Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ተደራሽ የማይደረስበትን እጅግ በጣም ብዙ የ PST ፋይልን ለማዳን Outlook ምንም አብሮ የተሰራ መንገድ የለውም ፡፡ ሆኖም ማይክሮሶፍት ፋይሉን ወደአጠቃቀም ሁኔታ ሊመልሰው የሚችል ውጫዊ መሳሪያ pst2gb እንደ ጊዜያዊ ያቀርባል ፡፡ ግን ለአንዳንድ ጉዳዮች ይህ መሣሪያ ከመጠን በላይ ፋይሎችን ወደነበረበት ለመመለስ ይሳነዋል። እና ወደነበረበት የመመለስ ሂደት ቢሳካ እንኳ አንዳንድ መረጃዎች ይቆረጣሉ እና lost በቋሚነት።
ፒኤስኤፍ ፋይል ወደ 2 ጊባ ገደቡ ሲቃረብ ፣ ኤክስፕሎይ ምንም አዲስ መረጃ በእሱ ላይ ማከል እንደማይችል ማይክሮሶፍት እንዲሁ በርካታ የአገልግሎት ጥቅሎችን አውጥቷል ፡፡ ይህ ዘዴ በተወሰነ ደረጃ የ PST ፋይል ከመጠን በላይ እንዳይሆን ሊያደርግ ይችላል። ነገር ግን ገደቡ ከደረሰ በኋላ ብዙ መረጃዎችን ከ PST ፋይል እና ካልወሰዱ እና ኢሜሎችን መላክ / መቀበል ፣ ማስታወሻ መጻፍ ፣ ቀጠሮዎችን ማዘጋጀት ፣ ወዘተ የመሳሰሉ ማንኛውንም ክዋኔዎች በጭራሽ ማድረግ አይችሉም ፡፡ የተጠጋጋ ከዚያ በኋላ መጠኑን ለመቀነስ። የ Outlook ውሂብ የበለጠ ትልቅ እና ትልቅ በሚሆንበት ጊዜ ይህ በጣም የማይመች ነው።
ከ Microsoft Outlook 2003 ጀምሮ ዩኒኮድን የሚደግፍ እና ከዚያ በላይ የ 2 ጊባ መጠን ገደብ የሌለው አዲስ የ PST ፋይል ቅርጸት ጥቅም ላይ ይውላል። ስለዚህ ፣ የማይክሮሶፍት አውትሎክ 2003 ወይም 2007 የሚጠቀሙ ከሆነ እና የ PST ፋይል በአዲሱ የዩኒኮድ ቅርጸት የተፈጠረ ከሆነ ከዚያ የበለጠ ስለ ችግር ችግር መጨነቅ አያስፈልግዎትም ፡፡
2. በ PST ፋይል ላይ አዲስ መልዕክቶችን ወይም ዕቃዎችን ለመጨመር ሲሞክሩ እና በሚጨምሩበት ጊዜ የ PST ፋይል ከ 2 ጊባ በላይ ሲደርስ ወይም ሲያልፍ ፣ Outlook ምንም ዓይነት ቅሬታ ሳይኖር ማንኛውንም አዲስ መረጃ ለመቀበል ፈቃደኛ ካልሆነ ብቻ ያዩታል ወይም ያዩታል እንደ: የስህተት መልዕክቶች
ፋይሉ xxxx.pst ከፍተኛውን መጠን ደርሷል ፡፡ በዚህ ፋይል ውስጥ ያለውን የውሂብ መጠን ለመቀነስ ከእንግዲህ የማይፈልጓቸውን አንዳንድ ንጥሎችን ይምረጡ ፣ ከዚያ በቋሚነት (+ + shift) ይሰር deleteቸው።
ተግባር ‹Microsoft Exchange Server› ሪፖርት የተደረገው ስህተት (0x00040820) ‹በጀርባ ማመሳሰል ውስጥ ያሉ ስህተቶች ፡፡ በost ጉዳዮች ፣ ተጨማሪ መረጃ በተሰረዙ ዕቃዎች አቃፊ ውስጥ በማመሳሰል መዝገብ ውስጥ ይገኛል።
ከላይ እንደተገለፀው ማይክሮሶፍት ከመጠን በላይ የሆነውን የ PST ፋይል ችግር በአጥጋቢ ሁኔታ መፍታት የሚችልበት መንገድ የለውም ፡፡ ከሁሉ የተሻለው መፍትሔ የእኛ ምርት ነው DataNumen Outlook Repair. ከመጠን በላይ የሆነውን የ PST ፋይል ያለ ምንም የውሂብ ኪሳራ መልሶ ማግኘት ይችላል። ይህንን ለማድረግ ሁለት አማራጭ ዘዴዎች አሉ-
በኮምፒተርዎ ላይ Outlook 2003 ወይም ከዚያ በላይ ስሪቶች ካሉዎት ከዚያ ይችላሉ ከመጠን በላይ የሆነውን የ PST ፋይል ወደ አዲሱ የ Outlook 2003 የዩኒኮድ ቅርጸት ይለውጡ፣ የ 2 ጊባ ገደብ የለውም። ይህ ተመራጭ ዘዴ ነው ፡፡
እርስዎ Outlook 2003 ወይም ከዚያ በላይ ስሪቶች ከሌሉዎት ከዚያ ይችላሉ ከመጠን በላይ የሆነውን የ PST ፋይልን ወደ ብዙ ትናንሽ ፋይሎች ይከፍሉ. እያንዳንዱ ፋይል በዋናው የ PST ፋይል ውስጥ ያለውን የውሂብ ክፍል ይ butል ፣ ግን ከ 2 ጊባ በታች እና ከሌሎቹ ገለልተኛ ነው ፣ ስለሆነም በተናጥል በ Outlook 2002 ወይም በዝቅተኛ ስሪቶች ያለ ምንም ችግር ማግኘት ይችላሉ። ከተከፈለ ክዋኔ በኋላ ብዙ የ PST ፋይሎችን ማስተዳደር ስለሚፈልጉ ይህ ዘዴ ትንሽ የማይመች ነው ፡፡
የአማርኛው ብሂል ‹ካለበት የተጋባበት› ይለዋል፡፡ ፈረንጅኛውም ለዚህ ዓይነቱ አባባል ከአማርኛው አይሰንፍም፤ More catholic than the Pope በማለት ያሳምረዋል፡፡ እንዲህ ዓይነት አባባሎች ከአፎታቸው ተመዝዘው ወደ ደንበኛቸው እንደጃርት ወለባ እየተወረወሩ እሚሰኩት ኃይለማርያም ደሳለኝን የመሰለ ራሱን መሆን የማይችል በጥቅም ወይም በዓላማ ወይም በአእምሮ ዘገምተኝነት ወይም ምናልባትም በነዚህ በሦስቱምና በሌሎችም ተዛማጅ ምክንያቶች የተነሣ ሰውነቱን ለባዕድ ስብዕና ያስገዛ አስገራሚ ፍጡር ሲያጋጥም ነው፡፡ ለነገሩ ዘመኑ የአስገራሚ ፍጡራን መናኸሪያ ስሇሆነ አሁን አሁን የሚያስገርመን ይልቁናም ደህና ሰው ያገኘን እንደሆነ ነው፡፡ (ሙሉው ጽሁፍ እዚህ ይገኛል) … [Read more...] about ካለበት የተጋባበት
ተወዳጁ ገጣሚና ባለቅኔ ጋሽ አሰፋ ገ/ማርያም ረቡዕ ጥቅምት 7 ቀን 2005 ዓም (October 17,2012) የታላቁ ኢትዮጵያዊ ደራሲ የክቡር አቶ ሃዲስ አለማየሁ (ዶ/ር) 103ኛ ቀነ-ልደት (BIRTHDAY) በማስመልከት የጻፉትን ግጥም ልከውልናል፡፡ ግጥሙ ዘመን የማይሽረው በመሆኑ በዚህ ወቅት በድጋሚ አውጥተነዋል (በፎቶ የተከሸነውን ግጥም ለማንበብ እዚህ ላይ ይጫኑ) በተጨማሪ በአንድ ወቅት የተቀኙላቸውን በቃላቸው የሚስታውሱትን የአማርኛ መወድስ ቅኔ መርቀውልናል፡፡ ጋሽ አሰፋን ከልብ እናመሰግናለን፡፡ መወድሱ እንዲህ ይነበባል፡- መውደድ ካልቀረ ማፍቀር፤ ወገንና ሃገር፤ እንደ ደራሲው አዲስ ነገር፤ ፍቅር !...እስከ መቃብር! በመጨረሻም “ለወጣቱ ትውልድ መልካም አርአያ የሚሆን ኢትዮጵያዊ እምብዛም በሌለበት በዚህ ጉደኛ ዘመን እንደነ ሃዲስ አለማየሁ የመሳሰሉትንና በየወቅቱ … [Read more...] about ዓዲስ ሰው
አርቲስት ዳምጠው አየለ አጋጥሞት የነበረው ችግር በኖርዌይ መንግስት ጉዳዩ የሚመለከታቸው ክፍሎች በኩል እየታየና ወደ መፍትሔ እየቀረበ መሆኑን አስታወቀ። በደረሰበት ያልታሰበ እንግልትና በቤተሰብ ናፍቆት የተነሳ ለጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ ቃለ ምልልስ ከሰጠ በኋላ በርካታ ወዳጆቹና አድናቂዎቹ መጨነቃቸውን ያስታወቀው ዳምጠው አየለ፣ "ያጋጠመኝ ችግር መስመር እየያዘ ነው፤ በጥሩ ሁኔታ ላይ እገኛለሁ። ስሜታችሁን ለገለጻችሁልኝ በሙሉ ምስጋናዬ ታላቅ ነው" ሲል መልዕክቱን አስተላልፏል። በወቅቱ ከቤተሰብ የቆየ ፍቅር ጋር ተዳምሮ፣ አጋጣሚው ስላበሳጨው ስሜቱን መቆጣጠር ተስኖት በሰጠው ቃለምልልስ አድናቂዎቹና ወዳጆቹ አዝነው በስልክና በተለያዩ መንገዶች ስለላኩለት ማበረታቻ ምስጋና ያቀረበው ዳምጠው፣ በቅርቡ ለወዳጅ ዘመድና አድናቂዎቹ ሰፊ መልዕክት እንደሚኖረው አመልክቷል። ከቃለ ምልልሱ ዋና … [Read more...] about ዳምጠው አየለ “ችግሬ እየተቃለለ ነው” አለ
በማናቸውም የአገሪቱ ባለስልጣናትና ተቋማት ብሔራዊ ባንክን ጨምሮ ይፋ የማያደርጉት የአገር ውስጥ የጫት ፍጆታና ገቢ በውስጡ ከፍተኛ ዝርፊያ ይከናወንበታል። ከዝርፊያው ጋር በተያያዘ አቶ መለስን ጨምሮ ከፍተኛ ሹማምንትና ባለቤታቸው ወ/ሮ አዜብ መስፍን በቅድሚያ ስማቸው ከሚጠቀሱት መካከል ናቸው። የጎልጉል የኦህዴድ ምንጮች የገንዘብና ኢኮኖሚ ሚኒስትርና የንግድና ኢንዱስትሪ ምክትል ሚኒስትሩ በጫት ንግድ ዙሪያ የሚጫወቱትን ሚና አጋልጠዋል። ያገኘነውን መረጃ ለንባብ ያመች ዘንድ እንደሚከተለው አቅርበነዋል። የጫት ንግድ ዝምድና - ወ/ሮ ሱራ በደርግ የአገዛዝ ዘመን ወደ ጅቡቲ ኤክስፖርት መደረግ የጀመረው ጫት ኢህአዴግ አዲስ አበባን ሲቆጣጠር የወያኔ አባላትን ቀልብ አልሳበም ነበር። ባለስልጣናቱና የቀድሞው ታጋዮች ጫት ተጠቃሚ ስላልነበሩ ስለ ጫት ንግድና ከፍተኛ ፍጆታ እንዳለው መረጃው … [Read more...] about ቱጃሯ ሱራና ኦህዴድ
እኔ ምን አገባኝ እኔ ምን አገባኝ የምትሉት ሐረግ እሱ ነው ሀገሬን ያረዳት እንደ በግ የሚል ግጥም ልጽፍ ስሜት አንዘርዝሮኝ ብድግ አልኩኝና ምን አገባኝ ብየ ቁጭ አልኩ እንደገና:: ግጥሙ የተወሰደው ከኑረዲን ዒሳ ፌስቡክ ነው:: ባለፈው ሌባዬ በሚል ርዕስ ላወጣነው የግጥም ጨዋታ የተሳተፋችሁትን ሁሉ በተለይ ደግሞ Tsinat ፣ Gedion Adenew እና አበበ አዲስ ከልብ እናመሰግናለን:: እስቲ ለዚህኛውም አንድ ሁለት ሁላችንም እንበል!! እንደበፊቱ ሁሉ ምላሹ በግጥም ቢሆን ጨዋታዋን ሞቅ ያደርገዋል:: … [Read more...] about እኔ ምን አገባኝ?
... የአገራችንን የኢኮኖሚ ዕድገት በዚህ ዐመት በዚህ መጠን ጨምሯል፡ አልጨመረም እያሉ ሙግት ውስጥ እምብዛም መግባት የሚያስፈልግ አይደለም። ምክንያቱም ስለአንድ አገር ዕድገት በቁጥር ከተደገፈ ማሰረጃ ይልቅ ሁኔታው የበለጠ በቂ ማስረጃ ስለሚሆን ነው። በሌላ ወገን ደግሞ በኢኮኖሚ ዓለም ውስጥ የሚያወናብዱ ብዙ ሁኔታዎች አሉ። የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ ብቻ ሳይሆን የብዙ አፍሪቃ አገር ኢኮኖሚዎችንም በሚመለከት እነ ዓለም ባንክ ሁሉ ሳይቀሩ የዓለም የፊናንስና ኢኮኖሚ ቀውስ ከመከሰቱ በፊት በዕድገት እንደመነጠቁ ሊያሳምኑን ሞክረው ነበር። ይህ በጥሬ ሀብት ጥያቄና ሽያጭ ላይ የተሰመሰረተ ዕድገት የዓለም ኢኮኖሚ ሲዳከም በዚያው መጠንም ዕድገቱ ወደታች እያለ እንደመጣና፣ ይህ ዐይነቱ ዕድገት ደግሞ ለምን ኢኮኖሚያዊ ዕድገት ሊባል እንደማይችል በብዙ ማስረጃ በተደገፈ መልስ ተሰጥቶበታል።ሙሉው ጽሁፍ … [Read more...] about የሚያድግ ኢኮኖሚ ነገር ግን የማይታይ የማይዳሰስ!
“ሰው ናፈቀኝ፣ ልጆቼና አገሬ ታወሱኝ፣ ባህሌና ልማዴ የት ገባ….?” የሚሉት የአንድ ስደተኛ ጥያቄዎች ለመቶ አለቃ ዳምጠው አየለ ተረት ሆነውበታል። አርቲስት ዳምጠው አየለ ከሁርሶ የመኮንኖች ማሰልጠና ማዕከል የመኮንንነት ትምህርት ተከታትሏል። ለሰላሳ ሁለት ዓመታት በምድር ጦር የሙዚቀኛ ሻለቃ አገልግሏል። በተለይም በባህላዊና አገር በሚያሞካሹ ዜማዎቹ የሚወደደው ዳምጠው አገሩን፣ ሁለት ልጆቹንና ባለቤቱን ጥሎ በስደት ኖርዌይ ከገባ ሰባት ዓመታት አሳልፏል። የስልሳ ሶስት ዓመቱ ዳምጠው ያጋጠመውን ጊዚያዊ ችግር አስመልክቶ ከጎልጉል የአውሮፓ ዘጋቢ ጋር ቃለ ምልልስ አድርጓል። ዳምጠው ችግር እንዳጋጠመው ሲሰማ አስቸኳይ ድጋፍ ላደረጉ ወገኖች፣ ድርጅቶች፣ ማህበሮች፣ ላደረጋችሁት በአርአያነት የሚጠቀስ ተግባር የዝግጅት ክፍላችን በዚህ አጋጣሚ ለማመስገን ይወዳል። “… አዎ፤ እኔም ራሴን … [Read more...] about የዳምጠው አየለ ጥሪ!!
ኢህአዴግ ከዓለም ባንክ ያገኘውን 600 ሚሊዮን ዶላርና በተመሳሳይ ፕሮጀክት ወደፊት ሊያገኝ የሚችለውን ከፍተኛ ገንዘብ በተመለከተ አደጋ ውስጥ መውደቁ ተሰማ። ኢንስፔክሽን ፓናል (Inspection Panel – IP) የተሰኘ ተቋም ይፋ ያደረገው መረጃ እንደሚያመለክተው ኢህአዴግ የቀረበበት ውንጀላ ከተረጋገጠ የሚያጣው ገንዘብ በቢሊዮን ዶላር እንደሚደርስ ታውቋል። ይፋ የሆነውን መረጃ አስመልክቶ ከኢህአዴግ ወገን እስካሁን በይፋ የተሰጠ ምላሽ የለም። ግፍ የሚፈጽሙ መንግስታትን፣ በልማት ስም የሰብዓዊ መብት ጥሰት የሚፈጽሙ ወንጀሎችን መረጃዎችን በስፍራው በመገኘትና ከመሠረቱ ዘልቆ በመግባት አደራጅቶ ተጠያቂ የሚያደርገው ኢንክሉሲቭ ዴቨሎፕመንት ኢንተርናሽናል Inclusive Development International (IDI) ከሰለባዎቹ ውክልና ተሰጥቶታል። ተቋሙም በውክልናው መሰረት … [Read more...] about ኢህአዴግ በ600 ሚሊዮን ዶላር አጣብቂኝ ውስጥ ገባ!!
ቴክኖሎጂ ለአንድ ሃገር ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማኀበራዊ ዕድገት የሚያበረክተው አስተዋጽኦ ከምንም በላይ መሆኑን ዛሬ ላይ የስልጣኔ ጫፍ የደረሱ ፣ የበለፀጉና የዓለማችን ሃያላን ተብለው የሚጠሩ አገሮች ምሥክሮች ናቸው፡፡ይህም በመሆኑ መንግሥት የሃገራችን ሕዝብ የዘመናዊ ቴክኖሎጂ ተጠቃሚ እንዲሆንና የቴክኖሎጂው ሽግግር ከጫፍ እንዲደርስ ተግቶ በመሥራቱ በአጭር ጊዜ ውስጥ ቀላል የማይባል የሃገራችን ሕዝብ የኢንፎርሜሽን ኮሙኒኬሽን ቴክኖሎጂ ተጠቃሚ መሆን ችሏል፡፡ ለዚህም ማሳያ መሆን የሚችሉ በርካታ ተግባራትን መጥቀስ የሚቻል ሲሆን በክልላችን የሳይንስና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ቢሮ ከሚመለከታቸው መ/ቤቶች ጋር በመሆን በአያሌ የገጠር ቀበሌያትና ወረዳዎች የገጠሩ ሕብረተሰብ ከተለያዩ መንግሥታዊና መንግሥታዊ ካልሆኑ ድርጅቶች እንዲሁም ከሌሎች የመረጃ ምንጮች የሚፈልጓቸውን መረጃዎች በተለያዩ የቴክኖሎጂ መሣሪያዎች አማካይነት ማግኘት እንዲችሉ የማህበረሰብ መረጃ ማዕከላትን አቋቁሞ አገልግሎት በመስጠት ላይ ይገኛሉ፡፡ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ሽቦ አልባ ስልኮችም በብዙ የገጠር ቀበሌያት በቢሮው አግባብነት ባላቸው ተቋማት በኩል የተሠራጩ ሲሆን እስኩል ኔትና ወረዳ ኔቶችም እንዲሁ የሚጠቀሱ ናቸው፡፡ እንዲሁም በያዝነውም በጀት ዓመት በክልል ማዕከል ፣ በዞኖችና በወረዳዎች የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ መሠረተ ልማት ደረጃ በደረጃ እየተዘረጋ ያለ ሲሆን በዋናነት የመንግስት መረጃ ሥርዓት የማሳለጥ፣ የቪዲዮ ኮንፍረንስ አገልግሎት በመስጠት ፈጣን የሆነ መረጃ እንዲዳረስ የማድረግና የማህበረሰብ መረጃና ሬድዮ አገልግሎት በመስጠት በርካታ ወጣቶችን በማደራጀትና በማሰልጠን ወደ ስራ እያስገባ ይገኛል፡፡በኢኮቴ ዘርፍ ከከፍተኛ ትምህርት ተቋማት ተመርቀው የሚወጡ ተመራቂዎችን በማህበር በማደራጀት ለሁለት ዓመታት የተለያዩ ድጋፎችን ማለትም ስልጠና፣ የገበያ ማፈላለግና የማማከር አገልግሎት በመስጠት የግል ካምፓኒ ፈጥረው ወደንግድ ዓለም እንዲገቡ እየተደረገ ይገኛል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ የቢሮውን ዌብ ሳይት በማልማት እና የፌስቡክ ገጽ በመክፈት ለመላው የዓለማችን ህብረተሰብ የተለያዩ የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ኮሙኒኬሽን ቴክኖሎጂ ግንዛቤ የመፍጠር ስራ እተከናወነ ይገኛል፡፡ በመሆኑም ቢሮው ከክልል እስከ ወረዳ የመገናኛና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ መሠረተ ልማቶችን ከመዘርጋት፣ ከማስፋፋትና ክህሎትን ከማዳበር አንፃር ያከናወናቸው አበረታች ተግባራት ቀጣይነት እንዲኖራቸው ባለድርሻ አካላት ዘርፉ በክልላችን በከፍተኛ ደረጃ እንዲበለጽግና ሕዝባዊ የቴክኖሎጂ ተጠቃሚነት በአጭር ጊዜ ውስጥ እንዲረጋገጥ የድርሻቸውን እንዲወጡ ይጠበቃል፡፡
ስለዚህ በክልላችን የሚገኙ መንግስታዊና መንግስታዊ ያልሆኑ ተቋማት፣ ት/ቤቶች፣ የከተማና የገጠር ነዋሪዎች በሙሉ ሃገራችን አድጋ ወደ ታቀደው ስፍራ ለመድረስ የቴክኖሎጂ ተጠቃሚ መሆን አማራጭ የሌለው መንገድ መሆኑን ተገንዝበው ጥያቄዎችን በራስ ተነሳሽነት በማቅረብ እና ከቢሮው ጋር በቅርበት በመስራት የታቀደው ግብ ላይ ለመድረስ የበኩላችንን እንድንወጣ ከአደራ ጭምር አሣስባለሁ፡፡
ኮግማክ ፍራpinን ቾቶ ፎቶንpinot የከበረው ቤት እውነተኛ ሀብት ነው እናም እጅግ በሚያምር ጠርሙስ ውስጥ ቀርቧል ፡፡ ማስቀመጫ ‹XO› ተብሎ የሚጠራ ሲሆን የተወሰደው ከወይን ፍሬ ከሚሰበሰብ ፣ ከተራዘመ ፣ ከበለሰ እና በቾቴ ፎንፎንቶን የታሸገ ነው ፡፡ እርሾው ጋር እርቃታው እና በደረቅ ህዋሳ ቤቶች ውስጥ ረጅሙ የማድረቅ ጊዜ ልዩ ባህሪውን ሰጠው ፡፡
የፌዴሬሽን ምክርቤት የመንግስትን የስልጣን ዘመን በማራዘሙ ያደረብንን ስጋት መግለጽ እንወዳላን፡፡ ድርጊቱ ሕገ ወጥና ህግን ያልተከተለ ድርግጊት ስሆን ህገ መንግስቱን ከመጣሱም በላይ የሀገሪቱን ሰላም እና መረገጋት አደገ ላይ የሚጥልም ነዉ፡፡ ከመጀመሪያዉም ጀምሮ ህገ መንግስቱ የመንግስትን የስልጣን ዘመን ማራዘም የማይፈቅድ መሆኑን ስንገልጽ ቆይተናል፡፡ በመሆኑም አማራጭ የመፍትሄ ሐሳብ ማቅረባችን የሚታወስ ነዉ፡፡
መንግስት ያቀረበዉን አማራጭ በመቃወም ሌላ አማራጭ የመፍትሄ ሐሳብ ብናቀርብም፤ መንግስት በተናጥል ዉሳኔዉ ጸንተዉ የተወካዮች ምክር ቤት ጉዳዩን ወደ ህገ መንግስት አጣሪ ካዉንስል መርቶታል፡፡ ካዉንስሉም የመንግስትን አቋም ከሚደግፉት ባለሞያዎች ጋር ብቻ የይስሙላ ዉይይት በማድረግ በአሚከሱ (amicus) ላይ የተለየ ምልከታ ያለቸዉ የመደመጥ ዕድሉ ተነፍጓል፡፡ በተጨማሪም የጥቅም ግጪትን የማስቀረት መርህ ተጥሷል፡፡ ስለሆነም ዉሳኔዉ የመንግስትን ፍላጎት የሚያንፀባርቅ መሆኑ የሚገርም አይሆንም፡፡
ከመሠረታዊ የዉክልና ድሞክራሲ መገለጨዎች አንደኛዉ በመደበኛነት በተወሰነ ጊዜ ምርጫ ማካሄድ እና የተመረጡትም የሕዝብ ተወካዮች የሥራ ዘመናቸዉም ለተወሰነ ጊዜ ብቻ ስሆን የስራ ዘመናቸዉም ስጠናቀቅ ኃላፍነታቸዉን የምለቁ ይሆናል፡፡ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የኢትዮጵያ ጠቅላላ ምርጫ ለማካሄድ ለነሐሴ 21 2012 ዓ.ም እቅድ ተይዞለት እንደነበር የሚታወስ ነዉ፡፡ ሆኖም ግን የምርጫ ቦርድ መንግስት የኮሮናን ቨይረስ ስርጭትን ለመከላከል በእንቅስቃሴ እና በመሰብሰብ ላይ ገደብ በመጣሉ ምርጫ ለማካሄድ እንደማይችል ገለጸ፡፡ በወቅቱ ምርጨን ለማራዘም ምንም ዓይነት የህገ መንግስት መሠረት ሰይኖር አጠቃላይ ምርጫን ማንሳፈፍ ህገመንግስታዊ ቀዉስ የሚያስከትል እና ከመስከረም 30 2013 ዓ.ም በኃላ አድስ የተመረጠ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሳይኖር ማንኛዉም መንግሥታዊ ዉሳኔና ድርጊት በህገ መንግስቱ በግልጽ የተቀመጠዉን የአምስት ዓመት የስራ ዘመንን የምጥስ ይሆናል፡፡ የህገመንግስቱ አንቀጽ 54(1) እና 58(3) እንዲሁም የምርጫ ህጉ አንቀጽ 7 ምርጫ በየአምስት ዓመቱ መደረግ እንደለበት ይደነግጋል፡፡ የምርጫ ጊዜን ለማራዘም በር የሚከፍት ነገር አያሳይም፡፡
የአሁኑ የኢትዮጵያ ህገ መንግስት በ1987 የፀደቀ ስሆን የመድበለ ፓርቲ ስርዓት እና በየጊዜዉ የምደረግ መደበኛ ምርጫን በሀገሪቱ እዉን ያደረገ ነዉ፡፡ የህዝቦችን በመንግስት አስተዳደር የፖለቲካ ተሳትፎ በሚየረጋግጥ መርህ የተቃኛ ስሆን፤ ህገመንግስቱ የኢትዮጵያ ዲሞክራሲ የፖለቲካ ብዘሃነትን እንደ ወሳኝ መርህ የተቀበለ ነዉ፡፡ የፖለቲካ ፓርቲዎች መብት እና ተግባራትም ከህገ መንግስቱ የተቀደ ሆኖ በሀገሪቱ የፖለቲካ ፓርቲ ህግ ዉስጥ ተካቷል፡፡
በሀገሪቱ የመድበለ ፓርቲ ምህዳር ዉስጥ ተመዝበዉ፤ ንቁ ተሳትፎ በማድረግ ላይ የሚገኙት የፖለቲካ ፓርቲዎች ሁሉ ከላይ በተጠቀሱት ህጎችና መርሆዎች መመራት አለባቸዉ፡፡ ስለሆነም የአከባቢያዊ እና የፌዴራል ምርጫን በተናጠል በአንድ ፓርቲ ብቻ የማራዘም ስልጣንን አጥብቀን እንቃወማላን፡፡ የፌዴሬሽን ምክርቤት ዉሳኔ በዚህ መንግስት ለህዝብ የተገባዉ ቃል በመታጠፉ በቋፍ ላይ ያለዉን የህዝብን ቅራኔ የሚያባብስ ይሆናል፡፡ በመሆኑም ወደ አመጽ ልያመራ የሚችል ሰፊ ህዝባዊ ንቅናቄ ልቀሰቀስ እንደምችል ስጋታችንን መግለጽ እንወደላን፡፡ ይህም ወደ አደባባይ የሚመልሰን ብቻ ሳይሆን ከዘርፈ ብዙ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና የህብረተሰብ ጤና ተግዳሮቶች ጋር እየተጋፈጠ ላለዉ መንግስት ችግሩን ለመቆጣጠር አዳጋች ይሆናል፡፡
በገዢዉ ፓርቲ የኛን እና የሌሎች የፖለቲካ ፓርቲዎችን የመፍቴ ሐሳብ እንዲሁም የዜጎችን ጥሪ ሙሉ በሙሉ ቸል መባሉ ከመስከረም 30 2013 ዓ.ም በኃላ የሚከሰት ህገ መንግስታዊ ቀዉስን ለማስቀረት ሁሉን አካታች የፖለቲካ ዉይይት አለማድረጉ እጅጉን የሚያሳዝን ነዉ፡፡ የገዢዉ ፓርቲ የራሱን መንግስት የሥራ ዘመን በተናጠል የማራዘም ዉሳኔ ግልጽ የሆነ ህገ መንግስታዊ ጥሰት ከመሆኑም በላይ ስልጣንን ካለአግባብ መጠቀምም ነዉ ብለን እናምናለን፡፡ በተጨማሪም በህገ መንግስቱ የተረጋገጣዉን የዲሞክራሲ እና መድበለ ፓርቲ የመንግስት አስተዳደር መርህ ጋር የሚፃረር ከመሆኑም በላይ በመንግስት ኃላፍነት የተወሰና የሥራ ዘመን የሚለዉን የህገ መንግስት መርሆን የሚሸረሽር ይሆናል፡፡ በዚህም መሠረት የገዢዉን ፓርቲ በተናጠል እና ኢህገ-መንግስታዊ በሆነ መንገድ የመንግስት የሥራ ዘመንን ለማራዘም የወሰነዉን የተናጠል ዉሳኔ አጥብቀን እንቃወማለን፡፡ አሁንም በድጋሜ ገዢው ፓርቲ መድረክ አመቻችቶ ከተፎካካሪ ፓርቲዎች ጋር በጥልቀት ተወያይቶ መፍትሄ በማመንጨት ከፓለቲካዊ መግባባት ይደረስ ዘንድ ጥሪያችንን እናቀርባለን።
በዛሬው እለት ለ 5709 በተካሄደ መርመራ 247 ሰዎች በኮሮና ቫይረስ መተቃታቸውን እለታዊው የዶክተር ሊያ ሪፖርት አመለከተ። የሰባት ሰዎች ህየወት ሲያልፍ...
ጥቅምት ፳፫ ቀን - በሰሜን ሸዋ አስተዳደር፣ በኮረማሽ ወረዳ የሚገኘው የየለጥ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን በዘማናዊ መልክ ከተገነባ በኋላ ተመርቆ አገልግሎት ላይ ዋለ።
ሐምሌ 17 ቀን - የአሜሪካ ዴሞክራቲክ ፓርቲ ፕሬዚደንታዊ ዕጩ ባራክ ኦባማ ከሁለት መቶ ሺህ በላይ የሆኑ ሰዎች በተሰበሰቡበት የበርሊን መናፈሻ ላይ ንግግር አደረጉ። በዚህ ንግግር ላይ ለአውሮፓውያን እና አሜሪካኖች በበፊተኛው ትውልድ በአንድነት ኮሙኒዝምን እንዳሸነፉ፤ አሁን ደግሞ ሽብርተኝነትን በአንድነት እንዲዋጉ ጥሪያቸውን አቀረቡ።
? ቀን - ኮሶቮ የሚባል ክፍላገር ነጻነቱን አዋጀ። ይህ አድራጎት በብዙ አገሮች ቢቀበልም በሌሎች አገሮች ግን አልተቀበለም። በተለይ ሰርቢያና ሩሲያ አልተቀበለም።
ጥቅምት ፳፪ ቀን - በሁለተኛው የዓለም ጦርነት መደምደሚያ ላይ ሂሮሺማ ላይ የአቶም ቦምብ የጣለውን የአሜሪካ ዓየር ኃይል አውሮፕላን ያበረሩት ብርጋዴር ጄኔራል ፖል ቲቤትስ (Brigadier Gen. Paul Tibbets) በተወለዱ በዘጠና ሁለት ዓመታቸው አረፉ።
በአሰሪና ሰራተኛ አዋጅ አንቀጽ 27(1) አነጋገር ሰራተኛው ከስራ የሚሰናበተው ሆነ ብሎ ወይም በከባድ ቸልተኝነት ጉዳት ሲያደርስና ጉዳቱም የደረሰው በአሰሪው ንብረት ወይም ከድርጅቱ ስራ ጋር በቀጥታ ግንኙነት ባለው ማናቸውም ንብረት ላይ መሆኑ ሲረጋገጥ ነው፡፡ ከዚህ አንጻር አራት የጥፋቱ ማቋቋሚያዎች አንድ ላይ ተሟልተው መገኘት እንዳለባቸው እንረዳለን፡፡ ይኸውም፤
ሶስተኛ አሰሪው በንብረቱ ወይም ከድርጅቱ ስራ ጋር በቀጥታ ግንኙነት ያለው ንብረት ላይ የደረሰ ጉዳት ስለመኖሩ ብሎም በጉዳቱና ጉዳት አደረሰ በተባለው ሠራተኛ መካከል የምክንያትና ውጤት ግንኙነት ስለመኖሩ ማስረዳት ይኖርበታል፡፡ የምክንያትና ውጤት ግንኙነት ሲባል ሠራተኛው ማድረግ የሌለበትን በማድረጉ ወይም ማድረግ ያለበትን ባለማድረጉ ምክንያት ጉዳት መከሰቱን ለማመልከት ነው፡፡
በአንቀጽ 27(1) ሸ አነጋገር ንብረት ለሚለው ቃል ፍቺ ለመስጠት የሰበር ችሎት በአንዳንድ ውሳኔዎች ላይ በፍትሐ ብሔር ህጉ ላይ የተቀመጠውን የንብረት ትርጓሜ በማጣቀስ እልባት የሰጠ ቢሆንም በሌሎች ውሳኔዎች ግን ለቃሉ ሰፊ ትርጉም በመስጠት የ27(1) ሸ ተፈጻሚነት የተለጠጠ እንዲሆን አድርጎታል፡፡
በሰ/መ/ቁ 17189 (አመልካች የሸቀጦች ጅምላ ንግድና አስመጪ ድርጅት እና ተጠሪ አቶ ንጉሴ ዘለቀ ጥቅምት 17 ቀን 1998 ዓ.ም. ቅጽ 2)[1] በነበረው ክርክር ተጠሪ ከስራ የተሰናበተው በቅርንጫፍ ስራ አስሊያጅነቱ የየዕለቱ ገቢ ተሰብስቦ ባንክ መግባቱ ማረጋገጥ ሲገባው በጊዜው ገንዘብ ያዥ የነበረው ሰራተኛ ባዘጋጀው የገንዘብና የባንክ መዝገብ ላይ በመፈረም ወይም ሳይፈርም በመተው ጉድለት እንዲፈጽም ረድቶታል በሚል ሲሆን ስንብቱን በመቃወም ያቀረበው ክስ ውድቅ ተደርጎበታል፡፡ ይግባኝ የቀረበለት ፍርድ ቤት ጉድለቱ ሲደርስ ተጠሪ ስራ ላይ አልነበረም በሚል የስራ ውሉ መቋረጥ ከህግ ውጪ ስለሆነ ተጠሪ ውዝፍ ደመወዝ ተከፍሎት ወደ ስራ እንዲመለስ ውሳኔ የሰጠ ሲሆን የሰበር አቤቱታ የቀረበለት የሰበር ችሎትም “ጉድለቱ ሲደርስ ተጠሪ ስራ ላይ የነበረ መሆኑ አላከራከረም” በማለት የስር ፍርድ ቤትን ውሳኔ ሽሮታል፡፡
ችሎቱ ማስረጃን መሰረት አድርጎ ከደረሰበት ድምዳሜ በተጨማሪ የሥራ ውሉ የተቋረጠበትን ድንጋጌ [አዋጅ ቁጥር 42/85 አንቀጽ 27(1) በ] ይዘት በስፋት መርምሯል፡፡
ችሎቱ ከመረመራቸው ነጥቦች አንዱ “ገንዘብ” የንብረትን ትርጉም ማሟላት ስለመቻሉ ጉዳይ ነው፡፡ በአሰሪው ላይ ደረሰ የተባለው ጉድለት የገንዘብ ጉድለት ነው፡፡ ስለሆነም በ27(1) በ መሰረት የተደረገን የስራ ውል ማቋረጥ ህጋዊነት ለመወሰን ገንዘብ የሚለው ቃል በንብረት ትርጉም ውስጥ መጠቃለል ይኖርበታል፡፡ ይህን አስመልክቶ ችሎቱ ጉዳዩን ከፍትሐ ብሔር ህግ አንቀጽ 1126 እና 1127 ጋር አገናዝቦ በማየት ገንዘብ አንዱ ግዙፍነት ያለው ተንቀሳቃሽ ንብረት እንደሆነ ድምዳሜ ላይ ደርሷል፡፡
በተመሳሳይ መልኩ የተማሪዎችን ውጤት በወቅቱ አለማስገባትና በዚህ የተነሳ አሰሪውን ድርጅት በድጋሚ ፈተና ምክንያት ለተጨማሪ ወጪ መዳረግ በአሰሪና ሰራተኛ አዋጅ ቁ 377/96 አንቀጽ 27(1) ሸ አነጋገር በአሰሪ ንብረት ላይ ሆነ ብሎ ወይም በከባድ ቸልተኝነት ጉዳት ማድረስ በመሆኑ ያለማስጠንቀቂያ ከስራ የሚያሰናብት ጥፋት ነው፡፡ (አመልካች አድማስ ኮሌጅ እና ተጠሪ ሰለሞን ሙሉዓለም ሰ/መ/ቁ 34669 ታህሳስ 2 ቀን 2001 ዓ.ም. ቅጽ 8) የስር ፍርድ ቤቶች የተጠሪ ድርጊት በአዋጅ ቁ. 377/96 አንቀጽ 27 ስር የሚወድቅ አይደለም በማለት የስራ ውሉ መቋረጥ ህገ-ወጥ ነው በማለት ውሳኔ ቢሰጡም የሰበር ችሎት ድርጊቱ በአንቀጽ 27(1) ስር እንደሚሸፈን በማተት ሽሯቸዋል፡፡
ችሎቱ ውሳኔ ላይ ለመድረስ በቀዳሚነት በአንቀጽ 27(1) ሸ አነጋገር ንብረት ለሚለው ቃል ፍቺ ሰጥቷል፡፡ ይሁን እንጂ በሰ/መ/ቁ. 17189 እንዳደረገው በፍትሐ ብሔር ህጉ በንብረት ህግ ላይ የሚገኙትን ድንጋጌዎች ከማጣቀስ ይልቅ የራሱን ፍቺ መስጠትን መርጧል፡፡ ለቃሉ ፍቺውን ከማስቀመጡ በፊትም “ንብረት” ለሚለው ቃል ሁሉንም የሚያስማማ ወጥ ትርጉም ለመስጠት ያለውን ችግር በእንዲህ መልኩ ገልጾታል፡፡
“ንብረት ለሚለው ቃል በአዋጁ ስር የተመለከተ ትርጓሜ የለም፡፡ ይሁን እንጂ ከአዋጁ አላማና ከአሰሪው ድርጅት ባህርይ እንዲሁም ከንብረት ህግ ጽንሰ ሀሳቦች ጋር በማዛመድ ለቃሉ ትርጉም መስጠት ፍትሐዊነት ይኖረዋል ምክንያቱም ንብረት ለሚለው ጽንሰ ሀሳብ ሁሉንም የሚያስማማ ትርጉም ለመስጠት የሚቻል አይደለምና፡፡”
“የአሰሪና ሰራተኛ አዋጅን አጠቃላይ አላማም ሆነ የንብረት ህግ ጽንሰ ሀሳቦች ባህርያት ግንዛቤ ውስጥ ስናስገባ ንብረት ማለት ዋጋና ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያለው እንዲሁም በአብዛኛው ሀብትነት ሊያዝ የሚችል ነገር መሆኑን ለመገንዘብ አስቸጋሪ አይሆንም፡፡”
“ዋጋና ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያለው ሆኖ በባለሀብትነት ሊያዝ የሚችል ነገር ላይ ሆነ ብሎ ወይም በከባድ ቸልተኝነት ጉዳት ያደረሰ ሰራተኛ ከሆነ በአሰሪው ንብረት ላይ በህጉ አነጋገር ጉዳት አድርሷል ለማለት የማይቻልበት ምክንያት የለም፡፡”
ችሎቱ ትርጉም ለመስጠት የተጠቀመበት ለአሰሪው “ዋጋና ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያለው ነገር” የሚለው አገላለጽ በይዘቱ ሰፊ መሆኑን መረዳት አይከብድም፡፡ በዚህ ትርጓሜ መሰረት ማናቸውም የአሰሪውን ጥቅም የሚመለከት ነገር ሁሉ እንደ አሰሪ ንብረት መቆጠሩ አይቀርለትም፡፡ ለምሳሌ በሰ/መ/ቁ 64988 (አመልካች ዳሽን ባንክ አክስዮን ማህበር እና ተጠሪ አቶ ሀይሉ ሽመልስ ግንቦት 30 ቀን 2003 ዓ.ም. ቅጽ 11) በጋዜጣ ሀሰተኛ መግለጫ መስጠት በአንቀጽ 27(1) ሸ አነጋገር በአሰሪ ንብረት ላይ ጉዳት ማድረስ ስለመሆኑ በሰበር ችሎት አቋም ተወስዶበታል፡፡ በዚህ መዝገብ ላይ ተጠሪ በአመልካች የስራ ውላቸው መቋረጡን በመግለጽ ውዝፍ ደመወዝ ተከፍሏቸው ወደ ስራ እንዲመለሱ ውሳኔ ይሰጣቸው ዘንድ ክስ ያቀረቡ ሲሆን አመልካችም በመልሱ ላይ ተጠሪ መግለጫ የመስጠት ስልጣን ሳይኖራቸው በጋዜጣ አሉታዊ የሆነ መግለጫ በመስጠት በባንኩና በሰራተኞች ላይ መረበሽን፤ በደንበኞች ላይ ደግሞ መደናገጥን ለወደፊቱ የባንኩ ደንበኞች ሊሆኑ በሚችሉት ላይም ጥርጣሬና አመኔታ የሚያሳጣ ተግባር የፈጸሙ በመሆኑ በአሰሪና ሰራተኛ አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 27(1) ሸ መሰረት ስንብቱ በአግባቡ ነው በማለት ተከራክሯል፡፡
ክሱ የቀረበለት ፍርድ ቤትም አመልካች ስለጉዳዩ ማስረጃ አለማቅረቡንና በስንብት ደብዳቤው ላይ የተገለጹት ድርጊቶችም በአዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 27 ስር እንደማይወደቁ በማተት የተጠሪ የስራ ውል መቋረጥ ከህግ ውጭ ነው በማለት ውሳኔ ሰጥቷል፡፡ በውሳኔው ቅር በመሰኘት አመልካች የይግባኝ አቤቱታ ቢያቀርብም ይግባኙ በፍ/ስ/ስ/ህ/ቁ. 337 መሰረት ተሰርዟል፡፡
አመልካች በስር ፍርድ ቤቶች ውሳኔ ባለመስማማት የሰበር አቤቱታ ያቀረበ ሲሆን በአቤቱታውም ላይ የተጠሪ ድርጊት በአመልካች ባንክ ስምና ክብር ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ያለው በመሆኑ በባንኩ ንብረት ላይ ጉዳት እንደደረሰ ሊቆጠር ይገባዋል በማለት ተከራክሯል፡፡ ክርክሩም በችሎቱ ተቀባይነት አግኝቷል፡፡ ችሎቱ ውሳኔ ሲሰጥ በሰ/መ/ቁ. 34669 “ንብረት” ለሚለው ቃል የሰጠውን ፍቺ ከሞላ ጎደል በመድገም የአሰሪው መልካም ስምna ዝና እንደ አሰሪ ንብረት እንደሚቆጠር ድምዳሜ ላይ ደርሷል፡፡ በዚሁ መሰረት “ንብረት” ለሚለው ቃል የሚከተለው ፍቺ ተሰጥቷል፡፡
“የአሰሪና ሰራተኛ አዋጅን አጠቃላይ አላማም ሆነ የንብረት ህግ ጽንሰ ሀሳቦች ባህርያት እንዲሁም የንግድ ህጉ ስለመልካም ስም (Good will) የተመለከቱትን ድንጋጌዎች ግንዛቤ ውስጥ ስናስገባ ንብረት ማለት ዋጋና ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ያለው እንዲሁም በአብዛኛው ሀብትነት ሊያዝ የሚችል ነገር መሆኑን ለመገንዘብ አስቸጋሪ አይሆንም፡፡”
ችሎቱ የሰጠው ፍቺ ይዘት ሲታይ ትርጉም በመስጠት ረገድ በንግድ ህጉ ስለመልካም ስም (Good will) የተመለከቱት ድንጋጌዎች ግምት ውስት መግባት እንዳለባቸው ከማሳሰብ ባለፈ በተለየ መልኩ በችሎቱ የተሰጠ ትርጓሜ የለም፡፡
የአሰሪው መልካም ስምና ዝና እንደ ንብረት የሚታይ በመሆኑ የሰራተኛው ድርጊት በአሰሪው መልካም ስምና ዝና ላይ ጉዳት አድርሷል ወይም ለአደጋ አጋልጧል የሚል ድምዳሜ ላይ ለመድረስ አሰሪው ድርጅት በተሰማራበት የንግድ ዘርፍ የሚያከናውናቸውን ተግባራት ከግምት ውስጥ ማስገባት ያስፈልጋል፡፡ (አመልካች ወሰኔ የህክምና አገልግሎት ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር እና ተጠሪ ዶ/ር ክብረወሰን አለማየሁ ሰ/መ/ቁ. 77134 ጥቅምት 8 ቀን 2005 ዓ.ም. ቅጽ 14) በዚህ ጉዳይ ተጠሪ በተደጋጋሚ የስራ ሰዓት አያከብርም፤ በሚያክማቸው ህሙማን ላይ የመሳደብና የጠብ ጫሪነት ተግባር ፈጽሟል እንዲሁም የህክምና ስነ-ምግባር ደንብን በመተላለፍ የታካሚዎችን የግል ሚስጥር ለሶስተኛ ወገኖች አሳልፎ ሰጥቷል በሚል የስራ ውሉ በአመልካች በመቋረጡ ስንብቱ ህገ-ወጥ እንደሆነ በመግለጽ ክስ አቅርቦ ክሱ የቀረበለት ፍርድ ቤትም የተጠሪ ጥፋት በማስረጃ መረጋገጡን በማመለከት ስንብቱ ህጋዊ ነው ሲል ውሳኔ ሰጥቷል፡፡
በውሳኔው ቅር በመሰኘት ይግባኝ የቀረበለት የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ተጠሪ በተደጋጋሚ የስራ ሰዓት ባለማክበሩ በስራው ጥቅም ላይ ጉዳት አድርሷል የሚለው አተረጓጎም የአዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 27(1) ሀ እና ለ አቀራረጽ የተከተለ አይደለም እንዲሁም የህክምና ዲሲፕሊን አለማክበር በተጠሪ የስራ ውል በግልጽ ካልተመለከተ በስተቀር የስራ ውል ለማቋረጥ የሚያስችል ምክንያት አይደለም የሚሉ ምክንያቶችን በመስጠት የስር ፍርድ ቤትን ውሳኔ ሽሮታል፡፡ የሰበር አቤቱታ የቀረበለት የሰበር ችሎት የይግባኝ ሰሚውን ውሳኔ በመሻር የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሰጠውን ውሳኔ አጽንቶታል፡፡
ችሎቱ ተጠሪ የፈጸማቸው ድርጊቶች ክሱን በሰማው ፍርድ ቤት በማስረጃ መረጋገጣቸውንና ይግባኝ ሰሚው ፍርድ ቤትም በማስረጃ ምዘና ውድቅ እንዳላደረጋቸው በመግለጽ እነዚህ ድርጊቶች የስራ ውልን ለማቋረጥ በቂ ምክንያት መሆን አለመሆናቸውን ጭብጥ ይዞ መርምሯል፡፡ ለተያዘው ጭብጥ እልባት ለመስጠት አመልካች ከሚሰጠው የህክምና አገልግሎት ባህርይና ካለበት ሀላፊነት፤ ተጠሪ በአሰሪና ሰራተኛ ህግና በሙያ ስነ-ምግባር ደንቡ ከተጣለበት ግዴታና ኃላፊነት እንዲሁም የተጠሪ አድራጎት በአመልካች ላይ ከሚያስከትለው ጉዳት አንጻር መመዘን እንዳለበት ችሎቱ በውሳኔው ላይ ካመለከተ በኋላ እነዚህን ነጥቦች ከተጠሪ ድርጊት አንጻር በዝርዝር መርምሯል፡፡
በዚሁ መሰረት ተጠሪ በአዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 13 ንዑስ አንቀጽ 1 እና 2 የተጣለበት ግዴታ የሙያውን ስነ-ምግባር አክብሮ ህሙማንን በአክብሮት የማነጋገርና የግል ሚስጥራቸውን የመጠበቅ ግዴታን እንደሚያካትት በመግለጽ የተጠሪ ድርጊት በሚኒስትሮች ምክር ቤት ደንብ ቁጥር 174/1986 አንቀጽ 11 ንዑስ አንቀጽ 1 መሰረት አመልካች የጤና አገልግሎት እንዲሰጥ የተሰጠውን ፍቃድ ለማሳገድ ወይም ለማሰረዝ የሚችል ምክንያትና በወንጀል ህግ አንቀጽ 399 እና 400 መሰረትም የወንጀል ተጠያቂነትን የሚያስከትል መሆኑ በችሎቱ ውሳኔ ላይ ተመልክቷል፡፡ በተጨማሪም የተጠሪ ድርጊት የአመልካችን መልካም ስምና ዝና በማጉደል ፈቃድ ባገኘበት የህክምና አገልግሎት የመስጠት የኢንቨስትመንትና የንግድ ዘርፍ ተወዳዳሪ እንዳይሆን የማድረግ ውጤት እንዳለው ችሎቱ አስምሮበታል፡፡
የተጠሪ ድርጊት በየትኛው ጥፋት ስር ይወድቃል የሚለውን በተመለከተ የተጠሪ ጥፋቶች በአሰሪና ሰራተኛ አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 27(1) ረ እና ሸ ስር እንደሚወደቁ ድምዳሜ ላይ ተደርሷል፡፡ በተለይ የአንቀጽ 27(1) ሸ አፈጻጸምን በተመለከተ ድንጋጌው ከምን አንጻር መቃኘት እንዳለበት የተገለጸው በሚከተለው መልኩ ነበር፡፡
“የአሰሪና ሰራተኛ አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 27(1) ሸ ድንጋጌም አመልካች ከሚሰጠው የህክምና ግልጋሎት ልዩ ባህርይና ተጠሪ ከሚጠበቅበት ከፍተኛ የሆነ የስነ–ምግባር ብቃት አንጻር ባለማክበሩ፤ በአመልካች ላይ የደረሰውን ወይም ሊደርስ የሚችለውን ጉዳት በማያሻማ ሁኔታ መተርጎም ያለበት መሆኑን ከአሰሪና ሰራተኛ ጉዳይ አዋጅ አላማ ከድንጋጌው ይዘትና ስለህክምና ፈቃድ አሰጣጥ የወጡ የህግ ማዕቀፎችን ይዘት በመመርመር ለመገንዘብ ይቻላል፡፡”
ከመልካም ስምና ዝና በተጨማሪ የአሰሪው ጸጥታና ደህንነት እንደ ንብረት ተፈርጆ በሰበር ችሎት ውሳኔ ተሰጥቷል፡፡ (አመልካች የኢትዮጵያ ኤርፖርቶች ድርጅት እና ተጠሪ አቶ በሪሁን በላይ ሰ/መ/ቁ 90389 ጥቅምት 16 ቀን 2006 ዓ.ም. ቅጽ 15) ተጠሪ በአመልካች ድርጅት ውስጥ በጥበቃ ሰራተኝነት ተቀጥረው ሲሰሩ የነበረ ሲሆን ተጠሪ ተረኛ በነበሩባቸው በተለያዩ ሁለት ቀናት የተለያዩ ማንነታቸው ያልታወቀ ሰዎች ወደ ድርጅቱ ቅጥር ግቢ ውስጥ ገብተው ተገኝተዋል፡፡ በተለይ በመጀመሪያው ቀን የገባው ግለሰብ አውሮፕላኖች በሚቆሙበት ቦታ ላይ በመገኘቱ በፖሊሶች ተይዟል፡፡ እነዚህ ፍሬ ነገሮች በማስረጃ ቢረጋገጡም ክሱ የቀረበለት ፍርድ ቤት በአመልካች ላይ የደረሰበት የጸጥታና ደህንነት ችግር የለም በማለት የስራ ውሉ መቋረጥ ከህግ ውጭ ነው የሚል ውሳኔ የሰጠ ሲሆን ይግባኝ የቀረበለት ፍርድ ቤትም የስራ ውል መቋረጥን በተመለከተ የስር ፍርድ ቤትን ውሳኔ አጽንቷል፡፡
የሰበር አቤቱታ የቀረበለት የሰበር ችሎትም የተጠሪ ተግባር በአንቀጽ 27(1) ሸ ብሎም በአንቀጽ 27(1) ቀ እና 14(2) ሀ ስር እንደሚወድቅ በማተት የስር ፍርድ ቤቶችን ውሳኔ ሽሯል፡፡
በአንቀጽ 27(1) ሸ መሰረት የስራ ውልን በህጋዊ መንገድ ለማቋረጥ ጉዳት ደረሰበት የተባለው ነገር የንብረትን ትርጉም ማሟላቱ ብቻ ሳይሆን ንብረቱ የአሰሪው ወይም ከድርጅቱ ስራ ጋር ቀጥታ ግንኙነት ያለው ንብረት ስለመሆኑ መረጋገጥ ይኖርበታል፡፡ ስለሆነም በእህት ድርጅት ንብረት ላይ በሰራተኛው የደረሰ ጉዳት በአሰሪ ንብረት ላይ የደረሰ ጉዳት አይደለም፡፡ ንብረቱ የአሰሪው ካልሆነ ከድርጅቱ ስራ በቀጥታ ግንነኙነት ያለው (ለምሳሌ አሰሪው ተከራይቶ ለስራ የሚጠቀምበት) ስለመሆኑ መረጋገጥ አለበት፡፡ (አመልካች ግዮን ኢንዱስትሪያልና ኮሜርሺያል ኃ/የተ/የግል/ማህበር እና ተጠሪ አቶ ኃይሉ ናርዬ ሰ/መ/ቁ. 7440 መጋቢት 24 ቀን 2001 ዓ.ም. ቅጽ 13)
በሰ/መ/ቁ 74400 ተጠሪ ሲያሽከረክሩት በነበረው የአመልካች ድርጅት ንብረት ላይ በግጭት ጉዳት አድርሰዋል በሚል በአመልካች የተወሰደባቸውን የስንብት እርምጃ በመቃወም የተለያዩ ክፍያዎች እንዲከፈላቸው በመጠየቅ ክስ ያቀረቡ ሲሆን አመልካችም ስንብቱ በአንቀጽ 27(1) ሸ መሰረት ህጋዊ ነው በማለት ተከራክሯል፡፡ ክሱ የቀረበለት ፍርድ ቤትም የግራ ቀኙን ማስረጃ ሲመረምር ጉዳት ደረሰበት የተባለው ተሸከርካሪ ባለቤትነቱ የአመልካች እህት ኩባንያ የሆነው የግዮን ጋዝ ኃ/የተ/የግል/ማህበር እንደሆነ በማረጋገጡ የስራ ውሉ መቋረጥ ከህግ ውጭ ነው በማለት ውሳኔ ሰጥቷል፡፡ በፍርድ ቤቱ ውሳኔ ላይ እንደተመለከተው የአመልካችና የግዮን ጋዝ ኃ/የተ/የግል/ማህበር ባለቤት አንድ ቢሆኑም ድርጅቶቹ የራሳቸው የተለያየ የህግ ሰውነት ያላቸው በመሆኑ ተጠሪ በአመልካች ንብረት ላይ ጉዳት አድርሳል ለማለት አልተቻለም፡፡ አመልካች በውሳኔው ቅር በመሰኘት ለከፍተኛ ፍርድ ቤት የይግባኝ አቤቱታ ብሎም ለሰበር ሰሚ ችሎት የሰበር አቤቱታ ቢያቀርብም ሁለቱም የስር ፍርድ ቤትን ውሳኔ አጽንተውታል፡፡ የሰበር ችሎት ከስር ፍርድ ቤት ጋር ተመሳሳይ በሆነ መልኩ በውሳኔው ላይ የሚከተለውን ሐተታ አስፍሯል፡፡
“አንድ የተፈጥሮ ሰው ከአንድ በላይ ኃ/የተወሰነ የግል ማህበሮች ባለቤት ሁኖ መገኘት በአንዱ ድርጅት ውስጥ ያለ ሰራተኛ በሌላኛው እህት ድርጅቱ ንብረት ላይ ለሚያደርሰው ጉዳት በሌላኛው ድርጅት በህጉ አግባብ የተቀጠረውን በድርጅቱ ንብረት ላይ ጉዳት አደርሰሃል በማለት የስራ ውሉን በአዋጅ ቁጥር 377/1996 አንቀጽ 27/1/ሸ/ መሰረት ያለማስጠንቀቂያ የሚያስችለው ህጋዊ ምክንያት አይደለም፡፡”
ምንም እንኳን ችሎቱ በውሳኔው ላይ በቀጥታ ትርጉም የሰጠው ለ”አሰሪ ንብረት” ቢሆንም እግረመንገዱን “ከድርጅቱ ስራ ጋር ቀጥታ ግንኙነት ያለው ንብረት” የሚለው አገላለጽ በምን መልኩ መተርጎም እንዳለበት ፍንጭ ሰጥቷል፡፡ ችሎቱ ተጠሪ የስራ ውል ያደረጉት ከአመልካች ጋር መሆኑን ከገለጸ በኋላ አመልካች ተሽከርካሪውን ለስራ ምክንያት ተኮናትሮ ሲጠቀምበት የነበረ ስለመሆኑ በፍሬ ነገር ደረጃ አለመረጋገጡን በውሳኔው ላይ ጠቅሶታል፡፡ ያ ማለት ፍሬ ነገሩ ቢረጋገጥ ኖሮ አሰሪው ለስራ ጉዳይ በኪራይ የሚጠቀምበት ንብረት ከድርጅቱ ስራ ጋር በቀጥታ ግንኙነት ያለው ንብረት በመሆኑ የስራ ውሉ መቋረጥ ህጋዊ ይሆን ነበር፡፡
የአንቀጽ 27(1) ሸ ድንጋጌ የሰራተኛውን የሀሳብ ክፍል ብቻ ሳይሆን የድርጊት ክፍሉንም ከነውጤቱ ጠቅልሎ ይዟል፡፡ ስለሆነም ለድንጋጌው አፈፃፀም የሰራተኛው ድርጊት (commission) ወይም አልድርጊት (omissim) መኖሩ ብቻ ሳይሆን ጉዳቱ በዚህ የተነሳ ስለመከሰቱ ሊረጋገጥ ይገባል፡፡ በጉዳት አድራሹና በደረሰው ጉዳት መካከል የምክንያትና ውጤት ግንኙነት በሌለበት በድንጋጌው የተገለፀው ጥፋት ተፈፅሟል ለማለት አይቻልም፡፡
ሰራተኛው ማድረግ የሌለበትን ድርጊት በመፈፀሙ በአሰሪው ንብረት ላይ ተጨባጫነት ያለው ቀጥተኛ ጉዳት ካደረሰ የምክንያትና ውጤት ግንኙነቱን ሆነ የሀሳብ ክፍሉን ለመወሰን አይከብድም፡፡ በሰ/መ/ቁ 42873 (አመልካች የባህል ማዕከል እና የስዕል ጋለሪ ኃ.የተ.የግል ማህበር እና ተጠሪ ቢንያም ክፍሌ ሰኔ 17 ቀን 2001 ዓ.ም ያልታተመ) ተጠሪ የሚያሽከረክረውን የአመልካች አውቶቡስ በመኪኖች መውጪያ በር በኩል ማውጣት ሲገባው በመኪኖች መግቢያ በር መኩል በማውጣቱ በአውቶቡሱ ላይ ጉዳት ደርሷል፡፡ በዚህ መልኩ በአሰሪው ንብረት ላይ የደረሰውን ጉዳት እና የጉዳት አድራሹ ድርጊት በማስረጃ የተረጋገጠ ቢሆንም የስር ፍ/ቤቶች ተጠሪ ጉዳቱን ያደረሰውን ሆነ ብሎ ወይም በከባድ ቸልተኝነት ስለመሆኑ አመልካች አላስረዳም በማለት የስራ ውሉን መቋረጥ ከህግ ውጭ አድርገውታል፡፡ የሰበር ችሎት የስር ፍ/ቤቶችን ውሳኔ ሲሽር በውሳኔው እንዳመለከተው ተጠሪ የፈፀመው ድርጊት እና በአሰሪው ንብረት ላይ የደረሰው ጉዳት በማስረጃ ከተረጋገጠ ተጠሪ ቸልተኛ መሆኑ የሚያሳየው ድርጊቱ ራሱ እንጂ በምስክር በሚነገር ቸልተኛ ነው በሚል ቃል ወይም አገላለጽ አይደለም፡፡
ሰራተኛው አንድን ድርጊት በቀጥታ በመፈጸሙ ብቻ ሳይሆን ባለማድረጉም በአሰሪው ንብረት ላይ ጉዳት ሊያደርስ ይችላል፡፡ ሆኖም ቢዚህ መልኩ የሚደርስ ጉዳት የአልድርጊት (omissim) ውጤት መሆኑ በማያሻማ መልኩ ካልተረጋገጠ በቀር የሰራተኛውን የተጠያቂነት አድማስ አለአግባብ ያሰፋዋል፡፡ ስለሆነም ሰራተኛው ጥፋተኛ ተብሎ የስራ ውሉ በህጋዊ መንገድ ሊቋረጥ የሚገባው በስራ ውል፣ በህብረት ስምምነት፣ በስራ ደንብ ወይም በአዋጁ መሰረት ማድረግ ሲኖርበት ባለማድረጉ የተነሳ ጉዳት ሲደርስ እንጂ ከስራ ግዴታው በመነጨ ስራውን በትጋት ባለመፈጸሙ ወይም ጉዳቱ እንዳይደርስ ባለማድረጉ ሊሆን አይገባም፡፡ በሌላ አነጋገር ግልጽ የሆነ የስራ ግድፈት ከስራ ግዴታ አለመወጣት መለየት ይኖርበታል፡፡ በሰበር ችሎት በተሰጡት ውሳኔዎች ሁለቱ ሳይለዩ አንድ ላይ ተጨፍልቀዋል፡፡
በሰበር ችሎት በተሰጡ ውሳኔዎች አልድርጊት በአዋጁ አንቀጽ 27(1) ሸ መሰረት ለስራ ውል መቋረጥ ህጋዊ ምክንያት ከተደረገባቸው ሁኔታዎች መካከል የሚከተሉት ይገኙበታል፡፡
በሰ/መ/ቁ 34669 (ቅጽ 8) ሰራተኛው የሚያስተምራቸውን ተማሪዎች የፈተና ወረቀት በጊዜ አርሞ ባለመመለሱ አሰሪውን በድጋሚ ፈተና ምክንያት ለተጨማሪ ወጪ ዳርጐታል፡፡
በሰ/መ/ቁ 37615 (አመልካቸ ጊጋ ኮንስትራክሽን ኃ.የተ.የግል ማህበር እና ተጠሪ ከበደ ዓለሙ ጥቅምት 25 ቀን 2001 ዓ.ም. ያልታተመ) ሰራተኛው ይሰራበት የነበረውን ማሽን ቁልፍ ማስረከብ ሲገባው ሳያስረክብ እረፍት ስለወጣ አሰሪው መጠነኛ የገንዘብ ወጪ እንዲያወጣ አድርጐታል፡፡
በሰ/መ/ቁ 86284 (አመልካች ሆራይዘን አዲስ ጐማ (አ.ማ) እና ተጠሪ አቶ መኮንን አለሙ መጋቢት 13 ቀን 2005 ዓ.ም ቅጽ 15) ተጠሪ የድርጅቱን ጆንያ ተቆጣጥሮና ተከታትሎ እንዲያስረክብ ትዕዛዝ ተሰጥቶት ለሌሎች የቀን ሰራተኞች ኃላፊነቱን በመተዉ ምክንያት 390 (ሶስት መቶ ዘጠና) ጆንያ ነው ተብሎ የተጫነው በመውጫ በር ላይ ሲቆጠር 580 (አምስት መቶ ሰማንያ) ሆኖ ተገኝቷል፡፡
በሰ/መ/ቁ 90389 (ቅጽ 15) ሰራተኛው በጥበቃ ስራ ላይ እያለ ማንነታቸው የማይታወቅና ያልተፈቀደላቸው ሰዎች ወደ አሰሪው ድርጅት ግቢ (የአውሮፕላን ማረፊያ) ገብተዋል፡፡
በሰ/መ/ቁ 39650 (አመልካች የየረር በር ምሰራቅ ፀሐይ ቅዱስ ዑራኤል ቤተክርስቲያን እና ተጠሪዎች እነ ቄስ ሰፊነው ደሳለኝ ግንቦት 27 ቀን 2001 ዓ.ም ቅጽ 8) ተጠሪዎች በጥበቃ ስራ ተረኛ በነበሩበት ጊዜ ብር 15,000 (አስራ አምስት ሺ ብር) የያዘ ሙዳየ ምጽዋት ተሰርቋል፡፡
በሰ/መ/ቁ 17189 (ቅጽ 2) ሰራተኛው የመቆጣጠር ግዴታውን አልተወጣም በሚል በአሰሪው ድርጅት ገንዘብ ያዥ ለደረሰ የገንዘብ ጉድለት ተጠያቂ ሆኖ የስራ ውሉ መቋረጥ ህጋዊ እንደሆነ በሰበር ችሎት ውሳኔ ተሰጥቷል፡፡
በእነዚህ በተጠቀሱት መዝገቦች እያንዳንዱ ሰራተኛ በአንቀጽ 27(1) ሸ መሰረት ሆነ ብሎ ወይም በከባድ ቸልተኝነት በአሰሪው ንብረት ላይ ጉዳት አድርሷል በሚል የስራ ውሉ መቋረጥ ህጋዊ አንደሆነ በሰበር ችሎት ውሳኔ ተሰጥቷል፡፡ በሰ/መ/ቁ 17189 በህጉ አተረጓጐም ላይ በአንደኛው የችሎቱ ዳኛ የተለየ ሀሳብ የሰፈረ ቢሆንም በመደምደሚያ ሀሳቡ ላይ ልዩነት አልታየም፡፡ የተለየው ሀሳብ የስራ ተግባርን በመጣስ የሚፈጸሙ የገንዘብ ብክነቶች በአዋጁ አንቀጽ 27(1) ሸ ስር እንደማይሸፈኑ አቋም የተንጸባረቀበት ሲሆን ይኸው ልዩነት በመደምደሚያ ሀሳቡ ላይ ልዩነት አለማምጣቱ ያስገርማል፡፡ ከምክንያት እና ውጤት ግንኙነት አንፃር ብሎም ከአንቀጽ 27(1) ሸ ድንጋጌ ይዘት አንፃር በከፊል ጠለቅ ያለ ትንተና ቢታከልበት ኖሮ ልዩነቱ ከህግ አተረጓጐም ባለፈ ውጤቱንም ባካተተ ነበር፡፡
በሰ/መ/ቁ 17189 መልስ ሰጪ (ሰራተኛው) ጥፋተኛ የተደረገው ጥቅል በሆነ አነጋገር በስሩ ያለውን ገንዘብ ያዥ በተገቢው ሁኔታ አልተቆጣጠረም በሚል እንጂ ተለይቶ የታወቀና ማድረግ ሲኖርበት ያላደረገው ነገር ስለመኖሩ ባለማድረጉ ምክንያትም ጉዳቱ ስለመድረሱ ባልተረጋገጠበት ሁኔታ ነው፡፡ በእርግጥ ስራውን በትጋት የማይሰራ ሰራተኛ በአዋጁ አንቀጽ 13(1) የተጣለበትን ግዴታ አልተወጣም፡፡ ይሁን እንጂ የስራ ግዴታን አለመወጣት ከአንቀጽ 27(1) ሸ ጋር ማገናኘት ድንጋጌውን አለአግባብ ለጥጦ ራሱን የቻለ ትርጉም እንዳይኖረው ያደርገዋል፡፡
በሰራተኛው የሚፈጸም ጥፋት በአዋጁና በህብረት ስምምነቱ አግባብነት ካለው ድንጋጌ ስር እየተነፃፀረ በድንጋጌው በተቀመጠው መለኪያ መወሰን ይኖርበታል፡፡ ለተከታታይ አምስት ቀናት የቀረ ሰራተኛ ከስራ በመቅረቱ ምክንያት በአሰሪው ንብረት ላይ ቀጥተኛ ባይሆንም ጉዳት ሊያደርስ ይችላል፡፡ ሆኖም ከስራ ሲሰናበት የስንብቱ ህጋዊነት የሚለካው በአንቀጽ 27(1) ለ ስር እንጂ በአንቀጽ 27(1) ሸ አይደለም፡፡
በተመሳሳይ መልኩ በሰ/መ/ቁ 39650 በመዝገቡ ላይ ተጠሪዎች የነበሩት ሰራተኞች በጥበቃ ስራ ላይ በነበሩበት ወቅት ስርቆት ሲፈጸም ጥፋተኛ የተደረጉት የመጠበቅ ግዴታቸውን በአግባቡ አልተወጡም በሚል ጥቅል ምክንያት እንጂ ማድረግ ያለባቸውን ባለማድረጋቸው ምክንያት ስርቆት መፈጸሙ ባልተረጋገጠበት ሁኔታ ነው፡፡ ተጠሪዎች ስርቆት በተፈጸመበት እለት የተወሰኑት ወይም ሁሉም የስራ ቦታቸውን ለቀው ስለመሄዳቸው፣ ከጥበቃ ተግባራቸው ተዘናግተው በወሬ መጠመዳቸው ወይም ሌላ በግልጽ የፈጸሙት የስራ ግድፈት በሌለበት ሁኔታ የተፈጸመው ስርቆት በአሰሪው ንብረት ላይ ጉዳት በማድረሱ ብቻ ተጠሪዎችን የጉዳቱ አድራሾች አያደርጋቸውም፡፡ ከዚያም አልፎ ተረኛ በነበሩበት ጊዜ ስርቆት መፈጸሙ ብቻውን የስራ ተግባራቸውን በአግባቡ አልተወጡም ሊያስብላቸው እንኳን አይችልም፡፡ ከፍተኛ የስራ ትጋትና የተጠናከረ ጥበቃ መኖር በራሱ ስርቆትን አያስቀርምና፡፡ በመሰረቱ ሰራተኛው በአንቀጽ 27(1) ሸ መሰረት የስራ ውሉ የሚቋረጠው በአሰሪው ንብረት ላይ ሊደርስ የነበረን ጉዳት ባለማክሸፉ ወይም ጉዳቱ እንዳይደርስ ባለማዳኑ ሳይሆን አንድን ተለይቶ የሚታወቅ ተግባር በማድረጉ ወይም ባለማድረጉ ምክንያት ጉዳት ሲደርስ ነው፡፡ ተጠሪዎችም ስርቆቱ እንዳይከሰት ማድረግ አለመቻላቸው በድንጋጌው መሰረት ጥፋተኛ አያሰኛቸውም፡፡
በሰ/መ/ቁ 90389 እንዲሁ ተጠሪ (ሰራተኛው) የጥበቃ ተረኛ በነበረበት ጊዜ ማንነታቸው የማይታወቅ ሰዎች ወደ ድርጀቱ ግቢ መግባታቸው በራሱ ግለሰቦቹን አስገብቷል የሚያስብል አይደለም፡፡
ከላይ በሰ/መ/ቁ 17189፣ 39650 እና 90389 ካየነው በተቃራኒ በሰ/መ/ቁ 34609፣ 37615 እና 86284 ሰራተኛው የስራ ግዴታው አካል የሆነና ተለይቶ የሚታወቅ የስራ ግድፈት በመፈጸሙ ምክንያት በአሰሪው ንብረት ላይ ለደረሰው ጉዳት ግልጽ የሆነ የምክንያትና ውጤቱ ግንኙነትን የሚያሳዩ ናቸው፡፡ ስለሆነም ሰራተኛው፤
በአዋጁ በተጣለበት ግዴታ እና አሰሪው በሰጠው ትዕዛዝ መሰረት ስራውን በግሉ አለመስራቱና በተቃራኒው ያለአሰሪው ፈቃድ የስራ ግዴታውን ለሌሎች ሰራተኞች ማስተላለፉ (ሰ/መ/ቁ 86284)
በአጠቃላይ መደረግ የነበረበት ተለይቶ የሚታወቅ ድርጊት ባለመደረጉ የተነሳ የአሰሪው ንብረት ለጉዳት ተዳርጓል፡፡ በዚህ መልኩ አንድን ነገር ባለማድረግ የሚገለጽ ጉዳት የማድረስ ተግባር ግልጽ የሆነ የስራ ግድፈት በመሆኑ የስራ ግዴታን ካለመወጣት (ሰራን በአግባቡ ካለማከናወን) ጋር ሲነጻጸር ልዩነቱ ጐልቶ ይታያል፡፡
በማድረግም ሆነ ባለማድረግ ሰራተኛው ጉዳት የማድረስ ተግባር ፈጽሟል የሚባለው የአሰሪው በሆነ ንብረት ላይ በእርግጥም ጉዳት ሲደርስ ነው፡፡ የደረሰው ጉዳት በተጨባጭ የሚታይ በሚሆንበት ጊዜ (ለምሳሌ በአሰሪው አውቶብስ ላይ በግጭት የሚደርስ ጉዳት፤ ተጨማሪ የገንዘብ ወጪ፣ የገንዘብ ምዝበራ ወይም ስርቆት) ጉዳት ስለመድረሱ አካራካሪ አይሆንም፡፡
በሰበር ችሎት ከተሰጡት ውሳኔዎች ለመረዳት እንደሚቻለው የጉዳት መድረስ ሰፋ ያለ ትርጉም ተሰጥቶታል፡፡ ለምሳሌ በሰ/መ/ቁ 80284 የተረጋገጠና ሊደረሰ የነበረ ጉዳት በአንቀጽ 27(1) ሸ ስር እንዲወድቅ ተደርጓል፡፡ በዚህ መዝገብ በአሰሪው ንብረት ላይ ጉዳት አድርሷል በሚል ከስራ የተሰናበተው ሰራተኛ የመቆጣጠር ኃላፊነቱን በሚገባ ባለመወጣት የስራ ግዴታውን ለሌሎች ሰራተኞች አሳልፎ በመስጠቱ በመኪና ላይ እንደተጫነ ማረጋገጫ ከሰጠበት ጆንያ ውስጥ 190 የድርጅቱ ጆንያ በትርፍነት በጥበቃ ሰራተኞች ተይዟል፡፡ ሊደርስ የነበረው ጉዳት ከሰራተኛው ውጪ ባለ ምክንያት ሳይደርስ መቅረቱ ከአንቀጽ 27(1) ሸ አንፃር ትርጉም ባይሰጥበትም ችሎቱ ስንብቱን በአንቀጽ 27(1) ሸ ስር ህጋዊ ሆኖ አግኝቶታል፡፡
በሰ/መ/ቁ 90389 እና 64988 የሰበር ችሎት ለአሰሪ ንብረት የተለጠጠ ትርጉም በመስጠቱ የጉዳት ትርጉምም በዛው ልክ ሰፍቷል፡፡ በሰ/መ/ቁ 90389 በአሰሪው ላይ ደረሰ የተባለው ጉዳት የአሰሪው ደህንነትና ፀጥታ ለአደጋ መጋለጡ ሲሆን በሰ/መ/ቁ 64987 ደግሞ ሰራተኛው በጋዜጣ ሰጠ በተባለው ሀሰተኛ መግለጫ ምክንያት አሰሪው በመልካም ስሙና ክብሩ ላይ ጉዳት እንደደረሰበት አቋም ተይዟል፡፡ በተለይ በዚህኛው መዝገብ ላይ ችሎቱ የተጠሪ (ሰራተኛው) ተግባር በአሰሪው መልካም ስምና ዝና ላይ ወዲያውኑ ወይም ወደፊት ጉዳት ሊያደርስ የሚችል ተግባር እንደሆነ በመግለፅ ወደፊት ሊደርስ የሚችል ጉዳትም በአንቀጽ 27(1) ሸ ስር እንዲወድቅ አድርጐታል፡፡
የሰበር ችሎት የከባድ ቸልተኝነትን መለኪያ በሰ/መ/ቁ 41115 (አመልካች ሜድሮክ ኮንስትራክሽን ኃላ.የተ.የግል ማህበር እና ተጠሪ አቶ ሞገስ ሽፈራው የካቲት 26 ቀን 2001 ዓ.ም ቅጽ 8) እንደሚከተለው አስቀምጦታል፡፡
“ከባድ ቸልተኝነት የሚለውን ቃል መለኪያ በተመለከተ ህጉ በግልጽ አያሳይም፡፡ ይሁን እንጂ ቸልተኝነት የጥንቃኔ ጉድለት እንደመሆኑ መጠን የጥንቃቄ አይነትና ደረጃ እንደየድርጊቱና አድራጊው የስራ ድርሻ አኳያ በመመልከት ምላሽ ለማግኘት አያዳግትም”
በሰ/መ/ቁ 41115 ተጠሪ በሚያሽከረክሩት የአመልካች ድርጅቱ መኪና ላይ ቁልፉን ትተው በመሄዳቸው ረዳታቸው መኪናውን አንቀሳቅሶ በማጋጨቱ ጉዳት ደርሷል፡፡ በዚህም የተነሳ ከስራ ተሰናብተዋል፡፡ ስንብቱን በመቃወም ተጠሪ ክስ ሲያቀርቡ ጉዳዩን የመረመረው የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት የተጠሪ ተግባር ከባድ ሊባል የሚችል ቸልተኝነት ሆኖ ስላላገኘው ስንብቱ ከህግ ውጭ ነው በማለት ውሳኔ ሰጥቷል፡፡ የይግባኝ አቤቱታ የቀረበለት የከ/ፍ/ቤትም ይግባኙን ሰርዞታል፡፡ በመጨረሻም አመልች የሰበር አቤቱታ በማቅረቡ የተጠሪ አድራጐት በከባድ ቸልተኝነት ስር ሊወድቅ ስለመቻሉ በጭብጥነት ተይዞ ችሎቱ ከላይ ባስቀመጠው መለኪያ መሰረት የተጠሪ የጥፋት ደረጃ ከባድ ቸልተኝነትን ሊያቋቁም የሚችል መሆኑ አለመሆኑ ከስራቸው ባህርይ አንፃር ተመልክቷል፡፡
በዚሁ መሰረት ተጠሪ በስራቸው ሹፌር ከመሆናቸው አንፃር ጥንቃቄ ማድረግ ከሚገባቸው ነገሮች አንዱ የመኪናቸውን ቁልፍ አያያዝ በመሆኑ ቁልፉን በመኪናው ላይ በማናቸውም ጊዜና ቦታ ትተው ሊወርዱ እንደማይገባ በመጠቆም የቸልተኝነት ደረጃው ግን ከባድ ተብሎ እንደማይፈረጅ ችሎቱ ድምዳሜ ላይ ደርሷል፡፡ ለዚህ የሰጠው ምክንያት የሚከተለው ነው፡፡
“…መኪናው ቁሞ የነበረበት ቦታ አመልካች ድርጅት ግቢ ውስጥ ከመሆኑ እና ቁልፉን አንስተው መኪናውን በማንቀሳቀስ በሌላ መኪና ላይ ጉዳት እንዲደርስ በቀጥታ አስተዋጽኦ [ያደረገው] የመኪናው ረዳት መሆኑ መረጋገጡ ከረዳቱ አስፈላጊነት አንፃር ሲታይ የተጠሪ የጥንቃቄ ጉድለት የከባድ ቸልተኝነት መለኪያ ሊያሟላ ይችላል ተብሎ የሚወሰድ አይደለም፡፡ ተጠሪ ቁልፉን በመኪናው ውስጥ ረዳቱ ባለበት ሁኔታ ትቶ መውረዱ ትክክለኛ አዕምሮ ባለው ሰውና በተጠሪ የግል ሁኔታ መመዘኛ መሰረት ከባድ ቸልተኝነትን ሊያሳይ የሚችል አይደለም፡፡”
ከባድ ቸልተኝነት ተለይቶ በተቀመጠ መለኪያና ሚዛን መሰረት የሚወሰን እንደመሆኑ በማስረጃ የሚረጋገጥ የፍሬ ነገር ጥያቄ አይደለም፡፡ በማስረጃ የሚረጋግጠው መለኪያውን የሚያቋቁሙት ፍሬ ነገሮችን እንጂ ከባድ ቸልተኝነት አይደለም፡፡ ለምሳሌ የተጠሪ የስራ ድርሻ ሹፌርነት መሆኑ፣ የመኪናውን ቁልፍ ረዳታቸው መኪናው ውስጥ እያለ ትተው መውረዳቸው፤ መኪናው በአመልካች ድርጅት ግቢ ውስጥ መቆሙ እንዲሁም ጉዳት አድራሹ የተጠሪ ረዳት መሆኑ ሁሉም በማስረጃ የሚረጋገጡ ፍሬ ነገሮች ናቸው፡፡ ከእነዚህ ፍሬ ነገሮች በመነሳት ከባድ ቸልተኝነት ስለመኖሩ (ስላለመኖሩ) ድምዳሜ ላይ መድረስ ደግሞ በቀጥታ በማስረጃ የማይረጋገጥ የህግ ጥያቄ ነው፡፡
በሰ/መ/ቁ 42873 (ያልታተመ) ተጠሪ የነበረው ሰራተኛ የሚያሽከረክረውን የአመልካች መኪና በመኪኖች መውጪያ በር በኩል ማውጣት ሲገባው በመኪኖች መግቢያ በር በኩል በማውጣቱ በአውቶቡሱ ላይ ጉዳት ማድረሱ በማስረጃ ቢረጋገጥም ጉዳዩን በመጀመሪያ ያየው ፍ/ቤት ተጠሪ ሆነ ብሎ ወይም በከባድ ቸልተኝነት ጉዳት ማድረሱን አመልካች አላስረዳም በማለት ከባድ ቸልተኝነትን እንደ ፍሬ ነገር ጥያቄ በመቁጠር ውሳኔ ሰጥቷል፡፡ የሰበር ችሎት ውሳኔውን ሲሽር ቸልተኝነት በምስክር ቃል የሚረጋገጥ ፍሬ ነገር አለመሆኑን በሚከተለው መልኩ ገልጾታል፡፡
ምንም እንኳን በሰ/መ/ቁ 41115 እና 42873 ወጥነት ባለው መልኩ ከባድ ቸልተኝነት የህግ ጥያቄ ስለመሆኑ በችሎቱ አቋም የተያዘበት ቢሆንም በሰ/መ/ቁ 52181 (አመልካች የኢትዮጵያ አየር መንገድ እና ተጠሪ አቶ ዳምጠው አንጐ ግንቦት 23 ቀን 2002 ዓ.ም ያልታተመ) የተሰጠው ውሳኔ ከሁለቱ ማፈንገጥ ታይቶበታል፡፡ በዚህ መዝገብ ተጠሪ የሻንጣ መጐተቻ ታግ ከአውሮፕላን ጋር በቸልተኝነት አጋጭተዋል በሚል ከስራ የተሰናበቱ ሲሆን ስንብቱን ተከትሎ ክስ በማቅረባቸው ጉዳዩን ያየው ፍ/ቤት፤
ይግባኝ የቀረበለት የከፍተኛው ፍ/ቤት የግራ ቀኙን ክርክር ከሰማ በኋላ ተጠሪ በከባድ ቸልተኝነት ጉዳት ያደረሰ ስለመሆኑ አመልካች የማስረዳት ሸክሙን አልተወጣም በሚል የስር ፍ/ቤትን ውሳኔ አፅንቶታል፡፡
የስር ፍ/ቤቶች ከባድ ቸልተኝነትን እንደ ፍሬ ነገር በመቁጠር የሰጡት ውሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ቢሆንም የሰበር ችሎት ስህተቱን ከማረም ይልቅ የስር ፍ/ቤቶችን ስህተት ደግሞታል፡፡ ችሎቱ በቀረበለት የሰበር አቤቱታ መነሻነት ጉዳዩን የመረመረው ተጠሪ ሲያሽከረክረው በነበረው የእቃ መጫኛ ታግ አውሮፕላኑን የገጨው በከባድ ቸልተኝነት ነው ወይስ አይደለም? የሚል ጭብጥ በመመስረት ሲሆን ለጭብጡ ምላሽ የሰጠው ግን ተለይቶ በተቀመጠ የከባድ ቸልተኝነት መለኪያ ሳይሆን በማስረጃ ላይ ነው፡፡ በጭብጡ ላይ የችሎቱ ሐተታ እንደሚከተለው ይነበባል፡፡
“…ስለአደጋው ምርመራ እንዲያደርግ የተቋቋመው ኮሚቴ ያቀረበውን ሪፖርት በህብረት ስምምነቱ መሰረት የተቋቋመው የቅሬታ ሰሚ ኮሚቴ ያቀረበውን የውሳኔ ሀሳብ የአመልካች ዋና ስራ አስፈጻሚ ያልተቀበለው ቢሆንም ፍሬ ጉዳይ የማጣራትና የመመዘን ስልጣን ያላቸው ፍ/ቤቶች የአደጋ ምርመራ ሪፖርት ያቀረበው ኮሚቴና የቅሬታ ሰሚ ኮሚቴ ያቀረቡትን ሪፖርት ታዓማኒነትና ክብደት ያለው ማስረጃ መሆኑን በመመዘን አደጋው በተጠሪ ከባድ ቸልተኝነት ሳይሆን [በ]ስራ መደራረብ ምክንያት ተጠሪ አጋጥሞት በነበረው ተፈጥሯዊ የሰውነት መድከም የመጣ ነው፡፡ አመልካች ተጠሪ በከባድ ቸልተኝነት አውሮፕላኑ ላይ አደጋ ያደረሰ መሆኑን አላስረዳም በማለት ወስነዋል፡፡ ስለሆነም የመጀመሪያ ፍ/ቤትና የከፍተኛ ፍ/ቤት ፍሬ ጉዳይ በማጣራትና ማስረጃ በመመዘን የደረሱበት ድምዳሜ የማጣራት ስልጣን ለሰበር ችሎት በፌደራል ህገ መንግስት አንቀጽ 80 ንዑስ አንቀጽ 3(ሀ) እና በአዋጅ ቁ. 25/88 አንቀጽ 10 ከተሰጠው ስልጣን ውጭ በመሆኑ አደጋው የደረሰው በተጠሪ ከባድ ቸልተኝነት ነው በማለት አመልካች ያቀረበውን ክርክር አልተቀበልነውም፡፡”
[1] ውሳኔ የተሰጠው በተሻረው አዋጅ ቁጥር 42/85 መሰረት ቢሆንም ይህን ጉዳይ አስመልክቶ የድንጋጌው ይዘት ያልተለወጠ በመሆኑ በሰ/መ/ቁ. 18419 ችሎቱ በሰጠው ውሳኔ መሰረት በአዋጅ ቁጥር 377/96 ለሚነሱ ተመሳሳይ ጥያቄዎችም ተፈጻሚነት አለው፡፡
ፀጉሬን እየተቆረጥኩ ነው፤ ‹ታምሩ የወንዶች ባርበሪ›። ፀጉር አስተካካዩ ወሬ ይዟል፤ ሙግት ብለው ይሻላል – ቤቱን ካከራየው ሰው ጋር። እኔ ግን ትዕግስቴ እየተሟጠጠ ነው።
ይባስ ብሎ ቶንዶሱን አስቀምጦ አከራዩ ላይ አፈጠጠ ‹‹ለዚህ ኩሽና 2000 አልከፍልም፤ እወጣልዎታለሁ። ይብላኝ ለርሶ ደንበኞቼ እንደሆኑ የሄድኩበት ይከተሉኛል››
እኔ መሄድዋ አይደለም ያናደደኝ። የእኔን ኃላፊነት ለጎረቤታችን አደራ መስጠቷ ነው። እስከዚህ ድረስ ለልጄ እንኳን አልሆንም? በጠዋት ጎረቤታችን ወደ ወ/ሮ አማከለች ሄዳ እርሷ ስለማትኖር ልጃችንን ከትምህርት ቤት ዘጠኝ ሠዓት ላይ እንዲያመጥዋት መንገሯ ነው። እኔ አባቷ እያለሁ፤ ባዳ መለመን አይገርማችሁም? ምንም ያህል የድለላ ሥራ ሌት ተቀን ቢያናውዘኝም እኔ አልችልም አላልኩም። አብዛኛውን የቤት ሥራ የተውኩላትም ‹‹ግድ የለም በውጭ የምትለፋው ይበቃል፤ እንዲያውም ታሳዝነኛለህ›› ስላለችኝ ነው። ልጃችንን ከትምህርት ቤት የማምጣቱ ሥራ የእርሷ ብቻ መሆን አለበት ብዬ አላምንም። ለቤተሰብ ያለኝ ፍቅርም ደካማ አይደለም። በዚህ ተናድጄ ነው በጠዋቱ አምቧጓሮ የፈጠርኩት።
እርሷ ደግሞ፣ ‹‹አይ ያንተ ነገር፤ አንዴ አልተመቸኝም፣ አንዴ ረሳሁት ብለህ እንዳትቀርባት ብዬ ነው›› ስትለኝ የበለጠ ቱግ አልኩ። እንዴት ነው ልጄን የምረሳው? ስራ የት አለና ነው የማይመቸኝ? ደላላ ሁሉ በየካፌው ድዳችንን አስጥተን አይደል እንዴ የምንውለው? ይሄን ደግሞ ጠንቅቃ ታውቃለች። የኃላፊነት ጉዳይ ሁል ጊዜ ያጋጨናል። በተለይ በሚጡ ሰበብ ማብዛት ልማዷ ነው። በጣም ያናድደኛል።
መቆጣቴን አይታ መለስ አለች ‹‹እሺ፣ እኔማ እንደ ሌላው ልጅ አባቷ ቢያመጣት ደስ ይለኛል። አደራህን ለዘጠኝ እሩብ ጉዳይ ት/ቤት ድረስላት፤ ብቻዋን እንዳትቀር አደራ!!!››
ያደራው ብዛት! ልጄን ከት/ቤት አምጥቻት አላውቅም፤ እንዴት አድርጌ? እድሉ መች ተሰጥቶኝ። ልጄ በደስታ ፈነደቀች ‹ባቢ ጓደኞቼ አባት የለሽም ስለሚሉኝ ዛሬ አሳያቸዋለሁ፤ ታድዬ››
‹‹ወይኔ ልጄ! ሳልሞት በቁሜ።›› ወ/ሮ አማከለች ቤት ሄጄ ‹ተውት ግድ የለም፤ ልጄን እኔ አመጣታለሁ›› ብላቸው ‹‹እርግጠኛ ነህ? እኔ እኮ ምንም ስራ የለኝም፤ ተጎልቼ ነው የምውለው›› ብለው መለሱልኝ።
ከጠዋት ጀምሮ የማስበው ልጄን ከት/ቤት ስለማምጣት ጉዳይ ነው። ዓለም ብትገለበጥ ዛሬ አላረፈፍድባትም። ሚስቴንም ዛሬ አሳያታለሁ! እኔ ነኝ ለእምነት የማልበቃው? ‹ተሳስቼያለሁ ይቅር በለኝ ነው የማስብላት› ቆይ ብቻ።
ካፌ ቁጭ ብዬ አስሬ ሰዓቴን አያለሁ፤ ሌላ ነገር ማሰብ አልቻልኩም።: ዝም ብዬ በጭንቀት ከምባክን ወደ ት/ቤቱ ልሂድ ብዬ መንገድ ጀመርኩ። ሚኒ ባሱ ሀያ ሁለት ጣለኝ። ሠዓቱ ሰባት ተኩል ነው። ከዚህ የነገው ሰው ቅርብ ነው። ገና አንድ ሰዓት ተኩል ይቀረኛል። አይ ጭንቀት! ዝም ብዬ ነው የበረገግኩት። ምሳዬን እንኳን ብበላ ኖሮ። ከመጣሁ አይቀር ጊዜዬን ልጠቀምበት ብዬ ፀጉሬን ለመስተካከል ‹ታምሩ የወንዶች ባርበሪ› ዘው አልኩ። ቢበዛ 30 ደቂቃ ነው የሚፈጅብኝ!
‹‹ደግሞ ይሄን ጉድጓድ፤ ቤት ብለው ነው የሚያስፈራሩኝ? ስሙልኝ ብቻ›› ተራውን ወደ ደንበኛ እየተማፀነ ‹‹ጣሪያው እንደ ጉድ ያፈሳል። በክረምት ቤቱ ባህር ነው። በዛ ላይ ሽንት ቤት የጋራ ነው። መንገደኛው፣ ሠካራሙ ሁሉ ነው የሚገባበት። ለዚህ ነው 2000 ብር የምከፍለው? ያሾፋሉ?››
በቃ እንደዚሁ ነው ሲጨቃጨቁ የዋሉት፤ አልፎ አልፎ በቶንዶስ ነካ ነካ ያደርገኝና ወዲያው ተመልሶ ንትርኩን ይቀጥላል። ከእኔ ኋላ የመጣው ሠውዬ በሁለተኛው ጸጉር ከርካሚ ተስተካክሎ ሄደ። እርሱን ያስተካከለው ተቀጣሪ ነው፤ የእኔ ከርካሚ ደግሞ ባለቤቱ ነው። አይ እድሌ!
ስልኬ እንደገና ጮኸ። ሚስቴ ናት። ‹‹እኔ ወጥቼ ማን ሊገባልዎት? ባዶውን ታቅፈውት ነው የሚቀሩት፤ እኔ እንደሆንኩ….›› ስልኬ ይጮኃል! ‹‹ወይ አንሳው፣ ወይ አጥፋው፤ አላስወራ አልከን እኮ!›› ባለቤቱ በቁጣ ጮኸብኝ።
‹‹ሚጡን አየሀት? እርግጠኛ ነህ?›› ‹‹ልጄ ትጥፋኝ እንዴ? ጀመርሺኝ ደግሞ! በይ ቻው ቻው› ስልኩን ዘጋሁባት። ደግሞ ‹አቅርባት› ብላ ጉዴ እንዳይፈላ። ደነገጥኩ! 9 ሠዓት! ሠዓቱ እንዴት ሄዷል እባካችሁ።
ብድግ አልኩ፤ ፊቴን በመስታወት ስመለከት፤ ይበልጥ ደነገጥኩ፤ ፀጉሬ ግጥብጥብ ብሏል። ከግራና ከቀኝ መድምዶኛል። ከፊት ያለውን ትቶ ከኋላ ጀምሮ ትቶታል። የባለገር ልጅ ባለ ቁንጮ አድርጎኛል። ከኋላ ተራ የሚጠብቁ ደንበኞች በሳቅ ሲያጉተመትሙ ሰማሁ።
ልጄ ት/ቤት ደጃፍ ብቻዋን ቀርታ ቁልጭ ቁልጭ ስትል ታየኝ። የሚስቴም ቁጣ ታየኝ። ደግሞም ልክ ነች። ለማስረዳትም ይከብዳል። ከቤቱ ልወጣ ኮቴን ከተሰቀለበት አወረድኩ።
‹‹በነፃ ባስተካከልኩህ ጠላት ትሆነኛለህ፤ ሁለተኛ እዚህ ቤት ድርሽ እንዳትል›› አለኝ ታምሩ። መልስ ለመስጠት ጊዜም አልነበረኝ። ወጥቼ እየከነፍኩ ወደ የነገው ሰው ት/ቤት ዳገቱን በሩጫ ተያያዝኩት።
በራሴ በጣም ነው የተናደድኩት።: ሚስቴ የፈራችው ደረሰ። ያንድ ቀን ፈተና እንደዚህ ልውደቅ? የነገው ሰው ደጃፍ ስደርስ ተማሪዎች የሚሄዱባቸው ውይይቶችና የቤት መኪናዎች ቆመዋል።
ግራ ተጋባሁ! ያረፈድኩ መስሎኝ! ሳይ፤ ተማሪዎቹ ገና አልወጡም፤ ቁና ቁና እየተነፈስኩ አንዱን ወላጅ ስጠይቅ ዘጠኝ ተኩል ነው የሚለቀቁት፣ ገና 15 ደቂቃ ይቀራቸዋል አለኝ። ፀጉሬን በመገረም እየተመለከተ። ፈንጠር ብዬ መጠበቅ ጀመርኩ።
ጎረቤታችን ወ/ሮ አማከለች ቱስ ቱስ እያሉ ከች አይሉ መሰላችሁ? ‹‹ወ/ሮ አማከለች እዚህ ምን ይሰራሉ? እኔ አመጣታለሁ ብዬዎት አልነበረም እንዴ?› ብዬ ብጠይቃቸው ‹‹አረ እኔ ሾላ ገበያ እየሄድኩ ነው፤ ደግሞ ገበያም አትሂጂ ልትለኝ ነው?› ብለው ተሞጣሙጠውብኝ መንገዳቸውን ቀጠሉ። ልቤ ግን አላመናቸውም።
ዘጠኝ ተኩል ደወል ተደወለ። ልጆቹ አንዴ ግር ብለው ወጡ። እኔም እንደ ሌሎች ወላጆች በጉጉት ሚጡን ፍለጋ ዓይኔ ወዲያና ወዲህ ይቃኝ ጀመር። ከሩቅ አየኋት። ጓደኞቿ አጅበዋታል፤ ለምን እንደሆነ ገባኝ። አባቴን ላሳያችሁ ነው ጨዋታው። እጄን ሳወዛውዝ አይታኝ ‹‹ባቢ! ባቢ! ያውና አባቴ›› እያለች እየሮጠች መጣች ጓደኞቿ ይከተሏታል። እኔ ጋ ስትደርስ ፈግግታዋ ተቀይሮ ሽምቅቅ አለች። ጓደኞቿ መሳቅ ጀመሩ። ልጄ ማልቀስ ጀመረች።
እኔማ ዛሬ ብዙ ነገር አስቤ ነበር። ከልጄ ጋር አሪፍ ጊዜ ላሳልፍ፣ ኬክ ላበላት፣ ግዮን የልጆች መጫወቻ ቦታ ልወስዳት ነበር። ግን ነገሩ ሁሉ ተበላሸ። ሚኒ ባስ ውስጥ ግማሹ ሲስቅብኝ፤ ግማሹ ሲጠቋቆምብኝ እንደ ተሳቀቅኩ ሰፈር ደረስን። ቤት ስንገባ ሚጡ አኩርፋ ቁጭ አለች፤ እኔም ይውጣላት ብዬ ዝም አልኳት። ቀስ እያለች እየሠረቀች ታየኝ ጀመር። መጨረሻ መሳቅ ጀመረች። እኔንም አሳቀችኝ። አይ የልጅ ነገር! የገጠመኝን አወራኋት። ለእሷ ከማረፍድባት ያገር መሳቂያ መሆንን እመርጣለሁ። አቅፋ ሳመችኝ። እስከ ዛሬ አባትነቴ ተነጥቋል፤ ከእንግዲህማ እኔ ነኝ ልጄን ከት/ቤት የማመጣት። ለእራሴ ቃል ገባሁ።
ልጄ እንደተኛችልኝ ሚስቴ ጋ ደወልኩ፤ እንዴት እንዳናደደችኝ! ዘጠኝ ተኩል የምትለቀቀውን ልጄን ዘጠኝ ሰዓት ብላ ዋሽታኛለች? ፀጉሬን በአግባቡ እስተካከል ነበር እኮ! ያገር መሳቂያም አልሆንም ነበር። ቁንጮ? በአሁን እድሜዬ? ሆ! ሆ!
ስልኳን አታነሳውም፤ ይበልጥ ተናደድኩ። ደግሞ ረስቼው ይባስ ብላ ወ/ሮ አማከለችን መላኳ! እሳቸውንማ ቆይ ብቻ ልክ ልካቸውን ነው የምነግራቸው። ብድግ ብዬ ቤታቸው ሄድኩ። ፋታም አልሰጠኋቸው። እንደገባሁ ተንጣጣሁባቸው፤ ‹‹የሰው ትዳር ሊያፈርሱ ነው? በማያገባዎት ገብተው የሚበጠብጡት›› ምን ያላልኳቸው ነገር አለ፤ ወረድኩባቸው።
ነገሩ ዱብዳ ሆነብኝ። ለካስ እኔ ለእንጀራ ስል ላይ ታች ስባክን ቤቴንና ቤተሰቤን ረስቻለሁ። በድንጋጤ ሰከርኩ። ቤቴ ገብቼ ልጄን አቅፌ አልጋ ላይ ተጋደምኩ፤ እንዳፈጠጥኩ።
የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል የኤሌክትሪክ ማስተላለፊያ መስመሮችንና የማከፋፈያ ጣቢያ ፕሮጀክቶችን በራስ ኃይል የመገንባት አቅሙ ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ መምጣቱን የትራንስሚሽንና ሰብስቴሽን የሲቪል ስራዎች ቢሮ ገለፀ፡፡
የቢሮው ዳይሬክተር አቶ ሰሎሞን ኃይለ ጊዮርጊስ እንደገለፁት ተቋሙ ከባለ 45 ኪሎ ቮልት ማስተላለፊያ መስመሮችና ማከፋፈያ ጣቢያዎችን በራስ ኃይል መገንባት የጀመረው ከ1973 ዓ.ም ጀምሮ ነበር፡፡
ቢሮው በሰው ኃይልና በመሳሪያ ተደራጅቶ በአሁኑ ሰዓት እስከ 400 ኪሎ ቮልት ድረስ ያሉ የማስተላለፊያ መስመሮች እና ማከፋፈያ ጣቢያዎች ግንባታን በማከናወን ላይ እንደሚገኝ አቶ ሰሎሞን ተናግረዋል::
በአሁኑ ወቅት በሀገሪቱ ተገንብተው አገልግሎት እየሰጡ ከሚገኙት የከፍተኛ መስመሮች ውስጥ 30 ነጥብ 3 በመቶው እንዲሁም ከኃይል ማከፋፈያ ጣቢያዎች ውስጥ 33 ነጥብ 1 በመቶዎቹ በራስ ኃይል ቢሮ የተገነቡ መሆናቸውን አቶ ሰለሞን አስታውቀዋል፡፡
እንደ አቶ ሰሎሞን ገለፃ ቢሮው ከአዳዲስ ፕሮጀክቶች በተጨማሪ በ59 ማከፋፈያ ጣቢያዎች ላይ የማስፋፊያ እና በ37 ማከፋፈያ ጣቢያዎች አቅም የማሳደግ ስራ አከናውኗል፡፡
በአሁኑ ሰዓት ተቋሙ ከ100 ኪሎ ሜትር በላይ የሚሆን ከፍተኛ የኃይል ማስተላለፊያ መስመር ግንባታ፣ የአዳዲስ ማከፋፈያ ጣቢያዎችንና በነባር ማከፋፈያ ጣቢያዎች ላይ የማስፋፊያ ስራዎችን እንዲሁም የሌሎች ፕሮጀክቶችን የግንባታ ስራ በራስ ኃይል በማከናወን ላይ እንደሚገኝም ዳይሬክተሩ ተናግረዋል፡፡
ተቋሙ በራስ ኃይል የፕሮጀክቶችን የግንባታ ስራ ማከናወኑ ለሀገሪቱ የዉጪ ምንዛሪ ወጪን ከማስቀረት በተጨማሪ ለዜጎች የስራ እድል በመፍጠር ዜጎች ሀገራዊ ስሜት እንዲሰማቸዉ ለማድረግ ያግዛል ነው ያሉት፡፡
አቶ ሰለሞን እንዳሉት ፕሮጀክቶች በራስ ሃይል እንዲከናወኑ መደረጉ ጥራታቸውን በጠበቀ መልኩ ለማከናወን እና በመርሃ ግብራቸው መሰረት ለማጠናቀቅ ከፍተኛ ፋይዳ ይኖረዋል ብለዋል፡፡
ለመጪው ዘላቂ ግንኙነት የመጀመሪያው ትልቅ እርምጃ እንደሆነም ገለፁ። ወደፊት የሚደረገው የድንበር ስምምነትም ፍትህንና የህዝብ ተሳትፎን መሰረት ያደረገ እንዲሆንም ተጠየቀ።
አንዳንድ ክርስቲያኖች «እንደ ጥንቷ ቤተ ክርስቲያን ብንሆን መልካም ነበር። ክርስቲያኖች ታላቅ ፍቅርና አንድነት፥ እንዲሁም መንፈሳዊ ሕይወት ነበራቸው፥ አስደናቂ ተአምራት ይደረጉ ነበር። ወደ ጥንቷ ቤተ ክርስቲያን ዘመን መመለስ ይኖርብናል። ያኔ እግዚአብሔር ያለ ጥርጥር ይባርከናል ይላሉ። እውን እነዚያ ጊዜያት ከእኛ ዘመን የተሻሉ ነበሩ? አዲስ ኪዳንን በጥንቃቄ በምናጠናበት ጊዜ ዛሬ ቤተ ክርስቲያናችንን የሚያውኩ ችግሮች በቀድሞዪቱም ቤተ ክርስቲያን ውስጥ እንደነበሩ እንገነዘባለን። ግብዝነት፥ ክፍፍል፥ ዝሙት፥ የሐሰት ትምህርትና እግዚአብሔርን ለማስደሰት ከነበራቸው ፍላጎት የሚመነጩ የሕግ አጥባቂነት አመለካከቶች ይታዩ ነበር።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ክርስቲያኖች የጥንቷን ቤተ ክርስቲያን በመሰልን እያሉ ሲመኙ የሰማኸው መቼ ነው? ለ) ከላይ የተጠቀሱትን የጥንት ቤተ ክርስቲያን ችግሮች ተመልከትና፥ ዛሬ ከእነዚህ መካከል የትኞቹ ችግሮች ቤተ ክርስቲያኖቻችንን እንደሚያውኩ ግለጽ። ለእነዚህ ለእያንዳንዳቸው ችግሮች ምሳሌዎችን ስጥ።
የሮሜ መልእክት ከጳውሎስ መጻሕፍት ሁሉ ረዥም በመሆኑ፥ ከሐዋርያት ሥራ ቀጥሎ በቀዳሚነት ቀርቧል። ይህ መጽሐፍ ሰው እንዴት እንደሚድን፥ እንደዳነ፥ ሰው ኃጢአትን እንዴት እንደሚያሸንፍና የእግዚአብሔር ልጆች ስለሚወርሱት ተስፋ በመግለጽ ሥነ መለኮታዊ የድነት (ደኅንነት) ጉዳዮችን ያብራራል። ከጳውሎስ መልእክቶች በርዝመቱ የሁለተኛነቱን ደረጃ የያዘው የቆሮንቶስ መልእክት ነው። 1ኛ ቆሮንቶስ የተጻፈው በቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ የነበሩትን የተወሰኑ ችግሮች ለመቅረፍ ነበር። በቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሚገኙ አብዛኞቹ ችግሮች ዛሬ በየቤተ ክርስቲያኖቻችን ውስጥ ይገኛሉ። ስለሆነም፥ ለክርስቲያኖች የ1ኛ ቆሮንቶስን ትምህርት በግልጽ መረዳት ጠቃሚ ነው።
የውይይት ጥያቄ፡- ስለ 1ኛ ቆሮንቶስ ከመጽሐፍ ቅዱስ መዝገበ ቃላት አንብብ። የቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን እንዴት እንደ ተመሠረተች፥ የቆሮንቶስ ከተማ ምን እንደምትመስል፥ የመጽሐፉ ደራሲ ማን እንደሆነ፥ የመጽሐፉ ዓላማ ምን እንደሆነ ወዘተ. ጠቅለል አድርገህ ጻፍ። ለ) ይህ መጽሐፍ ከዛሬዪቱ ቤተ ክርስቲያን ጋር ተዛማጅነት ያላቸውን እውነቶች ይይዛል ብለህ የምታስብባቸውን ምክንያቶች ዘርዝር።
ጳውሎስ በ2ኛ ቆሮንቶስ 11፡28-29 በሐዋርያነት አገልግሎቱ ያጋጠማቸውን ችግሮች ሲገልጽ፥ «የቀረውንም ነገር ሳልቆጥር ዕለት ዕለት የሚከብድብኝ የአብያተ ክርስቲያናት ሁሉ አሳብ ነው፡፡ የሚደክም ማን ነው? እኔም አልደክምምን? የሚሰናክል ማን ነው? እኔም አልናደድምን?» ብሏል። እግዚአብሔር በሮም ግዛት ብዙ አብያተ ክርስቲያናትን ለመመሥረት በጳውሎስ ተጠቅሟል። ጳውሎስ ግን ቤተ ክርስቲያን በመመሥረቱና የተወሰኑ ሰዎች ለጸሎትና አምልኮ ሲሰባሰቡ በማየቱ ብቻ የሚረካ ሰው አልነበረም። እያንዳንዱ ቤተ ክርስቲያን በመንፈሳዊ ሕይወቷ እንድትበስል ይፈልግ ነበር። በጳውሎስ መልእክቶች ውስጥ የሚገኙትን የተለያዩ ጸሎቶች ብንመለከት፥ ጳውሎስ አማኞች በእውቀት፥ በአንድነትና በብስለት እንዲያድጉ ከልብ መሻቱን እናያለን። (ለምሳሌ፥ ኤፌ. 1፡14-21፤ 3፡14-21)። ጳውሎስ እጅግ አጥብቆ ለሚወደው ለክርስቶስ አማኞችን እንደ ንጽሕት ሙሽራ አድርጎ ለማቅረብ ይፈልግ ነበር (2ኛ ቆሮ. 11፡2)። ክርስቲያኖች እንደ እግዚአብሔር ልጆች የሚገባቸውን ዓይነት ሕይወት ሳይኖሩ በሚቀሩበት ጊዜ ጳውሎስ በፍቅርና አንዳንዴም በቁጣ ወደ ትክክለኛው ስፍራ ሊመልሳቸው ይተጋል። ከእግዚአብሔር መንገድ ሾልከው የሚወጡ ልጆች በሥጋ የወለዷቸውን ሰዎች ስሜት በእጅጉ እንደሚጎዱ ሁሉ፥ ጳውሎስም መንፈሳዊ ልጆቹ ከእውነት ፈቀቅ በሚሉበት ጊዜ በጽኑ ይቆስል ነበር። ጳውሎስ ሰዎችን ወደ ክርስቶስ ለመመለስ ብቻ ሳይሆን በእምነታቸው እንዲያድጉ ለመርዳት ጭምር የተሰጠውን ሐዋርያዊ ሥልጣኑን ተመለከተ።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ለቤተ ክርስቲያንህ በማሰብ ምን ያህል በጽኑ እንደተጎዳህ ግለጽ። ለ) አብዛኞቹ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ለቤተ ክርስቲያናቸው ምእመናን መንፈሳዊ ዕድገት አጥብቀው በማሰባቸው ምክንያት እንደ ጳውሎስ የሚጎዱ ይመስልሃል? መልስህን አብራራ። ሐ) ብዙ ሰዎች እየዳኑ ቢሆኑም፥ ብዙዎች ደግሞ ከቤተ ክርስቲያን እየወጡ ናቸው። ይህ አማኞች ወደ ቤተ ክርስቲያናቸው እንዲመለሱና በእምነታቸው እንዲያድጉ መሪዎች የሆንን ሰዎች ተግተን አለመሥራታችንን የሚያሳየው እንዴት ነው?
ምናልባትም የቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን በጳውሎስ ላይ ከፍተኛ ሥቃይና ሕመም ሳታስከትል አልቀረችም። በመሆኑም ከሌሎች ሁሉ በላይ ለቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን ብዙ መልእክት ጽፎአል። ጳውሎስ እነዚህ ክርስቲያኖች ችግሮቻቸውን ተቋቁመው በእምነታቸው እንዲያድጉ በማበረታታት 1ኛና 2ኛ ቆሮንቶስን ጽፎላቸዋል። ጳውሎስ ለዚህች ቤተ ክርስቲያን ቢያንስ ሁለት ተጨማሪ መልእክቶችን የጻፈ ቢሆንም፥ ጠፍተዋል።
ጳውሎስ በቆሮንቶስ 18 ወራትን ስላሳለፈ፥ ቤተ ክርስቲያኒቱንና ክርስቲያኖቹን በደንብ ያውቃቸው ነበር። ስለሆነም፥ እንደ ሮሜ መልእክት አጠቃላይ እውነቶችን ከማብራራት ይልቅ ጳውሎስ ቤተ ክርስቲያኒቱ ባጋጠማት የተወሰኑ ጉዳዮች ላይ አተኩሯል።
ሓደ ካብቶም ካብ ከውሒ ተነዲሎም ዝተሃነፁን ኣብ ትግራይ ዝርከቡን ልዕሊ 120 ገዳማት እዩ፤ ኣብ ወረዳ ሓውዜን ዝተነፀፈ ጐልጐል ምስ ወዳእኻ እምባ ሓዅርካ ኣብ መፃድፍ ይርከብ።
ኣብ ምብራቕ ትግራይ ኣብ እምባታት ገረዓልታ ኣብ ሻድሻይ ክፍለ ዘበን ዝተገደመን ካብ ከውሒ ተነዲሉ ዝተሃነፀን ገዳም 22 ኣዕኑድ ኣለዎ። ኣብ ውሽጢ እቲ ገዳም ብርክት ዝበሉ ንዋየ ቅድሳን ኣለዉ።
የተጣራ ፊልም ወረቀት dishwares ለማድረግ ጥቅም ላይ ነው: ይህም ይህም unpoisonous PVC ወረቀት ወረቀት ያለው ወለል በአንድ ወገን ወይም ሁለት ላይ ተሞልቷል ማለት ነው, ተጣርቶ የፊልም ወረቀት ያለውን ክብደት አንድ ልባስ PVC ያለውን ክብደት መሠረት ይቆጠርለታል 18 GSM ወረቀት አክለዋል.
የተጣራ ፊልም ወረቀት በመጣው ወረቀት እና ተወላጅ ወረቀት ጥምር ነው. ጥራት ላይ ቤተኛ ወረቀት, improted.paper ያነሰ ነው ስለዚህ ተወላጅ ወረቀት (ደንበኛው በተለይ የተሾመ መሆኑን በስተቀር) በአሁኑ ጊዜ ገበያ ላይ የዋለው ዋጋ, improted ወረቀት ጋር የሚጠጉ እኩል ነው.
የወረቀት ሳህን መሣሪያዎች 250gsm ያለውን ወረቀት አብሮ የሚሄድ - 4000gsm, እና የምግብ ሳጥን ማሽን ሃላፊዎቹ 300gsm - 400gsm ማድረግ ይችላል ምርት ቶን ወረቀት በሰዓት 100 000 ~ 336 000 ቁርጥራጭ ወረቀት ስኒዎች, 85 000 ~ 12 000 ቁርጥራጭ ወረቀት አንጀቱ, እና 55 000 ~ 80 000 ቁርጥራጮች መክሰስ ሳጥኖች, (ብዛት መስፈርት ወረቀት መሠረት የማተሚያ typeset, ሻጋታ መቁረጥ, ስሌት ጋር ይዛመዳል)
ግሥላ (በባዮሎጂ ባለሞያዎች Panthera pardus በሚል ሮማይስጥ ሥያሜ የሚታውቀው) በእስያ፣ በአፍሪካ (ከነኢትዮጵያ) እና በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኝ አጥቢ አውሬ ነው።
የአንድ ጎልማሳ ግሥላ ክብደት ከ35 እስከ 80 ኪ.ግ ሲደርስ በርዝመት ከ90 ሴ.ሜ እስከ 1,60 ሜ.ና በአፍሪካ የሚገኘው ዘር እስከ 1,90 ሜ ይደርሳል ። ከመሬት እስከ ሆዱ ከ50 እስከ 70 ሴ.ሜ ቁመት ሲኖረው ጭራው ደግሞ እስከ 100 ሴ.ሜ ርዝማኔ ያሳያል ። ሴቲቱ ከወንዱ አነስ ትላለች ። በዱር ሲኖር እስከ 10 አመት እንደሚኖር ሲታወቅ በሰው ተይዘው ሲኖሩ እስከ 20 አመት እድሜ ያስመዘገቡ ግሥሎች አሉ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ ኣብ ጄኔቫ ኣብ ዝርከብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ብዛዕባ ኩነታት ኤርትራ መብርሂ ከምዝሃበ ምንጭታት ካብታ ከተማ ሓቢሮም።
ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዘካየዶ ዓመታዊ ገምጋም ሃገራት፣ ኤርትራ ካብተን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣዳም ከቢድ ሰብኣዊ መሰላት ዝግህሳ ሃገራት ምዃና ደጊሙ ከምዘረጋገጸ ዝዝከር’ዩ።
ኣብቲ ኣኼባ ብኣምባሳደር ተስፋሚካኤል ገራህቱ ዝቐረበ መብርሂ፣ ብጉባኤኛታት ተቐባልነት ከምዘይነበሮ፣ ወከልቲ ዝተፈላለያ ሃገራት ድማ ንመንግስቲ ኤርትራ ብምንቓፍ፣ ሰብኣዊ መሰላት ዜጋታቱ ከኽብርን’ውን ተማሕጺኖም።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ብሰንኪ ኩነታት ሰብኣዊ መሰላትን ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝኽተሎ ፖሊስን፣ ነዚ ዝሓለፈ 10 ዓመት ዘጋጠሞ ዞባውን ኣህጉራውን ተነጽሎታት ንምሕዋይ ጽዑቕ ዲፕሎማስያዊ ዘመተ የካይድ ከምዘሎ ዝፍልጥ ኮይኑ፣ እዚ ናይ ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕዑደት ናብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት’ውን መቐጸልትኡ ምዃኑ ንኩነታት ኤርትራ ብዕምቖት ዝከታተሉ ወገናት ይገልጹ።
ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትር ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ዝምራሕ ልኡኽ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ሩስያ ድሕሪ ዘካየዶ ዑደት’ዩ፣ ብዛዓብ ኤርትራ መብርሂ ንምሃብ ትማሊ ኣብ ጄኔቫ ናብ ዝርከብ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ዘምርሐ።
መንግስቲ ኤርትራ፣ ከም ኣባል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ጉዳዩ ክስማዕን መብርሂ ክህበሉን መሰሉ እኳ እንተኾነ፣ እቲ መንግስቲ ግና ንዲፕሎማስያዊ ዘመተ ጥራይ እንተዘይኮይኑ ብግብሪ ዘመሓየሾ ኩነታት ሰብኣዊ ሰመላት ከምዘየለ ሓያሎ ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ይነቕፉ።
አውስትራሊያ የኮመንዌልዝ ስፖርታዊ ውድድርን ለመዘገብ ወደ አገሪቱ ያቀኑ 50 ሃሰተኛ ጋዜጠኞችን ልታባርር የቻለችው ግለሰቦቹ የቀረበላቸው ስፖርታዊ ጥያቄን መመለስ ባለመቻላቸው ነው።
እነዚህ ግለሰቦች ምንም እንኳ ሰነዶቻቸው እውነተኛ ቢሆን እንደ ስፖርት ጋዜጠኛ የቀረበላቸውንና በቀላሉ ሊመልሱት የሚገባቸውን ጥያቄ ባለመመለሳቸው ለጊዜው እንዲታሰሩ ከዚያም ወደ መጡበት እንዲመለሱ ተደርጓል።
ከተመላሾቹ መካከል ለአንድ የጋና ሬድዮ ጣቢያ ግለሰቦቹ ቪዛ እንዲያገኙ ለጋና ኦሊምፒክ ኮሚቴና ስፖርት ሚኒስቴር ከሁለት እስከ አምስት ሺህ ብር መክፈላቸውን የተናገረ ግለሰብ አለም ተብሏል።
“--አየህ! የዚያን ዕለት ብዙ ጣሊያኖች ብዙ ሥራ ሠርተዋል፡፡ ወደ ማታ ገደማ ከአንድ ጓደኛዬ ጋር ስንገናኝ፣ ጓደኛዬ ቦምብ ስጥል የዋልሁበት እጄ ዝሏል ብሎ ነገረኝ። አንዱ ኢጣሊያዊ ሲያጫውተኝ፣ ባንዲት ትንሽ ጣሳ በያዝኳት ቤንዚን አስር ቤቶች አቃጠልኩበት አለኝ፤ በዋናው ጦርነት ጊዜ ጥይት ተኩሰው የማያውቁት ጣሊያኖች ሁሉ በዚያን ቀን ሲተኩሱ ዋሉ--”
ይህ አንድ ስሙ እንዳይገለጽ የፈለገ ኢጣሊያዊ፣ ለጓደኛው ለሲኞር ዲሰማን የነገረውና የታሪክ ጸሐፊው አንጄሎ ዲል ቦኮ የመዘገበው ሲሆን ደራሲ ጳውሎስ ኞኞም “ኢትዮጵያና የኢጣሊያ ጦርነት; በተባለው መጽሐፉ ታሪኩን ለእኛ አድርሶታል። የካቲት 12 ቀን 1929 ዓ.ም በአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪዎች ላይ፣ በጣሊያን ወታደሮች የተፈጸመው ጭፍጨፋ ታሪክ ቀርቧል፤ በመጽሐፉ፡፡ በዚህ ወቅት በመዲናዋ ለሦስት ተከታታይ ቀናት በጣልያን ጨካኝ ወታደሮች በተካሄደው ጭፍጨፋ፣ 30 ሺህ ሰዎች መገደላቸው ተዘግቧል፡፡ አንዳንዶች ይህ ቁጥር የሚታመን ነውን? የሚል ጥያቄ ያቀርባሉ፡፡ ጥያቄውን ለመመለስ ከላይ የተጠቀሰውን ምስክርነት ይዘን፣ በወቅቱ በአዲስ አበባ የከተመውን የጣሊያን የጦር ሰራዊት ክምችት መመልከት ተገቢ ይሆናል።
ጳውሎስ ኞኞ፣ በወቅቱ የነበረውን የጣሊያን የወታደር ኃይል በመጽሐፉ ሲገልጽ፤ “35ሺ የጣሊያን ሜትሮ ፖሊታንት (የከተማው ወታደሮች)፣ 40ሺ ባለ ጥቁር ሸሚዝ ሚሊሺያ፣ 3ሺ የሊቢያ ተወላጅ ወታደሮች፣ 5ሺ የኤርትራ ወታደሮች ነበሩ፡፡; ብሏል፡፡ በተጨማሪም #የኤርትራ ተወላጅ ወታደሮች፤ “እኛ ወታደሮች ነን፤ መሳሪያ በሌለውና በሴት ላይ አንተኩስም” በማለታቸው ብዙዎቹ በሰፈራቸው ውስጥ ተገደሉ” ሲልም አክሎ ጽፏል፡፡ ከዚህ አንጻር 78ሺ የሚሆነውን የጣሊያን ሠራዊት፣ በጭፍጨፋው ላይ ከማሰማራት የሚያግደው ነገር አልነበረም፡፡
የኒፒልስ ልዕልት መውለዷን ምክንያት በማድረግ ጀኔራል ግራዚያኒ፣ ለድሆች ምፅዋት ለመስጠት በገነት ልዑል ቤተ መንግሥት፣ በአሁኑ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ግቢ፣ ድሆች እንዲሰበሰቡ ጥሪ አድርጎ ነበር። እስከ እኩለ ቀን ባለው ጊዜም ሶስት ሺህ የሚሆኑ ድሆች ተሰበሰቡ፡፡ በዚህ ፕሮግራም ላይ ሰላሳ የሚሆኑ የጣሊያን ከፍተኛ ሹማምንቶች ተገኝተዋል፡፡ ይህን አጋጣሚ ራሳቸውን እያዘጋጁ ይጠብቁ የነበሩት አብርሃ ደቦጭና ሞገስ አስገዶም፣ ከነሱ ጀርባ የተሰለፉት ንጉሠ ነገሥቱ አፄ ኃይለ ሥላሴን ጨምሮ፣ ብዙዎች ጄኔራል ግራዚያኒን በመግደል፣ የጣሊያንን የወራሪነት ቅስም ለመስበር ቆርጠው ተነሱ፡፡ ጄኔራል ግራዚያኒ፣ ለድሆችና በቦታው ለተገኙ ሰዎች ንግግር እያደረገ እያለ፣ እነ አብርሃም አከታትለው የእጅ ቦንብ ወረወሩ፡፡ ግራዚያኒ ጀርባው ላይ ተመታ፡፡ የአዲስ አበባ ከንቲባ ጣሊያናዊው ጎይዶ ክርስቴና ሌሎች ሰላሳ ሰዎችም ቆሰሉ፡፡ ከሚወረወረው ቦምብ ለማምለጥ መሬት ላይ ተኝተው የነበሩት ከርቤጌሮች ከተኙበት ተነስተው ተኩስ ከፈቱ፡፡ ያገኙትን አበሻ ሁሉ እንዲገድሉ ከንቲባ ጐይዶ ክርስቴ ትእዛዝ ሰጠ፡፡ የጣሊያን ሹፌሮች ሳይቀሩ በአዲስ አበባ ከተማ እየተዟዟሩ ሕዝቡን ፈጁት፡፡ የቤተ መንግሥቱ ዙሪያ መንገዶች በሬሳ ተሞሉ። የመዲናዋ ቤቶች ከነዋሪዎቹ ጋር በእሳት ነደዱ፡፡ ነፍሳቸውን ለማትረፍ የሚሞክሩ ሰዎች እየተያዙ፣ ቤት እየተዘጋባቸው እንዲቃጠሉ ተደረገ፡፡ ለሦስት ተከታታይ ቀናት በተካሄደው በዚህ ጭፍጨፋ፣ ሰላሳ ሺህ ሰዎች እንደተገደሉ ነው የተመዘገበው፡፡
እኔ በዚህ ቁጥር አልስማማም፡፡ መግቢያው ላይ ያሰፈርኩትን ምስክርነት ይዞ ነገሩን የሚገመግም ሰውም ይስማማል ብዬ አልጠብቅም፡፡ ከጣሊያን ጦር ውስጥ ከ15ሺ እስከ 20ሺ የሚሆነው ለሰፈር ጥበቃ እንዲቀር ቢደረግና ቀሪው ሃምሳ ሺህ ወታደር እንኳን አንድ አንድ ሰው ቢገድል፣ ያለ ጥርጥር የተጨፈጨፉት ኢትዮጵያዊያን ቁጥር ሃምሳ ሺህ ይደርሳል፡፡
አዲስ ዘመን ጋዜጣ በአንድ ወቅት አዲስ አበባ ውስጥ የነበሩ የዓይን ምስክርን አነጋግሮ፣ የሟቾቹ ቁጥር ከሀምሳ ሺህ እስከ ሰማኒያ ሺህ ሊደርሱ እንደሚችሉ በመጠቆም መዘገቡን አስታውሳለሁ። እኒህ ሰው እንደተባለው ጭፍጨፋው በሦስት ቀናት ውስጥ አለመቆሙንና ለወር ያህል መዝለቁንም ተናግረዋል፡፡ ከዚህ አንጻር የየካቲት ሰማዕታት ቁጥር 30 ሺህ ነው ማለት ትክክል አይመስለኝም፡፡ የደብረ ሊባኖስ መነኮሳት እልቂትም ሊዘነጋ አይገባም፡፡ የየካቲት 12 አንድ ገጽታ ነውና፡፡
ከሃምሳ ሺህ ሰዎች በላይ የተጨፈጨፉበት፣ ከአስር ሺህ በላይ ደግሞ ደናኔ ተወስደው በእስርና በበሽታ እንዲያለቁ የተደረገበት የየካቲት 12 ቀን መስዋዕትነት በከንቱ አልቀረም፡፡ ሐምሌ 22 ቀን 1928 ዓ.ም ለኢጣሊያ መንግሥት አልገዛም በማለታቸው፣ በአደባባይ በጥይት ተደብድበው በተገደሉት በአቡነ ጴጥሮስ ሞት ያኮረፈውን የአዲስ አበባን ነዋሪ፣ በየካቲት 12 ጭፍጨፋ፣ ጨርሶ ልቡ እንዲቆርጥና እንዲነሳሳ አድርጎታል። እጅግ የሚበዛውም ፊቱን ወደ አርበኝነት አዞረ፡፡ በገጠሪቱ ኢትዮጵያ ሳይቀር ለነፃነት በሚደረገው ትግል፣ የውስጥ አርበኛው እየተናበበ ሔደ፡፡
እንደ ሚያዚያ 27 የድል ቀን ሁሉ፣ በየዓመቱ ብሔራዊ በዓል ሆኖ ሲከበር የነበረው የየካቲት 12 ሰማዕታት ቀን፣ እየታሰበ መዋል ከጀመረ አርባ ስድስት ዓመታት ተቆጥረዋል፡፡ ባለፉት ዓመታት አንድም የመንግሥት ባለሥልጣንም ሆነ መንግሥት ወደ ቀድሞ ክብሩ ሊመልሰው አልቻለም፡፡
ከ1928 እስከ 1933 ዓ.ም ድረስ በዱር በገደሉ ደማቸውን አፍስሰው፣ አጥንታቸውን ከስክሰው ነፃነታችን ተከብሮ እንዲቆይ ያደረጉ የአምስት ዓመቱ አርበኞች፣ ለኢትዮጵያና ኢትዮጵያዊያን ሰማዕት ናቸው፡፡
ሰማዕታት ትናንትም ዛሬም አሉን፤ነገም መስዋዕትነት የሚከፍሉና ሰማዕታት የሚሆኑ ወገኖቻችንን የምንዘክርበት የሰማዕታት ቀን የሚኖረን መቼ ነው? ሺህ ጊዜ የሚነሳ ጥያቄ!
More in this category: « ምርጫው ብቻ ወይንስ የምርጫው ትክክለኛነት?	የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ - “ከሌለው ይቀነስበታል። ላለው ይጨመርለታል፡፡” »
ወዲ ሰብ ካብቶም ኣብ መዓልታዊ ህይወቱ ቖላሕታ ካብ ዝገብረሎም ኣዝዮም ኣገደስቲ ነገራት ሓደ ሓበሬታ ምልውዋጥ እዩ። ዝርጋሐ ሓበሬታ ኣብ መሰረታዊ ህይወት ወዲ ሰብ ብዙሕ ጠቓሚ ነገር ኣሎዎ። ሓበሬታታት ካብ ዝመሓላለፈሉ ኣገባባት ሓደ ብዜናዊ ስረሓት እዩ። ኣብ እንነብረሉን ከባቢናን ዓለምናን እንታይ ይግበርን ይኸውንን ከምዘሎ ንምፍላጥ ዜና ነንብብ: እዝንና ንምስማዕ ንጸሉን ንከታተልን። ብዙሕ ጊዜ ትዅረት እንህቦም ዜናታት: ሻቑሎት ኣብ ዝገብሩልና ጉዳያትን እዋናውያን ዝዀኑ ዛዕባታት ፖሎቲካ: ቍጠባ: ማሕበርዊ ናብራን ጥዕናን: ፍጻሜታት ተፈጥራውን ሰብ ዚሰርሖን ሓደጋታት ኣብ ዚድህስሱን ይኸውን። ስለዚ ድማ ኢና ንሓድሕድና ክንቐራረብ ከሎና፣ ‘“ኣኽባር” እንታይ ኣሎ?”፡ “በል እስከ ገለ፡ እንታይ ኣሎ ሓድሽ ነገር?”፡ ”የዕልለና በጃኻ!”፡ “እንታይ እዩ ዚስማዕ ዘሎ ወደይ!” ንምባል ናብቲ ተሃንጢናሉ ዘሎና ዝርዝር ዕላልና ንኣቱ።
ህንጡይነት ናይ ኣፍልጦን ዜናን ከም ባህርይ ዘሎና ሰባት: ተገዳስነት ኣብ ምስማዕን ምትሕልላፍን መልእኽትን ነርኢ ኢና። ንኣብነት እስከ ንውሰድ፡ ኣብዚ ሰሙን: ሓደ ኣዝዩ ዜሕዝን ብዙሕ ሰብ ኪዛረበሉ ዚቐነየ እዋናዊ ዜና እንታይ ከምዘሎዉ ዘኪርካ ኣሰላስሎም። ንጭካኔን ሃንደበታዊን ሓደጋታት ዚገልጹ ዜናታት: ናይ መዓልታዊ ዕላላት ኰይኖም ይርከቡ እዮም። ሎሚ ኣብዚ ጉዳይ ኣተኲርና፦ ንሕና ከም ኣመንቲ ዜናዊ ስራሕን ዝፍነዉ ወረታትን ከመይ ይጸልዉና? ከም ክርስትያናት ብኸመይ’ከ ክንሕዞም ይግብኣና? ንዝብሉ ሕቶታት: መልሲ ካብ ቃል ኣምላኽ ክንረኽበሉ ኢና።
የሱስ ኣብ ዝነበረሉ እዋን: ወግዓዊ ዝዀኑ ዜናዊ ስርሓት ዝመዓበሉ እኳ እንተዘይኰኑ: ሰባት ንዝረኣዩዎን ዝሰምዕዎን ወረ ይኹን ሓበሬታታት የተሓላልፉ ነይሮም። የሱስ ንዝሰምዖም ዝነበሩ ወረታት ብኸመይ ይዝትየሎምን መልሲ ይህበሎምን ኔይሩ ንዚብል ሕቶ ጽቡቕ መረዳእታ መታን ክኾነና: ካብ ወንጌል ሉቃስ 13: 1-5 ተጻሒፉ ዘሎ ትሕዝቶ ንመልከት።
እቲ ቐዳማይ ዜና፦ ሓያሎ ሰባት ናብ የሱስ መጺኦም ብዛዕባ ሓደ ኣዝዩ ዜሕዝን ፍጻሜ ዚነገሩዎ እዩ። ጐይታ ዚሰምዖ ናይቲ ዜና ርእሰ ነገሩ ከምዚ እዩ። ጲላጦስ ቝጽሮም ክንደይ ምዃኖም ዘይተገልጹ ደቒ ገሊላ፣ መስዋእቲ ኬቕርቡ ኣብ ቤት መቕደስ ከለዉ፣ ንደሞም ምስ መስዋእቲ ከምዝጸምበሮ: ማለት ብኣሰቃቒ ኩነታት ከም ዝቐተሎም: ዚገልጽ ዜና እዩ ኔይሩ። ናይዚ ዜና ትንታነ ብሰፊሑ እኳ እንተዘይተገልጸ: ኣብ እዋኑ ይፍጸሙ ካብ ዚነበሩ: ንግፍዕታት መግዛእቲ ሮማ ካብ ዜንጸባርቝ ኣዝዮም ሓደገኛታ ተርእዮታት እዩ ኔይሩ። ምኽንያት መቕተሊኦም ንጹር እኳ እንተዘይኰነ: ምስ ሕጊ ሮማ ዚጻረር ፖሎቲካዊ ዅነታት ምናልባት ዝነበረ ኪኸውን ይኽእል እዩ። እዞም ነዚ ዚነግሩ ዘለዉ ሰባት: ነቲ ግፍዒ ዚተኸታተሉ: ኰይኖም: ግናኸ ነዚ ተግባር ንምኹናን: ብዛዕባ እዚ ነገር እዚ ምላሽ ኪረኽቡ እዮም ናብ ጐይታ ዚመጹ።
እቲ ካልኣይ ዜና ድማ፦ የሱስ በቲ ዘጋጠመ: ምፍራስ ሓደጋ ናይ ግምቢ ሰሊሆም: ናይዚ ሞቱ 18 ሰባት ዝጠቐሶ ሓደጋ እዩ ኔይሩ። እዚ ዜና: መዓስን ብኸመይ ምኽንያትን: እቲ ግምቢ ምውዳቕ ኸም ዘጋጠሞ: ሙሉእ ሓበሬታ እንተ ዘይሃበና እኳ በቲ ግዜ እቲ ካብቶም ኣዝዮም ከጋጥሙ ዝኽእሉ: ኣሰቀቕቲ ዝዀኑ ድንገታዊ ሓደጋታት እዩ እንተበልና ምግናን ኣይኰነን። እዚ ቝጽሪ እዚ: ምስ ኣብ ዘመንና ዘጋጥም ድንገታዊ ሓደጋ ምፍራስ ህንጻታት ክልካዕ ከሎ: ኣዝዩ ዉሑድ ክኸውን ይኽእል እዩ። ብዙሕ ህንጻታት ኣብ ዘይነበረሉ: ዉሑድ ዓቐን እንተዘይዀይኑ ክሳዕ ክንዳኡ ድማ ኬጋጥም ብዙሕ ኣብ ዘይርኣየሉ ዘመን እዩ እዚ ተርእዮ ኣጋጢሙ። የሱስ ነዚ 18 ሰባት ዝቐዘፈ ፍጻሜ ኣዘንትዩዎ ኣሎ።
ብዙሕ ጊዜ ናይ መቕዘፍቲ ሓደጋታት ዘውሪ ዜናታት ክንሰምዕ ከሎና: “እንታይ መርገሙ እዩ በጃኻ!… ኣቤት!… ኣየ መዓት! ኣየ ጊዜ… ሰብ ተዋሪዱ…ሰብ ጠፊኡ… ሃሊቝ!... መወዳእታ ጊዜ በጺሑ…ምጾት እዩ…ወዘተረፈ ዚብሉ ቓላት ንብል ኢና። ካብኡ ዘይፍለዩ ዕላላት ጭንቀትን መዓትን ዝገልጹ ወረታት ገሊኦም ዝተረጋገጹ ኪዀኑ ኸለዉ: ገሊኦም ድማ ሓቕነት ዜጥፍኡ ወይ ድማ ዝተጋነኑ እዮም። ኣብዚ ተገብረ: ከምዚ ተሰምዔ ኢልና: ፋይዳን ውጽኢትን ዘይነምጽኣሉ: ጊዜና ብኸምኡ ክብላዕን ክጠፍእን ንገብር። ገለውን ንመሕለፊ ጊዜ ይጥቀሙሉ እዮም። ፍረ ናይዚ ዓቐኑ ዝሓለፎ: መትሓዝ ዘይብሉ ወረ ኪኸውን ከሎ: መወዳእታኡ ናብ ጓሂ: ጣዕሳ: ሰላምካ ዝዘርግ: ምንባርካውን ናብ ዜጽልእ ሓደገኛ ህውታተ ኬእትወካ ይኽእል እዩ።
እምበኣር እንሰምዖ ኵሉ ዜና ይዅን ወረ ብኸመይ ንሕዞ? ዝብል: ካብ ቓላት ጐይታ ጽቡቕ መልሲ ክንረክብ ንኽእል ኢና። ብቐዳምነት፦ ኣብዚ ዝተሰምዐ ወረ: ጐይታ ነቲ ዜጋጠመ መረጋገጺ ንኪዀኖ: ምንጪ ሓበሬታ ኣይሓተተን። እዚ ድማ: ጐይታ የሱስ ንዅሉ ዚፈልጥ ወዲ ኣምላኽ ስለዝዀነ: ምርግጋጽ ወረ ኣየድልዮን እዩ ክንብል ንኽእል ንኸውን። እቲ ዜገድሶ ነገር: እንታይ መልሲ ከምዝህበሉ እዩ ነይሩ። እምበኣር የሱስ ነዞም መቕዘፍቲ ዘስዓቡ ክልተ ኣጋጣሚታት ዝሃቦ ምላሽ እንታይ ይመስል ነይሩ? ካብ ቓላቱ እስከ ንመልከት፦
ጲላጦስ ኣብ ማእከል ቤት መቕደስ ደማት ገሊላውያን እንተኣጨቀዎ፣ - ምናልባት እዚኣቶምሲ ሕጊ ሮማ ኣፍሪሶም ይዀኑ… እዚ ደም ዘጨቀወ ጲላጦስ ንየሱስ ክምርምሮ ከሎኸ: ብቓላቱ “ንሞት ዜብጽሕ በደል ኣይረኸብኵሉን” ብምባል ንዚመስከረሉ ገንሸል ፋስጋና የሱስ፣ ብዘይ ምንም ኣበሳ ናብ መስቀል ሞት ኣሕሊፉ ሂቡዎም እንድዩ! ይኹን እምበር፡ እዚ ናይ መስቀል ዜና ምስ ተሰምዔ፣ ብእኡ ንብእኡ ንሞት ዚሰዓረ የሱስ ፍቕሪ እዩ ገሊጹ። ከም ቕዱሳን ኣቦታትና ንሕናውን ናይ ብስራት ዜና ንሰብኰን ንምህሮን ኣሎና እምበር ቅዱስ ኵናት ኣይኣወጅናን። ከመይሲ፡ እቲ ቕዱስ መምህርና የሱስ: መዓትን መቕዘፍትን ምስ ዚረኣዩ፡ ብወሪኦም ክንተሓዝ ዘይኰንናስ: ከይንጠፍእ መታን ክንንሳሕ እዩ ምሂሩና።
ንስሓ ኣብ ህይወት ኣገዳሲ እዩ። ካብ ፍርድን ኩነኔን እነምልጠሉ መገዲ እዩ። መዓትን መቕዘፍትን ኣብ ምድርና እናበዝሑ ይመጽኡ ደኣ ኣሎዉ እምበር ቀኒሶም እውን ኣይፈልጡን እዮም። ኣዝያ ዝመሰጠትኒ መዝሙር ኣላ። እታ መዝሙር: ዘማራይ ናይ ኣምሓርኛ: ደረጀ ከበደ ንጊዜና እተመልክት እዋናዊት መዝሙር: “ጊዜው” እትብል ኣብ ናይ ኣውዲዮ ሲዲ ኣልበሙ: ንሰማዕቱ ኣቕሪቡወን ካብ ዘሎ እያ። ትሕዝቶኣ ብትግርኛ ኪትርጐም እንከሎ ከምዚ ዝስዕብ መልእኽቲ ተመሓላልፈልና።
እዛ መዝሙር ንእዋንና ብግቡእ እያ ትገልጾ! ንእዋኑ! ዘሚርና ኣይኰናን ንሓልፎ። ከመይሲ እዋኑ ከየዘንግዓና ክንዳለውን ክንጥንቀቕ እዩ ዝግብኣና። ሃዋርያ ጳውሎስ ከምዚ ኢሉ ኣሎ።
ምናልባት ነዚ ጽሑፍ እተንብብ ክቡር ሓው ወይ ሓብቲ፡ ንጐይታ የሱስ ከም ብሕቲ መድሓኒኻን ኣምላኽካን ጌርካ ዘይተቐበልካዮ እንተዀይንካ፣ እዚ እዋን ትርእዮ ኣሎዃ። ጊዜ ዘይህብ መዓትን መቕዘፍትን ዝሓዘ ኣዝዩ ክፉእ ዘየላቡ ዘመን እዩ። እሞ ደኣ እንታይ ትጽበ ኣሎኻ? እቲ እትድሕነሉ ጊዜ ሕጂ እዩ። ተነሳሕ! ተመለስ ናብ ኣምላኽካ! ንየሱስ ክርስቶስ ከም ናይ ብሓቲ መድሓኒኻን ኣምላኽካን ጌርካ ተቐበሎ! ካብ ዘልኣለማዊ ስቓይን ሞትን ድሓን! ኣምላኽ ድማ ባዕሉ ኪረድኣካ እዩ። ዕዉት ክትከውን ሕጂ ከምዚ ኢልካ ጸሊ!
ዎ ኣምላኽ ብፍጹም ልበይን ድሌተይን ናባኻ እምለስ ኣሎኹ።ጐይታ የሱስ ምእንቲ ሓጥያተይ ክብል ከምዝተሳቐየን ከምዝሞተን ከምስተንስኤን ብምሉእ ልበይ እኣምን ኣሎዅ፣ ንጐይታ የሱስ ከም ናይ ብሕቲ ኣምላኸይን መድሕነይን ጌረ እቕበሎ ኣሎኹ!
መስከረም፣ በመልካም ተስፋና በብሩህ መንፈስ የደመቀ ልዩ ወር እንዲሆን ማን መረጠው? ይበዛበታል ማለቴ አይደለም፡፡ አይበዛበትም፡፡ መራጭ አያሻውም ማለቴም አይደለም፡፡ በተፈጥሮው፣ ከሌሎች የተለየ ብርሃናማ ወር ነው፡፡ ለበዓላት የተመረጠ ድንቅ የፌሽታ ወርም ነው፡፡ በተፈጥሮም የተዋበ፣ በጥበበኞችም የተመረጠ ነው -የመስከረም ክብር፡፡ በተፈጥሮ የአደይ…
መግቢያዛሬ በአገራችን እልባት የሚያሻው አንገብጋቢ የፖለቲካ ጉዳይ፣ በሕወሓት አመራርና በፌዴራል መንግሥት መካከል የሚታየው ፍጥጫ ነው። ባደባባይ የምንሰማው የፍጥጫው ምክንያት ከምርጫ ማድረግና አለማድረግ ሕጋዊነት ጋር የተያያዘ ነው። የፌዴራል መንግሥትና ሁሉም የኢትዮጵያ ክልሎች የፌዴሬሽን ም/ቤት በሰጠው ውሳኔ መሠረት ምርጫ ማድረግ ሳያስፈልጋቸው ስልጣን…
• ሀገሪቱ ለምርጫ ዝግጁ ነች ብለን እንደ ፓርቲ አናምንም • የህወኃትን የውሸት ፕሮፓጋንዳ ለማፍረስ ነው ጥረታችን • መንግስት ትከሻ መለካካት ውስጥ ሳይገባ እርምጃ ይውሰድ የትግራይ ክልላዊ መንግስት የራሱን ምርጫ አድርጐ መንግስት መመስረቱን በቅርቡ ይፋ አድርጓል፡፡ ፌደራል መንግስቱ በበኩሉ፤ የተመሠረተው ህገ…