Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
GuangDong በጡዋ የተያያዘ ዩኤ ዲ ኤል ፓነል መብራት 12W እጅግ በጣም ቀጭ ያለ የፓነል ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ በጡዋ የተያያዘ ዩኤ ዲ ኤል ፓነል መብራት 12W እጅግ በጣም ቀጭ ያለ የፓነል ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮ ይህንን ቀደም ሲል ያሰማናችሁን ቃል የተናግሩት በሰኔ 05/2010 ዓ.ም በቫቲካን በሚገኘው በቅድስት ማርታ የጸሎት ቤት ባሳረጉት መስዋዕተ ቅዳሴ ላይ ባሰሙት ስብከት እንደ ነበረ ለመረዳት የተቻለ ሲሆን ክርስቲያኖች ክርስቶስን በመመስከር ሂደት ውስጥ ለራቸው ጥቅም እና ዝና ብለው ሳይሆን ነገር ግን እንደ ጨው እና እንደ ብርሃን በመሆን ማከናወን ይገባቸዋል ካሉ በኃላ ክርስቲያንዊ ምስክርነት መስጠት ማለት ሌሎች ሰዎችን ማነጽ ማለት ነው እንጂ ራሳችንን የምናስተዋውቅበት መደርክ ግን ሊሆን አይገባውም ብለዋል።
ክርስቲያኖች የተጠሩት “ቀለል ባለ መልኩ እና ሊለመድ በሚችል መልኩ” እለት በእለት ቅድስናን የሚገልጹ ባሕሪያትን ለማንጸባረቅ እንደ ሆነ በመግለጽ ስበከታቸውን የቀጠሉት ቅዱስነታቸው በተጨማሪም ክርስቲያናዊ የሆነ ምስክርነት መስጠት ማለት ኢየሱስ ያሳየን አብነት በመከተል ነብሳችንን በመስዋዕትነት መስጠት ማለት እንደ ሆነ ቅዱስነታቸው ጨምረው ገለጸዋል።
በሌላ በኩል ደግሞ ክርስቶስን የሚያመላክቱ ተግባራትን በእለት ተእለት ተግባራችን ከእንቅልፋችን ስንነቃ፣ ሥራ ሥንሰራ ወደ አልጋችን ስንሄድ ሳይቀር በምናከናውናቸው ጥቃቅን ተግባራት ኢየሱስን መመስከር እንደ ሚችላ የገለጹት ቅዱስነታቸው ምንም እንኳን እነዚህ ተግባራት “ትናንሽ የሆኑ ተግባራት የሚመስሉ ቢሆንም ቅሉ” ነገር ግን ተዐምራት የሚከናወኑት በእየለቱ በምናከናውናቸው ጥቃቅን ነገሮች ጋር በተያያዘ መልኩ ነው ብለዋል።
የአንድ ክርስቲያን ምስክርነት መሰርቱን በትህትና ላይ ሊያደርግ እንደ ሚገባ የገለጹት ቅዱስነታቸው ይህም ማለት ልክ እንደ ጨው እና እንደ ብርሃን በቀላሉ መገኘት ማለት ነው ካሉ በኃላ ይህን በተመለከተ ደግሞ የሚከተለውን ብለዋል . . .
““ለሌሎች ጨው፣ ለሌሎች ብርሃን መሆን፡ ምክንያቱም ጨው ለራሱ ጣዕም አይሰጥም፣ ነገር ግን የሚያገለግለው ሌሎች ሰዎችን ነው። ብርሃን ለራሱ አያበራም፣ ነገር ግን ለሌሎች ብርሃን ይሰጣል። የገበያ ማዕከላት ጨውን የሚሸጡት በብዛት በቶን በሚቆጠር መልኩ አይደለም። ጨው ራሱን አያስተዋውቅም ምክንያቱ ራሱን አያገለግልምና። ሌሎችን ለማገልገል መኖር፣ ለሌሎች ጣዕም ለመስጠት ይኖራል። ይህም በጣም ቀላል የሆነ ምስሌ ነው። ”
ክርስቲያንዊ ምስክርነትን መስጠት ማለት ለሌሎች ብርሃን መሆን ማለት ነው፣ ሰዎች በጨለማ ውስጥ በሚሆኑባቸው ጊዜያት ሁሉ የእነርሱ ብርሃን መሆን ማለት ነው በማለት ስብከታቸውን የቀጠሉት ቅዱስነታቸው ይህንን በተመለከተ ደግሞ የሚከተለውን ብለዋል. . .
ጌታ እናንተ ጨው ናችሁ እናንተ ብርሃን ናችሁ ይለናል። ይሁን እንጂ ሌሎች ሰዎች አምላክን እንዲያዩና እንዲያከብሩ ይህን አድርጉ ። ምንም ዓይነት ስጦታ ላታገኝ ትችል ይሆናል። ምግብ በምንመገብበት ወቅት በውስጡ ያለውን ጨው አናመሰግንም። ነገር ግን በአንጻሩ ይህ ፓስታ ወይም ይህ ስጋ እንደት ጥሩ ነው፣ ነው የምንለው። በምሽት ወደ አልጋችን በምንሄድበት ወቅት ያ ብርሃን በጣም ጥሩ የሆነ ብርሃን ነው አንልም። ብዙን ጊዜ እኛ ብርሃንን ችላ እንላለን ነገር ግን እኛ የምንደምቀው በብርሃን ነው። ይህም ክርስቲያኖችን ማንነታቸው ያልታወቀ ምስክሮች እንዲሆኑ ያነሳሳቸዋል”።
በተ/ከንቲባ አዳነች ቀጭን ትዕዛዝ በ8ፖሊሶች ተመሥገን ደሣለኝን የማሣሠር ሥልጣን፣ የኢትዮጵያ ዴሞክራሲና የለውጥ ሂደት እንደግመል ሽንት የኋሊት መመለሱ ፈታኝ ግንዛቤ ትቷል!
ለማንኛውም ሲፈልጉ ማሠር፡ ሲፈልጉ መፍታት ሕገ ወጥ አሠራር መሆኑ እየታወቀ፣ የቸርነት ምልክት ይመስል፡ የዜጎች የዴሞክራሲ መብቶች መከበርና ሰብዓዊ መብቶቻቸው መሠረታዊነት ትርጉም ቅጣምባር የጠፋው የዐቢይ አስተዳደር ሃገርን መምራት ንጉሡ ደስ እንዳላቸው—ማለትም ደስ እንዳለው የፈለገውን ማድረግ የሚችልባትን ኢትዮጵያ መመሥረት —ተደርጎ መወሰዱ ነው የመላው ዜጎችን ነገ እጅግ አስፈሪ ያደረገው።
ከሚያዝያ 2018 በኋላ እንዴት ነው—ጠቅላይ ሚኒስትሩ ቀስ በቀስና ደስ እንዳለው፣ ብዙ ነገሮች በጥቅምት 2020 ኢትዮጵያ ውስጥ በዘፈቀደና የአንድን ግለሰብ ወይንም ቡድን ፍላጎት ወደሚያስፈጸሙበት አዘቅት እንደገና ያዘቀጥነው?
ሕገ ወጥ አሠራር መሆኑ እየታወቀ፣ የዚህን ዕውነታ ማፈረጥረጥ ግድ ስለሚል፡ የችግሩ ምንጭ በኢትዮጵያ መዋቅራዊ ዕድገትና አሠራር ሥረ መሠረት እንዳይኖረው እያደረገ ያለው የጠቅላይ ሚኒስትሩ አሠራርና፣ በተለይም ራሳቸውን ለማንኛውም ነገር ማዕከል በማድረግ በሃገሪቱ መዋቅራዊ አሠራር ተግባራዊ እንዳይሆን እያደረጉ ነው።
መዋቅሮች ውክልናቸውና ኃላፌታቸው በብሩህ ቀለማት ቢጻፉም፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ከአመራር ጋር ተቀራርበው የሚሠሩትና አፈጻጸም የሚያዩ ከግለሰቡ አመራር ጋር ባላቸው ቅርበትና ወዳጅንት ብቻ መሆኑ ነው! በዐቃቢ ሕጉ በአጭሩ ቆይታቸው ወቅት እንዳየነው፣ ወይዘሮ አዳነችም ክብሪት ከጫሩ እውነትና ሃገርን አብረው ያቃጥላሉ!
አባባሌ ግልፅ ካልሆነ፡ ከሕግ አንፃር እንኳ ቢታይ፡ ሁሉም ዜጎች በሥራ ላይ ባለው የኢትዮጵያ ሕገ መንግሥት አንቀጽ 25 አስተሳሰብ እንኳ “ሁሉም ሰዎች በሕግ ፊት እኩል ናቸው፤ በመካከላቸውም ማንኛውም ዐይነት ልዩነት ሳይደረግ በሕግ እኩል ጥበቃ ይደረግላቸዋል” ይላል። ታዲያ ምነው ያ የሕገ መንግሥቱ ድንጋጌ በወይዘሮ አዳነች ምክንያት ተፈጻሚነቱ ገደል ገባ?
በመሆኑም ተመሥገን ለምን ታሠረን ለጊዜው ወደወደጎን ገፍተን፡ ነገሩን በዘለቄታ መልኩ ስናጤን፡ አሁን መፈታቱ ቢያስደስተንም፣ ይህ ትላንትናን ናፋቂ ሕገወጥና ፊውዳላዊ ባህሪና ድርጊት—ለዐቢይ መንግሥትም አሣፋሪ ዕለት መሆን አለበት።
ለዚያውም አሣሪው ታሣሪውን —አንድ የሕወሃት እሥር ቤት በጅጉ ታማሚ አድርጎ ለለቀቀው፣ ዕውነትን ማኅተቡ ላደረገ ብሩህ አዕምሮና ልቡ በኢትዮጵያ ፍቅር የሚነድን ዜጋ—ለመያዝ ስምንት የፖሊስ ኃይል?
በተደጋጋሚ ፖሊስ የዶክትሪኑን ሪፎርም አካሄደ ሲባል ከአሥር ቀናት በማይበልጥ ጊዜ ድግግሞሹን ስምተናል። ዋናው ጥያቄ መሆን ያለበት አመራሮቹ ብቃት አላቸውን ወይንስ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ የምልመላ መለኪያቸው ለእርሳቸው ያለው ታማኝነት ብቻ መሆን ይኖርበታልን?
ከሕዝባችን ደኅንነትና የሃገራችን ተቋማዊ አሠራር አንፃር ሲታይ፡ ዛሬም በጥቅም የተሣሠሩ ሰዎች ሥልጣናቸውን መከታ አድርገው ራሳቸውን የሚጠቅሙባት ኢትዮጵያ ለመገንባት መሯሯጣቸውን አመላካች ነው። ትላንት ሕዝቡ በትግሉ ያዘፈቀው ሥርዓት ዛሬም ጥርስ እንዲኖረው መደረጉን በገሃድ እያየን ነው። ምንም ይሁን ምንም ለዚህ ደግሞ ምክንያቱ፣ ከእንግዲህ የትላንቱን ብልሹ አሠራር እነርሱ ሥራ ላይ እያዋሉ ለዘለቄታው በሰላም መኖር አይቻልም።
ከፊውዳላዊነቱ (ሠራዊቱ)፡ አዛዦችና መዋቅሩ ነፃ ባለመውጣቱ፡ የተ/ከንቲባ አዳነችንና መንግሥታዊ ደጋፊዎቿን ቃል ተቀብሎ ታዛዥና ቅጥረኛ መስሎ መታየቱም ለዜጎች እጅግ አሳዛኝ ሆኗል። እኔን ከማዳመጥ፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ፌስቡክን ብዙ ይጠቀማሉ። እዚህም ላይ ችግሩ ግን፡ ሌላው እንዳይጠቀምበት እርሳቸው ማጥላላትንና መሳደብን የፖለቲካ ብልጠት እርሳችው እንደሚጠቀሙበት ሁሉ ዜጎችም እንደማኅበራዊ ሚዲያነቱ ስለሚጠቀሙበት፡ በተመሥገን ደሣለኝ መታሠርና መፈታት ዙርያ የተጻፉትን— ከተቃዋሚ ፓርቲ [ተፋልሚዎቻቸው] ጋር ስብሰባ ላይ ቢውሉም— ቀደም ብለውም ሆነ ከዚያ በኋላ እንደተመለክቷቸው አልጠራጠርም!
ድንገት በሥራ ብዛት ምክንያት— ወይንም እንደሚሉት በመጠየፍ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሳያነቧቸው ቀርተው ከሆነ—ዋናው የዜጎች ስሜት በተፈጸመው እሥር እንዲሁም ተመሥገን ሕግ ፊት ሳይቀርብ—ስትፈለግ ትመጣለህ ተብሎ ወደቤቱ እንዲሄድ መደረጉ፡ ሃገራችን ውስጥ በሕግ ስም እየተማለ፡ ሕግ ፊት እኩልነት፡ ፍትህና ነፃነት በየቀኑ መደፍጠጣችውን አመላካች ሆኗል።
ከላይ ቀደም ሲል “የተ/ከንቲባ አዳነችና መንግሥታዊ ደጋፊዎቿን” ስል የጠቀስኩት አቶ ታዬ ደንደአ በእሥር ዘመኑ የከፈለውን መሥዋዕትነት በማሰብና ኢትዮጵያዊነትን ደግፎ የጻፋችውን በማስታወስ ያሳደረብኝን ከበሬታ ስለተፈታተነበኝ በመበሳጨት ነበር። ሌላው ቀርቶ እኔ እስከዛሬ ከትሬዥሪ ገንዘብ ወጥቶ ለብልፅግና አባላት ሴሚናር የውሎ አበል ለመክፈል ይዞ የሄደውን ሁለት ሚሊዮን ብር ደብረዘይት ላይ ‘በተመሳሳይ ቁልፍ ከመኪና ውስጥ ወሰዱብኝ’ ታዬ ደንዲአን በሌብነት ጠርጥሮ ገንዘቡን አዘርፎ ነው የሚል ድምጽ ያልተሰማበትን ምክንያት—ስገምት—ሕዝቡ ይህ ሰው ንፁህ ነው የሚል ስሜት ይዞ ይመስለኛል።
ከዚህ በፊት የዚህ ዐይነት የግለስብ ጥብቅና ውስጥ አቶ ታዬ ለመግባቱ እርግጠኛ አይደለሁም! አሁን ግን የሃገራችን ፖለቲካ ብቻ ሣይሆን፣ አቶ ታዪም ትዝብት ላይ የወደቀ ይመስለኛል!
የቀድሞው የፖርላማ አባልና የአሁኑ አዲሱ ምክትል አፈጉባኤ ተስፋዬ ግን ቀደም ሲል የገነቡት የሕዝብ ድጋፍ ስለመኖሩ እስከዛሬ ምንም ማስረጃ አላየሁም! ከአሁኑ አጀማመራቸው፣ በአፈጉባዔው ቢሮ ይህን ዕድል ያገኛሉ ብዬ አላምንም!
ለነገሩ ማኅበራዊ ሚዲያ ታዪ ደንዴአ ላይ እንጂ—ምክትል አፈ ጉባዔ ተስፋዬ ላይ ስለቀድሞ ማንነታቸው አንዳንዶች ነካ ካደረጉት ውጭ ––በፓርላማ በነበሩበት ወቅት በሕወሃት ዘንድ ተቀባይነት ለማግኘት ካደረጓችው ጥረቶች ውጭ እምብዛም ትኩረት ስበው አላላየሁም!
ዋናው ጥያቄ ግን የዜጎች ጉጉት ወደጎን በሥርዓቱ አቀንቃኞች ተረግጦ ለምንድነው ሃገራችን ከቀን ቀን እንዲህ እያሽቆለቆለች ያለችው? እንዴት ነው ያን የመሰለው የዜጎች የዴሞክራሲና በሃገር በሰላምና በሕግ የመተዳደር መብት ጥማት —ያላንዳች ሃፍረት—በዚህ ደረጃ ተስፋ አስቆራጭ እየሆነ የመጣው?
አምና እኮ በዚህ ወቅት ሃገሪቱ ኃዘን ላይ ነበረች 86 ዜጎቻችን ታርደውና በሌላም መንገድ ተድገድለው፣ የጠቅላይ ሚኒስትሩ መንግሥት ጭንቀት ለሃገር፡ ለሟቾች ቤተሰብ ሣይሆን፣ ፌዴራል መንገድ የዘጉትን እንኳ ለመገሰጽ ነፍሰ ገዳዮቹን ለማውገዝና በሕግ እንዲታይ ለማበረታት ያሉበት እንኳ አልታወቀም ነበር።
ይህም እንደ አባገዳ ሠንበቶ አቆጥቶኝ ስለነበር በእንግሊዝኛ ታህሳስ 1/2019 አንድ Open Letter ጽፌልዎ ነበር። PART Iን ተከትሎ ለተወሰኑ ቀናት ኢትዮጵያ ውስጥ የኔ ብሎግ THE ETHIOPIA OBSERVATORY (TEO) እንዳይነበብ መዘጋቱን ተገነዘብሁ!
እኔም PART IIን ስልክልዎ ገጼ መዘጋቱንና ደብዳቢየን እርስዎም አንብበው የሚወስዱትን እርምጃ ቢወስዱ ለሃገር እንዲሚጠቅም እንጂ በሩን መዝጋት የማይጠቅም መሆኑን ነበር። ለማንኛውም ብዙም ሳይቆይ ገጼም ከእሥር ቀን በኋላ መለቀቁን ተገነዘብሁ!
ደራሲ ማሞ ውድነህ፣ኣብ ሙሉእ ዕድሚኡ 53 መፃሕፍትን 8 ንትያትር ዝኾኑ ድርሰትን ዝፃሓፈ‘ውን እዩ።ካብ ሞንጎ ንሱ ዘዳለወን መፃሕፍቲ ገሊኤን፣የኛ-ሰው በደማስቆ፣የበረሃው ተኩላን የካይሮው ጀሮ ጠቢን ዝብሉ ይርከብዎም።
መባእታዊ ቤ/ትምህርቲ ድሒሩ ዝጀመረ ኣቶ ማሞ ውድነህ፣ስሩዕ ትምህርቲ ከይፈፀመ‘ዩ ናብ ሞያዊ መደባት ከምዝተፀምበረን፣ኣብ ጋዜጣታት ፖሊስና እርምጃው፣ ህብረትን የዛሬዪቱ ኢትዮዽያን ሰሪሑ‘ዩ።
ደራሲ ማሞ ውድነህ፣ድሕሪ ውድቀት ሃፀይ ሃይለ-ስላሴ፣ኣብ ኣስመራ ሓላፊ ክፍሊ ፕረስ ኢትዮዽያ ኮይኑ‘ውን የገልግል ነይሩ።ብዘይካ‘ዚ ኣቦ-መንበር ማሕበር ጋዜጠኛታት ኢትዮዽያ ኮይኑ ዝሰርሐን ብርክት ዝበሉ ሽልማታት ዝተቀበለን ፍሉጥ ሰብ‘ዩ ነይሩ።
ሀገራዊ ፓለቲካዊ ቀውስ በኢትዮጵያ በተስፋፋበትና ዳግም አስቸኳይ አዋጅ በታወጀበት በአሁኑ ወቅት ፡ ከቀጣዩ ጠቅላይ ሚኒስትር ምን ይጠበቃል? ውይይቱን ያድምጡ! ከኢትዮጵያ በአነስተኛ ሜጋባይት ውይይቱን እዚህ https://goo.gl/CNgBAq ያድምጡ። (መጠን፦ 3.62 MB) Telegram: https://t.me/forum65
ካብቲ ናይ መንግስቲ መጠንቀቕታ ብምብጋስ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ሱዳን ዘካይዶ ንጥፈታት እንዳ ወሰኸ ይኸይድ ከምዘሎ ካብ ከሰላ ዝመጸና ሓበሬታ የረጋግጽ።
ሎሚ ምዓልቲ ኣብዚ ብሰንኪ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ብዝወረዶም ኣደራዕ ባህጎምን ሕልሞምን ኮሊፎም፣ ካብታ ብዕድመ ንእስነቶም ዓንዲሮም ዘይጸገቡላ ሃገሮም ሃጽ ኢሎም ናብ ደይፈልጥዎ በረኻን ዓድን ንስደት ዝተቓልዑ መሳኪን ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣጋጢምዎም ዘሎ ናይ ሞት ሓደጋ ምኽንያት ብምግባር፣ ነዚ ቀጺለ ዘቕርቦ መደረ ከቕርብ ከለኹ ዓሙቕ ሓዘን ይስምዓኒ።
ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት እስራኤል ዝነብሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ኤርትራውያን ዝወረደ ናይ 325 ህልቂት ብሓደ ኮይኖም ክሓዝኑሉን ብቐጥታ ንዝተተንከፉ ቤተሰብ ንምጽንናዕን ብዝገበሩዎ መደብ መሰረት፡ ልዕሊ 5 ሽሕ ህዝቢ ሎሚ ንጉሆ 9 ሚያዝያ ኣብ ቴልኣቪቭ ተኣኪቡ ብጸሎተ ፍትሓት መራሕቲ ሃይማኖት ዝተመርሐ ናይ ሓዘን ስነስርዓት ከምዘካየደ ቅድሚ ሒደት ደቓይቕ፡ እቲ ፍጻሜ እናተኻየደ ብቐጥታ ዝደወልናሎም ተሳተፍቲ ናይቲ ስነስርዓት ገሊጾም።
ሓለፍቲ ዞባታት፡ ሓለፍቲ ንኡሳን ዞባታት፡ ሓለፍቲ ጨናፍር፡ ኣባላት ማእከላይ ቤትጽሕፈት ህግደፍ፡ ከምኡ ‘ውን ‘ዓበይቲ ጸሓፍቲ’ ተባሂሎም ዝእመነሎም ኣባላት ዝርከቡዎም ካድረታት ህግደፍ ውሽጣዊ ተቓውሞ ንምዅላፍ ክግበር ዝኽእል ጽገናታት ንምዝታይ ካብ 28 መጋቢት ኣትሒዞም ኣብ ደንጎሎ ተኣኪቦም ከምዘለዉ ምንጭታት ካብ ኤርትራ ሓቢሮም።
ቅድሚ ኩሉ ንባብ ዛንታና ኣይንጸይቕ፡ ከመይ’ሞ፡ ብልሓቱ፥ ዛንታ ንባብና ብምሕራይን ጽውጽዋይ ብምግሳይን፡ ርግጽ ጸገሙ ይርደኣኒ ኢዩ፡ ጥዑይ ሓባሪ ዛንታ አሪትራ ኮነ ኢትዮጳያ ምርካብ ንባዕሉ ከቢድ ጸገም ኢዩ፡ እንተኆነ’ውን ንዛንታ ወገናት ቀርኒ እፍሪቃና ዚምልከት ሓሳብን ዘረባን ከም ካልኡ፡ ካብ ዓይኒማዩ ኪቕዳሕ ዝተኣረመ ብልሓት ኢዩ፡ እዚ ገርሂ ነገር ንሳንየሉ ኢና፡ ካልእ ዝያዳ ኪዕንቅፍ ዚገጥም ነቶም ዘየለዉ ዓረብ ኣብ ኣፍሪቃዊ መኣዲ ክትዕ ምሕዋስ ኢዩ፡ እዚ ኣመል ኪውገን መንጽራትና ሕልፊ ይበርሃልና
Correnti (ኮረንቲ) ዚጠቕሶ ጽሑፍ ብዛንታዊ ዋጋኡ ኪምስገን ኣሉታ ዛንታ ወይ ካን እኩይ ምልክታ ጽረ ኦሮሞ ከውግን ስለ ዚዕልም ግዲ ይምስገን፡ ኮረንቲ ዘንበብክዮ ተካፍለና ግዲ ነቶም ብትኩር ዘየንበብናዮ፡ እሞ ስለ እቲ ንኣና አሪትራዊያን ዚምልከት ደኣ ጽወየና፡ ክንኣምን ክንክሕድ፡ ግጉይ ንባብ ካብ ግጉይ ኣርእስቲ ከይኮነና፡ ንኡ ሰፋል መግለጽ ኪድረቦ ከኣ ንባብ ዛንታ ኣይነፍዕን፡ ኮረንቲ ‘ስከ ገለ ዚሓይሥ ጽሑፍ ዛንታ ጥቀስ እንተዚብለኒ፡ ካብቲ ተክለጻድቕ መኩርያ ስለ “ኢትዮጵያኦም”፡ ሚካአል ሓሰማ ስለ “አሪትራና” ዘመልክቱዎ ነገራት ሓሊፍና፡ ዝደልደለ ዕዮ ክንሕብር ኣይጥዕምን ምበልኩዎ፡ ካብ ብዙሕ ጽሑፍ ዓናቕጽን መጻሕፍቲን ኪቕረም ኢዩ ግድን
እዚ ዕማም ከኣ ካልእ ሓቦን ትግሃትን ምህሮ ዛንታ ይሓትት፡ ስለምንታይ አንኮ መዝገብ አይትህብን፡ ሓቂ’ንተሎካ ምባለይ ክጽበዮ ይግብኣኒ፡ ብኣብነት ከመልክቶ ከኣ ሓደ ኣርኣስቲ ሓደ ፍሉጥ ኣመሪካዊ ምሁር (ሃ. ማርኩስ) “ዛንታ ኢትዮጵያ” ንሰድ ምበልኩ፡ ፈለማ ኣርእስቱ ምስ ትሕዝቶኡ ኣይሰመረን፡ ብኡ በይኑ ብቅዓቱን ኣበሩን የፍልጥ፡ ብኣጋኣኡ! ካልእ ብዙሕ ዝርዝር ከይመናጠልና፡ እንኮ ነቲ ጆግራፍ ጥንቲ ወገናትናን ዓለታትናን፡ ካብቲ Monumentum Adulitanum ዝመናጸሮ ንእመታ እመታ ብምልጣፉ ባዕሉ ማርኩስ ቀለለ፡ ምርኩስ ዘይብሉ ሰንከለ ንብል፡ ጥንታዊ ማፕ ኪስአል መን ገደዶ
ብርእይቶን መንጽርን Amde (ዓምደ) ቀጺልና አምበኣር፡ ዓባይ ጉሒላ ብሪታንያ ምስ ፈቐደት ወይ ምስ ገደፈትላ፡ ኢትዮጵያ ንኦጋደን ምስ ኣላተመት ኢያ “ኢትዮጵያ” ሃገር/ጆግራፍ/ዛንታ ወዘተ. ዝኆነት ወይ ዝተብህለት፡ ክንብል ኢና፡ እዋኑ ኪነጀው እቲ ሰብ አውሮጳ በቲ ነውራም ፖሊቲካኦም ዘካወሱዎን በቲ ወገናዊን ዓለታዊ ኣመላቶም ዘዳወሱዎን “2ይ ውግእ ዓለም” ዚብሉዎ ክቱር ዘለላ ጎንጺ ምኅዋኑ ዲዩ፡ ነዚ ነበብቲ ከመዛዝኑዎ ንገድፎ፡ ክትዑ ወይ ዕላሉ ሓያል ብትዕትዕ ስለ ዝበለ ሰንኮፍ ክንገድፎ ቅር ይብል
ኣብ ዓንቀጽ Admas Haile (ኣድማስ ሃይለ) ዚልቀም ፍካርየ Gebru G. (ገብሩ ገ.) እሞ ብቀረባ ይምልከተና፡ እቲ ኣፉ መሊኡ ዘመልክቶ ነገር ባህጊን ዝንባለን ውሳነን ልማድን ትውፊትን? ወዘተ. ካበይ የምጽኦ ንብል፡ ብሃሰሰ-ለባምዶ ደገሞ፡ ህዝቢ አሪትራ ኣብ ዚብጻሕ ሃገርነት በጽሐ፡ ዋላክዋ ነቲ ሃገርነትን ናጽነትን መሰል ህዝቢን ዘዕኑ ጉጅለ (ሣዕቢያ የጥፍእ) እንተተገናዘዎ፡ አሪትራ ኢትዮጵያ ከም ዘይኮነት ኣፍረደት፡ ብጽኑዕ ጎንጺ! ንሕና ከበሳዊያን ጎድኒና ተበለጽቲ ነዓቕቲዶ ምስ መታሕታዊያን ጎድኒና… ከመይ ሰመርና እሞ ነምሓራን ተላኣኅቶምን ኣብ ዓውዲ ከኣልና፡ ነዚ ሕቶ ከኣ ኣይንምልሶን፡ ገብሩ ይመልሶ እሞ ምስ Gebremeskel ገብረመስቀል የጻርየልና፡ እወ ከምታ ዘምጽኣ፡ ባዕሉ ሓቦኡ ምስ ሃገራዊ ሓልፍነቱ ይሰከመልና፡ ዘምጽኦ ሓሳብ ቃና ነሠዋ ነስላምና፡ ካብ ንኣካላት ወይ ንጽል ብሓውር ንህዝቢ ብሓባራ እወ ነቲ committed unionist ዚብሎ ናጽነት ህዝቢ አሪትራ ኣምጽአ ክንብል ከመይ ይጥዕመና ሎሚ፡ ዝተፈናጥሐ ምሳላትን ባህርያትን ይልክም፡ ገብሩ፡ ገብሩና ዲዩ
ብዓል ገብሩ ኣገዳሲ ሕቶን መልሲን ከጻርዩ ቢልና፡ አንኮ ሓሳብ ከም ምሳል ዛንታ ከይመንጦና ኣይንሓልፍን፡ ህዝቢ አሪትራ ቅሉም ምሉእ ብራና ዛንታ ኣይጸንሖን፡ ዛንታ ወራር ርሑቕ ዘበን ከይለከምና ነቲ ኣብ ዝሓለፈ 250 ዓመት (1760ታት-1850ታት ድክ.) ትግራዋይ ሚኪአል እቲ ስሑል ዚብሉዎን ኪነጀዉ ደግ. ውብየ ዚብሉዎን ዘውረዱሉ ኣደራዕ መኣስ ረስዖ፡ ንሱ ረሲዑ መኣስ ኣንድነት በለ፡ መን ትኩር ምስ ሓተቶ፡ መኣስ ትኩር ምስ መለሰ፡ ቆጽሊ ኣንድነት ምስ ኣውደቐ፡ ነቲ በላዕ ክትፎ ዲዩ፡ ኣምሰሉ ኣምሓራይ፡ ባዕሉ ሓሳዊ እየ በሃላይ፡ ቀንዲ ጸላኢ በዝባዚ ህዝቢ አሪትራ ኣመነ፡ ሓቖፈ፡ ገብሩ ከመይ ከንብቦ ኢዩ ነዚ፡ ኪድ ቅንጹብ “ዘናመዋዕል ዓዲ ንኣምን…” ንበብ እሞ ግፍዒ ራአ. ሚኪአል ምዘን ንብሎ፡ ካብኡ መነና ምሑላት መነና ዘይምሑላት መነና ሕሱማት ጸላእቲ ኣንድነት ከም ዝነበርና ኪፈልየልና ንጽበዮ
ነቶም ሕሱማት ከበሳና ምሑላት ኣጽራር ኣምሓራ ከኣ ኣይጽረፈና፡ በቲ ብላይ ፀናዊ ባንደራ ኣንድነት ኣይጠቕልለና፡ እሩም አንተዘከርኩ፡ አቲ ረዚን ዚመስል ኢጣልያዊ ምሁር ኢ. ግዊዲ ይጥቕሶ፥ “ያማራ ውሠቱ፡ የትግረ ቅለቱ” ኪብሉ ከኣ ተጋሩን ኣምሓሩን ብሕልናዊ ዝንባለታቶም እውን ይንጸሉ፡ ብሓጺሩ ኣብ አንኮ ሃገር ኪላተሙ ከመይ ቀሊል ይኀውን፡ ልሳኖም ጥራይ ኣፈለለዮምን፡ ኢትዮጵያ ሆይ ደስ … አንተዘመሩ መኣስ ኣምሓራ በቕዑ፡ ክንደይ ወለዶ ኢዮም ዝሓየሩዎም፡ ኣንጻርና ዘሰለፉዎም፡ እምበርዶ ስርዓት ነበሮም አቶም አንዳሃጸያቶም፡ ከመይ ናናሳዕ ከባቢኦም ከናውጹን ኪበዛብዙን ኣርከቡ፡ ሠፋቱ ወይ ነዳያን ሓረስቶትዶ ነበሩ፡ ኣብ ኪነጀው መረብ ግብሪ ዘማቲ ዚሓቱ ሓሪሶም ዘይናበሩ ምሕታት፡ ገርሂ ባህለትን ሕቶን ኢዩ፡ ነዚ መን ይመልሶ፡ ኣምሓራዶ ትግራይ ይምልሱዎ፡ ኣይፋሎምን: ስለ ዘይደምዖም ብዕሊ ኪምልሱዎ ኣይንጽበን
በ14ኛ ሳምንት የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ጅማ ዩኒቨርስቲ ስታዲየም ላይ ጅማ አባጅፋርን ከድሬደዋ ከተማ ያገናኘው ጨዋታ በባለሜዳው ጅማ አባጅፋር 2-1 አሽናፊነት ተጠናቋል።
ዋና አሰልጣኙ ሳይዝ ወደ ሜዳ የገባው ጅማ ከ80 ደቂቃዎች በላይ በጎዶሎ የተጫዋቾች ለመጫወት ቢገደድም አሸንፎ መውጣት ችሏል። ጅማዎች ከአስራ ሶስተኛ ሳምንት በሀዋሳ ከተማ ከተሸነፈው ስብስባችው ወስጥ ሰዒድ ሀብታሙ፣ አብርሀም ታምራት እና ብሩክ ገብረዓብ አስወጥተው በምትካቸው መሐመድ ሙንታሪ፣ ኤርሚያስ ኃይሉ እና ተመስገን ደረሰ ቀይረው ሲያስገቡ ዋና አሰልጣኝ ጳውሎስ ጌታቸው በወላጅ አባታቸው ህልፈት ምክንያት ጨዋታውን መምራት ሳይችሉ ቀርተዋል። በአንፃሩ ድሬደዋ ከተማ በሜዳው ከስሑል ሽረ ጋር ነጥብ ከተጋራው ስብስብ አማረ በቀለን በያሬድ ዘውድነህ፣ ዋለልኝ ገብሬን በያሬድ ታደሰ ምትካቸው አስገብተዋል።
የመጀመርያው አጋማሽ በፈጣን እና ሳቢ በነበረው የጨዋታ እቅስቃሴ በመጀመያዎቹ ሰባት ደቂቃዎች በሁለቱም ቡድኖች በኩል በተደጋጋሚ ወደ ግብ በመድረስ የግብ እድሎች ተፈጥረዋል። ጨዋታው ከተጀመረ ገና በ4ኛው ደቂቃም በመልሶ ማጥቃት እንቅስቃሴ በቀኝ መስመር ኤርሚያስ ሀይሉ ኳስን ይዞ ገብቶ ወደ መሐል ለቡዙዓየሁ እንዳሻው ያሻግረውን ኳስ ለማዳን ሲረባረቡ የተሰራውን ጥፋት ተከትሎ በተሰጠው ፍፁም ቅጣት ምት ኤርሚያስ ኃይሉ አስቆጥሮ ባለሜዳዎቹን ቀዳሚ ማድረግ ችሏል። ጅማዎች በጊዜ ባገኙት ጎል አጀማመራቸውን ቢያሳምሩም የተከላካዮቹ መዘናጋት በ6ኛው ደቂቃ ላይ ከመሀል ሜዳ ተገጫጭቶ ለሪችሞንድ አዶንጎ የደረሰው ኳስ ሪችሞንድ አምልጦ ሲወጣ የጅማው ተከላካይ አሌክስ አመዙ ጥፋት በመስራቱ የዕለቱ አርቢትር በላይ ታደሰ በቀይ ካርድ ከሜዳ አስወጥተውታል። ጥፋቱን ተከትሎ በተሰጠው ቅጣት ምት በ10ኛው ደቂቃ በረከት ሳሙኤል ግሩም ጎል ከመረብ በማሳረፍ ድሬዳዎችን አቻ ማድረግ ችሎዋል።
ከግብ መቆጠር ቦሀላ መረጋጋት ያልታየባቸው ጅማዎች በ15ኛው ደቂቃ ላይ ሙኅዲን ሙሳ በተከላካዮች መሐል ሾልኮ ከግብ ጠባቂው መሐመድ ሙንታሪ ጋር ተገናኝቶ ያልተጠቀመው አጋጣሚ ድሬዎች በጨዋታው ወደ መሪነት ሊሸጋገሩ የሚችሉበት አጋጣሚ ነበር። ከዛች ሙከራ በኃላ ግን ጅማዎች ንጋቱ ገ/ሥላሴን ከመሐል አፈግፍጎ የተከላካይ ክፍሉ እንዲረዳ ከተደረገ በኃላ በአንፃራዊነት መረጋጋት ተስኖት የነበረውን የኋላ ክፍል ለማረጋጋት ችለዋል።
ጅማዎች በ23ኛ ደቂቃ ላይ ኤርሚያስ ከቀኝ መስመር ወደ ሳጥን ውስጥ ጫፍ ተጠግቶ ያሻገረውን ኳስ ተመስገን ደረሰ አስቆጥሮ በድጋሚ ባለሜዳዎቹን ቀዳሚ ማድረግ ችሏል። ከግቡ መቆጠር በኃላ እጅጉን የተሻሉት ጅማዎች በተመስገን ደረሰ እና በቡዙዓየሁ እንዳሻው አማካኝነት ለግብ የቀረቡ መከራዎች አደርገዋል። የመጀመሪያው አጋማሽም ብዙ ኢላማቸውን የጠበቁ ሙከራዎች ታይቶበት ሊጠናቀቅ ችሏል ::
እንደ መጀመርያው አጋማሽ ብዙ ሙከራዎችን ያላሳየው ሁለተኛው አጋማሽ ጅማዎች ኤርሚያስ ሀይሉ አስወጥተው ከድር ኸይረዲንን በማስገባት በመከላከል ላይ የነበራቸውን ክፍተት ዘግተው አልፎ አልፈው በመልሶ ማጥቃት በተመስገን ደረሰ እና ብዙዓየሁ እንደሻው አማካኝነት ያለቀላቸው የግብ እድሎችን አምክነዋል። ጅማዎች በ72ኛው ደቂቃ ከቀኝ መስመር ላይ ተመስገን ደረሰ ለቡዙዓየሁ እንዳሻው ያሻማውን ኳስ በግንባሩ ገጭቶ የግብ አግዳሚ የመለሰበት ሙከራ ተጠቃሽ ነበር ። በጨዋታ ለግብ የቀረበ ሙከራ ያደረጉት ድሬዎች በአማካዩ ለኤልያስ ማሞ አማካይነት ግሩም መከራ ቢያረግም መሐመድ ሙንታሪ ያዳነበት እንዲሁሞ በ88ኛው ደቂቃ ከቀኝ መስመር ለዳኛቸው የተሻገረለትን ኳስ መቶ ግብ ጠባቂው ያዳነበት ሙከራዎች ተጠቃሽ ነበሩ።
ጨዋታው በጅማ አባጅፋር የበላይነት ሲጠናቀቅ ውጤቱ በዚህ በመጠናቀቁን ተከትሎ የጻውሎስ ጌታችው ቡድን ነጥባቸውን ወደ 18 ከፍ በማድረግ ደረጃቸውን ወደ አስራ እንደኛ ከፍ ሲያደርጉ ድሬዎች በበኩላቸው በዛው ነጥባቸው በአስራ አምስትኛ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል።
ወይ ጉድ! ቴዎድሮስ ጸጋዬም በጽሑፍ ለመተቸት ማዕረግ በቃ? በቅቶስ አልነበረም በበቁቱ ሰዎች ላይ በመንጠላጠሉ የመንጠላጠል የብልግና ተግባሩ ለመተቸት አበቃው እንጅ፡፡...
ኩባንያችን ያገለገሉ ተሽከርካሪዎችና የካሣ ክፍያ ፈጽሞ የተረከባቸውን ተሽከርካሪዎች፣ የተሽከርካሪ አካላትና ሌሎች ቁሳቁሶች ባሉበት ሁኔታ በጨረታ ለመሸጥ ይፈልጋል፡፡
ተሽከርካሪዎች፣የተሽከርካሪ አካላትና ሌሎች ቁሳቁሶች መግዛት የሚፈልጉ ሁሉ በቆርኪ ፋብሪካ ወደ ሚድሮክ ተርሚናል በኩል በሚያልፈው አዲሱ አስፋልት መንገድ ገብቶ አልሙኒየም ፋብሪካ ፊት ለፊት በስተቀኝ በኩል በሚገኘው የኩባንያችን አዲሱ የተሽከርካሪዎች መቆሚያ ግቢ እና ቃሊቲ ቆርኪ ፋብሪካ ጀርባ በሚገኘው የኩባንያችን ሪከቨሪዎች በመገኘትና በማየት የሚገዙበትን ዋጋ በሰም በታሸገ ኤንቨሎፕ እስከ ማክሰኞ ሰኔ 12 ቀን 2010 ዓ.ም. ከቀኑ 11፡00 ሰዓት ድረስ ደንበል ህንፃ 2ኛ ፎቅ በሚገኘው የካሣ አገልግሎት ለዚሁ በተዘጋጀው ሣጥን ውስጥ ገቢ በማድረግ መጫረት ይችላሉ፡፡
ተጫራቾች የሚጫረቱበትን ተሽከርካሪ የመነሻ ዋጋውን 10% (አስር በመቶ) በባንክ ክፍያ ማዘዣ (CPO) ማስያዝ ይኖርባቸዋል፡፡ የጨረታ መነሻ ዋጋቸው ከብር 15,000.00 (አስራ አምስት ሺህ ብር) በታች ለሆኑ ንብረቶች የጨረታ መነሻ ዋጋቸው በሚከተለው ዝርዝር መሰረት እንዲሆን ወስኗል፡፡
ከቀረጥ ነፃ ከሆኑት ተሽከርካሪዎች በስተቀር በሌሎች ተሽከርካሪዎች ከጨረታው በፊት ዕዳዎች ቢኖሩ በኩባንያው ይሸፈናል፡፡ በጨረታው ለተካተቱ ንብረቶች ከጨረታው በኋላ ያሉትን ማናቸውም ወጪዎች ገዥው ሙሉ በሙሉ ይሸፍናል፡፡
አሸናፊዎች የጨረታው ውጤት ከተገለፀበት ቀን ጀምሮ እስከ ረቡዕ ሰኔ 20 ቀን 2010 ዓ.ም. እስከ 11፡00 ሰዓት ድረስ ክፍያ ፈጽመው ንብረቶቹን ካልተረከቡ የጨረታው ውጤት የሚሰረዝ ሆኖ ከላይ ለጨረታ ማስከበሪያ ያስያዙት ገንዘብ ለኩባንያው ገቢ ይደረጋል፡፡
እያንዳንዱ የኦፔራ ጭምብል ውበት (ፋንታም) በብሩዳል ጌጣጌጥ አርቲስቶች በብር ብር ለራስዎ በብቃት በእጅ የተሰራ ነው ፡፡ የኦፔራ ማራኪ ውበት (ጭምብል) ጭምብሉን በአጠቃላይ በግምት 8.6 ሚሜ (5/16 ") ርዝመት በ 11 ሚሜ (7/16") ይለካል ፡፡ የውሸት ጭምብል ውበት በግምት .5 ግራም በብር ብር ውስጥ ይመዝናል ፡፡
የመስቀል ደመራ በዓልን በዩኔስኮ (የተባበሩት መንግሥታት የትምህርት፣የሳይንስ እና የባሕል ኮሚሽን) በዓለም አቀፍ ቅርስነት ለማስመዝገብ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን ማመልከቻ አቅርባ እንደነበር ይታወቃል።ይህንንኑ የምዝገባ ሂደት የሚመለከተው የዩኔስኮ ልዑካን በዛሬው የአዲስ አበባ የመስቀል ደመራ በዓል ላይ ተገኝተው ነበር።በነገራችን ላይ በዓለም ላይ ካሉ ሀገሮች ውስጥ 300 ቅርሶች የመዝገቡልን ጥያቄ ለዩኔስኮ ቀርበው 240 ዎቹ ውድቅ ሲሆኑ 60 ጥያቄዎች በዩኔስኮ እየተጠኑ ነው።ከእነኚህ 60 ''የዓለም ቅርስ'' ምዝገባ ጥያቄ ውስጥ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን የሚከበረው የደመራ መስቀል በዓል አንዱ ሆኗል።በዛሬው የደመራ በዓል ላይ የተገኘው የዩኔስኮ ልዑካን ቡድን በዓሉን በዓለም ቅርስነት እንደሚመዘግብ ተስፋ እናደርጋለን።
በመሰረቱ የመስቀል ደመራ በዓል ማክበር ከሚገባቸው ሃገራት ውስጥ አውሮፓውያን ዋነኞቹ ሊሆን ይገባቸው ነበር (http://gudayachn.blogspot.no/2013/09/blog-post_22.html)።ለዘመናት ተቀብሮ የነበረው የክርስቶስ መስቀል በሮሙ ንጉስ ቆስጠንጢኖስ እናት ንግስት እሌኒ መገኘቱን ሳስብ አውሮፓ ማክበሩ ባይሳካላት በክብር ለያዘችው ኢትዮጵያ የዓለም ቅርስ ሆኖ እንዲከበር ማገዝ ይገባታል ለማለት እደፍራለሁ። ከእዚህ ጋር በተያያዘ በዓሉ የዓለም ቅርስ ሆኖ የመመዝገቡ ፋይዳ ብዙ ነው።ከፋይዳዎቹ ውስጥ የሚጠቀሰው በዓለም አቀፍ ደረጃ የማስተዋወቁ ሥራ ከመጠናከሩ በላይ የቱሪስት ፍሰት እንደሚጨምር ይታመናል።በመሆኑም ዩኔስኮ በዓሉን በዓለም አቀፍ ቅርስነት እንዲመዘግብ በውጭ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያን እና የኢትዮጵያ ወዳጆች ምን ማድረግ ይችላሉ? መጤን ያለበት ጥያቄ ነው።
ዩኔስኮ አንድን ቅርስ ወይም ባህላዊ ስርዓት በዓለም ቅርስነት ለመመዝገብ ከእዚህ በታች ያሉትን አስር መስፈርቶች ቢያንስ አንዱን ማሟላት እንዳለበት መተዳደርያ ደንቡ ያዛል።በዓለም ቅርስነት ምዝገባውን የሚያፀድቀው ኮሚቴ የሚሰበሰበው በዓመት አንዴ መሆኑ ይታወቃል።
የኤርትራው ፕሬዝዳንት አቶ ኢሳያስ አፈወርቅ እንደቀልድ እና እንደ እልህ የጀመሩት ''ኤርትራ ኢትዮጵያዊ አይደለችም'' ብሎም ''የኤርትራ ጥያቄ የቅኝ ግዛት ጥያቄ ነው'' አጀንዳን የሻብያ አጀንዳ እንዲሆን ካስደረጉ በኃላ ከእሳቸው በፊት የነበረው ትውልድ ባይቀበላቸውም የእሳቸውን ትውልድ ''የኤርትራ ጥያቄ የቅኝ ግዛት ጥያቄ ነው'' የሚለውን ገለፃ ለመንገር አላንገራገሩም።አቶ ኢሳያስ በአንድ ጎናቸው ተንቤን ትግራይ ቢወለዱም ያነሷት ጉዳይ ግን ኢትዮጵያን ለማዳከም ለዘመናት ከሚያልሙ አንዳንድ የአረብ ሀገራትም ሆነ ጎረቤት ሱዳንን የሚያማልል ብሎም ዳጎስ ያለ ድጎማ የሚያስገኝ የወቅቱ አዋጪ ''የገበያ ማስታወቅያ'' መሆኑን የተረዱት ይመስላሉ።
ቀዳማዊ አፄ ሃይለስላሴ ዩንቨርስቲ በነፃ ትምህርት ዕድል ይማሩ የነበሩት አቶ ኢሳያስ አፈወርቅ ''የኤርትራ ነፃነት ግንባር'' (ELF) ከመቀላቀላቸው በፊት በቻይና የፖለቲካ እና የወታደራዊ ስልጠና ለመውሰድ ተጉዘው እንደነበር ተወስቷል።አቶ ኢሳያስ እና ድርጅታቸው ከሰላሳ አመት ውግያ በኃላ ''ሁሉ ነገር ተፈፀመ!'' ብለው ተናግረው ሳይጨርሱ ሌላ ጦርነት ''በባድሜ መሬት ሰበብ'' እውነታው ግን የምጣኔ ሀብት የበላይነት ለመያዝ ከሕወሓትጋር በነበረ ግፍያ አዲስ ጦርነት ውስጥ ገብተው አስር ሺዎች ሲረግፉ አብረው ከአቶ መለስ ጋር ተዋናይ ሆነው ታዩ።ያ ''የቅኝ ግዛት ጥያቄ'' ያሉት ጉዳይ አስመራን ከያዙ በኃላም ጥያቄው ተወሳሰበባቸው።
አቶ ኢሳያስ እና ድርጅታቸው ሻብያ ስልጣን ከያዘ ሃያ ሁለት ዓመታትን አስቆጠረ።በእነኝህ ሃያ ሁለት ዓመታት ውስጥ የኤርትራ ተወላጆችሲነገራቸው የነበረው ''የአፍሪካ ታይዋን ትሆናለች'' ትንታኔ ሐሰት መሆኑን ተረዱት።ይልቁን ከአስመራ ዩንቨርስቲ ጀምሮ እስከ ቀድሞ በውሱን አቅም ይሰሩ የነበሩ ድርጅቶችን የገበያ ተወዳዳሪነት አቅም ተዳከመ።በአስር ሺዎች በሱዳን፣በኢትዮጵያ፣በየመን አድርገው ተሰደዱ።ኤርትራ ከዲፕሎማሲ እስከ አካባቢ ሃገራት ድረስ እንድትገለል አደረጉ።የአቶ ኢሳያስ ''የዓለም እይታ ፍልስፍና'' የኤርትራ የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ሆነ።እሳቸው አሜሪካንን የሚያዩበት እይታ የግል አስተያየት መሆኑ ቀረና የመንግስት ቃል አቀባይ የሚናገረው ''መዝሙረ-ኤርትራ'' ሆኖት አረፈው።አምባገነንነት አስደናቂው እና አዝናኝ ገፅታው ይሄው ነው።መሪው ሲያስነጥሰው ሁሉም ለመሳል ጉሮሮውን ይጠራርጋል።
አቶ ኢሳያስ እና ትውልዳቸው የወቅቱ ገበያን ስሌት ያደረገው ''የኤርትራ ጥያቄ የቅኝ ግዛት ጥያቄ ነው'' አሁን በተነሳው ትውልድ የሚሞገትበት ጊዜ እሩቅ የሚመሰለው ካለ በሃሳቡ የመቀጠል መብቱን አከብራለሁ።ለእኔ ግን ይህ ጥያቄ በእራሱ የሚሞገትበት ጊዜ እንደሚመጣ አስባለሁ።የማኅበራዊ ትምህርት ሳይንስ ለምሳሌ የፖለቲካ ሳይንስ እንደ ኬሚስትሪ እና ባዮሎጂ በቤተ-ሙከራ(ላብራቶሪ) ጥናት ውጤቱን ከወዲሁ ለመወሰን አይቻልም።የሚቻለው ነገር ካለፉት፣አሁን ካለው እና መጪውን ከመተለም አንፃር በምክንያታዊ አቀራረብ ከወዲሁ ሁኔታዎችን መመልከት ነው።ከእዚህ አንፃር የኤርትራ ፖለቲካዊ ጥያቄዎች ሶስተኛው ትውልድ ላይ የወደቀ የእዚህ የሶስተኛው ትውልድ ጥያቄም በእርሱ ታሪካዊ ሂደት የሚፈነዳበት ሁኔታ ይኖራል።የሶስቱ በኤርትራ ጉዳይ የተሳተፉ ትውልዶች ጥያቄዎች እንደዘመናቱ ''የፖለቲካ ገበያ አዋጭነት'' እንደ አቶ ኢሳያስ ያሉ ተዋናዮች ተጫውተውበታል።ጥያቄው የሶስተኛውንም ትውልድ ጥያቄ አሁንም ''የፖለቲካ ገበያውን'' ተመልክተው ጥያቄውን በመሞረድ የአቶ ኢሳያስ ቡድን ሊመራው ይችላል ወይ? የሚለው ጥያቄ ፈታኝ ነው።መልሱ አይመስልም ነው።
የመጀመርያው ከአቶ ኢሳያስ በፊት የነበሩት የጣልያን እና የእንግሊዝን ቅኝ ግዛት ግፍ የሚያውቁቱ ሲሆኑ ይህ ትውልድ ከ 1900 ጀምሮ እስከ 1960ዎቹ የነበረ ትውልድ ነው።በእዚህ ዘመን ውስጥ ኤርትራ መከራ ፍዳ በቅኝ ገዢዎች ማየቷን በአይን የተመለከቱ፣የምስራቅ አፍሪካን ብቻ ሳይሆን እንደህልም የሚያልሟት እና የሚወዷት ኢትዮጵያ ክፉ እንዳይነካት እንደ አይን ብሌን የሚሳሱላት ትውልድ ነበሩ።ይህ ትውልድ በግድም ይሁን በውድ በጣልያን የባንዳ ሰራዊት ውስጥ ገብቶ እስከ ሊብያ እና ኢትዮጵያ የዘመተ ቢሆንም ''ኢትዮጵያ ሀገሬን ቅኝ ገዢ አይዛትም'' ብሎ እንደ አብርሃም ደቦጭ እና ሞገስ አስገዶምን አፍርቶ ግራዝያንን ያቆሰለ ትውልድ ነው።የኢጣልያ ስብከት አላማው እና ግቡን ስለተረዳ ኢትዮጵያ እናት ሀገሬ አይደለችም የሚል አስተሳሰብ ማሰብ በራሱ አለማወቅ ብቻ ሳይሆን እራስን መካድ መሆኑን ጠንቅቆ የተረዳ ትውልድ ነው።
ይህ ትውልድ የቀንም ሆነ የማታ ሕልሙ እናት ሃገሩ ኢትዮጵያን ማየት ነበር።ለእዚህም ነበር ብዙ ሺዎች በሁመራ -ጎንደር እያደረጉ ወደ ኢትዮጵያ የመጡት እና በንግድም ሆነ በከፍተኛ የመንግስት ስልጣን ሳይቀር ቦታ እያገኙ የመጡት።ይህ ትውልድ ነበር ''ኢትዮጵያ ወይንም ሞት!'' ብሎ ''የሀገር ፍቅር ማኅበር'' መስርቶ የንጉሡ ጠቅላይ ሚኒስትር አክሊሉ ሀብተወልድ ሆኑ ንጉሡ ሲያመነቱበት የነበረውን የተባበሩት መንግስታትን የፌድሬሽን ጥምረት ውሳኔ ከክህደት ቆጥሮ ንጉሱን መቆምያ መቀመጫ አሳጥቶ ወደ ውህደት የመራው።አምባሳደር ዘውዴ ረታ ስለነበረው ትውልድ ሲናገሩ ''ኢትዮጵያ ኤርትራ እንድትዋሃድ ለማድረግ ሞከረች ከሚለው ይልቅ ኤርትራውያን ውህደቱን አለመፈፀም በእራሱ ትልቅ ክህደት እንደተፈፀመ ከመቁጠራቸውም በላይ ኤርትራውያን በእራሳቸው ጥያቄ ውህደቱን ከመነሻው እስከመጨረሻው ድረስ በሁለት እግሩ አስኬዱት ማለት ይቀላል።እኔ በወቅቱ ምስክር ስለነበርኩ'' ያሉት።
ይህ ትውልድ ከ 1960ዎቹ እስከ 1990 ያለው ትውልድ ነው።ይህ ወቅት የሶሻልስቱ አብዮት፣ወታደራዊ ደርግ፣የኢትዮጵያ የለውጥ ማዕበል በተለያዩ ኃይሎች እጅ በመከፋፈሉ እና እንደ ድርጅትም ''ሻብያ'' ጎልቶ ከመውጣቱ አንፃር የኤርትራ ጉዳይ በተወሰኑ መሳርያ በያዙ ኃይሎች እጅ ወደቀ።ሌላው ቀርቶ የቆላው የኤርትራ ሕዝብ ጥያቄ የሚሰማው ከማጣቱም በላይ ተወካዮቹ ወደ ደርግ መጥተው አቤት ለማለት ተገደዱ።የእዚህ ትውልድ ጥያቄ ከቀይሽብር መከራ ጋር ተዳምሮ ''ነፃነት!ነፃነት!መብት!'' የሚሉትን ጥያቄዎች ሁሉ ከመለየት እና የእራስን መንግስት ከማቆም ጋር ተዛመደ።አምባገነንነትን መዋጋት የእራስ ሀገር ከመመስረት ጋር ያለው ተዛምዶ እና ቅራኔን የሚፈታ ጠፋ።የወቅቱ የብሔር ብሄረሰቦች ጥያቄ ማሰርያ ውሉ ጠፍቶ መገንጠልን መድረሻው ሲያደርገው የሚጠይቅ ጠፋ።ጉዳዩ ያሳሰባቸው የመጀመርያው ትውልድ አባላት የሚሰማቸው ጠፋ።ይልቁንም በዘመነ ደርግ የተከበሩ የደጋው ሃማሴን እና የኤርትራ ቆላ ተወላጅ አባቶች በተለይ ''የሀገር ፍቅር ማኅበር'' አባላት እና መስራቾችም ጭምር 'የኤርትራ እና የኢትዮጵያን አንድ ሕዝብ መሆን አትናገሩ' ተብለው ድብደባ፣ዛቻ አንዳንዶቹም እስካሁን በሻብያ ወኪሎች እንደሆነ በሚታሰብ መልኩ ቤታቸው መግብያ ላይ የጥይት አረር ሆኑ።
ይህንን እውነታ ወደፊት ታሪክ በሚገባ ይዘክረዋል።የሁለተኛው ትውልድ መነጋገርያ ውይይት፣መግባባት እና ሃሳብን መግለፅ ሳይሆን ''ቀና ብሎ ያየህን በጥይት አረር ድፋው'' መሰል የወረደ አስተሳሰብ ነውና ብዙዎች ደርግ እራሱ ሊታደጋቸው አለመቻሉን ሲመለከቱ ወደተለያዩ የአውሮፓ እና የአሜሪካ ሃገራት ተሰደዱ።ዘመንን ዘመን ተካውና የአቶ ኢሳያስ ትውልድ በ 1983 ዓም ከሰላሳ ዓመት ጦርነት በኃላ አስመራ ሲገባ ሁኔታው አዲስ ምዕራፍ ያዘ።
ትንሽ ቆይቶ ግን ነገሮች ተቀየሩ።በመጀመርያ በኤርትራ ይኖሩ የነበሩ ኢትዮጵያውያን፣ትውልደ ኢትዮጵያውያን፣እና ኤርትራውያንን ያገቡ ኢትዮጵያውያን ሁሉ የያዙትን ንብረት ትተው ወደ ኢትዮጵያ እንዲሄዱ ተደረጉ።በመጀመርያ ጊዜ የነበረው አወጣጥ በተለይ ህወሃትም በወዳጅነት ላይ ስለነበር የተፈናቃዮቹን መከራ የሚያደምጥ ጠፍቶ በአዲስ አበባ የሚታተሙ የግል ጋዜጦች ብቻ የምስኪን ስደተኞች ችግር ለኢትዮጵያ ሕዝብ የሚያስተጋቡ ብቸኛ ጠበቃዎች ሆኑ። ውሎ አድሮ ግን ሻብያ እራሱ ከህወሓት ጋር አዲስ ፍጥጫ ውስጥ ገባ።በለስ ቀንቷቸው አዲስ አበባ የገቡቱ ተፈናቃዮች በሳሪስ ቃሊቲ አካባቢ በድንክዋን ሆነው ቀይ መስቀል ይጎበኛቸው ገባ።ይህ በሆነ በሰባተኛው ዓመት ብዙም ስለ ጀት ማብረር ችሎታ የሌላቸው የአቶ ኢሳያስ አይሮፕላን አብራሪዎች ትግራይ ውስጥ ትምህርት ቤቶችን በቦንብ ደበደቡ።ሕፃናት በትምህርት ገብታ ላይ ሳሉ ተቀጠፉ።
ከጥቂት ወራት በኃላ የበቀል እርምጃው ቀጠለ።ከሰባ ሺህ በላይ የሚሆኑ ቀኝ እና ግራ እጃቸውን ያልለዩ ሕፃናትን ጨምሮ በኢትዮጵያ ይኖሩ የነበሩ ትውልደ ኤርትራውያንን ህወሓት በማባረሩ ኢትዮጵያውያንን አሳዘነ።ብዙዎቹ ለዘመናት ያፈሩትን ንብረት በአንዲት ጀንበር ሲነጠቁ አነቡ።ከቤት ወጥተው የማያውቁ ልጆች በአውቶቡስ እየተጫኑ በትግራይ በኩል ደቡብ ኤርትራ ላይ ተወረወሩ።ምናልባት የሁለተኛው ትውልድ (የአቶ ኢሳያስ ትውልድ) የመጀመርያው ትውልድ ሲናገረገው የነበረውን ሁሉ ማሰብ የጀመረው በእዚህ ወቅት ይሆናል።የሆነው ሆኖ ይህ ወቅት ''መንግሥታት'' ተብለው የሚጠሩ ሁለት አካላት አስመራ እና አዲስ አበባ ላይ ሆነው በከረመ የመለያየት ፖለቲካቸው ሕዝብን ስያሰድዱት ተስተዋሉ።የሁለተኛው ትውልድ አባዜ በእዚህ አላበቃም በሻብያ እና በህወሓት መካከል የነበረውን የቆየ ቁርሾ ''ወደ ሀገር አጀንዳነት'' ተቀየረ እና ሁለቱም የህዝብን ስሜት እየኮረኮሩ በባድማ መሬት ስም ውግያ ገጠሙ።በውግያው የኢትዮጵያ ሰራዊት ገፍቶ አስመራ ሊገባ ሰዓታት ቀሩት።በውቅቱ የኢትዮጵያ መንግስት ቃል አቀባይ የነበሩት ወይዘሮ ሶሎሜ በአሜሪካዊ እንግሊዝኛ በተቃኘ ንግግራቸው ለቢቢሲ ''ፎከስ ኦን አፍሪካ'' ፕሮግራም ''we gave them our lesson'' ''ዋጋቸውን ሰጠናቸው'' አሉ።ይህ ሁሉ ሲሆን ግን በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች በሁለቱም ወገን የአፈር ሲሳይ ሆነው ነበር።
በኤርትራ ጉዳይ የሶስተኛው ትውልድ ታሪክ የሚጀምረው ከ 1992ቱ የባድሜ ውግያ በኃላ ነው። ኢትዮጵያ እናቴ! ያለው የመጀመርያው ትውልድ አለፈ። ''የኤርትራ ጉዳይ የቅኝ ግዛት ጥያቄ ነው'' ያለውም ሁለተኛው ትውልድ ብሎት ብሎት ደከመው። በመጀመርያ ኤርትራን በሀገርነት በማወጅ (በኤርትራ በኩል) እንዲያውጅ በማገዝ (በአቶ መለስ በኩል) ተፈፅሟል።ሺዎች ኢትዮጵያ ነክ ናችሁ ተብለው ከኤርትራ ተባረዋል።ሌሎች ሺዎች ኤርትራ ነክ ናችሁ ተብለው ከኢትዮጵያ ተግዘዋል።በድንበር ሰበብ ብዙ አስር ሺዎች አልቀዋል።ሁለተኛው ትውልድ ደከመው።ከእዚህ ሁሉ በኃላ የመጀመርያው ትውልድ የመከረውን የፍቅር ጥሪ እያሰበ ሳለ ሶስተኛው ትውልድ ተነሳ።
ሶስተኛው ትውልድ በተለይ ሁለተኛው ትውልድን የሚያደንቀው በጠበንጃ አያያዙ ካልሆነ በቀር ልማት እና እድገትን ሲያመጣ ማየት አልቻለም።ይልቁን ይህ ትውልድ በመረጃ ዘመን እንደመኖሩ ታሪክ ሲነገረው በደቂቃዎች ውስጥ የተባለው ትክክል መሆኑን ለማረጋገጥ ስለሚችል በአራዳ አነጋገር ''የማይሸወድ'' ሆነ።ከሁሉም በላይ አቶ ኢሳያስ ቀደም ብለው ያነሱት ''የኤርትራ ጉዳይ የቅኝ ግዛት ጥያቄ ነው'' አባባል ውላ አድራ በእዚህ በሶስተኛው ትውልድ ከባድ ፈተና ገጠማት።
''ይህ የሚያሳየው የአቶ ኢሳያስ ትግል መሆን የነበረበት ከደርግ አምባገነንነት እና ከንጉሡ ፍፁም ዘውዳዊ ስርዓት ለመላቀቅ ብሎም ስልጣንን ከማዕከላዊ መንግስት ለመንጠቅ መሆን የለበትም ነበር ወይ?'' ወዘተ ጥያቄዎች አቶ ኢሳያስ እንዲመልሱለት ሶስተኛው ትውልድ የሚጠይቃቸው ናቸው።
ሶስተኛው ትውልድ ድንበር ከድንበር ቢዘጋበት በመከራ ላይ ሆኖ በስደት ሲገናኝ የሁለተኛውን ትውልድ ሥራ ማብሰልሰሉ አልቀረም።ጊዜ፣ቦታ እና አጋጣሚ ሲገጥመው ግን የአቶ ኢሳያስ ''የቅኝ ግዛት ጥያቄ'' ብለው የሰሩት ዶሴን ይዘት እራሳቸውን አቶ ኢሳያስን ይጠይቅበታል።
''ከኢጣልያን የዘር መድሎ የተላበሰ አገዛዝ ከእንግሊዝ ከሞግዝትነት ባለፈ ሌላ ቅኝ ገዢ ለመሆን ታደርገው ከነበረው ዝግጅት ኤርትራ የዳነቸው ከኢትዮጵያ ጋር በፌድሬሽን ከተቀላቀለች በኃላ አይደለም ወይ?''
''በአስመራ መንገድ ላይ በእግር ለመሄድ 'ነጮች በሚሄዱበት መንገድ ላይ መሄድ አይቻልም' ተብሎ ለጥቁር በተከለለ መንገድ ላይ ብቻ ይሄድ የነበረው ኤርትራዊ በነፃነት በሁሉም የእግር መንገድ ላይ በዜግነቱ ኮርቶ መሄድ የቻለው ከፌድሬሽን በኃላ አደለም ወይ?''
ኢጣልያ ለኤርትራ ተወላጆች ትምህርት እስከ አራተኛ ክፍል ብቻ እንዲሆን መወሰኗ ያቆመው እና ኤርትራውያን የትምህርት ዕድል እስከፈለጉት ክፍል ድረስ መግፋት የቻሉት ከፌድሬሽን በኃላ አይደለም ወይ?
''ለመሆኑ በኤርትራ የተወለደው ኢትዮጵያ ከተወለደው በምን ተለያየ? በንግግር? ወይንስ በመልክ? በአመጋገብ?ወይንስ በሃይማኖት በምን ተለያይቶ ነው የዲሞክራሲ፣የመብት እና የስልጣን ጥያቄ ''የቅኝ ግዛት ጥያቄ'' የተባለው? የሶስተኛው ትውልድ ጥያቄ ይቀጥላል።
ኢትዮጵያ ከግማሽ ክፍለ ዘመን በላይ ከገነባቻቸው ተቋማት ውስጥ በውጤታማነቱ የሚጠቀሰው አንዱ እና ጉልሁ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ነው።የኢትዮጵያ አየር መንገድ በየዘመኑ ሀገራችን ከሚገጥማት ፖለቲካዊ ፈተናዎችን የሚወጣበት የእራሱ የሆነ ''የጥሩ ነጋዴ ክህሎት'' ማዳበሩን የሚናገሩ አሉ።ለእዚህ አይነቱ ክህሎት ያላበሰው አይነተኛ ምክንያት ደግሞ የረጅም ጊዜ ልምድ ያዳበሩ ሰራተኞቹ ድርጅቱን በጡረታ አልያም ለሌላ ድርጅት በተሻለ ደሞዝ ትተው ቢሄዱምካሉበት ሀገር ሆነው ማኔጅመንቱን በምክር ከማገልገላቸውም በላይ የእኔነት ስሜት (belongingness) በሌሎች ላይ በማሳደር የሚፈጥሩት በጎ ተፅኖ ተጠቃሽ ነው።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሰራተኞች ከድርጅቱ በጡረታም ሆነ የተሻለ ሥራ አግኝተው ከወጡም በኃላ ጠንካራ በሆኑት ማኅበራቱ ለምሳሌ በገንዘብ ቁጠባ እና ብድር ማኅበር፣በጡረተኞች ማህበር፣የአብራሪዎች ማኅበር በመሳስሉት መንገድ ድርጅቱ የሚያገኝበት መንገድ አለው።ይህም እንደ አንዳንድ መስርያቤቶች ሰራተኞች ጡረታ ሲወጡ ድርጅቱን በሩቅ ተመልካች እንዳይሆኑ ባለማድረጉ ለአብነት ተጠቃሽ ነው።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ በያዝነው ሳምንት መጀመርያ ላይ መሰረቱን አሜሪካ፣ካሊፎርንያ ያደረገው Airline Passenger Experience Association (APEX) በተሰኘ ድርጅት ተሸላሚ ሆኗል።
ይሄው በመላው አለም በአየር መንገድ ለሚጠቀሙ መንገደኞች ምቾት የሚሰራው ድርጅት በአለም ዙርያ በአየር መንገድ ለሚጠቀሙ መንገደኞች በቀጥታ በሚጠይቀው መጠይቅ በሚልዮን የሚቆጠሩ መንገደኞች የኢትዮጵያ አየር መንገድ ምርጫቸው መሆኑን እንደገለፁለት አሳውቆ የኢትዮጵያ አየር መንገድን ''የ 2013 በአፍሪካ በደንበኞች የበለጠ ተመራጭነት'' ሽልማት አሸናፊ መሆኑን ገልጧል።ዜናውን የኢትዮጵያ አየር መንገድ እና ''All africa.com'' መስከረም 2/2006 ዓም በድህረ ገፃቸው ላይ ዘግበውታል።
በሌላ በኩል ''ሰላምታ'' የተሰኘው የኢትዮጵያ አየርመንገድ መፅሄት በዓለም ላይ ካሉት የበረራ መፅሄቶች ውስጥ ከአምስቱ ምርጦች ውስጥ መደመሩ እና ለሽልማት መብቃቱ ሌላው ተጨማሪ የዜናው አካል ነበር።
የኢትዮጵያ አየር መንገድ ከብዙ ድርጅቶች ብዙ ሽልማቶችን ተቀብሏል።እንደዚህ በቀጥታ በሚልዮን የሚቆጠሩ ደንበኞች ሲመርጡት መመረጡን ደግሞ ገለልተኛ የሆነ ድርጅት ሲያረጋግጥ ሀገርኛ ደስታ ነው።ለዘመን ተሻጋሪው አየር መንገዳችን መልካም አዲስ ዘመን።
አሜሪካ በተናጥል በሶርያ ላይ ጥቃት የመፈፀሟ ግምት እያደገ ነው።ከምክርቤቱ ስብሰባ በኃላም ጉዳዩን በቀላሉ ማጣጣል አልተቻለም።ፈረንሳይ ጥቃቱን ብትደግፍም ብቻዬን ግን አይሆንም ብላለች።ቢያንስ የአሜሪካ ከጎኗ መቆም አስፈላጊ ነው እያለች ነው።የሶርያው በሽር አል-አሳድ ወደመጨረሻ ደረጃ ላይ ሲደርሱ ያለ የሌለ ኃይላቸውን (በተለይ በአለም በኬሚካል የጦር መሳርያ ምርት ቀደምት የሆነችውን ሀገራቸውን) በእስራኤል ላይ ሊያሳዩ ይችላሉ ተብሎ ተፍርቷል።እስራኤል ለዜጎቿ የፊት መሸፈኛ ጭንብል ማደል ከጀመረች ሳምንታት ተቆጥረዋል። ኦባማ ፈለጉት አልፈለጉትም አሜሪካ እያለች የአይሁዳውቷ ሀገር ጥቃት ማየት የማይችሉበት ሁኔታ ሊፈጠር ይችላል።
የእንግሊዝ ፓርላማ በጉዳዩ ላይ አሉታዊ ድምፅ ቢሰጥም ከመስከረም 5 እስከ 6/2013 እኤአ በሩስያ ዋና ከተማ ቅዱስ ፔተርስፐርግ (St. Petersburg) ከተማ የሚደረገው የቡድን 20 ሀገሮች ስብሰባ ላይ የአሜሪካ እና የሩስያ ፍጥጫ በሶርያ ጉዳይ ላይ ጎልቶ የመውጣት ዕድል እንዳለው ይገመታል።ከእዚህ በተለየ ግን አሜሪካ እንደተገመተው ጥቃት ከፈፀመች እና ጦርነቱ በአጭሩ ከማለቅ ይልቅ የአካባቢውን ሀገሮች በረጅም ጊዜ ወገን እንዲይዙ ወደመምራት ከሄደ ለአፍሪካ ቀንድም የራሱ የሆነ አጀንዳ ይዞ ሊመጣ ይችላል።
ጦርነቱን በአሜሪካ ዘመቻ ቢጀመር በአጭር ጊዜ ላለመጠናቀቁ አንዱ እና አይነተኛ አመላካች ጉዳይ በአሜሪካ በትጥቅ እና ስንቅ የተደገፉት የባሽር ተቀናቃኞች እራሳቸው የዘመቻ-አሜሪካንን መጀመር ፈፅመው እንደማይቀበሉ እያሳወቁ መሆኑ ነው።ለሁሉም ግን ጉዳዩ ከአንድመቶ አስር ሺህ በላይ ሶርያውያን ከሞቱ በኃላ የአሜሪካ የዘመቻ ጉሰማ አለምአቀፉ ሕብረተሰብን ለማፅናናት ይሁን ወይንስ ከምር አይሁዳውቷን ሀገር ለመከላከል መሆኑ ከሰሞኑ የሚታዩ ክስተቶች ግልፅ ያደርጉልናል።
በነገራችን ላይ ኢትዮጵያ የአፍሪካ እና የመካከለኛው ምስራቅ ድልድይ አንደመሆኗ እሳቱ እሩቅ ነው በሚል ቅኝት ብቻ ማለፍ አይቻልም። እንደዛ ከታሰበ በኩሬ ውስጥ ሆና እሳት ሲነሳ የሳቀችው እንቁራሪትን መርሳት ነው። ይችው እንቁራሪት ማዶ በሚነደው እሳት ስትስቅ በመጨረሻ እሳቱን ለማጥፋት ውሃ ሲቀዱ ከባሊው ውስጥ ጨምረዋት ወደ እሳቱ እንደከተቷት ማሰብ ይገባል።ለማለት የፈለኩት ጉዳዩ በቀጥታ ባይነካንም ጦርነቱ ከረዘመ ግን የእራሱ የሆነ አዲስ አጀንዳ እና የኃይል አሰላለፍ ይዞ አይመጣም ማለት አይቻልም ነው።እዚህ ላይ ነፍሳቸውን ይማረው እና ደራሲ እና ጋዜጠኛ ማሞ ውድነህን ማሰብ ይገባል።ጋሽ ማሞ በተለይ ከመካከለኛው ምስራቅ ጋር የተያያዙ ታሪኮችን በትርጉም ባስነበቡን መፃህፍቶቻቸው ለምሳሌ ''የካይሮ ጆሮ ጠቢ''፣ የእኛ ሰው በደማስቆ'' መግቢያ ላይ መፅሃፎቹን ለመተርጎም ምን እንዳነሳሳቸው የሚያሰምሩበት ነጥብ አንድ እና አንድ ነው። ይሄውም መካከለኛው ምስራቅ ውስጥ የሚነሱ ጉዳዮች በሙሉ ኢትዮጵያን በታሪክም ሆነ በወቅታዊ ክስተቶች ሁሉ ይነካታል የሚል ነው።
የሕግ ከለላን እና በሕገመንግሥቱ የተቀመጠውን ሕግ ተማምነው የሰላማዊ ሰልፍ የጠየቁ የሰማያዊ ፓርቲ አባላት ለእሁድ ነሐሴ 26 ሰልፍ በዝግጅት ላይ ሳሉ ቅዳሜ ነሐሴ 25 ምሽት በፅህፈት ቤታቸው ላይ በተደረገው ድንገተኛ የፌድራል ፖሊስ የማሸበር ተግባር ተደብድበዋል፣ተሰድበዋል ግማሾቹ ለከፍተኛ የአካል ጉዳት ተዳርገዋል።
የተቀመጠው ሕግ የሚሰራው የአይን ቀለም እና ምላስ እየለየ መሆኑ ተነግሯቸዋል።በድብደባው ወቅት ተሰድበዋል፣ተረግጠዋል። በኢትዮጵያ ሕግ ስር በህጋዊነት የተመዘገበ የፖለቲካ ፓርቲ ቀርቶ የንግድ ፍቃድ አውጥታ የምትሰራ ለትንሿ ኪዮስክም ተገቢ ክብር መስጠትለታደለ መንግስት የሚከውናት ትንሿ ተግባር ነበረች። ማክበር ደግሞ ለመከበር ይጠቅማል። የወያኔ ታጣቂዎች ግን ከእነርሱ አስተሳሰብ በተለየ የሚያስበውን ግለሰብም ሆነ ድርጅት በጠላትነት ፈርጀው ሃገሩ የእነርሱ የአምባገነንነት ላንቃ ማላቀቅያ ሲያደርጉት ማየት አለመታደል ነው።አንዳንዶች እጅግ ከበዛ ፍርሃታቸው እና ለስርዓቱ ካላቸው አፈር የላሰ ታማኝነት የተነሳ በሰማያዊ ፓርቲ አባላት ላይ የተፈፀመው የማሸበር ተግባር ''እንዳስደሰታቸው ሲናገሩ'' አፋቸውን ትንሽም ወለም አይላቸውም። የሰማያዊ ፓርቲ የመሰሉ ፍትህ፣ስርዓት እና የሕግ ልዕልና ይኑር የሚሉ ፓርቲዎችም ሆኑ ግለሰቦች የሚታገሉት ለእነዚህ የስርዓቱ ታማኞችም ጭምር ለነገ ዋስትና እየታገሉ መሆናቸውን አለመረዳታቸው የግንዛቤ ውሱንነትን ያመላክታል።
እርግጥ ነው ይህ ክስተት ላለፉት 22 አመታት ሲከናወን የነበረ መሆኑ ዛሬ እንደ አዲስ ሊወሳ ላይችል ይችላል።ጉዳዩን ለማውገዝም ሆነ ወያኔ የሚማርበትን ሁነኛ መንገድ መፍጠር የግድ የሰማያዊ ፓርቲ አባል መሆን ወይንም ፓርቲውን በቅርብ ማወቅ አይጠይቅም።የእዚህ አይነቱን የእብሪት ተግባር የመግታት ተግባር የእዚህ ትውልድ ዕዳ ለመሆኑ ግን ቅንጣት ታክል መጠራጠር አይገባም።
የሃገራችሁ መፃኢ ዕድል አሳስቧችሁ የሰማያዊ ፓርቲ አባል የሆናችሁም ሆናችሁ የሕግ የበላይነትን ለማስፈን የታተራችሁ ሁሉ ክብር ሊቸራችሁ ይገባል።ዘመን ስም ሊለጥፍ ይችላል። በፋሽሽት ጣልያን ዘመን ለኢትዮጵያ ነፃነት በዱር በገደሉ የሚጋዳሉ አርበኞችን ፋሺሽት ''ወንበዴዎች'' ይባሉ ነበር።በዘመነ ደርግ ዲሞክራሲ ያሉ ''የኢምፐራሊዝም'' አቀንቃኞች ይባሉ ነበር።እናንተም ለሕግ፣ለሞራል እና ለሥርዓት እንደምትገዙ በመግለፅ ጥያቄያችሁን አቀረባችሁ።መልሱ ግን በግፍ መደብደብ ሆነ።ካለስማችሁ ስም ተሰጣችሁ። የእዚህ ጊዜ ነው ታድያ ሕጉ ለሕግ አክባሪው ከለላ ካልሰጠ ሕግ አለማክበር ሆይ ምንኛ ታላቅ ነሽ! ማለት ተገቢ የሚሆነው።
ሚያዝያ ፴ ቀን በኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር የዓመቱ ፪፻፵ ኛው ዕለትና የወርኅ ፀደይ (በልግ) ፴፭ኛው ቀን ነው። ከዚህ ዕለት በኋላ እስከ ዓመቱ መጨረሻ ድረስ፣ በዘመነ ሉቃስ ፻፳፮ ቀናት ሲቀሩ በዘመነ ዮሐንስ፣ ዘመነ ማቴዎስ እና ዘመን ማርቆስ ደግሞ ፻፳፭ ቀናት ይቀራሉ።
፲፰፻፸፬ ዓ/ም - እምባቦ በሚባል ሥፍራ የሸዋው ንጉሥ ምኒልክ ሠራዊት እና የጎጃም ንጉሥ ተክለ ሃይማኖት ሠራዊት ውጊያ ገጥሞ ድሉ የንጉሥ ምኒልክ ሲሆን፣ ንጉሥ ተክለ ሃይማኖት ተማረኩ። [1]
፲፱፻፳፭ ዓ/ም - የሕንድ አባት በሚል ቅጽል ስም የሚታወቀው ሞሃንድራስ ካራምቻንድ ጋንዲበአገሩ የእንግሊዝን አስተዳደር በመቃወም የሃያ አንድ ቀን የ'ረሀብ አድማ' ጀመረ።
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ስለ ኤርትራ ጉዳይ ጥናት እንዲያቀርብ የተመሰረተው ኮሚሽን የኤርትራ መንግስት ለ25 አመታት ያህል ሰፊ ይዘት ያለው የሰብአዊ መብት ረገጣ ሲያከናውን ቆይቷል። ይህም በስብእና ላይ የተፈጽሙ ወንጀሎች ደረጃ ተደርጎ ይታያል ሲል ከ 14 ቀናት በፊት ባወጣው ዘገባ መግለጹ የሚታወስ ነው።
ዛሬ ደግሞ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የሰብአዊ መብት ካውንስል አባላት የሰብአዊ መብት መርማሪ ኮሚሽን ባቀረበው ዘገባ ላይ ሃሳባቸውን እየሰጡ ነው። ይህን ውሳኔ የሚቃወሙ ኤርትራውያን በጄኔቫ የተቃውሞ ሰልፍ ሲያካሄዱ ውለዋል። እስራኤል ውስጥ ደግሞ መርማሪው ኮሚሽን ያወጣውን የሚደግፉ ኤርትራውያን ሰላማዊ ሰልፍ አካሂደዋል።
በተባበሩት መንግስታት ድርጅት ተሰይመው ስለኤርትራ ጉዳይ ጥናት ያቀረቡት ኮሚሽነሮች ኤርትራ በፍጹማዊ አገዛዝ የምትገዛ ሃገር ናት። ከመንግስታዊ ተጽእኖ ነጻ የሆነ የፍርድ ስርአት፣ ብሄራዊ ሸንጎ ወይም ዲሞክራስያዊ ተቋማት የሏትም ይላሉ። በህዝቡ ላይ የፍርሀት ድባብ በማስፈን የፖለቲካ ተቃውሞን ለማስወገድ ሲባል የባርነት ወንጀልን፤ እስራትን፤ እንደወጡ መቅረትን የመሳሰሉት ሁኔታዎች ይፈጸማሉ ሲሉም ኮሚሽነሮቹ ጠቁመዋል።
መርማሪዎቹ አያይዘውም ጎብኚዎች በኤርትራ ላይ ላዩን በሚያዩት የአስመሳይ ሰላም መታለል የለባቸውም ብለዋል። የመርማሪው ኮሚሽን ሊቀ-መንበር ማይክ ስሚት ለአሜሪካ ድምጽ ሬድዮ ሲናገሩ አስመራን የሚጎበኙ ሰዎችም ሆኑ እዛ የሚኖሩ የውጭ ሃገራት ተወላጆች ለየት ያለ ገጽታ ነው የሚታያቸው ብለዋል።
በኢንስቲትቱ የእቅድ ክትትልና ግምገማ ዳይሬክቶሬት አስተባባሪነት የተቋሙን የ2013 ዓ.ም የግማሽ ዓመት የእቅድ አፈጻጸም ግምገማ ከጥር 27 እስከ 29/2013 ዓ.ም በቢሾፍቱ ከተማ ዋና ዳይሬክተር፣ ም/ዋና ዳይሬክተሮች እንዲሁም ሁሉም የማኔጅመንት አባላትና የቡድን አስተባባሪዎች በተገኙበት ግምገማ በማካሄድ ላይ ነው፡፡ ደ/ር ኤባ አባተ የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር በግምገማ መድረኩ የመክፈቻ ስነ-ስርዓት ወቅት ባደረጉት ንግግርእንደገለጹት በዓለም አቀፍ እና በሃገራችን ላይ ኢኮኖሚያዊ፣ማህበራዊ ብሎም ፖለቲካዊ ችግር የፈጠረውን ዓለም አቀፍ የኮሮና ወረርሺኝ ለመከላከልና ለመቆጣጠር በርካታ ሚሊየን የኢትዮጵያን ሕዝብ ከጀርባ በመያዝኢንስቲትቱ ከማንኛውም ተቋም በበለጠ ግንባር ቀደም በመሆን በርካታ ስራዎችን መስራቱ ሁሉም የሚያውቀው ሃቅ መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡ ወረርሽኙን ከመከላከል ጎን ለጎን ኢንስቲትዩቱ የተሰጠውን ተልዕኮ ከመወጣት አንጻር ምን ድረጃ ላይ እንደሚገኝ፣የነበሩ ጥንካሬዎች፣የታዩ ክፍተቶች እና በቀጣይ መሰራት ስላለባቸው ጉዳዮች መፈተሽ አስፈላጊ ሆኖ በመገኘቱ የ6 ወራት የእቅድ አፈጻጸም ግምገማ መድረክ መዘጋጀቱን ገልጸዋል፡፡ 2013 ዓ.ም ከመጠናቀቁ በፊት የሚቀሩትን ጥቂት ወራት ያልተከናወኑ ወሳኝ ሰራዎች እንዲተገበሩ ይህ የግምገማ መድረክ ከፍተኛ ሚና እንዲሚኖረውም ዋና ዳይሬክተሩ አያይዘው ተናግረዋል፡፡ዳይሬክቶሬቶቹ ከኢንስቲትዩቱ እና ከስራ ክፍላቸው እቅድ አንጻር አፍጻጸማቸውን በጽሁፍ በማቅረብ ላይ የሚገኙ ሲሆን ባቀረቡት ሪፖርት መሰረት ሰፊ ግምገማ እና ውይይት የሚካሄድ መሆኑን ከመድረኩ አስተባባሪዎች ለመረዳት ተችሏል፡፡
ተከትለውት የመጡ ብዙዎች ያልተረዱትን የዚያን የቀደመ ትውልድ የአገር ፍቅር፥ ፅናትና መስዋዕትነት ካልተነገረ ታሪክ ላይ ለደረሰው አዲስ ትውልድ ለማሳየት ጭምር የፃፉት መሆናቸውን ከሚያስረዱት ደራሲ ቆንጅት ብርሃን ጋር በመፅሃፉ አብይት ጭብጦች፥ አፃፃፍና አተራረክ ዙሪያ ባህልና ማኅበረሰብ የጀመረው ቃለ ምልልስ ለመፅሃፉ መነሻ ወደ ሆነው ጊዜና ቦታም ለአፍታ በምናብ ይወስደናል።
በ1961 ዓ.ም (በኢትዮጵያ የዘመን አቆጣጠር) በሁለት ሌሊቶች እርሱና ሌሎች ስድስት ግብር አበሮቹ ሎስ አንጀለስ ከተማ ውስጥ በሰባት ሰዎች ላይ ለፈፀሟቸው አሰቃቂ ግድያዎች ላለፉት አርባ አምስት ዓመታት ያህል በእሥር ላይ ቆይተዋል።
ኤርትራውያን ውድባት፣ ምንቅስቓሳትን ተጣበቕቲ መሰላትን ናብ ራድዮ ኤረና ኣብ ዝሰደድዎ መልእኽቲ፣ ሰማእታት ኤርትራ ኣብ ዓመት ሓንቲ መዓልቲ ዘይኮነ፣ ዝገደፉዎ ሓደራ ክሳብ ዝትግበር መዓልታዊ መብጽዓና ነሐድሰሉ እዋን ምዃኑ ኣዘኻኺሮም።
ራእይ ሰማእታት፣ ብውሑዳት ስልጣን ዝሓዙ ተጨውዩ ከምዘሎ ዝገለጹ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ፣ እዚ ራእይ’ዚ ክዉን ንክኸውን ቃልሶም ከሐይሉ ምዃኖም ቃል ኣትዮም።
20 ሰነ፣ ተኸታታሊ መግዛእታት ንምእላይ ኣብ ዝተኻየደ ብረታዊ ቃልሲ ዝወደቑ ሰማእታት ጥራይ ዘይኮነ፣ ገድሊ ቅድሚ ምጅማሩን፣ ድሕሪ ናጽነትን ዝተወፈዩ ጀጋኑ እንዝክረላ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ዝተፈላለየ ጎዳጉዲን መሓዩርን ተኣሲሮም ዕድሚኦም ዝኸፍሉ ዘለዉ እንዝክረላ ዕለት’ውን ምዃና ብዝተፈላለዩ ወገናት መዘኻኸሪ ቀሪቡ።
ኣብ በበይኑ ሃገራት ዓለም ምጥርናፋት ፈጢሩ ዘሎ ባይቶታት ይኣክል ብወገኑ ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፣ ህዝቢ ኤርትራ ሕድሪ ሰማእታት ንምትግባር፣ ኤርትራ ደሞክራስያዊትን ብስርዓተ ሕጊ እትመሓደርን ምግባራ መሰረታዊ ምዃኑ ብምእማን፣ ካብ ኩሉ እዋን ንላዕሊ ሕጂ ‘ይኣክል’ ኢሉ ጥርናፈኡ ከሐይል ከምዝግባእ ኣዘኻኺሩ።
ስጋ መብላት ተከልክሏል እየተባለ በማህበራዊ ትስስር ገፆች ላይ የሚናፈሰው ወሬ ተራና መሰረት ቢስ ሀሳብ ነው ፡ የአዲስ አበባ ቄራዎች ድርጅት ዋና ስራ አስኪያጅ አቶ ሰዒድ እንድሪስ
የጤና ባለሙያዎች ጥሬ ስጋ እንዳይበላ የሚል ክልከላን እንዲሁም መንግስት በአዋጁ በተካተተው መሰረት በግዢ ወቅት የሚፈጠር አካላዊ ጥግግትን እንዳይኖር ከልክሏል እንጂ ስጋ መብላት ተከለከለ እየተባለ የሚናፈሰው ወሬ የሀሰት ስለመሆኑ አቶ ሰዒድ ተናግረዋል።
አክለውም በተለይም ህብረተሰቡ ኢ-መደበኛ ግዢ በሚፈፀምበት ወቅት በባህላዊ መንገድ ፤ በገዥና በሻጭ መካከል ያለው የእጅ መሳሳም እንዲቀርና ወደ ጅርጅቱ እንስሳቱን በመውሰድ በተገቢው ሁኔታ እንዲያሳርድ መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።
በዘመናዊው የኒው ሆላንድ ትራክተሮች ላይ በፓንታቶን ሬአክተር በኩል የውሃ ዶፒንግን በመጠቀም በመንገድ ላይ በ 25% ቅናሽ (እና በሙከራ ወንበሩ ላይ በ 6% የኃይል መጨመር) ሁለት “ተመሳሳይ” መጣጥፎች ይጠናቀቃሉ ፡፡
የኢትዮጲያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን የትምህርትና የኮሚኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሬክተር አቶ ኤፍሬም መኮንን ለፋናብሮድካስቲግ ኮርፖሬት እንደተናገሩት ሜርኩሪው በህገወጥ መንገድ በአውሮፕላን ከመቀሌ ወደ አዲስ አበባ ሊጓጓዝ ሲል በተደረገ ፍተሻ ነው የተያዘው።
እንደ አቶ ኤፈሬም ገለጻ በወቅቱ ትከክለኛ ሜርኩሪ መሆኑ እስኪረጋገጥ በሚል ግለሰቡ የተለቀቀ ሲሆን፥ አሁን ትከክለኝነቱ በመረጋገጡ ግለሰቡን በህግ ተጠያቂ ለማድረግ ክትትል እየተደረገ ነው ብለዋል።
በኢትዮጵያ እና በኤርትራ ድንበር ላይ የተፈጠርው ግጭት በእጅጉ እንዳሳሰባቸው የአሜሪካና የአፍሪካ ሕብረት ገለጹ። ሁለቱም ሀገራት ግጭቶችን ከሚጋብዙ ነገሮች እንዲቆጠቡ ጥሪ አቅርበዋል።
ስም ክትሰምዖ ግርም፡ መን ምዃኑ ምስፈለጥካ ግን ዓባይ ምርጫ ትም… ይብሉ ለባማት፤ እሞ እቲ ሒዝካዮ ወይ ተወጢሕካዮ ዘሎኻ ስም፡ ከምቲ ንዓኻ ይኹን ንቤተሰብካ ኣሕዋትና ብሄረ ብሌን… ነገደ ደገ ደገ ኢሎም ዝነጸሉኽም… ንስኻ ኸኣ ብምኽንያት ሕስመት ኣብ ኤርትራ ዑቕባ ሓቲትካ ንነብስኻ ተማዓራሪ ዘሎኻ… እቲ ተስፋብርሃን ዝብልዎ ኤርትራዊ ስም ከም ዘይብጸሓካ ኣሚንካ ክትልውጦ መጀመርያ ምዕዶይ እልእከልካ።
ለባማት ክምዕዱን ክገንሑን እንከለው ኣብ ዘይመንጠቢኽን ኣይሰጉም እግርኽን ይብሉ እሞ ብዛዕባ ኤርትራ ይኹን ኤርትራውያን ዝምልከተካ ስለ ዘይብልካ…ከምቲ ኣበሓጎታትካ አቦታትካ ኣይትብጽሑና ኣይመማስሕትና ኢሎም ኣሕዋትና ብሄረ ብሌን ምስ ኣነጸልዎም ምስ ዝነበረ ሓሳኽ ስርዓት እትዮጵያ ከለቛመጹ ዝተሃንደዱ ንስኽ ኸኣ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ እሕታን ምረትን ኣሎ እሞ…. ተኸርሚዮ ንኽነብር ክትፈናቕሎ ኣስላማይ ክርስታናይ ኢልካ ክትመቓቅሎ ምፍታንካ ዘይርዳእ ኣይኮነን።
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ተኸሲቶም ዘሎዉ ሸፋቱ እኮ ዓደይ ወዲ ዓደይ ኣይትበል ሃገር ጥራሕ በል እናበሉ ከም ሓለይቲ ዘታለልዎ ብዘይምኽንያት ኣይነበረን። እቲ ምኽንያት ከኣ ደቂ ዓዲ እንተተኣከቡ መተኣኸብቲ ስለ ዝሰእኑ ምጽኣት ምዃኖም ስለ ዝውሰኑ ኣብ ውሻጠና ተኣታቲዮም ነዛ ሎሚ ኣግሂዶም….. ምስ ኣሕዋትና ኢትዮጵያዊያን ንሳላሳ ዓመት ዝተዋጋእናዮ ዝተጻባእናዮ ብጣዕሚ እዩ ዘሕዝነና ዝበሎ ምጹእ ጎይታኻ ኢሳያስ ኣፈወርቅ ….. ንስኻ ኸኣ…. እቶም ጽፉፋት የሕዋትና ብሄረ ብሌን ያዕ በል ነገድ ኢሎም ዝነጸሉኻ መናጽልቲ ንኽትኣኻኸብ ሓኾትኮት ትብል ከም ዘሎኻ ኣይንዝንግዖን።
1. እቲ ናተይ ይጽነሓልካ…… እቶም ዝነጸሉኻ ኣሕዋትና ኤርትራዊያን ብሄረ ብሌን መንእዮም ከመይ ባህርያቶም እንተትውከስ ኣስልምና ክርስትያና ኣሕዋት ኢሎም ዓቢ ኣስተዋጽኦታት ዘመስከሩ ሓበን ኤርትራ ምዃኖም ዝዝንግዖ የለን……. ንስኻ እውን ዘይትፈልጦ ኣይኮነን፡
2. ሃይማኖት ምስልምና መበገስ እምንቶኡ ካበይ እዩ እንተትውከስ….. እታ መልሳ ካብ ባጽዕ ርእሰ ምድሪ ኤርትራ ስለ ዝኾነ ንኣየናይ ታሪኽ ክትሓክኽ ኢኻ ፈተነኻ፡
ከምዝተባህለ……ንስኻ ኸኣ…. ን ኣኡስ ሓውና ጀላል ያሲን ኣበራ….. ከማኻ ዘይኮነ ንኤርትራ ሃገር ንእስነቱ ዘወፈየላ ብምንታይ ኣኾርዩካ ዘይፍለጥ ከምሓደ መሪሕ ምስረታ ሃገር ምስልምና ጌርካ ከተላልዮ ምፍታንካ…. ንጀላል ያሲን ኣበራ ምውቃስ ዘይኮነ …ንዓና ኤርትራዊያን ከም ተሃመልቲ ከም ዘዝተባህልና ተቀበልቲ ንዑቓት ከማኻ ስለ ዝገመትካ ዘጠራጥር ኣይኮነን።
ታሪኻዊ ስድራቤት ፊተውራሪ ኣበራ ሓጎስ ሃናጺ ውህደት ሓድነት ኤርትራ ናይ ኤርትራዊያን ንብዓል ኣቦሓጎታትካ ኣቦታትካ ኣፍሺሎም ዘሕነኽዎም ከተቋናጽብ ምፍታንካ…ኩሉ ብሃገሩ ብኤርትራውነቱ ዝሕበን ከምዝቕየመልካን ዝፍንፍነካን ኣይትዘንግዕ።
ፊተውራሪ ኣበራ ሓጎስ ናይ ኣቦኦም ብላታ ሓጎስ ኣድጎይ ጽንዓት ዝወረሱ እቲ ዉርሶም ከኣ ንደቆም ደቂ ደቆም ጥራሕ ዘይኮነ…… እምቢ ንመግዛእቲ ንወለዶታት ኤርትራ ዘውረሱ ምዃኖም…በዓል መን እዮም ንሃጸይ ኢጣልያ ተመሓድሩና እምበር ኣይትገዝኡናን ሰብ ንሰብ ገዛኢ ክኾውን ኣይግዛእን ኢሎም ብ1907 ምልዕዓል ህዝቢ ዘበገሱ እሞ ኣብ ናኹራ ብ1917 ዝተሓንቁ ኢልካ ታሪኽ ዝፈልጡ ተወከስ ኣየድልየካን እዩ ወልፈስፈስ።
ኣብ ሃገር ኣመሪካ ስድራ ቤት ፊተውራሪ ኣበራ ሓጎስ ምትእኽኻቦም ጸላዕላዕ ኣቢሉካ ጥራሕ ዘይኮነ ከይተፈለጠካ ብኮፍ መበሊኻ ይኹን ብኣፍካ ዘጥረጠካ….. ተመሊሰ ክደግመልካ፡ ንሶም ሓደ ስድራ ምዃኖም ክእከቡ ክኢሎም…. ያሬት ኩሉ ኤርትራዊ በብ ቤተሰቡ እንተዝእከብ! ኣብኡ እዩ ኸኣ ንፋጋት ከምዚ ከማኻ መታኣኽብቲ ብምስኣን ከብዶም ስለ ዝቕረጹ…ስድራ ቤታት ኤርትራ ከይንተኣኻኸብ እዮም ዝመርጹ ኣብውሻጠና ተእታትዮም ምእንቲ ክጋየጹ እሞ እቲ ዝተገብረ ምትእኽኻብ ሓበን ንስድራ ቤታት ኤርትራ ምዃኑ ይረዳእካ።
ከምኡእውን እቲ ናይ መዘከርታ ስእሊ ምስ በዓል ተስፋይ ተምነዎ፡ ዶ/ር ሙሓመድኬር ጠቂዕካ ዕሱባት ምባልካ…. ካበይ ተበጊስካ? መንከ ለኣኸካ? መን ፋራ ኣሎ እዩ ከኣምነካ ኢለ ፍተው ኣይትፍተው ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ጥራሕ ኣይትእተው ኢለ ድሕሪ ምምዓድ ብዓል ኣነ ንዕሰብ ወይ ንገባገብ ከምዘይኮንና ታሪኽና ጽኑዕ ታሪኽና ስለ ዝምስክሮ ብዛዕባኡ ክዛረበካ ወይ ክምልሸልካ ኣይደልይን ተምላስ ስለ ዝስዕረኒ።
ጅጅጋ በምስራቅ ኢትዮጵያ የሚገኝ ከተማ ነው። ከተማው ከሐረር 80 ኪ.ሜ. ይርቃል። በቀድሞው ሐረርጌ ክፍለ-ሀገር የሚገኝ ከተማ ሲሆን አሁን የሶማሌ ክልል ዋና ከተማ ነው። በ1994 እ.ኤ.አ. ከተማው 56,821 ሰዎች ነበሩት። በ1998 ማዕከላዊ የስታትስቲችስ ባለስልጣን እንደተመነው ጅጅጋ የ98,076 ሰው መኖሪያ ስትሆን ከነሱም 50,355 ወንዶችና 47,721 ሴቶች ይገኙበታል። ከተማው በ9°10' ሰሜን ኬክሮስ እና 42°48' ምስራቅ ኬክሮስ ይገኛል።
ጎርፍ ወይም የውሃ መጥለቅለቅ ማለት በተለምዶ ደረቅ የሆነ መሬት በውሃ መሞላት ነው። ጎርፍ ብዙ ጊዜ በመኖሪያና የንግድ ተቋማት ላይ ጉዳት ያደርሳል። ሆኖም በወንዞች አካባቢ ያለው መሬት ጠፍጣፋ እና ለም ስለሆነ ሰዎች በውሃ ዳርቻ ይሠፍራሉ። አንዳንድ ጉርፎች ቀስ ብለው የሚያጥለቀልቁ ሲሆኑ ሌሎች ደግሞ በጥቂት ደቂቃዎች በፍጥነት ይሞላሉ።
ተከታታይ ዝናብ ወይም ፈጣን የበረዶ መቅለጥ ወንዝ እንዲሞላና እንዲያጥለቀልቅ ያደርጋል። ይህም ክስተት በመሬት መንሸራተት፣ ቆሻሻ ወይም ሌላ እንቅፋት ሊባባስ ይችላል።
በባህር ዳርቻ እና በወንዝና ባህር መገናኛ /estuary/ ቦታ ላይ በነፋስ እና ዝቅ ያለ የአየር ግፊት የሚከሰት የውሃ ማዕበል ጎርፍን ሊያስከትል ይችላል። በአውሎ ነፋስ ወይም ሱናሚ /tsunami/ የሚነሳ መጥለቅለቅም በዚህ ክፍል ውስጥ ይመደባል።
እንደ የመሬት መንቀጥቀጥ ወይም እሳተ ገሞራ ያሉ ድንገተኛ አደጋዎች ጉርፍ ሊያስነሱ ይችላሉ። በተጨማሪም በግድብ መፍረስ ወይም ሌላ የመሰረተ ልማት መበላሸት የሚከሰት ጎርፍ በዚህ ምድብ ውስጥ ይጠቃለላል።
የመሠረተ ልማት መውደም የኤሌክትሪክ ኃይል ማስተላለፊያ እና ማመንጫዎችን ከሥራ ውጭ ሊያደርግ ይችላል። የኤሌክትሪክ ኃይል እጥረት ደግሞ በርካታ ሂደቶችን ያስተጓጉላል። ለምሳሌ የውሃ ማጣሪያ እና ማቅረቢያ ተቋማት አገልግሎት ሊያቆሙ ይችላሉ።
በጎርፍ የተጥለቀለቀ የእርሻ መሬት ላይ እህል መዝራት ወይም መሰብሰብ ስለማይቻል ከጥቅም ውጪ ይሆናል። ይሄም ለምግብ እጥረት ይዳርጋል። ጎርፉ እጅግ በጣም ከፍተኛ ከሆነ የአንድ አገር እህል በሙሉ ሊጠፋ ይችላል። አንዳንድ የዛፍ ዝርያዎች ለረዥም ጊዜ ስራቸው በውሃ ከተጥለቀለቀ በሕይወት ላይቆዩ ይችላሉ።[1]
የቱሪዝም መዳከም፣ የመጠገኛ ወጪ እና የቁሳ ቁስ ዋጋ ንረት በኢኮኖሚው ላይ የሚያደርገው ተጽዕኖ በአብዛኛው ጊዜ ከከፍተኛ መጥለቅለቅ በኋላ ይታያል። የሰው ሞት፣ የአካል ጉዳትና የንብረት መውደም የሥነ ልቦና ችግር ሊፈጥር ይችላል።
ትክክለኛ ትንበያ ለመስጠት የአንድ ወንዝን ፍሰት ከዝናብ መጠን ጋር የሚያገናኝ ታሪካዊ መረጃ ወይም ሬከርድ ያስፈልጋል። ይህን ታሪካዊ መረጃ ከጊዜው የአየር ትንበያ እና የአካባቢው መሬት ሁኔታ ጋር በመቀላቀል የጎርፉን መድረሻ ጊዜ እና ከፍታ አስቀድሞ መገመት ይቻላል።
ላለፉት አስራ አራት ዓመታት ኤርትራ ዉስጥ ታስሮ የሚገኘዉ ጋዜጠኛ አማኑኤል አስራት የፔን ኢንተርናሽናል ተሸላሚ ሆኗል። ባለፈዉ ጥር ስድስት ሄግ ዉስጥ በተካሄደ ሥነ-ስርዓት ጋዜጠኛ አማኑኤል አስራት ለመናገር መብት ከታገሉ አንዱ በመባል ከግብጽ ከቱርክና ጋዜጠኞች ጋር የዓመቱ የፔን ተሸላሚ ሆኗል።
ይህ ሶፍትዌር እና ማንኛውም ተዛማጅ አዕምሯዊ ንብረት ዋና ቢሮው በቶሮንቶ፣ ኦንታርዮ ካናዳ ያለው እና በኦንታሪዎ የተመዘገበው ኮርፖሬሽን የPsiphon ኩባንያ ንብረት ነው።
የPsiphon ስርአት “ሶፍትዌር” (የፕሮግራሙ ምንጨ ኮድ እና ከኮዱ የተቀዱ መተግበሪያዎች) እና “አገልግሎት” (ሁሉንም እንዲሰራ የሚያደርግ የተገልጋይ እና የአገልጋይ ሶፍትዌር ስርአት ) ያካትታል። የPsiphon ሶፍትዌር እና ምንጨ ኮድ ነጻ እና ክፍተ ምንጭ እና በGNU አጠቃላይ የህዝብ ፈቃድ 3 መሰረት ፍቃድ ያላቸው ናቸው። የPsiphon አገልግሎትን መጠቀም በዚህ ገጽ ላይ በተገለጸው ስምምነት ፍቃድ ያለው ነው።
የPsiphon አገልገሎት በጥብቅ ለግለሰቦች እና ለግል ጥቅም ብቻ የታሰበ ነው። Psiphonን ለሌላ አላማ መጠቀመም ከፈለጉ ወይም ተጨማሪ መስፈርቶች ካሉዎት በክፍያ የንግድ አገልግሎት እንሰጣለን። ለበለጠ መረጃ በ sponsor@psiphon.ca ኤፖስታ ያድርጉልን።
የPsiphon አገልግሎትን መጠቀም የሚፈቀደው ብቸኛ ባልሆነ የግል ፍቃድ አማካኝነት ነው። Psiphonን ሲጠቀሙ አገልግሎቱን የሚጠቀሙት ለግል እደሆነ እና የንግድ ስራ እንዳልሆነ ተስማምተው ነው። የPsiphonን አገልግሎት (እርስዎም ሆኑ ሌላ ሶስተኛ አካል) መከራየት፣ ማከራየት፣ ፍቃድ መስጠት፣ መሸጥ፣ መለወጥ ወይም ለንግድ ስራ ማሰራጨት አይችሉም።
በPsiphon ኩባንያ የተፈጠሩ የሶፍትዌር ደንበኞች ብቻ የሰይፈን አገልግሎትን እንዲጠቀሙ ተፈቅዶላቸዋል። በPsiphon አገልግሎትን ከሶስተኛ ወገን ተገልጋይ ወይም መሳሪያ ጋር መጠቀም ወይም ማከፋፈል ይህንን ፈቃድ መጣስ ነው።
የፒፎንቶን አገልግሎት “እንደዚያው” ነው ያለ ዋስትናም ሆነ ያለ አንዳች መግለጫ ወይም በተዘዋዋሪ ሀላፊነት የተሰጠው ነው ፡፡ Psiphon የግል ጉዳትን ጨምሮ ወይም ማንኛውንም ክስተት ፣ ልዩ ፣ ቀጥተኛ ያልሆነ ወይም ተከሳሽ የግል ወይም የንግድ ጉዳትን ጨምሮ ፣ ከዚህ አገልግሎት አጠቃቀም ጋር የተገናኙትን ሁሉንም ዋስትናዎች እና ግዴታዎች ይተወዋል።
Psiphon ይህንን ፈቃድ በፈለገ ሰአት፣ በማንኛውም ወይም ያለምንም ምክንያት፣ እና ያለ ምንም ቅጣት የማቋረጥ መብት ሙሉ በሙሉ አለው። የPsiphonን አገልግሎትን ሲጠቀሙ የአገልግሎት ስምምነቶች እና የፈቃድ ስምምነቶችን በማይጥስ መልኩ እንደሚጠቀሙ ተስማምተው ነው።
እንደ ተጠቃሚ ማንኛውንም ወይም ሁሉንም የPsiphon አገልግሎቶች መጠቀም በማቆም እና ከመሣሪያዎ ላይ የመተግበሪያውን ሁሉንም አብነቶች በማጥፋት የመጠቀሚያ ፍቃዱን በፈለጉት ሰአት ማቋረጥ ይችላሉ።
የPsiCash ዱካዎ ከጠፋብዎ ለምሳሌ መሳሪያዎን በጠፋብዎ Psiphon ይህንን ስህተት ለማስተካከል እና የእርስዎን PsiCash ወደነበረበት መመለስ እንደማይችል እውቅና ይሰጣሉ።
ኣብ ለንደን ዝርከብ ኢምባሲ ኢትዮጵያ፡ ንኻልኣይ ግዜ ንዝተዳለወ ዓመታዊ ስነ-ስርዓት ብምድጋፍ፡ ኣብ ቐጽሪ ፓርላማ ንኽካየድ ዝገበሩ ኣባል ዓቃባዊ ሰልፊ Laurence Robertson`እዮም። ነቲ ብኢምባሲ ዝተዳለወ ስነ-ስርዓት ዝቃወሙ ኢትዮጵያውያን ግና “ሚልዮናት ሰባት ንጥምየትን ዕርቃንን ኣብ ዝተቓልዑላን ብዙሓት ሚልዮናት ሰብኣዊ መሰሎም ዝተገፈፉላን ኢትዮጵያ፡ ዘይምስላ ንምሃብ ዝተዳለወ ዩ” ክብሉ ይቃወምዎ።
ካብ ከተማ መቐለ 17 ኪሎ ሜትሮ ርሒቑ ኣብ ዝርከብ ስፍራ ዝህንፅ ዘሎ ግድብ ፀገም ፅሩይ ዝስተ ማይ ከተማ መቐለ ንዝቕፅሉ 10 ዓማውቲ ክፈትሕ ትፅቢት ተገይርሉ'ሎ።
ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ መምህር ምህንድስና ኣይተ ይግዛው ሓጐስ ንVOA ትግርኛ ኣብ ዝሃብዎ መግለፂ ገረብ ሰገን እቲ ዘላቒ ፍታሕ ዝህብ ግድብ ገረብ ግባ ክሳብ ዝህነፅ እፎይታ ዝህብ ግድብ እዩ ኢሎም።
AeroV የራሱ ኮር ዋጋ እንደ ቀላልነት የሆነ ጽንሰ-ሐሳብ ጋር የተገነባ አንድ ኩባንያ ነው. ሙሉ በሙሉ ደንበኞች መካከል ያለውን የግንኙነት ፍላጎት መረዳት መሠረት ላይ, እኛ, የተረጋጋ ጥራት እና በኋላ-አገልግሎት 7/24 ሰዓታት እያቀረበ ጊዜ ማስቀመጥ እና ፍጹም የንግድ ውጤታማነት ነፃ በማውጣት ቀላል LED ማያ ገጾች እየተጠቀሙ ሊያጋጥማቸው ወደ ደንበኞች ያንቁ. እኛ አስተማማኝ ምርቶች ጋር ቀላል ሕይወት ለመደሰት ደንበኞች ለማጀብ ቀላል መንገድ ያረጋግጣል.
እኛ አንድ ትልቅ ነገር ግን ሙያዊ ODM / የኦሪጂናል አገልግሎት በመስጠት በኩል በፍጥነት እያደገ ፋብሪካ አይደሉም. እኛ በቁም NDA የማክበር እንዲሁም ከፍተኛ-ፍጻሜ 5 ዓመት መስራት የሚችል ማሳያ ማያ LED በማቅረብ በመጠበቅ ታማኝ አጋር ለመሆን ቁርጠኛ ነው. አንዳንድ ሁለቱም-መደበኛ ቅርጽ እና ያልተስተካከለ-ቅርጽ ማያ ገጾች ጨምሮ የእኛ አጋሮች ጋር አብረን የተዘጋጁትን ከቁመናቸው LED የንግድ ምልክቶች ናቸው ...
የቤት ውስጥ መር ቪዲዮ ዎል , አሳልፌያለሁ ማሳያ ማሳያ ቪዲዮ ዎል ቢልቦርድ , እንከን አልባ መር ቪዲዮ ዎል , የማያስገባ አሳልፌያለሁ ማሳያ , መር የውጪ የማስታወቂያ ቦርድ , አሳልፌያለሁ ማሳያ ቢልቦርድ ,
አዲስ አበባ ፣ ጥቅምት 3 ፣2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ እና ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ በኢትዮጵያ በጋራ እያደረጉት ባለው ሁለተኛ ቀን ጉብኝታቸው የታላቁ ህዳሴ ግድብን ጎብኝተዋል።
እስካሁን የተሠራው ሥራ ትልቅ ስኬት ቢሆንም በስኬቶች ከመኩራራት በየጊዜው አዳዲስ ግቦችን በመቅረፅ ኢትዮጵያን ወደ ብልጽግና ለመውሰድ እንደሚሠራም ነው የተናገሩት።
በዚህ ዓመት ግድቡ ከፍ እንዲል ማድረግ እና አሁን ካለው ውኃ ሦስት እጥፍ እንዲይዝ ለማድረግ የሚሠራ በመሆኑ ይህ ዓመት የግድቡ ዋነኛ ሥራ የሚሠራበት ነው ብለዋል።
በሌላ በኩል በዚህ ዓመት ኃይል ማመንጨት የሚጀምሩ ተርባይኖች ዝግጁ መሆናቸውን ጠቁመው÷ ተርባይኖቹ ለስድስት ወራት ሙከራ ካደረጉ በኋላ ሙሉ ለሙሉ ኃይል ወደ ማመንጨት ይገባሉም ነው ያሉት።
የግድቡን የግንባታ ሂደት የጎበኙበት ምክንያት የሥራውን እንቅስቃሴ ለማየት እና ወደ ፊት በግድቡ አካባቢ ለመስራት ለታቀዱት ከተሞች የአመቺነት ሁኔታን ለማየት እንደሆነም ነው ጠቅላይ ሚኒስትሩ የገለጹት።
የግድቡ ሁኔታ ኢትዮጵያ ወደ ብልጽግና የምታደርገውን ጉዞ ውጤታማ እንደሚሆን ለሁሉም ወገን የሚያመላክት ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ÷ በየጊዜው ያንን በማረጋገጥ ስኬትን እውን ማድረግ አይቀርም ብለዋል።
“$130 million of aid” ነው ይሄ ሁሉ የሚያነጋግረው ያለው ?? እንኳንስ 120.000.000 (መቶ ሃያ ሚልዮን? ኢትዮጵያውያንን የሚያገለግል ….. ለመስራት ይቅርና፣ ማይ ሹምን ገድቦ የአክሱም ጠላ ቤቶችን ለማስገልገል የሚበቃን ….. ለማከናወን በቂነት ያለውም አይመስለኝ !!
Der Anfang vom Ende እንዲሉት፣ የጀርመን Portals እንደዘገቡት ከሆነ፣ ሰውየው መንቀጥቀጥ ጀምሯል:: እሰይ እንኳን አይባልም፣ ግን ‘የኢትዮጵያ አምላክ’ (አምላክ ካላት ነው!) እየተከታተለው ነው…………!!
በሃያ ሰባት አመታት የህወሃት/ኢህአዴግ አምባገነናዊ ስርዓት የኖረው የሃገራችን ህዝብ በትግሉ የህወሃትን የበላይነት ከኢትዮጵያም ከኢህአዴግም ትከሻ ማሽቀንጠርን ችሏል፡፡ ስልጣን ሲጥመው የቀረበት ህወሃት ታዲያ እሱ የማይዘውራት ኢትዮጵያ በሰላም ውላ ማደሯን የሚወድ አይመስልም፡፡ በስልጣን ዘመኑ “እኔ ከሌለሁ ሃገር ይፈርሳል” እያለ ሲያስፈራራ ስለኖረ እሱ በሌለበት ሃገር ሰላም ውላ ማደር እንደማትችል ማስመስከር ይፈልጋል፡፡ ህዝብ ለውጡን ለመደገፍ ነቅሎ በወጣበት የድጋፍ ሰልፍ ላይ ቦምብ በመወርወር፣ በሃገሪቱ አራቱም አቅጣጫ የሚከሰቱ ብጥብጦችን በመቆስቆስ፣ እንደ ኦነግ ያለውን ወዳጅ ጠላት የማይለይን የፖለቲካ ቡድን አይዞህ እያለ በማበጣበጥ ይጠረጠራል-ስልጣን ወዳዱ ህወሃት፡፡
ሳይፈልግ ብቻ ሳይሆን ሳያስብ የለውጥ ማዕበል ያጣለመው ህወሃት ለውጡ ይዞት የመጣውን አመራር ለመቀበል እንደተቸገረ ያስታውቅበታል፡፡አሁን የለውጥ ሃይል ሆኖ ስልጣን የተቆናጡት አካላት (በዋናነት ኦዴፓ እና አዴፓ) ቀድሞ የህወሃት ታማኝ ታዛዥ አገልጋዮቹ የነበሩ መሆናቸው ህወሃት ለራሱ ከሚሰጠው የተጋነነ እና የተሳሳተ ግምት ጋር ሲደመር ያፈጠጠውን እውነት ለመቀበል እንዲቸገር ሳያደርገው አልቀረም፡፡
ህወሃት ሊወድቅ ዘመም ዘመም ሲል ወደ ጀርመን ተጉዘው የህወሃት ደጋፊዎችን ያነጋገሩት አቶ ጌታቸው ረዳ “ህወሃት በሌላ ይታዘዝ ማለት ነውር ነው” ሲሉ የተናገሩት ንግግር ህወሃቶች ንዑስነታቸውን በማይመጠን ሁኔታ ለራሳቸው የሰጡትን ትልቅ ግምት አመላካች ነው፡፡ እንዲህ ባለ አለቅጥ በተጋነነ የትልቅነት ስነ-ልቦና ውስጥ የቆየው ህወሃት በራሱ አገልጋዮች ተባርሮ መቀሌ መግባቱ ሊቀበለው የማይፈልገው ሃቅ ነው፡፡ ሃቅን መቀበል ባለመቻሉ ሳቢያ በስነ-ልቦና ቀውስ ውስጥ ያለው ህወሃት የራሱን ቀውስ ሃገራዊ ቀውስ ለማስመሰል ታጥቆ እየሰራ ነው፡፡ በዚህ ምክንያት በሃገራችን የታየውን የለውጥ ጭላንጭል በማጨለሙ በኩል ህወሃት ቀዳሚው ስጋት ሳይሆን አይቀርም፡፡
ህወሃት የለውጡ ስጋት መሆኑን የሚያስመሰክርበት አጋጣሚ ብዙ ነው፡፡ የመጀመሪያው እና ዋነኛው በወንበሩ ላይ የተቀመጠውን የለውጥ አመራር እንደመንግስት ለመቀበል መቸገር ነው፡፡ ይህ ዝንባሌ ከሚገለፅባቸው ሃቆች አንዱ የዶ/ር አብይ አስተዳደር በወንጀል የሚፈልጋቸውን ግለሰቦች ትግራይ ሰብስቦ ማስቀመጡ ነው፡፡ ጌታቸው አሰፋን የመሰለ ተጠርጣሪ ወንጀለኛ በጉያው የያዘው ህወሃት “ጀነራል ክንፈ ዳኘውን ይዤ ለማእከላዊው መንግስት የሰጠሁት እኔ ነኝ” ሲልም ይደመጣል፡፡ ጀነራል ክንፈ ዳኘው በተያዙ ሰሞን ወንጀለኞችን ለመያዝ የትግራይ ክልላዊ መንግሰስት ከማዕከላዊው መንግስት ጋር ተባብሮ እንደሚሰራ የክልሉ መሪ ዶ/ር ደብረፅዮን ተናግርው ነበር፡፡ ይህን ብለው አፍታም ሳይቆዩ ደግሞ “ወንጀለኞችን ተጠያቂ የሚያደርገው የመንግት አካሄድ የትግራይን ህዝብ ለማንበርከክ ያለመ ነው” ሲሉ ነገሩን ሁሉ እግር በራስ አድርገውት ቁጭ አሉ፡፡ ይህ አደገኛ አስተሳሰብ የሚመሩት ክልል ህዝብም የሚጋራው እንደሆነ በተግባር ለማሳየት ሰላማዊ ሰልፍ በማታውቀው ትግራይ ክልል ሰው በቤቱ የቀረ የማይመስልበት ሰልፍ አሰለፉ፡፡
በሰልፉ ሰዓት ከተደረገው የዶ/ር ደብረፅዮን ንግግር በተጨማሪ እንደ አቶ አስመላሽ ገ/ስላሴ፣ አቶ ስብሃት ነጋ ያሉ የህወሃት አባላትም በትግራይ ቲቪ ብቅ እያሉ የሚናገሩት ንግግር ኢትዮጵያ ከህወሃት ውጭ በሌላ መተዳደሯ እንደማይዋጥላቸው የሚያሳብቅ ነው፡፡ አልዋጥ ያላቸው ሃቅ ደግሞ ህዝብን አግተልትሎ ሰልፍ ከማስወጣት አልፎ በመላ ሃገሪቱ የሚደረጉ ብጥብጦችን እስከ ማጋፈር የደረሰ ሚና እየተጫወተ እንደሆነ ከመንግስት በኩል በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ እየተገለፀ ነው፡፡
የትግራይ ክልላዊ መንግስት ለፌደራሉ መንግስት አልታዘዝም ከማለት አልፎ ራሱን እንደ ሉዓላዊ ግዛት በማሰብ በህገመንግስቱ ያልተፈቀደለትን አካሄድ እንደ መብት በመቁጠር ለኤርትራ መንግስት ደብዳቤዎችን በመፃፍ ግንኙነት ለማድረግ ሲሞክር ታይቷል፡፡ የሃገር መከላከያ ሰራዊት በፌደራል መንግስቱ ታዞ ከዛላምበሳ በሚነሳበት ወቅት ያካባቢው ነዋሪ ያለመብቱ ገብቶ ለማዘዝ ሞክሯል፡፡ የክልሉ መንግስት በማዕከላዊ መንግስት ትዕዛዝ ለስራ ጉዳይ ወደ ትግራይ የሚገቡ ወታደራዊ መኮንኖችን እና ተሸከርካሪዎቻቸውን አግቶ ለወራት በትግራይ አስቀምጧል፡፡ ዶ/ር ደብረፅዮንን፣ አቶ አስመላሽ ወ/ስላሴን፣ አቶ ጌታቸው ረዳን፣ አቶ አባይ ፀሃይየን ጨምሮ አብዛኞቹ የህወሃት አባል የፓርላማ ተመራጮች ሌላው ቀርቶ ዶ/ር አብይ ፓርላማ በሚገኙባቸው ቀናት እንኳን የፓርላማ ወንበራቸው ላይ አይታዩም፡፡
በኢትዮጵያ የፖለቲካ ሁኔታ ፓርላማው ከፍተኛው የስልጣን ባለቤት ነው፡፡ የፓርላማ አባላት የተባሉ ሰዎች በመርህ ደረጃ ይህን ከፍተኛ ስልጣን የተሸከሙ ግለሰቦች ናቸው፡፡ ስልጣን ደግሞ ሃላፊነት እና ተጠያቂነት ያለው ነገር ነው፡፡ የፓርላማ አባልነትን የመሰለ ክብር ያለው ሃላፊነት የተሸከሙ ሰዎች ከኔ ቢጤው ተራ ህዝብ ላቅ ያለ ህግ የማክበር ስብዕና ሊኖራቸው ግድ ነው፡፡ በእኛ ሃገር በተለይ በአሁኑ ወቅት በአንዳንድ የፓርላማ አባላት ላይ እየታየ ያለው ፈለግ ግን ህግ አክባሪነትን የሚያንፀባርቅ አይደለም፡፡ የህዝብ ድምፅ ይሆናሉ ተብለው በክቡሩ የፓርላማ ወንበር የተሰየሙ አባላት አዘውትረው በፓርላማ ስፍራቸው ሲገኙ አይታይም፡፡
ይህ ነገር በህወሃት ባለስልጣናት በተለይ ባስ ይላል፡፡ ከላይ በስም የተጠቀሱት የህወሃት ባለስልጣናት የዶ/ር አብይን ወደ ስልጣን መምጣት ተከትሎ በፓርላማ አዘውተረው ሲገኙ አይታይም፡፡ በተመሳሳይ የቀድሞው ጠ/ሚ ባለቤት ወ/ሮ አዜብ ባላቸው አቶ መለስ ካረፉ ጀምሮ ወደ ፓርላማ ትውር ብለው አያውቁም፡፡ ይብስ የሚገርመው ደግሞ ህግ-ይከበር ብለው ሰልፍ የሚወጡት/የሚያስወጡት እነሱው መሆናቸው ነው፡፡ ከዚህ የምንረዳው ለነዚህ የህወሃት ባለስልጣናት ፓርላ የሚያስቀምጣቸው፣ ሃላፊነቱ የሚጥማቸው፣ ህግ አክባሪ ከእኔ በላይ ላሳር የሚያስብላቸው ሁሉ የተቆራኛቸው የስልጣን ጥም እንጅ ሌላ እንዳልሆነ ነው፡፡ ባይሆን ኖሮ የአዲስ አበባውን ስልጣን ተነጥቀው ወደ መቀሌ በኮበለሉ ማግስት ስለ ህግ አክባሪነታቸው ሃያ ሰባት አመት ሙሉ ሲመፃደቁ መኖራቸውን ረስተው የፓርላማ ወንበራቸው ላይ እንኳን ያለመገኘት ተራ አመፀኛነት ውስጥ አይገቡም ነበር፡፡
እነዚህ ባለስልጣናት ፓርላማ አለመገኘታቸውን አስመልክቶ ሃይ የሚላቸው አካል የሌለ መሆኑ ደግሞ ኢህአዴግ መሪ በሆነበት መንግስት ህግ ምን ያህል መቀለጃ እንደሆነ ያሳያል፡፡ መቼም የፓርላማ አባላት ስነ-ምግባር ከፓርላማ ስንት ቀን መቅረት እንደሚያስቀጣ ሳያስቀምጥ አይቀርም፡፡ ፓርላማ ቀርቶ አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት አንድ ተማሪ ምን ያህሉን የትምህርት ቀን በክፍል ውስጥ መገኘት እንዳለበት ይደነግጋል፡፡ ራሳቸውን እንደ ህግ አክባሪ በመቁጠር አትዝረፉ ያላቸውን ሁሉ በህገ-ወጥነት እየከሰሱ የሞት ፍርድ ሲፈርዱ የነበሩ ግብዝ የህወሃት ባለስልጣናትም ከፓርላማ መቅረት ህጋዊ እንዳልሆነ አያጡትም፡፡ ከፓርላማው የሚያስቀራቸው ጉዳይ ሌላ ነው- የአዲስ አበባውን ወንበራቸውን የማጣት እብድ የሚያደርግ ቁጭት፡፡
ሳያስቡት ከአዲስ አበባ ተባረው መቀሌ የከተሙት አዛውንት የህወሃት ባለስልጣናት ቁጭታቸውን ተንፈስ ሚያደርግላቸው እጃቸው ላይ የቀረ ነገር ቢኖር ስልጣናቸውን ለቀማቸው አካል ባለመታዘዝ ንቀታቸውን ማሳየት፣ የወንበር ነጣቂያቸውን ሰላም ከሚያደፈርስ ጋር ሁሉ ማህበር መጠጣት ነው፡፡ከኦነግ ጋር ማዕድ ያስቆረሳቸው ይሄው ነው፡፡ ኦነግ በበኩሉ በኦዴፓ በሚመራው አዲሱ የለውጥ አመራር ላይ ቅሬታ አለበት፡፡
የዳውድ ኢብሳ ኦነግ ዛሬ በኦዴፓ የኦሮሚያ ፀጥታ እና ደህንነት ሃላፊ ተደርገው የሾሙትን ጀነራል ከማል ገልቹን በኤርትራ በረሃ ደማቸውን ሊያፈስ አጥብቆ ይፈልጋቸው የነበረ ደመኛው ናቸው፡፡ በዚህ ላይ ለውጡን የሚመራው ኦዴፓ “በታሪክ አማራ ኦሮሞን ሲበድል ኖሯል” የሚለውን የዳውድን ኦነግ ፓርቲ ፕሮግራም የማዕዘን ድንጋይ አናግቶበት የሚያላዝንበት ሙሾ አሳጥቶታል፡፡ በኦዴፓ አዲስ እይታ ሳቢያ የአማራ እና ኦሮሞ የጠላትነት ታሪክ ግርግዳ መፍረስ ምናልባትም ከኦነግ በላይ ህወሃትን እብድ በሚያደርግ የፖለቲካ ኪሳራ ላይ የጣለው ነው፡፡ የአብይ/ለማ/ደመቀ/ገዱ ቡድን በህወሃት ላይ ያስመዘገበው አብረቅራቂ ስኬት ጅማሬም ፍፃሜም ይሄው ስልት ነው፡፡ ይህ የለውጡ አመራር ስኬት ደግሞ የዳኦድን ኦነግ እና ህወሃትን እኩል ያከሰረ ስልት ስለሆነ ነው ሁለቱ ከሳሪዎች ግንባር መፍጠራቸው፡፡ በተመሳሳይ የጀነራል ከማል ገልቹ የኦሮሚያ ፀጥታ እና ደህንነት ሃላፊ መደረግ የዳኦድን ኦነግ እንዳናደደ ሁሉ የጀነራል አሳምነው ፅጌ የአማራ ክልል የፀጥታ እና ደህንነት ሃላፊ መሆን ደግሞ ህወሃትን ብግን የሚያደርግ የእግር እሳቷ ነው፡፡
ሌላው ህወሃት ተከፋሁበት የሚለው ነገር ሃገር ቆማ እንዳትሄድ አድርጎ ሲዘርፍ የኖረውን ሜቴክን ሲያጋፍሩ የኖሩት ጀነራል ክንፈ ዳኜው ሲያዙ በሃገሪቱ ቴሌቭዥን ቀጥታ መተላፉ፣ እጃቸው ላይ ካቴና ገብቶ መታየቱ፣ ሰውየው ይመሩት የነበረውን ሜቴክን ሁለንተናዊ ሌብነት የሚያሳይ ዲክመንተሪ ፊልም መሰራቱ ነው፡፡ ክንፈ ዳኘው ሊያመልጡ ሲሉ የተያዙበት ሁኔታ ከቦታው በቀጥታ መተለላለፉም ሆነ ሰውየው ሲያዙ እጃቸው ውስጥ ካቴና መግባቱ ምንም ነውር ያለበት ነገር አይደለም፡፡ ይልቅስ ማንም ሰው ከህግ ስለማያመልጥ የፍርድቤት ጥሪ ሲደርሰው አክብሮ ህግን መጋፈጥ እንዳለበት፣ መሸሽ እንደማያዋጣ ትምህርት ይሰጣል፡፡ የጀነራል ክንፈ ጉዳይ በፍርድ ቤት ተይዞ ሳለ ጉዳዩን አስመልክቶ ዶክመንተሪ ፊልም መስራቱ ይልቅ ጥፋት ነው፡፡ ኢህአዴግ ይህን አባዜውን ሊያቆም ይገባዋል፡፡
በተረፈ ተጠርጣሪ ወንጀለኛው እጅ ላይ ለምን ካቴና ገባ የሚለው ነገር ከህወሃት ሲመጣ የሚያስመሰክረው የህወሃትን ድልብ ዘረኝነት ነው፡፡ምክንያቱም ይህን ወንጀል አድርጎ የሚያወራው ህወሃት ራሱ ክስ ፈብርኮ በከሰሳቸው መናኝ መነኮሳት ሰላላ እጅ ውስጥ ካቴና አስገብቶ፣ እንደ በግ አቆራኝቶ አስሮ ሲያንገላታ የኖረ፣ እነ ኡስታዝ አቡበክርን፣ እነ አንዱአለም አራጌን፣ እነ ዶ/ር መረራ ጉዲናን በካቴና ጠፍንጎ አስሮ በቴሌቭዥን ሲያሳይ የነበረ ግፈኛ መሆኑ ነው፡፡ አሁን የክንፈ ዳኘው ልዩ ሆኖ የታየው ክንፈ ዳኘው “ወርቅ ነው” እያለ ከሚያወራለት ዘር የተገኙ የወንዙ ሰው ስለሆኑ ብቻ ነው፡፡ የሚያሳዝነው ህወሃት ይሄ እበልጣለሁ ባይነቱ ከዙፋኑ ባፍጢሙ እንደደፋው እስከ ዛሬ እንኳን አለመገንዘቡ ነው፡፡
ሌላው የህወሃት ትልቅ በደል እንደደረሰበት አድርጎ የሚያቀርበው ነገር ፓርቲው ሲያጋፍረው በኖረው የደህንነት መስሪያቤት አዛዥነት በሰው ልጆች ላይ ሲደረግ የኖረው አረመኔያዊ የሰብዐዊ መብት ጥሰት በሃገሪቱ ቴሌቭዥን መጋለጡ፣ ሲጋለጥ ደግሞ ተጎጅዎቹ “የገረፉን ትግርኛ የሚናገሩ ሰዎች ናቸው” ማለታቸውን ነው፡፡ ይህን የሚለው ህወሃት ሃገሪቱን በሚዘውርበት ዘመን የህወሃቱ መለስ ዜናዊ በፓርላማ ተገኝተው የካቢኔ ሹመት ሲያፀድቁ ከእጩዎቹ ስም ቀጥለው የሚጠሩት ዘራቸውን እንደነበር ማንም አያጣውም፡፡ ህወሃት ባዋቀራት ኢትዮጵያ ለመሾም ለመሻር፣ ለመግረፍ ለመገረፍ፣ ነግዶ ለማትረፍ ለመክሰር፣ ለመውጣት ለመግባት ሁሉ ዘር ሳይጠራ አይሆንም፡፡ ስዚህ የገራፊ ዘር ሲጠራ ሰማይ እና ምድር ቦታ የተቀያየሩ ማስመሰሉ ቅን ነገር አይደለም፡፡ የገራፊ እና የተገራፊ ድልድል ለማድረግ ዘር መስፈርት መሆኑም የአደባባይ ሚስጥር ነው፡፡ ገራፊ ለመሆን ወንበር ላይ የተቀመጠውን ባለጊዜ የልብ የሚያደርስ ዘር ባይፈለግ ኖሮ ገራፊው እና አሳሪው ሁሉ ከአንድ ዘር በልሆነ ነበር፡፡ በአጠቃላይ ዘር ሳይጠራ ምንም የማይደረግበት ሃገር በራስ እጅ ካበጃጁ በኋላ ለምን የገራፊ ዘር ተጠረራ ብሎ ተበደልኩ ማለት ትርጉም የለውም፡፡
የአማራ ክልል እና የራያ ወጣቶች ወደ ትግራይ የሚሄደውን መንገድ ሲዘጉብን የዶ/ር አብይ መንግስት ዝም ማለቱም አስከፍቶናል ባዮች ናቸው ህወሃታዊያኑ፡፡ መንገድ መዘጋቱን ብቻ ሳይሆን ለምን ተዘጋ ብሎ መጠየቅም ያስፈልጋል፡፡ የራያ ህዝብ መንገድ የዘጋው ማንነቴ ትግሬ አይደለም በማለቱ ሳቢያ የትግራይ ልዩ ሃይል በጥይት ስለቆላው ነው፡፡ በአማራ ክልል በኩል ያለውን መንገድም እንዲሁ የአማራ ህዝብ በህወሃት ተዘቅዝቆ ሲገረፍ የኖረ በመሆኑ በመሰለው መንገድ ቅሬታውን ማሳየቱ ነው፡፡
በፌሮ ሲገረፍ የኖረ፣ በማንነት ጥያቄው ላይ ሲሾፍበት የኖረ ህዝብ ለተወሰነ ቀን መንገድ መዝጋቱ እሪ ሊያስብል አይገባም፡፡ የሚያዋጣው ስህተትን አምኖ ለበደል ይቅርታ መጠየቅ እንጅ ስገርፍ የኖርኩት ህዝብ ዘንባባ ያንጥፍልኝ የሚል ትዕቢት አይደለም፡፡ በዚህ ላይ የቆየውን ያህል ቆይቶም መንገዱን ያስከፈተው የዶ/ር አብይ መንግስት መሆኑ መረሳት የለበትም፡፡ የዶ/ር አብይ መንግስትም ቢሆን ህዝብ ቅሬታውን ማቅረብ ያለበት መንገድ በመዝጋት እንዳልሆነ ህዝብን ቀርቦ እስኪያስረዳ ቀናት እንደሚያልፉ መገንዘብ ከባድ ነገር አይደለም፡፡ አብይ መንገዱ የተዘጋ የዕለቱ ዕለት ከዙፋኑ ወርዶ ሲገሰግስ አድሮ ለምን በማግስቱ አላስከፈተልንም የሚለውም እበልጣለሁ ባይነትን የተሸከመ ትዕቢት ያለበት ክርክር ስሆነ የሚያስኬድ ነገር አይደለም፡፡
ከሁሉም በላይ ህወሃት መንገድ ተዘጋብኝ ብሎ በሚጮህበት ወቅት ደቡብ ኢትዮጵያ ላይ እሪ የማይሉ ግን ለወራት መንገድ ተዘግቶባቸው ያሉ ወገኖች ነበሩ፤ ወለጋ ላይ በጥይት የሚቆሉ ሰዎች ነበሩ፡፡ወቅቱ የሽግግር እንደመሆኑ፣ ህወሃት ደግሞ ደህና በመስራት የማይታወቅ ፓርቲ እንደመሆኑ ጥፋቱን አምኖ ይቅርታ ባልጠየቀበት ሁኔታም ሁልቀን ፋሲካ መጠበቅ የለበትም፡፡ ህወሃት ራሱ በሰጣት የቤት ስራ ምክንያት እየታመሰች ባለች ሃገር ለምን የኔሰፈር ብቻውን በቸር ውሎ አላደረም ማለት፣ ይህንንም አምርሮ ማራገብ ክፉ ራስ ወዳድነት ነው፡፡
በሙስና እና በሰብዐዊ መብት ጥሰት የተጠየቁ አመራሮች ሁሉ ህወሃቶች ብቻ ናቸው፤ ይህ የሆነው ደግሞ የትግራይን ህዝብ ለማንበርከክ ነው የሚለው ሌላው ህወሃቶች ተለይተን ተጠቃን የሚሉበት ነገር ነው፡፡ ለዚህ ነገር የመጀመሪያው ክርክር በወንጀል መጥሪያ የተቆረጠባቸው ተጠርጣሪ ወንጀለኞች ህወሃቶች ብቻ አይደሉም፡፡ህወሃቶች ብቻ የሆኑት የፍርድቤት መጥሪያ ተቆርጦባቸው ሳለ ለህግ አንታዘዝም ብለው በትውልድ ቦታቸው የከተሙት ተጠርጣሪ ወንጀለኞች ናቸው፡፡ ለተጠርጣሪ ወንጀለኛ የወንዙ ልጆች ዘር ቆጥሮ መጠለያ እየሰጠ ያለውም የትግራይ ክልላዊ መንግት ብቻ ነው፡፡ እነ ያሬድ ዘሪሁን፣ ተስፋየ ኡርጊ፣ ጠና ቁርንዲ ወዘተ ትግሬዎች ያልሆኑ፣ የክልላቸው መንግስትም ዘር ቆጥሮ ያልደበቃቸው ሰዎች ናቸው፡፡ በተረፈ ወደፊትም በተጠያቂነቱ ዝርዝር የህወሃት ሰዎች በርከት ብለው ሊታዩ ይችላሉ፡፡ ይህ ህወሃት ከመባረሩ በፊት መስርቶት የነበረው ስርዓት የወንዝ ልጆች ተጠራርተው፣ ፍትሃዊ ባልሆነ ሁኔታ የሃገሪቱን ሁለመና የመዘወራቸው ነፀብራቅ እንጅ እንደሚያወሩት ትግራይን የማጥቃት ሃራራ ያለበት መንግስት ስለመጣ አይደለም፡፡ የሃገራችን መንግስት ህወሃትን የማንበርከክ ጥማት አለው ቢባል እንኳን ልዕለ ሃያሏ አሜሪካ ጌታቸው አሰፋን የምትፈልገው ትግራይ ተንበርክካ ለማየት ካላት ክፉ ምኞት ሊሆን አይችልም፡፡ ማገናዘብ ደግ ነው!
ወንጀለኛ ሰብስቦ የያዘው፣ የፌደራሉን መንግስቱን በግልፅ ሃገር ማስተዳደር የማይችል ነው የሚለው የትግራይ ክልልን የሚመራው የህወሃት አዛውንቶች ስብስብ በሃገር ላይ ሌላ ሃገር መስርቶ የመኖሩ ነገር ሊያበቃ ይገባል፤ በክልሉ የከተሙ ተጠርጣሪ ወንጀለኞችም ከህግ በላይ አለመሆናቸው ግልፅ ሊሆን ይገባል፡፡ ካልሆነ ኢትዮጵያ የህግ የበላይነትን የሚያረጋግጥ ለውጥ ውስጥ ነኝ ብላ መናገር አትችልም፡፡ ትዕግስት የህግ የበላይነትን ተፈታትኖ፣ አለቃ እና ምንዝር የማይታወቅበት ስድ ፖለቲካ እስኪያመጣ ድረስ ልቅ መሆን የለበትም፡፡
የትግራይ ክልል በኢትዮጵያ ፌደራላዊ መንግስት ስር እንደመሆኑ መጠን በክልሉ ያሉ ተጠርጣሪ ወንጀለኞችን እንዲሰጥ መለመን ሳይሆን መታዘዝ ነው ያለበት፡፡ ለወራት ወንጀለኛን ደብቆ ያስቀመጠው የትግራይ ክልል መንግስት ውንጀል ሰርቷልና ከደበቃቸው ወንጀለኞች እኩል መጠየቅ አለበት፡፡ ዛሬ የተናገሩትን ነገ የማይደግሙት የክልሉ ፕሬዚደንት ዶ/ር ደብረፅዮን በተለይ በግምባር ቀደምነት መጠየቅ አለባቸው፡፡ ይህን ለማድረግ እንደ መንግስትም እንደፓርቲም እርምጃዎችን መውሰድ ይቻላል፡፡
እንደ መንግስት የትግራይ ክልል መንግስት ተጠርጣሪ ወንጀለኞቹን ለፌደራሉ መንግስት የሚያስረክቡበት የጊዜ ገደብ ማስቀመጥ የመጀመሪያው እርምጃ ሊሆን ይችላል፡፡ በጊዜ ገደቡ የማያቀርቡ ከሆነ በሚኒስትሮች ምክርቤት አስወስኖ የዶ/ር ደብረፀዮንን ያለመከሰስ መብት ለማንሳት በፓርላማ ማስወሰን፡፡ ወንጀለኛ የደበቀ ወንጀለኛ ነውና ደብረፅዮንም ከተፈላጊ ወንጀለኖች ዝርዝር ውስጥ መግባት አለባቸው፡፡ ክልሉ ደግሞ በታዳኝ ወንጀለኛ መመራት ስለሌለበት የፌደራል መንግስቱ በደብረፅዮን ለሚመራው የክልሉ መንግስት እውቅና መንፈግ አለበት፡፡ እንደ መንግስት ይህን ካደረጉ በኋላ ኢህአዴግ እንደ ፓርቲ ተሰብስቦ ህገ-ደንቡን በተከተለ ሁኔታ በህወሃት ላይ ቅጣት መጣል አለበት፡፡ ይህ ሁሉ ሆኖ ካልሆነ መንግስት ለክልሉ የሚሰጠውን የበጀት ድጎማ እስከ ማቆም የሚሄድ እርምጃ ሊወስድ ይችላል፡፡
ብሄራዊ ደም ባንክ አገልግሎት በወቅታዊ ሃገራዊ ጉዳዮች የደም እጥረት እንዳያጋጥም ደም በመለገስ ግንባር ቀደም ተሳትፎ ላሳዩ የመንግስት ተቋማት፣ ታዋቂ ግለሰቦችና የመገናኛ ብዙሃን ጥር 27/2013 ዓ.ም በስካይ ላይት ሆቴል ባዘጋጀው የምስጋና መርሃ ግብር እውቅናና ሽልማት ሰጥቷል፡፡
የገቢዎች ሚኒስቴር ከመደበኛ ገቢ የመሰብሰብ ስራው ባሻገር ማህበራዊ ሃላፊነትን እየተወጣ በኮቪድ 19 ወረርሽኝ እና በህግ ማስከበር ሂደቱ የደም እጥረት እንዳያጋጥም በስሩ ያሉ ተቋማትን በማስተባበር ላበረከተው ግንባር ቀደም ተሳትፎ እውቅና ተሰጥቶታል፡፡ በዕወቅና ፕሮግራሙ ላይ የተገኙት የገቢዎች ሚኒስትር አቶ ላቀ አያሌው ለሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ የተበረከተው የዋንጫ እና የምስክር ወረቀት ተረክበዋል፡፡
የብሄራዊ ደም ባንክ አገልግሎት ዋና ዳይሬክተር አቶ ያረጋል በንቲ በበኩላቸው ደም በመለገስ ወገኞቻችንን ህይወት መታደግ ታላቅነትና ወገናዊነትን ማሳያ በመሆኑ በዚህ በጎ ተግባር የተሳተፉ አካላትን በማመስገን ይህ በጎ ተግባር ተጠናክሮ ሊቀጥል እንደሚገባ ገልጸዋል፡፡