Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ተኩላቱ “የኹራፊውን የአምሳሉ ገብረ ኪዳንን ግለ ድንጋጌ ስንፈትሽ፤ እውነት አልባ መሆኑን ከመረዳት ባሻገር፤ አንድ ካህን ያለ ራሱ በደል ክህነቱን የሚያጣበት ምንም ዓይነት ቀኖናዊ መሠረት የሌለ መሆኑን እናረጋግጣለን” በማለትም ለቅድስት ቤተክርስቲያን ቀኖናና ሥርዓት ምን ያህል ሩቅ መሆናቸውንና ላይ ላይዋን እንጅ ጠልቀው እንደማያውቋት አረጋገጡ “ከሱ ውጪ መሔዷን ሳያውቅ ከደረሰባት” ቢሉ እንኳን በመሰለላቸው ነበር፡፡ እነሱ ግን ጭራሽ ከሱ ውጪ እንደሔደች ዐውቆ የረከሰችውን ሚስቱን እየደረሰባትም ነው “ያለ ራሱ በደል ክህነቱን የሚያጣበት ምንም ዓይነት ቀኖናዊ መሠረት የሌለ መሆኑን እናረጋግጣለን” በማለት በቤተክርስቲያን እንደ ሲኖዶስ ያለ ሥልጣን እንዳለው አካል አሳሳችና ተኩላዊ የጥፋት ማረጋገጫ የሰጡት፡፡ ቀኖና ቤተክርስቲያንን ካላወቁ ዝም ቢሉስ ምን አለ? ጌታ በወንጌሉ ምንድን ነው ያለው፡- “ፈጣሪ በመጀመሪያ ወንድና ሴት አደረጋቸው አለም፡- ስለዚህ ሰው አባትና እናቱን ይተዋል ከሚስቱም ጋር ይተባበራል ሁለቱም አንድ ሥጋ ይሆናሉ” ማቴ. 19፣4-5 ብሎ ያለው ቃል ምን ማለት ነው የሚመስላቸው? “ከወንድሞች ወገን ያላመነች ሚስት ያለችው ቢኖር እርሷም ከእርሱ ጋር ልትቀመጥ ብትስማማ አይተዋት ያላመነ ባል ያላት ሚስትም ብትኖር ይህ ከእርሷ ጋር ሊቀመጥ ቢስማማ አትተወው፡፡ ያላመነ ባል በሚስቱ ተቀድሷልና ያላመነች ሚስትም በባሏ ተቀድሳለች አለዚያ ልጆቻቹህ ርኩሳን ናቸው አሁን ግን የተቀደሱ ናቸው” 1ቆሮ. 7፤12-16 እንግዲህ የባል ቅድስና ለሚስት ወይም የሚስት ለባል እንደሚደርስ ቅዱስ ጳውሎስ እንዳረጋገጠ ተመልከቱ፡፡ እንደ አንድ ሥጋነታቸው የባል ለሚስት የሚስት ለባል የሚደርሰው ቅድስና ብቻ ሳይሆን ኃጢአትም ጭምር ነው፡፡ ባል ባልሠራው ጽድቅ ሲቀደስ ይቻላል ብለን ወደን ተቀብለን ባልሠራው ኃጢአት ግን አይረክስም ልንል የምንችልበት ምንም ዓይነት አስተምህሮም ሆነ አመክንዮ የለም፡፡ ተኩላት ሆይ! “ስናውቅ በድፍረት ሳናውቅ በስሕተት የሠራነውን የማይሠራ ኃጢአት እግዚአብሔር ይፍታ” ማለት ምን ማለት ነው? እነ ለብ ለብ ሆይ! እባካቹህ ቤተክርስቲያንን ጠልቃቹህ ዕወቋት ተሳስታቹህ አታሳስቱ፡፡ ወይ ክህነታችን ስለፈረሰብንና በዚህ ምክንያት ዲያቆን እከሌ ቄስ እከሌ መባሉ እንዳይቀርብን ነው ብላቹህ በግልጽ ተናገሩ፡፡ ነገር ግን ይሄ ከሆነ ምክንያታቹህ እግዚአብሔር በዲያቆንነት ካላወቀ ሰው ቢል እግዚአብሔር በቄስነት ካላወቀ ሰው ቢል ምን ይጠቅማቹሀል? ይህ ድፍረታቹህ ከእግዚአብሔር በረከትን ሳይሆን መርገምን ካመጣባቹህ ሰው ዲያቆን ቄስ ቢል ምን ታተርፋላቹህ? ንስሐን ከቶውንም ሳታውቋትና ሳትጠቀሙባል ማለፋቹህ አይደለም ወይ?
እንቀጥል “ ኹራፊው አምሳሉ ገብረ ኪዳን አስቀድመን እንደገለጥነው ሃይማኖታዊ ድቀት ብቻ ሳይሆን ታሪካዊ ድቀትም አግኝቶታል፡፡ አሰላለፉም ከወያኔያዊ ማንነቱ እንደሚመነጭ ያረጋገጠልንን ነጥቦችን እንመልከት፡፡ የመጀመሪያው፤ ‹‹ተኩላው፤ ‹‹ስማችሁ የለም›› በሚል ርእስ ባሳተመው መጽሐፍ ላይ እጅግ በጣም በሚገርም ድፍረት የወያኔነቱን ተልእኮ ከውኗል፡፡ በዚያ መጽሐፍ ውስጥ ‹‹የሌለውን ፍለጋ›› በሚል ርእስ በጻፈው ጽሑፍ ላይ… በክብረ ነገሥት ላይ ሰፊ ሽፋን ተሰጥቶ የሚተረከውን በዓለማውያኑ የታሪክ ጸሐፍት ዘንድ ‹‹ሰሎሞናዊ›› በቤተክርስቲያን ደግሞ ‹‹የዳዊት መንግሥት›› እየተባለ የሚጠራውን ሥርዎ መንግሥት በሀገራችን አልነበረም በማለት ክብረ ነገሥትንና ይኼንን የክብረ ነገሥትን ታሪካዊ ትረካ የሚጠቅሱና የሚያረጋግጡ ከገድላት እስከ ድርሳናት፣ ከተአምራት እስከ ፍካሬያት፣ ከሊቃውንት እስከ ትርጓሜያት ያሉትን የቤተክርስቲያን መጻሕፍት ሐሰተኞች አድርጓቸዋል፡፡›› በሚል ያልተባለውን እንደተባሉ አድርጎ ያቀረበው ነጥብ ነው፡፡ በአንደኛ ደረጃ በዚህ በኹራፊው ጽሑፍ ውስጥ የሐቅ (Fact) ችግር አለ፡፡ ይኸውም ዲያቆን ዳንኤል ክብረት ‹‹የሌለውን ፍለጋ›› በሚል ርእስ፤ ኢትዮጵያዊ ዕሴቶችን በመናድ ለተጠመደው ተስፋዬ ገብረ አብ ምላሽ በሰጠበት ጽሑፍ ውስጥ፤ ‹‹… ‹ሰሎሞናዊ› የሚባል የተለየ መንግሥት አልነበረም፡፡ ነገሥታቶቻችን ሁሉ ራሳቸውን ከኢየሩሳሌም ጋር ያያይዙ ነበር፡፡ ዐፄ ካሌብም ……አለ እንጂ ኹራፊው አምሳሉ ገብረ ኪዳን፤ ‹‹ሰሎሞናዊ ሥርዎ መንግሥት በሀገራችን አልነበረም›› ብሎ የገለጸው ዓይነት ዐረፍተ ነገር በዲያቆን ዳንኤል ጽሑፍ ውስጥ በጭራሽ የለም፡፡ (ስማችሁ የለም እና ሌሎች፤ 2006፣ 138) ” አሉ፡፡
ጤነኞች አይደሉም ልበል? ነው ወይስ ቆርጠው ማውጣት አስበው ረስተው ሳያወጡት ቀርተው ነው? ይሄው አልተባለም የሚሉትን ቃል እኮ አሁንም ደገሙት “… ‹ሰሎሞናዊ› የሚባል የተለየ መንግሥት አልነበረም ” ይሄንን ካሉ በኋላ ደግሞ በጭራሽ የለም ሲሉ እዚሁ ላይ ትንሽም ሐፍረት ሳይሰማቸው ሸምጥጠው ካዱ፡፡ የነውረኛነታቸው ነውረኛነት በመጽሐፍ ታትሞ በሰዉ እጅ የገባን ነገር ለማስተባበል መሞከራቸው ነው፡፡ ተኩላው የለም ያለውን ሰሎሞናዊ ሥርዎ መንግሥት እንዳልነበረ ለማሳመን ብዙ ርቆ ሔዶ ይህ ታሪካዊ ተረክ በአቡነ ተክለሃይማኖት ገድል ላይ በሚገባ ያለ ሆኖ እያለ የለም ብሎ እስከመካድም ነው የደረሰው፡፡
ተኩላቱ ቀጠሉና “ በሁለተኛ ደረጃ፤ በዚህ በኹራፊው ጽሑፍ ውስጥ የእውቀት ችግር እናገኛለን፡፡ ይኸውም ‹‹በዓለማውያን የታሪክ ጸሐፍት ዘንድ ‹‹ሰሎሞናዊ›› በቤተክርስቲያን ደግሞ ‹‹የዳዊትመንግሥት›› በማለት ሁለት የተለያዩ ፅንሰ ሐሳቦችን አንድ በማድረግ አቅርቧል፡፡ በመጀመሪያ ቤተክርስቲያንም ‹‹ሰሎሞናዊ›› የሚለዉን ቃል እንደምትጠቀመው ሁሉ የታሪክ ጸሐፍቱም ‹‹የዳዊት መንግሥት›› የሚለውን ቃል ይጠቀማሉ፡፡ አንዱን ቃል ለአንዱ ብቻ መስጠት አይቻልም፡፡ ሲቀጥል ደግሞ የታሪክ ምሁራኑም ሆኑ የቤተክርስቲያን ሊቃውንት ‹‹የዳዊት መንግሥት›› የሚሉት ከዳዊት ዘር ሲወረስ ሲወራረስ የመጣውን ቅብዓ ንግሥና የፈጸምንና ስዩመ እግዚአብሔር ነን ብለው የዳዊትን ኮከብ የመንግሥታቸው መለያ ያደረጉ ነገሥታትን በሙሉ ሲሆን፤ ‹፣ሰሎሞናዊ›› የሚሉት ደግሞ በ1270 ዓ.ም. ተመለሰ የሚባለውን የይኩኖ አምላክን መንግሥት ነው፡፡ እንግዲህ እግዚአብሔር ያሳያችሁ የእነዚህን ሁለተ ፅንሰ ሐሳቦች ልዩነት ሳያውቅ ነው የጨነገፈ ብዕሩን ለትችት ያነሣው ” አሉ፡፡
እኔ እኮ የምለው ጤነኛ የሆኑ ሰዎች ሽዎች የሚያነቡትን ነገር ዝም ብለው በግምት ይቀባጥራሉ ብላቹህ ታስባላቹህ? ዳዊትና ሰሎሞን አባትና ልጅ መሆናቸውን አያውቁም እንዴ? እንዴት ሆኖ ነው “ሁለት የተለያዩ ፅንሰ ሐሳቦች” የሚሆኑት? “የዳዊት መንግሥት የሚባሉት እስከ… ያሉትን ነው ሰሎሞናዊ የሚባሉት በ1270 ተመለሰ የሚባለውን የይኩኖ አምላክን መንግሥት ነው” ይባላል እንዴ? “ተመለሰ” የሚለው ቃል ምንን ያመለክታል? ለ333 ዓመታት በመሀል ዛጉዌዎች ገብተው ተቋርጦ የነበረውን ሥርዎ መንግሥት መመለስ አይደለም ወይ የሚያመለክተው? የዳዊት መንግሥት የተባለውም ሰሎሞናዊ የተባለውም አንዱን ከቀዳማዊ ምኒልክ የሚጀምረውን ሥርዎ መንግሥት ከሆነ የዳዊት የሰሎሞን የሚባሉት የተለያዩ ናቸው የሚለውን ምን አመጣው? እንዴትስ ሊሆን ይችላል? በአቡነ ገድለ ተክለሃይማኖት ምእራፍ 27፣7 ላይ ለይኩኖ አምላክ “የአባቱን የዳዊትን መንግሥት” መልሸለታለሁ ማለቱ ምን ማለት ነው? አብያተ መንግሥታቱ አብያተ ክርስቲያናቱ ወይም ምልክቶቹን ይዘው ሊቆዩ የሚችሉ ቋሚ ቅርሶች በግራኝ አሕመድ ወረራ በመፈራረሳቸው በመጥፋታቸው ምክንያት የሩቆቹን ትተን የመሀከለኞቹን ማለትም የጎንደርንና የቅርቦቹን የነዐፄ ምኒልክን የነ ንግሥት ዘውዲቱን የነዐፄ ኃይለሥላሴን ስናይ የዳዊት ኮከብ መለያቸው አልነበረም ወይ? በጎንደር አብያተ መንግሥታት ዋነኛው የፋሲል ግንብን ጨምሮ በሁሉም ላይ ከበር ጀምሮ ከግንቡ የውስጥ ግድግዳ ግራና ቀኝ ከዙፋን ችሎት ፊትለፊት የዳዊት ኮከብ አለ አይደለም ወይ? እውነቱ ይሄ ሆኖ እያለ ተኩላው በቅዱስ ላሊበላ አብያተ መቅደሳት ያለውን የዳዊት ኮከብ ምልክት ብቻ በመጥቀስ ምልክቱን ዛጉዌዎቹ ናቸው ሲጠቀሙበት የነበሩት ማለት ለምን አስፈለገው? ማረጋገጫው የዳዊት ኮከብ ብቻ አይደለም “ሞዓ አንበሳ ዘእም ነገደ ይሁዳ” የሚለው ቃልም እንጅ፡፡ አየ እነ ተኩላትi ሥራ ስላስፈታቹህኝ ብቻ ነው የማዝነው!
የዛጉዌ ሥርዎ መንግሥት ሰሎሞናዊ መባል ካለበት መባል የሚኖርበት የዳዊት ኮከብን ምልክታቸው ስላደረጉና ኢየሩሳሌምን ተሳላሚ ስለነበሩ አይደለም ይሄ በጣም ደካማ የመከራከሪያ ነጥብ ነው እንደመከራከሪያ ነጥብ መቅረቡም በጣም አሳፋሪ ነው፡፡ ምክንያቱም ሰሎሞናዊ ወይም የዳዊት መንግሥት የሚለውን የሥርዎ መንግሥት ሥያሜ የሚያሰጠው አፍቃሪ ኢየሩሳሌም መሆን ሳይሆን የዘር ኃረግ ነውና፡፡ ንግሥተ ሳባ ቀዳማዊ ምኒልክን ከዳዊት ልጅ ጠቢቡ ሰሎሞን ስለወለደችና እግዚአብሔር ደግሞ ለዳዊት በትረ መንግሥትን ከዘሩ እንዳይወጣ ቃል ስለገባለት ከዚህ ዘር የወጣ ብቻ ነው የዳዊት መንግሥት ወይም ሰሎሞናዊ የሚባለው፡፡ የእኛ ሥርዎ መንግሥት ሰሎሞናዊ የሚባለው ለእኛ ለኢትዮጵያዊያን የዳዊት መንግሥት የመጣልን በሰሎሞን በኩል ስለሆነ ነው፡፡ እናም ዛጉዌዎቹ ሰሎሞናዊ መባል የሚኖርባቸው በአፍቃሬነታቸው አይደለም ነገር ግን አባታቸው ከንግሥተ ሳባ ገረድ ከሰሎሞን ስለተወለደ እንጅ፡፡ አባታቸው የገረዲቱ ልጅ ከመሆኑ በቀር እንደ የንግሥተ ሳባ ልጅ ቀዳማዊ ምኒልክ ሁሉ ከሰሎሞን የተወለደና የዳዊት ዘር በመሆኑ ሰሎሞናዊ መባል የሚገባቸው በዚህ ምክንያት ነው እሽ እነ ተኩላት?
ቀጠሉና “ በሦስተኛ ደረጃ በዚህ በኹራፊው ጽሑፍ ውስጥ አምታችነት እናያለን፡፡ ይኸውም ‹‹ክብረ ነገሥትን እና ይኼንን የክብረነገሥትን ታሪካዊ ትረካ የሚጠቅሱና የሚያረጋግጡ ከገድላት እስከድርሳናት፣ ከተአምራት እስከ ፍካሬያት፣ ከሊቃውንት እስከ ትርጓሜያት ያሉትን መጻሕፍት ሐሰተኞች አድርጓቸዋል፡፡›› በሚል አምታቻዊነት ሰብዕና የቀረበው ሐሰት ነው፡፡ …… ደግሞ ክብረነገሥትን የሚጠቅሱም ሆኑ የሚያረጋግጡ አንተ የጠቀስካቸውን ዓይነት መጻሕፍት እስከ አሁን አልደረስኩባቸውምና የታተሙበትን ዓመተ ምሕረትና ገጻቸውን እየጠቀስክ ብትነግረኝ ጥሩ ነበር፡፡ እኔ ባለኝ መረጃ ግን ክብረ ነገሥትን የሚጠቅሱ ገድላትም ሆኑ የድርሳን መጻሕፍት፣ የተአምርም ሆኑ የትርጓሜ መጻሕፍት የሉም፡፡ እናም የሌለባቸውን አለባቸው በማለት መጻሕፍቱን ሐሰተኞች ያደረጋቸው ኹራፊው አምሳሉ ገብረ ኪዳን እንጂ ዲያቆን ዳንኤል ክብረት አይደለም ” አሉ፡፡
አየ እነ ተኩላት! ቤተክርስቲያንን መቸ ታውቋትና! የሚገርመውም እኮ እሱው ነው በማታውቁት ነገር መዘባረቃቹህ መቀባጠራቹህ! እስኪ ከየዓይነታቸው መጻሕፍቱን አንድ አንድ ብቻ ልጠቁማቹህ ድርሳነ ጽዮንን አክሱምና ጣና ቂርቆስ የሚገኝ የታቦተ ጽዮንን አመጣጥ የሚተርክ የብራና መጽሐፍ፣ ገድለ ተክለሃይማኖትን፣ መጽሐፈ ምስጢርን፣ ፍካሬ ኢየሱስን፣ ተአምረ ማርያምን፣ ወንጌል አንድምታን አንብቡ ገጽና ቁጥር ያላቹህትን አልናገርም በዚህ ምክንያት መጻሕፍቱን ስታነቡ ምናልባት ቤተክርስቲያንን ጠልቃቹህ ያለመረዳታቹህ ችግራቹህ ሊቀረፍላቹህ ይችል ይሆናል የሚል ተስፋ በመያዝ፡፡
ተኩላት ቀጠሉና “ ዲያቆን ዳንኤል ‹‹የሌለውን ፍለጋ›› በሚለው ጽሑፉ በፍጹም ያላለውን ‹‹በገድለ ተክለ ሃይማኖት ውስጥ ስለ ሎሞናዊ ሥርዎ መንግሥትና ስለ ሲሦ ድርሻ የሚተርከውን ታሪክ የለም ብሎናል›› ሲል እንደ አለ አድርጎ አቅርቧል ” አሉ፡፡ “ ….አቡነ ተክለሃይማኖት ሲሦ መንግሥት አግኝተዋል የሚለው ትረካ መንግሥት ወደ ጎንደር ከተቀየረ በኋላ (17ኛው መ.ክ.ዘ) በተጻፈው በብዕለ ነገሥት ላይ የተገለጠ ነው፡፡ ብዕለ ነገሥት የነገሥታትን ሀብት ለማሳየት የተጻፈ ነው፡፡ በዚህ መጽሐፍ ነው ከይኩኖ አምላክ ጋር ቃል ኪዳን ገብተዋል ተብሎ የተጻፈው፡፡ የዚህ ምክንያቱ ደግሞ ግልጽ ነው መንግሥት ወደ ጎንደር ሲዛወር ደብረ ሊባኖስ ከማዕከላዊው መንግሥት ራቀ፡፡ አካባቢውም ክርስቲያን ባልሆኑ ሕዝቦች ተከበበ፡፡ የጎንደር ነገሥታት ገዳሙን እንዳይረሱትም በብዕለ ነገሥት የአባታቸውን ይኩኖ አምላክን ቃል ኪዳን እንዲያስታውሱ የሚያደርግ ነገር ተጻፈ፡፡ እናም ተስፋየም ሆነ ሌሎች እንደሚሉት አቡነተክለሃይማኖት ከቅድስና ሥራ በቀር የገቡበት ፖለቲካ የለም” እያልኩት የወሸከትኩት እኔ ነኝ እንዴ? “ሲባል እንደኖረው አቡነ ተክለ ሃይማኖት ሲሦ መንግሥት ቢቀበሉ ኖሮ…..” እያልኩ የቀባጠርኩትና ቤተክርስጢያን በአቡነ ተክለሃይማኖት አማካኝነት ሲሦ መንግሥት እንደተቀበለች የሚተርከው ገድለ አቡነ ተክለሃይማኖት ሐሰተኛ ተደርጎ እንዲቆጠር የጣርኩት እኔ ነኝ? “ይኩኖ አምልክና አቡነ ተክለሃይማኖት የተግባቡት ቃል ኪዳን እውነት ቢሆን ኖሮ አቡነ ተክለሃይማኖት ደብረ ሊባኖስን ሲያቀኑ ችግር ሊገጥማቸው አይገባም ነበር” የሚል የተኩላው መከራከሪያ የበሰለ መከራከሪያ ነው? በወቅቱ ሥልጣንን ከዛጉዌዎች የተረከበው የይኩኖ አምላክ መንግሥት ገና ካለመደላደሉ የተነሣ እንኳንና ለቤተክርስቲያን የገባውን ቃል ለመፈጸም ይቅርና ለራሱስ በቂ ገቢ ነበረው ወይ? ወደ ኋላ ግን ይህ ሰሎሞናዊ ሥርዎ መንግሥት ሲደላደል የተገባው ቃል ሲፈጸም ኖሯል፡፡ በዚህም ምክንያት ነው ተኩላው እንዳለው መንግሥት ወደ ጎንደር ከተዛወረ በኋላ ሳይሆን ሳይዛወር ገና ሸዋ እያለ ጀምሮ በታሪክ መጻሕፍት ሰፍሮ እንደሚገኘው (ለምሳሌም የተክለ ፃዲቅ መኩሪያ የግራኝ አሕመድ ወረራ፣ የኢትዮጵያ ታሪክ ከዐፄ ልብነ ድንግል እስከ ዐፄ ቴዎድሮስ) ሲሦው ድርሻ ግብር ደብረ ሊባኖስ ይገባ የነበረው፡፡
ተኩላቱ ቀጠሉና ደግሞ “ በመጀመሪያ ደረጃ እንደ ኹራፊው አምሳሉ አገላለጽ ከሆነ ‹‹አገው›› ማለት ፀረ አማራነት ነው፡፡ ኹራፊው አምሳሉ፤ አገዎች ‹‹ፀረ አማራዎች›› ስለሆኑና ዳንኤል ደግሞ አገው ስለ ሆነ ‹‹ፀረ አማራ›› ነው፤ አለን፡፡ ይህን ከራሱ ከአምሳሉ አመክንዮ አንጻር ስንገለብጠው አማራዎችም ፀረ አገው ናቸው ማለት ነው፡፡ ኹራፊው አምሳሉ ደግሞ ራሱን የአማራ ጠበቃ አድርጎ ስለ አቀረበ ፀረ አገው ነው ማለት ነው ” ሲሉ ሐሰተኛ ክስ አቀረቡ፡፡ ይሄንን አገው ፀረ አማራ ነው አማራ ፀረ አገው ነው ያለው በወያኔ እኩይ ፀረ ኢትዮጵያ የጎሳ ፖለቲካ የተቃኘው የተሞላው የናንተው እኩይ እርጉም ጭንቅላት እንጅ እኔ አልወጣኝም በጭራሽም ሊወጣኝ አይችልም፡፡ ይሄንኑ እኩይ ወያኔያዊ ዓላማቹህን ወደ ቤተክርስቲያን ይዛቹህ መግባታቹህን አጥብቄ ተቃወምኩ እንጅ፡፡ ሕዝቡም ይሄንን እኩይና ሰይጣናዊ አስተሳሰብና ዓላማቹህን እንዲቃወመው እንዲህ በማለት ጭምር ነበር ያሳሰብኩት የነበረው “ስለ እግዚአብሔር ብላቹህ ንቁ! ተከላከሉ፣ ጠብቁ፣ የጥፋት ሥራዎቻቸውን አጋልጡ፣ ከሁሉም በላይ የጎሳና የጥላቻ መርዘኛና አጥፊ አመለካከትና አስተሳሰባቸውን ተዋጉ ለሀገርም ለሕዝብም ለቤተክርስቲያንም ለማንም አይጠቅምምና፡፡ ይህንን ማድረግ ለሁሉም ኢትዮጵያዊ የዜግነት ግዴታው ነው፡፡ ለክርስቲያኑ ደግሞ ሃይማኖታዊ ግዴታው እንደሆነ ሊያውቅ ይገባል” በማለት እንዲያው ነገሩን ካመጣቹህት ዘንዳ ይሄን አልኩ እንጅ በአሁኑ ሰዓት ብሔረሰብ የሚለው ፈሊጥ ውሸት ነው፡፡ “ኢትዮጵያንና ሕዝቧን ከጥፋት የሚታደገው ብቸኛው መንገድ” የሚለውን ጽሑፌን አንብቡ፡፡
ተኩላቱ ኹረፋቸውን ሲቀጥሉ፡- “ ሌላው ኹራፊው አምሳሉ ዲያቆን ዳንኤል ክብረትን ‹‹ወያኔ ነው›› ለማለት እንደ ማስረጃ የጠቀሰው ‹‹ሰሎሞናዊ ሥርወ መንግሥትና ሲሦ መንግሥት የለም›› ብሏል፤ የሚለውን ነው፡፡ ይህን ከሦስት አቅጣጫ እንፈትሸው፡፡ የመጀመሪያው ከወያኔ የታሪክ ትንተና አቋም አንፃር ነው፡፡ ወያኔ ዲያቆን ዳንኤል ክብረት እንደሚለው፤ ‹‹ሰሎሞናዊ የሚባል የተለየ መንግሥት አልነበረንም፡፡ ሲሦ መንግሥት ለቤተክርስቲያን በአቡነ ተክለሃይማኖት በኩል አልተሰጠም፤›› አይልም፡፡ ወያኔ ‹‹አዲስ ራእይ›› በተባለው ንድፈ አሳባዊ መጽሔቱም ሆነ ለኢንዶክትሪኔሽን በአዘጋጀው መጻሕፍቱ፤ ‹‹በሰሎሞናዊው እና በዛግዌ ሥርወ መንግሥታት መካከል በነበረው ሽኩቻ አቡነ ተክለሃይማኖት ለይኩኖ አምላክ አድልተውና ይኩኖ አምላክም የሸዋ ሰው ስለ ሆነ ለዘራቸው አድልተው መንግሥትን ከዛዌ ሥርወመንግሥት ወደ ሰሎሞናዊ ሥርወ መንግሥት እንዲሸጋገር አድርገዋል፡፡ አቡነ ተክለሃይማኖት ለሰሎሞናዊ ሥርወመንግሥት በዋሉት ውለታ ለቤተክርስቲያን ሲሦ መንግሥት ተሰጠ፡፡›› ነው የሚለው ” አሉ፡፡ እየ እነ ተኩላትi እኔ የማውቀው ወያኔ ሀገራችንን የመቶ ዓመት ታሪክ ነው ያላት ኢትዮጵያ የተፈጠረችው ከሁለተኛው ዓለም ጦርነት በኋላ ነው ማለቱን ነው፡፡ እሱን እሱን እናንተው ካድሬዎቹ ንገሩን እሽ እነ ተኩላትi ወያኔ እንዲህም ብሎ ነበራ በካድሬነት ሥለጠናቹህ ላይ በጠቀሳቹሀቸው መጻሕፍት ያሠለጠናቹህ?
ተኩላቱ ይቀጥሉና “ ሦስተኛው ከ‹‹ሐመር›› መጽሔት ምልከታ አንፃርነው፡፡ ዲያቆን ዳንኤል ክብረት፤‹‹ጻድቁ አቡነ ተክለሃይማኖት ለዘራቸው አድልተው መንግሥት ከዛግዌ ሥርወ መንግሥት ወደ ሰሎሞናዊ ሥርወ መንግሥት እንዲሸጋገር አድርገዋል፡፡ በውለታም ለቤተክርስቲያን ሲሦ መሬት ተሰጥቷቸዋል፤›› የሚለውን ትረካ አጽንዖት ሰጥቶ ‹‹የለም›› ያለውን፤ ‹‹ሐመር›› መጽሔት ከዘጠኝ ዓመታት በፊት ‹‹አፈ ታሪክ›› ብሎታል፡፡ ስለዚህ በኹራፊው በአምሳሉ ገብረኪዳን የፍረጃ ስሌት መሠረት ‹‹ሐመር›› መጽሔት እንዲህ በማለቷ ከዛሬ ዘጠኝ ዓመት በፊት የወያኔ ልሳን ነበረች ልንል ነው? የፖለቲካ ድንቁርና ይሉታል ይኼ ነው ” አሉ፡፡ አየ እነ ተኩላትi ከላይ ፈጽሞ አላለም እያላቹህ ልባችንን ስታወልቁት ቆይታቹህ አሁን ደግሞ እንደገና ጭራሽ “አጽንዖት ሰጥቶ ‹‹የለም›› ያለውን” በማለት አረጋገጣቹህልን? አሁን እናንተ ጤነኞች ናቹህ? ቆይ ለመሆኑ ሐመር መጽሔት ያንን ጽሑፍ ያስተናገደችው በርእሰ አንቀጽ ላይ ነው ወይስ የተለያዩ ሐሳቦች በሚስተናገዱበት ሌሎች ዓምዶች ላይ? በርእሰ አንቀጽ ላይ እንደዛ ተብሎ ከሆነ እንዳላቹህትም ሐመር የወያኔ ልሳን ሆናለች ማለት ይቻላል፡፡ እስከማውቀው ድረስ ግን ሐመር መጽሔት በርእሰ አንቀጽ እንዲህ ዓይነት የደነቆረና ፀረ የኢትዮጵያ ታሪክ ጽሑፍ አላስተናገደችም፡፡
ተኩላቱ ቀጥለዋል “ እንግዲህ ‹‹መንበር ይሰደዳል›› ብሎ ፖለቲካዊ አቋም ከያዘው ኹራፊው አምሳሉ ገብረ ኪዳን ተለይቶ፤ ‹‹መንበር አይሰደድም›› ብሎ ሃይማኖታዊ አቋም የያዘውን ዲያቆን ዳንኤል ክብረት የወያኔ ተልእኮ አስፈጻሚ የሚያሰኘው ከሆነ፤ኹራፊው ራሱ እንዳለው በየጊዜው የወያኔ ጅራፍ የሚያርፍበት ማኅበረ ቅዱሳን፤ ‹‹መንበር አይሰደድም›› የሚል ሃይማኖታዊ አቋም አለውና የወያኔ ተልእኮ አስፈጻሚ ነውን? ከተጠረጠሩ በአማራ ብሔርተኛነት እና በፀረ ወያኔነት ይጠረጠሩ ካልሆነ በስተቀር በወያኔ ተልእኮ አስፈጻሚነት በፍጹም የማይጠረጠሩት ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌ፤ ‹‹መንበር አይሰደድም፤ ሕገ ወጥ ሲኖዶስ ማቋቋም ግን ሕዝብ ስለ ሚከፋፍል መንበሩን ከመልቀቅ የከፋ ሌላ ጥፋት መጨመር ነው፡፡›› የሚለውን ሃይማኖታዊ አቋም በፖለቲካ ተዋስዖ /Discourse/ ተንትነው ያቀረቡት የወያኔ ተልእኮ አስፈጻሚ ስለሆኑ ይሆን? ከኹራፊዉ አምሳሉ ገብረ ኪዳን ውጪ ሌላ ሰው አዎን የሚል ያለ አይመስለኝም ” አሉ ተኩላቱ፡፡ እኔም አዎ አልልም አሁን በናንተ ቤት ከማኅበረ ቅዱሳን ጋር ልታጣሉኝ አሲራቹህ ሞታቹሀል፡፡ ማኅበረ ቅዱሳን ለምን እንዲህ የሚል አቋም እንደያዘ ራሱን ጠይቁት፡፡ በግሌ ለማኅበሩ ባለኝ ቀና አመለካከትና ስስት የማይመስሉኝን ትክክል አይደለም የምላቸውን አንዳንድ ነገሮችን ሲፈጽም ቀርቤ ለአመራሮቹ ወይም በምጽፋቸው ጽሑፎች የሚመስለኝት ትክክል ነው የምለውን ስናገር ቆይቻለሁ፡፡ ለምሳሌ “የፓትርያርክ ምርጫ” ተብሎ በምርጫ ሽፋን አባ ማትያስን ለመሾም ሽር ጉድ በሚደረግበት ወቅት ማኅበሩ በሒደቱ በመካፈሉ ወይም በመሳተፉ የሠራውን ስሕተት ሰምተውኝ ባይታረሙም ገና ከጅምሩ ለዋናው አመራር ለማስረዳት ሞክሬያለሁ ተከራክረንበታልም፡፡ ውጤቱም አስቀድሜ የተነበይኩት ነው የሆነው፡፡ ማኅበሩ አማራጭ ከማጣትና ህልውናውን ለማስቀጠል አውቆ የሚሳሳታቸው ነገሮች እንዳሉ መረዳት የሚቻል ይመስለኛል፡፡ እንደ ርግብ የዋህ እንደ እባብ ብልህ መሆን ቢያስፈልግም እነዚህ የሚሠሩ ስሕተቶች እየበዙ ሲሔዱ ሳያውቁት ማንነቱን እንዳይለውጡት ሥጋቴ ነው፡፡ ሰጥቶ መቀበል የሚለው መርሕ የሚሠራው በፖለቲካው መስክ ነው እንጅ በሃይማኖት ጉዳይ አይደለም በመስጠቱ ሒደት መርከስ ሕግን ቀኖናን ሥርዓትን መሻር አለና፡፡ ፕሮፌሰር ጌታቸው ኃይሌን በተመለከተ እንደዛ በማለታቸው ትክክል እንዳልሆኑ ብገነዘብም ከምን አውድ አንጻር እንዲያ እንዳሉ ግልጽ ነውና ምንም ማለት አያስፈልገኝም፡፡
ተኩላቱ ሌላም የጠቀሷቸው ታሪክ ጸሐፊ አሉ፤ የታሪክ መምህር ተብሎ አንድ ሌላ የተጠቀሰውን ግን እነሱ ቢጤአቸው እንዳይቀርባቸው ፈልገው ነው እንጅ ከቁጥር የሚገባ አይደለምና ተውት፡፡ ለማንኛውም እኔ በታሪክ አጥኝዎች ዙሪያ ያለኝን ሐሳብ እዛው ላይ ገልጫለሁ፡፡ የገረመኝ ነገር ቢኖር ተኩላቱ ከቤተክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ይልቅ እውነቱን ለማወቅ አቅም የወሰናቸውንና የመሰላቸውን የጻፉትን ግለሰቦች ጽሑፍ እንዲሁም ምን እንደሚሉ የማያውቁትን ጫት አመንዣኪ በጫት ምርቃና የቀባጠረውን ቅዠት ከደቂቃ በኋላ ሲጠየቅ እንደዚህ ብያለሁ እንዴ? ብሎ የተናገረውን የማይደግመውን ቀባዣሪ የቅዠት ዲስኩር፣ የነጭ ቅጥረኛውን እንቶ ፈንቶ አመኑ፡፡ እንዲህ ዓይነቱን እንቶ ፈንቶ እየለቃቀሙ እውነቱ ይሄ እንጅ የቅድስት ቤተክርስቲያን መረጃዎች አይደሉም ይላሉ፡፡ ታዲያ እኔን ተኩላ ብየ እንድጠራቹህ ምን አስገደደኝና ይሄው ተኩላዊ ግብራቹህ አይደለምን? የኢትዮጵያን ታሪክ አጥኚ ነን ብለው የመሰላቸውን እንቶ ፈንቶ የሚያወሩ ሰዎች የኢትዮጵያ ታሪክ እንዴት እንደሚጠና እንኳን ጨርሶ የሚያውቁ አይደሉም፡፡ ታሪካችን ከሚያጠኑ የተሻለ ሥራ የሠሩ ሰዎች የሉም እያልኩ አይደለም፡፡ እነኝህም ቢሆኑ ግን ገናናውን ታላቁን በኩሩን የሀገራችንን ታሪክ አዳፍኖ ለማስቀረት በሐሰተኛና መርዘኛ ወሬ ለመበረዝ በዘረኛና እኩያን ነጮች ሲደረግ የኖረውን እየተደረገም ያለውንና ወደፊትም የሚቀጥለውን ሸር ሴራና ተንኮል እየተከታተሉ የማክሸፍ የማጋለጥ የመከላከል የመመከት እውነቱን የማጥራት እልህ ጥንካሬ ጽናትና ትጋት ያላቸው አይደሉም፡፡ ከታሪክ አጥኝዎቻችን ብዙዎቹ በነጮቹ ሴራ ተጠልፈው ቅጥረኛ በመሆን በዚያው በነጮቹ ላይ የራሳቸውን የሚጨምሩ ናቸው፡፡ አንዳንድ የተናገሯቸውን ነገሮች እየጠቀስኩ ከምን ዓላማና ተነሳሽነት እንዲያ ሊሉ እንደቻሉ ብናገር ምንኛ ደስ ባለኝ ነበር፡፡
የኢትዮጵያ ታሪክ እንደሌሎች ሀገራት ታሪክ አይደለም፡፡ የተወሳሰበ የተሰወረ በርካታ ነገሮች አሉት፡፡ የሚጠናበት የራሱ የሆነ የተለየ መንገድ አለው፡፡ የረቀቀ አእምሮንና ቅድስናን ይጠይቃል፡፡ የሀገራችንን ታሪክ መቶ በመቶ ትክክለኛውን መሬት ላይ የነበረውን የሚያውቁት በየበረሀው በየዋሻው በየፍርኩታው በየገዳሙ መንነው ከተጋድሏቸው የተነሣ የቅድስና ደረጃ የደረሱት ቅዱሳን እናት አባቶቻችን ብቻ ናቸው፡፡ የኢትዮጵያን ታሪክ አጥኝ ነን ከሚሉ ግለሰቦች እስከ አሁን ሀገራችን ታሪኳን ለማጥናት የምትጠይቀውን አቅምና ብቃት አሟልቶ አይደለም በጥቂቱ እንኳን የያዘ የለም፡፡ ቅዱሳኑ መቶ በመቶ ትክክለኛውን ታሪካችንን ይወቁት እንጅ ይሄንን የሚያውቁትን ይናገራሉ ማለቴ አይደለም፡፡ መናገር የማይፈልጉበት ምክንያት ታሪካችን ከሌሎቹ በተለየ መልኩ አሳፋሪ ስለሆነ አይደለም፡፡ በእርግጥ ሀገራችን የዚህች ኢፍትሐዊና የግፍ አውድማ ምድር አካል እንደመሆኗ እንደ ማንኛውም ሀገር ሁሉ አንዳንድ ደስ የማያሰኝ ታሪክ ሊኖረን ይችላል፡፡ ይሁንና ቅዱሳኑ የሚያውቁትን ትክክለኛውን ታሪካችንን በሚፈለገው መጠን መናገር የማይፈልጉባቸው ምክንያት እሱ አይደለም፡፡ ሌሎች ምክንያቶች አንድ ሁለት ሦስት የሚሆኑ አሉ፡፡
ለማንኛውም የኢትዮጵያ ታሪክ እንደሌሎቹ ሀገራት ማንም ጫት አመንዣኪውም፣ የመጠጥ ሱሰኛውም፣ ጎጠኛውም፣ ቅጥረኛውም፣ ባንዳውም፣ ምኑም ሊያጠናው አጥንቶም ሊደርስበት የሚችለው ታሪክ አለመሆኑን አበክሬ ማስገንዘብ እወዳለሁ፡፡ ተኩላቱም ሆኑ ሌላው ሰው ይሄንን እውነት መረዳት ይኖርበታል፡፡ ወደ ቀረው የተኩላቱ ኹረፋ እንለፍ፡-
አሁንም ተኩላቱ እኔን ለማሳጣት በማሴር ቀጠሉና ምን አሉ “ በኢስላም አስተምህሮ አለማመን እና የእነርሱን ነቢያት አለመቀበል አንድ ነገር ሆኖ መሪያቸውን ክብረ ነክ በሆነ አጠራር መጥራትን ትክክል የሚያደርግ የክርስትና አስተምህሮ የለም ” አሉ፡፡ አየ እነ ተኩላትi ለመሆኑ ጌታ በወንጌል “ብዙ ሐሰተኞች ነቢያት ይነሣሉ ብዙዎችንም ያስታሉ” ማቴ. 24፤11 የሚላቸው እነ ማንን ነው? ምን ማለትስ ነው? ይሄ ቃል የኔ ይመስላቹሀል እንዴ? ወይ ፖለቲከኝነታቹህን ማለትም ወያኔነታቹህን ምረጡ ወይ እውነትን ማለትም ክርስቶስን ምረጡ ሁለቱንም ይዞ መቀጠል አይቻልም እሺ? ለነገሩ ስታስመስሉ እንጅ እናንተ እንኳን ያዋጣናል ያላቹህትን ውየናቹህን ይዛቹሀል፡፡
እነዚህ ነውረኞች ይግረምህ አሉና ስርዋጽ ማለት ተፈልጎ ሱሯጽ አሉና ምን አሉ፡- “ ከዚሁ ጋራ በተጨባጭ የማውቀውን እንደሱሯጽ (as side issue) ልንገራችው፡፡ ኹራፊው አምሳሉ በተለይ ከአቶ ኤርሚያስም ለተስፋዬ የተሰጠው ምላሽ ያንገበገበው ስለ ሁለት ነገር ነው፡፡ አንደኛው በ1990ዎቹ ውስጥ የካድሬነት መልማይ የጡት አባት በመሆን ትንሽ የወያኔን ፍርፋሪ እንዲያገኘ ያደረገው ተስፋዬ ነበር፡፡ ሁለተኛው ሥራ በፈታባቸው ዓመታት ውስጥ እንጀራ የሆኑት የተስፋዬ
የጥፋት መጻሕፍት ነበሩ፤ አሁን ደግሞ የአቶ ኤርሚያስ መጽሐፍ፡፡ እኛም በመጽሐፍ ቅርጽ እያዘጋጀ የሚሸጣቸውን ፎቶ ኮፒ ‹መጽሐፍ› ገዝተን ያነበብነው እርሱ ከአሰማራቸው መጻሕፍት አዟሪዎች ነበር፡፡ ከእነዚህ በቀጥጣ ከማውቃቸው መረጃዎች ተነሰቼ ስደመደም
ዲያቆን ዳንኤል ክብረት አስቀድሞ ለተስፋዬ÷ በኃላ ለአቶ ኤርሚያስ በሰጠው ጹሑፍ መደምደሚያ ላይ‹‹ ሌላውንም ነገር የሚነግሩን እንዲህ ሐሰት ይዘው ነው ማለት ነው›› ማለቱ አስቆጥቱታል ማለት ነው፡፡ ዲያቆን ዳንኤል እንዲህ መደምደሙ መጻሕፍቱ በሰፊው ተሰራጭተው፣ ሰዉ አንብቧቸው፣ የሥርዐቱን ፀረ ዲሞክራሲያዊነት እንዳይረዱና የተአማኔነት ችግር እንዲገጥማቸው ሊያደርግ ይችላል ከሚል በጎ መንፈስ ሳይሆን÷ የመጻሕፍቱን መረጃ ተአማኔነት ዋጋ በማሳጣት ገዥ ሊያሳጣኝ ይችላል ከሚል ጥቅመኝነት የመነጨ ቁጣ ይመስለኛል ” እኔ እኮ የሚገርመኝ ከላይ በፀረ ወያኔ ፖለቲከኝነት ሲከሱኝ ቆይተው አሁን ደግሞ እንደገና ሰላይ ያደርጉኛል፡፡ የጻፉት ሁሉ ምንም እንኳን ልብ ወለድ ድርሰት ቢሆንም ድርሰትም እኮ ወጥነት ሊኖረው ይገባ ነበር፡፡ እንዲህ ውጥንቅጡ የወጣ ምን ሊል እንደፈለገ በውል ያልተረዳ ጽሑፍ እንዴት ይጻፋል? ይሄን ያህል ናቸው እንግዲህ፡፡ ቆይ ግን የምራቸውን ነው? ያሉት ነገር በእርግጥ ስለ እኔ ነው የሚያወራው? ነው ወይስ እኔ የማላውቀው በእኔ ስም የሚነግድ ሌላ አምሳሉ አለ? ተስፋዬ በ1990ዎቹ በካድሬነት የመለመለኝ እኔን አምሳሉን ነው? ከዚያም ሥራ ፈትቸ እያለሁ የሱን መጻሕፍት አሁን ደግሞ የኤርሚያስን መጻሕፍት በቅጅ እያባዛሁ ስሸጥ የነበርኩትና እየሸጥኩ ያለሁት የመጽሐፍ ነጋዴ እኔ አምሳሉ ነኝ? እንዴ! እኔ የማላውቀው ሌላ እኔ ያለ እስኪመስለኝ ድረስ እኮ ተጠራጠርኩ! ሰው ሲዋሽ ቢውል በዚህ ደረጃ ፍጥር ተደርጎ ይዋሻል? የሚያውቁኝ ሰዎች ይህ ነጭ ውሸት ፈጠራ ምን ያህል ይገርማቸው! ይሄንን የተኩላት ቡድንስ ምን ያህል ይታዘቡት ይሆን! የኔ ማንነት ከልጅነት እስከ ዕውቀት ቀጥ ባለ መስመር ያለና ማንም በቀላሉ ሊያየው ሊረዳው ሊያረጋግጠው የሚችለው ሆኖ ሳለ እንዲህ ብለው መዋሸታቸው ማንን ያሳስትልናል ብለው ነው እንዲህ ዓይነት ነውረኝነታቸውን ቁልጭ አድርጎ የሚያሳይ ሐሰት የሚያወሩት? አንባቢውንስ ምን ያህል ቢንቁት ነው ነገ አጣርቶ የሚደርስበትን ነገር ፈጥረው ሊያወሩ የቻሉት? ይሄንን በሐሰትና ማወናበድ የተሞላ ጽሑፍ ጽፈው መልካም ስም ያላቸውን ድረ ገጾችን ለጥፉልን ብለው ሲያስለጥፉስ እንዴት ለድረ ገጾቹ ስምና ክብር አያስቡም? አሁን እነዚህ ናቸው የተማሩ? አሁን እነዚህ ናቸው የእግዚአብሔር አገልጋዮች? እነዚህ አይደለም የእግዚአብሔር አገልጋዮጭ ሊሆኑ ይቅርና እንዲያው በእግዚአብሔርስ ያምናሉ ብላቹህ ታስባላቹህ? ሥራቸው የሚያሳየው ማመናቸውን ነው? በእግዚአብሔር ቢያምኑ እሱን መፍራቱ ይቅርና ትንሽም እንኳን ሳያፍሩት ለርካሽ የውንብድና ጥቅማቸው ሲሉ በዚህ ደረጃ በአደባባይ እራሳቸውን ለትስብት ይዳርጉ ነበር? ለምንስ ይሄንን ፈጥረው ማውራት አስፈለጋቸው? እነዚህ ሰዎች “አሸባሪ ጽሑፎችን (መጻሕፍትን) እያባዛ በማሰራጨት” ብለው ወንጅለው ወኅኒ ሊወረውሩኝ አስበው ለዚያ ሲያመቻቹኝ ይሆን? በጣም የሚገርሙ ጉዶች ናቸው፡፡
ተኩላቱ ቀጥለዋል እንዲህም አሉ፡- “ ኹራፊው አምሳሉ በሀገሬ፣ በቤተክርስቲያንና በውድ ሕዝቧ ሸፍጥ ሲፈጸም አልችልም፤ በፈንጅ ነው የምፈጀው›› እያለና እየቀባጠረ በፀረ ወያኔ ቆብ ከወያኔ ባልተናነሰ በወያኔያዊ መንገድ በሀራችን ሕዝብ አብሮነት ላይ ሸፍጥ እየፈጸመ የሚገኘው ተስፋዬ ገብረ አብን አይደለም በፈንጅ÷በብዕር ምንም አላለውም ተስፋዬ ገብረአብ ስለ አኖሌ የጻፈው የፈጠራና ሰይጣናዊ ዓላማ ያለው እንደሆነ ማንም ያውቃል ስለ ወያኔ የጻፈው ግን እንዲያውም የሚገባውን ያህል እንዳልጻፈ መረዳት ይቻላል ” አሉ፡፡ ስለ ተስፋዬ እኩይነት እኮ እዛው ላይ እንዲህ በማለት ጽፌያለሁ “ተስፋዬ ገብረ አብ ስለ አኖሌ የጻፈው የፈጠራና ሰይጣናዊ ዓላማ ያለው እንደሆነ ማንም ያውቃል ስለ ወያኔ የጻፈው ግን እንዲያውም የሚገባውን ያህል እንዳልጻፈ መረዳት ይቻላል” በማለት፡፡ በዝርዝር ከሆነ የተፈለገው ስለዚህ ተስፋዬ ስለሚባለው ሸአቢያ በምጽፍበት ጊዜ ይጠብቁ፡፡ አሁን የጻፍኩት ግን ስለ እሱ አይደለምና በዝርዝር መጻፍ አይጠበቅብኝም፡፡
ተኩላቱ “ የዳንኤል ሚስት ወ/ሮ ጽላት ትግሬ አይደለችም ከአማራ ቤተሰቦቿ የተወለደች አማራ ናት፡፡ ስሟ ጽላት ስለሆነ ነው ትግሬ ናት ያለ…. ዳንኤልም አገው አይደለም አማራ ነው፡፡ አምሳሉ ትግሬ የሆነ ሁሉ ወያኔ ነው የሚል እምነት ስላለው ነው….” አሉ፡፡ ተኩላት ሆይ! ጽላት የሚለው ቃል ትግርኛ ነው ያለው ማን ነው? የመታወቂያዋን ኮፒ ላውጣው እንዴ? አዎ ትግሬ የሆነ ሁሉ መቶ በመቶ ወያኔ ነው ማለት ባይቻልም በእኔ ግምት 99 በመቶ የሚሆኑት ትግሬዎች ግን ወያኔ እንደሆኑ አምናለሁ፡፡ እኔ ወያኔ ስል ሕወሀትን ብቻ ማለቴ አይደለም ለዝርዝሩ “የትግራይ ሕዝብ ወያኔን ፈጠረ ወይስ ወያኔ የትግራይን ሕዝብ?” የሚለውን ጽሑፍ አንብቡ፡፡ ዳንኤልም አማራ ነው አሉ፡፡ አዎ ለሽፋን የሚጠቀመው አማራነትን እንደሆነ እኮ እዛው ላይ ገልጫለሁ፡፡
ባጠቃላይ በዚህ “እንቶ ፈንቶ” መባል እርባና ቢስነቱን በማይገልጸው ጽሑፋቸው ይሄንን የተኩላት ቡድን እጅግ በጣም ነው የታዘብኩት ከጻፉት ነገር ሁሉ አንድ እውነት የተናገሩት ነገር ቢኖር እኔ የ 12ኛ ክፍል ትምህርት አጠናቅቄ ከዚያ መቀጠል ያልቻልኩ የቀለም ሽፍታ ስለመሆኔ ያሉት ነገር ብቻ ነው፡፡ እሱንም ቢሆን ቆይ! ግድ የለም! ሥልጣን ኖሮኝ በሙስና ብር የማግኘት ዕድል አግኝቸ እኔም እንደነሱ ሁሉ በቀላሉ መግዛት ባልችልም ብር ከየትም ከየትም ብየ አምጥቸ እንደእነሱው ሁሉ ወደ አንዱ ሱቅ ጎራ ብየ ዶክትሬቴን ከቻልኩ ፕሮፌሰርነቴን ገዝቸ ከእነሱው ጋር እኩል ዶክተር ፕሮፌሰር ተብየ ባልጠራ እኔ አምሳሉ አይደለሁምi
ኣብ ክርዋትያ ዓለም ለኻዊ ዑቅባ ካብ ዝሓተትካሉ እዋን ጀሚሩ መሰል ናይ ምእንጋድ ኣሎካ። እንተደኣ ወጻኢታት ናይ መአንገዲ ክትሽፍን ዘይኪኢልካ ኣብ መቀበሊ ማእከል ክትነብር ትኽእል።
ኣብ ክርዋትያ ክልተ ናይ መቀበሊ ማእከላት ኣለው፡ እቲ ቀደማይ ኣብ ዋና ከተማ ዛግረብ ኮይኑ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ኣብ ኩቲና 80 ኪ.ሜ ካብ ዛግረብ እዩ።እቶም ክልተ መቀበሊ ማእከላት ክፉታት ኮይኖም ፡ ማለት ናይቲ ማእከል ናይ ገዛ ሕግታት ብምኽባር ብነጻ ክትኣቱን ክትወጽእን ይከኣል፣ ኣብ እዋን ምሸት ፍሉይ ናይ ምእታው ሰዓታት ኣይህሉን፡ ንሰብ መዚ ግን መስርሕ ዑቅባኻ ንምግምጋም ኣብ ዝኾነ እዋን ክትርከብ ይግባእ።
ድሕሪ ምእንጋድ ኣብ መቀበሊ ማእከል ውልቃዊ ኩነታት ኣብ ግምት ይእቱ። ስድራቤታት ብሓደ ይእንገዱ፣ ደቀንስትዮ ንውልቀንን ኣላይ ዘይብሎም ህጻናትን ድማ ኣብ ዝተፈልየ ቦታ የዕርፉ።
እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሱ ኩነታት ብርእሰ ተኣማንነት ንሰብ መዚ ዑቅባ ፣ ሰብ መዚ መቀበሊ ማእከል ወይ ድማ ኣብ መዕቆቢ ማእከል ስነ ኣእምራዊ ሓገዛት ዝህቡ ማሕበራት ክትሕብርን ክትገልጽን ይግባእ።
ኣብ መቀበሊ ማእከል መሰረታዊ ጠለባት ኣብ ግምት ዘእተወ ሓገዛት ይርከብ፡ መግቢ፣ ክዳውንቲ/ኣልባሳት፣ ከምእውን ናይ ጽሬት ናውቲ ተዳልዩ ይርከብ። ብተወሳኺ ወርሓዊ ውሑድ ናይ ጁባ ገንዘብ 100 ኩና /13 ዩሮ ይወሃበካ።
ኣብ መቀበሊ ማእከል ንዝተኣንገዱ ድማ መሰረታዊ ኣገልግሎት ክንክን ጥዕና ፣ መዘናግዒ፣ ትምህርታውን ሞያውን ንጥፈታት ተዳልይሎም ይርከብ።ብልምዲ ድማ ስነ ኣእምራውን ሕጋውን ሓገዛት ብተፈላለዩ ኣብቲ መዕረፊ ማእከል ዝነጥፉ ማሕበራት ይወሃብ።
ምእንጋድ ኣብ መዕረፊ ማእከል ሕቶ ጠለብ ዑቅባ ውሳኔ ክሳብ ዝወሃብ ይኸውን። ብፍላይ ድማ ብመደብ ዳግመ ሰፈራ ወይ ብውሽጣዊ ዳግመ ሰፈራ ዝመጹ ሰባት እንተኾይኖም ፡ኣብ ክርዋትያ እዚ መስርሕ ካብ ወርሒ ክሳብ ክልተ ወርሒ ይወስድ፡ ካብ ዓመት ንላዕሊ እውን ክወስድ ይኽእል።
ውሳኔ ዓለምለኻዊ ዑቅባ ካብ ዝተወሃብካሉ እዋን ጀሚሩ ንክልተ ዓመት ብመንግስቲ ዝተመወለ መንበሪ ገዛ ምስ መሳለጥያቱ ክትወስድ ይግባእ። ኣብ ምሃብ መንበሪ ገዛ ዝነጥፍ መንግስታዊ ትካል መንበሪ ገዛ የዳሉ። ስፍሓት መንበሪ ድማ ከም ኣድላይነቱ ይፈላለ፡ ንውልቅን ምስ ስድራቤትን እቲ ስፍሓት ሓደ ኣይከውንን።
ዝተዳለወልካ ቀረብ መንበሪ ክትወስድ እንተደኣ ተቀቢልካ፡ ውዕል መንበሪ ምስ ዝምልከቶ መንግስታዊ ትካል ክትፍርም ይግባእ። ካልእ መንበሪ ናይ ምሃብ ዕድል ከይወሃበካ ተኽእሎታት ኣሎ።
ኣብ ውሽጢ እዚ ዝተጠቅሰ 2 ዓመት እንተደኣ ገንዘብ ዘይብልካ ዝኾነ ይኹን ክፍሊት ኣይህሉን። እዚ ማለት ድማ ፡ ናይ ማይ፣ ኤለትሪክ፣ ጋዝ፣ መውዓይን ካልእን ክትከፍል ኣይግባእን። መራኸቢ ኣገልግሎታት ከም ቀዋሚ ተለፎን ፣ ሞባይል፣ ኢንተርነትን ናይ ተለቪዥን ኣገልግሎታት ባዕልኻ ክትከፍል ይግባእ።
እንተኾነ ግን እንተደኣ ስራሕ ረኺብካን ካብ 2500 ኩና (340 ዩሮ) ንላዕሊብውልቂ/ንበይንኻ ኣታዊ እንተደኣ ኣሎካ ፡1500 ኩና (200 ዩሮ) ንሓደ ኣባል ስድራቤት (ብስድራቤት ደረጃ)፡ ገለ ክፋል ወጻኢታት መንበሪ ኣብ ኣታዊታት ዝተመርኮሰ ክትከፍል ይግባእ።
ኣብ ሓደ ክፍሊ ናይ ዕቢ መንበሪ ህንጻ ትነብር እንተደኣ ኮንካ ናይ ገዛ ሕግታት ከተኽብር ይግባእ።ንዝያዳ ሓበሬታ ምዕራፍ ምንባር ኣብ ኮሚኒትን ከባብን ተወከስ። ናይ ገዛ ሕግታት ዘየኽብሩ ነበርቲ ዝተዋህቦም መሰል መንበሪ ገዛ ክኸስሩን ናይ ምስጓግ ተኽእሎታት ውን ከጋጥሞም ይኽእል።
ደጋውን ውሽጣውን ገዛኻ ብክንክን ክትሕዞ ይግባእ፡ እዚ ድማ መናድቅ፣ ሰጥሒ፣ ሰድያታት፣ ናይ ግዳም መደየቢ፣ ወይ ቀጽሪ(እንተደኣ ኣለዎ) የጠቃልል። እዚ ማለት ድማ ንስርዓትን ብጽሬትን ክትሓዝ ኣለዎ፡ እንተደኣ ንብረት ተባላሽዩ ውዕል ዝፈረምካሎም ሰብ መዚ ክትሕብር ይግባእ።
ድሕሪ ክልተ ዓመት ዑቅባ ምውሳድካ መሰል ናይ ብመንግስቲ ዝተመወለ መንበሪ ገዛ የብቅዕ። ኣቀዲሙ ካብ መንበሪ ትወጸሉ ግዜ መዓስ ምዃኑ ይሕበረካ። ነዚ ኣጋጣሚ ንምድላው ድማ ኣቀዲምካ ገንዘብ ክትዕቅብን ቅድሚ ገለ ኣዋርሕ ድማ ገዛ ክትፍትሽን ይግባእ። እዚ ድማ ገዛ ምርካብ ኣሸጋሪ ስለዝኾነ ኣቀዲምካ ምድላወትካ ከተጻፍፍ ዝዓለመ እዩ።
እቲ ልሙድ ኣገባብ መንበሪ ገዛ ንምርካብ ኣብ ክርዋትያ ብመንገዲ ኦንላይን/online መወዓውዒ ዝግበር ፈነወን ብመንገዲ ኣባይቲ ዘካርዩን ዝሸጡን ትካላት እዩ። እዞም ትክላት ብመንገዶ ኣባይቲ ንምርካብ ውሱን ክፍሊት የድሊ፡ ብተወሳኺ እውን ኣብ ጋዜጣታት ቀረብ ኣባይቲ ብመልክዕ ዝርዝር ቦታታት ክርከብ ይከኣል።
እንተደኣ ኣብ ክራይ ቤት ትነብር ኮንካ ተኻራይ ኢኻ ፡እቲ ገዛ ካብ ወናኒ ቤት ትካረዮ፡ ኣካራይን ተኻራይን ድማ ውዕል ክራይ ክፈራረሙ ይግባእ፡ በቲ ውዕል መሰረት ድማ ትነብረሉ ቦታ ከም ኣድራሻ ይምዝገብ።
እንተደኣ ዝኾነ ንብረት ኣብ ገዛ ተሰይሩ ወይ ተባላሽዩ (ፍሪጅ ወይ መጎጎ ኤለትሪክ)፡ ወናኒ ቤት ከዐርዮን ክጽግኖን ይግባእ። ከም ተኻራይ ዝኾነ ይኹን ክፍሊት ኣይምልከተካን እዩ ብፍላይ እንተደኣ ባዕልኻ ዘበላሸኻዮ እንተዘይኮይኑ ፡ ባዕልኻ ምስ እትኸውን ግን ክትከፍል ትግደድ። ቕድሚ ናብ ዝተዳለወ ቤት ምእታውካ ወናኒ ገዛን ተኻራይን ኩነታት ገዛ ከጻርዩን ይግባእ፡ እዚ ዝኾነ ዝጎደለ ነገር ንኸይህሉ ይኸውን።
ብመሰረት ውዕል ክራይ ከም ልሙድ ገንዘብ ክራይ ወርሓዊ ይኽፈል። ናይ ክራይ ገንዘብ ካብ ናይ ወጻኢታት ቤት ዝተፈልየ እዩ። ወጻኢታት ከም፡ ኤለትሪክ፣ ማይ፣ ጋዝ፣ ከምእውን ጽገናታትን ወርሓዊ ይኽፈል።እንተደኣ ወርሓዊ ዘይተኸፍለ ድማ ምስ መቅጻዕቱ ኣብ ካሌ እዋን ክትከፍል ትግደድ።
እዚ ከምዚሉ ከሎ እንተደኣ ወናኒ ገዛ ውዕል ክራይ ክስርዞ ደልዩ ፡ መጠንቀቅታ ብጽሑፍ መልክዕ ክህበካ ይግባእ ። መጠንቀቅታ ብተወሳኺ እውን ናይ 30 መዓልታት ዕድል ንምውጋድ እቲ ምኽንያታት ምስራዝ ውዕል ይኸውን።
ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ ኣብ ከባቢ ትነብረሉ ዝነበርካ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ድሕነት መለለይ ካርድኻ ብምርኣይ ኩነታትካ ክትገልጽ ይግባእ። እቲ ማሕበራዊ ሰራሕተኛ ድማ ግዝያዊ መዕቆቢ ክረኽበልካ ይኽእል።
መሰል ናይ ግዝያዊ መዕቆቢ ምርካብን ዝኣመሰሉ መሳለጥያትን ይህልወካ ፡ እዚ ድማ ብቑዕ መለይ መንነትን ናይ ምንባር መሰል ምስ ዝህልወካን ህይወትካ ትመርሓሉ ኣታዊ ምስ ዘይህልወካን ይኸውን።
እቶም መዕቆቢ ማእከላት ድማ ለይቲ ሓዲርካ ምስ ጠለብ ሓደ መግቢ ወይ ድማ ኣብ ግዝያዊ መዕቆቢ ምስ ምሉእ ቀረብ ሙሉእ መዓልቲ ትውዕለሉ ይኸውን። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ ድማ ሓደ ክፍሊ ይምደበልካ፡ ሓደ ክፍለጥ ዘለዎ ነገር ድማ ምስ ሓደ ሰብ መንበሪ ክፍሊ ከም እትማቃራሕ እዩ። ብተወሳኺ ድማ ናይ ማሕበራዊ ክፍሊት መሰል ኣይህልወካን ፡እንተኾነ ግን ናይ ጁባ ገንዘብ ይወሃበካ።
እንተደኣ ካብ ሓደ መንበሪ ገዛ ናብ ካልእ ተሰጋጊርካ ኣብ ውሽጢ 15 መዓልታት ኣብ ከባቢኻ ዝርከብ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ክትሕብር ይግባእ። እዚ ድማ ንምቅያር ኣድራሻ ኣብ ቤት ጽሕፈት ፖሊስ ቅጺ ብምምላእ ይፍጸም።
ኣብዚ እዋን እዚ ድማ መለለይ ካርድ ብቁዕ ፓስፖርት ክህልወካ ይግባእ።እንተደእ ተኻራያይ ኮንካ ውዕል መንብርን ናይ ደገፍ ደብዳቤ ካብ ወናኒ ቤት ክህሉ ይግባእ።ወናኒ ገዛ ብተወሳኺ ብኣካል ናብ ቤት ጽሕፈት ፖልስ ብምኻድ ቤት ከምዘካረየካን ደገፉን ክገልጽ ይግባእ። ኣብ ውሽጢ 15 መዓልታት ድማ ሓድሽ ኣድራሻ ተዳልዩ ይወሃበካ።
ብመንግስቲ ዝተመወለ መንበሪ ገዛ ምስረኸብካ ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ዳግመ ህንጻን መንበርን መንበሪ ገዛ ከዳልወልካ ይግባእ።ሓደሓደ እዋን ብፍላይ ድማ ጠለብ ናይ ብዙሕ ሰብ ምስ ዝህሉ ነዊሕ ግዜ ክወስድ ይኽእል። ኣብ ከምዚ እዋን ድማ ኣብ መዕረፊ ማእከል ክትጸንሕ ትኽእል።
እንተደኣ መሰል ናይ ብመንግስቲ ዝተመወለ መንበሪ ገዛ እዋኑ ሓሊፉ (ድሕሪ 2 ዓመት ካን ናይ ፈለማ ውሳኔ ምቕባል ዑቅባ) ፡ ብናይ ባዕላዊ ምወላ መንበሪ ክትረክብ ይግባእ። እዚ ድማ እቲ ዝቀለለ ስራሕ ክይኑ ካብ ማሕበራትን ዝምልከቶም ኣካላትን ደገፍ ክትሕትት ይግባእ። እንተኾነ ግን ፡ ባዕልኻ እውን ኣብቲ ጉዳይ ክትነጥፍ ይግባእ። ነዚ ድማ ቋንቋ ክርዋትያ ኣገዳስነቱ ልዑል ይኸውን። እንተደኣ ቋንቋ ክርዋትያ ትመልኽ ኮንካ ብቀሊሉ መንበሪ ክትረክብ ትኽእል።
እንተደኣ ውዕል ክራይ ካብ ውልቀ ሰብ ወይ ትካል ኣሎካ መሰልካ ከምተኻራይ ሕልው እዩ። ብተወሳኺ ዝርዝር ንብረት ምስ ወናኒ ገዛ ክትርከብን ከተጻፍፍን ይግባእ።እዚ ድማ ዘይምርድዳእ ኣብ ህላወ ንብረት ከቃልል ይኽእል።
ዋጋታት ክራይ ቤት ካብ ከተማ ናብ ከተማ ይፈላለ። ኣብ ከተማ ዛግረብን ከተማታት ገማግም ባሕርን ዋጋጋት ልዑል እዩ። ዋጋታት ድማ ኣብ ቦታ ይምርኮስ፡ ናብ ከተማ ዝጽጋዕ ቦታታት ዋጋ ልዑል ይኸውን። ኣብ ዛግረብ ንኣብነት ወርሓዊ 200 ዩሮ ይበጽሕ፣ 30 ትርቢዒት ሚትሮ ድማ 300 ዩሮ ይበጽሕ ፡ቦታ ምርኩስ ዝግበረ ድማ ክሳብ 50 ትርብዒት ሜትሮ ክርከብ ይከኣል።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ሰበር ዜና - ግንቦት 7 ንቅናቄ የየመንን መንግስት እና ኢህአዴግ/ወያኔን አስጠነቀቀ።ለኢህአዲግ/ወያኔ በሰጠው ማስጠንቀቂያ የድርጅቱ ዋና ፀሐፊ አቶ አንዳርጋቸው ''አካል፣ መንፈስ እና ሕይወት ላይ ለሚደርሰው ጥቃት ሁሉ በማንኛውም መንገድ በማንኛውም ቦታ የምንበቀል መሆኑንና ብዙ የወያኔ ሹማምንት ዋጋ የሚከፍሉበት እንደሚሆን እንዲያውቁት እናስጠነቅቃለን'' ይላል መግለጫው።
የአፍሪካ ኅብረትን በሊቀ-መንበርነት በመምራት ላይ የሚገኙት የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ እንዳሉት “በአፍሪካ ኅብረት ጥላ ሥር የሚደረገው ድርድር መቀጠል የሶስቱ አገሮች መሪዎች በታላቁ የኢትዮጵያ የኅዳሴ ግድብ ጉዳይ ላይ ከሰላማዊ እና አግባቢ መፍትሔ ለመድረስ ያላቸውን ቁርጠኝነት ይጠቁማል።”
የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው አርብ ግብጽ ግድቡን “ታፈነዳለች” ሲሉ የሰጡት አስተያየት ኢትዮጵያን አስቆጥቶ ነበር። የኢትዮጵያ ውጭ ጉዳይ ምኒስቴር ገዱ አንዳርጋቸው ትራምፕ የሰጡትን አስተያየት “በኢትዮጵያ እና በግብፅ መካከል ጦርነት ቀስቃሽ” ሲሉ ከሰዋል።
“ጊዜው የተግባር እንጂ ውጥረት የሚባባስበት አይደለም” ያሉት የአውሮፓ ኅብረት የዉጪ ግንኙነት ኃላፊ ጆሴፕ ቦሬል የአፍሪካ ኅብረት በጀመረው ሶስቱን አገሮች የማደራደር ጥረት እንዲገፋበት መክረዋል። ጆሴፕ ቦሬል እንዳሉት”የወቅቱ የአፍሪካ ኅብረት ሊቀ-መንበር የሆነችው ደቡብ አፍሪካ ሁሉንም ወገኖች መፍትሔ እንዲያበጁ ለማደራደር የጀመረችው ጥረት የአውሮፓ ኅብረት ሙሉ ድጋፍ አለው።”
የደቡብ አፍሪካው ፕሬዝዳንት ሲሪል ራማፎሳ ዛሬ ባወጡት መግለጫ የአሜሪካው ፕሬዝዳንት በሰጡት አወዛጋቢ አስተያየት ላይ ምንም ያሉት ነገር የለም። ይሁንና ፕሬዝዳንቱ ሶስቱ አገሮች ድርድሩን ለመቀጠል መስማማታቸው በፓን አፍሪካዊ መርኅ ለአፍሪካ ችግሮች አፍሪካዊ መፍትሔ ለመፈለግ ያላቸውን በራስ መተማመን ማረጋገጫ ሲሉ አወድሰዋል። ኢትዮጵያ፣ ሱዳን እና ግብጽ “ቴክኒካዊ እና ሕጋዊ ጉዳዮችን ጨምሮ በቀሩ ጉዳዮች ላይ በድርድሩ ከሥምምነት እንደሚደርሱ” ተስፋቸውን ገልጸዋል።
በኢትዮጵያ የስፖርት ጋዜጠኝነት ታሪክ ውስጥ ጉልህ ስፍራ ከሚሰጣቸው ኢትዮጵያዊያን መካከል አቶ ፍቅሩ ኪዳኔ ግንባር ቀደሙ ናቸው፡፡ በኢትዮጵያ ራዲዮ እና የተለያዩ የሃገር ውስጥ የህትመት ውጤቶች ስለሃገር ውስጥ ስፖርት መዘገብ የጀመሩት አቶ ፍቅሩ በ1957 እ.ኤ.አ. በሱዳን እና ኢትዮጵያ መካከል የተደረገውን ጨዋታ በቀጥታ በሬዲዮ ማስተላለፍ የቻሉ የመጀመሪያው የስፖርት ጋዜጠኛ ናቸው፡፡
አቶ ፍቅሩ የኢትዮጵያ የስፖርት ጋዜጠኞች ማህበር በ1968 እ.ኤ.አ. ሲመሰረት የመጀመሪያው ፕሬዝደንት የነበሩ ሲሆን በብስክሌት ፌድሬሽን፣ ቴኒስ ፌድሬሽን እና የኦሎምፒክ ኮሚቴ በዋና ፀሃፊነት፣ በእግርኳስ ፌድሬሽን የህዝብ ግንኙነት በመሆን ሃገራቸውን አገልግለዋል፡፡ በዓለማቀፉ ኦሎምፒክ ኮሚቴ እና የአፍሪካ ኦሎምፒክ ኮሚቴ ውስጥም በአመራርነት ፣ የአፍሪካ እግርኳስ ኮንፌድሬሽን (ካፍ) የቀድሞ ፕሬዝደንት የነበሩት የኢሳ ሃያቱ አማካሪ ጭምር የነበሩ ታላቅ የስፖርት ሰው ነበሩ፡፡
ከ1976 እ.ኤ.አ ጀምሮ ኑሯቸውን በፈረንሳይ መዲና ፓሪስ ያደረጉት አቶ ፍቅሩ ለለኪፕ፣ ፉትቦል ፍራንስ፣ ዶቼቬሌ (የጀርመን ድምፅ) እና ሌሎች የአለማቀፍ ታዋቂ መገናኛ ብዙሃን መስራት ከመቻላቸውም በተጨማሪ “የፒያሳ ልጅ” የተሰኘ ግሩም መፅሀፍ አበርክተዋል፡፡
አቶ ፍቅሩ በጣሊያን መዲና ሮም ላይ የኢትዮጵያዊያን ስፖርት እና ባህል ምክርቤት በአውሮፓ የሚያዘጋጀው አመታዊ ውድድር እና አቡጃ ናይጄሪያ ላይ ከሚደረገው የአፍሪካ ኦሎምፒክ ኮሚቴ የስራ አስፈፃሚ ስብሰባ ከማቅናታቸው በፊት ባሳለፍነው ሳምንት ካፍ ስለወሰዳቸው ስርነቀል ለውጦች እና ተያያዥ ጉዳዮች ላይ ከሶከር ኢትዮጵያ ጋር ቆይታ አድርገዋል፡፡
አፍሪካዊያን ተጫዋቾችን ቀጥረው የሚያጫውቱ የአውሮፓ ክለቦች ሁሌም በጥር/የካቲት ወር ተጫዋቾቻቸው በአፍሪካ ዋንጫው ምክንያት መልቀቅ አይፈልጉም ነበር፡፡ የሚፈልጉት ተጫዋቾቻቸው በአውሮፓዊያን የእረፍት ግዜ ሰኔ/ሐምሌ ላይ ለየሃገሮቻቸው እንዲጫወቱ ነበር፡፡ አዲሱ የካፍ ማዳጋስካራዊው ፕሬዝደንት አህመድ ለአውሮፓዊያን እና ለፊፋ በጣም ቅርብ ነው፡፡ ስለዚህም አውሮፓዊያኑን ለማስደሰት የአፍሪካ ዋንጫ የሚካሄድበትን ወቅት ቀይሮታል፡፡ ሁሉም ሰው በተለይ ኢትዮጵያዊያን ሰኔ/ሐምሌ የዝናብ ወቅት እንደሆነ ያውቃሉ፡፡ እንዴት ኢትዮጵያ ውድድሩን በዝናብ ወቅት ማስተናገድ ትችላለች? ወይ ውድድሩን አዳማ እና ድሬዳዋ ለማስተናገድ ካልወሰንን በቀር፡፡ ውሳኔው በጣም መጥፎ ነው፡፡
የተሳታፊ ሃገራትን ቁጥር ከ16 ወደ 24 መጨመሩም ትክክለኛ ውሳኔ አይደለም፡፡ አፍሪካ ድሃ አህጉር ናት፡፡ በጣም ውስን ሃገራት ናቸው 24 ሃገራትን የሚያሳትፍ ውድድር የማዘጋጀት ብቃት እና የመሰረተ ልማት ያላቸው፡፡ ቢያንስ 6 ስታዲየሞች፣ 12 የልምምድ ሜዳዎች፣ ለ24ቱም ቡድኖች የሚሆን የሆቴል አቅርቦት፣ ለዳኞች የሚሆን ስፍራ እና የመሳሰሉት ቢያንስ በተለያዩ ከተሞች ያስፈልጋሉ፡፡ እንደውም 16 ቡድኖች በሚካፈሉበት የአፍሪካ ዋንጫ እንኳን ከዝግጅት ጋር ተያይዞ ብዙ ችግሮች ታይተውበታል፡፡ የአየር ትራንስፖርት ያስፈልጋል ፤ ከዚህ ሁሉ ግን 24 ጠንካራ ተፎካካሪ የሆኑ ሃገራትን ማግኘት ይቸግራል፡፡ ምንአልባት አዲሱ የካፍ ፕሬዝደንት እንደማዳጋስካር እና ጅቡቲ ያሉ ሃገራት ወደ አፍሪካው ዋንጫው አንድ ቀን የማለፍ ተስፋ ይኖራቸዋል ብሎ ጠብቆ ይሆናል፡፡ የውድድሩ ጥራት እጅግ በጣም የወረደ ነው የሚሆነው፡፡ ተሳታፊዎችን ወደ 24 ያሳደገችው አውሮፓ እንኳን የእግርኳሱን ጥራት ለማምጣት እየተቸገረች ነው፡፡
ካሜሩን ውድድሩን ለማስተናገድ ቃል የገባችው በ16 ሃገራት ነበር፡፡ የተሳታፊ ሃገራት ቁጥርን እንደዚሁ ዝም ብለህ አትጨምርም፡፡ ፊፋ የዓለም ዋንጫ ተሳታፊ ሃገራትን ወደ 48 ከፍ አድርጓል ግን ከ2026 ጀምሮ ነው፡፡ በ2018 ወይም በ2022 አይደለም፡፡ አፍሪካ ውስጥ ብቻ ነው እንደዚህ አይነት ለውጦችን ልትጠብቅ የምትችለው፡፡
የአፍሪካ እግርኳስ ያለመንግስታት ድጋፍ በህይወት ሊቆይ አይችልም፡፡ አንድ ሃገር ያለመንግስት የገንዘብ እርዳታ የአፍሪካ ዋንጫን ሊያስተናግድ አይችልም፡፡ በዛው ልክም እውነታውን ማወቅ አለብን ፤ የአፍሪካ መንግስታት ከእግርኳስ በላይ አሳሳቢ ጉዳዮች አሉባቸው፡፡ በአንድ ጀንበር ተነስተን ሁሉንም ነገር መለወጥ አንችልም፡፡
የካፍ ፕሬዝደንት አህመድ አህመድ ወደ ስልጣን ከመጡ ወዲህ የወሰዱት እርምጃዎች የኢሳ ሃያቱን ስራዎች መሬት ለመቅበር ነው የሚሉ ሃሳቦች ይነሳሉ፡፡ እርሶ በዚህ ሃሳብ ይስማማሉ?
የካፍ ፕሬዝደንት አህመድ ከቀድሞ ፕሬዝደንት ሃያቱ ጋር እኩል ለመሆን በጣም እየጣረ ነው፡፡ እሱ (አህመድ) ማለት ልክ እንደአፍሪካ መንግስታት ከእነሱ በፊት የነበሩት የቀድሞ ስርዓት ምንም እንዳልሰራ እና አዲሱ መንግስት ግን የተሻለ እንደሚሰራ ለማረጋገጥ እንደሚሞክሩት በአህጉሪቱ ያሉት መንግስታት አይነት ነው፡፡ አህመድ የ2019 የአፍሪካ ዋንጫ በፕሬዝደንታዊው ምርጫ ግዜ ለረዳችው ሞሮኮ የማስተናገዱ እድል እንዲሰጣት ፅኑ ፍላጎት አለው፡፡ የሞሮኮ እግርኳስ ፌድሬሽን ፕሬዝዳንት (ፋውዚ ሌካ) ደንቡን በማሻሻል ሶስተኛ የካፍ ምክትል ፕሬዝደንት አድርጎ ሾሟል፡፡ ለ60 ዓመታት ሁለት ምክትል ፕሬዝደንቶች ብቻ ነበሩ፡፡
በካፍ ከተወሰዱት ሌሎች ለውጦች መካከል ለፕሬዝደንትነት የሚወዳደሩ እጩዎችን ከ70 ዓመት ያልበለጡ እንዲሆኑ የሚያስገድድ ህግ ነው፡፡ ሌሎች ለውጦችን እና የተወሰኑ ውሳኔዎችን እንዴት ተመለከቱት?
አህመድ አብዛኞቹን ደጋፊዎቹን በተለያዩ የስልጣን እርከኖች ላይ በመሾም አስደስቷል፡፡ እኔ የተስሟሟሁባቸው ሁለት ውሳኔዎች የእድሜ መጠኑን ከ70 እንዳይበልጥ መገደቡ እና የዛንዚባር ከካፍ አባልነት መሰረዟ ነው፡፡ እነዚህ ሁለት ጉዳዮችን ስለምደግፍ ለረጅም ግዜ ስከራከርባቸው ነበር፡፡ ሌላው አፍሪካን ወክለው በፊፋ ካውንስል ውስጥ ያሉ ሰዎችን ወደ የካፍ ስራ አሰፃሚ አባል መደረጋቸው የሚደገፍ ሃሳብ ነው፡፡
ካፍ ዛንዚባርን ከአባልነት ከአራት ወር በኃላ መሰረዙን ደግፈዋል፡፡ ቢሆንም እንደፌሬ ደሴቶች (ዴንማርክ) እና ጂብራልታር (ዩናይትድ ኪንግደም) ያሉ በሌሎች ሃገራት ስር ያሉ የራስ-ገዝ አስተዳደሮች የአውሮፓ እግርኳስ ማህበር ሙሉ አባል ስለሆኑ በውድድሮች ላይ ይሳተፋሉ፡፡ የዛንዚባር የአባልነት ጥያቄ ከነዚህ የራስ-ገዝ አስተዳደሮች ምን የሚለየው ነገር አለ? የዛንዚባር ክለቦች ለረጅም ግዜያት በአፍሪካ የክለቦች ውድድር እየተሳተፉ እንደሚገኙ እየታወቀ ዛንዚባርን ለምን አባል ለማድረግ አልተፈለገም?
ልክ ነህ፡፡ አንዳንድ ግዛቶች በፊፋ እውቅና አላቸው፡፡ ለዛም ነው ታንዛኒያ የዛንዚባርን የአባልነት ጥያቄ የደገፈችው፡፡ ከግምት ውስጥ ማስገባት ያለብን ነገር አስቀድሞም ዛንዚባር ልክ እንደታንጋኒካ ሁሉ ነፃ ሃገር ነበረች፡፡ አንድ ላይ ታንዛኒያ ከመሆናቸው በፊትም ሁሉ ነፃ ሃገር ነበረች፡፡ እንደ ቤርሙዳ፣ ታሂቲ ያሉ ሃገራት በፈረንሳይ፣ ብሪታንያ እና ዩናይትድ ስቴትስ ስር ናቸው፡፡ እንደ ቻይና፣ ሆንግ ኮንግ እና ቴፒ ያሉትም አሉ፡፡ ከአሁን በኃላ የፊፋ አባል ለመሆን በተባበሩት መንግስታት እውቅና ሊሰጥህ ይገባል፡፡ ይህ ደግሞ አባል ከመሆን በፊት ነው፡፡ ይህ የዛንዚባር ጉዳይ ብቻ አይደለም ሪዩኒየን ደሴቶች በካፍ እውቅና ተሰጧታል፡፡ ግን ይህ ፈፅሞ ስህተት ነው፡፡ አህመድ በሪዩኒየን ጉዳይ ላይ ጥያቄ አያነሳም፡፡ ምክንያቱም ሪዩኒየን የማዳጋስካር ጎረቤት ስለሆነች ነው፡፡
በመጋቢት በነበረው የካፍ ፕሬዝደንታዊ እና የስራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባላት ምርጫ ላይ የፊፋው ፕሬዝደንት ጂያኒ ኢንፋንቲኖ አህመድ አህመድ እንዲመረጡ የተቻላቸውን አድርገዋል የሚሉ በርካታ ናቸው፡፡ አሁን ላይ የወሰኑት ስርነቀል ለውጦችም ከኢንፋንቲኖ ጋር በተዘዋዋሪ ይያያዛሉ፡፡ እርሶ ኢንፋንቲኖ በካፍ ውስጣዊ ጉዳዮች ላይ ጣልቃ ይገባሉ ብለው ያምናሉ?
አዎ፡፡ ኢንፋንቲኖ ከሃያቱ ድጋፍ ስላላገኘ በሃያቱ ላይ ዘመቻ ከፍቶ ነበር፡፡ ይህን ለማረጋገጥ አንድ ኮንጓዊ የኢንፋንቲኖን መጥፎ ስራዎች ሲያስፈፅም እንደነበር ይታወቃል፡፡ አዲስ አበባ ላይ ከጠቅላላ ጉባኤው በፊት ፊፋ፣ ግብፅ እና ሞሮኮ ድምፅ ሰጪዎችን በገንዘብ ሲበክሉ ሂልተን ሆቴል የታየ ነው፡፡ ይህ በአፍሪካ የተለመደ አይነተኛ አሰራር ነው፡፡ ባለብን ድህነት ምክንያት የምርጫ ድምፅን በገንዘብ መሸጥ የተለመደ ነው፡፡ በእኔ ግዜ የነበረን ብቸኛ ሃብት ክብራችን ነበር፡፡ ይህ ሃብት ነው አሁንም ድረስ ያለኝ፡፡
መጋቢት ላይ ካፍ ባዘጋጀው የአፍሪካ እግርኳስ ፎረም ላይ የአፍሪካ መንግስታት ለወጣቶች ስፖርት የሰጡት ግምት አነስተኛ መሆኑን አፅኖት ሰጥተው ሲናገሩ አስተውለናል፡፡ ይህ ችግር በቅርብ አመታት ውስጥ ይፈታል ብለው ያስባሉ?
አፍሪካ አሁን ባለን አያያዝ በወጣቶቿ ላይ ኢንቨስት የምታደርግ አይመስለኝም፡፡ የእኛን ሃገር ስፖርት ተመልከት ፤ ለምሳሌ የትምህርት ቤቶችን ውድድር ዳግም እስካልመለስን ድረስ እየጠፋን ነው የምንሄደው፡፡ የስፖርት ማዘውተሪያ ስፍራ የለም፣ የተደራጀ ክለብ የለም፡፡ ግን ቱሪስቶች አሉን በየሄዱበት ያልሆነ ፕሮፖጋንዳቸውን የሚነዙ፡፡ የቦውሊንግ፣ ውሃ ዋና፣ ጅምናስቲክ፣ ቅርጫት ኳስ የመሳሰሉት የኦሎምፒክ ኮሚቴ አባል ናቸው፡፡ ነገር ግን ስለነዚህ ስፖርቶች ተዘግቦም ተሰርቶም አይታወቅም፡፡ ይህ ወጣቶችን የማይጠቅም አካሄድ ነው አፍሪካ እየተከተለች ያለችው፡፡ ይህ በጣም ያሳዝናል፡፡
ዝርዝር መግለጫዎች 1. ጥሩ የሴራሚክ ሰድላ 2. ብዙ መጠኖች ፣ የተለያዩ ዲዛይኖች 3. ጥሩ ጥራት ፣ ተወዳዳሪ ዋጋ 4. MOQ: 50pcs ለአንድ ዲዛይን 5. የእርሳስ ጊዜ: 35days 6. የኦሪጂናል ዕቃ ማስቀመጫ ተቀባይነት አለው የጥበብ ሥራው በእጅ ላይ በሸክላዎቹ ላይ ቀለም የተቀባ ለስላሳ እርሳስ እና ከዚያ በእጅ ቀለም የተቀባ ከዚያም ከፍተኛ ጥራት ያለው መሆኑን ለማረጋገጥ በጣም ከፍተኛ በሆነ የሙቀት መጠን በእሳት ይቃጠላል እና ከስልጣኑ የበለጠ ጥራት ያለው እና ብሩህ ነው። ምርቶቻችን ወደ አኗኗር አከባቢዎች እና ለቢሮ ቦታ ተወዳዳሪ የማይገኝለት ውበት እና ዘይቤን ...
“ልጅ ለመውለድ መጥቼ ነው፤ የነዋሪነት ደብዳቤ ጻፉልኝ፣ ማረፊያ ፈልጉልኝ፣ በሚሉ እንግዶች መማረራቸውን የዋሽንግተን ዲሲ አካባቢ ነዋሪዎች ይናገራሉ። “አሜሪካ ሄጄ ልወልድ ነው”፤ ወይም “እሱ እኮ፣ እሷ እኮ አሜሪካ ነው የተወለደው/የተወለደችው” የሚል ጠንከር ያለ አቅምን የሚጠይቅ የማንነት መገለጫ ንግግሮችም እንደቀልድ ከሰዎች አንደበት ጣል ሲደረጉ ይሰማሉ።
አንዲት እናት ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ በሚገኙ ሆስፒታሎች ውስጥ በመደበኛ የወሊድ መንገድ ልጅ ለመውለድ ብትፈልግ 10 ሺህ ዶላር 225 ሺሕ የኢትዮጵያ ብር ማለት ነው መክፈል አሊያም የክፍያውን ተመጣጣኝ የሕክምና ኢንሹራንስ በግዢ ማቅረብ ይጠበቅባታል።
ይህን ክፍያ የማይፈጽሙ አሊያም በዲሲ ከተማ በሚገኝ መኖሪያ ቤት ውስጥ በዝቅተኛ ደረጃ መኖሯን ማረጋገጫ አቅርባ የነፃ ኢንሹራንስ አገልግሎት ማግኘት ይጠበቅባታል። ከመደበኛው ውጭ በሆነ በቀዶ ጥገና ከወለደች ደግሞ ክፍያው እስከ 17 ሺሕ ማለትም ከ382 ሺህ በላይ የኢትዮጵያ ብር ይፈጃል።
ኢትዮጵያ የሚገኘው የአሜሪካ ኤምባሲ እንዲህ ያሉ የሕክምና ክፍያዎች አለመፈፀማቸው ያሳሰበው ይመስላል በቅርቡ ለኢትዮጵያ አየር መንገድ የማኔጅመንት አባላት በዚህ ጉዳይ ላይ መልዕክት ልኳል። በኢትዮጵያ የዩናይትድ ስቴትስ ኤምባሲ የመረጃ መኮነን እና ቃል አቀባይ ኒኮላስ ባርኔትን ስለጉዳዩ ጠይቄያቸው ነበር።
ደንበኞቻቸው ከቪዛ ሰጪው አካል ቪዛ ስለሚያገኙበት መንገድ መከተል ያለባቸውን መስፈርት ሳይከተሉ ሲቀሩ ለማስተማር ብዙ ጥረት እንደሚያደርጉ ገልጸው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሠራተኞችና ቤተሰቦቻቸው ጉዳይ የዚህ አንዱ አካል እንደሆነ ተናግረዋል።
“ከኤምባሲው የተላከውን መልዕክት ስትመለከችው በዋናነት የሚያስረዳው የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሠራተኞችም ሆኑ ሌሎች ቪዛ ጠያቂዎች ወደ አሜሪካ ለምን እንደሚሄዱና ምን ማድረግ እንደሚፈልጉ እውነቱን ሊነግሩን ያስፈልጋል የሚል ነው።”
ለምሳሌ ይላሉ ኒኮላስ ይህንን ሐሳባቸውን በምሳሌ ሲያስቀምጡ “አንድ ሴት የአንድ ዓመት ቪዛ አላት እንበል። ቪዛው በተሰጣት ወቅት እርጉዝ አልነበረችም። እርግዝናው የመጣው ከዛ በኋላ ቢሆንና ቪዛውን ለዛ ተጠቅመውበት ከሆነ ግለሰቧ ምንም ሕገ ወጥ ተግባር አልሠሩም ማለት ነው። ይህም ሆኖ ግን በሆስፒታል ውስጥ የተሰጣቸውን የወሊድ የሕክምና አገልግሎት ወጪ ሙሉ ለሙሉ መክፈል ግዴታ አለባቸው። ለሁለተኛ ጊዜ በሚያመለከቱበት ጊዜም ቪዛውን ለተጠቀሙበት ትክክለኛ ተግባርና እውነቱን መናገር ይጠበቅባቸዋል” ብለዋል።
አያይዘውም “ብዙ ሰዎች ቪዛ ለማግኘት በሚያመለክቱበት ጊዜ የሚያቀርቡት በጣም አስፈላጊ ብለው የሚያስቧቸውን ሰነዶች ፣ የድጋፍ ደብዳቤዎችንና የመሳሰሉትን ነው። ይህ ስህተት ነው። እኛ ምን ዓይነት ሰነድ መሟላት እንደሚያስፈልግ በጣም ግልፅ የሆነ አሰራር አለን። በዋናነት ትኩረት የምንሰጠው ግን የሚሞሉትን ማመልከቻ ነው። ማመልከቻው በሀቅ ላይ ተመስርቶ መሞላት አለበት። አመልካቾች አጭበርብረው ቪዛ ለማግኘት ከሞከሩ ለአንድ ጊዜ ብቻ ሳይሆን ለሁል ጊዜውም ሊከለከሉ ይችላሉ። ይህ አክብደን የምናየው ጉዳይ ነው።”
ከኢትዮጵያ አየር መንገድ ጋር የሚያደርጉት ውይይት ከተለያዩ ቡድኖችና የኅብረተሰብ ክፍሎች ጋር በመገናኘት ለሚያደርጉት ጥረት አንዱ ማሳያ መሆኑን ገልፀው ሰዎች ሕጎቹን ባለማገናዘብና ባለመረዳት አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ እንዳይወድቁ ይረዳቸዋል ይላሉ ቃል አቀባይ ኒኮላስ።
“ይህ ሕግ ለሁሉም ይሠራል። አሜሪካ ውስጥ ልጅ መውለድም ሆነ በአሜሪካ ውስጥ በሚገኙ የሕክምና ተቋማት ውስጥ ሕጋዊ ሰነድ ይዞ አገልግሎት ማግኘትም ሕጋዊ ነው። ለአገልግሎቱ ክፍያ መፈፀም ግን ግዴታ ነው። በተጨማሪም ለሁለተኛ ዙር ቪዛ ማመልከቻ በሚቀርብበት ጊዜ እውነቱን መናገር አለባቸው። የጉዞው ምክኒያት ለወሊድ ወይም ለሕክምና መሆኑን። ያንን በግልጽ መናገር ያስፈልጋል። መረጃውን ከደበቁና ዋሽተው ካገኘናቸው ያ ትልቅ ማጭበርበር ነው።”
በዋሽንግተን ዲሲ ነዋሪ የሆነውና የኔትዎርክ ኦፍ ፋሚሊ ሰርቪስ ፕሮፌሽናልስ መስራች አቶ ተፈራ ሃይሉ በጉብኝት እና በንግድ ቪዛ ወደ ዩናይትድ ስቴይትስ በመጓዝ ልጅ የሚወልዱ ሰዎችን ማንነት “ባለሃብቶች ፣ የአየር መንገድ ሠራተኞችና የባለሥልጣን ቤተሰቦች” ሲል በሦስት ይከፍላቸዋል።
እነዚህ ሰዎች በተለይ ዲኤምቪ በሚባለውና ዋሽንግትን ዲሲ፣ቨርጅኒያ እና ሜሪላንድ በሚያካትተው አካባቢ ለመውለድ ከመጡ አሊያም እዚህ ከመጡ በተለየ ምክኒያት አገልግሎቱን ማግኘት ከፈለጉ አገልግሎቱን የሚያገኙት በተለያየ መንገድ እንደሆነ አቶ ተፈራ ይናገራል።
አንደኛ ክፍያውን ሙሉ ለሙሉ ይፈጽማሉ ወይም ኢንሹራንስ ይገዛሉ ይህንን የሚያደርጉትም በጣም ጥቂቶች እንደሆኑ ይነገራል። ሁለተኛው መንገድ በተለይ በዋሽንግተን ዲሲ ውስጥ የሚኖርና ዝቅተኛ ገቢ ማግኘቱን በተጨማሪም እንደ ውሃና መብራት የመሳሰሉ ወርሃዊ ክፍያዎቹ ዝቅተኛ መሆኑን የሚያሳይ መረጃ በማቅረብ የነፃ ሕክምና ያወጣሉ።
ሦስተኛ የተቸገሩ ሰዎችን የሚረዱ ድርጅቶች እና ሆስፒታሎች ጋር በመሄድ ምንም ገቢ እና ሰው የሌላቸው መሆኑን አስረድተው አገልግሎቱን ያገኛሉ። አራተኛው መንገድ በድንገተኛ ወደ ሆስፒታሎቹ መግባትና አገልግሎቱን ማግኘት ነው።
በዋሽንግተን ዲሲ ኢትዮጵያ የኅብረተሰብ አገልግሎት የልማት ድርጅት ሥራ አስኪያጅ ከአቶ ዳዊት ግዛው ጋር ሰፋ ያለ ውይይት አድርገን ነበር። በዚህ ጉዳይ ስማቸው ከተነሳው መካከል የኢትዮጵያ አየር መንገድ ሠራተኞች ጭምር በመሆናቸው ከአየር መንገዱ ምላሽ ጥያቄ አቅርበን ነበር።
ተቋማችን ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት በ1987 ዓመተ ምህረት ሲቋቋም በኃላ ቀር መሳሪያዎችና በጥቂት የሰው ሃይል በሀገራችን የብሮድካስት ሚዲያ አዲስ አቀራረብ ይዞ ወደ ስራ ገባ። በሂደትም አደረጃጀቱንና የፕሮግራም ይዘቱን እያሻሻለና ችግሮቹን እየቀረፈ ገስጋሴዉን ቀጠለ። ህብረተሰብ ተኮር ፕሮግራሞች ላይ በማጠንጠን የሚታወቀውና ለህዝባችን ኢኮኖሚያዊ፣ ፖለቲካዊና ማህበራዊ ኑሮ መሻሻልና መዳበር የሚተጋው የሚዲያ ተቋማችን ከጊዜ ወደ ጊዜ አድማጮቹን እና ተመልካቾቹን እንዲሁም ተባባሪዎቹን ያበረከተ በቴሌቪዥን፣ ሬዲዮና ኦንላይን ዘርፍ በከፍተኛ ደረጃ ተመራጭ እየሆነ መጥቷል።
ተቋማችን ራሱን በተማረ እና ልምድ ባካበተ የሰዉ ሃይል ያሟላና ከዘመኑ ቴክኖሎጂ ጋር ያዋሃደ የማስተማር፣ የማሳወቅና የማዝናናት ሚናዉን አጠናክሮ በመቀጠል በሀገራችን ሚዲያ ለውጥ ማምጣቱን ቀጥሏል። በሬዲዮ እና በኦንላይን የሚዲያ ዘርፍ የረዥም ጊዜ ልምድን ያካበተው ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት በሀገራችን ታሪክ ለሚዲያ ተብሎ የተሰራ ባለ 11 ፎቅ የሚዲያ ኮምፕሌክስ ህንፃ ባለቤት በመሆን ከሀገራችን አልፎ በምስራቅ አፍሪካ ግንባር ቀደም የሚዲያ ተቋም የመሆን ህልሙን ለማሳካት ከጥር 2003 ዓ.ም ጀምሮ ወደ ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት አድጎ በመንቀሳቀስ ላይ ይገኛል።
ባስገነባው የሚዲያ ኮምፕሌክስ ሙሉ በሙሉ ኤች ዲ/HD/ የሆነ የቴሌቪዥን ስቱዲዮ በመገንባትም በሀገሪቱ ታሪክ ሙሉ በሙሉ ኤች ዲ የሆነ የቴሌቪዥን ስርጭት በመጀመር ፈር ቀዳጅ መሆን ችሏል። ተቋሙ ከወራት የሙከራ ስርጭት በኋላ 2010 ጥር ወር ላይ በይፋ በኢፌዴሪ የቀድሞ ፕሬዚዳንት ዶክተር ሙላቱ ተሾሙ የቴሌቪዥን ጣቢያውን በማስመረቅ በሙሉ አቅሙ በአማርኛ ቋንቋ ወደ ስርጭት ገብቷል።
ዘመኑ በሚጠይቀው የኦንላይ ሚዲያ ዘርፍም ራሱን በሰው ሀይል እና በቁሳቁስ በማስታጠቅ በአማርኛ፣ ኦሮሚኛ፣ ትግረኛ እና ኢንግሊዘኛ ቋንቋዎች በድረገፅ በኩል የዲጂታል ይዘትን በማሰራጨት ላይ ይገኛል። በተጨማሪም ኢትዮጵያውያን በብዛት በሚጠቀሟቸው የፌስቡክ እና ትዊተር የማህብራዊ ትስስር ገፆች የዲጂታል ይዘትን በፅሁፍ፣ በፎቶግራፍ፣ በቪዲዮ እና በድምፅ በማቅረብ ላይ የሚገኝ ሲሆን፥ በአማካይ በሳምንት እነዚህ የዘቶች ከ6 ሚሊየን የሚበልጥ ጎብኚን በመድረስ ላይ ይግኛሉ።
በሬደዮ ዘርፍም በብሄራዊ ስርጭትና ፋና ኤፍ ኤም 98 ነጥብ 1 በተጨማሪ በብሮድካስቲንግ ሚዲያ ልዩነት በመፍጠር በሀገራችን የሚዲያ ታሪክ በሚያስገርም ፍጥነት ከአዲስ አበባ ውጪ በ11 የክልል ከተሞች የኤፍ̣.ኤም ጣቢያችን የተሟላና በተደራጀ የሰው ሃይልና የሬድዮ ቴክኖሎጂ በማሟላት እርስ በራስ በማስተሳሰር ከፍቷል። በአሁኑ ወቅት በመላው ኢትዮጵያ 12 የኤፍ̣.ኤም ጣቢያዎች ተቋቁመዋል። አማርኛ፣ አፋን ኦሮሞ፣ አፋርኛ፣ ሶማሊኛ፣ ትግረኛ፣ ወላይትኛ እና ሲዳምኛ የስርጭት ቋንቋዎቹ ናቸው።የራሱን የቴክኖሎጂ፣ ጋዜጠኝነትና ኮሙዪኒኬሽን የስልጠና ማዕከልንም በማቋቋም የስልጠናና እና የማማከር አገልግሎት በመሰጥት ላይም ይገኛል።
በሺዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያና ኤርትራዊያን ይሠሩበታል በሚባለው በካናዳ አልበርታ ግዛት ፎርት ማክመሪ ከተማ ከዐሥራ አምስት ቀናት በፊት የተነሳውን የዱር እሳት በቁጥጥር ስር የዋለ ቢምስልም በትናንትናው ዕለት አቅጣጫውን ወደ ሰሜቱ ክፍል አዙሮ 665 መኖሪያዎች ያሉት የአንድ የነዳጅ ማውጫ ድርጅት አዲስ የመኖሪያ ካምፕ አቃጠለ።
ከዐሥራ አምስት ቀናት በፊት በካናዳይቱ አልበርታ ግዛት ውስጥ የፎርት ማክመሪ ከተማና አካባቢዋ በተነሳ የዱር እሳት ወደ ሰማንያ ሺሕ የሚጠጉ ነዋሪዎች አካባቢውን ለቀው እንዲወጡ ተነገሯቸው ነበር። በዚህም መሠረት በራሳቸው መውጣት የቻሉት በራሳቸው፤ ያልቻሉ ድግሞ በአውሮፕላን እና በሂሊኮፕተር እንዲወጡ ተደርገዋል። በአሁኑ ወቅትም በኤድመንተንና አቅራቢያዋ ባሉ የመጠለያ ቦታዎች ማረፊያ፣ምግብ እና የገንዘብ ድጋፍ እየተሰጣችው ይገኛሉ።
ከከተማው ውጪ ባሉና እሳቱ አይደርስባቸውም ተብሎ በታሰበባቸው የሰሜኑ አቅጣጫ የሚገኙ የነዳጅ ማውጫ ኩባንያዎች ሠራተኞቻቸውን ወደ ሥራ ገበታቸው እንዲመልሱ ተደርገው ነበር። ትናንትና እና ከትናንት በስቲያ ግን እሳቱ በድጋሚ ተነስቶ አንድ ካምፕ ሙሉ በሙሉ ማውደሙን፣ ወደ ሥራ ተመልሰው የነበሩትን ሰዎችም እንዲወጡ መደረጉን፣ ሰዎችን ከቦታው ለማውጣት በሚደረገው ርብርብ አብሮ እየተሳተፈ የሚገኘውን ኢትዮጵያዊ አቶ ዘላለም መኮንን ገለፆልናል። እርሱም መጀመሪያ እንዲያርፍ ከተደረገበት ኤድመንተን ሰኞ ዕለት እንዲመልስ ሲደረግ ከሥራ ባለደረቦቹ ጋር በእሳት ውስጥ ማለፉን ገልጾልናል።
እንደ አቶ ዘላለም መኮንን ገለፃ በድጋሚ የተነሳው እሳት 665 መኖሪያዎች ያሉት የአንድ የነዳጅ ማውጫ ድርጅት አዲስ የመኖሪያ ካምፕ አቃጥሏል። በከተማው የተነሳውን እሳት መቆጣጠር ቢቻልም በእሳቱ ግን በርካታ ሕንጻዎች ተቃጥለዋል።
እሳቱን ማጥፋት ቢቻል እንኳን መብራት በከተማው እንደሌለ፣ ከቃጠሎ የተረፉት መኖሪያ ቤቶች የቤት ውስጥ የጋዝ ማስተላለፊያ መስመር እየተነፈሰ ሌላ የእሳት አደጋ ሥጋት እንደሚፈጥር አቶ ዘላለም ገልጾ ከተማውን አቃንቶ፣ ነዋሪዎቹን ወደነበሩበት ለመመለስ እስከ አራት ወር ሊወስድ ይችላል። የሚል ግምት እንዳለው ጠቁሟል። ይህ ደግሞ በድንገት ወጥተው ከእነ ቤተሰቦቻቸው በመጠለያ ለሚገኙ ኢትዮጵያውያን እና ሌሎች ዜጎች ሁኔታውን ከባድ ያደርግባቸዋል ብሏል።
አንድ ኦፕሬተር በቀጥታ ከማሽኑ ጋር እንዲገናኝ ከሚያስፈልጉት በጣም ጥቂት መሣሪያዎች መካከል የፕሬስ ብሬክ ነው ፡፡ እና አውራ በግ ጉልህ ቶን በማውጣት ይህ ማሽን እጅግ አደገኛ የመሆን አቅም አለው። ነገር ግን በተገቢው የሥልጠና እና የጥበቃ መሣሪያዎች ኦፕሬተሮች በቀላሉ እና ጉዳት ሳይፈሩ የማጠፍ ክዋኔዎችን ማከናወን ይችላሉ ፡፡
ወደ ማጠፍ ስራዎች በሚመጣበት ጊዜ ብዙ አደጋዎች አሉ ፡፡ በጣም የሚታወቀው ቡጢ እና ሟቹ የሚገናኙበት ቦታ ነው - የግንኙነት ነጥብ ወይም መቆንጠጫ ነጥብ። ከታጠፈው ቁሳቁስ ሌላ ነገር በቡጢ እና በሟቹ መካከል ከገባ ፣ አስከፊ አደጋን እየተመለከቱ ሊሆን ይችላል ፡፡
\"ኦፕሬተሮች በእውነት ከፊት ለፊታቸው ያለውን ማሽን ማክበር እና እንዴት እንደሚሰራ መገንዘብ አለባቸው ፡፡ \" ሲን ማሺንተር ፡፡ አደገኛ የመሆን አቅም ያላቸው ግልጽ አካባቢዎች ብቻ አይደሉም ፡፡ ለዚያም ነው የማሽኑን አቅም እና አቅም መረዳቱ ለደህንነት ስራዎች ሁሉ ልዩነትን ሊያመጣ የሚችለው ፡፡
\"እምብዛም ግልጽ ያልሆነ የጉዳት ቦታ አንድን ክፍል ከ flange ጋር ሲታጠፍ ይከሰታል\" ብለዋል ስኮት ኦተንስ ፣ ክፍሉ ሲታጠፍ ወደ ላይ ይወጣል። በዚህ ሁኔታ ውስጥ በክፍል እና በላይኛው ጨረር መካከል እጅዎን ማጥመድ ይችላሉ ፡፡ ስለዚህ የመሣሪያዎቹ ብቻ ሳይሆን የአደጋው አቅም ያለው ክፍል ራሱ ነው ፡፡ \"
ኦቴንስ እንዲሁ እምብዛም ያልተለመደ አደጋን ጠቁመዋል - ከጀርባ መከላከያ ጋር መቆንጠጥ ፡፡ ፔዳል ሳይጨነቅም እንኳን ለሚቀጥለው መታጠፍ ወደ ቦታው ለመሄድ በተለምዶ የኋላ መለኪያው እንደሚንቀሳቀስ አስረድተዋል ፡፡ አንድ እጅ ወይም ክንድ በመሳሪያዎቹ ውስጥ ወይም በዙሪያው ቢሆን ኖሮ መቆንጠጥ ይችላል ፡፡
ባለሙያዎቹ የመሣሪያ ለውጥን በተመለከተ ኦፕሬተሮች በተለይም ጣቶቻቸውን ወይም የትኛውንም የሰውነት ክፍላቸውን በቡጢ እና በሟቹ መካከል ላለማድረግ መጠንቀቅ አለባቸው ሲሉ ተስማሙ ፡፡ ኦፕሬተሩ መሣሪያውን በመያዣው ውስጥ ከባድ ሊሆን ስለሚችል መሣሪያውን በቦታው ላይ ሲያስነጥቀው ፈታኝ ሊሆን ይችላል ፣ እናም ዝንባሌው ከስር እንዲይዝ ነው።
\"ኦፕሬተሮች የፕሬስ ብሬክን ወደ መሳሪያ-ለውጥ-ሞድ ውስጥ ማስገባት አለባቸው ፣ ይህም አውራ በግን የሚያነቃቃውን ማንኛውንም የእግረኛ ፔዳል ግንኙነትን ያሰናክላል\" ብለዋል ኦተንስ። መሣሪያዎቹን በአካል ወደ ማሽኑ ውስጥ ሲያስገቡ ሠራተኞች ሁል ጊዜ በመሣሪያ-ለውጥ ሁኔታ ውስጥ መሆን እንዳለባቸው አስረድተዋል ፡፡ እና ለማሰላጠፍ አውራ በግ በሰላም ለማውረድ ማሽኑን በቅንብር ሁኔታ ውስጥ ማስገባት አስፈላጊ ነው ፡፡
በላዘር ሴፍ የደንበኞች መፍትሄዎች ሥራ አስኪያጅ ፖል ሰርቲስ አክለውም\"የፕሬስ ብሬክ ኦፕሬተሮች የፕሬስ ብሬክን እንዴት ማዘጋጀት እና ሥራ ላይ ማዋል እንደሚችሉ (የደህንነት / ጥበቃ ስርዓቱን ጨምሮ) እና በትክክለኛው የቁሳቁስ አያያዝ ልምዶች ላይ የሰለጠኑ መሆናቸው አስፈላጊ ነው\" ማላጋ ፣ ምዕራባዊ አውስትራሊያ ፡፡
ሱቆች የሚመረጡባቸው ብዙ የደህንነት መሣሪያ አማራጮች አሏቸው ፡፡ ቴክኖሎጂው ለተወሰነ ጊዜ የቆየ በመሆኑ በቀድሞ ማሽኖች ላይ የብርሃን መጋረጃዎች የተለመዱ ናቸው ፡፡ የመብራት መጋረጃዎች በሥራ ቦታ ፊት ለፊት የተመሳሰለ ፣ ትይዩ የኢንፍራሬድ ብርሃን ጨረሮችን የሚለቁ በፕሬስ ብሬክ አልጋው በሁለቱም በኩል የተጫነ አስተላላፊ እና መቀበያ አላቸው ፡፡
\"በአጠቃላይ የብርሃን መጋረጃዎች በፍጥነት በመዘጋቱ ወቅት የብርሃን ማገጃው እንዲሠራ እና የመሣሪያው መክፈቻ 6 ሚሊ ሜትር በሆነ ጊዜ ማሽኑ በራስ-ሰር እንዲቆም \" ሲሉ ገልፀዋል ሰርቲስ ፡፡ \"ይህ ክፍተት በቡጢ እና በቁሳቁሱ ወለል መካከል ለመግባት እጅ ወይም ጣት በጣም ትንሽ ነው ተብሎ ይታሰባል። ከዚህ ኦፕሬተሩ እቃውን ወይም የስራውን ክፍል ማስገባት ይችላል ፣ ከዚያ በዝግተኛ ፍጥነት መታጠፉን ለማጠናቀቅ የእግሩን ፔዳል ይጫኑ \"
አውራ በግ ወይም ድምጸ-ከል ከመድረሱ በፊት አንድ ኦፕሬተር ወይም የነገሮች ስብራት ወደ ምሰሶው መስክ ከገባ ማሽኑ መቆሙ እና መሰናክሉ እስኪወገድ ድረስ አይቀጥልም። ሁለት ዓይነት የብርሃን መጋረጃዎች ይገኛሉ ፣ በፕሮግራም ሊሰራ የሚችል እና ፕሮግራም-ነክ ያልሆኑ ፡፡
\"በፕሮግራም የማይሰራ የብርሃን መጋረጃ ተብሎ የሚጠራው ካለ የክፍሉን አይነት የማቀናበር እና ጣልቃ በሚገቡት የብርሃን መጋረጃ ላይ አንዳንድ ጨረሮችን የመሰረዝ አቅም የለውም\" ሲል ኦተንስ አስረድቷል። \"ይህ ማለት ኦፕሬተሩ የአካል ክፍሎችን በአካል ማሄድ አይችልም ማለት ነው። አውራ በግ ወደ ድምጸ-ከል እንዲወርድ ለማድረግ ይሞክራል ፣ ከዚያ ኦፕሬተሩ በመሠረቱ ክፍሉን ያስገባል ፣ ይህም ሁልጊዜ የማይቻል ነው። \"
ብዙውን ጊዜ የሚከናወነው ኦፕሬተሩ የመብራት መጋረጃውን ሙሉ በሙሉ ያጠፋዋል ፣ ይህም ጥበቃ እና ደህንነቱ የተጠበቀ ያደርገዋል ፡፡ በፕሮግራም ሊሰራ የሚችል የብርሃን መጋረጃ በግሉ የሚደናቀፉትን ምሰሶዎች በሚሰርዘው መሣሪያው ውስጥ እንዲገባ ከ flange ጋር አንድ ክፍል ይፈቅዳል ፣ ይህም አውራ በግ ሳይቆም ድምፁን ሙሉ በሙሉ እንዲደርስ ያስችለዋል ፡፡
\"እኛ አንድ የ 3 ኢንች ቁመት ያለው ክርክር አለህ እንበል እና ኦፕሬተሩ 3 ኢንች የብርሃን ጨረሮችን ይሰርዛል ፣ ለኦፕሬተር እጁን ለማንሸራተት በቂ ቦታ ነው?\"
ከብርሃን መጋረጃ ጋር ያለው ሌላ ፈተና ትናንሽ ክፍሎችን ማጠፍ ነው ፡፡ ማሺንተር እንዳብራራው ትናንሽ ክፍሎችን ማጠፍ ብዙውን ጊዜ ኦፕሬተሩ በጋዜጣው ብሬክ ፊት ለፊት ቆሞ በሚታጠፍበት ጊዜ ክፍሉን እንዲይዝ ይጠይቃል ፡፡ በብርሃን መጋረጃ ይህ የማይቻል ነው ፡፡
ከአዳዲሶቹ ጥበቃ ቴክኖሎጂዎች እንዲወጡ አንዱ ሌዘር ገባሪ የኦፕቶ-ኤሌክትሮኒክ መከላከያ መሳሪያ (AOPD) ነው ፡፡ ይህ መሳሪያ ከጎኑ ስር ወይም በቡጢ ዙሪያ የተቀመጠ ሲሆን ተቀባዩ ደግሞ በፕሬስ ብሬክ ርዝመት የጨረር መብራት ያስተላልፋል ፡፡ ሌዘር ኤኦፒዲ ልክ እንደ ብርሃን መጋረጃ ብሬክ ፊት ለፊት ካለው ቦታ ብቻ ሳይሆን በሚሠራበት ቦታ ላይ አንድ ነገርን ለመፈለግ የተቀየሰ ነው (ስእል 1 ን ይመልከቱ) ፡፡
\"ይህ መሳሪያ ኦፕሬተሮች ወደ ማሽኑ ጠጋ ብለው እንዲቆሙ እና እቃውን [በተለይም ትናንሽ ቁርጥራጮችን] እንዲይዙ ያስችላቸዋል ፣ ማሽኑ በከፍተኛ ፍጥነት ይሠራል\" ብለዋል ሰርቲስ ፡፡ \"የጨረር መከላከያ ስርዓቶች ኦፕሬተርን ወደ ኦፕሬሽኑ (ኦፕራሲዮኑ) ቅርብ መዳረሻ ስለሚያገኙ የእነዚህ ስርዓቶች ደህንነት መስፈርቶች የበለጠ ጥብቅ ናቸው ምክንያቱም ማሽኑ ማቆም ካለበት ያኔ ኦፕሬተሩ ለጉዳት ይጋለጣል። \"
አብዛኛዎቹ አዳዲስ የፕሬስ ብሬክስዎች የደህንነት ዑደት በትክክል ስለተሠራ በፍጥነት የማቆም ችሎታ አላቸው ፡፡ ጣት በሌዘር ጨረር ከተገኘ ማይክሮ ሰከንድ በሚለው ጉዳይ ላይ አውራ በግ ማቆም ይችላል ፡፡ . ኦቴንስ አንደኛው ሌዘር ከሌላው ቀድሞ መቃኘት እንደሚችል ያስረዳ ሲሆን ይህም የማሽኑን አፈፃፀም ለማሻሻል ይረዳል ፡፡
\"የወጡት የመጀመሪያ አሃዶች ድምጸ-ከል ከሚለው ነጥብ ቀድመው አውራ በግ እንዲዘገይ ይጠይቁዎታል ስለሆነም ምርቱን በጥቂቱ ይነካል ፡፡ \" ብለዋል ፡፡ \"ሆኖም ፣ ባለ ሁለት ሌዘር ሲስተምን በመጠቀም ፣ ወይም አሁን እንኳን እንደ ሌዘር ድርድር ፣ በጣም ፈጣን የምላሽ ጊዜ ያገኛሉ። \"
ባለሙያዎቹ ኤፒዲዎች ከብርሃን መጋረጃዎች ጋር ተያይዘው ጥቅም ላይ ሊውሉ ስለሚችሉ የበለጠ ተጣጣፊነትን ይፈቅዳል ብለዋል ፡፡ ለምሳሌ ፣ ባለብዙ ከፍታ መሣሪያን በመጠቀም ክዋኔዎችን ለማጣመም ቀላል መጋረጃዎች ተስማሚ ናቸው ፣ ስለሆነም ኦፕሬተሩ በቀላሉ ከላዘር መከላከያ ወደ ብርሃን መጋረጃ ጥበቃ መቀየር ይችላል።
\"እኔ በግምት ወደ 95 ከመቶ የሚሆኑ አዲስ ብሬኮች አንድ ዓይነት የተቀናጀ የግንኙነት መከላከያ መሳሪያ አላቸው 'እላለሁ\" ብለዋል ኦተንስ። \"እነዚህ መሳሪያዎች የተሠሩት በጣም ለደህንነት ወሳኝ አካባቢዎች ጥበቃን ለመስጠት ነው ፡፡ በእውነቱ በጣም ጥሩ ነገር ነበር ፡፡ \"
በካናዳ ውስጥ ሲ.ኤስ.ኤ. Z142-10 ከፕሬስ ብሬክስ ጋር የተጣጣሙ የተጣጣመ መስፈርቶችን ለማሟላት የሚያስፈልጉትን የደህንነት ባህሪያትን እና መሣሪያዎችን ይዘረዝራል ፡፡ የቀድሞው መስፈርት በ 2002 ተሻሽሏል ፣ ስለሆነም አዲሱ የተሻሻለው መስፈርት ለደህንነት መሣሪያዎች በተለይም ለኦ.ፒ.ዲ.ዎች እድገትን እንዲሁም የአሠራር ደረጃዎችን መደበኛ ለማድረግ እና ለ EN 12622 (አውሮፓ) እና ለኤንአይኤስ ቢ 11 (ዩ.ኤስ.) ወጥነት እንዲሰጥ ያስፈልጋል ፡፡
እንደ ሰርቲስ ገለፃ ፣ አዲሶቹ ደረጃዎች ሶስት ወሳኝ አባላትን ይተረጉማሉ-የጨረር ማወቂያ አካባቢ ፣ በራስ-ሰር ከመጠን በላይ ቁጥጥር እና ደህንነቱ የተጠበቀ ፍጥነት ፡፡
በመጀመሪያ ፣ ለኦፕቲካል ምርመራ አካባቢ ኤ.ፒ.ዲዎች ከዚህ በታችም ሆነ ወደፊት ከቡጢ መሞቱ በፊት በቂ የሆነ ሽፋን መስጠት አለባቸው (እቃውን መጀመሪያ የሚያነጋግርበት) ፡፡ የመከላከያ ዞኑ በጡጫው በሙሉ ላይ መዘርጋት አለበት ፡፡ ዞኑ የመታጠፊያው መስመር ቢያንስ በ 15 ሚሜ ወደፊት ማራዘም አለበት ፣ እና ቀጥ ያለ ማወቂያ በጡጫ እና በመለየት ዞን መካከል የኦፕሬተር ጣት እንዳይገባ (እና ሳይታወቅ) ለመከላከል ከጡጫ ጫፍ እስከ 14 ሚሊ ሜትር ርቀት መሆን አለበት (ይመልከቱ ምስል 2).
በሁለተኛ ደረጃ ማሽኑ በራስ-ሰር ከመጠን በላይ መቆጣጠሪያን ማካተት አለበት ፡፡ ይህ በጣም አስፈላጊ ነው ምክንያቱም ሌዘር ኤኦፒዲዎች ወደ መገናኛው በጣም ቅርብ ስለሆኑ ምንም ውድቀት እንዳይከሰት ማረጋገጥ በጣም አስፈላጊ ነው ፡፡
\"ይህ ማሽኑ ለማቆም የሚወስደውን ርቀት በራስ-ሰር ለመለካት እና ለመቆጣጠር ይህ ያስፈልጋል\" ብለዋል ሰርቲስ ፡፡ \"ይህ በጣም አስፈላጊ ነው ምክንያቱም የመከላከያ ቀጠናው የኦፕሬተሩን እጆች ወይም ጣቶች ካወቀ ማሽኑ እንቅፋቱን ከማነጋገሩ በፊት ማቆም መቻል አለበት። \"
የመጨረሻው ፣ ሰርቲስ ደህንነቱ የተጠበቀ ፍጥነት በደረጃዎቹ ውስጥም ይገለጻል ፣ ይህም በሰከንድ ከ 10 ሚሊ ሜትር ያልበለጠ ፍጥነት ነው ፡፡ ደህንነቱ የተጠበቀ የፍጥነት ገደብ ኦፕሬተር ማሽኑን በሚሠራበት ጊዜ ምላሽ ለመስጠት በቂ ጊዜ ይሰጣል ፡፡
\"ማሽኑ በሚሠራበት ጊዜ የመከላከያ ዞኑ መሰናከል (ድምጸ-ከል) መደረግ ያለበት ሁኔታዎች አሉ ፣ ለምሳሌ ፣ ቡጢው እስከ መታጠቂያው ማጠናቀቂያ ድረስ እቃውን ከማግኘቱ በፊት \" ሲሉ አብራርተዋል ፡፡ \"ፍጥነቱ ወደ ደህና ፍጥነት እስከተቀነሰ ድረስ የመሣሪያው መክፈቻ ከ 6 ሚሊ ሜትር በላይ በሆነ ጊዜ (አንድ ጣት ወይም እጅ በመሳሪያዎቹ መካከል ክፍተት ሊገባ የሚችልበትን ክፍተት ስለሚፈጥር) ጥበቃው ሊቦዝን ይችላል። \"
\"CSA Z142-10 እጅግ በጣም የተሟላ ነው\" ብለዋል ማሺንተር ፡፡ \"ከፍተኛው ደህንነቱ የተጠበቀ ፍጥነት በግልፅ ተብራርቷል። እና በኦንታሪዮ ውስጥ የቅድመ-ጅምር ጤና እና ደህንነት ግምገማ (PSR) ለማለፍ መስፈርት ነው። እያንዳንዱ አዲስ የፕሬስ ብሬክ ተገዢ መሆን አለበት። \"
ከመሳሪያዎች እና ደረጃዎች ባሻገር ለደህንነት ማጠፍ ስራዎች አንዳንድ የተለመዱ ምርጥ ልምዶች አሉ ፡፡ ባለሙያዎቹ ተስማምተው ለማንኛውም ኦፕሬተር አካባቢውን ማወቅ በጣም አስፈላጊ ነው ፡፡ ለጭንቀት መንስኤ ሊሆን የሚችል የግንኙነት ቦታ ብቻ አይደለም። በአዳዲሶቹ የደህንነት መሳሪያዎች እንኳን ፣ የመስሪያ ክፍሉ አሁንም ጉዳት የማድረስ አቅም አለው። ማሺንተር አንድ ትልቅ የሥራ ክፍልን ስለማጠፍ ምሳሌ ሰጠ ፣ እሱም በፍጥነት በማጠፍ እና ኦፕሬተርን ወይም በዙሪያው ያሉትን ሰዎች በአገጭ ወይም በፊት ላይ በመምታት በፍጥነት የመያዝ አቅም አለው ፡፡ እሱ እንደዚያ የተለመደ አይደለም ፣ ግን እምቅ ችሎታው አለ።
\"አንድ ሰው በአንዱ ማሽኖቻችን ጀርባ ላይ የሚገኝ ከሆነ አንድ ሰው ከጀርባው እንዲዞር እና በከፊል እንዲያዝ ስለማይፈልጉ የደህንነት መጋረጃን ወይም የደህንነት መቆለፊያ አካትተናል \" ሲሉም አክለዋል።
ማሽኑ ለፕሮግራሙ እንዲሠራ ትክክለኛውን የመሳሪያ መሳሪያ መያዙን ማረጋገጥም አስፈላጊ ነው ፡፡ አንድ ኦፕሬተር ማሽኑ የማያውቀውን የተሳሳተ መሣሪያ በማሽኑ ላይ ከጫነ በኦፕሬተሩ ላይም ሆነ በማሽኑ ላይ ከባድ ጉዳት ያስከትላል ፡፡ መሣሪያዎቹ በቶንሲል አቅም ውስጥ መኖራቸው አስፈላጊ ነው ፡፡ እና ምንም እንኳን የደህንነት ስልቶች ቶንነርን በሚቆጣጠሩ ማሽኖች ውስጥ የተገነቡ ቢሆኑም አንድ ጥሩ ኦፕሬተር በማንኛውም መሳሪያ አማካኝነት የተወሰነ የቁሳቁስ ውፍረት ማጠፍ ይችል እንደሆነ ያውቃል ፡፡
በሰሜን አፍሪካ በግብጽ የሚካሄደውን የፖለቲካ ውዝግብ ጋዜጠኖቹ ሳይረሱ፣ በማሊ የሚታየውን ትርምሶች ችላ ሳይሉ፣ ኮንጎን አይተው ሳያልፉ፣ ጅቡቲን ሳይዘሉ፣ ትላልቅ እዚህ አውሮፓና እዚያ አሜሪካ በየቀኑ እየታተሙ የሚወጡ ዕለታዊ ጋዜጣዎች፣ ያለፈው ወር „ድፍን ኬንያን ስለአናጋው“ የሽብር ፈጣሪዎች ጠለፋና ግድያ፣ ፍጅትና የቦንብ ፍንዳታ፣ ልዩ አተኩሮ ስጥተው ሁሉም ቅጠሎች ስለዚህ ጉዳይ በሰፊው ጽፈዋል።
ከዚሁም ዜና ጋር የሞገደኛውን -እዚህ እንደጻፉት-የቀድሞውን የላይቤሪያ ፕሬዚዳንት የቻርልስ ቴለርን ሃምሳ አመት የእሥራት ፍርድ፣ ቦታውን ተሻምቶም እንዲወስድ አድርገዋል።
ስለሱዳን አመጽ አንስተዋል።በጎረቤት አገር በሱዳን የዋጋ መወደድን፣ የቤንዚን መጨመርን፣ ከዚያም አልፎ „የወታደሩ መንግሥት የፕሬዚዳንት አልባሽር አገዛዝ በቃን „የሚለውን „ሕዝብ እንቅስቃሴ“ የእነሱንም ታሪክ እነዚሁ ጋዜጠኞች ተገቢውን ቦታ ሰጥተው እኛን አስደስተዋል።
„ሃምሣ አመት ለቻርልስ ቴለር“ በሚለው አርዕስቱ ሥር የጀርመኑ ጋዜጣ ሱድ ዶቸ ሳይቱንግ የሚከተሉትን ሓሳቦች ለአንባቢዎቹ በሐተታ መልክ አምዱ ላይ አሥፍሮ አንባቢዎቹ እንዲመለከቱት እነሱን ጋብዞአል።
„…የሕዝብ ድምጽና የሕዝብ ጩኸት፣ በላይቤሪያ ሰውዬውን ቀደም ሲል በትክክል ወንጀለኛ ነው ብሎ መስክሮበታል።“ ከአለ በሁዋላ ጸሓፊው ቀጥሎ„…ቻርልስ ቴለር ጦረኛ እና ሥልጣን የጠማው ሰው ነው።ከዚያም በላይ ይህ ሰው ጠብ ጫሪና እሳት ለኳሽ አደገኛ ፍጡር ነው፣ የሚለውን የቅጽል ሽሞች በግዛት ዘመኑም እሱ ያተረፈ ሰው ነው። ስለዚህ „ ይላል ጋዜጣው „…ፍርድ ቤቱ የተከሣሹን የይግባኝ ማመልከቻውን ተመልክቶ ውድቅ ማድረጉ፣ የሃምሣ አመት የእሥራት ፍርዱን ሳይሽርና ሳይቀንስ እሱን መልሶ አረጋግጦ በይኖበት አሁን ይፋ ማውጣቱና ይህን ማሳወቁ ትክክል ነው።…ፍርድ ቤቱ ግን …እግረ-መንገዱን በመረጃ ስብሰባ ላይ በርካታ የሚያጠያይቁ ክፍት የሆኑ ነገሮችን ማስተካከል መቻል ነበረበት።ይህን ግን አላደረገም። …ያም ሆኖ …ይህ በቻርልስ ቴለር የተበየነው ፍርድ ማንም የአፍሪካ መሪ እራሱን ከሕግ በላይ አድርጎ፣ በገዛ ሕዝቡ ላይ ከእንግድህ መጨፈር አይችልም።ፍርዱ ይህንንም ያሰየናል።“ ብሎ ጸሓፊው ሐተታውን በዚህ ዓረፍተ-ነገር ዘግቶአል።
„ሳይሽሩ፣ ፍርዱንም ሳያሻሽሉ…“ ሌላው የጀርመን ጋዜጣ „ዲ ኖየ ኦስናብሩከር“ ቀጠል አድርጎ እንዳለው“… እዚያው ብያኔ ላይ ዳኞቹ በመርጋታቸው ከእንግዲህ በምንም ዓይነት ወለም ዘለም የማይለውን አቋማቸውን ለሁላችንም ግልጽ አድርገውልናል።…ከእንግዲህ አንድ ጦረኛ እና አንድ ዲክታተር፣ አንድ አምባገነን ሥርዓት ወደፊት አለ ፍርድና አለቅጣት በሰራው ሥራ ሳይጠየቅበትና ፍርድ ቤት ሳይቀርብ አርፎ መተኛት እንደማይችል፣ ዳኞቹ ተስማምተው በወሰዱት እርምጃ በአሳዩትም ጥንካሬ ጥሩ አድርገው መጪውን ጊዜ ወዴት እንደሚያመራ ግልጽ አድርገዋል።…
በአለፉት አመታት በአፍሪካ ለረጅም ጊዜያት አምባገነኖችን ማንም ሰው ሳይከሳቸውና እነሱንም ማንም ሰው ፍርድ ቤት ሳያቀርባቸው የፈለጉትን ሥራ ሰርተው የልባቸውን አድርሰው ተቀምጠዋል። አሁን ግን በቻርልስ ቴለር ላይ በተወሰደው ቆራጥ ፍርድ፣ ይህ ነገር ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ማሰሪያውን አግኝቶአል።
ይህ እራሱን አንዴ ከእየሱስ ክርስቶስ ጋር ከእሱም ገድላና የተአምር ሥራዎች ጋር የእራሱን ሥራ ድርጊትና ያወዳድር የበበረ ሰው አሁን ፍርዱን ተቀብሎአል…“ ብሎ በዚህ ሐተታው ከአንባቢዎቹ ተሰናብቶአል።
„ደር ሽፒግል“ የተባለው ትልቁ የሰሜን ጀርመን ሳምንታዊ መጽሔት ደግሞ በተራው „በዲሞክራቲክ የሩዋንዳ ነጻ-አውጪ ስም“ እዚህ ጀርመን አገር በስደት ላይ የሚገኘውን እዚያ በአገሩ- ክሱ እንደሚለው – የጦር እንቅስቃሴ የሚያካሄደውን የሽምቅ ተዋጊዎች ጦር ከእነድርጅቱ ትመራለህ ተብሎ ለተከሰሰው ለአንድ የሩዋንዳ ተወላጅ ዶክተር ኢግናስ ሙሩዋናሽያካ መጽሔቱ አምዱን ለግሶ ታሪኩን እንደዚህ አድርጎ አቅርቦአል።
„..ለአቅመ-አዳም ያልደረሱ ለጋ ወጣቶችን በማሰለፍ፣ ሴቶችን በመድፈር፣ የጦር እሳት በአገሪና በጎረቤት አገር በኮንጎ በመለኮስ ግዲያና ዝርፊያ በማካሄድ አንድ ትልቅ ሚና ትጫወታለህ ተብሎ ይህ ሰው ጀርመን አገር መከሰሱን መጽሔቱ ለአንባቢዎቹ ጽፎአል።
ወረድ ብሎም „በዚህ ኢ-ሰበአዊ ሥራቸው፣ ድርጊታቸው ከፍርድ ያመለጡ የሚመስላቸው ሰዎች መዝናኛ ቦታ እዚህ አውሮፓ እንደሌላቸው“ ከሌሎቹ ጋዜጣዎች ጋር በዚህ ወራት ይህን የመሰለ ታሪክ አምዱ ላይ አስፍሮ እሱም እንደተለመደ ከአንባቢዎቹ ተሰናብቶ ዞር ብሎአል።
ኒዮርክ ታይምስና ዋሽንግተን ፖስት፣ ዘኢንዲፔንደንተና ሔራልድ ትሪቢውን“…ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ አገራቸው የገባችበትን ችግርና ቀውስ የዓለም አቀፉ ፍርድ ቤት ተገንዝቦ በእሳቸው ላይ የተመሰረተውን የፍጅት ክስና የቀጠሮ ቀናቸውን ፍርድ ቤቱ እንዲያስተላልፍላቸው የጠየቁት ጥያቄ ሰሚ ጆሮ አጥቶ ውድቅ ፍርድ ቤቱ እንደ አደረገው“ ዘግበዋል።
ሌሎቹ እዚሁ ዓለም አቀፍ ፍርድ ቤት ዴንሓግ የምስክርነት ቃላቸውን ለመስጠት ተጋብዘው ይህንኑ ቃላቸውን በመስጠታቸው በአገራቸው በኬንያ የማስፈራሪያ ዛቻ በእነሱና በዘመዶቻቸው ላይ ስለወረደባቸው ምስክሮች በሰፊው ጽፈዋል።
ፍርድ ቤቱም ሱድ ዶቸ ሳይቱንግ እንደጻፈው „…የምስክሮችን ደህንነት ለመጠበቅና የፍርድ ቤቱንም የምርመራ ሥራ ሳይሰተጓጎል በሥነ-ሥርዓቱ ለማካሄድ አስፈራሪ ሽብር ፈጣሪዎችን ኬንያ ድረስ ወርዶ እነሱን አሳዶ ለቅሞ እዚሁ ዓለም አቀፍ ፍርድ ቤት አቅርቦ እነሱን ለመቅጣት አንድ ውሳኔ ላይ እንደደረሰም“ አያይዞ ዜናውን አንስቶአል።
ኣዲስ ኣበባ፣ 14 ጥሪ፣ 2013(ኤፍ ቢ ሲ)ደቡብ ኣፍሪካ ኣሜሪካዊ ቢሊየነር ኤለን መስክ ካርቦን ብምኽዛን ወይ እውን ብመሓዝ ጉድኣት ከባቢ ኣየር ክንኪ ዝኽእል ቴክኖሎጂ ንዘቕረበ ኣካል 100 ሚሊየን ዶላር ሽልማት ኣሰናዲኡ።
ስፔስ ኤክስን ብሓይሊ ፀሓይ ዝሰርሓ ተሸከርከርቲ ዘፍሪዩ ትካላት ኩባኒያ ቴስላ ዝመስረተ ኤለን መስክ፥ ኣብ ዓለም 185 ቢሊየን ዶላር ብመሓዝ ቀዳናይ በዓል ሃፍቲ ዓለም ኢዩ።
ZhongShan የማካውኖ ቀለም 24W ክብ መጋዝን የሚሠራው ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የማካውኖ ቀለም 24W ክብ መጋዝን የሚሠራው ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የማካውኖ ቀለም 24W ክብ መጋዝን የሚሠራው ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ታላቅ ወንድሜን ለማስታመም ሰሞኑን ቶሮንቶ በመሆኔ ከመረጃ ርቄ ቆይቻለሁ። ዛሬም ከቶሮንቶ ሆስፒታል ክፍል፣ ርዕዮት ሚዲያ ዶክተር መረራ ጉዲና በሰጣቸው አስከፊ አስተያየቶች ላይ ያዘጋጀውን ቅንብር አደመጥኩና፣ ከአራት አመታት በፊት ስለኦሮሞ ወጣቶች ትግል ፅፌው ሳይወጣ ስለቀረው ፅሁፌ አስታወሰኝና ላካፍሳችሁ ወደድኩ። ፅሁፉ ከአራት አመታት በፊት ሳይወጣ የቀረው “አዲስ ቪዥን” ድረገፅ ላይ አብረውኝ ይሠሩ የነበሩ ወጣቶች የኦሮሞ ልሂቃንን ያስከፋል ለትግሉም አይጠቅምም ብለው ስላማከሩኝና የእድሜ ተጋሪዎቼም ተመሳሳይ አመለካከት ስለነበራቸው ነው። አሁን ግን የዱሮ የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ዩኒቨርሲቲ የክፍል ባልደረባዬ፣ ዶክተር መረራ ጉዲና ከለመድነው “ለዘብተኝነቱ” ርቆ አደገኛ አመለካከቶችን በማራመዱ፣ ላነሳቸው ጉዳዪች ቀጥተኛ መልስ ባይሆንም የኔው ፅሁፍ የተሻሉ አማራጮች የያዘ ስለመሰለኝ ከተቀመጠበት ጨለማ አውጥቼ እንደወረደ ላካፍላችሁ ወድጃለሁ። እስቲ አንብቡት። ጨክነን በመወያየት ይመስለኛል የተሻለ የአስተሳሰብ ማማ ላይ የምንወጣው። ጃዋር በተደጋጋሚ ሰንጋ አርደን ደሙን ግንባራችን ላይ ተቀብተን በአባገዳዎች ፊት ተማምለናል፣ በኦሮሞ ብሄርተኞች መሀል በፊንፊኔ ጉዳይ ላይ የሀሳብ ልዩነት የለንም ይለን የነበረውን ከምር ተቀብለን አናውቅም፣ ሆኖም የመረራን ነገር የመጪው አደጋ አመላካች አድርገን ከልብ ብንቀበል ተገቢ መስሎ ተሰምቶኛል። በመሃላቸው መሠረት የሥራ ክፍፍል አድርገው እንደሚሰሩ መገመት አለብን ብዬ አስባለሁ። ለማንኛውም ፅሁፌን እንካችሁ!
የወያኔ/ኢህአዴግ ቋንቋ ከለል (ዘረኛ) ፖለቲካ የመጨረሻው ጡዘቱ ላይ ደርሶ ባለፉት ሶስት ሳምንታት ያየናቸውን የኦሮሞ ማንነት ጥያቄ አመፅ አስነስቷል ፡፡ አስቸኳይ መነሻ ምክንያቱ በውል የማይታወቀው ይህ አመፅ በክልሉ መንግስትና በፌዴራል ፖሊስ በተተኮሱ ጥይቶች ለብዙ ኢትዮጵያውያኖች ሞት ምክንያት ሆኗል ፡፡ በኦሮሚያ ክልል ብቻ ከሰባ በላይ ዜጎች መሞታቸው በተለያዩ የዜና ምንጮች ተዘግቧል ፡፡ መንግስት ለአመፁ አንዱ ምክንያት ነው የተባለውን የማስተር ፕላን ጉዳይ፣ ያለህዝቡ ፈቃድ ተግባራዊ አይደረግም ሲል ቃሉን ሰጥቷል ፡፡ ኢሳት ቴሌቪዥን ፣ የጨፌ ኦሮሚያ ሸንጎ አባላት በግድያው ማዘናቸውንና የፌዴራል ታጣቂ ሃይሎች ከክልሉ እንዲወጡ መጠየቃቸውን ዘግቧል ፡፡ በአሁኑ ሰአት አመፁ እየረገበ የሄደ ይመስላል ፡፡ ሆኖም በአመፁ ውስጥ የተነሱት ጥያቄዎችና መልስ ያልተገኘለት የመሬቱ ጥያቄ፣ እንዲሁም ከአዲስ አበባ ባለቤትነት ጋር ተዛማጅ የሆኑት ጉዳዮች፣ የአእምሯችን ጓዳ ውስጥ ልንደብቅ ብንሞክራቸው እንኳ ሳይውል ሳያድር መልሰው የሚኮረኩሩንና የሚኮረኩሙን ጥያቄዎች በመሆናቸው ልንመረምራቸው ይገባል በሚል መንፈስ ነው ብእሬን ማንሳቴ ፡፡
ለአመጹ መነሳሳት ግፊት አድርገዋል ተብሎ የሚታመንባቸውን ምክንያቶች ለማጣራት፣ የሰውም የሚዲያ ምንጮቼን ሳጠያይቅ ያገኘኋቸው ምክንያቶች የተለያዩ ናቸው ፡፡ ከነዚህም መሃል፣
የማስተር ፕላኑን ተግባራዊ ለማድረግ ጨፌ ኦሮሚያ እንዲቀበለው እነ አባይ ፀሃዬ ግፊት ስላደረጉ፣ የሸንጎው አባላት የኦ.ኤም.ኤን ቴሌቪዥን ላይ ወጥተው ለህዝቡ ጥሪ በማድረጋቸው
ኦሮሞ ፈርስት (ቀዳማይ ማንነቴ – ኦሮሞነቴ) የተሰኘው በወጣት ጃዋር መሃመድ የሚመራው ንቅናቄ ዝግጅቱን ጨርሶ ለአመፅ ጊዜው አሁን ነው ብሎ ስላመነ፣ የሚሉና ሌሎችም ምክንያቶች ሲቀርቡ ሰንብቷል ፡፡
እሳት በሌለበት ጭስ የለምና፣ ወደፊት የተጣራውን ምክንያት እስክናውቅ ድረስ፣ ከላይ የተጠቀሱት ምክንያቶች ሁሉ በተለያየ ደረጃ ለአመጹ አስተዋፅኦ ሊያደርጉ እንደሚችሉ ገምተን ውይይታችንን እንቀጥል ፡፡ አንድ በግልጽ የሚታየው ሃቅ፣ የኦሮሞ ነጻነት ግንባር ተብለው የሚታወቁት ነባርና አዲስ ድርጅቶችም ሆኑ ሃገር ቤት በህጋዊነት የሚንቀሳቀሱት የኦሮሞ ድርጅቶች፣ ስለአመፁ ዝግጅትም ሆነ እውቀት እንዳልነበራቸው ነው ፡፡ እንደ ሁላችንም ድንገቴ ነው የሆነባቸው ፡፡
ወያኔ/ኢህአዴግ ሥልጣን ከያዘ ጀምሮ ባለፉት 25 አመታት ዋነኛ ጠላቴ ነው ብሎ የፈረጀውን የኢትዮጵያ ብሄርተኝነት ለመደቆስ ከተጠቀመባቸው ስልቶች አንዱ የኦሮሞ ብሄርተኝነትን ተገዳዳሪ ሃይል ሆኖ እንዲጠናከር በማድረግና፣ የኢትዮጵያን ብሄርተኝነት የነፍጠኛ ግፍና የአማራ ትምክህት መሳሪያ አድርጎ በመሳል በመንግስት ሚዲያም ሆነ በትምህርት ሥርአቱ ይህ አመለካከት እንዲተባና እንዲጠናከር ማድረጉ ነው ፡፡ በውጤቱም፣ 65 በመቶ የሆነው የሃገሪቱ ህዝብ ወጣት በመሆኑ፣ በአሁን ሰአት በኦሮሚያም ብቻ ሳይሆን በሌሎችም ክልሎች ከፍተኛ የሆነ የዘረኝነት መንፈስ እንዲሰርፅ ተደርጓል ፡፡ በደቡብ ክልልም ቢሆን የአካባቢውን ሰው የማይመስል ኢትዮጵያዊ ዜጋ በየጊዜው ይዘረፋል፣ ይፈናቀላል፣ ይገደላል ፡፡ መንግስት ተብዬውም “ጎሽ፣ ይበሏቸው!” በሚል ስሜት የአፈናቃዮቹና ብሄርኞቹ ወገን በመሆን በግዴለሽነት እጁን አጣጥፎ ይመለከታል ፡፡
ወያኔ/ኢህአዴግ በተለይ በምርጫ 97 በዝረራ በተሸነፈ ማግስት፣ በአማሮች፣ ጉራጌዎችና ኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ላይ በጀመረው ዘመቻ አንዲተባበሩት በኦነግነት ተጠርጥረው በእስር ታጉረው የነበሩ ኦሮሞዎችን ነጻ በመልቀቅና፣ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ወጣቶችና የዩኒቨርሲቲ ምሩቃን ኦህዴድን ተቀላቅለው ክልሉን እንዲረከቡ በማደረጉ፣ ዛሬ ጦዞ ለሚገኘው የኦሮሞ የማንነት ጥያቄ የድርሻውን አስተዋፅኦ አድርጓል ፡፡ በተጨማሪም፣ በህገመንግስቱ ውስጥ የወሸቀውን የኦሮሚያ ክልል በአዲስ አበባ ላይ ያለውን ልዩ ጥቅም የተባለ መርዝ ብልቃጥ በመክፈት፣ ኦህዴድ ከአዳማ ፅህፈት ቤቶቹን ወደ አዲስ አበባ እንዲለውጥ በመጠየቅ ፣ የኦሮሞ ብሄርተኝነት በአዲስ አበባና አካባቢው ላይ ያለው የባለቤትነት ጥያቄ እንዲጠናከር አድርጓል ፡፡