Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ZhongShan የማካውኖ ቀለም 42W የባለ ሰቀላ ብርሃንን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የማካውኖ ቀለም 42W የባለ ሰቀላ ብርሃንን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የማካውኖ ቀለም 42W የባለ ሰቀላ ብርሃንን ይመራዋል ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ነዋሪነቱን በምድረ አሜሪካ፣ ኒዮርክ ግዛት ውስጥ፣ ያደረገው ኢትዮጵያዊ እንደሆነ የተነገረለት ዮናታን ተድላ በጎረቤቶቹ ዘንድ ሰው አክባሪ እና ከሁሉም ጋር ተግባቢ፣ ሳቂታ ሰው ነበር ይሉታል። ይሁንና በትዳሩ ውስጥ በገባው ተቃርኖ ሳቢያ የትዳር አጋሩን፣ የአብራክ ክፋያቸውን እና የራሱን ህይወት ለማጥፋት ተገዷል ሲል ደይሊ ኒውስ የተሰኘው ድህረ ገጽ እስደንጋጩን ዜናን አስነብቧል።
እንደ ብዙዎች እምነት እስከ በትላንትናው እሮብ ድረስ ከባለቤቱ ጄኒፈር ሼቸልቲን እና ከአምስት አመት ጨቅላ ሴት ልጃቸው ፣አባይነሽ ፣ ጋር የዚህን አለም ኑሮን በደስታ እና በሰላም የሚያጣጥሙ ጥንዶች ለመሆናቸው ምስላቸውን እና እለታዊ እንቅስቃሴያቸውን አይቶ ለመፍረድ አይከብድም።
ይሁንና መንስኤው ለጊዜው ባልታወቀ ምክንያት ጄኒፈር ከዮናታን ጋር የነበራትን ግንኙነት በፍርድ ቤት ፍቺ ለመቋጨት መወሰኗን የተረዳው ዮናታን ” ብታርፊ ይሻላል፣ ያንቺንም ሆነ የሁላችንንም ህይወት አመሰቃቅለዋለሁ” የሚል ዛቻ እንዳስፈራራት ባለፈው እሁድ ለመጨረሻ ጊዜ እያለቀሰች በስልክ መናገሯን የሰባ ስድስት አመቱ የጄኒፈር አባት ያውሳሉ። ሌሎች መረጃዎች እንዲሁ እኤአ 2016 በሁለቱ ጥንዶች መካከል ተከስቶ በነበረ አለመግባባት የተነሳ ዮናታን ከጄኒፈር እና ከልጁ እርቅ እንዲል በፍ/ቤት ታግዶ ነበር። ይሁንና ጄኒፈር ነገሩን ከረር ባለማድረጓ የህግ አስገዳጅነት አልጸናም ነበር። ቢጸናም ሴት ልጅ እራሷን ለመከላከል የጦር መሳሪያ በማትታጠቅበት በኒዬርክ ግዛት እና ለመሞት የቆረጠ ሰውን የህግ ጋጋታ እስከምን ድረስ ይከለክላል ሲሉ የዘገቡም አልጠፉም።
እሮብ ምሽት ላይ የሰላ ቢለዋ በባለቤቱ እና በህጻን ልጁ አንገታቸው ላይ በማሳረፍ ፣በመግደል በመጨረሻም እራሱን ሰቅሎ በመኖሪያ ቤታቸው ውስጥ የተገኘው ዮናታን እና ጄኒፈር የመጀመሪያ ትውውቃቸው በታዋቂው የኮሎምቢያ ዪኒቨርስቲ ውስጥ እርሱ የመረጃ ቴክኖሎጂ (IT)ሰራተኛ ሆኖ ሳለ እርሷ ደግሞ በማህበራዊ የጤና አያያዝ ማስትሬት ዲግሪዋን በማጥናት ላይ በነበረችበት የዛሬ አስር አመት አካባቢ ነበር።
አሳዛኙ እና አስደንጋጩ ክስተትን ማመን ያቃታቸው የዮናታን ጎረቤቶቸ መካከል የአርባ አመቷ ፖትሪሺያ ለዜና ሰዎች እንደገለጸችው “ዮናታንን እስከማወቀው ድረስ ልጁን ተሸክሞ ወደ ት/ቤት የሚያደርስ ፣ የቤተሰብ ፍቅር ያለው፣ከሁሉም ጎረቤት ጋር ተግባቢ ሰው ነበር ። ለምን ይህንን መሰል እርምጃ እንደወሰደ ለእኔ ግልጽ አይደለም።” ብላለች
ሌላኛ ጎረቤት እንዲሁ “በጭራሽ የማይታመን ነገር ነው የምሰማው ዮናታን እና ጄኒፈር ማለት እጅግ የሚዋደዱ እና የፍቅር ተምሳሌቶች ፣አንድም ቀን ተጣልተው የማያውቁ ጥንዶች ነበሩ። ዮናታን ያቺ እንደ አይኑ ብሌን የሚሳሳላት ጨቅላ ልጁ ህይወትን እንዴት ሊቀጥፍ ቻለ?” ሲሉ ጠይቀዋል፣ ዘክረዋቸዋል ።
በተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ አገልግሎት መስጪያ ውስጥ በመስራት ላይ ስለ ነበረችው ጄኒፈር በተመለከተ የስራ ባልደረቦቿ ባወጡት የሀዘን መግለጫ” የ ቤተሰብ እቅድ እና አስቸኳይ እርዳታ አሰጣጥ በተለይ ለህጻናት እና ለሴቶች እንክብካቤ ዋንኛ ተዋኒት፣ስለ ጨቅላ ልጇ እለታዊ ክንዋኔ ተናግራ የማታቆም ፣ በብዙዎች ዘንድ የምትወደድ ባልደረባችን እና ጓደኛችን ነበረች። ሲሉ በተፈጠረው ሁናቴ በጣም መደናገጣቸውን ገልጸዋል።
እንደ ጄኒፈር ቤተሰቦች እምነት የአርባ ስድስት አመቱ ዮናታን እና የትዳር ጓደኛው የአርባ ሁለት አመቷ ጄኒፈር መቃቃር የጀመሩት የዛሬ አምስት አመት ልጃቸውን አባይነሽን ከወለዱ በኋላ ብዙም ፍቅር አይታይባቸውም ነበር ይላሉ።
በኒውዮርክ ግዛት ውስጥ እኤአ ከ2010 እስከ 2016 ባሉት ጊዜያት ውስጥ 560 ሰዎች ህይወታቸውን በወንጀለኞች ያጡ ሲሆን ግማሽ ያህል በትዳር ጓደኞቻቸው መካከል በተፈጠረ ጸብ የተነሳ መገደላቸውን እና ሀምሳ ያህሉም ሴቶች መሆናቸውን የፖሊስ መረጃዎች ይገልጻሉ።
ትንቢተ ኤርምያስ የተጻፈው ስለ ሁለት ዋና ዋና ዓላማዎች ነበር፤ አንደኛ፡- የይሁዳ ሕዝብ ለምን እንደተማረኩ ለመግለጽ ነበር። ይህ ክፍል እግዚአብሔር ለሕዝቡ የነበረውን የመጨረሻ መልእክት የሚነግረን ነው። እግዚአብሔር ሕዝቡን ወደ ራሱ ለመመለስ የሞከረበት፥ ሕዝቡ በእግዚአብሔርና በሕጉ ላይ በማመፃቸው ምክንያት የሚደርስባቸውን ነገር በማሳየት የሰጣቸውን ማስጠንቀቂያ ሁሉ የምናይበት ነው። ሕዝቡ የነበረበትን መንፈሳዊ ሁኔታ፥ ወደ እግዚአብሔር ለመመለስ አሻፈረኝ ማለታቸውንና በዚህ ምክንያት የደረሰባቸውን የምርኮ ፍርድ ያሳያል።
የትንቢተ ኤርምያስ ሁለተኛ ዓላማ የነቢዩ ኤርምያስን ሕይወትና ያለፈበትን ትግል ማሳየት ነበር። የኤርምያስ ሕይወት ተቀባይነት በማይገኝበት መሃከል የታማኝነት አመራር ምሳሌ ይሆን ዘንድ ቀርቧል። ኤርምያስ ሥራው ምንም ለውጥ የሚያመጣ በማይመስልበት ሁኔታ እንኳ ለእግዚአብሔር ታማኝ ሆኖ የሚኖር ሰው ዓይነተኛ ምሳሌ ነው። እግዚአብሔርን እንከተላለን በሚሉ ሰዎች አማካይነት ስደትና ተቃውሞ ቢገጥመውም እንኳ እግዚአብሔርን ለመታዘዝ ቆረጠ። ይህም ማለት ኤርምያስ አልታገለም፤ አገልግሎቱን ለማቋረጥ አልፈለገም ማለት አይደለም። ኤርምያስ እግዚአብሔርን በፍጹም ተጠራጥሮ አያውቅም ማለትም አይደለም። በትንቢተ ኤርምያስ ውስጥ እነዚህን ትግሎች እናያለን፤ ነገር ግን ኤርምያስ ለራሱ የሚመቸውን ነገር በመምረጥ የተጠራበትን አገልግሉት አላቋረጠም።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) ይህንን ትምህርት በሕይወታችን መማር የሚያስፈልገን ለምንድን ነው? ለ) በኢትዮጵያ ውስጥ የኤርምያስን ዓይነት ተመሳሳይ ችግር የገጠማቸው አንዳንድ የቤተ ክርስቲያን መሪዎችን በምሳሌነት ጥቀስ።
ኤርምያስ ብዙ ሚስዮናውያንና ወንጌላውያን ከሙስሊሞችና ለማመን ፈቃደኞች ካልሆኑ ሰዎች ጋር በሚሠሩበት ጊዜ ለሚገጥሟቸው ችግሮች ጥሩ ምሳሌ ነው። ብዙ ሚሲዮናውያን በሕይወታቸው ዘመን ሁሉ በአንድ አካባቢ ሠርተው አንድም ሰው እንኳ ወደ ክርስቶስ ሳያመጡ አልፈዋል። እነዚህ ሰዎች አልሠመረላቸውም ማለት ነውን? ለዚህ ጥያቄ አዎንታዊ መልስ ለመስጠት እንፈተን ይሆናል። እግዚአብሔር ግን እንዲሠሩ ያዘዛቸውን ነገሮች በታማኝነት እስከሠሩ ድረስ ለዚህ ጥያቄ የሚሰጠው መልስ አሉታዊ ነው። በእግዚአብሔር አመለካከት ታላቅነት ማለት በአገልግሎታችን የተዋጣልን ለመሆን መቻል ነው በሚል የተሳሳተ አስተሳሰብ መጠመድ የለብንም።
1. ኤርምያስ ስለ እግዚአብሔር ብዙ ያስተምረናል። እግዚአብሔር ነገሮችን ሁሉ እንደሚቆጣጠርና እርሱ የመጨረሻው ባለሥልጣን እንደሆነ ያስተምረናል። እግዚአብሔር የሕያዋን ነገሮች ሁሉ ፈጣሪ ነው (ኤርምያስ 32፡27፤ 48:15፤ 51፡57)። እግዚአብሔር የሚፈልገውን ነገር ሁሉ ማድረግ ይችላል፤ (ኤርምያስ 32፡17)። እግዚአብሔር የፍቅር አምላክ ነው፤ ነገር ግን ኃጢአት የሚያደርጉትን ሁሉ የሚቀጣ አምላክም ነው (ኤርምያስ 32፡18)። እግዚአብሔር ሰዎችን ሁሉ እንደየሥራቸው ይከፍላቸዋል። የዓለምን ሕዝቦች ሁሉ የሚቆጣጠርና በላያቸው ላይ ፍርድን የሚያመጣው እግዚአብሔር ነው (ኤርምያስ 5፡15፤ 46-5)።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) ክርስቲያኖች ስለ እግዚአብሔር ታላቅነትና ባሕርይ ትክክለኛ አመለካከት እንዲኖራቸው የሚያስፈልገው ለምንድን ነው? ለ) በቤተ ክርስቲያንህ ውስጥ ያሉት አባላት በሙሉ ስለ እግዚአብሔር እውነተኛውን ነገር እንዲያውቁ ስለ ባሕርዩ ልታስተምር የምትችልባቸውን መንገዶች ዘርዝር።
2. ትንቢተ ኤርምያስ እግዚአብሔር ሕዝቦቹን በሚመለከት ስላለው መመሪያ ያስተምረናል (ኤርምያስ 18፡7-11)። የትንቢተ ኤርምያስ የመጨረሻ ክፍል (46-51) በይሁዳ ላይ ጥቃት በፈጸሙ መንግሥታት ላይ ስለሚመጣ ፍርድ የሚናገር ነው። እግዚአብሔር በራሱ ሕዝብ ላይ ስላደረሱት ነገር ፈረደባቸው። አንዳንዶቹ ትንቢቶች ወዲያውኑ ሲፈጸሙ እናያለን፤ ሌሎች ደግሞ ለመፈጸም ብዙ ዓመታት ወስደዋል። አሕዛብ የሚፈረድባቸው መቼ እንደሆነ የሚወስነው እግዚአብሔር ብቻ ነው፤ እግዚአብሔር ከእነርሱ በላይ ስለሆነ ደግሞ ሕዝቦች ያንን ፍርድ ሊቋቋሙት አይችሉም። አንድ ሕዝብ ክፉ ከሆነ እግዚአብሔር ይፈርድበታል። ነገር ግን አንድ ሕዝብ መልካም ከሆነ ወይም ከክፉ ሥራው ንስሐ ከገባ፥ እግዚአብሔር ያንን ሕዝብ ያድናል። እግዚአብሔር በአሕዛብ ሁሉ ላይ ሉዓላዊ ስለሆነ ስለፈጸሙት ክፉ ተግባር ይፈርድባቸዋል። ብዙ ጊዜ መንግሥታትና ሕዝቦች ክፉ እየሠሩ ያልተቀጡ ቢመስልም፥ እግዚአብሔር ግን በራሱ ጊዜ ይቀጣቸዋል።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) በዓለማችን ላይ ጨቋኝ በሆኑ መንግሥታት ሥር ለሚኖሩ በርካታ ክርስቲያኖች ይህ ጉዳይ ማበረታቻ የሚሆነው እንዴት ነው? ለ) መንግሥት ክፉና ጨካኝ በሚሆንበት ወቅት ክርስቲያኖች ምን ማድረግ አለባቸው?
3. ትንቢተ ኤርምያስ ስለ ሐሰተኞች አስተማሪዎችና ነቢያት ብዙ ነገር ይናገራል (ኤርምያስ 14፡11-16፤ 23፡9-40፤ 28፡1-17)። የኤርምያስ ቀንደኛ ጠላቶች የዘመኑ የሃይማኖት መሪዎች ነበሩ። ካህናቱ ኤርምያስን ብዙ ጊዜ ይቃወሙትና ንጉሡ እንዲገድለው ይጠይቁ ነበር፤ ዳሩ ግን ከእነዚህም የሚብሰው በእግዚአብሔር ስም እናስተምራለን እያሉ ሕዝቡን ወደ ክሕደት ይመሩ የነበሩ የሐሰተኞች ነቢያት ጉዳይ ነበር። ኤርምያስ ሊመጣ ስላለው ጥፋት ለሕዝቡ በመንገር ንስሐ እንዲገቡ በሚያስተምርበት ጊዜ ሐሰተኞች ነቢያት ግን ሕዝቡ በግማሽ ልቡ በሚፈጽመው አምልኮ እንዲቀጥል በማበረታታት እግዚአብሔር ብልጽግና፣ ሰላምና በጠላቶቻቸውም ላይ ድልን እንደሚሰጣቸው እንደተናገረ አድርገው ያቀርቡ ነበር። እነዚህ ሐሰተኞች ነቢያት ብዙ ከመሆናቸውም መልእክታቸውም ምንም ሕዝቡን እምብዛም የማያስጨንቅና በቀላሉ ተቀባይነት የነበረው በመሆኑ፥ ኤርምያስ ራሱ እንደ ሐሰተኛ ነቢይ ተቆጥሮ ነበር፤ መልእክቱንም የሚሰማው አልነበረም።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) በዛሬይቱ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሐሰተኞች ነቢያት አሉን? መልስህን አብራራ። ለ) እነዚህ ሐሰተኞች ነቢያት የሚሠሩት እንዴት ነው? ሐ) መልእክታቸው በብዙ ሰዎች ዘንድ በቀላሉ ተቀባይነት የሚያገኘው ለምንድን ነው? መ) የእነዚህ ሐሰተኞች ነቢያት መልእክት የሚያስከትለውን መዘዝ ለመገደብ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ምን ማድረግ ይችላሉ?
4. ኤርምያስ የባቢሎን ምርኮ ለምን ያህል ጊዜ እንደሚቆይ በትክከል ተንብዮ ነበር፤ ይህም 70 ዓመታት ነበር (ኤርምያስ 29፡10)። (70ውን የምርኮ ዓመታት በሚመለከት ቀደም ሲል ያሰፈርነውን በሁለት የተለያዩ መንገዶች የተሰጠ ማስታወሻ ተመልከት።) ባለመታዘዛቸው ምክንያት እግዚአብሔር ሕዝቡን ሙሉ በሙሉ ለማጥፋት አልፈለገም። በከፍተኛ ደረጃ የቀጣቸው ቢሆንም እንኳ ከቅጣቱ ጊዜ በኋላ ግን የምሕረትና የይቅርታ አምላክ የሆነው እግዚአብሔር ሕዝቡን ወደገዛ ምድራቸው ለመመልስ ተስፋ ሰጠ።
ኤርምያስ እስራኤል የምትመለስበትንና አሕዛብ በእግዚአብሔር የሚሸነፉበትን፥ እንዲሁም አይሁድ የእግዚአብሔርን ቃል ኪዳን በመፈጸም የሚኖሩበትን የመጨረሻ ዘመን አሻግሮ በመመልከት ተናግሯል። አይሁድ እስከ አሁን ድረስ በብዙ መንገድ በእግዚአብሔር ቅጣት ሥር ናቸው። ከአይሁድ ብዙዎች ወደ አገራቸው የተመለሱ ቢሆንም፥ ሌሉች እጅግ ብዙዎች ደግሞ በአሕዛብ መካከል ተበትነው ይገኛሉ። ይሁን እንጂ አንድ ቀን እግዚአብሔር እስራኤልን ዳግም በማነጹ እዛው በአሕዛብና በአይሁድ ላይ ይነግሣል።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) ኤርምያስ 31፡31-34 አንብብ። በአዲሱ ቃል ኪዳን ውስጥ የተካተቱ ተስፋዎች ምንድን ናቸው? ለ) አዲሱ ቃል ኪዳን ከቀድሞው ቃል ኪዳን የሚለየው እንዴት ነው?
5. ኤርምያስ አዲስ ኪዳን የተመሠረተበትን አዲስ ቃል ኪዳን ያስተዋውቀናል። አዲሱንና የብሉይ ቃል ኪዳንን ብናወዳድር አንዳንድ ዐበይት ልዩነቶችን እንመለከታለን። ብሉይ ቃል ኪዳን የተመሠረተው በእግዚአብሔርና በሕዝቡ መካከል ባለ የጋራ ስምምነት ላይ ነው። ቃል ኪዳኑ የተፈጸመው በስምምነት መልክ ሲሆን፥ እንዲታዘዙት እግዚአብሔር ያስቀመጠው ቅድመ ሁኔታ ነበር። ለሕጉ በሚሰጡት ምላሽ መሠረት በረከትና መርገም ይከተላቸው ነበር። ይሁን እንጂ አዲስ ኪዳን በስምምነት መልክ አልነበረም። ይልቁንም እግዚአብሔር ለሕዝቡ የሰጠው ተስፋ ነበር። እግዚአብሔር በሕይወታቸው ውስጥ እንዲሠራ ሕጉ በድንጋይ ጽላት ላይ ሳይሆን፥ በሰዎች ልብ ውስጥ መጻፍ ነበረበት። ይህም ሕጉን የበለጠ እንዲያውቁትና እንዲታዘዙት የሚያደርግ ነው።
ነገር ግን አዲሱ ቃል ኪዳን በብዙ መንገድ ሙሉ በሙሉ አዲስ አልነበረም። ሕግን (ኤርምያስ 31፡33) የፓልስጢናን ምድር (ኤርምያስ 32፡36-44) እንዲሁም የዳዊትን ሥርወ-መንግሥት (ኤርምያስ 33፡15-26) ይጨምር ነበር። ይህም ማለት አዲሱ ቃል ኪዳን በሲና ተራራ ላይ እግዚአብሔር ከአብርሃም ጋር፥ ቀጥሉም ከዳዊት ጋር ያደረጋቸው የሁለት ቃል ኪዳኖች ቅጥያ ነው ማለት ነው። በቀድሞውና በአዲሱ ቃል ኪዳን መካከል ያለው ትልቅ ልዩነት፡- በአሮጌው ቃል ኪዳን ውስጥ ከግብ ለማድረስ ፈጽሞ የማይቻለውን ጉዳይ በአዲሱ ቃል ኪዳን ውስጥ ግን በኢየሱስ ክርስቶስና በመንፈስ ቅዱስ ሥራ ምክንያት የእግዚአብሔርን ሕግጋት ለመፈጸም መቻሉ ነው። ሁኔታዎቹ ከግቡ የሚደርሱት መንፈስ ቅዱስ ትክክለኞች የሆኑትን የእግዚአብሔር መመዘኛዎች ለመፈጸም የሚያስችል ኃይል ስለሚሰጥ ነው።
የውይይት ጥያቄ፥ ሀ) ክርስቲያን ከሆንክ ጀምሮ ሕይወትህ እንዴት ነው የተለወጠው? ለ) በሕይወትህ እንድትቀደስና የእግዚአብሔርን ሕግ ለመፈጸም እንድትችል መንፈስ ቅዱስ ሊረዳህ በመሥራት ላይ ያለው እንዴት ነው?
ትንቢተ ኤርምያስ እንደ ትንቢተ ኢሳይያስ ከአዲስ ኪዳን ጋር በቅርብ የተያያዘ አይደለም። ትንቢተ ኤርምያስ ከአዲስ ኪዳን ጋር ያለው የቅርብ ግንኙነት ከቀድሞው ቃል ኪዳን የበለጠና የተሻለ አዲስ ቃል ኪዳን እንደሚመጣ ማመልከቱ ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ ያንን አዲስ ኪዳን አስተዋወቀ። ዛሬም እኛ ሁላችን በኢየሱስ ክርስቶስ በምናምንበት ጊዜ በዚያ ቃል ኪዳን ውስጥ እንጠቃለላለን።
አንዳንድ ምሁራን በኤርምያስና በኢየሱስ ክርስቶስ መካከል ብዙ ተመሳሳይነት መኖሩን ይናገራሉ። ሁለቱም አላገቡም፤ በወገናቸው ተንቀዋል፤ አገራቸውን አሳልፈው እንደሰጡ ተቈጥረው ተከሰዋል፤ በዘመናቸው ከነበሩት የሃይማኖትና የፖለቲካ መሪዎች ተቃውሞ ደርሶባቸዋል፤ ስለ ኢየሩሳሌም ንስሐ አለመግባትና ጥፋት አልቅሰዋል፤ ደግሞም በዓለም አመለካከት ያልተሳካላቸውና ጥቂት ተከታዮች የነበሯቸው ነበሩ።
እነማን ዘጉ፣ እነማን ተዘጋባቸው፣ እነማን ሲበራላቸው ለነማን ጨለመ፣ እነማን ሲሽሩ እነማን ለመኑ፣ እነማን ጠግበው ሲያገሱ እነማን ጠኔ ደፋቸው፣ እነማን ሲለብሱ...
በጀፈርሰን ማእከል በስራ ቦታ የአእምሮ ጤና ግንዛቤን ማካተትን ከፍ አድርገን እንመለከታለን እንዲሁም በድርጅቶችዎ ውስጥ በአእምሮ ጤንነት ዙሪያ ውይይቱን ለመገንባት ለድርጅቶችዎ ጥረት ለማገዝ የተለያዩ ትምህርቶችን ፣ የሥልጠና ክፍለ ጊዜዎችን እና የሕዝብ ተናጋሪዎችን እናዘጋጃለን ፡፡
ሰራተኞችዎ የተለያዩ የአእምሮ ጤንነት ችግሮች እንዲገነዘቡ እና በአእምሮ ጤንነት ቀውስ ውስጥ ያለን ሰው ለመርዳት ችሎታ እና በራስ መተማመን እንዲያገኙ ለመርዳት ይፈልጋሉ? የአእምሮ ጤና የመጀመሪያ እርዳታ በችግር ውስጥ ያለ አንድ ሰው ከተገቢ ባለሙያ ፣ ከእኩዮች እና ከራስ አገዝ እንክብካቤ ጋር እንዲገናኝ ለማገዝ ተጨባጭ የድርጊት መርሃ ግብር ያቀርባል ፡፡ ትምህርቱ በግል እና በሙያዊ ቅንጅቶች ለሁሉም ሰራተኞች ጠቃሚ ክህሎቶችን ይሰጣል ፡፡ ትምህርቱ በአንዱ የ 8 ሰዓት ክፍለ ጊዜ ወይም በሁለት የ 4 ሰዓት ክፍለ ጊዜዎች ሊሰጥ ይችላል ፡፡ የሚያጋጥሙዎትን የተለመዱ ሁኔታዎች ለመልመድ መልመጃዎች ሊስማሙ ይችላሉ
በጀፈርሰን ሴንተር የተናጋሪው ቢሮ እኛ ሀብታችንን እና እውቀታችንን ለንግድ ድርጅቶች ፣ ለሲቪክ ክለቦች ፣ ለቤተክርስቲያን ቡድኖች ፣ ትምህርት ቤቶች እና በአካባቢያችን ካሉ ሌሎች ድርጅቶች ጋር ይጋራል ፡፡ በአእምሮ ጤና ቴራፒስቶች ፣ በሥራ አስፈፃሚዎች እና በዘርፉ ያሉ ሌሎች ባለሞያዎች በሰፊው የአእምሮ ጤንነት ርዕሰ ጉዳዮችን በተመለከተ መረጃዎችን እናጋራለን ፡፡
በጀፈርሰን ማእከል በስሜታዊ እና በአካላዊ ጤንነት መካከል ያለውን ትስስር እንገነዘባለን ፡፡ የጤንነት አገልግሎታችን በአንድ ሰው ልዩ ጥንካሬዎች እና ፍላጎቶች ላይ የሚገነቡ እና አጠቃላይ ጤናን - አእምሮን እና አካልን ለማሻሻል የሚረዱ የተለመዱ እና አጠቃላይ አማራጮችን ይሰጣል! ለሰራተኞቻችሁ የጤንነት መፍትሄዎችን ለማቅረብ የተለያዩ ክፍሎችን እናቀርባለን-
በኢትዮጵያ ሶማሌ ክልል የተከሰተውን ድርቅ ለመቋቋምና ለተረጂዎች ለመድረስ በክልሉና በፌደራል መንግሥታት እንደዚሁም ዓለምአቀፍ አጋሮች የተለያዩ ሥራዎች እየተሠሩ መሆኑን የክልሉ ፕሬዚዳንት አብዲ ሙሃመድ ኡማር አስታወቁ፡፡
"-በፖለቲካውም ኾነ በሃይማኖቱ ጎራ ያሉ ሰዎች የየሠፈራቸውን የሕግጋት ድምጽ በሕሊናቸው የሚሰሙ ቢኾን ኖሮም፣ ዛሬ ላይ ማንም እየተነሳ በግብታዊነት የሚፈነጭባት ሀገር አትኖረንም ነበር ብዬ አስባለሁ።--"
ይኼ ዓለም በሕግ እንጂ በዘፈቀደ የሚመራ አለመኾኑ እሙን ነው። የሰው ልጅም ከመነሻው አሳቢነትን ከሕገ ልቦና ጋር የተቸረው ፍጥረት በመኾኑ የሚተዳደረው በሕግ ነው። ከሥነ መለኮት አንጻር የሕግ ምንጩ መለኮታዊ በመኾኑም በሰዎች ሁሉ ዘንድ የሞራል ቅቡልነት አለው። ሐዋርያው ጳውሎስ፤ “ሰው ባለበት ዘመን ሁሉ ህግ እንዲገዛው አታውቁምን?” ሲል ሕግ መለኮታዊ መነሻ እንዳለው ይጠቁማል። የሰው ልጅ የምድራዊውና የሰማያዊው ዓለማት አማካኝ ፍጥረት በመኾኑም አንዱን ጥሎ ሌላውን አንጠልጥሎ መጓዙ ከእውነት መጉደልን ያመላክት እንደኾነ እንጂ ረብ የለውም።
እጓለ ገብረ ዮሐንስ የከፍተኛ ትምህርት ዘይቤ በተሰኘው መጽሐፋቸው፦ “ሰው በሁለት ዓለማት መካከል የሚገኝ አማካኝ ፍጥረት ነው። በአካሉ የጉልሁ ዓለም ተካፋይ ነው። በመንፈሱ የረቂቁ የዘላቂው ዓለም ተሳታፊ ነው። በሥነ ፍጥረት ላይ የሚጸናው የግዴታ ሕግ በእሱም ላይ ይጸናል። በመንፈሳዊ ነገሮች ላይ የሚጸናው የነጻነት ሕግ በሱም ላይ ይጸናል። ስለ ሁለቱም ዓለማት አግባብ አለው። ስለዚህ የምርመራውን አቅጣጫ ወደ ሁለቱም ይመራል።” ይላሉ። የፍልስፍና መምህሩ ኢያሱ ባሬንቶ ደግሞ “ሰው የመሆን ጉዞ” በተሰኘው መጣጥፋቸው ለዚህ የእጓለ አስተያየት በሰጡት ማፍታቻ ይህንን ብለዋል፦
“የፍልስፍና ምርመራ ሁለቱንም ዓለማት [ምድራዊውንና ሰማያዊውን] ባንድ ላይ አስተባብሮ በመያዘ ስለ መላው ዓለምና ስለ ሰው ልጆች ይበጃል ያለውን በሕግ ምክንያት የተመሰረተ አስተያየት ያቀርባል። ሁለቱን ዓለማት በአግባቡ ተረድቶ የዜግነት ግዴታውን የሚወጣበትንና መብቱን የሚያስከብርበትን ሕግጋት ነድፏል ማለት እንችላለን። ሰው የምድራዊና የሰማያዊ ዓለማት ዜጋ ከሆነ ሁለቱን ዓለማት በአግባቡ ተረድቶ የዜግነት ግዴታውን የሚወጣበትንና መብቱን የሚያስከብርበትን ሕግጋት ነድፏል ማለት እንችላለን።” በማለት አብራርተዋል።
በቅርቡ ለንባብ የበቃው የዳዊት በዛብህ “የሕግ ፍልስፍና” የተሰኘው መጽሐፍም፣ የምዕራቡን ዓለም ንጽረተ ዓለም መነሻው አድርጎ ስለ ሥነ ሕግ እና የሞራል ፍልስፍና ያለውን ሁለቱንም ዓይነት እይታዎች አቅርቧል። “ሕግ ማለት የሰው ልጆች ለአንድ የተለየ ዓላማ ብለው የሚፈጥሩት ሥርዓት እንጂ በተፈጥሮ የተገኘ ወይም ከፈጣሪ የተሰጠ ዓይደለም” የሚሉትንም ኾነ ሕግ ዘላለማዊና የማይለወጥ ባሕርይ እንዳለው የሚያምኑትን ፈላስፎች ሃሳብና መሟገቻ ነጥቦች መሳ ለመሳ አቅርቧል።
በመጽሐፉ ውስጥ በአማኝነትም ኾነ ባላማኝነት ጎራ ተሰልፈው ስለ ሞራልና ሕግ ግንኙነት የተነተኑ ፈላስፎችም፤ ነገሮችን በጥልቀት የሚገነዘቡ አሳቢያን የሥነ መለኮት ሰዎችም እንደየ ዕይታቸው ተስተናግደውበታል። ሕግ ከሞራልና ከፍትሕ ጋር ያለው ተዛምዶም በስፋት ተዳስሷል። በአንድ ወገን ኢ - አማኒያኑ የሞራል ህግ እንደ ማንኛውም ባህል ሁሉ በዝግመተ ለውጥ እየተቀየረና እየተሻሻለ የሚሔድ ማኅበራዊ ስምምነት (Social Contract ) እንደኾነ ማሰባቸውን ሲገለጽ፣ በሌላም በኩል ከዚህ በተቃራኒ የቆመው ምልከታ ቀርቧል።
ሕግ ከማኅበረሰባዊ ሞራል እና ልማድ ጋር የጠበቀ ግንኙነት ያለው ብቻ ሳይኾን ውጤታማ ሊኾን እንደሚገባውም በመጽሐፉ ውስጥ ተገልጿል። ጠንካራ የሕግ የበላይነት እንዲኖር ጥሩ ሕግጋት እንደሚያስፈልጉም ጥቆማ ይሰጣል። የመንግሥት ሥልጣን የተገደበና ተጠያቂነት ያለው እንዲኾን የሚያደርገው ህግ መኾኑ ሲጠቀስ፣ የብዙሀን አምባገነንነት የነጻነት ፀር እንደኾነ የሚናገሩ ምንባባትም አሉ። በእርግጥም ደግሞ የሕግ ህልውና ባልተረጋገጠበት ሁኔታ የሰውን ዓለም ማሰብ ከባድ ነው። ሕግ በሌለበት ሀገር በሰላም ወጥቶ መግባት፣ ዘርቶ ማጨድ፣ ወልዶ ማሳደግ አይቻልም።
የሰው ልጅ በምድር ላይ ተዘልሎ መቀመጥ ይችል ዘንድ ሕግ ዋና ነገር ነው። ያጠፋ የሚከሰሰውና የሚቀጣው፤ የተበደለ የሚካሰው በሕግ አማካኝነት ነው። ሕግና ፍትህ ከሰው ልጅ ነጻነት ጋር በእጅጉ የተቆራኙ በመኾናቸውም ስለ ሕግ ማወቅ በጣም አስፈላጊ ነው። ይልቁንም አሁን ላይ ሕገ ወጥነት ለሚያምሳት፤ ጊዜና ወቅት እየጠበቁ ከየሠፈሩ በሚነሱ የጎበዝ አለቆች እየተናጠች ላለች ሀገራችን ዘላቂ ሰላም መስፈን፣ ስለ ሕግ አስፈላጊት ብቻ ሳይኾን ስለ ዋጋው ማወቅ ግድ ይለናል።
የሕግ ባለሙያው ዳዊት በዛብህ፣ “የሕግ ፍልስፍና” የተሰኘ መጽሐፍ ደግሞ በዚህ ረገድ ያለብንን የእውቀት ክፍተት የሚሸፍን ኾኖ አግኝቼዋለሁ። ስለ ሕግ ባላቸው ጥልቅ ግንዛቤ በመጽሐፉ ውስጥ ዋቢ ከተደረጉ በርካታ ፈላስፎችና አሳቢያን መካከል ለሕግ የበላይነት ትልቅ ትምህርት ከመስጠቱ አንጻር የሶቅራጥስን የሕይወት ፍጻሜ የሚመለከተውን ክፍል በተሞክሮ የተፈተነ ስለሆነ በምሳሌነት ልጠቅሰው ወድጃለሁ፡፡
ታሪኩ ባጭሩ እንዲህ ነው። “ሶቅራጥስ ከ470-399 ዓመተ ዓለም የኖረው የግሪክ ፈላስፋ ሲኾን ሰውዬው በዘመኑ የነበረውን ያኗኗር ዘይቤ ክፉኛ በመተቸት ይታወቃል። ራሱን “የአቴናን ጃጃታምነት ለማንቃት ከመለኮት ዘንድ የተላክሁ ተናዳፊ ተርብ ነኝ” ይልም ነበር። ይሁንና እንዲህ ዓይነቱ ነገር ያልተመቻቸው የሀገሬው ሰዎች በተቃውሞ ይነሱበታል። “የወጣቱን አእምሮ አበላሽተሀል፣ አማልክቱን ተሳድበሀል” የሚሉ ክሶች አቅርበውበትም የሞት ፍርድ ይበየንበታል። ይሁንና በፍርዱ ኢ-ፍትሐዊነት ያልተስማሙ ደቀመዛሙርቱ ሶቅራጥስን ከእሥር ቤት ሊያስመልጡት በመሻት የዘየዱትን መላ በቅርብ ባልንጀራው በኩል ያስታውቁታል። የሶቅራጥስ ምላሽም እምቢታ ይኾናል። የተፈረደበት ሞት ኢ-ፍትሐዊ መኾኑን ቢያውቅም ከእሥር ቤት ማምለጡ ግና የባሰ ሕገ ወጥነትና ኢ-ፍትሐዊ መኾኑን በማስረዳት አሻፈረኝ ይላል።
ሶቅራጥስ በአቴና አደባባይ ከአምሥት መቶ የሚልቁ አባላት ባሉት ሸንጎ ፊት ቀርቦ የቀረበበትን ክስ እንዲከላከል እድል ተሰጥቶት እንደነበር የሚተርከው “የሕግ ፍልስፍና” መጽሐፍ፤ ዝርዘሩን በሚከተለው መልኩ አስቀምጦታል፦ “በዚህም ወቅት [ሶቅራጥስ] ራሱንና ፍልስፍናውን በሚገባ የተከላከለ ቢኾንም ኢ-ፍትሐዊ በኾነ መንገድ የሞት ፍርድ ተጣለበት። ሶቅራጥስ በእሥር ቤት ኾኖ የሞት ፍርዱ የሚፈጸምበትን ቀን እየተጠባበቀ ሳለ ፍልስፍናውን በሚያስተምርበት ወቅት የሚያውቁት ባለሀብቶች ወደ ሌላ ከተማ ሊያስመልጡት ሴራ ጠነሰሱ። ይህንንም እቅድ ክሪቶ የተባለ የሶቅራጥስ ወዳጅ ለሶቅራጥስ በመንገር አሳምኖት ከወህኒ ቤት እንዲያስመልጠው በማሰብ ልከውት ነበር።”
“በመኾኑም አንድ ቀን ክሪቶ ራሱ ሶቅራጥስ ወዳለበት የወህኒ ክፍል ከጥበቃው ጋር ተመሳጥሮ በመግባት ይህንኑ ሃሳብ ይነግረዋል። ሶቅራጥስና ክሪቶ በዚያች አነስተኛ ክፍል ውስጥ የሚያደርጉትን ውይይት አፍላጦን ‘ክሪቶ’ በሚለው አስደናቂ ድርሳን ውስጥ በዝርዝር አስፍሮታል። ክሪቶ ያቀረበለትን ሃሳብ ሶቅራጥስ ሙሉ ለሙሉ ያልተቀበለው በመኾኑ ክሪቶ ሶቅራጥስን እስከ መለመን ደረጃ ደርሶ ነበር። ሶቅራጥስ ሚስትና ልጆች ስላሉት ለእነሱ እንኳ ብሎ ሕይወቱን እንዲያተርፍ፣ ኢ-ፍትሐዊ በኾነ መንገድ የከሰሱት ሰዎችም በእኩይ ተግባራቸው ተደስተው እንዳይኖሩና የአቴንስ ሕዝብ ልብም እንዳይሰበር በማባበል ይጠይቀዋል።”
“ሶቅራጥስ የተላለፈበት የሞት ፍርድ ኢ- ፍትሀዊ መኾኑን ቢያውቅም ከእሥር ቤት ማምለጡ ግን የባሰ ሕገ ወጥነት እና ኢ-ፍትሐዊ መኾኑን ለክሪቶ ለማስረዳት ይሞክራል። በአቴንስ ከተማ በኖረበት ሰባ አመታት የአቴንስ ሕግጋት እንቅፋት ኾነውበት እንደማያውቁ፣ እንዲያውም ራሱን በፈቃዱ አስገዝቶ የኖረ እንደነበር ያወሳል። ሕግጋቱ የተለያዩ ቢኾኑም በአንድ ሥርዓትና ሰብዕና የታቀፉ እንደመኾናቸው ድምጻቸውን ጥርት ባለ መንገድ እንደሚሰማና ከድቷቸው ቢሸሽ እንደሚወቅሱት ጭምር ይናገራል። በአቴንስ ከተማ ይህን ሁሉ ዓመታት ሲኖር በማወቅም ኾነ ባለማወቅ ከሕግጋቱ ጋር ውል እንደፈጸመና እስከ ዛሬ ድረስ መብቱን እየጠበቁ እንዳኖሩት፣ አሁን ግን በጥቂት ሰዎች ሴራ አማካኝነት ከሕግጋቱ ጋር የፈጸመውን ውል ሊያፈርስ እንደማይገባ እየደጋገመ ለክሪቶ ይነግረዋል። (ገጽ 11-13)
“የሕግ ፍልስፍና” መጽሐፍ ደራሲ ዳዊት በዛብህ፣ “የሕግጋቱ ድምጽ ይወቅሰኛል” የሚለውን ይህን የሶቅራጥስ አባባል የተለያዩ ፈላስፎች አስፋፍተውት በመንግሥትና በሕዝብ፣ በመንግሥትና በግለሰብ መሀል የሚደረግ ውል መኾኑን ለማስረዳት እንደተጠቀሙበትም ገልጿል። እኔ ደግሞ ይህ አባባል ለማኅበራዊውና ፖለቲካዊው ሠፈራችን ብቻ ሳይኾን ለሃይማኖቱም መንደራችን ትልቅ መልዕክት እንዳለው ይሰማኛል። በፖለቲካውም ኾነ በሃይማኖቱ ጎራ ያሉ ሰዎች የየሠፈራቸውን የሕግጋት ድምጽ በሕሊናቸው የሚሰሙ ቢኾን ኖሮም፣ ዛሬ ላይ ማንም እየተነሳ በግብታዊነት የሚፈነጭባት ሀገር አትኖረንም ነበር ብዬ አስባለሁ።
የዛሬን አያድርገውና ኃይለማርያም ይርጋ፤ “የሕግ የበላይነት” በተሰኘ መጣጥፉ ስለ ቀደመው ዘመን ልምዳችን ሲገልጽ ፦ “የኛ ሰው ፀብ የለሽ በዳቦ የሆነ አምባጓሮ ሲገጥመው፣ ንብረቱ ሲደፈር፣ ቃል አባይ በሆነ ሰው ሲከዳ፣ በመንግሥት አካላት ሆነ በግለሰብ መብትና ጥቅሙ ያለ አግባብ ሲገፈፍ ፍትህ በ’ጄ’ ብሎ መብቱን በሃይል ከማስከበር ይልቅ ‘በህግ አምላክ’ ብሎ እማኝ ቆጥሮ ጉዳዩን ወደ ባህላዊ ፍርድ ሰጪ ወይም ህግ አስከባሪ አካል ወይም መደበኛ ፍርድ ቤት ይዞ በመሄድ መብቱን የማስከበር አኩሪ ባህል አለው” ይለናል። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግዘፍ ነስቶ የሚስተዋለውና አሁንም ድረስ ብቅ ጥልቅ እያለ ሰላማችንን የሚያውከን ግና የግለሰቦችና የቡድኖች ፍላጎት እንጂ የሕግ የበላይነት ዓይደለም።
እነሆ “የሕግ ፍልስፍና” የተሰኘውን ወቅታዊ መጽሐፍ የሚያነብብ ሰው ሕግን በተመለከተ ጥሬ አተገባበሩን ብቻ ሳይኾን ከነገሩ ጀርባ ያለውን ጥልቅ ፍልስፍናዊ ዕይታና ነባራዊ እውነታ ለመመልከት፣ የነገሩን ውል በቅጡ ለመረዳት ዕድል ያገኛል። የደራሲው የቃላት አጠቃቀምና የሀሳብ ፍሰት የተዋጣለት በመኾኑም ለንባብ ይመቻል። በየመሀሉ የሚገኙ ጸናን የፍልስፍና ሃሳቦችም ውስጥን ሰቅዘው በመያዝ ያመራምራሉ። የመጽሐፉ ደራሲ ዳዊት በዛብህ፣ ከባድ የሚመስለውን ፍልስፍናዊ ርዕሰ ጉዳይ አቅልሎ፣ ውስብስቡን ዕሳቤ በቋንቋችን አፍታቶ ስላቀረበልንም ትልቅ ምሥጋና ይገባዋል።
ይህን ባሉ በአንድ ወር ውስጥም ተግብረውታል፡፡ ይህም ፕሬዝዳንቱን አስመስግኗቸዋል፡፡ የአየር ንብረት ተመራማሪ ሳይንቲስቶች እና የአካባቢ ተቆርቋሪዎች ሳይቀሩ ውሳኔውን አድንቀዋል፡፡
ይህን የፕሬዝዳንቱን ውሳኔ የአየር ንብረት መልዕክተኛቸው [የቀድሞው የሃገሪቱ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር] ጆን ኬሪ በበይነ መረብ በሚካሄድ እና የመንግስታቱ ድርጅት ዋና ጸሃፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝን ጨምሮ የእንግሊዝ እና የጣሊያን አምባሳደሮች በሚገኙበት መርሃ ግብር በይፋ ያሳውቃሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡
መቐለ (አማርኛ፦ መቀሌ) የትግራይ ክልል ዋና ከተማ ናት። ከአዲስ አበባ 783 ኪ.ሜ. ወደ ሰሜን ትገኛለች። ከ300,000 አስከ 350,000 የሚገመት የሕዝብ ብዛት ስላላት ከሰሜን ኢትዮጵያ ትልቋ ከተማ ያደርጋታል። መቐለ ለ አጼ ዮሐንስ ፬ኛ የኢትዮጵያ ዋና ከተማ በመሆን በ19ኛው ክፈለ ዘመን ነው የተመሠረተችው። መቐለ ኢትዮጵያ ውስጥ ከሚገኙት ከተሞች በንግድና ትምህርታዊ ማዕከላዊነትዋ ትታወቃለች። በታላቁ አፍሪካዊ ጄነራል ራስ አሉላ አባ ነጋ የተሰየመ ዓለም አቀፋዊ አየረ ማረፊያ አላት። በተጨማሪም እንደነ መስፍን ኢንዱስትርያል፣ መሰቦ ሲሚንቶ፤ ሌሎች ፋብሪካዎችና መቐለ ዩኒቨርሲቲ የመሳሰሉ ትላልቅ ተቋማት በከተማዋ ይገኛሉ።
የክርስትና መጀመርያ የሚተረክበት አዲስ ኪዳን በተለይም ወንጌልና የሐዋርያት ሥራ ነው። የቅሌምንጦስ ስነ ጽሑፍ እንደሚለው ረቢ ኢየሱስ በይሁዳ ክፍላገር ገና ሲያስተምር፣ ደቀ መዝሙሩ ባርናባስ በሮሜ ከተማ አደባባይ ቆሞ ኢየሱስ መሲኅ መሆኑን አዋጀ፤ ይህ ታሪክ ግን አሁን በምዕራባውያን መምኅሮች ዘንድ አጠያያቂ ሆኗልና በሰፊ አይታወቅም። በሌላ ልማድ ኢየሱስ ለኦስሮኤና ንጉሥ ለ5ኛው አብጋር ደብዳቤ ጻፈ፣ ታዓምራዊ መልክም እንደ ላካቸው ይባላል (የጄኖቫ ቅዱስ መልክን ይዩ።)
በወንጌል መሠረት ኢየሱስ ከተሰቀለ በኋላ፣ እንደገና በሕይወት ከመቃብር ተነሥቶ ለደቂቀ መዝሙሮቹ እንደገና ታይቶ ከዚያ ወደ ሰማይ ዓረገ። ከዚህ በኋላ የአይሁድ ጉባኤ ጴጥሮስንና ሌሎችን ሐዋርያት አስገረፋቸው፣ በኢየሱስ ስም እንዳያስተምሩ ከለከሉዋቸው። ጴጥሮስ ግን፦ «ከሰው ይልቅ ለእግዚአብሔር ልንታዘዝ ይገባል» ብሎ መለሳቸው (የሐዋርያት ሥራ 5:29)።
የኢየሱስ ወንድም ያዕቆብ በኢየሩሳሌም የቤተክርስቲያን መጀመርያ መሪ ሆኑ። ከትንሽ በኋላ አይሁድ ያልሆኑ አሕዛብ ምዕመናን እንዲሆኑ ፈቀደ፣ ግርዘት ወይም ሌሎች የሕገ ሙሴ ከባድ ደንቦች አላስገደዳቸውም፣ ነገር ግን ከሕገ ሙሴ «ለጣዖት ከተሠዋ፣ ከደምም፣ ከተናቀም (ከመብላት)፣ ከዝሙትም ትርቁ ዘንድ» አስገደዳቸው (የሐዋርያት ሥራ 15)። ከዚያ በተለይ በቅዱስ ጳውሎስ ስብከት ምክንያት ክርስትና ወንጌልም በቶሎ በሮማ መንግሥት እስከ ሮሜ ከተማ ድረስ ተስፋፋ። በተጨማሪ ልዩ ልዩ ሐዋርያት ወንጌሉን እስከ አክሱም መንግሥትና እስከ ሕንድ ድረስ ቶሎ ወሰዱ።
በ41 ዓም የሮሜ ቄሣር ክላውዴዎስ «አይሁዶችን» ከሮሜ ከተማ ባሳደዳቸው ዘመን፣ ብዙዎቹ ክርስቲያኖች እንደ ነበሩ ይመስላል። ክርስቲያኖች በሮሜ መንግሥት ብዙ ጊዜ እስከ 303 አም ድረስ ከቄሣሮቹ መከራዎች ቢያገኙም፣ ሃይማኖቱ ግን ምንጊዜም እየተበዛ ነበር።
የአይሁዶች ትምህርት ግን በረቢ አኪቫ በን ዮሴፍ መሪነት በሌላ አቅጣቻ ሄዶ አዋልድ መጻሕፍት ከብሉይ ኪዳን አጠፉና ተልሙድ በተባለ ጽሑፍ አዳዲስ ትምህርቶችን ፈጠሩ። ስለዚህ የሮሜ ንጉሥ ቤስጳስያን የኢየሩሳሌምን ቤተ መቅደስ በ62 ዓም ካጠፋ በኋላ፣ አይሁድና እና ክርስትና እንደተለያዩ ሃይማኖቶች ተቆጥረዋል።
በ303 ዓም ክርስትና በሮሜ መንግሥት በጋሌሪዎስ ዘመን ሕጋዊ ሆነ። የሚቀጠለው ቄሳር ቆስጠንጢኖስ በመጋቢት 10 ቀን 313 ዓ.ም. በአዋጅ እሑድ ለሮማ ዜጎች ሁሉ ስለ ጣኦቱ አፖሎ የእረፍት ቀን እንዲሆንላቸው አዘዘ። በኋላ በ317 ዓም እርሱ የንቅያ ጉባኤ ጠራ፣ በዚህ ጉባኤ በዚያን ጊዜ በዕብራይስጥ የተገኙት ጸሐፍት ብቻ (አዋልድ መጻሕፍት ሳይሆኑ) በብሉይ ኪዳን እንዲቀበሉ ተስማሙ። ከጥቂት ዓመታት በኋላ ቆስጠንጢኖስ እራሱ ተጠመቀ። ከዚያስ የሮሜ ቤተ ክርስቲያን የአይሁዶችን «አጭር» ብሉይ ኪዳን የሚያጸድቀው ምንም ቢሆንም፣ እንደ አስርቱ ቃላት ሰንበት በቅዳሜ የከበሩት ሁሉ እንደ «አይሁዳውያን» ሀራ ጤቆች በአውሮጳ ይቆጠሩ ጀመር።
የአሪያን ቤተ ክርስቲያን - በመሪያቸው አሪዩስ ትምህርት ኢየሱስ ወይም ወልድ ከእግዚአብሔር አብ በታች የተለየ አምላክ ነበር እንጂ ሥላሴን አላስተማረም። ይህ እምነት በብዙ ጀርመናውያን ብሔሮች ለጊዜ ይቀበል ነበር።
የዱሮ አረመኔነት ወዳጆች - ከ353 እስከ 356 ዓም ድረስ በቄሳሩ ዩሊያኖስ ከሐዲ ሥር ለአጭር ጊዜ ወደ ሥልጣን ተመለሱ፤ ጸረ-ክርስቲያን ትምህርቶች አስገቡ። ሆኖም ከበፊቱ ይልቅ ጨዋዎች ሆነው ነበር።
ስለዚህ የንቅያ ጉባኤ የንቅያ ጸሎተ ሃይማኖት ወሰነ። በዚህ ውስጥ ኢየሱስ ወልድ፣ ከአብ ጋራ አንድ ባሕርይ አለው ይላል። በ372 ዓም በተሰሎንቄ ዐዋጅ ቄሣሩ ጤዎዶስዮስ ይህን እምነት በሮሜ ግዛት ውስጥ የመንግሥት ሃይማኖት አደረገው፤ ብዙ የአረመኔ መቅደሶች ተፈረሱ። በሚከተለው ዓመት በ373 ዓም ፩ኛው የቁስጥንጥንያ ጉባኤ የጸሎተ ሃይማኖቱን ይፋዊ ቃላት ትንሽ ቀየሩ፤ በተለይም ስለ መንፈስ ቅዱስ ባሕርይና መለኰታዊነት በይበልጥ የሚገልጹ ቃላት ተጨመሩ።
ከዚያ የተነሣ ወደፊት ቄሣሮች በማንም ሰዓት ጉባኤ በመጥራት ይፋዊ የመንግሥት ሃይማኖት ቀይረው በፍጹም ሊያባልሹት ይቻላል የሚል ጭንቀት ነበር። በተለይ ኢየሱስ «ከአብ ጋር አንድ ባሕርይ አለው» ቢልም፣ ሆኖም ሁለት ልዩ ልዩ ጸባዮች አሉት የሚሉ አስተማሪዎች ሲቀርቡ፣ ይህ ኢየሱስ በሁለት ልዩ ልዩ ጸባዮች ተለይቷል ማለታቸው ወደፊት ቄሣሮቹ በተንኮላቸው ብዛት የመለኮታዊነቱን ጸባይ በይፋ አስለይተው ወደፊትም አንዱን ጸባይ መካድ ይችላሉና የሃይማኖት ጽሑፉን እንደገና ቀይረው 'ተራ ሰው ብቻ መሆኑ የሮሜ ይፋዊ እምነት ነው' ማለት ይችላሉ የሚል ጭንቀት ተነሣ። የንቅያ (ቁስጥንጥንያ የ373 ዓም) ጸሎተ ሃይማኖት ግን እስካሁን ድረስ ምንም ቃል ሳይቀየር በአብያተ ክርስቲያናት ሁሉ (ካቶሊክ፣ ተዋሕዶ፣ ኦርቶዶክስ እና ፕሮቴስታንት) ይደገፋል።
ኢየሱስ አንድ «ተዋሕዶ» ጸባይ (ሰውና አምላክ) ያመነበት ወገን እንዲህ ካልሆነ ፈጣሪ ወደ ፍጥረቱ በፍጹምነት ተዋሕዶ ካልገባ በቀር የሰውን ልጅ አያድንም ነበር ባዮች ነበሩ። ነገር ግን የኢየሱስ «ሁለት ጸባዮች» ትምህርት ወዳጅ ወገን በመጨረሻ በፓፓ ኬልቄዶን ጉባኤ (443 አም) ስለ ተቀበለ፣ የሮሜ ፓፓ ከሌሎቹ ጳጳሳት (የእስክንድርያ፣ የአንጾኪያ ጳጳሳት) ተለያየ። እስካሁንም ድረስ ተዋሕዶ የተባሉት አብያተ ክርስቲያናት መጀመርያ ፫ቱ ጉባኤዎች (ንቅያ፣ ቁስጥንጥንያ፣ ኤፌሶን) ብቻ የሚቀበሉ ናቸው እንጂ የኬልቄዶን ጉባኤ አይቀበሉም።
እስከ 777 ዓም ድረስ በጥምቀት ሥርዓት ወደ ክርስትና የገቡት በጠቅላላ በፈቃደኝነትና በሰላም ነበር። ከነዚህ መካከል ብዙ ሕዝቦች ክርስትናን ተቀበሉ (የክርስትና መስፋፋት ይዩ።) በ777 ዓም ግን የፍራንኮች ንጉሥ ካሮሉስ ማግኑስ የሳክሶኖች ብሔር (በጀርመን የቀሩትን ሕዝብ) በግድና በዛቻ አስጠመቁዋቸው። ጀርመኖች ደግሞ በበኩላቸው ዞረው የባልቲክ ቋንቋ ተናጋሪ ነገዶችን (በተለይ ላትቪያ፣ ሊትዌኒያ እና የቀድሞው ፕሩሳውያን) በጨካኝ ጦሮች አስጠመቁዋቸውና እንደ ባርዮች ያህል አደረጉዋቸው። ከነዚዎች ጉዳዮች በስተቀር ግን በክርስትና ታሪክ በአጠቃላይ አብዛኞቹ ብሔሮች የገቡት በሰላምና በፈቃደኝነት ሆኖዋል።
ኢየሱስ የሰበከው በተለይ በአረማይስጥና በዕብራይስጥ እንደ ነበር ይታመናል። ግሪክኛ ደግሞ በዙሪያው በሰፊ ይነገር ነበርና የአዲስ ኪዳን መጀመርያ የምናውቀው ቅጂ ግሪክኛ ነው። በሉቃስና ዮሐንስ ወንጌላት ዘንድ በመስቀል የተጻፉት ልሳናት ዕብራይስጥ፣ ግሪክኛና ሮማይስጥ ስለ ሆኑ እነዚህም ለዚያው ይከበራሉ። አዲስ ኪዳን በኋላ የተተረጎመባቸው ሌሎች ልሳናት ደግሞ እንደ ክቡራን ቋንቋዎች ተቆጠሩ፤ ግዕዝ፣ ቅብጥኛ፣ አርሜንኛ፣ ጥንታዊ ስላቭኛ እና ሌሎች በአብያተ ክርስትያናት መደበኛ ሆኑ። በአሁኑ ጊዜ አዲስ ኪዳን ወይም ቢያንስ ወንጌል በብዙ ሺህ የሰው ልጅ ቋንቋዎች ተተርጎመዋል።
22 March በጎርጎርያን ካሌንዳር የቀን ስም በእንግሊዝኛ ሲሆን ይህ ቀን በኢትዮጵያ አቆጣጠር (ከ1892 ዓ.ም. ጀምሮ እስከ 2091 ዓ.ም. ድረስ) ምንጊዜም መጋቢት 13 ቀን ማለት ነው።
በመከላከያ ሰራዊታችን ላይ ጥቃት በመክፈት የሀገር ክህደት የፈፀመውና ተከታታይ የህገ መንግሰት ጥሰቶችን ሲፈፅም የከረመው የአክራሪውን የህወሃት ፅንፈኛ ቡድን ለህግ ለማቅረብ፣ የህግ የበላይነትን የማስፈን ዘመቻ በመካሄድ ላይ መሆኑ ይታወቃል።
ይኸው ዘመቻ የውስጥ ጉዳያችንን በራሳችን አቅም መልክ ለማስያዝ የሚካሄድ በመሆኑና አክራሪው ሃይል በህግ ስር ከመሆኑ በፊት ምንም አይነት የውጭ ሃይል እንቅስቃሴ ስርዓት አልበኝነትን በማንገስ የሀገራችንን ሰላም የማደፍረስ ውጤት የሚያስከትል መሆኑን መንግስት አቋሙን ግልፅ አድርጓል።
ይህንኑ አቋም በማስረዳት የቀጠናው አገራት መንግስት የጀመረውን ህግና ህገ መንግስት የማጽናት ጥረት እንዲደግፉ ለማስቻል የጠቅላይ ሚንስትሩን መልዕክት የያዘና በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ክቡር አቶ ደመቀ መኮንን የተመራ የልዑካን ቡድን ወደ ተለያዩ የቀጠናው አገራት ጉብኝት ጀምሯል።
ይህ በእንዲህ እንዳለ ዩጋንዳ ለማሸማገል እንዳሰበችና ለዚሁ ሲባል የልዑካን ቡድን እንደሚጓዝ የሚያትትና በኢትዮጵያም ሆነ በዩጋንዳ ያልተሰበና ተቀባይነት የሌለው የሐሰት መረጃ በፅንፈኛው ቡድን ተፈብርኮ በአንዳንድ የመገናኛ ብዙሃን በመሰራጨት ላይ እንዳለ ከውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ያገኘነው መረጃ ያመላክታል፡፡(ኢዜአ)
ኢትዮ 360 ሚዲያን ባቋቋምን ጥቂት ወራት ውስጥ ሕዝባዊ አጋርነታችሁን በማሳየት ባደረጋችሁልን ከፍተኛ የገንዘብና የምክር ድጋፍ በርካታ ወጭን የጠየቀ ዘመናዊ ስቱዲዮ ለመገንባት በቅተናል። በመርሕ እና በትክክለኛነት ላይ የተመሰረተ ሚዲያ አቋቁመን የኢትዮጵያዊያን እውነተኛ ድምጽ ለመሆን በገባነው ቃል መሰረትም በኑሮአችንን እና በሕይወታችን ዋጋ እየከፈልን የሚገጥሙንን ፈተናዎች በማለፍ የእለት እለት መረጃዎችን ለሕዝባችን እያደረስን እንገኛለን።
ይሕም ሆኖ ግን በአሁኑ ጊዜ በፌስቡክና በዩቲዩብ የምናሰራጨው መረጃ በኢንተርኔት ዋጋ ውድነት ምክንያት በሀገር ወስጥ ላሉ ኢትዮጵያዊያን ወገኖቻችን እየደረሰ አለመሆኑን ተረድተናል።ይሕም የሆነው ባለን የአቅም ውስንነት ምክንያት ሳታላይት ላይ በፍጥነት ለመውጣት ባለመቻላችን እንደሆነ እንገነዘባለን። ስለሆነም ይሕንኑ ችግር ለመፍታት በቅርቡ በሳታላይት ላይ ፈጥነን ለመውጣትና የጀመርነውን ጥረት እውን ለማድረግ የገቢ ማሰባሰቢያ መድረኮች እያዘጋጀን እንገኛለን።
በመሆኑም ሰሞኑን የምናካሂደውን የኢትዮ 360 ሚዲያ የስቱዲዮ ምረቃ መነሻ በማድረግ ዘላቂነት ያለውና ያልተቋረጠ የሳታላይት ስርጭት ለመጀመር ይህን የጎ ፈንድ ሚ የድጋፍ ጥሪ ለማቅረብ አስፈልጎናል።
ከአንድ ብርቱ ሁለት መድሀኒቱ እንዲሉ በአሁኑ ጊዜ በሀገራችን አንዣቦ የሚገኘውን ሀገራዊ ችግር በጋራ ሆነን ለማስቀረትና ሕዝብ ወሳኝ የሚሆንበትን እወነተኛ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ለመመስረት ሕዝቡ በቂና እውነተኛ መረጃ እንዲያገኝ ሁላችሁም የአቅማችሁን እና የበኩላችሁን የገንዘብ ድጋፍ እንድታደርጉ የአክብሮት ጥሪያችንን እናቀርባለን።ለምታደርጉት ድጋፍም ከወዲሁ እናመስግናለን።
ከ30 ታንክ ጋር ተማርከዋልመባሉን በማስመልከት በማዕከላዊ ትግራ ተራራማ ስፍራዎች ሆነው መግለጫ የሰጡት ሌተናል ጄኔራል ባጫ ደበሌ የመረጃው ምንጭ ራሴ ነኝ ብለዋል፡፡ “ጠላት ምን ሊያደርግ እንደሚችል እየተከታተልኩ ነው የማዋጋው ውጊያውን የምመራውም”ያሉት ጄነራሉ “መረጃውን የተናገረውንም ሰው አውቃለሁ” ሲሉ ተናግረዋል፡፡ የጠላትን ቡድን ማን እንደሚመራው እንደሚያውቁም ነው የገለጹት፡፡“50 አለቃ ሆኖ ስመራው ነበር”ያሉም ሲሆን የቀድሞው የሶማሌ ክልል ፕሬዝዳንት አብዲ መሃመድ…
(ERF) ሙሃመድ አብደል አታይ DMC ከተባለ ጣቢያ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ “ ኢትዮጵያ የውስጥ የፖለቲካ ችግሯን ለመሸፈን ስትል የአባይን ግድብ አጀንዳ አድርጋ ብዙ ቢሊዮን ዶላር እያፈሰሰች ነው” ብለዋል። “ብዙ ገንዘብ እያፈሰሱ ዜጎችን ከድህነት ለማውጣት ነው የምንሰራው ይላሉ፣ እውነቱን ለመናገር ግድቡን በአነስተኛ ወጪ መስራት ይቻል ነበር” ሲሉ አክለዋል።ሚኒስትሩ ኢትዮጵያ ግድቡ አሁን የሚገኝበትን ደረጃ ዲዛይን መላክ ቢኖርባትም... Continue Reading →
(ERF) የኮሮና በሽታ በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ላይ የሚያደርሰው ጉዳት እየጨመረ ነው። ከአየር መንገድ ጋር በተያያዘ እስካሁን አገሪቱ ከ190 ሚሊዮን ዶላር በላይ አትጣለች። አሁን ደግሞ ሌላው የውጭ ምንዛሬ የሚያስገኘው የአበባ እርሻው ዘርፍ ሙሉ በሙሉ በሚባል ደረጃ እየተዘጋ ነው። ወደ ሆላንድ የሚላከው አበባ በመቋረጡ፣ በኢትዮጵያ የሚገኙ የአበባ አምራች ድርጅቶች ሰራተኞቻቸውን ለማሰናበት ተገደዋል። በዚህም የተነሳ ከ 50 ሺ ያላነሱ... Continue Reading →
አራት ኪሎ ጋዜጣ ተሳልጬ (ተከራይቼ) ለማንበብ ተራ በመጠበቅ ላይ ነኝ፡፡ የግል ጋዜጣ እና ጋዜጠኛ ተቀዶና ተሰዶ አልቋል፡፡ የአገሬዉን ህዝብ ለማቅናት ሀላፊነቱ ሙሉ በሙሉ በአዲስ ዘመን ጋዜጣ ጫንቃ ላይ ወድቋል፡፡ ይህ ነባር ጋዜጣ የተጣለበትን ሰፊ የሕዝብ አደራ ለመወጣት ወርድና ቁመቱን በእጥፍ ከማሳደጉም በላይ ራሱን እንደ አሜባ በማብዛት አንድም ሦስትም ለመሆን ተገዷል፡፡ ዘመን ፖለቲካ፣ ዘመን ስፖርት፣ ዘመን ልማት - ሦስት ቤተሰብ መስርቷል፡፡ ..በኢትዮጵያ የሚንቀሳቀሱ ጋዜጦች ቁጥር ከአንድ ወደ ሶስት አሻቀበ.. የተባለውም አዲስ ዘመን ራሱን ሦስት በማድረጉ ነው፡፡
መጀመሪያ ላይ የወደድኩትን ያህል ሄዶ ሄዶ ወደ ዘር ፖለቲካ በመቀየሩ ማዘኔ አልቀረም፡፡ ትልቅ ሰው ድሮ ቀረ! ብዬ ዝም እንዳልል ደግሞ እነዚህ ራሳቸው የድሮ ሰዎች ሆኑብኝ! ከዚያና ከዚህ ሆነው እኛና እነርሱ እያሉ ይጠዛጠዙ ገቡ፡፡ ይኸው እኔንም ጎትተው አስገቡኝ፡፡
በጥንት ዘመን በፖላንድ አገር የኑሮውድነት በጣም ከፋና አሉ፤ ከባድ የሥጋ እጥረት ተፈጠረ፡፡ ህዝቡ በጣም ተማረረ፡፡ ዝቅተኛው የሠራተኛ መደብ ብዙ ብዙ ጥያቄ እያነሳ ምሬቱንይገልጽ ጀመር፡፡ በዚህ የፖላንድ የሥጋአጥረት ላይ በመመሥረት በርካታ ቀልዶች፣ ተረቶችና ዕንቆቅልሾች እንደጉድ ፈሉ፡፡ እንደማንኛውም አገር፡፡ እንደሚከተለው ያሉ፡-
ከዕለታት አንድ ቀን በቀዝቃዛው ጦርነት ወቅት፣ አለም በሁለት ጎራ ፍርጥም ብላ ተከፍላ በነበረች ጊዜ፤ ባንድ ፊት አሜሪካ፣ በሌላ ፊት ሩሲያ ነበሩ መሪ ተዋንያኑ፡፡ ታዲያ በአንድ የቴሌቪዥን የጥያቄ ፕሮግራም ላይ የመጨረሻውን ማጣሪያ አልፈው ለዋንጫ የደረሱት አገሮች በመወዳደር ላይ ናቸው፡፡ የህንድ ምሁር፣ የአሜሪካ ምሁርና የሩሲያ ምሁር ናቸው የመጨረሻ ተጋጣሚዎቹ፡፡
ኦሳማ ቢላደን በፓኪስታን አቡታባድ በተባለው ቦታ በአሜሪካ ልዩ ኮማንዶዎችከተገደለ በኋላ፣ አሜሪካ በየመንና በሶማሊያ የሚገኙ የአልቃይዳ ቡድኖችላይ በተመሳሳይ የተጠናከረ እርምጃ መውሰድ ጀምራለች፡፡ ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ በቢላደን ላይ ያገኙትን ስኬት በሌሎች የአልቃይዳ አባላትም ላይ አጠናክረው ቀጥለዋል፡፡ የአሜሪካ ልዩ ኮማንዶ ኃይሎች ሚስጢራዊ በሆነ የተራቀቀ የኤሌክትሮኒክስ መረጃ ልውውጥ በመታገዝ፣ የአልቃይዳን አከርካሪ ለመስበር በኤደን ባህረ ሰላጤ ኮሽታው የማይሰማ ጦርነት እያካሄዱ ይገኛሉ፡፡ “Obama’s New Secret War” በሚል ርዕስ The Middle East የተባለው መጽሔት ባቀረበው ዘገባ፣ በኦባማ የበላይነት የሚመራው ጦርነት፣ ምንም ዓይነት የጦርነት ነጋሪት ሳይመታ በልዩ ኮማንዶዎችና ሰው አልባ በሆኑ የጦር አውሮፕላኖች (unmanned ariel vehicle) የሚደረግ ሲሆን፣ ፍንጭ ሳይተው የሚፈልጉትን የአልቃይዳ አባል በማጥመድ ግድያ ይፈጽማሉ፡፡
የቻይና መንግስት በሳንሱር ያልታዩና በይፋ ምዝገባ ያልተደረገላቸው ዘፈኖች በቀጥታ ከኢንተርኔት የሚገበዩበትን ሁኔታ በመቃወም እገዳውን የጣለ ሲሆን ማዕቀቡ ዘፈኖቹ ከያዙት ጭብጥ ጋር የተገናኘ አለመሆኑን ገልጿል፡፡ በቻይና የባህል ሚኒስትር ከታገዱ 100 ዘፈኖች መካከል ታይዋን፣ ሆንግ ኮንግና ጃፓን የተለቀቁት አብዛኛውን ድርሻ ቢወስዱም የቢዮንሴ፣ የካናዬ ዌስት፣ የሌዲ ጋጋ እና የኬቲ ፔሪ የሙዚቃ ሥራዎች በዝርዝሩ መካተታቸውን የሲኤንኤን ዘገባ አመልክቷል፡፡
ኢትዮጵያዊቷ የሶል እና ጃዝ ሙዚቀኛ መክሊት ሃደሮ፤ ሰሞኑን በጉግል የሳምንቱ ምርጥ አርቲስት የተባለች ሲሆን 3ኛውን አዲስ የሙዚቃ አልበሟን እየሰራች መሆኑን ሳንፍራንሲስኮ ክሮኒል ዘገበ፡፡
ከሳምንት በፊት በአሜሪካዋ የናቫዳ ግዛት በሚገኘው ሴንተር ፎር አርትስ፣ የሙዚቃ ሥራዎቿን ያቀረበችው መክሊት፤ በድምፃዊነትና በዘፈን ግጥም ደራሲነቷ በካሊፎርንያ እየተወደሰች መሆኗንም ለማወቅ ተችሏል፡፡
እስክንድር ነጋ፣ አንዷለም አራጌ፣ አሕመድ ሙስጠፋ፣ አሕመዲን ጀበልና ሌሎች እስረኞች ዛሬ አመሻሹ ላይ ሲፈቱ በርካታ ቁጥር ያለው ሕዝብ በቃሊቲ ማረሚያ ቤት በመገኘት ደስታውን ሲገልፁ ነበር፡
ትናንት እሁድ ግብፅ ውስጥ በሁለት ኦርቶዶክስ አብያተ ክርስቲያን ቢያንስ አርባ አራት ሰዎች ለገደሉት የቦምብ ጥቃቶች ራሱን "እስላማዊ መንግሥት" ብሎ የሚጠራው ቡድን ኃላፊነት ወሰደ፡፡
ትናንት እሁድ ግብፅ ውስጥ በሁለት ኦርቶዶክስ አብያተ ክርስቲያን ቢያንስ አርባ አራት ሰዎች ለገደሉት የቦምብ ጥቃቶች ራሱን “እስላማዊ መንግሥት” ብሎ የሚጠራው ቡድን ኃላፊነት ወሰደ፡፡
የሆሳዕናን በዓል ቅዳሴ ምዕመናን በታደሙባቸው አብያተ ክርስቲያናት የመጀመሪያው ቦምብ የፈነዳው ከዋና ከተማዋ ከካይሮ አንድ መቶ ኪሎ ሜትር ገደማ ርቀት ላይ ባለችው ታንታ ከተማ በሚገኘው የቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሲሆን ቢያንስ ሃያ ሰባት ሰዎች ገድሎ ሌሎች ብዙዎች ማቁሰሉን የመንግሥቱ ቴሌቭዥን ዘግቧል።
ብዙም ሳይቆይ እስክንድሪያ ከተማ ቅዱስ ማርቆስ ካቴድራል በሩ ላይ ቦምብ ፈንድቶ ቢያንስ አሥራ ሰባት ሰው ገደለ ። የዓይን ምስክሮች እንዳሉት ፖሊሶች አጥፍቶ ጠፊው ወደ ቤተክርስቲያኑ ሊገባ ሲል እንደያዙት ነው በላዩ የለበሰውን ቦምብ ያፈነዳው።
የግብፅ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን ፓትሪያርክ ብፅዕ አቡነ ቴዎድርስ በእስክንድሪያው ካቴድራል የሆሳዕና በዓል ቅዳሴ ሥርዓት ላይ እንደነበሩና በቦምብ ጥቃቱ ምንም ጉዳት እንዳልደረሰባቸው የመንግሥቱ ቴሌቪዥን ገልጿል።
ብመሰትረ ኣብ ማዕከን ዜና ነርወይ ቱደይ ቀሪቡ ዘሎ ሓበሬታ፣ ሚኒስተር ኢምግሬሽን ሲልቪ ሊስቶግ ኣብ ዘመሓላለፈቶ መጠንቐቕታ፣ ናይ ነርወይ ዜግነት ዘለዎም ኤርትራውያን ብምኽንያት 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፣ ናብታ ሃገር ዝገሹ ክህልዉ ከምዝኽእሉ ብምዝኽኻር፣ እቶም ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝተዋህቦም ግና ናብ ኤርትራ እንተጌሾም ሳዕቤን ክህልዎ ከምዝኽእል ኣፍሊጣ።
ኣብ ኤርትራ ከብ ዘሎ ምልኪ ሃዲሞም ኣብ ነርወይ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቶም ክነሱ፣ ናብቲ ዝሃደምሉ ሃገር ተመሊሶም ክዛወሩ ሕጋውይን ቅቡልን ከምዘይኮነ’ውን እታ ሚኒስተር ኣስሚራትሉ።
ኣብ ሃገራት ኤውሮጳ ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝተዋህቦም ኤርትራውያንን ብስም ኤርትራውያን ፖለቲካዊ ዑቕባ ዝወሰዱ ዜጋታት ኢትዮጵያን ሱዳንን፣ ነናብ ዓዶም ከይመላለሱ፣ መንግስቲ ነረወይ ብስም ኤርትራውያን ዑቕባ ንዝሓተቱ ኩሎም ዝዕደሎም ናይ መገሻ ሰነደ- Travel Document ናብዘን ሰለስተ ሃገራት ከይገሹ ዝኽልክል’ዩ።
ኣነ፡ ዋላኳ ብጊዜ እናሃሰሰ ኪኸይድ ዝገብር ንሕልናታተይ ዘየቕስን ኤድያ ኣይቦትኡን ዝብሎ ገለ ኣሉታዊ ስምዒታት ካብ ኣመራርሓ ህወሓት ዝግንዘቦ እንተሃሰየኒ፡ ሓደ ካብ ኣድነቕቲ ኣሰራርሓ ህወሓት (ሓልዮት ንህዝባን፣ ምስ መድረኻት ምትዕጽጻፍን – ኣብ ወሳኒ ጊዜ ካብ ትግራይ ናብ ደብረታቦር ክትሰግር ምብቅዓን) እየ።
Dear T. Kifle, ኣነ ካብቶም ናይ መወዳእታን 2ይትን ናይ ጅብሃ ሽምግለ መሪሖም ምስ መሪሕነት ህወሓት ዝሰርሑ ተጋደልቲ (ነበር) እየ – ምስታ ብወገን ህወሓት ብነፍሰሄር ፕረዚደንት መለስ ዜናዊ (ነብሶም ይምሓር) ዝመርሕዋ ዝነበረት ሽማግለ። ከምዚ ምስ ኣቦመንበር ውድበይ ዝነበረ ነፍስሄር ኣሕመድ ናስር ጊዜ ኪህልወኒ ብዙሕ፡ ኣዝዩ ብዙሕ ሃንቀውታ ዝነበረኒ፡ ምስ ፕረዚደንት መለስ ዜናዊ እውን ኣብ ጽቡቕ ጊዜ ምስኦም ጉዳይ ኣህዛብ ከዕልል እናተመነኹ፡ ካብቶም ጊዜ ዝሓጸሮም ሰባት እየ።
ሀ) ካብ ዕለታት ሓደ ማዓልቲ፡ ኣብ ሰላሞ (ደቅ ዘርኡ) ዝብሃል ዓዲ፡ ኣብ ሞንጎ ኣኼባና ፥ “ባድመ ትግራይ ምዃና እንተዘይ ኣረጋገጽካልና እዚ ኣኼባ ኣይንቕጽሎን ኢና” ዝብል መኸተ ቐረቡ። ብወገን ሽማግሌና፡ “ነዚ ሓላፍነት’ዚ ኣይተመዘዝናን፤ ንስኻትኩም’ውን ትፈልጥዎ ኢዩ፤ ኣነ ከም ውልቀ ተጋዳላይ’ውን ናይ ዶብ ኣፍልጦ የብለይን፤ ናብ 2ቲኡ መሪሕነታት ኣብ እነቕርቦ ጸብጻብና ካኣ ከነስፍሮ ንኽእል ኢና” ክብል መለስኩ። መልሲ እንተዘይ ሃብካና ንመሪሕነትና ክንሕብር ኢና፣ ክሳብ መልሲ ዝመጸና ግን ኣኼባ ከነቋርጽ ኢና በሉ’ሞ፡ ዝቕርበሎም ዝደልይዎ መልሲ ስለ ዘይነበረንን ይትረፍ ኣብ ሞንጎ ኣኼባ ሽማግለ፡ ስራሕና ወዲእና ጸብጻብና ክሳብ እነረክብን እውን 2ቲአን መሪሕነታት ኣብ ውሽጢ ስራሕና ጣልቃ ኪኣትዋ ከምዘይብለን ኣመልከትኩ፤ ይኹንምበር ከምቲ ዝበልዎ ኣኼባ ኣቋረጹ።
ካብ መሪሕነቶም መምርሒ ድሕሪ ምውሳድ፡ ኣኼባ ክንቅጽል ንኽእል ኢና፤ መልሲ ግን ብጽሑፍ ኣቕርበልና በሉ። እቲ ጣልቃ ግጉይ ምንባሩ እንደገና ኣመልኪተ፡ እቲ መልሲ ክፋል ናይቲ እንዘራረበሉ ዘሎና ነጥብታት ኢዩ፤ ብፍላይ ናይ ዶብ ሕቶ/ ባድሜ መልሲ ካብ ጠለብኩም ግን፡ ሕቶኹም ብጽሑፍ ሰሪዕኹም ቀርቡለይ በልኩ። እቲ መልሲውን ከምቲ ኣብ ላዕልሊ ኣስፊረዮ ዘሎኹ መሰረት ቀረብኩሎም።
ስለምንታ’የ ነዚ ብጭልፋ ዘልዕል ዘሎኩ? ብሓደ ቓል ክሳብ’ቲ ጊዜ’ቲ – ድሮ’ቲ ብምስጢር ምስ መሪሕነት ህግ ንጀብሃ ኪወግኡ ዝኣተውዎ ውዲት – ጀብሃ ሕቶ ዶብ ኣልዒላ ኣይትፈልጥን ነይራ። ካልእ ይትረፍ ንካድራት ዝኸውን ውሽጣዊ መምርሒ’ውን ስለ ዘይነበረ፡ ዶብ ብዝምልከት ምንም መምርሒ ኣይነበረንን። መሪሕነት ህወ ካብ ነዊሕ ጊዜ ብጉዳይ ዶብን ምምሕዳርን ነቲ ኩነታት ኣቋሲላቶ ስለ ዝነበረት ግን፡ መሪሕነት ጀብሃ ዕላዊ ብዘይኰነ መምርሒ፡ ብጉዳይ ዶብ፡ ዓድታትን እቲ ሕንጻጽ ዶብን ብዝምልከት፡ ብወገና ነቲ 2ይ ደረጃ ናይቲ ስምምዕ ዝምልከት ጥዑይ ምቅርራባት ንምግባር ኪሕግዝ መታን ሓፈሻዊ መጽናዕቲ ከካይድ ተወሳኺ ዕማም ሂባትኒ ነይራ። ንመሪሕነት ህወ ግን ካርታኣ ዳርጋ መሰታኣ ኢዩ ነይሩ። ክንደይኳ ጽቡቕ፤ ግን ኣብ ጊዜ ቃልሲ ሽፋን መጋራጨዊ ምኽንያትን ውዲት መስርዒን ኪኸውን ኣይነበሮን።
ስለ እውነቱ፡ ጉዳይ ዶብ ካብ መትከልን ዕላማን ወጻኢ፡ ድሕሪ’ቲ ኩሉ ውዲት’ውን፣ ድሕሪ ነጻነት ኤርትራ’ውን ዘይካኣልዎ፣ ብዙሕ ጻዕርን ትዕግስትን ዘድልዮ ተግባራዊ ሽግራት ነይርዎ። ባድመን ከባቢኣን 3 ጊዜ (ጊዜ ደጀዝማች ፋይቱንጋ፣ ጊዜ ደጀዝማች ገብረቃል፣ ጊዜ ራእሲ መንገሻ)፣ ብዓሰብን ከባቢኣን ካኣ (ጊዜ ደርግ)፣ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ዝተኣታቶ ናይ ምምሕዳር ነጥብታት ስለ ዝነበሮ፡ ኣብ ርእሲ’ዚ እቲ ካርታ ህወሓት እውን ሓድሽ ወሰናስን ናይ ትግራይ ሓንጺጹ ስለ ዝነበረ ነቲ ግርጭት ንምብድሁ ቀሊል ኣይምኰነን። ብርግጽ ኣብ’ቲ ጊዜ’ቲ ብወሰናስን ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘቲኻን ብተግባር ዘስርሕ ናይ ምምሕዳር መደባት ንምቕራብን ከቢድ ሕቶ ኢዩ ነይሩ። ስለ ዝኸብድ ግን ናብ ውዲትን ኲናትን ዘእቱ ምኽንያት ፍጹም ምርጫን ቦትኡን ኣይኰነን/ ኣይነበረን።
ስለዚ ኣቋራጭ መፍትሒ ናይ ወሓለታት ኣርኪቡ! መሪሕነት ህወ፡ ካብ መሪሕነት ህግ ዝደልይዎ ውዱእ መልሲ (ባድመን ከባቢኣን ንህወሓት ምርካብ) ረኸቡ። ብድሕሪኡ ግርጭት ብግቡእ ኪውገን ግዲኦም ኪገብሩ ይትረፍ፡ ናብ ናይ ቅንጸላ ውሽጣዊ ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ምእታው’ውን ኣይዓጠጦምን። ምኽንያቱ እቲ ውዲት ኣውራ ኣውራ ነቲ ብጊዜኡ ሰጥ ኢልካ ኪብዳህ ዝነበሮ ክብደት ናይቲ ናይ ዶብ ግርጭት ዘሐንኩል ናይ ከድዓት ሜላ ኢዩ ነይሩ። ብኡ ንብኡ ካኣ ሓቢሮም ናብ ቀንዲ ዕላማኦም – ስልጣን ናይ ምብሓት ሕማሞም – ኣቶው። ብዝላዓለ ደረጅኡ ካኣ ጀብሃ ዘይኰነትስ፡ ህዝቢ ኤርትራ ግዳይ ኰነ። መፍትሒ ስለ ዘይተገብረሉ ካኣ ደጊሞም እውን ኣድመይዎ (1986 – 2000)፤ ብፍላጥ ወይ ብዘይ ፍላጥ ካኣ ነዚ ናይ ሕጂ ኣብ ውሽጢ ኣህዛብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣዝዩ ዓቢ ዝኰነ ሽግር ዝፈጠረ ጸረ 2ቲኡ ኣህዛብ ዘትከለ፡ ልዕሲ ሰላምን ቅሳነትን ብልጽግናን ኣህዛብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጉጅላዊ ረብሓታቱ ዝዓጠጦ ነናብ ነብሱ ዝተመልሰ ውዲት ኮነ።
ለ) ኣብ ምሕዝነት ዝምልከትውን፡ ጀብሃ ኣብ ልዕሊ ናይ ውድባት ኢትዮጵያ ምርጫን ወገንን ኣይነበራን። ንኹሉ ጸረ ፋሽስታዊ ስርዓት ደርግ ዝልዓል ንዝነበረ ውድባት ተተባብዕ ነይራ። ሓደ ካብቶም ምስ ጀብሃ ጽቡቅ ምሕዝነት ዝነበሮ ውድብ TLF ምንባሩ ካብ ርኽክባቱ ዝርድኣኒ ነገር ነይሩ። ምኽንያቱ ኣብ 1976 ዓ.ም ውድባዊ መደበይ ኣብ ኣከለጉዛይ ስለ ዝነበረ ብዛዕባ ምንቅስቓሳቶም (ዓሲምባን ከባቢ ዓድግራትን) ክፈልጥ እኽእል ነይረ። እቲ ናይ መጀመሪያ ውድብ ናይ ህዝቢ ትግራይ ስለ ዝነበረ፡ ጅብሃ መጀመሪያ ዝምድናኣ ምስ TLF ምስራዓ ታሪኻዊ ናይ ጊዜ ሕቶ ነይሩ። ወከልቱ ኣብ 2ይ ሃገራዊ ጉባኤውን ዝተሳተፉ ይመስለኒ።
እዚ ቅንጸላ ተገይሩ ከብቅዕ ግን፡ መሪሕነት ተሓኤ፡ ሚዛናን ቅሬታኣን ኣምቢራ፣ ከም ሽግር ካኣ ውሽጣዊ ጉዳይ ትግራይ/ ኢትዮጵያ ምኳኑ ብምእማን፡ ናይ ቃልሲ ዝምድናኣ ምስ ህወሓት ከምቲ ዝነበሮ ኪቕጽልን ኪምሓየሽን ጻዕርታት ወሰደት። ስለምንታይ’የ እዚ ዝጠቅስ ዘሎኹ፡ ተሓኤ ኣብ ርእሲ’ታ ብነዊሕ ዝተዛመደታ ውድብ ዝተኻየደ ቅንጸላ’ውን ምንም ጣልቃ ከይኣተወት ጸረ ፋሽስታዊ ስርዓት ደርግ ብሓላፍነት ቃልሲ ተተባብዕ ምንባራ ንምብራህ ኢዩ። ምስ EDU፣ EPRP ዝነበረ ዝምድናታት እውን በዚ መልክዕ ዝተርርዐ ኢዩ ነይሩ። ኣነ ኣብ ክንዲ መሪሕነት ተሓኤ ክምልስ ሓላፍነት የብለይን፤ አሰረይ ዝሓለፎ፣ እፈልጦ’የ ዝብሎ፣ ጥራሕ’የ ዘልዕል ዘሎኹ።
ናብ ዝርዝር ምእታውኳ እንተዘየድለየ፡ ምስ EPRP ዝነበረ ዝምድና ኣቐዲሙ ዝተሰርሓሉን ኣብ ከተማታት ኢትዮጵያ ናይ ሓባር መደባት ዝኣሳሰሮ ተግባራዊ ባይታ ዝነበሮን ኢዩ። TPLF ናብ ሜዳ ቃልሲ ክትጽምበር ከላ ግን ፍርቂ ነብሳ ነጸብራቕ ህ.ሓ(ህግ) ኰይና ኢያ ኣትያ። ይኹን ‘ምበር፡ ተሓኤ ጽቡቕ ዝምድና ኢያ ኣሚታ። TPLF ኣብ ዝሓለፈቶ ቦታ ኣብ ልዕሊ ጀብሃ ተኣፋፊት ኢያ ነይራ።
TPLF ምስ ኣብ ኣድያቦ ዝነበረ ኤትርራዊ ትሓልፍያ ነበረት። ንምግላጹ ዘጸግም ሽግር ነይሩዋ። ከይወግሐ ካብ ኣብ ልዕሊ ፋሽታዊ ደርግ ዝቐንዕ ብረት፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራን ናይ ቃልሲ ውድባት ኢትዮጵያን ዝቐንዕ ይበዝህ ነበረ። ኣብ ኣድያቦ ናብ ጅብሃ ዝተሰርዐ ሚሊሻ ስለ ዝነበረ፣ ብውድባዊ ወተሃደራዊ ዲሲፕሊኑ ጌና ዘየልተዘመ ስለ ዝነበረን፣ ሽዑ ወያኔ ዓቕሚ ኢዱውን ስለዝነበረትን፣ ምስኦም ትጓነጽሞ፡ ባዕላ ብዝፈጠረቶ ሽግራት ናብ ጀብሃ ተጸግዖ ነበረት።
ቅድሚ 1ይ ውድባዊ ጉባኤ ህወ ኣብ ሞንጎ መሪሕነታት ተሓኤን ህወሓትን ኣብ ዝተገብረ ርክብ፡ ብወገና ዝቐርብ ዝነበረ ነጥብታት ኣብ ናይ ህዝቢ ስርርዕን ሚሊሽያን ነበረ። (ኣባል ናይታ ናይ ዘተ ሽማግለ’የ ነይረ) ብወገን ህወ ኣባላት መሪሕነት፥ ተጋ/ በሪሁን ተጋ/ ስየን ተጋ/ መስፍንን ነበሩ። እምብኣር፡ ክሳብ ክንደይ ዘዕግቦም ነይሩ ኣይፈልጥን፤ ግን ብስምምዕ ተወዲኡ፣ ናይ ሓባር መደባት ተገይሩ፣ ድሕሪ ጉባኤኦም ነቲ መደባት ናብ ዝለዓለ ደረጃኡ እተሰጋግር ናይ ሓባር ሽማግለ ክትወጽእ ተፈራሪሞምን ብሓባር ናይ ዝተበጽሐ ኣዋጅ ቅዳሕ ሒዞምን ብጽቡቕ መንፈስ ተፋነዉ።
ቀጺሉ፡ ብወገን ጅብሃ ኣዋጅ ኪዝርጋሕን መሪሕነት ወይኔ ኣዋጅ ክትቀድድን ከምዘይትፈልጦ ጐስጓስ ከተካይድን ጉባኤኣ ኣርከበ። ካብቲ ዝተበጽሐ ስምምዕ፡ 2ልተ ቀንዲ ነጥብታት፦ 1ይ ደረጃ ጽቡቅ ባይታ ናይ ምሕዝነት ምጥጣሕ፤ 2ይ ደረጃ ካኣ 2ቲኡ ውድባት ኣብ ኤርትራ ይኹን ኣብ ትግራይ ናይ ስርርዕን ምምሕዳርን ጉዳይ ክምልስ (ኣጻሓሕፋይ ትኽክል ቃላት ዘይዝክር ኪኸውን ይኽእል ኢዩ)። ዳርጋ ድሕሪ ናይ ሓደ ዓመት ናይ ሓባር ስራሓት፡ እታ ዝተመዘት ሽማግለ ጸብጻባ ብሓባር ከየቕረበት፡ ብወገን ወያኔ ዝነበረት ክፋል ሽማግለ ከይሓበረት ሃንደበት ኣንሰሓበት። ህወሓት ቀጺላ ናብ ወተሃደራዊ ምፍትታን ኣተወት።
ሐ.2) መሪሕነት ጀብሃ ናብ ሶቭየት ሕብረት ዝገበረቶ መገሻታት ምኽንያት ብምግባር፡ መንግስቲ ሳዑዲ ዓረብ ኣንጻር ተሓኤ ተጻብኦታት ዝሰራዓትሉ፤ መንግስቲ ሱዳን ካኣ ቀጥታ መሳርሒ ናይቲ ተጻብኦታት ዝነበረትሉ ጊዜ፣
ሐ.4) ኣብቲ ጊዜቲ መሪሕነታት ተሓኤን ህግሓኤን ብዛዕባ ዘተ ምስ ፋሽታዊ ስርዓት ደርግ ዝምልከት ናይ ዘተ ርኽክብ፣ እዚ ዘተዚ ብብሩህ ተዓጻጻፊ ውዲት ኢዩ ነይሩ (ሐ.1)፣
ዘኽእል ኢዩ፤ ምኽንያቱ፡ ሶቭየት ሕብረት ምስ ደርጊ ኰይና ነጻ ከተማታትናን ህዝብናን ዝወቕዐት ኢያ፤ ፖሊትካዊ መርገጽ ጥራሕ ኣይነበረን። ብ1977 ዓ.ም ኣብ ሮማ ቆንስል ሶቭየት ሕብረት ኰይኑ ዘዛራረበና ሶቭየታዊ ኣብ ልዕሊ ሰውራ ኤርትራ ዝነበሮ ጽልኢ ብነድሪ ስለ ዝገልጽ ዝነበረ ኣነውን ነገር ናይ ሰብ ኣብዘይዓቕመይ ነደርኩ። እቲ ተስፋ ዘቊርጽ ዝነበረ መርገጹ ካብ ሓበሬታ ምሕጻር መሲሉና ሃለውለው በልና (ምስ ተጋ/ጅምዕ በኺት)። ኣብ መጨረስትኡ ግን፡ “ኣብ 2ይ ኲናት ዓለም ኣብ ሓደ ማዓልቲ ክንድቲ ቁጽሪ ህዝብኹም ከሲርና ኢና፤ . . . “ ድሕሪ ምባል ቤት ጽሕፈቱ ክንገድፈሉ ነገረና።
ሐ.6) ብርግጽ ተሓኤ ኣብ ውሽጣዊ ግርጭታት ነይራ፤ ንእሽቶ እውን ኣይነበረን። እቲ ግርጭታት ካኣ ጉዕዞ ልዑል ምዕባሌታታ እትሰርዓሉ፣ ኩሉ ጊዜ ምስኣ ዝነብር ዝነበረ፡ መግለጺ ውሽጣዊ ባህርያታ፣ ኩሉ ጊዜ ካኣ ብዝሓሸን ዝለዓለን ናይ ለውጢ ውጽኢት እተመዝግበሉ ዝነበረት መስርሕ፣ ንምቁጽጻሩ ካብ ማንም መድረኻት ንላዕሊ ካብ ሕሉፍ ተሞኲሮታታ ዝተማህረትሉን ብዝላዓለ ደረጃ ዝተቐረበትሉን መድረኽ፣ ‘ሞ ናብ ዝለዓለ ሃገራዊ ሓላፍነት እትሰጋገረሉ ዝነበረት እዋን ኢዩ ነይሩ። ኣብቲ መድረኽቲ ውሽጣዊ ቃልስታታ ልሙድን ብዝለዓለ ደረጃ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራን ዝነበረ ኢዩ ነይሩ። ብኣንጻሩ እኳድኣ ኣብቲ ፍሉይ መድረኽቲ ኣብ ርእሴኣ ተጻብኦታት ካብ ግዳምን ውሽጥን ኪጠማጠምዋ ምጉያዮም ክሳብ ክንደይ ዘፍርሖም ምዕባለ ኣብ ጉዕዞ ምንባሩ ሓባሪ ኢዩ።
እዚ ኩሉ ውዲታት ብሓባር ወይ ብተናጸል፡ ኣብ ልዕሊ ተሓኤ ብሕሱም ዝዓጠቐ ኢዩ ነይሩ። ሓንቲ ካብ ስግኣታቱ ካኣ እቲ ኣብ ውሽጢ ተሓኤ ዝነበረ ግርጭታትን ምዕባሌኡን ኢያ ነይራ።
እዞም 2 መሪሕነታት ካብ ሃገራዊን ህዝባዊን ዕላማታት ወጻኢ ብዘብለጭልጭ ፕሮፖጋንዳታት እናተሸፈኑ፡ ጉጅላዊ ዕላማታቶም ዝፈለጡን ሜላታቶም ከይወግሐ ዝሰርዑን ንምርግጋጹ ካኣ ኣሎ ዝብሃል ዝኰነ ኪብዝበዝ ዚኽእል ሕማማት እናላዓዓሉ ን2ቲኡ ኣህዛብ መሳሪሒ ጉጅላዊ ጥቕምታቶም ዝገበሩን ኢዮም።
ብርግጽ ኣብ ስምዒታት ውድባት ኤርትራ፡ (‘ጠባቦች’፣ ‘ተገንጣዮች’፣ … ዝብል ፕሮፖጋንዳ ናይ ኢትዮጵያ መንግስታት ኣብ ሕልናታቱ ስክፍታታት ዝፈጥረሉ ዝነበረ ጉዳይ ኢዩ) እቲ ኣብ ልዕሊ ውድባት ትግራይ ዝልዓል ዝነበረ ናይ ‘ጠባብ ቢሄርትነት’ ፕሮፖጋንዳ እውን ከምኡ። ንዓይ ከም ውልቀ ተጋዳላይ ኣብ ሕልናታተይ ብዙሕ ስክፍታታት የሕድረለይ ነይሩ። ነቲ ዝግበር ዝነበረ ዝምድናታት ግን ብምንም ዓይነት ዝትንክፍ ኣይነበረን። ነዚ ስምዒታትዚ ህወሓት ከምዚ ሓው ክፍለ ዝብልዎ ዘሎዉ ኣብ ውድባት ኤርትራ የንጸባርቕ ምንባሩ፡ ንኣቃላልሳ ህዝቢ ትግራይ ሓጋዚ ምንባሩ ‘ምበር ክሳብ ሎሚ ብቒም ኪኰማሳዕ ዘሎዎ ነገር ኣይብሎን። ብዝተረፈ ሓው ክፍለ፡ እቲ ናይ ትግራይ ምግንጻል ‘ጠባብ ቢሄርትነት’ ተኣሪሙ እንተዘይኰይኑ፡ ሎሚ ወያኔ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ስልጣን ኢትዮጵያ ምውናና እንታይ መግለጺ ይህልዎ ከብርሁልና’ዶ ይኽእሉ?
ንምድምዳሙ፡ ካብ ነብሳ ድዩ ዝነቅል ነይሩ ወይስ ካብቲ ካብ መሪሕነት ህግ ዝነበራ ጽልዋታት፡ ድሒሩ ካብ ዝተመስከረ ካኣ ክሳብ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ህዝቢ ኤርትራውን ንነብሳ ብውዲት ጣልቃ ክትኣቱ ዝፈቐደት፡ ሽግር ናይ ዝምድና፡ ብሓቂ መሪሕነት ህወሓት ኢያ ነይራ።
ጥር 13፣ 2013/ የሕዝብ እንደራሴዎች ምክር ቤት በዜጎች ላይ እየደረሰ ላለው ጥቃት እና ማባሪያ ላጣው ግድያ በቀጥታና በተዘዋዋሪ እጃቸውን ያስገቡ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች ፖለቲካዊ እና ሕጋዊ እርምጃ እንዲወሰድባቸው ጠየቀ | ሸገር 102.1 FM|Sheger 102.1.FM
ጥር 13፣ 2013/ የሕዝብ እንደራሴዎች ምክር ቤት በዜጎች ላይ እየደረሰ ላለው ጥቃት እና ማባሪያ ላጣው ግድያ በቀጥታና በተዘዋዋሪ እጃቸውን ያስገቡ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች ፖለቲካዊ እና ሕጋዊ እርምጃ እንዲወሰድባቸው ጠየቀ
የሕዝብ እንደራሴዎች ምክር ቤት በዜጎች ላይ እየደረሰ ላለው ጥቃት እና ማባሪያ ላጣው ግድያ በቀጥታና በተዘዋዋሪ እጃቸውን ያስገቡ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች ፖለቲካዊ እና ሕጋዊ እርምጃ እንዲወሰድባቸው ጠየቀ፡፡
ምክር ቤቱ ጥያቄውን ያቀረበው በተለይ በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል፤ መተከል ዞን በተደጋጋሚ በዜጎች ላይ እየደረሰ ያለውን ግድያ እና መፈናቀል አስመልክቶ ባሳለፈው የውሳኔ ሐሳብ ነው፡፡
በዜጎች ላይ እየደረሰ ላለው ጥቃት ሕዝብና መንግሥት የሰጣቸውን ኃላፊነት ከመወጣት ይልቅ፣ ‹‹የጥፋት ኃይል›› ብለው ከጠሩት አካል ጋር እጃቸውን ያስገቡ አሉ ብሏል፡፡
ሁለቱ ቋሚ ኮሚቴዎች፣ በዜጎች ላይ እየደረሰ ያለውን የግድያ ጥቃት በተመለከተ ከሚመለከታቸው ጋር ተነጋግረውና መረጃዎችን አጥርተው ለምክር ቤቱ የውሳኔ ሐሳብ እንዲያቀርቡ ተሰጥቷቸው በነበረ የቤት ሥራ መሠረት ነው ዛሬ ለምክር ቤቱ ሪፖርት እና የውሳኔ ሐሳብ ያቀረቡት፡፡
በትግራይ ክልል የታወጀውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አንቀፅ 3 ንዑስ አንቀፅ 2 በመጥቀስም፣ ችግሩ እየሰፋ በሄደ ጊዜ የአዋጁን የተፈፃሚነት ወሰን ማስፋት እንደሚቻል በማስታወስ፤ በመተከል ዞንም ችግሩን በመደበኛ ሕግ ለመቆጣጠር ካልተቻለና ከክልሉ አቅም በላይ ነው ተብሎ ከታመነበት በክልሉ የታወጀውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በማስፋትና የፌደራል መንግሥት የጀመረውን ሕግ የማስከበር ሥራ አጠናክሮ እንዲቀጥል ጠይቀዋል፡፡
በተለያዩ አካባቢዎች እየታየ ያለውን በዜጎች የሚደርስ ግድያ መፈናቀልና ንብረት ማውደም በአስቸኳይ ስለሚቆምበት ሁኔታ፤ ተጎጂዎችም ተገቢውን ድጋፍ አግኝተው በዘላቂነት እንዲቋቋሙ ለማድረግ ከምክር ቤቱ አባላት የተውጣጣ ራሱን የቻለ ቡድን ተቋቁሞ በየጊዜው የሚታየውን ለውጥ ለምክር ቤቱ እንዲያቀርብም በውሳኔው ሀሳብ ተካቷል፡፡
ነቶም ኣብ ላምፔዱሳ ዝጠሓሉ ኣስታት 360 ኤርትራውያን ካልኦትን ካብ ሊብያ ናብ ኢጣልያ ኣብ ምስግጋር ክነጥፍ ጸኒሑ ዝተባህለ ሶማላዊ ን30 ዓመት ክእሰር ተፈሪዱ።
እቲ መሓመድ ዕልሚ ሙሔዲን ዝተባህለ ወዲ 34 ዓመት ሶማላዊ፣ ኣብታ ብወርሒ ጥቕምቲ 2013 ኣብ ላምፔዱሳ ዝጠሓለት ጃልባ እኳ እንተነበረ፣ ካብቶም ድሒኖም ብኻልእ ጃልባ ናብ ሌምፔዱሳ ዝኣተዉ ሒደት ምዃኑ’ዩ ዝንገረሉ።
ንሱ፣ ብዘይካ’ዚ ኣብ ላምፐኢዱሳ ዘጋጠመ ሞት ኣስታት 360 ኤርትራውያን፣ ብምስግጋር ደቂ ሰብ፣ ምዕማጽ ደቂንስትዮን ካልእ ገበናትን ተኸሲሱ’ዩ ኣብ ደቡባዊ ሲሲልያ ኣብ እትርከብ ከተማ ኣግሪጀንተ ኣብ ዝርከብ ቤት ፍርዲ ዝቀረበ።
ካብቲ ናይ ላምፔዱሳ ሓደጋ ዝደሓነትን ግዳይ ጾታዊ ዓመት ዝኾነትን 18 ዓመት ዝዕድሚኣ ኤርትራዊት መንእሰይ ነቲ ሶማላዊ ከተለልዮ ምኽኣላ’ውን ካብ ኢጣልያ ዝተመሓላለፈ ጸብጻብ የመልክት።
ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣዝዮም ብዙሓት ደላሎን ኣሰጋገርቲ ደቂሰብን፣ ነቲ ንኤርትራውያንን ዜጋታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ገጢምዎም ዘሎ ናይ ስደት ኩነታት ብምምዝማዝ፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም ስደተኛታት ብዙሕ ኢሰብኣዊ ተግባራትን ከቢድ ገበናትን ከምዝፍጽሙ ብመርትዖታት ተሰኒዱ ዘሎ’ዩ።
መፋቀሪ ዝተፈላለዩ ምክንያታት ክህልው ይክእሉ እዮም። እዚ ዝከውን ንኣብነት ናይ ሓዳር ኣጋር ድልየት ዘይማላእ (ሓሳብ) ወይድማ ንነገራት ዝወሃብ ዋጋ ከተስማምዓ እንትቀር እዩ። ኣብቲ እዋን ጎንጺ ዝተፈጠረሉ እቶም ጽምዲ ኣጋራት ጸገም መፍትሒ ምሃብ ክሕግዙ ዝክእሉ ፍሉም ግልጋሎት ምክሪ ወሃብቲ ማዕከላት ኣለው።
ወለዲ ደቆም መብዛሕትኡ እዋናት ዝጨቃጨቁ እንተኮይኖም ወይድማ ኣባላት ስድራ ኣብ ሕይወቶም ጸገም ክጓነፉ ከለዉ ኣጸጋሚን ኣብ መንጎ ስድራ ቤት ዘጨንቅ ኣጸጋሚ ኩነታት ክፍጠር ይክእል እዩ። ከምዚ ዝበለ ዓይነት ኣብ ዝፍጠርሉ እዋናት ወለዲ ደቆም ግልጋሎት መምከር ዝህቡ ተቋማት ብምርካብ ሓገዝ ክረክቡ ይክእሉ እዮም። ናይ ወለዲ ኣጸጋሚ እዋን መስመር ወለዲ ደቆም ምዕባይ ምስ ናይ ደቆም ዕብየት ዝተተሓሓዘ ወይድማ ወለዲ ወይም ካልኦት ኣካላት ኣብ ደቁ ጥቅዓት ዘብጽሑ ናይ 24 ሰዓታት ናይ ምክሪ ሓገዝ ግልጋሎት ይህብ። ነፃ ምክሪ ንምርካብ 0848 35 45 55 ይደውሉ።
Pro Juventute /ስለ 147 ናይ ሕጹጽ (ሓደጋ) እዋን ናይ እርዳታ መስመር ንሕጻናትን ጎርዞታትን ዝግበር ናይ ሞሞከር ኣገልግሎት ሓበሬታ ተደልዮም። (DE)
ምንጭ ለ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 108W 216W ካሬ ጎርፍ ያለው የ LED የጎርፍ ጎርፍ በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 108W 216W ካሬ ጎርፍ ያለው የ LED የጎርፍ ጎርፍ ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 108W 216W ካሬ ጎርፍ ያለው የ LED የጎርፍ ጎርፍ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 108W 216W ካሬ ጎርፍ ያለው የ LED የጎርፍ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 108W 216W ካሬ ጎርፍ ያለው የ LED የጎርፍ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ ማጠቢያ ብርሀን 108W 216W ካሬ ጎርፍ ያለው የ LED የጎርፍ ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
YoYo Casino ውስጥ ሲቀላቀሉ ተከፍተዋል አዲስ የጨዋታዎች ሽርሽር ሁሉም አዲስ ተጫዋቾችን በ 25 Free Spins ተቀማጭ ገንዘብ አላስቀምጡ. በቀጥታ ወደ የእርስዎ 25 ምንም መሸጥ እቃዎች የሌለዎት ወደ ታች የሚጠቀሰው ትር ይሂዱ.
የ YoY ካናዳ በጣም የቅርብ ጊዜ ሽልማት ሰዎች እርስ በርስ ይነጋገራሉ. ለመያዣ የሚሆኑ በርካታ ድራጊዎች ያሉት YoYo Casino, ሁሉም አዲስ ተጫዋቾች የ 25 ነፃ ክርኖች ይሰጣቸዋል. ዛሬን ይቀላቀሉ እና የተመረጠ 25 ነፃ ስፒኖች ምንም የመደበር ክፍያ የለም.
YoYo Casino በጨዋታ አጨዋቾችን በየአዲሱ የ 25 Free Spins ተቀማጭ አላስፈላጊ ወሮታ ለእያንዳንዱ አዲስ ተጫዋች ብቻ ትኩረት ስለሚያደርግ ተጫዋቾችን አስማጭ እድል ይሰጣቸዋል.
YoYo ሲሲዮ ለተሰጡት የቁጠባ ምርጫዎች, ስፍር ቁጥር የሌላቸው የአቅርቦት ዘዴዎች እና ለከፍተኛ ደረጃ ፈጣን ክፍያዎች. በኤሌክትሪክ የተሞሉ አከባቢዎች የሚያከማቹ ተጫዋቾች በሴኮንድ ውስጥ ተመልሰው እንዲሰጡን ተስፋ ሊያደርጉ ይችላሉ.
በዮዮ ካሲኖ ላይ የተለያዩ የተለያዩ የውርጭ አማራጮችን ለምሳሌ ፣ ቦታዎች ፣ ሩሌት ፣ ፒካር ፣ Blackjack ፣ ቀጥታ ካሲኖ ፣ ጃኬቶች ፣ ቢንጎ ፣ ጭረት ካርዶች ፣ ባካራት ስለሚሰጡ ለውሳኔ ተበላሻለሁ እናም ይህ የዝናቡ ጫፍ ብቻ ነው . YoYo Casino የለም
ዮዮ ካዚኖ ብዙ የቁማር ክበብ መዝናኛዎችን ለእርስዎ ለማምጣት የተለያዩ ልዩ ልዩ የፕሮግራም አቅራቢዎችን ይጠቀማል ፣ እነዚህ አቅራቢዎች Quickspin ፣ EGT ፣ Quickfire ፣ NetEnt እና ከዚያም የተወሰኑትን ያካትታሉ ፡፡
YoYo Casino በየትኛው የተለየ እና አስፈሪ ተግባርን በንቃት በመፈለግ የቅርብ የቡድን እርዳታ አላቸው, በእነዚህ መስመሮች ላይ ሁልጊዜም ተጫዋች ደህንነታዎ አስተማማኝ መሆኑን ያረጋግጣል. በ "ቀጥታ ውይይት" እና በኢሜል አማካይነት ሊደርሱባቸው እንዳይችሉ እርግጠኛ እንዳልሆኑ ነው.
YoYo Casino በ 25 Free Spins አማካኝነት ከሌላ የአጫዋች መለያ ጋር ለመቀላቀል ያደርገዋል. ያንን ለማቅረብ ሲመርጡ የ 100% ተስማሚ የሽያጭ ዋጋ እስከ € 500 እና 200 ድረስ ተጨማሪ ነፃ ፍንጮችን ያገኛሉ!
YoYo Casino ከቁማር ክለብ ክበብ ጋር ይመሳሰላል. ስለዚህ የእርስዎ 25 ጥቅም ላይ ከዋለ በኋላ ምንም ሸቀጣ ሸቀጥ የሌለብዎት ሲሆን የመጀመሪያዎ መደብርዎን በዚያ ጊዜ ያደረጉት የ 200 ነፃ ክርዎዎችዎን እንዳረጋገጡ እና ወዲያውኑ ሽልማቶን መልሰው እንደነበሩ እንዲሁ ሌሎች የክለቦች እድገትን ለማቅረብ ይችላሉ. አሁን ዋናው ነጠብጣብ እነሆ:
ዮዮ ካሲኖ ከ 20 በላይ የተለያዩ ተቀማጭ ገንዘብን የሚቀበል እና ስልቶችን ወደኋላ የሚመልስ መሆኑን በመገንዘብ እርካታ ያገኛሉ ፡፡ ከእነዚህ ውስጥ አንድ ክፍል የሚከተሉትን ያጠቃልላል-ማስተር ካርድ ፣ ኔትለር ፣ ፓይሳፌ ካርድ ፣ ቪዛ ኤሌክትሮን ፣ ቪዛ ፣ ኖርዴያ ፣ ስክሪል ፣ ዌብሚኒ ፣ ኪአይአይአይአይ ፣ ቢትኮይን ፣ ያኔዴክስ ፣ ገንዘብ ያስገቡ ፣ የአልፋ ገንዘብ ፣ ሴፓ ፣ ፓዬር እና ያ ብቻ ነው ፡፡
በዮዮ ካሲኖ የሚገኝ የታመነ እና እጅግ በጣም የተዘጋጁ ቡድኖች በማናቸውም እርዳታ ወይም ጭንቀት ለማገዝ በቀን እና ቀን ውስጥ ይቀራሉ. ከዚህ በታች በተዘረዘሩት ስልቶች ሊደረስባቸው ይችላሉ:
YoYo Casino የጣቢያውን እና የእርከን ማረፊያ መስሪያ ቤቶቹን ለማሸነፍ ለሚፈልጉት ለማገዝ በቅርብ ይገኛሉ. በጣቢያው ግቢ ላይ ሃላፊነት ባለው ቁማር ውስጥ ያሉ ግንኙነቶችን ያገኛሉ.
ቀጣይ ትምህርቱንም በዘመኑ ዝነኛ ወደነበረው የኢትዮጵያ አየር ኃይል በመቀላቀል ተከታትሎ በጥሩ ውጤት በማጠናቀቁ፣ በእጩ መኮንንነት ደረጃ ሲመረቅ በጊዜው ከነበሩት መሪ ፕሬዜዳንት ጄኔራል ተፈሪ በንቲ እጅ ሽልማት ለመቀበል በቅቷል።
ከዚያም ለከፍተኛ ትምህርት ወደ ቀድሞው ዮጎዝላቪያ ተልኳል። እጩ መኮንን ብሩክ ወደ አውሮፓ የመጣበት ጊዜ ክረምት ስለነበር ለመጀመሪያ ጊዜ የአውሮፓን ብርድና የበረዶ ክምር የተጋፈጠበት ጊዜ እንደነበር በየአጋጣሚው ሲናገር ይደመጥ ነበር።
በትምህርት ላይ እንዳለም በወቅቱ ተማሪው የሃገሩን እጣ ፋንታ በንቃትና በመደራጅት የሚሳተፍበት ዘመን ነበረና የፖለቲካ ትግሉን ተቀላቀሎ ተሳትፎውን ቀጠለ። ብሩክ በፖሎቲካ አቋሙ ፍጹም የማይደራደር፣ በግልጽና በድፍረት አብረውት ከነበሩት ከደርግ ከፍተኛ መኮንኖችና ባለስልጣናቶችም ጋር በዲሞክራሲያዊ መብቶች ላይ በግንባር የሚፋለም ነበር።
ተራማጁ ኃይል እርስበርሱና በኋላም ሙሉ በሙሉ በደርግ የተመታበት ወቅት ነበርና ውጭ ሀገር በትምህርት ላይ የነበሩና በአቋማቸው የፀኑ ተማሪዎች፣ መንግሥት በሚያደርገው ተፅዕኖ ምክንያት ትምህርታቸዉን ሳያጠናቅቁ ወደ ኢትዮጵያ እየተጠሩና ችግር ዉሰጥ እየገቡ ነበር። በዚህም ምክንያት ብዙዎች ከትምህርት ገበታቸው በመነሳት ወደ 3ኛ ሃገር ለስደት ተዳርገዋል። ብሩክም እነደዚሁ ወደ ጀርመን ለመሰደድ ተገደደ።
በስደት በነበረበት ጊዜም ቢሆን ለሀገሩና ለወገኑ እንቅልፍ አልነበረውም። የኢትዮጵያውያን ኮሚኒቲ ሙኒክን በቀድሞ ስሙ የኢትዮጵያውያን መረዳጃ ማህበር በሙኒክ፣ እንዲቋቋም አሻራውን አስፍሯል፣ በአመራር አካልም ውስጥ ተሳትፏል። በቅንጅት ደጋፊ ድርጅትም ውስጥ እንደዚሁ።
በመራራውና እልህ አሰጨራሹ የዲሞክራሲና የፍትህ ትግል ዉስጥ በECADF Current Affairs ቤት ውስጥ ትልቅ አስተዋፅዖ ነበረው። ቤቱን ከመቆርቆር ጀምሮ ትግሉን መልክ ከሚያሲዙ አንጋፋ አድሚን መካከል የነበረና Hizeb Balew በሚል ስምም የሚታወቅ ነበር።
ወጣቱን ትውልድ ስለ ሀገሩ ታሪክ እንዲያዉቅና ጥሩ ግንዛቤ እንዲኖረው፣ መፅሐፍትን እያነበበ ጭምር ትውልድን የሚያስተምርና የሚቀርፅ ብርቱ መምህር እንደንበረ ሰሞኑን የምናነባቸዉ መልእክቶች ይመሰከራሉ።
ከለውጡ ወዲህ፣ ካለፈው ሁለት አመት ጀምሮ በውጪ የሚኖሩ ተቃዎሚ ወገኖች ወደ ሃገራቸው በሚገቡበት ጊዜ እሱም ከሀገር ከወጣ በ45 ዓመቱ ለመጀመሪያ ጊዜ ወደ ትውልድ ሀገሩ ለመሄድ በቀቷል።
ስርዐት ቀብሩም ባለፈው ሳምንት Nov 8/2020 ወይም በኢትዮጵያ ጥቅምት 29 /2013 ውድ ቤተሰቦቹ በሚኖሩበትና የወጣትነት እድሜውን ባሳለፈበት በአንቦ ከተማ በደብረ ብርሃን እየሱስ ቤ/ክርስትያን ውስጥ ተፈፅሟል።
የወንድማችን ብሩክ ማሞ ህልፈት ድንገተኛ ቢሆንም ነገን ሳይጠብቅ፣ ደከመኝ ልረፍ ሳይል፣ በአመነበት አስተሳሰብና በነበረው አቅምና ችሎታ ያለውን የሰጠ፣ በኢትዮጵያዊ ጨዋነት የሚችለውን ሁሉ በማድረግ፣ እንደ ዜጋ የበኩሉን ያበረከተና ያለፈ ኩሩ ኢትዮጵያዊ ነው!
ለሀገሩና ለባንዲራው የነበረው ፍቅርና ክብር ከፍተኛ ነበር! በመሆኑም እነደተመኘውና እንደናፈቀው የመጨረሻ ሰዓቱም በሚወዳት ሀገሩና በሚወዳቸው ወገኖቹ መካከል ሆኖ የመጨረሻውን የሞት ፅዋ ቀመሰ!
ስትደክም፣ ስትባክንና ስትሮጥ ሕይወትህን አሳለፍክ፣ ዛሬ በድንገት ባልታሰበ ጊዜና ቦታ በሞት ተለየኸን! „በዘርና በጎጥ ሕዝቡ ተከፋፍሎ ማየት ደስ አይልም፣ ቶሎ እመለሳለሁ“ እያልክ እንደቀልድ ለእረፈት እንደሄድክ ላትመለስ በዚያው ቀረህ!
ቀኑንና ሰዓቱን በትክክል በማላስታውሰው ለስደቱም ለሃገሩም ኣዲስ በነበርኩበት በመጀመሪያው አመት በኣንደኛው ቀን ያኔ አንኖርበት በነበረው መጠለያችን የሚያውቃቸውን ሰዎች ሊጎበኝ በመጣበት ወቅት ነበር ብሩክን ለመጀመሪያ ጊዜ ያየሁት።
ከሰው ጋር ለመግባባት ብዙ የማይከብደው ብሩክ ከታናናሾቹም ጋር ቢሆን ዝቅ ብሎ ስቆና ተጫውቶና ቀልዶ ወድያው ጉዋደኛ የሚሆን ሰው ወዳድ እና ወገኑን ኣፍቃሪ እንደሆነ ለማወቅ ጊዜ ኣልወሰደብኝም።
በተለይ እኔንና እኔን መሰል በሙኒክ ከተማ ዉስጥ በቀላሉ የመኖሪያ ፈቃድ የማግኘት አድል ያልነበረን ኣአዎች በዚህ ኣገር ቀደም ብለው የመጡና ከኛ በተሻለ የሃገሩን ሁኔታ የሚገነዘቡ እንደ ብሩክ ያሉ አህትና ወድሞቻችን ከጠበቃ አስከ ፍርድ ቤት የቓንቓ ትርጉምና አርዳታ በማድረግ ልደረጉልን ወገናዊ ትብብር ምን ግዜም አናከብራጨዋለን።
ወንድምስችን ብሩክ ኢትዮጵያውያን ወገኖቹን ለመርዳት ካደረጋቸው የተለያዩ ተግባራቶች ዉስጥ በቅርብ ልመሰክርለት የምችለውን አንኩዋን ባነሳ በሙኒክና ኣካባቢው የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን መረዳጃ ማህበር (ኢትዮጵያውያን ኮሚኒቲ)አንዲጠናከርና ኢትዮጵያውያን ህብረትና ትብብር አንዲኖረን ያደረገው ኣስተዋጽዎ ዋነኛው ነው ።
በተለይ ብሩክ በስራ ኣስኪያጅ ኮሚቴ ኣባልነት የማህበሩ ጸሀፊ ሆኖ ያገለገለበት የስራ ኣመራር ኮሚቴ የማህበሩን ህልውና ማስቀጠል በተሳነው ወቅት ብሩክ ብቻውን አንደ ኣንድ ኮሚቴ በሱ በኩል ለሚመጡ ደብዳበዎች መልስ አየሰጠ በሌላ በኩል በግል የሚያውቀንን ሰዎች ማህበሩን አንድናስቀጥል አያግባባና አያበረታታ በጣም ባለቀ ሰኣት የኣባላትም ቁጥራቸው በተመናመነበት ኣስቸጋሪ ግዜ ተረካቢ ኮሚቴ በማስመረጥ ከለሎቹ የኮሚቴ ኣባላት ጋር በመተባበር የማህበሩን ህልውና ያስቀጠለ ባለውለታችን ነው።
በታሪክ ኣዋቂነቱ በባንዲራ ወዳድነቱ በሰው ኣክባሪነቱና ቁምነገርኝነቱ የምናውቀው ብሩክ ዛሬ በህይወት ቢለየንም ባከናወናጨው ተግባራቱና በወንድማዊ ፍቅሩ ምን ግዜም በልባችን ይኖራል።
ዴንማርክ አውሮፓ በቋሚነት ቀጣይ የዘውድ ንጉሳዊ አገዛዝ ነው. በዚህ መንገድ ዴንማርክ በንጉል ዘመናዊ ሕንፃዎች, ታሪካዊ ሕንፃዎች እና ቆንጆ ንጉሳዊ ቤተመንቶች የተሞላ ነው.
ጊዜው ዋናው ነገር ከሆነ እና ለመጎብኘት ከሚመጡት ቤተመቅደሶች መካከል ለመምረጥ ከፈለጉ, የእያንዳንዱን ምርጥ ቤተመንቶች ባህሪያት ይመልከቱና በጣም የሚስብዎትን አንድ (ወይም የበለጠ) ይምረጡ. እርስዎ የሚገቡት ከአትክልት ቦታ ከሆነ, በ Rosenborg ቤተመንግስት ውስጥ ወደ ኪንግስ መናፈሻዎች ይሂዱ .
ኮፐንሃገን ውስጥ አማሌባንበርግ የንጉሣውያን ቤተሰብ የክረምት ወቅት ነው. በዴንማርክ ዋና ከተማ ውስጥ ይህ ቤተመንግሥት ሮኮኮ የህንፃው መዋቅራዊ ቅርስ ዋነኛ የስነ ጥበብ ስራ ነው. በኮፐንሃገን ውስጥ የሚገኘው አምሊንቦርግ በአካባቢያቸው ውስጥ አራት ውጫዊ እማዎች ያሉት ሲሆን በትልቅ አደባባዮች ውስጥ በውስጣቸው ግን በጣም የተለዩ ናቸው.
በትልቅ አደባባይ, ጎብኚዎች የአለምያንበርግ ቤተመንግስትን እና ፍሪድሪክስስታስተር መስራች የነበረው ፍሬድሪክ ቪ ይባል የነበረው የእንስሳት ሀውልት ማየት ይችላሉ. በዛሬው ጊዜ በአደሌንበርግ ቤተመንግስቶች ሁለት ሰዎች ሊጎበኙ ይችላሉ-የክርስትያን ሰባትን ቤተመንግስት እና የክርስትያን ሰባትን ቤተመንግስት. በኮፐንሃገን ውስጥ ከሆንክ ጉብኝቱ ሊጎበኝ የሚችልበት ከፍተኛ ቦታ ነው, እና ፈጣን እና ቀላል ነው.
Kronborg Castle (በዴኒሽኛ: ክሮነርግ ቦክታ) በሄልሲንግር አቅራቢያ በዴንማርክ እና በስዊድን መካከል በጣም ጠባብ በሆነ የውሃ ማጠራቀሚያ ዘዴ ውስጥ ይገኛል. የመካከለኛው መንደር የመካከለኛው ዘመን ነገሥታት ወደ አገር ውስጥ ማስገባት እና ወደ ውጪ መላኩን በመቆጣጠር መርከቦች በሚጓዙ መርከቦች ለሚከፈልባቸው የውሃ ክፍያ ግብር የመሰብሰቢያ ቦታ ናቸው.
የሄልሲንጎር ከተማ 49 ኪሎ ሜትር ያህል ርቀት ላይ ከምትገኘው ኮፐንሃገን ብዙም ርቆ የሚገኝ ሲሆን በዴንማርክ ደሴት በዛን ግዛት ሰሜናዊ ጫፍ ላይ ይገኛል. የኪንቦርግ ህንፃ በሻክስፒር "ሀምስ" ውስጥ ለኤልሲኖሬን ሥፍራ ያገለግል እንደነበር ይነገራል.
የፌደንስበርግ ቤተ መንግስት ከኮፐንሃገን በስተ ሰሜን በ 18 ኛው ክፍለ ዘመን በንጉሱ ኤትሬም ሐይቅ አካባቢ ይገኛል. የንጉሠ ነገሥቱ ባልና ሚስት የንጉሠ ነገሥቱ የክብር ዘውዳዊውን ልደታፍ እና የክውዱ ልዕልት ማሪያን የ 2004 የሠርግ ግብዣን ጨምሮ የንጉሠ ነገሥቱ ሙዚቀኞች በአብዛኛው ለመደባለቁ የመንግስት የስብሰባ ግብዣዎች ያደሉ ናቸው. የቤተ መንግሥቱ መናፈሻዎች ሁል ጊዜ ክፍት ናቸው. አብዛኛውን ጊዜ በሀምሌ (15 ደቂቃ) ከሰዓት በኋላ የቤተ መንግስትን መጎብኘት ይቻላል.
በኮፐንሃገን ውስጥ በሚገኙ ስኮትስሆልሃን የሚገኙ ክርስቲያኖችborg Palace የዴንማርክ ፓርላማ, የ ጠቅላይ ሚኒስትር ጽ / ቤት እና ጠቅላይ ፍርድ ቤት ናቸው. በቤተ መንግሥታዊው የሰሜን ክፍል, በቤተ መንግሥቱ ቤተክርስቲያን እና አብዛኛው የመጓዣው ውስብስብ ስፍራ ለንጉሣዊ ቤተሰብ ይገኛል. በ 1794 እና በ 1884 በሁለት ከባድ እሳቶች ምክንያት የቤተመንግስቱ ውስብስብ የዴንማርክ ሥነ ሕንፃ ሶስት ጊዜ ማስረጃ ነው.
በማኮብ ግንባታ ውቅያ ውስጥ በቲያትር ሙዚየም እና በንጉሳዊ ደረጃዎች ውስጥ መጎብኘት ይችላሉ. ከክርስቲንቦርግ ጎብኚዎች ጎብኚዎች የሁለት ጥንታዊ ቤተመንዶች ፍርስራሽ ሊመለከቱ ይችላሉ.
ደስታህንና ሰላምህን የሆነ ሰው ወይም ነገር ላይ አታስቀምጥ!” ያ ነገር ወይም ሰው ከአጠገብህ ሲርቅ ወይም ሲጠፋ ደስታህም አብሮ ይጠፋል። ደስታና ሰላም በአንተ ውስጥ ናቸው።
ኤሱ – እዞም ኣናህብ እንታይ ክባቑቱ ንቤት ገርጊሽ ከይዶም? ንምንታይ ከ ኣብ ቤት ጊርጊሽ ንንህቢ ዝስሕብ ጽቡቕ ዕንባባታት ቦቚሉን ተተኺሉን? እዚ ሽርሒት እዩ! ኣናህብና ኣብ ኣስመራ ዕዳጋ ወሪዶም ዘሎ ጸጋታት ሽሮን ጸጋታት በርበረን ጸጋታት ጨውን ደፍዲፎም መዓር ዘይሰርሑ? እንተሰኣኑ ከኣ Art-deco ሽቓቓት መሊኡ ኣሎ
የሙ – ስምዑ ጎይታይ ፍልልይ ንህቢን ሃመማን እባ ፍለጥዎ! እዞም ኣናህብ እኮ ወፊሮም ዶብ ሰጊሮም፡ ውዒሉ ሓዲሩ፡ መዓር ናብ ሃገርና እዮም ዘምጽኡን ዝልእኩን!
ንሱ ምስ ኣማኢት ዕጡቃት’ቲ ውድብ ናብ ኢትዮጵያ ምእታዎም ትማሊ ገሊፅና ነይርና።እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ኹናት ምስ ዲምህት ኣብ መርየት ሱዳን’ዩ ተካይዱ ኢሉ ሓደ ስሙ ክጥቀስ ዘይደለየ ባዓል ስልጣን ፀጥታ ኤርትራ።
ንዶ/ር ብርሃኑ ነጋን 7 ግንቦትን ነጋዶ ኢሉ ዝገልፆም ኣቶ ሞላ ኣስገዶም፣ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ኣብ ኤርትራ ዝታሓዝ ነገር የብሉን፣መንግስቲ ኤርትራ እውን እንተኾነ ንዶ/ር ብርሃኑ ክስሕቦም ከሎ፣ ዝተወደበ ሓይሊ ናይ ዶ/ር ብርሃኑ ነጋ ንምምሳልን ዶ/ር ብርሃኑ ብወገኑ፣ ቪድዮን ፎቶግራፍን ቀሪፁ ገንዘብ ንክእክብሉ ዝዓለመ’ዩ ነይሩ ይብል ኣቶ ሞላ።
ናይ መራሒ ዲምህት ናብ ኢትዮጵያ ምስጋር፣ ብሕልፊ ንመንግስቲ ኤርትራ ከቢድ ኪሳራ’ዩ።ን7 ግንቦት’ውን እንተኾነ ካብኡ ዘይናኣሰ’ዩ ጥራሕ ዘይኮነ፣ ብርሃኑ ነጋ ሕቖኡ ተጎስዩ’ዩ ምባል ይካኣል። ከምዝመስለኒ፣ንሰራዊት ዲምህት ከምጋሪ ክዝወሮ’የ ባሃላይ’ዩ’ ይብል።
ነቀፍትኻ ግና ሞላ ኣስገዶም ናብ ኢትዮጵያ ዝሰገረ ረብሕኡ ስለዝተተንከፈ እዩ ይብሉኻ’ሞ እንታይ ትብል ንዝብል ዝቀረበሉ ሕቶ ‘ታይ’ዳኣ ክብሉኒ ትደልዩ? ጀግና? ኣብ 25 ሽሕ ናቅፋ ዝከራይ ገዛ የንብሩኒ ነይሮም፣ማካይን መሊኤን። ስልጣን’ውን ነይሩኒ። ካብኡ ዝሓለፈ’ዳኣ እንታይ ክብሉ ትፅበዩ ኢሉ ኣቶ ሞላ ኣስገዶም።
እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ኣብ መንገድና ንዘጋጠመና ሰራዊት ሻዕቢያ እናፀረግና ኢና ሰጊርና ንዝብል መግለፂ ኣቶ ሞላ መልሲ ዝሃበ ሓደ መንነቱ ክዕቀበሉ ዝመረፀ ኤርትራዊ ባዓል-ስልጣን ፀጥታ ‘ኣቶ ሞላ ዝመርሖም ዕጡቃት ካብ ሚእቲ ዘይበዝሑ፣እቲ ውግእ ድማ ኣብ ውሽጢ ግዝኣት ሱዳን’ዩ ነይሩ’ ኢሎም።
7 ግንቦትን-ሓርበኛን ብወገኑ ኣብ ዝዘርገሖ ናይ ፅሑፍ መግለፂ ‘መሓውር ስለያ ህወሓት/ኢህወዴግ ዘዋደዶን ኣቶ ሞላ ኣስገዶም ዝመርሖን መደብ ምፍራስ ግንባር በርዒኑ ናብ ቅብፀት ኣምሪሑ’ሎ ይብል።
“የወልቃይት ጥያቄ ምንድነው?” የመልካም አስተዳደር እና ዴሞክራሲ ጥያቄ ነው? አይደለም! የማንነት ጥያቄ ነው? አይደለም! የግዛት መስፋፋት ወይስ የግዛት ማስመለስ? ሁለቱም አይደሉም! እሺ… ወልቃይቶች ከመልካም አስተዳደርና ዴሞክራሲ፣ ከማንነትና የመሬት ባለቤትነት፣ እንዲሁም የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት ጋር በተያያዘ ጥያቄ የላቸውም? አላቸው! በእርግጥ “የወልቃይት ጥያቄ” ዘርፈ-ብዙ ለሆኑ ፖለቲካዊ፥ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ችግሮች ዘላቂ መፍትሄ ከመሻት የመነጨ ነው፡፡ ስለዚህ ‘የወልቃይት ህዝብ ጥያቄ የተለያዩ ችግሮች ስብስብ ወይም ድምር ውጤት ነው’ ማለት ይቻላል? በፍፁም አይቻልም! ምክንያቱም የወልቃይት ጥያቄ አንድና አንድ ሲሆን እሱም “አፓርታይድ” ይባላል፡፡
ወልቃይት እንደ የትኛውም የሀገሪቱ አከባቢ ሥር-የሰደዱ ዘርፈ-ብዙ ችግሮች አሉበት፡፡ ነገር ግን፣ ከሁሉም የሀገሪቱ አከባቢዎች በተለየ የአፓርታይድ ስርዓት ገፈት ቀማሽ ነው፡፡ በህወሓት መሪነት የተዘረጋው የአፓርታይድ ስርዓት የወልቃይትን ችግር ብዙ እጥፍ ውስብስብ፣ ከሌሎች አከባቢዎች በተለየ ሥር እንዲሰድ አድርጎታል፡፡ ስለዚህ የወልቃይት ጥያቄ አጭርና ግልፅ ሲሆን እሱም “ከአፓርታይድ ነፃ መውጣት!” የሚል ነው፡፡
ምንም ያህል መልካም አስተዳደር ቢረጋገጥ፣ የዳበረ ዴሞክራሲ ቢዘረጋ፣ ይህ የአፓርታይድ ቀንበር እስካልወደቀ ድረስ የወልቃይት የማንነት ጥያቄ ምላሽ አያገኝም፣ የመሬታቸው ባለቤት መሆን አይችሉም፣ የራሳቸውን ዕድል በራሳቸው የመወሰን እና ራሳቸውን በራሳቸው ማስተዳደርና መምራት አይቻላቸውም፡፡ ለወልቃይቶች ማንኛውም ዓይነት የፖለቲካ ጥያቄ ለሞት፥ ለአካል ጉዳትና ስደት እየዳረጋቸው ይገኛል፡፡ ፖለቲካዊ መብታቸውን ለማስከበር የሚያደርጉት ማንኛውም እንቅስቃሴ በህይወት የመኖር፥ ከአካል ጉዳት የመጠበቅ እና በነፃነት ተንቀሳቅሶ ሃብት፥ ንብረት የማፍራት ሰብዓዊ መብታቸው እንዲገፈፍ ምክንያት ሆኗል፡፡ ስለዚህ የወልቃይት ህዝብ እያነሳ ያለው “ነፃነት ወይም ባርነት” የሚል የሞት-ሽረት ጥያቄ ነው፡፡
ወልቃይቶች ለህወሓት የምንግዜም ባለውለታ ናቸው፡፡ እንደ ሌሎች የሀገሪቱ አከባቢዎች ከህወሓት ጋር የተገናኙት በድል አድራጊት ወደ መሃል ሀገር ሲገሰግስ አልነበረም፡፡ ከደርግ ጦር መሸሸያ፥ መሸሸጊያ ጥጋት ባጣበት ወቅት ከጏዳቸው ደብቀው ታድገውታል፡፡ የህወሓት ታጋዮች በቄያቸው ሲልፉ ስንቅ ማቀበልና መንገድ መጠቆም ብቻ አልነበረም፡፡ ከዚያ ይልቅ የትጥቅ ትግሉ ተጀምሮ እስኪያልቅ ድረስ ደርግን ለመጣል ተዋግተዋል፡፡ ከለውጥ በኋላ በተዘረጋው ቋንቋን መሠረት ያደረገ የክልል አወቃቀር ወደ ትግራይ ክልል መካተታቸው ለወልቃይቶች ይህን ያህል አሳሳቢ አልነበረም፡፡ ምክንያቱም ከህወሓቶች ጋራ ለ17 አመታት አብረው ኖረዋል፥ አብረውት ታግለዋል፡፡ በዚህም ደርግን አሸንፎ በሀገሪቱ ላይ አድራጊ-ፈጣሪ ለመሆን በቅቷል፡፡ ይሁን እንጂ፣ አሁን በወልቃይት ህዝብ ላይ እየፈፀመ ያለውን ግፍና በደል ይፈፅማል ብሎ ማሰብ በጣም ከባድ ነው፡፡
በእርግጥ ከደርግ ጦር በጉያው ሸሽጎ የታደገውን፣ በጦር ሜዳ አብሮት የተዋደቀውን ህዝብ በዚህ ደረጃ ይክዳል፥ ይጠላል፥ ይበቀላል ብሎ ይከብዳል፡፡ ህወሓት የዘረጋው የአፓርታይድ ስርዓት በተለያዩ ብሔሮች መካከል መተማመንና መግባባት እንዳይኖር አድርጏል፡፡ ወልቃይቶችን ግን ከትግሬዎች ጋር አብረው እንዳይሰሩና እንዳይኖሩ አድርጏቸዋል፡፡ ሌላውን የኢትዮጲያ ክፍል በብሔር ሲከፋፍል ወልቃይቶችን ግን “ትግሬ ናችሁ” በማለት ማንነታቸውን እንዲክዱ ነው ያስገደዳቸው፡፡ ሌሎች በኢንቨስትመንት ሰበብ በአነስተኛ ካሣ ከመሬታቸው ሲፈናቀሉ ወልቃይቶች ግን የተፈናቀሉት በሰፈራ ፕሮግራም፡፡ በብዙ ሺህ የሚቆጠሩ ትግራዎች ከሌሎች የክልሉ አከባቢዎች በመምጣት፣ እንዲሁም የቀድሞ የህወሓት ታጋዮች (የጦር ተቀናሾች) በሰፈራ የአያት-ቅድመ አያቶቻቸውን መሬት ተቀራመቱት፡፡
በመሠረቱ “አፓርታይድ” ብዙሃኑን የህብረተሰብ ክፍል በዘር፥ ብሔር፥ ቋንቋ በመከፋፈል አብላጫ ድምፅ (Majority) እንዳይኖር በማድረግ የተቀናጀ የፖለቲካ ንቅናቄን ማዳከም፣ በዚህም የአንድ ወገን የበላይነትና ተጠቃሚነትን ማረጋገጥ ዓላማ ያደረገ ስርዓት ነው፡፡ ለምሳሌ በደቡብ አፍሪካ የነበረው የአፓርታይድ ስርዓት የነጮችን የበላይነት ለማረጋገጥ በቅድሚያ የወሰደው እርምጃ በዘር፥ የቆዳ ቀለም፥ ቋንቋ፥ ጎሳና ብሔር ጥቁሮችን በአስር (10) ክልሎች መከፋፈል ነው፡፡ በመቀጠል ደግሞ ከሀገሪቱ ህዝብ ቁጥር 85% የሚሆኑትን ጥቁሮች ከመሬታቸው በማስነሳት በ15%ቱ መሬት ላይ እንዲሰፍሩ ካደረገ በኋላ 15% የሚሆኑትን ነጮች 85% የሚሆነውን መሬት እንዲቆጣጠሩ አድርጏል፡፡ በዚህ መሠረት፣ አብላጫ ድምፅ ያላቸው ጥቁሮች የተቀናጀ የፖለቲካ ንቅናቄ እንዳያደርጉ በማድረግ የነጮችን የስልጣን የበላይነት፣ አብዛኛውን የመሬትና ተፈጥሮ ሃብት በመቆጣጠር ደግሞ የኢኮኖሚ የበላይነታቸውን አረጋግጧል፡፡
በተመሣሣይ በህወሓት መሪነት የተዘረጋው የአፓርታይድ ስርዓት፤ አንደኛ የወልቃይትን ህዝብ ከተቀረው የአማራ፣ በተለይ የጎንደር ህዝብ በመነጠል፣ ሁለተኛ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸውን ትግሬዎች በማስፈር በአከባቢው የሚኖሩ አማራዎች ቀድሞ የነበራቸውን አብላጫ ድምፅ አሳጥቷቸዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የእኩልነትና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄ እንዳያነሱ ለማድረግ ከፍተኛ አፈና እንደሚፈፅም ይታወቃል፡፡ በዚህ መልኩ የወልቃይት አማራዎችን ፖለቲካዊ መብትና ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት በጉልበት በመደፍጠጥ የትግሬዎችን የበላይነትና ተጠቃሚነት አረጋግጧል፡፡