Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እንግሊዛዊው ልጅ እያደገ ሲሄድ ፣ ትክክለኛውን የሙያ መንገድ የመምረጥ ጫናም በእርሱ ላይ ጨመረ ፡፡ በአንድ ወቅት የፊሊፕስ መምህር እግር ኳስን አቁሞ በትምህርቱ ላይ እንዲያተኩር ነግረውታል ፡፡ ሆኖም ለእግር ኳስ ያለው ፍቅር ለአስተማሪው ምክር ላለመስጠት አስችሎታል ፡፡ ረዥሙን ታሪክ ለማሳጠር በውሳኔው አልተፀፀተም ፡፡
ፊሊፕስ ከማንኛውም ነገር የበለጠ ለእግር ኳስ ፍላጎት እንዳሳየች በማየቱ እናቱ በ 2003 (Wortley) ውስጥ በአከባቢው ክለብ ውስጥ እንድትመዘግብ አደረጋት ፡፡ በዚያን ጊዜ ወጣቱ ልጅ ወደ ዎርሌይ ሲገባ ገና ስምንት ዓመቱ ነበር እናም ችሎታውን ለመንከባከብ ያበቃ ነበር ፡፡ ለሚቀጥሉት ሰባት ዓመታት ከክለቡ ጋር ፡፡
እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. 2010 እ.ኤ.አ. በ 14 አመቱ በሊድስ ዩናይትድ አካዳሚ ለተቀላቀለው ወጣት ፊሊፕስ ትልቅ በረከት ይዞ መጣ ፊሊፕስ በሊድስ አካዳሚ ተቀባይነት ያገኘው በእውነቱ ዕድል ነው ፡፡ ከዚህ በታች የሊድስ ሥራውን ዘፍጥረት እንዴት እንደሚያጠቃልል ከዚህ በታች ቀርቧል።
እኔ በፀሓይ ስዊን ፈለግሁ እና የከተማ ወንዶችን ለመምራት ሄድኩ ፡፡ እሱ መጥቶ በኋላ ተመለከተኝ እና በሊድስ በስድስት ሳምንት ሙከራ ላይ ገባኝ ፡፡ ሁሉም ከዚያ ሄደ። ”
በሊድ አካዳሚ ለአራት ዓመታት ሥልጠና እና ከባድ ሥራ ፊሊፕስ የተወለደው የእግር ኳስ ችሎታውን ሲፈታ አየ ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2014 ፊሊፕስ ከክለቡ ጋር የመጀመሪያውን ሙያዊ ስምምነት እስከሚፈረም ድረስ በታዋቂ ተጫዋቾች ደረጃ ከፍ ብሏል ፡፡
የፊሊፕስ የሙያ ሥራ የመጀመሪያ ዓመት ብዙ ያልተጠበቁ ስጦታዎችን ይዞ መጣ ፡፡ በመጀመሪያ ፣ ፊሊፕስ የሊድስ 'U-18 እና የልማት ቡድን አለቃ ሆኖ ተሾመ ፡፡ በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ በ 2015 የኤፍኤ ካፕ ሶስተኛ ዙር ከሰንደርላንድ ጋር ለመጋፈጥ ሲጓዙ የክለባቸውን ከፍተኛ ቡድን እንዲቀላቀል ተመረጠ ፡፡ ሆኖም ግን በጨዋታው ውስጥ ጥቅም ላይ ያልዋለ ተተኪ ሆኖ ተጠናቀቀ ፡፡
ልክ እንደ ዩናይትድ ብራንደን ዊሊያምስ፣ ፊሊፕስ የክለባቸው የተጠበቀ ቡድን አለቃ ሆነው ሲያገለግሉ ጥሩ የእግር ኳስ አፈፃፀም አሳይተዋል ፡፡ በኤፕሪል 2015 ከዎልቨርሀምፕተር ወንደርስ ጋር በ 4-3 ሽንፈት ለሊድስ ዩናይትድ የሙያ የመጀመሪያ ጨዋታውን ሲያደርግ በፊሊፕስ ላይ የዝነኛው በር ተመልክቷል ፡፡
ይህንን ባዮ ለመጻፍ ጊዜ በፍጥነት ፣ ፊሊፕስ ሊድስ ዩናይትድ በ 2019-20 EFL ሻምፒዮና ስር እንዲጣበቅ አግዞታል ማርሴሎ ቤሊያ. ስለሆነም ክለቡ ከአስራ ስድስት ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ በ 2020 - 21 የእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ እንዲጫወት ከፍ ተደረገ ፡፡
በ 27 የዝውውር መስኮት ውስጥ ካልቪን ፊሊፕስ በ 2019 ሚሊዮን ፓውንድ ዋጋ ያለው የውል ስምምነት ውድቅ እንደ ሆነ ያውቃሉ? ከቡድኑ ጋር አዲስ የአምስት ዓመት ኮንትራት ሲፈርም እንኳን ለሊድስ ዩናይትድ የማይታመን የታማኝነት ስሜት አሳይቷል ፡፡ በተጨማሪም, ጌሬዝ ሳንጋቴ እ.ኤ.አ. ነሐሴ 25 ቀን 2020 ቀን እንግሊዝን በመደወል ባርኮታል ፡፡
በኬልቪን በሚሄድበት መንገድ ሲመዘን ፣ በመካከላቸው የመመደብ አቅም እንዳለው አያጠራጥርም ምርጥ አስሩ ምርጥ የሊድስ ዩናይትድ ተጫዋች. የተቀረው እኛ እንደምንለው አሁን ታሪክ ነው ፡፡
ጥሩ ቁጥር ያላቸው ሴቶች የሕይወቱን ታሪክ በብዙ ፍቅር ያጌጡ ናቸው። ፊሊፕስ ከእናቱ እና ከእህቶቹ በተጨማሪ እሱ በጣም የሚወዳት ጥሩ የሴት ጓደኛ አለው ፡፡ እንግሊዛዊው በብዙ አጋጣሚዎች ምስሉን ለሜካፕ አርቲስት ፍቅረኛዋ አሽሊ ቤሃን ለማካፈል በኢንስታግራም ያበድራል ፡፡
ምንም እንኳን የፍቅር-ወፎቹ ገና ባለትዳር ባይሆኑም አሁን ለጥቂት ዓመታት አብረው ኖረዋል ፡፡ ሊድስ ዩናይትድን ወደ ፕሪሚየር ሊጉ ማደጉን ተከትሎ ፊሊፕስ እና አሽሊ ቤሃን በቅርቡ ሊጋቡ እንደሚችሉ ወሬ ተሰማ ፡፡ በሐቀኝነት ፣ ሁላችንም ወደ ፍቅር ታሪካቸው ወደ ጋብቻ እንዲያድግ ሥር እየሰደድን ነው ፡፡
የመካከለኛው ተጫዋች ደስተኛ እና በደስታ የተሞላ መስሎ የመታየቱን እውነታ መካድ አንችልም። ሆኖም ፣ የሊድስ ተጫዋቹ አንዳንድ ጊዜ ከዚህ ጫጫታ ዓለም ርቆ በሕይወቱ ውስጥ ስላከናወናቸው ስኬቶች እና ውድቀቶች ለማሰላሰል እራሱን ይለምዳል ፡፡ ከታች በምስሉ ላይ ወደ ውሃው በደንብ ሲመለከት በአዕምሮው ላይ ምን ሊሆን ይችላል?
እንደገና የእንግሊዝ እግር ኳስ ተጫዋች በተፈጥሮ ከትንሽ ሕፃናት ጋር ጊዜ ለማሳለፍ ይሳባል ፡፡ እንደ ብራዚላዊው ኮከብ አሌክስ ቴልስ፣ ፊሊፕስ የታመሙ ሕፃናት ሙሉ ጤንነታቸውን እንዲያገግሙ ለመርዳትም ፍላጎቱን ገልጧል ፡፡ ብዙ ሕፃናትን ለሕይወታቸው ለሚታገሉ ደስታን ለማስደሰት ብዙ የሆስፒታል ጉብኝቶችን ማድረጉ አያስደንቅም ፡፡
ብዙ የእግር ኳስ ተጫዋቾች ባሉበት ዓለም ውስጥ መኖር (እንደ ኢዲ ኒከቴያ ና ሜሰን ሆልጌት።) ብዙውን ጊዜ በችግር የተገኙ ንብረቶቻቸውን ያሳያሉ ፣ ፊሊፕስ ይህንን ለማድረግ ወስኗል።
የሊድስ ተጫዋቹ ከሚዲያ ብዙ ትኩረት ስለማይፈልግ እንግዳ የሆኑ መኪኖቹን እና የቅንጦት ቤቶቻቸውን በእግራቸው አያዙም ፡፡ ቢሆንም ፣ ፊሊፕስ እ.ኤ.አ. ሰኔ 2020 ውስጥ መርሴዲስ ቤንዝ ጂ-ዋገንን ወደ ሊድስ ዩናይትድ የልምምድ ሜዳ ሲያሽከረክር ታይቷል ፡፡
ዮርክሻየር ፒርሎ (የእርሱ ቅጽል ስም) ከሊድስ ዩናይትድ ከፍተኛ ገቢ ካላቸው መካከል አንዱ መሆኑን ያውቃሉ? ይህንን የሕይወት ታሪክ በሚጽፉበት ጊዜ ፊሊፕስ ዓመታዊ ደመወዝ 1.5 ሚሊዮን ፓውንድ ያገኛል ፡፡ ሞሪሶ ክለባቸው በፕሪሚየር ሊጉ ስኬታማነትን ከተመዘገበ ገቢው ሊጨምር ይችላል ፡፡
ባታምኑም ባታምኑም ቤተሰቡ ሊመኘው ከሚችለው የላቀ ስጦታ ነው ፡፡ እውነት ነው ፣ የሊድስ ተጫዋች ቤቱን ለሚሠራው ሁሉ ዋጋ ይሰጣል ፡፡ የፊሊፕስ ቤተሰብ ልቡ ያለበት ቦታ ነው ፡፡ ሳይዘገዩ ፣ ስለ ግሩም ቤተሰብ የበለጠ ልንገርዎ።
የአባት ሚና የቤተሰብ አስተዳዳሪ መሆን የመሆኑን እውነታ ልንከራከር አንችልም ፡፡ እንደ አለመታደል ሆኖ አንዳንድ ቤተሰቦች ምናልባት ገና በመድረክ ላይ አባታቸውን ሊያጡ ወይም የቤተሰብ ክፍፍል ሊያጋጥማቸው ስለሚችል በእንደዚህ ዓይነት መብት አልተባረኩም ፡፡
በተመሳሳይ የካልቪን ፊሊፕስ ቤት በእናቱ እና በአያቶቹ ጥረት ተገንብቷል ፡፡ የጃማይካ አባቱ ገና ከመጀመሪያው ጀምሮ የሕይወት ታሪኩ አስፈላጊ አካል አይደለም ፡፡ ሆኖም የፊሊፕስ የሕይወት ታሪክ ጉድለቶቻቸውም ቢኖሩም እንኳ ከፍተኛ የስኬት ከፍታ ማግኘት እንደሚችሉ አባትን ለሌላቸው ብዙ ቤተሰቦች ትክክለኛ ማስረጃ ነው ፡፡
እስከዛሬ ድረስ በሕይወቱ ውስጥ በጣም የተከበረው ስብዕና ከእናቱ ሊንሴይ ሌላ ማንም አይደለም ፡፡ በበርካታ አጋጣሚዎች የሊድስ ዩናይትድ ተጫዋች እናቱን እና ወንድሞቹን በአንድ ጊዜ ያሳደገች እናቱን ለማድነቅ የተለያዩ ዕድሎችን ተጠቅሟል ፡፡ በ Instagram ገጹ ላይ ለእናቱ የፃፈውን እነሆ;
በእርግጥ የፊሊፕስ እናት ልጆቻቸውን ብቻቸውን ለማሳደግ ግሩም ሥራን ያከናወነች ሴት ብቻ አይደለችም ፡፡ ስለሆነም እዚያ ላሉት ነጠላ እናቶች በሙሉ ትልቅ ጩኸት እናደርጋለን ፡፡ ልክ እንደ የካልቪን ፊሊፕስ እናት በዋሻው መጨረሻ ብርሃን ታገኛለህና በርታ ፡፡
ትክክለኛ የወንድማማቾች ስብስብ ሲኖርዎት ሕይወት የበለጠ አስደሳች እና እርካታ ያገኛል ፡፡ ልክ ቀደም ብለን እንደጠቀስነው ፊሊፕስ የተወለደው በሶስት እጥፍ (እሱ እና ሁለት እህቶች) ነው ፡፡ ሆኖም ፣ በጨቅላ ዕድሜው አንዷን እህቱን (ላክሬሻ ፊሊፕስ) በቀዝቃዛው የሞት እጆች አጣ ፡፡
ስለሆነም ፊሊፕስ መንትያ እህት እንዲሁም ታናሽ ወንድም (ቴሬል) እና የልጆች እህት አሏት ፡፡ ፊሊፕስ እና የልጁ ወንድም ቴሬል በልጅነት ዘመናቸው ለብዙ ሰዓታት በእግር ኳስ መጫወት መጀመራቸው አስገራሚ ነው። ፊሊፕስ ትዝታዎቹን ሲያስታውስ እንዲህ ብሏል;
የመጀመሪያውን የሊድስ ሸሚዝ ከወንድሜ ጋር ማግኘቴን አስታውሳለሁ ፡፡ እድሉን ባገኘን ቁጥር ውጭ እግር ኳስን እንጫወት ነበር እናቴ ከጧቱ 10 ሰዓት ጀምሮ እስከ ማታ ማታ እናቴ ለሻይ ስትጮህ ፡፡
ከእናቱ በተጨማሪ የፊሊፕስ አያት እና አያት (ከዚህ በታች ያለው ፎቶ) በአስተዳደግ ረገድም ትልቅ ሚና ተጫውተዋል ፡፡ እንደ እውነቱ ከሆነ የፊሊፕስ አያት ጂሚ በእግር ኳስ ውስጥ ለራሱ ዝና ከመስጠቱም በፊት የእርሱ ቁጥር አንድ ደጋፊ ነበር ፡፡
በሚያሳዝን ሁኔታ ጂሚ በልጅ ልጁ የሙያ እግር ኳስ አፈፃፀም ትዕይንት ለመደሰት አልኖረም ፡፡ ብዙም አልረሳውም የፊሊፕስ አያት ለእርሱ እና እናቱ የተሻለ ሕይወት ለማግኘት ሲታገሉ ማበረታቻ ሆናለች ፡፡
ሰዓቱ እየገፋ ሲሄድ የካልቪን ፊሊፕስ ደሞዝ ትንተና ስልታዊ በሆነ መንገድ አስቀምጠናል ፡፡ እዚህ ከመጡበት ጊዜ ጀምሮ እንግሊዛዊው ምን ያህል እንዳተገኘ ለራስዎ ይፈልጉ ፡፡
የሊድስ ዩናይትድ ተጨዋች የኢንኪኪንግ ዓለምን ይወዳል ፡፡ ላይክ አሌክስ ቴልስ፣ ፊሊፕስ ጥቂቱን በቀኝ አንጓው ላይ ሲያስገባ በግራ እጁ ላይ በጣት የሚቆጠሩ ንቅሳትን አስገባ ፡፡ ምንም እንኳን እሱ የንቅሳቱን ትርጉም ለመግለጽ ገና ቢሆንም ፣ ብዙ አድናቂዎች በአስደናቂው የታየውን የኪነ ጥበብ ሥራ መውደድን ችለዋል።
ብዙ የእንግሊዝ እግር ኳስ ተጫዋቾች ለውሾች ከፍተኛ ፍላጎት ያላቸው ይመስላል። በተመሳሳይ ፊሊፕስ በጣም የሚወደው ትንሽ ውሻ አለው ፡፡ በሚያምር ቆንጆ ውሻው እንዴት እንደሚቀመጥ ይመልከቱ።
ካልቪን ፊሊፕስ እምነቱን በከፍተኛ አክብሮት የሚይዝ ክርስቲያን ነው ፡፡ ከጊዜ ወደ ጊዜ ፣ ​​ሁላችንም ከሴት ጓደኛው እና ከቤተሰቦቹ ጋር የገናን በዓል በኢየሱስ ክርስቶስ ለማመኑ ምልክት ሆኖ ሲያከብር ተመልክተናል ፡፡ የገናን በዓል በማክበር መንፈስ ፣ ፊሊፕስ በክረምቱ አስደናቂ ስፍራ ከጓደኞቹ ጋር ለመዝናናት የተወሰነ ጊዜ ወስዷል ፡፡ ከዚህ በታች ባለው ሥዕል እሱን ማየት ይችላሉ?
ምንም እንኳን ፊሊፕስ አብዛኛውን የሙያ ቀናትን በኤፍ.ኤል.ኤል ውስጥ ቢያሳልፍም ፊፋ አስፈሪ ተጫዋች እንደሆነ አድርጎ ተቆጥሯል ፡፡ በእርግጥ ፣ ፊሊፕስ የ 82 አቅም ያለው ደረጃ አለው ፣ ይህ ማለት አሁንም እሱ ብዙ እጀታዎቹን እስከ ላይ ከፍ ያለ የእግር ኳስ ችሎታ አለው ማለት ነው ፡፡ ከዚህ በታች ያለውን ስታትስቲክስ ይመልከቱ እና በመሬት ላይ ምን ያህል ጥሩ አፈፃፀም ሊኖረው እንደሚችል ለራስዎ ይፍረዱ ፡፡
የካልቪን ፊሊፕስ የሕይወት ታሪክ የተስፋ መቁረጥ መሰናክሎች በሙያ መንገዳችን ሁልጊዜ እንደሚገጥሙን ከማንኛውም ጥርጣሬ አሳይቶናል ፡፡ ሆኖም ፣ እንደዚህ ያሉትን ተግዳሮቶች ለማሸነፍ በሌሎች ውስጥ ስለምናምንባቸው ነገሮች እርግጠኛ መሆን አለብን ፡፡ እርሱ እንደሚሆን ጥርጥር የለውም የሊድስ ዩናይትድ የሁሉም ጊዜ ታላቁ XNUMX ኛ.
በተጨማሪም ፣ ወደ ስኬታማ የወደፊት ጉዞያችን ምንም ያህል ከባድ ሊሆን ቢችልም ፣ ሁል ጊዜም የሚደግፈን ያ ሰው እንዳገኘን እናስታውስ ፡፡ ወላጆቻችን ፣ ወንድሞቻችን ወይም እህቶቻችን ፣ ጓደኞቻችን ወይም ዘመዶቻችን ይሁኑ; በእርግጠኝነት እኛን የሚጠብቅ አንድ ሰው ይኖራል። የካልቪን ፊሊፕስ እማማ አባቱ በሕይወቱ በሌሉበት ጊዜ ያንን አደረገ ፡፡
የእኛን የካልቪን ፊሊፕስ የሕይወት ታሪክ እና የሕይወት ታሪክ በማንበብዎ እናመሰግናለን ፡፡ በእኛ ጽሑፉ ትክክል የማይመስል ነገር ካገኙ በደግነት እኛን ያነጋግሩን ፡፡ አለበለዚያ ስለ ካልቪን ፊሊፕስ የእግር ኳስ ጉዞ ምን እንደሚያስቡ ያካፍሉን ፡፡
በተለይ የባለ ሦስት እግር ተሸከርካሪ ባለንብረቶችና አሽከርካሪዎች ሆን ተብሎ የሚፈጠረው የቤንዚን እጥረት በሥራችንና በህይወታችን ላይ እክል እያስከተለብን ነው ብለዋል፡፡
በኤጀንሲው የካንሰር ክምችት ባለሞያ አቶ አብዱራህማን አይረዲን ለኢትዮ ኤፍ ኤም እንዳሉት 32 ነጥብ 9 ሚሊዮን ብር ወጪ የተደረገባቸው ከ48 በላይ የሚሆኑ የካንሰር መድኃኒቶች ተሰራጭተዋል።
መድሃኒቶቹ ለቅዱስ ጳውሎስ ሚሊኒየም ሜዲካል ኮሌጅ፣ ለጥቁር አንበሳ፣ ለጦር ሃይሎች፣ ለህይወት ፋና፣ ለፈለገ ህይወት፣ ለደሴ ሪፈራል፣ ለጎንደር ዩንቨርስቲ፣ ለአዳማ ሜዲካል ኮሌጅ፣ ለጅማ ዩንቨርስቲ፣ ለሐይደር፣ ለነቀምት ሪፈራል፣ ለደብረብርሃን ሪፈራል እና ለአሰላ ሪፈራል ሆስፒታሎች መሰራጨታቸውንም አቶ አብዱራህማን ተናግረዋል።
የጀመርነው ለውጥ እንዳይቀለበስ እንተባበር፣ እንረዳዳ አንድነታችንን እናጠናክር ስንል ትናንት ያየነውን ዘገናኝ ድርጊት የፈፀመ ጭንቅላት ይህ ጉድ እንዳይጋለጥ እና ፀሀይ እንዳይመታው ለማድረግ ማንኛውንም እርምጃ ሊወስድ እንድሚችል ስለምንገነዘብ ነው::
ይህንን ሀቅ ለማዳፈን ይረዳው ዘንድየተረጋጋ ሁኔታ እንዳይፈጠር ለማድረግ “ጭር ሲል አልወድም ” ማለቱ አይቀርም:: ይህንን ለማድረግ ደግሞ የደለበ የተዘረፈ የሁላችን ሀብት በእጁ አስገብቷል::
ይህንን ገንዘብ ለፈለገው አላማ ይርጫል:: በተለያዩ ጊዜያት ከሀገር ሊወጣ ሲል የሚያዘው ገንዘብ እና ወደ ሀገር ሊገቡ ሲሉ የሚያዙት የጦር መሳሪያዎች አላማቸው ልማት ወይም ሀገር እና የወገንን ደህንነት መጠበቅ ሳይሆን ለውጡን መቀልበስ ብቻ ነው::
አንዳንድ ሰዎች ወገኖቻችን የደረሰባቸውን ግፍ ሚዲያዎች ቀንጭበው ሲያቀርቡ ” በዛ፣ ተደጋገመ፣ ተጋነነ ወዘተ ” ሲሉ ይደመጣሉ:: ነገሩን በተጎዱት ወገኖች ቦታ ሆኖ ማየት ደግሞ ምንም እንዳልተነካ መመስከሩ አይቀሬ ነው:: አንዳንዶቹ ከእስር ቤት እንደወጡ የሆነውን ሙሉ ሳይሆን በጣም በጥቂቱ ሲገልፁልን እንደ ሰው አልቅሰናል፣ እንደ አመራር ደግሞ የምንመራው ህዝብ እንዲህ ሲሆን የት ነበርን፣ ምንስ ስንሰራ ነበር፤ የሚል የከፋ የወንጀለኝነት ተሰምቶናል:: ለነገሩ በለውጡ እኛም ራሳችን ነፃ ወጣን እንጂ ከእነዚህ ወገኖቻችን ጋር መቀላቀላችን የማይቀር መሆኑን እንረዳ ነበር:: አሁን የነብሩን ጭራ ይዘናል እና በፍፁም አንለቀውም::
አሁን መላው የሀገራችን ህዝብም የነገሩን ክፋት የበደሉን ጥግ የተገነዘበ በመሆኑ ይህ ለውጥ እንዳይቀለበስ በባለቤትነት መንፈስ ይደግፋል የሚል እምነት አለኝ:: ይህንን ግፍ የፈፀመ፣ ያስፈፀመ፤ የሀገር ሀብት የዘረፈ እና የተጠረጠረ ሁሉ ከያለበት ለህግ በማቅረብ የማይረባረብ ኢትዮጵያዊ ይኖራል ብዬ አልገምትም:: በዚህ ጉዳይ በመረጃ እጥረት ወይም የጅምላ አስተሳሰብ አቋም የያዘ ሰው፣ ህዝብ ወይም አካባቢም አቋሙን ይለውጣል፤ ፍትህ ለተገፉ የሚል ግልፅ መልዕክት ያስተላለፋል ብዬ አስባለሁ :: ምክንያቱም የትናንቱን ዶክመንተሪፊልም ያየ ማንም ሰብዓዊ ፍጡር ማዘኑ አይቀርምና::
ጠላት ለኢትዮጵያ መበታተን ያጠመደው ክፉ ወጥመድ ለእኛ ጭንቀት ቢሆንብንም፥ ለፈጣሪ ክብሩን እንዲገልጥ ጥሩ አጋጣሚ ነው። ምድር ሁሉ በኢትዮጵያ አምላክ አለ እስኪል ድረስ ሥራውን ሊሰራ ፈጣሪ ራሱ ይወርዳል። ወጥመዱን ይሰብራል። ኢትዮጵያንም ያስመልጣል።
‹‹ገዳማትና የአብነት ትምህርት ቤቶች የሀገር መሠረቶች በመሆናቸው ተጠብቀው ለትውልድ ሊተላለፉ ይገባል›› ብፁዕ አቡነ አብርሃም (የባሕ ርዳር ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ) - ሐመረ ጽድቅ
‹‹ገዳማትና የአብነት ትምህርት ቤቶች የሀገር መሠረቶች በመሆናቸው ተጠብቀው ለትውልድ ሊተላለፉ ይገባል›› ብፁዕ አቡነ አብርሃም (የባሕ ርዳር ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ)
ገዳማትና የአብነት ትምህርት ቤቶች የሀገር መሠረቶች በመሆናቸው ጠብቆና ተንከባክቦ ለመጭው ትውልድ ማስተላለፍ እንደሚገባ የባሕ ርዳር ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ አብርሃም ገለጹ፡፡ ብፁዕነታቸው ይህንን የተናገሩት ‹‹የእመጓ ፍሬዎች›› በሚል ስያሜ በማኅበረ ቅዱሳን በቅዱሳት መካናትና መንፈሳዊ ትምህርት ቤቶች አገልግሎት ማስተባበሪያ ከእመጓ መጽሐፍ ሽያጭ በተገኘ ገንዘብ የተከናወኑ ሰባት ፕሮጀክቶች መጠናቀቃቸውን አስመልክቶ ጥር ፪ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም በባሕ ርዳር ዩኔሰን ሆቴል በተዘጋጀው መርሐ ግብር ላይ ተገኝተው ባስተላለፉት መልእክት ነው፡፡ የገዳማትን ችግር ለመፍታት ቤተ ክርስቲያንን ብቻ ባለድርሻ ማድረግ ተገቢ እንዳልሆነ ያነሡት ብፁዕነታቸው ሕንፃ ቤተ ክርስቲያናቸው በእርጅናና በልዩ ልዩ ምክንያቶች የፈረሱ ገዳማት እንዲታደሱና የዕለት ጉርስ የሌላቸው ቀለብ አግኝተው የተጠናከረ ገዳማዊ ሕይወት እንዲመሩ መሠራት እንዳለበት አስገንዝበዋል፡፡ ብፁዕነታቸው አያይዘውም ማኅበረ ቅዱሳን በገዳማት ላይ እየሠራ ያለው መልካም ሥራ ተጠናክሮ እንዲቀጥል አሳስበው “ከዚህ በፊት ብዙ ሠርቷል፤ ብዙም እየሠራ ነው፤ወደፊትም ብዙ እንደሚሠራ እናምናለን›› ብለዋል፡፡ በመርሐ ግብሩ ላይ የተገኙት የአማራ ክልል ደራስያን ማኅበር ፕሬዚዳንት ሊቀ ኅሩያን በላይ መኮንን “ፈለገ ጥበብ ዶ/ር አለማየሁ ዋሴ የመጀመሪያ መጽሐፋቸውን በስጦታ በመለገስ የኢኮኖሚና የመሠረተ ልማት ችግር ያለባቸው ገዳማት እንዲረዱበት ማድረጋቸው የሚያስመሰግንና ለሌሎችም ትምህርት የሚሆን ነው” ያሉ ሲሆን መጽሐፉ እጅግ ተነባቢ በመሆኑ ከንባብ ባህል ርቆ የቆየውን ትውልድ ወደ ንባብ ባህል እንዲመለስ ያደረገ እንደሆነም ተናግረዋል፡፡ በማኅበረ ቅዱሳን የቅዱሳት መካናት መንፈሳዊ ትምህርት ቤቶች አገልግሎት ማስተባበሪያ ም/ኃላፊ ዲ/ን አንድነት ተፈራ በመርሐ ግብሩ ላይ ተገኝተው ባቀረቡት ሪፖርት የአብነት ትምህርት ቤቶች መምህራንና ተማሪዎቸቸው እንዲሁም ገዳማዊያን ገዳማት ማንኛውም ዜጋ ከመንግሥት የሚያገኘውን ማኅበራዊ አገልግሎት እያገኙ ባለመሆናቸው ቤተ ክርስቲያን ልጆቿን አስተባብራ የማኅበራዊ አገልግሎት ተቋማትንና መሠረተ ልማቶችን ተደራሽ ታደርጋለች ብለዋል፡፡ የእመጓ መጽሐፍ ደራሲ ፈለገ ጥበብ ዶ/ር አለማየሁ ዋሴ በዕለቱ ባስታለፉት መልእክት አብዛኛው የቱሪስት መዳረሻዎች የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሀብቶች እንደሆኑ አስረድተው እነዚህ የቱሪስት መዳረሻዎች የትውልዱን ሞራል ከመገንባት ባሻገር መንፈሳዊ ርካታን የሚሰጡ ቦታዎች ናቸው ካሉ በኋላ የገዳማቱን ገቢ በመጨመር ራሳቸውን የሚችሉበትን መንገድ ማመቻቸት ያስፈልጋል ብለዋል፡፡ የአማራ ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ምክትል ኃላፊ አቶ መላኩ አላምረው በበኩላቸው በሀገራችን በአብዛኛው ለቱሪስት መስህብነት የሚያገለግሉት ጥንታውያን ገዳማት መሆናቸውን ጠቁመው በአሁኑ ሰዓት የጎብኝዎች ቁጥር እንዲጨምርና ገዳማቱ በገቢ ራሳቸውን እንዲችሉ የማድረግ ሥራ እየተሠራ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡
ታዛቢው ነኝ ከታላቋ እስርቤት ኢትዮጵያ - አዲሳባ የሰበር ዜና ልክፍት የተጠናወተው የዘመኑ “ሚዲያ” የአባዱላን ከአፈጉባኤነት መልቀቅ በሰበር ዜናነት ማናፈሱ ቆም...
በብዙ ልሳናት የሚገኘው ምልክት 2 ከሕንዳዊ ቁጥር ምልክቶች ተደረጀ። እነዚህ ምልክቶች በአውሮፓ ከ968 እና 1550 ዓም መካከል እየተደረጁ ተቀባይነት አገኙ። ከዚያ አስቀድሞ በሮማውያን ቁጥር ምልክቶች የ«ሁለት» ምልክት «II» (ወይም «ij») ነበር።
ሚጌል ዴ ሴርቫንቴስ (እስፓንኛ፦ Miguel de Cervantes) (1540-1608 ዓ.ም.) የእስፓንያ ጸሐፊ ነበር። በተለይ የታወቀው መጽሐፉ «ዶን ኪሖቴ» (Don Quixote) የተባለው ልብ ወለድ ነው።
እያንዳንዱ የእግር ኳስ ደጋፊዎች ማህበር በራሱ እሴቶችና ደረጃዎች መሰረት ግቦቹን በስኬታማ መልኩ ለመጎናጸፍ ይጥራል፡፡ የእኛ ደጋፊዎች ማህበር ኢኤፍሲ ቤምበል ቤድዊኒን በዚህ ረገድ የተለየ አይደለም፡፡
የደጋፊዎች ማህበር የተመሰረተበት ምክንያት እኛ ታማኝ የኢንትራክት ፍራንክፈርት ክለብ ደጋፊዎች በመሆናችን ነው፡፡ ከትውልድ አገራችን ርቀን ስንኖር በክለባችን ያለንንን መሰጠት እና መውደድ ለመግለጽ እንፈልጋለን፡፡
ከ2011 መባቻ ጀምሮ እስከ ዱባይ ድረስ የመራኝ እጅግ አስቸጋሪ የሞያዊ ህይወት ወደዚህ በረሃ በራሴ ጥረት ከደረስኩኝ በኋላ ልክ እንደ ትውልድ አገሬ ያሉ ስፖርቶችን ስፈልግ ነበር፡፡ ወዲያውኑ እንደ ጀርመን ወታደሮች የሚደደውን የእግር ኳስ ስፖርት አገኘሁ፡፡ በባህር ዳርቻ በሚገኘው አስደሳቹ ሪዝ ካርልተን ውስጥ በየሳምንቱ የጀርመን ቡንደስሊጋን እናይ ነበር፡፡ በኢንትራክት ደጋፊነቴ በራስ መተማመን የሚሰማኝ በመሆኑ በጣም ብዙ መሳቅ አልነበረብኝም ነበር፡፡ 2011/2012 የውድድር ወቅት ነበር፡፡ በዲፕሎማቲክ አነጋገር በሚመጣው የውድድር ወቅት ከከፍተኛው የጀርመን የእግር ኳስ ሊግ ቡንደስሊጋ ወርደናል፡፡
ከ1988 ዓ.ም ጀምሮ እኔ እራሴ ታማኝ የኢንትራክት ደጋፊ ነበርኩኝ ስለዚህ ከዋናው ክለብ በመውረዳችን የተነሳ የደረሰብን ሀፍረት ምን ማለት እንደሆነ ለ10 ዓመታት ያህል አውቀዋለሁ፡፡ ግን የእኔ ኢንትራክት ልብ በመደበኛነት የሚያንሾካሹክልኝ የኢንትራክት ክለብ እንደገና እንደሚነሳ ነው፡፡ ሌሎች ጎል በሚገባበት ጊዜ ሲደሰቱ እኔ ግን የእኔ ኢንትራክት በአፍራ እይታ ባንዲራውን እንደሚያሳይ ለራሴ ቃል እገባ ነበር፡፡ ጓደኛዬ ጆኒ ክሊንክ በጣም ዝነኛ የሆነው የጀርመኑ ታይገር ፓላስ ባለቤት እና የኢንትራክት ዋነኛ ደጋፊ የሆነው ስለ ደጋፊ ክበባት በጣም ብዙ ተግባራትን አስቀድሞ ነግሮኝ ነበር፡፡ ስለዚህ የደጋፊ ክበብ ተብሎ ለመጠራት የበቁ አግባብነት ያላቸውን ጓዶች ማግኘት ነበረብኝ፡፡
እንዲሁም የእግር ኳስ አማልዕክት ይወዱናል! በስም ከጥር 2013 ጀምሮ ኤስጂቢ የክረምቱን የስልጠና ካምፓቸውን በተባበሩት አረብ ኢምሬት ውስጥ በመደበኛነት ያሳለፉ ነበር፡፡ በዚህ ደረጃ ላይ ከተፈጥሯዊ መንገድ መቀራረብ ፈጥረን ነበር፡፡
የደጋፊ ክበባችን መመስረትን በማስመልከት ከዚህ በፊት የጻፍናቸውን ነገሮች በትውስታ አምጥተናል፡፡ እውነቱ ግን እራሳችንን በጥር 20/2013 እንደምናቋቁም ነው፡፡ ልክ ከጥቂት ሳምንታት በኋላ በኢንትራክተር ፍራንክፈርት ይፋዊ የደጋፊ ክበብ መሆናችንን በኢኤፍ የደጋፊዎች ክበብ የተመዘገበ ማህበር አስተዳደር ኮሚቴ ተላልፊልን ነበር፡፡ ከዚያ ጊዜ ጀምሮ በኢኤፍሲ ቤምበል ቤድዊነር መጠሪያ በአለማችን ሰፊ እይታን አግኝቷል፡፡
ሁሉም አጀማመራችን አስቸጋሪ ነው በማለት የጀርመን ቨርናኩላር ይናገራል፡፡ መግለጫው ትክክል ነው፤ ስለዚህ ጉዳይ በጣም ብዙ ዝርዝሮችን እዚህ ላይ ለማንበብ ትችላላችሁ፡፡ የኢኤፍ የደጋፊዎች ክበብ የተመዘገበ ማህበር ውሳኔዎች፡፡
ስለዚህ ሁሉም ነገር ሆንኪዶሪ ነው የሚለውን የጀርመኖች አባባል በማጣቀስ ኢኤፍሲ ቤምበል ቤድዊንን እንደ ፍራንክፈርቱ አረንጓዴ ሾርባ እና ኢቦሎዊ (የፍራንክፈርት አፕል ወይን ይመሰላል) ይህ በእንዲህ እንዳለ እኛ እጅግ አስደሳች በአለም አቀፍ ደረጃ ዝና ያለን ያማረ ቀለም መለያችን የሆነ ስኬታማ አባላትን ያካተተን ቆራጥ እጅግ አስደሳቹ እና ሚስጥራዊው 1001 ሌሊቶች አፈታሪክ መገኛ ነን፡፡ እንደ መመሪያ ለእርምጃዎቻችን የሚከተሉት ድርጅታዊ መታወቂያዎች ተቀርጸዋል፡፡
ከትውልድ አገራችን በመራቃችን የተነሳ በዋልድ ስታዲዮን ወይም በመንገድ ላይ የኢንትራክት ጨዋታዎችን ለመጎብኘት የመጀመሪያ ተግባራችንን አናደርገውም፡፡ የአድለር ጨዋታዎችም በአብዛኛው የምንመለከተው በኢንተርኔት ነው፡፡ እንደ መጥፎ አጋጣሚ ሆኖ ለተወዳጁ ምግባችን ሰባቱ እፅዋት (አረንጓዴ ሾርባ እንዲሁም በፍራንክፈርት ውስጥ እናቱ በተመራጭነት የምታዘጋጅለት የጆን ወልፍ ጋንግ ቮን ጎይተ ተወዳጅ ምግብ) ይህንን በአንድ ላይ በአገር ውስጥ ልናገኝ አንችልም፡፡ ግን ለእግዚአብሔር ምስጋና ይግባውና ወደር የለሹ የፍራንክፈርት አፕል ወይም በተባበሩት አረብ ኢምሬት ይገኛል! ስለዚህ ኢንትራክት ጎል እንዳገባ ወዲያውኑ ወይናችንን በመጎንጨት ድላችንን እናበስራለን፡፡
በተለይ በውጭ አገር በጣም ብዙ ጊዜ ካጠፋን እና በየቀኑ ም ከሌሎች ልማዶች እና ባህሎች ጋር የምንገናኝ ከሆነ ስለ ሌሎች የምናስተጋባው ዝነኛ አሉባልታ ሁል ጊዜም ስሜት የለሽ ይሆናል፡፡ እኩል በእኩል በሚያሳድግ ገጽታ በቡድናችን ስንደሰት እጅግ በጣም አስደናቂ በሆነው ስፖርት አማካኝነት ሰዎች አሉታዊ አመለካከታቸውን እንዲተዉ እና በአንድ ላይ እንዲቀራረቡ እናደርጋለን፡፡ የእግር ኳስ ጓደኞችዎ ከየት መገኘታቸው ብዙም አያስጨንቀንም፡፡
በህይወታችን ውስጥ በጣም ጠቃሚ የሆኑ ጥያቄዎች ከመሰረት የለሽነት፣ ከጭፍን ጥላቻ፣ ከሽብርተኝነት በበለጠ አሉ! በእናት ምድራችን ከሌሎች ጋር በብቸኛዋ አንድ አለም ውስጥ የምንጋራቸው እጅግ በጣም ብዙ ብዙ ነገሮች አሉ፡፡ ኳስ የትም ትሽከረከራለች ምክንያቱም ክብ ናትና!
አስተያየቶቻችን እና ፍላጎቶቻችንን በአለም አቀፍ ሚዲያ በቂ በሆነ መልኩ መወከል፡፡ እንደ መጽሐፍ ቅዱስ አባባል “በኮረብታ ስር የተገነባች ከተማ ልትደበቅ አትችልም”
የኢንትራክት ልብ ከዚህ በላይ ብዙ ለማድረግ ይችላል? ግን ጥሩ በሻምፒዮንስ ሊግ ተሳትፏችን በመቆም ጥሩ ዝግጅት ልናደርግ እንችላለን፡፡ ድል ቀንቶንም ኢንትራክት የዲኤፍቢ ዋንጫን ካመጣልን የአፕል ወይን ፍጆታችን ከምን ጊዜውም በበለጠ ይተኮሳል፡፡
ኣብ`ቲ ኣብ ኣትላንታ ዝካየድ ዘሎ ፈስቲቫል ኤርትራውያን 24 ጋንታታት ትሕቲ ዕድመን 20 ናይ ዓበይቲ ጋንታታትን ዝተሳተፋ ክኾና ኸለዋ፡ ኣብ ቶሮንቶ ዝካየድ ዘሎ ፈደረሽን ስፖርት ኢትዮጵያውያን ሰሜን ኣመሪካ 31 ናይ ዓበይቲ ጋንታታት ይሳተፋ`ለዋ።
መላእ ኢትዮጵያውያን ማሕበር ስፖርት ቁጽሪ ሓደ ዝተባህለ ካልእ ናይ ኢትዮጵያውያን ስፖርታዊ ውድድር`ውን ኣብ ኣለክሳንደርያ ቨርጂንያ ይካየድ ኣሎ፡ ኣብ`ዚ ድማ 18 ጋንታታት ይሳተፋ`ለዋ።
ኣልፋን ኦሜጋን መንዮም? ቀዳማይ ህይወትን፣ ኦሪታዊ ሃይማኖትን፣ ባህልን ስርዓተሕግን ካብ መጀመርያ ኣበይ እዩ ነይሩ? ኣብ ኣፍሪቃዶ፣ ኣብ ኤውሮጳ፣ ወይ ኣብ ኣስያ፣ ወይከኣ ኣብ ኣሜሪካ?
ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ጂግጂጋ ናብ ሃረርን ኣዲስ ኣበባን ዝወስድ መንገዲ ኣብ ባሌ ተዓፂዩ።ነቲ መንገዲ ዝተዓፀው ብሰንኪ ግጭት ክልላት ኦሮሞን ሶማሌን ዝተበዛበሉ ተወላዶ ኦሮሞ መንግስቲ ትኹረት ክህቦም ንምሕታት እዩ ተባሂሉ’ሎ።ምምሕዳር ዞባ ምብራቕ ሃረርጌ ምስ ሰራዊት እዚ ምብራቕ ብምትሕብባር ነቲ ኩነታት ንምፍታሕ ፃዕሪ የካይድ ኣለኹ ኢሉ’ሎ።
ምምሕዳር ኣቶ ለማ መገርሳ ንኦሮሞ ተመዛበልቲ ዕሽሽ ኢሎምዎም ብዝብልን ናብ ናይ ቀደም መነባብሮና ክንምለስ ኢና ዝብል ሕቶን ከምዘለዎም ሓላፊ ፖሊስ ምብራቕ ሃረርጌ ኮማንደር ኣወል ሱልጣን ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፆም።ነቲ መንገዲ ምስ ዝዓፀው ተመዛበልቲ ንላዘብ ኣለና እውን ኢሎም።
ኣብ ምብራቕ ኢትዮጵያ መንገድታት ብተደጋጋሚ ብምዕፃው ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ፀቕጢ ንምፍጣር ፈተና ክኻየድ ፀኒሑ’ሎ።ኣብ ወርሒ ጥሪ ኣብ ክልል ዓፋር፣ኣብ ሶማሌ፣ሕጂ ድማ ኣብ ክልል ኦሮሚያ መንገድታት ተዓፂዮም ኣለው።
Tigray Military Commando Show | ፀላእቲ ዘርዕድ ምርኢት ኮማንዶ ፍሉይ ንኽትፈልጥዎ (fyi) እዚ ምርኢት ኮማንዶ እዚ ን በዓል 11 ለካቲት ከርክብ ተባሂሉ ብውሑዳትን ናይ ሓፂር ሰዓታት ስልጠና
በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካ ሳይንስ የማስተርስ ዲግሪ ተማሪ የሆነው አቤል አየናቸው፤ ኢህአዴግ በዘንድሮ ምርጫ እንደሚያሸንፍ ጥርጣሬ አልነበረውም፡፡ ነገር ግን ሙሉ በሙሉ ይጠቀልለዋል የሚል ግምት እንዳልነበረው ይናገራል፡፡ “ቢያንስ 20 እና 25 የሚሆኑ የፓርላማ ወንበሮች በተቃዋሚዎች ይያዛሉ የሚል ግምት ነበረኝ” ብሏል አቤል፡፡
በተለይ ሰማያዊ ፓርቲ፣ መድረክና ኢዴፓ በፓርቲዎች ክርክር ወቅት ባሳዩት ጥንካሬ ብዙ ትኩረትና ድጋፍ መሳባቸውን የሚናገረው አስተያየት ሰጪው፤ ከዚህም በመነሳት በርከት ያሉ እጩዎቻቸው የፓርላማ ወንበር ያገኛሉ የሚል ግምት እንደነበረው ተናግሯል፡፡
“ተቃዋሚዎች ሙሉ ለሙሉ ወንበር ማጣታቸው በምርጫው አሳታፊነትና ተአማኒነት ላይ ጥያቄ ማስነሳቱ አይቀርም” ብሏል አቤል፡፡ለቀጣይ 5 ዓመት የምናየው ፓርላማ አንድ አይነት ድምፅ የሚስተጋባበት መሆኑ ከፍተኛ ጉዳት እንዳለው የገለፀው አስተያየት ሰጪው፤ “ፓርላማው በማህበረሰቡ ውስጥ ያለውን ችግር የማስተጋባት አቅም አይኖረውም” የሚል ስጋት እንዳለው ይናገራል፡፡የለየለት አምባገነናዊ ስርአትን የሚከተሉ ሃገራት እንኳ በዚህ ደረጃ የምርጫ ውጤት አያስመዘግቡም ያለው አቤል፤ ኢህአዴግ ሁሉንም ጠቅልሎ ለመያዝ የሚያደርገውን ጥረት ረገብ አድርጎና የአውራ ፓርቲ ስርአት ለዚህች ሃገር እንደማይበጅ ተገንዝቦ፣ ብዝሃነትን ሊያስተናግድ የሚችል የምርጫ ፉክክር መፍጠር ይኖርበታል ሲል መክሯል፡፡
የጋዜጠኝነትና ኮሙኒኬሽን መምህር የሆኑት አስተያየት ሰጪ በበኩላቸው የምርጫውን ውጤት እንደጠበቅሁት አላገኘሁትም ይላሉ፡፡ የዛሬ ሳምንት ኢህአዴግ ያሸንፋል የሚል ግምቴን በዚሁ ጋዜጣ ላይ የሰጠሁ ቢሆንም ተቃዋሚዎች በተለይ ሰማያዊ ፓርቲ ጥቂት የፓርላማ ወንበር እንደሚያገኙ ጠብቄ ነበር ያሉት መምህሩ፤ የተነገረው የምርጫ ውጤቱ ለአገሪቱ የዲሞክራሲ ሥርዓት የሚያበረክተው አስተዋፅኦ ኢምንት ነው ብለዋል፡፡ ውጤቱ ህብረተሰቡ ሃሳብን በነፃነት የመግለፅና የፈለጉትን አመለካከት የመያዝ መብትን ሳያስተውለው እየተነጠቀ መሆኑን ያሳያልም ባይ ናቸው፡፡
የምርጫው ሂደት ላይ ጠንካራ ፉክክር አለመታየቱ፣ በተለይ ተቃዋሚዎች በሙሉ ልባቸው ወደ ምርጫው አለመግባታቸው ለዚህ አይነቱ ውጤት መመዝገብ አስተዋፅኦ ሳያበረክት አይቀርም ያሉት አስተያየት ሰጪው፤ ተቃዋሚዎች መራጮቻቸውን ሳያስመዘግቡ በምርጫው መሳተፋቸውና ገዥው ፓርቲ ይመርጡኛል ያላቸውን አስመዝግቦ ወይም እንዲመዘገቡ ቀስቅሶ በምርጫው መሳተፉ በውጤቱ ላይ ተፅዕኖ አሳድሯል ብለዋል፡፡
ተቃዋሚ ፓርቲዎች ከዚህ በኋላ የምርጫ አካሄዳቸውን በሚገባ ማጤን ይኖርባቸዋል ይላሉ -መምህሩ፡፡ በዘንድሮ ምርጫ ጥሩ ውጤት ያስመዘገቡ ሰማያዊን የመሳሰሉ ፓርቲዎች በሚቀጥሉት 5 ዓመታት ጠንካራ ዝግጅት ካደረጉና የህዝብ አመኔታን ካተረፉ በቀጣዩ ምርጫ ሙሉ በሙሉ የማያሸንፉበት ምክንያት አይኖርም ብለዋል፡፡
ፓርቲዎች በምርጫ ቦርድ ገለልተኝነት ላይ ጥያቄ ካላቸው ምርጫ ሳይደርስ ከወዲሁ አንስተው ከገዥው ፓርቲ ጋር ለድርድር መቀመጥ አለባቸው ያሉት መምህሩ፤ ይህን ሳያደርጉ በምርጫ ወቅት በምርጫ ቦርድ ገለልተኝነት ላይ ጥያቄ ቢያነሱ ህብረተሰቡን ከማሰልቸት ያለፈ ለውጥ አያመጡም ሲሉም ሃሳባቸውን ገልፀዋል፡፡በ2002 በተደረገው ምርጫ መድረክን ወክለው የተወዳደሩትና ራሳቸውን ከፓርቲ ፖለቲካ ያገለሉት ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ በበኩላቸው፤ በዘንድሮ ምርጫ ብዙ አዳዲስ ነገሮች ማስተዋላቸውን ይናገራሉ - እንግዳ ያልሆነባቸው የኢህአዴግ ማሸነፍ ብቻ መሆኑን በመግለፅ፡፡የተፎካካሪ ፓርቲዎች ቁጥር መቀነስና የምርጫ ጣቢያዎች መብዛት አዳዲስ ነገሮች ከሚሏቸው ውስጥ ይጠቀሳሉ፡፡ የምርጫ ጣቢያዎች መብዛት አዎንታዊም አሉታዊም ጎን አለው ያሉት ዶ/ር ነጋሶ፤ በአዎንታዊ ጎኑ ህዝቡ በአቅራቢያው ያለእንግልት ቶሎ እንዲመርጥና ወደ ጉዳዩ እንዲሄድ ይረዳል፣ በአሉታዊ መልኩ ደግሞ 45ሺ ጣቢያዎች መኖራቸው የተቃዋሚ ፓርቲዎችን ታዛቢ የማሰማራት አቅም ይፈታተናል ብለዋል፡፡ “ፓርቲዎች ወኪሎቻቸውን ሳያስቀምጡ የሚካሄድ ምርጫ ደግሞ አጠያያቂ ሊሆን ይችላል” ይላሉ፤ ዶ/ር ነጋሶ፡፡ በእርግጥም ተቃዋሚዎች በብዙ የምርጫ ጣቢያዎች ታዛቢዎች እንዳልነበሯቸው ዘገባዎች ይጠቁማሉ፡፡
የአፍሪካ ህብረት ታዛቢ ቡድን ስለምርጫው ያወጣውን ሪፖርትና በተለያዩ ሚዲያዎች የቀረቡ ዘገባዎችን መከታተላቸውን የጠቆሙት ዶ/ሩ፤ ቡድኑ በዘንድሮው ምርጫ ከቀድሞው የተሻለ ጠንካራ ሪፖርት ማቅረቡን መገንዘባቸውን ገልፀዋል፡፡
የአፍሪካ ህብረት ታዛቢ ቡድኑ በ356 የምርጫ ጣቢያዎች ብቻ ታዝቦ ያወጣው ሪፖርት በምርጫው ላይ ጥያቄ የሚያስነሳ እንደሆነ የጠቀሱት ዶ/ር ነጋሶ፤ በምርጫ ጣቢያዎች የቅስቀሳ ፖስተሮች ተለጥፈው መገኘታቸው፣ የምርጫው እለት ቅስቀሳ ሲካሄድ ማየቱና ከታዘባቸው ጣቢያዎች 21.4 በመቶ በሚሆኑት ኮሮጆዎች ሳይፈተሹ ወደ ምርጫ መገባቱን መታዘቡ በቀላሉ የሚታይ አይሆንም ብለዋል፡፡ የተቃዋሚ ፓርቲዎች ታዛቢዎች አለመኖርና የምርጫ ወረቀት እጥረት መከሰቱ በቡድኑ መጠቆሙም ምርጫው ጉድለቶች እንደነበሩበት ያሳያል ብለዋል - ዶ/ሩ፡፡በ1987 በተረቀቀው ህገ-መንግስት ላይ ጉልህ ተሳትፎ የነበራቸው ዶ/ር ነጋሶ፤ በኢትዮጵያ የሚከናወን ምርጫን በተመለከተ ህገ መንግስቱ ጭምር መሻሻል አለበት ይላሉ፡፡ የተመጣጣኝ ድምፅ አሰራር የሚተገበርበትን አካሄድ መከተል እንደሚሻል ጥናት ላይ የተመሰረተ ሃሳብ ማቅረባቸውን የጠቆሙት ምሁሩ፤ የተመጣጣኝ ድምፅ ስርአት ብንከተል የሀገራችንን ብዙሃነት በተገቢው ሁኔታ አሳታፊ አድርጎ ድምፅ ታፍኖ እንዳይቀር፣ ዜጎች ከማንኛውም ተሳትፎ እንዳይገለሉና ድምፃቸው ሙሉ ለሙሉ ዋጋ እንዲኖረው የሚያደርግ ስርአት ለመዘርጋት ያስችላል፤ ይህን ተግባራዊ ለማድረግም የህገ መንግስት ማሻሻያ ያስፈልጋል ብለዋል፡፡
መድረክ የምርጫውን ውጤት አልቀበልም ማለቱን እንደሰሙ የጠቆሙት ዶ/ር ነጋሶ፤ እንዲህ ያለ ችግር ሲያጋጥም ወደ ፍ/ቤት በማምራት ፋንታ ገለልተኛ አካል ይቋቋምና የምርጫው ውጤት ይጣራ ብሎ መጠየቁ ግራ እንዳጋባቸው ተናግረዋል፡፡የአለማቀፍ የህግ ባለሙያው ዶ/ር ያዕቆብ ኃይለማርያም በበኩላቸው፤ “ምርጫውን ምርጫ ብዬ ስለማልቀበለው አስተያየት ለመስጠት እቸገራለሁ” ሲሉ ለአዲስ አድማስ ገልፀዋል፡፡
የቀድሞው የኢዴፓ ፕሬዚዳንት አቶ ሙሼ ሰሙ፤ የምርጫው ውጤት እንደተገለፀው ሊሆን እንደሚችል ብዙ ጠቋሚ ነገሮች ነበሩ ሲሉ ያስታውሳሉ፡፡ ያለፉት 5 ምርጫዎች ከሂደት፣ ከዲሞክራሲ ባህሪና ከውጤት አኳያ ሲገመገሙ ብዙ ችግሮችና ምስቅልቅሎች የነበሩባቸው እንደሆኑ የጠቆሙት አቶ ሙሼ፤ በየጊዜው ምርጫ ተጭበርብሯል የሚለው የፓርቲዎች እሮሮ የሃሳብ ጥራት ወይም የችግሩን ምንጭ በጥናት ላይ ተመስርቶ ያለመፈተሽ ችግር ይታይበታል ይላሉ፡፡“ምርጫው ሲጀመር አንስቶ ድምፅ ሊጭበረበር ይችላል እየተባለ፣ ያንን ለማረም የሚያስችል ስራ ሳይሰሩ ወደ ምርጫ መግባት በራሱ ትርጉም የለውም” የሚሉት አቶ ሙሼ፤ ፓርቲዎች በአንድ በኩል በሂደቱ ላይ እምነት እንደሌላቸው እየተናገሩ፣ መሻሻል ሳይኖር ዝም ብለው በምርጫው መሳተፋቸው በራሱ አግባብ ነው ወይ ሲሉ ይጠይቃሉ፡፡
ህዝብ ስለምርጫው ያለው አመለካከትና ፓርቲዎች በህብረተሰቡ ያላቸው ቅቡልነት አለመጠናቱም አንድ የምርጫ ሂደቱ ችግር ነው ይላሉ፤ አቶ ሙሼ፡፡ ገዥው ፓርቲም ሆነ ተቃዋሚዎች ህዝቡ ከኔ ጋር ነው ሲሉ ይደመጣል የሚሉት የቀድሞው የተቃዋሚ አመራር፤ ነገር ግን ተቃዋሚዎችም ሆነ ገዥው ፓርቲ ምን ያህል የህብረተሰብ ክፍል ይደግፋቸዋል? የትኛው የህብረተሰብ አካልስ ተቀብሏቸዋል የሚለውን በጥናት ለማረጋገጥ አለመሞከሩ በኢትዮጵያ የሚካሄዱ ምርጫዎች ችግር ነው ባይ ናቸው፡፡ ፓርቲዎች በማህበረሰቡ ያላቸውን ቅቡልነት በጥናት ማረጋገጥና ለምርጫ ሲዘጋጁም ይሄን ያህል ህዝብ ሊመርጠን ይችላል፣ ይሄኛው ላይመርጠን ይችላል የሚለውን አስቀድመው ቢያውቁ እንደዘንድሮ አይነት የምርጫ ውጤት ሲያጋጥም መደናገጥ ላያጋጥም ይችላል ሲሉ አስረድተዋል፡፡በዘንድሮው ምርጫ የታዘቡትን ሲናገሩም፤ ምርጫውን የማጭበርበር ሂደቶች እንደ ምርጫ 97 ኮሮጆ በመቀየር፣ ካርድ በማሰራጨት ሳይሆን የስነ-ልቦና ጫናዎች ናቸው ይላሉ፡፡ ኢህአዴግ ያገኘው ውጤት የስነ - ልቦና ተፅዕኖ ድምፅ ነው የሚሉት አቶ ሙሼ፤ ማህበረሰቡ በሚሰጠው ድምፅ ኢህአዴግ ሲለወጥ ላለፉት 5 ምርጫዎች አለማየቱ፣ ተቃዋሚዎችን ቢመርጥ በስራ ቦታውና በማህበራዊ ህይወቱ የሚያጋጥመውን ተግዳሮት ሽሸት የስነ - ልቦና ተፅዕኖ ያሳድራል ይላሉ፡፡ ኢህአዴግን ወዶና ፈቅዶ የሚመርጥ የመኖሩን ያህል የሚደርስበትን ማህበራዊ ምስቅልቅል ሰግቶ ኢህአዴግን ሳይወድ የሚመርጥም አለ የሚሉት አቶ ሙሼ፤ ተቃዋሚን ብመርጥም ለውጥ አይመጣም ብሎ አስቀድሞ ማሰብም ሌላው የስነ - ልቦና ተፅዕኖ መሆኑን ይገልፃሉ፡፡
“አርሶ አደሩ ተገዶ የምርጫ ካርድ እንዲወስድ መደረጉ ሳያንስ ተገዶ እንዲመርጥም ይደረጋል” የሚሉት አስተያየት ሰጪው፤ ወጣቱም ቢሆን ምርጫውን ተከትሎ ሊፈጠር የሚችልን እስርና እንግልት ስለማይፈልገው ድምፁን ለኢህአዴግ ሊሰጥ ይችላል ብለዋል፡፡
በቀጣይ ተቃዋሚዎች ምርጫው በደፈናው ተጭበረበረ ከማለት ይልቅ የችግሮቹን ስረ መሰረት የሚፈትሹ ጥናቶችን ሰርተው የሚያገኙትን የጥናት ውጤት እንደ ግብአት በመጠቀም ለእውነተኛ የፖለቲካ ትግል ራሳቸውን ሊያዘጋጁ ይገባል ብለዋል፡፡
የኢህአዴግ ጽ/ቤት የህዝብ ግንኙነትና ኮሙኒኬሽን ኃላፊ አቶ ደስታ ተስፋው በበኩላቸው፤ “ህብረተሰቡ በድጋሚ ለኢህአዴግ ሙሉ ለሙሉ ኃላፊነት መስጠቱን ከምርጫው ውጤት አረጋግጠናል” ይላሉ፡፡
ገና የሚቀር ውጤት ቢኖርም ኢህአዴግ ሙሉ ለሙሉ ምርጫውን ቢያሸንፍ እንኳ አንዳንድ ተቃዋሚዎች እንደሚሉት፣ የምርጫውን ዲሞክራሲያዊነት አይቀይረውም ያሉት አቶ ደስታ፤ “መራጮች የተሻለው አማራጭ ይሄ ነው ብለው በሙሉ ፈቃደኝነት ከመረጡ የግድ ተቃዋሚ መግባት አለበት ተብሎ ከህግ አግባብ ውጪ ይሰራ ማለት ነው?” ሲሉ ይጠይቃሉ፡፡ ዲሞክራሲ ማለት የህዝብ ውሳኔ ማለት ነው ያሉት ኃላፊው፤ ተቃዋሚዎች አይመሩኝም ብሎ ህዝቡ ከወሰነ ውሳኔው መከበር አለበት ብለዋል፡፡ እንዲያም ሆኖ አንዳንድ ተቃዋሚዎች ጠንካራ ተፎካካሪ ሆነው፣ በርካታ ድምፅ ያገኙበት አጋጣሚም እንዳለ አቶ ደስታ በመጥቀስ፤ ምርጫው በሚገባ አሳታፊና በምቹ የመወዳደሪያ መድረክ የተካሄደ ነው ብለዋል፡፡
የአስተራሷም ዘዴ በአመዛኙ ኋላቀርና በአነስተኛ እርሻዎች ላይ የተመሠረተ ግብርና የምታካሂድም በመሆኑ ምርቷ በቂ ሆነ ቢባል እንኳ ከአንድ ከርሞ የማይዘል በአመዛኙ ከእጅ ወደአፍ ነው፡፡
በዚህ የግብርና ዝግጅት የምናነሣውም ርዕስ ይህ የሰብል ተባዮች፣ በሽታና ዐረም ጉዳይ ነው፡፡ በጉዳዩ ላይ የተለያዩ ባለሙያዎችን በተከታታይ እናነጋግራለን፡፡ ለዛሬ ለውይይት የተጋበዙት ባለሙያ ዶ/ር በዳዳ ግርማ ይባላሉ፡፡
የግብርና ምርምር ባለሙያና ዋግን በመቋቋም ላይ እየተንቀሣቀሰ ያለው ዓለምአቀፍ ጥረት የኢትዮጵያ አስተባባሪ ናቸው፡፡ አርሲ፣ ቁሉምሣ ውስጥ ነው የሚኖሩትና የሚሠሩት፡፡
“የሰብል በሽታዎችና ዐረሞች ሁልጊዜ የገበሬው ጠላት ናቸው፤” ብለው ይጀምራሉ ዶ/ር በዳዳ፡፡ ስለፀረ-ሰብል ተኀዋስያን ሲናገሩ አየር ወለድ የሆኑ፣ ድንበር የማያግዳቸው፣ከሃገር ሃገር እየተጓጓዙ በሰብሎች ላይ ወረራ የሚያካሂዱ፣ ከየአካባቢውም እየተነሡ ብዙ ጥቃትና ጥፋት የሚያደርሱ መኖራቸውን ገልፀዋል፡፡
እንደ ስንዴ፣ ገብስና በቆሎን የመሣሰሉ የብርዕና የአገዳ ሰብሎችን የሚያጠቁ እንደ ዋግ የመሣሰሉ፣ የተለያዩ የቆላና የደጋ ጥራጥሬዎችን፣ ሥራ ሥሮችና ቋሚ ተክሎችን የሚጎዱ፣ በዓመት አንዴም ሁለቴም የሚከሰቱ በሽታዎች መኖራቸውን አመልክተዋል፡፡
ዶ/ር በዳዳ እንደሚሉት ለኢትዮጵያ ገበሬ ጠንካራው መፍትሔ ሊሆን የሚችለው ሰብሎቹ እራሣቸው በሽታዎቹን በተፈጥሮ መከላከል ሲችሉላቸው ነው፡፡ የእርሣቸው የግብርና ምርምር ማዕከልም በሽታዎችንና ተባዮች የሚያደርሱትን ጥቃት መቋቋም የሚችሉ አዝርዕትን ለገበሬዎች እያቀረቡ መሆኑን ይናገራሉ፡፡
በእርዳታ ወይም በሌላ መንገድ ከውጭ የሚገቡ የእህል ዓይነቶችና ሌሎችም የግብርና ውጤቶች ዐረምና በሽታን ሊያስፋፉ እንደሚችሉ የጠቆሙት ዶ/ር በዳዳ በስህተት ወይም ሾልኮ የሚገባ ካልሆነ በስተቀር እህል ከውጭ ሲገባ የጤንነት ማረጋገጫ ፍተሻዎችን ማለፍ እንደሚገባው፣ በዚህ ላይ የሚሠሩ ባለሙያዎች በላኪም ሆነ በተቀባይ ሃገሮች ውስጥ እንዳሉ አመልክተው ይሁን እንጂ እንዲያም ሆኖ ችግሮች ሊከሰቱ እንደሚችሉ ተናግረዋል፡፡
ለተወሰነ ጊዜ ወደ ቡድን ታክለዋል WhatsApp ሁሉም ሰው የሚያደርግበት ቦታ የቪዲዮ ጥሪዎች. በመጀመሪያዎቹ ቀናት ጥሩ እና አስደሳች ነበር ፡፡ ሆኖም ፣ በረጅም ጊዜ ውስጥ ለቪዲዮ ጥሪዎች የማያቋርጥ ጥያቄዎች በሌሎች ተግባራት ላይ እንዲያተኩሩ እና ስልክዎን በሞኖፖል እንዲወስዱ ስለማይፈቅዱ ትንሽ የሚያበሳጭ ነገር ጀምረዋል ፡፡
ሌሎቹን የቡድን አባላት በቪዲዮ እንዳይደውሉለት ቀድሞውኑ ጠይቋል ፣ ግን ማወቅ የማይፈልጉ ይመስላል እናም ጥያቄዎቹ ከጊዜ በኋላ ወደ ስማርትፎንዎ እየመጡ ነው ፡፡ ቁም ነገር-ለተወሰነ ጊዜ አስበው ነበር በዋትስአፕ የቪዲዮ ጥሪዎችን እንዴት ማገድ እንደሚቻል እና ሌሎች መተግበሪያዎችን ሳይጠቀሙ ማድረግ ከተቻለ ፡፡ ስለዚህ እውነት ነው?
ስለዚህ አዎ በመጠየቅዎ ደስተኛ ነኝ ፣ እርስዎ የጠየቁት ነገር ይቻላል እና ምንም እንኳን ታዋቂው ፈጣን የመልዕክት መላላኪያ መተግበሪያ የቪዲዮ ጥሪዎችን ለማገድ የተወሰኑ አማራጮች ባይኖሩትም ለዚያ ዓላማ ጉዲፈቻ የሚሆኑ በርካታ መፍትሄዎች አሉ ፡፡ የትኛው? የሚከተሉትን መስመሮች ማንበብዎን ይቀጥሉ እና ያገኙታል። እኔ ጥሩ ንባብ እና በመጨረሻም የስማርትፎንዎን የበለጠ ዘና ለማለት እንዲመኙ እፈልጋለሁ!
ከተስማሙ እኔ በማሳየት እጀምራለሁ በዋትስአፕ የቪዲዮ ጥሪዎችን እንዴት ማገድ እንደሚቻል በዘመናዊ ስልኮች ላይ ከኦፕሬቲንግ ሲስተም ጋር የ Android. ከተለዩ እውቂያዎች ወይም ከማንኛውም ሰው የቪዲዮ ጥሪዎችን ላለመፈለግ በሚፈልጉት ላይ በመመስረት በቅርቡ እንደሚያዩት ፣ የታዋቂው ፈጣን መልእክት መላኪያ መተግበሪያ ወይም የመሳሪያዎ አንዳንድ አማራጮችን መጠቀሙ በቂ ነው ፡፡ ሁሉም ዝርዝሮች እዚህ አሉ ፡፡
ከአንድ ወይም ከዚያ በላይ ከሆኑት እውቂያዎችዎ የቪዲዮ ጥሪዎችን ላለመቀበል ከፈለጉ ፣ ሊቀበሉት የሚችሉት ቀላሉ መፍትሔ ነው አግድ. በዚህ መንገድ ግን ከአሁን በኋላ ከሚመለከታቸው ሰዎች ጋር መልዕክቶችን መለዋወጥ አይችሉም ፡፡ ለዋትስአፕ ድምፅ ጥሪ ተመሳሳይ ነው ፡፡ በአጭሩ-የታገደው ሰው ከእንግዲህ በዋትስአፕ ከእርስዎ ጋር ማንኛውንም ዓይነት ግንኙነት ሊኖረው አይችልም ፣ ግን እነሱ እንደሚሉት ፣ በጣም መጥፎዎች ፣ እጅግ በጣም ጥሩ መድሃኒቶች። እና ከዚያ ክዋኔው በማንኛውም ጊዜ ሊቀለበስ ይችላል።
በዚህ ጊዜ ፣ ​​በዋትስአፕ ለ Android እውቂያ ለማገድ መተግበሪያውን ይክፈቱ እና በትሩ ላይ የሚገኙትን የስሞች ዝርዝር ያሸብልሉ ፡፡ ውይይት (ለማገድ ከሚፈልጉት ዕውቂያ ጋር በቅርብ ጊዜ መልዕክቶችን ከተለዋወጡ); አለበለዚያ አዶውን ብቻ ጠቅ ያድርጉ የማጉያ መነጽር በላይኛው ግራ ውስጥ የሚገኝ እና ይተይቡ ስም ወይም ስልክ ቁጥር የፍላጎት ሰው.
አንዴ እውቂያውን ካገኙ በኋላ መታ ያድርጉ ስም, ውይይቱን ለመክፈት. በዚህ ጊዜ ከላይ በቀኝ በኩል የተቀመጠውን ⋮ አዶ መታ ያድርጉ እና በሚከፈተው ምናሌ ውስጥ እቃውን መታ ያድርጉ ሌላ. በመጨረሻም ድምጹን ይጫኑ አግድ ለሁለት ተከታታይ ጊዜያት እና ... በቃ! ከታገደው ዕውቂያ ከእንግዲህ የቪዲዮ ጥሪዎችን መቀበል አይችሉም።
ሊያግዱት የሚፈልጉት ሰው በእውቂያ ዝርዝርዎ ውስጥ የለም? ከዚያ እሱን ለመቆለፍ ቁልፉን ብቻ ይጫኑ አግድ ከላይ በግራ በኩል በቀጥታ በውይይት ገጹ ላይ ያገኛሉ ፡፡
እንዴት ነው የምትለው? ስለዚህ ጉዳይ አስበው ያውቃሉ? ችግር የለም. የትግበራ ቅንብሮቹን በመጠቀም በማንኛውም ጊዜ የዋትሳፕ እውቂያ ማገድ ይችላሉ - እቃውን ብቻ ይጫኑ ይህንን ዕውቂያ አግደዋል። ለመክፈት መታ ያድርጉ ወይም እንደ አማራጭ በዋናው ምናሌ አናት በስተቀኝ በሚገኘው ⋮ አዶ ላይ አንድ ጊዜ እንደገና ይጫኑ ፣ ይሂዱ ተጨማሪ> ክፈት እገዳውን ለማንሳት የሚፈልጓቸውን እውቂያዎች ይምረጡ ፡፡
እንደዚያ ከሆነ ከታዋቂው የመልዕክት መላላኪያ መተግበሪያ የቪዲዮ ጥሪዎችን ለማስቀረት ብቸኛው መፍትሔ የመሣሪያዎን ካሜራ ለመጠቀም የመተግበሪያውን ፈቃድ መሻር ነው ፡፡ ሆኖም ከላይ የተጠቀሰውን ፈቃድ በመሻር ፎቶግራፎችን ወይም ቪዲዮዎችን በቀጥታ ከማመልከቻው ቻት ለመላክ ካሜራዎን መጠቀም እንደማይችሉ አስጠንቅቄያለሁ (እንደገና ካልሰጡ በስተቀር) ፡፡
እንዲሁም ፣ የዋትስአፕን ካሜራ (ካሜራ) መዳረሻ በማገድ አሁንም ሌሎች ሰዎች እንዳይደውሉዎት ማገድ እንደማይችሉ ማሳወቅ አለብኝ ፡፡ አሁንም ማሳወቂያዎችን ይቀበላሉ ግን ለእነሱ መልስ ለመስጠት ከሞከሩ ለመቀጠል የካሜራ ፈቃዶችን እንዲያነቁ ይጠየቃሉ።
ካሜራውን ለመድረስ የዋትሳፕ ፈቃድን እንዴት እንደሚያሰናክሉ አሁንም ማወቅ ከፈለጉ ወደ ይሂዱ ቅንጅቶች Android (The.)ማርሽ በመነሻ ማያ ገጹ ላይ ወይም በመሳቢያው ውስጥ ተገኝቷል) ፣ ይሂዱ ትግበራ> ፈቃዶች> ፈቃዶች> ካሜራ.
በዚህ ጊዜ ፣ ​​በሚዛመደው ንጥል ላይ ጠቅ ያድርጉ WhatsApp እና በመጨረሻም እቃውን ላይ ጠቅ ያድርጉ ውድቅ ያድርጉ፣ የካሜራ ፈቃዶችን ለማሰናከል። ጥርጣሬዎች ካሉ ፣ በዋትስአፕ ውስጥ ካሜራውን እንደገና ለማስጀመር ፣ ወደ ተመሳሳዩ ምናሌ ይመለሱ እና ከአፍታ በፊት ተግባር ላይ የዋለውን ተግባር ያነቃቁ ፡፡
ከዚህ በላይ ለገለጽኩት መፍትሄ አማራጭ እንደመሆንዎ መጠን ተግባሩን እንዲያነቁ ሀሳብ አቀርባለሁ አትረብሽ ከእርስዎ Android ዘመናዊ ስልክ። ይህንን ለማድረግ በቀላሉ ይደውሉ የማሳወቂያ ምናሌ (ከማያ ገጹ አናት ወደ ታች በማንሸራተት) እና አዶውን ይጫኑ ሰሜን ዳኮታ (የ. ምልክት ያለው ጨረቃ ጨረቃ ወይም ምልክት (-)).
ቀላል ነው? በዚህ መንገድ ሁሉም ጥሪዎች (የዋትሳፕ ቪዲዮ ጥሪዎችን ጨምሮ) ድምጸ-ከል ይደረጋሉ ፡፡ ማግኘት ካልቻሉ ሰሜን ዳኮታ በማሳወቂያዎች ምናሌ ውስጥ ሁሉንም አዝራሮች ለመድረስ በማሳወቂያዎች ምናሌው ላይ በቀኝ ያንሸራትቱ።
ከፈለጉ እንዲሁም የ ‹አትረብሽ› ሁነታን ራስ-ሰር ማግበር መርሐግብር ማስያዝ እና ምን ማገድ እና ምን እንደማያደርግ መምረጥ ይችላሉ-ይህንን ለማድረግ በቀላሉ ወደ ምናሌው ይሂዱ ቅንብሮች> ድምፆች እና ንዝረት> አይረብሹ ከስማርትፎንዎ ፡፡ ተጨማሪ መረጃ እዚህ።
ይህ መፍትሔ ትንሽ ከባድ መስሎ ከታየ ፣ እርስዎም ሊሆኑ እንደሚችሉ ጠቁሜያለሁ ማሳወቂያዎችን ለዋትስአፕ ብቻ ያሰናክሉሆኖም ፣ ይህ ደግሞ የቻት ማሳወቂያዎችን እና የድምጽ ጥሪዎችን አያካትትም። ወደ ምናሌው ብቻ ይሂዱ ⋮> ቅንብሮች> ማሳወቂያዎች የማመልከቻው. ለተጨማሪ ዝርዝሮች የዋትስአፕ ማሳወቂያዎችን እንዴት ድምጸ-ከል ማድረግ እንደሚቻል ላይ ትምህርቴን ለመፈተሽ ነፃነት ይሰማዎት ፡፡
አለዎት ሀ iPhone? ምንም ችግር የለም: በሚቀጥሉት ምዕራፎች ውስጥ ዘዴውን አሳይሃለሁ የዋትሳፕ ቪዲዮ ጥሪዎችን አግድ በአፕል ስማርትፎን ላይ እንኳን ፡፡ እንዲሁም በዚህ ጉዳይ ላይ እነዚህ በ Android ጉዳይ ላይ ለእርስዎ ከገለጽኩዎት ጋር ሙሉ በሙሉ ተመሳሳይ በሆነ መንገድ ሌሎች መተግበሪያዎችን መጠቀም የማይፈልጉ አፋጣኝ መፍትሄዎች ናቸው ፡፡ ለዝርዝሮች ያንብቡ ፡፡
ነጠላ የእውቂያ ቪዲዮ ጥሪዎችን ለማስቀረት ከፈለጉ እና ከእነሱ ጋር ተጨማሪ ልውውጦችን የማይፈልጉ ከሆነ ፣ ያ በቂ ነው ፡፡ አግደው።. ይህን በማድረጉ ሌላኛው ሰው በዋትስአፕ እንዲሁም በቪዲዮ ጥሪዎች ላይ መልዕክቶችን እና ጥሪዎችን እንዳይልክልዎ በራስ-ሰር ይከላከላሉ ፡፡
ይህንን ለማድረግ ከፈለጉ መተግበሪያውን ይክፈቱ እና ትርን ይምረጡ ውይይት፣ ታች ስለዚህ በእውቂያ ዝርዝሩ ውስጥ ይሸብልሉ እና ይጫኑ ስም የሚስብዎት ነገር (ካልታዩት) የሚለውን ጠቅ ያድርጉ እርሳስ ሉህ በጠቅላላው የአድራሻ መጽሐፍ ውስጥ ስሞችን ለመድረስ በላይኛው ቀኝ በኩል).
ለማገድ ከተጠቃሚው ጋር ውይይቱ አንዴ ከተከፈተ በኋላ ይጫኑ የዕውቂያ ስም ከላይ ያዩታል ፣ በኋላም በጽሁፉ ውስጥ ዕውቂያ አግድ፣ እና ከዚያ ያረጋግጡ። በዚህ ጊዜ የታገደው ግንኙነት ከአሁን በኋላ በዋትስአፕ የቪዲዮ ጥሪዎችን ማድረግ አይችልም ፡፡
ጥርጣሬዎች ካሉ ትሩን በመድረስ በማንኛውም ጊዜ እርምጃዎችዎን እንደገና ማየት ይችላሉ ቅንጅቶች ከዋትስአፕ ፣ ወደ መለያ> ግላዊነት> ብሎካቲ፣ በማንሸራተት ላይ መረጠ በማያ ገጹ ላይ የሚታየውን ተጓዳኝ ቁልፍን ለመክፈት እና ለመጫን ሰው። ተጨማሪ መረጃ እዚህ።
እንዴት ነው የምትለው? ለማስወገድ ይፈልጋሉ የቪዲዮ ጥሪዎች su WhatsApp ከአንዱ እውቂያዎ የሚመጡትን ብቻ አይደለም? በዚህ አጋጣሚ የ iPhone ካሜራዎን ለመጠቀም የመተግበሪያውን ፈቃድ ማሰናከል ይችላሉ ፡፡
እኔ ግን አሳውቃችኋለሁ ፣ ይህንን ፈቃድ በመሻር ወዲያውኑ ለመላክ ከማመልከቻው ውይይት በቀጥታ ፎቶዎችን ወይም ቪዲዮዎችን ማንሳት እንደማትችሉ (እንደገና ፈቃድ ካልሰጡ በስተቀር) ፡፡ እንዲሁም ፣ ይህ ጥሪዎችን ወደ ውስጥ እንዳይገቡ እንደማይከለክል ገና አልነግርዎትም። ማሳወቂያዎችን መቀበልዎን ይቀጥላሉ ፣ እና ለእነሱ መልስ ለመስጠት ከሞከሩ የቪዲዮ ጥሪውን እንዲቀላቀሉ ካሜራውን እንዲያነቃ ይጋበዛሉ።
በእነዚህ አስፈላጊ ቦታዎች ፣ ካሜራውን ለዋትስአፕ አጠቃቀም ማገድ የሚችሉት በዚህ መንገድ ነው ፡፡ በመጀመሪያ ምናሌውን ይክፈቱ ቅንጅቶች በመጫን በእርስዎ iPhone ላይማርሽ በመነሻ ማያ ገጹ ላይ ወይም በመተግበሪያው ቤተ-መጽሐፍት ውስጥ ያቅርቡ። ከዚያ የሚዛመደውን ንጥል ይምረጡ WhatsApp (በሚከፈተው ምናሌ ታችኛው ክፍል) እና ፈቃዱን ለማቦዘን ወደ ይሂዱ ጠፍቷል ከጽሁፉ ቀጥሎ ያለው ማብሪያ / ማጥፊያ ካሜራ.
በዋትስአፕ ላይ የቪዲዮ ጥሪዎችን ችግር በቀላሉ የሚፈቱበት ሌላ ትክክለኛ መፍትሄ ደግሞ ተግባሩን ማግበር ነው አትረብሽ እስኪያነቃ ድረስ ሁሉንም የ “አይፎን” ማሳወቂያዎችን እና የስልክ ጥሪ ድምፅን ዝም ለማሰኘት በመሣሪያዎ ላይ ፡፡
በመደወል በቀላሉ ማንቃት ይችላሉ የቁጥጥር ማዕከል አይኤስኦ (ከማያ ገጹ ከላይኛው ቀኝ ጥግ አንስቶ እስከ ታች ድረስ በማንሸራተት ፣ በ iPhone መታወቂያ ያለው አይፎን የሚጠቀሙ ከሆነ ፣ ወይም ከማያ ገጹ ታችኛው ክፍል ወደ ላይኛው ፣ አካላዊ የቤት ቁልፍ ያለው አይፎን ካለዎት) እና በመጫን አዶ mezzaluna.
ከፈለጉ እንዲሁም አትረብሽ ሁነታን በራስ-ሰር ማግበር ፕሮግራም ማድረግ እና ዝርዝርን ለማገድ ምን መምረጥ ይችላሉ (በሚያሳዝን ሁኔታ የዋትሳፕ ጥሪዎችን ብቻ ለማጣራት አይቻልም) ምናሌውን በመድረስ ፡፡ ቅንብሮች> አይረብሹ ከስማርትፎንዎ ፡፡ ተጨማሪ መረጃ እዚህ።
እንደ አማራጭ እርስዎም ይችላሉ ማሳወቂያዎችን ለዋትስአፕ ብቻ ያሰናክሉ (ክዋኔው ግን ለውይይት እና ለድምጽ ጥሪዎች ማሳወቂያዎችን ያጠቃልላል)። ይህንን ለማድረግ በቀላሉ ወደ ምናሌው ይሂዱ ቅንብሮች> ማስታወቂያዎች የማመልከቻው. ተጨማሪ መረጃ እዚህ።
“ና ወደዚህ፤ አንዲት እንቁላል ሳሕን ላይ አፍርጠን እንመልከት” አለና ዕንቁላል ሰብሮ ሳሕን ላይ ገለበጠው፡፡ ከዚያም፤ “ልብ በል ልጄ፤ ይሄ ከዚህ ቀደም እንዳየኸው ዓይነት ዕንቁላል ነው፡፡ ባልሰብረው ኖሮ ግን አንድ የምታምር ጫጩት ትወጣ ነበር፤ የቀሩትም ዕንቁላሎች ሁሉ እንደዚሁ ናቸው፡፡ ከሃያ ቀን በኋላ ከነዚህ ከያንዳንዳቸው አንዳንድ የሚያማሩ ጫጩቶች ይፈለፈላሉ፡፡”
እናቱ ይሄኔ ወደ ዶሮ ቤት ሄደችና፣ ጭር ያለችውን እናቲት ዶሮ፣ ዕንቁላሎቹን ለማስታቀፍ አመጣች፡፡ ከዚያም “በሉ አሁን ዶሮዋ እንዳትፈራ ዘወር እንበልላት” አለች፡፡
ከሃያ ቀን በኋላ ከዕንቁላሎቹ ውስጥ ረቂቅ ድምፆች ይሰማሉ፡፡ እናቲቱ ባፏ ቀጭ እያደረገች፣ መውጫ በር ትሸነቁርላቸዋለች፡፡ አንድ በአንድ እየከፈተችላቸው አስወጣቻቸው፡፡ ፍንጥር ፍንጥር የሚሉ በአፋቸው መሬቱን ደቅ ደቅ የሚያደርጉ ጫጩቶች ተፈለፈሉ፡፡
ዕውነት ነው፡፡ ዛሬ የማይመረመሩ ብዙ ጉዳዮች አሉ፡፡ አንድ ነገር ግን ሳይመረመር የሚገባን አለ። አዲሱ ማሸነፉ አይቀሬ ነው - The new is invincible ይለዋል የጥንቱ የጠዋቱ ፍልስፍና፡፡ አሮጌው እያረጀና እያገረጀፈ የመሄዱን ያህል፣ አዲሱ እየተፈለፈለ ማደሩ ግድ ነው!
የአልገዛም ባይነት ስሜት ከሥር እየጋለ መምጣቱና፣ የላይኛው ወገን እንደ ትላንቱ ካልገዛሁ የሚልበት ትንቅንቅ መቀጠሉ፣ በአሮጌው ተሸናፊነት እንደሚያበቃ ታሪክ ይነግረናል፡፡
አንድ ጃፖኒን (ክንድ የሌለው ካኒቴራ) ያደረገ ተከሳሽ ዳኛ ፊት ቀርቦ፣ እጁን ወደፊት አጣምሮ ሲቆም፤ ዳኛው “በማን ላይ ነው ጡንቻህን የምትወጥረው?” ይሉታል፡፡ ተከሳሹ ደንግጦ ሁለት እጆቹን ወደ ጀርባው አድርጎ አጣምሮ ሲቆም፤ አሁንም ዳኛው “በማን ላይ ነው ደረትህን የምትነፋው?” ይሉታል፡፡ ከዚያም “ምንድን ነው ችግርህ?” ቢሉት
“እኛን የቸገረን እጃችንን የምናስቀምጥበትን ቦታ የሚጠቁም አንቀፅ ነው!” አላቸው አሉ፡፡ ፍትሕ ሲዛባ ሁሉ ነገር ቅጥ-አንባሩ ይጠፋል፡፡ ሰብዓዊ መብት ይረገጣል፡፡ ዲሞክራሲያዊ መብት የግለሰብ አንባገነኖች መጫወቻ ይሆናል፡፡ ይሄኔ የህዝብ ምሬት ያጥጣል! ብሶቱ ጣራ ይነካል! የአልገዛም ባይነት ስሜት እየመረረና እየከረረ፣ ሥርዓቱ እንደ ወትሮ በወዙና በወጉ መጓዙ እያዳገተ መንገጫገጭ ይጀምራል። ትናንሽ ካፊያ እየተጠራቀመ ውሽንፍራም ዝናብ ይሆናል፡፡ ከዚያም ጎርፍና ወጀብ ይበረታል፡፡
“እኛ ሳናቋርጥ የውሸት ሀሳቦችን ፈልፍለናል፡፡ ቅጥፈቶችን ተናግረናል፡፡ ቅዥቶችን ሰንቀናል። ምትሃታዊ የመሰሉ ገለፃዎችን አድርገናል፡፡ ጥርጣሬዎችን ቀፍቅፈናል፡፡ ቅጣምባራቸው የጠፋ ራዕዮችን ቀበጣጥረናል፡፡ ሁሉም ዕውነተኛ ሰዎች ፊት ሲቀርቡ በንነው ጠፊ ናቸው” ይለናል፡፡ ጊዜያዊ መፍትሔዎች ለጊዜው ቁጣን ሊያበርዱ ይችላሉ እንጂ ውለው ሲያድሩ እዚያው የድሮ ቦታቸው ይመጣሉ፡፡ አሁን ግን ግዘፍ-ነስተው፣ ኃይል አደርጅተው ነው ብቅ የሚሉት፡፡ በሃይል ለመመለስም በጄ የማይሉት ምዕራፍ ላይ ይደርሳሉ፡፡ ገዢው ወገን እንዳረጀ ጥርስ እየተሸራረፈና እየተነቀለ ፈፅሞ ማኘክ የማይችልበት ሁኔታ ላይ ይወድቃል፡፡ “ኤጭ” አይባል የአገር ጉዳይ ይሆንና ሁሉንም ያነካካል። አንዱ አንዱን እየገፋ የሚጥልበት የዶሚኖ-ጨዋታ አወዳደቅ ይከሰታል- Dominos-effect ይሉታል ተንታኞቹ!
በአንድ አፍታ ለመበልፀግ የሚፈጠሩ ስግብግብ አካሄዶች ፍፃሜያቸው የህዝብ ተጠያቂነት ነው። አይነቃብኝም ተብሎ በስልጣን ሽፋን የሚዘረፍ ንብረትና ገንዘብ፣ የማታ ማታ ነገሮች ሲጠሙ ዋጋ ማስከፈላቸው አይቀሬ ነው፡፡
የህዝብ አመፅ እየተጋጋለ እየሄደ፣ ኑሮ ውድነቱን ማባባስ የለውጥ ፍንዳታን እንደማፋጠን ይቆጠራል። ዱሮ በ1966 ዓ.ም የፈነዳውን አብዮት ያቀጣጠሉ ረሀቡ፣ የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ፣ የዕለት - ሠርክ የፍጆታ ሸቀጦች ዋጋ አለቅጥ ማሻቀብ፣የመምህራን ጥያቄ፣ የጦሩ በየቦታው የደሞዝ ጥያቄ ማንሳት፣ የተራ ወታደሮች በአለቆቻቸው ላይ በእምቢ-ባይነት መነሳት፣ የባለሥልጣኖች “እሱ ነው፣ እሱ ነው” እያሉ የጥፋተኝነት ወንጀል አንዱ በአንዱ ላይ ማላከክ፣ በሥልጣን መባለጉ ከራሰ እስከ ግርጌ ማመርቀዝ - በጠቅላላው የላዕላይ መዋቅሩ (Superstructure) መናጋት፤ አንድ -አሙስ የቀረውን መንግሥት መፈንገል ጠቋሚ ምልከቶች ነበሩ፡፡ የፈረንሣይዋ ንግሥት ሜሪ አንቷኔት ህዝቡ ዳቦ እያለ ተሰልፎ እያለ “ለምን ኬክ አይበሉም?” ማለቷን ማላገጥ እናስታውስ! ነገሮች ወደ ፍንዳታ-ነጥብ- Tipping point፣ ሲቃረቡ አላየንም ብለው ዐይናቸውን የሚጨፍኑ የዋሃን ናቸው! ሰበቦች ቢደረደሩ፣ የበሰለውንና አገር ያወቀውን ነገር መልሶ ጥሬ ማድረግ አይቻልም፡፡ “ከመንቻካ ተሰናባች፣ ደህና ከዳተኛ ይሻላል” የሚባለው ለዚህ ነው!!
ኣብ ሓደ መምሃሪ ክፍሊ 25 ተምሃራይ ኣብ ሓደ ወንበር 1 ተምሃራይ ብዛዕባ ዝመሃርሉን ፤ ሓፈሻዊ ንዘሎ ቅድመ ምድላዉ ትምህርቲ 2013 ዓ.ም.ን ኣመልኪቶም ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስትን ዉድብን ትግራይ ገምጋማዊ ትዕዝብቲ ሎሚ ኣካይዶም፡፡ብደረጃ ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ሓላፊ ቢሮ ንግድን ኢንዳስትርን ዶ/ር ኣብርሃም ተኸስተ ሓላፊ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ ዶ/ር ኢንጅነር ገ/መስቀል ካሕሳይሓላፊት ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ክልል ትግራይ ወ/ት ሊያ ካሳ ሓላፊት ቢሮ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮ ክልል ትግራይ ዶ/ር የትምወርቅ ገ/መስቀልሓላፊ ቢሮ ፋይናንስን ትልምን ክልል ትግራይ ኣይተ ዳኒኤል ኣሰፋንከንቲባ ምምሕዳር ከተማ መቐለ ኢንጅነር ኣርኣያ ግርማይንካልኦትን ከም መርኣያ ኣብ ክፍለ ከተማ ኲሓ 2ይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ወልዱ ንጉሰ ፤ ኣብ ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ኒኮለስን ካልኣይ ብርኪ ቤት ትምህርቲ ዓዲ ሓቅን ተዘዋዊሮም ገምጋዊ ትዕዝብቲ ቅድመ ምድላዉ ስሩዕ ትምህርቲ ተምሃሮ 2013 ዓ.ምን ምጅማር ትምህርቲ 12 ክፍልን መሰረት ገይሮም ተዓዚቦም፡፡እተን ኣብያተ ትምህርቲ ንምክልኻልን ምግታእን ቫይረስ ኮሮና ኣተኣታትየንኦ ንዘለዋ መስርሕን ቅድመ ምድላዉን ድማ ተዓዚቦም፡፡ድሕሪ እቲ ገማጋማዊ ትዕዝብቲ ዑደት ሓሳቦም ዝገለፁ ብደረጃ ምክትል ርእሰ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ሓላፊ ቢሮ ንግድን ኢንዳስትርን ዶ/ር ኣብርሃም ተኸስተ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ከምዝገለፅዎ እቲ ተገይሩ ዘሎ ቅድመ ምድላዉ ፅቡቕ’ኳ እንተኾነ መንብሮኦም ኣብ ሕርሻ ዝገበሩ ደቂ ሓረስቶት ተምሃሮ ጎና ጎኒ እቲ መኸተ ዕስለ ኣንበጣ ናብ መኣዲ ትምህርቲ ክምለሱ ኣተሓሳሲቦም ፡፡ሓላፊ ቢሮ ትምህርቲ ክልል ትግራይ ዶ/ር ኢንጅነር ገ/መስቀል ካሕሳይ ብወገኖም ድሕሪ እቲ ገምጋማዊ ትዕዝብቲ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ከምዝገለፅዎ ንዝርገሐ ቫይረስ ኮሮና እንዳተኸላኸልካ ኣብ ዝወሃብ ከይዲ ምምሃር ምስትምሃር ኩሉ ዝምልከቶ መንግስታዉን ዘይመንግስታዉን ኣካላት ከምኡ’ዉን መምህራንን ወለዲ ተምሃሮን ንተምሃሮኦም ፉሉይ ሓገዝን ምክትታልን ንኽገብርሎም ኣተሓሲስቦም ክትብል ንቲ ከይዲ ዑደት ዝተኸታተለት ጋዜጠኛ 104.4 ሬድዮ FM መቐለ ኪሮስ ሓዱሽ ፀብፂባ፡፡
እቲ ባዓል ሎሚ ‘ዩ ግና ጓይላ ንቀዳም ስልዝኾነ ነቶም ንኺድ-ኣይንኺድ ክትብሎ ተጨኒቅኩም ዘለኹም ገለ ርእይቶ ክህበኩም እየ ምእንቲ ቀሲንኩም ኣመት ጓይላኹም ክትገብሩ::
የሀረም ጽሕፈቶች በጥንታዊ ግብፅ መንግሥት ሀረሞች (ፒራሚዶች) ውስጥ፣ በውስጣዊ ግድግዳዎች ላይ የተቀረጹ የሃይሮግሊፍ መዝሙሮች ናቸው። እነዚህ አረመኔ መዝሙሮች ከ2845 ዓክልበ. ግ. ጀመሮ ተጽፈው[1]፣ እስከሚታስብ ድረስ ከዓለሙ መጀመርያው ሃይማኖታዊ ሰነዶች እነዚህ ናቸው።[2] ጽሑፉ ሲተረጐም፣ የ«ሔሩ» ተከታዮች ወገን (ወይም ደቂቃ ሔሩ) በ«ሴት» ተከታዮች ወገን ላይ የፈጸመውን ጨካኝ የጭራቅነት ሥነ ስርዓት የሚመሠክር ነው። በጥንታዊ ግብፅ አፈ ታሪክ ዘንድ፣ ይኸው ሴትና ቄንቲያመንቱ (ዖሴሮስ) ወንድሞች ሲሆኑ፣ ሔሩ የቄንቲያመንቱ ልጅ ነበረ። የጥንቱ መንግሥት ፈርዖኖችም ከሔሩና ከሴት ውኅደት እንደ ተወለዱ ያምኑ ነበር።
ደራሲ፣ ገጣሚ፣ ተርጓሚ፣ ሐያሲ እና ትጉህ የሥነ-ጽሑፍ ተመራማሪ ናቸው- አስፋው ዳምጤ። በዚህ የተነሳም የሒስ ተግባራቸው በአንባቢያንና በኪነጥበብ ባለሟሎች ዘንድ ጎልቶ ይታያል። ዘመነኛቸው ደራሲ ስብሐት ለአብ ገብረ እግዚሓብኤር በአንድ ወቅት ‹‹አስፋው! እርግጥ አጭር ልቦለድ፣ ግጥም፣ መጻፍ ያምርሃል፤ ትፈልጋለህ። ጻፍክ። ጥሩ ነው። ግን በዚህ በኩል አስር ሰው አለ- ጥሩ የሆነ ነገር ሊጽፍ የሚችል። የአንተ ቢጎድል እነርሱ ያሟሉታል። ስለዚህ፣ እዚህ ላይ ብዙ ጊዜ ከምታጠፋ ዋናውን ጉልበትህን ሥነ-ጽሑፍን ማሳወቁና ሒስ ላይ ብትሰራ በዚህ ዘርፍ ከአንተ እኩል ሊሰራ የሚችል ያለ አይመስለኝም፤ ይሄን የሚተካው የለም። እንግዲህ መስዋዕትነት ትከፍል!? እነዚህን ተወት አድርጎ ሒስ ላይ የማተኮርና መጻሕፍትንና ደራሲዎቹን ማስተዋወቅ ላይ መትጋት። አየህ፣ በደራሲነትህ አንድ ሰው ነህ- አንድ ደራሲ ወይም አንድ ገጣሚ። በሐያሲነትህ ግን፣ በሥነ-ጽሑፍ አስተዋዋቂነትህ ግን ብዙ- ብዙ ሰው ነህ። በርከት ያሉትን የነገ ደራሲያንና ገጣሚያንን ታፈራለህና፤ እባክህ እየፃፍክም ቢሆን በሐያሲነት በርትተህ ትጋ።›› ሲል የመከራቸው ዘወትር በአዕምሯቸው እንደሚያቃጭል ይገልፃሉ። እናም ስብሐት እንዳለው በሐያሲነቱና በ‹‹ጥበበ-ቃላት›› አስተዋዋቂነቱ በረቱ። ይሄን ብርታት ተከትሎ፣ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የሥነ-ጽሑፍ መምህር የሆኑት ገጣሚ ፈቃደ አዘዘ (ዶ/ር) አስፋው ዳምጤን ‹‹የሥነ-ጽሑፍ አሐዛቢ›› በሚል ይጠሯቸዋል። እኚህ ጎምቱ የሥነ-ጽሑፍ (እርሳቸው የሚሉት ‹‹ጥበበ ቃላት›› ነው) ሰው፤ በአሁኑ ወቅት ሰማኒያ ሁለት ዓመት ተኩል እንደሆናቸው ለዚህ ቃለ-መጠይቅ ባለሟል ጌታቸው ወርቁ ሹክ ብለውታል። እነሆ የሥነ-ጽሑፍ አሐዛቢው ‹‹መልካም ንባብ›› ይሉዎታል!
አስፋው ዳምጤ፡- አነባለሁ፣ እጽፋለሁ፣ እተረጉማለሁ፣ በዋናነት እሔሳለሁ። እርግጥ እኔ በብዛት የምፈልጋቸው ሥራዎች እንደ ‹‹ጥበበ ቃላት›› (ሥነ-ጽሑፍ) ዓይነት የምናብ ውጤት የሆኑ የፈጠራ ሥራዎችን ነው። ነገር ግን በርከት ያሉ በሙያና በእውቀት ዘርፎች በኢ-ልቦለድ መልክ ብዙ- ብዙ መጻሕፍት እየወጡ ነው። እነዚህም መነበብ አለባቸው ባይ ነኝ።
አስፋው ዳምጤ፡- ይሄን ጥያቄ መቼም በትክክል የሚመልሰው ራሱ ዶ/ር ፈቃደ ነው። እኔ የምረዳው ግን፣ የምሰራቸውን ሥራዎች በማየት ማለትም ስለአማርኛ ሥነ-ጽሑፍ ዋና-ዋና የፈጠራ ሥራዎች እና ስለ ይዘታቸውም፣ ስለ ቅርፃቸውም ለአንባቢያን በማስተዋወቅ፣ እግረ መንገዱን ደራሲዎቻቸውንም ከነሥራዎቻቸው አብረው እንዲታወቁ የመሞከርና የአማርኛ የፈጠራ ድርሰቶችን በአጠቃላይም በተለያዩ የእውቀት ዘርፍ የተጻፉትንም ፊደል የቆጠረው፣ ተማረ የሚባለው ወደ ንባብ እንዲሳብ፣ የንባብ ባህልን ለማዳበር እንዲያግዝ የማደርገውን ሙከራ በማየት ‹‹አሐዛቢ›› ሲል፣ የግዕዙን ቃል ወስዶ የአማርኛ ቅጽል እንዳረገው በመቁጠር አስተዋዋቂ፣ ሥነ-ጽሑፍን ከህዝብ ጋር አገናኚ፣ ህዝብ እነዚህን ነገሮች እያነበበ ገንዘቡ እንዲያደርግ በሒስ መንገድ የሚጣጣር ለማለት ነው።
በመሠረቱ ሒስ ማለትስ ምንድን ነው ላልከው፣ በሒስ ሥራ አጽንዖት የሚደረግበት ሥራዎቹን ብጥስጥሳቸውን እያወጡ ይሄ አይመጥንም፣ እዚህ አይደርስም የሚል ፍርድ የመስጠት አካሄድ አይመስለኝም። አሁን አንዳንድ ሰዎች ‹‹አንተ ደራሲዎቹንና ሥራዎቻቸውን አዎንታዊ ጎኑን ብቻ እየገለጽክ፣ ደካማ ጎናቸው ላይ ብዙ አትልም የሚል ነው። ይሄ አስተሳሰብ ሒስን አቃቂር ማውጣት ነው ብሎ የሚያምን መንፈስ ዝንባሌ ነው ባይ ነኝ። የኔ ዓላማ ግን መጀመሪያ እስቲ ደህና አድርገን አዎንታዊ የሆነ ጎናቸውን እንወቀው። እሱን ካወቅን በኋላ አጠቃላይ ዕትሙን ስናይ፣ አይ እዚህ ጋር እኮ ይቺ ትንሽ እንዲህ ሆናለች ለማለት ያስችለናል የሚል መንፈስ ነው። ምክንያቱም መጀመሪያ አንባቢ ፈልጎ እንዲያነባቸው የሚገፋ ነገር መቼ ተሰራና ነው!? መጀመሪያ ይሄንን እናድርግ፣ ከዚያ በኋላ ብርቱ አንባቢ ሲፈጠር ብርቱ ሐያሲም ከዛ መሐል ነው የሚወጣው፤ የሚወለደው።
ቃላትን በሕግ ዓይነት መሔስ አይሰራም ባይ ነኝ። አሁን በተቋማት ደረጃ ሂስ በሚሰጥበት ጊዜ የዘመናችን ሒስ ትልቁ ችግር ቀጥታ እንደተለመደው የፈረንጆቹን አምጥተን፣ በዛው መልክ የእኛን ማየት ስንጀምር ነው። በመጀመሪያ ደረጃ እያንዳንዱ ሥነ-ጽሑፍ፣ እያንዳንዱ የጥበብ ሥራ በዛ ሥነ-ጽሑፍ ውስጥ ትኩረቱ የራሱ ማኅበረሰብ ነው። በትክክል የተሰሩ የጥበበ-ቃላት ሥራዎች እንደ መስታወት ለማሳየት የሚሞክሩት የራሳቸውን ኅብረተሰብ ጠንካራና ደካማ ጎን፣ አስቀያሚና ውብ የሆነ ገጽታ ነው። እና ይሄንን ከኅብረተሰቡ ጋር (ኅብረተሰቡ ስንል ባህሉን፣ ዕምነቱን፣ ሥነ-ልቦናውን፣ ሀሴቱን ሁሉ ይዞ ነው) እንጂ የሌላውን ኅብረተሰብ በታሪክ አካሄዱና አሁን የደረሰበት ደረጃ የመጣበት መንገድ ከኛ ፍጹም የተለየውን ያንን ወደዚህ ለማምጣት አይቻልም።
ይሄን ስል ግን ከግንዛቤ መክተት ያለብን፣ የሰው ልጅ መሠረታዊ በሆነ የሰብዕና አፈጣጠር አንድ የሚያደርገው የተፈጥሮ ሂደት መኖሩን ነው። በትርጉም የሌላውን ሥራ ስታነብ የሚስብህና የሚኮረኩርህ እነዚያ የጋራ ኹነቶች ስላሉ ነው። እነዚህን የጋራ ኹነቶች እንውሰድ እንጂ፣ ጭራሽ ወካይ ጽንሰ-ሃሳቦችን የማያቅፍ ነገር አንውሰድ። በእውቀት እናድርገው ነው ትልቁ ነጥብ።
ታዛ፡- ‹‹አንዳንድ ነጥቦች ስለ አማርኛ ‹ጥበበ ቃላት››› በሚል በተለያዩ መጽሔቶችና ጋዜጦች ላይ ሒስ ይጽፉ ነበር። እነዚህ በሳል ሥራዎች ተሰባስበው ለምን በመጽሐፍ መልክ ታትመው ለመቅረብ አልቻሉም?
አስፋው ዳምጤ፡- አንድ አሳታሚ ድርጅት ሊያሳትመው ተነጋግረን ነበር። ነገር ግን ባለቤቶቹ በገጠማቸው የግል ጉዳይ እስካሁን አልታተመም። ያም ሆነ ይህ ግን እኔ የማስበው እርሱን ሰብስቤ ማሳተሙ ለምን? እኔ አሁን ብዙዎቹን መጣጥፎች ደግሜ ሳነባቸው አንደኛ ያን ጊዜ በመጽሔት ዓምድ የገጽ ፍጆታ የተፃፉ ናቸው። ሁለተኛ የዛን ጊዜ የነበሩኝ መረጃዎች በአጠቃላይ ስለ አነሳኋቸው ነጥቦችም ጭምር አሁን ካለኝ መረጃ አነስ ያለ ነበርና በሂደት ብዙ መረጃና በአንዳንድ አቅጣጫም የአተያይ ክለሳ የማደርግበት ሁኔታ ስላጋጠመኝ መቆየቱ ካልቀረ ዘንዳ አሁን ባልኩት መሠረት ለዚህ መጽሔት ወይም ለዛኛው መጽሔት እያልኩ በነርሱ ልኬት መሠረት የሰራሁትን ትቼ ከስር ጀምሬ አንድ ወጥ አድርጌ አስተካክዬ ለምን አልጽፈውም በሚል ነው።
ታዛ፡- እርስዎ ‹‹ሥነ-ጽሑፍ›› በሚለው የቃል መግለጫ አይስማሙም። ይልቁኑ ‹‹ጥበበ ቃላት›› ነው የሚሉት። አንዳንድ ጊዜ ደግሞ ‹‹ሥነ-ጽሑፍ›› የሚለውን ሐረግ በአቻነት ይጠቀማሉ። ለዚህ የሃሳብ ሙግት መነሻው ምንድን ነው?
አስፋው ዳምጤ፡- በአንድ መጣጥፌ ‹‹ጥበበ ቃላት›› ስለሚለው የጻፍኳት ነገር አለች። ጥበበ ቃላትን ደግሞ ምን አመጣው የሚሉ ቢኖሩ አያስገርምም ብዬ ስለዛ ለማስረዳት ሞክሬ ነበር። እኔ እስከማስታውሰው ድረስ ሁለቱም (ሥነ- ጽሑፍ እና ጥበበ-ቃላት) በተተካኪ እንደ እኩል የሚያገለግሉበት ጊዜ ነበር። በኋላ ሥነ-ጽሑፍ የሚለው በአብዛኛው በጋዜጦች ተደጋግሞ ጥቅም ላይ በመዋሉ ነው ጎልቶ የወጣው የሚል ነጥብ አለበት። አሁን በትክክል የማውቀው ጥበበ ቃላት የሚለውን መጀመሪ የሰማሁት ከመንግስቱ ለማ ነው። የካቲት (ቀኑ ተረሳኝ) ወጣት ወንዶች ክርስቲያናዊ ማኅበር (ወወክማ) በሚባለው እንደ ትልቅ የከፍተኛ ትምህርት ተቋም፣ ንግግር የሚያደርጉ ሰዎች በየሙያውና በየዘርፉ ይጋበዙ ነበር። መቼም ህዝብ ይጎርፋል፣ ያዳምጣል፣ ይጠይቃል። የሚገርመው እኔ ኮከበ-ጽባህ ት/ቤት ተማሪ ሆኜ አሥራ አንደኛ ክፍል ነበርኩ። ከት/ቤት ከቀበና 11፡00 ሰዓት ላይ ስንለቀቅ፣ እዛ እየገባን የምሁራንን ንግግር እናደምጥ ነበር። በኋላ እንደውም የፕሮግራሙ ደንበኛ ሆንኩ።
መንግስቱ ለማ ንግግር ያደረገ ዓመት እኔ አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ የአንደኛ ዓመት (‹‹ፍሬሽ››) ተማሪ ነበርኩ። ያን ጊዜ መንግስቱ ለማ እንግሊዝ አገር ሰባት ዓመት ቆይቶ የመጣ ‹‹ሌጀንድ›› ነበር። በዚያ ጊዜ በህዝባዊ ንግግር ላይ ‹‹ጥበበ- ቃላት› ልንለው እንችላለን›› ብሎ ሲያብራራ አድምጬዋለሁ። አስታውሳለሁ ‹‹እንግሊዞች- ‹ሊትሬቸር›፣ ፈረንሳዮች- ‹ሊተራቲዩ› የሚሉትን እኛም ግጥምን፣ አጭር ልቦለድን፣ ረጅም ልቦለድና የመሳሰሉትን በመደበኛነት ‹‹ጥበበ-ቃላት›› ልንለው እንችላለን ብሎ ሲናገር ያኔ ያቺን ቀለብ አደረግኩ። ሲያስረዳ ደግሞ እጅግ ይችልበታል፤ ፈታ አድርጎ መግለጽ ይችልበታል። ያኔ ምናልባት ሲቪል አቪዬሽን ሠራተኛ ሆኖ በወወክማ ተጋባዥ ንግግር አድራጊ ሆኖ ቀርቦ ነው። ያኔ ሰዉ ዘመናዊ እውቀት ለመገብየት እጅግ ይሻ ነበርና አዳራሹ ሙሉ ነበር።
በለጠቀው ዓመት ደግሞ ‹‹መስከረም›› የሚባል የአጫጭር ልቦለዶች ታሪክ ታደሰ ሊበን ያሳትማል። መግቢያው ውስጥ ‹‹በዓለም ጥበበ-ቃላት አጫጭር ልቦለድ ታሪኮች ሁነኛ የሆነ ቦታ ያላቸው ናቸው እንጂ የአንድ ትልቅ ረጅም ልቦለድ ምናምን ብጣቂ ወይም ኩርማን አይደሉም። ረጅም ልቦለድ እና አጭር ልቦለድን በእንጀራ እና በእንጎቻ ልንመስላቸው እንችላለን። እንጎቻ ወግን እና እንጀራን ስናስተያይ እንጎቻ የትልቅ እንጀራ ኩርማን ወይም ብጣቂ አይደለችም፤ እራሷን የቻለች ትንሽ እንጀራ ነች›› ብሎ ምሳሌ ሁሉ የሰጠበትን አየሁ። እርሱም ጥበበ-ቃላት ነው የሚለው፤ ይህን ከተቀበሉት አንዱ ነበራ። ‹‹ሌላው መንገድ›› የሚለውን ሁለተኛ ሥራውን በ1952 ዓ.ም. ሲያሳትምም እንደዛው ነው ያደረገው። መቅድሙ ላይ አለ። እና እኔ ይሄንን ጭንቅላቴ ውስጥ ይዤ ብዙ አሰላስዬዋለሁ።
አሁንም የማምነው ማንኛውንም ዓይነት ጽሑፍ (የፈጠራ፣ የምናብ ሥራ ያልሆኑትን) የ‹‹ሥነ-ጽሑፍ›› አካል ልንል እንችላለን፤ ሥነ-ጽሑፍ የኢ-ልቦለድና የልቦለድ ሥራዎችንም ያካትታል። ነገር ግን፣ የምናብና የፈጠራ ሥራዎችን ነጥለን ደግሞ ‹‹ጥበበ-ቃላት›› ብለን ብንጠቀም የተሻለ ገላጭ ይመስለኛል። (በሁለቱ ቃላት መካከል በማትማቲክስ እንደሚባለው የ‹‹ሴት›› እና የ‹‹ሰብ-ሴት›› ትውር /ቲዎሪ/ ዓይነት ልዩነት አለ)። ለምንድን ነው ትክክል (ኤግዛክት) ለመሆን የማንወደው!?
አስፋው ዳምጤ፡- እኔ አሉ ባይ ነኝ። ምርጫቸውና አካሄዳቸው ወደፊት እየጎለበተ ሲሄድ እናያለን። ለምሳሌ ዓለማየሁ ገላጋይ፣ ደረጀ በላይነህ እና ሌሎችም ጎበዝ የሆኑ ልጆች አሉ። አብደላ ዕዝራ ለአማርኛ ጥበበ-ቃላት በተከታታይ እና በብስለት ብዙ አስተዋጽኦ አድርጎ አልፏል። እንደ እርሱ በጣም ከልቡ የሥነ-ጽሑፍ ሂስ የጣረና የሞከረ ሰው የነበረ አይመስለኝም። ትልቅ ‹‹ክሬዲት›› ሊሰጠው ይገባል። ነገሮችን በብስለትና በጥልቀት ይመለከታልና አስተዋጽኦው የጎላ ነው።
ታዛ፡- ቀደም ሲል የእንግሊዛዊቷን ስመ-ጥር ደራሲ የጆን ኦስቴንን ‹‹ፕራይድ ኤንድ ፕሪጁዲስ›› መጽሐፍ እየተረጎሙ ነበር። ለመሆኑ ከምን ደረሰ? መጽሐፉን ለመተርጎም እንዴት ሊመርጡት ቻሉ?
አስፋው ዳምጤ፡- ደራሲዋ ወንዶች ደፍረው በማያሳትሙበት ጊዜ ደፍራ ያሳተመች፣ ገና ሃያ ዓመት ሳይሞላት ጀምራ የምትጽፍ ነበረች። በዚያን ጊዜዋ እንግሊዝ አንዲት ልጅ እድሜዋ ለአቅመ ሄዋን ሲደርስ አደባባይ ወጣ የማለት ሁኔታ አለ። ለምሳሌ ሁለተኛ ልጅ ከሆነችና ታላቋ ካገባች ቀጣይዋ እርሷ ናት የምትጠበቀው። የቤቱ ወይዘሪት ናት ማለት ነው። እንግዲህ ባል ሳታገባ ከቀረች በእኛ ሀገር የልጆች አስጠኚ እንደሚባለው፣ በእንግሊዝ ውስጥ ግን መልክ በያዘ መንገድ (ገቨርነንስ) ወይም የትምህርትና የእውቀት ሞግዚት ነው የምትሆነው። እንደ ምሳሌ ፈረንሳይኛ የምታውቅ ከሆነ ፈረንሳይኛ፣ ወይ ጀርመንኛ ወይ ጣሊያንኛ ልጆቻቸውን ታስጠናለች። እናም ጆን ኦስቴን ይሄን በዘመኗ የተመለከተችውን የመሳፍንት የጋብቻ መንገድ ነው በመጽሐፏ የዳሰሰችው።
እኔ መጽሐፉን ለመተርጎም ስነሳ መጀመሪያ የመጽሐፉን ባህሪ አየሁ። እርሷ የቪክቶሪያን እንግልጣን (እንግሊዝ) ገጠር ቀመስ ደህና ኑሮ የሚኖሩ ቤተሰቦችን ህይወት ነው በድርሰቷ የዳሰሰችው። የእርሷ ወላጆች እኩዮች የሆኑትንና በዚያ ዙሪያ ያለውን የኅብረተሰብ ክፍል ህይወት ማለት ነው። ጆን ኦስቴን ካሏት ስድስት መጻሕፍት ውስጥ ሁሉም ዞሮ-ዞሮ በተለያየ አተያይ የፍቅርና የጋብቻ ነገር ነው የሚያነሱት። እዚህ ላይ የመደብ ጥያቄ የመሳሰሉት ሁሉ የሚንጸባረቁበት ነው። በዛ ገጠር ቀመስ ኅብረተሰብ ውስጥ ያሉትን ልማዶች፣ የባህል መገለጫዎች ጭምር ለማንጸባረቅ ነው የምትሞክረው።
ስለዚህ፣ የመጀመሪያው ሃሳቤ ደራሲዋ በመጽሐፏ ለማመላከት የሞከረችውን ሃሳብ ወደ አማርኛ ቋንቋ ለማምጣት ልሞክር በሚል ነው። ለምሳሌ ራሴላስ መስፍን የኢትዮጵያ ታሪክ የሚል በዶ/ር ሳሙኤል ጆንሰን በእንግሊዝኛ በ1730 ውስጥ የታተመ ነበር። እርሱ በእውነቱ በሚያስደንቅ አኳኋን በቋንቋ ደረጃ እንኳ ከእንግሊዝኛው አቻ በሆነ አማርኛ ጥሩ ተደርጎ የተተረጎመና በአማርኛ ትርጉም ሥራ በከፍተኛ እርከን ላይ የተቀመጠ ነው። የብላቴን ጌታ ኅሩይ ሁለተኛ ልጅ ሲራክ ኅሩይ ናቸው የተረጎሙት። እሳቸው ከዚያ በኋላ ምንም አልተረጎሙም። የወቅቱን አንባቢ አይተው ተስፋ ሳይቆርጡ አልቀሩም።
ደራሲዋ በገጸባህሪዎቿ ያስተላለፈችውን መልዕክት የሀገራችን አንባቢ ቢረዳ በሚል መተርጎሙን ተያያዝኩት። ነገር ግን ወቅቱ የኮምፒውተር የጽሕፈት አገልግሎት ገና እየተስፋፋ የመጣበት ወቅት ስለነበር፣ በነገራችን ላይ፣ ያኔ የተለያዩ ሶፍትዌሮች ነበሩ። አንዱ ብቻ ገበያ ላይ ገኖ ህዝባዊ አልሆነም ነበር። ፓወር ግዕዝ ዩኒ ኮድ ሶፍትዌር ከዛ በኋላ ነው ገበያው ላይ ገኖ የወጣው። እኔ ያኔ ‹‹ዋሸራ›› የሚል ሶፍት ዌር ነበር የምጠቀመው። ነፍሱን ይማረውና ዶ/ር ዮናስ አድማሱ ከአሜሪካን አገር አንድ ወዳጁ ሶፍት ዌሩን ሲልክለት ለኔም ጫነልኝ። የሆሄያቶቹ ቅርጽ ዋሸራ ፕራይመሪ፣ ዋሸራ ሰከንደሪ፣ ኢትዮጵያ ፕራይመሪ፣ ኢትዮጵያ ሰከንደሪ፣ ውቅያኖስ፣ እንደዚህ- እንደዚህ የሚል ‹‹ኮርስቮይ›› የሚሉት አይነትና መደበኛውን ፊደል ሳየው በጣም ድንቅ ስለነበር፣ በዚሁ ሶፍት ዌር መጻፍ ጀመርኩ። እናም የመጽሐፉን ሦስት አራተኛ ክፍል ተርጉሜና በኮምፒውተር ተይቤ አጠናቀቅኩ።
ሆኖም በኋላ ላይ ፓወር ግዕዝ ዩኒኮድ ገበያውን አሸነፈና በከተማው ውስጥ በየትኛውም መሥሪያ ቤት ተቀባይነት ያገኘው እርሱ ብቻ ሲሆን ጊዜ፣ ያ የጻፍኩት ሁሉ ወደ ፓወር ግዕዝ ‹‹ኮንቨርት›› የማይደረግ ሆነ። እናም እንደገና በፓወር ግዕዝ ሀ ብዬ መፃፍ ጀምሬ፣ ነሐሴ 2006 ዓ.ም አጠናቅቄ በትንንሽ ፈደሎች የጻፍኩበት ኮምፒውተሬ ላይ አለ። ነገር ግን፣ የትርጉሙን ጉድለት ለማስተዋል የጻፍኩትን ልርሳውና እንደገና ላንብበው ብዬ ዘንድሮ ማንበብ ጀምሬያለሁ። ጎን ለጎንም የደራሲዋን “ብርቱ አንባቢ ሲፈጠር ብርቱ ሐያሲም ከዛ መሐል ነው የሚወጣው፤ የሚወለደው” ኦርጅናል ሥራ እያነበብኩ ‹‹እዚህ ላይ ለማለት የፈለገችው እንዲህ ነው እንዴ?›› እያልኩ አስተውላለሁ። በዚህ መንገድ አሁን ከመቶ ገጽ በላይ ደርሻለሁ። ይህ ሲያልቅ ወደ ህትመት ሂደት ይገባል።
ታዛ፡- የካርል ማርክስ አድናቂ ነዎት? ብዙ ሰዎች የፂምዎ አስተዳደግ፣ ቀደም ሲልም በ ጎፈሬዎት ወደ እርሱ መማለልዎትን ያሳያል የሚሉ አንባቢያን አሉ። እውነት ነው የማርክስ ተጽዕኖ አለብዎት?
አስፋው ዳምጤ፡- (ሳቅ) እኔ የካርል ማርክስ አድናቂ ከመሆኔ በፊት ነው ፂም ማሳደግ የጀመርኩት። እንደውም እንግሊዝ አገር በ1952/53 ዓ.ም የሁለተኛ ዓመት የኢኮኖሚክስ ተማሪ ሳለሁ ነው ፂሜን መላጨት ያቆምኩት። ምክንያቱም ምላጭ ስጠቀም በአግባቡ መጠቀም አልቻልኩም መሰል ቆዳዬ መቆጣት ጀመረ። በዚህ ምክንያት ነው ፂም ማሳደግ የጀመርኩት። ሆኖም፣ ‹‹ዳስ ካፒታል››ን ሳነብ በማርክስ ሃሳብ የበለጠ ማለልኩ። አድናቂው ሆንኩ። በዩኒቨርስቲው ውስጥ ግን እኔ የሌበር ፓርቲ ክበብ እንጂ የማርክሲስት ፓርቲ ክበብ አባል አልነበርኩም። ነገር ግን፣ ካርል ማርክስ ወደ ግል ሰብዕናው ስንመጣ በዘመኑ የታተሙ መጻሕፍትን ሁሉ ማትማቲክስ ይሁን ፊዚክስ፣ ኬምስትሪ ይሁን ፍልስፍና ፣ ቋንቋ ይሁን ምን ጥርግ አድርጎ ያነባል። ይሄ ሰብዕናው ይደንቃል። ደግሞም ያማልላል።
አስፋው ዳምጤ፡- ስለማርክስ ሳስብ በምሥራቅም (በሶቭዬት ሕብረት አጋፋሪነት) የታተሙትን፣ በምዕራብ አውሮፓም የሚያጣጥሉትን ደራሲያን፣ ‹‹ባዮግራፈርስ››፣ ምሁራን መጻሕፍትን፣ መረጃዎችን (ወደ ሃያ ይጠጋሉ) አሰባስቤ፣ ልጽፍ በምነሳበት ጊዜ፣ በወቅቱ መጻሕፍቱን ያዋስኳቸው ሰዎች ሳይመልሱልኝ ቀሩ። ያኔ በደርግ ጊዜ እንዲህ ዓይነት መጻሕፍት ወረት ነበሩ። ያዋስኳቸው ሰዎች አንዱ ሲያልፍ፣ ሌላው ሲሰደድ በቃ ተበታትነው ቀሩ። ብቻ በደርግ ጊዜ የካቲት መጽሔት ላይ ማርክስን ‹‹በዓለም የኖረ ታላቅ ነብስ›› በሚል ለመጽሐፍ ዝግጅቱ እንደ መነሻ የሚሆን ጽፌያለሁ። በነገራችን ላይ ያኔ አንዳንድ ሰዎች ማርክስን ማምለክ ጀምረው ነበር። ይሄ ለኔ ጸረ ማርክስ ነው። እኔ ለማመላከት የፈለግኩትም ያ ምሁር ማን ነው? የሚለውን ከልቀቱ፣ ከጥንካሬውም፣ ከብርታቱም እንደ ሰው ደግሞ ከድክመቱም፣ ከጥፋቱም፣ ከተንኮሉም- ከጭቦውም ጭምር ማሳየትና መጻፍ ነው። ወቅቱ ይሄን ለማድረግ ባለመፍቀዱ ማሳተም አልቻልኩም። ግን ‹‹ማርክስ ሰውዬው›› በሚል ርዕስ አውት ላይኑ እና ማስታወሻዎቹ አሉ።
ታዛ፡- ቀደም ሲል ‹‹የካቲት›› መጽሔት ላይ የርስዎ የአጻጻፍ ለዛ ያላቸው ሥራዎች ‹‹አዳም ናደው›› በሚል የብዕር ስም ይወጡ ነበር። ካልተሳሳትኩ አዳም ናደው- አስፋው ዳምጤ ነው!?
አስፋው ዳምጤ፡- (ሳቅ) ምን እንደው ገሃድ የወጣ የብዕር ሥም ነው። እኔን በቅርበት የሚያውቁኝ ሥሜ አስፋው ነው- አ፣ የአባቴ ስም ዳምጤ ነው- ዳም፣ ናደው ደግሞ የአያቴ ሥም ነው። ስለዚህ ለመታወቅ የተጋለጠ ነው ማለት ነው፤ እንግዲህ ይፋ ይውጣ።
ታዛ፡- ኩራዝ አሳታሚ ድርጅት በአርታዒነት ሰርተዋል፤ ያን ጊዜ አንድ መጽሐፍ ለህትመት ለመብቃት ምን ዓይነት የህትመት ሂደት ማለፍ ነበረበት? ዛሬስ መጽሐፍ ማሳተም የፈለገ በግሉ የፈለገውን ማሳተም ይችላል? እስቲ ሁለቱን ኹነቶች በማወዳደር ለአንባቢው የትኛው የህትመት ሂደት ለበሳል መጻሕፍት መበርከት አስተዋጽኦ ያደርጋል ብለው ያስባሉ?
አስፋው ዳምጤ፡- ይሄ ጥያቄ አሳታሚው ራሱ ደራሲው /ጸሐፊው የመሆንን ሁኔታ እንድናገናዝብ ነው የሚያደርገን። በመጀመሪያ ደረጃ ኩራዝ የሚያሳትመው መጽሐፉን የጻፈው ሰውዬ ለኩራዝ አሳታሚ ድርጅት የሚከፍለው ቤሳ-ቤስቲን የለም። ደራሲው ጽሑፉን ያቀርባል፣ ኩራዝ የአርታዒያን ክፍል አለው፣ ሥራው ወደ እነርሱ ይመራል። እነርሱ በብስለት ይገመግማሉ። አስተያየታቸውን ለደራሲው-፣ ይሄ እንዲህ ቢሆን ይሄ እንዲህ ቢሆን የሚል ሙያዊ አስተያየት ሰጥተውና ተከራክረው ደራሲውን ያሳምኑታል። በዛ መሠረት በተስማማበት ላይ አብዛኛውን ጊዜ በአርታዒው የሚሰጠው ገንቢ የሆነ ሃሳብ ወይም አስተያየት ስለሆነ አብዛኛው ደራሲ ይቀበላል።
ሁለተኛ እንዲህ ዓይነት ጣጣ መኖሩን የማያውቁ ደራሲያን ደግሞ ብዙ ናቸው። ለምሳሌ ደራሲ ብርሃኑ ዘሪሁን ‹‹ማዕበል፣ የአብዮት ዋዜማ››ን አሳትሞ በዛን ጊዜ የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዩኒቨርሲቲ (አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ) ባህል ማዕከል ሲያነጋግረው፣ ‹‹ይሄ ስለ ቴክኒክ ምን የሚባል ነገር እኔ የማውቀው የለም። እኔ አንድ ማለት የምፈልገው ነገር አለ። በዚያ መሠረት ነው የምጽፈው እንጂ፣ የአጻጻፍ ቴክኒክ ምንትሴ የሚባለውን ነገር አላውቅም ነበረ፤ ይህ አያስጨንቀኝም›› ብሎ ተናግሯል። ስለዚህ የአርታዒውን ሃሳብ የማይቀበሉ ደራሲያንም አሉ። ያን ጊዜ ይነጋገራሉ። ለምሳሌ አዳም ረታ ‹‹ማኅሌት›› የተባለ ድርሰቱን ሊያሳትም ሲል አርታዒዎቹ የሆኑ ነገሮች ውስጥ ይሄ እንዲህ እንዲህ ጉድለት አለበት ብለው፣ እኔ የአሳታሚው ክፍል የበላይ ተቆጣጣሪ ተብዬ እንደ ምክትል ተመድቤ ስለነበረ፣ ታዲያ ምንድን ነው ‹‹ኮምፕሌን›› የምታደርገው? ይሄ ያሉት ሁሉ አለ፤ ይሄ አለ- የለም! ድክመቱ እዛ ውስጥ ይታያል- አይታይም! እዚህ የተባለው ዝም ብሎ የፈጠራ ነው- አይደለም፤ ያሉት ሁሉ ልክ ነው። በሚል በመነጋገር ታተመ። ሰው ሁሉ ጉድ አለ፤ ወደዱት። እና ምን ማለቴ ነው አርታዒው በተለመደው መንገድ እንዲህ እንዲህ የሚለውን ምክር ይሰጣል።
አሁን ያለውን የህትመት ሁኔታስ እንዴት ነው የሚያዩት ላልከኝ፣ አሁንማ ዝም ብሎ ነው የሚታተመው። የህትመት አማራጩ መብዛቱ ጥሩ ነው ግን ደግሞ፣ አሁን አንተ ለማሳተም የሚያስፈልግህ ገንዘብ ነው። በድሮ ጊዜ አሳታሚ ድርጅቱ ሁሉን ጣጣ ይችልልህ ነበር። ጎበዝ ደራሲ ገንዘብ ባይኖረው አሳታሚው ገንዘቡን ከፍሎ አሳትሞ ስርጭቱና ሽያጩ የአሳታሚው ጣጣ ነው የሚሆነው። አሁን ግን ማ ከማን ያንሳል ነው ነገሩ። ብዙዎች የሚታተሙት በእውቀትና ክህሎት ሳይሆን፣ በድፍረት ሆኗል። የቀድሞው የተሻለ ብዙ በሳል ስራዎችን ሰጥቶናል ብዬ አስባለሁ። መጽሐፉ የብዙ በሳል አርታዒዎች ውጤት ነውና። ደራሲው ሊያስተላልፈው የፈለገውን ነገር በክህሎት እንዲዳብር ያደርጉ ነበር። በአግባቡ የአዋላጅነት ተግባር ነበር የሚሰሩት።
አሁን አሁን በግል አቅም ያለው እንደልቡ የማሳተም ዕድል ቢኖረውም አዲስ የታተሙ መጻሕፍትን ለመግዛት ስወጣ አልቋል እባላለሁ። ምክንያቱም የሚታተሙ መጻሕፍት በህትመት ቁጥር (ኮፒ) በጣም ጥቂት ናቸው። አንዳንድ የማውቃቸውን ደራሲያን አንድ መጽሐፍ ደጋግመው ሲያሳትሙ ተመልክቼ ‹‹የህትመቱን ሁኔታ እንዴት ትችሉታላችሁ?›› ብዬ ስጠይቃቸው ‹‹እከሌ የተባለውን መጽሐፌን እኮ አምስት መቶ ኮፒ ነበር ያሳተምኩት›› ሲሉኝ በጣም እደነግጣለሁ። በአሁኑ ጊዜ የማሳተሚያ ዋጋ እጅግ ውድ ነውና።
እንደ ዛሬው ሁሉ፣ በአሥራ ዘጠኝ አርባዎቹ እና ሃምሳዎቹ ወቅት አሳታሚ አልነበረም። ግለሰቡ- ደራሲው ራሱ ነበር የሚያሳትመው። ያኔ እንኳን እንደዚህ አምስት መቶ ኮፒ አይታተምም ነበር። በትንሹ አንድ ሺህ አምስት መቶ፣ ሁለት ሺህ እና ሦስት ሺህ እያሉ ነበር የሚያሳትሙት። በኋላ ሁኔታዎች እጅግ እየተሻሻሉ ሄደው የአንድ መጽሐፍ የህትመት ኮፒ የትና- የት እጥፍ አድጎ ነበር። ዛሬ አምስት መቶ ኮፒ ህትመት አስደንጋጭ ቁጥር ነው። ያሳዝናል።
ለሁለት ተከታታይ ሳምንታት ሲካሄድ የሰነበተው የኢቲቪ/ኢቢሲ ጋዜጠኞች ጥልቅ ተሀድሶና ግምገማ በዋቢሸበሌ ሆቴል ተጀምሮ በኢትዮጵያ ሆቴል ተጠናቋል፡፡ በመዝጊያው ሥነ ሥርዓት ላይ የድርጅቱ የቦርድ ሊቀመንበርና የኮሚኒኬሽን ጉዳዮች ሚኒስትር ዶክተር ነገሬ ሌንጮ ተገኝተዋል፡፡ በጥልቅ ተሀድሶው ወቅት በርካታ የከረሩ የብሶት ድምጾች ከሠራተኞች የተሰሙ ሲኾን አንድ ጋዜጠኛ ለግማሽ ቀንና ለአንድ ሙሉ ቀን የተገመገመበት አጋጣሚ እንደነበር ተነግሯል፡፡ ብዙዎቹ የግምገማ ነጥቦች ከጥቅማ ጥቅም፣ ከዉጭ ጉዞ፣ ከኪራይ ሰብሳቢነትና ከቡድናዊነት ስሜት ጋር የተያያዙ እንደነበሩም ታውቋል፡፡
ዋና ዋና ጋዜጠኞችን በደቦና በሥራ ክፍላቸው በመሸንሸን ሂስና ግለሂስ እንዲያካሄዱ መደረጉን ዋዜማ ከተሳታፊዎቹ ያገኘቸው መረጃ ያትታል፡፡ ሠራተኞች ወገንተኛና አዳሪነት ይታይባቸዋል ባሏቸው ጋዜጠኞች ላይ ተቃውሟቸውን በጩኸት ጭምር ይገልጹ ነበር ተብሏል፡፡
መስሪያ ቤቱ ካለፉት ሦስት ዓመታት ወዲህ በሁለት ጎራ የቆሙ ሠራተኞች የሚፋተጉበት፣ ከፍተኛ የሥልጣን ሽኩቻ የሚካሄድበት፣ መጠላለፍና የቢሮ ፖለቲካ የነገሰበት ኾኖ እንደቆየ ይነገራል፡፡ ከአማራ መገናኛ ብዙኃን ምክትል ኃላፊነት ተነስተው በቅርቡ ለኮርፖሬሽኑ የተሾሙት አቶ ስዩም መኮንን ይህን ቡድናዊነት እዋጋለሁ ሲሉ ለሠራተኞች በተደጋጋሚ ቃል ገብተዋል፡፡
በኢቢሲ ጋዜጠኞች ዘንድ ክፉኛ የሚተቹት የቀድመው ሥራ አስፈጻሚ በዚህ ግምገማ ስማቸው በተደጋጋሚ መነሳቱም ታውቋል፡፡ 52 ዓመታትን ባስቆጠረው ተቋም ዘርን መሠረት ያደረገ ድር እንዲያደራ ምክንያት ኾነዋል፣ ከርሳቸው ብሔር ዉጭ ለኾኑ ሠራተኞች ከፍተኛ ንቀት ያንፀባርቃሉ፣ ጥልቅ ቡድናዊነት በኮርፖሬሽኑ እንዲንሰራፋም ተግተው ሰርተዋል ተብለው በሰፊው ይተቹ የነበሩት እኚህ የሕወሓት ከፍተኛ አመራርና የቀድሞው የድርጅቱ ሥራ አስፈጻሚ አቶ ብርሃነ ኪዳነማርያም በቅርቡ በዲፕሎማትነት ወደ አሜሪካ መሸኘታቸውን ተከትሎ ለኮርፖሬሽኑ አዲስ የተሾሙት የብአዴኑ አባል አቶ ስዩም መኮንን ናቸው፡፡
አቶ ስዩም በነዚህ ግምገማዎች ላይ ቀኑን ሙሉ ይታደሙ እንደነበረና በሠራተኞች ይዘንብ የነበረው የብሶት መጠን ከጠበቁት በላይ እንደሆነባቸው መናገራቸውን ተሳታፊዎች ገልፀዋል፡፡ አቶ ስዩም ሥር ነቀል ለውጥ ለማምጣት ፍላጎት እንዳላቸው በተደጋጋሚ ሲናገሩ ተሰምቷል፡፡
በመገማገሚያ መድረኮቹ አንድ ጋዜጠኛ የሠራውን ኩነኔ በቅድሚያ እንዲናዘዝ ከተደረገ በኋላ ከባልደረቦቹ ነቀፌታና ሙገሳ እንዲሰነዘርበት ይደረግ እንደነበረ የተብራራ ሲኾን በግምገማው መጨረሻም ዝቅተኛ፣ ከፍተኛ ወይም መካከለኛ ነጥብ እንዲሰጠው ይወሰን የነበረው በድምጽ ብልጫ እንደነበር ተዘግቧል፡፡ በዚህ ሂደት ከያዙት ሥልጣንና ኃላፊነት እንዲባረሩ የተደረጉ ጋዜጠኞች መኖራቸውም ተዘግቧል፡፡ በደቦ በሚካሄደው ዉሳኔ ደስተኛ ያልኾኑና ጋዜጠኛ በማንነቱ ሳይኾን በሠራው ዘገባ ነው መተቸት ያለበት ሲሉ የነበሩ ሠራተኞች እንደነበሩም ተዘግቧል፡፡
ከፍተኛ ራስ ወዳድነት፣ አድር ባይነትና ግለኝነት ታይቶባቸዋል በሚል ከተገመገሙት ዉስጥ የጥናትና ምርምር ክፍል ኃላፊ የነበሩት አቶ ታደሰ ሚዛን ይገኙበታል፡፡ ከርሳቸው በተጨማሪ የመዝናኛና ወቅታዊ ጉዳይ ዳይሬክተር ወይዘሮ የናትአለም መለሰ፣ የወቅታዊ ጉዳዮች ክፍል ኃላፊ አቶ ሰኢድ ሙሔና ሌሎች የኮርፖሬሽኑ ምክትል ዳይሬክተሮች ከፍ ያለ ወቀሳ ከሠራተኞች ቀርቦባቸዋል፡፡
አቶ ታደሰ ሚዛን የኮርፖሬሽኑን አዲስ መዋቅር በማዘጋጀት ከተሳተፉ ባለሞያዎች አንዱ እንደነበሩና ለጊዝያዊ ጥቅም ሲል በርካታ ሰዎችን ችግር ዉስጥ መክተቱን አምነው በኪራይ ሰብሳቢነት እንዲሁም በአድርባይነት ራሱን ክፉኛ ተችቷል፡፡ ለፈጸመው ይቅር የማይባል ጥፋትም የበደላቸውን ሠራተኞች በሙሉ ይቅርታ ጠይቋል፡፡ ሠራተኞችና የሥራ ባልደረቦቹ በበኩላቸው የርሱን ኃጢያት የሚያበዙ በርካታ መሰሪ ያሏቸውን ተግባራቱን በአደባባይ በመዘክዘክ ግማሽ ቀን ሙሉ እንዳጠፉ ግምገማውን የተሳተፉ ሠራተኞች ለዋዜማ ተናግረዋል፡፡ ‹‹እኔ አንተን ብሆን ቆሜ ለመሄድ የምቸገር ይመስለኛል›› የሚል ትችት ከአንድ ባልደረባው ቀርቦበት ነበር ብለዋል ምንጮች፡፡
በተመሳሳይ የኮርፖሬሽኑ ምክትል ዳይሬክተርና የመዝናኛና ወቅታዊ ጉዳዮች ኃላፊ ወይዘሮ የናትዓለም በጥቅም የተሳሰረ ቡድናዊ አሠራር በመዘርጋት፣ የምትቀርባቸውን ከፍተኛ የኢህአዴግ ባለሥልጣናትን ለመጥቀም ሲባል ፕሮግራሞችን ቆርጦ በመቀጠልና በእያንዳንዱ ዜና ከፍ ያለ ሳንሱር በማድረግ ተገምግማ በሠራተኞች ዝቅተኛ ነጥብ እንዲሰጣት በድምጽ ብልጫ ቢወሰንም የኮርፖሬሽኑ ሥራ አስፈጻሚ አቶ ስዩም መኮንን “እሷ ከአመራሮች ብቸኛዋ ሴት በመኾኗ መካከለኛ ነጥብ እንዲሰጣት እጠይቃለሁ” በማለታቸው የብዙኃኑን ድምጽን በድምጻቸው መሻራቸው ታውቋል፡፡
ለሳምንታት በዘለቀው በዚህ የጋዜጠኞች የግምገማ መድረኮች የዉጭ ጉዞን አነፍንፎ ለግል ጥቅም በማድረግ ረገድ የተተቹት ወይዘሮ የናትዓለም መሰለ የደቡብ ሱዳን ድርድር ጁባ ወይም ናይሮቢ ላይ ሲካሄድ እኔ ካልሄድኩ እንደሚሉና ድርድሩ አዲስ አበባ ሲኾን ግን ተራ ጋዜጠኞችን እንደሚልኩ ተመልክቷል፡፡ የዜና ክፍል ጋዜጠኞች በዉጭ ጉዞ ለማድረግ ከፍተኛ የሞት ሽረት ትንቅንቅ እንደሚያሳዩና ለፖርቲው ይበልጥ ታማኝነቱን የሚያሳዩ ጋዜጠኞች ብቻ ይህን እድል እንደሚያገኙ ይታወቃል፡፡
አቶ ሰኢድ ሙሔ ካሜራን በማፍቀር እንደተገመገመና ራሱም ግለ ሂስ እንዳደረገ ተነግሯል፡፡ አንድ የኢቢሲ ባልደረባ አቶ ሰኢድን “አንተ የኔ ቢጤ ነው የምትመስለው፣ ምናለ ካሜራ ላይ ባትጣድ” የሚል የሰላ ሂስ ከሰነዘሩባቸው በኋላ በከሰዓቱ ክፍለ ጊዜ በግለሰቡ ላይ ለሰነዘሩት ትችት ይቅርታን መጠየቃቸው ተሰምቷል፡፡
የኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽንን ለስምንት ተከታታይ ዓመታት በሥራ አስፈጻሚነት የመሩት አቶ ዘርዓይ ዓስገዶም ድምጸ ወያነን ዘለግ ላለ ጊዜ ያስተዳደሩ ሰው ሲኾኑ የብሮድካስት ባለሥልጣን ኃላፊ ኾነው ዝውውር ሲያደርጉ እርሳቸውን ተክተው ኮርፖሬሽኑን ለሁለት ዓመታት ያገለገሉት አቶ ብርሃነ ኪዳነ ማርያም ደግሞ በትዕምእት ዉስጥ በተለያየ የኃላፊነት ደረጃ ከመሥራታቸውም በላይ የዋልታ ሥራ አስኪያጅ ነበሩ፡፡ አቶ ብርሃነ ሹመታቸውን ተከትሎ በወቅቱ በዋቢሸበሌ ሆቴል ለሠራተኞች ባደረጉት ንግግር ድርጅቱን ወደላቀ ደረጃ እንደሚያሻግሩ፣ ሹመት በብቃት ብቻ እንደሚሰጡ ቃል ገብተው ነበር፡፡ ኾኖም ከተናገሩት በተቃራኒው ለመቆም የወሰደባቸው ጊዜ ረዥም አልነበረም ይላሉ ተቺዎቻቸው፡፡
ዘረኝነትና ጠባብነት የነገሰባቸው፣ ከርሳቸው ሐሳብ ጋር የማይስማማን ሰው ከማጥቃት ወደኋላ የማይሉ፣ የለየላቸው አምባገነን እንደነበሩ በርካታ የድርጅቱ ሠራተኞች ይመሰክራሉ፡፡ በአንጻሩ አቶ ዘርዓይ የራሳቸው ደክመቶች ቢኖሩባቸውም አቅም ያላቸውን ጋዜጠኞችን ኃላፊነት በመስጠት ጥሩ ስም እንደነበራቸው ይነገራል፡፡ በአቶ ብርሃነ ዘመን ሰባት የሚኾኑ ጋዜጠኞች ከአገር መኮብለላቸውን፣ በአቅም ደረጃ ጥሩ የነበሩ ጋዜጠኞችም መስሪያ ቤቱን በገዛ ፍቃዳቸው መልቀቃቸው ይነገራል፡፡
የቀድሞ የኢትዮጵያ ሬዲዮና ቴሌቪዥን ድርጅት የወቅታዊ ጉዳዮች ዳይሬክተር የነበረው ጋዜጠኛ አሸብር ጌትነት፣ የትምህርታዊ ፕሮግራሞች ክፍል ምክትል ዋና ሥራ አስኪያጅ የነበረው አቶ ተመስገን ገ/ህይወት፣ የመዝናኛ ምክትል ሥራ አስኪያጅ የነበረው አቶ ፍቅር ይልቃል የአቶ ዘርአይ ተወዳጅ ሰራተኞች የነበሩ ሲኾን የአቶ ብርሃነን መምጣት ተከትሎ በወራት ልዩነት ድርጅቱን መልቀቃቸው ይታወሳል።
በአቶ ብርሃነና በአቶ ዘርአይ መካከል በነበረ የግል ቁርሾ ምክንያት ዋና ዋና የአቶ ዘርአይ ስብስብ እንደሆኑ የሚታመኑ የኮርፖሬሽኑ ጋዜጠኞች የአቶ ብርሃነን ወደ ሥልጣን መምጣት ተከትሎ ከሥራ ተባረዋል፣ ከፊሎቹም በገዛ ፍቃዳቸው ለቀዋል፡፡ የኢትዮጵያ ሬዲዮና ቴሌቪዥን ድርጅት በአዋጅ ቁጥር 858/2006 የኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽኑ በሚል በአዲስ መልክ ከተዋቀረ በኋላ ለሰራተኞቹ እስከ 200 እጅ የደመወዝ ጭማሪ በማድረግ፣ በአራት ክልሎች ስቱዲዮ በመክፈት ሥራውን በአዲስ መልክ ጀምሮ ነበር፡፡ ወደ ዋናው መሥሪያ ቤት መጥቶ የነበረውን የብሔራዊ ሬዲዮ አገልግሎት ወደ ቀድመው ዘነበወርቅ እንዲመለስ የኾነውም በአቶ ብርሃነ የግዛት ዘመን ነው፡፡
በዚህ የግምገማ ሂደት የተገኙት የቀድመው የእርሻ ሚኒስትርና የኢቢሲ የቦርድ አባል አቶ ተፈራ ደርበው የሠራተኞቹን የርስበርስ ሽኩቻ ከተመለከቱ በኋላ “እንዴት ነው በዚህ ዓይነት በዚህ ትልቅ ተቋም ዉስጥ በጋራ የምትሰሩት?” ሲሉ መገረማቸውን በይፋ ተናግረዋል፡፡
ይህ በእንዲህ እያለ የቴሌቪዥን ግብር የማያይከፍሉ ዜጎችን ወደ ሥርኣቱ ለማስገባት ያለመ የቤት ለቤት ፍተሻ ከትናንት ጀምሮ መጀመሩ ታውቋል፡፡ በዋናነት በከተማዋ በሚገኙ የጋራ መኖርያ ቤቶች አካባቢ ያተኮረው ይህ ፍተሻ የቤት ለቤት ምዝገባ በማካሄድ ላይ የተወሰነ ሲኾን ነዋሪዎች የቴሌቪዥን ቀረጥ የከፈሉበትን ሰነድ እንዲያቀርቡ የሚያስገደድ ሦስት፣ ሦስት ሠራተኞች የተሰማሩበት ነው፡፡ ቴሌቪዥን ኑሯቸው ግብር ሳይከፍሉ በቀሩ ነዋሪዎች ላይ ወደፊት የሚወሰደው እርምጃ ምን እንደሆነ ባይታወቅም የከፈሉበትን ደረሰኝ ያላሳዩ ነዋሪዎች ሙሉ ስማቸውና ስልካቸውን በመመዝገብ በየአካባቢው ለተቋቋሙ የክፍያ ጣቢያ ይተላለፋል ተብሏል፡፡
በዚህ የምዝገባ ሥራ ላይ የተሰማሩና በመገናኛ የጋራ መኖርያ ቤት ምዝገባ በማካሄድ ላይ ሳሉ የዋዜማ ዘጋቢ አግኝቶ ያናገራቸው አንዲት የወረዳ ሠራተኛ በርካታ ነዋሪዎች ለመመዝገብ ፍቃደኛነታቸውን እንደማያሳዩ ተናግረዋል፡፡ ‹‹እኛ ኢቢሲን ማየት አቁመናል››፣ ‹‹የናንተን ጣቢያ ከከፈትን ለልጆቻችን ዉሸትን ማስተማር ነው የሚኾንብን››፣ ‹‹ለቃና ቲቪ ብንከፍል አይቆጨንም›› የሚሉ ንግግሮች ከነዋሪዎች ይነሱ እንደነበር አልሸሸጉም፡፡
ከሦስት ዓመታት በፊት የኮሚኒኬሽንና ኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሚኒስቴር ከኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን ጋር በመተባበር ክፍያ ለሁሉ ከተባለ የግል ተቋም ጋር በመሆን በፈጸመው ዉል ዜጎች የቴሌቪዥን ግብር ከዉሀና መብራት ክፍያ ጋር ደርበው እንዲክፍሉ የሚያስገድድ አሰራር ጀምሮ እንደነበር ይታወሳል፡፡ ይህም በዓመት 60 ብር ነው፡፡ በኢትዮጵያ አንድ ሚሊዮን የሚጠጉ ዜጎች ቴሌቪዥን ኖሯቸው ግብር እንደማይከፍሉ በተቋሙ በተሰራው የዳሰሳ ጥናት ተመልክቷል፡፡ ይሁን እንጂ ጣቢያው በየዓመቱ በምዝገባና በዓመታዊ የቲቪ ግብር አማካኝነት ከ20 ሚሊዮን ብር በላይ ገቢ ያደርጋል፡፡
የሕዝብ ተብለው የሚፈረጁ የቴሌቭዥን ጣቢያዎች ከሕዝብ ከሚሰበሰብ የምዝገባ ግብር ማስተዳደር በብዙ አገራት የተለመደ አሰራር እንደሆነ ይነገራል፡፡ ይህም ጣቢያዎች በግዙፍ የማስታወቂያ ድርጅቶችና የንግድ ኮርፖሬሽኖች አማካኝነት ተጽእኖ እንዳይደርስባቸውና ያልተዘቡ መረጃዎችን ለሕዝብ እንዲያቀርቡ በሚል ነው፡፡