Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የእርስዎ በአባልነት መመዝገብ በክፍያ ላይ አለም አቀፍ ደረጃውን በጠበቀ ማጭበርበርን መከላከያ ቴክኖሎጂ አማካኝነት እገዛ ያደርግልናል እንዲሁም ማጭበርበርን ለመከላከል እና ለደንበኛ ደህንነት በትጋት የሚሰሩ ሰራተኞች እንድንቀጥር ያስችለናል። ማንኛውንም ችግር ‹‹ጥቃትን ሪፖርት ማድረጊያ›› የሚለውን በመጫን ማጭበርበርን ለመከላከል ለተመደበው ቡድናችን ሪፖርት በማድረግ የዚህን ድረገጽ ደህንነት በመጠበቅ ረገድ ያግዙን።
የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት የኮሎኔል ደመቀ ክስ ላይ ኮሎኔሉ ከሌሎች ግለሰቦች ጋር በስልክ ተለዋውጠዋል ያለውን ሪፖርት አቅርቧል። የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤትም የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት ኮሎኔሉ ከሌሎች ግለሰቦች ጋር ተገናግረዋል በሚል በፅሑፍ ያቀረበው ሪፖርት የድምፅ ቅጅ እንዲያመጣ ትዕዛዝ ሰጥቶ ነበር።
በሌላ በኩል የኮሎኔል ደመቀ ዘውዱ ጠበቆች የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት በኮሎኔሉ ላይ ስልክ ጠልፌ አቀረብኩት ያለውን ማስረጃ ተቃውመው ነበር። የመቃወሚያው መነሻም የብሔራዊ መረጃ ደህንነት አገልግሎት ስልክ ለመጥለፍ የፍርድ ቤት ትዕዛዝ አልነበረውም የሚል ነው። ሆኖም ለዚህ መቃወሚያ የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት የፍርድ ቤት ትዕዛዝ መሰረት የኮሎኔሉን ስልክ እንደጠለፈ ገልፆ ነበር። ስልክ ንግግሩን የጠለፈውም በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ በወጣ መዝገብ ቁጥር 104025 መሰረት እንደሆነ መልስ ሰጥቷል። ትዕዛዙ የተሰጠውም በወቅቱ የከፍተኛ ፍርድ ቤቱ ዳኛ በነበሩት አቶ ሀብቴ ፍቻለ ነው ተብሏል።
በወቅቱ ትዕዛዝ ሰጥተዋል የተባሉት ዳኛ ከሕግ አንፃር ትዕዛዝ መስጠት ይችላሉ አይችሉም የሚለውን እንዲያብራሩልኝ የኮሎኔል ደመቀ ዘውዱ ጠበቃ የሆኑትን አቶ አለልኝ ምህረቱን ጠይቄያቸው ነበር። አቶ አለልኝ ምህረቱም ዳኛው በወቅቱ በስራ ላይ ነበሩ ወይ የሚለው በራሱ የሚጣራ ሆኖ አንድ ዳኛ ብቻውን በመሰል ጉዳይ ላይ ትዕዛዝ እንደማይሰጥ ገልፀውልኛል። በጉዳዩ ለአማራ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ያቀረቡትን መቃወሚያ መልስም አግኝቼ አይቸዋለሁ። በመቃወሚያቸውም “የፌደራል ፍርድ ቤቶች ማቋቋሚያ አዋጅ ቁጥር 25/88 አንቀፅ 23 አዋጅ ቁጥር 454/97 አንቀፅ 23(3) (ሀ) መሰረት ……ከ15 አመት በላይ የሚያስቀጡ ወንጀሎች በ3 ዳኞች እንደሚታይ ተደንግጓል። በተጨማሪም የፌደራል ፍርድ ቤቶች ፕሬዝደንቶች እና ምክትል ፕሬዝደንቶች በ3 ዳኞች በሚታዩ ጉዳዮች በሰብሳቢነት ከሚሰሩ ውጭ በመደበኛ ዳኝነት እንዲሰሩ አልተፈቀደላቸውም።” ሲሉ ትዕዛዝ ሰጡ የተባሉት ዳኛ በወቅቱ ትዕዛዝ ሰጥተዋል ቢባሉ እንኳ ሕጋዊነት እንደሌለው ይገልፃሉ።
የኮሎኔል ደመቀ ጠበቆች ከፍርድ ቤቶች አረጋግጠው እንደገለፁልኝ በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤቶችም ሆነ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤቶች በወንጀል ሆነ በፍትሕብሔር መዝገብ ቁጥሮች ተከታታይ ናቸው። የፍትሕብሔርና የወንጀል ቁጥሮች ከተራ ቁጥር 1 ጀምሮ የወንጀል ከፍትሕብሔር ጋር ሳይደባለቅ፣ ወይንም ሳይደረብ የሚሰጣቸው ስለሆኑ መዝገቦች ተመሳሳይ ቁጥር የላቸውም። ይህን በመቃወሚያቸውም ለፍርድ ቤቱ አቅርበዋል።
ሆኖም ግን እነ ኮሎኔል ደመቀ ላይ ተከፈተ የተባለው 104025 መዝገብ ቁጥር ሲፈለግ በከሳሽ ጉለሌ ክፍለ ከተማ ቀበሌ 07/17 እና በእነ አስረስ ተካልኝ መካከል የነበረ የፍትሕብሔር ክርክር ሆኖ መገኘቱን ጠበቆቹ ገልፀዋል። ይህ መዝገብ በልደታ ምድብ 10ኛ ፍትሕብሔር ችሎት ለረዥም ጊዜ ሲታይ ቆይቶ ሚያዚያ 25/2007 ዓም ውሳኔ አግኝቶ የተዘጋ መዝገብ ነው ብለዋል ጠበቆቹ። እነ ኮሎኔል ደመቀ ላይ መዝገቡ ተከፈተ የተባለው ይህ መዝገብ ከተዘጋ ከ3 አመት በኋላ ነሃሴ 25/2007 ዓም ነው። እነ ኮሎኔል ደመቀ ላይ መዝገብ ተከፈተ ከተባለበት 8 ወር በፊት እንኳ የልደታ ፍርድ ቤት የመዝገብ ቁጥር 161802 ደርሶ እንደነበር ጠበቆቹ በወቅቱ ይዘውት ከነበር መዝገብ ማረጋገጥ ተችሏል። እነ ኮሎኔል ላይ ተከፈተ የተባለው መዝገብ ከዚህ ጋር ሲነፃፃር በ57,777 መዝገብ ቀድሞ ይገኛል።
ይህ በእነ ኮሎኔል ደመቀ ላይ ተከፈተ የተባለው መዝገብ በ2003 ዓም የተከፈተ የፍትሕብሔር መዝገብ እንደሆነም ጠበቆቹ ማረጋገጣቸውን ገልፀዋል። በዚህም መሰረት የብሔራዊ መረጃ እና ደህንነት አገልግሎት የእነ ኮሎኔል ደመቀን የስልክ ንግግር በፍርድ ቤት ትዕዛዝ እንደጠለፈ የገለፀው ከእውነት የራቀ እንደሆነና፣ እውነት ለማስመሰልም በእነ ኮሎኔል ደመቀ ዘውዱ ላይ በልደታ ፍርድ ቤት ስም ሀሰተኛ ሰነድ እንደተዘጋጀባቸው፣ በዚህ ሰነድ ላይም ምክትል ፕሬዝደንት የነበሩት ዳኛ ትዕዛዝ ሰጡበት የተባለው እውነት እንዳልሆነ ጠበቆቹ ተከራክረዋል።
በእነ ኮሎኔል ደመቀ ዘውዱ ላይ የተከፈተ መዝገብ የልደታ ፍርድ ቤት መዝገብ መሆኑን፣ በዚህ መዝገብ ላይም ትዕዛዝ የሰጡት በወቅቱ የፍርድ ቤቱ ምክትል ፕሬዝደንት የነበሩት አቶ ሀብቴ ፍቻለ እንደሆኑ የፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ሰነድ ላይ ተጠቅሷል። የኮሎኔል ደመቀ ጠበቆች ባቀረቡት መቃወሚያ መሰረትም የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት፣ የኮሎኔል ደመቀ ዘውዱ የስልክ ልውውጥ ነው የተባለው በፍርድ ቤት ትዕዛዝ ስለመፈፀሙ ለማረጋገጥ ተከፍቷል የተባለው መዝገብ እንዲመጣለት ትዕዛዝ ልኳ ነበር።
ጥር 14/2010 ዓም በዋለው ችሎት ግን የልደታ ከፍተኛ ፍርድ ቤት መዝገቡን አልክም የሚል መልስ ሰጥቷል። በምክንያትነት ያስቀመጠውም መዝገቡ ውስጥ የሌሎች 45 ሰዎች ስም ስለሰፈረ የሚል ነው። የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት የከፍተኛ ፍርድ ቤት ስልጣን ያለው ፍርድ ቤት ነው። መዝገብ እንዲልክ የተጠየቀው ደግሞ ከአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ጋር ተመሳሳይ ስልጣን ያለው ተቋም ነው። መዝገቡም የሚላከው ለፍርድ ቤት እንጅ ለሌላ አካል አይደለም። መዝገቡ ትክክለኛ መዝገብ ቢሆን በሕጉ መሰረት እንደ አንድ ተቋም ለሚታይ አካል (ሁለቱም የከፍተኛ ፍርድ ቤት ስልጣን ነው ያላቸው) መዝገብ አልክም ብሎ መልስ መስጠቱ አነጋጋሪ ሆኗል።
በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በሚታዩ ጉዳዮች ላይ ፍርድ ቤቶች ተከሳሾች በጠየቁት መሰረት ገፍተው የስልክ ልውውጥ ተደርጓል ስለመባሉ የሚያሳየውን የድምፅ ቅጅ ከደህንነት መስርያ ቤቱ አይጠይቁም። የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ግን የደህንነት መስርያ ቤቱ እውነትም በኮሎኔሉ ላይ ያቀረበውን የፅሑፍ ማስረጃ ከስልክ ልውውጥ ነው ያገኘሁት ካለ የድምፅ ቅጅውን እንዲያቀርብ ብይን ሰጥቷል። የኮሎኔል ደመቀ ቤተሰቦችም የፍርድ ቤቱን ትዕዛዝ የፕሬዝደንቱ ቤተ መንግስት ፊት ለፊት ለሚገኘው ዋናው የብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎት መስርያ ቤት በአካል አድርሰዋል።
ሆኖም የደሕንነት መስርያ ቤት ጥር 14/2010 ዓም በዋለው ችሎት የድምፅ ቅጅውን እንደማይልክ ለፍርድ ቤቱ ገልፆአል። ምክንያት ብሎ ያቀረበውም ከኮሎኔል ደመቀ ጋር የስልክ ልውውጥ ያደረጉና ያልተያዙ ግለሰቦች ስላሉና የድምፅ ቅጅውን ቢልክ ሊይዛቸው የሚፈልጋቸውን ግለሰቦች ለመያዝ እንደሚያዳግተው የሚገልፅ ነው። ይሁንና ከስልክ ንግግር የተገኘ ነው በተባለውና በፅሑፍ የኮሎኔል ደመቀ ክስ ላይ ማስረጃ ተብሎ የቀረበው ላይ ያልተያዙ ግለሰቦች ከኮሎኔሉ ጋር አድርገውታል የተባለው የስልክ ምልልስ ሰፍሮ ይገኛል። የእነዚህ ግለሰቦች የስልክ ልውውጥ ነው የተባለው ክስ ላይ ሰፍሮ በሚገኝበት ሁኔታ ድምፃቸው ያውም ይህን የስልክ ጠለፋ አዝዞ አስጠልፏል ለሚባል ፍርድ ቤት አልክም ማለት የደሕንነት መስርያ ቤቱም አጣብቂኝ ውስጥ መግባቱን የሚያመለክት ነው።
የኮሌኔል ደመቀ ዘውዱ ጠበቆች ሕዳር 25/2010 ዓም ለአማራ ጠቅላይ ፍርድ ቤት “የማስረጃ ሀሠተኝነት እንዲረጋገጥልን” የሚል ርዕስ ሰጥተው ባቀረቡት አቤቱታ “የፌደራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ ሕዳር 15/2007 ዓም ከተፃፈ ማመልከቻ ጋር በፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በመዝገብ ቁጥር 104025 ነሃሴ 25 ቀን 2007 ዓም ተሰጠ የተባለ የምርመራ ፈቃድ ትዕዛዝ ግልባጭ አቅርቧል። ሆኖም ይህ የፍርድ ቤት ትዕዛዝ ነው የተባለው ሕጉን ያልተከተለ ከመሆኑም በተጨማሪ ሀሰተኛ ሰረድ መሆኑን አረጋግጠናል” ብለዋል።
ጠበቆቹ አክለውም በክርክር ሂደት ከሚመጡት አዲስ ጭብጦች የሚፈለጉ ማስረጃዎች ካልሆነ በስተቀር ከጉዳዩ ጋር ተያያዥነት ያላቸው ማናቸውም የወንጀል ማስረጃዎች በወንጀለኛ መቅጫ ሕግ ስነስርዓት ቁጥር 98 መሰረት አስቀድመው መያዝ እንደነበረባቸው አስገንዝበዋል። ማስረጃው ያልተያዘው አስቀድሞ ስላልነበረ ነው ሲሉ በመቃወሚያቸው ላይ ተከራክረዋል። “የተከሳሽ ስልክ እንዲጠለፍ ትዕዛዝ ተሰጠ የተባለበት መዝገብ በ2004 ዓም ውሳኔ ያገኘ የፍትሕብሔር መዝገብ ስለሆነ ይህ ማስረጃ ሀሰተኛ መሆኑ ደግሞ ሌሎች ማስረጃዎችም ተመሳሳይ እንደሆኑ ሙሉ ግምት ሊያስወስድ የሚችል በመሆኑ የፌደራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ልደታ ምድብ ችሎት ሬጅስትራል ፅ/ቤት የተጠቀሰው መዝገብ ቁጥር በማን ስም እንደሆነ እንዲረጋገጥልን……” ሲሉ ለፍርድ ቤቱ ባቀረቡት አቤቱታ መሰረት፣ ፍርድ ቤቱ ለልደታ የላከው ትዕዛዝ ተፈፃሚ ሳይሆን ቀርቷል።
ጠበቆቹ ሀሰተኛ ያሉት መዝገብም ሆነ የደህንነት መስርያ ቤቱ ማስረጃዎች የሀሰት ናቸው ብለው ላቀረቡት አቤቱታ፣ የአማራ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የልደታ ፍርድ ቤት መዝገቡን፣ ደህንነት መስርያ ቤቱም ድምፁን እንዲልኩ የሰጠው ትዕዛዝ ተግባራዊ አልሆነም። የአማራ ጠቅላይ ፍርድ ቤትም መዝገቡ የሀሰት መሆን አለመሆኑን ለማረጋገጥ፣ እንዲሁም እውን የደህንነት መስርያ ቤት ማስረጃውን ከስልክ ጠልፎ ስለማምጣቱ ከድምፅ ቅጅው ከማረጋገጥ የሰጠው ትዕዛዝ ተግባራዊ ባልሆነበት የካቲት 9/2010 በኮሎኔሉ ክስ ላይ ብይን ለመስጠት ቀጠሮ ይዟል።
በኔዘርላንድስ ውስጥ ግብሮች በኔዘርላንድስ ውስጥ የሚኖር ወይም ከድርድር ጋር የሚገናኝ ማንኛውንም ሰው ይመለከታሉ። ሁለቱም ኔዘርላንድስ እና አውሮፓ (አውሮፓ ህብረት) ሀገራት ሁሉ አስቸጋሪ የሆኑ ደንቦችን እና ዓለም አቀፍ ስምምነቶችን ያካተቱ ውስብስብ የግብር አሠራሮች አሏቸው ፡፡ ለምሳሌ የደች የግብር ስርዓት ለምሳሌ የገቢ ግብር ፣ የደመወዝ ግብር ፣ የማዞሪያ ግብር እና የኮርፖሬት ግብር ያሉ ብዙ የተለያዩ የሕግ ዓይነቶችን እና ግብሮችን ያውቃል። በተጨማሪም እነዚህ ሁሉ ቀደም ሲል የተጠቀሱ ሥርዓቶች ፣ መመሪያዎችና ስምምነቶች በዳኒሽ የግብር ስርዓት ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ ይችላሉ ፡፡
ሁለቱም ኔዘርላንድስ እና አውሮፓ (አውሮፓ ህብረት) ሀገራት ሁሉ አስቸጋሪ የሆኑ ደንቦችን እና ዓለም አቀፍ ስምምነቶችን ያካተቱ ውስብስብ የግብር አሠራሮች አሏቸው ፡፡ ለምሳሌ የደች የግብር ስርዓት ለምሳሌ የገቢ ግብር ፣ የደመወዝ ግብር ፣ የማዞሪያ ግብር እና የኮርፖሬት ግብር ያሉ ብዙ የተለያዩ የሕግ ዓይነቶችን እና ግብሮችን ያውቃል። በተጨማሪም እነዚህ ሁሉ ቀደም ሲል የተጠቀሱ ሥርዓቶች ፣ መመሪያዎችና ስምምነቶች በዳኒሽ የግብር ስርዓት ላይ ተጽዕኖ ሊያሳድሩ ይችላሉ ፡፡
በኔዘርላንድ ውስጥ ንግድ ከመጀመርዎ በፊት እያንዳንዱ ሥራ ፈጣሪ በኔዘርላንድ የግብር ገጽታዎች እና የደች የግብር ታሪፍ ላይ ምክር መስጠት አለበት። የደች ግብርን ጫና በትንሹ በትንሹ ለመገደብ የግብር ደንቦችን በጥሩ ሁኔታ መጠቀሙ ጥበብ ነው።
Law & More የግብር አማካሪዎች በጥሩ ሁኔታ የደች የግብር ጥቅሞችን ለማግኘት ትክክለኛውን የኮርፖሬት መዋቅር ለመገንባት ይረዱታል። ኔዘርላንድስ ከውጭ መንግስታዊ ድርጅቶች ጋር ለበርካታ ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች ጠቃሚ የግብር ስምምነቶችን ይሰጣል ፡፡ የምርት ወደ ሌሎች አገሮች መተካት የግብር ጥቅሞችን ሊያስገኝ ይችላል። ኔዘርላንድስ በገባባቸው ብዙ የግብር ስምምነቶች ምክንያት ድርብ ግብር መገደብ ይቻላል። እንዲሁም የደች ከውጭ ማስመጣት ታሪፎች በብዙ ጉዳዮች ላይ መወገድ ይችላሉ።
Law & Moreከቀረጥ አማካሪዎቹ ጋር በመተባበር እና ከደንበኞቹ ጋር በመሆን የደች እና የአውሮፓ ህብረት የግብር ህጎች የሚሰ provideቸውን አማራጮች ይመለከታል ፡፡ አስፈላጊ ከሆነም ለኔዘርላንድስ እና ለአለም አቀፍ ደንበኞቻችን በጣም የሚቻለውን ምክር እና መፍትሄ ለመስጠት ከታማኝ የግብር አማካሪዎች እና ከተመዘገቡ የሂሳብ አዋቂዎች ጋር በመተባበር እንሰራለን ፡፡
የፈጠራ አስተሳሰብን እንወዳለን እናም የአንድ የሁኔታ ሁኔታ የሕግ ገጽታዎችን እንመለከተዋለን። ችግሩ ወደ ችግሩ ዋና ደረጃ መድረስ እና ውሳኔ በተደረገ ጉዳይ ውስጥ መፍታት ነው ፡፡ ደንታ ቢስ በሆነው አዕምሯችን እና የብዙ ዓመታት ልምዳችን ምክንያት ደንበኞቻችን በግል እና በብቃት የህግ ድጋፍ ሊተማመኑ ይችላሉ።
ይህ በሁሉም አፈፃፀም ላይ መሳተፍ የአጠቃላይ ደረጃ አካል መሆኑን ለማስታወስ ነው ፡፡ ይህ በአመቱ መጀመሪያ ላይ በትምህርቱ ገለፃ ፓኬት እና በሲላበስ “ወላዋይ እና ተማሪ በተፈረመበት” የስዋንሰን ባንድ አባል / የወላጅ ስምምነት ቅጽ ”ላይ በግልፅ ተገልጧል። አንድ ተማሪ የሥራ አፈፃፀም መቅረት ካለበት ከወላጅ / አሳዳጊ የጽሑፍ ሰበብ ማቅረብ አለበት። ይህ ከአፈፃፀም በፊት በደንብ መከናወን አለበት ፡፡ በእነዚህ አጋጣሚዎች ከኮንሰርቱ የሙዚቃውን ሙዚቃ በሙሉ የሚያከናውን ተማሪ (ኦዲዮ እና / ወይም ቪዲዮ ፣ ማንኛውንም ቅርጸት… ዲቪዲ ፣ ሲዲ ፣ ካሴት ፣ mp3 ፣ ፍላሽ ድራይቭ ፣ ኢ-ሜል ፣ ወዘተ ...) ያስፈልገኛል ፡፡ በተናጥል ደረጃ የተሰጠው ፡፡ ይህ ክፍል ያመለጠውን የአፈፃፀም ክፍል ይተካል ፡፡
ካሉን ብሄራዊ ፓርኮች በጉዳት ከሚታወቁት አንዱ ነው። የአብጃታ ሀይቅ በገባሮቹ ችግር ፣የዝዋይ ሀይቅ መቀነስ ፣በአካባቢው ያለው የሶዳ አሽ ፋብሪካ ፣የህገ ወጥ አሸዋ ማውጣት ፣የግራር እንጨት ለከሰል መዋል ወዘተ ችግሮች ሆነው ፓርኩ ጉዳት ላይ ወድቋል ሀይቁም በመቀነስ ላይ ነው። በአስቸኳይ መታደግ ካልተቻለ ፓርኩም ይጠፋል ሃይቁም በ15 አመት ጊዜ ሊደርቅ እንደሚችል ጥናቶች እንደሚያሳዩ በክብርት ወ/ሮ ፎዚያ አሚን የተመራ የአመራሮች ቡድን በሻሸመኔ ከተማ ምእራብ አርሲ ዞን አስተዳደር ጽ/ቤት ባደረጉት ውይይት ወቅት ተገልጿል። ፓርኩ ታዳሽ የተፈጥሮ ሀብት ስለሆነ በቀላሉ መታደግ የሚቻል በመሆኑ ህዝብን በማወያየትና ዘላቂ ተጠቃሚ እንዲሆኑ የተለያዩ አማራጮችን በማፈላለግ በጋራ መፍታት እንደሚገባ ለዚህም ከፌደራል እስከ ወረዳ ያለን ሁላችንም የየበኩላችንን መወጣትና ተግባራትን በፍጥነት ማከናወን እንደሚገባ በውይይቱ ወቅት ስምምነት ላይ ተደርሷል። ይህ የአመራር ቡድን በፓርኩ በመገኘት ገብኝት በማድረግ ያለበትን ሁኔታ ይመለከታል። ፓርኩ በዚህ ሁሉ ችግር ውስጥም ሆኖ በዚህ አመት 13000 የውጭ ቱሪስቶች ጎብኝተውታል። ታዲያ ከተጋረጠበት የመጥፋት አደጋ ብንታደገው ምን ያህል ተጠቃሚ መሆን ይቻል ነበር? ክልሉ ዞኑና ወረዳው አይናቸውንና ሙሉ ትኩረታቸውን ሊሰጡት ይገባል!!!
ስለ መለዋወጥ ጽዋዎች ተመሳሳይ ከታች ዲያሜትር ያላቸው, ነገር ግን አንግል (coning) እና ከፍታ የተለያዩ ናቸው ጊዜ. የሚከተለው ስዕል ዝርዝር (መጠን ሀ እና መጠን ለ) አሳይ
ስለ መለዋወጥ ጽዋዎች ተመሳሳይ ታችኛው ዲያሜትር ያላቸው ጊዜ, ተመሳሳይ አንግል (coning), ብቻ ቁመት የተለያዩ ናቸው. የሚከተለው ስዕል ዝርዝር (መጠን ሀ እና መጠን ለ) አሳይ
አንድ ማሽን ምርጥ ስንት መጠኖች ጽዋዎች ነው? በመጀመሪያ በወር ወይም በቀን መሸጥ እንደሚችሉ በርካታ ጽዋዎችን ለማወቅ ገበያ ማጥናት, እና ጽዋዎችን ተወዳጅ ናቸው መጠኖች ምን አለበት. ከዚያም ገበያ መሠረት ዋናው ምርት አንድ መጠን, ተጨማሪ ምርቶች ሌላ አንድ ወይም ሁለት መጠኖች ይምረጡ.
ይምከሩ: አንተ በደንብ መሸጥ ይችላሉ ከሆነ, የተሻለ በአንድ ማሽን አንድ መጠን ጽዋ ለማምረት ይሁን. እናንተ በእርግጥ የተለያዩ መጠኖች የሚፈልጉ ከሆነ, ምርጥ ይህ አዲሱ-እጅ ደንበኛ መቆጣጠር ቀላል ነው ስለ መለዋወጥ መጠኖች, ተመሳሳይ ታች እና ተመሳሳይ አንግል ይኑራት.
በሁለቱም አካባቢዎች ማለትም በዳሮ ለቡ እና በዶሎ ማና በተካሄዱ የተቃውሞ ሰልፎች ላይ የቀረቡ መፈክሮች፥ በመንግሥት ታጣቂዎች ይፈጸማሉ የተባሉ ድብደባዎች፥ እሥራትና ግድያ እንዲቆሙ ተጠይቆባቸዋል። የምዕራብ ሐረርጌው ሰልፍ በሰላም ሲጠናቀቅ በአርሲው ላይ የፖሊስ ድብደባና እሥራት ታይቶበታል ተብሏል።
ሃዋሳ ዩኒቨርሲቲ በመሠረተባቸው ክስ ሲዳማ ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት እየቀረቡ ያሉት የኢትዮ ምህዳር ጋዜጣ አዘጋጆች ጉዳያቸው አዲስ አበባ ላይ እንዲታይ ያቀረቡት ጥያቄ ዛሬም ተቀባይነት አላገኘም።
አዳም ሰሎሞን ወልደማርያም በኔቫዳዋ ላስ ቬጋስ ከተማ ታክሲ ነጂ ናቸው፡፡ በቅርቡ 221 ሺህ 510 የአሜሪካ ዶላር እርሣቸው የሚይዙት መኪና ውስጥ ተረስቶ አግኝተው ለባለቤቶቹ መልሰዋል፡፡
“የሚሰማኝ እርካታና ደስታ ነው” አሉ መርካቶ አውቶቡስ ተራ አካባቢ ተወልደው፣ አራዳ ሠፈረ ሰላም ያደጉት አቶ አዳም ሰሎሞን፡፡ ወሰን ሰገድ እና ኮልፌ አጠቃላይ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶችም ተምረዋል፡፡ እንግዲህ ከቤተሰቦቻቸው ሌላ እንዲህ ዓይነት አካባቢና ዙሪያ ገባ ነው አቶ አዳምን ኮትኩቶ ያበቀላቸው፡፡
ደግሞም ወደ አሜሪካ የዛሬ ዘጠኝ ዓመት መጡና በሜሪላንድና በዋሽንግተን ዲ.ሲ. አካባቢ አንድ ሁለት ዓመት ኖረው ሥራ የተሻለ ነው ብለው ጓደኞቻቸው ወደመከሯቸው ወደ ላስ ቬጋስ ደግሞ ገሠገሡ፡፡
እነሆ በሰባት ዓመታቸው ይህንን ገድል ሠሩና በአሜሪካ መገናኛ ብዙኃን አደባባይ ላይ ዋሉ፡፡ “ታማኙ ኢትዮጵያዊ ታክሲ ነጂ” ተባሉና እራሣቸውንም የሃገራቸውንም ስም በክብር አስጠሩ፡፡
ብዙዎች “ጀግና” ሲሏቸው ብዙዎች ደግሞ እንደሞኝም የቆጠሯቸው ነበሩ፡፡ “አራት ሚሊየን የኢትዮጵያ ብር ነው፤ ገንዘቡ ደግሞ የተረሣው የሕዝብ ማመላለሻ ውስጥ ነው፤ ለምን አላስቀሩትም ነበር?” ተብለው ሲጠየቁ “እንዲህ ዓይነት ነገር በውስጤ የለም፤ አልለመድኩትም” ነበር መልሣቸው፡፡
አቶ አዳም ሁለት ሺህ ዶላር በሽልማት ተሰጥቷቸዋል፡፡ ይህንን መጠን ከመለሱት ገንዘብ ጋር ያስተያይዋል፡፡ “ምን ይሰማዎታል በዚህ አቶ አዳም?” መልስ፡- “በኩባንያችን ሕግ መሠረት - የሥነ-ምግባር ደንብ እንዲሉ ነው - መኪና ውስጥ የተረሣ ማንኛውም ነገር ለኩባንያው መመለስ አለበት፤ ደግሞም ሰዎቹ ምንም ያለመስጠትም አማራጭ ነበራቸው፡፡ ኩባንያዬን አስፈቅደው ነው የሰጡኝ፡፡”
ካብ ከረን በታ ቀጣን ጽርግያ ጌርካ ናብ ጸባብ ተምርሕ’ሞ፡ ጸባብ ምስ ሓለፍካ ናብ ምዕራብ ትጥወ’ሞ ናብ ሓልሓል ትወጽእ። ካብ ሓልሓል ንሰሜን ትቕጽል። ማይ ኣዋልድ ሓሊፍካ ናብ መለብሶ ትኣቱ። ካብኡ ኣንፈትካ ከይቐየርካ ነታ ጨጓር ታባ ንጸጋም ገዲፍካ ን ረሀይ ሓሊፍካ ታባ ዓስርተ ትበጽሕ። ንየማንካ ብሩባ ዓንሳባ ቆርጹ ናብ ኣኽራናት ሮራ ሓባብን ናቕፋን ዝቕጽል፡ ንጸጋም ድማ ናብ ቆላታት ደብር ሳላ ዝሃትፍ ኣሰራት ድፋዓት ቀደም ይጸንሕ ይኸውን። ኣማእት ዓስከሬናት ጀጋኑ ኣለዎ እቲ ቦታ። ወዲ ፍላንሳ ኣብተን ብጸጋምካ (ሰሜናዊ ምዕራብ) ርሒቐን ዝረከባ ኮጃጁት ብባሕሪ እትስመ ታባ ዓሪፉ ይርከብ። ክስዋእ እንከሎ መጸውዒ ኮዱ ባሕሪ ስለዝነበረ፡ ደሓር ድፋዓት ምስተእሳሰረ፡ እታ ዝተሰወኣላ ታባ ባሕሪ ዝብል ስም ሒዛ ቀጺላ። ቀሰይ ኢልካ ርገጾ እዚ ከባቢታት። ሃይለ ቻይና ቀንዲ ኮይኑ ካልኦት ከም ሃንጀማን፡ Iንድኩርን፡ ዓብደላ ኣደምን…ካብቶም ዝተመላለስዎ ኣዘዝቲ እዮም። ካብኡ ብሩባ ሸጋሊ ጌርካ ናብ ኣስማጥ ትሃትፍ (ኣንፈትካ ጌና ሰሜን እዩ ዘሎ)። ካብ ኣስማጥ ባስማጥ ዓዳይ ኣቢልካ ናብ ጃኒ (ብየማን ካ በረኽቲ ሰንሰለት ሻካ ወግሬት፡ ብጸጋምካ ድማ ሰንሰለት ኣኽራናት እሮታ ኣለዉ። ካብ ጃኒ ናብ እምበልዳይ..ሹልዕት…ዛራ። ንየማን ክትዕጸፍ እንተደሊኻ (ንምብራቕ ማለት እዩ)፡ ሩባ ባርካ ሰጊርካ ብሓስታ ኣቢልካ ኣዶብሓ ትኣቱ። ክፍሊ ቑጠባታት፡ ነዳዲ፡ ጋራጃት፡ ክፍሊ ኣጽዋር፡ ነዳዲ፡ ቀንዲ መዋፈሪ መካይን…ኣብዚ ከባቢ ይርከብ ነይሩ። ካብ ኣዶብሓ ንሰሜን እንተተጠዊኻ ናብ በዓል ዓራርብ ትኣቱ(ቀንዲ መደበር ህ.ግ. ነበር- ቤት ትምህርቲ ሰውራ፡ ኢንዱስትሪታት፡ ቀንዲ ሕክምና፡ እንዳ ህዝቢ፡ ድምጺ ሓፋሽ ዝርከቦ ጎቦ ሃገር ንምዕራቡ ይርከብ)። ካብ ኣዶብሓ ናብ ምብራቕ እንተቀጺልካ ድማ ናብ ሕሽክብ ትኣቱ (ሓለው ሰውራን ቤት ጽሕፈት ክፍሊ ህዝቢ (ወዲ ኤፍረም) ዝነበሮ። ካብኡ ንምብራቕ እንተቐጺልካ ናብ በዓል ቀብር ወአትን ኣልጌናን (ድፋዓት ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል (ውቃው እዝ- ዞባ ጀነራል ዑቕበ ኣብረሃ፡ ውጩ፡ ፍሊጶስ፡ ብሬራይ፡ ወዲ ልብሱ፡ ተኽላይ፡ ዓብደላ ኣደም…ገለ ካብቶም ምስ’ዚ ግንባር ዝተእሳሰር ዝና ዝነበሮም ኣዘዝቲ እዮም)። ናብ ደቡባዊ ምብራቕ ዘወስድ መገዲ ብኣግራዕ ኣቢሉ ንድፋዓት ናቕፋ ይወስደካ (በዓል ዓሊ እብራሂም፡ ወዲ ፍላንሳ፡ ዑመር ጠዊል፡ ዓሊ ሰይድ ዓብደላ፡ ጴጥሮስ ሰለሙን…ገለ ካብቶም ኣብዚ ከባቢ ዝውረዩ ታሪኻውያን ኣስማት እዮም። ናብ ሰሜን እንተተጠዊኻ ድማ ጋራጃት፡ ሕክምና፡ እንዳ ስለያ፡ ቤት ጽሕፈት ዋና ጸሓፊ….ዝነበሮ ዓምበርበብ ዝበሃል ቦታ፡ ካብኡ ንሰሜን ንጽርግያ ብደሆ ወሪድካ ንሰሜን ዓራግ (በዓል ታዕሊምን ምንቕቓሕን ባህልን ቤት ትምህርቲ ካድርን… ዘነበሮ ዓራግ (በዓል ሃይለ መንቀርዮስን ድሩዕን…) ትረክብ። ብሰሜናዊ ምብራቑ፡ ምብራቑ፡ ደቡባዊ ምብራቑ ድፋዓት ሰ.ም.ሳ ኣሎ ማለት እዩ። እብራሂም ዓፋ ዝተሰወኣላ ደብር ዓጋመት ንምብራቕ ትርከብ (ነቲ ዓሚቝ ሩባ ዓራግን እቲ ግንባርን ዝፈሊ በሪኽ ሰንሰለት እዩ። ወይደቀይ፡ ከምዚ ትማል ኮይኑ ተራእዩኒ። እዚ ናይ ጨጓር ዳንጋ ኣተሓባብራ እዩ። ደቂ ከተማ ከኣ ” እወ፡ በታ ኣንገሎ ተጠዊኻ፡ ብድዃን (ባር) እገለ በታ ቺነማ ጌርካ ንጸጋም ደሓር በታ እንዳ ፎቶ….” ናይ መወዳእታ ዓመት ሓተታ እዩ።
Stralis X-WAY ደረጃው ውስጥ ካሉት ተሽከርካሪ ትልቅ የመጫን አቅም ያለው የጭነት መኪና ነው ፣ የ IVECO ከኦን ሮድ (ከ ጎዳና ላይ) መኪናዎች ምርጥ ነዳጅ-ቆጣቢ እና አስተማማኝ ቴክኖሎጂዎች ከጥሩ ዝና ጋር በጣም ከባድ ከሆኑት ኦፍ ሮድ (ከጎዳና ውጭ) ጠንካራ ተሽከርካሪዎቹ ጋር ይጣመራል።
ኣብ ውሽጢ ዓዲ ዘሎ ህዝብና ምእንቲ ከምዚ ረኺብናዮ ዘለና ናይ ሓበሬታ ናጽነት ክረክብ፡ ኤሪሳት 24 ሰዓት ናብ ኤርትራ ፈነውኣ ተሰናድእ። ናብ መደበር ቴሌቪዥን ሳተላይት #ERISAT ገንዘባዊ ድጋፍ ክትገብሩ ንእትደልዩ ወገናትና ዝምልከት በዚ ስዒቡ ዝቐርብ ኣገባብ ተኸቲልኩም ከተበርክቱ ከምትኽእሉ ንሕብር። ኣብዚ ዝስዕብ መስመር ብምጥዋቕ ክንሕግዝ ንኽእል👇🏽
ሰሞኑን በአማራ ክልል የተለያዩ አካባቢዎች የፀጥታ መደፍረስ ተፈጥሮ ነበር፡፡ የክልሉ የፀጥታ ኃይል የተፈጠሩትን ችግሮች ለመፍታት ጥረት እያደረገ ሲሆን፤ የአማራ ክልል የደህንነትና ሰላም ግንባታ ቢሮ ኃላፊ ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው ጽጌ በወቅታዊ የክልሉ የፀጥታና ተያያዥ ጉዳዮች ዙሪያ ከአዲስ ዘመን ጋዜጣ ጋር ያደረጉትን ቃለ መጠይቅ እንደሚከተለው አቅርበናል፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- የተከሰ ተውን ሁኔታ በተለያየ አግባብ ለመግለጽ ሞክረናል፡፡ እዚያ አካባቢ ሱር ኮንስትራክሽን የሚባል ድርጅት መንገዶችን ይሰራ ነበር፡፡ ሕብረተሰቡ በድርጅቱ ላይ ከአንዳንድ ጉዳዮች ጋር በተያያዘ ጥርጣሬ ስለነበረው መንግሥት ጣልቃ እንዲገባ ጠይቋል፡፡ ጥያቄው ታምኖበት ስለነበር በተወሰነ መንገድ ለማጣራት ሲሞከር፤ ድርጅቱ ፈቃደኛ ሳይሆን ቀርቷል፡፡ ይህ ሁኔታ ደግሞ የሕዝብ ተወካዮችንና የፀጥታ ተቋሙን ይሄማ አንድ ነገር ቢኖር ነው የሚል ጥርጣሬ እንዲያሳድሩ አድርጓል፡፡ ከዚህ በኋላ የተለያዩ መሳሳቦች ተፈጥረው ሱር ኮንስትራክሽን በስፍራው ሥራውን ለመስራት ብዙም ፈቃደኛ ባለመሆን ለመውጣት ፈልጎ ነበር፡፡ ሕብረተሰቡ ልማት እንዲቆም አይፈልግም፡፡ መንገዱ መሰራት አለበት፡፡ ግን ደግሞ አካባቢው በሕግ ጥላ ስር ሆኖ መፈተሽ አለበት የሚል እምነት ነበረው፡፡ መኪኖችን እንለቃለን-አንለቅም በሚል ግጭቱ ተፈጠረ፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- እኔ አሁን ገበሬዎች ናቸው፤ ሚሊሺያዎች ናቸው የተኮሱት አልልም፡፡ በኋላ እንደተታኮሱ ሰምቻለሁ፡፡ ምንም ይሁን ምን ገበሬዎች በመጀመሪያ ደረጃ ቢተኩሱም፤ መነሻ ቢሆኑም ያልተመጣጠነ እርምጃ ነው የተወሰደው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- አዎ፤ ፀረ አየር መቃወሚያ ሁሉ ተጠቅመዋል፡፡ ቤቶች ተቃጥለዋል፡፡ ስድስት ሰዎች ሞተዋል፡፡ ሕብረተሰቡን ለመበተን ወይንም ለማረጋጋት የተጠቀሙበት ቴክኒክ ሊሆን ይችላል፡፡ ሕብረተሰቡ በክላሽ ጥይትም ሊበተን ይችላል፡፡ ብዙ የታጠቀ ኃይልም አይደለም፡፡ የታጠቀ ተቋምን መቋቋም የሚችል ተፈጥሮአዊም ወቅታዊ ሁኔታም ያለው ሕዝብ አይደለም፡፡ ምክንያቱ ምንም ሆነ ምን ግጭቱን የፈጠረው ማንም ይሁን ማን ያልተመጣጠነ ነገር ተፈጥሯል፡፡ በጉዳዩ ላይ ምንም የማያውቁ ንጹሀን የሆኑ ዜጎች ሕይወታቸው አልፏል፡፡ ሕጻናትና ሴቶች በዚህ ጉዳይ ላይ ተሳትፎ የላቸውም፡፡ የታጠቁት ተኮሱ የተባሉት አይደሉም የሞቱት ሌሎች ናቸው፡፡
አዲስ ዘመን፡- ክልሉና መከላከያ ሚኒስቴር የሰጣችሁት ሀሳብ የተለያየ ነው፡፡ የአንድ መንግሥት አካል ናችሁ፡፡ ተናባችሁ መስራት ያልቻላችሁበት ምክንያት ምንድነው ?
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- አንደኛው ይህ ተቋም ሲወጣ ማሽነሪዎች ሲጓጓዙ የፀጥታ ተቋሙ የሚያውቀው ነገር የለም፡፡ አሁን እያነጋገረህና ቃለመጠይቁን እየሰጠህ ያለው የፀጥታ ተቋሙ ተወካይ ነው፡፡ እኔ የዚያ አካል ነኝ፡፡ እንደ ተቋም የሚታወቅ ነገር የለም፡፡ ምናልባት የተቆራረጠና መደበኛ ያልሆነ ግንኙነት ይኖራል ብዬ እገምታለሁ፡፡ ይሄ በውስጣችንም በውጭም ከመከላከያ ጋር ያለን የቅንጅት ወይም ተግባብቶ የመሄድ ጉዳይ እንደ እጥረት ሊወሰድ ይችላል፡፡ ሁሉም እውነትና ተገቢ ነው ብሎ የመሰለውን ነው የሚያደርገው፡፡ እውነት የሚባለው ግን የሚዳሰስ የሚጨበጥ የሚታይ ከሆነ እኔም ልናገረው ማንም ይናገረው እውነት እውነት ነው፡፡ ስለዚህ ችግሩ ተናቦ የመሄድ ጉዳይ ላይ ነው፡፡
በሌላም በኩል በኃይል መንገድ ጥሶ ለማለፍና ጉልበት ለመጠቀም መሞከር ሕብረተሰቡን አበሳጨው ብዬ አስባለሁ፡፡ መግባባት እየቻልን መነጋገር እየቻልን የተፈጠረ ነው፡፡ እንዲህ አይነት ሁኔታ መርሳ ላይ ገጥሞን ነበር፡፡ የቱርክ ድርጅት በአዋሽ ወልዲያ ሀራ ገበያ መንገድ ኮንትራታቸውን ጨርሰው ማሽኖቹ እንዲወጡ ይፈለግ ነበር፡፡ ሕብረተሰቡ ባለማወቅ ለሁለት ሳምንት አገታቸው፡፡ እነኝህን ማሽኖች ተነጋግርን ተግባብተን ሕብረተሰቡ አምኖበት በጅቡቲ በኩል ተሸኝተዋል፡፡
አዲስ ዘመን፡- በገንዳውሃ ጉዳይ ግን ተኩስ ከተከፈተ በኋላ ውይይት ማድረግ አስቸጋሪ ነበር ተብሏል፡፡ በእርግጥ ተኩስ ከመከፈቱ በፊት በውይይት መፍታት ይቻል ነበር ?
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- ጉዳቱ ከመከሰቱ በፊት ውይይት ማድረግ ይቻል ነበር፡፡ ገንዳ ውሀ የሚባለው የዞኑ ከተማ አለ፡፡ ሕዝቡ ቁጭ ብሎ እየመከረ እየተነጋገረበት ነበር፡፡ በጎን አጅበው ማስወጣት ጀመሩ፡፡ ሕዝቡ ደግሞ ይሄን ሰማ፤ አየ፡፡ እነዚህ ሰዎች እኛን እያነጋገሩ በጎን እንዲህ እያደረጉ የሚል ነገር ተነሳና አባባሰው፡፡ ውይይቱ መፍትሄ ያመጣል ተብሎ ሳይሆን በዚህ አጋጣሚ ሕብረተሰቡ በዚህ እንዲቆይ የታሰበ ታክቲክ ወይንም ስትራቴጂ ነበር ማለት ነው፡፡ ይህ አለመግባባት የውጥረቱን ደረጃ ከፍ አደረገው፡፡
አዲስ ዘመን፡- ሱር ኮንስትራክሽን በመከላከያ ሠራዊት ጥበቃ ይደረግለት ነበር፡፡ለሥራ እንዲንቀሳቀሱ የተፈቀደላቸው ድርጅቶች ጥበቃ እንዲደረግላቸው ክልሉ ተጠይቋል?
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው ፡- ክልሉ አልተጠየቀም፡፡ ብንጠየቅ እናደርጋለን፡፡ ማንም አደረገው ማን ችግር የለብንም፡፡ መከላከያ፣ ልዩ ኃይል፣ ሚሊሺያው፣ ገበሬውም ቢያጅበው ችግር የለውም፡፡ የሚፈለገው ነገር መውጣታቸው ብቻ ነው፡፡ ሰላማዊ በሆነ መንገድ ወደዚያ ወደተፈለገው አካባቢ መሄዳቸው ነው የሚፈለገው፡፡ ግን በጉዟቸው ሂደት የሚያጋጥም ችግር እንዳይኖር ነው ጥንቃቄ የሚደረገው፡፡ ከደህንነት አንጻር ከባድ የሆነ ችግር ያለበት አካባቢ ነው፡፡ ትንሹን ነገር በጥንቃቄ ካልያዝነው ወደአልተጠበቀ ቀውስ ውስጥ ያስገባናል፡፡ በእርግጥ ይሄ ነገር ቢኖርም ባይኖርም ቀውሱ ይቀር ነበር አይቀርም ይሄ ሌላ ጉዳይ ነው፡፡ በቀውስ አያያዙ ላይ ግን የተወሰነ አስተዋጽኦ ነበረው፡፡ ሲሆን ተጋግዘህ ተረዳድተህ መስራት ችግሩን አንድ አድርገህ መሄድ ሌሎችንም ችግሮች ለመፍታት ያግዝ ነበር፡፡ እንዲህ አይነት የተናጠል ወይም ተገቢ ያልሆነ አካሄድ ስለነበር ይመስለኛል ያ ቀውስ የተፈጠረው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- የማጣራቱን ጉዳይ ድርጊቱ እንደተፈጸመ በሁለተኛው ቀን ጀምረናል፡፡ ሕጋዊ በሆነ መንገድ ሁኔታውን የሚያጣሩ አካላት ተሰይመው ሥራ ጀምረዋል፡፡
በሂደቱ የግድ መግባታቸው አይቀርም፡፡ እኛ ሁለቱም አካላት ነጻ ሁነው ያጣሩትና በኋላም በየራሳቸው ይዘው የሚመጡትን በጋራ እንየውና ከተግባባን እንቀጥላለን ካልተግባባን ደግሞ በሌላ መንገድ እንሄድበታለን ነው ያልነው፡፡ ስለዚህ መጣራት አለበት፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- ቀደም ሲልም አካባቢው ችግሮች ነበረበት፡፡ ከጭልጋ ወጣ ብለህ ባሉት ቀበሌዎች አካባቢ ከአይከል ወደ ሰባት ኪሎሜትር ርቀት ላይ በጎንደርና በአይከል መካከል የሚገኙ ቀበሌዎች ሦስት ቀበሌዎች ናቸው ጥቃት የተፈጸ መባቸው፡፡ አንደኛው ቀበሌ ሙሉ በሙሉ ወድሟል፡፡ በቅማንት ስም የታጠቁ ኃይሎች ባሳለፍነው ጥር 4 ቀን 2011 ዓ.ም ሌሊትና በቀጣዩም ቀን በሰነዘሩት ጥቃት 200 ቤቶች አቃጥለዋል፡፡ ከ2 ሺ ያላነሰ ሰው ተፈናቅሏል፡፡ 55 ሰዎች ህይወታቸው አልፏል፡፡ ሁኔታውን እነሱ ቀድመው አስበውበታል፤ ሰልጥ ነውበታል፡፡ በዚያው መንገድ ደግሞ ቀጥተኛ ድጋፍ ያገኛሉ፡፡ የቡድን መሳሪያም ሳይቀር ተጠቅመዋል፡፡ ከታጣቂዎቹ መካከል ከሌላ አካባቢ መጥተው የሞቱ ሦስት አስከሬኖች አግኝተናል፡፡ ይሄ የተቀናጀና የተደራጀ እንቅስቃሴ ነው፡፡ አማራውን በየተገኘው አጋጣሚ ለማፈናቀል ነው እየተሰራ ያለው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- ቤቶቹ ሲቃጠሉም እኮ አንዳንዴ መከላከያ ያያል፡፡ ለመግባት አልታዘዝንም ይላል፡፡ ወይንም ደግሞ የተወሰነ ይሞክርና አቅም አንሶት ይመለሳል፡፡ የሽምቅ ውጊያ ስልቶች ይታወቃሉ፡፡ መተህ ሩጥ ነው (ሂት ኤንድ ራን) ሰው ባለበት አካባቢ ሳይሆን ሰው በሌለበት አካባቢ ያቃጥላል፤ ሰው ይገድላል ፤እርምጃ ይወስዳል ፤ የተደራጀውና መደበኛ የሆነው ኃይል ወደዚያ ትኩረት ሲያደርግ ደግሞ ወደሌላ አቅጣጫ ሄዶ ደግሞ ይሄንኑ እርምጃ ይወስዳል፡፡ እርምጃ መውሰድ ላይ የራሱ ውስንነት ይታያል፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- ጉዳዩ መሰረታዊ በመሆኑ ኃይል በስፋት አስገብተናል፡፡ ተደራጅቶ የበለጠ ጥፋት ሲፈጽም የነበረው ኃይል ለጊዜው ለማቆም ተሞክሯል፡፡ ከጥር 7 ቀን 2011 ዓ.ም ጀምሮ እርምጃ እየተወሰደ ነው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- አለ የሚባለውን እኛም እንሰማለን፡፡ አንድ ሞርታር እንዳላቸው ግን አረጋግጠናል፤ ተጠቅመውበ ታል፡፡ ባለፈው የነበረው ውጊያ በክላሽን አልነበረም፡፡ ብሬን፤ ስናይፐር (አልሞ ተኳሽ)፤ ብዙም ባይሆን ድሽቃ ሁሉ ተጠቅመዋል፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- ህገ ወጥ የጦር መሳሪያን ለመቆጣጠር ምንጩን መቆጣጠር ነው የሚገባው፡፡ በዚህ ረገድ ጥናት ላይ ነን፡፡ ከውጭ ነው የሚገባው አቅጣጫዎቹ ይታወቃሉ፡፡ አንደኛ ከሚመለከታቸው የጎረቤት ሀገራት የፀጥታ አካላት ጋር ለመነጋገር ተሞክሯል፡፡ እነርሱም የበኩላቸውን ጥረት እንደሚያደርጉና እንደሚያግዙን ቃል ገብተዋል፡፡ በሱዳን አቅጣጫ ነው በስፋት የሚገባው፡፡ ሁለተኛው በምስራቅ በጅቡ እና በአፋር በረሀማ አካባቢዎች ነው፡፡
በዚህ ጉዳይ የሚመለከታቸውን ለማነጋገር ተሞክሯል፡፡ ምላሽ ሰጥተውናል፡፡ ግን ግብረ መልሱ ፈጥኖ ተግባራዊ የሆነ አይደለም፡፡ እኛ በየአካባቢው በተለመደው ብቻ ሳይሆን ከዛ ውጪ ወጣ ብለን አንዳንድ ሥራዎችን ለመስራት እየሞከርን ነው ያለው፡፡ ሕብረተሰቡ ደግሞ ይሄን ለማጋለጥና ለሕግ አካላት አሳልፎ ለመስጠት በጣም ዝግጁ ነው፡፡ ይህ በጣም የተደራጀ ከጫፍ እስከ ጫፍ በሲስተም የተዘረጋ ኃይል ነው፡፡ ዝም ብሎ አዩ አላዩ ተብሎ የሚሰራ ሥራ አይደለም፡፡ የመንግሥትን መዋቅር ተጠቅሞ የሚሰራ የማፍያ ቡድን ዓይነት አለ ይባላል፡፡ ምልክቶቹንም እያየን ነው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- ያለውን መረጃ እያጠቃለልን ነው፡፡ በአማራው ክልል በስፋት መሳሪያ ይኖራል ተብሎ እንደሚ ታሰበው አይደለም፡፡ አሁን የአንድ ክላሽ ዋጋ በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሯል፡፡ ገበሬው በቂ አቅም ስለሌለው መሳሪያ አሳልፎ ይሸጣል፡፡ ሰሞኑንም እየተደረገ ነው ያለው፡፡ ድህነት መሳሪያውን ያሸጠዋል፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- በተለያዩ አካባቢዎች አለ ይባላል። ያው በተወሰነ መንገድ ተሄዶበት ለጊዜው የፈረሰ ቢሆንም ዞሮ ዞሮ አካባቢው ለዚያ የሚመችና የሚስማማ ስለሆነ እሱን እየተጠቀሙበት ነው ያለው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- አለ፡፡ በባቲ አካባቢ የማሰልጠኛ ጣቢያ ተገኝቷል፡፡ ዞሮ ዞሮ ከክልሎችም ከሌሎችም ጋር ተቀናጅተን እየሄድንበት ስለሆነ አሁን በሚታየው ተጨባጭ ሁኔታ ወይ አቅጣጫውን ቀይሯል ወይንም ቀንሷል፡፡ እኛም በከፍተኛ ደረጃ ጉዳዩን እየተከታተልነው ነው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- እኔ ከጀመርኩበት ጊዜ ጀምሮ ለውጥ መጥቷል ብዬ አላምንም፤ ስለሌለ፡፡ ነገሮች ቀጥለዋል፡፡ አሁን የእኔ ሥራ እንደ ክልል በመጀመሪያ ያለውን ሁኔታ ማወቅ ነው፡፡ ይሄንን ለማወቅ እንደ ተቋም ጥረት አድርገናል፡፡ ሁለተኛ ከአወቅን በኋላ ይሄንን የአወቅነውን እውቀት ተግባራዊ ለማድረግ የሚያስችል ድርጅታዊና ተቋማዊ ቁመና እንዲፈጠር ማድረግ ነው፡፡ ተቋሙን እንደ አዲስ ከላይ እስከታች ለማደራጀት እየጀመርን ነው፡፡ ይሄን አጠናክረን እንቀጥላለን፡፡ ሦስተኛ ይሄንን አደረጃጀት ተጠቅመን ደግሞ ይሄንን ሊያግዝና ሊመራ የሚችል የሰው ኃይል ማብቃትና ማሰልጠን ነው፡፡ ይሄን የክልል የፀጥታ ኃይል ለማስጠበቅና የአካባቢውን ሰላም ለማስከበር የሚያስችል በርካታ ሰው ማሰልጠኛ ውስጥ ገብቶ እየሰለጠነ ነው ያለው፡፡
ውጤታችንን በሂደት የምናየው እንጂ አሁን በእነኚህ አንድና ሁለት ወራቶች ለውጥ ይመጣል ብዬ አላስብም፡፡ ከዚያ በላይ ደግሞ በዚህ አካባቢ ያሉ ሁኔታዎች የበለጠ ተሰቅዘው እንዲያዙ ለማድረግ ደግሞ ሰፊ ሥራ እየተሰራ ነው ያለው፡፡
ሌሎችም አካባቢዎች የድርጅቶችን አቅም በመጠቀም ከሁኔታዎች ወጣ ለማለት የሚፈልጉ ኃይሎችን በመጠቀም እያደራጁ ገንዘብ ሁሉ እየበተኑ ሥራ እየሰሩ ናቸው ያሉት፡፡ ለምሳሌ ምንም አይነት ተልዕኮ የሌላቸው በአካባቢው የማይታወቁ ግን ደግሞ በቀጥታ ከዚያ አካባቢ እየመጡ የታሰሩ ሰዎች አሉ፡፡ የሚያዙ ሰዎች አሉ፡፡ ተልእኮ ይዘው፡፡ ለምሳሌ ጎንደር ላይ በቅርቡ አንድ ሰው ተያዘ፡፡ ይሄ አንድ ሰው ዘጠኝ መታወቂያ አለው፡፡ ዘጠኝ ስም አለው፡፡ እንዲህ አይነት ሰዎች አሉ በየቦታው፡፡ በየጊዜው የጦር መሳሪያ ተኩስ ታያለህ፤ ትሰማለህ፡፡ አንዳንድ ጊዜ ስምሪት የሚሰጡ ኃይሎች ሁሉ ተመድበው ይሄን ሥራ ይሰሩታል፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- ተቋቁሞአል፡፡ መቋቋሙ በራሱ መፍትሄ አያመጣም፡፡ ለሁኔታዎች ቅርብ ካልሆነ በቀር በፊትም በተደጋጋሚ ተሞክሯል፡፡ ሆኖም በበለጠ ከስልጠናው ጋር ተያይዞ አብሮ የምንሰራው ሥራ ነው፡፡ ምንም ኃይል በሌለበት የእዝ ጣቢያ (ኮማንድ ፖስት) ብታቋቁም የነበረው ነው የሚቀጥለው፡፡ የነበረው ደግሞ አዲስ ለውጥ የሚያመጣ ሳይሆን ገና እራሱንም እየበላ ያለ ኃይል ነው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- የተደራጀ አይደለም፡፡ አሁን ከባድ የሆነ ችግር ያለው ምእራብ ጎንደርና ማእከላዊ ጎንደር ነው፡፡ ሁለቱም አንደኛ ተያያዥ በመሆናቸው ሁለተኛ የቅማንት ማህበረሰብና የአማራ ማህበረሰብ በስፋት ስለሚኖርባቸው ወደፊት ሊደርባቸው ይገባል ተብሎ የታሰቡ ሥራዎች በመሀል ላይ በመቆማቸው በብዙ ምክንያት ያው ጠረፍም ስለሆኑ ሌሎች ሌሎችም ሁኔታዎች ተጨምረው እዛ አካባቢ ችግሩ ከባድ ነው፡፡ በግልጽ የሚታወቅ ነው፡፡
ብርጋዴር ጀነራል አሳምነው፡- እሱ ከምእራባዊ ጎንደርና ከማእከላዊ ጎንደር በተለይ ምስራቃዊ አካባቢ ጋር ሲወዳደር የተሻለ ነው፡፡ በእርግጥ አሁን ከሰሞኑ ቀደም ሲል ያልነበሩ አዳዲስ ክስተቶች ታይተዋል፡፡ የተወሰኑ የተለየ ፍላጎት ያላቸው ወጣቶች ተነሳስተው የቅማንት ቤተሰቦቻችን ወንድሞቻችንን ንብረት አውጥተው አቃጥለዋል፡፡ ያ እንግዲህ እያደገ መጥቶ እዚህም አካባቢ ቅማንት አማራውን ጎዳ በሚል ላይ አርማጮሆ አካባቢ ትክል ድንጋይ አካባቢ መንገድ የመዝጋት የመጥለፍ የማፈን መንገድ መዝጋት ነገር አለ፡፡ ጠንካራ አይደለም ለማለት ነው እንጂ እዚህም ችግር አለ፡፡ ይህ ቅማትና የአማራውን ማህበረሰብ አይወክልም፡፡ ችግሮቹን ለመፍታት የመስተዳድሩም የፀጥታ ኃይሉም የሃይማኖት አባቶችም የሚመ ለከታቸው አካላት ተቀናጅተው ሰሞኑን ሥራ ጀምረዋል፡፡
== ===> ቅዱስ ገብርኤል ሆይ እጅግ አጽናኝና አስደሳች የሆነውን ምስጢረ ሥጋዌን ዜና ይዘህ ከሰማይ ወደ ምድር እንደወረድክ ድንግል ማርያም የአምላክ እናት ለመሆን ፈቃድዋ ሆኖ በተፈጸመ ጊዜ ደስ እንዳለህ እኛምእግዚአብሔርን በማክበርና ግዴታችንን በመፈጸም ደስ ይምንልበትን ጸጋ አሰጠን። ጠበቂያችን ቅዱስ ገብርኤል ሆይ ሦስቱን ወጣቶች ከሚያቃጥል እሳት እንዳዳንካቸው እኛንም በዚህ ዓለም ከሚወራው ከሚታየውና ከሚሰማው ክፉ ቀንና እለት ሁሉ አድነን እየነደደ የሚለበልበንን የሃጢያት እሳትም አጥፋልን፡፡ የኑሮአችንን ቀጠሮ በክንፈ ረድኤትህ ከልለው ሰይጣን እንዳይሰለጥንብን፣ ክፉ አድራጊዎች፣ ሟርተኞች፣ ሰላቢዎች፣ ዘረኞችና ነፍሰ ገዳዮች እንዳያጠቁን ከልለን። ያንተን የእሳት አጥር ዘሎ ጠላት ያጠቃን ዘንድ ጠላት አይችልምና ጥበቃ ከእኛ ከባርያዎችህ አይለየን።
=====> ቅዱስ ገብርኤል ሆይ ሕፃኑ ቂርቆስና አንጌቤናዊቷ እናቱ በንፍር ውሃ ከመቀቀል እንዳዳንካቸው እኛ አገልጋዮችህም በማናውቀው ሁኔታ የተዘጋጀልንን የጥፋት ወጥመድ ሁሉ አስወግድልን በላያችን ላይም በክፉ ሰዎች ምክንያት የተነሳብንን እሳት አጥፋልን ለእውነተኛ ሃይማኖት የጨከንንና የቆረጥንም አድርገን። የሰይጠንን ፈተና የምናልፍበት እውነተኛውን ጥበብ እንደ ነብዩ ዳንኤል አስተምረን።
== ===> ቅዱስ ገብርኤል ሆይ በደል በተገኘብኝ ቁጥር እያለቀስሁ እጠራሃለሁ ፡፡ ጎስቋላ የምሆን በጥቃትና በሀዘን ውስጥ የምገኝ ልጅህ የአንተን ማፅናናትና ረዳትነት ያሻኛልና ፈጥነህ ናልኝ፡፡ ቅድስት ማርያምን ያበሰርክ ለዓለም ሁሉ የምታበር ገብርኤል ሆይ በሰራዊት አምላክ ይዤሃለሁ በዚህች ሰዓት ፀሎቴንና ልመናዬን ስማ፡፡ ቅዱስ ገብርኤል ሆይ ቀድመህ የደስታ (የምሥራች ) ቃልህን ልታበስር ወደ ገሊላ እንደወረድህ ዛሬም ላዘንን ለእኛ ከሠማይ ሠረገላ ናልን፡፡ የደስታንም ቃል አሰማን ቅድስት ድንግል ማርያምን ያበሰርክ ተወዳጁ ቅዱስ ገብርኤል ሆይ በምህረትና በይቅርታ ወደ እኛ ናልን ዓለም የጥፋት ፣ የሞት፣የክስረት፣የውድመትና የተስፋ መቁረጥ ድምፅን ያሰማናልና አንተ ገን ጎስቁልናችንን የሚያነሳ ስብራታችንን የሚጠግን እንባችንን የሚያብስ የብስራት ድምፅህን አሰማን እንድንፅናናም አድርገን፡፡
== ===> እውነተኛ ጠባቂያችን ቅዱስ ገብርኤል ሆይ እኛን ለማዳን ሰው የሆነውን ኢየሱስ ክርስቶስን፣ ማደሪያው የሆነችው ድንግል ማርያምን በጣም እንወዳታለን። በዚህ ዓለም የምሥጢረ ሥጋዌ ተካፋዮች በመሆናችን በመንግስተ ሰማያትም ተካፋዮች ተካፋዮች ለመሆን ሁላችንንም በምልጃህ አብቃን ለምንልን ለዘላለሙ አሜን። ለአብ ምስጋና ይገባል፤ ለወልድ ዋህድ ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ይገባል፤ ለመንፈስ ቅዱስ ጰራቅሊጦስ ምስጋና ይገባል። ዛሬም ዘወትርም ለዘላለሙ አሜን።
=====> “በኡባልም ወንዝ መካከል። “ገብርኤል ሆይ”፥ ራእዩን ለዚህ ሰው አስታውቀው ብሎ የሚጮኸውን የሰውን ድምፅ ሰማሁ። እኔም ወደ ቆምሁበት ቀረበ፤ በመጣም ጊዜ ፈርቼ በግምባሬ ተደፋሁ፤ እርሱም። የሰው ልጅ ሆይ፥ ራእዩ ለፍጻሜ ዘመን እንደ ሆነ አስተውል አለኝ። ሲናገረኝም ደንግጬ በምድር ላይ በግምባሬ ተደፋሁ፤ እርሱም ዳሰሰኝ ቀጥ አድርጎም አቆመኝ። እንዲህም አለኝ። እነሆ፥ በመቅሠፍቱ በመጨረሻ ዘመን የሚሆነውን አስታውቅሃለሁ፤ ይህ ለተወሰነው ለፍጻሜ ዘመን ነውና።” ት/ዳን.፰፡፲፮-፲፱ (8፡16¬-19)
== ===> ካለመኖር ወደ መኖር ያመጣኝ፣ ካለማወቅ ወደ መረዳት ያደረሰኝ አነሳስቶ ላስጀመረኝ አስጀምሮ ላስፈጸመኝ ጥንት ላሌለው ቀዳማዊ ፍጻሜ ላሌለው ድህራዊ ያልኖረበት ጊዜ የሌለ የማይኖርበት ጊዜም የማይኖር የዘላለም ንጉስ ሁሉን ቻይ ፈጣሪ እግዚአብሔርን በራስ ፀጉሬ ቁትር በአጥንቶቼም ልክ አመሰግናለሁ፡፡
=====> በሰማይ ያሉ መላእክት በምድርም የሚኖሩ የአዳም ዘር ሁሉ የሚያመሰግኗት በአማላጅነቷ ሁል ጊዜ የማትለየኝ ከፀሐይ ሰባት እጅ የምታበራ የብርሃን እናት የሁሉ እመቤት የአምላክ እናት ከተመረጡ የተመረጠች ከተለዩ የተለየች ከተከበሩ የተከበረች እናቴ እመቤቴ ድንግል ማርያም በቃላት ልገልጸው ከምችለው በላይ አመሰግናለሁ፡፡
=====> ሌሊትና ቀን ቅዱስ ቅዱስ ቅዱስ እያሉ የሰራዊት ጌታ እግዚአብሔርን የሚያመሰግኑና ሳይሰለቹ የሚጠብቁን ሊቀነ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ቅዱስ ገብርኤል ቅዱስ ሩፋኤል ቅዱስ ዑራኤል ቅዱስ ራጉኤል ቅዱስ ፋኑኤል እልፍ አእላፋት የሆኑ ጠባቂ መላእክት ሳመሰግን በደስታ ነው፡፡
=====> በጸሎታቸው ያልተለዩኝን ጻድቃን አባቶቼን አቡነ ተክለሃይማኖትን አቡነ ገብረምንፈስ ቅዱስን አቡነ ሀብተማርያምን አቡነ አረጋዊን አቡነ ኪሮስንና ሌሎች ቅዱሳን አባቶቼን እንዲሁም እናቶቼን ቅድስት ክርስቶስ ሰምራን ቅድስት አርሴማን ብዙ ያልጠቀስኳቸው ቅዱሳንን ለማመስገን ቃላት የለኝም፡፡
=====> በሰማዕትነታቸው የጥንካሬ ምሳሌ የሆኑልኝ በጸሎታቸው የረዱኝን ቅዱሳን ሰማዕታት ቅዱስ ጊዮርጊስን ቅዱስ እስጢፋኖን መጥመቀ መለኮት ቅዱስ ዮሐንስንና ሌሎችን ቅዱሳን ሰማዕታትን ሁሉ በእጅጉ አመሰግናለሁ ለዘላለሙ አሜን፡፡
== ===> የእግዚአብሔር፣ቸርነት የድንግል ማርያም አማላጅነት፣ የቅዱሳን መላእክት ተራዳኢነት፣ የጻድቃን፣ የሰማዕታት፣ የቅዱሳን ሐዋርያት፣ የቅዱሳን አበው መነኮሳት፣ የቅዱሳት አንስት፣ የደናግላንና የቅዱሳን ሁሉ ምልጃና ቃል-ኪዳናቸው ባለንበት ከሁላችን ጋር ይሁን ይቆየን፡፡
=====> ወስብሐት ለእግዚአብሔር ለዘበቅዱሳኒሁ ይሴባሕ ይእዜኒ ወዘልፈኒ ወለዓለም ዓለም አሜን፡፡ ወአሜን ለይኩን ለይኩን፡፡ አነሳስቶ ያስጀመረኝ አስጀምሮ ያስጨረሰኝ የቅዱሳን አባቶቻችን አምላክ ይክበር ይመስገን አሜን፡
የተወደዳችሁ DKT ETHIOPIA ዎች እነሆ በፈጠራችሁልን የጽሁፍ ውድድር እድል ለመሳተፍ ብዬ ከታች የብዕሬን ትሩፋት attach አድርጌላችዋለው......ስለሁሁም ከልብ አመሰግናለው！！
በሀገራችን የህዝባዊ ሩጫ ፈር ቀዳጅ የሆነው ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በአሁኑ ጊዜ አለም ላይ ለተከሰተውና አለምን እያስጨነቀ ያለው የኮሮና ቫይረስ ወረሽኝ ለመከላከል በሀገራችን እንዳይስፋፋ ለሚደረገው ቅድመ ዝግጅት የሚውል ግማሽ ሚሊየን ብር (500,000.00 ብር) ድጋፍ በሀገራችን ይህን በማስተባበር ላይ ላለው የኮቪድ – 19 ብሔራዊ ድጋፍ አሰባሰብ ኮሚቴ በዛሬው ዕለት አስረክብዋል፡፡
በተጨማሪም በአትሌት ሻለቃ ሃይሌ ገ/ስላሴ ሁለት ድርጅቶች ፤ ማራቶን ሞተርስ ኢንጅነሪንግ እና ሃይሌ ሆቴሎች እና ሪዞርቶች ስም ይህ ወረሽኝ ለመከላከል ለሚደረገው ስራ ድጋፍ ለመስጠት እያንዳንዳቸው ግማሽ ሚሊየን ብር (500,000.00 ብር) ለግሰዋል ፡፡ በአጠቃላይም በዛሬው ዕለት የአንድ ሚሊየን አምስት መቶ ሺህ ብር (1,500,000.00 ብር) ለኮቪድ – 19 ብሔራዊ ድጋፍ አሰባሰብ ኮሚቴ ድጋፍ ተደረጓል ፡፡
ይህንንም በማስመልከት አትሌት ሃይሌ ገ/ስላሴ በአደረገው ንግግር “አሁን ጊዜው የማትረፍ ሳይሆን የመትረፍ ነው ፡፡ የሁላችንም ደህንነት ተጠብቆ መቀጠል ስላለብን የዚህን የሀገረ አቀፉን ጥሪ ምላሽ ለመስጠት የበኩላችንን ለመደገፍ ይህን አድርገናል” ብልዋል፡፡ ይህ ዛሬ በታለቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ቢሮ የተደረገውን ድጋፍ የኮቪድ – 19 ብሔራዊ ድጋፍ አሰባሰብ ኮሚቴ ወክለው የተገኙት የኢ.ፌ.ድ.ሪ ንግድና ኢንዱስትሪ ሚስቴር ሚኒስትር ዴኤታ አምባሳደር ምስጋናው አረጋ በአደረጉ ንግግር “ሃይሌ ሁሌም በብዙ ነገር ቀዳሚ ነው፣ ይህን በሃገር አቀፍ ደረጃ በኢ.ፌ.ድ.ሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ ለተቋቋመው ኮሚቴ የመጀመሪያው በድርጅት ስም የተሰጠ ድጋፍ ነው ስለዚህም ብዞዎችን ያነቃቃልናል ፡፡ ይህን ጊዜ ተደጋግፈን ማለፍ አለብን” ብለዋል ፡፡ የማራቶት ሞተርስ ኢንጅነሪንግ ዋና ስራ አስኪያጅ አቶ መልካሙ አሰፋ በዚህ ላይ በመጨመር “ይህን ድጋፍ ያረግነው በብርሃን ጊዜ ሁሉም ያያል ትልቁ ነገር በጨለማ ወቅት ማየት ነው ምክንያቱም ጨለማ ይነጋል፤ ይህንንም ድጋፍ ህብረተሰባችንን ያግዘዋል ብለን ነው ፤ ምህረት ግን ከአምላክ ነው” ብለዋል፡፡
ይህ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ትልልቅ የሚባሉት አለም አቀፍ ውድድሮችን ፤ የለንደን ፤ የፓሪስ እንዲሁም የቦስተንና ታዋቂው የደቡብ አፍሪካ ቱኦሽን ማራቶን ጨምሮ ሌሎችንም በርካታ ውድድሮች ለረጅም ጊዜ እንዲተላለፉ ምክንያት የሆነ ሲሆን በዚሁም ሳምንት በጉጉት ሲጠበቅ የነበረው የቶኪዮ ኦሎምፒክ ለሚቀጥለው አመት መተላለፉ ታውቋል፡፡ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ በዚሁ ዓመት ከሰኔ በፊት ሊያካሂዳቸው ያቀዳቸውን ሁለት ውድድሮች ማለትም ዓመታዊው የአውሮፓ ህብረት የልጆች ሩጫ እኒዲሁም ዘንድሮ ከኢትዮጵያ ስፖርት ፌደሬሽን ሰሜን አሜሪካ ጋር በመተባበር በሜኔሶታ ሊያካሂድ የነበረውን ውድድር እንደማያካሂድ ገልጽዋል፡፡
እቲ ወረ ዝጀመረ፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት 17፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ወገን ዓሰብ መጥቃዕቲ ኣካይደ ኣብ ዝበለሉ እዋን`ዩ ዝበለ ኣቶ ዓሊ፡ ምንጪ ናይ`ቲ ዜና ካብ ማእከላይ ስለያ ኣመሪካ ከምዝኾነ ተዛሪቦም።
በኢትዮጵያ የግማሽ ምዕተዓመት የፖለቲካዊ ለውጥ ንቅናቄ ታሪክ የመሬት ጥያቄ ዋነኛውና አብዮትን ማሳካት የሚችል ጉልበት ያለው የህዝብ ብሶት መገለጫ መሆኑ የማያሻማ ነው፡፡ ፍውዳላዊውን የሰለሞናዊ ስርወ መንግሰት ንጉሳዊ ስርዓት ግብዓተ መሬት ካፈጠኑት አብይ የሕዝባዊ ብሶትና ምሬት መገለጫ የለውጥ ንቅናቄ መርሆች መኸል “መሬት ለአራሹ” የተሰኘው የተማሪዎች ንቅናቄ መርህ የአንበሳውን ድርሻ ይይዛል፡፡
በንጉሳዊው የፊውዳል ስርዓት የንጉሱ ጋሻ ዣግሬዎች ማለትም መኳንንቱ እና መሳፍንቱ መላውን የሀገሪቱ ሰፊ የገጠር እርሻ መሬት በባለቤትነት (በባላባትነት) ተቀራምተው፤ ባለርስት በመባል ድኸውን ገበሬ ጭሰኛ በማድረግ ጉልበቱንና ምርቱን እየበዘበዙ ለዘመናት ህልውናውን እየፈተኑ፣ ኑሮውን ከድጥ ወደ ማጥ እየገፉ ጭቆናንና በደልን አንሰራፈተው ቢቆዩም የጭሰኛው ገበሬ ልጆች የሆኑት የለውጥ ፋኖ ያነገቡ ተማሪዎች “መሬት ለአራሹ” በተሰኘ መርህ ባፋፋሙት የአብዮት ንቅናቄ ሰርዓቱ ለማክተም ተገዷል፤ ምንም እንኳ ይህ አብዮት ፍሬ ያላፈራና በጥቂት ወቶአደሮች የግል አምባገነናዊ ባህርይ ምክንያት የአብዮቱ ባለቤት ከሆነው የኢትዮጵያ ሕዘብ የተቀማና እስከዛሬም ያልተመለሰ ቢሆንም የ“መሬት” ጥያቄ ፖለቲካዊ ንቅናቄ ግን ምን ያህል አቅም እንዳለው ለመገንዘብ ይረዳል፡፡
ኢትዮጵያ ዛሬም በህዝብ መሬት ላይ አዛዡ ናዛዡ አኔ ነኝ ብሎ አዋጅ ባስነገረ አንዲሁም የመሬት ባለሙሉ መብት አርሱ ብቻ አንደሆነ የሚያትት ፖሊሲ በቀረፀ ገዢ ቡድን ነው የምትተዳደረው፤ ዛሬ ላይ ማንኛውም የሀገሪቱ ዜጋ ስለሚኖርበት፣ ስለሚያርስበት፣ ሞቶ ስለሚቀበርበት የቀዬ መንደሩ መሬት ዋሰትና የለውም፤ ገዢው ቡድን በፈለገ ጊዜ የእርሻውን መሬት ወደ ኢንዱስትሪ ዞን ፣ የመኖሪያውን መንደር ወደ ንግድ ማዕከል ሕንፃ መገንቢያነት የመለወጥ ስልጣን ባለቤት ነው፤ መሬትን ሽጦና ለውጦ ትርፍን አጋብሶ ማደርም ለገዢው ብቻ የተፈቀደ መብት ነው፡፡
ለአርሶ ኗሪው የሀገሬ 85% ህዝብ የእርሻው መሬትና እስትንፋሱ፤ የስጋና ነብስን የመሰለ ጋብቻ የመሰረቱ ናቸው፤ ይህ ማለት ደግሞ ለመኖር ያርሳል፣ ለማረስ ደግሞ የሚታረስ መሬት ይሻል ማለት ነው፤ እናም የሚያርስበትን መሬት ማንም ሊያሳጠው፤ በፈለገም ጊዜ ሊነጥቀው አይገባም!! አርሶ የሚበላበትን የእርሻ መሬት መንጠቅ አስትንፋሱን ከስጋው ከመለየት የሚተናነስም አይደለም፤ ለምስኪኑ የኢትዮጵያ ገበሬ ማረስ እና መተንፈስ የአንድ ሳንቲም ሁለት ገፅታዎች ናቸው፡፡
የክርስትናው ቅዱስ መፅሐፍ ከክርሰቶስ ልደት በፊት በእስራኤል ህዝብ ላይ ነግሰው የነበሩ ነገስታትን ታሪክ በሚተርክበት መፅሐፈ ነገስት በተሰኘው ንዑስ መፅሐፍ የመጀመሪያ ክፍል በምዕራፍ ፳ ከቁጥር ፩ አስከ ፳፱ ላይ አንድ ታሪክ ያስነብበናል፤ ጊዜው በሰማሪያ ላይ አክዓብ የተባለ ንጉስ የነገሰበት ዘመን ሲሆን በዚህ ንጉስ መኖሪያ አጠገብ የወይን ቦታ (መሬት) ያለው ናቡቴ የተሰኘ ምስኪን ሰው ነበረ፤ ንጉሱ አክዓብም የናቡቴን የወይን ቦታ ለራሱ ሊያደርግ ወደደና “ይህ የወይን ቦታህ በቤቴ አቅራቢያ ነውና የአትክልት ስፍራ አደርገው ዘንድ ስጠኝ አኔም በርሱ ፈንታ የተሻለ የወይን ቦታ ልስጥህ የምትወድም ቢሆንና ከተሻለህ ግምቱን ገንዘብ ልስጥህ” ብሎ ናቡቴን ተናገረው፤ ናቡቴ ግን የአባቶቹን ርስት ይሰጠው ዘንድ ፈቃደኛ አንዳይደለ ለንጉስ አክዓብ መለሰለት፤ ንጉሱም አጅግ ተበሳጨ፣ ተናደደም፤ ሚስቱ ኤልዛቤልም ይህን ብስጭቱንና ንዴቱን ተመልክታ የሚፈልውን ማግኘት ካልቻለ የንግስናው ፋይዳ ምን አንደሆነ ጠየቀቸው፣ በክፉ ምክርም ልቡን መርዛ ናቡቴን ገድሎ የወይኑን ስፍራ ያለከልካይ ሊወርስ አንደሚቻለው ተስፋ ሰጠችው፤ አንደእርሷም ክፉ አሳብ ናቡቴ በሐሰት ምስክር በግፍ ተገደለ፣ አክዓብም የናቡቴን የወይን ቦታ ይወርስ ዘንድ ወደ ስፍራው ወረደ ነገር ግን ምስኪኑ ናቡቴ ለርስቱ በግፍ ቢገደልም ንጉሱ አክዓብ የወይን ስፍራውን አይወርስም፡፡
የአሻውን ይፈፅም ዘንድ ከልካይ የሌለበት የዛሬይቱ ኢትዮጵያ ገዢ ቡድንም አክዓብ በመኖሪያ ስፍራው አጠገብ የነበረውን የምስኪኑ ናቡቴን የወይን ስፍራ በተመለከተበት ዓይን የመንበረ መንግሰቱ መቀመጫ በሆነቸው አዲስ አበባ ዙሪያ ያሉ የኦሮሚያ አርሶ አደሮችን መሬት ከምስራቅና ምዕራብ እንዲሁም ከሰሜንና ደቡብ አየ፣ ተመለከተ፤ በተመለከተውም ነገር ምን ያህል ሊጠቀምበት፣ እልፍ አእላፍ ትርፍም ሊያጋብስበት አንደሚችል አስቦ ጥቅሙን አሰላ፤ በስሌቱም ውጤት አጅግ ሐሴት አደረገ፤ ለሐሴቱም ስኬት በኤልዛቤል ክፉ ምክር አምሳል ያዘጋጀውን የአዲስ አበባና የአሮሚያ ልዩ ዞን የጋራ ማስተር ፕላን (ዕቅድ) የሚል ሴራ ይዞ ቀረበ፡፡
ናቡቴ የንጉስ አክዓብን ህልውና የሚፈትን ጥያቄ ውድቅ አንዳደረገ ሁሉ፤ ምስኪኑ የአዲስአበባ ዙሪያ የኦሮሚያ ገበሬና ልጆቹም ይህን ከመኖሪያቸው መንደርና ከእርሻቸው መሬት የሚያፈናቅል፤ ህልውናቸውንም አደጋ ላይ የሚጥል ሸረኛ ፕላን (ዕቅድ) እንደማይቀበሉ አደባባይ ወተው ተቃወሙ፤ ኤልዛቤላዊው ስርዓትም ናቡቴያውያን የመሬት ባለመብቶችን የህይወት ዋጋ አስከፍሎ አሳቡን ለማሳካት ብዙ ቢጥርም፤ አክዓብ ከናቡቴ ደም መፍሰስ በኃላ የወይን ስፍራውን ሊወርስ ወርዶ አንዳልተሳካለት ሁሉ፤ በመቶዎች የሚቆጠሩ ንፁሐን ዜጎችና ተማሪዎችን ውድ የሕይወት ዋጋ ካስከፈለ የእምቢተኝነት ፅናት በኃላ የኢትዮጵያ ገዢ ቡድንም በአዲስ አበባ ዙሪያ ያለውን የኦሮሚያ ምስኪን ገበሬዎች የመኖሪያና የእርሻ መሬት ሊወርስ አልተቻለውም!! አይቻለውምም!!(leጎልጉል፡ የድረገጽ ጋዜጣ በተለይ የተላከ)
ከ27 ዓመት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ በጠቅላይ ሚኒስትር የስብሰባ አዳራሽ የተገኙት ፕ/ር መስፍን ወ/ማርያም፤ ዶ/ር ዐቢይ የዕለቱን የመወያያ አጀንዳ ከገለጹ በኋላ እና የስብሰባው ተሳታፊዎች አሳባቸው እየገለፁ ባሉበት ወቅት ነው፤ የኔታ ወደ መሰብሰቢያ አዳራሽ ውስጥ የገቡት። ዶ/ር ዐቢይን ጨምሮ በአዳራሽ ውስጥ የነበሩ ተሰብሳቢዎች የኔታ የመቀመጫ ወንበራቸውን እስኪይዙ ድረስ የተሰብሳቢው ዓይን በፍቅርና በአክብሮት እሳቸው ላይ ነበር ያረፈው።
የተጀመረው ውይይት በተሰብሳቢዎች በሚነሱ ጥያቄዎችና አስተያየት ቀጥሎ ለሻይ ዕረፍት ስብሰባው ተቋረጠ። ሁላችንም ሻይ እና ቡና ወደተዘጋጀበት ቦታ አመራን፤ ዶ/ር ዐቢይ ለሻይ በወጣንበት ወቅት የቱ ጋር እንዳሉ እኔ ልብ አላልኩም፤ ይልቁንም ለየኔታ ትኩስ ነገር ምን ላምጣሎት ብዬ ስጠይቃቸው፤ “አንድ ሲኒ ቡና ትንሽ ስኳር ጨምረ አመጣልኝ፣ ከዚያ በፊት ግን የምቀመጥበት ወንበር አሉኝ” በዚህን ጊዜ አጠገቤ የነበረው አበበ አካሉ ፈጥኖ ቡና ሊያመጣ ሄደ፣ እኔም የመቀመጫ ወንበር አምጥቼ እንዲቀመጡ አደረግን …።
በዚህ መሐል ድንገት ወደኋላ በምዞርበት ወቅት ዶ/ር ዐቢይ ቀይ መለዮ ከለበሱ ጠባቂ ወታደሮች እንዲሁም የጠቅላይ ሚ/ሩ የጽ/ቤት ኃላፊ አቶ ፍፁም አረጋ ጋር በመሆን አንድ ላይ ሆኖው እኛ ወዳለንበት አቅጣጫ እየመጡ እንደሆነ አየኹኝ፤ ሁኔታው ግልጽ ነበር ዶ/ር ዐቢይ የኔታን ለማግኘት ነው ወደኛ የመጡት፤ ቀይ መለዮ ለባሽ ጠባቂዎች እኛ የነበርንበት ቦታ ክብ ሰርተው በቅርብ እርቀት በተጠንቀቅ ቆሙ…።
ወዲያውኑ አጠገባችን የደረሱት ዶ/ር ዐቢይ አሕመድ፤ እጅግ ትህትናና ፍቅር በተሞላበት ሁኔታ በጣም ዝቅ ብለው እሳቸው (የኔታ) ከተቀመጡበት እጁን ዘርግቶ ሰላምታ ሰጧቸው፤ በዚህን ወቅት የኔታ ቁጭ ብዬ ሰላምታን አልቀበልም በማለት ከወንበራቸው ለመነሳት ሲሞክሩ፤ ዶ/ር ዐቢይ ደግሞ “ፕሮፍ በፍጹም አይገባም” እያሉ ሲከላከሏቸው የነበረው የሰኮንድ ጊዜ ትእይንት፤ የአባትና የልጅ ፍቅርና አክብሮት በአካባቢው ለነበረና ለሚመለከት ሁሉ ልዩ ሰሜት የሚሰጥ ነበር….።
ዶ/ር አብይ “ፕሮፍ እንዴት ኖት?” በማለት በሚገርም ትህትና ሰላምታ እያቀረቡ፤ ድንገት ዞር ብሎ ስሙን አሁን የረሳውት አንድ ሰው በመጥራት “ፕ/ር በየነን ጥራቸው” በማለት ፈገግታ በተሞላበት መልኩ ለመልክተኛው ነገሩት፤ አንደኛው ጠባቂ ሌላ ሁለት ወንበር ይዞ መጣ፣ ዶ/ር ዐቢይ ከየኔታ ጋር አጠገብ ተቀመጠ። ብዙም ሳይቆይ ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ አብረው አንድ ላይ ተቀመጡ፤ የሻይ ቡና ሰዓት አጭር ቢሆንም ጠቃሚ ነገር አንስተው አንድ ሁለት አሳብ ተለዋውጠዋል። ንግግራቸው በፈገግታ የታጀበ ነበር።
የጠቅላይ ሚ/ሩ የጽ/ቤት ኃላፊ አቶ ፍጹም አረጋ በአካባቢው የነበረውን ክስተት በምስል ለመያዝ የሞባይል ስልካቸውን በእጃቸዉ ይዘው አካባቢያቸውን በትኩረት ይቃኛሉ፤ ከእኔም ጋር አጭር ቆይታ ነበራቸው። ከንግግራቸውና ከሁኔታቸው እንደተረዳሁት እሳቸውም ከትህትናው በተጨማሪ ሌላውን ለማዳመጥ ያላቸው ፍላጎት ደስ የሚል ነው።
የሻይ ቡና ክፍለ ጊዜ ከተጠናቀ በኋላ ሁላችንም ወደ ስብሰባ አዳራሽ ገባን….፤ ከሻይ ቡና የእረፍት ጊዜ በኋላ የመጀመሪያ ተናጋሪ የነበሩት የኔታ ነበሩ፤ ፕ/ር መስፍን ንግግራቸውን እንዲህ ሲሉ ጀመሩ “የምፈለግ ሰው አይደለሁም በብዙ ቦታ፣ ዛሬ ተፈልጌ መምጣቴ ኢትዮጵያ ምን ያህል እንደተለወጠች የሚያሣይ ነው።” በማለት ለተደረገላችው ጥሪ አስተያየታቸውን ከገለጹ በኋላ ወደ ዋና መልክታቸው ገቡ።
እንዲህ ሲሉ ቀጠሉ “… ዛሬ እዚህ ደርሰናል፣ ኢትዮጵያም እዚህ ደርሣለች፤ ጥያቄው ሁላችን የምንከበርባት፣ በልተን የምናድርባት፣ ኮርተን ኢትዮጵያዊ ነን የምንልባት አገር እንዴት እናድርጋት በማለት ለራሳችን መጠየቅ አለብን፤ ስግብግብነት ከውስጣችን በማውጣት የሚጠቅመን ነገር እሁን የምናደርገው እኛ ነን። …. ስግብግብነት ከመጥፎ ድህነት ወይም ከመጥፎ ጠባይ ይመጣል፤ ጥጋብ ይበልጣል ኩራት?! ጦም ማደርም ወራዳ መሆንም ጥሩ አይደለም፣ ግን የቱ ይሻላል?!” በማለት ጥያቄ ጠይቀዋል።
ዶ/ር ዐቢይን ጨምሮ ሁሉም ተሰብሳቢ በልዩ ትኩረት የየኔታ ንግግር በአጽንዖት መከተተላቸው እንደቀጠለ ነው፤ የኔታም ንግግራቸውን እንዲህ በማለት ቀጠሉ … “88 ዓመቴ ነው፣ ከጣሊያን ጊዜ ጀምሮ በዚህ ዘመን ያላየሁትን አይቻለሁ፤ እግዚአብሔር ኢትዮጵያን ይወዳታል፣ ጥሎ አይጥላትም፣ ዐቢይ አሕመድ እና ለማ መገርሳ ፈጣሪ ከሠማይ የጣለልን ይመሥለኛል…” በማለት የኔታ በሚናገሩበት ወቅት በአዳራሹ የነበረ ተሰብሳቢ በአድናቆት እና በድጋፍ ጭብጨባ ለንግግራቸው ምላሽ ሰጠ፤ ዶ/ር ዐቢይም ፊታቸው በፈገግታ ተሞልቶ ከተቀመጡበት አንገታቸውን ከፍ እና ዝቅ እያደረጉ ለጭብጨባው ምላሽ ሰጡ።
የኔታ እንዲህ በማለት ንግግራቸውን ቀጠሉ “የተጀመረው ለውጥ መቀጠል አለበት፤ እነ ዐቢይ የያዙትን አዲስ ዓላማ ለመትከል ሲፈልጉ እንዴት እንርዳቸው? እንዴት እናግዛቸው ማለት አለብን? ትልቁ ጥያቄ ለእኔ ይሄ ነው፤ መመለስ ያለብን ይህንን ነው። … እኔ በቀረቺኝ ዕድሜ ባለኝ አቅም ሁሉ ለኢትዮጵያ ዜጎች (ብሄሮች አይደለም) በሚያደርጉት ልረዳቸው ቃል እገባለሁ።” ብለው ሲናገሩ ከፊተኛው የበለጠ በስብሰባው አዳራሽ ውስጥ የጭብጨባ ድምጽ ከፍ ብሎ ተሰማ፤ የኔታም ንግግራቸውን አጠቃለው ለመሄድ ፍቃድ ጠይቀው ተነስተው ሄዱ። ዶ/ር ዐቢይን ጨምሮ ሌሎቻችን ግን ስብሰባውን ቀጠልን።
በነገራችን ላይ በወቅቱ በነበረን የግማሽ ቀን ስብሰባ ዶ/ር ዐቢይ አጠቃላይ ቢደመር 30 ደቂቃ ያህል ስለመናገራቸው እርግጠኛ አይደለሁም፤ አብዛኛውን ጊዜ በማዳመጥ እና ማስታወሻ በመፃፍ ነው ያሳለፉት።
ዶ/ር አቢይ ወደዚህ ስልጣን እንደመጡ ወዲያውኑ የከበቧቸው ሰዎች እነማናቸው？የሚለው ጥያቄ አስጨንቆኝ ሳለ ወዲያውኑ በሃገር ፍቅር ተወልደው ካደጉ ሰዎች መካከል የፕ/ር መስፍን ወ/ማርያም እና የዶ/ር ቶሎሳ ጉዲና ስም ትዝ ብሎኝ ለሁለቱም ስልክ ደውዬ እኒህን ጠ/ሚኒስትር ቀረብ ብለው እንዲያማክሯቸውና አይዞህ በርታ እንዲሏቸው ስጠይቃቸው ዶ/ቶሎሳ ከአሜሪካ ወደ ኢትዮጵያ ለዚሁ ሥራ እንደሚሄዱና የፕ/ሩን ስልክ እንደሰጣቸው ጠይቀውኝ ስሰጣቸው ፕ/ር ግን በአሁኑ ጊዜ ጠ/ሚሩን ማግኘት የምችልበት እድል የለኝም ሲሉኝ በአቶ ለማ በኩል እንዲሞክሩ ሳስባቸው ደግሞ እኔን በአሁኑ ጊዜ የሚሰማኝ ሳይሆን ልዩ ትርጉም የሚሰጥ ነው ያለውና ውጤት የሚኖረው አይመስለኝም ማለታቸውን ወደኋላ መለስ ብዬ ሳስብ ይህ በራሱ በጠ/ሚንስትሩ መጠራታቸውና ይህን የመሰለ ንግግር ማድረጋቸውን ሳነብ አሁንም የምህረት አምላክ የሆነው እግዚአብሔር ለኢትዮጵያ ፈውስ ሥራውን እንደጀመረ ማረጋገጫ ሆነኝ！！！
ቤት እና የቅርብ ጊዜ አርእስቶች ገንዘብ ፣ ኢኮኖሚ እና ፋይናንስ ምግብ እና እርሻ. ዘላቂ ልማት ፣ የአየር ብክለት እና አደጋዎች ፡፡ የቆሻሻ አያያዝ. ፈጠራዎች ፣ ፈጠራዎች ፣ የፈጠራ ውጤቶች እና ለዘላቂ ልማት ሀሳቦች
ለዘላቂ ልማት ፈጠራዎች ፣ ሀሳቦች ወይም የባለቤትነት መብቶች የኃይል ፍጆታን መቀነስ ፣ የብክለት መቀነስ ፣ የምርት ወይም የሂደቶች መሻሻል ... ያለፈውን ወይም የወደፊቱን የፈጠራ ሥራ አፈታሪኮች ወይም እውነታዎች-የቴስላ ፣ የኒውማን ፣ የፔሬንዴቭ ፣ የጋሌ ፣ የቤርደን የፈጠራ ውጤቶች ...
ቴስላ በእውነቱ በጋራ gara ውስጥ “የነፃ ኃይል” የእጅ አምዶች አምላክ ነው ፣ ሁሉም ይገባኛል። ቴስላ ከእነዚህ ውስጥ አንዱ እንደሆነ ያምናሉ ፡፡ ግን ይህ ድንቅ የፈጠራ ሰው ከእነሱ ውስጥ በጭራሽ አልነበረም ፣ የዩኒቨርሲቲ ትምህርትን ተከታትሏል ፣ ከተግባራዊ ስሜት እና ታይቶ የማይታወቅ ውስጣዊ ግንዛቤ በተጨማሪ የንድፈ ሀሳብ መሠረቶች አሉት ፡፡
ሆኖም ፣ እሱ የማይሳሳት አይደለም። የርቀት የኃይል ማስተላለፊያ አሠራሩ አልተሳካም ፣ መርሆው ጥሩ ነው ግን በአጭር ርቀት ላይ ብቻ ሊሠራ ይችላል ፣ በማክስዌል የኤሌክትሮማግኔቲዝም መሠረት ፡፡ ስለ ‹ልዕለ-ህብረት› ሀይል ፣ በቴስላ ዙሪያ ያለው የከተማ አፈታሪክ አካል ነው ፡፡ አንዳቸውም የባለቤትነት መብቶቹ ከሩቅ ቢሆን እንኳን የሚመስለውን ነገር አያመለክትም ፡፡ ድሃው ሰው በቪዲዮዎ ደራሲ የተወረወረውን የማይረባ ነገር ሁሉ በመስማት በመቃብሩ ውስጥ መዞር አለበት ፡፡
ከሱ የፈጠራ ችሎታ (የፈጠራ ባለቤትነት ማረጋገጫ) ውስጥ አንዳቸውም ቢሆኑ ከሩቅ እንኳ ሳይቀር የሚመስል ነገርን አያመለክቱም ፡፡ ድሃው ሰው በቪዲዮዎ ፀሐፊ የተወረወረውን የማይረባ ነገር ሁሉ በመስማት በመቃብሩ ውስጥ መዞር አለበት ፡፡
ትርፍ ክፍያ የለም ፣ ግን ዛሬ የሚታወቁት የኃይል ምንጮች ለኃይሉ በራሱ አይገደቡም ፡፡ በምላሹም ፣ ካልተደመሰሰ ፣ መሻሻሉ ከአጭር ርቀት ባለፈ ውጤታማነቱን ሊያሳይ ይችል ነበር ፡፡ ግን ከዚህ በኋላ ይህን ለማድረግ ውለታ ስለሌለው በጭራሽ ማወቅ አንችልም ፡፡
ኣብ ወተሃደራዊ መዓስከር ታዕሊም ሳዋ ዝወሃብ ኣገልግሎት ትምህርቲ፡ ንተመሃሮን መምሃራንን ኣብ ቀጻሊ ቀይዲ ኣጽኒሕካ ብመንገዲ ደረት ኣልቦ ጉልበታዊ ስራሕን ባርነታዊ ኣተሓሕዛን ኣብ ልዕሊኦም ኩሉዓይነታዊ ምዝመዛ ኽውን ንምግባር ዝዓለመ ኾይኑ ይቕጽል ከምዘሎ ሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ብ9 ነሓሰ ዝዘርገሖ ዝርዝራዊ ጸብጻብ ኣቃሊዑ።
እቲ “የባርዩና’በር ይምህሩና የለዉን” ኣብ ትሕቲ ዝብል ኣርእስቲ ተዳልዩ ደረት ኣልቦ ዕስክርና ብኸመይ ንመሰላትን ርኽበት ትምህርቲን መናእሰያት ኤርትራ ዓንቂጹ ኸምዘሎ ንምቅላዕ ኣብ 84 ገጻት ሰፊሩ ዝተዘርግሐ ጸብጻብ ትካል ሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ፥ መንግስቲ ኤርትራ ክሳዕ እዚ ግዜ’ዚ ትሕቲ ዕድመ ዝርከብዎም ተመሃሮ ካብ መንጎን ኣብ ምዝዛምን ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህቶም ናብ ወተሃደራዊ ስልጠና የፈናቕሎም ኸምዘሎ ኣስሚሩሉ ኣሎ። ብዘይካ’ዚ መምሃራን ካልኣይ ደረጃ ናብ’ተን ትካላት ትምህርቲ ተደኲንለን እዩ ዝበሃለለን ወተሃደራውያን መዓስከራት ኣገዲድካ ብምጽንባር ብብቕዓትን ሞያውነትን ዘይተዋሕሰ ትምህርቲ ኽህቡን ካብ ሞያኦም ወጻኢ ኣብ ዝኾኑ ጉልበታዊ ኣገልግሎታት ኽሳተፉን ይድፍኡ ምህላዎም እቲ ጸብጻብ የረድእ።
ኸምዚ ዝበለ ኣካይዳ ድማ ንቚመና ትካላት ትምህርቲን፡ እተን ትካላት ዝህብኦም ኣገልግሎታትን ናብ ዝተሓተ ብርኪ ኽወርድን ንሓያሎ መንእሰያት ተስፋ ኣቚሪጹ ካብ ሃገር ኽርሕቊን ይገብር ምህላዉ ትካል ሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ’ዚ እዋናዊ ጸብጻቡ ኣረጋጊጹ ኣሎ።
ናይ ካልኣይ ደረጃ ኣብያ’ተ ትምህርቲ ማእከል ዒላማ ናይ’ቲ ጉጅለ ህግደፍ ህዝቢ ንምቕያድ ዝኽተሎ ኸይዲ ኾይነን ምህላወን ዝጠቐሰት ላዕለወይቲ ኣባል መጽናዕቲ ኣብ ትካል ሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት ለተንሽያ ባድር፡ ምስ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ዘይምርድዳእ ኣብ ዝዘልቐሉ ዘሎ እዋን መሰላትን ናጽነታትን ኤርትራውያን መናእሰያት ንቡር ኽረክብ ዝግባእ ምንባሩ ኣዘኻኺራ።
ትካል ሓለዋ ሰብኣዊ መሰላት በቲ ወተሃደራዊ ምሕደራ ዝዓብለሎ ትምህርታዊ ስርዓት ዝሓለፉ ኣብ’ዚ እዋን እዚ ኣብ ስደት ንዝርከቡ ዜጋታት ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ኤርትራ ምስ ዘሎ ሽግር ቅርበት ንዘለዎ ክኢላታት ተወኪሱ ሰኒድዎ ዘሎ እዋናዊ ጸብጻብ ፥ ጉጅለ ህግደፍ ማእከሎት ትካላት ትምህርቲ ከም ቀንዲ መናሃርያ ናይ’ቲ ኣብ ልዕሊ መንእሰያትን ተመሃሮን ኽጸንዕ ዝደልዮ ባርነት ንምውሓስ ይጥቀመለን ምህላዉ፥ ተመሃሮ ድሕሪ ናይ 11 ክፍሊ ትምህርቶም ናብ ሳዋ ወሪዶም ኣብ ትሕቲ ወተሃደራዊ ሓለዋ ኽመሃሩን ዘይተዳለዉሉ መልቀቒ ፈተና ኽወስዱን ኸምዝግደዱ፥ ሓያለ ተመሃሮ ናብ’ቲ መዓስከር ኸይውሰዱ ቅድሚ ናብ 11 ክፍሊ ምብጻሖም ብተደጋጋሚ ኽተርፉ ኸምዝመርጹ፥ ተመሃሮ ድሕሪ መልቀቒ ፈተና ዘምጽእ ዎ ነጥቢ ብዊንታ ኻድረታት ስርዓተ-ትምህርቲ ህግደፍ ናብ ዘይመረጽዎም ዓውድታት ትምህርቲ ኽጽንበሩ ኸምዝንገሮም፥ መምሃራን ብዘይክብረትን ኣብ ዘየድምዕሉ ዓይነት ትምህርቲን- ኣብ ዝተነግሮም ዓውዲ ኽነጥፉ ኸምዝድፍኡ፥ ተመሃሮን መምሃራንን ዘይፈላለ ወተሃደራዊ መቕጻዕቲ ኸምዝበጽሖምን ካልእን ዝብሉ ሓቅታት ኣብሪሁ ኣሎ።
ትካላውነትን መንግስትነትን ቐቲሉ ዝርከብ ጉጅለ ህግደፍ ካብ እዋን ናጽነት ጀሚሩ ጌጋን ኽፋእን ኸለልዩ ዘይእግሞም መናእሰያት ኣብ ምህዳንን ኣብ ግሉል ቦታ ኣኺብካ ምእዙዛት ንምግባርን፡ ዝከኣሎ ሓይሊን ግዜን ኣብ ምውፋር ከምዝርከብ ይፍለጥ። ኣብ ቀዳሞት ኣዋርሕ ናጽነት ፡ ብኣሽሓት ዝቚጸሩ ናይ ሽዑ መንእሰያት ካብ ኹለን ዓበይቲ ከተማታት ሃገር ተለቒሞም ናብ ግሉላት ከባቢታትን ደሴታትን ሃገርና ተወሲዶም ህግደፍ ዝመርጾ ስርዓተ-ባህሪ ኽስዕቡ ተፈቲኑ እዩ። ድሒሩ’ውን ፡ ካብ 1994 ዛጊት ንተመሳስሊ ዕላማ ባርነት ህዝብን ሃገርን ሓያሎ መዓስከራት ተቐጺረን ዕድልን ህይወትን ዓሰርተታት ኣሽሓት ኣብ ምጽልማት ይርከባ።
ጉጅለ ህግደፍ መዓከር ሳዋ ስለዝደኮንኩን ሃገራዊ ኣገልግሎትን ስለዝኣወጅኩን ሃገር ኣድሒነ ኢሉ ዝንየተሉ ቀንዲ ምኽንያት፡ ህዝቢ ኤርትራ ብጻውዒትን ሓልዮትን ሓደ ጸቢብ ጉጅለ ጥራይ ፍቕሪን ድሕነትን ሃገሩ ዝስወጦ ህዝቢ ከምዝኾነ ጌርካ ንምስትንዓቚ እዩ። እቲ ሓቂ ግዳ ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት ፡ ድሒሩ ድማ ንድሕነትን ንልምዓትን ሃገሩ ባዕሉ ነቒሉ ባዕሉ ዝጽበ ዘሎ መራሒ ባዕሉ ዝኾነ ህዝቢ ምዃኑ እዩ።
የሐጅ አምልኮን ለመፈፀም ወደ መካ መጓዝ ከኢስላም ማዕዘናት መካከል አምስተኛው ማዕዘን ነው፡፡ ሐጅ፡ በአካል፣ በቀልብና በገንዘብ የሚከናወኑ የአምልኮ ዓይነቶች የሚሰባሰቡበት አምልኮ ዘርፍ ነው፡፡ በአካሉና በገንዘቡ ይህን አምልኮ መፈፀም በቻለ ሰው ላይ ሁሉ በዕድሜው አንድ ጊዜ መፈፀም ግዴታ ነው፡፡ አላህ (ሱ.ወ) እንዲህ ይላል፡- ‹‹ለአላህም በሰዎች ላይ ወደርሱ መኼድን በቻለ ሁሉ ላይ ቤቱን መጎብኘት ግዴታ አለባቸው፡፡ የካደም ሰው አላህ ከዓለማት ሁሉ የተብቃቃ ነው፡፡›› (አለ ዒምራን 97)
የነብዩን(ሰ.ዐ.ወ) ከተማ (መዲናን) መጎብኘት መዲና፣ ነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) የመካ ጣዖታዊያን ሲያንገላቷቸው ከመካ ወጥተው የተሰደዱበት ከተማ ነች፡፡ ነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) መዲና እንደደረሱ መጀመሪያ ያከናወኑት ሥራ የተከበረውን መስጂዳቸውን መገንባት ነበር፡፡ ይህ መስጂድ የዕውቀትና የኢስላማዊ ጥሪ ማዕከልና በሰዎች መሐከል መልካም ነገርን ማሰራጪያ ጣቢያ ሆኗል፡፡ በሐጅ ስነሥርዓትም ሆነ በሌላ አጋጣሚ የነብዩን(ሰ.ዐ.ወ) መስጂድ መጎብኘት እጅግ የተወደደ ነው፡፡…
የተባረከው የእርድ በዓል በህንድ አገር የሚገኙ ሙስሊሞች የተባረከውን የእርድ በዓል ሠላት ሲሰግዱ ዒድ አልአድሓ፣ በወርሃ ዙልሒጃ አስረኛ ቀን ላይ የሚከበር ሁለተኛው የሙስሊሞች በዓል ነው፡፡ ይህ ወር በኢስላማዊው ቀመር አስራ ሁለተኛው ወር ነው፡፡ በዚህ ዕለት በርካታ ትሩፋቶች ይገኛሉ፡፡ ከነኚህም ትሩፋቶች መካከል የሚከተሉት ይገኙበታል፡፡ ሪያዎቹ አስር ቀናቶች ናቸው፡፡ ነብዩ (ሰ.ዐ.ወ)፡-‹‹ከነዚህ አስርት ቀናት…
ዑምራ፣ የኢሕራም ልብስ በመልበስ በካዕባ ዙሪያ ሰባት ጊዜ በመዞር፣ በሠፋና መርዋ መሐከል ሰባት ጊዜ በመመላለስ እና ከዚያም ጸጉርን በመላጨት ወይም በማሳጠር የሚጠናቀቅ የአምልኮ ተግባር ነው፡፡ ኢስላማዊ ፍርዱ፡ ማድረግ በሚችል ሰው ላይ በዕድሜ አንድ ጊዜ መስራቱ ግዴታ ነው፡፡ ደጋግሞ መስራቱ ይወደዳል፡፡ ጊዜው፡ ዓመቱን ሙሉ ዑምራ ማድረግ ይቻላል፡፡ ነገር ግን በረመዳን…
የሐጅ ዓላማዎች ሐጅ በግለሰብም ሆነ በማኅበረሰብ ደረጃ የሚረጋገጡ ላቅ ያሉ ዓላማዎችና ግቦች አሉት፡፡ አላህ (ሱ.ወ) በእርድ ቀን ሐጅ አድራጊ ሊሰዋው ስለሚገባው እርድ ካወሳ በኋላ፡- ‹‹አላህን ስጋዎቿም ደሞቿም ፈጽሞ አይደርሰውም፡፡ግን ከናንተ የኾነው ፍራቻ ይደርሰዋል፡፡›› ይላል፡፡ (አል ሃጅ 37) ነብዩ ሰ.ዐ.ወ እንዲህ ብለዋል፡- ‹‹በካዕባ ዙሪያ መዞር፣በሠፋና በመርዋ መካከል መመላለስ፤ ጠጠር መወርወርም የተደረገው…
የሐጅ ትሩፋቶች ሐጅ የሚያስገኘውን ትሩፋቶችና መልካም ነገሮች በማስመልከት ብዙ ተነግሯል፡፡ ከዚህም መካከል የሚከተሉት ይገኙበታል፡፡ ሐጅ ከሥራዎች ሁሉ በላጭ ሥራ ነው፡፡ ነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) ከሥራዎች በላጩ ሥራ የትኛው ነው? ተብለው በተጠየቁ ጊዜ፡ ‹‹በአላህና በመልክተኛው ማመን ነው›› አሉ፡፡ ከዚያስ? ተባሉ ‹‹በአላህ መንገድ ላይ መታገል›› አሉ፡፡ በድጋሚ ከዚያስ? ተባሉ ‹‹ተቀባይነት ያገኘ ሐጅ›› ብለው መለሱ…
የሐጅ ትርጉም ሐጅ ማለት የተወሰኑ አምልኮት ተግባራትን ለመፈፀም ወደተከበረው አላህን ማምለኪያ ቤት-በይቱላሂል ሐራም(ካዕባ) በማሰብ መጓዝ ነው፡፡ ከዚያም፣ ከነብዩ (ሰ.ዐ.ወ) የተላለፉ ተግባሮችና ንግግሮችን ማከናወን ነው፡፡ ኢሕራም መታጠቅ፤ በካዕባ ዙሪያ ሰባት ጊዜ መዞር፤ በሠፋና በመርዋ ኮረብታዎች መሐል ሰባት ጊዜ መመላለስ፤ በዐረፋ መቆም፤ በሚና ጠጠሮችን መወርወርና ሌሎችንም ተግባራት መፈፀምን ያጠቃልላል፡፡ ሐጅ በውስጡ ለአላህ…
የመካ እና የመስጂዱል ሐራም ትሩፋት መስጂደል ሐራም የሚገኘው በዐረብያ ደሴት፣ በስተምዕራብ በኩል፣ በቅድሲቷ የመካ ከተማ ውስጥ ነው፡፡ በኢስላም፣ ከፍተኛ ስፍራ የሚሰጠውና በርካታ ትሩፋት ያሉት ሲሆን ከነዚህም መካከል የሚከተሉት ይገኙበታል፡፡ በውስጡ የተከበረው ካዕባ የሚገኝ መሆኑ የካዕባ በር በርካታ የቁርዓን አንቀጾች በላዩ ላይ ተጽፈዋል ካዕባ፡ ማለት ወደ ሬክታንግልነት ያደላ ግንባታ ሲሆን በቅድሲቷ…
ከ1924 እስከ 1982 ዓም ድረስ ስሙ ጎርኪ ነበር። ከዚያም በፊትና በኋላ «ኒዥኒ ኖቭጎሮድ» በመባል ታውቀዋል። ይህም በሩስኛ «ታችኛ አዲስ ከተማ» ማለት ነው።
ዱሁልባሃንቴ በሚባለው ነገድ ውስጥ ሁለት የተለያዩ ቡድኖች ሚሊሽያዎች ትናንት ሰኞ ጠዋት ያነሱ ሲታኮሱ የቆዩት በመሬት ባለቤትነትና በቂም በቀል ምክንያት መሆኑን ነው የገለፁት።
የዚህ ጽሑፍ ርዕስ ምንም እንኳ የወንጀል ኤኮኖሚክስ ቢልም፤ እንዲሁም ይህ ጽሑፍ የተጠቀመባቸው የጥናትና ምሁራዊ ጽሑፎች የኖቤል ሎሬት ጌሪ ቤከር የጀመረውና በሌሎች ምሁራን የዳበረው የጥናት ክፍል የወንጀል ኤኮኖሚክስ በመባል ቢጠራም፤ በጽሑፉ የሚነሱት ዋና ዋና ነጥቦች በአጠቃላይ በቅጣት ለማስፈጸም የሚሞከርን ሕግን ይመለከታል፡፡ በመሆኑም ወንጀል ባይሆንም በአስተዳደራዊም ሆነ በሌላ ዓይነት ቅጣት የሚፈጸም ሕግን በዚህ የጥናት ዘርፍ በዳበሩ አስተሳሰቦች አንጸር መገምገም እንችላለን፡፡
ግለሰቦች ሕግን ለማክበርና ላለማክበር ሲወስኑ ብዙ ነገሮችን ግምት ውስጥ ያስገባሉ፡፡ (ይህ አስተሳሰብ ግለሰቦች ሕግን ሲጥሱ አስበውበት ነው ከሚል ይነሳል፡፡ በእርግጥ በደመነፍስ ወይም ያለእውቀት የሚፈጸም የሕግ ጥሰቶች አሉ፡፡) እንደ ኤኮኖሚክስ ባለሙያዎች አባባል፤ ሕጉን በመጣስ የሚገኘው ጥቅም ሕጉን በመጣስ ከሚያስከትለው ቅጣት ካነሰ ግለሰቦች ሕጉን ያከብራሉ፡፡ የሚያስከትለው ቅጣት የተባለው በሕጉ ላይ የተቀመጠው ቅጣት አይደለም፡፡ ይልቅስ ዜጎች የሚያወዳድሩት በሕጉ ላይ የተቀመጠው ቅጣት ሲባዛ በመያዝና በመቀጣት እድል ነው፡፡ ትክክለኛው ቀመር ይህ ነው፤
ሕግ በመጣስ የሚገኘው ጥቅም ≤ (በሕጉ የተቀመጠው ቅጣት X የመያዝና የመቀጣት እድል X ዲስካውንት ፋክተር) + ሕጉን ለመጣስ የሚወጣው ወጪ + (ኢመደበኛ ቅጣት X የመያዝና የመቀጣት እድል X ዲስካውንት ፋክተር)
በዚህ ቀመር መሠረት የሕግ መከበረን ለመጨመር ማድረግ ያለብን ነገሮችን ይጠቁማል፡፡ አንደኛውና እንደ ቀላል ተደርጎ የሚወሰደው በሕጉ የተቀመጠውን ቅጣት መጨመር ነው፡፡ አንድ ሕግ በሚገባ አልተተገበረም፤ ቅጣቱ የተከለከለውን ተግባር አልቀነሰውም፤ ተብሎ ሲታሰብ ሕግ አውጪዎችም ሆኑ የተለያዩ አካላት እንደ መፍትሔ አድርገው የሚወስዱት ቅጣትን መጨመር ነው፡፡ ለምሳሌ የመኪና አደጋ ጨምሯል ተብሎ ሲታሰብ፤ በተለይ አሰቃቂ አደጋን ተከትሎ ለትራፊክ ደንቦች ጥሰት የተቀመጡ ቅጣቶች እንዲጨምሩ ሃሳቦች ይቀርባሉ፡፡ አንዳንድ አሰቃቂ ጉዳት ያስከተሉ የሕግ ጥሰቶችን ተከትሎ በሕዝብ የሚቀርቡ የቅጣት ይጨመር ጥያቄዎች ይጨምራሉ፡፡ መንግሥታት ከዚህ ጫና ለመውጣት እና የሕግ ከበሬታን ለመጨመር እንደ ቀላል መንገድ አድርገው የሚወስዱት ቅጣትን መጨመር ነው፡፡ በርግጥ ቅጣትን መጨመር አንዱ መፍትሔ ቢሆንም ነገር ግን ይህ መፍትሔ ሊያመጣው የሚችል ጥቅም ውስን ነው፡፡ እንደውም ያልታሰበ አደጋን ያዘለ ነው፡፡ ቅጣትን መጨመር ይቻላል ነገር ግን እስከምን ድረስ የሚለውን ማየት ተገቢ ነው፡፡
በልማዳዊ የሕግ ባለሙያዎች ቅጣትን አስመልክቶ ሊከበር የሚገባው መርህ ተመጣጣኝነትን ይመለከታል፡፡ ከጥሰቱ ጋር የሚጣጣም ቅጣት መጣል አለበት ይላሉ፡፡ ነገር ግን ተመጣጣኝነት የሚለው መመሪያ እጅግ ጠቅላላ እና ደብሳሳ ነው፡፡ ለምሳሌ ሕገ መንግሥቱ በአንቀጽ 15 ያስቀመጠውን ድንጋጌ እንመልከት፤ "ማንኛውም ሰው በሕይወት የመኖር መብት አለው፡፡ ማንኛውም ሰው በሕግ በተደነገገ ከባድ የወንጀል ቅጣት ካልሆነ በስተቀር ሕይወቱን አያጣም፡፡" ከባድ ወንጀል የሚባሉት ምንድን ናቸው? የሞት ቅጣት ሕገ መንግሥቱን ይጥሳል ሊባል የሚችለው ለምን ዓይነት ወንጀሎች እንደ ቅጣት ሲደነገግ ነው? ሁለተኛውና ተያያዥ መመሪያ እና የሰብዓዊ መብት ጉዳይ ተደርጎ የሚወሰደው ጨካኝና ያልተለመደ ቅጣትን ማስወገድ ነው፡፡ ለምሳሌ የሕገ መንግሥቱን አንቀጽ 18 መመልከት ይቻላል፤
በኢኮኖሚክስ ባለሙያዎች አመለካከት መሠረት ቅጣት ውድ ኃብት ነው፡፡ የሚያልቅና የማይታደስ ኃብት ነው፡፡ በመሆኑም በቁጠባ መጠቀም አለብን፡፡ ከዚህ በታች የበለጠ ተብራርቷል፡፡
ቅጣት በበዛ ቁጥር፤ በጣም የተለመደ ከሆነ፤ ተፈሪነቱም ይቀንሳል፡፡ ቅጣት የሚያስፈራራው ሲለመድ ሳይሆን በቁጠባ ስንጠቀምበት ነው፡፡ ለምሳሌ በሆነው ባልሆነው የሚማታ፤ የሚጋረፍ አባት ከተወሰነ በኋላ ዱላው ማስፈራራቱን ያቆማል፡፡ ዱላው ይለመዳል፡፡ በአንጻሩ ዱላውን አልፎ አልፎ የሚጠቀም፤ በሆነው ባልሆነው የማይቆጣ አባት እንኳን ዱላውን አንስቶ ይቅርና ትንሽ ድምጹን ከፍ ሲያደርግ ልጆቹ በፍርሃት ይርበደበዳሉ፡፡ ይህ አባባል በታሪክ አጋጣሚም ተፈትሽዋል፡፡ ለምሳሌ የናዚ መንግስት እንግሊዝን በቀላሉ ለመቆጣጠር በማለት የእግረኛ ጦር ሳይልክ የእንግሊዝ ከተሞችን ሌትና ቀን በቦንብ ይደበድብ ነበር፡፡ አላማው ሕዝቡን አማረን በራሱ መንግስት ላይ እንዲነሳ ማድረግ እንችላለን፤ በኋላም የእግረኛ ጦር ስንልክ ሕዝቡ እያጨበጨበ ይቀበለናል የሚል ነው፡፡ ነገር ግን የናዚ መንግስት ያሰበው አልተሳካም፡፡ በአንግሊዝ ከተሞች የሚወድቀው ቦንብ በበረታና በበዛ ቁጥር የእንግሊዛዊያን ጥንካሬም አልበገር ባይነትም በዛው ልክ ይበረታና ይጨመር ጀመረ፡፡ የናዚ አውሮፕላኖች መምጣታቸውን እና ዜጎች ወደ ቦንብ መጠለያቸው እንዲሄዱ የሚያመለክተው ጡሩንባ ቢነፋም የሚደነግጠው ሰው እጅግ ትንሽ ሆነ፡፡ ይልቅስ የናዚ የጦር አውሮፕላኖች ቦንብ ሲጥሉ የተጎዱ ሰዎችን በመሸከም እርዳታ የሚሰጠው የከተማ ነዋሪ በዛ፡፡
ከዚህ የምንማረው ዱላ ሲበዛ ተፈሪነቱም ይቀንሳል፡፡ የቅጣት ትልቁ ጥቅም ያጠፋን ሰው በመቅጣት እንዳይደገመው ማድረግ ሳይሆን ቅጣቱን መጠቀም ሳይኖርብን ሰዎች በፍርሃት ብቻ እንዲያከብሩት ማድረግ ነው፡፡ በመሆኑም የቅጣት ትልቁ ሃይል ፍራቻው ላይ ነው፡፡ የቅጣቱ ህመም ላይ አይደለም፡፡ ሕሙንማ የተቀጣው ሰው ብቻ ነው የሚያውቀው፡፡ ፍርሃቱ ግን ሁሉንም ይመለከታል፡፡ ታዲያ ትልቁ አደጋ ቅጣቱ ሲበዛ፤ የተለመደ ሲሆን፤ ተፈሪነቱም ልክ እንደ ናዚ ቦንብ ይቀንሳል፡፡
ቅጣት የራሱ ወጪ አለው፡፡ ይህ ወጪ እንደ ብክነት ሊወሰድ ይችላል፡፡ ለምሳሌ አንድ ሰው ካሳ እንዲከፍል ቢታዘዝና ለሌላ ሰው ቢከፍል ከሀገር ሀብት አንጻር የሚቀንሰው ነገር የለም፡፡ ካንድ ኪስ ወደ ሌላ መግባት ነው ውጤቱ፡፡ ነገር ግን አብዛኛው ቅጣት የሀገርን ሀብት በቅጣቱ ልክ ይቀንሳል፡፡ በመሆኑም በቁጠባ መጠቀም የግድ ይላል፡፡
ቅጣት እየጨመረ ሲሄድ በእያንዳንዱ ተጨማሪ ቅጣት የሚገኘው ጥቅም (የሕግ ከበሬታን መጨመር) እየቀነሰ ነው፡፡ ልክ ብርቱካን በመብላት የምናገኘው እርካታና ጥቅም ከእያዳንዷ ተጨማሪ ብርቱካን እየቀነሰ እንደሚሄደው፡፡ ቅጣትን ካንድ ዓመት ወደ ሁለት ዓመት በመጨመር የምናገኘው የሕግ ከበሬታና የቅጣት ተፈሪነት፤ ቅጣትን ከ23 ዓመት ወደ 24 ዓመት በመጨመር ከምናገኘው ይበልጣል፡፡ በሁለቱም ቅጣቱ የጨመረው በአንድ ዓመት ቢሆንም፤ ጥቅሙ ግን እጅግ ይለያያል፡፡ እንደውም አንዴ 23 ዓመት የተቀጣ ሰው ቅጣቱ በአንድ ዓመት እንዳይጨምርብኝ በሚል ያን ያህል አይሰጋም፤ አይጠነቀቅም፡፡ ለዛም ነው የሚጣልበትን ቅጣት ሳያውቅ በፊት ለዳኛውና ፍርድ ቤቱ ከበሬታውን እና ፍራቻውን ለማሳየት የማያደርገው የሌለው አንድ ተከሳሽ፤ ፍርድ ቤቱ ለምሳሌ 23 ዓመት እንደፈረደበት ካወቀ በኋላ ግን ለዳኛውም ሆነ ለፍርድ ቤቱ ያለው ፍራቻ ጠፍቶ፤ በንቀት የሚሞላውና አንዳንዴም የሚሳደበው ምንም አንኳ ይህ ባህሪው በእርግጠኝነት ተጨማሪ አንድ ዓመት ሊያስቀጣው እንደሚችል ቢያውቅም፡፡ ነገር ግን ይህ ለከሳሽ የተፈረደበት እስር አንድ ዓመት ከሆነ፤ ምንም እንኳ ፍርድ ቤቱና ዳኛው ኢፍትሐዊ ሆኑ ብሎ በሙሉ ልቡ ቢያምንም፤ ዳኘውን እና ፍርድ ቤቱን ለማንጓጠጥ ይፈራል፡፡ ዳኛን በማንጓጠጥ ምክንያት የሚጣል የአንድ ዓመት ተጨማሪ እስር ሁለት የተለያዩ ተከሳሾች ላይ ያለው ውጤት የተለያያ ነው፡፡
ቅጣት እየጨመረ ሲሄድ በእያንዳንዱ ተጨማሪ ቅጣት የሚገኘው ጥቅም መቀነሱ ብቻ ሳይሆን፤ እጅግ ከበዛ በብዙ ቅጣት የሚያስቀጣን ጥፋት የፈጸመ ሰው ተጨማሪ ጥፋት ላለማጥፋቱ እርግጠኛ መሆን አንችልም፡፡ ለምሳሌ በግ መስረቅ በሞት የሚያስቀጣ ወንጀል ከሆነ፤ አንዴ በግ የሰረቀ ወይም ሊሰርቅ የሞከረ ሰው በግ ከመስረቅ አልፎ ተጨማሪ ከባድ ወንጀሎች ሊሠራ ይችላል፡፡ ለምሳሌ የበጎቹን እረኛና አይተውኛል ብሎ ያሰባቸውን በሙሉ ለመግደል ሊበረታታ ይችላል፡፡ ምክኒያቱም ተጨማሪ ወንጀል ቢሰራ ዞሮ ዞሮ ቅጣቱ ሞት ነው፡፡ እንደውም እነዚህን ወንጀሎች በመፈጸም በበግ ስርቆት የመያዝና የመቀጣት እድሉንም ሊቀንስ ይችላል፡፡
አንድን ጥፋት በተመለከተ በሕግ ቅጣትን ስንደነግግ፤ አላማችን የሚከተለው መሆን አለበት፡፡ አንደኛ፤ ማንም ዜጋ ይህን ጥፋት ለመፈጸም እንዳያስብ ማድረግ፡፡ ሁለተኛ፤ ጥፋቱን ለመፈጸም ካሰበም፤ ሃሳቡን እንዲቀይር እድል መስጠት ነው፡፡ ለምሳሌ ጥፋት ለመፈጸም ያሰበ ሰው፤ ማሰቡ እንደፈጸመው ተቆጥሮ ለጥፋቱ በተቀመጠው ቅጣት ልክ የሚያስቀጣው ከሆነ፤ በማሰብ ብቻ አይመለስም፡፡ ማሰቡ የሚያስቀጣው ከሆነ እንደውም ለምን ሃሳቡን ይቀይራል? ወንጀል ለመፈጸም ማሰብ ብቻውን አያስቀጣም፤ ግን ለምን? በተለምዶ የሚሰጠው መልስ የሰውን ሃሳብ ማወቅ ስለማይቻል፤ እንኳን ሰው ሰይጣንም ቢሆን የሰውን ሃሳብ አያውቀውም ስለሚባል ነው፡፡ ይህ አጥጋቢ ምክኒያት አይደለም፤ ምክኒያቱም የወንጀል ሕግ ስለ ተከሳሹ ሃሳብና እውቀትም ይመለከታል፡፡ ታዲያ እንኳን ሰው ሰይጣንም የሰውን ልቦና ሊያውቅ የማይቻለው ከሆነ፤ የወንጀል ሕግ ስለ ቸልተኝነት፤ እውቀት፤ ፍላጎትና ሃሳብ ለምን ይደነግጋል፡፡ ይልቅስ አጥጋቢው ምክኒያት እንደ እኔ እምነት ይህ ነው፤ ወንጀል ለመስራት ማሰብ ብቻ ማስቀጣት የለበትም ምክኒቱም አሳቢው አሳቡን እንዲለውጥ ስለምንፈልግ ነው፡፡
የወንጀል ሕግ ዓላማ፤ ሰዎች ወንጀልን እንዳይፈጽሙ ማስታወቅና ማስፈራራት ከሆነ፤ ወንጀልን አንድ ሰው ለመፈጸም በማሰቡ ብቻ የሚቀጣ ከሆነ፤ ይህ ሰው በተለያየ ምክኒያት አንዴ ሃሳቡ አይምሮው ውስጥ ከገባ በኋላ፤ ከመፈጸም ወይም ከመሞከር ወደ ኋላ አይልም፡፡ ታዲያ በዚህ ሁኔታ የወንጀል ሕግ ወንጀል እንዲሰራ እያበረታታም አይደል? ሶስተኛ፤ ሃሳቡን ሳይቀይር ጥፋቱን ለመፈጸም መዘጋጀት ጀምሮ ከሆነም፤ ለዚህ ሰው ቢቻል ዝግጅቱን እንዲያቆም፤ ዝግጅቱን ጨርሶ ከሆነም ቢቻል ጥፋቱን እንዳይሞክረው፤ ሞክሮት ከሆነ እና በተለያየ ምክኒያት ካልተሳካለት፤ እንዳይጨርሰው ወይም ድጋሚ እንዳይሞክረው ወይም ካሰበው ያነሰ ጥፋት ብቻ ተወስኖ እንዲቀር ሕጉ እድል መስጠት አለበት፡፡ አራተኛ፤ ግለሰቡ የተባለውን ጥፋት ፈጽሞት ከሆነ፤ በዚያው እንዲበቃው፤ ተጨማሪ ሌላ ተመሳሳይ ወይም የከፋ ጥፋት እንዳይፈጽም ማድረግ የሕጉ አላማ ነው፡፡
በግ የሰረቀ ሰው በዚያው እንዲበቃው፤ የሰው መግደል ወንጀል እንዳይፈጽም ማድረግ አለብን፡፡ ይህን ለማከናወን የሚጠቅመን በሕጉ ለሰው ግድያ የተቀመጠው ቅጣት ብቻ አይደለም፤ እንደውም ከሱ በተጨማሪ ለበግ መስረቅ እና ለሌሎች ዓይነት አነስተኛ ጉዳት ያላቸው ወንጀሎች የምናስቀምጠው ቅጣትም ናቸው የሚጠቅሙን፡፡ ለእነዚህ አነስተኛ ጉዳት ላላቸው ወንጀሎች የምንደነግገው ቅጣት፤ የዚህ ቅጣት አላማ እነዚህ ወንጀሎች እንዳይፈጸሙ ማስታወቅና ማስፈራራት ብቻ ሳይሆን፤ ከዛም አልፎ ከእነሱ የባሱ ሌሎች ወንጀሎች እንዳይፈጸሙ ማድረግ ነው፡፡
በአጭሩ፤ ቅጣት አላቂና የከበረ ኃብት ነው፡፡ ይህን ኃብት አንድን ወንጀል ለመቅጣት በተጠቀምንበት ቁጥር፤ ከዛ የከበዱ ወንጀሎችን የምንቀጣበት ኃብት እየቀነሰ ይሄዳል፡፡ በመሆኑም በቁጠባ ልንጠቀምበት ይገባል፡፡ የአቴንስ ንጉስ የነበረውና ሕግ ሰጪው እየተባለ የሚጠራው ድራኮ በአወጣው ሕግ ጥቃቅን የሚባሉ ጥፋቶችንም ሳይቀር በሞት ቅጣት እንዲቀጡ ደንግጎ ነበር፡፡ ከዛም ነው ድራኮኒያን ሕግ የሚለው አገላለጽ የመጣው፡፡ እናም ለምን ሰላጣ መስረቅን የመሰለ ጥፋት ልክ እንደ ሰው መግደል እኩል የሞት ቅጣት እንደደነገገ ሲጠየቅ፤ ሰላጣ መስረቅ አጸያፊና የማይፈለግ ተግባር በመሆኑ ሞት ይገባዋል፤ ሰው መግደል ከዚያ የሚበልጥ አጸያፊ ቢሆንም ከሞት የበለጠ ሌላ ቅጣት ማግኘት ስላልቻልኩ በሞት እንዲያስቀጣ ደንግጌያለው በሚል መልሷል፡፡
ጉዳዩ ይህ ነው፤ ድራኮ ሰላጣ የሰረቀን ሰው በሞት በመቅጣቱ የተነሳ፤ ሰው መግደልን የሚቀጣበት ቅጣት አጣ፡፡ ያለውን ቅጣት አሟጦ ጨረሰ፡፡ በዚህ አካሄድ ለሰው ግድያ ወንጀል ምንም ዓይነት ቅጣት እንዳልተቀመጠ ያህል ነው፡፡ ሳናስበው ሰው ግድያን እያበረታታን ነው፡፡ አንድን ጥፋት በምን ያህን መቀጣት እንዳለበት በሕግ ስንደነግግ፤ ማሰብ ያለብን ምን ያህል ያንን ጥፋት ሰዎች እንዳይፈጽሙት ማስታወቅና ማስፈራራት እንደፈለግን ብቻ ሳይሆን፤ ምን ያህል ከዛ የባሰ ጥፋት እነዚህ ሰዎች እንዳይፈጽሙ ማስታወቅና ማስፈራራት እንደምንፈልግም ነው፡፡ ሕግ አውጭው አካል ለአንድ የተወሰነ ጥፋት፤ የቅጣትን መጠን መወሰን ያለበት፤ የዛን ጥፋት ባህሪይና መዘዝ ብቻ በማየት ሳይሆን፤ ሌሎች ከዚህ ጥፋት ያነሱና የከፉ ጥፋቶችን በማነጸጸር መሆን ይገባዋል፡፡
አንድን ጥፋት በተመለከተ የተጣለው ቅጣት በሕዝብ ዘንድ አላግባብ የበዛ ነው የሚል ግምት ካሳደረ፤ ዜጎች ስለሕጉ ያላቸውን አስተሳሰብ ይበርዘዋል፡፡ በመሆኑም በፈቃዳቸው፤ የሕጉን ፍትሃዊነት በመቀበል ሕግን የሚያከብሩ ግለሰቦችን ቁጥር ይቀንሳል፡፡ እንዲሁም መረጃ በመስጠትና በሌላ መልኩ ለሕጉ መፈጸም ትብብር የሚያደርጉ ሰዎች ቁጥር ይቀንሳል፡፡ በሌላ ክፍል በሰፊው እንመለስበታለን፡፡
ክልከላ እና ቅጣት ሲበዛ ሕጉን ለማስፈጸም ሃላፊነት ያለባቸው ሰዎች ለሙስና የመጋለጥ እድላቸውን ይጨምረዋል፡፡ ይህ ምንም እንኳ የሕጉን ውጤታማነት ላይ ቀጥተኛ ተጽእኖ ባይኖረውም፤ በአጠቃላይ የሕግ ስርአቱ ግን ከፍተኛ ጉዳት ይጥላል፡፡ አንድን ሕግ በልዩነት የማስፈጸም ሃላፊነት የተሰጣቸው ሕግ አስፈጻሚዎች ለሕጉ የተቀመጠውን ቅጣት እንዲጨመርና፤ ይህም ሕጉ የታሰበለትን አላማ ላለማሳካት እንደሚጠቅም ሲሞግቱ መጠራር አለብን፡፡
ቅጣት መጨመር ማህበራዊ ተጽእኖዎችን በመቀነስ ድርጊቱን ሊያብሰው ይችላል፡፡ አንዳንድ ነገሮችን ለመቆጣጠር ከሕግ ይልቅ ማህበራዊ ተቋማት የበለጠ ውጤታማ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ በዚህ ጊዜ ድርጊቱን በመቅጣት ለመቆጣጠር መሞከር፤ ድርጊቱን ከማህበራዊ ተቋማት አድማስ ውጭ በማድረግ በተቃራኒው ድርጊቱ ሊብስ ይችላል፡፡ ለምሳሌ በአንድ የእስራኤል ትምህርት ቤት የተከሰተውን ነገር ማየት ይቻላል፡፡ በተወሰኑ ጣቢያዎች አስቀድሞ በተነገረ የጊዜ ሰሌዳ መሠረት ጧት ጧት እየዞር ተማሪዎችን በአውቶብስ ትምህርት ቤቱ ያጓጉዛል፡፡ ነገር ግን በአንድ ጣቢያ አንድ ወላጅ ልጆቹን ይዞ በተባለው ጊዜ ካልተገኘ፤ አውቶብሱ ለተወሰነ ጊዜ ቆሞ ሰለሚጠብቅ ለሚቀጥለው ጣቢያ ያለውን የጊዜ ሰሌዳ ያዛባዋል፡፡ ትምህርት ቤት በተፈለገው ሰአት አየደርስም፡፡ ይህን ችግር ለመፍታት ሲባል፤ የትምህርት ቤቱ አስተዳደር እንደዘገዩበት መጠን ወላጆች ላይ ቅጣት መጣል ጀመረ፡፡ ሃሳቡ መዘግየትን መቀነስ ነበር፡፡ ይልቅስ ይህ አሰራር መዘግየትን አብሶት አረፈው፡፡ ለምን እና እንዴት የሚለውን በሌላ ክፍል እንመለስበታለን፡፡
ከዚህ በላይ በተጠቀሱት ምክኒያቶች የአንድን ወንጀል ወይም ጥፋት ቁጥር ለመቀነስና የሕጉን ውጤታማነት ለማሳደግ፤ የተደነገገውን ቅጣት መጨመር ያሰብነውን አላማ ላያሳካልን ይችላል፡፡ እንደውም በተቃራኒው የቅጣትን አጠቃላይ ተፈሪነት ሊቀንስብን እና ከታሰበው ውጭ ሌሎች የከፉ ወንጀሎችን ወይም ጥፋቶችን ሊጨመር ይችላል፡፡ በመሆኑም መንግስታት፤ እጅግ ዘግናኝ በሆነ ሁኔታ የተፈጸመን ወንጀል ተከትሎ በሚቀሰቀስ ሕዝባዊ ቁጣና ጫና ምክኒያት ለወንጀሉ የተቀመጠን ቅጣት ከመጨመራቸው በፊት በጥንቃቄ ማሰብ ይኖርባቸዋል፡፡ ቅጣትን መጨመር፤ በሕግ ልንጠብቃቸው የምንፈልጋቸውን የሕብረተሰብ ክፍሎች እንደውም ለከፋ ጥቃት ሊያጋልጣቸው ስለሚችል፡፡
ሌላው ከዚህ በላይ ከተደረገው ውይይት መረዳት የምንችለው ጉዳይ በተለያዩ ሕጎች ሰለሚደነገጉ ቅጣቶች ነው፡፡ የፌዴራል መንግስቱን የተለያዩ ሕጎች መውሰድ ይቻላል፡፡ ዋነኛው የወንጀል ሕግ ነው፡፡ ይህ ሕግ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ነው የወጣው፡፡ ለተለያዩ ዓይነት ጥፋቶች የተለያዩ ዓይነት ቅጣቶች ይደነግጋል፡፡ አንዳንድ ዓይነት ወንጀሎችን በመውሰድ ከዚህ በላይ ከተነሱት ነጥቦች አንጸር መገምገም ቢቻልም፤ ለጊዜው ትኩረት ማድረግ የምፈልገው በሌላ ጉዳይ ነው፡፡ ይህም እንዲህ ይቀርባል፡፡ ከወንጀል ሕጉ በተጨማሪና ከዛ በኋላ በወጡ ሕጎች ተጨማሪ ጥፋቶችን ቅጣቶች ተደንገገዋል፡፡ እነዚህን ቅጣቶች ሲደነግግ መንግስት ከወንጀል ሕጉ አንጸር በጥንቃቄ በመመርመርና በመገምገም ቢሆንም አብዛኛውን ጊዜ ይህን ላለማድረጉ፤ የሚያወጣቸው ሕጎች ያሳብቃሉ፡፡ ለምሳሌ በብዙ አዋጆች የተለመደውና ቅጣትን የሚመለከት ድንጋጌ እንዲህ ይላል፤ "በወንጀል ሕግሕጉ ከፍ ባለ ቅጣት የሚያስቀጣ ካልሆነ በቀር…. በዚህ አዋጅ ያሉትን ድንጋጌዎች የተጸረረ ሰው በዚህ ይቀጣል"፡፡
አዳዲስ ሕጎች ሲወጡ፤ ከነባር የሕግ ክምችት አንጻር ተፈትሸውና ተገምግመው መሆን አለበት፡፡ አንዱ የሰራውን ሌላኛው በማወቅም ይሆን ባለማወቅ ማፍረስ ሳይገባው ማፍረስ የለበትም፡፡ ለዛም ነው አዲሱ ሕግ መነካት የሌለባቸውን ነባር ሕጎች እንዳይሸረሽርና እንዳያፈርስ ለመቆጣጠር ሲባል ሕጉን ከነባር ሕጎች አንጻር መፈተሸ ያለብን፡፡ ይህ ሆኖ እያለ ሁሉም አዋጆች ሊባል በሚችል መጠን የሚያካትቱት ድንጋጌ እንዲህ ይላል፤ "ከዚህ አዋጅ ጋር የሚጻረር ማንኛውም ሕግ ዋጋ የለውም" ይላል፡፡ ይህም ሆነ ከዚህ በላይ የተጠቀሰው ድንጋጌ የሚያሳዩት ነገር አዲስ ሕግ ሲወጣ ሕጉን ከነባር ሕጎች አንጻር አለመፈተሹ ነው፡፡ ይህ ፍተሸ ተደርጎ ቢሆን ኖሮ፤ አዲሱ ሕግ የትኛውን ሕግ ዋጋ አልባ እንዳደረገ በግልጽ ማስቀመጥ ይቻል ነበር፡፡ እንዲህ ዓይነት ድፍን እና ጥቅል ድንጋጌዎች ፍተሻው እንዳልተከናወነ ያሳዩናል፡፡ ከዛም አልፎ ሕግ አውጪውና አርቃቂው ማድረግ የፈለጉትን የማያውቁ ያስመስላቸዋል፡፡ ሕግ መሻርን ለሕግ አውጪው አሳልፎ ለሕግ ተርጓሚው የሚሰጥ ነው፡፡ በትርጉም ልዩነት የተነሳም አንዱ ፍርድ ቤት አንድ ሕጋዊ ድንጋጌ ከኋላ በመጣ አዋጅ ተሸሯል ሲል፤ ሌላ ፍርድ ቤት ደግሞ ተመሳሳይን ድንጋጌ አልተሸረም እንዲል ቀዳዳ ይከፍታል፡፡
በተመሳሳይ መልኩ አንድ አዋጅ በወንጀል ሕጉ ከፍተኛ ቅጣት ካልተቀመጠ በስተቀር የሚል አገላለጽ ሲጠቀም፤ ሕግ አውጭው አካል ይህን አዋጅ ሲያወጣ ከነበር ሕጎች አንጻር እንዳልገመገመው ያሳያል፡፡ ሕግ አውጭው አካል ሃሳቡ አዲስ ወንጀል መፍጠር ወይም ደግሞ ለነባር ወንጅል ቅጣትን መጨመር እንደሆነ ግልጽ አይደለም፡፡ ሕግ አውጭው አካል ምን ለማድረግ እንደፈለገም ግልጽ አይደለም፡፡ አዲስ ዓይነት ወንጀል ወይም ተጨማሪ ቅጣት በቂ ጥንቃቄና ምርመራ ሳያደርግ በአዋጅ እየፈጠረ ነው፡፡ በቂ ጥንቃቄና ምርመራማ አድርጎ ቢሆንማ እንዲህ ዓይነት ድፍን እና ጥቅልል ድንጋጌ ማካተት ባላስፈለገው ነበር፡፡ እንዲህ ዓይነት አሰራር ወንጀልና ተጨማሪ ቅጣት በፍርድ ቤቶች በትርጉም እንዲፈጠር በር የሚከፍት ነው፡፡ በፍርድ ቤቶች መካከል የሚኖረው የትርጉም ልዩነት እንደተጠበቀ ሆኖ፡፡ ሕግ አውጭው አዲስ ዓይነት ወንጀል መፍጠር ፈልጎ ከሆነስ፤ ለምን በግልጽ የተፈጠረውን ወንጀል አያስቀምጠውም? በደፈናው ይህን አዋጅ የተጸረረ ተግባር የፈጸም የሚል ድንጋጌን ከማካተት ይልቅ፡፡
የዚህ ዓይነት ድንጋጌዎች ዋነኛ ኃጢያት ግን ይህ ነው፤ የቅጣትን ውጤታማነት በእጅጉ የመቀነስ ውጤት አላቸው፡፡ ሕግ አውጭው በአዋጁ ቅጣትን ሲደነግግ እንኳን ሌሎች ነባር ሕጎችን ሊያይ ይቅርና፤ ዋነኛ የሚባለውን የወንጀል ሕግን እንኳ አልፈተሸም፡፡ ይህ በመሆኑ በሃገራችን የቅጣት መጠን አንጻራዊ በሆነ መልኩ ሳይሆን በዘፈቀደ በተበጣጠሰ ሁኔታ መወሰኑን ነው፡፡ ይህ ሲሆን ቅጣትን በቁጠባ ስለመጠቀማችን ምንም ማረጋገጫ የለንም፡፡ ቅጣትን በቁጠባና በጥንቃቄ ሳንጠቀም ስንቀር ደግሞ የቅጣት ውጤታማነት ከዚህ በላይ በተብራሩት ምክንያቶች እጅግ ይሸረሸራል፡፡ ቅጣት ውድ፤ ኢፍትሐዊ እና አነስተኛ ውጤታማነት ያለው መሆኑ ብቻ ሳይሆን፤ እንደውም ልንቀንሳቸው የምንፈልጋቸውን ተግባራት ከመቀነስ ይልቅ ላለማበረታታችን ዋስትና የለንም፡፡
ችግሩን የበለጠ የሚያከብደው ቅጣቶች በተበጣጠሰ ሁኔታ በደንብና በመመሪያ መውጣታቸው ነው፡፡ ይህ አንጻራዊ ግምገማን አስቸጋሪ ያደርገዋል፡፡ በደንብና በአዋጅ የሚደነገግ ቅጣትን አንጻራዊ በሆነ ሁኔታ ለመፈተሸ ይቀላል፡፡ ምክኒያቱም ሁሉም ደንቦች በጠቅላይ አቃቢ ሕጉ ቢሮና እና በሚኒስትሮች ምክር ቤት ተፈትሸው ስለሚወጡ፡፡ ከዛ በላይ ደግሞ አዋጆች በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ይመረመራሉ፡፡ ይህ ተጨማሪ የምርመራ እድል እያለ ግን፤ ቅጣቶች በአንጻራዊና ማእከላዊ በሆነ መልኩ ላለመውጣታቸው ከላይ የተጠቀሱት ዓይነት ድንጋጌዎች ያሳብቃሉ፡፡ ለማእከላዊና አንጻራዊ ውሳኔ የማይመቸው ቅጣት በመመሪያ ሲወሰን ነው፡፡ በመመሪያ የሚወሰኑ ቅጣቶችን ጥፋቶች ወንጅል ናቸው ወይስ አስተዳደራዊ ጥፋቶችና ቅጣቶች የሚለውን ወደ ጎን እንተወውና፤ ዋናው ነጥብ እዚህ ላይ በተበጣጠሰ ሁኔታ እና ያለ አንጻራው ግምገማና ውሳኔ አዲስ ጥፋትን እና ቅጣትን ወይም ተጨማሪ ቅጣትን በሕግ (በአዋጅ፤ በደንብ፤ በመመሪያ) መደንገግ የቅጣትን አጠቃላይ ሃይል የሚሸረሽር አሰራር ነው፡፡