Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
መነሻ / የጥቃቅን እና አነስተኛ መረጃ / ወቅታዊ መረጃ / አዋሽ ባንክ ለአነስተኛ መካከለኛ ኢንተርፕራይዞች በአይነቱ የተለየ የባንክ አገልግሎት ማዘጋጀቱን ገለፀ
ይህ አገልግሎት ኢንተርፕራይዞች ሥራቸውን በተሻለ ሁኔታ ለመሥራት እና ውጤታማ ለመሆን እንደሚያስችላቸው ነው ባንኩ የገለጸው፤ በመሆኑም በዘርፉ የተሰማሩ ግለሰቦች ወይም ድርጅቶች ከአዋሽ ባንክ ጋር በማነጋገር የአገልግሎቱ ተጠቃሚ መሆን እንደሚችሉ ተገልጾአል።
“የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ያቀረበችው ቅሬታ ያለውን ተጨባጭ እውነታ ያላገናዘበና ከግምት ያላስገባ ነው!!! (የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት….) | EthioReference >
"የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ያቀረበችው ቅሬታ ያለውን ተጨባጭ እውነታ ያላገናዘበና ከግምት ያላስገባ ነው!!! (የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት....)
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በትናንትናው እለት በመንበረ ፓትርያርኩ ብፁዕ ጠቅላይ ስራ አስኪያጅ ብፁዕ አቡነ ያሬድ አማካይነት ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያርክ አቡነ ማትያስ እንዲሁም ብፁዓን የቅዱስ ሲኖዶስ አባላት በተገኙበት ለሀገር ውስጥ የመገናኛ ብዙኃን ወቅታዊ የሀገራችንን ጉዳይ አስመልክቶ ጋዜጣዊ መግለጫ መስጠቷ ይታወሳል።
በመግለጫውም በኦርቶዶክሳውያን ምዕመናን ላይ እየደረሰ ያለው ጥቃት አውግዞ መንግስትም እየተደረገ ያለውን ሀይማኖት ተኮር ጥቃት በአስቸኳይ ሊያስቆም እንደሚገባ ገልፆ ችግሮች ያላቸውን በርካታ ሁኔታዎች በማብራሪያ አስቀምጧል።
ይህንኑ ጉዳይ አስመልክቶ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት የኮምዩኒኬሽን ጉዳዮች ኃላፊው አቶ ጌታቸው ባልቻ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ያቀረበችው እና የሰጠችውን መግለጫ ተቀብሎ መንግስታዊ የእርምት ተግባር ከመስጠት እንዲሁም በመዋቅሮቻቸው ውስጥ ተሰግስገው የሚገኙ ሆድ አደር ባለሥልጣኖቻቸው ላይ ህጋዊ እርምጃ ከመውሰድ ይልቅ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ያቀረበችው ቅሬታ ክልሉ ያለበትን ተጨባጭ እውነታ ያላገናዘበና እየተደረገ ያለውን ጥረት ከግምት ያላስገባ ነው ሲሉ መተቸታቸው ለኦርቶዶክሳዊት ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን የማንመጥን እና የክልሉ መንግስት በምዕመናን ላይ እየደረሰ ያለውን ጥፋት በቸልታ እየተመለከተው መሆኑን ማሳያ ነው።
ከዚህ ቀደም እኚሁ የኦሮሚያ ክልል የኮምዩኒኬሽን ቢሮ ኃላፊ አቶ ጌታቸው ባልቻ ጥቃቱን የሃይማኖት ነው አትበሉ በማለት በቁስላችን ላይ እንጨት በመስደድ ጋዜጣዊ መግለጫ መስጠታቸው የሚታወስ ሲሆን በተደጋጋሚ በክልሉ መንግስት የሚወጡ መግለጫዎች ቁስሎቻችንን እንድናክም ሳይሆን ቁስሎቻችን እንዲመረቅዙ የሚያደርጉ ናቸው።
አንተ ክርስቲያን ነህ እየተባለ ሲገደል ለቆየ ህዝብ በክርስትናው ሳይሆን የክልላች ነዋሪ እና ሰው ስለሆነ ነው ድጋፍ የምናደርግለት ማለት ከመሣለቅ አይተናነስም።
ተወደደም ተጠላም በኦሮሚያ የሚገኙ ምዕመናን የተገደሉትም እየተገደሉ ያሉትም ኦርቶዶክሳውያን ስለሆኑ ብቻ ነው ! ይህንንም ከመቀበል ይልቅ አላግባብ የሚደረጉ ጨፍን እና ላሞኝህ አይነት አካሄድ ለሀገር ግንባታም ሆነ በመተሳሰብ እና በመፈቃቀር ላይ ለምንገነባትና ለምንኖርባት ሀገራችን ቅንጣት ያህል የሚፈይደው ነገር አለመኖሩን ከግምት በማስገባት መንግስትም እንዳለበት ትልቅ ኃላፊነት የኦርቶዶክሳውያንን የመኖር ሰብዓዊ መብት ሊያስጠብቅ ይገባል !!
የበጋውን ሙቀት መጨመር ይፈልጋሉ? በኤኤምኤ ለመተማመን ድፍረትን? ወደ ኒው ሃምፕሻየር ይሂዱ: ለኒው ኢንግላንድ ብቸኛው የንግድ ዋነሮች እና ከኒው ኢንግላንድ ትልቁ የውሃ ፓርክዎች አንዱ ነው. ምንም እንኳን የበጋው የአየር ሙቀት ምንም ያህል ከፍተኛ ቢሆንም የኒው ሃምፕሻየር ማቅለሻ መንገድን ያዝናናናል.
የሜርኩሪ ፍልሰቱን ሲመታ እና ሲወጣ አየህን? ሁልጊዜም አሪፍ የሚሆንበት አንድ ቦታ አለ - ዋሻ! ጎጆዎች ለመዳሰስ የሚያስችሉት ብቻ ሳይሆን, ከመጠን በላይ ከሆነው አለም ይልቅ ሁልጊዜ ቀዝቃዛ እና እርጥበታማ የመሆን ተፈጥሯዊ ጠቀሜታ አላቸው.
በኒው ሃምፕሻየር በጎልማ ተራሮች ክልል ውስጥ የሚካሄዱ ሁለት ዘመናዊ ዋሻዎች አሉ. የሚጓዙት የ 40 ደቂቃ ያህል ርቀት ላይ ነው, ስለዚህ በአንድ ቀን ውስጥ የዋሻዎች አድናቂ ከሆኑ ሁለቱን ማየት ይችላሉ.
በሰሜን ዉድስቶክ, ኒው ሃምፕሻየር የጠፋ ጎርፍ ሸለቆ እና ቋድ ዋሻዎች በሞቃታማ የበጋ ቀን ውስጥ የቀዝቀዝ እፎይታ እንደሚሰጡ እርግጠኛ ናቸው. ይህ ጥቁር ድንጋይ በእናት እራት እጅ ለ 300 ሚሊዮን አመታት ተቀርጾ እና ቅርፅ ተደርጓል. በበረዶ የተሸፈኑ ሸለቆዎች, ረዣዥም ግድግዳዎች ያሉት ጉድጓዶች እና የፍሳሽ ፏፏቴዎች በሰዓትዎ ረጅም ርቀት እና በራስዎ የሚመሩ ጉብኝቶች በተፈጥሮ ኃይሎች ከፍተኛ አድናቆት ያስከትልዎታል. በማእከላዊ የአየር ማቀዝቀዣ ማእከል ቀን ውስጥ የውኃ መውረጃ ቀዝቃዛ አይመርጡም? ለትራክ ምርጥ ጀብድ, በአንድ ምሽት የሚነካ የጎን መጓዝ ጉብኝት ላይ ቦታዎን ይያዙ. የሜዲዝ ሸለቆ ማቆሚያ ከግንቦት እስከ ጥቅምት አጋማሽ ክፍት ነው (የአየር ሁኔታ ሁኔታ ይፈቅዳል).
በኒው ሃምፕሻየር በፖል ካቭስ ፓርክ ከፀደይ መጨረሻ እስከ ግንቦት መጨረሻ ድረስ የሚከፈት ሌላው አሪፍ ቦታ ነው (የአየር ሁኔታ ሁኔታ ይፈቅዳል). የሃዋይዋ ሸለቆ የተገነባው ከአምስት ሺህ ዓመታት በፊት ሲሆን በሰሜናዊ ኒው ሃምፕሻየር የሚገኙት ነጭ ማማዎች በተባለችው የሜዳ አህጉር የበረዶ ግግር ላይ ሦስተኛው ዓለም አቀፍ የበረዶ ሸለቆ ተዘርግቶ ነበር. በረዶው እንደቀዘቀዙ ሁሉ ዘመናዊ የሆኑ ዘጠኝ ጥቁር ዋሻጦችን እና መተላለፊያዎችን ያፈላልጉ. የራስ ወዳድነት ጉብኝቶች በተፈጥሮ መስመሮችና በሸለቆዎች ውስጥ በተተከሉ የአትክልት ቦታዎች ወደርሷ የአትክልት ቦታ ይመራሉ. ወደ ፖላ ዋሻ ፓርክ ለመሄድ ከ I-93 ፓውሉ ውስጥ ከ I-93 መውጫ መውሰድ; ከዚያም በሀገራዊ መንገድ 25 ላይ ወደ ምዕራብ አምስት ኪሎሜትር ይሂዱ. የመግቢያ ዋጋዎች በሎስት ወንዝ ሸለቆ ውስጥ ካገኙት የበለጠ ዋጋቸው ተመጣጣኝ ናቸው. ለቤተሰብ ተስማሚ የሆነ ምርጫ.
ከኒው ኢንግላንድ ትልቁ የውሃ ማዝናኛ መናፈሻዎች, የውሃ ሀገር , በክልሉ ካሉት አነስተኛ የባህር ዳርቻዎች አቅራቢያ በፖርትምዝወርዝ, ኒው ሃምፕሻየር ውስጥ ይገኛል. ከአስር ሰአት የተለያዩ የውሃ ጎዳናዎች እና ታላላቅ ተንሸራታቾች እና የሽብር ሽርሽር ዶክተር ቮን ደንግል ሸንጎ እንዲሁም ሌሎች በ 47 ሄክታር መሬት ላይ የሚካሄዱ ተጨማሪ ተግባራትን ጨምሮ በመናፈሻው ውስጥ የሚያነቃቃውን ቀን ማጫወትዎ አይቀርም.
የውሃ ሃገር ለኒው እንግሊዝ ትልቅ የውቅያኖስ መጠጥ: 700,000 ጋሎን ውሃ ነው! መጓጓዣዎች በጣም ውድ ከሆኑት የሮቢንግ ስፒድስ እና በጣም ጨለማ, ሮለር ኮስተር-ልክ እንደ ብሩሆል ብስክሌት የመሳሰሉት. በፓርኩ ውስጥ ቀንዎን ለማቀድ የሚረዳ መረጃ በውሃ ሃገር ድር ጣቢያ ላይ ይገኛል. ጊዜዎን በሙሉ በቅድሚያ መስመር ላይ በመግዛት ጊዜዎን በገንዘቡ ጊዜ ይቆጥቡታል.
የዊንንስሾኪቄን ቀዝቃዛ ውሀ በሀይቴቶች ቁልቁል ለማጥበብ , ለዓሣ ማጥመድ እና ለመዝናናት ስለሚፈልጉት መረጃ ሁሉ ላኪስ ቱሪዝም አሶሴሽን ድረገፅን ይጎብኙ. በማዕከላዊ ኒው ሃምፕሻግ ውስጥ የሚገኝ ሲሆን የስፔን ግዙፉ ሐይቅ 72 ካሬ ኪሎ ሜትር የሚሸፍን ሲሆን ብዙ የአየር ሁኔታ መዝናኛዎችን ያቀርባል.
SwimmingHoles.org ወደ 50 በሚደርሱ የድሮ የሃምፕሻየር የውሃ ጉድጓዶች ውስጥ ይመራዎታል, በኖርዝ ዉድስቶን ክሪስታል ኮካደርን ጨምሮ, በተፈጥሮ የውሃ ​​ተንሸራታች. አይይ!
ቤተሰብዎ በጋ ወቅት ከእንቅልፍ ለማምለጥ ከፈለጉ, ከኖርዝ ኮንዌይ, የኒው ሃምሻሻዋን የውስጥ የውኃ ፓርክ ወለል ላይ ለመቆየት ከፈለጉ, የቀይ ጃክዌይ ማውንቴን ዌይ ማውንት, ለካሃኑ ላውጋዋን 40,000 ካሬ ጫማ የቤት ውስጥ የውሃ ፓርክ, ወይም ሃምፕተን አውንት & Suites እና ይበልጥ ርዝማኔ ያለው 5,000 ካሬ ሜትር በእግር መስጫ ፓርክ.
በኒው ሃምፕሻር ውስጥ አንድ ቦታ አለ, ምንም ያህል ሙቀት ቢመጣ, ሁልጊዜም ታኅሣሥ ነው. የዲሴምበር 25 ቀን ትክክለኛ ነው! በጄፈርሰን ውስጥ የሳንታ መንደር ለአንድ የቀን መሣሌ ቀን, ጥሩ ጉዞ በማድረግ እና በተቀላቀለ "በአለፈ-እርግዝና" ውስጥ እራሱን ለመገናኘም ጥሩ አጋጣሚ ነው. ለተጨማሪ መረጃ በስልክ ቁጥር 603-586-4445 ይደውሉ.
Econologie.com » ቢዮየፊያዎች እና ቢዮኤሌክትuels » ሊገርም ታደላ የሚዘልቅ ዘይት » የ Laigret ዘይት የአየር ማይክ ማይክሮቦች (ማይክሮሚክ) ለማደግ ቀላል ዘዴ ነው
የአስተማማኝ ሕዝባዊ ፖሊሲ ሰባት መርሆዎች የነጻ ኢኮኖሚ ምሰሶዎች ናቸው፡፡ እንደደኔ እምነት፣የየሃገሩ እና የየፌደራል ተቋማት ዋነኛ ማዕዘናት ሁሉ በእነዚህ መርሆዎች ተውበው ቢሆን፣በተለይ ደግሞ እያንዳንዱ ህግ አርቃቂ አካል ቢረዳውና ለመርሆዎቹ መተግበር በታማኝነት ቢጥር ኖሮ እጅግ ጠንካራ፣ነጻ፣የበለጸገና የላቀ መልካ አስተዳደር ያለው ህዝብ መፍጠር ይቻል ነበር፡፡
በቅድሚያ በመርሆ ቁጥር 1 ላይ የተጠቀሰው ዓ/ነገር የትኛውን የ ‘እኩልነት’ አይነት እንደሚመለከት ግልጽ ማድረግ እፈልጋለሁ፡፡አንድን ወንጀል መፈጸምህን አለመፈጸምህን መሰረት በማድረግ ወንጀለኛ ወይም ነጻ ስለመሆንህ በምትዳኝበት ጊዜ በሕግ ፊት እኩል የመሆንን መብት የሚመለከተውን አይደለም፡፡ ከጾታ፣ከዘር፣ከሐብት፣ከአምልኮ ወይም ከሥርዓተ ጾታ ጋር የተገናኘውንም አይደለም፡፡
እኔ እያወራሁ ያለሁት በልውውጥ፣በገበያ፣በሥራና በየንግድ ሥራ ሊኖር ስለሚችል ገቢንና ቁሳዊ ሐብትን ስለሚመለከት ‘እኩልነት’ ነው፡፡ስለኢኮኖሚያዊ እኩልነት ነው እየተናገርኩ ያለሁት፡፡እስቲ ይህን የመጀመሪያ መርህ ሁለት ቦታ ከፍለን ቀዳሚውን ግማሽ እንመልከት፡፡
ነጻ ሰዎች እኩል አይደሉም፡፡የራሳቸውንም ሆነ የቤተሰቦቻቸውን ደህንነት እንዲያሻሽሉ፣በዕጣ-ፈንታዎቻቸው ላይ እንዲወስኑና ራሳቸውን መሆን እንዲችሉ ሰዎች ነጻነት አግኝተው ገበያ ውስጥ ሲንቀሳቀሱ ወይም የንግድ ሥራ ሲያከናውኑ የሚያገኙት ውጤት የሐብት እኩልነትን የሚፈጥር አይደለም፡፡ሰዎች የሚያገኙት የገቢ መጠን በሰፊው ይለያያል፤የሚያካብቱት የሐብት መጠን እጅጉን ይለያያል፡፡ለአንዳንዶች ይህ ዕውነታ ስለማይዋጥላቸው ‘በሐብታሞች እና በድሆች መካከል ያለ ክፍተት’ ነው በማለት ችግር ያወራሉ፡፡ይልቅ እኔን እንደሚገባኝ በነጻ ማሕበረሰብ ውስጥ ያሉ ሰዎች በራሳቸው የሚያስገርሙ ናቸው፡፡ እያንዳንዳችን ከሌላው በሕይዎት ካለውም ከሌለውም የምንለያይበት የትየለሌ የሆኑ ልዩ ነገሮች አሉን፡፡ታዲያ በዓለም ላይ ይን ዕውነታ እያየን፣ገበያ ውስጥ የምናደርጋቸው መስተጋብሮች ተመሳሳይ ውጤቶችን እንዲያፈሩልን ለምንድነው ተስፋ የምናደርው?
በተፈጥሮ ተሰጥኦዎቻችን እና ችሎታዎቻችን የተለያየን ነን፡፡ አንዳንዶች ከሌሎች የላቀ ተሰጥኦ አላቸው ወይም የአንዳንዶች ተሰጥኦ ብልጫ ያለው እሴት የሚፈጥር ነው፡፡አንዳንዶች ያላቸውን እጅግ የላቀ ተሰጥኦ ሳያውቁት ዕድሜያቸው ይሄዳል፡፡ከነጭራሹ ተሰጥኦዎቻቸውን ሳያውቁ የሚያልፉም ሞልተዋል፡፡ ማይክ ጆንሰን ተሰጥኦ ያለው የቅርጫት ኳስ ተጨዋች ነው፡፡እኔ ከማፈራውገንዘብ ጋር ሲነጻጸር እሱ እጅግና እጅግ ብዙ የበለጠ ገንዘብ በቅርጫት ኳስ ጨዋታ ቢያፈራ፣ይህ ሌሎችን ሊያስገርም ይገባልን?
በትጋት የማምረት ደረጃ ወይም ለሥራ ባለን ፈቃደኝነት ሁላችንም የተለያየን ነን፡፡አንዳንዶች ይበልጥ ጠንክረው ይሰራሉ፡፡ሌሎች ደግሞ ረጅም ሰዓታትን በሥራ ያሳልፋሉ፡፡በአሰራር ጥበብ የሚልቁም አሉ፡፡ይህ ዕውነት ሥራችንን የሚመዝኑበትን መስፈርትና ለሠራነው ሥራ የሚከፍሉንን የገንዘብ መጠን በሰፊው እንዲለያይ ያደርጋል፡፡
በመቆጠብም አቅምም እንዲሁ እንለያያለን፡፡ እንበልና የሃገሪቱ መሪ በዛሬዋ ምሽት አንዳች እርምጃ በመውሰድን በሃብት እና በገቢ ሁላችንንም እኩል ቢያደርጉን፣ነገ በተመሳሳይ ሰዓት ሊኖረን የሚችለው የሐብት መጠን የተለያየ ይሆናል፡፡ምክንያቱም አንዳንዶቻችን ስንቆጥብ ሌሎቻችን እናባክናለንና ነው፡፡እስቲ እናንተም ነጻ ሰዎች በኢኮኖሚ እኩል ሊሆኖ የማይችሉባቸውን ሌሎች ምክንያቶች አስቡ፡፡
እኩል ሰዎች ነጻ አይደሉም፡፡ይህ የመጀመሪያው መርህ ሁለተኛ ግማሽ ሃተታ ነው፡፡ በዓለም ላይ በየትኛውም ስፍራ ይሁን በኢኮኖሚ እኩል የሆኑ ሰዎችን ልታሳዩኝ ከቻላችሁ፣እኔ ደግሞ እነዚህ ሰዎች እጅጉን ነጻ አለመሆናቸውን አሳያችኋለሁ፡፡
ማህበረሰብን በገቢና በሐብት እኩል ማድረግ የሚያስችልህ የመጨረሻውና ብቸኛው አማራጭ በእያንዳንዱ ሰው ግንባር ላይ ጠመንጃ መደቀን ነው፡፡በሌላ አነጋገር ሰዎችን እኩል ማድረግ የምትችለው አስገዳጅ ኃይል በመጠቀም ነው፡፡አንገት መቅሊያ ሰይፍ፣ሰው መስቀያ ሸምቀቆ ገመድ፣ጥይት ወይም የኤሌክትሪክ ገመድ ታዘጋጅና ትዕዛዝ ታስተላልፋለህ፡፡ ይህ ማለት ደግሞ ሰውን በሥራህ ላይ አትጠበብ፤አጠገብህ ካለው ሰው ይበልጥ ጠንክረህ ወይም ሥራህን አሳምረህ አትሥራ፤ከሌሎች የበለጠ ብልህ ሆነህ አትቆጥብ፤አዲስ ምርት ለማቅረብ ቀዳሚ አትሁን፤ተፎካካሪህ እያቀረበ ካለው ሰዎች ይበልጥ የሚፈልጉትን ምርቶች አታቅርብ ወይም አገልግሎቶች አትስጥ ማለት ነው፡፡
እርግጠኛ ነኝ ማናችሁም ብትሆኑ በእነዚህ ትዕዛዞች የሚመራ ማህበረሰብ እንዲኖር አትፈልጉም፡፡እ.ኤ.አ በ1970ዎቹ መገባደጃ ላይ ኬሜር ሩዥ ካምቦዲያ እዚህ ደረጃ ላይ ለመድረስ ተቃርባ ነበር፡፡ የዚህ ውጤት ከ8ሚሊዮን ሕዝቦቿ መካከል ከ2ሚሊዮን በላይ የሚሆኑትን 4 ዓመታት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ ለሞት አበቃቸው፡፡ ሥላጣንን ተቆናጠው በበላይነት መዋቅር ላይ ከነበሩት በቀር በዚያን ወቅት በሕይዎት መቆየት የቻሉት የዚያች አሳዛኝ ምድር ሕዝቦች ያሳለፉት የመከራ ኑሮ በድንጋይ ዘመን ከነበረው እጅጉን የማይተናነስ ነበር፡፡
የዚህ የመጀመሪያ መርህ መልዕክት ምንድነው? በገቢ መለያየቱ የሚመጣው ከራሱ ከሕዝብ ከሆነ፣ይህን አታጥፋው ነው፡፡ አርቲፊሻል ከሆነ ፖለቲካ ወለድ እንቅፋቶች የሚመጣ ከሆነ ደግሞ አስወግደው ነው፡፡ግና እኩል ያልሆኑ ሰዎችን ወስደህ በመጫን እኩል (ወጥ) ለማድረግ አትሞክር፡፡ ለምሳሌ በ Confiscatory Tax Rates ሰዎች እኩል ማድረግ አይቻልም፡፡ ይልቁንም ይህ ኢንተርፕርነሮችና ታታሪ አምራቾች ወደ ሌሎች ሥፍራዎች እንዲሰደዱ ወይም ሥራቸውን እንዲቀይሩ የሚያደር ሲሆን ከእነዚህ ሃብት አስፋዎች ተጠቃሚ የሆነውን ብዙሃን ደግሞ የድህነት አረንቋ ውስጥ የሚከትት ነው፡፡ አብርሃም ሊንከን “ሌላውን ሰው ወደታች በመግፋትህ አንድን ሰው ከጉድጓድ ልታወጣው አትችልም::” የምተለዋ ክብር ያስገኘችለት ይህች አባባሉ ለዚህ ጥሩ ምሣሌ የምትሆን ነው፡፡
የፌዴራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 19ኛ ወንጀል ችሎት የፌዴራሉ አቃቤ ሕግ በአሸባሪነት ክስ በመሰረተባቸው በነከድር መሐመድ ላይ እስከ አምስት አመት ተኩል የሚደርስ የእስር ቅጣት ጣለባቸው።
ለሚቀጥሉት ሶስት ወራት ተጨማሪ 268 ሚሊዮን ዶላርስ እርዳታ ለሚቀጥሉት ሶስት ወራት እንደምታደርግና የአስቸኳይ ጊዜ መልስ ሰጭ ቡድን ወደ ኢትዮጵያ ልትልክ እንደሆነ የUSAID አስተዳዳሪ ጌል ስሚስ አስታወቁ።
ዶላርስ እርዳታ ለሚቀጥሉት ሶስት ወራት እንደሚያስፈልግና የአስቸኳይ ጊዜ መልስ ሰጭ ቡድን ወደ ኢትዮጵያ ልትልክ እንደሆነ የUSAID አስተዳዳሪ ጌል ስሚስ አስታወቁ። እርዳታው ዩናይትድ ስቴይስ አስቀድማ ከሰጠችው 500 ሚሊዮን ዶላርስ ተጨማሪ እንደሆነም ተገልጿል።
“ኤል ኒኞ” የሚባለው የአየር ጸባይ ለውጥ ብዙ አካባቢዎችን እያወከ ይገኛል። በደቡባዊ አፍሪካ እየከፋ ሄዷል በላቲን አሜሪካም ጉዳት አድርሷል፤ እንደ ኢትዮጵያ ግን የበረታበት ስፍራ የለም ብለዋል የዩናይትድ ስቴይትስ ዓለም አቀፍ እርዳታ ድርጅት USAID ዋና ስራ አስኪያጅ ጊል ስሚት። ይህ አሃዝ የዩናይትድ ስቴይትስ መንግስት እስካሁን ያበረከተችውን 500 ሚሊዮን ዶላርስ እርዳታ የሚያካትት አይደለም።
“በዛሬውለት ይፋ የምናደርገው እርዳታ ለሌሎች ለጋሽ ሀገሮችም ምሳሌ የሚሆን ስልት ነው። ይሄም የአስቸኳይ ጊዜ እርዳታ ሰራተኞች ቡድን ወደ ኢትዮጵያ ማሰማራት ነው። እስካሁን ያለውን አጣዳፊ ስራ የሚያስተባበሩና የሚያሳልጡ ባለሙያዎችን ያካትታል ቡድኑ” ብለዋል የUSAID አስተዳዳሪ ጌል ስሚስ።
ኣብ ከተማታት ጎንደርን ደባርቅን ካብ 5 ሓምለ ክሳብ 7 ሓምለ 2008 ዓ/ም ብዝነበረ ዕግርግር ኣባላት ሓይልታት ፀጥታ መንግስቲ ሓዊሱ 16 ሰባት ሞይቶም፣ካልኦት 16 ሰባት ምቑሳሎም ተገሊጹ።
መንግስቲ ብወግዒ ከምዝገለፆ ካብ ፖሊስን ስቪልን ህይወት 16 ሰባት ከምዝጠፍአን ክንድኡ ዝኸውን ሰብ እውን ኣብ ኣካሎም ጉድኣት ምብጽሑ ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን እቲ ክልል ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ብተወሳኺ ሓቢሮም።
" ብሓፈሻ ኣብ ከተማ ጎንደር ጥራሕ ጉድኣት ዝወረዶም ወገናት 139 እዮም።እዚ ሆቴልን ካልኦት ናይ ንግዲ ትካላትን ዝሓወሰ እዩ።ኣብ ሕድ ሕድ ናይ ንግዲ ማእኸል ወይ ሆቴል ብገንዘብ ዝግለፅ ጉድኣት ብዝምልከት ግን ክሳብ ሕዚ መረዳእታ ኣብ ምእካብን ምፅራይን ኢና ንርከብ" ድማ ኢሎም ንዝጠፍአን ጉድኣት ዝወረዶ ንብረትን ኣመልኪቶም ኣብ ዝገለጹሉ።።
ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን: ኣብ ደባርቕ ምቅፃል ገዛን ካሊእን ዝበፅሐ ጉድኣት ሰለስተ ከምዝኾ ይጉዓዝ ኣብ ልዕሊ ዝነበረ መኪና ዝተፈፀመ ጉድኣት ካብኦ ሓደ ምዃኑን ገሊፆም።
እቲ መጥቓዕቲ ኣብ ልዕሊ ሓደ ብሄር ዘተኮረ እንተኾይኑ ዝተሓተቱ ኣቶ ንጉሱ ህዝቢ ከተማ ጎንደርን ከባቢኡን መንግስቲ እቲ ክልልን ብፍሉይ ትኹረት ከምዝከታተሉዎ ገሊፆም።
እቲ ጉዳይ ሃገራዊ መልክዕ ክሕዝ ብፍላይ ድማ ኣብ መንጎ ብሄራት ኣምሓራን ትግራይን ግጭት ክፍጠር ዘይኮኑ ሓቢሩን ተኣሳሲሩን ዝነበረ ህዝቢ ንምቅሕሓርን ሓበሬታት ከምዝዘርግሑ ገሊፆም።
ዳይረክተር ጉዳያት ኮሚኒኬሽን እቲ ክልል ኣቶ ንጉሱ ጥላሁን ነዚ ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ሓበሬታ " ኣብ ጎንደር እቲ ኩነታት ናይ ብሄር መልክዕ ክሕዝ ማዕረ እቱ ዝሰርሑዎን ዝተንቀሳቐሱዎን ኣይኮነሎምን።ምልክታት ግን ተራኢዮም እዮም።ምፅብፃብ’ዃ ግቡእ ተዘይኮነ ዝበፅሐ ጉድኣት ክንርኢ ከለና ካብ 85 ንላዕሊ ዝኸውን ንብረቶም ዝተጎድአ ኣብ ጎንደር ተወልዲኦም ዝዓበዩ ናይ ኣምሓራ ንብረት እዩ።እቲ ካሊእ ኣሃዝ ናይ ካልኦት ኮይኑ 30 ዝኾኑ ንብረት ተወልደቲ ትግራይ ጉድኣት በፂሑዎም ኣሎ" ኢሉ።
ኣብ መንጎ ዝተፈላለዩ ብሄርን ብሄረሰባት ግጭት ናይ ምፍጣር ምንቅስቓስ ሕዚ እውን ኣሎ ዝበሉ ንሶም ይኹን እምበር ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ዘርኢ፣ሃይማኖት ሃፍቲ ዝፈለየ ወይም መንነት መሰረት ዝገበረ ምጥቕቓዕ ናይ ጎንደር ይኹን ናይ ካሊእ ከባቢ ባህሊ ኣይኮነን ኢሎም።
ኣብ ደባርቕ እቲ ህዝቢ ካብ ገንዘብ ክሳብ ዝተፈላለዩ ናውቲ ብምውፋይ ገዛውቶም ዝፈረሱዎምን ጉድኣት ዝበፅሖምን ኢትዮጵያዊያን ከምዝሓገዞም ኣቶ ንጉሱ ብተወሳኺ ገሊፆም።
ኣልባሳር ዝተባህለ ጉጅለ ሓኻይም ዓይኒ ሱዳን ኣብ ቀረባ እዋን ናብ ኤርትራ ተጓዒዙ ምስ ሓካይም ሆስፒታል ብርሃን ዓይኒ ብምትሕብባር ን406 ሰባት መጥባሕታዊ ሕክምና ምሃቡ ተፈሊጡ’ሎ።
ብዛዕባ’ዚን ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ዘሎ ኩነታት ሕክምና ዓይኒን ብዝምልከት ምስ ሜዲካል ዳይሬክተር ሆስፒታል ብርሀን ዓይኒ ዶ/ር ካሕሳይ ፍስሓጽዮን ንተሓከምትን ድምጺ ኣሜሪካ ኣዘራሪቡ ኔሩ።
ከወራት በፊት የመልቀቂያ ደብዳቤ ያስገባውን አባዱላ ገመዳ የኢህአዴግ ሥራአስፈጻሚ ጥያቄውን አጽድቆለታል ተብሏል። ከዚህ ጋር ተከትሎ በቀጣይ ኃይለማርያም ከ“ሥልጣን” ይወርዳል የሚለው ጉዳይ በስፋት በሁሉም ዓይነት ሚዲያ እየተስተጋባ ነው። በተያያዘ ወሬ አዲስ አበባ ላይ ያለውና ሰሞኑን በመጠኑ ሥራውን መሥራት የጀመረውን “ፓርላማ” ህወሓት ሊበትነው እያቀደ ነው የሚል መረጃ ተሰምቷል። ከዚህ በተጨማሪም ከትግራይና ሌሎች ታማኝ ክልል/ሎች በስተቀር በክልል የሚገኙ ምክርቤቶችን በሙሉ ህወሓት ሊበትናቸው አሢሯል የሚል መረጃ ባለፉት ጥቂት ቀናት ውስጥ እየተሰማ ነው። ከገቢ አንጻር የሰበር ዜና ልክፍት የተጠናወተው ሚዲያ ይህ መሰሉን “መረጃ” ሲያስተላልፍ ከመረጃው ጋር ሕዝብ ማወቅ ያለበት ምንድነው የሚለውን ኃላፊነት የዘነጋው ይመስላል። ኃይለማርያም ደሳለኝ በሟቹ መለስ ተመልምሎ ወደ … [Read more...] about ኃይለማርያም ከየት ይለቃል? ያልነበረ “ፓርላማ” ወዴት ይበተናል?
ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ በኢትዮጵያ መኻል አገር በሰሜን ሸዋ በመርሐ ቤቴ አውራጃ በታች ቤት ወረዳ ረመሸት ቀበሌ ደን አቦ ገዳም በተባለ ሥፍራ በ ፲፰፻፸፩ ዓ.ም ተወለዱ። ሲወለዱ የተሰጣቸው ስም ገብረመስቀል ነበር። በቤተ ክህነት ትምህርት እንጦጦ ራጉኤል ደብር መጥተው የመጻሕፍትን ትርጓሜ በዘመኑ ከነበሩት የደብሩ ሊቃውንት ዘንድ ተምረው አጠናቀዋል። እዚህ ነው አንዱ መምህራቸው «አንተ የቀለም ቀንድ ስለሆንክና በምግባርህም የተመሰገንህ ነህና፡ ኅሩይ የተባለውን ስሜን ሸልሜያሃለሁ፡ ከንግዲህ ኅሩይ እየተባልክ ተጠራ!» አሏቸው። [1]
ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ ሃያ አንድ መጻሕፍትን የደረሱ ሲሆኑ፤ የመጨረሻው መጽሐፋቸው «የኢትዮጵያ ታሪክ፡ ከንግሥተ ሳባ እስከ ታላቁ የአድዋ ድል» ለመጀመሪያ ጊዜ በ ፲፱፻፺፱ ዓ.ም የልጅ ልጃቸው ወይዘሮ ሠናይት ተክለማርያም አሳተሙት። የኢትዮጵያ ደራስያን ማኅበር እና የኢትዮጵያ ፖስታ አገልግሎት ድርጅት በመተባበር ጳጉሜ ፪ ቀን ፳፻፬ ዓ/ም በአዲስ አበባ ቴአትርና ባህል አዳራሽ የተመረቁትን እና ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደ ሥላሴ እንዲሁም የደራስያን፤- ቀኝ-ጌታ ዮፍታሄ ንጉሤን፤ ነጋድራስአፈወርቅ ገብረ ኢየሱስ፣ እና አቶ ተመስገን ገብሬን ምስል የተቀረጸባቸውን አራት ቴምብሮችን ገበያ ላይ አውለዋል።[2] ደራሲው ፋሽሽት ኢጣልያ ኢትዮጵያን በወረረ ጊዜ ከቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ጋር አብረው ወደ እንግሊዝ አገር ስደት ላይ እንዳሉ በስልሳ ዓመታቸው መስከረም ፱ ቀን ፲፱፻፴፩ ዓ.ም. አረፉ።
«አሁን የአዳምን ልጆች ወግ ሲቀበል የምታዩት ብላቴን ጌታ ኅሩይ ወልደሥላሴ በአገራችን ሥርዓት በመልካም አያያዝ ያደገ ከኢትዮጵያም ከፍ ካሉት ሊቃውንት የሚቆጠር ነው። ብልሃቱንና ትጋቱንም ለመልካም ሥራ የሚያገለግሉ መሣሪያዎች ስላደረጋቸው በመንግሥታችን ሥራ ለመመረጥና ወደ ታላቁ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትርነት ለመድረስ በቃ። በየጊዜው የጻፋቸው ከፈትኛ ባህሪውን የሚገልጹ መጻሕፍት፤ ይልቁንም በቤተ ክህነትና በታሪክ እውቀት በዓለም ሊቃውንት ዘንድ የታወቀና የተከበረ አደረጉት። ለምታውቁት ሰው ከታሪኩ ከዚህ የበለጠ ልነግራችሁ የሚያስፈለግ አልመሰለኝም።
በአጭሩ ከጠባዩ ትልቅነት የሚሰማኝን ለመናገር ሳስብ ጊዜውን ሁሉ ቁም ነገር በመሥራት ማሳለፉ፤ ከራሱ ይልቅ የተቸገሩትን ለመርዳት መጣሩ፤ እውነትን፣ ፍርድንም ማክበሩና በአገር ፍቅር መቃጠሉ ትዝ ይሉኛል።
አገልጋዬና ወዳጄ ኅሩይ! በተቻለህ ስለአገርህ ሥራህን በሚገባ ፈጽመህ በምትሰናበትበት ጊዜ ታላቅ ነህ ሳልልህ ብቀር ሥራዎችህ ቀድመውኝ ይናገራሉ። በክፉ አድራጊዎች የሚገፋ የዓለምን ፀጥታ የሚያናውጥ ነፋስ ምንም ቢያንገላታህና በታላቅ ፈተና ላይ ቢጥልህም ሊያሸንፍ አልቻለም። ታላቅና ቸር በሆነው ጌታ በተመደበው ሕግ ግን መታዘዝ ግድ ሆነብህ። ይህም ለያንዳንዳችን የሚደርሰን ዕድል ነው። አንተም እስከ መጨረሻ ከታገልክ በኋላ ዛሬ ደከመህ፣ አንቀላፋህም። በሥጋ ብትለየንም ስምህና ሥራህ በመካከላችን ይኖራሉ።
ኅሩይ! እግዚአብሔር ሲያስበን አጥንቶችህና መንፈስህ የሚሰፍሩበትን ቦታ እስኪያዩና ከአባቶችህ እስኪቀላቀሉ ድረስ በእንግድነት በመጣህበት በዚህ ሥፍራ በሰላም ዕረፍ።» [3]
ዩጎስላቪያ ከ1911 ዓም እስከ 1933 ዓም ድረስ እና እንደገና ከ1937 ዓም እስከ 1984 ዓም ድረስ በአውሮጳ የነበረ ታሪካዊ አገር ነበር። ከ1984 ዓም ጀምሮ አገሩ ተለይቶ አሁን 7 አገራት እነርሱም ስሎቬኒያ፣ ክሮኤሽያ፣ ቦስኒያ፣ ሰርቢያ፣ ኮሶቮ፣ ሞንቴኔግሮ እና የመቄዶንያ ሬፑብሊክ ይባላሉ።
የጥራጥሬ ቀበቶ ዋሻ ማቀዝቀዣ ለጥራጥሬ ትናንሽ ምግቦች ቁርጥራጭ ፣ እና እንደ ሙሉ ዶሮ ወይም ዓሳ ያሉ ዝግጁ ምግቦችን በፍጥነት የማቀዝቀዝ ሂደት ለማሳካት ያገለግላል ፡፡ ይህ ማቀዝቀዣ በሌሎች የደንበኛ ማቀነባበሪያ መስመሮች ፊት ወይም ጀርባ ላይ ሊቀመጥ ይችላል ፡፡
Vertical ቀጥ ያለ የአየር ድብደባ ፣ ቀልጣፋ አክሰል ፍሰት ማራገቢያ ፣ የማያቋርጥ የአየር ማስተንፈሻ ቴክኖሎጂ ፣ ከባህላዊ የአየር ፍሰት የ 20% ~ 30% ቅልጥፍናን ያሳያል ፡፡
የተከለለ ማቀፊያ ከ 125 ሚሜ ውፍረት ያለው የ polyurethane ግድግዳዎች ፣ የውስጥ መብራት እና ከማይዝግ ብረት የተሰራ ቆዳ. Fully በተበየደው ቅጥር ግቢ ግዴታ ያልሆነ.
“እኔና ጎሳዬ የሰፈርንበት መሬት የግል ንብረታችን ነው!” ማለት የሀገሪቱን ሉዓላዊነት መዳፈር ነው!!! (ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ) | EthioReference >
አንድ ሰው ብዙ ማንነቶች አሉት። አንድ የሚያደርገን ግን ኢትዮጵያዊነት የሚባለው ማንነታችን ነው። ማንነት እንደ እሳት ጉዳትም ጥቅምም አለው። ጥቅሙ ማቀራረቡ፥ ማዛመዱ፥ ነው። በጉዳቱ በኩል፥ ያለያየናል፤ የክልል ፖለቲካን ያመጣብን ማንነት ነው። አለያየን፤ አፋጀን፤ እያፋጀንም ነው። በቅርብ ጊዜ፥ አንድ የኦሮሞ ፖለቲከኛ፥ “ትግላችን ለማንነታችን ነው” ሲል ሰማሁት። ማንነት ያታግላል፥ ያጋድላል ማለቱ ነው። “ትግላችን ለማንነታችን ነው” ሲል “ማንነታችንን ለማስከበር ነው” ማለቱ መሰለኝ። ማንነቱ ተዋርዶ ከሆነ፥ ማስከበር የሚጠበቅበት ነው። ሆኖም፥ “አንድ ነን፤ አንድ እንሁን” ስንል፥ አንድነት ሊታገሉት፥ ሊቃወሙትር የሚገባ የማንነት ጠላት ነው ማለት ነው ወይ?
በአማርኛ “ማዋረድ” ማለት “አንድን ሰው ከማንነቱ በታች ዝቅ ማድረግ” ማለት ነው። “የሚገባውን የማንነት ክብር መንሣት” ማለት ነው። የሰው ልጅ ባርነትን፥ በቅኝ መገዛትን፥ በሕግ ፊት እኩል አለመታየትን እስከሞት ድረስ የሚታገላቸው ማንነቱ ስለተነካበት ነው። እንዲህ ከሆነ፥ ኦነጎች ጦር የመዘዙት፣ ማንነታቸውን አስከብረው በኦሮሞአዊ ማንነታቸው ሕይወትን ለመግፋት የሚችሉት በአንዲት ኢትዮጵያ ጥግ ስር ሳይሆን፥ የሰፈሩበትን መሬት ለራሳቸው ብቻ አድርገው ሲኖሩበት እንደሆነ ቢያምኑ ነው። ለምን እንደዚህ ያምናሉ? ሕዝቦች ማንነታቸው ሳይነካባቸው በአንድ ሀገር ውስጥ በአንድነት መኖር አይችሉም ወይ? መዘየድ ከቻሉ፣ ይችላሉ። ይህ ጽሑፍ የሚደመድመው በዚያ ዘዴ ይሆናል።
ብንቀበለውም ባንቀበለውም፥ ብዙ ኢትዮጵያውያን፥ “ትግላችን ለማንነታችን ነው” ቢሉ፥ እንዲህ ከሚል አስተሳሰብ ላይ ለመድረስ ምክንያት አላቸው። የኢትዮጵያ አንድነት በአንድ ነገድ (በአማራ) ማንነት ላይ የተመሠረተ ስለ ሆነ፥ ሌሎች ነገዶችና ጎሳዎች በኢትዮጵያዊ አንድነት ላይ መደመር፣ የራሳቸውን ማንነት አውልቀው አንድነት የተመሠረተበትን (የአማራን) ማንነትን እንዲለብሱ እንደሚያስገድዳቸው ይሰማቸዋል። እንዲህ ከሆነ፥ አንድነት የማንነት ጠላት የሆነውን ያህል፥ ማንነት የአንድነታችን ጠላት ሊሆን ነው።
ማንነት ምንድን ነው? ማንነት ራስነት ነው። አንድ ሰው ራሱን ሳያውቅ ቢቀር፣ ከታላቅ ጭንቅ ላይ ይወድቃል። ዛሬ በጉዲፈቻ ስለሚያድጉ ልጆች አዲሱ ፍልስፍና፣ ከሥጋ ወላጆቻቸው ጋር ያላቸውን ግንኙነት እንዳይቋረጥ ማድረግ ነው። ማንነታቸውን መደበቅ፥ እንዲያውም ነፍስ እስኪያውቁ ድረስ ማቆየት ስሜታቸውን ይነካል፤ ማንነታቸውን ያናጋል ይባላል። አንድ ሰው ማን እንደሆነ የሚያውቀው ራሱ ብቻ ነው። የሱን ማንነት ሌሎቻችን የምናውቀው እሱ ነግሮን ነው። አለዚያ፥ ያልሆነውን “ነው” እያልን ማማት ይመጣል።
የማኅበረሰብ ጥናት ሊቃውንት እንደሚሉት፥ የማንነት መገለጫ ብዙ ነው፤ ዘር፥ ቋንቋ፥ ሃይማኖት፥ ቀየ (ጎጥ) ዋና ዋናዎቹ ናቸው። ከነዚህ ውስጥ ከሃይማኖት በቀር ሁሉም የማይቀሩና ከፖለቲካ አንጻር ግን ዋጋ ቢሶች ናቸው። ሃይማኖት የሌላቸው ብዙ ሰዎች አሉ። ዘር፥ ቋንቋ፥ ቀየ (ጎጥ) የሌላቸው ሰዎች ግን የሉም። ሁሉም፥ ያሉና በየኋላ-ቀር ኅብረተ ሰብ የፖለቲካ በሽታዎች ሲሆኑ እናያቸዋለን። በሽታው፣ ጤነኛውና የሠለጠነው ዓለም የዘመተበት “ዘረኝነት” የሚባለው ነው። “የኔ ዘር ያልሆነ፥ የኔን ቋንቋ ያልተናገረ፥ እንደኔ ያላመለከ፥ የቀየ ልጅ ያልሆነ ወገኔ አይደለም፤ እንዲያውም፥ ተቃዋሚ ባለጋራዬ ነው” ይላሉ። የኢትዮጵያ መንግሥት ጎሳዎች የሰፈሩበትን ቀየ እንደ አራዊት ከልሎ ስለሰጣቸው፥ ሌላ ሰው (በገዛ አገሩ) አይድረስብን ይላሉ። ከቤቱ እያስወጡ ያባርሩታል፤ ይገድሉታል።
ክልልን የሙጥኝ የሚሉ ወገኖች “ዘራችን አንድ ነው” ብለው ያምናሉ። ግን፣ ሊሰሙት አይፈልጉም እንጂ፣ ይህን እምነታቸውን ውድቅ የሚያደርግ እውነተኛ ታሪክ አለን። አንድ ሕዝብ ሆነን በአንድ መንግሥት ሥር አብረን የኖርንበት ዘመን እጅግ ረጅም ስለሆነ፥ ደማችንን ደባልቆታል። ስለዚህ፥ ዘር ማንነታችንን የመወሰን ኀይሉ ተንኗል። የቀረው ቀፎው ብቻ ነው። ባዶውን ቀፎ ተሸክመን ነው ማር አለበት የምንለው። ዛሬ፣ ማንነታችንን የሚወስነው ስለ ዘር ያለን እምነት እንጂ፣ ራሱ ዘር አይደለም። ይህን ለማስረዳት ወደኋላ ሄደን የታሪክ ምንጮችን መጎርጎር አያስፈልገንም። ከአማራና ከኦሮሞ ጋብቻ የተወለደ ልጅ፣ አክራሪ አማራ ወይም አክራሪ ኦሮሞ ሲሆን እያየን ነው። ክልልን የሙጥኝ ያሉ ወገኖች ለመዋለድ ዋጋ የማይሰጡት ስለዚህ ነው። ይህ እውነታ፥ “ተዋልደናል እኮ! አንድ ነን እኮ!” የሚለውን የመከራከሪያ ጭብጣችንን በግላጭ ውድቅ ያደርግብናል። መዋለድ ማንነትንን አይወስንም።
አንዱ፥ ማንነት ከሰፈሩበት ቀየ ጋር ያለውን ግንኙነት በሕግ ማስተካከል ነው። አንድ ሀገር የሀገሬው ሁሉ መብት ነች። አንድ ሰው የሰፈረው በእንዲህ ያለ ቀየ ስለሆነ፥ የዚያ ቀየ ሰው መሆኑን ማንም ሊክድበት ወይም ሊያስጥለው አይችልም። “የዚያ ሰፈር ሰው ነኝ” ቢል እውነትነት ያለው መብቱ ነው። “እኔና ጎሳዬ የሰፈርንበት መሬት የግል ንብረታችን ነው” ማለት ግን ፣የሀገሪቱን ሉዓላዊነት መዳፈር ነው። አገር ጠባቂ መንግሥት ይኸንን አገር ማፍረስን ማቆም ግዴታው ነው። መሬቱ የወል እንጂ የሰፋሪዎቹ የግል ንብረት አይደለም። “እዚያ ያልተወለደ ሌላ ሰው አይስፈርበት” ማለት አይቻልም። የሰው መብት መጣስ ነው። ከዚያም አልፎ ይሄዳል፤ ኢትዮጵያን እንዳንድ ሀገር አለመቀበል ነው።
ሁለተኛው ነጥብ፥ ጠቅላይ ሚንስትሩ ስለኢትዮጵያ የጦር ሠራዊት ማንነት የነገሩን ነው። የኢትዮጵያን የጦር ሠራዊት በጎሳ አባላት የተሰባጠረ አድርጎ ስላዋቀረው፥ “ኢትዮጵያዊነት የሚታይበት አወቃቀር” ብሎ አድንቆታል። “ራሱን የቻለ የትግራይ፥ የአማራ፥ የኦሮሞ . . . ክልል መፍጠር ኢትዮጵያዊነት የሚታይበት አወቃቀር አይደለም” ብሎ መንቀፉ ነው። እግዚአብሔር ይባርከው። እምነቱን እንዲፈጽም ዘዴውንና ድፍረቱን ይስጠው።
ሦስተኛው ሊነሣ የሚገባው ነጥብ፣ በኢትዮጵያ ውስጥ አንድ ነገድ ብቻ ለብቻው የሚኖርበት ሰፊ ቦታ አለመኖሩ ነው። “ራሱን የቻለ የትግራይ፥ የአማራ፥ የኦሮሞ . . . ክልል መፍጠር” የሌለ ነገር መፍጠር ነው። ኢትዮጵያ ውስጥ አንድ ነገድ ብቻ የሚኖርበት መንደር እንጂ ሰፈር የለም። ኢሕአዴግ ለአንድ ጎሳ በዳረገው ቦታ የሌላ ጎሳ አባላት አሉበት። ስለዚህ፥ አንድን አካባቢ ከልሎ ለትልቁ ነገድ መስጠት፣ አናሳ ሕዝቦችን በገዛ አገራቸው ባይተዋር ማድረግ ነው። አንድ ቦታ ላይ ለመስፈር አንዱ ከሌላው የበለጠ ወይም ያነሰ መብት የለውም። በሀገር ሕግ ፊት፣ የአናሳ ጎሳ አባል የሆኑትን፣ ወይም ለትልቅ ጎሳ ከተሰጠ ክልል መጥተው አናሳ ጎሳ የሆኑትን ሰዎች የሰፈራ መብት መጣስ፥ በመንግሥት ተባባሪነትር የደካማ ሰውን ንብረት የመቀማት ያህል ይቈጠራል።
አንድን ክፍለ ሀገር በዘር ወይም በትልቁ ቋንቋ ከልሎ በዚያ ቋንቋ የሚተዳደር ክልላዊ መንግሥት እንዲቋቋም መፍቀድ፥ መሪውንም “ፕሬዚዴንት” ማለት፥ በሕግ መከልከል አለበት። ከተፈቀደ፥
ለዚህ ተቃውሞዬ የሚሰጠው አጭሩ መልስ፥ “በክልሉ ከኖሩ የክልሉን ቋንቋ ይማሩ” ነው። ለምንድን ነው ሰማንያ ቋንቋዎች የሚነገሩባት አገር ወስጥ፥ የጋራ ማንነትና የጋራ የሆነ ቋንቋ እያለን፥ ክልላውያን አስተዳደሮች የፌዴራል መንግሥት በሚሠራበት ቋንቋ የማይሠሩት? ለአንድ ሀገር አንድ ቋንቋና አንድ ባንዲራ መኖር ዓለም የሚሠራበት የአንድ አገርነት ምልክት ናቸው። አማርኛ በአራቱም ማዕዘነ ኢትዮጵያ ያለውን ሕዝብና የሀገሪቱን መንግሥት ሲያገለግል ዘመናት አልፈዋል። ትግራይ ውስጥ የተጻፉ የግዕዝ የብራና መጻሕፍት ውስጥ የሚገኙት የኅዳግ ማስታወሻዎች የተጻፉት በአማርኛ ነው። የደቡብ ጎሳዎች እርስ በርሳቸውም ሆነ ከሌሎች ኢትዮጵያውያን ጋር የሚገናኙት በአማርኛ ነው። የኢትዮጵያ መንግሥት በአማርኛ መሥራት ከጀመረ ከዘመናት በኋላ፥ ለምንድን ነው ዛሬ የጥንታውያንነታችንን ምልክት ችግር ሲገጥመው መንግሥት ችላ የሚለው?
የሚያዛምዱን የጋራ ማንነት ከምላቸው ውስጥ አንዱና ዋነኛው ኢትዮጵያዊነት ነው። ለኢትዮጵያዊነት የተለያየ ትርጕም እንሰጠው ይሆናል እንጂ (የውጪ አገር ሰው ካልሆነ) ኢትዮጵያ ውስጥ በቅሎ ወይም ኢትዮጵያ ውስጥ ከበቀሉ ቤተ ሰቦች ተወልዶ፥ “ኢትዮጵያዊነት የለብኝም” ማለት አይቻልም። እኛ የተወለድነው፥ ምድር በሀገርነት ተከፋፍላ ካለቀችና፣ አባቶቻችን የኛን ድርሻ ኢትዮጵያ የሚል ስም ካወጡላት፥ መገናኛቸውን አማርኛ ካደረጉ በኋላ ነው። አንድ ኢትዮጵያዊ እሌላ አገር ሄዶ ዜግነቱን ቢለውጥ እንኳን መነሻውን ማንነት ሊፍቀው አይችልም። እርግጥ የምድሪቱን ኢትዮጵያዊነት በመካድ የራሱን ኢትዮጵያዊነት አብሮ መካድ ይችላል። ይኸ ዓይነት ክሕደት፣ ሸፍጥ (ማንነትን መደበቅ) እንጂ ክሕደት አይባልም።
ኢትዮጵያዊነትን የማይፈልጉ “ኢትዮጵያውያን” ችላ ልንለው የማይገባ ምክንያት አላቸው። በግላጭ ተወያይተን ካልተረታታን ቅሬታው በሽታ ሆኖ ሲያመረቃ ይኖራል። እኛ እንጀምረውና፥ እንደሰማሁት ከሆነ፥ የሚሉት፥ “አማሮች ኢትዮጵያዊነትን በአማራነት ስለለወጡት፥ ኢትዮጵያዊነትን መቀበል የራስን ማንነት ትቶ የአማራን ማንነት መቀበል ይሆናል” ነው። ኢትዮጵያዊነት አማርኛ ተናጋሪ መሆንን ያስገድዳል ማለታቸው ነው። የሚሰጣቸው መልስ አጥጋቢ መሆን አለበት። ምንድን ነው እሱ?
አንደኛ፥ ይህ ችግር የተፈጠረው ኢትዮጵያ ላይ ብቻ አይደለም። ብዙ ሕዝቦች (ነገዶች፥ ጎሳዎች) በሰፈሩበት ምድር ላይ መንግሥት ያቋቋሙ ሕዝቦችን ሁሉ የገጠማቸው ችግር ነው። የፈቱትም ኢትዮጵያ በሂደት በፈታችበት መንገድ ነው። አማርኛን የምንማረው የመንግሥቱን የመሥሪያ ቋንቋ ለማወቅና የመንግሥቱ ተሳታፊ ለመሆን፥ በዚያውም ከሌሎች ኢትዮጵያውያን ጋር ለመግባባት እንጂ፥ የአማሮችን ቋንቋ መማር አምሮን አይደለም። የዓለም ሕዝብ እንግሊዝኛ የሚማረው እንግሊዞች ወይም አሜሪካውያን ለመሆን አምሮት አይደለም። አስገዳጁ ሁኔታ አስፈላጊነቱ ነው።
የመንግሥት አካል ለመሆን የራስን ማንነት በሌላ ማንነት መተካት አያስፈልግም። ኢትዮጵያዊ ለመሆን የራስን ማንነት በሌላ ማንነት መተካት አያስፈልግም ማለት ነው። ኦሮሞነትን፥ ጉራጌነትን፥ ጉሙዝነትን፥ ትግሬነትን፥ አማራነትን . . . እንደያዙ ኢትዮጵያዊ መሆን ይቻላል። አሜሪካውያን የሆኑ ብዙ ኦሮሞዎች፥ አማራዎች፥ ጉራጌዎች አውቃለሁ። “አሜሪካውያን በመሆናችን ማንነታችን ተነካ” ሲሉ ሰምቼ አላውቅም። በቋንቋችን (በግዕዝ ሳይቀር) እናስቀድሳለን፤ በመስጊድ፥ በምኵራብ እንሰግዳለን። “የምንኖረው ፈረንጅ ባቋቋመው መንግሥት ሥር ካልሆነ ማንነታችን ይነካል” አይባልም፤ ነውር ነው። ኢትዮጵያ ውስጥ ሁሉም በቋንቋው ያመልካል፤ በቋንቋው ይጽፋል። የሸሪዓ ሕግ ሳይቀር ይከበር ነበር። የማንነት ክብር የሚጠበቀው በቋንቋው መንግሥት ሲቋቋምበት ብቻ አይደለም። ፍላጎታቸው ኤምፓየር ለማቋቋም ከሆነ፥ ምድሩ ሁሉ መንግሥታት ተቋቁመውበታል።
ሁለተኛ፥ በአንድ ምድር ላይ መንግሥት ሲቋቋም፥ መገናኛ የሚሆነው ቋንቋ የመንግሥት መሥራቾቹና የአስተማሪዎቹ ቋንቋ ነው። የኢትዮጵያን መንግሥት ያቋቋሙት ጉሙዞች ቢሆኑ ኖሮ፥ ዛሬ የመንግሥታችን ቋንቋ ጉሙዝኛ ይሆን ነበር። ጉሙዝኛን የመንግሥት ቋንቋ ማድረግና መቀበል የራስን ማንነት መካድ አይሆንም። ፍላጎቱና ለአንድነት መጓጓት ካለ ሰማንያ ጎሳዎች ቋንቋቸውን እያዳበሩ የፌዴራሉን ቋንቋ መማርና የአካባቢያቸውን አስተዳደር ቢያካሂዱበት አይቸግራቸውም። ሰማንያ ጎሳዎችን የሚያገናኝ ሁሉም የሚማሩት አንድ ተጨማሪ ቋንቋ ያስፈልጋል። ያ ቋንቋ አማርኛ እንዲሆን ሁኔታችን ያስገድደናል።
ይህ መልስ በቍጥራቸው ብዛት የሚተማመኑትን ኦሮሞዎች ላያረካቸው ይችላል። መመዘኛው የቍጥር ብዛት ይመስላቸዋል። እንግሊዝኛ የብዙ አገሮች መንግሥታት ቋንቋ የሆነው እዚያ አገር እንግሊዞች በብዛት ስላሉ አይደለም። በተለየም ከፍተኛ የሚባለውን ባህል (የኢትዮጵያን ሥነ ጽሑፍ) የአማሮችና የትግሬዎች ብቻ ስለሚያደርጉት፥ መከባበሪያ በመሆን ፈንታ መናናቂያ አድርገውታል። ግን ብናውቅበት፥ በዘር ከመደባለቃችን የበለጠ አንድ በሚያደርገን በባህል ተደባልቀናል። የወረስነው ሥነ ጽሑፋችንም በግዕዝና በአማርኛ ይሁን እንጂ፥ የጎሳዎች አስተዋፅኦ ነው። የሌሎቹ ቋንቋዎች ተጽዕኖ የአማርኛን ሴማዊ ቋንቋነት ከጥያቄ ላይ ጥሎታል። ተጽዕኖ ማለት፣ አማርኛ የሌሎችን ባህል በመምጠጥ ማንነቱን ለውጧል ማለት ነው።
ሌላው ነጥብ፥ አንዳንዶቻችንን “አማራ የሚባል ዘር የለም” እስክንል ያደረሰን ታሪክ ነው። ጥናቱ የሚቻል ቢሆንና ቢደረግ፥ ዛሬ “አማራ ነን” የምንል ኢትዮጵያውያን ከጥንቶቹ አማሮች የመጣንና በዘመን ብዛት አማራ የሆንነው (Amharicized) በቍጥር ብንነጻጸር ከአንድ ለዐሥር (1:10) እንደማንበልጥ እገምታለሁ። ሁላችንም የዛሬዎቹ አማሮች ከጥንቶቹ አማሮች የመጣን አማሮች አይደለንም። ይህን ሁሉ የሚያኰራንን የጋራ ታሪክ ለአንድነታችን ማጠንከርያ በማዋል ፈንታ፣ ቀፎ ማንነት ተሸክመን ስናባክነው እንገኛለን።
ጠቅላይ ሚንስትራችን “ችግራችንን የሚያጎላ እንጂ መፍትሔ የሚያቀርብ የለም” ይለናል። እንዲህ ከሆነ፥ እሱም ሆነ ጉዳዩን እንዲያጠና ያቋቋመው ኮሚቴ የሚመለከተው መፍትሔ ላቅርብ። ክልልን የምንፈልገው በባህላችን ለመኖር (ማንነታችንን ለማስከበር) ከሆነ፥ አንድነታችንን ሳያናጋ ልንጠቀምበት የምንችልበት ሁለት የአከፋፈል ሥርዓቶች መፍጠር ነው፥ አንዱ የባህል ክልል (cultural zones) ሌላው የአስተዳደር ክፍል (administrative regions)። የባህሉ ክልል የሚዳሰስ ድምበር አይኖረውም። ጎሳዎቹ የሚኖሩበት ሁሉ ግዛቱ ይሆናል። የቋንቋው ጥናት፥ የቋንቋው መጻሕፍት፥ ሙዚቃ፥ እስክስታ፥ የባህል ጥናት፥ ወዘተ. ባለባህሉ (ነገዱ) ካለበት ቦታ ሁሉ ይዳረሳል። ትምህርት ቤት ይከፈታል። ለዚህ ሁሉ ኀላፊነቱ የባህል ክልል የሚመርጣቸው ባለሥልጣኖች ይሆናል። የCivic Society ሥራ ስለሆነ፥ መንግሥት በምንም መንገድ አይገባበትም። የአስተዳደር ክፍል የሚመለከተው ሀገሪቱ በኢኮኖሚ የምትዳብርበትን፥ ከማእከላዊው መንግሥት ጋር ስላለው ግንኙነት ይሆናል። የሚካሄደው በፖለቲከኞች ይሆናል። በሌላ አገርም (ለምሳሌ፥ በአሜሪካ፥ በህንድ) የሚሠራበት ዘዴ ነው። አሜሪካን አገር መንግሥቱ የሚተዳደረው በእንግሊዝኛ ሆኖ ሳለ፥ ሁሉም ማኅበራዊ ኑሮውን የሚያካሂደው በቋንቋው ነው–በግሪክኛ፥ በዐረቢኛ፥ በአማርኛ፥ ወዘተ.።
ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ አሥራ አንደኛ ቦምብ የያዘ እንደሆን የሚጠረጠር የፖስታ ጥቅል መገኘቱን የፌዴራሉ ምርመራ ቢሮ አስታወቀ። ይሄኛው በዲሞክራቱ ሴኔተር ኮሪ ቡከር አድራሻ የተላከ ነው።
ኤፍቢአይ እንዳለው ለቀድሞው ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ እና ለሌሎችም ታዋቂ ዲሞክራቶች እና የፕሬዚዳንት ዶናልድ ትረምፕ ነቃፊዎች የተላኩትን ቦምቦች የያዙትን ጥቅሎች ጋር ተመሳሳይ ነው። ይሄኛው የተገኘው ፍሎሪዳ ውስጥ መሆኑን ህግ አስከባሪዎች ገልጸዋል።
ከሶስት ሳምንት በፊት ነው፡፡ ከምሽቱ ሶስት ሰዓት አካባቢ አንድ ነጭ ቀለም ያለው ደብል ጋቢና ፒካፕ መኪና ከዮሐንስ ቤተክርስቲያን አቅጣጫ ወደ አስኮ መድሃኒያለም ይከንፋል፡፡ እኔ ደግሞ ከአልካን ዩኒቨርስቲ አቅጣጫ ወደ ራስ ደስታ ሆስፒታል መንገድ እያቋረጥኩ ነው፡፡ ይሄ ነጭ ፒክ አፕ በሠላም መስመሩን ይዞ እየተጓዘ የነበረን ወጣት መንገደኛ በሰከንዶች ልዩነት ውስጥ ከመኖር ወዳለመኖር ቀይሮት ሽምጥ ጋለበ፡፡ በድንጋጤ ጩኸቴን ለቀቅሁት፡፡ ራስ ደስታ ሆስፒታል አጠገብ የሚገኘው ፖሊስ ጣቢያ አባላትና በአካባቢው ያሉ ሰዎች በአንዴ ተሰባሰቡ፡፡ ቆሞ ሲሄድ የነበረው ልጅ ድፍት ብሎ ቀረ፡፡ ትንፋሽ ቢኖረውም ከሞት የሚተርፍ አይመስልም ነበር፡፡ ወዲያው ፖሊሶችና ሌሎች ሰዎች የተገጨውን ወጣት ወደ ራስ ደስታ ሆስፒታል አስገቡት፡፡
ልጁ በነጋታው እሁድ ማታ ህይወቱ ማለፉን በአካባቢው ከሚኖሩ ሰዎች ሰምቻለሁ፡፡ መኪናውን ለመያዝ ወዲያ ወዲህ ሲሉ የነበሩ ፖሊሶች ይሳካላቸው አይሳካላቸው ለማወቅ አልቻልኩም፡፡ በሶስተኛው ቀን ሰኞ ሾላ ተብሎ በሚጠራውና ከኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ከፍ ብሎ በሚገኘው ሥፍራ አንድ መኪና አንድ ወጣት ገጭቶ ለማምለጥ ዚግዛግ ሲነዳ፣ በአካባቢው የላዳ ሹፌሮችና የህብረተሰቡ ጩኸት እንዲቆም የተደረገ ሲሆን ሹፌሩ ከልክ በላይ አልኮል ጠጥቶ ሲያሽከረክር እንደነበር የአይን እማኞች ገልፀዋል፡፡ የተገጨው ወጣት ግን እንዳጋጣሚ አደጋው የከፋ ስላልነበር ህክምና አግኝቶ ወደ ቤቱ ተመልሷል፡፡
በዚሁ አመት ታህሳስ ወር ላይ ነው፡፡ በማለዳ ከሰሜን ሆቴል ወደ ሰሜን ማዘጋጃ ይበር የነበረ አንድ መኪና፣ ቤተክርስቲያን ለመሳለም ነጭ በነጭ ለብሰው አስፓልት ያቋርጡ የነበሩ አንዲት እናትን ሰማይ አድርሶ መሬት ላይ ካፈረጣቸው በኋላ በብርሃን ፍጥነት ተሰውሯል፡፡ እናቲቱ ግን አልተረፉም - እዚያው ጭጭ ብለው ቀሩ፡፡ ተሽከርካሪው ይያዝ አይያዝ አልታወቀም፡፡ ወ/ሪት ሳባ አለማየሁ የወንድሟን በመኪና አደጋ መሞት የሰማችው ለስራ በየሄደችበት ኩየት ሆና ነው፡፡ እናቷ አሁን በህይወት ባይኖሩም መኪናው ወንድሟን ገጭቶት እንዳመለጠ ለለቅሶ በመጣችበት ወቅት እንደነገሯት ገልፃለች፡፡ በግጭቱ ወንድሟ ብዙ ደም እንደፈሰሰው የተናገረችው ወ/ሪት ሳባ፣ ወደ ሆስፒታል የሚወስደው ቢያገኝ ኖሮ ሊተርፍ ይችል እንደነበር መስማቷን በፀፀት ገልፃልኛለች፡፡
በያዝነው አመት ጥቅምት ወር ውስጥ አቃቂ ቃሊቲ ክ/ከተማ በተለምዶ ቃሊቲ ገብርኤል በሚባለው አካባቢ፣ ጠዋት ላይ እናትና ልጅ አርሲ ሁሩታ ለመሄድ ወደ ቃሊቲ መነሀሪያ መንገድ ሲያቋርጡ፣ አንድ እንደነፋስ ይበር የነበረ መኪና ልጃቸውን ገጭቶ ያለ ጧሪ እንዳስቀራቸው ይናገራሉ፡፡ መኪናው ያዝ አይያዝ ግን የሚያውቁት ነገር የለም፡፡ በጉዳዩ ዙሪያ አስተያየት እንዲሰጡን የጠየቅናቸው ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ አንድ የፓርላማ አባል፣ ሰዎች ገጭተው እንዲያመልጡ የሚያነሳሳቸው ህጉ እንደሆነ ይናገራሉ፡፡ “የመኪና አደጋ ድንገት የሚፈጠር ክስተት ነው” ያሉት የፓርላማ አባሉ፣ አንድ ሰው በሠላም እያሽከረከረ እግረኛ መጥቶ ጥልቅ የሚልበት ጊዜ በርካታ መሆኑንና ህጉ ይህን ግምት ውስጥ ሳያስገባ፣ ሰው ገጨህ በሚል 15 ዓመት እንደሚታሰር ጠቁመው በዚህ ምክንያት ሰዎች ገጭተው እንሚያመልጡ ይናገራሉ፡፡ የፓርላማ አካሉ ይህን ይበሉ እንጂ በአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን የሰው መግደል ምርመራ ዲቪዥን ኃላፊ የሆኑት ዋና ኢንስፔክተር ፀጋዬ ባልቻ ግን ሰዎች ገጭተው እንዲያመልጡ የሚያነሳሳቸው የገጨ ሰው 15 አመት ይታሰራል የሚል አጉል የሚናፈስና አስተሳሰብን የሚያዛባ ወሬ ስላለ ሰው ይህን ፍራቻ ገጭቶ ያመልጣል ይላሉ፡፡
ነገር ግን የገጨ ሰው ሁሉ 15 አመት እንደማይታሰርና በሂደትና በምርመራ ጉዳዩ እንደሚታይ ገልፀው ይህን ጉዳይ ለአሽከርካሪዎች ለማስተማር የሁሉንም አካል ጥረት እንደሚጠይቅ ዋና ኢንስፔክተሩ ተናግረው በአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ የሆኑት ኮማንደር ፋሲካ ፋንታ ግን ገጭቶ ለማምለጥ ምክንያቶች ያሏቸው ሃሳቦች ከፓርላማው አባል ይለያሉ፡፡ “አንድ ሰው ገጭቶ የሚያመልጠው መንጃ ፈቃድ ሳይኖረው ወይም የሰው መኪና ተውሶ አሊያም መጠጥ ጠጥቶ ሲያሽከረክር አደጋ በሚያደርስበት ጊዜ ከተጠያቂነት ለማምለጥ ገጭቶ ይሸሻል” ባይ ናቸው፡፡ የወንጀል ህጉ ገጭቶ በማምለጥ ዙሪያ ጥብቅ ነው የሚሉት ኮማንደሩ፣ የተፃፈው ህግ አንዳችም እንከን እንደሌለው ያብራራሉ፡፡ እንደውም ገጭቶ ማምለጥ ሁለቴ የመግደል ያህል እንደሚቆጠር ያክላሉ፡፡ “አደጋው በምንም መንገድ ይከሰት ነገር ግን የገጩትን ሰው መርዳት ሰብዓዊነት ነው” የሚሉት አቶ ግርማቸው አይናለም የተሰኙ የህግ ባለሙያ፣ አደጋው አንዴ ከተከሰተ በኋላ ሹፌሮች ተጐጂውን በመርዳት መትረፍ የሚችለውን ማትረፍ እየቻሉ መሄድ በተጐጂው ላይ ሞት መፍረድ እንደሆነ ይናገራሉ፡፡
“ጊዜ ይወስዳል እንጂ ከህግ ፊት የሚሰወር የለም” የሚሉት አቶ ግርማቸው፣ የተጐዳን በመርዳት ግን ከህሊና ወቀሳ ከከባድ ቅጣትም መዳን ይቻላል ይላሉ፡፡ ሰውን መግጨት በቸልተኝነት ሰውን መግደል በሚለው የወንጀለኛ መቅጫ ህግ ስነስርዓት 543 ንዑስ ቁጥር አንድ ላይ የሚወድቅ መሆኑን የሚገልፁት የህግ ባለሙያው አቶ ፍቃዱ ፀጋ፣ ሰውን ገጭቶ ማምለጥ ደግሞ ወንጀለኛ መቅጫ ህግ ስነሥርዓቱ 543/2 መሠረት እንደሚከሰስ ያ_ረዳሉ፡፡ አንቀጽ 543 ንዑስ ቁጥር ሁለት አሽከርካሪው ሀኪምና መሰል ሙያተኞች ከሆኑ በቸልተኝነት ሰውን መግደል በሚል ከአንድ አመት እስከ አምስት ዓመት እንደሚያስቀጣ የጠቆሙት አቶ ፍቃዱ ፀጋ፣ ይህ የሚሆነው በሙያው ልዩ ሃላፊነት ስላለበት መሆኑን ያብራራሉ፡፡ አንቀጽ 543 ንዑስ ቁጥር አንድ ግን ምንም ሙያ የሌላቸው ተራ ሰዎች የሚያደርሱትን የቸልተኝነት ግድያ የሚመለከት ብቻ እንደሆነም ይናገራሉ፡፡
የወንጀለኛ መቅጫ ህጉ አንቀጽ 543 ንዑስ ቁጥር 3 የሚያርፈው ቅጣት፣ አንድ ባለሙያ (አሽከርካሪ) ግልጽ የሆኑ የትራፊክ ህጐችን ከጣሰ ለምሳሌ ዜብራ ላይ ከገጨ፣ ርቀት ባለመጠበቅ አደጋ ካደረሰ፣ ጠጥቶ ሲያሽከረክር ጉዳቱን ካደረሰ፣ አደንዛዥ ዕፅ ወስዶ ከሆነ--- እነዚህ ግልጽ የትራፊክ ደንብ ጥሰቶች ስለሆኑ ቅጣቱ በአንቀጽ 543 ንዑስ ቁጥር 3 ላይ እንደሚያርፍና ቅጣቱም ከአምስት እስከ 15 ዓመት የሚደርስ እንደሆነ ያብራራሉ፡፡ ይሁን እንጂ ሰውን ገጭቶ ያመለጠ ሰው የትራፊክ ህግ ጣሰም አልጣሰ በማምለጡ ብቻ ሌላ ተጨማሪ ክስ እንደሚቀርብበትም የህግ ባለሙያው ይናገራሉ፡፡ “አንቀጽ 575 በሁሉም ዜጋ ላይ ማለትም የተጐዳን ሰው እያየ ሳይረዳ በቀረ ሰው ላይ የተጣለ ነው” ያሉት የህግ ባለሙያው፣ በተለይ ሙያተኛ ሲሆን ቅጣቱ እንሚጨምር ይገልፃሉ፡፡
በዚህም ማንኛውም ዜጋ አደጋ የደረሰበትን ሰው ባለመርዳት እንደሚጠየቅ አብራርተው፣ ሙያተኛ ከሆነ ግን በአንቀጽ 575 ንዑስ አንቀጽ ሁለት እንደሚቀጣና ቅጣቱም እስከሁለት አመትና ተጨማሪም የገንዘብ ቅጣት አለው ይላሉ፡፡ ይህ እንግዲህ በተጨማሪ ሌላ አንቀጽ መከሰሱንና ሰውን ገጭቶ ማምለጥ ከፍተኛ ወንጀል እንደሆነ የሚያመለክት ነው ብለዋል - የህግ ባለሙያው አቶ ፍቃዱ ፀጋ፡፡ “የመኪና አደጋ በአሁኑ ጊዜ ጅምላ ጨራሽ የሚል ስያሜ ወጥቶለታል፣ አሳሳቢነቱም እስከዚህ ደርሷል” የሚሉት የማህበረሰብ ሠራተኛው አቶ ተበጀ ማንያዘዋል፣ ከሁሉም የከፋው ግን አደጋውን አድርሶ ማምለጥ ነው ይላሉ፡፡ በየጊዜው የሚሰማው እና አሳሳቢ እየሆነ የመጣው የመኪና አደጋ በዜጐችም ላይ ሆነ በአገሪቱ ላይ የሚያደርሰው ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጫና ብቻ ሳይሆን የስነ ልቦናም ጭምር እንደሆነ የሚገልፁት ባለሙያው፣ ስነልቦናው የተጐዳ ማህበረሰብ ለምንም እንማይጠቅም ጠቁመው አንድ ሰው ሰውን ገጭቶ ሲያመልጥ ጀምሮ ከህሊናው ጋር በመጣላት ለባሰ ጥፋት ከመጋለጥና የስነ ልቦና ጫና እንደማያመልጥ ያሰምሩበታል፡፡
የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን የህዝብ ግንኙነት ሃላፊው ኮማንደር ፋሲካ፣ ገጭተው ከሚያመልጡት 99 በመቶው እንደሚያዙ ገልፀው፣ አንዳንዶቹም ለጊዜው ይሰወሩ እንጂ ህሊናቸው እረፍት ሲነሳቸው “በዚህ ቀን በዚህ ሥፍራ ሰው ገጭቼ አምልጬ ነበረ፣ ግን እንቅልፍ መተኛት አልቻልኩም” በማለት ለፖሊስ እጃቸውን እንደሚሰጡ ተናግረዋል፡፡ ምንም እንኳ እጅ መስጠታቸው አግባብ ቢሆንም በገጩ ሰዓት ተጐጂውን የመርዳት ያህል እንደማይሆን ኮማንደሩ ይናገራሉ፡፡ በዚህ አመት ብቻ በአዲስ አበባ ከተማ በትራፊክ አደጋ 365 የሞት አደጋ የደረሰ ሲሆን 315ቱ መዝገቦች አጥፊው ታውቆ እልባት ቢያገኙም አርባ ስድስቱ ግን ገጭተው በመሰወር አጥፊያቸው ያልታወቀና አጥፊው ታውቆም የተሰወረ እንደሚገኙበት ዋና ኢንስፔክተር ፀጋዬ ባልቻ ጠቁመው አንዳንዶቹ ቢሰወሩም የታወቁና ማስረጃ ማሰባሰብ የሚቀራቸው በመሆኑ 46ቱ መዝገቦች እልባት አለማግኘታቸውንም ተናግረዋል፡፡
አንድ መኪና ገጭቶ ሲያመልጥ በቅድሚያ ሊያዝ ስለሚገባው ምልክት ጠይቀናቸው ኢንስፔክተሩ ሲመልሱም አንድ ሰው ታርጋ ላይ ብቻ ካተኮረ ቁጥሩ ሊፋቅና ብሎን ሊያርፍበት ስለሚችል አንዳንዱ 3 ቁጥር ስምንት ሊመስል እንደሚችል የተናገሩት ኢንስፔክተሩ ከታርጋ በተጨማሪ የመኪናው ሞዴል፣ ቀለምና አጠቃላይ ሁኔታው መቃኘት እንዳለበት ተናግረዋል፡፡ “ህዝቡ መረጃ የመስጠት መጠኑ ጨምሯል 315ቱን መዝገቦች እልባት የሰጠነው ከህዝቡ ጋር በመተባበር ነው” ያሉት ዋና ኢንስፔክተር ፀጋዬ አሁንም የፖሊስ ኮሚሽኑን ስልክ በመጠቀም ወንጀለኞችን በጋራ መከላከል አለብን የሚል መልዕክት አስተላልፈዋል፡፡
በማናቸውም ወቅት ቢሆን፤ የሰላማዊ ሰዎች ደህንነት እና ሰብዓዊ መብቶችበሁሉም ወገኖች መከበር አለባቸው!ህዳር 07 ቀን 2013 ዓ.ም – ETHIOPIAN HUMAN RIGHTS COUNCIL
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባዔ – ኢሰመጉአስቸኳይ ጋዜጣዊ መግለጫ በማናቸውም ወቅት ቢሆን፤ የሰላማዊ ሰዎች ደህንነት እና ሰብዓዊ መብቶችበሁሉም ወገኖች መከበር አለባቸው! ህዳር 07 ቀን 2013 ዓ.ምየኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ – ኢሰመጉ በትግራይ ክልል እና አዋሳኝ አካባቢዎች ያለው የጦርነት እንቅስቃሴ የሰላማዊ ሰዎችን ደህንነት እና ሰብዓዊ መብቶቻቸውን ከፍተኛ አደጋ ላይ የጣለ መሆኑ ከፍተኛ ሥጋት አሳድሮበታል፡፡ ማንኛውም ሰው ሰው በመሆኑ ብቻ ያገኛቸው መብቶች በሰላማዊም ሆነ በጦርነት ጊዜ ውስጥ ተግባራዊ መሆናቸው የማይቀርና የሕግ ተጠያቂነትም ያለበት ነው፡፡ በመሆኑም፣ በግጭቱ ተሳታፊ የሆኑ ሁሉም ወገኖች በጦርነቱ በቀጥታተሳታፊ ያልሆኑ እና ያልታጠቁ ንጹኃን ሰዎችን ደህንነት እና ሰብዓዊ መብቶች የመጠበቅ ግዴታ አለባቸው፡፡ኢሰመጉ ጥቅምት 25 ቀን 2013 ዓ.ም ባወጣው አስቸኳይ ጋዜጣዊ መግለጫ በአካባቢው ያለው እንቅስቃሴ የሰላማዊ ሕዝብን የሕይወት እና አካላዊ ደህንነት አደጋ ላይ የማይጥል ሊሆን እንደሚገባው ማሳሰቡ አይዘነጋም፡፡ ሆኖም፣ ከሰሞኑ በትግራይ ክልል፣ ማይካድራ ከተማ በግጭቱ ምንም ዓይነት ተሳትፎ ያልነበራቸው በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰላማዊ ሰዎች በስለታማ መሳሪያዎች ተወግተው እንደተገደሉ የኢሰመጉ የቅድመ-ምርመራ ግኝቶች አረጋግጠዋል፡፡ ይህን መሠሉ፣ ባልታጠቁ ሰላማዊ ሰዎች ላይ የሚፈጸመው ጭፍጨፋ በማንም ይሁን፣ በምንም ምክንያት በፍጹምተቀባይነት የሌለው መሆኑን ኢሰመጉ ያስገነዝባል፡፡ኢሰመጉ፣ በዚህ ሰዓት የደረሰውን የጉዳት ዓይነት እና መጠን ለማጣራት በተቻለው አቅም ጥረት እያደረገ መሆኑን እየገለጸ፤ እንዲህ ዓይነቱ ክስተት ዳግም እንዳይፈጠር ሁሉም ወገኖች በከፍተኛ ትኩረት እንዲከታተሉ፣ እንቅስቃሴያቸው ኃላፊነት የተሞላበት እንዲሆን እና አጥፊዎችን ይዘው ለሕግ እንዲያቀርቡ ይጠይቃል፡፡ በሌላ መልኩ ደግሞ በተለይም፣ በአላማጣ ከተማ ነዋሪ እናየሕግ እስረኞች የሆኑ በሺዎች የሚቆጠሩ፣ አሁን ድረስ የት እና በምን ሁኔታ ላይ እንዳሉ የማይታወቁ ሰዎች ደህንነት ኢሰመጉን በከፍተኛ ደረጃ አሳስቦታል፡፡ እንዲሁም ደግሞ፤ በግጭቱ በሁሉም ወገኖች ጥቅም ላይ እየዋሉ ያሉት የአየር ጥቃት ለመፈጸም የሚያስችሉ መሳሪያዎች በአብዝኃኛው የሰው ልጆች ብቻ ያላቸውን ሁኔታዎችን የማመዛዘን አዕምሯዊ ብቃት (human beings mental element) የሚያንሳቸው በመሆኑ፣ ያልታጠቁ ሰላማዊ ሰዎችን እና የሲቪል ንብረቶችን የጥቃቱ ዒላማና ሰለባ እንዳያደርጉ ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚሹ መሆናቸውን ኢሰመጉ ያስገነዝባል፡፡ማሳሰቢያ፡ትግራይ ክልል በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ የዕለት እርዳታ የሚሹ ስደተኞች የተጠለሉበት ክልል እንደመሆኑ እና በግጭቱ ምክንያት ወደ ተለያዩ አካባቢዎች እየተፈናቀሉ ያሉ ሰዎች በመኖራቸው ለእነርሱ የሚደረጉት እንደ ምግብ፣ መድኃኒት እና ህክምና የመሳሰሉ ሰብዓዊ እርዳታዎች አቅርቦት እንዲረጋገጥ ትኩረት ተሰጥቶት ሊሰራበት እንደሚገባ ኢሰመጉ ያሳስባል፡፡በግጭቱ ምክንያት ለቆሰሉ እና ጉዳት ለደረሰባቸው ወገኖችም ሊደረግ የሚገባው ሰብዓዊ ድጋፍ እና እርዳታም በተገቢው መንገድ እንዲረጋገጥ ያሳስባል፡፡ከወቅታዊ ነባራዊ ሁኔታ አንጻር ሰዎች በብሔር ማንነታቸው ብቻ ተለይተው ለጥርጣሬ እና መድልዎ ተጋላጭ እየተደረጉ ስለመሆኑ የሚያሳዩ ምልክቶች በርካታ ናቸው፡፡ ለአብነት፣ በቦሌ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ በኩል የሚጓዙ መንገደኞች ከፓስፖርት በተጨማሪ የቀበሌ መታወቂያ እያሳዩ ለአድልዖ እየተጋለጡ መጠየቃቸው እና በልዩ ልዩ የሙያ ዘርፎች ተሰማርተው የሚገኙ ሰዎች በብሔር ማንነታቸው ተለይተው እረፍት እንዲወጡ መደረጋቸው የሚሉት ይጠቀሳሉ፡፡ ከዚህ አንጻር፤ የሕግ አስከባሪ አካላትም ሆነ ሁሉም የኅብረተሰብ ክፍል፣ ሰዎች በብሔር ማንነታቸው ብቻ ተለይተው መድልዎ እንዳይደርስባቸው እና ለጥርጣሬ እንዳይዳረጉ ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግእንደሚኖርባቸው ኢሰመጉ ያሳስባል፡፡ኢሰመጉ ቀደም ሲልም አውጥቶት በነበረው መግለጫ እንዳሳሰበው፤ የብዙኃን መገናኛ ድርጅቶችም ሆኑ ማንኛውም የማኅበራዊ ሚዲያ ተጠቃሚዎች ግጭትን የሚያባብሱ፣ ሰዎች በብሔር ማንነታቸው ብቻ ተለይተው ለጥርጣሬ እና መድልዎ ተጋላጭ እንዲሆኑ የሚያደርጉ፣ ለሰብዓዊ መብቶች ጥሰት ምክንያት የሚሆኑ የሐሰት ዜናዎችን፣ የተሳሳቱ፣ የተዛቡ እና የተበከሉ መረጃዎችን ከመናገር፣ ከማባዛት እና ከማሰራጨት እንዲቆጠቡ በድጋሚ ያሳስባል፡፡በመጨረሻም፤ ኢሰመጉ በትግራይ ክልል እና አዋሳኝ አካባቢዎች ላይ ያለው የጦርነትእንቅስቃሴ ከዚህም የከፋ ሰብዓዊ ጉዳት እና ቁሳዊ ጥፋት ከማድረሱ በፊት፤ ሁሉም ወገኖች ችግሩን ሰላማዊ አማራጮችን ተጠቅመው የሚፈቱበትን ሁኔታ እንዲያመቻቹ በድጋሚ እያሳሰበ፤ ኢሰመጉም ሆነ መሰል የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ድርጅቶች በየጊዜው የሚያወጧቸውን ማሳሰቢያዎች እና ምክረ-ሐሳቦች የሚመለከታቸው የሕግ አውጪውም ሆነ የሕግ አስፈጻሚው አካላት፣ ብሔራዊ የሰብዓዊ መብቶች ተቋማት እና ሌሎችም ጉዳዩ የሚመለከታቸው አካላት ጆሮ ሰጥተው፣ ፈጣን የመፍትሔ እርምጃዎችን እንዲወስዱ ያሳስባል፡፡
የቃልን ከልዕልና ወደ ትሕትና መምጣት፤ የሥጋን ከትሕትና ወደ ልዕልና መውጣት ስናስብ እጅግ ያስደንቀናል! የመጀመሪያው የሰው ልጆች አባት ከክብር ወደ ሓሳር መምጣት ፍጥረትን ሁሉ ያስገረመ ጉዳይ ነበር፤ የሁለተኛው አባታችን ከልዕልና ወደ ትሕትና መምጣት ዳግም አስገረመን፤ ሁለቱም ይሆናሉ ብለን ያልጠበቅናቸው ክሥተቶች ናቸውና።
የእግዚአብሔርን ፍቅር እስኪ ተመልከቱት! አዳምን በልጅነት አከበረው፤ ይህ የመጀመሪያው የእግዚአብሔር ፍቅር የተገለጠበት ነው፤ ሙት የነበረውን ባሕረ የሰብእ ምድራዊት ሕይወቱን በሰማያዊ የልዕልና ሕይወት ለወጠለት። ይህንንም ሲያደርግ የበለጠ ተስፋ በማድረግ ነው እንጅ እንዲያው ያለ ምክንያት አልነበረም፤ ወይሁቦ እግዚአብሔር አምላክ መንበረ ዳዊት አቡሁ ወይነግሥ ለቤተ ያዕቆብ ለዓለም፤ እግዚአብሔር አምላክም የዳዊትን የአባቱን ዙፋን ይሰጠዋል፤ በያዕቆብ ቤትም ለዘለዓለም ይነግሣል››፡፡ ይህ የመጨረሻውን የተስፋ ምሥጢር የያዘ ቃል ነው፤(መጨረሻነቱ ለሕገ ተሰብኦ ነው እንጅ ለዘለዓለሙ እንዳልሆነ ግልጽ ነው)።
ከመሬት ዐፈር ያበጀው ምድራዊ ፍጡር አዳም፤ በተረገመባት ዕለት ‹‹ኦ! አዳም መሬት አንተ ወትገብእ ውስተ መሬት፤ አዳም ሆይ! አንተ መሬት ነህ ወደ መሬትነትህ ትመለሳለህ ›› ብሎ ነገረው፡፡ በዚህም የሥጋውን ፈቃድ ትቶ በነፍሱ ፈቃድ ይኖር ነበር፤ ይህ ለነፍሱ የተሰጠው ቃል ኪዳን ነው፤ ሥጋ የራሷን ፈቃድ ትታ በነፍስ ፈቃድ ትሄዳለች፤ ነፍስ ደግሞ ያላትን ሰማያዊ ጸጋዋን ከሥጋዋ አዋሕዳ ትኖራለች።
ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስም ወደዚህ ዓለም መጥቶ የጠፋውን የሰው ልጅ ክብር መለሰ፤ ሳይገባቸው የነገሡትንም ቀጣቸው፤ያለ አግባብ የተዋረዱትን ከፍ ከፍ ሊያደርጋቸውም ፍጹም ሰው ሆኗል። ከተሾሙትና ከሊቃውንቱ መካከል የተሾመ ሐዋርያ ልትነግሩኝ ትችላላችሁ? ራሳቸውን ጻድቃን ብለው ከሚጠሩት መካከል የተገኘበትን ልታሳዩኝ ትችላላችሁ? እንዲያው ከአሕዛብ የመረጠ፤ ከኃጥአን ጋር የበላ የጠጣ አይደለምን? እንዲያውም ስለእርሱ በመጽሐፍ ‹‹ባለጠጎችን ባዶ እጃቸውን ሰደዳቸው፤ የተራቡትን በቸርነቱ አጠገባቸው፤የተዋረዱትን ከፍ ከፍ አደረጋቸው›› ተብሎለታል፤ ሉቃ.፩፥፶፩-፶፬፡፡ ጌታም የመጣበትም ምክንያት ለተዋረደው ሥጋችን ዋጋን መስጠት ነውና ወደ ተዋረዱት መካከል ገብቶ ታየ፡፡ መንግሥቱን በቄሣር ሳይሆን በዚህ ዓለም ገዥ በዲያብሎስ ለተነጠቀው ሰው መንግሥቱን የሚመልስ ስለሆነ ነው፤ ‹‹እግዚአብሔር አምላክም የዳዊትን የአባቱን ዙፋን ይሰጠዋል›› የተባለው ያውም ለጊዜው ያይደለ ለዘለዓለሙ እንዲነግሥ መንግሥትን ስለመለሰለት ነው፡፡
ወደዚህ ዓለም የመጣበትን መንገድ ምሥጢር ማንም ሊያውቅ አይቻለውም፤ ማንም በማይመረምረው ምሥጢር ነበርና፤ ሲያርግ ግን ዐይን ሁሉ እየተመለከተው ነበር፡፡ ጠላት ወደ ሰዎች የገባው ተሰውሮ እንጅ ተገልጦ አልነበረም፤ በኋላ በደረሰብን መከራ እስክናውቀው ድረስ አዳምና ሔዋን ከሕይወት ወደ ሞት መግባቱን መች አወቁትና! ድል ከነሣቸው በኋላ ግን ነግሦ ለዘመናት ኖረ፡፡ ጌታ የተወለደበትን ዘመኑን አስቡት፤ ከዳዊት ቤት ነጋሢ የታጣባት፤ የይሁዳው አንበሳ የዳዊት ዘር ለባርነት ተላልፎ የተሰጠበት ዘመን ነበር፤ መጽሐፍ እንደተናገረው በአንድ ወቅት ከምድር ዳርቻ የተሰበሰቡ ሰዎች ያደንቁት የነበረ ነጋሢ የነበረበት የዳዊት ቤተ መንግሥት ዛሬ ምንም ተተኪ ንጉሥ ታጥቶ ለሌላ ንጉሥ ለሮማዊ ቄሣር ተላልፎ ሲሰጥ ተመልከቱ፤ ሮማውያን በመንግሥት ሳይደራጁ ገና እስራኤላውያን እስከ ዓለም ዳርቻ የወጣ ዜና የነበረው መንግሥት ነበራቸው፤ማቴ.፲፪፥፵፪፡፡
በያዕቆብ ላይ ለዘለዓለሙ እንዲነግሥ የተነገረለት የዳዊት ልጅ ማለቂያ በሌለው መንግሥት ይነግሥ ዘንድ ዳግመኛ ወደ ሰማይ ዐረገ፤ የቃል ርደት (መውረድ)፤ የሥጋ ዕርገት ሥጋን በዚህ ዓለም ብቻ ያነገሠው አይደለም፤ በመላአክት ዓለምም እንዲነግሥ ሥልጣንን ሰጥቶታል፡፡ ሁሉን ከሚያስገዛለት በቀር ሁሉን እንዲገዛ ሥልጣን ተሰጥቶታልና፤ በማቴዎስ ወንጌል ፳፰፥፳ ላይም ‹‹ሥልጣን ሁሉ በሰማይና በምድር ተሰጠኝ›› ተብሏል፡፡ በቆሮንቶስ ፲፭፥፳፯ እና በሌሎች መጻሕፍት ስለእርሱ ሲናገር በሕያዋንና በሙታን ለመፍረድ ዳግመኛ ይመጣል ብሎ መናገሩ በሕያዋኑ በመላእክት፤ የሰው ልጆች ላይ ነግሦ እንዲኖር መሆኑን ያሳያል፡፡
ጌታችን ክርስቶስም በሥውር ወደዚህ ዓለም መጥቶ ጠላትን ድል ስለነሳው እየተዘመረለትና ቅዱሳን ሐዋርያት ትኩር ብለው እያዩት ወደ ሰማይ ዐረገ፤ የሐዋርያት ሥራ ፩፥፲ ላይም ትኩር ብለው ወደ ሰማይ እየተመለከቱ የነበሩ መሆናቸውን ተጽፏል። አርባኛው ቀን በደረሰ ጊዜ ደቀ መዛሙርቱን እያነጋገራቸው ከኢየሩሳሌም ውጭ ቢታንያ ወደተባለው ሥፍራ ወሰዳቸው፤ እጁን አንሥቶ እየባረካቸው ዐረገ፤ እነርሱም ትኩር ብለው እየተመለከቱት ሳሉ ደመና ከዐይናቸው ሰውራ ተቀበለችው፤ሥራ ፩፥፱-፲፬፡፡
እንግዲህ እነርሱ ከዓለም የወጡት ከዚያ በፊት የነበረው ሕይወታቸው መውጣት መግባት፤ መውደቅ መነሣት የበዛበት ስለነበረ፤ ይህንንም በመረዳት የዓለም ፍቅር ስቦ እንደማያስቀረው በመገንዘብ፤ ከክርስቶስ ሞትና ዕርገት በኋላ ወደ ሕይወት እንጅ ወደ ሞት የሚያደርስ ፍቅር እንደሌለ በማወቅ ነበር። ስለዚህ ልቡናቸው የሞትን አድማስ ተሻግሮ የሰማያትን ዳርቻ ተመራምሮ ወደ ክርስቶስ ዙፋን በማየት ክርስቶስ ዙፋን ላይ ሲቀመጥ ከዙፋኑ ፊት ቆሞ ዘወትር ለማመስገን ትኩር ብለው ተመለከቱ።
ከዚህ በኋላ ለሐዋርያት በምድር ላይ ሰማያዊውን ኑሮ እያሰቡ የሚኖሩ እንደሆነ ተገንዝበው ትኩር ብለው በመመልከት እዝነ ልቦናቸውን ከክርስቶስ ጋር አሳርገዋል፤ ፩ኛ ቆሮ.፪፥፲፮፤ እንደዚያማ ባይሆን ኖሮ የእግዚአብሔርን ምሥጢር፤ የመንግሥተ ሰማያትን ነገር እንደምን ማወቅ ይቻላል?
አንድ ቀን ዮሐንስ ሐጺር የመነኮሳቱን የእጅ ሥራ ሽጦ እንዲመጣ ታዞ ወደ ገበያ ወጣ፤ ከገበያው መካከል እንደ ተቀመጠ ልቡን ወደ ሰማይ የሚነጥቅ ምሥጢር መጣበትና ያን እያደነቀ ሳለ ገዥ መጥቶ ዋጋ ንገረኝ ይለዋል፤ እሱ ግን ልቡናው በምድር ላይ አልነበረምና ለገዥው አልመለሰለትም፡፡ ሕሊና ሲያርግ እንዲህ ነው! እጅህ ላይ ያለውን ቁሳዊ ነገር ሳይሆን በሰማይ ያለውን መንፈሳዊ ሀብት እንድትሻ ያደርግሃል፤ ከገበያ መካከል ቆሞ የዓለምን ጫጫታ ሳይሰሙ በመላእክት ዜማ ነፍስን መማረክ አይገርምም!
ዓለም የያዝከውን እስክታገኝ አጠገብህ ናት፤ የያዝከውን ከሸጥህላት ግን ካጠገብህ አታገኛትም። ወዳንተ ስትመጣም ገዥ ሆና ትቀርባለች፤ ልብህን ካልሰጠሀት ለምትጠይቅህም መልስ ካልሰጠሀት እሷ ላንተ ገዥ አይደለችም፤ እንዳትገዛ ከፈለክ እንደ ንሥር ሽቅብ ወጥተህ አቆልቁለህ የምትመለከት አትሁን! አንዳንዶቹ አየሩን እየከፈሉ ጠፈሩን ሰንጥቀው የመላአክትን ከተማ አልፈው ከሄዱ በኋላ አቆልቁለው መመልከት ይጀምራሉ፤ ከምድር የወደቀች ቁራጭ ሥጋ ያዩ እንደሆነ ወርደው ይቀራሉ።
መቼም ቢሆን ካለ ክርስቶስ ዓለምን ማሸነፍ አይቻልም፤ ክርስቶስ በመጽሐፍ እንደተነገረው እዝነ ልባቸውን ማርኮ ወደ ሰማይ ዐረገ ‹‹ዐረገ ውስተ አርያም ጼዊወከ ጼዋ፤ምርኮን ማርከህ ወደ ሰማይ ወጣህ›› መዝ. ፷፯፥፲፰፡፡ ለብዙ ኃያላን ያልተሳካላቸው የሰውን እዝነ ልቦና መማረክ ነው። ከጥንት ጀምሮ እስከዛሬ ሰውን መማረክ የቻሉ ብዙ ኃያላን መንግሥታት አሉ፤ ሰውን መማረክና የሰውን እዝነ ልቦና መማረክ ግን እጅግ የተለያዩ ናቸው፡፡ ምክንያቱም ሰውን ለመማረክ ጀብደኛ መሆንና የሰውን ልብ መማረክ እጅግ የተለያዩ ናቸው፡፡ የሰውን ልብ መማረክ በፍቅር ስለሆነ የሕይወት ልምድ ይጠይቃል፤ የሰውን ደም እያፈሰሱ ሳይሆን ስለሰው የራስን ደም እያፈሰሱ፤ ራስን ዝቅ አድርጎ ለሌሎች ክብር መስጠት በሚታገሉት ትግል ነው አንጅ ዙፋን ላይ ሆኖ በሚዋጉት ጦርነት ልብ አይማረክም።
እኛም ዘወትር ዕርገትን በእዝነ ልቦናችን ትኩር ብለን የምንመለከት ከሆነ ዓለምን እናሸንፋታለን፤ ካልሆነ ልክ እንደ ቅዱስ ጴጥሮስ ወደ ባሕሩ እንሰጥማለን። ቅዱስ ጴጥሮስ የሰመጠው ባሕሩን ሲመለከት ነው፤ ጌታ ሆይ እባክህን አድነኝ፤ እየሰመጥኩ ነው ያለው፤የማቴ. ፲፬፥፳፮-፴፡፡ ስለዚህ እኛም እይታችንን ከቀራንዮ ካነሣን ዓለም ታሰጥመናለች፤ ሁል ጊዜ በእዝነ ልቦናችን ክርስቶስን ስንመለከት መንፈሳችን ታርጋለች፤ ለሀገራችንና ለቤተ ክርስቲያናችን ብሎም ለራሳችን ሰላምና ፍቅርን ይስጠን፤አሜን።
እግዚአብሔር የመረጣቸውን ሁሉ በሀብት ስቦ በረድኤት አቅርቦ ወደ ራሱ ይጠራቸዋል ፤ ያቀርባቸዋል፡፡ የተጠሩት ደግሞ በንዑሰ ክርስቲያንነት ደረጃ ቃለ እግዚአብሔርን እየሰሙ ከቆዩ በኋላ አዲስ ሕይወትን እንዲቀዳጁና ጸጋ መንፈስ ቅዱስን እንዲያገኙ የሚያበቃቸው ሌላ መንገድና ሥርዓት አስፈላጊ ስለሆነ ጌታ ራሱ አዘጋጅቶላቸዋል ፤ ሁላችንንም በዚህ መንገድ እንድንሄድ አዞናል፡፡ መንገድ የተባለውም ቃሉን ሰምቶ መፈጸምና ያዘዘንን የቤተ ክርስቲያን ምሥጢራት ሁሉ መፈጸም ነው፡፡
ወደ ከተማነት ያደጉት ቲሊሊ፣ ወገልጤና፣ ሃራ፣ አምደወርቅ፣ ቱለፋ፣ ጨፋሮቢት እና ሰንበቴ ከተሞች ሲሆኑ ሁሉም ከተሞች ከመሪ ማዘጋጃ ወደ ከተማ አስተዳደር ደረጃ ተሸጋግረዋል።
ጥያቄውን ያቀረቡት ደብረ ታቦር፣ ወልድያ፣ ደብረማርቆስ፣ ደብረ ብርሃን እና ኮምቦልቻ ሲሆኑ መስፈርቱን ሲያሟሉ ለክልሉ ምክር ቤት ቀርቦ እንደሚፀድቅም አብመድ ዘግቧል።
ግሬት ኮሚሽን ሚኒስትሪ ኢትዮጵያ በአለምአቀፍ ስሙ ካምፓስ ክሩሴድ ፎር ክራይስት ኢንተርናሽናል በመባል ይታወቃል። ከዚህ በታች አንዳንድ ስለ ድርጅቱ ጠቃሚ መረጃዎች ተቀምጠዋል።
ተማሪዎች ኢየሱስን እንዲያዉቁ፣ በእምነታቸዉ እንዲያድጉ፣ ወደ ቤተሰቦቻቸዉ፣ ማህበረሰባቸዉ እና ወደ አለም ተመልሰዉ በመሄድ የእግዚአብሄርን ፍቅር እንዲያካፍሉ መርዳት።
የተለያዩ የሚድያ መሳሪያዎችን(ቁሶችን) በማቅረብ፣ በማሰልጠን፣ ስልቶችን በመቅረጽ እና የሚያስፈልጉ ነገሮችን በማቅረብ ብዙዎችን በራሳቸዉ ቋንቋ ወንጌልን ማዳረስ።
ዮኒቨርስቲው በዛሬው እለት ከመጀመሪያ ዲግሪ እስከ ሶስተኛ ዲግሪ ያሰለጠናቸውን ተማሪዎቹን የሚያስመርቅ ሲሆን፥ ለሁለት ግለሰቦችም የክብር ዶክትሬት ዲግሪ እንደሚሰጥ ታውቋል።
የክብር ዶክትሬት የሚሰጣቸው ወባን በአማራ ክልል እንዲጠፋ ፀረ ወባ ማህበር መስረተው ሁነኛ ለውጥ ላመጡት ለአቶ አበረ ምህረቴ እና በባህርዳር ዮኒቨርስቲ የምህድስና ዘርፍ ተመራማሪ ለሆኑት ለፕሮፌሰር ታምስቲን ሆርስ ናቸው።
በተመሳሳይም የድሬዳዋ፣ ሀዋሳ፣ ሰመራ ዩኒቨርሲቲዎች በመጀመሪያ እና በሁለተኛ ዲግሪ ያሰለጠኗቸውን ተማሪዎቻቸውን እያስመረቁ ሲሆን፥ ጂግጂጋ ዩኒቨርስቲም ከ3 ሺህ በላይ ተማሪዎችን በ67 ፕሮግራሞች ዛሬ ያሰመርቃል።
ለ McKnight በሚጓጓዝ ፕሮጄክቶች የሚሰሩ ዲዛይኖች ማማከር አለባቸው የ McKnight የንግድ ምልክት መመሪያዎች. መመሪያው ከርማድ አጠቃቀም, ቅርፀ ቁምፊዎች, የቀለም ስእል እና ሌሎች የ McKnight's ምስላዊ ማንነት ጋር የተያያዙ አስፈላጊ መመሪያዎች እና መስፈርቶች ያካትታል.
ትችላለህ አንድ የተጨመቀ ፋይልን ያውርዱ ሁሉንም የ McKnight የሎግ አማራጮች ያካትታል. አርማው በሁለት ቀለሞች (ቀይ እና ጥቁር), ሁለት አቀማመጥ (ሰፊ እና ቀጥ ያለ), እና ሶስት የፋይል ዓይነቶች (.eps, .jpg እና .png) ይገኛል. ከነዚህ መለኪያዎች ባሻገር, በምስሉ መልክ ወይም ህክምና ምንም ልዩነቶች አይፈቀዱም.
በተጨማሪም ፣ በ ውስጥ ላሉት ባልደረባዎች የተወሰኑ መመሪያዎችን እንሰጣለን የትብብር ምርምር ምርምር ፕሮግራም እና የመካነ ሌሊት የአርቲስት ስፖርቶች መርሃ ግብር.
‹‹ምክንያቱም በዚያን ወቅት እግዚአብሔር እኔን ከምድር ላይ ይወስደኝና እኔን አሳልፎ የሸጠውን ከሓዲ መልኩን በመቀየር እኔን እንዲመስል ያደርገዋል፣ሰዎችም እኔ የተገደልኩ ይመስላቸዋል። እርሱ ይህን የውርደት ሞት ከሞተ በኋላም ክብሬን ተነፍጌ ለረዥም ዘመን በዓለም እኖራለሁ። ነገር ግን ቅዱሱ የእግዚአብሔር መልክተኛ ሙሐመድ በሚመጣ ጊዜ ይህ ውርደት ከኔ ይወገዳል።›› (በርናባስ ወንጌል ምዕ 112 ቁጥር 13-16)
እቲ በረኻታት ሳሕል ከመይ ድዩ ነገሩ ናይ ዛ ጓለይ መስዋእቲ ዘይቁበል ዝኾነሉ ኣጋጣሚ ናይ ሎሚ ጽሑፍይ ነቶም ኣብ 1945 ዝወደቁ ስማእታት ኣብ ዝዝከረሉ ዘሎ ቅነ
ኣብ ኤርትራ፡ ኣብ ትሕቲ ጉጅለ ህግደፍ ዝካየድ ጽቡቅ ይኹን ሕማቅ ነገራት ብቀሊሉ ክትፈልጦን ዝተማልአ ሓበሬታ ክትረክብን ኣዝዩ ኣጸጋሚ ኢዩ። እዚ ዝኾነሉ ቀንዲ ምኽንያት ድማ፡ ጉጅለ
በበሽታው የታያዙ ሁሉም ሕክምና ከተደረገላቸው በኋላ ድነው ወደየቤታቸው መመለሳቸውን ያመለከተው የጤና ቢሮ ሁሉም የመንግሥትና የጤና ተቋማት ለምላሹ ዝግጅ መደረጋቸውን ገልጿል።
በሌላም በኩል በአዲስ አበባ 10ሰዎች ላይ የኮሌራ በሽታ መታየቱን የአዲስ አበባ ጤና ቢሮ አስታውቋል። ጤና ቢሮው በሽታውን ባለቤት ለማስቆም ከተለያዩ ሴክተሮች ጋር መሆኑን ለአሜሪካ ድምፅ ራድዮ አሰረድተዋል።
በአጫጭር ልቦለድ ሥራዎቿ የምትታወቀው ሪንዘር ጀርመን ፒትስሊንግ ውስጥ ተወለደች። በመምህርነት ስራ ላይ ተሰማርታ እስከ 1939 ዓ.ም ድረስ ሰርታለች። በጋዜጦች ላይ አጫጭር ታሪኮችን...
ዶሮ ወጥ ግን የመገናኘት፣ የመጀመር፣ የመጣመር ምሳሌ ነው። በረከትን ይዞ ይመጣል። ዶሮ ወጥ የፍቅር ጥምቀት ነው። እንጀራ ሲለያይ፣ ሲሰባበር፣ ሲራራቅ ነው ፍርፍር...
ሰቆቃዬን ለማን ልናገር­­…….. ደራሲ- አንቶን ቼኾቭ ትርጉም- መኩሪያ መካሻ ፀሃይዋ ልትጠልቅ ነው። ብዛት ያለው ስስ የበረዶ ብናኝ በመንገዶቹ መብራት ዙሪያ ሳያቋርጥ ይበናል።...
ዘሬ ዕለቱ ምን እንደሆነ አላወቅም፤ ዕለቱ በቻ ሳይሆን ቀኑ ራሱ ስንት እንደሆነም አላውቅም። ወሩንም ቢሆን ልነግራችሁ አልችልምና እንዳትጠይቁኝ። ዛሬ ላይ ለመድረስ ያለፍኩበት...
ለንደን እጅግ በጣም ቀዝቃዛ የምትሆንበበት ጊዜ መድረሱ ነበር። ዞር ብሎ የሀገሩን ባንዲራ ከኢትዮጵያ አየር መንገድ አውሮፕላን ላይ ተመለከተ። ጅማ የምትገኝው እናቱን (ያለ...
፩ ጨረቃ-አልባ ለሊት ነው። ክዋክብቶቹ ጨለማ በዋጠው የምሽቱ ሰፊ ጥቁር ሰማይ ላይ የተዘሩ የብርሃን ፍንጥርጣሪዎች ይመስላሉ። ጨለማ ከዋጠው ሰማይ ስር፤ ብርሃን የተሞላች...
መምህርነት የሚወድደው ሙያ ነው። የባለፀጋ ልጆች በሚማሩበትና አማርኛ መናገር ደመወዝ በሚያሰቀጣበት ት/ቤት እጅግ በጣም ተወዳጅ አስተማሪ ነው። በተለይም ታሪክ ማስተማር አይታክተውም። ተወዳጅ...
በአንዱ የገጠር ቀበሌ ነው። ጥቂት ጎረምሶች የአንዱን ሀብታም ገበሬ በግ በመስረቅ አርደው ይበሉና የበሉበትን ሰው በቅኔ ለመዝለፍ ተነሳሱ። ለተዘራፊው ያዘኑለት በመምሰል በሰም...
“ከአጤ ምኒልክ ቤተ መንግሥት ግቢ ቁፋሮ አልማዝና እንቁ ተገኘ!” የአጤ ምኒልክ ቤተመንግሥት ቅጥር ግቢ የግንባታ ማእከል መስሏል። ግሬዴር፣ እስካቫተር እና ገልባጭ መኪናዎች...
አዲስ አበባ በውርጫማ ቀዝቃዛ አየር ቆፈን ያሲዛል:: ዝናብ ያዘለው ደመና እንደ ፊኛ ከህዋው ላይ እየተንገዋለለ የማለዳዋን ጀንበር መጋረድ ችሏል:: እየተቆራረጠ የሚወርደው ካፊያ...
ቀኑ ቅዳሜ ከሰዓት በኋላ ነበር። ከጎላ ሰፈር ተነስቼ በተክለሃይማኖት በኩል የመንገዱን ቀኝ ዳር ይዤ ወደ መርካቶ እጓዛለሁ። ልጅ፣ አዋቂው፣ ሽማግሌውና አሮጊቱ ኑሮውን...
በጋዜጠኝነቱ እና በዘመናዊ ልቦለድ አጻጻፉ የሚታወቀው በዓሉ ግርማ በ1975 ዓ.ም በመንግስት ስር የምትታተመው የካቲት መጽሔት ላይ “የፍፃሜ መጀመሪያ” በሚል ርዕስ የጻፈው ልቦለድ...
ሰማዩ ላይ የተቋጠረው ደመና ዝናብ ከጣለ በኋላ ድራሹ እንደሚጠፋ መገመት ይቻላል። ጥቁሩን ሰማይ ገደላ ገደልና ተራራማ መልክዓ ምድር ያስመሰለው ደመና ህዋውን ሌላ...
/ይህ ጽሑፍ እውነተኛ ታሪክ ላይ ተመስርቶ በልቦለዳዊ በሥነ ጽሑፍ ቅርስ የቀረበ ነው/ ወደ እስረኞቹ ግቢ የመጣው ሰው ‹‹ኮሎኔል አምሳሉ!!!›› ብሎ ተጣራ። እስረኛው...
አንድ ጊዜ አንበሳ፣ ነብር፣ ጅብ፣ እባብና “አጎት” እያሉ ትናንሽ አራዊት የሚያፌዙበት አንድ መሠሪ ጉሬዛና አንድ ደንቆሮ ውሻ የተሻለ ኑሮ ፍለጋ ሲሉ፤ የትውልድ...
ኮክ ስብሰባ ጠርቷል። ጋዜጠኞቹ አልወደዱትም¬ መሰብሰቡን። ያው የተለመደውን ማሳሰቢያ፣ ዘለፋ፣ ንዝንዝ መስማት አልፈለጉም። “አንዴ ባካችሁ ኤድቶሪያል እንጀምር” ሲል ኮክ አንካሳ እግሩን ጠረጴዛ...
ደራሲ፡- ሊኦ ቶልስተይ ትርጉም፡- መኮነን ዘገዬ ወጣቱ ነጋዴ ኢቫንዲሚትሪች አክሲዮኖቭ በቭላድሚር ከተማ ይኖራል። ሁለት ሱቆች እና አንድ የራሱ መኖሪያ ቤት አለው። አክሲዮኖቭ...
ጸሐፌ ተውኔት፣ ተርጓሚ እና አዘጋጅ ማንያዘዋል እንዳሻው፤ የብሔራዊ ቴአትር ቤት ዋና ሥራ አስኬያጅ ሆኖ ሲሾም በርካታ የኪነ-ጥበብ ባለሞያዎች ሞያውን ለመደገፍ፣ የተመልካቹን ስሜት...
(ክፍል አንድ) መግቢያ ለመንደርደሪያ ያህል በማራኪ ድርሰት፣ በሰለተ ቅኝት፣ በሊቃውንት ዓለም፣ ቋንቋ ድምፆች ናቸው፣ ፊደላት አይደሉም፤ ወኪል ተጠሪ እንጂ፣ ባለቤት አይሆንም ።(ከስንኝ...
አንድ ግብዳ የሚያህል መዳፍ ማጅራቱን ጨምድዶ እንደያዘው፤ መኖር ልብ አላለም ነበር። መኖር ሰማይ ምድሩ ዞሮበታል። የሟቹን ሰውዬ አስክሬን አንቡላንስ ወደ ፊቼ ጤና...
በማክስሲም ጎርኪ ትርጉም – በመኮንን ዘገዬ አንድ ጊዜ በመኸር ወቅት እንዲህ ሆንኩላችሁ። በወቅቱ በጣም ደስተኛ አልነበርኩም። ምን አለፋችሁ በአጠቃላይ አልተመቸኝም ነበር። ያለሁበት...
ኣቦ መንበር ፓርቲ ደሞክራሲያዊ ምትሕብባር ትግራይ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ፥ ህወሓት ብዛዕባ’ቲ ብፈደራል መንግስቲ ዝውሰድ ዘሎ ወታሃደራዊ ስጉምቲ፡ ንህዝቢ ትግራይ ግጉይ መረዳእታ ይህብ ኣሎ ኢሉ።
እቲ ፓርቲ ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ እቲ ወታሃደራዊ ስጉምቲ ኣብ ልዕሊ ክልል ትግራይ ኮነ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ዝውሰድ ዘሎ ኣይኮነን ዝበለ ዶ/ር ኣረጋዊ በርሀ፥ ህወሓት ግን ከምኡ እናበለ`ዩ ንህዝቢ ዘደናግር ክብል ከሲሱ ።
ጀግኖቻችን እኛን ተክተው ተሰውተዋል :: በዚህ ዕድሜ ላመኑበት ነገር ሕይወታቸውን ሰውተዋል:: እኛ ደግም ኢትዮጵያ የተባለችውን አገር ከወዳጆቻችን ግብፅ እና ሱዳን ጋር በማበር ለአንዴ እና ለመጨረሻ ጊዜ ከምድረ ገፅ እናጠፋታለን! ሕወሃት መንፈስ ነው !
ቅልውላው ሰናይ ምምሕዳር፣ብኣሸበርቲ ዝፈጸሙ ግፍዕታትን ብሰበስልጣን ኣብ ልዕሊ ሲቪል ማሕበረሰባት ዝፍጸሙ ዓፈናታትን ኣብ ዓለም ቀንዲ ሽግራት ነይሮም ይብል ጸብጻብ 2015 ትካል ሰብኣዊ መሰላት ኣሜሪካ ። እቲ ጸብጻብ ብተወሳኺ ምልክታት ምምሕያሽ ዘርኣያ ሃገራት እውን ጠቒሱ’ሎ።
ዳዕሽ ኣብ ልዕሊ ውሑዳን ሶሪያዊያንን ዒራቓዊያንን ዝፈጸሞ ወፍሪ ምጽናት ዘርኢ፣ኣብ ኣውሮጳን ማእኸላይ ምብራቕን ዘጋጠመ ናይ ስደተኛታትን ሰብኣዊ ቅልውላውን ኣብ ልዕሊ ጉጅለታት ሲቪል ማሕበረሰብን ዘጋጥሙ ምክልባትን ኣብ 2015 ዓ.ም.ፈ ንሰብኣዊ መሰላት ጸገም ዝፈጠሩ ፍጻመታት ነይሮም።
‘ኣብ 2015 ዓ.ም.ፈ ብስፍሓትን ብዝሕን መግሃስትታት ዝተጸመሉ ኣብ ማእኸላይ ምብራቕ ነይሩ።ግብረሽበራን ግጭት ሶሪያን ብሓባር ማእለያ ዘይብሎም ስቕያት ኣስዒቦም እዮም።’
እቲ ጸብጻብ ኣብ ኣፍሪካ ብጥሩፋት ጉጅለታት ዝተፈጸመ ዘስካሕክሕ ግፍዒን ጭካነን ጠቒሱ’ሎ።ቦኮ ሓራምን ኣል-ሸባብን ንዝኣመሰሉ ጉጅለታት ንምምካት እቲ ፍታሕ ምርግጋጽ ሰናይ ምሕደራ እዩ ይብል።
እዚ ጸብጻብ እዚ ዋሽንግተን ናይ ወጻኢ ሓገዝ ፖሊሲኣ ኣብ ምውሳን ክሕግዝ እዩ ክብሉ ኣብ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ተሓሓጋዚ ሚኒስትር ቶም ማሊኖውስኪ ገሊጾም ኣለው። ብተወሳኺ ንሶም ኣብ ልዕሊ ሰብኣዊ መሰላት ጃምላዊ መግሃስቲ ንዝፍጸሙ ብጉጅለ ይኹኑ ብውልቀሰብ ሓገዝ ኣይንህብን ኢና ኢሎም።
ትማሊ ሰንበት ዕጡቓት ኣብ ሰሜን ኬንያ ኣብ እትርከብ ከተማ ጋሪሳ ንዝርከቡ ክልተ ኣብያተ ክርስቲያናት ብምጥቓዖም እንተወሓደ 17 ሰባት ምማቶምን ልዕሊ 40 ሰባት ድማ ምቑሳሎምን ተፈሊጡ። ቀዳማይ ምንስቴር ኬንያ ራይላ ኦዲንጋ ነቲ መጥቓዕቲ ኮኒኖምዎ ኣለው።
ምስ ምኽትል ፕሬዝዳንት ኬንያ ካሎንዞ ሙስየካ ብምኻን ኣብ ጋሪሳ ዑደት ዝፍፀሙ ኦዲንጋ ንጋዜጠኛታት ኣብዝሃብዎ መግልፂ ኣብ መንጎ ሙስሊምን ክርስቲያንን ግጭት ንምቕስቃስ ዓሊሙ ዝተፈፀመ መጥቓዕቲ እዩ ኢሎምዎል።
ኣርባዕተ ዑጡቓት ትማሊ ሰንበት ንጉሆ ኣብታ ከተማ ንዝርከብ ኣፍሪካን ኢንላንድ ቸርች ንዝተብሃለ ቤት ክርስቲያን ኣጥቒዖም።እቶም ፈፀምቲ ገፆም ብማስክ ተሽፊኖም ከምዝነበሩ ናይቲ ከባቢ ኣዛዚ ፖሊስ ፊሊፕ ዶሎ ንኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ሓቢሮም።ክልተ ናይ ኢድ ቦምብታት እውን ኣብ ጥቕኡ ናብ ዝርከብ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ከምዝደርበዩ ተገሊፁ’ሎ።ካብቶም ዝተቐተሉ ክልተ ፖሊሳት እዮም።
“ህወሓት ሎሚ ጥራሕ ኣይኮነን ኣመራርሓ ጎዲልዎ፤ካብቲ መጀመርታ ግዜ ዕጥቂ ቃልሲ ኣትሒዙ ከም ባዓል ሙሴ ዝበሉ ፅቡቓት መራሕቲ ተሰዊኦሞ እዮም፡፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያት እውን መራሕቲ ከይደሞ እዮም፡፡ እዚ ኹሉ እትኾን ኣብ ህወሓት ከም ባህሊ ንድሕሪት ምምላስ ተራእዩ ኣይፈልጥን” እንትብላ ሓላፊት ውዳበ ህወሓት ወይዘሮ ትርፉ ኪዳነማርያም ተዛሪበን፡፡
ነዚ ሓሳብ እዚ መበገሲ ኮይኑ ዘሎ መራሕቲ ተቓዋሚ ውድብ መድረኽ ኣይተ ገብሩ ኣስራትን ኣይተ ስየ ኣብርሃን ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ስትድዮ ድምጺ ኣሜሪካ ተረኺቦም “ህወሓት ደጊም ከምቲ ብዘመነ ኣመራርሓ ኣይተ መለስ ዜናዊ ዝነበሮ ጥንካረ ኣይክህልዎን” ዝበልዎ ኣበሃህላ እዩ፡፡
ዘይጸረየ ነገር የብልናን ዝብላ ወይዘሮ ትርፉ ዕንቅፋት የለን እቲ መንገዲ ብሩህ እዩ፤ እቲ ስትራቴጅን ፖሊስን እውን ንፍረ በቒዑ እዩ፡፡ ህወሓት ደጊም ክዳኸም እዩ ዝብልዎ ኣበሃህላ ሕልሚ እዩ እንትብላ ይገልፀኦ፡፡
ህወሓት ንባዕሉ ከጥፍእ ዝቃለስ ውድብ እዩ ዝብል ኣበሃህላ ወያናይ ዴሞክራስያዊ ምንቅስቓስ መሰረታዊ ለውጢ ምስ ኣምፀአ ኣብ ሓደ መዋእል ጠጠው ክብል እዩ፤ እቲ ኢኮኖሚ ካብ ሕርሻ ዝመርሖ ናብ ኢንዱስትሪ ዝመርሖ ንኽሰግር ዝቃለስ ማለት እዩ ይብላ፡፡
ነባር ኣመራርሓ ህወሓት መናእሰይ ምሁራት ኣየቕርብን፤ ክንትካእ ኢና ዝብል ዘረባ ኣብ ባይታ ኣይተራኣየን ስልጣን በቶም ነባራት ተጋደልቲ እዩ ተባሒቱ ዘሎ ንዝብል ነቐፌታ ገለ ወገናት መልሲ ሂበናሉ ኣለዋ ወይዘሮ ትርፉ፡፡
ምትኽኻእ ማለት ከም ሰፍኢ ኣብ ሓደ ለይቲ ምግልባጥ ገይሩ ዝርዳእ እንተሃልዩ ጌጋ እዩ፤ እቲ ነባርን ሓዱሽን ወለዶ እናተጎራረሰ ተመክሮ እናተለዋወጠ ዝሳለጥ ዕላማ ምዃኑ ምርዳእ የድሊ ብምባል ይገልጻ፡፡
በደቡብ ክልል ሸኮ ዞን ጉራ ፈርዳ ወረዳ የደረሰው ጥቃት ሰለባ የሆኑ የወረዳው ነዋሪዎች፣ በማንነታቸው የተነሳ እየተጠቁ መሆናቸውን እና ከቤታቸው መፈናቀላቸውን ገልፀዋል።
ናይ ጸሎታት ኵሉ መእሰርን መፈጸምታን “አቡነ ዘበሰማያት/ ኣብ ሰማያት ትነብር ኣቦና” ኮይኑ ስዒቡ ብሓባር ምስኡ ዝጽለ ድማ “በሰላመ ቅዱስ ገብርኤል መልአክ/ ብናይ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ሰላምታ” ዝብል ጸሎት እዩ። ክልቲኡ ጸሎት ኣይፈላለይን እዩ።
“ግነዩ ለእግዚአብሔር ወጸውዑ ስሞ እንዘ ኢትፈልጡ እሞ/ ንእግዚአብሔር ኣመስግኑ፣ ንኣደኡ ከይፈለኹም’ውን ስሙ ጸውዑ” (መልክዐ ቍርባን) ከምዝብል ስማ ካብ ስሙ፡ ምስጋናኣ ካብ ናቱ ምስጋና ኣይተርፍን እዩ።
‘በሰላመ ቅዱስ ገብርኤል መልአክ’ ዝብል ጸሎት ካብ ቅዱሳት መጻሕፍት ዝተዋፅአ ብፍላይ ካብ ቅዱስ ወንጌል ዝተረኽበ ናይ ኣደና ቅድስት ድንግል ማርያም ሰላምታ፡ ምስጋና፡ ውዳሴ፡ ምኅፅንታን ኣማላድነታን ዝገልጽ እዩ። (ሉቃ. 1፡26-45)
ንቅድስት ድንግል ማርያም ምስጋና ስለዝግብኣ ካብ ወገን መላእክት፡ እቲ ኣብ ቅድሚ እግዚአብሔር ዝቐውም ሊቀ መላእክት ‘ቅዱስ ገብርኤል’ ብመንፈሰ እግዚአብሔር ተመሪሑ፡ ካብ እግዚአብሔር ብዝረኸቦ ቃል ምስጋና፥ “ኦ ምልእተ ጸጋ እግዚአብሔር ምሳኺ እዩ እሞ ደስ ይበልኪ፣ ካብ ኣንስቲ’ውን ተፈሊኺ ዝተባረኽኪ ኢኺ” ኢሉ ምስጋና ኣቕረበላ። (ሉቃ. 1፡28)
እዚ ዓይነት ሰላምታ (ምስጋና) ቅድሚኡን ብድኅሪኡን ንሰባት ኮነ ንመላእክት ንማንም ቀሪቡ ዘይፈልጥ ፍሉይ ስለዝነበረ፡ ቅድስት ድንግል ማርያም ብኣንክሮ “እዚ ከምዚ ዝበለ ሰላምታ ከመይ ይኾነለይ” ብምባል ኣድኒቓ እያ። (ሉቃ. 1፡29)
ደጊማ’ውን ንቅዱስ ገብርኤል ተኸቲላ ቅድስት ኤልሳቤጥ፡ ብመንፈስ ቅዱስ ተመሊኣ ምስጋና ናይዚ መልኣኽ ብምድጋምን ምስክርነቱ ብምጽናዕን፥“ቡርክት አንቲ እምአንስት፡ ወቡሩክ ፍሬ ከርሥኪ/ ንስኺ ኻብ ኣንስቲ ዝተባረኽኪ ኢኺ፣ ፍረ ማኅፀንኪ’ውን ዝተባረኸ እዩ” ኢላ ኣመስገነታ። (ሉቃ. 1፡42)
ብሓደ መልኣኽን ብሓንቲ ቅድስትን ጥራይ ተመስጊና ስለዘይትተርፍ ድማ ናይ ክልቲኦም ቃል ምስክርነትን ምስጋናን ድኅሪ ምስማዕ፥ “እንሆ ኻብ ሕጂ ኵሎም ወለዶ ብፅዕቲ ኽብሉኒ እዮም፡ እግዚአብሔር ንኣይ ዓበይቲ ተኣምራት ገይሩለይ እዩ እሞ ስሙ ቅዱስ እዩ” ብምባል ካብ ኵሉ ወገን ምስጋና ኸምዝቐርበላ ትንቢታዊ ቃል ተዛረበት። (ሉቃ. 1፡46-55)
ነዚ መሠረትን ኣብነትን ገይሮም ድማ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን “መልኣኽ ካብ ወደሳ፣ ሰብ’ውን ካብ ኣመስገና፣ ባዕላ’ውን “ድኅር ሕጂ ዅሉ ወለዶ ኸመስግነኒ እዩ ካብ በለት” ብምባል በብዓይነቱ ድርሳን ምስጋና ኣምሊኦምን ኣስፊሖምን ጽሒፎም እዮም። ቅዱስ ኤፍሬም ሶርያዊ ንውዳሴኣ፣ ናይ ብሕንሳ ኤጲስቆጶስ ኣባ ሕርያቆስ ንቅዳሴኣ፣ ሊቅ ቅዱስ ያሬድ ንአንቀጸ ብርሃን፣ ጻድቅ ኣባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ ንአርጋኖን፣ ብፁዕ ደቅስዮስ ንተኣምራ . . . ብምድራስ ኣመስጊኖማ እዮም።
እናተመስገነት’ውን ስለእትነብር ከምቲ ቅዱስ ኤፍሬም ኣብ ውዳሴኡ ዘዓርብ፥ “በእንተዝ ንዌድሰኪ በከመ ገብርኤል መልአክ እንዘ ንብል/ ከም መልኣኽ ቅዱስ ገብርኤል ከምዚ ኢልና ነመስግነኪ ኣሎና . . .” ዝበለ፤ ንሕና ድማ ኣብ ወትሩ ጸሎትና “ኦ እግዝእትነ ማርያም! ብናይን ከምን ሰላምታ ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ ሰላም እብለኪ ኣሎኹ፡ ሰላም ንኣኺ ይኹን” ንብል።
“ኣምላኽና ኢየሱስ ክርስቶስ” ንኣና ካብ ባርነት ዲያብሎስ ናፃ ኣውፂኡ፣ ዝምግበናን ዝገዝኣናን ስለዝኾነ “እግዚእነ፤ ጐይታና” ንብሎ። ንኣደኡ ኸኣ “እግዝእትነ” ንብላ። ‘ማርያም’ ኢልና ከይዘንጠልና “እግዝእትነ ወይ እመቤትና ማርያም” ምባልና ዝግባእን ታሪኽ ዘለዎን እዩ። “ኦ እግዝእትየ ቅድስት ድንግል” እናበለ ቅዱስ ኤፍሬም ከስተምህር ከሎ መማህርቱ ስምዖን ዘዓምድ ይሰምዖ እሞ ‘‘ኦ እግዝእትየ’ዝብል ቃል ካብ መን ረኺብካዮ፧ መምህርና ኣይመሃረናን፣ ምሂርና እምበር እናተበሃሃሉ ናብ መቓብር መምህሮም ያዕቆብ ዘንጽቢን ምስ ከዱ፦ ብኡ ንብኡ ዓሠርተ ኣፃብዑ ከም ፋና እናብርሁ ተንሢኡ “በሕይወትየ እብለኪ ሰላም ለኪ ኦ ቅድስት ድንግል ከመ ስምዖን ዘዓምድ፥ ወድኅረ ሞትየሰ ኵሎሙ አዕፅምትየ ይብሉኪ ወይወድሱኪ ሰላም ለኪ ኦ እግዝእትየ ቅድስት ድንግል ከመ ኤፍሬም ሶርያዊ / ብሕይወተይ ከለኹ ከም ስምዖን ዘዓምድ ኦ ቅድስት ድንግል ሰላም ንኣኺ ይኹን እብለኪ ፣ ድኅሪ ሞተይ ድማ ኵሎም ኣዕፅምተይ ኦ እግዝእትየ ቅድስት ድንግል እናበሉ ከም ኤፍሬም ሶርያዊ የመስግኑኺ” ኢሉ መስከረ።
እግዝእትነ ማርያም፡ ድንጋሌ ሥጋን ድንጋሌ ሕልናን ከምኡ’ውን ድንጋሌ አዕይንትን አዕዛንን ልሳንን (ክፉእ ካብ ምርኣይን ምስማዕን ምዝራብን) ዝኃዘት ብኵለንትናኣ ድንግል፣ ብነቢብ ብገቢርን ብሓልዮን ንጽሕቲ፣ ብኣርባዕተ ወገን ቅድስቲ እያ እሞ ኣብዚ ጸሎትና “ድንግል በሕልናኪ ወድንግል በሥጋኪ” እናበልና ንምስክር። ሰብ ብነቢብ ኮነ ብገቢር እንተነጽሐ ብሓልዮ ግና ክነጽሕ ኣይክእልን እዩ። ንሳ ግና “ወኢረኵሰት በምንትኒ እምዘፈጠራ ድንግል በሕሊናሃ ወድንግል በሥጋሃ/ ካብ ትፍጠር ኣትኂዛ ብዋላ ሓደ ኣይረኸሰትን፣ ብሕልናኣ ድንግል፣ ብሥጋኣ’ውን ድንግል እያ።” (ሃይ. አበው ዘቴዎዶጦስ 53፡22)
ንኣደና ቅድስት ድንግል ማርያም “እመ እግዚአብሔር ጸባዖት ሰላም ለኪ/ ኣደ ልዑል ኣሸናፊ ኃያል እግዚአብሔር ሰላም እብለኪ ኣሎኹ” ኢልና ከነመስግና ከሎና መጽሐፍ ቅዱስ መሠረት ጌርና ኢና። ነቢየ እግዚአብሔር ኢሳይያስ ናይ ወዳ ኃያልነት ክምስክር ከሎ “ ግሩም መካር፡ ኃያል ኣምላኽ ዘለዓለማዊ ኣቦ መስፍን ሰላም“ (ኢሳ. 9፡6-7) ኢሉ እዩ።
ቅዱስ ገብርኤል መልኣኽ’ውን ፥ “ ወዘኒ ይትወለድ እምኔኪ ቅዱስ ውእቱ ወይሰመይ ወልደ እግዚአብሔር ልዑል/ እቲ ኻባኺ ዝውለድ ቅዱስ ወዲ ልዑል እግዚአብሔር ክብሃል እዩ” ክብል ከሎ እቲ ቅድሚ ዓለም ካብ አብ ብዘይ ኣደ ዝተወልደ ንሱ ካብ ሠለስቱ ቅዱስ አሐዱ ቅዱስ እግዚአብሔር ወልድ እዩ ማለቱ እዩ። (ሉቃ. 1፡35)።
ቅድስት ኤልሳቤጥ’ውን ብመንፈስ ቅዱስ ተመሊኣ ምሥጢረ እግዚአብሔር ተገሊጹላ ንድንግል ማርያም “ኣደ ጐይታይ ናባይ ኽትመጽኢ’ኸ ኣነ መን እየ፧” ብምባል ኣቐዲማ መስኪራ እያ። (ሉቃ. 1፡43) ‘ጐይታይ’ ዝበለቶ ነቲ ንኵሉ ዝገዝእ ኣካላዊ ቃል እግዚአብሔር ወልድ እያ። ናይ ዕንቆራ ኤጲስቆጶስ ቅዱስ ቴዎዶጦስ ብወገኑ ክምስክር ከሎ፡ “ወሰመያ ለእግዝእትነ ማርያም ድንግል ወላዲቶ ወፂኦ እምከርሣ እንዘ ድንግል ይእቲ/ ብድንግልናኣ ካብኣ ተወሊዱ፡ ንእግዝእትነ ድንግል ማርያም ኣደይ በላ” ይብል። (ሃይ. አበው ዘቴዎዶጦስ 53፡22)
እዚ ኽብሪ’ዚ ዝተዋህበ ንእኣ ጥራይ እዩ እሞ “ቡርክት አንቲ እምአንስት/ ካብ ኣንስቲ ተፈሊኺ ብርኽቲ ኢኺ” ንብላ። ድንግልና ምስ ኣደነት፡ ድንግልና ምስ እመቤትነት ኣጣሚራ ዝኃዘት ካብ ኵለን ኣንስቲ ዝኸበረት ፍልይቲ እያ። ንኻልኦት ኣንስቲ ነኽብረን ኣደ ፍሉጣት፣ ኣደ ዓበይቲ፣ ኣደ ጻድቃን፡ ኣደ ሰማዕታት፡ ኣደ ጳጳሳት. . . ኢልና ኢና። ድንግል ማርያም ግና ንክርስቶስ ስለዝወለደቶ ‘ኣደ ፈጣሪ፣ እመ እግዚአብሔር ጸባዖት፡ ኣደ ጐይታ፡ ወላዲተ አምላክ’ እያ።
በዚ ምኽንያት “ካብ ኣንስቲ ተፈሊኺ ብርኽቲ ኢኺ፣ ነቲ “ቡሩክ ዘይመጽእ፡ ቡሩክ አንተ በጽርሐ ስብሐቲከ፡ ቡሩክ ስሙ ለእግዚአብሔር. . . .” እናበሉ ዘመስግንዎ ናይ ምስጋና ጐይታ፡ ናይ ክብሪ በዓል ቤት ኣምላኽ ፀኒስኪ ስለዝተረኸብኪ “ወቡሩክ ፍሬ ከርሥኪ/ ፍረ ማኅፀንኪ’ውን ዝተባረኸ እዩ” ኢልና ነመስግና። (ሉቃ. 1፡28፣ 1፡49)
ኣብ ዘመነ ፍዳ ዓመተ ኵነኔ ንሳ ምልእተ ጸጋ ምልእተ ክብር ኮይና እግዚአብሔር ኣምላኽ ካብ ሥጋኣ ሥጋ ካብ ነፍሳ ነፍሲ ወሲዱ ሓደ ባህርይ ስለዝኾነ “ተፈሥሒ ፍሥሕት ኦ ምልእተ ጸጋ እግዚአብሔር ምስሌኪ/ ኦ ጸጋ ዝተመላእኪ ደስ ይበልኪ እግዚአብሔር ምሳኺ እዩ፡” እናበለ መልአክ ፍሡሐ ገጽ ገብርኤል ከምዝወደሳ’ውን ንውድሳ ኢና። (ሉቃ. 1፡28)
ነዚ ቃል ቅዱስ ገብርኤል መልኣክ ኣብነት ገይሮም ድማ ሰባክያነ ወንጌል ቅዱሳን አበው፡ ንሳ ምንጪ ሓጐስና ፡ መጸናንዒት ኃዘንና ምዃና መስኪሮም እዮም። ቅዱስ ዮሓንስ አፈወርቅ፦ “ተፈሥሒ. . . ፡ ተፈሥሒ . . .፡ ተፈሥሒ . . . ” ኢሉ እዩ። (ሃይማኖተ አበው ምዕ. 68፡35)
ሊቅ ቅዱስ ኤፍሬም’ውን ነቲ ኣብ ዕለተ ልደት ጐይታ መላእክት ዘቕረብዎ ናይ ሓጐስ ዝማሬ መበገሲ ብምግባር “ኃሤተ መላእክት ንዝኾነ ጐይታ፡ ዝወለድኪ ድንግል ማርያም ተፈሥሒ ደስ ይበልኪ።” እናበለ ከመስግና ከሎ ኣባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ ድማ “ተፈሥሒ ኦ ሙኀዘ ፍሥሐ “ ክብል ወዲስዋ እዩ።
ቅድስት ድንግል ማርያም፥ ኣደ ኣምላኽ ከም ምዃናን ናይ ምሕረት ቃል ኪዳን ካብ ኣምላኽ ስለዝተዋህባን፣ ስማ ዝጸወዐ፣ ብቃል ኪዳና ዝተማኅፀነ ኵሉ፡ ድኅነተ ሥጋን ነፍስን ስለዝረክብ “ሰላም ለኪ፡ ተፈሥሒ፡ ሰአሊ ለነ ” ከይበላ ዝውዕል ዝኃድር ኦርቶዶክሳዊ የለን። ሓዋርያ ቅዱስ ጳውሎስ ኣብ ኣገልግሎቱ ምእንቲ ክረድኦ ናብ ታሕቲ ወሪዱ ንሰብ ተሰሎንቄ “ ጸልዩ ለነ/ ምእንታና ጸልዩ” (1ይ ተሰ. 5፡25) ካብ በለ፣ ንወላዲተ ኣምላክ ድንግል ማርያም “ ካብ ዝተፈተወ ወድኺ ምሕረት ለምንልና” ምባል ክንደይ ከምዘስልጥ ፍሉጥ እዩ። (ያዕ. 5:16)
በዚ ድማ ኣብ ጸሎትና ወትሩ “ጸልዪ ወሰአሊ ለነ ምሕረተ ኀበ ፍቁር ወልድኪ ኢየሱስ ክርስቶስ ከመ ይሥረይ ለነ ኃጣውኢነ/ ኃጢኣትና ክሠርየልና ናብ ፍቁር ወድኺ ኢየሱስ ክርስቶስ ምሕረት ለምንልና” ንብላ። ኣብ ቤት መርዓ ቃና ዘገሊላ ከም ዝገበረቶ ንሳ ይቕረታን ምሕረትን ትልምነልና እሞ ፍቁር ወዳ ድማ ምሕረትን ይቕሬታን ይህበና። (ዮሓ. 2፡3-7)
ብልሳን ክቡር መልኣክ፣ ቅድስት ኤልሳቤጥን ቅዱሳንን ዝተወደሰትን ዝተመስገነትን “መትሕተ ፈጣሪ መልዕልተ ፍጡራን/ ትሕቲ ፈጣሪ ልዕሊ ፍጡራን” ዝኾነት ድንግል ማርያም፣ ንእኣ ምምስጋን “ኣደ ጐይታይ ናባይ ክትመጺኸ እዚ ኻበይ ኮነለይ!” (ሉቃ. 1፡41-43) ዘብል ዓቢይ ትዕድልቲ እዩ እሞ ነዚ ጸሎት’ዚ ዓይነ ልቦናና ሰቂልና ብትሕትናን ፍቕርን ጸኒዕና ኽንጽልዮ ይግባእ።
ERi-TV, Eritrea – መኣዝን ልምዓት፡ ኣብ ሓልሓለ ተጀሚሩ ዘሎ መፍረ እንስሳ፡ ምዕባይ ቀረብ ጸባ፡ ምውሓስ ምግቢ እንስሳ፡ ምምስራት ዘመናዊ መሕለቢ፡ ምምዕባል ዓቅሚ ሰብ
ሜጄር ጀነራል ኣበበ ተኽለሃይማኖት “ፖለቲካ ኢትዮጵያ ካበይ ናበይ? ደወል መጠንቀቕታ ድሕንነት” ዝብል ኣርእስቲ ዘለዎ መጽሓፍ ኣመሪቖም። “ሓደ ህዝቢ ከም ህዝቢ ሓበራዊ መንነት ኣለዎ። ኣብ ውሽጡ…
መስከረም 1 ቀን 2011 ዓ. ም የኢትዮ-ኤርትራ ድንበር በይፋ ሲከፈት፤ ለዓመታት የተነፋፈቁ ቤተሰቦች በዓይነ ሥጋ ለመተያየት የበቁበት፣ ለዘመናት ያልተገናኙ ወዳጆች ዳግም የተቃቀፉበት ዕለት ነበር። ምንም…
ሁለተኛው ምክንያት፤ በኳታር ሚዲያ ኤጀንሲ ድረ ገፅ ላይ ሰፍሮ ተገኘ የተባለው ጽሁፍ መሆኑ በስፋት ይታመናል። ይኸውም የኳታሩ ኢሚር፤ የኢራንን ኅብረት በመደገፉ እና ሳዑዲ ዓረቢያ ኢራንን ለማግለል የምትከተለውን ፖሊሲ እቃወማለሁ ብለዋል መባላቸውን ተከትሎ ነው። (“he expressed support for alliance with Iran and criticized the Saudi-led effort to isolate Tehran”) ሆኖም ግን የኳታር ኃላፊዎች በኳታሩ ኤሚር እንዳልተፃፈ አስተባብለዋል። የሚዲያ ኤጀንሲው ድረ-ገጽ ተሰብሮ የተፃፈ መሆኑንን አስታውቀዋል። እንዲሁም ኳታር ከድረ ገጽ የመረጃ ቋት ሰበራ በስተጀርባ ሳዑዲ አረቢያ አለችበት ስትል ከሳለች። በዶሃ ላይ የስም ማጥፋት ዘመቻ በመክፈት ውንጀላዋን በመረጃ ለማስደገፍ እየሰራች ነው ብላለች።
በዕለተ ሰኞ በመካከለኛው ምስራቅ አዲስ የሃይል አሰላለፍ ሊያስከትል የሚችል የዲፕሎማሲ ስንጥቅ ተከስቷል። የገልፍ ካውንስል ወይም “GCC” በሚል ማዕቀፍ ውስጥ የተሰበሰቡት የሱኒ እስልምና እምነት ተከታይ የዓረብ ሀገራት ባልተጠበቀ ሁኔታ፤ ኳታር አሸባሪዎችን ትደግፋለች ሲሉ ከሰዋል።
ሳዑዲ ዓረቢያ፣ ግብፅ፣ የተባበሩት አረብ ኤሜሬት እና ባሕሪን በይፋ ከኳታር ጋር የነበራቸውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት አቋርጠዋል። ይህንን ውሳኔያቸውን ተከትሎ የአየር ክልላቸውን፣ የየብስ ክልላቸውን እና የባሕር ክልላቸውን፤ ኳታር እንዳትጠቀም ማዕቀብ ጥለዋል። ይህንን የሀገሮቹን ውሳኔ ዘግይተው በምስራቅ ሊቢያ ተቀማጭ የሆነው የሊቢያ መንግስት እና ማልዲስ ተቀላቅለዋል።
በገልፉ ሀገራት መካከል የተፈጠረው የዲፕሎማሲ ግንኙነት መሰንጠቅ በዘርፉ ላይ ያሉ ባለሙያዎች የተለያዩ ትንታኔዎችን አቅርበዋል። አሜሪካ፣ ቱርክ፣ ሩሲያ እና ኢራን በበኩላቸው የገልፉ ሀገራት በጠረጴዛ ዙሪያ ችግሮቻቸውን እንዲፈቱ እየጎተጎቱ ይገኛሉ። ኩዌት በበኩሏ የአደራዳሪነት ሚናዋን ከወዲሁ በመጀመር ኳታር ከማንኛወም መግለጫ እንድትቆጠብ እና የኩዌት ባለስልጣናት ማክሰኞ ወደ ሪያድ በመጓዝ የሳዑዲ አረቢያ ንጉስን ለማነጋገር ቀጠሮ መያዛቸውን ይፋ አድርገዋል።