Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ለሕዝብ የተዛባ መረጃ በማሰራጨት የሚታወቀውና በዜጎች ዘንድ መልካም ስም ያሌለውን ጣቢያ ከሕዝብ በሚሰበሰብ ቀጥተኛ ግብር ለማስተዳደር መሞከር ትክክለኛነቱን የሚጠራጠሩ ብዙዎች ናቸው፡፡
ተስፋና ኣይነዕርብ!!!! (ኣብ ሓቂ ዝተመርኮሰት ዛንታ።) “ንጻሕላይን ማሕላይን ሰዲድካ ‘ዶ መሬት ክወግሕ!!” ተስፋ ናጽነት” ምስ የዕረቡ ኣቦይ ገብረኣብ ዝበልዎ። ፩ይ ክፋል ሳጓ ጻሕላይ ኣብኡን ኣዲኡን ብዘውጽእሉ ሽም ኣይፍለጥን። ኣዲኡ፤ ንጉስ ክኾነላ ተመንያ ‘ንጉሰ’ ኢላ ኢያ ሽም ኣውጺኣትሉ። በዚኣ ንጉሰ ትብል ሽም ግን ዝፈልጦ ወዲ ዓዲ የለን። ‘ጻሕላይ’ ብትብል ሳጓ እዩ ዝፍለጥ። ኣወጻጽኣ እዛ ሳጓ ናታ ታሪኽ ኣለዋ። ቀዳማይ ንሱ ካብ
ንነብስኹም ብኸዩ!! መስሓቕ ሸራፋት ‘ትዕዝብቲ ስዉኣት’ ህላወኻ ሊዕሊ ሙውታት፣ ትሕቲ ህልዋት ኮይኑ እንተተሰሚዕካ ዳርጋ ምዉት ኢኻ። ካብ ምዉታት ዝፈልየካ ምስትንፋስካ ‘ዩ። ካብ ህልዋት ዝፈልየካ ከኣ ሓጥኣትካ፡ ሕሉፍ ክፉእ ግብርኻን እምነት ምጉዳልካን ‘ዩ። ካብዚ ንኽትነጽህ ንነብስኻ ብኸ። እግዚኣብሄር ንዝሃበካ ናይ መንጽሂ ዕድል ተጠቀም፣ ንስሓ እቶ። ፩ይ ክፋል መኣተዊ ካብ ጥንቲ ጥቅምቲ ጀሚሩ ህዝቢ ኤርትራ ብዘይ ኣፈላላይ ብሓባር፡ ሓላልን ሓላይን
ንሕና ህዝቢ ንሕና ሃገር ርእሰ ዓንቐጽ ሓደለ 17 መስከረም 2020 ኣብ ውሽጢ ሃገር ብምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝግፋዕ ዝርገጽ ዝጭቆን፡ ኣብ ዝተፈላልየ ኵርናዓት ዓለም ብሰንኪ ምሕደራ ህግዲፍ ብስደት ፋሕፋሕ ኢሉ ዝርከብ ውሉድ ተባዕ ህዝቢ ኤርትራ፡ ጽባሕ ንመላኺ ስርዓት ጃንዳ ህግዲፍ ኣልዩ ሃገር ዘውሕስን ዘቅውም ህዝቢ እዩ። እዚ ህዝቢ’ዚ ፍትሕን ሕግን ዝተክል፡ ሰላምን ራሕዋን ዘስፍን፡ ሓድነትን ምርግጋእን ዘስፍሕ፡ ዕብየትን ስልጣነን ዘረጋግጽ እዩ።
ራዕድን ሓሶትን ህግዲፍ ክተሓዋወስ ድሕሪ መዘና ዘይብሉ መስዋእቲ ብረታዊ ተጋድሎ ንነጻነት፡ ኤርትራ ካብ መግዛእቲ ስርዓት ደርግ ነጻ ኣብ ዝወጸትሉ፡ህዝቢ ኤርትራ ደቐይ’ሉ ንዝሕደሮ ፍጹም እምነት ብግርህነቱ እንከሎ መላኺ ጃንዳ ህግዲፍ ስልጣኑ ንምድልዳል ዝዓለመ፡ ኣትኵሩ ሰርሓሉ ዝነበረ ማሕበራዊ ዝምድናታት ምብታኽ’ዩ። ብፍላይ ድሕሪ ነጻናት ከኣ ኣብ ቃልዕ ወጺኡ ብዛዕባ ቅዋምን ፍትሕን፡ ሰላም ደሞክራስን፡ ራህዋን ሓድነትን ስኒት ንዝሓቱ ኤርትራውያን መልሲ ዘይምሃብን፡ መልሲ እንተሎ ከኣ
መላእ ኣባል ሓደለ ዝተሳተፎ ኣኼባ ተኻይዱ ፡ መላእ ኣባል ሓ.ደ.ለ ዝተሳተፎ ኣኼባ ብቀዳም ዕለት 12 መስከረም 2020 ተኻይዱ። ኣቦ መንበር ሓ.ደ.ለ ኣቶ ተስፋሚኪኤል ዮሃንስ ኣብ መእተዊ ኣኼባ ንኣባላት እንቋዕ ደሓን መጻኹም ድሕሪ ምባል፡ ህዝብና ዝሓልፎ ዘሎ ጽንኩር ኩነታት ብፍላይ ከኣ ኮሮና ቫይረስ ብምምኽናይ ኣብ ህዝብና ዝፍጸም ዘሎ ዓመጽን በደላትን፡ ንሃገርና ከቢብዋ ዘሎ ውሽጣውን ግዳማውን ፖለቲካዊ ሓደጋታት ገሊጹ። ሓ.ደ.ለ ንምልካዊ ስርዓት
ርሑስ በዓል ቅዱስ ዮሃንስ፡ በዓል መስቀልን ውድብ ሓድነት ንደሚክራሲያዊ ለውጢ፡ ንኩሎም ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ንዘለዉ ኣመንቲ ክርስትና ዜጋታት ኤርትራ እንቛዕ ኣብ በዓለ ቅዱስ ዮውሃንስን መስቀልን ኣብጽሓና፡ ኣብ ዓለምና ወሪዱ ዘሎ ከቢድ ሓደጋ ለበዳ ሕማም ኮሮና ተቐንጢጡ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኣሰቓቒ ኩነታት ተኣልዩ፡ ፍትሕን ሕግን፡ ሰላምን ራህዋን ዝሰፈና ሃገር ክትኸውን ዘለና ባህግን ትጽቢትን እንዳገለጽና ርሑስ ዓወደ ዓመት ይግበረልኩም
ኣብ ኤርትራ ቁፅሪ ኣብ መዳይ ፈጠራ ዝተዋፈሩ መንእሰያት ይውስኽ'ሎ።ጎና ጎኒ ድማ ዝተፈላለዩ ናይ ሰንዓ ስራሕቲ ብፍላይ ነቶም ብልዑል ወፃኢ ካብ ወፃኢ ናብ ኤርትራ ዝኣትው ዝነበሩ ማሽኔሪታት ክትክኡ ይራኣዩ'ለው።
ከዛሬ አራት ዓመታት በፊት እ.ኤ.አ ሚያዝያ 2/2011 አሁን በህይወት የሌለው መለስ ዜናዊ በምዕራብ ኢትዮጵያ በሚገኘው ቤንሻንጉል ጉሙዝ እየተባለ በሚጠራው “ክልል” ልዩ ስሙ ጉባ በሚባለው ቦታ በመገኘት በዚያን ወቅት የሚሊኒየሙ ግድብ/Millennium Dam እያለ ይጠራው የነበረውን እና እንደገና በኋላ ደግሞ በደቀ መዛሙርቶቹ አማካይነት ታላቁ የኢትዮጵያ የሕዳሴ ግድብ (ታኢሕግ)/Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) እየተባለ እስከ አሁንም ድረስ በዚሁ ስያሜ የሚጠራውን ግድብ የመሰረት ድንጋይ በመጣል የቅዠት ህልሙን እና ራዕይውን አስቀምጦ ነበር፡፡ በዚያን ዕለት የመሰረት ድንጋዩን ካስቀመጠ በኋላ አስቀድሞ በሚታወቅ ነብያዊ ትንበያ በሚመስል መልኩ አቅርቦት የነበረው እንዲህ የሚለው ንግግሩ በአሁኑ ጊዜ በስልጣን ማማ ላይ ከህዝብ ፈቃድ ውጭ ተፈናጥጠው የሚገኙትን እና እራሱን ህዝባዊ ወያኔ ሀርነት ትግራይ (ህወሀት) እያለ በሚጠራው ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ አምባገነን ደቀመዛሙርቶች መንፈስ ላይ እንዲህ የሚለው የመለስ ሙት መንፈስ በጠራራ ጸሐይ እየተመላለሰ እረፍት ነስቷቸው እና አስጨንቋቸው ይገኛል፡
“የግድቡ ጠቅላላ የግንባታ ወጭ ግምት 3.3 ቢሊዮን ዩሮ ወይም ደግሞ 78 ቢሊዮን ብር ይሆናል፡፡ በዕቅዳችን ይዘን ገንዘብ አፈላልገን እና መድበንላቸው እየተገበርናቸው እንዳሉት ሌሎች ፕሮጀክቶቸ ሁሉ የዚህ የግድብ ፕሮጀክት ወጭም ተጨማሪ በመሆን ከፍተኛ የሆነ ጫና ፈጥሮብናል፡፡ ይህንን የገንዘብእጦት ጫና ለማቃለል ያደረግናቸው ሁሉም ጥረቶች ሁሉ ዉጤታማ ሳይሆኑ በመቅረታቸውአሁን ለማድረግየምንችላቸው ሁለት አማራጮች ብቻናቸው፡፡ እነርሱም ፕሮጀክቱን እርግፍ አድርጎ በመተው እጅን አጣጥፎ መቀመጥ ወይም ደግሞ ለግንባታው ስራ አስፈላጊ የሆነውን ገንዘብ ለማግኘት በእራሳችን አቅም ገንዘብ ማሰባሰብ አለብን፡፡ ከእነዚህ ከቀረቡት አስቸጋሪ ምርጫዎች መካከል የኢትዮጵያ ህዝብ የትኛውን አማራጭ እንደሚመርጥ ያለጥርጥር አውቀዋለሁ፡፡ የፈለገውን ያህል ድሆች ብንሆንም ችግርን የመፍታት ልምዳችንን ከግንዛቤ በማስገባት የኢትዮጵያ ህዝብ ማንኛውንም ዓይነት መስዋዕትነት ይከፍላል፡፡ “ግድቡን እንገነባዋለን” የሚል አንድ ድምጽ እንደሚያሰሙ ምንም ዓይነት ጥርጣሬ የለኝም፡፡“ (አጽንኦ ተጨምሮበታል፡፡)
ምንም ይሁን ምን መለስ ለመጨረሻ ጊዜ ባደረገው ትንታኔው በአፍሪካ ታላቅ እና ግዙፍ የሆነ የስሚንቶ ግንብ ገንብቶ ስሙን ለእድሜ ልክ ለመዘከር እንዲቻል ከተፈለገ አስተማማኝ እና ግዙፍ የሆነ ገንዘብ ማግኘት እንደሚያስፈልግ ተገንዝቦት ነበር፡፡ መለስ በዚህ ፕሮጀክት ሰበብ ብትታለብ ብትታለብ የማትነጥፍ ጥገት ላም ለማግኘት ሲል ዕርባናየለሽ ዕቅዱን አዘጋጅቶ ወደ ተግባራዊ እንቅስቃሴው ለመግባት ሙከራ በማድረግ ላይ ነበር፡፡
በአጭሩ መለስ በዚያ ጉባ በተባለው የግድብ ፕሮጀክቱ ቦታ ላይ በመገኘት ያን የመሰለ በስሜት የተሞላ እና እርባናየለሽ ንግግር ካደረገ በኋላ በቀጣይነት ሁሉም በሀገር ውስጥ እየተንቀሳቀሱ ያሉ ባንኮች ለሚያበድሩት ለእያንዳንዱ ብድር 27 በመቶ በሚሆነው ገንዘብ የኢትዮጵያ ብሄራዊ ባንክ ያዘጋጀውን ቦንድ እንዲገዙ እና መንግስት በቀጣዮቹ 16 ወራት ጊዜ ውስጥ ለፕሮጀክቱ ስኬታማነት የሚያገለግሉትን የመሰረተ ልማት ግንባታዎች ለመተግበር የሚያስችል 12.6 ቢሊዮን ብር መሰብሰብ እንዲቻል ትዕዛዝ አስተላለፈ፡፡
በትውልድ ኢትዮጵያዊ የሆኑት የሳውዲ ቢሊየነር መሀመድ አል አሙዲ እ.ኤ.አ መስከረም 2011 ለታኢሕግ/GERD ግንባታ በሚል 1.5 ቢሊዮን ዶላር (88 ሚሊዮን ዶላር አካባቢ) መዋጮ አደረጉ፡፡ በሚያስገርም ሁኔታ ባለፈው ወር ይፋ የሆነ አንድ ዘገባ እንዲህ የሚል ጽሁፍ አስነብቧል፣ “በኢትዮጵያ በነዳጅ ዘይት ግብይት የመሪነት ቦታውን የያዘው የግል ኩባንያ በ5 ቢሊዮን ዶላር ወጭ በሚቀጥሉት 10 ዓመታት ውስጥ የነዳጅ ዘይት ማጣሪ ፋብሪካ ለመገንበታ ዕቅድ አወጣ… ከዚህ ኩባንያ ባለአክሲዮኖች ውስጥም በግንባታ፣ በወርቅ ማዕድን ቁፋሮ፣ በሆቴሎች እና በኃይል ዘርፎች ተሰማርተው የሚገኙት እና ከ10 ቢሊዮን ዶላር በላይ ሀብት እንዳላቸው የሚነገርላቸው የሳውዲ ቢሊየነር የሆኑት መሀመድ ሁሴን አል አሙዲ ይገኙበታል…“እነዚህ የብሄራዊ ነዳጅ ዘይት ማጣሪያ ፋብሪካ በቀጣዮቹ 10 ዓመታት ውስጥ እንገነባለን የሚሉት ባለአክሲዮኖች ቢያንስ ጥቂት ቢሊዮንዶላሮችን እንኳለታኢሕግ/GERD ግንባታእንዲውል ማድረግ አልነበረባቸውምን? (ምን መናገር እንዳለብኝ የምታውቁትን ነውእተናገርኩያለሁት፡፡)
እ.ኤ.አ ግንቦት 2012 እንደ መንግስታዊ የዜና ወኪሎች ዘገባ ከሆነ አምባሳደር ግርማ ብሩ እንዲህ የሚል ዘገባ አውጥተዋል፣ “በዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ የ3.3 ሚሊዮን ዶላር የቦንድ ሽያጭ ተከናውኖ ከዚህ ውስጥ ከ123 ሺ ዶላር በላይ ተቀብለናል፡፡“ ያ ዘገባ እንዲህ የሚል ያልተረጋገጠ መረጃ ይፋ አድርጓል፣ “ከ1.5 ሚሊዮን ዶላር በላይ የተሰበሰበው በዋሽንግተን ዲ.ሲ ከሚኖረው የኢትዮጵያ ማህበረሰብ ነው፡፡“
እ.ኤ.አ ሀምሌ 2012 ህይወቱ ያለፈውን የመለስን ሞት በመደበቅ እ.ኤ.አ መስከረም 2012 በመገናኛ ብዙሀን እና በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ በማለት መለስ ለህዝብ ስራ ሌት ከቀን ተወጥረው ስለሚውሉ የስራ ጫና በጣም ይበዛባቸው ስለነበር እና ኃይለኛ የድካም ስሜት ስለሚታይባቸው ከድካማቸው ለማገገም እንዲችሉ እረፍት ላይ ናቸው በማለት በዚያን ወቅት የኮሙኒኬሽን ሚኒስትር እና የታኢሕግ/GERD የገንዘብ ማሰባሰብ የብሄራዊ ኮሚቴ የጋራ ሊቀመንበር የነበረው እና የሀሰት እና የቅጥፍና ዘገባ በማሰራጨት የሚታወቀው በረከት ስምኦን እስከዚያ ጊዜ ድረስ ለፕሮጀክቱ ግንባታ 5.5 ወይም ደግሞ 6 በመቶ ወለድ ለመክፈል የሚታሰብ ቦንድ በመሸጥ ከህዝቡ 5 ቢሊዮን ብር እንደተሰባሰበ ይፋ አድርጎ ነበር፡፡ (በረከት ስምኦን አሜሪካ በኢራቅ ላይ ከፍታው በነበረው ጦርነት ወቅት የጦርነቱን ሂደት እየተከታተለ ይዘግብ የነበረውን እና እንደ አክርማ የሚሰነጠቅ ቀጣፊ እና አስመሳይ የነበረውን የሳዳም ሁሴን የኢንፎርሜሽን ሚኒስትር የነበረውን እና እንዲህ ይል የነበረውን ኬሚካል ዓሊ የተባለውን ቀጣፊ ኮሚክ አስታወሰኝ፣ “አሜሪካኖች እየተማረኩ ለኢራቅ ጦር ኃይል እጃቸውን ይሰጣሉ ወይም ደግሞ በታንኮቻቸው ላይ እንዳሉ ዶግ አመድ ሆነው እዚያው ይቀበራሉ፡፡“ እጹብ ድንቅ ነው፣ የኢራቅን የጦር ኃይል አባላት እየማረኩ እና እያሳደዱ የነበሩት የአሜሪካ የጦር ኃይል አባላት እንጅ ኢራቃዊያን አልነበሩም፡፡ በእርግጥ ቀጣፊው ኬሚካል ዓሊ የአሜሪካኖችን ዕጣፈንታ በእንደዚያ ያለ የውሸት ዘገባ ጥላሸት እየቀባ በነበረበት በዚያ ጊዜ አሜሪካኖች ጦርነቱን በድል አድራጊነት ከፍጻሜ አድርሰው እና አጠናቅቀው ታንኮቻቸውን እና ሌሎች የጦር ተሽከርካሪዎቻቸውን ከኢንፎርሜሽን ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ውጭ ፊትለፊት መስመራቸውን እያስያዙ በተረጋጋ ሁኔታ አቁመዋቸው ይታዩ ነበር፡፡ እንደዚሁም ሁሉ በረከት ስምኦን በተመሳሳይ መልኩ እንደ ኬሚካል ዓሊ ሙጥጥ ያለ ቅጥፈትን በተላበሰ መልኩ ዓይኑን በጨው ታጥቦ መለስ ቀደም ሲል ሞቶ እያለ እና ከታመኑ የዜና ምንጮች ውስጥ ለውስጥ በመዘግቦ ላይ እያለ ይህንን ሀቅ ሙልጭ አድርጎ በመካድ በውሸት በነተበው አንደበቱ በስራ ውጥረት ምክንያት ጫና ስለነበረባቸው ከድካማቸው ለማገገም በማሰብ በእረፍት እና በሽርሽር ላይ ናቸው በማለት በዓለም ህዝብ ላይ ዓይን ያወጣ ታላቅ የውርደት ውሸት ዋሸ፡፡
እ.ኤ.አ መስከረም 2012 የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት/International Monetary Fund የኢትዮጵያ ኃላፊ የሆኑት ጃንሚከልሰን የመለስን አገዛዝ እንደ ሰካራም የመርከብ ነጅ ግዙፍ የሆነ ወጭ ማውጣቱን እንዲያቆም እንዲህ የሚል ተማጽዕኖ አቅርበው ነበር፣ “አንዳንድ ፕሮጀክቶች ሁሉንም በሀገሪቱ ውስጥ ያለውን ገንዘብ እንዲይዙት በማድረጉ ሂደት ላይ ቆም ብሎ ማሰብን ይጠይቃል… ሁሉንም በሀገሪቱ ውስጥ የሚዘዋወረውን ገንዘብ በጥቂት ፕሮጀክቶች ላይ ብቻ እንዲውል ማድረግ ሁሉም ገንዘብ ለዚያ ፕሮጀክት ብቻ አገልግሎት ታሳቢ በማድረግ ሌሎችን የምጣኔ ሀብት እንቅስቃሴዎች ይገድባል፡፡ እናም በተለመደው መልኩ ቀን በቀን ሁልጊዜ ለሚከናወነው ንግድ እና ቢዝነስ የሚውል ገንዘብ አይኖርም፡፡“
እ.ኤ.አ ሰኔ 2013 እንደዚሁ ከባንኮች ጋር በተያያዘ መልኩ ሚከልሰን መለስ እ.ኤ.አ ሚያዝያ 2011 በግድቡ ቦታ ላይ በመገኘት ያደረገውን ንግግር ተከትሎ በግል ባንኮች ላይ የተጣለው 27 በመቶ የቦንድ ግዥ ግዴታ በኢትዮጵያ ባሉ ባንኮች ላይ ታላቅ ጫናን ፈጥሯል፡፡ ይህ ሁኔታ በመፈጠሩም የተጠናከረ የባንክ አገልግሎት መስጠት አይችሉም…ባንኮች ከዚህ ግብይት ጋር በተያያዘ መልኩ የሚያደርጉትን ግብይትም እንዲያጡ ያደርጋቸዋል፣ ይህም በመሆኑ በጣም አስቸጋሪ ሁኔታን ፈጥሮባቸዋል“ ብለው ነበር፡፡
በአሁኑ ጊዜ ተራው ህዝብ ለህዳሴው ግድብ እየተባለ ካለችው ለኑሮ ከማትበቃ ጥቂት ገቢው ውስጥ ከገንዘብ መክፈያ ሰነድ ላይ በመቀነስ የግዴታ ክፍያ ወይም ደግሞ በግድ መዋጮ እንዲያደርጉ እየተደረጉ ነው፡፡ ከፍተኛ ቁጣን ቀስቅሶ የነበረው የቦንድ ሽያጭ በዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ ያልተመዘገቡ ሰነዶችን በውጭ ሀገር መንግስት ወይም ደግሞ በተወካዮቹ አማካይነት መሸጥ በአሜሪካ የፌዴራል እና የአካባቢ ግዛቶች ህገወጥ ድርጊት ነው በማለት ለህወሀት ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ “ምክር” ከሰጠሁ በኋላ በአሁኑ ጊዜ ቢያንስ በዩናይትድ ስቴትስ አሜሪካ ፍጹም በሆነ መልኩ የቆመ ይመስላል፡፡
ቁንጮ ከሆኑት ከማይታወቁ እና ስምየለሽ ከሆኑት የህወሀት አመራሮች በስተቀር ማንም ቢሆን እስከ አሁን ድረስ ምን ያሀል ገንዘብ እንደተሰበሰበ እና የተሰበሰበውም ገንዘብ ለግድቡ በምን ዓይነት መንገድ በስራ ላይ እየዋለ እንዳለ የሚያውቅ የለም፡፡ የታኢሕግ/GERDን በሚመለከት ስለተሰበሰበው ግንዘብ ሁኔታ በጣም ጥቂት የሆነ መረጃ ብቻ ነው ያለው፡፡ አጠቃላይ እና ፍጹም የሆነ ሚስጥራዊነት የወያኔ የኃይማኖት መጽሐፍ ነው፣ እናም ወያኔዎች ከፍሪማንሰንስ ወይም ደግሞ ከኢሉሚናቲ (እራሳቸውን ብርሀን አምጭዎች ብለው ከሚጠሩት ስውር አጧዦች) የበለጠ ድብቆች ናቸው፡፡ በአሁኑ ጊዜ በ10 ሚሊዮኖች በሚቆጠሩት በእርሱ ደጋፊዎች እና ወዳጆች ዘንድ ተፈቃሪ እና ተወዳጅ የሆነው የመለስ ዜናዊ ሞት መንስዔ ምን እንደሆነ የማይታወቅ የዘራፊ ወሮበላ መንግስታዊ ሚስጥር ነው፡፡ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩት ደጋፊዎቹ እና አፍቃሪዎቹ እንኳ ስለመለስ ሞት መንስዔ ምንም ዓይነት የሚያውቁት ፍንጭ የላቸውም፡፡ የኢትዮጵያን ሉዓላዊ መሬት ለሱዳን አሳልፎ የመስጠቱ ዓለም አቀፋዊ የሸፍጥ ስምምነት እና ሌሎች ግብይቶችም ምክንያታቸው ምን እንደሆነ የማይታወቅ ድብቅ ሚስጥሮች ናቸው፡፡ መሰረቱን በህንድ ሀገር ካደረገው የግብርና ቢዝነስ ከሆነው ከካሩቱሪ ጋር ያላቸው ግብይት መለስ ተናግሮት እንደነበረው እ.ኤ.አ በ2015 ኢትዮጵያ በምግብ እህል እራሷን ለመቻል የሚያበቃት እየተባለ ሲደሰኮርለት የነበረውም ምን እንደሆነ የማይታወቅ ሚስጥር ነው፡፡ ከጥቂት ወራት በፊት በካሩቱሪ ላይ የደረሰው ኪሳራ ግን በምንም ዓይነት መልኩ ሚስጥራዊ ሊሆን አልቻለም፡፡ ለካሩቱሪያውያን የእፎይታ ግልግል ነው፡፡ ገንዘብ የሚፈስስባቸው ሁሉም የመንግስት ፕሮጀክቶች የሂሳብ ሰነዶች ሁሉ በከፍተኛ ደረጃ ሚስጥራዊ ናቸው፡፡
የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ስላከናወኛቸው ተግባራት እና ስለስኬቶቹ ሁሉ የሚያቀርባቸው ዘገባዎች በከፍተኛ ደረጃ መረጃን ያዛቡ እና በቅጥፈት የተሞሉ እንዲሁም ለህዝብ ግንኙነት ፍጆታ ሲባል የማታለያ ስራውን እውነተኛ እና ታማዕኒነት ያለው ለማስመሰል በሌላ ሶስተኛ ወገን የውሸት ምስክርነት እንዲሰጠው ያደርጋል፡፡ ወያኔ ገና ከጫካ ከነበረበት ጊዜ ጀምሮ እንደዚህ ያለ የህዝብ ግንኙነት ስራ ይሰራ እንደነበረ አምናለሁ፡፡ ይህንንም የጫካ ተሞክሯቸውን መንግስታዊ ስልጣንን በኃይል ከተቆጣጠሩ በኋላ የበለጠ ከፍ ወዳለ እና ወደላቀ ደረጃ በማሸጋገር በቀላሉ ሊሞኙ የሚችሉትን፣ ሰነፎችን እና ህሊና የሌላቸውን የምዕራባውያንን መገናኛ ብዙሀን ለእራሳቸው መጠቀሚያ በማድረግ ይገለገሉባቸዋል፡፡ የወያኔን የህዝብ ግንኙነነት ታዛዥ ሎሌዎች አደንቃቸዋለሁ፡፡ የኢትዮጵያን ህዝብ የእውቀት ደረጃ ከንቀት ላይ ሊጥል በማይችል መልኩ ነው መግለጫዎችን የሚሰጡት፡፡
ላለፉት በርካታ ዓመታት የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ መረጃ የማዛባት እና የማጥፋት አባዜ እንዲህ የሚል ሆኖ ይገኛል፣ “ባለፉት አስርት ዓመታት ኢትዮጵያ 11.7 በመቶ የሆነ ባለሁለት አሀዝ የምጣኔ ሀብት ዕድገት በማስመዝገብ ላይ ትገኛለች፡፡“በእርግጠኝነት ያ ሸፍጥን የተላበሰ ተራቅጥፈትነበር! ከምንም ጥርጣሬ በላይ በሆነ መልኩ ይህንን ተራ ቅጥፈት እና ነጭ ውሸት በተጨባጭ መረጃ ላይ በመመርኮዝ፣ “የኢትዮጵያ የባለሁለት አሀዝ የምጣኔ ሀብት ዕድገት ተራ የሆነ ቅጥፈት፣ ነጭ ውሸት እና የቁጥር ጨዋታ ነው” (ወያኔዎች በጥርሳቸው ይዘው የሚቀጥፉበትን፣ የሚዋሹበትን እና የሚያጭበረብሩበትን ለመግለጽ የተጠቀምኩበትን ቃል በማያያዝ በስራ ላይ የዋለ) በማለት ማጋለጥ በመቻሌ ታላቅ ኩራት ይሰማኛል፡፡
ባለፈው ወር የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ በታዛዥ የህዝብ ግንኙነት ሎሌው አማካይነት በሚቀጥሉት 10 ዓመታት ውስጥ በ5 ቢሊዮን ዶላር የነዳጅ ዘይት ማጣሪያ ፋብሪካ እገነባለሁ የሚል የቅጥፈት ዘገባ ይፋ አድርጓል፡፡ ወቼ ጉድ! አስቲ ወገኖቼ በአንክሮ እናስበው! የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ በ4 ቢሊዮን ዳለር ወጭ የግድብ ግንባታ ስራውን መተግባር ሳይችል በመቅረቱ እንደ ጅብራ ተገትሮ ሲቀር በአደባባይ እየታዬ ባለበት ሁኔታ ጭራሽ አሁን ደግሞ ካፈርኩ አይመልሰኝ በሚል የአምባገነኖች እና የሞኞች ብሂል እንዲያውም ገንዘቡን ከፍ በማድረግ በ5 ቢሊዮን ዶላር የነዳጅ ዘይት ማጣሪያ ፋብሪካ ገንዘብ ከሰማይ እንደ መና ካልወረደ በስተቀር በምን ዓይነት ሁኔታ ሊገነባ ይችላል ተብሎ ይታሰባል? እብደት እና ድድብና ከማለት በስተቀር ሌላ ምን ይባል ይችላል!
ባለፈው ሳምንት የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ግዙፍ የሆነ የአውሮፕላን ማረፊያ ለመገንባት ዕቅድ ይዣለሁ በማለት እንዲህ የሚል ሌላ የቅዠት አዋጅ አስደምጧል፣ “ወደፊት ለመገንባት በዕቅድ የያዝነው የአውሮፕላን ማረፊያ ግዙፍ ነው፡፡ እጅግ በጣም ግዙፍ፡፡ ይህ የአውሮፕላን ማረፊያ በዓለም ላይ ከሚገኙት ታላላቅ የአውሮፕላን ማረፊያዎች መካከል አንዱ ነው፡፡ ለወደፊቱ እንደዚህ ያለ ግንባታ ለማከናወን የሚችሉ ሌሎች ሀገሮች ለመኖራቸው የሚታወቅ ነገር የለም፣ ሆኖም ግን በአፍሪካ ይህንን የመሰለ አቅም የፈጠረ ሀገር አይገኝም፡፡“ በዓለም ላይ “እጅግ በጣም ግዙፍ“፣ ትልቅ የአውሮፕላን ማረፊያ? ህም! ህም! ህም!
የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ አመራሮች የእነርሱ የድንቁርና ደረጃ አዕምሯቸውን የሸፈናቸው ስለሆነ ምንም የማናስብ ደንቆሮዎች እንደሆንን አድርገው ያስባሉ፡፡ የአሜሪካ የሳቅ ተውኔት ባለሞያ የነበረው ኮናን ብሬን እንዲህ ሲል መናገሩ እውነትም ትክክል ነበር፣ “ሁሉም ውድቀት ሲደርስባቸው ሁልጊዜ በቅዠት ዓለም ውስጥ መኖር ይጀምራሉ፡፡“ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ፍጹም በሆነ መልኩ አሳፋሪ የሆነ ውድቀትን ተከናንበዋል፣ እናም በአሁኑ ጊዜ በመንገዳገድ ላይ የሚገኙት በቅዠት ከተሞሉት እርባናየለሽ የቅጥፈት ምናባዊ አስተሳሰቦቻቸው ጋር ነው! (እውነት ለመነጋገር እባካችሁ እንዲህ የሚለውን ጥያቄ ሊነግረኝ የሚችል ሰው ሊኖር ይችላልን፡ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ እንደሚመስለው እና እንደሚያስበው በእውነት እኛ እንደዚህ የማናስብ እና ምንም ነገር የማናውቅ ደደቦች ነን እንዴ?)
በአሁኑ ጊዜ ታኢሕግ/GERD እየተባለ በሚጠራው እና የሀሳቡ አፍላቂ እና ዋና መሀንዲስ በነበረው እና አሁን በህይወት በሌለው በመለስ ዜናዊ ሀሳቦች እና ህልሞች (ቅዠት አላልኩም) ላይ ጊዚያቸውን ወስደው በመመርመር እና በመፈተሸ ቁጣ በተቀላቀለበት መልኩ ክርከራቸውን የሚያጧጡፋ ወገኖችን ስመለከት እና ሳስብ በጣም ይገርመኛል፡፡ የመለስ ዋና ታማኞች እና ጽኑ ደቀመዝሙሮች በአሁኑ ጊዜ የመለስ አዳኝ ሙት መንፈስ የሆነው የስነ ልቦና መዛባት እየጮኸባቸው የሚይዙት የሚጨብጡትን አጥተው ግራ ተጋብተው ተቀምጠዋል፡፡
በመለስ እጀ ብድግ ተደርጎ በዙፋን ላይ እንዲቀመጥ የተደረገው በአደናጋሪ ንግግሩ የሚታወቀው እና አሻንጉሊቱ የይስሙላ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ እ.ኤ.አ መስከረም በ2012 በተደረገው የጌታው የቀብር ስነስርዓት ላይ በመገኘት ሰውን ያህል ደካማ ፍጡር ያውም እንደመለስ ያለውን እጁ በወገኖቻችን ደም የተጨማለቀውን ተራ የአሸባሪ ቡድን እና ስብስብ ቁንጮ እንደ አምላክ አድርጎ በማሰብ እንዲህ የሚል ንግግር አሰምቶ ነበር፣ “ዘላለማዊ ክብር እና ሞገስ ለታላቁ መሪያችን!“ (ዘላለማዊ ክብር እና ሞገስ የሚለውን ሀረግ ለዚህች ዓለም ፈጣሪ ለሆነው ለአምላክ ብቻ የተተወ መሆኑን ነው የማምነው፡፡ ለፕሮቴስታንት እምነት ተከታዩ የይስሙላ ጠቅላይ ሚኒስትር ይኸ አምላካዊ የመጸሐፍ ቅዱስ ቃል ስልጣን እና ኃይል ሲበዛለት ጊዜ ተግልብጦ ታየው እንዴ!?) የይስሙላው ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ እንዲህ የሚል ሰውን ከመልዓክ አስበልጦ የሚያቀርበውን እና ከእውነት በእጅጉ የራቀውን ባዶ ጉራ አሰምቶ ነበር፣ ”አሁን በህይወት የሌሉት ብልሁ እና አርቆ አሳቢው መሪያችን“፣ እንደዚሁም ዲስኩሩን በመቀጠል “የትልቅ ስብዕና ባለቤት የሆኑት እና ህይወታቸውን ለህዝብ ጥቅም ሲሉ መስዋዕት ያደረጉ ልዩ ጀግና“፣ ይህ ብቻ በቂ አልነበረም እንዲያውም ሌላም በመጨመር “ዓላማ እና ራዕይ የነበረው ታላቁ እና ታዋቂው መሪያችን“… ወዘተ፣ ውሻ በበላበት ይጮሀል እንዲሉ ይህ የድንክ አስተሳሰብ ባለቤት የሆነው የይስሙላ ጠቅላይ ሚኒስትር ምን ያላለው ነገር አለ!?
ኃይለማርያም የባለዓላማ እና ራዕይ ባለቤት የነበረውን የእርሱን ታላቁ እና ታዋቂ መሪ ራዕይ ስኬታማ በሆነ መልኩ እውን እንደሚያደርግ ቃል ገባ፡፡ ኃይለማርያም እንዲህ በማለት አወጀ፣ “ከሁሉም በላይ ዋናው እና ትኩረት የሚሰጠው ነገር በእርግጥ የህዳሴው ግድብ ግንባታ ጉዳይ ነው፡፡ ታላቁ መሪያችን በከፍተኛ ደረጃ ቅድሚያ ሰጥተውት የነበረው የዚህን የግንባታ ፕሮጀክት እውን ከማድረግ ላይ ነው…ግድቡን ለማጠናቀቅ በእኛ ቁጥጥር ስር ያለውን ማንኛውንም ዓይነት ኃይል እንጠቀማለን፣ ይህንንም በማድረግ እንዲያውም ፕሮጀክቱን እንዲጠናቀቅ ከተቀመጠለት የጊዜ ሰሌዳ በፊት ለማጠናቀቅ ጥረት እናደርጋለን፡፡“ ድንቄም ከተቀመጠለት የጊዜ ሰሌዳ በፊት! ከዋሹ እና ከቀጠፉ አይቀር እንዲህ እያደረጉ እንደ አክርማ መሰንጠቅ ነው እንጅ!
ሁልጊዜ በመገናኛ ብዙሀን ባየሁት እና ንግግሩንም በሰማሁ ጊዜ የኢራቁ መሪ የነበረው የአምባገነኑ ሳዳም ሁሴን የኢንፎርሜሽን ሚኒስትር የነበረው ኬሚካል ዓሊ ትዝ የሚለኝ በረከት ስምኦን የተባለው የሸፍጥ ጌታ የታኢሕግ/GERDን ጉዳይ በማስመልከት እንዲህ በማለት ገልጾት ነበር፣ “አሁን በህይወት የሌለው የጠቅላይ ሚኒስትራችን የአዕምሮ ልጅ የሆነውን ራዕይ ለማሳካት ተነሳሽነታችንን ማሳየት ይኖርብናል፡፡“
መለስ የእርሱ ደቀመዝሙሮች የእርሱን ትሩፋት ለማስቀጠል ወይም ደግሞ ለማቆየት እንደማይችሉ እራሱም በህይወት እያለ የሚያውቀው እና የእርሱን ታላላቅ እና ግዙፍ የቅዠት ምናባዊ ሀሳቦች እውን ማድረግ እንደማይችሉ ሊያሳዩ የሚችሉ በርካታ በቂ እና አሳማኝ የሆኑ ማስረጃዎች አሉ፡፡
መለስ የእርሱ ተቃዋሚ የሆኑትን የፖለቲካ ፓርቲ ድርጅቶች በሳምንቱ ባሉት ማናቸውም ቀናት ውስጥ መብለጥ እንደሚችል፣ በሀሳብ የበለጠ እንደሚልቅ፣ የበለጠ ብልህነትን የተላበሰ እንደሆነ፣ ማንንም ማሳመን እንደሚችል፣ በማንንም ሀሳብ ማሸነፍ እንደሚችል፣ በጥበብ እና በዘዴ መጓዝ እንደሚችል እና በእነዚህ ተቃዋሚ ፓርቲዎችም ላይ ከፍተኛ የሆነ ንቀት የማሳየት እምነት እንደነበረው ግልጽ የሆነ የአደባባይ ሚስጥር ነው፡፡
በስፋት ያልታወቀው እውነታ ቢኖር መለስ በዙሪያው ከበውት ይኖሩ የነበሩትን ሳይጠሩ አቤት ወዴት ምን ልታዘዝ ይሉ ለነበሩት እና ለታማኝ እና ታዛዥ ሎሌዎቹ ያለው ንቀት (ምናልባትም ከተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅት መሪዎች የበለጠ) ነው፡፡ በአጠገቡ የተኮለኮሉትን አብዛኞቹን በጥላቻ የተሞሉ፣ ተላላኪ ታማኝ አገልጋዮች፣ ለከርስ ጥቅም ሲባል ጌታቸውን የመልዓክን ኃያል አድርገው የሚያቀርቡ፣ አስመሳዮች፣ ጫማ ላሾች፣ እና የጌቶቻቸው አፈቀላጢዎች በእርሱ መልካም ፈቃድ ብቻ የሚኖሩና እና በሙስና መረቡ እንዳይያዙ እራሳቸውን በእርሱ ጥላ ስር ወሽቀው ከበከተው የሙስና ድርጊታቸው ለማምለጥ እየፈሩ እና እየተርበደበዱ የሚኖሩ ህሊናየለሽ ዘራፊ ሌቦች እና እምነተቢሶች ናቸው፡፡
በእርሱ ዙሪያ አካባቢ በአዲስ አበባ ለውኃ ወረፋ ሲባል ተደርድረው የሚገኙትን ብጫማ የውኃ መያዣ ጀሪካኖች በሚመስል መልኩ ተኮልኩለው የሚገኙትን አብዛኞቹን ታዛዥ ሎሌዎቹን በውል ማሰብ የማይችሉ ደደቦች፣ የአዕምሮ አስተሳሰብ ድሁሮች፣ ከእርሱ ማራኪ እና አስደናቂ ምሁራዊ ክህሎት በእጅጉ ያነሱ እና ምንም ነገር የማያወቁ ማይሞች አድርጎ ይቆጥራቸው ነበር፡፡ በአሁኑ ጊዜ የፕሬዚዳንት ኦባማ የብሄራዊ ደህንነት አማካሪ የሆኑት ሱሳን ራይስ እ.ኤ.አ መስከረም 2012 በመለስ የቀብር ስነስርዓት ላይ በመገኘት እንዲህ የሚል ንግግር አሰምተው ነበር፣ “ጠንካራ፣ መንፈሰ ጽኑ እና የማይበገሩ“ በማለት ለአሜሪካ ፖለቲዊ እና ምጣኔ ሀብታዊ ጥቅሞቻቸው ሲሉ ስለኢትዮጵያ ሕዝብ መከራ እና ስቃይ ኬረዳሽ በማለት የሌለውን ስብዕና በመስጠት አሞካሽተውታል፡፡ በእርግጥ ለሞኞች እና ለደደቦች እራሱ እንደሚገልጸው ሁሉ በጣም አናሳ የሆነ ታጋሽነት ነበር ያለው፡፡ መለስ የሚስቅባቸው እና የሚሳለቅባቸው አብዛኞቹ ሞኞች እና ደደቦች የነበሩት በተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶች አመራሮች ሳይሆን በወያኔ ወሮበላ የዘራፊዎች ቡድን ስብስብ ውስጥ ነበር፡፡ ያ በምንም ዓይነት መልኩ ሊደበቅ የማይችል እውነታ ነው! ለዚያም ነበር መለስ እርሱ ከሌለ የእርሱን ትሩፋት በመያዝ ወደፊት ሊያስቀጥል የሚችል አንድም ሰው፣ ምንም ነገር ሊኖር የሚችል እንደሌለ አሳምሮ ያውቅ የነበረው፡፡ የእርሱ ትሩፋት እርሱን የመሰለ ማንንም ሳይተካ አብሮት ሊቀበር እንደሚችል ያውቅ ነበር!
ጠቃሚ የሆነ ነጥብ ለማንሳት የሚከተሉትን እውነታዎች እና ጉዳዮችን እንደሚከተለው አቀርባለሁ፡ ጥቂት የዜና ተንታኞች ወይም ደግሞ የመለስ ደቀመዝሙሮች እና አጎብዳጆች መለስ ስለታኢሕግ/GERD ግድብ ፕሮጀከት የተናገራቸውን ተጽዕኖ ፈጣሪ ንግግሮች በመግለጽ እንዲሁም ስለእነዚያ ንግግሮች ጠቃሚነት አጉልቶ በማሳየት በአሁኑ ጊዜ ቁጣን እና ስሜታዊነትን በተላበሰ መልኩ ውይይት ያደርጋሉ፡፡ ያ ንግግር ሲታሰብ እና ሲመረመር የመለስ የአዕምሮ ባህሪያዊ ሁኔታ ምን ያህል የአዳኝነት እና የማንአህሎኝነት በሽታ ተጠናውቶት እንደነበር ጉልህ ማስረጃ ነው፡፡ መለስ ደግ ነገርን እንደሚያደርጉት አማልዕክት (እንደ ግሪክ የባህር እና የወንዞች አማልዕክት) የዓባይን ወንዝ ስለመገደብ ራዕይው ይናገር ነበር፡፡ እራሱን ፍጹም ለሆነ ታላቅ እራስ አገዝ እና ለሌሎች ህዝቦች ወሰን የሌለው ደግ ነገርን እንደሚሰራ አድርጎ ይቆጥር ነበር፡፡ ለእርሱ የግድቡ መሰራት በአስር ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ህዝቦች ከድህነት አረንቋ እና ከተፈጥሮ አደጋ ይገላገላሉ ብሎ ያስብ ነበር፡፡ የግድቡ መሰራት በወንዙ ግራ እና ቀኝ ዳርቻ እና በአካባቢው ያሉ ማህበረሰቦች እና በሱዳን የሚገኙ ህዝቦች ደህንነታቸው ዘለቄታዊ በሆነ መልኩ ከጎርፍ አደጋ ይጠበቃል የሚል እምነትን ያራምድ ነበር፡፡ ግድቡ የሚገነባው የኤሌክትሪክ ኃይልን በሀገር ውስጥ በማምረት ኤሌክትሪክ የማመንጨት አቅማችንን ከፍ ለማድረግ እና የኃይል ፍላጎታችንን ለማርካት ብቻ አይደለም፣ ሆኖም ግን ኃይልን ወደ ጎረቤት ሀገሮች እንዲወጣ በማድረግ እነርሱንም ከድህነት እና ከመከራ ለማላቀቅ ጭምር በማሰብ ነው በማለት ይደሰኩር ነበር፡፡ በተከታታይነት እና ማቋረጫ በሌለው መልኩ ግድቡ ሁሉንም የጎረቤት ሀገሮች በተለይም የታችኛው የዓባይ ተፋሰስ የሆኑትን የሱዳንን እና የግብጽን ሀገሮች ተጠቃሚ ያደርጋል በሚለው ንግግሩ ላይ ያሰምርበት ነበር፡፡
በግድቡ ምክንያት ምንም ዓይነት የአካባቢ ስነምህዳር ችግር እንደሌለ እና አስተማማኝ የሆነ ጥናት ተደርጎበት ወደ ተግባራዊ እንቅስቃሴው እንደተገባ እና ከዘመኑ ጋር የተገናኘ የቴክኖሎጂ ስራዎች እንደሚካተቱ በሰላ አንደበት በተደጋጋሚ ይናገር ነበር፡፡ የሱዳንን እና የግብጽን ግድቦች በተደጋጋሚ ጊዜ እንደሚያጠቃው ደለል እና ዝቃጭ ዓይነት ችግር በሚሊኒየሙ ግድብ እንደማይኖር እና ልዩ በሆነ ጥንቃቄ እንደሚገነባ ይናገር ነበር፡፡ እንደዚሁም ደግሞ ግድቡ በአፍሪካ የቴክኖሎጂ ውስብስብነት እና ምጥቀት የሚታይበት ይሆናል ይል ነበር፡፡ ግድቡ በውኃ ትነት የሚባክነውን የውኃ መጠን በመቀነስ ያለውን የውኃ ሀብት አቅርቦት እንዲጨምር እና በዓባይ ወንዝ ላይ ዓመቱን ሙሉ የተስተካከለ እና የተመጣጠነ የውኃ ፍሰት እንዲኖር ያደርጋል ይል ነበር፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ግድቡ በኢትዮጵያ፣ በሱዳን እና በግብጽ መካከል በዓባይ ወንዝ ላይ ፍትሀዊ የሆነ የውኃ አጠቃቀም እንዲኖራቸው ያስችላል ይል ነበር፡፡
ሆኖም ግን ሲያደርጋቸው በነበሩት ንግግሮቹ ላይ ድብቅ ሆኖ የቆየው እና በጥቂት የዜና ትንታኔ አቅራቢዎች እና በደቀመዝሙሮቹ ብቻ የሚታወቀው የሚሊኒየሙ ግድብ በገንዘብ ፍሰት እጥረት ምክንያት ሳይገደብ ተገትሮ ሊቀር እንደሚችል የነበረው የራዕዩ ግልጽነት ያለመታወቁ ጉዳይ ላይ ነው፡፡ የመለስ እርኩስ መንፈስ ከበሮ ሲደለቅለት የነበረው ግድብ ከፍተኛ በሆነ የገንዘብ ፍሰት ካልታገዘ ሊቆም እንደሚችል ካለመገንዘቡ ላይ ነው፡፡
ግድቡ በአግባቡ ከተያዘ እና ሱዳን እና ግብጽም በገንዘብ መዋጮው በኩል እንዲሳተፉ እና ተቃሚ እንዲሆኑ ተደርጎ የግንባታ ስራው ቢጀመር ግንባታው ሊጠናቀቅ እንደሚችል መለስ አሳምሮ ያውቀው ነበር፡፡ ቀጥታ በሆነ መልኩ የገንዘብ መዋጮ እና ድርሻ ሳይኖራቸው የግንባታ ስራው ቢካሄድ የሰጠው ውሳኔ በመጨረሻው ሰዓት አንድም የግድቡን ፕሮጀክት እርግፍ አድርጎ መተው ወይም ደግሞመዋጣት ያለበትን ገንዘብ ማሰባሰብየግድ እንደሆነ መለስከጥርጣሬ በላይ በሚገባ ያውቀው ነበር፡፡
በአሁኑ ጊዜ የመለስ ደቀመዝሙሮች ለግድቡ ግንባታ አስፈላጊ የሆነውን ገንዘብ ለማሰባሰብ ጥረት በማድረግ ላይ ሲሆኑ የታኢሕግ/GERD መጠነ ሰፊ የሆነ የገንዘብ ችግር ምናልባትም ወደ 3 ቢሊዮን አካባቢ ዶላር የሚያስፈልገው ለመሆኑ ጥያቄ የሚያስነሳ ጉዳይ አይደለም፡፡ ሆኖም ግን ባለራዕዩ መሪ እየተባለ የሚጠራው መለስ ይኸ ሁሉ ችግር ሊመጣ እንደሚችል አስቀድሞ አውቆት ነበር፡፡ አስቀድሞ የኢትዮጵያን ጥገት ላሞች ማለትም ባንኮችን፣ የቢዝነስ ሰዎችን እና በአጠቃላይ ተራውን ህዝብ ጥሩ አድርጎ አንጠፍጥፎ ካለበ በኋላ ሌላ አዲስ የምትታለብ ላም ያገኝ እንደነበር ያውቃል፡፡ በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል ጉባ በተባለው ቦታ ላይ ባደረገው ንግግር አዲሶቹ የሚታለቡት ላሞች እንዴት ሊገኙ እንደሚችሉ እንዲህ በማለት ግልጽ አድርጎ ነበር፡
“የሚሊኒየሙ ግድብ ጥቅም የሚሰጠው ለኢትዮጵያ ብቻ አይደለም፡፡ ሆኖም ግን ለሱዳን እና ለግብጽም ተጨማሪ የጋራ የተጠቃሚነት ዕድሎችን ይሰጣል፡፡ በእርግጥ ማንም ሰው እንደሚያስበው እነዚህ ሀገሮች ከግድቡ ግንባታ ጋር በተያያዘ መልኩ ሊከሰት የሚችለውን ወጭ እያንዳንዱ ሀገር እንደሚያገኘው ጥቅም እንደየመጠኑ መካፈል እንዲችሉ ዝግጅት ማድረግ አለባቸው እንደሚል ይጠበቃል፡፡ በዚህ ስሌት መሰረት ሱዳን 30 በመቶ እና ግብጽ ደግሞ 20 በመቶ የሚሆነውን ጠቅላላ የፕሮክቱን የግንባታ ወጭ መሸፈን አለባቸው፡፡ እንደ አጋጣሚ ሆኖ ፍትሀዊ እና ገንቢ የሆነ ግላዊ የሆነ ፍላጎትን መሰረት ባደረገ መልኩ ዝግጅትን ያካተተ አስፈላጊ የሆነው የተሳትፎው ከባቢ አየር በአሁኑ ጊዜ የለም፡፡ በእርግጥ በአሁኑ ጊዜ ያለው አጠቃላይ ሁኔታ ኢትዮጵያ ለፕሮጀክቱ ማስፈጸሚያ የሚሆነውን ገንዘብ ለማግኘት የምታደርጋቸውን ጥረቶች ሁሉ እየተከታተሉ ማምከን ነው፡፡ በእርግጥ ጠቅላላ የፕሮጀክቱን ወጭ ለመሸፈን ከእራሳችን የሀገር ውስጥ የቁጠባ መዋዕለ ንዋይ ላይ ብቻ መሰረት እንድናደርግ ተገደናል፡፡”
ባለፈው ሳምንት የዓባይ/ናይል ተፋሰስ ሀገሮች የውኃ አጠቃቀም ስምምነት በሚል ጋዜጣዊ መግለጫ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን እና ግብጽ የመርሆዎች ድንጋጌን (ዴክላሬሽን) የተፈራረሙ መሆናቸው ይፋ ተደርጓል፡፡
መርሆዎቹ ዓላማ አድርገው የተነሱት በተደራዳሪ ሀገሮች መካከል የጋራ መግባባት እንዲኖር፣ መተማመን እና ልማት እንዲዳብር፣ አስከፊ የሆነው የአካባቢ ስነምህዳር ጉዳት እንዲወገድ፣ ፍትሀዊ እና ተገቢ የሆነ የውኃ አጠቃቀም ስርዓት እንዲዘረጋ፣ እርስ በእርስ መተማመን እንዲዳብር እና የጋራ መረጃ የመለዋወጥ ስርዓት እንዲጠናከር፣ የግድቡ ደህንነት እንዲጠበቅ፣ ሉዓላዊነት በጽኑ መሰረት ላይ እንዲጣል፣ ትብብር እና የግዛት አንድነት እንዲጠናከር እንዲሁም የሚከሰቱ ውዝግቦች በሰላማዊ መንገድ እንዲፈቱ ለማስቻል በሚሉ ጉዳዮች ላይ ትኩረት ያደረጉ ናቸው፡፡
በዚህ በአሁኑ ትችቴ ላይ ደግሞ የእርሱን መርህ በመከተል እየተጓዙ ላሉት ለመለስ ደቀመዝሙሮቹ በድንጋጌው ጉዳይ ላይ ትኩረት በማድረግ የሚከተሉትን ጥያቄዎች ላቀርብላቸው እወዳለሁ፡
1ኛ) እ.ኤ.አ ሚያዝያ 2/2011 መለስ ግድቡ በሚገኝበት ጉባ ተብሎ በሚጠራው ቦታ ላይ በመገኘት ያደረገውን ዲስኩር አንብበው እና ምን እንደሚል በውል አጢነውታልን?
3ኛ) በዚያን ጊዜ ያደረገውን ንግግር አንብበውት እና ተገንዝበውት ከሆነ በቀንና ሌሊት ስለግድቡ ከመዘመር እና ባዶ ዲስኩር ከማቅረብ ባለፈ በዚያ ንግግር ላይ የተቀመጡትን ትዕዛዞች በትዕዛዙ መሰረት ለመፈጸም የማይንቀሳቀሱት እና ሲተጉ የማይታዩት ለምንድን ነው?
በጉባ ላይ በተደረገው ንግግር መለስ አስፈላጊ የሆነው የተሳትፎ ከባቢ አየር ሲሟላ ሱዳን 30 በመቶ እና ግብጽ ደግሞ 20 በመቶ የሚሆነውን የጠቅላላውን የፕሮጀክት ግድቡን የግንባታ ወጭ ይሸፍናሉ ብሎ ነበር፡፡ ይኸ ድንጋጌ በባለራዕዩ መሪ ቀደም ሲልየተነገረውን የተሳትፎ ከባቢአየርመሟላቱን እና መድረሱን ያመላክታልን?
ድንጋጌው በሚፈረምበት ጊዜ የግብጹ ፕሬዚዳንት አብደል ፋታህ አል ሲሲ እንዲህ ብለው ነበር፣ “ለልማት እና አንዳችን በአንዳችን ላይ የመተማመን ስሜት እንዲኖር በማሰብ ትብብርን መርጠናል…ለዘመናት በውዝግብ እና በጥርጣሬ ዓይን በመተያየት እስከ አሁን ድረስ ኖረናል፣ አሁን ግን በመተባበር እና በመተማመን መኖር መጀመር አለብን፡፡“ (እውነት ለመናገር ስለዓባይ ውኃ አጠቃቀም ጉዳይ የግብጽ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የሕግ አማካሪ የሆኑት አይማን ሰላማ ስለግብጽ ድንጋጌ ያላቸው ህጋዊ ራዕይ ከዚህ ለየት ያለ ነው፡፡ በአጭሩ ሀሳባቸው እንዲህ በሚሉ ዓረፍተ ነገሮች ተከሽኖ ይገኛል፣ “ለቀጣዩ የግድቡ ምዕራፍ አስፈላጊ የሆኑትን ዝርዝር ጉዳዮች አጥንቶ ለማጸደቅ የሚደረጉት ስምምነቶች እጅግ በጣም አስቸጋሪ የሆኑ እና የግብጽ ተደራዳሪ ወገን በተቻለ መጠን ግብጽ አትራፊ እና ተጠቃሚ የምትሆንበትን መንገድ ለዘለቄታው ሊያሳካ የሚችል መሆን አለበት–ማለትም የግብጽን በዓባይ ወንዝ ላይየመጠቀም ታሪካዊመብቶችን የሚያስጠብቅ መሆን አለበት፡፡“) (አጽንኦ ተጨምሮበታል፡፡) ኃይለማርያም ስለመለስ አህጉራዊ ጠበቃነት እና ደግ አድራጊነት ራዕይ የፕሬስ መግለጫ ሰጥቶ ነበር፡፡ ሆኖም ግን የመለስን ዋናውን እና እንዲህ የሚለውን አስፈላጊ የሆነውን መልዕክት ዘሎታል፡ “ሱዳን እና ግብጽ 30/20 የሚለውን ጠቅላላ የግንባታ ፕሮጀክቱን ወጭ መሸፈን አለባቸው፡፡“
በባለራዕዩ መሪ ቀደም ሲል የተነገረው አስፈላጊ የሆነው የተሳትፎ ከባቢ አየር ኃይለማርያም ድንጋጌውን በሚፈርምበት ጊዜ ያልደረሰ እና ያልተሟላ ከሆነ ለመሆኑ ያ ዕለት የሚመጣው እና ተግባራዊ የሚደረገው መቼ ነው? አጠቃላይ የግድቡን የግንባታ ፕሮጀክት ወጭ 30/20 የሚሆነውን ሱዳን እና ግብጽ እንዲሸፍኑ ሳይደረግ ወደ ተግባራዊ እንቅስቃሴው መገባቱ አጠቃላይ በሆነ መልኩ የታኢሕግ/GERD አፈጻጸም የተሟላ፣ ቀጣይነት እና ዘላቂነት ያለው እንዲሁም ህይወት ያለው እና ትርፋማ ይሆናል ብሎ ማሰብ እና መተንበይ ይቻላልን?
በአስቸጋሪው በረከት ስምኦን ስር ሆኖ ሲያገለግል የነበረው እና በአሁኑ ጊዜ በስደት ላይ የሚገኘው የቀድሞው የኮሙኒኬሽን ሚኒስትር ዴዔታ ኤርሚያስ ለገሰ እንዳቀረቡት ዘገባ ከሆነ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ከዚህ ድንጋጌ መፈረም ጋር በተያያዘ መልኩ በተደራዳሪ ሀገሮች መካከል መተማመን እንዲኖር፣ ልማት እንዲፋጠን፣ በሁሉም ዘንድ ትብብር እንዲኖር፣ ወዘተ የሚለው ፋይዳ በጣም አናሳ እንደሆነ ግልጽ አድርገዋል፡፡ ሆኖም ግን ይህ ስምምነት በዋናነት እንዲያገለግል የተፈለገው ከሕዝቦች ፍላጎት ውጭ በአሁኑ ጊዜ በስልጣን ላይ ተፈናጥጦ የሚገኘው አምባገነን የዘራፊ አገዛዝ የሞት ሽረት ትግል በማድረግ የስልጣን እድሜውን ለማራዘም ነው፡፡ የድንጋጌው ዓላማ በተቻለ መጠን የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብን የስልጣን እድሜ በተወሰነች ጊዜም ቢሆን ለማራዘም እንዲቻል ታስቦ ነው፡፡ የዚህ ስምምነት ዋናው ዓላማም የእራሳቸውን የቢዝነስ ግዛት በመፍጠር እስከ አሁን ድረስ ምንም ዓይነት ኦዲተር የማያውቀውን እና የኢትዮጵያን አብዛኛውን የምጣኔ ሀብት ተቆጣጥሮ የሚገኘውን የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ አመራሮች የግል የቢዝነስ ተቋም የሆነውን እና ማህበረ ረድዔት ትግራይ (ማረት)/Endowment Fund for Rehabilitation of Tigray (EFFORT) እየተባለ የሚጠራውን ዘራፊ ተቋም ለማበልጸግ ነው፡፡ እውነት ነው ለወያኔ የዘራፊ ቡድን ስብስብ አመራሮች ማረት ማለት ረድዔት (ትሩፋት፣ በረከት፣ ጸጋን ማግኘት፣ በሀብት መንበሽበሽ) ነው ለብዙሀኑ ለኢትዮጵያውያን/ት ግን ክስረት እና መቀመቅ እየወረደ ያለ ህይወት ተምሳሌት ነው፡፡
የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ የስምምነት ድንጋጌውን የፈረመበት ዋናው ምክንያት ግብጽ በኢትዮጵያ በስልጣን ላይ ተፈናጥጦ የሚገኘውን አገዛዝ በትጥቅ ትግል ለማንበርከክ እና ለማስወገድ ለሚፋለሙ ኃይሎች ድጋፍ እንዳትሰጥ ለማድረግ፣ ግብጽ ለኤርትራ የገንዘብ ድጋፍ እንዳትሰጥ ለማባበል፣ ከግድብ ግንባታው ጋር በተያያዘ መልኩ ከዓለም አቀፍ ለጋሽ እና አበዳሪ ድርጅቶች የሚደረገውን ጫና ለማለሳለስ እና ለማስቆም እንደዚህም ደግሞ ስምምነቱን የልመና አኩፋዳ በማድረግ በርካታ የሆነ እርዳታ እና ብድር ለማግኘት ሲባል ነው በማለት ኤርሚያስ የክርክር ጭብጣቸውን አቅርበዋል፡፡ ኤርሚያስ በአሁኑ ጊዜ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ከታኢሕግ/GERD በተያያዘ መልኩ ከፍተኛ በሆነ የገንዘብ ችግር ተጠፍንገው እንደሚገኙ እና እንዲያውም በግምት ከ3 ቢሊዮን ዶላር በላይ ማግኘት እንደሚያስፈልጋቸው ሀሳባቸውን ገልጸዋል፡፡ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ በእውቀት እና በመረጃ ላይ በመመስረት ሳይሆን በስሜታዊነት እና በተራ የካድሬ አስተሳሰብ ያለምንም በቂ ጥናት የጀመሯቸውን በርካታ ፕሮጀክቶች ለማስፈጸም የሚያስችል የገንዘብ አቅም የላቸውም፡፡ ከዚህም በላይ የበለጠ አስደንጋጩ እና አሳሳቢው ጉዳይ ደግሞ በአሁኑ ጊዜ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ እጅግ በጣም ትንሽ የሆነ የውጭ ምንዛሬ ክምችት ብቻ ያለው የመሆኑ ጉዳይ ነው፡፡ (እንደ የዓለም አቀፉ የገንዘብ ድርጅት/International Monetory Fund እ.ኤ.አ ሰኔ 2014 ላይ እንዳወጣው ዘገባ ከሆነ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ከውጭ ወደ ሀገር ውስጥ ለሚገቡ እቃዎች እና አገልግሎቶች የሚሆን ጠቅላላ የውጭ ምንዛሬ ክምችቱ ከ3 ወራት በላይ የማያቆይ መሆኑን ይፋ አድርጓል፡፡)
ኤርሚያስ ታኢሕግ/GERD እየተባለ ሌት ቀን የሚደሰኮርለት ፕሮጀክት የተቋቋመበት ዋናው ምክንያት የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ የግል ሀብት የሆነውን እና አስከ አሁን ድረስ ምንም ዓይነት ኦዲተር ጎብኝቶት የማያውቀውን ማረትን/EFFORTን እና ደጋፊዎቻቸውን ለማበልጸግ ነው በማለት አሳማኝ የሆነ የክርክር ጭብጣቸውን ያቀርባሉ፡፡ እርግጥ ነው ታኢሕግ/GERD ገና ከአጀማመሩ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብን እና ማረት/EFFORT እተባለ የሚጠራውን ኦዲተር የማያውወቀውን የእራሱን የቢዝነስ ድርጅት ለማበልጸግ ሲባል የተገኘ ንፋስ አመጣሽ እና እንደ መና ከሰማይ የወረደ ሆኖም ግን በፖለቲካዊ ቀመር የተሰራ ሸፍጥ ለመሆኑ ጥያቄ የሚያስነሳ ጉዳይ አይደለም፡፡ ለግድቡ የግንባታ ስራ የሚያገለግሉት ግብዓቶች ማለትም ስሚንቶ፣ ብረት፣ ጣውላ – እንደ ትራንስፖርት እና የሎጅስቲክ አገልግሎቶች ሁሉ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ ከማረት/EFFORT ጋር የተቆራኙ ሆነው ይገኛሉ፡፡ ታኢሕግ/GERD በታለመው እና በታሰበው መንገድ የሚሄድ ቢሆን ኖሮ ለማረት/EFFORT ከፍተኛ የሆነ የገንዘብ መዝረፊያ መድረክ ይሆን ነበር፡፡ ሆኖም ግን ታኢሕግ/GERD በአሁኑ ጊዜ ከፍተኛ በሆነ የገንዝብ እጦት ቀውስ ውስጥ ወድቆ በመንፈራገጥ ላይ ይገኛል፡፡ ማረት/EFFORT እንደ ካሩቱሪ ገንዘቡን አውጥቶ ብር ብሎ መጥፋት የተሻለ ምርጫው ነው!
ስለታኢሕግ/GERD የመለስን ሰይጣናዊ ትንበያ በማንጸባረቅ ሀሳቤን እደመድማለሁ፡፡ በሱዳን እና በግብጽ የ30/20 አጠቃላይ የግድብ ፕሮጀክት ወጭ መጋራት ስሌት እና ትግበራ ውጭ ምንም ዓይነት ታኢሕግ/GERD የሚባል ነገር አይኖርም፡፡ አሉ ከተባለ አሁን በህይወት ከሌለው ከመለስ ጋር ጥቂት የምስማማባቸው ነገሮች አሉ፡፡ እ.ኤ.አ በ2005 የተደረገውን ሀገር አቀፍ ምርጫ ተከትሎ ተከስቶ በነበረው ውዝግብ በቁጥር 193 የሆኑ መሳሪያ ያልታጠቁ ሰላማዊ ወገኖቻችንን በጥይት እያስደበደበ ካስከጨረሰበት እና ወደ 800 በሚሆኑት ላይ ደግሞ አስከፊ የሆነ የአካል ጉዳት ካስደረሰበት እኩይ ምግባር ጋር በአጠቃላይ እና ፍጹም በሆነ መልኩ ከመለስ ጋር አልስማማም፡፡ በጣም ከፍተኛ ስፋት ያለውን የሀገራችንን ሉዓላዊ ግዛት የሆነውን መሬታችንን በማን አለብኝነት እና በእብሪት በመነሳት ቆርሶ ለሱዳን መንግስት በሚስጥር ከሰጠው የከሃዲነት ባህሪ ጋር በፍጹም አልስማማም፡፡ ብርቱካን ሚደቅሳን፣ ታላቁን ጓደኛዬን እስክንድር ነጋን፣ ከማንም ጋር ለውድድር የማትቀርበውን ጀግናይቱን ርዕዮት ዓለሙን እና መንፈሰ ጠንካራውን እና ደፋሩን ዉብሸት ታዬን እንዲሁም ሌሎችን በርካታዎቹን ወጣት የኢትዮጵያ አርበኛ ጋዜጠኞችን እና ጦማሪያንን ካሰረበት ሰይጣናዊ ባህሪው ጋር በፍጹም አልስማማም፡፡ በአጠቃላይ መልኩ ከመለስ ጋር በፍጹም አልስማምም፡፡
የረዥም ጊዜ አንባቢ ደንበኞቼን ሊያስደንቅ በሚችል መልኩ እንደጣና ሐይቅ ዓሳ በ360 ዲግሪ ተገለባብጨ ሱዳን እና ግብጽ በአጠቃላይ ለግድብ ፕሮጀክቱ የተመደበውን ወጭን ሱዳንና ግብፅ 30/20 በመሸፈን ኢትዮጵያ 50 በመቶዉን ብያዋጡና በጋራ ግደቡን ለመስራት ቢተባበሩ ግድቡን ግብ ሊያደርሱት ይችላሉ የሚለው የመለስ አባባል ትክክለኛ ነው የሚል እምነት አለኝ፡፡
የብዙሀን ሀገሮች ተባብረው የግድብ ግንባታዎች ተገንብተው ያለምንም ችግር አገልግሎት በመስጠት ላይ ይገኛሉ፡፡ አርጀንቲና፣ ፓራጓይ እና ኡራጓይ ታላቁን የሳልቶን ግድብ በጋራ ገንብተው ሀገራዊ ጥቅምን ከሚሰጡ ድርጅቶች የጋራ የሆነ ጥቅም በማግኘት በፍቅር እና በመተባበር ላይ የተመሰረተ ዲፕሎማሲን በማራመድ በሰላም ይኖራሉ፡፡ በዓመታዊ የኤሌክትሪክ ማመንጨት አቅሙ ከዓለም በ2ኛ ደረጃ ላይ የሚገኘው የኢታይፑ ግድብ የተገነባው በፓራጓይ እና በብራዚል ሀገሮች የጋራ ትብብር ነው፡፡ ሌሎችም ምሳሌዎቸን ማቅረብ ይቻላል፡፡ ሊሰራ ይችላል፡፡ እነዚህ እርባና የሌላቸው የመለስ ደቀመዝሙሮች ይህንን ድርጊት ይፈጽማሉ ለማለት ጥርጣሬው አለኝ፡፡ መለስ ቢኖር ኖሮ ይፈጽመዋል የሚል ግምት አለኝ ምክንያቱም ቢያንስ አምባገነንነቱ እና ዘራፊነቱ እንዳለ ሆኖ ለሚያደርገው ነገር እምነቱ እና ድፍረቱ ነበረው፡፡ አሁንማ ማንስ ሊያዝዝ ማንስ ፈጻሚ ሊሆን!? በመለስ ላይ አስከፊ የሆነ ግድፈት ነበር፡፡ ያንን የመሰለ አጋጣሚ ለመጠቀም ያንን የመሰለ አጋጣሚ ማጣት አልነበረበትም! እኔ በታኢሐግ/GERD ግንባታ ላይ ተቃውሞ እንዳለኝ የምታምኑ ወገኖቼ ሁሉ በቀጣይ ጊዜ በአዲስ መልክ ሁሉንም ተዋንያን ሀገሮች ባሳተፈ መልኩ ታኢሕግ/GERDን እንደ አገባቡ (ሱዳን፣ ግብጽ እና ኢትዮጵያ) በ30/20/50 ወጭ እና ጥቅም እያወጡ እና እያገኙ እንዲገድቡት እና በጋራ በሰላም እንዲጠቀሙ የሚል ሀሳብን አቀርባለሁ!
ለእኔ ዓባይ ለኢትዮጵያ፣ ለሱዳን እና ለግብጽ የህይወት ምንጭ ነው፡፡ የሶስቱ ሀገሮች ዕጣፈንታ በዓባይ ወንዝ ዘላለማዊ በሆነ መልኩ ተሳስሮ እና ተገምዶ ይገኛል፡፡
በአፍሪካ ህብረት ላይ አምናለሁ፡፡ በአህጉራዊ አንድነት ላይ አምናለሁ፡፡ በኢትዮጵያ አንድነት ላይ አምናለሁ፡፡ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን እና ግብጽ በአባይ ወንዝ አካባቢ የሚያከማቹትን ወታደራዊ ኃይል እና መሳሪያ እንዲሁም በየጊዜው የሚያንዣብበውን ጥላሸት የመቀባባት ፕሮፓጋንዳ ለአንዴ እና ለመጨረሻ ጊዜ በማስወገድ አፍሪካን የዳቦ ቅርጫት ማድረግ ይጠበቅባቸዋል፡፡ በጨለማው አህጉር የብርሀን መስጫ መቅረዝ ሆነው መገኘት ይኖርባቸዋል፡፡ ሶስቱ ሀገሮች በዓባይ ምክንያት ከሚፈጠረው መንፈስ አንጻር አንድ መሆን ይኖርባቸዋል፡፡
መለስ በበርካታ ነገሮች ላይ ስህተት የሚሰራ ሰው እንደነበር አምናለሁ፣ ለእኔ ቆጥሮ ለመጨረስ የሚያዳግቱ እጅግ ብዙ፡፡ ሆኖም ግን መለስ በታኢሕግ/GERD ላይ ትክክል ነበር፡፡ መለስ እንዲህ በማለት ሁለት አማራጮች ብቻ አሉ ብሎ ነበር፣ “ግድቡን መገንባት ወይም ደግሞ እርገፍ አድርጎ መተው“፡፡ እንዲህ ብሎ ነበር፣ “30/20 ጠቅላላ የግድቡ የፕሮጀክት ወጭ በሱዳን እና በግብጽ የሚሸፈን ከሆነ“ ብቻ እና ብቻ ግድቡን መገንባት ይቻላል፡፡ መለስ ትክክል ነበር!
በአሁኑ ጊዜ እ.ኤ.አ 2015 ውስጥ ነን፡፡ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ገንዘብ የማሰባሰብ የሸፍጥ ተግባራት ሁሉም ፍጹም በሆነ መልኩ መክነዋል፡፡ የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ከገንዘብ፣ ከውሸት፣ ከጊዜ እና ከመልካም ዕድል ውጭ ሆነዋል፡፡
ስለሆነም ለኃይለማርያም እና ለወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ ከፋይ አለቆቹ ስለ 4 ቢሊዮን ዶላር የማቀርበውን ጥያቄ እነሆ፡አንዱንግልጽየሆነውን እና “የኃያሉ ዘላለማዊ መሪያችሁ” ትዕዛዝ የነበረውን የ30/20 የአጠቃላይ የግድቡን ወጭ ሱዳን እና ግብጽእንዲሸፍኑት ሆኖየሚገነባውንግድብ ትታችሁ ለምን የሚገድብ ግድብን ለመገንባት እና የዘላለም ንትርክ እና ጦርነት ድግስንየሚደግስ ግድብ ለመፍጠርትውተረተራላችሁ?
በምንም ዓይነት ሁኔታ በማንኛውም ነገር ላይ ከመለስ ጋር የምስማማበት ሁኔታ ይኖራል የሚል ሀሳብ ወይም ደግሞ ከእርሱ ጋር ስምምነት ሊኖረኝ ቢችል እንኳ በሕዝብ ፊት በአደባባይ አምኘ እቀርባለሁ የሚል እምነት አልነበረኝም!
ሁሉንም ነገር እንዳየሁት ለመጥራት የምሞክር ሰው ነኝ፡፡ ሁልጊዜ ነገሮችን ከምንም በላይ በጸዳ ፍትሀዊ በሆነ መልኩ ለማየት እና ትክክል ሲሆንም ትክክል እንደዚሁም ደግሞ ስህተት ሲሆንም ስህተት ነው የሚል እምነትን የማራምድ ሰው ነኝ፡፡ እውነታው ግን መለስ20/30/50በማለትስለታኢሕግ/GERD አስቀምጦት ያለፈው ትዕዛዝ በእኔ እምነት ትክክል ነው! የዚያን ያህል ቀላል ነገር ነው!
የዚህ የግድብ ነገር ላለፉት ጥቂት ሳምንታት የሕዝብን ቀልብ የማስቀየሻ ስልት በመሆን እርባናቢስ ደንቃራ ሆኖ ቆይቷል፡፡ በዚህ በግድቡ ዙሪያ ላይ ከፍተኛ የሆነ የምሁራን ክርክር እና ውይይት ሲካሄድ ቆይቷል፡፡ ይበቃል!
ልንነጋገርባቸው እና ልንወያይባቸው የሚገቡ በርካታ ነገሮች አሉ፡፡ ለምሳሌ ያህልም ስለ”ምርጫው”፡፡ የምን ምርጫ!? ታውቁታላችሁ፡፡ እ.ኤ.አ ግንቦት 24/2015 የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ በ99.9 በመቶ ያሸነፈውን ምርጫ ነዋ!! ታድያ ምናለ አሸናፊዎቹን “አንክዋን ደስ አላችሁ ብንላቸው!
“እያንዳንዱ ሀገር ሊያገኝ ከሚችለው ጥቅም አንጻር የዋጋ ምጣኔ ስሌት እየተሰራ እነዚህ ሀገሮች ወጭውን በጋራ መሸፈንእንዳለባቸው ማንምሊገምትይችላል፡፡ በዚህ ስሌት መሰረት ሱዳን 30 በመቶ እና ግብጽ ደግሞ 20 በመቶ የጠቅላላ የግድቡንየፕሮጀክት ወጭ ይሸፍናሉ፡፡ እንዳጋጣሚሆኖ በአሁኑጊዜ ፍትሀዊ እና ገንቢ በሆነ መልኩ የእያንዳንዱን ሀገር ጥቅም ሊያስከብርከሚችለው አስፈላጊ ከሆነው የተሳትፎ ከባቢ አየር ላይአልተደረሰም፡፡“
ዳንኤል ግራንት፤ ላስቬጋስ ውስጥ በግራንት ካዚኖ የቁማር አጫዋች ነው፡፡ ለረጅም ጊዜ ምናልባት በጣም ካልተጋነነ የሃያ አመት ቁማር የማጫወት ልምድ ያለው ሲሆን ይህ ልምዱም በጣም ተከማችቶ የራሱን የቁማር ማጫወቻ ቤት ለመክፈት አድርሶታል፡፡
ለረጅም ጊዜ ባጠራቀመው ገንዘብ አንድ አፓርታማ ከገዛ በኋላ የድሮ ተጫዋች ጓደኞቹን አሰባስቦ፣ አንዳንዴም በብላሽ እየጋበዘ፣ ቤቱን ማለማመድ ጀመረ፡፡ ብዙ ጊዜ ቢፈጅበትም በመጨረሻ ተሳክቶለታል፡፡ አልፎ አልፎ የሚመጡት አዳዲስ ደንበኞች ሳይቆጠሩ እስከ መቶ ሺህ ዶላር መመደብ የሚችሉ ደርዘን ያህል ሃብታም ተጫዋቾች ግን የግሉ ናቸው፡፡
በዚህ ሁኔታ ለአንድ አመት ያህል ከቆየ በኋላ በጣም ዝነኛ ያልሆነው ግራንት ካዚኖ፤ ከአስር ሚሊዮን ዶላር በላይ ካፒታል በላይ ያለው ድርጅት ለመሆን በቃ፡፡ ዳንኤል ግራንት፤ ለረጅም ጊዜ ባካበተው የመጫወትና የማጫወት ልምዱ ሁሌ አትራፊ ለመሆን ችሏል፡፡
ማንም ውርጋጥ ተጫዋች የቤቱን ደረጃ ዝቅ እንዳያደርገው የሰለጠኑ አስተማማኝ ታጣቂዎችን ቀጠረ፡፡ የደንበኞችን ምቾት ለመጠበቅ ወለሉ በውድ ምንጣፍ እንዲያጌጥ ከማድረጉም በላይ ለደንበኞቹ ምቾት ከቆዳ የተሰሩ ሶፋዎችን አስመጣ፡፡ በእርግጥ ያለው የማጫወቻ ጠረጴዛ አንድ ቢሆንም ይህንን ያደረገበት ምክንያት አለው፡፡ ጋጋታ ስለማይፈልግ በኮሪደሩ ጠርዝ ላይ ጨዋታውን ያሸነፉ እየተደሰቱ የሚጠጡበት፣ የተሸነፉ ደግሞ እየቆዘሙ የሚተክዙበት አነስተኛ ባር አለ፡፡
አርብ ማታ ከምሽቱ አራት ሰአት ሲሆን አንዲት በጣም ውብ ጥቁር ፀጉር ያላት፣ ረጅም አረንጓዴ የእራት ልብስ የለበሰች ሴት ተከሰተች። እሷን መፈተሽ መቸም የማይታሰብ ነው፡፡ ሁሉም በፈገግታ እጅ እየነሳ መንገድ ለቀቀላት፡፡ ሽቶዋ ቤቱን አወደው፡፡
በመሃል “ይቅርታ” አለና ወደ ውስጠኛ ቢሮው ገብቶ፣የረጅም ጊዜ የባንክ ባለሙያ ለሆነው ጓደኛውና የጥቅም ተካፋዩ ደወለ፡- “ማስተር ዊልያም ስሚዝ፣ የባንክ ቁጥር 9044፣ ቢይ ኢንተርናሽናል ባንክ… አካውንት እይልኝ”
በአራት ደቂቃ ውስጥ ጨዋታው ተጠናቀቀ። እመቤቲቱ ስምንት መቶ ሺህ ዶላር በላች፡፡ የወይዘሮዋ መኪና መብራቱን አብርቶ ሲፈተለክ፣ ባንኮኒው ላይ ዊስኪ እየጠጣ የሚቆዝመውን ነጭ ሱፍ የለበሰ፣ አዲሱን የተከበረ ደንበኛ፣ የስራው ፀባይ ነውና ማጽናናት ነበረበት፡፡
ዶላሩ ተመደበ፡፡ ጨዋታው ቀጠለ፡፡ ስድስት ደቂቃ አልፈጀም፡፡ ጨዋታው በሴትየዋ አሸናፊነት ተጠናቀቀ፡፡ ዶላሩ ሳምሶናይቱ ላይ ሲደረደርላት፣ ወይንዋን ይዛ ስትዝናና ዳንኤል ጠጋ ብሎ “እንዳንቺ አይነት ተጫዋች አይቼ አላውቅም… ብንተዋወቅ” አለ በጨዋታ ያልቻላትን ሴት በፍቅር አጥምዶ ብሩን ለማስመለስ እያደባ፡፡
ወጣች፡፡ ዳንኤል ደንበኞቹን አጽናንቶ፣ ነገ አዲስ ቀን እንደሆነ ዞር ሲል ሁሉም አሉ፤ ከአንዱ በስተቀር፡፡ ቄንጠኛ ሪዝ ያለው መልከ መልካሙ መጤ ተጫዋች አልነበረም፡፡
ማንም የሚያውቅ አልተገኘም፡፡ ክፍሎቹን እየከፋፈተ ዞር ዞር ብሎ ፈለገ፡፡ ሰውየው የለም። ነገር ውስጡ ገባና፣ ወደ ቢሮው አምርቶ፣ ጠረጴዛውን ከፍቶ ቼኩን አወጣና ተመለከተ። “ዊልያም ስሚዝ” ይላል፤ ፊርማው፡፡ ለአፍታ በዓይነ ህሊናው ወደ ኋላ ተጓዘ፡፡ ሰውየው ሁለቱንም ምሽት የተቀመጠው ከእመቤቲቱ ሴትየዋ ጋር በግራ በኩል ነበር፡፡ ምርጥ ምርጥ ቁጥር እየሰጣት፣ ጨዋታውን ለሁለት የተጫወቱ ባልና ሚስት መሆናቸውን የተረዳው ዘግይቶ ነው፡፡
እምሯችንን የሚያባንኑ፣ በውስጣችን ሃሳብ የሚጭሩ፣ ብርሃን የሚፈነጥቁ አባባሎች፣ ውድ እንቁ ናቸው፡፡ “የሰው ክብሩ፣ በምሳሌ መናገሩ ነው” ቢባል አይገርምም:: “እውን መሳይ” ልብ ወለድ ታሪክ፣ ከእውን የሕይወት ታሪክ በላይ ልቆ ይታየናል -“larger than life” እንዲሉ። የሰውን ሕይወት አጥርቶና አንጥሮ፣ አድምቆና አጉልቶ ማሳየቱ ነው፣ የልብ ወለድ ታሪክ ጥበብነቱ፡፡ የማስመሰል ምትሀቱ፡፡
ግን፣ “ሰዎች ከሌሎች እንስሳት የሚለያቸው፣ በምሳሌ መናገራቸው ነው” የሚሉም አሉ፡፡” ከምሳሌና ከዘይቤ ውጭ፣ማሰብና መናገር ብሎ ነገር የለም” ብለውም ይሰብካሉ። እንዲህ አይነት ስብከት ፣እርስ በእርስ እየተፋጀ የሚጠፋ፣ አልያም እየተላተመ የሚፍረከረክ ይመስላል፡፡ ነገር ግን፣በችኮላ ወዲያ ወርውረን፣ እንደዘበት አጣጥለን ከማለፋችን በፊት፣ለአፍታ፣ አዟዙረን፣ ገልጠን ብናየው አይከፋም፡፡
“ምሰላ” ሞልቶ ተተረፍርፎ! ከጣዕሙ ብዛቱ፡፡ በልብ ወለድ ድርሰት፣በትያትር፣ በቲቪ ድራማና በሌሎች የኪነፅሁፍ ስራዎች የምናጣጥማቸው ምርጥ አገላለጾችን ማስታወስ እንችላለን። አርስቶትል እንዳለው፣ የድርሰት ቋንቋ፣ ከተራ ተርታው አነጋገር የተለየ ማዕረግና ግርማሞገስ የሚጎናፀፈው፣ በምሳሌያዊ ዘይቤ ነው። ከሁለት ሺ ዓመት በፊት፣ አርስቶተል የተነተናቸው ምሳሌያዊ ዘይቤዎች፣ እስከ ዛሬ ድረስ፣ ምርጥ ማስተማሪያ ሆነው ዘልቀዋል ። ድንቅ ነው። አሁን፣ “ቋንቋ ሁሉ፣ የምሳሌያዊ አነጋገር ነው” የሚል ፈሊጥ መምጣቱ ነው ችግሩ።
“ለአፍታ እንይ”? እንይ ስንል፣ ድምጾችንና ቃላትን፣ ሃሳብቦችንን ንግግሮችን፣ በእውን “እንይ” ማለት አይደለም፡፡ መቼም፣ “ለአፍታ” ሲባልም፣ በቀጥታ፣በቃል በቃል፣“ የአንድ ትንፋሽ ጊዜ” ማለት እንዳልሆነም እናውቃለን ”፡፡
“ለአጭር ጊዜ” ወይም “ለጥቂት ጊዜ ”ለማለት ስንፈልግ …..“ለአፍታ” ብለን እንናገራለን በምሳሌያዊ ዘይቤ፡፡ ለነገሩ፣ “አጭር” የሚለው ቃልስ? “አጭር ዛፍ፣ አጭር ገመድ” ስንል፣ ቀጥተኛ ትርጉም አለው። ከታች እስከ ላይ፣ ወይም ከአንድ ጫፍ እስከ ሌላኛው ጫፍ ድረስ፣ “ይበልጣል? ያንሳል?” የሚል ንፅፅርን የሚገልፅ ነው- “አጭር” የሚለው ቃል።
“ጊዜ” ግን፣ ከእንጨትና ከገመድ ይለያል። እንደ ቁስቋስ አይደለም፡፡ በክንድ ወይም በእርምጃ አይለካም። ግን፣ “አጭር ጊዜ”፣ ”ረዥም ጊዜ” በማለት እንናገራለን፡፡ ከቁስቁስ እጥረትና ርዝመት ጋር ማመሳሰል፣ ምሳሌዊ አነጋገር መሆኑ ነው። “ጥቂት ጊዜ”፣ “ብዙ ጊዜ” የሚሉ አባባሎችስ? “ጊዜ”፣እየተለቀመና በመዳፍ እየተጨበጠ እንደ ጥራጥሬና እንደ ፍራፍሬ አንድ ሁለት ተብሎ አይቆጠርም። ቢሆንም ግን፣ እንደ ጠጠር የሚቆጠር ይመስል፣ “ጥቂት ጊዜ፣ “ብዙ ጊዜ” እንናለን።
“ጊዜው አይግገፋም!” ይባላል - ጊዜ ጋሪ ይመስል። ጊዜው ይሮጣል! ጊዜ ይመጣል፤ ይሄዳል…. ይባላል፤ ጊዜ- እግር ያበቀለ ይመስል…። “ጊዜው አለፈ፣ ጊዜው ደረሰ” ብለው ሲነግሩን፣… “አለፈ እንዴ? ወዴት በኩል? ደረሰ እንዴ? የታለ?” ብለን አንጠይቅም።
ስራው እንዴት እየሄደልህ ነው? ወይስ ተቋረጠ እየተባለም ይነገራል ስለተንቀሳቃሽ እንስሳና መኪና የምንናገር አይመስልም? በሰይፍ ፍልሚያ ከሁለት ከሶስት የተቆረጠም ይመስላል፡፡
የሠው ቋንቋ በምሳሌ የተንበሸበሸ ነው ለካ፡፡ “ሃሳብህ የት ደረሰ? ሌላ ሃሳብ መጣልህ? ሃሳብ ብልጭ ይልልሻል? ከሃሳብ አትራቅ። ሃሳብ ሃሳብን ያጭራል። ሕልም ይኑርህ። ግን የሕልም እስረኛ አትሁን።”….. እንላለን፡፡
… ያው … ይሄ ሁሉ ቃል በቃል አይደለም። ስራው ሲውተረተር ሲያዘግም፣ ሃሳብ ሲራመድና ሲተነፍስ፣ ጭረቱና ብልጭታው፣ ርቀቱና ቅርበቱ… በእውን ካላየን ብለን እንነታረክም። ለምን? ምሳሌዊ አባባል እንደሆነ አውቀነዋል ወይም ለምደነዋል።
ሕልም ይኑርህ ሲባልም፣… “የእንቅልፍ ጊዜ ሕልም” ማለት እንዳልሆነ አይጠፋንም። የህልም እስረኛ አለመሆንስ? ከሕልም ማምለጥና መሸሸግ ማለት ነው? ሕልም ሲባል፣ ማሰሪያ ገመድ ወይም ባለቁልፍ እስር ቤት እንደሌለው ግልጽ ነው። ማብራሪያ አያስፈልገውም።
“ግልጽ ነው” ሲለንም፣ የተገለጠ፣ የተገለበ ነገር ለማየት አንጠብቅም። ማወቅንና መገንዘብን፣ በአይን ከማየት ጋር በማስመሰል የተነገረ ነዋ። “አላማህን አጥብቀህ ያዝ” ስለተባለ፣ በመዳፉ ምንን አጥብቆ ወይም ከምን ጋር አጣብቆ እንደያዘ፣ አክርሮ እንደጨበጠ ለማወቅ፣ እጅ እጁን አንመለከትም።
በእርግጥም፣ የምሳሌ አባባሎች፣ የደራሲዎች ፈጠራ ቢሆኑም እንኳ፣ የአዳሜ ሆነዋል፡፡ በልማድ ወርሷቸዋል። የዘወትር ቋንቋ አድርጓቸዋል። “እርግጥ”፣ “ርግጥ” ሲባል፣ ቃል በቃ የማንተረጉመውም በዚህ ምክንያት ነው። ከመርገጥና ከእርግጫ ጋር ቃል በቃል እናቆራፕውም በምሳያዊ ዘይቤ ነው የምንተረጉመው- የአንድን ሃሳብ እውነተኛነት ለማመልከት። እግር የረገጠው አለት፣ በእውን የሚታይ የሚዳሰስ አለት መሆኑ ያከራክራል?በጭራሽ አያከራክርም፡፡ከዚህ ተጨባጭ ሁኔታ ጋር ስናመሳስል፣ “የተረጋገጠ እውነት” የሚለውን አባባል እናመጣለን።
“አዲስ አድማስ” የሚለው የዚህ ጋዜጣ “መጠሪያም”፣ ለምሳሌያዊ ትርጉም የተመረጠ እንጂ፣ ከማዶ አማትረን የምንቃኘው ቦታ ለማለት አይደለም። ታዲያ፣ “መጠሪያ” ስንልም፣ በምሳሌያዊ ዘይቤ መናገራችን እንጂ፣ ጋዜጣው እንደ ሰው፣ በስሙ ስንጠራው፣ “አቤት” ብሎ እንዲናገር አንጠብቅም። “ተጠርቶ ይምጣ” ብለን ለማዘዝም አንሞክርም።
“የፖለቲካ አባባሎች ሳይቀሩ፣ ለምሳሌያዉ ዘይቤ ቤተኛ ናቸው። “ኢትዮጵያና ርምጃዋ” በሚል “ርዕስ” የታተመው የአፄ ኃይለ ሥላሴ መፅሐፍ፣ አንድ ምሳሌ ነው፡፡ “አረንጓዴ አሻራ” በሚል “የሚካሄደው” የችግኝ ተከላ? “ለሀገር መከላከያ ክብር እቆማለሁ” “መሪ ቃል” የተከናወነው ስነ-ስርዓት? የ”ገበታ ለአገር”የተሠኘው የእራት “መስተንግዶ”ስ?…. እነዚህ አራት ማጣቀሻዎችን ተመልከቱ፡፡
ከውስጣቸው ስንት የምሳሌና የዘይቤ አባባሎችን እየመዘዝን ማውጣት እንደምንችል ብናይ፣ ያስደንቃል። “በምሳሌና በዘይቤ አብዝተው ተዋቡ ወይም የተሸቀረቀሩ አባባሎች ናቸው” ማለት ይቻላል።
“አላማ እንደሩቅ አድራሻ ነው፣ የእድገት እቅድ እንደ ጥርጊያ መንገድ ነው። ታሪክ እንደ ጉዞ እንደ እርምጃ ነው “ ከሚል ምሳሌያዊ ሃሳብ ውስጥ እልፍ አባባሎች ይመነጫሉ። ንጉሱ የመረጡት የመጽሐፍ ርዕስ፣ ይህንን ይመሰክራል። ኢትዮጵያና ርምጃዋ ብለው ሰይመውታል። በዚያ ላይ፣ “አገር እንደ እናት ናት” የሚል ተጨማሪ ምሳሌዊ መልእክትም ያዘለ ነው። “ርምጃዋ” ይላልና ርዕሱ።
ርምጃ፣… ቃል በቃል የእግር እንቅስቃሴን፣ መራመድንና መሄድን የሚያሳይ የድርጊት ትርጉም ይዟል። ነገር ግን፣ ታሪክን እና የታሪክ ክስተቶችን በምሳያዊ ዘይቤ ለመግለጽ ጠቅሟል። ርምጃ፣ አንድ የድርጊት ዓይነት ቢሆንም፣ ሌሎች ድርቶችንና ውሳኔዎችን ሁሉ ከእርምጃ ጋር በማመሳሰል፣ እንናገራለን። “ሕጋዊ እርምጃ”፣ “የመንግስት እርምጃ” የሚሉ አባባሎችን እንጠቀም የለ?
“መሄድ” የሚለው ቃል፣ ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ቦታ፣ ተከታታይ እርምጃን የሚያሳይ ነው- ቀጥተኛ ትርጉሙ። ነገር ግን፣ ሌሎች ተከታታይ ተግባርራትን እንገልጽበታለን። “የአርንጓዴ አሻራ” ዘመቻ “ተካሄደ” እንላለን- የችግኝ ተኮላ ተግባራትን ለመግለጽ። ምን ይሄ ብቻ? “አረንጓዴ” የሚለውን ቃል፣ ተመልከቱ በቀለም ዓይነት አማካኝነት ቅጠልን መግለጽ፣ የተክልና የዛፍ በቅጠል አማካኝነት ደግሞ፣ ተክልና ዛፋን በሙሉ ማመልከት የምንችለው በምሳሌ ዘይቤ ነው።
አሻራ የሚለው ቃልስ? የእጅ መዳፍ ላይ የሚገኝ፣ ከእጅ ንክኪ ም የሚፈጠር ውጤት አይደል? ይሄንንም፣ በምሳሌያዊ ዘይቤ ፣ የእጅን ተግባር፣ የሰዎችን ጥረትና በረከቱን ያመለክታል፡፡
“እቆማለሁ” የሚለው ቃል፣…. በቀጥታ በሁለት እግር ፀንቶ መቆም ከሚል ትርጉም ይነሳል። በምሳሌያዊ ዘይቤስ? በአላማ መነሳትን፣ በሃሳብና በተግባር መፅናናትን ለመግለጽ ይጠቅማል። ፅኑ አቋም እንዲሉ።
አራቱ ማጣቀሻዎች፣ በምሳሌና በዘይቤ የተትረፈረፉ አባባሎች እንደሆኑ በዝርዝር ለማየት ሰንሞክር፣ እኛም “የምሳሌ ዘይቤን” መጠቀማችን አልቀረም… ቢያምርም ባያምርም። የመፅሐፍ “ርዕስ” ሲባል፣… ቃል በቃል፣ መፅሐፉ፣ አንዳች “ራስ” ኖሮት አይደለም። “መስተንግዶ” ስንልም፣ ጥሬ ትርጉሙ መሰረት፣… ከእንግዳ ወይም ከተጓዥ ከነጋዴ ጋር የተያያዘ፣ መሆኑን ለመናገር አይደለም። “ሄደ ነጎደ” ይባል አልነበር? እንዲህ ከመሄድና ከመጓዝ ጋር የተዛመደ ነው፡፡ ለእንግዳ፣ ጥላና ማረፊያ፣ ምግብና ውሃ፣ ጨዋታና ቡና ማበርከት ነው መስተንግዶ፡፡ ለደንበኞች በክፍያ፣ ለወዳጅ ጎረቤት በግብዣማብላት ማጠጣትም መስተንግዶ ይባላል በምሳሌያዊ ዘይቤ። “መሪ ቃል” ሲባልም…. አንድ ነጠላ ቃል ማለት አይደለም፡፡ በምሳሌያዊ ዘይቤ፣ ቃላትንም ሃሳብንም አካትቷል። “መሪ” ሲባልም፣ በአካል፣ ከፊት እየተራመደ መንገድ የሚመራ ማለት ብቻ አይደለም። ጥሬና መነሻ ትርጉሙ እንደዚያ ሊሆን ይችላል። ነገር ግን፣ ዋና ዋና ሃሳቦችንና አውራ የተግባር ውሳኔዎች ለመግለፅም እንጠቀምበታለን- “መሪ” ሃሳብ በማለት።
ምናለፋችሁ! የሰው ቋንቋ፣… ዙሪያ ገባው ሁሉ ፣ የምሳሌና የዘይቤ አባባሎችን አብዝቶ የሚያበቅል ለምለም መስክ ይመስላል። ምሳሌና ዘይቤ፣ የሁልጊዜ እህል ውሃችን ናቸው ማለት ይቻላል። ንግግራች ሁሉ በምሳሌ ዘይቤ የበለፀገ ነው-ከምር “ነገር በምሳሌ” ነው ለካ፡፡
“ነገር ግን፣ “ቋንቋ ሁሉ፣ ምሳሌና ዘይቤ ነው” የሚለው አስተሳሰብስ? ቀጥተኛ ትርጉም የያዘ፣ ግልጽ መልእክት የሚያስጨብጥ ንግግር የለም? “የሰው ሃሳብ ሁሉ፣የወዲያ ግድም ዘወርዋራ ነው? የሰው ንግግርና ፅሁፍ፣ ያ ሁሉ ሐተታና መረጃ፣….የምር በግላጭ እውነታን አያስገነዝብም? ከግድፍ ተመሳሳይነት የማይሻገር ገልቱ ልፋት ነው?” ይሄ እንዲህ የሰው ሃሳብና ንግግርን ለማጣጣል መሆኑ ነው።
ነገር ግን፣ በደፈናው፣ የሰውን ሃሳብ በሙሉ፣ በጭፍን የሚያናንቅ ሃሳብ፣… ከቁምነገር ሊቆጠር አይችልም። የራሱንም ሃሳብ የሚያናንቅ ነውና። በዚያ ላይ፣ ስቴቨን ፒንከር እንደገለጹት፣ ሁሉም ቃላትና ሁሉም ንግግር፣ ምሳሌና ዘይቤ ሊሆኑ አይችሉም።
“እርግብ” የሚለው ቃል፣ ቀጥተኛና ግልጽ ትርጉም አለው፡፡ ሰላማዊ ሰው ወይም ቀና ባህርይ ደግሞ በእርግብ ይመሰላል። “መንገድ እንደ እቅድ ነው ፣ እርምጃ እንደ ተግባር ነው፡፡ ጉዞ እንደ ታሪክ ነው” በማለት ለምሳሌያዊ አባባል መጠቀም ይቻላል፡፡ ይህ የሚሆነው ግን፣ የመንገድና የእርምጃ ቀጥተኛ ትርጉም የሚታወቅ ከሆነ ብቻ ነው። አንቲገን ከተሰኘው የሶፎክልስ ድንቅ ድራማ ውስጥ እንድ አባባል ተመልከቱ፡፡ “ ንጉስነት እንጀራዬ ነው” ተብሎ የተተረጎመ አባባል ነው፡፡ይሄ የንጉስ ክርዮን ንግግር፣ አያስገርምም? ማንም ጥሩ አናፂ ፣ምርጥ አንጥረኛ ወይም ጎበዝ ገበሬ፣ ሙያውን እና ስራውን “እንጀራዬ” ብሎ እንደሚሰራ ይገልጻል ንጉሱ። ንጉሥነት ፣ ከሌላ ሙያና ስራ የተለየ ነገር እንዳልሆነ ለማስረዳትም ፣ “ንጉስነት እንጀራዬ ነው” ይላል። ምሳሌያዊ ንግግር ነው፡፡ ምሳሌያዊ ትርጉሙን መገንዘብ የቻል ነው፣ “እንጀራ “ የሚለው ቃል፣ ቀጥተኛና ግልጽ ትርጉም ስላለው ነው።
“ጥሩ” የሚለው ቃል፣ ከመፅዳት ከመጥራት ጋር ተያያዘ ነው- መነሻ ትርጉሙ። በምሳሌያዊ ዘይቤ ደግሞ ፣ ለሰው ሃሳብ፣ ለሰው ድርጊትና ለባህሪ እንጠቀምበታለን፡፡ የፀዳ ስራ፣የጠራ ሃሳብ፣ንጹህ ሰው እንል የለ፡፡ ከጊዜ በኋላ ግን ምሳሌያዊ አነጋገር መደበኛ አነጋገር ሆኗል፡፡ ጥሩ የሚለው ቃል፤ ስነ-ምግባርን የሚገልፅ መደበኛ ትርጉም ወደ መያዝ ተሸጋግሯል። ቀጥተኛ ትርጉም ሆኖም፣ ወደ መዝገበ ቃላት ገብቷል።
መንግስት ስንል፣ ቀጥተኛ ትርጉም እንጂ ምሳሌያዊ ዘይቤነቱ ይታወሰናል? ንጉስ የሚለው ቃል፣ በአካል አንድ የበላይ ባለስልጣንን የሚገልፅ ቃል ነው። በምሳሌያዊ ዘይቤስ? ሌሎች ባለስልጣናትን፣እንዲሁም የህግና ስርኣት ተቋማትን ሁሉ የሚያካትት ምሳሌያዊ ፣ ትርጉም ተሰጥቶታል። ከጊዜ በኋላ ግን መደበኛ ትርጉም ሆኗል።
እንዲያውም፣ መነሻውንና አመጣጡን ልንረሳው እንችላለን። “መንግስት” የሚለውን ቃል፣ ከንጉስ ጋር አናቆራኘውም። ለምን? ከጊዜ በኅላ፣ ራሱን የቻለ መደበኛና ቀጥተኛ ትርጉም ስለያዘ ነው።
ቀድሞ ቦክሰኛ ለመሆን ጥረት አድርጎ የነበረው ፊፍቲ ሴንት፤ የቦክስ ግጥሚያዎችን በልዩ ሁኔታ በማዘጋጀት ከፍተኛ ገንዘብ እየሰራ መሆኑን አድንቆ የፃፈው ደግሞ ዩሮ ኒውስ ነው፡፡ በሎስአንጀለስ ከፍተኛ ደረጃ ያላቸውን ከባባድ የቦክስ ግጥሚያዎች በማዘጋጀት እና እውቅናውን ተጠቅሞ በርካታ ተመልካች እንዲታደም በመቀስቀስ 50 ሴንት ምርጥ ፕሮሞተር ሆኗል እየተባለ ነው፡፡በምርጥ የራፕ ሙዚቀኛነት፤ በስራ ፈጣሪነት፤ በፊልም ተዋናይነት፤ ጂ ዩኒት በተባለ የሙዚቃ አሳታሚው፤ በተመሳሳይ ስም በሚጠራው የልብስ ኩባንያው እና በተለያዩ የፕሮሞሽን እና የንግድ እንቅስቃሴዎቹ ስኬታማ ለመሆን የበቃው 50 ሴንት፤ 250 ሚሊዮን ዶላር ሃብት ለማካበት መቻሉን ሴሌብሪቲኔትዎርዝ ድረገፅ ይገልፃል፡፡
በሚቀጥለው ዓመት በአሜሪካው የቴሌቭዥን ጣቢያ “ስታርዝ” ላይ 50 ሴንት የሚያዘጋጀውና ስለአንድ የምሽት ክለብ ባለቤት የሚተርክ ተከታታይ ፊልም መቅረብ እንደሚጀምር ታውቋል፡፡ በቅርቡ “ኪውቪሲ” በሚባል የገበያ ቻናል በስምንት ደቂቃ እስከ 177ሺ ዶላር የራሱን ኩባንያ የሄድፎን ምርቶች በመሸጥ የተደነቀው ፊፍቲ ሴንት፤ በቴሌቭዥን ስራዎቹ እንደሚሳካለት እየተነገረ ነው፡፡
ዘመቻዎች የሚጀመሩብኝ የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን የሚያስደስቱ ትልልቅ ተግባራት በምንፈጽምበት ወቅት ነው›› https://t.co/va2ApUGNvE pic.twitter.com/UehTfjmG5z
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የመነሻ ዋሻ ብርሃን 500W ካሬ IP65 RGB LED flood flood አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የመነሻ ዋሻ ብርሃን 500W ካሬ IP65 RGB LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመነሻ ዋሻ ብርሃን 500W ካሬ IP65 RGB LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመነሻ ዋሻ ብርሃን 500W ካሬ IP65 RGB LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ ባለቤት ሰርካለም ፋሲል በእስር ቤት ከተገላገለችው ልጇ ጋር ከስደት ዓለም ያሰማችው ድምፅ (ኦድዮ)
የኢትዮጵያ ከፍተኛ ሊግ የምድብ ለ እና ሐ ጨዋታዎች ዛሬ ሲካሄዱ የምድብ ለ ጨዋታዎች በአቻ ውጤት ተጠናቀዋል። አርባምንጭ ከተማ መሪ የሆነበትን ድል አስመዝግቧል።
4፡00 ሲል ሀላባ ከተማን ከ ጅማ አባቡና አገናኝቷል፡፡ በመጀመሪያው አርባ አምስት ኳስን ይዞ በመጫወት ሀላባ ከተማዎች ተሽለው የታዩ ሲሆን ከጎል ጋር ለማድረግ የሚጥሩበት መንገድ ግን እምብዛም ስኬታማ አደለም ተጋጣሚው ጅማ አባቡና በበኩላቸው መሀል ሜዳው ላይ ያመዘነ እንቅስቃሴን ያደረጉ ሲሆን በሀላባ የሽግግር ወቅት የሚገኙ የቅብብል ስህተቶችን ሲያገኙ የተሳካ ባይሆንም ለማጥቃት ጥቂት ጥረቶች ይታይባቸው ነበር፡፡ 30ኛው ደቂቃ ላይ የአንድ ሁለት ቅብብልን መሠረት አድርገው ወደ መስመር ባደላ አጨዋወት የተገኘችን ኳስ አቡሽ ደርቤ ሲያሻማ እዩኤል ሳሙኤል ከመሀል ሾልኮ በመውጣት ጎል አስቆጥሮ ሀላባን መሪ አድርጓል፡፡
ከእረፍት መልስ በቀጠለው ጨዋታ ጅማ አባቡናዎች ተሻሽለው ወደ ጨዋታ ሪትም በሚገባ የተመለሱበት፤ ሀላባ ከተማዎች ከመጀመሪያው አጋማሽ ኳስን ይዞ ከመጫወት ተሻጋሪ በሆኑ ዕድሎችን ወደ መጠቀሙ ገብተዋል፡፡ ተመሳሳይ የግብ ሙከራን በሁለቱም ክለቦች ላይ መመልከት ብንችልም አባቡናዎች የነበራቸው ተነሳሽነት እጅጉን አስገራሚ ነበር ማለት ይቻላል፡፡ ከመሀል ክፍሉ በሚነሱ ኳሶች ወደ አጥቂው አሸናፊ እንዳለ አድልተው ሲጫወቱ የነበሩት ሀላባ ከተማዎች በተጫዋቹ ሁለት ያለቀላቸውን ዕድሎች አግኝተው የግቡ ቋሚ ብረት መልሶበታል፡፡ በተለይ አቡሽ ደርቤ ሲያሻማ አሸናፊ እንዳለ በቀጥታ እንዳገኛት መቶ በግቡ ቋሚ ታካ የወጣበት አስቆጪ አጋጣሚ ነበረች ደቂቃው እየገፋ ሲመጣ በጨዋታ እንቅስቃሴ ብልጫን መውሰድ የጀመሩት አባቡናዎች በርካታ አጋጣሚን ቢያገኙም በአጨራረስ ድክመት ብቻ ያገኟቸውን በሙሉ እንዳይጠቀሙ አግዷቸዋል፡፡ የመጨረሻዎቹን ሀያ ደቂቃዎች ተሽለው የታዩት ቡናማዎቹ ተሳክቶላቸው መደበኛ የጨዋታው ክፍለ ጊዜ ሊጠናቀቅ አንድ ብቻ ሲቀረው ሱራፌል ፍቃዱ እጅግ ግሩም ጎል ከመረብ አዋህዶ ቡድኑን አቻ አድርጓል፡፡ ጨዋታው በዚሁ ተጨማሪ ጎል ሳይታይበት 1 ለ 1 በሆነ ውጤት ተጠናቋል፡፡
የዕለቱ ሁለተኛ ጨዋታ በሶዶ ከተማ እና ጋሞ ጨንቻ መካከል የተደረገ ነበር፡፡ ብርቱ ፉክክር በታየበት በዚህ ጨዋታ በመጀመሪያው አጋማሽ ወላይታ ድቻዎች ረጃጅም ኳሶችን ወደ ማጥቃት ወረዳው በመላክ ወደ ተጋጣሚ ግብ ክልል ለመድረስ የሞከሩበት ጋሞ ጨንቻዎች ከመስመር በሚነሱ ተሻጋሪ ኳሶች የማጥቂያ መንገዳቸውን አድርገዋል፡፡ ከእንቅሴቃሴ በዘለለ ብዙም የጠሩ ዕድሎችን መመልከት ያልቻልንበት ጨዋታ ቀጥሎ አጨዋወታቸው በዚህ መልኩ ይሁን እንጂ ጋሞ ጨንቻዎች በተወሰነ መልኩ ወደ ግብ በመድረሱ ሻል ያሉ ነበሩ፡፡ 33ኛው ደቂቃም ተሳክቶላቸው ለገሰ ዳዊት ከቀኝ በኩል የሰጠውን ኳስ አሸናፊ ተገኝ ከመረብ አዋህዶ የውድድር ዓመቱ ሦስተኛ ጎሉን አስቆጥሮ ክለቡን መሪ አድርጓል፡፡ በቀሩትም ደቂቃዎች ምንም የተለየ ነገርን መመልከት ሳንችል ወደ መልበሻ አምርተዋል፡፡
ከእረፍት መልስ በቀጠለው ጨዋታ ሶዶ ከተማዎች የተሻለ ቅርፅን ይዘው የገቡ ሲሆን ጋሞ ጨንቻዎች ያስቆጠሯትን ጎል አስጠብቆ ለመውጣት በሚመስል አጨዋወት ሜዳ ላይ ቀርበዋል፡፡ እስከ 70ኛው ደቂቃ ድረስ የግብ አጋጣሚን ሳንመለከት ከተጓዝን በኃላ በዚህኛው ደቂቃ ላይ ግን ሶዶ ከተማዎች ከነበራቸው ብልጫ መነሻነት ባደረጉት ፈጣን ሽግግር ጎል አስቆጥረዋል ካለፉት ጨዋታዎች ዛሬ ቀዝቀዝ ብሎ ለደቂቃዎች የቆየው ፈጣኑ የመስመር ተጫዋች ሰለሞን ግታቸው ከቀኝ አቅጣጫ ያሻገረለትን ኳስ ዳግም ማቲዮስ ወደ ጎልነት ለውጧት ቡድኑን አቻ ወደ አቻ ውጤት አሸጋግሯል፡፡ በቀሪዎቹ ደቂቃዎች በሜዳ ላይ በነበረው ከፍተኛ ውጥረት የተነሳ ተጫዋቾች በሚሰሩት አላስፈላጊ ጥፋት ሁለት ቀይ ካርዶችን ተመልክተናል፡፡ 72ኛው ደቂቃ ላይ የጋሞ ጨንቻው መኮንን መና ከኳስ ንክኪ ውጪ የሶዶ ከተማውን ጥላሁን ቦቱን በመማታቱ በቀጥታ ቀይ ካርድ ከሜዳ ተወግዷል፡፡ ጋሞ ጨንቻዎች በአሸናፊ ተገኝ እንዲሁም ሶዶዎች የመሀል ክፍሉ ላይ በፈጠሩት ድንቅ ጥምረት ለቡድኖቻቸው መልካም እንቅስቃሴ ማድረግ ቢችሉም ውጤታማ ሊያደርጎቸው ግን አላስቻሉም፡፡ 86ኛው ደቂቃ ላይ የሶዶ ከተማው የመስመር አጥቂ ሰለሞን ጌታቸው በደሳለኝ አሎ ላይ በሰራው አደገኛ አጨዋወት በቀይ ካርድ ከሜዳ ወጥቷል፡፡ በተቀሩት ደቂቃዎች ምንም ጎል ሳንመለከት ጨዋታው 1 ለ 1 ተጠናቋል፡፡
የምድብ ለ የሁለተኛ ቀን የመጨረሻ ጨዋታ ውጥረቶች የበዙበት የነቀምት ከተማ እና ኢኮስኮ ጨዋታ በተጋጋለ የተጫዋቾች የዕርስ በዕርስ ሽኩቻዎች ታጅቦ ገና ከጅምሩ የቀጠለ ነበር፡፡በመጀመሪያው አጋማሽ በተደጋጋሚ በሚሰሩ ጥፋቶች ሲቆራረጥ ኳሱ የተስተዋለበት ከሜዳ ላይ እንቅስቃሴዎች ይልቅ ጩኸቶች በርክቶ የታየበት ከዚህ ባለፈ የዕለቱ ዳኛ ጨዋታውን ለማረጋጋት ያደረጉበት ጥረት ደካማ የነበረበትን ክስተት አስመልክቶናል፡፡ አምስተኛው ደቂቃ ላይ በቦካ ቦና አማካኝነት ነቀምት ከተማዎች ግብ ያስቆጥራሉ ሆኖም የመስመር ዳኛው ከጨወታ ውጪ ነው በሚል ግቧን በመሻራቸው የነቀምት ከተማ ተጫዋቾች ዳኛው ላይ ከፍተኛ ተቃውሞን አሰምተዋል፡፡ በተለይ አምበሉ ዘነበ ተንታ ከዳኛው ጋር በተደጋጋሚ አላስፈላጊ ንግግሮች ሲያደርግ የነበረበት መንገድ ሊደገም የማይገባ እና እጅጉን የጨዋታውን መንፈስ የለወጠበት ነበር፡፡
በአጥቂው የኃላሸት ሰለሞን ላይ ያነጣጠረው የኢኮስኮ የጨዋታ እንቅስቃሴ በተደጋጋሚ የነቀምትን የተከላካይ ክፍል ስህተት በመጠቀም ወደ ጎል ለመቅረብ የታተሩበት ነበር፡፡ 18ኛው ደቂቃ ላይ የዕለቱን ዋና ዳኛ ቅሬታ በአላስፈላጊ ሁነቶች ሲገልፁ የነበሩት ነቀምቶች ተጠባባቂ ወንበር ላይ የተቀመጠው አጥቂውን ኢብሳ በፍቃዱ የዳኛን ውሳኔ በቃላት በመግለፁ የዕለቱ አራተኛ ዳኛ ለዋና ዳኛው ባቀረቡት አቤቱታ መነሻነት በቀጥታ ቀይ ካርድ ከሜዳ ወጥቷል፡፡
ጨዋታው አሰልቺነቱ እንዳለ ሆኖ ነቀምቶች ቀዳዳ ፍለጋ በሚመስል መልኩ ረጃጅም ኳሶች ላይ ባደረጉት አጨዋወት በተለየ መልኩ ቦካ ቦና ከመሀል ሾልኮ በመውጣት በመጠቀም ሙከራዎችን ሲያደርግ አስተውለናል፡፡ 36ኛው ደቂቃ ላይ ከሚል ረሺድ ከማዕዘን ሲያሻማ ኳሷ አቅጣጫዋን ቀይራ ወደ ጎል ስትሄድ አላዛር መርኔ እንደምንም አውጥቷታል፡፡ የነቀምት ነቅሎ መጫወት ያስተዋሉት ኢኮስኮዎች 42ኛው ደቂቃ ላይ ጎል አስቆጥረዋል፡፡ የነቀምት ተከላካዮች መዘናጋት ተደምሮ ቤዛ መድህን ከግራ አቅጣጫ በፍጥነት የላከውን ኳስ የኃላሸት ሰለሞን በድንቅ አጨራረስ ወደ ጎልነት ቀይሮታል፡፡ በሌላ አጋጣሚ ከክፍት የጨዋታ ፍሰት የኃላሸት በድጋሚ ያገኘውን ዕድል መጠቀም ሳይችል ቀርቷል፡፡ መደበኛው የመጀመሪያ አርባ አምስት ሊጠናቀቅ ጭማሪ ደቂቃ እየቀረው ከቀኝ የኢኮስኮ የግብ አቅጣጫ የተገኘውን የቅጣት ምት ከሚል ረሺድ በቀጥታ ወደ ጎል አክርሮ ሲመታ ጉቱ መላኩ ነካ በማድረግ ወደ ጎል ቀይሮት ነቀምት 1 ለ 1 ማድረግ ችሏል፡፡
ከመጀመሪያው አጋማሽ አሰልቺ እና ያልተገቡ አጨዋወቶች ተቆጥቦ በቀጠለው ሁለተኛ አርባ አምስት ነቀምት ከተማ በአንፃራዊነት ቶሎ ቶሎ ተጋጣሚን በማስጨነቁ የተዋጣላቸው ቢሆኑም ለሚያገኞቸው ግልፅ ዕድሎች ግን የአጨራረስ ክፍተት ዋጋ ያስከፈላቸው ነበር። መስመር በሚነሱ ፈጣን ተጫዋቾቻቸው እየታገዙ አስጨናቂነታቸውን የቀጠሉት ነቀምቶት በብሩክ ብርሀኑ እና ከሚል ረሺድ አማካኝነት ያለቀላቸውን ንፁህ ዕድሎች ሳይጠቀሙበት ቀርተውታል፡፡ በኃላሸት ፍቃዱ ላይ አነጣጥረው ሲጫወቱ የታዩት ኢኮስከኮዎች በአጥቂው አማካኝነት ሁለት አስቆጪ ዕድሎችን አግኝተው አልተጠቀሙም። የመጨረሻ አስር ደቂቃዎችን ነቀምቶች በተደጋጋሚ ወደ ኢኮስኮ የግብ ክልል መድረስ ቢችሉም የማሸነፊያ ግባቸውን ማግኘት ሳይችሉ ጨዋታው 1 ለ 1 ተጠናቋል፡፡
አምስተኛ ሳምንት በደረሰው የምድብ ሐ ዛሬ ሦስት ጨዋታዎችተደረጉ ሲሆን ኮልፌ ቀራኒዮ ነገሌ አርሲን 5-0 በመርታት የእለቱን ከፍተኛ ድል አስመዝግቧል። አንዋር ዳባ በመጀመርያው ደቂቃ ቡድኑን ቀዳሚ ሲያደርግ ሀይከን ዳዋሙ ሦስት ጎሎች አስቆጥሮ ሐት-ትሪክ መስራት ችሏል። ሮቤል ጥሃላሁን የቀሪዋ ጎል ባለቤት ነው።
4. ከክልሎች የቀረቡ ፌዴራል ጉዳይ ታራሚዎች የክልል የቦርድ የዉሳኔ ሀሳብ ለፌደራል ይቅርታ እና ምህረት ቦርድ ያቀርባል፣ በውክልና በተሰጡ ጉዳዮች ይቅርታ አሰጣጥ ክትትል ያደርጋል፣
11.ለስራ ክፍሉ የሚያስፈልገውን ሰብአዊ እና ቁሳዊ ግብአት እንዲሟላ ያደርጋል፣ ስራ ላይ መዋሉን ይከታተላል፣ የኢፌዲሪ ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ተቋማዊ አደረጃጀት ማኑዋል
12.የስራ ክፍሉ ተግባራት የሚመሩበትን መመርያዎች እንዲዘጋጁ ያደርጋል ፣ሲፀድቁም በአሰራሩ መሠረት መፈጸማቸውን ያረጋግጣል ፣ በየጊዜው እንዲሻሻሉ ሃሳብ ያቀርባል፤
13.በስራ ክፍሉ ያሉ ባለሙያዎችን የክህሎት ክፍተት ለይቶ አቅማቸው የሚገነባበትን ስልጠናና ትምህርት እንዲያገኙ ያደርጋል፤የስራ ክፍሉን ሰራተኞችን የስራ አፈፃፀም ይመዝናል፤
17.የስራ ክፍሉን የስራ አፈፃፀም ይከታተላል፣ ይገመግማል፣ ሪፖርት ይቀበላል ፣ ግብረ መልስ ይሰጣል፣ የስራ አፈጻጸም ሪፖርት አዘጋጅቶ በወቅቱ ለሚመለከታቸው አካላት ያቀርባል፣
19.የዳይሬክቶሬቱ ሠራተኞች በተቀመጡ እሴቶች መሠረት በስነምግባር እና በባለቤትነት ስሜት እንዲሰሩ እና ውጤታማ እንዲሆኑ የኮቺንግ (Coaching) ሥራ ያከናውናል፣ በስራ ክፍሉ ያሉትን ሰራተኞች በስነምግባር እንዲገነቡ ያደርጋል፣ ጥሰት ሲፈፀም ተጠያቂነት እንዲሰፍን ያደርጋል፤
እነሱ በገበሬ ሙድ እንዲህ እየታጠቁ አንተን ትጥቅ ፍታ ሁለት መንግስት የለም ሲሉህ አዎ #ሸኔ ምንቅርጥሶ እያልክ ጭራህን የምትቆላ የኦሮሞ ልጅ ንቃ ጅሎች ብልጥ ሆነዉ አንተ ጅል ስትሆን “በፊየል ዘመን በግ ሆነሃል” ማለት ነዉ። Fekadu L. Bayisa Where [Read More]
ኢሕአዴግ ስብሰባና ከፍፍል :የኢትዮጵያ ገዢ ፓርቲ፣ የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ግንባር (ኢሕአዴግ) ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ በግንባሩ አባል ፓርቲዎች መካከል ያለዉን ልዩነት የሚያጠብ፤ ፖለቲካዊ ቀዉሶችን የሚያረግብ እና ሠላም የሚያረጋግጥ እርምጃዎች መዉሰድ እንደሚገባዉ ፖለቲከኞች እና የፖለቲካ አዋቂዎች አሳሰቡ።
ኢሕአዴግ በይፋ አምደ መረቡ የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴዉ ስብሰባ ትናንት እንደሚጀመር አስታዉቆ ነበር። እስከ ዛሬ ቀትር ድርስ ግን ሥብሰባዉ አለመጀመሩን በስልክ ያነጋገርናቸዉ የስብሰባዉ ተሳታፊዎች አረጋግጠዋል። የገዢዉ ፓርቲ የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ ስብሰባ የሚደረገዉ ኢትዮጵያ በተለያዩ አካባቢዎች በግጭት፤ ዘረፋ እና ሁከት በተመሰቃቀለችበት፣ በኢሕአዴግ አባል ፓርቲዎች መካከል አለመተማመንና ልዩነት በጎላበት ወቅት ነዉ። ስማቸዉ እንዲጠቀስ ያልፈለጉ አንድ የኢሕአዴግ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባል እንዳሉት ተሰብሳቢዎች በሐገሪቱ ዉስጥ ያሉ ችግሮችን እና መንስኤዎቻቸዉን በግልፅ ተወያይተዉ መፍትሔዎችን ማስቀመጥ አለባቸዉ። በመቀሌ ዩኒቨርስቲ የፖለቲካ ሳይንስ ረዳት ፕሮፌሰር አቶ የማነ ዘርዓይ በበኩላቸዉ የአሁኑ ስብሰባ በአባል ፓርቲዎች መካከል ክፍፍል እና አለመተማመን የሚታይበት ነዉ። በተለይ በሕወሐት እና በኦዴፓ፣ በሕወሐት እና በአዴፓ መካከል «የሚታየዉ ልዩነት» ከጊዜ ወደ ጊዜ እየሰፋ ነዉ። አቶ የማነ እንደሚሉት ክፍፍሉ «ኢሕአዴግ አለ ወይ?» የሚል ጥያቄ እስከ ማስነሳት ደርሷል።
ማታ በተደረገው ርብርብ እሳቱ ተግ ብሎ አደረ፡፡ ታድያ ምን ያደርጋል፡፡ አበው ሰው በመንገዱ ነው የሚፈተነው ይላሉ፡፡ መነኮሳቱ ለጸሎት ሌሊት እንደሚነሡ የሚያውቅ ሰይጣን እሳቱንም ከሌሊቱ ስምንት ሰዓት ቀሰቀሰው፡፡ እነሆ በገዳሙ የሚገኙ መነኮሳት እና ወጣቶች አሁን በመከላከል ሥራ ላይ ተጠምደው ይገኛሉ፡፡ አሁንም እሳቱ ከአየር ላይ የሚጠፋበትን መንገድ ለመፈለግ ጥረት መደረግ አለበት፡፡
በተለይም ወደ ገዳሙ ለርዳታ የምትጓዙ ምእመናን የውኃ ማመላለሻዎችን፣ መቆፈር ያዎቸን፣ አካፋዎችን እና ሌሎች የርዳታ መሣርያዎችን ይዛችሁ እንድትሄዱ ትጠየቃላችሁ፡፡ እዚያ ቦታ ላይ ሌሊት እና ቀን በድካም ላይ ለሚገኙ ወገኖቻችንም የውኃ እና የምግብ ርዳታ በመውሰድ የበኩላችሁን ድጋፍ ታደርጉ ዘንድ የአደጋ ተከላካዮቹ ጠይቀዋል፡፡
የቸርነት አምላክ የፍጥረታት ሁሉ ጌታ በደላችንን ይቅር ብሎ ይህንን አደጋ ያርቅልን ዘንድ በያለንበት እንፀልይ በቅርብ ያለንም እንዲሁም የቻልን በሁሉም አማራጭ የበኩላችንን እናድርግ፡፡ ወንድማችን ዲያቆን ዳንኤል ለምታደርሰን ወቅታዊ መረጃ እግዚአብሔር ይስጥልን፡፡
Ltd. ሄናን Jialie ኢንዱስትሪ Co., ቻይና ማዕከላዊ የንግድ ማዕከል-Zhengzhou ውስጥ ይገኛል. ይህ በቻይና ትልቁ የግል አል የኢንዱስትሪ Co.Ltd ነው, እና የአልሙኒየም ወረቀት እና ከቆየሽ የወጪ ንግድ መጠን ተከታታይ ዘጠኝ ዓመታት ውስጥ ለመጀመሪያ ይዛለች. Jialie ንድፍ, ምርት, የቴክኖሎጂ ሽግግር እና የገበያ አገልግሎቶች የንግድ ጋር የተቀናጀ ኩባንያ ነው. ኩባንያው ሙሉ በሙሉ መለማመድ እና አሁን ደግሞ, ፈጣን እና ጠንካራ ትልቅ እያደገ ነው, "አመራር እንዲሰጡ እንዲሁም ይስፋፋል ለማድረግ በራሳችን መኖር" የራሱ መናፍስት ለማስፋፋት. Zhengzhou Wanzhi ቁሳቁሶች Co., Ltd. Jialie ቡድን አንድ ሁለንተናህ-ባለቤትነት ንዑስ ነው, አንቀሳቅሷል ቱቦው ቅርንጫፍ በዋነኝነት ከፍተኛ ክፍል ዘይት እና ጋዝ መተላለፊያ መስመር እና አዳዲስ አረንጓዴ የሲቪል pipeline.So ሩቅ, ይህ አለው 4 ይዞታ እና ድርሻ ቧንቧ ውስጥ በማምረት ላይ የሚሳተፍ ነው ደግሞ ትልቁ አጠቃላይ የመሰንቆውንና የማኑፋክቸሪንግ እግሮች መካከል እንደ አንዱ ተደርጎ ይታያል ይህም ኩባንያዎች.
የእሱ የሥራ መርህ-በማተሚያ አቀማመጥ ጠረጴዛው ላይ እንዲታተም የወረዳውን ሰሌዳ ያስተካክሉ እና በመቀጠልም በአታሚው ላይ ያሉትን ሻካራዎች በመጠቀም የሽያጭ ማቅለሚያውን ወይም ቀይ ሙጫውን በስታንሲል በኩል ለማተም ይጠቀሙ ፡፡ የዝውውር ጣቢያው ለአውቶማቲክ ምደባ ማሽን ማስቀመጫ ግብዓት ነው ፡፡
በወረዳ ቦርድ ላይ የሽያጭ ብጣቂ ማተም ከዚያም በኤሌክትሮኒክስ ማምረቻ ኢንዱስትሪ ውስጥ በኤሌክትሮኒክስ ማምረቻ ኢንዱስትሪ ውስጥ በጣም የኤሌክትሮኒክስ አካላትን ከወረዳው ቦርድ ጋር በማደሻ ማገናኘት ፡፡ የሻጭ ማጣበቂያ ማተሚያ ግድግዳው ላይ እንደ ሥዕል ትንሽ ነው ፡፡ ልዩነቱ የሻጣውን ቅባት በተወሰነ ቦታ ላይ ለመተግበር እና የሽያጭ ምንጣፉን መጠን በበለጠ በትክክል ለመቆጣጠር ይበልጥ ትክክለኛ የሆነ ልዩ የብረት ሳህን (ስቴንስል) ጥቅም ላይ መዋል አለበት። የሽያጭ ማጣበቂያ ማተምን ይቆጣጠሩ። የሽያጭ ማቅለሚያው ከታተመ በኋላ ፣ እዚህ የሚሸጠው ብስባሽ ከቀለጠው በኋላ የሻጩ ብስባሽ በማዕከሉ ውስጥ እንዳይከማች ለመከላከል በ “田” ቅርፅ የተሰራ ነው ፡፡
የሶልደር ፓት ማተሚያ በወረዳው ቦርድ ላይ ለሻጮቹ ጥራት መሠረት ሲሆን ፣ የሽያጭ ምጣዱ አቀማመጥ እና የቆርቆሮ መጠኑ አስፈላጊ ናቸው ፡፡ ብዙውን ጊዜ የሚሸጠው ሙጫ በደንብ ባለታተመ ፣ ብየዳ አጭር እና ብየል ባዶ ሲያደርግ ይታያል ፡፡
እንደ አማዞን ያሉ ኩባንያዎች በቢሊዮን የሚቆጠሩ በቢሊዮን የሚቆጠሩ የሰው ኃይል ጉልበቶችን በማበረታታት እና በሰራተኛ ኃይል መልሶ ለማቋቋም ይጥራሉ ፡፡ ለወደፊቱ ዝግጁ ሆኖ ለመቆየት የሚለው አሠሪ ለሁለቱም በአሠሪዎችም እና በሠራተኞች ላይ ሲሆን ይህ በዕድሜ ልክ ትምህርት ላይ የሚያተኩር ነው ፡፡
ተጨባጭ እና ኃይለኛ የለውጥ መሪዎችን እና የቡድን አባላት የግል ባህሪ ለውጥ ማድረግ አለባቸው ፡፡ ባህሪን ለመለወጥ በጣም የተሻለው መንገድ የተማረውን ከትክክለኛ ጊዜ ትግበራ ጋር በመሆን የመማር ድግግሞሽ ነው ፡፡
የእኛ NextMapping ™ የአመራር ስልጠና በ Zoom በኩል ይገኛል ፣ የወደፊቱ ሥራ ላይ ያተኮሩ የመስመር ላይ ትምህርቶች እንዲሁም ለእርስዎ ማስተላለፊያዎች በተሰየመ binቢንካር ወይም በነጭ በተሰየመ ነጭ ማድረስ የሚረዱ ብጁ ስልጠናዎች ፡፡
የእርስዎ ኢንዱስትሪ ቀጣይነት ያለው ለውጥ እና ፍላጎቶች ለማሟላት ሰዎችዎ የቅርብ ጊዜ እና የቅርብ ጊዜ ሥልጠና እና ችሎታ ማዳበሪያ እንዲኖራቸው ለማድረግ ዕቅድዎ ምንድነው?
ምርምር ባህላዊ ስራዎች እና ሚናዎች ያለፈ ነገር እና የወደፊቱ የሥራ ቦታዎች ሙሉ የሙሉ ሰዓት ፣ የትርፍ ሰዓት እና የነፃ ሠራተኞች ብዛት ጥምረት ይኖራቸዋል ፡፡
ለችሎታ ልማት አዲስ አቀራረብ ያስፈልጋል - አዲሱ አሰራር በሥራ ላይ ካሉ እውነተኛ ጊዜ ሁኔታዎች ጋር የተገናኘ ሥርዓተ-ትምህርትን ያካትታል ፡፡ በ NextMapping TM አማካሪዎቻችን ከ NextMapping ™ ሂደታችን ጋር በሚመሳሰሉ የሥልጠና ስልቶች የተረጋገጡ ናቸው ፡፡
የሥልጠና የባለቤትነት መብታችን ‹ዱላ› ለማድረግ የ 90% ++ የመቆያ መጠንን ፣ በሥራ ልጥፍ ሥልጠና ላይ የ 70% የማመልከቻ መጠንን እና በሥራ አፈፃፀም ላይ ለረጅም ጊዜ በሚለካ ማሻሻልን ያረጋግጣል ፡፡
በአካል ፣ በአጉሊ መነጽር ወይም በ WebEX ፣ በመስመር ላይ ቪዲዮ ማሠልጠኛ እና ቁማር ማካተት ጨምሮ በተለያዩ የአቅርቦት ዘዴዎች የአመራር እና የቡድን ስልጠና ፕሮግራሞችን እናቀርባለን ፡፡
አል-ኡሱል አስ-ሰላሰህ ሶስቱ መሰረታዊ መርሆዎች : ዐቂደህ በኢስላም ውስጥ ከፍተኛ ቦታ ያለው ጉዳይ ነው፣ ይህ መጽሃፍ ሶስቱ መሰረቶች ትምህርት በውስጡ ይዘዋል፣ አንብበው ዕውቀት እንድቀስሙ ተስፋ እናደርጋለን።
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላለህ ትርጉም(ትንታኔ ) በዚህ ክፍል ሰለ ሸይኽ መሐመድ ቢን ዓብዱልወሃብ ሕይወት ዝርዝር በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላለህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ ማድረግ እውቀትና በእውቀት መስራት እንዲሁም ወደ አላህ መጥራትና በዳእዋ ሶብር (ትእግስት) ማድረግ እንዳለብን በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላለህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ ትልቅ አሏህ ያዘዘው ነገር ተውሂድ መሆኑና አሏህ አጥብቆ የከለከለው ሺርክ መሆኑ በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላለህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ ሶስቱ መስረታዊ መርሆች ማንኛዉም የሚገባው(ጥያቄዎች ) እናማን እንደሆኑ በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላለህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ አሏህ የዘዛቸው ዒባዳ አይነቶች ለምሳሌ እንደ ኢስላም እማን እህሳን ዱዓዕ ፍራቻ የመሳሰሉት በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላለህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ አሏህ የዘዛቸው ዒባዳ አይነቶች ለምሳሌ እንደ ኢስላም እማን እህሳን ዱዓዕ ፍራቻ እንዲሁም ረግባና ራህባ ኹሹዕ የመሳሰሉት በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ አሏህ የዘዛቸው ዒባዳ አይነቶች ለምሳሌ እስቲዓዛና እስቲጋሳ ለአሏህ በስተቀር ለሌላ ማንጋዉም ፍጡር ማድረግ ፈፅሞ የተከለከለና ከባድ ወንጀል መሆኑን በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ አሏህ የዘዛቸው ዒባዳ አይነቶች ለምሳሌ እርድ (ዛብሕ) እና ቃል መግባት (ነዝር) ለአሏህ በስተቀር ለሌላ ማንኛዉም ፍጡር ማድረግ ፈፅሞ የተከለከለና ከባድ ወንጀል መሆኑን በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ ሁለተኛው የመሰረታዊ መርህ እስሊምና ሃይማኖት በማስረጃ ማወቅና መረዳ በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ የእስልምና ማዕዘኖች (አርካኑል -ኢስላም )ከነ መስረጃቸው በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ የእስልምና ማዕዘኖች (አርካኑል -ኢስላም ) ፆምና ሐጅ ከነ መስረጃቸው በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ የእማን ማዕዘኖች (አርካኑል -እማን ) ከነ መስረጃቸው በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ የእማን ማዕዘኖች (አርካኑል -እማን )መልእክተኞች ( በረሱሎች)እና በትንሣኤ (መጨረሻ )ቀን ማመን ከነ መስረጃቸው በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ የእማን ማዕዘኖች (አርካኑል -እማን ) መልካም ይሁን መጥፎ በአሏህ ዉሳኔ ማመን ከነ መስረጃቸው በስፋት የተገለስፀበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል ስለ ኢሕሳን ከቁርአንና ሓዲስ ማስረጃ በማቅረብ በስፋት ያብራራበት ሙሃደራ ነው::
ይህ በተከታታይ የሚቀርብ የኡሱል አል ሰላሳህ ትርጉም(ትንታኔ )ነው በዚህ ክፍል አርካኑል ኢስላም አርካኑል -እማንና ኢሕሳን አጠቃልሎ የያዘ ሓዲስ በስፋት የተተነበት ሙሃደራ ነው::
አፍሪቃ በሚያጋጥሟት የጸጥታ ችግር ላይ የሚወያየዉ የጣና ፎረም ያመነጫቸዉ የመፍትሔ ሃሳቦች አዎንታዊ አስተዋጽኦ እያበረከቱ መሆኑን አማካሪ ቦርዱ አስኣዉቋል። የጣና ፎረም አማካሪ ቦርድ ሊቀመንበር የሆኑት የቀድሞ የናይጄሪያ ፕሬዚደንት ኦሊሴጎን ኦባሳንጆ እንዳሉት፣ አገሮች የሚመነጩትን ሃሳቦች እየተጠቀሙባቸዉ ነዉ። አምስተኛዉ የጣና ፎረም ስብሰባም ከአንድ ወር በሁዋላ በባህር ዳር ይካሄዳል።
የጎንጂ ቆለላ ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ የሆኑት አቶ ደመቀ መላኩ እንደተናገሩት ግለሰቦቹ ጥቃቱ በተፈፀመበት ቀን ጥዋት በአዲስዓለም የመጀመሪያ ደረጃ ት/ቤት ለተማሪዎች መረጃ ሰጥተው፤ ለጥናት የሚያስፈልገውን የምርምር ናሙና ሽንትና ሰገራ መሆኑን አስረድተው ከተመረጡ ልጆች ናሙናዎችን በመውሰድ ላይ ነበሩ።
ዋና አስተዳዳሪ እንደሚናገሩት "በተሳሳተ መልኩ ልጆቻችን የጤና ክትባት እየተሰጣቸው ነው፣ እየተመረዙብን ነው፣ ሊገደሉብን ነው" በማለት ቁጥራቸው በርከት ያሉ ግለሰቦች ወደ ትምህርት ቤት አምርተዋል።