Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የፕሮፌሰር ኃይለማርያምን አቀራረብ ደግሞ እንመልከት። ፕሮፌሰር ኃይለማርያምም እንደ ሻለቃ ዳዊት አንዳንድ ቦታዎችን ተመልክቷል። ከሻለቃ ዳዊት ይልቅ ፕሮፌሰር ኃይለማርያም ከዶ/ር አቢይ ጋር የጠበቀ ግኑኝነት አለው። በዚህም የተነሳ የኢትዮጵያን ፖለቲካ ከሻለቃው ለየት ባለ ሁኔታ እንዲመለከተው ተገዷል። በእሱ ዕምነትም የዶ/ር አቢይ አገዛዝ ያልተሳካለት አገዛዝ ሊባል የሚችል አይደለም። ኢትዮጵያ በታሪኳ ውስጥ መልካም ራዕይ ባለውና በዓለም ኮሙኒቲው ዘንድ ተቀባይነትን ባገኘ ወጣት መሪ የምትመራ አገር ነች ብሎ የተቀበለና የሚያምን ነው። በዚህም ምክንያት የተነሳ በዓለም ላይ አሉ የሚባሉ ጋዜጦች ሁሉ ዶ/ር አቢይን ያደንቁታል በማለት ለማረጋገጥ ሞክሯል። ለተቀሩትም የአፍሪካ አገዛዞች ምሳሌ ለመሆን የበቃና ተፅዕኖም ሊያሳድር የሚችል ነው የሚል ዕምነት አለው።
በመሰረቱ እንደዚህ ዐይነቱ አባባል ከአንድ የፖለቲካ ሳይንስ ምሁር የሚጠበቅ አጻጻፍ አይደለም። በመጀመሪያ ደረጃ አንድ የፖለቲካ ሳይንስ ምሁርና ብዙ መጽሀፎችን ያነበበ በሌሎች የሚመራና እነሱን እንደምስክርነት መውሰድ ያለበት ሳይሆን፣ በራሱ ህሊና የሚገዛ መሆን አለበት። በሁለተኛ ደረጃ፣ በምድር ላይ የሚታዩትን ነገሮችና አገዛዙ ተግባራዊ ሊያደርጋቸው የሚፈልጋቸውን ፖሊሲዎች መመርመር አለበት። በሶስተኛ ደረጃ፣ የአገዛዙን ርዕየተ-ዓለም መመርመር አለበት። ከዚህም በመነሳት የሚታዩትን ችግሮች በምን ዐይነት የኢኮኖሚ ፖሊሲ ለመቅረፍ እንደተነሳ ማጥናት አለበት። በአራተኛ ደረጃ፣ በአጠቃላይ ሲታይ ብሄራዊ አጀንዳውንና ራዕዩን ማጥናት አለበት። ከዚያ በኋላ የራሱን ግምገማ መስጠት ይችላል። ይህንን ሳያደርግ የዝምባላችሁ ተቀበሉ አጻጻፍ የአምባገነንነትን ባህርይ ያሳያል። እኔ ምሁር ስለሆንኩ ከእኔ በላይ ማንም የሚያውቅና ፍርድም የሚሰጥ ስለሌለ ሁላችሁም አፋችሁን ዝጉ የሚል አጻጻፍ ነው ፕሮፌሰሩ ያስነበበን። ያም ተባለ ይህ፣ የፕሮፌሰሩ ዋና ድክመት አንድን መሪ እንደ ሙሴ ማየቱ ነው። እሱ ብቻ ነው ችግሩን መፍታት የሚችለው ብሎ ማመኑ ነው። በሌላ ወገን ግን ፕሮፌሰሩ የአገራችንን ሁኔታ ወረድ ብሎ በየቆሻሻ ቦታዎች ያሉትን ሁኔታዎች እየተዘዋወረ ቢያጠናና እዚያው አንድ ሁለት ቀን ቢያድር ኖሮ ምናልባት የችግሩን ውስብስብነት ሊገነዘበው በቻለ ነበር። ቤተ-መንግስት ገብቶና አድሮ ሲወጡ የሚኖር አስተያየት ሁል ጊዜ ሚዛናዊ ፍርድ ለመስጠት ያስቸግራል። የወያኔ አፍቃሪ ፈረንጆችም አዲስ አበባ ሄደው አገዛዙ ሼራተንና ሌሎች ዘመናዊ ሆቴል ቤቶች ውስጥ ጋብዟቸው ሲመለሱና የኢትዮጵያን ሁኔታ ሲጠየቁ ይሰጡን የነበረው መልስ አገሪቱ በጣም ተለውጣለች፤ ድህነትም በጣም ቀንሷል በማለት ነበር። በዚህ መልክ አብዛኛው ህዝብ በድህነት ዓለም ቢኖርም አንዳንድ ሰዎች ከራሳቸው ምቹ ሁኔታና አቀባበል በመነሳት ሌላውም ሰው እንደ እነሱ ተመችቶትና ተደስቶ የሚኖር ይመስላቸዋል።
ባጭሩ የሁለቱን ምሁሮች አቀራረብ ስንመለከት አጻጻፋቸው ሶፊስቲያዊ ነው። ኃይል ያለው ትክክል(Might is right) ነው የሚለውን የአሜሪካን ኢምፔሪያሊዝምን የአመጽ ፖለቲካ የሚያንፀባርቁ ናቸው። አስተሳሰባቸው በእሱ ሎጂክ ውስጥ የተዋቀረ ነው። ወደ ውስጥ በመግባት በአገራችን ውስጥ የተፈጠረውን አስቸጋሪ ሁኔታ በመቃኘት አይደለም ሁለቱም ምሁሮች ብሶታቸውንና ደስታቸውን የሚጽፉልን። ሁለቱም የአገራችንን የፖለቲካ፣ የኢኮኖሚ፣ የማህበራዊና የባህል ዕድገትና አወቃቀር በዲያሌክቲካዊ መነጽር በማየት የዛሬው ሁኔታ እንዴት ሊፈጠር እንደቻለ ሊይስረዱን በፍጹም አልቻሉም። እንደሌሎች አብዛኛዎች የአፍሪካ አገሮችም ኢትዮጵያም የግሎባል ካሊታሊዝም መስዋዕት መሆኗን የተገነዘቡ አይደሉም። ስለ ዓለም አቀፍ የፖለቲካ፣ የሚሊታሪና የኢኮኖሚ አወቃቀር ያላቸው አስተያየት ግልጽ አይደለም። በተለያየ ጊዜ ስልጣንን የተቀዳጁ አገዛዞች በኢምፔሪያሊዝምንና በግሎባል ካፒታሊዝም ኢኮኖሚያዊ፣ ፖለቲካዊና ሚሊታሪያዊ አወቃቀር ውስጥ በመካተት እንደሚታሹና ህዝቦቻቸውም የድህነት ሰለባ እንደሆኑ በፍጹም የተገነዘቡ አይመስልም። ይህንንና የአገራችንን አስቸጋሪ የህብረተሰብ ታሪክ ሂደት ነው ሻለቃ ዳዊትም ሆነ ፕሮፌሰር ኃይለማርይም ሊመለከቱና ሊገነዘቡ ያልቻሉት። የአንድን አገር ተጨባጭና የፖለቲካ ሁኔታ በሳይንስና በንድፈ-ሃሳብ በመደገፍ መተንተን ካልቻልን የግዴታ የተሳሳተ ድምዳሜ ላይ ነው የምንደርሰው።
የአገራችን ሁኔታ በጣም አስቸጋሪ ነው። ድክመቱ የሁላችንም ነው። ዛሬ የምናየው የተወሳሰበ ችግር እየተደራረበ የመጣ ነው። በተለያዩ ጊዜያት አገራችንን ይገዙ የነበሩ ኃይሎች ተግባራዊ ያደረጓቸው የፖለቲካና የኢኮኖሚ ፖሊሲዎች በሙሉ ህዝባችንን የሚያስተሳስሩ አልነበሩም። የሳይንስንና የቴክኖሎጂን፣ የተቋማትን መገንባት፣ የከተማዎችን ጥበባዊ በሆነ መልክ መሰራት፣ የስራ-ክፍፍል መዳበርና በተለያዩ የኢኮኖሚ መስኮች መሀከል መተሳሰር ያለባቸው መሆናቸውን ለመገንዘብ ባለመቻላቸው አገራችንና ህዝባችንን አዝረክርከውና አድክመው ሄደዋል። የብሄራዊ ውርደት አከናንበውናል። ሰፋ ያለና በራሱ የሚተማመን ምሁራዊ ኃይል እንዳይዳብርና የህዝባችንና የአገራችን አለኝታ እንዳይሆን ለማድረግ በቅተዋል። አገዛዞቻችን በራሳቸው ዓለምና ለራሳቸው የሚኖሩ እንጂ ከህዝባቸው ጋር የሚያስተሳስራቸው አንዳችም ነግር አልነበረም። ስለሆነም ህዝባችንን አደንቁረውና በውስጥ ኃይሎች እንድንቦረቦርና እንድንዳከም አድርገውን ሄደዋል። ይህ በራሱ ደግሞ ለዚህኛውና ወይም ለዚያኛው የውስጥ ኃይል የመንቀሳቀሻ መድረክ በመፍጠር ከውስጥ ጦርነት አውጀውብናል። ብሄራዊ ስሜት እንዳይዳብርና በአንድነት ተነስተን ጠንካራ አገር እንዳንመሰርት ተደርገናል። ከዚህ ስንነሳ ሁኔታውን በሌላ የምሁራዊ መነፅር መመልከትና መመርመር ያለብን ይመስለኛል። አገር ልትፈርስ ነው እያሉ መጮኽ በራሱ የሚያመጣው ጥቅም ምንም ነገር የለም። ጭንቅላታችንን በአዲስ ምሁራዊ አስተሳሰብ እስካላነፅንና እስካላደስን ድረስ የአገራችን ሁኔታ ከመቶ ዓመት በኋላም በዚህ መልክ መቀጠሉ የማይቀር የታሪክ ግዴታ ነው። አሁን ባለን አመለካከትና ጩኸት ለህዝባችንና ለአገራችን ፋይዳ ያለው ነገር ልንሰራ አንችልም። የጨለማውንና የድኽነቱን ዘመን ከማራዘም በስተቀር አዲስ ኢትዮጵያን ልንገነባና ለመጭው ትውልድ ማስተላለፍ አንችልም።
ዋናው አስቸጋሪ ነገር በሁላችንም ዘንድ ያለው እጅግ ወደ ኋላ-ቀር አስተሳሰብ ነው። ጭንቅላታችንን በኋላ-ቀር አስተሳሰብ በመወጠሩ የተነሳ የነገሮችን ዕድገትና ውስብስብነት እንዳናይ ተገደናል። በዚህ ላይ ያልተገለጸላቸውና ፊዩዳላዊ የሆኑ ኃይሎችና አክቲቪስቶች የፖለቲካውን መድረክ በመያዛቸው በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠርን ህዝብንና ወጣትን እያታለሉ ነው። የፖለቲካው ሜዳ ሁሉም እንደፈለገው የሚዋኝበት ሆኗል። ሁሉም ለአገር ተቆርቋሪ ነኝ ባይ ነው። እዚያው በዚያው ደግሞ የውጭ ኃይሎችን የሚማጽን ነው። የርዕዮተ-ዓለም ጥራት የሌለውና አገራችን በምን ምን መሳሪያዎች መገንባት እንዳለባት የተገለጸለት አይደለም። በዚህ ዐይነት ሁኔታ ውስጥ ግልጽ አስተዋፅዖ ማበርከት በፍጹም አይቻልም። ደቀ-መዝሙሮችን ማፍራትም አይቻልም። በተለይም በውጭ ኃይሎች የሚደገፉትንና የሚንቀሳቅሱትን መቋቋም በፍጹም አይቻልም። እነዚህ ኃይሎች ህልማቸው የውጭ ኃይሎችን ጥቅም ማስጠበቅ ስለሆነ በአገራችን ምድር ዕውነተኛ ነፃነትና ብልጽግና እንዳይመጣ አጥብቀው የሚታገሉ ናቸው። በዚህ ዐይነት ያልተስተካከለ ትግል ውስጥና፣ አብዛኛው ደግሞ ከዕውቀት ይልቅ የላይ ላዩን የሚጋልብ ከሆነ ስለ አገርና አንድነት መጠበቅ ማውራት በፍጹም አይቻልም። ጥያቄው ይህንን ሁኔታ እንዴት መስበር ይቻላል? ነው። ስለህነም ለዚህ መልስ መፈለግ ያለብን ይመስለኛል። መልካም ግንዛቤ !!
ከዛሬ አርባ እና ሃምሳ ዓመታት በፊት ወጣቱን፣ ገበሬውን፣ ወዛደሩን፣ ሴት እና ወንዱን ከጎናቸውም ሆነ ከኋላቸው ያሰለፉ፤ በሕፃን በዐዋቂው አንደበት እንደ ውዳሴ ማርያም በየሰዓቱ ስማቸው ሲነሣ የነበሩ፤ ልጅ ሆነን እንኳን በስማቸው እንጫወት የነበሩ ፓርቲዎች፣ ድርጅቶች እና ግለሰቦች መኖራቸው ትዝ የሚለኝ እዚህ አሜሪካ ስገባ ነው፡፡
ጋዜጦቹ፣ ሬዲዮዎቹ፣ ዌብ ሳይቶቹ እና የስብሰባ መጥሪያ ወረቀቶቹ እነዚያን አዛውንት ፓርቲዎች እና ድርጅቶች ስም ያነሣሉ፡፡ ከዚያም አልፎ አንዳንድ አብያተ ክርስቲያናት ከእነዚሁ ፓርቲዎች እና ድርጅቶች በተያያዘ ስማቸው ሲነሣ ይሰማል፡፡
አሁን ኢትዮጵያ ውስጥ በንቁ ተሳትፎ ያለው ትውልድ ከሰባዎቹ አጋማሽ በኋላ የመጣው ነው፡፡ ኢሕአፓ፣ ኢዲዩ፣ መኢሶን፣ ኢጭአት፣ የዘውድ ምክር ቤት የሚባሉትን ድርጅቶች ከሰማበት ይልቅ መጀመርያ ስለ ደርግ እና ኢሠፓ፣ በኋላም ስለ ኢሕአዴግ፣ መዐሕድ፣ ኦነግ፣ ቅንጅት፣ ኅብረት፣ ኦብኮ፣ ወዘተ የሰማበት ዘመኑ ይበልጣል፡፡ የግራ እና የቀኝ፣ የፊት እና የኋላ ፓርቲ ታሪክ እምብዛም ቁቡ አይደለም፡፡
አንድ ወዳጄ እንዲያውም «ስለ ኢዲዩ ታውቃለህ?» ብዬ ስጠይቀው «ይኼ ስድስት ኪሎ ያለው ምግብ ቤት ነው?» ብሎኛል፡፡ ስድስት ኪሎ ኢዲዩ ቤት የሚባል ምግብ ቤት አለ፡፡ እርሱ የሚያውቀው ኢዲዩ ያንን ነው፡፡
የቀድሞ ታሪካችንን የምናይበት ሙዝየም እንደ ልብ በሌለበት፣ ስለ ቅርቡ ታሪካችን የሚተርኩ መጻሕፍት በብዛት ባልታተሙበት፣ ቢኖሩም የማንበብ ልምዳችን ጨቅላ በሆነበት፣ ሙዚቃ፣ ፊልም፣ ተዋናይ እና ሙዚቀኛ የነገሡባቸው ኤፍ ኤሞች በሞሉበት ማኅበረሰብ ውስጥ፣ የዛሬ አርባ ዓመት የነበሩ ድርጅቶችን ማስታወስ፣ አስታውሶም ከእነርሱ ጋር መሥራት የማይሞከር ነው፡፡
ያውም ብዙዎቹ መሠረታቸው አሜሪካ፣ መናገርያቸው የአካባቢ ሬዲዮ፣ መጻፊያቸው ኢትዮጵያ ውስጥ በጭንቅ የሚገኝ ዌብ ሳይት፣ የሚሰበሰቡት ቨርጂንያ፣ ቦስተን፣ አትላንታ እና ዲሲ በሆነበት ሁኔታ የዚህ ዘመን የኢትዮጵያ ትውልድ መኖራቸውን በምን ያውቃቸዋል? የሀገሬ ነዳይ እናንተ የምታዩኝ እኔ የማላያችሁ ይላል፡፡ እነዚሀን ደግሞ እናንተ የማታዩኝ እኔም የማላያችሁ ሳይል አይቀርም፡፡
አንዳንድ ጊዜ በሬዲዮአቸው ኢትዮጵያን እንዲህ እናደርጋለን፣ ኢትዮጵያ ውስጥ እንዲያ ለመሥራት እያሰብን ነው እያሉ ሲናገሩ ስሰማ እነዚህ ሰዎች ታሪክ ላይ ተኝተዋል እላለሁ፡፡ አሁንኮ ኢትዮጵያ ውስጥ ኢሕአፓ የፓርቲ ስም ይሁን የቦታ ስም፣ ኢዲዩ የምግብ ቤት ስም ይሁን የትምህርት ቤት፣ መኢሶን የወጣት ማኅበር ይሁን የሴት ሰምቶ የማያወቅ ትውልድ እየተነሣ ነው፡፡ አንደኛ ነገር በዘመናቸው አልነበረም፣ ሁለተኛ ስለ እነርሱ በትምህርት ቤት፣ በሙዝየም፣ በጋዜጣ፣ በሬዲዮ፣ በቴሌቭዥን አይማርም፣ አያይም፣ አይሰማም፡፡ ታድያ እንዴት ነው ሊያውቃቸው የሚችለው?
አንዳንዶቹ ወደ ኢትዮጵያ የሚተላለፍ ሬዲዮ አለን ይላሉ? ከዚህ ይላክ ይሆናል፣ ከዚያ ግን መሰማቱን እጠራጠራለሁ፡፡ እነርሱን የሚወደው የሚያደንቀው፣ በልቡ ጽላት ስማቸውን የጻፈው፣ ስማቸው ሲጠራ ደሙ የሚሞቀው ትውልድኮ ወይ ተሰዷል፣ ወይ አልፏል፣ ወይ ቀዝቅዟል፣ ወይም ደግሞ ዘንግቷቸዋል፡፡
አንዳንዶቹ እንዲያውም ትክክለኛው የዚህ እና የዚያ ፓርቲ ወራሽ እኔ ነኝ እኔ ነኝ እያሉ ሲከራከሩ ስሰማ፣ ግራ እጃቸውን አውጥተውም «እገሌ ያቸንፋል/ያሸንፋል» ብለው ሲፈክሩ ሳይ የት ቦታ ሆነው ነው የሚያሸንፉት እያልኩ እገረማለሁ፡፡
አብዛኞቹ ይህንን መሰል ድርጅቶች ላለፉት አርባ ዓመታት በተመሳሳይ ሰዎች የተመሩ ናቸው፡፡ ስለ በለሳ፣ አሲምባ፣ ደደቢት፣ ወልቃይት ጠገዴ፣ የትግራይ እና ኤርትራ በረሃዎች፣ የሱዳን ስደት፣ ስለ ማርክሲዝም እና ሌኒኒዝም፣ ስለ አድኃሪ፣ አቆርቋዥ፣ አናርኪስት፣ ትሮትስካይ፣ ማኦይስት፣ መሐል ሠፋሪ፣ አጎብዳጅ፣ የሚያወሩ ናቸው፡፡
ለእነርሱ አሁንም ዲሞክራሲያ የምትባል መጽሔት አለች፡፡ ይህ ትውልድ ግን ከመስከረም መጽሔት ተነሥቶ በየካቲት በኩል፣ ጎሕ፣ ጦቢያ፣ ሠይፈ ነበልባል፣ አስኳል፣ ሩሕ፣ ላይ አርፎ፣ በዚያም ተሸጋግሮ እነ ላይፍ፣ ፋሽን፣ ጽጌረዳን አንብቦ ዕንቁ፣ ቁም ነገር፣ አዲስ ጉዳይ እና ዘመን የሚባሉ መጽሔቶች ላይ ደርሷል፡፡
«ይድረስ ለሰፊው ሕዝብ» እያሉ የሚያወጡትን መግለጫ እንዴት ለሰፊው ሕዝብ እንደሚያደርሱት እንጃ፡፡ ወይንም ይህ ሰፊው ሕዝብ የሚባለው የኢንተርኔት ቅርበት ያለው ሊሆንም ይችላል፡፡ እንዲያውም በአንዱ የድርጅት ዌብ ሳይት ላይ ያ ድርጅት በመከፋፈሉ «መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ አንገቱን ደፍቷል» የሚል በቀይ የተሠመረ ሐረግ አንብቤያለሁ፡፡ ይኼ «መላው» የሚባለው የኢትዮጵያ ሕዝብ ውስጥ በአገር ቤት ያለነው ሰማንያ ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን የለንበትም እንዴ!
እነርሱ አሲምባ ላይ እገሌ ከዳ፣ ሱዳን ላይ እገሌ ምሥጢር አወጣ፣ መርሐቤቴ ላይ እገሌ ድርጅት ከፈለ፣ ጠገዴ ላይ እነ እገሌ እጅ ሰጡ፣ እያሉ የሚንገበገቡበትን ነገር ይህ ትውልድ ከልቡ ጠብ አያደርገውም፡፡ ይህ ትውልድ የኢሕአዴግ እና የቅንጅት ትውልድ ነው፡፡ የተሳተፈውም፣ የሞተውም፣ የተሰለፈውም፣ የሰማውም ስለ እነርሱ ነው፡፡
ሰዎቹ አሜሪካ ይሁኑ እንጂ አሁንም ዌብ ሳይቶቻቸው ከበረሃ አልወጡም፡፡ የሚያወጧቸውም መጻሕፍት የማሳረጊያ ቃላቸው «እንግዲህ ትውልድ ፍረደን» የሚሉ ናቸው፡፡ የማያውቃቸው ትውልድ እንዴት ይፈርዳቸዋል?
በታሪክ ላይ መተኛት ትልቅ በሽታ ነው፡፡ ትናንት በነበረው ነገር ተቆጭቶም ይሁን ኮርቶ ከትናንቱ አዙሪት አለመውጣት፣ የማሰቢያ መሣርያውንም «ትናንት» ማድረግ፣ ፍርድ እና ውሳኔንም በትናንት ላይ ብቻ ተመሥርቶ መስጠት ነው ታሪክ ላይ መተኛት፡፡
አንዳንድ ጊዜ በአንዳንድ ምግብ ቤቶች፣ ግብዣዎች፣ መርሐ ግብሮች እና እንዴው በእግረ መንገድም አንዳንድ ሰዎችን «ይኼን ሰውዬ ታውቀዋለህ» ሲሉኝ እንዳጋጣሚ ሆኖ ብዙዎቹን አላውቃቸውም፡፡ «ይህኮ የዚህ ፓርቲ ሊቀመንበር ነው፣ መሥራች ነው፣ የታወቀ ነው፣ በሬዲዮ ስሙን ሰምተህ አታውቅም፣ እንትን የተባለ ፓርቲን እየመራ ከጎንደር፣ ከትግራይ፣ ከወለጋ፣ ከጎጃም፣ ሱዳን የገባኮ ነው፤ ኃይለኛ ሰው ነው» ይሉኛል፡፡
አስበዋለሁ፡፡ ስሙን ስሰማ ያነበብኳቸውን መጻሕፍት እና ዌብ ሳይቶች አስባለሁ፡፡ ታድያ በኋላ አገሬ ገብቼ ከጓደኞቼ ጋር ስናወራ መከራዬን አያለሁ፡፡ እነርሱ እንዲያ የሚባል ጦር መኖሩን፣ ተመርቶ ሱዳን መገባቱን፣ ጭራሽም እንዲያ የሚባል ድርጅት መኖሩን አልሰሙም፡፡ ምን ላድርጋቸው?
አንዳንዶቹ አሁንም ስለ «ጠቅላይ ግዛት» የሚያወሩ ናቸው፡፡ ጠቅላይ ግዛት አልፎ መጀመርያ ክፍለ ሀገር፣ ከዚያ አስተዳደራዊ ክልል፣ ከዚያ ዞን፣ ከዚያ ክልል መምጣቱን እንኳን የሰሙ አይመስለኝም፡፡ አንዳንዶቹ በአሁኑ ዘመን ብሔረሰቦች የሚጠሩበትን ስም አልሰሙም፡፡ ሌሎቹም ያሸንፋል እና ያቸንፋል በዚህ ዘመን ትርጉማቸው አንድ መሆኑን አላወቁም፡፡ የወዝ ሊግ አልፎ የወጣት ሊግ እና የእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ መምጣቱን ማን በነገራቸው? የውይይት ክበብ ተረስቶ ሽሽ ክበብ የሚባል ምግብ መምጣቱን ማን ባቀመሳቸው? የሴል ታሪክ ተረስቶ የሴልፎን ታሪክ መምጣቱን ማን በተረከላቸው?
እነዚህ ድርጅቶች አማራጫቸው ሁለት ይመስለኛል፡፡ አንደኛው ራሳቸውን መፈተሽ እና አርባውን ዓመት ተሻግረው ወደ 2003 መምጣት ነው፡፡ የውጩን ትተው በውስጣቸው አብዮት ማካሄድ አለባቸው፡፡ የትናንቱ ታሪክ መነሻ እንጂ መተኛ ሊሆን አይችልም፡፡ አንድ ድርጅት ትናንት ትክክል እና ጠንካራ ተወዳጅም ስለሆነ ብቻ በጥንቱ ቦሎ መንዳት አይችልም፡፡ በየዘመኑ ከሚገኝ ትውልድ ቦሎውን ማሳደስ አለበት፡፡ ለዘመኑ የሚሆን ሥራም መሥራት አለበት፡፡
የትናንት ጥያቄ እና የዛሬ ጥያቄ ይለያያል፤ የትናንት ኢትዮጵያ እና የዛሬ ኢትዮጰያ ትለያያለች፤ የእነርሱ ትውልድ እና የኛ ትውልድ ተለያይቷል፡፡ በተለይ ደግሞ፣ አብዛኞቹ የሚኖሩት በውጭ፣ አዲሱ ትውልድ ደግሞ እየተፈጠረ ያለው በሀገር ውስጥ እንደመሆኑ ርቀታቸውን የአብርሃም እና የነዌ ያደርገዋል፡፡
ሁለተኛው እና ከዘመኑ ጋር መራመድ ትውልዱንም ማሰለፍ ካልተቻለ ታሪክን ደምድሞ፣ ዶክመንት እና ቅርስን ወደ ሙዝየም ልኮ፣ ከተቻለም መጽሐፍ ጽፎና ፊልም ሠርቶ፣ መሰናበት ነው፡፡ ከነ ክብር መሞት፡፡ ያለበለዚያ ግን ታሪክ ላይ ተኝቶ የማይሆን ሕልም ማየት ለተመልካቹም ለተርጓሚውም አይጠቅምም፡፡
ሰዎቹ አሜሪካ ይሁኑ እንጂ አሁንም ዌብ ሳይቶቻቸው ከበረሃ አልወጡም፡፡ የሚያወጧቸውም መጻሕፍት የማሳረጊያ ቃላቸው «እንግዲህ ትውልድ ፍረደን» የሚሉ ናቸው፡፡ የማያውቃቸው ትውልድ እንዴት ይፈርዳቸዋል? Whst a joke !! lol I like your post Daniel
ያኔ ያኔ የቅንጂት ትኩሳት በኢሕአዴግ ስምንት መግለጫዎች እንኩዋን በረድ በማይልበት ወቅት እዚህ ፈረንጂ አገር ያለ አሲምባዊ ፖለቲከኛ ወዳጄን « ልምድህ እኮ ይጠቅም ነበር ለምን የቻልከውን አታግዝም?» ብዬ ስጠይቀው « ምን ቦታው ሁሉ እኮ ተይዟል ! ምን አደርጋለሁ ብለህ ነው?» ብሎኝ አረፈው። የዚያ ትውልድ ታላላቆች ትልቁ በሽታቸው መምራት እንጂ መመራትን አለመውደዳችው ይመስለኛል። ይህችን መራራ ሃቅ በክትፎና በስምንት ውስኪ አወራርደው መዋጥ ቢችሉ ሌላው ሁሉ ቀስ እያለ ስክት ስክት ይልላቸው ነበር። ምን ዋጋ ዓለው ዐለማቸው እና ዐለማችን በተለያዬ ፕላኔት ላይ ሆነች እንጂ!
በረግጥ እንዳልከው ወያኔ ያሁኑን ትውልድ ምንም ግንዛቤ እንዳይኖረው የትምህርቱን ፖሊሲ በማበላሸት አንብቦ ሬዲዮ ሰምቶ እውቀቱን እንዳያዳብርና ስለ ሀገሩም ሆነ ስለ አለም ሁኔታ ጠቅላላ እውቀት እንዳያገኝ ፕሬሶችን በማፈን ወያኔ እሱንና የርሱን አራጋቢዎች ብቻ ሊኖሩባት የምትችል ሀገር ከመሰረተ 20 አመታት ሞልቶታል በጣም የሚያሳዝነው በዚህ ሂደት ብዙ ልደቱ አያሌዎች መፈጠራቸው ሲሆን ያንተ ደገሞ 11ኛው ሰአት ላይ መሆኑ የባሱን ያስለቅሳል ::
ይድረስ ለሰፊው ሕዝብ» እያሉ የሚያወጡትን መግለጫ እንዴት ለሰፊው ሕዝብ እንደሚያደርሱት እንጃ፡፡ ወይንም ይህ ሰፊው ሕዝብ የሚባለው የኢንተርኔት ቅርበት ያለው ሊሆንም ይችላል፡፡ እንዲያውም በአንዱ የድርጅት ዌብ ሳይት ላይ ያ ድርጅት በመከፋፈሉ «መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ አንገቱን ደፍቷል» የሚል በቀይ የተሠመረ ሐረግ አንብቤያለሁ፡፡ ይኼ «መላው» የሚባለው የኢትዮጵያ ሕዝብ ውስጥ በአገር ቤት ያለነው ሰማንያ ሚሊዮን ኢትዮጵያውያን የለንበትም እንዴ
ትክክል ነህ ዳኒ ግን እንደ ነፃ ተመልካች ኢህአዴግም ህዝቡ መረጃ እንዳይደርሰው የሚያደርገውን አፈናም መጠቆም ይገባህ ነበር:: የተቃዋሚ ዊብ ሳይቶች ኢትዮጵያ ውስጥ እንደሚታፈን እያወክ ፖርቲዎቹን ብቻ መውቀስ በአንድ መልኩ የአንተን ፍርሃት ያሳያል:: በል በነካህ እጀህ እስቲ መንግስት ተች:: ያኔ ለእውነት እንደቆምክ እና የሰላም ሰው መሆንህን እንረዳለን
ሀገር መምራትና ሀገር መግዛት የተለያዩ ናቸው:: አንተ የጠቀስካቸው ትውልዶች የሐገር “ግዛት” ትውልዶች ናቸው:: ርስት እዚያ አለኝ፤ አንድ ቀላድ ከዚያ ወንዝ ማዶ: ሁለት ቀላድ ከዚህኛው ማዶ በሚባልበት ዘመን ተወልደው ውጋ! ንቀል! ወድር! በሚባልበት ዘመን ደግሞ ለአቅመ አዳም ደረሱና የዕድገት በኅብረት: የመሠረተ ትምህርትና: የመንደር ምሥረታ ዘማቾች ሆኑ:: እናም ዛሬ የሚጽፉልን የውጋ-ንቀሉን ታሪክ ብቻ ሆነብን ወዳጄ::
እርሱም በሥርዓት ተጽፎ በመጣና ባለማንበባችን በተወቀስን ደስ ባለኝ ነበር:: የአንዱ ዘር ዕንቁ መሆን የአንደኛው ዝቅተኛ መሆን በየዌብ ሳይታቸው አያስፍሩ እንጂ ከልባቸው ሊነቀል አልቻለም:: ያው አይደል “ቤተክርስቲያን”ን ለብቻ እንደ እድር ድንኳን የመትከል አባዜ ያሳደረባቸው? ኢህአዴግም ብሔር ብሔረሰብ በሚል ሽፋን የ“ቴዎሪ” እኩልነት ሲያራግብ እነዚህኞቹ “ለሰፊዉ ህዝብ” የሚጽፉቱ ደግሞ ተቀብለው በየራሳቸው ጓዳ በተግባር መፈጸም ጀመሩ:: እናም “ይሄ ትውልድ” ብሎ ማስተጋባት:: የቱ ነው ይሄ ትውልድ፡ ምንስ በደለው ይሄ ትውልድ:: በራሳቸው ለፈጠሩት አጋንንት ይህንን ትውልድ እሪያ አድርገው መፈረጅ ታሪክ ላይ መተኛት ብቻ ሳይሆን ታሪክን አለማወቃቸውን ከእነርሱ አሻግረን እንድንመለከት እያደረገን ነው:: እነርሱ ያላሳዩንን የትውልድ ፋይዳ ባናይም የጦረኝነት አባዜ አልተጠናወተንም:: ክፉ አመራር ሲመጣብን ችለን ታግሰን ማለፋችን ሊያስመሰግነን እንጂ እንደ አርዮስ ሊያስወግዘን አይገባም:: የዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰሮቻችን ምን ጻፉልን? የትኛውን መጽሐፍ አስቀመጡልን? ያለፉበትን ሥርዓት ጥሩና መጥፎ ጎን መቼ አሳዩን? ዛሬም ቢሆን ስለ ኦክስፎርድ: ስለ ሀርቫርድ... ከሚተርኩ መጻህፍት ባሻገር የትኛውን አስተላልፈውልን ነው ለወቀሳ የተዳፈሩት?! ሀዲስ አለማየሁ በሕይወት ኖረው ቢወቅሱን ደስ ባለን፤ የወቅቱን አምባ ገነንነት በፊታውራሪ መሸሻ አሳይተውናል: ዘመናዊውን ትውልድ በጉዱ ካሳ አድርገው አስተምረውናል፡ የፍቅርን ኃያልነት በሰብለ ወንጌል በኩል አድርሰውናል: የመማርን ጥቅም በበዛብህ በኩል ፍንጭ አሳይተውናል:: በሌው አቅጣጫም ቢሆን ከቅርቡ ብናነሳ ከዘመናዊዉ ትምህርት ደግሞ እነ ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማሪያም የጂኦግራፊን መጽሐፍ ሀገሪቷን በእግራቸው ዞረው መጻፋቸው: ፕሮፈሰር በየነ ጴጥሮስ የስነ ፍጥረት ሳይንስን (በዮሎጂ) መጽሐፍ ለሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት በሚመጥን መልኩ መጻፋቸው አዎ በድካማችን ውስጥ ድፍረው እንዲወቅሱን ያስችላቸዋል::
ከዚህ ባለፈ አዎ ይሄ ትውልድ አባይ ላይ ገና ለሚገነባው ግድብ ዋሽንግቶን ዲስ ላይ የማፍረሻ አታሞ ከእነርሱ ጋር ሊመታ አይችልም:: አዎ ይሄ ትውልድ ዘርህን አውቅልሀለሁ የሚለውን ያረጀ ያፈጀ አስተሳሰብ እሺ እወቅልኝ ብሎ ሊቀበል አይችልም:: እዚህም ቢሆን ካልደገፍከኝ ሥራ አታገኝም እየተባለ ማደጉን አይረሳውም: የኔን ቋንቋ ካልተናገርክ “የኔ” ቀዬ ውስጥ መወለድህ እንደ ኃጢያት ይቆጠርብሀል እየተባለ ውስጡ እንክርዳድ እየተዘራ እያደገ መሆኑን አይዘነጋውም:: መቼም ቢሆን መቼ ግን ይህንን ዕይታ ለቀጣይ ትውልድ እንዳሁኖቹ አድርጎ የማያስተላልፍ መሆኑን ሊነገራቸው ይገባል “ለሰፊው ህዝብ ጸሐፊዎች”:: ሀገሪቷ የቆረቆዘች ብትሆን ኖሮ ዛሬ እዚሁ በተማሩት ትምህርት በሃያሏ ሀገር ሄደው ሥራ ባላገኙባት ነበረ:: ኢንተርኔት አገኙ እንጂ አጠቃቀሙን አላወቁበትም:: ደመኞች ሆነው ጎራ ይዛችሁ ደም መልሱልን ሲሉ አሻፈረኝ እምቢ በማለታችን “ይህ ትውልድ” በሚል ምጸት አዘል ንግግር ሊዘልፉን አይገባም:: ይቅር ባይነትን ሳያስተምሩን ይቅር ብለን ችለን መኖራችን: ወርቅ ቤት ደጃፍ እያደረ ጎዳና ላይ እየለመነ የሚኖርን ትውልድ “ይህ ትውልድ” ብሎ ማሽሟጠጥ የራሳቸው ድክመት እና ሰብዓዊ አመለካከት ጉድለት ነው:: ባይሆን ነገሩ ከወዲህ ነው:: አሁን አሁን መቃወሚያ መንገዶች እየጠፉ ናቸው:: የጥገኝነት መጠየቂያ ነጥቦች እየመነመኑ መጥተዋል:: ስለዚህ ፍላጎታቸው ይህንን ትውልድ መክሰስ ብቻ ነው:: ይህ ትውልድ ግን ምንም አንቀጽ የለውም:: በፖለቲካ: በዘር: በብሔር ... ወዘተ የተመዘገበ አይደለም:: የሀገሩን ንጹህ አየር በሀገሩ ሆኖ የሚተነፍስ ችግሩንም መከራውንም አብሮ የሚጋራ ትውልድ ነው:: ስለዚህ ወገን ይህን ትውልድ ከመውቀሳችን በፊት ትውልዱ ውስጥ የዘራነውን ወይም ለመዝራት ያዘጋጀነውን እንክርዳድ እንንቀል::
ወንድም ዳንኤል ሁልጊዜ አንተን የምገልጽህ ጎበዝና ትጉህ ሰባኪ ብልጣብልጥ ጋዜጠኛ አድርጌ ነው፡፡ ምን አለ የፖለቲካ ምልከታህን ለእነ እስክንድር ነጋ ብትተወው፡፡ አሁን በውኑ እነዚህ የምትወቅሳቸው ፖለቲከኞች ሁልጊዜ አሜሪካ ስትመጣ የምትሰማቸው ሃገር ቤት የማትሰማቸው ለምን እንደሆነ ጠፍቶህ ነው? ለዚህ ነው የፖለቲካ ምልከታህን ሁልጊዜ ድፍረት የተሞላበት ሳይሆን ብልጠት ያለበት ሁኖ የማገኘው፡፡ አንተም ቢሆን የአሁኑ ትውልድ ብለህ ስትናገር የአንተንና የምታውቃቸውን ሰዎች ብቻ ሁኔታ እንዳትገልጽ ጥንቃቄ ማድረግ አለብህ፡፡ አንተ የ12ኛ ክፍል መልቀቂያ ስትወስድ እኔ 8ኛ ክፍል ነበርኩ አንዳንድ የወቀስካቸውን ፓርቲዎች ለምሳሌ የሬዲዮ ፕሮግራሞቻቸውን በመከታተል ያኔ ጀምሮ አውቃቸዋለሁ፡፡ አንተን የሚመስሉ እንዳሉ ሁሉ እኔን የሚመስሉ ደግሞ አሉ ያለጥናት በ100% በጀምላ መናገር መልካም አይደለም፡፡ በርግጥ ያ ትውልድ እኮ የሚል የትውልድ ውድድር ውስጥ የሚገቡ አንዳንድ መንፈሳዊያን ገጥመውኝ ያውቃሉ፡፡ በእኔ አመለካከት ግን ለዚያ ትውልድ የእናንተን ያህል ቃለ እግዚአብሔር እድል ገጥሞት ቢሆን ኖሮ ለምድራዊው ነገር እንዲያ የሞቱ ለሰማያዊው ነገር እንዴት በደከሙ ነበር፡፡ ይልቁንስ ሳትከፍሉ ለዚህ ያበቃችሁን አምላክ አመስግኑ፡፡ ለጎበዝና ብልህ የእግዚአብሔር ሰው ከወዳጆቹና ተከታዮቹ ድምጽ ይልቅ የሚወቅሱትንና የሚሰድቡትን ስድብ መስማት እንዴት ታላቅ ነው፡፡ በእግዚአብሔር እርዳታ የምትናገሩት ቃል አልቆ ነገራችሁ ስጋና ደም ከሚገልጽላችሁ እውቀት የሚመነጭበት ዘመን እንዳይመጣባችሁ የቅዱሳን ጸሎት አይለያችሁ፡፡
ጥያቄ አለኝ፡፡ እኛ ሁሉን ነገር በጎሪጥ የማየት፣ የተለየ ሃሳብ ያለውን የማውገዝ፣ የመናናቅ፣ በብሔር በጎጥ በቡድን የመከፋፈልና ተከፋፍሎ የመናቆር ችግሮች እያመሱንና ወደሁዋላ እየጎተቱን ይገኛሉ፡፡ ለመሆኑ እነዚህ ያደጉና የበለጸጉ ሀገሮች አሁን ላሉበት ደረጃ የደረሱት ይህን ሁሉ ችግር አልፈው ነው ወይስ ይህ እኛን ብቻ መርጦ የተጠናወተን አባዜ ነው
ጽሁፍህ ተስማምቶኛል ላይ ጠቅሼ ባስቀመጥኩት ንግግርህ ግን አልስማማም ዳንኤል! የሴል ታሪክ መቼ ተረሳ በየዩኒቨርስቲው ብትመጣ ተማሪው ሁሉ “በፈቃዱ” በሴልና በህዋስ ተከፋፍሎ ‘ሌላ ሀሳብ’ ሊያስቡ የሚችሉ ‘ጸረ ሰላም ሀይሎችን’ ለመዋጋት ‘ቆርጠው ተነስተዋል’ ሲጠራሩም ጓድ እየተባባሉ ነው ‘ሂስ መዋጥ’: ጠርናፊ ምናምን የሚባሉ ቋንቋዎችም አሁንም አሉ…የሀገራችን ትምህርት ሚኒስቴርም በዌብሳይቱ ላይ ለዩኒቨርስቲ መምህርነት የተመረጡ ተማሪወች የተመረጡበትን standard ሲናገር በስነ ምግባር C እና ከዚያ በላይ ያላቸው ይላል …ስነምግባርን የሚመዝን ተቋም በየዩኒቨርስቲዎቻችን ማን እንደሆነ ታውቃላችሁ? የመሪ ድርጅታችን ቋሚ ተቀጣሪዎች ናቸው…
ጽሁፍህ እነኢህአፓ ጥሩ ትምህርት እንደሚያገኙ አልጠራጠርም፣ አርባ ዓመት አስቆጠርን እያሉ እነቅንጅትን ዘርጥጠው ለመጣል ከወያኔ ቀድመው የሮጡ እነሱ ነበሩ፣ እነሱ ያልሰሩት ወት አይጣፍትም የሚል የስብቴ ዘመን መፈክራቸውን ይዘው እንደተራበ ውሻ ዛሬም ባውሮፓና ባሜሪካን ያላዝናሉ፣ እስቲ እንዲህ ልክ ልካቸውን ንገርልን
ከእንዳንተ ዓይነቱ ተላላኪ ቡችላ ምን ይጠበቃል፡ ይልቅዬ አንተ ነህ ህሊናህ ላይ ተኝተህ ዛሬም የምታንኮራፋው። ሞያ በሊብ እንዲሉ የአንተን ወይም የአባትህን ክስ ለማስረሳት ትሞነጫጭራለህ የፍርድ ቀን ሲመጣ እየተለቀምክ ለፍርድ ትቀርባለህ፡ እስቲ ደግሞ የምን አትርሱኝ ነው ኋላ ከማዘን ፎቀቅ ብሎ መቅዘን ይመረጣል።
አቶ ኃይሉ ወንዴ (ዋሴ) በአደረበት ህመም ኬምብሪጅ ማሳቹሰትስ በሚገኘው ማውንት አውበርን ሆስፒታል ህክምና ሲከታተል ቆይቶ ጥር 19 ቀን 2013 ዓ.ም (January 26, 2021) ከዚህ ዓለም በሞት ተለይቷል::
አቶ ኃይሉ ከአባቱ ከደጃዝማች ወንዴ (ዋሴ) እና ከእናቱ ወይዘሮ መልካነሽ አየለ መስከረም 9 ቀን 1938 ዓ.ም (September 19,1945) አዲስ አበባ ተወለደ:: ዕድሜው ለትምህርት ሲደርስ የአንደኛ ደረጃ ከዚያም የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በተፈሪ መኮንን ሁለተኛ ደረጃ ት/ቤት ተከታትሏል:: ኃይሉ ለተበደለው የኢትዮጵያ ሕዝብ መታገል የጀመረው ገና በወጣትነት ጊዜው ነበር:: ዓለም ማያ ኮሌጅ በነበረበት ወቅት ይካሄዱ በነበሩ የተማሪዎች እንቅስቃሴዎች ተሳታፊ የነበረ ሲሆን የመጀመሪያውን Bachelors of Science Degree እንዳገኘ በ1960 ዎቹ መጀመሪያ ላይ ለከፍተኛ ትምህርት ወደ አሜሪካ ሲመጣም ትግሉን አላቋረጠም ነበር::
ኃይሉ ማሳቹሰትስ በሚገኘው በዚያን ጊዜ ቦስተን ስቴት ኮሌጅ ከሚባለው ተቋም የማስተርስ ዲግሪውን እንደጨረሰ ትምህርቱን እንዲቀጥል ዕድል አግኝቶ የነበረ ቢሆንም በ1969 ዓ.ም ኢሕአፓን ተቀላቅሎ ወደ አገር ቤት ገብቶ ትግሉን ቀጥሏል:: አዲስ አበባ በሚገኘው የመምህራን ኮሌጅ አስተማሪ ሆኖም ሙያዊ ግዴታውን በመወጣት ላይ እያለ በ1970 እና 1971 ዓ.ም በደርግና በተባባሪወቹ ሲካሄድ የነበረው ቀይ ሽብር እየተጧጧፈ ሲመጣ ኃይሉ በደርግ አፋኞች በቁጥጥር ስር ውሎ ከፍተኛ እስር እና እንግልት ስለደረሰበት ሕይወቱን ለማትረፍና ትግሉን ለመቀጠል ወደ ሱዳን ተሰደደ:: በሱዳን ቆይታው በአንድ በኩል በአዕፋድ ኮሌጅ በሙያው በመምህርነት እያገለገለ በሌላ በኩል በዚያ የሚካሄደውን የኢሕአፖ መዋቅር ተቀላቅሎ ለትግሉ የበኩሉን አስተዋጽኦ አበርክቷል::
ጥቅምት 1976 ዓ.ም (October 1983) በስደት ወደ ቦስተን መጥቶ ከባለቤቱ ወይዘሮ ሂሩት ግርማ ጋር ኑሮአቸውን መስርተው ወንድ ልጅ ከመውለዳቸውም በተጨማሪ በዕውቁ ኮርኔል ዩኒቨርስቲ ሌላ ማስተርስ ዲግሪ (Masters Degree in CityPlanning) አግኝቷል:: ኃይሉ ለረጅም ዓመታት በኖረበት ማሳቹሰትስ በመምህርነት እና በሆቴል አስተዳደር ለብዙ ዓመታት ከመስራቱም በተጨማሪ በቦስተን የኢሕአፖ ኮሚቴ ውስጥም ለረጅም ዘመናት አስተዋፅኦ አድርጎል:: በጣም የተረጋጋ ባህሪ የነበረው ኃይሉ ለዓመነበት ዓላማ በፅናት እየታገለ፤ ኑሮውንና ህይወቱን ለኢትዮጲያ ጭቁን ሕዝብ መስዋዕት ያደረገ ሰው ወዳጅና አክባሪ፣ ለሰው ችግር ተጨናቂና ግምባር ቀደም ደራሽ በመሆኑ በሚወዱት ቤተሰቡ በጎደኞቹና በሕብረተሰቡ ዘንድ ተወዳጅነትን ያፈራ ድንቅ ሰው
ከደብተራው ድረገጽ ዝግጅት ክፍል ማስታወሻ： በሀገር አንድነት እና በህዝብ የመብት ጥያቄ ላይ የጸና አቋም የነበረው ጓድ ኃይሉ ሥራችንን ከጀመርንበት ጊዜ አንስቶ ድጋፉ ያልተለየን “በርቱ！” ባያችን ነበር። በህልፈቱ የተሰማንን ከፍተኛ ሃዘን እየገለጽን ለመላው ቤተሰቦቹ፣ ዘመድ ወዳጆቹ እና የትግል ጓዶቹ መጽናናትን እንመኛለን። ትግሉም ይቀጥላል።
”በኢትዮጵያ ብሄራዊ መግባባትና ብሔራዊ እርቅ ለማምጣት ምን መደረግ አለበት?” በሚል ዙሪያ ከተለያዩ የሙያ ዘርፎች የተውጣጡ የኀብረተሰብ ክፍሎች ትናንት ምሽት በዋቢ ሸበሌ ሆቴል ውይይት አካሂደዋል።
‘ኢምፓውር አፍሪካ’ በተሰኘ ተቋም አዘጋጅነት የተካሄደው ውይይት አዲሲቷን ኢትዮጵያ እንዴት እንፍጠር? መልካም አጋጣሚዎችና ፈተናዎች ምንድን ናቸው? በሚሉ ጉዳዮች ላይ የሀሳብ ልውውጥ ተደርጓል።
ዶክተር መረራ ጉዲና ለውይይቱ የመነሻ ሀሳብ ባቀረቡበት ወቅት እንዳሉት፤ በአገሪቱ ብሄራዊ መግባባትን ለማምጣት በታሪክ የተፈጸሙ ድርጊቶችን ለማወራረድ መሞከር አያስፈልግም።
አጼ ምኒሊክ በተወሰኑ አካባቢዎች ዘላለማዊ ጀግና ተደረገው ይወሰዳሉ፤ በሌላ አካባቢ ደግሞ ቀኝ ገዥ ተደርገው መታየታቸውን በማሳያነት የጠቀሱት ምሁሩ ብሄራዊ እርቅ ለማምጣት ከዚህ ዓይነት አስተሳሰብ መላቀቅ እንደሚገባ አስረድተዋል።
ብሔራዊ መግባባትን ለመፍጠር በኢትዮጵያ የሀሳብ የበላይነት አሸናፊ ሆኖ እንዲወጣ ሁሉም የኀብረተሰብ ክፍል የበኩሉን አስተዋጽኦ ማድረግ እንዳለበት ዶክተር መረራ ገልጸዋል።
”በአገሪቱ ታሪክ የነበሩ የሚጋጩ ህልሞችን ይዞ መኳተን የትም አያደርስም” ያሉት ዶክተር መረራ ህልሞቹ በአግባቡ ካልተያዙ ወደለየለት አለመረጋጋት የሚወሰዱ በመሆናቸው ሁሉም የሚጠበቅበትን የቤት ሥራ መስራት እንደሚገባው አመልክተዋል።
ፖለቲከኞች፣ የሐይማኖት መሪዎች፣ አባ ገዳዎችና የአገር ሽማግሌዎች አዲሲቷን ኢትዮጵያን እንዴት እንፍጠር? የሚለውን በጥልቀት ሊሰሩበት ይገባል ሲሉም አስገንዝበዋል።
”መግባባት በሚቻልበት ቋንቋ ምን ያስፈልጋል? የነገዋ ኢትዮጵያ ምን መምሰል አለባት?” በሚሉና መሰል ጉዳዮች ላይ በሰከነ አእምሮ መወያየት እንደሚያስፈልግ ነው ዶክተር መረራ በመነሻ የውይይት ሀሳባቸው አጽንኦት የሰጡት።
”ህዝብ የእኔ መንግሥት ነው” የሚል አስተሳሰብ አለማምጣቱ በአገሪቱ የሚታይ ትልቁ ፈተና መሆኑን የተናገሩት ዶክተር መረራ ”በቀጣይ ህዝቡ የኔ መንግሥት ነው” እንዲል የሚያስችሉ ሥራዎችን መሥራት እንደሚገባም ጠቁመዋል።
የውይይቱ ተሳታፊዎች በበኩላቸው ከነበረው የኢትዮጵያ ታሪክ ለምን መማር አልቻልንም? እስከ መቼ ነው በትንንሽ ቁርሾዎች መቃቃሩ የሚቀጥለው? እውነተኛ ለውጥ እንዲመጣ በመሸነጋገል ላይ የተመሠረቱ ሥራዎች መቆም እንዳለባቸው ተናግረዋል።
አቶ ብርሃኑ አሰፋ በሰጡት አስተያየት ”የኔ ብቻ ልክ ነው ከኔ ውጭ ያለው አስተሳሰብ የተሳሳተ ነው” የሚለው አመለካከት ከየት መጣ የሚለውን ከመሰረቱ መለየት እንደሚያስፈልግ ጠቁመዋል።
ሌላው የውይይቱ ተሳታፊ አቶ ታምራት ነገራ ደግሞ ”ጠላትነት ተቋማዊ መዋቅር እንዲይዝ ተደርጓል” የሚል ሀሳብ ያነሱ ሲሆን ይህም ብሔራዊ መግባባት ለመፍጠር ትልቅ ሳንካ ሆኗል ብለዋል።
በውይይት ብቻ ብሔራዊ መግባባት ሊመጣ አይችልም ያሉት አቶ ታምራት በትምህርትና በሐይማኖት ተቋማት በኩል ስለ ብሔራዊ መግባባት በኀብረተሰቡ ዘንድ የማስረጽ ሥራ መሥራት እንደሚገባ ገልጸዋል።
ሌላዋ የውይይት ተሳታፊ ወይዘሮ መቅደስ አዳነ በበኩላቸው ብሔራዊ መግባባትን አደጋ ላይ የጣለው ዋናው ምክንያት የነበረው የጥላቻ ትርክት እንደሆነም አስረድተዋል።
በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ እየተካሄደ ያለው የለውጥ እንቅስቃሴ ለብሔራዊ መግባባት ምቹ ሁኔታ የሚፈጥር መሆኑን ያብራሩት ዶክተር መረራ የነገውን ፖለቲካ ለማስተካከል ሁሉም የቤት ሥራውን መሥራት እንዳለበት አስረድተዋል። ምንጭ:- መሳፍንት ተፈራ
ይህንን ውይይት ተከትሎ በኤሌክትሮኒክስ የኤሌክትሮማግኔቲክ ኢ.ዲ.ዲ. / EDF ሜትር በመተካት ፡፡፣ ‹ሊን› የሚባለውን የዚህ አዲስ ትውልድ ቆጣሪ አሠራር የበለጠ የተሻለ ለማወቅ ይህንን ርዕሰ-ጉዳይ እፈጥራለሁ!
ይህ ርዕስ የእነዚህን ሜትሮች ባህሪያትና ጥቅሞች ለመረዳት ቴክኒካዊ ሲሆን ዓላማዎች እነዚህንም ሊያመጣባቸው የሚችሏቸው አደጋዎች እና አላግባብ ናቸው! በዚህ ረገድ ፣ ይህንን አስደሳች ጽሑፍ ቀደም ብለን እናነባለን ፡፡ http://www.bastamag.net/article890.html የስዊድን እና የጣሊያን ጉዳዮችን በማስታወስ (Gegyx አመሰግናለሁ)
የ Siemens የኤሌክትሮኒክስ ኃይል ቆጣሪ የመረጃ ዝርዝር እዚህ ይገኛል ፡፡ የኤሌክትሮኒክስ ቆጣሪ ዋና ተግባራትን ያሳያል ይህም ዋናውን የ “ሩቅ” ግንኙነትን ጨምሮ ፡፡
የተጠቃሚዎች ደህንነት እና የኃይል የማግኘት መብታቸውን የሚፃረር “ፀረ-ማህበራዊ” ኢኮኖሚያዊ አመክንዮ ከሁሉም በላይ የተፀነሰ ነው ፡፡ ወደ 10.000 ሜትር ያህል የንባብ ሥራዎችን እንዲሁም በሂሳብ አከፋፈል አገልግሎቶች ውስጥ በርካታ ሥራዎችን ይቆርጣል ፡፡ ኦፕሬተሩ የኃይል መስመሩን በርቀት እንዲቆርጠው ያስችለዋል ፡፡
በጣም ጥሩው ነገር ለወደፊቱ በሃይል ላይ ከፍተኛ ውጥረቶች በሚኖሩበት እና ምርትን በፍላጎት ለመከታተል ከፍተኛ ችግር በሚኖርበት የወደፊቱ አውድ ውስጥ “ስማርት ኔትዎርዶች” በጣም መጥፎ ነገሮችን የሚያደርጉ ይሆናሉ ( ያልተማከለ ደንብ በማንቀሳቀስ እና የጭነት መሽከርከርን በማዞር ፡፡
በተጠናከረ የ opulence አውድ እስካለ ድረስ እና ይህን ለማድረግ ጊዜ እስካለን ድረስ እነዚህን ስርዓቶች ለማዳበር ሁሉም ፍላጎት አለን ፡፡ በቤሩት ውስጥ በየቀኑ ያልታቀደ የኃይል መቆረጥ (አውታር) አውቃለሁ ፣ እያንዳንዱ ሰው በጣም አደገኛ በሆነ አውታረ መረብ ላይ ሲጎተት ፣ እኛም በእኛ ላይ ተመሳሳይ ሊሆን ይችላል።
በተጠናከረ የ opulence አውድ እስካለ ድረስ እና ይህን ለማድረግ ጊዜ እስካለን ድረስ እነዚህን ስርዓቶች ለማዳበር ሁሉም ፍላጎት አለን ፡፡ እያንዳንዱ ሰው በጣም በሚረብሽ አውታረመረብ ላይ ሲጎበኝ በየቀኑ ያልታቀደ የኃይል መቆረጥ በቤሩት አውቃለሁ ፡፡በእኛም ላይ ሊሆን ይችላል ፡፡
ይህ “ሃብታም አገሮችን” ጨምሮ በብዙ ሀገሮች ውስጥ እየሆነ ነው ፡፡ በአንዳንድ ኤሚሬትስ ውስጥ እነዚህ መቆራረጦች በየቀኑ የሚሠሩት በ ‹መጤ ሠራተኞች› በሚኖሩባቸው የጎተራ አካባቢዎች (ዘመናዊ የባርነት ዓይነት ነው) ሀብታም በሆኑ አካባቢዎች ምቾት እንዳይፈጥር ...
citro እንዲህ ሲል ጽፏል- በአንዳንድ ኤሚሬትስ ውስጥ እነዚህ መቆራረጦች በየቀኑ የሚሠሩት በ “ሀብታም ሰፈሮች ውስጥ ምቾት ላለመፍጠር ሲሉ“ በስደተኞች ሠራተኞች ”(ዘመናዊ የባርነት ዓይነት) በሚኖሩባቸው የጌትጎ ሰፈሮች ውስጥ ...
citro እንዲህ ሲል ጽፏል- ... እኛ እንደዚህ አይነት ጥቆማዎችን ከእኛ ጋር ፍጹም መገመት እንችላለን ፣ ግን ቤት-በቤቱ ... ለ Linky ምስጋና ይግባው።
በእርግጥ እኛ ሁሉንም ነገር መገመት እንችላለን ፣ በጣም መጥፎው ግን በጣም ጥሩ ካልሆነ ግን በሌላ መንገድ ካልተረጋገጠ በስተቀር ፣ እኛ በዚህ ጉዳይ ላይ አይደለንም እናም እንደ ቴክኒካል "በሁሉም የእቃ ማጠቢያ ማሽኖች ፣ በልብስ ማጠቢያ ማሽኖች ያሉ የቤት እቃዎች ውስጥ የፒ.ኤል.ሲ ቺፕን በማካተት ላይ እገኛለሁ" እና ፍሪጅ ፍሪጅ በጥቁር ጊዜ ውስጥ በተከታታይ ለጥቂት ደቂቃዎች እነሱን “ለመደምሰስ” ጥሩ መንገድ ይሆናል ፡፡
የሚዛናዊ መሪ ሃላፊነትና ሚና ሰፊ ሆኖ ችሎታና ትህትናን ማጣመር ሲችል ነው፡፡ ሚዛናዊ ስል አንድ መሪ ከበቂ ችሎታ ባሻገር ጥሩ ራዕይና ትህትና ያለው ሆኖ ከሰዎች ጋር አብሮ ለመስራትና ህዝብ ለማገልገል ዝግጁ መሆን ሲችል ነው፡፡ የተለያዩ ሁኔታወችና ቦታዎች ላይ መሪዎች እንዳሉ የታወቀ ነው፡፡ ለምሳሌ የቤተሰብ፣ የክለብ፣ የሃይማኖት፣ የድርጅት፣ የተለያዩ ተቋማት፣ የሃገር ወዘተ መሪ ሊሆን ይችላል፡፡ መሪ መሆን ማለት ደግሞ ወሳኝ የሆነ ቁልፍ ቦታ ላይ ሃላፊነት መውሰድ ማለት ነው፡፡ ይህንን ሃላፊነት ለመወጣት ታዲያ መሪ ሚዛናዊ መሆን አለበት፡፡ ሚዛናዊ ስል አንድ መሪ ከበቂ ችሎታ ባሻገር ጥሩ ራዕይና ትህትና ያለው ሆኖ ከሰዎች ጋር አብሮ ለመስራትና ህዝብ ለማገልገል ዝግጁ መሆን ሲችል ነው፡፡ ሚዛናዊ ስል አንድ መሪ ከበቂ ችሎታ ባሻገር ጥሩ ራዕይና ትህትና ያለው ሆኖ ከሰዎች ጋር አብሮ ለመስራትና ህዝብ ለማገልገል ዝግጁ መሆን ሲችል ነው፡፡
ከሰዎች ጋር አብሮ መስራት ስል ሰዎች ችሎታቸውን ለሃገር ወይም ለተቋሙ እንዲጠቀሙበት ማመቻቸት መቻል ማለቴ ነው፡፡ በተለይ በተለይ ያለ እራዕይና ትህትና ሚዛናዊ መሪ መሆን ያስቸግራል፡፡ ምክንያቱም አንድ መሪ ራእይ ሲኖረው ጎበዝ ስለሆነ ሰዎች ደህንነት ስለሚሰማቸው ያምኑታል፡፡ ትህትና ሲያሳይ ደግሞ በተከታዮቹ ወይም በህዝብ ይከበራል፡፡ ይወደዳል፡፡
ራእይ ማለቴ ለምሳሌ መሪው ችሎታና ጥበብ ስላለው ለሚመራው ተቋም፣ ህዝብ ወይም ሃገር ምን አይነት ጠቃሚ ነገር እንደሚያስፈልግ ስልሚያስብና ስለሚያውቅ እቅድ ያወጣል፤ አዲስ ሃሳብም ያመነጫል፡፡ የስራ አጋሮቹንም አዲስ ሃሳብ እንዳላቸው ይጠይቃል፡፡ እንግዲህ ጥበብ ተጠቅሞ ራእይ ያለው መሪ ስል የማሻሻል አላማ ኖሮት ጥሩ አቅጣጫም የሚያሳይ ነው ለማለት ይሆናል፡፡
ትህትና ማለቴ ደግሞ ለምሳሌ መሪው የሚመራውን ተቋም ወይም ሃገር በቅን አስተሳሰብ ለማገልገልና ለመስራት ዝግጁ ሲሆን ነው፡፡ ለምሳሌ ህግ፣ ህዝብ፣ አገር፣ ወግና ባህል የሚያከብር ሲሆን ነው፡፡ የማይዋሽ ለማለት ነው፡፡ አቀራረቡ በስነስርአትና በአክብሮት የተላበሰ በሚሆን ጊዜ ደግሞ ሰወች መሪን ሁለገባዊ መሆኑን ስለሚረዱ ይወዱታል፡፡ ያከብሩታል፡፡ እንደማስበው ባጭሩ የሚዛናዊ መሪ ጥበብና ሚና ይህንን ይመስላል፡፡
በተለያዩ አጋጣሚዎች እንደሰማሁት ብዙ ሰዎች መሪ መሆን ማለት ትእዛዝ ማስተላለፍ ብቻ ይመስላቸዋል፡፡ ይህ አባባል ሙሉ በሙሉ እውነት አይደለም፡፡ ሰወች መሪ ትእዛዝ ሰጪ ነው ብለው በሚያስቡ ጊዜ በውድም ሆነ በግድ ትእዛዝ ተቀባይ ብቻ ይሆናሉ፡፡ እንደዚህ የሚያስቡ ሰወች በራሳቸው ስለማይተማመኑ እራሱን የቻለ የራሳቸው አስተሳሰብና ሚዛናዊ እውቀት አንሷቸው ሊሆን ይችላል፡፡ በተለያዩ ምክንያቶችና ጥቅሞች ወይም በእውቀት ማነስ ምክንያት ትእዛዝ ፈጻሚዎች ወይም ተቀባዮች ብቻ ይሆናሉ፡፡
ለምሳሌ ማንኛችንም እድሜአችን ከ75 አመት በታች የሆን ኢትዮጵያውያን እስካሁን ድረስ ነጻ ሆነን የኖርንበት ጊዜ ያለ አይመስለኝም፡፡ ምክንያቱም እስካሁን ድረስ ራእይ፣ ጥበብና ትህትና ያለው መሪ ኖሮን አያውቅም፡፡ ይህም ሊሆን የቻለው በቃ በማለት ፋንታ መጥፎ መሪዎችን እንዲቆዩ ስለምንፈቅድላቸው ነው፡፡ አንዳንዶቻችን ነጻ ለመሆን ሁልጊዜ እንታገላለን፡፡ አንዳንዶች ለመጥፎ ነገር ተገዢና ታዛዥ ሆነው ሌላው እንዲበደል ተባባሪዎች ይሆናሉ፡፡ አንዳንዶች ደግሞ እንደማያገባቸው ዝም ይላሉ፡፡ ዞሮ ዞሮ ግን ሁላችንም የኢትዮጵያ ልጆች ገና ነጻ አልሆንም፡፡ ለእውነተኛ ነጻነት የሚታገለው ክፍል ለራሱ ብቻ ሳይሆን ሁሉም ኢትዮጵያዊ ነጻ ሆኖ ኢትዮጵያ ውስጥ እኩልነት እንዲሰፍን ነው ብዬ አምናለሁ፡፡ ስለዚህ ነጻነትን የምናገኘው ተገዢና ታዛዥ ሆነን ወይም ዝም ብለን ሳይሆን ሁላችንም ለሁላችን ስንተሳሰብና ኢትዮጵያ የእኩልነትና የነጻነት ሃገር እንዲትሆን አብረን ስንታገል ነው፡፡
ነነጻነትን የምናገኘው ተገዢና ታዛዥ ሆነን ወይም ዝም ብለን ሳይሆን ሁላችንም ለሁላችን ስንተሳሰብና ኢትዮጵያ የእኩልነትና የነጻነት ሃገር እንዲትሆን አብረን ስንታገል ነው፡፡ የዚህ ጽሁፍ አላማ ለመጥፎ ነገር ተገዢና ታዛዥ ከመሆን ወይም ዝም ከማለት ይልቅ ለነጻነት መታገል ይበልጣል ለማለት ነው፡፡ አስተያየትዎን ከታች ለማስፈር አይርሱ!!
በወቅቱ የዩኒቨርስቲው ፕሬዚዳንት የነበሩት ዶ/ር አብዱል ቃድር ሁሴን ግን ምንም ዓይነት ብሄር ተኮር ጥቃት በዩኒቨርስቲው ቅጥር ግቢ እንዳልተፈፀመ አስታውቀዋል፡፡
በወር በመቶዎች ወይም በጥቂቶች ዶላር መስጠት ቢችሉም ያደረጉት አስተዋጽኦ የኮሎራዶን የስደተኞች መብት እንቅስቃሴ እንዳያቆዩ ይረዳዎታል በታላቋ ግዛታችን ውስጥ ባሉ ስደተኞች ፣ ስደተኞች እና ጥገኝነት ጠያቂዎች ሕይወት ላይ በጎ ተጽዕኖ ማሳደር!
ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ቅንያት ብዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ከም ዝተገልጸን፡ ካብ ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ከም ዝተረጋገጸን፡ ነባር ገዲም ተጋዳላይ ሑሰን ከሊፋ ኣቦ መንበር ውድብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን፡ ኣባል ፈጻሚት ዓብደላ ሓምዶይን፡ ብሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ተሓይሮም ምህላዎም እዩ። ብወገንና እውን ጉዳዩ ብጽሞና ክንከታተሎ ጸኒሕና።
ኣብ ታሕቲ ኣስማቶም ተዘርዚሩ ዘሎ 6 ውደባት ኤርትራ ነቲ ኣብ ልዕሊ ነባር ተጋዳላይ ሑሰን ከሊፋን ዓብደላ ሓምዶይን ብሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ተፈጺሙ ዘሎ ጉዳይ፡ ኣዝዩ ከም ዘተሓሳሰቦምን፡ እዞም ዜጋታት ብዘይካ ሒዞሞ ዘለዉ ሃገራዊ ቃልሲ ንጸጥታ ሱዳን ዘስግእ ነገር ስለዘይንፈልጠሎም፡ ብዝሓዝዎ ጸረ ስርዓት ህግደፍ ፖለቲካዊ እምነት ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ምሕያር ኩነታት ከጋጥሞም፤ካብ ፈታዊ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ መንግስትን ህዝብን ሱዳን ዘይንጽበዮ ጉዳይ ምኳኑ ክንገልጽ ንፈቱ።
እዚ ጉዳይ መንግስቲ ሱዳን ብዕቱብ ርእዩ፡ ነዞም ዜጋታት ኣብ ዝኸፍኤ ናይ ጥዕናን ናይ ጸጥታን ሓደጋ ከይወድቁ፡ ኣብ ዝቐልጠፈ እዋን ፍትሓውን ሕውነታውን መፍትሒ ክገብረሉ ብደረጃ እዞም ሽዱሽተ ውድባት ምሕጽንታና ነቕርብ።
ከም እምነትና ህዝብን መንግስትን ሱዳን ካብ ትማሊ ክሳብ ሎሚ ኣብ ምሕጋዝን ምቅባልን ስደተኛታት ዜጋታት ኤርትራ ዝተጻውቶ ተራ ዓቢ ኢዩ። እዚ ታሪኽ’ዚ ኣብ ልብታት ህዝቢ ኤርትራ ዘይሃስስ ወትሩ ህያው እዩ። ሕጂ’ውን መንግስቲ ሱዳን ነቲ ኩነታት፡ ካልእ መልክዕ ከይሓዘ፡ ኣብቲ ናይ ትማሊ ቦትኡ ኮይኑ፡ ከም ወትሩ ኣብ ጎድኒ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ደው ክብል፡ ንገዲም ተጋዳላይ ሑሰን ከሊፋን ዓብደላ ሓምዶይን ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ነጻ ክለቆም ደጊምና ንላቦ።
በሌላ በኩል በኩምሳ ሞሮዳ ቤተ-መንግሥት ከ49 በላይ ሰዎች ያለ አንዳች ጥያቄ ከታሰሩ ሦስት ወር በማለፉ መንግሥት መፍትሄ ይስጠን ሲሉ ከታሳሪ ቤተሰቦች መካከል ጠይቀዋል::
የኮሙኒኬሽን ፅህፈት ቤቱ ኃላፊ አቶ ደሳለኝ ቦኮንጃ በኩምሳ ሞሮዳ ቤተ-መንግሥት ውስጥ ሰዎች እንዳይታሰሩ እየጠየቅን ነው በፖለቲካ አመለካከቱ ግን የታሰረ የለም ብለዋል።
ማጅራት ገትር በድንገት በመነሳትና የአንጎልንና የኀብለ-ሰርሰርን ሽፋን የሆነው ስስ አካል በመመረዝ የአእምሮ መታወክ ስሜት የሚያስከትል አደገኛ በሽታ ነው፡፡ ለዚህ በሽታ በተለያዩ አካባቢዎች የተለያዩ ስያሜዎች ቢሰጠውም በስፋት የሚታወቁት ስያሜዎቹ ግን ማጅራት ቆልምም ፣ የጋንጃ በሽታና ሞኝ ባገኝ የሚባሉት ናቸው።
1 የበሽታው ምንነትና ሥርጭት 2 የበሽታው መንስዔና የመተላለፊያ መንገዶች 3 ዋና ዋና ስሜቶችና ምልክቶች 4 በሽታው የሚያደርሳቸው ጉዳቶች 5 ሕክምናውና የመከላከያ ዘዴዎች 6 ዋቢ ምንጮች የበሽታው ምንነትና ሥርጭት[ለማስተካከል]
በሽታው በየትኛውም ክፍለዓለም የሚገኝ ሲሆን በአፍሪካም አብዛኛውን ጊዜ የሚከሰትበት የመልክአ ምድር ክልል አለው። ይህም ክልል “የአፍሪካ ማጅራት ገትር መቀነት” በመባል የሚታወቅ ሲሆን የሚገኘውም ከሰሐራ ምድረበዳ በስተደቡብና ከምድር ወገብ በስተሰሜን ባለው ሥፍራ ነው። ኢትዮጵያም በዚህ ክልል ውስጥ ትገኛለች። በአገራችን በሽታው አብዛኛውን ጊዜ የሚገኘው በጣም ሞቃታማና ደረቅ ያየር ጠባይ በሚታይበት ከጥር እስከ ሰኔ ባለው ጊዜ ሲሆን በማጅራት ገትር ወረርሽኝ የሚታወቁት ወራት ጥር፣ የካቲት፣ መጋቢት፣ ሚያዝያና ግንቦት ናቸው። ማጅራት ገትር ከ፰–፲፪ ዓመት በወረርሽኝ መልክ እየተቀሰቀሰ ጉዳት ማድረሱም ይታወቃል።
የበሽታው መንስዔዎች በዓይን ሊታዩ የማይችሉ ረቂቅ ተሕዋስያን ናቸው። በወረርሽኝ መልክ ለሚከሰተው ማጅራት ገትር መንስኤው በእንግሊዘኛው ቃል “ኔስሪየ ሜኒንጅቲዲስ” (Neisseria Meningitidis) ተብሎ የሚታወቀው ተሕዋስ ነው። የበሽታው አምጪ ተሕዋስያን በሽታው ካለበት ወይንም ተሕዋስያኑ በሰውነት ውስጥ እያሉ የሕመም ምልክቶች ከማይታይበት ተሸካሚ ሰው አፍንጫና ጉሮሮ በትንፋሽ፣ በማስነጠስና በሚያስልበት ወቅት በመውጣት ከአየር ጋር ወደ ጤናማው ሰው አፍንጫና ጉሮሮ ይደርሳሉ።
ተሕዋስያኑም ከሁለት እስከ አሥር ቀናት ባለው ጊዜ ውስጥ የአፍንጫን የውስጥ ክፍልና ጉሮሮን በመውረር የጉንፋን ዓይነት ስሜት ያስከትላሉ። እርባታቸውና እድገታቸው ሲሟላ ወደ ደም ኡደት በመግባት በአካል ልዩ ልዩ ክፍሎች ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያስከትላሉ። ተሕዋስያኑ አብዛኛውን ጊዜ የአንጎል ስስ ሽፋንን በከፍተኛ ደረጃ ያጠቃሉ። የአየሩ እርጠበት መጠን ዝቅተኛና ሞቃት በሚሆንበት ጊዜ በጠባብ ክፍሎች የሰዎች ተፋፍጐ መኖር፣ በበሽታው ከተያዘ ሰው ጋር ያለ ጥንቃቄ የቅርብ ግንኙነት ማድረግ፣ የግልንና የአካባቢ ንጽሕናን ያለመጠበቅና የመሳሰሉ ሁኔታዎች ለበሽታው መስፋፋት ከፍተኛ አስተዋጽኦ አላቸው።
ይህ በሽታ በዚህ የዕድሜ ክልል ያሉትን ያጠቃል ባንልም በአብዛኛው ለበሽታ የተጋለጡት ከሁለት እስከ ሠላሳ ዓመት የዕድሜ ክልል ውስጥ የሚገኙት የኀብረተሰብ አባላት ናቸው። የበሽታው ተሕዋስያን በጆሮና በዓይን ነርቮች ላይ ጉዳት ስለሚያደርሱ መደንቆርንና መታወርን ሊያስከትሉ ይችላሉ። በማጅራት ገትር የተያዘ ሰው የልብና የኩላሊት ሕመም ሊደርስበት ይችላል። የአጥንት መገጣጠሚያዎች ሕመምና የመዋጥ ችግር ይፈጥርበታል። አልፎ አልፎ በሳንባ ምች የተነሣ ይሞታል። በአጠቃላይ በማጅራት ገትር የተያዘ ሰው ከአካል መጉደል እስከ ሕይወት ማጣት የሚያደርሱ ሁኔታዎች ሊያጋጥሙት ይችላሉ።
ማጅራት ገትር በሕክምና የሚድን በሸታ ነው። ፈጣንና ተገቢ ሕክምና የተደረገላቸው ሕመምተኞች ከመቶው ከዘጠና በላይ የሚሆኑት የመዳን ዕድል አላቸው። ሕክምና ካላገኙ ግን የሚገድል በሽታ ነው። ማጅራት ገትርን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ከምንጠቀምባቸው ዘዴዎች ዋና ዋናዎቹ የሚከተሉት ናቸው።
በአንድ አካባቢ ማጅራት ገትር መኖሩ ጥርጣሬ ካለ በክልሉ የሚገኙ መንግሥታዊና ሕዝባዊ ድርጅቶች እንደዚሁም ግለሰቦች ፈጥነው በአቅራቢያው ለሚገኙ የጤና ድርጅቶች ማሳወቅ፣
መንግሥታዊና ሕዝባዊ ድርጅቶች ከጤና ተቋሞች ጋር በመተባበር ኀብረተሰቡ ስለበሽታው ምንነት እንዲያውቅ መቀስቀስ እንደዚሁም የተጠናከረ አሰሳ እንዲካሄድ፣ • መጠለያዎች እንዲሠሩና ከያሉበት ወደ መጠለያዎች እንዲወሰዱ ማድረግ፣
የማጅራት ገትር ወረርሽኝ በሚነሳበት ወቅት ሕዝቡን ሊያሰባስቡ የሚችሉና በሽታውም እንዲዛመት የሚያግዙ እንደማኅበር፣ ሰርግ፣ ሰደቃና የመሳሰሉትን ወረርሽኙ ጋብ እስከሚል ድረስ ማቆየት። ይህም በሸታው እንዳይዛመት የሚረዳ መሆኑን ኀብረተሰቡ እንዲያውቅ ማድረግ፣በሸታው በገባበት ክልል በተለይም የሕዝብ ክምችት ባለባቸው ሥፍራዎች ለምሳሌ በትምህርት ቤቶች፣በወታደር ሠፈሮች፣ በመጠለያዎች፣ በወህኒ ቤቶችና በመሳሰሉት የመከላከያ ክትባት መስጠት፣
በሽታው በገባበት አካባቢ የሚገኝ ማንኛውም ሰው በሚያስነጥስበትም ሆነ በሚስልበት ጊዜ በመሐርም ወይም በጨርቅ አፍንና አፍንጫን መሸፈን በተጨማሪም ንፍጥንም ሆነ አክታን የትም እንዳይጣል ጥንቃቄ ማድረግ፣ በአጠቃላይም የግልንና የአካባቢ ንጽሕናን መጠበቅ።
በንግሥት ዘውዲቱ ሆስፒታል የውስጥ ደዌ ስፔሻሊስት የሆኑት ዶክተር ዓቢይ ኃይሉ «በማጅራት ገትር መያዙ በምርመራ የተረጋገጠው በሽተኛ ህክምና መውሰድ የሚችለውም በሆስፒታሉ ውስጥ በመተኛት በደምስር በሚሰጥ አንቲባዮቲክስ( ፀረ ባክቴሪያ) መድኃኒት ነው።» ይሉና በበሽታው የተያዘ ሰው በሆስፒታል ውስጥ ከሰባት እስከ አስራ አራት ቀናት ተኝቶ መታከም እንዳለበትም ይገልጻሉ።
ኤርትራ ምስ’ቲ ኣብ ምዕራብ ዘሎ ባህሊ ነጻ ፕረስ ይትረፍ፡ ምስ መሓዙታን ጎረባብታን ሃገራት ኣፍሪቃ ኣብ ነጻ ፕረስ ዘለዋ ኣተሓሕዛን ፖሊስን ክረአ እንከሎ ኣዝያ ድሕርትን ምልኪ ዝሰፈኖ ሓሳቡ ንምግላጽ ዝተዓፈነ ህዝቢ ዝርከበላ ሃገር’ያ። እንተን ዝበለጸን ዝሓሸ ኣተሓሕዛ ዘለወን ሃገራት ከም ጋናን ናሚብያን ክኸኮና እንከለዋ፡ ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመታት ኣብ ሓድሕዳዊ ኵናት ውሽጣዊ ፖለቲካዊ ቅልውላው ዝርከባ ሃገራት ከም ሶማሊያ፡ብሩንዲ፡ ኮንጎ ዝኣመሰላ ሃገራት እንተኾና ብተዓጻጻፊ ካብ’ቲ ኣብ ኤርትራ ዘላቶ ኣተሓሕዛ ነጻ ፕረስ ከም ዝበለጽ ይገልጹ።
ብዓለም ደረጃ ክረአ እንከሎ ኣብ ቀዳማይ ደረጃ ዝሓዘት ኖርወይ ክትኸውን እንከላ፡ ሽወደን ካልኣይቲ፡ ብሳልሳይ ደረጃ ፊንላንድ ተሰሪዔን ይርከባ። ደረጃ ሓሳብ ምግላጽ ነጻ ፕረስ ሽወደናውያን ገና በቲ ዘለዎ ከይተዛነዩ ኣብ ዝበለጸን ዝሓሸን ክሰጋገር ዘለዎም ድሌትን ትጽቢትን ገና ኣብ ቃልሲ ይርከቡ።
ኣዋጅ ነጻ ፕረስ ኤርትራ ብዙሕ ከየገልገለ ኣብ ሓጺር ዕድመ ዝተቆጸየን ስርሓት ጋዜጠኛ ከም ሓሳብ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኣካላት ጋዜጠኛታት ምልካዊ ስርዓት ክጻወሮ ዘይክእል፡ ካብ ቁጽጽሩ ወጻኢ ህዝባዊ ኣገልግሎት ከበርክት ኣብ ዝተራእየሉን እዋን ሓንሳብን ንሓዋሩን ንምእጋድ ኣብ’ቲ ኣብ ብወርሒ መስከረም 2001 ኣብ ልዕሊ ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ሚኒስተራት ምእሳር ስጉምቲ ወሰደሉ እዋን ደማሚሩ ንሓለፍቲ፡ ወከልቲ፡ ኣዳለውቲ ጋዜጣታት ምእሳር ጥራሕ ዘይኮነ፡ ጨውዩ ብምውሳድ ሃለዋቶም ኣብ ዘይፍለጠሉ ኩነታት ሓቂቖም ከም ዝጠፍኡ ዝገበረ ምልካዊ ስርዓት ህ.ግ.ዲ.ፍ ደጊም 17 ዓመታት ሓሊፉ።
ኣብ’ዚ ጸብጻብ ካብ ዝገርም ማእከላይ መንግስቲ፡ፖለቲካዊ ምርግጋእ ዘይብሉ ኣብ ተደጋጋሚ ውሽጣዊ ኵናት እትርከብ ሃገር ሶማሊያ’ኳ ቅድሚ ኤርትራ ተሰሪዓ ትርከብ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ክንደይ መሳኵቲ መርበብ ሓበሬታታት፡ ማእከናት ሬድዮን፡ ፈነወ ቲቪ ዘርጊሑ ዘይኮነስ፡ ማዕረ ክንደይ ሓቀኛ ሓበሬታ ንህዝቢ የመሓላልፍን፡ ተሓታትን ኣለዎ ዝብል ሕቶ ብቀዳምነት ክምለስ ኣብ ዘለዎ መድረኽ፡ ነጻ ሓሳብ ምግላጽ፡ ህዝቢ ብዘይፍርሕን ራዕድ ተሳትፎኡ ዝረጋገጸሉ ጥራሕ’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ግን ንስልጣኑ ኣብ ዘለዎ ስግእታት ኣብ ዲያስፖራ ዝተመስረታ ጋዜጣታት፡ ማዕከን ሬድዮ፡ ኣስማተን እንዳቀድሐ ህዝቢ ኣብ ምድንጋርን መጋበርያታቱ ዝልእከለን ማዕከና ኣቢሉ ነቲ ነጻ ሓሳብ ምግላጽ ዝብል ህዝባዊ መራኸቢ ብዙሓት ክዕፍን ክንደይ ጻዕርን፡ ገንዘብን ንዋትን ኣዋፊሩ ክሰልጦ ኣይከኣለን። ትሕዝትኡ ሓደ ዝዀነ ሕብሩ ቀያይሩ እንተቀረቦ ኣብ እዝኒ ሰማዒ ዘይበጽሕ ቃና ሃገርን ሓድነትን ስኒት ዘይብሉ መራኸቢ ብዙሓት ብዘይካ ነቶም ዓድና ጽቡቕ ኣሎ፡ ሃገርና ትምዕብል ኣላ ዝብሉ ሰዓብቲ ምልካዊ ስርዓት ዕረ እንዳጠዓሞም ዝቅበልዎ እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ወጻኢ ኣብ ስደት ዘሎ ደላይ ልዕልና ሕጊ ዝኾነ ህዝብና ይትረፍስ ኣብ ሕቝፊ’ቲ ስርዓት ዘሎ ህዝብና’ኳ ቶባእ ድሕሪ ደጊም ዝበሎ እዩ።
ህዝብና ኤርቲቪ ድምጺ ሓፋሽ ክዒብወን ዘይእመን ወረ፡ ጅህራን ዘይትግበር መደባትን፡ ብዝተጠልመ መጽዓታት ደኺሙስ፡ መደባተን ክጅምራ ብጃኹም እንዶ ዕጸውልና ዝብሉ ውሑዳት ኣይኮኑ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ትግባረ ንምውዓሉ ዘስግኦ ኣዋጅ ነጻ ፕረስ ኤርትራ፡ ህዝቢ ንምድንጋር ዘመሓላልፎ ሓበሬታ ዝዓበየ ክፋሉ ዘካይዶ ወፈራታት ትያትርን፡ ኮመዲ፡ጓይላ ኣቢሉ ንህዝቢ ከዛንን ከዘናግዕን ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ካብ’ቲ ደመደይ’ሉ ዝተዓጠቀሉ ውራይ ምኳኑ ኣብ ኤርትራ ፋይዳ ቀጥዕን ዘይብሉ፡ መቁጸሪ ዘይብሉ ማዕረ ክንደይ ፊልም ከም ዝተዝርገሐ ህዝብና ዝምስክሮ እዩ።
የ2016 ኦሬንጅ ካፍ ቻምፒየንስ ሊግ በደቡብ አፍሪካው ማሜሎዲ ሰንዳውንስ አሸናፊነት ተጠናቅቋል፡፡ ብራዚሎቹ የግብፁ ዛማሌክን በድምር ውጤት 3-1 በማሸነፍ ነው በታሪኩ ለመጀመሪያ ግዜ የአፍሪካ ቻምፒዮን መሆን የቻለው፡፡ ጨዋታውን ዛማሌክ 1-0 ማሸነፍ ችሏል፡፡
በግብፅ ሁለተኛ ትልቅ ከተማ በሆነችው አሌክሳንደሪያ በተካሄደው ጨዋታ ዘ ኋይት ናይትስ በመባል የሚታወቁት ዛማሌኮች በመጀመሪያ ጨዋታ የደረሰባቸውን የ3-0 ሽንፈት ለመቀልበስ ጫና ፈጥረው መጫወት ችለዋል፡፡ በመጀመሪያው አጋማሽ በባሰም ሞርሲ እና በናይጄሪያዊው ስታንሊ ኦዋዉቺ ግብ ለመሆን የቀረበ ያልተሳካ መከራ ማድረግ ችለዋል፡፡ ካማ ቢሊያት የግል ብቃቱን ተጠቅሞ ወደ ግብ የሞከረው ኳስ በዛማሌክ ተከላካዮች ተጨርፎ የግቡን አግዳሚ ለትሞ ወደ ውጪ ወጥቶበታል፡፡
በሁለተኛው አጋማሽ ዛማሌኮች በስታንሊ ኦዋዉቺ ግብ መሪ ሲሆን በተደጋጋሚ ተጨማሪ ግቦችን ለማስቆጠር ያደረጉት ሙከራ ሳይሳካ ቀርቷል፡፡ ማሜሎዲ ሰንዳውንስ ከኦርላንዶ ፖይሬትስ በመቀጠል የአፍሪካ ቻምፒዮን የሆነ ሁለተኛው የደቡብ አፍሪካ ክለብ ሆኗል፡፡ ሰንዳውንስ በቻምፒየንስ ሊጉ በዲ.ሪ. ኮንጎው ኤኤስ ቪታ ክለብ ተሸንፎ ከቻምፒየን ሊጉ ምድብ ውጪ እንዲሁም ከኮንፌድሬሽን ካፕ በጋናው ሚዲአማ ተሸንፎ ከውድድሮቹ ወጥቶ ነበር፡፡ ካፍ የቪታ ክለብን ባልተገባ ተጫዋች በማሰለፉ ምክንያት ከቻምፒየንስ ሊጉ ምድብ ሲያሰናብት ሰንዳውንስ በቦታው ተተክቷል፡፡ በምድብ ሁለት ከናይጄሪያው ኢኒምባ ኢንተርናሽናል፣ ዛማሌክ እና የአልጄሪያው ሴቲፍ (በደጋፊዎች ያለተገባ ባህሪ ምክንያት ከቻምፒየንስ ሊጉ ተሰናብቷል) የተደለደለው ሰንዳውንስ ምድቡን በበላይነት ጨርሷል፡፡ በግማሽ ፍፃሜው የዛምቢያውን ዜስኮ ዩናይትድ 3-2 በማሸነፍ ወደ ዋንጫ ያደረገውን ግስጋሴ አሳምሯል፡፡
የዛማሌክ ክለብ ፕሬዝደንት የሆኑት ሞርታዳ መንሱር ጨዋታውን በመሃል ዳኝነት የመሩትን ጋምቢያዊውን ባካሪ ፓፓ ጋሳማን አብጠልጥለዋል፡፡ ባካሪ ጋሳማ የ2015 የግሎ ካፍ የአፍሪካ የዓመቱ ኮከብ ዳኛ ነበር፡፡ በአወዛጋቢነታቸው የሚታወቁት ፕሬዝደንቱ ከመጀመሪያው ጨዋታ ሽንፈት በኃላ ክለባቸው የተሸነፈው በጂኒ እና አስማትን በተጠቀመው ሰንዳውንስ እንደሆነ መናገራቸው ቡዙዎችን አስገርሟል፡፡ ሞርታዳ ከዚህ ቀደም ወደ ግብፅ ብሄራዊ ቡድን በቅርቡ የተመለሰውን ኤሳም ኤል ሃድሪ ግቡን የሚጠብቀው በአስማት ነው ማለታቸው ይታወሳል፡፡
ማሜሎዲ ሰንዳውንስ የ1.5 ሚሊየን የአሜሪካ ዶላር የገንዘብ ሽልማትን ሲያገኝ በ2016 መጨረሻ በጃፖን በሚካሄደው የፊፋ የአለም ክለቦች ዋንጫ ላይ አፍሪካን የሚወክል ይሆናል፡፡ የገንዘብ ሽልማቱ ከሰንዳውንስ ባሸገር ለቀሪ ስድስት ተሳታፊ ክለቦች እንደነበራቸው ደረጃ የሚሰጥ ይሆናል፡፡ በፈረንሳዩ የቴሌኮሚኒኬሽን ድርጅት ኦሬንጅ ስፖንሰር አድራጊነት ሲደረግ የነበረው ቻምፒየንስ ሊጉ በ2017 በቶታል ስፖንሰር የሚደረግ ሲሆን የነበረው ምድብም ከሁለት ወደ አራት የሚጨምር ይሆናል
ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ዓሊ ዮሱፍ፣ ሚኒስተር ምክልኻል ሓሰን ድራር ሖፍነን ካልኦት ላዕለዎት ሰበ ስልጣን ጅቡትን ዝሓቖፈ ልኡኽ መንግስቲ ጅቡቲ ብ25 ለካቲት ምስ ጸሓፊ ምክልኻል ኣመሪካ ኣሽ ካርተር ኣብ ቤት ጽሕፈቱ -ፔንታጎ ብምርኻብ፣ ኣብ ዞባዊ ጉዳያት ዘተኮረ ዝርርብ ምክያዶም ካብቲ ክፍሊ ዝተፈነወ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ኣብ ወትሃደራዊን ፖለቲካውን ጉዳያት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ዝዘተየ ርክብ ሰበ ስልጣን ኣመሪካን ጅቡትን፣ ኣብ ምምካት ግብረ ሽበራ፣ ምስፋሕ ኣብ ጅቡቲ ዝርከብ ወትሃደራዊ መዓስ ኣመሪካ፣ ጸጥታ ባሕርን ካልእን ዝብሉ ኣርእስታት ተዘትዩሎም።
ኣመሪካ፣ ኣብ ጅቡቲ ኣብ ዝርከብ ቀዋሚ መዓስከር ለሞንየ ብርክት ዝበለ ሰራዊት ክህልዋ እንከሎ፣ ኣብ የመንን ሶማልን ፍሉይ መጥቃዕታት ዘካይዳ ናይ ዘለዋ ሰብ ኣልቦ ነፈርቲ መዓስከር ምህናጻ’ውን ዝዝከር’ዩ።
ቼንግ shunfeng የኤሌክትሮኒክ የኃይል አቅርቦቶች CO., LTD © 2020 መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው የመርከብ ፖሊሲየተመላሽ እቃ አፈፃፀም ሂደትየ ግል የሆነ
ይህን የሐዋርያዊ አገልግሎት በማጠናከር ወንጌል ተምረው የሚጠመቁ አዳዲስ አማንያንን ቁጥር መጨመር ያስፈልጋል፡፡ ለዚህ ደግሞ እነዚህ ወገኖች ስብከተ ወንጌል የሚማሩበት፤ በመዝሙር
የጌታችን የመድኃኒታችንን የኢየሱስ ክርስቶስ ቃለ ወንጌል ለዓለም እንዲዳረስ ማድረግ የቤተክርስቲያናችን ዋና ዓላማ ነው። ይህንንም ለማድረግ፣ የተለያዩ ዘመኑን የዋጁ እና የቤተክርስቲያናችንን ትምህርት ተደራሽነት የሚያሰፉ የትምህርት አሰጣጥ ዘዴዎችን መጠቀም ይኖርብናል። ከነዚህ ዘመኑን ከዋጁ እና የትምህርት ተደራሽነትን ከሚያሰፉ የትምህርት አሰጣጥ ዘዴውች ዋነኛው ደግሞ የርቀት ትምህርት አገልግሎት እንደሆነ ይታወቃል።
ማኅበራችን ማኅበረ ቅዱሳንም የቅድስት ቤ/ክንን ተልዕኮ መደገፍ ዋና ተግባሩ እንደመሆኑ መጠን ይህንን ሥራ በግንባር ቀደምትነት መጀመር እና ማስፋፋት ይገባዋል። ይህንንም በመረዳት ማኅበሩ ጉዳዩን በስልታዊ እቅድ ከማካተት እና የዳሰሳ ጥናት ከማድረግ ጀምሮ አገልግሎቱን በተጠናከረ መልኩ ለመጀመር የሚያስችሉ ዝግጅቶችን ሲያደርግ ቆይቷል። በተደረገው የዳሰሳ ጥናትም፣ በተለያዩ የእውቀትና የመንፈሳዊነት ደረጃ፣ እንዲሁም በተለያዩ የኑሮ ሁኔታ ያሉ ምዕመናን የቤተክርስቲያንን ትምህርት በርቀት የትምህርት ዘዴ ለመማር ከፍተኛ ፍላጎት እንዳላቸው ለማወቅ ተችሏል።
ይሁንና፣ እንዲህ አይነት አገልግሎት በጠንካራ መሠረት ላይ ሊመሠረት እና ቀጣይነቱም የተረጋገጠ ሊሆን ይገባዋል። ለዚህም ሲባል፣ ትምህርቱን የሚከታተሉ ምዕመናን አገልግሎቱን ለማስቀጠል በሚያስችል መልኩ መጠነኛ የክፍያ አስተዋጽዖ እንዲያደርጉ የሚደረግ ይሆናል። ነገርግን፣ ይህ አገልግሎት መነሻው ላይ ከፍተኛ ወጪ እንዳለው ይታወቃል። ይህም፣ አገልግሎቱን ለማደራጀት፣ ግብዓቶችን ለማዘጋጀት (ማዘጋጀት፣ ማሳተም፣ ማከፋፈል)፣ ለኢለርኒንግ የትምህርት ዘዴ የሚሆን መሠረተ ልማት ለመዘርጋት፣ የተለያዩ የመረጃ ቋቶችን እና መተግበርያዎችን (Database and Soft wares) ለማዘጋጀት… ወዘተ የሚውል ነው። ይህም ሁኔታ አገልግሎቱን የማስጀመሩን ሁኔታ ውስብስብ እና ከባድ ስለሚያደርገው ይህን ፕሮጀክት መቅረጽ አስፈላጊ ሆኗል።
የሐላባ፣ከምባታ ጠምባሮ ሀገረ ስብከት መገኛ በደቡብ ክልል ከሚገኙ ዞኖች አንዱ በሆነው በከምባታ ጠምባሮ ዞን ሲሆን በሰሜን በኩል ጉራጌ፣ በደቡብ ምሥራቅ በኩል ሐዲያ፣ በደቡብ በኩል ወላይታ፣ በደቡብ ምዕራብ በኩል ዳውሮ፣ በሰሜን ምዕራብ በኩል ሐዲያ እና በምስራቅ በኩል አላባ ልዩ ወረዳ ያዋስኑታል፡፡ የዞኑ ዋና ከተማ ዱራሜ ሲሆን ከአዲስ አበባ በስተ ደቡብ 300 ኪ.ሜ አካባቢ ርቀት ላይ ይገኛል፡፡ የዞኑ አጠቃላይ የቆዳ ስፋት 1,355.89, ካሬ ኪ.ሜ ሲሆን በ1999 ዓ/ም በተደረገው የሕዝብና ቤት ቆጠራ ውጤት መሠረት የዞኑ ጠቅላላ ነዋሪ ሕዝብ ብዛት 1,080,837 ሲሆን ከጠቅላላ ሕዝብ መካከል 6.55% ብቻ የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖት እምነት ተከታይ ናቸው፡፡
ይህ የሚያመለክተው በአካባቢው ያለው የቤተ ክርስቲያን ሐዋርያዊ አገልግሎት ውሱንነት ያለበትና የአጽራረ ቤተክርስቲያን በተለይም የፕሮቴስታንትዚም እንቅስቃሴና ተጽዕኖ በከፍተኛ ደረጃ የሚታይበት መሆኑን ነው። በዚህም ምክንያት የሥላሴን ልጅነት ሳያገኙ የሚኖሩ፣ ከቤተ ክርስቲያን የኮበለሉ߹ በስብከተ ወንጌል ተደራሽ ያልሆኑና የቤተ ክርስቲያኒቱን መሠረተ እምነት የሚያስተምራቸው በማጣታቸው በክህደት ትምህርት ተውጠው የቀሩ በርካቶች ናቸው፡፡
አብያተ ክርስቲያናትም የሌላቸው በርካታ ቀበሌዎች አሉ፡፡ ለምሳሌ በሀገረ ስብከቱ በሚገኘው አንጋጫ ወረዳ ከ22 ቀበሌዎች መካከል 10 ሕንጻ ቤተ ክርስቲያን ብቻ ይገኛሉ፡፡
በርካታ አብያተ ክርስቲያናት ሰንበት ት/ቤት የላቸውም፡፡ ለምሳሌ በሀገረ ስብከቱ በሚገኘው ጠምባሮ ወረዳ ከሚገኙ 30 አብያተ ክርስቲያናት መካከል 20 አብያተ ክርስቲያናት የሰንበት ት/ቤት አገልግሎት የላቸውም፡፡ እንዲሁ አንጋጫ ወረዳ ከሚገኙት 22 ቀበሌዎች አሥራ ስድስት ቀበሌዎች ሰንበት ት/ቤት የላቸውም፡፡
ማኅበራዊ አገልግሎት በማስፋፋት ምንፍቅናቸውን ለማስፋፋት ይጠቀሙበታል፤ ምእመናን ላይም ጫና ያደርጋሉ (ከእድርና እቁብ ምእመናንን ያስወጣሉ)፤የእነዚህ አገልግሎት ተጠቃሚ ለመሆን መናፍቅ መሆን እንዳለባቸው ቅድመ ሁኔታዎችን በማስቀመጥ ምእመናን ላይ ጫና ያሳድራሉ፡፡
በርካታ አዳራሾች በመስራት ምንፍቅናቸውን ያስፋፋሉ፣ በብዙ አካባቢዎች በአማካይ በአንድ ቀበሌ ከ8-14 አዳራሾች ሲኖራቸው፤ ምሳሌ ለመጥቀስ ያክል በጠምባሮ ወረዳ በሚገኙ 24 ቀበሌዎች 117 የመናፍቃን አዳራሾች ይገኛሉ፡፡
ከተለያዩ ክፍላት ዓለማት የተሰበሰቡ መናፍቃን በተደጋጋሚ ሁኔታ የኮንፈረንስና የጸሎት መርሐግብር ያደርጋሉ፡፡ (በሄሊኮፕተር ጭምር ሰዎችን በማጓጓዝ ያስተምራሉ) “በ7 ዓመት ከኦርቶዶክስ የጸዳች ዞን እናዳርጋለን” ብለው በይፋ ይናገራሉ፡፡
ከመናፍቃን ቅሰጣ የተረፉት ምእመናን “ድረሱልንና መንግስቱን በጋራ እንውረስ” እያሉ ጥሪያቸውን ያስተላልፋሉ፡፡ እርስዎም ከታች የተጠቀሱትን የሐዋርያዊ አገልግሎት ማስፋፊያ ፕሮጀክቶች በመደገፍ ክርስቲያናዊ ኃላፊነትዎን ይወጡ፡፡
የቤተ ክርስቲያንን አገልግሎት እኔ እላካለሁ በማለት ለሐዋርያዊ አገልግሎት መትጋት የእያንዳንዱ የቤተ ክርስቲያን አካል ድርሻ በመሆኑ ረድኤተ እግዚአብሔርን አጋዥ አድርገን በስሑታን ትምህርት ለተወሰዱትና ቃለ እግዚአብሔርን ናፍቀው በሜዳ ለሚቅበዘበዙት ወገኖቻችን እንደርስላቸው ዘንድ “ኑ የወንጌል ማኅበርተኛ እንሁን!” እያለ ማኅበረ ቅዱሳን መንፈሳዊ ጥሪውን ያስተላልፋል፡፡
ማኅበረ ቅዱሳን በቅዱስ ሲኖዶስ ፈቃድ ከተመሠረተበት ከ1984 ዓ.ም ጀምሮ ለቅድስት ቤተ-ክርስቲያናችን ከተባባሪ እና ባለድርሻ አካላት ጋር በመተባበር ዘርፈ ብዙ ተግባራትን እያከናወነ ይገኛል፡፡ከእነዚህም አገልግሎቶች መካከል ስብከተ ወንጌልና ሐዋርያዊ አገልግሎትን ተደራሽ በማድረግ ከቤተ ክርስቲያን የኮበለሉትን ማስመለስ፣ አዳዲስ አማንያንን አስተምሮ ማስጠመቅ፣ ያመኑትን ማጽናት ይገኝበታል፡፡በዚህም እንደ እግዚአብሔር ፈቃድ ባለፉት ዓመታት በተከናወነው የሐዋርያዊ አገልግሎት በተለያዩ አካባቢዎች 250 ሺህ በላይ አዳዲስ አማንያንን ለማስጠመቅ ተችሏል፡፡
ይህንን የስብከተ ወንጌል አገልግሎት አጠናክሮ በመቀጠል ብዙዎችን የቅድስት ቤተክርስቲያናችን አባላት ለማድረግ፣ የጠፉትን ለመመለስና ምእመናንን በምግባር በሃይማኖት የሁሉንም ድጋፍና አስተዋጽኦ ይጠይቃል፡፡ የቤተ ክርስቲያንን የሐዋርያዊና የስብከተ ወንጌል አገልገሎቷን ተደራሽ ለማድረግ ከዚህ በታች በተቀረጸው ፕሮጀክት የተቻለዎትን ድጋፍ እንዲያደርጉ በእግዚአብሔር ስም ይጠየቃሉ።
የኘሮጀክቱ ጠቅላላ ዓላማ በ12 አኅጉረ ስብከት በተመረጡት አዳዲስ አማኞች በስፋት ሊገኙባቸው በሚችሉ የወረዳ አጥቢያዎች/መካነ ስብከት መምህራንና መዘምራንን በመላክ ለ3 ቀናት ስብከተ ወንጌልና በማድረስ ያላመኑ እንዲያምኑ፣ በተለያየ ምክንያት ከቤተ ክርስቲያን የሄዱ እንዲመለሱና ኦርቶዶክሳዊያኑ በሃይማኖትና በምግባር እንዲጸኑ የሚያግዙ 100 ጉባኤያትን ማከናወን ነው፡፡
ማኅበረ ቅዱሳን የሐዋርያዊ አገልግሎቱን በስፋት እየተፈጸመባቸው እና ብዙ አዳዲስ አማንን ያሉባቸው አካባቢዎች (የመተከል ሀገረ ስብከት፣ የደቡብ ኦሞ ሀገረ ስብከት፣ የጋሞጎፋ ሀገረ ስብከት፣ የቤንች ማጅ ሀገረ ስብከት፣ የከፋና ሸካ ሀገረ ስብከት፣ የወላይታ ሶዶ ሀገረ ስብከት የሐዲያና ስልጤ ሀገረ ስብከት፣ የሲዳማ፣ ጌዲዮ፣ አማሮና ቡርጂ ዞኖች ሀገረ ስብከት) በዋናነት ይገኙበታል፡፡
አዳዲስ አማንያንን ለማስጠመቅና በምግባር በሃይማኖት ለማጽናት የሚያግዙ ጉባኤያት ለአንድ ጉባኤ ወጪ 5,000.00 ብር ሲሆን አጠቃላይ የዚህ ፕሮጀክት ወጪ 500,000.00 (አምስት መቶ ሺህ) ብር ነው፡፡
ወያኔ ባወጀው የአዲስ አበባ የጠብ አጀንዳ ዙሪያ ምንም ነገር ላለማለት ወስኛለሁ። ምንም ነገር ላለማለት የወሰንሁበት ምክንያትም ወያኔ ያዘጋጀልንን ጦርነት ላለመዋጋት ስል ነው። ሆኖም ግን አዲስ አበባን አስመልክቶ የአውስትራሊያው የኦሮሞ ብሔርተኛ ጸጋዬ አራርሳ በአዲስ ስታንታድር መጽሔት ላይ “COMMENTARY: THE INTEREST THAT IS NOT SO SPECIAL: ADDIS ABEBA, OROMIA, AND ETHIOPIA (http://addisstandard.com/the-interest-that-is-not-so-speci…/)” በሚል ርዕስ ባሳተመውና ትናንትና ዛሬ ብዙ ሰው እየተቀባበለ ሼር ሲያደርገው በዋለው አርቲክል ላይ ጸጋዬ ከኦሮሞ በስተቀር ያለውን የአዲስ አበባ ኗሪ መጤና እንግዳ ለማድረግ የሄደበት ርቀት ዝም ብዬ እንዳላልፍ አድርጎኛል።
ጸጋዬ አራርሳን ባወቅሁባቸው ያለፉት ሁለት አመታት ውስጥ በሚጽፈው አርቲክልም ሆነ በሚሰጠው ቃለ ምልልስ ውስጥ ከኦሮሞ ውጭ ያለውን የአዲስ አበባን ነዋሪ እንግዳ[guest] ወይንም መጤ ሳያደርግ፤ ኦሮሞን ደግሞ ብቸኛ የአዲስ አበባ ባለቤት፣ አስተናጋጅ [host] እና ታሪካዊ የምድሪቷ ራስ እንደሆነ ሳይናገር ንግግሩንና ጽሁፉን የቋጨበት ወቅትና ኩነት ትዝ አይለኝም። የጸጋዬንና የርዕዮታለም አጋሮቹን የመነቸከ የኢትዮጵያን አገረ መንግስት አመሰራረት ትርክት ላደመጠ ኢትዮጵያ ውስጥ ሰው መኖር የጀመረው ንጉስ ምኒልክ የሸዋ ንጉስ ከሆኑ በኋላ ቢመስለው አይፈረድበትም።
ከታች የታተሙት ገጾች ጸጋዬ አራርሳ አዲስ ስታንዳርድ ላይ ባቀረበው ጽሁፉ ውስጥ ኦሮሞ የአዲስ አበባ ታሪካዊ ባለቤትና ምድሩ ላይ የበቀለ [indigenous] መሆኑን ለማሳየት ካቀረበው ጸሐፊ ከሻለቃ ዊሊያም ሀሪስ መጽሐፍ የተወሰዱ ናቸው። ሆኖም ግን የሀሪስ መጽሐፍ ውስጥ የሚገኝው ታሪክ ጸጋዬ በኩሸት የነገረን የኦሮሞ የአዲስ አበባ ታሪካዊ ባለቤትነትን የሚያሳይ ሳይሆን ተቃራኒውን ማለትም ኦሮሞ የአዲስ አበባ ታሪካዊ ባለቤት እንዳልሆነና እንዴውም የአዲስ አበባ መጤ እንደሆነ የሚያሳይ ነው። የኔ ጽሁፍ አላማ ማንም ፊደል የቆጠረ ሁሉ የሀሪስን መጽሐፍ አንብቦ ሊያረጋግጠው የሚችለውን እውነታ [በመጽሐፉ የሰፈረውን ማለቴ ነው] ለዘረኝነት ጥማቱ ማርኪያ ሲል ጸጋዬ አራርሳ ጠምዝዞ ያቀረበውን ድፍረት የተሞላበት ውሸት ማጋለጥ ነው። ከዚህ ውጭ ጽሁፌ የጸጋዬ አይነት አላማ እንደሌለው አንባቢዎቼ እንዲያውቁልኝ እሻለሁ።
ጸጋዬ የጠቀሰው ሻለቃ ዊሊያም ሀሪስ በንጉስ ሳህለ ሥላሴ ዘመን ኢትዮጵያን የጎበኘና ንጉስ ሳህለ ሥላሴ ወደ ጉራጌ ምድር ሲሄዱ አብሯቸው የተጓዘ የእንግሊዝ መንግሥት ልኡካን ቡድን መሪ ነው። ዊሊያም ሀሪስ ከጉብኝቱ በኋላ አገሩ ተመልሶ ባዘጋጀው «የኢትዮጵያ ደጋ አገር» ወይንም በእንግሊዝኛው «The Highlands Of Ethiopia» መጽሐፉ ስለ ከንጉሱ ጋር ስለነበረው ጉዟቸው በስፋት ያወራል።
ሻለቃ ሀሪስ በጉዞ ማስታወሻው እንደነገረን ሳህለ ሥላሴ ወደ ጉራጌ ሲጓዙ በፍልውሀ በኩል ተሻግረው እንደሄዱ፤ ሲመለሱ ደግሞ በእንጦጦ ዞረው ወደ አንኮበር እንደገቡ፤ በየመንገዳቸው ኦሮሞዎችን እንዳገኙና ግብር ያስገቡላቸው እንደነበር ያትታል።
ባጭሩ ጸጋዬ አራርሳ ከኦሮሞ ውጭ ያለው የአዲስ አበባ ነዋሪ «an occupying force of settler colonialists bent on pushing out and displacing the indigenous Oromo peoples» ሲል ሀሪስን አጣቅሶ ያቀረበው ክስ መሰረት የሌለው የጸጋዬ የራሱ ፈጠራ ነው። እንዴውም በተቃራዊው ጸጋዬ ከኦሮሞ ውጭ የሆነውን የአዲስ አበባን ነዋሪ «an occupying force of settler colonialists bent on pushing out and displacing the indigenous Oromo peoples» ለማለት በማስረጃነት የተጠቀመበት የዊሊያም ሀሪስ መጽሐፉ ሸዋን ጨምሮ ለም የሆኑ የኢትዮጵያ ክፍለ አገሮችን ወራሪና ቅኝ ገዢ የሚለው ኦሮሞን ነው።
ከዊሊያም ሀሪስ በተጨማሪ በዘመኑ ሸዋን የጎበኙ ሌሎች የውጭ አገር ተጓዦችም ማስታወሻቸውን ትተው አልፈዋል። ለምሳሌ የኦሮሞ ብሔርተኛ ነን የሚሉ ግለሰቦች በብዛት የሚጠቅሱት ዮዋን ክራምፍ አንዱ ነው። JOURNALS OF THE Rev. Messrs. ISENBEEG AND KRAPF, MISSIONARIES OF THE CHURCH MISSIONARY SOCIETY, DETAILING THEIR PROCEEDINGS IN THE KINGDOM OF SHOA, AND JOURNEYS IN OTHER PARTS OF ABYSSINIA, IN THE YEARS 18-39, 1840, 1841, AND 1842 በሚል በቀረበ መጽሐፍ ላይ የሰፈረው የዮዋን ክራምፍ ማስታወሻ እንደሚያስረዳው ጸጋዬ አማራ እንደወረረው ሊነግረን ወደሚፈልገው ወደ አዲስ አበባ ወይንም ወደ ሸዋ ምድር ብቻ ሳይሆን የአቢሲኒያ ምድር ወደ ሆነው ወደ ባሌም ኦሮሞዎች የገቡት ግራኝ አሕመድ አቢሲኒያን ወርሮ ሕዝቦቿን ከገደለና ኗሪዎችን ካፈናቀለ በኋላ እ.ኤ.አ በ1559 ዓ.ም. እንደሆነ ይነግረናል።
ከዚህ በተጨማሪ ዮዋን ክራፕፍ ንጉሱ በሌላ ጊዜ ወደ ጉራጌና አካባቢው ሲጓዝ አብሯቸው ተጉዞ ኖሮ በጉዟቸው የሚያገኟቸው ኦሮሞዎች ንጉሱ ፊት እየቀረቡ ግብር ያስገቡ እንደነበር፣ ንጉሱም በኦሮምኛ እንደሚያነጋግሯቸው፤ ሹመትና ሽልማት እየሰጡ በአካባቢው በሰፈሩ ኦሮሞዎች መሀል አልፈው ጉራጌ እንደደረሱ ያወሳል። ከጉራጌ ጉዞ በኋላ በእንጦጦ ዞረው ወደ አንኮበር እንደተመሰሉ፤ እንጦጦ ላይ በግራኝ ወረራ የፈረሰ የቤተ ክርስቲያን ቅሪት እንዳለና በዚሁ የግራኝ ወረራ ወቅት የፈረሰችና የበርካታ አቢሲኒያ ነገስታት መናገሻ ሆና ታገለግል የነበረች ከተማ እንጦጦ ተራራ ላይ እንደነበረችና ከመፍረሷ በፊት ዓፄ ልብነ ድንግል ለመጨረሻ ጊዜ በዋና ከተማነት ይገለገልባት እንደነበር ይተርካል።
የጸጋዬን ተረክ [narrative] መሰረት አልባነት ለማስረገጥ እሱ ራሱ በጽሁፉ ካቀረባቸው የውጭ አገር ጎብኝዎች በተጨማሪ የግራኝ አሕመድ ወረራን የከበተውን የአረብ ፋቂህን መጽሐፍ Futuh Al-Habasha: The Conquest of Abyssinia [16 century]፣ የበርሙዴዝን «The Portuguese expedition to Abyssinia in 1541-1543»፣ ወዘተ ማቅረብም ይቻላል።
እንግዲህ! ይህ ሁሉ ማስረጃ ከፊታችን ተቀምጦ ነው የሕግ ባለሙያው ጸጋዬ አራርሳ የልብነ ድንግልን ልጆች ያያታቸው ዋና ከተማ ለነበረችው ለእንጦጦና አዲስ አበባ ዙሪያ መጤና የዋና ከተማችን እንግዳ አድርጎ ሊያቀርባቸው የፈልገው። ጸጋዬ በአዲስ ስታንዳርድ መጽሔት ያቀረበው ድፍረት የተሞላበት ጽሁፍ ዊሊያም ሀሪስ በሳህለ ሥላሴ ዘመን በፍል ውሀ በኩል አድርገው ወደ ጉራጌ ሲሄዱ ኦሮሞዎችን አገኘን ያለውን ትርክት አዛብቶ በማቅረብ ከሸዋ አልፈው ወደ አያቶቻቸው ርስት ወደ ዓፄ ዘርዓ ያዕቆብ የትውልድ ምድር ወደ ፈጠጋር[ሐረርጌ አዋሳኝ] ሳህለ ሥላሴ ያደረጉትን ጉዞ ጠምዝዞ ኦሮሞዎችን ብቸኛ የአዲስ አበባ ባለቤቶች፤ በግራኝ ወረራ ምክንያት የሞቱና ከርስታቸው የተፈናቀሉትን ደግሞ ለአዲስ አበባ እንግዳና መጤ አድርጎ አቃርኖ ማቅረቡ የምሁር ዋነኛ ባህሪ ማለትም integrityን የሌለው መሆኑን ከማሳየቱ ባለፈ ታሪካዊ እውነታውን አይለውጠውም።
ከግራኝ ወረራ በኋላ በየዘመኑ የነገሱት የኢትዮጵያ ነገስታት ሁሉ በየዘመናቸው ፈርሳ የነበረችውን የአያቶቻቸውን አገር አንድ ለማድረግ ሲጥሩ የነበሩት በግራኝ አህመድ ወረራ የተበታተኑትን የኢትዮጵያ ክፍለ አገሮች እንደበፊቱ አንድ ለማድረግ እንጂ ጸጋዬ ሊነግረን እንደሚፈልገው ቅኝ ግዛት ፍለጋና ለወረራ አልነበረ። የእንግሊዙ ዊሊያም ሀሪስና የፈረንሳዩ ቴዎፍሎስ ሌፌቭር የሚነግሩን ይህንን ሀቅ ነው። ኢትዮጵያ [በካርታም ላይ ቢሆን] እስካለች ድረስ አዲስ አበባ የመላው አትዮጵያዊያን፣ የአፍሪካዊያንና የዓለም ከተማ ነች፤ ከኦሮሞ ጀምሮ የመላው አትዮጵያዊ ከተማ ሆና ትኖራለች።
ዶክተር ቄስ ገመቺስ ደስታ ይባላሉ፡፡የተወለዱት በአዲስ አበባከተማ ቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል አካባቢ ሲሆን፣ ያደጉት በወለጋ ነው፡፡የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በነቀምት ከተማከ ተማሩ በኋላ፣ የመጀመሪያዲግሪያቸውንና ሁለተኛዲግሪያቸውን ከአዲስአበባዩኒቨርሲቲ አግኝተዋል፡፡
ከአሜሪካም በአፍሪካ ቤተክርስቲያን ታሪክ ፣በቲኦሎጂና በሥነትምህርት በተመሳሳይ የማስትሬት፣ በሊደርሺፕ ደግሞ የዶክትሬት ዲግሪም አላቸው፡፡በአሁኑሰዓት ቺካጎበሚገኘው የዓለም የሉተራን ዋናመሥሪያ ቤት የአፍሪካ ሚሽን ዳይሬክተር ናቸው።
ቄስገመቺስ፡– በቤተ ክርስቲያኗ ውስጥ የተነሳው ግጭት ዋና ምክንያት የኦሮሚኛ ቋንቋ ጉዳይ ሲሆን፣ ሌላው የተፈጠረውን ችግር እንዴት እንያዘው ወይም እናስተናግደው በሚል የተፈጠረ የሐሳብ ግጭት ነበር፡፡
ቄስገመቺስ፡– በአዲስ አበባ ባሉ የመካነ ኢየሱስ አብያተ ክርስቲያናት ውስጥ ወንጌል በኦሮሚኛ ቋንቋ እንዲሰበክ ተወላጅ የሆኑ ምዕመናን ያቀረቡት ጥያቄ መልስ ባለማግኘቱ ችግር ተፈጥሮ ነበር፡፡ ጥያቄው መልስ ሳያገኝ ውስጥ ውስጡን ታፍኖ በመቆየቱ ፈነዳና ቤተ ክርስቲያኗ ለሁለት በመከፈሏ እስከ ፍርድ ቤት ድረስ ተዳረሱ፡፡ ለማስታረቅ በዓለም አቀፍ ደረጃ ሙከራ ተደረገ፡፡ እርቅ ለማውረድ ከቤተመንግሥት፣ ከአብያተ ክርስቲያናት፣ ከተባባሪ አብያተ ክርስቲያናት የተደረገው ሙከራ ሳይሳካ በመቅረቱ በመጨረሻ ላይ የሉትራን ቤተ ክርስቲያን ጉዳዩን በቀጥታ በመያዝ ሽምግልናውን፣ ጥፋተኛ እገሌ ነው በማለትና ቁልፍ የሆኑ ሰዎችን በመውሰድ፣ በማስታረቁ ላይ ሠራን፡፡ “በመሸነፍ ማሸነፍ” በሚለው ሃይማኖታዊ መርሕ መሠረት የተፈጠረውን ችግር ለመቅረፍ ችለናል፡፡ ለሁለት የተከፈለችው ቤተ ክርስቲያን የመንግሥት ባለስልጣናት በተገኙበት እርቅ አውርዳለች፡፡ ፍትሕ ሚኒስቴር በመሄድም አንድ የምዝገባ የምስክር ወረቀት ወስደዋል፡፡
ቄስገመቺስ፡– በኦሮሚኛ ቋንቋ ስብከት ተከለከልን ያሉ ስብከቱ በኦሮሚኛ እንዲደረግላቸው ተደረገ፡፡ የምዕመናኑን ጥያቄ አልመለሱም የተባሉት የአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን አመራሮች ጥያቄውን የማፈን ጉዳይ ሳይሆን፣ የጥያቄው አያያዝ ችግር ስለነበረበት መሆኑን ገልጸው ይቅርታ ተጠያይቀዋል፡፡ አፈ ጉባኤ ተሾመ ቶጋ ባሉበት የተከናወነው እርቅና ውህደት በሕግም የጸና ሆኗል፡፡
ሪፖርተር፡– እርስዎ የቋንቋ ችግር አሉት እንጂ እግዚአብሔርን ከመስበክ በስተጀርባ የሚሠራ የፖለቲካ ሥራ እንደሆነ በተለያዩ ጊዜያት ቤተክርስቲያናችሁን እየጠሩ አስተያየት የሚሰጡ አሉ፤
ቄስገመቺስ፡– የኢትዮጵያ ፖለቲካ በርዕዮተ ዓለም ብቻ ሳይሆን፣ ብሔረሰብን መሰረት የሚያደርግ ነው፡፡ ይህ አስተሳሰብ ቤተ ክርስቲያን መግባት የለበትም፡፡ ከገባም ለቤተ ክርስቲያን አደጋ ነው፡፡ ፖለቲካና ቤተ ክርስቲያን የየራሳቸው አሰራር አላቸው፡፡ ፖለቲከኛ ወደ ቤተ ክርስቲያን ሲመጣ ሰው ነው፡፡ ከቤ ተክርስቲያን ሲወጣ ደግሞ ፖለቲከኛ ነው፡፡ በአሜሪካ ሪፐብሊካንና ዲሞክራቶች የአንድ ቤተ ክርስቲያን አባላት ሊሆኑ ይችላሉ፡፡ በቤተ ክርስቲያን ሲገቡ ሰዎች ናቸው፡፡ ሲወጡ ደግሞ ፖለቲከኞች ናቸው፡፡ ቤተ ክርስቲያን ማንም ሰው የፖለቲካ አቋም አያራምድም ማለት አይቻልም፡፡ ከጓደኛ፣ ከጎረቤት፣ ከአገልጋይ ጋር የፖለቲካ ጉዳይ ማንሳት ክልክል ሊሆን አይችልም፡፡ ቤተ ክርስቲያን የማታደርገው ነገር ቢኖር፣ የአንድን የፖለቲካ ፓርቲ አቋም አድርጋ ማራመድ የለባትም፡፡ ፖለቲካ ይቀያየራል፡፡ የፖለቲካ መሪ ይሾማል፤ ይወርዳል፡፡ ቤተ ክርስቲያን አትቀየርም፡፡ የፖለቲካ መሪ ሲመጣ ትጸልያለች፡፡ ሲወርድ ትጸልያለች፡፡ ሲያጠፋ ትገስፀዋለች፡፡ ይህንን የማታደርግ ቤተ ክርስቲያን የመንግሥት አገልጋይ ትሆናለች፡፡ ስለዚህ ቤተ ክርስቲያን መለየት አለባት፡፡
ቄስገመቺስ፡– የምኖረው በኢትዮጵያ ውስጥ ባለመሆኑ፣ ዝርዝር መልስ ለመመለስ እቸገራለሁ፡፡ ነገር ግን ቤተ ክርስቲያን በወንጌል ስም፣ በበዓላት ስም፣ በፕሮግራሞችና በጸሎት ስም ሰዎች ሥራ እንዲፈቱ የምታደርግ ከሆነ፣ ይህ ትክክል አይደለም፡፡ ሰው እንዲሠራ ነው የሚፈለገው፡፡ ሰው የተፈጠረው ሠርቶ እንዲበላ ነው፡፡ “የማይሠራ አይብላ” የሚል ጥቅስ አለ፡፡ አንዳንድ ጊዜ ከተለያዩ የሃይማኖት ክፍሎች የሚያከሩ ይፈጠራሉ፡፡ አክራሪነት ውስጥ ሲገባም ለራስም ሆነ ለአገር ፀር የሆነ ተግባር ውስጥ ይገባል፡፡ በአውሮፓና በአሜሪካ ያለው ብልጽግና ከየት መጣ ቢባል የፕሮቴስታንት የሥራ ዲሲፒሊን አማካይነት ነው፤ የሚባል አነጋገር አለ፡፡ ማክስ ዌበር በጻፈው መጽሐፍ እነ ሉተር የጀመሩት የመነቃቃትና የሕዳሴ እንቅስቃሴ መሠረት ነው፡፡ በርግጥ በአገራችን እንደሚታየው ምዕመናንን በመሰብሰብ መዝሙር ማዘመር ብቻ ከሆነ ትክክል አይሆንም፡፡ የመካነ ኢየሱስ ቤተ ክርስቲያን ፕሬዚዳንትና ሚኒስትሮች ያበረከተች ከፍተኛ የልማት ሥራ ውስጥ የተሰማራች ነች፡፡
ሪፖርተር፡– በኢትዮጵያ የሚሰበከው ወንጌል በአብዛኛው የድሃውን ልብ የመሙላት፣ ድህነትን መጠቀሚያ ያደረገ ባዶ ተስፋ የሚመግብ ነው በሚል አስተያየት የሚሰጡ አሉ፣
ቄስገመቺስ፡– ካርል ማርክስ፣ ስለቤተ ክርስቲያን ሲናገር “ሃይማኖት የጭቁኖች ሐሺሽ ነው” ይላል፡፡ ማርክስ እንዳለው፣ ድሆች ቤተ ክርስቲያን ሄደው “ሐሺሹን” (ስብከቱን) ያዳምጡና ድህነታቸውን ይረሱታል፡፡ ሃይማኖት የጭቁኖች “ሐሺሽ ” መሆን የለባትም፡፡ ባዶ ተስፋ የምትዘራ መሆን የለባትም፡፡ ተስፋ የቆረጡ ወደ ቤተ ክርስቲያን መጥተው ሞራላቸው ቢነሳሳ መልካም ነው፡፡ ሞራሉ ታድሶ ወደ ሥራ ይሄዳል፡፡ ዝም ብሎ የዘይት እቃህ፣ የዘይት እቃሽ ይሞላል፤ በባንክ አካውንትህ ገንዘብ ይገባል፤ እየተባለ የሚሰበክ ከሆነ ክርስቲያናዊ አይደለም፡፡ ይህ የሜታፊዚክስ ዓይነት የሆነ ስብከት በአውሮፓም አለ፡፡ እንዲህ ያለው ነገር የሚሆነው ተራ ታዋቂነትን ለማግኘትና ደጋፊ ለማብዛት የሚደረግ በድህነት ላይ ድህነትን የሚያመጣ፣ ድንቁርናን የሚያስፋፋ፣ የቀድሞውን የመተትና የጥንቆላ አሰራር የሚያስታውስ በመሆኑ ሊወገዝ ይገባል፡፡
ቄስገመቺስ፡– ጤነኛ የሆነና ያልሆነ ፖለቲካ አለ፡፡ ጤነኛ የሆነች ቤተ ክርስቲያን እንዳለች ሁሉ ጤነኛ ያልሆነችም ትኖራለች፡፡ መመርመር ያለባቸው የቤተ ክርስቲያኗ ተከታዮች ናቸው፡፡ መንግሥትም እንዲህ ዓይነቱን ጉዳይ መመርመር አለበት፡፡ ለምሳሌ በአሜሪካ ጤነኛ ያልሆኑ የእምነት አካሄዶች ተፈጥረው ብዙዎች ራሳቸውን የሚያጠፉበት እና የሚያብዱበት ሁኔታ አለ፡፡ በአገራችንም ተመሳሳይ ችግር እንዳይፈጠር ጥንቃቄ መደረግ አለበት፡፡ የሰው ገንዘብ ይዘው የሚጠፉ የሃይማኖት መሪዎች እንዳሉ እየሰማን ነው፡፡ የመጀመሪያው ተቆጣጣሪ የእምነቱ ተከታይ ሲሆን፣ በሁለተኛ ደረጃ መንግሥት ነው፡፡ ትክክለኛ ያልሆነ የቤተ ክርስቲያን መራባት በግሌ የሚያሳስበኝ ጉዳይ ነው፡፡ ሃያና ሰላሳ እየሆኑ በመገንጠል እምነትን የሥራ መስክ፣ የገቢ ምንጭ ማድረግ ከጥቅሙ ጉዳቱ ያመዝናል፡፡
ሪፖርተር፡– ከቤተክርስቲያን ዓላማዎች መካከል አንዱ በአገር ደረጃ ሰላም እንዲወርድ መሥራት ነው፡፡ከዚህ አንፃር በፖለቲካ አስተሳሰብ የተፈጠሩ ልዩነቶችና አለመግባባቶችን ለማስታረቅ እየሠራችሁ ያላቸሁት ነገር አለ?
ቄስገመቺስ፡– በተለያዩ አገሮች የፖለቲካ አለመግባባቶች በሰላማዊ መንገድ እንዲፈቱ የዓለም የሉተራን ቤተ ክርስቲያን በስፋት ይሠራል፡፡ በፍልስጤም እና በእስራኤል መካከል ሰላም እንዲሰፍን ብዙ ልዑካን አሉ፡፡ በደቡብ ሱዳን ውስጥ ባለው ሁኔታ ብዙ እየሠራን ነው፡፡ ከፍተኛ የደም መፋሰስ በነበረበት ወቅት ጣልቃ ገብተን እንረዳ ነበር፡፡ በኢትዮጵያም ቢሆን በአገር ውስጥ ያሉና በውጪ ያሉ የፖለቲካ ድርጅቶች በሰላማዊ መንገድ ትግላቸውን እንዲያካሂዱ የሠራነው ሥራ አለ፡፡ ምን ያህል ዝርዝር ጉዳይ ውስጥ መግባት እንደሚያስፈልግ ባላውቅም እየሠራን ያለነው ሥራ እንዳለ ለመግለጽ ግን እወዳለሁ፡፡
ሪፖርተር፡– ኦነግ ወደ ሰላማዊ የትግል መድረክ እንዲመጣ፣ መንግሥትንና ኦነግን የመሸምገል ሥራ በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ሕዝብ የወከላቸው አካላት ጋር አብራችሁ እየሠራችሁ እንደሆነ ይታወቃል፤ የቀድሞው የመካነ ኢየሱስ ቤተክርስቲያን ፕሬዚዳንትም ይህንኑ ጥያቄተጠይቀው በግልጽ ተናግረውነበር፤
ቄስገመቺስ፡– በግንባር ቀደምትነት ይህንን ሥራ ሲሠሩ የነበሩ ሽማግሌዎች ነበሩ፡፡ ቄስ ኢተፋ፣ አምባሳደር ብርሃኑና አቶ አበራ ቶላ፣ ጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊን አነጋግረው፣ ከእኛ ዘንድ መጥተው ነበር፡፡ አሜሪካ በመጡበት ወቅት የቤተ ክርስቲያን መሪዎችን፣ የአገር መሪዎችንና የምሁራን ማኅበረሰብ አካላትን አነጋግረው ነበር፡፡ ፍትሕ፣ እርቅና ሰላም የሉተራን ቤተ ክርስቲያን መርሖች ስለሆኑ ሐሳቡን መደገፍ ነበረብን፡፡ በእኛ እምነት እርቅ ስንል ዝም ብሎ እርቅ አይደለም፡፡ ፓርቲዎችን የማዋሃድ ጉዳይም አይደለም፡፡ እኛ የምንደግፈውና የምንመኘው እርቅ፣ ፍትሕን ያጠቃለለና ሰላምን ያካተተ እርቅ ማውረድ በመሆኑ፣ ሽማግሌዎቹ መጥተው ሲያናግሩን ለመደገፍ የወደድነው እንደ እግዚአብሔር አገልጋይነታችንና እንደ ሃይማኖት መሪነታችን እርቅን ማውረድ ዋናው ዓላማችን፣ የሚመለከተን ጉዳይና ስንሠራበት የቆየንበት ጉዳይ በመሆኑ ነው፡፡
ወደ ጥያቄው ስመለስ የኢትዮጵያ መንግሥት የሚያነሣቸው ጉዳዮች አሉ፡፡ ኦነግም በበኩሉ የሚያነሣቸው ጉዳዮች አሉ፡፡ ሁለቱም የሚያነሡት አገራዊና ብሔራዊ አስተያየቶች አሏቸው፡፡ እኛ ደግሞ ሕዝባዊና አገራዊ ስሜት አለን፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ደግሞ ሃይማኖታዊ መርሖዎች ስላሉን ከነዚህ መርሆች በመነሣት ለተጠየቅነው ጥያቄ ድጋፍ ሰጥተናል፡፡ እርዳታም አድርገናል፡፡
ቄስገመቺስ፡– ዝርዝር ጉዳይ ውስጥ መግባቱ አስፈላጊ መስሎ አይታየኝም፡፡ የመንግሥት መሪዎች ይህን አሉ፡፡ እኛ ይህንን አልናቸው፡፡ የኦነግ አመራሮች ይህን ተናገሩ ማለቱ ለማን ይጠቅማል፡፡ ሁለት ተደራዳሪ አካላት በልዩነታቸው ዙሪያ ሐሳብ ያነሣሉ፡፡ ይህ የሚታወቅ ነው፡፡ እርቅ ለማውረድ ሕጋዊ ደብዳቤዎችን ጽፈናል፡፡ ሁኔታዎችን አመቻችተናል፡፡ ከዚህ በላይ መናገር አልችልም፡፡
ቄስገመቺስ፡– እርቁ ብዙም ወደ ግቡ እንዳልደረሰ እየሰማን ነው፡፡ እስካሁን ድረስም በእንጥልጥል ላይ ያለ ጉዳይ ነው፡፡ በእርቁ ዙርያ ኢህአዴግም ሆነ ኦነግ የሚያነሷቸው የየራሳቸው ነጥቦች አሉ፡፡ ታራቂዎች ፈቃደኛ ሆነው ልዩነታቸውን በማቻቻል እርቅ አውርደው በአገር ግንባታ ላይ በአንድነት ቢሠሩ መልካም ነበር፡፡ በእኛ በኩል ጫና ለማድረግ ሞክረናል፡፡ መጨረሻውን ደግሞ ወደፊት እናያለን፡፡
ሪፖርተር፡– የእምነታችሁ ተከታይ የሆኑ የፖለቲካ መሪዎች፣ ነጋዴዎችና ባለስልጣናት በተለያዩ የአመራር ደረጃ ላይ አሉ፡፡ እነዚህ አባሎቻችሁ ከሙስና የፀዱና ቀና የሕዝብ አገልጋይ እንዲሆኑና ከስግብግብነት እንዲላቀቁ በተለይ የምትሠሩት ሥራ አለ?
ቄስገመቺስ፡– የኢትዮጵያን ውስጣዊ ሁኔታ በተለያዩ የመገናኛ ዘዴዎች ከምከታተለው ውጪ የጠለቀ እውቀት የለኝም፡፡ እንደ ሃይማኖት መሪነቴ ግን አስተያየት የምሰጥበት ጉዳይ ነው፡፡ ሰው ከሙስና፣ ከስልጣን ብልግና፣ ከሃብት ብልግና ነፃ መሆን እንዳለበት ፍጥረታዊ፣ ሃይማኖታዊ፣ ስነ መለኮታዊ አስተሳሰብ ነው፡፡ ሰዎች ከፍተኛ ሹመት ይሰጣቸዋል፡፡ ከፍተኛ ሀብት እንዲጠብቁ አደራ ይቀበላሉ፡፡ ይህ ሁሉ በገንዘብና በስልጣን ወደ መባለግ ሊያስኬድ ይችላል፡፡ ከምድር ጉዳይና ፍርድ ማምለጥ ይቻል ይሆናል፡፡ ባላቸው ጊዜያዊ ትስስር፣ ባላቸው ስልጣን ተደባብቀው የምድር ሕይወታቸውን ሊያሳልፉ ይችላሉ፡፡ አንድ ቀን ግን የማያመልጡት የፍርድ ዙፋን ፊት መቆም ግድ ነው፡፡ ይህንን እንደ ሃይማኖት መሪነቴ ለመናገር እወዳለሁ፡፡ ከዚህ ውጪ አንድ ባለስልጣንም ሆነ ሹመኛ፣ ነጋዴም ሆነ የመንግሥት ሠራተኛ፣ ተላላኪም ሆነ የጽዳት ሠራተኛ. . . የራሳቸው ያልሆነ ነገር ሲወስዱ፣ ወይም ሲሰርቁ ኅሊናቸው መስረቃቸውን ይነግራቸዋል፡፡ አንዳንዴም ጎረቤትም ይነግራቸዋል፡፡ ይህንን ሁሉ ወደ ጎን በመተው በስርቆት የሚቀጥሉ መጨረሻቸው አያምርም፡፡ ሰው ኅሊናውን እንዴት ይክዳል? የሚገርመኝ ጉዳይ ነው፡፡ ሰው ኅሊናውን ክዶ፣ ጎረቤቱን አልሰማም ብሎ፣ ከደሀ ሕዝብ ላይ ሲሰርቅ ፍርዱ ቀላል ነው ብለው የሚያስቡ ካሉ ተሳስተዋልና ወደ ልቦናቸው እንዲመለሱ እመክራለሁ፡፡
ቄስገመቺስ፡– ወንጌልን እንሰብካለን፡፡ በወንጌል ውስጥ ሁሉም ነገር አለ፡፡ የመኖርና ያለመኖር ጥያቄ ነው፡፡ በአፍሪካ የበርካታ መሪዎችና የፖለቲካ መሪዎች መጨረሻ አያምርም፡፡ ከተከበሩበት ቦታ ሲነሱ ውርደትና ሃፍረት ውስጥ ነው የሚገቡት፡፡ ክቡር ተብለው የተጠሩ የአፍሪካ መሪዎች የመጨረሻ እጣ ፈንታ እስር፣ ስደት፣ ስቅላት. . . በጥቅሉ የሕይወት መዝገባቸው የሚዘጋው በውርደት ነው፡፡ ሰው የተፈቀደለት ሰርቶና ለፍቶ እንዲኖር ነው፡፡ ከዚህ ውጪ በሙስና መዘፈቅ፣ በስልጣን መባለግ ለሰው ልጅ አልተፈቀደም፡፡ መጨረሻቸውም ከላይ እንደጠቀስኩት መልካም አይሆንም፡፡ ሰው ከራሱ በላይ ለቤተሰቦቹ ማሰብ ይገባዋል፡፡ አንድ ሰው፣ ባለስልጣን፣ ሹመኛ. . . ሰርቆ ለራሱ ሊበላ ይችላል፡፡ የሰረቀውን ግን ለልጆቹ ሲያበላ ልጆቹን እርግማን እያጎረሰ እንደሆነ ማወቅ አለበት፡፡ በእርግማን ለልጆቹ ቤት እየሠራ እንደሆነ ሊያውቅ ይገባል፡፡ ልጆቹ ነገ የሚወርሱት ንብረት እርግማን በመሆኑ እርግማን እያወረሰ እንደሆነ ማወቅ አለበት፡፡ በስርቆትና በሙስና ወደ ቤት የሚገባ ገንዘብ ለራስም መርዝ ነው፡፡ ለልጆችና ለቤተሰብ ደግሞ እርግማን ነው፡፡ ትውልድንም ያጠፋል፡፡ በእርግማን የሚገኝ ገቢ ለሁለተኛ ትውልድ በረከት አይሆንም፡፡ ስለዚህ በማንኛውም ደረጃ በኃላፊነት ላይ ያለ ሰው መጀመሪያ ለራሱ፣ ቀጥሎ ለቤተሰቦቹ፣ በሶስተኛ ደረጃ ለአገሩና ለዚህ ደሀ ሕዝብ ሲል በታማኝነት ማገልገልና እንደተከበሩ በክብር ማለፍን መርሕ ሊያደርግ ይገባል፡፡ ሁሉም ነገር የቀን ጉዳይ ነው፡፡ ለሁሉም ቀኑ ይደርስበታል፡፡
በኢትዮጵያ ታሪክ ታይቶ የማይታወቅ ግንባታ፣ የንግድ እንቅስቃሴ፣ የኢኮኖሚ መነቃቃት እየታየ ነው፡፡ ይህ ሁሉ አቀፍ እንቅስቃሴ እየሰፋ ሲሄድ አገር እንድትባረክ፣ ትውልዱም የተባረከ እንዲሆን የአገር መሪዎች፣ የሃይማኖት መሪዎች፣ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች፣ የፖለቲካ አመራሮች፣ የማኅበረሰብ መሪዎች፣ ወታደራዊ መሪዎች ታሪኮች እንዴት ይጠናቀቃል? ለቀጣዩ ትውልድ ምን ላስተላልፍለት? በማለት ወደ ልቦናቸው ተመልሰው ሊያስቡ ይገባል፡፡ በኢትዮጵያ በአፄ ኃይለ ሥላሴ ዘመን የነበሩ ሹመኞች ተረሽነዋል፡፡ ከሁለትና ከሶስት ሚኒስትሮች በስተቀር በአንድ ጉድጓድ ገብተዋል፡፡ የደርግ ባለስልጣናት ሕይወታቸውን በእስር እያጠናቀቁ ነው፡፡ ወደፊትስ? አንዱ ከሌላው ተምሮ ሕይወትን በክብር ጀምሮ በክብር መጨረስ ይገባዋል፡፡ ወደ ጥያቄው ስመለስ ሰው ለራሱ ሲል፣ ሰው ለቤተሰቡ ሲል፣ ሰው ለአገሩና ለወገኑ ሲል፣ ሰው ለታሪኩ ሲል ነፃ ሆኖ በቀናነት አገልግሎ የሕይወት ዘመኑን ማጠናቀቅ ይገባዋል፡፡ ከዚህ ሁሉ ውጪ የሆነው አስተሳሰብ የውርደት ነው በማለት በግልጽ እናስተምራለን፡፡
ቄስገመቺስ፡– እኛ በቤተ ክርስቲያናችን የምናስተምረው ሰዎች በአንድ ማኅበረሰብ ውስጥ ሁለንተናዊ ተሳትፎ እንዲኖራቸው ነው፡፡ በቤተ ክርስቲያናችን ውስጥ ያሉ አባሎቻችን በሙሉ ሰባኪ እንዲሆኑ አንፈልግም፡፡ በተለያዩ ሙያዎች እንዲሳተፉ እናደፋፍራለን፡፡ ወታደር፣ ሐኪም፣ መሐንዲስ፣ ነጋዴ. . . መሆን አለባቸው፡፡ የምናሳስበው ግን በተሰማሩበት ቦታ ሁሉ ላሉበት ቦታ ጨውና ብርሃን እንዲሆኑ ነው፡፡ ጨውነታቸውንና ብርሃንነታቸውን ከጣሉ ልዩነት አይፈጥሩም፡፡ ለምሳሌ በአሜሪካ 29 የሚጠጉ ኮሌጆችና ዩኒቨርሲቲዎች አሉን፡፡ ጋዜጠኞች፣ የፊልም አክተሮች፣ ዶክተሮች፣ መሐንዲሶች. . . ይመረቁበታል፡፡ በእኛ እምነት ብቁ የኾነ ትውልድና ጥራት ያለው ትምህርት እንዲመጣ እንፈልጋለን፡፡ ከዚህ አንፃር የቤተ ክርስቲያናችን አባላት በፖለቲካ ውስጥ እንዲገቡ እንፈልጋለን፡፡ “በፖለቲካ ውስጥ መግባት ለሙስና ያጋልጣል፡፡ በኢትዮጵያ ታሪክ ፖለቲከኛ ሰው ይበላል፡፡ ወይም ራሱ ይሞታል” በሚል ከፖለቲካ ውስጥ የመግባት ፍርሃት ነበር፡፡ አንድ ኢትዮጵያዊ የታሪክ ጸሐፊ “በኢትዮጵያ በሰላም ስልጣን ይዞ በሰላም የለቀቀ መሪ ብርቅ ነው” በማለት ጽፈዋል፡፡ ካለፉት 15 ዓመታት ወዲህ የቤተ ክርስቲያን አባላት ፖለቲካ ውስጥ እንዲገቡ እያበረታታን ነው፡፡ ለምሳሌ በአሜሪካ ምክር ቤት ውስጥ ካሉ ሴናተሮች ውስጥ ቢያንስ ቢያንስ አንድ አራተኛ የሚሆኑት የሉተራን ቤተ ክርስቲያን አባላት ናቸው፡፡ ሁለት ሶስተኛው ኤፒስኮፔሊያን ሲሆኑ፣ ካቶሊኮችና ባብቲስቶችም አሉበት፡፡ አንድ ሰው እነዚህን የሴኔት አባላት ለማግኘት አይቸገርም፡፡ እኛም አገር እንዲሆን የምንፈልገው ይሄው ነው፡፡ በአገራችን ፓርላማ ውስጥ ጥሩ ሙስሊም፣ ጥሩ ክርስቲያን ቢኖር እንወዳለን፡፡ ፈጣሪ አለ ብለው የሚያምኑ፣ አምላካቸውን የማይክዱ፣ ኅሊናቸውን የሚፈሩ ሰዎች ፓርላማ ውስጥ እንዲገቡ እንፈልጋለን፡፡
ሪፖርተር፡– ከሁለ ትሳምንት በፊት የአገሪቱ ከፍተኛ የፖለቲካ አመራሮች በተገኙበት ከ10 ሺሕ በላይ ለሚሆን ሕዝብ ወንጌል ሰብከዋል፡፡ በተለይ ለፖለቲካ መሪዎች ያስተላለፉት መልዕክት አለ?