Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ማንም ቢኖር ግን ፍርዱን ሊሸከም ነው። ፲፩. ነገር ግን፥ ወንድሞች ሆይ፥ እኔ ገና እስከ አሁንመገረዝን ብሰብክ እስከ አሁን ድረስ ለምን ያሳድዱኛል? እንኪያስ የመስቀል ዕንቅፋት ተወግዶአል።፲፪. የሚያውኩአችሁ ይቆረጡ። ፲፫. ወንድሞች ሆይ፥ እናንተ ለአርነት ተጠርታችኋልና፤ ብቻአርነታችሁ ለሥጋ ምክንያትን አይስጥ፥ ነገር ግን በፍቅር እርስ በርሳችሁ እንደ ባሪያዎች ሁኑ። ፲፬. ሕግ ሁሉ በአንድ ቃል ይፈጸማልና፥
ብትነካከሱ ብትበላሉ እርስ በርሳችሁ እንዳትጠፋፉ ተጠንቀቁ። ፲፮. ነገር ግን እላለሁ፥ በመንፈስተመላለሱ፥ የሥጋንም ምኞት ከቶ አትፈጽሙ። ፲፯. ሥጋ በመንፈስ ላይ መንፈስም በሥጋ ላይይመኛልና፥ እነዚህም እርስ በርሳቸው ይቀዋወማሉ፤ ስለዚህም የምትወዱትን ልታደርጉ አትችሉም።፲፰. በመንፈስ ብትመሩ ግን
ከሕግ በታች አይደላችሁም። ፲፱. የሥጋ ሥራም የተገለጠ ነው እርሱም ዝሙት፥ ርኵሰት፥ ፳.መዳራት፥ ጣዖትን ማምለክ፥ ምዋርት፥ ጥል፥ ክርክር፥ ቅንዓት፥ ቁጣ፥ አድመኛነት፥ ፳፩. መለያየት፥መናፍቅነት፥ ምቀኝነት፥ መግደል፥ ስካር፥ ዘፋኝነት፥ ይህንም የሚመስል ነው። አስቀድሜምእንዳልሁ፥ እንደዚህ ያሉትን የሚያደርጉ የእግዚአብሔርን መንግሥት አይወርሱም። ፳፪. የመንፈስፍሬ ግን ፍቅር፥ ደስታ፥ ሰላም፥ ትዕግሥት፥ ቸርነት፥ በጎነት፥
እምነት፥ የውሃት፥ ራስን መግዛት ነው።፳፫. እንደዚህ ያሉትን የሚከለክል ሕግ የለም። ፳፬. የክርስቶስ ኢየሱስም የሆኑቱ ሥጋን ከክፉ መሻቱና ከምኞቱ ጋር ሰቀሉ። ፳፭. በመንፈስ ብንኖርበመንፈስ ደግሞ እንመላለስ። ፳፮. እርስ በርሳችን እየተነሣሣንና እየተቀናናን በከንቱ አንመካ።
፲፬. ከእናንተ የታመመ ማንም ቢኖር የቤተ ክርስቲያንን ሽምግሌዎች ወደ እርሱ ይጥራ፤ በጌታምስም እርሱን ዘይት ቀብተው ይጸልዩለት። ፲፭. የእምነትም ጸሎት ድውዩን ያድናል ጌታምያስነሣዋል፤ ኃጢአትንም ሠርቶ እንደ ሆነ ይሰረይለታል። ፲፮. እርስ በርሳችሁ በኃጢአታችሁተናዘዙ። ትፈወሱም ዘንድ እያንዳንዱ ስለ ሌላው ይጸልይ፤ የጻድቅ ሰው ጸሎት በሥራዋ እጅግኃይል ታደርጋለች። ፲፯. ኤልያስ እንደ እኛ የሆነ ሰው ነበረ፥ ዝናብም እንዳይዘንብ አጥብቆ ጸለየ፥በምድርም ላይ ሦስት ዓመት ከስድስት ወር አልዘነበም፤ ሁለተኛም ጸለየ፥ ፲፰. ሰማዩም ዝናብን ሰጠምድሪቱም ፍሬዋን አበቀለች። ፲፱. ወንድሞቼ ሆይ፥ ከእናንተ ማንም ከእውነት
፩. ጴጥሮስና ዮሐንስም በጸሎት ጊዜ በዘጠኝ ሰዓት ወደ መቅደስ ይወጡ ነበር። ፪. ወደ መቅደስምከሚገቡት ምጽዋት ይለምን ዘንድ፥ ሰዎች ተሸክመው መልካም በሚሉአት በመቅደስ ደጅ በየቀኑያስቀምጡት የነበሩ ከእናቱ ማኅፀን ጀምሮ አንካሳ የሆነ አንድ ሰው ነበረ። ፫. እርሱም ጴጥሮስናዮሐንስ ወደ መቅደስ ሊገቡ እንዳላቸው ባየ ጊዜ፥ ምጽዋትን ለመናቸው። ፬. ጴጥሮስም ከዮሐንስ ጋርትኵር ብሎ ወደ እርሱ ተመልክቶ። ወደ እኛ
ተመልከት አለው። ፭. እርሱም አንድ ነገር ከእነርሱ እንዲቀበል ሲጠብቅ ወደ እነርሱ ተመለከተ።፮. ጴጥሮስ ግን። ብርና ወርቅ የለኝም፤ ይህን ያለኝን ግን እሰጥሃለሁ፤ በናዝሬቱ በኢየሱስ ክርስቶስስም ተነሣና ተመላለስ አለው።
፯. በቀኝ እጁም ይዞ አስነሣው፤ በዚያን ጊዜም እግሩና ቍርጭምጭምቱ ጸና፥ ፰. ወደ ላይ ዘሎምቆመ፥ ይመላለስም ጀመር፤ እየተመላለሰም እየዘለለም እግዚአብሔርንም እያመሰገነ ከእነርሱ ጋር ወደመቅደስ ገባ። 9 ሕዝቡም ሁሉ እግዚአብሔርን እያመሰገነ ሲመላለስ አዩት፤ ፲. መልካምምበሚሉአት በመቅደስ ደጅ ስለ ምጽዋት ተቀምጦ የነበረው እርሱ እንደ ሆነ አወቁት፤ በእርሱምከሆነው የተነሣ መደነቅና መገረም ሞላባቸው። ፲፩. እርሱም ጴጥሮስንና ዮሐንስን ይዞ ሳለ፥ ሕዝቡሁሉ እየተደነቁ የሰሎሞን ደጅ መመላለሻ በሚባለው አብረው ወደ እነርሱ
ሮጡ። ፲፪. ጴጥሮስም አይቶ ለሕዝቡ እንዲህ ሲል መለሰ። የእስራኤል ሰዎች ሆይ፥ በዚህ ስለ ምንትደነቃላችሁ? ወይስ በገዛ ኃይላችን ወይስ እግዚአብሔርን በመፍራታችን ይህ ይመላለስ ዘንድእንዳደረግነው ስለ ምን ትኵር ብላችሁ ታዩናላችሁ?
፩. ከዚህ በኋላ የአይሁድ በዓል ነበረ፥ ኢየሱስም ወደ ኢየሩሳሌም ወጣ። ፪. በኢየሩሳሌምም በበጎችበር አጠገብ በዕብራይስጥ ቤተ ሳይዳ የምትባል አንዲት መጠመቂያ ነበረች፤ አምስትም መመላለሻነበረባት። ፫. በእነዚህ ውስጥ የውኃውን መንቀሳቀስ እየጠበቁ በሽተኞችና ዕውሮች አንካሶችምሰውነታቸውም የሰለለ ብዙ ሕዝብ ይተኙ ነበር። ፬. አንዳንድ ጊዜ የጌታ መልአክ ወደመጠመቂያይቱ ወርዶ ውኃውን ያናውጥ ነበርና፤ እንግዲህ ከውኃው መናወጥ በኋላ በመጀመሪያ የገባከማናቸው ካለበት ደዌ ጤናማ ይሆን ነበር። ፭. በዚያም ከሠላሳ ስምንት ዓመት ጀምሮ የታመመአንድ ሰው ነበረ፤ ፮. ኢየሱስ ይህን ሰው ተኝቶ ባየ ጊዜ፥ እስከ አሁን ብዙ ዘመን እንዲሁ እንደ ነበረአውቆ። ልትድን ትወዳለህን? አለው። ፯. ድውዩም። ጌታ ሆይ፥ ውኃው በተናወጠ ጊዜበመጠመቂያይቱ ውስጥ የሚያኖረኝ ሰው የለኝም ነገር ግን እኔ ስመጣ ሳለሁ ሌላው ቀድሞኝይወርዳል ብሎ መለሰለት። ፰. ኢየሱስ። ተነሣና አልጋህን ተሸክመህ ሂድ አለው። ፱. ወዲያውምሰውዬው ዳነ አልጋውንም ተሸክሞ ሄደ። ፲. ያም ቀን ሰንበት ነበረ። ስለዚህ አይሁድ የተፈወሰውንሰው። ሰንበት ነው አልጋህንም ልትሸከም አልተፈቀደልህም አሉት። ፲፩. እርሱ ግን። ያዳነኝ ያሰው። አልጋህን ተሸክመህ ሂድ አለኝ ብሎ መለሰላቸው። ፲፪. እነርሱም። አልጋህን ተሸክመህ ሂድያለህ ሰው ማን ነው? ብለው ጠየቁት። ፲፫. ዳሩ ግን በዚያ ስፍራ ሕዝብ ሰለ ነበሩ ኢየሱስ ፈቀቅብሎ ነበርና የተፈወሰው ሰው ማን እንደ ሆነ አላወቀም። ፲፬. ከዚህ በኋላ ኢየሱስ በመቅደስአገኘውና። እነሆ፥ ድነሃል፤ ከዚህ የሚብስ እንዳይደርስብህ ወደ ፊት ኃጢአት አትሥራ አለው። ፲፭.ሰውዬው ሄዶ ያዳነው ኢየሱስ እንደ ሆነ ለአይሁድ ነገረ። ፲፮. ስለዚህም በሰንበት ይህን ስላደረገአይሁድ ኢየሱስን ያሳድዱት ነበር ሊገድሉትም ይፈልጉ ነበር። ፲፯. ኢየሱስ ግን። አባቴ እስከ ዛሬይሠራል እኔም ደግሞ እሠራለሁ ብሎ መለሰላቸው። ፲፰. እንግዲህ ሰንበትን ስለ ሻረ ብቻአይደለም፥ ነገር ግን ደግሞ ራሱን ከእግዚአብሔር ጋር አስተካክሎ። እግዚአብሔር አባቴ ነው ስላለ፥ስለዚህ አይሁድ ሊገድሉት አብዝተው ይፈልጉት ነበር። ፲፱. ስለዚህ ኢየሱስ መለሰ እንዲህምአላቸው። እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ አብ ሲያደርግ ያየውን ነው እንጂ ወልድ ከራሱ ሊያደርግምንም አይችልም፤ ያ የሚያደርገውን ሁሉ ወልድ ደግሞ ይህን እንዲሁ ያደርጋልና። ፳. አብ ወልድንይወዳልና፥ የሚያደርገውንም ሁሉ ያሳየዋል፤ እናንተም ትደነቁ ዘንድ ከዚህ የሚበልጥ ሥራ ያሳየዋል።፳፩. አብ ሙታንን እንደሚያነሣ ሕይወትም እንደሚሰጣቸው፥ እንዲሁ ወልድ ደግሞ ለሚወዳቸውሕይወትን ይሰጣቸዋል።
፳፪-፳፫. ሰዎች ሁሉ አብን እንደሚያከብሩት ወልድን ያከብሩት ዘንድ፥ ፍርድን ሁሉ ለወልድሰጠው እንጂ አብ በአንድ ሰው ስንኳ አይፈርድም። ወልድን የማያከብር የላከውን አብንአያከብርም። ፳፬. እውነት እውነት
እላችኋለሁ፥ ቃሌን የሚሰማ የላከኝንም የሚያምን የዘላለም ሕይወት አለው፥ ከሞትም ወደ ሕይወትተሻገረ እንጂ ወደ ፍርድ አይመጣም። ፳፭. እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ሙታን የእግዚአብሔርንልጅ ድምፅ የሚሰሙበት ሰዓት ይመጣል እርሱም አሁን ነው፤ የሚሰሙትም በሕይወት ይኖራሉ።
ኢትዮጵያ ውስጥ ለመጀመርያ ጊዜ የኩላሊት ነቅሎ ተከላ ህክምና ተደረገ፣ የኢትዮጵያ መንግስት ከ 200 በላይ የሚሆኑ ህገ-ወጥ ሰው አሸጋጋሪዎችን ማሰሩ ገለጸና የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አፍሪቃን ላገኘቻቸው ስኬቶች አሞገሰ የሚሉትን ርእሶች ነው በዛሬው አፍሪቃ ነክ ርእሶች ዝግጅታችን የምንመለከተው።
ኢትዮጵያ ውስጥ በሚችጋን ዩኒቨርሲቲ የተመራ የህክምና ቡድን ባለፈው ሳምንት በሀገሪቱ ለመጀመርያ ጊዜ የኩላሊት ነቅሎ ተከላ ህክምና ማድረጉን News Medical የተባለ በአለም ደረጃ ስለተከሰቱት የህክምና ግኝቶችና ጥናቶች የሚዘግብ ድረ-ገጽ ጠቁሟል። የህክምናው ቡድን ኢትዮጵያ ውስጥ የኩላሊት ነቅሎ ተከላ ህክምና ማዕከል ለመክፈት ከሁለት አመታት በላይ እንደቆየ ጽረ-ገጹ ጨምሮ ገልጿል።
በቀዶ ህክምና ሀኪም ዶክተር Jeffrey D. Punch የተመራው ቡድን አዲስ አበባ በሚገኘው የቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል የሚለንየም ህክምና ኮሌጅ ሶስት የኩላሊት ነቅሎ ተከላ ህክምና አድርገዋል። ኩላሊቶቹ የተገኙት በህይወት ካሉ ለጋሾች ሲሆን ኩላሊቶች የተተከሉላቸው በሽተኞችም ሆኑ ኩላሊት የለገሱት ሰዎች ሁሉ በጥሩ ሁኔታ እንደሚገኙ ድረ-ገጹ ላይ የወጣው ዘገባ ጠቅሷል።
BBC የብሪታንያ የዜና ስርጭት ኮርፕረሽን ደግሞ የኢትዮጵያ መንግስት በያዝነው አመት ከ 200 በላይ የሚሆኑ ሰዎችን ህገ-ወጥ በሆን መንገድ የሚያሸጋግሩ ሰዎችን እንደያዘ ዘግቧል። ሰዎች እንዲህ አይነቱን አስከፊ ጉዞ እንዳያደርጉ ለማሳመንም ስፊ ቅስቀሳ እየተካሄደ መሆኑን አክሏል።
መንግስት ስደትን ለመገደብ እርምጃ ለመውሰድ የተገደደው 30 ኢትዮውያን ባለፈው ሚያዝያ ወር እስላምዊ መንግስት ነኝ በሚለው ቡድን በአሰቃቂ ሁኔታ ከተገደሉ በኋላ መሆኑን የ BBC ድረ-ገጽ ላይ የወጣው ጽሁፍ ያወሳል።
ከ 100 በላይ የሚሆኑ ህገ-ወጥ አሽጋጋሪዎች ከሱድን ጋር በምትዋሰነው መተማ ከተማ እንደተያዙና በአንድ ወቅት በቀን ከ 250 በላይ የሚሆኑ ሰዎች በመተማ በኩል ወደ ሱዳን ይወጡ እንደነበር ዘገባው ጠቁሟል።
አፍሪቃ በትምህርትና የልጆች ሞትን በመቀነስ ረገድ ላሳየችው ጉልህ መሻሻል በተባበሩት መንግስታት ድርጅት እንደተሞጎሰች የጋርዲያን ጋዜጣ ድረ-ገጽ ጠቁሟል። በሚለንየም የልማት ግብ ላይ የቀረበ ዘገባ አፍሪቃ የአዲሱን የልማት ግብ ለማሳካት የአፍሪቃ መሪዎች ያገኙትን ስኬት ማጠናከር አዲስ የገንዘብ ምንጭንም መፈለግ ይኖርባቸዋል ይላል ድረ-ገጹ ላይ የወጣው ዘገባ።
የአፍሪቃ ሃገሮች የሚለንያም ልማት ግበን በተግባር ላይ በማዋል በአንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት የሚገቡት ልጆች ብዛትን ከፍ በማድረግ የሴቶች የፖለቲካ ውክልናን በማበራከት የልጆችንና የእናቶች ሞትን በመቀነስ የ HIV መስፋፍትን በመገደብ አመርቂ ውጤት እንዳሳዩ አዲሱ ዘገባ መግለጹን ጋርድያን ድረ-ገጽ ጠቅሷል።
የፈተና ኩረጃን የሚጠየፍ የተማረ ሰው ሀይል ለመፍጠር ተማሪዎችን በስ ዜጋና በስ ምግባር ትምህርት ማነፅ እንደሚገባ የሐረሪ ክልል ስነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽን ገለፀ፡፡ - Harari Mass Media Agent
የፈተና ኩረጃን የሚጠየፍ የተማረ ሰው ሀይል ለመፍጠር ተማሪዎችን በስ ዜጋና በስ ምግባር ትምህርት ማነፅ እንደሚገባ የሐረሪ ክልል ስነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽን ገለፀ፡፡
በሀረሪ ክልል የፀረ ሙስ ኮሚሽን አዘጋጅነት በድሬደዋ ከተማ ለስነ ዜጋና ለስነ ምግባር መምህራን በሙስና እና በስነ ምግባር ዙርያ ስልጠና በመስጠት ላይ ይገኛል፡፡
የስልጠናውን የመክፈቻ ንግግር ያደረጉት የኮሚሽኑ ምክትል ኮሚሽነር አቶ ካሊድ ኑሬ እንደገለፁት ይህ ስልጠና ለመምህራኖች የተዘጋጀው ከሙስና እና ከብልሹ አሰራሮች የፀዳ ዜጋን ለመፍጠር የስነ ዜጋና የስነ ምግባር መምህራን ያላቸው አስተዋጾ የጎላ ስለሆነ ነው ብለዋል፡፡
ተማሪዎች ከሙስናና ከስርቆት የፀዱ እንዲሆኑ እና የፈተና ኩረጃን የሚጠየፍ የተማረ የሰው ሀይል ለመፍጠር መምህራኖች የላቀ ድርሻ እንዳላቸው ያስገነዘቡት አቶ ካሊድ መምህራን ተማሪዎችን በስ ምግባር ለማነፅ የበኩላቸውን ድርሻ እንዲያበረክቱ ጠይቀዋል፡፡
በመድረኩ በክብር እንግድነት የተገኙት በሀረሪ ክልል ትምህርት ቢሮ የስርዓተ ትምህርት ዝግጅትና ትግበራ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ጃሚዕ መሀመድ በበኩላቸው ተማሪዎችን በስ ምግባር ለማነፅ የሚያስችሉ ክበባት በሁሉም ትምህርት ቤቶች እንደቋቋሙ በማድረግ የትምህርት ሴክተሩም የላቀ ድርሻን እየተወጣ እንደሚገኝ ገልጸዋ፡፡
አቶ ጃሚዕ አክለውም መምህራኑ ከስልጠናው የቀሰሙትን እውቀት ወደ ትምህርት ቤታቸው ሲመለሱ ለተማሪዎቻቸውና ለሌሎችም መምህራን በማካፈል በትግበራው ላይም የጎላ አስተዋጾ እንደሚያበረክቱ ጠይቀዋል፡፡
የሩዋንዳ የዘር ማጥፋት ወንጀል (Rwandan Genocideተብሎም የሚታወቅ) የቱርሲ ጎሳዎች ጅምላ ጭፍጨፋ ታዋ እና በመካከለኛው ሩቱ መካከል የተፈጠረው ሁቱ በሩሲያ ውስጥ በእርስ በእርስ በእርስ በእርስ ጦርነት ወቅት ነበር ፡፡ ሩዋንዳ
እ.ኤ.አ. በ 1990 ቱዋንሲ ስደተኞች ያቀፈው የሩዋንዳ አርበኞች ግንባር (አርፒኤፍ) አመጸኛ ቡድን ፣ ኡጋንዳውን ከመሠረቷ ኡጋንዳ በመውረር የሩዋንዳ የእርስ በርስ ጦርነት ጀመረ ፡፡ በሁለቱም ወገኖች በጦርነቱ ውስጥ ወሳኝ ጥቅም ማግኘት አልቻሉም ፣ እናም በጁvenንል ሃራሪማና የሚመራው የሩዋንዳ መንግስት እ.ኤ.አ. ነሐሴ 4 ቀን 1993 በአርሱ ስምምነት ስምምነት ከ RPF ጋር ተፈራርሟል ፡፡ ቢያንስ በአንድ ዓመት ውስጥ ከቱሲስ ጋር በተያያዘ ፡፡ ሆኖም እ.ኤ.አ. በኤፕሪል 6 ቀን 1994 የሩዋንዳ ፕሬዝዳንት ጁvል ሃብሪምማና በፈጸሙት ግድያ የሥልጣን ክፍፍልን በመፍጠር የሰላም ስምምነቱን አጠናቋል ፡፡ የዘር ማጥፋት ግድያዎች የተጀመረው በማግስቱ ወታደሮች ፣ ፖሊሶች እና ሚሊሻዎች መጠነኛ ቱትሲ እና ሁቱ ወታደራዊ እና የፖለቲካ መሪዎችን በገደሉበት ነው ፡፡[1]
እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 6 ቀን 1994 የሩዋንዳ ፕሬዝዳንት ጁቪን ሃብሪማና እና የቱሩንዲ ፕሬዝዳንት ሲሪፕን ናታርያሚራ ሁቱ ፕሬዝዳንት ቡሩንዲ ፡፡ በመርከቡ ላይ ያለውን ሰው ሁሉ በመግደል። ለጥቃቱ ሃላፊነት ተወያይቷል እናም ሁለቱም የ RPF አክራሪዎች እና ሁቱ አክራሪዎች ተወቃሽ ናቸው ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2006 የፈረንሣዩ ዳኛ ዣን-ሉዊስ ብሉጉይሬ ለስምንት ዓመት ምርመራ ሲያካሂዱ ግድያውን ትእዛዝ እንደሰጡ ነው ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 2010 የሩዋንዳ መንግሥት ምርመራው ሁቱ አክራሪዎችን ለፈጸመው ግድያ ተጠያቂ አድርጓል ፡፡
የግድያው መጠኑ እና የጭካኔ ድርጊቱ በዓለም ዙሪያ ሁከት ፈጥሯል ፣ ነገር ግን ግድያን በኃይል ለማስቆም አንድ ሀገር አልፈፀመም ፡፡ አብዛኛዎቹ ተጎጂዎች በራሳቸው መንደሮች ወይም መንደሮች የተገደሉ ሲሆን ብዙዎች በጎረቤቶቻቸው እና በመንደራቸው ፡፡ ሁቱ የወንበዴዎች በአብያተ-ክርስቲያናት እና በት / ቤት ህንፃዎች ውስጥ ተሰውረው የነበሩትን ተጎጂዎች ፈልገዋል ፡፡ ታጣቂዎች ተጎጂዎችን በከባድና በጥይት ይገድሉ ነበር ፡፡ ከ 800,000 እስከ 1,200,000 ሩዋንዳውያን እንደሞቱ ይገመታል ፣ በአገሪቱ ውስጥ ከሚገኘው የቱሲሲ ህዝብ 70% ገደማ ነው።
እንደ ወታደሮች ፣ ፖሊሶች ፣ ቀሳውስት እና የበጎ ፈቃደኞች ያሉ የባለስልጣናት ሰዎች በሂቱስ መካከል ያለውን የኃይል ክፍተት መሙላት የሚችሉ ፖለቲከኞችን እና ገለልተኛ ወታደሮችን ጨምሮ ቁልፍ የሆኑ የቶትሲ ወታደራዊ እና የፖለቲካ ሰዎችን በፍጥነት አስወገዱ ፡፡ የሰነዶቹ ፍተሻዎችን በማጣራት ቱሲስን ያውቁ የነበሩትን ቱትሲዎች ለመግደል የድንበር ፍተሻዎች ወዲያውኑ ተዘጋጁ ፡፡ የዘር እልቂት አዘጋጆች የቱቱስ ጎረቤቶቻቸውን ንብረት ለመደፈር ፣ መደብደብ ፣ ለመግደል እና ለማጥፋት እንዲሁም አንዳንድ ጊዜ የጦር መሣሪያ እንዲይዙ በማስገደድ ሂውተስ ጥሪ አቀረቡ ፡፡ የሰላም ስምምነቱ መጣሱ የሪቪ.ሲ.ሲ ጥቃቶች እንዲጀመሩ ምክንያት ሆኗል እና ብዙም ሳይቆይ በሐምሌ ወር አጋማሽ ላይ በሰሜን የሀገሪቱ ዋና ከተማ ኪigali ተይዞ የተካሄደው እልቂቱ እንዲቆም ተደረገ ፡፡ የተባበሩት መንግስታት ፣ አሜሪካ ፣ ዩናይትድ_ኪንግደም እና ቤልጂየም የተባበሩት መንግስታት የእርዳታ ተልእኮን በመደገፋቸው ስልጣናቸውን ለማሳደግ ባለመቻላቸው እና እንቅስቃሴ ባለመቻላቸው ተችተዋል ፡፡[2] ሩዋንዳ ውስጥ እ.ኤ.አ. ከኤፕሪል 6 በኋላ ፈረንሳይ የሩዋንዳ መንግሥት ትደግፋለች ተብሎ ተከሰሰ ፡፡ እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 7 እ.ኤ.አ. የተባበሩት መንግስታት የሩዋንዳ የዘር ማጥፋት ወንጀል መታሰቢያ ዓለም አቀፍ ቀን መሆኑ ታወቀ ፡፡ በሩዋንዳ ኤፕሪል 7 የዘር ማጥፋት መታሰቢያ ቀን ሲሆን ሐምሌ 4 ደግሞ እንደ መዳን ቀን ይከበራል ፡፡
የዘር ማጥፋት ዘመቻው በሩዋንዳ እና በአጎራባች አገራት ውስጥ ትልቅ ለውጥ አምጥቷል ፡፡ በጅምላ አስገድዶ መድፈር ምክንያት በ [ኤድስ] የተያዙ ሰዎች ቁጥር ብዙ ጊዜ ጨምሯል ፡፡ የመሠረተ ልማት ውድመት እና ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ሰለባዎች በኢኮኖሚው ላይ ከባድ መዘዝ አስከትለዋል ፡፡ በፕሬዚዳንቱ ፖል ካጋሜ የሚመራው የኤፍ.ኦ.ፒ. ድል ብዙው የኤውሱስ ጎብኝዎች ወደ ጎረቤት ሀገሮች እንዲሸሹ አድርጓቸዋል ፡፡ ብዙዎቹ ዛይር (አሁን (ኮንጎ ዲሞክራቲክ ሪ Republicብሊክ]) ከሩዋንዳ ጋር ባለው ድንበር አቅራቢያ በክልሉ ምስራቃዊ ክፍል ሰፈሩ ፣ እናም በስደተኞች መጠለያ ካምፖች ውስጥ ተመላሾች እንደ መነሻ ሆነው ያገለግሉ ነበር ፡፡ እንደገና ኃይል. RVC የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ኮንጎ በጦርነቱ ወቅት በዛየር ተዋጉ ፡፡ በክልሉ የሚገኙት አብዛኞቹ ቱትሲስ እና ሂቱስ እንደ ስደተኞች ሆነው ይኖራሉ ፡ ዛሬ ሩዋንዳ የዘር እልቂት ለማዘን ሁለት የህዝብ በዓላት አሏት እናም የዘር ማጥፋት ውድቅ ማድረጉ ወይም ታሪካዊ ክለሳ ወንጀል ነው ፡፡
የምስራቅ ወለጋ ዞን የደህንነት ጉዳይ ኃላፊ አቶ በዳሳ ጎበና ስለጉዳዩ ተጠይቀው፤ ጥቃቱ መፈጸሙን አምነው በጥቃቱ ሦስት አባላት ከመቁሰላቸው ውጭ የሞተ ታጣቂ የለም ብለዋል።
ብ24 ሰነ ዝወጸ “መልእኽቲ 20 ሰነ” ዝብል ጽሑፍ ብዙሕ መልሰ-ግብርታት ረኺቡ። ብዙሓት ኣንፈተይ ከም ዝቐየርኩ ገይሮም ከቕርብዎ ፈቲኖም። እቲ ሓቂ ግን፡ ኣነ ንመስርሕ እየ ዝድግፍ ነይረ እምበር ንመንግስቲ ወይ ንዝተወሰነ ውልቀሰብ ወይ ውድብ ኣይኮንኩን። መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ለውጥታት ከተኣታቱ ዝተጸበኽዎ መስርሕ ንምዕዋት ዝሓሸ መሳርያ ክኸውን ይኽእል ካብ ዝብል እምነት እየ ደገፈይ ገሊጸ። ድሕሪ ክልተ ዓመት ድማ ክግምግም ኣለኒ። እቲ መስርሕ ኣይተጀመረን፡ ስልጣን መሊሱ ኣብ ኢድ ሓደ ውልቀሰብ ተሰብሲቡ፡ እቲ ክነቅል ዝግበኦ ዝነበረ ዘቤታዊ ባቡር ገና ኣብ ስታስዮኒኡ ኣሎ፡ ‘ኳ ደኣ ሓዲዱ ተፈናቒሉን ነዳዲኡ ተራጊፉን እቲ ራንራን ዝብሎ ዝነበረ እውን ሃጢሙ። ኣብ ኤርትራ ነቲ ዝተኣተወ ሓድሽ ናይ ሰላም ሃዋሁ ዘንጸባርቕ፡ ናብ ውሽጢ ዝቐንዐ ለውጥን ምምሕያሽን ዘቤታዊታዊ ተበግሶታት ኣይተራእየን። ክሓትት ድማ ኣለኒ። ስለ’ዚ እየ ዝሓትት ዘለኹ። ብዝኾነ፡ እዚ ዝስዕብ ዓሚ እዩ መስለኒ ምስ ህግደፍ ቪዥን ፓልቶክን ምስ ካልኦት ኣባላት ህግደፍ ዘካይድዎም ፓልቶካት ኣብ ዝገበርክዎ ጻንሖት ዝበልክዎ እዩ። ስለምንታይ መርገጸይ ኣጠዓዒመ፡ ትጽቢተይ ድማ እንታይ ነይሩ ዝሕብር እዩ። ኣብ ኤርትራ ክግበር ዝጽበዮ እውን ዘርዚረ ኣለኹ። እዚ ከም መዛረቢ ነጥብታት (talking points) ዝሓንጠትክዎ እዩ ነይሩ። ፍኑው መግለጺ ስልዝኾነ ግን እቲ ዝተዛረብክዎ (ኣብ youTube ኣሎ) ምስ-ዚ ንድፊ ቃል ብቃል ዘይጋጠም ክከውን ይኽእል። ንገለ ኣስፊሐ እኸውን ገለ ኣጽቢበ፡ ንገለ እውን ዘሊለ ክኸውን እኽእል። ናይ ትማሊ ኣተሓሳስባይ ነቲ ዝተረኽበ ናይ ሰላም ዕድል ከመይ ገይርና ረቢሕናሉ ንሰግር ዝብል ቀዪድዎ ነይሩ። ናይ ሎሚ ኣተሓሳስባይ ግን ናይ ኤርትራ ሽግር ፖለቲካዊ እዩ። “ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ጉዳያትና ብግቡእ ከይሰራዕና ዝመጸ ዕድላት ይምጻእ ሃገርና ክሓልፈላ ኣይክእልን” ዝብል እዩ። ” ቀንዲ ናይ ሎሚ ጸላእትና ወያነ ወይ ኣመሪካ ዘይኮኑስ ውሽጣዊ ድኻማትና እዮም። ድኽመታትና ኣላሊና ክንፍውሶም ዓቕሚ ዘይምምዕባልና እዩ እቲ ቀንዲ ሓናቒ ጸገም ኮይኑ ዘሎ። ስለ’ዚ፡ ዝያዳ ካብ ናብ ወጻኢ ምጥማትን ጸላእቲ ምፍጣርን፡ ዝያዳ ናብ ውሽጥና ምጥማት ከድሊ እዩ።
– ማሕሙድ መርገጺኡ እንታይ እዩ ንዝብሉ ድማ፡ እዚ quantum microscope ኮይኑ ነቶም ደቒቖም ክረኣዩ ዘይከኣሉ መርገጺታትን ሕንጻጻትን ክርእዩ ይሕግዝ እብል። ከም ናይ ማሕሙድ “ኣነን ዕላማይን”ክወሰድ ይከኣል።
– ፖለቲካዊ መርገጺታት ከም ናይ ደቂ ገዛውቲ ወይ ኣዕሩኽ ዕርክነት ወይ ባእስታት ኣይኮነን። ከቢድ ዝኾነ ውሳነታትን መርገጺታትን ምንጻር የድሊ። ንሃገር ዝምልከቱ ዛዕባታት ኢና ነልዕል ዘለና
ጽማቑ ቴማ ናይ’ዚ ዛዕባ፡ ኣቲናዮ ዘለና ታሪኻዊ መድረኽ፡ ነቲ ዘለና መንግስቲ ምምሕያሽን ንህግድፍ ከም መሳርሒ ተጠቒምና ናብቲ ንሕልኖ ዓቢ ዝላ ምቅርራብ። እዚ መድረኽ እዚ፡ ብደሆታትን ረብሓታትን ዘለዎ እዩ። ከም ዝተኸተልናዮ ሜላን ከም ኣድማዕነትን ስራሕናን ድማ ወይ ንድሕሪት ክንጉተት ኢና፡ ወይ ኣብ ጋም-ማን ክነብር ኢና፡ ወይ ድማ ንቕድሚት ክንስጉም ኢና፡ እቲ ሕርያ ናትና እዩ። ኣነ ሕርያይ የነጽር ኣለኹ። ትሓልማ ማርሰድስ በንዝ ከይገዛእካ፡ ነታ ተገልግለካ ዘላ ኣረጊት ቶዮታ ኣይትድርብን። ብዛዕባ ዘለናዮ ጂኦ-ፖለቲካዊ ኩነታትን እውን ኣብ ግምት ኣእትየ ማለት እዩ።
ለውጢ፡ ዓቀናዊ ወይ ዓይነታዊ ወይ ክልቲኡ ምቅይያር ወይ ምምሕያሽ ወይ እውን ዘልሓጥሓት ምባልን ንድሕሪት ምምላስን ክኸውን ይኽእል። ለውጢ ማለት ኣወንታውን ፍትሓውን ጥራይ ኣይኮነን (ንኣብነት፡ መንግስቲ ምቕያር ንበይኑ እወንታዊ ለውጢ ከምጽእ ኣይክእልን)። መንግስቲ ምቕያር ከም ናብ ኣወንታዊ ኣንፈት ዝደፍእ ሕርያ ኮይኑ ምስ ዝቐርብ፡ ከም ኣካል ናይቲ ንግስጋሰ ዝደፍእ መስርሕ ኮይኑ ክረአ ይኽእል። ካብቲ ዘሎ መንግስቲ ዝሓሸ ምሕደራ ክልግስ ዝኽእል ሓይሊ ምስ ዝህሉ ህዝቢ ክኸስብ ግዜ ኣይወስደሉን እዩ። መንግስቲ ምቕያር ንባዕሉ ግን ለውጢ ክበሃል ኣይክእልን። ተመሳሳሊ ወይ እውን ነቲ ኩነታት ካብ ዝነበሮ ዘጋድድ ፖለቲካዊ ሃዋሁ ክፍጠር ይከኣል እዩ። ብወገነይ፡ ኣብዚ መደብ፡ ኩሉ-እንትናውን ኣወንታውን ለውጢ ክረጋገጽ ዝሕግዙ ሓሳባት ከቕርብ ክፍትን እየ።
ብወገነይ፡ ለውጢ መንግስቲ ምቕያር ጥራይ ኣይኮነን፣ እወንታዊ ዝኾነ ዓይነታውን ዓቐናውን ምንቅስቃስ ምርኣይ ማለት እዩ–ኣብ ትካላዊ ብቕዓትን ዓይነት መንግስትንነትን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሕ/ሰባዊ ኣመለኻኽታ፡ ኣተሓሳስባ፡ ፖለቲካዊ ዘተታት (discourse)—-
ሱር-ነቀል ለውጢ ‘ዶ ወይ ጽገናዊ/ምምሕያሻዊ ለውጢ? ነብሰወከፎም ኣብ ከመይ ኩነት እዩ ሓደ ካብቲ ካልእ ዝበለጸ ዝኸውን? ሱርነቀላዊ ለውጢ ንፍልስፍናዊ መሰረት ናይቲ ህሉዊ ፖለቲካዊ ሃዋሁ (status quo) ካብ ዘይምቕባል እዩ ዝመጽእ። ህግን መስመሩን ዝቃወም ሓይሊ ንሱርነቀል ለውጢ ይቃለስ። ነቲ ኣረጊት ስርዓትን ባህሉን ካብ ሱሩ ሓግሒጒ ንምድርባይ ሰውራ (revolution) ምክያድ የድልዮ። ነቲ ሓፈሻዊ ፍልስፍናዊ ሰረተ-እምነት ናይቲ ዘሎ ስርዓት ተቐቢሉ ግን ክመሓየሽ ኣለዎ ንዝብል ሰብ ግን ምምሕያሽ ወይ ምጽጋን ይመርጽ (reform)።
ብወገነይ፡ ሰውራ ሳይንስን ተክኖሎጅን እዩ ኣብ ኤርትራ ክካየድ ዝደልዮ። ሰውራ ዓመጽን ኲናትን ከላሽንን ተደምዲሙ እዩ። እንደገና ክለዓዓል ወይ ክድገም ክድገፍ የብሉን። ኤርትራውያን ሽግራቶም ደም ብምፍሳስ ዘይኮነ፡ ብምዝታይ ጥራይ ብሰላም ዝፈትሑሉ መድረኽ ይእቶ ኣሎ ዝብል እምነት ኣለኒ።
እዚ መድረኽ እዚ፡ ሕመረቱን ዲናሞኡን እቲ ጾር ናጽነት ዝተሸከመ ህግን መስመሩን እዩ። ኣብ ህግ ዝኣምን ወገን ድማ ምምሕያሽን ምሕያልን ናይቲ ግንባር ይቃለስ። ግድን ኣይኮነን ክትፈትዎ። ግድን ኣይኮነን ኣባሉ ክትከውን። ግን ብግብራዊ መዳይ ጠሚትካ (pragmatically); “ምሕያሉ ማለት ምሕያል ደውለት ኤርትራ (state) እዩ” ዝብል እምነት ዝሓቖፈ ኣተሓሳስባ እዩ። ምሕያል ደውለት ኤርትራ ድማ ናብቲ ንጽሩይነትን ንዓይነትን ናይ መንግስትን ምሕደራን (governance) ክነተኩር ዝሕግዘና ሃዋሁ ዘምርሕ እዩ (ደሞክራሲ)።
ብኣንጻሩ፡ ሱርነቀላዊ ለውጢ ነታ ናይ ፓንዶራ ሳጹን ዝኸፍት እዩ; ዘይተጸበኻዮ ዝኸፍአ ሳዕቤናት ወይ ድማ ንግዚኡ ጽቡቕ ዝመስል ደሓር ግን ናብ nightmare/ ኣባህራሪ ሕልሚ ዝቕይር—(pandora box)። እቲ መሰረታዊ ወይ ሱርነቀላዊ ለውጢ ማለት ዝብል መርገጽን ንዕኡ ንምዕዋት ዝግበር ስራሕን—ናብ ብዙሕ ተኽእሎታት ዘለዎ መድረኽ እዩ ዝወስድ። ዝሓሸ ውጽኢት ከምጽእ ይኽእል፡ ወይ ካብዚ ዘሎ ብዙሕ ለውጢ ዘይብሉ ናይ ሰባት ምቅይያር ጥራይ ክኸውን ይኽእል። ወይ ድማ ናብ ዝገደደ ናብ ኲናት ሓድሕድን ዕግርግርን ምፍንጣሕን ምብትታኽን ናይቲ ንህዝቢ ኤርትራ ከም ሕ/ሰባዊ ዓለባ ኮይኑ ጠናኒግዎ ዘሎ ክብርታት ክኸውን ይኽእል። እቲ ክመጽእ ዝኽእል ሳዕቤናት ብዙሕ እዩ፡ ምስ ጂኦ-ፖለቲካዊ ኩነታት ናይዚ ዘለናዮ ዞባ፡ ክትቆጻጸሮ እውን ኣይከኣልን። ብቐሊሉ ዝጭወ፡ ድሮ እውን ክጭወ ንርእዮ ዘለና እዩ። -ኣብዚ ናይ ቀረባ እዋናት (immediate future)፡ ንህዝቢ ኤርትራ ከም ኣስጋእቲ ዝቑጸሩ፡ ክልተ ሓይልታት ኣለዉ። ክፈታትንዎን ናብ ክልተ ጫፋት ክስብስብዎን ክጽዕሩ እዮም፦ እቲ ሓደ፡ ምስ ስምዒታት እስላማዊ ፖለቲካን ዓራባውነትን (ከም ናይ Muslim Brotherhood) ዝተኣሳሰር ክኸውን እንከሎ እቲ ካልኣይ ድማ እቲ ብስም ሓባሻውነት (Abyssinianism)፡ ዝቀላቐል ዘሎ ዝተፈላለየ ኣስማትን መልከዓትን ዘለዎ ሸነኻት እዩ።
ኤርትራውነት ንምቕታል፡ በዞም ሓይልታት እዚኦም ውዱብን ውሁድን ዘመተ ይካየድ ኣሎ። ካብ ነዊሕ ዓመታት ክውደቡ ዝጸንሑን ናይ ወጻኢ ምወላን ተውጂሃትን ዘለዎም እዮም።
ካብቲ ሓድጊ ብረታዊ ቃልስና ዝኾነ ግርጭታት ዘይተላቐቑ ሓይልታት እውን፡ ብፍልስፍናዊ ደረጃ ምስዞም ሓይልታት ዘይራኸቡ እኳ እንተኾኑ ኣብቲ ናይ ቀረባ ዕላማ ማለት መንግስቲ ኤርትራ ንምውዳቕ ዝግበር ቃልሲ፡ ዘይተጻሕፈን ዘይተፈረመን ናይ ስራሕ ምሕዝነታዊ ዝምድና ኣለዎም። ለውጢ ንዕኦም መንግስቲ ኤርትራ ምግላፍ እዩ። ደሕርኡ ነናቶም ዕላማታት ኣለዎም። እዚ እዩ ኸኣ እቲ ሓደገኛ።
በዚ መልክዕ ክረአ ከሎ፡ ነቲ ብሄራዊ ጭርሖታት ኣልዒሉ ዝንቀሳቐስ ዘሎ፡ ለውጢ ማለት፡ “ ር/ውሳነ ክሳብ ምንጻል እዩ”። ሃይማኖታዊ ኣጀንዳ ዘለዎ ድማ፡ ኣብ ሃይማኖታዊ መተከላት ዝተሰረተ ፖሊቲካዊ ስርዓት ምምስራት እዩ ንዕኦም ለውጢ ክኸውን ዝኽእል። ነቲ ናጽነት ኤርትራ ዘይተቐበለ ድማ፡ “ካብ ናጽነት እንታይ ረቢሕካ፡ ብግዜ ሃይለስላሰን ደርግን’ንዶ ይሕሸካ ኣይነበረን—” ዝብልዎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ስማዊ ረፈረምዱም ኣገዲድካ ሓባቢልካ ሃዲድካ ብሓይሊ ጠበንጃ፡ ናይ ናጽነት ቃሉ ከምዝዓጽፍ ምጽዓር እዩ። እዚኦም ነዚ ንኡስ ወለዶ እዮም ከም ታርገት ናይቲ ዘካይድዎ ዘለዉ ስነ-ኣእምሮእዊ ኩናት ገይሮም ሒዞሞ ዘለዉ። እዞም ሓይልታት እዚኦም መርገጺታተይ ከጠዓም ይሕግዙኒ እዮም። ኣብ ውልቀ-ጠለባት ኣድሂብና ነቲ ዓቢ ስእሊ ከይንስሕቶ ይሕግዙና እዮም። ብደውና ክማርኹና የብሎምን።
– ንዓይ፡ ለውጢ ማለት እወንታዊ ዝኾነ ዓይነታዊ ምቅይያር ምምጻእ ማለት እዩ፡ ከም ሃገርን ህዝብን ኣብ ታሪኽና ዘመዝገብናዮም ኣኽራዕቲ ዓወታት ጽቡቕ ገይርና ጨቢጥና ንቕድሚት ምቕጻል ማለት እዩ፡ ምስጓም ማለት እዩ፡ ክሉ-ጎናዊ ማለት እዩ፡ መንግስቲ ምቕያር ማለት ጥራይ ኣይኮነን።
-ለውጢ ናቱ መካኒክስ ወይ anatomy ኣለዎ። ሓደ መካኒክ ንመኪና ክምርምርን ክጽግንን እንተኮይኑ ናይ መካኒክነት ፍልጠት ክህልዎ ኣለዎ፡ ሓደ ሓኪም እውን ንሕሙም ክፍውስ እንተኾይኑ፡ ብመጀመርታ diagnose ክገብሮ ኣለዎ፡ ድሕርኡ ኣብ መማረጺታት ፍወሳ ይኣቱ። እዚ ክኽገብር ግን ብመጀመርያ ሓኪም ክኸውን ኣለዎ።
-ብዛዕባ ለውጥን ማሕበረ-ፖለቲካዊ ኩነታት ንምቕያር ኣብ ንዛረበሉ እዋን ኣብ መሰረታውያን ኣምራት ኣብ ምርድዳእ ክንበጽሕ ኣለና። እንታይ ማለትና እዩ “ለውጢ” ክንብል ከለና? እንታይ ማለትና እዩ “ደለይቲ ፍትሒ ኢና” ክንብል ከለና? እንታይ ማለትና እዩ ኸ ፍትሒ ክንብል ከለና? ፍትሒ ተዛማድን ማዕባልን ኣምር ምዃኑ ንግንዘብ ዲና? ለውጢ ዝገዝኡ ወይ ዝእዝዙ ረቛሒታት ከምዘለዉ ኸ ነስተውዕል ዲና። ኣበየናይ መድረኽ ኢኻ ብዛዕባ ደሞክራሲ emphasis ትገብር፡ ኣበየናይ ግዜ እዩ ኸ ንልኡላውነትን መግብን ቀዳምነት ትህብ?
– ማሕበረ-ቑጠባዊ ኩነት፡ ማሕበረ-ፖለቲካዊ ኩነት፡ ነቲ ዝቐርብ ናይ ለውጢ እማመታትን ፍልስፍናታትን ዘሎ ሕ/ሰባዊ ቅሩብነት፡ ውዱብ ወይ ዘይተወደበ ውሽጣዊ ነቕናቕን ኣንቐሳቓስን ዓቕሚ እቲ ሕ/ሰብ (potential) ሓይሊ; ጸጥታዊ ስግኣታቱ—ኣብ ግምት ክኣትዉ ኣለዎም። እንተዘይኮይኑ ቅድሚ እቲ ክትቅይሮ እትደሊ ሕሰብ ዘብዘብ ኢኻ ትብል ዘለኻ። ንበይንኻ ኢኻ ድማ ናብ ናይ መወዳእታ መስመር እትበጽሕ። ንለውጢ ዘድልዩ ረቛሒታት ብኸመይ ተጋጣጥሞም እውን ናቱ ሳይንስን ጥበብን ኣለዎ። ክሉ ግዜ ከኣ ናይ ለውጢ ተኽእሎ ተገዛኣይ ናይ ዘሎ ኩነታት እዩ። ቀዳምነታቶም ዘይሰርዑ ሕ/ሰባት ናይ ፖለቲካ ጻምላያት ኮይኖም ይነብሩ ኣለዉ።
– ፍትሒ እውን ባህላውን ሕ/ሰባውን ረቛሒታት ዝጠምር ገጂፍ ኣምር እዩ። ኣብ ገግዚኡ ዝተቐልቐሉ ናይ ምዕራብ ፈላስፋታት፡ ኣብ ግዜኦም ንዝነበረ ፖለቲካውን ማሕበረ-ቑጠባውን ባህላውን ሞራላውን ሃይማኖታውን ኩነታት ምርኩስ ብምግባር እዮም ንፍትሒ ገሊጾምን ተንቲኖምን—ንፖለቲካውን ሕ/ሰባውን ሽግራት ናይቲ ግዜ እዮም ክፈትሑ ዝፈተኑ። ካብ ጥንታዊት ግሪኽ ጀሚርካ (ፕሌቶ/ሪፑብሊክ፡ ኣብ ናይ ምንቕቓሕ ዘመን (renaissance) ዝመጹ በዓል ጆን ሎክ፡ ደቪ ህዩም፡ ጆን ሚል ከምኡ እውን ክሳብ እዚ ናይ ግዜና ጸላዊ ዘሎ ፈላስፋ፡ ጆን ሮውልስ—ካልኣኦት ናይ ኦሬንታልን እስላማዊ ዓለምን ኣፍሪቃውያን ጸሓፍትን ነብሰወከፎም በቲ ኣብቲ ዝነብሩሉ ዝነበሩ ዘመን ዝነበረ ሕ/ሰባዊ ግርጭታትን ማሕበረ-ፖለቲካዊ ኩነታትን ዕብየት ማሕበራዊ ሳይንስን ተክኖሎጅን ተነቓቒሖም ዝጸሓፍዎ ክልሰ-ሓሳባዊ ኣበርክቶታት እዩ። ብኣተሓሳስባ ግዚኦም ተገዚኦም ዘፍረይዎ ፍልስፍናዊ ውጽኢታት ንኣተሓሳስባ ናይ ግዚኦም ክጸሉ ክኢሉ።
– ብወገና ኣብ ሕ/ሰብና ክትግበር ዝከኣል ኣድማሳዊ ጠቓምነት ዘለዎም ኣምራት ወሲድና ናይ ገዛእ ርእስና ውህሉል ተመክሮ ሓዊስና፡ ባዕለ-ቤታዊ ኣተረጓግማን ኣወዓዕላን ክንገብር ንኽእል ኢና። ክንብገስ ጥራይ እዩ ዘለና።
– ሕ/ሰብ ኤርትራ ናይ ትምህርትን ቁጠባዊ ዕብየትን ጋጋት ኣለዎ፡ ነቲ ኣብ ርሑኢቕ ገጠራት ዘተኮረ ጻዕርታት ክሕይል፡ ጽሬት ማይን ከባብን፡ ናይ መግቢ ውሕስነት፡ ናይ ትምህርትን ጥዕናን ትራንስፖርትን—ክድፈኣሉ ኣለዎ።
– ከተማታት እውን ነቲ ኣብ ገጠራት ክንፈጥሮ ንረባረብ ዘለና ለውጥታት፡ ከጎልብቱ ብዝኽእሉሉ ኣገባባት ትኩረት ክወሃቦም ኣለዎም። ናይ ናይሮብን ቦምበይን ናይ ዚንጎታትን ጥዕና ዘይሓለወን ዝተጸቓቐጠን ክፋላት ከተማ (slum neighborhoods) መታን ከይፍጠሩ ብእዋኑ ኣብ ገጠራት ዝግበሩ ስራሓት ክተባብዑ ኣለዎም። ከተማታትና ንገጠራዊ ንጥፈታት ዝድግፍ ኮይኑ ክድኮን፡ እቲ ገጠራዊ ንጥፈታት ድማ ንጥዕናን ዕቤትን (wellbeing) ከተማታት ዘህብትምን ኣብ መንጎኦም ዘሎ ጋግ ብምድግጋፍ ከም ዝጸብብ ምግባር መርኣያ ተዛናቕን ዝርጉሕን ዕብየት እዩ።
-ምምሕያሽ ወይ ጽገና (ረፎርም) እውን ለውጢ እዩ። ብሱር-ነቀል ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣወንታዊ ምምሕያሻትን ጽገናታትን እውን ተኣኪቦም ዓይነታዊ ለውጢ ክፈጥሩ ይኽእሉ እዮም።
– እዚ ናይ ኣምልኾት ናይ ውልቀሰብ ኣይኮነን። ውልቀሰብን ውድብን መሳርሒ እዮም። ልዕሊ ሃገር ዝስራዕ ውድብ ወይ ውልቀሰብ የለን። ንውድባትን ውልቀሰባትን እንድግፎም፡ ናብቲ ዘንበርናዮም ዕላማታት ክንበጽሕ ዝሓሹ መካይን (vehicles) እዮም ካብ ምባል ዝነቐለ እዩ እምበር ካብ ጣኦታዊ ኣምልኾት ዝተበገሰ ኣይኮነን። ክሉ ግዜ ዝምረሓላ ሓሳብ ድማ፡ እምነት ንሃይማኖት ይምልከት፡ ፖለቲካ ግን ተሓሳሲብካ እዩ።
– ብዛዕባ ኣብ ውልቀሰብ ምእማን (cultish worship) ብዙሕ እየ ዝሰምዕ። ኣነ ወዲ ሻዕብያ እየ፡ ኣብ ሻዕብያ ዝዓበየ ንውልቀሰባት ዘመልኽ ብዙሕ ኣይትረኽቡን ኢኹም። ብተወሳኺ፡ ናይ ሎሚ መሪሕነት በቶም ድሕሪ 50 ወይ 100 ዓመታት ዝመጹ ተመራመርቲ ፖሊቲካዊ ሳይንስን ናይ ታሪኽ ተመራመርትን ፍርድታት ክሓክልፎ ይኽእል እዩ።
ሃንደበት ሃጓፍ ናይ ስልጣን ንኤርትራ ኣብ ሓደጋ ዘእቱ እዩ። ከም መተካእታ ዘገልግል፡ ኤርትራ ከመሓድር ዝኽእልን ንጸገማታ ብቐረባ ዘጽነዐን ሓላፍነታውን ውዱብን ፖለቲካዊ ኣካል የለን። እዞም ኣብ ደገ ዘለዉ ተቓወምቲ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ሃጓፍ ስልጣን መጺኡ ዓዲ እንተ ዝኣትዉ፡ ሶማልያ ከም ናይ መዛወሪ ምድሪ-ገነት (vacation destination) ኮይና ምተራእየት ነይራ።
መራሕቲ መንግስቲ ኤርትራን፡ ነቶም ኣብ ነዊሕ ዓመታት ዘካዕበትዎም ተጻብኦታት ናይ ምምካትን ቅልውላዋት ናይ ምምሕዳርን ናይ ምእላይን ክእለታትን ተመክሮን ደሊቦም ኣለዉ።
ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ተኣፋፊ ኩነታት ተልመዴን ወይ ብምግምማዕ ጥራይ ዝፍለጡ ጉጅለታት ከም መተካእታ ክቐርቡ፡ መሪሕነታዊ ዓቕሚ ይኹን ፖለቲካዊ ትሕዝቶ የብሎምን።
በቲ ኻልእ መዳዩ ከኣ እዚ መሪሕነት እዚ፡ ነቐፈታታትን ኩነነን ክቐርበሉ ክም ዝጸንሐ ፍሉጥ እዩ፡ ዝሕባእ የብሉን፡። እንተደኣ ንዕቤት ሃገርና ንሓስብ ኴንና፡ እቲ ዝመርሓ ዘሎ ኣካል ክጉልብትን ክዓብን ኣለዎ። እዚ ንምግባር ድማ ጉድለታቱ ክርእን ክእርምን ኣለዎ። ክንነቕፎን ክነዘኻኽሮን እውን ሓላፍነትና እዩ። ምኽንያታት እውን ክንፈጥረሉ የብልናን። ዝሕባእ ቑስሊ ቐታሊ እዩ። ናይ ሎሚ መሪሕነት ኤርትራ ኣብዞም ዝስዕቡ ዝንቀፉ ምዃኖም ዘየካትዕ ኮይኑ እረኽቦ። ካብቶም ክመሓየሹ ዝግበኦም ጉዳያት ድማ እዮም።
1- ግህሰታት ሰብኣዊ መሰላት፥ ኤርትራውያን ብጸጥታውን ፖለቲካውን ካልእን ጉዳያት ክእሰሩ ጸኒሖም። ምእሳር ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ገሊኡ ጉዳያት ነብሶም ክኸላኸሉን ጠበቓ ክህልዎምን ኣብ ሕጋዊ ቤት ፍርዲ ከይፍረዱን ቤተ-ሰቦም እውን ከይበጽሕዎምን ብዛዕባ ኩነታቶም ሓበረታ ክረኽቡ ዕድል ዘይምሃብን፡ ብሓፈሽኡ መሰሎም ዘይምኽባር።
3- እቲ ብምኹብላል ወይ ብስግረ-ዶብ ምስጋር ዝኽሰስ ሰብ ኣዝዩ ብዙሕ ምዃኑን፡ ኣብ ዝተጸቓቐጠ ኣብያተ መእሰርታት ከም ዝጸንሑ ምግባር ኣካላውን ሞራላውን ጉድኣት ዘስዕብ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፡ እሱራት ተረሲዖም ንዓመታት ዝማስኑሉ መካበብያታት ኮይኑ ኣሎ። ምስኡ ዝኸይድ ጭካነን ኣመሓደርቲ ኣብያተ ማእሰርትን፡ ምቹእ ናይ ግቦን ብልሽውናን ባይታት ኮይኖም ከምዘለዉ ብኣካል ዝረኸብክዎም ውጻእ-መዓት ዝነገሩንን ዝሰምዖ ዜናታትን እዮም። ምስ’ዚ ናይ ሰላም ሃዋሁ ዝሳነ ፍተሓት ክግበረሎም ኣለዎ። ናይ ክ/ሰራዊታት ኣብያተ-መእሰርቲ ጉዳይ እውን ብተመሳሳሊ። ብሓፈሽኡ ብሓደ ዓይንን ብቅጥዕታትን ዝመሓደር ፍትሓዊ ዝኾነ ኣተሓሕዛ ከም ባህሊ ክተኣታቶ ክስረሓሉ ይግባእ (standardized and fair administration of justice)።
4- እቲ ምእሳር እንሓንሳብ ጃምላውን ብሃውርን (arbitrary) ምንባሩ፡ ኣክንዲ ሕጊ ስልጣንካን መዝነትካን ምጥቃም (abuse of power) ምህላዉን ንኤርትራውያን ሓድሽ ዜና ኣይኮነን። ናይ 1994 ሃገራዊ ቻርተር ህግደፍ ከም ዝብሎ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዋና ጉዳዩ ክኸውንን መሰላቱ ብሕጊ ዝተዋሕሰ ክኸውንን ከም ዝቃለስ እዩ ዝሕብር።
3- ብሓፈሽኡ ክሉ ዓቕምን ኣቓልቦን መንግስቲ ናብ ምምካት ተጻብኦታትን ምንባሩን ከም ምክኒት ክቐርብ ይኽእል፡ ግን ኣብ ውሽጢ እቲ ውሁብ ጽንኩር ኩነታት ከሉ ክግበር ዝገበኦ ተገይሩ ድዩ? (ብዛዕባ እዚ ጉዳይ’ዚ፡ ዓመታት ኣቢሉ ንመምህረይን መጋድልተይን ብጻየይን ዝነበረ ንኣምባሳደር ተስፋንኪኤል ገራህቱ (ወዲ ገራህቱ) ዝጸሓፍክዎ ደብዳቤ ነይሩ። ጽማቑ ናይቲ ደብዳበ፡ “ሃገርና ወላ ዓለማዊ ከበባ ይንበራ፡ እቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ብመንግስቲ ክግበር ዝነበሮ ንምፍዋስ ብልሽውና ምምሕዳርን ጥሕሰት መሰላት ኤርትራውያንን ዝዓለመ ፖሊሲታትን ተበግሶታትን ተገይሩ’ዶ?” ዝብል ነይሩ። ኣብ ውሽጢ እቲ ውሁብ ኩነታት ብቑዕ መንግስትን ትካላትን ንምህናጽ ክግበሩ ዝነበሮም ተገይሮም’ዶ ዝብል ሕቶ፡ ዓንዲ ማእከል ናይቲ ንምምሕያሽን ጽገናን እንገብሮ ምንቅስቃሳት እዩ።
4- ድኹም ምቑጽጻር መንግስታዊ መሳርዕን ኣፍራይነቶምን— እዚ ኽሉ ጉልበትን ዓቕምን ሃገራዊ ኣገልልግሎት ብግቡእን ተጠቒምናሉ’ዶ? እቲ ሓዊ ሓዊ ዝሽትት ዝነበረ ናይ ግዙኤ ቃልሲ ወለዶ፡ ምስቲ ዝነበሮ ናይ ምግባር ኒሕን ተበግሶን ብግቡእ ተጠቒምናሉ’ዶ?
5- ብሓፈሽኡ፡ ዘመናውን ሲቪላውን መንግስትን ምምሕዳራትን ንምትእትታው ኣብ ደውታ ኢና ጸኒሕና። እዚ እውን ምኽኑይ ድዩ ኣይኮነን ዘካትዕ እዩ። ብዘይካ እቲ ኣብ መኸተታት ዝቐንዐ ምንቅስቃሳትን ውዳበን፡ ጥዑይን ወኒ ዘለዓዕልን ኣበራባርን (vibrant political culture)፡ ነቐፈታን ርእሰ-ግምገማን ር/ሰ ምስትኽኻልን ክህሉ ዘኽእል ፖለቲካዊ ዓቕምታት ኣይተጠርየን ዘሎ። ክበጋገስ ኣለዎ። ምኽንያቱ ከምዚ ዓይነት ፖለቲካዊ ጠባይ ወይ ኣንፈት (trend) ዘለዎ ፖለቲካዊ ዳይናሚክነት ጥራይ እዩ ንፖለቲካውያን ውድባት ህላወአን ዘሕድስን ምስ ምቅይያር ኩነታት ተጻወርትን ተዓወትን (resilient) ኮይነን ክወጻ ዘኽእለን። ኤርትራና ንቅድሚት ክትስጉም ካብ ደለና ነቲ ሓላፍነት ሃገር ተሰኪሙ ዘሎ ወገን ክሕይልን ክጸርን ክጥዕን እወንታዊ ድፍኢትን ነቐፈታ ምቕራብ ንረብሓ ኩልና እዩ።
7- መጻኢ ፖለቲካዊ ስርዓት ናይ ኤርትራ ነቲ ኣብ ደገ ንርእዮ ጠገለ ዝሰኣነ ተፈናጫልን ዓንዳርን ሓሳባት ዝጻወር መታን ክኸውን፡ ውሽጣዊ ኤርትራዊ ፖለቲካ ዓቕምታት ምሕያል።
8- ምምዕባል ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ዓቕሚ ነቲ ክመጽእ ዝኽእል ፖለቲካዊ ሓጎጽጎጻትን ከፋፋሊ ሓሳባትን ምንቅስቃሳትን ክጻወር የኽእሎ። ናይ ህግድፍ ናይ 1994 ቻርተር ኣብዚ መዳይ ከምዚ ይብል
9- ንህግድፍ ዝሓልን ክዕወት ዝደልን ሰብ፡ ምንቃፍ ኣካል ምድጋፍ ምዃኑ ክኣምን ኣለዎ። እትግደሰሉን ብቑዕነቱ ከበርኽ ንእትደልዮን ወገን ኢኻ ብዘይሕብእብእ ዘሎ ገምጋም ወይ መልሰ-ዕንጋለ (feedback) እትገብር።
1- ካልእ ንቑጠባን ኢንቨስትመንትን ዕድላት ስራሕን ትምህርትን ጥዕናን ኣብ ምዝርጋሕ ክግበር ኣለዎ ዝብሎ ክህሉ ይኽእል ግን ንሱ ነቶም ኣብዚ መዳይ ብቐረባ ዝረባረቡ ዘለዉ ክኢላታት እገድፎ። ብሓፈሽኡ ግን ኣብ ሕርሻ (ምዕቛር ማያት፡ ምሩጽ ዘርእን ምሩጽ እንስሳታት ኣብ ምፍራይን ኣብ ምርምር ሓመድ ዝግበር ዘሎ ፈተነታት፡ ክለምዕ ዝኽእል መሬት ኣብ ምጽናዕ፡ ኣብ ምሕራስን ምክልኻል ባልዕን— ኣብ ከባብያዊ ልምዓት- ዝግበር ዘሎ ስራሓት ተስፋ ዝህብ እዩ። ኤርትራ ብተፈጥሮን ዂናትን ዝነበራ ኣግራብ፡ ሓመድ፣ ማያዊ ትሕዝቶኣ ኣዝዩ ተጓዲሉ ነይሩ። ኣብዚ መዳይ ጽቡቕ ሰጒምና ኣለና። ውጽኢት ናይ ሎሚ ዓመት ክራማት/እቶት፡ እዚ ብሚኒስትሪ ሕርሻ ክግበር ዝጸንሐ ጻዕርታት ዘበርከቶ ተራ ክጉሰ ኣይክእልን። ኣብ ትምህርትን ጥዕናን፡ ኣብ ማሕበራዊ ምክንኻን (social welfare)፡ ምክንኻን ስንኩላን፡ ዘኽታማት፡ ሓገዝ ዘድልዮም ዓበይቲ፡ ስድራ ስዉኣት፡ ግዳም ሓደር፡ ኣብ ጥዕና ጓል ኣንስተይቲ (ሕርሲ ጥንሲ ምዕባይ ቆልዓ ጥዕና ኣደን ዕልዓን፡ ምኽንሻብ ጓል ኣንስተይቲ)፡ ዝተመዝገበ ገስጋስ፡ ምስቲ ንሃገርና ዘጋጠሙ ብደሆታት ክመዛዘን ከሎ፡ ኣፍልጦ ክወሃቦ ዝግባእ እዩ።
2- ኣብሽርኩም፡ ኤርትይራ ብቐንዱ በቶም ብዘይካ መንነት ኤርትራ ካልእ ዘይብሎም፡ ነብሰ-ፍትወት ዘይብሎም(selfless) ትስፉዋትን ውፉያትን ደቃ እያ ክትህነጽ። ንሕና እውን እጃምና ክንገብር ኢና፡ ኣብ ወጻኢ እንነብር ናይ ብሓቂ ርእስና ክንሓክኽ ኣለና። እንበዝሕ፡ ካባይ ጀሚርኩም፡ ብዘይካ መረረን ጨለ ዘረባን “ እንታይ ጭቡጥ ኣበርክቶ ገይርና ኢልና ንነብስና ክንሓትት ኣለና። ብወገነይ ካብ ናይ ኮምፑተር ተዋጋኣይ ምዃን ናብ ሃጃማይ፡ ናብ ሓደ ግብራዊ ዕማማምት ክፍጽም ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ዜጋ ክቕየርን ክጽዕር እየ። ነቶም ክሳብ ሕጂ ግብራዊ ስራሓት ክዓሙ ዝጸንሑ (እንኮላይ እዚ መድረኽ (ፓልቶክ—ገንዘብን ናውትን ኣብ ምውጻእ ዝገብሮ ንትፈታት) ክድገፍ ይግበኦ፡ ብዛዕባ ተራ ድያስፖራ ድሒረ ቅሩብ ክብል እየ።
3- ምሕማይን ምቑዝምዛምን ናይ ሕማቓት ባህሪ እዩ፡ ከም ዜጋ ግቡእካ ግበር፡ ንልኡላውነት ኤርትራ ተማወት፡ ንርግኣትን ቅሳነትን ህዝቢ ኤርትራ እጃምካ ግበር፡ ኣብቲ ዳግመ-ህንጸት ዝግበር ርብርብ ብቕድሚት ተሰራዕ፡ ሽዑ እዩ፡ “ እነ ግቡአይ ገይረ እየ” ኢልካ ኣፍልብኻ ነፊሕካን ክሳድካ ኣቕኒዕካን ብዛዕባ ድኽመታት መንግስቲ ክትዛረብ ትክእል። ብዝተፈላለየ ምኽንያት፡ ኣብ ኩራ ዝነበርኩምን እዚ ተቓወሞ ዝበሃል ንኤርትራ ሃገርና ኣየረብሕን እትብሉ ዜጋታት፡ ሓንቲ ምርጫ ጥራይ እያ ዘላትኩም።ነዚ ንኤርትራ ናብቲ ንደልዮ መድረኽ ከሰጋግር ታሪኻዊ ሓላፍነት ተሰኪሙ ዘሎ ህግድፍ ምድጋፍ። ክሉ ካልእ ኣማራጺታት ንምፍጣር ዝተገብረ ፈተነታት ፈሺሉ እዩ። ምድጋፍ ማለት ድማ ዕዉር ሰዓቢ ምዃን ኣይኮነን። ስዉኣትና ዝተሰውኡሉን ዕላማ ቃልስና ዝኾኑን መሰረታውያን መተከላት ምንጻርን ንዕኦም ንምዕዋት ምጽዓርን። ንሓደ ውድብ ወይ ውልቀሰብ እትህቦ ደገፍ ንመንጽር እዚ ክከውን ኣለዎ።
4- ፖለቲካዊ ኣማራጽነት ምስ ቅዋም ሃገር ዝኸይድ እዩ። ቅዋም ሃገር ከይተነድፈን፡ ፖለቲካዊ ባይታን ( political space) ናይ ጸወትኡ ሕግታትን ከይተነጸረ፡ ስልጣን ክሕዝ ዝኽእል ፖለቲካዊ ተቓውሞ (political opposition) ክህሉ ኣይክእልን። እንተሃለወ እውን ሕጋዊ ባይታ የብሉን፡ ኣእዳው ወጻኢ ዝኣተዎን ብኣባትር ወጻኢ ዝንቀሳቐስን እዩ ዝኸውን።
5- ስለ’ዚ፡ ነቲ ክኸውን እንደልዮ ፖለቲካዊ ባይታ ንምፍጣር ነቲ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ግንባር ምሕያል ኣማራጺ ዘይብሉ ውሳነ እዩ። ምሕያል ህግደፍ ማለት ድማ፡ ዳይናሚካውን ኣሳታፍን ውድብ ምግባሩ ማለት እዩ። እቲ ስልጣን ናብ ህዝቢ ናይ ምርካብ መብጻዓኡ ከም ዘኽብር ንምግባሩ ምቅላስ ማለት እዩ። በዚ ኣመለኻኽታ ድማ ካብ ካድራዊ ኣመለኻኽታ ወጺእና ሃገራውን ህዝባውን ኣመለኻኽታ ክነማዕብል ኣለና። ተቓወምቲ እውን ዜጋታት ምዃኖም ምእማን። ከም ግንባር መጠን ድማ ፍልልያት ርኢቶታት ዝጻወርን ነቐፈታታት ዘተባብዕን ክኸውን ይግባእ።
ን30 ዓመታት ንሱዳን ዝመርሐ ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ሓሰን ኣልበሽር፣ ንሓያሎ ኣዋርሕ ኣንጻሩ ክካየድ ብዝጸንሐ ህዝባዊ ናዕቢ፣ ብሓገዝ ሰራዊት እታ ሃገር ካብ ስልጣኑ ተኣልዩ።
እቲ ፕረዚደንት ትማሊ 11 ሚያዝያ ካብ ስልጣኑ ድሕሪ ምእላዩ፣ ምክትሉን ሚኒስተር ምክልኻል እታ ሃገርን ጀነራል ዓዋድ ኢብን ዖውፍ፣ ግዝያዊ ወትሃደራዊ መራሒ እታ ሃገር ኮይኑ ኣሎ።
ጀነራል ኢንብ ዖውፍ፣ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ዝተኻየደ ናይ ካቢነ ሚኒስተራት ናይ ስልጣን ምቅይያር’ዩ፣ ኣብ ርእሲ’ቲ ዝነበሮ ናይ ሚኒስተር ምክልካል ጽፍሒ፣ ምክትል ፕረዚደንት ሱዳን ኮይኑ ተሸይሙ።
ፕረዚደንት በሺር፣ ናብ ዘይተፈልጠ ቦታ ተወሲዱ ከምእሱር ተታሒዙ ከምዘሎ ዘመልከቱ ጸብጻባት እታ ሃገር፣ ናይ ሰለስተ ወርሒ ናይ ህጹጽ እዋን ተኣዊጁ ከምዘሎ መልኪቶም።
ህዝቢ ሱዳን፣ ፕረዚደንት በሽር ካብ ስልጣን ምእላዩ ሓጎሱ ይገልጽ እኳ እንተሎ፣ ነዚ ብናይ ቀረባን እሙንን መሳርሕቱ ዝነበረ ጀነራል ኢንብ ዖውፍ ተወሲዱ ዘሎ ስጉምታት ምቓዋሙ ይቕጽል ኣሎ።
ህዝቢ ኤርትራ ናዕቢ ዘድልዮ ነይሩ እንተዝከውን፣ ቅድሚ ህዝቢ ሱዳን ምናዓበ ነይሩ፣ እቶም ንናዕብን ህውከትን ትጽውዑ ዘለኹም፣ ትማሊ ኣብኡ ዝነበርኩምን፣ ህውከት ንኸይትገብሩ ንነብስኹም ስለ ዝፈራህክሙላን ኢኹም። ሎሚ ናዕቢ ዘድሊ እንተኾይኑ ድማ፣ ኣብ ክንዲ ኣብ ክሽነን መደቀስን ስደት ኴንካ “ይኣክል!” ምባል፣ ብግብሪ ኬድኩም ተቓለሱ።
በመርሃ ግብሩ በታቀፉ ትምህርት ቤቶች ለተማሪዎች ይቀርብ የነበረ 39 ቢሊዬን ምግብ ሳይቀርብ መቅረቱንም የዓለም የምግብ እና የትምህርት፣ የሳይንስ እና የባህል ድርጅቶች አስታውቀዋል፡፡
ይህ ሁኔታ በአንዳንድ ሃገራት ከፋ ያለ ነው፡፡ በመደበኛነት ሲያገኟቸው ከነበሩ 10 ምግቦች ዘጠኙን የሚያጡም አሉ ከዓለም የምግብ ፕሮግራም እንደተገኘው መረጃ፡፡
የተማሪዎች ምገባ መርሃ ግብርን ተግባራዊ ያደረጉ በርካታ ሃገራት አሉ፡፡ ከነዚህም መካከል ህንድ፣ብራዚል፣ቻይና፣ደቡብ አፍሪካ እና ናይጄሪያ ከቀዳሚዎቹ ተርታ የሚሰለፉ ናቸው፡፡
ኢትዮጵያም በተለያዩ ጊዜያት መርሃግብሩን ለመተግበር ሞክራለች፡፡ ከ3 መቶ ሺ የሚልቁ ተማሪዎችን ተጠቃሚ ለማድረግ በማሰብ ባለፈው ዓመት በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የተጀመረው መርሃግብር በወረርሽኙ ቢፈተንም አሁንም ተጠናክሮ ስለመቀጠሉ ከአስተዳሩ የተገኙ መረጃዎች አመልክተዋል፡፡
በሀዋሳ እና በዙሪያዋ ለተፈጠረ ግጭት መንስዔው በትክክል እንደማይታወቅ ተነገረ፡፡ ይሁንና አንዳንዶቹ በስልጣን ላይ ለረዥም ዓመታት ቆይተዋል ባሏቸው ባለሥልጣኖች እና የማይታዩ እጆች ብለው በጠሯቸው ኃይሎች ላይ ጣቶቻቸውን ቀስረዋል፡፡ ጉዳቶች የደረሱባቸውን ሰለባዎች ቪኦኤ አናግሯል፡፡
ብመሰረት ቀሪቡ ዘሎ ጸብጻብ፣ ክሳብ ግንቦት 2017 ኣብ ዝነበረ ግዜ፣ ኣብ ኡጋንዳ ናይ ዝርከቡ ብዝሒ ስደተኛታት ብጠቕላል ኣስታት1.3 ሚልዮን ኮይኑ እቶም ኣስታት ሓደ ሚልዮን ካብዚኣቶም ዜጋታት ደቡብ ሱዳን’ዮም።
ኣስታት 200 ሽሕ ዝተገምገሙ ዜጋታት ደሞክራስያዊት ሪፖብሊክ ኮንጎ፣ ብብዝሒ ኣብ ካልኣይ ደረጃ ክስርዑ እንከለው፣ ብሳልሳይ ደረጃ ከኣ ብ34 ሽሕ ዜጋታት ብሩንድ’ዮም።
ዜጋታት ሶማል ብ25,321፣ ዜጋታት ሩዋንዳ ብ13,907 ራብዓይን ሓሙሻይን ደረጃታት ክሕዙ እንከለዉ፣ 4310 ዝብዝሖም ስደተኛታት ኤርትራ ከኣ ኣብ ሻድሻይ ደረጃ ይርከቡ።
ንኤርትራ ስዒበን ብብዝሒ ስደተኛታት፣ ኣከታተለን ኣብ ሻብዓይን ሻሙናይ ደረጃ ዝርከባ ሱዳንን ኢትዮጵያን ኮይነን፣ ነፍሲ ወከፈን 2549ን 1798ን ብዝሒ ስደተኛታት ኣብ ኡጋንዳ ኣለወን።
እዚ ብላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ቀሪቡ ዘሎ ብዝሒ ስደተኛታት፣ ነቶም ብናይ ሃገሮም ፓስፖርት ዝንቀሳቀሱ፣ ገና ናይ ስደተኛታት መንበሪ ፍቓድ ዘይሓዙ ሓተቲ ዑቕባን ብዘይሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ዝነብሩን ኣብ ግምት ዘእተወ ኣይኮነን።
እቲ መሓመድ ሓምዳን ዳጋሎ ዝተባህለ ኣዛዚ ፍሉይ ሓይሊ ሱዳን፣ ኣብቲ ከባቢ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ገኒኑ ብምህላዉ፣ ብመንግስቲ ብዝተዋህቦ ትእዛዝ መሰረት፣ ምስቲ ኣብ ዳርፉር ዓስኪሩ ዝነበረ ሰራዊት ናብቲ ንሱዳን፣ ሊብያን ግብጽን ዘዳውብ በረኻታት ከምዝተዋፈረ ኣረዲኡ።
ንሱ ናብ ዳርፉር ድሕሪ ምምላሱ ብቀዳም 30 ሓምለ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለጺ፣ ኣብቲ ምስ ሊብያን ግብጽን ዘዳውብ ኣል ናኪል ዝተባህለ ክፋል ሰሃራ ተዋፊሮምሉ ኣብ ዝነበሩ እዋን፣ ኣስታት 600 ስደተኛታት ክሕዙ እንከለዉ፣ ሓያሎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ስደተኛታት ከምዘፍሸሉ ጠቒሱ።
ኣብዘ ዝሓለፋ ሰለስተ ኣዋርሕ፣ መንግስቲ ሱዳን ኣብ ካርቱም ካልእ ከባቢታትን እታ ሃገር ዝሓዞም ኣስታት 3 ሽሕ ኤርትውያን ከምዘለዉ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብታ ሃገር የረድኡ።
የመንፈስ ቅዱስ ዕጣ ፈንታ ነገር ሁሉንም በአንድ ጊዜ ማድረግ ነው ፡፡ ድራይቭ የምሽት ማሳያ ነው እና የ 26 ዎቹ መናፍስት መናፍስት ይገዛል Seere ስርቆችን ያገኛል ፣ እቃዎችን ያስተላልፋል ፣ እና ጊዜን ይቆጣጠራል እሱ ወዲያውኑ አስማታዊ ድርጊት
እቅድ አስቸኳይ ወይም ቴክኒኮች ምርመራ ያሉ መስኮች እንቅስቃሴዎች ያስተባብራል መረጃ ዘዴዎች ኤሌክትሮኒክ የውሂብ ሂደት እና ኮምፒውተር የምርጫዎች ፕሮግራም ስራ ችሎታዎች መስፈርት ምትኬ ያቀናብሩ ደህንነት እና
በ 2007 ተመሠረተ ዶንግጓን Yuechuang በራስ መሣሪያዎች Co Ltd (YC) የ አያያዥ ስብሰባ ማሽን እና መደበኛ ያልሆነ ስብሰባ አውቶማቲክ ማሽነሪዎች እና መሳሪያዎች የተ D ዲዛይን በማኑፋክቸሪንግ ሽያጮች መጫን ማስተካከያ ላይ ያተኮሩ ከፍተኛ የቴክኖሎጂ
May 23 2020 ኤላ Pas Back Back Clinic • 915-850-0900 | ተጨባጭ መድሐኒት በ 21 ኛው ምእተ-ዓመት የሕክምና እንክብካቤ ፍላጎቶች ላይ በተሻለ የሕክምና ልምምድ ነው በተለምዶ የበሽታ ማዕከላዊ የሕክምና ተግባራትን ወደ ታካሚዎች ማዕከል ያደረገ አቀራረብ በማዛወር
ትልቅ የአልሙኒየም ቅይጥ workpieces መካከል ፈጣን ሂደት እንዲሁም የእንጨት ቁሳቁስ composites ይደፍቃል እና ሌሎች ብዙ ያልሆኑ ferrous ብረቶች የተነደፈ ጠንካራ CNC ማሽን መሣሪያ Nbs
የቤኒያ ላቦራቶሪ የፍራፍሬ ሞዴል ዘዴ በመጠቀም እንስሳት ምን እንደሚመስሉ እና አካባቢያቸውን ወደ ተለዋዋጭ ሁኔታዎች እንዴት በተለዋዋጭ ቴክኒኮች አማካይነት እንዴት እንደሚለማመዱ ይመረምራል in
ማጨስን ካቆሙ ለነፍሰ ገዳይ እና ለስሜቴ ሱስ የሚያስይዝ ንጥረ ነገር ጎድሎታል ይህ ጽንሰ-ሐሳብ ከሰውነት ጋር በጥብቅ የተገናኘ በመሆኑ ምክንያት አካላዊ መግለጫዎች ይከሰታሉ አንድ ሰው
ተክል ልማቶችን ወረሰ፡፡ የተወረሱት ደግሞ ለመንግሥት እርሻዎችና ለአነስተኛ ገበሬዎች ተሰጡ። ገሚሶቹ አገልግሎት መስጠት አቆሙ። በማረሚያ ቤቶች አካባቢ ያሉ የፍራፍሬ ልማቶች ቢበረታቱም ምርቱ ግን ማሽቆልቆሉ አልቀረም፡፡ አሁን ያለው መንግ
በሰዎች ውስጥ አካላዊ አዕምሯዊ ሥነ ልቦናዊ እና ማህበራዊ ለውጦች በአካባቢያቸው ሲጋለጡ ግለሰቦች ወይም ማህበረሰቦቹ ራሳቸውን ከሁኔታዎች ጋር ማስማማት እና እራሳቸውን መቆጣጠር ይችላሉ
አዲስአባ ስንል ክፍለ አገር ወይም ገጠር ላይ የሚመጣብን ሐሳብ አለ፤ እሱ እና በዕድሜ እኩያ የሆኑ የክፍለ አገር ልጅ እና ሌላኛው የአዲስ አበባ ወጣት ምን ዓይነት መስተጋብርና የሰው ለሰው፣ የእኩዮች ግንኙነት ነው ያላቸው ሠላምተኛነትንና
በቀላል አፕሊኬሽኑ ምክንያት ፣ በቁስሉ ላይ በጣም ከተለመዱት ሜካኒካዊ ሙከራዎች ውስጥ አንዱ ጠንካራነት ፈተና ነው። የቁስ እና ሌሎች ሜካኒካዊ ባህሪዎች መካከል
ይክፈሉ በፕሬስ ጠቅ ያድርጉ ፣ ብዙውን ጊዜ እንደ ፒ ፒ ፒ ተብሎ ይጠራል ፣ በአሁኑ ጊዜ በጣም ስኬታማ ከሆኑ የንግድ ሥራ ማስተዋወቂያ ወይም የንግድ ግብይት ስልቶች ወይም ቴክኒኮች አንዱ በመሆን በአሁኑ ጊዜ በጣም ታዋቂ እና
ራእይያሲን በጌልታይን ፣ በ collagen መስክ ይበልጥ አስተማማኝ እና የታመነ የንግድ ምልክት ሆኗል እናም እንደ ቅጠላ ጄልቲን ፣ ባዶ እንክብል shellል እና ጄሊ ሙጫ በምርቶች ጥራት ፣ በአገልግሎት እና በማህበራዊ ሃላፊነት ላይ ከፍተኛ ቁርጠኝነት ያለው ተዋፅዖ ነው ፡፡
ያሲን በጌልታይን ፣ በ collagen መስክ ይበልጥ አስተማማኝ እና እምነት የሚጣልበት ምርት ስም ሆኗል እንዲሁም እንደ ቅጠላ ጄልቲን ፣ ባዶ እንክብል shellል እና ጄሊ ሙጫ የመሳሰሉት ተዋፅዖዎች በምርት ጥራት ፣ በአገልግሎት እና በማህበራዊ ኃላፊነት ላይ ከፍተኛ ቁርጠኝነት አላቸው ፡፡
ሊጣል የሚችል የጆሆሆክ ጭምብል የሕክምና የቀዶ ጥገና ጭንብል ከቀለጠ ንጣፍ-ንጣፍ እና ከሁለት-የተሸመነ ጨርቅ የተሠራ ነው። ለሕክምና እና ላቦራቶሪ ሠራተኞች ለንፅህና መነጠል።
ሊወገዱ የሚችሉ የህክምና የቀዶ ጥገና ጭምብሎች ባለሶስት-ንብርብር-የማይታዩ ጭምብሎች የማይታዩ የህክምና የቀዶ ጥገና ጭምብሎች ባለሶስት-ንብርብር ሽፋን ያላቸው ጭምብል ጭምብል ፣ አቧራ ፣ የአበባ ዱቄት ፣ ፀጉር ፣ ጉንፋን ፣ ጀርሞች ፣ ወዘተ ፡፡ ለዕለታዊ ጽዳት ፣ ለአለርጂ በሽተኞች ፣ የመድኃኒት ሰራተኞች (የህክምና ፣ የጥርስ ፣ የነርስ ፣ የምግብ አቅርቦት ፣ ክሊኒክ ውበት ፣ ጥፍሮች ፣ የቤት እንስሳት ፣ ወዘተ) እና የመተንፈሻ አካላት ፍላጎት ያላቸው ህመምተኞች
የህክምና የቀዶ ጥገና ጭምብል 3-3 የጆሮ ማንጠልጠያ እና መተንፈስዎን ቀለል ለማድረግ ቀላል ንድፍ አለው ፡፡ ከፍተኛ ጥራት ያላቸው የመለጠጥ የጆሮ ጌጦች ለረጅም ጊዜ ለመልበስ ምቹ ናቸው ፡፡
ከፋብሪካችን ውስጥ በቻይና የተሰራ የጆሮ ማዳመጫ መጣል የፊት ጭንብል ጅምላ ሻጭ የጆሮ ማዳመጫ መጣል የፊት ጭንብል። ፋብሪካችን Zhongxinchuang ተብሎ ይጠራል። ይህም ከቻይና አምራቾች እና አቅራቢዎች አንዱ ነው። በትክክለኛው ዋጋ ሲኤ ፣ ኤፍዲኤ ፣ COI ፣ PMD ሕግ እና NIOSH በትክክለኛው ዋጋ ለመግዛት የጆሮ ማዳመጫ መጣል የፊት ጭንብል ለመግዛት እንኳን በደህና መጡ። የዋጋ ዝርዝር እና ጥቅስ ይፈልጋሉ? ከፈለጉ ፣ እኛም እንሰጥዎታለን ፡፡
"ሳይወሰንልኝ" አልሳተፍም አለ የትግራይ ህዝብ ነጻ አውጪ ግንባር ትህነግ/ህወሓት በቀጥታ መቃወሚያ ሳያቀርብ የኢህአዴግ እህትና አጋር ድርጅቶች እንዲዋሃዱ በሚወሰንበት የግንባሩ ጉባዔ ላይ ለመገኘት ፈቃድ አለማግኘቱን አስታወቀ። ይህንኑ የሚጠበቅ ውሳኔ ይፋ ሲያደርግ በተዘዋዋሪ ቀን እንዲሰጠው መጠየቁንና አሁንም ተጨማሪ ጊዜ እንደሚፈልግ ማብራሪያ ያላቀረበበትን የህግና የፖለቲካ ጉዳይ አስታኳል። በህዳር 6 ቀን 2012 የግንባሩ ሥራ አስፈጻሚዎች ስብሰባ ላይ በውህደቱ አጀንዳ በድምጽ ተሸንፎ የወጣው ህወሃት የሶስት ቀን ተጨማሪ ጊዜ መጠየቁን ከስብሰባው ማግስት በኋላ ሲያስተባብል የቆየው ትህነግ፣ ዛሬ ባሰራጨው መግለጫ “የትህነግ ማእከላዊ ኮሚቴ በጥናቱ ላይ እንዲወያይ ተወስኖ እያለ ምንም ዓይነት ውይይት ሳይደረግ በጥድፊያ የምክር ቤት ስብሰባ ማድረግ ተገቢ … [Read more...] about ህወሓት/ትህነግ ጊዜ እንዲሰጠው የሚጠይቅ “ስልታዊ” ውሳኔ አሳለፈ
ሦስቱ ፓርቲዎችና አጋር ድርጅቶች አቋማቸውን ግልጽ አድርገዋል ህወሃት “በሁሉም መለኪያዎች አንድ ፓርቲ ለመሆን የሚያስችል መነሻና ምክንያት በሌለበት ኢህአዴግን አፍርሶ ሌላ ፓርቲ ለማቋቋም ማሰብ አገርን የሚበትን ተግባር ነው” ሲል ጉዳዩ የሞት ሽረት መሆኑንን አስታውቋል። አሁን ግጭት እየተባባሰ የሄደውም በዚሁ ምክንያት ነው ሲል አክሏል። እስከ ዛሬ ከውህደት ተገለው የነበሩ አጋር ድርጅቶች በኢህአዴግ ሥር ተጠቃለው እንዲቀጥሉ ምኞቱን ያኖረው ህወሃት፤ አጋር ፓርቲዎች ስለምን ተገለው እንደቆዩ ቁጭቱንም ሆነ ምክንያቱን በመግለጫው አላካተተም። ሰሞኑንን አጋር ፓርቲዎች ሙሉ በሙሉ፣ ሶስቱ እህት ድርጅቶች ውህደቱን እንደሚደግፉና እንደሚቀላቀሉ ይፋ ማድረጋቸውን በድጋፍም ሆነ በነቀፌታ ያላስቀመጠው የህወሃት መግለጫ “ውህደቱ አገር ያፈራርሳል፣ ፍፁም ፀረ-ዴሞክራሲያዊ” ከማለት … [Read more...] about ህወሓት እንቅጩን ተናገረ!!
የተከበራችሁ የጎልጉል አንባቢያን፤ ለወራት ጠፍተን በመቆየታችን ታላቅ ይቅርታ እንጠይቃለን። አንዱና ዋንኛው ምክንያት ድረገጻችን በማደስና የምናትማቸውን ጽሁፎች ባዲስ መልክ ለማድረስ እየሠራን ስለነበር ነው። ሥራው በፈቃደኝነት የሚሠራ በመሆኑ ካሰብነው ጊዜ በላይ ቢወስድብንም ባሁኑ ጊዜ በመጠናቀቅ ይገኛል። በቅርቡ አዲሱን ድረገጻችንን እናስተዋውቃለን። እስከዚያው ግን እዚሁ ላይ እንደተለመደው መረጃዎችን ማተማችንን እንቀጥላለን። በተደጋጋሚ ለጠየቃችሁንና መልዕክቶች ለላካችሁልን ምስጋናችን የላቀ ነው። ከልብ እናመሰግናለን። ጎልጉል፡ የድረገጽ ጋዜጣ። በኢትዮጵያ ከፖለቲካው ቀውስ በማያንስ መጠን የኢኮኖሚው መላሸቅ፣ የሥራአጥነትና ድህነት የሚያስከትሉት አደጋ አሳሳቢና አደገኛ ሊሆን እንደሚችል ተጠቆመ። የለውጡ ኃይሎች ለውጡን በሚያደናቅፉ ላይ ፈጥነው እርምጃ አለመውሰዳቸው … [Read more...] about ህወሓት ወደ ስልጣን ለመመለስ የሎቢ ሥራውን ዳግም ጀምሯል
ይህ ቃለ ምልልስ “መለስ የቆፈሩት ጉድጓድ” በሚል ርዕስ May 20, 2013 አትመነው ነበር። የኢትዮጵያን የውድቀት ጉድጓድ ሲቆፍሩ የነበሩትና በአገዛዝ ሥልጣን ላይ በነበሩበት ጊዜ ጉድጓዱን በጥልቀት ሲቆፍሩ የነበሩት መለስ ከኢትዮጵያ ቀድመው ጥልቁ ጉድጓድ ገብተዋል። ዛሬ በሙት መንፈስ የሚመሩት “ተዝካራቸውን” የሚያወጡበት ቀን ነው። ለዝክሩ ይህንን ደግመን አቅርበነዋል። ይህንን ቃለምልልስ ያደረግነው ለበርካታ ዓመታት ለኢህአዴግ ሲሰራ ከነበረና በአሁኑ ወቅት ለከፍተኛ ትምህርት ውጪ አገር ከሚገኝ ኢትዮጵያዊ ጋር ነው፡፡ ለደኅንነት ሲባል ስሙን ከመጥቀስ ተቆጥበናል፡፡ ጎልጉል ፦ የጠ/ሚኒስትር መለስ መታመም ድንገተኛ ነው የሚሉ አሉ፤ አሟሟታቸውም ድንገት ነው የሚሉ አሉ፤ በሌላ በኩል ደግሞ አጋጣሚው መልካም እንደሆነ የሚጠቁሙ አሉ አንተ ከየትኛው ወገን ነህ? መልስ፦ … [Read more...] about መለስ በቆፈረው ጉድጓድ ሲዘከር
ጠቅላይ ሚኒስትር ዓቢይ አህመድ የአስፈጻሚውን አካል የሥራ ክንውን በተመለከተ ያቀረቡት ሪፖርትና ለጥያቄዎች የሰጡት ምላሽ። ሙሉውን ለመመልከት የቪዲዮው ምስል ላይ ይጫኑ። … [Read more...] about “የጥላቻና የምቀኝነት አስተሳሰብ መገረዝ አለበት፤ አደገኛ በሽታ ነው”
ላለፉት ሁለት ቀናት መቀሌ መሽጋ ስትንጫጫ የቆየችው ህወሓት እነ ዓቢይ አህመድን ለመገምገም ስብሰባ ይጠራልኝ ብላ መግለጫ አውጥታለች። የዛሬውን አያድርገውና ዱሮ በፈለገችው ጊዜና ሰዓት ስብሰባ ስትጠራ የኖረችው ህወሓት ለዚህ መብቃቷ ክስረቷን ማሳያ ተደርጎ ተወስዷል። ህወሓት ይህንን ስትጠይቅ የሚከተሉትን መሠረታዊ ውሳኔዎች በመቀበል ነው፤ ኢትዮጵያ ህዝብታት ወያናይ ዴሞክራሲ ግንባር (ኢህወዴግ) ወይም በአማርኛ ኢህአዴግ፤ "የመንግሥት የልማት ድርጅቶች ሙሉ በሙሉ ወይንም በከፊል ለመሸጥ ያስተላለፋቸውን ውሳኔዎች" እንደምትቀበል፤ "የኢትዮ ኤርትራን የድንበር ኮሚሽን ውሳኔና የአልጄርሱ ውይይት በሚመለከት የተላለፈውም ውሳኔ ከአገሪቱ የሰላም ፖሊሲ ጋር የተጣጣመ በመሆኑ ተገቢና ወቅታዊ ነው" ካለች በኋላ ነው ህወሓት እነ ዓቢይ ይገምገሙልኝ ስትልት ስብሰባ … [Read more...] about ህወሓት እነ ዓቢይን ለመገምገም ኢህወዴግን ስብሰባ ጠራች
በእኛ ሀገር የሚከበሩ የህዝብ በዓላት በህግ የታወቁ ናቸው። ኢትዮጵያ ውስጥ የሚሠሩ መንግሥትና መንግሥታዊ ያልሆኑ ዓለምአቀፍ ተቋማት እንዲሁም ኢምባሲዎች እና የቆንፅላ ጽ/ቤቶችም የእኛን ሕዝብ በዓላቶች እንዲያከብሯቸው ይጠበቃል። ምክንያቱም በዓላቱን ማክበር ህዝብን ማክበር ከዚያም ሲያልፍ ሀገሪቱ ሉዓላዊ መሆኗን ማረጋገጥ ነውና። እነዚህ በዓላት የዘመን መለወጫ በዓል (መስከረም 1)፣ የዓደዋ ድል መታሰቢያ ቀን (የካቲት 23)፣ የድል ቀን (ሚያዝያ 27)፣ የዓለም የሠራተኞች ቀን፣ መስቀል (መስከረም 17)፣ ጥምቀት (ጥር 11)፣ የክርስቶስ ልደት(ታህሳስ 29/28) እንዲሁም ቀናቸው በየዓመቱ የሚቀያር ስቅለት፣ ትንሳዔ፣ ፣ኢድ አልአድሃ፣ መውሊድና ኢድ አል ፈጥር ናቸው። በእነዚህ ቀናት እንደሁኔታው የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች፣ የግል ድርጅቶችና የንግድ ሱቆች ለሕዝብ አገልግሎት ዝግ … [Read more...] about ግንቦት 20 በህግ የታወቀ የህዝብ በዓል ነው?
BBW ካሜራ ሴቶች ብቻ ሳይሆን, ማራኪ, የፍትወት እና ትኩስ ናቸው, ነገር ግን, እብድ ማንኛውም ሰው ለመንዳት ዘንድ በጣም ቀስቃሽ ጀብዱዎች ውስጥ የፍትወት ከርቭ አካላት በማሳየት ደግሞ የቀጥታ ካሜራ ላይ ጎብኚ ጥያቄዎች ምላሽ አመስጋኞች ነን.
በዚህ ሳምንት የሚንስትሮች ምክር ቤት እውነት እና ፍትሕ አፈላላጊ የብሔራዊ ዕርቀና ሰላም ኮሚሽን ለማቋቋም ረቂቅ አዋጅ ለተወካዮች ምክር ቤት ማቅረቡን ሰምተናል። ይህ እጅግ የሚደገፍ ትልቅ እርምጃ ነው።
እጅግ የከፋ የመብት ጥሰት በተፈጸመበት፣ ብዙ ዜጎች በአገር እና በመንግስት ላይ እምነት ባጡበት፣ ጥቂት ግፈኞች የአገርና የሕዝብ ሃብት በቁጥጥራቸው ስር አድርገው ብዙ ሚሊዮኖችን የመኖር ዋስትና ባሳጡበት፣ በፖለቲካ አስተሳሰብ ልዩነት እና በዘር ፍረጃ ዜጎች ቁርሾ በተቃቡበት አገር እርቅ እና ሰላምን ለያመጣ የሚችል ብሔራዊ ኮሚሽን እንደሚያስፈልግ ብዙዎች ሲወተውቱ ከርመዋል። ጥያቄው ምላሽ ሊያገኝ መሆኑን መስማት ያስደስታል።
ይህ ኮሚሽን ምን አይነት ቅርጽ ነው መያዝ ያለበት፣ ምን ምን ተግባራትን ነው ሊያከናውን የሚችለው ወይም የሚጠበቅበት፣ በምን መልኩ ነው የሚዋቀረው እና ለምን ያህል ጊዜ ሊቆይ ይችላል የሚሉትን ጥያቄዎች ኮሚሽኑን የሚያቋቁመው ዝርዝር አዋጅ ሲወጣ የሚታይ ይሆናል። ሕዝብ ከኮሚሽኑ ምን ይጠብቅ የሚለውን ሃሳብ ግን ሌሎች ተመሳሳይ ችግር ውስጥ የነበሩ አገሮች ከብሔራዊ ዕርቀና ሰላም ኮሚሽን ያገኙትን ትርፍ እና ጥቅም በማስላት ከዚህ በታች ያሉትን ጉዳዩች የሚሸፍን ኮሚሽን ከሆነ አትራፊዎች ነን ብዮ አስባለሁ።
– ባለፉት አርባ አመታት በአገሪቱ ውስጥ የተፈጠሩትን የፖለቲካ መቋሰሎች፣ የእርስ በርስ እልቂቶች፣ የብሔር ግጭቶችን ያስከተሉ ጉዳዮችን በዝርዝር በማጥናት፣ የደረሰውን የጉዳት መጠን በዝርዝር እና በማስረጃ አስደግፎ በጥራዝ መልክ በማዘጋጀት ይህን የግጭት ታሪካ ምዕራፍ ሊዘጋ የሚቻልበትን መንገድ ማመላከት፤
– ከዚህ ጥናት እና የምርምር ውጤት በመነሳት ተመሳሳይ ግጭቶች እና እልቂቶች እንዳይከሰቱ ሊከላከል የሚችል እና ሁሉም አካል ሊስማማበት የሚችል አንድ የሰላም እና የእርቅ ስምምነት ሰነድ ማውጣት፣
– ባለፉት አሥርት አመታት የተፈጸሙትን የሰብአዊ መብት ጥሰቶች በተመሳሳይ ሁኔታ በማስረጃ አስደግፎ እና ጠርዞ ለታሪክ እና ለትምህርት በሚውል መልኩ ማስቀመጥ። የመብት ጥሰት የፈጸሙ አካላትን በድርጅት፣ በስም እና በሥራ ኃላፊነት ደረጃ ጠቅሱ በዝርዝር በሰንዱ ውስጥ ማስቀመጥ፣
– የመብት ጥሰት የፈጸሙ ወይም በማናቸውም ደረጃ በድርጊት ይሁን በሃሳብ ተሳትፎ የነበራቸው ግለሰቦች በስም ተዘርዝረው ተጠቅሰው ኮሚሽኑ በሚያዘጋጀው አንድ ገጽ የይቅርታ መጠየቂያ ደብዳቤ ላይ እንዲፈርሙ፤ ሕዝብን እና የበደሉትን ሰው በጥቅሉ ይቅርታ እንዲጠይቁ ማድረግ፤
– የመብት ጥሰት ሰለባ የሆኑ ሰዎች፤ በተለይም በእስር የማሰቃየት ተግባር የተፈጸመባቸው ሰዎች በሥነ አዕምሮም ሆነ በአካል ሊያገግሙ የሚችሉበት የስቃይ ሰለባዎች ማገገሚያ ተቋም እንዲቋቋም በማድረግ ተበዳዮቹ ድጋፍ እንዲያገኙ ማድረግ፤
– የመብት ጥሰት ከተፈጸመባቸው ግለሰቦች መካከል የተወሰኑትን በማበረታታት ለአስተማሪነት ይረዳ ዘንድ የደረሰባቸውን የደል አይነት በተለያዩ መገናኛ ብዙሃን ለሕዝብ እንዲያካፍሉ ማድረግ እና የተበዳዮቹን የጉዳት መጠን የሚያሳዩ አጫጭር ታሪኮችን በሰነዱ ውስጥ ማካተት፣
– በሕዝብ መካከል የተፈጠሩ መቃቃሮች እና በፖለቲካ ኃይሎች ፍትጊያ ምክንያት የተፈጠሩ ቁስሎች እንዲያገግሙና ሙሉ በሙሉ እንዲሽሩ ሊረዳ የሚችሉ የውይይት፣ የሥልጠና እና የምክክር መድረኮችን እና የተለያዩ አውዶችን መፍጠር ወይም ማነቻቸት፤
– የፖለቲካ ፓርቲዎች በታሪክ ሂደት በመካከላቸው የተፈጠሩ መቃቃሮችን አክመው ወደ ሰለጠነ የፖለቲካ ፉክክር እንዲገቡ ለማድረግ የሚያስችል የውይይት እና የምክክር መድረኮችን ማዘጋጀት፤ እንዲሁም በጋራ የሚፈርሙት አንድ የእርቅ እና የሰላም ቃል-ኪዳን ሰነድ አዘጋጅቶ እንዲፈርሙ ማድረግ፤
– በቀጣል በሕዝም መካከልም ሆነ በፖለቲካ ኃይሎች መካከል የሚፈጠሩ ግጭቶች እና ቅራኔዎች ሊፈቱ የሚችሉበት፤ የአገሪቱን ባህላዊ እና ሌሎች እሴቶች ታሳቢ ያደረገ የግጭት አፈታት ስልት መንደፍ፤
– ሕዝብን ለግጭት ሲዳርጉ የቆዩ የመንግስት ፖሊሲዎችን፣ ሕጎችን (ሕገ-መንግስቱን ጨምሮ)፣ የአፈጻጸም ስልቶችን፣ የመንግስትን አወቃቀር እና የሚከተለውን የፖለቲካ አስተሳሰብ መስመር፣ በፌደራል እና በክልል መንግስታት እንዲሁም በክልሎች መካከል ያለውን ግንኙነት የሚፈትሽ፤ ዘላቂ ሰላምን ለማምጣት እና እርቅን ለማውረድ የሚረዱ አማራጭ ሃሳብችን የሚያቀርብ፤
– ዕርቅ እና ሰላም መሰረታቸው እውነት እና ፍትሕ መሆኑን አጽነኦት በመስጠት በአገሪቱ ውስጥ በሕዝብ ላይ የተፈጸሙ በደሎችን፣ ዚርፊያቆችን እና የመብት ጥሰት ወንጀሎች ዘርዝሮ እውነቱን የሚያሳውቅ እና ፍትሕ የሚገኝበትን መንገድ የሚጠቁም ኮሚሽን መሆን ይጠበቅበታል።
– ከላይ የተጠቀሱትን ሥራዎቻቸውን ለማከናወን የሚያስችል በቂ ነጻነት እና የሕግ ጥበቃ የሚደረግላቸው፤ እንዲሁም ሥራቸውን ለማከናውን የሚያስችል ተመጣጣኝ የሆነ በሕግ ተዘርዝሮ የተደነገገ ሥልጣን ያለው እና ተጠሪነቱም በአገሪቱ ከፍተኛ ሥልጣን ላለው ለፓርላማው ብቻ የሆነ ጠንካራ ተቋም መሆን አለበት።
– በመብት ጥሰትም ሆነ በመህበረሰቡ ውስጥ በተፈጠሩ ግጭቶች ውስጥ ቀጥተኛም ሆነ በተዘዋዋሪ ተሳትፎ ያልነበራቸው እና በየትኛውም አግላይ የሆነ አስተሳሰብ በሚያራምድ ቡድን ውስጥ ተሳታፊ ያልነበሩ፤
ቢሆኑ ሥራቸው የተቃና ይሆናል። በቂ የሕዝብ ድጋፍ እና አመኔታም ያገኛሉ። ሥራቸውም የታለመለትን ፍሬ ያፈራል። የብዙ አገሮች ልምድ ከላይ የተጠቀሱትን ነገሮች ከሞላ ጎደል ያሟላ ሲሆን ጥሩ ውጤትም አስገኝቷል።
አብ እስራኤል ከተማ ቴልአቪቭ ሎሚ ጥቅምቲ 21,2015 ነቲ አብ ዝሓለፈ ሰንበት ዝተቀትለ ኤርትራዊ ስደተኛ ሃብቶም ወልደሚካ ኤል ናይ ሽምዓ ስነ-ስርዓት ዝኽሪ ተካሂዱ'ሎ።
ሱዳናዊ ነዲን ዑመር መንግስቲ እስራኤል ንሓተቲ ዑቕባ ንነዊሕ ዓመታት'ዩ ብስነ-ልቦና ክቃለሶም ጸኒሑ'ዩ። አብ ዝሓለፈ ሰሙን ኸአ ንጹህ ኤርትራዊ አብ መደበር አውቶቡስ ብሕብሪ ቆርበቱ ዓረብ ስለዝመሰለ ጥራይ ቀቲሎሞ። እዚ ንዓና አፍሪቃዊያን አጉህይና'ሎ። እቲ መንግስቲ አብ ልዕሊ አፍሪቃዊያን ሓተቲ ዑቕባ ግፍዒ ምፍጻሙ ቀጻሊ'ዩ ኢሉ።
አብቲ ስነ-ስርዓት ዝኽሪ ካብ ዝተረኽቡ እስራኤላዊ ሓደ ዶ/ር ራሚ ግዶቪች መጀመርያ ዒላማ ኣይነበረን ግን ብጌጋ ከም ሓደ ካብቶም አሸበርቲ ስለዘለለይዎ እዚ ፍጻሜ አብ ኤርትራዊያንን እስራኤላዊያንን ዓብይ ቁጥዓ ፈጢሩ'ሎ። እቲ አዝዩ ዘሰንድብ ግን ብድሕሪ ምውቅዑ አብ ባይታ ወዲቑ እንዳደመየ ኸሎ ብሓለፍቲ መንገዲ እስራኤላዊያን ምቅጥቃጡ'ዩ። እዚ ፍጻሜ ምክንያታዊ ኣይኮነን። ኸመይ ኢሉ'ዩ ካብ ሃገረይ ካብ ህዝበይ እቲ አዝዩ አብ ታሪክ ዝተሳቃየ ህዝቢ ከምዚ ክገብር ዝኽእል? እዚ ፍጻሜ ተቀባልነት የብሉን ኢሉ'ሎ።
«እርካብና መንበር» በተሰኘው መጽሐፍ በቀዳሚው ምዕራፍ በመግቢያ ላይ የሰፈረ ወፍራም ሃሳብ ነው። ሃሳቡን እንዲወፍር ያደረገው በቁጥብ ቃላት በስነ-ግጥም መቅረቡ ብቻ ሳይሆን የምዕራፉን ሃሳብ ተሸክሞ መዝለቁ ነው። መልዕክቱም « እሾህን በእሾህ» የሚለውን ብሂል ውድቅ የሚያደርግ ሳይሆን የአባባሎችን አውዱ እንድናስተውል የሚያደርግ ጥልቅ ሃሳብ ነው።
ነገሮች ሲበታተኑ ለማስተካከል ይመቻሉ ይባላል። በማናችንም ህይወት ውስጥ ብዙ ችግሮች ሊከሰቱ ይችላሉ።ያጋጠሙንን ችግሮች የምንፈታባቸው መንገዶች ናቸው ልዩነቱንና ዘላቂነቱን የሚያረጋግጡት። ወይም ደግሞ ችግሮቹን ስንፈታ አንጠልጥለን በይደር የተውናቸው ሃሳቦች ወይም ጉዳዮች ናቸው የችግሮቻችን መፍቻ ስልቶች ብቃት የሚለኩት።
ችግሮችን ለመፍታት የምናደርጋቸው ስሌቶች ሁሉ ወደ አንድ ወገን ያዘነበሉ የሚሆኑበት መንገድ ብዙ ነው። ምክንያቱ ደግሞ የችግሩ አካል ሁሉ ችግሮችን ለመፍታት የመፍትሄ ሃሳብ ሊኖራቸው እንደሚችል ባለማመን ሊሆን ይችላል። ይሁን እንጂ ችግሮችን በዘላቂነት ለመፍታት ብቸኛው አማራጭ የችግሩን ምንጮች የመፍትሄው አካል የማድረግ ብቃት ነው። ለዚህም ነው የችግሮችን ምንጭ ማወቅ መፍትሄ ለመፈለግ ግማሽ መንገድ እንደመሄድ ይቆጠራል የሚባለው።
ሀገራችን በበርካታ ችግሮች ውስጥ በርካታ የችግር መፍቻ ስልቶችን እየቀየሰች ዓመታትን ተሻግራለች። ሁልጊዜም ችግሮቿን ለመፍታት የምትወስዳቸው አማራጮች ጊዜያዊ መፍትሄን ያመጣሉ እንጂ ዘላቂ የማይሆኑበት አጋጣሚ ብዙ ነው። በመሆኑም አንዱን ችግር ስንፈታ ሌላው እየተተካ ከችግሮች ጋር ዘመናትን ተጉዘናል።
ዳኒስ ዋሊ የተባለ ፀሐፊ ‹‹በሕይወት ውስጥ ያሉን ቀዳሚ ምርጫዎች ሁለት ናቸው፡፡ አንደኛው ሁኔታህን አምነህ መቀበል፤ ሁለተኛው ደግሞ ሁኔታዎችህን ለመለወጥ ኃላፊነትን መውሰድ›› ነው ይላል። በመሆኑም አሁን ያለውን ሀገራዊ ሁኔታ በመረዳት ከገዘፈው የመደመር አስተሳሰብ ጋር አዛምደንና አዋህደን ኃላፊነታችንን መወጣት ከቻልን ችግሮቻችንን በዘላቂነት መፍታት እንችላለን።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ የመደመርን ፅንስ ሃሳብ ይዘው ሲመጡ ብዙዎቻችን እንደወረደ ነበር የተቀበልነው።አሁንም ድረስ መደመርን በትክክለኛው አስተሳሰብ የተረዳው የህብረተሰብ ከፍል ብዙ ነው ለማለት አያስደፍርም። ምክንያቱም አሁንም የመደመርን ስሌት በተንሻፈፈ አረዳድ ተረድተው የቃል ተደማሪ የሆኑ ብዙዎች አልጠፉም። በመደመር ስሌት ውስጥ የገዘፈው ፅንስ ሃሳብ በፍቅር፣በአንድነት፣ በይቅር ባይነት፣ ጠቃሚ ያልሆነውን ኋላቀር አስተሳሰብ በማስቀረት፤ በአንድ ሃሳብ ለአንድ ለሀገር ዕድገት መስራት ሲቻል ነው የችግር መፍቻው ስልት ዘላቂ የሚሆነው።
ባለፉት ጥቂት ወራት በመደመር ስሌት የፍቅርና የምስጋና ቀን መድረስ ከሚገባን ማማ የሚያደርሰንን የመጀመሪያ ጡብ አስቀምጠናል። የመደመር ስሌት አብሳሪው ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ለዚህም ነው «ዛሬ ያለ ትናንት ዋጋ የላትም፡፡ የዛሬ መሰረታችን ትናንት ነው። አገራችን የብዝሃነት አገር ናት፡፡ ይህን ብዝሃነት ማክበርና መቀበል ሲቻል ኢትዮጵያዊነት ይለመልማል፡፡ ድህነትን የማሸነፊያ አቅም ይጎለብታል፡፡…ያለምንም መመዘኛ የተዋደዳችሁ እለት ያኔ እኔንና ከእኔ ጋር ሌት ከቀን የሚተጉ ባልደረባዎቼን እንዳመሰገናችኋቸው ይቆጠራል» ያሉት፡፡
መደመር ከቃል ይልቅ በተግባር የሚገለጥ ጥልቅ እሳቤ ነው። እንዲሁም ያሉብንን ውስብስብ ችግሮች ለመፍታት የሚያስችል የአንድነት ማጠንከሪያ የገዘፈ ቃል ነው። ኢትዮጵያውያን ኢትዮጵያን ወደ ቀደመው ገናናነቷ እንደምትመለስ ተስፋን ሰንቀናል። ወደ ብልፅግና መሻገሪያው ድልድይ ይቅርታ፣ ፍቅርና መደመር ነው ብለናል። ፍቅር እየተሰበከ ፣ ሌብነት እየተወገዘ ሁሉም ለሥራ እንዲነሳ አገሩን እንዲያለማ ጥሪ ቀርቦልናል። ከኛ የሚጠበቀው በእርግጥም የተደመርን መሆናችንን የምናሳየው የበለፀገች ኢትዮጵያን ለማየት የሚጠበቅብንን ጡብ በፍቅር ስናስቀምጥ ብቻ ነው።
አንድ የሚያደርገን ያለፈውን ችግር ለመፍታት ተመራጭ የሆነው አስተሳሰብ «እሾህን በሾህ» ዓይነት ዘዴ አለመሆኑን መረዳታችን ነው። በመደመር እሳቤ ሁሉም ሰው በአስተሳሰብ አንድ እንዲሆን አይጠበቅም። ትልቁ እውነት ለአንድ አላማ መነሳትን ማስቀደሙ ላይ ነው። ጠቅላይ ሚኒስትሩ « ችግሩን በፈጠረው አስተሳሰብ፣ ችግርን መፍታት አይቻልም» በማለት አልበርት አንስታይን ዋቢ አድርገው መግለፃቸውም ካለምክንያት አይደለም። በመጠላላትና በመጠላለፍ የሚፈታ ችግር አይኖርም። ችግሮቻችን ከልብ መፍታት ከፈለግን ያለፈውን ጠባሳ ረስተን በአዲስ መንፈስ ለመለወጥ መጣር ይኖርብናል።
የመደመር ጥያቄ ለብሄሮችና ለዜጎች ብቻ የተተወ አይደለም። በሁሉም ሙያ ላይ የተሰማራን ዜጋ ሁሉ ያገባናል! ይመለከታል! ልንል ይገባል። ያኔ ነው በችግር አምጭ ሃሳቦች ችግሮች እንደማይፈቱ እርግጠኛ የምንሆነው! ያኔ ነው የመደመር እሳቤ የሚገዝፈው። ያኔ ነው ኢትዮጵያም ወደቀደመው ገናና ስሟ የምትመለሰው። ያኔ ነው ሁሉም ኢትዮጵያዊ ለአንዲት የበለፀገች ኢትዮጵያ ግንባታ ባቀበለው ጡብ ልክ በኩራት አንገቱን ቀና የሚያደርገው። ያኔ ነው ለህዝቡ ትልቅ ተስፋና አቅም የሚፈጠረው።
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በቦርዱ ተመዝግበው የሚገኙ የአገር አቀፍና የክልል ፓርቲዎች (በአዋጅ ቁ. 1162/2011 መሠረት) ማሟላት ያሉባቸው ግዴታዎች መመርያ አጸደቀ
የወንጀል ሰለባዎች ተጎጂዎች ፕሮግራም የወንጀል ወንጀል ሰለባ ለሆኑ ንጹሀን እና ቤተሰቦቻቸው ከወንጀል ጋር የተያያዙ ወጪዎች የገንዘብ ድጋፍ እና የገንዘብ ወጪ ያደርጋል.
የማይቻል ወጪዎች የሚካሄዱት, ነገር ግን አይወሰኑም, የቀብር እና የመቃብር ወጪዎች, የህክምና እና የአእምሮ ጤና ወጪዎች, የደምወዝ ክፍያ, ድጋፍ ማጣት, የወንጀል ቦታ ማፅዳት እና ጊዜያዊ መጠለያ እና ማዛወሪያ. ወንጀል ተጎጂዎች ካሳዎች የዲስትሪክቱን ወዘተ ሌሎች ተጎጂዎች ኤጀንሲዎችን ለመለየት, ቃለመጠይቆችን እና ሂደቶችን ለመወሰን ቃለ-መጠይቅ ያደርጋል. የወንጀል ተጎጂዎች የካሳ ክፍያ ፕሮግራም ለዲሲ ፍርድ ቤት በተከፈላቸው ቅጣቶች እና ክፍያዎች ይደገፋል.
የርቀት ጣቢያዎች መረጃ የወንጀል ሰለባዎች ለቅጣት ተጠያቂነት ማመልከቻ የወንጀል ሰለባዎች ለቅጣት ተጠያቂነት - Español የወንጀል ሰለባዎች ብርድ ብሮሸር ማካካሻ ፓ ቪሊያስ ዴ ዴሊቶስ
በመካከለኛው-ምድር ሳሮን ሁለተኛ ዘመን የመጨረሻ ክፍል ዘጠኝ ቀለበቶችን ለዘጠኝ ሰዎች አቀረበ ፡፡ በቀለበት ጦርነት ወቅት በሳውሮን ቁጥጥር ስር ከምሽግ ከተማ ከምትገኘው ናዝጉል የናስ ሞርግል ቀለበት ይህ ነው ፡፡
ዝርዝሮች: የሚናስ ሞርጉል ቀለበት በጥንታዊ የቅርስ አጨራረስ ብርን እየሰራ ነው ፡፡ ቀለበቱ ከ 18 x 13 ሚ.ሜ እውነተኛ ጥቁር ኦኒክስ ካቦኮን ጋር ተዘጋጅቷል ፡፡ ቀለበቱ ከላይ እስከ ታች 21.2 ሚ.ሜ ፣ በቀለበት ፊት በኩል 21.6 ሚ.ሜ እና ከባንዱ ጀርባ ደግሞ 3.3 ሚ.ሜ ይለካል ፡፡ የ Ringwraith ቀለበት በግምት 9.5 ግራም ይመዝናል ፣ ክብደት በመጠን ይለያያል ፡፡ የባንዱ ውስጠኛው በሠሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
የመጠን አማራጮች: የሚናስ ሞርጉል ቀለበት በአሜሪካ መጠን ከ 9 እስከ 20 ፣ በአጠቃላይ ፣ ግማሽ እና ሩብ መጠኖች ይገኛል (መጠኖች ከ 13.5 እስከ 20 ተጨማሪ $ 15.00 ናቸው).
‹ሚናስ ሞርጉል› ፣ ‹ሳዑሮን› ፣ ‹የደወልጌቶቹ ጌታ› እና በውስጣቸው ያሉ ገጸ-ባህሪዎች እና ስፍራዎች ለባዳሊ ጌጣጌጥ ፈቃድ የተሰጠው የመካከለኛ-ምድር ኢንተርፕራይዝ ሳውል ዛንትዝ ኩባንያ ዲ / ቢ የንግድ ምልክቶች ናቸው ፡፡ መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
Previous Previous post: በቅርቡ ምዕራብ ኢትዮጵያ ሱዳን ድንበር አቅራቢያ መተማ ተፈናቀሉ ስለተባሉት ትግሬዎች በፀጥታ ሰራተኞች የተቀነባበረ እንደነበረ ጉዳዩን በቅርብ የመረመሩ የዲፕሎማቲክ ምንጮች መሰከሩ።
OMN የኢትዮጵያን የሚዲያ ሕግ ለምን እንዲያከብር አልተደረገም በማለት VOA ላነሳው ጥያቄ፣ የኦሮሞ ብሄር መብት ተከራካሪው ጀዋር መሐመድ ክህደትን መርጧል! | THE ETHIOPIA OBSERVATORY (TEO)
የኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ ዳይሬክተር አቶ ጃዋር መሐመድን ስለ መገናኛ ብዙሃን ሚናና፤ የሚመራው የኦሮሚያ ሚዲያ ኔትወርክ(ኦ.ኤም.ኤን) ስለሚያከናውነው ሥራ ጠይቀነዋል —ቪኦኤ!
ኮንዶሚኒየም ኬኛ ብሎ በሺዎች ወጣቶችን ገጀራና ዱላ አስታጥቆ የአዲስአበባን ህዝብ የሚያስፈራ ሀይልን መንግስት ሊያቆመው ካልቻለ "ስለአዲስአበባ ምን እንምከር" ያለው ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ ስህተት ምንድነው? hilarious intimidation from Abiy Ahmed! 🙂
በአብዬ አሚት በምትባል ከተማ በተካሄደው የሁለቱ ጎሳዎች የጋራ ስብሰባ በአካባቢው በተለያየ ጊዜ ይከሰት የነበረውን ግጭት በማስወገድ በጋራ ሰላምን ለማስፈን ስምምነት ደርሰዋል፡፡
በስምምነቱ አካባቢውን ከተኩስና ወታደራዊ እንቅስቃሴ የፀዳ ለማድረግ፣ ህገ-ወጥ የሰዎች ዝውውርን ለመግታት፣ የድንበር አካባቢ ወንጀሎችን እና ለበርካታ ጊዜያት በግጦሽ ሳርና የመጠጥ ውሃ ምክንያት ይከሰት የነበረውን የእርስ በእርስ ግጭት ለማስቆም የጋራ መግባባት ላይ ተደርሷል ተብሏል፡፡
በፊርማ ስነ ስርዓቱ ላይ በተባበሩት መንግሥታት የአብዬ ጊዜያዊ የጸጥታ ሃይል (ዩኒስፋ) የሰሜን ሴክተር ላይዘን ሃላፊ ብርጋዴር ጄኔራል ዋኘው አለሜ እንዲሁም የ23ኛ፣ 24ኛ እና 25ኛ ሞተራይዝድ ሰላም አስከባሪ ሻለቃ አዛዦች መገኘታቸውን ከመከላከያ ሰራዊት ገጽ ያገኘነው መረጃ ያመላክታል፡፡
Previous Postበአርቲስት ታማኝ በየነ የሚመራው የኢትዮጵያ ዓለምአቀፉ ጥምረት ለመተከል ተፈናቃዮች አንድ ሚሊየን ብር ድጋፍ አደረገ፡፡ (አሻራ ታህሳስ 26፣ 2013 ዓ.ም) አርቲስት ታማኝ በመላ ሀገሪ…
Next Postከባህርዳር ላሊበላ በእግራቸው የተጓዙ 12 ቀናት በፈጀ ጉዞ ላሊበላ ገብተዋል፡፡ (አሻራ ታህሳስ 26፣ 2013ዓ.ም) ተጓዦች የአባቶችን የወትሮ ቆራጥነት ማሳየት፣ ፍቅር እና አንድነትን መ…
ግዝኣት ክርዋትያ ድማ 56,594 ትርብዒት ኪሎሜተር እዩ ፡ እዚ ድማ 56,414 ትርብዒት ኪሎሜተር ክፋል መሬት ኪኸውን ከሎ፣ 128 ትርብዒት ኪሎሜተር ድማ ማያዊ ክፋል እዩ።ደረጃ ብራኸ ድማ ካብ ኣኽራናት ዲናሪክ ኣልብስ ዝለዓለ ነጥቢ ናይ ዲናራ ጫፍ ናብ 1,831 ሜትራት ከባቢ ዶብ ቦስናሀርዞጎቪና ብደቡብ ወገን ክሳብ ኣድርያቲክ ባሕሪ ፣እዚ ድማ ክሳብ መላእ ዶብ ናይ ደቡብምብራቕ ይዝርጋሕ።
ክርዋትያ ኣሽሓት ደሴታት ትውንን፣ ብዕብየትን ዝርገሐን ይፈላለ፣ 48 ካብኣተን ንመዋእል ነባሪ ዘለወን እየን።እተን ዝዓበያ ደሴታት ክረስ ከምእውን ክርክ ይበሃላ፣ ነፍስወከፈን ናይ ከባቢ 405 ትርብዒት ኪሎሜተር ዝርገሐ ኣለወን።
እቲ በሪኽ ሰሜናዊ ምዕራብ ናይ ህርቫስኮ ዛጎሬ ከምእውን ጎላጉል ስሎቨንያ ኣብ ምብራቕ ኣካል ናይ ፓኖንያን ጎዳጉዲ ኮይኖም ብብዙሓት ወሓይዝ ሩባታት ይራኸቡ፡ ገለ ካብኣቶም ዱናቭ፣ ድራቫ፣ ኩፓን ሳቫን። እቲ ኣብ ኣውሮፓ ብዕብየቱ ካልኣይ ደረጃ ዝሓዘ ሩባ ዱናቭ ብመንገዲ ከተማ ቩኮቫር ብምብራቕ ይሓልፍ ፡ምስ ገለ ክፋል ሃገረ ሰርቢያ ድማ ይዳወብ።ማእከላይን ደቡባውን ዞባታት ምስ ገማግም ኣድርያቲክ ባሕሪ ደሴታትን ዝዳወብ ድማ ፡ሓጸርቲ ኣኽራናትን ጫካ ዝዓብለሎ ከበሳታት ይርከቦ።
ነጻ ክራዋትያ ኣብዚ ናይ ሕጂ ዓለምለኻዊ ፖለቲካዊ ሃዋህው ትሳተፍ ድማ፡ ቅድሚ ዝሓለፈ 2 ዓሰርተ ዓመታት ካብ ፈደራላዊት ዩጎዝላቭያ ናጻ ብምውጻእ እያ ተመስሪታ።
እቲ ቆራርን ዝሑልን ቦታታት ናይ ሃገር ክራውትያ ፡ኣኽራናት ዝርከቦ ቦታታት ናይ ጎርስኪ ኮታርን ሊካ በሮዳዊ ጫካታት ኮይኑ ልዕሊ 1200 ሜተር ብራኸ ኣለዎ።እቲ ውዑይ ቦታታት ድማ ገማግም ኣድርያቲክ እዩ።
ጸሓያዊ ክፋል ናይታ ሃገር ድማ ቃልዕ ድሴታት ናይ ህቫርን ኮርቹላ ኮይኑ ዓመታዊ ኣስታት 2700 ሰዓታት ናይ ጸሓይ ብራቕ ይምዝገብ፣ እዚ ድማ ኣብ ማእከላይን ደቡባውን ኣድርያቲክ ባሕሪ ብሓፈሻ ስሜናዊ ክፋል ገማግም ናይ ኣድሪያቲክ ዳርጋ ኩሉ ከባቢታት ልዕሊ 2000 ሰዓታት ናይ ጸሓይ ብራቅ ዓመታዊ የመዝግብ።
ዓመታዊ ዝርገሐ ዝናብ ድማ ካብ 600 ሚሊሊትር ከምእውን 3500 ሚሊሊትር ኣብ ጂኦግርራፊዊ ኣቀማምጣን ክሊማን ሙርኩስ ብምግባር ከምዝምዝገብ ይፍለጥ።እቲ ዝተሓተ ጠብታ ናይ ማይ ድማ ኣብ ወጻኢ ድሴታት (ቢሸቮ፣ላስቶቮ፣ ስቨታች፣ ቪስ) ከምእውን ምብራቃዊ ክፍላት ናይ ስሎቫንያ ፡እንተኾነ ግን፡ ኣብቲ ዳሕረዋይ ብብዝሒ፡ ኣብ እዋን ወቅቲ ናይ ዝናብ ወይ ክረምቲ ይረኣ።እቲ ዝለዓለ ጠብታ ናይ ማይ ድማ፡ ኣብ ዝርገሐ ኣኽራናት ዲናራ ከምእውን ጎርስኪ ኮታር ይምዝገብ።
ኣብ 2016 ናይ ክርዋትያ ብዝሒ ህዝቢ ብገምጋም ኣስታት 4.19 ሚልዮን ኔሩ።ጻዕቂ ብዝሒ ህዝቢ ድማ 75.9 ተቅርማጦ ብ ትርብዒት ኪሎሜተር እዩ። ኣብ 2016 ፡ሓፈሻዊ ናይ ብህይወት ምጽናሕ ትጽቢት ኣብ ትውልዲ ድማ ፡78.20 ዓመታት ኔሩ።ጠቅላላ ናይ ፍርያምነት ደረጃ ድማ 1.43 ህጻን ካብ ኣደ፣ እዚ ድማ ዝተሓተ ኣብ ዓለም ምዃኑ እዩ።
ብመሰረት ጸብጻብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ 2013፣ 17.6% ህዝቢ ናይ ክራዋትያ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ከምዝተወልዱ ይሕብር። ክርዋትያ ብብዝሒ ክርዋት(90.4%) ዝነብሩላ ሃገር እያ ፣ብተወሳኺ ድማ ብ ዓሌት ደረጃ ካብተን 6 ሃገራት ድሕሪ ምብትታን ዩጎዝላቪያ መብዛሕትኦም ሓደ ዓሌት ዝነብሩላ ሃገር እያ።ካልኦት ንኡሳን ዓሌታት ድማ ሰርብ(4.4%)፣ ቦዝንያውያን፣ ሃንጋሪያውያን፣ ኢጣልያውያን፣ ስሎቫውያን፣ ጀርመናውያን፣ ቸካውያን፣ ሮማውያን ከምእውን ካልኦት (5.9%) ዝነብሩላ ሃገር እያ።
ዓለምለኻዊ ዑቅባ ዝተዋህቦም ወጻእተኛታት ኣብ ዋና ከተማ ዛግረብ ይነብሩ።ገለ ካብእቶም ድማ ኣብ ካልእ ቦታታት ይነብሩ፣ መብዛሕትኡ እዋን ኣብ ከተማታት ናይ ገማግም ባሕሪ ፣ስራሕን ናይ ቱሪስት ማእከላት ብዝህብዎም ናይ ስራሕ ዕድላት፡ ኣብ ከባቢ ገማግም ባሕሪ ይነብሩ።
ቋንቋ ክርዋትያ ምስ ኣብ ሃገራት ዩጎዝላቪያ ነበር ፣ ብፍላይ ድማ ሰርብያ፣ ቦስኒያ፣ ሞንተነግሮ፣ ዝዝረብ ቋንቋታት ዝመሳሰል እዩ።ቋንቋ ክርዋትያ እንተደኣ ትዛረብ ኮንካ ፡ምስ ህዝቢ እዘን ዝተጠቅሳ ሃገራት ብቀሊሉ ክትረዳዳእን ክትዘራረብን ይከኣል።ብተወሳኺ ምስ ጉጅለ ቋንቋታት ስሎቨንያ፣ ማቅዶንያ፣ ቸክ፣ ስሎቫክ፣ ፖላንድ፣ ቡልጋርያ ከምእውን ሩስያ ኣብ ሓደ መደብ ይርከብ።እዞም ቋንቋታት ዝተፈላለዩ እኳ እንተኾኑ ቋንቋ ክርዋትያ ምዝራብ፡ ነዞም ቋንቋታት ብቀሊሉ ንምርዳእ ይከኣል።
ንኡሳት ቋንቋታት ድማ ኣብ ናይ ውሽጢ ኮማዊ ሕብረተሰብ ይዝረብ።እዚ ድማ ሓደ ስልሲት ናይቲ ሕብረሰብ እንተኾይኖም ንኡሳን ቋንቋታት ምጥቃም ይከኣል።እዞም ቋንቋታት ድማ ፣ ቸክ፣ ሃንጋርያ፣ ኢጣልያ፣ ሩተንያ፣ ሰርብያን ስሎቫክን እዮም።
ዝበዝሑ መንእሰያት ክርዋትያ፡ ቋንቋ እንግሊዝኛ ብሙዱብ/ብግቡእ ይዛረቡ።ብተወሳኺ ቋንቋ ጀርመን እውን ካልኣይ ዝውቱር ቋንቋ እዩ።ቋንቋ ጀርመን ኣብ ኣብያተ ትምህርቲ እውን ይጥቀምሉ፡ ዝበዝሑ ድማ ኣብ ናብ ኣውስትርያን ጀርመንን ስራሕ/ሽቅለት ንምድላይ ይንቀሳቀሱ።
መንግስቲ ብዛዕባ ሃገራዊ ባጀት እማመ የቅርብ፣ሓጋጊ ኣካል ድማ ንባይቶ የቅርብ፣ ብባይቶ ዝተሓገገ ድማ ኣብ ግብሪ የውዕል/ይፍጽም። መንግስቲ ብተወሳኺ ናይ ውሽጥን ናይ ደገን ፖሊቲካዊ ጉዳያት ሃገር የካይድ፣ምምሕዳራዊ ትካላት ንኢኮኖምያውን ምዕባለን ናይታ ሃገር ድማ ይቆጻጸር።
ንዜጋታት ዝውክል ባይቶ ክርዋትያ ቅዋም ይነድፍ መሰረታዊ ማሕበራውን ፖሊቲካውን ጉዳያት ድማ የዳሉ።ኣብ ነፍስ ወከፍ 4 ዓመታት ዝምረጹ ኣባላት ኣለዉዎ፡151 ኣባላት ድማ ይርከብዎ።
ኣባላት ባይቶ፣ፕረሲደንት፣ዞባዊ ምምሕዳራት፣ናይ ከተማን ምምሕዳርን ኣባላት ዞባዊ ምምሕዳራት፣ቤት ምኽሪ ከተማን ወይ ምምሕዳር ከተማን ኣብ ምርጫ ብዜጋታት ይምረጹ። ባይቶኣዊ ምርጫ፣ ምርጫ ንዞባዊ ምምሕዳራት፣ከተማን ፣ምምሕዳር ከተማን ኣብ ነፍስ ወከፍ 4 ዓመታት ይካየድ።ፕረሲደንታዊ ምርጫ ድማ ኣብ ነስፍ ወከፍ 5 ዓመት ይካየድ።
ዝኾነ ናይ ክርዋትያ ዜጋ ልዕሊ 18 ዓመት ናይ ድምጺ ምሃብን ምምራጽን መሰል ኣለዎ።ወጻእተኛታት ድማ ዜጋታት ምስኮኑ ጥራይ ድምጺ ክህቡን ክመርጹን ይኽእሉ። ኣብ እዋን ምርጫ ውልቀ ሰባት ዘይኮኑስ ፖሊቲካውያን ሰልፍታት እዮም ዝሳተፉ።
ክርዋትያ ብግዝኣተ ሕጊ ኢያ ትመሓደር ፥ እዚ ማለት ድማ ሕግታት ንህዝባዊ ርክባት ምምሕያሽን ከምእውን ግጭታት ምግታእን ብሕጋዊ መንገዲ ምፍታሕን ማለት እዩ።ቅዋም ድማ እቲ ዝለዓለ ሕጊ ኮይኑ መንግስቲ ሓፈሻዊ መትከላት ንምሕንጻጽን ንምቋም ፖሊቲካውን ማሕበራውን ፍትሒ ይሰርሕ።
ቅዋም ኣብ ክርዋትያ ንነፍስ ወከፍ ሰብ ሓደ ዓይነት መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላትን ናጽነትን ውሕስነት ይህብ፡ ዜግነት፣ ዓሌት፣ ጾታ፣ ቋንቋ፣ ሃይማኖት፣ ፖሊቲካውን ካልእን እምነት፣ ናይ ሃብቲ ደረጃ፣ ትውልዲ፣ ደረጃ ትምህርቲ፣ ማሕበራዊ ደረጃ፣ ስንክልና ወይ ድማ ካልእ ውልቃዊ ኩነታት ኣብ ግምት ኣየእትውን።
ክርዋትያ፥ ኣዋጅ መሰላት ውዲሰብ ብምፍራማ ንጉዳይ ሃይማኖት ቀዳምነት ትህብ።እዚ ድማ ሕጊ ብዘፍቅዶ መሰረት ሰባት ኣብ ዝመረጽዎ ሃይማኖት ወይ እምነት ክኽተሉ ይኽእሉ።ከምእውን ኣባል ዝኾነ ሃይማኖታዊ ጉጅለ ምዃን ኣይፍቀድን ፡ሃይማኖት ናይ ግሊ እዩ።ሰባት ዝኾነ ዓይነት ሃይማኖት ይከተሉ ብዘየገድስ ብማዕረ ይረኣዩ።
ዝበዝሑ ክርዋታውያን ናይ ካቶሊክ ሃይማኖት ተኸተልቲ እዩም።91% ናይ ህዝቢ ይኾኑ።ከምእውን ዝተፈላለዩ ንኡሳን ጉጅለታት ተኸተልቲ ካልኦት ሃይማኖታት ኣለዉ፥ ክርስትያን ብገምጋም 86%፣4.5% ኦርቶዶክስ፣0.34% ፕሮተስታንት1፣1.47% ድማ ተኸተልቲ ሃይማኖት እስልምና እዮም።ኣዝዩ ንኡስ ክፋል ናይዚ ሕብረተሰብ ድማ ዝኾነ ይኹን ሃይማኖት ኣይክተሉን-እዚ ድማ ብትውልዲ ወይ ድማ ካብ ዝክተልዎ ሃይማኖት ስለ ዝሰሓቡ እዮም።
ሃይማኖትን ፖለቲካን ኣብ ሃገረ ክርዋትያ ዝተፈላለዩ ጉዳያት እዮም። ሕጊ ክርዋትያ ልዕሊ ዝኾነ ሃይማኖታዊ ደንብታት እዩ።እንተኾነ ግን ባህልን ስርዓትን ኣብ ሃገረ ክርዋትያ ብካቶሊካዊ ስርዓት ዝተጸልወ እዩ።ንኣብነት ዝበዝሑ ካቶሊካዊ በዓላት፡ልደት፣ፋሲካ፣ ከም ሃገራውያን በዓላት ይበዓሉ።
ንውልቀሰባት ዝምልከት ወግዓዊ ኣሃዛዊ ጸብጻብ ኣጋጣምታት ኣፈላላይ፡ ሃይማኖታዊ እምነታትን ስርዓትን ብዝምልከት፡ የለን።ስታቲስካዊ ጸብጻብ ከምዝሕብሮ 24 ናይ ጽልኢ ገበናት ኣብ ዓመተ 2015/15 ከምዘጋጠሙን እሳቶም ድማ ካብ ዓለታዊ ጽልኢ ዝተበገሱ ምዃኖም ተሓቢሩ። መደረ ጽልኢ ከምእውን ናይ ቃላት ጸርፍታትን ገለ ካብቶም ብዓለታዊ ምብግጋስ ዝኽሰቱ ገበናት ምዃኖም ድማ ጸብጻባት ይሕብሩ።
ብ ኻልእ ወገን ድማ ብዙሓት ሰባት ምስ ስደተኛታት ክራኸቡ ይደልዩ፡ካልኦት ማሕበራት `ውን ኣብ ኣገዳስነት ናይ ሓባራውን ሰላማውን ምንባር ኣበርትዖም ብምስራሕ ንጥፈታቶም የካይዱ።እንተዳኣ ናይ ኣፈላላይ ጸገም ኣጋጢምካ በዚ ዝስዕብ ሓበሬታ ሓገዝ ምርካብ ይከኣል፥(ምዕራፍ ሓለዋ ኣንጻር ኣፈላላይ ተወከስ ) ።
ዝኾነ ሰብ ኣብ ክርዋትያ ዝነብርን ዝሓልፍን መሰረትዊ ውሕስነት ሰብኣዊ መሰል ኣለዎ።እዞም መሰላት ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰል ብዝርዝር ሰፊሩ ይርከብ።
ኣብ ክርዋትያ ዓለም ለኻዊ ሓለዋ ዝተዋህቦም ወጻእተኛታት ብዓንቀጽ ናይ ዓለም ለኻውን ጊዝያውን ሓለዋ ዝተነድፈ እዩ። ሲቪካዊ፣ስድራቤታዊ፣ማሕበራዊ መሰላት የጠቃልል፥እሳቶም ድማ
ነጻ ናይ ሕጊ ሓገዛት (ምድላው ሓፈሻዊ ሓበሬታ ኣብ መሰላትን ግቡኣትን ካብ ምሃብ ናይ ዑቅባን ሓለዋን ዝተኣሳሰር ፥ሓገዛት ኣብ ግዜ ጥርዓን፥ውክልና ኣብ ቅድሚ ኮምሽን ዑቅባ ኣብ እዋን ምንጻግ/ምስራዝ/ምስሓብ ናይ ሕቶ ጠለብ ዑቅባ)
ድሕሪ ናይ ዓለም ለኻዊ ሓለዋ ምውሳድካ ኣብ ውሽጢ 15 ማዓልታት ንመንበሪ ፍቃድ ከተመልክት ይግባእ።መንበሪ ቦታ እንተ ቀይርካውን ኣብ ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ፖሊስ ክትምዝገብ ይግባእ።
ኣብ መጻኢ `ውን መንበሪ ፍቃድ ንምሕዳስ ጠለብ ከተቅርብ ምዃንካ ምፍላጥ ኣገዳሲ ኣዩ።እቲ ጠለብ መንበሪ ፍቃድ ቅድሚ ምውዳቁ ብውሑዱ 60 ማዓልታት ከተመልክት ከምዝግባእ ምፍላጥ ኣጋዳሲ እዩ።እቲ ጠለብ ድማ ኣብ ከባቢኻ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ይካየድ።
ምምልካት ንናይ ክርዋትያ ዜግነት ብፍሉይ ብኣካል ኣብ ከባቢኻ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ወይድማ ኣብቲ እዋን ወጻኢ ካብ ሃገረ ክርዋትያ እንተሃሊኻ ኣብ ኤምባሲ ሃገረ ክርዋትያ ናይ ትርከበሉ ሃገር ይፍጸም።
ማሕበረኮም ኣብ ክርዋትያ ብወግዒ ኣብ ክልተ ይኽፈል፣ናይ ከተማ ማሕበረኮም ወይ ድማ ናይ ገጠር ማሕበረኮም፡ብዝታሓተ ደረጃ ድማ ምምሕዳራዊ ጽፍሕታት የካይዱ። ህዝባዊ ጠለባት ኣብ ምምላእ ድማ ይዋፈሩ። ብመንገዲ ውሽጣዊ ማሕበረኮማት ድማ ነበርቲ ኣብ ውሳኔታት ናይ ሕብረተሰብ ይጸልዉ። ማሕበረኮማት ሕዝባዊ ኣገልግሎታት የዳለው፡ከም መውዓሊ ህጻናት፣ቤት ትምህርቲ፣ማእከል ጥዕና ወይ ሓኪም፣ድኳናት፣ናይ ግዳም ባንኪ/ATM ኣገልግሎት፣ህዝባዊ መጓዓዝያ፣ባህላውን ናይ ምዝንጋዕ ንጥፈታት።
ኣብ ክርዋትያ ኣብ ዓበይቲ ከተማታት፣ንኡሳን ከተማታት፣ገጠራት ምንባር ኣዝዩ ይፈላለ።ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ትነብር እንተኾንካ ምስ ጎረባብቲ ዘይምርኻብ ሉሙድ ተርእዮ እዩ።ህዝቢ ብዝያዳ ኣብ ንኡሳን ከተማታትን ገጠራትን ኣዝዩ ዝተቀራረበ እዩ።እንተኾነ ግን ኣብ ዓበይቲ ህንጻታት ትነብር እንተኾንካ ምስ ጎረባብቲ ኣብ ደረጃታት ህንጻ፣ኣፍደገ፣ናይ ሓባር ቦታታት ሰላምታ ምልውዋጥ ከም ምልክት ትሕትና ይቁጸር።
ኣብ ሕብረተሰብ ክርዋትያ ፡መሰል ሰባት ምኽባርን ውልቃዊ ህይወቶም ምሕላውን ይግባእ።ጎረቤት ን ሌላ ዝኣክል ናይ ሻሂ እንግዶት ከተቅርብ ትኽእል፡ፍቃደኛታት ምስ ዘይኮኑ ግን ቅቡል ነገር እዩ።ኣብ ዓበይቲ ከተማታት ኣብ ሓደ ከባቢ ዝነብሩ ሰባት ዘይምልላይ ግን ንቡር ተርእዮ እዩ።ብተወሳኺ ፡ጎረባብቲ ሓገዛት ክተሓታተቱ ንቡር እዩ፡ከም ምግዓዝ ንብረት፣ምልቃሕ ሽኮር ወዘተ።
ከም ደሓን ጎረቤት ሕግን ደንብን ናይ ትነብረሉ ህንጻ ምኽባር ይግባእ።ሓድሕድ ምክብባር ክህሉ ይግባእ።ጎረቤት ንከይርበሽ ትሑት ድምጺ ክህሉ ይግባእ ።ድምጺ ከም ጉያ፣ ምርሓው ማዕጾ፣ብርቱዕ ድምጺ ተለቪዥኝ፣ኮምፒተር፣ድምጺ ሙዚቃ ዝኣመስሉ ጎረቤት ክርብሽ ይኽእል።እዚኦም ሓድሓደ ኣብነታት እዮም ፣ብሓፈሻ ግን ጎረቤት ዝርብሹ ንጥፈታት ክህልዉ ኣይግባእን ፡ብፍላይ ድማ ካ 10 ድሕሪ ቀትሪ ክሳብ 7 ቅድሚ ቀትሪ።
ሽጋራ ምትካኽ ኣብ ኣብያተ መግቢ፣ሆስፒታላት፣ኣብያተ ትምህርቲ፣ናይ ህዝቢ መሳለጥያታት፣ቤት ቁርስን ክልኩል እዩ ፡ዝትከኸሉ ቦታ ምልክት ተጻሒፉ ይርከብ።ሓፈሻዊ ኣብ ናይ ህዝቢ ቦታታት(ጎደናታት) ኣልኮላዊ መስተ ክልኩል እዩ። ናይ ድምጺ ምጥንቃቅ ክህሉ ይግባእ፡ዓው ዓው ናይ ህዝቢ ጸጥታ ክዘርግ ስለ ዝኽእል ትሑት ክትከውን ይግባእ።
ከቢድ ጉሓፍ፣ኤለክቲሪክን ኤለክትሪካዊ ንብረትን፣ኣብ ውሽጢ ወይውን ኣብ ከባቢ መኣከቢ ጉሓፍ ምቅማጥ ኣይከኣልን። ብመሰረት ምምሕዳር ከተማ ንከምዚ ዓይነት ጉሓፍ ዝተዳለወ ግዜ ኣሎ፡ወይ ድማ ማሕበረኮማዊ ትካል ምምስራሕ /ዳግም ምጥቃም ብምድዋል ክወስድዎ ምሕታት፣ወይ ድማ ብ ኣካል ናብ ዝመልከቶ ቦታ ምብጻሕ ይምረጽ።ኣብ ጎደናታት ምድርባይ ድማ ኣይግባእን።
ዳግም ምጥቃም ዝጓሓፍ ንብረት ተመራጺ እዩ፡ምኽንያቱ ንከባቢን ማሕበረኮም ጠቃሚ እዩ።ዳግም ምጥቃም እንተዘይተደልዩ ድማ ኣብ ከባቢ ዘይኮነ ዝግበኦ ቦታ ሙግሓፍ ዝሓሸ ይኸውን።
ኣብ ህንጻ ትነብር እንተኾንካ ድማ መብዛሕትኡ እዋን ኣብ ከባቢ ናይ ሓባር መናፈሲ ይርከብ፥ህጻናት ዝዛናግዕሉ ቦታ ድማ እዩ።ቀጽሪ መናፈሲ ዝጥቀም ነፍሲወከፍ ሰብ ኣብ ከባቢኡ ዝርከብ ኣትክልትን ቑጥቃጥን ብክንክን ክሕዞ ይግባእ፥ኣብኡ ዝርከብ ንኡስ ሞግሓፊ ድማ ክትጥቀም ይግባእ።
እንስሳ ዘቤት ምውናን ኣብ ክርዋትያ ልሙድ ተርእዮ እዩ።መብዛሕትኡ እዋን ኣኽላባትን ደማሙን፣እንተኾነ ግን ኣዕዋፍ፣ዓሳ ካልኦት ንኡሳን እንስሳታትን ድማ ገለ ካብ ኣቶም እዮም።ንሰባት ድማ ኣብ መንበሪ ገዝኦም፣ኣፓርትመንትን ፍቁድ እዩ።ካዚኦም ወጻኢ ካልኦት ዘቤታዊ እንስሳታት ምዕባይ ግን ክልኩል እዩ።ኣብ ቀጽሪ ምዕባይ ግን ይከኣል እንተዳኣ ኣብ ገጠር ወይ ድማ ጫፍ ከተማ ትነብር ኮንካ ፥ጎረቤት እንተድኣ ዘይርብሽ ኮይኑ።
ቤት ጽሕፈት ተጠባባቂ ሰባት ዝለዓለ ትካል ንሓለዋ ኣንጻር ኣፈላላይ እዩ፣ ሕጋዊ ምኽሪ ንግዳያት ይህብ፣ሓቅታት ናይቲ ጉዳይ ብምጽራይ ለበዋታት ናይ ምክልኻል ይህብ፣ ወይ ድማ ኣፈላላይ ደው ዝብለሉ መንገዲታት ይእንፍት።
ተጠባባቂ ሰባት ሕጋዊ ምኽሪ ን ግዳያት ይህብ፣ሓቅታት ናይቲ ጉዳይ ብምጽራይ ለበዋታት ናይ ምክልኻል ይህብ፣ ወይ ድማ ኣፈላላይ ደው ዝብለሉ መንገዲታት ይእንፍት።ሕጋዊ መስርሓት ኣየካይድን ፣ወይ ድማ ንግድያት ኣብ ቤት ፍርዲ ኣይውክልን እዩ።
ጥርዓን ናብ ቤት ጽሕፈት ተጠባባቂ ሰባት ከተቅርብ እንተደሊኻ ብመንገዲ መይል፣ፋክስ፣ወይ ኢ-መይል ምቅራብ ይከኣል፣ ብኣካል ወይ ብተለፎን `ውን ይከኣል እዩ።ብሓደ ድምጺ ጥርዓን ምቅራብ ኣይከኣልን ፡ሙሉእ ስም፣መብርሂ ብዛዕባ እቲ ጉዳይ፣ቅዳሕ ናይ ኣገደስቲ ሰነዳት ክማላእ ይግባእ።ካብ ተጠባባቂ ሰባት ድማ እቲ ናይ ፈለማ ናይ ጥርዓን ሕቶ ኣበይ በጺሑ ከምዘሎ መልሲ ኣብ 30 መዓልታት ይወሃበካ።