Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ላይ ላዩን ሲያዩዋቸው ጨርሶ ኢምክንያታዊ ከሆነ ጅምላ ሰው ጭፍጨፋ የሚያልፍ ትርጉም ወይም ቅጥና ይዘት የሌላቸው በመምሰል አገዛዛዊ አካላትን ግብረ አበሮቻቸው ያደረጉ የቤንሻንጉል ጉሙዝ መንጋዎች ጥቃቶችም ሳይቀሩ ሰፋ ባለ የለውጥ እቅዶች ክትትል ታሪካዊ አውድ የሚታዩ ናቸው። ኢትዮጵያ ለአስርተ አመታት ተይዛ ከቆየችበት ድህረ አብዮታዊ የዘር ፖለቲካ አባዜ አንጻር የሚስተዋሉ ናቸው። በትናንቱ ወያኔም ሆነ በዛሬው ኦነግ ገጽታቸው በጥልቅ የተዛባ፣ በመሠረቱ ከኢትዮጵያዊነት መንፈስ ጋር የተጣላ ፀረ አማራ “ለውጥ” አሳዳጅ ናቸው።
ይህም ማለት፣ ቃል በቃል ሰው በላ ከሆነ አረመኔያዊ ተግባር ይታቀባሉ ሊባሉ ከማይችሉና ንጹሃንን ጨፍጫፊ ከሆኑ ቡከን አሸባሪዎች ጀርባ ሳይቀር የአገር ወስጥም ዉጭም ሌሎች ዶላቾችና ዘዴኞች ጠፍተው አያውቁም። የአሸባሪዎቹን ኢሰብአዊ ጭካኔ ለራስቸው የፖለቲካ ጥቅም መከታተያ መሣሪያ የሚያደርጉ ዘዋሪ ኦነጋዊም ወያኔያዊም ወገኖች እጥረት አልነበረም፤ ዛሬም የለም።
ወያኔዎች እርግጥ ከመንግሥት ሥልጣን ተባረዋል፤ ሆኖም በአልሞት ባይ ተጋዳይ ርዝራዥ አሸባሪነት እና እንደለመዱት የውጭ ኃይሎች (የሱዳን፣ የግብጽ፣ የምዕራቡ) መጠቀሚያና ተጠቃሚ በመሆን ለመቀጠል አይሞክሩም ማለት አይቻልም። የትግራይ ህዝብ ኢትዮጵያዊነት ምንጊዜም የሚካድ ወይም ጥያቄ ወስጥ የሚገባ አይደለም፤ ነገር ግን የወያኔ ፖለቲካ ከጽንሱና ሥር መሠረቱ በአማራ ጠልነት፣ በባንዳነትና አገር ከሃዲነት የተበከለ ነው።
በዘር ፖለቲካ ቀውስ ፈጣሪነታቸው ወያኔዎችም ሆኑ ኦነጎች አገዛዛዊ ወይም ተቃዋሚ በሚባሉ ጎራዎች በቀላሉ የሚፈጁ አይደሉም። የአገዛዝ እና የተቃውሞ ወሰን ላይ እግራቸውን አንፈራጠው በሁለቱም ጎራ የሚንቀሳቀሱ ወገኖች ናቸው። በስግብግብ ጎሠኛ ሙስናም ይሁን በአድር ባይነት እንዳስፈለጋቸው ወይም እንደተመቻቸው ከአንዱ ጎራ ወደ ሌላው ገባ ወጣ ይላሉ። በወያኔያዊና ኦነጋዊ ዘረኛ ፖለቲካና አገዛዝ እንግዲህ የሚመስለውን የሆነ ነገር እምብዛም የለም።
በተለይ በኦሮሞና በቤኒሻንጉል ጉሙዝ አካባቢዎች ‘ጸጥታ ጠባቂ’ መሰል አገዛዛዊ “ልዩ ኃይሎች” በተወካይ ነውጠኛ መንጋዎች አማካኝነት ወይም ራሳቸውን በራሳቸው ወክለው በአሸባሪነት ይንቀሳቀሳሉ። የፖለቲካ አስመሳይነቱ፣ ምስቅልቅሉና ውዝግቡ ሁሉ የበላይ ኃላፊና ተቆጣጣሪ ደግሞ “ፌደራል” ተብዬው ጠቅላላ የጎሣ አገዘዝ መዋቅር ነው። በአብይ አገዛዝ ተቋማት ዉስጥ ሽብር ተንኳሽና አቀናባሪ ሸፋጮች መረብ ዘርግተው ለወያኔዎች የደህንነት ሥራ የሚሠሩ ግለሰቦችና ቡድኖች እንደነበሩና ዛሬም እንዳሉ ሰሞኑን ተዘግቧል። ይሁን እንጂ፣ የአገዛዙ ሥርዓት ራሱን ችሎ ለውዝግቡ ተጠያቂ ነው። በቀጥታም ሆነ በዙሪያ፣ በአድራጊነትም ይሁን በአላድራጊነት፣ ወይም ደግሞ በእቅድም ባይሆን በውጤት ሥርዓቱ እንዳለ አሸባሪ ነው።
ይህን እውነታ ፍንትው አድርጎ የሚያሳየን ሌላ ነገርም አለ። ይኸውም፣ ዋኖቹ (ወይም ተረኞቹ) የሥርዓቱ አመራሮች በአገርም ሆነ “ክልል” በተባለ ግዛት አገዛዝ ሆነውም ወይም ተብለውም በማንነት ፖለቲካ ዙሪያ የሚያጠነጥን፣ ከአገር አንድነት መንፈስ ጋር መቆራቆስ የማያቆም ‘ተቃውሞ’ ከማድረግ ምንም ያህል አለመቦዘናቸው ነው። ማለትም፣ በዘረኝነት አስተሳሰብ ከተቃኘ ያለፈ ታሪክ ሞጋችነት አለመቆጠባቸው፣ ከተጎጅነት ስሜት ትርክት አቀንቃኝነት እምብዛም አለመራቃቸው፣ እንዲሁም ከቅሬታና ብሶት ዲስኩር ሱሰኝነት ራሳቸውን ነፃ አውጥተው የኢትዮጵያን ሉአላዊነትና አንድነት በሙሉ ልብ ለመቀብል አለመፈለጋቸው ወይም አለመቻላቸው ነው።
ወደ መሠረታዊው ጉዳይ ስንመጣ፣ በነፃነት፣ በዲሞክራሲ፣ በልማትና በብልጽግና ስም ኢትዮጵያ ውስጥ የሆኑ ያልሆኑ የፖለቲካ ለውጥ እቅዶች ይነሳሉ ይወድቃሉ፣ ይፈካሉ ይጨልማሉ። ለተወሰኑ አመታት በረው ይከሰከሳሉ። መከረኛውን ነገደ ብዙ የኢትዮጵያ ሕዝብ ለአስርተ አመታት ቀፍድደው የያዙት የአምባገነናዊነት፣ የዘርኝነት፣ የጭፍጨፋ፣ የውዝግብ እና የተንሰራፋ ድህነት መዋቅሮች ግን ወይ ፍንክች!
ኢትዮጵያ ይህን ውዝግብና መከራ ተለይቶት የማያውቅ አሳሪ የለውጥ እቅዶች ሰንሰለት በጣጥሳ ነፃ የምትወጣው በምን መንገድ ይሆን? በሌላ አባባል፣ በአገሪቱ ዘላቂ ሥርዓታዊ ለውጥ የሚመጣው እንዴት ነው? ለዘለቄታው አማራን ከጥፋት ለመታደግ፣ አያይዞም የመላ ኢትዮጵያዊያንን ደህንነትና ሰላም ለማረጋገጥ ለዚህ ብርቱ ጥያቄ መልስ መፈለግ ግድ ይላል።
እንደሚታወቀው፣ የሰንሰለቱ የመጀመሪያ ቀለበት የተማሪው ንቅናቄ ነበር፤ “ሥር ነቀል” የተባለው፣ ግን በእውነቱ ራሱን አገራዊ ሥር መሠረት የነሳው የተማሪዎች ንቅናቄ። በሆኑ ያልሆኑ የፖለቲካ ቅየራ እቅዶች ቅብብሎሽ ለአስረተ አመታት የቀጠለው አገር ቅፍደዳ በተማሪ አብዮተኞች እንደነገሩ ተጸንሶና ታቅዶ፣ እቅዱ በአገሪቱ አስተዋይ ምሁራንም ሆነ ተራማጅ በተባሉ የፖለቲካ ፓርቲዎች እምብዛም ሳይፈተሽ፣ በሃሳብ ሳይብላላ፣ ሳይጣራ፣ በአገራዊ አገባቡም ሳይመጠን ወይም ሳይስተካከል በጅምላ በደርግ ተሞጭልፎ ደም በደም “ተፈጻሚ” ሆነ።
ሆኖም፣ አፈጻጸሙ አስፈጻሚ አገዛዙ ራሱ ላይ ክፉኛ ውድቀትን አመጣ። ውድቀቱ ይባስ ብሎም ኢትዮጵያን አገራዊ መንግሥት አልባ አድርጎ አስቀረ። ለወያኔ ደመኛ ሥልጣን ያዢነትና ለከት የለሽ አገር በዝባዥነት መንገድ አሳምሮ ጠረገ፤ በር ወለል አድርጎ ከፈተ። ስግብግብ፣ ዋጮ ተኩላዎችን የበጎች ዘብ ቋሚዎችና ጠባቂዎች አደረገ። በኢትዮጵያ አገራዊና ፖለቲካዊ አካል ውስጥትሮጃን ፈረስ አስገባ፣ አጥቂና አፍራሽ ኃይል ከተተ።
ከዚያ በክፋት፣ በመሰሪነትና በድርጅታዊ ባንዳነት የተካኑ፣ የአገር ሃብት ዝርፊያ በቃኝ የማይሉ ወያኔዎች የመሰጠሩትም በገሃድ ያወጁትም አማራ ጠልና የአገር ጠንቅ የሆነ “ህገ መንግሥታዊ” እና “ፌደራላዊ” የተባለ ዘረኛ የፖለቲካ መዋቅር በጥድፊያ በኢትዮጵያ ህዝብ ላይ ተጭኖ በሂደት ተደላደለ። በስም ይክሱ እንዲሉ፣ አንድ ራሱን ዲሞክራሲያዊ ስያሜ የሰጠ፣ ግን እውን ዲሞክራሲን ጨርሶ የማያውቅ ፈላጭ ቆራጭ የለውጥ እቅድ በሌላ ተተካ። ደም የተጠማ፣ ሲበዛ ነውጠኛ የነበረ የደርግ “ዲሞክራሲያዊ መአከላዊነት” አገር አመሳቃይና አሸባሪ በሆነ የሕወሐት “አብዮታዊ ዲሞክራሲ” ተደመሰሰ።
ነገሩ ግን አልሸሹም ዞር አሉ ነበር። በፖለቲካ ቅየራው ያ ሁሉ የኢትዮጵያዊያን ደም ፈሶና አጥንት ተከስክሶ፣ አገራዊ ሕይወታችን እንዳልነበረ ሆኖ፣ ያ ሁሉ ዋጋ ተከፍሎ፣ ፈላጭ ቆራጭ አገዛዝ የኢትዮጵያን ምድር ሳይለቅ ይበልጥ ህዝብ ከፋፋይና አወዛጋቢ ግልብ ዘረኝነትን ተላብሶ እንዳለ ቀጠለ።
በመጨረሻ ይህ የአብዮተኛ ገዢ ፓርቲዎች የለውጥ እቅዶች ቅብብሎሽ አሁን ያለውን ከቀን ወደ ቀን ለዘብተኝነትና ፋሺስታዊ ጽንፈኝነት የሚፈራረቁበትን የአገዛዝ ዑደት ወይም ዙር አተረፈ። ይህ ዛሬ ያልንበት አምባገነናዊ የለውጥ ዙር የነባሩን ዘረኛ ሥርዓት ሦስት ምሰሶዎች፣ ማለትም “ህገ መንግሥታዊነቱን”፣ “ፈደራላዊነቱን” እና “ክልላዊነቱን” ደግሞ በማረጋገጥ ቀጣይ ለማድረግ እየጣረ ያለ ነው።
በጅምሩ የጠ/ሚንስትር አብይ አሕመድአመራር እርግጥ ሥርዓቱ ዳርቻዎች ላይ ጥቂት እርምቶችና መሻሻሎች አድርጓል። ሰሞኑን በትግራይ መሽጎ የነበረውን ሞገደኛ የትግራይ ገዢ ፓርቲ በተቀላጠፈ የጦር ዘመቻ ቀላል የማይባል ከሥልጣን የማስወገድ ዉጤትም አስገኝቷል።
ሆኖም፣ የዘር አገዛዙ መዋቅራዊ ምሰሶዎች፣ በተለይ ህገ መንግሥታዊ፣ ክልላዊ እና ፌደራላዊ ተብዬ ቋሚ አካላቱ፣ በጠ/ሚንስትሩ ይሁንታና ደጋፊ ተሟጋችነት በመሠረቱ እንዳሉ አሉ። በነዚህ ተቋማዊ አካላት ቀጥታም ሆነ ተዘዋዋሪ ተባባሪነት የሚደረጉ በተለይ አማራን ለጥፋት ኢላማ ያደረጉ የአሸባሪ ስብስቦችና መንጋዎች ጅምላ ጭፍጨፋዎች ተባዝተውና ተባብሰው ቀጥለዋል።
በተጨማሪ፣ ሁሉ ነገር፣ የአገሪቱ መዲና አዲስ አበባ ሳይቀር፣ “የኛ” የብቻችን ነው ባይ፣ ጥቅሞቻቸውን ከአፍንጫቸው ጫፍ ምንም ያህል አርቀው ማየት የማይችሉ ኦነጋዊያን የራሳቸውን ስግብግብ ፈላጭ ቆራጭ የበላይነት የጎሣ አገዛዙ ላይ እየጫኑበት መሆኑ ግልጽ ነው። ጥረታቸው ግን ከአገዛዙ ጠቅላላ መዋቅርና ርዕዮታዊ ይዘት ጋር ዋና መስተጻርር የለውም። እንዲያውም፣ ኦነጋዊያን የጎሣ ብሔርረኞች መዋቅሩን በተረኝነት ሙጥኝ ብለው ቀጣይነቱን የሚደግፉና የሚያረጋግጡ ናቸው። በውጤት፣ ‘የጎሣ ህገ መንግሥት፣ ክልላዊነንትና ፌደራላዊነት ወይም ሞት’ እያሉ ነው።
ከአገዛዙ መዋቅር የወጣው የአብይ አመራር ቃል በቃል ያለውን ቢል እንግዲህ ነባሩን የዘር አገዛዝ ሥርዓት በመሠረቱ እስቀጣይ ነው። ይህ እስከሆነ ድረስ፣ አብይ የሚወስዳቸው ድህረ ጦርነት ሁኔታዎችን በድፍኑ “የማረጋጋት” እርምጃዎች አገዛዙን ራሱንም ሆነ ኢትዮጵያን በለውጥ ጎዳና ሩቅ አይወስዱም። የኢትዮጵያ ሕዝብ የሚሻውን ነፃ አገራዊ ዜግነትን ያማከለ አዲስ ዲሞክራሲያዊ የፖለቲካ ሥርዓት ምሥረታ መዕራፍ አይከፍቱም።
በዚህ መልክ አዲስ የፖለቲካ ምዕራፍ እስካልተከፈተ ድረስ ደግሞ የአብይ አገዛዝ የሚያራምደው ባመዛኙ ቴክኖክራታዊ የሆነ የልማትና ብልጽግና እቅድ በተለመደው አገር አተራማሽ የፖለቲካ ቅየራ ጨዋታ ውስጥ ብቸኛ ወይም ዋና “ተፎካካሪ” እና (እንደሚጠበቀው) “አሸናፊ” ከመሆን ያለፈ የመሠረታዊ ለውጥ አመራር ሚና መጫወት አያስችለውም። አገዛዙ ለአስርተ አመታት ኢትዮጵያን ጠፍኖ ይዞ የቆዬው የነውጠኛ አመራር ሰንሰለት የመጨረሻው ቀለበት ሆኖ ለተወሰነ ጊዜ ከመቆየት አያሳልፈውም። ማለትም፣ በተለመደው መንገድ ሌላ ለውጥ ፈጣሪ ነኝ ባይ ወገን ተንስቶ ያለውን አገዛዝ በመተካት ራሱን የነባሩ ሰንሰለት ተጨማሪ ቀለበት እስካላደረገ ድረስ።
እንግዲህ ላለፈው ግማሽ መእተ አመት የሚጠጋ ዘመን ኢትዮጵያን በየጊዜው እያገረሸ ማስቸገር ያላቋረጠው የለውጥ ውጥረት ባጭሩ እንድሚከተለው ተጠቃሎ ሊገለጽ ይችላል። ለሆኑ የመንግሥት፣ የኢኮኖሚ፣ የማኅበራዊ ኑሮና የባህል ችግሮች መፍትሔዎች ያመጣል የተባለ የሆነ ፖለቲካዊ/አገዛዛዊ “ቅየራ” ሳይውል ሳያድር ራሱ የችግር ምንጭ ይሆናል፤ በውጥረት ላይ ዉጥረት የጨመራል። መፍትሔ ተብዬው ራሱ በተደራቢ ችግርነት ገኖ፣ ተባብሶ፣ ወደ ሌላ የፖለቲካ “ቅየራ” ዑደት ይመራል። ያ የቅየራ ዙር ደግሞ በተራው መልሶ የራሱን አባዜ፣ የራሱን ጣጠኛ ዝባዝንኬ ያፈልቃል።
ኢትዮጵያ ለረጅም አብዮታዊና ድህረ አብዮታዊ ዘመን ስታዘግምበት የቆየችው ዘላቂ አቅጣጫም ሆነ መዳረሻ የሌለው የለውጥ መንገድ እንግዲህ መውጫ ቢስ ዙሪያ ጥምጥም ሆኖ እናየዋለን። ከዚህ መጥፎ፣ አገር አሰናካይ አዙሪት ወጥተን ለመላው የኢትዮጵያ ዜጎች የጋራ ዘላቂ ደህንነት፣ ሰላም፣ ነፃነትና ልማት የሚበጅ እውን፣ መዋቅራዊ ሽግግርና ለውጥ የምናመጣው እንዴት ይሆን?
ይኸውና እንግዲህ እንደ አገር የድህረ አብዮት ታሪካችንን አስቸጋሪ፣ ጠመዝማዛ የፖለቲካ ፈለግ በመከተል ደፋ ቀና ብለን፣ ብዙ ዋጋ ከፍለንና ዉጣ ውረድ አልፈን ዛሬም አቅጣጫውም ሆነ መዳረሻው ያልተረጋገጠ የለውጥ እቅዶችና መተከካት ሁኔታ ላይ እንገኛለን። በፈረንጆች እንደሚባለው፣ ‘ይበልጥ ነገሮች ሲለወጡ፣ ይበልጥ ያውነታቸው ቀጣይ ይሆናል’።
ሆኖም በኢትዮጵያ ብሔራዊ ታሪክ ዉስጥ እዚህ ግቡ የማይባሉ፣ አንሰው አገር አሳናሽ የሆኑ ጎጠኛ ወያኔዎችን ከትግራይ ገዢነት እንደ ሙጄሌ ነቅሎ የጣለው የቅርቡ የኢትዮጵያ ጦር ኃይሎች ድል ያልታሰበ የመዋቅራዊ ሽግግር ገድ ወይም አጋጣሚ አስገኝቷል ወይ? ለአስርተ አመታት ስናዘግምበት ከቆየነውን በጎ ማብቂያ ከሌለው ጠባብ የፖለቲካ ቅየራ እግር መንገድ አውጥቶ ሰፊ የሥርዓታዊ ለውጥ ጎዳና የሚያስይዘን ዕድል ፈጥሯል ማለት ይቻላል?
በአንድ በኩል፣ ለሁለት አመታት ያህል በትግራይ መሸጎ የቆየውን የወያኔ ፈላጭ ቆራጭ ገዢ ወገንን ፍንቀላ የተከተለው አሁን ኢትዮጵያ የምትገኝበት የፖለቲካ ቅየራ ዙር ለነባሩ ጠቅላላ ጎሠኛ የአገዛዝ ሥርዓት መሠረታዊ ለውጥ ዋስትና አለመሆኑን እንረዳለን። የጦርነቱ ራሱ ዉጤት መቃናት ለዚህ አይነት ለውጥ ዋስትና የሌለው ለመሆኑ የተለያዩ ማስረጃዎች መዘርዘር ይቻላል። ግን በጥቅሉ ዋናው ምክንያት ጦርነቱ “ህገ መንግሥታዊ” እና “ፌደራላዊ” በመባል የጎሣ ክልሎች ቁጥር “ድምር” ከመሆን ያላለፈው ነባር “አገራዊ” የአገዛዝ ሥርዓት እንዳለ ራሱን በሥልጣን ላይ ለመጠበቅ ሊዋጋው የተገደደ ጦርነት መሆኑ ነው።
በይበልጥ ትኩረት ለመናገር፣ ጦርነቱ የትግራይ ዘረኛ ገዢ ፓርቲ ከአገር አቀፉ ዘር ተኮር የአገዛዝ ውቅር በከሃዲነት በማፈንገጥ አገዛዙ ላይ ላደረሰው ተንኮለኛ፣ አሸባሪ ጥቃት ምላሽ የተደረገ መጠነኛ “ህግ የማስከበር” ውጊያ ነበር። ከዚህ በተረፈ የሥርዓታዊ ለውጥ ወይም ሽግግር እቅድ አልነበረውም፤ ዛሬም የለውም።
ስለዚህ የጦርነቱ አሸናፊ የሆነው የአብይ አገዛዝ በራሱ ዘዴኛነትና ተነሳሽነት ያለውን የኃይል መዋቅር ጠጋኝና ጠባቂ የመሆን አዝማሚያ ቀልብሶ ነባሩን ጎሠኛ ሥርዓት ከሥር መሠረቱ ይቀይራል ተብሎ አይጠበቅም። አገዛዙ ከአብይ ራሱ ተለዋዋጭ፣ ሁሉን ነገር አዋቂና አድራጊ ፈጣሪ መሰል ግለሰባዊ አመራር ባሻገር የመዋቅራዊ ሽግግር መሪነት ዝንባሌ ወይም ፈቃደኝነት አያሳይም። ፈቃደኝነት ቢኖረውም እንኳን ለዚህ አይነት ሽግግር ተገቢ አቅጣጫና ቁጥጥር ሰጪ ራዕያዊና ስልታዊ መምሪያ ወይም ስነ ሥርዓት ያካተተ ነው ልንል አንችልም።
ብልጽግና የተባለው ፓርቲ ራሱም እንዲሁ ከጎሠኛ ብሔረኝነት ባሻገር በምር ታሳቢ ሊሆን የሚችል ርዕዮታዊ ይዘትም ሆነ ተክለ ድርጅታዊነት ወይም ቁመና አለው የሚባል አይደለም። በመሠረቱ ከአብይ ግለሰባዊ አመራር ተቀጣይነት የዘለቀ ወይም ከሆኑ ያልሆኑ አሸባሪ ዶላቾች ተዘዋሪነት ያለፈ ፖለቲካዊ ህላዌ ወይም አድራጊ ፈጣሪነት ምንም ያህል የለውም።
በሌላ በኩል ግን እንደ አገር ያለንበት የድህረ ጦርነት ሁኔታ ለመሠረታዊ ፖለቲካ ቅየራ የተመቻቸ፣ ወይም ሊመቻች የሚችል፣ ነው። ለዚህ ሦስት የተዛመዱ ምክንያቶች ባጭሩ መጥቀስ ይቻላል። መጀመሪይ ነገር፣ ለአገር አንድነት፣ ደህንነትና ልማት የሚበጅ ዘላቂ ለውጥ ዋና እንቅፋት ሆኖ ለሰላሳ አመት ያህል የአገር ሃብት ሲበዘብዝ የቆየውን ዘረኛ፣ ፀረ አማራ ሥርዓት ያቋቋመው የወያኔ ፓርቲ ከምንግሥት ኃይልና ሥልጣን ጨርሶ ተባሯል። ይህ ትልቅ ግልግል ነው። የሥርዓታዊ ለውጥ አንድ ትልቅ እንቅፋት ተወግዷል፣ ምንም እንኳን ኢትዮጵያዊነትን ተቀናቃኝ የሆነ የጎሣ ብሔርተኝነት የአገሪቱን ፖለቲካ ምህዳር አካቶ አለመልቀቁ ባይካድም።
የድህረ ጦርነቱ ሁኔታ ለሥርዓታዊ ለውጥ ምቹነት ሁለተኛውና ተዛማጁ ምክንያት በኢትዮጵያ ለሚገኙ የሕወሐት ተለጣጣፊ ሆነው ለተፈጠሩና ከሞላ ጎደል እሱኑ አገልጋይ በመሆን ባምሳሉ ለተባዙ ሌሎች፣ በተለይ ኦሮሞና አማራ ፓርቲዎች፣ ዋና አሽከርካሪያቸውና ዘዋሪያቸው የነበረው የወያኔ ፓርቲ የደረሰበት አይወድቁ ውድቀት ያለውን እንድምታ የሚመለከት ነው።
የሕወሐት የዘረ ፖለቲካ እቅድ ለዘለቄታው አለመሳካት እቅዱ በጥልቅ የተሳሳተና የማያዛልቅ የነበረ መሆኑን ግልጽ የሚያደርግ ብቻ አይደለም። በቅጥያ የኢትዮጵያን የፖለቲካ ምህዳር ያጥለቀለቁት የሆኑ ያልሆኑ የማንነት ፖለቲካ እቅዶች በሙሉ የሚጋሩትን መሠረታዊ እንከናማነትም የሚያሳይ ነው።
የወያኔዎች ውድቀት እንግዲህ ለትግራይ ብቻ ሳይሆን በአገር አቀፍ ደረጃ ቢያንስ በእምቁ የመዋቅራዊ ለውጥ በር ከፋች ነው። ይህ እውነት ነው፣ ምንም እንኳን እምቁን በጎ ክፍተት በእውን መጠቀሙ ለሥርዓታዊ ለውጥ ደጋፊዎች ራሱን የቻለ ከባድ የግጥሚያ ጥሪ ቢሆንም።
ወያኔዎች ወደ ሰላሳ አመታት ለሚጠጋ ዘመን የኢትዮጵያን ፖለቲካና ምጣኔ ሃብት በበላይነት መቆጣጠር ችለው ነበር። ለከት በሌለው ጎሠኛ ሙስና የተበከለ አገር ቁጥጥራቸውንና ብዝበዛቸውን ቀጣይ ማድረግ ሲሳናቸው ደግሞ አኩርፈው ወደ ተነሱበት የጎሣ ክልላቸው ፈርጥጠው ራሳቸውን ጥግ ያዥ አደርጉ። ባለ በሌለ የጦር መሣሪያ እስክ አፍንጫው በመታጠቅ ትግራይ ወስጥ መሽገው ጥቂት ጊዜ መቆየት ቻሉ። ሆኖም ውሎ አድሮ ከሚገባቸው ዉድቅት ማምለጥ አልቻሉም።
ነገዳዊ ማንነቶችን ተሻጋሪና አስተባባሪ ኢትዮጵያዊ አንድነትን የሚጻረሩ ጎጠኞችን እጣ ፈንታ በሚመለከት የሕወሐት የፖለቲካ ውድቀት የሚሰጠው አንድ ዋና አስተምህሮ አለ። ይኸውም፣ ከኢትዮጵያ አንድነት መንፈስ ጋር የሚጣላ ማንኛውም የጎሣ ብሔርተኝነት ራሱ ላይ ትልቅ ሞራላዊ፣ ምሁራዊና ፖለቲካዊ ኪሳራ አድራሽ መሆኑ ነው። መጨረሻው አያምርም፤ አወዳደቁ የከፋ ይሆናል። ዘፈኑ እንደሚለው፣ “…ዛሬ አዲስ አይደለም፣ በለኮሰው እሳት[ኢትዮጵያን] የነካ…ሲቃጠል”።
የወያኔ ፓርቲ ትግራይን “ነፃ” አወጣለሁ ብሎ ተደራጅቶ ለአስርተ አመታት የተከታተለው ኢሰብአዊ፣ አማራ ጠል የፖለቲካ እቀድ ያልተሳካ የኦነግ ሸኔው ወይም የቤንሻንጉል ጉሙዙ ጨርሶ ስብእና የሌለው ንጹሃን አማሮችን ሴት ወንድ፣ ህፃን ጎልማሳ፣ ወጣት አረጋዊ ሳይል በጅምላ ጨፍጫፊ ምናምንቴ የሸብርተኝት ‘መርሃ ግብር’ ይሳካል ወይም ይዘልቃል ተብሎ ጭራሽ አይጠበቅም። ውሎ አድሮ የህ እኩይ የሽብርተኝነት ገቢርም ከተገቢው መጨረሻ አያመልጥም።
በመጨረሻ፣ ዛሬ ያለንበት ውዝግብ ያልተለየውና የኢትዮጵያ ደህንነት ያልተረጋገጠበት ድህረ ጦርነት ሁኔታ ለሥርዓታዊ ለውጥ ታሳቢነትና ተፈጻሚነት ምቹ የሆነበት ሦስተኛ ምክንያትም መጠቆም ይቻላል። የኸውም፣ ከአራት አስርተ አመታት በላይ የፈጀ፣ መዳረሻ የሌለው፣ የተተካኪ ፖለቲካ እቅዶች ገጭ ገጭ ጉዞ ያደከመው አእምሯችን ለዚህ አይነት አዲስ አስተሳሰብ በአድካሚው ጉዞ ራሱ ተዘጋጅቷል። የጉዞው አታካችነትና አገር አመሳቃይነት ዛሬ በተለመደው መንገድ ስለ ብሔራዊ ጉዳዮቻችን ማሰብ አቁመን “ራሳችንን” ከጎሠኝነት የተለየና የተሻለ የአገር ጉዳዮች አስተሳሰብ አቅጣጫ እንድናስይዝ የሚያበረታታን ነው።
ወቅታዊው ሁኔታ ራሱ አዲስ የፖለቲካ አስተሳሰብ ይጋብዛል፤ ማለትም፣ ለአገር ተቆርቋሪ ወገኖች ግብዣውን የምንቀበል ከሆንን፣ በምር አሳቢነት ትንሽ ጀግነን፣ ከሚመቸን የተለመደ የፖለቲካ ቋንቋና ዲስኩር ክልል ወጣ ብለን። የአገር ጉዳዮችንና ችግሮችን በአነጋገር ዘይቤነት ብቻ በተለመዱና ምንም ያህል ጽንሳዊ ፍሬ ነገርም ሆነ በጎ አገራዊ አገባብ በሌላቸው ረቂቅ ርዕዮታዊ ፈርጆችና ቃላት (ለምሳሌ፣ “ዲሞክራሲ” እና “የራስን ዕድል በራስ መወሰን”) ቀደም ቀደም ብልን ለመቃኘት ከመሞክር እንድንቆጠብ ወቅቱ በር ከፍቶልናል። ጊዜው አገራችንን ለረቂቅ የፖለቲካ ሃሳቦች “ለማመቻቸት” መሞከሩን ትተን ሃሳቦቹን የጥልቅ ታሪክ ባለቤት ከሆነው አገራዊ ህልውናችን ጋር ለማጣጣም በጽናት እንድንነሳና እንድንቆም የሚገፋፋን ነው።
እርግጥ አሁን እንደ አገር ያለንበት ሁኔታ ህልውናችን ያልተረጋገጠበት አስጊና ወጣሪ ነው። ግን ውጥረቱ አወንታዊ ተጽዕኖ እንዳለውም አንዘንጋ። ያልተረጋገጠው አኳኋናችን አእምሯችንን ይበልጥ ከፍተን ብሔራዊ ጉዳዮቻችንን ባልተለመደ ተጨባጭ አቀራረብ በቀጥታ ከሥር መሠረታቸው ለመረዳትና አገራችንን ለመላ ዜጎቿ ደህንነት፣ ሰላም፣ ነፃነትና መዳበር በሚበጅ መልክ መልሰን ለማቅናት የሚረዱን ዕድሎችም ፈጥሯል።
እነዚህ ዕድሎች በግብታዊ መንገድ ተከሳች የሆኑ ወይም በቀላሉና በቀጥታ ልንጠቀምባቸው የምንችል ገዶች አይደሉም። አጠቃቀማቸው ዘላቂ ስልታዊ አስተውሎ፣ ትንተና እና ልማት የሚጠይቅ ነው። ይህን ታሳቢ በማድረግ በተከታይ አጭር ጽሑፍ የሥርዓታዊ ለውጥ ዕድል አፈጣጠርና አጠቃቀም ላይ ያተኮረ መለስተኛ ወይይት አቀርባለሁ።
ናብ ብሪጣንያ ንምስጋር ኣብ ወደባዊት ከተማ ካሌ ዝተኣኻኸቡ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርከቦውም ስደተኛታት ንሓድሕዶም ብዘካየድዎ ባእሲ ብውሕዱ 10 ሰባት ከምዝቖሰሉ ፖሊስ ፈረንሳ ሓቢሩ።
እቲ ናብ ሰሉስ 25 ሚያዝያ ኣብ ዘውግሐ ለይቲ ዝተኻየደ ዝተኻየደ ባእሲ፣ ጠንቑ ብንጹር እኳ እንተዘይተፈልጠ ብጉዳይ ኣሰገርትን ናይ ምስጋር ቦታን ዝተበጋገሰ ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት።
መንግስቲ ፈረንሳ ንወደባዊት ካሌ ድሕሪ ምዕናዉ፣ ዝበዝሑ እቶም ኣብታ ከተማ ተኣኻኺቦም ዝነበሩ ስደተኛታት ናብ ካልእ ክፋላት ፈረንሳ ክግዕዙ እንከለዉ፣ ካብቲ ቦታ ጠቕሊሎም ዘይርሓቑ ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝርከብዎም ኣስታት 400፣ ቴንዳታት ዘርጊሖም ይነብሩ ከምዘለው ትካላት ገበርቲ ሰናይ ካብቲ ቦታ ይሕብራ።
Money from Sweden ብመንግስቲ ዝተመወለ ኮይኑ፤ ገንዘብ ናብ ወጻኢ ሃገር ኣብ ዝለኣኸሉ እዋን ዘለዉ ክፍሊታትን ሽርፍታትን ብምውድዳር ኣብ ኢንተርነት ዝወሃብ ኣገልግሎት’ዩ። ኣብ ሽወደን ናብ ወጻኢ ሃገር ገንዘብ ክትልእኽ ዝሕግዙኻ ብዙሓት ባንክታት፤ ትካላት፤ ወኪላትን ካልኦት ፊናንሲያውያን ድርጅታትን ኣለዉ። ዕላማና እምበአር እቲ ዝቐልጠፈን ዝሓሰረንኣገልግሎት ንዓኻ ንኽትረክብ ምሕጋዝ’ዩ። እዚ ኣገልግሎት ኢንተርነት’ዚ ብነጻ ኾይኑ ካብ ኩሎም እቶም ኣብ’ቲ ዕዳጋ ዝዋስኡ ነጻን ብቤት ጽሕፈት ኣህለቕቲ ዝምራሕን’ዩ።
ማኒ ፍሮም ስዊድን ሓደ ኣገልግሎት ናይ ቤት ጽሕፈት ኣህለቕቲ ኾይኑ ብተልእኾ መንግስቲ ዝቖመን፤ መንግስቲ’ውን ብግደኡ ነቲ ተልእኾ ካብ ሕቡራት ሃገራትን ዝተቐበሎን’ዩ። ባንኪ ዓለምን ሕቡራት ሃገራትን፤ገንዘብ ናብ ወጻኢ ምልኣኽ ብዙሕ ወጻኢታት ከም ዝሓትት ቖላሕታ ገይሮምሉ’ዮም። ብኣገልግሎት መወዳደሪ ዋጋ፤ ነቶም ወጻእትታት ብምቕናስ ተቐበልቲ ኣብ ኢዶም ዝያዳ ንኽበጽሖም እዩ ዝድለ ዘሎ።
የኢትዮ-ቻናል ጋዜጣ ማኔጂንግ ዳይሬክተርና የሳምሶን አድቨርታይዚንግ ዋና ስራ አስኪያጅ ጋዜጠኛ ሳምሶን ማሞ እና የኢትዮ-ቻናል ጋዜጣ አሳታሚ የዜድ ፕሬስ ዋና ስራ አስኪያጅ ወ/ሮ ዘውድነሽ ታደሰ ባለፈው ሐሙስ በፖሊስ ቁጥጥር ስር ዋሉ፡፡
ወደ 6 የሚሆኑ መለዮ የለበሱና ሲቪል የላንቻ ፖሊስ ጣቢያ አባላት ጋዜጠኛ ሳምሶን ማሞን አስገድደው የያዙት ሐሙስ ማለዳ ወደ ቢሮው በሚገባበት ወቅት ነበር፡፡ የኢትዮ-ቻናል ጋዜጣ ዋና ስራ አስኪያጅ ወ/ሮ ዘውድነሽ ደግሞ ባለቤቷን ጋዜጠኛ ሳምሶን ማሞን ለመጠየቅ ወደ ፖሊስ ጣቢያ ባመራችበት ወቅት በቁጥጥር ስር ልትውል ችላለች፡፡
ሁለቱም በላንቻ ፖሊስ ጣቢያ በእስር ላይ እንዲቆዩ ከተደረገ በኋላ በነጋታው (ትላንት አርብ) ፍርድ ቤት እንዲወሰዱ ተደርጓል፡፡ ይሁንና የከፍተኛ ፍርድ ቤት 17ኛው ችሎት ጠዋት በዋለው ችሎት ባልታወቀ ሁኔታ ጉዳያቸውን አልተመለከተውም፡፡ ከሰዓት በኋላ እንደሚቀርቡ የተገለፀ ምክንያቱ በውል ባልታወቀ ሁኔታ ችሎት አልቀረቡም፡፡ ከእስርም አልተለቀቁም፡፡
ጋዜጠኛ ሳምሶን ማሞና ወ/ሮ ዘውድነሽ ታደሰ የተከሰሱበትን ምክንያት ፍርድ ቤት ባለመቅረባቸው በውል ለማወቅ አልቻልንም፡፡ እስካሁን ባገኘነው መረጃ ጉዳዩ ከንግድ ሚኒስቴር ጋር የተያያዘ እንደሆነ የተገለፀ ሲሆን ከንግድ ሚኒስቴር የህዝብ ግንኙነት ክፍል አቶ አብዱራህማን ሰዒድ ‹‹በጉዳዩ ላይ በሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ደረጃ የደረሰን መረጃ የለም›› ሲሉ የቂርቆስ ክፍለ ከተማ ንግድና ኢንዱስትሪ ጽ/ቤት ኃላፊ የሆኑት አቶ ነስረዲን ሻፊ በበኩላቸው ጉዳዩን እንደሚያውቁ ቢናገሩም ዝርዝር መረጃ ከመስጠት ግን ተቆጥበዋል፡፡
ህዝብናን ሃገራዊ ሓይልታቱን ብዘሰንበደ ሃንደበታዊ መስዋእቲ ብጻይና፡ ኣቦ መንበር ተጋዳላይ ስዩም ዑቕባሚካኤል፣ ሰውራዊ ባይቶ፡ ብደረጃ መሪሕነቱ ኮነ መላእ ኣባላቱ፡ ኣብ መሪር ሓዘን ዝጸንሔን ዘሎን እኳ እንተኾነ፤ ነቲ ኣቦ መንበር ስዩም ከካይዶ ዝጸንሔ ሃገራውን ደሞክራስያውን ዕማማት ንምቕጻልን፣ ብሃንደበታዊ ብኩራቱ ዝተፈጥረ ብድሆታት ንምግጣምን፡ ካብ 29-31 ታሕሳስ 2005፡ ግዜያዊ ኣቦመንበር ተጋዳላይ ተኽለ መለኪንን፡ ኣፈ-ባይቶ ተጋዳላይ ኢብራሂም መሓመድ ዓሊን፡ ብዝጸውዕዎ መሰረት ህጹጽ ኣኼባኡ ኣካየደ።
ስዉእ ተጋዳላይ ስዩም፡ ሃገርና ኤርትራ፡ ካብ ኩሉ ዓይነት ዓመጻ ዝተናገፈት፡ ፍትሒ ዝዓሰላ፡ ደሞክራስያን ግዝኣተ ሕግን ዘንገሰት፡ ሰብኣዊ መሰልን ክብሪን እትሕሉ፡ ንድኽነትን ድንቁርናን ዝሰዓረት፡ ማሕበራዊን ሃይማኖታውን ማዕርነታት ዝረጋገጸላ፡ ሕጋውነት ስልጣን ካብ ህዝቢ ዝውረሰላ ሃገር ንኽትከውንን፡ ከም ዘመናዊት ሃገር ኣብ ኣህጉር ተራኣ ንኽትዓምምን ምእንቲ ክትበቅዕ፡ በቲ ዘይሕለልን ዘይድህለልን፡ ሕልናኡ፡ በቲ ደኺመ ዘይፈልጥ ኣካሉ፡ በቲ ኣብ እዋን ሽግር ቀጥ ዝብል ዕጣቑ እናተቓለሰ እንከሎ እዩ፡ ብሃንደበታዊ ናይ ልቢ ወድቀት ዝዓረፈ።
ኣብ ከም’ዚ ዝበለ ሃንደበታዊ ሃለዋት፡ ሰውራዊ ባይቶ፡ ቀጥታዊ ናይ ህጹጽ ኩነታት ደወል ኣብ ውሽጢ መላእ ትካላቱ ክድውል ግድነት ነበረ። ብመስዋእቲ ብጻይ ስዩም፡ ኣብ’ቲ ዝለዓለ ሓላፍነታዊ ቦታ ብዝተረኽበ ሃጓፍ ምኽንያት፡ ውድብ ናብ ዘይተጸበዮ ባዶነት ንኸየምርሕ፡ ድማ ትካላዊ ህንጻ ውድብ ብህጹጽን ብቐጥታን ክሰርሕ ነበሮ’ሞ፡ ተጋዳላይ ተኽለ መሊኪን ብቕጽበት ከም ግዜያዊ ኣቦመንበር ኣብ መድረኽ ደይቡ ንውድብ ከካይድን፡ ሓድሽ ኩነታት ንዝፈጠሮ ሓላፍነት ተሰኪሙ ክመርሕን ጀመረ።
ካብ ዕማማት ውድብ ቀዳምነት ዝሓዘ ዕዮ እቲ ንመስዋእቲ ተጋዳላይ ስዩም ኣኽቢቡ ዝነበረ ኩነታት ምምርማርን፡ ድሕረ ሞት ክካየድ ዘድልዮ ሕክምናውን ሕጋውን ስጉምትታት ብምውሳድ፡ ባህርያውነት ዕረፍቱ ምርግጋጽን፡ ምስ ስድራ ቤት ብምትሕብባር ስርዓተ ቀብሪ ምስንዳእን ብምንባሩ፡ ሰውራዊ ባይቶ ንኹሉ’ቲ ጠለባት ዕዮ ከሰላስሉ ዝተመዘዙ ኣካላት ውድብ፡ ኣብ ክሊ መሪር ናይ ሓዘን ጸቕጢ፡ ጽፉፍ ስራሕ ከካይዱ ከም ዝበቕዑ መዘነ።
ብርቱዕ መራሒ ምርኡይ ስራሓት እናካየደ ንዝመርሖ ውድብ ኣብ ደያቢ መስርሕ ክጸምዶ ይጸንሕ፡ ክሓልፍ እንከሎ ድማ ብድሕሪኡ ሓያል ብድሆታት ገዲፉ’ምበር ከም ተራ ኣይሓልፍን። ህጹጽ ኣኼባ ሰውራዊ ባይቶ፡ ኣብ ቅድሜኡ ዘሎ ብድሆታት ክግምግም እንከሎ ነዚ ሓቂ’ዚ እዩ ተመልኪቱ። ብቐጥታ’ንከ እዚ ብድሆታት’ዚ ነቲ ኣቐዲሙ ክስርሓሉ ዝጸንሐ፡ ወድባዊ ናይ ዓወት ስትራተጂ ከም ዘንጸባርቕ ተገንዚቡ። ኣብ ሃገርና ኤርትራ ውልቀ መላኽነት ዝሰዓረ፡ ኣብ ሰልፋዊ ብዙሕነት ዝተመርኮሰ ደሞክራስያዊ ስርዓት ንምህናጽ ዝዕላማኡ ቃልሲ ከም ወትሩ ቀጻሊ ምዃኑ ደጊሙ ኣብ ልዕሊ ምርግጋጽ፡ ነዘን ዝስዕባ ጉዳያት፡ ብኣትኩሮ ከሰላስል ምዃኑ ኣመዝገበ፥
· መስዋእቲ ኣቦ መንበር ስዩም፡ ከም ተረኽቦ’ውን ንዝያዳ ተወፋይነት ዝዕድም ኣብነት ብምዃኑ፡ ኩሉ ኣባል ውድብ ብዘለዎ ዞባታቱን ጨናፍሩን ዕዮታቱ ብተዓጻጻፊ ከማዕብል፡ ቃልስታቱ ብዝያዳ ከሕንን ዝኽእለሉ መደባት ሰሪዑ ክንቀሳቐስ እዩ።
· ነቶም ኣብ ነዊሕ ቃልሲ ርኡይ እጃም ዝነበሮም ሃገራውያን ደሞክራስያውያን ባእታታት ቃልሲ ኤርትራ ንምጥርናፍ ጽዑቕ መደባት ብምክያድ ኩሉ ብቕዓታቶምን ክእለታቶምን ዝዋፈረሉ ናይ ስራሕ ሜዳ ክኸፍት እዩ።
· ካብ ቀዳማይ ክሳብ ሻሙናይ ክፍሊ ኣብ መደበር ስደተኛታት ብሓልዮት ውድብን ብቀጥታዊ ተሳትፎ ማሕበራት ቀይሕ መስቀልን ወርሕን ኤርትራን፡ ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ማሕበርን ኪካየድ ዝጸንሔ ኣገልግሎት ክቕጽል፡ ህጻናትን ዕሸላትን ኤርትራውያን ድማ ትምህርቶም ክቕጽሉ እዮም።
· ሰውራዊ ባይቶ ነቲ ውድብና ከም ኣካል ኤርትራዊ ደሞክራስያዊ ኪዳን ከካይዶ ዝጸንሐ ዕማም፡ ኪቕጽሎን፡ እቲ ስምምዕ ብዝገዝኦ መደባት መሰረት ሕጂ’ውን እጃሙ ከልዕልን፡ ብዘይስልኪ ንያት ንምምዕባሉ ክጽዕትን እዩ።
· ነቲ ብቐጻሊ ክሰርሓሉ ዝጸንሐ ዲፕሎማስያዊ ውጥን ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶ (ተ.ሓ.ኤ ሰ.ባ.) ኣብ ጭቡጥ ምዕራፋቱ ንምብጻሕ ብኣትኩሮ ከሰላስሎ እዩ። ብፍላይ ምስ ናይ ከባቢና ኣሕዋት ህዝብታትን መንግስትታትን ኣብ ሓድሕድ ምክብባር ተመርኲሱ ዝተፈጥረን ክምዕብል ዝጸንሐን ሰናይ ዝምድናታት፡ በቲ ሒዝዎ ዘሎ ኣወንታዊ መስርሕ ክቕጽልን፡ ህዝብና ምስ ኣህዛብ ኩሎም ጎረባብቲ ሃገራት ብሰላምን ሕውነታዊ ምክብባርን ናይ ምዕባሌኦም ጐደና ንኽግጐዓዙ፡ ውድብና ልዑል እጃሙ ከልዕል እዩ።
· ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ናይ ዶብ ጐንጺ፡ ብዝርኢ፡ ውድብና ሒዝዎ ዝጸንሐ መርገጽ ብምቕጻል፡ ብመሰረት ውዕል ኣልጀርስን ኣህጉራዊ ውሳኔ ኮሚስዮን ዶብን ብሰላማዊ መንገዲ ንኽፍታሕ ጸዓታት ከካይድ እዩ።
· ናይ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚስዮን ስደተኛታት፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብዝወሰዶ ብይን፡ ሰደተኛዊ ተፈላጥነትን መሰላትን ኤርትራውያን ይገሃስ ስለ ዘሎ፡ ሰውራዊ ባይቶ እቲ ብይን ንኽሰሓብን መሰል ስደተኛታት ንኽምለስን ክጽዕት እዩ።
ህጹጽ ኣኼባ ሰውራዊ ባይቶ ነቲ ስውእ ኣቦመንበር ሒዝዎ ዝጸንሐ ውድባዊ ሓላፍነት ንምምላእን ብድሕሪኡ ዝገደፎም መኸተታት ንምግጣምን ዕምቈት ዘሰነዮ መጽናዕቲ ድሕሪ ምክያድ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ምስ ኣቦ መንበር ኣብ መስርዕ ሓላፍነት ተሰሊፎም ዘይሕለል ቃልሲ ከካይዱ ዝጸንሑ ኣባላት ፈጻሚት ሽማግለ፣ ኣብ ላዕለዋይ ውድባዊ ጽፍሒ ምሉእ ግዜኦም ኣወፍዮም ክቃለሱ ዝግባኦም ተወሰኽቲ ኣባላት ክምዝዝ፡ ንሃገርና ኣብ ዝቐረበ ቦታ ዝርከብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ውድብ’ውን፡ ክዓዝዝ፡ መሰረታዊ ውሳኔታት ክወስድ ግድነት ነበረ።
በዚ መሰረት ተጋዳላይ ወልደየሱስ ዓማር፡ ኣቦ መንበር ተ.ሓ.ኤ. ሰውራዊ ባይቶ ኮይኑ ከገልግል፤ ተጋዳላይ ተኽለ መለኪን ከም ናይ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፊ መነሃርያኡ ኣብ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ውድብ ኮይኑ ከዋፍር፤ ተጋዳላይ ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ) ድማ ናይ ቤት ጽሕፈት ኣቦ መንበር ምምሕዳር ክመርሕ፡ ሰለስቲኦም ድማ ምሉእ ግዜኦም ወፍዮም ከስርሑ ከም እተመዘዙ፡ በዚ ኣዋጅ’ዚ ንገልጽ።
ኣብ መደምደምታ፡ ንኹሎም መሪሕነታትን ኣባላትን ተቓወምቲ ውድባት፣ ንኹሎም ሲቪላዊ ማሕበራት፡ ንናይ ዜና ማዕከናት፡ ንፈተውቲ ሃገራትን ኣህጉራዊ ውድባትን፡ ከምኡውን ንኹሎም እቶም ብውልቃዊ ደረጃ፡ ብኣካል፣ ብስነጽሑፍ፡ ብኤለክትሮኒክ መልእኽቲ፡ ንስውእ ተጋዳላይ ስዩም ናይ ሃገራዊ ጅግና ምፍናው ዝገበሩ ዕዙዝ ኣድናቖትን ልባዊ ምስጋናን ነመሓላልፍ።
ሰበ ስልጣን ኢትዮጵያ፡ ካብ ዕለተ መስዋእቲ ኣትሒዞም ብዘርኣይዎ ዘይቁጡብ ምትሕብባርን፡ ስውእ ናብ መዕረፊኡ ቦታ ክሳብ ዝበጽሕ ብዝገበርዎ ኣሳልጦታትን፡ ልባዊ ምስጋና ነመዝግብ። ሆላንዳውያን ሰበ ስልጣን እውን ናይ ነጻነት ተዋግኣይ ክወሃቦ ዘለዎ ክብሪ ሂቦም፡ ብወግዒ ኣዐጂቦም ምስ ኩልና ተሓባቢሮም ሓመድ ኣዳም ክሳብ ዝለብስ ስለ ዘሰንይዎ፣ ብስም ኩሎም ስድራ ቤት ስዩምን ብስም ውድብን ልባዊ ምስጋና ነቕርብ።
ከምቲ ሓርበኛ ስዩም ዝበሎ፡ ኤርትራና ናይ ህዝባ ቤት ማእሰርቲ ካብ ምዃን ኣቋሪጻ ደሞክራስያዊትን ሰላማዊትን ብልጽግትን ሃገር ክሳብ እትኸውን “ እንተሎና ተቓለስቲ እንተሞትና ድማ ነበርቲ ስውኣት ኢና”
ሮክሮስሮስተር የወንዶች ባለ 6 ኢንች ጎትት የቆዳ የቆዳ ሥራዎች ፣ የውሃ መቋቋም የሚችል ፣ የአረብ ብረት ጣት መቆንጠጫ ፣ ተንሸራታች ተከላካይ ፣ ፀረ ስታቲክ ፣ ASTM 2413-11 I / 75 C / 75 SD
[የብረት ጣውላ ጣውላHi በእግር ሲጓዙ ፣ ሲያደኑ ወይም በሚሰሩበት ጊዜ የእግርዎን ደህንነት ለመጠበቅ ከአሜሪካን ስታንዳርድ ASTM F2413 ጋር ይጣጣማል ፡፡
[ስፋት Ide ሰፊ ስፋት ፣ ስፋት በጫማዎቹ ኳስ ውስጥ ያለውን ቦታ አመላካች ነው ፡፡ ጣቶችዎ የተጨናነቁ እንዳይሰማቸው ተጨማሪ ቦታ ይስጡ ፡፡ ለትክክለኛው ልኬት እባክዎን የመጠን ሰንጠረዥን ይመልከቱ ፡፡
ROCKROOSTER የወንዶች የሥራ ቦት ጫማ ፣ የብረት ጣት ፣ ፀረ-ፀረ-ፀረ ፣ የቆዳ ቆዳ ጫማዎች ፣ የጎን ዚፐር ፣ ASTM 2413 I / 75 C / 75 SD
ROCKROOSTER የወንዶች የሥራ ቦት ጫማዎች ፣ የብረት ጣት ፣ ፀረ-ፀረ-ተባይ ፣ ተንሸራታች ተከላካይ ፣ የውሃ ተከላካይ ፣ የጎማ ውጭ ፣ ASTM 2413 I / 75 C / 75 SD
[የጎማ መሳሪያChemical በኬሚካል ፣ በዘይት ፣ በሙቀት እና በአሲድ ተከላካይ በሆነ በተንሸራታች ተከላካይ ጎማ የጎማ ውጣ ውረድ ፡፡ እስከ 500 የሚደርስ ሙቀት መቋቋም የሚችል° ፋ
ROCKROOSTER የወንዶች የሥራ ቦት ጫማ ፣ የብረት ጣት ፣ ፀረ-ፀረ-ፀረ ፣ የቆዳ ቆዳ ጫማዎች ， የጎን ዚፐር ፣ ASTM 2413 I / 75 C / 75 SD
ROCKROOSTER 4 ኢንች የእግር ጉዞ ቦት ጫማ / ጫማ ፣ ተንሸራታች ተከላካይ የጎማ ውጣ ውረድ ፣ የቆዳ የላይኛው ፣ ትንፋሽ የማያስተላልፍ ሽፋን ፣ ቀላል ክብደት ያለው ፣ ፀረ-ድካም ፣ KS252
[CoolMAXCO በ COOLMAX ቴክኖሎጂ የተሠራ ጨርቅ ባለቤቱን በሞቃት ቀናት እንዲበርድ እና እንዲደርቅ እርጥበትን ከሰውነት ያጓጉዛል ፣ የፋይበር አሠራሮች በቀዝቃዛ ቀናት መከላከያ ይሰጣሉ ፡፡
ROCKROOSTER 6 ኢንች የእግር ጉዞ ቦት ጫማ ፣ ተንሸራታች መቋቋም የሚችል የጎማ ውጣ ውረድ ፣ የቆዳ የላይኛው ፣ ትንፋሽ የማያስተላልፍ ሽፋን ፣ ቀላል ክብደት ያለው ፣ ፀረ-ድካም ፣ KS257
ROCKROOSTER የወንዶች 6 ኢንች መጎተት-ቡናማ የቆዳ ሥራ ቦት ጫማዎች ፣ ውሃ መቋቋም የሚችል ፣ ለስላሳ ጣት ፣ የጎማ ውጭ ፣ የኤሌክትሪክ አደጋ መከላከያ ፣ ተንሸራታች ተከላካይ ፣ ASTM 2892-18 EH
ROCKROOSTER የወንዶች 6 ኢንች ቡናማ የሥራ ቡትስ ፣ የተዋሃደ ጣት ፣ ተንሸራታች ተከላካይ ፣ የኤሌክትሪክ አደጋ መከላከያ ፣ የጎማ ውጭ ፣ ASTM 2413-11 I / 75 C75 EH PR ፣ ሞዴል: AK669 Woodland
[የተቀናጀ የቶይካፕ】 የካርቦን ፋይበር ፣ 50% LIGHTER ፣ ብረት ያልሆነ ፣ ተላላፊ ያልሆነ ፣ ፀረ-ሙቅ እና ቀዝቃዛ ፣ ፀረ-ሙስና ፡፡ ለአሜሪካን ስታንዳርድ ASTM F2413 ተስማሚ ነው ፣ በእግር ሲጓዙ ፣ ሲያደኑ ወይም ሲሰሩ እግርዎን ደህንነት ይጠብቁ ፡፡
ROCKROOSTER 4 ኢንች የእግር ጉዞ ቦት ጫማ / ጫማ ፣ ተንሸራታች ተከላካይ የጎማ ውጣ ውረድ ፣ የቆዳ የላይኛው ፣ ትንፋሽ የማያስተላልፍ ሽፋን ፣ ቀላል ክብደት ያለው ፣ ፀረ-ድካም ፣ KS253
ROCKROOSTER 12 ኢንች የስራ ቦት ጫማ ፣ የብረት ጣት ፣ የኬቭላር ፓንቸር ተከላካይ ፣ የውሃ መከላከያ ፣ ኩልማክስ ፣ ፖሮን ኤክስ አር ፣ የኤሌክትሪክ አደጋ መከላከያ ፣ ASTM 2413-11 I / 75 ፣ C / 75 PR ፣ EH-AP860
[CoolMAX ፣ ፈጣን ደረቅCO በ COOLMAX ቴክኖሎጂ የተሠራ ጨርቅ ባለቤቱን በሞቃት ቀናት እንዲበርድ እና እንዲደርቅ እርጥበትን ከሰውነት ያጓጉዛል ፣ የፋይበር አሠራሮች በቀዝቃዛ ቀናት መከላከያ ይሰጣሉ ፡፡
[ስፋት 】 ሰፊ ስፋት ፣ ስፋት በጫማዎቹ ኳስ ውስጥ ያለውን ቦታ አመላካች ነው ፡፡ ጣቶችዎ የተጨናነቁ እንዳይሰማቸው ተጨማሪ ቦታ ይስጡ ፡፡ ለትክክለኛው ልኬት እባክዎን የመጠን ሰንጠረዥን ይመልከቱ ፡፡
ROCKROOSTER 6 ኢንች የብረታ ብረት ነፃ የሥራ ቦቶች ፣ የተዋሃደ የቶካፕ ፣ የውሃ መከላከያ ፣ የኤሌክትሪክ አደጋ መከላከያ ፣ የመቋቋም ችሎታ ተከላካይ ፣ ASTM 2413-11 I / 75 C / 75 EH PR
[100% ከብረት ነፃ Metal የብረት ስሜትን በሚነካ አካባቢ ውስጥ ለሚሠሩ ወይም ሁል ጊዜ በብረት መርማሪ ውስጥ ለሚያልፉ ተስማሚ በሆነ በ 100% በማይመች ቁሳቁስ የተሠራ ፡፡
ROCKROOSTER የወንዶች 6 ኢንች ብረታ ብረት ነፃ የሥራ ቦት ጫማዎች ፣ ኮምፕ ጣት ፣ ውሃ የማይገባ ፣ የኤሌክትሪክ አደጋ አደጋ ፕሮቲ ፣ የመቦጫ መቋቋም ፣ ASTM 2413-11 I / 75 C / 75, EH, PR
ROCKROOSTER የወንዶች 9 ኢንች ወርቃማ ቡናማ የቆዳ ሎገርገር ሥራ ቡትስ ፣ የተውጣጣ ጣት ፣ የውሃ መከላከያ ፣ ኬቭላር ፀረ-ቀዳዳ ፣ ASTM 2413-11 I / 75 C / 75 EH PR
[ስፋት Ide ሰፊ ፣ ስፋት በጫማዎቹ ኳስ ውስጥ ያለውን ቦታ አመላካች ነው ፡፡ ጣቶችዎ የተጨናነቁ እንዳይሰማቸው ተጨማሪ ቦታ ይስጧቸው ፡፡ ለትክክለኛው ልኬት እባክዎን የመጠን ሰንጠረዥን ይመልከቱ ፡፡
[ስፋት 】 ሰፊ ፣ ስፋት በጫማዎቹ ኳስ ውስጥ ያለውን ቦታ አመላካች ነው ፡፡ ጣቶችዎ የተጨናነቁ እንዳይሰማቸው ተጨማሪ ቦታ ይስጡ ፡፡ ለትክክለኛው ልኬት እባክዎን የመጠን ሰንጠረዥን ይመልከቱ ፡፡
ROCKROOSTER የሥራ ቦት ጫማዎች ፣ ለስላሳ ጣት ፣ የሽብልቅ ብቸኛ ፣ የውሃ ተከላካይ ፣ ዘይት መቋቋም የሚችል ፣ ኬሚካዊ ተከላካይ ፣ ተንሸራታች ተከላካይ ፣ ASTM 2892
[ስፋት Mal መደበኛ ፣ ስፋት በጫማዎቹ ኳስ ውስጥ ያለውን ቦታ አመላካች ነው ፡፡ ጣቶችዎ የተጨናነቁ እንዳይሰማቸው ተጨማሪ ቦታ ይስጡ ፡፡ ለትክክለኛው ልኬት እባክዎን የመጠን ሰንጠረዥን ይመልከቱ ፡፡
ROCKROOSTER የወንዶች 6 ኢንች ታን ጎትት በስራ ቦት ጫማዎች ፣ የተቀናጀ የቶካፕ ፣ ተንሸራታች ተከላካይ ፣ ኤሌክትሪክ አደጋን መከላከል ፣ የጎማ ውጭ ፣ ASTM 2413-11
ቀዳም ዕለት 11/06/2011 ጉባኤ ስልፊ ናህዳ ኤርትራ ጨንፈር ኢትዮጲያ ( ብናያ ሓባር ቃልስና ንዲክታቱራዊ ስርዓት ምውዳቅን ሓዳስ ዲሞክራሲያዊት ኤርትራ ንምህናጽን ) ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ ጉባኤ ድሕሪ ምኽፋት :: ተጋባእቲ ጉባኤ ዝሓለፈ ንጥፈታቶም ድሕሪ ምክታዕን ምዝታይን ገምጊሞም ፡ ጨንፈሮም ካብቲ ዝሓለፈ ብዝበለጸን ሓዲሽ ኣገባብ ቃልሲ ብምትእትታው ካብ ኩለን ጨናፍር ስልፊ ዝበርተዕን ዝሓየለን ክኸውን ሓዲሽ መደባቶም ሓንጺጾም፡ ከምኡ”ውን ብዝሒ መንእሰያት ዝርከብዋ ሓዳስ መሪሕነት ጨንፈር መሪጾም።
ስንበት ዕለት12/06/2011 ኩለን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ ፖለቲካውያን ተቃለስትን ስቪካውያን ማሕበራትን ሓፋሽ ህዝብን ዕዱማት ኣጋይሽን ተጋባእተን ዝተሳተፍዎ ናይ መዛዘሚ ጉባኤ ተኻይዶ፡ ብተወሳኺ”ውን ኣብዚ መዛዘሚ ጉባኤ ናይ ስእሊ ምርኢት ብቶም ጀጋኑ ወለድና ኣቦ ስዉኣት ጅግና ሼኽ ዓ/ቃድር ከቢረን ጅግና ታሪኺዊ ኣቦና ራስ ተሰማ ጅግና ስዉእ ሓምደ እድሪስ ዓወተ ዝተሰነየ ናይ ኩሎም ታሪኽ ጀጋኑ ኤርትራውያን ፎቶግራፍ ዝገልጽ ስእልታት ቀሪቡ ።
ናይ ጉባኤ መዛዘሚ ብቁርኣነል ከሪም ድሕሪ ምኽፍት ቀጾሉ”ውን ናይ ሓዘን ዝክረ ስዉኣትን ብምግባር ቃል ጨንፈር ብሓው ጀማል ኣሕመድ ናይ እንኵዕ ዳሓን መጻእኩም ንዕዱማት ናይ ላዕለዋይ እስላማዊ ክፍሊ ኢትዮጲይ ወኪሉ ዝተሳተፈን ንኹሉም ሓለፍቲ ፖለቲካውያን ውድባትን ስልፍታትን ሲቪካውያይን ማሕበራትን ዕዱማት ኣጋይሽን ተጋባእትን እንኴዕ ዳሓን መጸኩም ድሕር ምባሉ ቀጺሉ ምእንቲ ህዝብናን ሃገርናን ንምድሓን ተሰኪምናዩ ዘሎና ሓላፍነት ንምዕዋቱ ኣብርቲዕና ክንቃልስ ምዃና ነረጋግጽ ጉብኤና ባዓውት ክሰላሰል ዓቢ ጻዕሪ ዝካየደት ኣሳናዳኢት ሽማግለ ምስጋና ኣቅሪቡ፡ ፤ .ቀጺሉ ብተጋዳልይ ዓ/ራሕማን ጣሃ ምኽተል ስልፊ ናህዳ ኤርትራን ምክትል ሃገራዊ ኮሚሽን ንዲሞክራሲያዊ ለውጥን ኣቀዲሙ ንተሳተፍትን ንህዝቢ ኤርትራን ንመብል 20 ዓመት ናጽነትና ዮሃና ድሕሪ ብምባል ቀጺሉ እቲ ቀድሚ ጉባኤ ዝተዋህበ ( ኮርስ ) ንመንእሰያት ተሰኪመሞ ዘለዎ ሓላፍነት ብሓዲሽ ኣገባብ ምዕባለ ቃልስና ንምዕዋትን ኣብ ዓለምና ዝጽበዮም ዘሎ መድረኻት ንምግጣምን መጻኢት ኤርትራን ብዲሞክራሲ ንምምራሕ ኣብ ተግባር ምዓልን ዓቢ ሓላፍነት ሒዞሞ ዘለዎ ዝሕግዞም ትምህርቲ ኢዩም ተዋሂቦም ድሕሪ ምባል ንሕና ስልፊ ናህዳ ኤርትራ ነዚ ዘሎ ስርዓት ንምውዳቅ ክብቶም ቀዳሞት ተሰሪዕና ምስ ኩሎም ተቃለስቲ ደምብ ተቃውሞ ሓቢርና ምእንቲ ህዝብና ሃገርናን ሓደ ኢድ ኮይና ንኽንዕወት ኣትሪርና ንቃለሰሉ ዘለና ዕላማ ኢዩ ። ኣብ መደምደምታ መደርኡ ን ዶ. ዓብድላህ ኑር ጀበርቲ ንተጋዳልይ ኢማም ኣቡበክር .ንዝተዋህበ ኮርስን.ጉባኤን ንምዕዋትን ዓቢ ጻዕሪ ብዝገበርዎ ምስጋና ድሕሪ ምቅራብ. ቀጺሉ ንመንግስትን ህዝብን ኢትዮጲያን ናጽነትና ንምጉንጻፍ ምሳና ድወ ዝበልዎ ሕጂ ዝካይድዎ ዘለዉ ምትሕብባር ዓቢ ምስጋና ኣቅሪቡ ንኹሎም ዕዱማት ዕድመና ኣኽቢሮም ብምምጽእ ኣመስጊንዎም፡ ቀጺሉ ቃል ላዕላእዋይ እስላማዊ ክፍሊ ኢትዮጲያ ወኪሉ ዝተሳተፈ ሼኽ መሓመደ ደረስ ካብ ዝስመዖ መደርኡ ኣብ ሞንጎ ህዝቢ ኢትዮጲያን ህዝቢ ኤርትራን ዘሎ ሓድነት ዝተረጋገጸ ኢዩ ድሕሪ ምባል ህዝቢ ኤርትራ ሓድነቱ ክትርር ኣለዎ ምእንቲ ንዘሎ ስርዓትን ንምውዳቅን ሓዲሽ ምዕራፍ ዲሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ምምስራትን ፡ ክምኡ”ውን ንሓና ሓደ ህዝቢ ኢና ኣብ ክልተ ገዛ ንነበር ክብል መደርኡ ኣስሚዑ፡፤
ቀጺሉ መድረ ናይ ኣቦ-መንበር ዲሞክራሲያዊ ክዳን ኤርትራ ኣቶ ተውልደ ገብረ ስላሳ ስልፊ ናህዳ ኤርትራ ደመበ ተቃውሞ ንምሕያልን ግብራዊ ተሳትፎ ኣብ ዲሞክራሲያዊ ኪዳን ኤርትራን ዝካይዶ ዘሎ ንጥፈታት ኣብ ሃገራዊ ኮሚሽን ንዲሞክራሲያዊ ለውጥን ብምንኣድ ዓወት ንስልፊ ናህዳ ኤርትራ ብምትምናይ መደርኡ ኣስሚዑ። ኣብላት ተሳተፍቲ ጉባኤ ዝቅረብዎ ናይ ግጥሚን ድራማን ንተሳተፍቲ ዝስሓብን ጥራይ ዘይኮነስ መጻኢ ክእለቶም ዓበይቲ ክኢላታት ንምዃን ዝሕበር ኢዩ ነይሩ።
ኣብ መዛዘሚ ንተጋደልቲ ሳልሕ ሓዮቲ . መሓመድ ዑመር . ዓብደላህ ማሕሙድ ኣቡብከር ፍረይታይ . ኣብቲ ስልፊ ናህዳ ዘደላወቶ ኮርስ ንመንእሰያት ዝሃበዎ ናይ ቃልሲ ተሳትፍኡምን ተሞክረኡምን ሃናጺ ትምህርትን ታሪኽ ቃልሲ ኤርትራን ናይ ምስጋና ምስክር ወረቀት ተዓዲልዎም፡ ብተወሳኺ ንኹሉ ኣብዚ ኮርስ ዝተሳተፉ ኣባላት ምስክር ወረቀት ተዓዲሉ።
በሚዛን ቴፒ ዩኒቨርሲቲ ቴፒ ግቢ የምትማሩ ነባር መደበኛ ተመሪዎች የመግቢያ ቀን ጥር 3 እና 4 ሲሆን፣ በ2011 የትምህርት ዘመን በትምህርት ሚኒስቴር ወደ ሚዛን- ቴፒ ዩኒቨርሲቲ በሚከተሉት የትምህርት መስኮች ማለትም፡-
ዛጊት ተረኺቡ ዘሎ ኣስማት ናይቶም ብዳዒሽ ዝተቐትሉ፣- ወጊሑ፣ ተስፊት፣ ስምኦን፣ ሮቤልን ተኽልኣብን ካብ ከባቢ ዓዲ ቀይሕ ክኾኑ እንከለዉ፣ ሰዓረን ኢሰያስን ካብ ከባቢ መንደፈራን ቴድሮስን መሓርን ዝተባህሉ ከኣ ካብ ከባቢ ኣቑርደት’ዮም
እቲ ጉጅለ፣ ኣቐዲሙ ብዘስካሕክሕ ኣገባብ ናይ ዝቀተሎም 28 ዜጋታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ቪድዮ ኣብ መፋርቕ ወርሒ ሚያዝያ ናይ 2015 ድሕሪ ምዝርግሑ ኣብ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓያል ቁጠዐ ምፍጣሩ ኣይርሳዕን።
የሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በተባበሩት መንግስታት የዓለም ቱሪዝም ድርጅት /UNWTO/ በየዓመቱ መስከረም 17 ቀን የሚከበረውን የዓለም ቱሪዝም ቀን /WTD/ በዓለም አቀፍ ደረጃ ለ37ኛ በሀገራችን ደግሞ ለ29ኛ ጊዜ ”ቱሪዝም ለሁሉም - ዓለም አቀፍ ተደራሽነትን ማረጋገጥ” በሚል መሪ ቃል ከአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የባህልና ቱሪዝም ቢሮ ጋር በመተባበር በልዩ ልዩ ዝግጅቶች በመዲናዋ በድምቀት ይከበራል፡፡
በበዓሉ ከ150 ሺህ ሕዝብ በላይ እንደሚጎበኘው የሚጠበቀውና በኤግዚቢሽን ማዕከል የሚካሄደው ዐውደ ርዕይ፣ ጥናቶች የሚቀርቡበት ሲምፖዚየም እንዲሁም በአዲስ አበባ ከተማ የተካሄዱ የቱሪዝም መዳረሻ ልማቶች ይፋ የሚሆኑበት መሆኑን በወጣው መርኃ ግብር ለማወቅ ተችሏል፡፡
በዓሉ ከመስከረም 10-15/2009 ዓ.ም. ጀምሮ በወረዳና በክፍለ ከተማ ደረጃ ሲከበር የሚቆይ ሲሆን፣ ከብሔራዊ ክልል፣ የከተማ አስተዳደሮችና የፌዴራል ተቋማት ከፍተኛ ባለሥልጣናት በተገኙበት መስከረም 15 ቀን 2009 ዓ.ም. 11፡00 ሰዓት በግዮን ሆቴል የበዓሉ መከበር ይፋ ይሆናል፡፡
በዓሉ የሚከበርባቸው ጊዜያት ኩነቶች ሲምፖዚየም፣ በኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን በታሜልሶል የጥያቄና መልስ ውድድር፣ ሚስ ቱሪዝም አዲስ የምትመረጥበት የቁንጅናና የፋሽን ትርዒትና ውድድር ይገኝበታል፡፡ የከተማ አስተዳዳሩ የቀላል ባቡር ፕሮጀክት እና የቤቶች ልማት እንዲሁም የቱሪስት መዳረሻዎችና የአካባቢ ጉብኝት፣ የአካባቢ ጽዳት፣ የችግኝ እንክብካቤና በዝግጅቱ ሂደት ቢሮው ያከናወናቸው የከተማ ውስጥ ልማቶች መካከል የአዲስ አበባ ሙዚየም ዕድሳት፣ የቨርችዋል ቱር፣ ስእላዊ ቱሪስት ካርታ፣ የተከለሰ የጎብኚዎች መምሪያ መጽሐፍ የሚመረቁ ሲሆኑ፣ በስታዲዮም የሚካሄዱ ስፖርታዊ ውድድሮችም የበዓሉ አካል ይሆናሉ፡፡
በእንግሊዙ ዘ ኢንዲፔንዳንት ጋዜጣ ላይ ፅሁፍ ያወጡት የጣሊያን፣ የጀርመን፣ የፈረንሣይ፣ የስፔን፣ የኖርዌይና የአውሮፓ ህብረት መሪዎች 8 ቢሊዮን ዶላር ለድርጅቱ ማቋቋሚያ እየዋጡ መሆናቸውንና እንዲሁም የዓለም የጤና ድርጅትን እንደሚደግፍ፣ ቢልና ሜሊንዳ ጌትስ ፈወንዴሽንና ዌልካም ትረስትን የመሳሰሉ ተቋማትን ጥረቶች እንደሚቀላቀሉ አስታውቀዋል።
ባሬት የካቲት 22 ቀን 2021 የመዋዕለ ሕፃናት የመረጃ መረጃ ምሽታችንን አከበረች ፡፡ ለመከታተል ካልቻሉ ወይም የቀረበውን መረጃ መገምገም ከፈለጉ ከዚህ በታች ያለውን አቀራረብ ይመልከቱ…
መለያዎች: የአርሊንግተን የህዝብ ትምህርት ቤቶች, Barrett የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት, ኬት Waller Barrett, ኬት ዋየር Barrett አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት, ዋና, ሠራተኞች
የመዋለ ሕፃናት የመረጃ ምሽት እ.ኤ.አ. ጥር 25 ቀን 2021 ተካሂዶ ነበር የዝግጅቱን ቀረፃ እዚህ ማየት ይችላሉ አርሊንግተን የህዝብ ትምህርት ቤቶች የመዋለ ህፃናት መረጃ ምሽት 2021
የባሬትሬትስ የ PTA ማጣቀሻዎች የውድድር አሸናፊዎች !! ለሚቀጥሉት ባሬት ነብሮች በ PTA ነጸብራቅ ውድድር ለ 2020 ላበረከቱት የላቀ አስተዋጽኦ እንኳን ደስ አላችሁ!
መካከለኛ ክፍል (ከ 3 ኛ እስከ 5 ኛ ክፍል) - የላቀ ትርጓሜ-አሌክሳንደር ኬ ፣ ኬው ባሬትት የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት ቤት ፡፡ ይህ ቁራጭ በሰሜን ቨርጂኒያ አውራጃ PTA ውድድር ላይ ለመወዳደር ይቀጥላል!
በትምህርት ወር ውስጥ የቤተሰብ ተሳትፎ በቤተሰቦች እና በት / ቤቶች አስፈላጊነት እና ለሁሉም ሕፃናት የተሻሉ የወደፊቶችን ለመገንባት በጋራ መስራታችንን ለማረጋገጥ በመላው ህብረቱ እየተሰራ ያለውን ስራ ለመገንዘብ እድል ነው ፡፡
በየአመቱ በቨርጂኒያ ተማሪዎች የት / ቤታቸውን ዲስትሪክት ተቀባይነት ያለው የአጠቃቀም ፖሊሲን ለመከተል መስማማት አለባቸው። በይነተገናኝ አጋዥ ሥልጠና ይኸውልዎት https://www.iorad.com/player/1723661/Students-must-agree-to- መከተል-the-Acceptable-Use-Policy 15 STEPS 1. የመጀመሪያው እርምጃ ማይአይትን መታ ማድረግ ነው ፡፡ 2. በተጠቃሚ ስም ሳጥን ውስጥ የምሳ ቁጥርዎ ተብሎ የሚጠራውን የተማሪ ቁጥርዎን ይፃፉ። 3. የአርሊንግተን የሕዝብ ትምህርት ቤቶች የይለፍ ቃልዎን በይለፍ ቃል ሣጥን ውስጥ ይፃፉ ፡፡ […]
ዛሬ እኛ የጥበቃ ቀንን እናከብራለን ፡፡ እኛ በእውነት በየቀኑ እነሱን ማክበር ያስፈልገናል ምክንያቱም እኛ በትምህርት ቤት ውስጥ ባልሆንን ጊዜ እንኳን እዚህ አሉ ፣ የት / ቤታችንን ደህንነት እያጸዱ እና እያስተካከሉ እና እየጠበቁ ናቸው ፡፡ ለጆሴ ፣ ለሮዶልፎ ፣ ብላንካ እና ለሙሴ እንስማ ፡፡
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-2 LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-2 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-2 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች LWW-2 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
እርሳቸው የሐይማኖት አስተማሪ ብቻ አልነበሩም።ፖለቲካዊና ዲፕሎማሲያዊ አሰራርን ጭምር የተካኑ ቢሆኑ እንጂ።ማን ናቸው? ከምድረ-ጉራጌ በእግር ተጉዘው ወደ ዳና-ወሎ በመዝለቅ የእውቀት (የኢልም) ካባን ደርበው የተመለሱት ሼህ ኢሳ አልቃጥባሬ።
ዘመኑ የኢትዮጵያውያን ሙስሊሞች ዜግነትን የተካዱበት ነበር።ኢትዮጵያውያን ሙስሊሞች ሳይሆን «በኢትዮጵያ የሚገኙ እስላሞች» የሚለው ፊውዳላዊ አጠራር ዛሬም ከትውልድ ህሊና መውጣት ያልቻለ የትላንት ስንክሳር ነው። አግላይ የሆነው ተረት ዛሬም በሗላቀሮች ዘንድ ይደሰኮራል። «የእሳላም አገሩ መካ የአሞራ አገሩ ዋርካ» የሚለው ምናባዊ ትርክት ዛሬም የዋሁን ጠልፎ በአስተሳሰብ የሚቀፈድድ ችካል እንደሆነ ነው።
መሳፍንቱና መኳንንቱ የሚንፏለሉባት አዲስ አበባ የሙስሊሞችን ተሳትፎ የማትሻ ነበረች።ፖለቲካዊና ዲፕሎማሲያዊ ምጥቀትን የተካኑት ሼህ ኢሳ በብልሃታቸው እስከ ቤተ መንግስት ዘልቀው በመግባት የlobbying (የማግባባት) ስራ የሚሰሩ ነበሩ።እንደ ሐይማኖት መሪ ከመኳንንቱ እና መሳፍንቱ ጋር ዘና ብለው የሚቀመጡ ሳይሆን ብድግ ብለው ማስተናገድ የማይገዳቸው ሁለገብ ሰው እንደነበሩ ይነገራል።በዘመኑ እቃ የሚሸከም ሰው «ውራጌ...ውራጌ» ተብሎ ይጠራ እንደነበር የሚናገሩት ቀደምት አባቶች በሼህ ኢሳ ጥረት ከጉራጌ ወደ «ኩሊ...ኩሊ»ነት መቀየሩን ይናገራሉ።
የዜግነት መብት በተገፈፈባትና ሶስት የሙስሊም አመት በዓሎችን ማክበር በተከለከለባት ኢትዮጵያ ውስጥ በአዲስ አበባ፣ቃጥባሬ፣ቡታጅራ፣እንሴኖ እና ቆሼ በተባሉት ቦታዎች የራሳቸውን ማእከላትን ወይም መስጊዶችን በመገንባት በስራቸው ብዙ አስተማሪዎችንና ተማሪዎችን በማካተት በወቅቱ በገዢዎች ተነጥቆ ሊወሰድ የነበረውን እምነት በማቆየቱ ረገድ ታላቅ ስራን ሰርተዋል ሼህ ኢሳ።የሼህ ኢሳ ተከታዮች በዛሬው አጠራር ህብረ-ብሔራዊነትን የተላበሱ ነበሩ።ሰባቱ የጉራጌ ማእዘኖች፣ቀቤናዎች፣መስቃኖች፣ሶዶዎች፣ወለኔዎች፣ስልጤዎች፣ማረቆዎች፣ኦሮሞዎችና ሌሎችንም አዋህደው መምራት የቻሉ ድንቅ ሰው መሆናቸው ይታወሳል።
ሼህ ኢሳ ወጣቱ ሐይማኖትን መማር ብቻ ሳይሆን ሁለተናዊ በሆኑ የአገር ጉዳዮች ላይ ተሳታፊ እንዲሆን አድርገዋል።ወጣቱ በውትድርና ውስጥ ኢንዲገባና በሒደት ወታደራዊ ስልጣንን እንዲቆናጠጥ መክረዋል።ወጣቱ ቀስት መወርወርን፣ዋና መዋኘትን፣ነጻ ትግል ማድረግን፣መንጃ ፈቃድ ማውጣት፣በመንግስት ስራ ውስጥ መግባትና ወደ ተለያዩ ቦታዎች ተንቀሳቅሶ በንግስድ ይሰማራ ዘንድ ስልጠና ይሰጡ የነበሩ ድንቅ ሰው ናቸው።ልዩ ኮፍያ ለምን?
የሼህ ኢሳ ድምቀት (popularity) በመሳፍንቱና መኳንንቱ ዘንድ ቅናትን ፈጠረ።በመቶዎች የሚቆጠሩ ደረሳዎችን (የቆሎ ተማሪዎችን) አስከትለው ወደ አዲሳበባ በሚገቡት ሼህ ኢሳ ላይ ትንኮሳ ተጀመረ።በንጉሱ ዘመን የነበረው ወዋቅራዊ አሰራር የእሳላም ኮፍያ የሚለብሱ ሰዎች ላይ በጭቆናው ላይ ድርብርብ ጭቆናን ይጭንባቸው ጀመር።በዚህ ፈታኝ ወቅት ነበር ሼህ ኢሳ የራስቸውን የእስላም ኮፍያ በመፍጠር ተከታዮቻቸውን ማስለበስ የጀመሩት።አረንጓዴ፣ቢጫ፣ቀይ ቀላማት ጥለት ላይ ተጨማሪ ሁለት ቀለማትን በመጨመር «የቃጥባሬ» ተከታዮች መለያ አደረጉት። ሶስቱ ቀለማት የአገር ሰንደቅ አላማን ሲወክሉ ጥለቶቹ አምስት መደረጋቸው ደግሞ አምስት የእስልምና ማእዘናትና በቀን አምስት ግዜ የሚሰገዱትን ሰላቶች ለማመላከት እንደሆነ የድሜ ባለጸጋዎች ያስረዳሉ።
ሙስሊሞችን በመተናኮስና ሙስሊም ጠልነትን (Islamophobia)ን በአገዛዙ ውስጥ በማስረጽ ይሰሩ የነበሩት የዘውድ አማካሪዎች በነርሱ አጠራር የ«ቃልቻው» አካሔድ ስጋት ሆነባቸው።የሼህ ኢሳ ተከታዮች በአዲስ አበባም ሆነ በመላው ሸዋ በአዲስ የእስላም ኮፍያ ደምቀው መታየት ጀመሩ።አንዳንድ ባለስልጣናት ኮፍያው እንዳይለበስ ጫና ማሳደራቸውን ቀጥሉ።ጉዳዩ ንጉሱ ዘንድ ደረሰ።የሼህ ኢሳ ተቀናቃኞች ቅሬታቸውን ያሰማሉ።በፖለቲካዊና ዲፕሎማሲያዊ ጉዳዮች ላይ ምጡቅ የነበሩት ሼህ ኢሳ «ንጉስ ሆይ!...ንጉስ በህይወት እያለ ሰንደቅ-አለማ ዝቅ ይላልን?» ብለው ጥያቄ ያቀርባሉ።በርግጥም ታዋቂ ሰዎች ሲሞቱ፣በአገር ላይ ሐዘን ሲደርስ፣የአገሪቷ መሪ ወይም ንጉስ ሲሞት ሰንደቅ አላማ ዝቅ ተደርጎ ይውለበለባል። የሼህ ኢሳ ጥያቄ ምትሃታዊ ነበር። ንጉሱ ከመፍቀድ በስተቀር አማራጭ አልነበራቸውም።ይህ በዚያ ዘመን የተስተዋለ አይነተኛ የሰላማዊ ትግል እሴት ነው።
በዚያ ዘመን ይህንን ኮፍያ መልበስ ስልጡን የሚያስብል እንደነበር የታሪክ አዋቂዎች ያስረዳሉ።በግዜ ሒደት ውስጥ ኮፊያውን ከባእድ አምልኮ ጋር ለማጣመር የሚሰማው ትርክት ላይ አበይት የሆኑ ታሪካዊ እይታዎችን በማቅረብ ሚዛናዊነት ሊኖር እንደሚገባ ማሳየቱ ተገቢ ነው።ይህ ኮፍያ አንዳንዶች እንደሚያሳዩት የአንድ ቡድን ሙሪድነት (ተከታይነት) መገለጫ ብቻ ሳይሆን «በኢትዮጵያ የሚገኙ እስላሞች» ወይም «የእስላም አገሩ መካ የአሞራ አገሩ ዋርካ» እያለ የዜግነት መብትን የነጠቀውን ፊውዳላዊ አገዛዝ «የለም አገሪቷ የሁላችንም ናት» እየለ የሞገተ የማንንነት ሰንደቅ ነው።በዚህ አጋጣሚ ኢትዮጵያዉያን ሙስሊሞች እንደዜጋ መቆጠር የጀመሩት የንጉሱ አገዛዝ ከተገረሰሰ በሗላ መሆኑን ልብ ይሏል።
በጣሊያን ወረራ ወቅት ንጉሱ አገር ጥለው ሲወጡ ሼህ ኢሳ አልቃጥባሬ የራሳቸውን አገር ጠባቂ ግብረ-ሐይል አዋቀሩ።ወታደራዊ ስልጠናና ማእረግ አስፈላጊ መሆኑን ያስተማሩት ሼህ ኢሳ ልጃቸው ሱልጣን ለሻለቃነት ማእረግ እንዲደርሱ አድርገዋል።የንግሱ አገዛዝ ከሻለቃነት በላይ ባይፈቅድላቸውም በሻለቃ ሱልጣን የጎበዝ አለቃነት የሚመራው ጦር ቦረና ሔዶ አገሩን በመጠበቁ ረገድ የነበረው ተጋድሎ የላቀ ነበር።ጦሩ ምስጋናና ሽልማትን አላገኘም።አጼ-ሐይለስላሴ በሼህ ኢሳ አልቃጥባሬ ስም የተጭበረበረ (forged) ደብዳቤ በመጻፍ በጦሩ ውስጥ ወከባ ከፈጠሩ በሗላ ልክ በእርበኛው በላይ ዘለቀ ላይ የፈጸሙትን አይነት ክህደት ፈጸሙ።የሻለቃ ሱልጣን አገር ወዳድ ጦር በቁም እስር እንዲቀጣ ተደረገ።በዚህም ሳቢያ ብዙዎቹ በሲዳማ ውስጥ ኑሮአቸውን እንዲመሰረቱ ተገደዋል።በተለምዶ አራዳ በመባል በሚታወቀው አካባቢ ይርጋአለም ከተማ ውስጥ «መስቃን ሰፈር» የሚባለው ቦታ የቁም እስረኞችና ራስ ደስታን ተከትለው የሔዱ ሰዎች የመሰረቱት እንደሆነ ይነገራል።«ሼሁዬ የነፍስ አባት ይሁኑኝ» የሚል የሚሰልም ሰው እስኪበዛ ድረስ ሼህ ኢሳ ወደ የአሁኑ የአማራ ክልል ተልከው በንጉሱ መታሰራቸውም የሚዘነጋ አይደለም።
ኢትዮጵያ የሁሉ ትሆን ዘንድ ራእያቸውን ካሰረጹባቸው ወጣቶች መካከል የዚህ ጽሁፍ አቅራቢ ወላጅ አባት ይገኝበታል።ከደረሳነት (የቆሎ ተማሪነት) ህይወትም ባሻገር በሼህ ኢሳ ራእይ መሰረት ሾፌር ለመሆን ወደ አዲስ አበባ ያቀናው አህመድ ተክለሐይማኖት (በርበሬ ተራ) አካባቢ ሻይ ቤት በመክፈት መንጃ ፈቃድ የሚባል ድግሪውን ለመጨበጥ ለአመታት ጥሯል።ፈተናዎችንበተደጋጋሚ የመውድቅበት ሚስጥር አልተከሰተለትም።ተስፋ ቆርጦ አዳሚቱሉ በመሔድ ያለመንጃ ፈቃድ የትራከተር ሾፌር ሆኖ ይቀጠራል።ለጋብቻ ወደ ቡታጅራ ያቀናና የጫጉላ ግዜውን እንደጨረሰ ባለቤቱን ይዞ ወደ ወደ ሲዳማ/ይርጋ አለም ያቀናል።የአርበኛነት ማእረጋቸውን በንጉሱ የተነጠቁት የሩቅ ዘመዱ በሙስሊም ስም መንጃ ፈቃድ እንዳያወጣ ይመክሩታል።ምክሩንም ሰምቶ «ክንፈገብርኤል ቀጸላ» በሚል ስም ሲፈተን በአንድ ሙከራ ፈተናውን ያልፋና የወቅቱን 1ኛ ደረጃ መንጃ ፈቃድ ይወስዳል።ልክ የንጉሱ አገዛዝ ሲወድቅ በዘመነ ደርግ «አህመድ ኡስማን ሐቢብ» በሚል አውነተኛ ስሙ የ2ኛ ደረጃ መንጃ ፈቃዱን ወስዷል።
በንጉሱ ዘመን የመንግስት ስራን ለመቀጠር ሐይማኖትን ወይም ስምን እንዲቀይሩ የተገደዱ ብዙ ናቸው።አንዳንዶቹ ሐይማኖትን መቀየር ብቻ ሳይሆን በጋብቻ ከስርዓቱ አራማጆች ጋር እንዲቀየጡ ተደርገዋል።በዚህም መሰረት ማንንነታቸውን እንዲመናመን ሆኗል።ማንነታቸውም ቢመናመንም ልጆቻቸው የከፍተኛ ደረጃ ትምርትን፣የውጭ አገር የትምርት እድልን በማገኘት በዘመነ ሐይለስላሴም ሆነ በዘመነ ደርግ ካልያም በህወሃት/ኢሃዴግ ቁልፍ ቦታዎችን ለመጨበጥ በቅተዋል።ጨቋኝ በነበረው የትምርት ስርዓት ውስጥ በኢዶችና በመውሊድ ፈተና እንዲሰጥ እያደረገ ሙስሊም ተማሪዎች ላይ ይደርስ የበረውን አይረሳም።በስርዓተ ትምርቱ ውስጥ የነበረው ግፍ ለንጉሱ አገር በቀሉ የለውጥ ጅማሮ አለብላቢት ሲሆንባቸው ጋብ ማለቱ ተስተውሏል።ቀደም ሲል የትምርት እድልን ተነፍገው በእገር ድንበር አቋርጠው ከሱዳን ወደ ግብጽ የደረሱ አገር ወዳዶች ትምርታቸውን ከአገር ውጪ በማጠናቀቅ ወደ አገር በመመለስ የጨቆኟቸውን ንጉስና አገርን ያገለገሉበት እውነታን ልብ ይሏል።በዚህ አጋጣሚ ቀልጣፋው ሼህ ኢሳ «የዟሊሞችን ቋንቋ ተማሩ» ወይም «የነዚያ ጨቋኞችን ቋንቋ ተማሩ» በሚል እሳቤ በድብቅ ቄስን በመቅጠር ማንበብና መጻፍ እንዲማሩ ካደረጓቸው ታዳጊ ወጣቶች መካከል የዚህ ጽሁፍ አቅራቢ ወላጅ አባት አንዱ ነው።
ኮፍያው ኢትዮጵያዊ ዜግነትን ለመቀዳጀት በተደረገው ትንቅንቅ ውስጥ «የትግል መለዮ» ነበር።ለምሳሌ ባለንበት ክ/ዘመን ስብሰባዎች ወይም አመት በዓሎች ለሰላማዊ ትግል ፍጆታ ሲውሉ ይታያል።ተመሳሳይ በሆነ መልኩ በሼህ ኢሳ አልቃጥባሬ እዝ ስር ሳምታዊና ወርሃዊ ስብሰባዎች ይካሔዱ ነበር።ስብሰባዎቹም ኢስነኢንና ሊቃህ በመባል ይታወቃሉ።በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች የሚሳተፉባቸው ስብሰባዎች (ኢጅቲማአዎች) ሐይማኖታዊ እሴትን በማስረጽ፣አዳዲስ ስነ-ጽሁፋዊ ስራዎችን በመንዙማ መልክ በማቅረብ ውዳሴ የሚደራባቸው ብቻ ሳይሆኑ ጭቆናን ለመከላከል ማህበረሰባዊ መስተጻምር የሚዳብርባቸው ነበሩ።እነዚህን ነባር ተሞክሮዎች ስራፈትነት የሚደራባቸው ብቻ አድርጎ በክፉ ጎናቸው ለማሳየት ከመጣር ይልቅ እንደምን ከ21ኛው ክፍለ ዘመን እውነታዎች ጋር አጣምሮ ወጣቱ ከምርታማናነት (productivity) ሳይወጣ ማህበራዊ ትስስሩን ለበጎ ነገር መጠቀም ይቻላል? የሚለው ችላ ሊባል የማይገባ ጥያቄ ነው።
ለማጠቃለል ዛሬ ፌዴራሊዝም በሚል እሳቤ ክልሎችና ዞኖች የቀለም ወይም የአርማን መለዮ እንደሚያደርጉት ሁሉ በቀድሞ አጠራር የተወሰኑ የሸዋ ሰዎች የሸዋዉን ፖለቲካዊና ፊውዳላዊ ቅምጥል (elite) በብልሃትና በሰላማዊ መንገድ ለመሞገት የተጠቀሙበት የአገር ፍቅር ተምሳሊት እንጂ ዛሬ እንደሚነገረው ኮፍያው የአንድ አንጃ መገለጫ ብቻ አይደለም።ከኮፍያው በስተጀርባ ትግል አለ።ከኮፍያው በስተጀርባ መስዋእትነት አለ።ከኮፍያው በስተደርባ ስልጡንነት ነበር።ከኮፍያው በስተጀርባ የነበሩ አስተዳደራዊ ጭቆናዎችን በራስ ጫንቃ ላይ ተሸክሞ ለቀጣዩ ትውልድ የተሻለን ህይወት የመስጠት ራእይ አለ። ዛሬ ምእራቡ አለም በሆሊውድ ልቦለዳዊ ትርክትና አዲስ ማንነትን በብቃት ሲያሰርጽ «የራስ ያሉት የራስ» ነው እንደሚባለው ትውልዱ «ራስ-ጠል» ከመሆን ታቅቦ ከአባቶቹ ጥረት ጠቃሚውን በመውስድ ጎጂና ዘመንን የማይዋጁትን ለታሪክ መዘክርነት በማስቀመጥ የተሻለ ህይወትን ለቀጣዩ ትውልድ ሊሰጥ ግድ ይለዋል።የድሮዎቹ የተታቻላቸውን አድርገዋል።እነሱ ሩጫቸውን ጨርሰዋል።በሩጫው የዱላ ቅብብል ትንፋሽ እስኪያጥራቸው ሩጠው ዱላውን ለአባቶቻችን አቀብለዋል።አባቶቻችን ዱላውን ለእኛ ሰጥተዋል።እኛስ ምን እያደረግንነው? በእርግጥ ኢትዮጵያ ውስጥ አስተዳደራዊ በደል ተቀርፏልን?
ሌሎች ያሏቸውን የማንነት መለዮዎችና የትግል ሒደቶች በአልባሳት ለማሳየት እንደሚጥሩት ሁሉ ይህም የህዝቦች ማንነትና የትግል ውጤት ነው።መሰል የማንነትና የትግል መገለጫዎችን የዘመኑን ፖለቲካዊ ሐረጎችን በመጠቀም ለመፈረጅና ለማሸማቀቅ የሚደረግ ጥረት ካለ በቁጥር አናሳ የሆኑ የማህበረሰብ ክፍሎችን ልክ እንደ ቀደምት የገዥ መደቦች ደፍጥጦ በራስ ስር ለማስገባትና ለመጨፍለቅ ከሚደረግ ጥረት ተለይቶ አይታይም።
ኣብ ምብራቕ ሱዳን፣ ዞባ ከሰላ፣ ኣብ መንጎ ካብ ቤጃ ዝኾኑ ቤን ዓምርን ኑባን ኣብ ዝተኻየደ ናይ ቅቢላ ግጭት ብውሕዱ 3 ሰባት ክቕተሉ እንከለዉ 79 ድማ ቆሲሎም።
ካብ ዓሌት ቤጃ ዝኾኑ ቤን ዓምር፣ ኣብ ዶባት ሱዳንን ኤርትራን ዝነብሩ ቀቢላ ክኾኑ እንከለዉ፣ ኑባ ድማ ካብ ጎቦታት ደቡብ ኮርዶፋን ዝፈለሱ ምዃኖም’ዩ ዝንገር።
ቲም ናይ ከበሮ፡ ጨርባሕባሕ ናይ ክራር ኣብ ሃገረ ጥልያን የለን ድዩ? ኣብ ሃገረ ጥልያን፡ ዋላውን ኣብ ኣውሮጳ፡ ብተቓወምቲ ይኹን ብሃገራውያን፡ እንተ ብፖለቲካዊ መደብ፡ እንተ ብመርዓ፡ እንተ ብጥምቀት ጓይላታት ከምዘይተገብረሲ፡ ሕጂ ንሬሳታት ላምፓዱሳ ኣመኽኒኻ፡ ኣብ ሀገረ ጥልያን ውራይ፡ ጓይላ፡ ፌስቲቫል ኣይትግበሩ ኢኹም ዝብል ነጋሪ ንሰምዕ ኣለና። ጓይላ እንተጌርኩም ብበትሪ ክንትርትረኩም፡ ብካራሩ ክንዝልዝለኩም ኢና ዝብል’ውን ፈኸራን ምፍርራህ’ውን ተወሲኹዎ። እስኪ ንርዒ በለት ዕውርቲ
ንስለ ሓቅን ርትዕን፡ ዓገብሲ፡ ንግዳያት ላምፓዱዛ ማዕረና ዝሓዘኑን ብጉዳይ ሬሳታት ዜጋታትና ማዕሬና ዝጉሓዩ፡ ንታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ዝምልከት ታሪካዊ ፌስቲቫል ብሰላም ከካይዱ ንዝነጥፉ ዘለዉ ዜጋታት ዘይኮነ፡ ነቶም ንሬሳታት ላምፓዱዛ ከም ፖለቲካዊ መሳርሒ ተጠቒሞም፡ ዝፍክሩን ዘፈራርሑን ሰብ ሕልና ዓልቦ፡ ዓገብ ኣይፋልኩምን ክበሃሉ ዝግባእ
እቲ ባንኪ ኣብ መንፈቕ ዓመት 2013 ዓ.ም 2 ነጥቢ 5 ሚሊየን ሓደሽቲ ሒሳብ ቁፅሪታት ዘኽፈተ እንትኸውን፥ ናይ ትልሙ 221 ሚኢታዊ ብምግባር ተወሳኺ ብር 83 ነጥቢ 2 ቢሊየን ተቐማጢ ገንዘብ ክእክብ ክኢሉ ኢዩ።
የመከር በኩራት (1ኛ ቆሮ 15፡20፡23)። ቀደም ሲል የዚህን ማጣቀሻ ከብሉይ ኪዳን በዓል ጋር ማያያዛችን ይታወሳል (ዘሌዋ. 23፡9-14)። ኢየሱስ በፋሲካ ዕለት የእግዚአብሔር በግ ሆኖ ሞተ። እንደ በኩረ መከር ነዶ፥ ከሦስት ቀናት በኋላ በሳምንቱ የመጀመሪያ ቀን ከሙታን ተነሣ ። ካህኑ የበኩር መከሩን ነዶ ከጌታ ፊት ሲወዘውዝ፥ መላው መከር የእርሱ ለመሆኑ ምልክት ነበር። ኢየሱስ ከሙታን መነሣቱ፥ እኛም አንድ ቀን የመጻኢው መከር አካል ሆነን እንደምንነሣ የእግዚአብሔር ማረጋገጫ ነበር። ለአማኞች፥ ሞት «እንቅልፍ» ብቻ ነው። ሥጋ ያንቀላፋል፤ ነገር ግን ነፍስ ከጌታ ጋር ናት (ፊልጵ. 1፡21-23፤ 2ኛ ቆሮ 5፡1-8)። በትንሣኤ ጊዜ ሥጋም «ይቀሰቀስና» ይከብራል።
አዳም (15፡21-22)። ጳውሎስ በአዳም ውስጥ ክርስቶስን የሚመስል ምሳሌ በንጽጽር አየ (ሮሜ 5፡12-21ን ተመልከት።) የመጀመሪያው አዳም የተበጀው ከአፈር ነበር፥ ነገር ግን የመጨረሻው አዳም (ክርስቶስ፥ 15፡45-47) ከሰማይ መጣ። የመጀመሪያው አዳም እግዚአብሔርን ባለመታዘዝ ኃጢአትንና ሞትን ወደ ዓለም እመጣ። ነገር ግን የመጨረሻው አዳም እግዚአብሔርን በመታዘዝ ጽድቅንና ሕይወትን አመጣ።
(በቁጥር 23 ተራ የሚለው ቃል መጀመሪያ ያመለክት የነበረው በጦር ሠራዊት ውስጥ ያለውን ተዋረድ ነበር። እግዚአብሔር በትንሣኤ ውስጥ ተራ፥ ቅደም ተከተል አለው። እንደ ዮሐንስ 5፡25-29 ያሉ ምንባቦች እና ራእይ 20 መጽሐፍ ቅዱስ «አጠቃላይ ትንሣኤ» ብሎ ነገር እንዳላስተማረ ያሳያሉ። ኢየሱስ ክርስቶስ በአየር ውስጥ በሚመለስበት ጊዜ፥ ቤተ ክርስቲያኑን ወደ ሰማይ ይወስዳታል። በዚያን ጊዜ እርሱን ያመኑትንና በእምነታቸው ሆነው የሞቱትን ከሞት ያስነሣቸዋል (1ኛ ተሰ. 4፡13-18)። ኢየሱስ ይኸኛውን «የሕይወት ትንሣኤ» ብሎታል (ዮሐ 5፡29)። ኢየሱስ ወደ ምድር በፍርድ በሚመለስበት ጊዜ፥ የጠፉት «በፍርድ ትንሣኤ» ይነሣሉ (ዮሐ 5፡29፤ ራእይ 20፡11-15)። የመጀመሪያ ትንሣኤን ያገኘ ማንም አይጠፋም፥ ይሁን እንጂ በሁለተኛ ትንሣኤ የሚገኝ ማንም አይድንም።
የእርሱ መንግሥት (15፡24-28)። ኢየሱስ ወደ ምድር ለመፍረድ በሚመጣበት ጊዜ፥ ኃጢአትን ለአንድ ሺህ ዓመት ያጠፋና መንግሥቱን ያቋቁማል (ራእይ 20፡1-6)። አማኞች ከእርሱ ጋር በመንገሥ ክብሩንና ሥልጣኑን ይጋሩታል። በብሉይ ኪዳን ትንቢት የተነገረለት ይህ መንግሥት በነቢያዊ አስተማሪዎች «ሺሁ ዓመት» የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል። ቃሉ በላቲን «ሚሊየን» የሚል ሲሆን፥ ሚሌ-ሺህ። አነም-ዓመት ማለት ነው።
ነገር ግን ከሺሁ ዓመት በኋላም እንኳ ኢየሱስ ክርስቶስ በገዛ ኃይሉ የሚያጠፋው አንድ የመጨረሻ ዓመፅ በእግዚአብሔር ላይ ይከሰታል (ራእይ 20፡7-10)። ከዚያ በኋላ የጠፉት ይነሣሉ፥ ፍርድ ተቀብለው ወደ እሳት ባሕር ውስጥ ይጣላሉ። ከዚያ በኋላ ሞት ራሱ ወደ ገሃነም ይጣልና የመጨረሻውም ጠላት ይደመሰሳል። ኢየሱስ ክርስቶስ ሁሉንም ነገር ከእግሩ በታች ያደርጋል! ከዚያም መንግሥቱን ለአብ ያስረክብና ዘላለማዊ መንግሥት- አዲሱ ሰማይና አዲስ ምድር– ይስተናገዳሉ (ራእይ 21-22)።
መልካምና መንፈሳዊ የሆኑ የቃሉ ተከታዮች በእግዚአብሔር ትንቢታዊ መርሐ ግብር ዝርዝር ጉዳይ ሁልጊዜም አይስማሙበትም፥ ሆኖም ዋነኞቹ እውነቶች ግልጽ ይመስላሉ። ኢየሱስ ክርስቶስ ዛሬ በሰማይ ነግሦ ይገኛል፥ ሥልጣንም ሁሉ ከእግሩ በታች ነው [መዝ. (110)፤ ኤፌ. 1፡15-23]። ሰይጣንና ሰው አሁንም ምርጫቸውን መፈጸም ይችላሉ፥ ነገር ግን እግዚአብሔር በሉዓላዊነቱ በሥልጣኑ ላይ ነው። ኢየሱስ ክርስቶስ ዛሬ በሰማይ ዙፋኑ ነው (መዝ 2)። የዳኑ ሰዎች ትንሣኤ ገና አልተፈጸመም፥ የጠፉትም ትንሣኤ ቢሆን ገና ነው (2ኛ ጢሞ. 2፡17-18)።
ኢየሱስ ክርስቶስ ለቤተ ክርስቲያኑ የሚመለሰው መቼ ነው? ማንም አያውቅም፤ ግን በሚሆንበት ጊዜ፥ «በድንገት በቅጽበተ ዓይን» (15፡52) ይፈጸማል። መዘጋጀት ያስፈልገናል (1ኛ ዮሐ 2፡28–3፡3)።
ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ኦክስፎርድ በኦክስፎርድ፣ ኢንግላንድ የሚገኝ ሲሆን በእንግሊዝኛ ተናጋሪው ዓለም ውስጥ ለረጅም ጊዜ (ከ1088 ዓ.ም. በፊት) ያስተማረው ዩኒቨርስቲ ነው። ኦክስፎርድ ዩንቨርስቲ የተለያዩ የትምህርት ኮርሶችን በመስጠት ብዙ ሺህ የሚሆኑ ተማሪዎቸን አስመርቋል።
ዓለም ዛሬ በተቀበለው የ2020 ዓ ም አከባበር ሥነ ሥር ዓት ቫቲካን ቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ ለታደመ በሺሆች የሚቆጠር ሕዝብ ንግግር ያደረጉት የሮማ ካቶሊካዊ ቤተ ክርስቲያን ሊቀ ጳጳስ አቡነ ፍራንሲስ ሰላም ለዓለም እንዲሆን እንደሚለምኑና እንደሚመኙም ተናግረዋል።
ሽምግልና በተጋጭ ሦስተኛ ወገን እርዳታ ግጭቶችን እንዲፈቱ ያግዛል. የሽምግልና, የግለሰብነት, የጉዳይ ግምገማ እና እርቅ ድርድርን ጨምሮ በርካታ የክርክር መፍትሄዎች አሉ. የሽምግልናችን እና የሙግት መፍቻ ልዩ ባለሙያችን በተለያዩ ሰልፎች, ከሲቪል እስከ ትንሽ አቤቱታዎች, ለቤተሰብ እንዲሰለጥኑ የሰለጠኑ ናቸው.
ኢትዮጵያ ውስጥ የሚገኙ Bancontact መስመር ላይ ቁማር ይህን በየጊዜው የዘመነ ዝርዝር አማካኝነት በቀላሉ አንድ እምነት የሚጣልበት የቁማር ማግኘት ይችላሉ!
ዕለት 24 ግንቦት 2018 መበል 27 ዓመት ነጻነት ኤርትራ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ተቃወምቲ ሓይልታት ኤርትራ ዘኽበረሉን ዝዝክርሉን ዓብይ ኤርትራዊ ሃገራዊ በዓል’ዩ። እንተኾነ ብሰንኪ መላኺ ጨፍላቒ ፖሊስታት ስርዓት ህግዲፍ ህዝብና ኣብ ደጋፍን ተቃዋምን ተፈላልዩ፡ ብሰንኪ’ቲ ኣብ ህዝብናን ሃገርናን ብፍላይ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ዝወርድ ዘሎ ግፍዕታት ማእሰርቲ ስቓይን፡ ዋጋ ብሉጻት ወለዶ ዝተኸፍለሉ ነጻነት ከም’ቲ ዝግባእ ክዝከርን ክኽበርን ዘይተኻእለን።
ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ሰልፊ በዓል ነጻነት ንምክያድ እምበኣር ሰልፍታት፡ውድባት፡ ማሕበራትን፡ ውልቀ ዜጋታት ኣብ’ዚ ተዳልዩ ዘሎ መዓልቲ ነጻነት ክሳተፉ ሓበሬታ ተዘርጊሑ ኣሎ። ኣብ’ዚ ዕለት ከኣ ስውኣት ክዝከሩ፡ ነጻነት ኤርትራ ብሕግን ስርዓትን ክኽበር፡ ጭቆናን ግፍዕን ስደትን ከብቅዕ፡ ኣብ ትሕቲ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዝካየድ ዘሎ እከይ ተጋባራት፡ ዘይሰብኣዊ ኣተሓሕዛ ንዓለም ክፈልጦን ክሰምዖን ሓደ ካብ’ቲ ኣገዳሲ ተልእኾ ሰልፊ ስቶክሆልም’ዩ።
ደምበ ተቃውሞ ኣንጻር ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ዘካይዶ ቃልሲ፡ ማኒፌት ይኹን ሰላምዊ ሰልፊ ክንደይ ሰባት መጺኦም፡ ተሳቲፎምን ዘይኮነስ፡ ክንደይ ሰባት ተሳማሚዖም ተሓባቢሮም ተደጋጊፎም፡ ቀጻልነት ሓድነቶም ንምርግጋጽ ዝፍጽምዎ መብጽዓታት ማዕረ ክንደይ ተግባራዊ ይኸውን ከም ዘገድስ ሰዲህኤ ይኣምን። እወ ድሕነትና ከኣ ኣብ ውሕስነት ኤርትራዊ ሓድነት ክረጋገጽ ስለ ዘለዎ ፡ ስምምዕ፡ ምትሕግጋዝ፡ ብቀዳምነት ዝስራዕ ብምዃኑ ንማንም ደላይ ፍትሒ ስውር ኣይኮነን፡ ስውር ስለ ዘይኮነ’ውን ኩሉ ሰልፊ፡ ውድብ፡ ማሕበር ብቀዳምነት ካብ ዘስፍርዎም ኣጀንዳታት ንምትግባሮም ገለ ፍረ ክርእየሉ ብቅንዕናን ግሉጽነትን ክስርሓሉ ግቡእ እዩ።
ኣብ ኤርትራ ፍትሒ ንምንጋስ፡ ለውጢ ንምርግጋጽ፡ ንደምበ ተቃውም ሓሊዅ ሒዝዎ ዘሎ ዝዓበየ ክፋል ምልካዊ ስርዓት ዝሕተተሉ’ኳ እንተዀነስ፡ ሰሪ ብኵራት ስኒትን ሓድነት’ውን ባዕሉ ተኺሉ ባዕሉ ዝዘሎ ሓጹራት ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ። እሞ እቶም ዝዕንቅፉ ሓጹራት ተማሕዮም ዋኒን ቃልስና ኣንጻር ምልካዊ ህግዲፍ ክሕይልን ክተርርን ይግባእ።
ዝኽሪ በዓል ነጻነት ኤርትራ’ምበር ነዚ ሓቕታት ከንጸባርቕ ኣብ ሓድሕድ ምክብባር ሓድነት ክርከብ ዝኽእል ዓወት ዓብይ እዩ እሞ፡ ዕውት ሰላማዊ ሰልፊ ክኸውን ክስርሓሉ ይግባእ።
እዋኑ እዋን ዋንጫ ዓለም እዩ። ዓለም ብዓለማ ድማ፡ ኣተኩሮኣ ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ ብራዚል ገይራ ኣላ። ሃገርና ኤርትራ’ውን ዋላ’ኳ ኣብ ዋንጫ ዓለም ክትሳተፍ ኣይትብቓዕ፡ ምስ ዋንጫ ዓለም ዘተኣሳስር ሒደት ታሪኽ ኣለዋ። ሓደ ካብኡ ድማ ጉዳይ ዳንነት እዩ። ነፍስሄር ስዩም ታረቀ ኣብ ዋንጫ ዓለም 1970 ንግጥም ሽወደንን እስራኤልን ዝዳነየ ክኸውን ከሎ፡ ንግጥም ፍጻመ ዋንጫ ኣፍሪቃ 1970 ሓዊስካ ሓያለ ግጥማት ዋንጫ ኣፍሪቃ ዝመርሐ ኣቶ ተስፋይ ገብረየሱስ ከኣ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 19780 ኣብ መንጎ ፔሩን ስኮትላንድን ንዝተኻየደ ግጥም ከም መስመር ዳኛ ኣልይዎ። ካልእ ዋንጫ ዓለም ሂወት ኤርትራውያን ሓቲቱ እዩ።
ኣብ 1990 ንግጥም ዋንጫ ዓለም ክከታተሉ ኣምስዮም ናብ ገዝኦም ዘምርሑ ዝነበሩ፡ ተቐዳዳማይ ብሽክለታ ጋንታ ኣዱሊስ ዝነበረ ክብሮም ሃይለ ዝርከቦም ልዕሊ 30 መንእሰያት ኣብ ጎደናታት ኣስመራ ብወትሃደራት ደርግ ተቐቲሎም እዮም። ኣብ 2010 ዓመት ምህረት’ውን ኣብ ከተማ ካምፓላ ኡጋንዳ ንግጥም ፍጻመ ስጳኛን ሆላንድን ዝዕዘቡ ዝነበሩ 7 ኤርትራውያን ዝርከብዎም 74 ሰባት ግብረሽበራዊ ዕጡቕ ሓይሊ ኣልሸባብ ኣብ ክልተ ቦታታት ብዝጻወዶ ነታጒ ሂወቶም ስኢኖም እዮም።
ኣብ’ቲ ዓመት’ቲ ማለት 2010፡ እታ ኩለን ሃገራት ንዓኣኣ ንምውናን ዝረባረባላ ዋንጫ ዓለም፡ ውድድር ቅድሚ ምጅማሩ፡ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ዑደት ኣብ ተካይደሉ ዝነበረት እዋን፡ ኣብ ኣህጉራዊ መዕርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ናይ ሒደት ሰዓታት ጻንሖት ገይራ ነይራ እያ።
*** ኣብ ዋንጫ ዓለም ብራዚል ምስ ተለቪዥን ፈረንሳ ከም ኮመንታተር ኮይኑ ዝሰርሕ ዘሎ፡ ኣሰልጣኒ ኣርሰናል ኣርሰን ቨንገር፡ ብልቓሕ ምስ ግሪኻዊት ክለብ ኦሎምፒያኮስ ንዝጸንሐን፡ ምስ ኮስታሪኮ ኮይኑ ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ኡራጋይ ጽብቕቲ ሸቶ ንዘመዝገበን ጆል ካምበል፡ ካብ’ዚ ዓመት’ዚ ጀሚሩ ምስ ኣርሰናል ኮይኑ ከምዝጻወት ሓቢሩ። ኣርሰናል ንካምበል ኣብ 2011 ዝዓደገቶ ክትከውን ከላ፡ ዝያዳ ናይ ምስላፍ ዕድል ክረክብ ግን፡ ብልቓሕ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት፡ ናብ ክለባት ሎሬንት፡ ሪያል ቤትስን ኦሎምፒያኮስን ሰዲዳቶ ጸኒሓ። እዚ ወዲ 21 ዓመት ኣብ ግጥም ሻምፕዮንስ ሊግ ኤውሮጳ’ውን ኣንጻር ማንቸስተር ዩናይትድ ጎል ከምዘመዝገበ ይዝከር።
*** ኣከፋፋሊ ቦስንያ ሃሪስ ሜዱንጃኒን ኣርጀንቲና ብጎል ናይ መሲ ተሓጊዛ ንሃገሩ ምስ ሰዓረታ፡ “ኣንጻር መሲ ክትጻወት ከቢድ እዩ፡ ንሜሲ፡ ሜሲ ባዕሉ ጥራይ እዩ ደው ክብሎ ዝኽእል” ብምባል ኣብ ልዕሊ እቲ ተጻዋታይ ዘለዎ ኣድናቖት ገሊጹ። ንሱ ብተወሳኺ፡ “ሜሲ ክሳብ ሕጂ ዘይተዓወተላ ዋንጫ፡ ዋንጫ ዓለም እያ። ነዛ ዋንጫ ከኣ ሎሚ ዓመት ክዕወተላ ተስፋ ይገብር” ኢሉ።
*** ብቅድሚ ትማሊ ሰንበት፡ ሃገራዊት ፈረንሳን ሆንዱራስን ጸወታ ቅድሚ ምጅማረን ስርዓተ ድምጺ ናይ’ቲ ስታድዩም ብምብልሻዉ ሃገራዊ መዝሙር ከይዘመራ ክጻወታ ተገዲደን። ዝኾነ ይኹን ኣብ መንጎ ሃገራት ዝግበር ኣህጉራዊ ግጥም ብሃገራዊ መዝሙር ተጋጠምቲ ጋንታታት ክኽፈት ከምዘለዎ ዝፍለጥ እዩ።
*** እንግሊዝን ኢጣልያን ዝተጻወታሉ ኣብ ከተማ ማኑዋስ ዝርከብ ሜዳ ኣሬና ዲ ኣማዞንያ፡ ሳዕሩ ዘመናዊ ድዂዒ ስለዝበዝሖ፡ እቲ ሜዳ ብዙሕ ክፋላቱ ተሃስዩ ሓመዱ ክሳብ ዝረአ ኮይኑ እዩ ቀንዩ። እዋን ውድድር ስለዝኣተወ ድማ፡ ዳግማይ ንምሕዳሱ ኣይተኻእለን። ናይ’ቲ ሜዳ ኣካየደቲ ዝገበርዎ ፍታሕ እንተነይሩ ግን፡ ነቲ ዝተሃስየ ክፋል ሜዳ ቀጠልያ ሕብሪ ምልካይ እዩ። ይኹን እምበር፡ ፊፋ ነዚ ተግባር’ዚ ኣይወዓልክዎን ኢሉ ነጺግዎ ኣሎ። ጋዜጠኛታት ብወገኖም ሰራሕተኛታት ናይ’ቲ ስታድዩም ነቲ ሜዳ ሕብሪ እናስተይዎ ከለዉ ዝተላዕለ ስእሊ ዘርጊሖም።
*** ብራዚል ኣብዚ እዋን ኣብ ናይ ሃሩር ወቕጢ ስለዘላ፡ ኩነታት ኣየር ልዕሊ 32 ዲግሪ ሰንቲ ግሬድ ኣብ ዝበጽሓለን ከተማታት ዝጻወታ ጋንታታት፡ ንመስተዪ ማይ ዝኸውን ተወሳኺ ዕረፍቲ ክወሃበን ምዃኑ ፊፋ ሓቢሩ ኣሎ። እዚ ድማ፡ ኣብ መበል 30 ደቒቕን ኣብ መበል 75 ደቒቕን ናይ’ቲ ጸወታ ዝወሃብ እዩ። እዚ ዕረፍቲ ን 3 ደቓይቕ ዝጸንሕ ኮይኑ፡ መተካእትኡ ድማ፡ ቀዳማይን ካልኣይን እብረ ክዛዘም ከሎ ነፍሲ ወከፍ ተወሳኺ 3 ደቓይቕ ክድመረሉ እዩ። እዚ መተካእታ ዝወሃብ ግዜ፡ ነቲ ክስርሓሉ ዝጸንሐ ናይ ዝጠፍአ ሰዓት መተካእታ ተወሳኺ ግዜ ኣየጠቓልልን እዩ።
*** ብዙሓት ኣፍቀርቲ ስፖርት፡ ዋላ’ኳ ተለቪዥን ኣብ መንበሪ ገዝኦም ትሃልዎም፡ ንግጥም ኩዕሶ እግሪ ኣብ ጎደናታት ኣብ ዝዝርጋሕ ዓበይቲ ስክሪናት፡ ሲነማታትን ባራትን ኮይኖም እዮም ክዕዘብዎ ዝመርጹ። ይኹን እምበር፡ ነቲ ጸወታ ከኣ ብምቾት ኣብ ሶፋ (ቡፌ ሳሎን) ክርእይዎ ይደልዩ። ኣብ መንጎ ገዛን ኣብ መንጎ ደገን ከኣ ይቕርቐሩ። ዩኒዮን በርሊን ዝተባህለት ጀርመናዊት ጋንታ ግን ነዚ ጸገም መፍትሒ ረኺባትሉ ኣላ። እዛ ጋንታ 750 ዓበይቲ ሶፋታት ኣምጺኣ ኣብ ማእከል ሜዳ ብምቕማጥ፡ ደገፍታ ኣብ’ቲ ሜዳ ኮይኖም ዋንጫ ዓለም ንኽዕዘብዎ ዓዲማ ኣላ።
***ዋንጫ ዓለም ብራዚል 2014 ኣብ ዝተኸፍተሉ እዋን፡ 3 ህጻናት ምልክት ሰላም ዝኾና 3 ጸዓዱ ረጋቢት ሒዞም፡ ጸወታ ቅድሚ ምጅማሩ ናብ ሰማይ ከምዘብረረወን ተዓዚብና ኣለና። እዘን ረጋቢት ግን፡ ካብ ኢድ ደቂ ሰባት ነጻ’ኳ እንተወጻ ዕድል ኣይገበራን። ክልተ ካብ’ተን 3 ረጋቢት ምስ መንደቕ ናይ’ቲ ስታድዩም ተጋጭየን ክሞታ ከለዋ፡ እታ ሓንቲ ግን ብሰላም ጋዜጠኛታት ናብ ዝነበርዎ ክፋል እቲ ስታድዩም ዓሊባ።
*** ተጻወትቲ ክሮሽያ ኣብ እዋን ዋንጫ ዓለም ንዝኾነ ይኹን ጋዜጠኛ ሓበሬታ ከምዘይህቡ ገሊጾም። እቲ ምኽንያት ድማ፡ ዕርቃኖም ወጽዮም ነብሶም እናተሓጸቡ ከለው ጋዜጠኛታት ብሕቡእ ስኢሎም ኣብ መራሐቢ ብዙሓን ስለዝዘርግሕዎ እዩ። ኣሰልጣኒ እታ ጋንታ ኒኮ ኮቫች ንስጉምቲ ናይቶም ተጻወትቲ ደጊፍዎ ኣሎ።
***ንግጥም ብራዚልን ክሮሽያን ዝዳነየ ጃፓናዊ ዳኛ ኒሺሙራ፡ ንብራዚል ዘይትግባእ ፍጹም ቅላዕ መቕጻዕቲ ብምሃቡን ንነይማር ከኣ ኣብ ክንዲ ቀይሕ ካርድ ቢጫ ካርድ ብምሃቡ ሓያል ነቐፌታታት ክወርዶ ከምዝቐነየ ዝፍለጥ እዩ። እዚ ዳኛ እዚ፡ ኣብ 2010 ኣብ ኤማራት ኣብ መንጎ ኢጣልያዊት ክለብ ኢንተር-ሚላንን ናይ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ ክለብ ቲፒ ማዜምበ ዝተኻየደ ግጥም ፍጻመ ዋንጫ ክለባት ዓለም ዳንዩ ነይሩ። ኣብ’ቲ ግጥም ንኢንተር 21 ቅላዕ መቕጻዕቲ ንቲፒ ማዜምበ ከኣ 9 ቅላዕ መቕጻዕቲ ዝሃበ ኒሺሙራ፡ ደገፍቲ ክለብ ቲፒ ማዜምበ ዓሚጹና በሃልቲ እዮም። በዚ ተቖጢዖም ድማ፡ ዓንጾ ዓንጾ ንማዕጾ ብቻይናውያን ንዝውነን ዱኳናት ተሳሂሎሞ። ተረካቢ ይዓድዮ ከምዝበሃል ኒሺሙራ ጃፓናዊ ከሎ፡ ብሽም ጠፍናቓት ቻይናውያን ዋጋ ከፊሎሙሉ።
*** ካብ 23 ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ግሪኽ፡ እቶም 19 ኣስማቶም ብፊደል ኤስ ይውድእ፡ ተጻወትቲ ሄርዞጎቪና ከኣ ብተመሳሳሊ ብጀካ ናይ 4 ናይ ኩሎም ስም ብፊደል ሲ (ክድመጽ ከሎ ግን ች እዩ ዝድመጽ) ይውድእ።
*** ኢጣልያ ምስ እንግሊዝ ኣብ ዘካየደቶ ጸወታ፡ ካብ ዝገበረቶ 602 ምቅብባል ኩዕሶ እቲ 93.2 ሚእታዊት ናብ ዝተዓለመሉ ሰብ ብምብጽሑ፡ ድሕሪ ዋንጫ ዓለም 1966 እቲ ዝጸፈፈ ቅብብል ኮይኑ ተረኺቡ። ካብ’ዚ ኣንድርያ ፒርሎ 103 ኩዓሳሱ ዘቐበለ ክኸውን ከሎ፡ እዚ ናይ ሎሚ ዘመን ውድድር ካብ ዝጅመር እቲ ዝበዝሐ ማለት እዩ።
*** ንግጥም ጃፓንን ኣይቮሪኮስትን ኣብ ሜዳ ኣሬና ፔርናምቡኮ ተረኺቦም ዝተኸታተሉ ጃፓናውያን፡ ኣብ እዋን ጸወታ ንዘጋዕዘይዎ ኮፍ ኢሉሙሉ ዝነበሮ ቦታ፡ ጸወታ ምስ ተወድአ ከምዘጽረይዎን ንኹሉ ግዕዘይ ምዕዘይ ኣብ ፈስታል ኣኪቦም ናብ መጉሓፊ ቦታ ከምዝጓረትወን ተፈሊጡ። በዚ ምኽንያት ድማ ኣብነታውያን ዜጋታት ተባሂሎም። ይኹን እምበር፡ ገለ ኣፍቀርቲ ስፖርት፡ ንግጥም ብራዚልን ክሮሽያን ዝመርሐ ዳኛ ብምዝካር፡ ጃፓናውያን ኣብ ብዙሕ መዳያት ኣብነት ክኸውን ዝኽእል ባህሊ’ኳ እንተለዎም፡ ንዳንነት ግን ኣየብቕዑን እዮም ክብሉ ሓጪጮም።
** ተዓዋቲት ዋንጫ ዓለም 2010 ሃገራዊት ጋንታ ስጳኛ ዝሓለፈ ዓርቢ 13 ሰነ ብሆላንድ 5 ብ 1 ከምዝተሳዕረት ዝዝከር እዩ። ስጳኛ 5 ሸቶታት ኣብ ሓደ እዋን ክምዝገባ፡ እዚ ናይ ዓርቢ ድሕሪ 1963 ዓመተ ምህረት ንመጀመርያ ግዜ እዩ። ካብ’ቲ ዘገርም እዚ ናይ 1963 ዓመተ ምህረት ፍጻመ ከኣ ኣብ ተመሳሳሊ ዕለት ማለት ሰነ 13 ምኽሳቱ እዩ። ኣብቲ እዋን ኣብ ዝተገብረ ምሕዝነታዊ ግጥም ስኮትላንድ ንስጳኛ 6 ብ 2 ስዒራታ።
*** ኣሰልጣኒ ኤቨርተን ስጳኛዊ ሮበርቶ ማርቲነዝ ምስታ ጋንታ ዝጸንሖ ውዕል ብምሕዳስ ክሳብ 2019 ዓመተ ምህረት ክጸንሕ ተሰማሚዑ። በዚ ሓድሽ ውዕል መሰረት ማርቲነስ ንዓመት 3 ሚልዮን ፓውንድ ክኽፈሎ እዩ። ማርቲነዝ፡ ኣብዚ ዝተዛዘመ ዓመተ ስፖርት ንኤቨርተን 72 ነጥቢ ንኽተዋህልል ዝሓገዛ ክኸወን ከሎ፡ እዚ ነጥቢ’ዚ ድማ እታ ጋንታ ኣብ ታሪኻ ርእያቶ ዘይትፈልጥ ነጥቢ እዩ።
***ሓለቓ ጋንታ ኣርሰናል ቶማስ ቨርማለን ምስ ክለብ ማንቸስተር ዩናይትድ ክጽንበር ናይ ቃል ስምምዕ ከምዝገበረ ጋዜጣ ደይሊ ተለግራፍ ገሊጻ። እታ ጋዜጣ፡ ቨርማለን ኣብ ኣርሰናል ንሰሙን 70 ሽሕ ፓውንድ ከምዝኽፈሎ ምስ ማን ዩናይትድ ግን፡ ንሰሙን 100 ሽሕ ፓውንድ ንክኽፈል ከምዝተሰማምዐ ብተወሳኺ ሓቢራ። እንተኾነ ግን፡ ናይ ኣርሰና መርገጺ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ እንታይ ምዃኑ ኣይገለጸትን። ቨርማለን ምስ ኣርሰናል ዘለዎ ውዕል ንኽዛዘም ሓደ ዓመት ተሪፍዎ ከምዘሎ ይፍለጥ።
ኣብ ዓለምና ኣብ ውሽጢ 4 ዓመታት ብዙሕ ለውጢ ኣሎ። ንዋንጫ ዓለም ዝግበር ትጽቢት ግን፡ ወትሩ ኣብ ቦትኡ ኣሎ። እንሆ ድማ፡ መላእ ኣፍቐርቲ ስፖርት ፕላኔትና ንነዊሕ እዋን ክጽበይዎ ዝጸንሑ መበል 20 ውድድር ዋንጫ ዓለም ዝሓለፈ ሓሙስ ኣብ ብራዚል፡ ብግጥም የአንጋዲት ሃገርን ክሮሽያን ተኸፊቱ ኣሎ። ዋንጫ ዓለም ግን፡ ብዛዕባ ዓወት፡ ስዕረትን፡ ጎል፡ ቴክኒክ፡ ታክቲክን ብሉጻት ተጻወትትን ጥራይ ድዩ? ዋንጫ ዓለም ኣብ 1930 ካብ ዝጅመር ኣትሒዙ፡ ካብ’ዞም ዝተጠቐስናዮም ወጻኢ ኣብ ከርሱ ብዙሕ ታሪኽ ዝሓቖፈ እዩ። ገለ ካብ’ዚ ታሪኽ’ዚ ንኽትኣምኖ’ውን ዘጸግም እዩ። ንሎሚ ካብ’ዞም ኣገረምቲ ፍጸመታት ብመጠኑ ናባኹም ከነብሎ፦
*** ኣብ ቦኽሪ ዋንጫ ዓለም 1930 ንሃገራዊት ጋንታ ሩማንያ ወኪሎም ዝተሳተፉ ተጻወትቲ ብምሉኦም፡ ብኩዕሶ እግሪ ዕቡድ ብዝነበረ ንጉስ ናይ’ታ ሃገር፡ ማለት ንጉስ ካሮል ካልኣይ እዮም ተሓርዮም። ሩማንያ ኣብ’ዚ ውድድር’ዚ ሓንሳብ ተዓዊታ ሓንሳብ ከኣ ተሳዒራ፡ ካብ ምድባ ናብ ዝቕጽል መድረኽ ከይሓለፈት፡ ብዘይ ገለ ታሪኽ ብኣግኡ’ኳ ካብ’ቲ ውድድር እንተተሰናበተት፡ ተጻወትታ ብንጉስ ዝመረጸት ሃገራዊት ጋንታ ተባሂላ ግን፡ ክሳብ ሕጂ ትዝከር ኣላ።
*** ዋንጫ ዓለም 1930 ንምዕታር ናብ ፍጸመ ዝበጽሓ ጋንታታት ኡራጋይን ኣርጀንቲናን እየን። ኡራጋይ ድማ 4 ብ 2 ስዒራ ናይ ፈለማ ተዓዋቲት ዋንጫ ዓለም ኮይና። እዚ እሞ እንታይ ዘገርም ኣለዎ’ዶ ኢልኩም? እቲ ዘገርም ግን፡ ካልእ እዩ። ነዚ ግጥም ዝመርሐ ዳኛ ለቢስዎ ናብ ሜዳ ዝኣተወ ክዳን፡ ምሉእ ጁባን ስረን (ባድላ) ምስ ካራባትኡ እዩ። ዳኛ ግን ኣብ ጫማ በጺሑ መሊኡ ኣይጸደቐን!! መሳንይቲ ናይ’ዚ ክዳን ኮዮ ዘይኮነስ ናይ ስፖርት ጫማ (ዳ ጆኮ) እዩ ወድዩ።
***ኣብ’ዚ እዋን ንነፍስ-ወከፍ ግጥም ዋንጫ ዓለም፡ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ደገፍቲ፡ ኣብ ሜዳ ተረኺቦም ክዕዘብዎ ንርእይ ኢና። ኣብ ዋንጫ ዓለም 1930 ንግጥም ሩማንያን ፔሩን ግን፡ 300 ደገፍቲ ጥራይ እዮም ኣብ ስታድዩም ተረኺቦም ተኸታቲሎሞ።
*** ዝሓለፈ ቀዳም ኢጣልያን እንግሊዝን ኣብ ዝገጥማሉ ዝነበራ እዋን፡ እንዝግሊዝ ብመንገዲ ስቱሪጅ ምስ ኢጣልያ እተማዓራርያ ጎል ምስ ኣእተወት፡ ሓኪም ጋንታ እንግሊዝ ነዛ ጎል እናዘለለ ክጽንብል ክብል፡ እግሩ ኣብ መስተዪ ጎማ ብምዕላቡ፡ ግዳይ ምምዝባል ዓንካር ዓንካሪቶ ኮይኑ ካብ ሜዳ ብቃሬዛ ተጸይሩ ከምዝወጸ ርኢና ንኸውን ኢና። እዚ ግን ናይ መጀመርያ ፍጸመ ኣይኮነን። ሕጂ’ውን ኣብ ቦኽሪ ዋንጫ ዓለም 1930፡ ናይ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ተጻዋታይ ይጉዳእ እሞ፡ ሓኪም ንኽረድኦ ናብ ሜዳ እናጎየየ ክኣትው ይጅምር። ይኹን እምበር፡ ናብ’ቲ ረድኤት ዝደሊ ተጻዋታይ ከይበጽሐ ይወድቕ። ክወድቕ ከሎ ድማ፡ ምስኡ ዝነበረት መደንዘዚ ዝሓዘት ጥርሙዝ ትስበር። ሓኪም ድማ፡ ንቡር ናይ ሂወት መስርሐ ኮይኑዎ እናስተንፈሰ ከሎ፡ ካብ’ዚ መደንዘዚ፡ ብመልክዕ ኣየር ብብዝሒ ስሒቡ ናብ ሳንብኡ የእትው። ከም ውጽኢቱ ድማ፡ ሃለዋቱ ይስሕት። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ወዮ ሓኪም ክረድእ ዝኸደ ረዳኢ ደልዩ፡ ብቓሬዛ ተጸይሩ ካብ ሜዳ ናብ ሕክምና ኣቢሉ።
***ኣብ ዋንጫ ዓለም 1950 ሃገራዊት ጋንታ ህንዲ ተጻወትተይ ብዘይ ጫማ ጥራይ እግሮም እንተዘይኮይኑ ጫማ ወድዮም ኣይጻወቱን እዮም ስለዝበለት ካብ’ቲ ውድድር ስሒባ። ነዚ ወርቃዊ ዕድል ዝኸሰረት ህንዱ፡ ክሳብ ለይተ ሎሚ ናብ ዋንጫ ዓለም ክትሓልፍ ኣይከኣለትን ኣላ። ኣብ’ዚ ዓመት’ዚ ኣብ ዋንጫ ዓለም ዝተሳተፈት ሃገራዊት ጋንታ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ድማ፡ ከም ሓላው ማዕጾ ዝተጠቕመትሉ፡ ኣብ’ቲ ጊዜ’ቲ ተጻዋታይ በይዝ ቦል ንዝነበረ ፍራንክ ቦርጊ እያ። እዚ ሓላው ማዕጾ ኩዕሶ ብእግሩ ሃሪሙ ናብ ግቡእ ዕላማኣ የብጽሓ ስለዘይነበረ፡ ነቲ ጸወታ ኩዕሶ ብኢዱ እናሰደደ እዩ ኣካይድዎ። ብኢዱ ዝሰደን ዝነበራ ኩዓሳሱ ግን፡ ዝወጸን ዘይነበረን ብቀጥታ ኣብ ቁጽጽር ደቂ ጋንትኡ ይኣትዋ ነይረን።
*** ብራዚል ዋንጫ ዓለም ሽወደን 1958 ተዓዊታ ናብ ዋንጫ ዓለም ቺለ 1962 ኣብ ዘምረሐትሉ እዋን፡ ጽቡቕ ፋል ምእንቲ ክኾና፡ በታ ናብ ሽወደን ዝበረረትላ ነፋሪትን ኣብራሪኣን እያ ተጓዒዛ። ቀኒዕዋ ድማ፡ ኣከታቲላ ንካልኣይ ግዜ ዋንጫ ጨቢጣ።
*** ብራዚላዊ ማርዮ ዛጋሎ ከም ተጻዋታይ 2 ግዜ፡ ከም ኣሰልጣኒ 1 ግዜ፡ ከም ተሓጋጋዚ ኣሰልጣኒ ከኣ ሓንሳብ፡ ብሓፈሻ 4 ግዜ ዋንጫ ዓለም ተዓዊቱ ኣሎ። ኣብ’ታ ከም ኣሰልጣኒ ኮይኑ ዝተዓወተላ ውድድር ዋንጫ ዓለም 1970፡ ንመዝነት ኣሰልጣኒ ኣብ ኣፍን ዕርበትን ምጅማር እቲ ውድድር እዩ ተረኪብዎ። እቲ ምኽንያት ድማ፡ ወትሃደራዊ መራሒ ብራዚል ዝነበረ ጀነራል መዲቺ፡ ኣሰልጣኒ ንዝነበረ ጆው ሳልዳና፡ “ንዝፈትዎ ተጻዋታይ ዳርዮ ኣይመረጽካዮን” ብዝብል ሰበብ ስለዝሰጎጎ እዩ።
***ሃገራዊት ጋንታ ዛየር፡ ናይ ሎሚ ዲሞክራስያዊት ሪፑብሊክ ኮንጎ፡ ናብ ዋንጫ ዓለም ጀርመን 1974 ቅድሚ ምብጋሳ፡ መራሒ እታ ሃገር ዝነበረ ሞቦቱ ሰሴሴኮ፡ “እዞም ተጻወትቲ ብጫ ማልያ መሊሶም ክጻወቱ ከለዉ፡ 11 ፔለ መሲሎም ይረኣዩ ስለዘለው፡ ሕብሪ ማልይኦም ከም ናይ ነብሪ ሕብሪ ክኸውን ኣለዎ። ከም ነብሪ ድማ ይጎዩ” ብምባል፡ ንሕብሪ ማልያ ናይ’ታ ሃገር ካብ ውጹእ ብጫ ናብ ሕብሪ ነብሪ ዝመስል ሕብሪ ቀይርዎ። ሞቡቱ ሰሴሴኮ ንገዛእ ርእሱ፡ ከም ናይ ነብሪ ሕብሪ ክዳንን ቆቢዕን የዘውትር ከምዝነበረ ይዝከር።
*** ተኸላኻላይ ኮሎምብያ ኣንድርያስ ኤስኮቦር ኣብ ዋንጫ ዓለም 1994 ሃገሩ ምስ ኣሜሪካ ኣብ ትገጥመሉ ዝነበረት እዋን ናብ ገዛእ ልዳቱ ሸቶ ብምምዝጋቡ ሃገሩ 2 ብ 1 ተሳዒራ። ናብ ሃገሩ ምስ ተመልሰ ድማ፡ “ብስዕረት ኮሎምብያ ብዙሕ ገንዘብ ተበሊዕና” ካብ ዝብሉ ቁማርተኛታት ብዝተተኮሰሉ 6 ጠያይት ሂወቱ ስኢኑ።
*** ዓለምና ካብ ዝረኣየቶም ብሉጻት ተጻወትቲ ሓደ ዝኾነ ዘይነዲን ዚዳን፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም ፈረንሳ 1998፡ ሃገሩ ንብራዚል 3 ብ 0 ስዒራ ዋንጫ ክትጭብጥ ከላ፡ ክልተ ጎላት ብርእሱ ከምዘቑጸረ ዝዝከር እዩ። እቲ ዘገርም ዚዳን ቅድሚ’ዚ ዕለት’ዚ ዝኾነት ትኹን ጎል ብርእሱ ኣመዝጊቡ ኣየፈለጥን እዩ።
*** ኣብ እዋን ዋንጫ ዓለም 2002፡ ኢጣልያዊት ክለብ ጀነዋ ኣብ መስመር ምክፍፋል ንዝጻወት ደቡብ ኮርያዊ ኣህን ጁንግ ህዋን ዳግማይ ምስኣ ንኸይጻወት ኣባሪራቶ። እንታይ በዲሉ ኢልካ እንተሓተትካስ፡ ናብ ርብዒ ፍጻመ ዋንጫ ዓለም ንምስጋር ኣብ ዝተግብረ ግጥም ደቡብ ኮርያን ኢጣልያን ወሳኒት ጎል ኣመዝጊቡ ንሃገሩ ከሕልፋ ከሎ፡ ብኣንጻሩ ከኣ ንኢጣልያ ስለዘትረፋ እዩ።
*** ኣብ ታሪኽ ዋንጫ ዓለም ዝበዝሐ ሸቶታት ኣመዝጊቡ ክብረ ወሰን ሒዙ ዘሎ ብራዚልዊ ሮናልዶ፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2002 ዘዘውተሮ ቅዲ ጸጉሪ ርእሲ መቸም ኣብ’ቲ እዋን ነቲ ውድድር ብመስኮት ተለቪዥን ትከታተልዎ ዝነበርኩም ኣፍቀርቲ ስፖርት ኣይትርስዕዎን ትኾኑ። ንሱ፡ ንኩሉ ጸጉሪ ርእሱ መላጥ ገይሩ፡ ኣብ ጫፍ ርእሱ ግን ዕብይ ዝበለት ቁንጮ ቁንጮ ኣትሪፉ ነይሩ። እዚ ዝገበረሉ ምኽንያት ድማ፡ ህጻን ዝነበረ ወዱ ንሮናልዶ፡ ነቲ ውድድር ብተለቪዥን ክከታተሎ ከሎ፡ ንወላዲኡን ንሮበርቶ ካርሎስን ምፍላዮም ይስእን ስለዝነበረ እዩ። ምኽንያቱ ክልቲኦም መላጣት እዮም ነይሮም።
*** ሃገራዊት ጋንታ ብራዚል ንኣስታት 64 ዓመታት ዝለበሰቶ ማልያ ሕብሩ ምሉእ ብምሉእ ቢጫ ኮይኑ፡ ኣብ ጫፍ ኣእዳዉ ክሳዱን ቀጠልያ እዩ። ነዚ ማልያ’ዚ ዝነደፈ ወዲ 19 ዓመት ኣልዲር ጋርሽያ ስችሊ ዝተባህለ ተወላዲ ኡራጋይ እዩ። ብራዚል ቅድሚ’ዚ ካብ ባንዴራኣ ንላዕሊ መለለይኣ ኮይኑ ዘሎ ቢጫ ማልያኣ፡ ጻዕዳ ሕብሩ ማልያ እያ ትኽደን ነይራ። ይኹን እምበር፡ ድሕሪ’ቲ ኣብ 1950 ኣብ ሃገራ ዘአንገደቶን ኩሎም ብራዚላውያን ክዝክርዎ ከለዉ ሕማም መርዘን ዘላዕለሎም ብኡራጋይ 2 ብ 1 ተሳዒራ ዋንጫ ዝሰኣነትሉ ውድድር ዋንጫ ዓለም፡ ነዚ ጻዕዳ ማልያ ቶባ ኢላቶ። ኣብቲ እዋን ድማ፡ ነዛ ቢጫ ማልያ ንምትካእ ውድድር ዲዛይን ናይ ማልያ ብመንገዲ ጋዜጣ ጸዊዓ። ሕጂ ወዲ 80 ዓመት ኮይኑ ዘሎ ስችሊ ድማ ተዓዊቱ። ኣብ ዘመነ ሂወቱ ከም ጋዜጠኛ ኮይኑ ዝሰርሐ ስችሊ፡ ኣብ እዋን ወትሃደራዊ ስርዓት ብራዚል ብሰንኪ ስርሑ ብዙሕ ግዜ ተኣሲሩን ተፈቲሑን እዩ። ስችሊ ዋላ’ኳ ዝበዝሕ ዕድሚኡ ኣብ ብራዚል እንተኣሕለፎን ብራዚል ድማ ንሱ ዝነደፎ ማልያ ትለብስ እንተኾነት፡ ኣብ እዋን ዋንጫ ዓለም ነታ ዝተወልደላ ሃገር ኡራጋይ እዩ ደገፉ ዝህብ።
*** እንግሊዛዊ ዳኛ ግራሃም ፖል፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2006 ንግጥም ክሮሽያን ኣውስትራልያን ኣብ ዝመርሓሉ ዝነበረ እዋን፡ ንተጻዋታይ ክሮሽያ ጁሲፕ ሲሙኒች 3 ግዜ ቢጫ ካርድ ብምሃቡ መስሓቒ ዓለም ኮይኑ።
*** ፖል ዘ ኦክቶፐስ ዝበሃል ናይ ባሕሪ ፍጥረት፡ ኣብ ዋንጫ ዓለም 2010፡ ሃገራዊት ጋንታ ጀርመን ንዘካየደቶ 7 ግጥማትን ስጳኛ ምስ ሆላንድ ዝገበርኦ ናይ ፍጻመ ግጥምን ውጽኢቱ ከይተጋገየ ቅድሚ ጸወታ ብምግማቱ ዓለም ምሉእ ኣዛሪቡ ነይሩ። እንስሳ ደኣ ከመይ ገይሩ ይግምት ዶ ኢልኩም? ሓዙ በሉ፦ ጀርመናውያን ወነንቲ እቲ እንስሳ፡ ክልተ ናይ ፕላስቲክ ሳንዱቕ ማይ ዝመልኣ ኣብ ውሽጡ ድማ መግቢ ዘለዎ የቐምጡ። ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሳንዱቕ ድማ፡ ናይተን ተጋጠምቲ ሃገራት ባንዴራ ይገብሩለን። ፖል ካብ’ዘን ክልተ ሳንዱቕ ኣብ ሓንቲ ኣትዩ ነቲ መግቢ ምስ ዝበልዖ፡ ናይ’ታ ዝተበልዐት ሳንዱቕ ባንዴራ ዘላታ ሃገር ተዓዋቲት ትኸውን። በዚ ከም’ዚ ኣገባብ ድማ፡ ን8 ጸወታታት ውጽኢቱ ፈሊጥዎ። ኣብ’ቲ እዋን እዚ መስርሕ ግምት ኤን.ቲ.ኤ. ብዝተባህለት መደበር ተለቪዥን ጀርመን ብቀጥታ ይመሓላለፍ ነይሩ። ኣብ ግጥም ፍርቂ ፍጻመ፡ ፖል ጀርመን ብሃገራዊት ጋንታ ስጳኛ ክትስዓር ምዃና ምስ ገመተ፡ እቲ ውጽኢት ከኣ ከም ግምቱ ምስ ኮነ፡ ብዙሓት ጀርመናውያን ፖል ተቐልዩ ንኽብላዕ ጸዊዖም ነይሮም። ብኣንጻሩ ንጉስ ስጳኛ ሆሴ ዛፓቴሮ፡ ፖል ግቡእ ሓለዋ ክግበረሉ ጸዊዑ ነይሩ። ፖል ዋንጫ ዓለም 2010 ድሕሪ ምዝዛሙ 3 ኣዋርሕ ጸኒሑ ዓሪፉ።
የጤዛ እጥረት እንዳይፈጠር ፣ የ ‹XXXXXX› ሽፋን አየርን የማያጣብቅ ትስስር የሙቀት መከላከያ ከተጫነ በኋላ ወዲያውኑ መከናወን አለበት (በተጠቀለሉ ወይም በፓነሎች ውስጥ) ፡፡ ይህ በተለይ በ ውስጥ ይሠራል ፡፡ ክረምት ፡፡
የእንፋሎት መከላከያውን ከሙቀት መከላከያ ጋር አንድ ላይ ይጫኑ። በክረምቱ ወቅት የእንፋሎት መዘግየት ከሌለው በአንጻራዊነት ረዘም ላለ ጊዜ የሚቆይ ከሆነ የመሰብሰብ አደጋ አለ ፡፡
ስለዚህ ይህ ይመስለኛል ቤቱ የሚሞቅበት እና አዲስ የእንፋሎት መከላከያ ለረጅም ጊዜ ያለ እንፋሎት ተከላካይ የተጫነ ፡፡ በዚህ ሁኔታ የውሃ ትነት ከውስጥ ወደ ውጭ ስለሚሸጋገር በማሸጊያው ውስጥ ይከማቻል ፡፡
በእኔ ሁኔታ በቤት ውስጥ እና ከቤት ውጭ ያለው እርጥበት እና የሙቀት መጠኑ ተመሳሳይ ነው ፣ ስለሆነም የውሃ ትነት በማሞቂያው ውስጥ ለመሰብሰብ የማይቻል ነው ፡፡ በመስመር ላይ አስመሳይን ፈትሻለሁ እና ያልሞቀው ጣቢያ ቢከሰት በጣም ብዙ ስጋት እንደሌለ አረጋግጦልኝ ወደነበረው አምራች ደወልኩ ፡፡
እኔ በአብዛኛው አድሻለሁ እና አየርን አልለማመድኩም ፡፡ በጡብ ግድግዳዎች እና በመስታወት ሱፍ እርጥበትን የሚወስድ ከሆነ አዋራጅ ከሚያስከትል መከላከያ ጋር በእንጨት ፍሬም ውስጥ አስፈላጊ መሆኑ እርግጠኛ ነው።