Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኖራው የሚገኝበት፣ የሚመረትበት እና የአፈር አሲዳማነት ያለበት አካባቢ የተራራቀ በመሆኑ ምክንያት አርሶ አደሮች የሚፈልገውን የኖራ መጠን በሚፈልገው ቦታና ጊዜ እንዳያገኝ አድርጎታል ብለዋል፡፡
ኖራ ማቅረብ ብቻ ሳይሆን የቀረበውን ኖራ በአግባቡ እና የአፈር አሲዳማነትን ሊቀርፉ ከሚችሉ የተፈጥሮና ሰው ሰራሽ ማዳበሪያ ጋር አቀናጅቶ የመጠቀም ችግሮችም እንደሚያጋጥም ባለሙያው አንስተዋል፡፡ በእነዚህ ችግሮች ምክንያት በአፈር አሲዳማነት ከተጠቃው 1 ነጥብ 2 ሚሊዮን ሄክታር መሬት ውስጥ መመለስ የተቻለው ከ10 ሺህ ሄክታር አይበልጥም። ከዚህ ውስጥ ደግሞ እስከ 6 ሺህ ሄክታር በአፈር አሲዳማነት የተጠቃ መሬት መመለስ የተቻለው ባለፉት ሶስት ዓመታት ነው ብለዋል። በዚህም መሰረት በአፈር አሲዳማነት በተጠቃ መሬት በሄክታር ይገኝ ከነበረው 6 ኩንታል ምርት በኖራ በማከም እና ሌሎች ሥራዎችን በተቀናጀ መንገድ በመሥራት በሄክታር ከ80 እስከ 300 በመቶ የምርት ጭማሪ ማምጣት መቻሉን ባለሙያው ነግረውናል።
ምርት አቁሞ በነበረ መሬት ላይ ደግሞ በሄክታር እስከ 40 ኩንታል ስንዴ ምርት ማግኘት መቻሉን ነው ባለሙያው የገለጹት። በዚህ ዓመት የአፈር አሲዳማነትን ችግር ለመቅረፍ ባለፉት አስር ዓመታት የታከመውን መሬት በአንድ ዓመት ለማከም እየተሠራ እንደሚገኝ ነው ባለሙያው ያመላከቱት፡፡ ይህን ተግባራዊ ለማድርግ ኖራን እንደማንኛውም የግብርና ግብዓት በሕብረት ስራ ማኅበራት በኩል ለማቅረብ ልዩ ትኩረት ተሰጥቶት እየተሰራ ነው ብለዋል፡፡
ባለፉት 10 ዓመታት አሲዳማ አፈርን በኖራ በማከም የመሬትን ለምነት መመለስ የተቻለበትን መንገድ በቀጣይ በአንድ ዓመት ውስጥ መሥራት ካልተቻለ ችግሩን መቀነስ እንደማይቻልም ባለሙያው ገልጸዋል፡፡ መንግሥትም የአፈር አሲዳማነት ችግር ባለባቸው አካባቢዎች የተፈጥሮ ሀብት ጥበቃ ሥራ በስነ ህይወታዊ አሰራር ተጠናክሮ እንዲሠራ ማድረግ እንዳለበት ባለሙያው አሳስበዋል።
ካናዳዊ ኣትሌት ሻነን አበድ ኣብቲ ዝመጽእ ወርሒ የካቲት ኣብ ደቡብ ኮርያ ዝኻየድ ናይ ሓጋይ ኦሎምፒክስ 2018 ብናይ በረድ ምንሽርታት ውድድር ንኤርትራ ወኪሉ ከምዝሳተፍ ኣፍሊጡ።
በፕላስቲክ ማስወጫ ማቅረቢያ በማቅለጫ ማሞቂያ ማሽን የፕላስቲክ ማስወጫ ማቅረቢያ በማቅለጫ ማሞቂያ አማካኝነት ሻጋታዎችን ወደ ከፍተኛ የሙቀት መጠን ቀድመው ማሞቅ ይጠይቃል ፣ በመርፌ የተቀረጹትን ነገሮች ትክክለኛ ፍሰት ወይም መፈወስን ያረጋግጣል ፡፡ በኢንዱስትሪው ውስጥ ጥቅም ላይ የዋሉ የተለመዱ የማሞቂያ ዘዴዎች የእንፋሎት ወይም የመቋቋም ችሎታ ያላቸው ማሞቂያዎች ናቸው ፣ ግን እነሱ የተዝረከረኩ ፣ ውጤታማ ያልሆኑ እና የማይታመኑ ናቸው። የመግቢያ ማሞቂያ… ተጨማሪ ያንብቡ
ምድቦች የመግቢያ ማሞቂያ ፒዲኤፍ, ቴክኖሎጂዎች መለያዎች አይኤች ፕላስቲክ መርፌ መቅረጽ, ኢንደክሽን ማሞቂያ መርፌ መቅረጽ, የመግቢያ መርፌ መቅረጽ, ኢንደክሽን መርፌ መቅረጽ ማሞቂያ, የኢንደክት ፕላስቲክ መርፌ መቅረጽ, መርፌ ሻጋታ, የፕላስቲክ መርፌ ሻጋታ, የፕላስቲክ መርፌ ሻጋታ, የፕላስቲክ መርፌ መቅረጽ ማሞቂያ, የፕላስቲክ ኢንቬንሽን ማንደጃ ​​ማሽን, የፕላስቲክ መርፌ መቅረጽ ስርዓት, መርፌ መቅረጽ ምንድን ነው
«ባለፉት 27 ዓመታት የተዘራው መርዝ ቀላል አይደለም – ሕዝቡ ሁሉን ችሎ በትዕግስት አሳልፏል…!!!» (ሙኀዘ ጥበባት ዲያቆን ዳንኤል ክብረት) | EthioReference >
አንድነታችን ተሸርሽሯል የሚሉ ወገኖች በዓድዋ ላይ የታየው አንድነት በህዳሴ ግድብ ላይ መደገሙን ካለማየት የተነሳ የሚያነሱት ጥያቄ ሊሆን እንደሚችል ሙኀዘ ጥበባት ዲያቆን ዳንኤል ክብረት አስታወቁ።
ሙኀዘ ጥበባት ዲያቆን ዳንኤል ከአዲስ ዘመን ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ፣ አንድነታችን ተሸርሽሯል የሚሉ ወገኖች ዓድዋ ላይ የታየው አንድነት በህዳሴ ግድብ ላይ መደገሙን ካለማየት የተነሳ የሚያነሱት ጥያቄ ሊሆን እንደሚችል አመልክተዋል።
ለእኔ ኢትዮጵያዊ እሴቶቻችን አልተሸረሸሩም፤ አሁን እየተከሰተ ላለው ችግር ሁለት ነገሮችን፣ ቅጽበታዊና ነባራዊ መነሻዎችን ማንሳት እንደሚቻል ያመለከቱት ሙኀዘ ጥበባት ዲያቆን ዳንኤል፣ ነባራዊ መነሻው፣ በሀገረ መንግሥትና በብሔረ መንግሥት ግንባታ ላይ በጅምር የቀሩ ያልተሠሩ ሥራዎች መኖራቸው ነው ብለዋል፡፡
ከዘመናዊ መንግሥት ከአፄ ምኒልክ በፊት ኢትዮጵያን ያስተዳደሩ ብዙ መንግሥታት ነበሩ፡፡ ያም ሆኖ ግን አገረ መንግሥት ግንባታ ሂደት ላይ ክፍተቶች ነበሩ፡፡ የኢትዮጵያ ብሔሮች ማንነታቸውን በሚገባው ተገንዝበው አገራቸውን የሚያሳድጉበት ሁኔታ ላይ በርካታ ሥራዎች እንዳልተሰሩ አመልክተዋል፡፡
ለቅጽበታዊ ክስተቶች ደግሞ ያለፉትን 27 ዓመት ማንሳት እንደሚቻል የጠቆሙት ሙዓዘ ጥበባት ዳንኤል፣ ባለፉት 27 ዓመታት በሕዝቡ መካከል የተዘራው መርዝ ቀላል አይደለም፣ ሕዝቡ በተፈለገው ልክ ቀውስ ውስጥ ሳይገባ ሁሉን ችሎ በትዕግስት አሳልፏል ብለዋል፡፡
በትግራይ ይደረጋል የተባለውን ያመነ አልነበረም። የህግ ማስከበሩ ዘመቻ ሲጀመር ስላቅ ነበር። ” እናደቃችኋለን፣ ትግራይ መሬትን የረገጠ ከቶውንም አይወጣም” የሚል ዘፈን እንጂ ዘመቻው በዚህ መልኩ ያልቃል ብሎ የገመቱት አድራጊዎቹ ብቻ ነበሩ። ከዘመቻው መጠናቀቅ በሁዋላ መቀሌ በመገኘት ከትናት በስቲያ ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ያረጋገጡት ሃቅ ቢኖር ይህ ነበር። ሁሉም ሆኖ ግን አንድ ጥያቄ አለ። ትግራይ ከዛስ? ልጆቿስ ምን አስበዋል? ሰማኒያ ሺህ ሰራዊት የት ገባ?
ዛሬ ከትግራይ የሚወጡት ዜናዎች መብራት ተመለሰ፣ ስልክ በከፊል ሰራ፣ አገልግሎት ጀመረ፣ የሚሉና ከሁሉም በላይ አዲሱ ጊዚያዊ አስተዳደር ስራ መጀመሩን የሚያመላክቱ ሆነዋል። የትህነግ ከፍተኛና አመራሮች አንጋፋ ፊት አውራሪዎች በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ ወደ ” ነበር” ቢቀየሩም አስካሁን ” ትግራይ ከዛስ?” የሚለው ጥያቄ በብዙ መልኩ ከየአቅጣጫው ሲሰነዘር ይሰማል።
ይህ ሪፖርት ከመዘጋጀቱ በፊት ለጉዳዩ ቅርብ የሆኑና መቀሌ ስራ ላይ የነበሩ እማኞችን ለማነጋገር ተሞክሯል። ቀደም ሲል የነበሩ ሁነቶችም እንደ ግብአት ለማነጻጸሪያ ተወስደዋል። ለመነሻ ዋና ጉዳይ እንዲያመች ኢራቅን ትንሽ እንያት።
አሜሪካ ለኩዌት ተቆርቋሪ ሆና ኢራቅን በበርሃው ማዕበል ጦሯ አማካይነት ያርበደበድችው ገና ፍልሚያው እንደተጀመረ ነበር። ከፍልሚያው በፊት አሜሪካኖችን ” እቀነጥሳቸዋለሁ፤ በረሃ ውስጥ አስቀራቸዋለሁ” እያለ የቆጥ የባጡን ሲፎክርና ሲአይስፎክር የነበረው ሳዳም ሁሴን የመጨረሻ እጣው መንጠልጠል ነበር።
ያ ሁሉ መፈክር ቀልድ እንደ ጉም ተኖ ለዲስኩርና ለቲያትር መዝናና ከመዋሉ በቀር ለሳድምም ሆነ ሳዳም ላደራጀው ሃይል የፈየደው ነገር አልነበረም። ሳዳምን ጉድጓድ ውስጥ ይዘውት ሲሳለቁበት አየን። በመጨረሻም በሚያሳዝን መልኩ ሰቀሉት። አዎ ደርጊቱ ክብረ ነክ ቢሆንም ከመሆን ሊከለክል የሚችል ሃይል አልነበረም። ከዛስ ምን ሆነ?
የኢራቅ ገዢው ትልቁ የባዝ ፓርቲ ሙሉ በሙሉ እንዲበተን ተደረገ። ፓርቲው ብቻ አይደለም ሰራዊቱ ሙሉ በሙሉ በሚባል ደረጃ ተገፋ። ይህን ጊዜ የጦር መኮንኖች ተሰባስበው የአማኤሪካን መንግስትን ወኪሎች፣ የዘመቻው መሪዎችን የጦር መኮንኖችን፣ አግባብ ያላቸውን ዲፕሎማቶችን በተደጋጋሚ የባዝ ፓርቲን መበተን ችግር ያመጣል። ሰፊ ቁጥር ያለውን ጦር ሲመራ የነበረ ፓርቲ መበተን ሰራዊቱና መሪዎቹን ወደ ሌላ ሃሳብ ይመራቸዋል ቢባል አሜሪካኖቹ በበረሃው ማዕበል ድል ሰክረው ነበርና ከሳዳም ስቅላት በሁዋላ ያሳሰባቸው ነገር ስላልነበር ጥያቄውን ውድቅ አደረጉት። እናም ሁሉም ላይመለሱ ተበተኑ።
ጦርነቱን ሸሽቶ ወደ ቤቱ የገባ፣ በሳዳም ተማሮ መዋጋት ያልፈለገው ሁሉም በጅምላ ደሞዝ ሲቆምበትና ሲቸገር እያደፈጠ ይተኩስ ጀመር። እየተደራጀ ያጠቃ ገባ። እየመሸገ ያነድ ጀመር። በአካባቢነትና በዘር እየተቧደኑ የየራሳቸው የጎበዝ አለቃ አይነት መስርተው ይኸው ዛሬ ድረስ ኢራቅ ሰላም እየናፈቃት የሃብታም ደሃ ሆና አለች።
በቅርቡ ራሳቸው የትህነግ አመራሮች ከአንድ ሚሊዮን በላይ ሰራዊት እንዳላቸው በቃል፣ በሰላፍ ትርዒትና በመረጃ አሳይተውናል። ይህ ሰራዊት ከዘረፈው ትጥቅ ጋር ሲዳመር እጅግ ዘመናዊ የሚባል መሳሪያ የታጠቀ ነበር። ከዚህ ግዙፍ ቁጥር ውስጥ አንድ አራተኛው እንኳን ብቃት ያለው ወታደር ቢሆን በዚህ አንድ ወር ጊዜ ውስጥ ይህ ሃይል የት ገባ? ምን በላው? ተደመሰሰ? ተማረከ? ወይስ ምን ሆነ? ከማይከድራ ጅምላ ጭፍጨፋ በሁዋላ ሱዳን የመሸገው ሃይል እሱ ብቻ ነው?
ይህ ጥያቄ በወጉ ሊመልስ ስለሚገባው ከላይ የጠቀስናቸውን ወገኖች ምስክርነት ተቀብለናል። እንደ ምስክሮቹ ገለጻ ላለፉት ሁለት ዓመታት የተገነባው ሃይል ጦርነቱ ሲጀመር በአብዛኛው የወታደር ልብሱን እየጣለ ወደ መኖሪያ ቀዬው ተመልሷል። መከለከያ የማያውቀው ካፍ እሰገደፉ መሳሪያ የታጨቀበት ግምጃ ቤት በመቀሌ ከተማ ሲገኝ አንድ ከፍተኛ መኮንን ይህንን ደግመውታል። ከግምጃ ቤቱ ውጪ የወዳደቀ ልብስና ፈንጂ እያመላከቱ ” ሰራዊቱ ሲፈረጥጥ ጥሎት የሄደው ነው” ብለው ነበር።
በስራ እዛ በነበሩበት ወቅት ከአከራዮቻቸውና በጊዜ ርዝመት ከተግባቧቸው በቀጥታም ባይሆን በተዛዋሪ ያረጋገጡት ነገር ቢኖር በግልጽ በማይታወቅ ምክንያት የትህነግ ሃይል ሸሽቶ ወደ ቤቱ ነው የገባው። መሳሪውን ይጣል አይጣል ግን አይታወቅም።
በመቀሌ ባንክ ይሰራ የነበር አንድ ጸሃፊ “መቀሌ ስትያዝ “ጦርነት ላማረው ና በለው” በሚል ርዕስ እንዳለው እድሚያቸው 14 የሚሆን ልጆች መቀሌ ከተማ ከመያዟ አንድ ቀን በፊት ክላሽ ታጥቀው ወደላይ እየተኮሱ ሲሳሳቁና እንደ ርችት በተኩስ ድምጽ ሲዝናኑ እንደነበር መስክሯል። እነዚህ ታዳጊዎች ስጋት ባይሆኑም ልዩ ሃይል የሚባለውና ሚሊሻው ግን ስጋት ሊሆን ይችላል።
አሁን ድረስ ” በለው” የሚሉትና እንደ ሮይተርስ ባሉ ሚዲያዎች ተስፋ እየገመጡ ያሉ አፍቃሪ ትህነጎችና ተከፋይ ቅምጥ ጋዜጠኖች ይህን ሃይል ይሁን ሌላ ባይታወቅም በቅርቡ ጦርነት እንደሚጀመር ለመግለጽ ይሞክራሉ። ሃሳቡ እዚህ ግባ የሚባል ባይሆንም፣ አዲሱ አስተዳደር ግን ለአፍታም ቸል ሊለው የማይገባ ሃቅ አለ።
አዲሱ የትግራይ ጊዜያው መሪ ዶ/ር ሙሉ ነጋ ትናንት ለሚዲያ እንደገለጹት አዲስ በሚቋቋመው የትግራይ ካቢኔ ውስጥ የተቃዋሚ አመራሮች ተሳታፊ እየሆኑ ነው። ካቢኔ ሆነው የተሾሙም አሉ። በዚህ መልኩ አዲሱ አስተዳደር እየተዋቀረ ሲሆን በታችኛው እርከን ህዝብ የፈለጋቸውን እየመረጠ መሆኑንንና ይህም በትግራይ ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ የሆነ ነው።
” ህግ ማስከበሩ ሲጀመር እንደምናሸንፍ ስንናገር ያመነን አልነበረም። ግን አደረግነው። አሁንም የትግራይ ሕዝብ በፍጹም ነጻነት በሚፈልጋቸው መሪዎቹ እንዲመራ አድርገን ታሪክ እናስመዘግባለን” ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትር ይህ ልክ ህግ ማስከበሩ ሲጀመር እንደሆነው ህዝብ ላያምን እንደሚችል ጠቁመዋል። አያይዘው ግን ” ይህ መንግስት ያለውን ያደርጋል። እናደርገዋለን” ሲሉ ነው መቀሌ ሆነው ለአዲሱ አመራር ቃላቸውን ያረጋገጡት።
እንደሚሰማው ከሆነ ለጊዜው ዝርዝር ማቅረብ አልተፈለገም እንጂ በትግራይ ተጽዕኖ ፈጣሪ ሊባሉ የሚችሉ በአዲሱ ካቢኔ ውስጥ እየተካተቱ ነው። እነዚህ ከወራት በፊት ከትህነግ ጋር የምርጫ አሟሟቂ ሆነው ተሰልፈው በዜሮ ተሸነፉ የተባሉ ፓርቲዎች ጥያቄው ቀርቦላቸው ትግራይን ወደ ዴሞክራሲያዊ ጎዳና ለመምራት እየተሳተፉ ናቸው።
ይህ መልካም ቢሆንም ልክ የሶማሌ ክልል መሪ አቶ ሙስጣፊ እንዳደረጉት የትግራይ ፖሊስና ሰላማዊ የልዩ ሃይል ወደ ስራው ሊመለስ የሚችልበት ሁኔታ ሳይውል ሳያድር ተግባራዊ መደረግ እንዳለበት ዘሮም ያምናል። የዘወትር የዛጎል ተባባሪና የፖለቲካ ሳይንስ ተማሪ እንደሚለው ይህ ተገፍቶና አንድ አቅጣጫ ብቻ እንዲያይ የተደረገ ሃይል ከተገፋ በአዕምሮው ውስጥ ያለው የስሃተት ትምህርት ሁሌም ጦርነት ናፋቂ ያደርገዋል። ደሞዝ ስለለመደ ሲጓደልበት ወደ ነውጥ መግባቱ አይቀርም።
አሻግሬ ዮሃንስ የዘሮም የሙያ ባልደረባ ሲሆን ሃሳቡን ይጋራል። ይቀደመውን የጸጥታ ሃይል በተራ የፖሊስ ትጥቅ ወደ ስራ መመለስ ትግራይን ሰላም እንደሚያደርጋት ያምናል። ወደ ስራ መልሶ ልቡናውንና አዕምሮውን በማከም ጤነኛ ማድረግ እንደሚቻልም ይጠቁማል። እሱ እንደሚለው አዲስ አስተዳደር ከዚህ አንጻር ብዙ ስራ ይጠበቅበታል። ይህ ከሆነ የመከላከያንም ስራ ያቀላል።
አንዳንድ እጅግ ጥቂት የሚባሉ የትግራይ ተወላጅ ምሁራን ቀደም ብለውም ቢሆን እንዲህ ያለው ጉዳይ እንዳይመጣ ሲመክሩ እንደነበር ይታወቃል። አብዛኞቹ ግን ” ትህነግ ወይም ሞት” በሚል ሙቀት ውስጥ ሆነው ዲፋክቶ መንግስት እንዴት እንደሚመሰረት ሲያማክሩና፣ የዲፋክቶ መንግስት መተዳደሪያ ሲያረቁ ነበር።
ትህነግ ምን ያህል ዝርፊያና ሌብነት ውስጥ እንደተዘፈቀ፣ በዘመድ አዝማድ ተተብትቦ የግለሰቦች ስብዕና ላይ የተገነባች ትግራይን መስርቶ ድሆችን እንደዘነጋ፣ ከወሃ አቅም እንኳን ያረረበት ሕዝብ እንደሆነ፣ ሙስናና ፖለቲካዊ ምንዝርና እንደሚፈጸም እየተረዱ ዝምታን መምረጣቸው እጅግ አነጋጋሪ ነበር። ይባስ ብለው በገሌ ቁስል እንጨት ስደድበት አይነት ” አዲስ አበባ ሄደን መንግስት አውርደን እንመለሳለን” እያሉ የሚያቅራሩ የተማሩ መሃይሞችም የታዩበት ነበር።
እንደ ምሁር በግራ አማራን የሚያክል ነካከተው ነካከተው አውሬ ያደረጉት ሃይል፣ በላይ ሻዕቢያ የሚባል ክህደት ተፈጸመብኝ የሚል ኮብራ፣ በዚህ በኩል ከመላው የኢትዮጵያ መንግስት ጋር ግጭት ውስጥ የገባው ትህነግ አካሄዱ እንደማያዋጣው በመጠቆም ወደ ጦርነት እንዳይገባ ከመምክረ አንጻር ብዙም እንዳልሰሩ የሚያውቁ ይወቅሷቸዋል።
ዛሬ ግን ነገሮች ስለተቀየሩ ትግራይና የትግራይ ምስኪን ሕዝብ መከራው እንዲቆም ቢያንስ ንጹህ ውሃ የሚያጠጣው መንግስት እንዲበጅለት በቀናነት ሊሳተፉ፣ ከጎረቤታቸው አማራ ሕዝብ ጋር ልዩነታቸውን በማስታረቅ ሰላም እንዲሰፍን ሊሰሩ እንደሚገባ፣ እንዲሁም በጅምላ ለተጨፈጨፉ ዜጎች ድምጽ ሊሆኑ እንደሚገባም የሚወቅሷቸው ይጠይቃሉ።
በትግራይ ክልል የተጀመረው የሽግግር ሂደት በክልሉ የዴሞክራሲ መሰረት የሚጥል እንደሆነ የጊዜያዊ አስተደዳሩ ዋና ስራ አስፈጻሚ ዶክተር ሙሉ ነጋ በተደጋጋሚ እየተናገሩ በመሆናቸው ለዚህ ስኬት ተባባሪ ሆኖ ሕዝብ የስልጣን ባለቤት እንዲሆን አጋዥ ሃይል ሊሆኑ እንደሚገባ የበርካቶች እምነት ነው። ይህ ሲሆን ነው ትግራይ ከዛስ የሚለው መልስ ምላሽ የሚያገኘው።
ዘሮም እንደሚለው አሁን ያለው ትልቁ ችግር ጣልቃ ገብነት ነው። ካሁን በሁዋላ ምርጫው የትግራይ ሕዝብ ስለሆን የትግራይ ሕዝብ በሚወስነው ጉዳይ ጣላቃ ገብቶ መፈትፈት ያለቀው የህግ ማስከበር ዘመቻ በህዝብ ጭንቅላት ውስጥ ተቀብሮ ሲፈልግ የሚፈነዳ ማድርገና የአገር መከላከያ ሃይል የከፈለውን መልከ ብዙ መስዋዕትነት አፈር ማብላት ነው።
ብሽሽቅን፣ አጉል ዘራፍ ባይነትንና ልክ ትህነግን መቀመቅ እንደከተተው አይነት ቀረርቶ በማቆም አስተውሎ ቀጣዩን ጊዜ ውብ ለማድረግ ከትህነግ ስህተት መማር አስፈላጊ ይሆናል። ገዳይም ሟችም ወንድም በሆነበት፣ በርካታ ለመስማት የሚቀፉ ወንጀሎች በሚሰሙበትና ገና ብዙ ጉድ እንደሚወጣ በሚጠበቅበት ሁኔታ ስሜትን መቆጣተር ካልተቻለ አደጋ ይኖረዋልና እንተንቀቅ!!
ጁንታው ከሰሜን እዝ፣ ከመንግስት ተቋማትና ከግለሰቦች ዘርፎ ወስዶ ሲጠቀምባቸው የነበሩና የሸሸጋቸው ከ140 በላይ ከባድና ቀላል ተሸከርካሪዎችና ሲፈረጥጥ በጉድጓድ ውስጥ ጥሏቸው ...
በመጀመሪያ ስለጠቅላይ ሚኒስትሩ ትንሽ ልናገር፤ በሥልጣን ወንበሩ ላይ ሲወጣ ሕግንና ሰይፍን በመጨበጥ ፋንታ ሁለቱንም ጥሎ መጽሐፍ ቅዱስን አነሣ፤ ስለፍቅርና ስለይቅርታ ሰበከ፤ ጉዳት የለውም፤ ጥቅምም የለውም፤ምክንያቱም ያንን የኢትዮጵያ ሕዝብ ቢያንስ ለአንድ ሺህ ስድስት መቶ ዓመታት ሰምቶታል፤ ከዚያም በላይ ፈረንጅ ያስተማራቸው ባይሆኑም በሺዎች የሚቆጠሩ ካህናት አሉ፤ በወንጀለኞች ላይ ሕጉንና ሰይፉን ለማንሣት ፈቃደኛ ሳይሆን ብዙ ወራትን አስቆጠረ፤ አዳዲስ ወንጀለኞችም ሲፈለፈሉ ቲያትር እንደሚያይ ሰው እየተመለከተ አለፈው፤ በዚህም ዋና ተዋናይ የሆነውን ጀዋርን አፈራ፤ ዛሬ ጀዋር ልደቱን የሚያህል አጫዋች አገኘ፤ በእንግሊዝኛ አንድ የአነጋገር ፈሊጥ ልጥቀስ፡– a tough nut to crack የማይቆረጠሙ ጥሬ ሆኑበት፤ ስለዚህም የቲያትሩን መጨረሻ አልወደደውም! ቲያትሩን ማየት ሲጀምር ይቺ ባቄላ ቢል ኖሮ ዛሬ አያዝንም ነበር፤ ዛሬ እኔም ከሱ ጋር አዝናለሁ፤ ይህ የፍቅርና የይቅርታ ሰው በንዴት ሰይፉን ሊመዝ እያስፈራራ ነው፤ በዚህን ጊዜ ሙፈሪያን በሚኒስትርነትዋ ሳይሆን በመንፈሳዊ ሰውነትዋ ታስፈልገዋለች፣ ካወቀበት!
በ2008 በታተመው አገቱኒ በሚለው መጽሐፌ ስለልደቱ አያሌው እንዲህ ብዬ ነበር፤ ‹‹ለቅንጅት መዳከምና መፍረስ በመጀመሪያ በሩን የከፈተው ልደቱ›› ነው፤ ልደቱ ከቅንጅት ‹‹የመለየቱን አቅዋም ለማጠናከር ሲል ለምርጫ ቦርድና ለወያኔ/ኢሕአዴግ ቅንጅትን የመምቻ ሀሳቦችን እየደጋገመ በይፋ በጋዜጣ ይገልጽ›› ነበር፤ ዛሬ ደግሞ ልደቱ አያሌው የዓቢይ አህመድን አገዛዝ ለመጣል በመንገድ ዳር ካገኘው ጓደኛው ጋር እየዛተ ነው፤ ምሕረቱን ይላክለት!
ያሬድ ሲበዛ የሲጋራ ሱሰኛ ነው፡፡ በቀን ወደ ሁለት ባኮ ሲጋራ ያጨሳል፡፡ ድራፍትም ሲጠጣ እንደ ስፖንጅ ነው የሚመጠው፡፡ የሲጋራ ነገር ግን አይነሳ፡፡ በላይ በላዩ ነው፡፡ አንዱን ሲጋራ ሳይጨርስ ሌላውን ይለኩሳል፡፡ ደመወዙ ታድያ አንድም ጊዜ በቅቶት አያውቅም፡፡ ጠይም ፊቱ የተለበለበ ግንድ መስሎዋል፡፡ እድሜው ወደ ሰላሳዎቹ መጨረሻ ላይ የሚገኘው ያሬድ፤ ቁመቱ አጠር ያለ ሲሆን ሰውነቱ ግን ለክፉ አይሰጥም፡፡
አንድ አራት በአራት የሆነች ክፍል ሃያ ሁለት አካባቢ ተከራይቶ ይኖራል፡፡ አንድ ባለሜትር ከሃያ ፋሚሊ አልጋ፣ አንድ ቁምሳጥንና በደህና ጊዜ ሦስት ሺህ ብር የገዛው የሲዲ መጫወቻ ያለው ቴፕ ሪከርደር የሚኮራባቸው ንብረቶቹ ናቸው፡፡ በተለይ ቴፕ ሪከርደሩ እንደነፍሱ የሚያየው ውድ ንብረቱ ነው፡፡ ያለምክንያት አይደለም፡፡ ከመጠን ያለፈ የኦልዲስ ሙዚቃ አድናቂ ስለሆነ ነው፡፡
ያሬድ ሙዚቃ አድናቂ ብቻ አይደም፡፡ አዋቂም እንጂ፡፡ እሱ ቤት የሌለ የድሮ አልበም የለም፡፡ ህይወቱ በሙሉ ከሲጋራውና ከሙዚቃው ጋር የተቆራኘ ነው፡፡ ሞቅ ያለና የደስ ደስ ያለው ስሜት ሲሰማው የቢጅሶችን «ስቴይንግ አላይቭ»ና «ሳተርዴይ ናይት ፊቨር» ወይም የቢትልሶችን «ማኒ ኬንት ባይ ሚ ላቭ»ን ወይም የኤልቪስ ፕሪስሊን «ዶንት ቢ ኤፉል» ያዳምጣል፡፡ የኩል ኤንድ ዘጋንጐችን፣ የቴምፕቴሽኖችን፣ የሮሊንግ ስቶኖችን፣ የአባሞችን፣ የቦንይምስን . . . ስፍር ቁጥር የለውም፡፡ ማይክል ጃክሰን፣ ስቲቭ ወንደር፣ ኬኒ ቼስኒ፣ ዶሊ ፓርተን . . . እንደ ሲጋራው ሱስ የመንፈሱ ሱስ ናቸው፡፡ ከአገር ውስጥ ደግሞ ጥላሁን ገሰሰን፣ ሙሉቀን መለሰን፣ አስቴር አወቀን፣ ግርማ በየነን፣ ሚኒሊክ ወስናቸውን ሲኮመኩም ያመሻል፡፡ የዛን ያህል ደግሞ ሂፕ ሆፕና ራፕን ሲጠላ ለጉድ ነው፡፡ ፌፍቲ ሴንትና ፒዲዲ የሚባሉ ስሞችን ሲሰማ ያመዋል፡፡ የምዕራቡን ሙዚቃ ድምፅ በሌለው ሽጉጥ የገደሉ አድርጐ ነው የሚያስባቸው፡፡
ያሬድ መምህር ነው፡፡ በአንድ የግል ትምህርት ቤት ውስጥ የእንግሊዝኛ አስተማሪ፡፡ ታድያ እዚያው ትምህርት ቤት ውስጥ ኬሚስትሪ ከምታስተምር ዴሚኒ ከምትባል ወጣት ሸንቃጣ አስተማሪ ጋር በድንገት ተዋወቀ፡፡ መንገድ ላይ ዝናብ ደብድቦት ወደ ትምህርት ቤቱ ቅጥር ግቢ ሲገባ ነው ከአንድ ከሚያውቃት ሌላ አስተማሪ ጋር ቆማ ያያት፡፡ አስተማሪዋ አስተዋወቀቻቸው፡፡ እጁን ስትጨብጠው ልክ ብዙ አመት እንደምታውቀው ፍቅረኛው፣ በሞቀ ለስላሳ እጅዋ እጁን እያሻሸች «ወይኔ እንዴት በርዶሃል» አለችው፡፡
ያኔ ነው የተለከፈው፡፡ እንደ ጥቁር የወይን ዘለላ ፍሬ የሚያንፀባርቁ አይኖችዋን እያየ ፈዞ ቀረ፡፡ ምንም የማይቀራት ቆንጆ ነች፡፡ የሚያምር መልክና የሰውነት ቅርፅ ያላት፡፡ ያሬድ እንደዚህ አይነት የሚያፈዝ ውበት አይቶ አያውቅም፡፡ ልክ ቀዝቃዛ ውሃ ውስጥ እንደተነከረ ትንፋሽ ሲያጥረው ታወቀው፡፡ ልክ ሊያያል ሪች እንዳለው፤ «ስሪ ታይምስ ኤ ሌዲ ነች» ሲል አሰበ፡፡ ያን ቀን ማታ እቤቱ ገብቶ «ስሪ ታይምስ ኤ ሌዲ» የሚለውን ዘፈን በጀርባው ተኝቶ፣ ሲጋራውን እያጨሰ ለስምንት ጊዜ ያህል ሰማው፡፡ ያን ቀን የለበሰችውን ውሃ አረንጓዴ ቀሚስ ለብሳ አየር ላይ እየተንሳፈፈች ትታየው ነበር፡፡
ከሁለት ቀናት በኋላ የአስተማሪዎች ካፌ ውስጥ እንደገና አያት፤ ነጭ ጋዋንዋን ለብሳ ነበር፡፡ ገና እንዳያት ተስፋ ቆረጠ፡፡ እቺ ለኔ አትሆንም፡፡ ከአቅሜ በላይ ነች ሲል አሰበ፡፡ ሲጋራውን እያጨሰ አንድ ጥግ ተቀመጠ፡፡ ከሁለት አስተማሪዎች ጋር ቆማ እያወራች ሰረቅ አድርጋ ስትመለከተው አስተዋለ፡፡ «አሃ! ይህቺ የኬሚስትሪ አስተማሪ ከኔ ጋር የሚያዋህድ አንድ ኬምስትሪ አላት ማለት ነው» አለ በልቡ፡፡
አስተማሪዎቹ ተለይተዋት ብቻዋን ስትቀር በድፍረት ሄደና ሰላም አላት፡፡ ሞቅ ያለ ፈገግታ ነበር የሰጠችው፡፡ በልቡ «አይ ጥርስ!» እያለ «እንዴት ነሽ» አላት፡፡
ስለኔ ታውቃለች ማለት ነው ሲል አሰበና ኩራት ቢጤ ተሰማው፡፡ ጋዋንዋን አውልቃ ወንበር ላይ ስትሰቅል ልትወጣ እንደሆነ ገመተ፡፡ ተከትሏት ለመሄድ አሰበ፡፡ በርግጥ አንድ የሚያስተምረው ቀሪ ፔሬድ አለው፡፡ ነገር ግን ከክፍል ቀርቶ ስለማያውቅ ዛሬ ቢተወው ብዙም ችግር እንደማይፈጠር ገመተ፡፡
ለምን እቅጩን አልነግራትም ሲል አሰበ፡፡ እርግጥ ልጅቷ የወደደችው ትመስላለች፡፡ ግን ሌላ ያስተዋለው ነገር ተግባቢነት ዋና ሞቅ ያለ ፈገግታዋ ለሱ ብቻ ሳይሆን ለሁሉም እንደሆነ ነው፡፡ ታድያ ይሁን አይሁን ለማይታወቀ ነገር ጊዜውን በጭንቀት የሚያጠፋበት ምክንያት ምንድንው?
የእግረኛውን መንገድ ይዘው ቀስ ብለው እየተራመዱ ወደ ታክሲ መያዣው ሲያመሩ፣ እንደምንም ደፍሮ እንደወደዳትና ጓደኛው እንድትሆን እንደሚፈልግ ነገራት፡፡ በመገረም ትኩር ብላ ተመለከተችው፡፡
«እስኪ ተወውና» ሳቅ አለች፡፡ አንድ ፎቅ ስር ያሉ ብዙ ሱቆች አካባቢ ደርሰዋል፡፡ ውድ ዕቃዎች የተደረደሩበት ቡቲክ ስታይ ወደዚያ ጠጋ አለችና መመልከት ጀመረች፡፡ ያልተደረደሩ የሴቶች መዋቢያ ዕቃዎች የሉም፡፡ ጐንበስ ብላ ስትመለከት እንደሐረግ የተመዘዘ ሽንጧን በመቋመጥ እያየ፣ እግረ መንገዱን ቀልቧ የተሳበበትን እቃ ተመለከተ፡፡ አንድ በሴት ቅርፅ በተሰራ ጠርሙስ የተቀመጠ ያለ ሽቶ ነው የምትመለከተው፡፡
ተመልሶ ወደዚያ ቡቲክ ሄደና ስታየው የነበረውን ሽቶ ተመለከተ፡፡ ዠን ፖል ይላል፡፡ ወደ ሱቁ ገባና ባንኮኒው በስተጀርባ ቆማ ሞባይል የምታወራውን፣ የፊትዋ ወዘና የሚያለጠልጠውን የሱቅዋን ባለቤት አየ፡፡ «ምን ልታዘዝ» አለችው ፊትዋ ላይ ምንም ፈገግታ ሳይታይ፡፡
«ሁለት ሺህ ብር» ወሬዋን ቀጠለች፡፡ በሁለት ነገሮች ደሙ ፈልቶዋል፡፡ አንደኛው በሽቶው ወድነት፤ ሁለተኛው በሻጭዋ ንቀት፡፡ እንደሰው አልቆጠረችውም፡፡ ይሄን ሽቶ መግዛት እንደማይችል አሳምራ ታውቃለች፡፡ በሚቀጥለው ቀን ዴሚኒን አገኛት፡፡ ሲጋራ ለማቆም እንደወሰነ ነገራት፡፡ ከልቡ ነበር፡፡ ፈገግ ብላ ካየችው በኋላ «በርታ» አለችው፡፡
«ላንቺ ስል ነው» አላት፡፡ ሳቅ ብላ አየችውና ወደምታስተምርበት ክፍል ገባች፡፡ ማታ ወደሚያመሽበት ቡና ቤት ሄዶ ድራፍቱን ሲጠጣ አንድም ሲጋራ አላጨሰም፡፡ አብሮት የሚጠጣው ጓደኛው በመገረም ያየዋል፡፡ ስለ ኬምስትሪ አስተማሪዋ አጫውቶት ነበር፡፡
«ለእስዋ ብለህ ካቆምክ እንደገና ትጀምራለህ፡፡ ለራስህ ብለህ ነው ማቆም ያለብህ» አለው ድራፍቱን እየተጐነጨ፡፡የሚበቃውን ያህል ጠጥቶ ወደ ቤቱ ሄደ፡፡ ቅዳሜ ቀን ልደትዋ መሆኑን ነግራው ነበር፡፡ ያንነ የወደደችውን ሽቶ ገዝቶ ሊሰጣት ወስኗል፡፡ ገንዘብ ግን የለውም፡፡ ተሟሙቶ ከየትም ማምጣት አለበት፡፡ ኪሱ ውስጥ የቀረው ገንዘብ ከሁለት መቶ ብር አይበልጥም፡፡ የሚያበድረው ሰው ደግሞ የለም፡፡ ያን ሌሊት ገንዘብ የሚያገኝበትን መንገድና ቀዳዳ ሁሉ ሲያስብ አደረ፡፡ ምንም ፍንጭ ግን ሊያገኝ አልቻለም፡፡ ያለው እድል አንድ ዕቃ መሸጥ ነው፡፡ ቴፕ ሪከርደሩን ዞር ብሎ ተመለከተው፡፡ ሆዱን ባር ባር አለው፡፡ጠዋት ያን ብቸኛ ቅርሱ የሆነውን ቴፕ ሪከርደር ይዞ ወጣ፡፡ ብዙ ቦታዎችን ካጠያየቀ በኋላ ተሳካለትና አንድ ሺህ ዘጠኝ መቶ ብር ሸጠው፡፡ እውነት ለመናገር ግን አገሩን የሸጠ መስሎ ነው የተሰማው፡፡ ከሰአት በኋላ ወደዚያ ቱቢክ ሄደና በተራው ሻጭዋ ላይ ተዘባነነባት፡፡ ሁለት ሺህ ብር ባንኮኒው ላይ ሲያስቀምጥ ፊትዋ ላይ ከበሬታ ተመለከተ፡፡ ሽቶውን በስጦታ ዕቃ አስጠቀለለና ይዞት ወደ ትምህርት ቤት ሄደ፡፡ ዴሚኒን ያገኛት ከክፍል አስተምራ ስትወጣ ነበር፡፡ ጥቁር ሰማያዊ ጂንስ ሱሪ ከነጭ ቢትልስ ሹራብ ጋር ለብሳ፣ ላዩ ላይ ነጭ ጋዋንዋን ደርባ ነበር፡፡ ጥቅሉን ሰጣት፡፡
ቅዳሜ ከሰአት በኋላ ሽክ ብሎ ለበሰና ወደ ዴሚኒ ቤት ሄደ፡፡ ቤትዋን በጥቆማ ነግራው ነበር፡፡ ከካሜሮን ኤምባሲ አጠገብ በስተግራ፡፡ እቤትዋ ውስጥ ብዙ ሰዎች ተሰብስበው ነበር፡፡ አንዳንድ የሚያውቃቸው አስተማሪዎችም ነበሩ፡፡ ቤቱ በሰው ሞልቶ ስለነበር የሚቀመጥበትን ወንበር ፍለጋ አይኑን አማተረ፡፡ ከአንድ ወፍራም በደንብ የዘነጠ ሰውዬ ጐን አንድ ባዶ ወንበር እንዳለ አስተዋለ፡፡ ሄዶ ተቀመጠ፡፡አጠገቡ የተቀመጠው ወፍራም ሰውዬ አዱኛ የተትረፈረፈለት ቱጃር እንደሆነ ያስታውቃል፡፡ ቡናማ ህብር ያለው የጣልያን ሱፍ ለብሷል፡፡ ሃያ አራት ካራት ወርቅ የሆነ ሮሌክስ ሰአት አድርጓል፡፡ ከአዞ ቆዳ የተሰራ ጫማው መልክ እስኪያሳይ ድረስ ተወልውሏል፡፡ ኪንግ ኤድዋርድ የሚባል ሲጋራ እያጨሰ ነበር፡፡ያሬድን በፈገግታ ተመለከተና ሲጋራ ጋበዘው፡፡
«ደስ አትልም!?» አለው ሰውየው ወደ ዴሚኒ እየተመለከተ፡፡ ዴሚኒ ከቼኮላቱ ቶርታ ጋር የሚመሳሰል ቡናማ፣ ቢጫ ጠቃጠቆ ያለበት ቀሚስ ለብሳለች፡፡ ፀጉርዋን ወደ ኋላ ለቃዋለች፡፡ ኬኩ ላይ የተሰካውን በሃያ ሰባት ቁጥር ቅርፅ የተሰራውን ሻማ እፍ ብላ ስታጠፋ ሰው ሁሉ አጨበጨበ፡፡
«በተቀባችው ሽቶ፡፡ ዠን ፖል ነው የተቀባችው፡፡ ውድ ነገር የሚወዱ ሴቶች አከብራለሁ» አለው ሰውየው ፈገግ ብሎ፡፡ያሬድ ምንም አላለም፡፡ እጁን ወደ ሰውየው ዘረጋ ሰውየው በመገረም ያሬድን እየተመለከተ «ምነው» አለው
«ሲጋራ ማቆም በጣም ቀላል ነው፡፡ ወደፊት መቶ ጊዜ ላደርገው እችላለሁ» አለ ያሬድ ኪንግ ኤድዋርዱን ሲጋራ እየለኮሰ፡፡ሁለቱም ሲጋራቸውን እያቦነኑ ኬኩን የምትቆርሰውን ዴሚኒ ተመለከትዋት፡፡
አምባሳደር ዲና እንዳሉት፣ በሊቢያ ካሉ ኢትዮጵያውያን ተወካዮች ጋር እየተወያየን ነው፡፡ በዚያ ያሉ ዜጐቻችንም መንግሥት እያደረገ ያለውን ጥረት ያውቃሉ፡፡ በሊቢያ አሁን አውሮፕላን መጠቀም ስለማይቻል መንግሥት በዚያ የሚገኙ ኢትዮጵያውያንን በመርከብ ለማውጣት ዝግጅቱን ጨርሷል፡፡ አምባሳር ዲና አክለውም፣ መንግሥት በአጭር ጊዜ ውስጥ በሊቢያ የሚገኙ ዜጐቻችንን ያስወጣል ብለዋል፡፡
‹‹በቱኒዚያ ችግር እንደተከሰተ ወደ ሌሎቹ የዓረብ አገሮች ይዛመታል የሚል ግምት በመኖሩ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በኩል ሰፊ ውይይት ካደረግን በኋላ፣ በእነዚህ አገሮች የሚገኙ የመንግሥት ተወካዮች እንዲዘጋጁ አድርገናል፤›› ያሉት አምባሳር ዲና፣ ‹‹የመንግሥት ተወካዮችም ለዜጐቻችን ምክር እንዲያስተላልፉ አድርገናል፡፡
አምባሳደር ዲና አክለውም፣ በሊቢያ የኢትዮጵያ ኤምባሲ ባለመኖሩና ኢትዮጵያውያን በአብዛኛው እዚያ ለመኖር ስለማይሄዱ ቁጥራቸው ምን ያህል እንደሆነ ለማወቅ አይቻልም ብለዋል፡፡
ባለፈው ሰኞ ኬንያ 90 ኬንያውያንና 61 የጐረቤት አገሮች ዜጐችን በአውሮፕላን በመጫን ከሊቢያ አስወጥታለች፡፡ በርካታ አገሮችም በሊቢያ ያሉ ዜጐቻቸውን በፍጥነት እያስወጡ ሲሆን፣ አሜሪካና ኔቶ በሊቢያ ላይ ወታደራዊ ዕርምጃ ይወስዳሉ የሚል ግምት አለ፡፡
የኢትዮጱያ መንግስት እነዚህ ሊብያ የሚገኙ ዜጎቻችን በፍጥነት ሂወት የማዳን ስራ መስራት ይኖርበታል መክንያቱም እነዚህ ዜጎቻችን ለስራ ብለው ከኣገራቸው ወጥተው መቅረት የለባቸውም እና ይህንን በቂ ትክረት ተደርጎበት እንደ ሌሎች የተለያዮ ዜጎች ኢትዮጱያዊ ዜጋም በቸልተኝነት በሰው ሃገር መቅረት የለበትም እና በቂ ትኩረት ሰጥታቹሁ ዜጎቻቹሁ ተንከባከቡ በሉልኝ
ለረጅም አመታት ነዋሪነትዋን በእንግሊዝ ሀገር ያደረገችው ድምጻዊት ማርታ ሀይሉ ትላንት ሌሊት ተኝታ ህክምና ትከታተልበት በነበረው ሆስፒታል ውስጥ በሀገረ-ሎንዶን ህይወትዋ ማለፉ ተሰምቶዋል::
ከረሜላ…አብ አስመራ…ዝማምዬ በሚሉት እና በሌሎችም ዜማዎችዋ በተለይም በ1980ዎቹ በለገሀር ሙዚቃ ቤት አሳታሚነት በሰራችው አልበምዋ ከፍተኛ ተወዳጅነትን አትርፋ ቆይታለች:: በሌላ በኩል ከድምጻዊ ደረጀ ደገፋው ጋር በሰራችው አልበም በቅብብል የሚያቀነቅኑት ላሉማዬ የተሰኘው ዘፈን ማርታ የምታወቅበት እና ተወዳጅ ስራ ነው:: ድምጻዊት ማርታ ሀይሉ ከጥቂት አመታት በፊት አለማዊ ሙዚቃ በማቆም ሙሉ ለሙሉ የኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን ያሬዳዊ ዜማዎችን በማዜም ቤተክርስትያንን በእንግሊዝ ሎንደን ስታገልግል ቆይታለች:: በተለይ በእንግሊዝ ሎንደን ከሚኖሩ ኢትዮጵያውያን አርቲስቶች ጋር አባል በሆነችበት ማህበር ሎለንደኑ ደብረ ምህረት ቅድስት ድንግል ማርያም ካቴድራል ማቁዋቁዋሚያ ገቢ ለማሰባሰብ በተዘጋጀው የመዝሙር ኮንሰርት መርሀ-ግብር ላይ አባል በመሆን በዝማሬ የበኩልዋን አስተዋጽኦ አድርጋለች:: ድምጻዊት ማርታ ሀይሉ ከተለያዩ ድምጻዊያን ጋር ተግባብታ በመስራት የምትታወቅ ጸባየ መልካም የተመሰገነች ድምጻዊት ስትሆን በሙያ ባልደረቦችዋ ዘንድም ተወዳጅ ነበረች::
አቶ ጸጋዬ ረጋሳ አራርሳ ይባላሉ። በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በሕግ ትምሕርት ክፍል የቀድሞ መምሕር ነበሩ። በአውስትራሊያ ሜልበርን ከተማ፤ በሜልበርን የሕግ ትምሕርት ቤት “በሕገ-መንግሥት ሕግ” የዶክሬት ዲግሪያቸውን አጠናቀዋል።የሕግ አስተማሪና ተመራማሪም ናቸው። በአዲስ አበባና ዙሪያዋ የኦሮምያ ልዩ ዞን የተቀናጀ ማስተር ፕላን ተግባራዊ መደረግን ተከትሎ ከአንድ ዓመት ከስድስት ወር በኋላ በድጋሚ ስላገርሸው ተቃውሞ እና የመንግሥት ምላሽ፤ ከሕግ አኳያ ትንታኔ ሰጥተዋል፡፡
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በተቋቋመበት አዋጅ 1133/2011 በምርጫ በፖለቲካ ፓርቲዎች እና በስነምግባር አዋጅ 1162/2011 በተሰጠው ስልጣን መሰረት ፖለቲካ ፓርቲዎች ድጋፍ እና ቁጥጥር የሚያደርግ ተቋም ነው። በዚህም መሰረት በኦነግ ፓርቲ አመራሮች መካከል የተፈጠረውን አለመግባባት ለመፍታት ህጋዊ እና ተደጋጋሚ ጥረቶችን ሲያደርግ እንደነበር ይታወሳል።
1. የፓርቲው የተወሰኑ የስራ አስፈጻሚ አባላት ነሃሴ 01 ቀን 2012 ዓ.ም በተጻፈ እና በድርጅቱ ምክትል ሊቀመንበር በተፈረመ ደብዳቤ የድርጅቱን ሊቀመንበር መታገዳቸውን ለቦርዱ አሳውቀው እንደነበር፣ ከዚህም በተጨማሪ የድርጅቱ አመራር ላይ ተከታታይ አቤቱታዎች አስገብተው እንደነበር ይታወሳል። በሌላ በኩል የድርጅቱ ሊቀመንበር መስከረም 02 ቀን 2013 ዓ.ም ድርጅቱ ብሔራዊ ምክር ቤት ስብሰባ አድርጎ የፓርቲውን ምክትል ሊቀመንበር፣ የስራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባላትን እንዲሁም የማእከላዊ ኮሚቴ አባላት እስከሚቀጥለው የድርጅቱ ጠቅላላ ጉባኤ ድረስ ከሃላፊነታቸው ታግደው እንዲቆዩ እንደወሰነ ለቦርዱ አሳውቀዋል።
2. ፖለቲካ ፓርቲ አባላት መኻከል አለመግባባት ሲከሰት እና ለቦርዱ አቤቱታ ሲቀርብለት በአዋጅ ቁጥር 1162/11 አንቀፅ 74 ንዑስ አንቀፅ 6 መሠረት ጉዳዩን ተመልክቶ የውሣኔ ሃሣብ የሚያቀርብ የባለሙያዎች ጉባኤ ለማቋቋም በተሰጠው ስልጣን መሰረት በማድረግ የሁለቱንም ቡድኖች ደብዳቤዎች እና አቤቱታዎች እንዲሁም የውስጥ ህጎች የሚያይ የባለሞያዎች ኮሚቴ ለማቋቋም ውሳኔ አሳልፎ እንደነበርም ይታወሳል፡፡ በዚህም መሰረት በእነ አቶ አራርሶ በኩል ባለሞያ ቢመድቡም ፣ በእነ አቶ ዳውድ በኩል ባለሞያ ለመመደብ ፍቃደኛ ካለመሆናቸውም በላይ የፓርቲው የውስጥ ደንብ መሰረት መጠናቀቅ ያለበት ጉዳይ ነው በማለት መልስ በመስጠታቸው የባሞያዎች ጉባኤ ማቋቋም ሳይሳካ ቀርቷል፡፡
3. በኦነግ አመራር መካከል የተፈጠረውን ችግር ለመፍታት የተደረገው የመጀመሪያው የቦርዱ ጥረት ባለመሳካቱ ጉዳዩን ከባለሞያዎች ጉባኤ ይልቅ በራሱ ሊያየው ተገድዷል። በዚህም መሰረት ከሁለቱም ወገን የገቡትን እገዳዎች በማየት እና የገቡ ሰነዶችን በመመርመር እንዲሁም ከሁለቱም ቡድን አመራሮች ጋር እንዲሁም ከስነስርአት እና ቁጥጥር ኮሚቴ አመራር አባላት ጋር ሰፊ ውይይት አድርጓል። በውይይቱም ወቅት ፓርቲው አመራር ቀውስ ውስጥ እንደገባ፣ ለአባላቱ አመራር መስጠት የሚችልበት ሁኔታ ላይ እንዳልሆነ፣ በተለይም ደግሞ ሁለቱም ቡድኖች ያቀረቧቸው እገዳዎች ህጋዊ እንዳልሆኑ ቦርዱ ወስኗል። በዚህም መሰረት የሁለቱም ወገን እገዳ የቀረበባቸው አባላት በነበራችው ህጋዊ ሃላፊነት ላይ እንደሚቆዩ ወሰነ።
በተጨማሪም ሁለቱም አካላት ህጋዊ ሂደቱ የተሟላ ሰነድ ባለማቅረባቸው፣ ፓርቲው ያለበት የአመራር ቀውስ ለመፍታት አለመቻላቸውን በመረዳት ቦርዱ የአመራር መከፋፈሉን ጠቅላላ ጉባኤ በማከናወን የፓርቲው አባላት መሪዎቻቸውን እንዲመርጡ ታህሳስ 08 ቀን 2013 ዓ.ም ባደረገው ስብሰባ ከመወሰኑም በተጨማሪ የጠቅላላ ጉባኤውን ለማመቻቸት ሃላፊነቱንም እንደሚወስድ አሳውቆ እንደነበር ይታወሳል።
4. ከላይ በተጠቀሰው ውሳኔ መሰረት ለሁለቱም አመራር ቡድኖች ቦርዱ ውሳኔ በደብዳቤ ደርሷቸው የመጀመሪያውን ውይይት በቦርዱ አመቻችነት በጋራ ለማከናወን የመጀመሪያውን የፓርቲው ስራ አስፈጻሚ አባላት ጥሪ ቢደረግላቸውም በድርጅቱ ምክትል ሊቀመንበር አቶ አራርሶ የሚመራው የስራ አስፈጻሚ ቡድን ቦርዱ በጠራው ስብሰባ ላይ ሲገኝ በአቶ ዳውድ የሚመራው ቡድን ግን “ቦርዱ ይህንን የማመቻቸት ህጋዊ ሚና የለውም” በማለት በውይይቱ ላይ አልገኝም በማለታቸው በቦርዱ የተደረገው ጥረት አሁንም ሊሳካ አልቻለም።
6. የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ጥር 19 ቀን 2013 ዓ.ም ባደረገው የቦርድ አመራር አባላት ስብሰባ በኦነግ ስራ አስፈጻሚ መከፈልን አስመልክቶ እስከአሁን የተደረጉ ጥረቶችን እና ለመፍታት የወሰዳቸውን እርምጃዎች በዝርዝር መርምሯል። በዚህም መሰረት ቦርዱ እጁ ላይ ባሉት የህግ እና የአስተዳደር መሳሪያዎች በመጠቀም ሊያግዝ የሚችልበት ተጨማሪ አሰራር አለመኖሩን ተረድቷል።
7. በዚህም መሰረት የኦሮሞ ነጻነት ግንባር አባላት፣ የተለያዩ የድርጅቱ መዋቅሮች እና አመራሮች ለችግሩ መፍቻ ሊሆን የሚችለውን ጠቅላላ ጉባኤ እንዲያደርጉ ቦርዱ ማሳሰብ እንደሚገባው ወስኗል። በመሆኑም ፓርቲው በመሃከሉ ያለውን አለመግባባት በስራ አስፈጻሚ አመራሮቹ ሊፈታ ባለመቻሉ የተለያዩ የድርጅቱ መዋቅሮች እና አባላት አውቀው ጠቅላላ ጉባኤ እነዲከናወን የሚያደርጉባቸውን ማንኛውንም መንገዶች እንዲጠቀሙ ቦርዱ በጥብቅ ያሳስባል።
DW International: ከትግራይ ለሳውዲ መንግስት የተፃፈ ዳብዳቤ፣ በሳውዲ የስደተኞች ካምፕ የሚገኙት የትግራይ ተወላጆች ለመመለስ ትብብር ተጠየቀ። ነሃሴ 27/2012 ዓ.ም « IRROB.ORG
Home » News » DW International: ከትግራይ ለሳውዲ መንግስት የተፃፈ ዳብዳቤ፣ በሳውዲ የስደተኞች ካምፕ የሚገኙት የትግራይ ተወላጆች ለመመለስ ትብብር ተጠየቀ። ነሃሴ 27/2012 ዓ.ም
DW International: ከትግራይ ለሳውዲ መንግስት የተፃፈ ዳብዳቤ፣ በሳውዲ የስደተኞች ካምፕ የሚገኙት የትግራይ ተወላጆች ለመመለስ ትብብር ተጠየቀ። ነሃሴ 27/2012 ዓ.ም
ናይ ኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ /ኦዲፒ/ ንሓድነት ኢትዮጵያን ቁጠባዊ ረብሓ ህዝባን ከምዝሰርሕ ኣፍሊጡ።ምኽትል ኣቦ መንበርን ዋና ኣምሓዳሪ ክልል ኦሮሚያን ኣቶ ለማ መገርሳ መበል 29 ዓመት ምስረታ’ቲ ፓርቲ ምኽንያት ብምግባር ኣብዘስምዕዎ መደረ እዮም ነዚ ዝበሉ።
ኣዲስ ኣበባ ኣብ ዝርከብ ኣዳራሽ ሚሊኒየም ኣብ ዝተኻየደ ስነስርዓት ኣቶ ለማ መገርሳ እዚ ናይ ሎሚ በዓል ካብቶም ዝሓለፉ 28 ዓመታት ዝተፈለየ እዩ፤ምክንያቱ ዝለዓለ መስዋእቲ ተኸፊሉ ዝተረኸበ ዓወት ስለዝኾነ ኢሎም።ህዝቢ ናይ ልምዓትን ቁጠባን ተረባሒ ንምግባር ብሓባር ደው ክንብል ኣለና ኢሎም።
ንሶም ብተወሳኺ ኣብ ክልል ኦሮሚያ ዝንቀሳቐሱ ተወዳደርቲ ውድባት ንሓድነት ህዝቢ ክሰርሑ ፃውዒት ኣቕሪቦም ኣለው።መናእሰይ ብዝኸፈልኩምዎ መስዋእትነት ኣብዚ በፂሕና ኣለና ዝበሉ ኣቶ ለማ ዝመፀ ለውጢ ከም ሃገር ንምቕፃል ብምድምማፅን ምትሕግጋዝን ክንሰርሕ ኣለና ኢሎም።
“ኦዲፒ ንህዝቢ ኦሮሞ ዝቃለስ ውድብ እዩ።ህዝቢ ኦሮሞ ካብ ህዝቢ ኢትዮጵያ ተፈሊዩ ዝርአ ህዝቢ ኣይኮነን።ዝዓበየ ኣካል ኢትዮጵያ እዩ።ንህዝቢ ኦሮሞ ክንቃለስ ከለና ንመላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ምቅላስ ማለት እዩ።በዚ ኣጋጣሚ ሃገርና ኢትዮጵያ ሓደ ኮይና፣ህዝባ ተኸባቢሮም፣ሓደ ኮይኖም፣ብሄርን ብሄረሰባትን ማዕረ ኮይኖም፣ብሰላም ዝነብርሉላ ሓዳስ ኢትዮጵያ ንምፍጣር ፓርትና ካብ ዝኾነ ይኹን እዋን ንላዕሊ ንሓድነት ህዝቢን ሰላምን ኢትዮጵያ፣ንኽብራ ዝቃለስ ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ ንመላእ ህዝቢ ኢትዮጵያ ክነረጋግፀልኩም ይደልይ።”
ናይ ኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ ኣብ ፀልማት ኮይኑ ናይ ሎሚ ብርሃን ዝርኣየ እዩ ዝበሉ ምኽትል ከንቲባ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ኢንጅነር ታከለ ኡማ ውድቦም ንህዝቢ ኦሮሞ ጥራሕ ዘይኮነስ ንመላእ ናይዛ ሃገር ህዝቢ ብሓባር፣ብሰላምን ብፍቕርን ከገልግል እዩ ኢሎም።
ከንቲባ ኢንጂነር ታከለ ኡማ ሕቶ ህዝቢ ኢትዮጵያ ንምምላስን መነባብርኡ ንምቕያርን ብዙሕ ስራሕ ይፅበዮም ከምዘሎን ብዘይ ዝኾነ ይኹን ኣድልዎ ንምግልጋልን ንኹሉ ንምስማዕን ድማ ቃል ኣትዮም።
በኢትዮጵያ በኮሮና ቫይረስ የሚያዙ ሰዎች ቁጥር በፍጥነት እየጨመረ ከመምጣቱ ባሻገር በፀና የታመሙት መበራከት አሳሳቢ መሆኑን የጤና ሚኒስትሯ ዶክተር ሊያ ታደሰ አስታወቁ።
በኢትዮጵያ መጋቢት 4 ላይ በ48 አመት ጃፓናዊ ጎልማሳ አንድ ብሎ የጀመረው የኮሮና ቫይረስ በትናንትናው ዕለት 10 ሺህን ተሻግሯል። ለ331 ሺህ 266 ሰዎች ምርመራ ተደርጎ 10 ሺህ 207 ሰዎች ላይ ቫይረሱ የተገኘ ሲሆን፤ እንደ ሌሎች ሀገራት ከተማ እና እንቅስቃሴ ሙሉ በሙሉ ሳይዘጋ የመከላከል ስራው ላይ ትኩረት መደረጉ ይታወቃል።
ሰፊ የግንዛቤ የመፍጠር ስራ በማከናወንም ህብረተሰቡ የመከላከያ እርምጃዎችን ሲተገብር ቆይቷል ሆኖም ከቀን ወደ ቀን መሰላቸቱ እና ቫይረሱን አቅልሎ የማየት አዝማሚያ በማህበረሰቡ ዘንድ ተስተውሏል።
የጤና ሚኒስትሯ ዶክተር ሊያ ታደሰ በዛሬው እለት በሰጡት መግለጫ ህብረተሰቡ በወረርሽኙ ዙሪያ በቂ ግንዛቤ ቢኖረውም የመከላከያ ዘዴዎቹን መተግበር ላይ ወደኋላ እያለ መሆኑን አንስተዋል።
ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት በአዲስ አበባ የተለያዩ አካባቢዎች ባደረገው ቅኝት፤ በትራንስፖርት ፣ በመዝናኛ ቦታዎች እና ህዝብ በሚበዛባቸው የአገልግሎት መስጫ ስፍራዎች ኮቪድ 19 የሌለ ይመስል የጥንቃቄ እርምጃዎቹ እየተዘነጉ ነው።
የመዲናዋ ነዋሪዎችም ቫይረሱን ለመቆጣጠር የተላለፉ ውሳኔዎች አተገባበር አሁን ላይ እየታየ ካለው የቫይረሱ ግስጋሴ አንፃር ሲመዘን የከፋ ዋጋ እንዳያስከፍለን ያሰጋል ይላሉ።
በተለይም በወጣቶች ዘንድ ትዕግስት የማጣት ነገር እንደሚታይ እና ይህ ሃላፊነት የጎደለው አካሄድም የቫይረሱን ስርጭት ሊያስፋፋ ስለሚችል ሊቆም ይገባዋል ብለዋል የጤና ሚኒስትሯ ዶክተር ሊያ ታደሰ።
የኢትዮጵያ ቀይ መስቀል ማህበር ያሰማራቸው ከ18 ሺህ በላይ በጎ ፈቃደኞችም ከ35 ሚሊየን በላይ ለሚሆን የህብረተሰብ ክፍል የግንዛቤ ማስጨበጥ ስራ መስራታቸውንም ተናግረዋል፡፡
መጭው ጊዜ የከፋ እንዳይሆን መታጠብ፣ አፍና አፍንጫን መሸፈን፣ መራራቅ፣ በቤት ውስጥ መቆየት እና መተሳሰብን ጨምሮ በአንድነት በመስራት የቫይረሱን ስርጭት መግታት የሁሉም ዜጋ ወሳኝ ሃላፊነት ነው በማለት መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።
የፌዴሬሽን ምክር ቤት እና የአስተዳደር ወሰንና የማንነት ጉዳዮች ኮሚሽን የተሰጣቸውን አገራዊ ኃላፊነት በትብብር ለመወጣት የሚያስችል የመግባቢያ ስምምነት ተፈራረሙ። ስምምነቱን የፈረሙት...
የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንት ባራክ ኦባማ በስድስቱ ኃያላን መንግሥታትና በኢራን መካከል በማዕቀፉ ነጥቦች ላይ ስምምነት መደረሱ እንደተነገረ ከዋይት ሃውስ ቤተመንግሥት ያደረጉትን ንግግር(በእንግሊዝኛ)
በታሪክ ውስጥ ከፍተኛ እድገት ያስከተለ ለሳይንስ ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያደረጉ ብዙ ሳይንቲስቶች ነበሩ ፡፡ ይህ የስኮትላንዳዊው የፊዚክስ ሊቅ ጀምስ ጸሐፊ ማክስዌል ጉዳይ ነው ፡፡ ይህ የፊዚክስ ሊቅ ያለማቋረጥ በሕዋ ውስጥ እየተሰራጩ ከሚገኙት የኤሌክትሪክ እና መግነጢሳዊ መስኮች የተሠራውን እውነታ በመቀነስ የኤሌክትሮማግኔቲዝም ክላሲካል ንድፈ-ሀሳብ ቀረፀ ፡፡ እነዚህ ሁሉ ተቀናሾች በ የማክስዌል እኩልታዎች ንድፈ ሀሳብዎን ለማንፀባረቅ እና ለማሳየት. ይህ ፅንሰ-ሀሳብ የሬዲዮ ሞገዶች እና የሬዲዮ ሞገዶች መኖር ወደ ትንበያ አስከተለ ፡፡
ሁሉም ሳይንቲስቶች የሚጀምሩት በሌሎች ያለፉ ሳይንቲስቶች ከሰሩ ሥራ መሆኑን ከግምት ውስጥ ማስገባት ይገባል ፡፡ ይህ አባባል በኒውተን በ "ሁሉም ሳይንቲስቶች በግዙፎች ትከሻ ላይ ይሰራሉ". ይህ ማለት አብዛኞቹን ድሎች ቀደም ሲል ሌሎች ሳይንቲስቶችን በሰራችው ስራ ምስጋና ይግባው ማለት ነው ፡፡ ይህ እውነታ በማክስዌል ጉዳይ ላይ በሥራው ጉዳይ ላይ ለ 150 ዓመታት ቀድሞውኑ የነበሩትን ሁሉንም እውቀቶች ማዋሃድ ከቻለ ጀምሮ እውነት ነው ፡፡ በዚህ መንገድ የኤሌክትሪክ ፣ ማግኔቲዝም ፣ ኦፕቲክስ እና አካላዊ ግንኙነታቸውን መርሆዎች ለመግለጽ ይችላሉ ፡፡
ጄምስ ጸሐፊ ማክስዌል የተወለደው እ.ኤ.አ. በ 1831 ኤድንበርግ ውስጥ ነበር ቤተሰቦቹ መካከለኛ መደብ ነበሩ ፡፡ ይህ ሰው ከልጅነቱ ጀምሮ ልዩ የሆነ የማወቅ ጉጉት አሳይቷል ፡፡ ገና በ 14 ዓመቴ አስቀድሜ ወረቀት ፃፍኩ. በዚህ ጽሑፍ ውስጥ ኩርባዎችን ማከም መቻል እንዲችሉ የመጀመሪያውን ሜካኒካዊ ዘዴዎችን ገለፅኩ ፡፡ በኤዲንበርግ እና በካምብሪጅ ዩኒቨርሲቲዎች የተማረ ሲሆን የቁጥር ችግሮችን የመፍታት ችሎታ ሲሰጣቸው ተማሪዎችን እና አስተማሪዎችን ያስደነቀ ነበር ፡፡ ለተቀሩት ተማሪዎች አስቸጋሪ በሆኑት የሂሳብ እና የፊዚክስ ትምህርቶች ውስጥ ሁሉም ችግሮች ታዩ ፡፡
በ 23 ዓመቱ ከሥላሴ ኮሌጅ በሂሳብ ተመርቋል እና ከሁለት ዓመት በኋላ በማሪቻል ኮሌጅ በአበርዲን የፍልስፍና ፕሮፌሰርነት ቦታ ማግኘት ችሏል ፡፡ በዚህ ጣቢያ ውስጥ ለ 4 ዓመታት ያህል ቆየ እና በበርካታ ዕውቀቶች እየተጠናከረ ነበር ፡፡ በ 1860 ተመሳሳይ ቦታ ማግኘት በቻለበት ሁኔታ ግን በሎንዶን በታዋቂው የኪንግ ኮሌጅ ውስጥ ፡፡ በጠቅላላው ሥራው ውስጥ በጣም ፍሬያማ ጊዜ የጀመረው በዚያን ጊዜ ነው ፡፡ በዚህ ቦታ ሙከራዎችን እንዲያከናውን እና የእርሱን ንድፈ-ሀሳቦች ለመሞከር የሚያስችለው በጣም የተሻለ ኢኮኖሚ ነበር ፡፡
የማክስዌል እኩልታዎች ምናልባት ይህ ሳይንቲስት ያስቀራቸው ምርጥ ቅርስ ናቸው ፡፡ ደረጃው እና ለሳይንስ ያበረከቱት አስተዋጽኦ እየጨመረ ስለነበረ ፣ በ 1861 ሮያል ሮያልን መቀላቀል ችሏል ፡፡ የህዝብ ወይም የኤሌክትሮማግኔቲክ ንድፈ ሀሳብ ከቤተሰቡ ጋር ወደ ወላጆቹ ቤት ወደ ስኮትላንድ የተመለሰበት ቦታ ነበር ፡፡ እ.አ.አ. በ 1871 በካምብሪጅ የካቪንዲሽ ላብራቶሪ ዳይሬክተር ሆነው ተሾሙ በመጨረሻ በ 48 አመታቸው በ 1879 በሆድ ካንሰር ህይወታቸው አል diedል ፡፡
የማክስዌል እኩልታዎች ለመጀመሪያ ጊዜ የታዩበት “የኤሌክትሮማግኔቲክ መስክ ተለዋዋጭ ንድፈ ሃሳብ” የሚል ርዕስ ያለው መጣጥፍ ነው። እነዚህ እኩልታዎች በኤሌክትሪክ እና በመግነጢሳዊነት ላይ ያሉትን ሁሉንም የስነ-ህጎች ህጎች በግልጽ እና በአጭሩ ለመግለጽ የሚያገለግሉ ናቸው ፡፡ እነሱ ከ XNUMX ኛው ክፍለዘመን ጀምሮ የተቀረጹ መሆናቸውን እና መታወስ አለበት በአምፔሬ ፣ በፋራዴይ እና በሌንዝ ሕጎች ላይ እምነት ነበረው. ዛሬ ጥቅም ላይ የዋለው የቬክተር ማብራሪያ ከዓመታት በኋላ በሄቪቪስዴድ እና በጊብስ ተዋወቀ ፡፡
የእነዚህ እኩልታዎች ዋጋ እና በኤሌክትሪክ እና ማግኔቲዝም ላይ መረጃዎችን ሲያቀርቡ የነበሩትን የሳይንስ ሊቃውንት ሁሉ ሀሳቦች ውህደት ውስጥ ብቻ የሚኖር አይደለም ፡፡ እና ያ ነው የማክስዌል እኩልታዎች በኤሌክትሪክ እና ማግኔቲዝም መካከል ያለውን የጠበቀ ግንኙነት አሳይተዋል ፡፡ ከሂሳቦ From ውስጥ ፣ ሌሎች እኩልታዎች ሊገኙ ይችላሉ ፣ ለምሳሌ በብርሃን ፍጥነት ማሰራጨት የሚችሉ የኤሌክትሮማግኔቲክ ተፈጥሮ ሞገዶች መኖራቸውን ለመተንበይ ያገለገለው የሞገድ እኩልታ ፡፡
ከዚህ በመነሳት ብርሃን እና መግነጢሳዊነት የአንድ ንጥረ ነገር ገጽታዎች እንደሆኑ እና መብራት የኤሌክትሮማግኔቲክ ረብሻ ነው ብሎ መደምደም ይችላል ፡፡ ለዚህም ምስጋና ይግባውና የማክስዌል ሥራ ኦፕቲክስን ወደ ኤሌክትሮ ማግኔቲዝም ለማቀናጀት እና ለማዋሃድ ያገለገለ ሲሆን ብርሃን ያለው የኤሌክትሮማግኔቲክ ይዘትም ተገልጧል ፡፡ የብርሃን የኤሌክትሮማግኔቲክ ይዘት በቤተ ሙከራ ውስጥ በተደረገ ሙከራ ምክንያት የተከናወነው እና በጀርመን የፊዚክስ ሊቅ ሄይንሪች ሄርዝ በ 1887 ማክስዌል ከሞቱ ዓመታት በኋላ ነበር ፡፡
ይህ እንደ ኢስተር እና እንደ ተቀባዩ ሆኖ የሚያስተጋባ ሬንጅ ሆኖ የሚያገለግል ኦሲለተር በመገንባት ሊከናወን ይችላል ፡፡ ለእነዚህ መሳሪያዎች ምስጋና ይግባቸውና ማዕበሎችን መፍጠር እና በሩቅ ቦታ እነሱን መቀበል ይቻል ነበር እናም ይህ የተባለ አንድ ጣሊያናዊ መሐንዲስ ያስከትላል ጊየርርሞ ማርኮኒ የቴክኖሎጂ አብዮት እንዲፈጠር ስልቱን ፍጹም ማድረግ ይችላል. ይህ የቴክኖሎጂ አብዮት የሬዲዮ ግንኙነቶች ነው ፡፡ እንደ ሞባይል ስልኮች ያሉ ዛሬ ያሉን አንዳንድ የዕለት ተዕለት ንጥረ ነገሮች የተመሰረቱት በጊለርሞ ማርኮኒ በተገኘው በዚህ ቴክኖሎጂ ላይ ነው ፡፡
እነዚህ ሁሉ ምክንያቶች ከመጀመሪያው ከመሰረታዊ ሳይንስ የበለጠ ፅንሰ-ሃሳባዊ የሚመስሉ የማክስዌል እኩልታዎች ዛሬ ባለው ቴክኖሎጂ ውስጥ ትልቅ ትግበራ እንዳገኙ ለማመን በቂ ናቸው ፡፡ የማክስዌል የእኩልነት አተገባበር ዓለምን በዚያ መልኩ ለመለወጥ መጥቷል ቴሌኮሙኒኬሽን በመጠቀም በርቀት መገናኘት እንችላለን ፡፡
እነዚህ ሁሉ አስተዋፅዖዎች በኤሌክትሮማግኔቲዝም እና በብርሃን ፅንሰ-ሀሳብ ብቻ የተገደቡ አይደሉም ፡፡ ማክስዌል የጋዝ እና የቴርሞዳይናሚክስ እንቅስቃሴዎችን ለማጥናት ራሱን የወሰነ በጣም የማወቅ ጉጉት ያለው የፊዚክስ ሊቅ እንደነበር ያስታውሱ ፡፡ እነዚህ ገጽታዎች በዲዛይነር ጋዝ ውስጥ ያለው ቅንጣት የተወሰነ ፍጥነት ያለው የመሆን እድልን ለመለየት በተለያዩ እስታትስቲካዊ ትንተና ዘዴዎች ተተግብረዋል ፡፡ ይህ ግኝት ነበር ዛሬ ማክስዌል-ቦልትማንማን ስርጭት ብሎታል ፡፡
የአህዛብ መንግስት በ መጋቢ ብርሃኑ ከበደ፦ 7/26/2009 ትንሳኤ ክርስቶስ ቤተ/ክርስቲያን ። መልእክቱን ለመከታተል ምስሉን አንድ ጊዜ ይጯኑ (Please click on the image for audio)
አምስቱ ቤተ መቅደሶች በ መጋቢ ብርሃኑ ከበደ፦ 8/02/2009 ትንሳኤ ክርስቶስ ቤተ/ክርስቲያን ። መልእክቱን ለመከታተል ምስሉን አንድ ጊዜ ይጯኑ (Please click on the image for audio)
የሰባቱ ማህተም ፍርድ በ መጋቢ ብርሃኑ ከበደ ፦ 3/14/2010 ትንሳኤ ክርስቶስ ቤተ/ክርስቲያን ። መልእክቱን ለመከታተል ምስሉን አንድ ጊዜ ይጯኑ (Please click on the image for audio)
የሰባቱ መለከት ፍርድ በ መጋቢ ብርሃኑ ከበደ፦ 3/21/2010 ትንሳኤ ክርስቶስ ቤተ/ክርስቲያን ። መልእክቱን ለመከታተል ምስሉን አንድ ጊዜ ይጯኑ (Please click on the image for audio)
የሰባቱ ፅዋ ፍርድ በ መጋቢ ብርሃኑ ከበደ፦ 3/14/2010 ትንሳኤ ክርስቶስ ቤተ/ክርስቲያን ። መልእክቱን ለመከታተል ምስሉን አንድ ጊዜ ይጯኑ (Please click on the image for audio)
* ለ40 አመታት ያልተበገረችው ጣና-ነሽ ጀልባ እንዲህ የማርያም-መንገድ እስክትጠይቅ በእንቦጭ ታንቃለች። ህልውናዋም እያከተመ ይመስላል! ከጥቂት አመታት በኋላ ግን እንቦጩ በዚህ ከቀጠለ <•ጣና-ነሽ•> ጀልባ ይቅርና <ጣና-ሓይቅ•> ስለመኖሩ ራሱ እንጃልን…!!!!
….፦በጣና ኃይል ላይ ከሚገኙ ጀልባዎች ትልቋ <•ጣና-ነሽ•> ናት። ጣና ነሽ ደከመኝ ሳትል በጣና ኃይቅ ላይ ግልጋሎት መስጠት ከጀመረች ወደ 40 የሚጠጋ አመት ይዛለች። በአብዛኛው የምትጠራው እና የምትታወቅባት ቅፅል-ስሟ <•የጣና-አድባር•> በሚል ሲሆን፤ ወደ 27 ሜትር ስፋት እና 8 ሜትር ቁመት ያላት ጣና-ነሽ ባለሁለት ፎቅ ወይም Ground +-2 ተክለ-ቁመና ያላት ጀልባ ናት። በውስጧ ሁለት መፀዳጃ-ቤቶች፤ የሠራተኞች ማደሪያ መኝታ ክፍሎች እና የሻይ-ማፍያ ጭምር ያላት ጣና-ነሽ…..ወደ ውስጥ ገብተን ስናያት ግራውንዷ ውስጥ ዕቃ ይጫንባታል፤ በተጨማሪም ውኃ ሰርጎ እንዳይገባ የሚቆጣጠር Air Bag ወይም የአየር-ቦርሳ አላት። ጣና-ነሽ ግዙፍ እንደመሆኗ ሁለት ሞተር ያላት ጀልባ ነች። ወደ መሪ ክፍሏ ስንዘልቅ ሁለት መሪ ያላት ሲሆን፤ ሦስት ሰዎችን አደላድላ የምታስቀምጥበት ቦታን ይዛለች። ዋየርለስ-ቴሌፎን ወይም ገመድ አልባ ስልክ፤ እንዲሁም ጀልባዋ የት አካባቢ እየተንሳፈፈች እንደሆነ የሚጠቁም የጂፒኤስ መሳሪያም ተገጥሞላታል። ግራውንድ+-2 ላይ የፈለገ መንገደኛ ያለምንም ጭማሪ ክፍያ መጓጓዝ የሚችልበት ክፍል ያላት ጣና-ነሽ ለመንገደኞች የሻይ ቡና መስተንግዶ የምትሰጥበት ካፌም አላት።
• •…….፦ጣና-ነሽ መጀመሪያ ተፈብርካ የመጣችው ከጀርመን ሀገር ሲሆን፤ ምፅዋ ትንሽ ጊዜ ቆይታ… እ.ኤ.አ ከ1968 አመተ-ምህረት ጀምሮ ለ10 አመት ያህል መኖሪያዋ እና እንቅስቃሴዋ አርባ-ምንጭ አካባቢ ነበር። በጊዜው በነበረው አወቃቀር መሰረት የባህር እና ትራንስፖርት ተቋም የምፅዋን እና የአሰብ ወደብን ጨምሮ የሀገር ውስጥ የውሃ ላይ ዝውውርን ይቆጣጠር ስለነበር ከጣና አንዲት ተለዋጭ አነስተኛ ጀልባ ወደ አርባ ምንጭ ተልኮ፤ በምትኩ ጣና-ነሽ ወደ ጣና እንድትመጣ ተደረገ።
• •……፦ጣና-ነሽ በጉዞዋ ወደ ሰባት ወደቦችን የምታካልል ሲሆን፤ መነሻዋን ከባህር-ዳር አድርጋ ወደ መሀል ዘጌ በማቅናት እዚያ ስትደርስ መንገደኛ እና የጫነችውን ዕቃ አራግፋ ወደ አራት ሺህ የሚጠጉ አባራዎች ወደሚገኙበት <•ደቅ-ደሴት•> ትደርሳለች። አመሻሽ ላይ ቆንዝላ ገብታ የምታድረው ጣና-ነሽ ሁለት መዳረሻዎችን በማካለል በመጨረሻ በርበራ ትደርስና ተመልሳ ከውቢቷ ማረፊያዋ ባህርዳር ትመለሳለች። ረጅሙ የጉዞ መዳረሻዋ <•ዴልጌ•> ሲሆን፤ በአንደኛው ሞተሯ ብቻ በሰአት 11 ኪሎ-ሜትር የምትጓዘው ጣና-ነሽ ቢያንስ በግማሽ-ቀን ከረጅም መልህቅ መጣያ መዳረሻዋ ዴልጌ በሰላም ትደርሳለች። በውስጧ የጀልባዋ ካፒቴንን ጨምሮ ስድስት ሠራተኞችን ይዛ የምትጓዘው ጣና-ነሽ ያን ያህል የአደጋ አጋጣሚ አስተናግዳ አታውቅም። የጀልባዋ ክብደት ወደ አንድ መቶ ቶን ስለሆነ ጣና ላይ ነውጥ ይዞ ይህን የሚነሳን ማዕበል የሚቋቋም አቅም ይዛለች። አልፎ አልፎ በጣና-ነሽ ላይ ተፈጠረ የሚባል ችግር ቢኖር በጀልባው ተሳፍረው የማያውቁ ሰዎች ማዕበል ሲነሳ የሚያስመልሳቸው መሆኑ ብቻ ነው። በሰው ላይ ደረሰ የተባለው አደጋ በአንድ ወቅት የአእምሮ-ህሙማን መሆኑ ያልታወቀ አንድ መንገደኛ ድንገት ሳይታሰብ ወደ ሃይቁ ራሱን ከወረወረ በኋላ የነብስ-አድን ጥረት ቢደረግም ሳይገኝ ቀርቶ ከሰባት ቀን በኋላ አስክሬኑ በፍለጋ ሊገኝ ችሏል። በወቅቱ ፖሊስ የጀልባዋን ሠራተኞች እስኪጣራ ብሎ ቢያስርም በመንገደኞች የምስክርነት ቃል ነፃ ሊወጡ ችለዋል።
• •…….፦ሌላው እንደ-ችግር ከተቆጠረ ምናልባት በ1994 እና 1995 አመተ ምህረት በነበሩት ጊዜያት ውስጥ የኃይቁ ውኃ በከፍተኛ መጠን ጎድሎ ስለነበር፤ በጉድለቱ ሳቢያ የጣና-ነሽ የሞተር ተርባይን ከአንድም ሶስቴ በመቀወሩ የተነሳ ወደ ሁለት ሚሊየን ብር የሚደርስ ወጪ ለጀልባዋ ህክምና ሊወጣ ችሏል። በዚያ ላይ ውኃው መጉደሉን መረጃ የሚነግር እና ዴፕዝ-ኢንዲኬተር የተባለው የውሃ ስምጠት መለኪያ መሳሪያ ስለሌለ እና ውኃ በሚጎድል ጊዜ አደጋ ሊፈጠር ይችላል በሚል ስጋት የጣና-ነሽ የጉዞ ፕሮግራም በተደጋጋሚ የተሰረዘበት አጋጣሚ አለ። በኢትዮጵያ በትልቅነቱ አቻ የሌለው የጣና-ኃይቅ ቢያንስ ከ100 ያላነሱ ገባር-ወንዞች በአመት አንዴ በሚገብሩለት ውሃ የሚሞላ ሓይቅ እንጂ፤ ከውስጥ የሚመነጭ ራሱን የቻለ ተፈጥሯዊ የውኃ-ጸጋ የለውም። ከባህር-ወለል በላይ በ1ሺህ 860 ሜትር ላይ የሚገኘው የጣና-ኃይቅ ከላይ እንደተጠቀሰው ከሌሎች ወንዞች አመታዊ ግብር ሰብስቦ ይሙላ እንጂ ምንም የውሃ ሃብት በራሱ የለውም። በዚህም የተነሳ የኃይቁ ትልቁ ችግር የሚባለው የደለል-ሙላት ነው። በአንድ ወቅት አንድ ጥናት እንዳለው….ጣና ከ18ሺ አመት ከ100 ሜትር ጥልቀት በላይ የነበረው ሲሆን፤ አሁን ግን በብዙ ሜትሮች ጥልቀቱ ቀንሶ በደለል አንገቱ ታንቋል። ከዚህ ቀደም ሓይቁ ባለቤት-አልባ ሆኗል ተብሎ ተደጋጋሚ ስሞታ ይቀርብበት የነበረ ሲሆን፤ ማንም እንደፈለገ ቆሻሻ ወደ ኃይቁ ቢደፋ፤ ሓይቁን ታኮ ማንም ባለ ገንዘብ ህገ-ወጥ ግንባታ ቢያካሂድ፤ አንዳንድ በካይ ነገሮች ወደ ውሃው ቢለቀቅ ተው-ባይ ያልነበረው ሲሆን፤ ይሄ አልበቃ ብሎ ባለፉት ጥቂት አመታት የእምቦጭ-ወረርሽኝ ከፍተኛው የኃይቁ ሥጋት እና የህልውናው ማክተሚያ እስከመሆን የደረሰ ሲሆን አሁንም ችግሩ አልተፈታም። እኛም ሆንን፤ መንግስት የተወሰነ ጊዜ ግርግር እንፈጥርና ወይም የፖለቲካ ከበሮ እንደልቅና የታመመውን ጣና መልሰን እንረሳዋለን። ባለፈው የተወሰነ እንቅስቃሴ ተሞከረና አሁን ደግሞ ፀጥ ተብሏል። እኛ ፀጥ ባልን ቁጥር ደግሞ እንቦጭ ግዛቱን ያሰፋል። እንደገና ደንግጠን ኡኡኡኡ …..እንላለን። እንዲህ እያልን ለአመታት ዘለቅን። መፍትሔው ግን ሩቅ ሆነ። አሁንም ከአንድ ሰሞን ግርግር ውጪ ስለ-ሃይቁ ጤንነት የሚጠይቅም-የሚያነሳም የለም። ጋዜጠኛ ካሳሁን አሰፋ ስለ-ጣና እየተሟገተ በንዴት እና በብስጭት ህይወቱ አለፈ። አሁን ለ40 አመታት ያልተበገረችው ጣና-ነሽ ጀልባ እንዲህ የማርያም-መንገድ እስክትጠይቅ በእንቦጭ ታንቃለች። ህልውናዋም እያከተመ ይመስላል። ከጥቂት አመታት በኋላ ግን እንቦጩ በዚህ ከቀጠለ <•ጣና-ነሽ•> ጀልባ ይቅርና <ጣና-ሓይቅ•> ስለመኖሩ ራሱ እንጃልኝ!!!!!!
ኢትዮጵያ ከእዚህ በፊት ከመንግሥታት፣አህጉራዊ ወይም ዓለም ዓቀፍ የገንዘብ ተቋማት ብድር ወስዳለች።አሁን ያለባት የብድር መጠን ከ20 ቢልዮን ዶላር ወይንም ከ400 ቢልዮን ብር በላይ መሆኑ ይታወቃል።ወደ ''ሶቨሪን ቦንድ'' እንድትገባ በዝግ ምክርቤት ወሰነ የተባለው የብድር አይነት ግን ኢትዮጵያ ከግል አበዳሪዎች ሁሉ በደላሎች ብድር እየፈለገች እንድትበደር የሚያደርግ፣በሙስና ለተሰነገ ሀገር ፈፅሞ የማይመከር ነው።ለመሆኑ የሶቨርን ቦንድ ምን ማለት ነው? ''ኢንቨስቶፕድያ እንዲህ ይገልፀዋል።
''ሶቨሪን ቦንድ'' ማለት በመንግሥታት በውጭ ምንዛሪ የሚቀርብ የብድር ዋስትና ሲሆን የውጭ ምንዛሪው በጠንካራ አለም አቀፍ ገንዘብ (ሃርድ ከረንሲ) የተደገፈ ነገር ግን ለቦንድ ያዥው የበለጠ አደጋ ያለው '' ይላል
ብድሩን የምዕራብ ሃገራት ፍላጎት የታዳጊ ሀገሮች ወደገበያው መግባት ነው። ምክንያቱም አበዳሪ ሁል ጊዜ ተበዳሪ ማግኘት ስራው ነው።ይህ ማለት ተበዳሪ በአዋጭም ይሁን በማያዋጣ መንገድ ላይ ቢሆን ለአበዳሪ ጉዳዩ አይደለም። አበዳሪ ገንዘቤ ባይመለስ በምን ሌላ አስገዳጅ ነገር ውስጥ አስገብቼ ያልታሰበ ሲሳይ ይገኛል? ነው ጥያቄው።ለእዚህ ነው የ''ፋይናንሻል ታይምስ'' ጨምሮ የኢትዮጵያን ወደ እዚህ ብድር መምጣት አሰማምሮ የፃፈው።ኢትዮጵያ ወደ ቻይና ተጠጋች የሚለውን ስጋት ለማራቅ ''በሶቨሪን ቦንድ'' መያዙ ለወደፊት 'ስልታዊ ጥቅም' አለውና።በሌላ በኩል ይህ ብድር የሉላዊነት (ግሎባላይዜሽን) ማስፈፀምያ አንዱ ስልት ነው።
ግሪክ ባለፉት ሁለት ዓመታት የምጣኔ ሃብቷ ያን ያህል ያሽቆለቆለው ብቻ ሳይሆን የአውሮፓ ሃገራት ስር በተለይ ጀርመን ስር እንድትንበረከክ የተደረገው በእዚሁ ''ሶቨርን ቦንድ'' አማካይነት ነው።የሀገሪቱ ህዝብም አደባባይ ወጥቶ የገዛ መንግስቱን የተቃወመው በእናንተ ሙስና ምክንያት ሀገሪቱ ከማትችለው ብድር ውስጥ አስገባችሁ በሚል ነበር።ይህንን ለመረዳት ''የሶቨሪን ብድር ቀውስ የዘመናዊዋ ግሪክ አሳዛኝ ሁኔታ'' ''The Sovereign Debt Crisis: A Modern Greek Tragedy'' በሚል ርዕስ የወጣውን ''የሴንት ሉዊስ ባንክ'' ፅሁፍ ያንብቡት።
በኢትዮጵያ ላይ የረጅም ጊዜ ስልታዊ ፍላጎት ያላቸው ሀገሮች በግለሰብ ወይንም በኩባንያ ስም ከአውሮፓ ወይንም ከአሜሪካ ብቅ ቢሉስ? ለምሣሌ የገንዘብ ችግር የሌለባቸው እንደ ሳውዲ አረብያ ያሉ ሀገሮች ገንዘባቸውን በባንክ ከማስቀመጥ በእደዚህ አይነት ብድር ለድሃ ሃገራት ቢሰጡ ያተርፋሉ።ኢትዮጵያ ላይ በብዛት ብድር ሰጥተው መልሰው የነገር መቆስቆሻ ሊያደርጉት እና እስከ ጦርነት የሚያደርስ ብሎም በሉዓላዊነታችን ላይ የሚጋረጥ አደጋ ሊያጋጥም ይችላል።በእንደዚህ አይነት መንገድ የሚነሱ ግጭቶች ደግሞ ወደ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ ሲደርስ ምንም አይነት የዲፕሎማሲ ድጋፍ የማያስገኝ ስለሆነ አበዳሪዎች በዓለም መድረክ የመሰማት እድላቸው ከፍተኛ ነው። ለእዚሁም ምክንያቱ ኩባንያዎቹ በተለያየ ጥቅም ከብዙ ሃገራት ጋር የጀርባ ንግግር ስላላቸው እና ዓለም አቀፍ ማህበረሰብም ብድሩን መክፈል አለባት የሚሉ ቃላትን እንጂ ሌሎች ሁኔታዎችን የምያገናዝብበት ዕድል ፈፅሞ አይፈጥርለትም።በመሆኑም ሕጋዊ በሚመስል መንገድ ሀገር ለአደጋ ያጋልጣል ማለት ነው።
ባጭሩ የሶቨሪን ብድር በአለማችን የገንዘብ ስርዓት ውስጥ ያለ ቢሆንም እንደ ኢትዮጵያ ላሉ ሃገራት ግን የሚገቡበት አግባብ የራሱ የተገደበ መስመር መያዝ ይገባው ነበር። ይህ የተገደበ መስመር ማለት-
5/ መንግስት የሚበደረውን የገንዘብ መጠን በሕግ ገድቦ ማስቀመጥ ነበረበት። ለምሳሌ ገንዘብ ባነሰው ቁጥር በደላላ አበዳሪ እየፈለገ የሚበደር ከሆነ መጨረሻው የት ሊሆን ነው?
እነኝህ ሁሉ ባልተደረጉበት ሁኔታ ኢትዮጵያን አፏን ለጉመው፣የመገናኛ ብዙሃንን ዘግተው፣የግል ጋዜጦችን አሽገው፣ፓርላማውን በዝግ ስብሰባ አስፈራርተው በእኛ እና በልጆቻችን ስም የመበደር መብት እንዴት ያለ ሕዝብን የመናቅ ደረጃ ነው? በትክክል ከላይ ከተባለው አንፃር ስንመለክተው አደጋ ላይ ነን።ኢትዮጵያዊ የሆነ ሁሉ በተድበሰበሰ መንገድ የሚሰራው ሥራ ''ምን ያህል ኢትዮጵያዊ አስተሳሰብ የያዙ ሰዎች አመራር ላይ አሉ?'' ብሎ የመጠየቂያው ጊዜ ነው።
በመጨረሻም ኢትዮጵያ ከእራሷ ሀብት አፍርታ፣ወደውጭ የሚላክ ምርት ጨምራ የውጭ ምንዛሪ አግኝታ የመኖር አቅሟን ላለፉት 23 ዓመታትም መፍጠር አለመቻሏ አመላካች አንዱ መንገድ ይህ አሁን በቅርብ ቀናት ውስጥ አውሮፓ ላይ ''ልንበደር ነው አድገናል'' የሚለው መግለጫ በኢህአዲግ/ወያኔ ባለስልጣናት ሊሰጥ መሆኑ ነው።የእድገታችን መገለጫ መበደር እንዴት ሊሆን ይችላል? ፖለቲካዊ ዝናን ለማግኘት የተገቡባቸው ትልልቅ ፕሮጀክቶች ወሳኝ ግን ጠቃሚ የነበሩትን እንደ በምግብ እራስን መቻል፣ወዘተ ፕሮጀክቶች ችላ እንዲባሉ አላደረገም ወይ? ይህ የተሳሳተ የፖሊሲ ውሳኔ ዛሬ ዋጋ እያስከፈለን አይደለም ወይ? ነገሩን በአንክሮ ለተከታተለው ሰው አሳዛኝ ነው።ጥያቄው ግን አይቆምም የግሪክን ብሔራዊ ህልውና የተፈታተነ ''ሶቨሪን ቦንድ'' ለኢትዮጵያ እንዴት ይሰራል?
ቅኝ ግዛት እና ሕዝቡን ቢራ እንዲጠጣ ማበረታታ ምን እና ምን ነበሩ? ዳቦ ሳንጠግብ እና የምናነበውን ጋዜጣ ሁሉ ዘግተው አዕምሯችንን እያደነዘዙ የቢራ ፋብሪካ መደርደር ምን ይባላል?
በባዕዳን በቅኝ ግዛት ተይዘው የነበሩ ሀገሮች ሁለት ዋና ዋና ሀብታቸውን አጥተዋል።( በነገራችን ላይ በባዕዳን ቅኝ ግዛት የተያዙቱኑ ነው ያልኩት እንጂ ፕሬዝዳንት መሆን ያማረው ሁሉ ቅኝ ግዛት ነበርኩ እያለ የእራሱን እና የህዝቡን ክብር ገደል የሚጨምረውን አይመለከትም።)
እነኝ በቅኝ ግዛት የተያዙ ሃገራት ካጡት ሀብት መካከል የመጀምርያው ምጣኔ ሀብታቸው የባዕዳን ገዢዎቻቸውን ምጣኔ ሀብት እንዲያገለግል ተደርጎ መዋቀሩ ሲሆን ሌላው የነበራቸውን ከቀደሙት የወረሱት ባህል እና የአኗኗር ዘይቤ ነው።ሃገራቱ እንዲያመርቱ የተደረጉትም ሆነ ወደውጭ የሚልኩት ምርት የገዢዎቻቸውን የጥሬ ዕቃ ፍላጎት ብቻ ላይ እንዲያተኩር ተደረገ።ዛሬ እነ ኬንያ፣ታንዛንያ እና ዑጋንዳን ብንመለከት ሃገራቱ ለንግድ የሚሆኑ የእርሻ ምርታቸው በወቅቱ እንግሊዝ ትፈልገው ከነበረው ምርት ጋር ብቻ እንዲቆራኝ የተደረገ ነው።
በአንፃሩ ደግሞ አውሮፓውያን በእነርሱ ክህሎት ብቻ የሚሰራውን ምርት ቅኝ ተገዢዎች እንዲቀበሉት አደረጉ።አፍሪካውያን ቡና ከመጠጣት ቢራ እንዲጠጡ እና እንዲለማመዱ ተደረጉ።እንድያውም አንዳንድ ቦታ ቢራ ለመጠጣት ያልደረሱ ታዳጊዎች ሁሉ በሰሩት ሥራ ልክ የሚከፈላቸው ቢራ የነበረበት ወቅት ነበር።የቢራ መጠጥ ከቅኝ ግዛት በኃላም በሰፊው ተለመደ።ብርጭቆ ተጋጨ።በዓል የሚከበረው በቢራ እና በቢራ ብቻ ሆነ። ዛሬ በዑጋንዳ እና በታንዛንያ ቢራ የሚጠጣውን ያክል ቡና አይጠጣም።በአውሮፓ ደግሞ ቡና የሚጠጣውን ያክል ቢራ አይጠጣም።አፍሪካውያን የሚጠጡበት ቢራ በትንሹ ግማሽ ሊትር የሚይዝ ነው።አውሮፓውያን ቡና የሚጠጡበት ስኒ የሻይ ብርጭቆ ያክላል።ቡናው ለንቃት ወደ አውሮፓ ይላካል።
የመንገድ እና ሌሎች የመሰረተ ልማት አውታሮች ዝርጋታ የቅኝ ገዢዎች የሰሩት አሁንም የሀገራቸውን ምጣኔ ሃብት እንዲገነባ ነው።ለምሳሌ የወደብ ቦታዎች የሚመረጡት የሀገራቱን አንጡራ ሀብት በተገቢ መልክ ለማውጣት ከማመቸቱ አንፃር እንጂ ለሕዝብ ከሚሰጠው ጥቅም አንፃር አይደለም።በምዕራብ አፍሪካ እና በምስራቅ አፍሪካ በቅኝ ገዥዎች የተሰሩትን ወደቦች መመልከት ይቻላል።
ኢትዮጵያ በቅኝ ግዛት ካልተገዙ ጥቂት ሃገራት አንዷ ነች።ኢትዮጵያውያንን ቡና አትጠጡ ቢራ ብቻ ጠጡ ብሎ ያስገደዳቸው ቅኝ ገዢ አልነበረባቸውም።እድሜ በደማቸው ሀገራቸውን አስከብረው ለኖሩት አባቶቻችን እና እናቶቻችን።እኛ እንደ ብዙ የአፍሪካ ሃገራት ዋና ከተማችንን የቅኝ ገዢዎች አልመረጡልንም። አለመምረጥ ብቻ አይደለም የከተሞቻችን ህንፃዎች እና መንገዶች በአብዛኛው የተሰሩት በእራሳችን መሀንዲሶች ነው።የአዲስ አበባ ከተማ ማዘጋጃቤት ፕላን ሲቀርብ አንድ ፈረንሳዊ መሃንዲስ ባለ ብዙ ፎቅ እንዲሆን አድርጎ አቅርቦ ነበር።በኃላ ግን ኢትዮጵያዊው መሃንዲስ (ስማቸውን አላስታውስም) ወደ ንጉሡ ቀርበው ''ይህንን ያህል ፎቅ ብዙ ሕዝብ በእየለቱ በሚወጣበት እና በሚገባበት ህንፃ ላይ አይሆንም።ይህ ማለት ከሀገሩ ሊፍት እንድናስገባ ሊያደርገን ነው።ከእዝያ ይልቅ ወደጎን ነው መለጠጥ ያለበት'' ብለው ባቀረቡት ሃሳብ መሰረት ማዘጋጃ ቤቱ ወደጎን እንዲሰፋ ተደረገ።በእዚህም ብዙ ሕዝብ ለጉዳዩ በቀላሉ ለመውጣት እና ለመግባት ቻለ።ቅኝ ገዢዎች መሰረተ ልማቱን እንዴት ለሀገራቸው ኢንዱስትሪዎች መጋቢ እንዲሆን አድርገው እንደሚቀርፁ የሚያመላክት አንዱ ማሳያ ነው የማዘጋጃ ቤቱ ህንፃ ጉዳይ።
ዛሬ ግን ያልገባኝ ጉዳይ በኢትዮጵያ የቢራ ፋብሪካ እንደ አሸን መፍላት ነው።በምግብ እራሷን ያልቻለች ሃገር ለምንድነው የእህል ቀበኛ የቢራ ፋብሪካዎች እንዲበዙላት የተደረገው? ብዙ ተመጣጣኝ ምግብ ማቀናበርያ በምትፈልግ ሀገር ውስጥ ለምን ለቢራ ፋብሪካ በሚልዮን የሚቆጠር ገንዘብ እንዲወጣ ይደረጋል? በኑሮ ውድነት በሚንገላታ ሕዝብ መካከል አማላይ የሆኑ የቢራ ማስታወቅያዎች ምን ይሰሩለታል? ቢራ ከሀገር ይጥፋ አይባልም።ሰው እንደ ምርጫው እና ፍላጎቱ ሊጎነጭ ይችላል።ግን እንደ ፖሊሲ ትኩረት ተሰጥቶት ሊደከምበት አይገባም።የኢህአዲግ የንግድ ድርጅቶች ሳይቀሩ የቢራ ምርት ላይ በከፍተኛ ትኩረት ሲሰሩ ይታያል።የቢራ ፋብሪካ መመስረት ብቻ ሳይሆን የማስፋፋት ሥራ በጣም እየተሰራበት ነው።በቅርቡ ወደ ገበያ ሊመጣ ነው የተባለው የራያ ቢራን ጨምሮ 8 የቢራ ፋብሪካዎች አሉ።እነርሱም አዲስ ቢራ፣በደሌ ቢራ፣ሐረር ቢራ፣ዳሸን ቢራ፣ሜታ ቢራ፣ቅዱስ ጊዮርጊስ ቢራ፣ባቲ ቢራ እና በቅርቡ ሥራ የሚጀምረው ራያ ቢራ ናቸው።በኢትዮጵያ ያሉት የቢራ ፋብሪካዎች የማስፋፋቱ ሥራ ላይ የተጠመዱት የስርዓቱ የኢኮኖሚ መዋቅሮች ብቻ ሳይሆኑ በቦርድ መሪነት ለምሳሌ የራያ ቢራ ፋብሪካን ብንወስድ የኢህአዲግ/ወያኔ የሰራዊቱ አዛዦች ይገኙበታል።ዛሬ ሕዳር 17/2007 ዓም የወጣው ጋዜጣ የራያ ቢራ ፋብሪካ መከፈትን አስመልክቶ ባወጣው ዜና ላይ እንዲህ የሚል ይገኝበታል።
''አክሲዮን ማኅበሩን በቦርድ ሊቀመንበርነት እየመሩ ያሉት አቶ ኃይሌ አስግዴ ሲሆኑ፣ ምክትላቸው ደግሞ ሌተና ጄኔራል ፃድቃን ገብረ ትንሳዔ ናቸው፡፡ ሁለቱም አመራሮች በራያ ቢራ አመራር ውስጥ ያሉ ሲሆን፣ ሌተና ጄኔራል ፃድቃን የቦርድ ሊቀመንበር አቶ ኃይሌ ደግሞ የቦርድ አባል መሆናቸው ይታወቃል'' ሪፖርተር ጋዜጣ
ባጠቃላይ ይህንን ማለት ይቻላል። ፋብሪካዎቹ የስራ ዕድል ይፈጥራሉ።ግን የቢራ ፋብሪካዎች እንደ አሸን መፍላት እህልም ሆነ ንፁህ የመጠጥ ውሃ ከሚገመተው በላይ ይበላሉ።ፋብሪካ ይኑረን። ግን አዋጪ እና ሌሎች አንገብጋቢ ፋብሪካዎች ለምን አይበልጡብንም? ነው ጥያቄው። ደግሞስ ቅኝ ገዢዎች ከብዙ ጥቅማቸው አንፃር አደረጉት።እኛ ቅኝ ያልተገዛነውስ? ኢህአዲግ/ወያኔ በወሎ እና በጎንደር ብቻ አዳዲስ የቢራ ፋብሪካዎችን ከፍቷል።አንድ ቢራ ለመጥመቅ ከፍተኛ የምግብ እህል ፍጆታ እና ብዙ ሺህ የተጣራ ንፁህ ውሃ እንደሚፈልግ ይታወቃል።ቅኝ ገዢዎች አፍሪካውያን ቢራ እየጠጡ እንዲናውዙ ማድረግ አንዱ የተሳካላቸው ስራ መሆኑ ሳይታለም የተፈታ ነው።የኛ ገዢዎች በየመንደሩ የቢራ ፋብሪካ በሚልዮን የሚቆጠር ገንዘብ እያወጡ የሚከፍቱልን ለምንድን ነው? ዳቦ ሳንጠግብ እና የምናነበውን ጋዜጣ ሁሉ ዘግተው አዕምሯችንን እያደነዘዙ የቢራ ፋብሪካ መደርደር ምን ይባላል? ከየት የተማሯት ''ጥበብ'' ነች? ለናሙናነት
''ጥቁሩ ቅዳሜ'' በመባል የሚታወቀው ደርግ ስልሳ የካቢኔ ሚኒስትር አባላት ሲቪል እና ወታደራዊ ባለስልጣናትን የረሸነበት ህዳር 14 1967 ዓም ዛሬ ህዳር 14/2007 ዓም 40 ዓመት ሞላው (ስም ዝርዝራቸውን ከቪድዮው ይመልከቱ)
''በጠቅላላው የተናገራችሁትን ሰምተናል።የ ኢትዮጵያ ንጉሰ ነገስት ስንሆን ስም ብቻ አይደለም።ህዝብንም ሀገርንም በሰላም ጊዜ የሚሰራበትን ጥፋትም ሲመጣ የሚመከትበትን በማሰናዳት መሆኑን ይህ በ ጦር ሰራዊታችን ውስጥ የታወቀ ሳይሆን ይቀራል ብለን አንጠረጥርም። ቢሆንም በየጊዜው የሚለዋወጠው ነገር ለሀገር የሚጠቅም ነገር እስካለበት የሀገርን ጥቅም በሌላ ለመለወጥ አይቻልምና ይህን ያነበባችሁትን ሰምተናል በእዚሁ ማቆም ነው።'' ብለዋል።
የታወቀ የጀርመን የፊልም ኩባንያ ከ20 ሚ. ብር በላይ በሆነ ወጪ “ዘ ኢትዮጵያን” የተሰኘ በኢትዮጵያ ላይ የሚያተኩር ፊልም ሊሰራ ነው።ፊልሙ በአገሪቱ ባህልና የአየር ፀባይ ተማርኮ በኢትዮጵያ በቀረ ጀርመናዊ እውነተኛ ታሪክ ላይ ያጠነጥናል፡፡ታዋቂ ኢትዮጵያውያን አርቲስቶች ይሳተፉበታል።
የታወቀ የጀርመን የፊልም ኩባንያ ከ20 ሚ. ብር በላይ በሆነ ወጪ “ዘ ኢትዮጵያን” የተሰኘ በኢትዮጵያ ላይ የሚያተኩር ፊልም ሊሰራ እንደሆነ የተገለፀ ሲሆን ዕውቋ ድምፃዊና ተዋናይት ሳያት ደምሴ ከታዋቂ የጀርመን ተዋናይ ጋር በፊልሙ ላይ በመሪነት ትተውናለች፡፡ ሳያት ደምሴ በኢትዮጵያ ፊልም ታሪክ ከፍተኛው ክፍያ እንደሚከፈላት የፊልሙ ዝግጅት አስተባባሪ ዮሐንስ ፈለቀ ለአዲስ አድማስ ገልጿል፡፡ በጀርመናዊው ደራሲ ሄንሪክ ሄዲንት የአጫጭር ልቦለዶች መድበል ውስጥ የተካተተው “The Ethiopian” የተሰኘው ታሪክ ወደ ፊልም እንደሚቀየር የታወቀ ሲሆን ወደ ኢትዮጵያ መጥቶ በአገሪቱ ባህልና የአየር ፀባይ ተማርኮ እዚሁ በቀረ ጀርመናዊ እውነተኛ ታሪክ ላይ ያጠነጥናል ተብሏል፡፡
በፊልሙ ላይ ከሳያት ደምሴ በተጨማሪ አንጋፋዋ አርቲስት ሃና ተረፈና ሌሎች ኢትዮጵያውያን ተዋንያን እንዲሁም ሶስት ታዋቂ ጀርመናዊ ተዋንያን ይሳተፋሉ ተብሏል፡፡ “ሳያት ብቻ ሳትሆን ሌሎችም ኢትዮጵያውያን ተዋንያን ከፍተኛ ክፍያ ያገኛሉ” ብሏል - አስተባባሪው፡፡ የፊልሙ ዳይሬክተር ታዋቂው ጀርመናዊ ፈርዲናንድ ለኢራች ሲሆን ፊልሙን በመቅረፅ ዕውቁ የጀርመን ቴሌቪዥን ጣቢያ “ሙቪ ዘ አርት ኦፍ ኢንተርቴይንመንት”፣ በፕሮዱዩሰርነት ደግሞ “ኮንስትሬይን ፊልም ፕሮዳክሽን” እንደሚሳተፉ አስተባባሪው ገልጿል፡፡
ኢትዮጵያ የተሟላ መሰረተ ልማት (ኢንተርኔት፣ ደረጃውን የጠበቀ ሆቱል፣ የቀረፃ ቦታና ሌሎች) የሏትም በሚል ፊልሙ በኬንያ ሊሰራ እንደነበር የጠቆመው አስተባባሪው “እንዴት የኢትዮጵያ ታሪክ ላይ ያተኮረ ፊልም ኬኒያ ውስጥ ይሰራል” የሚል ከፍተኛ ሙግት ከተካሄደ በኋላ በኢትዮጵያ እንዲሰራ መወሰኑን ገልጿል፡፡ የፊልሙ ቀረፃ ከመጪው ሳምንት ጀምሮ በአዲስ አበባ፣ በድሬደዋና በሃረር እንደሚከናወን አስተባባሪው አክሎ ገልጿል፡፡
ከጥቂት ቀናት በፊት በአዲስ አበባ የ17 ዓመት ወጣት በአውሬ ለበስ ወጣቶች ተደፍራ ሕይወቷ ማለፉ መሰማቱ የብዙዎቻችንን ልብ ያደማ ጉዳይ ነበር።ጉዳዩ የአውሬለበስ ግለሰቦች ተግባር መሆኑ ባያከራክርም።ማህበረሰባችን እና የምድሪቱ ሰው ሰራሽ ሕግ በደንብ ልፈተሹ ይገባል።ግለሰቦች በያሉበት ሊብከነከኑ ይችላሉ።ሆኖም ግን እንደ አንድ ሕብረተሰብ ለመንቀሳቀስ እና ለማኅበራዊ ቀውሶች መፍትሄ ለመስጠት ነፃነት የተሞላበት አካባቢ የግድ ይላል።በታፈነ ሕብረተሰብ ውስጥ አፋኙ ስርዓት ለችግሩ እራሱን ተጠያቂ ሳያደርግ።እንደ ጵላጦስ ''ከደሙ ንፁህ ነኝ'' ማለት አይችልም። ለምን?
በሀገራችን እያንዳንዱ የማኅበራዊ ለውጦች፣አደጋዎች እና ቀውሶችን እያጠና በወቅቱ በማኅበራዊ ተቋማት አማካይነት እርማት እንዲወሰድ የመገናኛ ብዙሃንም ሆኑ የፖለቲካ አመራሩን የሚዘውረው (ኢህአዲግ/ወያኔ ) አንዳች ነገር አያደርጉም።እነኝህን ተቋማት በማፍረስ ላይ ግን ኢህአዲግ/ወያኔ ቀዳሚ ነው።የሃና ጉዳይ ምን ያህል የፖለቲካ አመራሩ የማኅበራዊ ደህንነት እና የፀጥታ ዋስትና ያለመስጠቱ አይነተኛ አመላካች ነው? ይህንን በምሳሌ እንረዳ-
ኢኮኖሚያችን ፖሊሲው፣አቅጣጫው እና ግቡ መጠናት ያለበት ገለልተኛ በሆኑ ምሁራን ነበር።ለምሳሌ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ባለሙያዎች ማኅበር ከአስር አመታት በፊት ጥሩ እንቅስቃሴ ያደርግ የነበረ መሆኑ ይታወቃል።ዛሬ እንቅስቃሴው የት ነው? አመታዊ ሪፖርቱን የሀገር ውስጥ የዜና አውታሮች ያሰማሉ? ዛሬ የኢህአዲግ/ወያኔን ሪፖርት ብቻ ነጋ ጠባ ሕዝብ እንዲሰማ ለምን ተገደደ? የሲቪል ተቋማትን የማፈን ተግባር አካል አይደለም?
የኢትዮጵያ ሴት የሕግ ባለሙያዎች ማኅበር በርካታ ስራዎችን የሰራ ነበር።በአዲሱ የመንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች አዋጅ ስንት ሚልዮን ብር ነው ፍርድ ቤት አግዶበት አቅሙን ያሽመደመደው? በሌላው ሀገር በአፍሪካም ቢሆን የእዚህ አይነት ሲቪል ተቋማት ሪፖርቶች ፓርላማ ድረስ ቀርበው ጥናታቸውን የማቅረብ፣ሕጎች እንዲስተካከሉ የማሳየት እና የማማከር ሥራ ይሰራሉ።ይሄው ድርጅት በሴት እህቶቻችን ላይ የሚደርሰውን የመደፈር አደጋ ለማጋለጥ ብቻ ሳይሆን ብሔራዊ ንቅናቄ ለመፍጠር የጣረ ነበር።
ኢህአዲግ/ወያኔ እርሱ ያልጠረበው እንጨት እንጨት አይደለምና ገንዘቡን በፍርድ ቤት አገደው።ዛሬ ባለስልጣናቱም ሳይቀር የአዞ እንባ ያፈሳሉ።አሰራሩ እነ ሃና ሲደፈሩ ይጮሃል ሌሎች ብዙ ሃናዎች እንዲደፈሩ ግን መንገድ ያመቻቻል።
ኢትዮጵያ ውስጥ የማኅበራዊ ቀውስን ቀድመው አጥንተው ተገቢው እርምጃ ሕዝብ እንዲወስድ የሚያደርጉ ድርጅቶች በኢህአዲግ/ወያኔ ተመትተዋል።የእዚህ አይነት ድርጅቶች ቢኖሩ ኖሮ የህዝቡን ማህበራዊ ቀውስ ደረጃ በጥናት እያሳዩ ባስደነገጡን እና ሕዝብ በመረጃ ተመስርቶ ወደ መፍትሄው እንዲሄድ በገፉት ነበር።ይህ ብቻ ሳይሆን በስልጣን ወንበር ላይ የተፈናጠጡትንም መንገድ ባሳዩዋቸው ነበር።ግን አልሆነም።ከእዚህ በከፋ ደረጃ ሕዝብ የሚሰማቸውን የሃይማኖት ተቋማት ሳይቀር በፖለቲካ አጅሎ የሃይማኖታዊ ችግሮችን ብቻ ሳይሆን ማኅበራዊ ጣጣዎችን እንዳይፈቱ ያደረጋቸው አሁንም ፖለቲካውን የሚዘውረው ኢህአዲግ/ወያኔ ነው።
በመቶ ሺህ የሚቆጠር የጎዳና ተዳዳሪ በኢትዮጵያ ከተሞች የተርመሰመሰው ባለፉት 23 አመታት ነው።ሴቶች እህቶቻችን የመደፈራቸው ዜና የሳምንት ክስተት የሆነው ባለፉት 23 አመታት ነው።ጫት መቃምያ በት በእያንዳንዱ ትምህርት ቤት በር ላይ የተከፈተው ባለፉት 23 አመታት ነው።የሽሻ ቤቶች ትልልቅ ሕንፃዎችን ሁሉ መዳረሻቸው ያደርጉት ባለፉት 23 አመታት ነው።ባጭሩ የማኅበራዊ ቀውሱ መነሻ በስልጣን ላይ የተፈናጠጠው የኢህአዲግ/ወያኔ የአፈና ውጤት ነው።የፖለቲካ አመራሩ እና ፖሊሲው ማኅበራዊ ቀውሱን አፋጥኖታል።መጨረሻው የት እንደሆነ አይታወቅም።
ዋዜማ ራድዮ ከመሰማት በላይ የምትደመጥ ነች።በእዚህ ሳምንት ዝግጅቷ ስለ ታሪክ ምንነት በባለሙያዎች ታብራራለች።ርዕስ - ''የኢትዮጵያ ታሪክ ታሪክ'' (History of Ethiopian history) ክፍል አንድ
ኬንያ አንዲት ወጣት ሚኒስከርት በመልበሷ በወንዶች የደረሰባት ጥቃት በመቃወም ትናንት ሰኞ በሺህ የሚቆጠሩ የናይሮቢ ሴቶች፣ተማሪዎች ሰልፍ ወጡ። ሕግ ይስተካከል! አዲስ አበባ ላይ በአውሬ ለበስ ወንዶች ጥቃት የደረሰባት ሃና ሕይወቷ አልፎ የአዲስ አበባ ወጣት ሕጉ ይሻሻል ብሎ አይጮህም።ነገ በእኔ ነው።
የሃያ ሰባት ዓመት አምባገነንነት ለሌላ ተጨማሪ ዓመታት በስልጣን ላይ ለመቀመጥ ፓርላማው ሕጉን እንዲቀይር ያደረጉት ፕሬዝንዳንትን በሁለት ቀን አብዮት አስወግዶ ዛሬ ወታደራዊ አመራርን በሲቪል አስተዳደር ቀየረ።ሀገሪቱ በመጪው ዓመት የአሁኑ ጊዚያዊ ፕሬዝዳንት የማይሳተፉበት አዲስ ምርጫ ታደርጋለች።ጊዝያዊ ፕሬዝዳንት ዛሬ ቃለ መሃላ ፈፀሙ።
በመጪው እሁድ አዲስ አበባ ላይ ከአርባ ሺህ ሕዝብ የማይንስ የሚሳተፍበት ታላቁ እሩጫ መነሻ እና መድረሻውን ጃን ሜዳ አድርጎ ይደረጋል።ገበታው በያይነቱ ነው።ከኬንያው የባሰ ጥቃት እህቶቻችን ላይ ተፈፅሟል።ከቡኪናፋሶ የከፋ በጎሳ ላይ የተመሰረተ አምባገነንነት በኢትዮጵያ አናት ላይ እየጨፈረ ነው።አንድ እንቁላል 3 ብር ከ 50 ሳንቲም በሚሸጥባት አዲስ አበባ አፍ ለጉሞ መሮጥ በራሱ ጤነኝነት አይመስለኝም።ኬንያ እና ቡክናፋሶ ጥለውን ሄዱ። ከእዚህ በታች ያለውን 3 ደቂቃ የማይሞላ ዜና ይመልከቱ።
ኢትዮጵያ ኣብ ሎሚ ብፕረዝደንት ኦባማን ዋና ጸሓፊ ሕ/ሃ ባን ኪ ሙ ዝካየድ ጉባዔ ጉዳይ ስደተኛታት ግደ ካብ ዘለወን ሽዱሽተ ሃገራት ሓንቲ’ያ።መራሕቲ ዮርዳኖስ፡ካናዳ፡ሜክሲኮ፡ሶርያን ስውዲንን ኣብቲ ዘተ አተሓባበርቲ ኾይኖም’ለው።
ኣብቲ ጉባዔ ካብ ዝተዛረቡ ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ጆን ኬሪ " ኣይትጋገዩ ብህጹጽ ተወሳኺ ጻዕርታት የድሊ'ዩ። ሕጂ ኣብዚ ተአኺብና ኣብ ዘለናሉ 65 ሚሊዮን ሰባት ካብ አባይቶም ብሓይሊ ይመዛበሉ'ለው ልዕሊ 21 ሚሊዮን ሰባት ኸአ ዓለምለኸ ዶባት ሰጊሮም ዝሃድሙ ሓዊስኻ ማለት'ዩ"ኢሎም።
"ኤርትራ ቀዳማይ ዕላማ ኹለን ሃገራት ደሕንነትን ሰብአዊ ኽብሪን ዜጋታትን ዝሕልውሉ ሕይወት ኣብ ሃገሮም ምርግጋጽ'ዩ ኢላ ትአምን። ስለዚ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዕድል ክረኽቡ ምሕጋዝ ምኽኑይ'ዩ ይኹን እምበር ሃገራት ብፍላይ ኣብ ምምዕባል ዝርኸባ ሃገራት ሰላምን ነባሪ ልምዓትን ንምርግጋጽ ዝሓቶ ዓብይ ብድሆ ምውጻእ ሓገዝን ምትሕብባርን ይደልያ።"
ሪፖርተር – በከባድ የሙስና ወንጀል ተከሰው ከአራት ዓመታት በላይ ሲከራከሩ የከረሙት እነ አቶ መላኩ ፈንታ፣ ዓቃቤ ሕግ ክስ ካቀረበባቸው ሦስት መዝገቦች ውስጥ በሁለቱ መዝገቦች በተወሰኑ ክሶች ጥፋተኛ ሲባሉ በተወሰኑ ክሶች ደግሞ በነፃ ተሰናበቱ፡፡
ክስ ከተመሠረተባቸው ከ2006 ዓ.ም. መጀመርያ ወራት ጀምሮ ክሳቸውን ሲመረምር የከረመው የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ልደታ ምድብ 15ኛ ወንጀል ችሎት የጥፋተኝነትና በነፃ እንዲሰናበቱ ፍርድ የሰጠው፣ ዓርብ መጋቢት 21 ቀን 2010 ዓ.ም. ከቀትር በፊትና በኃላ ነው፡፡
በመዝገብ ቁጥር 141354 ውስጥ የተካተቱት አቶ መላኩ ፈንታ፣ አቶ ገብረ ዋህድ ወልደ ጊዮርጊስ፣ አቶ በላቸው በየነ፣ አቶ ማሞ አብዱ፣ አቶ አሞኘ ታገለና አቶ ጥሩነህ በርታ ናቸው፡፡
አቶ መላኩና አቶ ገብረ ዋህድ የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተርና ምክትል ዋና ዳይሬክተር ሆነው በሚሠሩበት ወቅት፣ ከታክስና ከገቢ ጋር በሚመለከት የሚቀርቡ ቅሬታዎችን ማስተናገድ የሚያስችሉ አዋጆች እያሉ፣ ከግብር ከፋዮች ጋር መደራደር የሚያስችል ሕገወጥ ኮሚቴ አቋቁመዋል የሚል ክስ እንደቀረበባቸው መዘገባችን ይታወሳል፡፡ ኮሚቴው የግብር ከፋዮች ጉዳይ ቀርቦ በመጣራት ላይ እያለ የይግባኝ አቀራረብ ሥነ ሥርዓትን ሳይከተል የተለያዩ ድርጅቶች ጉዳያቸው በአቋራጭ እንዲታይላቸው በማድረግ፣ መንግሥት ከግብር ከፋዩ ማግኘት የሚገባውን እንዳያገኝ ማድረጋቸውን፣ ዓቃቤ ሕግ በሰውና በሰነድ ማስረዳቱን ፍርድ ቤቱ ገልጿል፡፡
ሁለቱም ተከሳሾች በሌላ ክስ ያማቶ ኢትዮጵያ የተባለ ድርጅት መክፈል የሚገባውን ግብር ባለመክፈሉ ከተወሰነበት ግብር 50 በመቶ አስይዞ መከራከር ቢኖርበትም፣ ሥልጣናቸውን ያላግባብ በመጠቀምና ዝቅ አድርገው በመገመት የመንግሥት ሥራን በማያመች ሁኔታ መምራታቸውን ማስተባበል ባለመቻል ጥፋተኛ ተብለዋል፡፡ አቶ ገብረ ዋህድ ጥፋተኛ የተባሉት በተመሳሳይ የክስ መዝገብ በአምስተኛ ክስ ሲሆን፣ ኬጂኤች ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር ከ1998 ዓ.ም. እስከ 2001 ዓ.ም. ድረስ መክፈል የነበረበትን ግብር፣ በኦዲት ተረጋግጦበትና ይግባኝ ቢልም ፀንቶበት እያለ፣ ‹‹እንዲሻሻል›› የሚል ሕገወጥ ትዕዛዝ በመስጠት፣ የመንግሥትን ሥራ በማያመች አኳኃን መርተዋል ተብሎ፣ የቀረበባቸውን ክስ ማስተባበል ባለመቻላቸው ነው፡፡
አቶ መላኩና አቶ ገብረ ዋህድ በነፃ የተሰናበቱበት ክስ ደግሞ፣ በተመሳሳይ የክስ መዝገብ ከቀረበባቸው ሰባተኛ ክስ ነው፡፡ የተከሰሱበት ክስ ኦቨርኒጋስ ቴክኖሎጂ ሊሚትድ መክፈል የነበረበትን 34.3 ሚሊዮን ብር እንዲከፍል ከተወሰነ በኋላ ጠቋሚ ላልሆኑ ሰዎች ጠቋሚ እንደሆኑ በማስመሰል ሰነድ አዘጋጅተው እንዲመዘገቡ አድርገዋል የሚል ነበር፡፡ ክሱን በበቂ ሁኔታ በመከላከላቸው በነፃ ተሰናብተዋል፡፡
አቶ ገብረ ዋህድ ለብቻቸው ከተከሰሱበት ግብር ያልከፈሉ ድርጅቶችን ሕገወጥ የኦዲት ሪፖርት በመሥራት እንዲከፍሉ አስደርገዋል ተብሎ ከቀረበባቸው ክስ ነው፡፡ በብቃት በመከላከላቸውም በነፃ እንዲሰናበቱ ሲል ፍርድ ቤቱ ፍርድ ሰጥቷል፡፡
አቶ መላኩ 3.2 ሚሊዮን ብር ምንጩ ያልታወቀ ሀብት አፍርተዋል የሚል በዘጠነኛ ክስ፣ 1.4 ሚሊዮን ብር ቤት ለመገንቢያ ብለው ተበድረው 1,050,286 ብር ለባንኩ መክፈላቸው በአሥረኛ ክስ የተጠቀሰባቸው ሲሆን፣ በወንጀል ድርጊት የተገኘን ገንዘብ ሕጋዊ አስመስለው አቅርበዋል የሚል ነው፡፡ ፍርድ ቤቱ ግን እሳቸው በሥራ ላይ የቆዩበትን ዘመን፣ ይከፈላቸው የነበረን ደመወዝ፣ የአገር ውስጥና የውጭ አገር አበል፣ እንዲሁም የቦርድ አባል በመሆናቸው ይከፈላቸው የነበረን ክፍያ በማሥላት፣ እንደ ወንጀል የተቆጠረውና ለክስ ያበቃቸው ገንዘብ ተገቢ ባለመሆኑ በነፃ አሰናብቷቸዋል፡፡
ሌላው ከተከሰሱበት የሙስና ክስ በነፃ የተሰናበቱትና ዓርብ መጋቢት 21 ቀን 2010 ዓ.ም. ከእስር እንዲፈቱ ፍርድ የተሰጠላቸው አቶ ጥሩነህ በርታ ሲሆኑ፣ የባለሥልጣኑ የመረጃ ቡድን መሪ ነበሩ፡፡
አቶ አሞኘ ታገለ የባለሥልጣኑ የአዳማ ቅርንጫፍ ሥራ አስኪያጅ ሆነው ሲሠሩ፣ በአዳማ ከተማ የሚገኘው ይልማ ኦዳ ሥጋ ቤት ከነሐሴ 1996 ዓ.ም. እስከ ጥር 1998 ዓ.ም. ድረስ ያልከፈለውን ተጨማሪ እሴት ታክስ ግብር እንዲከፍል ሲወሰንበት፣ 50 በመቶ ከፍሎ ለግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባዔ አቤቱታ ማቅረብ ሲገባው ክፍያውን ከ922,368 ብር ወደ 262,587 ብር ዝቅ አድርገዋል የሚለውን የዓቃቤ ሕግ ክስ ማስተባበል ባለመቻላቸው ጥፋተኛ ተብለዋል፡፡ ነገር ግን ቢሾፍቱ (ደብረ ዘይት) የሚገኘው ቶሚ ኢንተርናሽናል ባርና ሬስቶራንት መክፈል የነበረበትን 805,122 ብር የኦዲት ሪፖርት ግኝት አስነስተዋል መባላቸውን በብቃት በማስተባበላቸው በነፃ ተሰናብተዋል፡፡
አቶ በላቸው በየነና አቶ ማሞ አብዲ አዳማ የሚገኘውን አሊፍ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር፣ ያልከፈለውን ከ1.7 ሚሊዮን ብር በላይ ግብር ወደ 83,387 ብር ዝቅ አድርገዋል ተብሎ የቀረበባቸውን ክስ ማስተባበል ባለመቻላቸው፣ ጥፋተኛ እንዳላቸው ፍርዱ ቤቱ አስታውቋል፡፡ አቶ ማሞ አብዲ ሞኤንኮ ኩባንያ ከውጭ ወደ አገር ውስጥ ባስገባቸው ዕቃዎች ላይ የከፈለውን ቀረጥና ታክስ ሕጋዊነት ለማረጋገጥ የድኅረ ዕቃ አወጣጥ ኦዲት ከተሠራ በኋላ፣ ኩባንያው ታማኝ የኢኮኖሚ አንቀሳቃሽ ነው በማለት ኦዲቱ እንዲቋረጥ አድርገዋል የሚለውን ክስ ማስተባበል ባለመቻላቸው ጥፋተኛ ተብለዋል፡፡
ፍርድ ቤቱ ከቀትር በኋላ በሰጠው ፍርድ የተመለከተው በመዝገብ ቁጥር 141356 ክስ የቀረበባቸውን አቶ መላኩ፣ አቶ ገብረ ዋህድ፣ አቶ አምኘ፣ አቶ ተመስገን ጉላላ፣ አቶ ያለው ቡላ፣ አቶ ነጋ ገብረ እግዚአብሔር (ነፃ ትሬዲንግና ባሰፋ ትሬዲንግ)፣ አቶ ከተማ ከበደ (ኬኬ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር)፣ አቶ ጌቱ ገለቴ (ጌት አስ ኢንተርናሽናል) እና አቶ ገብረ ሥላሴ ገብሬ (ኮሜት ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር) ናቸው፡፡
ክሱ በዋናነት በተለይ ከላይ የተጠቀሱት የአቶ ነጋ፣ የአቶ ከተማ፣ የአቶ ገብረ ሥላሴና የአቶ ጌቱ ድርጅቶች በተሽከርካሪዎቻቸው ከውጭ የሚያስገቡት ጥሬ ዕቃ በጂቡቲ በኩል ጋላፊ ላይ በማሽን ተፈትሾ ማለፍ ሲገባው፣ ከአቶ መላኩና ከአቶ ገብረ ዋህድ ጋር ባላቸው የጥቅም ትስስር የተመረጡና የማይፈተሹ እንደሆኑና ‹‹ይለፍ›› የሚል ምልክት በመስጠት፣ እስከ መዳረሻ ድረስ ሳይፈተሹ እንዲያልፉ አድርገዋል የሚል ክስ ቀርቦባቸው ነበር፡፡ ዓቃቤ ሕግ የሰነድና የሰዎች ምስክሮች አቅርቦ አሰምቷል፡፡ ተከሳሾቹ በተሰጠው ብይን እንዲከላከሉ ሲባሉ በብቃት የተከላከሉ ቢሆንም፣ ዓቃቤ ሕግ ባይጠይቅም ፍርድ ቤቱ በሰጠው ትዕዛዝ ባለሥልጣኑ በእነዚህ ድርጅቶች በሕዝብና በመንግሥት ላይ የደረሰ ጉዳት ካለ እንዲላክለት ትዕዛዝ ሰጥቶ ምላሽ አግኝቷል፡፡ ባለሥልጣኑ በላከው ምላሽ ድርጅቶቹ በአግባቡ ተፈትሸው ያለፉ መሆኑን፣ በመዳረሻ ፍተሻ ጣቢያዎችም ተገቢ የሆነውን የጉምሩክ ሥነ ሥርዓት የፈጸሙና በሕዝብም ሆነ በመንግሥት ላይ ያደረሱት ጉዳት እንደሌለ ገልጾ፣ ምላሽ መስጠቱን ፍርድ ቤቱ ገልጿል፡፡
በመሆኑም አቶ ነጋ፣ አቶ ከተማና አቶ ገብረ ሥላሴ በብቃት በመከላከላቸው በነፃ እንዲሰናበቱ ፍርድ ሰጥቷል፡፡ አቶ ጌቱ ገለቴ ግን ክሱ የተካሄደው በሌሉበት መሆኑን ጠቁሞ ጥፋተኛ ብሏቸዋል፡፡
አቶ መላኩና አቶ ገብረ ዋህድም ሥራን በማያመች አኳኃን መምራት በማለት ጥፋተኛ ብለዋቸዋል፡፡ አቶ ተመስገን ጉላላና አቶ ያለው ቡላ በተወሰኑ ክሶች ነፃ ቢሆኑም በተወሰኑ ክሶች ጥፋተኛ ተብለዋል፡፡ አቶ አሞኘ ታገለም ነፃ ተብለዋል፡፡
ፍርድ ቤቱ በሰጠው ትዕዛዝ በሁለቱም የክስ መዝገብ ጥፋተኛ የተባሉ ተከሳሾች በ15 ቀናት ውስጥ የቅጣት ማቅለያቸውን፣ እንዲሁም ከሳሽ ዓቃቤ ሕግ ደግሞ በአሥር ቀናት ውስጥ የቅጣት ማክበጃ እንዲያቀርቡ ትዕዛዝ ሰጥቶ፣ ለሚያዝያ 22 ቀን 2010 ዓ.ም. ቅጣት ለመንገር ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡
አሜሪካ ወደ አገሯ መግባት ለሚፈልጉ እያንዳንዱ ተጓዦች የቪዛ ማመልከቻ ለመስጠት የማህበራዊ ሚዲያን የኋላ ታሪክ አጠቃቀምን እንደ መስፈርት ልትጠቀም ትችላለች ተባለ፡፡Continue...
ቀደም ሲል በእስር ላይ ቆይተው ከተለቀቁት የዞን ዘጠኝ የኢንተርኔት አምደኞች አንዱ የሆነው ናትናኔል ፈለቀ፣ ጸደቀ ድጋፌ እና አዲስ ዓለም ደስታ ከሀገር እንዳይወጡ ታገደው በ5ሺህ ብር ዋስትና ይፈቱ ሲል የስር ፍርድ ቤት የሰጠው ውሳኔ ከፍተኛ ፍርድ ቤት በማጽናቱ ዛሬ በዋስ ተፈተዋል።
ሁለቱ መሪዎች በዛሬ የዋይት ሃውስ ቤተመንግሥት ስብሰባቸው ወቅት የሽብር ፈጠራን ሥጋትና በሕዝቧ ብዛት በ200 ሚሊየን ሰዋ ከአፍሪካ ቀዳሚ በሆነችው ናይጀሪያ ምጣኔኃብት ጉዳይ ላይ ይወያያሉ።
የናይጀሪያ ጦር ቦኮ ሃራምና እሥላማዊ መንግሥት በሚባሉት የሽብርና የሁከት ቡድኖች ላይ የሚያካሂደውን ዘመቻ በከፍተኛ ቴክኖሎጂ በተደራጁ ጄቶችና በመሣሪያ ለመደገፍ፣ እንዲሁም በአደንዛዥ ዕፅዋትና ቅመማቅመም፣ በጦር መሣሪያና በሕገወጥ የሰዎች ሽግግርና ዝውውር ላይ የሚደረገውን ቅኝት ለማጠናከር የትረምፕ አስተዳደር ባለፈው ዓመት የ6 መቶ ሚሊየን ዶላር እርዳታ አፅድቆ ነበር።
በሁለቱ ሃገሮች መካከል የነበረው ተመሣሣይ የመደጋገፍ ንግግር የቀደመው የኦባማ አስተዳደር ይገልፃቸው በነበሩ ከሰብዓዊ መብቶች ረገጣዎች ጋር የተያያዙ ሥጋቶች ምክንያት ተደናቅፎና ቆሞ እንደነበር ተገልጿል።
ፕሬዚዳንት ቡሃሪ ከፊታቸው ለተደቀነው ምርጫ እንደገና ለመቅረብና ለማሸነፍ ባለፈው የምረጡኝ ቅስቀሳቸው ወቅት ቦኮ ሃራምን እንደሚያጠፉ የገቡትን ቃል ለመጠበቅ የዩናይትድ ስቴትስ ድጋፍ እንደሚያስፈልጋቸው እየተነገረ ነው።
በትናንትናው ዕለት በሐዋሳ ከተማ የፊቼ ጨምበላላ በዓል ዋዜማ ላይ በተፈጠረ ግጭት፤ የሰው ሕይወት መጥፋቱን ከ30 የበለጡ ሰዎች ደግሞ መቁሰላቸውን በሐዋሳ ከተማ ያነጋግረናቸው ነዋሪዎች ገለፁ።
በሌላ በኩል የክልሉን ሰላም ለማረጋገጥ፣ የሕዝቡን አብሮነት ለማስፈንና የሚናፈቅ ክልል ለማድረግ ተግቶ እንደሚሰራ ያስታወቀው የክልሉ መንግሥት በበኩሉ የክልሉ ህዝብ፣ ሚድያና ፖለቲክኞች ከከፋፋይ ይልቅ አንድነቱን ለሚያጠናክሩ ጉዳዮች ትኩረት እንዲሰጡ ጥሪ አቅርቧል።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ LED flood floodlights 108W 216 ዋ ካሬ LED ጎርፍ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan LED flood floodlights 108W 216 ዋ ካሬ LED ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED flood floodlights 108W 216 ዋ ካሬ LED ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED flood floodlights 108W 216 ዋ ካሬ LED ጎርፍ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የኢትዮዽያ እግርኳስ ፌዴሬሽንን አስቀድሞ በህዝብ ግኑኝነት በኋላም ያለፈውን አንድ አመት በፌዴሬሽኑ ዋና ፀኃፊነት እየሰሩ የሚገኙት አቶ ወንድምኩን አላዩ ከፍተኛ የሆነ ህመም ያጋጠማቸው መሆኑ የታወቀ ሲሆን የህመማቸው ምክንያት ከፍተኛ ሆነ የስራ ጫና እንደሆነ ተገልጿል። አቶ ወንድምኩን አሁን ህክምናቸውን እየተከታተሉ ሲሆን ምን አልባትም ከጤናቸው አሳሳቢነት እና ካለባቸው የስራ ጫና አንፃር ከፌዴሬሽኑ ኃላፊነት እራሳቸውን ሊያገሉ እንደሚችሉ እየተነገረ ይገኛል።
የደደቢት የሴቶች ቡድንን ዋና አሰልጣኝነት በመያዝ ክለቡን የ2009 የሴቶች ፕሪምየር ሊግ አሸናፊ ያደረጉት ጌቱ ተሾመ የአሰልጣኝ ንጉሴ ደስታ ረዳት ሊሆኑ እንደሚችሉ እየተነገረ ይገኛል። በምትካቸውም የታዳጊ ቡድኑ አሰልጣኝ የሴቶች ቡድኑን እንደሚረከቡ ተገምቷል። አሰልጣኝ ጌቱ በተጨዋችነት ዘመናቸው በቅዱስ ጊዮርጊስ ፣ በኢትዮዽያ ንግድ ባንክ ፣ በመድን እንዲሁም በኢትዮዽያ ብሔራዊ ቡድን አሳልፈዋል፡፡
በጋዜጠኛ ታሪኬ ቀጭኔ የተዘጋጀው የቀደምት ስፖርተኞች አውደርዕይ በቂርቆስ ቤተክርስቲያን አጥር ላይ በተዘጋጁ ምስሎች እየተደረገ ይገኛል፡፡ አላማው ከቂርቆስ እና አካባቢው ወጥተው በኢትዮጵያ ስፖርት ጉልህ ተፅዕኖ የፈጠሩ ስፖርተኞችን ለማሰብ እንደሆነ የአውደ ርዕዩ አዘጋጅ ጋዜገኛ ታሪኬ ቀጭኔ ለሶከር ኢትዮጵያ ገልጿል፡፡ ፎቶዎቹ እስከ እሁድ ድረስ ለእይታ የሚቀርቡ ሲሆን የስፖርት አፍቃርያንም በስፍራው ተገኝተው እንዲጎበኙ ተጋብዟል፡፡
የኢትዮዽያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ጠቅላላ ጉባኤ ሊካሄድ የቀናት እድሜዎች በቀሩት በአሁኑ ወቅት አስቀድሞ አፋር ሰመራ ይካሔዳል ቢባልም ምክንያቱ ግልፅ ባልሆነ መንገድ ወደ አዲስ አበባ መቀየሩ የሚታወስ ነው። ከጠቅላላው ጉባኤ በፊት አስገራሚ ነገሮች እየተሰሙ ሲሆን አሁን ደግሞ ውድድሮችን በተለያዩ ምክንያቶች በማራዘም የሚታወቀው ፌዴሬሽኑ ጥቅምት 30 ይካሔዳል ተብሎ ቀን የተቆረጠለት ጠቅላላ ጉባኤን ለጊዜው ምክንያቱ ባልታወቀ ሁኔታ ወደ ሌላ ቀን ሊለወጥ እንደሚችል እየተነገረ ይገኛል።
ኢትዮዽያ ቡና ሰርቢያዊው አሰልጣኝ ኮስታዲን ፓፒችን የክለቡ ዋና አሰልጣኝ አድርጎ ለመቅጠር ከስምምነት መድረሱ የተሰማ ሲሆን በቅርቡ አሰልጣኙ ወደ ኢትዮዽያ በመምጣት ክለቡን በይፋ እንደሚቀላቀሉ ተነግሯል። የ57 አመቱ አሰልጣኝ ከዚህ ቀደም በደቡብ አፍሪካ እና በታንዛንያ ክለቦች ሰርተዋል፡፡
አብዱልከሪም ሀሰን ከኢትዮዽያ ቡና ጋር በስምምነት መለያየቱ ዛሬ በወሰደው የመልቀቂያ ደብዳቤ ተረጋግጧል፡፡ አብዱልከሪም ኢትዮጵያ ንግድ ባንክን ለቆ ለኢትዮዽያ ቡናን ባለፈው አመት ቢቀላቀልም ብዙም የመሰለፍ እድል ካለማግኘት ጋር በተያያዘ ምክንያት ከክለቡ ጋር መለያየቱ ታውቋል፡፡ አብዱልከሪም ሀሰን ከሦስት የፕሪሚየር ሊግ ክለቦች ጋር ተያይዞ ስሙ እየተነሳ ሲሆን በቅርብ ቀናት ቀጣይ ማረፊያው ይለያል ተብሏል፡፡