Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
¨በመጀመርያ ተግባር ቤት ገብተን ንፍሮውን አይተን እንመለስ¨ ሲሉ አባ እንደመባነን አደረገው እና ¨ደረስን እንዴ?¨ ብሎ ቀና ቢል የገዳማቸው መግቢያ ላይ ያለው ትልቅ የ እንጨት መስቀል ለካ ከፊቱ መሆኑን አስተዋለ።
በ ራማ ዘንድ የ ዛሬ እንግዶች ከ እዚህ ቀደም እንደነበሩት እንደሚሆን ቅንጣት ታክል አልተጠራጠረም-ገዳሙን ለመሳለም የሚመጡ አልያም ለመጎብኘት የሚመጡ የባህር ማዶ ሰዎች::
ከ ቀኑ ዘጠኝ ሰዓት እንግዶቹ ወደ ገዳሙ መግባት ጀመሩ። ራማ የ እንግዶቹን ብዛት የገመተው እስከ ሰባት ሰው ነበር። ሆኖም ግን ቁጥራቸው ከ ሁለት መቶ በላይ ሆነው ስለተገኙ የ አባ እንጦስ ትንሽ ክፍል ፈጽማ የምትበቃ ባለመሆንዋ ከገዳሙ መግብያ በስተቀኝ በኩል ባለው መስክ ላይ እንዲቀመጡ ሆነ።
¨አባቴ ይህን ያህል ህዝብ ይመጣል ብለው ገምተዋል? እኔ እኮ የገመትኩት ቢበዛ አንድ አምስት፣ሰባት ሰው ነበር።¨ አለ ራማ አባ እንግዶቹን መስቀል ሲያሳልሙ ወደ ጆሯቸው ጠጋ ብሎ።
አባ እንግዶቹ መስቀል ከተሳለሙ በሁዋላ ራማ አጎዛ ካነጠፈላቸው ወንበር ላይ ቁጭ አሉ።ጸጥታ ሰፈነ።¨አባም ዝም መጽሃፉም ዝም¨ አለ ራማ በሆዱ ከ አባ ስር ካለችው ድንጋይ ላይ ቁጭ ብሎ ማስተዋል ጀመረ።
¨እኔ እስከተረዳሁት ድረስ እዚህ ያለነው ሁላችን አንዳችን ካንዳችን አንተዋወቅም። ሆኖም ግን ሁላችንም አንድ ጥያቄ እየሞገተን ነው። መቸም በ አካል ባንተዋወቅም እዚህ ያለው ህዝብ አባታችን ግማሻችን ኢህአዲጎች፣የቀረነው ሚያዝያ ነው ማን ሰባት ነበር እእእ... ¨ ሲሉ ሽማግለው ¨ግንቦት ሰባት¨ አለ አንዱ' የ ግንቦት ሰባት' አባል ቆጣ ብሎ የድርጅቱ ስም ቶሎ አለመጠራቱ አናዶታል።¨በነገራችን ላይ ኢህአዴጎች በሉ አባቴ `ዲ`አይደለም `ዴ` `ዴሞክራሲ` ማለት ነው።¨ አለ አንድ የ ኢህአዲግ አባል ተነስቶ¨
¨ድንቄም ዲሞክራሲ¨ አለ አንድ የ 'ኦነግ' አባል በተቀመጠበት። ¨አመድ በዱቄት ይስቃል ሁልሽም ከረፈደ መጥተሽ ደሞ¨ አለ አንድ የ 'ኢህአፓ' አባል ነኝ ያሉ ሸምገል ያሉ ሰው።
¨....እና በ አካል ባንተዋወቅም በ ቡድን በ ቡድን ግን እንተዋወቃለን።ቀድም ብየ ከ ጠራሁልዎት በተጨማሪ ከ ሃያ በላይ የምንሆን ቡድኖች አንድ የሚያደርጉን ብዙ ነገሮች አሉ ከ እነዚህም ውስጥ ዲሞክራሲ ይቅርታ ዴሞክራሲ¨ ብለው ወደ ኢህአዲጉ ሰው መልከት አሉና ቀጠሉ
ሁለተኛ ያለፉት የኢዮዽያ መንግስታት በሙሉ ችግር ነበረባቸው ብለን እናስባለን ብቻ ሳይሆን ክፉውን ትተን ምን በጎ ነገሮች መያዝ አለብን ብለን አስበን አናውቅም፥
ሶስተኛ ጥርት ያለ ህዝቡ የሚፈልገው ያመነበት ራዕይ የለንም ምናልባት ራዕይ ያለው ገዳም ብቻ ስለሚመስለን ይሁን አይታወቅም¨ ሲሉ ሽማግሌው ተሰብሳቢው ሁሉ ሳቀ አባ እንዳቀረቀሩ በሃዘን ይሰማሉ። ሽማግሌው ሳቁ ሲገታ ቀጠሉና ¨እንደ እዚህ አንዳንዴ በመሳቅም አንድ ነን¨ ሲሉ ሽማግሌው ሌላ ሳቅ ተከተለ።አባ አሁንም እንዳቀረቀሩ ዝም አሉ።
አምስተኛው ሁሉ ነገር ለእኛ ሚስጥር ነው ኮመዲናው፣በሩ፣ውሃው፣ወንበሩ ሁሉ ነገር ሚስጥር ነው እያልን ከባለቤቱ ከ ህዝቡ ስንደብቅ ሲያውቅብን; ስንደብቅ ሲያውቅብን አለን።
ስድስተኛው ሁላችንም እራሳችንን የሃገር መሪ አርገን ደምድመናል። ሁሉ መሪ ነው ስልዎት አባቴ በ ቀልድ እንዳያዩብኝ።ርዕስ አንቀጻችን የሚወጣው የቡድናችን መሪ የ ሃገር መሪ እንደሆነ ደምድሞ ነው። በ እርግጥ ይህ አባዜ ዛሬ በ ሃገሩ የፖለቲካ ጉዳይ የሚጽፍ ሁሉ እራሱን መጀመርያ የሃገር መሪ አድርጎ ወይንም ቢያንስ የሚሰራው ሁሉ ወደ መሪነት እንዲያደርሰው በማሰብ እንጂ የ እኔ ድርሻ እስከ እዚህ ድረስ ነው ድርሻዬ ልወጣ የሚል ሰው እንዲያንስ አስተዋጾ አድርገናል ብየ አስባለሁ። የመጨረሻው አንድ የሚያደርገን ሁላችንም የኢትዮዽያን ሚስጥር የት እንደሆነ የማናውቅ መሆናችን ነው።ወደ ልዩነታችን ስንመጣ¨ ሲሉ ሽማግሌው የ ሻብያ ወኪል ነኝ ያለ ሰው ተነሳ እና
¨አቦይ ስርዓት ግበር ይህ ጉዳይ 'ሻብያን' እና 'ሻብያውያንን' አይመለከትም።¨ ብሎ ሳይጨርስ ከፊቱ ተቀምጦ የነበረ ሰው ተነሳና ¨እኔ የ 'አዲስቱ' ኤርትራ ዲሞክራሳዊ ድርጅት ነኝ 'ስርዓት ግበር' የምትል ልክ አደለህም:: ''እያነቡ እስክስታ'' አለ ዘፋኙ የምን መደባብቅ ነው ኤርትራ ወጣቱ ቀድሞ ለጦርነት አሁን ለስደት አይደል እንዴ የተዳረገው?¨ ተናጋሪው ¨ሻብያን አይመለከትም¨ወዳለው ወጣት ዞረ እና እንዳፈጠጠ ቀረ።የተፈጠጠበት ወጣት ድምጹን ዝቅ አድርጎ ¨ወይ ጉድ ዘንድሮ የመጣብን ጣጣ!!'' አለ ግራ በተጋባ ስሜት::
ሽማግሌው ¨የምን ሰው ንግ ግሩን ሳይፈጽም ማቋረጥ ነው።ታገሱ እንጂ ከ እግዚአብሄር ቤት መጥተንም አንታገስም እንዴ? ተዉ ደግ አደለም እንዳንቀሰፍ። እዚህ የመጣነው 'እግዚአብሄር ስለኛ ምን ይላል?' ብለን ለማወቅ ነው።አባቶችን አንጩህባቸው። ይህ የዝምታ ቦታ ነው።እባካችሁ የታመሙትን፣የሞቱትን እንመልከት እንጂ።ስንት ስንንቀጠቀጥላቸው የነበሩት አሁን የት ነው ያሉት?ተዉ እንጂ ወደ ልቦናችን እንመለስ። አስረሳች ሁኝ የት ላይ ነበር ያቆምኩት ¨ ሲሉ አንዱ ከ ዶቦቢካ ብሄረሰብ ፓርቲ ነኝ ያለ ¨አንድነታችንን ነግረውን ወደ ልዩነታችን ሊነግሩን ነበር¨አለ።
¨አዎ ልዩነታችን ሃገር ያወቀው ነው። አንድነቱን ላውሳ የመጨረሻው አንድነታችን ጥርት ያለ ያለፈውን የ ሃገሪቱን ማንነት፣ታሪክ፣እሷነት ተመልክተን ህዝቡን የሚመራ ከፈረንጅ ያልተቀዳ በራሳችን ልናዳብረው የምንችለው የፖለቲካ ራዕይ ካለመኖር ይመነጫል። እያንዳንዱን ብነቅሰው ምን ዋጋ አለው።ይልቅ የአንድነቱ ምንጫችን የሚያጠነጥንበትን አዙሪት ማውሳቱ ይሻላል ብየ ነው። እና አሁን የመጣነው አባታችን አባ እንጦስ እግዚአብሄር የሚላችሁን ይነግሯችኋል ብለውን ነው።¨ አሉና ሽማግሌው ሲቀመጡ ጭብጨባ ተከተላቸው።
ራማ ጆሮውን ያዘ ተጨብጭቦ አይደለም ድምጽን ከፍ ተደርጎ የማይወራበት ገዳም ውስጥ ጭብጨባ ሲሰማበት በእጅጉ አናደደው። አባ ግን እንዳቀረቀሩ ሁሉን ሰሙና ተነሱ።በመስቀላቸው ዙርያውን ባረኩ እና በ ለሆሳስ መጸለይ ጀመሩ።የተቀመጡት ሁሉም ተነሱ።በጸሎት መሃል ግን አንዱ ካንዱ ቀስ እያለ በነገር በ ለሆሳስ እያወራ መጎነታተል ጀመረ።
¨እኔን ደግሞ አንተ ልትወቅስ ነው? አንተ አለህ አይደል እንዴ የተሾሙበት ነው እያልክ ከሸራተን እስከ ክራውን ሲደገስ አብረህ እየበላህ ቤተ ክርስቲያን ስትዘረፍ እንዳላየህ ሆነህ:: ተው እንጂ! ብዙ አታናግረኝ¨ መለሰ ተጠያቂው።
ቀጠሉ እና ¨እኔ ስለ ምድራዊ መንግስት እንድነግራችሁ አትፈልጉ። ግን እግዚአብሄር ምን እንዳለን ንገረን ነው ያላችሁኝ? አሁን እግዚአብሄር ለ እናንተ ምንም ነግሯችሁ አያውቅም? ¨ አባ ጠየቁ።
¨ልጆቼ `እግዚኣብሄር ባንድም በሌላም ይናገራል ሰው ግን አያስተውልም` ይላል ኢዮብ።የምሰሩት ስራ አንድ ፍሬ የሌለው ለትውልድ የሚቆይ የማይሆንላችሁ ለምንድን ነው?ለምን ህዝብን የሚያጽናና ቃል ጠፋባችሁ? ሃገሪቱስ ለምን አዙሪት ችግር ውስጥ ትገባለች? ለምን መሰላችሁ በመጀመርያ ኢትዮዽያ ከ እግዚአብሄር ሌላ ዕጣ ክፍል የላትም።ግን የ እግዚአብሄርን ቃል በ መገናኛ ብዙሃን እንኳን ለመጥራት የሰነፈች ሃገር ነች። ራማ ይነግረኛል።ባለፈው የ ጋናውን ፕሬዝዳንት የተኩት ሰው በምክር ቤታቸው ሲምሉ በመጨረሻ ያሉት `'ይህን ሁሉ እንድሰራ እግዚአብሄር ይርዳኝ ነው' ያሉት። ኦባማ ምርጫቸውን አሸንፈው የመጀመርያውን እራት ሲበሉ ቀጥታ ለሃገሪቱ ህዝብ በቴሌቭዥን መስኮት እየተላለፈ የ ጸሎት መርሃግብር ነበር ያደረጉት።ምንም እንኳን በእምነት ብንለያይም መላው አለም ለ አፉ እንኳን ያልዘነጋውን አምላክ እኛ በ አደባባይ ለመጥራት አፈርን።አምላክን በማወቅ ቀድመን በ አደባባይ እንደ ስርዓታችን ለማመስገን ዳገት ሆነብን።ሌላ የምለው የለም። ሁላችሁም ግን በ አምላክ ዘንድ እኩል ናችሁ። ስራች ሁ ነው የሚለያችሁ።እግዚአብሄር ፓርቲ የለውም፣ የወንዝ ልጅ የሚባል የለውም፣ሰውን በ ፖለቲካው አይለይም።በ ስራው እና ለ ት ዛዙን በመስራት እና ባለመስራት መሃል ግን ይለያል።ይቀጣል። አንድ ግን ሁል ጊዜ መዘንጋት የሌለባች ሁ ነገር አለ። ሁላች ሁም ሟች ናችሁ።ከተማርንበት ሁሉ ነገር አስተማሪ ነው።ዛፉ፣ውሃው፣ተራራው ሁሉ አስተማሪ ነው።
ከ አርባ አመት ወዲህ የመጣ ትውልድ ሁሉን ዘነጋው እንጂ አባቶቻች ሁ በ አስተዳደር ጉዳይ ሁሉ በጸሎት አስቡን በለው ቢችሉ በገዳሙ ተገኝተው ጸልየው ባይችሉ መባውን ልከው ከ እግዚአብሄር ጋር ይገናኙ ነበር።እናንተ ግን አለምን የሚያንቀጠቅጥ፣የሚያደኸይ፣የሚያበለጽግ አምላክ በመካከላች ሁ ሆኖ ወርቅ ላይ ተቀምጣች ሁ ሳትጠቀሙበት ቀራችሁ አሁንም ከትናንት ቢዘገይ ከነገ ይቀደማል። በስራችሁ ሁሉ እግዚአብሄርን አስቀድሙ። አሁንም `'እግዚአብሄር በ አንድም በሌላም ይናገራል ሰው ግን አያስተውልም' እናንተን ምክንያት አርጎ ነው እንጂ የኢትዮዽያ ጉዳይ በእግዚአብሄር እጅ ነው።።ይብቃኝ::አባ እንባቸው ይብሱን መውረድ ጀመረ። ከ እዚህ የተረፈውን በጸሎት ከ አምላክ ጋር ልነጋገር::¨
ዝምታ ሰፈነ:: ሁሉ ወደ እራሱ ተመለሰ። የ እግዚአብሄርን ነገር ቅድምያ ሰጥቶ ያሰበም ሆነ የጠየቀ አለመኖሩ የተረዳ ሆነ።ሁሉም ስራው ሁሉ ከፊቱ ላይ መጣበት። የሌላውን ስህተት ለመንቀስ ቅድሚያ ከ እግዚአብሄር ጋር ተነጋግሮ እርሱን አውቆ መሆን እንዳለበት ተገለጠ።ችላ የተባለው የ እግዚአብሄር ቤት ጉዳይም በተለይ ለኢትዮዽያ የፈተናው ሁሉ ምንጭ መሆኑን የተጠራጠረ የለም።
አባ ተሰናብተው ወደ ባዕታቸው ገቡ።ቅድም አባ ነበሩ ያቀረቀሩት አሁን እንግዶቹ ሁሉ አቀረቀሩ።በራሳቸው እና በ እግዚአብሄር መካከል ያለው ጉዳይ መታየት እንዳለበት አሰቡ።
የግንቦት ሰባትን ስም በመጥራት የዘመዶችህን ሃጥያት መሸፈን የሚቻል መስሎህ ግራመጋባትህን አጋለጥክ ።አዎ ይህ ግልፅ ነው አርበኞች ግንቦት ከኦጋዴን ድርጅት ጋር ያደረገው ስምምነት ለዘመዶችህ አደገኛ ከበባ መሆኑ ሰለገባህ ብትፍጨረጨር አይገርምም። አዎ የለመዱትን ምቾት መጣት ያስጨንቃል ግን መራራ አውነት ስለ ሆነ ዋጠው።
ሰሞኑን ለዓለም የጤና ጉባዔ (World Health Assembly) የጻፍሺውን ግልጽ ደብዳቤ አነበብኩት፡፡ በርግጥ በስርዓቱ በደል እንደደረሰብሽ አስባለሁ፡፡ ነገር ግን የስርዓቱ በደል ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም የዓለም ጤና ድርጅት ዳይሬክተር ሆኖ ከመመረጡ ጋር ምን ግንኙነት፣ ምንስ ዝምድና አለው? ሁለተኛው ነገር አንቺ በሙያሽ መምህር እንጂ ጋዜጠኛ ነሽ እንዴ? በየመጽሔቱና በየጋዜጣው የጻፈ ሁሉ ጋዜጠኛ ነው ማለት ነው? እኔ ላለፉት 31 ዓመታት (ገና የ15 ዓመት ልጅ/ተማሪ) እያለሁ ጀምሮ በጋዜጣ፣ በሬዲዮ፣ በመጽሔት፣… ስጽፍ ነው የኖርኩት፡፡ አሁንም አልፎ አልፎ እጽፋለሁ፡፡ እና እኔ ጋዜጠኛ ነኝ ማለት ነው?
ታዋቂው ጋዜጠኛና ደራሲ በዓሉ ግርማ እንደሚለው “ጋዜጠኛነት ደምና ላብን የሚጠይቅ ክቡር ሙያ ነው፡፡” አንቺ ግን ለጋዜጠኛነት ሙያና ክብር የደምም የላብም ዋጋ አልከፈልሺም፡፡ ጠመኔ ይዘሽ እያስተማሽ በትርፍ ጊዜሽ አንዳንድ መጣጥፍ ትጽፊ ነበር፡፡ በነዚያ ጽሑፎችሽ ኢህአዴግን በመሳደብሽ ኢህአዴግ “ጀግና (Hero) እና ጋዜጠኛ” ያደረገሽ ጸሐፊ ነሽ እንጂ ጋዜጠኛ ለመሆን ብዙ ብዙ ይቀርሻል፡፡ አንዳንድ ጽሑፎችሽ እንዲያውም አለማንበብሽን ስለሚያሳብቁ ለአቅመ-ጋዜጠኛነት የደረስሽ አይመስለኝም፡፡ ጋዜጠኛ የሚሆን ሰው ከመጻፉ በፊት ብዙ ብዙ ማንበብ ይጠበቅበታልና አንቺም ከመጻፍሽ በፊት ብታነቢ የበለጠ ተመራጭ ነው፡፡ እነ ጋዜጠኛና ደራሲ ጳውሎስ ኞኞ፣ ማሞ ውድነህ፣… እንዲያ ነበሩ!!!
እንዲያው ለነገሩ … እነ በዓሉ ግርማ፣ ወ/ሮ ሮማንወርቅ ካሣሁን፣ ብርሃኑ ዘርይሁን፣ ፍቅሩ ኪዳኔ፣ ዓለም መዝገበ፣ ልዑልሰገድ ኩምሣ፣… የሚጠሩበት ስም ያለ አግባብ ተጭኖብሽ “ጋዜጠኛ” ስትባይ ትንሽ አይቀፍሽም?
በመምህርነትሽ እድሜ ልክሽን ስትፈጊ ብትኖሪ አሁን ያለሽበት ምቹ ሁኔታ አያጋጥምሽም ነበር፡፡ እናም ለእስር ያበቃሽን መስዋእትነት የከፈልሺው የአሜሪካ ቪዛ ለማግኘት ነበር – ያ ተሳክቶልሻል፡፡ በዚህ ረገድ የነደፍሺው ስትራቴጂ (የኢህአዴግ እንከፍነት ተጨምሮበት) ሰርቷል፡፡
ትግልሽ ለሕዝብ ሰላም፣ ዴሞክራሲና እኩልነት ቢሆን ኖሮ ግን ከእስር እንደተፈታሽ እንደ ብርቱካን ሚደቅሳ ጓዝሽን ቀርቅበሽ፣ ሻንጣሽን ሸክፈሽ ወደ ሀገረ አሜሪካ አትሄጂም ነበር – እስከ ሕይወትሽ ፍጻሜ ትታገይ ነበር እንጂ!!!
እኔ ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖምን አላውቀውም፡፡ በዘር፣ በሃይማኖትም ሆነ በጎሳ አንገናኝም፡፡ ለሀገሪቱ የሰራውን ስራ ግን አደንቃለሁ፣ አከብራለሁ፡፡ በግልጽ ደብዳቤሽ ላይ ዶ/ር ቴዎድሮስ የሰራውን መጥፎ ተግባር መግለጽሺን ልብ አላልኩም፡፡ ቢኖረው ኖሮ አንቺም ትጠቅሺው ነበር፤ እኔም አወግዘው ነበር፡፡
በሙሰኛና አምባገነን ስርዓት ውስጥም ቢሆን እንደ ቴዎድሮስ ዓይነት ለሀገር የሚሰሩ ሰዎች የሉም ብሎ መደምደም ደደብነት ካልሆነ በስተቀር ሌላ ስም ሊሰጠው አይችልም፡፡ በደርግም ጊዜ እነ ሽመልስ አዱኛ እያለቀሱ እየለመኑ የተራበ ሕዝብ እርዳታ እንዲያገኝ ያደርጉ ነበር፡፡ በብልሹ ስርዓትም ውስጥ ቢሆን በጎ ሰሪ፣ ቅን አሳቢ ግለሰቦች ምንጊዜም ይኖራሉ ማለት ነው፡፡
እናም… ውድ ርዕዮት ሆይ! ብዕር አንስተሽ ከመለቅለቅሽ በፊት የብእርሽ ቅርሻት የሚያደርሰውን የጥፋት መጠን ደግመሽ ደጋግመሽ ማሰብ ይኖርብሻል እላለሁ፡፡ ካለበለዚያ ዛሬ ለያዝሺው የፖለቲካ ግብ ስኬት ይረዳኛል ብለሽ የጻፍሺው ነገር ነገ በታሪክና በሕዝብ ፊት ተጠያቂ ያደርግሻል፡፡ “ጋዜጠኛ” ወይም ጥሩ ጸሐፊ ማለት ዛሬን ብቻ ሳይሆን ነገንም ግምት ውስጥ አስገብቶ ስራውን የሚሰራ ነው!
ምንጊዜም አጠገብሽ ባሉ ሰዎች ተገፋፍተሽ ሳይሆን ራስሽ አስበሽ፣ አውጥተሽና አውርደሽ ስራሺን ብትሰሪ ደግሞ የበለጠ ራስሽን እንድትሆኚ ያደርግሻል፡፡ ብቃትሽንም ከፍ ያደርገዋል፡፡ ከጸጸትም ያድንሻል፡፡ አድናቆትንም ያተርፍልሻል እላለሁ፡፡
አንተ ምን አይነቱ መካሪ ነህ ባክህ አንደው ይኼን ሁሉ ጋዜጠኛ የጠራኸው ቴድሮስን ነፃ ሊያደርጉልህ ነው።እንደው የነመስፍን ስለሺ በኤችአይቪ ላይ ቴድሮስ ምን እንደሰራ ሳትሰማ ቀረህ እንበል ኒውዬርክ ታይምስ ይዞት የወጣውንስ አላየሁም በማለት ደሞዝ ከፋዮችህ ህወሀቶችን ማስደሰትህ ይሆን ከወር በኻላ እንደ ሰለሞን ተካልኝ ይክዱሀል ።እንዳንተ የለ ህሊናውን ለህወሓት ፍርፋሪ የሸጠ እርእዮትን ለመናገር የሞራል ብቃት ያለው አይመስለኝም ።ወይ አክባሪሽ የህወሀቱ አሽከር ከደደቢት ብትል ፅሁፍህ የተዋጣለት ይሆን ነበር።
ኩርኩራ ዋፎ :በጥልቀት ተጠርንፎ:ህወሀትን ተደግፎ:ከደደቢቱ ለገጣፎ።አዲሱ በጥልቀት ከተጠረነፉትና አብዮታዊ ዲሞክራሲ እንደገና ከተጋቱት አንድ መሆንህን ለማወቅ እስቲ በፅሑፍ የስቀመጥካቸውን ተቃርኖዎች እያቸው መቼስ አውቆ የተኛን ቢቀሰቅሱት አይሰማ። ህወሀት መቼስ ተደጋፊ እንጂ ደጋፊ። እንደሌለው እሙን ነው።
ገድሉ “በጥልቀት ተጠርንፎ: ህወሀትን ተደግፎ: ከደደቢቱ ለገጣፎ።” ሲል እሱ ራሱ የህወሓት ጠርናፊ ወይም አስጠርናፊ አይመስልም? እኔ ጠርናፊም፣ አስጠርናፊም፣ ተጠርናፊም አደለሁም፡፡ በላቤና በደሜ የምኖር ዜጋ ነኝ! አለቀ!!! ሃሳቤን መቀበል አለመቀበል የርእዮት ጉዳይ ነው፡፡ የአንተ ማጎብጎብ ምን ግን ይባላል? የእርጎ ዝንብ – ሰሞኑን በአካባቢያችን ያስቸገረን ዝንብ ነው፡፡ ሃሳብ ካለህ፣ ጭንቅላትህ ሃሳብ ማመንጨት የሚችል ከሆነ ከሃሳቤ ጋር ተሟገት፡፡ ካልቻልክ አርፎ መቀመጥም ብልህነት ነው፡፡ ያስቸገረን የኢንተርኔት አርበኛ፣ የኢንተርኔት ፋኖ እንዲሁም የኢንተርኔት ዋልጌ ነው፡፡
በአማርኛም ሆነ በሌላ ቋንቋ የተጻፈውን የአንባቢዎችን ምላሽ ሳነብ የሃገሪቱ ችግር የወያኔ መሰሪ አስተዳደር ብቻ ሳይሆን ራሳችንም ችግሩ እንዲከፋ በእሳት ላይ ነዳጅ የምናርከፈክፍ የዘር ሰልፈኞች መሆናችንን በይፋ ያስታውቃል። በመሰረቱ የዶ/ር አዳህኖም በተወዳዳሪነት መቅረብ መልካም እንጂ ክፉ ነገር የለበትም። ባንጻሩ ከወያኔ ጋር ዶ/ሩ ጽዋ ተካፍለዋል፤ ለህዝባችን ሃበሳ ምክንያት ሆነዋል የሚሉ ወገኖችም ከነመረጃቸው ዶ/ሩን ቢኮንኑ የስድብ ናዳ ሊወርድባቸው አይገባም።
ግን የወያኔ የቀን ጅቦች ራሳቸውን በሰሜን አሜሪካና በተለያዮ የዓለማችን ክፍሎች አስጠልለው ከወያኔ ኮሮጆ ትራፊ ፍለጋ ተራ ስድብ በሰው ላይ ቢያዘንቡ ምን ያህል የክፋት ጆኒያዎች እንደሆኑ ያሳያል። ሰው ባነበበው ወይም በተረዳው ላይ ያለውን ተቃውሞም ሆነ ድጋፍ ማቅረብ ያለ ነገር ነው። ግን እኔ እንደማስበው ካላሰባችሁ ምና ምንቴዎች ናቹሁ በማለት በዘርና በቋንቋ እየለዮ ሌላውን ማንቋሽሽ ውስልትና ነው። ፓለቲከኞች በጦር ቀጠና የተሰለፈን ወታደር አንድ የሚያደርጋቸው ነገር አለ። ይህም ሁሌ እኖራለሁ (እኔ አልሞትም) የሚል ቀቢጠ ተስፋ ነው። የግብጹ ሙባረክ፤ የሊቢያው ጋዳፊ፤ የኢራቁ ሳዳም በየምክንያቱ ተፍረክርከው አፈር ሲመለስባቸው እያየን ለምን የክፋትና የከፋፍለህ ግዛ (የክልል ፓለቲካችን) መለወጥ እንደማንችል አይገባኝም።
ርዕዩት ዓለሙ የወያኔ የግፍ ዶፍ ዘንቦቧት ሳይታለም ከታገደችበት ጉድጓድ የተለቀቀች ናት። የጻፈቸውም የኖረችበትን፤ ያየችውን፤ እንጂ ከሚያልፍ ወንዝ የጨለፈችው የቀልዴን አይነት ወሬ አይደለም። የወያኔ የክፍያ የውጭና የውስጥ የወሬ አመሳቃዮች የተጻፈውን ነገር ጭብጥ ሃሳብ ሳይረዱ ተራ የሆነ የነገር ዳንኪራ መምታታቸው በራሳቸው ቃና አልባ ከበሮ ዘፋኖች ያረጋቸዋል። ወያኔ በሃገሪቱ ላይ ግፍ አይፈጽምም የሚሉ የሙታን ጥርቅሞች ለሆዳቸው አዳሪና የተለጣፊ ድርጅቶች ስብስብ ብቻ ናቸው። ምድሪቱ በግፍ ተሞልታለች። የራሳቸው የጦር መሪ አቶ ስየ አብርሃ እንዳሉት ” እስርቤቱ ሁሉ ኦሮምኛ ይናገራል” ዛሬ ደግሞ የወያኔ የአፈና ስፍራዎችና የይፋ እስርቤቶ “ጎንደርኛ” አክለውበታል። ሰው በዘሩ መታወቂያ ታድሎት፤ በክልል እንደ እንስሳ ታግቶ ህብረትንና አንድነቱን የተገፈፈ እንደ ኢትዮጵያ ያለ ህዝብ በምድራችን ላይ የለም። ጠ/ሚ በለንዶን ለሶማሊያ ሰላምና አንድነት ደማችን ለማፍሰስ ዝግጅ ነን በማለት ደነፉ። መጀመሪያ የህዝባችንን ሰቆቃና መከራ ለመግታትና በሃገሪቱ ውስጥ በስውርና በይፋ የሚፈሰውን ደም ማቆም ቀዳሚ ስፍራ ሊያገኝ ይገባ ነበር። ግን በአሻንጉሊቶች ስብስብ ውስጥ አርቆ የሚያስብ ሰው ስፍራ አይኖረውም። ጠ/ሚሩም የወያኔ ጉዳይ አስፈጻሚ እንጂ ከዚህ ግባ የሚባል ስልጣን የላቸውም። ለወስላቶችና ለዘር ሰልፈኞች ሞት፡፡ ለህዝባችን አንድነትና ለእልና ዘርን፤ ቋንቋን፤ ሃይማኖትን ሳይተግኑ ለተሰለፉ ሁሉ ሰላምና ጤና ይሁን።
ውድ ርዕዮት በሚጻፈው ተራ ዘለፋ ልብሽ ማዘን የለበትም። ወያኔና ጭፍሮቹ ሃገር ማፍረስ የጀመሩት ገና ከጅምሩ ነው። የከተማው ባህሪያቸው ይቀየራል ብሎ ማመን ራስን ማሞኘት ነው። በርቺ። ፈጣሪ ይጠብቅሽ!
ተስፋ ተስፋቢስ ነህ! የዘበዘብከው አንድም ፍሬ የለውም፡፡ የኔን ሃሳብ ፉርሽ የሚያደርግ አንድም ሃሳብ አላቀረብክም፡፡ ርእዮትን ለማሞገስ ከሆ የጻፍከው ያን ሁሉ ከመለቅለቅ አንድ ቃል ብቻ ይበቃህ ነበር፡፡ የአሉባልታ አቁማዳህን ፈተህ ስድብ በመለቅለቅ እንደተለመደው እኔንም ወያኔ አደረግከኝ፡፡ “የቁልቢው ገብርኤል የሥራህን ይስጥህ!” ልልህ ነበር አሳዘንከኝ…
ህዝብ እንስራ ከመጽሐፍ ያለፈ ሃሳብ ነው፣ ልክ እንደ ፕሮጀክት ወይንም ንቅናቄ አይነት፡፡ እዚህ ሃገር ላይ የምር ምሁር ካለ ምሁር ህዝብን መስራት ላይ የሚሰራ ነው! ምሁር ህዝብ መሄድ ወደሚፈልግበት የሚወስድ ሳይሆን ህዝብ መሄድ ወዳለበት...
ሰዎች መልካም ሢሠሩና ሲናገሩ ማመስገን፣ መጥፎ ሢሠሩና ሲናገሩ ደግሞ መምከርና መገሰጥ ተገቢ ነው። ምንጊዜም ሁሉም ሰው ሕይዎቱን ሙሉ ስሕተት ብቻ እየሠራ አይኖርም። መልካም ነገሮችም ይሠራል። ልዩነት የሚኖረው የትኛው ሥራው ነው የሚያመዝነው? መልካሙ ወይስ መጥፎ የሚለውን መመዘኑ ላይ ነው። በዚህ ረገድ የሻለቃ ዳዊትን ሥራዎች መዝኖ፤ የማሞገሱም ሆነ የመውቀሱ ተግባር፣ እርሳቸውን የሚያውቁ፣ አብረዋቸው የሠሩ፣ የትምህርትና የሥራ ባልደረቦቻቸው ተግባር ይሆናል።
ሞረሽ ወገኔ ዐማራ ድርጅት ለዐማራ ነገድ ድምፅ ለመሆን የበኩሉን ድርሻ በመወጣት ላይ ያለ ድርጅት ነው። ስለዚህ ሻለቃውን በዚህ ንግግራቸው፣ ላለፉት 5 ዓመታት ሲጮኽባቸው የነበሩ አንኳር ጉዳዮችን እያነሱ፣ ዐማራውን ሲያወግዙ፣ በጠላትነት ፈርጀው የዘር ፍጅት በፈጸሙ ግለሰቦችና ስብስቦች ፊት በኩራት ቆመው በመናገራቸው ከልብ ልናመሰግናቸው እንወዳለን። ዳዊት ይህን የተናገሩት ከሞረሽ ሞገስና ምሥጋና ፈልገው አይደለም። ድርጊቱ ዕውነት ስለሆነ ብቻ ነው። በሌላም በኩል እርሳቸው «ኢትዮጵያዊ እንጂ፣ ዐማራ ሆኜ አስቤ አላውቅም» ቢሉንም፣ «ትንሽ ሥጋ እንደመርፌ ትወጋ»፣ « ምንም ብጠላው በወንድሜ ግንባር ደም አልይበት» የሚለው የአባቶቻችን አባባል አስሮ የያዛቸው ብቻ ሳይሆን፣ እንደ ሰብአዊ ፍጡር በዐማራው ላይ የተፈጸመው የዘር ፍጅት የሰው ልጅ ሊገምተው ከሚችለው በላይ በመሆኑ እንደ ሰው፣ እንደ አንድ ኢትዮጵያዊ ዜጋ አስበው የደረሱበት ድምዳሜ እንደሚሆን ይታመናል። በሌላ በኩል ዘረኛው የትግሬ ወያኔ አገዛዝ ዓላማና በዐማራው ላይ እየፈጸመው ያለው የዘር ዕልቂት ማንም ሊሸፋፍነው ከሚችለው በላይ ሆኖ ገዝፎ የወጣ በመሆኑና ይህንንም ሕዝቡ በግልጽ በመቃወም እየተዋደቀለት በመሆኑ፣ አድበስብሰው ሊያልፉት ከማይችሉበት ደረጃ የደረሱ መሆኑን መገንዘባቸው እንደሆነ መረዳት ይቻላል።
ሻለቃ ዳዊት ወልደጊዮርጊስ ለአያሌ ዓመታት በዝምታ ወይም በይሉኝታ፣ ወይም በሌሎች ምክንያቶች አፍነው ይዘውት የኖሩትን ሐቅ፣ በዋሽንግተን ሲያትል «የአገራዊ ንቅናቄ» በጠራው ሕዝባዊ ስብሰባ ላይ፣ «ከእኛ ጋር ነው፣ የእኛ ዓላማ አራማጅ ነው ብለው የሚያምኑትን ቡድኖችና ድርጅቶች በሚያስከፋ መልኩ ብዙ እርቀት ተጉዘው ይህን የመሰለ ንግግር አድርገዋል። በመሆኑም እንደ ሞረሽ ወገኔ የዐማራ ድርጅት ዓይነት ላሉ፣ «ዐማራው በዘር ተለይቶ የዘር ማጥፋትና የዘር ማጽዳት ወንጀል ተፈጽሞበታል፤ እየተፈጸመበትም ነው፤ ተደራጅቶ ኅልውናውን ማስጠበቅ አለበት» ብለው ለሚያምኑና ለሚታገሉ ድርጅቶች የቆሙበት መሠረት የጠጠረ አለት፣ የገዘፈ ዕውነት መሆኑን ወዳጅም ጠላትም በግልጽ እንዲያውቀው በማድረጋቸው ምሥጋናችን የላቀ ነው።
ሻለቃ ዳዊት ወልደጊዮርጊስ፣ በስብሰባው ወቅት ንግግራቸውን የጀመሩት፣ በምስለ-ገጽ (ፌስ ቡክ) ከጓደኞቻቸው ጋር የተለዋወጡዋቸውን መልዕክቶች በንባብ በማሰማት ነበር። ማብራሪያቸውን በመቀጠልም የአገር ቤቱ ሕዝብ ከዲያስፖራው መቅደሙን፣ በውጭ ያለው ልዩነት በውስጥ አለመኖሩን፣ የወያኔ ጥንካሬ የተመሠረተው፣ በተቃዋሚው ድክመት እንደሆነ፣ የተቃዋሚው አለመተባበር እንጂ፣ ወያኔ የዐማራውና የኦሮሞው ሕዝባዊ እንቢተኝነት እንቅስቃሴ ተገፍቶ ከሚወድቅበት ደረጃ ላይ እንደነበር አስረድተዋል።
ስለዚህም «ወያኔ ቢወድቅ ምን ማድረግ እንዳለብን ዝግጅት የለንም።» በማለት ደምድመዋል። አያይዘውም «የሽግግር መንግሥት ይመሥረት የሚል ሁኔታ ቢፈጠር፣ ለንግግር ቅረቡ የሚል ጥሪ ቢመጣ፣ ይዘነው የምንቀርበው የጋራ አጀንዳ የለንም። ፉከራና ዲስኩር ብቻ!!! ዝግጅት የለም!!» በማለት «አለን! መጣን! ደርሰናል» በማለት በብዙኃን መገናኛ መሣሪያዎች የሚደነፉትን «ዝግጅት አልባ» ቡድኖችንና ድርጅቶችን ኮንነዋል።
ሻለቃ ዳዊት አዲስ አበባ ውስጥ አንድ የተቋጠረና በቂ ዝግጅት ያለው ድርጅት ቢኖር ኖሮ፣ የኦሮሞውና የዐማራው እንቅስቃሴ ለድል ይበቃ እንደነበር በቁጭ ተናግረዋል። ከሁሉም በላይ የመገናኛ ብዙኃን ባለቤት የሆኑ ቡድኖች «እንቅስቃሴውን የምንመራው እኛ ነን» እያሉ ለእንቅስቃሴው የተለያዩ ስሞች በመስጠት ሲዘገብ የነበረው ውሸት እንደነበር እንዲህ ሲሉ ዕውነቱን በፊታቸው ቆመው አጋልጠዋል። «የጎጃምና የጎንደርን እንቅስቃሴ ማንም የረዳቸው የለም።– እንቅስቃሴውን በኢሣት መረጃ ከመስጠት» በስተቀር የተደረገ ሌላ ነገር አለመኖሩን አጋልጠዋል።
ዳዊት ስለአንድነት አስፈላጊነት ባነሱበት ቦታ ላይ፣ «አናሳ ብሔረሰቦች ከኢትዮጵያዊነት ጋር ጠላትነት የላቸውም። «የኦሮሞ ነፃ አውጭ ግንባር ከኢትዮጵያ የመገንጠል ዓላማ እንዳለው ገልጸው፣ የዚህ ድርጅት አባሎች የነበሩ ሰዎች ዕውነታውን ተረድተውና አገናዝበው ኦዴፍ (የኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ግንባር) የሚል ድርጅት መሥርተው፣ ከኦነግ የመገንጠል ዓላማ ወጥተው፣ ለኢትዮጵያ አንድነት እየታገሉ መሆኑን አስረድተዋል። ለዚህም፣ የኦሮሞውና የዐማራው አንድነት መፈጠር ለኢትዮጵያ አንድነት መሠረት መሆኑን አጽንዖት ሰጥተው የሁለቱን ነገዶች አንድነት አስፈላጊነት የግድ እንደሆነ አስረድተዋል።
ከዚሁ አያይዘው፣ «አገራዊ ንቅናቄው አለ ለማለት አይቻልም። ምክንያቱም ዐማራው ተደራጅቶ አልቀረበም» በማለት ለንቅናቄው ወደፊት መግፋት የዐማራው መደራጀትና ንቅናቄውን መቀላቀል ምርጫ ሳይሆን፣ ግዴታ መሆኑን አልሸሸጉም። ይህንም እንዲህ ሲሉ ያጠናክሩታል። «የዐማራው ሕዝብ በንቅናቄው ውስጥ ካልተወከለ አገራዊ ንቅናቄው አለ ለማለት አይቻልም» በማለት ደምድመውታል። ሻለቃ ዳዊት የትግሬ ወያኔ ከፍተኛ ጥቃት እያደረሰ ያለው በዐማራው ላይ በመሆኑ፣ የዐማራው ሕዝብ ወኪል የሆነ ድርጅት መመሥረት እንዳለበት ያምናሉ። ከሁሉም በላይ ወያኔ አጥብቆ የሚጠላው የኦሮሞንና የዐማራን አንድነት መሆን አውስተው፣ ባንድ ወቅት ሟቹ መለስ ዜናዊ «የዐማራና የኦሮሞ ሕዝብ አንድ የሆነ ዕለት፣ያንጊዜ ‘TPLF’ (ሕወሓት) አለቀለት ማለቱን አውስተዋል። የዐማራና የኦሮሞውን አንድ መሆን ለኢትዮጵያ አንድነት ዋስትና መሆኑን አስረድተዋል። ዳዊት በዚህ ንግግራቸው፣ «የምናገረው ዐማራ ብሆንም፣ ለዐማራ አይደለም፤ የዐማራው መደራጀት አስፈላጊነትን ነው።» ብለዋል። አያይዘውም እንዲህ አሉ፤ «ኦሮሞው፣ ትግሬው፣ ሶማሌው፣ ሲዳማው፣ ጉራጌው፣ ወዘተርፈ ሲደራጅ አከራካሪ አልነበረም። ዐማራው ይደራጅ ሲባል ጫጫታ ተጀመረ። ለምን ዐማራው ይደራጅ ሲባል የሚንጫጫው ለምንድነው በሉ? — ተልዕኮ አላቸው።» «ዐማራው እየተጠቃ ያለው በፖለቲካ አቋሙ ሳይሆን፣ በማንነቱ፣ በዐማራነቱ ነው። የዐማራው ትግል የመኖር ወይም ያለመኖር ነው።» በማለት የዐማራውን መደራጀት አስፈላጊነትና ለመደራጀቱ ምክንያቱም ምን እንደሆነ በግልጽ ቋንቋ አስረድተዋል። ይበል እንላለን ሻለቃ ዳዊት!
ዳዊት ወልደጊዮርጊስ በዚህ ታሪካዊ ሊባል በሚችል ንግግራቸው የትግሬ ወያኔ ቡድን ዐማራውን አምርሮ እንደሚጠላ እንዲህ ሲሉ አስረድተዋል። «ስብሐት ነጋ፣ ባንድ ወቅት፣ እኛ ወደ መቀሌ ከተባረርን፣ እናንተን (ዐማራውን) መንዝ ላይ አራግፈናችሁ ነው የምንሄደው» ማለቱንና፣ በተመሳሳይ ሁኔታ ሣሞራና መለስ በተከታታይ እንዲህ ማለታቸውን አስረድተዋል። «ገድለን የቀበርነው ዐማራ፣ እንዲያንሰራራ አንፈቅድለትም።» « ዐማራን አከርካሪውን ሰብረን፣ ትከሻውን ለእስክስታ መውረጃ ትተንለት ወደ ቤተ መንግሥት አይገባም።» በማለት በዐማራው ላይ የገነቡት ጥላቻ የቱን ያህል የከፋና የከረፋ መሆን በተጨባጭ ማስረጃዎች አስረድተዋል።
በግልጽ እንደሚታወቀው፣ ከስንዴ መሀል እንክርዳድ፣ ከገብስ መሀል ጎስ፣ ከጥሩ ዝልል መሀል አሰር መገኘቱ አይደንቅም። በሻለቃ ዳዊት ወልደ ጊዮርጊስ የሲያትል ንግግር ውስጥም ተመሳሳይ እንክርዳዶች፣ ጎሶችና አሰሮች አልጠፉም። ለምን እንደዚህ ሆነ ብሎ ሞረሽ ወገኔ የዐማራ ድርጅት ወቀሳ ውስጥ አይገባም። ምክንያቱም ሞረሽ ወገኔ በሂስ፣ በምክር፣ በትችት ያምናል። «የሚስቅልህ ቀባሪህ፣ የሚስቅብህ መካሪህ» በሚለው የአባቶቻችን ይትበሃል በጽኑ ያምናልና!
ሐቁ ይሆኖ ሳለ ግን፣ «አንካሣ የነዛውን ወሬ፣ ባለፈረስ አይመልሰውምና» «ሞረሽ በጽሑፍ ኦሮሞ የሚባል ሕዝብ የለም፣ ከማዳጋሥካር የመጡ ናቸው፣ ብለው ነው የሚያምኑት፣ የኢትዮጵያ ሕዝብ ዐማራ ብቻ ነው» ብለው ጽፈዋል ያሉት ከአክብሮት ጋር ውሸት ነው። ሻለቃ ዳዊት ሞረሽ ወገኔ እንዲህ ብሎ የጻፈበትን ጽሑፍ ለሕዝብ እንዲያቀርቡ በታላቅ አክብሮት ይጠየቃሉ። ይህ የአፍ ወለምታ ከሆነ በግልጽ ሞረሽ ወገኔን ይቅርታ ሊጠይቁ ይገባል።
በሌላ በኩል ዐማራው አልተደራጀም የሚለው አባባል ትክክልም ተገቢም አይደለም። መባል ካለበት፥ በዐማራው ስም የተደራጁት ድርጅቶች በሻለቃ ዳዊት እና በዶክተር ጌታቸው በጋሸው የሚንቀሳቀሰው ንቅናቄ፣ «መለስ ዜናዊ ጠፍጥፎ እንደሠራቸው የነገድ ድርጅቶች በኦዴፍና በግንቦት 7 ቡራኬ የተደራጁ ስላልሆነ አንቀበላቸውም» ቢባል ያስኬዳል። ከዚህ በተረፈ ካንድ በላይ ድርጅቶች በዐማራ ስም ተደራጅተው ድምፃቸውን እያሰሙ መሆኑን ሻለቃ ዳዊት ለማስተባበል አልሞከሩም። እንዲያውም የጎንደር ሕዝብ መደራጀቱን ዘግይተውም ቢሆን ነግረውናል። በዚህ መልክ ለተደራጁት ዕውቅና ሳይሰጡ «አዲስ እናደራጃለን» ማለት ውኃን ወቅጦ ለማላም እንደመጣር ይቆጠራል። ዐማራው ለመደራጀትና ያሻውን ለማድረግ የማንንም ድጋፍም ሆነ ፈቃድ አይጠይቅም። ስለሆነም ዕውቅናም በትግሉ የሚያገኘው ፀጋው እንጂ፣ ከሌሎች በችሮታ የሚያገኘው አይደለም።
ጊንጥ በመስክ ላይ ሆና በድንገት አካባቢው በውኃ ይጣለቀለቅና ነብስ ውጪ ነብስ ግቢ ጭንቀት ውስጥ ትገባለች፡፡ህይወቷን ለማትረፍ የምትችልበት መንገድ ፍለጋ ዙሪያዋን...
መዝናኛ ተመልካችን ደስ የሚያሰኝ ወይም የሚያዝናና ክዋኔ፣ ድርጊት ወይም ትርዒት ነው። ይህ ሁልጊዜ ለብዙ ተመልካቾች ሳይሆን ለአንዳንድ አይነት ለምሳሌ ለኮምፒውተር መጫወቻ ተመልካቹ አንድያ ብቻ ሊሆን ይችላል። በዚህ ምሳሌ ተመልካች ድግሞ ከመመልከት በላይ በመጫወቻው ውስጥ ይሳተፋል።
ብካልእ ወገን ሓይሊ ባሕሪ ሊብያ ናብ ጣልያን ናይ ባሕሪ ጉዕዞ ዝጀመሩ ልዕሊ 1,200 ስደተኛታት ንድሕሪት ክምለሱ ብምግባር ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ምእታዎም ሓቢሮም።
ኢትዮጵያን “አቢሲኒያ ኢምፓዬር” በማለት ሲጠራ የኖረውና ራሱን የኦሮሞ ነጻአውጪ ግምባር ብሎ የሰየመው “ኦነግ” አቢሲኒያ ከሚላት ኢትዮጵያ ለመገንጠል ብቻ ሳይሆን አማርኛንም እንደ ጨቋኝ ቋንቋ በመቁጠር በዚያ ከመጠቀም ተቆጥቦ መኖሩ የሚታወቅ ነው። ለአብነት ያህል በቅርቡ ወዳገር ቤት የገቡት ገላሳ ዲልቦ እነ መለስ በጠሩት የሽግግር መንግሥት ምሥረታ ወቅት በእንግሊዝኛ ሲናገሩ ሌንጮ ለታ ከጎናቸው በመሆን በኦሮሚኛ ያስተረጉሙ ነበር። አሁን ደግሞ እኚሁ ገላሳ ዲልቦ በየሚዲያው በአማርና ቃለምልልስ ብቻ ሳይሆን ቅኔም ሲዘርፉ ሰምተናል።
በግሩም የአማርኛ ብሒል የታጀበውና “ግመል ሰርቆ ኣጎምብሶ” ኣይደበቅ ነገር በሚል ርዕስ የወጣው የኦነግ መግለጫ ያተኮረው መንግሥት ምዕራብ ወለጋን በአየር ስለመደብደቡ የጠ/ሚ/ሩ ፕሬስ ክፍል (እንግሊዝኛ) ቢልለኔ ስዩም ማስተባበላቸውን ተከትሎ ነው።
ከዚህ የኦነግ መግለጫ በኋላ ማክሰኞ በአዲስ አበባ በሚገኘው የኦሮሞ ባህል ማዕከል በተካሄደው ዕርቀ ሰላም ጉባዔ ላይ ዳውድ ኢብሳ “ከዛሬ ጀምሮ ትጥቃችንን ለኦሮሞ ህዝብና ለአባ ገዳዎቻችን አስረክበናል” ማለታቸው ተሰምቷል።
በሌላ በኩል የዳውድ ኢብሣ ምክትል ናቸው የሚባሉት አራርሳ ቢቂላ ደግሞ ይህንን ሲሉ በኦኤምኤን ላይ ተደምጠዋል፤ “ጦራችን ህዝቡን ብሎ ፍራፍሬ እና የእንጨት ልጣጭ እየተመገበ ብዙ ውጣ ውረድ ውስጥ አልፏል። አሁን ዝለናል። ከዚህ በኋላ ጦርነት የሚባል ነገር አያስፈልግም። ከዚህ በኋላ ለኦሮሞ ህዝብ የሚያስፈልገው ሰላም ነው። ትብብር ነው። ጦሩ በሰላም ከህዝቡ ጋር እንዳይቀላቀል የሚያደርጉ ኃይሎችን ከዚህ በኋላ በዘመቻ መልክ ልንከላከላቸው ያስፈጋል። እኛ ሥልጣን ብለን አልመጣንም። እኛ ምን መደረግ እራሱ እንዳለብን ገና ከህዝባችን ጋር በደንብ አልተነጋገርንም። እኛ የምንፈልገው ወንበር አይደለም። እኛ የምንፈልገው ይሄ በሕዝባችን መሰዋዕትነት የተገኘው ለውጥ እንዳይቀለበስ ነው። ይህ ለውጥ እንዲቀለበስ ብዙ ኃይሎች ይፈልጋሉ። ስለዚህ እኛ የምንፈልገው ይህ ለውጥ እንዳይቀለበስና እውነተኛ ዲሞክራሲ በሀገራችን እንዲሰፍን ከመንግሥት እና ከሌሎች ኃይሎች ጋር በሰላምና በትብብር መሥራት ነው።”
አባገዳዎች እና ሃደ ሲንቄዎች በመድረክ ላይ በአንድነት በመቆም በፓርቲዎች መካከል ዕርቅ እንዲሰፍንና ሰላም እንዲወርድ ያቀረቡት ጥያቄ በሁሉም አካላት ተቀባይነት አገኝቷል።
በጉባዔው ላይ የተገኙት የኦዴፓ ዋና ፀሀፊ አለሙ ስሜ በበኩላቸው እኛ የምንፈልገው ሰላምን ማስፈን አንድነትን ማጠናከር እንጂ ከኦነግ ጋር ምንም ችግር እንደሌለባቸው ተናግረዋል።
ኦነግ ቃሉን ከጠበቀና እንዳለውም ትጥቁን ለአባ ገዳዎች ያስረከበ ከሆነ “ተደረገብኝ” ከሚለው የአየር ድብደባ ብቻ ሳይሆን ወደፊትም ከሚደርስበት ከባድ ሽንፈት ራሱን ያድናል። “ነጻ አወጣዋለሁ” ለሚለው ሕዝብም የተሻለ አማራጭ ለማምጣት የሚችልበትን መንገድ ማመቻቸት ይችላል። ይህ ሳይሆን ቀርቶ እንደ ደብረጽዮን 45 ደቂቃ ለሰላም 45 ደቂቃ ደግሞ ለትጥቅ ትግል እጫወታለሁ ብሎ የሚያስብ ከሆነ “እታገልለታለሁ” በሚለው በራሱ ሕዝብ ይተፋል።
የኢትዮጵያዉ ጠቅላይ ሚንስቴር ጽ/ቤት በትናንትናው ዕለት (ጥር 09 2011) በቃል-ኣቀባዩ ወይዘሪት ብልለኔ ስዩም በኩል በምዕራብ ኦሮሚያ ጦሩ ያካሄደዉን የአየር ድብደባ ለማስተባበል በማሰብ ለተለያዩ የዜና አዉታሮች የሰጠዉ መግለጫ እጅጉን ከእዉነት የራቀ ነዉ። ይህ የአየር ድብደባ ለሁለት ተከታታይ ቀናት (ጥር 4 እና 5 2011) በቄሌም ወለጋ ዞን በጊዳሚ ወረዳ በቄሌም ከተማና አካባቢዋ በሶስት የተላያዩ ቦታዎች ለይ ነዉ የተካሄደዉ።
በዚህ ደረጃ የተካሄደዉን የአየር ድብደባ ለመካድ መሞከር ማለት “ግመል ሰርቆ ኣጎምብሶ” እንደሚባለዉ ኣይነት ልደበቅ የማይቻለዉን እዉነታ ለመደበቅ የሚደረግ ከንቱ ልፋት ነው።
ከዚሁ የአየር ድብደባ በተጨማሪም የኢሕአዴግ እግረኛ ጦር ሠራዊት በዚሁ ኣካባቢ ሰላማዊዉን ሕዝብ በመግደል፣ መኖሪያ ቤቶቹን በማቃጠል፣ ንግድ ቤቶቹን በማፈራረስና ንብረት በመዝረፍ እንድሁም ሰዎችን በጅምላ በማሰርና በማሰቃየት እኩይ ድርጊቶች ላይ ተጠምደዋል። በጊዳሚ ወረዳ ዉስጥ በአየር ሓይልና በእግረኛ ጦር በተካሄደዉ በዚህ ጥቃት እስካሁን የተረጋገጡ መረጃዎች እንደሚያሳዩት የሰባት (7) ሰላማዊ (ትጥቅ-ኣልባ) ዜጎች ሕይወት ማለፉ ታዉቋል። ከሞቱት መካከል ኣንዷ ከአየር ወደ መሬት በሚወረወሩ ቦምቦች የፍንዳታ ድምጽ ልቧ ቆሞ የሞተች የሁለት ወር ሕጻን እንደሆነችም ታዉቋል። 8 የሕዝቡ መኖሪያ ቤቶች በእሳት ጋይቷል። 20 ንግድ ቤቶችም በኢሕአዴግ ወታደሮች ተዘርፎ ተፈራርሷል። እነዚህ በጊዳሚ ወረዳ ዉስጥ የአየር ጥቃቱ በተካሄደበት ኣካባቢ ብቻ የተፈጸሙ ናቸዉ። ግድያና ጦርነት እየተካሄደባቸዉ ባሉት በኣራቱ የወለጋ ዞኖችም በነዚሁ የኢሕአዴግ ወታደሮች የተገደሉት ሰላማዊ (ትጥቅ-ኣልባ) ሰዎች የተቃጠሉ ቤቶች፣ የተዘረፉና የወደሙ ንብረቶች ዝርዝራቻዉ በርካታ ስሆን ለወደፊቱ ተጣርቶ እንደሚዘገቡ እናሳዉቃለን።
ይህ የጠቅላይ ሚንስቴሩ ጽ/ቤት መግለጫ የኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት (ኦነሠ) መንገድ መዝጋቱን፣ ባንኮችን መዝረፉን፣ ሕዝብን ማሰቃየቱን፣ እና ሌሎችም ፀረ-ሰላም ድርጊቶችን መፈጸሙን በማተት ለዚህ ጥቃት እንደምክንያት ያቀርባል። ይህ የመንግስት ክስ ፍጹም ከእዉነት የራቀ ነዉ። ኦነግ በሰላማዊ መንገድ ብቻ የተጀመረዉን የለዉጥ ሂደት ለማሳካት በሙሉ ልቡ እየሰራ ባለበት ሁኔታ የተላያዩ እንቅፋቶችን በመፍጠር የስምምነታችን መንፈስ እንድደፈርስና ስምምነቱን ተግባራዊ የማድረጉ ሂደት እንድጓተት እያደረገ ያለዉ ኦነግ ሳይሆን እራሱ ኢሕአዴግ ነው። ይህ ጦርነት ኢሕአዴግ በስመ ሃገር መከላከያ ሠራዊት ለራሱ ጥቅም ያደራጀዉና እስከዛሬም ሕዝባዊ ኣለኝታነትን ያልተላበሰዉን ጦሩን ተጠቅሞ ኦነግንና የግንባሩን የፖለቲካ አመለካከት ያላቸዉን ወገኖች ለማዳከም የሚያካሄድ ጦርነት መሆኑ ለማንም ግልጽ መሆን ኣለበት።
ኦነግ ከኢትዮጵያ መንግስት ጋር የተደረሰበት ስምምነት በሰላማዊ መንገድ ተግባራዊ ሆኖ ሃገርና ሕዝቦችም ሰላም ያግኙ ዘንድ ይህ ጦርነት በኣፋጣኝ መቆም ኣለበት ብሎ ያምናል። ከዚያም በመቀጠል በመንግስት በኩል እየቀረቡብን ያሉና እኛም በበኩላችን በእኛና በሕዝባችን ላይ እየተፈጸሙ ያሉ ግፎች ናቸዉ የሚንላቸዉ (የሁለቱም ወገን) ስሞታና ቅሬታዎች በገለልተኛ ወገን ተመርምሮና ተጣርቶ ሓቁ እንድወጣ/እንድታይ ኦነግ ኣጥብቆ ይጠይቃል።
በአባቴ ቤት ኃያል ሰው እና በክፉ ስርዓተ-ጥለት ላይ የ 100 በሰውነቴ ውስጥ ያሉ የአካል ክፍሎች በሙሉ መለኮታዊ ንክኪን እና በትክክል ጌታ ሆይ ፣ ህይወቴን ፍሬያማ አድርግና በኢየሱስ ስም የጉልበት ፍሬዬን
የሥራ ቦታ {job_title} ኩባንያ ኤን ኬ NAB Show ዜና | የ 2020 NAB Show ሚዲያ ባልደረባ እና የ NAB Show LIVE አምራች። የብሮድካስቲንግ ኢንጂነሪንግ ዜና 2020 ናቢ Show ዜና የቀጥታ ልቀት ፣ ፖድካስቲንግ ፣ ብሮድካስቲንግ ኢንጂነሪንግ ፣ ቴሌቪዥን እና ሬዲዮ ቴክኖሎጂ
6 2 የጉልበት እና የሥራ ሁኔታዎች ደረጃ ላይ የሚገኝ ሲሆን በአሁኑ ወቅት ምንም የተጠናቀቁ የፕሮጀክት ክፍሎች ለማንኛውም፡ ይህንን የ esms ሰነድ እንዴት አደጋዎች ተለይተው እንደሚታወቁ፡ እንዴት እንደሚደራጁ
ክፍሎች በተመጣጣኝ ዋጋ እስከ መጨረሻ እንደ ካሰበ እና የኤሌክትሪክ መስኮት መግዛት ይችላሉ ቱርክ ፍሬኑ መዳፍ windscreen ቢያቆም የፊት አቀማመጥ በመላው የተፈቀደለት አገልግሎቶች ውስጥ የፋይናንስ ዕቅድ ውስጥ ሁሉም Renault መኪናዎች Renault
የ"ግንቦት 20" ሃያ መሰረት ሊስትሮዎች እና አነስተኛ የሙያ ዘርፍ ላይ የተሰማሩትን፣ የጉልበት ሰራተኞችን ሳይቀር ሰፋሪዎቹ ምዕራባዊያኑ በፖለቲከኞች፣ ጋዜጠኞች፣ ሞጋች የህብረተሰብ ክፍሎች
የ‹‹ተፈሪ መኰንን›› ትምህርት ቤት 92ኛ ዓመት ገልጸውልን ወደ ኮሌጁ ጋበዙን፡፡ ተማሪዎች ከኮሌጁ 11 የትምህርት ክፍሎች በአንዱ ማለትም የኤስተቲክስ ትምህርት ክፍል አነጋጋሪው የመስቀል አደባባይ
ይህ በሴንሰር አርማን ቴክኖሎጂ የተገነባ ተጨማሪ ሰፋ ያለ የመለያ ስያሜ ነው። ዩኤስኤትኤክስ -40 አታሚዎ እንደቆመ ይቆማል እናም በአታሚዎ ላይ ያለውን ጫና በማስወገድ ይጀምራል። ከዩአ ቲ -40
እነዚህ የተጎላበተ መሰየሚያ (ስፖንሰር) መለያ ሰሪቶች በአሳንስ አርማ ቴክኖሎጂ ተገንብተዋል እና አታሚዎ እንደቆመ ያቆማል እናም በአታሚዎ ላይ ያለውን ጫና በማስወገድ ይጀምራል ፡፡ ከዩቲኤም-ኤክስኤክስX መካከል ለመምረጥ ከተለያዩ ዋና ዋና
በሀዲያ ዞን የ"ያሆዴ መስቀላ" የዘመን መለወጫ በዓል ለሀዲያ ህዝቦች የመስቀል የደመራ መለኮስ ስነ ስርዓትና ሌሎች ዝግጅቶችም በበዓሉ ከተለየዩ የአገሪቱ ክፍሎች የመጡ ተጋባዥ እንግዶች ተገኝተዋል ፡፡
China የሽቦ አያያዝ ስርዓት እና የፕሬስ ምግብ መስመሮች። with High-Quality Leading የሽቦ አያያዝ ስርዓት እና የፕሬስ ምግብ መስመሮች። Manufacturers Suppliers find የሽቦ አያያዝ
ዳግማዊ ዓፄ ቴዎድሮስ (ጥር ፮ ቀን ፲፰፻፲፩ ዓ ም - ሚያዝያ ፮ ቀን፲፰፻፷ ዓ ም ) ከ፲፰፻፵፯ ዓ ም ጀምሮ እስከ ዕለተ ሞታችው ድረስ የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት ነበሩ። በትውልድ ስማቸው ካሳ ኃይሉ ሲባሉ፣ በፈረስ ስማቸው አባ ታጠቅ፣ በወታደራዊ
የመስቀል በዓል "ግዙፍነት ከሌላቸው የዓለም መንፈሳውያን ሀብቶች" ተርታ ሊመዘገብ ይችላል የባለሥልጣኑን የ ነው፡፡ በዚህም ሳቢያ ተጠንተው ዝግጅት ከተደረገባቸው የዐውደ ትርኢቱ ክፍሎች
"ከክርስትና ዘመን በፊት ጀምሮ በሁሉም የጥንቱ ዓለም ክፍሎች የተለያየ የመስቀል ቅርጽ ያለባቸው የተለያዩ ዕቃዎች ተገኝተዋል። በሕንድ፣ በሶሪያ፣ በፋርስና በግብፅ ቁጥር ስፍር የሌላቸው መስቀሎች ተገኝተዋል።
መንግስቲ ሱዳን፣ ካብ 30 ጥሪ 2016 ኣትሒዙ ቀይዶም ዝጸንሐ ኣቶ ሑሰን ከሊፋን ኣቶ ዓብደላ ሓምዳይን ዝተባህሉ ክልተ ላዕለዎት ኣባላት መሪሕነት ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ለቒቕዎም።
ተሓኤ ብ14 ለካቲት ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ነዚ ብምርግጋጽ፣ እቶም ንክልተ ሰሙን ዝኣክል ተቀይዶም ዝጸንሐ ኣባላት መሪሕነት ብጻዕሪ ህዝቢን ፖለቲከኛታትን ሱዳን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያን ካልኦት ኣካላትን ክፍትሑ ከምዝኸኣሉ ኣነጺሩ።
ይኹን’ምበር መንግስቲ ሱዳን፣ ንኣቦ መንበር ተሓኤ ኣቶ ሑሰን ከሊፋ ካብታ ንነዊሕ ዓመታት ክቕመጠላ ዝጸንሐ ሱዳን ክወጽእ ከምዘገደደ’ውን ተሓኤ ኣብ መግለጺኡ ኣፍሊጡ ።
እዞም ኣብ ደምበ ተቓውሞ መሪሕ ቦታ ሒዞም ዝጸንሑ ኣባላት ተሓኤ፣ ኣብ ከሰላ ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ንክልተ ሰሙን ተቐይዶምሉ ዝጸንሑ ምኽንያት ክሳብ እዚ እዋን’ዚ ኣይተነጸረን።
#Testimony "ንጉስ ለሚወደው እንዲህ ይደረግለታል!!" ይህ ወጣት አጋንት አንከራቶት የሚስራው ነገር አይሳካለትም፣ተቅበዝባዥ አርጎት ፣ ማደሪያውን ጎዳና እስኪሆን ድረስ …..በጣም ብዙ ነገር በህይወቱ አልፉል በስተመጨረሻ ግን ጌታ ደረሰለት….. ዘ ፕረዘንስ ኦፍ ጋድ ቤተክርስቲያን መጥቶ ከእስራት ነጻ ወጥቶ ለክብር በቃ…..ንጉስ ለሚወደው እንዲህ ይደረግለታል!!! የቀረውን ምስሉን ተጭነው ይመልከቱ…… የእኛ ኢየሱስ ይችላል!!!
#Testimony "ንጉስ ለሚወደው እንዲህ ይደረግለታል!!" ይህ ወጣት አጋንት አንከራቶት የሚስራው ነገር አይሳካለትም፣ተቅበዝባዥ አርጎት ፣ ማደሪያውን ጎዳና እስኪሆን ድረስ …..በጣም ብዙ ነገር በህይወቱ አልፉ...
የፎሪየር ሽግግር አንድን የአቅጣጫ ቁጥር ፈንክሽን ወደ ሌላ አቅጣጫ ቁጥርፈንክሽን ይሚያሻግር የሂሳብ መሳሪያ ነው። በተለይ በሲግናል ዝግጅት ጥናት ፣ የመጀመሪያው ፈንክሽን ግቤት ጊዜ ሲሆን የጊዜ ግዛት ውስጥ ያለ ፈንክሽን ያስብለዋል። የፎሪየር ሽግግሩ እንግዲህ ይህን በጊዜ ግዛት ውስጥ ያለ ፈንክሽን ወደ ድግግሞሽ ግዛት ውስጥ ወዳለ ፈንክሽን በማሻገር አዲሱ ፈንክሽን ግቤቱ ድግግሞሽ እንዲሆን ያደርጋል። አዲሱ ፈንክሽን የቀደሞው ፈንክሽን የድግግሞሽ ተወካዩ ይባላል። ይህ እንግዲህ ውሃ-ቅዳ-ውሃ-መልስ ሊመስል ይችላል ሆኖም ግን በተግባር ሲታይ እጅግ ጠቃሚና ለብዙ የቴክኖሎጂ ውጤቶች መሰረታዊ ጠቀሜታ ያመጣ ነው (ለምሳሌ የጅ ስልክወን ሲያነሱ በስልክወ የሚያዳምጡት የሌላውን ሰው ድምጽ ሳይሆን የድምጹን ፎሪየር ሽግግር ነው)።
እዚህ ላይ x ጊዜን ሲወክል ፣ የተሻገረው ተለዋጭ ξ ደግሞ ድግግሞሽን ይወካላል። ሁልጊዜም ባይሆን፣ በጊዜ ግዛት ያለውን ƒ በአመቺ ጊዜ መልሰን ከድግግሞሽ ግዛት ካለው f ^ {\displaystyle {\hat {f}}} ማግኘት እንቻላለን፣ በዚህ መልኩ
በኔዘርላንድስ የተቋቋመ የሕግ እና የታክስ የሕግ ተቋም በመሆናችን የአገልግሎት አቅርቦታችንን እና የእኛን ከመጀመራችን በፊት የደንበኛችን ማንነት ግልፅ ማስረጃ እንድናገኝ የደች እና የአውሮፓ ህብረት ፀረ-ህገ-ወጥ ህገ-ወጥ ህጎችን እና ደንቦችን የማክበር ግዴታ አለብን ፡፡ የንግድ ግንኙነት.
የሚከተለው መግለጫ በብዙ ጉዳዮች ላይ ምን መረጃ እንደምንፈልግ እና ይህ መረጃ ለእኛ መሰጠት ያለበት ቅርጸት ያሳያል ፡፡ በማንኛውም ደረጃ ላይ ተጨማሪ መመሪያ ቢያስፈልግዎ በዚህ የመጀመሪያ ሂደት በደስታ እንረዳዎታለን ፡፡
ስምህን የሚያረጋግጥ እና አድራሻዎን የሚያረጋግጥ የመጀመሪያ እውነተኛ የሰነድ ቅጂ ሁልጊዜ እንፈልጋለን። የተቃኙ ቅጅዎች መቀበል አልቻልንም ፡፡ በቢሮአችን በአካል ከታዩ እርስዎን ለመለየት እና ለፋይሎቻችን የሰነዶቹ ግልባጭ ማድረግ እንችላለን ፡፡
በብዙ አጋጣሚዎች ግለሰቦቹን ቢያንስ ለአንድ ዓመት በሚያውቀው (ለምሳሌ notary ፣ የሕግ ባለሙያ ወይም የሂሳብ ባለሙያ) ያለው የባለሙያ አገልግሎት አቅራቢ የተሰጠ የማጣቀሻ ደብዳቤ እንጠይቃለን ፣ ግለሰቡ እንደ በሕገ-ወጥ ዕ drugsች ፣ በተደራጀ የወንጀል ተግባር ወይም በሽብርተኝነት ውስጥ እንዲሳተፍ የማይጠበቅ ስም ያለው ሰው ፡፡
በብዙ ሁኔታዎች ላይ የተጣለውን የግዴታ ማሟያ መስፈርቶችን ለማሟላት አሁን ያለዎትን የንግድ ሥራ መሠረት መመስረት አለብን። ይህ መረጃ ለምሳሌ ሰነዶችን ፣ ውሂቦችን እና አስተማማኝ የመረጃ ምንጮች በመጥቀስ መደገፍ አለበት ለምሳሌ-
ማሟላት ያለብን በጣም አስፈላጊ ከሆኑት የማሟያ መስፈርቶች አንዱ ለድርጅት / ተቋም / ፋውንዴሽን (ፋውንዴሽን) ገንዘብ ለማዋል የሚጠቀሙበትን ገንዘብ የመጀመሪያ ምንጭ መመስረት ነው ፡፡
እርስዎ በሚፈልጉት የአገልግሎት አይነት ፣ ምክር በሚፈልጉበት መዋቅር እና እኛ ለማቀናበር በሚፈልጉት መዋቅር ላይ በመመርኮዝ ተጨማሪ ሰነዶችን ማቅረብ ይኖርብዎታል ፡፡
ፈረንሳ ከም መቐጸልታ ናይቲ፣ ኣብ ኢጣልያ ዝርከቡ ስደተኛታት ናይ ምምቕራሕ መስርሕ፣ ኣብዘን ዝቕጽላ ሰለስተ ኣዋርሕ ጥራይ ዝበዝሑ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ኣስታት ሓደ ሽሕ ስደተኛታት ክትቕበል’ያ።
እንተኾነ ድሕሪ’ቲ ብዓርቢ 13 ሕዳር ኣብ ፓሪስ ዘጋጠመ ሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ ጉዳይ ዋሕዚ ሶርያውያን ስደተኛታት ናብ ፈረንሳ ኣዘራራቢ ኮይኑ ብምህላዉ፣ መንግስቲ ነቲ 24 ሽሕ ስደተኛታት ናይ ምጥያስ መስርሕ ደጊሙ ክሓስበሉ ብየማናውያን ሰልፍታት ጸቕጢ ይግበረሉ ኣሎ።
ኣብቲ ዜጋታት 19 ሃገራት ዝርከብዎም ኣስታት 130 ንጹሃት ሰባት ዝቐተለን፣ ኣምኢት ከኣ ዘቑሰለን ሽበራዊ መጥቃዕቲ፣ ብስም ስደተኛታት ናብ ፈረንሳ ዝኣተዉ ዜጋታት ሶርያ ከምዝተሳተፉ’ዩ ዝጥቐስ።
ፈረንሳ፣ ኣብዚ ዓመት’ዚ ዑቕባ ካብ ዝሓተቱ ኣስታት 5 ሽሕ ሶርያውያን ነቶም 96 ሚእታዊት ፖለቲካዊ ዑቕባ ከምዝሃብቶም ጸብጻብ ክፍሊ ስደተኛታት እታ ሃገር የረድእ።
ካብ ዝተፈላለያ ሃገራት ዝመጹ ኣስታት 65 ሽሕ ስደተኛታት ኣብዚ ዓመት እዚ ኣብ ፈረንሳ ዑቕባ ክሓቱ እንከለዉ፣ እታ ሃገር ነቶም 15 ሽሕ ጥራይ’ያ ዑቕባ ሂባ።
ዋሕዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት መፍትሒ ክርከበሉ እንተኾይኑ፣ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኤርትራ ፖለቲካዊ ጸቕጢ ምግባር ከምዘድሊ፣ ፕረዚደንት ፈረንሳ ፍራንስዋ ሆላንድ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ማልታ ዝተኻየደ ኣህጉራዊ ዋዕላ ምግላጹ ኣይርሳዕን።
አዲስ አበባ ፣ ጥር 18፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) አፍሪካውያን የታሪክ ተናጋሪዎች ታሪካቸውን በራሳቸው ቋንቋ በድምፅ በመቅረጽ የሚያስተዋውቁበት መተግበሪያ ተሰራ።
አማርኛን ጨምሮ በሌሎች ቋንቋዎች የአፍሪካን ታሪኮች ወደ ድምፅ መጽሐፍት መቀየር የሚያስችል መተግበሪያ በጋናው የሶፍት ዌር ኩባንያ ሶፍትትራይብ ባለቤት ሄርማን ቺነሪይ-ሄስ ተሠርቷል።
የአፍሪካውያን ድምፆች (Afrikan Echoes) የተሰኘው መተግበሪያ በመጪው መጋቢት ወር ያልተነገሩ 50 የአፍሪካውያን ነባር ታሪኮች በዩሩባ ይፋ ያደርል ተብሎ እንደሚጠበቅ ሲ.ኤን.ኤን ዘግቧል።
ስለጊዜ ስናስብ ስለዘመን ለውጥ ስናወራ በዘመን እና ጊዜ ውስጥ አብረው የመጡና ያለፉ እንዲሁም ጊዜ ጥሎአቸው የሄደ ክስተቶችም አብረው ይነሳሉ፡፡ እኔ... ያጠፋውን አጥፍቶ ያቀናውን አቅንቶ እብስ ሊል ከጫፍ ስለደረሰው 2006ዓ.ም ሳስብ ከውስጥም ከውጪም በተለያየ ምክንያት መሠለፋችን የበዛበት ዓመት ሆኖ እንዳለፈ ይሠማኛል፡፡ ከውጪ የብዙዎቹ መነሻ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ጥያቄ ነበር፡፡ ከአፍሪካ እንደምሳሌ የነግብፅና፣ሊቢያ የነናይጄሪያና ደቡብ አፍሪካ የተቃውሞ ሠልፍ፤ከተቀረው ዓለም የነቱርክና ታይላንድ የነግሪክና ፓኪስታን የተቃውሞ ሠልፎችን ማንሳት ይቻላል፡፡ ብራዚል እንኳን ታላቁን የአለም እግር ኳስ ዋንጫ ጨዋታን አስተናግዳ ያጠናቀቀችው በዚሁ በህዝባዊ ተቃውሞ ታጅባ ነው፡፡
በተለያየ ምክንያት አውቀነውም ይሁን ሳናውቀው ተሠልፈናል፡፡ በፖለቲካውም ቢሆን የተቃዋሚ ፓርቲዎች የጠሩአቸው ህዝባዊ የተቃውሞ ሠልፎች በአዲስ አበባና በክልል ከተሞች በተደጋጋሚ በዚው በሠልፋም ዓመት ተካሂዶአል፡፡
ያላት የከተማ ትራንስፖርት አማራጭ ቁጥር ከህዝቧ ቁጥር ጋር አልጣጣም ብሏት በተለይ በስራ መግቢያና መውጪያ ሰዓት የተኮለኮለ ህዝብን ማየቱን የተለማመደችው አዲስ አበባ ነዋሪው ከታክሲ ግፊያ ወደ ሰልፍ እንዲሸጋገር ያደረገችው በዚው በ2006 ሠልፋም ዓመት ነው፡፡ መነሻው ከሜክሲኮ አካባቢ እንደሆነ የሚነገርለት የታክሲ ሰልፍ ዛሬ ተለምዶ ጠዋትና ማታ መሠለፍ ነው፡፡ በግርግር ከኪስ አውላቂዎች የጠበቀን የታክሲ ሠልፍ አንዳንዴ ደግሞ የሠልፉ እርዝመት የ1 ብር ከ50 ሳንቲም መንገድ ያክል ተቀጣጥሎ ሀሞታችንን ፍስስ ሲያደርገውም ከርሟል፡፡
መታየት ከጀመረ ሰንበትበት ቢልም በየዳቦ ቤቱ በተለይ ምሽት ላይ ዳቦ ሸምቶ ለመግባት ረጃጅም ሠልፍ መታየቱም በዚህ ሰልፋም ዓመት የባሠበት ይመስለኛል፡፡ እንዴ እረ ምን ይሄ ብቻ! ለስንዴ፣ ለስኳርና ለዘይትም የተሠለፍናቸው ሠልፎችስ? በየቀበሌውና ሸማቾች በራፍ እንደጉድ አይደል እንዴ የተሠለፍነው፡፡
በየነዳጅ ማደያውስ የተሠለፍነው ለቤት ፍጆታችን ጀሪካኖቻችንን ይዘን አሽከርካሪውም መኪናውን ሠልፍ አስይዞ በተለይ በወሩ መጨረሻ ከ25 እስከ ከ26 በኃላ ገና ለገና ነዳጅ ይጨምሯል አልያም ይጠፋል በሚል የመኪናው ሠልፍ የጉድ ነው፡፡
ወደ እስፖርታችን እንለፍ መቼም ዘንድሮ ለአፍሪካ ዋንጫና ለዓለም ዋንጫውም ትንሽ ቀረብ ማለት የቻልንበት ደጋፊውም ከነማንቼና አርሴ ጊዜውን ሸርፎ ስለዋሊያዎቹ ለማውራት የቻለበትም ዓመት ነበር፡፡ ታዲያ በእግር ካሱም ይህቺ ነቃ ነቃ ማለት መምጣቷን ተከትሎ ካምቦሎጆአችንም ወደ ውስጥ በሚገቡ ሠልፈኞች ተጨናንቆ ነበር፡፡ ኳሳችንማ ሙሉ ሌት ከቀን የዘለቀ የደጋፊዎች ሠልፍንም አሳይቶናል፡፡
መቼም ቢሆን በዙሪያቸው ተመጋቢ ተመልካችና አድናቂ የማያጡት ስጋ ቤቶቻችን በፆም መግቢያና መውጪያ የሚሠለፍላቸው መብዛቱም ዘንድሮ ብሶበታል፡፡ ዝነኛ ከሚባሉት ልኳንዳ ቤቶቻችን እስከ አነስተኛዎቹ የቀበሌ ቤቶች በፆም መግቢያና መውጪያ ወቅት በሠልፍ ሲጨናነቁ ተመልክተናል፡፡
ሌላው ዓመቱን ሙሉ ሲያሠልፈን የከረመው ደግሞ የውሃ ችግር ነው፡፡ ከየቧንቧችን መምጣቷ ብርቅ የሆነብን ውሃ እዚህ ሰፈር መጥታለች ሲባልና ጀሪካኖቻችንን ተሸክመን ስንጓዝ እሷን ብለው ከየአካባቢው የመጡ በቁጥር ሲበዙ ሠልፍ ስንገባ ዓመቱ አለፈ፡፡
ብቻ ምን ያልተሠለፍንበት አለ፡፡ የነሱ የመምጫ ጊዜ ብርቅ እየሆነ ወርሃዊ የመክፈያ ጊዜያቸው ቶሎ ቶሎ የሚመጣው መብራትና ውሃ እንዲሁም ስንት ሲታማ የከረመው ስልክም በአገልግሎታቸው እያበሳጩን ለወርሃዊ ክፍያቸው ሲያሠልፋን ከርመዋል፡፡
ኢትዮጵያ ውስጥ በርካታ ዜጎች በተፈጥሯዊ እና ሰው ሰራሽ አደጋዎች ምክንያት በደረሰባቸው የአካል ጉዳት እንደፍላጎታቸው መራመድ (መንቀሳቀስ) ተስኗቸዋል።እነዚህ ዜጎች ዳግም መራመድ ይችሉ ዘንድ የሚያግዙ ሰው ሰራሽ አካላት በበቂ መጠን አለመገኘታቸው ደግሞ የዜጎች ችግር የበረታ እንዲሆን አድርጓል።
ይሄን የተመለከቱ ነዋሪነታቸውን በእንግሊዝ ለንደን ያደረጉት አቶ ሰለሞን አማረ በበኩላቸው ከአጋሮቻቸው ጋር በመሆን በርካቶች ዳግም የሚራመዱባቸውን-ሰው ሰራሽ እግሮች በማዘጋጀት እያደሉ ይገኛሉ። ሀቅማቸው በተለያዩ ምክንያቶች በመወሰኑ የፍላጎታቸውን ያህል ሰው ሰራሽ አካላትን እያመረቱ ማቅረብ እንደቸገራቸው የሚናገሩት አቶ ሰለሞን፣ ደጋፊዎችን ማግኘት ከቻሉ በዓመት ከ1000 በላይ የሚሆኑ ሰው ሰራሽ አካላትን እያመረቱ ለማቅረብ ዕቅድ እንዳላቸው ለአሜሪካ ድምጽ ተናግረዋል።
* ይህ ቃለምልልስ ከተደረገ በኃላ አቶ ሰለሞን አማረ እና አጋሮቻቸው ሰው ሰራሽ አካላትን የሚያመርቱበት ማዕከል በኢትዮጵያው ፕሬዚደንት ዶ/ር አቢይ አህመድ እንደተጎበኘ ተሰምቷል።
የነዳጅ ዋጋ ጭማሪና የነዳጅ እጥረት፣ አዲሱ የዘይት ፋብሪካ መመረቅ እንዲሁም ሰርግና ዝግጅቶቹ የሚሉ ጉዳዮችን የቃኘው ዓለም ሸማች ከሁለገቧ መርካቶ- #አለም_ሸማች #ፋና
የነዳጅ ዋጋ ጭማሪና የነዳጅ እጥረት፣ አዲሱ የዘይት ፋብሪካ መመረቅ እንዲሁም ሰርግና ዝግጅቶቹ የሚሉ ጉዳዮችን የቃኘው ዓለም ሸማች ከሁለገቧ መርካቶ- #አለም_ሸማች #ፋና...
ኣብ ባድመ ኤርትራ ተወሊዱ። ብንእስነቱ ናብ ሱዳን ከይዱ። ኣብኡ ብባንድታት ሙዚቃ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ተጸልዩ። ኣብ ቀያሕቲ ዕንባባ ህዝባዊ ግንባር`ውን ተጠርኒፉ። ድሕሪ ናጽነት ናብ ኤርትራ ተመሊሱ። ናብ ስዊዲን ብምኻድ ክእለት ሙዚቅኡ ኣማዕቢሉ። ናብ ኣሜሪካ ክፍለ ግዝኣት መነሶታ ብምምጻእ ከኣ ክሳብ ናብ ትምህርቲ ብምእታው ክእለት ሙዚቃ ከበርኽ በቒዑ። ኣብ`ዚ እዋን`ዚ ኣብ ምሉእ ዓለም ብምዝውዋርን ኣብ ከባቢኡ ምስ ዝተፈላለያ ባንድታት ኣመሪካ ብምስራሕን ምሉእ ስርሑ ኣብ `ቲ ሞያ ጸቒጡ ኣብ ምስራሕ ይርከብ።
ዛሬ ዋልያዉ ከኮንጎ ይጫወታል፡፡ሰአቱ ደግሞ በሊቢያዉ ሰአት ነዉ፡፡3ሰአት በኢትዮጲያ አቆጣጠር ነዉ፡፡ተጫዋቾቹ ትላንት ማምሻዉን ወደ ከተማ ወጣ ብለዉ አየር ያግኙ ተብሎ ወደ አንድ ሞል ተወሰዱ፡፡እናም ሻይ ቡና ብለዉ ተመለሱ፡፡እግራቸዉ ብሎምፎንቴን ከገባ ጀምሮ ክልምምድ ቦታ እና ስታድየም በስተቀር የትም ረግጦ አያቅም ነበር፡፡
ዛሬ የአሰላለፍ ለዉጥ እንደሚኖር የተረጋገጠ ጭምጬ (ጭምጭምታ) አለ፡፡አይናለም እና ደጉ በሳላሀዲን እና ቢያድግልኝ ተቀይረዉ ይገባሉ፡፡በዳዊት ፍቃዱ ቦታ መሳይ የተደራቢ አጥቂ ሁኖ ይገባል እንደ-ጭምጬዉ—አሁን ጥያቄዉ ለምን እነ ደጉ ወጡ ለምን እን ሳላሀዲን ገቡ አይደለም፡፡
ለተፈጠረ ስህተት እና ለተወሰደ ብልጫ ግለሰብን ተጠያቂ አድርጎ በሌላ ግለሰብ መቀየር ችግሩን እንደማይቀርፍ የአፍሪካ ዋንጫ ተሞክሮ በቂ ነዉ፡፡የቡርኪና ፋሶ ቀን 4ት ቅያሪዎቸ ተደረጉ፡፡ቡድኑ በ10 ተጫዋች 4-0 ተሸነፈ፡፡በቀጣዩም ጨዋታ ስህተቱን በግለሰብ ቅየሪ ለመቀየር ተሞክሮ ቡድኑ ከመሸነፍ አልዳነም፡፡ባለፉት 12 ወራት ዋልያዉ ከናይጄሪያ ጋር ያደረጋቸዉን 4ት ጨዋታዎች ስናይ በ3ቱ ሪጎሬ ተገኝትዋል፡፡4 ፔናልቲ ያስገኙት 3ት የተለያዩ ሰዎች ናቸዉ፡፡እየተቀያየሩ የገቡት ተጫዋቾ ለአንድ አይነት ስህተት ከተጋለጡ እነሱን ከስህተት የሚያድናቸዉ የጨዋተዉን አስተሳሰብ መቀየር ያሥፈልጋል፡፡
ዋልያዉ ተጋጣሚዉን ለመብለጥ የያዘዉን ነገር መመርመር አለበት፡፡በረኛዉ ኳስ እንዲጀምር እንደሚፈልጉ አሰልጣኙ ተናግረዋል፡፡በተከላካዮቹ እና በረኛዉ ግን የሚግባቡበት ስልጠና እንዳልተሰጠ ሜዳ ላይ ያየነዉ ነገር ማሳያ ነዉ፡፡አማካዩ ክፍል በአጭር ርቀት ኳሶችን መቀባበል ከጠበበ ቦታ ስፔስ አስከፍቶ መዉጣት እና ተጋጣሚ ክልል ላይ በብዛት ሁኖ ማጥቃት ችግር አለበት፡፡እነዚህን ነገሮች ሰዉ በሰዉ በመቀየር መፍታት አስቸጋሪ ነዉ፡፡
በቅድሚያ ዋልያዉ ምን አይነት አጨዋወት ቢከተል ተጋጣሚዎችን በልጦ ማሸነፍ ይችላል የሚለዉ መቅደም ይኖርበታል፡፡ከዛ ወዲህ ሰዎችን ሳይሆን እንቅስቃሴዉን ተመስርቶ ቅያሪ ማድረግ ይቻላል፡፡
አሁን ግን ትላንት የተደረጉ ጥፋቶች ዛሬም ቢደገሙ አሁንም ሰዉን በሰዉ ከመቀየር በስተቀር ሌላ አማራጭ አልተቀመጠም፡፡እናም ተጫዋቹ ስህተት ላለመስራት ከሚጨነቅ ስለ እንቅስቃሴዉ ቢያሥብ ቡድኑ እድገት ይኖረዋል፡፡በአፍሪካ ዋንጫዉ በ3ት ጨዋታ 4በረኞችን ያሰለፈዉ ዋልያዉ ብቻ ነዉ፡፡4ቱም ስህተት ሰርተዋል አልያም ግብ ገብቶባቸዋል፡፡ነገር ግን ሁሉንም ለስህተት የዳረጋቸዉ የቡድኑ አጨዋወት አልታረመም፡፡ስለሆነም ሰዎችን በሰዎች ቀይሮ ስህተትን ለመቅረፍ ከመሞከር በፊት የጨዋታን እንቅስቃሴ ማጥናትና መቀየር ያስፈልጋል፡፡
የመጨረሻ አንድ ምሳሌ እንይ—የኮንጎ ቡድን በጉልበት እና ፍጥነት ጥሩ እንደሆኑ አሰልጣኝ ሰዉነት ተናግረዋል፡፡እናም እነሱን ለማቆም መላ አንፈልጋለን ሲሉም ተናገሩ፡፡አሁን ኮንጎን በፍጥነት እና ጉልበት ለማቆም ከተሞከረ ማንም ቢገባ አያቆማቸዉም፡፡መጀመሪያም የሚበልጡን በሱ ነዉና፡-ነገር ግን የነሱን ፍጥነት በዋልያዉ ኳስን መሰረት ያደረገ አጨዋወት ለማቀዝቀዝ ቢሞከር ቢያንስ ቢያንስ ብልጫዉ አይወሰድም፡፡ለዚሁ አጨዋወት የሚሆኑ ሰዎች ቢገቡም ይጠቕማሉ፡፡
ለማናኛዉም በጭምጬዉ መሰረት የዛሬ አሰላለፍ ይህንን ይመስላል፡—-ጀማል…ሳላሀዲን..ቢያድግልኝ…ስዩም…አበባዉ…—አማካዮች…—-አዳነ አስራት ቱሳ እና ምንያህል..ከነሱ ፊት ፋሲካ አስፋዉ፣፣ከዛም ኡመድ ኡክሪ ይሆናል ተብሎ ይጠበቃል፡፡(ፎቶ -አይናለም የደጉን 2ቁጥር መለያ ለብሶ)
ሽልማቶቹም በማሽላ ላይ ተመራማሪ እና የምግብ እና የእርሻ ድርጅት/FAO/ አማካሪው ለፕሮፌሰር ጋቢሳ እጄታ እና ለጅቡቲው ፕሬዝዳንት እስማኤል ኦማር ጌሌ የተሰጡ ናቸው፡፡
በምረቃ ስነ ስርአቱ የኦሮሚያ ክልል ምክትል ፕሬዘዳንት ወይዘሮ ጠይባ ሀሰን ተመራቂዎቹ በራስ ላብ የማደግ ባህልን ተላብሰው ያስተማራቸውን ማህበረሰብ እንዲያገለግሉ ጥሪ አቅርበዋል፡፡
ባሕር ዳር፡ ጥር 07/2011 ዓ.ም(አብመድ) የአማራና ትግራይ ክልል ርዕሰ መስተዳድሮች በአዲስ አበባ ሂልተን ሆቴል ከሃይማኖት አባቶችና የሀገር ሽማግሌዎች ጋር እየተወያዩ ነው፡፡ በመድረኩም ሁለቱ ርዕሰ መስተዳድሮች ንግግር አድርገዋል፡፡
የአማራ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ገዱ አንዳርጋቸው ‹‹ስለሰላም ተጨንቃችሁና አስባችሁ ባሕር ዳርና በሌሎችም ክልሎች ተዘዋውራችሁ አስተምራችሁናል፤ መክራችሁናል፡፡ ይህ ደግሞ ከሃይማኖት አባቶች፣ ሽማግሌዎችና እናቶች የሚጠበቅ ነው፡፡ የሰላም አጀንዳ ይዛችሁ በዚህ ወቅት በመንቀሳቀሳችሁና እንድንገናኝ ጥረት ስላደረጋችሁ በአማራ ክልል ሕዝብ ስም አመሠግናለሁ›› ብለዋል፡፡
‹‹ኢትዮጵያ ሰላም እንድንትሆን የምንመኛው ስለሆነ አካል ብለን ሳይሆን ለሁሉም መሠረት ስለሆነ ነው፡፡ ትንሽ ጊዜ እንኳ ግጭቶች ሲኖሩ ምን ያህል ጉዳት እንደሚደርስ እያየነው ነው፡፡ የአማራ ሕዝብ ከወንድሞቹና ከጎረቤት ክልሎች፣ ከትግራይ ሕዝብ ጋር ሰላም መሆን ይፈልጋል፤ ለዚህ የሰላም አጀንዳችሁም አመሠግናለሁ፡፡ የምመራው ሕዝብም ሰላም ይፈልጋል፤ ለመሥራት፣ ለመኖር፣ ለመሻሻል… የሚፈልግ ነው፡፡ ይህንንም ስታወያዩት ነግሯችኋል፡፡ እኔም ዝግጁ ነኝ፡፡ ሰላምን የሚጠላው ሰይጣናዊ አስተሳሰብ የተጠናወተው ነው›› ነው ያሉት አቶ ገዱ፡፡
‹‹የአማራና ትግራይ ሕዝቦች ለሺህ ዘመናት የጋራ ሃይማኖት፣ ባሕልና እሴት ያላቸው አንዱ በአንዱ የሚሰጋ ሳይሆን የሚኮራ ሕዝቦች ናቸው፤ ይህ ግን ከጊዜ ጊዜ እየተሸረሸረ መጥቷል፡፡ ሕዝቡ ሰላማዊ ፍላጎቱ በሰላም እንዲፈታ እንጅ እንዲጋጭ በፍጹም አይፈልግም፡፡ ያሉ ጥያቄዎች በውይይት በሰላም የሚፈቱበትን ሁኔታ ነው የሚፈልገው›› ሲሉም ተናረዋል፡፡
የአማራ ክልል ሕዝብ የተጀመረው ለውጥ እንዳይቀለበስ የሚሰጋና ከፍተኛ ጉጉት ያለው መሆኑንም ነው የተናሩት፡፡ ‹‹እኛም የዚህ ሕዝብ መሪዎች ነን፡፡ እኔ የምመራው ሕዝብ ችግሮቹን በሰላማዊ መንገድ ከመፍታት ውጭ ብሔድ ይጠይቀኛል፡፡ ከክልሎች ጋር በሰላም መኖር ይፈልጋል፡፡ አዲስ አበባ ስለሰላም ተናግሬ ከዚያ ሌላ ብናገር ይጠይቀኛል፤ ሄጄ የምሠራውም ከዚህ እንደምናገረው ነው፡፡ አትጠራጠሩ የአማራ ሕዝብ ከትግራይ ሕዝብ ጋር ግጭት ጀማሪ አይሆንም፡፡ ከወንድሞቻችን የትግራይ አመራሮችና የትግራይ ሕዝብ ጋር በውይይት መፍታት እንችላለን፡፡ ቃሌ ፊርማዬ ነው ለሰላም እሠራለሁ›› ብለዋል አቶ ገዱ አንዳርቸው፡፡
የትግራይ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር ዶክተር ደብረ ጽዮን ገብረሚካኤም የሀገር ሽማግሌዎችንና የሃይማኖት አባቶችን አመስግነዋል፡፡ ‹‹በሕዝብ ብትመረጡም ባትመረጡም የሃይማኖት አባቶችና የሀገር ሽማግሌዎች ስለሆናችሁ አክብሬያችሁ ተገኝቻለሁ፡፡ እኛ የፖለቲካ መሪዎች መሥራት የሚገባንን ስላልሠራንና ስለተጨነቃችሁ አመሠግናለሁ፡፡ በታሪክ ያላየናቸውን ድርጊቶች እያዬን ስለመጣን አሳስቧችሁ ስለመጣችሁ አመሠግናለሁ›› ብለዋል፡፡
‹‹ግንኙነታችን ከወንድምነትም በላይ ነው፤ የፖለቲካ ጓዶች ነን፡፡ የሀገራችን እሴቶች ብቻ ሳይሆን የድርጅታችንም እሴት መሸርሸር ስላለ ነው እናንተንም ወደዚህ ጉዳይ የጋበዝናችሁ፡፡ ከዚህ ችግር ቶሎ መውጣት አለብን፤ መጨነቅ ብቻ ሳይሆን ብዙ ጉዳት የደረሰባቸው ወገኖች አሉ›› ነው ያሉት ዶክተር ደብረጽዮን፡፡
‹‹ተግባራችን ታሪካችንን የሚያስጠብቅ አይደለም፡፡ ወደኋላ ተመልሰን ታሪካችን ስናይ ከሀገራቸው የተሰደዱና በሃይማኖት የማይመስሉንን ሰዎች በመሆናቸው ተቀብለናል›› ነው ያሉት ዶክተር ደብረጽዮን፡፡
‹‹ፍትሕ ላጡ የሚረዳና ልዩነትን የማይቀበልና እንደ ሰው አብሮ መኖርን የሚያውቅ ታሪክ ያለን ነን፤ አሁን እየታዬ ያለው ድርጊት መጤ ነው፡፡ ባሕላችንና ታሪካችን አሁን ከሚታዬው የተለዬ ነው፡፡ የምንገኘው ከውርደትም ውርደት ውስጥ ነው፡፡ የድሮ የወላጆቻችንን መከባበር በመያዝ ብቻ ብዙ ርቀት መጓዝ እንችላለን፡፡ ለሌላው ዓለም የሚተርፍ ታሪክ ነው ያለን፤ እንዲህ ያለ ታሪክ እያለን ግን እንዲህ ወዳለው ሁኔታ እንዴት ገባን?›› ሲሉም ጥያቄ አዘል ሐሳባቸውን ዶክተር ደብረጽዮን ገልጸዋል፡፡
የድንበርም ሆነ የሰላም ጉዳይ በድርድር መሆን ያለበት ነው ያሉት ምክትል ርዕሰ መስተዳድሩ ‹‹መገዳደል ኋላ ቀርነት ነው፤ የአራዊት ሥራና ኃጢአትም ነው፡፡ ግን የአመራሩ አካል ስለሆንን የችግሩም አካል ነን፡፡ የተበላሸ ፖለቲካ ስላለ ወደኋላ ትተን ተደጋግፈን መሥራት እንዳለብን አምናለሁ›› ብለዋል፡፡
‹‹የተበላሸው የእገሌ የእገሌ ነው ስለማይባል ፖለቲካችን ውለን አድረን ማስተካከል አለብን፤ የሰላም ጉዳይ ግን ለነገ አይባልም፡፡ የፖለቲካ ልዩነት አስቀድመን ሰላማችንን ማጣት የለብንም፡፡ በአማራ ላይ የምናነሳው የተለዬ ጥያቄ የለንም፤ ጥቂት ሰዎች ግን የሚያበጣብጡን አሉ፡፡ ይህች መሬት ሄደች ለኛ አጀንዳ አይደለም፤ ሊያጋጨንም አይገባም፡፡ ሕዝቡም ግጭት አይፈልግም፤ የአማራ ሕዝብ ከግጭትም አትርፎናል እላለሁ፡፡ ተፈናቅለው የመጡ የትግራይ ሰዎች አሉ፤ ግን የአማራ ሕዝብ ግጭቱን ቀንሶታል›› ነው ያሉት ዶክተር ደብረጽዮን፡፡
‹‹የአማራና የትግራይ ሕዝብ ዘመድ ብቻም አይደለም፤ ከዚያ በላይ ነው ግንኙነቱ፡፡ ችግር ያለው ፖለቲከኞች ላይ ነው፡፡ ሕዝቡ ወደግጭት አታስገቡን ነው እያለ ያለው፡፡ በእኛ በኩልም እንደ አመራር ለመጋጨት አንፈልግም፡፡ ከትግራይ የሚተኮስ ነገር አይኖርም፤ ግፊቶች ግን አሉ፡፡ ሁሉም ኃላፊነት ከወሰደ ግጭቶች አይኖሩም፤ ታሪካችንም አይፈቅድም፡፡ ፖለቲካችን በፖለቲካው መድረክ እናየዋለን፤ ድርጅትም መንግሥትም ሕዝብም እየተናበብን እየሠራን ነው፤ የምትመክሩንን እየሰማን እያስተካከልን እንሄዳን›› ብለዋል፡፡
ከኦባማ ቀጥሎ በአሜሪካ ከፍተኛው ደመወዝ ተከፋይ ኢትዮጵያዊው ዶ/ር ኤሌክትሮን “የዓለማችን ልዩ ስም” ውድድርን እየመሩ ነው [ሚኒሊክ ሳልሳዊ] | EthioReference >
ትውልደ ኢትዮጵያዊው ዶክተር ኤሌክትሮን ክበበው፤ ለ33ኛ ጊዜ በመካሄድ ላይ በሚገኘው የ2015 “የዓመቱ የዓለማችን ልዩ ስም” ውድድር ላይ ከፍተኛ ድምጽ በማግኘት በቀዳሚነት እየመሩ እንደሆነ አዘጋጆቹ አስታውቀዋል፡፡
በአለማቀፍ ደረጃ በሚካሄደው በዚህ ውድድር ላይ ዘንድሮም የተለያዩ አገራት ዜጎችና በተለያዩ የሙያ ዘርፎች ላይ የተሰማሩ 64 ግለሰቦች ያልተለመዱ ስሞች ለውድድር የቀረቡ ሲሆን ኢትዮጵያዊው ዶ/ር ኤልክትሮን ክበበው፤ በ1ሺህ 132 ድምጽ፣ በ89.6 በመቶ ውጤት በቀዳሚነት በመምራት ላይ ይገኛሉ፡፡
በኢሜልና በተለያዩ መንገዶች ከቀረቡለት በርካታ ለየት ያሉ ስሞች 64 ያህሉን በመምረጥ፣ ለአንድ ሳምንት ያህል በድረ ገጽ አማካይነት ድምጽ እንዲሰጥባቸው የሚያደርገው የውድድር ኮሚቴው፤ የመጨረሻውን ውጤት ከጥቂት ቀናት በኋላ ይፋ እንደሚያደርግ ይጠበቃል፡፡
የሰማይ እንሽላሊት፣ ጣፋጭ ቡና፣ ዳላስ፣ ቶክዮ፣ ቴኒስ እና የመሳሰሉ የአገር፣ የቦታ፣ የእቃ፣ የሰብል ወዘተ መጠሪያዎችን የያዙ የተለያዩ አገራት ዜጎች በዘንድሮው ውድድር እንደተሳተፉ አወዳዳሪዎቹ ገልጸዋል፡፡
በዘንድሮው ውድድር ከፍተኛ ድምጽ በማግኘት በመምራት ላይ ለሚገኙት የ47 አመቱ ዶ/ር ኤሌክትሮን ይህን ስም ያወጡላቸው፣ ኤሌክትሪካል ኢንጂነር የሆኑት ኢትዮጵያዊው አባታቸው አቶ ክበበው ነበሩ፡፡
ልጆቻቸው የእሳቸውን ፈለግ ተከትለው በሳይንሱ ዘርፍ ላይሰማሩ ይችላሉ የሚል ስጋት ያደረባቸው አቶ ክበበው፤ በልጆቻቸው ልቦና ውስጥ ገና በለጋ እድሜያቸው የሳይንስን ስሜት ለማስረጽ በማሰብ ነው፣ ባልተለመደ ሁኔታ ለልጆቻቸው ከኤሌክትሪሲቲ ጋር የተያያዙ ስሞችን ያወጡት፡፡
አቶ ክበበው፤ ለአምስቱ ልጆቻቸው ፕሮቶን፣ ኒውትሮን፣ ዲዩትሮን፣ ኤሌክትሮን እና ፖሲትሮን የሚሉ ስሞችን አውጥተዋል፡፡ ዶ/ር ኤሌክትሮን በስማቸው ብቻ አይደለም የሚለዩት፡፡ ከስማቸው በላይ ብዙዎችን ያስገረመው፣ በህክምና ሙያቸው የአሜሪካ መንግስት የሚከፍላቸው ዳጎስ ያለ ደመወዝ ነው ይላል ድረ-ገጹ፡፡
ከአራት አመታት በፊት “ዊኪኦርግቻርትስ” የተባለ ተቋም “የአመቱ የአሜሪካ መንግስት 1000 ከፍተኛ ደመወዝ ተከፋዮች” በሚል ባወጣው ዝርዝር ውስጥ፣ ዶ/ር ኤሌክትሮንን ከአሜሪካው ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ ቀጥሎ ከፍተኛ ደመወዝ የሚያገኙ የመንግስት ሰራተኛ በማለት በሁለተኛነት አስቀምጧቸዋል፡፡
በአዲስ አበባ በሚገኘው ቅዱስ ዮሴፍ ትምህርት ቤት የተማሩት ዶ/ር ኤሌክትሮን ክበበው፤ በአሜሪካ ሳንፍራንሲስኮ ከሚገኘው ዪኒቨርሲቲ ኦፍ ካሊፎርኒያ በህክምና የተመረቁ ሲሆን የአሜሪካን ቦርድ ኦፍ ሰርጀሪን የቀዶ ህክምና ሰርተፊኬትም አግኝተዋል፡፡
ላለፉት 20 አመታት በሳንፍራንሲስኮ በኢንዶክሪንና ታይሮይድ ካንሰር ዘርፍ የአጠቃላይ ቀዶ ህክምና አገልግሎት በመስጠት ላይ የሚገኙት ዶክተሩ፤ በአሜሪካ ብሄራዊ የካንሰር ኢንስቲትዩት፣ የካንሰር ምርምር ማዕከል የኢንዶክራይን ኦንኮሎጂ ቅርንጫፍ ሃላፊ ሲሆኑ የካንሰር ጄኔቲክስ ክፍሉንም በበላይነት በመምራት ላይ ይገኛሉ፡፡
ዶክተሩ በእስካሁኑ የሙያ ዘመናቸው ከሁለት ሺህ በላይ የተሳኩ ቀዶ ህክምናዎችን ያከናወኑ ሲሆን ከ150 በላይ የጥናት ጽሁፎችንና መጽሃፍትን ለህትመት እንዳበቁ “ብሬኪንግጎቭ” የተሰኘ ድረገፅ አመልክቷል፡፡
“ሁከት ውስጥ ተሣትፈዋል” ሲል የኢትዮጵያ መንግሥት አሥሯቸው የነበሩ ሰዎች ትናንት በመለቀቃቸው ደስተኞች መሆናቸውን ለአሜሪካ ድምፅ የገለፁ ተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች ቀድሞም መታሠራቸው አግባብ እንዳልነበረ አመልክተዋል፡፡
በመናፍቃንም (ነገር) አላህ በሥራዎቻቸው ወደ ክህደት የመለሳቸው ሲኾኑ ሁለት ክፍሎች የኾናችሁት ለናንተ ምን አላችሁ አላህ ያጠመመውን ሰው ልታቀኑ ታስባላችሁን አላህም ያሳሳተውን ሰው ለእርሱ መንገድን ፈጽሞ አታገኝለትም፡፡
(እነርሱ) እንደ ካዱ ብትክዱና እኩል ብትኾኑ ተመኙ! በአላህም ሃይማኖት እስከሚሰደዱ ድረስ ከነሱ ወዳጆችን አትያዙ፡፡ (ከእምነት) ቢያፈገፍጉም ያዙዋቸው፤ (ማርኩዋቸው)፡፡ ባገኛችሁበትም ስፍራ ግደሉዋቸው፡፡ ከእነሱም ወዳጅንና ረዳትን አትያዙ፡፡
እነዚያ በእናንተና በእነርሱ መካከል ቃል ኪዳን ወዳላቸው ሕዝቦች የሚጠጉና ወይም እናንተን ለመጋደል ወይም ወገኖቻቸውን ለመጋደል ልቦቻቸው የተጨነቁ ኾነው የመጧዋችሁ ሲቀሩ፤ (እነዚያንስ አትጋደሉዋቸው)፡፡ አላህም በሻ ኖሮ በእናንተ ላይ ኀይል በሰጣቸውና በተጋደሉዋችሁ ነበር፡፡ ቢተዋችሁና ባይጋደሉዋችሁም ወደ እናንተም እርቅን ቢያቀርቡ አላህ ለእናንተ በነሱ ላይ (የመጋደል) መንገድን አላደረገም፡፡
ሌሎች ከእናንተ ለመዳን ከወገኖቻቸውም ለመዳን የሚፈልጉን ታገኛላችሁ፡፡ ወደ እውከት እንዲመለሱ በተጠሩ ቁጥር በርሷ ውስጥ ይመለሳሉ፡፡ ባይተውዋችሁና እርቅንም ባያቀርቡላችሁ፣ እጆቻቸውንም ባይሰበስቡ፣ ባገኛችኋቸው ስፍራ ማርኩዋቸው፡፡ ግደሉዋቸውም፡፡ እነዚያንም ለእናንተ በነሱ ላይ ግልጽ ማስረጃን አድርገናል፡፡
ኢትዮጵያ በኮሮና ቫይረስ የተጠቁ ሰዎችን ቁጥር አለመደበቋን የጤና ሚኒስትሯ ዶ/ር ሊያ ታደሰ ተናገሩ፡፡ ነገር ግን ቁጥሩ አሁን ያለው ብቻ ነው ብሎ በእርግጠኝነት መናገር እንደማይቻል ገልጸዋል፡፡
ዶ/ር ሊያ ይህን የገለጹት ለኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በሀገር ደረጃ እየተደረገ ባለው ዝግጅት እና እየተከናወነ ስላለው ተግባር ትላንት፤ እሁድ ሚያዝያ 4፤ 2012 በሰጡት ሰፊ ማብራሪያ ነው፡፡ ሚኒስትሯ ከህብረተሰቡ በፌስ ቡክ ገጻቸው ለተቀበሏቸው ጥያቄዎች በሰጡት ማብራሪያ በርካታ ጉዳዮችን ዳስሰዋል፡፡ በፌስ ቡክ በቪዲዮ በቀጥታ በተሰራጨው በዚህ ማብራሪያ ስለ ህክምና ባለሙያዎች የደህንነት ሁኔታ፣ ለታማሚዎቸ እየቀረበ ስላለው ህክምና፣ ከለይቶ ማቆያ እስከ ሆስፒታል ስላሉ ተቋማት፣ ስለ ህክምና ግብዓቶች ለተነሱ ጥያቄዎች ሚኒስትሯ ምላሽ ሰጥተዋል፡፡
የኮሮና ቫይረስ የዳሰሳ ምልከታ፣ የፈጣን ቡድን ምላሽ መዘግየት፣ ምርምራ ስለሚካሄድባቸው ቦታዎች ማነስ፣ “በኢትዮጵያ ተገኝቷል” ተብሎ ስለነበረው የኮሮና ቫይረስ መድኃኒት፣ በበሽታው ህይወታቸውን የሚያጡ ሰዎች ስለሚደረግላቸው የቀብር ስነ ስርዓት በማብራሪያው ተነስቷል፡፡ በኢትዮጵያ በምርመራ ከተገኙ ታማሚዎች በርካታዎቹ ከዱባይ መምጣታቸው መረጋገጡን ተከትሎ “የዱባይ በረራ ለምን አይዘጋም?” የሚል ጥያቄም ለሚኒስትሯ ቀርቦላቸዋል፡፡
ዶ/ር ሊያ ሶስት ሺህ ሰው ገደማ በተከታተለው የቀጥታ ማብራሪያቸው አጽንኦት ሰጥተው ያነሱት ጉዳይ “በኢትዮጵያ በኮሮና ቫይረስ የተጠቃው ሰው ይሄ ብቻ ነውን?” በሚል ስለሚነሳው ጥያቄ ነው፡፡ “ያልተነገረ ወይም ያልተደበቀ እውነት አለ ወይ?” የሚል ሀሳብ ያዘሉ ጥያቄዎችን መመልከታቸውን የተናገሩት የጤና ሚኒስትሯ “ቁጥሩን በመደበቅ እንደ ሀገር ምንም የምንጠቀመው ነገር የለም” ሲሉ ምላሸ ሰጥተዋል፡፡
“እንደ ሀገር ቁጥር ልንደብቅበት የምንችለው ምንም ምክንያት የለም፡፡ እርዳታ ለማግኘት አይጠቅመንም፡፡ ለመከላከልም አይጠቅመንም፡፡ በሽታውንም፣ ወረርሽኙንም ለመቆጣጠር አይጠቅመንም” ያሉት ዶ/ር ሊያ እንደውም ይበልጥ ሊጠቅም የሚችለው የበለጠ ቁጥርን በምርምራ አግኝቶ አፋጣኝ እርምጃ መውሰድ እንደሆነ አስረድተዋል፡፡
“ይሄንን ስንል ’71 ብቻ ነው፤ እርግጠኛ ነን’ ብለን የምንናገረው አይደለም፡፡ ግን እኛ በሰራናቸው፣ እስካሁን ባደረግናቸው ምርመራዎች ከዚህ ቁጥር በላይ አላገኘንም፡፡ ያገኘነውን በየዕለቱ ለማህብረሰቡ በየዕለቱ እያሳወቅን ነው” ብለዋል፡፡ ሚኒስትሯ ማብራሪያውን ከመስጠታቸው ሰዓታት አስቀድመው ባወጡት ዕለታዊ መግለጫ በኢትዮጵያ በኮሮና ቫይረስ የተያዙ ሰዎች ቁጥር 71 መድረሱን አስታውቀው ነበር፡፡ ከመግለጫቸው በፊት በነበረው 24 ሰዓት ብቻ 286 የላብራቶሪ ምርመራ መካሄዱን የገለጹት ዶ/ር ሊያ በምርምራው ሁለት ተጨማሪ ሰዎች “በቫይረሱ መያዛቸው ተረጋግጧል” ብለዋል፡፡
የቫይረሱ ምርመራ ቁጥር ማነስን በተመለከተ ለተነሳላቸው ጥያቄ በሰጡት ምላሽ ከዚህ በኋላ የምርመራ ቁጥር ለመጨመር መታሰቡን ገልፀዋል፡፡ የኮሮና ቫይረስ ምርምራ ሲጀመር ናሙና ወደ ደቡብ አፍሪካ እየተላከ እንደነበር የጤና ሚኒስትሯ አስታውሰዋል፡፡ ከጥር 30 ጀምሮ በሀገር ውስጥ መደረግ የጀመረው ምርመራ በኢትዮጵያ የሕብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ውስጥ ባለ አንድ የምርምራ ቦታ ብቻ ረዘም ላለ ጊዜ ሲከናወን መቆየቱንም ጠቅሰዋል፡፡ አሁን በኢንስቲትዩት ውስጥ ብቻ ያለው የምርምራ ቦታ ከአንድ ወደ 3 ማደጉን አስረድተዋል፡፡
በመዲናይቱ አዲስ አበባ የምርመራ ቦታዎቹ 3 መድረሳቸውን የገለጹት ሚኒስትሯ በአራት ክልሎች ውስጥ በአሁኑ ወቅት በ7 ቦታዎች ምርመራዎች እየተካሄዱ ነው ብለዋል፡፡ በቅርቡ ስራ የሚጀመሩ ተጨማሪ ሁለት መኖራቸውንም ጠቅሰዋል፡፡ በመላው ሀገሪቱ በ9 የተለያዩ የምርመራ ማዕከሎች ስራ ለመጀመር የመጨረሻ የማረጋገጫ (verification) ምዕራፍ ላይ መድረሳቸውን አብራርተዋል፡፡ በየክልሉ የሳንባ ምች (ኒሞኒያ) ምልክት የሚያሳዩ ዜጎችን በመለየት እና የውጪ ጉዞ ያላቸውን በመለየት ሰፊ የምርመራ ስራ መሰራት መጀመሩን ገልፀዋል፡፡
“ነገር ግን በክልሎች ያሉ የመመርመሪያ ማሽኖች የሚፈለገውን ውጤት የሚሰጡ አይደለም፤ ይህም በማሽኖቻችን መለያየት የመጣ ችግር ነው” ብለዋል። ይህንን በማሻሻልም በቅርቡ የመመርመር አቅምን ለመጨመር መታሰቡንም ተናግረዋል፡፡ በሽታው ማህበረሰቡ ውስጥ መግባቱን ለማወቅ በቫይረሱ ከተያዘ ሰው ጋር ንክኪ ወይም የጉዞ ታሪክ ባይኖርም እንኳን ምርመራዎች ከዚህ በኋላ እንደሚካሄዱም አመልክተዋል፡፡
በኢትዮጵያ የኮሮና ቫይረስ መከሰቱ ከተነገረ ወዲህ አነጋጋሪ ከሆኑ ጉዳዮች አንዱ የህክምና ግብዓቶች ጉዳይ ነው፡፡ በርከት ያሉ የህክምና ባለሙያዎች ራሳቸውን የሚከላከሉባቸው አልባሳት እና የፊት መሸፈኛ በቅጡ ለማግኘት መቸገራቸውን ሲናገሩ በተደጋጋሚ ተደምጠዋል፡፡ የህክምና ግብዓቶች እጥረት እንዳለ ዶ/ር ሊያም አልሸሸጉም፡፡ ያለውን ያክል ግን በክልል ደረጃ ለማቅረብ እየተሞከረ መሆኑን ገልጸዋል፡፡
የህክምና ባለሙያዎች ራሳቸውን ከበሽታው የሚከላከሉባቸው መሳሪያዎች አቅርቦት ቅድሚያ የሚሰጠው ሲሆን ቀጥሎም በኦክስጂን እና በጽኑ ህሙማን መርጃ ክፍሎች (ICU) የሚታዩ የግብዓት እጥረቶችን ለማቃለል ጥረት እንደሚደረግ አመልክተዋል፡፡ ከዚህ ቀደም በኢትዮጵያ ለሁለት አመት ጥቅም ላይ ይውል የነበረው የፊት መሸፈኛ ክምችት ከኮሮና ቫይረስ መከሰት ጋር በተያያዘ ለሶስት ወር ያክል እንኳን የማይበቃ እንደሆነም ጠቁመዋል፡፡
“ኤን 95” የተሰኘው እና ከ95 በመቶ በላይ ቫይረሱን የሚከላከለው የፊት መሸፈኛ እጥረት እንዳለ የጤና ሚኒስትሯ ገልፀዋል፡፡ ይህን አይነት የፊት መሸፈኛ በቫይረሱ የተጠረጠሩ፣ ቫይረሱ እንዳለባቸው የተረጋገጡ እና ቲቢን ጨምሮ ሌሎች ተመሳሳይ በሽታን የሚያክሙ ሃኪሞች ቅድሚያ በመስጠት እንዲጠቀሙ ዘንድ በፕሮቶኮል መወሰኑን ተናግረዋል፡፡ ሌሎች የህክምና ባለሙያዎች እና አጋዥ የሆስፒታል ሰራተኞች መደበኛውን የሰርጂካል እንዲሁም የሜዲካል የፊት መሸፈኛ እንዲጠቀሙ ውሳኔ መተላለፉንም አስታውቀዋል፡፡ የኮሮና ወረርሽን ከተከሰተ ወዲህ ሶስት ሚሊዮን ሰርጂካል የፊት መሸፈኛዎች ለተቋማት ተሰራጭተዋል ብለዋል፡፡
ከትላንት በስቲያ የጸደቀው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማስፈጸሚያ ደንብ ህዝብ በሚሰበሰብባቸው ቦታዎች የፊት መሸፈኛ መጠቀም ግዴታ ማድረጉን ያታወሱት ዶ/ር ሊያ “ማስኮቻችን ሙሉ በሙሉ ቫይረሱን የሚከላከሉ ሳይሆኑ በተለያየ መጠን የሚከላከሉ ስለሆኑ አሁንም የአካላዊ ርቀትን መጠበቅ ካልተቻለ የፊት መሸፈኛ ማድረጉ ብቻውን ማስተማመኛ አይሆንም” ሲሉ አጽንኦት ሰጥተዋል፡፡
ከኮሮና ጋር በተያየዘ ከውጭ የሚገቡ ማንኛውም ግብዓቶች ከቀረጥ ነፃ እንዲሆኑ መወሰኑን የጠቀሱት ሚኒስትሯ በአገር ውስጥ ለሚመረቱትም የተለያየ ማበረታቻ እየተሰጠ መሆኑን ጠቁመዋል፡፡ የቢራ፣ የአረቄ እና የስኳር ፋብሪካዎች አልኮል እና ሳኒታይዘር እያመረቱ መሆኑን በምሳሌነት ያነሱት ዶ/ር ሊያ እንደውም አሁን እጥረቱ ተቀርፎ ምርቶቻቸውን እንዲወስዱላቸው ጥሪ እያቀረቡ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡
በአልኮል እና ሳኒታይዘር አቅርቦት መሻሻል ቢታይም በሌሎች ግብዓቶች ግን አሁንም እጥረቱ እንዳለ ገልጸዋል፡፡ ያጋጠመውን እጥረት በግዢ እና በእርዳታ ለመፍታት እየተሞከረ መሆኑን ያስረዱት ዶ/ር ሊያ ግዢን በተመለከተ በዓለም ባንክ፣ በተባበሩት መንግስታት ድርጅት በኩል እንዲሁም በመንግስት መዋቅር ግዚዎች እየተፈፀመ መሆኑን አብራርተዋል፡፡
በተለይም ሳንባን በሚያጠቃው የኮሮና ቫይረስ በጽኑ ለተጠቁ ሰዎች የህክምና እርዳታ ለመስጠት ኦክሲጅን እና ቬንትሌተር ወሳኝ ግብዓቶች እንደሆኑ ባለሙያዎች ያስረዳሉ። የእነዚህ መሳሪያዎች እጥረት መኖሩን የገለፁት ዶ/ር ሊያ ሚኒስቴር መስሪያ ቤታቸው በተለይም የኦክስጂን አቅርቦት ላይ እንደሚሰራ ተናግረዋል፡፡ የጽኑ ህሙማን መርጃ ክፍሎች (ICU) እና የቬንትሌተር መሰረተ ልማቶችን ቁጥር እና ጥራት ለመጨመርም ጥረቶች በመደረግ ላይ መሆናቸውን ጠቁመዋል፡፡
በኮሮና ቫይረስ ከሚጠቁ ሰዎች ውስጥ 20 በመቶ ኦክስጂን እና 5 በመቶ የሚሆኑት ደግሞ የቬንትሌተር ድጋፍ እንደሚያስፈልጋቸው የዓለም አቀፍ ተሞክሮዎች ማመላከታቸውን ሚኒስትሯ ጠቅሰዋል፡፡ አንድ ታካሚ የቬንትሌተር እርዳታ ላይ እንዲሆን ከተደረገ በኋላ በህይወት የመትረፉ እድል ከ25 በመቶ በታች መሆኑን፤ በአንጻሩ ህሙማን በኦክሲጅን ድጋፍ በሚደረግላቸው ወቅት ከፍተኛ ውጤት እየታየበት መሆኑን አነጻጽረዋል፡፡በዚህም ምክንያት ከፍተኛው ትኩረት ለኦክስጂን አቅርቦት መሰጠቱን ገልፀዋል፡፡
ይህንን ታሳቢ ያደረገው የጤና ሚኒስቴር 3,223 ተጨማሪ የኦክስጂን ሲሊንደሮችን እና 1,000 የኦክስጂን መለኪያዎችን አሰራጭቷል፡፡ ‹በተለይም ለኮሮና ተብለው በተለዩ የህክምና ተቋማት ኦክስጂንን የማሟላት ስራ ትልቅ ትኩረት ተሰጥቶት ለመስራት እየተሞከረ ነው›› ያሉት ዶ/ር ሊያ የተለያዩ ፋብሪካዎችም ኦክስጂን ማምረት እንዲችሉ እና ይህንን እንዲደግፉ ለማድረግ ጥረቶች እየተደረጉ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡
በመላው ኢትዮጵያ የሚገኙት ቬንትሌተሮች ቁጥር 435 መሆናቸውን የገለጹት የጤና ሚኒስትሯ ከእነዚህ ውስጥ የተበላሹት በርካታ ቁጥር ያላቸው እንደነበሩ አመልክተዋል፡፡ የኮሮና ወረርሽኝ በኢትዮጵያ ከተከሰተ በኋላ 122 ቬንትሌተሮች ተጨምረዋል ብለዋል፡፡ ከአንድ የቻይና ኩባንያ ጋር በተደረገ ስምምነት፤ 400 ተጨማሪ ቬንትሌተሮችን ለመግዛት ስምምነት ላይ ተደርሶ፤ “200 የሚሆኑት በቅርቡ እንደሚገቡ ይጠበቃል” ብለዋል፡፡
ከዚህ በተጓዳኝ የኳራንቲን፣ የለይቶ ማቆያ እና የህክምና ቦታዎችን የማዘጋጀት እና የማስፋፋት ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን የገለፁት ዶ/ር ሊያ የተገኙ በርካታ ቦታዎችንም “ለህክምና እንዲሆኑ ለሟሟላት እየተሰራ ነው” ብለዋል፡፡ የጤና ሚኒስቴር በሽታው ከተገኘባቸው ሰዎች ጋር ንክኪ ያላቸው ወይም የውጪ ጉዞ የነበራቸው ዜጎችን በተለዩ ቦታዎች በማስቀመጥ ጤናቸውን እየተከታተለ ይገኛል፡፡ በለይቶ ማቆያነት አገልግሎት እየሰጡ የሚገኙ ቦታዎች ትምህርት ቤቶች፣ ዩኒቨርሲቲዎች እና ሆቴሎች ናቸው፡፡
የህመም ስሜት ላላቸው ዜጎች ተገቢው ምርመራ እስኪደረግላቸው የሚቆዩባቸው የለይቶ ማቆያ ቦታዎች ደግሞ የሚገኙት በህክምና ቦታዎች ውስጥ ነው። ዶ/ር ሊያ “ይህንን የማስፋፋት እና አስፈላጊ ቁሳቁስ የማሟላት ስራ እየተሰራ ነው” ብለዋል፡፡
በበሽታው ለተጠቁ እና የህክምና እርዳታ ለሚያስፈልጋቸው ህሙማን በቂ አልጋ ለማዘጋጀት መስሪያ ቤታቸው እያደረገ ያለውን ክንውንም አብራርተዋል፡፡ በአገር አቀፍ ደረጃ 4,800 የሆስፒታል አልጋዎች ለማሰራጨት የታቀደ ሲሆን 1,150 የሚሆነው አልጋ ተሰራጭቶ መጠናቀቁን ገልጸዋል፡፡ የወረርሽኙ ትልቅ ስጋት ባለባት አዲስ አበባ ከተማ ሚሊኒየም አዳራሸን ወደ ህክምና ማዕከል ለመቀየር ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን እና በክልሎችም መሰል እርምጃዎች ተጠናክሮ እንደሚቀጥል ጠቁመዋል፡፡
የኮሮና ቫይረስ እስካሁን ምንም አይነት መድሃኒት ባይገኝለትም በተለያዩ አገራት ተሞክረው የተሻለ ውጤት ያሳዩ መድኃኒቶች፤ በሽታው የሚያመጣቸውን ጉዳቶች ለመቀነስ ስራ ላይ እየዋሉ መሆኑን ዶ/ር ሊያ ገልጸዋል፡፡ የወባ በሽታን ለማከም የሚውለው “ክሎሮኪን” እና የተለያዩ አይነት የባክቴሪያ ኢንፌክሽኖችን ለማከም የሚያገለግለው “አዚትሮማይሲን” የተሰኘው መድኃኒት በተለይም በሽታው ለጠናባቸው ታማሚዎች እየተሰጡ እንደሆነ ዶ/ር ሊያ ተናግረዋል፡፡ መድኃኒቶቹ “ሙሉ ለሙሉ ያድናል ባይባልም የተሻለ ውጤት ያመጣሉ” በሚል ጥቅም ላይ እንደዋሉ አስረድተዋል።
‹‹ፕሮቶኮሉ ላይ እንደ ዋና አሰራር ባይቀመጥም፤ [ታማሚዎች] በጣም የከፋ ደረጃ ላይ ሲደርሱ፤ እንደ አስፈላጊነቱ መጠቀም የተጀመረበት ሁኔታ አለ፡፡ በቅርቡ የአለም የጤና ድርጅት ከተለያዩ ሀገራት ጋር በእነዚህ መድሃኒቶች ላይ የክሊኒካል ሙከራ ስለጀመረ፤ እዚያ ውስጥ እኛም አንዱ አገር ሆነን፤ እነዚህን መድሃኒቶች እና ሌሎችም አብረው የሚጠኑትን እየተጠቀምን የጥናቱ አካል ከሆንን፤ የበለጠ እገዛ ያደርግልናል” ብለዋል፡፡
በኢትዮጵያም የባህላዊ እውቀትን ከዘመናዊ እውቀት ጋር በማቀናጀት ለኮሮና መድኃኒት ለማግኘት “ስራ ተጀመረ እንጂ መድኃኒት አልተገኘም” ሲሉ ከዚህ ቀደም ሲዘዋወሩ የነበሩ የሚጣረሱ መረጃዎችን አጥርተዋል፡፡ ከዚህ ቀደም በውጪ አገር የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን ተመራማሪዎች በኢትዮጵያ ያሉ እጽዋትን በመውሰድ የኤች. አይ. ቪ ኤድስ መድኃኒት ለማግኘት ምርምር ጀምረው እንደነበር ያስታወሱት የጤና ሚኒስትሯ ይህም “ከክሊኒካል ሙከራ በማለፍ ወደ እንስሳት ሙከራ ተሻግሮ ነበር “ብለዋል፡፡
ይህንን ምርምር ሲያከናውኑ የቆየው ቡድን የኮሮና ቫይረስ ሲከሰት ፊቱን ወደዚያ በማዞር በተመሳሳይ ምርምር ሲያካሂዱ መቆይታቸውን እና የመጀመሪያውን የክሊኒካል ሙከራ ማለፋቸውን ዶ/ር ሊያ አስረድተዋል፡፡ “ገና ረጅም ርቀት ይቀራል፣ መድሃኒት ተገኝቷል የሚለው ማሰተካከያ ሊደረግበት ይገባል። ብዙ አገራት ምርምር እያደረጉ ሲሆን የእዚህ ምርምር አካል መሆን ጥሩ እድል ነው” ሲሉ አክለዋል፡፡
የኢትዮጵያ አየር መንገድ ከኮሮና ቫይረስ ስጋት ጋር በተያያዘ ከመጋቢት 9 ጀምሮ ከ80 በላይ በረራዎችን ያቋረጠ ሲሆን ወደ ኢትዮጵያም ሌሎች አየር መንገዶች እንዳይመጡ ተከልክሏል፡፡ በኢትዮጵያ ከውጭ ሀገር ከመጡ መንገደኞች ላይ በተደረገው ምርመራ የኮሮና ቫይረስ በምርመራ የተገኘባቸው በርካታዎቹ ተጠቂዎች ከዱባይ መምጣታቸው ተረጋግጧል፡፡
ይህ እውነታ በበርካቶች ዘንድ “የዱባይ በረራ ለምን አይዘጋም?” የሚል ጥያቄን ወልዷል፡፡ ጥያቄ ለጤና ሚኒስትሯም ቀርቦላቸዋል፡፡ በኢትዮጵያ አየር መንገድም ሆነ በኤምሬትስ ወደ ዱባይ የሚደረግ በረራም ከመጋቢት 18 ጀምሮ መቆሙንም የጤና ሚኒስትሯ ተናግረዋል፡፡
ሳውዲ አረቢያ፣ ጂቡቲ እና የተባበሩት አረብ ኤሚሬቶች በርካታ ኢትዮጵያውያንን “ወደ አገር የመመለስ እና በግድ የማባረር ስራ እየሰሩ” መሆኑ ከሰሞኑን ትልቁ ተግዳሮት ፈጥሮባቸው እንደነበር ዶ/ር ሊያ ገልጸዋል፡፡ እነዚህን ዜጎች በኳራንቲን ለይቶ ለማቆየት ከባህል እና ቱሪዝም፣ ከብሔራዊ መረጃ እና ደህንነት፣ ከፌደራል ፖሊስ እንዲሁም ከሰላም ሚኒስቴር በጋራ በመሆን በትብብር እየተሰራ መሆኑን አስረድተዋል፡፡
“አስገዳጅ ኳራንቲን” ከተጀመረ ሶስት ሳምንት ሲሆን ለዚህም ቁጥራቸው ብዙ ዩኒቨርሲቲዎች ጥቅም ላይ እየዋሉ ነው ተብሏል፡፡ ማንኛውም ሰው ከኳራንቲን ከመውጣቱ በፊት ምርመራ መደረጉ በሽታውን ለማግኘት ትልቅ እድል መሆኑን የጠቀሱት ዶ/ር ሊያ አብዛኛው የኮሮና ቫይረስ ተጠቂ ቁጥርም ከኳራንቲኖች የተገኘ መሆኑን ጠቁመዋል፡፡
“ትኩረት ወደ ኮሮና ቫይረስ በመዞሩ ምክንያት ሌሎች የጤና ችግሮች በተለይም የእናቶች እና የህጻናት ሞት እንዳይጨምር ጎን ለጎን ስራዎች እየተሰሩ ነው” ብለዋል፡፡ መቆየት የሚችሉ የጤና ችግሮች በማቆየት ዋና ዋና የጤና ችግሮችን መመሪያ በማውጣት ከክልል እና ከፌደራል አካላት ጋር በመሆን ኤች. አይ/ ቪ ኤድስን ጨምሮ ቁልፍ ህክምናዎች ላይ ጉድለት አንዳይኖር ስራዎች እየተሰሩ መሆኑን አስታውቀዋል፡፡
ከኮሮና ጋር የሚደረገው ፍልሚያም በቀጣይ ለሀገሪቱ ጤና ስርአት መጠናከር ከፍተኛ ሚና አንደሚኖረው የገለፁት ዶ/ር ሊያ የምርምር ስራዎች፣ ለወረርሽኝ ምላሽ አሰጣጥ እና እየተሟሉ ያሉ የጤና መሰረተ ልማቶች በዘላቂነት ዘርፉን እንደሚያጠናክሩት ገልፀዋል፡፡ (ኢትዮጵያ ኢንሳይደር)
ፕረዚደንት ጉለ፣ ኣሚር ቀጠር ብዝገበረሉ ዕድመ መሰረት ካብ 28 ክሳብ 29 ለካቲት ኣብ ቀጠር ዑደት ድሕሪ ምክያድ’ዩ፣ ክልቲኦም መራሕቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ነጥታብ ዝዘተዩ።
ቅድሚ ዘተ መራሕቲ ጅቡትን ቀጠርን፣ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ቀጠር ኣቶ ዓሊ ኢብራሂም ብ25 ለካቲት ምስ ሚኒስተር መራኸቢታት እታ ሃገር ጃሲም ሰይፍ ኣል ሱልጣኒ ብምርኻብ ኣብ ተመሳሳሊ ዛዕበ ከምዝዘተየ ካብ ኣዶሓ ዝተመሓላለፈ ሓበሬታ የረድእ።
መንግስቲ ጅቡቲ ሒዝዎም ዘሎ 19 ምሩዃት ኵናት ኤርትራ ንማሕበር ሰብ ዓለም ከፍልጥ እንከላ፣ ካብ ወገን መንግስቲ ኤርትራ ግና ናይ ምክሓድ ይኹን ናይ ምእማን ግብረመልሲ ዛጊት ኣይተዋህበን።
የኢትዮዽያ እግርኳስ ፌዴሬሽን የስራ አስፈፃሚ አባላት አቶ ዘሪሁን ቀቀቦ ፣ አቶ አሊሚራህ መሃመድ ፣ አቶ ነስረዲን መሀመድ ፣ የፅህፈት ቤት ኃላፊው አቶ ወድምኩንን ጨምሮ ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት በርካታ ቁጥር ባለው የስፖርት ቤተሰብ ታጅቦ ተጀምሯል፡፡
08:00 ላይ በተካሄደው የውድድሩ የመክፈቻ ጨዋታ የሰሜን ምዕራብ ዞን (ለ) ቻምፒዮኑ ደሴ ከተማ ከመካከለኛ ዞን (ለ) ቻምፒዮኑ ካለ ግብ በአቻ ውጤት ጨዋታቸውን አጠናቀዋል፡፡
ውድድሩ ነገም ሲቀጥል በዚሁ ምድብ የሚገኙት አማራ ፖሊስ እና ሞጆ ከተማ 08:00 ላይ በባቱ ሜዳ ጨዋታቸውን ያደርጋሉ፡፡ በምድብ ለ 08:00 ላይ ዲላ ከተማ ከ ሚዛን አማን ፤ 10:00 ላይ አራዳ ክ/ ከተማ ከ ከቡታጅራ ከተማ ይጫወታሉ፡፡
ጽ/ቤቱ የአዕምሯዊ ንብረት ሕጎች ህጋዊ ተፈጻሚነትን ከፌደራል እና ከአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን፣ ከክፍለከተሞች ፖሊስ መምሪያ ከሚገኙ አባላት ከንግድ ውድድርና ሸማቾች ባለስልጣንና ዕንባ ጠባቂ ተቋም ተወካዮች ጋር በቢሾፍቱ ከተማ ተወያየ፡፡
የፈጠራ ባለመብቶች ስራዎቻቸውን ወደ ምርትና ንግድ ለመቀየር የሚያደርጉትን ጥረት ለመደገፍ የአእምሯዊ ንብረት ትመና እና የፋይናንስ አቅርቦት አሰራርን ተግባራዊ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑን የገለጹት የኢትዮጵያ አእምሯዊ ንብረት ጽ/ቤቱ ዋና ዳይሬክተር ኤርሚያስ የማነብርሃን ለበርካታ ባለድርሻዎች እና ለሀገር ሁለንተናዊ ዕድገት አበርክቶ ያለው አሰራር ትኩረት ማግኘቱ ትልቅ ብስራት ነው ብለዋል፡፡
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን፣ በሕግ እንደ አንድ ሰው የምትቆጠር ናት። በዚኽ መብቷም፥ ንብረት የማፍራት፣ ከሌሎች በስጦታም ኾነ በግዢ ንብረት የመቀበል፣ በንብረቷ የመጠቀም እና ንብረቱን ለሌላ አካል የማስተላለፍ መብት አላት። ይህን መብት፣ አህጉረ ስብከት እና አጥቢያ አብያተ ክርስቲያን እንደሚጠቀሙበት፣ የፍትሐ ብሔር ሕጉ ቁጥር 398 እና 399 ደንግጓል። በዚኽም መሠረት ቤተ ክርስቲያን፥ ለአምልኮ፣ ለቀብር፣ ለባሕረ ጥምቀት እና ለመስቀል ደመራ ማክበሪያ፣ ለጠበል እና ልዩ ልዩ ማኅበራዊ አገልግሎቶች መስጫ፣ ይዞታዎችን ሕጉ በሚፈቅደው መንገድ እያገኘች መጠቀም ትችላለች፡፡ በተጨማሪም፣ ለቢሮ እና ልዩ ልዩ ልማታዊ አገልግሎት የሚውሉ ቤቶች እና ሕንፃዎች፣ ለትምህርት ቤቶች የሚያገለግሉ ሕንፃዎች የከተማ ቦታዎች(መሬቶች) ይገኙበታል፡፡
የኢትዮጵያ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 40(3)፥ “የገጠርም ኾነ የከተማ መሬት እና የተፈጥሮ ሀብት ባለቤትነት መብት የመንግሥት እና የሕዝብ ብቻ ነው፤” ብሎ በመደንገጉ፣ በመሬት ላይ የባለይዞታነት እንጂ የባለቤትነት መብት የለም። የከተማ መሬትን በተመለከተ፣ በሥራ ላይ ያለው የከተማ ቦታን በሊዝ ስለ መያዝ ለመደንገግ የወጣው ዐዋጅ ቁጥር 721/2004 አንቀጽ 12(1)(መ)፣ የእምነት ተቋማት ለአምልኮ ማካሔጃ የሚውሉ ቦታዎችን በምደባ ማግኘት እንደሚችሉ ይገልጻል።
“ምደባ” ማለት በዐዋጁ አንቀጽ 2(10) እንደተገለጸው፣ በጨረታ ሊስተናገዱ ለማይችሉ ተቋማት የከተማ ቦታ በሊዝ የሚፈቀድበት አሠራር ነው። በአንቀጽ 5(1)፣ “ማንኛውም ሰው የከተማ መሬትን በዚኽ ዐዋጅ ከተደነገገው የሊዝ ሥርዓት ውጪ መያዝ አይችልም፤” በማለት የደነገገ ሲኾን አንቀጽ 5(3) ደግሞ፣“ማንኛውም ክልል ወይም የከተማ አስተዳደር፣ በዚኽ ዐዋጅ ከተደነገገው ውጪ የከተማ መሬትን መፍቀድ ወይም ማስተላለፍ አይችልም፤” ይላል፡፡ ስለዚኽም የከተማ አስተዳደሩ፣ ለእምነት ተቋማት ቦታ የሚሰጠው፣ በምደባ ሥርዓት ነው ማለት ነው። ይህን ዐዋጅ ለማስፈጸም የወጡ ደንቦች እና መመሪያዎችም አሉ።
በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የአምልኮ ማካሔጃ ቦታን ስለ መፍቀድ የሚጠቀሱ ሕገጋትን ስንመለከት፣ የከተማ ቦታ ሊዝ ደንብ ቁጥር 49/2004 እና በከተማው አስተዳደር የከተማ ቦታ ሊዝ መመሪያ ቁጥር 11/2004 ተጠቃሽ ናቸው። የሃይማኖት ተቋማት የአምልኮ ማካሔጃ ቦታ እንዲሰጣቸው ጥያቄ ሲያቀርቡ፣ ሊሟሉ ስለሚገቧቸው መስፈርቶች እና ስለ ቦታ አፈቃቀድ ሒደት፣ “የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የሃይማኖት ተቋማት አምልኮ ማካሔጃ ቦታ አፈቃቀድ መመሪያ ቁጥር 1/2010” ዝርዝር ጉዳዮች የተካተቱበት በመኾኑ፣ ለያዝነው ጉዳይ ትክክለኛው ሕግ ነው። የመመሪያው አንቀጽ 5(3)፣ “ማንኛውም የሃይማኖት ተቋም የከተማ አስተዳደሩ ከሚመድብለት ቦታ ውጭ በግሉ ወስኖ የአምልኮ ማካሔጃ ቦታ መጠየቅ ወይም መያዝ አይችልም፤” ይላል፡፡
ይኹን እንጂ፣ በከተማ አስተዳደሩ ሓላፊነትን የመወጣት ጉድለትም ይኹን በሒደቱ ቢሮክራሲ መብዛት የተነሣ፣ ድንጋጌው ሲከበር አይስተዋልም። አብዛኛዎቹ የእምነት ተቋማት(በተለይም ፕሮቴስታንት እና እስልምና) ወደ አምልኮ ቦታነት የሚቀየሩት ከመኖሪያ ቤትነት እንደኾነ ልብ ይሏል። የአምልኮ ማካሔጃ ቦታ ለመመደብ መሟላት ስለሚገባቸው መስፈርቶች፣ በመመሪያው አንቀጽ 7 ላይ እንደሚከተለው በዝርዝር ተቀምጠዋል። እነዚኽም፡-
ለአምልኮ ማካሔጃ አገልግሎት ቦታ የሚጠይቅ የሃይማኖት ተቋም፣ በሚጠይቅበት አካባቢ ማለትም በኹሉም አቅጣጫ፣ በ1.5 ኪሎ ሜትር ራዲየስ ባለ በወረዳ ውስጥ የተመዘገበ ቢያንስ 7 ሺሕ ምእመን ነዋሪ መኖር አለበት፡፡ በተጨማሪም፣ በአካባቢው ተመሳሳይ የሃይማኖት ተቋም ካለ፣ በኹሉም አቅጣጫ እስከ 1.5 ኪሎ ሜትር ራዲየስ ባለው ክልል ውስጥ ያሉት ምእመናን በዐዲሱ የሃይማኖት ተቋም ሊመዘገቡ አይችሉም፡፡
ከአምልኮ ማካሔጃ አገልግሎት ጋራ አብረው የማይሔዱ ማለትም፣ ከአህጉር አቀፍ እና ዓለም አቀፍ ተቋማት፣ ከጦር ካምፖች፣ ከዋና ዋና የንግድ ቦታዎች፣ ከቆሻሻ መጣያ ቦታዎች፣ ከደኅንነት ተቋማት እና ከሌሎች የአምልኮ ኹኔታን ሊያውኩ የሚችሉ የመሬት አጠቃቀም ቦታዎች ያለው ርቀት ቢያንስ ከ500 ሜትር በላይ መኾን አለበት፤ የሚሉት ናቸው፡፡
በእነዚኽ መሳፍርት ሲመዘን፥ በአፍሪካ ኅብረት አቅራቢያ፣ ከደብረ ምሕረት ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ፊት ለፊት፣ የከተማ አስተዳደሩ፣ ግንቦት 12 ቀን 2012 ዓ.ም፣ ዓለም አቀፍ ደረጃውን የጠበቀ መስጊድ እና እስላማዊ ማእከል እንዲገነባበት በሚል የሰጠው ቦታ፣ ከተጠቀሱት መመዘኛዎች አንዳቸውንም እንኳን አያሟላም። ከኹሉ በፊት፣ ቦታው፣ በዐዋጁ መሠረት ተጠይቆ በምደባ የተሰጠ አይደለም። ቦታው፥ ከአምስት ዓመታት በፊት፣ በአካባቢው ያሉ ምእመናን የ15 ቀናት መዘጋጃ እንኳን ሳይሰጣቸው ያውም በክረምት፣ ለልማት ይፈለጋል ተብለው ከቀዬአቸው እንዲፈናቀሉ የተደረጉበትና ለአፓርትመንት መሥሪያ የተከለለ ነበር። ከቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ርቀቱ 110 ሜትር ነው፤ ቄራ ከሚገኘው ሰላም መስጊድ የሚርቀው ደግሞ 950 ሜትር ብቻ ነው። በአካባቢው ነዋሪዎች ስለሌሉ፣ “ዐዲስ የአምልኮ ስፍራ ለመጠየቅ 7ሺሕ የእምነቱ ተከታዮች መኖር አለባቸው፤” የሚለውንም መስፈርት የሚያሟላ አይደለም። ከአፍሪካ ኅብረት ጽ/ቤት ዋናው የመሰብሰቢያ አዳራሽ ያለው ርቀትም 180 ሜትር ስለኾነ፣ ከ500 ሜትር በታች ነው።