Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በዚህ ምእራፍ ስር "ስለ ዳዊት ስል .." የሚለው ሀረግ 3 ጊዜ ተድግሞ እናገኘዋለን ይህ የሚያሳየው በሰማይ ያለው ቅዱስ ዳዊት (መጽሐፍ ቅዱስ በሐዋርያት ስራ 2፡34 ላይ ዳዊት ወደ ሰማይ አልወጣምና በማለት ይናገራል) በእግዚአብሔር ዘንድ የቱን ያክል ሞገስ እንዳለው እና ስለሱ ሲል የቱን ያክል እንደሚራራ ነው :: ስለዚህም ዘማሪው በመዝሙሩ ይህን ያለው ስለ ዳዊት ስለ ባሪያህ የቀባኸውን ሰው ፊት አትመልስ። (መዝሙር 132:10)::
ቅዱስ ዳዊት በእግዚአብሔር ዘንድ ይህን ያክል ግርማ ሞገስ ካለው ቅድስት ድንግል ማርያማ የቱን ያክል ይኖራታል ? መጥምቁ ዮሀንስ (ከሰው ከተወለዱት ሁሉ በላዩ ), መላእክት ይቱን ያክል ውለታ አላቸው !
በመሬት ያሉ ክርስትያኖች እንዲጸልዩልን መጠየቅ ከቻልን በሰማይ ያሉ እንደ ሰማይ ፀዳል .. እና እንደ ከዋክብት ለዘላለም [የሚደምቁት ] (ዳን 12:3) ቅዱሳን እንዴት እንዲጸልዩልን መጠየቅ አንችልም ? 6 በመሥዋዕት እንደሚደረግ፥ የእኔ ሕይወት ይሠዋልና፥ የምሄድበትም ጊዜ ደርሶአል። 7 መልካሙን ገድል ተጋድዬአለሁ፥ ሩጫውን ጨርሼአለሁ፥ ሃይማኖትን ጠብቄአለሁ፤ (2 ጢሞት 4:7) ::
ሰማይ ላይ ያለው እውቀት መድር ላይ ካለው እጅግ የሰፋና የገዘፈ እንደሆነ ቅዱስ ጳውሎስ እንዲህ ሲል አስተርምሯል :- 12 ዛሬስ በመስተዋት በድንግዝግዝ እንደምናይ ነን በዚያን ጊዜ ግን ፊት ለፊት እናያለን፤ ዛሬስ ከእውቀት ከፍዬ አውቃለሁ በዚያን ጊዜ ግን እኔ ደግሞ እንደ ታወቅሁ አውቃለሁ። (1 ቆሮንቶስ 13)::
ስለ መላእክት በምድር ላይ ስለሚሆነው ማወቅና መጨነቅ , ክርስቶስ እየሱስ እራሱ እንዲ ሲል ገልጦልናል :- እላችኋለሁ፥ እንዲሁ ንስሐ ከማያስፈልጋቸው ከዘጠና ዘጠኝ ጻድቃን ይልቅ ንስሐ በሚገባ በአንድ ኃጢአተኛ በሰማይ ደስታ ይሆናል። (ሉቃስ 15:7) በሰማይ ያሉት , በምድር ላይ ስላለው ዜና እንደሚደርሳቸው , ስለ አንድ ሰው እንኳ ጭንቀትና ደስት እንዳለ ሉቃስ ከላይ በሚገባ አሳይቶናል :: (አለበለዚያ , ካላወቁ , ዜናው ካልደረሳቸው , እንዴት ሊደሰቱ ይችላሉ ??)
ሉቃስ በወንጌሉ , በዚህ ሳይወሰን , በመላእክት ፊት ደስታ እንዳለ ጠቁሞናል (ሉቅ 15:10) እላችኋለሁ፥ እንዲሁ ንስሐ በሚገባ በአንድ ኃጢአተኛ በእግዚአብሔር መላእክት ፊት ደስታ ይሆናል። ይህ ምንባብ እንግዲህ በምንም በማያሻማ መልኩ ስለኛ መዳን "መላእክት እንደሚጨነቁ አስረድቶን አልፏል ::
ከመጨነቅ አልፈውም , የኛን ጸሎት ወደ እግዚአብሔር ዙፋን እንደሚያደርሱ እና ስለዚህም ስለኛ እውቀት እንዳላቸው በዮሐንስ ራእይ ተመዝግቦ ይገኛል :- (ራእይ 8:3-4)
3 ሌላም መልአክ መጣና የወርቅ ጥና ይዞ በመሰዊያው አጠገብ ቆመ፤ በዙፋኑም ፊት ባለው በወርቅ መሰዊያ ላይ ለቅዱሳን ሁሉ ጸሎት እንዲጨምረው ብዙ ዕጣን ተሰጠው። 4 የዕጣኑም ጢስ ከቅዱሳን ጸሎት ጋር ከመልአኩ እጅ በእግዚአብሔር ፊት ወጣ። እዚህ ላይ እንደምናየው የቅዱሳን ጸሎት ከመላእክት እጅ ሲያርግ ሲሆን , ይህ ከሆነ ዘንድ እንዴት መላእክት የኛን ጸሎት አያውቁም ማለት እንችላለን ??
በዚህ ትይዩ , አይደለም መላእክት , ሀያ አራቱ ቀሳውስት እንኳን የኛን ጸሎት እንደሚያውቁና እንደሚያሳርጉ መ /ቅዱስ መዝግቧል ሀያ አራቱ ሽማግሌዎች በበጉ ፊት ወደቁ፥ እያንዳንዳቸውም በገናንና የቅዱሳን ጸሎት የሆነ ዕጣን የሞላበትን የወርቅ ዕቃ ያዙ። (ራእይ 5:Cool ይህ እሚያሳየው ወደ እግዚአብሔር የሚያርገውን የኛን ጸሎት እንድሚያውቁ ነው ::
ከላይ እንዳየነው ቅዱስ ጳውሎስ ሲመሰክር : ሰማይ ያለው እውቀት መሬት ካለው እጅግ የገዘፈ መሆኑን አስረድቷል :: ለዚህ የጳውሎስ ምስክርነት ደጋፊ የመ /ቅዱስ ክፍል አለን ?
መልሱ አወ ነው :: በሉቃስ 16 ተመዝግቦ የሚገኘውን አላዛር ስለተባለ ድሀ , ሰለ አንድ ባለጠጋ ጎረቤቱና ስለአብርሀም , የክርስቶስ እየሱስ ምስክርነት እንከታተል :- 23 [ባለጠጋው ] በሲኦልም በሥቃይ ሳለ አሻቅቦ አብርሃምን በሩቅ አየ አልዓዛርንም በእቅፉ። 24 እርሱም እየጮኸ። አብርሃም አባት ሆይ፥ ማረኝ፥ በዚህ ነበልባል እሣቀያለሁና የጣቱን ጫፍ በውኃ ነክሮ መላሴን እንዲያበርድልኝ አልዓዛርን ስደድልኝ አለ።
25 አብርሃም ግን። ልጄ ሆይ፥ አንተ በሕይወትህ ሳለህ መልካም እንደ ተቀበልህ አስብ አልዓዛርም እንዲሁ ክፉ፤ አሁን ግን እርሱ በዚህ ይጽናናል አንተም ትሣቀያለህ።
(ሉቃ 16)27 እርሱም። እንኪያስ፥ አባት ሆይ፥ ወደ አባቴ ቤት እንድትሰደው እለምንሃለሁ፤ አምስት ወንድሞች አሉኝና፤ 28 እነርሱ ደግሞ ወደዚህ ሥቃይ ስፍራ እንዳይመጡ ይመስክርላቸው አለ። 29 አብርሃም ግን። ሙሴና ነቢያት አሉአቸው፤ እነርሱን ይስሙ አለው። 30 እርሱም። አይደለም፥ አብርሃም አባት ሆይ፥ ነገር ግን ከሙታን አንዱ ቢሄድላቸው ንስሐ ይገባሉ አለ። 31 ሙሴንና ነቢያትንም የማይሰሙ ከሆነ፥ ከሙታንም እንኳ አንድ ቢነሣ አያምኑም አለው።
ጻድቃን ሰማእታት ምድር ላይ ስለሚሆነው አያውቁም ከተባለ : እንዴት አባታችን አብርሀም ስለ ሙሴና ስለነቢያት ሊያውቅ ቻለ ? ሙሴና ነቢያት ከመወለዳቸው በፊት , አብርሀም በስጋ ሞት ከምድር ከተለየ ዘመናት አላስቆጠረምን ?? ስለዚህስ እንዴት አያውቅም በሚል እልህ እንቀጥላለን :: ቃሉ እንደሚያስረዳን , አብርሀም ያውቃል , ሙሴ ያውቃል , ቅዱስ ሰማእታት ያውቃሉ ::
የጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ንግግር ሙሉ በሙሉ ምሳሌያዊ ነው። አብርሃም የእግዚአብሔር ምሳሌ፣ ሙሴና ነቢያትም የጌታን ቃል ለህዝብ የሚያስተምሩ አገልጋዮች ወይም የብሉይ ኪዳን መጽሐፍት እንደ ምሳሌ ሆነው መጠቀሳቸውን ልብ ማለት ይገባል። እንዲያውም መጽሐፍ ቅዱስ በግልጽ "ሙታን አንዳች አያውቁም" ይላል። (መክብብ. 9፡5)
9 አምስተኛውንም ማኅተም በፈታ ጊዜ፥ ስለ እግዚአብሔር ቃልና ስለ ጠበቁት ምስክር የታረዱትን የሰዎች ነፍሳት ከመሠዊያ በታች አየሁ። 10 በታላቅ ድምፅም እየጮኹ። ቅዱስና እውነተኛ ጌታ ሆይ፥ እስከ መቼ ድረስ አትፈርድም ደማችንንስ በምድር በሚኖሩት ላይ እስከ መቼ አትበቀልም ? አሉ። 11 ለእያንዳንዳቸውም ነጭ ልብስ ተሰጣቸው፥ እንደ እነርሱም ደግሞ ይገደሉ ዘንድ ያላቸው የባሪያዎች ባልንጀራዎቻቸውና የወንድሞቻቸው ቍጥር እስኪፈጸም ድረስ፥ ገና ጥቂት ዘመን እንዲያርፉ ተባለላቸው። (ራእይ 6: 9-11)
ሰማእታተ , በስጋ ከሞቱ በሗላ , ጌታ ደማቸውን እንዳልተበቀለ እንደሚያውቁ ከላይ የተጠቀሰው የራእይ ክፍል ያስረዳናል :: በምድር የሚካሄደውን ካላወቁ ይህን ጉዳይ እንዴት ሊያውቁ ቻሉ ?
ንጉስ እዮራም , እንዴት ወንድሞቹን እንደገደለና የአይሁድን ዜጎች በሽርሙጥና -ባርነት እንደሸጠ የሚያትት ታሪክ በዜና መዋእል ካልእ ተመዝግቦ ይገኛል :: በዚሁ መጽሀፍ ከብዙ ዘመን በፊት , ከመሬት የተነጠቀው ነቢዩ ኤልያስ ለንጉሱ የጻፈውን ደብዳቤ እንዲህ ሲል ያስነብበናል :
12፤ ከነቢዩም ከኤልያስ እንዲህ የሚል ጽሕፈት መጣባት። የአባትህ የዳዊት አምላክ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። በአባትህ በኢዮሣፍጥ መንገድ በይሁዳም ንጉሥ በአሳ መንገድ አልሄድህምና፥ 13፤ በእስራኤል ነገሥታት መንገድ ግን ሄደሃልና፥ የአክዓብም ቤት እንዳደረገ ይሁዳንና በኢየሩሳሌም የሚኖሩትን እንዲያመነዝሩ አድርገሃልና፥ ከአንተም የሚሻሉትን የአባትህን ቤት ወንድሞችህን ገድለሃልና፥ 14፤ እነሆ፥ እግዚአብሔር ሕዝብህንና ልጆችህን ሚስቶችህንም ያለህንም ሁሉ በታላቅ መቅሠፍት ይቀሥፋል። 15፤ አንተም ከደዌው ጽናት የተነሣ አንጀትህ በየዕለቱ እስኪወጣ ድረስ በክፉ የአንጀት ደዌ ትታመማለህ። (2ዜና 21:12-15)
ካሁን በፊት እንደተዘረዘረው , መላእክት ካንዴም ሁለት ጊዜ , እንዲሁም ከዚያ በላይ ለሰው ልጆች ሲማልዱ አይተናል :: የጻድቃንንም ጸሎት ሲያሳርጉ , እንዲሁ ::
12፤ የእግዚአብሔርም መልአክ መልሶ። አቤቱ፥ የሠራዊት ጌታ ሆይ፥ እነዚህ ሰባ ዓመት የተቈጣሃቸውን ኢየሩሳሌምንና የይሁዳን ከተሞች የማትምራቸው እስከ መቼ ነው ? አለ። (ዘካ 1:12) እንግዲህ መላእኩ ሳይጠየቅ እንዲህ ሲል ከማለደ , ቢጠየቅማ የቱን ያክል ሊሆን ነው ?
በሌላኛው የትንቢተ ዘካርያስ መጽሀፍ ክፍል የእግዚአብሔር መላእክ በሰይጣን ተከሶ በእግዚአብሔር ፊት ለቀረበው ለሊቀ ካህኑ እያሱ እንዲ የሚል ማማለድ /ማጽናናት ሲያቀርብ እናያለን 3፤ ኢያሱም እድፋም ልብስ ለብሶ በመልአኩ ፊት ቆሞ ነበር። እርሱም [መልአኩ ] መልሶ በፊቱ የቆሙትን። እድፋሙን ልብስ ከእርሱ ላይ አውልቁ አላቸው። እርሱንም። እነሆ፥ አበሳህን [ሀጥያትክን ] ከአንተ አርቄአለሁ፥ ጥሩ ልብስም አለብስሃለሁ አለው። ሌላኛው ምሳሌ በኦሪት ዘፍጥረት ተመዝግቦ የሚገኘው ሲሆን , ይህ ክፍል እንዴት የእግዚአብሔር መላእክ , ያእቆብን ከጥፋት እንደታደገው ያስርዳና , ያእቆብ እራሱ ኤፍሬምንና ምናሴን ሲባርክ የተናገራቸውን ምርቃቶች እንዲህ ሲል ይመዘግባል 16፤ ከክፉ ነገር ሁሉ ያዳነኝ መልአክ፥ እርሱ እነዚህን ብላቴኖች ይባርክ፤ ስሜም የአባቶቼ የአብርሃምና የይስሐቅም ስም በእነርሱ ይጠራ፤ በምድርም መካከል ይብዙ። {ዘፍጥ 48:16)
ይህን ደጋፊ ክፍል በእብራውያን 1:14 ላይ በጥያቄ መልክ ተመዝግቦ ይገኛል :: መላእክት ሁሉ መዳንን የሚወርሱትን ለማገልገል የሚላኩ አገልጋይ መናፍስት አይደሉምን :: ይህ ክፍል በማያሻማ መልኩ መላእክት በምድር ላይ ስራ እንዳላቸው አስምሮበት አልፏል ::
በአንዳንድ ወገኖች ዘንድ በተደጋጋሚ ከሚነሡ ጥያቄዎች መካከል የኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ለምን ነገረ ቅዱሳንን በስፋት ታስተምራለች? ወይንም በእነርሱ አባባል "ክርስቶስን ከመስበክ ይልቅ ቅዱሳንን መስበክ ታበዛለች" የሚል ወቀሳ ያሰማሉ፡፡ በመሠረቱ እንደ ቤተክርስቲያናችን እንደ ተዋሕዶ ቅድስት እምነት ክርስቶስን አምልቶ አስፍቶ ደግሞም አብዝቶ የሚሰብክ ፤ በእርሷ ደረጃ ቀርቶ ከአጠገቧ ለመቆም እንኳ የሚበቃ አንድም የእምነት ተቋም አለ ብየ አላምንም፡፡ የለምና መገመትም አያስፈልገኝም፡፡
ከዓመት እስከ ዓመት ያለማቋረጥ ያለመሰልቸትም በሚገባ በተደነገገው ሥርዓተ አምልኮዋ ነገረ ክርስቶስን ትሰብካለች፡፡ ይኽንን መረዳት የሚፈልግ እውነት የናፈቀው ካለ ቀርቦ ሊረዳ ይችላል፡፡ ይኽንን ስታደርግ ግን የክርስቶስን ያኽል ሳይኾን በሚገባቸው ደረጃ መጠንም ቅዱሳንን ትሰብካለች፡፡ ለዚህም ምክንያቶቹ የታወቁ የተረዱ ሁለት ናቸው፡፡ እነርሱን ከዚህ ቀጥለን እናያለን፡፡ እውነቱንም በመረዳት ያላወቀ ያውቅ ዘንድ፣ ያወቀ ያጸና ዘንድ፣ ጥያቄ የነበረውም መልሱን ያገኝ ዘንድ እነሆ መልካም ንባብ፡-
ቅዱሳን ቅዱሳን የሚባሉት የኾኑትም በአምላካቸው በእግዚአብሔር ነው፡፡ "ያለ እኔ ምንም ልታደርጉ አትችሉም" ሲል ጌታችን እንደተናገረው ያለ እርሱ ቅዱሳን በሙሉ ምንም ሊያደርጉ አስበውም አያውቁም ያደረጉትም ምንም የለም፡፡ ዮሐ፲፭፥፭። የቅድስናቸው ምንጩ እርሱ ነው፡፡ እናም ስለእነርሱ ስንናገር ምንጫቸውን ረስተን አይደለም፡፡ ጨርሶ የሚዘነጋ አይደለምና፡፡ ቅዱሳን የእጆቹ ሥራዎች ናቸው፡፡ ስለሰማይና ምድር እንናገራለን፣ ስለፀሐይ እና ጨረቃ ስለከዋክብትም እንናገራለን፣ ስለባሕር ውቅያኖስ ስለቀላያትም እንናገራለን፣ ሰለወንዝ ስለተራራም ስለነፋስ ስለደመናም እንዲሁ፡፡ ስለእነዚህ ስንናገር ሠሪውን በመዘንጋት አይደለም፡፡ ቅዱሳን ደግሞ ከእነዚህ ፍጥረታት በላይ የከበሩ ናቸው፡፡ ይኹኑ እንጂ የእጆቹ ሥራዎች ናቸው፡፡ ውጤቱን መናገር ስለውጤቱ ባለቤት አለመናገር ሊኾን አይችልም፡፡
ቅዱሳን ከሌላው ፍጥረት በላይ ከፍ የሚደረጉበት ምክንያቱ ራሱ እግዚአብሔር እንደኾነም ማወቅ ይገባል፡፡ የሆሳዕና ዕድግት (አህያ) ለምን ተከበረች? ለምንስ በምንጣፍ ላይ ተራመደች ቢባል መልሱ በላይዋ ላይ የተቀመጠው የነገሥታት ንጉሥ፣ የጌቶች ጌታ፣ የአማልክት አምላክ ክርስቶስ ስለኾነ ብለን ለመመለስ ቅንጣት ታክል እናመነታ ዘንድ አይቻለንም፡፡ ክርስቶስ በቅዱሳን ላይ አድሮ የሚኖረው እንደ ሆሳዕና ዕድግት ለጊዜው ሳይኾን ለዘለዓለሙ ነውና አድሮባቸው ስለሚኖረው ጌታ ብለን እናከብራቸው ዘንድ ግድ አለብን፡፡ ኢየሱስም መለሰ አለውም። "የሚወደኝ ቢኖር ቃሌን ይጠብቃል፤ አባቴም ይወደዋል ወደ እርሱም እንመጣለን በእርሱም ዘንድ መኖሪያ እናደርጋለን።" እንዲል፡፡ ዮሐ ፲፬፥፳፫። ቅዱሳን ለእግዚአብሔር የተለዩ የሚንቀሳቀሱ አብያተ መቅደሶች ናቸው፡፡ እርሱ ያለበትን፣ እርሱ ያደረበትን ሁሉ ደግሞ እናከብራለን፡፡
ቅዱሳንን በመስበክ ክርስቶስን እንሰብካለን፡፡ ወትሮውንም የእርሱ ናቸውና፡፡ ስለ ጌታችን ቀሚስ መስበክ ክርስቶስን ከመስበክ እንዴት ሊለይ ይችላል? ተራ ቀሚስ አይደለችምና፡፡ ቅዱሳንም የዚህን ያኽል ለክርስቶስ ቅርብ ናቸው፡፡ እንዴት?
ይኽንን አባባል በምንም መንገድ ልናሳብል አንችልም፡፡ ራሱ ወልድ እግዚአብሔር ክርስቶስ "እናንተን የሚቀበል እኔን ይቀበላል፥ እኔንም የሚቀበል የላከኝን ይቀበላል።" በማለት አረጋግጦልናልና፡፡ ማቴ ፲፥፵፡፡ ደግሞም በሌላ ስፍራ "እውነት እውነት እላችኋለሁ፥ ማናቸውን የምልከውን የሚቀበል እኔን ይቀበላል፥ እኔንም የሚቀበል የላከኝን ይቀበላል።" ዮሐ ፲፫፥፳። ክርስቶስን መቀበል አብን መቀበል እንደኾነ የነገረንን እስካመንን ድረስ ቅዱሳንን መቀበል ክርስቶስን መቀበል መኾኑን ከፍለን ልንተው አንችልም፡፡
ክርስቶስን መቀበል አብን መቀበል ነው ስንል አብን ካገኘን ወልድ አያስፈልገንም እንደማንል ሁሉ ቅዱሳንም ክርስቶስን ካስተዋወቁን ወዲያ አንፈልጋችሁም አይባሉም፡፡ እነርሱም በተሰጣቸው ክብርና ጸጋ መጠን ሲከበሩ ይኖራሉ እንጂ፡፡ ጌታችን ቅዱሳንን የሚቀበል እኔን ይቀበላል ሲል በቀድስናቸው፣ በአማላጅነታቸው፣ እግዚአብሔር በሰጣቸው ክብር ሁሉ መቀበልን ያጠቃልላል፡፡ የሀገርን መሪ ወይም መልእክተኛ መቀበል ሲባል ለሀገሪቱ የተሰጣትን ክብር ያመለክታል፡፡ የተላከው ያችን ሀገር ወክሎ ነውና፡፡ ሀገሪቱ አትበላም አትጠጣም፡፡ መልእክተኛው ግን ይበላል ይጠጣል፡፡ እናም በመልእክተኛነቱ ተከብሮ የሚበላው የሚጠጣው ለእርሱ በሚስማማው መልክ ይቀርብለታል፡፡ የሚናገረው ይደመጣል፣ ሊደረግለት የሚገባው ሥርዓት ሁሉ ይደረግልታል፡፡ ባለሥልጣን ነውና፡፡
ቅዱሳንን መቀበል ሲባልም ሊደረግላቸው ከሚገባው ሙሉ ክብር ጋር እንጂ በቃል ብቻ የሚገለጥ አይደለም፡፡ ጌታችን እነርሱን መቀበል እርሱን የመቀበል ምልክት እንደኾነ ነግሮናልና፡፡ ነገር ግን ቀምተን የእርሱን ክብር ለእነርሱ አንሰጥም፡፡ እነርሱን በደረጃቸው ማክበር ግን ይገባናል፡፡ እንደዚህ አድርገን ቅዱሳንን እንቀበላለን፡፡ እነርሱን አለመቀበል በተቃራኒው ክርስቶስን ካለመቀበል እኩል ይኾናልና፡፡ እኛ ክርስቶስን ተቀብለነዋል፡፡ ቅዱሳኑንም ተቀብለናል፡፡ ያልተቀበሉ ግን ሊቀበሉ ያስፈልጋል፡፡ ቅዱሳንን መቀበል ክርስቶስን መቀበል ነውና፡፡ ከፍሎ መቀበልም አይቻልምና፡፡ አንዱን ተቀብሎ ሌላውን ይቅርብኝ ማለት እንደማይቻል ጌታችን አስረግጦ በሁለቱ ወንጌላውያን አንደበት ነግሮናል፡፡ ክርስቶስን ሳይቀበሉ አብን ብቻ እንቀበላለን ማለት እንደማይሠራው ሁሉ ቅዱሳንንም ሳይቀበሉ ክርስቶስን ተቀብያለሁ ማለት አያስሄድም፡፡ በተዘጋ በር በኩል ለማለፍ እንደመሞከር ይመስላል፡፡
ክብር ምስጋና ይግባውና ጌታችን መነሻ አድርጎ ተናገረ፡፡ እነርሱን ሳትቀበሉ እኔን ስለመቀበላችሁ መናገር አትችሉም ብሎ ከለከለ፡፡ ከዚህ እውነት ጋር ከመጋፋት እውነቱን ተቀብሎ በቅድስናቸው ጸጋ መረስረስ አይሻልምን?
ደግሞም ጌታችን በሌላ ጊዜ ፈሪሳውያንን "ሙሴንስ ብታምኑት እኔን ባመናችሁ ነበር፤ እርሱ ስለ እኔ ጽፎአልና።" እንዳላቸው እንመለከታለን፡፡ ዮሐ ፭፥፵፮። ይኽስ ምን ማለት ነው? የተባለ እንደኾነ ሊቀ ነቢያት ሙሴ እንደ መቅድም ጌታችን እንደ ፍሬ ተአምር ናቸው ማለት ነው፡፡ ሊቀ ነቢያት ሙሴ ስለማን ተናገረ? ከተባለ መልሱ ፈሪሳውያን አናምንብህም ስላሉት ስለጌታችን ስለመድኃታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የሚል ይኾናል፡፡ እነርሱ ያመኑበት ታላቁ ነቢይ ሳያየው ስለ ጌታችን ከተናገረ ያዩት ፈሪሳውያን እንዴት ሊያምኑበት በተገባ? የሊቀ ነቢያት ሙሴ ሁኔታ አጠቃላይ የቅዱሳንን ሕይወት ይወክላል፡፡ እርሱ ስለጌታችን እንደጻፈው ሁሉ እነርሱም ስለክርስቶስ ሲመሰክሩ፣ ሲራቡ፣ ሲጠሙ፣ ገድል ሰማዕትነት ሲፈጽሙ ኖረዋልና፡፡ እናም ቅዱሳንን መቀበል ያለጥርጥር ክርስቶስን የመቀበል መቅድሙ ነው እንላለን፡፡
äድቅ ማን ነዉ? መéፍ ቅዱስ ስለ éድቅ ምን ይላል? ሰዉ äድቅ ለመባል ምን ማድረግ አለበት? ድሮ äድቅ የተባሉ አባቶች ምን ሠረተዉ ነዉ? ለምሳሌ አብርሃም? በእመምነት አልነበረም? አዲስ ኪዳንስ ስለ éድቅ ምን ያስተምራል? ስንት ሰዉ äድቅ መሆን ይችላል አሁን? መéሐፍ ቅዱስ በሮሜ 3 ቁ 23 ላይ ሁሉም ሀጢአትን እንደሰረና የእግዚአብሄር ክብር እንደጎደለዉ ይናገራል፡፡ በመቀጠልም ቁ 24 ላይ “በኢየሱስ ክርስቶስም በሆነዉ ቤዛነት በኩል እንዲሁ በçጋዉ ይçድቃሉ” ይላል፡፡ ከዚህ የአምላክ ቃል ተነስተን ሰዉ ምን ቢያደርግ ነዉ የሚçቀዉ? ሰዉ ብዙ መልካም ሥራ በመስራት ልçድቅ ይችላል? የሐዋሪያት ሥራ 10 ላይ ስለ አንድ በሥራዎቹ መልካም ያደረገን ቆርኖሊዮስ የሚባል ሰዉን ያሳይና ይህ መልካም ሥራዉ äድቅ ሊያስብለዉ በቂ እንዳልነበራ አበራርቶ éድቅ የሚገኘዉ በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ በማማን እንደሆነ ያሳስበዋለል፡፡ ስለዚህ የäድቃን çሎት ስትሉ እነማንን ነዉ? Éድቅ በመልካም ሥራ ካልሆነና ሁሉም ሰዉ ሀጢዓትን ሰርተዉ የእግዚዓብሔር ክብር ከጎደላቸዉ እና ሁሉም ሰዉ ደግሞ እግዚዓብሔር የመዳን መንገድ ባደረገዉ በልጁ ሞትና ትንሳኤ ቢያምን äድቅ ልባል አይችልም ወይ? ይህ ከሆነ ደግሞ ሌሎች በእምነታቸዉ éድቅን ያገኙ ሰዎችን (አባቶችን) ምለጃ መጠየቅ ለምን ያስፈልጋል? éድቅ በእምነት ከሆነ የሚያçድቀዉን እግዚዓብሔርን በልጁ በኩል (ዮሀንስ 3፡16) መገናኘት እየተቻለ ለምን የሌሎች ሰዎች ምልጃ ትሰብካላችሁ? ለመሆኑ የäድቃንና የመላእክት ምልጃ ከዘላለም ፍርድ ለመዳን ካልሆነ ለምን ያስፈልጋለል? አሁን ምልጃና መዳን ልዩነቱ አልገባህም ብሎ የሚሳደብ ሰዉ መዳን በእግዚዓብሔር ብቻ እንደሆነ ምልጃ ግን ለጥበቃ እንደሆነ ለማስረዳት ይሞክራል፡፡ ታዲያ ሰዉ እንደ ቆርኖሊዮስ በጌታ ስም ካለመነ የሰዎችና የመላዕክት ምለጃ ምን ይጠቅሞታል?
በሌላ በኩል äድቃንን ኣለመቀበል ኢየሱስን ክርስቶስን ኣለመቀበለል ነዉ ብላችሁ ስትሉ ምን ማለታችሁ ነዉ? ለምሳሌ አሁን ቅዱስ ሐዋሪያዉ ዮሃንስን ኣለመቀበል ማለት ምን ማለት ነዉ? እንደ መéሃፍ ቅዱስ ሐዋሪያትን ኣለመቀበል ማለት እነሱ ስለመዳን መንገድ እርሱም በክርስቶስ በማማን የሚገኘዉን ትምህርት ኣለመቀበል ነዉ እንጂ የእነሱን ምልጃ ኣለመቀበል ማለት አይደለም፡፡ ቅዱሳን ስለ ዘላለማዊ ድህነት ያስተማሩትን ትምህርት ኣለመቀበል እና የእነሱን አማላጅነት ወይም ምልጃ ኣለመቀበል በጣም የተለያዩ ነገሮች ናቸዉ፡፡ ጌታችን እናንተን የምቀበል እኔን ይቀበላል ያለዉን ከእነሱ ምልጃ ጋር እንዴት እንዳዛመዳችሁ የሚገባ ነገር አይደለም፡፡ ለማንኛዉም ምለልጃና መዳን መች ገባህና ብሎ ደደብ እያለ የሚሳደብ ሰዉ እዉነተኛ በሆነዉ በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ ኣምኖ ያልደነ ሰዉ ንግግር መሆኑ ግልé ነዉ፡፡ ጌታ ይቅር ይበለዉ!
የመላእክትን ምልጃ በተመለከተ በኦርቶዶስ ሰዎች በኩል የሚቀርቡ ጥቅሶች መéሓፍ ቅዱሳዊ ናቸዉ፡፡ ማለትም በቅዱሱ መéሓፍ የተጠቀሱ ናቸዉ፡፡ ነገር ግን መላእክት የሰዉን ልጅ እንዲረዱ ለእነሱ የሚቀርብ ልመና መéሓፍ ቅዱሳዊ አይደለም፡፡ çሎትን የሚሰማ በቦታ፤ በርቀት እና በነገሮች የማይገደብ እግዚዓብሔር ብቻ ስለሆነ ለመላእክትም ሆነ በእምነታቸዉ çድቆ አሁን በህይወት ለሌሉ ቅዱሳን መçለይ ኢ-መéሓፍ ቅዱሳዊ ነዉ፡፡ የሁሉንም ሰዉ çሎት የሚሰማ ጌታ እያለ ዙሪያ ጥምጥም መዞር ትርፉ ድካም ብቻ ነዉ፡፡
ሌለዉ ብዙ የኦርቶዶክስ ሰዎች የምደጋግሙትና የምመäደቁበት ነገር የቤተ/ክርስትያናቸዉ በሐዋሪያት ላይ መመስረት ነዉ፡፡ ለመሆኑ ሓዋሪያት ምን አስተማሩ? በዚቅ፤ በድርሳናት፤ በገድላት፤ በታምረ ማሪያም እና በሎሎችም ተቆጥሮ በማያልቁ የቤተ/ክርስትያንቱ መäህፍት የሰፈሩ መልእክቶች ምን ይላሉ? በዉኑ እነዚህ መçህፍት ከሐዋሪያት ትምህርት ጋር ይስማማሉ? ለምሳሌ “ ማሪያም ባንች የéድቅና በጎ ሥራሽ በኩል ካልሆነ በቀር በእኔ በጎ ሥራ፤ በትሩፋቴ በራሴም ድካም የመዳንም ሆነ የéድቅ ተስፋ የለኝም“ የምል éሁፍ (የረቡዕ 8፡4) ላይ ይገኛል፡፡ ይህ እንግዲህ የሓዋሪያት ቤተ/ክርስቲያን ተብላ በምተሞገሰዉ ኦርቶዶክስ የሀይማኖት መሪዎች በየእሁዱ ለህዝቡ የምነበብ ይሆናል፡፡ ሐዋሪያት ግን መዳን በእምነትና በጌታ በኢየሱስ ክርስቶስ ብቻ (የሀዋሪያት ሥራ 4፡12) እንደሆነ ያስተምራሉ፡፡ ታዲያ ይህንን የዲያብሎስ ትምህርት ከየትኘዉ ሀዋሪያ ነዉ የምታነቡት? የጌታ ሀዋሪያት ይህንን ተስፋ አስቆራጭ የአጋንንት ትምህርት ያወግዛሉ (ገላትያ 1፡8)፡፡ ለማንናዉም አሁን የምያዋጠዉ ባዶ ኩፈሳ ትቶ መዳን የምገኝበትን ቅዱስ መéሃፍ ብቻ በመስበክ ህዝቡን ከገሃነም እሳት እናስመልጥ!
የሆቴል ፕሮጀክቶች ለ 50 የእንግዳ ማረፊያ ክፍሎች ከአልጄሪያ. ባለ አንድ መቀመጫ ሶፋ አልጋ እና ኦቶማን ከአልጋው ጋር ለመኝታ ክፍልዎ የበለጠ አመቺ ሊሆኑ ይችላሉ. የፍራሽ መጠኑ ለልጅ ወይም ለአዋቂ ሰው ተስማሚ ነው. ሶፋውን ወይም ኦቶማን ወደ እንቅልፍ ለመዞር አንድ እርምጃ ብቻ ያስፈልጋል. ለተጨማሪ መረጃ እዚህ ጠቅ ያድርጉ: የሶፋ አልጋ አምራች
ከመካከለኛው-ምድር የመጨረሻዎቹ ታላላቅ ዘንዶዎች አንዱ የሆነው ስማው ፣ ብቸኛውን ተራራ ከድዋርወን ሎንጋርድስ ጎሳዎች በመዝረፍ በውስጡ ያሉ ሀብቶችን ይ claimingል ፡፡ ከተጠየቁት ሀብቶች መካከል የተራራው ልብ አርኬንቶን ይገኝበታል ፡፡
ዝርዝሮች: እነዚህ የጆሮ ጉትቻዎች በስማግ ጥፍር ውስጥ የተጠመቀውን አርኬንቶን ይሳሉ ፡፡ የዘንዶ ጥፍር የጆሮ ጌጥ ማራኪዎች ሶስት አቅጣጫዊ እና በጠንካራ ብር ብር ይገኛሉ። ጉትቻዎቹ በፈረንሣይ የጆሮ ሽቦዎች ላይ የተንጠለጠሉ የዳንግል ዘይቤ ናቸው ፡፡ አርከንስቶን 8 ሚሊ ሜትር ስዋሮቭስኪ ክሪስታል ሉል ነው ፡፡ ጥፍር የጆሮ ጉትቻዎች በሰፊው ጥፍር ላይ 19.5 ሚሜ ርዝመት በ 9 ሚሜ ይለካሉ ፡፡ የአርከንቶን የጆሮ ጉትቻዎች በብር ብር እንደ ጥንድ 4.1 ግራም ይመዝናሉ ፡፡
“አርከንስቶን” ፣ “ስማግ” ፣ “መካከለኛው ምድር” ፣ “ሆብቢት” ፣ “የምልክቶች ጌታ” እና በውስጣቸው ያሉ ዕቃዎች እና ቁምፊዎች እና ቦታዎች የሳውል ዛንትዝ ኩባንያ ዲ / ቢ / መካከለኛው-ምድር የንግድ ምልክቶች ናቸው ፡፡ ለባዳሊ ጌጣጌጥ ፈቃድ የተሰጣቸው ኢንተርፕራይዞች ፡፡ መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
ልምዱ በጣም ጥሩ ፣ በጥሩ ሁኔታ የተቀረፀ ሲሆን ለልደት ቀን ስጦታ በወቅቱ ተቀበልኳቸው ፡፡ እሷ ለልደት ቀን እነዚህን በማግኘቷ በጣም ተደስታ ነበር እናም እነዚህን ለማጓጓዝ ለማፋጠን በባዳሊ ጌጣጌጦች የተደረገውን ጥረት አደንቃለሁ ፡፡ እንደገና እናመሰግናለን ፣ እኛ ሁለታችንም የቶልኪን አድናቂዎች እንደሆንን እና ይህ ለየት ያለ ሰው ጥሩ ትውስታ እንዲኖረው አድርጓል
ኣዛዚ ፖሊስ ኬንያ፣ ዳቪድ ኪመዮ ንማዕከናት ዜና ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ እቲ ካብ ትማሊ ሰኑይ ጀምሩ ንሓሙሽተ መዓልታት ዝቕጽል ኣኼባ ኣዘዝቲ ሰራዊትን ክኢላታት መርመራን፣ ነቲ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ እናገነነ ዝመጽእ ዘሎ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰብን ንብረትን ንምግታእ ምዃኑ ኣስሚርሉ።
ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ፣ ኣብ ሽበራን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰብን ንብረትን ብፍላይ ድማ ኣጽዋርን ዕጽፋርስን ኣብ ዝከታተላሉ እዋን፣ ሓበሬታ ብምልውዋጥ፣ ነቲ ምንጪ ናይቲ ገበን ንምርካብ ሓጋዚ ከምዝኸውን’ውን እቲ ኣዛዚ ሓቢሩ።
ኣብቲ ኤርትራ፣ ኢትዮጵያ፣ ጅቡቲ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ኡጋንዳ፣ ኬንያ፣ ታንዛንያ፣ ኮሞሮስን ሲሸልስን ዝሳተፍኦ ዘለዋ ዋዕላ ኣዘዝቲ ፖሊስ፣ ክኢላታት መረመራ ገበን ኢንተርፖል፣ ፈረንሳ፣ ጀርመን፣ ቱርኪ፣፣፣ ኣለጀርያን ናይ ጀርያን’ውን ተዓዲሞም ኣለዉ።
ፖሊስ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ከም ናይ ሃገራት ኤውሮጳ ኣብ ምልውዋጥ ሓበሬታን ካልእን ተወሃሂዱ ክሰርሕ እንተኽኢሉ፣ ኣብዚ ዞባ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናገነነ ዝመጽእ ዘሎ ከም ዘይሕጋዊ ምስግጋርን መሸጣን ደቂ ሰብ ዝኣመሰለ ገበናት ብቀሊሉ ኣብ ቁጽጽር ክውዕል ከምዝኽእል ኣዛዚ ፖሊስ ኬንያ ዘለዎ እምነት ገሊጹ።
ስርዓት-ምርጫ ኢትዮጵያ ኻብ`ቲ ዝነበሮ ብስርዓት ዓብላሊ ድምጺ ምዃኑ ተሪፉ ብተመጣጣኒ ናይ ውክልና ስርዓት ዝውሃብ ድምጺ ኽኸውን ምስምማዕ`ውን ናብ ኣሳታፊ ስርዓት ፓርላማ ዝወስድ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት`ዩ- ኢሎም መራሕቲ ተቓወምትን ኣባላት ፓርላማ ነበርን።
ኣብ`ቲ ኣብ መንጎ ተቓወምትን ኢህወደግን ዝካየድ ዘሎ ልዝብ፡ ገዛኢ ፓርቲ ኢህወደግ 15% መናብር ጥራሕ ብስርዓት ውክልና ክኸውን ክደሊ ኸሎ፡ ተቓወምቲ 40% መናብር ብድምጺ ውክልና ክኸውን ይሓቱ`ለዉ።
ዓለም አቀፍ የጣና መልሶ ማቋቋም ማህበር በጣና ሀይቅ የተከሰተውን የእንቦጭ ወራሪ አረም ለማስወገድ፣የሀይቁን ጤንነት ለመመለስና አንዲሁም የአካባቢውን የተፈጥሮ ሀብት በዘላቂነት ለመጠበቅ የተመሰረተ ለትርፍ ያልተቋቋመ ድርጅት ነው፡፡ ማህበሩ በግል ተነሳሽነት በባለሙያዎች የተቋቋመና በዳይሬክተሮች ቦርድ የሚተዳደር ነው፡፡
ማህበሩ ቀን እ.ኤ.አ ኦገስት 2 ቀን 2018 ዓ.ም የዳይሬክተሮች ስብሰባ አካሂዷል፡፡ በስብሰባው የተለያዩ ጉዳዮች ተነስተው ውይይት ተካሂዷል፡፡ የቀጣይ በጀት ዓመት ሥራዎችም ከስትራቴጅክ ዕቅዱ ጋር በተስማማ መልኩ ተዘጋጅቷል፡፡ በማህበሩ ሕገ–ደንብ መሰረት የዳይሬክተሮች ስብሰባ ውሳኔዎች ለአባላትና ለባለድርሻ አካላት ማሳወቅ አንዱና ዋነኛው ተጠያቂነት መርህ በመሆኑ የስብሰባውን መረጃዎች በተመለከተ በዚህ አጭር መግለጫ አንደሚከተለው ቀርቧል፡፡
ማህበሩ ባሳለፍነው በጀት ዓመት በዕቅድ ከያዛቸው ተግባራት መካከል፡– የእንቦጭ ማጨጃ ማሽን በማቅረብ የአረሙን ስርጭት መቀነስ፣ ለየክልሉ የአካባቢ ጥበቃ ቢሮ ባለሙያዎች የአቅም ግንባታ ሥልጠና መስጠትና የሳይንሳዊ የቁጥጥርና ክትትል አሰራሮችን መዘርጋት ይገኙበታል።
ሚያዚያ ወር አጋማሽ ላይ ባለ 25 የፈረስ ጉልበት የእንቦጭ ማጨጃ ማሽን ተገዝቶ ጣና ላይ ስራ መጀመሩ ይታወቃል። የሳይንቲፊክ ኮሚቴው ባቀረበው ጥናት መሰረት ሁለት ተጨማሪ ከፍተኛ ጉልበት ያላቸው ማሽኖች መጨመሩ የአረሙን መከላከል ስራ እንደሚያፋጥነው ተጠቁመዋል፡፡ አሁን ጣና ላይ እየሰሩ ያሉት ሁለት ማሽኖች (አንዱ በማህበሩ የተገዛ ነው) አገልግሎት እየሰጡ ናቸው፡፡ በማህበሩ የተገዛው ማሽን መካከለኛና ዝቅተኛ አረም ስርጭት ባለባቸው አካባቢዎች የበለጠ ውጤታማ ነው፡፡ የእንቦጩ ስርጭት ጥቅጥቅ ያለበት ቦታ ላይ አሁን ካለው ማሽን የበለጠ የፈረስ ጉልበት ያለው (ከ100 የፈረስ ጉልበት በላይ) እንደሚያስፈልግ በመስክ ጥናት ተለይቷል። በዚህም መሰረት ከፍተኛ የፈረስ ጉልበት ያለው ማሽን ለመግዛት ከተለያዩ አምራች ድርጅቶች የማሽኖችን ስፔስፊኬሽን እየሰበሰብን ነው።
በአቅም ግንባታ ዘርፍ የማህበሩ አባላት የራሳቸውን ወጪ በመሸፈን ለስድሰት ጊዜያት ወደ ጣና በመሄድ ስልጠና ሰጥተዋል፡፡ ለሁለት ጊዜያት የዘመናዊ የመረጃ ሥርዓትን በመጠቀም ነባራዊ የአንቦጭ አረም ሥርጭትን፣ ስፋትና መጠን በተመለከተ መረጃዎች አሰባስቧል፡፡ ይህንን መረጃ መሰረት በማድረግ አጠቃላይ አንቦጭ የሚወገድብትን ስልት ተነድፏል፡፡ በመሆኑም የአንቦጭን አረም ለማስወገድ ምን ዓይነት የማሽን ዓይነት፣ ምን ያህል መጠን፣ የሰው ሀይልና የባሎጅካል መቆጣጠሪያ አንደሚያስፈልግ በጥናት ተለይቷል፡፡ በዚህ በተቀናጀ አሰራር በአጭር ጊዜ ውስጥ ከግማሽ በላይ አረሙን ሥርጭት መቀነስ ተችሏል፡፡
አምስት የሳይንቲፊክ ኮሚቴ አባላት በተለያየ ጊዜ በራሳቸው ወጪ ወደ ኢትዮጵያ በመሄድ የተለያዩ ስልጠናዎችም ሰጥተዋል፡፡የክልሉን አካባቢ ጥበቃ ቢሮን በዕውቀታቸው ደግፈዋል፤ ከባህርዳር ዩኒቨርሲቱ ምሁራን ጋር ስትራቴጂክ ዶክመንት በማዘጋጀት ስራ አግዘዋል። የእንቦጩን ስርጭት ክትትልና ቁጥጥር (monitoring and evaluation system) አሰራር ለመዘርጋት ከተለያዩ ባለሙያዎች ጋር መክረዋል። ስልጠናም ሰጥተዋል።
ከማሽኑ ጎን ለጎን የባዮኮንትሮል በሚቀጥለው ዓመት ተግባራዊ ይሆናል፡፡ ይህ ዘዴ ለአረም መከላከል የሚሆኑ የነፍሳት አይነትን ማራባትና በሀይቁ ላይ ማሰማራትን ያካትታል፡፡ ይህንን ዘዴ ከጎንዮሽ ጉዳት ነጻ በሆነ መልኩ ለማከናወን በቂ ስልጠናና ዝግጅት ያስፈልጋል፡፡ ይህም ባለፉት በርካታ ወራት በባህርዳር ዩኒቨርሲቲ ባለሙያዎች በግሪን ሃውስ ዉስጥ በሰፊው ተጠንቶ አሉታዊ ጎን እንደሌለውና አዋጭ ዘዴ መሆኑ ተረጋግጧል። ማህበራችን ይንን ስራ በመደገፍ በዘርፉ ከፍተኛ ልምድ ያለው የሳይቲፊክ ቡድናችን ባለሙያ ወደ ተግባር የሚገባበትን አሰራር ለመዘርጋት ከባህርዳር ዩኒቨርሲቲ፤ ከክልሉ አካባቢ ጥበቃና ከግብርና ምርምር ኢንስቲቲዩት የተውጣጡ የባዮኮንትሮል ቡድን አቋቋሞ እየሰራ ነው። በቅርቡም ይህ ቡድን ወደ ዩጋንዳ በመጓዝ ከዩጋንዳ ባለሙያዎች ጋር የልምድ ልውውጥና የመስክ ጉብኝት በማድረግ ስራውን ጣና ላይ ለመስራት የሚያስችል የትግበራ ማኑዋል (implementation guideline) ያዘጋጅና ወደ ስራ ይገባል።
በዋናነት በጣና ሐይቅ ዙሪያ የተከሰተውን የእንቦጭ አረም ለማጥፋትና በዘላቂነት ጤናማ ስነ–ምህዳር አንዲኖረው ለማስቻል በጣና ሀይቅ ላይ ከሚሰሩ የበጎ አድራጎት ድርጅቶች፤ ከባህርዳር ዩኒቨርሲቲ፤ ከሴክተር መስራቤቶችና ከክልሉ የአካባቢ ጥበቃ ቢሮ ጋር በመተባበር የተለያዩ ድጋፎችን ስናደርግ ቆይተናል፡፡ በዶ/ር ማማሩ ሞገስ (ባህርዳር ዩኒቨርሲቲ) አስተባባሪነት ከተለያዩ መ/ቤቶች የተውጣጡ የባለሙያዎች ቡድን ጋር በጋራ በመሆን የአምስት ዓመት ስትራቴጅክ ዶክመንት ዝግጅት ተጠናቋል፡፡ የዚህ ሰነድ ዝግጅት ለቢሮው በቀጣይ ጣና ፈንድን ለመጠቀምና እንዲሁም ከሌሎች የመንግስት አከላት ድጋፍ ለማግኘት ይረዳል፡፡ በበጀት ዓመቱ የሚከናወኑ ተግባራትን በግልጽ ስለሚያስቀምጥ ለአፈጻጸም ያግዛል፡፡
ከፌደራል የአካባቢ ጥበቃ ሚነስቴር መስሪያ ቤት ጋር በመተባበር በዕውቀት ላይ የተመሰረተ ስራ ለመስራት የክልሉ አካባቢ ጥበቃ ቢሮ ሃላፊ በፍሎሪዳ የሚሰራውን የረጅም አመታት የእንቦጭ ማስወገድ ስራ ቦታው ድረስ ሄደው ዕውቀት እንዲገበዩ በማድረግና ከከፍተኛ ባለሙያዎች ልምድ እንዲቀስሙ በማድረግ ማህበራችን አበይት ስራ አከናውኗል። ይህም የተለያዩ የእንቦጭ ማስወገድ ስልቶች መሬት ላይ ሲተገበር በማየት ተጨባጭ ዕውቀት ለመቅሰም አጋጣሚዉን አመቻችተናል። ይህም አመራሩ መሬት ላይ በተግባር በቀሰሙት ዕውቀት ለጣና የሚያስፈልጉ የእንቦጭ አወጋገድ ስልቶች እንዲዘረጉ እረድቷል።
ከባህርዳር ዩኒቨርሲቲና የጣና ተፋሰስ የተቀናጀ በጎ አድራጎት ማህበር ጋር በመተባበር በጣና ሀይቅ ላይ የሚደረጉ ጥናቶች እንዲሁም በመረጃ የተደገፈ ክትትልና ቁጥጥር ስራ ላይ የቴክኒክ ድጋፎች እየተደረጉ ይገኛል፡፡
በአጠቃላይ በአመቱ ውስጥ ማህበሩ ባካሄዳቸው የገቢ ማሰባሰቢያ ፕሮግራሞች (አትላንታ፤እስራኤል፤ዲሲ፤ ቺካጎ፤ ኒውዚላንድ)፣ በኦንላይን ገቢማሰባሰቢያና ፣ በተለያዩ መንገድ ከተገኙ ገቢዎች በድምሩ 269,142 የአሜሪካ ዶላር ገቢ የተገኘ ሲሆን፣በያዝነው ዓመት ለመጀመሪያው ማሽን ግዥና ለሁለተኛው ማሽን ግዥ ቅድመ ክፍያ፣ ለጥናት፣ አንዲሁም ሌሎች ወጭዎችን ጨምሮ በድምሩ $124,447 ወጪ ተደጓዋል፡፡ ከወጪ ቀሪ በአካውንታችን $145,695 የአሜሪካ ዶላር ይገኛል፡፡
እየተዘመተ ያለው በዚህች ሶስት ልጆቿን በተሸከመች የጉምዝ እናት ላይ ነው። Justice for Gumuz! ይሄ የግል አቋሜ ነው። ጉሙዝ ቤታቹ መጥቶ አልዘመተባችሁም። ያንን የሚጮህለት የሌለውን ህዝብ አትዝመቱበት። በቤቱ ስትገድሉት እንኳን የሰው ልጅ አውሬንም ማባረር የምንችለው [Read More]
ዛሬ አንድ ንጉሳዊ ልግስና እንዲያደርጉ የምክር ቃላችንን ክርስቲያናዊና ንጉሳዊ ለሆነው ልብዎ ለመላክ አሰብን። ይህ ድል ብዙ ምርኮኞች በእጅዎ ጥሎልዎታል።እነዚህ ምርኮዎች በወጣትነት ዘመን የኑሮኣቸው ተስፋ ባበበትና የብርሃን ጎህ በቀደደበት ሰዓት ካገራቸው ከቤተሰቦቻቸው ተነጥለው ይገኛሉ።
የነርሱ ምርኮ የግርማዊነትዎን ዝናና ገናናነት ምንም ሊያስፋፋው አይችልም። ይልቅ የምርኮ ዘመን ጊዜ በረዘመ መጠን በሺ የሚቆጠሩት ቤተሰቦቻቸው የመንፈስ ሀዘን እየበዛ ሄዷል። ከእየሱስ ክርስቶስ በተቀበልነው የተቀደሰ መልእክት እንደ ልጆቻችን እንወዳቸዋለን።
ስለዚህ ያንድ ልብ በቅድስት ስላሴ በተባረከችይቱ ድንግል ወይም ከዚህ ዓለም በሚወዱት ስም የሚያቀርብልዎትን ልመና ይቀበሉና ሳይዘገዩ ነፃነታቸውን ይስጡዋቸው። ኃያሉ ንጉሠ ነገስት ሆይ ይኽን የደግነት ስራ ባለመስራት እምቢታዎን ባለም ነገስታት ዐይን ፊት አይግለፁ። በወንድማማችነት እና በሰብአዊ ተግባር አንፃር ያለው የጦር መብትዎ ምንድን ነው የዚህን ብድር ርኀሩኅ አባት እግዚያብሔር በብዙ ይክስዎታል። ይህን ክብር ያላትን ደብዳቤ በመንግስትዎ ዜና መዋዕል ያስመዝግቧት።
ክፍል 2ን ለመመልከት የሚቀጥለውን ሊንክ ይጫኑ https://youtu.be/YV4_Xm9Syek ድርሰት: ተመስገን አፈወርቅ Story Development: ቴዎድሮስ ለገሰ ብዙ አዘጋጆች: ቴዎድሮስ ለገሰ ብዙ እና ተመስገን አፈወርቅ ፕሮዳክሽን...
መርሓባ ተስፋልደት Topo show is great.ይኹን እምበር ብዙሓት ብሉጻት መንእሰያት ደቂ ኣንስትዮ ትዋሳእቲ ኣለዋና። ንኣብነት ከም በዓል ንያት ኣፈወርቂ ሸዊት ሰረቀ ሸዊት ግርማይ ...ወዘተ ንምትብባዕ ኣብ መደብካ እንተ ትዕድመን ጽቡቕ ምትብባዕ ይኸዉን በሃላይ ኢየ። keep the good show.
ሰላማት ተስፋልደት፡ እንተ ግዜ ረኪብካ ምስ ተዋሳአይ ዓወት ብርሃነ አላልየና። ከይ በዝሕ ዳአምበር ፡ መስ ጋል ዓንኬሬ፡ ብርክቲ (ታንኪ) ጊዜነሽ (?) የቀንየለይ
ቶፖ ሾው ከምኡውን ረድሲ ሜድያ ጽባሕ ዋጋ ከኽፍለኩም እዩ ገንዝብ ሰብ በሊዕኩም ክትቀስኑ ኣይትሕሰቡ ረድሲ ሜድያ ንስኻ ንባዕልኻ ደጋፊ ናይ ቶቦ ሾው ኮይንካ ምኽንያቱ ተስፋልደት መብራህቱ ኣብ ኤርትራ ገበርትን ሓደግትን ሓለፍቲ ስለ ዘለዉዎ ኣብ ዘይተደለየ ሕማቕ ታሪኽ ታቱ ኣለኻ ጽባሕ ግን ዋጋ ከኽፍለካ እዩ ኩሉ ትሓቂ ህዝቢ ክበርሃሉ እዩ ካብ ኩሉ ንስነጥበባውያን ሃገርና ክብሪ ዘይብልኩም። ተስፋልደትን ሬድሲ ሜድያን ብሰብ ኣይትሸቅጡ ኣይኮነን ብቪድዮ መሊኤ መሰጅ ንስነ ጥበባውያን ሃገርና ኣብ ሓጺር ግዜ ክሰደሎም እየ። ብናጻ ብዘይ ክፍሊት እኹም ኢንተርቪው ትገብርሎም ደለኹም ተጠንቀቑ ሬድሲ ሜድያን ቶፖ ሸውን
ኣነ ጊን ኣብዛ ቶፖ ሾው ገለ ዝተረዳኒ ነገር ተልዩ ነዞም ተዋሳአትይ እብ ሕጂ ግዝየ ንምታይ ዩ ከተምጽዎም ተዽልዩ ምናልባት ገለ ኣብ ስምዒት ኣአትይኩም ከየትዛርቦም ሞ ኣብዘይተደልየ ሺግር ከይተአተዎም
ንዓይ ዋላ ከምዚ ናይዞም ኣሕዋት ኣብ 8ይ ክፍሊ መማህርተይ ዝነብረ ሓዉ identical twin ኔሩዎ ኣብ ውጽኢት ናይ ፋይናል exam ነቲ ዘይ ወዲ ክላሰይ ወድክላሰይ መሲሉኒ ውጺኢት ናይ መርመራ ዘይ ኣርኣኻኒ ኢለ ወጠጥ ኢለዮ ሚኽንያቱ ቱ ወዲ ክላሰይ ከምዚ ዓርከይ ዓይነት ዩ ኔሩ & ኣብ ሳዋ ከኣ ደቂ መንደፈራ ቲ ሓደ ወዲ ሓይለይ ኔሩ ፡ሚስ ሓዉ ከዕልል መጽዩስ እቲ ወዲ ሓይለይ መሲሉኒ ኖርማል ከምዚ ናይ ደቂ ሓይሊ ገለ ለኺፈዮ ንሱ ግን ተረዲኡዎ ኪምስ ኢሉኒ ሓሊፉ ደሓር ንሓዉ ኣዕሊልዎ
ዕድመን ጥዕናን ይሃብኩም ፈጣሪ ማንታ ማራ ኢየ ዝፈቱ እሞ ትምኒተይ ፈጣሪየይ ከምዘይከልኣኒ 100% ይኣምን ኢየ ከምዛ ናተይ ትምነዩ ላይክን ኣሜንንን(3) በሉ ቶፖ ካኣ ብጣዕሚ ጽቡቅ ኣቃራርባ ምስ ደቂ ሰባት ብፍቅሪን ምርድዳእን ከምትነብር ዘርኢ ምልክት ኢዩ እሞ ብዚያዳ ንዘለካ ምርድዳእ ብፍቅርን ስኒትን ቀጽሎ። ወዲ ጎሞድ (ማንዴላ) ካብ እስራኤል
ደስ ዝብሉ። ማናቱ ብሓሳባቶም ኣዝዮም ይዘራረቡ እዮም (ቴሌፓቲ)፡ ብኸምኡ እዮም ቀልጢፎም ኣፍ ዘየውጽኡ ቆልዑት ከለዉ ከኣ ይበሃል። 😍 ተባረኹ። ጸጽቡቁ ይምነየልኩም።
*ናይ ማንታ ነገር ግርም እዩ ዝብለኒ ክልተ ዝፈልጦሞ ደቂ ገዛውተይ ኔሮም ማንታ ብጣዕሚ ደስ ዝብሉኒ፥ ኣይፋላለዩን እዮም ይሕዋት ንፋቀር ኢና እሞ ናይ ማንታ ግን ፍልይ ዝበለ እዩ ሓደ ተተሃሪሙ እቲ ሓደ እዩ ዝበኪ ኣብ መንጎኦም ድማ ሰብ ዝኣቱ ኣይፈትዉን እዮም ኣብ ባእሲ ድማ ክዛራረዩ የጥቁዑኻ እዮም*
መንግስቲ ዝውንኖ ሚድያ፣ብፍላይ ቤት ምኽሪ ፀጥታ ሕ/መ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ማዕቀብ ካብ ዘንብር ንዳሓር፣ኣንፃር ኣሜሪካ መግለፂታት ኣሓይሉ‘ሎ ይብል እቲ መግለፂ መጠንቀቂ መገሻ።
ኢህአዴግ በሙስና ስም የ”ማጥራት ዘመቻ” ማካሄዱን ተከትሎ የተከሰተው አለመተማመንና እርስ በርስ በጥርጥር የመተያየት ችግር ካድሬውን ማስጨነቁ ተጠቆመ። ኢህአዴግን ለመሰናበት የሚፈልጉ በርካታ ካድሬዎች “ለምን” በሚል የሚቀርብላቸውን ጥያቄ በመፍራት የግድ ፓርቲውን መስለው እንደሚኖሩ ተገለጸ።
የጎልጉል የአዲስ አበባ ዘጋቢ ቀደም ሲል ኢህአዴግን ተሰናብተው የወጡና በተለያዩ የውጪ ድርጅቶች ውስጥ ተቀጥረው በማገልገል ላይ ካሉ ያገኘውን መረጃ በመጥቀስ እንደዘገበው፣ የቀድሞ የትግል ጓደኞቻቸው “በደህና ጊዜ ተገላገልክ” በሚል በፓርቲው ውስጥ ችግር ስለመኖሩ እየነገሯቸው ነው። አብዛኞቹ ኢህአዴግን ተለይተው በሰላም ስለመኖር እንደሚያስቡ ነው የተሰማው።
የቤተሰቦቻቸው የወደፊት እድልና የነሱ በፍርሃትና በጭንቀት መኖር አሳዛኝ እንደሆነ የነገሩት የቀድሞ የኢህአዴግ ሰዎች “አሁን ያለው ኢህአዴግ በቀለም ቀቢ የተዋበ ይመስላል” በማለት አንድ በሚኒስትር ዲኤታ ማዕረግ እያገለገለ ያለ የቀድሞ ጓደኛቸው እንደነገራቸው ገልጸዋል።
ለስራ እንኳን ካገር መውጣት የማይችሉ ባለስልጣኖች እንዳሉ ዘጋቢያችን አመልክቷል። በተቀመጡበት ሃላፊነት ወደ ውጪ የሚያስኬድ አጋጣሚ ሲኖር የሚከለከሉ እንዳሉም ያገኛቸውን መረጃዎች ጠቅሶ ዘግቧል። ለሃላፊዎቹ ደህንነት ሲባል የሚሰሩበትን ተቋምና ስም መናገር እንደማይችሉ በመጥቀስ መረጃውን የሰጡት ክፍሎች “ባለስልጣኖቹ በመካከላቸው እርስ በርስ መተማማን ስለማይችሉ ችግራቸውን መወያየት እንኳን አይችሉም” ብለዋል፡፡
“በጣም የሚቀርቡኝ ጓደኞቼ ገንዘብ ወደ ውጪ እንድወስድላቸው እስከመጠየቅ ደርሰዋል” ሲሉ የገለጹት የቀድሞ የኢህአዴግ ባለስልጣን፣ ፓርቲው በሙስና ስም ያካሄደው የሽግግር ወቅት የማጥራት ርምጃ የፈጠረው ስሜት አሁን ድረስ እንዳለ ጠቁመዋል።
ሰሞኑንን ወደ አሜሪካ ያቀኑ የቀድሞ የኢህአዴግ ሰው በማግኘት ተመሳሳይ መረጃ ያሰባሰበው ዘጋቢያችን “ኢህአዴግ በከፍተኛ የመበስበስ አደጋ ውስጥ ይገኛል። በዚህም የተነሳ ካድሬው ተዥጎርጉሯል” ሲል ሪፖርት አድርጓል። ኢህአዴግ በውስጥ ያለበትን ችግር ለማድበስበስ የአባይ ግድብ ላይ ትኩረት በመስጠት “የንቅናቄ ሃይል” በማስፋፋት ላይ እንደሆነም ጠቁሟል።
ድፍን ህዝብ የአባይ ግድብን አስመልክቶ ያለው ስሜት በበጎ መልኩ የሚታይ በመሆኑ ኢህአዴግ ይህንኑ የህዝብ ስሜት ለቅስቀሳና ለበሽታው መደበቂያ ለማድረግ እየተጠቀመበት እንደሆነ ተጠቁሟል። የህጻናት ፕሮግራሞች ሳይቀሩ አባይ ላይ ያነጣጠሩ ቅስቀሳዎች እያስተላለፉ መሆናቸውን ያመለከቱት ሰው፣ “ስለ አባይ ግድብ የሚባለውና የሚሰራው ፕሮግራም ችግር የለውም። በአግባቡ ቢሰራበት ብሔራዊ ስሜት ሊገነባበትም በተቻለ ነበር። ይሁን እንጂ ዓለማው የችግር ማለባበሻ እንዲሆን መደረጉ ነው” ብለዋል።
“መለስ ኢትዮጵያን ቢወድ ኖሮ ከባድመ ጦርነት በኋላ የፈረሰውን ብሔራዊ አንድነትና መግባባት መልሶ መትከል ይቻል ነበር” በማለት የተናገሩት እኚሁ ሰው “በወቅቱ ይህንን ሃሳብ ያነሱ ሰዎች ነበሩ” ሲሉ ቁጭታቸውን ይሰነዝራሉ። በማያያዝም ኢህአዴግ የአባይን ግድብ ተንተርሶ ብሔራዊ አንድነት የሚገነባበት፣ መቀራረብና በጠረጴዛ ዙሪያ በመነጋገር ብሔራዊ መግባባት የሚደረስበት፣ ለወደፊቷ ኢትዮጵያ መሰረት የሚጣልበት ቢያደርገው እውነተኛው የኢትዮጵያ ህዳሴ ሊሆን እንደሚችል ጠቁመዋል።
በተመሳሳይ ጠቅላይ ሚኒስትር ሃይለማርያም ደሳለኝን በውጪ ጉዳይ ሚኒስትር ቴድሮስ አድሃኖም ለመተካት ህዋሀቶች የሚያደርጉት ሽርጉድ ችግር ሊያስከትል እንደሚችል ሪፖርት መቅረቡ ተሰምቷል። ይኽው ሪፖርት የቀረበላቸው ክፍሎች ቀደም ሲል እንዳደረጉት የህወሃትን ከፍተኛ አመራሮች በማነጋገር ስህተት እንዳይሰሩ እየወተወቱ ነው።
የሰው ልጅ ሰብአዊ ክብሩ ተገፎ ለካራ የሚጋዝበት የደም መሬት፤ ቤንሻንጉል። ክቡር ገላ በየጢሻው የሚረግፍበት ምድር፤ መተከል። የመቶ ሺህዎች ስጋት እና ሰቀቀን ምንጭ፦ ሕይወት የረከሰበት የኢትዮጵያ ጥግ። በግፍ የታበዩ ጦረኞች የዛር ቆሌያቸው ሲያስጓራቸው ካራቸውን ስለው፤ እንደ እብድ የሚሮጡበት ውድም። የፖለቲከኞች ቊማር የነፍስ ግብር ማወራረጃ። ለመሆኑ ቤንሻንጉል ጉሙዝ መተከል ዞን ውስጥ የሚደጋገመውን እልቂት እና ግፍ የክልሉ አስተዳደር ማስቆሙ እንዴት ተሳነው? የፌዴራል መንግሥትስ ምን እያደረገ ነው? የዛሬው ማኅደረ ዜናችን የሚያጠነጥንባቸው ዐበይት ጥያቄዎች ናቸው።
አንድ ጊዜ፤ ቡሌን፣ ሌላ ጊዜ ዳንጉር፤ ቆየት ብሎ ደግሞ ማንዱራ እና ድባጤ ወረዳዎች እያለ የሚመላለስ ስቃይ በርትቷል። የመተከል ሰባቱም ወረዳዎች ይብዛም ይነስም የስቃይ ምድሮች ከኾኑ ሰነባብተዋል። ወረዳዎቹ፦ የሕጻናት የሰቆቃ ድምፆች፤ የእናቶች የስቃይ ዋይታዎች ይስተጋቡባቸዋል፤ ግድያ እና ግፍ አዙሪት ኾነው ይመላለሱባቸዋል።
በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል፤ በመተከል ዞን በተለይ የአማራ ብሔር ተወላጆች ላይ ስልታዊ በኾነ መልኩ ተደጋጋሚ የጅምላ ግድያ እና ጥቃት ሲፈጸምባቸው በርካታ ዓመታት ተቆጥረዋል። ከቅርብ ጊዜያት አንስቶ የሚወጡ መረጃዎች ደግሞ ግድያው በአካባቢው በሚኖሩ የሌላ ብሔር ተወላጆች ላይም ያነጣጠሩ እንደኾኑ ያመላክታሉ።
«አካባቢው ላይ የሚንቀሳቀሰው የጉምዝ ኃይል ቀለም ለይቶ የማጥቃት ጉዳይ ነው እዚህ አካባቢ የሚታየው። አገራችን የእኛ ነው፤ መተከል የእኛ ነው የሚለውን ጉዳይ አንስቶ በዚህ ጉዳይ ነው ተኩስ የከፈቱት።»
በአካባቢው የተከሰተው ችግር ድምፅ አጥፍቶ በርካቶችን ጭዳ ሲያደርግ ዓመታትን አስቆጥሯል። ወርሓ ሐምሌ 2011 ዓ.ም ላይ በዞኑ አንዳንድ ወረዳዎች ውስጥ ኮማንድ ፖስት መቋቋሙ ሲገለጥ ግን ግድያው እንደሚቆም ብዙዎች ገምተው ነበር። በግድያ እጃቸው እንዳለባቸው የተጠረጠሩ የወረዳ አመራርና የጸጥታ ኃይሎች በቊጥጥር ስር መዋላቸውም የተነገረውም ወዲያም ነበር። ግድያ እና ማፈናቀሉ በተጠናከረ መልኩ ዳግም ለመጀመሩ ግን አፍታም አልቆየ። እንደውም በአጭር ጊዜያት ውስጥ ተደጋገመ።
ከዛሬ ሁለት ወር ከዐሥራ አምስት ቀን በፊት፦ ተቃውሞ እና ቁጣው ከእየ አቅጣጫው ሲበረታ ግን የክልሉ ባለሥልጣናት ነዋሪዎች ራሳቸውን እንዲጠብቊ ሚሊሺያዎችን መልምያለሁ ሲል ዐስታወቀ። የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል የኮሙኒኬሽን ጉዳዩች ጽ/ቤት ኃላፊ አቶ መለሰ በየነ በመተከል ዞን ከሰባቱም ወረዳዎች ከ3000 በላይ ሚሊሻዎች መመልመላቸውን በወቅቱ ይፋ ሲኢደርጉ እንዲህ ቃል ገብተው ነበር።
«የድባጤ፣ ቡሌንና ማንዱራ ወረዳዎች የመሳሰሉት ሙሉ በሙሉ አሰልጥነው ወደ ተግባር የሚገቡበት ኹኔታዎች አሉ። ከዛ ውጪ ዳንጉር ምልመላ ሥራዎችን ጨርሷል [ማለት ይቻላል] ፓዌ ወረዳም የምልመላ ሥራዎን ጨርሶ ሥልጠናዎችን መስጠት ነው። ጉባ ወረዳም በተመሳሳይ መልኩ የምልመላ ሒደቱን ጨርሶ በቀጣይ ስልጠናዎችን ሰጥቶ ሚሊሺያዎችን በአግባቡ አደራጅቶና አስታጥቆ ወደ ሥራ የሚያስገባበት ኹኔታዎች አሉ»
ኃላፊው ሚሊሺያዎቹ የተመለመሉት በክልሉ ያለውን የጸጥታ ችግር ለመቅረፍና ኅብረተሰቡም ራሱን እንዲጠበቅ ለማስቻል ነው አሉ። አሉ ነው። ከዚያ በኋላ ግን መተከል በተደጋጋሚ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሠላማዊ ነዋሪዎቿን ገብራለች። የጠቅላይ ሚንሥትሩ በቦታው መገኘት ነዋሪዎችን ከመገደል አልታደገም።
የዛሬ አንድ ወር አካባቢ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መተከል ዞን ተገኝተው ከነዋሪዎች ጋር መወያየታቸው ተዘገበ። በውይይቱ የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት ኤታማዦር ሹም ጀኔራል ብርሃኑ ጁላ፣ የሰላም ሚኒስትር ወይዘሮ ሙፈሪያት ካሚል እና የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ርዕሰ መስተዳደር አቶ አሻድሊ ሐሰን እና ሌሎች ከፍተኛ አመራርም ተገኝተው ነበር። ጠቅላይ ሚንሥትር ዐቢይ አህመድ ስለመተከሉ ውይይት በይፋዊ የማኅበራዊ የመገናኛ አውታር ገጻቸው ባሰፈሩት ጽሑፍ፦ «ችግሮችን እንዳይደገሙ አድርገን እንፈታቸዋለን» ብለውም ነበር። ብለው ነበር።
በዛው ቤንሻንጉል ክልል፤ ታጣቂዎች ጥይት ለማዝነብ እና አስክሬን ለመከመር ግን አንድ ሙሉ ቀን እንኳን አላስቆጠሩም። ጠቅላይ ሚንሥትሩ ውይይቱን ባደረጉ ማግስት በማለዳው በዛው መተከል ዞን፤ ቡለን ወረዳ፤ በኩጂ በተባለች ቀበሌ በርካታ ሰዎች በአሰቃቂ መንገድ መገደላቸውን የአካባቢዉ ነዋሪዎች አረዱ።
«በመተከል ዞን ዋና ከተማ ግልገል በለስ ነው ያለሁት። በአንድ ወረዳ ከ106 በላይ ሰው ነው የታረደው እና የተገደለው። እና በጣም ዘግናኝ እና በኢትዮጵያ ታሪክ ታይቶ እና ተሰምቶ የማይታወቅ ድርጊት ነው የተፈጸመው። በተጨማሪም ከ50 በላይ ቤቶችም ተቃጥለዋል። በዚህ ድርጊት እስከ ስድስት ሰዓት ድረስ 96 ሰዎች ነበር፤ አሁን እየተፈተሸ እየተፈተሸ ሄዶ ወደ 106 ሰዎች ደርሷል።»
በቡለን ወረዳ ከተገደሉት ከ200 በላይ ሰዎች መካከል የስድስት ወር ጨቅላን ጨምሮ 17 ሕፃናት እንደሚገኙበት የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ገልጧል። ከግድያው በኋላ ከ43 ሺሕ በላይ መፈናቀላቸውን የክልሉ መንግሥት አረጋግጧል። የጥቃቱ ሰለባዎች በጅምላ በአንድ ጉድጓድ መቀበራቸውን ወረዳው አረጋግጧል። ጥቃቱ በተፈጸመበት ወቅት የመከላከያ ሠራዊትም ኾነ ሌሎች የመንግሥት የጸጥታ ኃይሎች በአቅራቢያዉ እንዳልነበሩ እና ዘግይተው መድረሳቸውንም ነዋሪዎቹ ተናግረዋል። ባለፈው ሳምንት ስለደረሰው ጥቃት ለዶይቸ ቬለ የተናገሩ ሌላ የአካባቢው ነዋሪ በበኩላቸው ግድያዎች ሲፈጸሙ የፀጥታ ኃይላት ከለላ አለመኖሩን በማማረር ይገልጣሉ።
«የመከላከያ ሥራ በዚህ ሰአት ላይ የሌባ እና[ፖሊስ] ጨዋታ የሚባል አይነት ህጻናት የሚጫወቱት አይነት ነገር ነው እየኾነ ያለው። ምክንያቱም ጥቃት ከደረሰ በኋላ ደርሶ ጉዳዩን እንትን ከማለት ውጪ ቀድሞ የመከላከል ሥራ ላይ ምንም እየተሠራ ያለው ነገር ዐይታየኝም እንደእኔ። ምክንያቱም፦ ያ ነገር ከመጀመሪያውኑ መከላከያ፤ ሕዝብ እኮ ያውቃል አንዳንዱን ነገር። ቀድሞ ጥቆማዎችን ያደርጋል። እና እዛ ላይ ቀድሞ የመድረሱ ነገር የተገታ ነው። በሚፈለገው መጠን እየተሠራ ነው ብዬ ለመናገር በእውነት ይከብደኛል። ለዛ ነው። መከላከያዎች አኹን ጥቃት ከደረሰ በኋላ ሬሳውን ኼደው ከሰው ጋር ሰብስበው ለማምጣት እንደዚህ አይነት ነገር ነው አብዛኛውን ጊዜ እየሠሩት ያሉት።»
ቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል፤ መተከል ዞን፦ አንድ ጊዜ በቀስት፣ ሌላ ጊዜ በስለት እና በጥይት በርካቶች ሕይወታቸውን ማጣታቸው አሁን አሁን የተለመደ ይመስላል። ጥቃቱ ቀጥሏል። ባሳለፍነው ሳምንት በደረሱ ተደጋጋሚ ጥቃቶችም የተገደሉ በርካቶች ናቸው። አንድ የመተከል ዞን ዳሌታ የተባለ አካባቢ ነዋሪ ባሳለፍነው ረቡዕ ቀጣዩን ለዶይቸ ቬለ እንዲህ ተናግረው ነበር።
«ከሦስት ሰአት ጀምሮ እስከ ዐሥራ አንድ ሰአት ድረስ ሬሳ ዳሌታ ከምትባል ከተማ ነበር በአንድ አይሱዙ መኪና ተጭኖ ቁሞ የነበረው። እና በዐይኔ ዐይቻለሁ። ሬሳ ተጭኖ ሲመጣ በዐይኔ ዐይቻለሁ። አምቡላንስ ቀኑን ሙሉ ቊስለና ስታመላልስ ነበር ወደ ፓዊ እና ባሕር ዳር። ትናንትና ሚዲያ 80 ሲል ነበረ ከሰማኒያ በላይ 168 እየተባለ ነው ያለው።»
ይኽንኑ እና ሌሎች ግድያዎችን አስመልክቶ ረቡዕ ጥር 5 ቀን፣ 2013 ዓ.ም የኢትዮጵያ የሰብአዊ መብቶች ጉባኤ (ኢሰመጉ) ያወጣው መግለጫ በእርግጥም አስደንጋጭ ነው። ኢሰመጉ፦ «መቆሚያ ያጣው በመተከል ያሉ ሰዎች እልቂት» ሲል ያስነበበው መግለጫ ባለፉት 5 ወራት ብቻ ከ500 በላይ ሰዎች መገደላቸውን ይገልጣል። በ100 ሺህዎች የሚቆጠሩ ሰዎች ደግሞ ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለዋል ይላል ዘገባው። የኢሰመጉ ዋና ዳይሬክተር ዳን ይርጋ ረቡዕ ዕለት ዳለቲ በተባለዉ ሥፍራ የነበረውን ሰቆቃ እንዲህ ያብራራሉ።
«በድባጤ ወረዳ ቆርቃ ቀበሌ፤ ዳሌቲ በተባለች መንደር ላይ ነው ይኼ ግድያ የተፈጸመው እስካሁን እኛ ባለን መረጃ ከ100 በላይ የሚኾኑ ንጹሃን ሰዎች በአሰቃቂ ኹኔታ ሕይወታቸውን አጥተዋል። በርካታ ቊጥር ያላቸውም ዜጎች እንደዚሁ ቊስለኛ ኾነው በጋሊሣ ጤና ጣቢያ ቡለን ሆስፒታል ውስጥ በህክምና ላይ እንዳሉ ከአካባቢው በሚደርሱን መረጃዎች ለማረጋገጥ ችለናል።»
በመተከል የበረታውን ግድያ እና ማፈናቀል የአማራ ክልል ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር አበረ አዳሙ የዛሬ ወር ግድም፦ «አማራን ዒላማ ያደረገ ጥቃት» ብለውት ነበር። «በቀላሉ የሚታይ አይደለም» ሲሉም ከአማራ መገናኛ ብዙኃን ጋር ባዳረጉት ቃለ መጠይቅ ጠጠር ባለ መልኩ ሲናገሩም ተደምጠው ነበር።
«እና የመተከል ጉዳይ ያነሳኸው ልብ የሚሰብር፣ ቊጭት ውስጥ የሚከትት ነው። ተጠያቂ የምናደርጋቸውም ሰዎች አሉ። በዚህ ላይ የፌዴራል መንግሥት ከፍተኛ ኃላፊነት አለበት። መተከል ያለ ዜጋ ሕይወቱ መዳን አለበት፣ መጠበቅ አለበት። አኹን የመሬት ጥያቄ የምናምን ጥያቄ፤ መሬቱ የትም አይኼድም። መሬቱ የኢትዮጵያውያን ነው። ማነው ለተወሰኑ ሰዎች የሰጠው ያንን መሬት? የኢትዮጵያ መሬት እኮ ነው። ማንም ሰው እዛ መሬት ላይ ኼዶ መኖር ይችላል፤ መብቱ ነው። ይኽንን የሚከለክል ካለ ደግሞ እኛ እስከ መጨረሻው እንዋጋዋለን። አንታገስም ከዚህ በኋላ።»
«አረመኔያዊ ድርጊት የሚፈጸምበት ምድር፤ በምድር ላይ በኢትዮጵያ ላይ አይደለም፤ በምድር ላይ መተከል ነው። ይኼን ግፍ ኢትዮጵያውያን ማወቅ አለባቸው። ይኼን ግፍ እዚያ አካባቢ አስተዳድራለሁ የሚለው አካል ማወቅ አለበት፤ ተጠያቂም ነው።»
በእርግጥ ምን ያኽሉ ተጠያቂ ኾኑ ብሎ መጠየቅ ይቻላል። ስለአጠቃላዩ የመተከል ተደጋጋሚ ግፍ የአካባቢው ኃላፊዎች ማብራሪያ እንዲሰጡን ወደ ቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል የተለያዩ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች በተደጋጋሚ ደውለን ነበር። ኾኖም ያብዛኛዎቹ ስልኮች አይነሱም። የክልሉ ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ጽ/ቤትን በተለይ ከመተከል ዞን የሚወጡ መረጃዎች በኮማንድ ፖስት ስር ብቻ የሚከወኑ እንዲሆኑ መንግሥት መወሰኑን ለዶይቸ ቬለ በመግለጥ ዝርዝር ማብራሪያ ከመስጠት ግን ተቆጥበዋል።
የኮማንድ ፖስቱ መሪ ሌተናል ጄነራል አስራት ደነሮ ጋር በተደጋጋሚ ብንደውልም ስልካቸው አይነሳም። ከኮማንድ ፖስቱ መረጃዎችን በዋናነት እየተቀበለ የሚያሰራጨው የኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት (ኢዜአ)በበኩሉ ሰሞኑን ባወጣቸው ዘገባዎቹ ርምጃ ስለመወሰዱ ጽፏል። «በመተከል ዞን በንፁሃን ዜጎች ላይ ጥቃት እየፈፀመ ባለው የጥፋት ቡድን ላይ የተጠናከረ ርምጃ እየተወሰደ ነው ... ግብረ ሃይሉ» ሲልም በፌስ ቡክ ገጹ ላይ አስፍሯል። ተወሰደ የተባለው ርምጃ መጠኑ እና አይነቱ ግን አልተገለጠም። የኹኔታው አሳሳቢነትን እንደገመገመ የጠቀሰው የኢትዮጵያ የሰብአዊ መብት ኮሚሽን ጊዜያዊ መፍትኄ ያለውን አቅርቧል። ኮሚሽነር ዳንኤል በቀለ (ዶ/ር)
«በአጠቃላይ እንደው እስከ አሁን የደረሱትን ተደጋጋሚ የሰብአዊ መብት ቀውስ በመመልከት እና የክልሉ መስተዳደር ደግሞ በአካባቢው ፀጥታውን ለመቆጣጠር እና አጥፊዎቹን ተቆጣጥሮ ለዳኝነት ለማቅረብ አቅሙ ውሱን መኾኑ፤ በጣም በተደጋጋሚ የታየ ስለኾነ እኛ አኹን ነገሩ ባለበት ኹናቴ እያቀረብን ያለነው የመፍትኄ ሐሳብ በጊዜያዊነትም ቢኾን የዞኑ መስተዳደር ለጊዜው በፌዴራል መንግሥት መስተዳደር ስር ኾኑ አንደኛ አጥፊዎቹን ከገቡበት ገብቶ በመቆጣጠር ለዳንነት ለማቅረብ፤ ኹለተኛ የቶጎዱትን ሰዎች ሰብአዊ ርዳታ እንዲደርስላቸው ለማድረግ፤ ሦስተና ይኽ ነገር ደግሞ ተደጋግሞ መድረሱን ለመከላከል እጅግ የተጠናከረ የፀጥታ ምላሽ እንዲሰጥበት የፌዴራሉ መንግሥትን ሙሉ ጣልቃ ገብነት ያስፈልጋል ብለን ነው የምናስበው።»
«አሁንም መንግሥትን ደግመን የምንጠይቀው ልዩ ትኩረት ሰጥቶ፤ ጥናት ላይ መሠረት አድርጎ አስቸኳይ ዘለቄታዊ መፍትኄ እንዲሰጥ ነው የምናሳስበው። ግድያው እጅግ በጣም የሚያሳዝን ነው። ከሟቾቹ ውስጥ ህጻናት እና እናቶች ጭምር በዛ ያለውን ቊጥር ይይዛሉ። ስለዚህ ኢሰመጉ ይኼ በጣም የሚያሳስበው ጉዳይ ስለኾነ መቆሚያ ያጣው በመተከል ያሉ ሰዎች እልቂት ባስቸኳይ ይቊም የሚል ጋዜጣዊ መግለጫ አውጥተናል።»
ከሰብአዊ መብቶች ተቆርቋሪዎች እና የሰላማዊ ሰዎች መጎዳት ከሚያማቸው ዜጎች ውትወታ ባሻገር የመገናኛ ብዙኃን እና ዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ለቤንሻንጉል ጥቃት ትኩረት እንዲሰጥ በተደጋጋሚ እየተጠየቀ ነው። የቤንሻንጉል የህጻናት እና የእናቶች ዋይታ፤ የጣዕር ድምጾች ግን ዛሬም ሰሚ አላገኙም።
ተደጋጋሚ ግጭቶችን ሲያስተናግድ በከረመው የአማራ ክልል ይስተዋል የነበረው የጸጥታ መደፍረስ እየተሻሻለ መምጣቱን የአካባቢዎቹ ነዋሪዎች እና የክልሉ ባለስልጣናት ለዶይቼ ቬለ ገልጸዋል። ለ100 ሺህ ሰዎች ገደማ መፈናቀል ምክንያት ለሆኑት ለእነዚህ ግጭቶች መፍትሄ ለማበጀት ከየአካባቢው ማህብረሰብ ጋር ውይይት እየተደረገ መሆኑም ተነግሯል።
ባለፈው ሰኞ፥ የካቲት 10 ቀን 2006 ዓ/ም፥ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ንብረት የሆነች አውሮፕላን (ET 702) መድረሻዋ ሮም ሳለ፥ ኃይለመድኅን አበራ በተባለ የ31 ዓመት ወጣት የገዛ ረዳት አብራሪዋ ተጠልፋ ጄኔቭ ማረፏን ተከትሎ፥ ብዙ ዓይነት መላምቶችንና ያልተጣሩ ሹክሹክታዎችን ስንሰማ ቆይተናል። ሁሉም በየራሱ፥ ነገሩን ለማወቅ በመጓጓትና በሁኔታው በመደናገጥ፤ እንዲሁም ነገሩን በማለባበስና በጉዳዩ ለማትረፍ በማሰብ መካከል ሆኖ፥ …እውነቱን ከባለቤቱና ከምርመራው ውጤት እስኪሰማ ድረስ፥ ሥራም እንዳይፈታ፥… ‘ይሆናል’ ብሎ የገመተውን ለመግለፅና በመረዳቱ ልክ ጉዳዩን ለመተንተን ቢሞክርም፥ ማሰሪያው ዞሮ ድፍን ያለ ነገር ነው።
የኃይለመድኅን ዓላማና ፍላጎት ጥገኝነት መጠየቅና ማግኘት ብቻ ቢሆን ኖሮ፥ እንዲህ ያለውን ውስብስብና ጉዳት የበዛበት መንገድ ሳይመርጥ፣ እርሱም አደጋ ላይ ሳይወድቅ፣ ወገኖቹን ሳያስጨንቅና ሳያሳቅቅ፣ መስሪያ ቤቱንም ሳያሸማቅቅ በራሱ መንገድ ሊያደርገው እንደሚችልና ያንን ለማድረግ ሁኔታዎችን በራሱ ማመቻቸት እንደሚችል ግን ማንም ካለአስረጅ እንደሚገነዘብ አምናለሁ። ሌሎች ሁኔታዎች ከግምት ሳይገቡ እንኳን፥ በሰላሙ ጊዜና (under normal condition) ካለምንም የተለየ ምክንያት እንዲህ ያለውን ነገር ለማድረግ እንደማይገደድ ለመረዳት፥ ለአውሮፕላን አብራሪነት ያበቃውን የማሰላሰል ብቃቱን (analytical ability) መገመት በራሱ በቂ ይመስለኛል።
አውሮፕላኑ ጄኔቫ ባረፈበት ወቅት ረዳት አብራሪው ለስዊስ ፖሊስ የሰጠው ቃል ሀገሩ ውስጥ ለመኖር ስጋት ስላለበት፥ የስዊዘርላንድ መንግስት ጥገኝነት እንዲሰጠው መፈለጉን የሚገልፅ ብቻ እንደነበር ይታወቃል። ከዚህ በተጨማሪ፥ እዚያ አውሮፕላን ውስጥ ተሳፍሮ የነበረ ምህረቱ ገብሬ የተባለ ወጣት፥ በግል የፌስቡክ ገፁ ላይ ረዳት አብራሪው ኃይለመድኅን፥
ሲል እንደነበርና፥ በአማርኛ ጭምር፥ “ዛሬ አምላክ ብቻ ነው የሚያድናችሁ” በማለት አጠቃላይ ሁኔታውን ገልፆ መፃፉን ከወዳጅ ተረድቻለሁ። (ለጊዜው ከፌስቡክ በመራቄ ራሴ አንብቤ አላረጋገጥኩም።) Redditor OK3n የተባለ/ች የ25 ዓመት ወጣት ተሳፋሪ፥
ከዚህ ውጭ የኃይለመድኅን ቤተሰቦችን በማነጋገር ረገድ፥ ከጉዳዩ ዓይነት (sensitivity of the issue) የተነሳ ምንም ዓይነት አስተያየት መስጠት እንደማይፈልጉ ተገልጿል ቢባልም፥ እህቱ እና አጎቱ (በበኩሌ፥ እውነተኛ ዝምድናቸው ላይ ጠበቅ ያለ ጥያቄ አለኝ…) ገደምዳሜው አንድ ሆኖ እርስ በርሱ የሚጣረስ አስተያየት ሰጥተዋል። – እህቱ ትንሳኤ አበራ በፌስቡክ ገጿ ላይ። (ከፌስቡክ ገጿ ላይ እንዳገኙት ገልፀው ካጋሩት ጦማሮች እንዳነበብኩት) አጎቱ ዓለሙ አስማማው ደግሞ ለAssociated Press (እዚህ ይመልከቱ). እህቱ ከጉዳዩ ጋር በተያያዘ እንደመንስኤ የጠቀሰችው ሁኔታ ባይኖርም፥ አጎቱ መንስኤው የሌላ አጎቱ ድንገተኛ ሞት መሆኑን ለወሬ አውታሩ ገልፀዋል።
ሃይለመድህን ሁሉንም አስታዋሽ ቤተሰቡን የሚወድና ተጫዋች ሰው ነበር እስከ ቅርብ ጊዜ። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግን ለኛ ያለውን ፍቅር ደህነታችንን በማረጋገጥና የሚያስፈልገንን ሁሉ በመታዘዝ ቢገልጽም ከዘመድ ወዳጆቹ ጋር መገናኘትና አቆመ። የወትሮው ጨዋታና ደስተኝነቱ ቀርቶ ብቸኝነትን የሚወድ ዝምተኛ ሆነ። ህይወቱ ደስታ የራቀው መሰለ። በሁኔታው ተደናግጠን ደጋግመን በመጠየቅ ያወቅነው ሊያጠቁት የሚከታተሉት ጠላቶች እንዳሉ እንደሚያምን ነው። ስልኩን እንደጠለፉት ያስባል፤ በላፕቶፑ ካሜራ ሳይቀር ያዩኛል ብሎ ስለሚሰጋ ካሜራውን ሳይሸፍን አይከፍተውም፤ ወጥቶ እስኪገባ ቤቱን ሲበረብሩ የቆዩ ስለሚመስለው ካሜራ ጠምዶ መሄድ ሁሉ ጀምሮ ነበር። ባጠቃላይ በታላቅ የመንፈስ ጭንቀት እየተሰቃየ ነው። የሚያሳዝነው ደግሞ ይህንን ጉዳቱን ለኛ ለቤተሰቡንኳ አብራርቶ አለመናገሩ ነው። ወንድሜ ለሰዎች እርዳታ ለመድረስና የሌሎች አዳኝ ለመሆን የማይታክት ሰውንጂ እንዲህ በሚያንገበግብ ስቃይ ውስጥንኳ ለራሱ አስቦ እርዳታን የሚጠይቅ ሰው አይደለም። ሁኔታውን በደበስባሳው በታወቀበት ጊዜንኳ የሚያስፈልገውን የህክምና በማቅረብ ስላልረዳነው ቤተሰቡ ሁሉ እንደግር ሳት ይከነክነዋል።እሱ ግን እንዲህ ባለ ጥልቅ የመንፈስ ጭንቀት ውስጥንኳ ለኛ አንድም ቀን ሳያስብ ቀርቶ አያውቅም።
በማለት ዛሬ በልበ ሙሉነት ለመተንተንና ለማስረዳት እስኪያስችላት ድረስ፥ በወንድሟ ጤና ዙሪያ ላይ በቂ ግንዛቤ እንደነበራት የምትገልፀው እህቱ፥ ወንድሟ አስፈላጊውን ህክምና አግኝቶ ወደ መደበኛ ሕይወቱ እንዲመለስ እንደመርዳት፥ ‘ሥራ’ ብሎ ሲሄድ ዝም ብላ ስትመለከት ኖራና፥… ሊፈጠርበት ስለሚችለው ጉዳይ ሳትጨነቅ [ችግሩ የአእምሮ ሁከት ከሆነ፥ ከቤት ወጥቶ ስራ ወይንም ርቆ ባህር አቋርጦ ሲሄድ ሊደርስ የሚችልበትን ቀውስ (crises) በመገመት ስለህክምናው መምከር፤… ‘ያምናል’ እንዳለችውም፥ የእውነት ሰዎች ሊያጠቁት ይከታተሉት ከነበረም ሊደርስ የሚችልበትን አካላዊ ጥቃት በማሰብ ቀድማ ለማስቀረት መመካከር ስትችል] ችላ ብላው ኖራ፥… ዛሬ ጣቷን ቀጣሪ ድርጅቱ ላይ ትቀስራለች። አሳዛኝነቱንም አበክራ ትናገራለች።
ይሄ ለእኔ ግራ የሚያጋባ ነገር ነው። ትናንትና ችግሩን ይህን ያህል አስረድቷትና ተገንዝባ ከነበረችና ወደ ሆስፒታል ወስዳ ልትረዳው ካልቻለች እህት፥ ዛሬ ላይ ቢበዛ ከፍተኛ የሆነ ፀፀት ይጠበቅ ይሆናል እንጂ፥ እርሱን ሞያ እንደሰራ ሰው ስትተነትን መመልከት የምር ግራ የሚያጋባ ነገር ነው። ደግሞም ነገሩን ይበልጥ አሳማኝ ልታደርገው ስትል…
ትላለች። ይህኔ ነው ግራ መጋባቴ ስር ሰድዶ፥ “የምር እህቱ ነች？” የሚል ጥያቄዬን አነሳ ዘንድ ያስገደደኝ። ጥርጣሬ ውስጥ የከተተኝ። ሲጀመር፥ “የርሱን ግማሽ ባያክልም” ብሎ ለመናገር መለኪያዋ ምን ሆኖ ነው？ “ይህንን መሰል ችግር ስላለብኝ ህመሙን አውቀዋለሁ” አባባሏስ፥ ችግር አለ ብላ የጠቀሰችውን ቤተሰባዊ (hereditary) ለማድረግ ነውን？ እንደዚያ ከሆነስ እንደምን ተረጋግታ ስለጉዳዩ ማስረዳት ቻለች？ እንደምንስ 5 ዓመታት ውስጥ ያልተገለጠ ባህርይ ሆኖ ሊኖር ቻለ？ ይህንንም እንተወው…. ምናልባት የወሬ ምንጮች ካልዘባረቁ በቀር፥ ስለ ኃይለመድኅን ቤተሰብ እንደተረዳሁት፥ ቤተሰቡ ውስጥ ሁለት የህክምና ዶክተሮች መኖራቸውን ነው። ታዲያ እንዲህ ያለ ጭንቀት ሊከሰትና በቀላል ህክምና ሊወገድ እንደሚችል ሲያውቁ፥ እንደምን የጤንነቱን ጉዳይ ችላ ሊሉት ቻሉ？ ብዙ ግራ መጋባት…
ትንሳኤ ጭንቀት አለበት ማለቷን ድፍን ያለ ነው ያደረገችው። የጭንቀቱ መንስሄ የቅርብ ቤተሰብ ሞት መሆኑን ለመግለፅና መረጃ ለመስጠትም ከአጎት በቀረበ ባይሆን እንኳን፥ ቢያንስ ከአጎት እኩል መገንዘብ እንደምትችል አስባለሁ። ታዲያ ግን አጎቷ አቶ ዓለሙ፥ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ መምህር በነበሩ እምሩ ስዩም በተባሉ ሌላ አጎቱ ድንገተኛ ሞት ምክንያት ኃይለመድኅን ከፍተኛ ጭንቀት ውስጥ መግባቱን ነው የገለፁት።
በእኔ ጥቂት መረዳት፣ ልምድና፥ በጉዳዩ ላይ ቀደም ያለ ምክንያታዊ ንባብ (previous purposive reading on the topic)፥ እህቱ ከተነተነቻቸው ምልክቶች ተነስቼ፥ ችግሩ schizophrenia ሲመስለኝ፥ ደግሞ የአጎቱን ትንታኔ ስመለከት depression ይመስለኛል። (የህክምና ባለሞያዎች በዚህ ላይ ያለንን ግንዛቤ ትክክለኛ ለማድረግ ይረዱን ይሆናል) የሆነው ሆኖ፥ ሁለቱም የአእምሮ መታወኮች በስነ አእምሮ ባለሞያዎች በሚደረግ ክሊኒካዊ ምልክቶችን የመመርመር ዘዴ እንጂ፥ በአካላዊም ሆነ የናሙና ምርመራ መንገድ የላቸውምና፥ ሰው በዘፈቀደ እርስበርሱ ሲፈራረጅ ማየት አዲስ አይደለም።
በትንሳኤ መንገድ ሄጄ እንደተረዳሁት፥ የረዳት አብራሪ ኃይለመድኅን ችግር ሺዞፎርኒያ ቢሆን ኖሮ በሁኔታዎች መጠርጠር ይቻላልና፥ ከርሷ በተጨማሪ ምልክቶቹን የስራ ባልደረቦቹና የቅርብ ወዳጆቹም ሊያዩት ይችሉ ነበር። ደግሞም እዚህ ጋር የምናምነው ሀቅ፥ ማናችንም ብንሆን፥ ስራ ፈት ካልሆንን በቀር፥ ቤት ውስጥ ከምናሳልፈው ጊዜ የበለጠውን ስራ ቦታ ነው የምናሳልፈውና የየዕለት ለውጦቻችንን ለመገንዘብ የስራ ባልደረቦቻችንም ሩቅ አይሆኑም። (ቤት ውስጥ የምናሳልፈው የእንቅልፍ ጊዜንም ይጨምራልና፤ እንዲሁም፥ ኃይለመድኅን ብቻውን ነውና የሚኖረው፥ ሲመስለኝ የስራ ባልደረቦቹ ከእህቱ ሰፋ ላለ ጊዜ ሊያገኙት ይችላሉ።)
እናም ወንድም ኃይለመድኅንን ሺዞፎርኒክ ነው ከተባለ፥ ማንም በሁኔታው ለውጡን ሊገነዘበው ይችላልና፥ መስሪያ ቤትም ቢሆን፥ ለእርሱ ቢቀር ለንብረትና ለደንበኞች በማሰብ እረፍት እንዲወስድ ያመቻቹለት ነበር እንጂ፥ መደበኛ ስራው ላይ እንዲሰማራ ይፈቅዱለታል ብዬ አላስብም። (“ካላበደ በቀር ዱባ ቅል አይጥልም።” ይባላል። እናም ማንም እንዲህ ዓይነት ችግር አይቶ ችላ ቢል፥ የዱባ ተክል ቅል ቢጥል እንዳለ እብደት ነው።) በዚህ በኩል፥ ወዳጆቹ ምንም ዓይነት ችግር እንዳልነበረበት ገለፁ መባሉን አንብበናል። የአጎቱ ልጅ ነኝ ያለች ሴት ደግሞ፥ በኢሳት ቴሌቪዥን የስልክ ቃለ ምልልስ ላይ፥ “የሀገሪቱን ችግር ለህዝቡ ለማሳወቅ ፈልጎ ነው ይህን ያደረገው።” የሚል መልእክት አስተላልፋለች። (ለማድመጥ)
በአጋጣሚ ሆኖ፥ ብዙ ሺዞፎርኒክ ሰዎች አጋጥመውኝ ያውቃሉ። ሳይንሳዊ ትንታኔ ይኑረው አይኑረው ባላውቅም፥ ተደጋግሞ ከገጠመኝ በመነሳት፥ የሺዞፎርኒክነት ባህርይ አንዱ አለማስመሰልና ሀቀኝነት መስሎ ይሰማኛል። ሺዞፎርኒክ ሰው ራሱን ከማዳመጥና በገባበት ዓለም ከመመላለስ በቀር አይሞቀውም አይበርደውም ብዬ አስባለሁ። ስለሆነም፥ አውሮፕላኑን ወደ ጄኔቫ ጠልፎት ሲሄድ ለሺዞፎርኒክ ተጠቂ ትክክለኛ እርምጃና ስራ ነውና፥ ለማስፈራራትና ጥፋት እንደሚደርስ ተገንዝቦ “ዛሬ አምላክ ብቻ ነው የሚያድናችሁ” የሚል አይመስለኝም። እንደዚያ ካለ ከቀልቡ ሆኖ የሚሰራውንም ያውቃልና የአእምሮ መታወክ ችግር አለበት ማለት ይከብዳል።
ብሎ የዲፕረሽን ምልክት ሊሆኑ ይችላሉ ያላቸውን behaviour, feelings, thoughts, እና physical በማለት በየመደቡ አስቀምጧቸው ምልክቶቹን ይዘረዝራል። (read more)
እናም ከምልክቶቹ እንደምንረዳው ዲፕረሽን ውስጥ ያለ ሰው ከሺዞፎርኒያም ጋር ሲነፃፀር በቀላሉ ታይቶም ሊታወቅ የሚችልበት ሁኔታም ጭምር መኖሩን ነውና፥ ኃይለ መድኅን እንደዚያ ዓይነት ችግር ቢኖርበት ኖሮ ከቤተሰቡ ባልተናነሰ በስራ ባልደረቦቹም መታወቁ አይቀርም ነበር ይመስለኛል። ያንን እያወቁ ስራ ላይ ካሰማሩት አሁንም “ካላበደ በቀር ዱባ ቅል አይጥልም።” እንጂ ሌላ ምን ማለት ይቻላል？
አየር መንገዳችን ብዙዎች እንደ ብርቅ የምንንከባከበውና የምንኮራበት ሀገራዊ ንብረታችን ነው። ከነድክመቱም፥ በነገሮች አንገታችንን በደፋንና በተሸማቀቅንባቸው ጊዜያት፥ ልክ እንደ አትሌቶቻችንና የድል ታሪኮቻችን አንገታችንን ቀና ያደረገልንና ዛሬም ደረታችንን የሚያስገለብጠን ባለውለታችን ነው። …ከተሳፈረበት አንስቶ፥ እንደ አሞራ ሰማይ ላይ ብቻ እስከሚመለከተው ኗሪ ድረስ፣ የአውሮፕላናችንን አረንጓዴ ቢጫ ቀይ ቀለም ሰንደቅ አላማ ሲያይ ልቡ ወከክ የማይል የሚኖር አይመስለኝም። በልጅነት እንኳን የአውሮፕላን ድምፅ ስንሰማና በእኛ መኖሪያ አካባቢ ሰማይ ላይ ሲያልፍ፥ እጅ ነስተን “አባባባባባ….” በማለት መዳፋችንን አፋችን ላይ እያገጫጨን ነበር የምናሳልፈው። ሌላም ሰፈር እንዲሁ ነበር ይመስለኛል።
እናም አካሄዳችን ይለያይ እንደሆን እንጂ ማንኛውም የኢትዮጵያዊነት ስሜት ያለው ሰው ለአየር መንገዳችን ደህንነትና ዓለማቀፋዊ ተቀባይነት መጨነቁ አይቀርም። ስለሆነም፥ ኃይለመድኅን ድርጊቱን የፈፀመው የአእምሮ ሁከት ስላለበት ነው ማለቱ ለአየር መንገዳችን ስምና ዝናም መልካም የሚሆን አይመስለኝምና፥ ቢያንስ ጉዳዩን ከባለቤቱ እስክንሰማ ድረስ መላምቶቻችንን በኃላፊነት ብንሰነዝር መልካም ይመስለኛል። በዚያም ላይ ኃይለመድኅን አሁን ያለበትን ሁኔታ ማንም አያውቅምና ዛሬ የምንናገረው ነገር ጉዳዩን በማጦዝና በማሾር ረገድ የሚጫወተውን ሚና ላናውቅም እንችላለንና ነገሩ እስኪጠራ ድረስ ዝም ብንል የተሻለ ይመስለኛል።
እስከዚያው ድረስም ግን፥ አየር መንገዳችን የሁላችንም ኩራት ሆኖ እንዲዘልቅ፥ በፓርቲ መቀያየርና በመንግስት መለዋወጥ ማዕበሎችም ጭምር እንዳሸበረቀና እንዳኮራን እንዲኖር የአስተዳደር ቦርዱ ውስጡን በመፈተሽ እንደ ላዩ ያማረ አሰራር ስለማበጀት ቢመክር ጥሩ መሆኑ አይጠረጠርም። አዎ！ የአየር መንገዳችንን ስኬት እንደምንጋራና እንደምናደንቅ ሁሉ፥ መጥፎ ነገሩንም አንፈልግምና ኃላፊዎች ያስቡበት ዘንድ ይገባል።
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 16 ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ)ፍሉይ ልኡኽ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኣብ ሶማሊያ ጀምስ ስዋን መራሕቲ ሶማሊያ ካብ ምግጫው ንደሓር ክምለሱን ኣብ ጉዳይ መረፃ ኣብ ስምምዕነት ንኽበፅሑን ፃውዒት ኣቕሪቦም።
እቶም ሓላፊ ፃውዒት ኣቕሪቦም ዘለዉ፥ ኣብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገር ሞቃድሾ ኣብ ዝተኻየደ ሰልፊ ተቓውሞ ልውውጥ ተኹሲ ምስተገበረ ድሕሪ መዓልቲታት ከምዝኾነ ተመልኪቱ።
ከም ኣቆፃፅራ ኣውሮፓውያን 17 መስከረም ኣብ ሞንጎ ፕሬዚዳንት ሞሓመድ ኣብዱላሂ ሞሓመድን መራሕቲ ክልልን ዝተበፅሐ ስምምዕነት መበገሲ ብምግባር እውን ብዝተኸኣለ ቅልጣፈ መረፃ ንምግባርን ተኣማኒ ፖለቲካዊ ስምምዕነት ንምክያድን ልዝብን ድርድርን ዝግበረሉ ሰዓት ሕዚ ከምዝኾነ ኣገንዚቦም፡፡
ስለዝኾነ ድማ ጥምረት ተናሓናሕቲ ሕፁያት እታ ሃገር ንሞሓመድ ፋርማጆ ካብ ሕዚ ንደሓር ከም ፕሬዚዳንት ከምዘይቕበሉዎም ብምግላፅ ስልጣኖም ክሳብ ዝለቁ ዝጀመሩዎ ልዑል ህዝባዊ ተቓውሞ ኣጠናኺም ከምዝቕፅሉሉን ገሊፆም ኣለዉ።
“ከዚህ ቀጥሎ የታተመው ራሳቸው ያረቀቁት የሕይወት ታሪካቸው የተገኘው ከቤተሰቦቻቸው ሲሆን የሕይወት አመራራቸውን በቅርብ ሆነው የተከታተሉ ቤተሰቦቻቸው የጻፉት መግቢያ ጽሑፍ አብሮ ቀርቧል።”
“ኢትዮጵያ የሚለው ቃል ምን ማለት ነው? ከወዴትስ የመጣ ቃል ነው? የሚሰጡት መልሶች ግን አጥጋቢ አይደሉም። እንዲያውም አልፎ አልፎ ጥራዝ ነጠቅና የተዛባ የተሳሳተም መልስ ሲሰጥ እንሰማለን።”
“አባቶች ሲተርቱ “እንኳን መሞት ማርጀት አለ” ይላሉ። ይህን አነጋገር በተለምዶ ለሚጠቀምበት ሰው ወይንም ሞትን በመጥፎነት ለሚመለከተው ታዛቢ፣ አባቶች ሁለቱን የሰው እድገት ተቃራኒዎችን ያለ አግባብ በማመዛዘን ተችተዋል ብሎ ሒስ ሊያቀርብ ይችላል።”
ሰውይዬው ኣይብ በዶሮ የታሸ ፈልስሞ ጉዛራ ብሎ ሰየመው:: ልክ $12.99 እየተሸጠ እንዳለ በፈረnጂ ፖፑላር ይሉታል ታዋቂ ኮነ:: የተለያዩ ኣይነት ሹሩባ የሰሩ ኣተረፉ ሴትየዪቱ ኣዋቂ ሁና ለካ ተ ኣዲሱ ሜኑ ውሽማ የሚባል ኣዲስ ኣይነት ጨመርችበት በፈረንጂ ቱሪዝም ኢኖቨኂን ይሉታል ኣሰራር ኣይቡን በዴንብ ኣርገው ዴረቅ ኣርገው በዶሮ ወጥ ተጤናዳም ታሹ ኋላ ተጎድጏዳ ሳህ ፈረሰኛ ጣል ኣርገው ወጥሎ ኣይቡን ተዘረገፉ ኋላ በዴንብ መልክ ሰተው ቸምችመው ተማንኪያ ጋር በዝምታ ማቅረብ ነው::
የጨነቀው እርጉዝ ያገባል ሁኖ እንጂ ብሎ ታየው ኋላ በ ኣለግዛንድሪያው ኮርት ልክ እንዴ ዚነዲን ዚዳን ማረጉን ኣውልቆ እንታህ ትበዳ ወይንም እናጥን ከ ባልንጀርች ህ ጋር ብዳበት ብሎ እየተራመደ ወጣ lezyawm be prejudice::
ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ 65 የላብራቶሪ ምርመራ ተካሂዶ ሁሉም በቫይረሱ አለመያዛቸውን ተረጋግጠዋል፡፡ አንድ ታማሚ ያገገመ ሲሆን በድምሩ ሶስት ታማሚዎች ሙሉ በሙሉ አገግመዋል
• የኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ይህ መረጃ እስከ ተዘጋጀበት ሰዓት ድረስ በአጠቃላይ 1148 የላቦራቶሪ ምርመራ ያደረገ ሲሆን ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ 65 የላብራቶሪ ምርመራ አካሄዶ ሁሉም በቫይረሱ አለመያዛቸውን አረጋግጧል፡፡
• በአሁኑ ሰዓት በሀገራችን በለይቶ ህክምና መስጫ ማዕከል የ ህክምና እርዳታ እየተደረገላቸው ያሉ ሃያ አምስት (25) ታማሚዎች ሲኖሩ አንድ ታማሚ በጽኑ ህሙማን ህክምና ክፍል ክትትል እየተደረገላቸው ይገኛል፡፡
• ከዚህ ቀደም ሁለት ታማሚዎች ማገገማቸውን መግለፃችን ይታወሳል በዛሬው እለትም አንድ ታማሚ ያገገመ ሲሆን በድምሩ ሶስት ታማሚዎች ሙሉ በሙሉ አገግመዋል፡፡ ነገር ግን ለጥንቃቄ ሲባል በለይቶ ማቆያ ክትትል እየተደረገላቸው ይገኛል፡፡
ለተጨማሪ መረጃ በነፃ የስልክ መስመር 8335 ወይም በ952 ወይም በመደበኛ የስልክ ቁጥር 0118276796 ወይም በኢሜል አድራሻችን ephieoc@gmail.com በመጠቀም ማግኘት ይቻላል
ዝክረ አድዋ ዳግማዊ አፄ ምኒልክ ለአደዋ ጦርነት ለኢትዮጵያ የሕዝብ ያስተላለፉት የክተት ሰራዊት ጥሪ፦ “እግዚአብሄር በቸርነቱ እስካሁን ጠላት አጥፍቶ አገር አስፍቶ...
ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል “የትግራይ የበላይነት አለ ወይ?” ለሚለው ጥያቄ ዝርዝር ምላሽ ሰጥተዋል። “የትግራይ የበላይነት የለም” በሚል ካቀረቧቸው ማስረጃዎች ውስጥ ሁለት ነጥቦች በዋናነት የሚጠቀሱ ናቸው። የመጀመሪያው የፌዴራሊዝም ስርዓቱ የአንድ ብሔር (ክልል) የበላይነትን አያስተናግድም የሚል ነው። ሁለተኛው ደግሞ የሕወሃት አባላት በኢህአዴግ የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ሆነ ካቢኔ ውስጥ የስልጣን የበላይነት የላቸውም የሚል ነው። ነገር ግን፣ የአንድ ብሄር (ቡድን) የበላይነት መኖር-አለመኖር የሚለካው በመንግስታዊ ስርዓቱ ወይም በባለስልጣናት ብዛት አይደለም። በዚህ ፅሁፍ ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል ያቀረቧቸውን ሁለት መሰረታዊ የመከራከሪያ ሃሳቦችን ውድቅ በማድረግ “የትግራይ የበላይነት መኖሩን” በተጨባጭ ማስረጃ አስደግፌ ለማቅረብ እሞክራለሁ።
በእርግጥ ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል በፌዴራሊዝም ስርዓቱ መሰረት እያንዳንዱ ክልል ራሱን-በራሱ የማስተዳደር ስልጣን ስላለው የትግራይም ሆነ የሌላ ብሔር የበላይነት ሊኖር እንደማይችል ገልፀዋል፡-
“/የትግራይ የበላይነት/ የሚባለው አንዳንዱ የተዛባ አመለካከት ነው፣ አንዳንዱ ደግሞ ፈጠራ ነው። ከፌዴራል ጀምረህ የስርአቱን አወቃቀር ነው የምታየው፡፡ /አወቃቀሩ ካልፈቀደ/ “የበላይነት“ የሚፈልግም ካለ ስሜት ብቻ ፤ “የበላይነት አለ“ የሚልም የራሱ ግምት ብቻ ሆኖ ይቀራል፡፡ …/በኢህአዴግ/ አንዱ በደንብ የገምገምነው እሱን ነው፤ “የትግራይ የበላይነት“ የሚባል የለም ነው፡፡ …ሄደን ሄደን ስርእቱን እንየው ነው፡፡ ስርአቱ “የበላይነት“ እንዲኖር ይፈቅዳል ወይ? የምንፈቅድ አለን ወይ? የትግራይ ብቻ ሳይሆን የሌሎችም፡፡ ይሄ ስርአት ካልፈረሰ በስተቀር ሊኖር አይችልም፡፡ ይሄ ስርአት የትግራይንም የሌላንም የበላይነት አያስተናግድም፡፡ …ሁሉም ድርጅት የራሱን ነው የሚያስተዳድረው፡፡ ህወሓት ኦሮሚያን ወይም አማራ ክልልን ሊያስተዳድር አይችልም፡፡ ስርአቱ አይፈቅድም፡፡ ስለዚህ በክልል የበላይነት የሚባለው የሌለ አምጥቶ የመለጠፍ ፈጠራ ነው፡፡ ስርእቱ በዚህ መሰረት አልተገነባም አይሰራም፡፡” ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል
በእርግጥ በፌደራሊዝም ስርዓቱ መሰረት “የትግራይ የበላይነት አለ” ማለት አይቻልም። ነገር ግን፣ በኢትዮጲያ “የትግራይ የበላይነት” መኖርና አለመኖር የሚለካው የሕወሃት ፓርቲ በአማራ ወይም በኦሮሚያ ክልል ላይ ባለው የመቆጣጠር ወይም የማስተዳደር ስልጣን አይደለም። ምክንያቱም፣ በፖለቲካ ውስጥ “የአንድ መደብ/ቡድን/ብሔር የበላይነት” መኖሩና አለመኖሩን ለማረጋገጥ የሚያስችል የራሱ የሆነ መመዘኛ መስፈርት አለው።
የአንድ መደብ/ቡድን/ብሔር የበላይነት ራሱን የቻለ ፅንሰ-ሃሳብ ሲሆን እሱም “The Class Domination Theory of Power” ይባላል። በዚህ ፅንሰ-ሃሳብ መሰረት የአንድ መደብ/ቡድን/ብሔር የበላይነት መኖርና አለመኖር የሚረጋገጠው ሌሎች የሚተዳደሩበትን ስርዓትና ደንብ ከመወሰን አንፃር ባለው ችሎታ ነው። “Vergara L.G.” (2013) የተባለው ምሁር የአንድ መደብ/ቡድን/ብሔር የበላይነትን፤ “Domination by the few does not mean complete control, but rather the ability to set the terms under which other groups and classes must operate” በማለት ይገልፀዋል።
ከላይ በተጠቀሰው መሰረት፣ “የትግራይ የበላይነት” መኖሩና አለመኖሩን ማረጋገጥ የሚቻለው መንግስታዊ ስርዓቱ “የአንድ ብሔር/ክልል የበላይነትን ይፈቅዳል ወይስ አይፈቅድም” በሚለው እሳቤ አይደለም። ከዚያ ይልቅ፣ ሌሎች ብሔሮችና ክልሎች የሚተዳደሩበትን ስርዓትና ደንብ ከመወሰን አንፃር ትልቁ ድርሻ የማን ነው በሚለው ነው። የአማራ እና ኦሮሚያ ክልልን ጨምሮ ሁሉም ክልሎች የሚተዳደሩበትን በብሔር ላይ የተመሰረተ መንግስታዊ ስርዓት ከንድፈ-ሃሳብ እስከ ትግበራ ድረስ ባለው ሂደት ውስጥ በግንባር ቀደምትነት የሚጠቀሰው ሕወሃት ነው።
በእርግጥ ዶ/ር ደብረፅዮን እንዳሉት፣ መንግስታዊ ስርዓቱ ሕወሃት የአማራና ኦሮሚያ ክልልን እንዲያስተዳድር አይፈቅድም። ነገር ግን፣ የአማራ ሆነ የኦሮሚያ ክልል የሚተዳደሩበትን መንግስታዊ ስርዓት እና ደንብ የቀረፀው ሕውሃት ነው። ስለዚህ፣ የአማራ ክልል እና የኦሮሚያ ክልል የሚመሩበትን ስርዓትና ደንብ በመወሰኑ ረገድ ካለው ችሎታ አንፃር “የትግራይ የበላይነት” ስለ መኖሩ ምንም ጥርጥር የለውም።
ዶ/ር ደብረፅዮን “የትግራይ የበላይነት” አለመኖሩን ለማሳየት ያቀረቡት ሌላኛው የመከራከሪያ ሃሳብ ከፍተኛ የመንግስት ባለስልጣናትን ብዛት ነው። ከዚህ አንፃር፣ በኢህአዴግ መንግስት ውስጥ ከፍተኛ የመወሰን ስልጣን ባላቸው የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ እና የሚኒስትሮች ምክር ቤት ውስጥ የሕወሃት አባል የሆኑ ባለስልጣናት ብዛት ትንሽ መሆኑ ነው፡-
“በፖለቲካ ሃላፊነትም እኩልነት ነው የሚታየው፡፡ በኢህአዴግ ምክር ቤትም ሆነ ስራ አስፈፃሚ ሁሉም የፖለቲካ ድርጅቶች እኩል ውክልና ያላቸው፡፡ ለምሳሌ አንጋፋው ህወሓት ነው በሚል የተለየ ተጨማሪ ቁጥር አይሰጠውም፡፡ ብዙ ውሳኔ በሚወሰንበት የኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚ ከ36ቱ ከሁላችንም እኩል ዘጠኝ ነው የተወከለው፡፡ አብዛኛው ያልተስማማበት ስለማያልፍ ማንም ድርጅት ዘጠኝ ሰው ይዞ የበላይነት ሊያመጣ አይችልም፡፡ ….ለምሳሌ በካቢኔ አሁን 30 ነን፡፡ ድሮም ዛሬም ህወሓት ሶስት ሚኒስትር ብቻ እኮ ነው ያለው፤ ሶስት ይዘህ ደግሞ እንዴት ነው የተለየ ልታስወስን የምትችለው?” ዶ/ር ደብረፅዮን ገብረሚካኤል
ነገር ግን፣ በኢህአዴግ ስራ አስፈፃሚና በጠ/ሚኒስትሩ ካቢኔ ውስጥ ያሉት የሕወሃት አባል የሆኑ ባለስልጣናት ብዛት አነስተኛ መሆኑ የስልጣን የበላይነት አለመኖሩን አያሳይም። ምክንያቱም፣ የአንድ ቡድን/ብሔር የስልጣን የበላይነት የሚረጋገጠው በባለስልጣናት ብዛት ሳይሆን በፖለቲካ ልሂቃን (political elites) አማካኝነት ነው። በዚህ መሰረት፣ የሕወሃት የስልጣን የበላይነት የሚረጋገጠው የፓርቲው አባላትና ደጋፊዎች የሆኑ ልሂቃን ከባለስልጣናት በሚያገኙትን አድሏዊ ድጋፍና ትብብር መንግስታዊ ስርዓቱ እና የባለስልጣናቱ ውሳኔ በአብዛኛው የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ተቀባይነት እንዲያገኝ በማስቻል ነው። ፅንሰ-ሃሳቡን የበለጠ ግልፅ ለማድረግ ያግዘን ዘንድ በድጋሜ ከ“Vergara L.G.” (2013) ፅኁፍ ውስጥ የሚከተለውን እንመልከት፡-
የፖለቲካ ልሂቃን በመንግስታዊ ስርዓቱ፣ በውሳኔ አሰጣጥ ሂደቱና በሲቭል ድርጅቶች ሥራና አሰራር ላይ ተጽዕኖ ማሳረፍ፣ በዚህም የአንድ ብሔር/ፓርቲ የበላይነትን ማረጋገጥ የሚችሉት ሃሳብና አመለካከታቸውን በነፃነት የሚገልፁበት መድረክ ሲኖር ነው። በዚህ መሰረት፣ የስልጣን የበላይነት ባለው የፖለቲካ ቡድን የተለየ አድሏዊ ድጋፍና ትብብር የሚደረግላቸው ልሂቃን የፖለቲካ አጀንዳን በመቅረፅና በብዙሃኑ የሕብረተሰብ ክፍል የፖለቲካ አመለካከት ላይ ተፅዕኖ እንዲያሳርፉ ምቹ ሁኔታ ይፈጠርላቸዋል።
ከዚህ አንፃር፣ ከ1997ቱ ምርጫ በኋላ የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጅን መሰረት በማድረግና ሕገ-መንግስታዊ ሥርዓቱን ለማስከበር በሚል ሰበብ ለእስርና ስደት ከተዳረጉት ተቃዋሚ ፖለቲከኞች እና የመብት ተሟጋቾች ምን ያህሉ የትግራይ ተወላጆች ናቸው? ተቃዋሚ ይቅርና፣ በ2007 ዓ.ም በመቐለ ከተማ በተካሄደው የኢህአዴግ 10ኛ ጉባዔ ላይ በቀረበው ሪፖርት ላይ የጠባብነትና ትምክህተኝነት አመለካከት አንፀባርቀዋል በሚል ከስልጠና በኋላ የመስክ ክትትል ከተደረገባቸው ጀማሪና መካከለኛ የኢህአዴግ አመራሮች ውስጥ ምን ያህሉ የሕወሃት አባላት ናቸው? ከምርጫ 2002 – 2006 ዓ.ም በኋላ ባሉት አራት አመታት ብቻ፤ 19 ጋዜጠኞችን ለእስር፣ 60 ጋዜጠኞች ደግሞ ለስደት ሲዳርጉ ከእነዚህ ውስጥ ምን ያህሉ የትግራይ ብሔር ተወላጅ ናቸው? ሦስቱም ጥያቄዎች መልሱ ከሞላ-ጎደል “ዜሮ፥ ምንም” የሚል ነው።
ታዲያ የሕወሃት አባላት “በጠባብነት” እና “ትምክህተኝነት” በማይፈረጁበት፣ የትግራይ ተወላጅ የሆኑ የፖለቲካ ልሂቃን “ከግንቦት7 ወይም ኦነግ” ጋር በማገናኘት በፀረ-ሽብር ሕጉ በማይከሰሱበት፣ ያለ ፍርሃትና ስጋት ሃሳብና አመለካከታቸውን በነፃነት በሚገልፁበት፣ የፖለቲካ አጀንዳውን በበላይነት በሚወስኑበት፣ …ወዘተ “የትግራይ የበላይነት የለም” ሊባል ነው። በአጠቃላይ፣ ዶ/ር ደብረፅዮን ያቀረቧቸው ሁለት የመከራከሪያ ሃሳቦች ምክንያታዊና አሳማኝ አይደሉም። “የትግራይ የበላይነት አለ ወይ?” ለሚለው መልሱ “አዎ…አለ!” ነው። እውነታው ይሄ ነው፡፡
NEWS: PM Abiy Ahmed Arrives in The UAE | ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ ለይፋዊ የስራ ጉብኝት የተባበሩት ዓረብ ኢምሬቶች ገብተዋል – መጽሔት
መርሃግብሩን እና ለመመልከት እና ለመሳተፍ በመስመር ላይ መሆን ያለብዎትን ለማወቅ እባክዎ ይህንን ገጽ ይከተሉ ፡፡ማስታወሻ-ዋና የማስተማሪያ መልእክቶች ብቻ ወደ ኡርዱ የተተረጎሙ ናቸው ፡፡ ለሌሎች ነገሮች ሁሉ በቀጥታ በእንግሊዝኛ ወደምናሰራጭበት የቀጥታ ምግብ
አየሩ የሞቀ፣ ባሕሩም ፀጥ ያለ ቢሆንም ከ700 በላይ ፍልሰተኞች ሜዲትሬንያንን ለማቋረጥ ሲሞከሩ መስጠማቸው ተነገረ። የኢጣልያው የወደብ ዘብ ጠባቂም በሽህዎች የሚቆጠሩትን ማዳኑ ታውቋል። በሕይወት የተረፉት እንደሚናገሩት ህገ-ወጥ አሻጋሪዎቹ ኢ-ሰብዓዊ አያያዝ ፈጽመውባቸዋል።
‘የጎሣ ፓለቲካ በሕግ ይታገድ’ የሚለው የማህበራዊ ገፅ ዘመቻ በኢትዮጵያና በኢትዮጵያዊ ማንነት መቀጠልና አለመቀጠል ላይ ተመርኩዞ መጭውን የፓለቲካ እውነታ ለመዳሰስና ለመቃኘት (bode of confidence) የተደረገ የዳሰሳ ዘመቻ ነው:: ‘የጎሣ ፓለቲካ በሕግ ይታገድ’ የሚለው ዘመቻ ለኢትዮጲያዊ ጎሣዎች ደህንነትና ህልውና የሚበጅ የዴሞክራሲያዊ ሥርዐት እንዲመሠረት ጥርጊያ መንገድ ማዘጋጀት እንጂ እነዚህን ጎሣዎች ለማጥፋት የተወጠነ ፓለቲካዊ ሤራም አይደልም::
በዚህ ‘የጎሣ ፓለቲካ በሕግ ይታገድ’ በሚለው ዘመቻ ሁለት ዓይነት የሐይል አሰላለፍን እስተውለናል:: ከድጋፍና ተቃውሟቸው ጀርባ ያለውን ምክንያትንም መርምረናል::
አንደኛው ሃይል የኢትዮጵያን ሉዓላዊነትና የሕዝቧን አንድነት ለማስጠበቅ እንዲሁም ዴሞክራሲያዊ ሥርዐትን ለማነፅ ግብዐት መሆኑን የሚቀበሉና በኢትዮጵያዊ ማንነታቸው የማይጠራጠሩ ግለሰቦች: ቡድኖችና ድርጅቶችን ያቅፋል:: ‘የጎሣ ፓለቲካ በሕግ ይታገድ’ የሚሉትም ይህ ፓለቲካ ያስከተለውንና እያስከተለ ያለውን የሕዝብ ግጭትና የእርስ በርስ ጦርነት መሰናዶን አስተውለው ይህን ፀረ-ዴሞክራሲያዊ አደረጃጀትና ፓለቲካ በማስወገድ በኢትዮጵያ ላይ ያንጃበበውን የ1991ኑን የሩዋንዳ የዘር ጭፍጨፋ ዳመና ለመግፈፍ አይነተኛ መፍትሄ ለማምጣትና የሕግ የበላይነት በዴሞክራሲያዊ ሥርዐት ማህፀን እንዲቋጠር ከመፈለግ ነው::
‘የጎሣ ፓለቲካ በሕግ እንዲታገድ’ የሚፈልጉትን ሐይሎች ከፓለቲካ ድርጅት ጋር በማጣመር “የኛን አደረጃጀት ለመደምሰስ የታቀደ ነው:: መጀመሪያ መክሰም ያለበት ኦዴፓ ነው” የሚሉን ጉዶች ናቸው (Laim Excuse)::
የሚገርመው የጎሣ ፓለቲካ በሕግ ከታገደ እነርሱ ከስመው ኦዴፓ የጎሣ ድርጅት ሆኖ የሚቀጥልበት እነርሱ የገባቸው እኛ የጠፋን እውነታ ነው:: “የጎሣ ፌደራሊዝም” እና የጎሣ ፓለቲካን ታቅፈው ከተቻለ ኢትዮጵያን በትነው “የጎጥና የመንደር መንግስት” ለመመሥረት የወሰኑ፣ ኢትዮጵያዊነታቸውን ክደው ኢትዮጵያን ከነርሱ በፊት ክደው ለመፈረካከሷ ከሚሰሩትና ‘በክንፍ ሁለት’ ስር ከተጠቀሱት ወያኔዎችና ኦነጋውያን ጋር የአላማ አንድነት የፈጠሩ ከሃዲዎች ናቸው::
በሚሊዮን በሚቆጠሩና ከክልላቸው ውጭ በሚኖሩ ኢትዮጵያውያንን ከድተው ለእልቂታቸው መከውን ከጠላቶችቸው ጋር የወገኑ ሸርታታ ከሃዲዎችም ናቸው:: ‘የጎሣ ፓለቲካ በሕግ ይታገድ’ ዘመቻን ተሳልቀውበት የመንግስት ሹመኞችን ሲያብጠለጥሉና በነርሱ ላይ ዘመቻ ሲያደርጉ ተሰተውሏል:: የአንዱን ፓስት ሌላው እየገለበጠ ኢትዮጵያን ረስተው ያፈቀሩትን “የጎሣ ፌደራሊዝም” እና የጎሣ ፓለቲካ ኮረፌ በሽክና ሲቀባበሉና አሉባልታ ሲያራግቡ ውለዋል::
በዚህ ክንፍ የአፓርታይድ ሥርዐትን ተግብሮ የከሸፈው ነገር ግን በደመ ነፍስ የሚፈራገጠው ወያኔ እና የወያኔን ፈለግ ተከትሎ “የቁጥር አብላጫ አምባገነንነትን” ለመጫን ካልቻሉ ኢትዮጵያን ለመበተን ሁለት አባት ይዘው የቀረቡ ኦነጋውያን ናቸው:: በነዚህ ሐይሎች ‘የጎሣ ፓለቲካ በሕግ ይታገድ’ የሚለው ጥያቄ ለውይይት ሳይቀርብ ከመጀመሪያው ውድቅ አድርገውታል (Dead-on-arrival)::
ይህ የዳሠሳ ዘመቻ ግጥሚያው “የጎሣ ፌደራሊዝም” እና የጎሣ ፓለቲካን በማስቀጠል ሐገረ ኢትዮጵያን ለመበተን በቁጥር 2 የተጠቀሱት በክንፍ አንድና ሁለት’ የተሰለፉና የዓላማ አንድነት የፈጠሩ በአንድ ወገን፣ የኢትዮጵያን የሕዝቧን አንድነትና ሉዓላዊነት ተጠብቆ ዴሞክራስያዊ ሥርዐት እንዲታነፅና የሕግ የበላይነት እንዲሰፍን በሚፈልጉ ኢትዮጵያውያን መካከል ነበር:: በኢትዮጵያ ሥም እየማሉ ኢትዮጵያዊነታቸውን በሸጡ፣ ኢትዮጵያን በካዱ ሹምባሾችን በኢትዮጵያዊነታቸው የፀኑ ኢትዮጵያውያን መሃል ነው::
ሁሉም የጎጥና የመንደር ድርጅቶች አንድ መሆናቸውን ነው:: ሁሉም እንሠሦች አንድ ናቸውና:: ሁሉም ድርጅቶች ፀረ-ኢትዮጵያ እንደሆኑ ነው:: ለዚህም ማረጋገጫው አንድም የጎጥ ድርጅት ወይም በጭፍን የሚነዱት መንጋ በዚህ ሁሉንም ብጋራ ሊያሣትፍ በሚችል ዘመቻ ላይ የሉም:: ይህ ኢትዮጵያ ሐገራቸውን ክደው ከወራሪ ጠላት ጎን ተሰልፈው ኢትዮጵያ ሐገራቸውን ከወጉ ባንዳና ሹምባሾች ከሠሩት ክህደት ጋር አንድ ነው:: የጎጥና የመንደር ህልማቸውን ለማሳካት ሲሉ በሚሊዮን ዜጎች ላይ የሞት ፍርድ መፍረዳቸውን ነው::
ማጣሪያ 14 ካራት ወርቅ 925 ቤልከር ቅንብር ሣጥን መቆለፊያ ሰንሰለት የሰርጥ ቅንጅት ኩብ Zirconia አልማዝ ልብ ወንዶች ባለብዙ ቀለም ባለብዙ ቀለም ሚስጥራዊ እሳት አንገት ሞላላ ቅርፅ Prong ቅንብሮች ቀስተ ደመና ሮዝ ወርቅ ክብ ክብ ብሩህ ቆንጆ መቁረጥ ክብ ብሩህ አልማዝ ግሩም ሲልቨር ቴኒስ የቴኒስ ሰንሰለት ትሪ-ልብ ሶስቴ ልብ Unisex ነጭ ወርቅ ሴቶች ቢጫ ቢጫ ወርቅ
ባለፈው ቅዳሜ በባሌ ዞን ግንድር ወረዳ፣ ዳሎ ሰብሮ የኦርቶዶክስ ተዋህዶ ሃይማኖት ተከታዮች ቤተ ክርስቲያን እያስመረቁ በነበሩበት ወቅት ሙስሊም ወንድሞቻቸዉ የኦሮሞን ህዝብ የባህል ምግቦች በመያዝ ቤተ ክርስቲያኒቷ ድረስ በመውሰድ አብረው በአንድነትና በፍቅር አስመርቀዋል። ከዚህ ሌላ 11,500ብር በመሰብሰብም ገቢ አድርገዋል። ታላቋ ኢትዮጵያ ማለት ይህች ናት፤ ኢትዮጵያዊነት በተግባር ሲገለጽ እንደዚህ ፍቅር ነው። (ምንጭ፤ Mereja.com የፌስቡክ ገጽ)
ህዝቢ ኤርትራ፡ ዓመት መጸ፡ እዚ በጺሕናዮ ዘለና ደረጃ ናብ ዝሓሸ ደረጃ መንጠሪ ክዀነና ኢዩ፡ ስለ’ዚ ንጽናዕ እናተባህለ ናይ ሓሶት መብጽዓታት እናተገብረሉ ኣብ’ዚ ዘለናዮ መግለጺ ዘይርከቦ ናይ ስቓይን ሓሳረ-መከራን ሕማቕ ኵነታት ወዲቑ ይርከብ። ሕጂ ድማ፡ ከም ወትሩ፡ ጽንዓት ንልምዓት ብዝብል ጥዑም ግን ዘይፍጸም መብጽዓ ብምድግጋም ክታለል ኣይግባእን ኢዩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ “ይኣክል ንምድንጋር… ይኣክል ንምልኪ… ይኣክል ንድኽነት፡ ምብትታንን ስደትን” ኢሉ ተላዒሉ ኣሎ። እቲ መፍትሒ ድማ ካብ ባዕሉ’ምበር ካብ ዘቕበጹ መራሕቱ ክጽበዮ የብሉን።
ሰማእታትና ንምድባስ፡ መብጽዓ ኣብ ልዕሊ መብጽዓ ምድርዳር ዘይኰነስ፡ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሰብኣዊ መሰላት ምኽባር፡ ንግዝኣተ-ሕጊ ምምእዛ፡ ንናጽነት ልዑላውነትን ኤርትራ ምጥባቕ፡ ሕረስ ሓረስታይ ንገድ ነጋዳይ ዝብል ፖሊሲታት ምኽታልን ብኣህጕራዊ ውዕላት ምኽባርን ኢዩ።
ኣብ ድሮ 20 ሰነ፡ መዓልቲ ሰማእታት ኤርትራ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ዘገልግላ ዝነበረ ናይ ካቶሊካዊ ቤተ-ክስርስትያን ንብረት ዝዀና ናይ ሕክምና ትካላት ምህጋርን ምዕጻውን ድማ እኹል መረዳእታ ናይ’ዚ ንህዝቡ ጽቡቕ ዘይደልን ዘይምነን ስርዓት ኢዩ።
ማስታወሻ: የሚናገሩት ቋንቋ ኣማርኛ ከሆነ የትርጉም እርዳታ ድርጅቶች፣ በነጻ ሊያግዝዎት ተዘጋጀተዋል፡ ወደ ሚከተለው ቁጥር ይደውሉ 1-877-720-9325 (መስማት ለተሳናቸው: 711).
የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን በ2019ኙ የፊፋ የሴቶች የአለም ዋንጫ እና በ32ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ውድድሮች ወቅት ሀላፊነታቸውን በብቃት ለተወጡት ኢንተርናሽናል ዋና ዳኛ ሊዲያ ታፈሰ፡ ባምላክ ተሰማ፡ ኢንተርናሽናል ረዳት ዳኛ ተመስገን ሳሙኤል እንዲሁም የብሄራዊ ቡድኑ ዋና አሰልጣኝ ኢንስትራክተር አብርሀም መብራቱ በአመቱ መገባደጃ በሚከናወን ደማቅ ስነ ስርዓት እውቅና እንደሚሰጣቸው አስታውቋል፡፡
የፌዴሬሽኑ የስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባል እና የዳኞች ብሄራዊ ኮሚቴ ሰብሳቢ አቶ ዮሴፍ ተስፋዬ ‹‹በተለይም ዳኞቻችን ምንም እንኳን በሀገራችን ውድድሮች ላይ ተገቢው ክብር እና የስራ ነጻነት ባይኖራቸውም፡ በአለም አቀፍ ውድድሮች ግን ምን ያክል ብቁ መሆናቸውን አሳይተውናል፡ ለዚህም ፌዴሬሽኑ በተናጥል እና በተጨማሪም ከመንግስት ጋር በመነጋገር ደማቅ የእውቅና ፕሮግራም ያዘጋጅላቸዋል›› ብለዋል፡፡
ዛሬ ከሰአት በኋላ በጁፒትር ሆቴል በተሰጠው ጋዜጣዊ መግላጫ ወቅት ከጋዜጠኞች ጋር ቆይታ ያደረጉት ባለሞያዎቹም በየውድድሮቹ ስለነበራቸው ስኬታማ የሚባል ቆይታ እና ለሀገራቸው ጠቃሚ የሚባሉ ልምዶችን በመቅሰም ስለመመለሳቸው አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡
በአፍሪካ ዋንጫው ቱኒዚያ እና ሴኔጋል ያደረጉትን የግማሽ ፍጻሜ መርሃግብርን ጨምሮ አራት ጨዋታዎችን የመራው ኢንትርናሽናል ዳኛ ባምላክ ተሰማ ‹‹ እዚህ ደረጃ እንድንደርስ ላገዙኝ በሙሉ ምስጋናየን ማቅረብ እወዳለሁ፡ በውድድሩ እጅግ ደስተኛ የሆንኩበትን ቆይታ አሳልፌ መጠቻለሁ ፤ በቀጣዩ የአፍሪካ ዋንጫ ውድድር ደግሞ ከዚህ የበለጠ ርቀት ለመጓዝ ጠንክሬ እንደምሰራ ቃል እገባላችኋለሁ›› ሲል፡ በፈረንሳዩ የሴቶች የአለም ዋንጫ አፍሪካን ከወከሉ ሶስት ዳኞች መካከል አንዷ በመሆን ወደ ውድድሩ ያመራቸው ሊዲያ ታፈሰ በበኩሏ ‹‹ለእኔ ብቻ ሳይሆን ከኔ በኋላ ለሚመጡት ባለሞያዎች ሁሉ የማካፍለው ጥሩ ልምድ ይዤበት የተመለስኩበት ውድድር ነበር›› ስትል አስተያየቷን አካፍላለች፡፡
ለመጀመሪያ ጊዜ በአፍሪካ ዋንጫ ውድድር በረዳት ዳኝነት የተሳተፈው ተመስገን ሳሙኤል በበኩሉ እጅግ ብዙ ጠቃሚ ትምሀርት ያገኘበት ቆይታ እንደነበር ገልጿል፡፡ ተመስገን በአፍሪካ ዋንጫው ቱኒዚያ ከ አንጎላ ባደረጉት ጨዋታ ላይ በረዳት ዳኝነት ተሳትፎ ማድረጉ ይታወሳል፡፡
የካፍ የቴክኒክ የጥናት ቡድን አባል በመሆን ወደስፍራው ያቀኑት ኢንስትራክተር አብርሃም መብራቱ በበኩላቸው ‹‹ የአፍሪካን ብሎም የአለም እግር ኳስ አሁን የደረሰበትን የእድገት ደረጃ የት እነደሆነ የተመለከትኩበት፣ ለሀገራችን እግር ኳስ እድገት ጠቃሚ የሚባሉ ተሞክሮወችን የቀሰምኩበት ቆይታን ያደረግኩ ሲሆን፡ ወደፊት ሊሳኩ የሚችሉ የብሄራዊ ቡድን የወዳጅነት ጨዋታ እድሎችንም አመቻችቼ ተመልሻለሁ›› ብለዋል፡፡
“ ናብዚ ልዝብ ዝኣተና ከም መሻርክቲ ሃገራዊ ፍታሕ ኢና። ብሓደ ኾይና ኢና ጌርና’ዩ። ኹልና ሓሳብና ብዛዕባ ሱዳን’ዩ። ኹልና ተዓዊትና አለና። ዝሰዓረ ኾነ ዝተሳዕረ የለን” ኢሎም።
መራሒ ጥምረት ተቓወምቲ ንናጽነትን ለውጢን ዑመር አል ዳግያር ኸአ “ እዚ ሕጂ ዝተፈረመ ሕገ መንግስታዊ አዋጅ ኣብ ታሪኽ ሃገርና ሓድሽ ምዕራፍ ከፊቱ’ሎ። ነቲ ሰውራ’ውን ዓብይ መሰረት ኣቐሚጡ’ሎ። ባይታ ምምስራት መሰጋገሪ መንግስቲ ፈጢሩ’ሎ። ነዚ ንምዕዋት ሱዳን ደም ክቡራት ደቃ ከፊላ’ያ። ቐዳምነት መሰጋገሪ መንግስቲ ብግልጹነት ነቲ ዝተፈጸመ ቅትለታት መርሚርካ ናብ ፍርዲ ምቕራብ’ዩ” ኢሎም።
በሥነ-ሥርዓቱ ላይ ስላለፈው ዓመትና ስለመጭውም ጊዜ ለግማሽ ሰዓት ያህል የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አሕመድ ንግግራቸውን የጀመሩት ወደ ሥልጣኑ ከዘለቁ አንስቶ ስለተሰጣቸው ድጋፍ በሃገር ውስጥም በውጭም ላሉ ኢትዮጵያዊያንና ትውልደ-ኢትዮጵያ ሁሉ ምሥጋና በማቅረብ ነበር።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ ስለ ኢትዮጵያና ስለኢትዮጵያዊነት፣ ስለለውጡና ስለአመጣጡ፣ በዓመቱ ውስጥ ስላጋጠሟቸው ፈተናዎች፣ በንግድና ምጣኔ ኃብት ደረጃ ስለተደረጉ ክንውኖች፣ ስለመጭው ምርጫም ተናግረዋል።
የኢትዮጵያ ታሪክ ተመራማሪና ወዳጅ የፕሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት የቀብር ሥነ ስርዓት ዛሬ በመንበረ ፀባዎት ቅድስ ሥላሴ ካቴድራል ተፈፅሟል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ትናንት ሰኞ ሊፈፀም የነበረው የፕሮፌሰር ሪቻርድ ፓንክረስት የቀብር ሥነ ስርዓት ወደ ዛሬ ማክሰኞ የተላለፈው ከቤተሰብ በቀረበ ጥያቄ እንጂ ሌላ በምንም ምክንያት አለመሆኑን የባሕልና ቱሪዝም ሚኒስትር አስታውቋል፡፡