Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኣብ ሕግን ሕጋጋትን ክፍሊ ጉምሩክ ዘሎ ድሩት ኣፍልጦ፣ ኣብ መስርሕ እታዋትን ሰደድን ጠንቂ ዘይተደልየ ምብኻን ግዜ፣ ሃልክን ተወሳኺ ወጻኢታትን ይኸውን ስለዘሎ፣ ተገልገልቲ ንብረት ቅድሚ ምእታዎም ነቲ ሕግን ሕጋጋትን ብግቡእ ክፈልጡን ዘድሊ ቅጥዕታትን መምርሒታትን ከማልኡን ከምዝግባእ፣ ዋና ዳይረክተር ክፍሊ ጉምሩክ ኣቶ ፍስሃየ ሃይለ ገሊጹ። Read more
ካብ ከተማ ካምፓላ ዝተመሓላለፈ ዜና ከምዘመልክቶ፣ ዩጋንዳ 500 ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ክትቅበል ምዃና ንላዕለዎት ሰበስልጣን’ታ ሃገር ብምጥቃስ ይገልጽ። ላዕለዎት ሰበስልጣን ዩጋንዳ ነዚ ጉዳይ ብወግዒ ዝእመኑሉ ዘለዉ ንመጀመሪያ እዋን’ዩ።
ንጉዳይ ስደተኛታት ዝከታተል ሚኒስትሪ ካብ ከተማ ካምፓላ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፣ እቶም ካብ እስራኤል ዝጥረዙ ስደተኛታት ግቡእ መጻረዪ ተገይሩሎም ፖለቲካዊ ዑቕባ ክወሃቦም ምዃኑ’ዩ ዘመልክት።
መንግስቲ እስራኤል ስደተኛታት ካብ ሃገሩ ክሰጉግ ንዘውጸኦ መደብ ካብ ማሕበረሰብ ዓለም ሓያል ተቓውሞ ገጢሙዎ’ዩ። እዞም ኣብ እስራኤል ዝርከቡ ኤርትራውያንን ሱዳናውያንን ናብ ሃገራት ምዕራብ ክጣየሱ ምስ ተጸዋዒ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝተገብረ ስምምዕ፣ ካብ ኣባላት’ቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ውድብ ብዝተገብረሉ ጸቕጢ፣ መራሒ’ታ ሃገር ነቲ ስምምዕ ከምዘፍረሶ ዝዝከር’ዩ።
ካብ ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት ዩጋንዳ ኣገልግሎት መዓርፎ ነፈርቲ ዝተረኽበ ሓበሬታ ከምዘመልክቶ፣ ኣቐድም ኣቢሎም ካብ እስራኤል ናብ ዩጋንዳ ዝኣተዉ ስደተኛታት ዝሓዝዎ ናይ ቪዛ ደኩመንት፣ ምስቲ ኣብ እስራኤል ዝወሃብ ወግዓዊ ደኩመንት ገፊሕ ፍልልይ ከምዘለዎ የመልክት።
ኣብ መዓርፎ ነፈርቲ ኢንተበ ሓላፊ ምቁጽጻር ዶባት ሮበርት ካኑማ ኣብ ዝሃቦ ቃል ብወገኑ፣ እቲ ቪዛ ምሉእ ብምሉእ ዝተሰነዐ ኣብ ርእሲ ምዃኑ፣ ጎዶሎን ናይ ፍቓድ ወሃቢ ፊርማ ዘይብሉን ምዃኑ ገሊጹ።
ንሱ ብተወሳኺ፣ ካብ እስራኤል ዝፋነዉ ስደተኛታት ከምዚ ዓይነት ዝተሰነዐ ቪዛ ክወሃቦም ንፈለማ እዋን ኣይኮነን ኢሉ። ኣብዚ ዝሓለፈ 3-4 ዓመታት ልዕሊ 1,750 ስደተኛታት ካብ እስራኤል ናብ ዩጋንዳ ተፋንዮም ከምዘለዉ ጸብጻባት ሰበስልጣን ጉዳይ ስደተኛታት የመልክቱ።
ZhongShan የቦታ ብርሃን ፍላሽ መብራት እና የጌጥ ኳስ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የቦታ ብርሃን ፍላሽ መብራት እና የጌጥ ኳስ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የቦታ ብርሃን ፍላሽ መብራት እና የጌጥ ኳስ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በድርድሩ አካሄድ ላይ ያቀረቡዋቸው ጥያቄዎች አውንታዊ ምላሽ ካለገኙ፣ ውይይቱን ሊያቋርጡ እንደሚችሉ የመድረክ ሊቀመንበር ፕሮፌሰር በየነ ጴጥሮስ ተናግረዋል፡፡ መድረክ መሪ ተደራዳሪ...
የአባይ ተፋሰስ - /ደቡብ ሱዳን ነፃ ከመውጣቷ በፊት የተሠራ ካርታ ስለሆነ ስሟ አልተጠቀሰም፡፡ አሥራ አንዱ የአባይ ተፋሰስ ሃገሮች ርዋንዳ፣ ቡሩንዲ፣ ኮንጎ (ዲ.ሪ)፣ ታንዛኒያ፣ ኬንያ፣ ዩጋንዳ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያ፣ ኤርትራ፣ ግብፅ ናቸው፡፡/
የኢትዮጵያ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በ33ተኛው መደበኛ ስብሰባው ከመከረባቸው አምስት ጉዳዮች አንዱ የሆነውን የአባይ ተፋሰስ የትብብር ስምምነት ረቂቅ አዋጅ እንዳፀደቀ የምክር ቤቱ የሕዝብ ግንኙነት ባለሙያ አቶ አያና ከበደ ለቪኦኤ ገልፀዋል።
ከኢትዮጵያ በስተቀር አምስቱ አገሮች ማለትም የርዋንዳ፣ የታንዛኒያ፣ የዩጋንዳ፣ የኬንያና የቡሩንዲ ፓርላማዎች ቀደም ብለው ውሉን ያፀደቁት መሆኑን የሕዝብ ግንኙነት ባለሙያው ተናግረዋል።
የኢንቴቤ ስምምነት እየተባለ የሚጠራው ውል ቅኝ ገዢ በነበረችው ታላቋ ብሪታኒያ በአውሮፓ የዘመን አቆጣጠር በ1929 ዓ.ም የተረቀቀና በናይል ወንዝ አጠቃቀም ላይ ከተፋሰስ አገሮች ይልቅ ለግብፅ ሙሉ መብት የሚሰጠውን ውል የሚተካ መሆኑ ይታወቃል።
ውሉ ዛሬ በኢትዮጵያ የተወካዮች ምክር ቤት መፅደቁ ሰሞኑን በግብፅና በኢትዮጵያ መካከል በአባይ ወንዝ አጠቃቀም ዙሪያ ከሚካሄደው ውዝግብ ጋር ግንኙነት እንደሌለው የሕዝብ ግንኙነት ባለሙያው ተናግረዋል፡፡
ለተጨማሪና ዝርዝር ትዝታ በላቸው በኢትዮጵያ ሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የመረጃና ኮምዩኒኬሽንስ ዳይሬክቶሬት የሕዝብ ግንኙት ባለሙያ አቶ አያና ከበደ ጋር ያካሄደችውን ሙሉ ቃለምልልስ ያድምጡ፡፡
ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንሲስ አብ ሃገረ ኩባ አብ ዘካይድዎ ዘለዉ ምብጻሕ ካብ 1959 ዓ. ም ጀሚሩ ነታ ሃገር ምስ ዝመርሕዋ ዘለው አሕዋት ካስትሮ ድሕሪ ምርካቦም ሎሚ መዓልቲ ናብ ምብራቃዊ ወገን እታ ሃገር እትርከብ ከተማ ሆሊገን ንምብጻሕ ተጓዒዞም ኣለዉ።
ኣቦ-መንበር ጉዳይ ማዕቀብ ሕቡራት ሃገራት ራፋኤል ራሚረዝ ዝሓለፈ ሓሙስ ፡ ነቲ ብተቖጻጻሪ ጉጅለ ኤርትራን ሶማልን ዝወጸ መንፍቓዊ ሪፖርት ብኸፊል ናብ ባይቶ ጸጥታ ኣቕሪቦም ኔሮም።
እቲ ሪፖርት “ ኤርትራ ንኣልሸባብ ከምትድግፍ ዘርኢ መርትዖ ኣይተረኽበን” ከም ዝብል ሓቢሮም። ኣብ ኢትዮጵያ ንዝርከቡ ዕጡቓት ግን ትድግፍ ኣላ ይብል እቲ ሪፖርት።
ወደ አማርኛ ውክፔድያ እንኳን ደህና መጡ! ውክፔዲያ ማንኛውም ሰው ማዘጋጀትና ማሻሻል የሚችል መዝገበ ዕውቀት ነውና በመሳተፍ ደስ እንደሚያስኝዎ ተስፋ አለኝ። እነዚህ ገጾች በተለይ ይጠቅሞታል፦
ላዕለዎት ወትሃደራውያን መኮንናት ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ጉዳይ ጸጥታ ዶብን ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብን ዘተኮረ ዘተ ኣብ ካርቱም ከምዘካየዱ፣ መንግስቲ ሱዳን ብ28 መጋቢት ኣብ ዘውጽኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ።
ኣብቲ ንክልተ መዓልታት ዝተኻየደ ዘተ፣ ካብ ወገን ሱዳን ብጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ሰራዊት ሱዳን ሌተናት ጀነራል ዒማድ ኣልዲን ሙስጠፋ ዓዳዊ ዝመርሖ ወኪል ላዕለዋይ ወትሃደራዊ መኮንናት ክሳተፍ እንከሎ፣ ካብ ወገን ኢትዮጵያ ድማ ጠቕላሊ ሓለቓ ስታፍ ስርሒታት ሰራዊት እታ ሃገር ሌተናት ጀነራል ኣብርሃም ወልደማርያም ዝመርሖ ልኡኽ’ዩ ተሳቲፉ።
ሱዳንን ኢትዮጵያን ኣብ ጉዳይ ጸጥታ ዶብ ዘተኮረ ተደጋጋሚ እዋን ርክባት ከምዘካይዳ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ እዘን ክልተ ሃገራት ካብን ናብን ዶባተን ንዝፍጸም ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂሰብን ካልእ ገበናትን ንምግታእ ኣብ ዶባተን ሓባራዊ ሰራዊት ንምውፋር ውጥን ከምዘለወን ይገልጻ።
ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ይኹኑ ዜጋታት ኢትዮጵያ፣ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ናብ ሱዳን እናሰገሩ፣ ብመንገዲ ሊብያን ማእከላይ ባሕርን ናብ ሃገራት ኤውሮጳ ንምእታው’ዮም ዝሕልኑ።
ነቲ ፈተነታት ክዕወታሉ ካብ ዘይክኣላ ሓደ ሓደ ምኽንያት፣ ዋሕዚ ናብ ስደት ከም ከቢድ ስግኣት ስለዘይጠመትኦን ሓያሎ ካብ ኣባላት ጸጥተአን ኣብቲ ዘይሕጋዊ ንጥፈታት ስለዝተዋፈሩን ምዃኑ ጸብጻባት ሃገራት ኤውሮጳ የመልክት።
በተያያዘ ዜና ለህወሓት ድጋፍ እያሰባሰቡና በጫና ወደ ድርድር እንዲገባ እየሰሩነው ባላቸው የዓለም ጤና ድርጅት ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር ቴድሮስ አድኃኖም ላይ ስለሚወስደው አቋም ገና ግልፅ ውሳኔ ላይ አለመድረሱን የኢትዮጵያ መንግሥት አስታውቋል።
<< ቀይ መስመራችን ታልፏል! ህዝብን ለመከፋፈል እየተሰራና በመዋቅር የተደገፈ ህዝባዊ ጥቃት እየተፈፀመ ባለበት ለጉባኤ አብረን መቀመጥ አንችልም..! >> አብን
የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ ( አብን ) – በፓርቲዎችና ባለድርሻ አካላት መካከል ከተጀመረው ሐገራዊ ውይይትና ድርድር ላይ አቋርጦ መውጣቱ ተገለፀ፡፡ የዛሬ አመት ገደማ ተጀምሮ የነበረውና ገዢው ፓርቲን ጨምሮ የኦሮሞና የአማራ ፓርቲዎች የተሳተፉበት ፦ ሐገራዊ የፖለቲካ ውይይትና ድርድር በቅርቡ በተደረሠ ስምምነት አቅጣጫ ይዞ እንደነበር የሚታወስ ነው፡፡ በዚሁም መሠረት ለስምምነቱ ተፈፃሚነትና ቀጣይ ሀገራዊ የፖለቲካ መግባባቶችን የሚፈጥሩ ሌሎች ፓርቲዎችና ምሁራን እንዲሁም ታዋቂ ግለሠቦች የተሳተፉበት ተከታታይ የውይይት መድረኮችን በናዝሬትና በባህርዳር ለማድረግ ታቅዶ እንደነበረም የሚታወስ ነው፡፡
ይሁን እንጂ የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ ( አብን ) ትናንት ማታ ባወጣው መግለጫ መሠረት – በተፈፀመበት የዴሞክራሲያዊ መብት ጥሰትና በአባላትና ደጋፊዎቹ ላይ በመፈፀም ላይ ባለው የጅምላ እስር መነሻ በማድረግ ከዚህ ድርድር እራሱን ሊያገል እንደሚችል አስታውቆ ነበር፡፡ በዚህም መሠረት በዛሬው እለት በናዝሬት ከተማ ከተጀመረው ሁሉን አቀፍ ሐገራዊ የድርድርና የውይይት መድረክ ረግጦ መውጣቱ ታውቋል፡፡ ከስፍራው በደረሠኝ ተጨባጭ መረጃ መሠረትም አብን << ቀይ መስመራችን ታልፏል! ህዝብን ለመከፋፈል እየተሰራና በመዋቅር የተደገፈ ህዝባዊ ጥቃት እየተፈፀመ ባለበት ለጉባኤ አብረን መቀመጥ አንችልም! >> በማለት መድረኩን አቋርጦ መውጣቱን እንዳስታወቀ ተገልፇል፡፡
እንደምንጮቼ ገለፃ “አብን ለውይይትና ለድርድር ክፍት በር ያለውና ለዚህም ከፍተኛ ጥረት በማድረግ የመሪነት ሚና ወስዶ እየሠራ እንደነበር የሚታወቅ ቢሆንም ፥ በተለይ እንደሀገር ገዢው የብልፅግና ፓርቲ መንግሥት በአማራ ህዝብ ላይ የሚፈፀመውን የዘር ፍጅትና በደል የማስቆም ሀላፊነቱን መወጣት ባለመቻሉ ተጠናክሮ በቀጠለበት ሁኔታና የክልሉ መንግስትም ውስጥ ሆነ ተብሎ ህዝቡን ለመከፋፈልና አንድነቱን ለማሳጣት ፥ ከአፈናና እስር ባሻገር በርካታ በእቅድ የሚመሩ አሻጥሮች እየሠሩ በመመገኝበት ለድርድር አብረን አንቀመጥም!” ሲል ንቅናቄው አቋም መያዙና መድረኩን ረግጦ መውጣቱ ታውቋል፡፡
ሃገራዊ ታሪኽ፡ መግለጺ ክብረት ሓደ ህዝቢ እዩ። ህዝብታት ብመጠን ዝገጠሞም ብድሆታትን ንዕኡ ንምስዓር ዘጥረይዎ ክብርታትን ዝፈጸምዎ ቅያታትን፡ ርዝነት ታሪኾም ይፈላለ እዩ። ኣብ እዋን ሓርነታዊ ቃልሲ ኮነ ድሕሪ ናጽነት ልኡላውነት ሃገር ከይድፈር ኤርትራውያን መንእሰያት ዘርኣዩዎ መስተንክር ጅግንነት፡ ተወፋይነትን ጽንዓትን፡ በዚ ወኒ’ዚ ዘመዝገብዎ ዓበይቲን ኣንጸባረቕቲን ወተሃደራዊ ዓወታት ከኣ፡ ወለዶታት ኤርትራ፡ ሰብ ረዚን ሃገራዊ ታሪኽ ኪኾኑ ዘብቅዕዎ እዮም።
“ታሪኽ ዋንነት ናይ ሰራሕቱ ኣይኮነን፡ እንታይ ድኣ ናይ ወረስቱ” ዝብል ኣገላልጻ ኣሎ። እዚ ማለት፡ ዝበዝሕ እዋን ሰራሕቲ ታሪኽ ብመስዋእቲ ይሓልፉ እዮም። እቲ ዝተርፍ ታሪኾም እዩ – ታሪኾም ድማ ምንጪ ሓበን ናይቶም ዝቕጽሉ ወለዶታት ኮይኑ ይነብር ማለት እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ እዮም፡ እቶም ወነንቲ ረዚን ታሪኽ ክንከውን ዘብቅዑና ፍጻመታት፡ ወትሩ ብሓበን እናተዘከሩ ዝነብሩ። ክብርን ሞጎስን ነቶም መስዋእቲ ከፊሎም ወነንቲ ዘዂርዕ ታሪኽ ክንከውን ዘብቅዑና፡ ናይ እዋን ገድሊን ድሕሪ ናጽነትን ጀጋኑ መንእሰያት ኤርትራ!
ታሪኽ ጅግንነትን ዓወትን መንእሰይ ኤርትራ፡ ጸዊኻ ዘይውዳእ ባሕሪ ቅያታት እዩ። ንሎሚ መጽሔት መንእሰይ፡ ኣብ ወርሒ መጋቢት ጥራይ ዝተፈጸሙ ቅያታት ንኣንበብታ ከተዘኻኽር ትደሊ። ከመይሲ ወርሒ መጋቢት ኣብቲ ብድንቂ ቅያታት ዝተነድቀ ሃገራዊ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብቲ ን30 ዓመታት ዝተኻየደ ብረታዊ ተጋድሎን ድሕሪ ናጽነት ንክብረት ልዑላውነት ሃገር ዝተኻየደ ከቢድ መኸተን ጎሊሖም ዝጥቀሱ ወተሃደራዊ ዓወታት ዝተፈጸሙላ ወርሒ እያ።
ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ፡ እታ ሓንሳብ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ኤርትራውያን ተጋደልቲ ምስ ኣተወት፡ ዳግም ብጸላኢ ዘይተደፍረት ከተማ ናቕፋ ሓርነት ዝተጓናጸፈትሉ መጥቃዕቲ፡ ብ22 መጋቢት 1977 እዩ ተፈጺሙ። ናይ ቅድሚ 40 ዓመት ወርሒ መጋቢት እምበኣር፡ ጀጋኑ ኤርትራውያን ተጋደልቲ ህዝባዊ ግንባር፡ ድሕሪ ናይ ሽዱሽተ ኣዋርሕ፡ ሓያል ተጻዋርነትን ትብዓትን ዝሓተተ ጽኑዕ ከበባ፡ ኣብቲ እዋን’ቲ ርእሰ ከተማ ኣውራጃ ሳሕል ንዝነበረት ከተማ ናቕፋ፡ ካብ መግዛእቲ ሓራ ብምውጻእ፡ ናብቲ ቀጺሉ ዝሰዓበ ሰፊሕ መጥቃዕቲታት ዝተሰጋገሩላ እያ። ዓወት ናይዛ ቀዳማይቲ ሓራ ዝወጸት ከተማ ኣብ እዋኑ፡ ፍናን መላእ ተቓላሳይ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጢን ወጻኢን ብምብራኽ፡ ተስፋ ናጽነት ኣድሚቑ ዘርኣየ፡ ነቲ ስዒቡ ብልዑል ናህሪ ንሰፊሕ ከባቢታት ኤርትራ ሓራ ዝገበረ ወተሃደራዊ ስርሒታት መድረኽ 1977-1978 ባብ ዝኸፈተን ዓቢ ድርኺት ዝፈጠረን እዩ።
ከምዝፍለጥ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ታሪኹ ድርብራብ ወጽዓታት እዩ ገጢምዎ። ኣብ መፋርቕ ዝሓለፈ ዘመን (20 ክፍለ-ዘመን)፡ እዋን መግዛእቲ ኣብ ዘብቅዓሉ፡ ህዝቢ ኤርትራ ከም ኩሎም ግዙኣት ህዝብታት መሰል ናጽነት ክፍቀደሉ እናተገብአ፡ ንስለ ረብሓ ኣመሪካ ተባሂሉ፡ ብውክልና ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ክቕጽል ተፈሪዱ። ዝተነፍጎ መሰል ብቃልሱ ንምጭባጥ፡ ሓርነታዊ ቃልሲ ምስ ኣበገሰ እውን፡ ካልኦት ከምኡ ቃልሲ ዘካይዱ ዝነበሩ ህዝብታት ሰፊሕ ኣህጉራዊ ደገፍ እናረኸቡ፡ ህዝቢ ኤርትራ ዘራያት እናተበራረይሉ፡ ብዘይ ዝኾነ ደገፍ፡ በይኑ ኣንጻር ናይ ምዕራብን ምብራቕን ሓያላት ክገጥም ተገዲዱ።
መወዳእታ 70ታት፡ ሰውራ ኤርትራ ነቲ ዓቢ ደገፍ ርእሰ ሓያል ኣመሪካ ዝነበሮ ስርዓት ኢትዮጵያ ስዒሩ ናጽነት ከረጋግጽ ዝተቓረበሉ መድረኽ እዩ ነይሩ። የግዳስ፡ ኣብ መፋርቕ 1978 ብሰንኪ ምትእትታውን ገዚፍ ወተሃደራዊ ሓገዝን ሕብረት ሶቭየት ንስርዓት ኢትዮጵያ፡ ሚዛን ወተሃደራዊ ሓይሊ ዳግም ተቐያይሩ። እቲ ብዘይካ ሒደት ከተማታት (ኣስመራ፡ ባረንቱ፡ ዓዲ-ቐይሕ፡ ዓሰብን ገለ ክፋል ባጽዕን) ንመላእ ኤርትራ ሓራ ከውጽእ ክኢሉ ዝነበረ ሰውራ ኤርትራ ከኣ፡ ስትራተጂያዊ ምዝላቕ ብምግባር ናብ ሳሕል ተመሊሱ ክዓርድን፡ ኣብ ዝተናውሐ ናይ ምርብራብ መድረኽ ክኣቱን ተገዲዱ። እቲ ሽዑ ኣንጻር ዓርሞሾሻዊ ሓይሊ ዘካየዶ ዝነበረ ግጥም ከም ዕሽነት እናተቘጽረሉ ድማ፡ ኣብ ኣዝዩ ከቢድን መሪርን ግጥም ተጸሚዱ። ኣብዚ ነዊሕን ከቢድን ኲናት፡ መንእሰይ ኤርትራ ኣብ ልዕሊኡ ዝተኻዕወ ሓዊን ረመጽን ኣየምከኾን። እኳ ድኣ ኣትሪሩዎን ኰሊዕዎን። ኣብዚ ብብርታዐኡ ሒደት መዳርግቲ ጥራይ ዝነበሮ ብርቱዕ ኲናት፡ ኤርትራዊ መንእሰይ፡ ብጽንዓቱን ልዑል ጅግንነቱን ተወፋይነቱን ኣንጸባራቒ ወተሃደራዊ ዓወታት ብምምዝጋብ፡ ተዓዊቱ ወጺኡ። ወርሒ መጋቢት ከኣ፡ ኣብዚ እጹብ ድንቂ ናይ ምርብራብ ታሪኽ፡ ዓበይቲን ወሰንቲን ወተሃደራዊ ዓወታት ዝተመዘገቡላ ወርሒ እያ።
ናቕፋ፡ ሓንሳብ ብተጋደልቲ ሓራ ምስ ወጸት፡ እግሪ ገዛእቲ ዳግማይ ዘይረገጻ እንኮ ከተማ ብምዃና፡ ፍሉይነት ዘለዋ እያ። እቲ ካልእ ፍሉይነታ ከኣ፡ ህዝባዊ ግንባር፡ ካብ ሰፊሕ ከባቢታት ኤርትራ ስትራተጂያዊ ምዝላቕ ክገብር ምስ ወሰነ፡ ምስ ግንባራት ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕልን ሓልሓልን ባርካን ብምትእስሳር፡ ቀንዲን ማእከልን መከላኸሊ መስመሩ ክትከውን ዝመረጻ ናቕፋ እያ። ህዝባዊ ሰራዊት ኣብ ከባቢ ናቕፋ፡ የማነ ጸጋም ስትራተጂያዊ እምባ ደንደን፡ ኣብቲ ብኸቢድ ደብዳብ ነፈርቲ ውግእን ዝተፈላለየ ኣጽዋርን ተሰንዩ ዝካየድ ዝነበረ መጥቃዕቲታት ወራሪ ሰራዊት ደርግ፡ ፍጹም ክድፈር ዘይተኻእለ ጽኑዕ ዕርዲታት መስሪቱ ን9 ዓመታት መመላእታ፡ ብልዑል ጽንዓትን ተወፋይነትን መኪቱ፡ ነቲ ገዚፍ ወራሪ ሰራዊት ጸላኢ ዘፍ ኣቢሉ፡ ናብ ስትራተጂያዊ መጥቃዕቲ ክሰጋገር በቒዑ እዩ። በዚ ድማ እያ ናቕፋ ሕላገት ጽንዓትን ሓያል መኸተን ህዝቢ ኤርትራ ተባሂላ ኣብ ታሪኽ እትጥቀስ።
ወርሒ መጋቢት ሓርነት ናቕፋ ጥራይ ኣይኮነትን ኣበሲራ። ድሕሪ’ቲ ኣብ ግንባራት ናቕፋ፡ ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል፡ ሓልሓልን ባርካን ን9 ዓመታት ዝተኻየደ ነዊሕ ምብራብ፡ ህዝባዊ ሰራዊት ካብ መድረኽ ጃላነት ሰጊሩ፡ ኣብ ግንባር ናቕፋ ዓሪዱ ንዝነበረ፡ ዓቢ ክፋል ሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ “ናደው እዝ”፡ ኣብ ውሽጢ 72 ሰዓታት ሓንሳብን ንሓዋሩን ሓመድ ኣዳም ዘልበሰሉ መስተንክር ስርሒት እውን፡ ካብ 17-19 መጋቢት 1988 ኣብ ዝነበራ መዓልታት’ዩ ተፈጺሙ። በዚ ቅድሚ 29 ዓመታት ዝተፈጸመ መስተንክር ወተሃደራዊ ቅያ’ዚ፡ ሰራዊት ህዝባዊ ግንባር፡ ኣስታት 100 ኪ.ሜ ዝዝርጋሕ ድልዱል ዕርድታት ሰራዊት መግዛእቲ ኢትዮጵያ ሃደሽደሽ ኣቢሉ፡ ካብ ሕዳይ ክሳብ መስሓሊት ኣስታት 100 ኪ.ሜ. ብምግስጋስ፡ ንሰውራ ኤርትራ ካብ መድረኽ ምርብራብ ናብ መድረኽ ስትራተጂያዊ መጥቃዕቲ ዘሰጋገረ ዓቢ ዓወት’ዩ ሓፊሱ።
ወርሒ መጋቢት ምስ ናቕፋ ዝተኣሳሰረ ታሪኽ ጥራይ ኣይኮነን ዘለዋ። እቲ ሓደ ካብ ዓበይቲ ወተሃደራዊ ዓወታት ህዝባዊ ሰራዊት ዝኾነ ምድምሳስ “ውቃው-እዝ” እውን ካብ 19-21 መጋቢት 1984 እዩ ተፈጺሙ። እዚ ቅድሚ 36 ዓመታት ዝተፈጸመ፡ ንህዝባዊ ሰራዊት ካብ መድረኽ ምክልኻል ናብ መድረኽ ጃላነት ዘሰጋገረ ስርሒት ምድምሳስ ‘ውቃው-እዝ”፡ ጀጋኑ ኤርትራውያን ተጋደልቲ፡ ነቲ ኣብ ግንባር ሰሜናዊ ምብራቕ ሳሕል፡ ካብ ቅሮራ ክሳብ ቀጣን ንኣስታት 100 ኪ.ሜ. ተዘርጊሑ፡ ድልዱል ዕርድታት ሃኒጹ፡ ን5 ዓመታት መመላእታ ሽግ ሰውራ ንምቕሃም፡ መግዛእቲ ንምውሓስ፡ ዝተረባረበ ሰራዊት ኢትዮጵያ፡ ካብ ዕርድታቱ ቦንቊሩ ብምውጻእ፡ ኣብ ውሽጢ 49 ሰዓታት፡ ምሉእ ብምሉእ ዘቃበጸሉ፡ ብውሕሉል ወተሃደራዊ ስልቱ፡ ብበርቃዊ ቕልጣፈኡን ስፍሓት ሸፈንኡን ኣደናቒ ስርሒት እዩ ነይሩ።
ወርሒ መጋቢት ድሕሪ ናጽነት እውን ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ተወሳኺ ቅያ መዝጊባ እያ። እቲ ንወለዶ ገድሊ ተኪኡ፡ ሕድሪ ሃገር ዝተረከበ ኤርትራዊ መንእሰይ፡ ልኡላውነት ሃገሩ ክደፍር ንዝመጸ ወራሪ ሰራዊት ወያነ፡ ብመዳርግቲ ኣልቦ ጅግንነት ገጢሙ፡ ዓቢ ዓወት ዝሓፈሰሉ፡ ግጥም እግሪ መኸል፡ ኣብ ናይ 1999 ወርሒ መጋቢት እዩ ነይሩ። ስለዚ እዛ ወርሒ ጅግንነት ኤርትራውያን እናተወራረሰ ዝቕጽል ምዃኑ ዝመስከረት ወርሒ እውን እያ።
የባህል ምሽቱ ሀገራችን የበርካታ ብሔር ብሔረሰቦች እናት መሆኗን የተገነዘብንበት ነው ሲሉ የሁለተኛ ዙር የመካከለኛ አመራር ሰልጣኞች ተናገሩ፡፡ – Addis Ababa Meles Zenawi Leadership Academy
የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ ከሚያከናውናቸው ተግባራት መካከል አንዱ በየደረጃው የሚገኙ አመራሮችን በልማታዊና ዴሞክራሲያዊ አስተሳሰብ የተቃኘ ስልጠና በመስጠት ብቁ አመራር መገንባት ነወ፡፡
በዚህ መሰረት የአዲስ አበባ መለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ ከፌዴራል መለስ አካዳሚ ጋር በመተባበር ከአራቱም ብሔራዊ ድርጅቶችና ከሁለቱ ከተማ አስተዳደሮች ለተወጣጡ ከ500 በላይ የሁለተኛ ዙር መካከለኛ አማራሮች ስልጠና ሰጥቷል፡፡ ሰልጣኞች ከዋና ስልጠናቸው ባሻገር የተለያዩ ስፖርታዊ ውድድሮችን፣ መዝናኛዎችንና የባህል ምሽት በማካሄድ የእርስ በርስ ግንኙነታቸውን እንዲያጠናክሩ ታስቦ እንደሚዘጋጅ የአካዳሚው የግንኙነተና ኮሙኒኬሽን ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ደርቤ ፈለቀ ተናግረዋል፡፡
እንደ ዳይሬክተሩ ገለፃ ሀገራችን የተለያዩ ቋንቋዎች፣ ባህሎች፣ ታሪክ፣ ብሄር ብሄረሰቦች እና ህዝቦች ያላት ሀገር ናት፡፡ አመራሮችም ከስልጠና ጎን ለጎን የሀገሪቱን ባህልና ወግ ማንፀባረቅ አለባቸው፡፡ በዚህ የባህል ምሽትም ዴሞክራሲያዊ ብሄርተኝነት ጎልቶ የወጣበት ግንኙነታቸውንምያጠናከሩበት ዝግጅት እንደነበረ ጠቁመዋል፡፡
ከባህል ምሽቱ ተሳታፊዎች መካከል ወ/ሮ ብዙአየሁ መኮንን እና አቶ ገብረፃድቃን ፍስሀፅዮን እንደተናገሩት በዚህ የባህል ምሽት ኢትዮጵያን በአንድ አዳራሽ ውስጥ ያየንበት ምሽት ነው ሲሉ ተናግረዋል፡፡ ምንም እንኳ በዚህች አጭር ጊዜ ውስጥ የሀገራችን ባህል፣ ወግ፣ እና ታሪክ ዘርዝረን ማሳየት ቢያስቸግርም ሁሉም ሰልጣኝ የአካባቢውን ባህል ለማስተዋወቅ ያደረገው ጥረት ግን የሚያበረታታ ነው ያሉት ሠልጣኞች እንደዚህ አይነት ፕሮግራሞች ባህልን ከማስተዋወቅ ባሻገር አብሮነታችንን በማጠናከር ረገድ ፋይዳቸው ከፍተኛ ስለሆነ ተጠናክረው ሊቀጥሉ ይገባል ብለዋል፡፡
ዳኒኤል ተኽለሃይማኖትን መርሃዊ ቅዱስን፣ ኣብ ዙር ፈረንሳ ዝሳተፉ ዘለዉ ናይ መጀመርያ ጸለምቲ ኣፍርቃውያን ብምዃን ታሪኽ ሰሪሖም ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ ቦኽሪ ምስታፉ ዳኒኤል ማልያ ዓቐብ ምዕዋቱ፣ ኣተኩሮ ማዕከናት ዜና ዓለም ብፍላይ ድማ ኣተኩሮ ማዕከናት ዜና ፈረንሳ ስሒቡ ይርከብ።
ኣብ ከተማ ፓሪስ ኣብ ጎደና ሻን-ዘ-ሊዘ ኣብ ዝካየድ ናይ መዛዘሚ ውድድር፣ ኤርትራውያን ነበርቲ ፓሪስን ከባቢኣን ንኤርትራዉያን ተቐዳደምቲ ንምድጋፍ ናብቲ ከባቢ ክውሕዙ ትጽቢት ኣሎ።
አንቱም ሃሳሳት ሻዕውያ፣ ዋይ ዋይ ሕዚማ ብላዕላይ ሰማይ ድንበር ብለይብላቱ ሃገር መፂእኹም አው ዝሃረስናዮ ከተቃብፁና ደሊኻትኩም ?? በሉስቲ፣ ክብርቲ ኡኖይ ክምስላ "አናፍራ ድሮን ዘይፈልጢሲ አይወያነይን!" ይብላ ነበራ።
ወደኖይ አዋሽ ኡስቲ ሓደይ ወይ ክልተይ ሳምንቲ ዕረፍቲ ውሰድ ኡሞ ብህፁፅ ድሮን ሰሪሕካልና ተመለስ ሙኡንቲ ኡቱ ቡሻዕውያ ደሪቑ ዘሎ ልብና ኽትርክሽ። አንታ ቡሩኽ አተርካሺ ልቢ ትግራይ!!
እቲ ኮሙን ካብቲ ብሑጻ ጽመልአ ገማግም ባሕርን መግፈፍ ዓሳን ውቁባት ደሴታትን ክሳዕ ናይቲ ውሽጢ ዓዲ ድንግል መሬትን ዓሳን መንሸራተትን ዘለዎን ዓበይቲ ዱራትን ይዝርጋሕ። እንቋዕ ናብ ኖርዳንስቲግ ብደሓን መጻእኩም።
ኣብ ኖርዳንስቲግ ኮሙን ሓያሎ ኪራይ ኣባይቲ ዘቕርባ ኩባንያታት ኣለዋ። እቲ ዝዓበየ ኣካራዪ እቲ ኖርዳስቲግ ቡስታደ ኦ.ቤ እተባህለ ትካል እዩ። ንሱ ኣብ መብዛሕትአን ናይቲ ኮሙን ከተማታት፡ ኣባይቲ ኣለዎ። ከምኡውን ገለ ብሕታውያን ኣካረይትን ገዛ ዝሸጡ ኣራኸብትን ኣለዉ።
ኣብ ኖርዳንስቲግ ኮሙን ናይ ስፖርት፡ ባህልን ዝንባለን ማሕበራት ከምኡውን ኣብያተክርስትያንን እተፈላለያ ካልኦት ማሕበራት ኣለዋ። ኣብ ኖርዳንስቲግ እቲ ናይ ማሕበራት ጽላል ውድባት ዝኾነ ኖርዳንስቲግ ቤትምኽሪ ማሕበራት ይርከብ።
ኣብ ኖርዳንስቲግ ኮሙን ከም ሓኪም ስኒ፡ ማእከል ጥዕናን ቤትጽሕፈት መራኸቢ ስራሕን ዝኣመሰሉ ኣድለይቲ ኣገልግሎታት ኣለዉ። ኣብዚ፡ ናይ መግቢ ሸቐጥን እንዳ ኣጫርቕን ናይ ስራሕ ክዳውንትን፡ ናይ ጃርዲን ማሺናት፡ ብሺግለታታትን ህያባትን ይርከብ። ኣብቲ ናይ ቱሪዝም ቤትጽሕፈት መርበብ ኢንተርነት ኡፕለቭ ኖርዳንስቲግ Upplev Nordanstig ብዛዕባ ናይቲ ኮሙን እተፈላለየ ንጥፍታትን ፍጻመታን ይርከብ።
ኣብቲ ኮሙን ናይ ሰከንድሃንድ ኣማራጺታት ኣሎ፡ ከምኡውን ኣብ ሁዲክስቫል ክዳውንትን ኣቕሑ ክሽነን ኣቕሑ ገዛን ዝሸጣ ሰከንድሃንድ ቡቲካት ኣለዋ። እቲ ዝቐረበ ኢከያ ኣብ ሱንድስቫል ይርከብ። ኣብ በርይሾ፡ ሲነማ፡ ኣብ በርይሾን ሃሰላን ግናርፕን ሃርሞንገርን ድማ ቤትንባብ ኣሎ።
ኣብ ስታሹንቨገን 2 በርይሾ፡ እቶም ኣብ ወጻኢ እተወልዱ ሓበሬታን ሓፈሻዊ ኣገልግሎትን ዚረኽቡሉ ናይ ስደተኛታት ኣሃዱ ኣሎ። ኣብኡ ድማ ሶማልን ዓረብን ዚዛረቡ ሰራሕተኛታት ኣለዉ።
እቲ ኮሙን ክሳዕ 9ይ ክፍሊ ዚበጽሕ መባእታዊ ቤትትምህርቲ ኣለዎ። ኣብቲ ናይቲ ኮሙን መርበብ ኢንተርነት ንመባእታዊ ቤትትምህርቲ ዚምልከት ከምኡውን ብዛዕባ ተኽእሎታት ትምህርቲ ካልኣይ ደረጃ ዝያዳ ሓበሬታ ኣሎ።
ኣብ ውሽጢ እዚ ኮሙን ናይ ብዙሕ ዓይነት ክንክን ተኻፋሊ ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ኣብዚ ንኣብነት፡ ንሓፈሻዊ ጕዳያት ዝርኢ ሓደ ማእከል ክንክን ጥዕና፡ ከምኡ'ውን ክንክን ቈልዑ፡ ክንክን ኣዴታትን ክንክን ስኒን ናይ ምርካብ ዕድል ኣሎ።
ምስ ኩሉ ሰበስልጣን ወይ ኮሙን ወይ ክንክን ጥዕና ክትራኸብ ከሎኻ ቋንቋ ሽወደን ድማ ዘይትዛረብን ዘይርድኣካን ምስ ዚኸውን ናይ ተርጓማይ ሓገዝ ንምርካብ መሰል ኣሎካ። እዚ ድማ በቲ ዝምልከቶ ኣካል ኣቐዲሙ ይተሓዝ።
ኖርዳንስቲግ ኮሙን ኣብ መንጎ ከተማታት ሱንድስቫልን ሁዲክስቫልን ይርከብ። ካብን ናብን ግናርፕ ድማ ዞባዊ/ረዩናል ባቡር ኪውሰድ ይከኣል። ኣብኡ፡ ካብን ናብን ሁዲክስቫልን ከምኡውን ካብን ናብን መብዛሕትኡ ናይቲ ኮሙን ከተማታትን ግሩም ናይ ኣውቶቡስ መስመራት ኣሎ። X-trafik መስመራት ኣውቶቡስን ዞባዊ/ረዩናል ዘካይድ ዋኒን እዩ።
ኖርዳንስቲግ ኮሙን ነኣሽቱ ዋኒናት ኣለዎ፡ ሓድሽ ዋኒን ክትከፍት ምስ እትደሊ ነቲ ናይቲ ኮሙን ኢንዱስትርያዊ ኣሃዱ ተወከሶ። ንሱ ነቶም ዋኒን ኪጅምሩ ዚደልዩን ነቶም ዛጊት ዘለዎምን ደገፍን ሓገዝን ይህብ።
ፕረዚደንት ቱርኪ ጣይብ ኤርዶጋን ኣብ ወርሒ ታሕሳስ ናይ 2017 ናብ ሱዳን ታሪኻዊ ምብጻሕ ድሕሪ ምክያዱ፣ ቱርኪ ኣብታ ሃገር ወትሃደራዊ መዓስከር ከተቕውምን ኣብ ንግድን ቁጠባን ዘተኮረ ምትሕግጋዝ ከተስፍሕን ምዃና’ዩ ተግሊጹ።
ሱዳንን ቱርኪን፣ ኣብ ኩሉ መዳያት ንዝካየድ ዘሎ ንግዳዊ ልውውጠን ካብ 2 ቢልዮን ዶላር ናብ 10 ቢልዮን ዶላር ንምዕባዩ መደባት ተታሒዙ ከምዘሎ፣ ንልኡኽ መንግስቲ ቱርኪ መሪሑ ዝመጸ ብዓል ስልጣን ኣብቲ ኣብ ካርቱም ዝተኻየደ ናይ ስምምዕ ናይ ምኽታም ኣጋጣሚ ገሊጹ።
አዛዥ ሉቃስ ስካይዋከር በጠቅላላው ጨዋታ ውስጥ በጣም ጎልተው ከሚታዩ ገጸ ባሕሪዎች ውስጥ አንዱ ነው ፡፡ የእሱ ክስተት ፣ የሉቃስ ስካይዋከር - የጀግኖች ጉዞ በዓመቱ ውስጥ ጥቂት ጊዜ ብቻ የሚመጣ እና በጣም ከባድ መስፈርቶች አሉት ፡፡ ይህ መመሪያ የቁምፊ መስፈርቶችን እንዲሁም ለዝግጅቱ እና ለከፈተው አዛዥ ሉቃስ ስካይዋከር የሚጠቅሙ ሞዶች እና ማርሽዎችን ይገመግማል ፡፡
እያንዳንዱን አስፈላጊ ቁምፊዎች በ 7 * ከማግኘት ባሻገር ፣ ሙሉ ቡድኑን በተገቢው ሁኔታ እንዲጌጥ እና እንዲያስተካክል ማድረግ እንዲሁም ሁሉንም የዝግጅት ደረጃዎችን ለማጠናቀቅ እና የ CLS ን ለመክፈት አግባብነት ያላቸው የብቃት ደረጃዎች መኖራቸው አስፈላጊ ነው ፡፡
በቴክኒካዊ ሁኔታ ፣ በ 7 * ላይ ያሉ አምስት ኢምፓየር ቶኖች በትክክለኛው አርኤንጂ አማካኝነት የ R2 ን ክስተት ማለፍ ይችላሉ ፣ ግን ከሌሎቹ በጣም በተሻለ የሚሰሩ የቶኖዎች ስብስቦች አሉ-ፓልፕ-ኤል ፣ ቫደር ፣ ትራን ፣ TFP እና ታርኪን ፡፡
ሌሎች ተለዋጮች የሚከተሉትን ያካትታሉ: RG, Veers, Snowtrooper እና Magmatrooper. ክስተቱ በ Gear 8 ውስጥ ዝቅተኛ ሲሆን, ነገር ግን ሁሉም ቁምፊዎች ቢያንስ G9 ከሆኑ በጥሩ RNG ላይ ጥገኞች ናቸው.
ፓልፓይን እና ቲራፍ የሚገኙት በራሳቸው ተረት / ታሪካዊ ክስተቶች ብቻ ነው. ስለሆነም R2-D2 ን መቀበል እና CLS ማግኘት እና የተወሰነ ወጥ የሆነ ዕቅድ ይወስዳል. ምንም እንኳን R2 ን ሳይታወድቅ ወይም የታችኛው ፓንፓይን ሳይጨርስ ተጨዋቾች በመጨረሻው ደረጃ ላይ ለማፅዳት ተጫዋቾች ለበርካታ ሙከራዎች መዘጋጀት አለባቸው.
በሁለቱም የ CLS ጀግና የጉዞ ክስተትም ሆነ በሌሎች የጨዋታው ክፍሎች ውስጥ ስኬታማነትን ለማረጋገጥ በጣም ትክክለኛው መንገድ STHan እና Leia ን ወደ Gear 10. መውሰድ Gear 10 ላይ ዝግጅቱ በትንሽ ችግር ወይም ብስጭት እና በ STHan እና ሊያ በራድስ ውስጥ እና ለመጠቀም ሁለቱም ታላላቅ ገጸ-ባህሪዎች ናቸው የመሬት ግዛቶች.
Stormtrooper Han - ጠንቃቃ ሾት ፣ እሳት ይሳሉ ፣ ብሉፍ ሁሉም በደረጃ 7 (ኦሜጋ አያስፈልግም); ለመጨረሻው ደረጃ በደረጃ B ላይ B (መሪ) እቅድ 5
ትክክለኛውን RNG እና 215 + ፍጥነት በሁሉም ሰው ላይ በጠቅላላው R2 በ G10 ማለቅ እና ሁሉንም በ G8 ማጽዳት ይቻል ይሆናል, ነገር ግን ሊያ እና STHan የተራዘሙ አጠቃቀሞችን ስላስተላለፉ ለ G9 + ማዋጋቱ ጠቃሚ ነው.
በአሜሪካ ሎስ አንጀለስ የኢትዮጵያ ሚሲዮን ቆንስል ጄነራል ዶክተር ብርሃነመስቀል አበበ ሰኚ ከኃላፊነት መነሳታቸውን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ለኢትዮ ኤፍ ኤም አስታውቊል።
የውይይት ጥያቄ፡- ማቴ. 8-9 ኣንብብ። ሀ) ክርስቶስ የፈጸማቸውን የተለያዩ ተአምራት ዘርዝርና እያንዳንዳቸው ስለ ክርስቶስ ምን እንደሚያስተምሩ ግለጽ። ለ) ከእነዚህ ምዕራፎች ስለ ደቀ መዝሙርነት ምን እንማራለን? ሐ የክርስቶስ ፈውስ ዛሬ ብዙ ኣገልጋዮች ከሚያካሂዱት ፈውስ ጋር በምን እንደሚመሳሰልና እንደሚለያይ ግለጽ።
ማቴዎስ የክርስቶስን የሕይወት ታሪክ የጻፈው፥ እውነተኛ መሢሕ መሆኑን ለአይሁዶች ለማሳመንና ለክርስቲያኖች ደግሞ የክርስቶስ ተከታይ መሆን ማለት ምን ማለት እንደሆነ ለማመልከት መሆኑን ተመልክተናል። ማቴዎስ ክርስቶስ ስለፈጸማቸው ኣሥር ተአምራት የገለጸበት ሁኔታም እነዚህኑ ጭብጦች ያሳየናል። ማቴዎስን ከሌሎች ሁለት የወንጌል መመሳሰል ጋር በምናነጻጽርበት ጊዜ፥ 1) ማቴዎስ እነዚህን ታሪኮች በጊዜ ቅደም ተከተል እንደማይተርክ እንመለከታለን። ከእነዚህ ተአምራት ውስጥ አንዳንዶቹ ከተራራው ስብከት በፊት የተፈጸሙ ሲሆኑ፥ የተቀሩት ግን ከዚያ በኋላ የተፈጸሙ ሳይሆኑ አይቀሩም። ማቴዎስ ግን ክርስቶስ የፈጸማቸውን የተአምራት ዓይነቶች ለማብራራት ተጠቅሞባቸዋል። 2) ማቴዎስ በክርስቶስ ትምህርት ላይ በማተኮሩ ምክንያት፥ ስለ እነዚህ ተአምራት ከማርቆስና ሉቃስ ያነሰ ማብራሪያ ይሰጣል።
በአይሁዶች አመለካከት እንደ ለምጽ ያለ አስከፊ በሽታ አልነበረም አይሁዶች በአያሌ ምክንያቶች ለምጽን ይጠሉ ነበር። በመጀመሪያ፥ በሽታወ ሊፈወስ የማይችልና የግለሰቡን መልክ የሚያበላሽ ነው ብለው ስለሚገምቱ ነበር። ሁለተኛ፥ በአይሁድ እምነት ለምጻም ሰው ርኩስ በመሆኑ፥ ከቤተሰቡና ከኅብረተሰቡ ተለይቶ ሌሎች የማይፈለጉ ሰዎች ከሚኖሩበት ወጣ ያለ ኣካባቢ ለመኖር ይገደድ ስለነበረ ነው።
ለምጻሙ ሰው ክርስቶስ እንዲፈውሰው በጠየቀው ጊዜ፥ ክርስቶስ አንድ ቃል በመናገርና በመዳሰስ ፈወሰው። ክርስቶስ ለምጻሙን በመንካቱ በሽታውን አለመፍራቱንና ለበሽተኛው ርኅራኄ እንዳለው አሳይቷል። የክርስቶስ ዳሰሳ ከማርከስ ይልቅ በሽተኛውን ከለምጹ አነጻው። ክርስቶስ ግለሰቡ እንደገና ከማኅበረሰቡ ለመቀላቀል የብሉይ ኪዳንን መስፈርቶች እንዲያሟላ በማዘዙ፥ ለሕጉ የነበረውን አክብሮት አሳይቷል (ዘሌዋ. 13-14)።
ከዚያም ለምጻሙ ስለ ተአምሩ ለማንም እንዳይናገር አስጠነቀቀው። ለምን? ለዚህ በምክንያትነት የሚጠቀሱ አያሌ አሳቦች አሉ። በመጀመሪያ፥ ክርስቶስ በተአምር አድራጊነት ለመታወቅ ኣልፈለገም ነበር። ስለሆነም የተአምራት ሠሪነቱ ዜና እንዲሰራጭ አልፈቀደም። ሁለተኛ፥ ክርስቶስ አገልግሎቱ ሚዛናዊነትን እንዲያጣ አልፈለገም። ፍላጎቱ በሰዎች ሕይወት ውስጥ ዘላቂ ፍሬና ለውጥ ሊያስከትል በሚችለው የማስተማር አገልግሎቱ ላይ ለማተኮር ነበር። በፈውስ አገልግሎቱ ላይ ማተኮር፥ የሰዎችን አሳብ ይበልጥ በመሳብ፥ አስፈላጊ ከሆነው ጉዳይ ለማስተማሪያ የሚፈልገውን ጊዜ ይሻማበት ነበር። ሦስተኛ፥ ሕዝቡ ለመንፈሳዊ ለውጦች ትኩረትን ሳይሰጥ ሥጋዊ ፍላጎታቸውን የሚያሟላ ዓይነት መሢሕ አድርገው እንዲረዱት አልፈለገም ነበር።
ማቴዎስ ይህን የመጀመሪያ ተአምር የጠቀለው፥ ለአያሌ ምክንያቶች ነበር። በመጀመሪያ፥ አይሁዶች በመሢሑ የአገዛዝ ዘመን ለምጽ እንደማይኖር ያምኑ ነበር። ስለሆነም ክርስቶስ እንደ መሢሕ ለምጽን የማስወገድ ኃይል እንዳለው ለማሳየት ፈለገ። ሁለተኛው፥ ማቴዎስም ኢየሱስ በየትኛውም ዓይነት በሽታ ላይ ኃይል እንዳለው አሳየ። በዚህ ረገድ ኢየሱስ ለምጽን መፈወስ ከቻለ የትኛውንም ዓይነት በሽታ ሊፈውስ ይችላል ማለት ነው። የክርስቶስ ተከታዮች የሆንን ሁላችን ክርስቶስ ከበሽታ ሊፈውስ እንደሚችል ማመን አለብን። ነገር ግን ክርስቶስ በሽታዎችን ሁሉ የመፈወስ ኃይል ቢኖረውም፥ የሚሠራው እንደ ፈቃዱ ስለሆነ፥ የተገዥነት መንፈስ ሊኖረን ይገባል።
ዛሬ ብዙ ሰዎች የፈውስ አገልግሎት ይዘው ወደ ተለያዩ አብያተ ክርስቲያናት ይሄዳሉ። የፈውስ አገልጋይ ሁሉ ከእግዚአብሔር እንዳልሆነ ግልጽ ነው (2ኛ ተሰ. 2፡9 ራእይ 3፡13-14፤ 19፡20 አንብብ።) አንድ የፈውስ አገልጋይ እግዚአብሔርን መወከል አለመወከሉን እንዴት እናውቃለን? ባለፈው ሳምንት እንደተመለክተነው፥ ቀዳሚው መንገድ የግለሰቡን ባሕርይ መፈተን ነው። ግለሰቡ በማቴዎስ 5፡3-12 ላይ የተጠቀሱት ባሕርያት አሉት? ከዛሬው ታሪክ የምንመለከታቸው ሌሎች ፍንጮች አሉ። ግለሰቡ የክርስቶስን የፈውስ አገልግሎት ምሳሌ ይከተላል? የክርስቶስን የፈውስ አገልግሎት በምንመለከትበት ጊዜ፥ ሰዎች ሁሉ ብድግ ብለው በመቆም ፈውሳቸውን እንዲቀበሉ እንዳላዘዘና «አጠቃላይ» ፈውስ እንዳልሰጠ እንመለከታለን። ከሕዝቡ መካከል ሳይሆን፥ ከሚፈውሰው ግለሰብ ጋር በግል ይገናኝ ነበር። በተጨማሪም፥ ሰዎች እንደ ተአምራት ሠሪ እንዲረዱትና ወደ እርሱ እንዲሳቡ የማድረግ ፍላጎት አልነበረውም። ስለዚህ ሕዝቡ ስለ ተአምራቱ እንዳያወሩ ለማድረግ ከፍተኛ ጥረት ያደርግ ነበር። ክርስቶስ ሰዎች ከእርሱ ጋር ግንኙነት እንዲመሠርቱና እግዚአብሔርን በሚያስከብር መንገድ እንዲኖሩ ማስተማር ከፈውስ እንደሚበልጥ ያውቅ ነበር። በዚህም እንዲሁም የክርስቶስ ፈውስ ቅጽበታዊና የተሟላ እንደሆነ እንመለከታለን። ከፊል ፈውስ (ለምሳሌ፥ የሽባው ወደ ማነከስ ደረጃ መሻሻል) ወይም በሽታው ዳግም ያገረሸበት ሁኔታ አልነበረም።
ምንም እንኳ ማቴዎስ ወንጌሉን የጻፈው ለአይሁዶች ቢሆንም፥ ክርስቶስ ለአሕዛብም ትኩረትን እንደሰጠ አመልክቷል። ስለሆነም፥ ማቴዎስ የመቶ አለቃውን ባሪያ የፈውስ ታሪክ አካትቷል። የመቶ አለቃው የ100 ሰዎች ወታደሮች ሹም የሮም ጦር መኮንን ነበር። ይህ የመቶ አለቃ ዋነኛ የንግድ መተላለፊያ በሆነችው በቅፍርናሆም ይኖር ነበር። ምንም እንኳ የሮም ወታደሮች በአይሁዶች የተጠሉ ቢሆኑም፥ ይህ የመቶ አለቃ በጣም የተከበረ መሁኑን (ሉቃስ 7፡1-5) ይናገራል። ይህን ሰው ራሳቸው አይሁዶች ነበሩ ወደ ክርስቶስ አምጥተው እንዲፈውሰው የለመኑት።
ማቴዎስ የዚህን መቶ አለቃ አስደናቂ እምነትና ስለ ክርስቶስ ኃይል የነበረውን ግንዛቤ ገልጾአል። ሰውዬው አሕዛብ ቢሆንም፥ እምነቱና ለክርስቶስ የሰጠው እውቅና ከአብዛኞቹ አይሁዶች የላቀ ነበር። አይሁዶች እንረክሳለን ብለው ስለሚፈሩ፥ ወደ አሕዛብ ቤት አይሄዱም ነበር። ነገር ግን ክርስቶስ ለዚህ ዓይነት ግርጃ ስለማይገዛ ወደ ግለሰቡ ቤት ለመሄድ ፈለገ። የመቶ አለቃው ግን ከለከለው። ይህን ያደረገው ክርስቶስ እንዳይረክስ ስለፈለገ ነበር ወይስ፥ ኃጢአተኛ በመሆኑ ክርስቶስን በቤቱ የማስተናገድ ብቃት እንዳልነበረው በመገንዘብ? መልሱን አናውቅም። ከግለሰቡ ምላሽ የምንረዳው ነገር ቢኖር፥ በክርስቶስ ኃይል ላይ ሙሉ እምነት እንደ ነበረው ነው።
የመቶ አለቃው የክርስቶስን ኃይል ከራሱ ሥልጣን ጋር አነጻጸረ። ሮማውያን ሁሉም ሥልጣን ከንጉሡ እንደሚመነጭ ያምኑ ነበር። ያ ሥልጣን በተዋረድ እስከ ተራው ወታደር ይደርሳል። በየትኛውም የተዋረዱ ደረጃ ላይ አልታዘዝም ማለት ንጉሡን ካለመታዘዝ እኩል ይቆጠር ነበር። ተግባራቱም የሚፈጸሙት በቃል ትእዛዝ ነበር። እንደ መቶ አለቃ፥ ሥራውን ራሱ የማከናወን ግዴታ አልነበረበትም። ሥልጣን ማለት ሌሎችን እያዘዙ ማሠራት ማለት ነበር። የመቶ አለቃው ይህንኑ ግንዛቤውን ከክርስቶስ ጋር አዛምዷል። ሁሉም አጠቃላይ ሥልጣን ከእግዚአብሔር እንደሚመነጭና እንደ እግዚአብሔር ወኪል የክርስቶስ ቃላት የእግዚአብሔርን ሥልጣን እንደሚያንጸባርቁ ተገነዘበ። የመቶ አለቃው ክርስቶስ ታላቅ ኃይል እንዳለውና ራሱ ወደ ቤቱ መምጣት እንደማያስፈልገው አመነ። የአፉ ቃል ብቻ ፈውስን ያመጣል ብሎ አሰበ። የክርስቶስ ንግግር እግዚአብሔርን ስለሚወክል፥ የአፉ ቃል እንደሚፈውስ አመነ። የዚህን ግለሰብ እምነት ታላቅነት የምንገነዘበው ስለ ክርስቶስ ኃይልና ከእግዚአብሔር ጋር ስላለው ግንኙነት ከማወቁ ላይ ብቻ ሳይሆን፥ ክርስቶስ ከበሽተኛው አጠገብ ርቆ ቢገኝም እንኳ ሊፈውስ እንደሚችል በማመኑ ነው። እስከዚህ ጊዜ ድረስ፥ ክርስቶስ ይህንን አላደረገም ነበር።
ክርስቶስ በመቶ አለቃው እምነትና ግንዛቤ ተደነቀ። ኢየሱስ ለአይሁዶችና ለደቀ መዛሙርት ብዙ አሕዛብ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት እንደሚጨመሩ በመግለጽ አስጠነቀቀ። ሥጋዊ ዝርያቸው የእግዚአብሔር ቤተሰብ አካል ያደርገናል ብለው የሚያስቡ ብዙ አይሁዶች ደግሞ ከመንግሥቱ ውጭ ቀርተው የዘላለምን ፍርድ ይቀበላሉ።
ማቴዎስ የክርስቶስን የፈውስ አገልግሎት ማብራራቱን ቀጥሏል። የጴጥሮስ አማትና ሌሎችም የከተማይቱ ነዋሪዎች ተፈወሱ። በተጨማሪም፥ ክርስቶስ አጋንንትን ከሰዎች ኣስወጣ። ነገር ግን ማቴዎስ በዚህ ታሪክ ውስጥ አጽንኦት የሰጠው ለተአምሩ ሳይሆን፥ ለብሉይ ኪዳን ትንቢት ፍጻሜ ነበር። ክርስቶስ በሁሉም ዓይነት በሽታዎች ላይ ኃይል እንዳለው በማሳየቱ፥ በኢሳይያስ 53፡4 እንደተተነበየው፥ መሢሑ የእግዚአብሔር ባሪያ መሆኑን አረጋግጧል።
እነዚህ ሦስት ተአምራት ሁሉ፥ ማቴዎስ በዓለም የማይጠቅሙ ተደርገው የሚታሰቡትን ሰዎች መምረጡ አስገራሚ ነው። የመጀመሪያው ከበሽታው የተነሣ ከኅብረተሰቡ የተገለለ ለምጻም ሲሆን፥ ሁለተኛው በብዙ ምክንያት የተናቀ አሕዛብ ነበር። ሦስተኛዋ በጾታዋ ምክንያት ዝቅተኛ ግምት የሚሰጣት ሴት ነበረች። ምናልባትም ማቴዎስ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዓለም ለናቃቸው ሰዎች የሚያስብ መሆኑን ለማሳየት የፈለገ ይመስላል። ማንም ለእርሱ አላስፈላጊ አይደለም፤ እርሱ ሰዎችን በእኩል ደረጃ ያያል።
ማቴዎስ የክርስቶስ ደቀ መዝሙር ለመሆን ስለፈለገ አንድ ሰው በመግለጽ፥ የተአምራት ትረካውን ገትቷል። በዚህም ማቴዎስ ዋንኛው ጉዳይ ደቀ መዝሙርነት እንጂ ተአምር እንዳልሆነ አሳይቷል። ክርስቶስን መከተል ማለት ምን ማለት ነው? በመጀመሪያ፥ አንድ የሕግ መምህር ክርስቶስን ለመከተል ሲጠይቅ፥ ክርስቶስ ደቀ መዛሙርቱ ሥጋዊ ምኞት የሌላቸው መሆኑን በመግለጽ አስጠነቀቀው። የሰው ልጅ የሚያርፍበት ስፍራ አልነበረውም። ስለዚህ ክርስቶስ የሚሄድበት የመስቀሉ መንገድ ብዙውን ጊዜ የመከራ መንገድ ስለነበረ፥ ማንም ሰው ለሥጋዊ ጥቅም ክርስቶስን መከተል አይችልም ነበር። መለኮታዊው ንጉሥ ምንም ነገር እስከማይኖረው ድረስ ራሱን ዝቅ ካደረገ። ደቀ መዛሙርቱም አርአያነቱን ለመከተል መሞከር ነበረባቸው። ክርስቶስ ግለሰቡ የደቀ መዝሙርነትን ዋጋ ለመክፈል መፍቀዱን እየፈተነ ነበር።
የዉይይት ጥያቄ፡- ዳን. 7፡13-14 አንብብ። ሀ) ዳንኤል ስለ እግዚአብሔር መንግሥት የተመለከተውን ግለጽ። ለ) እግዚአብሔር የአገዛዝ ሥልጣን የሰጠው ለማን ነበር? ሐ) ማቴ. 9፡6፤ 12፡8፤ 3፡416፡27፤ 17፡12፤ 19፡28፤ 240፤ 26፡64 አንብብ፡ እነዚህ ምንባቦች ስለ ሰው ልጅ ምንን ያስተምራሉ?
እዚህ ለመጀመሪያ ጊዜ ክርስቶስ ራሱን የሚጠራበትንና በምዕስለ ወንጌላት ውስጥ በብዛት ተደጋግሞ የተጠቀሰውን ስም እናገኛለን። ሌሎች ብዙውን ጊዜ በዚህ ስም አይጠሩትም። በወንጌላት ውስጥ ይህ ስም ያገለገለው ለክርስቶስ ብቻ ነበር። ይህ ስም ከየት መጣ? ሁለት አማራጭ ምንጮች አሉ። በመጀመሪያ፥ ይህ ሰብአዊ ሰውን ለማለት የተጠቀመበት እንደሆነ የሚናገሩ ወገኖች አሉ። ምክንያቱም ቃሉ በብሉይ ኪዳን ውስጥ ብዙውን ጊዜ በዚህ ትርጉም አገልግሏል። በመዝሙር 8፡4 ላይ «የሰው ልጅ» የሚለው ቃል የሰው ልጆችን ሁሉ የሚያመለክት ሲሆን፥ ለሕዝቅኤል ከተሰጡት ስሞች አንዱ ነው (ሕዝ. 2፡1-8)።
አብዛኞቹ ምሑራን የዚህ አገላለጽ ምንጭ ዳንኤል 7፡13-14 እንደሆነ ያምናሉ። ዳንኤል በራእዩ «የሰውን ልጅ» የሚመስል መለኮታዊ አካል ወደ እግዚአብሔር አብ ዘንድ ሄዶ የንግሥናን ሥልጣን፥ ክብርና ኃይል እንደ ተቀበለ ተመልክቷል። ይህም ለክርስቶስ መለኮታዊ መሢሕነት ግልጽ የሆነ የማዕረግ ማስረጃ ነበር።
ኢየሱስ ይህንን ስም ለራሱ የመረጠው ለምንድን ነው? ምናልባትም ይህ አይሁዶች ለመሢሕነት በብዛት ያልተጠቀሙበት ስለሆነ፥ የተሳሳተ ግንዛቤን ያስወግዳል በሚል እምነት ይሆናል። ክርስቶስ ይህን ስም ተጠቅሞ ምን ዓይነት መሢሕ እንደሆነ ለማሳወቅ ይችል ነበር። «የዳዊት ልጅ» ወይም «መሢሕ» የሚሉ ሌሎች ስሞች፥ ሰዎች በእስራኤል ላይ ስለሚነግሥ ፖለቲካዊ መሪ እንዲያስቡ ያደርጉ ነበር። ክርስቶስ የመጣው ግን በዚህ መንገድ አልነበረም። እርሱ የመጣው መከራን እንደሚቀበል የእግዚአብሔር ባሪያ ሆኖ ነበር (ኢሳ. 53)። አንድ ቀን በአጽናፈ ዓለሙ ላይ መለኮታዊ ገዥ ሆኖ ይመጣል። ክርስቶስ በዚህ ስም ላይ ያስተማረውን ብናስተውል፥ የሰው ልጅ መከራ እንደሚቀበልና እንደሚሞት መግለጹን እንረዳለን። ይህም አብዛኞቹ አይሁዶች ያልተገነዘቡት የመሢሑ አገልግሎት ነበር። ነገር ግን ክርስቶስ ወደፊት የሰው ልጅ በክብር፥ በደመና ለመግዛት ከመላእክቱ ጋር ወደ ምድር እንደሚመለስም ተናግሯል። ይህ ከዳንኤል ራእይ ጋር የበለጠ ተመሳሳይነት አለው። ስለሆነም ይህ ክርስቶስ ሰው በመሆኑ ላይ ሳያተኩር፥ ይበልጥ አምላክነቱንና በምድር መንግሥታት ሁሉ ላይ የሚነግሥ መሆኑን ያስረዳል።
ሁለተኛው ምሳሌ አባቱን ለመቅበር ጊዜ ስለፈለገው ግለሰብ የሚናገር ነው። ብዙ ምሑራን ይህ ሰው ክርስቶስን ለመከተል ባለመፈለጉ ያቀረበው ተራ ማመኻኛ እንደሆነ ያስባሉ። እንደ ኢትዮጵያ ሁሉ፥ በእስራኤል አገር ሰው ከሞተ በአንድ ወይም ሁለት ቀናት ውስጥ ይቀበር ስለነበር፥ አባቱ እንደ ሞተ ካወቀ ቀድሞውኑ ሊቀብር ይችል ነበር። ስለሆነም፥ ብዙ ምሑራን አባቱ ገና እንዳልሞተ ያስባሉ። አዛውንት አባት ስላለው፥ ሰውዬው እስኪሞት ድረስ ለመጠበቅ ፈልጎ ነበር። ምናልባትም ግለሰቡ ለቤተሰቡ ባለው ፍቅር ሳቢያ በአባቱ እርጅና አመኻኝቶ የክርስቶስ ደቀ መዝሙር የሚሆንበትን ጊዜ እያራዘመ ይሆናል። ምናልባትም አባቱ ልጁ እንዳይለየው ወይም ክርስቶስን እንዳይከተል ይፈልግ ይሆናል። ስለሆነም፥ የአባቱን ቁጣ ፈርቶ እስኪሞት ለመጠበቅ ፈልጎ ይሆናል። ክርስቶስን እንዳይከተል ምን እንደ ከለከለው በትክክል ባናውቅም፥ ክርስቶስ ግን ሰውዬው እውነትን የመናገር ጉድለት እንዳለበት የተጎነዘበ ይመስላል። ሰውዬው ክርስቶስን ለመከተል ቢፈልግም፥ ቤተሰቡን ለመተው አልወደደም። ስለሆነም ክርስቶስ የእርሱ ደቀ መዝሙር መሆንና እርሱን መውደድ፥ ቤተሰብን ከመውደድና ከቤተሰብ ግዴታዎች እንደሚበልጥ ገለጸለት። የአንድ ሰው የቤተሰብ ግንኙነቶች ክርስቶስን ከመከተል ከከለከለው፥ ቤተሰቡን መካድ አለበት። (ሉቃስ 9፡59-60 አንብብ።) ኢየሱስ የዚህን ግለሰብ ለደቀ መዝሙርነት ራሱን የመስጠት ደረጃ እየፈተነ ነበር። ክርስቶስ ወደ አባቱ የሚሄድበት ጊዜ ቅርብ ስለነበረ ሰውዬው፥ እርሱን የሚከተልበት ረጅም ጊዜ አልነበረውም። ስለሆነም፥ መንፈሳዊ «ሙታን» እና ክርስቶስን ለመከተል የማይፈልጉ ሰዎች «በሥጋቸው» የሞቱትን መቅበር እንዳለባቸው ገልጾለታል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) የቤተሰብ አባላትንና ቤተሰባዊ ግዴታዎችን ከመከተል፥ ክርስቶስን ማስቀደም የሚቀልባቸውን መንገዶች በምሳሌ አስረዳ። ለ) አንዳንድ የቤተ ክርስቲያን መሪዎች ሚዛናዊነትን አጥተው ጠቅላላ ጊዜያቸውን ለቤተ ክርስቲያን በመስጠት ለቤተሰቦቻቸው ጊዜ ሊያጡ የሚችሉት እንዴት ነው? ሐ) ሙሉ በሙሉ ተሰጥተን የክርስቶስ ደቀ መዛሙርት ላለመሆን ብዙውን ጊዜ ማመኻኛዎችን የምናቀርበው እንዴት ነው?
ማቴዎስ ክርስቶስ በበሽታ ላይ የነበረውን ኃይል ያሳየ ሲሆን፥ እንደ መሢሕ በተፈጥሮ ላይ ያለውንም ኃይል ለማሳየት ፈልጓል። ስለሆነም በአንዲት ትእዛዝ ክርስቶስ ደቀ መዛሙርቱንና ታንኳይቱን ሊያወድም የደረሰውን ማዕበል ጸጥ ያሰኘበትን አጋጣሚ ተረከ። ደቀ መዛሙርቱ በታንኳይቱ ውስጥ አብሯቸው እያለ መፍራታቸው ያለማመናቸው ምልክት ነበር። ጊዜው ከመድረሱ በፊት ማንኛውም ማዕበል በኢየሱስ ላይ አደጋ ሊያስከትል አይችልም ነበር። ደቀ መዛሙርት ሁሉ በሰው ሕይወት እንደ ረሀብ፥ በሽታ፥ ሞት፥ የምድር መንቀጥቀጥ፥ ጎርፍና የመሳሰሉ ማዕበሎች እንዳሉ መገንዘብ አለባቸው። ክርስቶስ በእነዚህ ጊዜያት ሁሉ ከእኛ ጋር ያለ አማኑኤል እንደሆነ ማስታወስ አለብን። የትኛውም ማዕበል ጌታችንን አያናውጠውም። የክርስቶስ ደቀ መዛሙርት በፍርሃት መሸነፋቸው ያለማመናቸው ምልክት ነበር። እኛም እንዲህ ባለ ሁኔታ ብንሸበር አንድም ክርስቶስ ከእኛ ጋር መሆኑን፥ አልያም እርሱ የሕይወት ማዕበሎችን ሁሉ እንደሚቆጣጠር ዘንግተናል ማለት ነው።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ሰዎች የሚፈሯቸውን እንደ ክፉ ዓይን፥ ክፉ መናፍስት፥ ጠንቋዮች ያሉ ነገሮችን ዘርዝርና የሚፈሩበትን ምክንያት ግለጽ። ለ) በዚህ ክፍል ከመናፍስት ዓለም ጋር ስላለን ግንኙነት ምን እንማራለን?
አብዛኞቹ ሰዎች የመናፍስት ዓለምን ይፈራሉ። በአንዳንድ አካባቢዎች፥ ሰዎች ለሞቱ አያትና ቅድማያቶቻቸው መናፍስት፥ በጥንቃቄ መሥዋዕት እያቀረቡ የመንፈሶቻቸውን ቁጣ ለማርገብ ይጥራሉ። በሌሎች አካባቢዎች ደግሞ፥ ክርስቲያኖችም ጭምር ክፉ ዓይን፥ ክፉ መናፍስትን ወይም ጠንቋዮችን ይፈራሉ። በአንድ አካባቢ፥ ቃልቻው የአምልኮ ሥርዓቱን ለመጀመር ከበሮውን ሲመታ፥ በአካባቢው የነበሩ ክርስቲያኖች በፍርሃት ተዋጡ። ወደ ውጭ ሮጠውም በመውጣት፥ «በኢየሱስ ስም» እያሉ ይጮኹ ጀመር። ይህ አይነቱ ባሕሪይ ለክርስቲያኖች ተቀባይነት የማይኖረው በምን ምክንያት ነው?
የክርስቶስ ተከታዮች ከመናፍስት ዓለምና ምትሐት ጋር ባለው ግንኙነት የክርስቶስን ማንነት ማወቁ አስፈላጊያችን ነው። እንደ መሢሕ መንፈሳዊ መንግሥቱን ለመጀመር፥ ክርስቶስ የሰይጣንን መንግሥት ማሸነፍ ነበረበት። ኢየሱስ በሰይጣን ላይ ሥልጣን እንዳለው ለማሳየት፥ ማቴዎስ ክርስቶስ ወዲያው ሁለት ሰዎችን ከአጋንንት ቁጥጥር ሥር ነፃ እንዳወጣቸው አመልክቷል።
ማቴዎስ ስለ ጦርነቱ ሊገልጽ፥ በኣጋንንት የተያዙትን ሁለት ሰዎች ኃይል አብራራ። ማንም ሰው ሊቆጣጠራቸው አይችልም ነበር። ነገር ግን እነዚህ ሰዎች ከክርስቶስ ጋር ሲገናኙ፥ አጋንንቱ የክርስቶስን ማንነትና በእነርሱ ላይ ሥልጣን እንደነበረው ተገነዘቡ። መለኮታዊና ሙሉ የእግዚአብሔር ሥልጣን ያለው «የእግዚአብሔር ልጅ» መሆኑን አወቁ። አጋንንቱ የኋላ ኋላ ክርስቶስ እንደሚያሸንፋቸው ያውቁ ነበር፡ ፍርድ እንደሚሰጣቸውና በሲዖል እንደሚሠቃዩም ያውቁ ነበር። ይህም አጋንንት ብዙ ነገሮችን እንደማያውቁና የእግዚአብሔር ጊዜ ከእነርሱ እንደ ተሰወረ ያሳያል። በምድር ላይ የክርስቶስ ሚና ምን እንደሆነና መጀመሪያ በመስቀል ላይ ኃይላቸውን እንዴት እንደሚያወድም አያውቁም ነበር (ቆላ. 2፡13-15)። ነገር ግን አጋንንቱ ወዲያው ለክርስቶስ ታዘዙ። በቀላል ትእዛዝ ከክርስቶስ ወደ እሪያዎች እንዲገቡ አደረ። እሪያዎቹም ወዲያውኑ ባሕር ውስጥ ገብተው ሰጠሙ። የሚገርመው፥ መሢሑ በመካከላቸው ቢሆንም፥ የአካባቢው ሕዝብ ለንብረታቸው ሳስተው ክርስቶስ እንዲሄድላቸው ጠየቁት።
የክርስቶስ ደቀ መዛሙርት የመናፍስትን ዓለም ማወቅ አለባቸው። ነገር ግን የመናፍስትን ዓለምም ሆነ እንደ ቃልቾች ለክፉ መናፍስት የሚሠሩትን ሰዎች መፍራት የለባቸውም። ደቀ መዛሙርቱ ሁልጊዜ ሊያስታውሱት የሚገባው መርሕ በዓለም ካለው ይልቅ በእኛ ያለው ይበልጣል» (1ኛ ዮሐ. 4፡4) የሚለውን ነው። አማኑኤል የሆነው ክርስቶስ፥ ከእኛ ጋር እንዳለና የመናፍስትን ዓለም እንዳሸነፈ ማስታወስ አለብን (ዮሐ 16፡33)። እንደዚህ ዓይነት የማይታዩ ነገሮችን መፍራት ያለማመን ተግባር ብቻ ሳይሆን፥ ሰይጣን እንዲቆጣጠረን የሚያደርግም ነው።
ይህ ታሪክ ሁለት እውነቶችን ያስተምራል። ሽባና ሙሉ በሙሉ ምስኪን በሆነ ሰው ላይ የተገለጸውን የክርስቶስን ኃይል ከማመልከቱም በላይ፥ ክርስቶስ ኃጢአትን የማስተሰረይ ሥልጣን ያለው አምላክ መሆኑን ያሳያል። ክርስቶስ ግለሰቡን ከመፈወሱ በፊት ኃጢአቱን ይቅር አለ። ይህም ከእግዚአብሔር በቀር ማንም ሰው ኃጢአትን ይቅር የማለት ሥልጣን እንደሌለው የሚያውቁትን የአይሁድ የሃይማኖት መሪዎች አስደነገጠ። ኢየሱስም ኃጢኣትን ይቅር የማለት ሥልጣን እንዳለው ለማረጋገጥ ሰውዬውን ፈወሰው።
ክርስቲያኖች ለበሽተኞች በምናገለግልበት ጊዜ፥ መጠንቀቅ አለብን። በሽታዎችና ክፉ ነገሮች ሁሉ በሰውዬው ኃጢአት ምክንያት እንደሚከሰት በማሰብ፥ በሽተኛው ኃጢአቱን እንዲናዘዝ እንጫነዋለን። ክርስቶስ በሰው ሕይወት ውስጥ የነበረውን ሁሉ ስለሚያውቅ ይህንን ሊያደርግ ይችል ነበር። ነገር ግን ክርስቶስ ሁሉም በሽታ በኃጢአት ምክንያት እንደማይመጣ ያውቅ ነበር (ዮሓ 9፡1-5)። በሚፈውስበት ጊዜ የኃጢአትን ይቅርታ የሰጠው በአንድ አጋጣሚ ብቻ ነው። እንግዲህ ሰዎች በሚታመሙበት ጊዜ ምን ማድረግ አለብን? ያዕቆብ በ5፡14-16 ላይ ከሁሉም የበለጠ ምሳሌ ይሰጠናል። የቤተ ክርስቲያን ሽማግሌዎች የታመመውን ግለሰብ መጎብኘት አለባቸው። ሽማግሌዎቹ ግለሰቡ ሕይወቱን የሚመረምርበትን ዕድል ሊሰጡትና በዓመፀኝነት የሚመላለስ ከሆነ የእግዚአብሔርን ይቅርታ እንዲጠይቅ ማድረግ አለባቸው። ብዙውን ጊዜ እነዚህ ሽማግሌዎች ሰውዬው በዐመፃ መመላለስ አለመመላለሱን ሊያውቁ ይችላሉ። ሰውዩውን በዘይት መቀባት አለባቸው። ይህ ምናልባትም መድኃኒት መውለድን (በጥንቱ ዘመን ዋንኛው መድኃኒት ዘይት ነበር) ሊያመለክት ቢችልም፥ እግዚአብሔር ግለሰቡን መቀባቱን የሚያሳይ ይሆናል። ሽማግሌዎቹ ታማሚውን በእግዚአብሔር እጆች ውስጥ አኑረው እንዲፈውሰው በመጠየቅ፥ ሊጸልዩለት ይገባል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) በከተማችሁ ውስጥ እጅግ የጎደፈ ስም ያላቸውን አንዳንድ ሰዎች ስም ዘርዝር። እነዚህ ምን ዓይነት ሰዎች ናቸው? ሰዎች የጠሏቸው ለምንድን ነው? ለ) ብዙ ክርስቲያኖች ከእነዚህ ሰዎች ጋር ዝምድና በመመሥረት ስለ ክርስቶስ ለመመስከር የማይፈልጉት ለምንድን ነው? ሐ) ክርስቲያኖች ክርስቶስ ለማድረግ ስለሞከረው ነገር የዘነጉት ምንድን ነው?
ማቴዎስ ከክርስቶስ ጋር ፊት ለፊት የተገናኘበትን ጊዜ በሕይወቱ ዘመን ሁሉ ሳያስታውሰው አልቀረም። ማቴዎስ ታሪኩን በአጭሩ ጽፎታል። ማቴዎስ በአይሁዶች እጅግ ከተጠሉት ቀረጥ ሰብሳቢዎች መካከል አንዱ ነበር። ሰዎች እንደ ስግብግብና አገሩን የካደ ሰው አድርገው ይገምቱት ነበር። ተራ አይሁዳዊ እንኳን ከእርሱ ጋር አይዛመድም ነበር። አይሁዶች እንደ እርሱ ያለውን ሰው ከመሳደብ፥ ከመበደል፥ ከመጸየፍና ከመትፋት የተለየ ተግባር አይፈጽሙበትም ነበር። ክርስቶስ በፍቅርናሆም አካባቢ በሚሠራበት ጊዜ ማቴዎስ ስለ ክርስቶስ ሳይሰማ አልቀረም። ክርስቶስ ተኣምራት ሲሠራ ሊመለከት ቢችልም፥ እንደ እርሱ ላለ ሰው የሚጨነቅ አልመሰለውም። ስለሆነም፥ ክርስቶስ ገንዘብ ወደሚሰበሰብበት ስፍራ መጥቶ ደቀ መዝሙሩ እንዲሆን ሊጠይቀው፥ ተደነቀ። ከዚያም ሁሉንም ትቶ ተከተለው። በዚያን ምሽት ግብዣ አድርጎ ቀረጥ ሰብሳቢ ባልደረቦቹ ሁሉ ከክርስቶስ ጋር እንዲገናኙ አደረገ ይህ ፈሪሳውያንን በማስቆጣቱ፥ «ክርስቶስ በትክክል ከእግዚአብሔር ዘንድ ቢመጣ ኖሮ፥ ማቴዎስ ክፉ ሰው እንደሆነ አውቆ ከእርሱ ጋር ኅብረት አያደርግም ነበር ብለው አጉረመረሙ።
ማቴዎስ በዚህ የግል ታሪክ ሁለት እውነቶችን ለማስተላለፍ ፈልጓል። ኣንደኛ፥ የደቀ መዝሙርነትን ዋጋ ለማሳየት ፈልጓል። እንደ ጴጥሮስና እንድርያስ ሁሉ፥ ለማቴዎስ ክርስቶስን መከተል ማለት ጠቅላላ የሕይወት ለውጥ የሚጠይቅ እርምጃ ነበር። ሥራውንና ሀብቱን እንዲተው ቢያስገድደውም እንኳ፥ ሙሉ ሕይወቱን ሰጥቶ ጌታውን መከተል ነበረበት። ሁለተኛ፥ ክርስቲያኖች በራሳቸው ጽድቅ ተመክተው የተከበሩ ሰዎች ብቻ ወንጌሉን ሰምተው የቤተ ክርስቲያን አባል እንዲሆኑ ከማድረግ እንዲቆጠቡ ያስጠነቅቃል። እንዲህ ዓይነቱ አመለካከት ወንጌሉን ሙሉ በሙሉ በተሳሳተ መንገድ መተርጎም ይሆናል። የሃይማኖት መሪዎችን፥ የተከበሩ አሁዶችንና የክፉ ኃጢአተኞችን ጨምሮ፥ ሁሉም በኃጢአት በሽታ ታምመዋል። ለሁሉም የክርስቶስ ፈውስ ያስፈልጋቸዋል። ኢየሱስ ራሳቸውን የሚያጸድቁትንና መንፈሳዊ ሕይወታቸው መልካም እንደሆነ የሚያስቡትን አይፈውስም። ነገር ግን ኃጢአተኛነቱን የተነዘበውን የክፋውን ኃጢአተኛ ሳይቀር ይፈውሳል። ክርስቶስ ከሰማይ ወደ ምድር የመጣው ለኃጢአት በሽተኞች ነበር። ክርስቲያኖች ማኅበረሰቡ ለናቃቸው ሴተኛ አዳሪዎች፥ የጎዳና ተዳዳሪዎች ፉጋዎች ወንጌሉን ለማካፈል በማይፈልጉበት ጊዜ፥ የፈሪሳውያንን መንፈስ ማሳየታቸው ነው። ይህ እግዚአብሔር የተቀበለን እኛ ከእነዚህ ወገኖች ተሽለን በመገኘታችን ነው ከሚል አመለካከት የመነጨ ነው። ነገር ግን ለሁሉም የክርስቶስ መድኃኒትነት እንደሚያስፈልግ በትሕትና መገንዘቡ መልካም ነው።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ክርስቲያኖች እንደ ፈሪሳውያን ራሳቸውን ጻድቅ አድርገው በመኮፈስ የሚከተሏቸውን መንገዶች አብራራ። ለ) የቤተ ክርስቲያንህ ምእመናን ክፉዎች ወይም ማኅበረሰቡ ያስወገዳቸው አድርገው የሚያስቧቸውን ጨምሮ፥ ሰዎችን ሁሉ እንዲቀበሉ ለማስተማር የምትችለው እንዴት ነው?
ፈሪሳውያንና የመጥምቁ ዮሐንስ ደቀ መዛሙርት፥ የክርስቶስን ሕይወት በጥንቃቄ ሲመረምሩ ነበር። በዚህ ጊዜ ልክ እንደ እነርሱ ሰኞና ሐሙስ ቀን እንደማይጾም ተገነዘቡ። በዚህ ጊዜ ኢየሱስ መንፈሳዊ እንዳልሆነ ማሰባቸው አልቀረም። ምክንያቱን ሲጠይቁት ክርስቶስ ሁለት ምክንያቶችን ሰጣቸው።
ሀ. በሠርግ ጊዜ፥ የሙሽራው ወዳጆች ከመጾምና ከማዘን ይልቅ ከሙሽሮቹ ጋር ይደሰታሉ አላቸው። መሢሑና ሙሽራው ክርስቶስ በዚህ ጊዜ በመካከላቸው ነበር። እርሱ ስላለ፥ አሁን መደሰት ያስፈልጋቸዋል። ክርስቶስ ከእነርስ ጋር በማይሆንበት ጊዜ ግን ይጾማሉ።
ለ. በመሢሑ መምጣት ፍጹም አዲስ ሥርዓት ያለበት ምዕራፍ ተከፍቷል። ኢየሱስና ትምህርቶቹ አዲስ ወይንና አዲስ ልብስ ነበሩ። የእርሱ መንግሥት አዲስ ወይን፥ በብሉይ ኪዳንና ፈሪሳዊ የአምልኮ ሥርዓት ውስጥ ሲጨመሩ (አሮጌው የወይን አቁማዳ፥ አሮጌ ልብስ)፥ አሮጌውም አዲሱም ይበላሻሉ። ይህም አዲሱን ወይን በማይለጠጥ አሮጌ የወይን አቁማዳ ውስጥ እንደ መጨመር ይሆናል። ይህ አሮጌውን የወይን አቁማዳ መቅደድ ብቻ ሳይሆን፥ አዲሱንም ወይን እንዲነፍስበት ያደርገዋል። ወይም ደግሞ አሮጌን ልብስ በኣዲስ ጨርቅ መጣፍ ይሆናል። ልብሱ በሚታጠብበት ጊዜ፥ አዲሱም አሮጌውም ጨርቅ ይበላሻል። በዚህም ክርስቶስ ከእግዚአብሔር ጋር ለሚደረገው ግንኙነት አዲስ ግንዛቤ የሚያስፈልግበትን ኣዲስ ምዕራፍ እየከፈተ ነበር (አዲስ የወይን አቁማዳ፥ አዲስ ልብስ)።
ማቴዎስ አይሁዶች፥ በተለይም የአይሁድ ክርስቲያኖች ኢየሱስ የብሉይ ኪዳን አምልኮ ወይም ፈሪሳዊ የሃይማኖት ግንዛቤ ቅጥያ እንደሆነ አድርገው እንዳይነዘቡ እያስጠነቀቃቸው ነበር። ክርስቶስ የመጣው የነበረውን ለመጠገን ሳይሆን፥ አዲስ መንፈስ በማምጣት ሙሉ በሙሉ ለመለወጥ ነበር። አንዳንድ ጊዜ ክርስቲያኖች፥ ክርስቶስ ወደ ሕይወታችን መጥቶ ጥቂት ለውጦችን ብቻ እንደሚያደርግ ያስባሉ። ክርስቶስ ግን ወደ ሕይወታችን በሚመጣበት ጊዜ መላውን ሕይወታችንን ስለሚለውጥ፥ ለእርሱ የተዘጋጀ አዲስ የወይን አቁማዳ መኖር እንዳለበት ገልጾአል። ይህም አስተሳሰባችንን፥ ባሕርያችንን፥ የእሴት ግንዛቤያችንና ተግባራችንን ይለውጠዋል።
ማቴዎስ እንደገና ወደ ክርስቶስ ተአምራት ተመልሶ፥ የመሢሕነቱን ማረጋገጫዎች ያቀርባል። ክርስቶስ በበሽታ ላይ ብቻ ሳይሆን፥ በሞትም ላይ ኃይል አለው። ክርስቶስ የሞተች ልጅ ከማስነሣቱም በላይ፥ ለ12 ዓመታት ደም የፈሰሳትን ሴት ፈውሷታል። ማቴዎስ ለ12 ዓመታት ደም የፈሰሳትን ሴት ታሪክ የጠቀሰው ለሁለት ምክንያቶች ነበር። በመጀመሪያ፥ ታሪኳን የእምነትን ኃይል ለመግለጽ ተጠቅሞበታል። ችግሮች ገጥመውን ክርስቶስ ጥልቅ ፍላጎታችንን እንደማያሟላ በምናምንበት ጊዜ ይህንኑ ያደርገዋል። ሁለተኛ፥ ሙሉ ለሙሉ ምስኪን ለሆኑት ሰዎች ክርስቶስ እንደሚራራላቸው ያሳያል። ደም የሚፈስሳት ሴት እንደ ርኩስ ትቆጠር ስለ ነበር፤ የነካችው ነገር ሁሉ ርኩስ ነበር። ይህም በቤቱ ውስጥ ባሉት ሁሉ ላይ የመጨነቅ ስሜት ያስከትል ነበር። በዚህች ምስኪን ሴት ላይ የተከሰተው ዓይነት ችግር በሚያጋጥምበት ጊዜ፥ ባሏና ቤተሰቦቿ በአንዲት ትንሽ ክፍል ይወስናት ወይም ባሏ ይፈታት ነበር።
ማቴዎስ ኢየሱስ ሁለት ዓይነ ስውሮችን እንዳገኘም ይነግረናል። እነዚህ ሰዎች ሥጋዊ ዓይነ ስውርነት ቢያጠቃቸውም፥ ክርስቶስ «የዳዊት ልጅ» መሆኑን ማወቃቸው ከፈሪሳውያን በላይ ጠቢባን እንደ ነበሩ ያሳያል። ይህም ለመሢሑ የተሰጠ ሌላው ስም ነበር። እምነታቸው ሥጋዊ ዓይኖች ካሏቸው ሰዎች የበለጠ በመሆኑ፥ ክርስቶስ ዓይኖቻቸውን ከፍቷል። በተጨማሪም፥ ክርስቶስ አንድ ግለሰብ እንዳይናገር ዲዳ ያደረገውን መንፈስ አስወጥቷል። ማቴዎስ፥ ይህ ሁሉ የመሢሑን በመካከላቸው መገኘት እንደሚያረጋግጥ በመግለጽ እንዲቀበሉት ተፈታተኗቸው።
ለዚህ ሁሉ፥ ሥጋዊ ዓይኖች ያሏቸውና መንፈሳዊ ነገሮችን ሊመለከቱ የማይችሉ የሃይማኖት መሪዎች የሰጡት ምላሽ ምን ነበር? ዓይኖቻቸው የተመለከቱትን ልባቸው ለማመን አልፈቀደም፥ ሊሰጡ የፈቀዱት ማብራሪያ ቢኖር ክርስቶስ በሰይጣን ኃይል እንደሚሠራ መግለጽ ነበር። የእግዚአብሔርን ኃይል ለመቀበል ስላልፈለጉ፥ የክርስቶስን ሥራ በሌላ ኃይል አሳበቡ። ይኸው ክርስቶስ በሰይጣን ኃይል እንደሚሠራ የመግለጺ ሁኔታ ክርስቶስ የዚህን አስተሳሰብ አባይነት ለማሳየት እስከተገደለበት ጊዜ ድረስ ቀጥሏል (ማቴ. 12፡22-29)።
ክርስቶስ በአንድ አካባቢ ከማገልገል ይልቅ፥ ከአንዱ መንደር ወደ ሌላው እየተዘዋወረ የምሥራቹን ቃል ያበስር እንደነበር ማቴዎስ ገልጾአል። ክርስቶስ በሄደበት ስፍራ ሁሉ የተጎዱትን ሰዎች ይረዳና ይፈውስ ነበር። ክርስቶስ ከስፍራ ስፍራ በሚጓዝበት ጊዜ፥ 1) የሰዎቹ ችግር ምን ያህል እንደ በዛ ተመልክቷል። እንደ አይሁዶች፥ ከእግዚአብሔር ጋር ውስጣዊ ሰላምን የሚያመጣ ግንኙነት ሊኖራቸው ይገባ ነበር። ጉድለቶቻቸውን ለማሟላት ሊረዷቸው የሚገባቸው የሃይማኖት መሪዎች ነበሯቸው። ነገር ግን እረኛ እንደሌላቸው በጎች ተቅበዝብዘው ነበር። ክርስቶስ የሕዝቡን ፍላጎት በሙሉ ሊያሟላ እንደማይችል ተገንዝቧል። 2) ክርስቶስ ከነበረው ከፍተኛ ችግር አንጻር፥ ሠራተኞቹ ምን ያህል ጥቂቶች እንደሆኑም አጢኗል። ለዚህ ችግር መልሱ ምን ነበር? የመንፈሳዊ ሠራተኞች መብዛት ነው። ስለሆነም ክርስቶስ ደቀ መዛሙርቱ ብዙ መንፈሳዊ መሪዎችን ከእግዚአብሔር ዘንድ እንዲጠይቁ ነግሯቸዋል።
የክርስቶስ ውጥረት ዛሬም የቤተ ክርስቲያን መሪዎች የሚጋፈጡት ነው። የሕዝቡ ችግሮችና የአገልግሎት በሮች በጣም ብዙ ናቸው። ስለ ክርስቶስ ሰምተው ሊድኑ የሚገባቸው በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎች አሉ። ነገር ግን የገንዘብ ውስንነት ከመኖሩ የተነሣ፥ የሠለጠኑ ወይም ወንጌሉን ለማካፈል የቆረጡ አገልጋዮች ጥቂቶች ናቸው። መልሱ ምንድን ነው? ስለዚህ መልስ ብዙውን ጊዜ እናጉረመርማለን። ወይም የሥልጠና ትምህርት ቤቶችን መክፈት እንዳለብን እናስባለን። የዛሬውና በክርስቶስ ዘመን የነበረው ችግር የሠራተኞች እጥረት ብቻ አልነበረም። ፈሪሳውያንና ሌሎችም የሃይማኖት መሪዎች ነበሩ። በቀዳሚነት ችግሩ ለሕዝቡ ፍላጎቶች የክርስቶስ ዐይነት የርኅራኄ ልብ ያላቸው መሪዎች አለመኖራቸው ነበር። በዋናነት ልናደርግ የምንችለው ነገር ቢኖር፥ በሥራው ላይ አብረውን የሚሰማሩ ተጨማሪ ሠራተኞችን እንዲልክልን መጸለይ ነው። ይህም ማለት ግን ራሳችንም ሆነ ሌሎች በአገልግሎት የሚሳተፉበትን ሁኔታ ማመቻቸትን ይጨምራል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) መከሩ ከቤተ ክርስቲያንህ ሠራተኞች በላይ ሊበዛ የሚችለው እንዴት ነው? ለ) አንተና የቤተ ክርስቲያንህ ሽማግሌዎች እግዚአብሔር መንፈሳዊ ልብ ያላቸውን ተጨማሪ ሠራተኞች እንዲያስነሣ የምትጸልዩት እንዴት ነው? ሐ) ከቤተ ክርስቲያንህ መንፈሳዊ አመለካከትና መንፈሳዊ ስጦታ ያየህባቸውን የአምስት ወጣቶች ስም ዘርዝር። ለእነዚህ ወጣቶች በመጸለይ ጀምርና እንዴት ወደ በሳል እገልግሎት እንዲያድጉ ልታሠለጥናቸው እንደምትችል፥ እግዚአብሔርን ጠይቅ። መ) ቤተ ክርስቲያንህ እግዚአብሔር የጠራቸውን፥ ለአገልግሎት ያዘጋጃቸውንና የሥራ በር የከፈተላቸውን ሰዎች ለማግኘት ምን እያደረገች ነው?
የኤርትራ ኢኮኖሚ በጣም ተዳክሟል። የኤርትራ የሰው ኃይል በጣም ተዳክሟል። እና ኤርትራ ባለችበት ሁኔታ አሁን ከኢትዮጵያ ተለይታ የምታገኘው ጥቅም የለም ብለው የወሰኑ ይመስላል። እንግዲህ ይሄ የእሳቸው ቃል አይደለም። የእኔ ትርጉም ነው።” ፕሮፌሰር ኤሜሪተስ ተከስተ ነጋሽ። “ሁለቱ ሃገሮች ይሄ ከባድሜ ጦርነት ከኋላ የተጣለው የብረት አጥር ከዚህ በፊት ሁለቱም ማኅበረሰቦች በታሪካቸው አይተው የማያውቁት እና ያልጠበቁት ጉዳይ ነው።”ፕሮፌሰር ኤሜሪተስ ሹመት ሲሻኝ።
የቀጠናውን ሰላም አያያዝ ጨምሮ የሁለቱን መሪዎችና ሃገሮች ግንኙነት ምንነት የአገሮቹን ተጨባጭ ወቅታዊ የፖለቲካ ይዞታ እና እንዲሁም ቀጣይ ዕጣ ጭምር የሚዳስሱ ጭብጦች በጥልቀት ለመመርመር የታለመ ውይይት ነው።
ዝነኛው እና ተወዳጁ ድምፃዊ መስፍን በቀለ ከዚህ ቀደም በሁለት ሙሉ የሙዚቃ አልበም እና በስኬታማ ሀገራዊ ድንቅ ስራዎቹ ብሎም በተለያዩ ነጠላ ዜማዎች ሰምተን የወደድነው አይትን የመሰከርንልተ ተወዳጅ ስራዎችን ሲያቀርብልን እንደነበር ምስክራችን እናተው የጥበብ አክባሪዎች እንደሆናቹ ምንም ጥርጥር የለንም::
ይህ ኢትዮጵያዊነትን የሚሰብክ አዲስ ስራ እጅግ በርካታ ባለሞያዎችን ያሳተፈ ሲሆን የመጀመሪያ ቀረፃውን በዋሽንግተን ዲሲ በመስፍን ፊልም ፖሮዳክሽን ካሜራ ቀረፃ አማካኝነት ብዛት ያላቸውን ሰዎች በማሳተፍ ሲከናወን : ብሎም በሎንደን ከተማ በተደረገው የቪዲዬ ቀረፅ (በኪሮሽ) ፊልም ፖሮዳክሽን አማካኝነት ካሜራ ቀረፃ ተከናውኖ ሲያበቃ : ዋናው እና ትልቁን የአንበሳውን ድርሻ በመውሰድ ዳኒኪራ የኪነጥበብ ዳንስ ጉሩፖ የውዝዋዜውን እና ሙሉ ዝግጅቱን ባማረና በደመቀ ሁኔታ : በዳኒኤል ዱላ ዳሬክቲንግ በመመራት እጅግ በርካታ የሙያ ጥበብኞችን በማሳተፍ ደረጃው በጠበቀ ሁኔታ ወደናተ አምሮ እንዲደርስ በአግባቡ የተከወነ ስራ ነው::
ይሄ ወጣት እና ተወዳጅ ባለሙያ በርካታ ተጨማሪ መሳሪያ ተጫዎቾችን በማሳተፍ እዚህ ሙዚቃ ላይ ዜማን ከከሙዚቃ ጋር አዋህዶ ከሚጣፍጥ ቅንብር ጋር ህይወት የዘራበት ጉራማይሌ ልጅ ነው::
ታድያ ይሄ ሁሉ ነገር ግጥጥሞሹ ምን ይሆን በማለት ሚስጥሩን በመረዳት ብሎም ለእናተ ለማሳወቅ በከፍተኛ ፍላጎት ወጪ በማውጣት ወስነን የአርቲስቶቻችን ነፅብራቅ የሆነው ምነው ሸዋ ቲዩብ ይሄን ትልቅ ስራ ለሀገር ወዳድ ኢትዮጵያንዊን የጥበብ አፍቃሪዎች : እና ለቻናላችን ቤተሰቦች ይደርስ ዘንድ ስናቀርብ በታላቅ ኩራት ነው::
የአንድነታችን ሚስጥሩ ኢትዬጲያዊነት የአሸናፊነት ምልክት ረቂቅ ሚስጥር ነው:: ሀገራችን ከውጪ የመጣባትን ወረራ በታሪኳ አንድም ጊዜ ሳትሸነፍ ለሀያላን ሀገሮች ሳትንበረከክ በጀግኖች ልጆቾ መሰዋትነት እንደወርቅ በእሳት ተፈትና ልዕልናዋን: ያስከበረቸ ታፍራና ተከብራ የኖረች ወደፊትም የምትኖር ታላቅ ሚስጥረ እግዚአብሔር ያላት: ኢትዮጵያ ቀደምት ምድረ ገነት ሀገር ናት::
ይህ የጥበብ ስራዬ ማስታወሻነቱ ኢትዮጵያችንን በደም እና በአጥንታቸው አስከብረው እነሱ መሰዋት በመሆን በክብር ላቆዩልን ጀግኖች እባቶቻችን እና አይቶቻችን እንዲሁም በጀግነታቸው ወደር ለማይገኝላቸው በየዘመናቸው ገድል ለፈፀሙ አሁንም በህይወት ለሚገኙ ኩራቶቻችን (የካራማራው) ፈርጦች እስከ ዛሬ በጀግነታቸው ሳይዘመርላቸው ለኖሩ እንደ አሊ በርኪ ደፋር እና ቆራጥ ጀግና ልጆቾዋ አንዲሁም ለአባቴ መቶ አለቃ በቀለ ፉርጋሳ የክብር ማስታወሻዬ ይሁንልኝ::
ጠበቃ ወይም ጠበቃ ማለት ሕግን ተግባራዊ የሚያደርግ ሰው ነው ፡፡ የሕግ ባለሙያ ሆኖ መሥራት የተወሰኑ ግለሰባዊ ችግሮችን ለመፍታት ወይም የሕግ አገልግሎቶችን ለማከናወን ጠበቆችን የሚቀጠሩ ሰዎችን ፍላጎቶች ለማሳደግ ረቂቅ የሕግ ንድፈ ሐሳቦችን እና ዕውቀቶችን ተግባራዊ አተገባበርን ያካትታል ፡፡
THE SYNTHESIS: አንኳር አንኳሩን: 14 ኛ የኤርትራ ጦር ጄኔራል ሞቷል።ወያኔ እያደማች ነው።የአማራና የትግራይ መንግስት በአለም ላይ የማያቧራ ጦርነት በማድረግ ይኖራሉ ተብሎ ይታሰባል
HALLELUJA! .. BREAKING: አብይ ወደ አውሮፓ ከሄደ እጅ እና እግሩ በካቴና ተጠርንፎ ወደ ሄግ የጦር ወንጀለኞች ፍርድ ቤት እንደሚቀርብ የአለም ሚዲያዎች እየዘገቡ ነው።
Video Of: General Mohamed:--ጁንታው በዋሻ ውስጥ ሆኖ የትግራይን ህዝብ ለማደናገር የሚያደርገው ጥረት እንደማይሳካ የአገር መከላከያ ሰራዊት ገለፀ!!! WEEY GUUD !!!
" የወልቃይት ህዝብ የራሱ የቻለ የትግርኛ ለዛ ቋንቋ ተናጋሪ ህዝብ ነው። ትግርኛ ተናጋሪ ህዝብ ደግሞ ኤርትራዊ ወይም ትግራዋይ ነው።" የኣቢይ ደጋፊ ወልቀታይ መለስ ብስራት
ፕ/ዘ ኢሳያስ: በ1994 መለስ 'ይህ አዲሱ የኛ ማስኬጃ ወረቀት እየውና፡ ሃሳብ ስጠኝ' ብሎ ወደ እኔ መጥቶ ነበር። አነበብኩት።በእውነቱ እኔ እማልቀበላቸው ሃሳቦች!!! WEEY GUUD !!!
ፕ/ዝ ኢሳያስ: ከአማራ ጋርም ጎረቤት ሆነናል። ከዚህ ቡኃላ ጎንደር፣ ባህርዳር፣ ወሎ እና ሸዋ የኤርትራ ማረፊያ ይሆናሉ። አስመራም፣ ቀይባህርም የአማራ ቤት ይሆናሉ!!! WEEY GUUD !!!
JUST IN: ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ለትግራይ መልሶ ግንባታ የአንድ ወር ደመወዝና ከመደመር መጽሐፍ ሽያጭ 200 ሺህ ብር ድጋፍ አደረጉ!!! WEEY GUUD !!!
Video News Of: የኤርትራው ፕሬዝዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ:--ኣሸባሪ-ህወሓት-የጁንታው መደምሰስ ለምሥራቅ አፍሪካ ሰላም እና መረጋጋት አይነተኛ ሚና አለው!!! WEEY GUUD !!!
አብይ አህመድ በትግራይ ቅንርጫፉ በሆነው በትግራይ ፒፒ የባለስልጣናት ሹም ሽር አደረገ!! አቶ ነብዩ ስሑል ሚካኤል ተሻረ፣ አቶ ሃፍታይ ገብረእግዚአብሔር ተሾመ!!
Video Of ጋዘጠኛ ኣርኣያ: ጌታቸው ረዳ የተደበቀበትን አጋለጠ:--ጁንታው የሚጠቀምበት ራዲዮ ሚስጥር:==ያልተሰማው የአርቲስት ሃመልማል ተጋድሎ!!! WEEY GUUD !!!
እኔ የሚገርመኝ፥ ኢትዮጵያውያኖች በማንነታቸው በየጊዜው ሲገደሉና ሲታረዱ፥ አንድም ቀን ወጥቶ አዝናለሁ ያላለው ዓቢይ አህመድ፥ እንዴት እኔን ምረጡኝ ሊል ይችላል?
በሕወሓት የጥፋት ኃይል በሰሜን እዝ ጦር ላይ የተፈጸመ እጅግ አስፈሪና ጨካኝነት የተሞላው በጥላቻ የተሞላ ወንጀል ሌ/ጄኔራል ባጫ ደበሌ የሰጡት ምስክርነት ያዳምጡት
AFEWORQI - IMPERATORE DELL'ETIOPIA: ኢሱ ኢሱ እያሉ ሲደሰኩሩ ለከረሙት ኢትዮጵያውያን መርዶ ነው|ኢትዮጵያ እንደ አገር ለአንድ የከሰረች ድሀ ኤርትራ መሸጥዋን አስረድቶናል
Isu Afeworki✨: "ከአማራ ህዝብ ጋር ጎረቤት ሆነናል። ከዚህ በሁዋላ ጎንደር፣ጎጃም፣ወሎ እና ሸዋ ለኤርትራውያን ማረፊያ ይሆናሉ። አስመራና ቀይ ባህርም ለአማራ ህዝብ ቤታቸው!"
የአዲስአበባበርካታነባርሰፈሮችለልማትናለሕንፃግንባታፈርሰዋል፤እየፈረሱየሚገኙምአሉ፤ገና ወደፊትየሚፈርሱምአሉ፡፡እንደነዶሮማነቂያናሠራተኛ ሰፈር ያሉት የፒያሳ ነባርሰፈሮችም ከአራት ኪሎ በመቀጠል ለመፍረስ ጊዜያቸውን እየጠበቁ ነው፡፡ ልክ እንደ አራት ኪሎና መርካቶ ሁሉ ፒያሳም በከፊል ፈርሳ ከመገንባቷ በፊት ውስጣዊ ገታዋን፣ የነዋሪዎቿን የሕይወት መስተጋብር እና ሌሎችም tእውነታዎች ለኛና ለቀጣይ ትውልዶች ዘላለማዊ የሚያደርግ መሐፍ ባሳለፍነው ሳምንት ተበርክቶላታል፡፡ ይኸው በጋዜጠኛ መሀመድ ሰልማን የተፃፈው መጽሐፍ ርእስ ..ፒያሳ.. ይሰኛል፡፡
ከጥቂት ዓመታት በፊት ደራሲና ጋዜጠኛ ዓለማየሁ ገላጋይ አራት ኪሎ ገና ሳትፈርስ ..አጥቢያ.. በተሰኘው ረጅም ልቦለድ መጽሐፉ አራት ኪሎን ለዘላለሙ ሕያው አድርጓታል፡፡ እነ ..አዝማሪ ሰፈር..፣ ..መጠበቂያ ሰፈር.. እና ሌሎችም የአራት ኪሎ ሰፈሮች አሁን ባይኖሩም በ..አጥቢያ.. ውስጥ አጠቃላይ ገታቸውንና ነዋሪዎቻቸው የኖሩት ህይወት ሥዕላዊ በሆነ መልኩ በጥልቀትና በስፋት ተከትቧል፡፡ ጋዜጠኛ ብርሃኑ ሰሙም ..ከእንጦጦ ሐሙስ ገበያ እስከ መርካቶ.. በሚለው መሐፉ ለመርካቶ ተመሳሳዩን አድርጓል፡፡ በብርሃኑ መጽሐፍ ውስጥ በጥልቀት የተገለፁት የንግድ መደብሮችና የመገበያያ ስፍራዎች አሁን በሕንፃዎች ቢተኩም የቀድሞ ሁኔታቸውን አሳይቶናል፡፡ መሐፍ ዘላለማዊ ሰነድ ነው የሚባለውም ከዚህ አንፃር ነው፡፡ መሐመድ ሰልማንም ..ፒያሳ.. በተሰኘው መጽሐፉ እንደ እጁ መዳፍ የሚያውቃትን ፒያሳ ከዚህ በፊት ባላስተዋልናት መልኩ ኢ-መደበኛ በሆነና ከዚህ ቀደም በ..አዲስ ነገር.. ጋዜጣ አንባቢያን ዘንድ በሚታወቅበት ውብ ቋንቋው ያስጐበኘናል፡፡ ለትረካው ስለ ፒያሳ ከዚህ በፊት ያልነበረንን ተጨማሪ አጉሊ መነር ይለግሰናል፡፡
ታላቁ ምሁር ገብረሕይወት ባይከዳኝ አንድ ፀሐፊ ሦስት ነገሮች ያስፈልጉታል ይላሉ፤ መርማሪ ልቦና፣ አስተዋይ አይንና ውብ ቋንቋ፡፡ ከነዚህ ውስጥ አንዱ ቢጐድል መጽሐፉ ስንኩል ይሆናል፡፡ ከዚህ በፊት በጋዜጣ ጽሁፎቹ ውስጥ እንዳስተዋልኩት በዚህ መጽሐፍም መሐመድ ሰልማን ከሥነ-ጽሑፍ ተሰጥኦው በተጨማሪ ሦስቱንም መታደሉን ተመልክቼያለሁ፡፡
ደራሲው ምስጋናው፣ መግቢያውንና መሿለኪያውን ሳይጨምር በ181 ገፆች አጠናቅሮ ለአንባቢያን ባቀረበው በዚህ መጽሐፉ ውስጥ አሥራ አምስት ታሪኮችን አካቷል፡፡ አብዛኞቹ ታሪኮች በ..አዲስ ነገር.. ጋዜጣ ላይ የቀረቡ ቢሆንም በመጽሐፉ መጀመሪያ ላይ ማህሙድ ጠብቂኝ በሚል ርእስ የቀረበውና ስለ ፒያሳ በጥልቀት የሚያወሳው ትረካ የመጽሐፉን ሰፊ ክፍል ይወስዳል፡፡ ይህን ትረካ በሸገር ኤፍኤምና በቪኦኤ አድማጮች በከፊል ተተርኮ ነበር፡፡ መሀመድ ሰልማን በመጽሐፉ ውስጥ ትረካውን የሚያስኬደው በተለመደ ዘዬው አንባቢውን ከአጠገቡ ያለ ያህል እያጫወተ (እያስጐበኘ) በሁለተኛ መደብ ነው፡፡
..ፒያሳ አንድ ሺህ አንድ መቶ ካፌዎች ያሉባት ቅመም የሆነች ሰፈር ናት፡፡ አንድ ሺህ አንድ መቶ ቆንጆ ልጃገረዶች ደግሞ በካፌዎቿ ውስጥ ተኮልኩለው ኮካ በ..ስትሮ.. ይጠጣሉ፡፡ ..ስትሮ.. ምን እንደሆነ ካላወቅክ የፒያሳ ልጅ አይደለህም ማለት ነው፡፡ ..ስትሮ.. በቆንጆ ልጅ ከንፈርና በቆንጆ ብርጭቆ መሀል የተሰራ የላስቲክ ድልድይ ነው፡፡
..ፒያሳ በካፌ ብዛት ..ከምስራቅ አፍሪካ አንደኛ ናት.. እኔ እንዳልመስልህ ይህን ያልኩት፤ የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ነው እንዲያ ያለው፡፡ የአገሬ ቲቪ ብዙውን ጊዜ ሀቅ ህቅ የሚለው ቢሆንም ቅሉ ስለ ፒያሳ በተናገረው ግን አንዳችም እንዳልኳሸ እምላለሁ.....
መሀመድ በዚህ ትረካው የፒያሳን ካፌዎች፣ የተለያዩ ሰፈሮቿን፣ ሌሊቶቿን፣ ምግብ ቤቶችን፣ ቤርጐዎቿን፣ ቡቲኮቿን፣ የእምነት ማእከሎቿን፣ ሲኒማ ቤቶቿን፣ ኬክ ቤቶቿን፣ ሆቴሎቿን፣ ቡና ቤቶቿን እንዲሁም ቤተ-መፃህፍቷን ባማረ ቋንቋና ለዛ ይገልፃቸዋል፡፡ አጫጭር አረፍተ-ነገሮቹ፣ የሁለተኛ መደብ ትረካው፣ ኢ-መደበኛ የትረካ ቋንቋው፣ አዝናኝ አገላለፆቹና ልዩ እይታው አንባቢውን በምናብ ፒያሳ እንዲከትምና ትረካውን በከፍተኛ ጉጉት እንዲከታተል ያስገድዳሉ፡፡
መሐመድ ፒያሳን አስመልክቶ ያሉትን ጥሬ ሀቆችና ነባራዊ እውነታዎች እንደ ጋዜጠኛ ትዝብት እንዳሉ አያስቀምጣቸውም፡፡ በራሱ የቋንቋ ዘዬ ፈጠራን በመጨመር የበለጠ ጉልበት፣ ለዛና ጣእምን ለአንባቢው እንዲለግሱ ያደርጋቸዋል፡፡ የሥነ-ጽሑፍ ባለሞያዎች ይህን አይነቱን ፈጠራ ኢ-ልቦለዳዊ ፈጠራ (creative non-fiction) ይሉታል፡፡ አንድ አስረጂ ከዚሁ ትረካ እንመልከት፡፡
..መቼ ለታ ዶሮ ማነቂያ ሄድኩ፡፡ ኪሴ ማፍሰስ ስለጀመረ ሰፈሩን ከሞሉት ማዘር ቤቶች ወደ አንዱ ጐራ አልኩኝ፡፡ ሁሉም የምግብ ዝርዝሮች የቤቱ ግድግዳ እየተፋቀ ተጽፈዋል፡፡ የምግቦቹ ዋጋ ከ10 ብር እንዳይዘል ከፍተኛ ጥንቃቄ ተደርጓል፡፡ ለምሳሌ ..ጥብስ 9 ብር ከ75 ሳንቲም.. ይላል፡፡ በዚህ ድንቅ ቤት ድንቅ ምሳ በልቼ ልወጣ ስል እንዲህ የሚል ጽሑፍ ከበሩ የውስጠኛው ክፍል አነበብኩ፡፡ ..ቅሬታዎን ለኛ፣ አድናቆትዎን ለጓደኛ!!.. በመጨረሻም ተመጋቢዎቹ ከመውጣታቸው በፊት ከተሰነጣጠቀው የቤቱ ግድግዳ ቀጭን እንጨት ሲመዙ አየሁ፡፡ ስቲኪኒ መሆኑ ነው፡፡ ሲሉ ሰምታ ዶሮ ታንቃ ሞተች!...
የሥነ ጽሑፍ አንዱ ግብ ተደራሲውን ማዝናናት ነው፡፡ በዚህ ረገድ መሀመድ ተሳክቶለታል፡፡ በዚህ የኑሮ ጣጣና ውጣ ውረድ መሃል አንባቢውን ለማዝናናት የተቸገረ አይመስልም፡፡ ማዝናናቱ እንዳለ ሆኖ ሁፎቹ መራር እውነታንና አስከፊ ገታን መቋታቸው አልቀረም፡፡ በፒያሳ የሕፃናት ሴተኛ አዳሪዎች እንደ አሸን መፍላት ከአስከፊ ገታዎች አንዱ ነው፡፡
.....ከትግራይ ሆቴል እስከ ጣይቱ ሆቴል ያለውን መንገድ ታውቀዋለህ? ይህ አጭር ጐዳና የያውን ረጅም ጉድ በዝርዝር ለመግለ እንደ መስቀል አደባባይ ሰፊ ብራና ቢገኝም የሚሞከር አይደለም፡፡ በያዘው የሴተኛ አዳሪዎች ብዛት ከምስራቅ አፍሪካ አንደኛ ሳይሆን አይቀርም፤ ከአዲሳባ ግን ከቺቺንያ ቀጥሎ ሁለተኛ እንደሆነ ስነግርህ ያለጥርጥር ነው፡፡ በዚህ ሰፈር ንጉሳቸውን እንደሚጠብቁ ሚኒስትሮች የመንገዱን ግራና ቀኝ ተሰልፈው የሚቆሙ ልጅ እግር ኮማሪቶች በየእለቱ ይወለዳሉ፡፡ ዳግም በየምሽቱ ቁጥራቸው ይጨምራል፡፡ ከየት ነው የሚፈጠሩት ልትል ትችላለህ፡፡ ሴቶቹ ..አራት ኪሎን..፣ ..አውቶብስ ተራን..፣ ..ጣልያን ሰፈርን.. ከመሰሉ ጐረቤቶች ወደ ፒያሳ ይፈልሳሉ፡፡ ስደት ወደ አረብ አገር ብቻ መስሎሃል? ወደ ፒያሳም ስደት አለ፡፡ ከነዚህ ጐረቤት ሰፈሮች አታለው የሚያመጧቸው ደግሞ እሳት የላሱ የፒያሳ ደላሎች ናቸው፡፡ እንዲህ ይሏቸዋል፤ ..ፒያሳ የሚባል አገር አለ፤ ወርቅ የሚታፈስበት፣ ባለፀጋ የሚኮንበት፣ ፓስፖርት አውጪና ወደ ፒያሳ ተሰደጂ፤ ለቤተሰቦችሽ ረብጣ የፒያሳ ዶላር ትልኪያለሽ.....
ደራሲው አዲስ አበባን ከነጉድፏ አሳምሮ የሚያውቃት ይመስላል፡፡ ጉድፎቿን ሲገልም ከአሪፍ ደራሲ እንደሚጠበቀው በተለየ እይታና አስተውሎት ነው፡፡ ይህን ለማረጋገጥ በመሐፉ ውስጥ ..ዶሮ ማነቂያ.. በሚለው ርእስ ስር ጥቂት መስመሮችን ማንበብ ይበቃል፡፡
..የትም ሰፈር ከዋናው አስፋልት ጀርባ ጉድ እንጂ ሌላ የለም፡፡ ጉዱን የጋረዱት ፎቆች ናቸው... ለመሆኑ ኢትዮጵያ ውስጥ የፎቅ ጥቅም በስንት እንደሚከፈል ታውቃለህ? በሁለት ካልክ ትክክል ነህ፡፡ የመጀመሪያው የፎቁ ባለቤት ብዙ መስታወት እንዳለው ማስመስከር ሲሆን ሁለተኛውና ዋነኛው ግን ከፎቁ ጀርባ ያለውን ሰፈር ገመና መሸፈን ነው፡፡ ይህ ካልገባህ ሂድ አምባሳደር፣ ሂድ ቦሌ፡፡ የአገርህ ቴሌቪዥን የሚኮራባቸው እነ ..ሸራተን..፣ እነ ..ደምበል..፣ እነ ..ጌቱ ኮሜርሻል..፣ እነ ..አበሩስ..፣ እነ ..ሜጋ.. ጀርባ ማንም ሳያይህ ግባ ትበረግጋለህ፡፡ ከዚያን እለት ጀምሮ ፎቆቹን ታከብራለህ፡፡ ፎቆቹ ለአገርህ የዋሉት ውለታ እየታሰበህ እንባህ በአይንህ ግጥም ይላል.....
መሐመድ ሰልማን አሁን ኑሮውን በፈረንሳይ እንዳደረገው ስመ-ጥሩ የቼክ ሪፐብሊክ ደራሲ ሚላን ኩንዲራ ፖለቲካዊ፣ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ሁነቶችን በፌዝ፣ በቧልትና በስላቅ የማቅረቡን ዘይቤ በዚህ መጽሐፉ ተከትሏል፡፡ ስለ ኢቴቪ (..ኢቴቪና ተዛማጅ ትዝታዎቼ..)፣ በአዲሱ ትውልድ ዘንድ አማርኛችን ስለተጋረጠበት ከፍተኛ ፈተና (..የኤደንና የሜላት አማርኛ..)፣ በርካታ ተማሪና ሠራተኛ የኑሮ ውድነቱን ለመቋቋም በቋሚነት ስለሚታደምባቸው (ረከስ ባለ ዋጋ ምግብን ስለሚያቀርቡ) ቤቶች (..ማዘር ቤቶች..፣ የመመረቂያ ጽሑፎችን በክፍያ ስለሚያዘጋጁ ..ምሁራን.. (..የመመረቂያ ሁፎች ጥቁር ገበያ..)፣ የጉዞ ማስታወሻዎችና ሌሎችም ሁፎቹን በዚህ መጽሐፉ ውስጥ አካቷል፡፡መጽሐፉN በወፍ በረር የቃኘሁበትን ዳሰሳዬን ደራሲው ለፒያሳ ሰዋዊ ሰብእናን አላብሶ በገለፀበት ማራኪ አንቀ §BÝ””..የፒያሳ ሆድ ካስቴሌ ነው፡፡ የፒያሳ ሀብት ወርቅ ቤቶቿ ናቸው፡፡ የፒያሳ ጆሮ ዳላስ ነው፤ የፒያሳ አይን ሲኒማ አምፔር ነው፤ የፒያሳ መልክ ውብ ሴቶቿ ናቸው፡፡ የፒያሳ የራስ ቅል ማዘጋጃ ቤት ነው፡፡ የፒያሳ ጭንቅላት ማን ነው?
..ወዳጄ ሆይ! በፒያሳ ውብ ጫማና ልብስ ብትሽቀረቀር፣ ካስቴሌ ሄደህ ከርስህን ብትሞላ፣ አምፒየር ሴት ሸጉጠህ ኋላ ወንበር ላይ ብትወሸቅ፣ ፒሳ ኮርነር ብትነጠፍ፣ በባቅላባ ጣእም እጅህን ብትቆረጥም፣ በኤንሪኮ ኬክ ብትንሳፈፍ፣ ለክሪያዚስ ጐጆ ኬክ ብትስገበገብ፣ በኡመር ኻያም ሩባያት ግጥም ብትሰክር፣ ማህሙድ ጋ ልጅቷን ጥበቃ በጭንቅላትህ ብትተከል፣ በዳላስ ሙዚቃ ብትመሰጥ፣ በሰንሻይን ሻምፓኝ ብትራጭ፣ የብሔራዊ ሎተሪ ዝሆን ቢደርስህ፣ የዶሮ ማነቂያን ቁርጥ ብትዘነጥል፣ ጭንቅላት ባዶ ከሆነ ምን ዋጋ አለው?..
..ጭንቅላትም ልክ እንደሆድህ ምግብ እንደሚፈልግ ታውቃለህ፡፡ ለዚህ ፒያሳ ..ብሪቲሽ ካውንስል አለልህ፤ ነበረልህ፡፡ ዛሬ ስልጣን መሰይጠን ነው ብለው በስደት ሆነው አገርህን በእውቀት ከሚያሾሯት ኢትዮጵያውያን የሚበዙት ጭንቅላታቸውን የት የኮተኮቱት ይመስልሃል? በብሪቲሽ ካውንስል ቤተ-መፃህፍት ነው.....
(ደጀ ሰላም፤ መጋቢት 29/2004 ዓ.ም፤ April 7/2012 READ THIS ARTICLE IN PDF)፦ የመንግሥት ባለሥልጣናት በዋልድባ አብረንታንት ገዳም ዘቤተ ሚናስ ማኅበረ መነኰሳት ላይ ከሚያደርሱባቸው ወከባና ማስፈራሪያ እንዲታቀቡ እየተጠየቀ ባለበት በአሁኑ ወቅት ሦስት የገዳሙ ማኅበር አባላት በፖሊስ ታስረው መፈታታቸው ተሰማ፡፡ መነኰሳቱ ለእስር የተዳረጉት “ለቪኦኤ መግለጫ የሰጡት አባት የት እንዳሉ ተናገሩ” ከሚል የፖሊስ ጥያቄ ጋራ በተያያዘ መሆኑን ምንጮቻችን ከስፍራው ዘግበዋል፡፡ እንደ ምንጮቹ መረጃ ኮማንደር በየነ በሚባል የፀለምት ወረዳ ፖሊስ መጋቢት 23 ቀን 2004 ዓ.ም ከገዳሙ የተወሰዱት ሦስቱም ታሳሪዎች በገዳሙ በዲቁና የሚያገለግሉ ሲሆኑ ከሦስቱ ሁለቱ መናንያን መሆናቸው ተገልጧል፡፡
በደረሰን መረጃ መሠረት መጋቢት 23 ታስረው ከሁለት ቀናት በኋላ የተለቀቁት ገዳማውያን በስም ዝርዝራቸው ዲያቆን ገብረ ጊዮርጊስ /መናኝ/፣ ዲያቆን ገብረ ትንሣኤ /መናኝ/፣ ዲያቆን ገብረ ሥላሴ /ረድእ/ እንደሆኑ ተረድተናል፡፡ ይህም ሆኖ በማኅበረ መነኰሳቱ ተወክለው ከአሜሪካ ድምፅ ሬዲዮ የዐማርኛው አገልግሎት ጋራ ስለ ወልቃይት ስኳር ልማት ፕሮጀክት አሉታዊ ተጽዕኖ ቃለ ምልልስ ያደረጉት አባት (ስማቸውን ለጊዜው በይፋ መግለፁን አልፈለግንም) እስከ አሁን የት እንደሚገኙ አለመታወቁ ተመልክቷል፡፡
እኒህ አባት ለአሜሪካ ድምፅ ሬዲዮ ቃለ ምልልስ መስጠት ብቻ ሳይሆን በማኅበረ መነኰሳቱ ሙሉ ስምምነት ከፕሮጀክቱ የተነሣ ገዳማውያኑ ያደረባቸውን ሐዘንና ጭንቀት የሚገልጽና ለጠቅላይ ሚኒስትር መለስ ዜናዊ በአድራሻ የተጻፈውን ደብዳቤ እንዲያደርሱ ወደ አዲስ አበባ ከተላኩት መነኰሳት አንዱ ናቸው፡፡ ፖሊስ እርሳቸውን ለመያዝ የሚያደርገውን ክትትል አጠናክሮ እንደ ቀጠለ እየተነገረ ሲሆን በአሁኑ ወቅት መነኰሱ በገዳሙ እንደማይገኙ ተዘግቧል፡፡
በምዕራብ ትግራይ ዞን የማይ ፀብሪ ወረዳ አስተዳዳሪ አቶ ሲሳይ መረሳ በቅርቡ ከአሜሪካ ድምፅ ሬዲዮ ጋራ ባደረጉት ቃለ ምልልስ በሁለቱም ቤቶች ተወክለው ወደ አዲስ አበባ የተላኩት መነኰስ በብዙኀን መገናኛ ቀርበው ተቃውሟቸውን ማሰማታቸው ሕገ መንግሥታዊ መብታቸው መሆኑን፣ በፕሮጀክቱ ዙሪያ ስጋቶች ሊነሡ እንደሚችሉና ለምን ተነሡ እንደማይባል ነገር ግን አጀንዳው “የምቀኝነትና ኾን ተብሎ ሕዝብን ለማነሣሣት” እንደሚደረግ ነው የተናገሩት፡፡ ገዳማዊው አባት በበኩላቸው ስለተላኩበት ጉዳይ ለሚዲያ መግለጫ መስጠታቸውን በተመለከተ ከአሜሪካ ድምፅ ሬዲዮ ለቀረበላቸው ጥያቄ ሲመልሱ “ለሚዲያ የተናገርኹት ሃይማኖቴ ስላስገደደኝ ነው” ማለታቸው ይታወሳል፡፡ እርሳቸው ለቪኦኤ ቃላቸውን መስጠታቸውን ተከትሎና አሁን በፖሊስ ከሚደረግባቸው ክትትል ቀደም ብሎ “እውነተኛ የገዳሙ መነኵሴ አይደሉም፤ በገዳሙም አይኖሩም” በሚል ስለተነዛባቸው ስም ማጥፋትም “ያመነኰሱኝ አባት በገዳሙ ይገኛሉ፤ የኔ ቆብ ከመርካቶ የተሸመተ አይደለም፤” ብለው መመለሳቸው አይዘነጋም፡፡ በዕርግና ምክንያት ከአበምኔት ሓላፊነታቸው የተገለሉት መምህር አባ ገብረ ክርስቶስ የተባሉ አባትም ይህንኑ ቃላቸውን ለሬዲዮ ጣቢያው ማረጋገጣቸው ተዘግቧል፡፡
ከ1997 ዓ.ም ምርጫ ውዝግብ ወዲህ ክልላዊ የአስተዳደር አካላት በተለይም የቤተ ሚናስ ማኅበረ መነኰሳትን “በሽሬ፣ ወልቃይትና ፀገዴ ለተቃዋሚዎች ቀስቅሳችኋል” በሚል የሚያደርጉባቸው ተጽዕኖ የተለያዩ ሰበቦችን ሽፋን በማድረግ ከመቀጠሉም በላይ እያደር እየተጠናከረ መምጣቱ ይነገራል፡፡
በሌላ በኩል ለመነኰሳቱ ቅርበት ያላቸው አንዳንድ ወገኖች ገዳማውያኑን በመጥቀስ እንደሚናገሩት÷ እነአባ … አቤቱታቸውን ለክልልና የዞን አስተዳደር ቢሮዎች፤ ለአህጉረ ስብከትና የወረዳ ቤተ ክህነት ጽ/ቤቶች በግልባጭ÷ ለፌዴራል መንግሥቱ ርእሰ መስተዳድር አቶ መለስ ዜናዊ በአድራሻ ለማድረስ አነሳስቷቸዋል ብለው ከሚያምኗቸው የማይዘነጉ አጋጣሚዎች መካከል ሁለት ታሪካዊ ክዋኔዎችን ይጠቅሳሉ፡፡
አንዱ ኢሕአዴግ የትጥቅ ትግል በሚያካሂድበት በ1980 ግድም የሆነ ነው፡፡ የመረጃው ምንጮች ቁጥራቸው “ከአንድ ሺሕ አያንሱም” በሚል የሚገምቷቸው የኢሕአዴግ ታጋዮች የእንስያን ወንዝ ድልድይ ተሻግረው ወደ ገዳሙ ገብተው ሰፈሩ፤ ገዳሙ አምሳለ ጦር ሰፈር /ካምፕ/ ሆነ፡፡ በዚህም ገዳማውያኑ በእጅጉ ቢያዝኑ ከታጋዮቹ 80 ያህሉ ሞተው ይገኛሉ፡፡ ከእኒህም ጥቂቶቹ ለቅዱሱ ቦታ የማይገባ ተራክቦ ሲፈጽሙ የዞረባቸው ዘንዶ ትንፋሽ ያልፈሰፈሳቸው ሲሆኑ የተቀሩትም ቦታው አይረክስም የሚሉ ኅቡኣን ኵናት የቀሠፋቸው ናቸው፡፡ መነኰሳቱ የገዳሙ ክብር የተገለጠበትን ይህን ፍትሐ እግዚአብሔር (ተግሣጽ) ለህወሓት/ኢሕአዴግ ሊቀ መንበር በማለበም፣ የስኳር ልማት ፕሮጀክቱ ዐቃጅና ተግባሪም ፌዴራል መንግሥቱ በመሆኑ የፕሮጀክቱ አግባብነት እንዲፈተሽ ማሳሰብ በሚል ቀናነት ለጠቅላይ ሚኒስትሩ በቀጥታ/ በአድራሻ ለመጻፍ እንደቆረጡ ምንጮቹ ይናገራሉ፡፡
ለቤተ ክህነቱ አካላት በግልባጭ ብቻ ከማሳወቅ በቀር በአካል ያልሄዱበት ምክንያት ደግሞ ገዳማውያኑ ቢያንስ ከ16 ዓመታት በፊት ጀምሮ ሲያመለክቱበት ለነበረው ችግራቸው ተቋሙ መፍትሔ ሊሰጣቸው አለመቻሉ ነው፡፡ ይኸውም በሁለት ክልላዊ መስተዳድሮች የባለቤትነት ውዝግብ መካከል የቆየው የዋልድባ ገዳም “ለጸጥታ አጠባበቅ እንዲያመች” በሚል እስከ ዳልሽሓ እና ሰቋር ድረስ ያለው ወደ አማራ ክልል ከማኅደሮ ወዲያ ያለው የገዳሙ ክፍል ደግሞ ወደ ክልል ትግራይ እንዲሆን በ2000/01 ዓ.ም መወሰኑን ምንጮቻችን ያስረዳሉ፡፡
ይህም ኹኔታ በቀድሞው መንግሥታት ወቅት ልዩ ሥራ እንዳይሠራበት በዐዋጅ ተከብሮ የቆየው የገዳሙ ክልል ከብቶች እንዲሰማሩበት፣ በሺሕዎች የሚቆጠሩ ዕጣን መቃሪዎች (ለቃሚዎች) እና ወርቅ ጫሪዎች (ቆፋሪዎች) በተለይ በማይ ሰሪ ወንዝ በኩል ያለከልካይ አልፈው ጎጆ ቀልሰው እንዲሰፍሩ በር ከፍቶላቸዋል፡፡ በዚህም በበጋ ወቅት መንሥኤው በማይታወቅ ቃጠሎ በየጊዜው የሚጠፋው ደን ሳያንስ በርካታ ጠቀሜታ ያላቸው ዕፀዋት ፈልሰዋል፤ የማር አዝመራ የሚቆረጥባቸው ዕፀዋት ሳይቀሩ እረኛው በልምላሜ እየቆረጣቸው በቁማቸው ደርቀው ቀርተዋል፤ የግሑሳን መሳፈርያ የነበሩ የዱር እንስሳት ተሰደዋል፤ መንፈሳዊ ተጋድሎና ቅድስና ሽተው ዓለሙን ንቀው የመጡ አባቶችም ተረብሸዋል፡፡
ማኅበረ መነኰሳቱ ይህንኑ ችግራቸውን መጋቢት 27 ቀን 1989 ዓ.ም በገዳሙ ለተገኙት ብፁዕ ወቅዱስ ፓትርያሪክ አቡነ ጳውሎስ በወቅቱ አበምኔት መምህር አባ ተጠምቀ ገብረ ኢየሱስ በኩል አቅርበውላቸው ነበር፡፡ ሚያዝያ 30 ቀን 1989 ዓ.ም ታትሞ የወጣው ልሳነ ተዋሕዶ ዘኦርቶዶክስ መጽሔት “ከአምስቱ ፓትርያሪኮች ዋልድባን ለመጎብኘት የመጀመርያው ናቸው” በተባሉት ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ በተገኙበት በአበምኔቱ የተሰጠውን መግለጫ እንደሚከተለው አቅርቦት ነበር፡-
“. . . ወኵሉ ፍጥረት ተፈሥሓ በምጽአትከ ባለው መሠረት በቅዱስነትዎ መምጣት ከፍ ያለ ደስታ ተሰምቶናል፤ ደስታውም የእኛ ብቻ ሳይሆን የዓለሙ ሁሉ ደስታ ነው፡፡ በዚህ ገዳም ያለፉት ቅዱሳን አባቶቻችን በመንፈስ እየተደሰቱ ነው፡፡ አባትዎ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ቴዎፍሎስ ‹መጥቼ አየዋለኹ› በማለት ተስፋ ሰጥተውን ነበር፤ ነገር ግን እንዘ ወልድየ አንተ ኮንከኒ አበ እንደተባለው እርሳቸው በመንፈስ እርስዎ በአካል በመምጣትዎ ተድስተናል፡፡ብፁዕ ወቅዱስ አባታችን፡- ከዚህ ቅዱስ ስፍራ ብዙ ሥራዎች አሉ፡፡ አባታችን ጻድቁ አቡነ ተክለ ሃይማኖት መጥተው ከስውራኖች[ኅቡአን] ጋራ የተነጋገሩት ከዚህ ገዳም ነው፤ ቀጥሎም አቡነ ሳሙኤል ዘዋልድባ 70 ዓመት ተቀምጠው ዐርፈውበታል፤ እንዲሁም በእርሳቸው እግር የተተኩ ብዙ ቅዱሳን ፈልሰውበታል፡፡
ይህ ገዳም በኢትዮጵያ ካሉት ገዳማት ቀዳሚነት ያለውና ተወዳዳሪ የሌለው ገዳም ነው፡፡ በዚህ ቅዱስ ቦታም ብዙ የበርሓ አራዊት ይገኙበታል፡፡ እንደ ድሮው አንበሳ እንኳ ባይገኝ እንደ ነብር፣ አጋዘን፣ ወደንቢ፣ ድኵላ. . .በብዛት ይገኙበታል፡፡ አሁን ግን ችግሩ ይህ የቅዱሳኖች ዋሻና የአራዊት ደን ቦታችን የከብቶች ማሰማሪያ በመኾኑ ቅዱሳኖች በመረበሽ አራዊቱም በመሰደድ ላይ መኾናቸው እንዲታወቅልን እንወዳለን፡፡. . .ብፁዕ ወቅዱስ አባታችን፡- . . . በየቦታው ርዳታ ማድረግና የልማት ዘርፎችን መዘርጋት ልማዱ የኾነው ቅዱስነትዎ ረድኤትና ጸሎት በማንኛውም ወቅት ከገዳማችን እንዳይለይብን እንጸልያለን በማለት አሳስበዋል፡፡”
እንደ መጽሔቱ ዘገባ ፓትርያሪኩ በወቅቱ ለገዳሙ መናንያንና አገልጋዮች መነኰሳት የኀምሳ ሺሕ ብር የገንዘብ ርዳታ፣ መስቀሎችን፣ ጃንጥላዎችን፣ መጎናጸፊያዎችንና ምንጣፎችን የመሳሰሉ የንዋየ ቅድሳት ስጦታ፤ በራሳቸው የሚገለገሉባቸውን የራስ አክሊል፣ የደረት አይከን፣ የእጅ አርዌ ብርትና ሙሉ አልባሳት ለገዳሙ መገልገያ ይኾን ዘንድ ጨምረው አበርክተዋል፡፡
ይኹንና ፓትርያሪኩ በቤተ ክርስቲያን ስም እንደሰጡት የተገለጸው የብር ርዳታ ይቅርብን ወይስ እንቀበል በሚል አነጋግሮ እንደነበረው ሁሉ በቃለ ቡራኬያቸውም ወቅት፡- “ገዳሙ ከተመሠረተበት ጊዜ ጀምሮ ከመናንያኑ የቋርፍ ምግብ በስተቀር እህል ውኃ ስለማይቀመስበትና ሴቶች እስከተወሰነ ቦታ ድረስ ስለማይገቡበት መንፈሳዊውን አገልግሎት በአንድነት ለመስጠት አስቸጋሪ ሆኖ የቆየ በመሆኑ ወደፊት ለሁሉም በሚያመች አማካይ ስፍራ ሁሉም በአንድነት አገልግሎት የሚያገኙበት ቤተ ክርስቲያን እንዲሠራ” ሲሉ በትግርኛም በአማርኛም የሰጡት መምሪያ በማኅበረ መነኰሳቱ ዘንድ ከፍተኛ ጥርጣሬና ቍጣ ቀስቅሶባቸው እንደነበርም የመረጃው ምንጮች ያስታውሳሉ፡፡
አሁን በጠቅላይ ቤተ ክህነቱ ስም መግለጫ የሚሰጡ አካላት በፕሮጀክቱ ላይ የሚቀርቡትን የመነኰሳቱን ስጋት አለመልካቸው መልክ መስጠታቸው “ሁሉም አገልግሎት የሚያገኙበት ቤተ ክርስቲያን ይሠራ” በሚል ሽፋን የገዳሙን ሥርዐት ለመከለስ የሚሹትን የአቡነ ጳውሎስን መመሪያ በስኳር ፋብሪካ ግንባታና በሸንኮራ ልማት አጋጣሚ ለማሳካት የሚደረግ መፍጨርጨር ተደርጎ ተወስዷል፡፡
በገዳማውያኑ ጸሎትና ሕዝቡ በጻፈላቸው ግልጽ ደብዳቤ ተፈጻሚ ሳይሆን መቅረቱ በሚነገርለት በዚሁ የአቡነ ጳውሎስ መመሪያ አዝነውና አልቅሰው በወቅቱ ፓትርያሪኩን ፊት ለፊት የተቃወሙና ያስጠነቀቁት (ከቤተ ጣዕማም ከቤተ ሚናስም) እንደ አባ ተስፋ ሚካኤል፣ አባ ቃለ ጽድቅ እና አባ ገብረ ሥላሴ የተባሉ አበው መነኰሳት በፓትርያሪኩ ባለሟሎች ‹እብዶች› በሚል ተዘልፈው እንደነበርም ምንጮቹ አይዘነጉም፡፡
ጥቡዐኑ መነኰሳት የተቆጡት “ሰምተነው አናውቅም” ባሉት በዚሁ የፓትርያሪኩ ንግግር ብቻም አልነበረም፤ በጉብኝቱ ወቅት “ገዳሙን የጦር አውድማ አስመስሎት ነበር” በሚል የተነቀፈው ለአቡነ ጳውሎስ የተደረገ ወታደራዊ እጀባ እና ውጠራም ጭምር እንጂ፡፡ ይኸው በ1989 ዓ.ም ለሃይማኖት አባት ሊደረግ ከሚያስፈልገው በተጋነነ መልኩ ታይቶ የነበረው የኀይል ስምሪትና ውጠራ ፓትርያሪኩ ለሁለተኛ ጊዜ ወደ ገዳሙ በመጡበት 2002 ዓ.ም ከበፊቱ በተጠናከረ አኳኋን መደገሙ በተአምኖ እግዚአብሔር ብቻ ላይ ጸንተው የኖሩትንና የሚኖሩትን አበው ልብ በእጅጉ ያሻከረ እንደሆነ ነው ምንጮቹ ለማብራራት የሚሞክሩት፡፡
እናሳ? በአጠቃላይ በዘላቂ ሥነ ልማት አስተምህሮ አግባብ ማኅበራዊ እና አካባቢያዊ ተጽዕኖው በሚዛን ታይቶ ቢታቀድ፣ መንግሥት እንደሚለው የአገር ውስጥ ስኳር ፍጆታን ከማሟላት አልፎ በዓለም አቀፍ ገበያ የውጭ ምንዛሪን ለማስገኘት፣ የኢንዱስትሪ ልማቱን በማስፋፋት የቴክኖሎጂ ሽግግርን ለማረጋገጥና የሥራ አጥነትን ችግር ለመቅረፍ የሚጠቅመው የስኳር ልማት ፕሮጀክቱ÷ የገዳሙን ህልውናና ክብር የሚፈታተን፣ ከዚህም አልፎ ቀደም ሲል ከተጠቀሱት አጋጣሚዎች ጋራ እየተሸመነ ለኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን መለዮ የኾኑ ገዳማትን የማጥፋት ተልእኮ ተደርጎ ባልተወሰደ ነበር !!
ካብ ዝማዕበላ ሃገራት፣ኣብ ኢትዮዽያ ብሕልፊ ኣብ ትግራይ ንሳይንስን ቴክኖሎጂን ንምትእትታውን ምስ ጠለባት‘ቲ ከባቢ ኣጠዓዒምካ ኣብ ረብሓ ንምውዓልን ዝዓለመ ማሕበር ተመስሪቱ‘ሎ።እቲ መርበብ ሳይንስን ኣካዳምን ተጋሩ ዝብል ዓለም-ለኻዊ ማሕበር ምስ ሰበ-ስልጣን ትግራይ‘ውን ተማኺሩ‘ሎ።
ቀዳማይ ክፋል ምስ ፕረዚደንት‘ቲ ማሕበር ገብረኪዳን ገ/ስላሴ ካብ ፈረንሳን ኣባል ቦርድ‘ቲ ማሕበር ንግስቲ ብርሃኑ ካብ ስዊድንን ዝተካየደ ቃለ-መጠይቅ ኣዳምፁ።
መዝነት ካብ ዝቕበሉ ሎሚ ሚእቲ መዓልታት ዘቑጸሩ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር አብይ አሕመድ ኣብ መላእ ዓለም ካብ ዝርከቡ ኢትዮጵያዊያን ዝወሃቦም ዘሎ ናይ ድጋፍ ሰልፊ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ይካየድ’ሎ።
ትማሊ ኣብ ኢትዮጵያ ከተማ አርባ ምንጪ ኣዝዩ ብዙሕ ህዝቢ ዝተሳተፈሉ ሰልፊ ምክያዱ ነበርቲ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊጾም ኣለው። አባል ኣመራርሓ ሰማያዊ ፓርቲ አቶ ዳንኤል ስበሺ ኣብቲ ሰልፊ ዕዱም ጋሻ ዝነበሩ ክኾኑ ከለው እቲ ሰልፊ ምሉእ ብምሉእ ነቶም ቀዳማይ ሚንስትር ንምድጋፍ ዝተኻየደ’ዩ ኢሎም።
እቲ መንግስቲ፣ ፖለቲካውያን ሓይልታት እታ ሃገር ናብ መኣዲ ዘተ ንምዕዳም፣ ናይ ፖለቲካ እሱራት ክፍትሕ ምዃኑ ድሕሪ ዝሃቦ መግለጺ’ዩ፣ ብሮቡዕ 17 ጥሪ ነቶም እሱራት ፈቲሕU ዘሎ።