Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ፕሮፌሽናል ተጫዋች ከመሆኔ ከረጅም ጊዜ በፊት ፋት Sy በጣም ደግፎኛል ፡፡ አመጋገቤን ፣ የሥልጠና ሰዓቶቼን እና እርሷንም የምታስተዳድረው እሷ በመሆኔ ለሙያ ዕቅዴ ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክታለች ፡፡ ለእግር ኳስ ተጫዋች ፈተናው በጣም ከባድ ስለሆነ መረጋጋትን ለማግኘት በጣም ቀደም ብዬ ማግባት እፈልጋለሁ ፡፡ ”
ኢሜል ሳራር ለባለቤቱ Fat Sy ስላለው ጥልቅ ፍቅር ከዚህ በታች ያለው ቪዲዮ ጠቅለል አድርጎ ያቀርባል ፡፡ ጓደኝነት በእውነቱ ገና በልጅነቱ ያገባበት ዋና ዋና ምክንያቶች አንዱ ነው ፡፡
ከጀመርን ፣ በሰዓቱ ላይ በሰፈረው ውሳኔ ላይ እንጀምራለን ፡፡ ኢስማላ ሳር የተረጋጋና የሥራ መስክ ለመፈለግ የሚፈልግ ማንኛውም ወጣት ቀደም ብሎ ለማግባት ጥረት ማድረግ አለበት የሚል እምነት ያለው ሰው ነው ፡፡ ሥራቸውን የሚያበላሹ ማን እንዳጋጠማቸው ላለመፈተን ይህ ያስፈልጋል ፡፡
በሁለተኛ ደረጃ ፣ እሱ ለሕይወት ስልታዊ አካሄድ የሚጠቀም ሰው ነው ፡፡ ሳር ትክክለኛውን ነገር በትክክለኛው ጊዜ ይመጣል ብሎ በማመን ነገሮችን ለማስገደድ አያገለግልም ፡፡ እሱ ነገሮችን በራሱ ፍጥነት ማከናወን ይወዳል።
በመጨረሻም ፣ በግል ሕይወቱ ላይ እስሚላ ሳር በሚጽፍበት ጊዜ በ ‹ንቅሳት ባህልበዛሬው የእግር ኳስ ዓለም ውስጥ በጣም ተወዳጅ ነው ፡፡ እሱ ሃይማኖቱን በመስጊዱ ውስጥ በማሳየት እና በንቅሳት ላይ በሰውነቱ ላይ ሳይሆን የቤተሰቡን ፍቅር በልቡ ውስጥ የሚያኖር ነው ፡፡
የመጀመሪያ ፍጥጫ ቢኖርም የኢስማኢላ ሳር ወላጆች ልጃቸው በእውነቱ ከፍ ያለ ዋጋ ያለው ፍላጎቱን እንዲከተል በመፍቀዳቸው ደስ አላቸው ፡፡ የልብስ ስፌት ሙያውን መለማመድ አሁንም በስራው ውስጥ ረድቶታል ፡፡ ሳር እንዳሉት;
ኢሜላ ወደ ፈረንሳይ ከመጓዙ በፊት ወላጆቹ በሠሩት መስዋእትነት ወላጆቻቸው እንዲኩራራ ማለታቸው ፡፡ ለአባቱ አባዱላኑ ሳራ ናር ጋድ ከእግር ኳስ ጡረታ መውጣት ጋር በተያያዘ ከባድ ነበር ፡፡ ዛሬ እንደገና ህልሙን እንደገና በመኖሩ ይደሰታል ፡፡
ስለ እስማኢላ ሳር እህቶች ኢስማላ ሳር ከአራቱ ከወንድሞቹና ከእህቶቹ ጋር አብሮ አደገ። እንደ ፓፒረስ ሳር የሚጠራው ወንድም አለው ፣ እርሱም እንደ የሥራ አማካሪው ዓይነት ነው ፣ እና እንደ ሁለተኛ እናቱ የሆነችው ኬይ የተባለች እህት ናት። ሌላኛው የእህቱ / እህቱ ወንድሜ አሚ ይባላል ፣ ትንሹ ደግሞ ባባራ ነው።
በኢስማኢላ ሳር የአኗኗር ዘይቤ ላይ ከብዙ ምርምር በኋላ እሱ የሚይዝ ቀላል ሰው ብቻ መሆኑን እንገነዘባለን ብዙ ወጪ የማይጠይቁ ተግባራዊ ፍላጎቶች። ከዚህ በታች የአገሩ ተጫዋች ቼኪዙ ኮ Koት ጋር የእግር ኳስ ተጫዋች ሲሆን ከነሱ በስተጀርባ ስላለው የመኪና ባለቤትነት ብዙም የሚታወቅ ነገር የለም ፡፡
በተግባራዊነት እና በመዝናኛ መካከል መወሰን በአሁኑ ጊዜ ለእስማላ ሳር አስቸጋሪ ምርጫ አይደለም። በሚጽፉበት ጊዜ ሳር በቀላሉ የሚገርሙ የመኪና መኪኖች ፣ ትልልቅ መኖሪያዎች ታይተው አይታዩም ፣ ይህም በቀላሉ በእሳተ ገሞራ የመኖር አኗኗር ላይ ባሉ የእግር ኳስ ተጫዋቾች ዘንድ በቀላሉ ይታያል ፡፡
በአንድ ወቅት አብሮ ይሠራል ሳዲዮ ማኔ በጎ አድራጎት ላይ- ኢሳማ ሳርር በሜዳው ውስጥ ብቻ የሚያበራ እግር ኳስ ብቻ ሳይሆን አንዳንድ በሴኔጋሊስ ህብረተሰብ ውስጥ ነው ፡፡ ከዚህ በታች ባለው ፎቶ ጎን ለጎን ሲሠራ ይታያል ሳዲዮ ማኔ በበጎ አድራጎት ምክንያቶች ላይ ፣ በጣም የተጎዱትን ስለሚረዱ።
የእሱ ፍጥ እና አጫጭር - ለፊፋርድ ተጫዋቾች በረከት- FIFA ውስጥ ቀርፋፋ ተጫዋቾችን የሚደግፍ አይመስልም ፡፡ አጥቂ እያጠቁም ሆነ እያሳደዱት Pace ያለውን ተጫዋች መጠቀም ቅድመ ሁኔታ ነው ፡፡ በሚጽፉበት ወቅት ዕድሜው 21 ዓመቱ ሳር ለፊፋ ተጫዋች እንደ ፍጥነት እና የመለዋወጥ ችሎታ ሲታይ ለፊፋ መጫወቻዎች በረከት ነው ፡፡
እውነታ ማጣራት: ኢሳማ ሳር የልጅነት ታሪክ እና ኡኖልድ የህይወት ታሪክ እውነታዎች በማንበብዎ እናመሰግናለን። በ LifeBogger, እኛ ለትክክለኝነት እና ለፍትሃዊነት እንተጋለን ፡፡ ትክክል የማይመስል ነገር ካገኙ እባክዎን ከዚህ በታች አስተያየት በመስጠት ያጋሩን ፡፡ ለእርስዎ ሀሳቦች ሁል ጊዜ ዋጋ እንሰጣለን እናከብራለን ፡፡
የቅጅና ተዛማጅ መብቶችን በማስመልከት የወጣው አዋጅ ቁጥር 410/96 በአንቀፅ 2(8) ላይ "የቅጅ መብት ማለት ከአንድ ስራ የሚመነጭ የኢኮኖሚ መብት ሲሆን አግባብነት ባለው ጊዜ የሞራል መብቶችን ይጨምራል" በማለት ሲተረጉመው ተዛማጅ መብት ማለት ምን ማለት እንደሆነ ደግሞ በአንቀፅ 2(14) ላይ " ተዛማጅ መብት ማለት ከዋኝ፣ የድምፅ ሪከርዲንግ ፕሮዲሰር፣ የብሮድካስቲንግ ድርጅት በስራው ላይ ያለው መብት ነው" በማለት ገልፆታል፡፡ እውቁ Wikipedia free encyclopedia በበኩሉ
የቅጅና ተዛማጅ መብቶች አዋጅ አላማ በአገራችን ያለውን የስነ-ፅሁፍ፣ የኪነ ጥበብ እና ሌሎች ተመሳሳይ የፈጠራ ስራዎች የህግ ጥበቃ እንዲያገኙ በማድረግ የአገራችንን ባህላዊ፣ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ሳይንሳዊና ቴክኒኖሎጂያዊ እድገት በማፋጠን አገሪቱ ከዘርፉ ተጠቃሚ እንድትሆን ማስቻል ነው፡፡ ይህን አብይ አላማ መሰረት በማድረግ አዋጁ ከአሁን ቀደም በፍታብሄር ህጉ ከቁጥር 1647- 1674 ባሉ ህጎች ለቅጅ መብት ተሰጥቶ የነበረን የጥበቃ ሽፋን በማስፋት አዳዲስ መሰረተ ሃሳቦችና መብቶች እንዲካተት ያደረገ ነው:: የማስተላለፍያ መንገዶቹ (transferability) እንዲሰፋ በማድረግ ተገቢ የሆነ ጥበቃ እንዲያገኙና ዋስትና አግኝተው ባለሙያዎቹ በልበ ሙሉነት እንዲሰሩ የማስቻል አላማን በመያዝ የወጣና በስራ ላይ ከፍተኛ ትኩረት ተሰጥቶት ከማንኛውም ግዜ በላይ በአደረጃጀትና አሰራር ተጠናክሮ በመሄድ ላይ ያለ የአእምሮ ንብረት መብት ጥበቃ ዘርፍ ነው፡፡ በቅጂ መብት ሽፋን የሚሰጣቸውን የአእምሮ ንብረቶች በማስመልከት Wikipedia ላይ ያየን እንደሆነ ፤
በማለት የቅጅ መብት ጥበቃ የሚያገኙ ስራዎችን በመዘርዘር ሲያሰፍር በአገራችን የወጣው አዋጅ ቁጥር 410/96 ከዚህ ጋር በተቀራረበ መልኩ ጥበቃ ስለሚደረግላቸው የቅጅ መብት ማስገኛ ስራዎች በአንቀፅ 4(1) (ሀ) (ለ) ላይ የሚከሉት ፈጠራ ስራ ጥበቃ ይደረግላቸዋል በሚል ስር፤
በይዘት፣ በቅንብር፣ ወይም በአመራረጥ የተነሳ ኦርጅናል የሆነና በሚነበብ መሳርያ ወይም በሌላ መልክ ያለ ኢንሳይክሎፒዲያ፣ የቅኔ ስብስብ ወይም ዳታቤዝን የመሳሰለ የስብስብ ስራ፡፡
በማለት የሽፋን አድማሱን ሲገልፅ የህግ ጥበቃ ለማግኘት ስለሚኖረው መስፈርት በማስመልከት ደግሞ በአንቀፅ 6(1) ላይ ማንኛውም የስራ አመንጪ የስራው አላማና ጥራት ከግምት ስውጥ ሳይገባ የአእምሮ ንብረት ባለቤትነት መብት ሊያገኝ የሚችለው ስራው ወጥ ወይም ኦርጅናል ከሆነ፣ ከተቀረፀ ወይም ግዙፍነት ካገኘ ስራውን በማውጣት ምክንያት ብቻ ያለምንም ቅድመ ሁኔታ ጥበቃ እንደሚያገኝ ሲደነግግ ስራው የፎቶ ግራፍ ስራ በሚሆንበት ግዜ ደግሞ ከፍ ብለው ከተገለፁት መስፈርቶ በተጨማሪ ስራው የአንድ ስብስብ አካል ሲሆን ወይም በመፅሓፍ መልክ ሲታተሙ ወይም የስራ አመንጪውን ወይም ወኪሉን ስምና አድራሻ ሲይዙ እንደሆነ በአንቀፅ 6(2) (ሀ) (ለ) ላይ በግልፅ ሰፍሯል፡፡ ስለሆነም በአገራችን የአንድን ስራ ቅጂ መብት ለማግኘት የተጠቀመበት የአፃፃፍ ወይም የፎቶ አነሳስ ወይም የዘገባ ስርጭት ቅርፅ (form) ወይም አግባብ (manner) ኦርጅናል መሆንንና ስራዎቹ የፎቶና የብሮድካስቲን በሚሆኑበት ግዜ ደግሞ ኦጅናል ከመሆን በተጨማሪ በህጉ አንቀፅ 6(2) እና (3) የተዘረዘሩትን መስፈርቶች ሟሟላት እንዳላባቸው ህጉ ያስገድዳል፡፡
የቅጅና ተዛማጅ ስራ መብት የኢኮኖሚና የሞራል መብቶች በሚል ለሁለት ከፍሎ ማየት የሚቻል ሲሆን በአንቀፅ 19 ላይ ያለው ስለ ቅጂ ማሰራጨት መብትና በአንቀፅ 9 ላይ በግል አገልግሎት ስራ ስለማባዛት ያለው ድንጋጌ እንደተጠበቀ ሆኖ አንድ የቅጂ ስራ የአእምሮ ንብረት ባለቤት የሚኖሩት የኢኮኖሚ መብቶችን በማስመልከት ህጉ በአንቀፅ 7 ላይ ማንኛውም የስራ አመንጪ ወይም የአንድ ስራ ባለቤት የሚከተሉትን ለመፈፀም ወይም ሌላ ሰው እንዲፈፅማቸው ለመፍቀድ ብቸኛ መብት ይኖረዋል በማለት ስራን የማባዛት፣ የመተርጐም፣ የማመሳሰል፣ የማቀናበር፣ ወይም ወደ ሌላ ዓይነት የመቀየር፣ በሽያጭ ወይም በኪራይ ኦርጅናል ስራን ወይም ቅጅውን የማከፋፈል፣ ኦጂናል ወይም ቅጂውን ከውጭ አገር የማስገባት፣ ኦርጅናል ወይም ቅጅውን ለህዝብ የማሳየት፣ ስራን በይፋ የማከናወን፣ ስራን ብሮድካስት የማድረግ ወይም በሌላ መንገድ የማሰራጨት መብቶች ይኖሩታል፡፡ ይህ እንደተጠበቀ ሆና ህጉ ለዚህ አጠቃላይ የቅጂ የኢኮኖሚ መብት ጥበቃ ሲሰጥ ለሁለም ክንዋኔዎች እንዳልሆነ በአንቀፅ 7(2) ላይ የሚደነግግ ሲሆን በ7(3) ላይ ደግሞ ዋናው አመንጪ ወይም ወራሾች ስለሚኖራቸው ኢኮኖሚያዊ መብት በደንብ እንደሚወሰን ደንግጓል፡፡ አንድ የቅጂ ወይም ተዛማጅ ስራ ባለቤት የሚኖሩት የኢኮኖሚ መብቶች ከፍ ብለው የተዘረዘሩት ሲሆኑ ባለቤቱ በነዚህ መብቶች ሊሰራባችው የሚችለው ወይም መብቱ ፀንቶ የሚቆየው እስከመቼ ነው? የሚለውን ጥያቄ አንስተን ስናይ የተለያዩ አገሮች የተለያየ የጊዜ ሰሌዳን ይጠቀማሉ ለምሳሌ በአሜሪካ መብቱ ፀንቶ የሚቆየው ከ50-70 ዓመት ሲሆን በየ 28 ዓመቱ መታደስን ይጠይቃል:: ከዚያ በኋላ የህዝብ ንብረት (public domain) ይሆናል :: በጣልያን ከሞተ በኋላ ለ6 ዓመት፤በፈረንሳይ ለ14 ዓመትና በስፔን ለ80 ዓመት መብቱ ፀንቶ የሚቆይበት ህግ አላቸው:: ወደኛ አገር ህግ ስንመጣ አዋጁ በአንቀፅ 20 ላይ
20(2) " በጋራ የስራ አምንጪዎች የተሰራ ስራን በሚመለከት ጉዳይ የሃምሳ ዓመቱ ግዜ መቆጠር የሚጀምረው የመጨሻው የስራ አመንጪው ከሞተበት ቀን ጀምሮ ይሆናል፡፡"
20(4) " አንድ ከኦዲዮቪዥዋል ስራ ውጪ የሆነ ስብስብ ስራ አኮኖምያዊ መብት ፀንቶ የሚቆየው ስራው ከተሰራበት ወይም መጀመርያ ለህዝብ ከቀረበበት ወይም መጀመርያ ከታተመበት ጊዜ የመጨረሻ ከሆነ አንዱ ጀምሮ ለሃምሳ ዓመት ይሆናል፡፡"
20(5) " ስራው የአመንጪውን ሰም ካልያዘ ወይም በብእር ስም የታተመ ከሆነ የስራው አመንጪ የኢኮኖሚ መብት ፀንቶ የሚቆየው ስራው ከተሰራበት ወይም መጀመርያ ለህዝብ ከቀረበበት ወይም መጀመርያ ከታተመበት ጊዜ የመጨረሻው አንዱ ጀምሮ ለ50 ዓመታት ይሆናል፡፡"
20(6) " በዚህ አንቀፅ ንኡስ አንቀፅ (5) ከተመለከተው ግዜ በፊት የስራው አመንጪ ማንነት ከታወቀ ወይም የማያጠራጥር ከሆነ የዚህ አንቀፅ ንኡስ አንቀፅ (1) እና (2) እንደሁኔታው ተፈፃሚ ይሆናል፡፡"
20(7) "በኦዲዮቪዥዋል ስራ ላይ ያለ ኢኮኖሚያዊ መብት ፀንቶ የሚቆየው ስራው ከተሰራበት ወይም ለህዝብ ከተሰራጨበት ግዜ የመጨረሻ ከሆነው አንዱ ጀምሮ ለሃምሳ ዓመታት ይሆናል፡፡"
ከዚህ አንቀፅ ድንጋጌዎች መገንዘብ የሚቻለው የኢኮኖሚ መብቶች ግዜው መቁጠር የሚጀምረው ሞትን ወይም የመጨረሻ ህትመትን ወይም ከሞት በኃላ ለሚወጣ ህትመት ህትመቱ ለመጀመርያ ግዜ ከወጣበት ግዜ ጀምሮ መሆኑን ነው፡፡
የቅጅና ተዛማጅ ስራዎች የኢኮኖሚ መብት እንደ ማንኛውም መብት ከባለቤቱ ወደ ሌላ ሰው ሊተላለፍ የሚችል መብት ነው፡፡ የሚተላለፈውም ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል በማስተላለፍ ወይም ፈቃድ በመስጠት ሲሆን ውሉ መመስረት ያለበትም በፅሁፍ ነው፡፡ ይሄውም መብት በሚተላለፍበት ግዜ ፈቃድ የሰጠው ወይም የመብቱ ባለቤት የሚጠቀምባቸውን ቁሳዊ ነገሮች አያጠቃልልም፡፡ የመብት ማስተላለፊያው ሰነድ መብቱ የሚተላለፍበትን ጊዜ በግልፅ ካልያዘ የመብቱ ይተላለፍልኝ ጥያቄ መቅረብ የሚችለው በ10 ዓመት ግዜ ውስጥ ነው:: የፈቃድ ይተላለፍልኝ ጥቄያው ደግሞ በ5 ዓመት ግዜ ውስጥ መቅረብ ይኖርበታል፡፡ በሌላ አነጋገር የተጠቀሰው ግዜ ካለፈ በኃላ የይተላለፍልኝ ጥያቄ ማቅረብ አይቻልም ማለት ነው፡፡ (አንቀፅ 23 እና 24) በዚህ መንገድ መብቱ ሙሉ በሙሉ ወይም በከፊል ሳይገለገልበት ከቀረና በቅጅና ተዛማጅ መብት ባለቤት መብት ላይ ጉዳት ያደርስ እንደሆነ የስራው አመንጪ የመብቱን መተላለፍ ወይም ፈቃድ መስጠትን ሊሽረው ይችላል፡፡(አንቀፅ 25)
ወቅታዊ ሁኔታን በብሮድካስት አማካይነት ለመዘገብ ባጋጣሚ ወይም በድንገት ከተካተተ ስራ ውጪ የስራ አመንጪነቱ እንዲታወቅ የመጠየቅ መብት አለው ፡፡ (አንቀፅ 8(1) (ሀ))
ሳይታወቅ የመቆየት ወይም የብእር ስም የመጠቀምና ክብሩንና መልካም ስሙን የሚያጐድፍ የስራ መዛባት፣ መቆራረጥ ወይም በሌላ መልክ መቀየርን የመቃወም መብት ይኖረዋል፡፡ (አንቀፅ 8(1) (ለ)(ሐ))
አንድ የቅጅና ተዛማጅ ስራዎች ባለቤት በአንቀፅ 8 ላይ የተዘረዘሩትን የሞራል መብቶች ለወራሾች ወይም የስጦታ ተቀባዮች ካልሆነ በቀር በሂወት እያለ እነዚህን መብቶች ወደ ሌላ ሶስተኛ ወገኖች ሊያስተላልፋቸው የሚችል መብቶች አይደሉም፡፡ (አንቀፅ 8(2)) የሞራል መብት የሚወረስ ወይም በስጦታ የሚሰጥ ቢሆንም የስራው አመንጪ በሂወት ባለበትና መብቱ ፀንቶ ባለበት ግዜም ሆነ ወራሾች ወይም የስጦታ ተቀባዮቹ በመብቱ የተጠቃሚነት መብታቸውን ትተነዋል ብለው ለማመልከት ይችላሉ፡፡ የሞራል መብቶች ፀንተው የሚቆዩበት የኢኮኖሚ መብቶች ፀንተው ከሚቆዩበት ጊዜ ጋር ተመሳሳይ ነው፡፡ አንቀፅ 8(3) (4))
አንድን የቅጂ መብት የተሰጠበትን ንብረት ፍትሓዊ በሆነ መንገድ መገልገልን (fair use) በማስመልከት የተለያዩ አገሮች የተለያየ አሰራርን የሚከተሉ ቢሆንም አብዛኛዎቹ የሚሰሩበት መለክያን ወስደን ስናይ፤-
በካናዳ ለግል አገልግሎት አባዝቶ መጠቀም ከ1999 ዓ.ም ጀምሮ የተፈቀደ ሲሆን በአውስትራሊያ አባዝቶ መጠቀም የሚፈቀደው ለምርምር፤ ለጥናት፤ ተችቶ ለመፃፍ ፤ ለዜና ሪፖርትና የህግ ምክር አገልግሎት ለመስጠት ሲሆን ብቻ ነው:: በአሜሪካ ህግ 10 ቀጂ ማባዛት ለንግድ ስራ እንደተባዛ ይቆጠራል ከሚል በቀር ከዚያ በታች ማባዛት የተፈቀደ ስለመሆኑ በግልፅ የሚለው የለም:: የኢትዮጵያ የቅጅና ተዛማጅ መብቶች ህግም በአንቀፅ 9(1) ላይ አንድ ቀጂ (a single copy) ለግል አገልግሎት ሲባለ ማባዛት የሚፈቅድ ነው:: ስለዚህ የኢትዮጵያ የቅጂና ተዛማጅ መብቶች ህግ አለም አቀፍ መመዘኛ (International standards) ያሟላና ለስራ አመንጭነት መብት ጥበቃ የሚሰጥ ህገ-መንግስታዊ እውቅና የተሰጠው መብት ሆኖ እንደ ሌሎቹ የአእምሮ ንብረት መብቶች ሊተላለፍ የሚችልና የራሱ የሆነ ፀንቶ የሚቆይበት ዘመን ያለው የኢኮኖሚና የሞራል መብት የሚያስገኝ ንብረት ነው፡፡
የቅጅና ተዛማች መብቶች ለማስጠበቅ የወጣው አዋጅ ቁጥር 401/96 ሶስት ዓይነት መፍትሔዎችን የሚሰጥ ሲሆን እነሱም የፍ/ብሔር መፍትሔ፤ የደንበር ላይ እርምጃና የወንጀል ቅጣት ናቸው፡፡
የፍታብሔር መፍትሔን በተመለከተ ስልጣኑ የተሰጠው ለመደበኛ ፍ/ቤት ሰለሆን ፍ/ቤት የመብት ጥሰት ያለመሆኑን ከማረጋገጡ በፊትና ካረጋገጠ በኃላ ሊወስድ ከሚችለው እርምጃ ዓንፃር በሁለት ከፍሎ ማየት ይቻላል:: ይሄውም ከመረጋገጡ በፊት ሊወሰድ የሚችለው በጊዚያዊነት የእግድ ትእዛዝ (interim injuction) መስጠት ሲሆን የመብት ጥስት መኖሩ ከተረጋገጠ ግን
ከቅጅ መብት ጋር የተያያዙ የሂሳብ መግለጫዎች ሰነዶች፤ የንግድ ስራ ለማከናወን የሚያስፈልጉ ወረቀቶችን ለመስራት የሚያገለግሉ መሳሪያዎችና እሽጉች እንዲያዙ ትእዛዝ ይሰጣል::
ባለቤቱ ከተጠርጣሪው የተገኘውን ትርፍ ብቻ እንዲከፈለው በጠየቀ ጊዜ እንዲከፍለው መወሰን፡፡ ተከሳሹ የተጠየቀው ትርፍ በሌላ ገበያ የተገኘ ሂሳብ ነው የሚል ከሆነ የማስረዳት ሸክም በተከሳሹ ላይ ይወድቃል፡፡
ሆኖም ግን መብት የጣሰው ሰው ድርጊቱን የፈጸመው ባለማወቅ ወይም ሊያውቅ የሚችልበት በቂ ምክንያት የሌለው ከሆነ ፍ/ቤቱ ያገኝውን ትርፍ ብቻ እንዲመልስ ሊወሰን ይችላል፡፡
ቅጅዎችን ወይንም ጥቅሎቹን በቅጅ ባለመብቱ ላይ ጉዳት ሳያደርሱ ከንግድ እንቅስቃሴ ውጭ እንዲሆኑ ወይም እንዲወገዱ ወይም በሌላ ተገቢ አኳኋን እንዲጣሉ ለማዘዝ ይችላል፡፡ ይህ ቅጅዎችን በቅን ልቦና በያዘ 3ኛ ወገን ላይ ተፈጻሚ አይሆንም፡፡ (አንቀጽ34)
የወንጀል ህጉ የበለጠ የሚያስቀጣ ካልሆነ በስተቀር በከፍተኛ ቸልተኝነት በዚህ አዋጅ ጥበቃ የተደረገላቸው የቅጅ መብቶችን የጣሰ ከሆነ ከ 1ዓመት በማያንስና ከ 5 ዓመት በማይበልጥ ፅኑ እሰራት ይቀጣል፡፡
ስለዚህ የኢትዮጵያ የቅጅና ተዛማጅ መብቶች ህግ አለም አቀፍ መመዘኛ (International standards) ያሟላና ለስራ አመንጭነት መብት ጥበቃ የሚሰጥ ህገ-መንግስታዊ እውቅና የተሰጠው መብት ሆኖ እንደ ሌሎቹ የአእምሮ ንብረት መብቶች ሊተላለፍ የሚችልና የራሱ የሆነ ፀንቶ የሚቆይበት ዘመን ያለውና የአኮኖሚና የሞራል መብት የሚያስገኝ ስራ ነው፡፡ የመብቱ ተጠቃሚዎች የፍታብሄር መፍትሄ የሚያገኝ መሆናቸው በተጨማሪ የመብቱ ጥሰት የወንጀል ተግባርን ያካተተ ከሆነ በወንጀል ተጠያቂ የማስደረግን መብት የሚያጐናፅፍ ነው፡፡
የጉለሌ ክ/ከተማ ፖሊስ መምሪያ ለ2011 ዓ.ም በጀት ዓመት አገልግሎት የሚውል በዘርፉ ከተሰማሩ ህጋዊ ከሆኑ አቅራቢዎች አወዳድሮመግዛት ይፈልጋል በመሆኑም ... Read more
አቃቂ ቃሊቲ ክ/ከተማ ጤና ጽ/ቤት ስር የሚገኘው ሳሪስ ጤና ጣቢያ ከዚህ በታች የተዘረዘሩት እቃዎችን በግልጽ ጨረታ መለያ ቁጥር02/2011 ኣወዳድሮ ለመግዛት ይፈልጋል ... Read more
የሱሉልታ ወረዳ ገ/ኢ/ት/ጽ/ቤት ለ2011 የበጀት ዓመት 2ተኛ ዙር ግዥ በወረዳ ውስጥ ለሚገኙ መ/ቤቶች: ቋሚ ዕቃዎች (ለቢሮ ፈርኒቸሮች) የሠራተኞች የደንብ ልብስ ... Read more
የአፋር ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ለጤና ጥበቃ ቢሮ ለ 2011 ዓ . ም በጀት ዓመት በጤና ጥበቃ ቢሮ በክልሉ ውስጥ ላሉት የተለያዩየህክምና ተቋማት (Orthopedics ... Read more
የክሩዝ ት/ቤት YZ ግቢ ከ5-8 ክፍል ተማሪዎችን ያስተምራል፡፡ ይህ ግቢ በተጨማሪም የዋና ስራ አስኪያጁን፣ አጠቃላይ የአስተዳደርና ቅጥጥር ቡድኑን፣ የማስተባበሪያ ቡድኑንና የአስተዳደርና ትምህርት ልቀት ቡድኑ ቢሮዎች መገኛም ነው፡፡
የYZ ግቢ የትምህርት ልቀት ሂደት ከፍተኛ በሆነ ድጋፍና ጥልቅ በሆነ ቁጥጥር የሚመራ ነው፡፡ አጠቃላይ ፕሮግራሙ -ማለትም ከስርዓተ-ትምህርት ዘርፈ ብዙ እስከሆኑት የትምህርት አጋዥ እንቅስቃሴዎች ድረስ ያሉት የተማሪዎቻችንን እድሜ ግምት ውስጥ ባስገባና የመማርና የዕድገት ደረጃቸውን ባማከለ መልኩ ነው ዲዣይን የተደረገው፡፡ ትምህርቱ የሚሰጠው የረጅም ጊዜ ልምድ ባላቸውና ከፍተኛ ስልጠናን በወሰዱ መምህራን ሲሆን መምህራኖቻችን ተማሪዎቹ ከሕፃንነት ወደ ቅድመ-ጉርምስና በሚያደርጉት ተፈጥሮአዊ ሽግግር የሚያሳዩትን አእምሮአዊና ማህበራዊ ለውጦች ጠንቅቀው ይገነዘባሉ፡፡
የትምህርት ስርዐቱ ከመማር ማስተማር እቅዱ ጋር በአግባቡ የተቀናጀ መሆኑንና የተማሪዎቹን የትምህርትና የባህርይ እድገት ለመቆጣጠር ጠንካራ የሆነ የትምህርትና አስተዳደር ኮሚቴ ከግቢው አስተዳደር ሰራተኞች፣ ከመምህራን፣ ከተማሪዎችና ከወላጆች ተዋቅሮ ይሰራል፡፡ ተማሪዎቻችን በክበብ፣ በስፖርት፣ በቲያትርና በሙዚቃ የሚሳተፉበት ሰፊ እድል በግቢያችን ውስጥ ይገኛል፡፡ የተጠቀሱት እንቅስቃሴዎች በተለይ የተማሪዎቹን ተሰጥዖና ችሎታ ፈልጎ ለማግኘትና ለማዳበር የሚጠቅሙ ናቸው፡፡ ለዚሁም ተብሎ ለስፖርት፣ ለሙዚቃና ለስነ-ጥበብ በሙያው ጥልቅ ስልጠና ያላቸው መምህራንን አሰማርተናል፡፡
በተጨማሪም ተማሪዎች ከራሳቸው አልፈው ኃላፊነቶቻቸውን እንደትምህርት ቤት አባልነታቸውም ሆነ እንደ ማህበረሰብ አባልነታቸው እንዲረዱና እንዲወጡ ማበረታቻ ይደረግላቸዋል፡፡ በትምህርት ቤታቸው ውስጥም የተለያዩ የአመራር ቦታዎች እንሰጣቸዋለን፡፡ የሚሰጣቸውም ስልጠና ከትምህር ቤት ውጪ ሲሆኑ ያላቸውን እምቅ ሀይል እንዲረዱና ራሳቸውን እንደአለም አቀፍ ዜጋ እንዲቀበሉ የሚያስችላቸው ነው፡፡
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ንልዕሊ 8 ሚልዮን ህዝቢ ኣንጸላልይዎ ዘሎ ናይ ደርቂ ሓደጋ ህጹጽ ናይ መግቢ ረዲኤት ንምብጻሕ፣ 192 ሚልዮዮን ዶላር ሰሊዑ ከምዘሎ ይገልጽ።
እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ኣንጸላልዩ ዘሎ ከቢድ ናይ ደርቂ ሓደጋ፣ ንልዕሊ 300 ሽሕ ህጻናት ብዓጸቦ ከሰንፍ እንከሎ፣ እቶም ኣስታት 48 ሽሕ ካብዚኣቶም፣ ኣብ ዝበኣሰ ኩነታት ዝርከቡ ምዃኖን ጸብጻባት ካብታ ሃገር የረድኡ።
ኣብታ ሃገር ዝርከብ ኣካል ሕቡራት ሃገራት ዝኾነ ፕሮግራም መግቢ ዓለም፣ ኩነታት ደርቂ ኢትዮጵያ ኣተሓሳሳቢ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ ለገስቲ ሃገራት ቆላሕታ ክገብራ ተላብዩ።
ብሰንኪ ዋሕዲ ዝናብ ብደርቂ ተጠቒዑ ዝርከብ ሓያሎ ከባቢታት ኢትዮጵያ ዝነብር ሚልዮናት ህዝቢ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ ምሉእ ብምሉእ ተጸባይ ረዲኤት ጥራይ ኮይኑ ምህላዉ ይንገር።
ናይ ኢትዮጵያ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኣቶ በቀለ ገርባ ንክፍትሑ ዝሃቦ ትእዛዝ መኣረሚ ቦታ ቂሊንጦ ተወሳኺ መብርሂ ብምሕታት ሎሚ እውን ኣይተፈትሑን።ካብ ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ወፃኢ ቤት ህንጸት ክኣስር ሕጊ ኣይፈቕደሉን ኢሎም ጠበቓ ናይ ኣቶ በቀለ ገርባ።መለስካቸው ኣምሃ ዝለኣኾ ፀብፃብ ገብረ ገብረመድህን ከቕርቦ እዩ።
ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ፌደራል ኣቶ በቀለ ገርባ ብ30 ሽሕ ብር ዋሕስ ክፍትሑ ትማሊ ዝሃቦ ትእዛዝ ኣይተፈጸመን።ምኽንያቱ ድማ ኣቶ በቀለ ገርባ ንክፍትሑ ጠቕላሊ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ዝሃበሉ ቁፅሪ መዝገብን ክኽሰሱ ከለው ዝተኸፍተ ቁፅሪ መዝገብን ዝተፈላለዩ ብምዃኑ ቤት ህንፀት ቂሊንጦ መብርሂ ብምሕታቱ ምዃኑ ናይ ቀረባ ስድርኦምን ኣባላት ኣመራርሓ ኦፌኮን ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።
ምኽትል ኣቦ መንበር ኦፌኮ ኣቶ ሙላቱ ገመቹ፡ ኣቶ በቀለ ሎሚ ጥርዓን ብምቕራብ ቤት ፍርዲ ደጊሙ እንተኣዘዘ እውን ናይቲ መኣረሚ ቦታ ተወካሊ ካብቲ ቤት ፍርዲ ምስ ወፀ ናይቲ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ከምዘየፈጸም ገሊፁለይ ኢሎም።
ጠበቓ ናይ ኣቶ በቀለ ገርባ ዝኾኑ ኣቶ ኣምሃ መኮነን እውን ብመሰረት ትእዛዝ ቤት ፍርዲ ኣቶ በቀለ ክፍትሑ ነይሩዎም ምስ በሉ ኣብ ኩሎም መአረሚ ቦታ ብደረጃ ንትእዛዝ ቤት ፍርዲ ናይ ዘይምኽባር ኩነታት ኣሎ ኢሎም።
“ይፈትሑ ተባሂሎም ኣለው።ድሕሪ ሕዚ ተኣሲሮም ዝፀንሕሉ ምኽንያት ብናይ መን ስልጣን እዩ ክኸውን?ካብ ቤት ፍርዲ ትእዛዝ ወፃኢ መአረሚ ቦታ ንሓደ ሰብ ኣሲሩ ከፅንሖ ዋላ ሓደ ዝፈቅድ ሕጊ የለን።እንተወሓደ ሎሚ ንጉሆ ክፍትሑ ነይሩዎም።ክሳብ ሕዚ ግን ኣይተፈትሑን ዘለው።”
ኣቶ ኣምሃ ብተወሳኺ ዝውሃብ ዘሎ ምኽንያት ተቐባልነት የብሉን፤ስድርኦም እውን ብዘይግቡእ ላዕልን ታሕትን ይብሉ ኣለው፤መንግስቲ ኣብ ኣብያተ ህንጸት ይርኣይ ዘሎ ኣሰራርሓ ክፍተሽ ኣለዎ ኢሎም።
እቲ አብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ዝግበር ዝነበረ ዓመጻትን ምእሳረን ምቕታልን ሕጂ ኩሉ በዞም ናይ ሕጂ አቦታት ናይቲ ሹዑ ግዜ ጀጋኑ ተቓለስቲ ይጸሓፍ አሎ ካብዚ ብምብጋስ ንሕና እዞም ናይ ሕጂ ወለዶ ከነንብቦ አንቢብና ካኣ ንዝሓሸ ለውጢ እጂጋና ክንስብስብ ይግባኣና
እቶም መተካእታ ኣቡነ እንጠንዮስ ክኾኑ ብስርዓት ህግደፍ ተሓርዮም ከም ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን ኤርትራ ዘገልግሉ ዘለዉ ኣቡነ ዲዮስቆሮስ፣ ብዘጋጠሞም ወቕዒ ብጽኑዕ ሓሚሞም ብ 10 ለካቲት ንሕክምና ናብ ሱዳን ከይዶም ኣብ ተኣፋፊ ኩነታት ከምዝርከቡ ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም። ብመሰረት’ቲ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ፣ ንሶም ከፊላዊ መልመስቲ ኣጋጢሙዎም፣ ክንቀሳቐሱ ይኹን ክዛረቡ ተጻጊሞም
ብብልሽውና ተኽሲሱ ን5 ዓመት ተኣሲሩ ዝነበረ ሓላፊ ጸረ-ስለያ ዞባ ስርሒት 2 ዝነበረ ኣሚነ ምስግና ዝተባህለ ካፕቴን፣ ብኮንቶባንዳ ካብ ሱዳን ዝኣቱ ነዳዲ ገዚኡ ንስርዓት ህግደፍ ኣብ ናይ ምርካብ ንግዳዊ ንጥፈት ተዋፊሩ ምህላዉ ምንጭታት ኣሰና ካብ ከባቢ ተሰነይ ሓቢሮም።
ብ ‘ብልሽውና’ ተኸሲሱ ካብ 2008 ክሳብ 2013 ን 5 ዓመት ኣብ ማይ ሑጻ ተኣሲሩ ዝነበረ፣ ሓላፊ ጸረ-ስለያ ስርሒት ዞባ 2 ነበር (ኣብ እዚ ውጩ ዝነበረ) ካፕቴን ኣሚነ ምስግና፣ ኣብ መካስተራት ናይ ነዳዲ ትካል ከፊቱ፣ ካብ ሱዳን ብራሻይዳ ብኮንትሮባንዳ ዝኣተወ ነዳዲ ገዚኡ፣ ናብቲ ብወዲ በኺት ዝመሓደር
ትግረ፣ ድሕሪ ትግርኛ ብሰፊሑ ዝዝረብ ቋንቋ ኤርትራ ምዃኑ ኣጸቢቕና ንግንዘቦ ኢና። ኣሽንባይ ዶ ሕጂ ነዊሕ ሰዓታት ፈነወ ሃልዩና፣ ቀደም፣ ብሓጺር ማዕበል ሰለስተ መዓልቲ ኣብ ሰሙን ነናይ ፍርቂ ሰዓት መደብ እንፍንወሉ ኣብ ዝነበርና እዋን ‘ውን፣ ኣብ ክንዲ ብትግርኛን ብዓረብን ጥራይ ናይ ትግረ መደብ ከነተኣታቱ ነግፈረግ ዝበልናሉ
ኣብዚ ካብ ባሕቲ መጋቢት ዝፍልም ን 7 መዓልቲ ኣብ ሰሙን ን24 ሰዓታት ኣብ ናይል ሳት ዝመሓላለፍ መደብ ራድዮ ድምጺ ኣሰና፣ ሓደ ሰዓት ብዓረብ ከምኡ ‘ውን ናይ ዓፋርን ኩናማን መደባት ከነተኣታቱ መዲብና ስለዘለና፣ ኣብዚ ሓዱሽ መደብ’ዚ ብወለንታ ክትሳተፉ እትደልዩ ግዱሳት ኤርትራውያን በዚ ኢመይል ኣድራሻ’ዚ aseye.asena@googlemail.com ክትረኽቡና
ብወደብ ባጽዕ ዝካየድ ዝነበረ ንግዳዊ ንጥፈታት ‘ትራንዚት’ ናይቲ ብነስረዲን በኺት (ወዲ በኺት) ዝምራሕ ‘ሰቲት’ ሓዱሽ ሽም ኣጠሚቖሞ ዘለዉ ኩባንያ ንግድ ስርዓት ህግደፍ፣ ብፖርት ሱዳን ተቐይሩ፣ ወደብ ባጽዕ መሊሳ ተዳኺማ ከምዘላ ምንጭታት ኣሰና ሓቢሮም። ቅድሚ ሕጂ፣ ብወደብ ባጽዕ ዝኣተወ ንግዳዊ ናውቲ ‘ትራንዚት’ ተባሂሉ ኣብ ዶብ ሱዳን ኣብ
ብሪጋደር ጀነራል ገብሪሂወት (ወዲ ሊቀ) – ስርሒት ዞባ 1 ( ተሰነይ) ከምኡ ‘ውን ‘ኣዛዚ ህዝባዊ ሰራዊት’ ሜጀር ጀነራል ተኽለ ማንጁስ - ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 2 (ባረንቱ) ሜጀር ጀነራል ሃይለ ሳሙኤል (ቻይና) ስርሒት ዞባ 3 (ደቀምሓረ) ሜጀር ጀነራል ፍሊጶስ ወልደዮውሃንስ - ኣዛዚ ስርሒት ዞባ 4 (ዓሰብ) ከምዘይከደ ይንገር፣ ሜጀር ጀነራል
ቅድምን ድሕንርን ናጽነት ምእንቲ ሓርነትን ራህዋ ህዝቢ ኤርትራ ዝተቓለሱ፣ ገዲም ተጋዳላይ ዶር መሓመድ ዑስማን ኣቡበከር ኣብ መበል 73 ዓመት ዕድሚኦም፣ ብ 23 ለካቲት ኣብ ለንደን ዓሪፎም። ስነስርዓት ቀብሮም ከኣ ኣብ ከባቢ ለንደን ‘ሳላም’ ኣብ ዝተባህለ መካነ መቓብር ሓመድ ኣዳምለብስ እዩ። ኣብ ሕርጊጎ ዝተወሊዶም መባእታ ትምህርቶም ኣብ ሕርጊጎ
ጋዜጣዊ መግለጺ ማእከላይ መሪሕነት ኤዲኪ ማእከላይ መሪሕነት ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ብፖሎቲካዊ ውድባት ክካየድ ዝሓገየ ምምክኻር መድረኽ ብድሕሪ ምውድኡ፡ ብ19 የካቲት 2014 ዝተጸወዐ ህጹጽ ኣኼብኡ ብዓወት ዘዚሙ። ኣጀንዳ ናይዚ ኣኼባ’ዚ ኣብ ውጽኢትን ውሳኔታትን መድረኽ ምምክኻር ፖሎቲካዊ ውድባት ዘተኮረ’ዩ ነይሩ። ኣብዚ ኣኼባ’ዚ ማእከላይ መሪሕነት ዓሚቕን ጠቓምን ልዝብ ብድሕሪ ምክያዱ፡ ብውጽኢት
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝበጽሐን ከተማታት ነተን ዶ/ር ተወልደ ወዲ-ቨካሮ ክበጽሐን ዘይከኣለ (ዕድል ዘይረኸባ) ቀዳምነት ብምሃብ ይኸውን። ቴማን መልእኽትን ናይ ሓው ኣማኑኤል “ምልካዊ ጉጅለ ስርዓት ኢሳያስ ንምስዓር ህዝባዊ ማዕበል ኣብ ምፍጣር ዝሕግዝ ሜላን ጥበብን ብምድህሳስ፣ ተራ ማዕከናት ዜና ኣብቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ እንታይ ክኸውን ከምዘለዎ” ዝእምት እዩ። [gview
አዋጅ ቁ. 454/1997 በስር ፍ/ቤቶች ላይ ድርብ ግዴታዎችን ይጥላል፡፡ የመጀመሪያው አግባብነት ባላቸው ሁኔታዎች የሰበር ችሎትን የህግ ትርጉም መቀበልና ተግባራዊ ማድረግ ሲሆን የዚሁ ግዴታ ግልባጭ ገፅታ የሆነው ሁለተኛ ደግሞ አግባብነት በሌላቸው ሁኔታዎች ተፈጻሚ ከማድረግ መቆጠብ ናቸው፡፡ ለግዴታዎቹ ውጤታማነት ፈቃድ ብቻ ሳይሆን እውቀት ጭምር ይጠይቃል፡፡ ስለሆነም በየትኛውም እርከን የሚገኝ ፍርድ ቤት በበፊተኛው የማመሳሰል በኋለኛው የመለየት ክህሎት ሊኖረው ይገባል፡፡
የሰበር ችሎት ትርጉም በሁሉም እርከን ላይ በሚገኙ ፍ/ቤቶች አስገዳጅነት እንዲኖረው ህግ አውጪው በአዋጅ ቁ. 454/1997 ሲደነግግ የአስገዳጅነት የተፈጻሚነት ወሰኑ በምን ዓይነት ጉዳዮች ላይ ሊሆን እንደሚገባ ብዙም አላስጨነቀውም፡፡ እናም እንደዋዛ በዝምታ አልፎታል፡፡ ይህን ችግር ችሎቱ አስቀድሞ የተገነዘበው ይመስላል፡፡ ጠቅለል ባለ አነጋገር ቢሆንም በአስገዳጅነት እና በጉዳዮች ዓይነት መካከል ያለውን ዝምድና በሰ/መ/ቁ. 61221 ቅጽ 14[1] ለመለየት ተሞክሯል፡፡
በአዋጅ ቁጥር 454/1997 አንቀጽ 2(1) ስር እንደተመለከተው ከአምስት ያላነሱ የዚህ ችሎት ዳኞች ተሰይመው የሚሰጡት የሕግ ትርጉም ተመሳሳይ በሆኑ ጉዳዮች ላይ በማናቸውም እርከን የሚገኝን ፍርድ ቤትን የሚያስገድድ ነው፡፡ አንድ የሕግ ትርጉም ለተመሳሳይ ጉዳይ ገዥነት እንዲኖረው ለማድረግ ደግሞ በመሰረታዊ ነጥቦች ላይ ጉዳዮቹ መመሳሰል ያለባቸው ስለመሆኑ ከአስገዳጅ የሕግ ትርጉም ፅንሰ ሀሳብ የምንገነዘበው ነው፡፡
በሀገሪቱ ወጥ የሆነ የህግ አተረጓጎምና አፈጻጸም ማስፈን ይቻል ዘንድ እንደ አንድ ስልት ተቆጥሮ በወጣው በአዋጅ ቁጥር 454/97 ድንጋጌ መሰረት የፌደራል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ከአምስት ያላነሱ ዳኞች ተሰይመው የሰጡት የህግ ትርጉም በበታች ፍ/ቤቶች የአስገዳጅነት ኃይል ወይም ባህርይ የሚኖረው ትርጉም በተሰጠበት እና ዳኝነት እንዲሰጥበት [በቀረቡት] ጉዳዮች መካከል የተነሳው የፍሬ ነገርና የህግ ጥያቄ የተመሳሰለ ሆኖ ከተገኘ ብቻ ነው፡፡
እርግጥ ነው፤ ህግና ፍሬ ነገር መመሳሰል አለባቸው፡፡ ፈታኙ ጥያቄ ምን ያህል መመሳሰል አለባቸው ነው፡፡ ሙሉ በሚሉ መመሳሰል አለባቸው ወይስ በአብዛኛው መመሳሰል አለባቸው? በአብዛኛው ከተባለስ መመሳሰሉ ሊኖር የሚገባው ለህግ ትርጉም ቀጥተኛ ተዛምዶ ያላቸው ጥቂት ግን ደግሞ መሰረታዊ ፍሬ ነገሮች መመሳሰል ነው ወይስ በቁጥር የሚበዙት ፍሬ ነገሮች መመሳሰል?
ለእነዚህ ጥያቄዎች እጥር ምጥን ያለ ምላሽ ማስቀመጥ ይከብዳል፡፡ ከማመሳሰል ጋር የተያያዙ ተያያዥ ጥያቄዎች የብዙ ዘመናት የዳበረ ልምድ ባላቸው የኮመን ሎው አገራት ሳይቀር በአንድ ቀመር አልተፈቱም፡፡ እያንዳንዱ ክርክር የግል ባህርያት አሉት፡፡ ተመሳሳይ ጉዳዮችን በተመሳሳይ መንገድ የመወሰን ስርዓት ከዓላማው አንጻር (ወጥነትና ተገማችነት) ብቻ እየተመነዘረ ከታየ የሚያስጎመጅ ገጽታ ቢላበስም አደጋዎችም እንዳሉት መዘንጋት የለበትም፡፡ ይሄን ጠቃሚ ነጥብ የሰበር ችሎት ሳይቀር አምኖ ተቀብሎታል፡፡
እንደሚታወቀው ክርክሮች የሚወሰኑት እንደ የግል ባህሪያቸው እየታየ ነው፡፡ በአንድ ጉዳይ የተነሣውን ክርክር እልባት ለመስጠት የተሰጠ ውሣኔ በሌላ ጉዳይ ለተነሣው ክርክርም እልባት ለመስጠት ያስችላል ብሎ ሙሉ በሙሉ መደምደም ትክክልም ተገቢም አይይደም፡፡[3]
በችሎቱ የ10 ዓመት ጉዞ በበርካታ ውሳኔዎች የተሰጡ የህግ ትርጉሞች በስር ፍ/ቤት በቀዳሚነት ብሎም በደጋፊነት እየተጠቀሱ አከራካሪ የህግ ጭብጦችን ለመፍታት የማይናቅ ፋይዳ ማበርከታቸው ባይካድም ተጨማሪ የክርክር ምንጭ እየሆኑ መምጣታቸውም በገሀድ የሚታይ ሐቅ ነው፡፡ በታተሙት 19 ቅጾች ውስጥ የስር ፍ/ቤት ለውሳኔው መሰረት ያደረገው የሰበር መዝገብ ከተያዘው ጉዳይ ጋር አግባብነት የለውም ተብሎ በችሎቱ የተተቸበት አጋጣሚ በየጊዜው መጨመር እንጂ መቀነስ አላሳየም፡፡ በተመሳሳይ መልኩ አግባብነት ያለው የህግ ትርጉም ሳይጠቀስ በዝምታ ታልፎ የሚሰጥ ውሳኔ ሰበር ደርሶ የሚታረምበት ክስተት ተደጋግሞ ታይቷል፡፡ በአጠቃላይ ሲታይ በአዋጅ ቁ. 454/1997 በቸልታ የታለፈው የጉዳዮች መመሳሰል አሁን አሁን ትኩረት የሚያሻው ደረጃ ላይ ደርሷል፡፡ ይህ ካልሆነ ግን የሰበር ችሎት ህግ በመተርጎም ብቻ ሳይሆን የራሱን ውሳኔዎች በመተርጎም ስራ መጠመዱ አይቀሬ ነው፡፡
የስር ፍ/ቤቶች በጥረትና በጥናት የታገዘ ልምድ እያካበቱ ሲመጡ የማመሳሰል ብቃታቸው በጊዜ ሂደት መዳበሩ አይቀርም፡፡ ሆኖም ማመሳሰል በቅንነትና በታማኝነት ካልታገዘ ውጤታማነቱ ይኮላሻል፡፡ ዳኞች ዳኝነት በሚሰጡበት መዝገብ ላይ ያሉትን ፍሬ ነገሮችና የህግ ነጥቦች ተመሳሳይ ይዘት ካለው የሰበር ውሳኔ ጋር በማነጻጸር የልዩነት ነጥቦችን ለማግዘፍ፤ የማይቀራረቡትን ደግሞ እንደምንም አጠጋግቶ ለማመሳሰል ሰፊ ስልጣን አላቸው፡፡ ከዚህ አድራጎት የሚገድባቸው ለዳኝነታዊ ስነ ምግባራቸው ያላቸው ተገዢነት ብቻ ነው፡፡ ዳኞች መሰረታዊ የህግ ስህተት የሚሰሩት ባለማወቅ ብቻ አይደለም፡፡ ከፊሎቹ በፍርድ ቤት የሚፈጸሙ ስህተቶች አንደኛውን ተከራካሪ ወገን ለመጥቀም ሆነ ተብሎ በማወቅ የሚሰሩ ስህተቶች ናቸው፡፡ እንዲህ ዓይነት ስህተቶች ሰበር ችሎት ብቻውን አያቃናቸውም፡፡ ልክ እንደ ህግ መተርጎም ሁሉ ማመሳሰልም ነጻ፣ ፍትሐዊና ገለልተኛ የዳኝነት ስርዓት ካልሰፈነ አያብብም፡፡ ይልቅስ በአጭር ይቀጫል፡፡
እዚህ ላይ የሰበር ችሎቱን ሚና ማውሳት ያስፈልጋል፡፡ ግልፅና ጥራት ያለው ውሳኔ ከሌለ ማመሳሰልን ይበልጥ አዳጋች ያደርገዋል፡፡ በስር ፍ/ቤቶች የተረጋገጡ ፍሬ ነገሮች አገላለጽ፣ መሰረታዊ የፍሬ ነገር እና የህግ ጥያቄዎችን በአግባቡ መለየት፣ ህጉ የተተረጎመበትን መንገድ ሳያወሳስቡ ማመልከት፣ መሰረታዊ የህግ ጥያቄው በየትኛው የህግ አተረጓጎም ስልት እንደተፈታ ማብራራት፣ የቋንቋውን የሰዋሰው ስርዓት የጠበቀ ቀላልና ሁሉም የሚረዳው አገላለጽ መጠቀም፣ አስገዳጅ የሆነውን ገዢ ደንብ (የህግ ትርጉም) አሳጥሮ ማጠቃለል በአጠቃላይ ለውሳኔው ይዘት ብቻ ሳይሆን ለውሳኔ አጻጻፍ መርሆዎችና ደንቦች ተገቢውን ቦታ መስጠት ወዘተ…ሁልጊዜ ከችሎቱ የሚጠበቁ ናቸው፡፡
ሰበር ችሎት የህግ ትርጉም ሰጠ ማለት የተተረጎመው ድንጋጌ አከራካሪነቱ ይቀራል ማለት አይደለም፡፡ ምክንያቱም በችሎቱ ትርጉም ላይ የአረዳድ ልዩነት ይፈጠራል፡፡ ለዚህም ነው ችሎቱ በሰ/መ/ቁ. 80350 ቅጽ 14[4] የጥንቃቄ መልዕክት ለማስተላለፍ የተገደደው፤
ይሁን እንጂ ይህ የሰበር ሰሚ አስገዳጅ የሕግ ትርጉም መንፈሱ በጥንቃቄ ታይቶ ግንዛቤ ካልተወሰደበት ከሕጉ ዓላማና መንፈስ ጋር የማይሄድ ውጤትን ማስከተሉ የማይቀር መሆኑ እሙን ነው፡፡
[3] ሰ/መ/ቁ. 41535 ቅጽ 12 አመልካች የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ እና ተጠሪዎች እነ ግሎሪ ኃላፊነቱ/የተ/የግል ማህበር /4 ሰዎች/ ጥቅምት 3 ቀን 2003 ዓ.ም.
በመጀመሪያ እንኳን ወደዚህ የድነት ትምህረት ጥናት መጡ እያልን መጽፍ ቅዱስ ለማጥናት ላደረጉት ቆራጥ ውሳኔ ልናደንቅዎ እንወዳለን፡፡ ይህ ‹የድነት ትምህርት› የዘላለም ሕወትዎን በተመለከተ ወሰኝ ርእሰ ጉዳይ መሆኑን ልብ ይበሉ፡፡ በዚህ ጥናት ውስጥ የቀረቡ የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶች እርሶ ወደ መንግስተ ሰማይ ለሚያደርጉት የጉዞ መሰናዶ በእጅጉ እንደሚጠቅሞዎት እናምናለን፡፡ በዚህ ኮርስ ውስጥ የቀረቡ ሃሳቦች የእኛን አስተሳሰብና ግምት የያዙ ሳይሆኑ በቀጥታ መጽሐፍ ቅዱስ የሚለውን የሚናገሩ ናቸው፡፡ መጽሐፍ ቅዱሱ ሲናገር ልንናገር፣ ዝም ሲል ደግሞ ዝም ልንል ግድ ነውና፡፡ የምናደርጋቸውን ነገሮች ሁሉ በመጽሐፍ ቅዱስ መሰረት ልናደርጋቸው፣ በጽሐፉ በስማቸው የሚጠራቸውንም በግልጽ ልንጠራቸው ይገባል፡፡ መጽሐፍ ቅዱስ ከሚለው ያነሰ፣ የበዛ፣ ወይም የተለየ ነገር ሁሉ የስህተት ትምህርት ነው፡፡
ከእግዚአብሔር ቃል እውቀት ማነስ የተነሳ በተፈጠሩት በርካታ ሃይማኖቶች ምክኒያት በአለም ሕዝቦች መካከል ከፍተኛ ግራ በጋባት ይስተዋላል፡፡ በአሁኑ ሰአት በአለማችን ላይ የተለያየ አስተምህሮዎች፣ የስነ መለኮት ምልከታዎች እና አስተሳሰቦች ያልዋቸው ከ 600 በላይ ቤተ እምነቶች ይገኛሉ፡፡ በእነዚህ በርካታ እምነቶች ‹የእመን› ጥያቄ የሚቀርብላቸው የአለማችን ሰዎች ምን እና ማንን ማመን እንዳለባቸው ለመወሰን ግራ ተጋብተዋል፡፡ አዳኛችን የሆነው ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመስቀል ላይ በፈቃዱ በከፈለው ስቃይና ሞት ለኃጢአታችን ይቅርታ የሚያስፈልገውን ሁሉ አቅርቦልናል፡፡ በፍርድ ቀን ከሰይጣንና ከመላእክቱ ጋር ወደ ወደ ዘላለም እቶን እሳት መጣል አይገባንም፡፡ እናም ለመዳን የወንጌልን እውነት መታዘዝ ይኖርብናል፡፡ ወንጌል ምንድን ነው? ለመዳን ምን ማድረግ ይኖርብኛል? በዚህ ጥናት ውስጥ እግዚአብሔር በሰማይ ያዘጋጀልንን የዘላለም ሕይወት ስጦታ ለመውረስ መጽሐፍ ቅዱስ ምን ማድረግ እንዳለብን የሚናገረውን አብረን እናያለን፡፡
ከመጽሐፍ ቅዱስ የተወሰዱ ጥቅሶች በሙሉ ጠመም/ዘመም ባለ የፊደል አጻጻፍና ደማቅ ሆነው የቀረቡ ሲሆን ለእነዚህ ጥቅሶች ልብዎንና አእምሮዎን ሊከፍቱ ይገባል፡፡ እግዚአብሔር በእነዚህ ቃሎች ውስጥ ምን ሊያስተላልፍ እንደፈለገ መግለጥ የዚህ ትምሕርት ዋነኛ አላማ ነው፡፡ ከመጽሐፍ ቅዱስ የተወሰዱትን እነዚህን ጥቅሶችን ሲያነቡ ለተሰመረባቸው ቃላት ልዩ ትኩረት እንዲሰጡ እናሳስባለን፡፡
“የዘላለም ሕይወት እንዳልዎት እርግጠኛ ነዎት?” የሚለው ይህ ትምሕርት 10 ክፍሎች አሉት፡፡ ከእያንዳንዱ ትምህርት በኋላ ጥያቄዎች ቀርበዋል፡፡ የጥያቄዎቹን ትክክለኛ መልሾች ከጥያቄዎቹ ጋር በቀረቡት የመጽሐፍ ቅዱስ ጥቅሶች ውስጥ ያገኙዋቸዋል፡፡ ይህን ትምሕርት ማጥናትዎ በዘላለም ሕይወትዎ ላይ ታላቅ ሚና እንደሚጫወት እምነታችን ነው፡፡ ማነኛውም ጥያቄ ሆነ አስተያየት ቢኖርዎ፣ “አስተያየት ወይም ጥያቄ ካልዎ እባክዎ ያሳውቁን” ያሚለውን ሊንክ በመጫን ቢልኩልን ተገቢውን ምላሽ ለመስጠት ቃል እንገባለን፡፡
የዘላለም ሕይወት ስለማግኘትዎ እርግጠኛ ነዎት? ይህ ጥያቄ የዘላለም ሕይወትዎን በተመለከተ ዋነኛ ጥያቄዎ መሆን አለበት፡፡ ዛሬ ቢሞቱ በእርግጠኝነት በቀጥታ ወደ ገነት እንደሚሄዱ ያውቃሉ? ነፍስዎ ከስጋዎ ከተለየች በኋላ ይህን የምርጫ እድል ዳግመኛ የማያገኙት በመሆኑ ጥያቄውን በቸልታ ሊያልፉት አይገባም፡፡ አንድ ቀን፣ ለዚህ ጥያቄ የሰጠነውን ምላሽ ለማወቅ ሁላችን በፍርድ ወንበር ፊት እንቀርባለን፡፡ የሰው ልጅ ሊያስቀራቸው የማይችላቸው ሁለት ነገሮች ከፊቱ ይጠብቁታል፡፡ እነዚህ ነገሮች ሞትና ፍርድ ይሰኛሉ፡፡ ‹‹ለሰዎችም አንድ ጊዜ መሞት ከእርሱ በኋላም ፍርድ እንደ ተመደበባቸው፣›› ዕብራዊያን 9፡27፡፡ ማንም ሰው እነዚህን ነገሮች ሊያመልጥ አይችልም፡፡
ማንም ሰው ስለነገው ቀርቶ ከጥቂት ሰከንዶች በኋላ ስለሚሆነው ነገር እርግጠኛ ሊሆን አይችልም፡፡ ስለዚህ በምንም መንገድ ይህን ጥያቄ ለነገ ልንገፋው አይገባንም፡፡ እግዚአብሔር በያዕቆብ መልእክት 4፡14 ላይ እንዲህ ሲል ያስጠነቅቀናል፡- ‹‹…ነገ የሚሆነውን አታውቁምና። ሕይወታችሁ ምንድር ነው? ጥቂት ጊዜ ታይቶ ኋላ እንደሚጠፋ እንፍዋለት ናችሁና።››
ለእኛ አእምሮ ‹‹ትክክል›› እና ‹‹ስህተት›› በሚመስሉን መመዘኛዎች ላይ ተመስርተን የዘላለም ሕይወትን በሚያህል ውድ ነገር ላይ ስህተት መስራት የለብንም፡፡ ለዚህ ጥያቄ ምላሽ ለመስጠት በስሜቶቻችንም ላይ ቢሆን መመስረት የለብንም፡፡ እስቲ መጽሐፍ ቅዱስ በምሳሌ 14፡12 ላይ የሚለውን እንመልከት፡- ‹‹ለሰው ቅን የምትመስል መንገድ አለች ፍጻሜዋ ግን የሞት መንገድ ነው››፡፡ ለውሳኔዎቻችን ትክክለኛነት ማረጋገጫው መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ መሆን ይገባዋል፡፡
ደኅንነትዎን (ድነትዎን) በተመለከተ የግል ግምቶችዎ ምንድን ናቸው? እኛ የምናቀርባቸው ብዙዎቹ ግምቶች እግዚአብሔር በቃሉ ካስቀመጠው እውነታ ጋር የሚቃረኑ ናቸው፡፡ ስለዚህ ያሉንን ግምቶች ሁሉ በእግዚአብሔር ቃል መፈተሸ ይኖርብናል፡፡ ይህንን በምናደርግበት ወቅት በእኛና በእግዚአብሔር ቃል መካከል ያሉ በርካታ ልዩነቶችን ማስተዋል እንጀምራለን፡፡ ጌታችን በማርቆስ 7፡7 እንዲህ ይላል፡- ‹‹የሰውም ሥርዓት የሆነ ትምህርት እያስተማሩ በከንቱ ያመልኩኛል ተብሎ እንደ ተጻፈ በእውነት ትንቢት ተናገረ››፡፡ አምልኮአችን በእግዚአብሔር ቃል ላይ ያልተመሰረተ ሲሆን ከንቱ ይሆናል። የእነዚህ ሁሉ አደናጋሪ ትምህርቶች ምንጭ እግዚአብሔር ይመስሎታል? ፈጽሞ! 1ቆሮንቶስ 14፡33 እንዲህ ይላል፡- ‹‹እግዚአብሔርስ የሰላም አምላክ ነው እንጂ የሁከት አምላክ አይደለምና፤ በቅዱሳንም አብያተ ክርስቲያናት ሁሉ እንዲህ ነው››፡፡ ሐዋሪያው ጴጥሮስ ለአይሁድ ሸንጎ በሐዋሪያት ሥራ 5፡29 ላይ እንዲህ ብሎ ተናገረ፡- ‹‹ከሰው ይልቅ ለእግዚአብሔር ልንታዘዝ ይገባል››፡፡ በመጨረሻው ዘመን የሰውም ሆነ የእኛ አስተያየት ከፍርድ ለማምለጥ ምክኒያት አይሆኑንንም፡፡ ከፍርድ የሚያስመልጠን በእግዚአብሔር ቃል መሰረት ያመነው ነገር ብቻ ነው፡፡ ጌታ ኢየሱስ፣ ስለ ዘላለም ሕይወት አስመልክቶ በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ በነገረን እውነት አንጻር የምንዳኝበት የፍርድ ቀን ይመጣል፡፡ ፍርድ የሚሰጠው በዚህ መመዘኛ ብቻ ነው፤ ምክኒያቱም ጌታችንና መድሃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ እንዲህ ብሎ ተናግሯልና፣ የዮሐንስ ወንጌል 12፡48 ‹‹የሚጥለኝ ቃሌንም የማይቀበለው እርሱ የሚፈርድበት አለው፤ እኔ የተናገርሁት ቃል እርሱ በመጨረሻው ቀን ይፈርድበታል››፡፡ ስለዚህ የዘላልም ሕይወቷን አስመልክቶ ማንም ሰው (እኛን ጨምሮ) የመጽሐፍ ቅዱስ ማስረጃ በሌለበት የግሉን አስተያየት ቢሰጥዎ ሊቃወሙት ይገባል፡፡ ከነፍስዎ በላይ ምን ሊያሳስቦት የሚችል ነገር ይኖራል?
የነፍስዎን ዋጋ በአለም ያለ ምንም ነገር ሊመጥነው እንደማይችል ያውቃሉ? ማቴዎስ 16፡26 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ሰው ዓለሙን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጐድል ምን ይጠቅመዋል? ወይስ ሰው ስለ ነፍሱ ቤዛ ምን ይሰጣል?›› ነፍሳችን ዘላለማዊ ናት፡፡ እናም ይህችን ነፍስ ለዘላለም በእቶን እሳት ውስጥ እንድትኖር ሊያደርጋት የሚችሉ ጉዳዮችን ሁሉ በቸልታ መመልከት ፈጽሞ አይገባንም፡፡
ሁሉን የሚያውቅ አምላካችን ክርስቶስ በፍርድ ቀን ብዙዎች እንደሚጠፉና ጥቂቶች ብቻ እንደሚድኑ አስረግጦ ነግሮናል፡፡ ማቴዎስ 7፡13-14 እንዲህ ይላል፡- ‹‹በጠበበው ደጅ ግቡ፤ ወደ ጥፋት የሚወስደው ደጅ ሰፊ፣ መንገዱም ትልቅ ነውና ወደ እርሱም የሚገቡ ብዙዎች ናቸው››፡፡ ይህ ጉዳይ ትኩረታችንን ሊስብ የሚገባ ነገር ነው፡፡ በመጽሐፍ ቅዱስ መሰረት በርካቶቹ የአለማችን ሕዝቦች መንግስተ ሰማይን አይወርሱም፡፡ እነዚህ ሰዎች በሰፊው ጎዳና ወደዘላለም ጥፋት የሚሄዱ ናቸው፡፡ ይህንን ማስጠንቀቂያ ያለማመቻመች ልንቀበለው ይገባል፡፡ ጌታ ኢየሱስ እንዳለው የሚድኑት ጥቂቶች ናቸው፡፡
ለመሆኑ ጥቂት ሲባል ምን ያህል ነው? በ 1ጴጥሮስ 3፡20 ላይ እንዲህ ተጽፏል፡- ‹‹ጥቂቶች ማለት ስምንት ነፍስ በውኃ የዳኑበት መርከብ ሲዘጋጅ፣ የእግዚአብሔር ትዕግሥት በኖኅ ዘመን በቈየ ጊዜ ቀድሞ አልታዘዙም››፡፡ በኖኅ ዘመን ምድራችን ላይ እስከ ሁለት መቶ ሚሊዮን ሰዎች ይኖሩ እንደነበር ይገመታል፡፡ ነገር ግን ከእነዚህ ሰዎች መካከል ከጥፋት ውሃ መትረፍ የቻሉት ስምንት ሰዎች ብቻ ነበሩ፡፡ይህ አስደሳች ቁጥር አይደለም፡፡ ምንም እንኳን መጽሐፍ ቅዱስ በ 2ጴጥሮስ 3፡9 ላይ ‹‹ለአንዳንዶች የሚዘገይ እንደሚመስላቸው ጌታ ስለ ተስፋ ቃሉ አይዘገይም፣ ነገር ግን ሁሉ ወደ ንስሐ እንዲደርሱ እንጂ ማንም እንዳይጠፋ ወዶ ስለ እናንተ ይታገሣል›› ቢልም፣ ጌታ ኢየሱስ በማቴዎስ 7፡13-14 ላይ ስለዘላለም ሕይወት ሲናገር ድነት የሚያገኙት ጥቂቶች ብቻ እንደሆኑ ይናገራል ‹‹በጠበበው ደጅ ግቡ፤ ወደ ጥፋት የሚወስደው ደጅ ሰፊ፥ መንገዱም ትልቅ ነውና፥ ወደ እርሱም የሚገቡ ብዙዎች ናቸው››፡፡ የተቀሩት በርካታዎቹ፣ የዘላለም ሕይወታቸውን እሳቱ በማይጠፋበት ገሀነም ያጠፋሉ፡፡
ወደ ዘላለም ሕይወት የሚያደርሱ ሁለት መንገዶች አሉ፡፡ ከእነዚህ መካከል አንዱ ብቻ ወደ መንግስተ ሰማይ ያደርሰናል፡፡ የሰው ልጅ በአሁኑ ሰአት ከሁለቱ በአንዱ መንገድ ላይ ይገኛል፡፡ እርሶ በየትኛው መንገድ ላይ እንዳሉ ያውቃሉ? ምርጫው የእርሶ ነው፡፡ ነጻ ፈቃድ አሎት፡፡ ከእንስሳት ከሚለይዎት ነገሮች መካከል አንዱ ይህ ነጻ ፈቃድዎ ነው፡፡
እግዚአብሔር ማንም እንዳይጠፋ የሚፈልግ ቢሆንም፣ ምርጫውን ግን ለእኛ ሰጥቷል፡፡ 2ጴጥሮስ 3፡9 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ለአንዳንዶች የሚዘገይ እንደሚመስላቸው ጌታ ስለ ተስፋ ቃሉ አይዘገይም፥ ነገር ግን ሁሉ ወደ ንስሐ እንዲደርሱ እንጂ ማንም እንዳይጠፋ ወዶ ስለ እናንተ ይታገሣል››፡፡ 1ጢሞቴዎስ 2፡4 ስለ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፡- ‹‹ሰዎች ሁሉ ሊድኑና እውነቱን ወደ ማወቅ ሊደርሱ በሚወድ በእግዚአብሔር በመድኃኒታችን ፊት መልካምና ደስ የሚያሰኝ ይህ ነው››፡፡ እንግዳው ለመዳን በእጃችን ላይ ያለውን ውሳኔ እንጠቀም፡፡
ድነትን ለማግኘት ስለ ድነት ትክክለኛ እውቀት ሊኖረን ይገባል፡፡ ኢየሱስ እንዲህ አለ፡- ‹‹እውነትንም ታውቃላችሁ እውነትም አርነት ያወጣችኋል አላቸው›› የዮሐንስ ወንጌል 8፡32፡፡ ለመሆኑ አርነት የሚያወጣን እውነት ምንድን ነው? በዮሐንስ ወንጌል 17፡17 ላይ እንዲህ የሚል ቃል ሰፍሮ እናገኛለን፡- ‹‹በእውነትህ ቀድሳቸው፤ ቃልህ እውነት ነው››፡፡ ስለዚህ ወደ መንግስተ ሰማይ እንድንገባ አርነት የሚያወጣን እውነት ያለው በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ብቻ ነው፡፡
ኃጢአት ከእግዚአብሔር ለይቶናል፡፡ ኢሳይያስ 59፡2፣ ‹‹ነገር ግን በደላችሁ በእናንተና በአምላካችሁ መካከል ለይታለች፥ እንዳይሰማም ኃጢአታችሁ ፊቱን ከእናንተ ሰውሮታል››፡፡ ከእግዚአብሔር የለየን ኃጢአት ነው፡፡ ሮሜ 3፡23 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ሁሉ ኃጢአትን ሠርተዋልና የእግዚአብሔርም ክብር ጎድሎአቸዋል››፡፡ በዚህ ምድር ላይ ከኖረ ሰው ኃጢአት ያልሰራ ጌታችን ኢየሱስ ብቻ ነው፡፡ ስለዚህ ሁላችን ድነት ያስፈልገናል፡፡ 1ዮሐንስ 1፡8 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ኃጢአት የለብንም ብንል ራሳችንን እናስታለን፥ እውነትም በእኛ ውስጥ የለም››፡፡ ሰው እራሱን በማሳት የኃጢአት ችግር የለብኝም ሊል ይችላል፡፡ ይህንን ሲል ግን ምን እያለ እንደሆነ 1ዮሐንስ 1፡10 ያሳየናል፡- ‹‹ኃጢአትን አላደረግንም ብንል ሐሰተኛ እናደርገዋለን ቃሉም በእኛ ውስጥ የለም››፡፡ እግዚአብሔር፡- ሁሉ ኃጢአት ሰርተዋል ሲል ሁሉም ሰርተዋል ማለት ነው፡፡
ሮሜ 6፡23 የኃጢአት መዘዝዋ ምን እንደሆነ ይነግረናል፡- ‹‹የኃጢአት ደመወዝ ሞት ነውና፤ የእግዚአብሔር የጸጋ ስጦታ ግን በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን የዘላለም ሕይወት ነው›››፡፡ ሞት መለየት ማለት ነው፡፡ በአካል ስንሞት አካላችን በመቃብር ጉድጓድ ውስጥ ሲቀር ነፍሳችን ግን ወደሰራት አምላክ ትሄዳለች፡፡ የመክብብ መጽሐፍ 12፡7 እንዲህ ይላል፡- ‹‹አፈርም ወደ ነበረበት ምድር ሳይመለስ፥ ነፍስም ወደ ሰጠው ወደ እግዚአብሔር ሳይመለስ ፈጣሪህን አስብ››፡፡ በአካላዊ ሞት ነፍስ ከስጋ ትለያለች፡፡
በሮሜ 6፡23 ላይ ‹‹የኃጢአት ደመወዝ ሞት ነውና፤ የእግዚአብሔር የጸጋ ስጦታ ግን በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን የዘላለም ሕይወት ነው››፡፡ እንደሚል አይተናል፡፡ ይህ ሞት ግን መንፈሳዊ ሞት ነው፡፡ ይህም ለዘላለም ከእግዚአብሔር መለየት ማለት ነው፡፡ ከእግዚአብሔር የተለዩ ሰዎች አድራሻቸው ገሃነም ይባላል፣ ራዕይ 21፡8፡- ‹‹ዳሩ ግን የሚፈሩና የማያምኑ የርኵሳንም የነፍሰ ገዳዮችም የሴሰኛዎችም የአስማተኛዎችም ጣዖትንም የሚያመልኩ የሐሰተኛዎችም ሁሉ ዕድላቸው በዲንና በእሳት በሚቃጠል ባሕር ነው፤ ይኸውም ሁለተኛው ሞት ነው››፡፡ ይህ ሁለተኛ ሞት ለዘላለም ከእግዚአብሔር ተለይቶ መኖር ማለት ነው፡፡
ለሰው የኃጢአት ችግር እግዚአብሔር መፍትሄ አዘጋጅቷል፡፡ እግዚአብሔር የፍቅር አምላክ ነው፡፡ ዮሐንስ 3፡16፣ ‹‹በእርሱ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዲኖረው እንጂ እንዳይጠፋ እግዚአብሔር አንድያ ልጁን እስኪሰጥ ድረስ ዓለሙን እንዲሁ ወዶአልና››፡፡ ነፍስን ለሌላው አሳልፎ ከመስጠት የሚበልጥ ፍቅር ምን ሊሆን ይችላል?
እግዚአብሔር ፍቅር ብቻ ሳይሆን ጻድቅ ፈራጅም ነው፡፡ ዮሐንስ 5፡30፣ ‹‹እኔ ከራሴ አንዳች ላደርግ አይቻለኝም፤ እንደ ሰማሁ እፈርዳለሁ ፍርዴም ቅን ነው፣ የላከኝን ፈቃድ እንጂ ፈቃዴን አልሻምና››፡፡ ፍትህ በኃጥኡ ላይ ይፈርዳል፡፡ ለአብነት የሚከተለውን እንመልከት፡- ባንክ ስዘርፍ ተገኝቼ ለፍርድ ወዳጄ የሆነ ዳኛ ፊት ቀረብኩ እንበል፡፡ ይህ ዳኛ ወደእርሱ ከጠራኝ በኋላ የክስ ወረቀትህን እቀደዋለሁ፤ ከአሁን ጀምሮ ከፍርድ ነጻ ነህ፤ ውጣ፤ ቢለኝ፣ ጻድቅ ፈራጅ ያሰኘዋል? ፈጽሞ! እግዚአብሔር ጻድቅ ፈራጅ ነው፡፡
አግዚአብሔር ሕግ ሰጠ፣ የሰው ልጅ ተላለፈው፣ ፈጣሪም የጽድቅ ፍርድ አስተላለፈ፡፡ ይህም ፍርድ ሞት ይባላል፡፡ የሰው ልጅ በሞት ፍርሃት ውስጥ እየማቀቀ ለበርካታ አመታት በምድር ላይ የስቃይ ኑሮ መግፋት ጀመረ፡፡
ይህን ፍርድ ያስተላለፈው አምላክ ጻድቅ ብቻ ሳይሆን የፍቅር አምላክ በመሆኑ፣ ከእስትንፋሱ የተካፈለው ሰው በምድር ላይ ሲሰቃይ ማየት አላስቻለውም፡፡ በዚህም ምክኒያት ጻድቅ ፈራጅነቱንና የፍቅር አምላክነቱን አዋህዶ የሚያሳይ ሌላ የድነት መንገድ ለሰው ልጅ አዘጋጀ፤ ይህ የድነት መንገድ ጽንፍ የሚመስሉትን የአምላክ ሁለት ባሕሪያት (ፍርድና ምሕረት) በአንድ መስመር ያገናኘ አስገራሚ ክስተት ነበር፡፡ እግዚአብሔር በሰው ዘር ሁሉ ላይ ያሳለፈው ሊታጠፍ የማይችል የሞት ፍርድ ሳይቀለበስ የሰው ልጅ ከተቆጣው አምላኩ ጋር ታረቀ፡፡ የአገራችን የእምነት ሊቃውንት ይህንን ሁኔታ ግሩም በሆነ መንገድ እንዲህ በማለት ይገልጹታል፡፡ “እግዚአብሔር ሰውን ከፈጠረበት ጥበቡ ይልቅ ያዳነበት ጥበቡ ተጠበበች፡፡” የዚህ አስገራሚ ትእይንት ጀማሪና ፈጻሚው ደግሞ ምንም በደል ያልተገኘበት ኢየሱስ ነበር፡፡ እግዚአብሔር በሰው ልጅ ላይ የተቆጣውን ቁጣ በኢየሱስ ላይ አሳረፈው፤ ፍርዱን አሳየ፡፡ ኢየሱስ ስለ ኃጢአተኞቹ ስለ እኛ ሞተ፡፡ በእርሱም ምክኒያት የሰው ልጅ ምኅረትን ተቀበለ፡፡ ከፈጣሪውም የፍርድ ቁጣ ተረፈ ‹‹ይልቁንስ እንግዲህ አሁን በደሙ ከጸደቅን በእርሱ ከቍጣው እንድናለን›› (ሮሜ. 5፡9)፡፡
እግዚአብሔር የፍቅር አምላክ ብቻ ሳይሆን የበቀል አምላክም ጭምር ነው፡፡ ዕብራዊያን 10፡30-31 እነዲህ ይላል፡- ‹‹በቀል የእኔ ነው፣ እኔ ብድራትን እመልሳለሁ ያለውን እናውቃለንና፤ ደግሞም። ጌታ በሕዝቡ ይፈርዳል። በሕያው እግዚአብሔር እጅ መውደቅ የሚያስፈራ ነው››፡፡ ብዙ ሰዎች እግዚአብሔርን በፍቅር አምላክነቱ ብቻ ማወቅ ይሻሉ፡፡ ይህ ግን ስህት ነው፡፡ በፍርድ ቀን ሁሉ ሰው በእግዚአብሔር እጅ መውደቅ እንዴት ያለ አስፈሪ ነገር እንደሆነ ያውቃሉ፡፡
ኢየሱስ መሞት ለምን አስፈለገው? ምክኒያቱም እግዚአብሔር የፍቅር አምላክ ብቻ ሳይሆን ጻድቅ ፈራጅም ጭምር ስለሆነ፡፡ ፍትህ ከፍረድ ውጪ ሊታሰብ አይችልም፡፡ እግዚአብሔር በመጽሐፍ ቅዱስ የኃጥኡን ኃጢአት እነዴት እነደሚያነጻ ገልጹዋል፡፡ ለኃጢአታችን መንጻት ይህንን መንገድ ልንከተል ይገባል፡፡ ዛሬም ኩነኔ ያለባቸው ሁሉ ይህን የእግዚአብሔር መንገድ ያልተከተሉቱ ብቻ ናቸው፡፡ እነዚህም ክርስቶስ ዳግም ሲመጣ የሚሆንባቸውን 2ተሰሎንቄ 1፡8-10 እንዲህ በማለት ይገልጽልናል፡- ‹‹እግዚአብሔርን የማያውቁትን፣ ለጌታችንም ለኢየሱስ ክርስቶስ ወንጌል የማይታዘዙትን ይበቀላል፤ በዚያም ቀን በቅዱሳኑ ሊከብር፣ ምስክርነታችንንም አምናችኋልና በሚያምኑት ሁሉ ዘንድ ሊገረም ሲመጣ፥ ከጌታ ፊት ከኃይሉም ክብር ርቀው በዘላለም ጥፋት ይቀጣሉ››፡፡
እግዚአብሔር የጸጋ አምላክም ጭምር ነው፡፡ ጸጋ ለማይገባቸው ሰዎች የተሰጠች የእግዚአብሔር ነጻ ስጦታ ነች፡፡ ሮሜ 3፡23-24 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ሁሉ ኃጢአትን ሠርተዋልና የእግዚአብሔርም ክብር ጎድሎአቸዋል››፡፡ ሁላችን ኃጢአትን አድርገናል፡፡ በዚህም ምክኒያት ሁላችን የገሃነም ፍርድ ይገባናል፡፡ ሆኖም ግን እግዚአብሔር በማይገባን ስጦታ (በጸጋ) ማለትም በክርስቶስ ቤዛነት እኛን ሊያድን ወደደ፡፡ ቤዛነታችን ክርስቶስ ነው፡፡
ሰው የሚድነው በጸጋው ነው፡፡ በኤፌሶን 2፡8-9 ላይ እንዲህ እናነባለን፡- ‹‹ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም››፡፡ ‹‹በእምነት መታዘዝ›› (ሮሜ 16፡26) በኩል በጸጋ እንድናለን፡፡ ማንም በመልካምነቱ ወደ መንግስተ ሰማይ የመግባት ድፍረት የለውም፤ ምክኒያቱም ሁሉ ኃጢአትን አድርገዋልና፡፡ በጎነታችን ድነታችንን አይገዛልንም፡፡ ድነታችንን ለማግኘት የሚያስችል ፍጹም ሥራ ልንሰራ አንችልም፡፡ ኢሳይያስ 64፡6 ይመልከቱ፡- ‹‹ሁላችን እንደ ርኩስ ሰው ሆነናል፥ ጽድቃችንም ሁሉ እንደ መርገም ጨርቅ ነው፤ ሁላችንም እንደ ቅጠል ረግፈናል፥ በደላችንም እንደ ነፋስ ወስዶናል››፡፡ በማናችንም ውስጥ ለመዳን የሚሆን ምክኒያት አልተገኘብንም፡፡ ሁላችንን የሚያድነን የተገለጠው የእግዚአብሔር ጸጋ ብቻ ነው፡፡
ሁላችን ኃጢአትን አድርገናል፡፡ እግዚአብሔር ጻድቅ ፈራጅ ስለሆን ለኃጢአታችን የሚገባንን ፍርድ ልንቀበል ይገባናል፡፡ ይህም ደሞዝ ሞት ነው፡፡ ነገር ግን እግዚአብሔር ፍቅር ስለሆነ ልጁ ኢያሱስ ክርስቶስ ይህንን ቅጣት በእኛ ፈንታ ተቀብሎልናል፡፡ ሮሜ 5፡6-10 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ገና ደካሞች ሳለን ክርስቶስ ዘመኑ ሲደርስ ስለ ኃጢአተኞች ሞቶአልና››፡፡ ይህን ፍቅር ለመረዳት አዳጋች ነው፡፡
በተጨማሪ 1ጴጥሮስ 3፡18 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ክርስቶስ ደግሞ ወደ እግዚአብሔር እንዲያቀርበን እርሱ ጻድቅ ሆኖ ስለ ዓመፀኞች አንድ ጊዜ በኃጢአት ምክንያት ሞቶአልና፤ በሥጋ ሞተ በመንፈስ ግን ሕያው ሆነ››፡፡ ዳግመኛ ወደ እግዚአብሔር እቅፍ እንድንመለስ ጻድቅ የሆነው ክርስቶስ ኃጥኣን በሆነው በእኛ ፈንታ መሰቃየት ነበረበት፡፡ ‹‹እኛ በእርሱ ሆነን የእግዚአብሔር ጽድቅ እንሆን ዘንድ ኃጢአት ያላወቀውን እርሱን ስለ እኛ ኃጢአት አደረገው›› (2ቆሮንቶስ 5፡21)፡፡ ክርስቶስ እኛ ፈጽሞ ልንሰራው የማንችለውን ሥራ ሰርቶልናል፡፡ እዳችንን ከፍሎልናል፡፡ የሰው ልጅ ይህንን እዳ መክፈል ቢችል ኖሮ ክርስቶስ በመስቀል ላይ መሞት ባላስፈለገው ነበር፡፡ በበደላችን ሙታን ነበርን፣ ነገር ግን ከወደደን ከታላቅ ፍቅሩ የተነሳ ክርስቶስ በእኛ ፈንታ እንዲሞት በማድረግ የጽድቅ ፍርዱ ሳይዛባ ከሞት አዳነን፡፡
ሰው የሚድንበት ብቸኛ መንገድ ክርስቶስ ብቻ ነው፡፡ ሌላ ምንም አማራጭ የለንም፡፡ ዮሐንስ 14፡6 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ኢየሱስም፡- እኔ መንገድና እውነት ሕይወትም ነኝ፤ በእኔ በቀር ወደ አብ የሚመጣ የለም››፡፡ ወደ እግዚአብሔር የምንደርስበት መንገድ ክርስቶስ ነው፡፡ በተጨማሪ የሐዋሪያት ሥራ 4፡12 እንዲህ ይላል፡- ‹‹መዳንም በሌላ በማንም የለም፤ እንድንበት ዘንድ የሚገባን ለሰዎች የተሰጠ ስም ከሰማይ በታች ሌላ የለምና››፡፡ በሙሐመድ፣ በቡድሃ፣ በአይሁድንት፣ ወይም በሌሎች በማናቸውም የሃይማኖት ስሞች መዳን የለም፡፡ እኛ በፈጠርነው የክርስትና ሃይማኖት ስርአቶችም ጭምር መዳን የለም፡፡ ድነታችን የምናገኘው እዳችንን በከፈለው በክርስቶስ ብቻ ነው፡፡
እዳችንን ለመክፈል ክርስቶስ ተሰቃይቷል፡፡ የተቀበለውን መከራ ማሰብ አእምሮችን ፈጽሞ አይችልም፡፡ ክርስቶስ ወደዚህ አለም የመጣው በሞቱ እዳችንን ለመክፈል ነው፡፡ የክርስቶስን ሞት የሚተነብዩ በርካታ የብሉይ ኪዳን ጥቅሶች አሉ፡፡ ለአብነት ያህል ክርስቶስ ከመሞቱ ከ700 አመት በፊት የተነገረው የኢሳይያስ ትንቢት አንዱ ነው፡- ‹‹እርሱ ግን ስለ መተላለፋችን ቈሰለ፥ ስለ በደላችንም ደቀቀ፤ የደኅንነታችንም ተግሣጽ በእርሱ ላይ ነበረ፥ በእርሱም ቍስል እኛ ተፈወስን። እኛ ሁላችን እንደ በጎች ተቅበዝብዘን ጠፋን፤ ከእኛ እያንዳንዱ ወደ ገዛ መንገዱ አዘነበለ፤ እግዚአብሔርም የሁላችንን በደል በእርሱ ላይ አኖረ›› (ኢሳይያስ 53፡5-6)፡፡ የክርስቶስ ሞት ድንገተኛ አይደለም፣ የሰውን ልጅ ለመቤዠት የእግዚአብሔር ዘላለማዊ እቅድ እንጂ፡፡
ክርስቶስ ሁሉን በማወቅ ችሎታው ሊሆንበት ያለውን ሁሉ ያውቅ ነበር፡፡ በማቴዎስ 20፡17-19 እንዲህ የሚል ቃል እናነባለን፡- ‹‹ኢየሱስም ወደ ኢየሩሳሌም ሊወጣ ሳለ፥ በመንገድ አሥራ ሁለቱን ደቀ መዛሙርት ብቻቸውን ወደ እርሱ አቅርቦ። እነሆ፥ ወደ ኢየሩሳሌም እንወጣለን፣ የሰው ልጅም ለካህናት አለቆችና ለጻፎች ይሰጣል፤ የሞት ፍርድም ይፈርዱበታል፥ ሊዘባበቱበትም ሊገርፉትም ሊሰቅሉትም ለአሕዛብ አሳልፈው ይሰጡታል፥ በሦስተኛውም ቀን ይነሣል አላቸው››፡፡ ክርስቶስ ያለማንም አስገዳጅነት በፈቃዱ በእኛ ፈንታ ሊሞትልን ወሰነ፡፡
ክርስቶስ በተዋህዶ ሰውም አምላክም ነው፡፡ ሊሆንበት ያለውን ከማወቅ ባሻገር ሥጋ እንደመልበሱ በሞቱ ተጨንቆ ነበር፡፡ ኢየሱስ ከሞቱ ቀን ቀደም ብሎ ባለው ምሽት በጌቴ ሰማኒ የአታክልት ሥፍራ በነበረበት ወቅት የነበረውን ሁኔታ በሉቃስ 22፡41-44 እንዲህ እናነባለን፡- ‹‹ከእነርሱም የድንጋይ ውርወራ የሚያህል ራቀ፥ ተንበርክኮም። አባት ሆይ፥ ብትፈቅድ ይህችን ጽዋ ከእኔ ውሰድ፤ ነገር ግን የእኔ ፈቃድ አይሁን የአንተ እንጂ እያለ ይጸልይ ነበር። ከሰማይም መጥቶ የሚያበረታ መልአክ ታየው። በፍርሃትም ሲጣጣር አጽንቶ ይጸልይ ነበር፤ ወዙም በምድር ላይ እንደሚወርድ እንደ ደም ነጠብጣብ ነበረ››፡፡ ክርስቶስ በእርግጥም በመስቀሉ ምጥ ነው ያዳነን፡፡
በተጨማሪ በ1ጴጥሮስ 2፡24 ላይ የሚከተለውን እናነባለን፡- ‹‹ለኃጢአት ሞተን ለጽድቅ እንድንኖር፥ እርሱ ራሱ በሥጋው ኃጢአታችንን በእንጨት ላይ ተሸከመ››፡፡ በእግዚአብሔር ፊት ጻድቃን ሆነን አንድንታይ ክርስቶስ የኃጢአታችንን እዳ መክፈል ነበረበት፡፡ ሰው በዚህ መንገድ ጻድቅ ሆኖ በእግዚአብሔር ዘንድ ሲታይ እግዚአብሔር ያዘጋጀውን የድነት ስጦታ ተቀብሏልና ከዘላለም ፍርድ ይድናል፡፡
የመስቀል ሞት የሰው ልጅ ሰውን አሰቃይቶ ለመግደል ካበጃቸው የስቃይ ፍርዶች አሰቃቂው ነው፡፡ ከዚህ የባሰ የለም፡፡ ጌታችን በዚህ መስቀል ላይ መግለጽ በሚያስቸግር ስቃይና ጣር ለስድስት ሰአታት ቆየ፡፡ እግዚአብሔር እኛን በማዳን ስራ ውስጥ ጻድቅ ይሆን ዘንድ ቅጣታችንን በመቀበል ስለእኛ ሞተ፡፡ ምን አይነት ፍቅር ነው! እርሶና እኔ ቃሉን ለመታዘዝ ክርስቶስ የከፈለው ዋጋ በቂ ምክኒያታችን አይሆንምን?
ገላቲያ 3፡26-27 እንዲህ ይላል፡- ‹‹በእምነት በኩል ሁላችሁ በክርስቶስ ኢየሱስ የእግዚአብሔር ልጆች ናችሁና፤››፡፡ ሁላችን የእግዚአብሔር ልጆች የመሆን ፍላጎት ቢኖረንም ይህ ሊሳካ የሚችለው በእምነት በኩል እንደሆነ ጥቅሱ ያስረዳል፡፡ በክርስቶስ ላይ ያለን እምነት ነው የእግዚአብሔር ልጆች እንድንሆን የሚያደርገን፡፡
ዮሐንስ 1፡12-13 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ለተቀበሉት ሁሉ ግን፥ በስሙ ለሚያምኑት ለእነርሱ የእግዚአብሔር ልጆች ይሆኑ ዘንድ ሥልጣንን ሰጣቸው፤››፡፡ ይህ ጥቅስ የእግዚአብሔር ልጅነት ስልጣን የተሰጣቸው እነማን እንደሆኑና ከእግዚአብሔር መወለድ ማለት ምን ማለት እንደሆነ ይነግረናል፡፡ የልጅነት ስልጣኑ የተሰጠው ክርስቶስን ለተቀበሉ ሲሆን ይህን የሚያደርጉ አማኞች ከእንግዲህ ወዲያ ፍጥረታዊ ሰዎች ብቻ እንዳልሆኑ ተቅሱ ያበስራቸዋል፡፡
የእግዚአብሔር ልጅና ቤተሰብ ለመሆን ዳግም መወለድ ይኖርብናል፡፡ ጌታችን በዮሐንስ 3፡3 ላይ እንዲህ ያለ ማስጠንቀቂያ ያስተላልፍልናል፡- ‹‹ኢየሱስም መልሶ:- እውነት እውነት እልሃለሁ፥ ሰው ዳግመኛ ካልተወለደ በቀር የእግዚአብሔርን መንግሥት ሊያይ አይችልም አለው››፡፡ በመቀጠል በዮሐንስ 3፡5 ላይ እንዴት ይህ ዳግም ልደት እንደሚከናወን ያስረዳናል፡- ‹‹ኢየሱስም መለሰ፥ እንዲህ ሲል:- እውነት እውነት እልሃለሁ፥ ሰው ከውኃና ከመንፈስ ካልተወለደ በቀር ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ሊገባ አይችልም››፡፡
መንግስተ ሰማይን የሚወርሱት የእግዚአብሐር ልጆች ብቻ ናቸው፡፡ በ1ጴጥሮስ 1፡4 እንዲህ ይላል፡- ‹‹ኢየሱስ ክርስቶስ ከሙታን በመነሣቱ ለሕያው ተስፋና ለማይጠፋ፥ እድፈትም ለሌለበት፥ ለማያልፍም ርስት እንደ ምሕረቱ ብዛት ሁለተኛ የወለደን የጌታችን የኢየሱስ ክርስቶስ አምላክና አባት ይባረክ፤ ይህም ርስት በመጨረሻው ዘመን ይገለጥ ዘንድ ለተዘጋጀ መዳን በእምነት በእግዚአብሔር ኃይል ለተጠበቃችሁ ለእናንተ በሰማይ ቀርቶላችኋል››፡፡ በክርስቶስ በማመን የእግዚአብሔር ልጅ ሆነዋል? ይህን ካላደረጉ በእግዚአብሔር ቃል መሰረት በሰማይ ርስት የሎትም፡፡
የሰው ዘር ከውድቀት በኋላ በእግዚአብሔር ፊት ጻድቅ ሆኖ መቅረብ ባለመቻሉ፣ ክርስቶስ ለዚህ ተስፋ ቢስ የሰው ዘር ወኪል በመሆንና በመታዘዝ ጻድቅ ሕይወቱን በሰው ልጅ ፈንታ ለእግዚአብሔር አቀረበ፡፡ የሰው ልጅ ሊሸከማት ያልቻለውን የኃጢአት ቅጣት በእርሱ ፈንታ በመሸከም የኃጢአት ስርየትን አስገኘለት፡፡ ከዚህም የተነሳ ሰው በእግዚአብሔር ፊት እንደ ጻድቅ ተቆጠረ፤ ክርስቶስ ግን እንደ ኃጢአተኛ ተቆጠረ፡፡ ሐዋሪያው ይህን ታላቅና አስደናቂ ልውውጥ «እኛ በእርሱ (በክርስቶስ) ሆነን የእግዚአብሔር ጽድቅ እንሆን ዘንድ ኃጢአት ያላወቀውን እርሱን (ክርስቶስን) ስለ እኛ ኃጢአት አደረገው›› በማለት ገልጦታል (2ቆሮንቶስ 5፡21)፡፡ ክርስቲያን ከእግዚአብሔር ጋር እርቅና ሰላም የሚኖረው በአንድ በኩል ክርስቶስ በእርሱ ስፍራ የሕግን ቅጣትና እርግማን በመሸከሙ ሲሆን (ገላቲያ 3፡13) በሌላ በኩል ደግሞ በክርስቶስ ጽድቅ ውስጥ በመቆሙ ነው (1ቆሮንቶስ 1፡30-31)፡፡
የክርስቶስ ሞት የእኛ ምትክ መሆኑ የሚያስገነዝበን ነገር ቢኖር እርሱ በእኛ ምትክ መሞቱን፣ የእኛን ህማም መታመሙን፣ የእኛን በደል መሸከሙን (ኢሳይያስ 53) ነው፡፡ ኢየሱስ ስለ እኛ ቆሰለ፤ ስለ እኛ ተዋደረ፤ የማይገባውን ያውም የመስቀል ሞት ለመሞት የታዘዘ ሆነ (ፊሊ.2፡8)፡፡ ጤነኛ የሆነ አእምሮ ሁሉ ይህን ካነበበ በኋላ «ግን ለምን?›› ብሎ ሊጠይቅ ይገባዋል፡፡ መልሱም ሊያድነን፣ ከፈጣሪያችን ጋር ሊያስታርቀን፣ ቅዱስ ሕዝብ ሊያደርገን፣ ቀድሞ ወደ ነበርንበቱ ክብር መልሶ ሊያመጣን የሚል ይሆናል፡፡ ይህ የመዳን ብቸኛው መንገድ ነው (ዮሐንስ 14፡6)፣ ከዚህ የተሻለ የመዳን መንገድ ለመፈለግ ማሰብም ሆነ ማድረግ ከእግዚአብሔር ይልቅ ጥበበኛ ነኝ ከሚል ትእቢተኛ ልብ የሚመነጭ ከመሆኑ ባሻገር የኢየሱስን ሞት ከንቱ ማድረግም ጭምር ነው (ገላቲያ 2፡21) በተጨማሪም ቅዱስ ደሙንም ማክፋፋት ይሆናል (ዕብራዊያን 10፡29)፡፡
እርስዎን ከእግዚአብሔር ጋር ለማስታረቅ የሚቀር ሌላ መሥዋዕት እንደሌለ ይወቁ፣ የኢየሱስ መሥዋዕት ፍጹም፣ ንጹህ፣ ቅዱስ፣ በቂ በመሆኑ እርስዎን ለማዳን የሚችል እንደሆነ ይመኑ፡፡ ይህንን የድነት መንገድ የእርሷ ለማድረግ ከእምነት ውጪ እንደማይጠበቅብዎም ይመኑ፡፡ ከዚህ ውጪ ምንም ነገር ለማድረግ በሚንቀሳቀሱበት ቅስበት የኢየሱስ የመስቀል ሥራ ጎዶሎና ያለ እኔ እርዳታ በራሱ ሊቆም የማይችል ደካማ ነው እያሉ እንደሆነ አይዘንጉ፡፡ “ለመዳን (ከእግዚአብሔር ጋር ለመታረቅ) ከማመን ውጪ ከኔ የሚጠበቅ እኔ የማዋጣው ነገር የለም ነው የምትለኝ?” ብለው የሚጠይቁ ከሆነ፣ እኔ ደግሞ በተራዬ አንድ ጥያቄ እንድጠይቅዎ ይፍቀዱልኝ፡- “ከእግዚአብሔር ጋር ለመታረቅ እርሶ ሊያደርጉት የሚችሉት አንዳች ነገር ቢኖር ኖሮ እግዚአብሔር አንድያ ልጁን ለዚህ ሥቃይ አሳልፎ የሚሰጠጥ ይምስሎታል?”
ኢየሱስ በመሥቀሉ ሥራ ሞትዎን እንደሞተልዎ ሥቃዮን እንደ ተሰቃየልዎ፣ ቢያምኑ ለነፍስዎም ቤዛ አድርጎ ሕይወቱን ስለ እርስዎ አሳልፎ እንደ ሰጠልዎ ቢያምኑ፣ እግዚአብሔር በእርስዎ ላይ የተቆጣውን ቁጣ በእርስዎ ምትክ ሆኖ ሁለት እጆቹን ዘርግቶ እርቃኑ በቀራንዮ ኮረብታ ላይ በተገሰቀለልዎ አዳኝ ላይ ማሳረፉና እርስዎም በዚህ ምክኒያት ከዚያ አስፈሪ ቁጣ ማምለጥዎን ቢያምኑ፣ ከተጣሉት ፈጣሪ ጋር እርቅ ፈጥረዋልና በእርግጥ የዘላላም ሕይወት አለዎት!! በእግዚአብሔር ፊት በክርስቶስ ምክኒያት (እርሱን ለብሰው) ስለሚታዩ ጻድቅና ቅዱስ ለርሰቱም የሚመጥኑ ሆነው ይታያሉ፡፡
ጸሎት መጸለይ፣ ጦም መጦም፣ ችግረኛ መርዳት፣ በቅድስና ለመኖር ራስን መግዛትና የመሳሰሉት ነገሮች ሁሉ ከአምላኩ ጋር ከተታረቀና የዘላለም ሕይወት እንዳለው ከሚያምን አማኝ ሁሉ የሚጠበቅ ብቻ ሳይሆን በክርስቶስ የፍርድ ወንበር ፊት እያንዳንዱ ሰው ሽልማት የሚቀበልበት መመዘኛዎች ናቸውና ችላ ያሚባሉ ነገሮች አይደሉም (ራዕ. 22፡12)፡፡ ሆኖም ግን እነዚህ ነገሮች በአንድ ላይ ተቆልለው እንደተራራ ቢከመሩ ክርስቶስ ለእርሶ ካደረገልዎ የመስቀል ሥራ አንጻር የኢምንት መጠን እንኳ ሊቸራቸው አይችልም፤ ፈጽሞም ከእግዚአብሔር ጋር ሊያስታርቅዎ አይችሉም፡፡
ኢየሱስ በሉቃስ 13፡3 ላይ እንዲህ ይላል፡- ‹‹እላችኋለሁ፣ አይደለም፤ ነገር ግን ንስሐ ባትገቡ ሁላችሁ እንዲሁ ትጠፋላችሁ››፡፡ ምርጫው ንስሃ መግባት ወይም መጥፋት ነው፡፡ ሶስተኛ አማራጭ አልቀረበልንም፡፡ ሰይጣን ግን ይህን ስናደርግ ማየት ፈጽሞ አይጥመውም፡፡ የሐዋሪያት ሥራ 17፡30 እንዲህ ይላል፡- ‹‹እንግዲህ እግዚአብሔር ያለማወቅን ወራት አሳልፎ አሁን በየቦታቸው ንስሐ ይገቡ ዘንድ ሰውን ሁሉ ያዛል››፡፡ ሁላችን ንስሃ እንድንገባ ጥሪ ተደርጎልናል፡፡ ከምን ንስሃ እንድንገባ? መልሱ ‹ከኃጢአታችን› የሚል ነው፡፡ ‹‹ኃጢአት የለብንም ብንል ራሳችንን እናስታለን፥ እውነትም በእኛ ውስጥ የለም›› (1ዮሐንስ 1፡8)፡፡
እግዚአብሔር ወደ እርሱ ፊታችንን እንድናዞር ይፈልጋል፡፡ በ 2ጴጥሮስ 3፡9 ላይ እንዲ በማለት ይመክረናል፡- ‹‹ለአንዳንዶች የሚዘገይ እንደሚመስላቸው ጌታ ስለ ተስፋ ቃሉ አይዘገይም፥ ነገር ግን ሁሉ ወደ ንስሐ እንዲደርሱ እንጂ ማንም እንዳይጠፋ ወዶ ስለ እናንተ ይታገሣል››፡፡ ንስሃ በመግባት ከጥፋት እንድንድን የእግዚአብሔር በጎ ፈቃድ ነው፡፡ በትእግስትም ይጠብቀናል፡፡ ነገ የእኛ ስላልሆነ ማንም ለንስሃ ቀጠሮ ሊይዝ አይችልም፡፡ የመዳን ቀን አሁን ነው፡፡
ንስሃ ማዘን ብቻ አይደለም፡፡ 2ቆሮንቶስ 7፡10 እንዲህ ይላል፡- ‹‹እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ የሆነ ኀዘን ጸጸት የሌለበትን፥ ወደ መዳንም የሚያደርሰውን ንስሐ ያደርጋልና፤ የዓለም ኀዘን ግን ሞትን ያመጣል››፡፡ እግዚአብሔራዊ ሃዘን፣ ሃዘን ላይ አትቆምም፤ ንስሃን ትወልዳለች እንጂ፡፡ ናስሃ ስለ ኃጢአታችን ማዘን ብቻም አይደልም፡፡ በእርግጥ ሰው ሳያዝን ንስሃ መግባት አይችልም፡፡ ነገር ግን ሃዘኑ ብቻውን በቂ አይደለም፡፡ ንስሃን ሙሉ የሚያደርገው የሚከተለው ነው፡- አንድ ሰው መጀመሪያ ኃጢአት መስራቱን ማወቅ አለበት፣ ከዛም በሰራው ኃጢአት ማዘን አለበት፣ በመጨረሻም ከዛ ኃጢአት ፊቱን ማዞር አለበት፡፡
ጳውሎስ እንዲህ ይላል፡- ‹‹እንግዲህ ምን እንላለን? ጸጋ እንዲበዛ በኃጢአት ጸንተን እንኑርን? አይደለም። ለኃጢአት የሞትን እኛ ወደ ፊት እንዴት አድርገን በእርሱ እንኖራለን?›› (ሮሜ 6፡1-2)፡፡ እንግዳው በእምነታችን የእግዚአብሔር ልጆች መሆናችንን እና ከፍርድ መዳናችንን፣ የንስሃ ፍሬና በማድረግ ማሳየት ይኖርብናል፡፡ ‹‹እንግዲህ ለንስሐ የሚገባ ፍሬ አድርጉ›› (ማቴዎስ 3፡8)፡፡
እግዚአብሔር በልጁ በኩል መዳናችንን ፈጽሞልናል፡፡ ይህ መልካምነቱ እርሱን ደስ በማሰኘት ለመኖር በቂ ምክኒያታችን ነው፡፡ እርሱ አስቀድሞ፣ ልጁን በመስጠትና እኛን ከዘላለም ፍርድ በማዳን ፍቅሩን ስለገለጠልን እኛም እርሱን በፍጹም ሃይላችን በፍጹም ነፍሳችንና በፍጹም ልባችን በመውደድ ትክክለኛ ምላሽ ልንሰጠው ያስፈልጋል፡፡ (1ዮሐንስ 4፡9) (ማቴዎስ 22፡37)፡፡ ይህንን ታላቅ የድነት ስጦታ ችላ ካላለ ሰው ሁሉ ይህ ትክክለኛ ምላሽ ይጠበቃል፡፡ የሚጠበቀው ምላሽ በዮሐንስ 14፡24 እና በ1ዮሐንስ 2፡4 ላይ ተገልጧል፡፡ ‹‹የማይወደኝ ቃሌን አይጠብቅም፤ የምትሰሙትም ቃል የላከኝ የአብ ነው እንጂ የእኔ አይደለም›› በዮሐንስ 14፡24፡፡ ‹‹አውቄዋለሁ የሚል ትእዛዛቱንም የማይጠብቅ ውሸተኛ ነው እውነትም በእርሱ ውስጥ የለም›› 1ዮሐንስ 2፡4፡፡
ክርስቶስን ይወዳሉ? እንግዳው ክርስቶስን የሚወዱ ከሆነ እርሱ እንዲህ ይሎታል፡- ‹‹ብትወዱኝ ትእዛዜን ጠብቁ። እኔም አብን እለምናለሁ ለዘላለምም ከእናንተ ጋር እንዲኖር ሌላ አጽናኝ ይሰጣችኋል፤›› (ዮሐንስ 14፡15-16)፡፡
በመልካም ምግባራችን – ከእግዚአብሔር ጋር መታረቅ፣ ከእግዚአብሔር ቁጣ ማምለጥ፣ የእግዚአብሔር ልጅ መባልና ከሞት መትረፍ እንደማንችል መጽሐፍ ቅዱሳዊ ማስረጃዎችን በቀደሙት ትምህርቶች ላይ ተመልክተናል፡፡ ይህ ማጠቃለያ አንድ ጥያቄ እንድንጠይቅ ያስገድደናል – ‹የመልካም ምግባሮቻችን ፋይዳ ምኑ ላይ ነው?› የሚል፡፡ መጽሐፍ ቅዱስ ለዚህ በቂ ምላሽ አለው፡፡ መልካም ምግባሮቻችን የዘላለም ሕይወት የሚያሰጡን ባይሆንም፣ ዋጋ ግን አላቸው፡፡ ይህም ዋጋ በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ ሽልማት ተብሎ ተጠቅሷል፡፡
ለክርስቲያኖች ብቻ የተዘጋጀው ይህ የሽልማት ሥነ-ሥርዓት ፈፅሞ ከዘላልም ሞት መትርፍ ጉዳይ ጋር የተገናኘ አይደለም፡፡ ይህ በመስቀሉ ላይ የተፈፀመ ጉዳይ ነው፡፡ ይህ ሽልማት እኔ ለእግዚአብሔር ካደረኩት ተግባር ጋርም አይገናኝም፡፡ እግዚአብሔር እኔ በራሴ ማድረግ የምችለውን ነገር አይፈልገውም፡፡ ይህ ሽልማት የሚያያዘው በምድር የሕይወት ዘመኔ፣ ከመንፈስ ቅዱስ ጋር ባለኝ ሕብረት አማካኝነት በእምነት እርሱ በእኔ ሕይወት ውስጥ ፍሬ እንዲያፈራ ከፈቀድኩለት ጉዳይ ጋር ብቻ ነው፡፡ ይህንን ሰማያዊ ሽልማት ከምድራዊ ሽልማት ጋር ላነፃፅረው አልችልም፡፡ ነገር ግን ይህ ሽልማት በሰማይ ባለኝ የሕይወት ሁኔታ/quality ላይ በሆነ መልክ ተፅዕኖ አሳድራል፡፡ ሽልማት ከቅጣት ጋር የተገናኘ ባለመሆኑ ክርስቲያኖች ይህንን ጉዳይ ቸል ሊሉ አይገባም፡፡ እግዚአብሔር ይህንን ጉዳይ ታላቅ ነው ካለ በእርግጥ ታላቅ ነው!
ሮሜ. 14፤10-12 አንተም በወንድምህ ላይ ስለ ምን ትፈርዳለህ? ወይስ አንተ ደግሞ ወንድምህን ስለ ምን ትንቃለህ? ሁላችን በክርስቶስ ፍርድ ወንበር ፊት እንቆማለንና። እኔ ሕያው ነኝ፣ ይላል ጌታ፣ ጉልበት ሁሉ ለእኔ ይንበረከካል መላስም ሁሉ እግዚአብሔርን ያመሰግናል ተብሎ ተጽፎአልና። እንግዲያስ እያንዳንዳችን ስለ ራሳችን ለእግዚአብሔር መልስ እንሰጣለን።
2ቆሮ. 5፤9-10 ስለዚህ ደግሞ ብናድር ወይም ተለይተን ብንሆን እርሱን ደስ የምናሰኝ ልንሆን እንቀናለን። መልካም ቢሆን ወይም ክፉ እንዳደረገ፣ እያንዳንዱ በሥጋው የተሠራውን በብድራት ይቀበል ዘንድ ሁላችን በክርስቶስ በፍርድ ወንበር ፊት ልንገለጥ ይገባናልና።
2ጢሞ. 4፤7-8 መልካሙን ገድል ተጋድዬአለሁ፣ ሩጫውን ጨርሼአለሁ፣ ሃይማኖትን ጠብቄአለሁ፤ ወደ ፊት የጽድቅ አክሊል ተዘጋጅቶልኛል፣ ይህንም ጻድቅ ፈራጅ የሆነው ጌታ ያን ቀን ለእኔ ያስረክባል፣ ደግሞም መገለጡን ለሚወዱት ሁሉ እንጂ ለእኔ ብቻ አይደለም።
ስለ የትኞቹ ነገሮች ነው አማኞች የሚሸለሙት? ከዚህ በታች የተገለፁት፣ መንፈስ ቅዱስ በእኛ ውስጥ እንዲሰራ በፈቀድንለት መጠን በሕይወታችን ሊሆኑ ከምንጠብቃቸው ፍሬዎች ናሙናዎች ናቸው፡፡
ማቴ. 5፤11-12 ሲነቅፉአችሁና ሲያሳድዱአችሁ በእኔም ምክንያት ክፉውን ሁሉ በውሸት ሲናገሩባችሁ ብፁዓን ናችሁ። ዋጋችሁ በሰማያት ታላቅ ነውና ደስ ይበላችሁ፣ ሐሴትም አድርጉ፤ ከእናንተ በፊት የነበሩትን ነቢያትን እንዲሁ አሳድደዋቸዋልና።
ኤፌ. 6፤5-8 ባሪያዎች ሆይ፣ ለክርስቶስ እንደምትታዘዙ በፍርሃትና በመንቀጥቀጥ በልባችሁ ቅንነት በሥጋ ጌቶቻችሁ ለሆኑ ታዘዙ፤ የእግዚአብሔርን ፈቃድ እንደሚያደርጉ እንደ ክርስቶስ ባሪያዎች እንጂ ለሰው ደስ እንደምታሰኙ ለታይታ የምትገዙ አትሁኑ። ለሰው ሳይሆን ለጌታ እንደምትገዙ በትጋትና በበጎ ፈቃድ ተገዙ፤ ባሪያ ቢሆን ወይም ጨዋ ሰው፣ እያንዳንዱ የሚያደርገውን መልካም ነገር ሁሉ ከጌታ በብድራት እንዲቀበለው ታውቃላችሁና።
ቆላ. 3፤22-24 ባሪያዎች ሆይ፣ በቅን ልብ ጌታን እየፈራችሁ እንጂ፣ ለሰው ደስ እንደምታሰኙ ለታይታ የምትገዙ ሳትሆኑ፣ በሥጋ ጌቶቻችሁ ለሆኑ በሁሉ ታዘዙ። ለሰው ሳይሆን ለጌታ እንደምታደርጉ፣ የምታደርጉትን ሁሉ በትጋት አድርጉት፣ ከጌታ የርስትን ብድራት እንድትቀበሉ ታውቃላችሁና። የምታገለግሉት ጌታ ክርስቶስ ነውና።
1ተሰ. 2፤19-20 ተስፋችን ወይስ ደስታችን ወይስ የትምክህታችን አክሊል ማን ነው? በጌታችን በኢየሱስ ፊት በመምጣቱ እናንተ አይደላችሁምን? እናንተ ክብራችን ደስታችንም ናችሁና።
ራዕ. 2፤10 ልትቀበለው ያለህን መከራ አትፍራ። እነሆ፣ እንድትፈተኑ ዲያብሎስ ከእናንተ አንዳንዶቻችሁን በወኅኒ ሊያገባችሁ አለው፣ አሥር ቀንም መከራን ትቀበላላችሁ። እስከሞት ድረስ የታመንህ ሁን የሕይወትንም አክሊል እሰጥሃለሁ።
እያንዳንዳችን ቢያንስ ሦስት ሐብቶች አሉን፡- ጊዜ፣ ጉልበትና ያለን ንብረት፡፡ መንፈስ ቅዱስ እነዚህን ሃብቶቼን እንዲጠቀም በሕይወቴ ውስጥ ስፈቅድለት ከወርቅ፣ ብርና የከበረ ድንጋይ ዘላለማዊ ሽልማት ፍሬ ያለውን ነገር ለእኔ ይሰራል፡፡ እነዚህ ሀብቶቼን መንፈስ ቅዱስ እንዳይጠቀም እንቅፋት ስሆንበት ደግሞ ከእንጨት ከገለባና አገዳ ዘላቂነት የሌለውን ለሽልማት የማያበቃ ሕንፃ ራሴ ለራሴው እሰራለሁ (1ቆሮንቶስ 3፡10-15)፡፡
ሽልማት፣ መንፈስ ቅዱስ በሕይወቴ ውስጥ ፍሬ እንዲያፈራ ከእርሱ ጋር በሕብረት በመጣመር በእምነት የኖርኩበት ኑሮ ውጤት ነው፡፡ በመጨረሻው የመጽሐፍ ቅዱስ መፅሀፍ የመጨረሻ የራዕይ ክፍል ላይ እነዚህን የጌታ ቃሎች እናገኛለን፡፡ ‹‹እነሆ በቶሎ እመጣለሁ ለእያንዳንዱም እንደ ሥራው መጠን እከፍል ዘንድ ዋጋዬ ከእኔ ጋር አለ፡፡›› (ራዕ. 22፤12) የዘላለም ሕይወት ስጦታ ቢሆንም በሕይወታችን ላሳየነው ታማኝነት ሽልማት የምናገንበትና ታማኝ ላልሆንበት ደግሞ ሽልማት የምናጣበት ጊዜ ግን አለ፡፡
እግዚአብሔርን ከፍቅር በመነሳትና ለእርሱ ክብር ስንል ልናገለግለው ይገባል፡፡ የሽልማት ባህሪንም መረዳት እንዲሁ እንድናደርግ ያስተምረናል፡፡ እግዚአብሔር የዘላለም ሕይወትን ይሰጠናል፡፡ ይህን በእምነታችን የምንቀበለው ነው፡፡ ደግሞም ስለ መልካም ሥራችን ይሸልመናል፡፡ ይህንን ደግሞ በትጋታችን የምንቀበለው ነው። እግዚአብሔር ፀጋውን እስከተጠቀምንበት ድረስ መፈለግንና ማድረግን በእኛ ውስጥ ሆኖ ይሰራል (ፊል 2፤12-13)፡፡ ነገር ግን ለማገልገል መፍቀድና ይህንንም ለማድረግ መትጋት ከእኛ የሚጠበቁ የእኛ ድርሻዎችና የእኛ አስተዋፅኦዎች ናቸው፡፡ እናም እግዚአብሔር ይህንን ነገራችንን፣ ሽልማት እንደሚገባው አድርጎ ይቆጥረዋል፡፡
1ቆሮ. 15፤10 ነገር ግን በእግዚአብሔር ጸጋ የሆንሁ እኔ ነኝ፤ ለእኔም የተሰጠኝ ጸጋው ከንቱ አልነበረም ከሁላቸው ይልቅ ግን ደከምሁ፣ ዳሩ ግን ከእኔ ጋር ያለው የእግዚአብሔር ጸጋ ነው እንጂ እኔ አይደለሁም።
ኃጢአት ከጌታ ጋር ያለንን ሕብረት ያሳጣናል፡፡ በአንድ ሰው ውስጥ ያለ የታወቀ ኃጢአት ከጌታ ጋር ያለን የቅርብ ግንኙነት ያውካል፤ የግለሰቡን ደስታና ሰላምንም ያጠፋል (መዝ 32፤3-4)፡፡
ኃጢአት ኃይልና ፍሬያማነትን ያሳጣናል፡፡ ኃጢአታችንን በእውነተኛ ልብ መናዘዝ ስናቆም በውስጣችን ያለውን መንፈስ እናጠፋለን፡፡ ይህ ማለት ደግሞ በእምነት በእግዚአብሔር አቅርቦት መኖር አቁመን በሥጋ ኃይል መኖር ጀመርን ማለት ነው። በሥጋችን ማስተዋል ሕይወትን ወደ መምራት ዘወር እንላለን (ገላ. 3፡1-5፣ 5፡5፣ ኤር. 2፡12-13) የዚህ ውጤቱ ደግሞ የሥጋ ፍሬና፣ ፍሬቢስ መዘዙ ይሆናል (ገላ5፤19-21.26)፡፡ የእምነትና የመታዘዝ ሕይወት ደግሞ በእርሱ ውስጥ ከመኖር ውጪ የማይታሰብ ነው (ዮሐ 15፤1-7)፡፡
ኃጢአት ራእይ አልባ ያደርገናል፡፡ ሕይወታችንን የሚመራው ጌታ ሳይሆን ራሳችን ስንሆን ስለ ሰዎችና ስለ አገልግሎት አጋጣሚዎች ግዴለሾች እንሆናለን፤ ራዕይ እናጣለን፡፡ ሥጋዊ አማኞች የራሳቸውን አጀንዳዎች ከሟሟላትና የግላቸውን ግቦች ከመምታት ውጪ ሌላ ራዕይ አይኖራቸውም (ዮሐ 4፤34)፡፡
ኃጢአት ከሌሎች አማኞች ጋር ያለንን ሕብረትና ያውካል፡፡ ሥጋዊነት በአካባቢያችን አብረውን ከሚኖሩ ቤተሰቦቻችን፣ ጓደኞቻችን፣ እና አብረውን የክርስቶስን አካል ከሚያገለግሉ አማኞች ጋር የተበላሸና ስቃይ ያለው ሕብረት እንድንገፋ ያደርገናል (ገላ. 5፡15)፡፡
ኃጢአት ጤና ያሳጣል፤ ከፍተኛ ጥንካሬና ወኔን ይሰልባል፡፡ እርግጥ ነው ሁሉም ህመም፣ ድካምና ስቃይ የኃጢአት ውጤት ሊሆን አይችልም፤ አይደለምም፡፡ ሆኖም አንዳንድ ጊዜ የኀጢአት ውጤትም ሊሆኑ ይችላሉ (1ቆሮ. 11፡29-30፣ 1ዮሐ5፡16-17፣ ምሳሌ 17፡22፣ 14፤30)፡፡
ኃጢአት በመጨረሻው ዘመን ሽልማት ማጣትን ያስከትላል፡፡ 1ቆሮ 3፤13-15 ‹‹የእያንዳንዱ ሥራ ይገለጣል፤ በእሳት ስለ ሚገለጥ የ ቀን ያሳያልና፣ የእያንዳንዱም ሥራ እንዴት መሆኑን እሳቱ ይፈትነዋል፡፡ ማንም በእርሱ ላይ ያነጸው ሥራ ቢጸናለት ደመዎዙን ይቀበላል፤ የማንም ሥራ የተቃጠለበት ቢሆን ይጎዳበታል፣ እርሱ ራሱ ግን ይድናል፣ ነገር ግን በእሳት እንደሚድን ይሆናል››፡፡
1ቆሮ. 3፤13-15 ‹‹የእያንዳንዱ ሥራ ይገለጣል፤ በእሳት ስለ ሚገለጥ ያ ቀን ያሳያልና፣ እያንዳንዱም ሥራ እንዴት መሆኑን እሳቱ ይፈትነዋል፡፡ ማንም በእርሱ ላይ ያለጸው ሥራ ቢጸናለት ደመዎዙን ይቀበላል፤ የማንም ሥራ የተቃጠለበት ቢሆን ይጎዳበታል፣ እርሱ ራሱ ግን ይድናል፣ ነገር ግን በእሳት እንደሚድን ይሆናል››፡፡
1ቆሮ 4፤5 «ስለዚህም በጨለማ የተሰወረውን ደግሞ ወደ ብርኀን የሚያወጣ፣ የልብንም ምክር የሚገልጥ ጌታ እስኪመጣ ድረስ፣ ጊዜው ሳይደርስ አንዳች አትፍረዱ፤ በዚያን ጊዜም ለእያንዳንዱ ምስጋናው ከእግዚአብሔር ዘንድ ይሆናል፡፡´
2ቆሮ. 5፤10 «መልካም ቢሆን ወይም ክፉ እንዳደረገ፣ እያንዳንዱ በሥጋው የተሰራውን በብድራት ይቀበል ዘንድ፣ ሁላችን በክርስቶስ በፍርድ ወንበር ፊት ልንገለጥ ይገባናልና፡፡´
እግዚአብሔር (ሕግ) ሰጣቸው፤ እነርሱ ተላለፉት፡፡ ባለመታዘዛቸው ኃጢአትና ሞት ወደ አለም ገባ፡፡ … ስለዚህ ምክኒያት ኃጢአት በአንድ ሰው ወደ ዓለም ገባ፣ በኃጢአትም ሞት፣ እንደዚሁም ሁሉ ኃጢአትን ስላደረጉ ሞት ለሰው ሁሉ ደረሰ፤…(ሮሜ 5፡12)
መጽሐፍ ቅዱስ እግዚአብሔር ፍቅር፣ ፍጹም፣ ሉአላዊ፣ ቅዱስ፣ ጻዲቅ፣ ርህሩህ፣ ይቅር ባይ እንደሆነ ይናገራል፡፡ እርሱ ሊዋሽ አይችልም፣ ሊለወጥም አይችልም፡፡ ፈጽሞ ሊታመን የሚችል አምላክ ነው፡፡
ሰይጣን እግዚአብሔርን ሊታመን እነደማይችልና ለሰው ልጆችም ጥቅም የማይቆም እነደሆነ በሰው አእምሮ ውስጥ ይስላል፡፡ የሰይጣን አይነተኛ ውሸት እኛ ያለ እግዚአብሔር ሰላምን፣ ደስታን፣ እርካታን፣ ሃሴትንና ፍፁም ተድላን ልናገኝ እንደምንችል ማግባባት ነው፡፡
እግዚአብሔር ለሰው ልጅ ያቀደው ደስታ ከእርሱ ጋር ህብረት በማድረግ ብቻ የሚገኝ ደስታ ነው፡፡ (ኢየሱስ እንዲህ አለ) … ሰላምን እተውላችኋለሁ፣ ሰላሜን እሰጣችኋለሁ፣ እኔ የምሰጣችሁ አለም እንደሚሰጥ አይደለም፡፡ ዮሐ. 14፡27 … የእግዚአብሔር መንግስት ጽድቅና ሰላም በመንፈስ ቅዱስም የሆነ ደስታ ናት እንጂ መብልና መጠጥ አይደለችምና፡፡ (ሮሜ 14፡17)
የማያምን ሰው የሚያደርገው ነገር ሁሉ መጥፎ አይደለም፡፡ ከሰው እይታ አንፃር የማያምን ሰው በርካታ መልካም ነገሮች ያደርጋል፡፡ ችግሩ የሰው ልጅ በራሱ የሚያደርገው መልካም ነገር በእግዚአብሔር ሚዛን ፍጹም አለመሆኑ ነው፡፡ ሰው በራሱ የሚሰራው ማንኛውም ነገር እንከን ያለው፣ የተዛባ እና ክብር የጎደለው ነው፡፡ እግዚአብሔር ”የእኔን ምርጥ“ ነገር ሊቀበለው አይችልም፡፡
የማያምኑ ሰዎች ተግባራችው (ፊሬያቸው) የዘላለም ሕይወት ዋጋ የለውም፤ እግዚአብሔርንም ደስ ሊያሰኝ አይችልም፡፡ መልካም ተግባሮቻቸው ሳይቀሩ ጊዜያዊና በዚህኛው አለም ብቻ የሚቀሩ ናቸው፡፡
ሮሜ 8፡7-8 ስለ ሥጋ ማሰብ በእግዚአብሔር ዘንድ ጥል ነውና፣ ለእግዚአብሔር ሕግ አይገዛምና፣ መገዛትም ተስኖታል፤ በሥጋ ያሉትም እግዚአብሔርን ደስ ሊያሰኙት አይችሉም፡፡
በዚህ ወቅት አንድ ሰው ክርስቶስን ቢገፋ (ባይቀበል) እና ቢሞት ቤቱን (ሕይወቱን) በአሸዋ ላይ የሰራ ሰውን ይመስላል (ማቴዎስ 7፡24-27)፡፡ በመጨረሻም የማያምኑ ሰዎች ወደሚያገኛቸው ፍርድ ይገባል (ራዕይ 20፡11-15)፡፡ አማኞች ከዚህ ፍርድ ነፃ መሆናቸው ሊሰመርበት ይገባል፡፡ የዚህ አይነቱ ፍርድ የማያምኑ ሰዎችን ብቻ የሚመለከት ነው፡፡
ይህ ጉዳይ በሰው ልጆች ሕይወት ውስጥ ትልቅ ስፍራ የሚሰጠው ነው፡፡ በዚህ የመስቀል ሥራ አማካኝነት በእግዚአብሔር አይን አንድ ክርስቲያን ከሞት (የእግዚአብሔር ሕይወት ከሌለበት) ወደ “ሕይወት” (ጌታ ወደ አደረበት/ወደ ሚኖርበት ሕይወት) ተሻገረ ማለት ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪም ከተስፋ ቢስነት ተስፋ ወደሞላው ሕይወት ተሻገረ ማለት ነው፡፡
ዮሐንስ 5፡24 “እውነት እውነት እላችኋለው፣ ቃሌን የሚሰማ የላከኝንም የሚያምን የዘላለም ሕይወት አለው፣ ከሞትም ወደ ሕይወት ተሻገረ አንጂ ወደ ፍርድ አይመጣም፡፡$
በድነት ወቅት መንፈስ ቅዱስንና አዲስ ሕይወትን እቀበላለው፡፡ በድነት ወቅት በክርስቶስ ከተከፈለልኝ ዋጋ እና ጽድቅ የተነሳ ከእግዚአብሔር ጋር ሕብረት ማድረግ እችላለሁ፡፡ ይህ ሕብረት የተገኘው ከራሴ ሥራ የተነሳ አይደለም (1ቆሮ1፡30)፡፡
የእግዚአብሔር መሠረት እና የእኔ መሠረት አማራጮች – እግዚአብሔር መሠረትን መስርቷል፡፡ ይህ መሠረት ደግሞ የእኔን ድነት የሚወክለው ኢየሱስ ነው፡፡ ይህ እውነት ለሁሉ አማኞች በእኩል ደረጃ የሚሰራ እውነት ነው፡፡ ነገር ግን እያንዳንዳችን በዚህ መሠረት ላይ የማነፅ ምርጫ አለን፡፡ ሕንፃዎቹ በምድር ላይ በሚኖረኝ የቆይታ ጊዜ የሐብቶቼን ማለትም እንደ (ጊዜ፣ ጉልበት፣ ንብረት) አጠቃቀም የሚወክሉ ናቸው፡፡ መንፈስ ቅዱስን እንደ ዋና የሕንፃ ተቋራጭ በሕይወቴ ቦታ በመስጠት እነዚህን ሐብቶቼን እንዲጠቀም ብፈቅድለት፣ እርሱ በሐብቶቼ የዘላለም ዋጋ ትርፍ ያለውን ሕንፃ ለመገንባት በእኔ ውስጥ በወርቅ፣ በብርና በከበረ ድንጋይ ያንፃል፡፡ በዚህ ሁኔታ ባልሾመው ግን ሕንፃው በእንጨት፣ በሳር ወይም በአገዳ የተገነባ ይሆናል፡፡
1ቆሮ. 3፡10-15 “የእግዚአብሔር ጸጋ እንደ ተሰጠኝ መጠን እንደ ብልሀተኛ የአናጺ አለቃ መሠረትን መሠረትሁ፣ ሌላውም በላዩ ያንፃል፡፡ እያንዳንዱ ግን በእርሱ ላይ እንዴት እንዲያንጽ ይጠንቀቅ፡፡ ከተመሠረተው በቀር ማንም ሌላ መሠረት ሊመሠርት አይችልምና እርሱም ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፡፡ ማንም ግን በዚህ መሠረት ላይ በወርቅ ቢሆን በብርም በከበረም ድንጋይም በእንጨትም በሳርም ወይም በአገዳ ቢያንጽ የእያንዳንዱ ሥራ ይገለጣል በእሳት ስለሚገለጥ ያ ቀን ያሳያልና የእያንዳንዱም ሥራ እንዴት መሆኑን እሳቱ ይፈትነዋል፡፡ ማንም በእርሱ ላይ ያነጸው ሥራ ቢጸናለት ደመወዙን ይቀበላል የማንም ሥራ የተቃጠለበት ቢሆን ይጎዳበታል፣ እርሱ ራሱ ግን ይድናል ነገር ግን በእሳት እንደሚድን ይሆናል፡፡”
በመጨረሻም፣ መጽሐፍ ቅዱስ የክርስቶስ ሞት እግዚአብሔር በአማኙ ሕይወት በተደረገው ኃጢአት ላይ ያለውን ቁጣ ለመመስ ፍፁምና ሙሉ እንደሆነ ያስተምረናል፡፡ በልጁ ሙሉና ፍፁም መስዋዕት አማካኝነት እግዚአብሔር በኃጢአት ላይ የነበረው የፍትህ ጥያቄ በሙላት ተመልሷል፡፡ አማኙ በኃጢአቱ ምክንያት ከሚያገኘው ቅጣት በክርስቶስ ቤዛነት ምክንያት አምልጧል፡፡ እዳውም በክርስቶስ ደም ተከፍሏል፡፡ አማኙ በክርስቶስ ሆኖ ለፍርድ ቀርቧል፣ ተፈርዶበታል፣ ተቀጥቷልም፡፡ አንድ ጊዜውኑ በክርስቶስ ቤዛነት ተከፍሏልና እግዚአብሔር ሌላ ቤዛነትትን አይጠብቅም፡፡ እግዚአብሔር አማኙን በክርስቶስ የፅድቅ ልብስ ተሸፍኖ ይመለከተዋል፡፡ ስለዚህም እግዚአብሔር በአማኙ ሕይወት ውስጥ ነቀፋ ሊያገኝ አይችልም፤ ክርስቶስን ለብሷልና፡፡ ስለዚህ በክርስቶስ የፍርድ ወንበር ፊት አማኝ ስለ ኃጢአቱ አይቀጣም፤ ስለ ኃጢአቱም ወደፊት የሚከፍለው ዋጋ አልቀረለትም፡፡
ማነኛውም ጥያቄ ሆነ አስተያየት ቢኖርዎ፣ “አስተያየት ወይም ጥያቄ ካልዎ እባክዎ ያሳውቁን” ያሚለውን ሊንክ በመጫን ቢልኩልን ወይም ከዚህ በታች ያለውን ፎርም በመጠቀም ቢልኩልን ተገቢውን ምላሽ ለመስጠት ቃል እንገባለን፡፡
Comment: ምን ሆናችሃል ወይ አይለቀቅም በሉን አርፈን እንቀመጥ, ምን አይነት ህገ-መንግስት ነው። ወይ ኢትዮጵያ አንድ ሰው አለማውጣት !!!! ፈጣሪ ጠብቀን
አንዳንድ ቁርቋሶ፤ መንገድ መዝጋት፤ የሥራ ማቆም አድማ፤ የተቃውሞ ሰልፍ፤ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የቡድን ግጭት፤ የአንዳንድ መገናኛ ብዙሃን ትንታኔና ዘገባ፤ የፖለቲካ ቡድኖች ሽኩቻና ክስ፤ የዜጎች መፈናቀል፤ አንዳንድ የብሔሮች ሥር የመስደድ አዝማሚያ መከተል የጀመረ መቃቃር፤ ቁጣና መቀያየም፤ እንዲህ ዓይነት ሁኔታዎች ሲደማመሩ፤ ተስፋ መቅኖ ያጣል፡፡ ‹‹ሁሉን ነገር ወደ ራሷ የምትጠራው ጠራችኝ፤ ከመሄድ በቀር ሌላ ምንም ምርጫ የለኝ›› እንዳለ ፀሐፊው፤ ተስፋ ማጣት ጉልበት እያገኘች፤ ሁሉን ነገር መጥራት እየጀመረች ነው፡፡ ግን ቅጽበት በዘላለም ላይ እንዴት ሥልጣን አገኘች?
የተስፋ ነገር ሲነሳ፤ ሁለት ነገሮችን አስታውሳለሁ፡፡ አንደኛው የጋራችን የመሆን ዕድል አለው፡፡ ሌላኛው የኔ ብቻ መሆኑን አምናለሁ፡፡ የብቻ ከሆነው እጀምራለሁ።
ይህች አዲስ አድማስ ጋዜጣ በተወለደች ሰሞን፤ እንደ ‹‹ፎረስ ጋሙ›› ባለ ታሪክ ትረካ የሚወደው፤ የጋሞው አሰፋ ጫቦ ‹‹ቁርሳችን ሎንዶን ነው›› በሚል የጻፋት አንዲት መጣጥፍ ከተስፋ ጋር ተያይዛ በትውስታ ትመጣለች፡፡ አሁን የአሰፋን ጽሑፍ አልነካውም፡፡ ይልቅስ አሰፋ ጫቦን ከባህል አፈር ዘግኖ፤ እፍ ብሎ የሰራውን የጋሞው ህዝብ ውለታ እዘክራለሁ፡፡ በዚያ ከምድራችን ማስተዋል የጠፋ መስሎ በታየበት፤ ሽማግሌ ጠፋ ብለን በተከዝንበት፤ የክፉ ቀን አለኝታ አድርገን የምንመለከተው ኢትዮጵያዊ ጨዋነት ከቦታው ጠፍቶ ግራ በተጋባንበት በዚያ ሰዓት፤ ሣር ነጭተው፤ በጉልበታቸው ተንበርክከው የሽማግሌ ወግ ያሳዩን የጋሞ አባቶች፤ የአባቶቻቸው ልጆች የሆኑት የጋሞ ወጣቶች ተስፋ ሰጡን፡፡
በዚያ ድቅድቅ ጨለማ እንደ ተወርዋሪ ኮከብ፤ የብርሃን ጎርፍ መስሎ፤ በኢትዮጵያ ሰማይ ሥር ደምቆ በታየው የጋሞ አባቶች ድርጊት ተስፋችን ትንሳዔ አገኘች፡፡ ቂም፣ ፀብ እና ጥላቻ በልባቸው ውሎ ቢያድር፤ ተጨማሪ አቅም አግኝቶ ወደ አዲሱ ቀን እንዲሸጋገር የማይፈቅዱለት ጥበበኞቹ ጋሞዎች፤ ተስፋ በጠፋ ጊዜ ተስፋ ሆኑን፡፡ አባቶች ከተቀበሉኝ፤ እኔም ከእንግዲህ ጋሞ ነኝ፡፡
ታዲያ ቅድም እንዳልኩት፤ ከዚህ ድንቅ ማህበረሰብ የተወለደው አሰፋ ጫቦ ‹‹ቁርሳችን ሎንዶን ነው›› በሚል ርዕስ የጻፋት ጽሑፍ ሁሌም የተስፋን ነገር ባሰብኩ ቁጥር ትዝ ትለኛለች፡፡ የሰው ልጅ በተስፋ ማጣት ላይ ሲነግስ የምናይበት ጽሑፍ ነው። ‹‹ታይታኒክ›› በተሰኘው ፊልም ውስጥ የሙዚቃ መሣሪያ ተጫዋቾቹ ሁኔታ ትዝ አይላችሁም፡፡ መርከቢቱ ስትሰጥም፤ ሰው ህይወቱን ለማትረፍ እንዲያ ሲራኮት፤ ሙዚቀኞቹ ሲጫወቱ ቆዩ፡፡ አደጋው አምርሮ ሲመጣ ራሳቸውን ለማዳን እንደ ነገሩ ጥረት አደረጉ፡፡ ግን ከንቱ መፍጨርጨር መሆኑን ተረዱት፡፡ እናም መለስ ብለው ሙዚቃ መጫወታቸውን ቀጠሉ፡፡ ሞት በዙሪያቸው ሲሯሯጥ እያዩ ናቁት፡፡ ሞት እንዲያ የተዋረደበት ሌላ አጋጣሚ አላስታውስም፡፡ ሞት አፍንጫውን ሲያሸት እያየ፤ ትከረት እና መናበብን የሚጠይቅ ህብረ ዝማሬ መሥራት ከቀጠለ፤ ተፈጥሮ ነባር ህጓን አፍርሳ፤ ሙዚቀኞቹን እንደ ኢየሱስ በውሃ እንዲራመዱ ማድረግ ነበረባት፡፡ እንዲህ ዓይነቱ ትዕይንት ሰው በመሆኔ እንድኮራ ያደርገኛል፡፡ የጋሞ ሽማግሌዎችን ድርጊት በዚህ ደረጃ የማስቀምጠው ነው፡፡ ጋሞዎች ወገኖቼ በመሆናቸው፤ ሰው በመሆን ቀረብ ያለ ኩራት ይሆነኛል፡፡ አሁን ችግሬ ተስፋ ነው፡፡ እስኪ እንደ ጋሞዎች ተስፋ አበድሩኝ!
የተስፋ ነገር ሲነሳ የማስታውሰው እና የጋራችን የመሆን ዕድል አለው ያልኩት፤ በግሪክ ሐተታ አማልክት የተሰነደውን ነገረ-ፓንዶራን ነው --‹‹የፓንዶራን ሣጥን።›› እንደ እውነቱ ከሆነ፤ ሣጥኑ የሜርኩሪ ሣጥን ወይም የኤፒሚቲየስ ሣጥን ቢባል ነበር ትክክል፡፡ የሆነ ሆኖ፤ የታሪኩ ከያኒዎች የፓንዶራ ሣጥን ብለውታል፡፡ ስለዚህ፤ ‹‹እንግዳ ሲያፍር የጋባዡን ሚስት ያጎርሳል›› ከሚያሰኝ ነገር ለመጠበቅ፤ ‹‹የፓንዶራ ሣጥን›› እያልን እንቀጥል፡፡ በእጅጉ የሚያሳስብ ችግራችንን በምሣሌ እና በትረካ ለመግለጽ የምሞክረው፤ ከችግሩ በላይ የመሆን አቅም ለማግኘት ነው፡፡
እንደምታስታሱት፤ በ9/11 በአሜሪካ የተፈጸመው የአሸባሪዎች ጥቃት ካስከተላቸው የተለያዩ ተፅዕኖዎች መካከል አንዱ የቀልድ መጥፋት ነው፡፡ የተለያዩ ሚዲያዎች ማንም ሳያዛቸው የቀልድንና የሳቅ ዝግጅቶችን ለተወሰነ ጊዜ ዘግተው ነበር፡፡ ከዚያ ዘግናኝ እና አስደንጋጭ ክስተት ማግስት፤ በአሜሪካውያን ዘንድ የታየው ቀልድ የመስማት እና የመናገር ጉልበት ማጣት ወይም ቀልድን እንደ ነውር ነገር የማየት ልዩ የስሜት መሳሳት (ስሱነት)፤ በሽብር ጥቃቱ የተፈጠረውን ትራጄዲያዊ ድባብ ይበልጥ እንዲጠናከር ያደረገ ተጨማሪ ነገር ሆኖ ነበር፡፡ እንዲያውም አንዳንድ አስተያየት ሰጪዎች፤ ‹‹የ9/11 ክስተት አንዳንድ የቀልድ ዓይነቶች ከአሜሪካ ህብረተሰብ ዘንድ ጨርሶ እንዲጠፉ ምክንያት የሆነ ክስተት ነው›› እስከማለት ደርሰው ነበር። ለወትሮው፤ በአሜሪካ (የእሳት ቃጠሎን የመሰሉ) ከባድ አደጋዎች ሲከሰቱ፤ ወዲያው በርካታ ቀልዶች ይፈለፈላሉ፡፡ ሆኖም በ9/11 ያ የተለመደ የአሜሪካውያን ባህርይ አልታየም፡፡
ችግሩን የተረዱት የኒውዮርክ ከተማ ከንቲባ ሩዶልፍ ጊዩሊያኒ (Rudolph Giuliani)፤ ‹‹ሰዎች መሣቅ ጀምሩ›› የሚል ግልጽ ትእዛዝ አስተላለፉ። ከንቲባው በአደባባይ ንግግር በሚያደርጉበት አንድ አጋጣሚ ‹‹እኔ ዛሬ ከመሐላችሁ የተገኘሁት፤ የመሣቅ ፈቃድ ልሰጣችሁ ነው፡፡ ትዕዛዜን በማክበር ካልሣቃችሁ፤ ሁላችሁንም እስር ቤት እከታችኋለሁ›› ሲሉ ተናግረው ነበር፡፡ እኔም የፓንዶራን ታሪክ ማሄጂያ አድርጊያለሁ፡፡ ናትናኤል ሃውተርን የተረከውን እኔ አሳጥሬ ሳቀርበው እንዲህ ነው፤
ገና በፍጥረት ማለዳ፤ ይህች የምንኖርባት ምድር በአፍላዋ ሳለች፤ አንድ ኤፒሚቲየስ የሚሉት ልጅ ይኖርባት ነበር፡፡ ኤፒሜቲየስ አባትም ሆነ እናት አልነበረውም፡፡ በዚህ ሁኔታ ሲኖር ሳለ፤ እንደ እርሱው አባትም ሆነ እናት ያልነበራት አንዲት ልጅ፤ ውሃ አጣጭ፣ አጋር እና አጫዋች ትሆነው ዘንድ ከሩቅ ሐገር ተላከችለት፡፡ ስሟም ፓንዶራ ይባል ነበር፡፡ ፓንዶራ ገና ወደ ኤፒሜቲየስ ጎጆ እንደ ገባች ቀድሞ ከዓይኗ የገባው፤ አንድ በጣም ትልቅ የሆነ የእንጨት ሣጥን ነው፡፡ ገና ሳትቀመጥ፤ ‹‹በዚያ ሣጥን ያስቀመጥከው ነገር ምንድነው፤ ኤፒሜቲየስ?›› አለችው፡፡
ኤፒሜቲየስ፤ ‹‹ለሰው የሚነገር ነገር አይደለም። ምስጢር ነው፡፡ እባክሽ ስለዚህ ነገር ዳግም ጥያቄ እንዳታነሽብኝ፡፡ ሣጥኑ ከእኔ ዘንድ የተቀመጠው በብርቱ በአደራ ነው፡፡ አደራዬን አክብሬ በጥንቃቄ ከመያዝ በቀር፤ እኔም በውስጡ ምን እንዳለ አላውቅም›› ሲል መለሰላት፡፡
‹‹ምን ዓይነት ዕረፍት የሚነሳ ነገር ነው›› አለች ፓንዶራ፤ ለምቦጯን እንደ መጣል አድርጋ፡፡ ‹‹ይህን ሣጥን ከዚህ ቤት አውጥቶ የሚጥልልኝ ባገኝ ደስ ይለኝ ነበር›› አለች፡፡ እናም የብስጭት ስሜት ያደረባት መሰለች፡፡