Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ሀጫሉ ሁንዴሳ የሚለው ስም ከኦሮሚፋ ቋንቋ ተናጋሪዎች አልፎ መላ ኢትዮጵያውያንን ማነጋገር የጀመረው ከዚህ በኋላ ነው። ገና በመጀመርያ ስራው አዲስ አበባ፣ ጅማ፣ ሐረር፣ ባህር ዳር፣ መቀሌ ሁሉም ተቀባበሉት። ድምጹ ከጫፍ እስከ ጫፍ ተሰማ፣ ተወደደም። ስሙ ከአንጋፋዎቹ ድምጻውያን ተርታ መሰማት ጀመረ። እሱም በግስጋሴው በመግፋት ሁለተኛ አልበሙንና የተለያዩ ነጠላ ዘፈኖችን አስከተለ። ስራዎቹም ከፍታቸውን እንደጠበቁ ከጆሮ እየተዋሀዱ ቀጠሉ። ሲሻው እንደ አፍቃሪ እየተፈላሰፈ፣ ሲፈልግ የተዘነጉ ማህበራዊ ጉዳዮችን እያስታወሰ፣ ደሞ የህዝብን ብሶትና እሮሮ እያስተጋባ በስራው የሚሊዮኖችን ልብ ተቆጣጠረ። በተለይም የኦሮሞ ህዝብ ጥያቄዎችን እየነቀሰ በየአደባባዩ በግልጽ መዝፈን መጀመሩ የአድናቂዎቹን ፍቅር እጥፍ ድርብ እያደረገው መጣ። ሙዚቃ የዓለም ቋንቋ ነው እንዲሉ፤ ቋንቋውን የማይሰሙትም ቢሆኑ በዜማና በድምጹ ብቻ እየተማረኩ ለዘፈኑ መልዕክት ግድ ሳይሰጣቸው ስለ ሙዚቃ ብቻ እጅ የሰጡ ብዙዎች ናቸው።
ኢትዮጵያ ገና ብዙ በመስሪያ ጊዜያቸው እንደዋዛ ካጣቻቸው የሙዚቃ ሰዎች መካከል አንዱ ሀጫሉ ሁንዴሳ ሆኗል። እንደ ሸዋሉል መንግስቱ፣ እንደ ሰይፉ ዮሐንስ፣ እንደ ኢዮብ መኮንን፣ እንደ ኤልያስ መልካ፣ እንደ ታምራት ደስታ፣ እንደ ሚካያ በሀይሉ፣ ኬኑዲ መንገሻ እና እንደ ሌሎቹ ሁሉ፤ በአፍላ ዘመናቸው ከተቀጠፉት ተርታ ሀጫሉም ተሰልፏል። ብዙዎቹን የተፈጥሮ ሞት ሲጠራቸው ቀሪዎቹን የሰው እጅ በልቷቸዋል። በዚህ ምክንያት ሀጫሉ በብዙ ርዕሰ ጉዳዮች ላይ ዘፍኗል ባንልም ቅሉ፤ ለእድሜው የማያንሱትን ርዕሰ ጉዳዮች አንስቶ ግን ተጫውቷል። ስለ ፍቅር፣ ስለ አንድነት፣ ስለ ተስፋና መፈናቀል በየፈርጁ ከነካካቸው ርዕሰ ጉዳዮች መካከል የሚጠቀሱ ናቸው። ከፍቅር ዘፈኖቹ መካከል በመጀመርያ አልበሙ የተካተተውን “sanyii mootii”(ሰኚ ሞቲ) የሚለውን ስራ ብዙዎች ይወዱታል። የንጉስ ዘር እንደ ማለት ነው። በዘፈኑ ውስጥ ያለው ገጸ ባህሪ በንጉስ ዘር ፍቅር ከንፏል። እንዲህ እያለ፡-
በፖለቲካ ረገድ በተለይም የኦሮሞን ማህበረሰብ ከዳር እስከ ዳር ያነቃነቁ ዘፈኖችን ተጫውቷል። ከነዚህ ስራዎች መካከል በብዙ የምሽት የጭፈራ ክበባት ውስጥ ተዘውትሮ የሚደመጠው “laal galoo too” እና “jirra jirraa” የሚሉት ስራዎቹ በዋናነት የሚጠቀሱ ናቸው። በተለይ “ላል ገሎ ቶ” የሚለው ስራ እንደ ሙዚቃነቱ ከመወደድ ባሻገር የአያሌዎች የብሶት መተንፈሻ ማዕከል እስከመሆን የደረሰም ይመስላል። ዘፈኑ በውስጡ በተካተቱበት ፖለቲካዊ ስንኞቹ ምክንያት የብዙዎችን ቀልብ ሳይስብ አልቀረም። የዚህ ዘፈን ግጥምና ዜማ ድርሰቱ የራሱ የሀጫሉ ሁንዴሳ ሲሆን ቅንብሩ ደግሞ የዳዊት ታሲሳ ነው። ይህ ስራ በተለያዩ መድረኮች ተደጋግሞ ከመቅረቡ በተጨማሪ በዩቱብ ቻናልም ከፍተኛ ተመልካች ያለው ዘፈን መሆኑ ይታወቃል።
ሌላው ተወዳጅ ሥራ “jirra jirraa” የሚለው ዘፈን ነው። ሃጫሉን እንደ ዘፋኝ ብቻ ሳይሆን እንደ ማህበረሰብ ተወካይ “የልባችንን ነገረልን” ካስባሉት ዘፈኖች መካከል የሚጠቀስ ነው። በተለይ ከሁለት ዓመታት በፊት በነበረው የለውጥ ሰሞን፤ ይህ ዘፈን ተደጋግሞ ይሰማ ነበር። የመሀሙድ አህመድ “ሰላም ሰላም” የሚለው ሙዚቃ ከወደቀበት እንደ እራፊ ጨርቅ ተራግፎ፤ በተለይም የኢትዮ-ኤርትራ እርቅ ሰሞን ተደጋግሞ በየሚዲያው፣ በየአዳራሹ ሲለቀቅ፤ የሃጫሉ “ጂራ ጂራ”ም አብሮ ተሰልፎ ነበር። ኤርትራውያን ድምጻውያን ሳይቀሩ የኢትዮጵያው መሪ አብይ አህመድ(PHD) እና የኤርትራው መሪ ኢሳያስ አፈወርቂ ለመጀመርያ ጊዜ በተገናኙባት ታሪካዊ ዕለት፤ በቀጥታ የኤርትራ ቴሌቪዥን ስርጭት ብቅ ብለው “ጂራ ጂራ ጂራ” እያሉ ሲያዜሙ ተመልክተን ነበር።
በጥቅሉ ስናየው የተዳፈነ ብሶትና መከራን፤ ጭቆናና ግፍን በውስጣችን ተሸክመን፤ ላያስችል አልሰጠንምና ነገን ለማየት፤ ሁሉን ተሸክመን ይኸው አለን፤ የሚል አንድምታ ያለው ዘፈን ነው።
ድምጻዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ባለ ትዳር እና የሦስት ሴት ልጆች አባት ነው። የቀብር ሥነ-ስርዓቱም ሰኔ 25/2012 ዓ.ም. በአምቦ ከተማ ገዳመ ኢየሱስ ቤተክርስቲያን መፈጸሙ ይታወሳል።
ድምጻዊ ሀጫሉ በየርዕሰ ጉዳዩ የተጫወታቸው በርካታ ናቸው። እዚህ ያልተነሱ ሌሎች በርካታ ቅኔያዊ እና ሰም ለበስ ስራዎች አሉት። ይህ ድንገተኛ ሕልፈቱን አስመልክቶ የተሰናዳ አጭር ማሳያ ነው። በዚህ አጋጣሚ ለጥበብ ቤተሰቦች፣ ለአድናቂዎቹ እና ለቤተሰቦቹ ሁሉ መጽናናትን ለእርሱም ዘላለማዊ እረፍትን እመኛለሁ።
ናይ ተቓውሞ ምንቅስቃስ ሱዳን ወታሃደራዊ መሪሕነት’ታ ሃገር መዝነቱ ንሲቪላዊ መሪሕነት ክረኽብ ዝጠልብ ሰልፊ ኣብ መላእ ከተማ ካርቱም ሎሚ ሓሙስ ምክያዶም ተገሊጹ’ሎ። ኣብቲ ሎሚ ዝተኻየደ ሰልፊ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ዜጋታት ዝተሳተፉ ኽኮኑ ከለው ጭርሖታትን ጽሑፋትን ብምሓዝ ናብ ጎደናታት ምውጽኦም ተፈሊጡ’ሎ።
በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት ሳይንቲፊክ ዳይሬክተር ዶ/ር ሰይፉ አድማሱ፣ የባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ ምርምርና ማህበረሰብ አገልግሎት ምክትል ፕሬዝደንት ዶ/ር ተስፋየ ሽፈራው እና የባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የቢዝነስና ልማት ምክትል ፕሬዝደንት ወ/ሮ ገዳም ማንደፍሮን ጨምሮ ሌሎች የዩኒቨርሲቲው አመራሮች በየካቲት 09/2013 ዓ.ም. የበለስ ስኳር ልማት ፕሮጀክትን ጎብኝተዋል፡፡ ጉብኝቱን አቶ አንተነህ አሰጌ የበለስ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ዋና ስራ አስኪያጅ እና አቶ ተባበል ካሳው በፕሮጀክቱ የፋብሪካ ኦፐሬሽን ዘርፍ ምክትል ዋና ስራ አስኪያጅ የመሩ ሲሆን አሁን ላይ የደረሰበትን ቁመና ለጎብኝዎቹ አስመልክተዋል፡፡
“Learn to build your own business idea and learn how to sell it” በሚል ርዕስ ከየካቲት 08/2013 ዓ.ም. ጀምሮ ለ7 ተከታታይ ቀናት የሚሰጠውን ስልጠና የኢንስቲትዩቱ የምርምርና ማህበረሰብ አገልግሎት ምክትል ሳይንቲፊክ ዳይሬክተር ዶ/ር መኳንንት አገኘሁ በአካል ተገኝተው ከፍተዋል፡፡ በመክፈቻው ፕሮግራም ላይ ዶ/ር መኳንንት እንደተናገሩት ማዕከሉ ከተቋቋመበት አጭር ጊዜ ጀምሮ ላከናወናቸው ተግባራት እውቅና ሰጥተው ሰልጣኞቹ ይህንን የስልጠና ዕድል በሚገባ ተጠቅመው የስራ ፈጠራ ሃሳባቸውን ከፍ ወዳለ ደረጃ የሚያሸጋግሩበት መድረክ እንደሚሆን ያላቸውን እምነት የገለጹ ሲሆን ለgiz እና መሰል ድጋፍ አድራጊ ተቋማት በኢንስቲትዩቱ ስም ምስጋና አቅርበዋል፡፡ የማዕከሉ ዳይሬክተር አቶ ሄኖክ መብራቴ በበኩላቸው ስለ ማዕከሉ አጭር ገለፃ አቅርበው የስልጠናውን ዋና አላማ እና ዝርዝር መርሃ-ግብር ለሰልጣኞች በማስተዋወቅ ስልጠናውን አስቀጥለዋል፡፡
Read more about በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት የቢዝነስ ኢንኩቤሽን እና የቴክኖሎጂ ስራ ፈጠራ ማዕከል ለተመራቂዎች ስልጠና መስጠት ጀመረ
የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር እና ባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ በመተባበር ባዘጋጁት የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የስራ አመራር ስልጠና መድረክ ላይ የባህር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የፕሮጀክት ኤግዚቢሽን አቀረበ
በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት ዋና ቤተ-መፅሀፍት የሆነው ጃን ሞስኮቭ ላይብራሪ የስልጠናውን የከሰዓት በኋላ መርሃ-ግብሮች ያስተናገደ ሲሆን በውስጡ በሚገኙት አምስት የተለያዩ አዳራሾች የቡድን ውይይቶች ተካሂደዋል፡፡ በውይይት መድረኮቹ የሳይንስ እና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር ከፍተኛ አመራሮች፣ የሁሉም ዩኒቨርሲቲዎች ፕሬዚደንቶች እና ሌሎች አመራሮች እንዲሁም ከባለ ድርሻ አካላት የተውጣጡ ተሳታፊዎች የተካተቱባቸው ሲሆን የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ ያሰናዳቸውን የዚህ አመት ተመራቂዎች የሰሯቸውን የተመረጡ የመመረቂያ ፕሮጀክቶች እና በተለያዩ ፋኩልቲዎች የተሰሩ የማህበረሰብ አገልግሎት እና የቴክኖሎጂ ሽግግር ፕሮጀክቶችን ያካተቱ ኤግዚቢሽኖች በረፍት ሰዓቶች ለተሳታፊዎቹ አቅርቧል፡፡
Read more about የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር እና ባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ በመተባበር ባዘጋጁት የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የስራ አመራር ስልጠና መድረክ ላይ የባህር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የፕሮጀክት ኤግዚቢሽን አቀረበ
የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር ሚኒስትር ክቡር ዶ/ር ሳሙኤል ኡርቃቶ በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩትን የቢዝነስ ኢንኩቤሽንና የቴክኖሎጂ ስራ ፈጠራ ማዕከል (BiTec) ጎበኙ
ክቡር ሚኒስትሩ በየካቲት 04/2013 ዓ.ም. በማዕከሉ ተገኝተው የቴክኖሎጂ ስራ ውጤቶችን የጎበኙ ሲሆን የባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝደንት ዶ/ር ፍሬው ተገኘ እና የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ ሳይንቲፊክ ፕሬዝደንት ዶ/ር ሰይፉ አድማሱ ጉብኝቱን መርተዋል፡፡ ክቡር ሚኒስትር ዶ/ር ሳሙኤል ኡርቃቶ በጉብኝቱ ወቅት እንደተናገሩት የባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ ተሞክሮ አበረታች መሆኑን ጠቁመው ለሌሎች ዩኒቨርሲቲወችም እንደ ትልቅ ማሳያ ተደርጎ ሊወሰድ እንደሚችል አመላክተዋል፡፡
Read more about የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር ሚኒስትር ክቡር ዶ/ር ሳሙኤል ኡርቃቶ በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩትን የቢዝነስ ኢንኩቤሽንና የቴክኖሎጂ ስራ ፈጠራ ማዕከል (BiTec) ጎበኙ
የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስቴር እና የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ በመተባበር ያዘጋጁት ለኮንስትራክሽን ባለሙያወች ሲሰጥ የነበረው ተግባር ተኮር ስልጠና ተጠናቀቀ
ስልጠናው ከክልሎችና ከተማ አስተዳደሮች ለተውጣጡ የኮንስትራክሽን ዘርፍ ባለሙያዎች ከጥር 14/2013 ዓ.ም. ጀምሮ ለተከታታይ 17 ቀናት በባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በሲቪል እና ውሃ ሃብት ምህንድስና ፋኩልቲ ላቦራቶሪዎች የተሰጠ ሲሆን በፋኩልቲው መምህራን እና ቴክኒካል አሲስታንቶች አማካኝነት መከናወኑ ታውቋል፡፡ ስልጠናውን በስኬት ላጠናቀቁ ሰልጣኞች በኮንስትራክሽን ቴክኖሎጂ የፈጠራ ስራዎች ዙሪያ በባህር ዳር ከተማ እየተካሄደ በሚገኘው ሲምፖዚየም እና ኤግዚቢሽን መድረክ ላይ በተገኙት በከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚንስቴር ሚኒስትር ዴኤታ ዶ/ር መስፍን አሰፋ እና በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት ሳይንቲፊክ ዳይሬክተር ዶ/ር ሰይፉ አድማሱ የእውቅና ሰርቲፊኬት ተበርክቶላቸዋል፡፡
Read more about የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስቴር እና የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ በመተባበር ያዘጋጁት ለኮንስትራክሽን ባለሙያወች ሲሰጥ የነበረው ተግባር ተኮር ስልጠና ተጠናቀቀ
በባህርዳር ነዩኒቨርሲቲ በነሐሴ ወር 2012 ዓ.ም. 7520 ተማሪዎችን በበይነ መረብ ማስመረቁየሚታወስሲሆንበኮቪድ 19 ምክንያት የገፅ ለገፅ ትምህርቱ በመቋረጡ ምረቃቸው የተራዘመባቸውን ተማሪዎች ጨምሮ በአጠቃላይ 5117 ተማሪዎችን በጥር 29/2013 ዓ.ም. የአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግስት ርዕሰ መስተዳደር ክቡር አቶ አገኘሁ ተሻገር በክብር እንግዳነት በተገኙበት በደማቅ ሁኔታ አስመርቋል፡፡ ከነዚህም መካከል ባህርዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት ያሰለጠናቸው 1320 መሆናቸው ታውቋል፡፡
የአዲስ አበባ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝደንት ዶ/ር ደረጀ እንግዳ በባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ ተገኝተው የማነቃቂያ ንግግር አቀረቡ
ዶ/ር ደረጀ እንግዳ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት የሙያ ማጎልበቻ ማዕከል በቀን 26/05/13 ዓ.ም. ባዘጋጀው መድረክ በሁለት የተለያዩ መርሃ-ግብሮች ንግግራቸውን ያቀረቡ ሲሆን በጥዋቱ ክፍለ ጊዜ የባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ አመራሮች፣ መምህራን እና የአስተዳደር ሰራተኞች በተሳተፉበት መድረክ ‘‘የቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩቶች ሃላፊነትና ሚና በኢትዮጵያ እና መሰረታዊ የጊዜ አጠቃቀም ስልቶች ለምርምር ስራ’’ በሚል ርዕስ ሰፋ ያለ አነቃቂ ንግግር አቅርበዋል፡፡ በተለይም ስኮፐስ (Scopus) ከተባለው አለማቀፋዊ የ‘ሳይቴሽን ዳታ ቤዝ’ አገኘሁት ባሉት የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት የምርምር ውጤት ማሳያዎች (Research Impact Indicators) መረጃ ላይ ተመስርቶ በተለያዩ ሳይንሳዊ መመዘኛወች የተገመገመውን የኢንስቲትዩቱ አጠቃላይ የምርምር ውጤት መገለጫ በስታቲስቲካዊ አቀራረብ አሳይተዋል፡፡
Read more about የአዲስ አበባ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝደንት ዶ/ር ደረጀ እንግዳ በባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ ተገኝተው የማነቃቂያ ንግግር አቀረቡ
በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት የሙያ ማበልጸጊያ ማዕከል አዘጋጅነት ለተመራቂ ተማሪዎች የስራ ፍለጋ እና ተቀጣሪነት ክህሎት ስልጠና ተሰጠ
የሙያ ማበልጸያ ማዕከሉ ለ420 ተመራቂ ተማሪዎች ከጥር 22 እስከ ጥር 25/2013 ዓ.ም. ባሉት ተከታታይ ቀናት የስራ ፍለጋ እና ተቀጣሪነት ክህሎት ስልጠና አሰጥቷል፡፡ ስልጠናው በሁለት ዙር የተከናወነ ሲሆን ራስን መፈተሽ እና የተለያዩ የሙያ ዘርፎችን መዳሰስ፣ የስራ ፍለጋን ማቀድ፣ የትምህርትና ስራ ልምድ ማስረጃ (CV) ማዘጋጀት፣ የስራ ማመልከቻ አፃፃፍ፣ ለቃለ-መጠይቅ ራስን ማዘጋጀት፣ የቀረቡ የስራ እድሎችን መመዘን እና የመጀመሪያ የስራ ወቅትን መምራት የሚሉ ይዘቶች ተካትተውበታል፡፡ የክህሎት ስልጠናው በተግባር ተደግፎ ከአዲስ አበባ እና ጂማ ድረስ በመጡ የተመረጡ የPsychology እና Career Counseling ኤክስፐርቶች እና በሙያ ማበልጸጊያ ማዕከሉ አባላት አሰልጣኝነት ተከናውኗል፡፡
Read more about በባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት የሙያ ማበልጸጊያ ማዕከል አዘጋጅነት ለተመራቂ ተማሪዎች የስራ ፍለጋ እና ተቀጣሪነት ክህሎት ስልጠና ተሰጠ
የባህር ዳር ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት ጥር 25/ 2013 ዓ.ም. ባዘጋጀው መድረክ ተመራቂ ተማሪወች በተቋሙ በነበራቸው ከ4 እስከ 5 ዓመት ቆይታቸው ያስተዋሏቸውን ጉድለቶችና መፍትሄወች ያሏቸውን ለኢንስቲትዩቱ አጋርተዋል፡፡ በመድረኩ ላይ የተገኙት አዲሱ የኢንስቲትዩቱ አካዳሚክ ምክትል ሳይንቲፊክ ዳይሬክተር ዶ/ር ደምሰው አልማው ለተመራቂወች የእንኳን ደስ አላችሁ መልዕክታቸውን አስተላልፈው አዲሱን የሃላፊነት ስራቸውን ከተመራቂ ተማሪዎች ጋር በመወያየት መጀመራቸው እንዳስደሰታቸው ገልጸዋል፡፡ ተመራቂዎቹ የሰጧቸው ገንቢ አስተያየቶችና ጥቆማዎችም ለወደፊት ስራቸው አጋዥ እና የትኩረት አቅጣጫዎችንም አመላካች ሆነው እንዳገኟቸው ጠቁመዋል፡፡
እኛ የአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ የኦሮሞ ተማሪዎች በአሁኑ ጊዜ የኦሮሞ ህዝብ ያለበትና ለወደ ፊት ሁኔታውም አስፈሪ የሆኑ ዘርፈ-ብዙና ውስበስብ ችግሮችን ከግንዛቤ በማስገባት ከዚህ በታች ለዘረዘርናቸው የመብትና የባለቤትናት ጥያቄዎች አፋጣኝ መልስ እንድሰጠን እንጠይቃለን፡፡ እነዚህ የምናነሳቸው ጥያቄዎች የኦሮሞ ህዝብ በሀገሩ ሊኖራቸው የሚገቡ ተፈጥሮኣዊ የባለቤትነት መብቶችና አስተዳደራዊ መብቶች ስለሆኑ ጥያቄዎቹና ለጥያቄዎቹም የሚሰጥ መልስ ለመላው የኦሮሞ ህዝብ መሆኑን እያስገነዘብን እነዚህን ለህዝባችን እንደ አንድ ህዝብ መኖር ወይም ላለመኖር ወሳኝ የሆኑ ጥያቄዎችን ስንጠይቅ አዎንታዊና ፍትሓዊ መልስ በመስጠጥ ታሪካዊ ግዴታን ይወጣሉ የሚል ተስፋ በማድረግ ነው፡፡
1. ‹‹አዲስ አበባ›› የሚለው ስያሜ የኦሮሞን መሬት ባለቤትነትና ማንነት ለመደበቅ ታስቦ በወራሪው የሚኒልክ ገዢ መደብ የተሰየመ በመሆኑና ህዝባችን የባለቤትነት ስሜት እንዳይሰመው ከፍተኛ ስነ-ልቦናዊ ጫና ስላለው ስያሜው ወደ መጀመሪያው ማለትም የኦሮሞ ህዝብ ቦታው/መሬቱ ካለው ተፈጠሮኣዊ ውበትና እሴት በመነሳት በቋንቋው ‹‹ፊንፊኔ›› ብለው በሰየመው ስም በሀገር አቀፍም ሆነ በአለም አቀፍ ደረጃ እንድትጠራ አበክረን እንጠይቃለን፡፡
2. አፋን ኦሮሞ አሁን ባለው የፊንፊኔ አስተዳደር ውስጥ ከአማርኛ ቋንቋ ጋር ጎን ለጎን የሥራ ቋንቋ መሆን አለበት፡፡ በመጀመሪያ ደረጃ ይቺ መሬት የኦሮሞ ህዝብ የተፈጥሮ ሀብት ናት፡፡ በህዝባችን ላይ ከተጫነው የባሪነት ስርኣት የተነሳ በተለያዩ ተፅኖዎች ህዝቡ ተገፍትሮ አሁን በከተማዋ ያለው ቁጥር አናሳ ብሆንም አሁንም ቢሆን ከአማራ ህዝብ ቀጥሎ በከተማዋ የህዝብ ብዛት ንፅፅር በሁለተኛ ደረጃ ላይ ይገኛል፡፡ በመሆኑም አሁን በከተማዋ ያለውን አብላጫ ቁጥር በማየት ብቻ ሳይሆን የኦሮሞ ህዝብ በፊንፊኔ ላይ ያለውን ተፈጥሮኣዊ መብቶች ከግንዘቤ በማስገባት አፋን ኦሮሞ(የኦሮሚኛ ቋንቋ) የከተማዋ የሥራ ቋንቋ እንድሆን ስንጠይቅ አስቾካይ መልስ በመሻት ነው፡፡
4. የአንድን ህዝብ ባህልና ታሪክ ለአለም ለማሰወቅም ሆነ ለማወቅ ቤተ-መፅሓፍትና ሙዚየም የመረጃና ቅርጻ-ቅርጽ/እሴቶች ምንጭ በመሆን ትልቅ አስተዋፅኦ ያበረክታሉ፡፡ በተላይ እንደ ፊንፊኔ ባሉት የብዙ አለም አቀፍ ድርጅቶችና ኤምባሲዎች መቀመጫ በሆኑ ታላላቅ ከተሞች ጠቀሜታው የጎላ ነው፡፡ የኦሮሞ ህዝብ እስካ አሁን የዚህ ዕድል ተጠቃሚ አይደለም! ለምን???
5. የኦሮሞ ህዝብ ለሰው ልጅ መልካም ሥራ ሠርተው ያለፉ ምሁራንና ለህዝቡ ነፃነት ስፋለሙ የወደቁ ብዙ ጀግኖች አለው፡፡ ለነዚህ ምሁራንና ጀግኖች በፊንፊኔ አንዳችም ሃውልት አልቆመላቸውም፤ አንድም መንገድም በስማቸው አልተሰየመም፡፡ ለምን?
6. የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት የኦሮሞን ህዝብ ባሕልና ታሪክ የሚያንጸባርቅ የራሱ የሆነ ቤተ መንግስት የለውም፡፡ ኣብዛኛው ቢሮዎችም ከፊንፊኔ አስተዳዳርና ከግለሰቦች የተከራያቸው ናቸው፡፡ ይህ ለምን ሆነ?
7. ከፊንፊኔ በየአመቱ ከተለያዩ ዘርፎች ከግብር እና ታክሲ እንድሁም ከሌሎች ገቢዎች የሚሰበሰበው በቢሊየን የሚቆጠር ብር ነው፡፡ ይህ ገቢ የፌዴራል መንግስትን ካዝና በማደለብ ለፖለቲካ ፍጆታ ከመዋል ውጪ ለኦሮሚያና ለኦሮሞ ህዝብ ልማት አንዳችም አስተዋጽኦ አያበረከተ አይደለም፡፡ ይበልጥኑ የፌዴራል መንግስት በከተማዋ ዙሪያ ያሉትን አርሶ አደሮች በእንቬስትመንት ስም ከይዞታቸው በማፈናቀል መሬቱን ለውጪ ባለሀብቶች እየቸበቸበ ተጨማሪ ገቢን ከኦሮሚያ ያግበሰብሳል፡፡
በመሆኑም ከከተማዋና አከባቢዋ ከሚሰበሰበወ ገቢ የተወሰነው ወደ ኦሮሚያ በጀት ተዛውሮ ይህም በከተማዋ ለኦሮሞ ህዝብ ልሰሩ የሚገባቸውን የልማት ሥራዎች፡ ለምሳሌ የአፋን ኦሮሞ ት/ቤቶችና የኦሮሞ ህዝብ ባህልና ሥነ-ጥበብ ማዕከላት እንድሰሩበት እንጠይቃለን፡፡
1. በእንቬስትመንት ስም እየተካሄደ ያለውን የኦሮሚያ ከተሞች የመሬት ዝርፊያ/ወረራ፣ በተላይ በፊንፌኔ ዙሪያ ያለው አስከፊ ችግር ህዝቡን ከይዞታው ማፈናቀል በአስቾካይ እንድቆም ሆነው በዚህ ሁኔታ ለተፈናቀሉት ልዩ ካሳ እንድከፈላቸው፣ እንድሁም በዚህ ሁኔታ ከማሳቸውና ከቄዬአቸው ለተፈናቀሉት አርሶ አደሮች በሙሉ በአስቾካይ በቂ ካሳ ተከፍሎኣቸው ሌላ የመኖሪያ ቦታና መተዳደሪያ እንድመቻችላቸው በአጽዕኖት እንጠይቃለን፡፡
2. በፊንፊኔና ዙሪያዋ የሚገኙ ፋብርካዎች በአከባቢው አርሶ አደሮች ማሳና ወንዞች የሚለቁትን ከፋብርካ የሚወጡ አደገኛ ኬሚካሎችና ሌሎች አደገኛ ቁሶች በአፋጣኝ እንድያቆሙና እስካአሁን ላደረሱት ከፍተኛ ውድመት ህግ ፊት ቀርባው ለህዝቡ ተመጣጠኝ ካሳ እንድከፍሉ፤ይህንንም የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት እንድያስፈፅም እንጠይቃለን፡፡
3. የኦሮሞ ህዝብ ከመቼውም ጊዜ በላይ በአሁኑ ጊዜ በገፍ ወደ እስር ቤት እየታጎረ መሆኑን ከግንዛቤ በማስገባት ይህ ዘመቻ በአስቾካይ እንድቆምና ላለው የፖለቲካ ችግር መንግስት ከአሸባሪዎች ጋር ማያያዙን ትተው ከሁሉም ተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶች ጋር በሰላማዊ መንገድ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ በመነጋገር ለመፍታት ራሱን እንድያዘጋጅና ይህንኑ በአስቾካይ እንድያስፈፅም እንጠይቃለን፡፡
4. በቅርቡ መሬትን በሊዝ ስር ለማስገባት/ለማስተዳደር የታወጀው አዋጅ ህዝቡን ያላማከረ/ሐሳብ ያልሰጠበት/ ስለ ሆነና የሀገሪቱ ዜጎች በመሬትና በተፈጥሮ ሀብቶች ላይ ያለቸውን የባለቤትነት መብት ሙሉ በሙሉ የሚጻረር በመሆኑ፤ ይህ ህግ ሥራ ላይ ከመዋሉ በፊት ለህዝብ ቀርበው ህዝቡ ተወያይተው ውሳኔ እንድሰጥበት እንጠይቃለን፡፡
5. ባለፈው ዓመት ‹‹የኦሮሞ ልማት ማህበር ‹ለኦሮሚያ ልማት›!!›› በሚል መፈክር ተስፋ ሰጪ እንቅስቃሴ ጀምሮ ነበር፡፡ ህዝቡም ‹‹እውነት ለልማት ከሆነ›› በሚል በእጁ ያለውን ማዋጣት ጀምሮ ነበር፡፡ የመንግስት ሠራተኞችም (የኦሮሚያ ክልል) ከደሞዛቸው ቆራረጠዋል፡፡ ዳሩ ግን ምን ያረጋል ይህ በዚህ ሁኔታ ተሟሟቀው እያለ ብዙም ሳይራመድ ድንገት በመሃል ‹‹ታላቁ የአባይ ግድብ›› መጣና የኦህዲድን የልማት ቅስቀሳ አቅጣጫ በቅፅበት አስቀየረው፡፡ይህ ለምን ሆነ?? ከዚሁ ጋር ተያይዘው ‹‹ለህዳሴው ግድብ አበርክቱ፤ ቦንድም ግዙ›› እየተባለ የህዝባችንን አቅም ያለገናዘበ የውዴታ ግዴታ መዋጮ ከደርግ ዘመን ‹‹ኮታ/ሰብል ገበያ›› ምን ልዩነት አለው??
6. ለኦሮሞ ህዝብ የነፃነት ትግል መሠረትና አባት የሆነው አንጋፋውን የመጫና ቱለማ ማህበር በዚህ መንግስት አሁንም በቅርቡ ለሁለተኛ ጊዜ እንድዘጋ መደረጉ ለምን??
7. የአፋን ኦሮሞ ዲፓርትመንትን ቀስ በቀስ ከአ/አ ዩኒቨርስቲው ለማውጣት እየተሰራ ያለው ሴራ ማለትም “Afan Oromo literature and communication” ስባል የነበረው “literature” የሚለውን በማስቀረት ከሌሎች ቋን ቋዎች ጋር ተለጣፊ ለማድረግ የተወሰነው ውሳኔ ተነስተው ወደ መጀመሪያው ስያሜው እንድመለስ እንጠይቃለን፡፡
8. በአሁኑ ጊዜ በኦሮሚያ ክልል ያሉት ሁሉም የመንግስት የልማት ፕሮጄክቶች (በገጠር የመጠጥ ወሃን ማስፋፋት፣ መንገድ፣ መብራት፣ጤና፣ የግብርና ፕሮጄክቶች፤ ወዘተ) ግልፅ ባልሆነ ምክንያት ሥራቸውን እንዲያቆሙ ተደርገዋል፡፡ በአሁኑ ጊዜ የኦሮሚያ ክልል ሠራተኞች ሲቪል ሰርቪስ በየወሩ በሚሰጠቸው ስልጠናና በየሳምነቱ በመስሪያ ቤታቸው ‹‹አሸባሪነትና ሙስናን›› ዋናኛ አጀንዳ በማድረግ በሚዘጋጁ የተለያዩ ስብሰባና ግምገማዎች ተጠምደው ከሀገራዊ ልማትና የአስተዳደር ሥራዎች በሙሉ እንድርቁ ተደርገዋል፡፡ በመሆኑም ይህ አካሄድ/ሁኔታ የእድገትና የልማት ጉዞ በእጅጉ ስለሚጎዳ እነዚህ የልማት ፕሮጀክቶች በአስቾካይ ወደ ሥራ እንድመለሱ በአፅንኦት እንጠይቃለን፡፡
9. በ‘COC’ (የብቃት መመዘኛ ፈተና) ምክንያት የኮሌጅና ዩኒቨርስቲ ተመራቂ የኦሮሞ ተማሪዎች የክልሉ መንግስት በየከተማ ያቋቋማቸው ፈተና ሰጪ አካላት የማይፈልጉትን ተመራቂ ‹‹ወድቀሃል/ሻል›› በማላት አድልዖያዊ ስራ ስለሚሰሩ እንድሁም ‘COC’ ያለው በኦሮሚያ ብቻ መሆኑ ተመራቂ የኦሮሞ ተመራቂዎች ስራ እንዳያገኙ ትልቅ መሰናክል በመሆን የብዙ ወጣቶችን ሞራል እየጎዳ ስለሆነ ይህ ማዕቀብ በአስቾካይ እንድነሳልን እንጠይቃለን፡፡
10. ባጠቃላይ በኦሮሚያ ለዘመናት ያለማቋረጥ እየተደረገ ያለው እስራት፣ግድያ፣ ከሥራ ገበታ መባራር፣ ከትምህርት ገበታ መባራር፣አና የተለያዩ ኢ-ሰብኣዊ ድርግቶች በአስቾካይ እንድቆም አበክረን እንጠይቃለን!!!
ምንጭ ለ LED flood floodlights 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ LED flood floodlights 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan LED flood floodlights 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED flood floodlights 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED flood floodlights 26 ዋ 32 ዋ 48 ዋ የመስመሩ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ይህ በተከታታይ የሚቀርበ በቭድዮ አይነት ተዘጋጅቶና በአማርኛ ተተርጉሞ የቀረበ ፕሮግራም ነው በዚህ ፕሮግራም እንዳንሰራቸው የተከለከሉ ነገሮች(ወለድ መብላት ) በአጭሩ መልክ በፅሑፍ አፍሪካ ቲቪ አዘጋጀነት የቀረበ ትምህርት ነው ክፍል ስድስት.
በ2004 ዓ.ም የካቲት 23 ቀን በታተመችው ‹‹ፍትሕ›› ጋዜጣ ላይ፣ ‹‹የፈራ ይመለስ!›› በሚል ተመሳሳይ ርዕስ፣ ከሰላማዊ አብዮት ውጪ አማራጭ ካለመኖሩም ባለፈ፣ ኢህአዴግ ቢያንስ ሕገ-መንግስታዊ ጥበቃ ላላቸው ሕዝባዊ ጥያቄዎች ምላሽ የመስጠት አቅምም ፍላጎትም እንደሌለውለመሞገት ሞክሬ ነበር፡፡ ግና፣ አገዛዙ ለእንዲህ ያሉ ግዴታዎች የተዘጋጀ ባለመሆኑ ከማድመጥ-መዳ–መጥን፤ ከመመከር-መከራን፤ ከማሰብ-ቃሊቲ መሰብሰብን፤ ከመሻሻል-ከሀገር ማሸሽን፤ ከማመን-መርገጥን… በመምረጡ፤ ዛሬም ድረስ ነፃነት ናፋቂው ዘመነኛ ትውልድ፣ በፀጥታ አርምሞ ወደተዋጡት አደባባዮች ከማማተር ያለፈ አማራጭ እንዳያገኝ ገፊ-ምክንያት ሆኖ ቀጥሏል፡፡ ያንን ጽሑፉም ከዓመት ከስድስት ወር በላይ ፍርድ ቤት ከምመላለስባቸው ክሶች የአንዱ መወንጀያ አድርጎ በተከበረችዋ ፍትሕ እየተሳለቀባት ነው፡፡ በርግጥ ጉዳዩ ገና እልባት ያላገኘ በመሆኑ፣ በዚህ ተጠየቅ አናነሳውም፡፡2dzresns]
ያ ጽሑፍ የታተመባት ‹‹ፍትሕ›› ጋዜጣ የስርዓቱ ቅጥ ያጣ አፈና ሰለባ የመሆኗን ጉዳይ ግን ሁሌም ስናወሳው እንኖራለን፤ ምክንያቱም የ‹‹ቅድመ-ምርመራ›› (ሳንሱር) ግብአተ-መሬት በግላጭ በሕገ-መንግስቱ ሳይቀር ከታወጀ ሃያ ዓመት ባስቆጠረበት ኢህአዴጋዊ ዘመን የተፈፀመ ታላቅ መብት ረገጣ ነውና፤ ያውም ተራ የወሮበሎች ረገጣ መሆኑን ፍንትው አድርጎ የሚያሳይ፡፡ በመንግስታዊው ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት ለዚሁ ሕገ-ወጥ ተግባር አድፍጠው እንዲጠብቁ የተመደቡ ‹ግልገል› ካድሬዎች ጋዜጣዋ የምትታተምበትን ሐሙስ ቀንን በዝምታ አሳልፈው ነገር ግን ድንገት በዕለተ አርብ ማለዳ ‹‹ይህንን ዜና ማውጣት አትችሉም! ቆርጣችሁ አውጡ›› ማለታቸው ነው፤ ምን ዋጋ አለው ትዕዛዛቸው ተቀባይነት ባለማግኘቱ፣ በመቶ ሺህ የሚቆጠር ገንዘብ ውጪ የተደረገበትን፣ 30 ሺህ የጋዜጣዋ ህትመት እንዲቃጠል በፍርድ ቤቱ አማካኝነት በጭካኔ በየኑ፤ ‹‹ፍትሕ››ንም በሕገ-ወጥ መንገድ ዳግም እንዳትታተም አገዱ፤ ይህ ሁሉ ከሆነ እነሆ ሃያ ወራት ተቆጥሯል፡፡ ግና፣ የተከፈለው ሁሉ ስለነገ የተሻለች ኢትዮጵያ ሲባል ነውና ባለፈ ጉዳይ ማለቃቀሱን እዚሁ ገታ አድርገን፣ ኩነቱንም ከነጋዴነት ለተሻገሩ ታሪክ ጸሐፊዎች ትተን፣ በአዲስ መስመር ወደ አጀንዳችን እንለፍ፡፡
አዎ፣ ይመለስ!! ፍርሃቱን ‹‹አሜን›› ብሎ ተቀብሎ ለመመለስ ከወሰነ በመረጠው የጭቆና ቀንበር እየተቀጠቀጠ ማደር መብቱ ነው፤ ግና፣ አንዳንድ ፈሪዎች፣ አንዳንድ መሀል ሰፋሪዎች በስመ ‹‹ጸሐፊነት›› ጥያቄውን በማጣጣል ለውጡን ለማራዘም (ለማደናቀፍ) የሚያደርጉት ሙከራ ከንቱ እንደሆነ በቅድሚያ ላስገነዝብ እወዳለሁ፡፡ ደግሞም እነኚህ የጭቆና ዘመን አራዛሚዎች እያገለገሉት ያለው ስርዓት የሚያከፋፍለው ብሔራዊ ዳቦ እየተመናመነ መምጣቱን፣ ገዥዎቹ ራሳቸው የፓርቲያቸው ችግር (7 ሚሊዮን የሚደርሱ ካድሬዎችን ከማግበስበሱ አኳያ) ‹‹የጥቅመኞች መብዛት›› እንደሆነ በይፋ አምነው ከተቀበሉት ጋር ስንገምደው የነገ ቀናቸው ‹‹ከኢህአዴግ ጋር ብሩህ›› እንዳልሆነ እግረ መንገዴንም ልጠቁማቸው እፈልጋለሁ፡፡ በአንፃሩ እነዚያ ሀገሪቷን እያሰመጠ ያለውን የመከራ ረግረግ ተረድተው አብዮቱን ተስፋ ያደረጉ ጎበዛዝት እና ወይዛዝርት ደግሞ ይበልጥ እንዲነቁ፣ ይበልጥ እንዲበረቱ… የጊዜውን መቃረብ ላስታውሳቸው እወዳለሁ፡፡ ምክንያቱም በቁጣ አደባባይ ለመውጣት እንቅፋት የሆነው ብሔራዊ ፍርሃት ይሰበር ዘንድ ለመስበክ፣ የዛሬይቱ ኢትዮጵያ በነፃነቷ ትበጽህ ዘንድ ካስረገጠው ከዚህ መቶ አስራ ስምንተኛው የዐድዋ ድል ዋዜማ የበለጠ ምቹ ጊዜ የለምና (ይህ ድል በነፃነት የሚያምን የሰው ልጅ ሁሉ፣ ያለቀለም ልዩነት ሊዘክረው የሚገባ ስለመሆኑ ለእነርሱም ጭምር መመስክር ግዴታ ይመስለኛል)
እንዲህ በጽሑፍ ሲገለፅ በእጅጉ የሚቀለው የዐድዋ ገድል፣ እልፍ አእላፍ የሀገሬ ሰዎች መተኪያ አልባ ህይወታቸውን የገበሩበት በመሆኑ፣ በየዓመቱ ደግመን ደጋግመን የመዘከርና አደራውን የመቀበል ታሪካዊ ግዴታ ውስጥ ጥሎን ማለፉ እውነት ነው፡፡ ‹‹የተሰጠኝ ህይወት ዛሬ በነፃነት፣ ሰው ተከፍሎበታል ከደምና ከአጥንት›› እንድትል እጅጋየሁ ሽባባው (ጂጂ)፤ እኒያ ሰማዕታት ከዳር እስከዳር ነቅለው ‹‹…ሀገር የሞተ እንደሁ ወዴት ይደረሳል?›› በሚል መታመን ተቀስቅሰው፣ ባሕር አቋርጦ፣ አድማስ ተሻግሮ የመጣውን ወራሪ ሀፍረት አልብሰው፣ ሀፍረት አስታጥቀው፣ ሀፍረት አጉርሰው… የመመለሳቸው ብርታት ባለዕዳዎች መሆናችንን ዘመን ሊሽረው አይችልም፡፡ ያ ጣፋጭ ድል ኢትዮጵያችንን በዓለም ፊት ‹ነፃ ሀገር› የተሰኘ የታሪክ ሜዳሊያ አጥልቃ ትኮራ ዘንድ ካባ ማጎናፀፉም ዓመታዊ ዝክሩ መቼም ቢሆን በቸልታ እንዳይታለፍ አድርጎታል፡፡ እናም እነዛን ባለውለታዎች ከታላቅ የክብር ሰላምታ ጋር እንዲህ ስል ላወድሳቸው እገደዳለሁ፡-
እንግዲህ ጀግኖች አባቶቻችን በዚህ መልኩ ላለፉት ሶስት ሺህ ዘመናት ለነፃነታችን ሲዋደቁ ኖረዋል፡፡ በውጤቱም ነፃ ሀገር አስረክበውናል፡፡ ይሁንና ዛሬም እኛ ዘመነኛ ትውልድ ‹‹ነፃነት›› እያለን የምንጮኽለት ይህ ክቡር ጉዳይ ገና ምላሽ ላገኘም፡፡ በርግጥ ጥያቄው ከባዕድ ወረራና ተወራሪ ጋር የሚጋመድ አይደለም፤ ከሀገር ልጆች ጭቆና እንጂ፡፡ እንዲህ ‹ነፃነታችንን!› እያልን የምንጮኽለት መንፈስም፣ ወራሪውን ጣሊያን ያሸነፉ ቀዳሚ አባቶች ያላቆዩልን፣ ግን ደግሞ በጥያቄው ስም ጥተው፣ መልሰው መንፈሱን የጨፈለቁት ገዥዎቻችን የነጠቁንን መብት የሚወክል ነው፡፡ በአናቱም የትግሉ መንገድ በቅኝ ግዛት ለማሳደር በቀቢፀ-ተስፋ ተሞልቶ ወሰን የተጋፋው ጣሊያን ተሸንፎ ከተባረረበት ጋር ዝምድና የሌለው መሆኑን መረዳት ያሻል፡፡ ምክንያቱም ዘመነኛው የነፃነት ጥያቄ፣ እንደ ዐድዋው መድፍ አጓርቶ፤ መትረየስ የሳት-ላንቃውን ከፍቶ ሞት እየረጨ ሊፈታው አይችልምና ነው፡፡ ይህ አይነቱ የፋኖ መንገድ አንድም ጊዜው ያለፈበት ሲሆን፤ ሁለትም ህወሓት-ኢህአዴግን ለአራት ኪሎው ቤተ-መንግስት ቢያበቃውም፣ የታየው ለውጥ መለዮ ለባሽ ወታደርን፣ ገና ዝላዩን ባልጨረሰ የተማሪ አምባገነን ከመተካት አለመዝለሉ የአደባባይ ምስጢር ነው፡፡
ስለሆነም ዛሬ ጭቆናን የማሸነፊያ ብቸኛ መንገድ የፍርሃት ሰንሰለትን ሰባብሮ፣ በጨቋኞች ፍቃድ ለቆመው ስርዓትም ሆነ በድምፀ-አልባ ተወካዮቹ አጃቢነት ለፀደቁት ሕግጋት አለመታዘዝ ላይ የተመሰረተ ብቻ ነው፡፡ በእምቢተኝነት ደም-አልባ ሰላማዊ አመፅ የገዥዎችን ሰፈር ማራድ፤ እኩይ አላማዎቻቸውን የሚያስፈፅሙ ተቋማትን ጥርስ አልባ ማድረግ፤ አደባባዮችን በሰው ጎርፍ ማጥለቅለቅ፤ የትኛውንም አይነት ተቋማዊ ትብብርን መንፈግ፤ ኤፈርትና መሰሎቹን የንግድ ድርጅቶቻቸውን ማግለል፤ ሁሉም ፖለቲካዊ ፍላጎቶቻችን በኢትዮጵያዊ ዜግነት ስር እንደሚፈቱ ከልብ በማመን-ነገን ማለም፤ ለጥያቄው እስኪንበረከኩ ድረስ በሰላማዊው ተቃውሞ ፀንቶ መቆምንና መሰል ስልቶችን መተግበር ብቸኛ አማራጭ ነው፡፡ ይህ ይፈፀም ዘንድም በራስ ጉያ ፀለምት ለብሶ የተሸሸገ ፍርሃትን የተሻገሩ ጎበዛዝትና ወይዛዝርት ሊፈተኑበት፤ ከሽፈው የቀሩት ደግሞ ጥያቄውን በማጥላላትም ሆነ የተራራ ያህል በማግዘፍ ፍርሃትን አንብረው የአገዛዙን ዕድሜ ለማራዘም ደፋ-ቀና ከማለት ይታቀቡ ዘንድ የሚገደዱበት ዕለት ከደጅ መድረሱን ለመተንበይ ነብይ መሆንን አይጠይቅም፤ አይኖች-ያያሉ፤ ጆሮዎችም- ይሰማሉና፡፡
ግና፣ ይቺም ኑሮ ሆና እንዲህ የትውልድ ተጋሪዬ ጭሮ ግሮ ለማደር (አነስተኛና ጥቃቅንን ልብ ይሏል) በፖለቲካ አቋም እና በዘውግ ማንነት ተፈትኖ ማለፍ ግድ በሆነበት የሀገሬ ምድር፣ እውነት መመስከርን ስለምን በጀብደኝነት አንድምታ ታቃልለዋለህ? የተጠናወተህን ገደብ አልባ ፍርሃት፣ ለውጥ የሚጠይቁ ድምፆችን በማጣጣል ለመሸፋፈን መዳከር የት ያደርስሀል? የወላዋይ ብዕርህን ‹‹የለሁበትም!!›› ቅኔ ለበስ አቤቱታ እና ‹እውነት ለመናገር ጊዜና ቦታ አለው› የሚል ፍርሃታዊ ማምለጫህንስ ስለምን ለታናናሾችህ ለመጋት ትደክማለህ? በአገዛዙ መዝገበ-ቃላት ‹‹ፅንፈኛ፣ ጀብደኛ…›› ብለህ ማምታታትስ ባለፈ ዘመን ላይ መከተር አይደለምን? እውነት እውነት እልሀለሁም፡- በሰላማዊ መንገድ የስርዓት ለውጥን መጠየቅ፣ በ‹አትነሳም ወይ!› የሀገር ባለቤትነት ከፍታ ለአደባባይ ተቃውሞ ዘመነኞችን በእሪታ መጣራት፣ በየትኛውም የታሪክ ስፍር ጀብደኝነት ሆኖ አያውቅም፤ ለሕሊና መታመን እንጂ፡፡
በግልባጩ ነፃነትን ያህል ውድ ነገር የሚጠይቀውን ክቡድ መንፈስ ለማራከስ መሽቀዳደም፣ በንፁሀን ደም ከተጨማለቀው ጨቋኝ ገዥ የታማኝ ባለሟልነትን ማዕረግ ለማግኘት መባተል፣ ከዘመን መንፈስ ቀልባሽነት፣ በሞቀበት ከሚዘፍን ሆድ- አዳሪነት… ከቶስ ቢሆን በምን ይለያል? እመነኝ ‹ከአንድ እጅ ጣት በላይ የሚቆጠሩ ሀገራዊ የለውጥ ዕድሎች ስለምን ባከኑ ?› ብለህ ብታንሰላስል፤ ተጠያቂው የአገዛዙ አፈ-ሙዝ ብቻ አለመሆኑ ይገባሀል፤ ይልቁንም ሕዝብን በ‹ጎልያድ›፣ መንግስትን በ‹ዳዊት› መስለው የሚሰብኩ ሃሳዊያን ጻሐፍት ያነበሩት ታላቅ ፍርሃትም ድርሻ እንዳለው ትረዳለህና፡፡ ግና፣ ይህ ሁሉ ሆኖም አንድ ነገር እውነት ነው፤ ከገዘፈ የአመድ ተራራ ስር ፍንጥርጣሪ የጋሉ ፍሞችን የሚያገላብጥ ትውልድ እየመጣ ነው፡፡ ያን ጊዜም አንተን ዘንግቶ የትውልዱ መንፈስ ወካዮችን ብራና ላይ በክብር ይከትባል፡፡ ለነገሩ ቢዘገይም ታሪክ ከእውነት እንጂ ከፍርሃት ውል ኖሯት አያውቅም፡፡
ጥቂት ጉልበታሞች ለሚንደላቀ ጥቂት ጉልበታሞች ለሚንደላቀቁበት፣ ዘጠና ሚሊዮን ሕዝብ ለምን ይሰቃያል? ጭቆናን በዚህ ደረጃ ታግሶ መሸከምስ ከግዑዝነት በምን ይለያል? የወፍን ያህል የራስ ጎጆ መመኘት እንኳ እንደ ህብስተ መና በራቀበት ምድር፣ ግብር-ነጠቃን ባስከነዳበት ሀገር፣ ዜጎች በምርኮኛ ሕግ ተቀፍድደው ውለው በሚያድሩበት ክልል፣ መማር ድንጋይ ከመፍለጥ በማያሻግርበት ዘመን፣ የመኖርና ያለመኖር ግድግዳ ተደርምሶ ሁሉም ነገር ትርጉም የለሽ በሆነባት፣ ፍዘት፣ ቁዘማ ባረበበባት ኢትዮጵያ… ዝምታ ስንት ዘመን ይፈጃል? ኢህአዴግ እንዲህ በክፋት ጎዳና እየተመላለሰ፣ በጭካኔ በትር እያስገበረ፣ ፍትሕን የ‹አመፃ ድምፅ ማፈኛ›› አርጩሜ አድርጎ እያሴሰናት… ከሁለት አስርት በላይ ተደላድሎ እንዲቀመጥ ያደረገው የቀደሙት ትውልዶች ርግማን አይምሰልህ፤ አገር-ለበስ ፍርሃት እና ቸልተኝነት እንጂ፡፡ በአናቱም ስደት የስርዓቱ ማስተንፈሻ እንጂ የለውጥ ኃይል ሆኖ አያውቅምና ሲገፉህ- አትንደርደር፤ ሲያስሩህ-አትሸበር፤ ሲከሱህ-አትደንብር፤ ሲወነጅሉህ-አትሸማቀቅ፤ ሲያስፈራሩህ-አትደንግጥ፣ ሲያባራሩህ- አትሩጥ… ምክንያቱም ፍርሃትን የመስበሪያ ፅኑ አለት ይህ ብቻ ነውና፡፡ በተቀረ እነርሱ የሚለፍፉለት ‹‹ምርጫ›› ከአንድም አራቴ ሲያፋፍሩበት በመታየቱ ካለፈው ለውጥ ይኖረዋል ብለህ አትሞኝ፤ ከዚህ በኋላ ለውጥ ሊያመጣ የሚችለው ሰላማዊ እምቢተኝነት አንጂ፣ አባዱላ ገመዳን ተሸክሞት እስከመሮጥ ያደረሰው ያ የይስሙላ ኮሮጆ አይደለም፡፡ የኢኮኖሚ ዕድገትም ብቻውን የፖለቲካ ለውጥ አያመጣም፡፡ ዳሩ፣ ሲጀመርስ ዕድገቱ የት አለና?! ኢህአዴግ በነቢብ ‹መካከለኛ ገቢ ካላቸው ሀገራት ተርታ ለማሰለፍ አፋፍ ደርሻለሁ› በሚል ፕሮፓጋንዳ ቢያሰለቸንም፤ በገቢር አዳዲስ ምሬቶችን እያቆረ ስለመሆኑ በርካታ ማሳያዎችን መጥቀስ ይቻላል፡፡ ‹‹አደህይቶ ማዳከም!›› እንዲሉ ፕሮፌሰር መስፍን፣ ድህነትን የሚፈለፍሉ ኩሬዎችን በየመንደሩ ከመቆፈር ቸል ብሎ አያውቅም፡፡ ይሁንና የፍትህ መዛባት፣ ስራ-አጥነት፣ የመኖሪያ ቤት ችግር፣ መቆጣጠር የተሳነው የዋጋ ግሽበት፣ ማቆሚያ ያጣው የነዳጅ ዋጋ ጭማሪ፣ ባልተጠና እቅድ ተቆፋፍረው ከአገልግሎት ውጪ የሆኑ መንገዶች፣ አመቺ የስራ ቦታን በድርጅት የድጋፍና ተቃውሞ ሚዛን ማከፋፈል፣ አድሎአዊ አሰራር…
ብሶት የሚወልዳቸውን ነፃነት አብሳሪ አናብስት ጋላቢ ጀግኖችን ማበራከቱ አይቀሬ ነው፡፡ በአንድ ወቅት ዶ/ር መረራ ጉዲና ‹‹የራበው ሕዝብ መሪዎቹን ይበላል›› የሚል ቅድመ-ትንቢያ ቢነግረንም፣ ሰሞኑን የኢትዮጵያ አየር መንገድ አውሮፕላንን ጠልፎ ከመድረሻው ውጪ ያሳረፈው የኃይለመድህን አበራ ክስተት ደግሞ በአንፃሩ ርሃብን ያሸነፈው የማህበረሰብ ክፍልም ሰዋዊ ነፃነቱን ለማስረገጥ ሲል መሪዎችን ሊባላ እንደሚችል የሚያመላክት ነው፡፡ ይህ ሰው ማህበራዊ አክብሮትን በሚያጎናፅፍ ሙያ የተሰማራ ከመሆኑም በላይ፣ በኢትዮጵያ የሲቪል ሰርቪስ እርከን እጅግ ከፍተኛ ሊባል የሚችል ደሞዝ ተከፋይ ነው፡፡ ከዚህ አኳያም በአስከፊ ደረጃ የተንሰራፋውን የኑሮ ውድነት ለመቋቋም ብዙም እንደማይቸገር በድፍረት መናገር ይቻላል፡፡ ሀገር ቤት መኖር ካልፈለገም፣ ወደበለፀጉት ሀገራት ተሻግሮ ስራ ማግኘት እንደማይሳነው ያውቃል ተብሎ ይታሰባል፡፡ ግና፣ ይህ ሁሉ እውነት ቢሆንም የመረጠው መንገድ በራስ ላይ ቀድሞ ሊገመት
የማይችል አደጋ የሚጋብዝን ነው፡፡ እንግዲህ ከእነዚህ ተጨባጭ እውነቶች ተነስተን (እርሱ ራሱ ድርጊቱን የፈፀመበት ምክንያት ለስዊዘርላንድ ፍርድ ቤት እስኪናገር መጠበቁን ታሳቢ አድርገን) መላ-ምቶችን ማስቀመጥ እንችላለን ብዬ አስባለሁ፡፡ ለድርጊቱ በዋናነት መግፍኤ ተደርጎ ሊወሰድ የሚችለው አየር መንገዱ የገባበት ችግር ነው፤ ምክንያቱም ድርጅቱ በሂደት ህልፈቱን ወደሚያውጅበት መስቀል (ችንካር) እንዲያዘግም ገፊ ከሆኑ ጉዳዮች አስተዳደራዊ በደል የአንበሳውን ድርሻ ይይዛልና፡፡ አገዛዙ አንዳንድ የድርጅቱን ሰራተኞች በመዓት አይኑ ወደሚመመለከትበት ጠርዝ ያደረሰው ከዚህ ቀደም ‹በአውሮፕላኖቹ ላይ ባለኮከቡን ባንዲራ አትማለሁ› በሚል የፈጠረው አንጃ-ግራንጃ፣ በተወሰኑ ነባርና በጣም ወሳኝ ሰራተኞች ፊት-አውራሪነት በተቀሰቀሰ ተቃውሞ የተስተጓጎለበት ደረቅ እውነታ አንዱ ተደርጎ ይጠቀሳል፤ ሌላው ደግሞ ጠንካራና በሚገባ የተደራጃ የነበረውን የሰራተኛ ማህበር ለመቆጣጠር ያደረገውን ሙከራ ተከትሎ የገጠመው ተግዳሮት ነው (ዛሬ ማህበሩን ማስገበር መቻሉ ሳይዘነጋ)፡፡ እንዲህ አይነት ሕገ-መንግስታዊ ድፍረቶችን የስርዓቱ ኤጲስ-ቆጶሳት በቸልታ የሚያልፏቸው ባለመሆኑ፣ የተወሰዱት የማባረርና ከቦታ ዝቅ የማድረግ ፖለቲካዊ እርምጃዎች አየር መንገዱ ዛሬ ለደረሰበት ውድቀት መንገድ ከመጥረጉም በላይ፣ ተማራሪ ሰራተኞች እንዲበዙ አድርጓል፡፡ በአመክንዮ ድርጅቱ ከባለሙያ እጥረት (አቅም ማነስ) ጋር ብቻ ተያይዞ እየደረሰበት ያለውን ችግር ለመረዳት በስምንት ወር ውስጥ ብቻ ያጋጠመውን አራት ትላልቅ አደጋዎች ልጥቀስ፡-
ካርጎ (Cargo MD-11F) አውሮፕላን ልምድ ያላቸው ኦፕሬተሮች በመባረራቸው፣ አዳዲሶቹ አበባ ለመጫን ሲሞክሩ በቆመበት ቦታ በቂጡ ወድቆ ጉዳት ደርሶበታል፤ ቦይንግ 767 (Boing 767) ከሞተር ጋር በተያያዘ ችግር ሮም ላይ ተገዶ አርፏል (በኋላ በተደረገለት ምርመራም ጥቂት ደቂቃዎች በአየር ላይ ቢቆይ ኖሮ ሊጋይ ይችል እንደነበረ ታውቋል)፤ ፎከር (Foker) አውሮፕላን ሞተሩ ተቃጥሎ ካርቱም ላይ አርፏል (ይህም ጥቂት ደቂቃ ቢዘገይ ኖሮ ተመሳሳይ አደጋ ይደርስበት እንደነበር ተነግሯል)፤ ቦይንግ 767-383 ኢ.አር (Boing 767-383 ER) ታንዛኒያ ውስጥ ማረፍ የነበረበትን ቦታ ስቶ፣ ትናንሽ አውሮፕላኖች የሚያርፉበት አሩሻ አየር ማረፊያ ለማረፍ ባደረገው ሙከራ በርካታ ኪሎ ሜትሮችን ተጉዞ ትልቅ የእርሻ ማሳ ውስጥ ሊቀረቀር ችሏል፡፡ እነዚህና መሰል ችግሮች ከኃይለመድህን አበራ እርምጃ ጋር ሲደማመሩ አየር መንገዱ ያለበትን ወቅታዊ ሁኔታ ለመረዳት ያስችላሉ፡፡
በአናቱም የጄኔቫው ክስተት የመሪዎቻችንን ውሸታምነት ከመቼውም በላይ የከፋ ደረጃ መድረሱን አሳይቶ አልፏል፡፡ ይኸውም የኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤትን በሚኒስትር ማዕረግ የሚመራው አቶ ሬድዋን ሁሴን፣ ጠለፋው በተሰማበት ሰዓታት ውስጥ ለሮይተር በሰጠው ቃለ-መጠይቅ ‹‹ድርጊቱን የፈፀሙት ካርቱም ላይ የተሳፈሩ አሸባሪዎች ናቸው›› ከማለቱ ጋር ይያዛል፡፡ ይህ ንግግር እንደቀላል ስህተት መታየት ያለበት አይመስለኝም፡፡ ምክንያቱም መንግስት በሀሰት ንፁሀንን ለማሰር ሲያሴር የሚሰጠው ሰበብ እንዲህ አይነት ፈጠራ መሆኑን ያስረግጥልናልና (ይህንን ጽሑፍ እያዘጋጀሁ ሳለሁ እንኳ በኢትዮጵያ ቴሌቭዥን የሰማሁት ዜና ሀገር ውስጥ ያሉ የተወሰኑ የግል ሚዲያዎችን ሁለት ኢምባሲዎች እንደሚያሽከረክሯቸው የሚወነጅል መሆኑ ተጨማሪ ማሳያ ይመስለኛል)፡፡ በርግጥ ስርዓቱ በከረባት ታንቀው የሀሰት ወሬዎችን ሚዲያ ፊት ቀርበው የሚያወሩ ደፋር ሚኒስትሮችን በብዛት መሰብሰቡ እውነት ቢሆንም፣ ከሬደዋን ሁሴን በፊት አቶ በረከት ስምኦን እንዲህ አይነት እጅና እግር የሌላቸውን ነጭ ውሸቶች ራሱ ከመጋፈጥ ይልቅ ብዙ ጊዜ በምክትሉ አቶ ሽመልስ ከማል በኩል ያስነግር እንደነበር ይታወሳል፡፡ ይሁንና በረከት ቦታውን ለሬድዋን ካስተላለፈ በኋላ በሬድዋንና ሽመልስ መካከል ያለው የፖለቲካ ጉልበት ያን ያህል የሚበላለጥ ባለመሆኑ፣ እንደቀድሞ ሁሉ ሬድዋን፣ በምክትሉ ለመጠቀም አስቸጋሪ እንደሆነበት ሰምቻለሁ (በነገራችን ላይ የአቶ ኃይለማሪያም ደሳለኝም ‹አለቃ እኔ ነኝ› የሚለው የሰሞኑ መከራከሪያ፣ እነበረከት-ደብረፅዮንን ከጣራ በላይ ሳያስቃቸው የሚቀር አይመስለኝም)
የሆነው ሆኖ ከላይ የተጠቀሱት ክስተቶች ከፍተኛ ደሞዝ የሚከፍል ድርጅት ሰራተኞችንም ያሳተፈ መሆኑን፤ በአምስት መቶ ብር አምስት ቤተሰብ ለማስተዳደር ከሚባትለው ኢትዮጵያዊ ጋር ካጋመድነው ሀገሪቱ ያለችበትን የፖለቲካ ክስረት፣ የኑሮ ውድነት ያነበረው ምሬት፣. አድሎአዊ አስተዳደር፣ መንግስታዊ ሙስና የደረሰበት አስከፊ ገፅታ፣ ተጠያቂነት ያሌለባቸው የፀጥታ ሰራተኞች የሚፈፅሙት ሕገ-ወጥ ተግባር፣ የአጠቃላይ መብት ጭፍለቃ… ተደማምረው መነሻና መድረሻው የታወቀውን የለውጥ ንቅናቄ መቀላቀልን ብቸኛ አማራጭ ያደርገዋል ብዬ አስባለሁ፡፡
የስርዓቱ ልዝብ ተቃዋሚዎች ቀጣይ የሀገሪቱ ዕድል አብዮት ስለመሆኑ በተነሳ ቁጥር በግርድፍ ትንታኔ ሊነግሩን የሚሞክሩት ‹ኢትዮጵያ በ40 ዓመት ውስጥ ሶስት አብዮት ማስተናገድ አትችልም› የሚል ነው፡፡ ይሁንና ሙግታቸው ሁለት ግድፈቶችን ያዘለ ይመስለኛል፡፡ የመጀመሪያው የብሉይ አብዮትን መሰረታዊ ባህሪ ካለመረዳት ይነሳል፤ ዛሬም ድረስ የ66ቱን አብዮት አስመልክቶ የሚነሳው ተዋስኦ፣ ክስተቱ ብሉይ ማህበራዊ አብዮቶች ከሚባሉት መካከል እንደሚያስመድበው የሚያስረግጥ ነው፡፡ ይህ ስሌትም ብሉይ አብዮቶች ራሳቸውን በተለያዩ የዘመን ወቅቶች የመደጋገም ተጨባጭ ባህሪ እንዳላቸው ያመላክታል፡፡ እናም የሙግቱ ጥራዝ ነጠቅ አቀንቃኞች በዚህ ማዕቀፍ ውስጥ ከሚመደቡት መካከል ሩሲያና ፈረንሳይ በሁለትና ሶስት አብዮቶች ከመናጣቸው አኳያ ‹ኢትዮጵያንስ ምን ያህል የተለየች ሊያደርጋት ይችላል?› ለሚለው ጥያቄ በቂ መልስ የሚኖራቸው አይመስለኝም፡፡ በ66ቱ ከተነሱት ሁለት ዋነኛ (የመሬትና የብሔር) ጥያቄዎች፣ በ83ቱ ማህበረ- ፖለቲካዊ ሽግግርም ተነስተው አለመመለሳቸውን፣ ያሳለፍናቸው ሃያ ሁለት ዓመታት በበቂ ሁኔታ አስረጅ ናቸው፡፡ ይህ እውነታም ነው ሀገሬ ሶስተኛውን አብዮት ከማስተናገድ ውጪ የተሻለ ምርጫ እንዳይኖራት ያስገደደው፡፡
ሁለተኛው ጭብጥ በኢህአዴግ ስር ያዘገመችው ኢትዮጵያ ለአብዮት መነቃቃት የሚያበቁ ስርዓታዊ ክሽፈቶች መኖራቸውን ክዶ ከማለፍ ጋር የሚያያዝ ይሆናል፡፡ ለከተማ አብዮት መፈንዳት ወሳኝ ሆነው ከሚጠቀሱ ጭብጦች ብዙዎቹን የእኛይቷም ምድር እንደምታሟላ ከዚህ በፊትም ለማስታወስ ሞክሬያለሁ፡፡ በተለይም ሥራ-አጥ የተማሩ ከተሜ ወጣቶች አለቅጥ መብዛት እና ወጣቶች ከአጠቃላዩ ሕዝብ ወደ 37% የሚጠጉ መሆናቸውን ከአረቡ ፀደይ መንፈስ አኳያ ስንቃኘው አብዮቱን አይቀሬ ያደርገዋል፡፡ በአናቱም የሁለቱ ኃይማኖት ተከታዮች በመንግስት ላይ የያዙት የቅራኔ ልክ፣ የተቋጠረ የምሬት ፅንስ ስለመኖሩ በድፍረት ለመናገር ያስችላል፡፡ ለሁለት ዓመታት የዘለቀው የሙስሊሙ ጥያቄም፣ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ የለዘበ ቢመስልም በሂደት እንደገና መቀስቀሱ አይቀሬ ነው፡፡ ምክንያቱም የእምነቱ ተከታዮች መሰረታዊ ጥያቄ የኃይማኖቱን ሙሉ ነፃነት መከወን ከመሆኑ ላይ ተነስተን፣ የተሰጠው መልስ መዋቅራዊ እንደነበረ ካስተዋልን ‹‹እንቅስቃሴው መለዘብ አለበት›› ያሉ ልሂቃንም ሳይቀሩ የነፃነቱ ጥያቄ በድጋሚ ተነስቶ መጅሊሱን እንዲነቀንቅ መፈለጋቸውን አምነን እንድንቀበል ያስገድደናል፡፡
ሌላው ጉዳይ የኦርቶዶክስ ኃይማኖት ተከታዮች ጉርምርምታ እና ማህበረ ቅዱሳን ላይ በሲኖዶሱ በኩል የሚካሄደው መንግስታዊ ጉንተላ፣ ምን ይዞ እንደሚመጣ ለመገመት የግድ ነገ ላይ መቆምን የማይጠይቅ መሆኑ ነው፡፡ በተጨማሪ ዛሬም5 እየተነሱ ካሉት የማንነት ጥያቄዎች አልፎ፣ በቅርምቱ ከአያቶቻቸው መሬት ከተፈናቀሉ ወጣቶች ምሬት ጋር የኢኮኖሚውን ድቀት አዛምደን ስንመለከት፣ ፍርሃትን አቸንፈው ወደኋላ ላለመመለስ የደፈሩ ወጣቶች ስርዓቱን እንደሚንዱት ለመመልከት ጥቂት ወራትን ብቻ መታገስ ይበቃል፡፡ ‹‹አብዮት የወይን ዘለላ ነው፤ እስኪበስል እንጂ መሬት እስኪወድቅ አትታገሰውም›› እንዲል ቼ ጉቬራ፤ ያረገዘውን አብዮት ከማዋለድ ያለፈ ምርጫ የለም፡፡
በቅርቡ የወጣው የ”Ethiopian Aircraft Accident and Incident Investigation“ ነጋሪት ጋዜጣ አዋጅ ማግኘት የሚቻልበት መንገድ እስኪ ጠቁመን። አመሰግናለሁ！
ሃገርና ኤርትራ ከም ኩለን ሃገራት ዓለም ታሪኽ ኣለዋ፡ ብፍሉይነት ኤርትራዊ ታሪኽ ከኣ ብዘለዋ ጂኦ ፖለቲካዊ ኣቕውማምጣ ኣካል ኣህጉራዊ ታሪኻዊ ተርኽቦታት ክትኸውን ዘእኽኣላ ብዙሓት ረቛሒታት ኣሎ። መናሃሪ ባይታ ታሪኽ ዝተፈጸመሉ ቀይሕ ባሕሪ መድረኽ ብምንባራ ከኣ ግድነት ነይሩ ኣካል’ዚ ታሪኽ ክትኸውን። ኣገዳስነት ጂኦ ኣቐማምጣ፡ ኤርትራ ትርከበሉ ማእከላዊ ምዃኑ ንረብሓታቶም ንምዕዋት ዘንቐሎ ኣራግጽ ወራራት ፡ ምስክርነት ገዛእ ርእሶም ባዕዳውያን ዘረጋግጾዎ’ዩ።
ኤርትራ ብወራርን ኵናትን ትፍልጠ ሃገር ጥራሕ ዘይኮነስት ቀላሲት፡ ማእከል ምዕባለን ዕብየት ቀይሕ ባሕሪ ዙላ፡ ኣዱሊስ፡ ዳሕላኽ፡ ናዅራ፡ ካብ ራስ ዱሜራ ክሳብ ራስ ቔሳር ምስ ኩለን ማርሳታት ተሻራኺት ታሪኽ ሞምባሳ፡ ዛንዚባር ንግስነት ሳባ ወዘተ ዝኣመሰሉ ወርቅን ክቡር ዕንቝን፡ ቅመማት ዝርከበሉ ስሕበት ማእከል ባሕርን-መሬትን ዝገሹን ዝነግዱን ኣህዛብ ከም ዝነበረት መጠን፡ ኣብ ባህላዊ ብዙሕነት ዕብየት ዘመስከረት ታሪኻዊት’ውን እያ።
ኣብ ዘመናዊ ታሪኽ’ውን ዓባይ መራኸቢት ኣፍደገ ባሕሪ ኣፍሪቃን ኣስያን ዘራኽብ ህንዳዊ ውቕያኖስ፡ ባብኤል መንደብ ጠረፋ ዓደንን፡ ሲናይ፡ ዓቐባ፡ ስዌጽ፡ ጸኒሑ ምስ ማእከላይ ባሕሪ መዲተራንያን ምስ ሙሉእ ኤውሮጳ ዘራኸበ መስመር ኣስታት ሓደ ሽሕ ኪ.ሜ ገማግም ባሕሪ ዝተኣሳሰረ ታሪኽ እዩ።
እዚ ዘረጋግጾ ከኣ ንብደዐን ጅህራን ዘይኮነ ህዝቢ ኤርትራ ተሸካሚ ሓፍ ዘይብል ክቡር ታርኽ ምዃኑ ዘመልክት’ዩ። ታሪኽን ጅግንነትን ምስ ኵናት ዝተኣሳሰረ ጥራሕ ዘይኮነስ ከም’ቲ ዝተጠቅሰ ቁጠባዊ፡ታሪኻዊ፡ ማሕበራውን ባህላውን፡ ዕብየት ዝተረኣየሉ ኣፍደገ ዞባኣን ጎረባብታን ዘጣመረ ቀጥታውን ሓፈሻዊ ታሪኻዊ ትሕዝቶ ጸጋን ሃብትን ህዝቢ ኤርትራ መሰረት ዝገበረ’ዩ።
ዝኽሪ መበል 27 ዓመት መዓልቲ ነጻነት ክረአን ክምዘንን ዘለዎ መሰረቱ መንነቱ ዘየጠፍአ ዝሓለፈን ዘሎን ድምር’ዩ። እዚ ስለ ዝዀን ከኣ ካብ ወለዶ ንወለዶ ክመሓላለፈ ሓላፍነት ምዕቓብ ታሪኽ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ነዊሕ ምርብራብ ዝተኻየደሉ ምንባሩ ኣብ ፍሉይ ኤርትራዊ ታሪኽ ማንም ከም ድላዩ ዘይጠዋውዮን ዘይትክፎን ዘለዎ ሕዙእ ቦታ ታሪኽ ቆፎ’ዩ።
ባዕዳውያን ገዛእቲ ካብ ዝነበሮም ክቱር ህርፋንን ፍሉይ ጠመተ ኣብ ኤርትራን ርውየቶም ከረጋግጹ ምስ ረብሓን ድሌትን፡ ሰላምን ራህዋን ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዝተጋራጨወ ምርብራብ ተኻይዱ ኣብ ብረታዊ ተጋድሎ ንነጻነት ኣብ ዝተኻየድ ኵናት ጥራሕ ዘይኮነስ ክነኡ ዝተኸፍለ ክቡር መስዋእቲ ነቲ ታሪኽ ዘነጽሮን ዘብርሆን’ዩ። እዚ ታሪኽ ዘነጸረን ዘብርሀን ዝገለጸን ሂወት ሚእቲታት ኣሽሓት ኤርትራውያን’ዩ ከኣ ብስሞም ክጽንበል ዝግባእ። ነጻነት ኤርትራ ልዕሊ ዝኾነ ብስም እዛ ሃገር፡ ንድሕነት ታሪኽ ሃገር፡ ንህላውነት ህዝብን ሃገርን፡ ንሰላምን ራህዋን መጻኢ ወለዶታቱ ሂወቱ ዝኸፈለ ኤርትራዊ ዜጋ ሽልማት’ያ።
ነጻነት ኤርትራ ኣውራጃ፡ዓሌት፡ሃይማኖት፡ጾታ ብዘይኣፈላላይ ዝተኽፈለ መስዋእቲ ዛዛሚ ውራይ ታሪኽ ነጻነት ኤርትራ ንዘልኣልም ዘይጠፍእ ምስ’ታ ኤርትራ ትብል መጸውዒት ዘይነጻጸል ክብርን ንሻንን’ዩ። ዝኽሪ በዓል ነጻነት ኤርትራ ኣብ ህዝባ ክህሉ ዝግባእ፡ ከም’ቲ ኤርትራ ማእከል ስሕበት ዕብየት ታሪኽ፡ባሕሊ፡ንግዲ፡ ማሕበራዊ ዝተጠቕሰ፡ ሎሚ ከኣ ኣብ’ዚ መሳጢ ስሕበት ታሪኽ ዝተሞርኮሰ ድሕነት እዛ ሃገር ዳግማይ ዛዛሚ ታሪኽ ምልኪ፡ ማእሰርቲ፡ ጭውያ፡ቅትለት፡ ሕማም፡ ድኽነት፡ ጥሜት፡ ስደት፡ ምፍልላይ ከብቕዕ፡ ኤርትራውያን ገጽ ሰላም፡ ሕውነት፡ ስኒት፡ ጥሙርን ተሪርን ሓድነት ከርእይሉ ዝግባእ ካብ ማንም ግዜ ሎሚ ተደላይነት ዘለዎ ህጹጽ ተርኽቦ እቶ እቶ ንሓድነት ህዝብን ሃገርን መኽተ ኣንጻር ምልኪ ሽግ ሓርነት ኣልዕሊካ ድምጽጺ ክቃላሕ፡ ስውኣትና ኣብ መቃብሮም ዘቅስን ተግባርን ስርሓትን፡ ንህዝብና ኣብ ትሕቲ ምልኪ ዘብቅዓሉ ንብዓቱ ነጺጉ ሓርነቱ ከሳሲ፡ ዓዶቦ ከናብር ፍንሕኒሕ ዝብለሉ ግዜ ዕድልን ባይታን ዝፈጠረሉ እዋን’ዩ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብልዑል ተገዳስነት ካብ ዝርእዮን ዝሰርሓሉን ጉዳይ ከኣ ነዚ ታሪኻዊ ኤርትራዊ ተርኽቦ፡ ምስ ኩሉ ኣንጻር ምልኪ ዝቃለስ ኤርትራዊ ሰልፊ፡ ውድብ፡ ማሕበር ውልቀ ዜጋታት ክዛተ፡ ክረዳዳእ ኣብ መወዳእታ ክሰማማዕን ብውጽኢቱ ተቀይዱ ብግሉጽነት፡ ቅንዕና ከሳሲ፡ ብዘለዎ ዓቕምን ክእለትን ኣካል’ዚ ዛዛሚ ታሪኽ ምልኪ ኣብ ኤርትራ ክኸውን ካብ ዘለዎ መትከል ሓድነት፡ ህላወ ህዝብና ሃገርን ኣብ ትሕቲ ክመጽእ ዝኽእል ዛዕባን ፖለቲካን ከኣ መሰረት ሕድሪ መስዋእቲ ኤርትራዊ ዜጋ ክኸውን ነጻነት ኤርትራ ዘረጋገጸ እዩ።
ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፣ ናይዚ ዓመት ክራማት፣ ዲጋ ተሃድሶ ኣብ ምምላእ ክጥቀመሉ ኢና ምባሉ ኣል-መስር ኣል-ዮም ኣብ ዝጠቐሰትሉ፣ ምዕቋር እቲ ዲጋ ንግብጺ ከምዘይሃስያ ኣፍሊጡ ኢላ።
ኣቐድም ኣቢሉ፣ ኩለን ዝምልከተን ሃገራት ኣብ ስምምዕ ከይበጽሓ ኢትዮጵያ ምዕቋር ማይ ተሃድሶ ከምዘይትጅምር እዩ ተገሊጹ ኔሩ። ጋዜጣ ኣልራቖባ ናይ ሱዳን ንሰበስልጣን’ታ ሃገር ብምጥቃስ ኣብ ዝዘርገሓቶ ሓበሬታ ብወገና፣ ኢትዮጵያ ንዲጋ ተሓድሶ ብምስጢር ክትመልእ ምጅማራ ዘመላኽቱ ምንጻፍ ወሓይዝ ተራእዮም እዮም ኢላ።
ሚያዝያ 24፣2012-በኢትዮጵያ ባለፏት 24 ሰዓታት 2,016 የላብራቶሪ ምርመራ ተደርጎ በቫይረሱ የተያዘ ሰው የለም – ብስራት ሬድዮ 101.1FM| Bisrat 101.1FM
ZhongShan የመነሻ ዋሻ ብርሃን LWW-2 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመነሻ ዋሻ ብርሃን LWW-2 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመነሻ ዋሻ ብርሃን LWW-2 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ኣብ ዞባዊ ውድድር ኩዕሶ እግሪ ምብራቕን ማእከላይን ኣፍሪቃ Cecafa ክትጋጠም ዝቐነየት ሃገራዊት ጋንታ ኤርትራ ብምሉኣ፡ እንተላይ ቅያር ተጻወቲ (ሪዘርቫ) ኣብ ኬንያ ተበታቲና ከምዝተሸርበት፡ ምንጭታት ካብ ርእሰ ከተማ ኬንያ፡ ናይሮቢ ሓቢሮም።
ኣብ ኢትዮጵያ ክልል ትግራይ ዝርከብ ሓደ መዓስከር ስደተኛታት፡ ልዕሊ 400 ዝኸውን ቅርጽታቱ ከቢድ ጉድኣት ከምዝወረዶ ሓዱሽ ካብ ሳተላይት ዝተረኽበ ምስሊ ኣርእዩ ። ብምኽንያት ኣብቲ ከባቢ ዝካየድ ዘሎ ዂናት ኮነ ተባሂሉ ዝተፈፀመ ክኸውን ይኽእል እዩ ዝብል እምነት ከምዘለዎ ነቲ መፅናዕቲ ዘካይድ ዘሎ ጉጅለ ይዛረብ ።
ኣብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ሓላፊ ስደተኛታት ከምዝበልዎ ቅድም ኢሎም ዝተረኽቡ ምስልታት ነቶም ቀንዲ ዓለምለኸ ሕግታት ምጥሓሶም ዘመላኽቱ ጭቡጥ መርኣያታት እዮም ክብሉ ጠቂሶም እዮም ።
እቲ መዓስከር ኣብ ሞንጎ ሰራዊት ኢትዮጵያን ሓይልታት ክልል ትግራይን ኲናት ቅድሚ ምልዓሉ 96,000 ስደተኛታት ኤርትራ ተዓቊቦሙሎም ካብ ዝነበሩ ኣብ ትግራይ ዝርከቡ ኣርባዕተ መዓስከራት እቲ ሓደ እዩ። ንጡፍ ተሳትፎ ሰራዊት ኤርትራ'ውን ከምዘሎ`ውን ፀብፃብ ኣሶሼትድ ፕረስ ይሕብር።
ጠቅላይ ፍርድ ቤት ታላላቅ የሕግ ባለሙያዎች ለ 25 የስራ ቀናትና ተጨማሪ የ 2 ቀን መልሶ ቀናት ያገለግላሉ. ጥገናው ቀጠሮ ከተያዘ በኋላ በአገልግሎቱ ውስጥ ያልተጠናቀቁ የንግድ ሥራዎችን ለማፅደቅ ከተወሰነ በኋላ ነው. በአንድ የተወሰነ ቀን ሪፖርት ማድረግ ያስፈሌጋቸዋሌ ማሇት ሇታላቁ የጠበቃ ተመራማሪዎች የ "ጥሪ ጥሪ" ለዘጠኝ ቀናት ውስጥ መገኘታቸው የግድ ነው. አንድ መደበኛ የአገልግሎት ቀን በ 27: 9 am ላይ ይጀምራል እና በ 00: 5 pm ሰዓት ያበቃል, ከአንድ ሰአት የምሳ እረፍት ጋር.
የታላቁ ዳኞች የጥሪ ወረቀት ከመጀመሪያው የአገልግሎት ቀን በፊት ቢያንስ ከ30-45 ቀናት ተሰጥቷል ፡፡ መጥሪያውን እንደደረሱ ለታላቁ የጁሪ አገልግሎት ውሎች ለአሰሪዎቻቸው ማሳወቅ የፍትህ አካላት ሃላፊነት ነው ፡፡ ይህ የሕግ ባለሙያው እና አሰሪዎቻቸው ረዘም ላለ ጊዜ መቅረት እንዲያቅዱ ያስችላቸዋል ፡፡
ለታላቁ የዳኝነት አገልግሎት ለሌላ ጊዜ ማስተላለፍን ለማግኘት ወይም በሕክምና እክል ወይም በገንዘብ ችግር ምክንያት ሰበብ ለመጠየቅ ለከፍተኛ ፍርድ ቤት የሕግ ባለሙያዎች ጽሕፈት ቤት ይላኩ ፡፡ ክፍል 3130 ፣ 500 ኢንዲያና ጎዳና ፣ NW ፣ ዋሽንግተን ዲሲ 20001 ፣ ትኩረት-የታላቁ የጁሪ ባለሙያ; ወይም በኢ-ፋክስ በኩል በፋክስ መልእክት መላክ ለታላቁ የጁሪ ባለሙያ በ 2028790012 [በ] ፋክስ2mail.com. እንዲሁም በቀጥታ ወደ ታላቁ የጁሪ ስፔሻሊስት (202) 339-1116 በመደወል ማግኘት ይችላሉ ፡፡ በኢሜል በ GrandJurorHelp [በ] dcsc.gov; ወይም የቻት አዶን በመምረጥ በቀጥታ ውይይት ያድርጉ.
እባክዎ በቀን መቁጠሪያው አመት የጅምላ የዳኝነት መጀመሪያ / መጨረሻ ቀኖች መኖራቸውን ልብ ይበሉ. የርስዎን ጠቅላይ ፍርድ ቤት አገልግሎት ማቋረጥን በሚጠይቅበት ጊዜ, የፍርድ ቤት ሰራተኞች የሚመርጧቸውን የመነሻ / የመጨረሻ ቀኖች ያቀርቡልዎታል. እንዲሁም የኢጃርሮን አገልግሎቶች በመጎብኘት የአጃር ጃይንት አገልግሎትዎን ማጓተት መጠየቅ ይችላሉ www.dccourts.gov/jurorservices. መጠይቁን ያጠናቅቁ እና ከዚያ “ለሌላ ጊዜ ያስተላልፉ” የሚለውን አማራጭ ይምረጡ።
ፍርድ ቤቱ ለታላቁ ዳኞች መዘግየቶች ወይም ሰበብዎች ከቀረበ የሪፖርት ቀን አስቀድሞ እንዲቀርቡ ይጠብቃል ፡፡ በታላቁ የዳኝነት ምዝገባ ቀን የተጠሩ ታላላቅ ዳኞች ለ 27 ቀናት የአገልግሎት ዘመን ለማገልገል ሙሉ ዝግጁ መሆን አለባቸው ፡፡ ድንገተኛ ሁኔታን በመከልከል ፣ በሪፖርቱ ቀን ጀምሮ ለአገልግሎት እንቅፋቶች ሊኖሩ አይገባም ፡፡
በባሕር ዳር ከተማ በግማሽ ዓመቱ ከቱሪዝም ከ109 ሚሊዮን ብር በላይ ገቢ ተገኘ። ባሕር ዳር ፡ የካቲት 11/2013 ዓ.ም (አብመድ) የባሕር ዳር ከተማ አስተዳደር ምክር ቤት...
ዜና	 •	በቀን ስድስት ጊዜ የሙሉ ሰአት ዜና የሚቀርብ ሲሆን፤ ዜናዎቻችን የተለያዩ ንዑስ ዜናዎችን ይይዛሉ፡- •	የሃገር ውስጥ ዜና፣ የጎረቤት ዜና፣ የአለም ዜና፣ •	ሳይ-ቴክ፣ ቢዝነስ ዘገባ፣ የአየር ሁኔታ፣ የህይወት ዘዬ እና ስፖርት ናቸው፡፡ ከሰኞ እስከ እሁድ •	ጠዋት ከ12፡30-1፡30፣ ከ3፡30-4፡30፣ •	ቀን ከ6፡30-7፡30፣ ከ9፡30-10፡30፣ •	ምሽት ከ1፡30-2፡30 እና ከ4፡00-5፡00
የጥበብ ገበያ፡- በፊልም፣ በቲአትር፣ በሙዚቃ፣ እና በመፅሀፍ ዙሪያ አዲስ ስራ ያዘጋጁ ሰዎች ስራዎቻቸውን የሚቃኝበት እንዲሁም የሳምንቱ የቦክስ ኦፊስ መረጃዎችንም የሚያካትት ባለ አስር ደቂቃ ፓኬጅ ነው፡፡
•	እንገባበዝ፡- ሰሞነኛ የሙዚቃ ክሊፖችን በአሰራሮቻቸው ዙርያ በየ ስቱዲዮዎቻቸው በመገኘት ከአቀናባሪዎቻቸው ጭምር በሚያዝናና መልኩ ሂደቱን በማሳየት በስተመጨረሻም ጋባዥ አድናቂዎች እና ሙዚቀኛው አዲሱን ሙዚቃ ለተመልካች እንዲጋብዙ በማድረግ የሚጠናቀቅ ይዘት ነው፡፡
•	ስነ-ውበት፡- በስነ-ውበት ዙሪያ ከአገር ውስጥም ከውጭም የተገኙ የተለያዩ የአለባበስ፣ የፀጉር አሰራር፣ የውበት አጠባበቅ፣ የሞዴሎች ፕሮፋይል፣ እና የዲዛይነሮች ውጤት የሚቃኝበት ፕሮግራም ነው፡፡
•	ስፖርት ቅምሻ ፡- አገር አቀፍ እና ዓለም አቀፍ ስፖርቶች እና በስፖርት ዙርያ በተለየ ተወዳጅነት እና ዝናን ያተረፉ ግለሰቦች ጭምር ፕሮፋይሎቻቸው የሚቃኝበት ፕሮግራም ነው፡፡
•ኪነ-ዋልታ፡- የሃገራችን የኪነ-ጥበብ ስራዎችን (ሙዚቃ፣ ትያትር፣ ፊልም፣ የሙዚቃ ክሊፖች፣ ስዕል፣ ስነ-ጽሁፍ…) በመቃኘት በዘርፉ የሚገኙ ባለሙያዎች እንዲተቹ እና ክርክር እንዲደረግባቸው ያደርጋል፣ ለኪነ-ጥበብ እድገት ያግዛሉ የሚባሉ ሃሳቦች ይንሸራሸሩበታል፤
•	ዘመን እና ሙዚቃ፡- በተመረጠ ዘመን የነበሩ ሙዚቃዎችና ሙዚቀኞች የሚዘከሩበት፣ በዘመኑ የነበሩ የአለባበስ፣ ፋሽን እና ሌሎች ትዝታዎች የሚቃኙበት ልዩ የመዝናኛ ፕሮግራም ነው፣ •	እሁድ ቀን ከ7፡30-11፡00
ነፃ ሀሳብ	 •	በሀገራችን ወቅታዊ የፖለቲካ ጉዳዮች ላይ ትኩረት በማድረግ የተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲ አመራሮች፣ ምሁራን፣ የመንግስት የስራ ሃላፊዎች እና አክቲቪስቶች በመጋበዝ ሰፊ ክርክር እና ውይይት የሚደረግበት ፕሮግራም ነው፡፡ ዘወትር እሮብ ምሽት 3፡00 እስከ 4፡00
የእሁድ ቁርስ	 •	በዚህ ፕሮግራም የጠቅላላ እውቀትን ጨምሮ የተለያዩ ግንዛቤን የሚፈትሹ ትምህርታዊ፣ መዝናኛ እና ወቅታዊ ጥያቄዎችን ለተመልካቾች በማቅረብ በቀጥታ ስርጭት የሚያሳትፍ እና አሸናፊዎች ሽልማት የሚያገኙበት ተወዳጅ ፕሮግራም ነው፤	 እሁድ ጠዋት ከ4፡00-5፡20
የአዲስ ጣዕም	 •	ወጪ ቆጣቢ የምግብ ዝግጅት እና ጤናማ የአመጋገብ ሥርዓት ግንዛቤን በመላ ሀገሪቱ ለሚገኙ የህብረተሰብ ክፍሎች ለማዳረስ፤ ጤናማ የሥነ ምግብ ግንዛቤ እንዲዳብር እና ህብረተሰቡ ከአስከፊ የጤና ችግር እንዲጠበቅ ለማስቻል፤ ለህብረተሰቡ ወጪ ቆጣቢ እና ጤናማ የሥርዓተ ምግብ ግንዛቤ ለማስተማር የሚዘጋጅ ፕሮግራም ነው፡፡	 እሁድ ጠዋት ከ3፡30-4፡00
አብነት	 •	በተለያዩ የሙያ ዘርፎች እና በበጎ አድራጎት እንዲሁም በጀግንነት ለሃገራችን ወጣቶች አርአያ የሚሆኑ፤ የኢትዮጵያውያን ታሪክ በራሳቸው በታሪከኞቹ አንደበት የሚቀርብበት እና የሚመሰገኑበት ፕሮግራም ነው፤	 ቅዳሜ ቀን ከ11፡00-12፡00
አለም በዋልታ	 •	የተለያዩ የአለማችን ሃገራት ታሪክ፣ ባህል፣ ኃይማኖት፣ መልከአምድራዊ አቀማመጥ፣ በውስጣቸው ስለያዙት ሃብት፣ ስለፖለቲካዊና መንግስታዊ አወቃቀር እና ከኢትዮጵያ ጋር ስላላቸው ቁርኝት ወዘተ አጠቃላይ ሁኔታ በሚያምር አተራረክ የሚያስተዋውቅ ፕሮግራም ነው፤	 እሁድ ምሽት ከ2፡30-3፡00
ተገልጋይ	 •	የተለያዩ ተመልካቾች ተደጋጋሚ ጥያቄ በሚያቀርቡባቸው ጉዳዮች ላይ፤ ጉዳዩ የሚመለከታቸው የመንግስት የስራ ኃላፊዎች ስቱዲዮ በመገኘት በቀጥታ ስርጭት መልስ የሚሰጡበት ፕሮግራም ነው፤	 ቅዳሜ ቀን ከ8፡00-10፡00
መንገደኛ ጋዜጠኛ	 •	የተቋማትን አጠቃላይ የስራ እንቅስቃሴ የሚስቃኝ፣ የፋብሪካዎች የምርት ሂደት የሚያሳይ፣ አዳዲስ ወደ ገበያ የተቀላቀሉ ድርጅቶች የሚተዋወቁበት እና ነባር ድርጅቶች አዳዲስ ምርትና አገልግሎታቸውን የሚያስተዋውቁበት ፕሮግራም ነው፤	 ቅዳሜ ቀን ከ10፡00-10፡30
ግማሽ ጨረቃ ተከታታይ ድራማ	 •	የተለያቸውን ቤተሰቦቹን ለማግኘት፣ የጎዱትን ሰዎች ለመበቀል እና ፍትህን ለማስከበር ጥረት በሚያደርግ ገጸ-ባህሪ፣ ቤተሰቦች እና ጓደኞች ህይወት ላይ የሚያተኩር ተከታታይ የቴሌቪዥን ድራማ ነው፤
•	ተዋንያን፡- ሽመልስ አበራ፣ መቅደስ ጸጋዬ፣ ሄለን በድሉ፣ ታምሩ ብርሀኑ፣ ቅድስት ገ/ስላሴ፣ ሄኖክ አለማየሁና ሌሎች አንጋፋ እና ወጣት ተዋንያን ይሳተፉበታል፤
ምስ ሓንቲ ሽወደናዊት ጓል ብሓደ ኣሎና፡ ግን ናብ ገዝኣ ክኸይድ ኣይደፍርን እየ። ካብ ካልእ ሃገር ስለ ዝመጻእኩ ጥራይ፡ ወለዳ ኣነ ሕማቕ ሰብ ኢየ ኢሎም ዝሓስቡ ኾይኖም ይስምዓኒ። ንሓደ ዓርከይ ክምኡ እዩ ኣጋጢምዎ። ካብ ሽወደን ብዘይምምጽኡ ጥራይ፡ ወለዲ ናይ ኣፍቃሪቱ ካብኡ ይፈርሑ እዮም። እዚ ዘይፍትሓዊ ኾይኑ ይስምዓንን የሕዝነንን። እንታይ ክገብር እየ?
ቅድሚ ናይ ብጸይትካ ወለዲ ምርካብካ ጭንቀት ክስምዓካ ልሙድ እዩ። ሓደ ሓደ ሰባት እቶም ወለዲ ኣይቅበሉንን እዮም ወይ ሕማቕ ሰብ ኢዩ ኢሎም ክሓስቡ እዮም ብምባል ይሻቐሉ።
ንዓኻ ከመይ ከም ዝስምዓካ ብርግጽ በቲ ናይ ዓርኻ ኣፍቃሪት ወለዲ ምፍርሖም ይጽሎ እዩ። ኣፈላላይ ዘርኢን ኣድልዎን መብዛሕትኡ ግዜ ብምኽንያት ኣቐዲምካ ምፍራድ፡ ፍርሕን ኣዚዩ ቁሩብ ፍልጠትን እዮም ዘጋጥሙ። ኣቐዲምካ ምፍራድ፡ ቅድሚ ንሓደ ሰብ ምፍላጥካ፡ ከምዚ እዩ ኢልካ ክትሓስብ ከሎኻ እዩ። ንኣብነት ብዛዕባ ሓደ ካብ ሓንቲ ፍልይቲ ሃገር ዝመጸ ወይ ካብ ሓደ ፍሉይ ባህሊ ዘለዎ ሰብ፡ ኣቐዲምካ ምፍራድ ክህሉ ይኽእል እዩ።
ካብ ካልእ ሃገር ስለ ዝመጻእካ ወይ ካልእ ባህሊ ስለ ዘሎካ ጥራይ፡ ካልኦት ሰባት ካባኻ ክፈርሑ ወይ ገለ ክሓስቡ ከለዉ ዘይፍትሓዊ ኾይኑ ክስምዓካ ይኽእል እዩ። ከሕዝነካን ከሕርቐካን ይኽእል እዩ። ካበይ ከም ዝመጻእካ ብዘየገድስ ክትከብርን ጽቡቕ ኣቀባብላ ክግበረልካን ኵሉ ግዜ መሰል ኣሎካ።
ምስቶም ወለዲ ኣፍቃሪትካ ርክብ ንምግባር፡ ጽቡቕ ጌርካ ክትፈልጦም ምፍታን ሓደ ጽቡቕ መንገዲ ክኸውን ይኽእል እዩ።ብዛዕባኻን ብዛዕባ ድሕረ ባይታኻን ኣዕልሎም። ብኣኻ ቅቡል እንተ ኾይኑ፡ እቶም ወለዲ ንኽሓቱካ ኣፍቅደሎም። ከምኡ’’ውን ብዛዕባ እታ ናይ ኣፍቃሪትካ ስድራ ብዝያዳ ንኽትፈልጥ ከም ትህንጠ ኣርኢ። ዝፈርሑ ወይ ዝተሻቐሉ እንተ መሲሎም፡ ምእንቲ ክትዘራረብሉ ስለምንታይ ኢልካ ክትሓቶም ትኽእል ኢኻ።
ጋህዲ፡ ቅኑዕን ክትፈልጥ ደላዪን ብምዃን፡ ደስ እንዳ በለካ ክትፈልጦምን ንሶም እውን ክፈልጡኻን ከምትደሊ እውን ተርኢ ኢኻ። ብዝያዳ ምስ ተፋለጥካ እቲ ፍርሕን ቅድመ ፍርድን መብዛሕትኡ ግዜ ይንኪ እዩ።
ብናታ ወይ ናቱ ወለዲ ቅቡል እንተ ዘይዄንካ፡ ምስ ሓንቲ ወይ ሓደ ሰብ ብሓባር ምዃን ከቢድ ኾይኑ ክስምዓካ ከም ዝኽእል ይፈልጥ እየ። ሓደ ሓደ ግዜ ክሳብ ዘይክኣል ኾይኑ ክስምዓካ ይኽእል እዩ። ወለዳ ብዛዕባኻ እንታይ ዓይነት ኣተሓሳስባ ከም ዘለዎም ብዘየገድስ፡ ንስኻን እታ ኣፍቃሪትካን ብሓደ ክትኮኑ መሰል ከም ዘለኩም ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በዓለም አቀፍ ደረጃ በምትገኘው የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ውስጥ ለአያቶች እና ለአረጋውያን መታሳቢያ ይሆን ዘንድ ዓለም አቀፍ ቀን እንዲከበር መወሰናቸውን በጥር 23/2013 ዓ.ም አስታወቁ። ቅዱስነታቸው ይህንን ሐሳባቸውን ይፋ ያደረጉት በእለቱ በተነበበው የቅዱስ ወንጌል ክፍል ላይ አስተንትኖ ካደረጉ እና የእግዚአብሔር መልአክ ማርያምን ያበሰረበትን ጸሎት ከደገሙ በኋላ ባስተላለፉት መልእክት እንደ ነበረም ተገልጿል። ከዚህ ዓመት ጀምሮ የኢየሱስ አያቶች የሆኑት የቅዱሳን ኢያቄም እና ሃና መታሰቢያ በዓል በሐምሌ ወር አራተኛ ሳምንት ላይ እንደ ሚከበር ቅዱስነታቸው አያይዘው ገልጸዋል።
እሁድ ጥር 23/2013 ዓ.ም የእግዚአብሔር መልአክ ማርያምን ያበሰረበትን የብስራተ ገብሬል ጸሎት ከደገሙ በኋላ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ ለአያቶች እና ለአረጋውያን መታሰቢያ የሚሆን የዓለም አቀፍ ቀን በቤተክርስቲያን ደረጃ እንዲከበር የወሰኑ ሲሆን ይህም እለት በየአመቱ በሐምሌ ወር በአራተኛው ሳምንት እሁድ እለት የሚከበረውን የኢየሱስ አያቶች የሆኑት የቅዱሳን ኢያቄም እና ሃና በዓል ጋር መሳ ለመሳ እንደ ሚከበር ቅዲስነታቸው አስታውቀዋል።
መጪውን ኢየሱስ በሕጻንነቱ ወደ ቤተ መቅደስ የተወደበት እለት የሚከበረውን በዓል በማስታወስ - አረጋውያኑ ስምዖንና እና ነቢይት የነበረችው ሃና ሕፃኑን ኢየሱስን ሲያገኙት መሲሕ መሆኑን እንደ ተገነዘቡ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ የገለጹ ሲሆን “መንፈስ ቅዱስ ዛሬም ቢሆን በአረጋውያን ላይ የጥበብ ሀሳቦችን እና የጥበብ ቃላትን ያነሳሳል” ብለዋል። የአረጋውያን ድምፅ “ውድ ነው” ሲሉ የተናገሩት ቅዱስነታቸው “የእግዚአብሔርን ውዳሴ ስለሚዘምርና የሕዝቦችን ሥር መሰረት ስለሚጠብቁ ነው” ብሏል።
አረጋውያኑ አሉ ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ሐሳባቸውን ለማጽናት በማሰብ “እርጅና ስጦታ መሆኑን እና አያቶች የሕይወትን ተሞክሮ ለወጣቶች ለማስተላለፍ በተለያዩ ትውልዶች መካከል ትስስር መፍጠር እንደ ሚችሉ” ቅዱስነታቸው አውስተዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ መልእክታቸው ሲቀጥሉ የአያቶችን እና የአረጋውያንን ቀን እንዲመሰረት መደረጉን ያወሱ ሲሆን ምክንያቱም “አያቶች ብዙውን ጊዜ ይዘነጋሉ፣ እናም አረጋውያን የተቀበሉትን ይህን ስር መሰረቶቻችንን በመጠበቅ እና በማስተላለፍ ይህን ሀብት እንዳንረሳ ለማደረግ ታቅዶ የሚከበር ቀን ነው” ብለዋል ፡፡
አያቶች እና የልጅ ልጆች እርስ በእርስ መገናኘታቸው አስፈላጊነት ላይ አፅንዖት ሰጥተዋል ፣ ምክንያቱም “ነቢዩ ኢዩኤል እንደሚለው ፣ አያቶች የልጅ ልጆቻቸውን ሲያዩ ወጣቶች ደግሞ ከአያቶቻቸው ጥንካሬን በማግኘት ወደፊት በመሄድ ትንቢት ይናገራሉ” በማለት ስለሚመክረን ነው ብለዋል።
የምዕመናን፣ የቤተሰብን እና የሕይወት ጉዳይ በበላይነት የሚመለከተው እና የሚቆጣጠረው የቅድስት መንበር ጳጳሳዊ ምክር ቤት ዋና ጸሐፊ የሆኑት ብጽዕ ካርዲናል ኬቪን ፋሬል ይህንን በዓለም አቀፍ ደረጃ በምትገኘው የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ውስጥ የሚከበረው የመጀመርያው የአያቶች እና የአረጋዊያንን ቀን ተከትሎ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ የአያቶች እና የአረጋውያን ቀን መመስረት “የአሞሪስ ላቲቲያ (የፍቅር ሐሴት ሐዋርያዊ ማሳሰቢያ) የቤተሰብ አመት የመጀመሪያ ፍሬ ነው ማለታቸው የተገለጸ ሲሆን አያቶች እና አረጋዊያን ለመላው ቤተክርስቲያን ስጦታ መሆናቸው እንዲቀጥል ታስቦ የሚከበር ቀን ነው ብለዋል።
አክለውም “ከእንግዲህ በማንኛውም የክርስቲያን ማህበረሰብ ውስጥ ለአረጋውያን የሚደርገው ሐዋርያዊ እንክብካቤ ችላ የማይባል እና ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ ነው ፡፡ ‘ሁላችንም ወንድማማቾች ነን’ በሚለው ጳጳሳዊ መልእክት ውስጥ ቅዱስ አባታችን ማንም ብቻውን እንደማይድን ያስታውሰናል ፡፡ ይህን በአእምሯችን ይዘን ከትውልድ ወደ ትውልድ የተላለፈውን መንፈሳዊና ሰብዓዊ ሀብት ከፍ አድርገን ልንመለከተው ይገባል ” ብለዋል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በወቅቱ የዓለም የጤና እክሎችን ከግምት ባስገባ መልኩ በመጭው ሐምሌ 18/2013 ዓ.ም እሁድ ምሽት ላይ በቅዱስ ጴጥሮስ ባዚሊካ ውስጥ ይህንን የመጀመሪያውን የአረጋዊያን እና የአያቶች ዓለም አቀፍ ቀን ምክንያት በማደረግ መስዋዕተ ቅዳሴ በማሳረግ እራሳቸው ራሳቸው በመምራት የመጀመሪያውን የዓለም አቀፍ ቀን ያከብራሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ የምዕመናን፣ የቤተሰብን እና የሕይወት ጉዳይን የሚመለክቱ ነገሮችን በበላይነት የሚቆጣጠረው የቅድስት መንበር ጳጳሳዊ ምክር ቤት ዋና ጸሐፊ የሆኑት ብጽዕ ካርዲናል ኬቪን ፋሬል አክለው ገለጸዋል።
የምዕመናን፣ የቤተሰብን እና የሕይወት ጉዳይን የሚመለክቱ ነገሮችን በበላይነት የሚቆጣጠረው የቅድስት መንበር ጳጳሳዊ ምክር ቤት ውስጥ የሚሰሩት አቶ ቪቶሪኦ ሼልዞ ለአረጋውያን በሚደረገው ሐዋርያዊ እንክብካቤ ውስጥ ተሳታፊ ናቸው። የአያቶች እና የአረጋውያን የዓለም ቀን መከበር ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ለእግዚአብሄር ቃል እና ለድሆች ከተመሠረቱት አለም አቀፍ ቀናት ጋር የተቆራኘ መሆኑን ገልጸዋል። አቶ ቪቶሪኦ ሼልዞ ከቫቲካን ኒውስ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ “ድሆች ፣ መጽሐፍ ቅዱስ እና አዛውንቶች” የርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በጵጵስና ዘመናቸው ውስጥ “ቅድሚያ የሚሰጣቸው ጉዳዮች” እንደሆኑና “የቤተክርስቲያኗን የወደፊት ዕጣ ፈንታ ለማለም” ተብለው የተቀመጡ ጉዳዮች መሆናቸውን አፅንዖት ሰጥተው ተናግረዋል።
በአረጋውያን እና በወጣት ትውልድ መካከል ያለውን ልዩነት መቀነስ አስፈላጊ ነው ያሉት አቶ ቪቶሪኦ ሼልዞ “አዛውንቶች በራሳቸው አያድኑም። እንደ አለመታደል ሆኖ በወረርሽኙ ወቅት ስንት አዛውንቶች እንደ ተጎዱ ተመልክተናል። ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በተመሳሳይ ሁኔታ “ወጣቶች ፣ ጎልማሶች እና ህብረተሰባችን ያለ አዛውንቶች እራሳቸውን ማዳን እንደማይችሉ” ሊያስታውሱን ይፈልጋሉ በማለት ተናግረዋል። በተለያዩ ደረጃዎች ውስጥ በሚገኙ ትውልዶች መካከል ውይይት ማደረግ አስፈላጊ መሆኑን ጠቁመው “ከቀውስ ውስጥ በተሻለ እና ጥሩ በሆነ መልኩ እና ሁኔታ ለመውጣት እያንዳንዱ ህብረተሰብ ከሥር መሰረቱ ጋር መግባባት እና ከአረጋውያን ጋር ከመወያየት ጀምሮ አዳዲስ እሴቶችን ማቀናጀት ይኖርበታል” ብለዋል።
አቶ ቪቶሪኦ ሼልዞ ንግግራቸውን ሲቀጥሉ “የማግለል ባሕል ተቃራኒው ለአዛውንቶች በትክክል ሐዋርያዊ እንክብካቤ ማደረግ ነው - አዛውንቶችን በየቀኑ በአካባቢያችን የሕይወት ማእከል ውስጥ ማስቀመጥ ይኖርብናል። በድንገተኛ ሁኔታዎች ብቻ ውስጥ ሳይሆን ይህንን ለመገንዘብ ሳንዘገይ ለአረጋዊያን በተቻለን አቅም እንክብካቤ ማደረግ ይኖርብናል” ብለዋል።
አረጋውያኑ “ሁልጊዜ ፍሬ የሚሰጡ ዛፎች እና ሕልማቸውን የሚቀጥሉ ሰዎች” ናቸው በማለት የተናገሩት አቶ ቪቶሪኦ ሼልዞ ስለዚህ ወጣቶች “ከአረጋውያን ህልም ጋር ወደ ውይይት መምጣት” አለባቸው ብለዋል። ይህ ብዙውን ጊዜ በርዕሰ ሊቀ ጳጳስ ፍራንቸስኮስ የሚደጋገም መልእክት መሆኑን ጨምረው ያስታውሱት አቶ ቪቶሪኦ ሼልዞ የአረጋውያን ህልሞች ህብረተሰባችንን ገንብተዋል፣ ለምሳሌ እኔ አውሮፓን እያሰብኩ ያለሁት ከእንግዲህ ጦርነት የሌለበት ዓለም አድርጌ ነው፣ ‘ሁላችንም ወንድማማቾች ነን’ የተሰኘው ጳጳሳዊ መልእክት “ጦርነት የሌለበት ዓለም በዚህ ህልም” የተሞላ ነው፣ “አረጋዊያን እና አያቶቻችን ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ” ያዩት ህልም ነው በማለት አክለው ገልጸዋል።
አቶ ቪቶሪኦ ሼልዞ አክለው እንደ ገለጹት “ምናልባት ለኅብረተሰባችን የወደፊት ህልሞች ምን መሆን እንደሚገባቸው ለመረዳት“ ከእነዚህ ህልሞች ጋር ወደ ውይይት መግባት አለብን ” በማለት ከቫቲካን ኒውስ ጋር የነበራቸውን ቆይታ አጠናቀዋል።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ጉዳያችን ዓቢይ ዜና - አዲሱ እና ግዙፉ ዜግነትንና ማኅበራዊ ፍትሕን መሰረት ያደረገው ፓርቲ መስራች ስብሰባውን በእዚህ ሳምንት አዲስ አበባ ላይ ያደርጋል።አርበኞች ግንቦት 7 ጨምሮ ሌሎች ስድስት ፓርቲዎች በውህደት ይከስማሉ።
የኮቪድ 19 የሚመለከተው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከተነሳ በኃላም በአሁኑ ወቅት የኮቪድ-19 ወረርሽኝን ለመከላከልና ለመቆጣጣር የወጣ መመሪያ ቁጥር 30/2013 በተለያዩ አካላት ላይ ማለትም በግለሰቦች፣ በመንግስታዊ እና መንግስታዊ ያልሆኑ ተቋማት እና በድርጅቶች ላይ ክልከላዎችን እና ግዴታዎችን ጥሏል፡፡
በመመሪያው የተቀመጡ ክልከላዎች እና ግዴታዎች ተላላፊ በሽታን ለመከላከል እና ለመግታት የተደነገጉ የጥንቃቄ እርምጃዎች አካል ሲሆኑ ክልከላዎቹን መተላለፍ እና ግዴታዎቹን አለመወጣት አግባብ ባለው የወንጀል ህግ እንደሚያስቀጣ በመመሪያው ተደንግጎ ይገኛል፡፡
ከኮቪድ -19 ወረርሽኝ የመተላለፍ ባህርይ አንፃር በመመሪያው ከተቀመጡ ክልከላዎች ለአብነት ያክል ለሰላምታና ሌላ ለማንኛውም አላማ በእጅ መጨባበጥ፣ ሆነ ብሎ የእርስ በእርስ አካላዊ ንክኪ ማድረግ፣ የአፍና አፍንጫ መሸፈኛ አለማድረግ፣ በክፍት ገበያዎች፣ በትራንስፖርት መሳፈሪያ ቦታዎች፣ ህዝባዊ አገልግሎት በሚሰጥባቸው ቦታዎችና ሌሎች ህዝብ በሚበዛባቸው መሰል አካባቢዎች ከሁለት የአዋቂ እርምጃ በታች ርቀት መቆምም ሆነ መቀመጥ፣ አገልግሎት ሰጪ የመንግስትም ሆነ የግል ተቋማት ሰራተኞች ከሁለት የአዋቂ እርምጃ በታች ተጠጋግተው እና የአፍ እና አፍንጫ መሸፈኛ ሳያደርጉ አገልግሎት እንዲሰጡ ማድረግ፣ ተገልጋዮች በሚቀመጡበት ጊዜም ይሁን በማንኛዉም አኳኋን አገልግሎት ሲያገኙ ከሁለት የአዋቂ እርምጃ በታች ተጠጋግተው እና የአፍ እና አፍንጫ መሸፈኛ ሳያደርጉ አገልግሎት እንዲያገኙ ማድረግ ወይም በአንድ ጠረጴዛ ከሶስት ተገልጋዮች በላይ እንዲቀመጡ ማድረግ ከክልከላዎቹ ተጠቃሽ ናቸው፡፡
ግዴታዎችን በተመለከተ ደግሞ የመንግስታዊ እና የግል ተቋማት አገልግሎቱን ለማግኘት ወደ ተቋሙ ለሚመጡ ተገልጋዮች ቫይረሱን ለመከላከል የሚያስችሉ የንፅህና መጠበቂያ ቁሳቁሶችን የማቅረብ፣ ለሰራተኞቻቸው የበሽታውን ስርጭት ለመግታት የሚረዱ የጥንቃቄ ቁሳቁሶችን የማቅረብ፣ የአፍ እና አፍንጫ መሸፈኛ ማድረጋቸውን እና ሌሎች አስፈላጊ ጥንቃቄዎችን መተግበራቸውን የማረጋገጥ፣ ለምሳሌ የትራንስፖርት አገልግሎት ሰጪዎች በህግ በሚወሰነው የመጫን አቅም ልክ ሰዎችን የመጫን፣ የአፍ እና አፍንጫ መሸፈኛ ያላደረጉ ሰዎችን አገልግሎት አለመስጠት፣ መስኮቶችን በመክፈት በተሽከርካሪው ውስጥ በቂ የአየር ዝውርውር እንዲኖር የማድረግ እና በዘርፉ በመመሪያ የሚወጡ ሌሎች መወሰድ የሚገባቸውን የጥንቃቄ እርምጃዎች በመተግበር አገልግሎት የመስጠት ግዴታዎች ይገኙበታል፡፡
እነዚህ ከላይ ለአብነት ያክል የተጠቀሱትን እና ሌሎች በመመሪያው የተካተቱ ክልከላዎችን እና ግዴታዎችን የተላለፈ ማንኛውም ሰው አግባብነት ባለው የወንጀል ህግ አንቀጽ መሰረት የሚቀጣ መሆኑን መመሪያው አንቀፅ 30 ላይ ያስቀመጠ ሲሆን ለጉዳዩ አግባብነት ያለው የወንጀል ህግ በ1996 ዓ.ም የወጣው የኢ.ፌ.ድ.ሪ የወንጀል ህግ አንቀፅ 522 ነው፡፡ ይህም ጤናን ለመጠበቅና ለመንከባብ በህግ የተደነገጉትን የጥንቃቄ እርምጃዎችን መጣስ የሚያስከትለውን የእስራት እና የገንዘብ መቀጮ ይመለከታል፡፡
በዚህም መሰረት በወንጀል ህጉ አንቀፅ 522 ንዑስ አንቀፅ 1 ስር እንደተደነገገው ማንም ሰው ማለትም የተፈጥሮ ሰው ወይም በህግ የሰውነት መብት የተሰጠው አካል ተላላፊ በሽታን ለመከላከል፣ ለመግታት ወይም ለማቆም በህግ የተደነገጉ የጥንቃቄ እርምጃዎችን አስቦ የጣሰ እንደሆነ ከሁለት ዓመት በማይበልጥ ቀላል እስራት ወይም በመቀጮ ይቀጣል፡፡ እንዲሁም ወንጀሉ የተፈፀመው በቸልተኝነት እንደሆነ ቅጣቱ ከስድስት ወር የማይበልጥ ቀላል እስራት ወይም ከሦስት ሺህ ብር የማይበልጥ መቀጮ መሆኑን አንቀፅ 522/2 ይደነግጋል፡፡
ከወንጀል ድንጋጌዎቹ ሁለት መሰረታዊ ጉዳዮችን መገንዘብ እንችላለን፡፡ አንደኛ ክልከላዎችን መተላለፍ ወይም ግዴታዎችን አለመወጣት የወንጀል ተጠያቂነት ለማስከተል ሆን ተብሎ (intentionally) ወይም በቸልተኝነት (negligently) ሊፈፀም እንደሚችል እና ድርጊቶቹ በተፈጥሮ ሰዎች ወይም በህግ ሰውነት በተሰጣቸው ማለትም በተቋማት እና በድርጅቶች ሊፈፀም የሚችሉ መሆኑን ነው፡፡ በዚሁ መሰረት ጥሰቱን የፈፀመውን አካል እና የሀሳብ ክፍሉን (ሆን ብሎ ወይም በቸልተኝነት) መሆኑን መሰረት በማድረግ የወንጀል ቅጣቱ የእስራት ወይም የገንዘብ መቀጮ ይሆናል ማለት ነው፡፡
በአጠቃላይ ህብረተሰቡ ወረርሽኑን ለመከላከል እና ለመቆጣጠር መደረግ ያለባቸውን የጥንቃቄ እርምጃዎችን ያለመታከት በመተግበር ራሱን ብሎም ሌሎችን ከወረርሽኙ እና ከሚያስከትለው ጉዳት እንዲሁም በመመሪያው የተቀመጡ ክልከላዎች እና ግዴታዎችን መጣስ ከሚያስከትለው የወንጀል ተጠያቂነት መጠበቅ ይኖርበታል፡፡ (ምንጭ፡- የፌዴራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ)
ምዕራባዊ ክፍለ ዓለም እትነብር ዘሎኻ ስደተኛ ጎበዝ ሃገርና፡ ናይ ሎሚ መዓልቲ ጽሑፈይ ምሳኻ ግጠም ይብለኒ ኣሎ። “ኣንታ እቲ መንእሰይ እሞ…መንእሰይ መንእሰይ ንብል ኮይና እምበር፡ ደይ ከም ህዝቡ’ዩ።” እንተበልክዎ፡ “ላላእ! ኩሉ ነገር አእዋኑን ገግዚኡን ኣለዎ። ዕላል ይኹን መዛረቢ ኣርእስቲ፡ ዛዕባታት ከይተረፈ ብግዜ’ዩ ዝግዛእ።
ኣደራዕ ባርነት እዩ። “ወርሓዊ መሃያ ዜጋ ንመዋእሉ ካብ 400 ናቕፍ ኣይሕለፈሉ፡” እንዳበለ፡ “ውፈር!!” ዝብል ሽፍታዊ ምምሕዳር ኣብ ሃገርና 20 ዓመቱ ቆጺሩ። ንኹሉ በልማማ ዝለበደ ማዕርነት ኣብ ትሕቲ ግፍዒ፡ መግለጺኡ ማዕርነታዊ ባርነት እብሎ። ንኡስ ወለዶ ክነግረኩም። ዓመቱ ዓመት ጭርሖታት እዩ። እቲ ኣበዓዕላ ነጻነት ድማ እንዳተቐየረ እዩ ዝመጽእ ዘሎ።
ብድሕሪ ኲናት ባድመ፣ ብፍላይ ድማ ኣብ እዋን ሚለንየም ጉሒላ ኢሳይያስ ‘ተንኮለኛ ጉድጓድ ንኮዓቲኣ’ ኮይኑዎ፤ ህድኣትን ሰላምን ኣይረኸበን። እዛ ዘለናያ ዓመተ-2011 ከኣ ገበነኛ ኢሳይያስ፣ ካብ ኣዲስ ኣበባ ተኾልኲሉዎ ዝወፈረ ናይ ጥንቲ ድጉል ሕልምታቱ ዝቐበጸላ ዓመት ኢያ። “
ብጸላእተይ ተሳዒረ ዘይፈልጥ ሰብ እየ ኢልካ ትጅሃርን ተዘንቱ ትኸውን። ዝኣምነካ እውን ኣይሰኣንን። እንተኾነ ግና ኣካላትካ ዕድመ ደፊኡ፡ ከም ጸላኢኻ ከፈራርሰካ ምስ ተበገሰ፡ ክትስዕሮ ኢልካ ዘይሕሰብ ቃልሲ ከምዝኣቶኻ ትፈልጥ።
“ጽሑፍ ይነውሕ ኣሎ” ዝብል ተደጋጋሚ ርእይቶ ተኸታተልትና ክንቅበል ጸኒሕና ኢና። ስለዚ ካብዛ ክፋል እዚኣ ንደሓር ኣብ ክንዲ 6-7 ገጻት፤ ናብ 4-5 ገጻት እናኣሕጸርና ክንቅጽል ኢና። ኣብዘን ዝሓለፋ ሸሞንተ ኣዋርሕ ደምበ ኣለና ኣርባዕተ መድረኻት ተሰጋጊሩ ኣሎ። 1) ሓበሬታ /Information/ ካብ ምጅማር ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ክሳብ መደምደምትኡ መበል 20 ክፋል ሓበሬታ ናብ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ህዝቢ ኤርትራ ኣገዳሲ ሓበሬታ ኣመሓላሊፉ ኣሎ። በዚ ድማ ንኩላተን ናይ ኤርትራውያን መርበባት ኢንተርነት፣ ንድምጺ ኣሰናን ንማሕበረ-ሰባዊት ረድዮ ወጋሕታን ዓቢ ምስጋና ነቕርብ።
ሓዘን ኤርትራውያን መመሊሱ ይቕጽል ኣሎ። ጉዳም ዘመን! ኣብ ምድሪ ቤትን ቅርዓትን ጥራይ ዘይኮነስ፤ ኣብ ርእሲ ነፍስ-ወከፍ ኤርትራዊ ናይ ሓዘን ዳስ ተተኺሉ ኣሎ።
ክቡራንን ክቡራትን ደቂ ኤርትራ! ትማል ዓቢ እምባ ኤርትራውያን ፈሪሱ!!! ሞት 325 ዜጋታትና ሰሚዕና። እዚ ረዚን ሃገራዊ ሓዘን ኣብ ውሽጥና ኮይኑ ኣብ ዝሰራሰረሉ ግዜ፣ ዝርንዝሕ ነቢዕና።
“ካልእ ድኣ እንተ ኣለካ ኣምጽእ እምበር፡ እዚ ሽጣራ እዝስ ቀደም ብገርሁ ኸሎ ህዝቢ፡ ተበሊዕዎ እዩ።” ዝብል ዘረባ፡ ነቲ ንኸታልል ኢሉ ዝብገስ ተቓውሚ እየ ዝብል ባእታ፡ ዘሰምብድ ክኽውን ይኽእል እዩ።
ስለምንታይ ኢዩ ህዝቢ ብልቡን ብእግሩን ዝሽፍት? ፍትሒ ስለ ዝሰኣነ። ኣቦታትና ቀደም ካብ ሓደ ዓዲ ናብ ካልእ ይሰግሩሞ፡ ኣብ ጕዕዞኦም ገለ ሰባት ይረኽቡዎም፡ ከመይ ሓዲግኩምዎ ዓዲ ብምባል ድማ ይሓቱዎም።
እንታይ ዓይነት መንግስቲ ኢዩ ኣብ ህዝቢ ፈጺሙ ሓልዮት ዘይብሉ፡ ብዛዕባ ስልጣኑ እምበር ብዛዕባ ዕድል ህዝቢ ኸኣ ፋዕራ ዘይብሉ? ስልጣኑ ንምቕጻልከ እንታይ ሜላታት ይጥቀም?
መደምደምታ ዘይብሉ ጉዳይ የለን’ሞ፣ እዚ መበል 20 ክፋል ጽሑፍ’ዚ መደምደምታ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’ ክኸውን ኢዩ። ምስ እዋናዊ ኩነታት ሃገርናን ከባቢናን ጉያ ኣብ ዘድልየሉ ዘሎ ወሳኒ ናይ ለውጢ ግዜ፣ ዝቕጽሉ ጽሑፋት ኣለና፦ “ዋዜማ፣ ዘመነ- ቅብጸት ኢሳይያስ!” ብዝብል ኣርእስቲ ክትክኡ ኢዮም።
ሜዳ ሓርነት ካይሮ፡ ንሙባረኽ 70 ብልዮን ዶላር ሰሪቕካና ኣሎኻ፡ ኣምጽኣየን እንዳበለት ተተሓሒዛቶ ኣላ። ክንድዚ ዝኣክል ገንዘብ ንሃገርና ቁማር ኢልካያ ክትከይድ ኣይኮንካን።
ፈጣሪ ንወድሰብ ካብ ዝሃቦ ህያባት እቲ ዝዓበየ ኣእምሮኡ ምዃኑ ንኹሉ ብሩህ ኪኸውን ይግባእ። ሓደ ናይ ኣእምሮ ስንክልና ዘለዎ ሰብ ኣብ ሓደ ነገር ኪኣምን ወይ ተንቲኑ ኣብ መደምደምታ ኪበጽሕ ይኽእልዶ? ኣይክእልን።
ንጎደና ሓርነት ኣስመራ ንምግላጽ ክብል ኣብ 3ይ ክፋል ዘቕረብክዎ ጽሑፍ፡ ነቲ መንእሰይን ጎበዝን ኤርትራዊ ዜጋ ንምንእኣስ ኣይኮነን። ሓይሊ መንእሰያት ከነኣእስ እንተድኣ ኾይነ ብቐሊሉ ክርታዕ ይኽእል።
ሰላም ኣብ ዘዘለኹሞ ክቡራት ደቂ ኤርትራ! ብፍላይ ድማ ብምኽንያት 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቀንስትዮ፣ ንኹለን ኤርትራውያን ደቀንስትዮና ናይ ቃልሲን ጽንዓትን ሰላምታ ይብጻሕክን።
በታ እንምነያን እንቃለሰላን ዘለና ኣዝያ ጥዕምቲ ቃል ክፍልም። ሰላም! ክቡራት ተኸታተልቲ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ናትና ግብረ-መልሲ ዝጽበ ሰናይ ዘመን ይመጽእ ኣሎ’ሞ ቆጽሊ ሰተሰምሃር ክንንስንስ፣ ክንሕበን ከም ቀደምና ክንተሓዋወስ…ቆፎና ክንመልእ መዓርና ክንብርብርን ለጋዕና ክንሓልብን ቀሪብና ኢና!
ነቲ ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃ ዝተኸስተ ህዝባዊ ማዕበል ክካታተል እንከለኹ፡ ሓደ ካብቲ ዝገርመኒ ነጥቢ እንተሃልዩ፡ ኩለን እዘን ካብ መግዛእቲ ነጻ ዝወጻ ዓዲ ጭቁናት፡ ጎደና ሓርነት ዝሽሙ ጽርጊያ ከምዘለወን ምፍላጠይ’ዩ።
ሽሕኳ ሃይማኖት ንባዕሉ ምኽንያት ውግእ ኪኸውን ዘይክእል እንተኾነ፡ ንሓያሎ ኣጀንዳታት ግን ከም ሽፋን ኮይኑ ከገልግል ጸኒሑ ኢዩ። ሓደ ህዝቢ ወይ ጉጅለ ገለ ማሕበራዊ ጸገም ምስ ዘጋጥሞ ወይ ፍትሒ ምስ ዚጐድሎ፡ ነቲ ዘይፍትሓውነት ንኺዋግኦ ሓይሊ ዚህቦ ውሽጣዊ ድፍኢት ይደሊ ኢዩ። ስለዚ ንሃይማኖት ከም መሳርሒ ተጠቒሙ ቃልስታቱ የካይድ ማለት ኢዩ።
ከምቲ ንቡር፣ ብሰላምታ እየ ክጅምር። ሰላም ንክቡራንን ክቡራትን ተኸታተልቲ ጽሑፋት ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል 16 ንኣቶ ዓብደላ ኣደም ብዝምልከት፣ ኣብ ቅትለት ስዒድ ሳልሕ ከም ዘይወዓለ ዝጸሓፍኩዎ መአረምታ፤ ብዙሓት ዜጋታት ቅዱስ ርእይቶኦም ጽሒፎሙለይ ኢዮም። እቲ ዘይጋገ እቲ ዘይሰርሕ ሰብ ጥራይ ኢዩ ዝብል ርእይቶ ከኣ ኣሎኒ።
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ ጽሑፍ ‘ትልሚ ንዘርኢ ክርዳድ’። ብድሕሪ ክፋል መበል 15 ናይዚ ጽሑፍ፣ ንክፋል መበል 16 ብዓቢ ሃንቀውታ ክትጽበዩ ከም ዝጸናሕኩም ይስደደለይ ካብ ዝነበረ መልእኽቲታት ተገንዚበ።
ኣለና ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ መንፈስ ዘለዎ ከባቢታት ዓለም። ኣለና ኣብ ዱሮ ዕሰሌ ኤርትራ! ኣለና ኣብ ዱሮ “ገዓት ሓምሊ ውጻእ ገዓት ጠስሚ እቶ” ኣብ ዝበሃለሉ ቅነ ጽንዓትን ጋማን!
ኣብ ቀዳማይ ክፋል ጽሑፍና ገለ ውሑድ ተረክቦታት መንእሰያት ኤርትራ ኣብ ምድረ ግብጺ ጠቒስና ኔርና። እቲ ጉዳይ ብሰፊሑ ኣቓልቦ ንኽረክብ ብማለት ከኣ ከም ኣገዳሲን ጭቡጥን ሓበሬታ መጠን ጽሟቕ ትሕዝቶኡ ብቛንቋ እንግሊዝ ተተርጕሙ ንገለ ካብቶም ብጉዳይ ህዝቢ ኤርትራ ዝግደሱ ፈተውቲ ከምዝበጽሕ ተጌሩ።
ቀስ በሉ ከይትሳበሩ! ይብላ’ሞ እንቅዓ ጣፍ ኩኑ! ድማ ይውስኻሉ። እወ እተን ክቡራት ወለዲ፣ ንእግረ-መንገደን ደሃይ ዝጓየዩን ጫው-ጫው ዝብሉን ደቀን እንኪገብራ። ኣነ ድማ እንቋዕ ጥራይ ተቛይቕና ከይተበኣስና፣ ደሓን ውዓል/ሊ ደሓን ሕደር/ሪ፣ ብደሓን የራኽበና፣ ተበሃሂልና ናብ ንፈላለየሉ ምዕራፍ ገጽና ኣምራሕና’ምበሪ፣ እቲ መስርሕ ናይ ምውሳእ ጌና ይብገስ እንደኣሉ ዘሎ።
ሰላም ክቡራት ተኸታተልቲ፤ ኣለና! ክሳብ እታ ኣብ መቓብር ኢሳይያስ እትቦቅል ተኽሊ ሰላምን ዲሞክራሲን እንርኢ…ክሳብ ምስ ገበነኛታትን ድርብ ገጻት ህግደፍን ኣብ ቅሉዕ መጋባእያ ቤት ፍርዲ እንራኸብን ድማ ክንህሉ ኢና። እቲ ምንታይ ሎሚ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ድርኩኺት ዓወት፤ ኢሳይያስን ቃፍላይ ህግደፍን ከኣ ናብ ኣፈፌት መቓብር ስለዘለዉ። ሎሚ መርድእ ኢሳይያስ ንክንሰምዕ ለይቲን መዓልቲን ኣእዛንና ኮኲዕና ጽን ንክንብል ደወልን ሃገራዊ ነጋሪትን ይሃርም ኣሎ። ሎሚ ኢሳይያስ ኣይኮነን ምውዳቕ ኣብዩ ዘሎ፤ እንታይ ደኣ ንሕና ኢና ብሰንኪ እቶም ህግደፍ ዘዋፈሮም ሳተላይታት ከም ኣሳትያ ኣኽላባት ኮይኑ ድምጽና።
ተመራቂ ተማሪዎች በዩኒቨርሲቲ ቆይታቸው ያካበቱትን ልምድና እውቀት ወደ ተግባር በመቀየር ለሀገሪቱ እድገት የበኩላቸው ሊያበረክቱ እንደሚገባ የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት ዶክተር ዳምጠው ዳርዛ ተናግረዋል፡፡
ዩኒቨርሲቲው ለመጀመሪያ ጊዜ በሶስተኛ ድግሪ ማስመረቁ የዘንድሮውን ምርቃት ለየት እንደሚያደርገው የገለፁት ዶክተር ዳምጠው፤ ይህም ለዩኒቨርሲቲው ምስረታ መነሻ ከሆነው ከውሃ ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት መሆኑ ተገልጿል፡፡
በምረቃ ሥነ-ሥርዓቱ የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስትር ዶክተር ሳሙኤል ኡርቃቶ ባደረጉት ንግግር በሃገሪቱ በተለያዩ የትምህርት ዘርፎች የሰለጠነ የሰው ሃይል በማፍራቱ ረገድ ሰፊ ሥራዎች እተሰሩ መሆኑን ገልፀዋል።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር የአካባቢው ኗሪ ሲጨመር 2,800,111 ሆኖ ሲገመት የራሱ የከተማው ኗሪ ቁጥር ደግሞ 1,600,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 17°50′ ደቡብ ኬክሮስ እና 31°03′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
በ1883 ዓ.ም. በእንግሊዝ ወታደሮች ተሠርቶ ምሽግ ሆኖ ስሙ 'ፎርት ሳሊስቡሪ' ተባለ። በ1889 ዓ.ም. በምሽጉ ዙሪያ ከተማ ስላደገ ስሙ ሳሊስቡሪ ሆነ። በ1974 ዓ.ም. ስሙ ሃራሬ ሆነ።
አዲስ አበባ፣ ጥር 14፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ) በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መተከል ለሁለት ዓመታት ፍርድ ቤት ሳይቀርቡ ከቆዩ ተጠርጣሪዎች መካከል 614ቱ ዛሬ በዋስ ተለቀቁ።
የፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ህግና ፖሊስ ከግብረ ሃይሉ ጋር በመቀናጀት ተጠርጣሪዎቹን ፍርድ ቤት እንዲቀርቡ ያደረጉ ሲሆን በዚህም ፍርድ ቤት ቀርበው በተደረገው የማጣራት ሂደት 614 ተጠርጣሪዎች ዛሬ በዋስ እንዲለቀቁ ተደርጓል።
የቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳደር አቶ ጌታሁን አብዲሳ በዚህ ወቅት እንዳሉት ተጠርጣሪዎች ከዚህ በኋላ በወንጀል የሚፈለጉ ሳይሆን የልማት አርበኞች ሆነው እንዲገኙ አሳስበዋል።
የክልሉ መንግስት በመተከል ዞን ይፈጸም የነበረውን ኢሰብዓዊ ድርጊትና ሰፍኖ የነበረውን የመልካም አስተዳደር ችግር ለመፍታት መዋቅራዊ ለውጥ እያደረገ መሆኑንም አመልክተዋል።
በመሆኑም ዛሬ ከማረሚያ ቤት የወጡ ዜጎች በተለይ ደግሞ ወጣቶች ከመንግስት ጎን በመሰለፍ ሰላም ለማስፈን የሚደረገውን ጥረት በመደገፍ ለጋራ ደህንነታቸው በቅንጅት እንዲሰሩ ጠይቀዋል።
የመተከል የተቀናጀ ግብረ ሃይል አባል ብርጋዴር ጀነራል አለማየሁ ወልዴ “ወጣቶች በተለያዩ ወንጀሎች ተጠርጥረው ማረሚያ ቤት መቆየታቸውን የቂም በቀል መወጣጫ ሳይሆን መማሪያ ሊያደርጉት ይገባል” ብለዋል።
ከዚህ ባለፈ በፈረሰው የህውሓት ጁንታ ኢትዮጵያን የማተራመስና የማፈራረስ ተልዕኮ ተሰጥቷቸው ከሚንቀሳቀሱ ድርጅቶችና ቡድኖች ጋር ግንኙነት መፍጠር እንደሌለባቸው ማስገንዘባቸውን ኢዜአ ዘግቧል፡፡
በተለይም መተከል እንዳትረጋጋና በሀገሪቱ ሰላም እንዳይሰፍን የሚያደርጉ ቡድኖች እንዳሉ ያስታወሱት ርዕሰ መስተዳድሩ ወጣቶቹ እነዚያን ሀገር አፍራሽ ቡድኖች በቃችሁ ብሎ መዋጋት እዳለባቸው አሳስበዋል፡፡
Previous Postበሆሮጉዱሩ ወለጋ አባቦ ጉዱሩ በሚባል ልዩ ቦታ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ታጣቃዎች በንጹሀን ላይ ጥቃት መፈጸማቸው ተሰማ። ( አሻራ ጥር፡-14/04/13/ዓ.ም ባህር ዳር) ሆሮጉዱሩ ወለጋ…
Ma-Bonne-Action.com ፣ አንድነት ፣ ሰብአዊ እና በጎ አድራጎት ግብይት - ዜና እና ዜና ፣ ገንዘብ ፣ ኢኮኖሚ እና ፋይናንስ ፣ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎች እና ኢንተርኔት ፣ ሶሳይቲ እና ፍልስፍና