Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በዚህ ተከታታይ ትምህርት ላይ የተጠቀሱትን ጥናቶች ከጨረስክ አራቱን የአጠናን ዘዴዎች ተገንዝበሃል ማለት ነው። ለምሳሌ የሐዋርያት ስራን ስላጠናህ የመፅሐፍ ለመፅሐፍ አጠናን ዘዴን ተግብረሃል። ክፍል 2 - ትምህርት 2 እና 4፦ ክርስቲያን እና የተትረፈረፈው ህይወት የሚሉት ደግሞ የምዕራፍ ጥናቶች ናቸው፡፡ እነዚህንና ሌሎች ሁለቱን ዘዴዎችን በግል የመፅሐፍ ቅዱስ ጥናትህ ወቅት በጥልቀት ለመተግበር በቅርቡ ዝግጁ ትሆናለህ።
ከአራቱ ዘዴዎች አንዱን ምረጥና በሚቀጥለው ሳምንት ጥናትህ ላይ ተግብረው። ሌሎችን ዘዴዎች ደግሞ በቀጣዮቹ ሳምንታት አድርግ። መፅሐፍ ቅዱስን ለማጥናት ስትዘጋጅ ሁልጊዜ እርሳስ፣ ማስታወሻ፣ ፀሎትና ትክክለኛው ዓላማ ሊኖርህ እንደሚገባ አስታውስ።
ለክርስትና ብስለት የሚረዱ 10 መሠረታዊ ደረጃዎች ከተሰኘውና በካምፓስ ክሩሴድ ፎር ክራይስት አጋር መስራች በሆነው ቢል ብራይት ከተዘጋጀው ፅሑፍ ተጠናቅሮ የተወሰደ። © Cru. All rights reserved.
ባለፉት ቀናት በመላ ሀገሪቱ ኢንተርኔት ተቋረጠ። በኢንተርኔቱ ላይ የመብራት ፈረቃ ሲታከልበት ደግሞ ሁሉም ነገር ጭለማ ሆነ ማለት ይቻላል። ሌላው ቀርቶ ኢንተርኔቱ እንኳን ለምን እንደተቋረጠ የነገረን አካል የለም። ባለፉት ቀናት የኢንተርኔት አገልግሎት የነበራቸው የኢትዮጵያ አየር መንገድ፣ የአሜሪካ ኢምባሲ፣ የአፍሪካ ህብረት፣ ባንኮች እና ሌሎች ጥቂት መስሪያ ቤቶች ነበሩ። ከእነዚህ ውስጥ የመጀመሪያ ሶስቱ የሳተላይት ኢንተርኔት ስለሚጠቀሙ እንደሆነ ሰምቼያለሁ። … Continue reading ብሔርተኛ ቸግር እንጂ መፍትሄ የለውም! የፈተና ወረቀት በፌስቡክ ማውጣት የጀመረው ማን ነበር? →
በየትኛውም አከባቢ የሚፈፀም ኢ-ፍትሃዊ ተግባር የዜጎችን መብትና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት የሚፃረር በመሆኑ ብቻ ሊወገዝ ይገባል። ይህ ኢፍትሃዊ ተግባር የተፈፀመው እዚሁ ሀገራችን ውስጥ ከሆነ ደግሞ ይበልጥ ሊያሳስበን ይገባል። ድርጊቱ በደን መመናመን እና በአየር ፀባይ መዛባት ምክንያት በኢትዮጵያ ላይ ያጠላውን ተፈጥሯዊ አደጋ የሚያባብስ ከሆነ ችግሩ የአንድ ወረዳ ወይም ክልል ከመሆን አልፎ ሀገር-አቀፍ ነው። ኢትዮጵያ ውስጥ ያለውን ብቸኛ ተፈጥሯዊ … Continue reading ይድረስ ለጠ/ሚ አብይ አህመድ፦ “የግብርና ሚኒስቴር የጋምቤላ ደን እንዲጨፍጨፍ ፍቃድና ብድር እንደሰጠ ያውቃሉ?” →
ኣይተ ፍፁም ብርሃኔ ለቶቶ ቱርስ ለተባለው የግብረሰዶማዊያን አስጎብኚ ድርጅት ሃላፊ በኢሜል ላቀረብኩለት ጥያቄ “ተጨባጭ ካለው አስጊ ሁኔታ አንፃር በቀጣይ አመት ጥቅምት ወር ላይ በኢትዮጵያ ሊያደርጉት ያቀዱትን ጉብኝት ማድረግ እንደማይቻል ገልጿል። ሆኖም ግን ወደፊት ተመሳሳይ ጥላቻ በሌለበት ሁኔታ በኢትዮጵያ ጉብኝት ለማድረግ ማቀዱን ተናግሯል።” በእርግጥ ድርጅቱ በማስታወቂያው ላይ በተጠቀሰው መርሃ ግብር መሰረት በኢትዮጵያ በሚገኙ የሃይማኖት ስፍራዎች ላይ … Continue reading ከግብረሰዶሞች ጉብኝት በስተጀርባ ያለው ማን ነው? →
በቀጣዩ 2012 ዓ.ም ሀገራዊ ምርጫ ይካሄዳል ወይስ አይካሄድም በሚለው ዙሪያ በግልፅ የተቀመጠ ነገር የለም። በቅርቡ የተቋቋመው ኢዜማ አመራሮች ሀገር አቀፍ ምርጫ ለማካሄድ የሚያስችል ምቹ ሁኔታ አለመኖሩን በመጥቀስ የ2012ቱ ምርጫ መካሄድ የለበትም ይላሉ። በሌላ በኩል ህወሓት እና አንዳንድ ተፎካካሪ የፖለቲካ ፓርቲዎች ቀጣዩ ምርጫ በታቀደለት ግዜ መካሄድ እንዳለበት በተደጋጋሚ ይገልፃሉ። በአንፃሩ ዋናዎቹ የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች ኦዴፓ እና … Continue reading በ2012 ምርጫ እንዲካሄድ የሚሹት የህወሓት አገልጋዮች እና የምርጫ አጭበርባሪዎች ናቸው! →
ሎሚ 9 ታሕሳስ 2011 ዓ.ም ኣብ ሞቃድሾ ታሪኻዊ መገሻ ዝፈፀሙ ዋና ፀሓፊ ሕቡራት መንግስታት ባን ኪ ሙን መራሕቲ ሶማል ተፈጢሩ ንዘሎ ዕድል ተጠቂሞም ምርግጋእ ንኽፈጥሩ ፀዊዖም።
የካይሮ ወርቅ ማውጫ በቤኒሻንጉል… ወርቁን ይዝቃል…. ግድቡን ይሰልላል….!!! (እስሌማን አባይ) ካይሮም በቤንሻንጉል ያስቀመጠችው የወርቅ አምራች ቡድን:- ➺ህዳሴን በቅርብ እርቀት ይሰልላል ➺መረጃ ይሰጣል ➺ባለው ሀብት ገዳዮችን...
የሺያዥሁንግ ኮንግኪያ አልባሳት ንግድ ኮ. ፣ ኤል.ዲ.ዲ. ከቻይና በስተሰሜን በሺጂያአንግ ውስጥ የሚገኘው የንግድ እና ምርትን በማጣመር የባለሙያ ልብስ ኩባንያ ነው ፡፡ እኛ በሥራ ልብስ ፣ በቀጭን ጃኬት ፣ በደህንነት ልብስ ፣ በትምህርት ቤት ልብስ ፣ በሸሚዝ / ቲሸርት ፣ ወዘተ ልዩ ነን ፡፡
በወቅታዊ ጉዳዮች ላይ ለመወያየት በትናንትናው ዕለት የጠሩት ሕዝባዊ ስብሰባ፣ በአዲስ አበባ አስተዳደር ምክንያት እንደተደናቀፈባቸው መኢአድ እና ሰማያዊ ፓርቲ አስታውቀዋል፡፡
ጥምቀተ ክርስትና ጥምቀት ማለት ‘አጥመቀ’ ካብ ዝብል ግሢ ዝወፀ ኾይኑ፦ ‘ኣብ ዝተባረኸን ዝተቐደሰን ማየ ገቦ ጠሊቕካን ተኣሊኽካን፡ ተሓጺብካን ምውፃእ’ ማለት…
የአሜሪካ ተመራማሪዎች የሳይድስ መጽሔት ላይ የምድራችን የአየር ንብረት ለውጥ በዝቅተኛ ምዕተ-ዓመት (ከ 1880 እስከ 2003) ድረስ የጎድንዴር ኢንስቲትዩት የኮምፒተር ሞዴልን በመጠቀም ያካሂዳሉ ፡፡ የሕዋ ጥናት (ጂ.አይ.ኤስ.ኤስ) ፡፡
ናይትረስ ኦክሳይድ ፣ ክሎሮፍሎሮካርቦኖች ፣ ወዘተ) ፣ ቡድኑ አሁን ባለው የምድር የኃይል ሚዛን ውስጥ ያለውን ሚዛን መዛባት ፣ ከሚታወቀው መረጃ ጋር የሚስማማ ማስመሰል ችሏል ፡፡
አሁን ፕላኔታችን ከሚያንፀባርቅ በላይ በአንድ ካሬ ሜትር 0,85 (+ ወይም - 0,15) የበለጠ የፀሐይ ኃይል ትወስዳለች ፡፡ ላለፉት 10 ዓመታት በጥልቀት እና በባህር ደረጃ የሙቀት መጠንን በሚለካው ሞዴል የተረጋገጠው ይህ አኃዝ አሳሳቢ ነው ፡፡ በናሳ ፣ በኮሎምቢያ ዩኒቨርሲቲ እና በሎረንስ በርክሌይ ብሔራዊ ላብራቶሪ ሳይንቲስቶች እንደሚሉት ከሆነ የግሪንሃውስ ጋዝ ክምችት ዛሬ ቢረጋጋ እንኳ የአየር ሁኔታው ​​በማንኛውም ሁኔታ 0,6 ° ሴ ያገኛል ፡፡ በውቅያኖሶች ሙቀት መጨመር ምክንያት የመቶ ክፍለ ዘመን መጨረሻ ፣ ለማሞቅ በዝግታ ፡፡ በተጨማሪም ፣ በአህጉራዊ በረዶ ማቅለጥ እና ቀድሞውኑ የተጀመረው የውሃ መጠን መጨመር ላይ አንድ ፍጥንጥነት መጠበቅ እንችላለን ፡፡
እንግሊዛዊው ፓስተር እና የመጽሐፍ ቅዱስ ተንታኝ ማቲው ሄነሪ (1662-1714) ከመሞቱ 2 ዓመት በፊት ስለ ጸሎት መጽሐፍ ጽፎ ነበር። ለጸሎት የሚሆን መንገድ የሚለው ይህ መጽሐፍ መጽሐፍ ቅዱስን የማሰላሰል እና መጽሐፍ ቅዱስን መሠረት ያደረገ የጸሎት ሕይወት ውጤት ነው። ይህ መጽሐፍ ክርስቲያኖችን በአድናቆት ፣ በመናዘዝ ፣ በልመና ፣ በምስጋና ፣ በምልጃ ደግሞም በማጠቃለያ ጸሎት እንዴት መጸለይ እንደሚችሉ የሚያስረዳ ረቂቅ ነው። የመጽሐፍ ቅዱስን በቂነት በመስጠት ለበጎ ሥራ ሁሉ የተዘጋጀን እንሆን ዘንድ ያደርገናል በሚል ተስፋ በእያንዳንዱ ርዕስ ውስጥ ከመጽሐፍ ቅዱስ የተወሰደ ጸሎት ያቀርባል። ሄነሪ እግዚአብሔርን መልሰን ለማናገር በዋነኘነት የምንጠቀምበት የንግግራችን መዝገበ ቃል የእራሱ የእግዚአብሔር ቃል እንዲሆን ክርስቲያኖችን ያበረታታናል።
በዚህ በሚታየው እና በሚጨበጠው ቁስ ተኮር እና ስግብግብ ዓለም ውስጥ ስንኖር ለእኛ የሚያሳስቡን ነገሮች ለእግዚአብሔር ከሚያሳስቡት ነገሮች ጋር በፍጹም የተለያ...
ONN : የውይይት መድረክ Sep 20 2018 በወቅታዊ ሁኔታ ላይ ከጋዜጠኛ ዕዮብ ባይሳ እና ከደራሲ ወይም ጸሓፊ ያዞ ከበባ ጋር ያለማወቄን አወቅሁኝ! – Kichuu
HomeAfaan OromooNewsONN : የውይይት መድረክ Sep 20 2018 በወቅታዊ ሁኔታ ላይ ከጋዜጠኛ ዕዮብ ባይሳ እና ከደራሲ ወይም ጸሓፊ ያዞ ከበባ ጋር ያለማወቄን አወቅሁኝ!
በአፍሪካ ኢኮኖሚ ኮሚሽን የኦሮም ምሁራን ከአለም ዙሪያ ሁሉ ተሰባሰቡ:: ታዋቂ ሚዲያዎች ለቀጥታ ስርጭት አብረው ተገኙ:: ብዙ ታጋዮችና እግሩን እስር ቤት ያጣው ከፍያለው; አርቲስት እልፍነሽ ቀኖና ገጣሚና ፈላስፋ ለታ ቀነኢ ተገኝተዋል: ክቡር ዶ/ር አባ ገዳ በየነ ሰንበቶ ታደሙና ከሁለት ሌሎች አባገዳዎች ጋር በምረቃ ከፈቱ::የመክፈቻ ንግግር ጃል ዳውድ ኢብሳ አደረጉ:: የምርምር ወረቀቶች ቀረቡ:: ለአፍሪካና ለአለም የሚበቃ;እንጀራና ዳቦ የሚሆን; ፍትህ እና ነፃነት የሚሆን; ሳይንስና ቴክኖሎጂ የሚሆን ጭንቅላት አየሁ;ዳሰስኩኝ:: ለዘመናት የፊውዳል ልጆችን የአንድ መንደር ወሬ;የህንድ ፊልም በአማርኛ;በባዶ ሆድ ቀረርቶ;የአዝማሪ ሙገሳና የታይታ ሀይማኖተኝነት እያየን ስለኖርን ሀገርንም በዚያው አልክ ቀርፀን ነበር:: ይሄ ኩታራ በአፉ የላሊበላን ጥበብ እያደነቀ በተግባር ግን ለአለም እንኳን የሚበቃውን እውቀት ከሀገር እየገፋ ኖሯል:: ምክንያቱም ምሁር ከታየ አዝማሪ ቦታ ስለሌው ነው:: ይሄንን አድንቄ ሳልጨርስ በአንድ ቀን ልዩነት ለማና አብይ ሌላ መለኮታዊ መብረቅ አወረዱ:: በዚህ ሳምንት የእውቀትን ጥግ አይቼ ያለማወቄን በደምብ አወቅሁኝ:: የጃዋር መሀመድና የዶ/ር ፀጋዬ አራርሳ ትንታኔ ብዙዎችን ከመድረክ ሸሽተው ስቱዲዮ እንዲደበቁ አድርጓል:: ከዚያ ራሳቸው በሚከፍቷትና በሚዘጓት ቤት ውስጥ ተደብቀው የወያላ ስድብ ይሳደባሉ:: ወያላ ተሳፋሪው ከወረደ በኋላ መኪናው መነሳቱን አረጋግጦ; በር ዘግቶ አንገቱን አውጥቶ ይሳደባል:: የፊውዳል ልጆች ትልቁ ስህተት ጠባብነታቸው ነው:: የእውቀትን ጥግ የት እንደሆነ ገና አላወቁም:: ስለዚህ ከሚያውቁት አንፃር ብቻ ከራሳቸው ደረጃ አንፃር ይገመግሙሃል:: አንድ ቋንቋ; አንድ ሀይማኖት;አንድ ባህል;አንድ ማንነት አስቀምጠዋል:: ከዚህ ውጭ ከሆንክ በነርሱ የሻገተ አዕምሮ ግምገማ ወደቅህ ማለት ነው:: በሻገተ አዕምሮ ተገምግሞ ወድቆ የሚያዝን ጤነኛ ሰው አለ? ከዚያም አልፎ የሻገተ አዕምሮን ለማስተካከል መሞከር;ከዚህ አዕምሮ ፍትህ ለማግኘት መሞከር ጊዜ ማጥፋት ነው:: መፍትሄው አልፎ መጓዝ ብቻ ነው:: እነርሱን ባሉበት ትተን ወደፊት እንሩጥ! ከሀውልታቸው ጋር ሀውልት ሆነው ይቁሙ!
~ በእየሩሳሌም የሚገኙ ሙስሊሞች ለሁለት ወር ከሚጠጋ ጊዜ በኃላ በአል አቅሳ መስጊድ በቀጣዩ ሳምንት ክፍት እንደሚደረግ በፍልስጤም የሚገኙ የሀይማኖት መሪዎች አስታወቁ፡፡
~ በፓኪስታናዊዉ እዉቅ የቴኒስ ተጫዋች ኳሪሽ አማካይት የተጀመረዉ ለፓኪስታን ድጋፍ የማሰባሰብ ዘመቻ ላይ የአለማችን ቁጥር አንድ የቴኒስ ተጫዋች ኖቫክ ጆኮቪች ተሳታፊ ሆነ፡፡በኮሮና ቀዉስ ድጋፍ ለሚያሻቸዉ የፓኪስታን ዜጎች የሚዉል ነዉ፡፡
~ በኳታር ማረሚያ ቤት ዉስጥ የኮሮና ቫይረስ በስፋት መዛመቱን ሂዉማን ራይትስ ዎች ቢያስታዉቅም የኳታር መንግስት ግን አስተባብሏል፡፡በኳታር ከ35ሺ በላይ የቫይረሱ ተጠቂዎች ሲኖሩ የ15 ሰዉ ሞት ሪፖርት ተደርጓል፡፡
~ ታንዛኒያ በኮሮና ቫይረስ የተነሳ ተጥሎ የነበረዉ የአየር በረራ መነሳቱን አሳወቀች፡፡የሀገሪቱ መንግስት በኮሮና ቫይረስ ዙርያ የላላ እርምጃ እየወሰደ ነዉ በሚል እየተተቸ ይገኛል፡፡
~ በፖርቹጋል በርካታ ሱቆችና ምግብ ቤቶች መከፈት ጀመሩ፡፡ባሳለፍነዉ የእረፍት ቀናት ጠቅላይ ሚንስትር አንቶኒዮ ኮስታ ግብይት ሲፈጽሙ በሊዝበን ከተማ በቴሌቪዥን የተላለፈ ሲሆን እንቅስቃሴ ዳግም መመለሱ ማመላከቻ ሆኗል፡፡
~ የአለም የጤና ድርጅት ባካሄደዉ ጉባዔ በኮሮና ቫይረስ መዛመት ዙሪያ ገለልተኛ በሆነ አካል እንዲጣራ ከስምምነት ላይ ተደረሰ፡፡ቫይረሱ በመላዉ ዓለም የ320,807 ሰዎችን ህይወት ነጥቋል፡፡
ምንዱባንን መደገፍ እና ያዘኑትን ማጽናናት የቤተ ክርስቲያን ዋና ተግባር ሊሆን ይገባል…..ብፁዕ አቡነ መልከጼዴቅ – በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት
የካቲት 5 ቀን 2013 ዓ.ም የጠቅላይ ቤተ ክህነት ዋና ሥራ አስኪያጅ ብፁዕ አቡነ ያሬድ፡የቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ጸሐፊ ብፁዕ አቡነ ዮሴፍ፡ የአዲስአበባ እና የጉራጌ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ መልከጼዴቅ እና የኒውዮርክ እና አካባቢው አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ጴጥሮስ እንዲሁም የዕርዳታ አሰባሳቢ ኮሚቴ አባላት በተገኙበት በመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት መግለጫ ተሰጥቷል፡።ይገኛል ተብሎ ከታቀደው 81 ሚሊዮን ብር ውስጥ 35 ሚሊዮን 940 ሺህ ብር የፋይናንስ ድጋፍ መገኘቱንም ኮሚቴው አሳውቋል፡፡
በመግለጫው ላይ እንደተደመጠው ቅዱስ ሲኖዶስ በትግራይና በቤንሻንጉል ክልሎች በተፈጠረው ወቅታዊ ክስተት የተነሣ ችግር ላይ ለወደቁ ወገኖች ዕርዳታ እንዲሰባሰብና ለችግሮች እንዲሰጥ ባሳለፈው ውሳኔ መሠረት ለቅዱስ ሲኖዶስ ጥሪ አስቸኳይ መልስ በመስጠትና ለተፈናቀሉ ወገኖቹም ያለውን ሰብአዊ አጋርነት ለማረጋገጥ የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት 15 ሚሊዮን ብር ገቢ ማድረጉ ተገልጿል፡፡
የአዲስ አበባ እና የጉራጌ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ መልከጼዴቅ ባደረጉት ንግግር ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ከቅዱስ ወንጌሉ አገልግሎት ጎን ለጎን ምንዱባንን መደገፍ እና ያዘኑትን ማጽናናት ዋና ተግባሯ አድርጋ መቀጠል ይገባታል ሲሉ አሳስበዋል፡፡
አያይዘውም በሀገረ ስብከታችን እንደዚህ ዓይነት የምግባረ ሠናይ ሥራ ተጠናክሮ ይቀጥል፡ሁሉም ኢትዮጵያዊ ቤት እያላቸው ቤት አልባ ለሆኑ፡ ሰላምን ፈልገው ሰላምና ጤናን ላጡ በጸሎት ከማሰብና ከማበረታታት ጀምሮ ልቡ የፈቀደውንና የቻለውን ሁሉ ይረዳ ዘንድ መንፈሳዊ ግዴታ አለበትና ወገኖቻችንን እናግዝ ሲሉ አባታዊ መልእክት አስተላልፈዋል።
በሌላ ዜና በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ብቸኛ የጤና ሳይንስ ኮሌጅ የሆነው የቅድስት ልደታ ለማርያም የጤና ሳይንስና ቢዝነስ ኮሌጅ ተመራቂ ተማሪዎችን አስመርቋል።
በአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ብቸኛ የጤና ሳይንስ ኮሌጅ የሆነው የቅድስት ልደታ ለማርያም የጤና ሳይንስና ቢዝነስ ኮሌጅ የተማሪዎች ምርቃት የካቲት 6/06/2013 ዓ.ም በመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ጽ/ቤት “ጽርሐ ተዋሕዶ ” አዳራሽ ተካሂዷል።
በምርቃት ሥነ ሥርዓቱላይ የአዲስ አበባ እና የጉራጌ አህጉረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ መልከጼዴቅ ፣የቅዱስ ሲኖዶስ ፀሐፊ ብፁዕ አቡነ ዮሴፍ፣ የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት ዋና ስራአስከያጅ መ/ር አካለወልድ ተሰማ፣ የጠቅላይ ጽ/ቤቱ የሥራ ኃላፊዎች እና ተመራቂዎች ተማሪዎች በተገኙበት ምረቃቱ ተካሄዷል።
ZhongShan የሚመራ መብራት ኃይለኛ የኃይል ብርሃን መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የሚመራ መብራት ኃይለኛ የኃይል ብርሃን መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የሚመራ መብራት ኃይለኛ የኃይል ብርሃን መብራት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የኢትዮጵያ ሴት ሃኪሞች ማህበር ከተመሰረተ 3 ዓመታት ያስቆጠረ ሲሆን ሴት የህክምና ባለሞያዎች በስራ ገበታቸው ላይ የሚደርስባቸውን መገለል፣ የጾታ ጥቃት ለማስቀረት በተጨማሪም ባለሞያ ሴቶችን በአመራር ለማብቃት ታስቦ የተቋቋመ ነው፡፡ ሴት የህክምና ባለሞያዎች በህክምናው ዘርፍ ውስጥ ስላላቸው ሚና እና እንዲሁም ስለሚያጋጥሟቸው ችግሮች የኢትዮጵያ ሴት ሃኪሞች ማኅበር ፕሬዘዳንት እና በጤና ሚኒስቴር አማካሪ ዶ/ር ሰናይት በየነ ከአሜሪካ ድምጽ ጋር ቆይታ አድርገዋል፡፡
ቀናት ቀናትን ወልደዋል፡፡ ሀገሪቱ ከጫፍ እስከ ጫፍ በአዲስ የለውጥ ማዕበል ውስጥ እየተናጠች ነው፡፡ ለዘመናት ስትተዳደርበት የቆየችውን ንጉሳዊ አስተዳደደር ፈንግሎ በሀገሪቱ ላይ ራሱን መንግስት ያደረገው የወታደራዊ ቡድን ስልጣኑን በህዝብ ለሚመረጠው አካል አስረክቦ ወደ ክፍሉ ከመመለስ ይልቅ ጡንቻውን አፈርጥሞ የምንጨርሰው ስራ አለና እሱን አጠናቀን ነው ወደ ክፍላችን የምንመለሰው በሚል በስውር እግሩን ማደላደል ቀጠለ፡፡
በጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ ወይም መንግሥት በጠቅላላ ጉባኤ እና በቋሚ ኮሚቴነት ንዑሳን ኮሚቴነት የተዋቀሩትና ሥልጣን በብቸኝነት ይዘው ያሉት ቡድኖች “ለፖለቲካ እስረኞች የፖለቲካ ውሣኔ ለመስጠት” በዚህቀን በደርግ ጽ/ቤት ጠቅላላ ስብሰባ ተቀምጠዋል፡፡ ሰው መግደልን አጀንዳ አድርገው ተወያይተው ለመግደልም ተስማምተው በእነርሱ ቁጥጥር ስር የነበሩ ሰዎችን ፊውዳል ፣ መኳንንትና መሣፍንት ስለሆኑ ደማቸውን የንፁህ ሰው ደም እንደፈሰሰ አንቆጥረውም ጨቋኞች ናቸው በማለት እንዲገደሉ በአንድነት ወስነውና ውሣኔውን እንዲያስፈፅሙ ፣ ለእስረኛ ኮሜቴና ለደርግ አባላት ትዕዛዝ ሰጥተው ከሕግ ውጭ በአዲስ አበባ ወህኒ ቤት ውስጥ 59 ሰዎች በጥይት ተደብድበው አንዲገደሉ አደረጉ፡፡
ምንም እንኳን በያሉበት ታድነተው እንዲያዙ ሐምሌ 11 ቀን 1966 በሻለቃ መንግሥቱ ኃይለማርያም የተፈረመ ተዕዛዝ ቢሰጥባቸውም ሃምሳ አምስቱ የንጉሱ ከፍተኛ ሚኒስትሮች፤ ጄኔራሎች፤ እና ከፍተኛ ሃላፊዎች በፈቃዳቸው እጃቸውን የሰጡ ነበሩ፡፡ከሟቾቹ አንዱ የሆኑት ሌተናል ጄኔራል በለጠ አበበ መስከረም 22 ቀን 1967 ለጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ የፃፉት ማመልከቻ የሚከተለው ነው፡፡
ሰኔ 28 ቀን 1966 ከደርጉ ዘንድ ትፈለጋለክ ተብዬ በተነገረው ቃል ከቤቴ ያለአንዳች ጥርጣሬና ማወላወል ወደዚህ ክፍለጦር ያአንዳች አጃቢ በራሴ ፈቃድ ብመጣ ወደእስር ቤት እንድገባ ታዝዤ ያለአንዳንች ጥፋት ሳልጠየቅ ሶስት ወር ሙሉ በእስር ቤት እገኛለሁ፡፡…..
እንኳን እናንተ ወንድሞቻችን ይቅርና ባዕድ የሆነው ኢጣሊያን እንኳን ሀገራችንን በወረረ ጊዜ እጃቸውን ሰጥተው ያሠራቸውን ሰዎች ንብረት ሣይዝ፣ በሚስቶቻቸው እና በልጆቻቸው እጅ ቆይቶ እታሠሩበት ድረስ ስንቅ ያቀብሉ እንደነበር ቢጠየቅ ግልጽ የሆነ ታሪክ ያው ነው፡፡ ስለዚህ አጥፊ ወይም ንፁህ መሆኔ በዳኝነት ታይቶ እስኪታወቅ ድረስ የተያዘው የቤቶቼ ኪራይና ሌላውም ንብረቴ እንዲለቀቅ ደርጉ ትዕዛዝ እዲሰጥልኝ በቅን ልቦና እለምናለሁ፡፡
ሌተናል ኮሎኔል መንግሥቱ ኃይለማርያም የቀድሞ ንጉሥ ቀዳማዊ የኃይለስላሴን ባለሥልጣናት ሰብስቦ አራተኛ ክፍለ ጦር ከአጎረ በኋላ ጥቅምት 11 ቀን 1967 በሰጠው የንቅናቄ ትዕዛዝ ወደታላቁ ቤተመንግሥት አንዲዛወሩ አደረገ፡፡ በወሩ ህዳር 14 ቀን 1967 በራሱ ሰብሳቢነት በደርጉ ስብሰባ አዳራሽ ውስጥ ተቀምጦ ከስብሰባው አዳራሽ በታች ምድር ቤትና ሌላም ቦታ ታስረው በነበሩ 59 ሰዎች ላይ የሞት ውሳኔ ጣት በማውጣት ምልክት ሰጥቶና አሰጥቶ አዲስ አበባ ወህኒ ቤት ውስጥ በጥይት እሩምታ አስፈጅቶ እሬሣቸው ላይ ኖራ አስነስንሶ አፈር እዲለብሱ አደረገ፡፡
ሟቾች በሠላማዊ መንገድ እጃቸውን የሰጡ በፍርድ ያልተረጋገጠባቸው ንፁሃን ሰዎች ነበሩ፡፡የፈፀሙት ወንጀል ቢኖር በምርመራ ተጣርቶ በሕግ መሠረት እንዲመራ መርማሪ ኮሚሽን ተቋቁሞ ነበር፡፡ ከመርማሪ ኮሚሽኑ ሊቀመንበር ለሌተናል ኮለኔል ደገፋ ማሬ በልዩ ጦር ፍርድ ቤት የዐቃቤ ሕግ ጽሕፈት ቤት ሹም አድራሻ ተደርጎ ህዳር 11 ቀን 1967 የተፃፈ ደብዳቤ እንደሚከተለው ይነበባል፡፡
ከኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ ስተዳደር ደርግ ህዳር 6 ቀን 1967 በቁጥር አ/ደ/ቸ/6/2325 የተጻፈልንን ደብዳቤ እናስታውሳለን፡፡ በ1966 የመርማሪ ኮሚሽን አዋጅ አንቀጽ10 እንደተመለከተው ኮሚሽኑ ስለወሎ ድርቅ፣ረሃብና እልቂት ባደረገው ምርመራ መሠረት ከዚህ ጋር በተያያዘው አባሪ ላይ በተመለከቱት የመንግሥት ባለሥልጣናት ላይ ተለይቶ የተመለከተው የወንጀል ክስ እንዲቀርብባቸው እናስታውቃለን፡፡
አባሪው ላይ ፍርድ ቤት ይቀርባሉ ሲባል በግፍ ያለፍርድ ከተገደለት ውስጥ፣ ፀሐፊ ትዕዛዝ አክሊሉ ሀብተወልድ፣ አቶ አካለወርቅ ሀ/ወልድ፣ ጄኔራል ከበደ ገብሬ ፣ ልጅ እንዳልካቸው መኮንን፣ አቶ ሙላቱ ደበበ ፣ ዶክተር ተስፋዬ ገብረእግዚ ይገኙበታል፡፡
አቶ ሰይፉ ማህተመ ስላሴና ደጃዝማች ካሣ ወልደማርያም በሌላ ዙር ከተገደሉት ውስጥ ናቸው፡፡ አነዚህ ያፍርድ የተገደሉ ባለሥልጣኖች በመርማሪ ኮሚሽን የምርመራ ውጤት መሠረት ይጠየቁበታል የተባለው ወንጀል በ1949 ዓ.ም በወጣው የወንጀለኛ መቅጫ ሕግ ቁጥ 412 የሥራ ግዴታን ተግባር መጣስ እና ቁጥር 509 ችግር ወይም ረሃብ እንዲመጣ ማድረግ የሚል ነበር፡፡ የመጀመሪያው በሦስት ወር፣ ሁለተኛው ከሦስት እሰከ አስር አመት በሚደርስ እሥራት የሚያስቀጣ ነበር፡፡
የኮሚሽኑ ምርመራ ውጤት የታሠሩትን ባለሥልጣናት በከባድ ወንጀል የማያስቀጣቸው መሆኑን የተረዳው ጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ ዝም ብሎ አልተቀመጠም፡፡ለልዩ ጦር ፍርድ ቤት ዐቃቤ ሕግ ጽሕፈት ቤት ህዳር 10 ቀን 1967 በጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ ሁለተኛ ምክትል ሊቀመንበር በሌ/ኮለኔል አጥናፉ አባተ ፊርማ በተላለፍ ትዕዛዝ መርማሪ ኮሚሽን በዘዘው መሠረት ክስ እንዳይቀጥል ትዕዛዝ ተሠጠ፡፡ በአራተኛው ቀን 59 ሚኒስትሮችና ጄኔራሎች ያለፍርድ ተገደሉ፡፡ ቢቻል በፍርድ ቢሞቱ ጥሩ ነበር፣ ሕግ ካልገደላቸው እኛ እንገድላቸዋለን ተባለ፣ ሆነ፡፡
በ59ኙ ከፍተኛ ባለስልጣናት ላይም ማን ይገደል በሚለው ላይ ድምፅ መስጠት ተጀመረ በስበሰባው ላይ ከጠቅላላ የደርግ አባሎች፣ ከምስራቅ ንዑስ ደርግ አባሎች፣ ከሰሜን ንዑስ ደርግ እና ከፖሊስ ንዑስ ደርግ በአጠቃላይ 93ሰዎች ተሰበስበዋል፡፡ በዚህም መሰረት የመጀመሪያው ተጠሪ የነበረው የፀሃፊ ትዕዛዝ አክሊሉ ሃብተወልድ ስም ሆነ በ93 ድምፅ እንዲረሸኑ ተወሰነ፡፡ በመቀጠልም እነ ጄነራል ከበደ ገብሬ፤ ሌተናል ጄነራል ድረሴ ዱባለ፣ ልዑል አስራተ ካሳ ጄኔራል ሌተናል አበበ ገመዳ፤ሪር አድሚራል እስክንድር ደስታ፤ራስ መስፍን ስለሺ ስማቸው እየተጠራ በአብዛኞቹ ላይ 93 ድምፅ ተሰጠ በእለቱ በተደረገው ድምፅ አሰጣጥ በ37ቱ ላይ በ93ድምፅ በሌሎቹ ላይ ከ92 እስከ 51 ድምፅ በሆነ ውሳኔ እንዲረሸኑ ተወሰነ፡፡ቀደም ሲል የደርግ አባላት ቁጥር በተለያዩ ምክንያቶች ቀንሶ 93 ደርሶ ነበር፡፡ በዚህ ስብሰባ ላይ የተገኙ 93 ነበሩ፡፡ በድምጽ አሰጣጡ ዝርዝር ከፍተኛው ድምጽ በ93 መቆሙ ይታያል፡፡ የስብሰባው ቃለ ጉባኤ በወቅቱ የደርግ ዋና ፀሐፊ በነበረው በሟቹ በሻምበል ገብረየስ ወልደሃና መጻፉ በፖሊስ ላብራቶሪ ምርመራ ተረጋግጧል፡፡ ስብሰባው እንዴት እንደተጀመረ፣ እደተመራና እንደተፈፀመ፣ ከደርግ አባላት ውስጥ እነማን እንደተገኙ ምንና እዴት እንደወሰኑ ምስክሮች ለፍርድ ቤት አስረድተዋል፡፡ በደርጉ የስብሰባ ቃለ ጉባኤ 2ኛ መዝገብ የሠፈረው የአፈፃፀም ቅደም ተከተል በአይን ምስክሮችም ተደግፏል፡፡
በውሳኔው መሰረትም አዲስ አበባ ወህኒ ቤት ተገኝተው ሞት የተወሰነባቸው ሰዎች ቅጣቱን በትክክል ማየታቸውን እነዲያረጋግጡ ዘጠኝ የደርግ አባላት ሲመረጡ የደርጉ የእስረኛ አስተዳደር ፣ የመከላከያ፣ የደህነነትና የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ እዲያስተባብሩ በደርጉ ጠቅላላ ጉባኤ ተወስኖ እርምጃው ተወሰደ፡፡
ህዳር 14 ማታ ቅልጥ ባለና የደርግን ወገን ባልለየ ተኩስ 59 ጄኔራሎችና ሚኒስትሮች ተገደሉ፡፡ ለመግደል ከተሠማሩት ወታደሮች ውስጥ ስድስት ቆሰሉ፡፡ ይህ ሁሉ ሲሆን የደርግ አባላት ኮለኔል መንግሥቱ ኃይለማርያምን ጨምሮ ታላቁ ቤተመንግስት ውስጥ ስብሰባው ሣይበተን ቁጭ ብለው የግድያውን መፈፀም ሪፖርት ይጠብቁ ነበር፡፡
“ ….. 12 ሰዓት በሚሆንበት ጊዜ በእስር ቤቱ ግቢ ውስጥ ከሌላው ቀን በተለየ ባውዛዎች ይበሩ ጀመር፡፡ ከምሽቱ አንድ ሰዓት አካባቢ ተጨማሪ የታጠቁ ወታደሮችና የእስር ቤት መኪናዎች መጡ እና አስር ቤቱ ግቢ ገብተው ቆሙ፡፡ በእለቱ የእስር ቤቱ በር በጊዜ ተዘግቶ ነበር፡፡ ክፍት በነበረው ቦታ ብርድልብስ ሸፈኑበት እና ወደ አንድ ቁጥር እስር ቤት ሔደው የእስረኞች ስም መጥራት ጀመሩ፡፡ ከአንድ ቁጥር እስር ቤትሃያ ሰዎችን ጠርተው አስወጧቸው እና እኔ ወደነበርኩበት ቁጥር 2 እስር ቤት መጥተው በሩን ከፈቱ፡፡ በዚህ ጊዜ ሻለቃ ጌታቸው ሺበሺ እና አብሮት የነበረ ስሙ የማላውቀው ወታደር ወረቀት ይዘው ከዚህ ውስጥ ሰዎች ስንጠራ ቶሎ ብላችሁ ውጡ አሉ እና መጥራት ጀመሩ፡፡ እነሱ ስም ሲጠሩ የእስረኞች ኃላፊ ዶ/ር ምናሴ ኃይሌና እኔ ምክትል ስለነበርን በር ላይ ቆመን ወደ ክፍሉ እያስተጋባን እስረኞችን መጥራት ቀጠልን፡፡ በእኛ ክፍል አብረን ታስረን ከነበርነው ውስጥ ሃያ ሰባት ሰዎች ተጠርተው ወጡና ከአንድ ቁጥር ከወጡ እስረኞች ጋር አደባለቁአቸው፡፡ወዲያው በሰንሰለት እያቆራኙ ያስሩአቸው ነበር፡፡ እስረኞች ሲወጡ ከእስረኞች ውስጥ ኮ/ል አለምዘውድ ተሰማን “መልካም እድል” ስላቸው “እባክህ እናውቀዋለን አሉኝ፡፡” ሌ/ጄ ደበበ ኃ/ማርያም ተጠርተው በር ላይ ደርሰው ወደ ውስጥ ተመልሰው ከእኛ ጋር ታስረው የነበሩ ከአክሱም የመጡ ንቡረእድ ገ/ስላሴ ፀሐይን “ይፍቱኝ” ብለው መስቀል ተሳልመው ወጡ፡፡ ልጅ እንዳልካቸው ታሞ ተኝቶ ስለነበር ስጠራው “ደሞ ምን ይሆን?” ብሎ ወጣ፡፡ አብዛኛው እስረኛ በቢጃማ ነበር የወጣው፡፡ ከነዚህ ውስጥ ልዑል አስራተ ካሳታመው እግራቸው እያነከሰ በቢጃማ ነበር የወጡት፡፡ ልብስ ይቀይሩ መድሃኒት ይያዙ ሲባል አሁን ይመለሳሉ ቶሎ ብለው ይውጡ በማለት አስወጡአቸው፡፡ እስረኞቹ ከወጡ በኋላ የኛ በር ተዘጋ፡፡ ወዲያው መኪኖቹ ተንቀሳቀሱና ሔዱ፡፡ እኛ ከታሰርንበት ውጪ ሌሎች አራተኛ ክፍለ ጦር ከነበሩ እስረኞች ውስጥ በእዛን እለት ኮለኔልይገዙ ይመኔን አይቻለሁ፡፡ እንዲሁም ስማቸውን ለመጥራት ብቸገርም እኛ ከታሰርንበት ውጭ ታስረው የነበሩ እስረኞችን አይቻለሁ፡፡ ሰዎቹ ይመለሳሉ ብሉን ስንጠብቅ ሳይመለሱ ቀሩ፡፡ በማግስቱ ጠዋት አንድ ቁጥር እስር ቤት ውስጥ ታስረው የነበሩ ወታደሮች BBC ሬዲዩ ጣቢያ ሲያዳምጡ ሰማን ከእስር ቤት የተወሰዱ ሰዎች ተገድለዋል በማለት ሲናገሩ ነበር፡፡ እንዲሁም ጠባቂ ወታደሮችም እርስ በእርሳቸው ስለሰዎቹ መገደል ሲያወሩ ሰማን የሚሉ እስረኞች ነበሩ።
ህዳር 16 ቀን 1967 ሰኞ እለት ጠዋት 3 ሰዓት አካባቢ የቁጥር 1 እና ቁጥር 2 እስር ቤት ተጠሪዎች ደጃዝማች ካሳ ወ/ማርያም እና ዶ/ር ምናሴ ኃይሌን የማናውቃቸው ወታደሮች ትፈለጋላችሁ ብለው ወሰዷቸውና ከግማሽ ሰዓት በኋላ ተመልሰው መጡና በየክፍላችን ሰበሰቡን። ህዳር 14 ቀን 1967 የተወሰዱት እስረኞ አብዮታዊ እርምጃ ተወስዶባቸዋል ማለትም ተገድለዋል። በተረፋችሁት ላይ ምንም ተመሳሳይ እርምጃ አይወሰድም በአጭር ጊዜ ውስጥ ቃላችሁን እየሰጣችሁ ትፈታላችሁ ብለን እንድንነግር ታዘናል በማለት የእኛ ሰብሳቢ ነገረን። ቁጥር 1 እስር ቤትም ይኸው ተገልጾላቸዋል። በማግስቱ ህዳር 17 ቀን 1967 ሻለቃ ጌታቸው ሺበሺ፤መቶ አለቃ ጴጥሮስ ገብሬ እና የማላስታውሳቸው ወታደሮች እስር ቤት መጠተው እስረኛውን ሰብስበው ትላንት ለእስረኛ ተጠሪዎች የገለጽነውን ከእኛ አፍ እንድትሰሙ ነው። በቀራችሁት ላይ ምንም ነገር አይወሰድም ጥፋት ቢገኝባችሁም በፍ/ቤት ቀርባችሁ በእስራትና በገንዘብ ትቀጣላችሁ። ጥያቄውም በትንሽ ቀናት ውስጥ ተጀምሮ ትለቀቃላችሁ። ይህንንም በእግዚአብሔር ስም አረጋግጥላችኋለሁ ብሎ ማለልን። ዝርዝሩን ከዚህ ላይ ተረዱት በማለት ለየክፍሎቹ አንዳንድ ጋዜጣ ዋናውን ሰጠን። ጋዜጣው ላይም ሰዎቹ ስለመገደላቸው ይገልፃል።
እስረኞቹን ሲወስዱ ከሻለቃ ሺበሺ ጋር ሻለቃ ካሳዬ አራጋው ‘መቶ አለቃ ጴጥሮስ ገብሬ’ ፍስሐ አንደቶ የተባሉት አብረው ነበሩ። የቀሩትን ወታደሮች አላውቃቸውም። እኛ ከታሰርንበት ቁጥር አንድ እና ቁጥር ሁለት እስር ቤት ዉስጥ በጠቅላላዉ የተወሰዱት አርባ ሶስት ሲሆኑ ጋዜጣዉ ላይ የተገለፁት ሰዎች ሃምሳ ዘጠኝ ናቸዉ። ከእኛ እስር ቤት ዉጪ ሌላ ቦታ ታስረዉ ከነበሩት እስረኞች ዉስጥ ጨምረዉ መገደላቸዉን ጋዜጣ ላይ በማንበባችን አዉቀናል።”
ምሽቱን በትዕዛዙ መሰረት ሰዎቹ ተገደሉ። የወህኒ ቤቱ አባል ሻምበል ነጋሽ ማሞ የ60 ሰዎችን አስክሬን ተረክቦ ደረሰኝ ሰጠ። 60ኛው በዛው ዕለት ከደርጉ ጋር ተዋግተው እራሳቸውን የገደሉት የጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ የመጀመሪያው ሊቀመንበር የነበሩት የሌ/ጄኔራል አማን ሚካኤል አንዶም አስክሬን ነበር።በግድያው ወቅት በተባራሪ ጥይት የቆሰሉ የደርግ ወገኖች ማንነት ተረጋግጦ በደርጉ የሕክምና መኮንን በመ/አለቃ እዳለ ገላን በኩል ሕክምና ተደረገላቸው።
ለደርጉ ሃላፊዎች አዲስ አበባ ወህኒ ቤት ግቢ ውስጥ በአካል ተገኝተው የአፄ ኃይለስላሴን ጄኔራሎችና ሚኒስትሮች ተኩሰው የገደሉ የደርግ አባላት ስም ዝርዝርና የተኮሱት ጥይት መጠን በሻለቃ ጌታቸው ሺበሺ ሪፖርት ተደረገ። በዚሁ መሠረት፣
በግድያው ላይ በጠቅላላው 393 ጥይቶች መተኮሳቸው ተረጋገጠ። ይህ ቁጥር በደርግ አባላቱ ብቻ የተተኮሰውን የሚያካትት እንጂ በሌሎች ወታደሮች የተተኮሰውን አይጨምርም።
‹‹ ስራ ጨርሼ ከቀኑ አስር ሰዓት ስወጣ በር ላይ ትዝ እንደሚለኝ አስር አለቃ ገረመው እንዳትወጡ ተብለናል አለኝና ቆየሁ። አስራ አንድ ሰዓት ተኩል በሚሆንበት ጊዜ አስር አለቃው ከመሣሪያ ግምጃ ቤት ካቴና አውጡ አለንና አወጣን። ከዚህ በኋላ ሻምበል ባሻ ደጀኔ የሚያሽከረክረው እስረኛ ማጓጓዢያ ከባድ መኪና ውስጥ ግቡ ተባልንና ከገረመው ጋር ገባን። ሌሎች እነ እከሌ የማልላቸው ሁለት ወይም ሶስት የጦር ሰራዊት አባላት ጭምር ያሉባቸዉ መኪናዎች እየመሩን በግምት ከ12፡30 እስከ አንድ ሰዓት መካከል አራት ኪሎ ቤተመንግስት ገባን እንደገባን ቤተመንግስት ግቢ ዉስጥ ፎቅና ምድር ቤት ያለዉ ህንፃ ፊት ለፊት አዙሩና አቁሙ አሉን። መኪናዉ ቆመ ወረድን። አካባቢዉን ስናይ ባዉዛ ይበራል ፣ ፀሀይ ሆኗል። ዙሪያዉ በታንክ ተከቧል። ሚሊታሪ ፖሊስ በብዛት አለ። እኛ ከጠሪዎች ሶስት እርምጃ እርቀን እስረኞቹ ከምድር ቤቱ በየተራ በየስማቸዉ እየተጠሩ ወጥተዉ እኛ ዘንድ ሲደርሱ በተሰጠን ትዕዛዝ መሰረት የአንዱን እስረኛ ግራ እጅና የሌላኛውን እስረኛ ቀኝ እጅ አንድ ላይ በማድረግ በካቴና እናቆራኛቸዋለን። ከዚያ በኋላ መኪና ላይ ሚሊታሪ ፖሊሶች ያሳፍራሉ። በዚህ አይት በግምት ከሀምሳ በላይ ሰዎች ተቆራኝተዉ መኪና ላይ ተጫኑ፣ መኪና ዉስጥ ገባንና ጉዞ ተጀመረ።”
“በጉዞ ላይ እስረኞቹ የትነዉ የሚወስዱን ወቴ ሲሉኝ እኔም አላወኩም አልኳቸው። ሜክሲኮ አደባባይ ደርሰን ወደ ወህኒ ቤት መስመር መኪናዉ ሲጠመዘዝ ደስታ ተሰማቸዉና ወህኒ ቤት ከገባን ጥሩ ነዉ ቤተሰቦቻችንም ይጠይቁናል ብለዉ ተወያዩ።ጉዞ ቀጠለና የአዲስ አበባ ወህኒ ቤት ግቢ በር ተከፍቶ መኪናው እስረኞቹን እንደያዘ ሲገባ በመኪናው መብራት ሳንጃ ያለው መሳሪያ ይዘው የተደረደሩትን ወታደሮች እስረኞቹ ሲያዩ በመደናገጥ ተንጫጩ። ራስ መስፍን ስለሺ ‹ይህ ባርያ ሊፈጀን ነው› ‹ለፍርድ ሳንቀርብ፣ፈርድ ይታይልን› እያሉ ጮኹ። ሌሎቹም ተንጫጩ ፤ አስተጋቡ ። መኪናው ወደፊት ሄደና አዙሮ ቆመ። እስረኞች ወርደው በሰልፍ መደዳ የህንፃው ግንብ ከኋላቸው ሆኖ ቆሙ። የመኪና መብራት ይበራባቸዋል። ፊሽካ ድምፅ ተሰማ፡፤ ማን እንደነፋው አላውቅም። ሁለት ጊዜ እንደተነፋ ተኩስ ተከፈተ። ተኩስ የተከፈተው በተደረደሩት እስረኞች ላይ ነው። በርቀት ግቢ ውስጥ ምንም መሣሪያ ሣንይዝ በማናውቀው ሁኔታ በተፈጠረው ተኩስ ተደናግጠን እያለን በጥይት ጭንቅላቴን ተመታሁ። ሆስፒታል ገባሁ ከዚህ በኋላ የሆነውን አላውቅም።”
ስለ ግድያው አፈፃፀም ኮሎኔል ተስፋዬ ወ/ስላሴ ሰብሳቢው አጠገብ ሆኖ ሂደቱን በመገናኝ ሬዲዮ ይከታተል ነበር። በስተመጨረሻም የግድያው ዋና አስፈፃሚ ሻለቃ ጌታቸው ሺበሺ ከተገዳዮቹ መካከል ኮሎኔል ያለም ዘውድ ተሰማ እየፎከሩ “መጀመሪያ እኔን ግደሉኝ” እንዳሉ ጄኔራል አሰፋ አየነ “እጠቅማችኋለሁ አትግደሉኝ” እንዳሉ ከርሸናው በሁዋላም ቀብራቸው መፈፀሙን ሪፖርቱን ለጉባኤውአቀረበ። ታሪክም እያንዳንዷን መዝግቦ እንዲህ አኖረ።
ነቲ ካብ ዕለት 25 ግንቦት ጀሚሩ ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ዝካየድ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፍን ናይ ኤርትራውያን መንእሰያት ኮንፈረንስን ፡ ናይ ደገፍ መግለጺ ብደግሓኤ ዞባ ኣመሪካ። | Farajat English Page
ነቲ ካብ ዕለት 25 ግንቦት ጀሚሩ ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ዝካየድ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፍን ናይ ኤርትራውያን መንእሰያት ኮንፈረንስን ፡ ናይ ደገፍ መግለጺ ብደግሓኤ ዞባ ኣመሪካ።
መንእሰይ ኤርትራ ብፍላይ ፡ ከምኣዝዩ ዝተጠቕዐ ኣካል ናይ ሕብረተ ሰብና መጠን ፡ ስደት መፍትሒ ሽግራቱ ከምዘይኰነ ብምርኣይ ፡ ደራኺ ሓይሊ ናይቲ ዝካየድ ዘሎ ጸረ ህግዲፍ ቃልሲ ብምዃን ፡ ኣብ ፈቐዶ ከተማታት ዓለም ከካይዶ ዝጸንሐን
ዘሎን ሰላማዊ ሰልፍታትን ካልእ መልክዕ ናይ ቃልስን ብዝያዳ እንዳነሃረን እንዳጕሃረን ክኸይድ ምትብባዕን ምድግጋፍን ክግበረሉ ፡ ደግሓኤ ዞባ ኣመሪካ እምነቱን ተወፋይነቱን ይገልጽ። ኣብቲ ንዕለት 25 ኣብ ዋሺንግቶን ዲሲ ተመዲቡ ዘሎ ዓብይ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ከምኡ`ውን ብድሕሪኡ ዘሎ መዓልትታት ዝቕጽል ናይ መንእሰያት ምጥርናፍ ኮንፈረንስ፡ ዕውትን
ኣድማዕን ዝዀነ ዲሞክራሲያዊ ናይ ለውጢ ሓይሊ ኰይኑ ክወጽእ፡ ኣባላት ደግሓኤ ዞባ ኣመሪካ፡ ዘድሊ ምትሕብባርን ተወፋይነትን ከርእዩ ከምዝጸንሑን ጌና ክቕጽልዎ ምዃኖምን በዚ ኣጋጣሚ`ዚ ፡ የረጋግጹ። መንእሰያት ካብቲ ንቓልስና ዝሓላልኾ ዘሎ፡ ብናይ ጽበት ፡ ትምክሕትን በለጽን ስምዒታትን ጠቕምን ዝቃናዕ ፡ ኣረኣእያታትን ኣገባብ ቃልስን ነጻ ዝዀነ፡ ንኹሉ ዓይነት ግርጭታትን ፍልልያትን ናይ ሕብረተሰብና ከምኒ ሃይማኖት፡ብሔር፡ ጾታ፡ ዕድመ፡ ትምህርቲ፡ ደርቢ..
ወዘተ፡ ኣሳታፍን ሓቛፍን ብዝዀነ ዲሞክራሲያዊ መደባትን ውሳነታትን ክወጹ ጸዋዒቱ የቕርብ። መንእሰይ ፡ ኣድማዒ ሓይሊ ናይ ቃልስን ብቑዕ ወራሲ ናይቲ ቅድሚኡ ዘሎ ወለዶን ክኸውን ምእንቲ፡ ምስ ኣለዋ ዝብሃላ፡ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ሰልፍታት፡ ምንቅስቓሳት፡ ሲቪክ ይኹና ሰብኣዊ መሰል ማሕበራትን፡ ኣገደስቲ ውልቀሰባትን…ወዘተ ብምርኻብ ፡ ተመኵሮአን ክቕስምን፡ እንታይነት መደብ ዕዮአንን ኣረኣእየአንን ክመዝንን፡ ምስ ዝምልከተን ኣካላት ክከታዓሉን ፡ ብጣዕሚ ኣገዳሲ ይመስለና። ዘይተወደበ ኣካል ሕብረተ ሰብ ፡ ግዙእ ናይ ትምኒትን ኮለልን ካብ ምዃን ሓሊፉ ፡ ምንም ከፍሪ ስለዘይክእል ፡ ንዘለዋ ፖለቲካዊ ውድባት ክፍትሽ፡ ክመሚ፡ ክፈልጠን፡ ከጽንዐን፡ ክተሓጋገዘን፡ ክደፍአን፡ ክጸልወን፡ክሕወሰን፡ ክሓቝፈን ፡ክመርሐን…ወዘተ፡ እቲ መንእሰይ ከዐውቶ ዝኽእል ፡ እንኮ ቅኑዕ መንገዲ ምዃኑ፡ ንኣምን። ብርእይቶና፡ መንእሰይ፡ ኣድማዒ ናይ ለውጢ ሓይሊ ኰይኑ ክቕጽል ምእንቲ፡ ብኣረኣእያን ብተግባርን ንናይ ሰፊሕ ህዝቢ ዲሞክራሲያዊ ስነሓሳብን መትከልን ከም ናይ ዕላምኡ መምርሕን ናይ ቃልሱ መሳርሒኡን ወሲዱ፡ ተወዲቡ ምስ ዝምርሽ፡ ነቲ ኩሉ ዓቕልኻ ዘጽብበልካ፡ ናይ በይነይን ንዓይ ጥራሕን ፡ ኣተሓሳስባታትን ተግባራትን ናይ ሆሆን ሃዶሽዶሽን ኣሰራርሓታትን ብቐሊሉ ክምክቶ ከምዝኽእል፡ ዘለዎ ምትእምማን ሰፍ ዘይብል ምዃኑ ክሕብር ይፈቱ።
ይህ በተከታታይ የሚቀርበው ክታቡ ተውሒድ በአማርኛ ትንታኔ ነው በዚህ መሃዳራ ዳኢው ክፍል ሃያ ከ ምዕራፍ 49—55 የክታቡ ተውሂድ (ሼርሕ) ትንታኔ በስፋት ያብራራበት ሙሐዳራ ነው::
መግለጺ ኢትዮጵያ ንትግባረ ስምምዕ ኣልጀሪስን ውሳኔ ኮምሽን ዶብን ሓደ ብስራት ማንታ ዓወት ንህዝቢ ኤርትራ እቲ ኣብ ኣፍሪቃ ዝኸፍአ ደማዊ ኲናት ምዃኑ ዝፍለጥ ብዶብ ተሳቢቡ ኣብ 1998 ዝተባርዐ ኲናት፡ ዶባት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብደም ኣዕለቕሊቑ ኣብ 2000 ዓመተ ምህረት ምስ ኣብቅዐ፡ ክልቲኦም ወገናት ነቲ ጸገም ብስምምዕ ክፈትሑዎ ኣብ ኣልጀሪስ ተፈራሪሞም፡
ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ ድምጽኻ ናብ ማዕበል ተመሊሱ `ሎ `ሞ፡ ልቦናኻ ናብ ልቡ ይመለስ!! እታ ን10 ዓመት፡ ዓምጽን ውዲትን ናይቲ ማህጸን ለዋሃት ኣዴታትካ ንዘፍረዮም ጀጋኑ ሓዚሉ ኣብ ዘዕበየ ዝባንካ ሸይሸይ ዝብል ዘሎ እኩይ ምልካዊ ስርዓት ብምቅላዕ፡ ንኣውያትካ ካብ ትሕቲ መሬትን ዕምቆት ባሕርን ኣውጺኣ ኣብ ኣየርን ሰማይን ዘቃልሐት፡ ድምጽኻ ድምጺ
ከምቶም ሰብ ሕድሪ መብጽዓና ነኽብሮ ‘ሞ፣ ንሰብን እንዝግን ክጥዕሞ! ውጹዕ ህዝቢ ኤርትራ፣ ሎሚ ድሮ ሓድሽ ዓመት 2017፣ ኣብ መሰጋገሪ ክልተ ኣገደስቲ ዓመታት፣ መዛዘምን መጀመርያን ቃል ከስምዕ፣ እዝንኻ ክተለቅሓኒ ብትሕትና እሓተካ። 2016 መዛዘሚት ርብዒ ዘበን፣ 2017 ድማ ፈላሚት ካልእ ርብዒ ዘበን ከም ምዃነን መጠን፣ ብቕድሚ ዓይነይ ከም ሓዊ ለይቶ ውልዕ ጥፍእ፣ ብጎኒ እዝነይ ከም ጽንጽያ ዚዝ ዝብሉ ዘለዉ ግንታት ንገሊኦም ኡፍ ንገሊኦም ኡሽ እናበልኩ ይዛረብ ስለዘለኹ፣ “እንተ ዘረባ ‘ሞ ዝገደፍኩም የብልኩምን እተን ኣሓ ‘ሞ ተዘሚተን ‘የን’ ከይበልካ፣ ጽምም ኢልካ ግዜ ክትህበኒ ፍቓደኛ ክትከውን እትስፎ። ከም ኣካል ናይዚ ወለዶ’ዚ፣ ነቲ ልውህትካን የዋህነትካን ሓዋዊሱ ዝበደለካ ረዚን እዋን ክዕዘብ ዕድል ስለዝረኸብኩ፣ ዝሓሸ መጻኢ ክገጥመካ፣ ህውከትን ዓመጽን ኣብቂዑ ብሰላምን ፍትሕን ክትብረ ባህገይ ክገልጽ፣ ሰናይ ክምነየልካ እዩ ድሌተይ። ኣብዚ ዝሓለፈ ዘበን፣ እቲ ሕድሪ ዝተቐበለ መብጽዕኡ እንተዝገበር ዕላል ባህግና ካልእ ምኾነ ነይሩ። እንታይ ‘ሞ ዕድልና እንዶ ተሰይሩ! ሕጂ ‘ውን፣ ብዛዕባ ፍኒስትራን
ብምኽንያት 1 መስከረም ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ቅድሚ ኹሉ፣ ብምኽንያት ባሕቲ መስከረም፣ መበል 55 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፣ ብዛዕባ ጉዳይ ሃገርና ክንዛተ ብዝገበርኩምለይ ዕድመ ንመንእሰያት ኮቨንትሪ ኣዝየ አመስግነኩም። 55 ዓመት መቸም ዳርጋ ካብ ኩላትና እዞም ኣብዚ ተረኺብና ዘለና ኣሕዋት ይዓቢ ይኸውን። ምስኡ ካብ ሃገርና
ኣብ ዓለምና ዝውሰዱ ዘቤታውን ኣህጉራውን ፖለቲካዊ ውሳኔታት፣ ኣብ ኣድማሳዊ ሕግታትን ሞራላዊ ክብርታትን ዝተመርኮሱ መትከላት ከምዝእዝዙዎም ኣብ ጽሑፍን ዘረባን ዓዘፍ ክብሃለሎም ንሰምዕ ‘ኳ እንተኾና፣ ብተግባር ክርአ ኸሎ፣ ብሕልፊ ዲፕሎማስያዊ ውሳኔታት ሃገራት ዓለም፣ ብሃገራዊ ረብሓታት ከምዝጽለዉ ማንም ዘይስሕቶ ሓቂ እዩ። ፈቲና ጸሊእና፣ እቲ ክዉንነት ኣብ ባይታ እዚ ምዃኑ
ትርጉም ውሳኔ ቤትምኽሪ ሰብኣዊ መሰላትን እጃም ህዝቢ ኤርትራን ብ ቤትምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተመዘዘ መርማሪ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ፣ ብ 8 ሰነ 2016፣ ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ገበናት ኣንጻር ሰብኣውነት ከምዝፈጸመ ምስክርነት ብምሃብ፣ መራሕቲ ናይቲ ስርዓት ኣብ ኣህጉራዊ ቤትፍርዲ ገበነኛታት (ICC) ክቐርቡ ከምዘለዎም ለበዋ
እዚ ቅድሚ ትማሊ ሓሙስ፣ 23 ሰነ 2016 ጎደናታት ከተማ ጀኔቫ ሰንጢቑ ብምውሓዝ ኣብ ፊት ቤት ጽሕፈት ቤትምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተኻየደ ካብ መላእ ኤውሮጳ፣ ካብ ካናዳን ኣመሪካን ከይተረፈ ኣሽሓት ማይላት ተጓዒዞም ዝመጽኡ ልዕሊ 12 ሽሕ ውፉያት ዝተዋስኡሉ ደርማስ ሰላማዊ ሰልፊ፣ ኣብቲ ኣብ ኤርትራ
ርብዒ ዘበን ‘ናጽነት’ ኤርትራ: 3 ዓመት ኣብ ሕጽኖት፣ 4 ዓመት ኣብ ስግኣት፣ 18 ዓመት ኣብ መንገዲ ጥፍኣት! – (መግለጺ ብ ኣማኑኤል ኢያሱ ኣብ ዝኽሪ መበል 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ፣ በርገን፣ ኖርወይ)
ዳግመ ህንጻ ሃገራዊ መንነት ትንሳኤ ኤርትራን ህዝባን የድሊ ኣሎ። ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ኣሕዋት ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ከተማ በርገንን ከባቢኣን፣ ኣብዚ ክቡር ዕለት’ዚ ምሳኹም ምስዞም ስደት ሃገርኩም ዘየረሰዓኩም ደቂ ሃገር ሓቢርካ ምውዓል ጥራይ ንገዛእ ርእሱ ዓቢ ጸጋ ክንሱ፣ ብዛዕባ ‘ታ ኣብ ልቢ ኩልና እትነብር ሃገርን ህዝባን ክዛረብ ተወሳኺ
ዝኸበርኩም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን፣ ተመዲቡ ዘሎ ምቍራጽ ፈነወ ኣሰና ኣብ መወዳእታ ወርሒ ሚያዝያ ቅቡል ከምዘይኮነ ብዝተፈላለየ መንገዲ እትልእኩልና ዘለኹም ስንባደን ቁጥዐን ዝተሓወሶ ተደጋጋሚ ምሕጽንታ ይበጽሓና ኣሎ። ንሕና ከም ኣሰና ‘ውን ተገዲድና ደኣምበር፣ ብሕልፊ ኣብዚ ዝያዳ ጽዓትን ቃልስን ዝሓትት ፍሉይ ሃገራዊ መድረኽ፣ ነቲ ድምጺ ዕቡሳት ዝኾነ
እዚ ሎሚ ምእንቲ ሓርነት እነካይዶ ዘለና ምንቅቓስ ምስቲ ቀደም ኣብ እዋን መግዛእቲ ስለ ናጽነት ኤርትራ ዝገበርናዮ ቃልሲ ክነጻጸር ከሎ ኣዝዩ ዝተሓላለኸ እዩ። ባህሪ ናይቲ ግጭታት ዝተፈላለየ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ እቲ ናይ ሽዑ ቃልሲ ኣንጻር ባዕዳውያን፣ እዚ ናይ ሕጂ ቃልሲ ግን ኤርትራዊ ምስ ኤርትራዊ ስለዝኾነ ከቢድ
ፍሉይ መደብ፣ “ኤርትራ ብዓይኒ ህዝባ፣ 25 ዓመታት ናጽነት ዶ ባርነት” እታ ሳላ ደገፍኩም ውዲትን ዓመጽን ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ኣብ ምቅላዕ ንሓያለ ዓመታት እጃማ ከተበርክት ዝጸንሐት ድምጺ ኣሰና፣ ሕጂ ‘ውን እቲ ምልካዊ ስርዓት፣ ነቲ ኣብዚ ዝሓለፈ 25 ዓመት ህዝቢ ረጊጹን በቲኑን ናብ ባርነት ንዝቐየሮ ናጽነት ኤርትራ፣ “ብሩራዊ
ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ኣብ ፍራንክፈርት ቀጺሉ ድማ ኣብ ናይሮቢ “ተቓወምቲ ውድባት ንምቅርራብ” ብዝብል ምኽንያት ብመድረኽ ዝተበገሱ ክልተ ምስጢራውያን ኣኼባታት ድሕሪ ምክያዶም፣ መድረኽ “ከምዚ ዝበሉዎ ዓወት የለን፣ ተዓዊትና!” ኢሎም፣ ስዋኣ ከምዝመቀረላ ብዓልቲ ውራይ በብዝረኸቡዎ ማይክሮፎን ክእንተቱ ቀንዮም ኣለዉ። እቲ ምስሌኔ ንምስሌነ ተራኺቦም ዘካየዱዎ ድግስ፣ ንዓኣቶም ኮነ
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ናይዚ “ሓቅን ፍትሕን ስለ ህዝብን ሃገርን” ብዝብል ኣርእስቲ ኣብ ዝሓለፈ ሓሙስ ዘቕረብናዮ ቃል ኣሰና፣ ኢሳይያስ ብፖለቲካዊ ዓይኒ ምዉት ስለዝኾነ ኣካላዊ ሃለዋቱ ምጽንጻን ገዲፍና ኣብ መተካእታ ናይቲ ስርዓትን መጻኢ ኤርትራን ከነተኵር ከምዝግባእ መደምደምታ ብምሃብ ኢና ዛዚምና። ቃል ንቓሉ፣ ኣብዚ እዋን’ዚ “ሞይቱ እንተዝኸውን ከ
ኣብዚ ቕንያት’ዚ፣ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ኣብ ዝርከብ ኤርትራዊ ክልታት፣ ኢሳይያስ ሓሚሙ፣ ዓቢዱ፣ ሞይቱ ዝብል ወረ ክላባዕ ቀንዩ ‘ሎ። ዓለምና ምስቲ ኩሉ’ቲ ናይ ሃብታምን ድኻን፣ መላኽን ተመላኽን፣ ዓማጽን ተዓማጽን ፍልልያታ፣ ሓደ ፍትሓዊ ጸጋ እንተልዩዋ ማዕርነት ኣብ ሞት ‘ዩ። መጠን ገንዘቡን ሓይሉን ብዘየገድስ፣ ካብ ሞት ዘምልጥ ሰብ የልቦን።
ሃገር ብዘይ መንእሰይ መጻኢ የብላን፣ መንእሰይ ብዘይሃገር ከኣ ህይወት የብሉን። ኣብ ሃገርና ክልተ ሜላ ኣቆጻጽራ ግዜ እዩ ዘሎ። እቶም ርኡያት ናይ ግእዝን ፈረንጅን ኣቋጻጽራታት ማለተይ ኣይኮንኩን። ንግዜ ብዘይካ ብካላንደር፣ ፍሉይ ኣበርክቶ ወይ ተኣምር ብዝሰርሑ ሰባት፣ “ዘበን ኩስቶ” እናበልካ ምዝካር ኣብ ያታዊ ሕብርተሰብና ዝውቱር እዩ። ንኣብነት፣ ነቲ ብፈኸምታ
ሰዓተይ ‘ኒውዮርክ’ ትብል ኣላ! ሞባይለይ ‘ውን ደጊማ ቃጭላ ካብኣ ተቐቢላ፣ ስዓትኩም ረኣዩ ኣንቱም ሰብ ቆጸራ ሰዓት ኣኺሉ - በቡር ነቒላ መወዳእታ ደወል - ባጉም ባጉም ኢላ ደለይቲ ፍትሒ - ሃብሮማት ሓዚላ፣ ካብ US ካናዳ - ጊሓት ተላዒላ ማይላት ቆሪጻ - ኒውዮርክ ‘ዩ ምዓላ ሓመድ ድበ ‘ርክብ - ተሎ ተሰቐላ፣ ንሳ ‘ኳ ኤርትራ ዘይዓዳ ክፉእ ምስረኣየት ብማዕዶ
ተባዕ ቢተወደድ፡ ከማኻስ ኣይሓድ! (ግጥሚ - ቅድሚ 10 ዓመት) ኣንታ ሕቡእ ጅግና መን ቀበረካ ብህይወትካ ገና፡ ንስኻ ኣብ ማዕቡጥ ምስ ምሉእ ልቦና ሃገርናስ ቓዚና ዓሪቑ ዝባና ንዓኻን ከማኻን ስኢና። ብሽመት ዘይጥበር ብፍርሒ ዘይሽደድ ብግዜ ዘይቅደም ብገንዘብ ዘይእበድ፡ ተባዕ ቢተወደድ ከማኻስ ኣይሓድ ሽሕ ኮይኑ ይወለድ! ምስ ተጋዳላይ ጎያዪ ምስ መንእሰይ ተላሃዪ ምስ ምሁር ዘታዪ፤ ኣብ ኵናት ኣላዪ ኣብ ዋዕላ ዘይመናሕሰዪ ጠዋር-ሰላም ጎብለል ሓዊ። ጣቋኻ ዲዩ ተጸሊኡ ወይ ድፍረትካ መሊኡ ዓይኒ
ሰሚናር - ዙሪክ ብምኽንያት 18 መስከረም ጅምላዊ ማእሰርቲ ፖለቲከኛታትን ጋዜጠኛታትን ኤርትራ ሓባራዊ ራእይ፣ ስሙር ቃልሲ፣ ንናይ ሓባር ዓወት ዝኸበርኩም ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሕን ኣዕሩኽ ኣሰናን ስዊዘርላንድ፣ ንዘይሕጋውን ኣረሜናውን ማእሰርቲ ናይቶም ኣብ ሃገርና ቅዋማዊ መንግስቲ ክትከል፣ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ተኣታትዩ ግዝኣተ ሕጊ ክሰፍን፣ ፍትሒ ክነግስ፣ ቅኑዕን እዋናውን ፖለቲካዊ ሕቶ ዘቕረቡ 11
ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ ሃገረይ፣ ሎሚ ቕነ ስምኪ ኣብ ማዕከናት ዜና ዓለም ብኽልተ ዝተፈላለዩ ምኽንያታት እናተደጋገመ ገኒኑ ቀንዩ። በቲ ሓደ፣ ብሃራት ተወጣሕቲ ብሽግለታ ኤርትራውያን ዳኒኤል ተኽለሃይማኖትን መርሃዊ ቅዱስን ብመንገዲ ‘ታ ደቡብ ኣፍሪቃዊት ክለብ ኣብቲ ህቡብ ቅድድም ብሽግለታ ዓለም Tour De France ናይ መጀመርያ ኤርትራውያን ኣፍሪቃውያንን ተሳተፍቲ ክኾኑ ምብቅዖም
ከመይ ከኒኺ ሃገረይ ! ሃገረይ፣ ሕማቕ ዕድል ኮይኑ፣ ደቅኺ ንመበል 24 ዓመት ጽምብል ናጽነት ኤርትራ ኣብ ክልተ በበይኑ ዳሳት፣ ብ ጓሂ ወይ ከኣ ብዝተሰነዐ ሓጎስ፣ ዝበዝሑ ድማ ካብ ክልቲኡ በዅሮም በብፋንጣኦም ከምዝዘከሩዎ መቸም ድሮ ኣስተብሂልክሉ ኣለኺ። ኣነ ‘ውን ኣብ ድሮ ናይቲ ጽምብል፣ ምስሊ ናይቶም ብረሃጽ ኣባቕል
ይበነልኪ ደኾን ‘ቲ ቐታሊ ስሚ ብንፋስ ሓርነት ይዕዘር ጠላሚ ይሕሸኪ ደኾን ሎሚ ካብ’ቲ ዓሚ እንተተጸበኹ ብተስፋ ምስ ሕልሚ ሃገረይ፣ እንትርፎ ቀታሊ ስኢንኪ ሓካሚ ቁስልኺ ይረክስ ኣሎ ልብኺ ይደሚ፣ ኣጆኺ ዶ በጃኺ ኢዋኣኺ ዶ ወይልኺ፣ ኣየኒኡ ከምዝብሃል ጠፊኡኒ ደጊም ከበሮን ብኽያትን ሓደ ኾይኑ ዳሶም። ንምዃኑ ይሰምዕ ዶ ‘ሎ እዝንኺ “ኣለኹ” ‘ባ በሊ፣ ብሓቂ እንተሊኺ! ዋላ እንተሰካሕኩ ብቐዳማይ ጥልመት ሕድሪ ‘ኮ
ከመይ ቀኒኺ ሃገረይ! ሃገረይ፣ እዚ መበል 24 ዓመቱ ክጽምብል ክልተ ሰሙን ተሪፉዎ ዘሎ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝተገላገልክሉ 24 ግንቦት፣ ምስቲ ኣብ ኤውሮጳ ቅድሚ 70 ዓመታት ብዓወት ሓይልታት ኪዳን ዝተዛዝመ ካልኣይ ኵናት ዓለም ኣብ ሓደ ወርሒ እዩ ዝዝከር ዘሎ። እዞም ክልተ ፍጻሜታት ምዝዛም ኵናት ብመጠን ተሳተፍቶምን ዝጸለዉዎ
ክንዲ ንሓደ ኣባሲ ምጽፋዕ ተተሓሒዝካ ብሃገርካ ምጥፋእ ‘ሲ ምስ ምንታይ ይጽብጸብ? ንሕና እቶም ነዚ ስግንጢራዊ ኩነት ኣፍቂድና ነብስና ምፍቃድ ኣጊሙና ህዝቢ ንገዛእ ርእስና ኸ ምስ መን ኢና ንቝጸር? ነዚ እንነብረሉ ዘለና ጸሊም ዘበን፣ ጸሊም ሰሙን ተወሲኹዎ፣ ግዳያቱ መድሕን፣ ሓተቲ ኸኣ መልሲ ስኢኖም ስለዘለዉ፣ ምላሽ ከይተጸበና፣ ሓዘን
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኩሎም እቶም ብጥሩፍ እስላማዊ ጉጅለ ISIS ኣብ ሊብያ ዝተቐዝፉ 28 ግዳያት ኢትዮጵያውያን ምዃኖም ብምርግጋጽ፣ ሰለስተ ናይ ሓዘን መዓልታት ኣዊጁ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምኽንያት ጃምላዊ ቅትለት ናይቶም ብዘይካ ክርስትያናዊ ሃይማኖታዊ እምነቶም ካልእ ገበን ዘይነበሮም ብጥሩፍ እስላማዊ ጉጅለ ISIS ኣብ ሊብያ ብዘስካሕክሕ ኣረሜናዊ ኣገባብ ብኻራሩ ተጎይሖም ብብረት ብትሕዞ ዝተረሸኑ 28 መሳኪን ኢትዮጵያውያን ስደተኛታት ሰለስተ መዓልቲ ዝጸንሕ ናይ ሓዘን ቅነ ኣዊጁ። መንግስቲ ኢትዮጵያ እቶም ግዳያት ኩሎም ኢትዮጵያውያን ምዃኖም ከምዘረጋገጸ
ጅግና ስዉእ ኮለኔል ስዒድ ዓሊ ሕጃይ (ወዲ ዓሊ) ከምዚ ትማሊ 21 ጥሪ 2013፣ ምስ ካልኦት ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዝኾኑ ብጾቱ ኣብ ሕምብርቲ ከተማና ኣስመራ ምእንቲ ዲሞክራስያዊ ለውጥን ፍትሕን፣ ትግባረ ቅዋምን ልዕልና ሕግን ዘካየዱዎ ምንቅስቓስ ድሮ ሳልሳይ ዓመቱ ሒዙ ኣሎ። ወቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ድሕሪ ገለ ኣዋርሕ
2014 ዓመተ ምህረት'ውን ልክዕ ከም ካልኦት ዓመታት ናታ መዝገብ ታሪኽ ሒዛ ኢያ ትሓልፍ ዘላ። ኣረጊት ዓመት ኣፋኒና ሓዳሽ ዓመት ኣብ ንቕበለሉ ዘለና እዋን መዛግብ ገናጺልና ከመይ ነበረት ምባል ኣድላዪ ኢዩ። ሰነዳት ዜናን ሓበሬታን ኣብ ግዚኡ ዜናን ሓበሬታን ይኹን'ምበር፣ ምስ ህላወን ድሕነትን ሓደ ህዝብን ሃገርን ዝትኣሳሰር
ንሳቶም፣ ኣብ ኮንተይነር ተዓሺጎም፣ ብናይ ጽዕነት መኪና ካብ ማላዊ ድሕሪ ምስጋሮም፣ ሎሚ ሰሉስ 24 መጋቢት፣ ተተ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ሞዛሞቢክ ኣብ ዝተኻየደ ተፍትሽ’ዮም ሞይቶም ተረኺቦም።
፩ የተፈጠርክበትን ምክንያት የተጠራህበትን ዐላማ ለማወቅ ይረዳህ ዘንድ የተሰጡህን ቅዱሳት መጻሕፍት አንብብ(እነርሱ አንተ እንዴትና ለምን እንደተሠራህ የሚያትቱ manual ናቸው)
ወንድሜ በዋናነት ከላይ የጠቀስኳቸውን ሦስት ነጥቦች ይዘህ ዐላማህንም ሰቅለህ ወደ እርሱ ተጓዝ። ምንም ዐይነት የሕይወት አጋጣሚ ቢያዘገይህ እንኳ እንዲያስቀርህ ዕድል አትስጠው(ሴትም ብትኾን)።
በፍቅር ሰበብ “ለፍቅር ስል፣ ለሚስቴ ስል፣ ከምወደው ሥራ፣ ከምወደው ትምሕርት…. ..” እንዳትጨርሰው። ይኼን ምክንያት አድርገህ ከዓላማህ ፈቀቅ ያልክ እለት ሚስትህ አንተን የምትንቅበት አንተም ክብርህን የምታጣበትን ቀን በይፋ ማስጀመርህን እወቅ። ምክንያትህ ምንም ይኹን ምን ውስጧ የሚረዳህ(የሚያውቅልህ) የዓላማ ጽናት እንደሌለህ ነው።
የሕይወትህ ዐላማ በምንም የማትቀይረው፣ የማትደራደርበት ሲኾን የምትወዳት ታከብርሃለች። የሕይወትህ ዐላማ በ”ፍቅር” ሲሸነፍ ምን ያክል ደካማ፣ ጽናትየለሽም እንደኾንክ ታሳብቃለህ። ልትደገፍህ የማትችል ድኩም ስትኾን ደግሞ ትንቅሃለች። አንተ “ወድጄሻለሁ” ብለህ ትነፋረቃለህ እርሷ ደግሞ ላይኗ ትጠየፍሃለች። ብዙዎች የተጠሩበትን ዐላማ ገፍተው(ትተው) ሴት አሳደው ያተረፉት ነገር ቢኖር በተራቸው መገፋትን፣መናቅን ነው፤ ታሪክን የኋሊት ዘክር።
ወዳጄ ሚስትህ የምታከብርህ፣ ሚስትህ የምታደንቅህ፣ ሚስትህ ካንተ ጋር ረጅም የፍቅር ዘመናትን ለማሳለፍ ራሷን አሳልፋ የምትሰጥህ ግልጽ የኑሮ ዐላማና ካ’ለት የጠጠረ ጽናትም ሲኖርህ ነው። “አመልክሻለሁ፣ አፈቅርሻለሁ፣ ካላንቺ መኖር አልችልም፣ እሞትብሻለሁ፣ ጉዳዬ…..ነሽ።” እነዚህ ኹሉ አንድ ሰሞን ገላዋን(ወሲብ) ቢያስገኙልህ እንጂ ልቧን አይማርኩልህም። ምን አለፋህ ት….ን…..ቅ…..ሃ…..ለ……ች።
፰ ነገርህን ግልጽ አድርገህ አስቀምጥ። ከወገብህ ጎብጠህ፣ አንገትህን ደፍተህ በትኅትና ሳይኾን ከደረትህ ነፋ ከአንገትህ ቀና ብለህ ዐይኗን እያየህ በልዕልና በንጉሳዊ ሞገስ ይኹን።
፲ ለታዛዥነቷ ሙገሳህ ለእምቢተኝነቷ ደግሞ ወቀሳህ(ቁጣህ) እንደ ስኳርና ጨው ናቸው(ኹለቱም ቢያጣፍጡ በልክ፤ አገባባቸውም ለየቅል ነው)። ትኅትናዋን በፍቅር መግቦት ካልካስከው ግርድና ኾኖ እንዳያሳዝናት፤ ትዕቢቷን በተግሳጽህ ካልገረዝከው (ባትነግርህም “ባይወደኝ እንጂ” ብላ) እንዳትጠፋ ካንተ አይለዩ።
ከእመቤቴ ሌላ የምጠራው ምስክር የለኝም ሁሉን የማማክራት ገመናዬን ሸፋኝ እርሷ ነች፣ አርቲስት መሰረት መብራቴ ከሰርግ ስነ ስርዓቷ በኃላ እያለቀሰች የተናገረችው (ሙሉ ቃለ ምልልሱን ያዳምጡ)
አርቲስት መሰረት መብራቴ በኢትዮጵያ የፊልም ኢንዱስትሪ ውስጥ ቀዳሚ ከሚባሉ አንስት ተዋናይ ውስጥ ነች።መሰረት በኪነጥበቡ ዓለም ጠንካራ ስብዕና፣ የጎላ ኢትዮጵያዊ ለዛ እና መልካም ስነ ምግባር የሕይወቷ ፍልስፍናዎች እንደሆኑ በተለያዩ ጊዜ በሰጠቻቸው ቃለ መጠይቆች ገልጣለች።ባለፈው ሳምንት አዲስ አበባ የድምፃዊት እጅጋየሁ ሽባባው ወንድም ከሆነው ከአቶ ዘውዱ ሽባባው ጋር የጋብቻ ስነስርዓቷን ፈፅማለች።ሰይፉ ፋንታሁን በሳምንቱ መጨረሻ ላይ ቃለ መጠይቅ አድርጎላት ነበር።
ድምፃዊት ሚካያ ብሔር ብሔር በሚባልበት ዘመን ውስጥ ስለ አትዮጵያ ትውልዷን ያስተማረች፣ጠንካራ ትውልድ እንዲመጣ ሕልሟን ያስቀመጠች የሀገር ባለ ውለታ ነች።ዛሬ ኢትዮጵያ ስሟን እንደገና የሚማፀን ትውልድ ብትመለከት እንዴት ደስ ባላት ነበር።
ድምፃዊት ሚካያ ከአምስት ዓመት በፊት በድንገት ከእዚህ ዓለም በሞት ተለይታለች።በዩንቨርስቲ ትምህርቷም ስኬታማ የነበረችው ድምፃዊት ሚካያ ከእዚህ ዓለም በሞት ከመለየቷ በፊት በሴቶች ሕይወት ላይ ያጠነጠነ አዲስ የራድዮ መርሃ ግብር አየር ላይ ለማዋል ዝግጅት ላይ ነበረች።ሚካያ የአንደኛ ደረጃ ትምህርቷን በአዲስ አበባ ቤተለሄም አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት፣የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቷን ደግሞ በንጉሡ ዘመን GCA (Girls Christian Academy) በደርግ ዘመን ስሙ የአብዮት ቅርስ በተሰኘው የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ተምራለች። በአዲስ አበባ ዩንቨርስቲ የመጀመርያ ዲግሪዋን በቋንቋዎች ጥናት የያዘች ሲሆን በአንድ ወቅት አለባቸው ቶክ ሾው ላይ ቀርባ የወደፊት ሕልሟን ስትገልጥ በድምፅ ከመጫወት በላይ በፊልም ትወና መስራት እንደምትፈልግ እና ሀገሯን ማስጠራት ሕልሟ እንደሆነ መናገሯ ይታወሳል።
ሚካያ ከእዚህ ዓለም በሞት በ2006 ዓም ታህሳስ ወር ላይ ስታልፍ ከአዲስ አበባ ዩንቨርስቲ የማስተርስ ትምህርቷን ልታጠናቅቅ ጥቂት ወራት ቀርተዋት ነበር።አርቲስቷ በአፍሪካ ኮራ የሙዚቃ ውድድር ተመርጣ ከ20 ምርጦቹ ውስጥ ከመሆኗ በላይ የውድድሩ አጋማሽ ድረስ በጥሩ ውጤት ደርሳ ነበር።ለውድድር ከመቅረቧ በፊት ስራዋ በፈረንሳይኛ እና እንግሊዝኛ ተተርጉሞ ቀርቦ አድናቆትን አግኝቶም ነበር።በጥቂት ስራዎቿ የኢትዮጵያን ኪነጥበብ ወደ ዓለም መድረክ ታመጣለች ተብላ ተስፋ የተጣለባት ሚካያ በሁለት ሳምንት የተሰማት ድንገት ህመም ሳብያ ሲብስባት ወደ ጥቁር አንበሳ ሆስፒታል ተወስዳ በ37 አመቷ ሕይወቷ በድንገት አልፏል።ድምፃዊት ሚካያ ብሔር ብሔር በሚባልበት ዘመን ውስጥ ስለ አትዮጵያ ትውልዷን ያስተማረች፣ጠንካራ ትውልድ እንዲመጣ ሕልሟን ያስቀመጠች የሀገር ባለ ውለታ ነች።ዛሬ ኢትዮጵያ ስሟን እንደገና የሚማፀን ትውልድ ብትመለከት እንዴት ደስ ባላት ነበር።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዓብይ ቅድምያ ወደ ሱማሌ፣በመቀጠል ወደ አምቦ፣መቀሌ እና በመጪው ጊዜ ደግሞ ወደ ባህር ዳር እና ጎንደር መሄዳቸው ትክክል ነው? አይደለም ? ቅድምያ ወደ ካብኔ ምስረታ መሄድ የለባቸውም ነበር? የሚሉ አስተያየቶች እዚህም እዝያም ይሰማሉ።ይህ ግን ከትክክለኛ የስልት እሳቤ አንፃር መመልከት ያልቻሉ ሰዎች አተያይ ነው።ስለሆነም ቅድምያ ለጉዞ መስጠታቸው ትክክል ነው።ለእዚህም ማስረጃ የሚሆነው ከጉዞዎቹ ምን ተገኙ የሚለውን ለመለካት ስንችል ነው።ውጤቱ የሚለካው ደግሞ በቀላሉ በሚለካ የፖለለቲካ ውጤት ሳይሆን አጠቃላይ ሀገሪቱ ከነበረችበት ወቅታዊ ሁኔታ አንፃር ማመሳከር ሁሉ ይፈልጋል።በእዚህም መሰረት ዶ/ር ዓብይ ከጉዟቸው የሚከተሉትን የማይተኩ ውጤቶች አግኝተዋል። እነርሱም : -
1/ ከጉዞ በፊት ወደ ስልጣን እንደመጡ በሕወሓት በኩል የኢትዮጵያ ሱማሌ ክልልን ከኢትዮጵያ ፖለቲካ የመነጠል እና የህወሓት ጥገኛ ብቻ የማድረግ ሙከራ ከሽፏል።በእዚህም ሳብያ የኢትዮጵያ ሱማሌ ባለስልጣናት የዋለለ አካሄድ ይኖራል ቢባል ጠቅላይ ሚኒስትሩ ግን ሕዝብ ልብ ውስጥ እንዲገቡ ማድረግ ተችሏል።ለእዚህም ከጅጅጋ አየር ማረፍያ ጀምሮ የተሰለፈው ሕዝብ በነቂስ መውጣቱ ለአለቆቹ ማስተላለፍ የፈለገው መልክት ነበር።
2/ በአምቦ ባደረጉት ጉብኝት እና ንግግር ደግሞ የኦሮሞ ማኅበረሰብ በምን ያህል ቁጥር አብሯቸው እንደቆመ ለህወሓት አሳይተውበታል።ይህ ብቻ አይደለም ለቄሮ ታገሱን ለውጥ እናመጣለን በሚል ንግግር ያለፈውን ትግል አወድሰው መጪውን አብረው እንደሚሄዱ የፖለቲካ ኃይሉን አጠናክረው ተመልሰዋል።
3/ ዛሬ በመቀሌ ያደረጉት ጉብኝት ደግሞ እራሱን የቻለ ስልት የያዘ ይመስላል።አንዳንዶች ለምን ሰማዕታት ሃውልት የአበባ ጉንጉን አስቀመጡ? የሰማእታት ሃውልት መሰራት ያለበት ከደርግ ወገንም ለሞቱት ጭምር ነው መሆን ያለበት የሚሉ ሃሳቦች አንስተዋል። ትክክል ናቸው። ይህንን ሃሳብ ትክክል ቢሆንም ወደ ተግባር ለማምጣት ግን ዶ/ር ዓብይ በበቂ ሁኔታ የፖለቲካ ስልጣኑን መረከብ አለባቸው።መቀሌ ላይ ያደረጉት ንግግር በዋናነት በትግርኛ በመናገር እና የትግራይን ጥንታዊነት በማንሳት ህዝቡ በጠላትነት እንደህዝብ እንዳልተፈረጀ ለትግራይ ሕዝብ ለመንገር አጋጣሚውን ተጠቅመውበታል። ይህም ጉዳዩ ከመሪዎቹ ጋር ሳይሆን ሕዝብ እንደ ሕዝብ እንዳይደነበር ነግረውበታል።ይህ ደግሞ መልካም አጋጣሚ ነው።
ባጠቃላይ ዶ/ር አብይ እነኝህን ጉዞዎች ማድረጋቸው እና በቀጣይ ቀናት ወደ ባህር ዳር እና ጎንደር ማምራታቸው አስፈላጊ ነበር። እነኝህን ጉዞዎች ካቢኔ ከመመስረት በፊት ማስቀደማቸው በእራሱ ትክክለኛ ስልት ነው። በጉዟቸው ሁሉ የጠቅላይ ሚኒስትርነቱን ስልጣን በፓርላማው ብቻ ሳይሆን በኢትዮጵያውያን ዘንድ መረጋገጡን እና ተስፋ እንዳጫረ ሁሉ ለህወሓት በግልጥ ነግረውታል።በእዚህም ህወሓት እርሳቸውን የሚጋፋ ከሆነ በጉብኝታቸው ወቅት ለድጋፍ ከወጣው ሕዝብ ጋር ሁሉ መጋጨት እንደሆነ በግልፅ የፖለቲካ ማሳያ መንገድ ለህወሓት የነገሩበት የጥበብ መንገድ ነው።ከእዚህ ሁሉ ግብኝት እና የፖለቲካ ኃይል ማሰለፍ በኃላ ወደ ካቢኔ ምስረታ የመሄዱ ሂደት ከተፅኖ ፈጣሪነት አቅም ጋር ስለሚሆን የዶ/ር ዓብይ አቅም ቀድሞ ከነበረው ጎልብቶ እንዲገኝ አድርጎታል።በሌላ በኩል በጉዞዎቹ ላይ የተገኘው የህዝብ ድጋፍ የተመለከቱ የውጭ ኃይሎች ሁሉ ዶ/ር አብይ ያሰለፉት የህዝብ ብዛት እንዲመለከቱ ያደረገ ብቻ ሳይሆን ሂደቱ በህወሓት ቢደናቀፍ ምክንያታዊ ያልሆነ ነገር ግን የስልጣን ጥማት ብቻ መሆኑን ፍንትው አድርጎ የሚያሳይ ክስተት ሆኗል።ስለሆነም የዶ/ር ዓብይ ጉዞ ትክክለኛ እና ውጤታማ ነበር።ለመጪው ለውጥም ትልቅ የፖለቲካ ጉልበት የሚሰጣቸው ይሆናል።
ህወሓት የዶ/ር ዓብይን የትግራይ ጉብኝት ለምን ፈራችው? ኢትዮጵያዊነት በሱማሌ ኢትዮጵያም ክልል የጎሳ ፖለቲካን ማሳፈር ጀምሯል፣ እና አንጋፋው ድምፃዊ ጥላሁን ገሰሰ ሙት ዓመቱ ሲታወስ (የጉዳያችን ማስታወሻ)
ላለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት በኢትዮጵያ የፖለቲካ መድረክ ላይ ሁለት ኃይሎች በዋናነት ታይተዋል።እነርሱም የኢትዮጵያዊነት አሰባሳቢ ማንነት እና የጎሳ ፖለቲካን ማዕከል ያደረጉ ነበሩ።የጎሳ ፖለቲካ ግን በሂደት ከአርባ ዓመት በፊት በነበረው የሶሻሊስ ርዕዮት ጋር በተዛመደ መልኩ ሳይሆን መሰረቱን ብቻ በሶሻሊስት መንገድ ያስቀመጠ የሚመስል ግን ውስጡ በርካታ ሸፍጥ፣ሙስና፣ጭካኔ የተሞላበት እንደሆነ የኢትዮጵያ ሕዝብ ከመቼውም ጊዜ በላይ ግልጥ ሆኗል።ከ1966 ዓም አብዮት ጀምሮ ስለ ጎሳ አብዮት ሲያቀነቅኑ የነበሩ በዘመነ ህወሓት ወቅት ባገኙት የጎሳ ፖለቲካ ውስጥ እየተሰገሰጉ ከህወሓት ጋር ስለ ጎሳ ፖለቲካ ሲሰብኩ ቆይተው ዛሬ ሺዎችን በሞት ሌሎች አስር ሺዎችን ወደ እስር ቤት ወርውረው እስካለፈው ሰኞ ድረስ የኢትዮጵያ ፓርላማም ሆነ የመገናኛ ብዙሃን ስለ ኢትዮጵያዊነት ሳይወራባቸው መጋቢት 24/2010 ዓም ዶ/ር ዓብይ አህመድ በጠቅላይ ሚኒስትርነት ሲመረጡ የ27 ዓመቱን በኢትዮጵያዊነት አጀንዳ ላይ የተደረገ አድማን ለመጀመርያ ጊዜ ሰበሩት።
ይህ የኢትዮጵያዊነት ስሜት በአቶ ለማ እና ዶ/ር ዓብይ በእራሱ በህወሓት መንደር ውስጥ ተስተጋብቶ ባለፈው ቅዳሜ ጅጅጋ ላይ ተደግሟል።የኢትዮጵያ ሱማሌ ክልል ዋና ከተማ ጅጅጋ እና የአካባቢው ነዋሪ ከፍተኛ ባለስልጣን ወጥቶ ለመቀበል አደባባይ የወጣው ምናልባት ከኮለኔል መንግስቱ ዘመን ወዲህ ለመጀመርያ ጊዜ ባለፈው ቅዳሜ መጋቢት 29/2010 ዓም ነው።ከጅጅጋ አየር መንገድ ጀምሮ ዳር እና ዳር የተሰለፈው ሕዝብ በደስታ ስሜት እና ኢትዮጵያዊነት በፈነቀለው ሳግ እና ሆታ ሲታይ የጎሳ ፖለቲካ ምን ያህል ስሜቱን ጎድቶት እንደነበር የሚያሳይ ነበር።በጅጅግ አየር መንገድ እና ጉባኤው በተደረገበት አዳራሽ እንደ ቀስተ ዳምና ዙርያውን የተሰቀለው የኢትዮጵያ ሰንደቅ ዓላማ በተጨማሪ እያንዳንዱ የጉባኤው ተሳታፊ በእጁ የያዘውን ሰንደቅ ዓላማ በእየንግግሮች መሃል ሲያውለበልብ እና ስሜቱ እየተፈነቀለ ሲነሳ እና ስቀመጥ መመልከት በራሱ ልዩ ስሜት ይፈጥር ነበር።
ከጅጅጋው ትይንት ግን ሁለት ነገሮችን መመልከት ይቻላል።አንዱ ክልሉ አቤት የሚልበት ያጣ የነበረ እና በአንድ በኩል የክልሉ ፕሬዝዳንት ቅጥ ያጣ እና ጨካኝ አገዛዝ ያስመረረው መሆኑን እና በሌላ በኩል ህዝቡ ምን ያህል ኢትዮጵያዊነቱን በሚገባ የሚያውቅ መሆኑን ሁሉም እንዲረዳለት አጋጣሚ አጥቶ የነበረ መሆኑን መረዳት ይቻላል።ከእዚህ በተጨማሪ ህወሓት የሚያቀነቅነው የጎሳ ፖለቲካ ያተረፈለት እልቂትን እና ስደትን መሆኑን በሚገባ መረዳቱን በአደባባይ ለኢትዮጵያ ሕዝብ ተናግሯል።
ዶ/ር ዓብይ አህመድ ጠቅላይ ሚኒስትር ከሆኑ በኃላ ህወሓት በሃሳብ ደረጃ የበተናትን ኢትዮጵያን የመሰብሰብ እና ስነ ልቦናዊ አንድነት ለመፍጠር ጥረት እያደረገ እንደሆነ በትክክል እየታየ ነው።በአንድ ሳምንት ውስጥ በሱማሌ ክልል የፈጠሩት በተለይ በሕዝብ ዘንድ የፈጠሩት የአብሮነት ስሜት እጅግ ከፍተኛ ነው። ይህንኑ ጉዞ በመቀጠል በመጪዎቹ ጊዜዎች ወደ አምቦ እና መቀሌ ጉዞ እንደሚያደርጉ እየተሰማ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩ ወደ መቀሌ የሚያደርጉት ጉዞ ላይ ግን ህወሓት ከአሁኑ ብርክ አስይዞታል።ለእዚህ ደግሞ ዋናው ምክንያት ህወሓት የትግራይን ሕዝብ ላለፉት አርባ ዓመታት ሲያስደነብርበት የነበረውን የጎሳ ፖለቲካ እና የትግራይ ሕዝብ ህወሓት ከሌላ በተቀረው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጥቃት እንደሚደርስበት የሚተርከውን ተረት ዶ/ር ዓብይ ውሃ ላይ የተጣለ ኩበት እንደሚያደርግበት እና ቢያንስ ወጣቱን ክፍል ልብ እንደሚከፍልበት የሰጋው ህወሓት በአፈ ቀላጤዎቹ አማካኝነት አዲስ ፕሮፓጋንዳ ከፍቷል።ይህም ሆኖ ግን በአንድ ሳምንት ውስጥ ብቻ በርካታ የስርዓቱ ደጋፊ ወጣቶች አንዳንዶቹ እንደ ስልት ሌሎች ደግሞ የመጪው ጊዜ እውነታ ይሄው ነው በሚል የኢትዮጵያዊነት ስሜት ሲያንፀባርቁ እየታዩ ነው።ኢትዮጵያዊነትን በማውራት ብቻ የሚገለጥ እንዳልሆነ የታወቀ ነው። ሆኖም ግን የዶ/ር ዓብይ መቀሌ ላይ ሄደው የሚያደርጉት ንግግር (በትግርኛ እና በአማርኛ እንደሚናገሩ ይጠበቃል) የትግራይ ወጣት በሁለት ምክንያቶች እንደሚደግፈው ይታወቃል።ይሄውም አንድ: - የህወሓት ህወሓት ከሌለ ሌላው ሕዝብ ይበላሃል እያለ የሚተርከው ትርክት ቁልፍ በሆኑ አገላለጦች በተሞሉ የዶ/ር አብይ ንግግሮች ስለሚንኮታኮቱ እና ሁለት: - ወጣቱ የክልሉ ሕዝብ ከቀደሙት የህወሓት አመራሮች ጋር በተለያየ ጊዜ ግጭት ውስጥ የገባ እና አስተሳሰባቸው ጊዜ ያለፈበት እንደሆነ ስለተረዳ ይህንን ስሜቱን የምያቀጣጥልለት አንዳች ኃይል በሚፈልግበት በእዚህ ወሳኝ ወቅት የሚደረግ ንግግር ስለሆነ። የዶ/ር ዓብይ ንግግርም ዘመናዊ አስተሳሰብ ያለፈውን የአርባ ዓመት የእነ አቦይ ስብሐት የተንኮል ድር የያዘ የአስተሳሰብ ጥግ በሚንድ መልኩ የሚነገር ስለሚሆን ነው። ሌላው ቀርቶ የህወሓት ማዕከላዊ ኮሚቴ አባላት ልጆች ሳይቀሩ ዶ/ር ዓብይን ማታ ማታ ሲያደንቁ መስማት ለአዛውንት የህወሓት አባላት ራስ ምታት ሆኗል።ስለሆነም የዶ/ር ዓብይ የመቀሌ ንግግር በህወሓት መንደር እንደ ጦር እየተፈራ ነው።
የሶስት ዘመን ትውልዶችን ያገናኘው አንጋፋው ድምፃዊ ጥላሁን ገሰሰ ከእዚህ ዓለም በሞት ከተለየ ዘጠነኛ ዓመቱን ሚያዝያ 11 ቀን ይሞላዋል።ጥላሁን በደረሰበት ጉዳት ለትውልድ እና ለሀገር በማሰብ ሆድ ይፍጀው ብሎ በይቅርታ የኖረ የትውልድ አባት ነው።መስከረም 17/1933 ዓም ወሊሶ የተወለደው ጥላሁን ገሰሰ ወደ አዲስ አበባ የመጣው በጭነት መኪና ላይ ተጭኖ እንደነበር ታሪኩን የሚያውቁ ያወሳሉ።በ1995 ዓም ስለ ጥላሁን አንጋፋው ድምፃዊ መሐሙድ አህመድ በእንባ እየታጠበ ሲናገር እንዲህ ብሏል።
“እኔና ጥላሁን አንድ ቀን ወደ ወሊሶ ሔደን ነበር። ወሊሶ አያቱ አሉ። እርሳቸውጋ ተጫውተን ስንወጣ ጥላሁን ገሠሠን ሰላም የሚለው ሰው በዛ። በረንዳ ላይ ከሁሉም ጋር ይጫወታል። በዚህ ጊዜ አያቱ እኔን ወደ ጓሮ ወሰዱኝና ሳር ከመሬት ነጭተው በእጄ አሲያዙኝ። ከዚያም እንዲህ አሉኝ። “በምድር የሰጠሁክን በሰማይ እቀበልሃለሁ። ጥላሁን እናትም አባትም የለውም። እህት ወንድም የለውም። ያለኸው አንተ ነህ። ልጄን አደራ። አንተ ነህ ወንድሙ አንተ ነህ ያለኸው! ብለውኛል። ይሔን ታሪክ ለጥላሁን ገሠሠ ነግሬው አላውቅም። ገና ዛሬ ለናንተ መናገሬ ነው። ግን ሁል ጊዜ ይሄ አደራ አብሮኝ ስላለ ጥላሁን ገሠሠ በሄደበት ሁሉ እኔ ከጀርባው አለሁ። የአደራ ጓደኛዬ ነው''
ጥላሁን ገሰሰ እስካሁን በስሙ የተሰየመ አደባባይ፣ሙዜም ወይንም የአደባባይ መታሰብያ የለውም።የሶስት ትውልድ አገናኝ እንደመሆኑ ግን መታሰቢያ ማስቀመጡ ለኢትዮጵያ ኪነ ጥበብ ያለው ፋይዳ ቀላል እንዳልሆነ ብዙዎች ይናገራሉ።
እቶም ኣርባዕተ ሰባት ኣብ ውሽጢ ዝሓለፈ ሰለስተ መዓልታት ብዝተገብረ መርመራታት ዝተረኽቡ ክኾኑ ኸለዉ-ቁጽሪ ኣብ መላእ’ታ ሃገር ዝተመዝገቡ ናብ 39 ደይቡ`ሎ።
በዚህ ሳምንት፣ ወደ ካርቱም የተመለሱ አንዳንድ የሱዳን አማጽያን መሪዎች፣ ከመንግስት ጋር ያደረጉትን አዲሱን የእርቅ ስምምነት በጥሩ መንፈሰ ተግባራዊ ለማድረግ ቁርጠኝነት ያላቸው መሆኑን ተናግረዋል፡፡
ኤርትራውያን ተቐማጦ ለንደን፡ መንግስቲ ምስሪ ምስ ውልቀምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ተሓባቢሩ፡ ኣማኢት ኤርትራውያን ስደተኛታት በስገዳድ ናብ ኤርትራ ምስጓጉ ብምቅዋም ኣብ ለንደን ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ምስሪ ዕዉት ሰላማዊ ስልፊ ኣካይዶም።
ልዑል በኢትዮጵያ የነገሥታት ተወላጆች፤ የታላላቆች መሳፍንትና ባላባቶች የወንድ ፆታ የስም ቅጽል፣ ማዕርግ ሲሆን ትርጓሜውም ከፍ ያለ፤ በላይ የኾነ፣ ላይኛ፤ ከፍተኛ ማለት ነው። [1]
ሕቡራት መንግስታት ኣመሪካ ንሃብቲ ሓላፊ ፖለቲካዊ ጉዳያት ህግደፍን ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኢሳያስን ኣቶ የማነ ገብራኣብ ከይንቀሳቀስ ከምዝኣገደቶ ድምጺ ኣመሪካ ኣብ ናይ ሎሚ 16 ሚያዝያ ዜናኣ ኣቃሊሓ።
ከደራሲው መጽሐፍ ውስጥ የተዘገበው “ኢሳያስ እና በዙርያው ያሉት ባለስልጣኖች ሁሉ” ትውልድ ሐረጋቸው ‘ከኢትዮጵያ/ትግራይ ስለሆነ፤ ለወንጀላቸው ተጠያቂነት የትውልድ ሐረጋቸው ከተገኘው ባሕሪ እንደሆነ እና ኤርትራዊ ደም ስለሌላቸው በሕዝቡ ላይ ባዕዳዊ የጭካኔ ስርዓት መስርተዋል’፡ ሲል ለመጥፎ ስራቸው ለኢትዮጵያ ያለው ጥላቻ እና የተሳሳተ ግንዛቤ ስያንጸባርቅ ታነባላችሁ። በደራሲው የተሳሳተ ያልበሰለ አመለካከት ፤ እነ ኢሳያስ እነ የማነ እና ሐጐስ ክሻ ….ኤርትራዊያን ቢሆኑ ኖሮ “ኤርትራ” የምድር ገነት ትሆን ነበር” ማለት አምባገነንነት በሐረግ ፤በትውልድ የሚመጣ እንደሆነ የሚገልጸው ምክንያት ኤርትራ ስለ ኢትዮጵያ ያላቸው ጥላቻ እና የተሳሳተ አመለካከት ምን ያህል ስር እንደሰደደ ነው። ስለዚህ ያንን እንደተጠበቀ ሆኖ የሚከተለውን በጥሞና አንብቡ።
የዛሬ መነጋገሪያችን አምና ያቆምኩትን ከትግርኛ መጻሕፍት ዓለም ትንተና አምድ እንድቀጥል ያስገደደኝን ሰሞኑን አንድ አስደናቂ የትግርኛ መጽሐፍ ያነበብኩትን በጨረፍታ ላካፍላችሁ ነኝ። ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ (እቅድ ለአረም እርሻ) ወይንም ( እንክርዳድ የመዝራትን እቅድ ያስከተለው ሰበብ) በሚል ርዕስ የሻዕቢያው ኢሳያስ አፈወርቂ ሳሕል ተራራ በ1973 ዓ.ም (በፈረንጆች አቆጣጠር) “መንካዕ” (የሌሊት ወፍ) በሚል ርዕስ ኢሳያስ ተቀናቃኞቹን ለማስወገድ የጻፋት፤ እስከዛሬ ድረስ ብዙ ሰው ያላነበባት እና ይፋ ያልወጣች ከግል ሻንጣው ወደ ግል ሻንጣው ከመሸጋገር በስተቀር ሌላ ቦታ አንዲቀመጥ ያልተፈቀደ ኢሳያስ እራሱ የጻፋት ያታሪካዊ የድርጅቱ መጽሐፍ ጋር ተደምሮ በጠቅላላ ወደ 622 ገጽ የያዘ የኢሳያስ አፈወርቂ ማንንትን የሚገልጽ መጽሐፍ ነው በጨረፍታ የማሳያችሁ።
ድርጅቱ ወንጀሎች፤እንዲሁም የድርጅቱ ታጋዮች ስቃይ እና ኤርትራኖች ለመገመት የሚያስቸግር መስዋእትንት እና መከራ ተቀብለው ያገኙትን “ነፃነት” ውጤቱ አሳዛኝ እና የሲኦል ምድር ሆና፤ ኤርትራ የኢሳያስ እና የጥቂቶች ንብረት እንዴት ሆና እንደቀረች፤ እንዲሁም ሕዝቡ ያልጠበቀውና አይቶት ወደ የማያዉቀው ስቃይ እንዴት እንደተዳረገ “አለና” (አለን) በሚል የብዕር ስም የሚጠራው የድርጅቱ ታጋይ የነበረ አቶ ረድኢ መሓሪ የተባለ ኤርትራዊ የጻፈው ይህ ልብ የሚሰርቅና የሚያሳዝን የትግርኛ መጽሐፍ የትግርኛ ትግርኛ የሚያነቡ ሰዎች እንዲያነቡት እጠቁማለሁ።
መጽሐፉ በኤርትራ ታጋዮች ላይ የተሰነዘሩ ሦስት የኢሳያስ የእልቂት ዘመቻ እቅዶችን (1) መንካዕ (2)የሚን (ቀኝ አክራሪ ክንፍ) (3) G15 (ከባድሜ ጦርነት ወዲህ “የጥገና ለውጥ” ስለጠየቁ ኢሳያስ ያሰራቸው 15 የድርጅቱ ከፍተኛ መሪዎችና የኢሳያስ የጭካኔ እርምጃ በማውገዝ ያጋልጣል። በዚህ ድረገጽ የተጻፉ የዘመን አቆጣጠሮች ደራሲው በተጠቀመው በአውሮጳዊያን ዘመን ነው።
መጽሐፉ ለገበያ ከወጣ በጣም ሁለት ወሩ ነው። መጽሐፉ የተላከልኝ ከቅርብ ወዳጄ ሲሆን፤ መጽሐፉ ከጀመርከው እንደትጨርሰው የሚያስገድድ ማራኪ የአጻጻፍ ስልት እና ለሕሊና የሚከብዱ የድርጀቱ መሪዎች እና የኢሳያስ ባሕሪዎች እና ግፎችን እያሳዘነም ቢሆን ያሳያል። ለአማርኛ አንባቢ እንዲመች እራሴ “ርዕስ እየሰጠሁ’ በጥቅስ እያሳየሁ የማስንብባችሁ መጽሐፉ ለመጀመሪያ ጊዜ የኤርትራ መሪዎች አስከፊ ገጽታ እና ታሪካቸው ካሁን በፊት በማንኛውም ሰነድ ተጽፎ ወይንም ተነብቦ የማያውቅ ውስጣዊ ጓዳቸውን ጎርጉሮ ያጋለጠ መጽሐፍ ነው።መጽሐፉ ካነበብኩት በሗላ የተሰማኝ ቁጭት “የወያኔ ትግራይ” ታጋዮች (ለማጋለጥ ከመኮሩ ጥቂቱ ታጋዮችን አይመለከትም- ምስጋና ይድረሳቸው) ምነው እንደዚህ ጸሐፊ በሆኑልን? የሚል ቁጭት እና ንዴት ነበር የተሰማኝ።
ደራሲው “ሻዕቢያ” ወይንም በትግርኛ አጠራሩ “ህዝባዊ ግምባር” ተብሎ በሚጠራው የኤርትራ ነፃ አውጪ ድርጅት ውስጥ ከ1974 ዓ.ም ታጋይ የነበረ ነው። ድርጅቱ ውስጥ በቆየበት በርካታ አመታት፤ ብዙ አሰቃቂ ጦርነቶችን ተካፍሏል። በሺዎቹ አ’ሰልፎ ለኤርትራ ኗሪዎች ነፃነትና መብት አጐናጽፋለሁ ብሎ ወደ ጫካ እና ሳህል ተራራ የገባው ሻዕቢያም ቢሆን የኤርትራዊያን መብት ተጋፍቷል ተብለው “ባዕድ ገዢዎች” ተብለው በኤርትራዊያን ከሚከሰሱት ስርዓቶች በባሰ መልኩ የታጋዮች እና የኗሪዎች መብት በሳዛኝ መልኩ በጫካ አስተዳደሩም ሆነ ወደ መንግስትነት ደረጃ ከተለወጠ በሗላም ብልሹ እና አረመኔዊ አስተዳደሩ በመቀጠል የኤርትራ ሕዝብ ከመቸውም ጊዜ የከፋ አሳዛኝ ሕይወት እየኖረ እንዳለ ደራሲው በዓይኑ ያያቸው፤በሕሊናው ለአመታት የዘገባቸው ትዝታዎቹ እና ድርጁቱ ከተመሰረተ ጀምሮ እስከ አሁን ድረስ በመሪነት የሚገኘው አምባገነኑ የኢሳያስ አፈወርቂ ብልሹ የአመራር ውጤት ኤርትራ አሁን ወዳለችበት በዓይነስውርነት ወደ እምትራመድበት አሳዛኝ ታሪኳ እንዴት እንደገባች ግልጥልጥ አድርጐ በመጽሐፉ ውስጥ አስፍሮታል።
በደራሲው አዘጋገብ የኤርትራ ነፃነት ወደ አሳዛኝ ፍጻሜ መድረስ የመጀመሪያው ተጠያቂ ያደረገው የአሁኒቷ ኤርትራ መሪ ኢሳያስ አፈወርቂን ሲሆን፤ ለሰውየው አምባገነንት ቀጣይ መንገድ ጠራጊዎች አብረውት ሲያጫፍሩ የነበሩትን ድርጅቱን የለቀቁ አመራሮችና አንዳንድ ምሁራን እንዲሁም አሁንም አብረውት በመከተል ያሉ “ምሁራን” ተብየዎች እና የድርጅቱ ከፍተኛ ወታደራዊ አዛዦች ከኢሳያስ ባልተናናሰ በማውገዝ ተጠያቂ ያደረጋቸዋል።
ደራሲው የኢሳያስ ባሕሪ ምንነት፤የስልጣን ጥመኝነት ሲገልጽ በሎሌነት የሚያያቸው የያንዳንዱ ምኒስተሮቹ ባሕሪ እና የስልጣን ብልግና በዝርዝር በስም እየጠራ ሕዝቡ እንዲገነዘብ አድርጓል።
ኢሳያስ ከባድ የመጠጥ ሱሰኛ እንደሆነ እና በመጠጥ ሃይል ሲሸነፍ አብረውት የሚያጣጡትን ሚኒስትሮቹን እና ጀኔራሎቹን በጥፊና በእርግጫ ሲደበድባቸው፤ በድብደባው ምክንያት በአካላታቸው ከባድ ጉዳት ሲደርስባቸውም ወደ ውጭ አገር በመላክ ምስጢራዊ ሕክምና እንደሚደረግላቸው ይገልጻል።የተደበደቡት ከፍተኛ የወታደራዊ እና ሲቪል ባለማዕረጎችም በስም ዝርዝራቸው አስቀምጦታል።
እንደምታስታውሱት በየጊዜው ሳይሰለቸኝ የትግራይ ምሁራንም ሆኑ የወያኔ ትግራይ ታጋዮች የሚያውቁትን የወያኔ መሪዎች የገበና ማሕደር እና ድርጅቱ በሕዝቡ ላይ ያደረሰው መከራ እስካሁን ድረስ ያልተገለጠ ምስጢር ለታሪክ እንዲያስመዘግቡ ደጋግሜ ብጠይቅም፤ እስካሁን ድረስ በጣት የሚቆጠሩ ጥቂት ታጋዮች ወደ ፊት በመምጣት የሚችሉትን ለማጋለጥ ሞክረዋል። እነዚህ ምስጋና የሚገባቸው ቢሆንም ከሻዕቢያ ባልተናናሰ ብሔራዊ ወንጀል እና ሰብአዊ መብት የጣሰ ወያኔን የሚያክል ወንጀለኛ ድርጅት ብዙ ታጋዮች ካሁን በፊት ካነብብናቸው ምስጢሮች በበለጠ በብዙ መቶዎች የሚወጡለት መጽሐፍ ታትሞ ለታሪክ በተመዘገበ ነበር። አለመታደል ሆኖ አሁንም ለእኛ ባልገባን ምስጢር ሚስጢሮቹን በየጓዳቸው እና በየልባቸው አፍነው በመያዝ “የወንጀላቸው ተባባሪዎች ሆነዋል” (ይህ በጥቅስ የጠቀስኩት ቃል ከአመታት በፊት ተጠቅሜ በመጻፌ ከወያኔዎች ወቀሳ/ስድብ በኢመይል ድረሶኝ እንደነበር ትዝ ይለኛል)።
በቅርቡ እንደ አቶ ረድኢ መሓሪ የመሳሰሉ በርካታ ኤርትራኖች ባስደናቂ ሁኔታ ኤርትራኖች ባልተጠበቀ ጊዜ የድርጅታቸውን ምስጢሮች ለህዝብ ይፋ በማድረግ ቁጭታቸውን ለታሪክ በማስመዝገባቸው አብዛኛው የኤርትራ ህዝብ የልቡን ነግረው ቅቤ እንዳጠጡት/እንዳሰደሰቱት ሁሉ ለእኛም ለኢትዮጵያዊያንም በቅርቡ ከወያኔ ታጋዮች በተመሳሳይ የወያኔ መሪዎች የተደበቁ ወንጀሎች እና ብልሹ አስተዳደራቸውና ባሕሪያቸው እንዲያጋልጡ አሁንም እንማጠናለን።
ደራሲው አቶ ረድኢ መሓሪ እንዳለው “የተደበቁ የህ.ግ.ደ.ፍ አመራር ቡድን ምስጦር እና ወንጀል መናገርና መጻፍ ለሚቀጥለው ትውልድም ሆነ አሁን ያለው ወጣት ትውልድ ማስተማርና ማሳወቅ የሚያስፈልገው ወቅቱ አሁን ገና አመራሩ ከስልጣን ከመወገዱ በፊት ነው።”
“የኢሳያስ አፈወርቂ ገበና የምናውቀው ብዙ አለ፤ ነገር ግን ደህና ጊዜ አለን፤ቀስ ብለን፤ረጋ ብለን እናደርገዋለን ብለው ምስጢሮችን ቀብረውት የሚገኙ ሰዎች ውሳኔአቸው የተሳሳተ መሆኑን ላስገነዝባቸው እወዳለሁ። ምክንያቱም ገና በመቀጠል ላይ ያለ የተቀበረው የኢሳያስ አፈወቂ መርሃ ግበር፤ ተንኰል እና ምስጢር አፍራሽ እንጂ ገምቢ ባለመሆኑ፤በመዳፉ ስር ተጨፍልቆ በባርነት ቀምበር የተያዛው ሕዝብ ላይ ተጨማሪ ጥፋት ከማውረዱ በፊት ለማስቆም ይረዳል።ከስልጣን ሳይወገድ በቁሙ ምስጢሮቹና ወንጀሎቹን እንደነቃንበት እንዲያውቅልን እና አሞኝቶን እንዳልሄደ እሱም እንዲያውቀውና ሓፈረት ምን መሆኑን የሚያውቅ ከሆነ “አታላይ ሕሊናው ውስጥ ሰርጾ እንዲሸማቀቅ ይረዳል።” ይላል ደራሲው። ስለሆነም ወያኔዎችም ከኤርትራው ደራሲ ድፍረት እና እውነት በመመለክት አርአያነቱን እንደሚቀስሙ ተስፋ አለኝ።
የሆኖ ሆኖ ኤርትራኖች በቅርቡ ሰምተነው የማናውቀው ታሪክ ይፍ እያደረጉ ነው። ከዚህ ጻሃፊ ማለት /አለና/(ከአቶ ረድኢ መሓሪ) ሌላ ሰሞኑን “ፓይለት” በሚል የብዕር ስም በፓልቶክ እና በየሬዲዮኖቻቸው በጣም አስገራሚ ሰነድ ይፋ እያደረገ ነው። ሌላው የጂ 15 የተባሉት እስረኞች ጠባቂ የነበረም ብዙ ምስጢሮችን በቢሲ ዜና ማሰራጫ ማጋለጡ ይታወሳል።
የኢሳያስ አፈወርቂ እናት ወ/ሮ አረጋሽ ከረን ከተማ ቡና ቤት በሰራተኛነት ተቀጥረው ሲሰሩ ከየመናዊ ዜጋ እንዳረገዙት እና በምስጢር ግን በወላጅ አባትነት የሚታወቁት አባቱ አቶ አፈወርቂ ሆኖ እንዲያድግ እንደተደረገ በወሬ ደረጃ ከሚታሙ የኢሳያስ ማንንት “የሚነገሩ ሚስጥራዊ ወሬዎች” በማለት በወሬ ደረጃ ደራሲው ጥቂት ዝርዘሮችን በማስፈር የሰማውን የኢሳያስ ማንነት ጽሑፉ ይጀምራል ።
ያም ባይሆን በሁለቱ ወላጆቹ የትግራይ ሰው እንደሆነ እና የባዕድ ባሕሪው ኤርትራን እየቀጠቀጣት ያለ ትከሻው ላይ ትንሽ ተራራ ያበቀለ የዘመናችን አምባገነን “ኤርትራዊ ቦካሳ” ነው ይለዋል። አለፍ ብሎም “ሰንደቃላማ የተከለ ሽፍታ” በማለት ይጠራዋል። በዚህ የስልጣን ጉጉቱ ወደር የሌለው ሰው በመሆኑ ወደ ስልጣን ለመውጣት ከ295 የታወቁ መካከለኛ እና ከፍተኛ ምሁራንን ገድሏል። እሺ ብለው ሲታዘዙት የነበሩትና የሚለውን የሚደግሙ “ፓፓጋሎ” (‘ተናገሪ ወፎች’ ይላቸዋል ደራሲው በጣሊያንኛ ቋንቋ) የሆኑ ታዛዦቹ እና በትግሉ ወቅት በረሃ ያልነበሩ ነገር ለቅላቂ እና ተሞዳሟጅ ኤርትራዊያን ከውጭ በማስመጣት ኤርትራን “ነፃ አገር” ብሎ ከመሰረተ በኋላ ኤርትራ በኢሳያስ ስር የታየው ጉድ እንዲህ ያቀርበዋል።
ኢሳያስ ስታሊናዊ ባሕሪ ስለነበረው ነፃነት እና መብት አስገኛለሁ ብሎ ትግሉን በተቀላቀለ ታጋይ ላይ በኢሳያስ የመነፅር ክትትል ውስጥ ነበር። በሰዎች ላይ ቅጣት ሲፈጸም የጭካኔው ብዛት “የጀርመን ናዚዎች ሲደርጉት እንደነበር ሁሉ ሰዎች ዳቦ መጋገርያ/ፎረኖ ውስጥ ይጠበሱ ነበር፤ እንደ ዶሮ የፈላ ውሃ በሰውነታቸው ላይ ተደፍቶባቸው ይገሸላለጡ ነበር፤ ሰዎች ከዛፍ ግንድ ጋር ታስረው ወተት በላያቸው ላይ እንዲፈስባቸው ይደረግ ነበር (በትንኝ እና ዝምብ እንዲወረር)። ይህ ድርጊት በዓይኑ ያላየ ሰው ለማመን የስቸግረው ይሆናል፤ ነገር ግን ተደርጓል። እንሆ ወንጀለኛው ኢሳያስ ከ1970 ዓ.ም (ፈረንጅ አቆጣጠር) እስከ 1991፤ በ20 ዓመት የትግል ወቅት ውስጥ ከ290 የታወቁ ምሁራን እንደፈጀ ከነስም ዝርዝራቸው የተመዘገበ እውነታ ነው።
ከነፃነት በኋላ ፋጌና በተባለ አካባቢ ሰፊ መሬት በማልማት ሓሺሽ/እፀ ፋሩስ በማብቀል በዲፕሎማሲ ሻንጣዎች ወደ መካከለኛው ምስራቅ፤ናይጀሪያ፤ኬኒያ ወደ የራሱ ዲፕሎማቶቹ በመላክ አሰራጭ ቡድን በማደራጀት በሕገወጥ ዶላር ለማግበስበስ ለገበያ ይሸጣል።
ለማማን በሚያስቸግር ባሕሪ ዓለም ሕጋዊ አገርነቱን አውቆለት የተባበሩት መንግስታት መዝግቦት ሰንደቅ ዓለማ የሰቀለ መንግስት፤ካለ ህግደፍ በቀር እህል እንዳይሸጥ ብሎ ነጋዴን በጥብቅ እየተቆጣጠረ እና ቢፈቅድም ነጋዴው ኪሳራ ውስጥ እንዲገባ እያደረገ፤ እራሱ ግን የሓሺሽ አዝመራ እየሰበሰበ ይሸጣል። በከበሩ ሉል ድንጋዮች፤ አልማዝና ወርቅ የመሳሰሉ ከዚህም ከዚየም ከያገሩ በመሰብሰብ በጥቁር ገባያ ውስጥ ንግዱን ያጧጡፋል፤የጦር ሕገ ወጥ መሳሪያዎችን በማዟዟር ዶላር ይሰበስባል፤ከባሕር ጠለፋ አሸባሮወች ጋር በመተባበር የንግድ መርከቦችን በጠለፋው ሂደት ተሳትፏል። እንደዚህ ያለ አስገራሚ ሽፍታ “መንግስት” ታይቶም ተሰምቶም በታሪክ አይታወቅም።
ኤርትራ ውስጥ የአማርኛ ሙዚቃ እንዳይደመጥ በሕግ ተከልክሎ ነበር። በየሙዚቃ መሸጫ መደብሮች ውስጥ የነበሩ የአማርኛ ሙዚቃ ካሴቶች፤ሲዲዎች እና ቪዲዮዎች በዘመቻ እንዲሰበሰቡ ተደረገ። አማርኛ ሙዚቃን ያዳመጠ ወይንም ያዳመጠች ከባድ ቅጣት እንደሚደርስባት ማስጠንቀቂያ ተላለፈ። የተገላቢጦሽ በህግደፍ ባለስልጣኖች መኪና ውስጥ የሚደመጡ ሙዚቃዎች ግን የአማርኛ ሙዚቃ እንጂ የትግርኛ ሙዚቃ አልነበረም። (ይህ ዜና እኔም በዳድሜ ጦርነት ውቅት ወይንም ከዛ በፊት ይመስለኛል ሃዋሪያ ጋዜጣ ከኤርትራ ጋዜጣ አንባቢ አምድ ውስጥ ያገኘሁትን ተርጉሜ አቅርቤው ነበር ፤ ጌታቸው ረዳ)
ይህም ሆኖ፤ ከወደ ማመሺያው ከሰዓት በኋላ ግን በየመአዝኑ የአማርኛ ሙዚቃ ሲለቀቅ የካቴድራለ እና ጎዳና ሓርነት (ኮምብሽታቶ) አካባቢ ወደ አዲስ አበባነት ይቀየራሉ። ዛሬ ግን “ቲቪ ኤሬ” የሚያስተላልፈው ዜና አንድ ነገር ለአስር አመት ሳይሰለች እየደጋገመ ውሸት እና የቸከ የካቢኔ ሚኒሰትሮች ደባራ ዘገባ እያስተላለፈ የሕዝቡን ጀሮ ስላሰለቸው፤ ሕዝቡ አሰልቺውን ውሸት ከማዳመጥ ይልቅ “ሽንግርዋ” በመባል የሚታወቀው የድምጻውያን ውድድር መዝናኛ ክፍለጊዜ ማየት እና ማዳመጥን መርጧል።
1- ቤተክርስትያን እና መስጊድ በለማኞች የተጥለቀለቀ ነው። ረሃብ የፈጠረው እምባ ከህፃናቱ ዓይን አንደ ውሃ ሲወርድ አንጀት ይበላል። የወላጆች ትላልቅ ውብ ዓይኖች ተሟጠው ወደ ውስጥ ገብተው ጉድጓድ ሰርተዋል። የሙሽሮች ውብ አገጫቸው ወደ ውስጥ ተሰርጉዶ አጥንታቸው ወደ ውጭ አሞጥሙጦ ይታያል።ምን የመሰለ ቀጭን ነጭ ጋቢ ጣል አድርገው የለበሱ፤ ሌሎችም በጥቁር ሻሽ ፊታቸው የሸፈኑ ክርስትያን እና እስላም ውብ ወጣት እህቶቻችን እና እናቶች በሃፍረት እራሳቸውን ላላማሳወቅ ተሸፋፍነው በየጐዳናው ሲለምኑ ይታያሉ።
2- ሴቶች ታጋዮች ወደ አስነዋሪ የጎዳና ስራ በሴት አዳሪነት መተዳደር ተሰማርተዋል። ነባር ተጋዮች የመለመኛ ፈቃድ አውጥተው “እርዱን” የሚል ጽሑፍ በመያዝ በአስመራ እና በሌሎች ከተሞች መታየት ጀመሩ። ከ1994 እስከ 2007 በአስራ ሦስት አመት ውስጥ በ1991 ዓ.ም ነፃነት ታውጆ በድል የገባ 100 ሺሕ ታጋይ፤ አብዛኛው ተወግዷል፤ዳግም ለሁለተኛ ዙር ለስደት ተዳርጎ ተሰዷል። ባጠቃላይ 95ሺህ ማለት ይቻላል በዚህ ሁኔታ የተሰናበተ ነው።በ1993 እስከ 1995 መልሶ ያቋቋማቸው ታጋዮችም እራሱ በለኰሰው የባድሜ ጦርነት፤ በተከታታይ ከኢትዮጵያ ጋር ያደረገው 3 ትልልቅና ከባድ ጦርነቶችና እንዲሁም ወደ ሶማሊያና ሶዳን የላካቸው ተዋጊዎች አብዛኛዎቹ አልቀዋል። ስለዚህም ኤርትራ ነባር የህ.ግ ተዋጊ አላት ብሎ ደፍሮ መናገር አይቻልም።
3- ታጋዩ መስዋእት ከፍሎ መጨረሻ ላይ ያገኘው አሰዛኝ ውጤት ግን “ኢሳያስን በወርቅ መንበር አስቀምጦ እራሱን ወደ ልመና ማሰማራት ነበር”። አሳዛኙ ሁኔታ ለመግለጽ ዘፋኙ ተኽለንኪኤል ገብረ(ወዲ ገብሩ) የሚከተለውን ግጥሞ ዘፍኗል።
ከምእመናን የሚገኝ ለቤተክረስትያናት እና ገዳማት መገልገያ የተሰጠ ማንኛውም የገንዘብ ችሮታ/መስዋዕት (መባእ) ገቢ በተዋህዶ ቤተክርስትያን ጳጳሱ በዮፍታሔ ዲሜጥሮስ በኩል ለኢሳያስ መንግስት ስራ ማስኬጃ እንዲሆን ለምጣኔ ሐብት ሃላፊው ለሐጎስ ገብረህይወት (ኪሻ) ገቢ እንዲሆን ትእዛዝ ተላልፎ በትእዛዙ መሰረት ገቢ ይደረግ ነበር።
የቤተክርስትያናት እና ገዳማት መስዋእት በመንግስት ትዕዛዝ መውረስና (ናሺናላይዝ) በየጊዜው የሚሰበሰበው መስዋእት(ገቢ) በመንግሰት ቁጥጥር እንዲሆን ያደረገ መንግስት በዓለም ተስምቶ ታይቶ ያልታወቀ፤ እንዲህ ያለ ጉድ የሰማነው የመጀመሪያ ጀሮአችን በኢሳያስ መንግስት ጊዜ ብቻ ነው። ይህ ብቻ እንዳይበቃው፤ በየገዳማቱ በክብር ተጠብቀው የነበሩ ቅዱሳን ጥናታዊ መጽሐፍትና ቅርሳቅርሶች በስርዓቱ እውቅና እንዲሸጡ ተደርገዋል።
ለእጣን እና ለሻማ መግዣ እንዲያገለግል ከድሃ ሕዝብ የተጠራቀሙ ሳንቲሞች የሚዘርፍ መንግስት ከዘመነ ኦሪት ጀምሮ እስካሁን ድረስ እንዲህ ያለ ስራ የሰራ መንግስት በታሪክ ሰምተን አናውቅም።
በ2005 አንድ አዛውንት አባት ባንድ ሃዘን ቤት ውስጥ ሄደው ሲያዳምጡት የነበረው ስርዓቱን በሚመለከት የሰዎች ጫጫታ፤ቅሬታና እና አለመደሰት አስመልክቶ ሃዘን ቤቱ ውስጥ ሰዎች ተሰብስበው “ኦ ማርያም!” እያሉ “ምህላ” ሲማለሉ ከሰሙ በኋላ እንዲህ አሉ፡
“እናንተ ሰዎች ምነው ፤ ምን ነካችሁ! ምንድነው እስከዚህ የሚያስተክዛችሁ? አያችሁ፤ እኛ እኮ ለነዚህ ልጆቻችን በተለይ ለመሪያቸው ለኢሳያስ አፈወርቂ “እናታችን ኪዳነምህረትን” ወደ ቤት ገርግስ (አስመራ አካባቢ የሚገኘው ከፍታ/ተራራ ነው) ሄደን “ ኦ ማርያም ሆይ! እባክሽን እነኚህ ‘ጊንዳዕ’ ተራራ ላይ መሽገው የሚገኙት ልጆቻችን በተለይ መሪያቸውን ኢሳያስ አፈወርቂ ወደ ከተማ አንዲገቡልን በጸሎትሽ አማልጅን ብለን ለምነናት ነበር። በልመናችን መሰረት እሷም ልመናችንን ሰምታ የተለመነቺውን አደረገች። አሁን ምን አድርጊትሏታላችሁ? ይልቁንስ ማድረግ ያለብን ወደ እየ እምናምናቸው አድባራት በመሄድ “ኦ! ማርያም” እባክሺን እነዚህ ያመጣሺልንን እርኩሶች ወደ ነበሩበት ተራራ መሊሽልን ፤በተለይ ደግሞ መሪያቸውን ወደ ነበረበት ዋሻ ምልሰሽ ውሰጂው።እባክሽን እመቤቴ ሆይ ካሁን በፉት እንደሰማሽን ዛሬም ጸሎታችንን ሰምተሽ “ወደ እዚያው መሊሺልን”። ብለን ነው መጸለይ የሚገባን። አሉ።
በመቀጠልም፤ “ደግሞ እኮ ተጋዮች! ታጋዮች! እያላችሁ የምትጠሯቸው ታጋዮች ዛሬ ታጋዮች የሚባሉ በህይወት አሉ እንዴ!? የሉም እኮ! አራቱ ልጆቼ ታግለዋል። ሁለቱ ተሰውተዋል።አንዱ አካለ ስንኩል ሆኗል፤ አራተኛዋ ልጄም አባቶቻችን እና አያቶቻችን ሰምተውት የማያው ቁትን ገዳሪፍ ወደ ሚባለው የሱዳን መሬት የታገለችለት ነፃነት ኑሮ ዘግንኗት ወደ ስደት ሄዳ የወለደቻቸው ልጆቻም እዚህ ጥላ አስመራ ውስጥ “ማይ አባ ሻውል” ሳንቲሞችን ለመልቀም ቆሎ እና ማስቲካ ሲሸጡ ይውላሉ። ለዚህ ውጤት ነበር እንግዲህ ልጆቻችን ታግለው የተሰውትና አካለ ስንኩላን የሆኑት። ስለዚህ፤ታጋይ! ታጋይ! የምንለው ታጋይ በህይወት ሲኖር እንጂ በህይት የሌለ ነፃነቱ የተነጠቀ ታጋይ ማንሳት ፋይዳ የለውም። ይልቁንም ማርያም ካመጣጫቸው ዋሻ መልሳ እንድትመልሰልን መማጸኑ ይበጃል!” ብለው ከተናገሩ በኋላ ሲማለሉ የነበሩት ሀዘንተኞች መማለሉን አቁመው ድምፃቸውን አጠፉ።
እንደ ኮሚኒስት ስርዓት ተከታይ መንግስታቶች ሁሉ ኤርትራ ያለው ስርዓትም ከትምህርት ቤት ይልቅ የእስርቤቶች ብዛት እጅግ ይበልጣል። እስከ 2011 ዓ.ም ድረስ ወደ 300 የሚያክሉ የተለያዩ እስር ቤቶች በየቦታው ነበሩ።አንዳንዱ እስር ቤት በገሃነም ዓለም ውስጥ እንጂ በዚህ ዓለም ይገኛል የማትላቸው በጣም አስፈሪ የሆኑ አስደንጋጭ እስር ቤቶች ኤርትራ ውስጥ አሉ።
ኢሳያስ ለእስረኞች ምህረት ያደርጋል ብሎ ማለት የማይደረግን መመኘት ነው። እንኳን እና የቅርብ ጊዜ እስረኞች ሊፈታ ይቅር እና ድሮ የታሰሩም አልፈታቸውም። ያውም ከነፃነት በፊት በትግሉ ጊዜ ታሰረው እስከ 2005 ድረስ 2ኛ እና 6ኛ ፖሊስ ጣቢያ ጉድጓድ እስር ቤት ውስጥ ታስረው የነበሩ እስረኞች የጣት ጥፍራቸው፤ የራስ ፀጉራቸው እና ፂማቸው እንዲላጩ ስለማይፈቅዱላቸውና እንደዚያ ሆነው ለአመታት ስለቆዩ ተጠግተህ ስታያቸው እጅግ የሚያስደነግጡ “ህቡአን” ወይንም በድሮ ዘመን ዋሻ ውስጥ በብሕትውና ሲኖሩ እንደነበሩ ባሕታዊያን ይመስሉ እንደነበር ያይን ምስክሮች ይናገራሉ።በጣም የሚያሳዝን ነው።ይህ አያያዝ ደግሞ የፈሪዎችና የቦጅባጆች አያያዝ ድርጊት እንጂ የኢሳያስ መንግስት እንደሚዋሸው የፍትህ እና የሕግ መንገድ የሚከተል ስርዓት የሚፈጽመው አይደለም።ለዚህ አምባገነን ምቾት “ብዙ ጀግና የትም ወድቆ መቅረቱ አንጀት የሚበላ ታሪክ ነው!” ነፃነት ላመጡለት ለነዚህ ጀግኖች ከእስር ቤት በነፃ ከማሰናበት ይልቅ እና ሃውልት አቁሞ በጀግንነታቸው ከመኩራት ይልቅ የሃይለስላሴን ሃውልት አፍርሶ አስመራ ከተማ ውስጥ የአሌክሳንደር ፑሽኪን መታሰቢያ ሓወልት ማቀሙ ከሚገርም በላይ የሚገርም ድርጊት ነው። የኢሳያስ አስገራሚ እንቆቅልሽ ባሕሪ እና ማንነት ለማወቅ ሁሉም ያልተገለጡ ምስጢሮችን መቆፈር መጀመር አለበት።ሚስጥሮቹ በተቆፈሩ ቁጥር ለማመን የሚያስቸግር እውነታዎች ወደ መድረክ ብቅ ሲሉ እንኳን የዋህ ህዝብ ለታጋይም እጅግ ያስደነግጣሉ።
በትግሉ ወቅት የማውቀው አንድ እግሩ ያጣ ድሮ ጀግና ታጋይ ‘ፍያት’ በተባለ አካባቢ ተገናኝተን ብዙ ትዝታዎችን አንስተን ሰናወራ “ዋይ አነ እግረይ!” ወይኔ እገሬ! አለ። ወይኔ እገሬ! አንተ አምላኬ ምነው እባክህን ዛሬ ቀን እንደቸርነትህ ይች ያጣኋን እግሬን ብታበቅልልኝ!? እባክህን አብቅላት! ሲል እኔ ደግሞ “እንዴ ምነድነው የምተለው፤ ምን አይነት ልመና ነው የምትለምነው? እሱም “ልክ እንደመልህ!” አለኝ። ዛሬ ማታ ይህ አምላክ ይችን ያጣኋት እግሬን ብያበቅልልኝ በማለዳ “ወደ ተከዜ ነበር በርሬ የምገሰግሰው። በዚህ አገር ውስጥ ባሁኑ ሁኔታ ጫካ ገብተህ ሸፍት!ሸፍት! እንጂ ምንም ሌላ ነገር አይታየኝም። አይን አይኑን ትኩር ብዬ እያየሁት “እንዴ ታዲያ ለሽፍትነት እንዴት ዛሬ ተመኘሃት?” ስለው፡ “በሚገባ እንጂ! አዎን! ለምን አልመኘውመም? ሳሕል በረሃ የታገለንለትን እና የተነገረንን አሁን እዚህ ስንደርስ የት አለ? “ሁሉም እንደየ ችሎታውና ሁሉም እንደየ አቅሙ” ሲባልልን የነበረው የኮሚኒሰቶች ትምህርት፤ የልጆች ጨዋታ፤ ሆኖ ነው ያገኘነው። እስኪ ልብ ብለህ እንደሆነ የኔ ጓዴ! በአንፃሩ የእስር ቤት ህንጻዎች በገፍ ሲገነባ እኮ ነው እያየነው ያለነው።” ብሎ በሃዘን እና በምሬት ተክዞ መለሰልኝ። ኤርትራ ዛሬ ውቅያኖስ ውስጥ መሪ እና ኮምፓስ እንደሌላት መርከብ ሆና ከወዲያ ወዲህ እየዋዠቀች ትገኛለች። አሳዘኝ ገድል!
አንዳንድ በህግደፍ ኮሚኒስታዊ ትምህርት ሕሊናቸው የታጠቡ የህግደፍ ወጣት ካድሬዎች ስላለፈው ትግል ታሪክ እና ስለ የኢሳያስ ማንንት ቅንጣት ታህል አያውቁም። ለዚህም ነው “የናቅፋ አንበሳ ብለው የሚዘፍኑለት”።ናቅፋ ውስጥ ማን አምበሳ እንደነበረ ግን ታሪክ ቀስ ብሎ ወቅቱ ጠብቆ ይነግረናል። እስካሁኗ ደቂቃ ድረስ ኢሳያስ አሽከሮቹ የደበቁት ብዙ አሳፋሪ ገበናዎች አሉዋቸው። እነኛ እውነታዎች ቀስ በቀስ ወደ ገሃዱ ብርሃን እየወጡ ናቸው።ኢሳያስ ዛሬ ከኤርትራ ባላባቶች እና ሕዝብ ጋር በደምብ ተዋውቋል። ሕዝቡ የሰውየው “አጥፍቶ መጥፋት እቅዱ” እና ማንነቱ እራሱ በጐነጐነው መሰሪ ተንኰሉ በግልፅ እያወቀው መጥቷል።
ኢሳያስ ምፅዋን የግል መደበቂያው አድርጎ የመረጣት የግል ከተማው ነች። ቀይ ባሕር ዳርቻ ላይ ያለቺው ምፅዋ “አድኒኝ” ብሎ እጅ የሰገደላት ከተማ ሆናለች።እንዲሸሸግባት የመረጣት ይች ከተማ በደምብ እንደትጻዳ አድርጓታል። “ነፃ አውራጃ” በሚል የዘመቻ ሽፋን ስም ሰይሞ እራሱ ቆሞ በቡለደዘር እንድትጠረግ አድረጓል። በዚህ ዘመቻው ሕዝብን ከማቋቋም ይልቅ ማፈናቀል መመሪያው ያደረገው ኢሳያስ አፈወርቂ ‘ምፅዋ ኗሪዎች ላይ ያደረሰው ፍዳ አሰቃቂ ነበር”። ለዚህም ነው “በመጥረጊያ በደምብ አድርጐ እራሱ ቆሞ የጠረጋት” የሚባልለት።
ድሆች የሚኖሩበት መኖሪያ ቤቶች በቡልዶዘር ማፍራረስ “ከዚህ ከተማ ወጥታችሁ ጥፉ!” ብሎ ኗሪዎችን አስቸኳይ ትእዛዝ በማስተላለፍ በኤርትራ ዜጎች ላይ አሳዛኝ ድርጊት ፈጽሟል። እዚህ ነው አገራችን እና መኖሪያችን! እንዴ! ወዴት እንድንሄድ ፈለጋችሁን? ብሎ ሕዝቡ ሲጠይቅ “ይህ አገራችሁ አይደለም ወደ እየ አገራችሁ ሂዱ” ብላ ወ/ሮ ፋና ተስፋማርያም መለሰችላቸው።
ኗሪውም፡ እንዴ “ ታዲያ ለምን ኢሳያስ እና ወ/ሮ ፋና ወደ የትውልድ አገራቸው ለምን አይሄዱም? ምን ያለ አበሳ አድርገን ነው እንዲህ ያለ ፍዳ በላያችን የሚፈጸመው? የወላጆቻችን እና የቅድመ አያቶቻችን መቃብር እና መኖሪያ ቤቶችን የሚያፈርስ ምን እሚሉት ስርዓት ነው የመጣብን! ሲል ምሬታቸውን ገለጹ።