Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ብር.ሊ.ጳ. ፒዮስ መበል 11 ብርቱዕ ድላይ ናይ መራኸቢ ብዙሓን ራዲዮ መሃዚ ጉሊየልሞ ማርኮኒ ዝቖመ ራዲዮ ቫቲካን ዕለት 12 ለካቲት መበል 90 ዓመት ውልደቱ የብዕል፡ ሎሚ ራዲዮ ቫቲካን ብ 41 ቋንቋታት መደብ ፈነወ ዘጠቓል ክኸውን እንከሎ መደባቱ ብዝተሓደሰ ናይ ገዛእ ርእሱ መርበብ ሓበሬታ ዘመሓላልፍን ብትሕቲ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ላዕለዋይ ቤት ጽሕፈት ካብ ዘመሓድሮም ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣን ተለቪዥን ጣቢያን ቤተ መጻሕፍትን ቤት ማሕተምን ሓደ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ጨንፈር ከምዝኾነ ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ዋና ርእሰ ዓንቀጽ ኣሰናዳኢ ኣንድረያ ቶርኒየሊ (Andrea Tornielli) ኣብ ዘቕረብዎ ሓተታ የዘኻኽሩ። ራዲዮ ቫቲካን ኣብ ሳላሳታት
ኣብ ዓመት ኣስታት 12 ሺሕ ሰዓታት ናይ ሓበሬታን መደብ ሕንጸትን ስነ ስርዓት ሊጡርግያን መደብ ሙዚቃን ዘለዎ መደብ ፈነው ዘጠቓልል ፒዮስ መበል 11 ብኢየሱሳውያን ልኡካነ ወንጌል ዝምራሕ ክኸውን ገይሮም ዘቕሙዎን ብጉለልሞ ማርኮኒ ተሰሪሑ ቆዩሙን ኣብዚ እዋን’ዚ በርበዓን ሓደን ቋንቋታት ቃል ወንጌልን ድምጺ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስን ንዓለም ዘብጽሕን ራዲዮ ቫቲካን እነሆ ዕለት 12 ለካቲት መበል 90 ቅዋሜኡ የብዕል።
እዚ ጽምብል’ዚ ንኣና ጋዜጠይናታትን ናይ መራኸቢ ብዙሓን ሙያተይናታትን ብጠቕላላ ኣብ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓን ዘገልግሉ ሰብ ሙያ ኣብዚ ብለብዒ ኮቪድ 19 ምልኩት ኣብ ዝኾነ ዓለም ዘሎና ዓቢይ ሓላፍነት ኣብ እንነብረሉ እዋን እነብዕሎ ዝኽሪ መበል 90 ዓመት ምስረታ ራድዮ ቫቲካን እዩ፡ ተልእኾና ሓደ’ኳ ንበይኑ ከይሕደግን ወንጌላዊ ተስፋ ዘራኽብን ካብ ቅዋሜኡ ኣትሒዙ ናይ ተኸታሊ ቅዱስ ጴጥሮስ ድምጽን ክውንነት ብናይ ወንጌል ብርሃን ምንባብን ዝብል እዩ።
እዚ እንነብረሉ ዘሎና እዋን ሕቶን ብድሆን እዩ፡ ንኣብነት ዕለት 9 መጋቢት 2020 ዓ.ም. ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ነቲ ኣብ ምፍንታትን ማሕበራዊ ምርሕሓቕ ኣብ ዝንበረሉ ዘሎ እዋን ነቲ ኣብ ተወሸብ ዝነበረ ዓለም ካብ ሃገረ ቫቲካን ቅድስቲ ማርታ ሕንጻ ካብ ዝርከብ ቤተ ጸሎት ብቐጥታ ብዘዕርግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ኣቢሎም መላእ ዓለም ምስኦም ኣብ ጸሎት ክሓብር ገይሮምን እዚ እውን ከም ናይ ቫቲካን መራኸቢ ብዙሓን ዕዮታትና ኣራቢሕዎ እዩ። እዚ ዅሉ’ዚ ዕዮታትና ብዅሉ እቲ ኣብዚ እዋን ብዝተማህዘ ብስነ ኣሃዝ ብዝተራቀ ዕደ ጥበብ መራኸቢ ብዙሓን ተጠቃሚ ኮይኑን ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ዘመሓላልፎ መደባት ክንየው ሓበሬታ ናይ ምቅርራብን ናይ ምትሕብባርን ታሪኽ የዘንትው፡ ናይ ቤተ ክርስቲያንን ናይቲ ድልድል ዘቕውም ብዘይ ዓውዓው ብጽሞና ዝዓይን ዝጽንብርን ወጅሂ የዘንተው።
ጭብጥታት ብኣህዝ ዘቕርብ ገምጋም ሓበሬታ ከምዘመላኽቶ ራዲዮ ቫቲካን ብዝተፈላለዩ ቋንቋታት ዘቕርቦ መደባት ዓቢይ ቆላሕታ ዝግበረሉን ተደላይን ምዃኑ የረጋግጽ፡ ከም ናይ ቅድስቲ መንበር ናይ መራኸቢ ብዙሓ ኣካል ጸዋዕታና ሰናይ ብስራት - ዘቕርብ እዩ፡ ብድላይ መደብ ሕዳሴ ር.ሊ.ጳ. ፍራንቸስኮ ሎሶርቫቶረ ሮማኖ እተሰምየ ናይ ቅድስቲ መንበር ዕለታዊ ጋዜጣን ምስ ካልኦት ናይ ቫቲካን ናይ መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ሓደ ዝጥርነፍ ኮይኑ ኣገልግሎቱ ክብ ብምባል ይቕጽል ኣሎ፡ ኣብ ጉዕዞ እንርከብ ሓደ ጉጅለ ዕዮ ብሓባር ነገልግል።
ራዲዮ ቫቲካን ብሓጺር ሞገድን ብኤፍኤምን ብዳብን ብስነ ኣሓዛዊ ዕደ ጥበብ ብዝተራቐ ሓድሽ መጋበርያታትን ብጥቓም ብመርበብ ሓበሬታን ኣቢሉ መደባቱ ዘቕርብ እዩ፡ ከምቲ ቅዱስ ኣቦና ዝብልዎ ናብቲ ወሰናስን ሃገራትን ህልውናን ይበጽሕ ከም ኣብነት እውን ኣብ 2018 ዓ.ም. ኣብ ኒጀር ተጨውዮም ዝነበሩ ኣብ 2020 ዓ.ም. ናጻ ዝተለቁ ኣባ ፒየርልዊጂ ማካሊ ከምዝበለዎ፡ ኣብ ኢድ ጨወይቶም እንከለዉ ራድዮ ተዋሂብዎምን ብሓጺር መጐድ ኣቢሎም ራዲዮ ቫቲካን ይከታተሉ ከምዝነበሩን ራዲዮ ቫቲካን ዘስተንፍስሉ መስኮት ከምዝኽኖም ይምስክሩ፡ ቅዱስ ኣቦና ንበዓለ ጰራቅሊጦስ ዘዕረግዎ መስዋዕተ ቅዳሴ ከምእተኸታተሉን መደባት ራዲዮ ቫቲካን ብቋንቋ ፈረንሳን ጣልያንን ይከታተሉ እውን ከምዝነበሩ ይሕብሩ፡ እዚ ታሪኽ እዚ ምስ ተሓበረና ናብ ኣፍሪቃ ዝፍነው መደባትና ብሉጽ ክኸውን እውን ኣተባቢዑን ኣብዚ ኪደት’ዚ እውን ንርከብ።
ዕለት 12 ለካቲት 2021 ዓ.ም. መበል 90 ዓመት ምስረታ ራዲዮ ቫቲካን ከነብዕል ኢና፡ ብትብዓትን በስተውዕሎን ከም ኣናስርናን ናብ ዓለም ወንጌል ነስፍሕ፡ ካበይ ምዃንካ ፈሊጥካ ናበይ ከምእተኸይድ ምልላይ፡ ራዲዮ ቫቲካን ኣብ እምነትን ሓቅን ናጽነትን ኣብ ምጽናዕ ዓቢይ ናይ ኣገልግሎት ታሪኽ ዘለዎ እዩ፡ ንብዙሓት ዓሰርተ ዓመታት ብኢሱሳውያን ልኡካነ ወንጌል ተመሪሑን ሎሚ እውን ኣብ ዝተፈላለየ ቋንቋ መደብ ፈነወ ብሓላፍነት የገልግሉ ኣለዉ፡ ፒዮስ መበል 11 ብራዲዮ ቫቲካን ኣቢሎም ድምጾም ንዓለም ከምዘስምዑን ደሓር እውን ፒዮስ መበል 12 ብቫቲካን ራዲዮ ኣቢሎም እቲ ናብ ካልኣይ ውግእ ዓለም ዝመርሕ ዝነበረ ሃዋሁን ደሓር እውን እቲ ውግእ ኣብ ዝተባርዓሉ እዋን እቲ ውጥረት ክውገድ ጻውዒት ኣቕሪቦም እዮም። ኣብ ካልኣይ ውግእ ዓለም እሱራት ደሃይ ኣባይቲ ስድራኦም ዝሰምዕሉን መልእኽቲ ዘመሓላልፉሉን ከምዝነበረ እውን ናይ ቫቲካን ረዲዮ ታሪኽ የረጋግጾ። ፈላላይ መናድቕ ዝሰግር ኣብ እዋን ስርዓት ዴስነት ብዙሓት ብሕቡእ ዝከታተልዎን ምጽንናዕ ዝረኽብሉን መስዋዕተ ቅዳሴ ዝሰምዑሉን ሓበሬታ ዝረኽብሉን ከምዝነበረን ካልኣይ ጉባኤ ቫቲካን ብኣስታት ሰለስተ ሺሕ ሰዓታት መደብ ፈነወ ዝተረኸን ሕዝቢ ነቲ ጉባኤ ክከታተሎ ከምዝገበረን ሎሚ ናይቲ ናይ ኤውሮጳ ናይ ፈነወ ራዲዮ ማሕበር መስራትን ኣባል እውን እዩ፡ እቲ እዋናዊ ብስነ ኣሃዝ ዝተራቐ ዕደ ጥበብ ዘቕርቦ ብድሆታት ገጢሙ ናይቲ ምዕባለ ተጠቓሚ ኮይኑ ንሕዝቢ ቀረባ ብምዃንን ብፍላይ ኣብዚ እዋን ለብዒ ኮቪድ - 19 ኣብ ዝተኸስተሉ እዋን ብዝበለጸ ቀረባ ኮይኑ የገልግል ኣሎ እንክብሉ ቶርኒየሊ ዘቕረብዎ ሓተታ የጠቓልሉ።
እቲ ሓሰን ዛይድ ዝተባህለ ሚኒስተር፣ ምስ ጓሉ ብመኪና ቤት ጽሕፈቱ እናኸደ እንከሎ፣ ዕጡቓት ሃንደበት ብዝኸፈትሉ ቶዅሲ፣ በከቢድ ቆሲሉ ኣብ ሆስፒታል ድሕሪ ምብጽሑ’ዩ ሞይቱ።
ገሊአን ስለምንታይ ናብ ቈጸራ ከም ዘይከዳ ተሓቲተን ክምልሳ ከለዋ፡ ”ግዜ የብለይን፡ ምናልባት ቃንዛ ይገብረለይ ይኸውን እዩ፡ መንሽሮ ዝብሃል ሕማም የብለይን” ዝብሉ መመኽነይታታት እየን ዘቕርባ።
ብዛዕባ መርመራ ዋህዮ ምዝራብ” ኣብ ትሕቲ ዝብል መደብ፡ ዝተፈላለዩ ሰባት ብዛዕባ ኣገዳስነት ምውሳድ መርመራ ዋህዮ ክዛረቡ እዮም። ነዘን ቪድዮታት ተዓዘበን። ምስ መቕርብካን ትፈትዎም ዘበሉ ኲላቶምን ብዛዕባ መርመራ ዋህዮ ተዘራረብ።
መንግስቲ ፊንላንድ ብመንገዲ ኣብ ግብጽን ስዑዲ ዓረብን ዝርከብ ኤምባሲታቱ ኣቢሉ ንምልቓቖም ጻዕርታት ከካየድ ከምዝጸንሐ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ኣብ 21 መጋቢት ከኣ ክልቐቑ ምድላዋት ይካየድ ምህላዉ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ እታሃገር ኣፍሊጡ’ዩ።
“ፊፋ የወሰነብን ውሳኔ የአገር ሉዓላዊነትን ከመድፈር አይተናነስም” አቶ ገዛኸኝ ወልዴ /የኢት.ቡና እግር ኳስ ክለብ ዋና ስራ አስኪያጅ/ – HATRICKSPORT
በዓለም አቀፉ የእግር ኳስ ማህበር ፊፋ የዑጋንዳዊው ቦባን የ6 ወር ደመዝ እንዲከፍል ኢትዮጵያ ቡና ላይ የተላለፈው ውሣኔ የሀገር ሉዓላዊነትን ከመድፈር የተናነሰ አይደለም ተባለ፡፡
የኢትዮጵያ ቡና ዋና ስራ አስኪያጅ አቶ ገዛኸኝ ወልዴ በተለይ ለሀትሪክ እንደገለፁት ተጨዋቹ ደመወዝ ይከፈለኝ የሚለው ጥያቄ ለኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የፍትህ አካላት አቅርቦ ውሣኔ ሳያገኝ በቀጥታ ለፊፋ መክሰሱ ሉአላዊነትን መጋፋት ነው ሲሉ ኮንነዋል፡፡
“የእውነት ጠንክሮ መከራከር ቢቻል ኖሮ ክለባችን የማሸነፍ እድል ነበረው፡፡ ካፍ ላይ ይግባኝ ጠይቀን የነበረ ቢሆንም ጊዜው ስላለፈ የተወሰነውን ውሣኔ መቀልበሱ ከባድ ሆኖብናል፡፡ ነገር ግን በወቅቱ የነበሩት አሰልጣኝ ፈረንሣዊው ዲዲየር ጎሜዝ ተገቢውን ሂደት ተከትለው ነው ያሰናበቱት… በደንብ ተዘጋጅቶ ሉዛን ስዊዘርላንድ ድረስ ሄዶ መከራከር ቢቻል የማሸነፍ እድል ነበረን.. የተሟላ ዶክመንት አለን ለተጨዋቹ በተከታታይ የተሰጠው ደብዳቤ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬስንን ሕግና ደንብ መሰረት አድርገው በመሆኑ የመርታት እድሉ ነበረን፤ ነገር ግን የተጨዋቹ ደቡብ አፍሪካዊው ጠበቃ ጠንክሮ መፋለሙና በኛ በኩል መከራከር ባለመቻሉ የተሰጠውን ውሣኔ ከመቀበል ውጪ አማራጭ የለንም” ሲሉ ተናግረዋል፡፡
“ቀሪ የ6 ወር ደመወዝ መክፈል እንዳለብን ተወስኖብናል፡፡ ፊፋ ጠንካራ ተቋም በመሆኑ ያለንን ከማድረግ ውጪ አማራጭ የለንም ውሣኔው ከተወሰነ በኋላ ወደ ኃላፊነቱ በመምጣቴ ምንም ማድረግ አልቻልኩም፡፡ ባለኝ ትውውቅ ግን ሁኔታውን ካስ /ዓለም አቀፉ የግልግል ፍ/ቤት/ ላሉ ሰዎች አናግሬ ነበር ነገር ግን ውሣኔው ከተወሰነ 3 ወር ያለፈው በመሆኑና የሚፈቀደው ጊዜ በማለፉ ምንም ማድረግ አንችልም ሕጉ እንደሚለው ውሣኔው በተወሰነ በአንድ ወር ውስጥ ቢመጣ ኖሮ ልናየው እንችል ነበር አሁን ግን ውሣኔውን ከመተግበር ውጪ አማራጭ የላችሁም በማለት ነግረውኛል” ያሉት አቶ ገዛኸኘ “ለመክፈል ተስማምተናል ትልቁ ችግር ግን ክለቡ ለተጨዋቹ በዶላር መክፈል አይችልም የምንገበያየው በብር ስለሆነ.. ሰውየው ደግሞ ወደ ደቡብ አፍሪካ ባንክ አዛውሩልኝ ብሏል ክለቡ ግን ወደ ደቡብ አፍሪካ የመላክ መብትና ስልጣን የለውም፡፡ ተጨዋቹ ከፈለገ ወደ ኢትዮጵያ መጥቶ ወይም ሀገር ውስጥ አካውንት ከፍቶ ገንዘቡን መውሰድ ይችላል ቅጣት እንዳይጣልብን ሁኔታውን ለፊፋ አሳውቀን ፍቃድ አግኝተናል የተጨዋቹን ምላሽ እየጠበቅን ነው” በማለት ሁኔታውን ለሀትሪክ ገልፀዋል፡፡ ከክፍያው ጋርም ተያይዞ ኢትዮጵያ ቡና በፊፋ የሚቀጣበት ምክንያት እንደሌለም አረጋግጠዋል፡፡
One thought on ““ፊፋ የወሰነብን ውሳኔ የአገር ሉዓላዊነትን ከመድፈር አይተናነስም” አቶ ገዛኸኝ ወልዴ /የኢት.ቡና እግር ኳስ ክለብ ዋና ስራ አስኪያጅ/”
ኣብዚ: ነቶም ኣብ ኩንግስባካ ኮሙን ዘለዉ እንህቦም ኣገልግሎት ብዚምልከት ሓጺር ሓበሬታ ኣቕሪብና ኣሎና። ዝያዳ እተዘርዘረ ሓበሬታ ብእንግሊዝ ኣሎኩም፡ ስፍሕ ዝበለ ድማ ብቛንቋ ሽወደን ኣሎኩም።
ሕቶ ንምቕራብን ርእይቶ ንምሃብን ዕዱማት ኢኹም፡ ነዚ ድማ ኣብቲ ናይ ኣገልግሎት ማእከል Kungsbacka direkt ኩንግስባካ ዲረክት ብተለፎን ወይ ብኢመይል ስደዱዎ ወይ ድማ ውልቃዊ ኣገልግሎት ንምርካብ ብጽሑና። ብቐዳምነት ብእንግሊዝ ክንሕግዘኩም ንኽእል ኢና።
ኩንግስባካ ኣብቲ ምዕራባዊ ገማግም ሽወደን ብደቡብ የተቦሪ ይርከብ። እቲ ምዕራባዊ ክፋል ናይቲ ኮሙን ነዊሕ ገማግም ኣለዎ፡ ብምብራቕ ወገን ድማ ሕርሻን ዱርን ቀላያትን ኣሎ።
ኣብ ኩንግስባካ 84,000 ተቐማጦ ኣለዉ፡ ኣብ ነፍስወከፍ ዓመት ድማ 500 ሓደስቲ መንበሪ ኣባይቲ ይስርሑ። ብዙሓት ተቐማጦ ኣብዚ ይነብሩ ግን ኣብ ካልእ ኮሙን ይሰርሑ። ብባቡር ጌርካ ናብ ዮተቦሪን ቡሮስን ምኻድ ቀሊል እዩ፡ ወይ ድማ ናብ ደቡብ ገጽካ ናብ ቫርበርይን ፎልከንበርይን ሃልምስታድን።
ዝሰርሑ ወይ ዝመሃሩ ወለዲ ነቶም ክሳዕ 12 ዝዕድመኦም ደቆም ክንክን ንኺግበረሎም መሰል ኣለዎም። እቶም ስራሕ ዘይብሎም ድማ ናይ ቅሩብ ሰዓታት መሰል ክንክን ህጻናት ኣለዎም። ንነኣሽቱ ህጻናት ኣጸደህጻናትን ማእከል መዓልታዊ ኣላይነት ህጻንን ኣሎ። እቶም ህጻናት ኣብቲ ኣጸደህጻናት ካብ ሓደ ዓመት ክሳዕ ትምህርቲ ዚጅምሩ ክንክን ይረኽቡ፡ ብድሕሪኡ ናብቲ ናይ ቤትትምህርቲ ማእከል ትርፊ ግዜ ይኸዱ። ኣብቲ ማእከል ኣላይነት ህጻን እቶም ካብ 1-12 ዝዕድመኦም ህጻናት ቤታዊ ክንክን ይውሃቦም።
መባእታዊ ቤትትምርህቲ ንኹሉ 6 ዓመት ዝመልአ ህጻን ግዴታ እዩ። ሽዑ ናብቲ ቅድመ-ትምህርቲ ይኸዱ። ህጻናት ክሳዕ ታሽዓይ ክፍሊ ኣብቲ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ይምሃሩ። ኣብ ኩንግስባካ ኣብ መንጎ ኮሙናውን ኣብ መንጎ ብሕታውን ኣጸደ ህጻናትን እተፈላለየ ትዅረታት ዘለዎ መባእታዊ ኣብያተትምህርትን ምምራጽ ይከኣል።
ውላድካ ኣብ ማእከል ክንክን ህጻናትን ኣብ መባእታ ቤትትምህርትን ቦታ ንኺረክብ ኣብቲ ናይቲ ኮሙን ማእከላይ ምምሕዳር ቤትትምህርቲ ክትከይድ ይግበኣካ። ናብቲ ማእከል ኣገልግሎት ኪድ እሞ ኪሕግዙኻ እዮም።
ኣብ ኩንግስባካ ኣብቲ ኮሙናውን ብሕታውን ኣብያተትምህርቲ ሰፊሕ ዓይነት ናይ ካልኣይ ደረጃ ስልጠናታት ኣሎ። ኣብቲ ናይ ኣባጽሕ ትምህርቲ ወይ ኣብቲ ሞያዊ ኮለጅ ከም በጽሒ ኴንካ እውን ክትምሃር ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ገዝኦም ሽወደን ዘይኮነ ካልእ ቋንቋ ዚዛረቡ ህጻናት ኣብ ኣጸደህጻናትን ኣብ መደበኛ ቤትትምህርትን ደገፍ ንምርካብ ወይ ብቛንቋ ኣደ ትምህርቲ ንምውሳድ መሰል ኣለዎም።
ነቶም ኣብ ሃገር ሽወደን ሓደስትን ኣባጽሕን ዝኾኑ፡ ናይ ኤስኤፍኢማለት ቋንቋ ሽወደን ንስደተኛታት ዚብል ትምህርቲ ኣሎ። ኤስኤፍኢ ነቶም ቋንቋ ኣደኦም ሽወደን ዘይኮነ ዚውሃብ መሰረታዊ ሽወደናዊ ትምህርቲ እዩ።
ነቶም ኣብ ሽወደን ሓደስቲ ዝኾኑ፡ ናይ ማሕበረሰብ ልልይ ትምህርቲ እውን ይውሃብ እዩ። ንሱ ናይ ሽወደን ሕግታትን መምርሕታትን ደሞክራስን ትካላት መንግስቲ ሽወደን ከመይ ከም ዚሰርሓን ዚገልጽ ሓበሬታ ኣለዎ። እቲ ኮርሳት ብቛንቋ ኣደ እዩ ዚውሃብ።
ሚኒስትሪ ትምህርቲ ነቲ ናይ ሽወደን ስርዓተ ትምህርቲ ዚገልጽ ብእተፈላለየ ቋንቋታትን ብተወሳኺ ሓበሬታን ዝተዳለወ ፍሉይ መርበብ ኢንተርነት ኣለዎ። ኣብዚ ነቲ መርበብ ኢንተርነት ክትረኽቦ ትኽእል
ናይ ኩንግስባካ ፍሊክቲንጋይድን (ሓጋዚ ስደተኛታት) ስፕሮክቨን (ናይ ቋንቋ ብጻይ) ዚብሃል ፕሮግራም ነቶም ስደተኛታት ምስ ሽወደናውያን ንምርኻብ ዝተዳለወ እዩ። ንሕና ነቲ ምስ ናትካ ዝንባለ ዚሰማማዕ ዘበለ ኩሉ ንደልየልካ ምስ ሰባት ንምርኻብ እተፈላለየ መገዲ ድማ ኣሎና። ኣብ ሽወደን ሓድሽ ምስ እትኸውን እሞ ነቲ ቋንቋ ሽወደንካ ክትለማመዶ ከምኡውን ምስ ሽወደናውያን ክትፋለጥ ምስ እትደሊ ነቲ ፍሊክቲንጋይድ ንምርካብ ቆጸራ ክትገብር ይግበኣካ።
ምስ እትሓምም ብቐዳምነት ናብቲ ማእከል ጥዕና ኺድ። ማእከላት ጥዕና በቲ ናይ ሃላንድ ዞባ እዩ ዚምሓደር። ኣብቲ ናይ ዞባ ሃላንድ መርበብ ኢንተርነት ንማእከላት ጥዕና ዚምልከት ሓበሬታን ኣድራሻን ክትረክብ ትኽእል
ኣብ ኩንግስባካ ብግዜ ዕረፍቲ ዚግበር ብዙሕ ነገራት ኣሎ። ንኣብነት ኣብቲ መሐምበሲ ቦታታት ክትሕምብስ፡ ኵዕሶ ክትጻወት፡ ናብ ተያትር ክትከይድ፡ ስነጥበብ ክትዕዘብ ወይ ድማ ኣብቲ ቤትንባብ ከተንብብን ኢንተርነት ክትጥቀምን ትኽእል - ካብ ኩሉ ክትመርጽ ትኽእል።
ኩንግስባካ ድልዱል ማሕበራዊ ህይወት ኣለዎ። ኣብኡ ከምቲ ናትካ ዝንባለ ዘለዎም ሰባት ትረክብ። ኣብቲ ናይ ማሕበራት ደብተርና እተፈላለየ ዝንባለታት ዘለወን ማሕበራት ትረክብ፡ ንኣብነት ከም ስፖርት፡ ስነጥበብ፡ ባህሊ፡ ደጋዊ ህይወት እተፈላለየ ናይ ዝንባለ ስራሕን።
ናይ ፍጻመታት ካለንደርን ደብተር ማሕበራትን ብቋንቋ ሽወደን ጥራይ እዩ ዘሎ፡ ግን ነቶም ናይ ኣገልግሎት ማእከል (ኩንድሰንተር) ርኸቦም እሞ ብቐዳምነት ብሽወደንን ብእንግሊዝን ኪሕግዙኻ እዮም።
እቶም ቋንቋ ሽወደን ኪለማመዱ ዚደልዩ ናብቲ ናይቲ ኮሙን ስፕሮክካፈ ኪመጹ ይኽእሉ። ኣብኡ ናይ ኣደታቶም ቋንቋ ሽወደን ዝኾነ ሰባት ትረኽቡ። ኣይክፈሎን እዩ። ኣብቲ ናይ ቤትንባብ መርበብ ኢንተርነት ንቦታን ግዜን ዚምልከት ሓበሬታ ኣሎ። ወይ ድማ ኣብቲ ናይቲ ኮሙን ናይ ፍጻመታ ካለንደር ተመልከት, ወይ ከኣ ኣብቲ "språkcafé" ወይ ኣብ ”språkkafé”. ድለ።
እቶም ኣብ ኩንግስባካ ዘለዉ መንእሰያት ንትርፊ ግዜኦም ብዚምልከት ሓገዝን መምርሕን ይውሃቦም እዩ። ነቲ ኣብ ኩንግስባካ ዚካየድ ናይ መንእሰያት ንጥፈታት ብዚምልከት ኣብዚ መርበብዚ ብእንግሊዝ ዝያዳ ሓበሬታ ክትረኽቡ ትኽእሉ
ናይ ምህናጽ ፍቓድ ምስ እትደሊ ወይ ናይ ማይን ጽሬትን ሓገዝ ምስ እትደሊ ነቲ ኮሙን ርኸቦ ወይ ድማ ነቲ ጎሓፍካ ኪወስዱልካ ወይ ከመይ ጌርካ ነቲ ጎሓፍ ዳግመ-መዓላ ከም እትገብረሉ ወይ ከመይ ጌርካ ናብ ድዅዒ ከም እትልውጦ ክትፈልጥ ምስ እትደሊ። እዚ ነቶም ኣብ ናይ ስድራቤት ገዛ ዚነብሩ ብቐዳምነት ይምልከት።
ቤት ክትካረ ምስ እትደሊ ኣብቲ ናይቲ ኮሙን መራኸብቲ ኣባይቲ ቤትጽሕፈት ተመዝገብ። ናይ መራኸብቲ ኣባይቲ ቤትጽሕፈት IT-stöd ብቛንቋ ሽወደን ጥራይ እዩ ዘሎ። ሕቶ ምስ ዚህልወካ ነቲ ናይቲ ኮሙን ቤትጽሕፈት ኣገልግሎት ተወከሶ።
እቲ ፖለቲካዊ ውድብ ነቲ ኮሙናዊ ባይቶን ኮሙናዊ ቤትምኽርን ካልኦት እተፈላለየ ሓላፍነት ዘለወን ቦርድታትን ይጥርንፍ። እቲ ኮሙናዊ ቤትምኽርን ካልኦት ቦርድታትን ነቲ መዓልታዊ ዕማማት ዘመሓድር ውልቃዊ ምምሕዳር ኣለወን።
ኤርትራን ላለፉት ሰላሳ ዓመታት ያለ ተቀያሪ እየመሩ ያሉት ፕሬዚዳንት ኢሳያስ በየዓመቱ የሚያቀርቡት ይፋ ንግግር ለመዘግየቱ ብዙ ምክንያት ቢደረሰርም ትናንት ሰፊውን ትንታኔያቸውን አሰምተዋል። ትንታኔያቸው የፖሊሲ ለውጥ ዜና ይኖርበታል የሚል ግምትና ዜና ስለነበር በጉጉት ቢጠበቅም “ ስሙና ቀዳሚውን ምረጡ” የሚል ሃሳብ አጋርተዋል።
በሶስት አበይት ሃሳብ የተከፋፈለው ንግግራቸው/ጥያቄና መልስ አይባልም/ እጅግ ጥልቅ የሚባል ስለመሆኑ፣ ክርክር የለውም። ሃሳባቸው ከጠቅላይ ሚኒስትር አብይ እምነት ጋር እንደሚመሳሰል በግልጽ በሚያሳየው ንግግራቸው፣ የቀጠናውን ጂኦ ፖለቲካ አራት ቦታ በልተው ሁሉም ብልቶች ያላቸውን መስተጋብር፣ መስተጋብራቸው አንዱ ከአንዱ እንደሚቆረኝ፣ አንዱን የሚነካ ሌላውን እንደሚነካ ገላጻ ሰጥተዋል።
በገለጻቸው ቃል በቃል ባይናገሩም ትህነግ በቀጣናው ላይ እንዴት ያለ በሽታ እንደነበር ትልቁን ስዕል በመሳል አሳይተዋል። ትልቁ ሰዕል ከተሳለ የቆየ ቢሆንም ትህነግ በሚከተለው ፖለቲካ ሳቢያ ስዕሉ ኢህአዴግ ውስጥ ለውጥ እስክመጣ ድረስ ውበቱ ሊታይ አልቻለም ነበር።
ኢሳያስ ቃል በቃል ኢትዮጵያ ለኤርትራ አንደኛ ምርጫዋ እንደሆነች አስታውቀዋል። ይህን ያሉት ግን ዝም ብሎ ለማለት ሳይሆን በሂሳብና በፖለቲካዊ እሳቤ ቁልጭ ባለ ማብራሪያ ነበር። ብዙዎች ከሰሞኑ የህግ ማስከበር ዘመቻ ጋር አያይዘው ቢተረጉሙትም ጉዳይ ለየቅል ነው።
የናይል ተፋሰስ አገራት፣ የምስራቅ አፍሪቃ ጎረቤታሞች፣ የቀይባህርና የባብ ኢልማንደብ ወሽመጥ ተጋሪ አገሮችን ለይቶ በማሳየት የቀጣናውን የፖለቲካ ፍስት ያስቃኙት ፕሬዚዳንቱ ንግግራቸው እጅግ ውብ ሊከቸር ነበር የተባለው እዚህ ነጥብ ላይ ነው።
አራቱን ዋና ጉዳዮች ካነሱ በሁዋላ ያደጉት አገራት / ጡንቸኞቹ / ማለታቸው ነው፣ ፍላጎታቸውን ሲያክሉበት ሙሉ ቀጣናው የዓለም ፖለትካ እምብርት መሆኑ ይታያል። በዚሁ መነሻ በቀተናው ላይ ያለው የተለያየ ፍልጎት በምስራቅ አፍሪቃ ውስጣቸው የረጋ ጠንካራ መንግስታት እንዲኖር እንደማያስችል አዙረው ያስረዳሉ። እንደ ፍላጎታቸው መጠንና ብዛት ያሻቸውን ለማድረግ ሲሉ ችግር ይደፋሉ። ወይም ስፖንሰር ያደርጋሉ።
ትህነግ ኢትዮጵያ ላይ ሲከተለው የነበረው የዘር ፌደራሊዝም ፍጹም አግባብ እንዳልሆነ፣ ዝድሮ ችግር እንደሚያመጣ፣ በዓለም የተለያዩ አገራት ተሞክሮ ውጤቱ አደገኛ እንደሆነ የሚታወቅ የጎሳ ፌደራሊዝም ኢትዮጵያ ላይ ሲታወጅ እያወቁ ለዚሁ አጥፊ ስርዓት 20 ቢሊዮን ዶላር ድጋፍ ማድረጋቸውን ኢሳያስ አመልክተዋል።
ኢትዮጵያ ወደብ ባይኖራትም የቀይ ባህር ፖለቲካ ላይ ቀዳሚ ሚና እንዳላት ኢሳያስ ሲናገሩ ኢትዮጵያ ወደብ አልባ የሆነችበትን ዘመን ለቅሶ ያስታውሳል። ከግብጽ፣ ኤርትራ፣ ሱዳን፣ ጅቡቲ፣ ሶማሌና ኬንያ ተለይታ ወደብ አልባ እንድትሆን በመሪዎቿ የተፈረደባት ትዮጵያና 120 ሚሊዮን ህዝቧ በቀይ ባህር ፖለቲካ ላይ ሚናዋ እጅግ የጎላ መሆኑንን ኢሳያስ ሲናገሩ ማዳመጥ ልብን ያቆማለ። ሆኖም ግን ኢሳያስ ባዩበት መንገድ፣ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ወያኔ ያፈረሠውን የባህር ሃይላ እንደገና ማቋቋምቸው ሲሰናሰል የኢሳያስ ስዕል ጨረፍታው መታየት ይጀምራል። በዚሁ ስዕል ሂሳብ ኢትዮጵያ ከ120 ሚሊዮን ሕዝቧ ጋር ለኤርትራ ህዝብ ቅድሚያ ታስፈልጋለች።
ከህግ ማስከበሩ ዘመቻ ጋር ተያይዞ የኤርትራ ወታደሮች ትግራይ ታዩ አልታዩ ለሚለው ጉንጭ አልፋ ጩኸት ኢሳያስ ኢትዮጵያ ከሁሉም ትበልጣለች ሲሉ በቅርቡ ወደ ተግባር ይገባል ባሉት ኢኮኖሚያዊ ቁርኝትና ከሁለት ዓመታት በፊት የፈረሙት የወታደራዊና ደህንነት የጋራ ስምምነት መሰረት እንደሆነ ልብ ይሏል። በዚህ እሳቤ በምራቅ አፍሪቃ ኮሪዶር ላይ ጡንቸኞቹ ለሚያራምዱት ማናቸውም የጥቅማቸው ማስፈጸሚያ ዘመቻ ኤርትራና ኢትዮጵያ መረብ መመሰረታቸው ምን አልባትም አብይ አሕመድ እንደሚሉት ሁለቱ አገራት የቀጣናው አክተር ለመሆን አቅደው እየሰሩ መሆናቸውን ያሳያል። ሶማሌን ጨምሮ!!
ኢሳያስ ትልቁን ስዕል ሲያሳዩ በቅዠት በኢትዮጵያና ኤርትራ ፍራሽ ላይ ትገነባለች የተባለቸው ታላቋ ትግራይ እውን እንድትሆን ተይዞ የነበረውን እቅድ ቀደም ሲል ቢነካኩትም በዛሬ ንግግራቸው አድምተውታል። ከኢትዮጵያና ከዓለም እይታ እንደ ቪኖ ቡሻ ተስፋንጥረው በድንገት ተረት የሆኑት አቶ መለስ “ እስከ ቻልን እንገዛለን፣ አንገዛም ሲሉ በየቦታው ፈንጂ ይፈነዳዳል” ሲሉ የመለሱላቸው መልስ ያስታወሱት የትግራይ ተገንጣይ ቡድን ውልደትና ሞትን አጠር አድርገው ሲያስረዱ ነበር። ይህን ይዘው ነው ዛሬ “ ኢትዮጵያ ስትፈራርስ በማየቴ እጅግ ደስተኛ ነኝ” የሚሉ ትፋቶች የሚሰሙት።
አፍቃሪ ትህነጎች ኤርትራ እንድትገነጠል መለስ ውለታ መራታቸውን፣ ቀድመው እውቅና መስጠታቸውን፣ እሱ ብቻ ሳይሆን የአሰብ ወደብን እንደምያፍለጉ ለተባበሩት መንግስታት ደብዳቤ መጻፋቸውን እንደ ኩራት ያነሳሉ። በዚሁ ኩራታቸው ኢሳያስን ከሃጂ ያደርጋሉ። መለስ ግን አሰብን ለመስተት ሲስማሙ በሁዋላ ላይ / ትግራይ አገር ስትሆን ማለታቸው ነው/ አሰብን ከኢትዮጵያ ላይ ከመውሰድ ከኤርትራ ላይ መቀማት ይቀላል በሚል ሂሳብ እንደሆነ ይህን ሪፖርት ያዘጋጀው መረጃው አለው።
አቶ መለስ አወረሱ የሚባለው ሌጋሲ ወይም ውርስ ሲጠቃለል “ ማእከላዊ መንግስቱን መምራት ካልቻልን ትግራይን ገንጥለን ሌሎቹን እናባላለን” የሚል ሰይጣናዊ የፖለቲካ ሂሳብ እንደሆነ ፍንትው አድረገው ያሳዩት ኢሳያስ “ ህገ መንግስት ብሎ እንዳነብና አስተያየት እንድሰጥ ጠየቀየኝ። ሁለት ቀን ደጋግሜ አየሁት። ከዛም ይህ አይሆንም አልኩት። መለስም እንደሱ እንደምትል አውቅ ነበር። ግን እሱኑ ነው የምናስቀጥለው” ሲሉ አቶ መለስ እንደመለሱላቸው አስታውሰዋል።
የሚመራትን አገር እንዲህ ባለ ደባ ሲተበትቧት የነበሩት መለስ በአምላክ ፍርድ ላይመለሱ ሲያሸልቡ አገር ዙሪያው አበል ተከፍሎት ሃዘን እንዲቀመጥ፣ ለዚሁ ማንነታቸው የሚሆን መታሰቢያ ግብር ከቁሚዎች ላይ እንዲወሰድ፣ ሰፊ መሬት ተከልሎ የዚሁ ዓላማ አራማጆች እንዲፈነጩበት መደረጉ ኢትዮጵያ ማን ላይ ወድቃ እንደነበር……..
ሲጀመር የኢትዮጵያን ታሪክ አምክኖ ለማፈራርስ በማቀድ ሲሰራ የነበረው ትህነግ በመለስ ውርስ እየጋለበ ለውጡ ረግጦ ወደ ትግራይ ከገባ በሁዋላ የያዘው አባዜ ግብአቱን እንዳጣደፈለት ኢሳያስ ሲናገሩ “ ጦርነት ምን እንደሆነ የማያውቅ” ሲሉ ነው ያንኳሰሱት። የተረፈው ሃይልም ተለቅሞ እንደሚጠፋ ሲናገሩም “ ሊረዱዋቸው የሚፈለጉ አሉ። አይሳካም” ሲሉ የተከፋዮችን ጩከትና ለቅሶ እንዳልሰማ አልፈውታል።
ኢሳያስ ቀሪውን “እናንተ አስቡት” በሚል ሂሳብ ትልቁን ስዕል ሲያሳዩ ኢትዮጵያ የአፍሪካ መዲና ናት። የዓለም አቀርፍ ተቋማት መቀመጫ ናት። በምስራቅ አፍሪቃ በህዝብ ብዛትና በርካታ ጎረቤት ያላት አገር እንደመሆኗ፣ የናይል ፖለቲካ እምብርት እንዲሁም የቀይ ባህር ፖለቲካ የሚመለከታት በመሆኑ፤
ኤርትራ የቀይ ባህር እምብርት፣ የናይል ተፋሰስ አካል፣ ከጅቡቲ፣ ሶማሊያ፣የመንና ሳዑዲ አረቢያ ጋር የባብ ኤልማንደብ ወሽመጥ ተጋሪ፣ የምስራቅ አፈሪቃ ፖለቲካ አባል እነደመሆኗ ሁለቱ አገሮች የውስጥ ሰላማቸውን አጠናክረው ህብረት ቢፈጥሩ በቀጣናው ምን ሊፈጥሩ እንደሚችሉ ኢሳያስ ያሳዩት ትልቁን ስዕል በመሳል ነው።
ወያኔ አፈጣጠሩም ሆነ እድገቱና ዓላማው ትልቁን ስዕል ማየት ሰለማያስችለው አገሪቱን በጎሳ ፖለቲካ ተብትቦ ሲርመጠመጥ መቆየቱ ኢሳያስ ያሰቡትን ስዕል መየት እንዳልተቻለ በተዘዋዋሪ ተናግረዋል። ጉዳዩ የእይታና የሩቅ አሳቢ መሆን ጉዳይ በመሆኑ ዛሬ አብይ አህመድ በምስራቅ አፍሪካ ሊፈጠር ይገባዋል ከሚሉት የንግድና የፖለቲካ መጋመድ እሳቤ አንጻር ኢሳያስ መደመራቸውን ያረጋገጡት ሃሳቡ ቀድሞም በውስጣቸው እንዳለ በማሳየት ነው።
አብይ አህመድን በቀናነት ደጋግመው ያነሱዋቸው አቶ ኢሳያስ ደቡብ ሱዳንና ሰሜን ሱዳን በዘር፣ ሶማሌ በጎሳ እየተፋለሙ ለዚህ የከፋ ደረጃ መድረሳቸውን አንስተው “ የጎሳና የዘር ፖለቲካ” ከቀጣናው መጥፋት እንዳለበት ገልጸዋል። የዘር ፖለቲካ መቆሚያ እንደሌለውና ወርዶ ወርዶ ቤተስብ እስከመቁጠር እንደሚያደርስ ያስታወቁት ፕሬዚዳንት ኢሳያስ፣ ጎሰኛነት ሲጠፋ ብቻ ትልቁን ስዕል ማየት እንደሚቻል ጠቁመዋል። ጎሰኝነት እንዲወገድ አሳስበዋል።
የሰላም ስምምነቱ እንደተጀመረ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ከወያኔ ሰዎች ጋር እንዲገናኙ፣ ሁሉም ነገር እንዲከፋፈት ይፈልጉና ይጠቁ እንደነበር ያስታወሱት ኢሳያስ “ አብይ አህመድ ክትህነግ ሰዎች ጋር በቀናነት ሊሰራ ሞክሮ ነበር” ካሉ በሁዋላ እሳቸው ግን ከሚያውቁት የወያኔ ባህሪ አንጻር እርጋታ መምረጣቸው፣ ከወያኔ ባህሪ አንጻር መቻኮል እንደይገባና ዋጋ እንደሚያስከፍል፣ ለዚህም የዳረጋቸው ከወያኔ ጋር ምንም ነገር መስራት እንደማይቻል ማረጋገጣቸው እንደሆነ ገልጸዋል።
ያም ሆኖ ኦምሃዠር ላይ ከዶክተር ደብረጽዮን ጋር ሲገናኙ “ ለምንድነው ለጦርነት የምትዘጋጁት” በለው ሲጠይቁ “ ጦርነት የለም” እንዳሉዋቸው ደግመው “ እየተዘጃጃችሁ እኮ ነው” ሲሉ “ እመነኝ ጦርነት የለም” ሲሉ ደብረጽዮን መመለሳቸውን አስታውሰዋል። በወቅቱ ምክር መለገሳቸውንም አንስተዋል።
የኢሳያስ ንግግር የአንድ ወገን ቢሆንም ንግግራቸው ሚዛን የሚደፋው ትህነግ ኢሳያስን ለማስወገድ ተቃዋሚ ከማደረጃት አልፎ የኤርትራን ደጋማ አካባቢዎች በማካለል አገር ለመስረት ሲንቀሳቀስ እንደነበር በርካታ ማስረጃ መኖሩ ነው።
የትህነግ መሪዎች ድንገት ተስፈንጥረው ትግራይ ከገቡ በሁዋላ በቀጠናው የነበራቸው ድምጽ ሟሟ። በዚህ መልኩ ከቀጠሉ ሙሉ በሙሉ ስለሚቀልጡ “ አለን፣ ያለ እኛ” በሚል ሁከት ስፖንሰር ማድረግ ጀመሩ። ምስራቅ አፍሪቃ እንደሚነድ በቅምጥ ሚዲያዎቻቸውና በሚከፈላቸው ነጫጮቹ ካድሬዎች ውስወሳውን አጠናከሩ። ጎን ለጎን በውስጥ ካሉ ባንዶች ጋር ስልጣን ተቧድነው በሶስት ሳምንት የሚያልቅ ጦርነት ነደፉ። ይህንኑ ጦርነት እነ ዳንኤል ብርሃኔ እንደ ህንድ ፊልም “ አጠር ቀልጠፍ ያለ፣ ጊዜያችንን በማይገድል መልኩ፣ ወጪ ሳናበዛ … ” እያሉ ሲተነትኑት ነበር።
ዋናዎቹ ሞንስተሮች ደግሞ ህጻናት እየመለመሉ ወታደራዊ ሰልፍ ያስኮመኩሙ ገቡ። ወዳጆቻቸው በትርክት ታሪክ ልባቸው ተደፍኖ፣ በተዘረፈ ሃብት ህሊናቸው ተዘግቶ “ ጦርነት ባህላችን፣ የባህል ቸዋታችን” እያሉ የድሉን ወላፈን ፈጥረው እያሸተቱ ሰክረው ሰላማዊውን ህዝብ አሰከሩት።
በሌላ በኩል ተደራዳሪ ሃይል አዘጋጅተው ቤተመንግስት የሚገባ አሻንጉሊት ስለው ቀን ቆረጡ። ውስጥ አዋቂዎች ቢትዮጵያዊያን ሃፍረት እየተሳለቁ ሊዘፍኑ ከበሮ ጸሃይ ላይ መቀቀል ጀመሩ። የሚታሰሩ ተለዩ። ጠቅላይ ሚኒስትር አብይና ካቢኒያቸው እጃቸው ተጠፍሮ መሳቂያ ሲሆኑ የታያቸው ቁጥሩ ለማይታወቅ ጊዜ መጸዳጃ ይመላለሱ ነበር። መዳሃኒት ቀለባቸው የነበረ በዚህ ፋንታዚ ወደ አልኮል አዘነበሉ። ጌታቸው እየተሳደበ ሲወራጭ በቋመጡት ደጋፊዎች ስሜት ላይ ሃሺሽ ሆነባቸው። በዚህ ሁሉ እብደትና ስካር አርፎ የተናውን አንበሳ ብልቱን ነኩት።
ኢሳያስ “ እብደት” ያሉት ቅዠት ይህ ነበር። በኩል ሰዓት አዲስ አበባንና አስመራን መያዝ። ታላቋን አገር መግንባት። ሁሉም አልሆነም። በስተመጨረሻ ባዶ የቀጠናው የፖለቲካ ጉሊት ሆነው አረፉት። ሰላሳ ዓመት ሙሉ ስንዴ ሲሰፍሩለት የነበረውን ሕዝብ ዛሬም መላወሻ የፖለቲካ ካርታ አደረጉት። በዚሁ ክፍተት ነው እንግዲህ የቀድሞ ወዳጆቻቸው ሊረዱዋቸው የሚያጫጭሱት። ኢሳያስ ግን በቅቡ ይለቀማሉ ነው ያሉት።
Next Post: በለዘብተኛ አቋማቸው የተነሳ – “ሳይደመሰሱ የቆዩት የስግብግብ ጁንታ አመራሮች ነፍስም እንደ ወፏ ሁሉ በእጃችን መዳፍ ውስጥ መሆኑን እኛ እንደ እናት እናውቀዋለን “
1) አልሞትኩም ለማለት በትግራይ እና በሌሎች የአገሪቱ ክፍሎች የሽብር ድርጊት መፈጸም። ለድርጊቱ ሀላፊነት መውሰድ። 2) የውጭ አገር መገናኛ ብዙሀንን እና...
በጣቢያው econologie.com በራስ ተነሳሽነት እና ውይይት በሚከተለው ላይ ተከታትሏል forum, በ Raw Vegetable Oil (HVB) መጓጓዣ (ኤች.ቢ.) መጓጓዣ (አውቶብሶች) ላይ ቱል ዲ ፈረንት ማዘጋጀት ይጀምራል. ዓላማው ዜጎች, መገናኛ ብዙሃን እና ተቋማት ከክልል ዘርፎች ነፃ የሆነ ኢኮሎጂካል ነዳጅ አጠቃቀም እና ጥቅሞች እንዲያውቁ ማድረግ ነው. በተጨማሪም የጣቢያውን ኢኮሎጂ እና በእዚያ የቀረቡትን ሥራዎች ለማሳወቅ.
ስሜ ጁሊን ሌፌብሬ እባላለሁ ፣ ቅጽል ላይ ሩሊያን ተብሎ ይጠራል forum ከሚወዱት ጣቢያ በትምህርቴ መጨረሻ (ከሜካኒካል መሐንዲስ) ለ 6 ወራት ከተገኘበት ጊዜ ጥቅም በማግኘት ፣ ለድርጊቶች ድጋፍ ለጠነከረ እርምጃዎች መነሻ ሊሆን በሚችል የዚህ ድርጊት አደረጃጀት ውስጥ ለመሳተፍ ወሰንኩ ፡፡ የ “ኢኮሎጂካል” ትራንስፖርት ልማት ፡፡
ይህ በቀጥታ ከፋብሪካው የተወሰደ ዘይት ነው - የሱፍ አበባ ፣ አስገድዶ መድፈር ወ.ዘ.ተ - ምንም አይነት የኢንዱስትሪ ሂደት የማይፈልግ ፡፡ ከቀላል ማጣሪያ በኋላ በቀጥታ በጋራ አውቶሞቲቭ ናፍጣ ሞተር ውስጥ ሊያገለግል ይችላል ፡፡ በእነዚህ ዘይቶች ማቃጠል የተለቀቀው ካርቦን በእድገቱ ወቅት ሙሉ በሙሉ በእፅዋቱ ይበላል ፡፡ በቅባት እህሉ እርሻ ወቅት ሰው ሰራሽ ማዳበሪያዎች ጥቅም ላይ ካልዋሉ በስተቀር የ CO2 ብክለት በዓለም አቀፍ ደረጃ ዜሮ ነው ፡፡ እንደ እውነቱ ከሆነ ናይትሮጂን ማዳበሪያዎች ለ ‹CO2› ተመሳሳይ በሆነ መንገድ የግሪንሃውስ ውጤት አስተዋጽኦ የሚያደርጉትን ጋዝ ናይትሮጂን ውህዶች አይቀበሉም ፡፡ ሆኖም ፣ እነዚህ ውድቅነቶች ጥቅም ላይ በሚውሉት የሰብል ዓይነት ላይ በመመርኮዝ በጣም ውስን ሊሆኑ ይችላሉ ፡፡
ያለ ከፍተኛ ኢንቬስትሜንት አሁን በቀላሉ ሊተገበሩ ከሚችሉ የአካባቢ ችግሮች መካከል ኤች.ቢ.ቪ. እንዲሁም ከናፍጣ በታች በሆነ የፓምፕ ዋጋ ምስጋና ለተጠቃሚው በጣም ጥሩ አማራጭ ነው ፡፡ ግን በአሁኑ ጊዜ ኤች.ቢ.ቪ ግብር አልተከፈለለትም-ይህንን የባዮፊውል ነዳጅ ቀረጥ በመክፈል በኢኮኖሚያዊ ሁኔታ የበለጠ ትርፋማ አያደርገውም!
በበርካታ ሌሎች ቦታዎች ውስጥ በዚህ አካባቢ እንደ አውሮፓ ህብረት ካሉ ሀገሮች ጋር ሲነፃፀር ፈረንሳይ በጣም ዘግይታለች. የ HVB ነዳጅ አጠቃቀም እስከ 1er ጥር 2005 ድረስ ተከልክሏል. ከዚያ ጊዜ ጀምሮ ሕጋዊ ሽፋን ይቀጥላል. ኢንዱስትሪዎችም በጣም በሚያስከለው ነዳጅ ውስጥ እና ለእርሻ የሚሆን ከፍተኛ የእርሻ ሥራ የሚሰጡ መስለው አይታዩም.
ለዚህም ነው የተበላሸ የአትክልት ዘይቶች ፍላጎትን እና ኢኮኖሚያዊ አቅምን ለመኪናዎች እና ለመጓጓዣዎች ነዳጅ ለማሳየት የፈለግነው ፡፡ መሪዎቻችን የባዮ-ነዳጆች በተለይም ኤች.ቢ.ቪ ለሁሉም ተደራሽ መሆናቸውን ማረጋገጥ እንድንችል ጠንካራ እርምጃ መውሰድ እንፈልጋለን ፡፡ በተጨማሪም ፣ የኪዮቶ ፕሮቶኮልን ቃልኪዳን የማክበር ዘዴ ነው… ስለዚህ ፖሊሲዎቻችን ምን እየጠበቁ ናቸው?
በኮርሱ ውስጥ በሙሉ, በሰኔ ወይም ሐምሌ 2005 ውስጥ, ተሽከርካሪን እናሳያለን, ሠርቶ ማሳያዎች እና ነዳጅ እንጠቀማለን. እነዚህ ዝግጅቶች ከሜይ አጋማሽ እስከ ሰኔ 2005 በታቀደው የዝግጅቱ ክፍል ውስጥ የምናነጋግራቸው በአካባቢ ማህበራት ድጋፍ ነው.
ጉዟችን በፈረንሳይ ውስጥ HVB የሚያስተዋውቁ ድርጅቶች እና በብሔራዊ እና የአውሮፓ ህብረት ተቋማት አማካይነት በየአውሮፖ ኢንዱስትሪው ሥዕሎች ውስጥ ይጓዛሉ. ከአንዳንድ መገናኛ ብዙሃን ለመገናኘት አንችልም ብለን ተስፋ እናደርጋለን.
በዚህ ጉዞ ወቅት ዜጎች በኪዮቶ ውስጥ ከሚደረጉ ግዳታዎች ጋር በተጣጣመ ሁኔታ መሰረት ለፎገራዊና አውሮፓውያን የፖለቲካ እና ተባባሪ መሪዎች የተዘጋጁትን የፍራፍሬ ዘይቶች እንዲደግፉ በመጠየቅ እንዲፈርሙ እንጠይቃለን.
ዛሬ የካቲት 12 ቀን 2005 ፕሮጀክቱ ገና ተጀምሯል ፡፡ ለጊዜው በፕሮጀክቱ ላይ የሰራነው ክሪስቶፍ ማርዝ እና እኔ (ጁሊን ሌፌቭሬ) ብቻ ናቸው ፡፡ ግን ሀሳቡ ተጀምሯል ፡፡
የተሽከርካሪውን (ዎች) ፈልገን, መንገዱን እና ኤግዚቢሽን እና ኮንፈረንስ መርሐ-ግብሮችን ያዘጋጃል, ሎጅስቲክስን ያቋቁማል, ለአካባቢ ማህበራትን ማነጋገር እና ለድርጅቱ ስኬት አስፈላጊ የሆነውን በጀት ማሳደግ ያስፈልገናል.
የአረብ ብረት ፊደል ማራኪዎች በይፋ ፈቃድ ተሰጥቷቸዋል የተሳሳተ ጌጣጌጦች ከብራንደን ሳንደርሰን ጋር ፡፡ ማልቲየም አንድ የተሳሳተ ልጅ የሌሎችን ሰዎች ያለፈ ታሪክ እንዲመለከት ያስችለዋል ፡፡
ዝርዝሮች: የማልቲየም ማራኪነት ብር ብር ነው እናም ያልተሸጠ ብር ብር መዝለልን ያካትታል። የማላቲየም ምልክት የ 14.2 ሚሜ ርዝመት ፣ 12.2 ሚ.ሜ ስፋት እና 1.5 ሚ.ሜ ውፍረት አለው ፡፡ የተሳሳተ የተወለደው ውበት 1 ግራም ይመዝናልs.
እታ ሃገር፣ ምቅይያር ናይ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ዝርከቦም ኣብ ሚኒስትሪታት ምክልኻልን ውሽጣዊ ጉዳያትን ዝርከቡ ላዕለዎት ወተሃደራውያን ሰበ ስልጣን ተካይደሉ ዘላ ምኽንያት ኣይነጸረትን።
እንተኾነ፣ ስዑዲ ዓረብ፣ ነቲ ብመሪሕነታ ዝካየድ ዘሎን ራብዓይ ዓመቱ ኣቝጺሩ ዝርከብን ኵናት የመን፣ ወትሃደራዊ ዓወታት ክትሓፍሰሉ ብዘይምኽኣላ ንዝተፈጥረ ወትሃደራዊ ዝግታ ከም ሓድሽ ንምብርባሩ ምዃኑ ተንተንቲ ይጠቕሱ።
ደቂንስትዮ ኣብ ሰራዊት እታ ሃገር ክጽንበራ ከምዝኽእላ ኣብዚ ሰሙን’ዚ ዝኣወጀት ስዑዲ ዓረብ፣ ኣብዚ ዘካየደቶ ናይ ሰበ ስልጣን ምቅይያራት፣ ንሓንቲ ጓለነስተይቲ ምክትል ሚኒስተር ዕዮ ክትከውን ምምዛዛ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ።
ብሕማም ዝሳቐ ዘሎ ወዲ 82 ዓመት ንጉስ ሳልማን ቢን ዓብደልዓዚል ኣል ስዑድ፣ ንወዲ 32 ዓመት ወዱ መሓመድ ቢን ሳልማን፣ ላዕለዋይ ወትሃደራዊ ኣዛዚን ቀዳማይ ወራሲ ዓራትን ድሕሪ ምግባሩ፣ ዓበይቲ ውሳኔታት እታ ሃገር በቲ መንእሰይ ይትግበር ምህላዉ’ዩ ዝግለጽ።
ወራስ ዓራት መሓመድ ቢን ሳልማን፣ ክሳብ 2030 ኣብ ዘሎ ግዜ፣ ስዑዲ ዓረብ ካብዚ እትኽተሎ ዘላ ኣኽራሪ ሃይማኖታዊ ኣካይዳ ንምውጽኣ ፖለቲካዊ ራኢ ኣንጺፉ ከምዘሎ ይሕበር።
ንሱ የተግብሮ ካብ ዘሎ መደባት፣ ንደቂንስትዮ መኪና ክመርሓ፣ ኣብ ሰራዊት ክጽንበራ ከምኡ ድማ ኣብ ስታድዮማት ምስ ደቂ ተባዕትዮ ሓቢረን ስፖርታዊ ግጥማት ክዕዘባ ፈቒዱ ኣሎ።
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና: ክቡር ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣቶ መለስ ዜናዊ፡ ምስ ኣሰናዳኢ ኣሰና ኣማኑኤል ኢያሱ ትማሊ ዓርቢ 25 ለካቲት ዝገበሮ ሰፊሕ ቃለመጠየቕ ብራድዮን ኦንላይን ቲቪን ብተኻታታሊ ከነቕርበልኩም ምዃና እናሓበርና ምክትታልኩም ንዕድም።
የማልታ የመስመር ላይ የቁማር ክለቦች በቂ ናቸው እናም እንደ ራስዎ ላሉት የማልታ ተጫዋቾች ፍላጎቶች በብጁ የተሰሩ ክላብ ቤትን የማግኘት ጉዳይ አይኖርዎትም ፡፡ በክበቡ መካከል ባለው ተቃውሞ ምክንያት የተወሰኑ ብሄሮችን ወይም በእነዚያ ብሄሮች ውስጥ ያሉትን አጠቃላይ ህዝብ ለማናገር የመጨረሻ ግብ ያላቸውን የተወሰኑ ልዩ ባለሙያዎችን ለማካተት ይሞክሩ ፡፡ እንደ አንድ የሰፈር ተጫዋቾች በተወሰነ መዝናኛ ላይ ጥገኛ የሆነ ያልተለመደ ሽልማት በመስጠት ያከማቻሉ ወይም የማልታ ልዩ ሁኔታዎችን ያከብራሉ ፡፡ የዚያ ብሔር ተጫዋች ከሆንክ በማልታ የቁማር ክበብ ውስጥ ለምን መጫወት እንደምትችል ለማወቅ ምርመራውን ቀጥል ፡፡ ከሁሉም ምርጥ ለማልታ የመስመር ላይ የኪንኖ ሞድ ኮዶች ቁማርተኞች
ማልታ ባክቴሪያን የመምረጥ ጥቅሞች በመሰረታዊ ነገር ለማስቀመጥ በመርከቧ ለማሰለፍ የታቀደውን የክለብ ቤት ለማድረስ ማልታ የሌለ ክበብ አባል መሆን ይችላሉ. ይህም ማልታ የሚኖሩ ብዙ ሰዎች ከእንቅልፋቸው, ከሰፈራ ቤቶች የአቅም ግንባታ ስልጠናዎች እና ለአካባቢው ጥሬ ገንዘብ የመጠቀም አቅም ከመገንባት ጋር ለመነጋገር በአቅራቢያው የሚገኙ የእርዳታ ሰራተኞችን ያካትታል. ከእርስዎ ሀገር ካሉ ግለሰቦች ጋር መጫወት ጥሩ ነው. በተለይ በድር ቤት ውስጥ ሲጫወት ይህ በተለይ ጥሩ ነው.
ሀገሬ አንዳንዴ ከሰሜን ወደ ደቡብ፣ ከምስራቅ ወደ ምእራብ የዘረጋሻቸውን ጎዳናዎች፣ ልታነጥፊያቸው ደፋ ቀና የምትይላቸውን ሀዲዶች ስመለከት ደስ ይለኛል። የአዲስ አበባን አስፋልትና በየአስፋልቱ ዳር ያቆምሻቸውን ህንፃዎች አዲስነት ስመለከት ደግሞ፣ ‹‹ቆይ ሀገሬ፣ መንገድም፣ ህንፃም አልነበራትም እንዴ?›› ብዬ እራሴን እጠይቃለሁ። እውነቴን ነው የምልሽ ሀገሬ ግንባታሽን ለተመለከተ ፈርሶ የሚሰራ ሀገር ነው እኮ የምትመስይው! ግን እኔ ልማትሽን፣ እድገትሽን፣ ትራንስፎርሜሽንሽን . . . አልነግርሽም! እንደነገርኩሽ ጉዳዬ ከገመናሽ ነው። ለልማት ለትራንስፎርሜሽንማ ራዲዮና ቲቪሽ መች አነሰሽ! ዋናው ራዲዮና ቲቪ አልበቃ ብሎ ኤፍ.ኤም፣ ኢቲቪ1፣ ኢቲቪ 2 . . . ልማትና እድገትሽ ራስምታትሽ እስኪሆን ይነግርሽ የለ! ነጋሪ ያጣው እኮ ገመናሽ ነው! እና እኔ ልጅሽ ልንገርሽ! በትልልቅ ህንፃና በተንጣለለ ጎዳና እንኳን አልሸፈን ያለውን ገመና ልንገርሽ!
በቀደም ቦሌ ሩዋንዳ አካባቢ ቀለበት መንገዱን የሙጥኝ ብላ የምትኖር አክስቴን ልጠይቅ ሄጄ ነበር። ከጠየቅኳት ብዙ ጊዜ ሆኖኝ ነበርና በቤትዋ ውስጥ ባየሁት ለውጥ ተደነቅኩ። ሀገሬ ሙች የሻይ ስኒውና የስኳር ማቅረቢያው እንኳ ልዩ ነው፤ ሶፋውም ተቀይሯል። ‹‹አጎቴ ግርማስ ደህና ነው?›› አልኩና ጎረቤትዋ ስለሆነው ታላቅ ወንድምዋ አክስቴን ጠየኳት። ‹‹ውይ! ካየሁት መንፈቅ አይሆንም ብለህ ነው!›› ስትለኝ፣ ‹‹እንዴ በሀገር የለም እንዴ!›› ብዬ መልሼ ጠየኳት። ‹‹መኖር አለ፣ ብቻ ይህ ቀለበት መንገድ መሀላችን ከገባ በኋላ … መተያየት ጠፋ›› አለችኝ። እኔም ‹‹የማታ ቡናችሁ ቀርቷላ!?›› ብዬ ደነቀኝ። ሁሉንም ዘርዝራ ነገረችኝ።
ሀገሬ ቀለበት መንገዱ ለአክስቴ ሲሳይ፣ ለአጎቴ ስቃይ መሆኑን ሳውቅ ግራ ገባኝ። ቀለበት መንገዱ የአክስቴን አካባቢ ስላለማው፣ የአጥርዋን ዙሪያ ሱቅ በሱቅ አድርጋ ጥሩ ኑሮ ትኖር ጀምራለች። የአክስቴ ልጆች ማታ ማታ የሚያስፈልገውን እየሰሩለት የሚኖረው ደካማው አጎቴ ደግሞ፣ ጠያቂ አጥቷል። ሀገሬ፣ ማዶ ለማዶ የሚተያዩት አክስቴና አጎቴ ለመጠያየቅ የሁለት ብር ከምናምን ታክሲ መያዝ ያስፈልጋቸዋል። መሸጋገሪያ ፍለጋ ታክሲ ይዘው መሄድ አለባቸው ነው እኮ የምልሽ፣ ሀገሬ! አይገርምሽም! መቼም ይህን ስልሽ በየአስር ሜትሩ መሸጋገሪያ እያበጀሽ ቀለበት መንገዱን ባለጣሪያ አስመስይው ማለቴ እንዳልሆነ ይገባሻል። ግን ምናለ በአንድና በሁለት ኪሎ ሜትር መሸጋገሪያ ድልድይ፣ ወይም ከስር መሹለኪያ ብታበጂ! አየሽ ሀገሬ! እንዲህ ብታደርጊ አክስቴም፣ አጎቴም ደስ ብሏቸው እያመሰገኑሽ ይኖሩ ነበር። አሁን ግን ሀገሬ አጎቴ ረጋሚሽ ሆነ።
ለነገሩ እኮ ሳስብሽ ሁሉንም ዜጋሽን ማስደሰት የምትፈልጊ አይመስለኝም። ሀገሬ ሙች እውነቴን ነው። ስለልማትሽ የሚያዜመውና ሙሾ የሚደረድረው እኮ መሳ ለመሳ ነው። የልማትሽ መሀንዲሶችና አስፈፃሚዎች ደግሞ በዚህ አስደሳችና አስለቃሽ በሆነው ልማትሽ የተዋጣላቸው ናቸው።
ቆይ እኔ የምልሽ! መሀንዲሶችሽ ልጆች አሏቸው ወይስ የላቸውም? ይህን መልሺ! እና ልጆች ካሏቸው ትንንሽ ከተሞችን በሲ.ኤም.ሲ. ሰሚት፣ ለቡ፣ ጀሞ… ስትቆረቁሪ የህፃናት መጫወቻ ቦታ፣ ለደስታና ሀዘናችን ዳስና ድንኳን መጣያ፣ ምነው ሳይተውልን! እኔ የምልሽ ከተማ ማለት ህንፃ ብቻ ነው እንዴ! እዚህ እኛ ሰፈር ሲኤምሲ፣ ከእኛ ህንፃ አናት ላይ ሆነሽ ዙሪያውን ብታዪው ጉድ ትያለሽ! በቃ የግንባታ ሀይቅ በይው! መጨረሻው አይታይም። ታዲያ በዚያ የግንባታ ሀይቅ ውስጥ በመቶና ሁለት መቶ ቤቶች መካከል አንድ ህንፃ የሚያሰራ ቦታ ትተሻል?! እሱም ቆጭቶሻል መሰለኝ ሰሞኑን የእኛን ሰፈር ለአንድ ቱጃር ሰጥተሽው ይሁን ሸጠሸው፣ ይገነባበት ጀምሯል። መናፈሻ… ዛፍ… ምናምኑንማ ተይው!
የሰሞኑ የአዲስ አበባ ሙቀት ያስጨነቀው ወዳጄ፣ ‹‹በዚሁ ከቀጠለ እኮ በቃ! አዲስ አበባም በረሀ መሆንዋ ነው! መንግስት ልክ እንደ ኮንዶሚኒየም ግንባታ ዛፍ ተከላው ላይም መዝመት አለበት›› ሲል ሰማሁት። እኔ የምልሽ ሀገሬ፣ እሺ እሱ እንዳለው በዘመቻ ዛፍ እንትከል ብንልስ የት ነው የምንተክለው! ህንፃ እያፈረስን?! አንዳንዴ ምን እንደማስብ ታውቂያለሽ?! ዛሬ በየሰፈሩ ደሳሳ ጎጆዎችሽን እያፈረስን ትልልቅ ቪላ እና ህንፃ እንደገነባነው፤ ወደፊት እንደቻይና ሀብታም ስንሆን ደግሞ ዛሬ የሰራናቸውን ቪላዎችና ህንፃዎች እያፈረስን ዛፍ ስንተክል ይታየኝና መጀመሪያ ፈገግ፣ ከዚያ ብስጭት እላለሁ።
ሀገሬ እንዲያው እውነቴን ነው የምልሽ ኦሎምፒክ ላይ አድሏዊነት በውድድር አይነት ቢኖር እንዳንቺ ወርቅ በወርቅ የሚሆን የት ይገኛል? በእውነት አድሏዊ እኮ ነሽ!! አሌ ካልሽ ደግሞ ሩቅ ሳልሄድ እዚህ ሰፈራችን ስላደረግሽው አድሎ ልንገርሽ። መቼም እኛ ይህንን አሁን የምንኖርበትን ህንፃ እንዴት እንደሰራነው ታውቂያለሽ! መጀመሪያ አስራ ስድስት ሆነን ተደራጀን። ባንክ ስምንት ስምንት ሺህ ብር አስቀምጠን፣ መሬት ስጭን፣ ስንልሽ ዝም አልሽ። አንድ አመት አለፈ፤ ሁለት አመት አለፈ። የግንቦት 97 ምርጫን ጠብቀሽ ሚያዝያ ላይ መሬት ሰጠሽን። ታዲያ ይኽው ከሰባት አመት በኋላ ሰርተን ገባን። አንዱ የማህበራችን አባል ግን ማህበሩን የተቀላቀለው የህንፃው መሰረት ከወጣ በኋላ ነበርና እስከዛሬ ቤቱን በስሙ ማዞር አልቻለም። ሀገሬ ሙች! ክፍለ ከተማና ቤቶች አስተዳደር ሲመላለስ ሰባት አመት ሞላው። የሚገርምሽ ግን ይህ አይደለም። እዚህ ከእኛ ህንፃ ቀጥሎ ያለውን፣ ለአስራ ስድስት ሰው የተሰጠ ቦታ፣ አንዱ ዜጋሽ ጠቅልሎ በስሙ አድርጎ ውብ ባለ ሁለት ፎቅ ቪላ ሰራበት። አየሽው ያልሸፈንሽውን፣ አድሏዊነትሽን!
ሀገሬ የአንቺን ልማት ሳስብ፣ በአንደኝነት የሚጠቀስ ባህሪው አድሏዊነት ይመስለኛል። የምታደይው ደግሞ ለቱጃሩ ነው። የምር ነው የምልሽ! ቆይ ሀገሬ ለባለዝቅተኛ ገቢው እያልሽ የምትገነቢውን ኮንዶሚኒየም እንኳን የሚኖርበት ማነው! ‹‹ድሀው›› እንደማትይኝ እርግጠኛ ነኝ። እንዴ! እኛም እኮ ዜጎችሽ ነን። ድሃ ስለሆንን ድህነት ምን ማለት፣ እንዴት መኖር እንደሆነ እናውቃለን። ለነገሩ ባንቺ ማን ይፈርዳል፤ ውሎሽ ከቱጃርና ከባለስልጣን ጋር እየሆነ ድህነት ምን ማለት እንደሆነ ጠፍቶሻል። እውነቴን ነው የምልሽ፣ ከፈለግሽ ልንገርሽ! ድሀ ማለት ለከተሜው፣ ማታ የማዳበሪያ ሽንቁሩን በመርፌ ሲጠቅም አምሽቶ፣ ጠዋት ከፍራሹ የተራገፈበትን ጭድ አራግፎ፣ አሮጌ ማዳበሪያውን አንጠልጥሎ ከቤቱ የሚወጣ፤ ቀኑን ሙሉ በአምስት ብር የገዛውን በሰባትና ስምንት ብር ለመሸጥ የሚናውዝ ሰው ማለት ነው። እና ከየት አምጥቶ ነው ኮንዶሚኒየም የሚገዛው? በቃ ልንገርሽ ድሀው ኮንዶሚኒየም ውስጥ የሚኖረው አይደለም። ለኮንዶሚኒየሙ መሰረት ጉድጓዱን የሚቆፍረው፣ ድንጋዩን የሚከሰክሰው፣ ብሎኬቱን የሚደረድረው ነው ድሀው! በርግጥ አንዳንድ ጊዜ ሀገሬ፣ የተጋ ድሀ በስሙ የተሰራለትን ቤት ከገዛው ሀብታም ዜጋሽ ላይ ተከራይቶ ሊኖር ይችላል።
ሀገሬ ሙች፣ ገንዘብ ወዳድ ሆነሻል! እና ገንዘብ ባትወጂ በየሀብታሙና ባለስልጣኑ ስር የምታውደለድይው ለምን ነው? ግን የሚገርምሽ እነሱ ከቁብ አይቆጥሩሽም። ሳት ብሏቸው እንኳን በቋንቋዎችሽ የተሰየሙ ሆቴሎችሽ ውስጥ ሻይ አይጠጡም። ውሏቸው ሸራተን፣ ሂልተን፣ ጁፒተር፣ ኮንቲነንታል… ምናምን ነው፤ ሀገሬ ሙች ንቀውሻል።
ሀገሬ አዋዋልሽ ነው መሰል፣ አንቺም ድሃ ዜጎችሽን መናቅ ጀምረሻል። በማናለብኝነት በዚህ በመዲናሽ በየሰፈሩ አድሏዊነትሽን የሚዘክሩ ሀውልቶች አቁመሻል። ለዛሬ እዚህ እኛ ሰፈር ስለአድሏዊነትሽ ያቆምሽውን መዘከሪያ ላስታውስሽ።
ዛሬ የአዲስ አበባ አንድ ሰፈር መጠሪያ፣ ለአንቺ የአድሏዊነት መዘከሪያ የሆነውን የሲ.ኤም.ሲን የመኖሪያ ሰፈር የሰራው የደርግ ወታደራዊ መንግስት ነው። እንደሰማሁት በመዲናሽ በተለያዩ ቦታዎች ፈረስ የሚያስጋልብ ግቢ የያዙትን ኤምባሲዎችና ቆንጽላዎች፣ በአንድ ግቢ ለመሰብሰብ አስቦ ነበር አሉ፣ ደርግ ሰፈሩን የመሰረተው። ታዲያ ይህ በተመረጠ ድንጋይ፣ በላቀ የምህንድስና እውቀትና ክሂል፣ የተሰሩ ህንፃዎችና የተሟላ የልጆች መጫወቻ፣ የመናፈሻና የመኪና ማቆሚያ ያለው ግቢ፣ አሁን በኪራይ ቤቶች አስተዳደር ስር ሆኖ ሀብታሞችሽ ይኖሩበታል። እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ሰፈሩ አጥር አልባ፣ እንዲያውም በመሀሉ ሰፈሩን ሰንጥቆ የሚያልፍ የአስፋልት መንገድ ያለው ነበር። እዚህ ግቢሽ አካባቢ እስከ ቅርብ አመታት ድረስ ነዋሪዎች አልነበሩም፤ በሜዳና ጫካ (ቁጥቋጦ) የተከበበ ነበር። እና ሀብታሞችሽ አይሰጉም፤ አንቺም ስለሀብታሞችሽ ስጋት ያለ እንቅልፍ አታድሪም ነበር።
የነዋሪዎቹም የአንቺም ስጋት የጀመረው በአካባቢው ሰዎች መኖሪያ ቤት መገንባት ሲጀምሩ ነው። ያኔ ስለነዚህ ዜጎችሽ አብዝተሽ ተጨነቅሽ፤ ከሁለት ተኩል ኪሎሜትር በላይ የሚረዝመውን ግቢ ዙሪያውን በግንብና በብሎኬት አጠርሽላቸው። በግቢው የሚያልፈውን አቋራጭ ዘግተሽ ሌላውን ዜጋ ለአምስት ኪሎሜትር ተጨማሪ መንገድ ስትዳርጊው ቅንጣት ፀፀት አላደረብሽም። ሀገሬ ሙች ትገርሚያለሽ! ይባስ ብለሽ በገነባሽላቸው የግንብ አጥር ላይ አደገኛ ሽቦ አስቀመጥሽ። በቡድን በቡድን ሆነው በግቢው ዙሪያ ቤት የሚሰሩ ዜጎችሽ፣ የአምስት ኪሎ ሜትሩ ተጨማሪ መንገድ እምብዛም አላናደዳቸውም። በግንብና በአደገኛ ሽቦ የታጠረውን በተመለከቱ ጊዜ ግን ዜግነታቸውን ተጠራጠሩ፤ አዘኑብሽ። እውነቴን ነው የምልሽ፣ በግቢው ያስቀመጥሻቸውን ዜጎች ሲያስቡ፣ ምን ያህል አድሏዊ እንደሆንሽ መግለጽ ያቅታቸዋል። አንቺ ግን ሀገሬ፣ ድሀ መች ትፈሪያለሽ! የእግር ማቋረጫቸውን ሁሉ ከግቢው በሚወጣ ቆሻሻና ፍሳሽ አጥለቀለቅሽው። ኧረ ሙች ጉደኛ ነሽ!
እኔም ይህንን የአድሏዊነትሽን ዘካሪ ግቢ ስመለከት፣ ለመሆኑ ማን ነው የሚኖርበት? ብዬ መጠየቄ አልቀረም። ሀብታም፣ አነስ አነስ ያሉ ባለስልጣናት (ለትልልቆቹማ የየራሳቸውን ግቢ ሰርተሽላቸዋል)፣ የአፍሪካ ህብረትና የሌሎች የውጭ ድርጅቶች ሰራተኞች ናቸው፣ አምስት ሺህ ብር በወር እየከፈሉ ነው የሚኖሩት ሲሉኝ ማመን አቃተኝ። ሀገሬ ሙች ገረመኝ! እኛ ህንፃ ላይ አምስት ሺህ ብር ከፍለው የተከራዩ ስድስት ቤተሰቦች አሉ አይደል እንዴ?! አድሏዊ ነሽና እነሱን አትንከባከቢያቸውም። የነዛኞቹን ቆሻሻ ታፈሺባቸዋለሽ። የሚገርም ነው!
ሀገሬ እኔ የምልሽ አምስት ሺህ ብር እየተከፈለ የሚኖርበት ምድረ-ገነት ግቢ፣ አምስት ሺህ ብር እየከፈሉ በሚኖሩ ሌሎች እንዳይደፈር በዘመናዊ አጥርና በታጠቀ ዘበኛ ተጠብቆ፣ በሌሎች መተላለፊያ ላይ ቆሻሻውን ሲከምር ከማየት የበለጠ፣ ለአንድ ሀገር አድሏዊነት ሊቆም የሚችል ሀውልት ከየት ይመጣል! አየሽ ሀገሬ! ለዚህ ነው በኦሎምፒክ ላይ የአድሏዊነት ውድድር ቢኖር ወርቅ በወርቅ ትሆኚ ነበር ማለቴ። ሀገሬ! ሁልጊዜ በዚህ የአድሏዊነት ሀውልትሽ ዙሪያ ስሄድ፣ በህፃንነቴ ያነበብኩት፣ ‹‹በድሉና ውሻው›› የሚለው ተረት ትዝ ይለኛል። ታውቂው የለ፤ ያ በድሉ የሚባለው ህፃን፣ እናቱ ሞታ በእንጀራ እናት ያየውን ፍዳ! ፍዳው አልበቃ ብሎ እንጀራ እናቱ መርዝ በምግቡ ውስጥ አድርጋ ልትገድለው ነበር። ውሻው አዳነው! እና እኛ በግቢው ዙሪያ የምንኖረው ምስኪኖች በድሉን የሆንን ይመስለኛል። ወንዙ ውስጥ የሚገባውን ቆሻሻ ስመለከት ደግሞ እኛን ለማጥፋት የተጣለ መርዝ ይመስለኛል። እኛ ግን ውሻ የለንም! ምን ዋጋ አለው! ሀገሬ አንቺ ነበርሽ እኮ ውሻውን ሆነሽ በመርዙ እንዳንሞት ልትታደጊን የሚገባው!
ተረቱ የሚጭርብኝ ሀሳብ በዚህ ብቻ አያበቃም። ‹‹ለመሆኑ እናት፣ እንጀራ እናት እንደሚባለው፣ ሀገር-እንጀራ ሀገር የሚባል ነገር አለ?›› እያልኩ እጠይቃለሁ። እንደዚህ አይነቱ ተጠየቃዊ ተብሰልስሎት ሁለት ጥቅም አለው። ትልቁና ዋናው ግማቱን በሀሳብ አሸንፌ፣ ልብ ሳልል አልፈዋለሁ። ሁለተኛውና ምንም ያልጠቀመኝ ጥቅም ደግሞ ጉዳዩን አስመልክቶ አንድ መደምደሚያ ላይ መድረሴ ነው። ምነው ሳቅሽ ሀገሬ!? የደረስኩበትን መደምደሚያ መስማት ከፈለግሽ ልንገርሽ።
በተጠየቃዊ ተብሰልስሎት እንደደረስኩበት በሰው ልጅ ህይወት ውስጥ እንዳለው አይነት እንጀራ እናት፣ የሚባል ነገር በአገር ላይ የለም። በአገር ህይወት ውስጥ ያለው እንጀራ አባት ብቻ ነው። በአገር ህይወት ውስጥ እንጀራ ሀገር የሚባል ጉዳይ የለም። ለምን ብትዩ ሀገሬ! አገር ሞታ፣ በሌላ የምትተካ አይደለችም። ሁሉንም ዜጋ ይዛ በእናትነት ታኖራለች። እስዋ ብትሞት ሌላ አገር ማምጣት አይቻልምና የእንጀራ ሀገር ይሉት ነገር የለም። በአገር ህይወት ውስጥ ያለው የእንጀራ አባት ብቻ ነው። የአገር አባት መንግስት ነው። ሰው እንደሚሞተው፣ መንግስት ይለወጣል። በመሆኑም እንደአፍሪካና መሰል በዲሞክራሲ ያልሰለጠኑ መንግስታት አዲስ በሚመጡ ጊዜ በቀደመው መንግስት አፍቃሪዎች ላይ የእንጀራ አባትን ይሆናሉ። አገሬ ካልገባሽ ገመናሽን ጠቅሼ ልንገርሽ!? የቀዳማዊ ኃይለስላሴ መንግስት በወታደራዊው መንግስት ሲተካ፣ በንጉሱ አፍቃሪዎች ላይ ደርግ የእንጀራ አባት ሆነ። የወታደራዊው መንግስት በኢህአዴግ መንግስት ሲተካ፣ በወታደራዊው መንግስት ዘመን ተጠቅመዋል፣ ያፈቅሩታል ባላቸው ላይ ኢህአዴግ የእንጀራ አባት ሆነ። ይህ ብቻ አይደለም ሀገሬ! የጣሉት መንግስት አፍቃሪ ባይሆን እንኳን፣ እነሱን ካልወደደ አዳዲሶቹ መንግስታት የእንጀራ አባት ይሆኑታል። እና ይኸውልሽ ‹‹የእንጀራ ሀገር፣ ሳይሆን የእንጀራ መንግስት ይሉት ነው ያለው›› ይላል፤ የደረስኩበት የማይጠቅም መደምደሚያ።
የሚገርመው ግን ሀገሬ አንቺም ያለተፈጥሮሽ አቅል ነሳሽ። የመንግስትን ዘይቤ አድምቀሽ፣ ለእሱ የእንጀራ መንግስት ሆነሽው፣ አንቺም የእንጀራ ሀገር በመሆን ያለተፈጥሮሽ፣ አቅልሽን ስተሽ ታስነውሪያለሽ! እውነቴን ነው እኮ! መንግስት ሀቅን ቢስትና ቢያዳላ፣ ተፈጥሮው ከሰው ነውና አይፈረድበትም። ያንቺ ግን ሀገሬ … ያንቺ ግን… መጥኔ!
በየመን ባለሥልጣናት መግለጫ መሠረት፥ አንድ የጡረተኞች መኖሪያ ቤት ሠብረው የገቡ ነውጠኞች፥ አራት የክርስትና እምነት ተከታይ የሆኑ የሕንድ መነኮሳትን ጨምሮ በትንሹ 15 ሰዎችን ገድለዋል።
ኤደን ከተማ ውስጥ በሚገኘው ”ድንበር የለሽ ሃኪሞች ሆስፒታል” የሚያገለግሉ ሠራተኞችና የአካባቢው ባለሥልጣናት ለጋዜጠኞች እንደተናገሩት፥ ከተገደሉት መካከል አራቱ ሕንዳውያን መነኮሳት፥ ሁለት የሆስፒታሉ ሴት ሠራተኞች፥ ስምንት አዛውንትና አንድ ዘብ ይገኙበታል።
ለጥቃቱ እስካሁን ኃላፊነት የወሰደ የለም፥ ሆኖም እስላማዊ መንግሥት ነኝ የሚለው ጽንፈኛ ቡድን ከዚህ ቀደም ኤደን ውስጥ በተከታታይ ከደረሱ የሽብር ጥቃቶች ጋር ግንኙነት እንዳለው ተጠቅሷል። ደቡባዊው የወደብ ከተማ። ዓለምአቀፍ ዕውቅና የተሰጠውን የየመን መንግሥት በሚደግፈው በሳዑዲ አረቢያ በሚመራው የኅብረት ጦር ባለፈው ዓመት እንደገና በቁጥጥር ሥር መዋሉ ይታወቃል።
(ንዝኽሪ እሱራት ጋዜጠኛታትናን ጋዜጣታትን) መለኸት ብሩህ ተስፋ መቓልሕ መኣዲ ዘተ ትምህር ተብልሕ ፈልፋሊት ሓሳባት ከም ማይ ጃሕጃሕ ማቴዎስ ዳዊት ሰላምይንገስ ተሓሊኾም ብሞቑሕ ብመግረፍቲ ይነብዑ ዝርንዛሕ እዚ ለይት...
ከም ሰዊት ዓተር ደረት ጽርግያ ኩሉ ዝምሕዋ ሚሕር ዝምነያ ከም በለስ ድርፎ ዓርበረቡዕ ሓዛኢ ዘይብሉ ወትሩ ቅሉዕ ከምታ ማመት ጓል ኣባሻውል ጎበዝ ከምዊንታኡ ፍጹም ዘይተሻቅል ከም ዝራብዕ ገና ዘይጸረየ ብዓንዲ ገመል ...
ዕሸላት ወይጦት ፍጹም ዕሸላት ንዝሓሸ ስርዓት ናብራ ሂወት ኣዋልድ ኣወዳት ክረኽቡ ማዕርነት ናይ ሰብ ክብረት ወትሩ ይጓዓዙ ምንም ከይሓዙ ነቲ ዝርሓቆም ኣብ ገዛእ መሬቶም ጉዕዞ ትምህርቶም ጸወታ ንእስነቶም ሃሰውሰው የ...
እቲ ዝገርመኩም ነዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ለይቲ ሰዓት 3:30 ካብ ምዉቕ ድቃሰይ ተበራቢረ እየ ዝጽሕፋ ዘለኹ፡ ቅድሚ ነዛ ጽሑፍ ምጽሓፈይ ግን ኩባያ ሻሂ ክሰቲ ስለ ዝነበረኒ ሻሂ ኣፍሊሐ፡ ወረቐተይን ብርዐይን ኣዋዲደ ነቲ ሻ...
ለትክክለኛነት እና ለስህተተኛነት ጥያቄዎቻችንን መልስ እንደመስጠት፤ ለእውነት እና ለሃሰት መለኪያችን መስፈርትን እንደማግኘት፤ ለማንነታችን ትርጉምን እንደመፈልግ ህሊናን የሚረብሽ ምን ነገር አለ? ልብ እና አይምሮ ሲቃረኑ፤ እምነት እና ፍላጎት ሲጣሉ፤ ግለኝነትና ማህብረሰብ መስመር ሲለዩ ምን ማድረግ እንችላለን?በመንታ መንገድ ላይ ቆመው እንደመዋዥቅ ምን የሚያስጨንቅ ነገር አለ?
አንዳንዴ በውስጣችን ልክ የሚመስለንን ነገር እንዳናደርግ፤ ፍላጎታችንን እንዳንኖር፤ እውነተኛ ማንነታችንን እንዳናወጣ የሚያስፈሩን ብዙ ነገሮች አሉ። ልማድ እና የማህበረሰብ መስፈርት ዋነኞቹ ናቸው። ለምሳሌ በእውነተኛ ፍቅር ማንም ሰው ክርክር የለውም፤ ነገር ግን እውነተኛ ፍቅር በሚይዛቸው ሰዎች ላይ ግን ጥያዎች ይኖራሉ። በእድሜ የሚለያዩ ሰዎች ሲዋደዱ፤ በሃይማኖት የሚለያዩ ሰዎች ሲዋደዱ፤ በዘር የማይገናኙ ሰዎች በፍቅር ሲወድቁ፤ የእውነተኛ ፍቅር ትክክለኛነት በማህበረሰቡ ዘንድ ጥያቄ ወስጥ ይወድቃል።
ውሸትን እንውሰድ፤ የትኛውንም ሃይማኖት ብንከተል ውሸት ከሌሎች ሃጥያቶች እኩል ሃጥያት ነው። ነገር ግን ውሸት ቅዱስ የሚሆንባቸው አጋጣሚዎች አሉ፤ ሰዎችን ከጥፋት ለማዳን ወይም ሰዎችን ለማስታረቅ እንዋሻለን። ታዲያ ትክክለኛ እና ስህተት የምንላቸው ነገሮች እንደየሁኔታው ይለያዩ ይሆን?
ይህንን እንድል ያነሳሳኝ ነገር፤ ሰው ውስጣዊ ፍላጎቱ እና ማህበረሰቡ የማይቀበለው ነገር ሳይጣጣም ሲቀር፤ የራሱ የህይወት እይታና የብዙሃኑ እይታ አልታረቅ ሲለው ምን ማድረግ ይችላል? የሚለው ጥያቄ ነው። ሰው ለራሱ ያለው የማንነት ትርጉምና ማህበረሰቡ የሚሰጠውን ትርጉም እንዴት መታረቅ ይችላል? የትኛው ነው ትክክል? የትኛው ነው እውነት? ለነዚህ ጥያቄዎች መልስ ለመስጠት አልያም ለማስረዳት አይደለም የዚህ ጽሁፍ አላማ።
ነገር ግን በህይወታችን መሰረታዊ በምንላቸው ነገሮች ላይ የውስጣችን ሃሳብ እና የማህበረሰቡ ዳኝነት ሳይታረቅ ሲቀር የሚገጥመንን ፈተና እንዴት ማለፍ እንችላለን የሚለውን ሃሳብ ማንሳት ፈልጌ ነው። “ትክክል” አልያም “ስህተት” የሚባሉት ነገሮች እንዴት ተብለው ነው እውነተኛነታቸው የሚጣራው? የማንንስ መስፈርት ተንተርሰው ነው የሚዳኙት?
የተለመደ ነገር ሁሉ ትክክል አይደለም- ለምሳሌ እንደ ኤሮፕያውያን አቆጣጠር እስከ 1954 ዓ.ም ድረሰ ሰዎች አንድ ማይል (1.6 ኪ.ሜ) ለመሮጥ ከአራት ደቂቃዎች በላይ እንደሚወስድባቸው ይታመን ነበር። አንድም ሰው ቢሆን ከአራት ደቂቃ በታች አንድ ማይል ሮጦ ስለማያውቅ፤ለሰው ተፈጥሮ የሚከብድ ነገር እንደሆነ ይታመን ነበር። ማንም ሰው ጥያቄ ውስጥ አስገብቶትም አያውቅም። ነገር ግን በ1954 ሮጀርስ ባኒስተርስ የተባለ እንግሊዛዊ አንድ ማይልን ከ4 ደቂቃዎች በታች ሮጦ ለማሸነፍ ቻለ። ከዛ በኋላ ብዙ ሰዎች ከአራት ደቂቃ በታችን አንድ ማይልን ለመጨረስ ችለዋል። ስለዚህ የለመድነው ነገር ሁሉ ትክክል ወይም እውነት ነው ማለት አንችልም። ውስጣችን እስከነገረን ደረስ እውነታውን በራሳችን መፈለግ መቻል አለብን። (ምንጭ ከሌስ ብራውን ንግግር)
አዲስ ነገርም ሁሉ ስህተት አይደለም- አጼ ምኒሊክ በመጀመሪያ ፎቶግራፍ ማንሺያ መሳሪያን ሲያስተዋውቁ፤ የቤተመንግስቱ ሰው ሁሉ የሰይጣን ስራ እንደሆነ አድርጎ አምቷቸው ነበር፤ መኪናንም ሲያስገቡ እንደዛው። ምክንያቱም የሰው ልጅ ከተለመደው ነገር ውጪ የሆነ አዲስ ነገር ሲገጥመው በቀላሉ ለመቀበል ይከብደዋል። አዲስ ሃሳብ ሲኖረን ተቃውሞ የሚገጥመን ሃሳባችን ብዙውን ጊዜ የማይረባ ሆኖ አይደለም፤ በማህበረሰቡ ዘንድ አዲስ ነገርን መቀበል ቀላል ስላልሆነ ነው።
እውነት ስምምነት ነው፤ ከብዙሃኑ የራቀ እውነት ውሸት ይመስላል– ሶቅራጠስን እንውሰድ፤ ለሞት ያበቃው ከብዙሃኑ ተለይቶ የራሱን እውነታ በማንጸባረቁ ነው። ብዙሃኖቹ የተስማሙበትን በመቃወሙ እንደስህተት ተቆጥሮበት ለሞት ተዳርጓል። ማንም የማያነሳቸውን ጥያቄዎች በማንሳቱ፤ ሁሉም ተስማምቶባቸው የነበሩትን ሃሳቦች በመርመሩ እንደወንጀል ተቆጠረበት። እውቀትን በማስፋፋቱ፤ በማህበረሰቡ የተዳፈኑ ነገሮችን በመቆስቆሱ ወጣቶችን እንዳበላሸ ተደርጎ እንዲሞት ተደርጓል። እውነታው ግን ዛሬም ደረስ የዚህ ታላቅ ሰው ስራዎች ህያው ሆነው ይኖራሉ። ይህ ማለት ከብዙሃኑ ስነለይ ስህተተኞች ነን ማለት አይደለም።
ማህበረሰቡን ባይፈራ ሁሉም የራሱ የሆነ እውነት አለው- የራሳችን እውነት ስል፤ ለምሳሌ በገጠር ስለሚኖሩ ሰዎች የሰማሁትን ላጫውታችሁ። በአንድ አንድ የገጠር ከተማ ሴት ልጅ ምንም እንኳን መጸዳጃ ቤት መሄድ ቢያስፈልጋት በቀን እንደወንዱ በነጻነት መውጣት አትችልም። ጀንበር ሳትወጣ አልያም ጀንበር ስትጠልቅ ብቻ ነው ለሴቷ ትክክለኛው የመጻደጃ ሰዓት። ይህንን እንደ ህግ ተቀብለው የሚኖሩት ብዙዎች ናቸው፤ አንዳንዶች ግን ልክ አለመሆኑ ቢገባቸውም የብዙሃኑ ስምምነት አንቆ ይይዛቸዋል። ማህበረሰቡን ባይፈሩ እነሱም እንደወንዶቹ ነጻነታቸውን ባጣጣሙ። በተለይ ይህ ሃሳብ የሁላችንም ቤት የሚያንኳኳ ነው፤ እርግጠኛ ነኝ አካባቢያችንን ባንፈራ ልንቀይራቸው የምንሻቸው ብዙ ልማዶች አሉ። ግን እስከመቼ በዚህ ሁኔት እንዘልቃለን?
እንግዲህ ለሁሉም ነገር የማህበረሰቡን ይሁንታ መጠበቁን መተው አለብን። አንዳንዴ የውስጣችን ሹክሹክታ ከማህበረሰቡ ጩኸት በላይ እውነት ሊኖራት ይችላል።ይህንን ስል ልማድና ባህልን ገፍትረን እንጣል ማለቴ አይደለም። ወሳኝ በሆኑ የህይወታችን ጉዳዪች ላይ ግን ስለራሳችንም ሆነ ስለአመለካከታችን የራሳችን የሆነ ትርጉም ሊኖረን ይገባል። ፍላጎቶቻችን እና እምነቶቻችን ከብዙሃኑ ጋር አልተስማሙም ማለት ተሳስተናል ማለት አይደለም። ይህን ጽሁፍ በአጭሩ የምትገልጽ ግጥም ትዝ አለችኝ ፦
“በመንታ መንገድ ላይ ልቤን አገኘሁት ግራ ቀኝ አዙሬ ሁሉን አሳየሁት ሰው ሁሉ የሄደበት ኮቴ የበዛበትን ፤ አልፈልግም ብሎ ጭር ያለውን መንገድ ሄደ ተከትሎ” -ሚስጥረ አደራው
አዲስ አበባ፣ጥር 17፣ 2013 የሊቢያ ተፋላሚ ኃይሎች ቁልፍ የመንግስት ተቋማትን የሚመሩ እጩዎችን ለመምረጥ ተስማሙ ::የሁለቱም ወገኖች ተወካዮች ሞሮኮ ላይ ባደረጉት አዲስ ውይይት የእጩዎቹ የምልመላ ሂደት ከማክሰኞ ጀምሮ እንደሚከናወን አስታውቀዋል፡፡ ተፋላሚ ሃይሎቹ የደረሱበት ስምምነት በሀገሪቱ ለአስር ዓመታት የተካሄደውን የእርስ በርስ ጦርነት እንዲያበቃ ለማድረግ ሁነኛ መፍትሄ መሆኑ ነው የተመገረለት፡፡
ሂደቱ እስከመጭው ፌብሩዋሪ 2 ቀን ድረስ የሚጠናቀቅ ሲሆን ከፍተት ያለባቸው ስትራቴጂያዊ ቦታዎንች በፍጥነት ለመሙላት ያለመ ነው ተብሏል፡፡ አፍሪካ ኒውስ እንደዘገበው በሚቀጥለው ሳምንት በጄኔቫ ከሚመረጠው አስፈፃሚው አካል ጋር በትብብር ለመስራት መዘጋጀታቸውን ተወካዮቹ በጋራ በሰጡት መግለጫ ይፋ አድርገዋል፡፡
ሞሮካ ላይ የተካሄደው ውይይት መሰረቱን ትፖሊ ያደረገውን ምክር ቤትና ነፍጥ አንግበው ውጊያ የጀመሩትን የምስራቃዊ ሊቢያ ተቃዋሚዎችን አንድ አድርጓል ነው የተባለው፡፡ ሁለቱ ወገኖች ባለፈው ጥቅምት ወር የተፈራረሙት የተኩስ አቁም ስምምት በጄኔራል ከሊፋ ሀፍታር ጦር እንዳይጣስ ስጋት ፈጥሮ የነበረ ቢሆንም እስካሁን ከሞላ ጎደል መከበሩ ነው የተነገረው፡፡
ማክሰኞ ማታ ወደ እንቅልፌ የሄድኩት ሄላሪ ክሊንተን እንደምትመረጥ እርግጠኛ ሆኜ ነበር። ጠዋት ባለቤቴ ትራምፕ እየመራ ነው ስትለኝ ደንብሬ ተነሳሁኝ፡፡ የደነበርኩት ጆሮዬን ማመን ስለተሳነኝ ነው፡፡ የምርጫውን ሂደት ስከታተል ነው የከረምኩት፡፡ ምንም እንደማይመለከተኝ አውቃለሁ፡፡ እኔ አፍሪካ ውስጥ እንጂ አሜሪካ ያለሁ ሰው አይደለሁም፡፡ በራሴ ሜዳ የምወክለው ሰው ስለሌለኝ በሌላ ሀገር ገብቼ እንደ መቀላወጥ ነው፡፡ ግን ህልም አለኝ፡፡ ሰው ነኝ፡፡ እንደ ማንኛውም ሰው ምርጫ አለኝ፡፡
ወደ ቴሌቪዥኑ ሄጄ ከቁርስ በፊት ተቀመጥኩኘ። ትራምፕ ድምፁን እየሰበሰበው ነው፡፡ ከእሱ ምርጫ ጣቢያና ከሂላሪ ምርጫ ጣቢያ ዘገባው እየተለዋወጠ ይሰራጫል፡፡ ከዘገባው ይበልጥ በሁለቱም ምርጫ ጣቢያ የተሰበሰቡ የደጋፊ ፊቶች፣ እየተከሰተ ስላለው ነገር እውነቱን ይናገራሉ፡፡ የሂላሪ ደጋፊዎች በማዘን ላይ ናቸው፡፡ በዲሞክራቶቹ ሀዘን እኔ መደሰት ጀመርኩኝ፡፡ ከዚህ ቀደም ሪፐብሊካንም ዲሞክራትም ሲመረጥ የምደግፈው አልነበረኝም። ግን ደግሞ ኦባማ ከዛሬ ስምንት ዓመት በፊት ሲመረጥ ደስተኛ ነበርኩኝ፡፡
ለኦባማ ስደግፍ ምክንያቴ ምን ነበር? … ግልፅ ነው፤ ጥቁር በመሆኑ ምክኒያት ብቻ ነበር፡፡ በብቃቱ አይደለም፡፡ ብቃቱ ለእኔ የቆዳ ቀለሙ ላይ የሚገኝ ይመስለኝ ነበር፤ መሳሳቴ እስኪገባኝ ስምንት ዓመት ማለፍ ነበረበት፡፡ የቀለም ዘረኛ ነበርኩኝ፤ ያኔ። ግን ፕሬዚዳንትነት ከቀለምም ሆነ ከድጋፍ ጋር ምንም ግንኙነት የለውም፡፡ እውነት ነው፤ ለምርጫ ምክኒያቱ፡፡ ኦባማ ታላቅ የንግግር ጥበብ አዋቂ ነው። ስምንት ዓመት በተለያየ መድረክ ላይ ሲናገር ተሰምቷል፡፡ ወደ ኢትዮጵያ መጥቶም ረጅም ንግግር ሲያደርግ ሰምቼዋለሁ፡፡ ግን ማውራት ነው እንጂ ሌላ ለውጥ አላመጣም፡፡
“Change we can” – የምርጫ መቀስቀሻው ሃረግ ነበረች፡፡ ለውጡ ወደ ምን እንደሆነ ግን አልታወቀም ነበር፡፡ አሁን ለይቷል፡፡ ቴሌቪዥኑ ላይ ማፍጠጤን ቀጠልኩኝ፡፡ የሂላሪ የምርጫ ውጤት 208 ላይ ቆሟል፡፡ የትራምፕ 245 ደረሰ። በጉጉት እየተጠበቀ ያለው የፔንስልቫኒያ እስቴት የምርጫ ድምፅ ነው፡፡ የሂላሪ የእድገት ግዛት ነው፡፡
ለእኔ የትራምፕ መመረጥ ምንድነው የሚፈይደው? ከሚለው ጥያቄ ጋር ተፋጠጥኩኝ። የሚፈይደው ነገርማ አለ፡፡ የአሜሪካ ፖለቲካ በአናቱ ከተዘቀዘቀ፣ የሀገሬም ፖለቲካ ቢያንስ ጥርሱ መውለቁ አይቀርም፡፡ የሀገሬ ፖለቲካ ከሂላሪ ፖለቲካ ጋር ብዙ ዝምድና አለው፡፡ የሂላሪ ፖለቲካ ከማንነት ፖለቲካ ጋር የተያያዘ ነው፡፡ ለሴቶች፣ ለብሄር ብሔረሰቦች፣ ለማይኖሪቲዎች .. ወደሚል አዝማሚያ ያጋደለ ነው፡፡ ክፍልፋይን የሚያበረታታ እንጂ ወደ አንድነት የሚያመራ አይደለም፡፡
በሂደት እንደተረዳሁት ሁሉም ፖለቲካ፣ ከኢኮኖሚ ጋር የተያያዘ ነው፡፡ የፈለገ አይነት የፖለቲካ ጥያቄ ከማንነት ጥያቄ ይበልጥ የኢኮኖሚ መንስኤ ያለው ነው፡፡ ፍትሐዊ ሀብት የማፍራትና ፍትሀዊ የመከፋፈል ጉዳይ ነው … ሁሉም ጥያቄ ሲጠቃለል፡፡
ኦባማ ጥቁር መሆኑ ወይንም ሄላሪ ሴት መሆኑዋ ለኢኮኖሚ ኢ-ፍትሃዊነቱ መፍትሄ መሆን እስካልቻለ ድረስ የማንነት ጥያቄ አስፈላጊ አይደለም፡፡ መጀመሪያ የሰውነት ጥያቄ ነው፡፡
እንዲህ እያልኩ በማሰብ ውጤቱን መከታተል ቀጠልኩኝ፡፡ የሂላሪ ደጋፊዎች ከተቋም ጋር የተጋጩና ተቋሞችን በአጠቃላይ የሚጠሉ ስለመሆናቸው አንድ የኢኮኖሚ ባለሙያ ቀርቦ ሲናገር ሰማሁት፡፡ ባለሙያውን አውቀዋለሁ፡፡ በክሊንተን መንግስት ውስጥ የኢኮኖሚ አማካሪ ሆኖ ይሰራ የነበረ ሰው ነው፡፡
ሮበርት ራይሽ ይባላል። ለሮበርት ራይሽ መሰረታዊና ጤናማ ኢኮኖሚ፣ የመካከለኛ ገቢ የህብረተሰብ ክፍልን የሚያሳድግ ነው፡፡ መካከለኛ ገቢ ያላቸውን የሚፈጥር፣ የሚያጠነክርና የሚጠብቅ ስርዓት “ቅዱስ” ነው ብሎ ያምናል፡፡ ስለዚህ ምናልባት ህዝቡ ከተቋማቱ ጋር የተጣላው እነዚህ መብቶቹን የሚያስጠብቁ ስላልሆኑ ነው ብሎ ሀሳቡን ሰነዘረ፡፡ ሌሎችም ተራ በተራ እየተለዋወጡ የተለያዩ አስተያቶችን ይሰጣሉ። በአጠቃላይ ግን በቴሌቪዥን መስኮት የሚታዩት ሁሉ የደስታ ድባብ ውስጥ አልነበሩም፡፡
በተለይ ምሁራኑ በተለያየ አቅጣጫ መበሳጨታቸውን እየገለፁ ነው፡፡ በቴሌቪዥን የሚታዩ ተንታኞች ግን ከህዝቡ ጋር ናቸው ወይንስ አይደሉም? አልኩኝ፡፡ ህዝብ ከተጣላው ተቋም ጋር ነው የሚሰሩት? … እሺ ምሁራንና ተንታኞቹስ ከተቋማቱ ጋር ያብሩ፤ ጋዜጠኞቹ ግን ምን ነክቷቸው ነው? … ለካ በፋውንዴሽን ታቅፈው ነው መረጃ የሚያጠናቅሩት፡፡ ከህዝቡ ጋር የቆመ ታዲያ ማነው? እንግዲህ ለህዝቡ የቆመው ማን እንደሆነ በግልፅ እየታየ ነው፡፡ ከህዝብ ፍላጎት ጋር የቆመው የምርጫ ሳጥኑ ብቻ ነበር፡፡ በምርጫ ሳጥኑ ውስጥ የተከማቸው ድምፅ ደግሞ የዶናልድ ትራምፕን ስም አጭቆ ይዟል፡፡
“Popular Vote” የሚል ነገር በቴሌቪዥኑ አንድ ጫፍ ተፅፏል፡፡ በ Popular Vote ላይ ያለው ቁጥር በሳጥኑ ውስጥ ካለው ይለያል፡፡ በጎዳና ላይ ወሬ ሂላሪ ተመርጣለች፡፡ በተጨባጩ የድምፅ መስጫ ሳጥን ውስጥ ግን የሴትየዋ ድምፅ ጎድሏል፡፡ በፕሮፓጋንዳ ምርጫ እሷ አሸንፋለች፡፡ እውነትና ፕሮፓጋንዳ ግን በህዝብና በተቋማት መሀል ያለውን ርቀት መልሰው ማንፀባረቃቸው የሚደንቅ አይደለም?
ከአንድ ወዳጄ ጋር ስለ ምርጫ ስናወራ የነገረኝ ቀልድ ትዝ አለኝ፡፡ በሰዎች መሀል ትራምፕን እንደሚደግፍ አንዱ የአሜሪካ ዜጋ ሲያወራ፣በዙሪያው ያሉ ሁሉ “እንትን የነካው እንጨት አደረጉት፡፡ “እንዴት እንደዚህ አይነት መሀይም፣ ዘረኛና ተሳዳቢ ሰው ትመርጣለህ?!” ብለው አዋከቡት፡፡ ግራ አጋቡት፡፡ ከከበበው ነቀፋ ለመራቅ ወጥቶ ሊሄድ ሲል ከታቃወሙት መሀል መሪ ሆኖ ሲጮህ የነበረው ከኋላው ተከትሎ በጆሮው፣ “እኔም ትራምፕን ነው የምመርጠው … ግን ሰው ፊት እንደዛ ብዬ አልናገርም … ሊያጠቁህ ይችላሉ” ብሎ ሹክ አለው፤ሲል አጫወተኝ፡፡ ከዚህች ቀልድ በላይ “Popular Vote”ን የገለጠልኝ ማስረጃ የለም፡፡ በቴሌቪዥኑ መስኮት የሪፐብሊካን የምርጫ ዘመቻ ዋና አቀናጁ፣ ጆን ፓዴስታ ብቅ ብሎ፣የሂላሪን ደጋፊዎች፤“ወደ ቤታችሁ ተመልሳችሁ ተኙ” ሲል ትዕዛዝ ሰጠ፡፡ ደጋፊዎቿ እያለቀሱ ተበታተኑ፡፡
አሁን ትኩረት ሁሉ ወደ ሪፐብሊካኑ ጎራ ሆነ። እኔም የታሪክ አንድ አካል የመሆን ስሜት ለምን እንደተሰማኝ ማወቅ ፈልጌያለሁኝ፡፡ … ለምንድነው እኔም ፖለቲከኛ የምጠላው፡፡ ትራምፕ የቢዝነስ ሰው እንጂ ፖለቲከኛ አለመሆኑ ደጋግሞ ሲገለፅ ይሰማል። እንዲያውም ልሂቃን ከሚባሉት ጋር እንደማይቆም ይነገራል፡፡ “የአሜሪካ ህዝብ በአብዛኛው እኮ መሀይም ነው … ትራምፕን ቢደግፉ አይግረምህ፤ እንደ አውሮፓ ህዝብ ጥልቅ ነገር አይገባውም” ያለኝ አንድ ምሁር ትዝ አለኝ፡፡ አሁን ትራምፕ ሊመረጥ መሆኑን ሲሰማ ምን ይል ይሆን? ስል አሰብኩኝ፡፡
በእርግጥ ግን ዲሞክራሲና እውቀት ምንና ምን ናቸው፡፡ መሀይም ህዝብ፤ የሚፈልገውን መሪ አያቅም ማለት ነው? … አንድን ብቁ የሚለውን ሰው ለመምረጥ ሰው መሆን ብቻ በቂ አይደለም እንዴ? የፖለቲካ ውድድር በእርግጥ የኦሎምፒክ ውድድር አይደለም፡፡ አንድ ማራቶን ውድድር ላይ ተካፍሎ ያሸነፈውን ለማወቅ፣ ምርጫና ክርክር አያስፈልገውም፡፡ ግልፅ ነው፡፡ የሰው ብቃት በአካል ተገልፆ ሲታይ ክርክር አይፈጥርም፡፡
አንድ የምርጫ እጩ ለህዝቡ የሚሆን እውነትን ሲያቀርብስ? … አዎ ያከራክራል፡፡ ስለሚያከራክር ነው የድምፅ ብልጫ ያስፈለገው፡፡ ድምፁን በምርጫ ሳጥን ከቶ መቁጠር ያስፈለገው ክርክሩን ለመክፈል ነው፡፡ ህዝብ የሚመርጠውን አያውቅም ከተባለ ዲሞክራሲ የማይሰራ ፅንሰ ሀሳብ ነው እንደ ማለት ነው፡፡
መሀይም ቢሆንም ተመረጠ፡፡ የተሰበሰበው ህዝብ በጩኸት ደስታውን ገለፀ፡፡ የሚዲያ ተቋማቱ “የተከሰተው የፖለቲካ ስርዓት መሬት መንቀጥቀጥ ነው” ይላሉ ደጋግመው፡፡ ልክ ፀሐይ በምዕራብ የወጣች ይመስላል እንዲህ ሲሉ። መገረማቸው የመነጨው ከትምክህታቸው መሰለኝ። የማያውቁትን ህዝብ እናውቀዋለን ብለው ደመደሙ፡፡ ድምዳሜው ስህተት መሆኑ ሲገለፅ የሚሰጥ ትንታኔ ማቅረብ ጀመሩ፡፡
ከዚህ ቀደም መሀይምነትን ከሀይማኖተኛ ፅንፈኝነት ጋር በማያያዝ ነበር ትንታኔ የሚሰጡት፡፡ ወይንም “ካፒታሊዝምን ሊያፈርስ የመጣ ኮሚኒስት ነው” በማለት ነበር የሚወነጅሉት፡፡ ግን ንግድን የሚያበረታታ ፅንፈኛ ወይንም ታክስን እቀንሳለሁ የሚል ኮሚኒስት ለሀሜት አይመችም፡፡ ከዚህ ቀደም የቡሽ አስተዳደር ያማረራቸው ሪፐብሊካኖች (ያውም ቀይ አንገት ነጮች) ጥቁሩን ኦባማን በአንድ ድምፅ መርጠውታል፡፡ አሁን ደግሞ ጥቁሩ ሰው የሚፈልጉትን አልሰማ ሲል ለወጡት፡፡ ምንም ፍረጃ አያስፈልገውም፡፡ ከፑቲን ጋር ለመስራት መፈለጉም የህዝቡን ድምጽ አላሳጣውም፡፡
… ብቻ ውጤቱ ታወቀ፡፡ ትራምፕ በከፍተኛ (278) ድምጽ ተመረጠ፡፡ ሂላሪ ስታለቅስ ቆይታ ደጋፊዎቿን ለማሰናበት መጣች፤ “ዋናው አሜሪካ ናት … ከትራምፕ ጋር መስራት አለብን” አለች፡፡ ዶናልድ ማሸነፉን ሲያውቅ ለደጋፊዎቹ ያደረገውን ንግግር ተሸናፊዋም ደገመችው፡፡ ልዩነትን መግጠም ላይ አተኮሩ፡፡ ስንጥቁ ግን በቀላሉ የሚገጥም አይመስልም፡፡ ኦባማም ብቅ ብሎ፣ከወዲሁ የሽግግር ሂደቱን አቀላጥፎ፣ ለዶናልድ ስልጣኑን ለማስረከብ እንደጓጓ ተናገረ፡፡
ቀኑን ሙሉ ቴሌቪዥን ላይ የተከልኩትን አይኔን ነቀልኩኝ፡፡ ትራምፕን ከክርክሩ ጀምሮ እደግፈው ነበር፡፡ ድጋፌ የመነጨው እውነትን የሚናገር መስሎ ስለተሰማኝ ነው፡፡ የሚመስል ሁሉ አይሆንም የሚሉኝ ብዙ ናቸው፡፡ መምሰል መጀመር ራሱ ትልቅ ነገር ነው፡፡ ወደ መሆን እና ወደ ለውጥ የመጓዣ ብቸኛው መንገድ ነው፡፡
የምርጫ ውድድሩ የመጀመሪያ ሂደት ላይ … ገና የሪፐብሊካን እጩ ለመሆን በመወዳደር ላይ ሳሉ አንድ የጋዜጣ አምደኛ፤ “ትራምፕ የሪፐብሊካን ፓርቲ እጩ ሆኖ ከተመረጠ የምፅፍበትን የጋዜጣ አምድ እበላዋለሁ …” ብሎ ፎክሮ ነበር፡፡
እንግዲህ ከእጩነት አልፎ ሰውየው ፕሬዚዳንት ሆነ፡፡ የጋዜጣ አምዱን ቀርቶ የህገ መንግስቱን ድርሳን በአጠቃላይ እየቀደደ ቢበላውም ይህ ሁነት የሚለወጥ አይሆንም፡፡ source addisadmas
በአፍሪካ ውስጥም እንዲሁ ኢቬኮ (IVECO) የዓለም መሪ የጭነት መኪና እና የቫን አምራች ነው ። ሁሉም ሞዴሎች ለማንኛውም የአየር ንብረት፣ጭነት ለጭንት እና ዕቃ ለመጓጓዣ ትግባሮት የሚሆን።
ለዚህም ነው ለአፍሪካ የኢቬኮ (IVECO) ሬንጅ (range) የተቀረፀ እና በገበያው ውስጥ በተሻለ ሁኔታ ተስተካክሎ እንዲሠራ ተደርጓል፤ የሥራ ሁኔታዎች በጣም የሚፈለጉበት እና የአየር ጠባይም በጣም ከባድ ሊሆኑ የሚችሉበት አካባቢያዊ ሁኔታ ጋር ተስማሚ የሆነ፡፡
ሁሉም ሞዴሎች በ ዩሮ 3 ሞቃታማ ስሪት ተሰራጭተዋል እና ጠንካራ እንዲሆኑ በልዩ መሣሪያዎች የቀረቡ፣ በጥሩ ሁኔታ የሚሰሩ እና ለማንኛውም የአየር ንብረት እና የአጠቃቀም ሁኔታ ምቹ ናቸው ፡፡
ምስጋና ይግባውና ግንኙነቱ ሰፊ የሆነ አከፋፋዮዎቹ (ሻጮቹ) ፣ የመሸጫ ቦታዎቹ እና የጥገና አገልግሎት ማዕከሎቹ በተለያዩ ቦታዎች ይገኛሉ፤ IVECO ብዙ ልምድ እና ችሎታ ባላቸው ቴክኒሽያኖች ፈጣን ፣ ቀልጣፋ እና አስተማማኝ ዋስትና ያለው የጥገና አገልግሎት ይሰጣል፡፡
ለመሆኑ ይህን ድንቅ ዩኒቨርስ ያስገኘው፣የፈጠረውና በዚህ ተኣምራዊ አኳኋን ያሳመረው፣ያለ ምንም የቀደመ አምሳያ በዚህ ታላቅ ምሉእነት ከምንም ጀምሮ የሠራው ማነው?!
{ሰማያትንና ምድርን በመፍጠር፣ሌሊትና ቀንም በመተካካት፣ለባለ አእምሮዎች ምልክቶች አሉ። (እነርሱም) እነዚያ ቆመው ተቀምጠውም፣በጎኖቻቸው ተጋድመውም፣አላህን የሚያወሱ፣በሰማያትና በምድር አፈጣጠርም የሚያስተነትኑ ፦› ጌታችን ሆይ! ይኸን በከንቱ አልፈጠርከውም፤ጥራት ይገባህ፤ከእሳትም ቅጣት ጠብቀን የሚሉ ናቸው።}[ኣል ዒምራን:190-191]
ከምንም ያልተፈጠሩ ከሆኑና ራሳቸውንም ያልፈጠሩ፣ሰማያትና ምድርንም ያልፈጠሩ እስከሆኑ ድረስ ይህን ዩኒቨርስና ያቀፋቸውን ፍጥረታት በመላ ያስገኘና የፈጠረ ፈጣሪ መኖሩ ጥርጥር የለውም፤እርሱም አላህ (ሱ.ወ) ነው። ከዚህ ሁሉ አመላካች ማስረጃዎች በኋላ፣መጥኔ አቅዶና ቀርጾ የፈጠራቸውን ፈጣሪ አምላክ የአላህን መኖር ለሚክዱ ወገኖች!!
የሰው ልጆች ያለ ጥርጥር ፈጣሪ አምላክ መኖሩን አምነው የመቀበል ተፈጥሮ ይዘው ይወለዳሉ። መልካሙን መውደድና ክፉን መጥላትም የሰው ልጅ ተፈጥሯዊ ባሕርይ ነው። ይህም ብቻ ሳይሆን ማስረጃ እንኳ በማያሻው ሁኔታ ፈጣሪ መኖሩን አምኖ መቀበል ከምንም በላይ በሰው ልጅ ውስጥ ሰርጾ የጸና ተፈጥሮው ነው። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ብሏል፦
{ወደ እውነት ተዘንባይ ኾነህ ፊትህን ለሃይማኖት ቀጥ አድርግ፤የአላህን ፍጥረት ያችን አላህ ሰዎችን በርስዋ ላይ የፈጠረባትን (ሃማኖት ያዙዋት)፤የአላህን ፍጥረት መለወጥ የለም፤ይህ ቀጥተኛ ሃይማኖት ነው፤ግን አብዛኛዎቹ ሰዎች አያውቁም።}[አል ሩም፡30]
ሕዝቦች ከጥንት ጀምሮ የዩኒቨርሱ ፈጣሪ አምላክ አላህ በመሆኑ ላይ ስምምነት አላቸው። በመሆኑም አላህ (ሱ.ወ) ያለ ተፎካካሪና ያለ ምንም ሸሪክ የፍጥረተ ዓለሙ ፈጣሪ ጌታ የመሆኑ እውነታ የጸና መሰረት ያለው የጋራ አቋም ሊሆን ችሏል። የትኛውም ሕዝብ ከአላህ በስተቀር ሌላ የሰማያትና የምድር ፈጣሪ፣ሌላ ሲሳይ ሰጭና መጋቢ አምላክ ፈጽሞ አለ አይልም። በአላህ (ሱ.ወ) ብቸኛ ጌትነት ሌሎች ባእድ አማልክትን ቢያጋሩም፣ስለፈጣሪነቱ በሚጠየቁበት ጊዜ ግን ፈጣሪነቱን ያረጋግጡለታል። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ብሏል፦
{ሰማያትንና ምድርን የፈጠረ ፀሐይንና ጨረቃንም የገራ ማን እንደኾነ ብትጠይቃቸው በእርግጥ አላህ ነው፣ይሉሃል፤ታዲያ እንዴት ይመለሳሉ።}[አል ዐንከቡት፡61-63]
ኤቲዝምና የአላህን (ሱ.ወ) መኖር መካድ፣ከአርቆ አስተዋዮች ጉዞ የተንጠባጠቡና የተንሻፈፈ እይታ ያላቸው ጥቂቶች ብቻ የሚያራምዱት፣በተጨባጭ ውድቀቱና ምክነቱ የተጋለጠ ክስተት እንጂ ሌላ ምንም አይደለም።
የአላህን መኖርና ጌትነቱን አስመልክተው ከላይ ከቀረቡት ማስረጃዎች በተጨማሪ፣በዩኒቨርስ ውስጥ የሚስተዋለው ይህ ድንቅና የጸና ቅንብር ራሱን በራሱ ያልፈጠረ ስለመሆኑ ሰብአዊ አእምሮ ከዋነኛ አስረጅዎች አንዱ ነው። ራሱን በራሱ ያልፈጠረና ያላስገኝ እስከሆነ ድረስም ያልነበረና አዲስ የተገኘ ነው፤አዲስ የተገገኘ ነገር ደግሞ ያለ አንዳች ጥርጥር ያስገኘውና የጀመረው ፈጣሪ የግድ ይኖረዋል ማለት ነው።
እዚህ የሚነሳው ጥያቄ ፦ ስንት ጭንቅ ስንት መከራና ስንት አስቸጋሪ ሁኔታ ገጥሞን ወደ ማነው የወተወትነው? ማንን ነው የተማጸነው? ከጭንቅ እንዲገላግለን፣ከከመከራ እንዲታደገንና ከስቃይ እንዲያድነን ማንን ነው የለመነው? ወደማነው የወተወትነው? የሚለው ነው። አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ብሏል፦
{ሰውንም ጉዳት ባገኘው ጊዜ፣ጌታውን ወደርሱ ተመላሽ ኾኖ ይጠራል። ከዚያም ከርሱ ዘንድ ጸጋን በሰጠው ጊዜ ያንን ከዚያ በፊት ወደርሱ ይጸልይበት የነበረውን (መከራ) ይረሳል፤ከመንገዱ ለማሳሳትም ለአላህ ባላንጣዎችን ያደርጋል፤በክሕደት ጥቂትን ተጣቀም፤አንተ በእርግጥ ከእሳት ጓዶች ነህ በለው።}[አል ዙመር፡8]
{እርሱ (አላህ) ያ በየብስና በባሕር የሚያስኼዳችሁ ነው፤በመርከቦችም ውስጥ በኾናችሁና በነርሱም (በተሳፋሪዎቹ) በመልካም ነፋስ የተደሰቱ ኾነው (መርከቦቹ) በተንሻለሉ ጊዜ፣ኀይለኛ ነፋስ ትመጣበታለች፤ከየስፍራውም ማዕበል ይመጣባቸዋል፤እነሱም (ለጥፋት) የተከበቡ መኾናቸውን ያረጋግጣሉ፤(ያን ጊዜ) አላህን ከዚች (ጭንቅ) ብታድነን በእርግጥ ከአመስጋኞቹ እንኾናለን ሲሉ ሃይማኖትን ለርሱ ብቻ ያጠሩ ኾነው ይለምኑታል። በአዳናቸውም ጊዜ እነሱ ወዲያውኑ ያለ አግባብ በምድር ላይ ወሰን ያልፋሉ፤እላንተ ሰዎች ሆይ! ወሰን ማለፋችሁ (ጥፋቱ) በነፍሶቻችሁ ላይ ብቻ ነው፤(እርሱም) የቅርቢቱ ሕይወት መጠቀሚያ ነው፤ከዚያም መመለሻችሁ ወደኛ ነው፣ትሠሩት የነበራችሁትንም ሁሉ እንነግራችኋለን።}[ዩኑስ፡22-23]
{እንደ ጥላዎችም የኾነ ማዕበል በሸፈናቸው ጊዜ፣አላህን ሃይማኖትን ለርሱ ብቻ ያጠሩ ኾነው ይጠሩታል፤ወደ የብስም ባዳናቸው ጊዜ፣ከነሱም ትክክለኛም አልለ፤(ከነሱም የሚክድ አልለ)፤በአንቀጾቻችንም አታላይ ከዳተኛ ሁሉ እንጅ ሌላው አይክድም።}[ሉቅማን፡32]
ባህልዝክረ-ዓጼ ቴዎድሮስ 150ኛ ዓመትበጀርመን የኢትዮጵያውያን የውውይይት እና የትብብር መድረክ ለኢትዮጵያ የግዛት አንድነት እና ሉዓላዊነት መከበር ሲሉ ከወራሪው የእንግሊዝ ጦር ጋር ሲፋለሙ የተሰዉትን ንጉሠ ነገሥት ዳግማዊ ዓጼ ቴዎድሮስ 150ኛ ዓመት ለመዘከር ፍራንክፈርት ከተማ ላይ ያዘጋጀው ልዩ ጉባኤ ትላንት በደማቅ ሁኔታ ተካሂዷል።
ከቀትር በኋላ ዝግጅቱ በይፋ ከሚጀምርበት ሰዓት ቀደም ብለው ነበር አንዳንድ ኢትዮጵያውያን የወጣቶች የመዝናኛ እና የስብሰባ ማዕከል ” ሃውስ ዴር ዩጉንድ ” ተብሎ በሚጠራው የስብሰባ አዳራሽ በሃገር ባሕል ልብስ ተሸልመው ሰንደቅ ዓላማና ልዩ ልዩ መፈክሮችን በመያዝ በደስታ እና በልዩ ስሜት ተውጠው በመኪናዎች በባቡሮች እና በአውቶቡሶች ተጓጉዘው መታደም የጀመሩት ። ከታዳሚዎቹም መካከል የዓጼ ቴዎድሮስን ጨምሮ በቅርቡ ከእስር የተፈቱ የታዋቂ ፖለቲከኞች እና ሙያተኞች ምስል የሚታዩባቸውን በልዩ ልዩ ዲዛይኖች የተሰሩ ቲ- ሸርቶችን እንዲሁም የብሔር ብሔረሰቦችን አልባሳትን በመልበስ የዝግጅቱ ን ድባብ ይበልጥ አድምቀውት ታይተዋል።
የጉባኤው ዋና ተጋባዥ እንግዳ እና ብዙዎች በጉጉት ይጠብቋቸው የነበሩት የቀድሞ የአንድነት ለዲሞክራሲ እና ለፍትሕ ፓርቲ – አንድነት አመራር የነበሩት አቶ አንዱ ዓለም አራጌ በስፍራው መድረሳቸው ሲበሰር በማዕከሉ የታደመው ሕዝብ ደስታ ወሰን አጣ። አዳራሹ ድብልቅልቅ አለ። የክብር እንግዳውን የኢትዮጵያን ሰንደቅ ዓላማ በማልበስ እና የእንኳን ደህና መጡ ደስታ መግለጫ እቅፍ አበባ ሥጦታ በማበርከት እልልታው እና ጭፈራውን ሕዝቡ ማቅለጡን ቀጠለ ። ” የዘመናችን የቋራው መይሳው ካሳ ” በሚል አድናቆትም በመድረኩ ታዳሚዎች ተወድሰዋል ።በጥቅሉ እሳቸውን ጨምሮ ለሌሎችም ከእስር የተፈቱ እና አሁንም በማረሚያ ቤቶች ለሚገኙ ለሕዝብ ነጻነት የሚታገሉ የፖለቲካ እስረኞች ያለውን አድናቆት ድጋፍ እና ከፍተኛ ክብር ሕዝቡ ገልጿል።
“ሕይወት ማለት ነጻነት ነው። ነጻነት የሌለበት ሕይወት ብዙም ትርጉም አይሰጥም” የሚሉት አቶ አንዱዓለም ለነጻነት የሚደረግ እንቅስቃሴ መስዋዕትነትን እና ዋጋን እንደሚያስከፍል አስቀድሞ እያወቁ ለመሞትም ጭምር ተዘጋጅተው ወደ ሰላማዊ ትግሉ መግባታቸውን በተደጋጋሚ ተናግረዋል. አሁን የሚታየው የአገሪቱ ታሪክ መቀየር እንዳለበት እና ሕዝብ የሥልጣን ባለቤት እንዲሆን እውነተኛ የዲሞክራሲያዊ ሥርዓት መገንባት እንደሚኖርበትም ነው ያስገነዘቡት። የዲሞክራሲያዊ ሥርዓት እንዲገነባ እንዲሁም የፖለቲካ እስረኞች እንዲፈቱ በሃገር ውስጥም በውጭም የሚደረገውንም ከፍተኛ ጥረት አመስግነዋል።
አቶ አንዱዓለም ገዥው መንግሥት እስካሁን በስልጣን የተጓዘበት መንገድ ከበቂ በላይ እንደሆነና አሁን በኢትዮጵያ ጥገናዊ ሳይሆን የሥርዓት ለውጥ እንደሚያስፈልግ እግረ መንገድ ጠቁመዋል። በትጥቅ ትግልም ይሁን በሰላማዊ የትግል ሥልት የሚንቀሳቀሱ ኃይላትን የሚያሳትፍ ሃገራዊ ጉባኤ እንዲጠራም ጥሪ አስተላልፈዋል።የዕለቱ የክብር እንግዳ አቶ አንዱዓለም ከጥናታዊ ጽሁፍ ባሻገር በቅርቡ ያሳተሙትን “የሃገር ፍቅር ዕዳ ” የተሰኘ መጽሐፋቸውንም ለታዳሚው በማስተዋወቅ አቅርበዋል።
በጀርመን የኢትዮጵያውያን የውይይት እና የትብብር መድረክ የሕዝብ ግንኙነት ሃላፊ እና የጉባኤው አስተባባሪ ከአሁን ቀደምም ተመሳሳይ ሃገራዊ መግባባትን እና አንድነትን የሚያጠናክሩ ዝግጅቶችን ማኅበሩ በጀርመን የተለያዩ ከተሞች ማቅረቡን ገልጸውልናል።በጀርመን የኢትዮጵያውያን የውውይይት እና የትብብር መድረክ በአገር ቤትም በኦሮምያ እና አማራ ክልሎች ጉዳት ለደረሰባቸው ወገኖች ድጋፍ ሲያደርግ ቆይቷል።በጀርመን የኢትዮጵያውያን የውውይይት እና የትብብር መድረክ ባዘጋጀው በዚህ ልዩ ጉባኤ ላይ የቀረቡት አገራዊ አንድነት የሚያጥናክሩ እና የቴዎድሮሥን ራዕይ የሚያመላክቱ “የቴዎድሮስ አደራ ” የተሰኘ አጭር ሙዚቃዊ ተውኔት እና ሃገራዊ ሥነ ግጥሞች ለዝግጅቱ ልዩ ድምቀትን ሰተውታል።
በአቶ አንዱ ዓለም አራጌ “ታሪክ የወረሰ ትውልድ በዲሞክራሲያዊ ሥርዓት የግንባታ ሂደት ያጋጠሙት ተግዳሮቶች እና የመፍትሔ ሃሳቦች ” በሚል ርዕስ የተመረጠው የቀድሞውና የዘመኑ የፖለቲካ ሥርዓት አወቃቀር እና የዲሞክራሲ ትግል የተነጻጸረበት የተነጻጸረበት ጥናትም የፖለቲካ የግንዛቤ አድማስን የሚያሰፋ እንደነበር የጉባኤው ታዳሚዎ ገልጸዋል። የአጼ ቴዎድሮስ የቤተሰብ አባል እና አራተኛ ትውልድ የሆኑት አቶ አብዩ በለው ንጉሰ ነገሥቱ በቤተሰብ ዙሪያ ምን ዓይነት ሰብዕና እንደነበራቸው የገለጹበት ማብራሪያም ለጉባዔተኞቹ ግንዛቤን የሰጠ ነበር ።ከዚህ ሌላ የቀድሞ የዶይቼ ቬለ የአማርኛ ፕሮግራም ባልደረባ አንጋፋው ጋዜጠኛ ተክሌ የኋላ ” የኢትዮጵያ አንድነት እና የዳግማዊ ዓጼ ቴዎድሮስ ራዕይ” በሚል ርዕስ ያዘጋጀውን ጥናት በማቅረብ ለጉባኤው ታዳሚ አጋርቷል።
ዳግማዊ ዓጼ ቴዎድሮስ የኢትዮጵያን የግዛት ሉዓላዊነት ለማስከበር እና ሃገሪቱን የዘመናዊ ሥልጣኔ ባለቤት ለማድረግ በነበራቸው ታላቅ ራዕይ ምክንያት ከወራሪው የእንግሊዝ ጦር ጋር ተፋልመው በጀግነነት ራሳቸውን ሰውተዋል። በወቅቱ የእንግሊዝ ጦር የ 7 ዓመት ልጃቸውን ልዑል ደጃዝማች አለማየሁን ጨምሮ ከ1.5 ቢልዮን የሚልቅ የኢትዮጵያን ታሪካዊ እና የከበሩ ቅርሶች ዘርፎ ወደሃገሩ ተመልሷል። የዓጼ ቴዎድሮሥ የመጀመሪያ ልጅ የራስ መሸሻ ካሳ የልጅ ልጅ አቶ አያሌው ካሳ መሸሻ የጉባኤው ተሳታፊ ነበሩ ። ለመላው ኢትዮጵያውያን በተለይም ለወጣቱ ትውልድ የአያታቸውን የታሪክ ገድል በማስታወስ እንዲህ ሲሉ መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል ::
በርካታ ኢትዮጵያውያን የታደሙበት እና በጀርመን የኢትዮጵያውያን የውውይይት እና የትብብር መድረክ በፍራንክፈርት ከተማ በትናንትናው ዕለት ያዘጋጀው ንጉሰ ነገሥት ዳግማዊ አጼ ቴዎድሮስ ከእንግሊዝ ወራሪ ጦር ጋር ሲፋለሙ የተሰዉበት 150ኛው ዓመት የተጋድሎ ታሪክ ልዩ ዝክረ-ጉባኤ እጅግ በደመቀ ሁኔታ ተካሂዶ ምሽት ላይ ተጠናቋል። የጉባኤው አስተባባሪዎች እንደገለጹት በሃገሪቱ ዲሞክራሲያዊ ሥርዓት እንዲሰፍን መስዋዕትነት የሚከፍሉ የፖለቲካ እስረኞችን ሞራል ለማነቃቃት እንዲረዳ በማሰብ ልዩ ልዩ የገቢ ማሰባሰቢያ መርሃ-ግብር የተካሄደ ሲሆን በዕውቅ ሰዓሊ የተዘጋጀ የዳግማዊ ዓጼ ቴዎድሮስ ምስልም በጨረታ ቀርቧል። አቶ አንዱዓለም አራጌ በኢትዮጵያ የነጻነት ትግል ላበረከቱት የላቀ አስተዋጽኦ እና መስዋዕትነት ምሥጋና በማቅረብ የዳግማዊ ዓጼ ቴዎድሮስን ምስል በሥጦታ ተበርክቶላቸዋል። እንዳልካቸው ፈቃደ ማንተጋፍቶት ስለሺ
32ኛው የአፍሪካ ዋንጫ በግብፅ ዋና ከተማ የተጀመረ ሲሆን ታዋቂው የግብፅ ጋዜጣ አልሃራም በድረገፁ እንደዘገበው የአፍሪካ ዋንጫው በስፖንሰርሺፕ፤ በሚዲያ መብት እና በተያያዥ ንግዶች እስከ 100 ሚሊዮን ዶላር የሚያስገኝ ሲሆን ለግብፅ ኢኮኖሚ እስከ 20 ሚሊዮን ዶላር ትርፍ እንደሚያመጣ ተገምቷል፡፡ለሰባት ጊዜያት የአፍሪካ ሻምፒዮን በመሆን የውድድሩን ከፍተኛ የውጤት ክብረወሰን የያዘችው ግብፅ የ32ኛው የአፍሪካ ዋንጫን አዘጋጅነት ከካሜሮን በመረከብ በስድስት ወራት ውስጥ መስተንግዶዋን አድርጋለች፡፡ ግብፅ የአፍሪካ ዋንጫውን የምታስተናግደው ለአምስተኛ ጊዜ ሲሆን ከዘንድሮ በፊት በ1959፤ በ1974፤ በ1986 እና በ2006 እኤአ 4 የአፍሪካ ዋንጫዎችን አስተናግዳለች፡፡
ለመጀመርያ ጊዜ 24 ብሄራዊ ቡድኖችን ማሳተፉና የሚካሄድበት ወቅት ከፈረንጆች አዲስ አመት መግቢያ በ6 ወር መሸጋሸጉ ልዩ ያደርገዋል፡፡ የአፍሪካ ዋንጫው የሚካሄድበት መደበኛ ወቅትን ለመቀየር ካፍ የተገደደው በአውሮፓ ክለቦች ሲሆን አስቀድሞ ውድድሩ ሲካሄድ የነበረበት ወቅት ከአውሮፓ ታላላቅ ሊጎች አማካይ የውድድር ዘመን ጋር መገጣጠሙ በተደጋጋሚ ሲያወዛግብ ቆይቷል፡፡ የብሄራዊ ቡድኖቹ ብዛት ከ16 ወደ 24 ያደገው ደሞ ባለፈው አመት ከተጀመረው የአውሮፓ አገራት ሻምፒዮንሺፕ በተቀሰመ ልምድ እና የተሳታፊ አገራትን እድል ለማስፋት መሆኑ ተገልጿል፡፡ የብሄራዊ ቡድኖች ብዛት መጨመር አዘጋጅ አገር በስፖርት መሰረተልማት ሊኖራት የሚገባውን አቅም ያሳድጋልም ተብሏል፡፡
አልሃራም ጋዜጣ እንዳወሳው በአፍሪካ ዋንጫው ላይ ከሚሰለፉ 552 ተጨዋቾች መካከል 315 በአውሮፓ ክለቦች የሚጫወቱ ናቸው፡፡ 201 ከአፍሪካ ፤ 32 ከቻይና እንዲሁም 4 ከአሜሪካ ለብሄራዊ ቡድኖቻቸው ለመሰለፍ ወደ ግብፅ መግባታቸውንም አመልክቷል፡፡ በሊግ ደረጃ 95 ፕሮፌሽናል ተጨዋቾችን ለአፍሪካ ዋንጫው በማቅረብ የፈረንሳይ ሊግ 1 ቀዳሚ ሲሆን የደቡብ አፍሪካ አብሳ ሊግ 45 ፤ የእንግሊዝ ፕሪሚዬርሊግ እና ሻምፒዮንሺፕ 43 ተጨዋቾችን በማሳተፍ በተከታታይ ይጠቀሳሉ፡፡ ሴኔጋል እና ካሜሮን ሙሉ ለሙሉ ከአገር ውጭ የሚጫወቱ ፕሮፌሽናሎችን በስብስባቸው የያዙ ሲሆን አልጄርያ ጋና ሞሮኮ ከአገር ውስጥ ሊግ ከመረጣቸው 1 ተጨዋቾች በስተቀር ቡድኖቻቸውን በፕሮፌሽናሎች አደራጅተዋል፡፡ ደቡብ አፍሪካ በአብሳ ሊግ ከሚጫወቱት 17 ተጨዋቾችን በመያዝ ቀዳሚ ስትሆን ታንዛኒያ 14 እንዲሁም አንጎላ 13 ተጨዋቾቻቸውን ከአገር ውስጥ ሊግ መልምለዋል፡፡
የእንግሊዝ ፕሪሚዬር ሊግ ኮከቦች መሃመድ ሳላህ፤ ሳዲዮ ኦማኔ፤ ሪያድ ማህሬዝ አሌክስ ኢዮቢ በአፍሪካ ዋንጫው ይሳካላቸው ተብለው ከሚጠበቁት ተጨዋቾች ዋና ዋናዎቹ ሲሆኑ
ባግዳድ ቡኔን ጃ ከአልጄርያ፤ ሃኪም ዚዬክ ከሞሮኮ፤ ምብዋና ሳማታ ከታንዛኒያ፤ ሳሊፍ ሳኔ ከሴኔጋል፤ ሙውሳ ማሬጋ ከማሊ፤ አንድሬ ኦናና ከካሜሮን ኖውሌጅ ሙውሶና ከዚምባቡዌ፤ እንዲሁም ኒኮላስ ፔፔ ከአይቬሪኮስት ትኩረት የሚስቡ አዳዲስ ተጨዋቾች እንደሚሆኑም ተዘግቧል፡፡
በአውሮፓ እግር ኳስ ከትልልቅ ክለቦች የሚሰሩ የተጨዋች መልማዮች፤ የዝውውር ደላሎች እና ኤጀንቶች በአፍሪካ ዋንጫው በብዛት እንደሚገኙም እየተገለፀ ነው፡፡ ማንችስተር ዩናይትድ፤አርሰናል፤ ፓሪስ ሴንትዠርመን እና ኢንተርሚላን በጋና፣ ናይጄርያ እንዲሁም በሰሜን አፍሪካ የሚገኙ ብሄራዊ ቡድኖች ላይ የሚጫወተቱትን ወጣት ተጨዋቾች ለመውሰድ ይሰማራሉ፡፡
በአፍሪካ ዋንጫው የሚሳተፉት ብሄራዊ ቡድኖች በአማካይ ከ10 እስከ 15 ሚሊዮን ዶላር በጀት እንደሚያወጡ መረጃዎች ሲያመለክቱ ፤ የጋና ብሄራዊ ቡድን ለሚያሰልፋቸው ተጨዋቾች 80ሺ ዶላር ለቡድኑ አባላት 10ሺ ዶላር በነፍስ ወከፍ እንደሚሰጥ፤ በሌላ በኩል ከ100 በላይ ለሚሆኑ ለጥቋቁሮቹ ክዋክብት ደጋፊዎች 3.7 ሚሊዮን ዶላር በጀት በመመደብ ወደ ስፍራው መጓጓዙን ከ55 በላይ የሚዲያ አባላትን ወደ ውድድሩ ለመላክ የ2.5 ሚሊዮን ዶላር ድጋፍ የጋና መንግስት ወጭ ማድረጉን የጋና ሶከር ኔት ዘገባ አውስቷል፡፡ በአፍሪካ ዋንጫው ለሚሳተፉ 24 ብሄራዊ ቡድኖች ለዝግጅት ብቻ ከአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌደሬሽን በነፍስ ወከፍ 260ሺ ዶላር ተበረክቶላቸዋል:: በአፍሪካ ዋንጫው ለሻምፒዮን 4 ሚሊዮን ዶላር፤ ለሁለተኛ 2.5፤ ለሩብ ፍፃሜ ተፋላሚዎች 800ሺ ዶላር ከሽልማት ገንዘብ እንደሚታሰብም ታውቋል፡፡
ከ56 የካፍ አባል አገራት መካከከል አዳዲስ ተሳታፊዎች የተገኙ ሲሆን እነሱም ማዳጋስካር፤ ብሩንዲ እና ሞሪታኒያ ናቸው፡፡ 12 አገራት የአፍሪካ ዋንጫን ተሳትፈው የማያውቁ ሲሆን እነሱም መካከለኛው አፍሪካ፤ ቻድ ኮሞሮስ ኤርትራ ኢስዋቲኒ ጋምቢያ ሌሶቶ ስዋቶሜ ኤንድ ፕሪንስፔ ሲሸልስ ናሚቢያ እና ደቡብ ሱዳን ናቸው፡፡
More in this category: « “ፖለቲካና እግር ኳስ ተቀላቅለዋል፡፡ የት ካልን በጨዋታ ሜዳዎች ነው”	“አዳዲስና ወሳኝ ምዕራፎች በኢትዮጵያ እግር ኳስ ለመፍጠር አስበናል” »
ማስታወሻ: የ PLS ማሳሰቢያ በፋይሉ ላይ ያለው መጠን የቻይና መጠን, ቻይና መጠን በአብዛኛው የ 1-2 መጠን ያነሰ የ EUP መጠን ነው, ስለዚህ እባክዎን የእርሶዎን መጠን በ WAIST HIP እና በለ መጠን ገበታ መሰረት!
ስነ ልቦናዊ ጤንነት ስንል አንድ ሰው በስነልቦና አቋሙ ሊደርስበት የሚገባው የስሜት፣የአስተሳሰብና የባህሪ ደረጃ ነው፡፡ ይህም በአብዛኛው ማህበረሰብ ሊከወንና ማህበረሰቡ ሊቀበለው የሚችለው ስነ ልቦናዊ አቋም ነው። ጤናማ ሲባል በአንድ ማህበረሰብ ውስጥ መካከለኛ የሆነው (average) ነገር ሲወሰድ ነው። ይህንን ትርጉም ለመረዳት ስነ ልቦናዊ ጤንነት ያላቸው ሰዎች ምን አይነት ስሜት፤አስተሳሰብና ባህሪ እንዳላቸው ለማየት እንሞክራለን፡፡
የስነ ልቦናዊ ጤንነት መለኪያዎች ምንድናቸው? 1. ራስን መውደድ(በመጠኑ ሲሆን)-Self-love (but not self-infatuation) ራስን መቀበልንና ራስን መውደድን ወይም ለራስ ዋጋ መስጠትን ያመለክታል። ይህ ማለት ግን ከመጠን ያለፈ ራስን መውደድን ወይም ከመጠን ያለፈ ለራስ ዋጋ መስጠትን(self centeredness) አያካትትም። በመጠነኛ ደረጃ ለራስ ዋጋ መስጠት(basic self esteem) አስፈላጊ ነው። ነገር ግን ከመጠን ያለፈ ለራስ ዋጋና ክብር መስጠት(unconditional self esteem) እንዲሁም ከመጠን ያለፈ ራስን መውደድ፣ በራስ ፍላጎት መያዝ (self infatuation) ለስነ ልቦናዊ ጤንነት አይመከርም። ስለዚህም ስነ ልቦናቸው ጤናማ የሆኑ ሰዎች ራሳቸውን ይወዳሉ ወይም ማንነታቸውን ይቀበላሉ፤ ነገር ግን ራሳቸውን ከመጠን በላይ አይወዱም ወይም ከልክ ያለፈ ክብር ለራሳቸው አይሰጡም፡፡
2. ራስን ማወቅ-Self-knowledge ስነልቦናዊ ጤንነት ያላቸው ሰዎች ራሳቸውን ያውቃሉ፡፡ እውነተኛ ስሜቶቻቸውንና የውስጥ ፍላጎቶቻቸውን ይረዳሉ። ሁልጊዜ ራሳቸውን የመፈተሻ ጊዜ አላቸው፡፡ ሶቅራጠስ የተባለው የግሪክ ፈላስፋ “ራስህን እወቅ” (know yourself) ከሚለው ሃሳቡ ጋር አብሮ ይሄዳል፡፡ አንዳንድ የስነ ልቦና ባለሙያዎች፤ ራስን መፈተሽንና ራስን ማወቅን ትኩረት ሰጥተው እንዲመለከቱ “ደንበኞቻቸውን” ያበረታታሉ።
ራስን ስለማወቅ ካነሳን የ ጆሃሪ ‘መስኮት’ን (Johari window) ማንሳት ተገቢ ነው፡፡ ስብዕናችን አራት ክፍሎች እንዳሉት የሚጠቁም ሲሆን አንደኛው እኛ የምናውቀው ሰዎችም የሚያውቁት ማንነታችን ነው(open or free area)፡፡ ይሄ እንግዲህ የተገለጠ ማንነታችን ነው፡፡ ሁለተኛው እኛ የማናውቀው፣ ሌሎች ግን የሚያውቁት ማንነት ነው(blind area ይባላል):: ሌላው እኛ ከሌሎች የደበቅነው ምስጢራችን ነው (hidden area) ይህም ማለት እኛ እናውቀዋለን፤ ሌሎች ግን አያውቁትም፡፡ የመጨረሻው እኛም ሌሎችም የማናውቀው ማንነታችን ነው (unknown area)፡፡ ይህ የመጨረሻው በተለይ በገጠመኞች ወይም በካውንስሊንግ ወይም በስልጠናዎች ብቅ የሚልና ለእኛና ለሌሎች የሚገለጥ ማንነት ነው። ያልተገለጠው አቅማችንም (potential) እዚህ አራተኛው የማንነታችን ክፍል ውስጥ ተደብቆ ነው የሚገኘው፡፡