Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ፍርድ ቤቱ ተከሳሾን ለመስከረም 14 ቀን 2013 ዓ.ም. ቀጠሮ ሰጥቶ የነበረው፣ መስከረም 11 ቀን 2013 ዓ.ም. ያልቀረቡ ተከሳሾችን የፌዴራል ፖሊስ እንዲያቀርብና ክስ እንዲነበብላቸው የነበረ ቢሆንም ሳያቀርብ ቀርቷል።
በእነ አቶ ጃዋር የክስ መዝገብ አምስተኛ ተከሳሽ የሆኑት አቶ ደጀኔ ጣፋ፣ 14ኛ ተከሳሽና በአሜሪካ አገር ነዋሪ የሆኑት አቶ ብርሃነ መስቀል አበበና አውስትራሊያ እንደሚኖሩ የሚነገረው አቶ ፀጋዬ ረጋሳ አራርሳን ጨምሮ ስድስት ተከሳሾች በድጋሚ ሳይቀርቡ በመቀረታቸው፣ ፍርድ ቤቱ ለሁለተኛ ጊዜ ክስ ለማንበብ ቀጠሮ ሰጥቷል።
የፌዴራል ፖሊስ ተከሳሾቹን ለምን እንዳላቀረበ ተጠይቆ በሰጠው ምላሽ፣ እንዲያቀርብ ትዕዛዝ የተሰጠበት ቀን አጭር በመሆኑ ጊዜ እንዳነሰው ተናግሮ፣ የኦኤምኤን ተወካይ የተባለው ተከሳሽ ግን 16ኛ ተከሳሽ አቶ ቦና ቲቢሌ በእስር ላይ የሚገኝና እየቀረበ መሆኑን አስረድቷል። አጭር ቀን ቢሰጠውም እንደሚያቀርብ ገልጾ፣ ጊዜ እንዲሰጠው ጠይቋል።
አቶ ደጀኔ ጣፋን በሚመለከት ጠበቃቸው ለፍርድ ቤቱ እንዳስረዱት፣ ደንበኛቸው አቶ ደጀኔ ፍርድ ቤት ይቀርባሉ ብለው በማሰብ መገኘታቸውን ተናግረው፣ ታስረው ስለሚገኙበት ሁኔታ አስረድተዋል። አቶ ደጀኔ ከታሰሩበት ጊዜ አንስተው ቤተሰቦቻቸው እየጎበኟቸው ባለመሆኑ ጥብቅ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል።
ፌዴራል ፖሊስ አጭር ቀን ቢሰጠው እንደሚያቀርብ ለፍርድ ቤቱ ያስረዳውን በሚመለከት ጠበቆች በመቃወም፣ የተወሰኑት ተከሳሾች በአገር ውስጥ ስለሌሉ ፕሮሲጀሩ ታልፎ በችሎት ለተገኙት ተከሳሾች ክሱ ተነቦላቸው ወደ ዋናው ክርከር እንዲገቡ ጠይቀዋል።
አቶ ሻምሰዲን ጠሃ የተባሉት ተከሳሽ ደግሞ ለፍርድ ቤቱ ባቀረቡት አቤቱታ እንዳስረዱት፣ በተፈጸመባቸው ድብደባ ጆሯቸው ተጎድቶ ሲታከሙ ቢቆዩም አልዳኑም። ጆሯቸው እየመገለ በመሆኑ ስፔሻሊስት ዘንድ እንዲታከሙ በሥር ፍርድ ቤት ስለተፈቀደላቸው፣ ሳይከለከሉ እንዲታከሙ እንዲፈቀድላቸውና ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል።
ተከሳሹ ፍርድ ቤቱን ሌላው የጠየቁት ከኢሬቻ በዓል አከባበር ጋር የተገናኘ ሲሆን፣ ‹‹እስካሁን በኢሬቻ በዓል አከባበር ላይ ቀርቼ ስለማላውቅ ይፈቀድልኝ ወይም በአጃቢ እንዳከብር ይደረግልኝ›› ሲሉ አመልክተዋል።
የተከሳሾቹ ጠበቆች በሰጡት ምላሽ አቶ በቀለ፣ አቶ ጃዋርና አቶ ሀምዛ አዳነ ከፍተኛ የፖለቲካ አመራሮች በመሆናቸውና ከፍተኛ የሆነ ጥበቃም ስለሚያስፈልጋቸው፣ ከታሰሩበት ጊዜ እንስቶ ባሉበት እስር ቤት ሆነው ክሳቸውን እንዲከታተሉ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል። ሌሎቹም ተከሳሾች ከአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን እየቀረቡ ክሳቸውን እንዲከታተሉ ጠይቀዋል።
በዕለቱ ሦስት ዓቃቤያነ ሕግ የተሰየሙ ሲሆን፣ ባቀረቡት ተቃውሞ ጥበቃንም ሆነ አያያዝን በሚመለከት ኃላፊነቱ የመንግሥት መሆኑን ጠቁመው ከሕክምና፣ ከቀለብና ከአያያዝ ጋር በተገናኘ ተከሳሾቹ መቆየት ያለባቸው በማረሚያ ቤት መሆኑን፣ ከሕግ አንፃርም ቢሆን ማንኛውም ሰው በሕግ ፊት እኩል ነው በሚለው መርህ መሠረት እንደ ማንኛውም ተከሳሽ መቆየት ያለባቸው ማረሚያ ቤት ስለሆነ፣ ወደዚያው እንዲላኩ እንዲታዘዝለት ጠይቋል።
ፍርድ ቤቱ በሰጠው ትዕዛዝ፣ ሁሉም ተከሳሾች በማረሚያ ቤት ይቆዩ ብሏል። የሕክምናና ሌሎች ከመብት ጋር የተያያዙ ጉዳዮችን በሚመለከት የፌዴራል ማረሚያ ቤት አስተዳደር ፈጽሞ እንዲያቀርብ፣ ፖሊስ በውጭ አገርም ሆነ በአገር ውስጥ ያሉ ተከሳሾችን ይዞ እንዲያቀርብ ወይም ያልቻለበትን ምክንያት እንዲያስረዳ ትዕዛዝ በመስጠት ክስ ለማንበብ ለመስከረም 20 ቀን 2013 ዓ.ም. ቀጠሮ ሰጥቷል።
የወሮች ቁንጮ የሆነውና ታላላቅ ችሮታዎችን ጠቅልሎ የያዘው የረመዳን ወር ከነሙሉ ስጦታው ገብቷል። ታላላቅ ትሩፋቶችን አዝሎ በአላህ ፀጋዎች ደምቆ ልቦቻችንን በብርሀኑ እየሞላ ይገኛል…፤ በመሰረቱ የረመዳን ወር በሙስሊሞች ልብ ውስጥ ምን ያህል ታላቅ ቦታ እንዳለው ለማንም ድብቅ አይደለም፤ አዎ! ረመዳን የእዝነት፣ የምህረትና ከእሳት ነፃ መውጫ ወር ነው፤ በዚህ ወር ብዙ ስጦታዎችና ልግስናዎች ከአላህ (ሱ.ወ) ዘንድ ወደ ባሮቹ ይንቧቧሉ። ከዚህ ቀጥለን ይህ ወር ከሌሎች ወራት የሚለይባቸውን መሰረታዊ ነጥቦች እንመለከታለን።
1. የኢስላም ማዕዘን፡- የረመዳን ወር ከኢስላም ማዕዘናት አንዱ የሆነውን ግዴታ የተደረገብንን ፆም የምንተገብርበት ወር ነው። የማንኛውም ሰው እስልምና ሊሟላ የሚችለው ረመዳንን ሲፆም ነው፤ የረመዳንን ግዴታነት የሚክድ ሰው ካፊር ይሆናል (ከኢስላም ይወጣል)፤ አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ይላል፡
ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ይላሉ፡- “ኢስላም በአምስት ነገሮች ላይ ተገነባ፤ የአላህን ብቸኛ አምላክነትና የሙሀመድን የአላህ መልክተኝነት መመስከር፤ ሶላትን መስገድ፤ ዘካን መስጠት፤ ረመዳንን መፆም፤ የተከበረውን ቤት መጎብኘት (ሐጅ ማድረግ)።” (ቡኻሪና ሙስሊም ተስማምተውበታል)።
“(እንድትጾሙ የተጻፈባችሁ) ያ በርሱ ውስጥ ለሰዎች መሪ ከቅን መንገድና (እውነትን ከውሸት) ከሚለዩም ገላጮች (አንቀጾች) ሲኾን ቁርኣን የተወረደበት የረመዳን ወር ነው።” (አል-በቀራ 2፤ 185)
ቁርዐን የዚህች ኡማ የህይዎት መመሪያ ነው፤ እሱ ግልጽ የሆነ መፅሐፍና ቀጥተኛ መንገድ ነው፤ በሱ ውስጥ ቃል ኪዳን፣ ዛቻና ማስፈራሪያ አለበት፤ ቁርዐን ለያዘውና ለተገበረው የቅናቻ መንገድ ነው፤ ለሠራበትና ሐላሉን (የተፈቀደውን) ተጠቅሞ ሐራሙን (ክልከላውን) ለራቀ ብርሃን ነው፤ በእውነትና ውሸት መካከል የሚለየው እሱ ነው፤ እሱ ቧልት ሳይሆን ጥብቅ (ምር) ቃል ነው፤ ስለዚህ እኛ ሙስሊሞች ይህን የጌታችንን መጽሐፍ በማንበብ፣ በመሀፈዝ /በቃል በመሸምደድ/፣ ትርጉሙን በመረዳት፣ በማስተንተንና በተግባር ላይ በማዋል ከፍተኛ ትኩረት ልንሰጠው ይገባል።
3. የሰይጣን መታሰር፡- በረመዳን ወር የጀነት በሮች ይከፈታሉ፤ የገሀነም በሮች ይዘጋሉ፤ አመፀኛ ሰይጣናትም ይታሰራሉ፤ በፊት ይደርሱበት የነበረው ቦታ መድረስ አይችሉም፤ ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ይላሉ፡-
“ረመዳን ሲገባ የሰማይ በሮች ይከፈታሉ፤ የገሀነም በሮች ይዘጋሉ፤ ሰይጣናትም ይቀፈደዳሉ።” በሌላ ዘገባም “ረመዳን ሲመጣ የጀነት በሮች ይከፈታሉ” ብለዋል (ቡኻሪ ዘግበውታል)
4. የስራዎች ምንዳ መደራረብ፡- በረመዳን ወር የሐሰናት (የመልካም ሥራዎች) ምንዳ እጥፍ ድርብ ይሆናል፤ በረመዳን የሚሰሩ ኸይር ስራዎች ከሌላው ጊዜ የበለጠ ምንዳ ይኖራቸዋል፤ ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) ከሰደቃ በላጩ የትኛው ነው ተብሎ ሲጠየቁ “በረመዳን የሚደረግ” ሲሉ መልሰዋል (ቲርሚዚይ ዘግበውታል)።
5. ፆመኛ ማስፈጠር፡- በረመዳን ወር ፆመኛ ያስፈጠረ (ፆም ያስፈታ) ከጿሚው ምንዳ ምንም ሳይጎድል እሱ የሚያገኘውን የሚያክል ምንዳ ያገኛል፤ ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ይላሉ:-
6. ከአንድ ሺህ ሌሊቶች በላጭ የሆነቸው “የለይለተል-ቀድር” በውስጥ መገኘት፡- ይህች ሌሊት አላህ (ሱ.ወ) በአመቱ የሚከሰቱ ጉዳዮችን የሚጽፍባት የተባረከች ሌሊት ናት። ከአንድ ሺህ ሌሊቶችም በላጭ ናት
“በሱ (በረመዳን) ከአንድ ሺህ ሌሊቶች የምትበልጥ ሌሊት አለች፤ የሷን ትሩፋት የተከለከለ (ያላገኘ) ሰው በእርግጥም ተከልክሏል” (ሰሂህ- አህመድና ነሳኢይ ዘግበውታል)።
በዛች ለሊት በሙሉ እምነትና ምንዳዋን አስቦ የቆመ (ሌሊቱን በኢባዳ ያሳለፈ) ሰው ያለፈውን ወንጀሉን አላህ (ሱ.ወ) ይምርለታል፤ ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ይላሉ፡-
8. የሱሁር (የሌሊት ምግብ)፡- ሱሁር መብላት የዚህችን ኡማ የፆም ሥርዓት ካለፉት ህዝቦች የሚለይ ሲሆን በውስጡ ብዙ ኸይር ነገር ይዟል፤ ይህንንም ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ በማለት ገልፀውልናል፡- “በኛና በመጽሐፍት ባልተቤቶች ፆም መካከል ያለው ልዩነት ሱሁር መብላት ነው” (ሙስሊም ዘግበውታል)። በሌላ ቡኻሪና ሙስሊም በተስማሙበት ሐዲስ ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ)
9. የዑምራ ትሩፋት፡- በረመዳን ወር የሚሰራ ዑምራ ከነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) ጋር ሐጅ ማድረግ ጋር ይስተካከላል፤ ቡኻሪና ሙስሊም እንደዘገቡት ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ)
11. የተራዊህ ሰላት፡- በረመዳን ወር ብቻ በጀመዓ የሚሰገደው የ“ተራዊህ” ሶላት አንዱ የረመዳን መለያ ነው፤ ተራዊህ ሶላትን ለመስገድ ሙስሊምች ወንዶችም ሴቶችም በአላህ ቤት መስጂድ ይሰባሰባሉ፤ ከረመዳን ውጭ ግን ይህን ሶላት ተሰባስበው በአንድነት አይሰግዱም።
13. የመስጊዶች መሙላት፡- በረመዳን ወር መስጊዶች በአማኞች ይጣበባሉ፣ በተለያዩ የኢባዳ አይነቶች ህያው ይደረጋሉ፤ ከሌላው ጊዜ በተለየ ሰዎች በጀማዐም በግልም መስጊድን ያዘወትራሉ።
14. የበድር ድል፡- ሌላው የረመዳንን ወር ለየት የሚያደርገው ጉዳይ ታለቁ የበድር ዘመቻ በረመዳን ውስጥ መደረጉ ነው፤ የበድር ዘመቻ መላኢኮች ከሙእሚኖች ጎን ተሰልፈው ካፊሮችን ለመዋጋት የወረዱበትና ሙእሚኖች ታላቅ ድል የተቀናጁበት ሙሽሪኮች (የመካ አጋሪዎች) ደግሞ ክፉኛ የተሸነፉበት ታላቅ ቀን ነው፤ አምላካችን አላህ የጠንካራ ሐይል ባለቤት ነው።
15. የመካ መከፈት፡- ቅዱሷን ከተማ መካ ነቢያችን (ሰ.ዐ.ወ) ከሙሽሪኮች እጅና ከጣዖት አምልኮት ነፃ ያወጡበትና የኢስላም ብርሃን ወደ ምስራቅም ምዕራብም እንዲፈነጥቅ ሁኔታዎችን ያመቻቸው ትልቁ ድል “የመካ መከፈት” (ፈትሁ መካ) በዚሁ በረመዳን ወር ነበር የተገኘው። ከመካ መከፈት በኋላ አላህ (ሱ.ወ) ለመልክተኛው ድል ስለሰጣቸው ሰዎች በፍቃዳቸው በቡድን በቡድን እየሆኑ ወደ አላህ ሀይማኖት ኢስላም ይገቡ ጀመር፤ ነቢያችንም (ሰ.ዐ.ወ) በመካ የነበረውን ጣዖት አምላኪነት ላንዴና ለመጨረሻ ጊዜ አጠፉት፤ መካም የኢስላም ሀገር ሆነች፤ ከዚህ በኋላ ኢስላም በሁሉም አካባቢዎች ተሰራጨ።
ይህን የተለየና በረከቱና ስጦታው የበዛ ወር እኛ ሙስሊሞች ጊዜያቱን በሞላ በሚጠቅመን ነገር ላይ ማሳለፍ ይገባናል፤ በዚህም መሰረት በዚህ ወር ትኩረት ሰጥተን ልንቀሳቀስባቸው የሚገቡ መሰረታዊ ነጥቦች እንደሚከተለው ተዘርዝሯል:-
ቁርኣን የወረደበት የረመዳን ወር ይህ ነው፤ ይህ ወር ከጀነት የሚቀረብበትና ከእሳት የሚራቅበት ጊዜ ነው። እድሜህን ሁሉ ያለ ኢባዳ ያባከንክ፣ በረመዳንና በሌላውም ጊዜ ከኢባዳ ወደ ኋላ የቀረህ፣ ዛሬ ነገ እያልክ በቀጠሮ ወደ አላህ መመለስን ያዘገየህ፣ ረመዳንንና ቁርኣንን በቸልተኝነት እያለፍክ ያለህ ሰው ሆይ! እስኪ በአላህ ይሁንብህ ንገረኛ እስከመቼ በንዲህ አይነት ህይወት ትቀጥላለህ? አይቀሬው ሞት ድንገት ከተፍ ቢል ጌታህ ፊት ምን ይዘህ ትቀርባለህ?… ከወዲሁ ቆም ብለህ ልታስብበት ይገባል!
በተከበረው ረመዳን ከምግብ ብቻ ተከልክለህ አይንህን፣ አንደበትህንና አጠቃላይ ውሎህን ያልገራሀው ወንድሜ ሆይ! ድካምህ በከንቱ እንዳይቀር እያሰብክበት ነውን? ስንት ፆመኛ አለ ከፆሙ ራሀብንና ጥምን እንጅ የማያተርፍ! ስንት ሰጋጅ አለ ከሶላቱ እንቅልፍ ማጣትና ድካምን እንጅ ሌላ የማያተርፍ! ማንኛውም ከመጥፎ ተግባርና ከወንጅል የማይከለክል ቂያም (የሌሊት ሶላት) ለባለቤቱ ከአላህ መራቅ እንጂ ሌላን አይጨምረውም፤ እንደዚሁም ማንኛውም ከሐራም የማይከለክል ፆም ለባለቤቱ መጠላትንና መከልከልን እንጂ አይጨምረውም።
ሰዎች ሆይ! የአላህን ተጣሪ ሲሰሙ ፈጣን ምላሽ ከሚሰጡ፣ የአላህ አንቀፆች ሲነበቡላቸው ልባቸው ጥርት ከሚል ሰዎች፣ ሲፆሙ ደግሞ ምላሳቸው፣ ጆሯቸውና አይኖቻቻው ከሚፆሙ ሰዎች አኳያ እኛ የት ነው ያለነው? በነሱ ፈለግ ልንከተል አይገባምን? ያአላህ! ሁኔታችንን ወደ አንተ አቤት እንላለን፤ ያአላህ! እዝነትህን አደራ! ንግግሮች እያማሩ በሄዱ ቁጥር ስራዎች እየከፉ ሄዱ፤ ያ አላህ አንተ በቂያችንና መጠጊያችን ነህ!
‘ሃናጺ መግቢ ክነቕርብ ኣለና ኢልና ዝወሰናዮ ን170 ሽሕ ህጻናት፣ኣዴታትን ደቂ ኣንስትዮን እዩ።ኣብ ሓጺር እዋን ብዝተገብረ ምንቅስቓስ ክሳብ ሎሚ ንኣስታት 11 ሽሕ ህጻናትን ደቂ ኣንስትዮን ሓጊዝና ኣለና።’
ብፍላይ ኣብ ክልላት ዓፋር፣ኣብ ሱማሊያ፣ኣብ ኦሮሚያ፣ኣምሓራን ትግራይን ከምዝሓገዙ ወሲኾም ሓቢሮም።ንሃናጺ መግቢ ዝኸውን ገንዘብ ካብ 150 ክሳብ 200 ሚሊዮን ብር ከምዝግመትን እዚ ገንዘብ እዚ ካብ ውሽጢ ሃገርን ኣጋር ትካላትን ንምርካብ ዝተተለመ እዩ ኢሎም።
ብሞባይል ቴሌፎን ካብ ሰለስተ ክሳብ ሓምሳ ብር ሓገዝ ንምትእኽኻብ ዘኽእል ስርዓት ከምዝተርግሐን ትካላትን ውልቀሰባትን ንጻውዒት ሓገዝ ብምግባር ረድኤት ኣብ ምትእኽኻብ ከምዝርከቡን ዶ/ር ኣሕመድ ኣረዲኦም።
ከዩኒቨርስቲ በምሕንድስና ተመርቆ ሥራ ባለማግኘቱ ጫማ በማሳመር ሥራ ተሰማርቶ የነበረው ወጣት ሮቤል መብራቱ፤ ከወራት በፊት ያካፈለንን ታሪኩን የተከታተሉ አዲስ የሥራ ዕድል አመቻችተውለታል።(ታሪኩን ተከታተሉት)
ዶሃ – ኳታር – መስከረም 21/2012ዓ.ም – የኢትዮጵያ ብሔራዊ የጸረ-አበረታች ቅመሞች ተቆጣጣሪ ድርጅት (ETH-NADO) ትላንት ምሽት ይፋ ባደረገው አቋሙ እንዳስታወቀው: ኢትዮጵያውያን አትሌቶችና የስፖርት ባለሞያዎች ከዛሬ ጀምሮ ከአሜሪካዊው የአትሌቲክስ አሰልጣኝ አልቤርቶ ሳላዛር ጋር የሚኖራቸውን ቀጥተኛም ይሁን ቀጥተኛ ያልሆነ ግንኙነት ማቋረጥ ይጠበቅባቸዋል ሲል አስጠንቅቋል።
ሳላዛር ለበርካታ አመታት ስሙ ከአበረታች ቅመሞች የረቀቀ አጠቃቀም ጋር ተያይዞ ሲነሳ ቢቆይም እስከአሁን ድረስ ምንም አይነት ማረጋገጫ ስላልተገኘ ተጠያቂ ሊሆን አልቻለም ነበር።
ነገር ግን በትላንትናው እለት የአሜሪካ ጸረ ዶፒንግ ጽ/ቤት (USADA) ለሁለት አመታት ያክል በፍርድ ቤት ሲከራከር ቆይቶ የሳላዛርን ጥፋተኛነት በማረጋገጡ፣ አሰልጣኙ በፈፀመው የተከለከሉ አበረታች ቅመሞችን ከቦታ ቦታ የማዘዋወር (Trafficking)፣ የፀረ-ዶፒንግ እንቅስቃሴውን በማወክ (Tampering) እና በተለያዩ የፀረ-ዶፒንግ የህግ ጥሠቶች ምክንያት ለሚቀጥሉት አራት አመታት በስፖርቱ ውስጥ እንዳይሳተፍ ቅጣት ተጥሎበታል።
እንደ ብሔራዊ የጸረ-ዶፒንግ ተቆጣጣሪ ድርጂቱ ገለጻ ከሆነ፡ የአለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር (IAAF) ይህን የቅጣት ውሳኔ ለአተገባበር ያግዝ ዘንድ ለኢትዮጵያ ብሄራዊ የፀረ-አበረታች ቅመሞች ፅ/ቤት(ETH-NADO) ጉዳዩን ማሳወቁን ገልጾ፡ ከዚህ ቀጥሎ ያለውን መግለጫ አውጥቷል።
“በአለም አቀፉ የፀረ-ዶፒንግ ህግና በአገራችን የፀረ-ዶፒንግ መመሪያ አንቀፅ 2.10 መሠረት በህግ ጥሰት ቅጣት ከተላለፈባቸው ግለሰቦች ጋር ያልተገባ ግንኙት መፍጠር በጥብቅ የተከለከለ ሲሆን እስከ 2(ሁለት) ዓመት የሚደርስ ቅጣትን ያስከትላል።
ከዚህም ጋር ተያይዞ የአገራችን አትሌቶች በተለያየ መልኩ ከአሠልጣኝ አልቤርቶ ሳላዛር ጋር እንደሚሠሩ የሚታወቅ ሲሆን በግለሰቡ ላይ የተጣለው ይህ የቅጣት ውሳኔ ይፋ ከተደረገበት ጊዜ ጀምሮ ያላቸውን ቀጥተኛም ይሁን ቀጥተኛ ያልሆነ ግንኙነት እንዲያቋርጡ ፅ/ቤታችን ጥሪውን ያስተላልፋል። ከዚህ ባሻገር የስፖርት ባለሞያዎችም ይሁን ሌሎች አካላት ከዚህ ግለሠብ ጋር ያላቸውን ግንኙነት ማቋረጥ ይኖርባቸዋል።
ይህ ሳይሆን ቀርቶ ስፖርተኞችም ይሁን ሌሎች ባለሞያዎች የተቀመጠውን ህግ በመተላለፍ ቀደም ሲል የነበራቸውን ግንኙነት ለማስቀጠልና አዳዲስ ግንኙነቶችን ለመፍጠር እንቅስቃሴ የሚያደርጉ ከሆነ ፅ/ቤታችን ጉዳዩን በማጣራት አስፈላጊውን የህግ እርምጃ ለመውሰድ የሚገደድ መሆኑን ያሳውቃል።”
ፖሊስ ሱዳን ኣብ ሰሜናዊ ክፋል ከተማ ካርቱም ተቓውሞ ዘካይዱ ዝነበሩ ሰልፈኛታት ንምብታን ዘንብዕ ጋዝ ከምዝተኾሰን ሰልፈኛታት ኮፍ ናይ ምባል አድማ ንምኽያድ ዘቐመጥዎ ዕንቕፋት ከምዘልዓሉ ኣገልግሎት ዜና ሮይተርስ ዘዘራረቦም ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ገሊጾም።
ሰልፈኛታት ኣብ ልዕሊ ወታሃደራዊ መሰጋገሪ ቤት ምኽሪ ጸቕጢ ንምግባር ሎሚ ሶኑይ ተቓውሞ ምክያዶምን: ናብ ኣል መክ ኒመር ድልድይ ዝወስድ መንገዲ ብምዕጻዎም ሓይልታት ፖሊስ ነቲ ስጉምቲ ምውሳዶም ተፈሊጡ'ሎ።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ፖሊስን ፍሉይ ሓይልታት ፓርላማን ብሰልፈኛታት ዝተቐመጠ ዕንቕፋታት ብምልዓል ሰልፈኛታት ምብታኖም ይኹን ደአ እምበር ኣብ ህይወት ሰብ ጉድኣት ከምዘይበጽሓ ገሊጾም ኣለው።
ነቲ ተቓውሞ ዝመርሕ ዘሎ ማሕበር ሰብ ሞያ ሱዳን ምስ ወታሃደራዊ መሰጋገሪ ቤት ምኽሪ ሱዳን ኣብ ጉዳይ ነቲ ሃገር ዝመርሕ ካብ ክልቲኡ ወገናት ዝተዋጽኣ ቤት ምኽሪ ልዝብ የካይድ ምህላው'ውን ይፍለጥ።
የመላው ኢትዮጵያ አንድነት ድርጅት (መኢአድ) የፓርቲያቸው ምክትል ፕሬዝደንት እና የሰሜን ቀጠና ኃላፊ የሆኑት አቶ ዘመነ ምህረት እጅግ ዘግናኝ ድብደባ ደርሶባቸው ሲል ፓርቲው ጥር 15/2007 ዓ.ም በሰጠው መግለጫ አስታወቀ፡፡ አቶ ዘመነ የመኢአድን ጠቅላላ ጉባኤ አድርገው ወደ መኖሪያቸው ጎንደር ከተማ ከተመለሱ በኋላ ከፍተኛ የደህንነት ክትትልና ጫና ይደረግባቸው እንደነበር ለፓርቲያቸው አሳውቀው ነበር ያለው ፓርቲው በ10/05/2007 ዓ.ም ጎንደር ከሚገኘው መኖሪያው ቤታቸው ከባቤታቸውና ከህጻን ልጃቸው ፊት የፖሊስ ልብስ በለበሱ አካላት ከፍተኛ ደብደባ ተፈጽሞባቸው ወዳልታወቀ ቦታ መወሰዳቸውን ግልጾአል፡፡ በአሁኑ ወቅት የፓርቲው አባላት ባደረጉት ክትትል አቶ ዘመነ አዘዞ የሚገኘው የመከላከያ ካምፕ ውስጥ እንደሚኙ አረጋግጠናል ያለው መግለጫው የሰው ልጅ ላይ ይፈጸማል ተብሎ የማይገመት ከፍተኛ ስቃይና ሰቆቃ ደርሶባቸዋል ብሏል፡፡
ከአቶ ዘመነ በተጨማሪ ጠቅላላ ጉባኤውን ተሳትፈው የተመለሱት የፓርቲው የማህበራዊ ጉዳይ ኃላፊ አቶ እያሱ ሁሴን 3 አመት ተፈርዶባቸው እስር ቤት እንደሚገኙ፣ አቶ ተስፋዬ ታሪኩ፣ መ/አ ጌታቸው መኮንን፣ አቶ ጥላሁን አድማሴ የተባሉትን ጨምሮ ሌሎችም የፓርቲው አመራሮች ለእስር መዳረጋቸውን ያወሳው መግለጫው በአመራርና አባላቶቻቸው ላይ የሚደረገው እስር መኢአድ ምርጫውን ተጠቅሞ በገዥው ፓርቲ ላይ ጫና ማሳደር ስለሚችል እንደሆነ ተገልጾአል፡፡
በሌላ በኩል በአባላቶቻቸው ላይ በሚደርሰው በደልና ጫና ባሻገር ምርጫ ቦርድ ፓርቲውን ከምርጫ 2007 እንዳይሳተፍ የኢህአዴግ ቀኝ እጅ ሆኖ በመስራት ላይ እንዳለ ያወሳው መግለጫው ፓርቲው በምርጫው እንዳይሳተፍ ከተደረገ ሰላማዊ ትግሉን አጠናክሮ ይቀጥላል ብሏል፡፡ ምርጫ ቦርድና ኢህአዴግ በፓርቲው ላይ የሚፈጽመውን በደል ተከትሎ ፓርቲው በሚደርገው ትግልም ህዝቡ ከጎኑ እንዲቆም ጥሪ አቅርቧል፡፡ (ምንጭ: በነገረ ኢትዮጵያ)
Tigr 4ጸጸኒሑ መልኣኽ እግዚኣብሔር ናብቲ ቐላይ ወሪዱ ነቲ ማይ የናውጾ ነበረ፤ እቲ ቐዲሙ ወሪዱ ኣብቲ ዝተናወጸ ማይ ዝኣተወ ካብ ዘለዎ ሕማም ኲሉ ይሓዊ ነበረ።
የጽናት ፍሌም አዋርድ በኢትዮጵያውያን ማህበረሰብ ውስጥ የተለያየ የአካል እክል ያለባቸውን ሰዎችን ሕይወት ለማሻሻል ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያደረጉ ወገኖችን እየመረጥን በዓመት አንድ ጊዜ እውቅና እንሰጣለን፡፡ በዚህ ፕሮግራም ሕብረተሰቡን በመሰብሰብ አንድ ኮንፍረንስ እናዘጋጃለን፡፡
በኢትዮጵያ ለአካል ጉዳተኞች ያለው ግንዛቤ በአብዛኛው የተሳሳተ ስለሆነ የአካል ችግር ያለበትን ሰው ምንም ነገር ማድረግ የማይችል ጥገኛ አድርጎ ማሰብ የተለመደ ነው። የአካል ጉዳት ያለባቸውን ልጆች የሚያሳድጉ ወላጆች ችግሩ የመጣው በእርግማን፣ በዘር፣ በውቃቢ፣ ወይም አንድ ሰው በሰራው ክፉ ስራ እንደሆነ በማሰብ ለጉዳተኛ ልጆቻቸው የሚሰጡት ከበሬታና እንክብካቤ እጅግ አናሳ ነው። ጉዳዩን አሳዛኝ የሚያደርገው፣ የአካል ጉዳት ያለባቸው ወጣቶችም ራሳቸውን የተረገሙ ወይም መንፈስ ለመቀጣጫ ያስቀመጣቸው አድርገው ስለሚያስቡ ባሉበት ሁኔታ ተስፋ በመቁረጥ እስከ እለተ ሞታቸው በሃዘን ይኖራሉ።
አካል ጉዳተኛ የሆኑ ወገኖች ልክ እንደማንኛውም ሰው ኅብረት ማድረግ፣ መብታቸውን ማስከበር፣ መጽናናትና መበረታታትን ይፈልጋሉ። በዚህ ረገድ ከሁሉም የአካል ጉዳቶች በላይ፣ የአእምሮ ጉዳት ያለባቸው ልጆች የሚደርስባቸው የአካልና የስነ ልቦና ተጽእኖ አንዳንድ ጊዜ አስከፊ ደረጃ ላይ ይደርሳል። እነዚህ ልጆች ተፈጥሮ የሰጣቸው ጉዳት ሳያንሳቸው ለዓመታት በአንድ ጨለማ ክፍል በማስቀመጥ፣ በገመድ ከአልጋ እግር ጋር በማሰር፣ አስፈላጊውን ምግብና እንክብካቤ በመንፈግ፣ ሰው እንዳያያቸውና ከሕብረተሰቡ ሳይቀላቀሉ ርቀው እንዲቀመጡ በማስገደድና በመሳሰሉት ዘመናቸውን በብቸኝነት እንዲሰቃዩ ይደረጋሉ።
አንድ ሕብረተሰብ ጠንካራ የሚሆነው የአካል ጉዳተኞችን ጨምሮ ሁሉም በአንድ ላይ ተደምረው የሚፈጥሩት የጣምራ ክንድ ሲሆን ነው። ለውጥና መሻሻል ባጋጣሚ አይመጣም። ለለውጥና መሻሻል አለመዘጋጀት ለውድቀት መዘጋጀት ነው። የምንፈልገውንና የምንመኘውን ትልቅ ለውጥ በአካል ጉዳተኞች ዙሪያ ለማምጣት ደፍረን የመጀመሪያውን እርምጃ ልንወስድ ግድ ይላል።
ትክክለኛ የሕይወት ስኬት ሌላው ሰው የሚኖረውን ኑሮ በተሻለ ምድራዊ መለኪያ በቅምጥል ህይወት መኖር ሳይሆን ለተፈጠሩለት ዓላማ መኖር መቻል ነው። ስኬት ራሳችንን ከሌሎች ጋር የምናወዳድርበት ሳይሆን ሰው በውስጡ ያለውን ችሎታና ተሰጥኦ ለይቶ በሚያገኛቸው ማንኛውም እድሎች ሁሉ ተጠቅሞ ለሕብረተሰቡ የሚጠቅሙ ስራዎች መስራት መቻል ነው። ስኬት ነገ የሚወጣ የማለዳ ፀሐይ ሳይሆን ዛሬ የሚለቀም የደረሰ ፍሬ ነው። ስኬታችን በህብረተሰቡ ውስጥ ለውጥ ካላመጣ ፍሬ አልባ ዛፎች እንሆናለን:: ለውጥ ደግሞ በደረስንበት የሕይወት ጉዞና እርምጃ ትንሽም ይሁን ትልቅ የሚቆጠር እንጂ አንድ ቀን አንድ ቦታ በአንድ እድል የሚወጣ ሎተሪ አይደለም። የምድራችንን የአካል ጉዳተኛ ወገኖችን ሕይወት ለመለወጥ፣ ስራን አክባሪና ሌብነትን የሚጠየፍ ትውልድ እንዲነሳ ሁላችንም የበኩላችንን ጠጠር ልንጥል ግድ ይላል።
በሕብረተሰቡ ውስጥ ያለውን የአካል ጉዳት ለመቀነስ ከፍተኛ እገዛ ያደገሩ ግለሰቦች ለዚህ ሽልማት ብቁ ናቸው፡፡ እነዚህ ምሳሌ የሆኑ ወገኖች በሰሜን አሜሪካ ወይም በኢትዮጽያ የሚኖሩ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ በዚህ የእውቅና ሽልማት በሕብረተሰቡ ውስጥ ከፍተኛ ስራዎችን እየሰሩ ግን ሰው ያላወቃቸውን ፈልጎ እውቅና መስጠትና ማበረታታት ላይ ትኩረት እንሰጣለን
ማንኛውም ሰው ይህንን የእውቅና ሽልማት መወዳደር ይችላል፡፡ ግለሰቦች ራሳቸውን ለሽልማት ምርጫ ማስገባት ይእላሉ፡፡ ወይም ለሌላ ሰው ማመልከቻ ማስገባት ይቻላል፡፡
የ2020 ሽልማት ጊዜ ተጠናቆና የዓመቱ ተሸላሚ ተመርጦ አልቋል፡፡ የሽልማቱና የእውቅናው ቀን እሁድ ዲሴምበር 20, 2020 ከምሽቱ 4pm-6pm Eastern Time በዙም ኮንፍረንስ እናደርጋለን፡፡ አሁን ባለው ኮቪድ ምክንያት በአካል መገናኘት አንችልም፡፡ የዙም መግቢያ 557 001 5567 ሲሆን ፓስዋርዱ 1020 ነው፡፡ የ2021 ዓም ሽልማት ምልመላ በማርች ወር 2021 ይከፈታል፡፡
ቡና ኢንተርናሽናል ባንክ ላለፉት ወራት ሲያካሂድ የቆየውን የሰባተኛውን ዙር የውጭ ምንዛሬ ይቀበሉ ይሸለሙ ፕሮግራም እና የአራተኛውን ዙር የታክሲና ባጃጅ የሹፌሮችና ባለንብረቶች የቁጠባ መርሃ ግብር ፕሮግራም ማጠናቀቂያ ምክንያት በማድረግ ዕጣ ለወጣላቸው ደንበኞቹ ያዘጋጃቸውን ሽልማቶች በዛሬው ዕለት አስረክቧል።
ባንኩ ጥቅምት 17 ቀን 2013 ዓ.ም በባንኩ ዋና መስሪያ ቤት ባካሄደው በዚሁ የሽልማት አሰጣጥ ስነስርዓት ላይ በሁለቱም ፕሮግራሞች የእጣ አሸናፊዎች ለሆኑት ባለእድሎች የአውቶሞቢሎች፣ የባጃጆች፣ የስማርት ቴሌቪዠኖች፣ የስማርት ስልኮች እና ዲኤስቲቪ ዲኮደሮች ሽልማት አበርክቷል።
ደንበኞች ከውጭ የሚላክላቸውን የውጭ ምንዛሪ በቡና ባንክ ቅርንጫፎች በኩል ሲቀበሉና ሲመነዝሩ የሽልማት ተጠቃሚ የሚሆኑባቸውን የዕጣ ኩፖኖች የሚቀበሉበት አሰራር የዘረጋው ቡና ባንክ ባለፉት ወራት ባካሄዳቸው ስድስት ዙሮች የዕጣ ኩፖኖችን በማዘጋጀት በባንኩ በኩል የውጭ ምንዛሪ የሚቀበሉና የሚመነዝሩ ደንበኞቹን ሲሸልም ቆይቷል።
የዛሬው ሽልማት የ7ኛው ዙር የይቀበሉ ይሸለሙ መርሃ ግብር ማጠናቀቂያ ሲሆን ሲሆን የዕጣ ባለእድል ለሆኑት ደንበኞቹም ለአንደኛ ዕጣ ሱዙኪ የቤት አውቶሞቢል ፣ለሁለተኛ ዕጣ አምስት ፍላት ስክሪን ቴሌቪዠኖች፣ ሶስተኛ ዕጣ አምስት ስማርት ሞባይል ቀፎዎች እና አራተኛ ዕጣ አምስት የሳተላይት ዲኮደሮችን ለባለእድሎች አዘጋጅቶ አስረክቧል።
ይኸው የውጭ ምንዛሪ ይቀበሉ ይሸለሙ መርሃ ግብር በህጋዊ መንገድ የሚካሄድ የውጭ ምንዛሪ ለውጥን በማበረታታት ሃገሪቱ ልታገኝ የምትችለውን ጥቅም በማረጋገጥ ረገድ አይነተኛ ድርሻ እንዳለው ቡና ኢንተርናሽናል ባንክ ያምናል።
በተመሳሳይም ባንኩ የታክሲና ባጃጅ አሽከርካሪዎችና ባለንብረቶች የቁጠባ ሂሳብ በመክፈት የየዕለት ቁጠባ ልምዳቸውን እንዲያዳብሩና ነገ ያሰቡበት ራዕይ ላይ እንዲደርሱ የተመቻቸ “የታክሲና ባጃጅ አሽከርካሪዎችና ባለንብረቶች ቁጠባ አገልግሎት” በማዘጋጀት ብዙዎችን ተጠቃሚ አድርጓል።
በቋሚነት በባንካችን በሚሰጠው በዚህ አገልግሎት በሃገራችን ለመጀመሪያ ጊዜ የየዕለት ገቢ ያላቸውን የታክሲና የባጃጅ አሽከርካሪዎችና ባለንብረቶች የቁጠባ ባህል ለማሳደግ ነገን ከወዲሁ እንዲሰሩት የሚያስችል እድል ተከፍቶ ለአራት ተከታታይ ዙሮች ተጠቃሚዎችን በስፋት ለማካተት የሚያሰችሉ ተግባራት ተከናውነዋል።
ይህንን አገልግሎት የሚጠቀሙ ደንበኞችን ለማበረታታትም ባንኩ የዕጣ ኩፖኖችን በማዘጋጀት ላለፉት ሶስት ዙሮች የተለያዩ ዓይነት ሽልማቶችን አዘጋጅቶ ለእድለኞች አስረክቧል። በዛሬው አራተኛው ዙር ማጠናቀቂያ ፕሮግራምም በተመሳሳይ እጣ ለወጣላቸው እድለኞች ሱዙኪ የቤት አውቶሞቢል፣ ባለሶስት እግር ተሽከርካሪዎችና ዘመናዊ የሞባይል ቀፎዎችን ሸልሟል።
የሁለቱም አገልግሎቶች ቀጣይ ዙር በቅርቡ ተጀምሮ በሂደት ላይ በመሆኑ ደንበኞች የአገልግሎቱም የማበረታቻ ዕጣውም ተጠቃሚ እንዲሆኑ ባንካችን በዚህ አጋጣሚ ይጋብዛል።
ባንኩ ወደፊትም መሰል የህብረተሰቡን የቁጠባ ባህል የሚያሳድጉና የውጭ ምንዛሪ ህጋዊ ዝውውርን የሚያበረታቱ የሽልማት ፕሮግራሞችን በተከታታይ ዙሮች እያዘጋጀ የተለመደ ቀልጣፋ አገልግሎቱን ለደንበኞቹ ማዳረሱን ይቀጥላል።
ከተመሰረተ 11 ዓመታት ያስቆጠረው ቡና ኢንተርናሽናል ባንክ በአዲስ አበባና በመላው ኢትዮጵያ በከፈታቸው 248 ቅርንጫፎቹ ለህብረተሰቡ ቀልጣፋ አገልግሎት በመስጠት ላይ የሚገኝ የግል ባንክ ነው።
በሱዳንና በኢትዮጵያ መካክል ላለው ውጥረት እርቀ ሰላምን እንደሚያስቀድም መንግስት አስታወቀ - Addis Admass Newspaper | Amharic news | Ethiopian news
የሱዳን ወታደሮች ወደ ኢትዮጵያ ድንበር ዘልቀው ጥቃት መፈፀማቸውን ያረጋገጠው መንግስት፤ ችግሩን በእርቀ ሰላምና በውይይት ለመፍታት ጥረት እየተደረገ መሆኑን አስታውቋል፡፡
የሱዳን ወታደሮች ወደ ኢትዮጵያ ድንበር ዘልቀው በመግባት ገበሬዎች ላይ ጥቃት ፈፅመው፣ ሃብት ንብረት መዝረፋቸውን የጠቆመው የኢፌድሪ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፤ በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያ በቅድሚያ ሰላማዊ የግጭት መፍቻዎችን ብቻ ተጠቅማ ችግሩን ለመፍታት ትሰራለች ብሏል፡፡
በቅርቡ ም/ጠ/ሚኒስትርና የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን ወደ ሱዳን ባቀኑበት ወቅትም የተፈጠረው ውጥረት በሚረግብበትና ሰላማዊ አማራጮች በሚቀድሙበት ጉዳይ ላይ መወያየታቸውን የውጭ ጉዳይ ቃል አቀባይ ዲና ሙፍቲ አስታውቀዋል፡፡
የሱዳን ወታደራዊ ባለስልጣናት በበኩላቸው፤ “የቀድሞ መሬታችንን አስመልሰናል፤ አሁን ድንበር ማካለል አለብን” የሚል አቋም መያዛቸውን ታዋቂው የሱዳን ጋዜጣ ትሪቡን ጨምሮ በርካቶች የሚያቀርቧቸው ዘገባዎች ያመለከቱ ሲሆን የኢትዮጵያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴርም ከሱዳን ባለ ስልጣናት በኩል በአፋጣኝ የድንበር ማካለል ስራ እንዲሰራ ጥያቄ መቅረቡን አመልክቷል፡፡
በቀድሚያ የድንበር ማካለል ጉዳይ እንዲጠናቀቅና ቀጥሎም በሱዳን ግዛት ላይ ያሉ የኢትዮጵያ አርሶ አደሮችን ጉዳይ ጨምሮ ማንኛውንም ነገር መወያየት እንችላለን የሚል ሃሳብ መወያያት እንችላለን የሚል ሃሳብ የሱዳን መንግስት እያራመደ መሆኑን ነው የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ያመለከተው፡፡
ከአንድ ወር በፊት ጀምሮ የሱዳን ወታደራዊ ሃይሎች ከባድ መሳሪያ በመጠቀም የተደራጀ ጥቃቶችን መፈፀማቸውን በርካታ ሲቪሎች መገደላቸውንና መቁሰላቸውን በዚህም የኢትዮጵያ አርሶ አደሮች የግብርና ምርቶች መዘረፋቸውን፣ ካምፖች መውደማቸውንና እንዲሁም የእርሻ ምርት እንዳይሰበሰብ እንቅፋት መሆኑን መንግስት አስታውቋል፡፡
በሱዳን በኩል የሚደረገው ውጥረት አባባሽ ሁኔታ እንዲቀየርና ችግሩ በእርቀ ሰላምና ውይይት እንዲፈታየኢትዮጵያ መንግስት አቋም መያዙን ያስታወቀው የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፤ የሱዳን የጦር ሃይልም ከጠብ ጫሪ ድርጊቶች እንዲቆጠብ አሳስቧል፡፡
ከዚሁ የሱዳን ወረራ ጋር በተያያዙ የሱዳን ጦር ምክትል ኢታማዦር ሹም ሌተናል ጀነራል ካሊድ አብዲን አል ሻሚ፤ “ቀደም ሲል በኢትዮጵያ ሚሊሻ ከተቀማነው 80 በመቶ ያህል ግዛታችንን አስመልሰናል” ሲሉ በሰጡት መግለጫ ጠቁመዋል፡፡
More in this category: « አሃዱ ባንክ ዛሬ መስራች ጉባኤውን ያካሂዳል	የአርቲስት ሃጫሉ ግድያን ተከትሎ በተፈጠረው ሁከት የ123 ሰዎች ህይወት መጥፋቱን አረጋግጫለሁ - ኢሠመኮ »
SAVE WALDBA: በስልጤ ዞን የምሥራቅ አዘርነት በርበሬ ወረዳ ክርስቲያኖች የድረሱልን ጥሪ እያሰሙ ነው፤ ሓላፊነት በማይሰማቸው ጽንፈኛ ባለሥልጣናት በደል ‹‹ወረዳው ሊቢያ ኾኖብናል፤ ለእኛም አልቅሱልን›› እያሉ ነው
የሚደርስባቸውን በደል ለዞኑ ያሳወቁ እና በጠንካራ ሠራተኝነታቸው ከዐይን ያውጣችኹ የተባሉ የወረዳው ክርስቲያን መምህራን እና የመንግሥት ሠራተኞች ‹‹አስወቅሳችኹን›› ባሉ የወረዳው አስተዳደር እና የድርጅት ጉዳይ ሓላፊዎች፥ ያለበቂ ምክንያት ከሥራ ተባርረዋል፤ የትምህርት ዝግጅታቸውን እና የሞያ ልምዳቸውን በማይመጥን ቦታ በማዛወር ሞራላዊ ጥቃት ተፈጽሞባቸዋል፤‹‹ሀገራችኹ ሥራ ቢኖር እዚኽ አትመጡም ነበር›› በሚል ተዘብቶባቸዋል፤
በዛሬው ዕለት ለሦስተኛ ጊዜ ከቤቱ ተወስዶ የታሰረው የሕንፃ ቤተ ክርስቲያኑ አሠሪ ኮሚቴ ሰብሳቢ እና ምስጉኑ የቂልጦ ኹለተኛ ደረጃ መሰናዶ ት/ቤት መምህር የማርያም ወርቅ ተሻገር በፖሊስ ጣቢያ እንግልት እና ድብደባ እየተፈጸመበት እንዳለ ተዘግቧል፡፡የዋስ መብቱ ተጠብቆ ሊፈታ እንደማይችልም ከወረዳው ኢንስፔክተር መገለጹን የዓይን እማኞች ተናግረዋል፡፡
ይህ መልእክት የደረሳችኹ ወገኖቻችን፤ የሃይማኖት አባቶች፣ የመንግሥት አመራሮች እና መሥሪያ ቤቶች፣ ጋዜጠኞች፣ ለሊቢያ ወንድሞቻችን ብቻ አይደለም ለእኛም አልቅሱ፤ እነርሱ ከአገር ወጥተው ነው፤ እኛ ግን በአገራችን ከአዲስ አበባ 220 ኪ.ሜ. ርቀት ላይ ነው የምንገኘው፡፡ ፍጹም መሮናል፤ ተሠቃይተናል፤ በጭንቀት እና በስጋት ላይ ነን፤ መቼ ምን እንደምንኾን አናውቅምና ድረሱልን ! ! !
የወረዳው ኦርቶዶክሳውያን ምእመናን፥ ለወረዳ፣ ለዞን፣ ለክልል እና ለፌዴራል መንግሥት የአስተዳደር፣ የፍትሕ እና የጸጥታ አካላት እንዲኹም ለወረዳው ቤተ ክህነት እና ለሃዲያ እና ስልጤ ሀገረ ስብከት ጽ/ቤቶች ያሰራጩት የድረሱልን ጥሪ
ይህ የአዳጊ ሴቶች ቀን በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ጠቅላላ ጉባዔ ከአምስት አመታት በፊት መብታቸውን ለማስጠበቅና የሚገጥሟቸውን ፈተናዎች ለመከላከል ይቻል ዘንድ ለማሳሰብ ነው የሚከበረው። የዩናይትድ ስቴትስ ቀዳሚዋ እመቤት ሚሼል ኦባማ ይህንን ቀን ‘አዳጊ ሴቶችን እናስተምር’ በሚል የተጀመረ ዓለም አቀፍ ዘመቻን ለማስተዋወቅ ተጠቅመውበታል። የቪኦኤው ዘጋቢያችን ሮበርት ራፌል የዘገበውን መስታወት አራጋው ታቀበዋለች።
1፤2፤3፤ እግዚአብሔርም ሙሴን እንዲህ ብሎ ተናገረው። ሂድ፥ ለአብርሃምና ለይስሐቅ ለያዕቆብም። ለዘርህ እሰጣታለሁ ብዬ ወደ ማልሁባት ምድር፥ ወተትና ማርም ወደምታፈስሰው ምድር አንተ ከግብፅ ምድር ካወጣኸው ሕዝብ ጋር ከዚህም ውጣ። አንገተ ደንዳና ሕዝብ ስለ ሆንህ በመንገድ ላይ እንዳላጠፋህ እኔ በአንተ መካከል አልወጣምና በፊትህ መልአክ እሰድዳለሁ፤ ከነዓናዊውን አሞራዊውንም ኬጢያዊውንም ፌርዛዊውንም ኤዊያዊውንም ኢያቡሳዊውንም አወጣልሃለሁ።
5፤ እግዚአብሔርም ሙሴን። ለእስራኤል ልጆች። እናንተ አንገተ ደንዳና ሕዝብ ናችሁ፥ አንድ ጊዜ በእናንተ መካከል ብወጣ አጠፋችኋለሁ፤ አሁንም የማደርግባችሁን አውቅ ዘንድ ጌጣችሁን ከእናንተ አውጡ በላቸው አለው።
7፤ ሙሴም ድንኳኑን እየወሰደ ከሰፈር ውጭ ይተክለው ነበር፤ ከሰፈሩም ራቅ ያደርገው ነበር፤ የመገናኛውም ድንኳን ብሎ ጠራው። እግዚአብሔርንም የፈለገ ሁሉ ከሰፈር ውጭ ወዳለው ወደ መገናኛው ድንኳን ይወጣ ነበር።
11፤ እግዚአብሔርም ሰው ከባልንጀራው ጋር እንደሚነጋገር ፊት ለፊት ከሙሴ ጋር ይነጋገር ነበር። ሙሴም ወደ ሰፈሩ ይመለስ ነበር፤ ነገር ግን ሎሌው ብላቴና የነዌ ልጅ ኢያሱ ከድንኳኑ አይለይም ነበር።
12፤ ሙሴም እግዚአብሔርን። እነሆ አንተ። ይህን ሕዝብ አውጣ ትለኛለህ፤ ከእኔም ጋር የምትልከውን አላስታወቅኸኝም። አንተም። በስምህ አወቅሁህ፥ ደግሞም በእኔ ፊት ሞገስን አገኘህ አልኸኝ።
13፤ አሁንም በፊትህ ሞገስን አግኝቼ እንደ ሆነ፥ አውቅህ ዘንድ በፊትህም ሞገስን አገኝ ዘንድ መንገድህን እባክህ አሳየኝ፤ ይህም ሕዝብ ሕዝብህ እንደ ሆነ ተመልከት አለው።
16፤ በምድርም ፊት ካለው ሕዝብ ሁሉ እኔና ሕዝብህ የተለየን እንሆን ዘንድ አንተ ከእኛ ጋር ካልወጣህ፥ እኔና ሕዝብህ በአንተ ዘንድ ሞገስ ማግኘታችን በምን ይታወቃል? አለው።
19፤ እግዚአብሔርም። እኔ መልካምነቴን ሁሉ በፊትህ አሳልፋለሁ፤ የእግዚአብሔርንም ስም በፊትህ አውጃለሁ፤ ይቅርም የምለውን ይቅር እላለሁ፥ የምምረውንም እምራለሁ አለ።
ጥቅምት 03/2010 ዓ.ም በተለያዩ የኦሮሚያ አከባቢዎች የተቃውሞ ሰልፍ ተካሂዶ ነበር። በወቅቱ “ይህን የተቃውሞ ሰልፍ ማን ነው የሚያስተባብረው?” የሚለው ጥያቄ ትልቅ መነጋገሪያ ሆኖ ነበር። በውጪ የሚገኙ የኦሮሞ ልሂቃን የተቃውሞ ሰልፉን እንዳልጠሩ ሲገልፁ ነበር። በተመሳሳይ አዲሱ የኦህዴድ አመራር በጉዳዩ ዘሪያ እጁ እንደሌለበት መግለፁ ይታወሳል። በእርግጥ ሰልፈኞች ከወትሮ በተለየ መልኩ የኦነግን ባንዲራ ይዘው ታይተዋል። በአንፃሩ የኦሮሚያ ክልል ፖሊስ … Continue reading ​የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ እና የህወሓቶች አሻጥር (የሰነድ ማስረጃ) →
​የፌደራልከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 4ኛ ወንጀል ችሎት ውሎ "አባ ገ/እየሱስ ዘ ዋልድባ ተደብድበው፣ ተሰባብረው እኔ ጋር ጨለማ ቤት ነው ያስረው ያሉት" አስቻለው ደሴ እስረኞች ለህይወታቸው እንደሚሰጉ ገልፀዋል የዐቃቤሕግ ምስክር ስሙን እየቀያየረ በተለያዩ መዝገቦች እየመሰከረ ነው ተብሏል የአማራክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት፣ ዛሬም የከፍተኛ ፍርድ ቤት ስልጣኑን አጥቷል የሚል ብይን ተሰጥቶበታል ~የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ … Continue reading የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ስልጣኑን ዛሬም በድጋሜ አጥቷል! →
የደቡብ አፍሪካው ግዙፍ የሚዲያ ተቋም ዲ ኤስ ቲቪ የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግን ለቀጣዮቹ 5 አመታት የማስተላለፍ መብት መግዛቱ ይፋ ሆኗል፡፡ ከዚህ ስምምነት ጀርባ ግን የአሸናፊነቱ ዋጋ ላይ ቅሬታ የሚያቀርቡ አካላትም አሉ… ጨረታው ይፋ ሲደረግ ዲ ኤስ ቲቪ በ68 ሚሊዮን ዶላር አሸነፈ ነው የተባለው የሚሉት አካላት አሁን ለ5 አመታት አሸነፈ የተባለው የ22.5 ሚሊዮን ዶላር ዋጋ ስህተት ነው ተቀባይነት የለውም በማለት ይሞግታሉ፡፡ በርግጥ የስፖንሰርሺፑ ዋጋ ስንት ነው? 22.5 ሚሊዮን ዶላር ወይስ 68 ሚሊዮን ዶላር? የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ ሼር ካምፓኒ ዋና ስራ አስኪያጅ የሆኑት አቶ ክፍሌ ሰይፈ ምላሻቸውን ለሀትሪኩ ዮሴፍ ከፈለኝ ሰጥተዋል፡፡
ክፍሌ ፡- አዎ ልክ ነህ 22.5 ሚሊዮን ዶላር ለ5 አመት ይከፍላሉ፡፡ በውሉ መሠረት ዘንድሮ 4 ሚሊዮን ዶላር፣ በ2014 4.2 ሚሊዮን ዶላር፣ በ2015 4.5 ሚሊዮን ዶላር፣ በ2016 4.75 ሚሊዮን ዶላርና በውሉ የመጨረሻ አመት 2017 ደግሞ 5 ሚሊዮን ዶላር ለሊግ ካምፓኒው ለመክፈል ተስማምቷል፡፡ በዚህም ደስተኞች ነን፡፡
ክፍሌ ፡- ማክሰኞ ዕለት ከዲ ኤስ ቲቪ ሰዎች ጋር ተገናኝተን አወራን የነበረንን ጥያቄ ጠይቀናቸው መልስ ሰጡን፡፡ ከዚያ እስከ አርብ ድረስ የውሉን ረቂቅ ያመጡልንና በቀጠርናቸው ሁለት ኢንተርናሽናል ጠበቆች አማካይነት እናስገመግማለን ከእነሱ በኋላ ለሊግ ካምፓኒው ቦርድ ቀርቦ እንመለከተዋለን፡፡ በርግጥ አልቋል ለማለት መፈራረም ይጠበቅብናል፡፡ በቀጣይ ትልቅ ጋዜጣዊ መግለጫ አዘጋጅተን ስምምነቱን ይፋ የምናደርግ ሲሆን ምርጥ ፕሮግራም እንደሚኖረን ተስፋ አደርጋለሁ፡፡
ክፍሌ፡- ከላይ ጠይቀኸኝ መልሼዋለሁ፤ 22.5 ሚሊዮን ዶላር ነው እንጂ 68 ሚሊዮን ዶላር የተባለው ስህተት ነው ትክክል የሆነ መረጃ አይደለም፡፡ 68 ሚሊዮን የተባለው የፕሮዳክሽን ወጪ፣ የአየር ሰዓት ወጪ፣ የትሬኒንግ ወጪ.. እነኚህ ሁሉ ተደማምሮ የተቀመጠ ነው፡፡ ለኛ በካሽ የሚገቡ አይደለም፡፡ ለምሣሌ ለአየር ጊዜው በአመት 5 ሚሊዮን ዶላር በ5 አመት ደግሞ 25 ሚሊዮን ዶላር ይከፍላሉ.. እነኚህ የመሰሉ ወጪዎች ተደምረው 68 ሚሊዮን ዶላር ይደርሳል እንጂ ዋነኛ የስፖንሰርሺፕ ክፍያው 22.5 ሚሊዮን ዶላር ነው፡፡
ክፍሌ ፡- ለምሣሌ ካናል ፕሉስ በዓመት 1.3 ሚሊዮን ዶላር በአምስት አመት ሲባዛ እንኳን 7ሚሊዮን ዶላር አይደርስም፤ ከገንዘቡ ጋር ሽልማት እሰጣለሁ ያለው ሃሣብ ተካቶበታል ከዲ ኤስ ቲቪ ጋር በፍፁም አይገናኝም ከዲ ኤሲ ቲቪ ጋር በገባነው ውል መሠረት በቀጣዮቹ 5 አመታት ምርጥ ጋዜጠኞች ይፈራሉ፡፡ ምርጥ የካሜራ ባለሙያዎች ይኖሩናል፡፡ ምርጥ ጨዋታን የሚተነትኑ ባለሙያዎች… ይኖሩናል ብለን እንጠብቃለን፡፡ አለም ላይ ያለው እድገት ወደኛ ሀገር ጎራ ይላል በውሉ መሰረት 22 .5 ሚሊዮን ዶላር እንወስዳለን ይህ ነው የተነገረው… 68 ሚሊዮን ዶላር ለ5 አመት አጠቃላይ የሚወጣ ነው የስፖንሰሩ ዋጋ ግን አይደለም፡፡
ክፍሌ፡- አዎ እንደ ሀገር አስተዋፅኣ እናደርጋለን ብለን ተስፋ እናደርጋለን፡፡ እንደቡና ላኪው እንደ ለሎቹ ለሀገሪቱ ገቢ እናስገኛለን፡፡ የእውቀት ሽግግርም እናደርጋለን፡፡ በዚያ ላይ ገንዘብ እየጨረሱ ነው የሚለውን ትችት እናጠፋለን፡፡ በዚህ ስራ ላይ ከ200-300 ሰዎች ይሳተፋሉ ለነኚህ ሁሉ የስራ እድል ፈጠርን ማለት ነው፡፡ የውጪም ምንዛሪ አስገኝተናል፡፡ ምርጥ ምርጥ ባለሙያዎች ይፈጠራሉ፡፡ ይሄ ትልቅ ጥቅም እንዳለው ያሳያል፡፡ የጭስ አልባው ኢንዱስትሪ ማለትኮ ይሄ ነው፤ ስታዲየም ይገነባል ወጣቶችን ተጠቃሚ እናደርጋለን፡፡ በዚህ ስፖርት ውስጥ ያሉ ሰዎች የተሻለ ክፍያ እንዲያገኙ ይደረጋል… በቃ ትልቅ ጥቅም ያለው ስምምነት ነው፡፡ ገንዘቡን ተቀብለን ከክለቦቹ ጋር ተከፋፍሎ የመለያየት ነገር ብቻ አይደለም፤ ዘርፈ ብዙ ጥቅም አለው ክለቦቹ ገንዘቡን የሚያወጡበት የአፈፃፀም ሰነድ መመሪያ እያዘጋጀን ነው እንደተለመደው ዝም ብሎ አይወጣም፡፡
ክፍሌ፡- አዎ…በአማርኛና በእንግሊዘኛ በዲ.ኤስ.ቲቪ ላይ ትንተና የሚሰጡ ባለሙያዎችን በደንብ እናፈራለን፡፡ ክለቦቹ ደግሞ ፖሊስ አልመጣም ጨዋታውን እናቋርጣለን የሚሉት ነገር አይሰራም፡፡ የሚመለከተው አካል ጥንቃቄ እንዲያደርግ እናሳውቃለን፡፡ አላስፈላጊ ባህሪያት፣ ረብሻዎች ከአቅም በላይ ባልሆነ ችግር ጨዋታዎችን ማቋረጥ እንደማይቻል ለመንግሥትም እናሣውቃለን፡፡ አትራፊ ውል ከሆነ የፈረምንባቸው ደንቦችና ህጎች መከበር አለባቸው፡፡ ጠ/ሚ ዶ/ር አብይ ክለቦችና እግር ኳስ ራሣቸውን መቻል አለባቸው ያሉትን የምንፈልገውና ጠንካራ ትግል አድርገን አትራፊ የምንሆንበት መንገድ ይቀየሳል፡፡ ውሉ ለሚዲያ ሲገለፅ ትላላቅ የመንግስት ባለስልጣናት እንዲገኙ አድርገን ነው እስካሁን ባለው ጉዞ ደስተኞች ነን፡፡
ክፍሌ ፡- ሜዳውማ የመንግሥት ነው መንግሥትም ለመጠቀም እንዲቻል ይፈቅዳል ብለን እናስባለን፡፡ ዘንድሮ በኮቪድ 19 ምክንያት ሁሉም በጋራ የሚጠበቅበትን ያደርጋል እንጂ ከ2014 ጀምሮ የሜዳ ጉዳይ የሊግ ካምፓኒው የራስ ምታት አይደለም ክለቦቹ የራሳቸውን ሜዳ በኪራይም ይሁን በሌላ ውል ራሣቸው ናቸው የሚያዘጋጁትና ለሊግ ካምፓኒው የሚያሳውቁት.. ስፖርት ኮሚሽን ሜዳውን ለፌዴሬሽኑ ይስጥ አይስጥ አላውቅም፡፡
ሀትሪክ፡- የአዲስ አበባ ስታዲየም ሜዳ በእግር ኳስ ፌዴሬሽኑ ትራኩ ደግሞ በአትሌቲክስ ፌዴሬሽኑ ስር ነው ያለው… ውድድር አታካሂዱም ቢሉም መጫወት እንደማትችሉ ታውቃለህ… ?
ክፍሌ ፡- አላውቅም… በእኛ በኩል ግን ሁሉም ክለብ የየራሱን ሜዳ የማሳወቅ ግዴታ ውስጥ ይገባል እንጂ ሜዳ የካምፓኒው ኃላፊነትና ችግር ሊሆን አይችልም የባለቤትነት ጉዳይ የክለቡ ኃላፊነት ይሆናል፡፡ ፌዴሬሽኑ ግን የአክሲዮኑ አባል ባለመሆኑ ክፍያው አይመለከተውም ሀብታም አይደል ከዚህ ውል ምን ይጠብቃል? ስለሜዳውም ካነሳህ የመንግሥት ነው የመንግሥት ከሆነ ደግሞ ጥቅሙ ለህዝብ እንጂ ለአንድ ድርጅት አይደለም፡፡
ክፍሌ፡- እውነት ነው እኛን አያውቁም… ከህጋዊ ተቋምነት አንፃር ካየነው መንግሥት እኛን ያውቃል፡፡ ፌዴሬሽኑም በሚገባ ያውቀናል ከመሬት ተነስተን አልተቋቋምንም ፌዴሬሽኑ ውድድር አካሄዱ ብሎ ስልጣን ሰጥቶን ተዋውለን የተመዘገብን ሕጋዊ አካል መሆናችንን ያውቃል፤ ክለቦቹ ከፈለጉ ከአዲስ አበባ ከተማ ጋር ተነጋግረው አበበ በቂላ ስታዲየም ማስመዘግብ ይችላሉ ይሄ ግን የኛ ጉዳይ አይደለም አምናኮ ጅማ አባጅፋር ከጅማ ዩኒቨርሲቲ ጋር ተስማምቶና ተዋውሎ የዩኒቨርሲቲውን ሜዳ በስሙ አስመዝግቦ መጥቷል፡፡ ሁሉም ክለቦች ይህን ማድረግ ይጠበቅባቸዋል፡፡
ክፍሌ ፡- የሚጠበቅብን ክፍያ ስላለ እሱን አስተካክለን በቅርብ ጊዜ ፕሮግራም አውጥተን ይፋ እናደርጋለን… ስታዲየሞቹን በተመለከተ መጀመሪያ የት ይካሄድ? ቀጥሎስ? የሚለውም ያኔ ይታወቃል ይህንንም ከዲ.ኤስ.ቲቪ. ጋር የግድ መነጋገር አለብን እነሱም መብት አላቸው ፡፡ በኛ ብቻ አይወሰንም የመጀመሪያ ውል እንደመሆኑ በዲ.ኤስ.ቲቪ በጥሩ መልኩ እንዲታይና የሀገራችንን መልካም ገፅታ ለመላው አለም እንዲያሳይ እንጠብቃለን፡፡
ክፍሌ፡-እንግዲህ ገና እየሞከርን ነው በጥሩ ሁኔታ ይሄዳል ብለን እናምናለን እስከዛሬ ብር ለሌለው እግር ኳስ ዶላሩን አምጥተናል፤ ቢያንስ ብሩ ባይገባ ወረቀቱ እጃችን ላይ ደርሷል በቀጣይም ጥሩ ሥራዎች ተሰርተው የኳሱ እድገት ይታያል ብለን እናምናለን፡፡ አንድም ብር ያላስገኘውን እግር ኳስ ዶላር አምጥተንለታል ይሄም ያስደስተናል፡፡ ሁሉም ባለ ድርሻ አካላት ከጎናችን እንደሚቆሙ ተስፋ አደርጋለሁ፡፡
ባለፈው ቅዳሜ በወጣው ሀትሪክ ጋዜጣ ላይ ከሊግ ካምፓኒው ስራ አስኪያጅ አቶ ክፍሌ ሰይፈ ጋር ቃለ ምልልስ ማድረጋችን ይታወሳል፡፡ በቃለ ምልልሱ ላይ ፌዴሬሽኑ የሊግ ካምፓኒው አባል ባለመሆኑ ክፍያው አይመለከትውም ሀብታም አይደል ከዚህ ውል ምን ይጠብቃል? በሚል የተጠቀሰው
የባለሃብቱ የአቶ በላይነህ ክንዴ ፍልስፍና አዲስ ዘመን ጋዜጣ ላይ ሳነብ ተደምሜአለሁ፡፡ “ኢትዮጵያ ቢዝነስ ከመስራትም በላይ ለወገን፣ ለሀገር አስበው የሚሰሩ ባለሃብቶችም አሏት ወይ?” የሚያሰኝ የመደነቅ ስሜት ተስምቶኛል፡፡
ልብ በል፤ የብዙ ባለሃብቶች ምኞትና ፍላጎት ምንድነው? እንደምንም ተጋግጦ አዲስበባ ውስጥ ኪስ ቦታ ማግኘትም አይደል? በተገኘ ኪስ ቦታ ሳጥን መሰል ሕንጻ ገትሮ ቁጭ ብሎ ገንዘብ መሰብሰብም አይደል?
እሳቸው እቴ!..እንዲህ አይነቱ ስራ ያጥወለወላቸው ናቸው፡፡ ጥሮ ግሮ፣ ፋብሪካ አቁሞ፣ አዲስ እሴት ፈጥሮ፣ ስራ የሌላቸው ብዙዎችን ቀጥሮ ሀብት ማግኘትን የሚሹ ናቸው፡፡ እናም እስከዛሬ አዲስአበባ ውስጥ የእኔ የሚሉት ሕንጻ አልገነቡም፡፡ ኢትዮጵያ ሆቴልንም እጃቸው የገባው ያው በገጠመኝ ነው፤ የመግዛት እድሉን ስላገኙ ገዝተውት እንጂ፡፡
ሰውየው አንቱ የተባለለት የምግብ ዘይት ፋብሪካ ቡሬ ላይ መገንባታቸውን መቼም ሰምተሃል፡፡ በአማራ ክልል በቡሬ ከተማ በኢትዮጵያዊ ባለሃብት አቶ በላይነህ ክንዴ የተገነባውና ሰሞኑን በይፋ እንደሚመረቅ የተነገረለት የምግብ ዘይት ፋብሪካ፤ የአገር ውስጥ የምግብ ዘይት ፍጆታን እስከ 60 በመቶ ይሸፍናል ተብሎ ቅድመ ትንበያ ተነግሮለታል።
የፊቤላ ኢንዳስትሪያል ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር ስር የሚገኘው ይኸው ፋብሪካ ማንኛውንም አይነት የቅባት እህሎችን እንደሚያጣራና በአሁኑ ወቅት ለአምስት መቶ ሰዎች የስራ ዕድል የፈጠረ ሲሆን ወደ ምርት ሲገባ ቁጥሩ እስከ ሶስት ሺ ከፍ እንደሚል ታውቋል፡፡
የ ቢኬ አስመጭና ላኪ (BKIEA) ባለቤትና CEO የሆኑት አቶ በላይነህ ክንዴ ከኢትዮጵያ አመታዊ ገቢ ከ60 ሚሊዮን ዶላር በላይ ገቢ በማግኘት ቀዳሚ መሆናቸውን ፎርብስ አፍሪካ በአንድ ወቅት አስነብቧል፡፡.
እንደ ፎርብስ መፅሔት፡ Belayneh Kindie Import And Export (BKIEA), ታላቅና ግዙፍ የሆነ በኢትዮጵያ ታላቁ የግብርና ምርት ውጤቶች ንግድ ድርጅት ነው።
ቢኬ ትራንስፖርቴሽን ከ 175 በላይ ተሳቢ መኪናዎችን በማሰማራት ከወደብ ወደ ሀገር ውስጥ የጭነት አገልግሎት በመስጠት ላይ ይገኛል፡፡ በኮንስትራክሽን ዘርፍ ብዙ ግዙፍ ማሽነሪዎችን በማስመጣል አገልግሎት ይሰጣል፡፡
በሆቴል ዘርፍ፡- በባህርዳር ከተማ በ1 ነጥብ 5 ቢሊዮን ብር ወጭ ባለ 5 ኮከብ የሂልተን ሆቴልን እያስገነቡ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ኦሮሚያ ክልል አዳማ ከተማ ከመንግስ በገዙት ሆቴል ፤አንደኛው አገልግሎት እየሰጠ ያለ ሲሆን ሁለተኛው ማስፋፊያ በመጠናቀቅ ላይ ነው፡፡
አዲስ አበባ ኢትዮጵያ ሆቴል የተለያዩ እድሳት በማድረግ አገልግሎት እየሰጠ ያለ ሲሆን እዚሁ ቦታ ለወደፊቱ በ 2 ቢሊዮን ብር በአፍሪካ አንደኛ የሚሆን ሆቴል ለመገንባት አጠቃላይ ፕላኑ ተሰርቶ ተጠናቋል፡፡
ወዳጄ፤ ባለሃብቱ በላይነህ ክንዴ ፍልስፍና ገባኸም አይደል? በቃ ነግዶ ማትረፍ ለእሳቸው በቂ አይደለም፡፡ ለዜጎች ስራ መፍጠር፣ ለሀገር ኢኮኖሚ ጠንካራ ድጋፍ ማድረግ የፍልስፍናቸው የስበት ማእከል ነው፡፡ ለብዙ ዜጎች ስራ መፍጠራቸው ትልቁ እርካታቸው ነው፡፡
ለጋስነትስ ብትል?!…ለታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ 33 ሚሊዮን ብር አውጥተው ቦንድ የገዙ ሲሆን ለገበታ ለሀገር 35 ሚሊየን ብር በማውጣት አጋርነታቸውን አሳይተዋል፡፡
ይህ ጉዳይ የተጀመረው በኦሮሚያ ክልል የአዳማ ወረዳ ፍ/ቤት ሲሆን የአሁኑ አመልካች ተከሳሽ ሲሆኑ የአሁኑ 1ኛ ተጠሪ ከሳሽ 2ኛ ተጠሪ ጣልቃ ገብ ነበሩ፡፡ ከሳሽ በቀረቡት ክስ ባለቤቴ ሟች ወንደሰን ከፍያለው በተከሳሽ መኪና የታርጋ ቁጥሩ 323459 በሆነው ላይ በአሽከርካሪነት ተቀጥሮ በወር 1000 እየተከፈለው ሲሰራ በደረሰው የመኪና አደጋ ህይወቱ አልፏል በአዋጅ 377/96 አንቀጽ 110/1/ ለከሳሽ እና የሟች ልጅ ለሆነው (ዳግም ወንድወሰን) ጭምር በድርጅታችን 60,000 (ስልሣ ሺ) ይከፈለኝ በተጨማሪም የጠበቃ አበል 10% እና ውጪ ኪሣራ ይከፈለኝ በማለት ጠይቀዋል፡፡ አመልካችም በሰጡት መልስ ተጠቃሹ መኪና የኢንሹራንስ ሽፋን ያለው መሆኑን በመግለፅ ግሎባል ኢንሹራንስ ጣልቃ ገብቶ እንዲከራከር በጠየቁት መሠረት ይኸው አካል ወደ ክርክሩ በመግባት እስከ 60,000 ብር ድረስ ሽፋን መስጠቱን በመጥቀስ ከውላቸው ውጭ የመክፈል ኃላፊነት የሌለበት መሆኑን ገልፆ ተከራክሯል፡፡
ጉዳዩን ያየው የወረዳው ፍ/ቤት ግሎባል ኢንሹራንስ በሰጠው ሽፋን ልክ ይክፈል፡፡ በወቅቱ ባለመክፈሉ ምክንያት ለደረሰው ወጪና ኪሣራ እና የጠበቃ አበል ይክፈል በማለት ወሰነ፡፡ የይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤትም ለደረሰው ጉዳት ይከፈል የተባለውን 60,000 በማጽናት የጠበቃ አበል፣ የወጪና ክሣራ አስመልክቶ ሊከፍል አይገባም በማለት አሻሽሎ አፀና በመጨረሻም 1ኛ ተጠሪ ለክልሉ ሰበር ሰሚ ቅሬታዋን በማቅረብ የሰበር ሰሚውም ሽፋን ከተሰጠው በላይ የአሁን 2ኛ ተጠሪ /ግሎባል/ ሊከፍል አይገባም ከሽፋኑ በላይ የሆነውን የአሁን አመልካች ተተክተው ሊከፍሉ ይገባል ሲል አሻሽሎ አፅንቷል፡፡
አመልካች ባቀረቡት የሰበር አቤቱታ 2ኛ ተጠሪ (ግሎባል ኢንሹራንስ) ለደረሰ ጉዳት ተተክቶ ሊከፍልእና በውላችን መሠረት ግዴታውን ለመወጣት ተስማምቷል (ውል ገብቷል) ይሁን እንጂ 2ኛ ተጠሪ በፍርድ ካልተገደድኩ በማለት በወቅቱ ግዴታውን ባለመወጣቱ ለቀረበዉ ክስ ሽፋንከሰጠው በላይ ልገደድ አይገባውም ተብሎ አመልካች የወጪ ኪሣራና የጠበቃ አበል ትክፈል ተብሎ መወሰኑ የህግ ስህተት የተፈፀመበት ስለሆነ ሊታረም ይገባዋል በማለት ጠይቀዋል፡፡ በመሆኑም የግራ ቀኙ ለአመልካች አቤቱታ መልስ በፅሑፍ በማቅረብ ክርክራቸውን አድርገዋል፡፡
በዚሁ መሠረት 2ኛ ተጠሪ ለአመልካች ከሰጠው ሽፋን በላይ የወጪ ኪሣራ እና የጠበቃ አበል ሊከፍል አይገባም ተብሎ አመልካች እንዲከፍሉ የመወሰኑን አግባብነት በጭብጥነት ተይዞ ቀርቧል፡፡
የጉዳዩ አመጣጥ ባጭሩ ከላይ የተጠቀሰውን ይመስላል፡፡ እንግዲህ ለጉዳዩ መነሻ የሆነው የሥር ከሳሽ የአሁን 1ኛ ተጠሪ የሆኑት በባለቤታቸው ላይ በደረሰው የሞት አደጋ ምክንያት የአዋጅ 377/96 አንቀጽ 110(2) ሀ,ለ መሠረት 60,000 ብር እንድከፍላቸው በአሁኑ አመልካች ላይ ክስ በማቅረባቸው ምክንያት የአሁን 2ኛ ተጠሪ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህግ ቁ. 43 መሠረት ወደ ክርክሩ እንድገባ ተደርጐ ለደንበኛው በሰጠው የኢንሹራንስ ሽፋን መሠረት 60,00ዐ ብር እና የጠበቃ አበል 10% እና የወጪ ኪሣራ 1000 ብር እንዲከፍል በመወሰኑና በየደረጃው ባሉት የክልሉ ፍ/ቤቶች እያዩት የክልሉ ሰበር ሰሚ ደረሶ ግሎባል ኢንሹራንስ ከሰጠው የኢንሹራንስ ሽፋን በላይ የጠበቃ እና የወጪ ኪሣራ ልከፍል አይገባም የአሁን አመልካች ኢንሹራንስ ከከፈለው በላይ ያለውን 8000 ብር ይክፈሉ በመባሉ ነው፡፡ በዚህ ጉዳይ የክልሉ ሰበር አመልካች ሊከፍሉ ይገባል ሲል የሠጠው የአሁን 2ኛ ተጠሪ (ግሎባል ኢንሹራንስ የንግድ ህጉን አንቀጽ 665(2) መሠረት ግዴታው ከውላችን ላይ ካለው የሽፋን መጠን ልበልጥ አይገባውም የሚለውን ክርክር በመቀበል መሆኑ ግልፅ ነው፡፡ እንግዲህ የግራ ቀኙ መብትና ግዴታ የሚመነጨው በመሀከላቸው ከተቋቋመው ውል መሆኑ ይህ ችሎትም የሚቀበለው ጉዳይ ነው፡፡
ይሁን እንጂ በተያዘው ጉዳይ የአመልካች ደንበኛ (ግሎባል ኢንሹራንስ) በአመልካች መኪና በደረሰው የሞት አደጋ በወቅቱ አግባብነት ያለውን ክፍያ ባለመፈፀሙ ምክንያት የአሁን 1ኛ ተጠሪ የመኪናውን ባለቤት የሆኑትን አመልካች ለመክሰስ ተገደዋል፡፡ ስለሆነም ለተለያዩ (ላልታሰበ) ወጪ መዳረጋቸው ያልተካደና የተረጋገጠ ፍሬ ነገር ነው፡፡ በመሆኑም ግሎባል ኢንሹራንስ ምንም እንኳ የሰጠው የኢንሹራንስ ሽፋን የተገለፀ ቢሆንም ከውል የመነጨውን ግዴታውን በወቅቱ ባለመወጣቱ ለተከሰተው ተጨማሪ ወጪ የአሁን አመልካች የሚቀጡበት የህግ አግባብ አይኖርም፡፡ በዚህ ሁሉ ምከንያት የሞት ካሣውን የገንዘብ መጠን 60,000 ብር ላይ የጠበቃ እና የወጪ ኪሣራውን ግሎባል ኢንሹራንስ ሊከፍል የሚገባው ሆኖ አግኝተነዋል፡፡ ባጠቃላይ የክልሉ ሰበር ሰሚ ችሎት የሥር ውሳኔዎችን በማሻሻል ከ60,000 ብር በላይ የተጠየቀውን ተጨማሪ ወጪ አመልካች ሊከፍሉ ይገባል ማለቱ መሠረታዊ የህግ ስህተት የተፈፀመበት ነው በማለት ተከታዩን ውሣኔ ሰጥተናል፡፡
1. የአዳማ ወረዳ ፍ/ቤት በመ/ቁ.63103 በቀን 27/3/05 የልዩ ዞኑ ከፍተኛ ፍ/ቤት በመ/ቁ.15437 በ29/08/05 እና የክልሉ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሠበር ሰሚ ችሎት በመ/ቁ. 164154 በቀን 23/03/2006 የሰጡት ውሣኔዎች ተሻሽሎ ፀንቷል፡፡
ድንቁርና ከግንዛቤ ድክመት የተነሳ ሊከሰት የሚችል ነው ብሎ መገመት ድንቁርናን ዝቅ አድርጎ መመልከት ነው። ድንቁርና ከዚህ በላይ የሆነ ነው። በጣም ተንቀሳቃሽ፣ ቀናተኛ፣ ስግብግብና ካለአግባብ ለእኔ ይገባኛል በማለት ሀብት የሚያግበሰብስ፣ ዓለምን በጠባብ መነፅር የሚመለከት፣ ካለአግባብ አንድ ድርጊት እንዲፈጸም ትዕዛዝ የሚሰጥ፣ ሌሎችን የሚያገል ነው። በየጊዜው ሃሳቡን የሚለዋውጥ፣ ይሁንና በምንም ዐይነት ተሳሳትኩ ብሎ የማያምን ነው። የወደፊቱን ሁኔታ በሚያሽበርቅ ቀለም የሚስል፤ ቀለሙ ግን ተለዋዋጭ ነው። ድንቁርና የታሪክ አንቀሳቃሽ ኃይል ነው። በዓለም ላይ የተስፋፋ በመሆኑም ማንም ሰው ከዚህ ዐይነቱ በሽታ ሊያመልጥ የሚችል አይደለም። በማንኛውም የቴሌቪዥን ጣቢያ ላይ ከሱ ጋር የማይገናኝ የለም። ስለሆነም ሁሉም በእሱ ፊት እኩል ነው። ከኃያላኖች በላይ ኃያል የሆነ ነው። ዛሬ በዓለም ላይ አሉ ከሚባሉት ርዕዮተ-ዓለሞች ጋር ሲነፀፃር አምባገነኖች ተዝናንተውና ተረጋግተው እንዲገዙ የሚያደርግ ይኸው ድንቁርና የሚባለው ነገር ነው።፡ በዓለም ላይ ትላልቅ ጦርነቶች እንዲቀሰቀሱ የሚያደርግ ነው። በመሆኑም ሁሉም ሳይወድ በግድ ወገናዊ በመሆን ጦርነት እንዲሟሟቅና እንዲስፋፋ ያደርጋል። በዛሬው ወቅት ከመደብ ትግልና በትውልዶች መሀከል ከሚደረግ ግጭት ወይም ጠብ ይልቅ በድንቁርና ላይ የሚደረገው ዘመቻ ከፍተኛውን ቦታ መያዝ ያለበት ጉዳይ ነው። ከምንጊዜውም የበለጠ ድንቁርናን መዋጋት የጊዜው አንገብጋቢ ጥያቄ ነው። የድንቁርና ኃያልነት ከሚለው ከፈረንሳዩ ፈላስፋና የሶስዮሎጂ ምሁር አንድሬ ግሉክስማን „The Power of Ignorance“ መጽሀፍ የተወሰደ ጥቅስ።
ፖለቲካ ብለን ከጠራነው የአገራችን ፖለቲካ ሁላችንንም ግራ እያጋባን ነው። በፖለቲካው ውስጥ ቁጥራቸው የማይታወቁ የዚህን ወይም የዚያኛውን ብሄረሰብ መብት እናስከብራለን፣ ወይም ደግሞ የአገራችን የወደፊት አቅጣጫ ያስፈራቸው የተለያዩ ድርጅቶችና፣ በዶ/ር አቢይ የሚመራው አገዛዝና „የብልጽግና ፓርቲ“ የሚባለው የፖለቲካውን መድረክ በማጣበባቸው ሁሉም ድርጅቶችና ስልጣንን የጨበጠው አገዛዝ በምን ርዕይ ወይም ፍልስፍና እንደሚመሩ ለማወቅ በጣም አስቸጋሪ ነው። ከዚህ ውስጥ በጣም ግራ የሚያጋባው የዶ/ር አቢይ አገዛዝ ነው። ራሱ ግራ ተጋብቶ በአብዛኛዎቻችን ላይ ከፍተኛ የመንፈስ አለመረጋጋትና ውዝንብር በመንዛት ለመከፋፈል በቅቷል። ዶ/ር አቢይ በሚያሳዩት ፈገግታና አሳሳች ፖለቲካ የተማረከው ቁጥሩ አነሰ የማይባል ኃይል ዛሬ በአገራችን ምድር የሚካሄደውን፣ በተለይም በአማራው ብሄረሰብና በኦርቶዶክስ ሃይማኖት ላይ ያነጣጠረውን ጭፍጨፋና ማፈናቀል ከሳቸው ቁጥጥርና ግንዛቤ ውጭ እንደሆነ ለማሳመን ይሞክራል። በተለይም እንደኔ የመሳሰሉ የፖለቲካ ተንታኞችና የተወሰነ አቋምና የአሰራር ስልት ያላቸው የሚጠይቁት ጥያቄ፣ ለመሆኑ መንግስት ማለት ምን ማለት ነው? ተግባሩስ ምንድነው? ማንንስ ነው የሚወክለው? ጠቅላላውን የኢትዮጵያ ህዝብ ወይስ አንድን ብሄረሰብ? ተግባሩስ ገብቶታል ወይ? በሚያራምደው እርስ በርሱ የተምታታ ፖለቲካ በእርግጥስ የኦሮሞ ብሴረሰብን መብት ሊያስጠብቅ ይችላል ወይ? የኦሮሞ ብሄረሰብስ ፍላጎት ከሌላው የኢትዮጵያ ህዝብ ፍላጎት በምን ይለያል? እንደዚህ ዐይነቱ በፖለቲካ ቲዎሪም ሆነ በፖለቲካ ፍልስፍና የማይደገፍ አካሄድ የመጨረሻ መጨረሻ ያልታቀደ ህብረተሰብአዊ ግጭት (Social conflict) አይፈጥርም ወይ? እንደዚህ ዐይነቱ ወደ ውስጥ ያልተረጋጋ ሁኔታ የሚፈጥር ፖለቲካ አገራችንና ህዝባችንን አደጋ ውስጥ አይጥሏቸውም ወይ? ዶ/ር አቢይም ሆነ በአከባቢያቸው የተሰባሰቡት ኃይሎች በሙሉና፣ የሚሊታሪውና የፀጥታ ኃይሉም ጭምር የዓለም ፖለቲካና የዓለምን ፖለቲካ እንደፈለግን ማሽከርከር እንችላለን፣ በፈለግነው ጊዜም በአንድ አገር ውስጥ አጋጣሚ ሁኔታዎችን ተጠቅመን የእርስ በእርስ ጦርነት እንዲቀሰቀስ ማድረግ እንችላለን የሚሉትን የኢምፔሪያሊስት ኃይሎችንና አጋሮቻቸውን ሚና መረዳት ይችላሉ ወይ? የአንድ አገርስ መሪና መንግስት እንደዚህ ዐይነቱን አደገኛ ፖለቲካ የመከተል መብት አለው ወይ? ህገ-መንግስቱስ ይፈቅድለታል ወይ? እያልን ነው ብዙ ጥያቄዎችን የምናነሳው።
ዶ/ር አቢይ ስልጣንን ሲረከቡ አብረው የተረከቧቸው እጅግ አስቸጋሪ የቤት ስራዎች እንዳሉ ሆነው፣ እሳቸውና በእሳቸው አካባቢ የተሰባሰቡት በሙሉና፣ ለስሙ የአማራውን ብሄረሰብም ሆነ የሌሎችን ብሄረሰቦች መብት እናስከብራለን በማለት የስልጣን ተካፋይ የነበሩትና ያሉት በሙሉ ማወቅ ያለባቸው ነገር ቢኖር ህውሃት በበላይነት አገሪቱን ሲመራ በነበረበት ዘመን ኢትዮጵያን ለመበታተን ያልሰራው ወንጀል እንደሌለ ነው። በማንኛውም አገር ታሪክ ውስጥ በማይታወቅ መልኩ አንድ የረጀም ጊዜ ታሪክና ባህል ያላት አገር ዛሬ በምናያት መልኩ የተበወዘችውና አቅጣጫው የጠፋበት አገር በፍጹም የለም። ከሁለት ዐመት ተኩል ጀምሮ የለውጥ ኃይሎች እያልን የምናሞግሳቸው ግለሰቦች በሙሉና-ለምን የለውጥ ኃይሎች እየተባሉ እንደሚጠሩ ግራ የሚያጋባ ነው– ድርጅቶች ከወያኔ ጋር አብረው ሲያቦኩና፣ በማውቅም ሆነ ባለማወቅ በጥፋት ፖለቲካው የተሳተፉና፣ አንዳንዶችም ግፋበት እያሉ ነገሩን ያሟሟቁ ናቸው። የአንድሬ ግሉክስማንን ጥቅስ ለማስታወስ ያህል፣ ህውሃትም ሆነ የሱ አጫፋሪዎችና የዛሬው አገዛዝ ለምን እንደዚህ ዐይነቱን አገርን የጥፋትና የመጠፋፋት ፖለቲካ ለመከተል ተገደዱ? ደንቆሮ ስለሆኑ ወይስ ሆን ብለው? ሆን ብለው እንደዚህ ዐይነት ታሪክን የሚያወድምና ህዝብን በከፍተኛ ደረጃ ግራ የሚያጋባ ፖለቲካ በመከተላቸው ምን ዐይነት ጥቅም አገኙ? ቁጥራቸው በእርግጥ የማይታወቁ ሰዎችን ሲገዱልና ሲያሰቃዩ ምንስ ዐይነት ደስታ ተጎናጸፉ? አምሳሎቻቸውን፣ እህቶቻቸውንና ወንድሞቻቸውን በመግደልና በማሰቃየት ያገኙት ትርፍ አለ ወይ? ማንንስ ለማናደድ ነው እንደዚህ ዐይነቱን የጥፋትና የዕልቂት ፖለቲካ የተከተሉት? የእንደዚህ ዐይነቱ የጥፋት ፖለቲካ የመጨረሻው ዓላማስ ምንድነው? ፖለቲካ የሚባለውን ነገር በዚህ መልክ በመረዳታቸው? ወይስ ከመጀመሪያውኑ ጭንቅላታቸው ለጥፋት በመዋቀሩና፣ትምህርት በሚሉት ነገር መቃናት ወይም መታደስ የማይችል በመሆኑ? ከእነዚህ ጥያቄዎች በመነሳት አሁንም የአንድሬ ግሉክስማንን ጥቅስ መሰረት በማድረግ አርባ ዐመት ያህል በፖለቲካ ስም የተጓዝንበትን መንገድ ለመቃኘት እሞክራለሁ።
በፖለቲካ ትግል ውስጥ ተሳተፍንም አልተሳተፍንም በአጠቃላይ ሲታይ ህይወት እራሱ ትግል ነው። ይሁንና ግን አብዛኛዎቻችን አብዛኛውን ዕድሜያችንን በደመ-ነፍስ እየተመራን ነው የምናሳልፈው። በጣም ዘግይተን ካልሆነ በስተቀር ይህንን ነው የምፈልገው፣ እዚህ ደረጃ ላይ ለመድረስ ነው ቀን ተሌት መስራት ያለብኝ ብለን የህይወትን ትርጉም በመረዳት ደፋ ቀና የምንለው በጣም ጥቂቶች ነን። ከራሴ ጀምሮ ስንቶቻችን ሰው መሆናችንን ጠይቀን እንደሆን፣ የሰው ልጅስ ተግባሩ ምን እንደሆነና፣ ለምንስ ደፋ ቀና እንደምንል የምንጠይቅ ምናልባት በጣም ጥቂቶቻችን ሳንሆን አንቀርም። በተጨማሪም ከሌሎች ህይወት ካላቸው ነገሮች ጋር ስንወዳደር ምን ዐይነት ባህርይስ እንዳለን ለመጠየቅ የምንችል በጣም ጥቂቶቻችን ነን። በሌላ አነጋገር፣ የማሰብ ኃይል እንዳለንና በማሰብ ኃይላችን መደረግ ካለበት ከሌለበት፣ መጥፎውን ከጥሩ ነገር በመለየት በአርቆ አሳቢነት የምንመራ በጣም ጥቂቶች ነን። በእርግጥ ማለት ይቻላል ሰው መሆናችንን የምንገነዘብና የታሪክ ተልዕኮ እንዳለን በመረዳት አንድ ጥሩ ነገር ሳልሰራ ከዚህች ዓለም ላይ በሞት ለመለየት አልፈልግም የምንል በጣም በጣም ጥቂቶች ነን። እኛ ብቻ ሳንሆን ምናልባትም ከ90% በላይ የሚሆነው የሰው ልጅ በማሰብ ኃይሉ የሚመራና ለአንድ የተወሰነ ዓላማ የሚታገል አይደለም። አብዛኛዎቻችን በሁኔታዎች የምንመራና፣ ጥቂት ሰዎች በፈጠሩት የምንደሰትና፣ እንደዚሁም በጥቂት ሰዎች እየተመራን ነው አብዛኛውን ህይወታችንን የምናሳልፈው። ይሁንና ግን ሁላችንም ብንሆን በህይወታችን ዘመን ከሀዝንና ከጎስቋላ ኑሮ ይልቅ ደስተኛነትንና የተሳካ ኑሮ ቢኖረን ደስ ይለናል። ስንወጣም ስንገባም ማንም ባይገላምጠንና ህይወታችን በሙሉ ሰላም የሰፈነበትና የተወሰነ ዓላማን ተከትሎ ቢመራ ደስተኞች ነን።
ይሁንና ግን ኑሮአችን የተቃና እንዲሆን፣ ምናልባትም የምንመኘውን ነገር ለማግኘት የምንችለው እኛው በምናደርገው መፍጨርጨር ብቻ አይደለም የሚወሰነው። በመጀመሪያ ደረጃ የወላጆቻችን ሁኔታ፣ የአስተዳደጋችንና የአካባቢያችን ሁኔታ፣ የተማርንበት ትምህርት ቤትና በጠቅላላው በተወለድንበት አገር ያለው የፖለቲካ ሁኔታና የሰላም መኖር በህይወታችን ላይ አዎንታዊና አሉታዊ ተፅዕኖ ይኖራቸዋል። እንደሚታወቀው በአንድ አገር ውስጥ ሰላም ካልሰፈነ፣ የፖለቲካ ስልጣንን የጨበጠው ኃይል የሚሰራውን የማያውቅ ከሆነ፣ የአገር ወዳድ ስሜት ከሌለውና ለውጭ ኃይሎች አጎብዳች በመሆን የአገርን ሀብት የሚያወድምና ባህልን የሚያበላሽ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተግባራዊ የሚያደርግ ከሆነ የአብዛኛዎቻችን ህይወት ይበላሻል። ያጋጠመውና ብልጣብልጥ የሆነው በጣም ጥቂት ኃይል ደግሞ የተበላሸው የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተጠቃሚ በመሆን የተሻለ ኑሮ የሚኖርበት ሁኔታ አለ። የ27 ዓመቱ የወያኔ አገዛዝና ኢኮኖሚ ፖሊሲው ይህንን ነው የሚያረጋግጡት። በጣም ጥቂቱ ተጠቃሚ የሆነበትና፣ አብዛኛው ደግሞ ወደ ድህነት ዓለም የተገፈተረበትን ሁኔታ እንመለከታለን። ከዚህ ውስጥ ጥቂቱ አገሩን ጥሎ በመውጣት ሌላ አገር የተሻለ ዕድል ለማግኘት ደፋ ቀና ሲል እናያለን። ጥቂት የማይባለውም ወገናችን የስቃይ ኑሮ እንደሚኖርና፣ የተወሰነው ደግሞ የሚፈልገውን ወይም የሚመኘውን ነገር ሳያገኝ ህይወቱ እንዳለፈ የሚታወቅ ጉዳይ ነው።
ኑሮን ለማሸነፍ ሲባል በግለሰብ ደረጃ የሚካሄደውን ትግል ትተን በፖለቲካ ዓለም ውስጥ የሚደረገውን ትግል ስንመለከት እንደዚሁ በአማዛኝ ጎኑ ርዕይ የሌለውና ዓላማ ቢስ ነው ማለት ይቻላል። ቀድሞም ሆነ ዛሬ ያሉት ድርጅቶችና ፓርቲዎች በምን ዐይነት ርዕይ እንደሚመሩና ለምንስ ዐይነት ማህበረሰብ ወይም ህብረተሰብ እንደሚታገሉ ግልጽ አይደለም። ፍልስፍናቸው፣ በተለይም ደግሞ የኢኮኖሚና የማህበራዊ ፖሊሲያቸው ካልታወቀ እንታገልለታለን ለሚሉት የህብረተሰብ አካልና ወይም ደግሞ ብሄረሰብ የቀን ተቀን ችግሩን ሊፈቱለት አይችሉም። ፍልስፍናና ርዕየ-አልባ የሆነ፣ ከዚህም ጋር ተያይዞ የአንድን ህዝብ ፍላጎት ማዕከላዊ ቦታ የማይሰጥ የትግል ፈሊጥ የመጨረሻ መጨረሻ ዝብርቅርቅ ሁኔታዎችን ነው የሚፈጠረው።
የአንዳንድ አገሮችን ወይም አገዛዞችን የእልቂት ፖለቲካ ወደ ጎን ትተን፣ የአገራችንን ፖለቲካ ጠጋ ብለን ስንመለከትና ስንመረምር በፖለቲካ ስም ፖለቲካ ውስጥ ሰተት ብለው የገቡ፣ ወይም የጦር ትግል ያካሄዱ ትግላቸውን የጀመሩት ካላንዳች ዐይነት ርዕይ ወይም ፍልስፍና ነው ማለት ይቻላል። ምክንያቱም የርዕይ መኖር ወይም በአንዳች ፍልስፍና መመራት በምንም ዐይነት ትግልን ውስብስብ ስለማያደርግ ነው፤ ሰውን አያጨራርስም፤ የአንድን አገር ታሪክ እንዳለ እንዲካድ አያደርግም፤ በተቻለ መጠን ለትግል የሚከፈለው መስዋዕትነት በጣም ዝቅተኛ እንዲሆን ይደረጋል። ርዕይ የሚባለው ፅንሰ-ሃሳብ ከጥሩ ነገር ጋር የተያያዘ እንደመሆኑ መጠን አንድን ግለሰብ ወይም ድርጅት የተቃራኒውን እንዲያደርግ የሚገፋፋው ምንም ነገር የለም። ይህም ማለት፣ በርዕይ ወይም በአንዳች ፍልስፍና የሚመራ ሰው ወይም ድርጅት የሚፈልገው ግብ ጋ ለመድረስ የግዴታ ሰውን መግደል የለበትም፤ ወይም የጥፋት ፖለቲካ አያካሄድም። በራሱ ውስጣዊ ፍላጎት ስለማይመራና ከሱ ባሻገርም የሌላ ሰው ህይወት እንዳለ የሚገነዘብ በመሆኑ ስራው ሁሉ በዕውቀትና በሀቀኝነት ላይ የተመረኮዘ ይሆናል ማለት ነው።
አብዛኛውን ጊዜ አብዛኛዎቻችን ከአርባ ዐመት ጀምሮ በአገራችን ምድር የደረሰውን የጥፋት ወይም ርዕየ-ቢስ ትግል ለማያያዝ የምንሞክረው የራሳችንን ፍልስፍና በመከተላችን ሳይሆን ሶሻሊዝም የሚባለውን ከውጭ የመጣ ርዕዮተ-ዓለምን በመቀበላችን ነው የሚል ነው። ስንቶቻችን የማርክስና የኢንግልስን ስራዎች እንዳነበብንና፣ በአገራችን ምድር በፖለቲካ ስም ከተካሄደው የእርስ በርስ መተላለቅ ጋር እንዳነፃፀርነው የሚታወቅ ነገር የለም። የማርክስና የኤንግልስ ስራዎችም በብዙ ሺሆች የአውሮፓውያንና የአሜሪካን ምሁራኖች ተተርጉመዋል፤ ተተንትነዋል። የማርክስንና የኤንግልስን ኦሪጂናል ስራዎችም ሆነ በተለያዩ ምሁራን የተተነተኑትንና የተተረጎሙትን መጽሀፎችና መጽሄቶች በምናነብበት ጊዜ አንዳችም ቦታ ላይ በአንድ አገር ውስጥ ለውጥ ለማምጣት ወይም ስልጣን ላይ ለመውጣት ከተፈለገ የግዴታ በከፍተኛ ደረጃ የሰው ልጅ ህይወት ማለቅ አለበት የሚል የለም። ለምሳሌ የማርክስን ስራዎች፣ ሶስቱን ቅጾች ዳስ ካፒታልን ላነበበ፣ ስርፕለስ ቫልዩ የሚባለውን ለተመለከተ፣ እጅግ ግሩም የሆነውን መሰረታዊ ስራውን (Ground Work) ላገላበጠ፣ የጀርመን አይዲዮሎጂንና የጂውሽ ጥያቄ የሚባሉትን መጽሀፎች ላነበበ፣ የፍሪድሪሽ ኢንገልስን አንቲ-ዱህሪንግ(Anti Dühring) …ወዘተ… ወዘተ. ለተመለከተ ወይም ላነበበ፣ በእነዚህ መጽሀፎች ውስጥ በሙሉ ስለ እርስ በርስ መተላለቅ አስፈላጊነት ወይም በአንድ አገር ውስጥ ለውጥ እንዲመጣ ከተፈለገ መገዳደል ያስፈልጋል ወይም ደም ካልፈሰሰ አብዮቱ አይሰምርም ወይም ባሸናፊነት መውጣት አይቻልም የሚል አንዳችም ቦታ ላይ አልተጻፈም። በተጨማሪም ማርክስና ኤንግልስ የሰው ልጅ ታሪክ የመደብ ትግል ነው ብለው ሲጽፉ ይህ ማለት ግን እየተቧቀሱና እየተጨራረሱ የሚኖሩ፣ አንደኛው ሌላውን ካላጠፋ የፈለገው ዓላማ ወይም ሶሻሊዝም ላይ ሊደርስ አይችልም ያሉበት ቦታ የለም። የመደብ ትግል የሚባለው ነገር የግዴታ ከአመፅ ጋር የሚያያዝ ሳይሆን፣ ፖለቲካዊ፣ ርዕዮተ-ዓለማዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ባህላዊ…ወዘተ. መልኮችን የሚይዝና፣ የፖለቲካ ስልጣንን የጨበጠው ኃይል እንደንቃተ-ህሊና ደረጃው የበላይነቱን ላለማጣት ሲል የተለያዩ ዘዴዎችን በመፈለግ ህብረተሰብአዊ ተቀባይነቱን ለማረጋገጥ ይችላል ማለታቸው ነው። ይህ ዐይነቱን ሁኔታ የቀን ተቀን የምንመለከተው ጉዳይ ነው። በተለይም አንድ ዐይነት ስርዓት ተቀባይነት ካገኘ-ለምሳሌ የገበያ ኢኮኖሚ ወይም ካፒታሊዝም፣ እንደ ርዕዮተ-ዓለም ወይም እንደ ሃይማኖት ተቀባይነት እንዲኖረው ለማድረግ ልዩ ልዩ ዘዴዎችን ይጠቀማል። በሌላ ወገን ደግሞ እንደ አማራጭ የሚቀርቡ ስርዓቶች ወይም ኢኮኖሚና የማህበራዊ ፖሊሲዎች ተፈጥሮአዊ አይደሉም፣ ተፈጥሮአዊ ይኸው ተቀባይነተን ያገኘው ስርዓት ነው በማለት በሰፊው ህዝብ ዘንድ ተቀባይነትን እንዳያገኝ ከፍተኛ ትግል ይደረጋል። ትግሉ በጦርነት ሳይሆን በሃሳብና በክርክር ብቻ ነው። ይሁንና ግን በተለይም በአውሮፓ የህብረተሰብና የካፒታሊዝም የትግል ታሪክ ውስጥ የኢኮኖሚና የፖለቲካ በላይነትን የጨበጠው ኃይል ዝም ብሎ በጉልበት ወይም በብልጣብልጥነት የበላይነቱን ይዞ የሚቆይ ሳይሆን ስርዓቱ እንዳይናጋ ወደድርድር እንደሚመመጣና በውይይት ብቻም የሚቀርቡትን ጥያቄዎች እንደሚፈታ በተለይም ያለፈው ሃምሳ ዐመታት የካፒታሊዝም ዕድገትና ስረዓተ-ማህበሩ ያረጋግጣሉ።
ይህንን ትተን ወደ ማርክስና ኤንግልስ ስራዎች እንደገና ስንመጣ፣ ስራዎቻቸው በሙሉ ምሁራዊና ከእነሱ አተረጓገምና የአሰራር ስልት አንፃር ሳይንሳዊ ናቸው። በሌላ ወገን ግን የማርክስና የኤንግልስ ስራዎች በሙሉ አንድ ህብረተሰብ እንዴት እንደሚገነባ፣ ሳይንስና ቴክኖሎጂዎች እንዴት እንደሚፈልቁና እንደሚዳብሩ፣ ከተማዎችና መንደሮች እንዴት እንደሚገነቡ በቀጥታ አይናገሩም። የከበርቴው ኢኮኖሚስቶችም ሆነ ሌሎች ምሁሮች አንድ ህዝብ ሁለ-ገብ በሆነ መልክ እንዴት መዋቀር እንዳለበት የተሻለ አማራጭ አያቀርቡም። በተለይም በኔዎ-ሊበራል ኢኮኖሚስቶች ዕምነት ሁሉንም ነገር የገበያ ኢኮኖሚ ይፈታዋል በማለት ነው ነገሩን አደባብሰው ያልፋል። አንድ አገር በዝግታና ስርዓት ባለው መንገድና ከጠቅላላው ህዝብ ፍላጎት አንፃር መገንባት እንዳለበትና አስፈላጊም እንደሆነ በፍጹም አይቀበሉም።ለማንኛውም ማርክስና ኤንግልስ አንድ ህብረተሰብ እንደማህበረሰብ ለመኖር ከፈለገ የግዴታ ሳይንስና ቴክኖሎጂ አስፈላጊ እንደሆኑና፣ ይህም በካፒታሊዝም ስርዓተ-ማህበር ውስጥ ተግባራዊ እንደሆኑ በግልጽ ተንትነዋል። ከዚህም በላይ ዕውቀት አስፈላጊና አንድ ህብረተሰብም ንቃተ-ህሊናው መዳበር እንዳለበት፣ በዚህ አማካይነት ብቻ፣ በእነሱ አጠራር የምርት ኃይሎች ማደግና በየጊዜው መሻሻል እንደሚችሉ በደንብ ጽፈዋል። የማርክስና ኤንግልስ ስራዎች በጊዜው የነበረውን በካፒታሊዝም ሎጂክ የሚንቀሳቀሰውን ስርዓት ትችታዊ በሆነ መልክ(Critical analysis) የተመለከተና የተነተነ እንጂ ስለሾሊስት ህብረተሰብ አወቃቀር የሚያትት አይደለም። ይሁንና በካፒታሊዝም ውስጥ ሳይንስና ቴክኖሎጂዎች ሊዳብሩና ሊስፋፉ፣ እንዲሁም ዓለምን ሊያዳርሱ የበቁት ቀደም ብሎ በሚገኘው ስርዓት ውስጥ በመፍለቃቸው ነው። ይህም ማለት ከካፒታሊዝም በፊት የነበረው ስርዓት ሙሉ በሙሉ ዕድገትን የሚቀናቀን ነው ብሎ መናገር በፍጹም አይቻልም። ከተማዎችና መንደሮች ጥበባዊ በሆነ መልክ የተገነቡት፣ የዕደ-ጥበብ ስራዎችና የንግድ እንቅስቃሴ የዳበሩትና የተስፋፉት፣ የሳይንስና የቴክኖሎጂ መሰረቶች በሙሉ ቀደም ብሎ ባለውና በፊዩዳሊዝም ስርዓት ውስጥ ነው የፈለቁት። ለማርክስና ኤንግልስ ይህ ነገር ግልጽ ነው።
ከዚህ ትንተና ወይም አቀራረብ ስንነሳ በአገራችን ምድር በፖለቲካ ስም የተካሄደውን መጨራረስ በማርክሲዝምና በሶሻሊዝም ስም የምናሳብበት ምክንያት የለም። መጠየቅ የሚኖርብን ምን ዐይነት ሰዎች ሆነን ብንፈጠር ነው እልክ ውስጥ ገብተን የተጠፋፋነውና የምንጠፋፋው? ብለን ነው። ለመሆኑ ትግል ብለው የጀመሩ ድርጅቶች ወይም ሰዎች ስልጣን ከመያዝ ባሻገር ሌላ ዓላማ ነበራቸው ወይ? ፖለቲካ የሚባለውንስ ፅንሰ-ሃሳብ በሚገባ ተረድተዋል ወይ? ወይስ የሚረዱ ናቸው? ከዚህም ባሻገር በጎናቸው ያሰለፏቸው ታጋዮችና ነፃ ልናወጣህ ነው የምንታገለው ይሏቸው የነበሩና አሁንም የሚከተሏቸውን በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎችን ፍላጎታቸውንና ህልማቸውን በእርግጥ ያውቃሉ ወይ? በእርግጥስ በሚያራምዱት የትግል ስልት ለሚከተሏቸውና ለህዝባቸው ዕውነተኛውን ነፃነት ሊያጎናጽፏቸው ይችላሉ ወይ?
ስለሆነም በትግልና በፖለቲካ ስም የተደረገውን መጠፋፋት ስንመረምር ትግል የሚባለው ነገር በደመ-ነፍስ የተመራ ወይም ሙሉ በሙሉ ድንቁርናነት የተሞላበት ነው ማለት ይቻላል። አንዳች ዐይነት ፍልስፍና ወይም መመሪያ የሌለው ፖለቲካ ፖለቲካ ሊባል አይችልም። ምክንያቱም ፖለቲካ የሚባለው ፅንሰ-ሃሳብ ወይም በፖለቲካ ስም የሚካሄድ ትግል በጥቁርና በነጭ እየተጻፈ የእኔን ሃሳብ ያልተቀበለ ወይም እኔ በምለው የማይመራ ጠላቴ ነው በማለት መግደያ ወይም አንድን ሰው ማስወገጃ መሳሪያ ባለመሆኑ ነው። በሰው ልጅ ታሪክ ውስጥ አንድ ወጥ አስተሳሰብ የሌለውንና ሊኖር የማይችለውን ያህል ፖለቲካ ራሱም በቅራኔዎች የተወጠረና በተለያዩ ሰዎች እንደየሁኔታው የሚተረጎም ነው። ይሁንና አንድ ዐይነት የፖለቲካ ግንዛቤ ለማግኘት ወይም በአንዳች ዐይነት ርዕይ ለመመራት ከተለያዩ የፖለቲካ ቲዎሪዎች ጋር መተዋወቅ ያስፈልጋል። ይኸኛው ነው ትክክለኛውና የህብረተሰቤንም ችግር ሊፈታ የሚችለው ቲዎሪ ተብሎ በአንዳች ዐይነት የፖለቲካ ቲዎሪ ከታመነ የአንድን ህብረተሰብ ስነ-ልቦናና ተጨባጭ ሁኔታዎችን ማንበብ ወይም መተንተን ግዴታ ነው። በሌላ ወገን ግን በሳይንስ ወይም በፍልስፍና ዓለም ውስጥ የአንድን ህብረተሰብ ሁኔታ በደንብ ለመመርመር የሚያስችሉ በጣም የተወሰኑ ሳይንሳዊ አካሄዶች ወይም የምርምር ዘዴዎች እንዳሉ መገንዘብ ያስፈልጋል። ይህ ሲሆን ብቻ ተግባራዊ ሊሆንና ችግርን ሊፈታ የሚችል ፕሮግራም መንደፍ ይቻላል።
ለማንኛውም በአገራችን ምድር በብሄረሰብ ስምም ሆነ በብሄራዊ ደረጃ ተደራጅተው በፖለቲካ ስም ትግል ሲያካሂዱ የከረሙና አሁንም ቢሆን ትግል እናካሂዳለን የሚሉ፣ ስልጣንም ጨብጠው 27 ዓመታት በሙሉ ህዝባችንን ፍዳውን ሲያሳዩት የከረሙትንና፣ የኤርትራን ሁኔታ ስንመለከትና፣ ከሁለት ዐመት ተኩል ጀምሮ ስልጣን የጨበጠውን የዶ/ር አቢይን አገዛዝ ፖለቲካ ስንመረመር እነዚህ ሁሉ ኃይሎች በደረጃ ቢለያዩም ሁሉም ቢሆኑ በደመ-ነፍስ የሚመሩት ወይም ደግሞ ፖለቲካቸው በከፍተኛ ደረጃ ከዕውቀት ጋር ያልተያያዘ መሆኑን ተጨባጩ ሁኔታ ያረጋግጣል። ለዚህ ደግሞ በቂ ምክንያት በመስጠት ሌላውን ማሳመን አያስፈልግም። ምክንያቱም የአገራችን ተጨባጭ ሁኔታ፣ ህዝባችን የሚኖርበት አሳዛኝ ሁኔታ፣ መፈናቀሉ፣ ዲሞግራፊ ለመለወጥ የሚደረገው የመሬት ወረራ፣ ቅጥ ያጣና አረመኔያዊነት የተሞላበት ግድያ፣ ቤተክርስቲያናትን ማቃጠልና የሃይማኖት መሪዎችን መግደልና የተቀሩትን ምዕመናን ማሳደድና ማሰቃየት፣ የቢሮክራሲው አድካሚነት፣ የመንገዶቻችንና የቤቶች አሰራሮች፣ በህጻናትና በታዳጊው ወጣት ላይ የሚደርሰው ግፍ፣ የፍርድቤትና የፖሊሶች ማንአለኝበት፣ ሰው ሲገደል ዝም ብሎ መመልከት፣ ወንጀለኛውን ትቶ ወንጀለኛ ያልሆነውንና ለመብት የሚታገለውን ማሰቃየትና ወደ ወህኒቤት መወርወር፣ የአገዛዙ ህሊና-ቢስነት ወይም ርህራሄ ማጣት… ወዘተ. … ወዘተ. እነዚህ ሁሉ በቂ ምስክሮች ናቸው። ከዚህም በላይ በግልጽ አማራ በሚባለው ብሄረሰብና በኦርቶዶክስ ሃይማኖት ተከታዮችና በተቋማቱ ላይ ዘመቻ ማድረገና እንደዋና ጠላት ማየት፣ ሰሞኑን እንደምናየው ደግሞ የመስቀልን በዓል ማክበር አትችሉም፣ አማራ የሚባሉት ደግሞ ዲሞግራፊ ትለውጣላችሁ በመባል ወደ አዲስ አበባ እንዳይገቡ የሚደረገው ዕገዳ፣ ይህ ሁሉ የሚያረጋግጠው በዶ/ር አቢይ የሚመራው አገዛዝና የኦሮሚያ ክልል አስተዳደር የኢትዮጵያን ህብረተሰብ ታሪክና አገነባብ በሚገባ አያውቁም ማለት ነው። ካለኦርቶዶክስ ሃይማኖት ባህላዊና የዕውቀት አስተዋፅዖ ኢትዮጵያ የምትባለው አገር እዚህ ደረጃ ላይ ባልደረሰች ነበር። የዛሬይቱ ኢትዮጵያ ዋናው መሰረት የተጣለው በሰሜኑ የግዛት ክፍልና በተለያየ ጊዜያት ኢትዮጵያን ሲገዙ በነበሩ ነገስታትና በኦርቶዶክስ ሃይማኖት አማካይነት ነው። በኋላ የመጡ ሃይማኖቶችና በዛሬው ወቅት የገዢው መደብ የሚያመልክበት የፔንጤ ቆንጤ ሃይማኖት ለኢትዮጵያ ስልጣኔ ያደረጉት ምንም ዐይነት አስተዋፅዖ የለም። እስከ 1974 ዓ.ም ድረስ የኦርቶዶክስ ሃይማኖት ልክ እንደመንግስት ሃይማኖት መወሰዱ ወይም ደግሞ መንግስትና አገዛዙ እስከተወሰነ ደረጃ ድረስ መደጋገፋቸው የታሪክ ግዴታ የነበረ ነው። በሌላው ወገን ግን እንደዚህ ብዬ ሳትት የሌሎችን ሃይማኖቶች መኖር መቃወሜ ሳይሆን ሃይማኖትን የፖለቲካ መጠቀሚያ መሳሪያ ማድረግ፣ ወይም የመንግስትን መኪና እቆጣጠራለሁ በማለት በአንድ ሃይማኖትና ጎሳ ላይ ያነጣጠረ ድርጊት መፈጸም ወደ እርስ በርስ ጦርነት ሊያመራን ይችላል ከሚለው ፍርሃት በመነሳት ነው። ሃይማኖት የግል ነው፣ አገር ግን የጋራ ነው የሚለው መሰረተ-ሃሳብ በሁላችንም መንፈስ መቀረጽ አለበት። ስለሆነም ሃይማኖት የፖለቲካ መሳሪያ መሆን የለበትም። ፖለቲካ በገለልተኛ መልክ የሚካሄድ እንጂ የከፋፍለህ ግዛው መሳሪያ መሆን የለበትም። በመሰረቱ ይኸኛውም ሆነ ያኛው ሃይማኖት ወንድማማችነትንና እህትማማችነትን፣ ፍቅርንና ሰላምን የሚያስተምሩ እንጂ የቂም-በቀል መሳሪያ መሆን የለባቸውም። ሃይማኖትን የቂም-በቀል መሳሪያ የሚያደርጉና አንድን ብሄረሰብ የሚያስፈራሩ ወይም ከተወለደበት መንደርና ከተማ እንዲፈናቀል የሚያደርጉ በሃይማኖት የሚያምኑ አይደሉም። እንደዚህ ዐይነቱን ዐይን ያወጣ ድርጊት የሚፈጽሙ የክርስቶስን መልዕክት የሚያንቋሽሹ ናቸው። በመሰረቱ የእግዚአብሄር ጠላቶች ናቸው።
ለማንኛውም ዛሬ በህዝባችን ላይ የሚወርደው ሰቆቃና ግድያ የሚያረጋግጠው አገራችንና ህዝባችን የስልጣኔን ምንነት በተረዳ፣ ከጉልበት ይልቅ ሳይንሳዊ ክርክርንና ውይይትን በሚያስቀድም፣ ፖለቲካ ማለት ህዝባዊ ተሳትፎንና የህዝብን መደራጀት የሚያስቀድም መሆኑን በተገነዘበ፣ በጤናማ የኢኮኖሚ ቲዎሪና ፖሊሲ በመመራት ሁለ-ገብ ዕድገትንና መሰረታዊ ለውጥ እንዲመጣ የሚፈልግና፣ በተዘጋጀና በተደራጀ ኃይል እንደማይመሩ ነው። ትላንትም ሆነ ዛሬ በፖለቲካ ውስጥ ተሳትፈው ህዝባችንን ፍዳውን የሚያሳዩትና አገር የሚያፈራርሱት፣ ፈላስፋው አንድሬ ግሉክስማን እንደሚያስተምረን ከስህተታቸው በፍጹም ለመማር የማይፈልጉና ሰው የሚነግራቸውን ለመስማት የማይሹ ናቸው። እነሱ የሚሰሩት ወንጀልና አገርን ማፈራረስ እንደ ወንጀል የማይቆጠር፣ ወይም ደግሞ አንድን ህዝብ ፍዳውን ለማሳየትና አገርን ለማፈራረስ ከእግዚአብሄር ፈቃድ የተሰጣቸው ይመስል ይህንን ድርጊታቸውን የሚቃወመውንና የሚሟገታቸውን እንደወንጀለኛ አድርገው በመቁጠር ወደ እስር ቤት የሚከቱ ናቸው። ሁሉንም ነገር በጭንቅላቱ በማቆም የሚመለከቱና ከዚያ ሁኔታ በመነሳት አንድ ዐይነት ውሳኔ ለመስጠት የሚከጅላቸው ናቸው። መጥፎ ድርጊታቸውን ለማመዛዘንና ዛሬ የሚሰሩት ወንጀል በተከታታዩ ትውልድ ላይም አሉታዊ ውጤት በማሳደር አዲስና የተሻለ ስራ ለመስራት እንቅፋት እንደሚሆን የማይረዱ ናቸው። ባጭሩ እንመራዋለን የሚሉትን ህዝብ እንደሰው የማይመለከቱና እያንዳንዱም ሰው ለመኖር ሲል የግዴታ ሰላም እንደሚያስፈልገው የማይገነዘቡ ናቸው። የሰውን ልጅ የመኖር፣ የመፍጠርና በሰላም አገርን የመገንባት መብት በፍጹም የማያውቁ ናቸው።
የድንቁርና ፖለቲካ የሚያካሂዱ በህሊናቸው የሚመሩ አይደሉም። መመሪያ ወይም ፍልስፍና የላቸውም። ፖለቲካ የሚባለውን ነገር በደመ-ነፍስ ነው የሚመሩት። ልብስ ለብሰው ከመሄድ በስተቀር ሰው መሆናቸውን የሚገነዘቡ አይደሉም። ስለሰው ልጅ ርህራሄ የላቸውም። ፍቅር የሚባል ነገር አያውቁም። በመግደል ብቻ ነው መንፈሳዊ ደስታን የሚጎናጸፉ ወይም የሚረኩ የሚመስላቸው። በማስፈራራት ብቻ ነው አገርን የሚገዙት። በራሳቸው ላይ ዕምነት የላቸውም። ይቀናቀነኛል ብለው የሚጠረጥሩትን አይ ያጠፉታል፣ አሊያም ደግሞ በሰበብ በአስባቡ እስር ቤት ውስጥ ይወረውሩታል። በመጥፎ ተግባራቸውም ትክክል ነው በማለት ይገፉበታል። በመጥፎና በጥሩ ድርጊት መሀከል ያለውን ልዩነት አይረዱም። ስለሆነም ስለጥበብና ልዩ ልዩ ባህላዊ ፈጠራዎች ስሜት የላቸውም።
ድንቁርናነት የተሞለባትን ፖለቲካ የሚያካሂዱ የራሳቸውን ታሪክ እንዳለ ይክዳሉ። ቀደም ብለው የተሰሩ ታሪኮችንና ካለማወቅ የተሰሩ ስህተቶችን በማናፈስ በአንድ ህዝብ መሀከል የማያስፈልግ ጥርጣሬና መፈራራት እንዲኖር ያደርጋሉ። የዛሬው ሁኔታ ካለትላንትናው ሊኖር እንደማይችል የሚረዱ አይደሉም። ታሪክ ተከታታይነት ያለውና ከአንዱ ትውልድ ወደ ሚቀጥለው መተላለፍ እንዳለበት አይገነዘቡም። ስለሆነም በአንድ ወቅት ከንቃተ-ህሊና ጉድለት የተሰራ ስህተትን በማራገብና በመዝናናት የተበላሸውን በተሃድሶ መንፈስ እያደሱ የተሻለ ታሪክን መስራት አይችሉም። እነሱ የባሰ ወንጀልና አገር የሚያፈራርስ ስራ እየሰሩ ሶስት መቶና አራት መቶ ዐመታት ወደ ኋላ ተጉዘው በመሄድ በዚያን ዘመን ሲያስተዳድሩ የነበሩ ነገስታትን ይወነጅላሉ፤ ያንቋሽሻሉ። የታሪክን ውጣ ውረድነት በፍጹም የሚገነዘቡ አይደሉም። የሰው ልጅ ንቃተ-ህሊና በሂደት መዳበር እንደሚችልና፣ በተለይም የማቴሪያል ሁኔታዎች ሲለወጡ – ማለትም የከተማዎችና የመንደሮች ግንባታ፣ የስራ-ክፍፍል መዳበርና የንግድ እንቅስቃሴ መስፋፋት፣ እነዚህን መልክ የሚያሲይዙ ባህላዊ ለውጦች መታየት… ወዘተ.- የማሰብ ኃይሉም በዚያው መጠን እንደሚዳብርና ነገሮችን ማገናዘብ እንደሚችል በፍጹም አይረዱም። ወደ ውስጥና ወደ ተለያየ አቅጣጫ የመመልከትና ነገሮችን የመመራመር ኃይል የላቸውም። በክርክር ወይም በውይይት አያምኑም። ክርክር ለጭንቅላት መዳበር ከፍተኛ አስተዋፅዖ እንዳለው አይገነዘቡም። የሌላውን አስተያየት ለመቀበል አይፈልጉም። ራሳቸውን ብቻ እንደአዋቂ ይቆጥራሉ። ለመቻቻል ቦታ የላቸውም። በመቻቻልና የሌላውን ሃሳብ በመቀበል ብቻ አንድ ጥሩ ነገር መስራት እንደሚቻል በፍጹም አይገባቸውም። ማንኛውም ነገር የብዙ ነገሮች ጥምር ውጤት መሆኑን በፍጹም አይረዱም። በአንድ ኢምንት ነገር ውስጥ እንኳ ሌሎች በጣም ጥቃቅን ነገሮችና የተለያየ ባህሪዎች ያላቸው ነገሮች እንዳሉ አይረዱም። ስለሆነም ማህበራዊም ወይም ህብረተሰብአዊ ዕድገት የብዙ ነገሮች ጭማቂ ውጤት መሆኑን አይገነዘቡም። ተፈጥሮም ሆነ ማንኛውም ህብረተሰብ በዲያሌክቲካል ሂደት በመጣመር ከአንድ ሁኔታ ወደ ሌላና ወደ ተሻለ እንደሚለወጡ በፍጹም አይገነዘቡም። በአንድ አገር ውስጥ የተሟላና ተከታታይነት ያለው ዕድገት ሊመጣ የሚችለው የተለያዩ ነገሮችና ሃሳቦች ሲዋሃዱና ተቻችለው ሲኖሩ ብቻ መሆኑን አይቀበሉም። የሰውን ልጅ ውስጣዊ ኃይልና የተፈጥሮን ህግጋት በፍጹም አይረዱም። ተፈጥሮ የልዩ ልዩ ነገሮች ጥምር ውጤት መሆኗን አያውቁም። ተፈጥሮ ካለልዩ ልዩ አበባዎች፣ የዛፍ ዐይነቶች፣ ሰብሎች፣ ፍራፍሬዎች፣ ወንዞች፣ ተራራዎችና ሜዳዎች፣ ልዩ ልዩ ዐይነት እንስሳዎችና የዱር-አራዊት፣ …ወዘተ. ተፈጥሮ ልትባል እንደማትችል ሊገነዘቡ በፍጹም አይችሉም። ስለሆነም ተፈጥሮአዊ ንቃተ-ህሊና የላቸውም። የተፈጥሮ ትርጉም ስለማይገባቸው የብዙ መቶ ዐመታትን ዛፎች በእልክ ያወድማሉ። የሰው ልጅ ተፈጥሮን እንደሚፈልጋትና፣ ማንኛውንም ነገር ከተፈጥሮ ውስጥ እንደሚያገኝ አይገነዘቡም። የሰው ልጅ ምንነትና የመኖር ኃይሉ በተፈጥሮ የሚለገስ እንደሆነ በመንፈሳቸው ውስጥ የለም።
ስለሆነም ጭንቅላታቸው በድንቁርና የተናወጠ ፖለቲከኞች ነን ባዮች ለማንኛውም ነገር በድን ናቸው። አካባቢ ወደመ አልወደመ ስሜት የላቸውም። ህብረተሰብአዊና ባህላዊ ኃላፊነት አይሰማቸውም። የአንድ አገር እሴትና የሰው-ልጅ ስነ-ልቦና እንዲወድም ሳያውቁት መንገዱን አመቻችተው ለውጭ ኃይሎች ይሰጣሉ። አንድን ታዳጊ ትውልድ የመጥፎ ባህሎች ሰለባ በማድረግ በዕድሜ እየገፋ የሚሄድ ሰው ወይም በዕድሜያቸው የገፉ ሰዎች ተሸማቀው እንዲኖሩ ያደርጋሉ። የማይገባቸውን የኢኮኖሚ ፖሊሲ ተግባራዊ በማድረግ በአንድ አገር ውስጥ ተደራራቢና ተቆላላፊ ችግሮች እንዲፈጠሩ ያደርጋሉ። የማነፃፀር ኃይል የላቸውም። በራሳቸው ህዝብና ምሁራዊ ኃይል ከመተማመን ይልቅ ለውጭ ኃይሎች ያጎበድዳሉ። በዚህም ዕውነተኛ የሆነ የአሽከርነት ባህሪያቸውን ያረጋግጣሉ። ሌላውም እንዲቀበል በማድረግ በአገራቸው ውስጥ ለውጭ ኃይሎች አጎብዳጅ ዜጋ የሆነ ኃይል እንዲፈጠር ያደርጋሉ።
ጭንቅላታቸው በድንቁርና አስተሳሰብ የተወጠረ ታጋይ ነን ባዮች ስለ ዕድገትና ስልጣኔ ያላቸው ትርጉም የተጣመመ ነው። ኢኮኖሚዊ ዕድገትን ከሳይንስና ከቴክኖሎጂ፣ ከቆንጆ ቆንጆ ከተማዎችና መንደሮች ነጥለው በማየት በትናንሽ ነገሮች ይኮራሉ። ህዝባቸው የተሟላ ኑሮ ኖረ አልኖረ ደንታቸው አይደለም። በጥራዝ ነጠቅ የአካዳሚክ ዕውቀት የተካኑም ስለሆነ በነገሮች መሃከል መተሳሰር እንዳለ በፍጹም አይገነዘቡም። ማርክ አውሬል(Marc Aurel)ከክርስቶ ልደት በኋላ ከ121-180 ዓ.ም የኖረው የሮማውያን ንጉስና ፈላስፋ እንዳለው፣ „የአካዴሚክ ዕውቀት ወደ አርቆ-አለማሰብ የሚጠጋ መንፈስን አይቀንሰውም፣ እንዲያውም አርቆ-አለማሰብ እየጠነከረና የበላይነትን እየተቀዳጀ እንዲሄድ ያደርጋል“ የሚለው ፍልስፍናዊ አነጋገር በእነዚህ ሰዎች ላይ ይንፀባረቃል። ስለሆነም ማንኛውንም ነገር ከማድረግ አይቆጠቡም። ጦርነት ይናፍቃቸዋል። ካለጦርነት የሚኖሩ አይመስላቸውም። በጦርነት ውስጥ አሸናፊና ተሸናፊ ሊኖር እንደማይችል በፍጹም አይረዱም። የጦርነት ዋናውም ስትራቴጂ ጦርነት እንዳይቀሰቀስ የተቻለን ነገር ሁሉ ማድረግ ነው የሚለውን የክላውዘቪትዝን አባባል በፍጹም አይቀበሉም። ሁልጊዜ በአሸናፊነት የሚወጡ ይመስላቸዋል። የአንድን አገር ታሪክና ባህል ካወደሙና ህዝብ ከተበታተነ በኋላ ተዝናንተው በመቀመጥ በአሽናፊነት የወጡ ይመስላቸዋል።
ባጭሩ የድንቁርና ፖለቲካን የሚያራምዱ የሳይንስን ትርጉምና ችግር ፈችነት በፍጹም አይረዱም። በዕውቀት የበላይነት በፍጹም አያምኑም። ከተፈጥሮ ጋር በመነጋገርና እየመላለሱ በመጠየቅ ብቻ ወደ ሚጠጋጋ መልስ ጋ ለመድረስ እንደሚቻል አይገነዘቡም። ስለሆነም የስልጣኔ ጠንቅ የሆኑና በአንድ አገር ውስጥ ያለ ህዝብ ተቻችሎ እንዳይኖር የሚያደርጉ ናቸው። እንደነዚህ ዐይነት ሰዎች ስልጣን አካባቢ በፍጹም መደረስ የሚገባቸው አይደሉም። ፖለቲከኛ ነን እያሉ አስር ጊዜ ቢለፈልፉም ተቀባይነት እንዳይኖራቸው ማድረግ በጣም አስፈላጊ ነው። ከሳይንስና ከፍልስፍና ውጭ የሆነ፣ ለጥበብና ለባህላዊ ዕድገት የማያመች፣ ህዝቦች ተቻችለውና ተጋግዘው በጋራ አገራቸውን እንዳይገነቡ የሚያደርግ ፖለቲካ ስላልሆነ፣ ጥላቻን የሚቀሰቅሱ፣ በፖለቲካ ስም የሆነ ያልሆነውን የሚዘላብዱ ከፖለቲካ መድረክ መገለል አለባቸው። ይህ ዐይነቱ ፖለቲካ የ27 ዓመቱን የወያኔ ማፊያዊና የጥፋት ፖለቲካ ያስታውሰናል። በመሰረቱ የህውሃት ሰዎችና ተከታዮቻቸው እንዳሉ ወህኒቤት መወርወርና ለፍርድ መቅረብ ያለባቸው ናቸው። የአገራችን ጠቅላይ ሚኒስተር የሆኑት ዶ/ር አቢይ ከአንድ ዐመት በፊት ባህርዳር ላይ ቤአዴን መሪዎች ጋር ተሰብስበው ንግግር ሲያድርጉ፣ „እኛ ኢትዮጵያውያኖች ይቅርታ መደራረግ አናውቅም“ ያሉት የሚያረጋግጠው እኚህ መሪያችን አገር ቤት ውስጥ 27 ዐመት ምን እንደተካሄደ አልተገነዘቡም ማለት ነው። የወጋ ቢረሳ የተወጋ አይረሳም እንዲሉ ህዝባቸን ግን ወያኔዎችና ግብረ-አበሮቻቸው የሰሩትን ግፍ መዝግበዋቸዋል።
ከላይ የተተነተነው ሀተታ የወያኔ ባህርይ ብቻ አይደለም። በደረጃ ይለያይ እንጂ በአገራችን ውስጥ በፖለቲካ ስም ይንቀሳቀሱ የነበሩትንና አሁንም የሚንቀሳቀሱትንም የሚመለከት ነው። ሻቢያና ኦነግ እንዲሁም ሌሎች ብዙ ወጣቶችን የእሳት ራት ያደረጉ ሁሉ የዚህ ዐይነቱ የድንቁርና ሰለባ ናቸው። ራሱ ደርግና በተለይ እነኮረኔል መንግስቱና ሌሎች በአረመኔነታቸው ይታወቁ የነበሩ የሰራዊቱ አባሎችና የሲቪል አጋሮቻቸው ወጣቱን የዚህ ወይም የዚያኛው ድርጅት አባል ነህ በማለት ካለምንም ርህራሄ ረሽነዋቸዋል። የያዟቸውን ወይም እጃቸውን በፍላጎት የሰጡትን አስተምሮ እንደገና ወደ ህብረተሰቡ ተቀላቅለው መልካም ስራ እንዲሰሩ ከማድረግ ይልቅ እንዳለ ነው የረሽኗቸው። በዚህ ዐይነቱ ድርጊታቸው ምን አገኙ? አገሪቱን በምሁር ከማራቆት በስተቀር ምን ዐይነት ትርፍ አገኙ?
ከዚህ ስንነሳ እኛ ኢትዮጵያውያን ምንም ነገር ሳይገባንና በእልክና በማናለኝበት ስሜት ብቻ በመወጠር አገራችንን አፍራርሰናል። በቅርብ የወጣው የኢንተለጀንስ መለኪያ የሚያረጋግጠው ይህንን ዐይነቱን ድርጊታችንን ነው። ማሰብ ብንችል ኖሮ እንደዚህ ዐይነት ውጥንቅጥ ውስጥ ገብተን ተጨራርሰን የመጨረሻ መጨረሻ አገራችንና ህዝባችንን ለሌሎች ጭራቆችና ባህለ-ቢስ ኃይሎች ባላስረከብን ነበር። ዛሬም ቢሆን ከዚህ ትምህርታችን የተማርን አይመስልም። ከምሁራዊ እንቅስቃሴና ሰፋ ካለ ጭንቅላትን ከሚያዳብር ስራ ይልቅ ባልባሌ ነገሮች በመጠመድ አሁንም ለሌላ ፍልሚያ የተዘጋጀን እንመስላለን። በአንድ አገር ውስጥ ለውጥ ሊመጣ የሚችለው ስልጣንን በጨበጡ ሰዎች ወይም በመንግስት አማካይነት አይደለም። ፍልስፍናና ሳይንስ፣ ስነ-ጽሁፍና አርኪቴክቸር፣ እንዲሁም ልዩ ልዩ ባህላዊ ክንውኖች ከመንግስት መኪና ውጭ በግለሰቦች አማካይነት የተፈጠሩና የዳበሩ፣ እንዲሁም የተስፋፉ ናቸው። መንግስታት ተግባራዊ የሚያደርጓቸው ፖሊሲዎች በሙሉ በግፊት የሚመጡ እንጂ በራሳቸው ጭንቅላት በማሰብ አይደለም። ስለሆነም በአገራችን ምድር ለውጥ እንዲመጣ ከተፈለገ ከፖለቲካና ከመንግስት መኪና ባሻገር ማሰብና እንቅስቃሴ ማድረግ አለብን። ፖለቲከኛ ነን ባዮችና መንግስት ሰፋ ባለ ምሁራዊ ኃይል ትርጉም እንዳይኖራቸው ማድረግ አለብን። ሰፋ ያለ በምሁራዊ ዕውቀት ላይ የተመሰረተ የሲቪል ማህበረሰብ ሲኖርና ተቋማት ሲዳብሩ መንግስት የሚባለውንና ፖለቲከኛ ነን ባዮችን ቦታ ማሳጣት ይቻላል። ወይም ደግሞ በምሁራዊ ኃይል አስጨንቆ በመያዝ ጥሩ ጥሩ ነገሮች እንዲሰሩ ማድረግ ይቻላል።
ይህንን ካልኩ በኋላ በአገራችን ምድር ዕውነተኛ ለውጥ እንዲመጣ ከተፈለገ የብሄረሰብ አርማን ይዘው የሚንቀሳቀሱ ወይም ይህንን ወይም ያኛውን ብሄረሰብ እወክላለሁ የሚሉ በሙሉ በህግ መከልከል አለባቸው። ለግለሰብ ለነፃነት፣ ለሪፓብሊካን አስተሳሰብና ለዕድገት፣ እንዲሁም ወንድማማችና እህትማማች ህዝብ አንድ ላይ ተባብሮ አንድ ቁም ነገር እንዳይሰራ የሚያግዱ ናቸው። ፀረ-ስልጣኔና የባህላዊ ለውጥ ጠንቆች ናቸው። አብዛኛዎቹ ምንም ዐይነት ሰፋ ያለ የዕውቀት መሰረት ሳይኖራቸው ወጣቱን የሚያሳስቱ ናቸው። የብዙዎችም ዲግሪ የሚያጠያይቅና፥ ዲግሬ ጨብጠናል ካሉም ባኋላ ሳይንሳዊ ጽሁፍ በማቅረብ ሲያስተምሩ አይታዩም። የማሰብ ኃይላቸው በጣም ጠባብና በተወሰኑ ኢ-ሳይንሳዊ በሆኑ ጽንሰ-ሃሳቦች ላይ ብቻ የሚሽከረከሩ ናቸው። ለፋሺዝምና ለጭቆና አስተዳደር የሚያመቹና አንድ ጥቁር ህዝብ የራሱን ስልጣኔ እንዳይሰራ የሚያግዱ ናቸው። እንደነዚህ ዐይነት ፀረ-ህዝብ፣ ፀረ-ተፈጥሮና ፀረ-ሳይንስ የሆኑ ኃይሎች ከፖለቲካ መድረክ መወገድ አለባቸው። የውጭ ኃይሎች መሳሪያ በመሆን አገራችንና ህዝባችን በዘለዓለም ትርምስ ውስጥ እንዲኖሩ የሚያደርጉ ናቸው።
የዛሬ አንድ ዓመት ተኩል ገደማ ዶ/ር አቢይ „ታላቁን ሰው“ ሼክ አላሙዲንን ለማስፈታት ሳውዲ አረቢያ ሄደው ሲመለሱ ሚሊኒዩም ሁለት ሺህ አዳራሽ ውስጥ ዶ/ር ምህረት ደበበና ዘፋኙ አቶ ስለሺ ለወጣቶች በተዘጋጀው ስብሰባ ላይ ንግግር እንዲያደርጉ ይጋብዟቸዋል። በንግግራቸው ውስጥ „አዲሱ ትውልድ ዘመናዊ ፖለቲካን እንጂ ባረጀ አስተሳሰብ መመራት የለበትም“ ብለው ተናግረው ነበር።