መንግሥት ሊደጉመው እንደሚገባ በተደጋጋሚ … [Read more...] about መንግሥትና ኦዲፒ የጃዋርን የድጎማ በጀት ጥያቄ ውድቅ አደረጉ
ኣብ ክልል ትግራይ ንዝተኻየደ ኹናት ስዒቡ ኣብ ተወላዶ'ቲ ክልል ይበጽሕ ኣሎ ንዝበልዎ በደል ዝምልከት ድምጾም ዘስምዑ ሰልፈኛታት ሎሚ ሓሙስ ኣብ ኣፍደገ ቤት ጽሕፈት ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ከምኡ'ውን ኣብ ገለ ጎደናታት ከተማ ዋሽንግተን ዲሲ ሰላማዊ ሰልፊ አካይዶም
ኣንቶንዮ ጉተሬዝ ኮምሽነር ትካል ስዱዳት ሕ/ሃ‘ዮም ኣብ ዝሃብዎ ሪኢቶ፣ እተን ሃገራት ዘርአየኦ ልግሲን ዝዋዓለኦ ውዕለትን ዳህሲሶም‘ለው።ካብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ግና ዝመጣጠን ሓገዝ ከምዘይነበረ ጠቂሶም።
ኣብ‘ዚ እዋን‘ዚ ይራኣይ ዘሎ ውሽጣዊ ህድኣት ሶማልያ ዘተባብዕ‘ዩ ዝበሉ እቶም ኮምሽነር፣ኣብ ሞቃዲሾ መንግስቲ ምምስራቱ፣ምምሕዳር ምቋሙ፣ ድሕሪ ክልተ ዓመት ሃገራዊ ምርጫ ክሳለጥ፣ሰራዊት ሶማልያ ምጥንኻሩን ምስ ዓቀብቲ ሰላም ሓባራዊ ወፍሪታት ምክያዱን ንገለ ከባቢታት ሓራ ንምውፃእ ዝገበሮ ፃዕሪ ምግባሩን መርአያ‘ቶም ኣዎንታዊ ለውጥታት‘ዮም ይብል እቲ መግለፂ።
ክልተ ወለዶታት ሶማልያ ብዛዕባ መፃኢ ህይወት ተስፋ ዘይብሎም‘ዮም ዝበሉ ኣንቶንዮ ጉተረዝ፣ኣብ ካልእ ዞባታት ተመሳሳሊ ቅልውላው ክፍጠር ከሎ፣ፀገም ሶማልያ ክርሳዕ ከምዝኽእል‘ውን ጠቂሶም።
ኣጣርድ ወይም ሜርኩሪ፡ መሬት በምትገኝበት ማለትም ሚልክ ዌይ ተብሎ በሚጠራው ረጨት ወይም የከዋክብት ስብስብ ውስጥ የሚገኝ ፈለክ ነው። ይህ ፈለክ ከፀሐይ ባለው ርቀት ቅርቡ (1ኛው) ነው። ከበስተኋላው ዘጠኙም ፈለኮች ማለትም ቬነስ፣ መሬት፣ ማርስ፣ ጁፒተር፣ ሳተርን ኡራኑስ፣ ነፕቲዩን እና ፕሉቶ ይገኛሉ።ሜርኩሪ ጠንካራ ፣ የብረት ሰልፋይድ የውጪውን ንጣፍ ፣ ጥልቀት ያለው ፈሳሽ ንጣፍ እና ጠንካራ የውስጥ ኮርትን የሚሸፍን ጠንካራ የሰልፈር ክሬን እና ምንጣፍ ያለው ይመስላል።
ስሙ «ኣጣርድ» የተወረደ ከአረብኛው «ኡጣሪድ» ነበር። በድሮ ጊዜ ይህ የአረመኔ ጣዖት ስም ነበር። አሕዛብ ይህ የጥበብ ጣኦት እንደ ነበር ስላመኑ፣ የፈለኩ ስም ከዚህ ጣኦት ስም መጥቶ በየቋንቋው ይለያይ ነበር። ስለዚህ የፈለክም ሆነ የጣኦት ስም በፋርስኛ «ቲር»፣ በባቢሎንኛ «ናቡ»፣ በጥንታዊ እንግሊዝኛ «ዎደን»፣ በግሪክ «ሄርሜስ»፣ በሮማይስጥም «ሜርኩሪዩስ» ሆነ። «ሜርኩሪ» የሚለው እንግሊዝኛ ሲሆን ከዚሁ ሮማይስጥ ስም መጣ። በዕብራይስጥ ግን ስሙ «ኮካብ ሐማህ» ወይም «የፀሐይ ኮከብ» ይባላል።
ይህ ፈለክ በዚህ ረጨት ውስጥ ከሚገኙ ፈለኮች በመጠኑ ትንሹ ነው። ዲያሜትሩ 2439.7 ኪ.ሜ ብቻ ነው። መዋቅሩ ከመሬት ጋር በተመሳሳይ ሁኔታ ቋጥኞች የበዙበት ነው።
ፕሬዚዳንት ዙማ ከስልጣን ለመውረድ ፈቃደኛ ባለመሆናቸው የደቡብ አፍሪካ ገዢ ፓርቲ ኤ ኤን ሲ በህጉ መሰረት ከስልጣን እንዲወርዱ እንደሚጠይቅ የሚዲያ ዘገባዎች ያስረዳሉ።
ደቡብ አፍሪካው ገዢ ፓርቲ ኤ ኤን ሲ የፕሬዝዳንት ጃኮብ ዙማን የወደፊት ዕጣፈንታ ለመወሰን በቅርቡ ስብሰባ የሚያደርጉ ሲሆን ከስልጣን አንዲወርዱ እንደሚጠይቋቸውም እየተነገረ ነው።
በሳምንቱ መጨረሻ ላይ ሲሪል ራማፎሳ "ይህ ጉዳይ በፍጥነት እንዲቋጭ እንደምትፈልጉ እናውቃለን" ሲሉ የኔልሰን ማንዴላን 100ኛ የልደት በአል ለማክበር ለተሰበሰበው ሕዝብ መናገራቸው ይታወሳል።
ባለፈው እሁድ የፓርቲው ስብሰባ በጆሃንስበርግ የተካሄደ ሲሆን፤ የስብሰባው ተሳታፊዎች እንዳስታወቁት ከሆነ ሙሉ ለሙሉ ባይሆንም በአብዛኛው ከስምምነት ላይ ተደርሷል።
(ERF) የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመግታት በሚል መሰረተ ክርስቶስ ቤተክርስቲያን የህብረት አምልኮን የከለከለች የመጀመሪያዋ የሃይማኖት ተቋም ሆናለች ። ቤተክርስቲያኗ ጥንቃቄ ማድረግ ማለት አለማመን አይደለም ያለች ሲሆን፣ የበሽታውን ስርጭት ለመግታት ሲባል ለሚቀጥሉት 2 ሳምንታት የእሁድ አምልኮ፣ ኮንፈረንሶች፣ ስልጠናዎችና ስብስባዎች እንደማይኖሩ አስታውቃለች ። ምዕመናኑ በሙሉ ከመጋቢት 11 እስከ 13፣ 2012 ዓም በጾምና በጸሎት በወረርሽኙ ጉዳይ ላይ ወደ እግዚአብሄር... Continue Reading →
( ERF) በኢትዮጵያ የአሜሪካ ኢምባሲ ባወጣው ማስጠንቀቂያ ከኮራና ቫይረስ ጋር በተያያዘ በኢትዮጵያ በሚኖሩ የውጭ አገር ዜጎች ላይ ጥቃት እየተፈጸመ ነው ብሎአል። ኢትዮጵያውያን ኮርናን ከፈረንጅ ወይም ከቻይና ጋር እያያዙ ጸያፍ የሆኑና የውጭ አገር ሰዎችን የሚያንቋሽሹ ስድቦችን እየተሳደቡ መሆኑን የሚያሳዩ በርካታ ሪፖርቶች ደርሶኛል ያለው ኢምባሲው፣ ኮሮናን ይዛችሁብን መጣችሁን በሚል ፣ ብዙዎቹ የትራንስፖርት አገልግሎት ሳይቀር ተከልክለዋል ብሏል። በድንጋይ... Continue Reading →
( ERF) ኢትዮጵያ ከብዙ አስር አመታት በሁዋላ የነዳጅ አምራችና ላኪ አገራትን ልትቀላቀል ተቃርባለች። የአባይ ገድብ በሰላም ተጠናቆ ስራ ሲጀምርና ነዳጅ የማውጣቱና የመላኩ ስራ በተሳካ ሁኔታ ሲካሄድ፣ አገርቱ ሰፊ የኢነርጂ ገበያ ይኖራታል። ( ERF) አጼ ሃይለስላሴ እና ዲፕሎማቶቻቸው እነ አቶ አክሊሉ ሃብተወልድ፣ ጆን ስፔንሰር፣ ብላታ ኤፍሬምና ሌሎቹም ኦጋዴንን ከእንግሊዝ እጅ ለማስጣል ከፍተኛ የዲፕሎማሲ ስራ ሰርተዋል። የጣሊያንን... Continue Reading →
በኮሮና ቫይረስ የተነሳ ከፍተኛ የመንገደኞች ችግር ያጋጣመው የኢትዮጵያ አየር መንገድ፣ ሰራተኞች የአመት እረፍት እንዲወስዱ ጠይቋል። እርምጃው አየር መንገዱ እየደረሰበትን ያለውን የገንዘብ ኪስራ ለመቋቋም እንደ አንድ አማራጭ የተወሰደ ነው። ታዋቂው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ከሌሎች የአፍሪካና የአለም አየር መንገዶች በተለየ ወደ ቻይና የሚያደርገውን ጉዞ አልሰረዘም። ይሁን እንጅ ወደ ቻይና የሚጓዙ መንገደኞች በመቀነሳቸው አየር መንገዱ ሌሎች አማራጮችን ለመውሰድ... Continue Reading →
( ERF) የኮሮና ቫይረስን ምክንያት በማድረግ የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት ላልተወሰ ጊዜ ከካፕ እንዳይወጣ ታዟል። የአመት ፈቃድ ወይም የአንድ ቀን የከተማ ፈቃድም እንዲሁ ላልተወሰነ ጊዜ ተከልክሏል። የመከላከያ ሰራዊት ኤታማዦር ሹም ጄ/ል አደም መሃመድ እንደተናገሩት የቤተሰብ ጥየቃም ሆነ አዳዲስ የሰራዊት አባላትን መመልመል ከዛሬ ጀምሮ ተቋርጧል። እስካሁን ባለው መረጃ በኮሮና ቫይረስ የተያዘ የመከላከያ ሰራዊት አባል አለመኖሩንም ጀኔራሉ አክለው... Continue Reading →
የከዚህ ቀደሙን ትተን ሰሞኑን በኢሉባቡር፣ በቤንሻንጉል ጉምዝ፣ አስቀድሞም በሱማሌ ክልል በበርካታ የአማራና የኦሮሞ ተወላጆች ላይ ጥቃት ሲፈጸም “ዘር ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ነው!” ያላሉና ያላወገዙ፣ ያልተቃወሙ፣ ያልጮሁ፣ ሐዘን ያልተቀመጡ አረናዎች ትናንትና ጀግና ጀግና የነቀምት ወጣቶች በሦስት የወያኔ ሰላዮች ላይ ተገቢ እርምጃ መውሰዳቸውን ተከትሎ ከአሜሪካ ድምፅ እስከ ማኅበራዊው የብዙኃን መገናኛ ድረስ የብዙኃን መገናኛውን ወረው ይዘው ጥቁር በጥቁር ለብሰው ሙሾ እያወረዱ መራራ ሐዘን ተቀምጠዋል፡፡
በዚህ አሳፋሪ ተግባራቹህ እጅግ በጣም እናዝናለን! ይሄ ጠባብነትና ኢፍትሐዊነት ያወረው ድድብናቹህ ብዙ ዋጋ እንደሚያስከፍላቹህ መቸ እንደሚገባቹህ አላውቅም፡፡ ይሄ ድርጊታቹህና አስተሳሰባቹህ “ትግሬ የወያኔ ሰላዮች የፈለጉትን እያደረጉ ኦሮሞን በአማራ፣ ጉምዝን በአማራ….. ላይ እያነሣሡ ያጨፋጭፉ፣ ሥራቸውን እንቅፋት ሳያጋጥማቸው ይሥሩ! ለምን ይነኩብናል?” ማለታቹህ እንደሆነ ይገባቹሀል?
ትግሬ ስለሆኑ ብቻ ምንም ዓይነት ወንጀልና ግፍ ቢፈጽሙም መጠየቅና የሚገባቸውን ቅጣት ማግኘት የለባቸውም ማለት ነው? እኮ ለምን? እንዴት ነው ግን የምታስቡት? ለመሆኑ ጤነኞችስ ናቹህ? እንዴት ብትደፍሩን ነው ግን እንዲህ የታሰባቹህ? እንዴት ደናቁርት ብትሆኑ ነው ግን እንዲህ ያለ የደነቆረ፣ እጅግ ጠባብና ዘረኛ አስተሳሰብ ይዛቹህ እራሳቹህን ለአንድነት፣ ለእኩልነት፣ ለፍትሕ በሚታገልና በቆመ የፖለቲካ ፓርቲ ስም ስትጠሩ የማታፍሩት??? አንድነት እኩልነት ፍትሕ… የሚገባቹህና ለዚህም የቆማቹህ ቢሆን ኖሮ በነቀምት ወጣቶች የተወሰደውን ፍትሐዊ እርምጃ ታደንቁ፣ ትደግፉ ነበር እንጅ አሁን እያደረጋቹህ ያላቹህትን ነገር ፈጽሞ ባላደረጋቹህ ነበር! የነዚህን ሕዝባዊ ፍትሐዊ እርምጃ ለተወሰደባቸው የወያኔ ሰላዮችን ተግባር ደግፋቹሀልና፣ ተባባሪዎችም ናቹህና ነገ እናንተም ላይ ሕዝባዊ የሆነ ፍትሐዊ እርምጃ በተመሳሳይ መልኩ ይፈጸማል!!! ጠብቁ!!!
“ኃይለማርያም ደሳለኝ የመስዋዕት በግ?” ሲሉ የመረጃው ሰዎች አዲሱን ዜና ይጀምራሉ። የጎልጉል ታማኝ መረጃ አቅራቢዎች በኦሮሚያ ከአሁን በኋላ የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ኃይል – ህወሓት ዕድል ፈንታ እንደሌለው ማመኑን ይጠቁማሉ። የኦሮሞ ጥያቄ የወንበር መሆኑን ህወሃት እንዳመነና ይህንኑ እምነቱን ተግባራዊ ለማድረግ መነሳቱን ለ“ወዳጆቹ”፣ ጌቶቹና አሳዳሪዎቹ ማሳወቁንም ይጠቁማሉ። በሌላ ወገን ደግሞ ይኸው ሁኔታ በህወሓት ውስጥ መጠነኛ መከፋፈልን እንደፈጠረ ይነገራል።
እንደዜናው ሰዎች ከሆነ ህወሓት “የወለደውን፣ ያሳደገውንና፣ የሾመውን” ካድሬ ኢትዮጵያን እንዲመራ አጭቶታል። መረጃው ጎልጉል ካነጋገራቸው የተለያዩ ወገኖች በአሉታዊና በአዎንታዊ መልኩ አስተያየት ቢሰጥበትም ለማ መገርሳ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር እንዲሆንና የኦሮሞ ህዝብ ተቃውሞ ጭጭ እንዲል በጓዳ ጎንበስ ቀናው ተጧጡፏል።
ቀደም ሲል በማሸማቀቅ፣ ሲቀጥል በእስርና በስውር አፈና ታፍኖ የቆየው የኦሮሚያ እንቅስቃሴ እያደር እየበሰለ ወደ ከፋ ተቃውሞ አደገ። በተለይም ባለፉት ሁለት ዓመታት የህወሓትን መንደር አራደው። አገዛዙ ካለው ባህሪና ከፈጸማቸው እርኩስ ተግባራት አንጻር ስልጣን የመልቀቅ ጉዳይ የሚታሰብ ባለመሆኑ ተቃውሞውን በጅምላ ጭፍጨፋ፣ እስር፣ አፈና፣ ቶርቸር፣ ማስፈራሪያ ለማስቆም ቢሞክርም ተሳነው። በሺህ የሚቆጠሩ የኦህዴድ አባላትን አባሮ አዲስ ቢተካም አልሆነም።
ማባረሩ ብቻ ሳይሆን 150 ሺህ የሚገመት ሚሊሺያ አደራጅቶ በጥልቅ ተሃድሶ ስም ቁልል ገንዘብ ቢበጅት፣ ሥራ እሰጣለሁ ብሎ ቢምልና ቢገዘት፣ የልዩ ጥቅም አዋጅ ቢያውጅ … የኦሮሚያ ህዝባዊ ማዕበል የሚቆም አልሆነም። ደም በፈሰሰ ቁጥር ለተቃውሞው ኃይል እየጨመረ አገዛዙን ጤና ነሳው።
በመጨረሻም ህወሓቶች በልዩነትና በንትርክ ሳይወዱ በግዳቸው የኦሮሞ አመጽ የሚረግበው የሥልጣን ጥያቄው መልስ ሲያገኝ ብቻ እንደሆነ አመነ። የመረጃ ሰዎቹ እንዳሉት ህወሓት እዚህ ደረጃ የደረሰው ተጀንጅኖ ወይም ጫና ተደርጎበት ሳይሆን ክንዱ ዝሎ ትኩረቱን ሊመሰርታት ካሳባት “ታላቋ ትግራይ” አጎራባች ክልሎች ላይ ማተኮር እንዳይሳነውና ያስቀመጠው የ“ታላቅነት” የጊዜ ገደብ ሳይደርስ ነገሮች መልካቸውን እንዳይቀይሩ በመስጋት ነው።
ለማ መገርሳ በኦሮሚያ መንበረ ስልጣኑን ከያዘ በኋላ የሚያደርገው ንግግር፣ የንግግሩ ጠንካራነት፣ በንግግሩ ውስጥ የሚታየው ገዝፎ የመውጣት እንደምታ፣ ንግግሩ ወደ አማርኛ እየተመለሰ በማህበራዊ ገጾች ቡፌ መሆኑና በተለይም በኦሮሞ አክቲቪስቶች ዘንድ በስፋት እንዲራገብ መደረጉ በርካቶችን ያነጋገረ ጉዳይ ነው።
ከጅምሩ በጽንፈኝነት ብዙ ጉዳት ሲደርሱ የኖሩ አሁን ኢትዮጵያዊ ሆነው፣ በኢትዮጵያዊነት ስሜት ውስጥ የተጠመቁ “ዳግም ውልድ” ኢትዮጵያዊ ሆነው መታየታቸው የሚነቀፍ ባይሆንም የኋላ ታሪካቸው ጥርጣሬ ውስጥ የጣላቸው ይበዛሉ። ለማ መገርሳ ገና በአፍላው ህወሓት ጉዲፈቻ አድርጎ ያሳደገው፣ ያጠመቀውና በዋና ዜጎችን በሚበላው የደህንነት ተቋም ውስጥ ያፋፋው ሰው መሆኑን የሚያውቁ ለማን “ነጻ ሰው” ለማለት ስለሚከብዳቸው ገና ከጅምሩ ጠርጥረውታል።
ከወርቅነህ ገበየሁ ወልደኪዳን “ነገዎ” ጋር እጅግ ቅርበት ያለው፣ በአንድ ክፍል ውስጥ በዩኒቨርሲቲ የተማረና በደኅንነት መዋቅር ውስጥ ተጋምደው ሲሰራ የነበረው ለማ ብቻ ሳይሆን፣ ምክትሉ አብይ አህመድም በደብረጽዮን በሚመራው ኢንሳ ውስጥ ቁልፍ ሚናና የሚታመን ኃላፊ መሆኑን የሚያውቁ በጥልቅ ተሃድሶ ስም ሁሉም ተጠቃለው ኦህዴድን እንዲመሩ መደረጋቸው ህወሓት ከጀርባ ምን አስቦ ነው? የሚል ከጅምሩ አስነስቶ ነበር።
ጥልቅ ተሃድሶ ቁልፍ የደኅንነት ሰዎችንና እጃቸው ያደፉ የህወሓት ወዳጆችን ወደ አመራር ያመጣ እንደሆነ የሚናገሩ፣ አሁን ህወሓት የደረሰበት ድምዳሜ ተግባራዊ ቢሆንም ከጀርባ ሆኖ አገሪቱን መምራት እንደማይሳነው ያምናሉ። በዚሁ መነሻ የለማ ሹመትና ኦህዴድ የጠቅላይ ሚኒስትርነት ሚና መያዝ የሕዝቡን ጥያቄ አይመልስም የሚል ስጋት አላቸው። በሌላ በኩል ግን ከዲያስፖራው የኦሮሞ አክቲቪስቶች ጋር “የተፈቀደ ግን ህቡዕ የሚመስል” ሲሉ የሚጠሩት ግንኙነት የጥርጣሬያቸውን መልክ ሊያስቀይረው እንደሚችልም ይገምታሉ።
ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በዲያስፖራው ወስጥ ኦህዴድን የቀረቡ እንዳሉ በመነገር ላይ ነው። ውስጥ አዋቂ ነን የሚሉ ደግሞ ግንኙነቱ የኦህዴድን መዋቅር በመገልበጥ በውጭ አገር ያሉትን የትግል አራማጆች ዓላማ እንዲተገበሩ ማድረግና ድርጅቱን በመንፈስ ከህወሓት መነጠል እንጂ ሌላ ስትራቴጂ የለውም ሲሉ ይከራከራሉ። ከሁሉም የተለዩትና “ንጋትና ጥራት አድሮ ነው” የሚሉት ክፍሎች እነ ለማ መገርሳ “የተፈቀደ፣ ነገር ግን ህቡዕ የሚመስል” ግንኙነት በዲያስፖራ ውስጥ ባሉ የኦሮሞ አክቲቪስቶችና ኦህዴድ መካከል ስለመዘርጋቱ አይጠራጠሩም።
በዚህ ዓይነቱ የአመለካከትና የዕይታ መስተጋብር ውስጥ ግን ለማ መገርሳን አግንኖ የማውጣትና በኦሮሞ ህዝብ ዘንድ እንደ አዲስ ነጻ አውጪ፣ በኢትዮጵያ ደግሞ እንደ “ዳግም ውልድ ኢትዮጵያዊ” አድርጎ የመሳሉ ሥራ ከዳያስፖራው የኦሮሞ እንቅስቃሴ ጋር በትሥሥር እየተሠራ መሆኑንን ያምናሉ። እነዚህ ክፍሎች “የሜንጫ ፖለቲካ ወደ ኢትዮጵያዊነት”መሸጋገሩንም የዚሁ የቅንጅት መስተጋብር ውጤት እንደሆነ ማሳያ አድርገው ያቀርባሉ።
“ቢስማሙስ?” ምን ነውር አለበት የሚሉት ወገኖች “ወያኔን ማንበርከኩ ብቻ ነው የሚፈለገው፤ ቢቻል ድጋፍ ሊደረግ ይገባል እንጂ ሊነቀፉ አይገባም” ሲሉ ይከራከሩላቸዋል። አርባ ዓመት ብረት አንስቼ ታገልኩ የሚለው ኦነግ ያላመጣውን ውጤት ኦህዴድ ካስገኘና ይህ ድል በእነ ለማ መገርሳ ዘመን እውን ከሆነ እነ ለማ ለይቅርታም እንደሚመጥኑ ከወዲሁ ንድፈ ሃሳብ እየሳሉላቸው ነው። እነዚህ ክፍሎች እንደሚሉት እነ ለማ ከዲያስፖራው የኦሮሞ አክቲቪስቶች ጋር ስምምነት ሊያደርጉና ስምምነት ሊደርሱም እንደሚችሉ ይገምታሉ። ይሁን እንጂ በ“ህቡዕ” የሚባለው ስምምነት ከህወሓት ዕውቅና ውጪ ሊሆን እንደማይችል ከየትኛውም ወገን በአመክንዮ የሚከራከር መኖሩ አጠራጣሪ ነው።
ማንም ተቀበለውም አልተቀበለው አባዱላ ገመዳ የጁነዲን ሳዶን ካቢኔ ሲያፈርስ ኦህዴድ በመርህ ደረጃ አካሉ ሙሉ በሙሉ ኦሮሞ ሆኗል። አባዱላበመለስ ያለውን መታመን ተገን አድርጎ በክልሉ የሰጠው ነጻነት ከካቢኔ እስከ ታች የቀበሌ መዋቅር ድረስ ተቀባይ አድርጎታል። ሁሉም አምነውና ወደው “ጃርሳው” ሲሉ የክብር ሹመት ቀብተውታል። ከዚህ ተቀባይነቱ የተነሳ ካድሬው አባዱላን የመሃላ ስም ሁሉ አድርጎት ነበር። ለዚህም ይመስላል ከክልል ተነስቶ ወደ ፌዴራል (በአፈጉባዔነት) ይቀየራል ሲባል ድፍን ካድሬው በአንድ ድምጽ አንቀበልም በማለት ተቃውሞውን ያስነሳው።
አባዱላ በደም እጁ አድፏል በሚል የሚከራከሩ ቢኖሩም የሚወዱት የኅብረተሰብ ክፍሎች ቁጥር ቀላል አይደለም። አንዳንዶች እንደሚሉት ኦህዴድ ጠረኑና መልኩ ሙሉ በሙሉ የተቀየረው “በሹመት” ስም አባዱላ ክልሉን ለቅቆ እንዲወጣ ከተደረገ በኋላ ነው። ለዚህም ይመስላል ኃይለማርያም የአባዱላን መልቀቂያ እያየነው ነው ሲል የተናገረው። አስተያየት ሰጪዎች እንደሚሉት አባዱላ፣ ወርቅነህ ገበየሁና ለማ መገርሳ ሶስቱ የአገሪቱ ከፍተኛ ባለስልጣናት ሆነው አገሪቱን እንዲመሩ ሲደረግ የኦሮሞ ጥያቄ ወደ ውዳሴ የሚቀየር ይሆናል።
ይህ ወያኔ የቀመመው አዲሱ ስልት ተግባራዊ ይሆን ዘንድ አባዱላ ወሳኝ ሰው እንደሆነ የሚገምቱ ክፍሎች፣ አባዱላ የሸፈተውን ካድሬ እንዲመልስ ከፍተኛ ኃላፊነት እንደሚጠብቀው የሚናገሩ ወገኖች ህወሓት እጁን የሰጠ መስሎ የሚቀምመው ቅመም በምንም መልኩ የጤና እንደማይሆን እየወተወቱ ነው።
“ሊስትሮም ሁን ከተባልኩ እሆናለሁ” ያለው ኃይለማሪያም ዕጣ ፈንታው ምን ሊሆን እንደሚችል ከወዲሁ ባይታወቅም፣ አዲሱ ኦሮሚያን ያስተነፍሳል የተባለው ዕቅድ ተግባራዊ ከሆነ የመስዋዕት በግ ሆኖ ይቀርባል የሚለው አስተያየት የገነነ ነው። የጠቅላይ ሚኒስትርነቱን ቦታ ከያዘ በኋላ በግምገማ “ብቃት የለህም” ተብሎ ሲበጠር የነበረውና የይስሙላ ኃላፊነት ተጭኖበት የኖረው ኃይለማሪያም ሞት ያወጀበት ህዝብ ዘንድ ተመልሶ እንደሚቀላቀል ግምት አለ። እናም በዚሁ መነሻ ኃይለማርያም አሁን ምጣድ ላይ እንደተቀመጠ ጦጣ መመሰሉ ነው እየተጠቆመ ያለው።
ጎልጉል፡ የድረገጽ ጋዜጣ (May 23, 2015) [ሥልጣን ወደ ህወሃት?! “በሃይለማርያም አፈርኩባቸው” – በየነ ጴጥሮስ] በሚል ርዕስ ባስነበበው ዘገባ ስለ ኃይለማርያም ይህንን ብሎ ነበር፤
“የካቲት 3 ቀን 2006 ዓ.ም. ጓድ ሃይለማርያም ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫ ላይ በቀጣዩ ምርጫ ለጠ/ሚ/ርነት ይወዳደራሉ? ተብለው ለተጠየቁት ሲመልሱ ድርጅታቸው “የጋራ ውሳኔ የሚሰጥ ድርጅት” መሆኑን በመጥቀስ ድርጅታቸው “በሚመድባቸው ቦታ” የሚሠሩ መሆናቸውን አስቀድመው ተንብየው ነበር። ትንቢቱን ሲያጠናክሩም እንዲህ አሉ “ይህ ድርጅት 20 ዓመታት ሙሉ ሲመራ ይህንን (የምደባ) አሠራሩን ለማወቅና ለመገንዘብ ይቸግራል የሚል ግምት የለኝም። በድርጅታችን ውስጥ መዳቢ ኮሚቴ አለ። እኔንም ጨምሮ የሚመድብ ማለት ነው። ይህ ኮሚቴ እዚህ ቦታ ትሠራለህ ሲል እኔም እሠራለሁ። ድርጅታችን ከዚህ ተነስተህ ወረዳ ታገለግላለህ የሚለኝ ከሆነ የወረዳ ሊቀመንበር ሆኜ እሠራለሁ። ጠቅላይ ሚኒስትር ሆነህ ብታገለግል የተሻለ አስተዋጽኦ ታበረክታለህ ከተባልኩ ደግሞ አገልግሎቱን እሰጣለሁ። ታላቁ መሪያችን የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ ድርጅቴ ሊስትሮ ሁን ብሎ የሚመድበኝ ከሆነ ሊስትሮ ለመሆን ዝግጁ ነኝ ብለው ነበር። እኛ እንደዚያ ነን።” (ምንጭ፤ ሪፖርተር 12 February 2014)”
መለስ ከመፈናጠሩ በፊት ነጠላ ለብሶ ሚሌኒያም አዳራሽ ከበሮ እየተደለቀለት ሲዘል ምርጫው ያደረገው የሱዳን ዘፈን ነበር። ዛሬም ኦህዴድን የአገር መሪ አድርጎ የኦሮሞን ጥያቄ ወደ ውዳሴ ለመቀየር የነደፈው ንድፍ ሲያፈተልክ ከወደ ሱዳንም የተሰማ ወሬ ነበር። ወሬው አቶ ሌንጮ ለታና አቶ ዲማ ነገዎ ሱዳን ከወያኔ ጋር ንግግር አደረጉ የሚል ሲሆን ሁለቱም አስተባብለዋል።
ሁለቱም ከግጭት ጋር በተያያዘ በጻፉት መጽሐፍና ባጠኑት ጥናት የአፍሪካ ህብረት ጋብዟቸው ወደ ሱዳን እንዳመሩ ለኢሳት አስረድተዋል። ይሁን እንጂ ከወያኔ ሰዎች ጋር መገናኘታቸውን አስመልክቶ፣ ያገኟቸው ሰዎች በኃላፊነታቸው ሳይሆን በባለሙያነታቸው ሱዳን በመገኘታቸው መሆኑን አመልክተዋል። ማስተባበያውም ሆነ ሃሜቱ ቁብ የማይሰጣቸው፣ ዜናው መደራረቡ ብቻ ስሜት እንደሚሰጥ ሃሳብ ሲሰጡ ይደመጣል።
በኦህዴድና በህወሓት መካከል ተፈጥሯል ስለሚባለው ሽኩቻና የኦህዴድ ገንኖ የመውጣት ትግልን በቅርብ የሚከታተሉ እንደሚሉት ኢህአዴግ ካሁን በኋላ በህወሓት የበላይነት የማይቀጥል መሆኑን ራሱም አውቆታል። በዚህ ዓመት የኢህአዴግ ሸንጎ (ፓርላማ) ከተከፈተ በኋላ ኃይለማርያም የሥራ ሪፖርት ባቀረበበት ወቅት አዳራሹ ኦህዴድ አልባ እንደነበር የሚናገሩ ወገኖች ከፕሬዚዳንቱ (ሙላቱ) የመክፈቻ ንግግር በኋላ በተጠራው የራት ግብዣ ላይ እንዲሁ ኦህዴዶች አለመገኘታቸውን እንደ አስረጅ ይጠቅሳሉ።
ህወሓት ኦሮሞን ጸጥ ለማሰኘት ለማ መገርሳን ወደ ሥልጣን ማመጣቱ እውነተኛ ተሃድሶ ሳይሆን በመርዝ የተለወሰ ማር አድርገው የሚወስዱ ክፍሎች ዳያስፖራው ይህንን በጭፍን የመቀበሉ ጉዳይ ፍጹም የሥልጣን ጥመኛ መሆኑን ያሳብቅበታል ይላሉ። ከዚሁ ጋር አያይዘው ይልቁንም ኢህአዴግ ትንፋሽ ለመሳብ ይህንን ከተገበረ በኋላ በቅድሚያ ህወሓት ለትግራይ ያቀደውን እንዲያሳካ ተጨማሪ ዕድል ይሰጠዋል በማስቀጠልም ኢህአዴግ በዚሁ ትንፋሽ አስቀድሞ ሲብላላ ወደነበረው ራሱን ወደ ኅብረብሔር ፓርቲ የመለወጥ ዕቅዱን ተግባራዊ ያደርግበታል ይላሉ።
ከዚህ ሁሉ የፖለቲካ ቁማር ውጪ የተደረገው የአማራው ክፍል ራሱን በአንድ ማስተባበር አቅቶት የበይ ተመልካች ሆኖ መቅረቱ እልህ ውስጥ ሊያስገባው ይገባ ነበር። ሆኖም ይላሉ ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው ወገኖች ራሱን በተለያየ ስያሜ የሚጠራው የአማራው ክፍል በአንድ የትግል መንፈስ መቀናጀት ሳይችል ቀርቶ እርስ በርሱ ጎራ ለይቶ መናቆሩና በአብዛኛው የመግለጫና የዘገባ ሥራ እየሠራ መቀጠሉ ትግሉን እንመራለን የሚሉትን በእጅጉ ሊያሳስብ የሚገባ ጉዳይ ነው ይላሉ።
አዲሱን የኦሮሞ አመራርና የእነ ለማ መገርሳን ወደ ሥልጣን ከፍታ መውጣት የሚቃወሙ አክራሪ ህወሓቶች “የትግሬ ክብር ተነክቷል” በሚል ይህንን አካሄድ በጥብቅ እንደሚቃወሙ ይሰማል። አስቀድሞም የጠቅላዩ ሥልጣን ለኃይለማርያም የተሰጠው በስህተት ነው፤ መለስ መንገዱን ያመቻቸው ለህወሓት በማሰብ የነበረ ቢሆንም እርሱ ከሞተ በኋላ እርሱ በሌለበት ኃይለማርያምን መሾም አልነበረብንም፤ አሁንም ሥልጣኑ ወደ ህወሓት መመለስ መቻል አለበት በሚል በውስጥ የመከፋፈል መንፈስ እንዳለ ቢነገርም ከዚህ በፊት እንደተካሄዱት ህንፍሽፍሾች ያህል የጎላና ህወሓትን ለመሰንጠቅ የሚበቃው እንደማይሆን ይነገራል።
ህወሓት አሁን በከፍተኛ ውጥረት ባለበት ወቅት አልበርድ ያለውን የኦሮሞ ተቃውሞ ለማስተንፈስ አዲሶቹ የበረሃ ልጆቹን የፊት ሰልፈኛ አድርጎ “ዕድሜ ማራዘሚያ” ኪኒኑን እየቀመመ መሆኑ ጎልጉል ያገኘው መረጃ እንድምታ ያሳያል (የነበቀለ ገርባን መፈታት ሳይጨምር ማለት ነው)። ለዚህ ተግባራዊነት በአገር ውስጥ እና በዳያስፖራ በስልት እየተንቀሳቀሰ ይገኛል። ይህንን ዕቅዱን ደግሞ ለቀለብ ሰፋሪ ምዕራባዊ ጌቶቹ አሳማኝ በሚመስል መልኩ አቅርቧል። ትግራይን ነጻ ለማውጣት የተነሳው ህወሓት በአብዮታዊ ዴሞክራሲዊ ጥምቀት ራሱን በኢህአዴግ ካባ በመሸፈን “ኢትዮጵያዊ” እንዳደረገው፤ ላሁኑ ደግሞ የበረሃ ልጆቹን ከጽንፈኝነት ጎራ ወደ “አንድነት፣ ኅብረት፣ ኢትዮጵያዊነት” ድንኳን በማስገባት ቅቡል የማስደረግ ሥራውን በተሳካ ሁኔታ ካጠናቀቀው ህወሓት “በክፍል ሁለት” ሊቀጥል የማይችልበት ምክንያት እንደማይኖር የጎልጉል ታማኝ መረጃ አቀባዮች ግላዊ ምልከታቸውን ይሰጣሉ።
በአማራ ክልል በነበረው ህዝባዊ እምብይተኝነት ሰበብ የ”ሽብር ክስ” የተመሰረተባቸው እነ ንግስት ይርጋ ዓቃቤ ህግ ያቀረበባቸው ማስረጃ መሰረት ይከላከሉ ወይም በነፃ ይሰናበቱ የሚለውን ለመበየን ቀጠሮ ተሰጥቷቸው የነበር ቢሆንም ብይኑ አልተሰራም ተብሎ ብይኑን ለመስራት ለ3ኛ ጊዜ ለህዳር 1/2010 ቀጠሮ ተሰጥቶባቸዋል።
1ኛ ተከሳሽ ንግስት ይርጋ በስም ካስመዘገበቻቸው የቤተሰብ አባላት ውጭ እንዳትጠየቅ፣ እንዲሁም ከቀኑ 6 ሰዓት እስከ ቀኑ 7 ሰዓት ባለው አንድ ሰዓት ውስጥ ብቻ እንድትጠየው ገደብ የተጣለባት መሆኑን ለፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ ወንጀል ችሎት አቤቱታ አቅርባ እንደነበር ይታወሳል።
ሀምሌ 21/2009 ዓም በዋለው ችሎት ፍርድ ቤት በቤተሰብ፣ የሀይማኖት አባት፣ የትዳር ጓደኛ እና በጠበቃዋ የመጠየቅ ህገ መንግስታዊ መብት እንዳላት፣ የሰዓት ገደብም እና ልዩ ክልከላ ሊደረግባት እንደማይገባ ወስኖ ለቃሊቲ ማረሚያ ቤት ትዕዛዝ ቢሰጥም የቃሊቲ ማረሚያ ቤት የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ ሳያከብር ቀርቷል።
ፍርድ ቤቱ ነሃሴ12/2009 የቃሊቲ ማረሚያ ቤት ለምን የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ እንዳላከበረ ኃላፊዎቹ በአካል ቀርበው እንዲያስረዱ ለዛሬ ጥቅምት 21/2010 ዓም ቀጠሮ ሰጥቶ የነበር ቢሆንም የቃሊቲ ማረሚያ ቤት ኃላፊዎች ዛሬም አልቀረቡም።
1ኛ ተከሳሽ ንግስት ይርጋ ፍርድ ቤቱ የላከው ትዕዛዝ ለቃሊቲ ማረሚያ ቤት መድረሱን ገልፃ የእስር ቤቱ ኃላፊዎች እየጠሩ ለምን ማረሚያ ቤቱን ትከሻለሽ? ከማን በልጠሽ ነው? እያሉ በተደጋጋሚ እንዳስጠነቀቋት ለፍርድ ቤቱ ገልፃለች። ሆኖም ፍርድ ቤቱ “የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ ፈፅመዋል አልፈፀሙም የሚለውን ካጣራን በኋላ ማስጠንቀቂያ ሰጥተዋል አልሰጡም የሚለውን የምናጣራ ይሆናል” ብሎ በተደጋጋሚ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቶኛል ብላ ያቀረበችውን አቤቱታ አልተቀበለውም።
6ኛ ተከሳሽ ያሬድ ግርማ ማዕከላዊ እስር ቤት የምርምር ስራዎቹን ወስዶ እንዳልመለሰለት፣ በዚህ ጉዳይ ያቀረበው አቤቱታም መልስ እንዳላገኘ ለፍርድ ቤቱ አመልክቷል። ፍርድ ቤቱ በሌላ መዝገብ ምስክር ሊያሰማ መሆኑን በመግለፅ የሌሎች ተከሳሾችን አቤቱታ ሳይቀበል ቀርቷል። 5ኛ ተከሳሽ በላይነህ አለምነህ ” ለዚህ ቀን የተቀጠርነው የራሳችን ሰዓት ተመድቦልን ነው። በሌላ መዝገብ ምስክርነት አለ ልንባል አይገባም” ሲል ፍርድ ቤቱ አካሄዱን እንዲያስተካክል ቢያሳስብም ፍርድ ቤቱ አቤቱታውን አልተቀበለውም። “ቢያንስ ችሎቱ ያለንን ሀሳብ እንድናስረዳ ዕድል ይፍጠርልን” ቢልም ፍርድ ቤቱ በድጋሜ አቤቱታውን ሳይቀበለው በሌላ መዝገብ ወደያዘው ምስክርነት ገብቷል።
በሌላ በኩል ፍርድ ቤቱ ንግስት ይርጋን “ንግስቲ” እያለ በመጥራቱ የንግስት ይርጋ ጠበቃ የ1ኛ ተከሳሽ ስም “ንግስት” ተብሎ እንዲስተካከል ጠይቀዋል። በእነ ንግስት ይርጋ መዝገብ የተከሰሱት ንግስት ይርጋ፣ አለምነህ ዋሴ፣ቴዎድሮስ ተላይ፣አወቀ አባተ፣ በላይነህ አለምነህ እና ያሬድ ግርማ ናቸው።
‹‹በፊት በፊት እኛን መመርመር አይቻልም” ያሉ የዘመናችን የመንግስት ተቋማትን አይተናል፡፡ ይሄ እንግዲህ የፖለቲካ አይነኬዎች መፈጠራቸውን ያረጋግጥልናል፡፡ መሬት የዘረፉ እጃቸውን ቸብ ቸብ ተደርገው፣ ተቀጡ ተብለው ወዲያው ይለቀቃሉ፡፡ አንድ ሞባይል የመነተፈ ግን አደገኛ ቦዘኔ ተብሎ ከ2 ዓመት በላይ ይታሰራል፡፡ የፖለቲካ ኃይልና የዘረፋ ኃይል ውህደቱ ከፍተኛ ነው፡፡ “ይሄ የኔ ሰው ነው፤ አትንካው” የሚባልበት የአይነኬዎች ስርአት ነው የምለው ከዚህ አንፃር ነው፡፡›› ዶ/ር ዳኛቸው አሰፋ
የህወኃት የጦር አበጋዝ መንግስት፣“ይሄ የኔ ዘር ነው፤ አትንካው” የሚለውን ወያኔ የኢትዩጵያ ህዝብ ከስሩ መንግሎ መጣል በሃገር የመኖርና ያለመኖር የህልውና ጥያቄ ነው፡፡ ዘውጌኛ የትግራይ፣የሶማሌ ወዘተ ጠባብ ብሄረተኛነት በሰፊ ኢትዩጵያዊ ብሄረተኛነት መተካት አለበት፡፡ በሕወሓት በተቀናበረው ሴራ፣ የሱማሌ የጦር አበጋዞች በኦሮሞ ህዝብ ላይ ያደረሱት አደጋ፣ የሞት፣ የስደት፣ የመፈናቀል፣ የእርስ በእርስ ጦርነት ጥቃቶች አብሮ በኖረው ህዝብ ዘንድ ጥቁር ጠባሳ ጥሎ ያልፋል፡፡ የወያኔ የፖለቲካ ሴራ ተጋልጦ የሱማሌና የኦሮማ ህዝብ አብረው ይኖራሉ፡፡ የህወኃት ጄነራሎች እነ ጄነራል አብርሃም ወልዴ (ካርተር) በሱማሌ ክልል ውስጥ ስውር መሪዎች በመሆን፣ አብዲ ኢሊ በመሾም ልዩ የፖሊስ ኃይል በማደራጀት የፖለቲካ አይነኬዎች በመፍጠር ከሱማሌ የጦር አበጋዞች ጋር ሽርክና መስርተዋል፡፡ የኢኮኖሚ ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ በኮንትሮባንድ ንግድ በተለይም በጮት፣ ማእድን ኃብት፣ የቁም እንሰሳትን ወዘተ በድንበር ዘለል ንግድ በማካሄድ የውጪ ምንዛሪ ዶላር በማከማቸት የሃገሪቱን ኢኮኖሚ ተቆጣጥረዋል፡፡ ለዘመናት አብረው የኖሩትን የሱማሌና የኦሮሞ ህዝብ በማጣላት ከሱማሌ ክልል የኦሮሞ ተወላጆችን በብዙ መቶ ሽህ የሚቆጠር ህዝብ ከኖረበት ቀየ እንዲፈናቀል አድርገዋል፡፡ በኦሮሚያ ክልል የተቀሰቀሰውን ህዝባዊ የእንቢተኝነት ትግልን ለማኮላሸት ህወኃት የጠነሰሰው ሴራ በመሆኑ የመከላከያ ሠራዊቱ ጣልቃ አልገባም፣ እንዲውም ከፍተኛ የኦህዴድ አመራሮች ከግድያ ሙከራ አምልጠዋል፡፡ የህወኃት በትረ ሥልጣኑን የማቆየት አንዱን ብሄር ከሌላው በማጋጨት በተለይም የአማራና የኦሮሞ ህዝብን በማጣላት ስልቱ ከሽፎበታል፡፡ በዚህም የተነሳ የህወኃት የጦር አበጋዞች መንግሥት በምድረ ኢትዮጵያ ሁለተኛውን የሱማሌ የጦር አበጋዞች መንግስት በመፈልፈል የአናሳ ብሄራት ህብረት በመፍጠር፣ ለልዩ ፖሊስ ኃይል መሣሪያ በማሳታጠቅ የኦሮሞ ህዝብ ላይ በማዝመት ታሪክ ይቅር የማይለው በደል በመፈጸም ላይ ይገኛሉ፡፡ በሌሎችም የኢትዩጵያ ክልሎች ተመሳሳይ የጦር አበጋዞች መንግስት፣ በህወኃት መፈጠራቸው አይቀሬ ነው፡፡
በአፍሪካ የዘመነ-ጦር አበጋዞች ‹‹የማንነት ጥያቄ›› ዘውጌ ብሄረተኛነት ፅንሰ ሃሳብ ዋነኛና አንገብጋቢ የፖለቲካ ጥያቄ የሆነው ለዚህ ነው፡፡ ዘውጌ ብሄረተኛነት፣‹‹በማህበራዊ ጭብጦች ላይ ሳይሆን፣ በዝርያ፣ በወገን መመሳሰል ላይ የተመሠረተ ብሄርተኛነት››ነው፡፡ (አንዳርጋቸው ፅጌ ገፅ310) በዘመነ-ጦር አበጋዞች በጎሳ፣ በነገድ፣ በዘር፣ በዘውግ፣ በክልል (የደም ግንኙነት፣ የዘር ሃረግ፣ የቌንቌ፣ ወዘተ) ላይ የተከለሉና የተመሠረቱ አንድ ዘርን በውትድርና በማሠልጠን፣ በማደራጀትና ተዋጊዎች በመመልመልና በሌሎች ዘሮች ላይ በማስነሳት፣የፖለቲካ ሥልጣን ለመጨበጥ የማንነት ጥያቄን ሽሮ መብሊያቸው አደረጉት፡፡ ማርክሲዝም ሌኒኒዝም፣ ማኦይዝም ቀመስ የሆኑ የጦር አበጋዞች በስመ ሶሻሊዝም የብሄር ብሄረሰብን ጥያቄ በማራገብ የጀሌውን ደቀ መዝሙር ህሊና አጠቡት፡፡ የጦር አበጋዞቹ እልፍ አእላፍ ገበሬዎችን በወታደርነት በመመልመልና አንዱን ዘር በሌላው ዘር ላይ ጥላቻ በመቀስቀስ፣ የራሳቸውን ታማኝ ጦር ማደራጀት ቻሉ፡፡ የጦር አበጋዞቹ የማንነት ጥያቄ ኢንተርፕሬነር ፈላስፎች ሆኑ፡፡
በኢትዩጵያ ውስጥ በዘመነ-ጦር አበጋዞች ‹‹የማንነት ጥያቄ›› ዘውጌ ብሄረተኛነት በጉጠኛነት፣በዘውገኛነትና በዘር ላይ የተመሠረቱ ድርጅቶች መኃል፤ ህዝባዊ ግምባር ሓርነት ኤርትራ(ህግሓኤ)፣ኤርትራ አርነት ግንባር(ኤአግ)፣ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ(ህወሓት)፣ግምባር ገድሊ ሓርነት ትግራይ(ግገሓት)፣የኦሮሞ ነፃነት ግንባር(ኦነግ)፣የኦሮሞ እስላማዊ ነፃ አውጭ ግንባር(ኦእነግ)፣ምዕራብ ሶማልያ ነፃ አውጭ ግንባር(ምሶነግ)፣በሱማሌ (ኦኤንሌኤፍ) በጋንቤላ()፣የሲዳማ አርነት(ሲአን)፣ ቤኒ-ሻንጉል()፣አፋር ነፃ አውጭ ግንባር(አነግ) ወዘተ ማዕከላዊውን መንግስት በማዳከም ስልጣን የሚቆጣጠሩበት ስርዓት ሆነ፡፡ በዘመነ-ጦር አበጋዞች በነፃ አውጭ ስም፣ በአንድ ዘር ላይ የተመሠረተ የግላቸው ሎሌ ጦር ሰራዊት ለራሳቸው ጥቅምና ስልጣን በማደራጀትና በመመልመል ተግባር ላይ ተሰማሩ፡፡ የጦር አበጋዞቹ በግለሰቦችና በተለያዩ ቡድኖች ላይ ጥላቻን በመፍጠር የራሳቸውን የጦር ሰራዊት በማቆቆም ጥቅማቸውን ያስጠብቃሉ፡፡ እንደ ቶማስ ገለፃ ከሆነ፣የጦር አበጋዞቹ ሚና የማንነት መታወቂያ የሚሠጥ የንግድ ድርጅት ጋር ይወዳራል፡፡ ‹‹የማንነት መታወቂያ የሚሠጥ የንግድ ድርጅት አመሰራረቱ፣ በግለሰብና በቡድን የተደራጁ ግለሰቦች የግል ፍልጎታቸውንና ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ ሲሉ የቡድን የማንነት ጥያቄን በማራገብ ዘውጌ ብሄርተኛነትን በህዝብ ላይ በኃይል የሚጭኑበት ስርአት ነው፡፡ የጦር አበጋዞቹ በተለይ ተለዋዋጭ ሁኔታዎቹን ሁሉ በመጠቀምና ያለውን ክፍተት፣ልዩነትና ጥላቻን በማራገብና እንዲሁም አዲስ ልዩነቶችን በመፍጠር በኃይል በመጠቀም ዘውጌ ብሄርተኛነትን ይፈበርካሉ፡፡››(ቶማስ 2005 ገፅ 79)
የህወሓት የጦር አበጋዞች መንግሥት በተራው አርጅቶ ሲዳከም፣ ዴሞክራሲ አልዋጥልህ ሲለው፣ ህገመንግሥቱን በህገ-አራዊትነት ሲተካ፣ በስብዓዊ መብቶች ጥሰት ሃገሪቱን ዜጎችን እስርቤት ሲያደርግ፣ የጅምላ መቃብር በየቦታው ቆፍሮ ተቃዋሚዎቹን ሲቀብር ሁለት አስርት አለፈው፡፡ ዛሬ በየክልሉ ከአማፂያን ጋር ጦርነት በመግጠም የወያኔ መንግስት ሥልጣንና ኃላፊነት ‹‹ላንባው ተነቃነቀ!!! የወያኔ መንግሥት ወደቀ!!!››ተባለለት፡፡ የህወሓት መንግሥት እየተዳከመ ሲሄድ ቀየው በአካባቢው በሚገኙ የጎሳ የጦር አበጋዞች (የጎበዝ አለቃዎች) ቁጥጥር ስር ወደቀ፡፡ በዚህም መሠረት በኢትዩጵያ ታሪክ ከ1997 ጀምሮ እስከ 2008ዓ/ም እስካሁን ያለው ዘመን ለነጻነት፣ እኩልነትና ለፍትህ በሚታገሉ የክልል ነፃ አውጭዎች፣ የጎበዝ አለቆች በየቦታው ወያኔን የቁም ስቅሉን እያሳዩት ይገኛሉ፡፡ በኢትዮጵያ ምድር የጎበዝ አለቆቹ ህብረብሄር ሆኖ መታገል ለሃገሪቱ መጪው እድል ወሳኝ ሲሆን ከወያኔም ተምረው በአንድ ዘር ላይ የተመሠረተ ‹‹የጦር አበጋዞች መንግሥት›› ሥርዓት ከታሪክ ሙዚየም ውስጥ እንደ ‹‹ዘመነ-መሣፍንት›› መቀመጥ የቀጣዩ ትውልድ ኃላፊነት ነው፡፡ ወያኔ ከትግራይ ይዞት የመጣው የትግራይን ገበሬ ለጦርነት አሰልፎ ነው! ነገም የአማራው ነፃ አውጪ አማራውን ገበሬ አስታጥቆ ይፋለማል፣ የኦሮሞው የአርነት ታጋይ የኦሮሞውን ገበሬ አስታጥቆ ይዘምታል፣ የሱማሌው፣ የአፋሩ፣ የወላይታው ወዘተ እንዲሁ በየዘሩ ይቃኛል፡፡ ወገን አዙሪቱ ክብ ነው!!! ከአንዱ የጦር አበጋዝ የዘር አገዛዝ ወደ ሌላው እያልን የሃያ አንደኛውን ክፍለ ዘመን በተረትና በቀረርቶ ‹‹የማትረባ ፍየል ዘጠኝ ትወልዳለች፣ ልጆቾም ያልቃሉ እሶም ትሞታለች!!!›› እተዘፈነልን (9 ክልሎች) መሆናቸውን ልብ ይበሉ! ወጣቶች እየተገደሉና እየተሰደደዱ፣ ሴቶች እህቶቻችን እየተደፈሩና እየኮበለሉ፣ ህጻናት በርሃብ የሚሞቱባት፣ መውለድ እንጂ ማሳደግ ያማይችሉ ወላጆች፣ በርሃብ ዓለም ያወቀንና ከአፍሪካ አንደኛ መሆናችን፣ የክልሎች የድንበር ግጭት የሚፈበረክበትና ጦርነት የማያባራባት ሃገር ውስጥ መኖራችን ግድ ይላል፡፡ ለዚህ ሁሉ ተጠያቂ የሃገራቸውን ፖለቲካ የማያውቁ የሥልጣን ሱሰኞች፣ ካድሬዎችና ጀነራል መኮንኖች፣ ሹንባሽ ምሁራን፣ ሆድአደር ባለሃብቶችና ሁላችንም በታሪክ ተጠያቂዎች ነን፡፡ በተለይ አድርባይ ወገንተኛ ጋዜጠኞች፣ ሙያና ፖለቲካ በመለየት ሙያዊ ሥነ-ምግባር በማክበር፣ ከወያኔ መንግሥት መወገድ በኃላ ምን ዓይነት ሥርዓት መገንባት አለበት በሚል ርዕስ ራዕይ ያላቸውን ምሁራንን በማነጋገር እንደ የአሜሪካ ድምፅ ሬዲዮ መጪውን ዘመን ብሩህ ተስፋ ዴሞክራሲያዊ ባህልን በማስተማር፣ የኃይማኖት እኩልነትን፣ የዴሞክራሲያዊ ፌዴራላዊ መንግሥታዊ ስርዓትን አወቃቀር፣ የፖለቲካ ልዩነትን በውይይት የመፍታት የሠለጠነ ጥበብ፣ የሃገሪቱን የኢኮኖሚ ዘርፎች የማክሮና የማይክሮ ፖሊሲዎች በማስረጃ ተንትኖ ለህዝብ ማሳወቅ፣ የተፎካካሪ ፖለቲካ ፓርቲዎችና የምሁራን ኃላፊነት ይሆናል፡፡ የመገናኛ ብዙኃን ጋዜጠኞች፣ የድረ-ገፅ ዓምደኞች ወዘተ የጥላቻ ፖለቲካን ከማራገብ ታሪክ ይቅር የማይለው ስህተት ከመፍጠርና ከዘር ፍጅት ቅስቀሳ የሃገራችንን ህዝብ መጠበቅ ታሪካዊ ሓላፊነት አለባቸው፡፡
የወያነ ጦር አበጋዞች የኢኮኖሚ ዘርፍ ግንባታ በብሄራዊ የኢኮኖሚ ግንባታ ላይ ያተኮረ ሳይሆን በትግራይ ጠባብ ብሄርተኝነት ላይ ያተኮረ ክልላዊ የጦር አበጋዞች ምጣኔ ኃብት ( The economics of warlordism) የተንሸዋረረ የኢኮኖሚ ግንባታ ነው፡፡ ህወሓት ለዓመታት በትግራይ ህዝብ ላይ በጫነው የአማራ የጥላቻ ፖለቲካ የትግራይን ህዝብን ከአማራ፣ከአፋር፣ከኤርትራ፤ከሱማሌ፣ከኦሮሞ፣ከጋምቤላ ወዘተ ህዝብ ጋር ደም አቃብቶታል፡፡ የህወሓት ክልል በማስፋፋት ድንበር በመግፋት አንዱ ዘር በአንዱ ዘር ላይ ጦር እንዲሰብቅና የጎሪጥ እንዲተያይ የማድረግ የሥልጣን መንበር ለማስጠበቅ፣ ከፋፍለህ ግዛ ፖሊሲ በመንደፍ ነው፡፡ የመለስ ዜናዊ ቅርስና ውርስ (የህወሃግ/ኢህአዲግ መንግስት የኢትዬጵያዊያን ዜጎችን ጭስኛ በማድረግ የገጠርና የከተማ መሬት ሃብትን በሞኖፖል ይዞል፡፡ እንዲሁም የትግራይ ክልል መሬት 65,900 ኪሎ ሜትር ስኮይር ወደ 85,366.53 ኪ.ሜ ስኮይር ያደረሰው ከአማራ ክልል ከወሎና ከጎንደር እንዲሁም ከአፋር ክልል በአጠቃላይ 19,466.53Km2 ኪሎ ሜትር ስኮይር መሬትና የራስ ዳሽን ተራራንም ወደ ትግራይ ለመከለል እቅድ ሲኖራቸው በአጠቃላይ ወደ ትግራይ ክልል የተከለለው ቦታ የጦር አበጋዞች ክልል የማስፋፋት ፖሊሰ ውጤት ነው፡፡
የጦር አበጋዞች ክልል የማስፋፋት ፖሊሰ በነ ዶክተር ገብረአብ በርናባስ ጠባብ ዘረኝነት ስሜት ከጎንደር፣ ከወሎ፣ከአፋር ህዝብ ለም መሬት በመንጠቅ ወደ ትግራይ ክልል በማካተት የትግራይን ህዝብ ከሌሎች ደሃ ወንድሞቹና እህቶቹ የማለያየት ፖሊሲ ውጤት ነው፡፡ ከጎንደር መሬት ሁመራ፣ ወልቃይት ወዘተ የሠሊጥ ለም መሬት ላይ የትግራይ የጦር ጉዳተኛችን በማስፈር፣ የአገሬውን መሬት በግፍ በመንጠቅ የተቃወመውን ህዝብ በመግደል፣በማሰር እንዲሰደድ በማድረግ ኃብቱን ተቆጣጥረዋል፡፡ በ2006 እኤአ 51776 ቶን ሠሊጥ ወደ ውጪ በመላክ 50 ሚሊዩን ዶላር ገቢ ተገኝቶል፡፡በ 2008እኤአ ከተመረተው 1.3 ሚሊዩን ኩንታል ሠሊጥ 900000 ኩንታል ወደ ዓለም አቀፍ ገበያ በፖርት ሱዳን በኩል በማውጣት 121.5 ሚሊዩን ዶላር የውጪ ምንዛሪ የትግራይ ክልል እንዳገኘ የትግራይ ክልል እድገትና ትራንስፎርሜሽን ዶክመንት ይገልጸል፡፡ በተመሳሳይ ከአፋር የጨው ማዕድናት ፋብሪካዎች በመትከል አብዛኛዎቹን የሚቆጣጠሩት የትግራይ ጦር አበጋዞች ናቸው፡፡ እንዲሁም በአፋር የተገኘውን የፖታሽ ማዕድን አምርቶ ለመሸጥ በአፋር በኩል በትግራይ አርጎ ጅቡቲ የሚገባ የባቡር መስመር ዝርጋታ የጦር አበጋዞቹ የኃብት ቅርምትና የመስፋፋት ፖሊሲ ስትራቴጂ ውጤት ነው፡፡ ምክንያቱም ኢኮኖሚውን እስከተቆጣጠርን ድረስ፣ የመከላከያና የደህንነት አፋኝ መንግስታዊ መዋቅር በመገንባት የኢትዩጵያን ህዝብ በልማታዊ መንግስት ስም ለዘመናት ለመግዛት እንችላለን የሚል የጦር አበጋዞቹ የአናሳ ዘውጌ የስነልቦና ቀውስ ሰለባዎች ናቸው፡፡ ከሌሎች ክልሎች የተነጠቁ መሬቶች፣ሳይውል ሳያድር ወደ ተነጠቁት ክልሎች የመሬት ይዞታ እንደሚገባ ሳይታለም የተፈታ ነው፡፡ የትግራይ ሕዝብና ምሁርም ይህን ኢፍህታዊ የመሬት ነጠቃ ማውገዝ ይጠበቅበታል፡፡ የዘውጌ ጦር አበጋዞች ለስልጣናቸው፣ ለዝናቸውና ለገንዘብ ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ ሚሊዩን ህዝብ መስዋት ቢሆን፣ ምድር ቢቃጠል፣ ንብረት ቢጠፋ ደንታ የላቸውም፡፡ warlords are “people who are driven overwhelmingly by personal power, glory, and monetary gain and who are ready to sacrifice thousands of lives, land, and property for that power.”12 Lezhnev claims that the central motivation of the warlord, in addition to monetary resources, is the quest for “wealth, power, and fame.”13 This thesis accepts the idea that warlords share two main characteristics: they have military legitimacy, and they are motivated by political power, wealth, and fame.
የህወሓት የጦር አበጋዞች መንግስት ድንበር ዘለለል ወንጀሎች ህገወጥ የሸቀጣ ሸቀጥ ንግድ በተለይ የቁም ከብት፣ ቡና፣ ሠሊጥ፣ ጫት፣ ወርቅ ወዘተ ምርቶች ወደ ሱዳን፣ሱማሌ፣ ኬንያና ጅቡቲ በድንበር አሻግረው ይሸጣሉ፡፡ የወያኔ የጦር አበጋዞች የጦር መሣሪያዎች ሽያጭ ወደ ሱማሊያ ደቡብ ሱዳን፣ ጅቡቲና ኤርትራ ንግድ ያከናውናሉ፡፡ ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር፣ ህፃናቶች ሽያጭ፤የወያኔ መንግስት ለአንድ ህፃን 30 ሽህ ዶላር በማደጎነት በመሸጥ በዓለም ይታወቃል፡፡ የህወሓት የጦር አበጋዞች የመሬት ነጠቃና ሽያጭ ለህንድ፣ለቻይና፣ለፓኪስታን ለሳውዲ አረብያ ቱጃሮች በመሸጥ ይታወቃላ፡፡ የዕፅ ዝውውር፣የውጭ ምንዛሪ ማሸሽ፣ወርቅና የከበሩ ድንጋዩች ሽያጭ፣ባህላዊ ቅርሳ ቅርሶች ዝርፍያና ሽያጭ በመፈፀም ኃብት ያከማቻሉ፡፡
‹‹በኢትዮጵያ ውስጥ ባለው መንግስታዊና ፖለቲካዊ ስልጣን መናጋት ምክንያት ከሀገር እየኮበለሉ ካሉት ባለስልጣናት ሌላ በሀገሪቱ ውስጥ ከፍተኛ እጥረት እንዳለ የሚነገርለት የውጭ ምንዛሪ ገንዘብ በተለያየ መንገድ ከሀገር እያመለጠ ሲሆን በዚህ ሳምንት ብቻ 1,800,000 ዶላር ከሀገር ሊሸሽ ሲል በምስራቁ የሀገራችን ክፍል መያዙ ታወቀ። ይህ በምስራቁ የሀገራችን ክፍል ከኢትዮጵያ ለማውጣት ሲሞኸር የተያዘው የውጭ ምንዛሪ መጠን ለሁለተኛ ግዜ ሲሆን ከወራቶች በፊት 541,771 ዶላር ሊያመልጥ ሲል መያዙ ተሰምቷል። የኦሮሚያ ክልል መገናኛ ቢሮ ሃላፊ የሆኑት አቶ አዲሱ አረጋ ገንዘቡን ከሶማሌ ክልል ለተፈናቀሉ ወገኖች መርጃ ይውል ዘንድ የምስራቅ ኦሮሚያ በመፍረዱ በተረጂዎቹ ባንክ ገቢ መደረጉንና ገንዘቡን ይዘው ሊያመልጡ በነበሩት ሁለት ሰዎች ደግሞ እያንዳንዳቸው የ8 ዓመት እስራትና 100,000 ብር ቅጣት መወሰኑን መግለጻቸው ይታወቃል። የፌዴራሉ መንግስት በውጭ ምንዛሪ እጥረት ተጎዳቻለሁ እያለ የብርን ዋጋ ተመን ዝቅ በማድረግ አጣሁት ያለውን የውጭ ምንዛሪ ለመሰብሰብ በሚራወጥበት ወቅት ይበልጥ የሚያባብሱ ተግባራት ሲፈጸም ማየት ያስገርማል ይላሉ የ1.8 ሚሊዮን ዶላርን መያዝ የሰሙ ታዛቢዎች። የኢትዮጵያ የገቢዎች እና ጉምሩክ ባለስልጣንን መግለጫ ዋቢ በማድረግ የጀርመን ድምጽ እንደዘገበው ገንዘቡን ሲያሸሹ ነበር የተባሉ ተጠርጣሪዎች መያዛቸው የተገለጸ ሲሆን የተያዘውም ባገባደድነው ሳምንት እለተ እሮብ ቦምባስ እና ቶጎ ውጫሌ በተባሉ ኬላዎች ላይ እንደሆነ ተብራርቷል።›› ዶላሩ መሸሹን ቀጥሏል $1.8 ሚ. ዶላር ተያዘ Oct22, 2017 አባይ ሚዲያ በወንድወሰን ተክሉ
ከኢትዩጵያ ከመካከላኛው ምስራቅ አገራቶች አንፃር በቁም እንስሳትና የሥጋ ውጤቶች ንግድ ትልቅ ጥቅምና ብልጭ ያላት ሃገር ስትሆን የቆላማው ዝርያ በተለይም የቦረና በሬና የሱማሌ ጥቁር ጭንቅላት ያላቸው በጎች ዝርያ በብዙ ደንበኞች ተወዳጅ ናቸው፡፡ ወደ ውጪ የሚላኩ 1.6 ሚሊዩን የቁም እንስሳት በአመት ወደ ባህር ማዶ ገገራት በተለይም የገልፍ አገራትና ግብፅ ይላካል፡፡ የሚገርመው ታዲያ ከዚህ ውስጥ 1.4 ሚሊዩን የቁም እንሰሳት ህገወጥ በሆነ መንገድ ከሃገራችን እንደሚወጣ ጥናቱ ያረጋግጣል፡፡ የህወሃት የጦር አበጋዞች መንግስት በትግራይ፣ በአማራ፣ በኦሮሚያ፣ በሱማሊያ በደቡብ ክልሎች በኩል ከኢትዩጵያ ድንበር ዘለል የቁም እንስሳት ንግድ ወደ ሱዳን፣ ሱማሊያ፣ ጅቡቲ፣ ኬንያና ኤርትራ በመላክና በመሸጥ ዳጎስ ያለ የውጭ ምንዛሪ ዶላር በውጭ ሃገራት ባንኮች የዘረፈውን ያስቀምጣል፡፡
ዋሺንግተን ዲሲ — ሰማያዊ ፓርቲ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከተጣለበት ጊዜ አንስቶ ላለፈው አንድ ዓመት የሚሆን ጊዜ የመጀመሪያዊን ሕዝባዊ ስብሰባ ትናንት አዲስ አበባ ላይ አካሂዷል።በመብራት ኃይል አዳራሽ ውስጥ በተካሄደው በዚህ ስብሰባ ላይ ቁጥሩ ከስምንት መቶ ያላነሰ ሰው መገኘቱን የፓርቲው ምክትል ሊቀመንበር አቶ ጌታነህ ባልቻ ማምሻውን ለቪኤኤ ገልፀዋል።
የፊታችን ዕሁድ፣ መስከረም 26/2010 ዓ.ም ከምኒሊክ አደባባይ ተነስቶ መስቀል አደባባይ ላይ የሚጠናቀቅ ሰላማዊ ሰልፍ እንደሚያደርግም ሰማያዊ ፓርቲ አስታውቋል።
በሌላ በኩል ደግሞ የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ባለፈው ሐሙስ፣ ጥቅምት 16/2010 ዓ.ም. በዋለው ችሎት ባሕር ዳር ከተማ ላይ በነኀሴ 2ዐ1ዐ ዓ.ም. ተካሂዶ ከነበረውና ብዙ ጉዳይት ከደረበት ሰልፍ ጋር ተያይዞ በእሥር ላይ የነበሩ የሰማያዊ ፓርቲ የምዕራብ ጎጃም ዞን፣ በተለይ ደግሞ የፓርቲውን የባሕር ዳር ከተማ መሪዎች በነፃ ማሰናበቱ ታውቋል።
በፓርቲው መሪዎችና አባላት ላይ ለአሥራ አንድ ወራት ያህል ክሥ ሳይመሠረት መቆየቱን ለቪኦኤ የገለፁት የፓርቲው የባሕር ዳር ከተማ ሰብሳቢ አቶ ማሩ ዳኘው እና ምክትላቸው አቶ መልከሙ ታደሰ ክሡ ሲቀርብም ጥፋተኛ ሆነው ከተገኙ ከዕድሜ ልክ እሥራት እስ ሞት የሚያሰቀጣ የወንጀል ክሥ እንደነበር አመልክተዋል።
አንጻራዊ በሆነ መልኩ ለግማሽ ምእተ አመት አገሪቱን አረጋግተው መግዛት የቻሉት ንጉስ ሃይለስላሴ ነበሩ። ገና ወደ ስልጣን መንበር ሲመጡ አገሪቱ የነበሩዋት የተቋማት ደረጃ እዚህ ግባ በማይባሉባትና የህዝቡም አስተሳሰብ ገና ፊውዳላዊ በነበረበት በዚያ የጨለማ ዘመን ደረጃቸውን የጠበቁ የአየር መንገድ፣ አለማቀፋዊ የሆነ የፍታብሔር እና የወንጀለኛ መቅጫ ድንጋጌዎችን ፣የመጀመሪያውን ህገመንግስታዊ ፓርላማ፣ የባህር ሃይል፤ የአየርና የምድር መከላከያ፣ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲና የመሳሰሉትን መዋቅሮች ወዘተ ለማቆም ችለው ነበር። ያም ሆኖ በመጨረሻ ላይ ወቅቱ ይዞት በመጣው የሶሻሊዝም አስተሳሰብ ያስከተለውን ተጽእኖ ተቋቁሞና አገሪቱ እንደ ሃገር ካቆሟት ማንነት ጋር አቻችሎ ወደ ፊት ይዞ ለመሄድ ንጉሱ የደረሱበት የእድሜና መሰል ሁኔታዎች ተደማምረው ሂደቱን ማስቀጠል ባለመቻላቸው እንዲሁም ለውጥ ፍላጊ ሆኖ ብቅ ያለው የፊደል ሰራዊት የሚል ቅጽል ስም ያነገበው ትምህርት ቀመስ የሆነው ወጣት የዚያኑ ያህል ጠንካራ አደረጃጅት ኖሮት ስልጣኑን ለመረከብ ባለመቻሉ በተፈጠረው ክፍተት ጥቂት አስር አለቆች አጀንዳውን በመጠምዘዝ የዙፋኑን ስር ምንጣፍ ለመጎተት በቁ። የለውጥ አብዮቱ እርሾ የነበረውን አንድ ሙሉ ወርቃማ ትውልድ በልቶም ጥሎት ያላፈው ጣጣ ዛሬ ድረስ መልኩን እየቀያየረ አሁን ላለንበት ውስብስብ ችግር መዳረጉ ብቻ ሳይሆን አሉ የተባሉት የአገር ምልክቶች ሁሉ በሂደቱ ውስጥ በማለቃቸው በመጨረሻም እንደ ወያኔ ላሉ የጃርት ስብስቦች ትልቁን በር ከፍቶ እንደሰጣቸው ግልጽ ነበር። የደደቢቶቹ መርዛማ ፍሬዎች አዲስ አበባ ሲገቡ ካለ ፕሮፌሰር መስፍን፣ ፕሮፌሰር አስራትና መሰል ጥቂት አረጋውያን በስተቀር ይኽ ነው የሚባል ታዛቢ ሽማግሌ ነበር ማለት አይቻልም።
በሌላ በኩል ደግሞ እየወደቀም እየተነሳም፣ ሂደቱ ከሚፈጥራቸው ባንዳና ከሃዲ አስመሳይ ተቃዋሚዎች ጋር እየታገለም፣ ነገር ግን ባንድ እጁ ከወያኔ በሌላኛው እጁ ወያኔ ጋር አብረው ከሚያሴሩ ሃያላን መንግስታት ጋር ግብ ግብ ገጥሞ እዚህ የደረሰው የጸረ ወያኔው ንቅናቄ ይኽ ነው የሚባል ተጽእኖ ሳያሳድር ሩብ ክፍለ ዘመን አስቆጥሯል። የቀዝቃዛውን ጦርነት ማለቅ ተከትሎ የመጣው የሰላማዊ ፖለቲካ ፋሽን ለወያኔ መሰሪ ተፈጥሮ የማይመጥን መሆኑን ብዙ ግዜና ጉልበት አጥፍቶም ቢሆን ኩነቱን የተረዳው ህዝብ ዛሬ በራሱ ግዜ እየወጣ መገዳደር መጀመሩ የትግሉን ባህሪ ሌላ መልክ ሰጥቶታል። በዚህ ወቅት አዲስ አበባ ውስጥ ቢሮ ከፍቶ ይኽ ትግል የኔ ነው ብሎ ለመናገር የሚደፍር ከረባት አሳሪ የትርፍ ሰአት ተቃዋሚ የሌለውም ለዚሁ ነው።
አሁን አንድ ሃቅ ፍንትው ብሎ ወጥቷል። ክፍተት ተፈጥሯል። ወያኔ በራሱ ግዜ ከውስጥ መርቅዞና እራሱን በራሱ መርዞ በሞት ደጃፍ ላይ ስለመሆኑ የራሱ ድኩማን አለቆች ሳይቀሩ መደበቅ የማይችሉበት ደረጃ ደርሰዋል። ይኽ ደግሞ ከፍጹም አልጠግብ ባይነት እና ኢትዮጵያ ላይ ካላቸው ስር የሰደደ የጥላቻ ደዌ የመጣ በመሆኑ ስርአቱ ከዚህ መዳን አይቻለውም። የችግሩ አሳሳቢነት ደግሞ በዚህ አጋጣሚ የተፈጠረውን ክፍተት ሊሞላ የሚችል በአደጋው ስፋት ልክ የተዘረጋ መዋቅር ያለው ማነው የሚለው ቁልፍ ጥያቄ ዛሬ ህዝቡ በደመነፍሱም ቢሆን የሸተተው አደጋ ነው። በመሆኑም ምንም እንኩዋን ከዝንጀሮ ቆንጆ ምን ይመርጡ ቢሆንም ቅሉ ዛሬ አንዳንዶች ከውጭ የሚያዩት ሲያጡ እራሱ የደደቢቱ ጋንግሪን ይኽችን አገር በዚህ ደረጃ ለማፍረስ እንደ ትሮይ ፈረስ ሲጠቀምባቸው የኖሩትን ኦህዴድና ብአዴን እንኳን ሳይቀር ምናልባት አንድ ነገር ቢያደርጉ ብሎ ተስፋ እስከማድረግ ድረስ የተሄደበትን ኩነት መሸሽ አይቻልም። ያም ሆኖ ግን አንድ ነገር ግልጽ ሆኖ ሊሰመርበት ይገባል። አርባ አመት ሙሉ በብሄረሰቦች ነጻነት ስም ሲዘራ የኖረውን የዘረኝነትና የቂም ፖለቲካ የፈጠረውን ሸለቆ ከራሱ ከወያኔ የወጡ መጋዣዎች ሞልተው ያሻግሩናል ብሎ ማሰብ እንደ ነቢዩ ሙሴ ቀይ ባህርን በበትር ከፍሎ የማሻገር ያህል ተአምር ይጠይቃቸዋል።
በመሆኑም ዛሬ ወያኔ የመጨረሻውን ካርድ ለመጣል እየሞከረ ነው።ለዚሁም አንዱ አስረጅ ነገር አገሪቱን ዳር እስከዳር የወረሯት መዥገሮች የዘረፏትን እያንዳንዷን ቁራጭ ሳንቲም ሳትቀር በትግራይ ልማት ማህበር በኩል በሚሰጣቸው የሚስጥር ኮድ ወደ ውጋገን ባንክ በሚባል የጎተራ አይጥ በኩል እየቀረቡ ወደ አሜሪካን ዶላር ቀይረው በቀጣይ የሚሆነውን ነቅተው እየተበቁ ነው።ዶንቆሮ የሰማ ለት ያብዳል እንዲሉ አሁንም የተኛው ነገር ግን ትልቁን አደጋ የተጋረጠው ግን ሌላው ህዝብ ነው። ስርአቱ ባሉት መዋቅሮች ሁሉ ተጠቅሞ አንዳንድ የውስጥ ለውጥ በማድረግ ስልጣኑን ለማስጠበቅ ካልቻለ እንደገና ወታደራዊ አገዛዝ በመመስረት የትጝራይን የበላይነት አስጠብቆ ለማቆየት ይሞክራል፤ ያም ሊሆን የማይችልበት ሁኔታ ላይ ከደረሰ ግን እስከዛሬ ሲዝትና ሲገዘት እንደኖረው አገሪቱን አፍርሶና የጀኖሳይድ እሳት ለኩሶ ወደ ደደቢት ለመመለስ ጫፍ ላይ መድረሱን ከክራሞታችን እያየነው ነው።ምንም ይሁን ምን ግን በርግጥ ተሳክቶለት ይህን ነገር በተወሰነ ደረጃ የተወሰነ ያህል እርቀት ይዞ መሄድ ከቻለ ኋላ እሳቱ በማን እንደሚከፋ አብረን የምናየው ይሆናል።
ሁለቱ ጉምቱ የፖለቲካ ልሂቃን አማራውን በዘሩ ለማደራጀት ላይና ታች እያሉ መሆኑ ይሰማል። ይኽ እንግዲህ ዛሬ ተሸምቶ ዛሬውኑ ተፈጭቶና ተቦክቶ ለዛሬ የሚደርስ እንጀራ መሆኑ ነው። በሽዎች አመታት ሂደት እየጣለና እየወደቀ የዚህችን አገር ግማደ መስቀል ተሸክሞ እዚህ የደረሰ ከማንነቱ በላይ አልፎ ሰው ለመሆን የበቃን ህዝብ እንደገና በአንድ ቀን ጀምበር ጠፍጥፎ ወደ ጭንጋፉ የወያኔ የዘር ፖለቲካ ቁመና ማድረስ ይቻላል የሚል ነው። አንድ ግልጽ የሆነው ሃቅ ወያኔም ሆነ በአጠቃላይ በድፍን ኢትዮጵያ ውስጥ የተኮለኮሉት ብሄርተኛ ድርጅቶች ሁሉ የብሄርተኝነት ስሜታቸው የቆመው በአማራ ጥላቻ ላይ መሆኑ ነው።ትናንት በዋለው የፍርድ ቤት ችሎት እንደሰማነው የጉጅሌው መርማሪ አማራውን እስረኛ …”ምን ያህል ተምረሃል…”… ዕስንት ግዜ ወድቀሃል….”….”አማራ ደደብ ሆኖ ሳለ እንዴት አልወድኩም ትላለህ…”…እያለ ሲመረምረው እንደነበር ለችሎቱ አስረድቷል። በትክክክል ላጤነው ሰው እኒህ ሰዎች አማራውን ሲያስቡት የሚሰማቸው የበታችነት ቀውስ ምን ያህል ስር የሰደደ እንደሆነ ከዚህ የቀለለ አስረጅ ምሳሌ የማይኖረውን ያህል በዚያው ልክ የብሄርተኝነት ልክፍት ያለበት ሁሉ ደግሞ በየደረጃው እድሉን ቢያገኝ እጁን በዚህ ህዝብ ላይ ማንሳቱ ሳይታለም የተፈታ ነው። የዚያኑ ያህል አማራው አንድ ግዜ እረጅምና ውስብስብ በሆነ የታሪክ ሂደት ውስጥ በደረሰበት የመንፈስ ከፍታ የተነሳ ዛሬም ድረስ እታች ድረስ ወርደን ብናየው እንደሰው ደረሰብኝ ከሚለው ጥቃት በታች ይኽ ሁሉ ጥቃት የሚደርስብኝ በማንነቴ ነው ብሎ ሌሎቹ ድኩማኖች እንደሚሰማቸው የማንነት ጥቃት ለሰከንድ ማሰብ አልቻለም ብቻ ሳይሆን አይችልም። የማንነቱ ጥቃት ሰለባ መሆኑ ቢሰማው ደግሞ እነርሱው በሄዱነት መንገድ ለመምጣት ቀስቃሽ አያስፈልገውም ነበር እና።አሁንም እላለሁ፤ ስለዚህ አማራነት ከብሔርተኝነት በላይ ወደ ሰውነት ያደገ መሆኑ ከዚህ በላይ አስረጅ ነገር ሊኖር አይችልም። በመሆኑም ዛሬ የሁለቱ ልሂቃን ጥረት ከዚህ መሰረታዊ እውነት ሊያመልጥ የሚችልበት ቀመር ይኖራል ብሎ ማሰብ ለትግሉ የምናበረከተውን በጣም እንቁ የሆኑ ሰአቶች ከማባከን ያለፈ ፋይዳ አይኖረውም።መቸም ሰውን በዘሩና በሃማኖቱ ከመቀስቀስ ብሎም ከማደራጀት በላይ በጣም ቀላል የሆነ ነገር የለም።ምክንያቱም በዘር ማሰብ እውቀት አይፈልግም። በሃይማኖትም ቢሆን እንዲሁ። እንደሰው መደራጀት ግን ጥልቅ የሆነ ሃሳብ እና የጠራ ግንዛቤ እንዲሁም ለዚሁ የሚመጥን ትጋት ይጠይቃልና። እዚህ ላይ ሊሰመርበት የሚገባው ዋነኛው ቁልፍ ነጥብ የነዚህ ሰዎች ጥረት ተሳክቶና አማራው በዘሩ ተደራጅቶ በጸረ ወያኔ ትግሉ ላይ የራሱን ድርሻ ቢወጣ ወያኔን ጠራርጎ ለማውጣት በጣም ቀላሉ መንገድ የሚሆነውን ያህል ዛሬ በዘሩ የተደራጀ አማራ የትግራይን ብሄርተኞች መቃብር ሲገነባ የራሳቸው የትግሬዎች የዘረኛ አይዲዮሎጅ ሰለባ ሆኖና ተሸንፎ እንጅ እንዲሁ ያለዋጋ በነጻ የሚደረስበት አለመሆኑ ነው። በርግጥ ማንም ጤነኛ አይምሮ ላለው ሰው ዘር ለሚለው የትግሬ አይዲዮሎጅ ተሸንፎ ነገር ግን የጦር የበላይነት ቢያግኝ ምን ያህል ኪሳራ እንደሚሆንበት ውጤቱን ሲደርስ ነው የሚያየው። አናሳዎቹ በዘራቸው ተደራጅተው ይኽን ያህል ኪሳራ ካደረሱ በአንጻሩ ደግሞ ዋነኛው አገሪቱን ያቆመው ዋርካው አማራ በዚህ ሁሉ ግዙፍ ቁመናውና ባለው ፈርጀ ብዙ እሴቱ በነሱ ቁመና ጨንግፎ ማሰብ ቢጀምር አገሪቱን የሚያስከፍላትን ዋጋ በቀላሉ ማስላት የሚቻል አይመስለኝም።ቢጀምር አገሪቱን የሚያስከፍላትን ዋጋ በቀላሉ ማስላት የሚቻል አይመስለኝም።
በሀገራችን ኢትዮጵያ በአራቱም አቅጣጫ ህወሃት ወያኔን እየናጠ የሚገኘው ተቃውሞ አምባ ገነኖቹ የህወሃት ወያኔ ባለስልጣናትን የስልጣን ዘመናቸው ማብቂያ ደውል መሆኑን አረጋግጦላቸዋል።
በውድቀት አፋፍ ላይ የሚገኘው ህወሃት ወያኔ በሁሉም አቅጣጫ የኢትዮጵያ ክፍል ላይ የተነሳበትን ተቃውሞዎች መልካቸውን ቀይረው ወደ እርስ በርስ ግጭት እንዲያመራ ለማድረግ ሲሞክር በከፊልም ሲሳካለት እየተመለከትን ነው ህወሃት ወያኔ እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል የሚለው አቋሙ በግልጽ ታይቷል።
ለዚህም እንደማሳያ ሁለት ወር ባልሞላ ጊዜ ውስጥ በኦሮምያና ሶማሊያ ክልል በወያኔ ህወሃት መሪነት የተነሱት የእርስ በርስ ግጭቶች ማስታወስ ያስፈልጋል። ዜጎች ከገዛ ሀገራቸው ሲፈናቀሉ ከመቶ ሺ በላይ የሚሆኑ ኦሮሞዎች ከሱማሊያ ክልል ሀብት ንብረታቸው ተዘርፈው ሲሰደዱ ሴቶቻቸው በሱማሊያ ሚሊሻ ሲደፈሩ ሲገደሉ አይተናል።
ታዲያ ይህ ሁሉ አምባገነኑ ህወሃት ስልጣኑን ለማራዘም የሚጠቀምበት እንደሆነ ለሁሉም ኢትዮጵያዊ የተደበቀ አይደለም። ህወሃት ወያኔ ኢትዮጵያን ለማተራመስ ቀርፆ በሚጠቀመው ፖሊሲ መሠረት በሁሉም የኢትዮጵያ ክልሎች ላይ የዜጎችን ዘርን ተገን ያደረገ የእርስ በርስ ግጭት እያነሳሳ ይገኛል።
ባሳለፍናቸው ሁለት ቀናቶች ውስጥ እንኳን በኢሊባቡር ከ 20 በላይ አማሮች በግማሽ ቀን ውስጥ ተጨፍጭፈዋል ተገለዋል በኢሊባቡር ወረዳዎች የአማራ ተወላጅ የሆነ ተለይተው እየተጠቁ እንደሆነ የተጎጂ ቤተሰቦች ሲናገሩ አድምጠናል። ስርዓቱን በመቃወም የተጀመረው የተቃውሞ ሰልፍ በህወሃት ወያኔዎች ሰርጎ ገብነት ሆን ተብሎ አላማውን እንዲስት ተደርጉዋል።
በኢሊባቡር ደጋ የተፈናቀሉ አማራ ሴቶች በተሰደዱበት ጫካ ውስጥ እንዳሉ ሁለት ነፍሰጡሮች መውለዳቸው ተነግሯል። በጅማ ዞን ሊዪ ወረዳ የአማራ ተወላጆች ንብረት እየወደመ እንደሆነ አድምጠናል ብዙ ወራትን ያስቆጠረው የአማራ ተወላጆች ላይ ያነጣጠረ ጥቃትም የአማራ ልጆች ከትምህርት ገበታ ጭምር አስተጓጉሎ እንዲታገዱ አድርጉዋል።
ሀላፊነቱን መውሰድ ያለባቸው የዚህ ሁሉ ሴራና ተንኮል አቀናባሪዎች የህወሃት ወያኔ ቱባ ባለስልጣናት ናቸው። ሴራቸውና ተንኮላቸው ተግባራዊ እንዲሆን ትዕዛዝ የሰጡት እነዚሁ ህወሃቶች የሚፈልጉት ደም መፋሰስና ግጭት ብቻ ነው።
ስለዚህ አማራው ሆነ ሌላው ኢትዮጵያዊ በንፁሃን ወገኑ ላይ የደረሰውን ጅምላ ጭፍጨፋ አፀፋውን በመመለስ መቃወም ይገባዋል። ህወሃት ወያኔ ሲገድለን ሲያስገድለን 26 ዓመታት አስቆጥሯል ለገደለን ላስገደለን ጠላታችን ህወሃት ርህራሄ ፍፁም አያስፈልግም። በህወሃት ወያኔ ምክን ያት ከዚህ በኃላ ደሀው ኢትዮጵያዊ ወገናችን ተቸግሮ ተሰቃይቶ መኖር ሊበቃው ይገባል።
ወያኔ የውድቀት ጫፍ ላይ ያደረሰው የገዛ ማንነቱና ባህሪው ነው የአንድ ዘር የበላይነትን አንግሶ ሌላውን ኢትዮጵያዊ ዜጋ እንደ መጤ ወይም እንደ ሁለተኛ ዜጋ በበታችነት ዐይን እያየ የአንድ አካባቢ ሰዎችን ተጠቃሚ ያደረገ ሲስተም ዘርግቶ ሌላውን ያገለለችና ተጠቃሚ ያላደረገች ኢትዮጵያ ለመፍጠር ሲሞክር ከመላው ኢትዮጵያዊ የመረረ ተቃውሞዎች አንገዛም ህወሃት ወያኔ በቃን የሚል መልእክት እየተስተጋባ ነው ያለው።
ብዙ ተምሮ ስራ ያጣ ወጣት ሀገሪቱን ሞልቷል የውትድርና ልምድ ባላቸው የወያኔ ባለስልጣናት የምትመራው ሀገር ኢትዮጵያ ዛሬም አድጋለች እያሉ ህዝቡን ሊያደነቁሩት ሲሞክሩ ታዝበናል። ውስን የወያኔ አገልጋዮችና ባለስልጣናት የሀገሪቱን ኢኮኖሚ ተቆጣጥረው ቀሪውን የሀገሪቱን ዜጋ በርሀብ ጠብሰውት የበይ ተመልካች ሆኖ ባለበት በዚህ ሰዓት ይህ የተራበ ሕዝብ መሪውን ሊበላ ደርሷል። አሁን በሀገራችን ያለው ነውጥ ወደ ለውጥ ለመቀየር ሁሉም ዜጋ በአንድነት ተነስቷል። ህወሃት ወያኔ ለመውደቅ መንገዳገድ ጀምሯል የተንገዳገደውን አምባ ገነኑን ስርዓት የመጣል ሀላፊነት የህዝቡ ነው የለውጡም ባለቤት የሚሆነው ህዝቡ ነው።
የወያኔ ህወሃት ድርጅት አባላት በተናጠል ከወያኔ ጋር በማበር ህዝቡን የምታስጨፈጭፉት የኢትዮጵያ ህዝብ ሲደማ ምሽቱን ዳንኪራ የምትመቱ በገንዘብና በሌላም በሁሉ አቅጣጫ ከጎናቸው ያላችሁ ከአንድ አካባቢ የተሰበሰባችሁ እየሰራችሁ ያለው ታሪክ ተመዝግቦ የሚቀመጥ በደል ግፍ ትልቅ ዋጋ የሚያስከፍላችሁ መሆኑን እወቁት።
አሁን የተጀመረው ህዝባዊ እንቅስቃሴ አድማሱን በማስፋፋት ትግሉን ወደ መጨረሻ ደረጃ ላይ መግፋቱ ልብ ልንል ይገባል የመጨረሻውን ውጤት ማሳመር እንዲቻል ትግሉን መደገፍ አለብን።
መቸም አለመታደል ሆነብን እና “የሞኝ ለቅሶ፤ መልሶ መላልሶ” እንዲሉ ለአርባ ዓመት ከአንድ አናሳ ማህበረሰብ የወጣ አናሳ ቡድን መላ አገራችንን ለመበጣጠስ በሺ የሚቆጠሩ ንጹሃን ወገኖቻችንን በግፍ ሲጨፈጭፍ ከንፈርን መምጠጥ ልማዳችን ያደረግን ጥቂቶች አይደለንም። ወያኔም በየአንዳንዳችን ሥነ ልቦና ዘልቆ በመግባት ውስጣችንን ጭምር በባለቤትነት ጠፍሮ እንደያዘ በመገመት ዛሬም እንደ ትናንቱ የግፍ ጭፍጨፋውን ቀጥሏል።
የዛሬው የአብዛኛው ኢትዮጵያዊ ወኔ ግን ወያኔ በሚያስበው ስሌት፤ ሊያኮላሽ ባሰበው የዘር ከፋፍለህ ምታው መንገድ የሚጠለፍ ሳይሆን፤ ሆድ ብሶት፤ የዘረኝነት ሥራዓት መሮት በነፃነት ጥማት የተንቀለቀለ ማህበረሰብ መብቱን ሳያከበር ድሉን ሳይቀዳጅ ክንዱን ላይንተራስ ቆርጦ የተነሳ ሕዝብ እያቀጣጠለው ያለ የትግል እሳት ነው። በማንኛውም አገር የወደቁትን የጨካኝ አምባገነኖች ታሪክ እንዳየነው ሁሉ የኛም አገር አረመኔዎች በድንቁርና እና በድርቅና እየተጓዙ ያሉት ያው በተመሳሳይ መልኩ ጉድጓድ እስኪወርዱ እየገደሉ ማለፍን ነው።
ሰሞኑንም መጠቅለያው የውድቀት ከፈኑ በመዘርጋት ላይ መሆኑን እያወቀ ከራስ እስከ እግሩ በሽብር የተዋጠውን ቀኑን ያራዘመ መስሎት በኦርሚያ አካባቢ ከመቸውም ጊዜ በላይ አገር አቀፍ ቅርጽ ይዞ እየተቀጣጠለ ያለውን የመንግሥት ተቃውሞ እንቅስቃሴ አቅጣጫውን ለማስቀየር በኢሉባቡር ክፍለ ሀገር በጫንጩ ወረዳ በቡድን ለተደራጁ ክፍሎች ሽፋን በመስጠት በአማራ ብሔረሰቦች ላይ የተፈፀመው አረመኒያዊ ጭፍጨፋ እጅግ አሳዝኖናል። ይህ ጭፍጨፋ በመንግሥት የዘረኝነት ሕግ ከለላ ሥር የተጠለሉ የመንግሥት ካድሬዎችና የደህንነት ሰዎች በአማራ ተወላጆች ላይ ያደረጉት አረመኔያዊ ጭፍጨፋ የመጀመሪያው ባይሆንም፤ የሰሞኑ ግን ሁሉም የኢትዮጵያ ሕዝብ አንድ ላይ ቆሞ ይህን መሰሪና ጨካኝ ፋሽስታዊ ቡድን ማስወገድ አማራጭ የሌለው የትግል ምዕራፍ ላይ በሆንበት ወቅት በመሆኑና ይህን አንድነታችን ለማበላሸት የተጠነሰሰ ተንኮል በመሆኑ ሁሉም ወገን አጥብቆ ሊያወግዘው ይገባል።
ዘረኝነትን መርህ ባደረገ የወያኔ ጭፍጨፋ በበደኖ፤ በአርባ ጉጉ፤ በወለጋ፤ በጉራ ፈርዳ ፤ በወልቃይት ጠገዴ፤ በጠለምት፤ በአርማጭሆ; በጋይንት፤ በደብረታቦር፤ በጎንደር፤ በሮቢት/ጋባ፤ በጭልጋ/መተማ/ሽንፋ፤ በወገራ/እንቃሺ፤ በቆላ ወገራ፤ በበለሳና በስሜን ወዘተ፤ ቁጥሩ እጅግ ብዙ የሆነ የአማራ ተወላጅ አልቋል። በየትኛውም የአገራችን ክፍሎች በዘር ኃረጋቸው ምክንያት በግፍ ለተጨፈጨፉ ወገኖቻችን በታሪክም በህግም ተጠያቂውና ዋጋ ከፋዩም ማንም ሳይሆን፤ ወያኔ ብቻ ነው።
የኢትዮጵያ ሕዝብ ከመቸውም በላይ ካሳለፋቸው የወያኔ የተንኮል ተመክሮዎች መማር እጅግ አስፈላጊም ወቅታዊ ጥያቄም ነው። አሁን እየተደረገ ያለው ሁሉንም ጎሳዎች ያቀፈ የመንግሥት ተቃውሞ አፈሙዝ ወደ እርስ በርስ ፍጅት ለማዞር ወያኔ ቀን ከሌት እየሰራበት ያለ የመጨረሻው ተንኮል ነው። ይህ ተንኮል እኛ ከምንለው በላይ ዘልቆ በስሜን ሸዋ፤ በሰላሌ፤ በመርሐቤቴ እንከን የሌለውን ፍጹም ሰላማዊ ሰልፍ ለማንደፋረስና ሁከት አስነስቶ በወታደር ኃይል ሕዝቡን እንዲፈጅና የሰልፉን ዓላማ ለማሳት የወያኔ ምልምሎች በሰው ንብረትና ህይዎት ላይ ጥፋት ሲፈጽሙ እጅ ከፍንጅ በሕዝብ ትብብር በቁጥጥር ሥር መዋላቸው ግልጽ ማስረጀ ነው።
ሰሞኑን በሰሜኑ የአገራችን አካባቤ ደግሞ፤ በወልቃይት/ጠገዴ አና በቃፍቲያ ሁመራ አካባቤ ከዘር ጭፍጨፋ የተረፉ የአካባቢው ተውላጆች የንግድ ቤቶች ስማችውን ከአማርኛ ወደትግርኛ መለወጥ አለባችሁ ተብለው ትእዛዙን አንቀበልም ባሉና ለማንነታቸው ቆርጠው የተነሱ ወገኖቻችን ከሥራ ቦታቸው እየተለቀሙ ወደ እስር ቤት መወርወራቸውን ስንሰማ ቁጭታችን እጥፍ ድርብ ያደርገዋል። ይህን አረመኔ እና ዘረኛ ሥርዓት ለመለወጥና የሰው ልጅ በማንነቱ ተከብሮ እንዲኖር የምናደርገውን ትግል በርትተን እንድንቀጥል እልህ የሚያስገባ እንጅ ተስፋ እንድንቆርጥ አያደርገንም። የሰው ልጅ በተፈጥሮ ያገኘውን ማነንት በግዳጅ ለማስቀየር መግደልና ማሳደድ ከህግም ሆነ ከሞራል አኳያ ተቀባይነት የሌለው የጨካኞች ባሕሪ ነው። እንዲህ ያለውን ጨካኝ አገዛዝ ከድርጊቱ ማስቆም የሚቻለው በተቀነባበርና በተባበረ የሕዝብ ትግል ብቻ ነው።
ዛሬ የወያኔን የግፍ አገዛዝ ማክተሙን እኛ የምንታገለው ብቻ ሳይሆን፤ የዓለም ማህበረሰብ ጠንቅቆ አውቆታል። የነብስ አባቶቹ አሜሪካኖች ጭምር የኃይል ሚዛናቸው የት ላይ እንደሆነ ጠንቅቀው በማዎቃቸው ምክንያት፤ ባለፈው ሳምንት መብቱን ጠይቆ አደባባይ የወጣውን የኢትዮጵያ ሕዝብ መንግሥት ከመግደል ተቆጥቦ ሰላማዊ ምላሽ እንዲሰጥ ጠይቀዋል። ቱባ ቱባ ባለሥልጣኖች መግቢያ ቀዳዳ ፍለጋ ለ40 ዓመት ከጨፈጨፉት ሕዝብ ለመሸሽ ወይም እዳቸውን በቀላሉ ለማወራረድ ወይም ሌላ የማጭበርበሪያ ቀዳዳ ለመፍጠርና በሕዝብ መካከል ገብተው የሕዝቡን እንቅስቃሴ ለመበታተን ከሥልጣናቸው መሰናበት ጀምረዋል። ቀሪዎቹም ደግሞ እንኳን እንደ ኢህአዴግ ጠንክረው ሊቆሙ ይቅርና እንደ ግል ድርጅቶቻቸው (ብአዴን፤ ወያኔ፤ ኦህዴድ) መስማማት ያልቻሉበት ወቅት ላይ ናቸው። ይህን የገማ ሊጠገን የማይችል ጥርስ የመሰለ ሥራዓት ከሥሩ ነቅሎ በዲሞክራሲያዊ መሠረት ላይ የቆመች የጋራ ሀገር ለማቆም የሚቻለው ደግሞ ሁሉም ተባብሮ ለመሥራት የድርሻውን ሲወጣና የወያኔን ሴራ ሲያመክነው ብቻ ነው ብሎ ጎንደር ሕብረት ለኢትዮጵያ አንድነት ያምናል።
ስለሆነም፤ በአሁኑ ሰዓት በኦሮምያ አካባቢ የተቀጣጠለውን የሕዝባዊ እምቢተኝነት በወያኔ ሙሉ ኃይል ርብርቦሽ የወገኖቻችንን ህይወት ቀጥፎ ሌላ የግፍ ዘመን ከማራዘሙ በፊት፤ ባለፈው ዓመት በጎንደር፤ በጎጃም እና በሌሎችም አካባቢዎች እንደተደረገው ሁሉ በጋራ መነሳት ጊዜ የማይሰጠው የነፃነት ደወል ነውና ጥሪያችን ይደረሳችሁ።
በመጨረሻም ዛሬም እንደ ትናንቱ ለትግራይ ሕዝብና ምሑራን ማሳሰቢያችን ሳናስተላልፍ አናልፍም። ይህ በእናንተ ከእናንተ አብራክ የወጣው ወያኔ ለእናንተ መከታና ብልጽግና ቆሚያለሁ እያለ ለሥልጣን ማራዘሚያው ሺፋን ሊያደርጋችሁ ጧዋት ማታ የሚለፈልፈው ለእናንተ ለትግርኛ ተናጋሪዎች አስቦ ሳይሆን ሥልጣኑን ለማሰንበት ብቻ ነው። ወያኔ የትግራይን ሕዝብ እንደማይወክል እናውቃለን ነገር ግን አብሯችሁ ከሚኖረው ቀሪ የኢትዮጵያ ህዝብ ጋር ደም እያቃባችሁ መሆኑን ልትረዱት ይገባል። ወያኔ ከመቃብሩ አፋፍ ላይ ቆሟል፤ ነገ ወደ መቃብሩ ሲገባ የትግራይ ሕዝብ ግን ይኖራል። ታዲያ አሁን በናንተ ስም የሚደረገውን ግፍ ልታወግዙና ከወገናችን ጋር አታቆራርጡን ማለት መቻል ነበረባችሁ። እናንተ ግን ዝምታን መርጣችኋል!! ነገር ግን በአሁኑ ሰዓት በስማችሁ በሚቀልደው የወያኔ ቅልብ አጋዚ ጦር በሚደረገው እልቂት እርር፤ ድብን ያለ ሕዝብ ነገ የማይጠፋ እሳት ሆኖ ሊለበልባችሁ እንደሚችል መገንዝብ አለባችሁ። ከሌላው ወገናችሁ ጋር ቁሙና ይህን የወያኔን መንግሥት ተቃወሙ። ይህ አባባላችን እናንተን ለማንገራገር ሳይሆን እየተሄደበት ያለው መንግድ ሀቁን ቁልጭ አድርጎ ስለሚያሳይ ነው።
ኣብ’ዚ ጽንኩር ኩነታት፡ ኣብ ውሽጥን ወጻኢ ዝርከብ ህዝብና ንጾም ሮመዳን ዝዳለወሉ ዘለዉ፡ ብጽቡቕ ጀሚሩ ብጽቡቕ ክፍጸም ዝተባረኸን ርሑስ ጾመ ሮመዳን ይግበሮ ብምባል ውሓደለ ንመላእ ኣመንቲ ምስልምና ኤርትራውያን ሰላምታ የመሓላልፍ። ጾም ሮመዳን ከኣ ንሰላም ስኒት ፍቅሪ ይግበረልና።
ኣፈኛ ሰራዊት ዚምባብዌ ሜጀር ጀነራል ሞዮ፣ ኣብ ቴሌቪዥን ቀሪቡ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ሰራዊት ዝወስዶ ዘሎ ስጉምቲ፣ ኣብ ውሻጠ መንግስቲ ተሓቢኦም ንዘለዉ ገበነኛታት ንምህዳን ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ንፕረዚደንት ሙጋበን ስድራቤቱን ምእንቲ ድሕነቶም ናብ ውሑስ ቦታ ከምዘግዓዘ ሓቢሩ።
እቲ ብሰራዊት ዚምባብዌ ተወሲዱ ዘሎ ስጉምቲ ወትሃደራዊ ዕልዋ’ዩ ክብሉ ሓያሎ ወገናት እታ ሃገር ይገልጽዎ እኳ እንተለዉ፣ ሰራዊት ግና ኩነታት ኣረጋጊኡ ስልጣን ናብ ፕረዚደንት ሙገበ ክመልስ ምዃኑ’ዩ ዝሕብር።
ፕረዚደንት ዙምባብዌ ሮበርት ሙጋበን ንሱ ዝመርሖ ሰልፊ ዛኑ ፒኤፍን ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ምፍሕፋሕ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ክፈትሑ እንተዘይክኢሎም፣ ሰራዊት እታ ሃገር ምትእትታው ክገብር ምዃኑ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ኣዛዚ እታ ሃገር ጀነራል ኮንስታንቲን ቺዌጋ ኣብ 13 ሕዳር ብጽሑፍ ኣጠንቒቑ’ዩ።
ሰራዊት ንመደበር ቴሌቪዥንን ሬድዮን ከምኡ ድማ ቤት ጽሕፈት ፕረዚደንትን ኣብ ዝተቖጻጸረሉ፣ ኣብታ ከተማ ተዅሲ ይስምዓ ምህላዉ’ውን ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብታ ሃገር ይሕብሩ።
ብእርጋን ተሰኒፉ ዘሎ ፕረዚደንት ሙጋበ፣ ስልጣኑ ናብ በልዕልቲ ቤቱ ንምስግጋር፣ ምክትሉ ዝርከቦም ሓያሎ ሰበ ስልጣን ገዳም መቃልስቱ ነበረን ካብ ስልጣን ክእስርን ክሰጉግን ምጽንሑ ጸብጻብ የመልክቱ።
በኢትዮጵያ ለሰላማዊ ትግል የተፈጠረው ምቹ ሁኔታ እንዳይቀለበስ ከለውጡ ኃይሎችና ለሰላም ከቆሙ የተለያዩ ተፎካካሪ ድርጅቶች ጋር በፅናት እንቆማለን ሲል አርበኞች ግንቦት ሰባት አስታወቀ፡፡
በአማራ ሕዝብ ላይ ትንኮሳ የጀመረው ትህነግ በተመሰረተበት ቀን ድል ሆኖ ለዘመናት ታፍኖ የኖረው የወልቃይት ጠገዴ ሕዝብ ድሉን አክብሮታል። በዝክረ በዓሉ ቀን የተገኙት የአማራ ክልል ርእሰ መሥተዳድር አገኘሁ ተሻገር ፀረ ሕዝብና ፀረ አማራ የነበረው ትህነግ ተሸንፎ በመገናኘታችን እንኳን ደስ ያለን ብለዋል።
የወልቃይት ጠገዴና የራያ ጉዳይ የአማራን ሕዝብ መስበሪያ ተደርገው ሲቆጠሩ እንደቆዩ የተናገሩት ርእሰ መሥተዳድሩ የሕዝቦች ጥያቄ በሰላማዊ መንገድ እንዲፈታ ጥረት ቢደረግም የትህነግ ቡድን ሳይቀበለው መቅረቱን አስታውሰዋል። በሀሳብ ሲረቱ በእብሪት ይሄዱ እንደነበርም ተናግረዋል።
የአማራ ሕዝብና መንግሥት ገፍቶ ወደግጭት አለመግባቱን የተናገሩት አቶ አገኘሁ ከግጭቱ አስቀድሞ ክልሉ የተረጋጋ እንዳይሆን ትህነግ ሲሠራ መቆየቱንም ገልጸዋል። የክልሉ መንግሥትም ከሁሉም በማስቀደም የክልሉን ሰላም መመለስ፣ የፀጥታ መዋቅሩን ማጠናከርና ሕዝቡን የማንቃት ሥራ መስራቱን ነው ያስታወሱት። የማታ ማታ ትህነግ በአማራ ሕዝብና በአማራ ክልል መንግሥት ላይ ግልፅ የሆነ ጦርነት እንደሚያውጅ ያስታውቅ ነበርም ነው ያሉት። ክልሉ በተለይም በጠለምት፣ በጠገዴ፣ በአርማጭሆና በራያ በኩል ኃይሉን ማደራጀቱንም አስታውሰዋል።
የትህነግ ዓላማ የአማራን ሕዝብ ቅስም በመስበር ኢትዮጵያን ማፈራረስ እንደነበርም ተናግረዋል። ለአማራ ሕዝብ የነበረው ግምት አናሳ መሆኑ ለውድቀቱ ምክንያት መሆኑንም አንስተዋል።
“የክልሉ መንግሥት ትህነግ በራያ እንጂ በአማርማጭሆ በኩል ጦርነት እንደማይጀመር ገምቶ ነበር፤ በአርማጭሆ በኩል የተደራጀ ኃይል ስለነበር በዚያ ቢጀምር ራሱን እንደማጥፋት ይቆጠራል፤ በቅራቅር ጦርነቱን ጀመረ፡፡ የወያኔ ቅስም የተሰበረውም በቅራቅር በኩል ዘጠኝ ጊዜ የማጥቃት ሙከራ አድርጎ ሳይሳካለት ቀርቶ ማክሰኞ ገበያን ሲለቅ ነው” ብለዋል።
ትህነግ ውጊያ በከፈተበት ወቅት የጠገዴ፣ የአርማጭሆና የጠገዴ ሚሊሻ የፈፀመው ጀብዱ የማይረሳ መሆኑንም ተናግረዋል። ውጊያው በተቀናጄ አመራር እንደተመራም አስታውሰዋል። በዚያ ውጊያ የማይታመን ጀግንነት፣ ታይቶ የማይታወቅ ወንድነት የታዬበት ነበርም ብለዋል። ውጊያው አማራን ማንበርከክ እንደማይቻል ያሳዬንበት ነውም ነው ያሉት።
“የተዋጋነው ራሳችንን ለመከላከል እና ለአርባ ዓመታት የተቀማነውን አማራነት ማንነታችን ለማስመለስ ነው” ብለዋል ርእሰ መሥተዳድሩ። በዘመቻው የአማራ ሕዝብ በአንድነት መሳተፉን የተናገሩት ርእሰ መስተዳድሩ የክልሉ ባለሀብቶች ያልተቆጠበ ድጋፍ ማድረጋቸውን ተናግረዋል።
“እኛ ቂመኞች አይደለንም ትህነግ የላከብንን ሠራዊት አሳክመን አብልተን ሸኝተናል”ነው ያሉት። በዘመቻው የነበረውን ትብብርና አንድነት በልማት ላይም መድገም እንደሚገባ ነው የተናገሩት።
የወልቃይት ጠገዴ ሕዝብ ለአርባ ዓመታት ታግሏል፣ የትግሉ አላማ ተሳክቶለታልም ብለዋል። ባለፉት ዓመታት ተፈናቅሎ የሚኖረው የወልቃይት ጠገዴ ሕዝብ ሀገሩ ነፃ ወጥቷል፣ የሰላም አየርም ነፍሷል ወደ ሀገራችሁ ተመለሱ ብለዋል ርእሰ መሥተዳድሩ።
የአማራና የትግራይን ሕዝብ አንድነት ለማስጠበቅ ሁሉም መሥራት አለበት ያሉት ርእሰ መሥተዳድሩ በተለያየ መንገድ የተለያየ አጀንዳ ለመስጠት የሚደረገው ጥረት ትክክል አይደለምም ብለዋል። ከዚህ በኋላ ሁለተኛ እንቅፋት አይመታንም ብለዋል ርእሰ መሥተዳድሩ በንግግራቸው።
“አማራን አሳንሶና ዝቅ አድርጎ የማዬት አጀንዳ ተዘግቷል፣ ከከፍታችን ከሚያወርዱንን አጀንዳዎች አንያዝ፣ በማንነታችን ለይተው የሚገድሉንን ለፍርድ እናቀርባቸዋለን፣ አማራን የሚያዋርድ እንቅስቃሴ የማታ ማታ መሸነፉ አይቀርም” ነው ያሉት ርእሰ መሥተዳድሩ።
ዕጡቓት ጉጅለታት አብ ዋና ከተማ ኢንዶኖዥያ- ጃካርታ ነታጉ ተኩሶም ይብሉ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ካብቲ ቦታ ነዚ ተኸቲሉ ምስ ሓይልታት ፖሊስ ናይ ተኩሲ ልውውጥ ተካይዱ በዚ ድማ ሓሙሽተ ካብቶም ነቲ መጥቓዕቲ ዝፈጸሙ ሓውስኻ ሸውዓተ ሰባት ሞይቶም። ጉጅለ ዳዕሽ ነቲ መጥቓዕቲ ሓላፍነት ወሲዱ'ሎ።
ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ሶማል ብዘጋጠመ መጥቓዕቲ ግብረ-ሽበራ ንዝሞቱ ወታሃደራት ኬንያ ዝክሪ ፕረዝደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ፡ ፕረዝደንት ናይጀርያ መሃመዱ ቡሃሪን ፕረዝደንት ሶማል ሃሰን ሸክ መሓሙድ ዕንባባ አብ መቓብር እቶም ወታሃደራት ኣንቢሮም።
በዓለም አቀፉ ጣናን መልሶ ማቋቋም ጥምረት የተገዛውን የእንቦጭ ማስወገጃ ማሽን የአማራ ክልል አካባቢ ደንና ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለስልጣን ተረከበ – GLOBAL COALITION FOR LAKE TANA RESTORATION
Home > allCategories > Media and Public Relations > በዓለም አቀፉ ጣናን መልሶ ማቋቋም ጥምረት የተገዛውን የእንቦጭ ማስወገጃ ማሽን የአማራ ክልል አካባቢ ደንና ዱር እንስሳት ጥበቃ ባለስልጣን ተረከበ
እሷ ጠንካራ ነበረች (ቪዲዮውን ንቁ ንዑስ ርዕሶችን ለተመለከቱት) ዝም ማለት ነበረባት አይደለም ፣ ግን እራሷን ብዙ አጋለጠች እና ብቻዋን ... ከሚያውቋቸው በስተቀር ማንንም አልከሰስም አሜሪካ እነዚህ ክበቦች እዚያ በጣም ኃይለኞች እንደሆኑ ያውቃሉ ፡፡
ይህንን የመሰለ ኃይል ለማቋቋም ቡድኖች ያስፈልጉዎታል ፣ አስተዳደሩን በሰራተኛ ይቀልጣሉ ፣ ብዙውን ጊዜ ጭንቅላቱን ይለውጣሉ (በየአመቱ የፕሬዚዳንት / ኢ / e ምርጫ) እና ሌሎች መሰረታዊ / የግል ጥንቃቄዎች ( ማስፈራሪያ ወይም አይደለም) ፣ ወዘተ የምንወዳቸውን በምንገኝበት ቦታ ያሳውቁ ፣ ብቻዎን አይኑሩ ፣ አካባቢውን በሞባይል በመቅረጽ በፖሎ ሸሚዝ ኪስ ውስጥ ያስገቡ (ዛሬ በዩቲዩብ ላይ የማያቋርጥ ዥረት የሚለጥፉ መተግበሪያዎች አሉ ፣ ዩቲዩብ እንዲሁ ይህን ያደርጋል ከ “ቀጥታ” ተግባር ወዘተ ጋር
ወንጀል ከሆነ ያለምንም ማስረጃ ማንኛውንም ነገር ማረጋገጥ ከባድ ይሆናል ፡፡ ዛሬ ከጄኔቲክ ምህንድስና ጋር የምንኖር ያለ ዱካ የምንገደልበት አደገኛ ዓለም ውስጥ ነው የምንኖረው ፡፡ የሚፈልጉትን ካላወቁ በጭራሽ ሊያገኙት ይችላሉ ፡፡ አጭር ግማሽ ሕይወት እንዳለው ሞለኪውል።
ለአይዘንትሮፕ-የምርመራውን ውጤት መጠበቁን ቀጠለ ፣ ግን በመርህ ደረጃ አስከሬን ማረጋገጫ ነው 1) አይካድም ፣ 2) “የሆነ” ነገር መከሰቱን (ተፈጥሮአዊ ተፈጥሮአዊም አልሆነም ይህ ደግሞ ወደ ሞት) 3) ጠላቶችን ከሠራ ሰው ፣ 4) ጠላቶቻቸው ኃይለኛ እንደሆኑ 5) እና ስለሆነም “ይረብሻሉ”። 5) ዘመዶ relativesን “ቢሆንስ” ብቻ ልጁን እንዲንከባከቡ ማስጠንቀቂያ ስለሰጠች (በአንድ ወይም በሌላ መንገድ) ማስፈራሪያ እንደደረሰባት ታውቅ ነበር ፡፡ እና እኛ የማናውቃቸው ነገሮች አሉ ፡፡ የአዕምሮ ዘይቤ እንደሆነ አይደለም ፡፡ ተጨባጭ አካላት አሉ ፡፡ አንድ ጉዳይ Ex nihilo ን ከማቋቋም ስንጀምር ሴራ ብዙውን ጊዜ ነው ፣ ግን ይህ እንደዛ አይደለም። ግድያ ሊኖር የሚችል ነበር ፡፡
በአጠቃላይ ለከባድ እና ታሪካዊ በሽታዎች ለክትባት የበዛሁ እንደሆንኩ መጠን ... ከመጠን በላይ መከተብ እና በተለይም በችኮላ በተደረገ የሙከራ ክትባት በጋራ ክትባትን እከተላለሁ!
ዲቶ እና በተለይም በእነዚህ ሕፃናት ውስጥ ከሚወጉ ከ 10 በላይ የክትባት ክትባቶች (ኮክቴሎች) ላይ ... የመጨረሻ ፀረ-ተባባሪዎቻቸው ሲያገኙ ከተነከሱበት ጥያቄ የተነሳ ለእኔ የሚወስደኝ አለኝ በቤት ውስጥ መታከም (ምንም እንኳን በጀርመን ውስጥ ቢኖርም የፋርማሲ ባለሙያ-አማት እንዲኖር ይረዳል)!
ኣነ ዝገርመኒ ዘሎ ናይ ዳዊት እዩ ከምዛ ዝፈልጣ ኮፍ ኣባሉ ኣምጺእዋ ን ሰበይተይ ደንጉዩ እዩ ዝርድኣ ወረ ሓንሳ ሓንእ እንዳ በላእኩ እዩ ዝርደኣኒ እያ ትብለኒ
ለዚህ ጥያቄ ምላሹ ‹አዎን› ከሆነ ስለ ባቡሩ የሚኖረን ግምት ይለያል፡፡ ኢትዮጵያን እናሳድጋለን ስንል ያሳደጓትን እየዘነጋንና መታሰቢያቸውን እያፈረስን መሆን የለበትም፡፡ ‹በማን ላይ ቆመሽ እግዜርን ታሚያለሽ› አለ ያገሬ ሰው፡፡ የምናመጣው አዲስ ነገር ባለን ላይ የሚጨመር እንጂ ያለንን የሚያጠፋ መሆን የለበትም፡፡ መኪና ያስፈልገናል፣ ግን እግር የሚቆርጥ መሆን የለበትም፡፡ ወደድንም ጠላንም ይህች ሀገር የታሪክና የቅርስ ሀገር ናት፡፡ ይህ ታሪኳና ቅርሷ ደግሞ የህልውናዋም ምንጭና መሰንበቻም ጭምር ነው፡፡ ይህን ታሪክና ቅርስ እያጠፉና እያበላሹ የሚመጣ ለውጥ አንገት ቆርጦ ፀጉርን እንደማስተካከል ነው የሚቆጠረው፡፡ እናም የሚመለከታቸው ሁሉ ወደ ርምጃ ከመግባታቸው በፊት ሦስት ጊዜ ሊያስቡ ይገባል፡፡ መቼም የመጀመርያውን ባቡር ያስገቡትን የዐፄ ምኒሊክን ሐውልት አፍርሶ ባቡር እናስገባ ማለት የታሪክ ምጸት ነው፡፡ ለነጻነት የተሠውትን የአቡነ ጴጥሮስ ሐውልት ነቅሎ በባቡር ላይ በነጻነት ለመሄድ መከጀል ግፍ መሥራት ነው የሚሆነው፡፡”
ጣሊያናዊያን ለፋሽስቱ ግራዚያኒ መታሰቢያ ሲያቆሙ ኢትዮጵያዊያን የአቡነ ጴጥሮስን እና የአጴ ምኒልክን ሀውልት ሊያፈርሱ ነው ይባላል፡፡ እንዲህ ነው ልዩነት እና እድገት
እኛ እያልን ያለነው ሀገሪቱ ላይ የሚሰሩ ፕሮጀክቶች ለምን ቅድመ ጥናት ሲካሄድ የእምነትና የሐውልት ቦታዎች ፤ የአባቶቻችን ለቤተክርስቲያንም ሆነ ለኢትዮጵያ አሻራቸውን ያስቀመጡበት ቦታ ከግምት ውስጥ አይገባም ? ወይስ ከበስተጀርባ ሌላ ነገር አለ……?..
ሀውልቱ ምንም ችግር ሳይደርስ የባቡር መስመር ዝርጋታው ይከናወናል ያሉት ሃላፊው ፥ የባቡር መተላለፊያ ዋሻ ከሃውልቱ ስር ስለሚገነባ ፤ ግንባታው እስኪያልቅ ድረስ ሃውልቱ ለጥቂት ጊዜ ተነስቶ ከዋሻው መጠናቀቅ በኋላ ወደ ቦታው እነደሚመለስ ተናግረዋል።አያይዘውም ይህ የባቡር መስመር ግንባታ የዳግማዊ ሚኒሊክ ሀውልትን በምንም መልኩ እንደማይነካው የሚወራው ወሬ መሰረተ ቢስ መሆኑንም ነው ያስረዱት።”