Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እርሱን እዚያ ገደል የጨመሩትኮ አስተዳደጉ፣ አኗኗሩ፣ ልማዱ፣ ባህሉ፣ የወላጆቹ እና የአካባቢው አስተሳሰብ፣ ሲሰማው የኖረው ነገርና ሌሎችም ተደማምረው ነው፡፡ ራሱ ሰውዬውምኮ ከእነዚህ ጥቃቅን ነገሮች ነው የተሠራው፡፡ ታድያ የተሠራበትን ካልቀየርንለት እንዴት ከተሠራበት ውጭ ሊሆንልን ይችላል?
ዳኒ በጣም የሚያስቅ ነው የዛሬው ጡመራህ:: አይጧን ግን እዚያው ባይተዋት ጥሩ ነበር:: በጣም የሚገርሙ ናቸው.... ስንፍናኮ' ነው:: በልጅቷ ሁኔታ ግን የራሴን ተሞክሮ አስታውሼ በጣም ነው የሳኩት:: ለአለቅየው እግዚአብሔር ልቦና ይስጠው::
"መጀመርያ የሚገርመው እዚያ ትልቅ ሕንፃ ውስጥ አይጥ መግባቷ፤ በሰላም ኖራ ወልዳ ከብዳም መሞቷ ነው፡፡ በአንድ ወቅት በኢትዮጵያ ቴሌቭዥን እንደታየው ድራማ ድመት ለመግዛት የአሠራር ሂደቱ አላስኬድ ብሎም ሊሆን ይችላል፡፡"
ዲ/ን ዳንኤል የምታይበትን መነፅር በጣም ወድጀዋለው። ለየት ያለ ስለሆነ ብዙ አዋቂዎች ተማክረው ብዙ መስዋትነት ከፍለው የሰሩት እንደሆነ የምታያቸው ነገሮች ይመሰክራሉ። የንስርም ሌንስ ነው የገባለት የሚሉም አሉ። በሳቅ /LOL/። ወደቁምነገሩ እንመለስ እና እኔ አሁን ያለውን ማንነቴን የምገመግመው በአስተዳደጌ ሆነና ዙሪይው ገደል ሆነብኝ። ቅዱስ ሚካኤል (በባእድ አገር ያወቅኹት ያገሬ ታቦት) ከጎኔ ባይቆም ኖሮ ዛሬ ትቢያ ሆኜ በቀረው ነበር። ያድግሁት በቀላቢና በመዶሻ ነው። አባቴ ስራው በረኃ ለበረኃ ስለሆነ ያለመካሪ አባት አደኩ በለው። እናቴ ደግሞ መዶሻዋ ነች። እንኳን ሰው ይቅር እና እንሶቹ እንኳን ድንገት ወደሷ እየሮጡ እሷ መሆኗን ሲያውቁ ሰው ሊገጭ እንዳለ መኪና ፍሬን ይዘው ወደ መጡበት ነው የሚመለሱት። ታዲያ እኛ ቤት የተሰጠህን ትበላለኽ (ዱላም ጭምር ነው) የታዘዝከውን ታደርጋለህ። አለቀ። ይህ ሁሉ ከአይጣ ጋር ምን እንደሚያገናኘው መገመት ባያዳግትህም ግን እነሆ። አኔ በልጅነቴ የአምሮ ብሩኽነት ባያንሰኝ እንኳ ጨዋታ በጣም ያጥቃኝ ስለነበረ ነገሮችን በአግባቡ የማድረግ ችሎታው እና ልምዱ የለኝም። ታዲይ ይኽ ድክመቴ ትምህርት ቤት አልማጭ እንድሆን አደረገኝ። ታዲይ አርብ ጠዋት ሲመጣ ቴስት ከወደቁ ተማሪዎች ጋር ተሰልፌ በጉንጉን ገመድ መጠብጠቤ እንደ ዲዘረት ነገር ነው። እቤቴ ስገባ ኳስ ብይ ቴኒስ ወደም ማን ይጫወትልኝ ማንስ ደብተር አቅፎ ያውራልኝ (ግን ልጅ እንደሆንኩ አሁንም አትዘንጋ)። ታዲይ ቤት ወስጥ ደደብ እና ሰነፍ ከሚሉት ምርቃት እና "እኔ በእናንተ ልጆች ምክንያት እዛ ትምህርት ቤት እንደተመላለስኩ" ከሚለው የእናቴ ማማረርና የታላላቆቼ ክርኩም እና ስድብ በስተቀር በስተቀር ማንም ጠጋ ብሎ ጉድለቴን ሞልቶ ከድካሚ ሊያሳርፈኝ የሞከረ የለም። እዚህ ጋር የፈጠረኽ አይርሳህ ብሎ የመረቀኝ ፃድቅ እንዳለ እሙን ነው፤ አምላኬ በላውቀውም ስለሚያውቀኝ ከብዙ ነገር ሰውሮኛል እና። እናም የነ አፄ ልጆጅ ሆነን ማገናዘብ ስለተሳነን ከመገናዘብ ይልቅ መፈራረድ በስራ ቦት ብቻ ሳይሆን በየቤቱም ጎልቶ ይታያል። እኔ እነዚህ ነገሮች እና ብዙ የብዙ ብዙ ኢሰብአዉ ነገሮችን (ከአምልኮተ እግዚአብሔር መከልከል ጭምር፡ እዚህ ጋር ካለማወቅ የመጣ ስህተት ነው) ሰለባ ብሆንም የፈጠረኝ ስላልረሳኝ ዛሬ የባለፈውን እየገመገመገምኩ ወደፌት ከአምላኬ ጋር ለመጓዝ ግብ ግብ ላይ ነኝ። እናም ይህን ሁሉ ሳስብ ለሕፃናት ስነ ልቡና በጣም እንድቆረቆር አነሳሳኝ እንጂ ወደ ክፉ እንዳልመነዝር የፈጠረን ብዚህ አልረሳኝም። ግን ስንቶች ናቸው የልጅነት ጨለማን መወጣት አቅቷቸው ሴተኛ አዳሪ ጎዳና ተዳዳሪ የሆኑት። የገመድ እራት የአይጥ መርዝ ሰለባ የበረኪና መጫወቻ የኖኑት። ብዙ በልጅነት የሚደርሱ ጥቃቶች የሰውን ማንነት በአሉታዊ መልኩ ይቀይሩታል። እንኳን ሰው ሰውን ለመቀየር ይቅር እና እኔ እንኳ አገናዝባለው የምለው ይህው ስድስት አመት ሙሉ እጅ እና እሬን በእሳት መንዶ አስሮ ይዞኛል። በእግዚአብሔር እረዳትነት እንደምወጣው ግን የለጥርጣሬ በተስፋ አለኹ። ቸር ይግጠመን
እ.ኤ.አ. በመስከረም ወር 2019 እ.ኤ.አ. አዲስ በማህበረሰብ ላይ ያተኮረ ፕሮግራም ይፋ አደረገ በሚኒሶታ ውስጥ ፍትሃዊነትን እና መካተትን ለማስፋፋት ፡፡ ግቡ በጋራ ኃይል ፣ ብልጽግና እና ተሳትፎ በሚኖረን ሁሉም ሚንቶኒያውያን አስደሳች የወደፊት ኑሮ ይገንቡ ፡፡ ይህንን አስደሳች የወደፊት ተስፋ ለመገንባት ይህ አዲስ መርሃ ግብር አዲስ ሀሳቦችን በማፍለቅ በማህበረሰቡ ውስጥ ከምንደግፈው ስራ ብዙ ዓመታት የተማርናቸውን ስራዎች ያከብር እና ይገነባል ፡፡ በዚህ አዲስ መርሃግብር በኩል የኒውሞኒያውያኖች ዘርን ፣ ባህልን ፣ ጎሳን ፣ ገቢን ፣ ጂኦግራፊን እና ሌሎች ልዩነቶቻችንን ለሁሉም ማህበረሰብ እና ለነዋሪዎ works የሚያገለግል እንዲሆን እናደርጋለን ፡፡
በሚኒሶታ ለዘር ልዩነት ልዩነቶች በሀገሪቱ ውስጥ እጅግ መጥፎ ከሚሆንበት ጊዜ ውስጥ በአሁኑ ጊዜ ተቋማዊ እና ስልታዊ መሰናክሎችን የሚሹ የቀለም እና የአገሬው ተወላጅ ሰዎች ኃይልን ማግኘት እና መልመጃን ማግኘት ፣ በባህላዊ እና በኢኮኖሚያቸው ሊበለጽጉ የሚችሉትን የወደፊት ዕጣዎችን በዓይነ ሕሊናችን እናስባለን ፡፡ ፣ እና በሲቪክ ሕይወት ውስጥ ሙሉ በሙሉ መሳተፍ።
እነዚህ ሶስት የትኩረት አቅጣጫዎች የሚዞሩ እና ሁሉም የሚኒያፖታኖች በተለያዩ መንገዶች እንዲበለፅጉ የሚረዱ የስርዓት ለውጦች ሥራ እንደሆኑ እናያቸዋለን ፡፡ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴ ዓላማዎች በግለሰቦች ላይ ተፅእኖ ለማሳደር ነው ፣ ፍትሃዊ የልማት እቅዶች በሚኒሶታ ዙሪያ ላሉ ማሕበረሰቦች እና ቦታዎች ተፅእኖ ለመፍጠር; ልዩነቶቻችንን እንደ ሀብት በማነፃፀር የሚያግዙ ሰፋፊ ትብብሮችን እና ተሳትፎን ማነቃቃቱ ዓላማዎች ናቸው ፡፡ ለዚህ ሥራ የእኛ ስልቶች አሁንም እየወጡ ናቸው ፡፡ እኛ ከቀድሞ አስተሳሰባችን እና ወደ እነዚህ ሶስት ትኩረት መስኮች የምንወስድበትን መንገድ ከዚህ በታች እንገልፃለን ፡፡
ማክዌል ያንን ያምናሉ ሁሉም የዘመዶ-ተኮር ኢኮኖሚያዊ ክፍተቶችን የምንዝግብ ከሆነ ሚኖotታኖች የተሻሉ ይሆናሉ ፡፡ በኢኮኖሚያዊ ተንቀሳቃሽነት ላይ ለማተኮር ፣ ዝቅተኛ-ሀብታም ማህበረሰቦች ፣ የአገሬው ተወላጆች እና የቀለም ማህበረሰቦች በማህበረሰባዊ ፣ ባህላዊ እና ኢኮኖሚያዊ ሀብቶች ውስጥ የሚካፈሉ እና የሚካፈሉ መሆናቸውን ለማረጋገጥ ደግሞ ዓላማችን ነው ፡፡ ይህንን ለማሳካት በዘር እና በሌሎች የገቢ ፣ የቤት ፣ የትምህርት እና የሀብት ክፍተቶችን ለማስወገድ እንሰራለን ፡፡ የተወሰኑ ፕሮጄክቶች ቤተሰቦችን የሚደግፉ አዳዲስ ስራዎችን ማጎልበት ፣ የበለጠ የሰለጠነ የሰው ኃይል መገንባት ፣ ጠንካራ የንግድ ሥራ ፈጠራ እና አነስተኛ የንግድ ባለቤቶች ባለቤት መሆን እና ፍትሃዊ የትምህርት ተደራሽነት መጨመርን ሊያካትቱ ይችላሉ ፡፡
ለአብዛኛው የሚኒሶታ ታሪክ ፣ ፖሊሲዎች እና ልምዶች ዝቅተኛ-ሀብታም በሆኑ ማህበረሰቦች ፣ የአገሬው ተወላጅ እና የቀለም ማህበረሰብ በመበታተናቸው ኢፍትሃዊነት አስከትለዋል ፡፡ ፍትሃዊ ልማት ማምጣት ማለት ሁሉም የሚኒቶፖታኖች ዕድላቸው አለው ማለት ነው-
ፍትሃዊ ልማት እንዲኖር ማድረግ ተመጣጣኝ ቤትን ለማቆየት እና ለማምረት ጥረቶችን ሊያጠቃልል ይችላል ፤ ዝቅተኛ ሀብት ፣ የአገሬው ተወላጅ ፣ የስደተኛ ማህበረሰቦች እና የቀለም ማህበረሰቦች በአካባቢው ውሳኔዎች ላይ ተጽዕኖ ማሳደራቸውን ለማረጋገጥ ፣ በሕዝብ መሠረተ ልማት ኢንቨስትመንቶች ውስጥ ፍትሃዊ አሠራሮችን ማካተት ፡፡
በሚኒሶታ ዙሪያ ያሉ ማህበረሰቦች መለወጥ ሲቀጥሉ ፣ ነዋሪዎቹ እርስ በእርስ የሚገናኙበት መንገድ ፣ ልዩነቶች በሚፈጥሩባቸው መንገዶች ድልድይ ለመገንባት ፣ ችግሮችን ለመፍታት እና እኩልነትን ለማስወገድ እና ብልጽግናን ለማጎልበት እድሎችን ለመፍጠር ይፈልጋሉ ፡፡ ሚኒሶታ የዘር እና ኢኮኖሚያዊ አለመመጣጠንን የሚያመለክቱ በርካታ አዳዲስ ፈጠራዎች ቢኖሩትም እነዚህ ጥረቶች በተለምዶ ተለይተው ተወስደዋል ፡፡ እውነተኛ እድገት ለማምጣት በሚኒሶታ ውስጥ የጋራ ኃይልን ፣ ብልጽግናን እና ተሳትፎን የሚያቀናጁ ጥረቶችን ሊያቀናጁ የሚችሉ ባለ ብዙ ዘር አቀፋዊ (ብዝሃ-ዘር) ፣ ዘርፈ ብዙ (ዘር) ፣ እና ዘርፈ ብዙ የሲቪክ አመራሮች ያስፈልጉናል ፡፡
ጠንካራ የሲቪክ መሰረተ ልማት ህብረተሰቦች በጋራ እሴቶች እና ፍላጎቶች ዙሪያ አንድ ላይ በመሰባሰብ ይደግፋል ፡፡ እንዲህ ያለው የሲቪክ ተሳትፎ ማኅበረሰቦች የጋራ ዓላማን ለመግለጽ ፣ በተግባር ላይ ለማዋል እና ለማሳካት ያስችላቸዋል ፡፡ እንዲሁም የበለጠ አካታች እና ተወካይ ዴሞክራሲን መደገፍ ይችላል ፣ አዲስ የህዝብ መሪ እና ማህበረሰቦችን ከፍ የሚያደርጉ ጠንካራ ፣ በእሴቶች ላይ የተመሰረቱ ትረካዎች & #8217; የጋራ ፍላጎቶች።
የሲሼል ሩፒ ምንዛሬ ዋጎች ከ እስያ እና ፓስፊክ ከላይ ያለው ሰንጠረዥ ይታያል። በ "የምንዛሬ ዋጋ" ዓምድ ውስጥ የሚገኙት አሃዶች በቅርቡ ምንዛሬ ዋጎች ላይ በ 1 የሲሼል ሩፒ ሊገዛ የሚቻል ኣቅም ያሳያል። የሲሼል ሩፒ ያለፉ ምንዛሬዎችን ለመመልከት, ሰንጠረዥ እና ግራፍ ጠቅ ያድርጉ.
ነፃ ሊስተካከል የሚችል የሲሼል ሩፒ ምንዛሬ ለእርስዎ ድህረገፅ ወይም ብሎግ ነፃ ሊስተካከል የሚችል የሲሼል ሩፒ ምንዛሬ ሰንጠረዥ ለእርስዎ ድህረገፅ ወይም ብሎግ
150 ዳኞች የምርጫ ህጎችን በተመለከተ ስልጠና ወስደዋል፤ በቀጣይም 300 ዳኞችን ለማሰልጠን እንዲሁም ችሎቶችን የማደራጀት ስራዎች እየተሰሩ መሆኑንም ተገልጿል።
dc.description.abstract በደቡብ ኦሞ ዞን በደቡብ አሪ ብሔረሰብ ከጥንት ጀምሮ የተለያዩ ሀገረ-ሰባዊ እምነቶችን ይከተላል ፡፡የኦሪ ብሔረሰብ ሀገርሰባዊ አምነቱ አድርጎ ከሚከተላቸው በርካታ አምነቶች ውስጥ የበሪ እምነት አጅግ ይዘወተራል ፡፡ ‹‹በሪ››ሴት አማልክት ስትሆን በወንድ አማልክትነት ከሚታመኑት ‹‹ሳቢ›› እና ‹‹ጸይሲ›› የበለጠ ዘወትር አምልኮ ይደረግለታል ፡፡በየክስተቱና በየአጋጣሚው የበሪ ስም ይነሳል ፤ ለበሪ አምልኮ ይፈጸምለታል ፡፡ከ1976 ዓ.ም ወዲህ በሌሎች ርዕሶች ስር የበሪን አምነት በጥቂቱ ጠቅሰው ካለፉት አንዳንድ ጥናቶች በስተቀር በእምነቱ ላይ አቢይ ትኩርት አድርጎ የተካሔደ ጥናት አላገጠመኝም፡፡ en_US
ሁለገብ አገልግሎት ሰጪ መሣሪያዎች ስብስቦች ምድብ ፣ የሶኬት ስብስብ ፣ የመሳሪያ ስብስብ ፣ የ DIY መሣሪያዎች ስብስብ አምራቾች - ቻይና ሁለገብ አገልግሎት ሰጪ መሣሪያዎች ስብስቦች ምድብ ፣ የሶኬት ስብስብ ፣ የመሣሪያ ስብስብ ፣ የ DIY መሣሪያዎች ስብስብ አቅራቢዎች እና ፋብሪካዎች
አጭር ማስታወሻ – ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ለምን? ምን እንደሚናገሩ ጠንቅቀው ያውቃሉ። ለመጀመሪያ ጊዜ ህዝብ ያጨበጨበላቸው መሪ አካሄዳቸው የአቦሰጥ ባለመሆኑ ለንግግራቸው ቀንድና ጭራ ከማውጣት ዓላማውን በመረዳት፣ በማሰላሰል አገርን በማስቀደም ስሜት እንዲነበብ ለማሳሰብ እንወዳለን። ለተርጓሚው ምስጋና!!
ከሁሉም በላይና በፊት በዚህች ጥንታዊና ውብ በሆነችው ሰሜናዊት ኮከብ መቐለ ተገኝቼ ከናንተ ጋር ለመወያየት በመቻሌ የተሰማኝን ደስታ ልገልጽ እወዳለሁ። (ረጅም ጭብጨባ)
በዚህች የጥንታዊት ኢትዮጲያ ምንጭ ብቻ ሳይሆን የዛሬዋም ኢትዮጲያ ማገር በሆነች ክልል ስራ በጀመርኩ ማግስት ተገኝቼ ከናንተ ጋር ለመወያየት በመቻሌ የተሰማኝ ደስታ ወሰን የለውም።(ጭብጨባ)
ትግራይ ከሀይማኖትነት አልፈው የማንነታችን መገለጫ ለመሆን የበቁት የክርስትናና የእስልምና ሀይማኖቶች ወደሀገራችን በአክሱምና በነጃሺ አድርገው ለመጀመሪያ ግዜ የገቡባት ክልል ናት። (ጭብጨባ)
በቅርቡ ደግሞ ከ3 ሽህ ዓመታት በላይ እድሜ ያላት ከተማ ሽሬ ማይ አድራሻ አካባቢ የተገኘባት መሆኗ፤ ሀገራችን ከአለም ከተሞች ቀዳሚ ለመሆኗ ማስረጃ ነው። (ጭብጨባ)
ትግራይ ለፍትህና ለእኩልነት ሞትን ተጋፍጠው ክቡር መስዋዕትነት የከፈሉ፤ ለኢትዮጲያን ግንባታ ቤዛ የሆኑ ጀግኖች፣ እንደነስሁል (ወደ ስሁል ፎቶ እየጠቆመ)፣ ሙሴ፣ ዋልታ፣ ሀለፎም፣ ቀለበት፣ ሀየሎም፣ ብርሀነ መስቀል፣ ቀሽ ገብሩ፣ አሞራ፣ ጥላሁን ግዛው፣ በተለይ እንደጓድ መለስ ዜናዊ ያሉ (ጭብጨባ)፤ በአጠቃላይ ደግሞ ተቆጥረው የማያልቁ በሺዎች የሚቆጠሩ ጀግኖችና ታጋዮች ሀገር ናት። (ጭብጨባ)
ትግራይ በሀገራችን ለውጥና ዲሞክራሲ እንዲመጣ የታገሉ የተለዩ ሀይሎች ህዝባዊ ድጋፍና ከለላ ያገኙባት፤ የኢህአዴግ ድርጅቶችን ከጠላት ደብቃና ደግፋ አሁን ለደረሱበት ደረጃ ያደረሰች ናት። (ጭብጨባ)
ይህን ታላቅ የአባቶቻችሁ ታሪክና አደራ እንድትገነዘቡና እንድትጠብቁ አሳስባለሁ። እንደአባቶቻችሁ ጽናትና ህዝባዊ ፍቅርን ያዙ። የሀገራችንና የሀገራችሁ ዋልታ ሁኑ። ድህነትንና ኋላቀርነትን ታሪክ ለማድረግ ታገሉ። (ጭብጨባ)
የትግራይ ህዝብ ሀገሩን ከልቡ አውጥቶ የማያውቅ በመልካም ሆነ በክፉ ግዜ በኢትዮጲያዊነቱ የማይደራደር ህዝብ ነው። ገዢ መደቦች ጨቁነውትና ረግጠውት በነበረበት ክፉ ዘመን እንኳን በኢትዮጲያዊነቱ ፍጹም ሳይወላውል ከሌሎች ኢትዮጲያዊ ወንድሞቹ ጋር በመሆን በሺዎች የሚቆጠሩ ልጆቹን ገብሮ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ለመገንባት የታገለ ጽናትና ሀቀኝነትን በደሙ የሰነቀ ህዝብ ነው። (ጭብጨባ)
ትላንት በአንዳንድ የኦሮሚያና የአማራ አካባቢዎች ለተፈጠሩ ችግሮች በጣም እያዘንን፤ መንግስታችን ያ ድርጊት እንዳይደገም ከህዝብ ጋር በመሆን አስፈላጊውን ሁሉ ያደርጋል። (ጭብጨባ)
ምንም እንኳን አንዳንድ ጥቂቶች አስፈላጊ ያልሆነና ኢትዮጲያዊ ያልሆነ ተግባር ቢፈጽሙም አብዛኛው ህዝብ ግን አልተቀበለውም። ኦሮሚያ የሚኖሩ የትግራይ ተወላጆች ላይ ጥቃት ለማድረስ በሚሞከርበት ግዜ የኦሮሞ ህዝብ እኛን ሳትገድሉ እነሱን አታጠቁም በማለት በዛች ፈታኝና መጥፎ ወቅት ለትግራይ ወንድሞቹ ያለውን ፍቅርና መከታነት አስመስክሯል። (ጭብጨባ)
ዓምና በትግራይና በአማራ ክልል መሀል አንዳንድ ችግሮች ተፈጥረው በነበረ ግዜም ተመሳሳይ ፍቅርና መከታነት ታይቷል። ምንም እንኳን ህዝባችን ከእጅ ወደአፍ የሚኖር ቢሆንም ማተቡን አክብሮ የተፈናቃይ የትግራዋይ ባለንጀራውን ምርት አጭዶና ሰብስቦ ተፈናቃዮች ወደተጠለሉበት ቦታ ድረስ ወስዶ አስረክቧል። (ጭብጨባ) ይህ የአንድ አማራ ገበሬ ታሪክ ነው።
ህዝባችን ለማመን የሚቸግር ፍቅር መቻቻል አብሮ የመኖር ፍላጎት የሚያሳይ ባህል ያለው ህዝብ ነው። (ጭብጨባ) ማነው ከማን ጋር ያልተዋለደ? ይቺ የሁላችን መኖሪያ የሆነች ኢትዮጲያ በአሸዋ ላይ የቆመች ሳትሆን በማይነቃነቅ ጽኑ መሰረት ላይ የቆመች ናት። (ጭብጨባ) ይህን ደግሞ ልንከባከበው ይገባል። ሚዲያዎቻችንም ይህን የሚያኮራ ታሪካ እና የህዝባችንን አብሮ የመኖርና የመደጋገፍ ባህል ለማጎልበት ሊሰሩ ይገባል። (ጭብጨባ)
በትጥቅ ትግል ወቅት ሆነ ከዛ በኋላ ከታጋዮች ጋር የሰራ ወይም በማናቸውም አጋጣሚ ትግራይን ያየ የህዝቡን ማንነትና እሴት ለመረዳት አይቸገርም። (ጭብጨባ) የትግራይ ህዝብ ከየትኛውም የሀገራችን ጫፍ የሚመጣ እንግዳን ሀገሩን ሳይጠይቅ እንደራሱ ልጅ ተንከባክቦ የሚይዝ፤ ያለውን አካፍሎ አብልቶ አጠጥቶ የሚሸኝ የትግል ወኔን የሰነቀ ህዝብ ነው። (ጭብጨባ) የትግራይ ህዝብ ዘር ሳይመርጥ ከሁሉም ህዝቦች ጋር መልካም ወዳጅነት ያለው እና ሀገራዊ ማንነትን እየፈጠረ የመጣ ህዝብ ነው። (ጭብጨባ)
ሌሎች የኢትዮጲያ ህዝቦችም እንዲሁ ከሁሉም ብሑአሮች ጋር ተዋልደዋል። የኢትዮጲያ ህዝብ እርስ በርሱ እንዲፋቀርና እንዲተሳሰብ የሚያስችሉ ጸጋዎች እንጂ እርስበራሱ እንዲጠራጠርና እንዲጠላላ የሚያደርጉ ሁኔታና ታሪክ የለውም። (ጭብጨባ) አሁንም እነዚህ ጸጋዎቻችንን ልንከባከባቸው ይገባል። (ጭብጨባ)
የትግራይ ህዝብ ከተራራ ጋር እየታገለ ተራቁተው የነበሩ ቦታዎችን በለምለም እጽዋት እንዲሸፈኑ እያደረገ ያለ ታታሪ ህዝብ ነው። (ጭብጨባ) ይህ ታሪካዊ ስራ ነገ እንደአክሱም እና እንደአብርሃ ወ አጽብሃ ኪነ-ህንጻዎች የሚዘከር ተጋድሎ ነው። (ጭብጨባ) ይህ የልማታችን ውጤት ነው። ይህም ሆኖ ግን በትግራይ በፍጹም ድህነት የሚገኙ ወገኖች ብዙዎች ናቸው። ይህን ለመቅረፍ መንግስትና የትግራይ ህዝብ እየተረባረቡ ነው። የትግራይ ህዝባችንም ከመንግስትህ ጎን ሆነህ ልትረባረብ ይገባል። (ጭብጨባ) ለዚህ ደግሞ ኢህአዴግና የፌዴራል መንግስት የሚቻላቸውን እንደሚያደርጉ ላረጋግጥላችሁ እወዳለሁ። (ረዘም ያለ ጭብጨባ)
በቅርቡ በተፈጠሩ ችግሮች ሳቢያ ተዘዋውረው የመስራት መብታቸው የተጣሰ ተጋሩ መኖራቸው ይታወቃል። ይህን ለመቅረፍና ተጋሩ እንደሌሎች ኢትዮጲያውያን ሁሉ በማናቸውም ቦታ ተዘዋውረው የመስራት መብታቸው ሊከበር ይገባል። (ጭብጨባ) ይህ መብት እንዲረጋገጥ እንዲሁም የህዝብ ለህዝብ ግንኙነት እንዲጠናከር የፌዴራል መንግስት ጠንክሮ ይሰራል። (ጭብጨባ) በተጨማሪም የትግራይ ሕዝብ ከወንድሞቻችን የኤርትራ ሕዝብ ጋር ያለው ግንኙነት ወደነበረበት ለመመለስ፥ ከኤርትራ መንግስት ጋር ያለንን ልዩነት በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት መንግስታችን የሚያደርገው ጥረት ተጠናክሮ ይቀጥላል። (ረዥም ጭብጨባ)
በአሁኑ ጊዜ ቄሮዎች፣ ፋኖዎች፣ ዘርማዎች እና ነብሮች በመባል ይታወቃሉ፡፡ የተለያዩ ስም ቢሰጣቸው ማንነታቸዉን አይቀይረዉም። ጽጌራዳ በሌላ በማንኛውም ስም ብትጠራም ያው የሚያውደውን...
(BBC News አማርኛ) የኢንተርኔት ነፃነትን የተመለከተ ‘ፎረም ኦን ኢንተርኔት ፍሪደም ኢን አፍሪካ’ የተሰኘ አህጉራዊ ጉባኤ በአዲስ አበባ እየተካሄደ ነው። ከተለያዩ አገራት የተውጣጡ ተሳታፊዎች በመዲናዋ ተሰባስበው ጉባኤውን እየተካፈሉ ነው።
በአንድ በኩል ጉባኤው ኢትዮጵያ ውስጥ መካሄዱ፤ የኢንተርኔት አገልግሎት መቋረጥ የሚያሳድረው ተጽዕኖ ላይ ውይይት እንዲካሄድ መንገድ እንደሚጠርግ የሚያምኑ አካላት አሉ። በሌላ በኩል ደግሞ የኢንተርኔት አገልግሎትን በማቋረጥ የንግግር ነፃነት የሚገደብበት አገር ላይ ጉባኤው መካሄዱን የሚተቹም ብዙ ናቸው።
ከወራት በፊት የሁለተኛ ደረጃ መልቀቂያ ፈተና እየተካሄደ ሳለ የኢንተርኔት አገልግሎት ተቋርጦ እንደነበር ይታወሳል። በአማራ ክልል “የመፈንቅለ መንግሥት” ሙከራ ተደርጓል መባሉን ተከትሎም ለቀናት ኢንተርኔት ተዘግቶ ነበር።
በመላው ዓለም የኢንተርኔት አገልግሎትን የሚቃኘው ‘ኔትብሎክስ’ ባወጣው መግለጫ፤ ኢትዮጵያ ኢንተርኔት ስታቋርጥ በየዕለቱ ወደ 4.5 ሚሊዮን ዶላር ገደማ እንደምትከስር አስታውቋል።
በብሔራዊ ደረጃ ከ15 በመቶ የማይዘለው የኢንተርኔት ዝርጋታ ሲቋረጥ ማኅበረሰቡም እሮሮ ማሰማቱ አይቀረም። ከኢትዮጵያ ውጪ ያሉ የመብት ተቆርቋሪዎች መንግሥትን ከሚነቅፉበት ምክንያት አንዱም የኢንተርኔት መቋረጥ ነው።
የ ‘ፎረም ኦን ኢንተርኔት ፍሪደም ኢን አፍሪካ’ የፕሮግራም ኃላፊ አስናህ ካልሜራ እንደሚሉት፤ ኢትዮጵያ የዜጎችን ኢንተርኔት የማግኘት መብት በመግፈፍ ከአፍሪካ ቀዳሚ አገር በመሆን ትታወቅ የነበረ ቢሆንም፤ ባለፈው አንድ ዓመት አንጻራዊ ለውጥ መጥቷል።
ተቀናቃኝ ፖለቲከኞች፣ የመብት ተሟጋቾችና ጦማሪያን ከእሥር መለቀቃቸው፣ ኢትዮጵያ ውስጥ መረጃ እንዳያሰራጩ ተደርገው ከነበሩ ድረ-ገጾች ላይ እገዳው መነሳቱ እንዲሁም ለወራት ኢንተርኔት ተቋርጦባቸው የነበሩ አካባቢዎች አገልግሎቱን እንዲያገኙ መደረጉን ያጣቅሳሉ።
ሆኖም ግን ከ “መፈንቅለ መንግሥት” ሙከራው ጋር በተያያዘ ኢንተርኔት ተቋርጦ እንደነበርና ከዚሁ የ “መፈንቅለ መንግሥት” ሙከራ ጋር ይገናኛል በተባለ ክስ ጋዜጠኞችና የመብት ተሟጋቾች መታሠራቸውን ይናገራሉ።
“ቢሆንም ኢትዮጵያ ለለውጥ ቁርጠኛ አገር መሆኗን አይተናል። በኢንተርኔት ነፃነት ረገድና በሌችም ጉዳዮች ላይ ከሚሠሩ የመብት ተሟጋቾች ጋር በጋራ የመሥራት እንቅስቃሴም አስተውለናል” ሲሉ ያስረዳሉ።
ኢትዮጵያ ውስጥ የታየው አንጻራዊ ለውጥ ለሌሎች የአፍሪካ አገሮች ተምሳሌት ቢሆንም፤ የኢንተርኔት ተደራሽነትን በማስፋትና መረጃ የማግኘት ነፃነትን በማክበር ረገድ ብዙ የሚቀሩ ነገሮች እንዳሉ ይናገራሉ።
የኢትዮጵያ መንግሥት የዜጎችን በኢንተርኔት መረጃ የማግኘት መብት እንዲያከብር የሚያሳስብ የጋራ ስምምነት ሰነድ ለመፈራረም መወጠናቸውንም አስናህ ለቢቢሲ ገልጸዋል።
የኢትዮጵያ መንግሥት ተወካዮች በሚገኙበት ኮንፍረንስ ስለ ዴሞክራሲ መስፈን እና የሰብአዊ መብት መከበር በመነጋገር፤ የመብት ተሟጋቾችን ደህንነት ለማስጠበቅ የሚያደርጉትን ጥረት እንደሚገፉበትም አክለዋል።
‘ፎረም ኦን ኢንተርኔት ፍሪደም ኢን አፍሪካ’ ከዚህ ቀደም በኡጋንዳ፣ በደቡብ አፍሪካ፣ በጋና እና ሌሎችም የአፍሪካ አገሮች ተካሂዷል። ኮንፍረሱ አፍሪካ ውስጥ የኢንተርኔት የመረጃ ስርጭት እንዳይገደብ እንዲሁም የመናገር ነፃነት እንዲከበር ንቅናቄ በማድረግ ይታወቃል።
የኢንተርኔት መቋረጥ በአገር ደረጃ የሚያደርሰውን ቀውስ በግል ከሚንቀሳቀሱ ነጋዴዎች አንጻር ለመመልከት ያነጋገርናት ምሕረት ዮሐንስ አዲስ አበባ ውስጥ ጉርድ ሾላ አካባቢ በሚገኝ የኢንተርኔት ካፌ ውስጥ ትሠራለች። ካፌው ሥራ ላይ በቆየባቸው ባለፉት ሁለት ዓመታት የኢንተርኔት አገልገሎት መቆራረጥና ሲከፋም ተዘግቶ መቆየት ፈተና እንደሆነባት ትናገራለች። በከፍተኛ ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት የመልቀቂያ ፈተና ምክንያትም ሆነ ከተለያዩ ፖለቲካዊ ክስተቶች ጋር በተያያዘ የኢንተርኔት ግልጋሎት መቋረጥ ሲያጋጥም አብሮ የሚዘጋው ሥራችንም ነው ትላለች። በእነዚህ ጊዜያት “ሥራ የለም ማለት ይቻላል። እስኪከፈት ከመጠበቅ ውጭ ምንም ማድረግ የምንችለው ነገር የለም” ስትል ለቢቢሲ ታስረዳለች።”ኢንተርኔት ባይቆራረጥ፣ መዘጋቱ ቢቀር ጥሩ ነው” የምትለው ምሕረት የምትሠራበት ካፌ ከኢንተርኔት አገልግሎት ውጪ የጽሕፈት መሣሪያዎችን በጎን የሚሸጥ ሲሆን፤ ከእነዚሀ ሽያጮች በሚያገኘው ገቢ ወጪዎቹን ለመሽፈን ይጥራል። “እኛ ሌላ ሌላ ገቢ ስላለን ነው እንጅ [ኢንተርኔት በማስጠቀም] የምናገኘው ገቢ በጣም ዝቅ ያለ ነው” ትላለች።
• ኢትዮቴሌኮም ኢንተርኔት ለምን እንደተቋረጠ መግለፅ እንደማይችል አስታወቀ የመደብር ኪራይን ከመሳሰሉ ወጪዎች በተጨማሪ ለኢንተርኔት አገልግሎት አቅራቢው ኢትዮ-ቴሌኮም መፈፀም ያለባቸው ክፍያዎች አገልግሎቱ በሚቋረጥባቸው ጊዜያትም እንደሚቀጥሉ ምሕረት ትናገራለች።”የምንከፍለው በወር ነው፤ አገልግሎቱ ቢኖርም ባይኖርም መክፈላችንን እንቀጥላለን” ትላለች ምሕረት ከቢቢሲ ጋር በነበራት
Contents መግቢያ 1. ትርጓሜ 2. የጊዜ ቀጠሮ አስፈላጊነትና መጠየቂያ ምክንያቶች 3. የጊዜ ቀጠሮ የክርክር መዝገብ (ፋይል) ከተዘጋ በኋላ ምን ይከተላል? 4. ከጊዜ ቀጠሮ ጋር ተያይዞ ምን ምን ችግሮች ይስተዋላሉ? 5.ማጠቃለያ 6. የመፍትሔ ሃሳቦች
የወንጀል ተግባራት ዝቅ ሲል የግለሰቦችን ደህንነት፣ ነጻነትና የንብረት መብቶች የሚጋፉ ሲሆኑ ከፍ ሲል ደግሞ የማህበረሰብን ሁለንተናዊ ደህንነትና ጥቅም አደጋ ላይ የሚጥሉ ማህበራዊ ክስተቶች እንደመሆናቸው መጠን የወንጀል ተግባራት እንዳይፈጸሙ መከላለል፤ተፈጽመው ሲገኙ ደግሞ ተገቢውን የወንጀል የምርመራ ስራ በማከናወን አጥፊዎችን በሕግ ፊት አቅርቦ የሚገባቸውን ቅጣት እንዲያገኙና ከጥፋታቸው ታርመው ወደ ማህበረሰቡ እንዲመለሱ ማድረግ የወንጀል ፍትህ አስተዳደሩ ተቀዳሚ ተግባር መሆኑ ይታወቃል፡፡ ለዚህም ነው በወንጀል ፍትህ አስተዳደር ውስጥ ወሳኝ ከሆኑ ተግባራት መካከል የወንጀል ምርመራ አንዱና ቀዳሚው ነው የሚባለው፡፡ የወንጀል ምርመራ ሂደት መሠረታዊ ከሆኑ የዜጎችና የህዝብ መብቶች፣ ነጻነቶችና ጥቅሞች ጋር ከፍተኛ ቁርኝት ያለው በመሆኑ ሂደቱ ሲከናወን በጥንቃቄ ማለትም ሕግን ባከበረና ባስከበረ ሁኔታ መሆን እንዳለበት ይታወቃል፡፡ በዚች አጪር ጽሑፍ (article) ላነሳው የፈለግሁት ነጥብ ግን በውስጡ ሰፊና ዝርዝር ይዘቶችን ካካተተው የወንጀል ምርመራ ተግባር ውስጥ አንዱ ስለሆነው የ‹‹ጊዜ ቀጠሮ›› ጉዳይና ተያያዥ ፍሬ ነገሮች ነው፡፡ የጊዜ ቀጠሮ ምንነት፣ አስፈላጊነት፣ የጊዜ ቀጠሮ ለመጠየቅ ምክንያት ስለሚሆኑ ጉዳዮችና ከጊዜ ቀጠሮ መዝገብ (ፋይል) መዘጋት ጋር ተያይዞ የሚነሱትን የተጠርጣሪ መሠረታዊ መብቶች (የህዝብ ጥቅምም ጭምር) በምን ሁኔታ ይከበራሉ የሚሉትን ዝርዝር ጉዳዮች አግባብነት ካላቸው የሕግ ድንጋጌዎች ጋር በማገናዘብ ከተመለከትን በኋላ ከጊዜ ቀጠሮ ጋር ተያይዘው የሚነሱ ችግሮችንና የመፍትሄ ሃሳቦችን ለማቅረብ እንሞክራለን፡፡ (ማስታዎሻ ይህ ጽሑፍ ከሙስና በተለይም ከከባድ የሙስና ወንጀሎች ጋር ተያይዞ ያለውን ጉዳይ አይመከትም)፡፡
‹‹የጊዜ ቀጠሮ›› የሚለው የአማርኛ ስማዊ ሀረግ በአማርኛ በተዘጋጁ የተለያዬ መዝገበ-ቃላት በግለጽ ያልተቀመጠ ከመሆኑም ባሻገር ይህ ስም በወንጀል የፍርድ ሂደት ውስጥ ሊተካ የተፈለገውን ፍሬ ነገር በትክክል የሚወክል ገላጪ ስያሜ እንዳልሆነ በሕግ ባለሙያዎች ዘንድ ተደጋግሞ የሚነሳ ነው፡፡ በተለይም በእንግሊዝኛ የተቀመጠው የቃሉ አቻ ስያሜ ‹‹Remand›› የሚለው ስም ከአማርኛው ስያሜ ጋር የማይጣጣም ነው፡፡
‹‹ለተጨማሪ (ለሌላ) አድራጎት አንድን ጉዳይ ለምሳሌ፡-ጉዳይን (ክርክርን)፣ የክስ አቤቱታን ወይም ሰውን መልሶ የመላክ ተግባር ወይም የሚላክበት ሁኔታ ነው፡፡ አንድን ክርክር (ጉዳይ)፣ ክስ ወይም ሰው መልሶ የመላክ ትዕዛዝ ነው፡፡›› ይህ መዝገበ-ቃል ‹‹remand›› ለሚለው ቃል የሰጠው ትርጓሜ እንዲሁ ሲታይ ጥቅል ከመሆኑም በላይ ተመልሶ የሚላከው ክርክር፣ የክስ አቤቱታ ወይም ሰው የሚላከው ወይም የሚመለሰው ለምንና ወደ የት ነው የሚሉትን ጥያቄዎች በግልጽ የማያብራራ ነው፡፡
ከነዚህ ሁለት ክፍል ያላቸው አገላለጾች ውስጥ ከያዝነው ጉዳይ ጋር የሚገናኘውን ገለጻ ለይተን ስንመለከት (ቁጥር 1) መዝገበ ቃሉ ‹‹ተከሳሽ ክርክሩ ወይም ሙግቱ እስኪደረግ ድረስ በማረፊያ ቤት እንዲቆይ የማድረግ ተግባር ነው›› የሚለው በእኛ የወንጀል ፍትህ አስተዳደር ውስጥ የጊዜ ቀጠሮ በሚል ከሚታወቀው የምርመራ ሂደት ጋር የሚቀራረብ እንደሆነ ለመረዳት ይቻላል፡፡ ነገር ግን ይህ አገላለጽ በማረፊያ ቤት እንዲቆይ የሚወሰንበትን ሰው ‹‹ተከሳሽ›› በማለት የገለጸበትና የሚቆይበትንም ምክንያት ‹‹ክርክሩን ለማድረግ›› በሚል ያስቀመጠበት ሁኔታ በእኛ ሀገር የወንጀል ፍትህ ስርዓት ውስጥ ከተቀመጠው የጊዜ ቀጠሮ ገለጻ ጋር ልዬነት እንዳለው እንገነዘባለን፡፡ በርግጥ ይህ ገለጻ በፀረ ሽብርተኝነት ሕጉ[2] ከተቀመጠው በእስር የማቆያ ትዕዛዝ ምክንያቶች ጋር በተለይም በሕጉ አንቀጽ 20(5) ሥር ከተደነገገው ጋር የሚጣጣም ገለጻ አንደሆነ ለመረዳት ይቻላል፡፡
በሕግ ት/ቤት ጥልቅ ስለሆነው የወንጀል ፍትህ አስተዳደር በተለይም የወንጀል ፍትህን ስለሚመራው የወንጀል ሥነ ሥርዓት ሕጉ[3] እጅግ በሚገርም ሁኔታ ያስተማረኝ መምህሬ ረ/ፕሮፌሰር (ማዕረጉ ተለውጦ ከሆነ ከወዲሁ ይቅርታን አጠይቃለሁ) ወርቁ ያዜ ደግሞ ‹‹የጊዜ ቀጠሮ በአንድ የወንጀል የምርመራ ተግባር ውስጥ ተጠርጣሪን በፍ/ቤት ፈቃድ አስረን የምናቆይበት ሂደት ነው›› በማለት ይገልጸዋል፡፡
በ1954 ዓ.ም በወጣው የወንጀል ሥነ-ሥርዓት ሕግ በሁለተኛው መጽሐፍ፣ ሁለተኛው ርዕስ ‹‹ምርመራው እስኪደረግ ድረስ ስለሚደረገው ጥንቃቄ›› በሚል ከተቀመጡት ሦስት ምዕራፎች ውስጥ በአንደኛውና በሁለተኛው ምዕራፎች ስር ባሉት ከአራት ያልበለጡ ድንጋጌዎች[4] ተጠርጣሪው በማረፊያ ቤት ስለሚቆይበት ሁኔታና ከዚያ ቀጥሎ ስለሚደረገው ሥነ ሥርዓት ጥቅል በሆነ ሁኔታ ተደንግጎ ይገኛል፡፡ በተለይም አንቀጽ 59(1) መርማሪ ፖሊስ በሕግ አግባብ የያዘውን ተጠርጣሪ በተቀመጠለት የጊዜ ገደብ ውስጥ[5] ፍ/ቤት ካቀረበው በኋላ ፍ/ቤቱ ‹‹…የተያዘው ሰው በማረፊያ ቤት ይቆይ ወይም በዋስትና [ግዴታ] ይለቀቅ በማለት መወሰን አለበት›› በማለት ይደነግጋል፡፡ በዚህ ድንጋጌ ንኡስ ቁጥር ሁለትና ሶስት ደግሞ ምርመራው ያልተፈጸመ እንደሆነ ‹‹መርማሪው ፖሊስ ምርመራውን የሚፈጽምበት በቂ ጊዜ እንዲሰጠውና ተጠርጣሪውም በማረፊያ ቤት እንዲቆይለት አቤቱታውን በጽሑፍ ማቅረብ እንደሚገባው ተገልጧል፡፡
በ2001 ዓ.ም የወጣው የፀረ ሽብርተኝነት አዋጅ[6] ደግሞ በአንቀጽ 20 ድንጋጌው ሥር ‹‹በእስር የማቆያ ትዕዛዝ (Dtention and Remand Order) ›› በማለት ርዕሰ-አንቀጽ የሰጠው ሲሆን በስሩም ከጉዳዬ ጋር የተያያዙ በርካታ ጉዳዮች ተቀምጠዋል፡፡ በዚህ አንቀጽ ንኡስ አንቀጽ አንድ መሠረት በሽብርተኝነት ወንጀል ተጠርጥሮ ‹‹የተያዘ ሰው የቀረበለት ፍርድ ቤት ለምርመራ ወይም ወይም ክሱን በፍርድ ቤት ለማሰማት የተያዘው ሰው በማረፊያ ቤት አንዲቆይ ሊወስን ይችላል›› በማለት ሲደነግግ፤ የአንቀጹ ንኡስ ቁጥር ሁለት ደግሞ ‹‹ምርመራው ያልተጠናቀቀ እንደሆነ መርማሪው ፖሊስ ምርመራውን የሚፈጽምበትን በቂ ጊዜ እንዲሰጠው ፍርድ ቤቱን መጠየቅ ይችላል›› በማለት ተደንግጎ ይገኛል [አጽንኦት የተጨመረ]፡፡ ሌላውና ከዚህ ጉዳይ ጋር በተያያዘ የድንጋጌውን ንኡስ ቁጥር አንድ በአብራራ ሁኔታ የተቀመጠው ንኡስ ቁጥር አምስት ሲሆን ይህም በሽብርተኝነት አዋጁ ‹‹መሠረት በሽብርተኝነት ወንጀል ክስ የቀረበ እንደሆነ ፍ/ቤቱ ክሱን ሰምቶ ውሳኔ እስከሚሰጥ ድረስ ተከሳሹ በማረፊያ ቤት እንዲቆይ ያዛል›› የሚል ነው [አጽንኦት የተጨመረ]፡፡
2ኛ) ምርመራው ተጠናቆ በአዋጁ መሠረት የወንጀል ክስ ሲቀርብበት ደግሞ ፍርድ ቤቱ ክሱን ሰምቶ ውሳኔ እስኪሰጥ ድረስ ተጠርጣሪው በማረፊያ ቤት ተይዞ እንዲቆይ ለማድረግ የሚሉ ናቸው፡፡
ስለሆነም እስካሁን ካየናቸው ማብራሪያዎችና የህጎቹ ድንጋጌዎች መንፈስ ለመረዳት እንደሚቻለው በሀገራችን በተለምዶ ‹‹የጊዜ ቀጠሮ›› እየተባለ የሚጠራው ጉዳይ ትርጓሜ በወንጀል የምርመራ ሂደት ውስጥ ፖሊስ የምርመራ ሥራውን አጠናቆ እስኪጨርስ ድረስ (እና ወይም ተጠርጣሪው በጸረ ሽብር አዋጁ ክስ ተመስርቶበት ከሆነ ፍርድ ቤቱ ክሱን ሰምቶ ውሳኔ እስኪሰጥ ድረስ) በፍ/ቤት ይሁንታ ተይዞ ወይም ታስሮ እንዲቆይ የሚደረግበት ሥነ-ሥርዓት ነው ማለት ይቻላል፡፡
ከላይ ባየናቸው የወንጀል ሕግ ሥነ-ሥርዓት ሕጉ አንቀጽ 59ም ሆነ በቀሪዎቹ የሕጉ አንቀጾችና በፀረ ሽብርተኝነት አዋጁ አንቀጽ 20 ድንጋጌ መሠረት የጊዜ ቀጠሮን አስመልክቶ የተቀመጡት ነጥቦች ተጠርጣሪው በጊዜ ቀጠሮ የሚቆይበት ምክንያት ‹‹የምርመራው አለመፈጸም›› ወይም ‹‹በተከሳሹ ላይ በቀረበበት ክስ ላይ ፍ/ቤቱ ውሳኔ እሰኪሰጥ›› መሆኑን፣ ተጠርጣሪውን በማረፊያ ቤት ለማቆየት የሚሰጠውም ተጨማሪ ጊዜ በጽሑፍ መቅረብ እንዳለበት፣ በየጊዜው የሚጠየቀው የቀን ብዛትም ከአስራ አራት ቀን መብለጥ እንደሌለበት፣[7] የተጠርጣሪው አቆያየትም ልክ እንደማንኛውም እስረኛ የእስረኛ ሕጉ በሚያዘው አኳኋን እንደሆነ፣ ተጠርጣሪው በቆይታውም ከጠበቃው ጋር የመገናኘት መብት እንዳለውና በመጨረሻም በማረፊያ ቤት ተይዞ የቆየው ሰው በዋስትና የሚለቀቅ የሆነ እንደሆነ ዋስ ፈልጎ እንዲያገኝ ርዳታ ማግኘት እንደሚገባው፣ አቃቤ ሕግ በዋስትና ጉዳይ ላይ ይግባኝ የመጠየቅ መብት እንዳለው የሚሉት ፍረ ነገሮች ቢጠቀሱም በመሠረታዊነት ስለጊዜ ቀጠሮ አስፈላጊነትና ከሁሉም በላይ ደግሞ መርማሪ ፖሊስ በያዘው ተጠርጣሪ ላይ የጊዜ ቀጠሮ ሲጠይቅ በማመልከቻው ውስጥ በምክንያትነት ስለሚዘረዝራቸው ነጥቦች ሕጉ ያስቀመጠው ነገር የለም፡፡
እንደወንጀሎቹ ውብስብነት አንዳንድ የወንጀል የምርመራ መዛግብትን በሚገባው ደረጃ መርምሮ ለውሳኔ ለማብቃት ሂደቱ ሰፋ ያለ ምርመራ ማድረግ ሊፈልግ ይችላል፡፡ በዚህ ሂደትም እንደሁኔታው ተጠርጣሪውን ወይም ተጠርጣሪዎችን በመያዝ ወይም በማሰር ጭምር ሊከናወን ይችላል፡፡ ነገር ግን ከፍ ሲል እንደተገጸው ፖሊስ ተጠርጣሪውን ወይም ተጠርጣሪዎችን በመያዝ ወይም በማሰር የምርመራ ተግባሩን ማከናወን የሚችል ቢሆንም ይህን የመሰለው ሰዎችን የመያዝ ወይም የማሰር ድርጊት መሠረታዊ የሆነውን የሰዎችን የነጻነት መብት[8] የሚጋፋ መሆኑን ግምት ውስጥ በማስገባት ፖሊስ ተጠርጣሪውን ሲይዝ ምንጊዜም ቢሆን ከዚህ በታች ከተዘረዘሩት ነጥቦች ውስጥ ቢያንስ አንዱን ወይም ሌላውን ለማሳካት በማሰብ መሆን አለበት፡፡[9]
1ኛ. ተጠርጣሪውን በመመርመር (በማወጣጣት) የማስረጃ ግብዓት ለማግኘት ለምሳሌ አሻራ፣ የደም ሳምፕል፣ ቃል ለመቀል፣ በወንጀል ድርጊቱ የተሳተፈን ሌላ ሰው ለመለየት ወይም አንዳንዴ የተያዘው ሰው ምስከር ሆኖ ትክክለኛውን ተጠርጣሪ ለመፈለግ፣ ወይም፤
2ኛ.ፍትህን ለመጠበቅ ሲባል ተጠርጣሪው ፍ/ቤት መቅረብ ሲኖርበት ወይም ተጠርጣሪው እንዳይሸሽ ለምሳሌ ሰው በመግደል ወንጀል የተጠረጠረ ሰው በሕግ ጥላ ሥር መዋል ያለበት በመሆኑ መያዝ ይገባዋል፤ወይም
3ኛ. የተሰበሰቡ ወይም የተገኙ፣ ያልተሰበሰቡ ማስረጃዎችን ከተጠርጣሪው የጥፋት ድርጊት ለመጠበቅ ሲባል፤ለምሳሌ የሰነድና ሌሎች ቁሳዊ ማስረጃዎችን ተጠርጣሪው እንዳይሰውራቸው፣ እንዳይጎዳቸው ወይም በምስክርነት ሊቀርቡ የሚችሉ ሰዎችን ባልተገባ ሁኔታ በማስፈራራት፣ በመደለል ወይም በሌላ ማናቸውም ሁኔታ ለማስረጃነት እንዳይቀርቡ ሊያደርጋቸው የሚችል መሆኑ ከታመነ፤ወይም
በመርህ ደረጃ በወንጀል የምርመራ ሂደት ውስጥ ተጠርጣሪውን የመያዝ ጉዳይ የመጨረሻ ተግባር በመሆኑ የምርመራ ሂደት ሳይጠናቀቅ ተጠርጣሪው አስቀድሞ ሊያዝ እንደማይችል ይታወቃል፡፡ ተጠርጥሮ ቢያዝም እንኳ በዋስትና የመለቀቅ መሠረታዊ መብቱ ደግሞ መጠበቅ እንዳለበት በዓለም ዓቀፍ የሰብዓዊ መብት የስምምነት ድንጋጌዎች፣ በህገመንግስቱና በሥነስርዓቱ ሕጉ ተገልጧል፡፡ እንግዲህ ከላይ ለመግለጽ እንደተሞከረው መርማሪ ፖሊስ በምርመራ ሂደት መካከል ተጠርጣሪውን ከያዘውና ፍ/ቤት ካቀረበው በኋላ በመርህ ደረጃ ለተጠርጣሪው እንደሚከበርለት የሚጠበቀው የዋስትና መብቱ ለጊዜው ታልፎ ተጠርጣሪው ‹‹ውስን ለሆነ ጊዜ›› በማረፊያ ቤት እንዲቆይለት የሚያስችለውን ምክንያት በበቂ ሁኔታ ለፍርድ ቤቱ አቅርቦ ማስፈቀድ ይጠበቅበታል ማለት ነው፡፡ በሌላ አገላለጽ መርማሪ ፖሊስ ተጠርጣሪው በዋስትና ግዴታ ወጥቶ ምርመራውን የማያከናውንበትን አሳማኝ ሁኔታ ለፍ/ቤቱ አቅርቦ ማስረዳትና ማሳመን አለበት፡፡ ፍርድ ቤቱም የግራቀኙን ክርክር በተለይም ደግሞ ፖሊስ ተጠርጣሪው በዋስትና ቢወጣ በምርመራው ሂደትና ውጤት ላይ ሊፈጥረው የሚችለውን ጣልቃ-ገብነት ወይም መሰናክል በሚገባው ሁኔታ አገናዝቦ ሲያበቃ የጊዜ ገደቡን ገልጾ በማረፊያ ቤት እንዲቆይ መወሰን ይገባዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ በየቀጠሮው ቀን ፖሊስ በተሰጠው የጊዜ ገደብ ውስጥ ለማከናውን አስቀድሞ የዘረዘራቸውን ፍሬ ጉዳዮች በትጋት ማከናውኑን ራሱን መራማሪውን በመጠየቅ፣ ተጠርጣሪውን በመስማትና ከሁሉም በላይ ደግሞ የፖሊስን የምርመራ መዝገብ አስቀርቦ በመመርመር በጥብቅ መቆጣጠርና መከታተል ይገባዋል፡፡ በዚህ ሂደት መርማሪ ፖሊስ በእንዝህላልነት ወይም ከቅን ልቦና ውጪ በሆነ ሁኔታ የተፈቀደለትን የምርመራ የጊዜ ቀጠሮ በአግባቡ የማይጠቀም ከሆነ (የህዝብ ጥቅም አደጋ ላይ እንዳይወድቅ አስቀድሞ ተገቢውን ተግሳጽና ማስጠንቀቂያ በመስጠት) የጊዜ ቀጠሮ መዝገቡን መዝጋት ይገባዋል፡፡
በአጠቃላይ የጊዜ ቀጠሮ ጉዳይ በህጎቻችን ውስጥ በጥቅል የተቀመጠና በጉዳዬ ላይ ከፍተኛና ያልተገደበ የመወሰን ስልጣን የተሰጠው የጊዜ ቀጠሮውን የሚከታተለው ፍርድ ቤት እንደሆነ መረዳት ይቻላል፡፡ እንደ ረ/ፕሮፌሰር ወርቁ ያዜ አገላለጽ ‹‹ለእያንዳንዷ ጉዳይ ግልጽ ገዢ ሕግ ማስቀመጥ የማይቻል በመሆኑ የሚቀርቡትን ጉዳዮች እንደየ ሁኔታው (case-by-case basis) አይቶና መርምሮ መወሰን ይገባል፡፡ በመሠረታዊነት ፍርድ ቤቱ ተጠርጣሪውን በዋስትና እንዳይለቀው የሚከለክለው ሕግ ካልኖረ በስተቀር እና ወይም ከምርመራው መጠናቀቅ በፊት ተጠርጣሪውን በዋስትና ግዴታ ቢለቀው በምርመራ ሂደቱና ውጤቱ ላይ መስተጓጎል የሚፈጥር መሆኑን ካላመነበት ተጠርጣሪውን በበቂ የዋስትና ግዴታ መልቀቅ ይገባዋል፡፡ ነገር ግን ፍርድ ቤቱ ይህን የመሰለውን ውሳኔ ከመወሰኑ በፊት ውሳኔው ፖሊስ የወንጀል ምርመራውን በማድረግ ወንጀልን የመከላከልና የመቆጣጠር ህጋዊ ጥረቱን የሚጋፋበት እንዳይሆን እጅጉን መጠንቀቅ ይገባዋል›› በማለት በአጽንኦት ያስቀምጠዋል፡፡
የጊዜ ቀጠሮ መዝገብ በሁለት አኳኋኖች ሊቋጭ ይችላል፡፡ የመጀመሪያው መርማሪው በተሰጠው ጊዜ ውስጥ ለምርመራው የሚያስፈልጉትን ጉዳዮች አጣርቶ ሲፈጽም ሲሆን፣ ሁለተኛው ደግሞ ፖሊስ በተሰጠው የምርመራ ጊዜ ውስጥ የምርመራ ሥራውን በአግባቡና በቅን ልቦና ሳይፈጽም ሲቀር ፍርድ ቤቱ በሚወስደው እርምጃ የጊዜ ቀጠሮ መዝገቡ ተቋርጦ ሊዘጋ ይችላል፡፡ ከመዝገቡ መዘጋት በኋላ [የሚመጡ የይግባኝ ክርክሮች እንደተጠበቁ ሆነው] የሚከተለው ጥያቄ በማረፊያ ቤት ተይዞ የሚገኘው የተጠርጣሪው የአቆያየት ጉዳይ ነው፡፡
ብዙ ጊዜ በተግባር እንደምናየው የጊዜ ቀጠሮ መዝገቡ ተዘግቷል ተብሎ ክርክሩን ሲመራው የቆየው ፍርድ ቤት ከገለጸ በኋላ በተጠርጣሪው አቆያየት ላይ ውሳኔ በመስጠት ረገድ ግራ መጋባት ይስተዋላል፡፡ የጊዜ ቀጠሮ መዝገብ መዘጋት በራሱ ሌላ የክርክር ሂደትን የሚፈከፍት ወይም የሚፈልግ እንጂ ለጉዳዬ ማቋጫ የሚሰጥ ባለመሆኑ ተጠርጣሪው እንዲሁ የሚለቀቅ አይሆንም፡፡ ይሄን ጉዳይ አስመልክቶ ከላይ ባየናቸው የህጎቹ ድንጋጌዎች ውስጥ በግልጽ የተቀመጠ ምላሽ ባይኖርም ከጊዜ ቀጠሮ ትርጓሜና ዓላማ፣ ከህጎቹ አጠቃላይ መንፈስና መሠረታዊ ከሆነው የዋስትና መብት አንጻር ስንመለከተው የተጠርጣሪውን አቆያየት ለመወሰን መሠረቱ በተጠርጣሪው ተጽፎ የሚቀርበው የዋስትና አቤቱታ፣ በዚያ መነሻነት የሚደረገው ክርክርና ያን ተከትሎ የሚሰጠው የፍርድ ቤት ውሳኔ ነው፡፡[10]
በግልጽ በወንጀል ሥነ-ሥርዓት ሕጉ እንደተቀመጠውተጠርጣሪው የተጠረጠረበት የወንጀል ድርጊት በሕጉ አንቀጽ 63 መሠረት ዋስትና የማያሰጠው ካልሆነ ወይም ደግሞ በሕጉ አንቀጽ 67 መሠረት ተጠርጣሪው የዋስትና ግዴታውን አያከብርም የሚያስብሉ ሁኔታዎች በበቂ ማሳያዎች ተደግፈው ካልቀረቡ በስተቀር የተጠርጣሪው የዋስትና መብት ሊከበር ይገባዋል፡፡ በዚህ አካሄድ መሠረት ፍ/ቤቱ የተጠርጣሪውን የዋስትና መብት ካከበረለት ወዲያዉኑ ከእስር የሚፈታ ሲሆን፤ተጠርጣሪው ያቀረበው የዋስትና አቤቱታ በፍርድ ቤቱ ተቀባይነት ካጣ ደግሞ ለቆይታው አስፈላጊ የሆኑትን የቀለብና የህክምና አገልግሎቶችን በሚያገኝበት ማረሚያ ቤት እንዲቆይ ይታዘዛል፡፡[11]
በዐ/ሕግነት በሰራሁባቸው ባለፉት አራት ዓመታት ጊዜ ውስጥ ከመርማሪ ፖሊስ ጋር በቅርብ የመስራት ዕድሉንና አጋጣሚውን ስላገኘሁ የጊዜ ቀጠሮን አተገባበር አስመልክቶ ከተለያዬ መርማሪ ፖሊሶች ያየሁት፣ ከፍ ባሉ የወንጀል የምርመራ መዛግብት ላይ የሚደረጉ የጊዜ ቀጠሮ ክርክሮችን በብዙ ችሎቶች ውስጥ ስከታተል ካስተዋልሁኋቸው ትዝብቶችና በስራ አጋጣሚ ከስራ ባልደረቦቼ ጋር ከማደርገው ውይይት እንደታዘብዙት ብዙዎቹ የጊዜ ቀጠሮ ክርክሮች ዓላማቸውን የማያሳኩና በተጠርጣሪ ግለሰቦች ላይም ያልተገባ መጉላላትና የመብት ጥሰትን የሚያስከትሉ ናቸው፡፡
በፖሊስ የጊዜ ቀጠሮ ማመልከቻዎች ውስጥ ተደጋግመው ከሚቀርቡት ምክንያቶች ውስጥ ‹‹የምስክር ቃልን ጨምሮ ሌሎች ማስረጃዎችን እስክንሰበስብ፣ የተጠርጣሪውን ቃል እስክንቀበልና ከተጠርጣሪው አሻራ እስክንወስድ፣ የምርመራ መዝገቡን ለክፍሉ ዐ/ሕግ እስክናቀርብ ድረስ፣ በዋስትና ቢወጣ ተጠርጣሪው ሊጠፋ ስለሚችል›› የሚሉና የመሳሰሉት ይገኙበታል፡፡ ከነዚህ ምክያቶች ውስጥ ምናልባትም ‹‹የተጠርጣሪውን ቃል እስክንቀበልና ከተጠርጣሪው አሻራ እስክንወስድ›› ከሚለው ውጪ ሌሎች ምክንያቶች የጊዜ ቀጠሮ ለመጠየቅ የሚያስችሉ በቂ ምክንያቶች አይደሉም፡፡ ነገር ግን አብዛኛውን ጊዜ ፍርድ ቤቶችም ከላይ የቀረቡት አሳማኝነት የሌላቸውን ምክንያቶችን በመቀበል በተደጋጋሚ ተገቢነት የሌላቸውን የጊዜ ቀጠሮዎችን ሲሰጡ ይስተዋላል፡፡ ይህ የፍርድ ቤቶች በተግባር የዳበረ አሰራር ልዬ የወንጀል ምርመራ ሥነ ሥርዓት የሆነውን ‹‹ተጠርጣሪን አስሮ ምርመራ የማከናወን›› ሂደት ወደ መደበኛ ሁኔታ ቀይሮታል፡፡ ችግሩ የሂደቱ መለወጥ ብቻ ግን አይደለም፡፡ ያለበቂ ምክንያትና ለተራዘሙ ጊዚያት የሚፈቀዱ የጊዜ ቀጠሮዎች በወንጀል ተግባራት በተለይም (ከፍ ባሉ የወንጀል ድርጊቶች) ተጠርጥረው በሚያዙ ግለሰቦች ህይወትና መብት ላይ ቀላል የማይባሉ ምስቅልቅሎችን የሚያስከትል ነው፡፡ በተጨማሪም መርማሪ ፖሊስ ሥራውን በትጋት እንዳያከናውን ሊያደርገውም ይችላል፡፡
1ኛ) የወንጀል ፍትህ ሥርዓቱ ለረዥም ዘመናት ሲከተለው የቆየው ‹‹ተጠርጣሪን አስሮ የመመርመር›› ልማድ የጊዜ ቀጠሮን እንደመደበኛ የወንጀል ምርመራ ማከናወኛ ሂደት እንዲቆጠርና እንዲለመድ ማድረጉ፤
2ኛ) የጊዜ ቀጠሮን አስፈላጊነትና ዓላማና በቅጡ ተገንዝቦ ያሉትን ህጎች (ክፍቶችን ለመሙላት ከህገ-ፍልስፍና ጋር የማይጋጩና በተግባር የዳበሩ አሰራሮችን በመጠቀም) በአግባቡ የማስፈጸም ችግር፤
3ኛ) የጊዜ ቀጠሮን የክርክር አመራር አስመልከቶ በወንጀል ሥነ ሥርዓት ሕጉም ሆነ በሌሎች ህጎች የተቀመጡት ድንጋጌዎች ዝርዝርና ግለጽ አለመሆናቸውና ይህም ሂደቱን በትክክል በመምራት ረገድ ሰፊ ክፍተትን እየፈጠረ ይገኛል፡፡
ቀደም ባሉት አንቀጾች ስለጊዜ ቀጠሮ ትርጓሜ፣ የጊዜ ቀጠሮን አስመልክቶ ያሉት የሕግ ማዕቀፎችና ተግባራዊ አፈጻጸማቸው፣ የጊዜ ቀጠሮ ለመጠየቅ በቂ ምክንያት ስለሚሆኑ ምክንያቶችና በክርክር ወቅት ስለሚስተዋሉ ችግሮች(ምንጮቻቸውን ጭምር) ለመዳሰስ ሞክረናል፡፡ በኢትዮጵያ የወንጀል ፍትህ ሥርዓት ውስጥ በተለምዶ የጊዜ ቀጠሮ እየተባለ የሚጠራው ተጠርጣሪን አስሮ የመመርመር ሥነ ሥርዓት እጅግ ትቂትና ጥቅል በሆኑ የሕግ ድንጋጌዎች የተቀመጠ ሲሆን በአተገባበር ሂደቱም ከመሠረታዊ ዓላማው ያፈነገጡ የአፈጻጸም ችግሮች መኖራቸውንም ለመረዳት ይቻላል፡፡
ለወንጀል ምርመራ ተብሎ ከሚሰጥ የጊዜ ቀጠሮ አፈጻጸም ጋር ተያይዞ የሚስተዋሉ ችግሮች ያሉ መሆናቸውን ከላይ ለመገለጽ የተሞከረ ሲሆን አሁን ደግሞ በወንጀል ምርመራ ሂደት ውስጥ ልዬ ሥነ ሥርዓት የሆነውን ‹‹ተጠርጣሪን አስሮ የመመርመር›› ሂደት ሕጉ ሊያሳካው የሚፈልገውን ዓላማ በጠበቀ ሁኔታ እንዲፈጸም የሚያስችሉ ትቂት የመፍትሄ ሃሳቦችን ቀጥለን እንመለከታለን፡፡ እነዚህ ሃሳቦች ከላይ በተራ ቁጥር አራት ከጊዜ ቀጠሮ አተገባበር ጋር ተያይዞ ለሚስተዋሉት ችግሮች ያነሳናቸው ምክንያቶች ግልባጮች ናቸው፡፡
1ኛ) የወንጀል ፍትህ ሥርዓቱ ለረዥም ዘመናት ሲከተለው የቆየው ‹‹ተጠርጣሪን አስሮ የመመርመር›› ልማድ የጊዜ ቀጠሮን እንደመደበኛ የወንጀል ምርመራ ማከናወኛ ሂደት እንዲቆጠርና እንዲለመድ የሆነውን ልማድ ለመቀየር መትጋት፡፡ በተለይም ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ‹‹ዐቃቤ ሕግ መር››[12] የሆነው የወንጀል ምርመራ ሂደት ይሄን ልማድ ለመቀየር የወንጀል ምርመራዎችን በቅርብ በመከታተል፣ አስፈላጊ ስልጠናዎችን ለመርማሪ ፖሊሶች በመስጠት የጊዜ ቀጠሮን ዓላማ በሚገባ ለማስፈጸም እጅግ ጠቃሚ ነው፡፡
2ኛ) የጊዜ ቀጠሮን አስፈላጊነትና ዓላማና በቅጡ ተገንዝቦ ያሉትን ህጎች (ክፍቶችን ለመሙላት ከህገ-ፍልስፍና ጋር የማይጋጩና በተግባር የዳበሩ አሰራሮችን በመጠቀም) በአግባቡ ለመፈጸም መትጋት፤
3ኛ) ከችግሮቹ ጋር ተያይዞ ዘላቂ መፍትሄ ለመስጠት ደግሞ የጊዜ ቀጠሮን የክርክር አመራር አስመልከቶ በወንጀል ሥነ ሥርዓት ሕጉም ሆነ በሌሎች ህጎች የተቀመጡት ድንጋጌዎች ዝርዝርና ግለጽ እንዲሆኑ ለማድረግ የሕግ ማሻሻያ ተግባራትን ማከናወን በመፍትሄነት ሊጠቀሱ የሚችሉ ናቸው፡፡
[9] ከእነዚህ ምክንያቶች ውስጥ የተወሰኑት በአንቀጽ 27 ሲገኙ የተወሰኑት ደግሞ የስነስርዓት ህጉ በአንቀጽ 67 መሰረት የዋስትና መብትን ለመከልከል የተቀመጡ ሲሆኑ፣ሌሎች ምክንያቶች ደግሞ በብዙ የሀገራችን ፍ/ቤቶች በተለይም በፌደራል ፍ/ቤቶች በሚቀርቡ የጊዜ ቀጠሮ ክርክሮች ወቅት በተግባር የዳበሩና ተደጋግመው የሚነሱ ናቸው፡፡ በርግጥም ምክንያቶቹ አሳማኝ ናቸው፡፡
[10] የጊዜ ቀጠሮ የምርመራ መዝገቡ ተጠናቆ ፋይሉ ከተዘጋ በኋላ ተጠርጣሪው የተጠረጠበት የወንጀል ድርጊት በህጉ አንቀጽ 63 መሰረት ዋስትና የማያሰጠው ከሆነ ወይም ደግሞ በህጉአንቀጽ 67 መሰረት ተጠርጣሪው የዋስትና ግዴታውን አያከብርም የሚያስብሉ ሁኔታዎች በበቂ ማሳያ ተደግፈው በሚቀርቡበት ጊዜ የተጠርጣሪው የዋስትና መብት ሊነፈግ ይችላል፡፡ ከነዚህ ሁኔታዎች ውጪ ከሆነ የተጠጠርጣረው የዋስትና መብት ሊከበር ይገባዋል፡፡
[12] የኢፌዴሪ ጠቅላይ ዓቃቤ ህግን ለማቋቋም የወጣው አዋጅ ቁጥር 943/2008 አንቀጽ 6(3)፣ የወንጀል ሥነ ሥርዓት ሕግ አንቀጽ 8(2)፣ የፌደራል ሚኒሰቴር መስሪያ ቤት ስልጣንና ተግባር ለመወሰኝ የወጣው አዋጅ ቁጥር(/2011)፣ የኢፌዴሪ የወንጀል ፍትሕ ፖሊሲ፡፡
ጸሐፊው በሕግ የመጀመሪያ ዲግሪ ያላቸው ሲሆን በፌዴራል ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ ቂ/ም/ጽ/ቤት በዓቃቤ ሕግነት እያገለገሉ ይገኛሉ፡፡ ጸሐፊውን በኢሜል yeshimequanint@gmail.com አድራሻቸው ማግኘት ይችላሉ፡፡
የአሰብ አየር ማረፍያን እና ባሕር ኃይል ጣብያ በየመን ሁቲ ሺያት ሚሊሻዎች ተጠቅቶ ነበር Yemen’s Houthi forces attack Eritrea’s Airport, Navy base
ፕሮፌሰር መስፍን ወልደ ማርያም ሶስተኛው ትውልድ ላይ ሆነው የኢትዮጵያን ጉዳይ እድሜ ዘመናቸውን ያልተዉ እና አሁን በእርጅና ዘመናቸውም ለችግሮች መፍትሄ ያሉትን ከመስጠት የማይደክሙ ኢትዮጵያ በዘመናዊ ዘመኗ ካፈራቻቸው ጥቂት ትጉ ምሁራን ውስጥ ናቸው።ዛሬም ፕሮፌሰሩ አሁን ኢትዮጵያ ለገባችበት የፖለቲካ ችግር መፍትሄ ያሉትን´´የወያኔ አገዛዝ እና የኢትይጵያወደፊት´´ በሚል ርዕስ በድረ-ገፃቸው ላይ አስነብበውናል።
ፅሁፉን አንብቤዋለሁ።የምስማማበት እና የማልስማማበት ወይንም የማያስኬድ ነው የምላቸው ነጥቦች አሉኝ።ነገር ግን ርዕሴን የማልስማማበት ከማለት ያልገባኝ በሚለው ማስቀመጡ የተሻለ እንደሆነ ተሰምቶኛል።ላለመስማማት ለማለት ፅሁፍ በእራሱ ሁሉንም ነገር አይገልጥም እና እርሳቸው ያዩበት የዕይታ ጥግ እና ምክንያቶቹን በደንብ ቃል በቃል እየጠየኩ የተረዳሁ ቢሆን ነበር።ሆኖም ግን ያ ባልሆነበት ሁኔታ አለመስማማት የሚለውን ያልገባኝ የሚለው አገላለፅ የተሻለ ሆኖ ተሰምቶኛል።
የወቅቱ ጥያቄ ወያኔን ማውረድ ነው። ትክክል ነው።ይህ እራሱ ወያኔ በተግባሩ ሕዝቡን ገፍቶ ያመጣው የኢትዮጵያ ሕዝብ የህልውና ጥያቄ ነው። ትግሉ የትግራይን ሕዝብ ማሳተፍ እና ወያኔን ማሳተፍ በሚለው መካከል ትክክለኛ መስመር ቢሰመርበት ግን ጥሩ ነው ባይ ነኝ።ምክንያቱም የትግራይ ህዝብን ችግር ከኢትዮጵያ ችግር ጋር እንዲቆላለፍ ያደረገው ሕወሓት መሆኑ እስከተገለፀ ድረስ የትግራይ ችግር ከሚባል የሕወሓት ችግር ተብሎ ቢጠቀስ የበለጠ ገላጭ ይሆናል።ይህ ማለት ትግራይን ማሳተፍ እንደ ሀገር አካል የሚለውን እሳቤ በሚገባ ያሳያል ማለት ነው።
ፕሮፌሰር በፅሁፋቸው ላይ ´´ኢትዮጵያን በትግራይ ገመድ፣ ትግራይን በኢትዮጵያ ሰንሰለት አስሮ የያዘው ወያኔ ገመድና ሰንሰለቱን እንዲበጥስና ሁለቱም ነጻ ማድረግ የሚቻለው እንዴት ነው? ወይም ትግራይንም ሆነ ኢትዮጵያን ሳይጎዳ ገመዱንና ሰንሰለቱን መበጠስ የሚችል ሌላ ማን ነው?የሚል ነው፡፡´´ ይላሉ።እዚህ ላይ ሁለቱንም ነፃ ማድረግ የሚለው መፍትሄው ህወሓት ተነጥሎ ሲመታ ወይንም እራሱን ሲያከስም ነው። ለማክሰምም ሆነ ለመመታት ደግሞ የትግራይ ሕዝብ እራሱን ከሕወሓት በፈቃዱ ለይቶ ፕሮፌሰር መጨረሻ ላይ እንደጠቀሱት ኢትዮጵያዊነቱን ሲያስበልጥ እና በፖለቲካም ሆነ ምጣኔ ሀብት ለእራሱ ከማድላት አስተሳሰብ ወጥቶ እንደማንኛውም የኢትዮጵያ ክፍል እኩል ተሳታፊ ሲሆን ነው።
በወያኔ ማውረድ ጥያቄ ውስጥ ግን ሰላማዊ ትግል ነው ወይንስ የትጥቅ ትግል የሚል ብዥታ በአሁኑ ወቅት አለ ብዬ አላምንም።የሰላማዊ ትግል ሁሉንም በአንድነት በተቀናጀ መልክ ማሳተፍ ከቻለ እና ፅናትን ካሳየ አዋጭ ለመሆኑ የሚከራከር የለም። ሆኖም ግን በወራት ውስጥ በሺህ የሚቆጠር አስከሬን ለሚከምር ወያኔ የሰላማዊ ትግል ነው ወይንስ ትጥቅ ትግል የሚል ክርክር ከቆመ ቆይቷል።ስለዚህ ብዥታው አለ የሚለው አባባል አልገባኝም።በሌላ በኩል ለውጡ ትግራይን ማሳተፍ አለበት አዎን!ነገር ግን የግድ ወያኔ በየትኛውም መልክ ማለትም በፖለቲካ፣በምጣኔ ሃብት ወይንም በማኅበራዊ መልክ ለውጡ ላይ የመሪነት ሚና ሊኖረው አይገባም።ይህ የመሪነት ሚናውን ያጎላዋል የሚለው ስጋቴን የሚያጠናክረው ፕሮፌሰር በመቀጥለው ተራ ቁጥር 2 ላይ በጠቀለልኩት ሀሳባቸው ውስጥ ነው።
እዚህ ላይ ገና ባልተሠራ ሥራ ላይ ምቀኝነት ልገልፅ አይደለም።ነገር ግን ይህ ሃሳብ ባጭሩ ወያኔ በአገር ውስጥ እና በውጭ ያለውን ሀብት በሰላም መልሶ እንደገና እንዲደለደል ይፈቅዳል ከሚል እሳቤ የመነጨ ይመስላል።እሺ! እንደተባለው ሆነ እንበል።የወያኔ መሪዎች የሚጠየቁበት እልቆ መስፈርት የሌላቸው በኢትዮጵያ ላይ እንደ አገር የተፈፀሙ ወንጀሎች ጉዳይስ? እንዲሁ በደምሳሳው ይታለፉ? አሁንም እሺ እንደተባለው ወንጀሉ ሁሉ ተትቶ ፕሮፌሰር እንዳሉት ´´ለወያኔ መሪዎች መኖርያ እና ጡረታ መብት ተሰጣቸው´´ እንበል።ይህ ለመጪው ትውልድ ምን ያስተምራል? ነገ ማንም በጎሰኝነት ተነስቶ የፈለገውን ያህል ዘርፎ እና አገር አጠራምሶ ጡረታ እና መኖርያ እየሰጠን እናኑረው ? ወይንስ በትክክለኛ ዳኝነት በነፃነት እና ምንም አይነት የሰብአዊ መብቱ ሳይጣስ ለፍርድ ቀርቦ ክፍት በሆነ ችሎት እንስማ እና የህሊና ዳኝነት ወስደን የታመመውን የኢትዮጵያ ሕዝብ ቁስል እናድን? የመፍትሄ ሃሳቡ በእራሱ አልገባኝም። ያጠፋ ሰው ገና ለፍርድ ቀርቦ ጉዳዩ ሳይታይ የጡረታ እና ድጎማ መቁረጥ ላይ ከሄድን ፍትሃዊነትን እንደናፈቅን ሌላ ክ/ዘመን ልንዘልቅ አይደለም ወይ?
በሌላ በኩል የትግራይ ልማትን ከቀሪው ኢትዮጵያ ጋር በእኩል ድርድር የቀርቡበት መንገድ ግልፅ አይደለም።የመጪዋ ኢትዮጵያ ናፍቆታችን እኩልነት የሚያስተዳድረን መንግስት የማግኘት ነው እንጂ አሁንም የኢትዮጵያ ሌሎች ክልሎችን ከትግራይ ጋር እየመዘነ የሚያስቀምጥ መንግስት አይደለም።ለምሳሌ ተጣርቶ ከተገኘው ሀብት ሲደለደል ለትግራይ ልማት፣ብሎ ለተቀረው የኢትዮጵያ ክልል ልማት የሚለው አገላለፅ በእራሱ ግልፅ አይደለም። ትግራይ የኢትዮጵያ አካል ነች።ኢትዮጵያዊነት በትግራይ ይገለፃል።ትጋራይነትም በኢትዮጵያ ይገልፃል ካልን ለምንድነው የኢትዮጵያ ሀብት እኩል ለጋምቤላውም ሆነ ለሱማሌው ስናከፋፍል የትግራይንም በተርታ አስቀምጠን በነባራዊ ሁኔታ የማናየው? በመጪው ምክር ቤትም የትግራይ ልማት በእራሱ አንድ አጀንዳ ሆኖ ከኢትዮጵያ በተዘረፈው ንብረት ቅድምያ ተቀምጦ የተቀረው በሚል ስማቸው ያልተጠቀሱ የኢትዮጵያ ክልሎች ተብለው መቀመጣቸው እራሱ ምቾት ይሰጣል ወይ? ይህንን አካሄድ እራሱ የትግራይን ሕዝብ ወደነበረበት የተሳሳተ የአስተሳሰብ ጥግ የሚገፋ አይደለም ወይ? ደግሞስ ላለፉት 25 ዓመታት በትግራይ የተሰራው ልማት ትግራይ ለማዕከላዊ መንግስት ባስገባችው የቀረጥ ልክ ነው እንዴ? ብሎ ሂሳብ ውስጥ የሚገባ ቢነሳ መልሱ ምን ይሆናልና ነው በመጪው ምክር ቤትም ላይ የትግራይ ልማት የኢትዮጵያ የብቻ እና ዋናው ጉዳይ ሆኖ ከሌላው ቀሪ የኢትዮጵያ ሕዝብ ልማት ጋር እኩል ሚዛን የሚቀመጠው።እዚህ ጋር እኩል ሚዛን ስል በተናጥል እንጂ እንደማንኛውም የኢትዮጵያ ልማት ተመጣጣኝ የሀብት ድልድል መኖር የለበትም እያልኩ አይደለም።ሚዛኑ ግን አልገባኝም።
ይህ ጥሩ ሃሳብ ነው።እንዲያውም የእዚህ አይነቱ ሥራ እና ምክር ላለፉት አስር ዓመታት በደንብ ተደርጎ በተለይ ለትግራይ ሀገር ወዳድ እና ወያኔ ወለድ ምሁራን መነገር ነበረበት።ዛሬ ሕወሓት የትግራይን ሕዝብ እጅ እና እግሩን በጥቅም እና ሌላው ኢትዮጵያዊ ሊያጠፋህ ነው የሚል የማስደንበርያ ንግግር ግራ ሳይጋባ ቢሆን ባማረ ነበር። አሁንም ግን ይህ መነገር ያለበት በኢትዮጵያዊነቱ አምኖ ነገር ግን በማንነቴ በሕወሓት ተረገጥኩ ለሚለው ቀሪው የኢትዮጵያ ሕዝብ ሳይሆን ለእራሱ ህወሃት ሕልውናዬ ነው በሚል የተሳሳተ አስተሳሰብ ለሚባዝነው የትግራይ ሕዝብ ነው። እዚህ ላይ ፕሮፌሰር ያስቀመጡት አማራጭ ልብ ላለው በጣም ትክክለኛ ይመስለኛል።ኢትዮጵያዊ ነትን በማፅናት እና የትግራይ ብሔርተኝነትን በትዕቢት በማቀንቀን መካከል ያለው ትርፍ እና ኪሳራ በትትክል ተቀምጧል። ፕሮፌሰር የትግራይ ሕዝብ ያለውን ሁለት ምርጫዎች ሲያስቀምጡ እንዲህ ብለዋል -
ምርጫ አንድ፡ የትግራይ ሕዝብ እንደጥንቱ እንደጠዋቱ ታሪኩን ይዞ በኢትዮጵያዊነቱ ይቀጥላል፤ በኢትዮጵያዊነት ታሪኩ በግምባር-ቀደም ተሰልፎ በፖሊቲካም ሆነ በመንፈሳዊ ጸጋው የኢትዮጵያዊነት ግዴታውን ይወጣል፤ ይህ ምርጫ የኢትዮጵያዊነት ግዴታ ነው፤ ይህ ምርጫ ታሪካዊ ግዴታ ነው፤ ይህ ምርጫ የዜግነት ግዴታን ከጎሣ ግዴታ ማስቀደም ነው፤ ይህ ምርጫ ከጨለማው ዘመን ወጥቶ ወደሃያ አንደኛው ምዕተ-ዓመት መሸጋገር ነው፤ ከሁሉም በላይ ይህ ምርጫ የሰፊ ሀብት ባለቤትና የመቶ ሚልዮን ዜጎች ማኅበረሰብ አባል ያደርጋል፡፡
ኢትዮጵያ የትግራይ ነች፤ ስለዚህም ትግራይ ኢትዮጵያን ነች፤ ሁለቱ አይለያዩም፤ ይህንን ወያኔም በሚገባ የተረዳው ይመስላል፤ አለዚያ ከጎንደር፣ ከላስታም፣ ከራያም፣ ከጎንደርም … የሚለቃቅመው ለምንድን ነው!
ምርጫ ሁለት፡ የትግራይ ሕዝብ የወያኔ መሣሪያ እንደሆነ ይቀጥላል፤ ይህ ሲሆን ትግራይ በመሠረቱ ከኢትዮጵያ ይገነጠላል ማለት ነው፤ በትግራይ ዙሪያ ኤርትራ በሰሜን፣ በደቡብ ደግሞ ጎንደር፣ ወሎና አፋር ይገኛሉ፤ ወያኔ ሆን ብሎ ትግራይን ከኤርትራ፣ ከጎንደር፣ ከወሎና ከአፋር ጋር አጋጭቶ ደም እንዲቃቡ አድርጓል፤ (በትግራይ ዙሪያ ያሉትን ብቻ ለማንሳት ነው እንጂ ከጂጂጋ እስከጋምቤላ፣ ከወሎ እሰከሲዳሞ ቦረና የግፍ ጠባሳዎች አሉ፤) ስለዚህም ትግራይ በወያኔ ስር ሆኖ ከአነዚህ ከከበቡትና በጠላትነት ከተፋጠጡት ሕዝቦች ጋር ዘለዓለም ሲቆራቆዝ ሊኖር ነው፤ ዙሪያውን ካሉት ሕዝቦች ሁሉ ጋር መቆራቆዝ የትግራይን ሕዝብ ያደኸያል፤ የትግራይ ሕዝብ መሸሻ ስለሌለው በአጥንቱ እየሄደ የወያኔ አገልጋይ ይሆናል፤ ኢትዮጵያና ኤርትራ በምሥራቅ በአሰብ በኩል፣ በምዕራብ በጎንደር በኩል የልማትና የጋራ ደኅንነታቸውን ይመራሉ፤
ባጠቃላይ ፕሮፌሰር ያቀረቡት ሃሳብ ከብዙ አስተሳሰቦች አንፃር አንዳንድ አከራካሪ ነጥቦች ቢኖሩበትም ለትግራይ ሕዝብ ምናልባት የኢትዮጵያን የነፃነት እና የእኩልነት ጥያቄ ላይ ከምሩ ማሰብ እና ሕወሓት አይኑን አስሮ ወደሚመራው ገደል መግባት እንደሌለበት የሚያሳየው ሌላው ትልቅ የደውል ማንቂያ ነው። የትግራይ ሕዝብ በሆይ ሆይታ በታጠቀው መሳርያ የትቢት ፕሮፓጋንዳ የሚነዙለት ሕወሐቶች የስልጣን ወንበራቸው ሲያጋድል እንዴት ጥለውት እንደሚሄዱ እና የሚቀረው ነገር ከቀሪው የኢትዮጵያ ሕዝብ ጋር ያጋጩት ቁርሾ ብቻ እንደሚሆን ማወቅ አለበት። ዛሬ ወንበር ላይ ተቀምጠው የምናያቸው እነ አባይ ፀሐዬ፣ አባይ ወልዱ ሳምሶናይታቸውን ይዘው ትተውት እንደሚሄዱ የትግራይ ሕዝብ ካላመነ ከታሪክ አልተማረም ማለት ነው። ኮ/ል መንግሥቱም አገር ትተው ይሄዳሉ ብሎ የሚያምን የቀድሞ ሰራዊት አባልም ሆነ ኢትዮጵያዊ አልነበረም። ግን ሆኗል።በመሆኑም የትግራይ ሕዝብ ፕሮፌሰር የጠቀሱትን ምርጫ አንድ ማለትም ኢትዮጵያዊነትን ተቀብሎ በኢትዮጵያዊነት ታሪኩ በግምባር-ቀደም ተሰልፎ በፖሊቲካም ሆነ በመንፈሳዊ ጸጋው የኢትዮጵያዊነት ግዴታውን መወጣት የወቅቱ ጥያቄ ነው።እዚህ ላይ ግን የትግራይ ሕዝብ አለመሳተፍ የትግሉን ዋጋ ያንረው እንደሆነ እንጂ በማንኛውም ወጪ የኢትዮጵያ ሕዝብ ነፃነቱን ይቀዳጃል።ይህ እንደማይቀር ህዝቡ የቆረጠበት ደረጃ በእራሱ አመላካች ነው። የናዚዎች ፈቃደኝነት የዓለምን ሕዝብ ለነፃነት እንዳላበቃው ሁሉ የጥቂት ሕውሐት አመራሮች እና አቀንቃኞቻቸው ፍቃደኛ አለመሆን የኢትዮጵያን ሕዝብ በነጻነቱ ድል ከማድረግ አያግደውም።
ናይ ጋና ፕሬዝዳንት ነበር ጀሪ ላውሪንግስ ሽም ሃገር ከይረቑሑ ግን ብዛዕባ መን ይዛረቡ ከምዘለው ብዝገልፅ ገለ ኣካላት ሰሜን ኣፍሪካ ነቶም ኣብ ሱማሊያ ዝንቀሳቐሱ ኣኽረርቲ ጉጅለታት ናይ ምጉህሃር ፍሉይ ኣጋጣሚ ነይሮም ክብሉ ንጋዜጠኛታት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተዛሪቦም።
ናይ ሕብረት ኣፍሪካ ፍሉይ ልኡኽ ጉዳይ ሱማሊያ ጀሪ ላውሪንግስ እቲ ኣብ ሰሜን ኣፍሪካ ዝተልዓለ ህዝባዊ ዓመፅ ነቶም ኣብ ሱማሊያ ዘለው ኣኽረርቲ ጉጅለታት ዓብይ ፍልፍል ገንዘብ ኣፅዋራት ብምብታኽ ኣብ ምድኻሞም ሓጊዙ ክብሉ ተዛሪቦም።
ኣብዚ እዋን እዚ በቲ ምስ ኣልቃይዳ ዝተኣሳሰር ኣልሸባብ ዝተቖፀሩ መንእሰያት ፍልፍል ገንዘብ እቲ ጉጅለ ይነቅፅ ስለዘሎ ብረቶም ንምውራድ ፍቓደኛታት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም ክብሉ እቶም ፍሉ ልኡኽ ጉዳይ ሱማሊያ ተዛሪቦም።
የምክር ቤቱ አባላት፣ ትራምፕ ከወር በፊት በምክር ቤቱ ህንጻ ላይ በደጋፊዎቻቸው የተካሄደውን አመጽ አነሳስተው እንደሆነ በመመርመር የጥፋተኝነት ውሳኔ መወሰን ይኖርባቸዋል፡፡
አመጹ የተካሄደው፣ የምክር ቤቱ አባላት በ2020ው ምርጫ፣ ፕሬዚዳንት ትራምፕን ድል የነሱትን፣ የጆባ ይደንን የምርጫ ውጤት፣ በማጽደቅ ሂደት ላይ እያሉ መሆኑ ይታወሳል፡፡
ባለፈው ወር በምክር ቤቱ ህንጻ ላይ የተካሄደውና የሰዎች ህይወት የጠፋበት አመጽ፣ በአሜሪካ የመጀመሪያው የሆነው ታሪካዊ ክስ እንዲመሰረት ምክንያት ሆኗል፡፡ የቀድሞው ፕሬዚዳንት በዩናይትድ ስቴትስ መወሰኛው ምክር ቤት ፊት የተከሰሱት ይህን አመጽና ሁከት አነሳስተዋል በሚል ነው፡፡
ትራምፕ በ2020ው ምርጫ ያሸንፉ መሆናቸውን በሀሰት ከተናገሩ በኋላ፣ ከየክፍለ ግዛቱ የተወጣጡ ተወካዮች ለጆ ባይደን የሰጡትን ያሸናፊነት ድምጽ ውጤት እንዳይቀበሉ ደጋፊዎቻቸውን በማነሳሳት ተከሰዋል፡፡ የመወሰኛም ምክር ቤት መሪ ሴነተር ቻክ ሹመር እንዲህ ይላሉ
እ.ኤ.አ ጥሪ 6 ከተካሄደው አመጽ ጋር ተያይዞ፣ ከሁለት መቶ በላይ የሆኑ ሰዎች ተከሰዋል፡፡ ይህ የሆነው የምክር ቤት አባላት፣ ሁኔታው ለአገር ውስጥ ጽንፈኝነትና ፕሬዚዳንታዊ ሥልጣንን አላግባብ መጠቀም ሊያስከትል ይችላል በማለት እያስጠነቀቁ ባለበት ወቅት ነው፡፡
“ይህ የወደፊቷ አሜሪካ ገጽታ መሆን የለበትም፡፡ የህዝብን ፍላጎትና ድምጽ መቀበል ስላልፈለጉ ብቻ፣ እየተነሱ በመንግሥትና በተቋሞቻችን ላይ አመጽና ሁከት የሚያነሳሱ ፕሬዚዳንቶች ሊኖሩን አይገባም፡፡”
የአሜሪካ ብርሄራዊ ዘብ፣ አመጹ ከተካሄደበት ጥር 6 አንስቶ እስከ መጋቢት አጋማሽ ድረስ ብቻ፣ የምክር ቤቱን ህንጻ ደህንነት ለመጠበቅ ከሚያስፈልገው ገንዘብ በተጨማሪ፣ ወደ ግማሽ ቢሊዮን የሚጠጋ ገንዘብ ወጭ ያደርጋል፡፡
“ፕሬዚዳንት ትራምፕ፣ በምክር ቤቱ ላይ የተፈጸመውን የአመጽ ጥቃት ሰለማነሳሳታቸው፣ በተናጥልና በቀጥታ ተጠያቂ መሆናቸውን የሚያሳይ፣ ከበቂ በላይ የሆነ ማስረጃ በማቅረብ እናረጋግጣለን፡፡”
የዴሞክራቱ የምክር ቤት አባል ጆ ንጉሥ በበኩላቸው፣ ምንም እንኳ ትራምፕ አሁን በፕሬዚደንትነት ሥልጣናቸው ላይ ያሉ ባይሆንም፣ በሠሩት ሥራ ግን ተጠያቂ መሆን ይገባቸዋል በማለት ተከራክረዋል፡፡ እንዲህ ብለዋል ጆ ንጉሥ
የጥፋተኝነት ውሳኔ እንዲተላለፍ ቢያንስ ሁለት ሶስተኛው የምክር ቤት አባላት ድምጽ ያስፈልጋል፡፡ 50 ዴሞክራቶች ሊወስኑ ይችላሉ እንኳ ተብሎ ቢታሰብ ከሪፐብሊካኖቹ ቢያንስ 17ቱ ትራምፕ ጥፋተኛ ናቸው ብለው አብሮ መወሰን ይኖርባቸዋል፡፡
ትራምፕ ጥፋተኛ መሆናቸው ከተወሰነባቸው፣ የምክር ቤቱ አባላት እንደገና ተሰብስበው፣ ትራምፕ ካሁን በኋላ ከየትኛውም የመንግስት መዋቅር ውስጥም ሆነ የመንግሥት ኃላፊነት ተመልሰው እንዳይወዳደሩና እንዲታገዱ መወሰን ይኖርባቸዋል፡፡
“ ብዙዎቹ የተከበሩ አሜሪካውያን እዚህ እየሆነ ያለውን ነገር ልክ እንደሆነው አድርገው ነው የሚያዩት፣ የፖለቲካ ወገንተኝነት ያላቸው ቡድኖች ዶናልድ ትራፕምን ከአሜሪካ ፖለቲካ ማራቅ ነው የሚፈልጉት፡፡ የእሳቸውን የአሜሪካ ራዕይ ከሚጋሩትና ከ74 ሚሊዮን በላይ ከሚሆኑ አሜሪካውያን መራጮች መነጠል ነው የሚፈልጉት፡፡”
እስከ እሁድ ድረስ ሊቀጥል ይችላል የተባለው ችሎቱ፣ ዛሬ ረቡዕም በመካሄድ ላይ ይገኛል፡፡ ሁለቱም ተከራካሪ ወገኖች የራሳቸውን መከራከሪያዎቻቸውን ማስረጃዎቻቸውን ለማቅረብ 16 ሰዐታት አሏቸው፡፡
ከዩኒየን ጣቢያ ወደ ኦክላሆማ ጎዳና ዕለታዊ ጉዞዎትን በነፃ ዲሲ ስትሪትካር (DC Streetcar)) ይዘው ይሂዱ ፡፡ በኤች ስትሪት ኮሪዶር እና በቤኒንግ መንገድ ላይ ነዉ ፡፡
እንዳለው በእግዚአብሔር ቤተክርስቲያን ውስጥ መደራጀት የእግዚአብሔር ፈቃድ መሆኑን እንረዳለን፡፡ በምድር ላይ የሚታወቁ ልዩ ልዩ አይነት ተቋማት የሚደራጁበት የየራሳቸው አይነት የሚታወቁ አደረጃጀቶች እንዳሏቸው ሁሉ የእግዚአብሔር ቤተክርስቲያንም የራሱ ስለሆነች አደረጃጀቷ እርሱ እንደወሰነላት ነው፡፡ የቤተክርስቲያን አደረጃጀት በዓለም ላይ ካሉ አደረጃጀቶች ሊኮረጅ አይቻልም፤ ዓለምም የቤተክርስቲያንን አደረጃጀት ልትኮርጅ አትችልም፡፡ ይህም የቤተክርስቲያን ማንነት ከምንም አይነት ተቋም የተለየ ስለሆነ ነው፡፡
‹‹ሁሉንም ከእግሩ በታች አስገዛለት፣ ከሁሉ በላይም ራስ እንዲሆን ለቤተክርስቲያን ሰጠው፡፡ እርስዋም አካሉና ሁሉን በሁሉ የሚሞላ የእርሱ ሙላቱ ናት›› ይላል፡፡
‹‹አካልም አንድ እንደሆነ ብዙም ብልቶች እንዳሉበት ነገር ግን የአካል ብልቶች ሁሉ ብዙዎች ሳሉ አንድ አካል እንደ ሆኑ ክርስቶስ ደግሞ እንዲሁ ነው፤ አይሁድ ብንሆን፣ የግሪክ ሰዎችም ብንሆን፣ ባሪያዎችም ብንሆን፣ ጨዋዎችም ብንሆን እኛ ሁላችን በአንድ መንፈስ አንድ አካል እንድንሆን ተጠምቀናልና፡፡ ሁላችንም አንዱን መንፈስ ጠጥተናል›› ይላል፡፡
‹‹ከክርስቶስ ጋር አንድ ትሆኑ ዘንድ የተጠመቃችሁ ሁሉ ክርስቶስን ለብሳችኋልና፡፡ አይሁዳዊ ወይም የግሪክ ሰው የለም፣ ባሪያ ወይም ጨዋ ሰው የለም፣ ወንድም ሴትም የለም፤ ሁላችሁ በክርስቶስ ኢየሱስ አንድ ሰው ናችሁና›› ይላል፡፡
እነዚህንና የመሳሰሉ ሌሎች ድንቅ የእግዚአብሔር ቃሎችን መሰረት በማድረግ እንደ ‹‹አንድ ሰው›› የተመሰለችውን የእግዚአብሔርን ቤተክርስቲያን የሚመስል ተቋም በዚህ ምድር ላይ የለም፣ ሊኖርም አይችልም ብሎ በድፍረት መናገር ይቻላል፡፡ በአጭር አገላለጽ በሚሊዮንም ሆነ በቢሊዮን የሚቆጠሩ አባላት ቢኖሯትም እግዚአብሔር ግን ‹‹አንድ ሰው›› አድርጎ ነው የመሰረታት፡፡ እያንዳንዱ አማኝ በሰውነት አካል ውስጥ ባለ አንድ የሰውነት ብልት ይመሰላል (1ኛ ቆሮንቶስ 12፡14-31)፡፡ በምድር ላይ ያለ ማንኛውም ተቋም ግን ድርጅታዊ መዋቅሩና ተያያዥ ሕግጋት ናቸው ተቋም አድርገው የሚያቆሙት፡፡ ቤተክርስቲያን የአደረጃጀት መዋቅር ቢኖራትም ማንነቷ ግን በዚያ ሊገለጽ የሚችል አይደለም፡፡ የቤተክርስቲያን ሕይወቷ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው፡፡ ሕያው ሆና እየተንቀሳቀሰች ያለችው ‹‹ሁሉን በሁሉ የሚሞላው የእርሱ ሙላት›› ሆና ስላለችና እስካለችም ድረስ ብቻ ነው፡፡
የቤተክርስቲያን አደረጃጀት የሚወሰነውም በዚህ መጽሐፍ ቅዱሳዊ መረዳት ላይ መሰረት ተደርጎ ነው፡፡ አንድ ሰው አንድ ራስ ብቻ እንዳለው ቤተክርስቲያንም አንድ ራስ ብቻ አላት፤ ያም ክርስቶስ ነው፡፡ እርሱም ለቤተክርስቲያኑ አገልጋዮችን ሰጥቶአል፣ ይሰጣልም፡፡
‹‹በእነርሱና በጳውሎስ በበርናባስም መካከል ብዙ ጥልና ክርክር በሆነ ጊዜ ስለዚህ ክርክር ጳውሎስና በርናባስ ከእነርሱም አንዳንዶች ሌሎች ሰዎች ወደ ሐዋርያት ወደ ሽማግሌዎችም ወደ ኢየሩሳሌም ይወጡ ዘንድ ተቆረጠ … ሐዋርያትና ሽማግሌዎችም ስለዚህ ነገር ለመማከር ተሰበሰቡ፡፡ ከብሩ ክርክርም በኋላ ጴጥሮስ ተነሥቶ እንዲህ አላቸው፡- ወንድሞች ሆይ አሕዛብ ከአፌ የወንጌልን ቃል ሰምተው ያምኑ ዘንድ እግዚአብሔር በመጀመሪያው ዘመን ከእናንተ እኔን እንደመረጠኝ እናንተ ታውቃላችሁ›› ይላል፡፡
እነዚህን ቃላት ስንመለከት በቤተክርስቲያን አገልግሎትና እንቅስቃሴ ውስጥ ብዙ የሚያከራክሩ ጉዳዮች ሊኖሩ ቢችሉም ነገርን እንዲቆርጡ እግዚአብሔር ያስቀመጣቸው አገልጋዮችና ሽማግሌዎች ደግሞ እንዳሉ እናያለን፡፡ ከሽማግሌዎችም መካከል ደግሞ ለየት ተደርጎ የተመረጠ ጴጥሮስም እንዳለ እንረዳለን፡፡
በአራቱ ወንጌላት ተጽፎ እንደምናነበው ደግሞ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ በምድር ላይ በነበረባቸው ጥቂት ዓመታት ‹‹አንተ ጴጥሮስ ነህ፣ የመንግሥተ ሰማያትን መክፈቻዎች እሰጥሃለሁ›› ብሎ የመረጠው ስምዖን ጴጥሮስ በአጠገቡ ነበረ፡፡ ቀጥሎም ከሌሎቹ ሐዋርያት ለየት አድርጎ ወደራሱ ያቀረባቸውና ቦአኔርጌስ (የነጎድጓድ ልጆች) ብሎ የሰየማቸው ያዕቆብና ዮሐንስን ጨምሮ ከጴጥሮስ ጋር ሦስቱን እናያለን፡፡ ከዚያም ሰፋ ሲል ደግሞ አስራ ሁለቱን ሐዋርያት እንመለከታለን፡፡ ቀጥሎ ደግሞ ‹‹ሌሎችን ሰብዓ ሾመ›› ተብሎ እንደተጻፈው ሰባ ምርጦች ነበሩ፡፡ ከዚህ በበለጠ ሲሰፋ ደግሞ ቁጥራቸው በዛ ያሉ የክርስቶስ ተከታዮችን እናያለን፡፡
ይህ የሚያሳየን ቁም ነገር ቢኖር በእግዚአብሔር መንግሥት (በቤተክርስቲያን) ውስጥ የእግዚአብሔርን ሥራ በአግባቡ ለመስራት ከአንዱ ጴጥሮስ ጀምሮ በተዋረድ እስከተከታዮቹ ሕዝብ ድረስ የሚዘረጋ የአሰራር ስርዓት መኖሩን ነው፡፡ የኢትዮጵያ ሐዋርያዊት ቤተክርስቲያንም በዚሁ መሰረት ከክርስቶስ በታች ትዕዛዝን እየተቀበለ አካሉን የሚመራ አንድ ዋና ጠቅላይ እረኛ መኖር እንዳለበት ታምናለች፡፡ ስለዚህም ስያሜው ‹‹ዋና አስተዳዳሪ›› ቢባልም እንደመጽሐፍ ቅዱሱ አሰራር ሁል ጊዜም ከክርስቶስ በታች ሆኖ በኢየሱስ መንፈስና ፈቃድ መንጋውን የሚመራ አንድ መሪ አላት፡፡ በብሉይ ኪዳን የእስራዔል ልጆች በእግዚአብሔር ፈቃድ እንዲወጡና እንዲገቡ እግዚአብሔር ሙሴን መርጦ እንደሰጣቸው በአዲስ ኪዳንም ይህ አሰራሩ አልቀረም፡፡ ሙሴ ሸክም ሲከብድበት (ለብቻው የሕዝቡን የጉዞ ጥያቄ ሸክም መሸከም ሲያቅተው) ሰባ (70) ሽማግሌዎችን መርጦ በሙሴ ላይ ከነበረው መንፈስ ወስዶ በእነርሱም ላይ አድርጎ እጅ ለእጅ ተያይዘው የእግዚአብሔርን መንጋ ሲመሩ እንደነበረ ተጽፎልናል (ዘኁልቁ 11፡16-30)፡፡
በዚሁ አይነትና መንፈስ በኢትዮጵያ ሐዋርያዊት ቤተክርስቲያን አደረጃጀት ውስጥ ታች በሕዝቡ መካከል ከሕዝቡ ጋር ሆኖ መንጋውን የሚያሰማራ መጋቢ አለ፡፡ መጋቢ የሌለው አንድም በግ የለም፡፡ ካለም የባዘነ በግ ነው፡፡ ይህ የአጥቢያ አደረጃጀት ሲሆን የተወሰነ ቁጥር ያላቸው አጥቢያዎች ደግሞ በንዑስ ሰበካ ተደራጅተዋል፡፡ የተወሰነ ቁጥር ያላቸው ንዑስ ሰበካዎች ደግሞ በቅርንጫፍ ሰበካ፣ ቅርንጫፍ ሰበካዎችም በሰበካ፣ ሰበካና ቅ/ሰበካዎች ደግሞ በሃገረ ስብከት ደረጃ ተዋቅሮና ተደራጅቶ ሁሉም አይነት የእግዚአብሔር መንግሥት አገልግሎት በአንድ መንፈስና በአንድ ራዕይ ይከናወናል፡፡ የዳነ ሰው ሁሉ በዚህ በአንድ አካል እንደ ብልት ተሰክቶ ሕያው ሆኖ ይኖራል፤ ከአንድ ምንጭ ይጠጣል፣ አንዱን ማዕድ ይካፈላል፡፡
ጠቅላይ እረኛ (ወይም ዋና አስተዳዳሪ) ከላይ እንደ ሙሴ ሆኖ የሚያገለግል ሲሆን በአጠገቡ ሸክሙን አብረው የሚካፈሉ 12 አባላት ያሉት ስራ አስፈጻሚዎች እና 50 ያህል የሚሆኑ የጠቅላይ ቦርድ አባላት የአካሉን ስራ በአንድ መንፈስ ያከናውናሉ፡፡ ሁሉም የተሰጠው ሰፋፊ የስራ ድርሻ ያለው ሲሆን በአንድ መንፈስና በአንድ ልብ ተሳስረውና ተያይዘው ስራቸውን ይፈጽማሉ፡፡ ይህ የተደራጀ አካል እንደ አንድ ሰው የሚንቀሳቀሰው በዋናነት ሕግና ደንብን በመፍራት ሳይሆን ከላይ እንደተገለጸው የቤተክርስቲያን ራስ ከሆነው ከኢየሱስ ክርስቶስ የሚተላለፈው ሕይወት ሕይወታቸው ስለሆነና ከዚያ ሕይወት ተለይተው መኖር ስለማይፈልጉ ነው፡፡ ይህ ማለት አካሉ የሚንቀሳቀስበት ሕግና ስርዓት የለውም ማለት ግን አይደለም፡፡ በአንጻሩ ጠንካራ ሕግና ስርዓት ያለው አካል ነው፡፡
የኢዮጵያው ጠ/ሚ አቶ ኃይለማሪያም ደሳለኝ በበኩላቸው የሱዳንና የኢትዮጵያ ግንኙነት ለአካባቢው ሀገሮች ምሳሌ ሊሆን እንደሚችል ገልፀው እነዚህ የአካባቢው ሀገሮች በአስቸኳይ ውህደት እንዲፈጥሩ አሳሰቡ፡፡
ሁለቱ መሪዎች ትናንት በብሔራዊ ቤተ መንግሥት ተገኝተው ለጋዜጠኞች በሰጡት መግለጫቸው በሁለትዮሽ ግንኙነታቸውና በአካባቢው ግንኙነታቸው አተኩረዋል፡፡ በሁለትዮሽ ግንኙነታቸው አኳያ በንግድ ለመተሳሰር ስምምነት መፈራረማቸውን ገልፀዋል፡፡
የደቡብ ሱዳን መንግሥትና የሽምቅ ተዋጊዎቹ ቡድን በ2015 ዓ.ም በከፍተኛ ደረጃ በተካሄደ ስብሰባ የተደረሰውን የሰላም ሥምምነት ለማንቀሳቀስ የሚያስችል፣ አዲስ የተኩስ አቁም ውል ተፈራረሙ።
በ2010 በጅማ አባጅፋር ቆይታው የሊጉን ዋንጫ ማንሳቱ የሚታወስ ሲሆን ባሳለፍነው አመት በተሰረዘው የውድድር ዓመት በባህርዳር ከተማ በመጫወት ያሳለፈው አዳማ ሲሴኮ በዘንድሮው አመት ለመቐለ 70 እንደርታ ፊርማውን ማኖሩ ከቀድሞው አሰልጣኙ ገብረመድህን ሀይሌ ጋር ድጋሚ የመገናኘት ዕድል አግኝቷል፡፡
በኢትዮጵያ እግር ኳስ ማህበራት እየተበረከቱ መጥተዋል፤ቀደም ሲል የተጫዋቾች በመቀጠል የቀድሞ ተጨዋቾችና ደጋፊዎች የመረዳጃ ማህበር አሁን በቅርቡ ደግሞ የፕሮፌሽናል የእግር ኳስ ተጨዋች ማህበር ተመስርቶ የተለያዩ እንቅስቃሴዎችን በማድረግ ላይ ይገኛሉ፡፡
ከወደ ደቡብ ክልል የተሰማው ዜና እንደሚጠቁመው ደግሞ የቀድሞ የሀዋሳ ከነማ የተጨዋቾች ማህበርን ለመመስረት እንቅስቃሴ መጀመሩ ተሰምቷል፡፡ ሀዋሳ ከነማ በታሪኩ ለመጀመሪያ ጊዜ የፕሪሚየር ሊጉን ዋንጫ ወደ ክልል በመውሰድ አዲስ ታሪክ ሲያፅፉ የቡድኑ ባለውለተኞች የነበሩት ሚካኤል ወልደሩፋኤልና አንዱአለም ነጋ (ቢጣ) ሃሳብ አመንጪነት የቀድሞ የሀዋሳ ተጨዋቾች ማህበርን ለመመስረት እንቅስቃሴ መጀ መሩና ማህበሩ በህጋዊ መንገድ በክልልም ሆነ በሀገር አቀፍ ደረጃ በይፋ ለመንቀሳቀስ የሚያስችለውን ፍቃድ ለማውጣት በመጨረሻው ምዕራፍ ላይ እንደሚገኝ ነው የተሰማው፡፡
ለኢትዮጵያ እግር ኳስ ታሪክ የማይ ዘነጋቸው ተጨዋቾችን ያበረከተው የሀዋሳ ከነማን ማልያ የለበሱ ተጨዋቾችን በማህበሩ ጥላ ሥር እንደሚያሰባስብ የተገለፀው አዲሱ ማህበር ማህበር ለመሆን የሚያስችለውን ሕጋዊ ሰውነት በቅርቡ ካገኘ በኋላ በይፋ በመላ ሀገሪቱ የመንቀሳቀስ ትልቅ ራዕይ ሰንቆ መነሳቱ ተነግሯል፡፡
ማህበሩን በማደራጀትና ሕጋዊ እውቅና አግኝቶ እንዲንቀሳቀስ የማደራጀት ስራውን እንዲሰሩ ስድስት አባላት የተመረጡ ሲሆን ይሄንንም ኃላፊነት ሰብስቤ ደፋር፣ ሚካኤል ወልደ ሩፋኤል እንዲሁም የክለቡ ፀሐፊ አንዱ አለም አረጋን አካቷል፡፡
የማህበሩ ፕሬዚዳንት አዳነ ግርማ ነው በሚል መነገሩን ተከትሎ ወደ ተንቀሳቃሽ ስልኩ ደውለን ያናገርነው የቀድሞ ኮከብ አዳነ ግርማ የአዲሱ ማህበር ፕሬዚዳንት ሆንክ እንዴ?ብለነው “ኧረ ገና ማህበሩ በይፋ አልተመሰረተም፤ገና የማደራጀት ስራ እየተሠራ ነው፤ እኔም ፕሬዚዳንት አይደለሁም” በማለት በሳቅ የታጀበ ምላሽ የሰጠው አዳነ ግርማ የማህበሩ መመስረት አስፈላጊነትን በተለይ ለሀትሪክ ሲገልፅ “ትክክል ነው የቀድሞ የሀዋሳ ከነማ ተጨዋቾች ማህበርን ለማቋቋም እንቅስቃሴ ብቻ ሣይሆን የማደራጀት ስራም እየተሠራ ነው፤ በዚህ ዙሪያ አነጋግረውኝ ጥሩ ጎኑ ስለታየኝና ስላመንኩበትም አስተዋፅኦ ለማድረግ ዝግጁ መሆኔን ገልጫለሁ፤ሀዋሳ ትልቅ ታሪክ ያለው ታላላቅ ተጨዋቹን በማፍራት በኢትዮጵያ እግር ኳስ የገዘፈ ስም ያለው ክለብ ነውና በዚህ ክለብ ጥላ ሥር የምንሰባሰብበት የምንረዳዳበት፣ የምንማማርበት እድልን የሚፈጥር በመሆኑ በማህበሩ መመስረት ደስተኛ ነኝ” ካለ በኋላ “አንድ አመትም ይሁን 10 አመት አሊያም አምስት ወር የክለቡን ማልያ የለበሰ የማህበሩ አባል ከመሆን የሚከለክለው የለም፤የክለቡን ባህልና ታሪክ የሚያውቁ ተጨዋቾች የሚሰባሰቡበት በመሆኑ የማህበሩ መመስረት ለሀዋሳ ብቻ ሳይሆን እንደ ሀገር እግር ኳስም ትልቅ ጠቀሜታ አለው፤አሁን ያለው የማደራጀት ሥራ ተሰርቶ ሲጠናቀቅና ህጋዊ ሰውነት ስናገኝ ጋዜጣዊ መግለጫ እንሰጣለን” ብሏል የቀድሞው ኮከብ አዳነ ግርማ በተለይ ለሀትሪክ፡፡
የተዛባ ድብልቅ - 8 መሰረታዊ የአልሞቲክ ብረቶች / 24 "አይዝጌ አረብ ብረት እገዳ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር የተዛባ ድብልቅ - 8 መሰረታዊ የአልሞቲክ ብረቶች / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር የተሳሳተ ድብልቅ - 8 መሠረታዊ የአልሞቲክ ብረቶች / 20 “ብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር አሉሚኒየም / 24 "አይዝጌ ብረት የብረት መቆጣጠሪያ ገመድ - $ 79.00 ዶላር አሉሚኒየም / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር አልሙኒየም / 20 "የብር የብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር አቲየም / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር አቲየም / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር አቲየም / 20 “ብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር ናስ / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ናስ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ናስ / 20 “የብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር ነሐስ / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ነሐስ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር የነሐስ / 20 “ብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር የመዳብ / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር መዳብ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር የመዳብ / 20 “የብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር ዱራሉሚን / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ዱራሉሚን / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ዱራሉሚን / 20 “ብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር ኤሌክትሮም / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ኤሌክትሪክ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ኤሌክትሪክ / 20 “ብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር ወርቅ / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ወርቅ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ወርቅ / 20 “ብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር ብረት / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ብረት / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ብረት / 20 "የብር የብር ሳጥን ሰንሰለት ($ 25) - $ 79.00 ዶላር ማላቲየም / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ማላቲየም / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ማላቲየም / 20 "የብር የብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር ፒውተር / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ፒተር / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ፒተር / 20 “ብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር አረብ ብረት / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር አረብ ብረት / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር አረብ ብረት / 20 "የብር የብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር ቲን / 24 "አይዝጌ ብረት የብረት መቆጣጠሪያ ገመድ - $ 79.00 ዶላር ቆርቆሮ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ቆርቆሮ / 20 “የብር የብር ሳጥን ሰንሰለት ($ 25) - $ 79.00 ዶላር ዚንክ / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 79.00 ዶላር ዚንክ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 79.00 ዶላር ዚንክ / 20 “የብር የብር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 79.00 ዶላር
ዝርዝሮች: የሚስትበን ቫልዩ አንጠልጣይ ብር በጣም ብር ያለው ሲሆን 34.5 ሚሜ ርዝመት ፣ 10.2 ሚሜ ስፋት እና 11.8 ሚሜ ውፍረት አለው ፡፡ የተንጠለጠለው ክብደቱ 4.4 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት የታችኛው ክፍል በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
Vial አማራጮች: ከሚስጥር ድብልቅ (የ 8 ቱ መሠረታዊ የአልሞቲክ ብረቶች ድብልቅ) ወይም ከሚስቢን አጽናፈ ሰማይ ከሚገኙት ከአስራ አራቱ ከሚታወቁ የአልሎማቲክ ብረቶች ውስጥ አንዱን የያዘ ጠርሙስ ይምረጡ። ጠርሙሱ ከእቃ ማንጠልጠያ ሊወገድ እና በሌላ ሊተካ ይችላል የብረታ ብረት ጠርሙሶች.
መንግስቲ ኬንያ ኣብቲ ካብ ዓለም ዝዓበየ መዕቖቢ ስደተኛታት ዳዳብ ዝነብሩ ሱማሊያዊያን ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ንምምላስ ምስ መንግስቲ ሱማሊያ ይዘራረብ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
መንግስቲ ኬንያ ኣብቶም ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ክንድዚ ዝኣክል በዝሒ ህዝቢ ምሽካም ኣብ ፀጥታ፣ኢኮኖሚያውን ማሕበራውን ጉዳያት እታ ሃገር የብፅሖ ብዘሎ ፀውራ ሻቖለቱ ክገልፅ ፀኒሑ።
ኣብቲ መዕቖቢ ማእኸል መራሒ መናእሰይ ዓብዲፋታሕ ኢብራሂም ግን ድርድራት ክሳብ ዝዛዘምን ኣብ ሱማሊያ ሰላም ክሳብ ዝዓስልን መንግስቲ ነቲ ናይ ምምላስ ከይዲ ጠጠው ንኸብሎ ፀዊዑ።
ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኬንያ ሙታይ ካሪይኩ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ግን እቲ ምምልሳ ንረብሓ ሱማሊያ እውን እዩ ኢሎም።’’እቲ ሕቶ ሓደ መንግስቲ ንኻሊ መንግስቲ ህዝብና ንምውሳድ ቅሩባት ኢና’ሞ ክንወስዶም’ዶ ንኽእል? ስለዝበለ እዩ።መንግስትና ንህዝቢ ሱማሊያ ዝብሎ ዘሎ ሃገርኩም ነፃ ወፂኣ’ላ ናብ ሃገርኩም ንምምላስ ተዳለው እዩ ዝብል ዘሎ።’’
ሕቡራት መንግስታት እውን በቲ ናይ ምምላስ ትልሚ ሻቐሎቱ ገሊፁ’ሎ።መንግስቲ ናይቶም ስደተኛታት መሰል ንከኽብር ዋና ሓላፊ UNHCR ኣንቶኒዮ ጉተርስ ኣብ ቀረባ ፀዊዖም ኣለው።ሱማሊያዊያን ናብ ሃገሮም ክምለሱ እንተኾይኖም መጀምርያ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኩነታት ክመሓየሽ ኣለዎ ኢሉ እቲ ናይ ስደተኛታት ትካል።
እነዚያም ከናንተ ውስጥ የሚሞቱና ሚስቶችን የሚተዉ (ሚስቶቻቸው) በነፍሶቻቸው አራት ወሮች ከዐስር (ቀናት ከጋብቻ) ይታገሱ፡፡ ጊዜያቸውንም በጨረሱ ጊዜ በነፍሶቻቸው በታወቀ ሕግ በሠሩት ነገር በእናንተ ላይ ኃጢአት የለባችሁም፡፡ አላህም በምትሠሩት ሁሉ ውስጥ ዐዋቂ ነው፡፡
ሴቶችንም ከማጨት በርሱ ባሸሞራችሁበት ወይም በነፍሶቻችሁ ውስጥ (ለማግባት) በደበቃችሁት በናንተ ላይ ኃጢኣት የለባችሁም፡፡ አላህ እናንተ በእርግጥ የምታስታውሷቸው መኾናችሁን ዐወቀ፡፡ (ስለዚህ ማሸሞርንና ማሰብን ፈቀደላችሁ፡፡) ግን በሕግ የታወቀን ንግግር የምትነጋገሩ ካልኾናችሁ በስተቀር፤ ምስጢርን (ጋብቻን) አትቃጠሩዋቸው፡፡ የተጻፈውም (ዒዳህ) ጊዜውን እስከሚደርስ ድረስ ጋብቻን ለመዋዋል ቁርጥ ሐሳብ አታድርጉ፡፡ አላህም በነፍሶቻችሁ ያለውን ነገር የሚያውቅ መኾኑን ዕወቁ፤ ተጠንቀቁትም፡፡ አላህም መሓሪ ታጋሽ መኾኑን ዕወቁ፡፡
ሴቶችን ሳትነኳቸው (ሳትገናኙ)፤ ወይም ለነሱ መህርን ሳትወስኑላቸው ብትፈቷቸው በናንተ ላይ ኃጢኣት የለባችሁም፡፡ (ዳረጎት በመስጠት መፍታት ትችላላችሁ፡፡) ጥቀሟቸውም፡፡ በሀብታም ላይ ችሎታው በድኀም ላይ ችሎታው (አቅሙ የሚፈቅደውን መስጠት) አለበት፡፡ መልካም የኾነን መጥቀም በበጎ ሠሪዎች ላይ የተረጋገጠን፤ (ጥቀሟቸው)፡፡
ለእነርሱም መወሰንን በእርግጥ የወሰናችሁላቸው ስትኾኑ ሳትነኳቸው በፊት ብተፈቷቸው ካልማሩዋችሁ ወይም ያ የጋብቻው ውል በእጁ የኾነው (ባልየው) ካልማረ በስተቀር የወሰናችሁት ግማሹ አላቸው፡፡ ምሕረትም ማድረጋችሁ ወደ አላህ ፍራቻ በጣም የቀረበ ነው፡፡ በመካከላችሁም ችሮታን አትርሱ፤ አላህ የምትሠሩትን ሁሉ ተመልካች ነውና፡፡
ደረቅ እና ጠመዝማዛ ፀጉር ፣ አየሩ ደረቅ በሚሆንበት ጊዜ ፣ ​​ሁልጊዜ የማይለዋወጥ “ፓፓፓ” ፣ አስቀያሚ ፣ የማይመች እና ደስ የማይል ድምጽ መስማት ይችላሉ።
ሆኖም ብዙ ማቀዝቀዣዎችን እና የፀጉር ጭምብሎችን ተጠቅመዋል ፣ ግን ውጤቱ አሁንም እንደተጠበቀው አይደለም ፡፡ አዳዲስ የፀጉር አያያዝ ዘዴዎችን ለመሞከር አስበዋል?
ከፊት ፣ ከሰውነት የቆዳ እንክብካቤ እና ጥሩ መዓዛ ሕክምና በተጨማሪ አስፈላጊ ዘይቶች ለፀጉር አያያዝም ጥቅም ላይ ሊውሉ ይችላሉ ፣ ይህም ፀጉርን ለስላሳ እና ለፀጉር ያበጀ ፣ ቆዳን የሚያድስ እና የሚያጠናክር ነው ፡፡ ፀጉር ሥሮች
የሽቶ ሐኪሞች ተፈጥሮአዊ ፣ ጤናማ እና ቆንጆ ነገሮችን ስለሚመርጡ ሁልጊዜ ጠቃሚ በሆኑ ዘይቶች ላይ ችግሮችን መፍታት ይወዳሉ እንዲሁም ጥሩ ናቸው ፡፡ ፀጉርን በተመለከተ እንዲህ አሉ-በእውነቱ; አስፈላጊ በሆኑ ዘይቶች ሊፈታ ይችላል!
ደረቅ ፀጉር ለማጣጠፍ ቀላል ነውይህ ማለት የፀጉሩ ሕይወት አስጊ ሆኗል ማለት ነው ፣ እና አብዛኛዎቹ ምክንያቶች በቂ ያልሆነ የአመጋገብ ስርዓት በመኖራቸው ምክንያት የውሃ ፣ የፕሮቲን እና የተለያዩ የመከታተያ ንጥረ ነገሮች መጥፋት ምክንያት ሲሆን ይህም ፀጉር እንዲበላሽ እና የፀጉር ጥራት ይጎዳል ፡፡
ተገቢ ያልሆነ እንክብካቤ ለደረቅ ፀጉር መንስኤም አንደኛው ነው። በጣም በተደጋጋሚ መታጠብ እና ተደጋጋሚ perm ማቅለም በተጨማሪም ፀጉር እንዲበላሽ ሊያደርግ ይችላል ፣ ይህም ፀጉር እንዲደናቅፍ እና እንዲደርቅ ሊያደርግ ይችላል ፡፡
በዚህ ምክንያት ከፀጉር እድገት ጋር ተያይዞ ያለው የ endocrine ሥርዓት ከልክ ያለፈ የፍጥነት እጢን ወደ ሚያመጣ ፣ የፀጉሩን ፀጉር ለማገድ እና ፀጉሩን እንዲደርቅ እና እንዲደርቅ ያደርገዋል.
DOZRAN - ሀብታም ምግብ አስፈላጊ ዘይትከተለያዩ ውድ ጠቃሚ ዘይቶች ጋር የተዋሃደ ፣ ውጤታማ በሆነ መንገድ ፀጉርን እና ፀጉርን መመገብ እንዲሁም ፀጉር አንፀባራቂነትን ፣ ሙላትን ፣ ሙላትን እና ጥንካሬን ወደነበረበት እንዲመለስ ያስችለዋል ፡፡
በባህላዊ ማቀዝቀዣዎች ውስጥ ያሉ አንዳንድ ንጥረ ነገሮች በሽመናው ላይ በቀላሉ ለመቆየት ቀላል ናቸው ፣ ይህም የፀጉር አበጣጣይ እንዲደናቅፍ ያደርገዋል ፡፡ የሰባ ቅንጣቶች እና ፀጉር እንዲወጡ ያደርጋል.
DOZRAN - የበለጸገ ምግብ አስፈላጊ ዘይት ፣ የሲሊኮን ዘይት ፣ ይዘት እና ሌሎች ንጥረ ነገሮችን አልያዘም. እሱ በተፈጥሮ የተፈጥሮ ውድ ዘይቶች ላይ የተመሠረተ እና በቀጥታ ለፀጉር ይተገበራል። የፀጉሩን የአመጋገብ ስርዓት በሚተካበት ጊዜ አስፈላጊ የሆኑትን ዘይቶች መከላከያ ሽፋን ሊፈጥር ይችላል ፣ እንዲሁም የተበላሸውን ፀጉር ይመልሳል ፡፡
ጥሩ መዓዛ ያላቸው የዘይት ሞለኪውሎች የሰው አካል እንዲሰራጭ (እንዲሰራጭ) ፣ የአእምሮ እረፍት የሌለውን የአእምሮ ሁኔታ እንዲረጋጋና አካላዊና አእምሯዊ ጤንነትን እንዲጠብቁ ሊያደርግ ይችላል ፡፡
በባህላዊ ማቀዝቀዣዎች ውስጥ ከተያዙት ኬሚካሎች ጋር ሲነፃፀሩ ጥሩ መዓዛ ያላቸው የህክምና ባለሙያዎች የፀጉሩን ሁኔታ ለማሳካት ጤናማ እና ተፈጥሮአዊ አስፈላጊ ዘይቶችን መጠቀምን ይመርጣሉ ፡፡ አስፈላጊው ዘይት ቀመር ምርጫ በተፈጥሮው ቀዳሚውን ትኩረት የሚስብ ነው ፡፡
የተፈለገውን ውጤት በአዕምሮው ውስጥ ለማሳካት ፣ የሽቶዎቹ ሐኪሞች ቡድን ቀመሩን ቀመረው እና አሻሽለውታል በመጨረሻም በመጨረሻ የለውዝ ዘር ዘይት እና የኮኮናት ዘይት እንደ መሰረታዊ የአመጋገብ ዘይት ለመጠቀም ወሰኑ ፡፡ ከጂንጊን ሥር ዘይት ፣ ከሮማሜሪ ቅጠል ዘይት ፣ ከያህንግ-ዮላንግ ዘይት እንደ የውጤት ዘይት። በፀጉር ማድረቅ ፣ በፍሬ ፣ በቀላሉ በቀላሉ መውደቅና ሌሎች ጉዳዮችን ለመቋቋም የታሰበ ሕክምናን ያድርጉ ፡፡
የወይራ ዘር ዘይት እና የኮኮናት ዘይት አስፈላጊውን ንጥረ ነገር ለፀጉር መስጠት ይችላል ፣ እና ሮዝሜሪ ቅጠል ዘይት ፀጉርን በማጥፋት ፀጉሩን ለስላሳ እና ለስላሳ ያደርገዋል ፡፡
አስፈላጊ ዘይቶች እንዲሁ ይችላሉ አካልን እና አእምሮን ይፈውሱ ፀጉርን በሚከላከሉበት ጊዜ። ልዩ መዓዛ ያላቸው ሞለኪውሎች ወደ ማሽተት እና በቆዳ ስሜት በኩል ወደ ሰውነት ሊገቡ ይችላሉ ፣ ይህ ድካምን ያስታግሳል እንዲሁም ስሜቱን ያረጋጋል. መመገብ ፣ ከውጭ ወደ ውስጡ።
አበው ‹‹ነውን ለማወቅ ነበርን ጠይቅ›› ይላሉ፡፡ ኢትዮጵያ ከአፍሪካ ከጥቁር ዓለም ልቃ በነፃነት የኖረችበት በቅኝ ገዢዎች በአካል ያለ መንበርከክዋ ምሥጢር የሚቀዳው...
ኮንፊሽየስ ወደ ጫካ በመሄድ ግዜውን ማሳለፍ ይወድ ነበር ይባላል። ከዕለታት እንድ ቀን እንደተለመደው ወደ አንድ፤ ከአካባቢው ‘ርቆ ወደሚገኝ ጫካ አመራ። ከሰዓታት ጉዞ በኋላ ጥቅጥቅ ባል ጫካ ውስጥ እንደደረሰ ለማርፍ ሲሞክር የገጠመው፤ የተለመደው የወፎች ዝማሬና የአበባወችና የዛፎች ውብ ማዕዛ ሳይሆን እጅግ አሳዛኝ ፣ የለቅሶና የሲቃ ድምጽ ነበር። ኮንፊሽየስ የሰማውን ማመን እያቃተው ወደዚያው አመራ፤ ወደ ድምጹ እየተጠጋ ሲሄድ፤ አንዲት ሴት ሳሩን እየነጨች መሬቱን እየቧጨረች የ ”ኤሎሄ” ዋይታ ታስተጋባለች። ራሱን ለመቆጣጠር እየሞከረ ቀስ እያለ ተጠጋት። ሊያጽናናትም ሞከረ። ግን የምትጽናና ሴት ሁና አላገኛትም። ይሁን እንጂ በዚህ ጫካ ውሰጥ ለምን እንደመጣችና የዋይተዋን ምክንያት እ‘ድትነግረው አግባባት። እሷም ከአንድ ልጇ ጋር ወደዚህ ጫካ ለመኖር እንደመጣችና ልጇ ግን በአውሬዎች እንደተበላባት ቋንቋ ሊገልጸው በማይችል ሀዘን ነገረችው። ‘’ አውሬዎች አንድ ልጀን ብሉት።”
ኮንፊሽየስም በመገረም ”ለምን ከተማ ውስጥ አትኖሩም ነበር? እንዴት ጫክ ወስጥ መኖር ትመርጣላችሁ?” በማለት ጠየቀ። ያገኘው መልስ ግን ” ጌታዬ ከተማ ያሉት አውሬዎች ከዚህ ጫካ ውስጥ ካሉት አውሬዎች ይብሳሉ፤ የከተማዎቹ አውሬዎች ባሌንና ታላቁን ልጅን በልተዋል፤ የቀረኝን አንድ ልጀን ለማትረፍ ነበር ወደዚህ ጫካ የመጣውት፤ ይኽው እሱንም አጣውት።” አለችው። እኛም ከወያኔ አውሬዎች የተርፉትን ወገኖቻችን በጫካ አውሬዎች አስበላናቸው፣ አሰየፍናቸው::
ግን እኛ ”ያልሞትነው” በህይወት ያለነው ምን እያደረግን ነው? አሁንም እንዳለፈ ሁሉ “መግለጫ እናወጣለን!….. ሻማ እናበራለን!……. ሰላማዊ ሰልፍ እንወጣና፣ ድርጊቱን እናወግዛለን!……. ወያኔ ወገኖቻችን ይታደግ እንላለን (ሃያ አራት ዓመት ሙሉ) ……ወያኔ ደግሞ ቆመጡን ያቀምሰናል፤ ጥይቱን ያጠጣናል፤ እስርቤት ያጉረናል፤ በባዕድ ሀገር እየሄድን እንድንታረድ፣ ከሳአውዲ እስከ የመን፣ ከደቡብ እፍሪካ እስከ ሊቢያ፣ ከሳህራ እስከ ካለሀሪ በርሃ ፣ ከኤደን እስከ ሜድትራኒያን ባህር ብሎም ኢትዮጵያዊ ነኝ የሚል ዜጋ እስከ አለበት ድረስ ባህር፣ እሳት፣ በርሃና ሰይፍ እንዲበላን ያመቻቸናል።
የገዛ ሀገራችን ለወያኔ አውሬዎች አስረክበናልና፤ መንግስትና ሀገር እስከሌለን ድረስ በየትም ቦታ ብንሄድ የሚጠብቀን በባዕዳን አውሬዎች እጅ መውደቅና መታረድ ነው። ኮንፊሽየስ ጫካ ውስጥ እንዳገኛት እናት።
እናም የምድርን የሰቆቃና የሞትን አይነት ሁሉ እያስከፈሉን፣ ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያዊያንን እያጠፉ ያሉት፣ እስላማዊ መንግስት ነኝ ባይ (አይሲኤል) ፣ ወያኔ፣ ሳአውዲ አረቢያ/ አረቦች፣ ምእራቡ ዓለም፣ ደቡብ አፍሪካ ወይም ሌላ ሳይሆን፣ እኛ እራሳችን ቁጭ ብለን የምንመለከተው ወይም ለታይታ የምንታይው፣ ኢትዮጵያዊያኖች ነን። እኛ ነን….. በሀያ አንደኛው ክፍለ ዘመን ላይ ተቀምጠን፤ ለወገኖቻችን መሆን ያልቻልነው። እኛ ነን….. ለጠባብ መንደርተኞች ሀገራችን አሳልፈን የሰጠን። ትላ’ትናም ይሁን ዛሬ እውነቱ ይኸው ነው። ይኸን እውነታ ተቀብለን፣ በተለይም በዚች ወቅት ለኅልውናችን ስንል የሚጠይቀውን መሰዋእትነት እስከ አልከፈልን ድረስ፣ ስቃይና ሰቆቃ፤ እንደ በግ መታረድ፣ እንደትላ’ቱና እንደዛሬው ሁሉ፣ ነገም ተባብሶ ይደገማል።
ባለፉት ዓመታት ከሀገርቤት ጀምሮ በዓለም ዙሪያ እንደ ቅጠል የረገፉትንና የምድራችንን ስቃይ የከፈሉትን ለግዜውም ቢሆን ወደ ጎን ትተን፤ እስቲ ለደቂቃ የአይሲኤል ሰይፍ የበላቸውን ወግኖቻችን የመጨረሻ ሰዓት እናስበው? ሀዘን፣ …ለቅሶ፣ …. ምን ይበቃል? ዋይታችንን የሚገልጽ ቋንቋ በዚች ምድር ላይ ይኖር ይሆን? ኅሊናችን ምን ይለናል? ” ከሞቱት ላልሞትነው” ለኛ ለቀሪዎቹ ሸክሙ አይከብድም? ”ሰው ከንቱ ነውና……” እንደ ትላንትናዎቹ ወግኖቻችን ነገም እነዚህን እንረሳቸው ይሆን? በየትም ቦታና በማንኛውም ግዜና ሁኔታ ብንሆን ፣ በህይወት ላለን ዜጎች የማናመልጠው ነገር ፤ እነሱ የሰማዕትነትን አክሊል ተቀናጅተው፤ የቤት ስራውን ለኛ ጥለውልን ሄደውል።
ጥቂት ስለ ደራሲው፡- በ1915 ዓም የተወለዱት አለቃ ያሬድ በኢትዮጵያ ውስጥ ካሉት የአቡሻክር ሊቃውንት ዋናውና አንጋፋው ናቸው፡፡ በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን የሚሰጡ ዋና ዋና ትምህርቶችን በሚገባ የተማሩት አለቃ ያሬድ ከቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅም ለአራት ዓመታት ተምረው ተመርቀዋል፡፡ አለቃ ያሬድ በሰዋስወ ብርሃን ቅዱስ ጳውሎስ ኮሌጅ ለ24 ዓመታት ባሕረ ሐሳብን አስተምረዋል፡፡አለቃ ያሬድ ከማስተማር በተጨማሪ ልዩ ልዩ ጥናታዊ ጽሑፎችን በማቅረብም ይታወቃሉ፡፡ ይኼኛው አራተኛው መጽሐፋቸው ነው፡፡
መጽሐፉ ከቃላት መፍቻ ይጀምራል፡፡ ይኼም ስለ ባሕረ ሐሳብ ማወቅ ለሚፈልግ ሰው ከትምህርቱ ጋር የተያያዙትን ሥያሜ ቃላት (Terminologies) እንዲረዳና ንባቡና ምርምሩ ቀና እንዲሆንለት ይረዳዋል፡፡
ወደ መጽሐፉ ሲገቡ እውነትም ይህ ትምህርት ባሕር ነው የሚያሰኝ ነገር ይገጥማችኋል፡፡ እያንዳንዱን በዓልና ጾም ለመወሰን የተጠቀሙበት ቀመር (Formula) አንድን ዘመን ወደፊትና ወደ ኋላ ተጉዞ ለማግኘት የሄዱበት የስሌት መንገድ እጅግ አስደናቂ ነው፡፡ በቀደምቶቻችን ዘንድ ስሌት የነበረውን ታላቅ ቦታ ያሳያችኋል፡፡
አበው ይጠቀሙባቸው የነበሩትን ሐሳበ ሳቤላን፣ ሐሳበ ጉንዳ ጉንዲን፣ የሐሳበ ግብፃውያንና ሐሳበ ቢዘንን እየተነተነ የእያንዳንዱን መነሻና ልዩነት ያትታል፡፡ ከዚህም አልፎ በጎንደር ዘመን በዐፄ ኢያሱ ጊዜ የተነሡ ሊቃውንት አራቱን ሐሳባት መርምረው ልዩነቶቻቸውን አንጥረው ያወጡበትን ምርምርም ይዟል፡፡
አለቃ ያሬድ የበዓላትና የአጽዋማት ማውጫ ቀመሮቹን ካስቀመጡ በኋላ ከ1984 ዓም ዕድሜ ከሰጠን እስከ 2480 ዓም ያለውን የበዓላትና የአጽዋማት ማውጫ ሠንጠረዥ አዘጋጅተውልናል፡፡
የየኔታ ያሬድን መጽሐፍ እስካሁን ከተጻፉት የባሕረ ሐሳብ መጻሕፍት ልዩ የሚያደርገው ስለ ጨረቃ፣ ፀሐይና ከዋክብት መንገዶች የጻፉት ሐተታ ነው፡፡ በዚህ ሐተታቸው ላይ ጨረቃ በየት ወጥታ በየት እንደምትገባ፣ በእያንዳንዱ ጉዞዋ የሚኖራትን መጠን፤ ከፀሐይ ጋር ያላትን ማነስና መብለጥ እየተነተኑ አቅርበዋል፡፡ እንዲያውም ለጨረቃና ለፀሐይ ብርሃንን የሚያወጡበት እንደ ወንፊት ያለ ነገር አላቸው ይህም ምዕዛር ወይንም ስቁረት ይባላል ይሉና ለፀሐይ 595 ለጨረቃ ደግሞ 105 አላቸው፡፡ የፀሐይ ብርሃን ከጨረቃ የሚበልጠው በዚህ ምክንያት ነው ይሉናል፡፡ ይህንን ብለውም አያበቁም፡፡ እያንዳንዱ ምዕዛር በስንት ሰዓት እንደሚከፈት ያትታሉ፡፡
በ6 ሰዓት 588 ይከፈታሉ ይላሉ፡፡ በቀትር ሰዓት ፀሐይ የሚያይለውም ብዙ ምዕዛራት በዚያ ጊዜ ስለሚከፈቱ ነው ማለት ነው፡፡ ከስድስት ሰዓት በኋላ ደግሞ የመዘጊያቸው ጊዜ ነው ይሉናል፡፡ መጀመርያ የተከፈተው በሰባት ሰዓት ይዘጋል፡፡ ከዚያ እንዲያ እያለ እስከ አሥራ ሁለት ሰዓት ይቀጥላል፡፡