Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ባላገሩ ቁጥር አንድ እና ሁለት በተለያየ ጊዜ “ባላገሩ” የሚለውን ስያሜ ይዘው የወጡ ናቸው። በመካከላቸው የዓመታት ልዩነት አለ። በዚሁ አካሄድ የቀጠለው ቁጥር 3 ከቀደሙት የተለየ መልክ አለው። የመጀመሪያው ልዩነት በሁለት ድምጻዊያን መሰራቱ ነው። ከፊት የተሰሩት ሁለቱ የተዘፈኑት በአንድ ድምጻዊ ነው። ሌላው ተጨማሪ ልዩነት ደግሞ በስመ ጥር ድምጻዊያን መሰራታቸው ነው። የቀደሙት ደሳለኝ መልኩ እና አቦነሽ አድነው በጅማሬ ስራዎቻቸው ላይ የነበሩ ሲሆኑ ሦስትን የተጫወቱት ኤፍሬም እና ጎሳዬ ግን ቀደም ብለው በሕዝብ ዘንድ እውቅና እና ተወዳጅነት አትርፈዋል።
እስክሁን የተመለከትናቸው ዘፈኖች ውስጥ በሙሉ ባላገር አለ። ሐገር እና የሐገር ሰው ሐሳቦች አሉ። ተደጋጋሚነት ግን የላቸውም። ይህንን ተለያይነት እንደጠበቀ የዘለቀው ገጣሚ እና የዜማ ደራሲ አብርሃም ወልዴ የመጨረሻውን ባላገሩ ዘፈን የሰራው ከዳዊት ጽጌ ጋር ነው። ከወጣቱ ዳዊት ጋር ባለ ሐገሩን በተመለከቱበት ሌላ መነጽር ደግሞ ምን ልሁን ይሉናል።
የሐገሪቱንም፣ የፖለቲካውንም መንፈስ በደምሳሳው ለተመለከተ የዜማ መፍትሔ የሚያቀርብ ዘፈን ነው። ጀግኖቹን ከየማእዘኑ ሲጠራ ምን ማለት እንደፈለገ መረዳት ከባድ አይደለም። የዘመኑን እና የግጥሙን መንፈስ ተንተርሰን
የሲሲሊ ባለስልጣናት እንዳስታወቁት በሙስና ተግባር ተሳታፊ የነበሩ አስር ወንዶች የጤና ባለስልጣነት በቁጥጥር ስር መዋላቸዉን ሪፖርት አድርገዋል ፡፡ በቁጥጥር ስር ከዋሉት መካከል የሲሲሊ የኮሮና ቫይረስ ምላሽ ዋና ኃላፊ አንቶኒዮ ካንዴላ ይገኙበታል፡፡
እ.ኤ.አ በ2016 ዓመት 660 ሚሊየን የአሜሪካን ዶላር ከወጣበት የህክምና ቁሳቁስ እና የጽዳት አገልግሎት ጨረታ ጋር የተያያዘ ጨረታ ላይ የተፈጸመ የምዝበራ ቅሌት ስለመሆኑ ተነግሯል፡፡ሲሲሊ በሜድትራኒያ ባህር ላይ የምትገኝ ሰፊ ደሴት ስትሆን ከጣልያን 20 ግዛቶች መካከል አንዷ ናት፡፡
Previous postግንቦት 13፤2012-በቂርቆስ ክፍለ ከተማ በተለያዩ አካባቢዎች የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ጥሰው በመሰባሰብ ጫት ሲቅሙ የተገኙ 36 ግለሰቦች እያንዳንዳቸው 20 ሺህ ብር እና በእስራት መቀጣታቸውን የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ገለፀ።
‹‹አራተኛው ሉባ ቢፎሌ ይባላል፡፡ ደዋሮን ሙሉ በሙሉ አጥፍቶ ፈጠጋርን መውጋት የጀመረው እሱ ነው፡፡ ምርኮኞችን እያጋዘ አገልጋዮች በማድረግ ገርባ አላቸው፡፡››
ይህ ‹የኦሮሞ ገዳ፣ የቀማኞች ዲሞክራሲ›› የሚል ርዕስ የሰጠሁት ጦማር ከሦስት ወራት በፊት (June 11, 2019 ) ኢትዮጵያ ነገ (ethiopianege.com) በተሰኘ ድርጃዳ (website) ላይ በተመሳሳይ ርዕስ ካወጣሁት ጦማር በትንሹ የተሻሻለ ሲሆን፣ ‹‹የኦሮሞ ሥርዓትና ዲሞክራሲ ምንና ምን ናቸው?›› በሚል ርዕስ አቶ አቻምየለህ ታምሩ (ethioreference.com) በቅርቡ ከጦመረው ጦማር ጋር ይዛመዳል፡፡
አቶ አቻምየለህ የኦሮሞ ገዳ ዲሞክራሲ አይደለም ሲል፣ እኔ ደግሞ አቻምየለህን በመቃረን የኦሮሞ ገዳ ዲሞክራሲ ነው እላለሁ፡፡ ዲሞክራሲነቱ ግን እውነተኛ ዲሞክራሲ ሳይሆን የቀማኞች ዲሞክራሲ ነው፡፡ ምክኒያቶቸን ልተንትን፡፡
ቀማኞች ሲቀማኙ እጅና ጓንት ናቸው፡፡ ዓይናቸውን የሚጥሉት በቅምኝቱ ቱርፋቶች ላይ እንጅ በቅምኝቱ ላይ ስላልሆነ፣ ቅምኝቱን ለማሳካት ማድረግ /የሚገባቸውን/ ሁሉ በሙሉ ስምምነትና ትብብር ያደርጋሉ፡፡ የቅምኝቱን አመራሮች የሚመርጡት ደግሞ የቅምኝቱን ቱርፋቶች አመርቂ ለማድረግ ሌት ተቀን ይተጋሉ ብለው ሙሉ በሙሉ የሚያምኑባቸውን ግለሰቦች ብቻና ብቻ ነው፡፡ ማናቸውም የቅምኝቱ አመራር አባል ደግሞ የቅምኝት ሚናውን በሚገባ ካልተወጣ /የሚጎዳው/ እሱ ራሱ በመሆኑ፣ ቦታውን ከሱ ለተሻለ ግለሰብ ለመልቀቅ ደስተኛ ነው፡፡ ማናቸውም የቅምኝቱ ዐባል ደግሞ ቅምኝቱን አመርቂ ለማድረግ ይበጃሉ የሚላቸውን ሐሳቦች የመግለጽ ሙሉ ነጻነት ብቻ ሳይሆን፣ እንዲገልጽም በእጅጉ ይበረታታል፡፡
ቅምኝቱ ከተከናወነ በኋላ ግን አብዛኞቹ የቅምኝቱ አባሎች በቅምኝቱ ቱርፋቶች ክፍፍል ቅር ይሰኙና በቅምኝቱ ወቅት የነበረው ፍቅር ወደ መናቆር ይለወጣል፡፡ በክፍፍሉ እጅግ የተጎዱት በክፍፍሉ እጅግ በተጠቀሙት ላይ መሣርያ እስከማንሳት ይደርሳሉ፡፡ ተጠቃሚወቹ ደግሞ ጥቅማቸውን የሚያስከብር ድርጅት አቋቁመው በዘረፉት ልክየለሽ ሐብትና ንብረት አማካኝነት የበላይነት ይይዙና በሐብታሞች፣ ለሐብታሞች፣ የሐብታሞች የሆነ ስርዓት ይመሠርታሉ፡፡ የዚህ ስርዓት ዋና ተግባር ደግሞ ለግል ሐብት ከሚገባው በላይ አጽንኦት በመስጠት የዋኖቹን ቀማኞች የቅምኝት ቱርፋቶች መጠበቅና ማስጠበቅ ነው፡፡ በተለይም ደግሞ ስርዓቱ በይበልጥ የሚያተኩረው በቅምኝቱ ክፍፍል እጅግም ያልተጠቀሙት የቅምኝቱ አባሎች እድላቸውን እየረገሙ ከፍፍሉን አሜን ብለው እንዲቀበሉ የሚያስገድዱ ሕጎችን በመሐገግና ሕግ አስከባሪውን ኃይል በማጠናከር ነው፡፡ አስገዳጆቹ ሕጎችና ደንቦች እየሰፉና እየጠነከሩ ሲሄዱ፣ በቅምኝቱ ወቅት የሰፈነው ነጻነት እየጠበበና እየተዳከመ ይሄድና በጊዜ ሂደት ወደ ሙሉ አምባገንነት ይለወጣል፡፡
የሆነ ዓላማን ለማሳካት የግድ ስለሚያስፈልግ ብቻ በጊዜያዊነት የሚያገለግል፣ ዓላማው ከተሳካ በኋላ ወደ ሙሉ አምባገነንነት የሚለወጥ ዲሞክራሲ የቀማኞች ዲሞክራሲ ይባላል፡፡ የዚህ ጦማር ዓላማ ደግሞ የኦሮሞ ገዳ የሚባለው ሥርዓት ኦነጋውያን እንደሚሉት እውነተኛ ዲሞክራሲ ሳይሆን፣ ባሥራ ስድስተኛው ክፍለ ዘመን ላይ ለተከናወነው መጠነ ሰፊ ቅምኝት እንዲያገለግል ብቻ በጊዜያዊነት ከተሠረተ በኋላ ቅምኝቱ /ሲገታ/ ወዲያውኑ የከሰመ የቀማኞች ዲሞክራሲ እንደነበር ማስገንዘብ ነው፡፡
ኦሮሞ ከመነሻው ፈልሶ፣ በጦቢያ ላይ ተስፋፍቶ፣ ግብርና ተምሮ በቋሚነት ከመስፈሩ በፊት አርብቶ አደር የነበረ በመሆኑ፣ ከኗኗሩ ምንነት የመነጨ ነጻነት የሚመስል መረን ለቀቅነት ወይም ልልነት ነበረው፡፡ ዘላን የተባለበትም ምክኒያት ባሻው ጊዜ ወዳሻው ቦታ ስለሚዘል ነው፡፡ የከብት ጭራ የሚከተል አርብቶ አደር፣ በሬ እንደሚጠምድ አርሶ አደር ጥብቅ ሊሆን አይችልም፣ መሆንም የለበትም፡፡ አርብቶ አደራዊ ኑሮ የሚኖሩ ወይም ደግሞ እስከቅርብ ጊዜ ድረስ ይኖሩ የነበሩ ብሔረሰቦች አኗኗራቸው በተወሰነ ደረጃ ልቅ መሆኑን ለመረዳት ያፋሮችን፣ የኢሳወችን፣ የሱማሌወችን፣ የከረዩወችን፣ የቦረናወችን ልቅ አኗኗር ከደገኛው ጦቢያዊ ጥብቅ አኗኗር ጋር ማነጻጸር ይበቃል፡፡
ሙሐመድ ሐሰንን የመሳሰሉ የኦሮሞ ልሂቆች ግን የኦሮሞን ከዘላንነት የመነጨ መረን ለቀቅነት ከዲሞክራሲ ጋር ሥራየ ብለው ያምታቱታል፡፡ ይህን የሚያደርጉት ደግሞ የኦሮሞ ብሔረሰብ ከሌላው ጦቢያዊ በተለየ መልክ ዲሞክራቲክ ነበር በማለት በብዙ ረገዶች (በስነቃሎች፣ በጽሑፍነክ ትውፊቶች ወዘተ.) የሚሰማቸውን ባዶነት ለመሙላት ነው፡፡ በዚህ ረገድ ደግሞ ኦሮምኛ የማያውቀው አስመሮም ለገሰ በኦነጋዊ ባልደረቦቹ የተተረጎመለትን የገዳ ትርክት ተሳስቶ (ወይም ሆን ብሎ) ወደ ዲሞክራሲ ትርክት በመቀየር የጻፋቸው ጽሑፎች ያንበሳውን ሚና ተጫውተዋል፡፡
የገዳ ስርዓት የኦሮሞ መስፋፋትና መንሰራፋትን ለማሰለጥ (make efficient) ብቻና ብቻ የተሰረተ የቀማኞች ዲሞክራሲ ነበር፡፡ በሌላ አባባል የገዳ ስርዓት በዲሞክራሲ የሚያምን ሕዝብ የሰረተው ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ሳይሆን፣ በቀማኛነት ለመስፋፋት የግድ ስለሚያስፈልግ ብቻ መስፋፋቱ እስከቀጠለ ድረስ እንዲያገለግል የተሰረተ የተስፋፊ ቀማኞች ዲሞክራሲ ነበር፡፡ የገዳ ስርዓት የተሰረተው 1522 ዓ.ም ገደማ (ማለትም በ 1515 የተጀመረውን የግራኝ ወረራ ተከትሎ) እንደነበር ራሱ ሙሐመድ ሐሰን ‹‹ኦሮሞና የጦቢያ ክርስቲያናዊ ንጉሥጌ›› (Oromo and the Christian Kingdom of Ethiopia) በተሰኘው በራሱ መጽሐፍ ላይ በግልጽ አስቀምጦታል፡፡ እዚህ ላይ ደግሞ ትክክል ነው፡፡ የገዳ ስርዓት ከኦሮሞ መስፋፋት በፊትም ሆነ በኋላ አልነበረም፡፡ ስለዚህም የገዳ ስርዓት የኦሮሞን ሕዝብ ዲሞክራሲያዊነት የሚያመለክት ልዩ ክስተት ሳይሆን ቀማኞች ቅምኝታቸውን ለማቀላጠፍ የሰረቱት የቀማኞች ዲሞክራሲ ነው፡፡
የቀማኛ ዲሞክራሲ አመራሮች የሚመረጡት የቅምኝቱን ቱርፋቶች አመርቂ ለማድረግ በተቻላቸው መጠን የሚተጉ መሆናቸው ሙሉ በሙሉ ሲታመንባቸው ብቻ ነው፡፡ ስለዚህም አቶ አቻምየለህ በትክክል እንዳስቀመጠው ለገዳ ስርዓት አመራርነት የሚታጩት ቅምኝቱን በተመለከተ ምንም ዓይነት ቅሬታ፣ ማቅማማት ወይም ማመንታት ይኖራቸዋል ተብለው ሊጠረጠሩ የማይችሉት በሺ የሚቆጠሩ እውነተኛ ኦሮሞወች (ቦረናወች) እንጅ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩት የሞጋሳና የጉዲፈቻ ውጤት የሆኑት ገርባወች አይደሉም ማለት ነው፡፡ አባ ባሕርይ በመጽሐፋቸው መግቢያ ላይ እንደገለጹት፣ የኦሮሞ መስፋፋት የተከናወነው ሰውን ለመግደል እንበለ እንቅልፍ ቀን ከሌት በሚተጋ፣ የሆዱ አውሬ (ኮሶው) እንደ እንስሳ በቋንጃው ላይ በሚፍለከለክ፣ የእንስሳነት ባሕርይ በተጠናወተው አረመኔ ሠራዊት ነው፡፡ ተገዶ ገርባ የሆነ ግለሰብ ደግሞ የገዛ ወገኖቹን ለመጨፍጨፍ እስከዚህ ድረስ አይተጋም፡፡
በቱርክ ነፍጠኞች የተመራው የግራኝ አህመድ ወረራ፣ አማራ የሚባለውን ጀግንነቱ የተመሠከረለትን ታላቅ ሕዝብ ተቋማት ከሞላ ጎደል ሙሉ በሙሉ በማፈራረስ እጅጉን አዳከመው፡፡ የሱማሌን ጅራፍ ይሸሹ የነበሩት የኦሮሞ አርብቶ አድሮች ደግሞ ግራኝ የፈጠረላቸውን መልካም አጋጣሚ በመጠቀም ባባ ገዳወቻቸው መሪነት ድንገተኛ አደጋ እየጣሉ፣ በሐይማኖቱ ቀናኢ የነበረውን አማራ ስምንተኛው ሺ ደረሰ እስከሚያስብሉት ድረስ ሴት፣ ወንድ፣ ሕፃን፣ አዛውንት ሳይሉ በሰይጣናዊ ጭካኔ ጨፈጨፉት፡፡ የፈሪ ብትር ሆድ ይቀትር ነውና፣ የነዚህ አንድም ቀን ፊት ለፊት ተዋግተው የማያውቁ ቱርቂወች ብትር ከግራኝ ብትር የከፋበት አማራ፣ ከግራኝ ቁስል እስከሚያገግም ድረስ ምርጫ ስላልነበረው እጅግ ሰፊና ለም ከነበረው ርስቱ እየተፈናቀለ ከኦሮሞ አደጋ ጣዮች ራሱን በቀላሉ ለመከላከል ወደሚችልባቸው ተራሮች በመሸሽ ዝንጀሮቴኔ ኑሮ ለመኖር ተገደደ፡፡
አደጋ ጣዮቹም አማራውን እግር በግር እየተከተሉ፣ ያማራውን ምድር በየጎሳቸው በመከፋፈል ወረምንትስ፣ ወረቅብጥርስ እያሉ ሰየሙት፡፡ የአማራ አገር ፈጠጋር (አሩሲ)፣ የአማራ አገር እናርያ (ወለጋ)፣ የሀድያ አገር ዳዋሮ (ጨርጨር)፣ የጃንጀሮ አገር ገሙ (ኢሉባቦር)፣ የአገው አገር አንጎት (ራያ)፣ ያማራ አገሮች መካነ ሠላም (ቃሉ)፣ ሠገነት (ወረሂመኖ)፣ ዋሰል (ወረኢሉ)፣ ቤተሳባ (ወረባቦ)፣ ገነቴ (የጁ)፣ ምድረገኝ (ከሚሴ)፣ ላኮመልዛ (ወሎ)፣ ግራርያ (ሰላሌ)፣ ገንዝ (ጅባትና ሜጫ)፣ ወጂ (ወንጂ)፣ ሸምብራ ቁሬ (ዱከም)፣ በራራ (ፊንፊኔ) እየተባሉ እርምንና (ኢክርስትና) ተነሱ፡፡
አማሮች ነፍጥንና አነፋፈጥን ከፖርቱጋሎች ተምረው ግራኝን አሸንፈው ካገገሙ በኋላ ፊታቸውን ወደ ኦሮሞ ተስፋፊወች አዞሩ፡፡ አደጋ መጣል እንጅ መዋጋት የማይችለው የኦሮሞ ተስፋፊ ባራት ማዕዘናዊ የውጊያ ጥበብ (ፊታውራሪ፣ ግራዝማች፣ ቀኛዝማች፣ ደጃዝማች) በተካኑት አማሮች ፊት መቆም አቃተው፡፡ የነፍጥ ድምጽ ሲሰማ ኦቦው ካቦ ሸማኔ ፈጠነ፡፡ የቱርክ ነፍጠኞች በከፈቱለት ሰፊ በር ያለ ምንም ፊት ለፊት ውጊያ ሰተት ብሎ የገባው የኦሮሞ ተስፋፊ፣ ነፍጥና ነፍጠኛ የሚሉትን ቃሎች አምርሮ ጠላቸው፡፡ ሰይጣኑ፣ ጭራቁ በነፍጠኛ ተመሰለ፡፡ ራቡ፣ ጥማቱ፣ ማይምነቱ፣ አረመኔነቱ በነፍጠኞች ተሳበበ፡፡
አማሮች ግራኝን ድል ነስተው የኦሮሞን ቅምኝት ሲገቱት፣ ቅምኝቱን ለማቀላጠፍ ሲባል ብቻ የተሰረተው የገዳ የቀማኛ ዲሞክራሲ ግልጋሎቱን ስለጨረሰ ወዲያውኑ አከተመ፡፡ የገዳ የቀማኛ ዲሞክራሲ ባቀላጠፈው መስፋፋት ይበልጥ የተጠቀሙት ጉምቱ ቀማኞች አባ ጅፋር፣ አባ ምንትስ የሚባሉ አምባገነኖች ሆኑ፡፡ በቅምኝቱ እጅግም ያልተጠቀመው ተራ ኦሮሞ ባምባገነኖቹ ላይ ሲያምጽባቸው ደግሞ ባማራ አሳበቡ፡፡ ፀራማራ ትርክት በሰፊው ተተረከተ፡፡
በኦሮሞ ተስፋፊወች እጅጉን የተበደለው አማራ በደሉን ስላስቆመ ብቻ በዳይ ተደረገ፡፡ አማራ ከመስፋፋት ባይገታን ኖሮ፣ አማራ ወደኋላ ባይመልሰን ኖሮ፣ አማራ እንዲህ ወይም እንዲያ ባያደርገን ኖሮ እያሉ ማላዘን ብቸኛ መጽናኛ ሆነ፡፡ ያማራ ጥላቻ ተለኮሰ፡፡ አማራን ካለጠፋነው ያጠፋናል የሚለውን የሮማን ፕሮቻዝካን (Roman Prochazka) ሐሳብ የጦቢያ ፖሊሲያቸው የማዕዘን ዲንጋይ ያደረጉት ምዕራባውያን ደግሞ ነብታሚ ሙሐመድ ሐሰንን በመሳሰሉ የኦሮሞ ‹‹ምሁሮች›› አማካኝነት በእሳቱ ላይ ቤንዚን ጨመሩበት፡፡
የሙሐመድ ሐሰን ምሁርነት ሙሉ በሙሉ የተገነባው ኦሮሞን ቤተኛ ሐበሻን መጤ በሚለው ባዱ ትርክቱ ነው፡፡ ይህን ትርክት ግን ብዙም ሐተታ ሳያስፈልግ አጥቂን በቀላሉ ለመከላከል በሚቻልባቸው በኦሮሞ ወቅያኖስ ውስጥ በሚገኙት ዝቋላንና ዝዋይን በመሳሰሉት ደሴቶች የሚኖሩት ጥንታዊ አልኦሮሞወች ከየት መጡ? በሚል አንድ ጥያቄ ብቻ ቆሻሻ ቅርጫት መጣል ይቻል ነበር፡፡
የነ ሙሐመድ ሐሰን ውሸት በእንጭጩ ሳይጋለጥ ቀርቶ ይህን ያህል ገዝፎ፣ ይህን ያህል ሕዝብ ለማሳሳት በመብቃቱ ዋናወቹ ተወቃሾች የጦቢያ የታሪክ ምሁራን የሚባሉት ግለሰቦች ናቸው፡፡ እነዚህ ምሁራን በምእራባውያን ታሪክ በመራቀቅ በሰው ወርቅ ለመድመቅ ሲሞክሩ፣ እነ ሙሐመድ ሐሰን በሰፊው የጦቢያ የታሪክ መስክ ላይ ያለ ምንም ተቀናቃኝ እንደ ልባቸው ፏለሉበት፡፡
ዋሾና ውሸቱ አይናቁም፡፡ ተጋጣሚው የቀረ ቡድን በፎርፌ ያሸንፋል፡፡ እነ ሙሐመድ ሐሰን ደግሞ የእስካሁን ግጥሚያወቻቸውን ሁሉንም ያሸነፉት በፎርፌ ነው፡፡ ካሁን በኋላ ግን ፎርፌው መቆም አለበት፡፡ መቆም ያለበት ደግሞ ጋጠወጦቹ የኦሮሞ ጎጠኞች ከፈሪነት በሚቆጥሩት፣ አህያ የበቅሎ አባት በሚባልበት ካህንኛ (politically correct) ዘይቤ ሳይሆን፣ አህያ አህያ በሚባልበት መዕምንኛ (politically incorrect) ዘይቤ ነው፡፡ ጥያቄው የህልውና ጥያቄ ስለሆነ፣ እንትን ብንል እንትና ይቀየማል የሚባልበት አይደለም፡፡ ሐቅ የሚያንቀው ጓጉሮ ይሙት፡፡
እየየም ሲደላ ስለሆነ፣ በሞት ሽረት ትግል ላይ ትህትናና ጨዋነት ይቅሩና ሰብአዊነትና ዲሞክራሲም ቅንጦት ናቸው፡፡ ለዚህ ማስረጃ ደግሞ ሰብአዊነትና ዲሞክራሲ ከኔ ወዲያ ላሳር የሚለው ያሜሪቃ መንግሥት በሁለተኛው ያለም ጦርነት ወቅት የገዛ ራሱን ዜጎች (እንጥፍጣፊ የጃፓን ደም ስላላቸው ብቻ) ከወንጀለኛ ቆጥሮ ሕፃን፣ ሴት፣ ወጣት፣ አዛውንት ሳይል ንብረታቸውን ነጥቆ፣ የዜግነት መብታቸውን ገፍፎ ሰብጉረኖ (concentration camp) ውስጥ ማጎሩን መጥቀስ ብቻ ይበቃል፡፡
አጼ ምኒልክን ወራሪ የሚሉ፣ ወራሪው አጼ ምኒልክ ሳይሆኑ በሉባወች የሚመራው የገዳ አረመኔ ሠራዊት እንደሆነ በግልጽ ሊነገራቸው ይገባል፡፡ ፊንፊኔ ኬኛ ሲሉ የቆጡን አወርድ ብለው የብብታቸውን እንዳይጥሉ ማስጠንቀቅ ያስፈልጋል፡፡ ቆንጨራ ሲያነሱ ደግሞ አፈሙዝ ማዞር የግድ ነው፡፡
አጼ ምኒልክ ያደረጉት በገዳ ሠራዊት ማንነቱን የተነጠቀውን ገርባ ወደ ቀድሞ ማንነቱ መመለስ ነበር፡፡ አጼ ምኒልክ የሚወቀሱ ከሆነ፣ ሊወቀሱ የሚገባቸው ምልሰቱን ምሉዕ ባለማድረጋቸው ብቻና ብቻ ነው፡፡ በግዴታ የተጫነ የተስፋፊ ቋንቋ ከተጫነበት ምድር ላይ ሙሉ በሙሉ የግድ መክሰም፣ በዚህ ቋንቋ የተሰየሙ ቦታወችና ስሞች ደግሞ ወደ ቀድሞ ስያሜወቻቸው ሙሉ በሙሉ የግድ መለወጥ ነበረባቸው፡፡ ኦነጋውያን ፊንፊኔ ኬኛ፣ ከሚሴ የኛ እያሉ የሚጨማለቁት አጼ ምኒልክ ምልሰቱን ምሉዕ ባለማድረጋቸው ነው፡፡ በቀለ ገርባን የመሰለ የኦሮሞ ስም በግዴታ የተለጠፈበት ገርባ፣ ገርባ መሆኑን ሳያውቅ ከእውነተኞቹ አሮሞወች በላይ ጽንፈኛ የሚሆነውም በዚህ ምክኒያት ነው፡፡ ለማ መገርሳ፣ ሕዝቀኤል ጋቢሳ፣ ጸጋየ አራርሳ፣ ዮሐንስ ለታ፣ አንዳርጋቸው ጽጌ ቂጢሳ የማነት ምልሰት ምሉዕ አለመሆን ውጤቶች ናቸው፡፡
ለምሳሌ ያህል ‹ያማራ ሕዝብ ከየት ወደ የት›› በሚለው መጽሐፉ ያማራ ብሔርተኛ መስሎ የቀረበውና፣ ‹‹ትውልድ አይደናገር እኛም እንናገር›› በሚለው መጽሐፉ ላይ ደግሞ 180 ጉላፕ (degree) በመገልበጥ የለየለት ፀራማራ ሁኖ የቀረበውን አቶ አንዳርጋቸው ጽጌን እንውሰድ፡፡ መቶ ሰማንያ ጉላፕ የመገለባበጡ ምክኒያት የስልጣን አራራው ሲሆን፣ የፀራማራነቱ ምክኒያት ደግሞ ከለማበት የተጋባበት መሆኑ ነው፡፡
አባ ባሕርይ እንደገለጹት (ምዕራፍ 12) ሸዋን ሙሉ በሙሉ አጥፍቶ ጎጃምን መውጋት የጀመረው ሮበሌ የሚባለው ወሮበላነቱ ወደር ያልነበረው ሰባተኛው ሉባ ነው፡፡ ስለዚህም ያቶ አንዳርጋቸው ቤተሰቦች ሸዌወች ከሆኑ የሮበሌ ገርባወች እንደነበሩ በሙሉ እርግጠኝነት መናገር ይቻላል፡፡ ስለዚህም አጼ ምኒሊክ የሸዋ ገርባወችን በእውነተኛ ስሞቻቸው እንዲሰየሙ አስገድደዋቸው ቢሆን ኖሮ፣ ቂጢሳና ሌሎቹም የኦሮሞ ስሞች በአቶ አንዳርጋቸው ላይ ባልተለጠፉበት ነበር፡፡ እሱም ደግሞ አሮሞ ነኝ በማለት የጊዜውን የፖለቲካ ቁማር ለመጫወት ምክኒያት ባላገኘ ነበር፡፡ አጼ ምኒልክን ደግሞ አምርሮ ከመወቀስ ይልቅ ቢያንስ ቢያንስ እሱና አባቱ በራሳቸው ቋንቋ አንዳርጋቸውና ጽጌ ተብለው እንዲሰየሙ ነጻነት ስላጎነጸፏቸው አብዝቶ ባመሰገናቸው ነበር፡፡
ኦነጋውያን ክልላችን ነው በሚሉት ልቦለዳዊ ክልል ውስጥ የሚገኙትን ቦታወች ዱከም፣ ቢሸፍቱ፣ አዳማ፣ ውንጂ እያለ ሲጠሩ፣ ያማራ መሠረት በሆነው በምድረ አምሓራ (ወሎ) ውስጥ የሚገኙትን ቦታወች የጁ፣ ራያ፣ ቃሉ፣ ወረኢሉ፣ ወረባቦ እያሉ መጥራት ያማራን ሕዝብ ሆደሰፊነት፣ ትልቅነትና ጨዋነት ቢመሰክርም በሌላ አንጻር ግን እጅግ በጣም ያሳፍራል፡፡ ጨዋ መሆን የሚያስፈልገው ጨዋነትን ለሚያውቅ ብቻ ነው፡፡ ኦነጋውያን ደግሞ ጨዋነት አልተፈጠረባቸውም፣ አያውቁትም፡፡
ኦነጋዊው ዐብይ አህመድ የሚያበሻቅጠውን ደብረጽዮንን እያሽሞነሞነ፣ የሚያከብረውን አምባቸውን የረሸነው ጨዋነቱን ከፍራት ስለቆጠረው ብቻ ነው፡፡ ዲባቶ አምባቸው (ውሃ ውስጥ የሚያልበው ቱርቂ መሆኑ በግልጽ የሚታወቅበትን) ዐብይ አህመድን፣ ያለ ምንም ይሉኝታ ልክ ልኩን እየነገረ ገደቡን እንዳያልፍ ቢያስጠነቅቀውና የጠቅል (ጀነራል) አሳምነውን ቅድመ ዝግጅት በግልጽና በይፋ ደግፎ ቢሆን ኖሮ፣ ራሱንና ባልደረቦቹን ከርሽና አድኖ፣ ያማራን ሕዝብ ደግሞ ያረመኔው የኦነግ ሠራዊት ፍሪዳ ባላደረገው ነበር፡፡
ኦነግ ስለ ልቦለዳዊው አኖሌ ሲያላዝን በእውነተኛው አርባጉጉ ሊወነጀል ይገባል፡፡ አንደኛው ወገን ምዕተ ዓመታት ወደ ኋላ ሂዶ ተስፋየ ገብረአብ እና በረከት ስምኦን የተባሉ አማራጠል እኩይ ቧልተኞች (evil comedians) የጻፉለትን ልቦለዳዊ ስቅጠት (fictional trajedy) ቀን ከሌት እያነበነበ፣ ለኻጩን እያዝረበረበ ሲነፋረቅ፣ ሁለተኛው ወገን ግን ባንደኛው ወገን አሁን ትናንትና የተፈጸሙትን በምስል የተደገፉ አረመኔያዊ ጭፍጨፋወች ከናካቴው መርሳቱ ይቅር የማይባል ኀጢያት ነው፡፡ ለልቦለዳዊው አኖሌ የቆመው ሐውልት ፈርሶ፣ በፍርስራሹ ላይ ፈጠጋርን (አሩሲን) መሉ በሙሉ ያጠፋት ያራተኛው ሉባ የቢፎሌ ሰለባ የሆኑት ያማራ ሰማዕታት ሐውልት መገንባት ይኖርበታል፡፡
ለማጠቃለል ያህል የኦሮሞ ሕዝብ ገዳ የሚባል አፍሪቃ በቀል ዲሞክራሲያዊ ስርዓት የሰረተ ዲሞክራሲያዊነትን የተላበሰ ዲሞክራቲክ ሕዝብ ነው የሚባለው ትርክት ምንም መሠረት የሌለው የቱሪናፎች ባዶ ቱልቱላ ነው፡፡ በመጀመርያ ደረጃ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት እንጅ ዲሞክራሲያዊ ሕዝብ የለም፡፡ በሁለተኛ ደረጃ የገዳ ዲሞክራሲ ምንጭ ቀማኛነት ሳይሆን የኦሮሞ ሕዝብ ዲሞክራሲያዊ ባህል ቢሆን ኖሮ ራሱ ኦነግ ዲሞክራሲያዊ በሆነ ነበር፡፡ እነ አቦማ ዋቆ የመሳሰሉትን መሪወቹን የበላው የኦነግ ስግብግብ ጅብ ግን አመራሮቹን መቸም ቢሆን በገዳ ዘዴ መርጦ አያውቅም፡፡
ኦነግ እንደ ገዳ ዘመን አገሬውን እየነቀለና እየፈነቀለ በቀማኛነት ሊስፋፋና ሊንሰራፋ እስካልቻለ ድረስ ዲሞክራቲክ ሊሆን አይችልም፡፡ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ዓይንና ናጫ የነበሩት የኦሮሞ ጎጠኞች፣ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ሰምና ሙጫ የሆኑት ደግሞ የዘመናችን ግራኝ የነበረው ወያኔ ጦቢያዊነትን ክፉኛ አዳክሞ የመስፋፋት በር ስለከፈተላቸው መስፋፋቱን የሚያቀላጥፍ የቀማኛ ዲሞክራሲ ለመመሥረት ሲሉ ብቻ ነው፡፡
ግራኝ ሙሐመድ አማራውን እጅጉን በማዳከም ላስራ ስድስተኛው ክፍለዘመን አባገዳወች የቅምኝት በር ወለል አድርጎ እንደከፈተ፣ የደደቢቱ ወያኔም አማራውን ግራኝ አስተኔ በማዳከም ለኦነጋውያን የቅምኝት በር በረገደ፡፡ ስለዚህም የጦቢያውያን (በተለይም ደግሞ ያማሮች) ወሳኝ ትግል መሆን ያለበት፣ ኦነጋዊነቱ ከጊዜ ወደ ጊዜ ይበልጥና ይበልጥ ግልጽ እየሆነ የመጣው የሣር እባቡ ዐብይ አህመድ ወያኔ የበረገደውን በር ጭራሹን ነቃቅሎ፣ ጉበኑንና መቃኖቹን አወላልቆ ሳያንቦራቅቀው በፊት ለመጠርቀም ነው፡፡
እንደ ህወሃት ያለ ጅል ድርጅት በዚህ ዓለም ላይ ተፈጥሮ አያዉቅም፡፡ ይህ ጅላጅል ድርጅት ለሃያሰባት ዓመታት ኢትዮጵያን መግዛቱ ያሳፍራል፡፡ በእዉነት ያሳፍራል፡፡ Shame on Us!! የኢትዮጵየን ህዝብ በምናምንቴ አደንዝዘዉት እንጂ፣ በጤናችን እንዲህ የምንሆን አይመስለኝም፡፡ ሞኝ ምን ብሎ ይረታል? እምቢ ብሎ አሉ! ሞኙ ህወሃትም እምቢ ብሎ፣ ድርቅ ብሎ ዛሬም የኢትዮጵያን ህዝብ ለመርታት እየዳከረ ይገኛል፡፡ ብርሌ ከነቃ አይሆንም እቃ ብንለዉም አልሰማንም፡፡ ዛሬም እንዳለፉት ሃያ ሰባት ዓመታት በእኛ ላይ እቃቃ መጫወት ይፈልጋል፡፡ ህዝብ ከነቃ የለም ዕቃቃ!!
በመቀሌ ዩኒቨርሲቲ አስተባባሪነት በቅርቡ በተካሄደዉ ስብሰባ ላይ አቦይ ስብሃት የተባለ ልጡ የተራሰ፣ መቃብሩ የተማሰ አዛዉንት በለስ በቀደደዉ አፉ እንዲህ ሲል ሰማነዉ፡-
“የኢትዮጵያ ህዝብና አሁን ስልጣን ላይ ያለዉ መንግስት antagonisitic contradiction ነዉ ያላቸዉ፡፡ የማይታረቅ!! አንዱ አንዱን ካላጠፋ ኢትዮጵያ የምትባል ሃገር አትኖርም፡፡ ስለዚህ ከዚህ መንግስት ጋር የኢትዮጵያ ህዝብ ከዚህ ደካማ፣ ጸረ ዲሞክራሲ መንግስት ጋር ያለዉ conflict የተለዬ ነዉ፡፡……” (ኡፋፋፋፋ!!! እንዴት ይሰለቻል!! እነዚህ ጭራቆች ዛሬም መቀሌ ዉስጥ ተሸጉጠዉ ኢትዮጵያ የምትባል ሃገር አትኖርም፣ ትበታተናለች….. እያሉ ሲያላዝኑ መስማት እንዴት ያማል?!! ኧረ ዶ/ር አብይ ፍጠን!!)
ይሄ የአቦይ ስብሃት የተንሸዋረረ ሎጂክ አንድ ወዳጄ ያጫወተኝን የአንድ ነፈዝ ሰዉ ታሪክ አስታወሰኝ፡፡ ይሄ ነፈዝ አንድ ቀን ስለዝምብ መመራመር ጀመረ አሉ፡፡ መጀመሪያ የዝምቧን አንድ ክንፍ ቆረጠዉ፡፡ ከዚያም እጁን እያወናጨፈ፣ ድምጽ አዉጥቶ ዝምቧን “እሽሽሽሸ…..” ማለት ጀመረ፡፡ አንድ ክንፏን ያጣችዉ ዝንብ ወንከር ወንከር፣ ደፍ ደፍ እያለች ለመብረር ሙከራ ማድረግ ጀመረች፡፡ ግን አልቻለችም፡፡ ጅሉ ሳይንስቲት ምርምሩን ቀጠለ፡፡ ሁለተኛዉን ክንፏንም ቆረጠዉ፡፡ አሁንም እንደመጀመሪያዉ እጁን እያቃጣ ዝምቧን “እሽሽሽሽ ይላት ጀመር፡፡ ሁለቱንም ክንፏን ያጣችዉ ያቺ ዝንብ አሁን ከነጭራሹ መብረር አልቻለችም ነበር፡፡ እናም ነፈዙ ተመራማሪ እንዲህ ሲል ደመደመ፡፡ “ዝምብ ሁለት ክንፏ ከተቆረጠ ጆሮዋ አይሰማም!!” እንግዲህ ዝምቧ መብረር ያልቻለችዉ ክንፏ ስለተቆረጠ ሳይሆን እሽሽሽሸ ስትባል ጆሮዋ ባለመስማቱ ነዉ፡፡ ጆሮዋ ቢሰማ ኖሮ እሽሽሽሽሽ ሰትባል ትበር ነበር ነዉ ሎጂኩ፡፡
የአቦይ ስብሃት ድምዳሜም ይሄዉ ነዉ፡፡ ዝምብ ሁለቱም ክንፏ ከተቆረጠ ጆሮዋ አይሰማም እያሉን ነዉ፡፡ የዶ/ር አብይን ጅምር አስተዳደር ለመደገፍ ከጫፍ እስከ ጫፍ ሠልፍ የወጣዉ የኢትዮጵያ ህዝብ፣ ከአብይ መንግስት ጋር ቅራኔ ስላለዉ ነዉ ብሎ መደምደም ዝምብ ሁለቱም ክንፏ ከተቆረጠ ጆሮዋ አይሰማም ብሎ ድምዳሜ ላይ ከመድረስ የተለዬ አይደለም፡፡ ይሄ አባባል እነዚህ የህወሃት ሰዎች በአእምሮ ልምሻ ከመጠቃት አልፈዉ፣ የለየለት እብደት ዉስጥ መግባታቸዉን የሚያረጋጥ ነዉ፡፡ ህወሃት ላለፉት 27 ዓመታት ሲጠቀምበት ኖረዉ ይሄ ሎጂኩ፣ ዛሬም አብሮት አለ፡፡
አንድ ሰሞን የህወሃት ሰዎች ህዝብ….ህዝብ ማለት ሲያበዙ ግርም፣ ድንቅ ብሎኝ አንዱ ወዳጄን “ህወሃት ግን ህዝብ የሚለዉ ማንን ነዉ?” ስል ጠየኩት፡፤ ወዳጄም ፈጠን ብሎ “ሆዱን ነዋ! ህወሃት ከሆዱ ሌላ ምን ህዝብ አለዉ!!” ብሎ አንጀቴን አራሰዉ፡፡ እዉነት ነዉ!! ህወሃት ህዝብ የሚለዉ ሆዱን ብቻ ነዉ፡፡ ከአብይ አስተዳደር ጋር ያቆራረጠዉም ይሄዉ ህዝቤ የሚለዉ ሆዱ ነዉ፡፡ እናም ሆዳቸዉን እንደ ህዝብ የቆጠሩት የህወሃት ሰዎች፣ ህዝብና የአብይ አስተዳደር የማይታረቅ ቅራኔ ዉስጥ ገብተዋል ሲሉ የሰማናቸዉ ሆዳቸዉን እንደ ህዝብ በመቁጠራቸዉ ብቻ ነዉ!! በዚህ ስሌት መሰረት ህወሃቶች እዉነት ተናግረዋል ማለት እንችላለን፡፡
ይሁን እንጂ አዛዉንቱ እንዳሉት የአብይ አስተዳደር እና የኢትዮጵያ ህዝብ አንድም ቅራኔ የለበትም፡፡ ምንአልባት አገር ወዳዱ የኢትዮጵያ ህዝብ በአብይ አስተዳደር ቅር የሚሰኘዉ እነዚህን እዚህና እዚያ እሳት እየጫሩ ያሉትን ጭራቅና ነብሰ በላ የህወሃት ባለስልጣናት ከያሉበት ለቃቅሞ ራሳቸዉ ከገነቡት እስር ቤት ዉስጥ ባለማጎሩ ብቻ ነዉ፡፡ እነ አቦይ ስብሃት ግን በተለመደዉ ሎጂካቸዉ “ዝምብ ሁለት ክንፏ ከተቆረጠ ጆሮዋ አይሰማም!!” ብለዉ ሊያሳምኑን ይዳክራሉ፡፡
ያገሬ ሰዉ “የጠላ ጥርሰ ነጭ ብሎ ይሳደባል” ብሎ ይተርታል፡፡ ህወሃቶች በጥቂት ሳምንታት ዉስጥ ድባቅ የመታቸዉን የዶ/ር አብይን አስተዳደር፣ የሚነቅሱለት ህጸጽ ቢያጡ ጥርሰ ነጭ ብለዉ እየሰደቡት ይገኛሉ፡፡ ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያዉያን ወገኖቹን አብዝቶ የሚወደዉና “ፈጣሪ ኢትዮጵያንና ህዝቦቿን አብዝቶ ይባርክ” ብሎ ሰርክ የሚቀድሰዉ ዶ/ር አብይ በህወሃቶች ጸረ ኢትዮጶያዊ ተደርጎ ሲፈረጅ ስንሰማ የጠላ ጥርሰ ነጭ ብሎ የመሳደቡን እዉነታ አረጋግጦልናል፡፡ ኢትዮጵያዉያን የምንመኘዉን መሪ ዛሬ አግኝተናል!!
ቆይ…..ቆይ “ከታሪክ የምንማረዉ ከታሪክ ያለመማራችንን ነዉ” ያለዉ ማን ነበር? ማንም ይበለዉ ማንም አባባሉ ቱባ እዉነት አምቆ ይዟል፡፡ እንደ ህወሃት ያለ ከታሪክ ፈጽሞ መማር የማይችል ጅላጅል ድርጅት ግን ምድር ላይ ተፈልጎ አይገኝም፡፡ ከሌላዉ ታሪክ ያለመማሩ አንድ ነገር ነዉ፡፡እንዴት ሠዉ ከራሱ የዉድቀት ታሪክ መማር ያቅተዋል? ዛሬም ከዉድቀት ታሪካቸዉ ሳይማሩ “ዝምብ ሁለት ክንፏ ከተቆረጠ ጆሮዋ አይሰማም!!” ሲሉ ማላዘን ምን የሚሉት ፈሊጥ ነዉ? ለነገሩ ህወሃት ከታሪክ ለመማር ከረፈደባት ቆይቷል፡፡
ደስ ሚያሰኘዉ ነገር፣ ትናንት በጠመንጃ ሩምታ የሃሳብ ነጻነትን ለመከላከል ስትደክም የኖረችዉ ህወሃት፣ አሁን ደግሞ በመቀሌዉ ስብሰባ ላይ የሃሳብ ነጻነትን በጭብጨባ ሩምታ ለመከላከል ስትሞክር ለመታዘብ በቅተናል፡፡ እርግጥ ነዉ ይህ የህወሃት እመርታ የሚያበረታታ ነዉ፡፡ እነሆ ህወሃትም ጊዜ ከዳትና ከጠበንጃ ሩምታ ወደ ጭብጨባ ሩምታ ተሸጋገረች፡፡ ነገ ደግሞ በጭበጨባና በእልልታ ወደመቃብሯ ታዘግማለች፡፡
ዶ/ር አብይ በትረ ስልጣናቸዉን በጨበጡ በጥቂት ሳምንታት ዉስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ከፓርላማ አባላት ለተነሱ ጥያቄዎች መልስ በሰጡበት ወቅት “የፖለቲከኞቻችን ችግር ነገር ሲሞትና ነገር ሲድን ያለማወቃቸዉ ነዉ!!” ብለዉ መናገራቸዉን አስታዉሳለሁ፡፡
አዎ! የህወሃት ባለስልጣናት ትልቁ ችግራቸዉ ይሄዉ ነዉ፡፡ ነገር ሲሞትና ነገር ሲድን አያዉቁም፡፡ አሁን የህወሃት ነገር ሞቷል!! የቀረዉ ግብአተ መሬቱ ነዉ፡፡ ይሄም በቅርቡ በደማቅ ስነስርአት ይፈጸማል ብለን እናምናለን፡፡ የወጣቱ አምዶም ገብረ ስላሴ ድፍረት የተሞላበት የቅርብ ጊዜ ንግግር፣ በህወሃት መቃብር ላይ አረና የተባለ የወጣቶች ፓርቲ አብቦ በመዉጣት፣ የትግራይን ህዝብ ከህወሃት ጥፋት ይታደጋል የሚል ጽኑ እምነት እንዲኖረኝ አስችሏል፡፡ ያኔ እኛም ከህወሃት “ዝምብ ሁለት ክንፏ ከተቆረጠ ጆሮዋ አይሰማም!!” ሎጂክ እንገላገላለን፡፡ ብራቮ አምዶም!! ብራቮ!!
SBS Language | ቀ.ሚ.ነበር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ም/ ቀ. ሚ. ደመቀ መኮነንን ሚ. ወጻኢ ኢትዮጵያ ገዱ ኣንዳርጋቸውን መከላኸልቲ ምስክርነት ሎሚ ሰኑይ ክህቡ ብአቶ በረከት ስምዖን ተረቑሖም።
ቀ.ሚ.ነበር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ም/ ቀ. ሚ. ደመቀ መኮነንን ሚ. ወጻኢ ኢትዮጵያ ገዱ ኣንዳርጋቸውን መከላኸልቲ ምስክርነት ሎሚ ሰኑይ ክህቡ ብአቶ በረከት ስምዖን ተረቑሖም።
ኣርእስታት፡ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምስ ፕረዚደንት ሶማልያ መሓመድ ዓብዱላሂ ስሉሳዊ ስምምዕ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያን ሶማልያን ክድንፍዕ ተሰማሚዖም።ሓካይም ቻይና ንኣዒንቲ ልዕሊ 1200 ኤርትራውያን ሓኪሞም።ቀዳማይ ሚንስትር ነበር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ምክትል ቀዳማይ ሚንስትር ደመቀ መኮነንን ሚንስትር ጉዳይ ወጻኢ ኢትዮጵያ ገዱ ኣንዳርጋቸውን መከላኸልቲ ምስክርነት ሎሚ ሰኑይ ክህቡ ብአቶ በረከት ስምዖን ተጸሪሖም።ሚንስትር ጉዳይ ወጻኢ ገዱ ኣንዳርጋቸው ግን ኣብ ኣሜሪካ እዮም ዘለዉ።ካብ ዩኒቨርሲቲ ዝተጨወዩ ተምሃሮ መንግስቲ ኢትዮጵያን ወለዲ እቶም ግዳያትን የዋጥጥ።
ቀ.ሚ.ነበር ሃይለማርያም ደሳለኝ፣ ም/ ቀ. ሚ. ደመቀ መኮነንን ሚ. ወጻኢ ኢትዮጵያ ገዱ ኣንዳርጋቸውን መከላኸልቲ ምስክርነት ሎሚ ሰኑይ ክህቡ ብአቶ በረከት ስምዖን ተረቑሖም። 13/01/2020 05:19 ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ የቻይና የምርት ስም HST የሞዴል ቁጥር-HST-RV ቁሳቁስ-የመጫኛ የሙቀት መጠን የመካከለኛ ሙቀት ግፊት ከፍተኛ ግፊት ኃይል PNEUMATIC ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ የቻይና የምርት ስም HT-TV የሞዴል ቁጥር HST-RV ቁሳቁስ-የመጫኛ የሙቀት መጠን የመካከለኛ ሙቀት ግፊት ከፍተኛ ግፊት ኃይል PNEUMATIC ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ የቻይና የምርት ስም HS ጥቅም ላይ ይውላል-የአሸዋ ፍንዳታ ማሽን አቅርቦት ችሎታ 500 በወር የማሸጊያ እና የመላኪያ ማሸጊያ ዝርዝሮች የካርቶን ፖርት ኒንግቦ መሪ ጊዜ:
የሰሜንና የደቡብ ኮርያ ተደራዳሪዎች በዩናይትድ ስቴትስ ከሚመራ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዕዝ ጋር ሆነው ዛሬ የመጀመሪያ ንግግር እያካሄዱ ናቸው። ሁለቱን ኮርያዎችን በሚለየው ከባድ ምሽግ ባለበት ቦታ ውስጥ ከወታደራዊ እንቅስቃሴ ነፃ በሆነው ቀጠና ነው የተሰበሰቡት።
የሰሜንና የደቡብ ኮርያ መሪዎች ባለፈው ወር ሦስተኛ ስብሰባ ባካሄዱበት ወቅት የጣምራ ፀጥታ ቀጠና የተባለውን እአአ በ1953 የኮርያው ጦርነት ሲያበቃ ሦስቱ ወገኖች ሲቆጣጠሩት የቆየውን ቦታ ከወታደራዊ ይዘት ለማፅዳት ተስማምተዋል። የማፅዳቱ ተግባር እስከ ታኅሣስ ወር ድረስ ባለው ጊዜ ውስጥ እንዲከናወን ይጠበቃል። የተቀበሩ ፈንጂዎችን ማስወገድ፣ የጥበቃ ኬላዎችን ማንሳት፣ የሥለላና ሌሎች ወታደራዊ ዕቃዎችን ማራቅ ያካተተ ነው።
ቅዱስ ቂርቆስ እድሜው የሦስት አመት ሳለ እናቱ ቅድስት እየሉጣ ከሮሜ ወደ ሌላ ሃገር ሸሽታ ይዛው ሄደች በዚያም የሸሸችውን መኮንኑን አገኘችው። የሚያውቋትም ሰዎች ሸሽታ እንደመጣች ስለተረዱ ለመኮንኑ ነገር ሰሩባት። መኮንኑም ወደ እርሱ አስጠራትና ስለ አምልኮ ጠየቃት። ቅድስት እየሉጣም መኮንን ሆይ፡ እድሜው ሦስት አመት የሆነው ሕፃን አለ አማልክቶችህን ማምለክ መልካም እንደሆነ ወይም እንዳልሆነ ያስረዳን ዘንድ እርሱን ጠይቅ አለችው። ሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስም ወደ አለበት ጭፍራውን ልኮ ወደ እርሱ አስመጣው ሕፃኑንም ፊቱ ብሩህና ደስተኛ እንደሆነ አየውና አንተ ደስተኛ ሕፃን ሆይ እንዴት ነህ አለው። ሕጻን አዱስ ቂርቆስም መለሰለት እንዲህም አለው። አዎ እኔ በጣም ደስተኛ ነኝ ደስታየም ተጠብቆልኛል ላንተ ግን ኅዘንና ለቅሶ ጥርስ ማፋጨትም ነው መጽሐፍ ቅዱስም ለዝንጉዎች ተድላ ደስታ የላቸውም ብሏልና አለው። እግዚአብሔር አምላክ ኃይልንና ንግግርን ሰጥቶታልና በዚያ ለተሰበሰቡት ሰዎች እስኪደነግጡ ድረስ ብዙ ተናገረ። ሕፃን ቅዱስ ቂርቆስም ንጉሱን መኳንንቱንና ጣኦታቱን ረገማቸው ከብርታቱም የተነሳ አደነቁ። መኮንኑም በአፈረ ጊዜ በየአይነቱ በሆነ ስቃይ፡ ታላላቆች አንኳ የማይችሉትን ታላቅ አስጨናቂ የሆነ ስቃይን አሰቃየው። እናቱ ቅድስት እየሉጣንም ከ እርሱ ጋር እንደ እርሱ በጣሙን አሰ ቃያት። እግዚአሔብሔር ግን ያለ ምንም ጉዳት ያነሳቸው ነበር። ብዙዎች አህዛብም ይህን አይተው አደነቁ ክብር ይግባውና በጌታችን በመድሃኒታችን በኢየሱስ ክርስቶስ አምላክነት አምነው በሰማእትነት ሞቱ የሰማእትነትንም አክሊል ተቀበሉ። በሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስ ላይም የመንፈስ ቅዱስ ጸጋ አደረበት። ታላላቅ ድንቅ ተአምራቶችንም ያደርግ ነበር። ብዙዎች በሽተኞችንም ያድናቸው ይፈውሳቸው ነበር። ይህንን ያየ መኮንን በታላቅ የናስ ጋን ውስጥ ውሃ ጨምረው በ እሳት ያፈሉት ዘንድ አዘዘ። የፍላቱም ድምጽ እንደ ክረምት ነጎድጓድ ሆነ ድምጹም በጣም ያስተጋባ ነበር። ይህን ያየችና የሰማች እናት ቅድስት እየሉጣም ፍርሃትና የሃይማኖት ጉድለት ታየባት። ሕፃኑ ቅዱስ ቂርቆስ ግን እናቱ ቅድስት እየሉጣን ሁኔታዋን አይቶ ወደ አምላኩ እግዚአብሔር ጸለየ። ያን ጊዜ ልዑል እግዚአብሔር ልቧን ወደ ሰማይ አሳርጎ ለቅዱሳን ሰማዕታት የተዘጋጁ የብርሃን ማደሪያዎችን አሳያት። ቅድስት እየሉጣም እንደገና በሃይማኖቷ ጸናች። እግዚአብሔር አምላኳንም አመሰገነችው። ልጇን ሕፃኑን ቅዱስ ቂርቆስንም ልጄ ሆይ አንተ ከ እንግዲህ አባቴ ነህ እኔም ልጅህ ነኝ አለችው። ቅድስት እየሉጣም ለልጇ ያች የተወለድክባት እለት ቀኗ የተባረከችና የተቀደሰች ናት አለችው። የመኳንንቱ ጭፍሮችም እሳት ወደ አለበት ጋኖች ውስጥ ቅዱስ ቂርቆስንና እናቱን ቅድስት እየሉጣን በጨመሯቸው ጊዜ የውሃው ፍላት ወደያውኑን ቀዘቀዘ። ከ እግዚአብሔር የታዘዘ የመላእክት አለቃ ቅዱስ ገብርኤል ከሰማይ ወርዶ የ እሳቱን ኃይል አቀዝቅዞታልና። ይህን ያየ መኮንን ሥጋቸው ተቆራርጦ እስከሚወድቅ ድረስ በመቃጥን ውስጥ አድርገው አንዲጎትቷቸው አዘዘ። ከ እግዚአብሔርም የታዘዘ መልአክ ቅዱስ ገብርኤል አዳናቸው። መኮንኑም በታላቅ ስቃይ ያሰቃያቸው ዘንድ አስቦ እስኪመክር ድረስ በወህኒ ቤት ዘጋባቸው። በዚህን ጊዜ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ሕጻኑ ቅዱስ ቂርቆስን አረጋጋው አጽናናው። ስሙን ጠርተው መታሰቢያ ለሚያደርጉለትም በረከትን እንደሚያገኝ ቃል ኪዳን ሰጠው ። እግዚአብሔር አምላካችን የሕጻኑ ቅዱስ ቂርቆስና የእናቱ የቅድስት እየሉጣን በረከታቸውንና ረድኤታቸውን ያድለን አሜን። እንኳን ቅዱስ ገብርኤል በዓል አደረሳችሁ!!!
በመሆኑም ሁላችንም ለመጨፈር እሷ እማሆይ መከታተል እና ለማግኘት የመጫወት ረጅም ጥቁር ፀጉር እና ረዥም ቅልጥሞች ጋር በእኛ ይወደው ናቸው የፍትወት ለሀብታሞች. እማሆይ ሳይጨርሱ እና የማይገኙ ጭፈራ ያስደስተዋል. እሷ ላይ-ደረጃ ነፃነት እና እምነት ግኝት ራቁት እሷን ያቀርባል እና እሷ ምስል በሕይወቷ ጋር ሌሎች ነገሮችን ማድረግ አይችልም ያስደስታታል, ለ ጥቂት ግዜ በዚያን ቅፅበት. እማሆይ ይሁን እንጂ አንድ የጡረታ ያካትታል. ይሁን እንጂ አሁን ለ, እማሆይ ብቻ ሞቃት ያስገባዎታል ለእናንተ የግል ማሳያ ማቅረብ እፈልጋለሁ!
የደቡብ አፍሪካ የኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪ በብሔራዊ መቆለፊያ ውጤቶች መጎዳቱን ቀጥሏል ፡፡ ያልተጠበቁ መዘግየቶች እና ረብሻዎች የግንባታ ወጪዎችን እንዲጨምሩ ምክንያት ሆኗል ፣ ይህም ለሁለቱም አልሚዎችም ሆነ ለመጨረሻ ተጠቃሚዎች አንኳኳ ውጤት አስገኝቷል ፡፡ ወጭዎችን ለማቃለል እና የተሻለ እና ቀጣይ ዘላቂ የወደፊት ተስፋን ለመገንባት የኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪ ባለሙያዎችን አረንጓዴ አቀራረብን መከተል እንዲያስቡ የሚያበረታታ የዓለም አረንጓዴ ህንፃ ሳምንት ከመስከረም 21 እስከ 25 ይጀምራል ፡፡
ግንባታውን የበለጠ ተመጣጣኝ ለማድረግ አልሚዎች በግንባታቸው ውስጥ የሚሳተፉትን እያንዳንዱን የመስመር ዕቃዎች በመመልከት የካፒታል እና የሥራ ማስኬጃ ወጪዎችን እንዴት መቀነስ እንደሚችሉ መጠየቅ አለባቸው ፡፡ ገንቢዎች የአረንጓዴ ግንባታ ልምዶችን በመተግበር የህንፃውን ጊዜ በ 40% ሊቀንሱ ይችላሉ ፣ ይህም በሌሎች ተጓዳኝ ወጭዎችን በከፍተኛ ሁኔታ የመቀነስ ውጤት አለው ፣ በአንዳንድ ሁኔታዎች እስከ 13% ድረስ ፡፡ እስታግ አፍሪካዊ.
በመላው አገሪቱ ለተማሪ መኖሪያ ቤቶች ግንባታ የፈጠራ ሕንፃ ግንባታ ቴክኖሎጂን (አይቢቲ) በመጠቀም ፣ STAG አፍሪካን በማሞቅና በማቀዝቀዝ ወጪን በ 70% ቀንሷል ፡፡ IBT ቀላል ክብደት ያላቸውን የብረት አሠራሮችን የሚጠቀም ከጡብ እና ለሞርታር ህንፃዎች አረንጓዴ አማራጭ ነው ፣ ከጣቢያው አስቀድሞ ተዘጋጅቷል ፡፡ ይህ የግንባታ ቆሻሻን ከ 25% ወደ ህንፃ ብዛት ከ 0.1% በታች ያደርገዋል ፡፡ የአረብ ብረት ፍሬም ራሱ 83% እንደገና ጥቅም ላይ የዋለ ሲሆን አጠቃላይ ውጤቱም ከባህላዊ ጡቦች እና ከሞርታር ያነሰ ዋጋ ያለው የካርቦን-ገለልተኛ የግንባታ ሂደት ነው ፡፡
“ተመጣጣኝ እና ዘላቂነትን ለማሳካት የመጀመሪያው - እና ቀላሉ - እርምጃ ኃይል ቆጣቢ በሆነ ዲዛይን ነው ፡፡ የፀሐይ ፓነሎች ፣ ግራጫ ውሃ ስርዓቶች እና ኢነርጂ ቆጣቢ የ LED አምፖሎች የአሠራር ወጭዎችን እና ተፅእኖን ለመቀነስ ይረዳሉ ፣ ግን እነዚህ በተፈጥሮ ውስጥ አረንጓዴ ከሆነው ግንባታ ጋር ሲጣመሩ በጣም ውጤታማ ናቸው - እንደገና ጥቅም ላይ የዋሉ ቁሳቁሶችን ከመጠቀም ጀምሮ እስከ ተመራጭ የግንባታ አቅጣጫ እና የተፈጥሮ አየር ማስወጫ ድረስ ፡፡ ፣ የተቋቋመ አርክቴክት እና የከተማ ዲዛይነር ፡፡
የአረንጓዴ ህንፃ ጥቅሞች ከኢኮኖሚ እና ከአከባቢው የዘለሉ መሆናቸውን የአለም ግሪን ህንፃ ምክር ቤት አስታወቀ ፡፡ የተሻሻለው የውስጥ አከባቢ ጥራት ከአየር ማናፈሻ ፣ ከሙቀት እና ከብርሃን ቁጥጥር ፣ ከተፈጥሮ ብርሃን አጠቃቀም እና መርዛማ ቁሳቁሶች ባለመገኘታቸው የተሻሻሉ የህንፃዎች ጤና ፣ ምቾት እና የጤንነት ሁኔታ ያስከትላል ፡፡ በድህረ-ኮቪድ ዓለም ውስጥ እነዚህ ምክንያቶች ችላ ሊባሉ አይችሉም ፡፡
አገሪቱ ኢኮኖሚውን እንደገና ለመክፈት ወደ ፊት እያየች ባለችበት ፣ በዘላቂነት እና በአረንጓዴ መፍትሄዎች የሚመራ አረንጓዴ መልሶ ማገገም ለማካሄድ ከዚህ በፊት ታይቶ የማያውቅ አጋጣሚ አለን ፡፡ ነገሮችን እንደ ሁልጊዜ እንዳደረግናቸው ከመሞከር ይልቅ የግንባታውን ኢንዱስትሪ ከፍ የሚያደርጉ እና ፕላኔቷን እንዲሁም የወደፊቱን ትውልዶች የሚጠብቁ ወደ ተሻሉ አረንጓዴ መፍትሄዎች መፈልሰፍ ያስፈልገናል ብለዋል ፡፡
የተማሪ ቤቶችን በማጎልበት ከ 10 ዓመት በላይ ተሞክሮ ጋር ፣ ‹እስታግ አፍሪካ› በአፍሪካ ውስጥ እጅግ በጣም አረንጓዴ የሆነውን መኖሪያ የሆነውን ንኮሲ ጆንሰን ቤትን ጨምሮ በመላው ደቡብ አፍሪካ ከ 3 000 በላይ አልጋዎችን አስረክቧል ፡፡ ለካምፓስ ልማት ያላቸው አጠቃላይ አቀራረብ በማኅበረሰብ ፣ በተለዋጭነት ፣ በቴክኖሎጂ ፣ በዘላቂነት ፣ በፈጠራ ፣ በተመጣጣኝ ዋጋ ፣ በስራ ዕድል ፈጠራ እና በለውጥ መርሆዎች ይመራል ፡፡
የዐቃብያነ ሕግ አስተዳደር ዋና ጉባኤ ጽ/ቤት ተጠሪነቱ ለአስተዳደር ጉዳዮች ዘርፍ ሆኖ በስሩ የዐቃቤያነ ሕግ አስተዳደር ቡድን ይዞ የተደራጀ ሲሆን የሚከተሉት ዋና ዋና ተግባራት ይኖሩታል:-
2. ብቃት ያላቸዉ ዐቃቤያነ ሕግ ለመሳብና ያሉትን ለማቆየት የሚያስችል ስትራቴጂዎችን በመቅረጽ ለሚመለከተዉ አካል አቅርቦ በማፀደቅ ስራ ላይ እንዲዉል ክትትል ያደርጋል፣
3. የዐቃቤያነ ሕግ የስራ የምዘና ሥርዓት ከሚመለከታቸዉ አካላት ጋር በመሆን ይቀርፃል፣ በየወቅቱ እንደመዘኑ ይከታተላል፣ ዉጤቱን ከማህደርታቸው ጋር እናዲያያዝ ያደርጋል፣
5. ከጉባኤዉ ጋር በመሆን ለተቋሙ የሚያስፈልጉ ዐቃቤያነ ሕግ የስራ መደብ አይነት፣ ብዛትና ተፈላጊ ችሎታ ሰነድ ያዘጋጅል፣ ለሚመለከተዉ አካል አቅርቦ በማፀደቅ ስራ ላይ እንዲዉል ክትትል ያደርጋል፣
6. ከዘርፉ ምክትል ጠቅላይ አቃቤ ሕግ ጋር በመነጋጋር ክፍት የሥራ መደቦችን በመለየት እንደ አስፈላጊነቱ ዐቃቤያነ ሕግ በደረጃ ዕድገት፣ በቅጥር፣ በዝውውር እንዲሟሉ ያደርጋል፣
8. ለዐቃቤያን ሕግ አስተዳደር ዋና ጉባዔው የሴክሬታሪያት አገልግሎት ይሰጣል፣ በጉባኤው የተወሰኑ ውሳኔዎችን እና ቃለ-ጉባኤዎችን አደራጅቶ ይይዘል፣ በጠቅላይ ዐቃቤ ሕጉ የፀደቁትን ውሳኔዎችን አፈፃፀም ይከታተላል፣
10.ከሚመለከታቸው አካላት ጋር አዲስ ለሚቀጠሩ ዐቃብያነ ሕግ የስራ የማስተዋወቂያ ስልጠና (Inducation) እንዲሁም ተግባር ተኮርና ሙያ ብቃት ማረጋጫ የቅድመ ስራ ስልጠና እንዲወስዱ ያደርጋል፣
11.ከሚመለከታቸው የስራ ክፍሎች ጋር በመሆን ለዐቃቤያነ ሕግ የአጭር፣ የመካከለኛ እና የረዥም ጊዜ እንዱሁም የስራ ላይ ስልጠና እንዱያገኙ ሁኔታዎችን ያመቻቻል፣
12.የዐቃቤያን ሕግ ደህንነትና ጤንነት እንዲጠበቅ ለሠራተኞች ተስማሚና ምቹ የሥራ አካባቢ እንዲፈጠር በሥራ አካባቢ የሚኖሩ ችግሮችን በመዳሰስ የመፍትሔ እርምጃ በማቅረብና በማስወሰን ተግባራዊ ያደርጋል፤
19.የስራ ክፍሉ ተግባራት የሚመሩበትን መመሪያዎች እንዲዘጋጁ ያደርጋል ፣ሲፀድቁም በአሰራሩ መሠረት መፈጸማቸውን ያረጋግጣል ፣ በየጊዜው እንዲሻሻሉ ሃሳብ ያቀርባል፤
20.በስራ ክፍሉ ያሉ ባለሙያዎችን የክህሎት ክፍተት ለይቶ አቅማቸው የሚገነባበትን ስልጠናና ትምህርት እንዲያገኙ ያደርጋል፤የስራ ክፍሉን ሰራተኞችን የስራ አፈፃፀም ይመዝናል፤
24.የስራ ክፍሉን የስራ አፈፃፀም ይከታተላል፣ ይገመግማል፣ ሪፖርት ይቀበላል ፣ ግብረ መልስ ይሰጣል፣ የስራ አፈጻጸም ሪፖርት አዘጋጅቶ በወቅቱ ለሚመለከታቸው አካላት ያቀርባል፣
26.የዳይሬክቶሬቱ ሠራተኞች በተቀመጡ እሴቶች መሠረት በስነምግባር እና በባለቤትነት ስሜት እንዲሰሩ እና ውጤታማ እንዲሆኑ የኮቺንግ (Coaching) ሥራ ያከናውናል፣ በስራ ክፍሉ ያሉትን ሰራተኞች በስነምግባር እንዲገነቡ ያደርጋል፣ ጥሰት ሲፈፀም ተጠያቂነት እንዲሰፍን ያደርጋል፤
ኩነታት ሃለዋት ሃገርና ካብ ዝሓመቐ ናብ ኣዚዩ ዝኸፍአ መድረኽ ኣብ ዝሰጋገረሉ ዘሎ እዋን ብምዃኑ፡ ነዚ ኣብ ግምት ብምእታው ምክትል ኣቦ መንበር ፈጻሚ ቤት ጽሕፈት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣቶ የውሃንስ ኣስመላሽ፡ ብሓፈሻ ንህልው ኩነታት ሃገርና ብፍላይ ክኣ ንህልው ኩነታት ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ኣመልኪቱ ሰፊሕ መግለጽን መብርህን ክህብ ስለ ዝኾነ፡ ኩሉ ደላዪ ፍትሒ ኤርትራዊ ኣብዚ ተዳሊዩ ዘሎ ህዝባዊ ኣኼባ ንኽሳተፍ ብኽብሪ ንዕድም ኣኼባ ዝግበረሉ ቦታ፣
ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት UNHCR ካብቶም ኣብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝጠሓሉ ኣስታት 700 ስደተኛታት እቶም ኣስታት 350 ኤርትራውያን’ዮም ክብል ምግላጹ ንመንግስቲ ኤርትራ ኣቖጢዕዎ።
ድሕሪ’ዚ ናይ UNHCR መግለጺ፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ኣብ ኣስመራ ንዝርከብ ወኪል ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ብምጽዋዕ፣ ብዛዕባ ኤርትራ ግጉይ ሓበሬታ ተመሓላልፉ ኣለኹም ክብል ከምዝተቓወሞ ዲፕሎማስያውን ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ኣስመራ ሓቢሮም።
ሚኒስተር ዑስማን ሳልሕ ኣብቲ ብሓሙስ 23 ሚያዝያ ድሕሪ ቀትሪ ምስ ወኪል UNHCR ዘካየዶ ዝርርብ፣ ዝበዝሑ ኢትዮጵያውያንን ዜጋታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ኣብ ኤውሮጳ ዑቕባ ንምርካብ ኤርትራውያን ኢና ከምዝብሉ ከረድኦ ምፍታኑ’ውን እቶም ምንጭታት ጠቒሶም።
ውዲት ሃገራት ምዕራብ ኣንጻር ኤርትራ እቲ ኣውራ ጠንቒ ኮይኑ ምህላዉ ዝጠቐሰ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ UNHCR’ውን ኣካል እዚ ውዲት እዚ ብምዃን ዘይተረጋግጸ ሓበሬታ እናዘርግሐ ምስሊ ኤርትራ የጸልም ምህላዉ ነቒፉ።
ወኪል UNHCR ኣብ ኤርትራ ብወገኑ፣ መንግስቲ ኤርትራ ዘለዎ ነቐፌታ ጄነቫ ናብ ዝርከብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ከብጽሕ ምዃኑ ብምጥቃስ፣ እቲ ትካል ስደተኛታት ኣብ ሰኣዊ ውልቅላ ስደተኛታት ዘተኩር ደኣ’ምበር ዝኾነ ፖለቲካዊ ዕላማ ስለዘይብሉ፣ ንኤርትራ ንምጽላም ዝሰርሓሉ ምኽንያት ከምዘየለ ምርግጋጹ እቶም ነዚ ሓበሬታ’ዚ ናብ ሬድዮ ኤረና ዝልኣኹ ዲፕሎማስዊ ምንጭታት ገሊጾም።
ኣብ መንጎ ተወከልቲ ተቓወምቲን መሰጋገሪ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን ዝካየድ ልዝብ ንዝሓለፈ ሰለስተ መዓልታት ደው ምባሉን ብሰልፈኛታት ኣብ ጎደናታት ዋና ከተማ ካርቱም ዝተነብሩ ዕንቕፋታት እንተተላዕሉ’ውን ሰልፈኛታት ግን ካብ ትማሊ ሰንበት ጀሚሮም ነቲ ኮፍ ናይ ምባል አድማ ቀጺሎሞ ኣለው።
ኣዋጅ ሓይልታት ናጽነትን ለውጢን ዝተባህለ ሕብረት ተቓወምቲ ወታሃደራዊ መሪሕነት’ታ ሃገር ኣብ ሲቪላዊ መሪሕነት’ታ ሃገር “ዝተወሰነ መዝነት ክህልዎ ኣለው” ብምባሎም ምስ ወታሃደራዊ መሰጋገሪ ቤት ምኽሪ’ታ ሃገር ኣብ ስምምዕ ክበጽሑ ዘይምኽኣሎም ይፍለጥ።
ሓደ ካብ ሰልፈኛታት መሃነድ ሑሴን ህዝቢ ንናይ 30 ዓመታት መሪሕነት ዑመር ኣልበሽርን ዝሰዓበ ናይ ተቓውሞ ኣዋርሕ “ብትዕግስቲ” ሓሊፉ’ዩ ስለዚ ዕላም ክሳብ ዝወቕዕ ተቓውምኡ ክቕጽል’ዩ ኢሉ።
ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አህመድ የመከላከያና የደህንነት አደረጃጀት ህገመንግስቱ ላይ እንደተቀመጠው ባለፉት ሁለት አሰርታት ህዝብን ከማገልገል ይልቅ የወገንተኝነት ፖለቲካ ውስጥ እንደነበሩ ባለፈው ለፓርላማ ንግግር ሲያደርጉ አመላክተው ነበር።
ቀጥሎም የእነዚህ ተቋማት አሰላለፍ ከመንግስትና ከስርዓት ጋር የሚቀያየር ሳይሆን ወገንተኝነታቸው ለህዝብና ለሃገር ይሆን ዘንድ ማሻሻያ እንደሚደረግባቸውም ተገልጿል።
ይህን ተከትሎም የመከላከያ ሰራዊት ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም የነበሩት ጀነራል ሳሞራ የኑስ በጀኔራል ሳአረ መኮንን፤እንደሁም የቀድሞ የብሄራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ዋና ዳይሬክተር አቶ ጌታቸው አሰፋ በጀነራል አደም ሞሃመድ መተካት ሊደረግ የታሰበው ማሻሻያ ጅማሮ ተደርጎ ሊታይ ይችላል።
ማሻሻያ ይደረግ ሲባል ከሚነሱ መሰረታዊ ጥያቄዎች መካከል ላለፉት ሁለት አሰርታት ከወገንተኝነት ፖለቲካ የፀዱ አልነበሩም የተባሉት የመከላከያና ደህንነት ተቋማትን ከዚህ መስመር ማውጣት የሚቻለው በምን አይነት ማሻሻያ ነው? የሚለው ቀዳሚው ነው።
የቀድሞ አየር ሃይል አዛዥ የነበሩት ሜጀር ጀነራል አበበ ተክለሃይማኖት ለቀድሞ ጠቅላይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝ መከላከያ ማሻሻያ እንደሚያስፈልገው የሚያትት ደብዳቤ ፅፈው ነበር።የኢህአዴግ የመጨረሻ መደበቂያ ነው የሚሉት መከላከያም ሆነ ደህንነቱ ላይ ማሻሻያ ማድረግ እንደሚያስፈልግ ዛሬም ጥርጥር የላቸውም።
“መከላከያ የመጨረሻው የኢህአዴግ ምሽግ ነው።ፀረ ህገመንግስት የሆነ መመሪያም ነበራቸው” በማለት አንዳንድ የመከላከያ ባለስልጣናትም ፖለቲካ ውስጥ መግባታቸውንም ይጠቅላሉ።
ማሻሻያው መጀመር ያለበት ረዥም ዓመታትን ያስቆጠረውና ምንም እንኳ ጥሩ ነገሮች ቢኖሩትም በርካታ ችግሮች ያሉበት የአገሪቱ የውጭ ግንኙነትና ደህንነት ፖሊሲን ከማሻሻል መጀመር እንዳለበት ያስረዳሉ።
ሁሌም የለውጥ ሂደት ላይ ለውጥ ደጋፊና ተቃዋሚ እንደሚኖር ሁሉ መከላከያና ደህንነትን በማሻሻል ሂደት ውስም በጥላቻና በዘረኝነት ፀረ ለውጥ ሃይሎች ሊኖሩ እንደሚችሉ ይገምታሉ።
ከሁሉም በላይ አጠቃላይ የማሻሻል ሂደቱ በባለሙያ በቂ ጥናት ተደርጎበት የሚገባበት ለውጥንና የአገሪቱን ወቅታዊ እውነታ ያገናዘበ እርምጃ መሆን እንዳለበትም ያሳስባሉ።
እንኳን እንደ ኢትዮጵያ ባለ ታዳጊ አገር ባደጉ አገራትም የመከላከያና የደህንነት ተቋማት ሁሌም ወደ አንድ ወገን የማዘንበል ነገር የሚታይባቸው በመሆኑ የትኛውም አይነት ሪፎርም ቢደረግ እነዚህን ተቋማት ሙሉ በሙሉ ከወገንተኝነት እንደማያፀዳቸው ያስረዳሉ።
በመፈንቅለ መንግስት ሙከራ ተወንጅለው በእስር የነበሩትና በቅርቡ በይቅርታ የተለቀቁት እንዲሁም ማእረጋቸው እንዲመለስ የተወሰነው ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው ፅጌ መከላከያን ስለማሻሻል ሲታሰብ ዋናው ችግር በወረቀት ላይ የሰፈረው ነገር ሳይሆን በተግባር የሚታየው ነው ይላሉ።
እሳቸው እንደሚሉት በወሳኝ ወታደራዊ ተቋማት መዋቅር ላይ የሚቀመጡት ሰዎች በቅርፅ ደረጃ ህገመንግስቱን መሰረት አድርጎ የህዝብና የሃገሪቱን ጥቅም ታሳቢ ያደረጉ ቢመስልም የመጡበት የፖለቲካ መስመር ተፅእኖ ግን በተጨባጭ የሚታይ እንደሆነ ይገልፃሉ።
በሌሎች አገራት በመከላከያም ይሁን በደህንነት ሰዎች ሲሾሙ ከብቃትና ለስርአት ታማኝ ከመሆን የበለጡ መስፈርቶች እንደሌሉና በኢትዮጵያ ግን ድጋፍ ሰጭው ሃይል ሳይቀር መዋቅሮች ከአንድ ፓርቲ ከህወሃት በወጡ ሰዎች መሞላታቸውን ይጠቁማሉ።
የአየር ሃይል አዛዥ የነበሩትና የብሄራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ዋና ዳይሬክተር ሆነው የተሾሙት ጀነራል አደም መሃመድን ሹመት እንደማሳያ በመውሰድ ቀጣዩን ብለዋል።
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው እንደሚሉት አማራ ወይም ኦሮሞ ብሎ ሾሞ ከሌላ ብሄር የወጣ መሆኑን ለህዝብ ለማሳየት መሞከር መሬት ላይ ያለውን እውነታ የመሸፈን ተፅእኖ ስላለው እርምጃው አደገኛ ነው።
ከላይ እስከ ታች ብቃትን መሰረት አድርጎ ከሁሉም ህዝቦች የተውጣጣ እኩል ውክልናና ስልጣንን የሚሰጥ አካሄድን መከተል ባለው የአገሪቱ ነባራዊ የፖለቲካ ሁኔታ እሳቸው አዋጭ የሚሉት አካሄድ ነው።
እሳቸው እንደሚሉት በፀጥታና ደህንነት ላይ የሚደረጉ ማሻሻያዎች ከሉዓላዊነትም ይሁን ከአገር ውስጥ ፖለቲካ አንፃርም በጥንቃቄ መታይት አለባቸው።በተለይ ደግሞ አካሄዱ አራቱም የኢህአዴግ አባል ድርጅቶች የተነጋገሩበትና የተስማሙበት መሆን ይኖርበታል።
የሚሾሙ ሰዎችም ተቋማቱን የመምራት ብቃት ያላቸው መሆኑን ማረጋገጥ አስፈላጊ ነው።ካልሆነ ግን ውስጣዊ ሽኩቻዎች ተቋማቱ ላይ ተፅእኖ ማድረጋቸው አይቀሬ እንደሚሆን ያስረዳሉ።
ጥቅምት 15 ቀን 2012 ዓ.ም. የጃዋር መሐመድ መንግሥት ወታደሮች [ቄሮዎችን ማለቴ ነው] በዶዶላ የሁለት እኅትማማቾችን ጡት መቁረጣቸውን እነሆ የዐይን ምስክሩ ይናገራል! ይህ ለኔ በግል ከተላከው የጋሞ እናት ጡት መቆረጡን ከሚያሳየው ዘግናኝ ቪዲዮ ተጨማሪ ነው።
በጃዋር መሐመድ መንግሥት ወታደሮች ጡታቸው የቆረጠውና በሁለቱ እኅትማማቾች ላይ የተፈጸመው ጭካኔ ከጡት ቆራጮቹ ወገን ከቆመው ከዐቢይ አሕመድ አገዛዝ ፍትሕ ባያገኝም ወደፊት ትውልድና ታሪክ ይፋረድበት ዘንድ በሰባተኛው ንጉሥ በዐፄ ዐቢይ አሕመድ ዘመነ መንግሥት በተለዋጩ መንግሥት በጃዋር መሐመድ ወታደሮች ጡት መቆረጡን የሚያረጋግጠው ይህ የዐይን ምስክሩ ማስረጃ ለታሪክ ተመዝግቦ ይቀመጣል።
በተስፋዬ ገብረአብን ልብወለድ አኖሌ ላይ የተቆረጠ ጡት ሐውልት ያቆሙትና መቆሙን የደገፉ የኦሮሞ ብሔርተኞች እንዲህ የዐይን ምስክር ማስረጃ ላለው በጃዋር መሐመድ ቄሮዎች ጡታቸውን ለተቆረጡ እኅትማማቾች ሐውልት ያቆሙላቸው ይሆን?
'''ማየ ኣይህ''' ልሳነ [[ግዕዝ]] ሲሆን በ[[አማርኛ]] ደግሞ «'''የጥፋት ውሃ'''» ይባላል። በ[[መጽሐፍ ቅዱስ]] መሠረት ይህ [[የኖህ መርከብ]]፣ የ[[ኖህ]] ቤተሠብና [[የኖህ ልጆች]] ያመለጡበት ጥፋት ዘመን ሆነ። እንዲሁም በዓለም ዙሪያ በተለያዩ እምነቶች ወይም ልማዶች ውስጥ፣ ለምሳሌ በጥንቱ [[ሱመር]]፣ [[ሕንድ]] ወይም በ[[ሜክሲኮ]] ኗሪዎች ልማድ፣ ተመሣሣይ ድርጊቶች እንደ ተከሠቱ ስለ ማየ አይህ ይነገራል።
በማልጥጥቅ ውስጥ የሚገኝ በቅርበት ኣንድ ጥጥቃዊ ግዝፈትን የሚያክልና ኤሌትሪክ ሙላልባ የሆነ የመጨረሻው ጥንተነገር ቅንጣቲት ነው። ማብራሪያ፥ እምሩ ታደሰ "ሕይወት ከጨረር ጋር" [1]
ይኹን’ምበር ባጤራ ናቕፋ ናይ ምቕያር ግዜ ሎሚ ኣብ ዝዛዘመሉ፣ ሓያሎ ወነንቲ ንኣሽቱን ማእከሎትን ትካላት ዝነበሮም ባጤራ ክቕይሩ ከምዘይክኣሉ ካብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ዝመጸና ሓበሬታ የረድእ።
መንግስቲ ብዝኣወጆ መሰረት ባጤር ናይ ምቕያር ግዜ ካብ 18 ሕዳር ክሳብ 30 ታሕሳስ 2015 ጥራይ ምዃኑ’ኳ እንተመልከተ፣ ብሰንኪ’ቲ ኣብ መስርሕ ምቕያር ዝተራእየ ዝተፈላለየ ምሰናኽላት ግና ብውሽጢ ውሽጢ ናይ ምቕያር መስርሕ ክቕጽል ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት ይእምቱ።
እቲ ናይ ምቕያር መስርሕ ኣብ ባንክታት ጥራይ ክትግበር ምዃኑ ዝኣወጀ እቲ መንግስቲ፣ ኣብ ከተማታት ኣብ ባንክታት ድሕሪ ዘጋጠመ ሪጋን ዕልቕልቕን ተገልገልት፣ ኣብ ምምሕዳራትን ኣብያተ ጽሕፈት ህግደፍን’ውን ምቕያር ከምዝከኣል ዝሕብር ሓድሽ ምልክታ ምውጽኡ ኣይርሳዕን።
እዚ’ውን እንተኾነ ነቲ ዝተፈጥረ ጸገም ክፈትሕ ብዘይምኽኣሉ፣ ነቶም ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ናቕፋ ዝቕይሩ ወነንቲ ትካላት፣ ኣብ ምምሕዳራር ቕጥዒ ጥራት ብምምላይ፣ ነቲ ቕጥቖ ናብ ባንክ ብምርካብ ገንዘቦም ከየረከቡ ምስኦም ክጸንሕ ከምዝኽእል’ውን ተወሳኺ ምልክታ ምውጽኡ ይፍለጥ።
መንግስቲ ኤርትራ ንባጤራ ዝቕይረሉ ዘሎ ኣውራ ምኽንያት ካብ ባንክታት ወጻኢ ፋሉል ከይዱ ንዘሎ ብዝሒ ገንዘብ ኣውራ ከኣ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ብፍላይ ኣብ ሱዳን ከሰላ፣ ኣብ ኢድ ውልቀሰባት ተታሒዙ ንዘሎ ብዝሒ ገንዘብ ንምቁጽጻር ምዃኑ’ዩ ዝግለጽ።
የ2007 የዘጠኝ ወር አፈጻጸም እንደሚያሳየውም የወርቅ ወጪ ንግድ ገቢ በ19 በመቶ ወርዷል፡፡ ዕድገት እየታየበት የነበረው የቅባት እህሎች የወጪ ንግድ ገቢ ሳይቀር ከቀደመው ዓመት ዘጠኝ ወር አኳያ በ20 በመቶ ቀንሷል፡፡ የአበባ ምርትም በዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅዱ ከተቀመጠው ማሳካት የቻለው 47 በመቶ ብቻ ነው፡፡
የኢትዮጵያ የወጪ ንግድ በሚፈለገው ደረጃ ለመራመድ ያልቻለ የኢኮኖሚ ዘርፍ ሆኗል፡፡ የተከታታይ ዓመታት አህዛዊ መረጃዎች በግልጽ እንደሚያሳዩትም የአገሪቱ የወጪ ንግድ ዘርፍ ከአዙሪት ያለመውጣቱን ነው፡፡
የታዋቂው የአደባባይ ምሁር የሰብዓዊ መብት ተሟጋቾች አባት የፕሮፌሰር መስፍን የዜና እረፍታቸው ከተሰማ ጀምሮ ክብራቸውን የሚመጥን የቀብር ስነ-ሥርዓት ለማካሄድ የቀብር አስፈፃሚ ኮሚቴ ተዋቅሮ በስራ ላይ ይገኛል።
የፕሮፌሰር መስፍን ወ/ማርያም የቀብር ስነ-ሥርዓት የሚፈፀመው የፊታችን ማክሰኞ ማለትም መስከረም 26/ 2013 ዓ/ም ከቀኑ 6:00 ሰዓት ላይ በቅስት ስላሴ ካቴድራል ቤተክርስቲያን ሲሆን ከቀብር ስነ-ሥርዓቱ በፊት ከጥዋቱ 2:30 እስከ ቀኑ 5:00 ሰዓት ድረስ በአዲስአበባ ዩንቨርስቲ ስድስት ኪሎ ካምፓስ ልደታ አዳራሽ ውስጥ ቤተሰቦች እና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት የሽኝት ዝግጅት ይደረጋል።
በመቀጠልም ከ ቀኑ 5:30 ላይ አስከሬናቸው በወዳጅ ዘመዶቻቸው እና በአፍቃሪዎቻቸው ታጅቦ በልዩ ስነ-ሥርዓት ቀብራቸው ወደ ሚፈጸምበት ቅድስት ስላሴ ካቴድራል ቤተክርስቲያን ጉዞ ይደረጋል።
መግለጺ ሚኒስትሪ ወጻኢ ኣሜሪካ ብምትሕሓዝ ኢትዮጵያ ንሰባት ንምኽሳስ ትጥቀመሉ ሕጊ ግብረ-ሽበራ ዘተሓሳስብ`ዩ ኢሉ። እቲ መግለጺ ብተወሳኺንምኽትል ኣቦ መንበር ፈደራሊስት ኮንግረስ ኦሮሞ ኣቶ በቀለ ገርባን፡ ካልኦት ኣብ ህዝባዊ ተቓውሞ ኦሮምያ ዝተኣሰሩን ብግብረ ሽበራ ምኽሳስ ንምዕባለ ዲሞክራሲ`ታ ሃገር ዝጠቅም ኣይኮነን ይብል።
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የትውልድ ቦታ-jiጂያንንግ ፣ ቻይና የምርት ስም HST የሞዴል ቁጥር-ኤች ቲ ኤች-ሆስ ርዝመት 18.5 ሜትር የትራንስፖርት መንገድ-የጎማ አቅርቦት ችሎታ 500 በወር የማሸጊያ እና የመላኪያ ማሸጊያ ዝርዝሮች ትራንስ. የ PVC ፊልም ፖርት ኒንግቦ ወይም ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የማሽን ዓይነት-የአሸዋ ብሌስተር ሁኔታ አዲስ የትውልድ ቦታ-jiጂያንግ ፣ የቻይና የምርት ስም-ሆውዊን ዋስትና-የማይገኙ አግባብነት ያላቸው ኢንዱስትሪዎች-የህንፃ ቁሳቁሶች ሱቆች ፣ የማምረቻ ፋብሪካ ፣ የቤት አጠቃቀም ፣ የህትመት ሱቆች ፣ የግንባታ ስራዎች ፣ ...
አጠቃላይ እይታ ፈጣን ዝርዝሮች የማሽን ዓይነት-የአሸዋ ብሌስተር ሁኔታ አዲስ መነሻ ቦታ :ይጂያንግ ፣ የቻይና የምርት ስም-ሆውዊን ዋስትና-የማይገኙ የሚመለከታቸው ኢንዱስትሪዎች የህንፃ ቁሳቁሶች ሱቆች ፣ የማምረቻ ፋብሪካ ፣ የማሽኖች ጥገና ሱቆች ፣ የምግብ እና መጠጥ ፋ ...
የኢትዮጵያን እናድን አንድነት ማህበር በእስራኤል ባደረገላቸው ጥሪ መሰረት አቶ ኦባንግ ሜቶ የአዲሲቷ ኢትዮጵያ የጋራ ንቅናቄ ዳይሬክተር በ21/06/2013 እስራኤል በሰላም ደርሰዋል፡፡ በወቅቱም የማህበሩ አባላት በቤንጎሪዮን አለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ ደማቅ አቀባበል አድርገውላቸዋል፡፡
ቅድመ እግዚአብሔር አትደርስምና ከአርዮሳውያን ጋር አትጸልይ እሊህም መናፍቃን ናቸው፡፡ ከአህዛብም ጋር ቢሆን፡፡(መዝ 4÷4-36(37) ፣ ማቴ 5 ÷ 5-14 ፣ ሮሜ 4 ÷ 4-19-2)
እግዚአብሔርን ደስ በምታሰኝ በበጎ ሕሊና በፍቅር ሆነህ ከእርሱ ጋር ተመገብ ይህንንም የምነግርህ የጌታ ጾም በሆነበት ዕለታት ትበላ ዘንድ አይደለም፡፡ እሊህም ረቡዕ እና
በቅዳሜ ቀን ግን መጾም አይገባም ፡፡በቅዳሜ ቀን ፀሐይ እስኪጠልቅ መጾም የሚገባ ስራ አይደለም፡፡ እሁድ ግን በጠዋት እጅግ ማልደህ ወደ ቤተክርስቲያን ሂድ ስትሄድም ልቦናህን በማባከን ወዲያ
እና ወዲህ አትይ በንጹሕ ቅዳሴም ጊዜ ሕማማቱን ፣ ሞቱን እና ትንሳኤውን እያሰብክ በፍጹም ፍርሃት ቁም፡፡(መዝ 62(63) ÷1-4፣ ሉቃ 24 ÷ 1-40፣ ራዕ 1÷9 -10)
በሰንበት ቀኖችም አትጹም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስኩብ በመቃብር ሆኖ ከነበረባት፣ ድኅነት በተደረገባት ከፋሲካ ዋዜማ ካለች ከአንዲት ቅዳሜ ቀን (ቀዳም ሥዑር) በቀር፡፡
Hope for the best Prepare for the worst በድንገት ወደ ለይቶ ማቆያ መግባት ቢኖርብን አዘጋጅተን ልንጠብቅ የሚገባን እና ማእከሉ የሚያቀ...
ካች አምና ከአምሳ እስከ መቶ የሚሆኑ የደቡብ ሱዳን ወታደሮች በሀገሪቱ መዲና ጁባ የሚገኘውን ተረይን የተባለውን ሆቴል በወረሩበት ወቅት አንድ የሀገሪቱ ጋዜጠኛ እንደተገደለና አምስት የዓለምቀፍ ረድዔት ሠራተኞች ላይ ከባድ የኅብረት የወሲብ ጥቃት እንደተፈፀማባቸው የሆቴሉ አስተዳዳሪ የምስክርነት ቃላቸውን ሰጥተዋል። አንድ አሜሪካዊ የረድዔት ሠራተኛም ተተኩሶበት ቆስሎ ነበር።
ወታደሮቹ ከሰባት ዓመታት እስከ ዕድሜ ይፍታህ እስራት ተፈርዶባቸዋል። መንግሥት ለእያንዳንዳቸው የፆታ ጥቃት ሰለባዎች 4ሺህ ዶላር እንዲከፍል ተበይኗል። ለሆቴሉ ባለቤት ደግሞ መንግሥት ከ2 ሚልዮን ዶላር በላይ እንዲከፍለው ተበይኗል።
ጸሐፊው በጣም ታሳዝናለህ! ለማለት የፈለከውን እንኳን አላልከውም። ምክንያቱም ድፍረቱ የለህም። ድፍረቱን ያላገኘኸው ደግሞ የምትጽፈው ገለባና እውነትነት የሌለው መሆኑን አሳምረህ ስለምታውቀው ነው። አማራው ምን እየደረሰበት እንደሆነ እያወቅህ “ወደውስጥህ ተመልከትና ተናዘዝ፣ ንስኃ ግባ” የምትለው ምኑን እንዲናዘዝና በምኑ ንስኃ እንዲገባ እንደሆነ አልጻፍከውም። በዚህ በተወላገደ እንግሊዝኛህ የአማራው አባቶችና አያቶች ምን እንደሠሩ ሳትነግረን አማራውን ኃላፊነት ውሰድ ትለዋለህ። ቀጥተኛም ባይሆን አዟዙረህ አማራውን ሌላውን “ዘር” ዝቅ አድርጎ እንደሚመለከትም ልትነግረን ሞክረሃል። ይህን ያህል ክስ እያቀረብክ አንድ ማስረጃ እንኳን በመጥቀስ ኃላፊነት ልትወስድ አልሞከርህም። ብዙ ደክመው ለማዕረግ የበቁትንና አሁንም አገራቸውን በእውቀታቸው በተለያየ መስክ እያገለገሉ ያሉትን ዶክተሮች የሚያሰድቡት እንዳንተ ዓይነቶቹ መሆን አለባቸው። በየክፍለዓለማቱ በሚገኙ የተለያዩ ነገዶችና ጎሳዎች መካከል ከነበረው የተለየ ዓይነት ግንኙነት በኢትዮጵያ ነበረ፤ አማራውም በዚህ ጊዜ በዚህ ቦታ በዘሩ ተደራጅቶ ሌላውን ጎሳና ነገድ ከፓለቲካ ሥልጣን፣ ከኢኮኖሚ ጥቅም፣ ከማኅበራዊ አገልግሎት ተጠቃሚ እንዳይሆን አድርጎት ነበር ብለህ እንደ እውነተኛ ጸሐፊ ማስረጃ አስደግፈህ ስትጽፍልን እኛ ደግሞ ያኔ መልስ እንሰጥሀለን። ትንሽ እውቀት አደገኛ ነው” የሚባለው ለአንተ ዓይነት ሰዎች መሆን አለበት። የጊዜው የጎሳ ፓለቲካ ጽንፈኞች እንኳን ያላሉትን መላውን የአማራ ሕዝብ “ተናዘዙ፣ ንስኃ ግቡ” እያልከው ነው። “አዲስ አማኝ ከጳጳሱ ይበልጣል” እንዲሉ እንደ አንተና አለምነው መኮንን ዓይነት በአማራው ስም የሚነግዱ አለቅላቂዎች ቀናቸው አጭር ነው። ማእበሉን የሚያቆመው የለም።
የዐማራዉን ተፃፃራሪ ጽሆፎችን ማዉጣትሕን በእጅጉ ተያይዘኸዋል። ያ ባይገርመኝም የዐማራዉን ዕዉነት የሚናገሩ ጽሁፎችን ማዉጣት ካቆምህ ቆየት አልክ። ለምሳሌ የሞረሽ ወገኔን መግለጫዎች ማዉጣት ካቆምህ ቆየህ። ይገባኛል ሚኒሶታ ካሉ የኦነግ ሰዎች ድጋፍ እንደምታገኝ። በዚህ ባሕሪህ ከቀጠልህ እኛ ደግሞ ላንተ ማስታወቂያ ከመስጠት እንቆጠባለን። ብዙ አማሮች እንደሚረዱህ ታዎቃለህ!
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ይቅርታ! ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም ዲሞክራሲ እና ነፃነትን በተግባር እንጂ በፎቶ አያሳዩን
የዓረና ትግራይ ሉዓላዊነትና ዲሞክራሲ በባለፈው እሁድ ዕለት በማይጨው ከተማ የጠራው የድርጅቱ አባላት ስብሰባ በፀጥታ ኃይሎች ትዛዝ እንደተቋረጠበት ማስታወቁን ትናንት መዘገባችን ይታወሳል፡፡
አዲስ አበባ፤ ጥር 13/2013(ኢዜአ) መንግስት በትግራይ ክልል የታወጀውን አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በመጠቀም የመተከል ዞን የጸጥታ ችግርንም ሊፈታ እንደሚገባ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አሳሰበ።
ቋሚ ኮሚቴዎች በምርምራ ሂደታቸው በደረሱባቸው ዋና ዋና ጭብጦች በመተከል ዞንና በሌሎች የአገሪቱ ክፍሎች በተከሰተው የጸጥታ ችግር ማንነትን መሰረት ያደረገ የንጹሃን ዜጎች ህይወት መቀጠፉን፣ የአካል ጉዳትና ንብረት ውድመት መድረሱ ተነስቷል።
Econologie.com » ገንዘብ, ኢኮኖሚ እና ፋይናንስ » የሶስቲዬ ጄኔራል እና ጀሮም ካርቤል የተፈጠረው ቀውስ, ቀውሱን ለመመርመር, ካርቤል የሚስጥር ምላጭ?
ኣብ ከባቢ ኣማዞን ዝፍጸም ዕንወት ዝረኣይ ምህዳራዊ ምንቁልቋል ከም ቅቡል እናሓሰብካ ምንባር ዝከኣል ኣይኰነን፡ ክውገዝን ኣብ ቅድሚ እቲ ምፍሳስ ደም ንጹሓ ዝንበር ዘይተገዳስነት ማሕበረሰብ ዓለም ብዘይ ምድሕሓር ክገጥሞን ኣብ ምወጋዱን ክዓዪ
ዕለት 8 ጥቅምቲ 2019 ዓ.ም. ድሕሪ ቐትሪ እቲ ዛዕባ ኣማዞን ዝመክር ዘሎ ሲኖዶስ ናይ ካልኣይ ውዕሎኡ መጠቓለሊ መደብ ራብዓይ ኣኼባኡ ብር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ተመሪሖ ከምዘካየደን፡ ኣብዚ ኣኼባ’ዚ 182 ብፁዓን ኣበዊ ሲኖዶስ ከምእተረኽቡን ምንጪ ዜና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ኣፍሊጡ።
ብፍላጥ ኣብ ልዕሊ ተቐማጦን ደቀባትን ከካቢ ኣማዞን ዝፍጸም ግህሰት ናይ ሰብኣዊ መሰልን ክብርን፡ መላእ ናይ ኣማዞን ሕይወት ንሓደጋ ዘቃልዕ ኣብ ኵሉ መናብሮ እቲ ከባቢ ዝፍጠር ቍስሊ፡ ዝብል ሓሳብ ናይቲ ራብዓይ ኣኼባ ኣስተንትኖ ማእከል ከምዝነበረ ዝሓበረ ምንጪ ቫቲካን ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ኣስዒቡ፡
ቤተ ክርስቲያን ወትሩ ብዘለዋ ጽኑዕ ድምጺ ግብረ ገባውን መንፈሳውን ስልጣን ኣቢላ ማእለያ ዘይብሎም ንሕይወት ስግኣት ዝዀኑ ናይ ሞት ቅርጽታት ዘበሉ ብምቅላዕ ሕይወት ትከላኸል፡ ኣብ ሓደ ትርኢት ከም ተዓዘብቲ ንኽንከውን ዝድርኹና ውልቃውነትን ዘይተገዳስንትን ዝብሉ ኣሉታውያን ተግባራት ኣይፋል ትብል፡ ብዙሕ እዋን ነቲ ንሓደጋ ዝቃላዕ ሰብኣዊ ክብሪ ምእኩል ዝገብር ኣብ ሓላፍነትን ኵለንተናዊ ምህዳር ዝጸንዔ ንምህዳራዊ ምልዋጥ ሕራይ ምባል ከምዘድሊ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ከምዘተሓሳሰቡ የመልክት።
ኣብ ከባቢ ኣማዞን ዝፍጸም ዕንወት ዝረኣይ ምህዳራዊ ምንቁልቋል ከም ቅቡል እናሓሰብካ ምንባር ዝከኣል ኣይኰነን፡ ክውገዝን ኣብ ቅድሚ እቲ ምፍሳስ ደም ንጹሓን ዝንበር ዘይተገዳስነት ማሕበረሰብ ዓለም ብዘይ ምድሕሓር ክገጥሞን ኣብ ምወጋዱን ክዓዪ ይግባእ። ማሕበረሰብ ዓለም ናይ ደቀባት ሕዝቢ ኣማዞን ናይ ከባቢኡ ተፈጥሮኣዊ ጸጋታት ዓቃብን ብመስቀል ክርስቶስ ወንጌል ዘበስሩ ነቲ ዝረአይ ዘሎ ምዝባዕ ከባቢ ኣየርን ብከላን ንምግጣም ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ብመንጽር ሲኖዶስ ብምሕዝንበትን ብሓባርን ክጓዓዝ ምስኡ ቃል ኪዳናዊ ምትእስሳር ክህልው ዝብል ሓሳብ ዓቢይ ግምት ክወሃቦ ኣለዎ፡ ብሓባር ብምሕዝነት መንፈስ ምህዳር ምሕላውን ምክንኻንን፡ ቤተ ክርስቲያን ምስተን ካብ ታሕቲ ዝብገስ ማሕበራውያን ምንቅስቓሳት ጥምረትን ምሕዝነትን ገይራን ሓቢራ ኣማዞን ብቆዝሞሳዊ ርእየት ትርጉሙ ርዱእ ክኸውን ናይቲ ከባቢ ባህልን ንቡር ወግዕታትን ትምእምርቲ ከኽብር ሓቢራ ትዓዪ።
ተቐባልነት ዘለዎ ቅኑዕን ማሕበራዊ ፍትሕን ሓቛፍን ኪደት፡ ባህልን ስነ ምርምራዊ ተበጽሖታት ዘጣመረ መደብ ልምዓት ኣገዳሲ እዩ፡ ኣብ ልዕሊ ምህዳር ዝፍጸም በደል - ጸረ እግዚኣብሔርን ጸረ ብጻይን ጸረ መጻኢ ትውልድን ዝዀነ ሓጢኣት እዩ፡ ሓጢኣት ምዃኑ ኣፍልጦ ብምሃብ ምህዳራዊ ምልዋጥ ምንቕቓሕ የድሊ፡ ኣብ ልዕሊ ምህዳር ዝፍጸም ሓጢኣት ብስርዓት ዘረድእ ናይ ገዛእ ርእሱ ቲዮሎጊያዊ ንባብ ክህልዎ ምግባር።
እቲ ኣኼባ ነቲ ዘቕረቦን ዝተመያየጠሉን ሓሳብ፡ ኣብ ከባቢ ኣማዞን ንልኡካነ ወንጌልን ንዓለማውያን ምእመናን ንውፉያንን ዝወሃብ ሕንጸት ውሁድ ክኸውን ብዝብል ርእየት ማዕቢሉን ናይ ከባቢ ኣማዞን ደቀባታዊ ቀዋሚ ድቁና ምትብብዕን ብሓባር ኣብ ሓዋርያዊ ግብር ኖልዎ ኪደት ክጓዓዙን ኣብ ኣስፍሆተ ወንጌል ተዋሳእቲ ክዀኑን ኣገልግሎት ዓለማውያን ምእመናን እውነተይና ናይ መንፈስ ቅዱስ ኣስተርእዮ እውን ምዃኑ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ብኣጽንዖት ገሊጾም፡ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ትውሳኤ ደቀንስትዮ ካብቲ ዘለዎ ኣዚዩ ክብ ክብል እውን ከምዘተሓሳሰቡ ምንጪ ዜና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ሓቢሩ።
ብዛዕባ ምስጢረ ክህነትን ማዕርገ ክህነትን ዝምልከት ሓሳብ ኣብቲ ጉባኤ ብተደጋጋሚ ከምእተለዓለን፡ ምእንቲ ክህነትዊ ጸዋዕታ ክጽለን፡ ኣብ ኣማዞንን ናብ ኣማዞንን ዝለኣዅ ሓደስቲ ናይ ወንጌል ኣገልግልቲ ክነቓቕሑን ክልኣኹን ኣማዞን ናብቲ ናይ ጐይታ ግራት ናብ ዝዀነ ፈጣሪ ጸሎት ዝዓርገሉ መንፈሳዊ ቤተ መቕደስ ክኸውንን ነቲ ኣብቲ ከባቢ ዝርአይ ዘሎ ዋሕዲ ካህናት፡ ኣማዞናዊ ሽግር ጥራሕ ዘይኰነ ኣብ እዋናዊ ዓለም ዝረአይ ዘሎ ኵላዊ ሽግርን፡ ነዚ ዅሉ ግምት ብምሃብ ኣብ እዋናዊ ዓለም ክህነታዊ ጸዋዕታ ብኸመይ ይንበር ኣብ ዝብል ሓሳብ ዘተኰረ ኣስተንትኖን ዝሓትት ኰይኑ፡ ናይ ሕልና መርመራን ክግበር ዝብሉ ሓሳባት እውን ቀሪቦም፡ ዋሕዲ ቅዱሳት፡ ካህናት ብዙሕ ግዜ ናይ ክርስቶስ ቅዶት ዘይብሎም ከይኖም ስለ ዝርከቡ፡ ኣባግዕ ክርስቶስ ንኽጓስዩ ጸዋዕታ ንዝስምዖን ምኽንያት ምርሓቕ ካብ ጸዋዕታ ከምዝዀኖም ብፁዓን ኣበው ሕቢሮም፡ ተቐዲሱ ዝቕድስ ካህን ኣብ ምንቕቓሕ ጸዋዕታ ዓቢይ ግደ ከምዘለዎ የዘኻኽሩ።
ሰማእታት ኣማዞን ኵሉዕ ኣብነት ልክዕ ከምቶም ኣብ ከባቢ ኣማዞን ዝተቐትሉ ኣገልግልቲ እግዚኣብሔር ተባሂሎም ዝተሰምዩ ኣብ ኣማዞን ማታ ግሮሶ ዝተቐትሉ፡ ሳሊዝያናዊ ካህን ኣባ ሩዶልፍ ሊንከንባን ዓለማዊ ምእመን ሲማው ክርስቲኖ ኮገ ኩዱጐዱን፡ ዝዘከሩ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ፡ ንምህዳራዊ ምልዋጥ ምልዋጥ ናብ ቅድስና ዝሓትት ተግባር ከምዝዀነን፡ እዚ ንመንእሰያት እዚዩ ማራኺ ብምዃኑ ነዚ ወለዶ’ዚ ዝተሓደሰ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ የድልይ። ናይቶም ኣብ ጸዋዕታ ክህነቶም መሰናኽል ኰይኖም ናይ ዝርከቡ ዜናን ሓበሬታ ጥራሕ ኣብ ምቕራብ ካብዝጓየይ መራኸቢ ብዙሓን ናይ ብዙሓት ቅዱሳት ካህናትን ተመክሮን ምስክርነትን ዘቕርቡ መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ከባቢ ኣማዞን ምትብባዕን፡ ንዓመጽ ዝድርኽን ጽግዕተይና ዕጸ ፋርስ ንኽኸውን ዝቐርበሉ መስሓትን ስእነት ስራሕን ባዶነት ህልውናን ንኽስምዖ ዝግበር ዘሎ ሓድሽ ወለዶ ናይ ብዙሓት ኵሉዓት ካቶሊካውያን መንእሰያት ኣብነታዊ ምስክርነት ክቐርበሉ ከምዘተሓሳሰቡ ምንጪ ዜና ኣግልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን የመላኽት።
ብዛዕባ ስደትን ጸኣት ስደተይናታትን ዝምልከት ሓሳብ እውን ቀሪቡ፡ ኣብ ኣማዞን ብዙሓት ስደተይናታት ከምዘለዉን ነዚ ክፍሊ ሕብረተሰብ’ዚ ግዱስ ዝዀነ ንእገንገዳ ዘተባብዕ መክበባዊ ተግባር ቤተ ክርስቲያን እንገዳን ምክንኻንን ምንቕቓሕን ምውህሃድን ኣብ ዝብሉ ዕሴታት ዝቖመ ሓዋርያዊ ግብረ ኖልዎ ክተባባዕ ብፁዓን ኣበው ሲኖዶስ ሓደራ ከምዝበሉ ዝሓበረ ምንጪ ዜና ኣገልግሎት ክፍሊ ዜና ቫቲካን ኣስዒቡ፡ እቲ ብቕዱስ ኣቦና ተመሪሑ ዝተኻየደ ራብዓይ ኣኼባ ዕለት 8 ጥቅምቲ 2019 ዓ.ም. ኣብ መበል 95 ዓመት ዕድመኦም ካብዚ ዓለም ብሞት ዝተፈልዩ ኣብ ብራዚል ናይ በሎ ሆሪዞን ሰበኽ ልሂቅ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ ካርዲናል ሰራፊም ፈርናንደስ ደ ኣራውዦ ብጸሎት ዘኪሩ ዝተበገሰ ምንባሩ ኣፍሊጡ።
የአየር ብክለት በሁሉም በእኛ ላይ ተጽዕኖ ያሳድራል. በ 20 ኛው ቀን ውስጥ በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን ውስጥ ሰዎች በአለም የጤና መመሪያ መሠረት ሰዎች በደህና ሁኔታ እንዲተነፍሱ ይደረጋል. የአየር ብክለትን ስፋት እና ተፅዕኖ ማወቅ የአየር ንብረታችንን ጠብቀን ለመጠበቅ የመጀመሪያው እርምጃ ነው.
አዲሱ የዓለም የጤና ድርጅት የሳተላይት ብክለት, የአየር ብክለት ስጋቶች, የ 3000 ከተማዎች የመረጃ አቅርቦቶች እና የአየር ብክለት በአየር ብክለት በአዲሱ አሰቃቂ ግኝት ላይ ለመድረስ የሳተላይት የመሬት ስርዓት ጣቢያ ቁጥጥርን ያጠቃልላል.
የአጭር ጊዜ የአየር ንብረት መቆጣጠሪያዎችን ጨምሮ የአየር ብክለትን ለመቀነስ የሚረዱ መፍትሄዎችን በመደገፍ በአለም ዙሪያ ያሉ ከተሞች በጥቂት አመታት ውስጥ አስገራሚ መሻሻል አሳይተዋል.
ባለ ከፍተኛ ገቢ በሚገኙ ሀገሮች ውስጥ የአየር ብክለትን የሚከታተሉ በግማሽ የሚሆኑት ከተሞች የአየር ብክለት ደረጃዎች በ 5-2008 መካከል በ 2013% ይቀንሰዋል.
አነስተኛ እና መካከለኛ ገቢ ካላቸው ሀገሮች ውስጥ አንድ ሦስተኛ የሚሆኑት የአየር ብክለት የሚቆጣጠሩት የአየር ብክለት መጠን በ 5-2008 መካከል በ 2013% ይቀንሳል.
አገራት ብዙውን ጊዜ የታክስ አማካሪዎች ፣ የሂሳብ ሹሞች ፣ ባንኮች እና ጠበቆች (አማላጅ) ለደንበኞቻቸው በሚፈጥሯቸው በአብዛኛው ድንበር ተሻጋሪ የበጀት ግንባታዎች ምክንያት የታክስ ገቢን ያጣሉ ፡፡ በግለሰቦች ባለሥልጣናት ግልጽነትን ለማሳደግ እና እነዚያን ግብሮች በገንዘብ መስጠትን ለማስቻል የአውሮፓ ኮሚሽን ከጥር 1 ቀን 2019 ጀምሮ እነዚህ መካከለኛዎች በደንበኞቻቸው ከመተግበሩ በፊት በእነዚህ ግንባታዎች ላይ መረጃ የመስጠት ግዴታ አለባቸው ፡፡ የሚቀርቡት ሰነዶች በአውሮፓ ህብረት የመረጃ ቋት ውስጥ ለግብር ባለሥልጣናት ተደራሽ እንዲሆኑ ይደረጋል ፡፡
ለሁሉም መካከለኛዎች ፣ ለሁሉም ግንባታዎች እና ለሁሉም ሀገሮች ይተገበራሉ ፡፡ በእነዚህ አዳዲስ ህጎች ላይ ክትትል የማያደርጉ መካከለኛዎች ማዕቀብ ይጣልባቸዋል ፡፡ ሀሳቡ ለአውሮፓ ፓርላማ እና ለምክር ቤቱ እንዲፀድቅ ይደረጋል ፡፡
ቀጣይ ልጥፍ ጉግል በአውሮፓ ህብረት 2,42 የአውሮፓ ህብረት ቢሊዮን ሪኮርድ የገንዘብ ቅጣት አስተላለፈ ፡፡ ይህ ጅምር ብቻ ነው ፣ ሁለት ተጨማሪ ቅጣቶች ሊጣሉ ይችላሉ
ኢኮኖሚስቶቹ አፍሪካን የምጣኔ ሃብት ኮንሰፕት ግሬቭያርድ ይሏታል። በምዕራቡ ዓለም ውጤታማ የሆነ እና የተጨበጨበለት እና በተግባር ተሞክሮ የተዋጣለት የኢኮኖሚ ቀመር አፍሪካ ላይ ሲሞከር ጥሩ ነገር ማምጣቱ ቀርቶ ራሳቸው “ለመሆኑ ይሄ ነው ለእኛ እድገት አስተዋጾ ያደረገው ነው?” እስኪሉ ድረስ ኮንሰፕቱ ወደ መቃብር ሲወርድ ይታዘባሉ። አፍሪካ የኢኮኖሚ ሊቀ ቃውንት የነደፏቸውን የተዋጣላቸው የኢኮኖሚክስ መርሆዎች እርሷ ዘንድ ሲሄዱ ህላዌነት አጥተው ከጥቅም ውጭ ይሆናሉ። የአለም ባንክም አፍሪካ እራሷ እድገት ታመጣ ዘንድ በቢሊዮኖች የሚቆጠር ገንዘብ ድጋፍ ሲያደርግ ቢቆይም አፍሪካ እና ድህነት እጅና ጓንት ሆነው ቅርርባቸውን እየጨመሩ ጉዟቸውን ቀጥለዋል። በአፍሪካ የኢኮኖሚ እድገት እየተመዘገበ ቢሆንም የህዝብ እድገት ምጣኔው ከእድገቱ ብልጫ ስላለው በእድገት የተገኘውን ውጤት ወደ ኔጋቲቭ ይዞት ይወርዳል። ነገሩ ውሃ ቢወቅጡት••• ሆኗል። ጣሊያናዊው የኢኮኖሚክስ ኖቤል ሎሬት ሮበርት ሶሎው ካፒታል እና የሰው ሃይል መሳ ለመሳ በጥምረት ስራ ላይ ከዋሉ ጥሩ የሚባል የኢኮኖሚ እድገት ማስመዝገብ እንደሚቻል በኤክስፕሪመንት አሳይቷል። ለምሳሌ አፍሪካ የሰው ሃይል እጥረት ስለሌባት ይሄንን አቅሟን በገንዘብ በማጣመር ራሷ ግድቦችን፣መንገዶችን፣ ፋብሪካዎችን እና ማሽኖችን እንድትገነባ ቢደረግ ውጤት ልታመጣ ትችላለች ተብሎ ታምኖበት ይህንኑ እውን ታደርግ ዘንድ አፍሪካ የሌላትን ገንዘብ በብድር መልክ በቀላሉ እንዲሰጣት ተደረገ። ከአመታት በኋላ የአፍሪካ እድገት እና ለውጥ ሲፈለግ በእዳ ክምር ተጋርዶ አልታይ አለ። በተገነቡት ፋብሪካዎች ውስጥ የተተከሉት ማሽኖች ሲቆሙ መጠገን የሚችል ስለሌለ ፋብሪካዎቹን የሚጠግን ባለሙያ ከውጭ እስኪመጣ በከፊል ስራቸውን ይቆማሉ ወይም ተዘግተው ይጠብቃሉ። ይሄኛው ስትራቴጅ ጥቂት ለውጥ ቢያመጣም የተፈለገውን ያህል ሊሄድ ስላልቻለ አፍሪካዊያንን እናስተምር ብለው ሌላ እቅድ አወጡ።
በዚህም አፍሪካዊያን በብዛት አውሮፓ እና አሜሪካ እውቀት እንዲገበዩ በሩ ተከፈተላቸው። በመንግስት ለመንግስት የሙያ ድጋፍ ልውውጥ እና ለአፍሪካዊያን በሚሰጥ ስኮላርሽፕ ተጠቃሚ ሆነው በተለያየ የእውቀት መስክ ትምህርት እንዲያገኙ እና ወዳገራቸው ተመልሰው የተማሩትን እውቀት እንዲያጋሩ ተደረገ። ይሁን እንጅ አፍሪካዊያኑ በዋጋ የማይተመን እውቀት ቢገበዩም ያገኙትን እውቀት ኢኮኖሚውን ወደሚያሽጋግር እሴት ቀይረው አፍሪካን ከድህነት የማላቀቁን ትልም እውን ማድረግ አልቻሉም። እኤአ በ1970ዎቹ አስር በመቶ የነበረው የአፍሪካ የድህነት ምጣኔ (ፖቨርቲ ሬት) በ1990ዎቹ ወደ አምሳ በመቶ አሻቀበ። ድህነት ጨመረ ማለት ነው። በ1970ዎቹ ዓ/ም ሰባ በመቶ ያህሉ አፍሪካዊያን ማንበብ እና መጻፍ የማይችሉ ነበሩ። ዛሬ ይህ ቁጥር ተሻሽሎ ቁጥሩ ወደ ሰላሳ በመቶ ዝቅ ብሏል። ነገር ግን አፍሪካዊያን በብድር በሚሰሩ ዘመናዊ ህንጻዎች ውስጥ ተሽከርካሪ ወንበር ላይ ተቀምጠው ቢሮክራሲ ከመፍተል ውጭ እውቀታቸውን በተግባር ወደ ኢኮኖሚ ፐር ካፒታ ሲያሸጋግሩት ማየት አሁንም ቅዥት እንደሆነ ቀጥሏል። የተማሩት የሚሰሩት እንዳልተማሩት ነው። ኢትዮጵያን ማየት ይቻላል። በብዙ መቶዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያዊያን በአሜሪካ፣በጀርመን፣ በሆላንድ እና በሌሎች የአውሮፓ ሃገራት በተለያየ የግብርና ሳይንስ ትምህርት ዘርፎች በዶክትሬት እና በማስተርስ ዲግሪ ተመርቀው አብዛኞቹም ወደ ሃገራቸው ተመልሰዋል። በርካቶቹም የመንግስት ቢሮ ሃላፊዎች፣ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት መምህራን እና በግብርና ተኮር ምርምሮች ላይ ከሚሰሩ ድርጅቶች የተወጣጡ ናቸው። እነዚህ ሁሉ ምሁራን ህብረተሰቡ በገጠመው ችግር የተማሩትን እውቀት በተግባር መንዝረው የሚጠበቀውን ሲያደርጉ አይስተዋልም። ከዚያ ይልቅ ዛሬ ያልተማረውን ገበሬ አሰራር ማሻሻል ይቅርና ገበሬው በሚያውቀ መንገድ እንኳ ችግሩን ለመፍታት የሚያመነቱ ናቸው።
ይህን ዓይነት ሰው በተግባር ለመጥቀስ ሰሞኑን አንድ የአማራ ክልል ግብርና ቢሮ ባልደረባ የሆኑ በቢቢሲ የተናገሩትን ዋቢ ማድረግ እችላለሁ። እኝህ ሰው ሰሞኑን በተከሰተው እና ህዝብን ባስጨነቀው የበረሃ አምበጣ መንጋ ጉዳይ ላይ ሲናገሩ ቀድሞ ህዝቡን ማስተባበር እና የስጋቱን መጠን በማሳወቅ ይበልጥ ተነሳሽነት መፍጠር ሲገባቸው ህዝቡ ገበሬው ያመረተው እህል በአምበጣ ተበልቶ እንዳያልቅ ተጨንቆ አምበጣ ለማባረር ሲሮጥ እየዋለ እሳቸው “አምበጣው እስካሁን ጉዳት አላደረሰም።” ብለው ለቢቢሲ ተናግረዋል። ይህ በራሱ አምበጣነት ነው። በባህር ዳር የጣና ሃይቅ ላይ የተከሰተውን የእንቦጭ አረም ለማጥፋት ገበሬው ድሮም እንደሚያውቀው እምቦጩን በእጁ ሲነቅል ህዝቡ አብሮ ሲነቅል በዘርፉ የተማሩት ምሁራን የተማሩትን በተግባር ሲጠቀሙበት አልታየም። እምቦጭን በተለያየ መንገድ በተግባር እንዴት ማጥፋት እንደሚቻል ትምህርት አልወሰዱምን? የአምበጣ መንጋ ሲመጣ ጥንት ጀምሮ ገበሬው ባዳበረው እውቀት በተለያየ መንገድ ሲያባርር ነበር። ከነዚህ በውጭ አገር የተሻለ ትምህርት ቀሰሙ ከሚባሉት “ምሁራን” በተጨማሪ ኢትዮጵያ ብዙ ሽህ የግብርና ባለሙያዎች ከየትኛውም የትምህርት መስክ በላይ በየዓመቱ ስታስመርቅ ቆይታለች። ታዲያ ይህ ሁሉ የግብርና ባለሙያ ግብርና የማያውቀው ህዝብ ጭራሮ ይዞ አምበጣ ለማባረር ደፋ ቀና ሲል እንዴት የተሻለ መፍትሄ አያመጡም? ወይስ የአምበጣ መንጋን ለማባረር መፍትሄው ማሯሯጥ ነው? በዘርፉ የሰለጠናችሁ የግብርና ምሁራን ሰው በርሃብ ሳያልቅ የምታውቁትን መፍትሄ ቶሎ ገበሬው በሚገባው ቋንቋ ተናገሩ እንጅ!! ካልሆነ ጭራሮ ይዞ ለመሄድማ በናንተ በተማራችሁት እና ባልተማረው ገበሬ መካከል ልዩነቱ ገበሬው ላይ ተጨማሪ ቢሮክራሲ መፍጠራችሁ ካልሆነ ሌላ ምንድ ነው? ይህን ብትናገሩ እንደኢኮኖሚ ኮንሰፕት ከፖለቲካ አስተዳደር ጋር በቀጥታ የተጣመረ ስላልሆነ ህዝቡ ለመተግበር አይቸገረም። አይከብደውምም!
በሀገር ውስጥ:- ከፍተኛ ተወዳጅነትን ባተረፈችበት ዘ ቢግ ኢንተርቪው ዓምዷ የፋሲል ከነማው አጥቂ ሙጂብ ቃሲም ከራሱ ጋር በተያያዙ እና ሌሎች ጥያቄዎች ቀርቦለት ምላሹን ሰጥቷል። በተለይ ለብሄራዊ ቡድን ባለመመረጡ ዙሪያም ያለው አለ።
ሀትሪክ በሌላ የሀገር ውስጥ ዘገባዋ ከኮትዲቭዋር ጋር በተደረገው ጨዋታ ለብሄራዊ ቡድናችን ጥሩ ለመንቀሳቀስ የቻለውም የሀድያ ሆሳህናው ይሁን እንዳሻውም ወቅቱን አስመልክቶና ስላለፈ አንድአንድ የኳስ ትውስታዎቹም ይናገራል።
ሀትሪክ ሌላ በርካታ የሀገር ውስጥ መረጃም አላት የቀድሞ የሐዋሳ ተጨዋቾች ማህበር ለመመስረት እያደረጉት ስላለው እንቅስቃሴና የአሌክስ ባርና ሬስቶራንት ለባለውለተኛ ስፖርተኞች እያደረገ ስላለው ድጋፍ እና ትናንት በሞት ስለተለየን ድንቁ ተጨዋች ፍቃደ ሙለታም ነፍሱን ይማረውና መረጃዎችን ትሰጦታለች።
ሀትሪክ በባህር ማዶ ዘገባም ስለ ወቅቱ አነጋጋሪ እና የሜሲ አልጋ ወራሽም ሊሆን ይችላል ስለተባለው ዴጃን ሳንቾ ቴሪ ኦነሪ ስለ ኦባሚያንግ ዴብሮይኒ እና ስለ ሊቨርፑል የሊግ ክብር ይናገራል። ሀትሪክ ሌላም መረጃ አላት። አታምልጦት አንብቧት።
የግሪክ፣ የካቶሊክ፣ የሶርያ፣ የሕንድ፣ የሩሲያ፣ የግብጽ እና የኢትዮጵያ አብያተ ክርስቲያናትን ስንክሳሮች ለማየት ሞክሬያለሁ፡፡ በእነዚህ ቀደምት አብያተ ክርስቲያናት ለቅድስና የበቁ አባቶች እና እናቶች ታሪክ ጾም፣ ጸሎት፣ ትምህርት፣ ሱባኤ፣ ትኅርምት፣ ተጋድሎ፣ ሰማዕትነት፣ በድፍረት መመስከር፣ ንጽሕና፣ ተባሕትዎ፣ ለሰዎች በጎ ነገር ማድረግ፣ ለሌሎች መሠዋት አና ሌሎችንም የእምነት እሴቶችን እናያለን፡፡ ማጭበርበርን፣ ማታለልን፣ ስለላን፣ ዘረፋን እና ጥፋትን በቅድስና መንገዳቸው ውስጥ ፈጽሞ አናገኘውም፡፡
የሂንዱይዝምን፣ የኮንፊሺየዝምን፣ የዞራስተሪዝምን እና የሌሎችንም የቀደምት ሰዎች እምነቶችንም እንይ፡፡ ጾም እና ጸሎት፣ ምናኔ እና ተጋድሎ፣ ራስን መግዛት እና ይህንን ዓለም መናቅ፣ ማስተማር እና መማር፣ ለሰዎች በጎ ነገር ማድርግ እና ለሌሎች መሥዋዕት መሆን የእምነቶቹ መሠረታውያን እሴቶች ሆነው እናገኛቸዋለን፡፡ ማጭበርበርን፣ ማታለልን፣ ስለላን፣ ዘረፋን እና ጥፋትን በቅድስና መንገዳቸው ውስጥ ፈጽሞ አናገኘውም፡፡
እነዚህ ነገሮች እንድ ነገር ያመለክቱናል፡፡ ሃይማኖት ስሙ እና ሕግጋቱ ቢለያዩም ከመማር እና ከማስተማር፣ ለራስ የእምነቱን ሕግጋት ከመጠበቅ፣ ከውሳጣዊ ንጽሕና እና ለሌሎች በጎ ነገር ከማድረግ ጋር ፍጹም የተገናኘ መሆኑን፡፡
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ተሳስታለች፤ መሥመርዋን ለቅቃለች ልናስተካክላት ይገባል ብለው የሚያምኑ ሰዎች መነሣታቸውን ከልዩ ልዩ ምንጮች ስንሰማ ከረምን፡፡ እኔ በሃሳባቸው መቶ በመቶ ባልስማማም፤ አንድ ሰው እንዲህ ብሎ ማሰቡ ግን መብቱ ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ የሚከራከርበትን ሃሳብ በግልጽ አውጥቶ፤ የማምነው እንደዚህ ነው ብሎ፣ የማይቀበለውን ኮንኖ በሠለጠነ መንገድ ሃሳቡን ካቀረበ ይኼ ሰው ጤነኛ ሰው ነው ብዬ አምናለሁ፡፡
እንዲህ ካለው ጤነኛ ሰው ጋር መከራከር፣ ሃሳቡን በሃሳብ፣ መጣፉን በመጣፍ፣ አባባሉን በአባባል፣ ነቀሳውን በነቀሳ መሟገት እና ቢቻል መግባባት ባይቻል ደግሞ ከነ ልዩነት መኖር ይቻላል፡፡
ሰሞኑን የምንሰማው ግን ከዚህ የከፋውን ነው፡፡ ይህንን ዓይነት አመለካከት የያዙ ሰዎች በመማር እና በማስተማር፣ በመከራከር እና በማስረዳት፣ በግልጽ አውጥተው በማሳየት እና በማሳመን ሳይሆን በማጭበርበር እና በስለላ፣ በማጥፋት እና በማውደም መንገድ እምነታቸውን ለማሥረጽ መሞከራቸውን አየን፡፡
አንድ ሰው በታቦት ክብር እና ሃይማኖታዊ ዋጋ አላምንም ብሎ የሚያምነውን ማስተማር ይችላል፡፡ ከፈቀድን እንቀበለዋለን፤ ካልፈቀድን በጨዋ ደንብ አንቀበልህም እንለዋለን፡፡ እርሱ በታቦት ሥርዓት ስላላመነ የኢትዮጰያ ቤተ ክርስቲያን ታቦታትን ለማጥፋት፣ ለማስሰረቅ፣ አስሰርቆም ለመሸጥ ከተነሣ ግን ስለ እምነትም ስለ ሀገርም፣ ስለ መብትም ብለን ሰው የተባልን ሁሉ እንቃወመዋለን፡፡
አንድ ሰው በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን አዋልድ መጻሕፍት ላይ ጥያቄ በመጠየቁ ጠላት ነው ብለን አናምንም፡፡ ምናልባት የተለየ አመለካከት ያለው ሰው እንለዋለን እንጂ፡፡ ከራሱ እይታ እና መረጃ ተነሥቶ «ስሕተት ናቸው» ብሎ ማስተማሩንም ባንወድድለትም እናከብርለታለን፡፡ ምናልባት ማስረጃውን በማስረጃ፣ ሃሳቡን በሃሳብ እየተነተንን መልስ እንሰጠው ይሆናል፡፡ ጠላታችን ነው ብለን ግን አንነሣበትም፡፡
ከዚህ ድንበር ተሻግሮ እርሱ የማይፈልጋቸውን አዋልድ መጻሕፍት ለማቃጠል፣ ለመቆንጸል፣ ከየዕቃ ቤቱ ወጥተው ወደ ባዕድ እጅ እንዲገቡ ለማድረግ፣ ብራናውን ለማበላሸት፣ ቀለሙን ለማጥፋት፣ ዕቃ ቤታቸውን ለማቃጠል ከተነሣ ግን ይህ በእምነት ብቻ ሳይሆን በሀገርም ላይ የተነሣ የታሪክ እና የቅርስ፣ የመብት እና የጤነኛ አስተሳሰብ ጠላት ነውና እንቃወመዋለን፤ እንታገለዋለንም፡፡
ገዳማዊ ሕይወትን የተቃወሙትን ሁሉ አንጠላቸውም፤ ስላልገባቸው ነው፤ የዕውቀት ማነስ ነው ብለን እንገምታለን፤ ያለበለዚያም ደግሞ ጫፋችንን እስካልነኩን ድረስ በዚህ መንገድ ማመን መብታቸው ነው ብለን እንተዋቸዋለን፡፡ ከዚህ አልፈው ወደ ገዳማት እየገቡ ቅርስ የሚዘርፉ፣ ሴት ገዳማውያንን የሚደፍሩ፣ የተሣሣተ መረጃ በገዳማት ውስጥ የሚነዙ ከሆነ ግን እምነታችንን ብቻ ሳይሆን ሰብአዊ እና ሕጋዊ መብታችንን ተዳፍረዋልና እናጋልጣቸዋለን፤ በሕግ መንሽም ለፍርድ ነፋስ አሳልፈን እንሰጣቸዋለን፡፡
አንድ ክርስቲያን እስልምና የተሳሳተ እምነት ነው ብሎ ሊያምን ይችላል፡፡ ይህንን አመለካከቱንም ማስተማር እና የተቀበሉትን ማሳመን ይችላል፡፡ የራሱ እምነት ከእስ ልምና የተሻለ ነው የሚልበትን ምክንያት እና ማስረጃ እያቀረበ መከራከር እና መሟገት መብቱ ነው፡፡
ከዚህ አልፎ መስጊድ ውስጥ ገብቶ የጸሎት ሥርዓትን መበጥበጥ፣ የመድረሳ ት/ቤቶችን ማፍረስ፣ የሙስሊም ልብስ ለብሶ ተመሳስሎ በመግባት የእስልምና እምነት አማኞችን ሰላም መንሣት፣ ቁርዓን ማቃጠል፣ የእስልምናን ጥንታውያን ቅርሶች ማጥፋት፣ በእስል ምና ጉዳዮች ምክር ቤት የአሠራር ሥርዓት ውስጥ ሠርጎ የአሠራር ሥርዓቱን መበጥበጥ ከጀመረ ግን ከጤነኛ እና ከሕጋዊ መንገድ አልፏልና ከሙስሊሞቹ ጋር አንድ ሆነን እንቃወመዋለን፤ እንታገለዋለንም፡፡
ማንኛውም እምነት ሰይጣናዊነትን ይቃወማል፡፡ በራሱ በሰይጣን የሚያምን ካልሆነ በቀር፡፡ የሰይጣናዊነት ሁለቱ ዋና ዋና መገለጫዎች ደግሞ ክፋት እና ተንኮል ናቸው፡፡ በእምነት ስም ወንጀል ለመሥራት ካልታሰበ በቀር ከእምነት ጋር ክፋትን እና ተንኮልን አሥተሣሥሮ መጓዝ ወተት እና ኮምጣጤን አብሮ ከማኖር በላይ የማይቻል ነው፡፡
አሁን አሁን የኢትዮጵያን ቤተ ክርስቲያን እናድሳለን ብለው በተነሡ አካላት ዘንድ የምናየው እና የምንሰማው ነገር የኢትዮጵያን ቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ በመቃወም የተነሣ ሌላ ንቅናቄ አይደለም፡፡ ክፋትን እና ተንኮልን አንግቦ የተነሣ ሰይጣናዊ ንቅናቄ እንጂ፡፡ ዓላማውም ማደስ አይደለም፡፡ ማፍረስ እንጂ፡፡
እስካሁን ድረስ በየትኛውም የእምነት ታሪክ ውስጥ ታይቶ በማይታወቅ ሁኔታ ስለላን፣ ሤራን፣ ማፍረስን፣ ስርቆትን፣ ዘረፋን እና ማታለልን የእምነቱ ማራመጃ መንገዶች ያደረገ ብቸኛ የእምነት ንቅናቄ አለ ከተባለ እርሱ ዛሬ ዛሬ የምንሰማው «የተሐድሶዎች ንቅናቀ&» ብቻ ነው፡፡
ትክክለኛ ነገር አለኝ፤ በያዝኩት ነገር አምንበታለሁ፤ ለያዝኩት ነገርም እከራከርበታለሁ፤ ማስረጃ እና መረጃም አለኝ፤ የኔ መንገድም የተሻለ ነው ብዬ አምናለሁ የሚል አካል ራሱን በይፋ ገልጦ፣ ፊት ለፊት ወጥቶ፣ ሃሳቡን አንጥፎ፣ ማስረጃውን አሰልፎ በብርሃን ይጓዛል እንጂ በጠላት ከተማ እንደ ገባ ሰላይ የድብቅ መንገድ አይጓዝም፡፡
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ሕጋዊም መንፈሳዊም ተቋም ናት፡፡ መብቶቿ እና ጥቅሞቿ በሕግ ልዕልና ያላቸው ናቸው፡፡ ተቋሞቿ፣ ንብረቶቿ፣ ት/ቤቶቿ እና ቅርሶቿን የመጠቀም፣ የመጠበቅ፣ የመከባከብ እና ለትውልድ የማስተላለፍ መብት አላት፡፡ በእነዚህ ክልሎች ገብቶ ማንም ሌላ ወገን ያልፈቀደችውን ተግባር በድብቅ እንዳይፈጽም ሕግም ሞራልም ይከለክለዋል፡፡
አሁን እያየነው ያለነው ተግባር ግን የሃይማኖት አስተምሮን ተቃውሞ ሌላ የተሻለ አስተምህሮ የማምጣት ተግባር ሳይሆን ክፋት እና ተንኮልን ገንዘብ ያደረገ የሤራ ተግባር ነው፡፡ በገዳማት ገብቶ ብራና መፋቅ፣ የአብነት ት/ቤቶችን መበተን፣ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ውስጥ ገብቶ በርዳታ ስም ሀብቷን መበከል፤ ቅርሶቿን መዝረፍ እና መሸጥ፣ ጥንታውያን ተቋማቷን ማውደም፤ ታሪካዊ እና ጥንታዊ ንዋያተ ቅድሳትን እና መጻሕፍትን ማበላሸት በምን መመዘኛ ነው የሃይማኖት ሥራ የሚሆነው?
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የጥንታዊ የክርስትና ትምህርት ጠባቂ፣ የጥንታዊ እና ታሪካዊ የክርስትና ሀብቶች ባለቤት፣ የጥንታዊ መጻሕፍት ግምጃ ቤት፣ የቀደምት ኢትዮጰያዊ ባህሎች እና ትምህርቶች መገኛ፣ የሀገራዊ የአስተምህሮ ጥበብ ማዕከል፣ የቀዳሚ ክርስቲያናዊ ዜማ መፍለቂያ፣ በብዙዎች ዘንድ የጠፉ የአበው ድርሳናት ማከማቻ፣ ልዩ ክርስቲያናዊ ማዕከል ናት፡፡
በዚህች ቤተ ክርስቲያን ላይ በተንኮል እና በሤራ የሚደረግ ወንጀል ሁሉ በሦስት ነገሮች ላይ የሚሠራ ወንጀል ነው፡፡ በክርስትና ላይ፣ በሰው ልጅ ታሪክ ላይ እና በሀገር ላይ፡፡
በአንዳንድ የአውሮፓ ሀገሮች ተጀምሮ ምዕራቡን ዓለም መንፈሳዊነት ወደ ተለየው ክርስትና የከተተው የተሐድሶ ነፋስ በክርስትና እና በክርስቲያናዊ ሀብቶች ላይ የማይተካ ጥፋት አድርሷል፡፡ በወቅቱ በተቀሰቀሰው ስሜታዊነት በተሞላው ነውጥ ምክንያት አያሌ ክርስቲያናዊ ትምህርቶች እና ቅርሶች ላይመለሱ ጠፍተዋል፡፡ ከሁለት መቶ ዓመታት በኋላ ብዙ ሀገሮች ከቀበሩበት ሊያወጧቸው እንደ ዔሳው በዕንባ ቢፈልጓቸው ሊያገኟቸው አልቻሉም፡፡
በዚህ የተነሣ ታላላቅ የቅርስ ጥናት እና ጥበቃ ማኅበራትን አቋቁመው በሌሎች ሀገሮች ያሉ ቅርሶች ተመሳሳይ ውድመት እንዳይደርስባቸው የቻሉትን ሁሉ በፀፀት ሠርተዋል፡፡ በዚህ ዘመን ከደረሰው ጥፋት በእግዚአብሔር ቸርነት ከተጠበቁት ሀገሮች አንዷ ኢትዮጵያ ናት፡፡ ለዚህ ነበር አያሌ ሚሲዮናውያን እና አሳሾች ቅርሶቻችንን ሲዘርፉ እና ሲተረጉሙ የኖሩት፡፡
አውሮፓውያን በክርስትና ላይ የሠሩት የማይካስ ወንጀል አምላክ የለሽ ትውልድ እንጂ ጻድቃንን አላፈራላቸውም፡፡ ይህንን ወንጀል ኢትዮጵያ ላይ ለመድገም መነሣት ክርስትናን ያለ ጥግ ማስቀረት ነው፡፡ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ውርጅናሌው ክርስትና ምን እንደሚመስል በትክክል ማሳየት ከሚችሉ ጥቂት ጥንታውያን አብያተ ክርስቲያናት መካከል አንዷ ናት፡፡ ለዚህ ነው በዚህች ቤተ ክርስቲያን ላይ በተንኮል እና በክፋት የሚደረግ ወንጀል ሁሉ በክርስትና ላይ የሚቃጣ ወንጀል (crime against Christianity) ነው የምንለው፡፡
በሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ ታላላቅ ለውጦች ካመጡት ታሪኮች ዋነኛው ክርስትና ያመጣው ለውጥ ነው፡፡ ለዚህም ነው የክርስትና ታሪክ ከሰው ልጆች ታሪኮች መካከል ዋነኛው ታሪክ የሚሆነው፡፡ ክርስትና ትምህርት ብቻ ሳይሆን አስተሳሰብ፣ የትምህርት መንገድ፣ ርዕዮተ ዓለም፣ የሥነ መንግሥት ምንጭ፣ ፍልስፍና፣ የሥልጣኔ መዘውር፣ የዓለምን መልክዐ ምድር ቀያሪ፣ የሥነ ጽሑፍ መንገድ፣ የሥነ ሥዕል መርሕ፣ የሥነ ጥበብ ትልም፣ የሥነ ዜማ ስልት፣ የሕዝቦች መገናኛ ድልድይም ሆኗል፡፡ በመሆኑም የክርስትና ሀብቶች እና ቅርሶች የአንድ እምነት ሀብቶች እና ቅርሶች ብቻ ሳይሆኑ የሰው ልጆች ሀብቶች እና ቅርሶች ሆነዋል፡፡ በእነዚህ ሀብቶች እና ቅርሶች ላይ እናድሳለን በሚሉ አካላት የሚሠነዘረው ጥፋት በሰው ዘር ሀብት ላይ የሚሠነዘር ጥፋት (crime against human heritage) የሚሆነውም በዚህ የተነሣ ነው፡፡
ጥፋቱ ከዚህም አልፎ ሀገራዊ መልክም አለው፡፡ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የኢትዮጵያን አብዛኛውን ሕዝብ የምትወክል፣ አስተሳሰቡን እና ርዕዮቱን የምትቀርጽ ተቋም ናት፡፡ ታሪኳ የሀገሪቱ ታሪክ፣ ባህልዋ የሀገሪቱ ባህል፣ ቅርሷ፣ የሀገሪቱ ቅርስ፣ ጥበቧ የሀገሪቱ ጥበብ፣ ዘመን መቁጠርያዋ የሀገሪቱ ዘመን መቁጠርያ ሆነዋል፡፡ ቤተ ክርስቲያኒቱ የሀሪቱ አንዷ እና ዋነኛዋ መገለጫ ናት፡፡ እናም በዚህች ቤተ ክርስቲያን ሀብቶች ላይ የሚሠነዘር ጥፋት ሁሉ በሀገር ላይ የሚቃጣ ወንጀል (crime against the mother land) ነው፡፡ የሚመለከተውም የቤተ ክርስቲያኒቱን አማንያን ብቻ ሳይሆን መላውን ኢትዮጵያዊ፣ የሀገሪቱን መንግሥት እና የኢትዮጵያን ወዳጆች ሁሉ ነው፡፡
እናም ክርስትና ስለላ፣ ሤራ፣ ዝርፊያ፣ ውድመት እና ደባ አይደለምና፤ የክርስትናም መንገድ ቀና እና ግልጥ እንጂ ተንኮል እና ክፋት አይደለምና ይህንን በክርስትና ስም በክርስትና፣ በሰው ዘር ሀብት እና በሀገር ላይ የተቃጣ ወንጀል አንድ ሆነን ልንቃወ መው፣ ልናስቆመውም ይገባል፡፡
ቃለ ሕይወት ያሰማልን ወንድማችን። አኛ ባለማወቅ ከአጥፍዎች hጋር አንዳንተባበር ይቺን ቤተክርስቲያን ከተሃድሶዎች ለመታደግ የሚደክሙትን በመርዳት ሃይማኖታችንን አና ታሪካችንን ለማስጠበቅ አና ከበረከቱም ለመካፈል አንድንችል ለዚ ተግባር የሚሰሩ ሰዎችን ወይም መሃበራት ካሉ አነሱን የምንረዳበትን መንገድ ካለ ቢጠቁሙን አላለሁ።
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ላይ የጽርፈትና የጥፋት ዘመቻ የሚያካሂዱት በዋናነት የራሳቸው ማንነት የጠፋባቸው ምዕራባውያን(ሉተራውያን) ናቸው፡፡ እነዚህ አካላት ከመቶ ዓመታት በላይ በራሳቸው ጥረትና ስልት የወጡትን ያህል ወርደዋል፤ የወረዱትንም ያህል ወጥተዋል፤ ነገር ግን የተመኙትንና የፈለጉት በእጃቸው ማድረግ አልቻሉምና ሌላ ስልት ሌላ ስትራቴጂ መቀየስ ግድ ነው፡፡ ይህ ስትራቴጂ ደግሞ ከዘመኑ ሥልጣኔ ጋር ሻማና ክር ሆኖ በመመሳሰል እንዲቀረጽ የተደረገ በመሆኑ ብዙዎቻችን የተሃድሶአውያን ተላላኪነት በፍጹም ሊገባን አልቻለም፡፡
ተሃድሶ የፕሮቴስታንቱ ዓለም ተላላኪ መሆኑ ግልጥ ያለ ነገር ነው፡፡ ማስረገጫው ደግሞ በዚሁ አዚም የተማረኩ ወገኖች ይኸው ቡድን በሚያደረግው የጸሎትና የዝማሬ ዝግጅት ላይ ሲገኙ የገጠማቸው ፕሮቴስታንታዊ ሥርዓት ነው፡፡
በመሠረቱ ማንም ሃሳቡን ማራመድ ይችላል፤ የፈለገውን ማመንም እንዲሁ፤ ዓለማመንም የራሱ መብት ነው፡፡ በእኛ ቅኝት ዝፈኑ ማለት ግን በእኔ ሳንባ ተንፍሱ፣ በእኔም አፍ ተናገሩ ማለትን ግን የትኛውም የሰው ልጅ ሊቀበለው የማይችል ጉዳይ ነው፡፡