Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ማንኛውም ሁለት የፕላዝማ መሣሪያዎች አንድ የጋራ የመሃል መስመርን ቢያጋሩ እጅግ በጣም የማይቻል ነው ፡፡ ይህ ለሁለተኛ ዱባ ማዘዝ ወይም ለወደፊቱ እንዲሞቱ እና ከእርጅናው መሣሪያ ጋር እንደሚዛመድ እርግጠኛ ለመሆን ያደርጉዎታል። ስለዚህ ወደ ታች ይወርዳልይህ: - ሁለት የመሳሪያ ክፍሎች አንድ ሲሆኑ ፣ ጥራት ያላቸውን ክፍሎች ለማምረት የማይቻል ከሆነ በጣም ከባድ ነው ፡፡ ከተመሳሳዩ ረዥም መሣሪያ (ወይም ዱላ) የተቆረጡ የመሃል መስመር እና ቁመት ልዩነቶች ከታጋሽነት ዞን ውጭ ሲሆኑ መቼበተቃራኒ አቅጣጫዎች ፣ ወይም በሁለት የተለያዩ ሙሉ ርዝመት ባላቸው ተመሳሳይ የመሳሪያ መሳሪያዎች መካከል ፣ ከስራ ውጭ የተጫነ ፣ ችግሮች ሊያጋጥሙዎት ይችላሉ።
መከለያው በሚቀየርበት እያንዳንዱ ጊዜ የመከለያው መሃል መስመር በተለየ ቦታ ላይ ነው ፡፡ ይህ ወደ ጠርዙ ማዕከላዊ መስመር (በማጠፊያው የአፍንጫ አቀማመጥ የተቀመጠው) እና የኋላ መከላትን መካከል ማጣቀሻ እንዲያጡ ያደርግዎታል ፣ ይህም እርስዎ እንዲወጡ ያስገድዳቸዋል።የመለኪያ መቆጣጠሪያዎ ፣ የመለኪያ መቆጣጠሪያውን እንደገና ይለውጡ እና ከተቆጣጠሩት የመሳሪያ ማእከል ጋር እንዲዛመድ የመቆጣጠሪያው መነሻ ነጥብ ያቀናብሩ። የቲክስ ዘንግን ማረም የፕሬስ ብሬክ እና ተቆጣጣሪው በትክክል እንዲሠራ ለማድረግ በጣም አስፈላጊ እርምጃ ነው ፡፡
ነገሮች መጥፎ እንዲሆኑ ፣ መሣሪያን መቁረጥ በመሣሪያው ማምረቻ ሂደት ወቅት የተፈጠሩ ቀሪ ውጥረቶችን ሊፈታ እና እያንዳንዱን እያንዳንዱን ክፍል እንዲዞር እና እንዲጎለብት ሊያደርግ ይችላል። ይህ ቀደም ሲል የነበሩትን የምደባ ችግሮች ያጠናቅቃል።
ብዙዎች ዛሬ ብለው የሚያመለክቱት የመጀመሪያው ትክክለኛ-የመሣሪያ መሣሪያ አወጣጥ በ 1970 ዎቹ እና በ 1980 ዎቹ መጀመሪያ ወደ ሕልውና መጣ። አዳዲሶቹ መሳሪያዎች ጨዋታ-ተለዋዋጭ ነበሩ ፡፡ እነዚህ ትክክለኛ መሣሪያዎች ፈቅደውናል - ለለመጀመሪያ ጊዜ - የአየር አየርን ለመግለጽ። ይህ ሁለት መሳሪያዎች ብቻ አንድ ዓይነት ስላልነበሩ በቀላሉ ይህ የማይቻል ነበር ፡፡
ሁለቱም የፕሬስ ብሬክዎ እና የመሳሪያዎ መሳሪያው በጥሩ ሁኔታ ላይ እስከሆኑ ድረስ ፣ ትክክለኛ የመሣሪያ መሳርያ ሁልጊዜ ከባህላዊው የመጫኛ መሣሪያ መሳሪያ በተሻለ እና በበለጠ ፈጣን-ትክክለኛ ክፍሎችን ያስገኛል። ቅድመ-ምድር መሳሪያዎች ከከተጠቀሰው የ X-Y ማጣቀሻ ነጥብ ይልቅ የመሳሪያው መሃል። እነዚህ መሣሪያዎች ± 0,0008 ኢንች ውስጥ ብቻ ከሚሆኑት የማምረቻ መቻቻል ጋር አብረው ገብተዋል ፣ አንዳንድ የመሣሪያ አምራቾች እንደ ± 00004 ውስጥ አነስተኛ የመቻቻል ደረጃን አግኝተዋል። ይህ ከባህላዊው የፕላስተር መሣሪያ ትክክለኛነት ፣ ከ .00 0.002 ኢንች እስከ ± 0.008 ኢንች።
የቅድመ-ምድር መሣሪያዎች መሣሪያዎች የመሣሪያውን አቅጣጫ ወይም በፕሬስ ብሬክ አልጋ ላይ የተቀመጡበት ቅደም ተከተል ምንም ይሁን ምን መደበኛ ቁመት እና የጋራ የመሃል መስመርን ይይዛሉ ፡፡ ሁሉም ቅጣቶችና ሞቶች ወደ ውስጥ እንደሚገቡ የተሰጠው ነውበሁለቱም በቲክስ እና ቲ ዘንግዎች ላይ ሁልጊዜ በተመሳሳይ ቦታ ላይ ፍሬን ይጫኑ ፡፡
በተለም traditionalዊው ጠፍጣፋ መሣሪያ መሣሪያ ውስጥ በተገኙት በእነዚያ ቲክስ እና ቲ ስህተቶች ምክንያት የእርስዎ የቅደም ተከተል ጊዜ ምናልባት ከትክክለኛ የመሣሪያ መሣሪያ ሁለት እጥፍ ሊሆን ይችላል። ይህ የፍላጎት ርዝመቶችን እና በአጠገብ ማዕዘኖች ውስጥ ልዩነቶችን ለማረም ብቻ ተጨማሪ ጊዜን ይጨምራል ፡፡
በቅደም ተከተል የተቀመጡ የመሬቶች መሳሪያዎች የሚፈለገውን ማንኛውንም ርዝመት በፍጥነት ለመሰብሰብ የሚያስችለውን የመሣሪያ ጥምረት የሚያመቻቹ ልዩ መጠኖች የተቆረጡ ናቸው። በጣም ትክክለኛ-መሬት መሳሪያ አሰጣጥ በመሣሪያ ቁጥር ፣ በመሳሪያው ርዝመት ፣ በራዲየስ ፣እና የጥቃቅን አቅም - በተለምዶ በባህላዊ መሣሪያ አጠቃቀም ላይ ያልተገኘ መረጃ።
የትየየተጠቀሙት የመሳሪያ አይነት ምንም ይሁን ምን ፣ የ Tx እና የ Ty ዘንግ ያላቸውን ባለበት መቻቻል ዞን ውስጥ ማቆየት አስፈላጊ መሆኑን ከተገነዘቡ የጥራት ክፍሎችን ይገነባሉ ፡፡ Tx-Ty ችግሮች ካሉብዎ እና እርስዎ ካሉዎትትክክለኛ የከርሰ ምድር መሣሪያን በመጠቀም የፕሬስ ብሬክዎን በባለሙያ እንዲያገለግል ያድርጉ። ተለም plaዊ የማስመሰያ መሣሪያን የሚጠቀሙ ከሆነ ፣ የተቆራረጡ ጥፍሮች እና ሟቾች እንዲታወቁ እና ምልክት ማድረጋቸውን ያረጋግጡ (1-1 ፣ 2-2 ፣ 3-3 ፣ ወዘተ) ፡፡በዋናው ቅደም ተከተል ላይ አንድ ላይ ተመለስ (ምስል 4 ን ይመልከቱ) ፡፡
በተመሳሳይ አስፈላጊ ፣ በፕሬስ ብሬክ ላይ ሲጭኗቸው መሳሪያዎቹ ወደ ኋላ ተመሳሳይ አቅጣጫ መሄዳቸውን ያረጋግጡ ፡፡ ከዚያ የመለኪያ ብሎኮችዎን በመጠቀም የኋላ መቆጣጠሪያውን ወደ ማዕከሉ መስመር ያስተካክሉ እና በአዲሱ ውስጥ ያለውን የመነሻ ነጥብ ያዘጋጁተቆጣጣሪ ፣ እና በጣም ጥሩ ክፍሎችን ይስሩ።
አንድ የመጨረሻ አስተያየት-የፕሬስ ብሬክ መሣሪያን ማጠጣት የሚያገለግል ነው ፡፡ መሣሪያው የለበሱ ምልክቶችን እያሳየ ከሆነ ይተኩ እና በተቻለ መጠን ያሻሽሉ። ይመኑኝ ፣ የጉልበት ቁጠባ ብቻውን ለአዲሱ መሣሪያ ይከፍላል ፡፡
56 ያህል ብሔር ብሔረሰቦችን አቅፎ የያዘው የደቡብ ኢትዮጵያ ክፍል፤ ከ13 በላይ ዞኖች ክልል እንሁን የሚል ጥያቄ ማንሳታቸውን ተከትሎ፣ በክልሉ ሰላምና መረጋጋት ጠፍቶ በተከሰተ ሁከትና ብጥብጥ የሰዎች ህይወት ጠፍቷል፡፡ የግልና የመንግስት ሀብት ወድሟል፡፡
ብዙዎችን ከቀዬአቸው አፈናቅሏል፡፡ የደቡብ ክልል መንግስትና ነባሩ ደህዴን ባስጠኑት ጥናት መሰረት፤ የሲዳማ ክልልነት ፀድቆ የ14ቱ ዞኖች የክልልነት ጥያቄ በእንጥልጥል እንዳለ ነው፡፡ ነገር ግን የደቡብ የተለያዩ አካባቢ ተወላጅ ምሁራን፣ ባለሀብቶችና ጉዳዩ ይመለከተናል የሚሉ ግለሰቦች፤ በክልሉ ያለውን ሁከትና ብጥብጥ ለማርገብ 80 አባላት ያሉት የሰላም አምባሳደሮች ቡድን በማቋቋምና ይህ ቡድን በየዞኑና በየወረዳው እየተንቀሳቀሰ፣ ህብረተሰቡን በማወያየት፣ ፍላጐቱን አድምጠው የዳሰሳ ጥናት ካቀረቡ በኋላ ከክልሉ የተለያዩ ዞኖችና ወረዳዎች የተውጣጡ ከሁለት ሺህ በላይ የየማህበረሰቡን ተወካዮች ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ ማወያየታቸው ይታወሳል፡፡
የሰላም አምባሳደሮች ቡድን ምን ሥራዎችን አከናወነ? ምንስ ውጤት አስገኘ? በቀጣይስ ምን አስቧል? የደቡብ ክልል መንግስትና የቀድሞው ደህኢዴን ያስጠናውን ጥናት በተመለከተ ቡድኑ ምን ይላል? በሚሉና በተያያዥ ጉዳዮች ዙሪያ የሰላም አምባሳደሮች ቡድን አባል የሆኑትን አቶ ወንድሙ ሀይሌን የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ አነጋግራቸዋለች፡፡
አብዛኛው ህዝብ እንደሚያውቀው፤ በደቡብ ክልል ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ክልል፣ ከ13 የሚበልጡ ዞኖች የየራሳቸው ክልል እንዲሰጣቸው ለክልሉ ምክር ቤት ጥያቄ አስገብተዋል፡፡ ሆኖም የክልሉ መንግስት ከአንድ ዓመት በላይ ምላሽ ሳይሰጥ በመቅረቱ፣ እነዚህ ከ13 በላይ ዞኖች በህጉ ቅደም ተከተል መሰረት ጥያቄያቸውን ለፌዴሬሽን ምክር ቤት አቀረቡ፡፡ ለዚህ ጥያቄ እልባት ለመስጠት የደቡብ ክልል መንግስትና የነባሩ ደህኢዴን ስራ አስፈፃሚ ጥናት አስጠንቶ ነበር፡፡ በጥናቱ የተገኘው ግኝትና አጥኚው ቡድን ያቀረበው የመፍትሔ ሃሳብ የህዝብን ጥያቄ የሚመልስ ሆኖ አልተገኘም፡፡
አንደኛ፤ ከጥናትም አንፃር ስንመለከተው፣ አንድ ዞን ብቻ ወደ ከልልነት ተሻግሮ፣ ቀሪው 55 ብሔር ብሔረሰብ አብሮ ይቀጥል የሚል ውሳኔ ላይ መደረሱ እንዴት እንደታየ አልገባንም፡፡
አዎ እንደዛ ማለቴ ነው፡፡ እዚህ ውሳኔ ላይ ሲደርስ በየደረጃው ያሉ አመራሮችንና ህዝቡንም ለማወያየት ተሞክሯል:: ነገር ግን ህዝቡም ይሁን አመራሩ አልተቀበለውም:: በተለይም የታችኛው የአመራር ክፍል አልተቀበለውም፡፡ በዚህ የተነሳ ከ13 የሚበልጡት ዞኖች ጥያቄያቸው አልተመለሰም፡፡ በህገ መንግስቱ አንቀጽ 47/1 ላይ የሰፈረውም፣ እስካሁን የነበሩትን ዘጠኝ ክልሎች ይዘረዝርና፣ ከእነዘህ ክልሎች ውስጥ በክልልነት ለመውጣት የሚፈልጉ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ህዝቦች ጥያቄ ማቅረብ ይችላሉ ይላል፡፡ ብሔር ግን አይልም፤ ለአንድ ብሔር አልፈቀደም ማለት ነው፡፡ ከአንድ በላይ የሆኑ ብሔሮች ብሔረሰቦችና ህዝቦች በፈለጉበት ጊዜ ክልል ለመመስረት ጥያቄ ማቅረብ ይችላሉ ነው የሚለው፡፡ ስለዚህ ጥናቱም ይህን መሰረት ያደረገ አልነበረም፡፡ 1ለ 55 ሲወሰን ህገ መንግስቱን መሰረት አድርጐ የተጠና ጥናት አልነበረም፡፡ አንድ ዞን ክልል ሆኖ ሌላው 55ቱ ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች አንድ ላይ ይሁኑ የሚል ግኝትም በጥናቱ የለም፡፡
ግን የክልሉ መንግስትና ነባሩ ዴህኢዴን ባስጠኑት ጥናት፤ ምን ያህል ሰው ተሳትፏል? በጥናቱ 1 ለ55 ውሳኔም በጥናቱ አልተካተተም ካሉ፣ በጥናቱ ውስጥ በትክክል የነበረው ውጤት ምንድን ነው? ስላልገባኝ ነው?
እነሱ ባስጠኑት ጥናት ላይ ወደ 17ሺህ ህዝብ ተጠይቋል፡፡ ከዚህ ውስጥ 56.37 በመቶው ‹‹አንድ ላይ በመሆናችን ተጐድተናል›› የሚል ምላሽ ነው የሰጠው፤ 56 ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ደቡብ በሚል ብቻ ተጨፍልቀን መቀመጣችን ጐድቶናል ያሉ ናቸው፡፡ ጉዳቱም በመልካም አስተዳደር፣ በልማት፣ በፍትሃዊ የሀብት ክፍፍል ችግር የሚገለጽ ነው ብለዋል፡፡
በሌላ በኩል፤ ‹‹ጉዳቱ ቢኖርም አንድም ዞን ክልል ሆኖ ሳይወጣ ሁላችንም እንደ ቀድሞው ደቡብ ክልል ሆነን እንቀጥል›› የሚሉት ደግሞ 43.17 በመቶዎቹ ናቸው፡፡ ስለዚህ በጥናቱ መሰረት 1ለ55 የሚል ግኝት የለም፡፡
የክልሉ መንግስትና ነባሩ ዴህኢዴን ያቀረቡት 1ለ55፤ ከጥናቱ ግኝት ውጭ ነው የምለው በዚህ እውነታ ላይ ተመስርቼ ነው:: ይሄ በህዝቡ ላይ ከፍተኛ ቁጣ ቀሰቀሰ፡፡ 1 ለ55 ከተወሰነ ከነሐሴ መጨረሻ ጀምሮ በክልሉ ላይ ከፍተኛ ቀውስ ተነሳ፡፡ ቀድሞ ከነበረው ቀውስ በባሰ ሁኔታ የሰላምና የፀጥታ እጦት ተፈጠረ፡፡ ከዚህ በኋላ እንዴት የሠላም አምባሳደሮቹ ቡድን አባል ሆንክ ወደሚለው ጥያቄሽ እመለሳለሁ፡፡
ይህ አለመረጋጋትና ቀውስ ሲፈጠር መንግስት፣ ክልሉ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ሥር ሆኖ በኮማንድ ፖስት እንዲተዳደር አደረገ:: በዚህ መሃል ላይ ግን በርካታ ንብረት ወድሟል፣ ብዙዎች ከቤት ንብረታቸው ተነቅለው ተፈናቅለዋል፡፡ ህይወታቸውን ያጡም አሉ፡፡ የግልና የመንግስት በርካታ ንብረትም ወድሟል፡፡ የመንግስት መኪኖች፣ ማዘጋጃ ቤት፣ ፍርድ ቤቶችና ሌሎችም ንብረቶች ተቃጥለዋል፡፡ ይሄ እንግዲህ 1ለ55 ጥያቄ ህዝቡ አልተቀበለውም ማለት ነው፡፡ ህዝቡ ቁጣውን የሀይል እርምጃ በመውሰድ፣ መንገድ በመዝጋት፣ መንገድ ላይ የመኪና ጐማ በማቃጠል መግለጽ ጀመረ፡፡ በተለያዩ ዞኖች ላይም በተለያዩ ጊዜያትና ቀናት ይህ ክስተት ሲፈፀም ቆየ:: ስለዚህ የክልሉ መንግስትና መሪ ድርጅቱ ዴህዴን ያስጠኑትን ጥናት አልተቀበለውም:: ህዝቡም ‹‹ራሴን ችዬ ክልል ልሁን›› ብሎ ለክልሉ ምክር ቤት ያቀረበው ጥያቄም መልስ አላገኘም፡፡ በዚህ ምክንያት ህዝብና መንግስት ተለያዩ፡፡
ዞኖች በህጉ መሰረት የክልሎች ብሔረሰብ ምክር ቤት በአንድ አመት ውስጥ የክልልነት ወይም የማንነት ጥያቄን ካልመለሰ ወደ ፌዴሬሽን ምክር ቤት መጥተው ማመልከት ወይም በክስ መልክ ማቅረብ እንደሚችሉ ይደነግጋል፤ ዞኖችም ይህን ተከትለው ጥያቄያቸውን ወደ ፌዴሬሽን ም/ቤት አቅርበዋል፡፡ ምን ምላሽ አገኙ?
ጉዳዩን በክስ መልክ ዞኖች ወደ ፌዴሬሽን ምክር ቤት አምጥተውት እያለ ከክልሉ ከሁሉም ዞኖች የተውጣጡ ምሁራንና ይመለከተናል የሚሉ ግለሰቦች ተሰባሰቡና ክልሉ በዚህ መልኩ ከሚታመስ፣ በህይወትና በንብረት ላይ ጉዳት ከሚደርስ፣ ለምን ጠቅላይ ሚኒስትሩን አግኝተን በማነጋገርና የመፍትሔ ሃሳብ አቅርበን፣ ሃሳቡን ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚቀበሉን ከሆነ፣ ወደተሻለ የመፍትሔ አቅጣጫ አይሻገርም? የሚል ነገር ላይ ተደረሰ፡፡
ባለፈው ጥር ወር መግቢያ ላይ ነው ጥያቄ የቀረበው፡፡ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጥያቄውን ተቀበሉ፡፡ ጥያቄውን ከተቀበሉ በኋላ የሰላም አምባሳደር የኮሚቴ አባላትን ጥር 13 ቀን ይመስለኛል አወያዩ፡፡ እንግዲህ የክልሉ መንግስትና መሪ ድርጅቱ ዴህዴን ያስወሰኑት ውሳኔ በጥናት ያልተገኘ ነው፡፡ በሌላ በኩል፤ የአንዱ ዞን ጥያቄ ከተመለሰ በህገ - መንግስቱ መሰረት የሌሎቹም መመለስ ነበረበት፡፡ ስለዚህ ይህንን ሃሳብ ለክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ይዘን ስንቀርብ፣ እርሳቸውም ከእኛ ጋር ሲወያዩ፣ ለ56 ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ለሁሉም ክልል መስጠት አይቻልም፡፡ 56ቱም በአንድ ላይ ተጨፍልቀው መኖራቸውም አግባብ አይደለም ተባለ፡፡
እኛ ሀሳቡን አቀረብን ጠቅላይ ሚኒስትሩም ይህንኑ ደገሙት፡፡ ስለዚህ ለ56ቱም ክልል መስጠት አይቻልም፤ ሁሉንም እንደ ድሮው በአንድ ክልል ጨፍልቆ ማስኬድ አይቻልም፡፡ የ1 ለ55 ውሳኔም አይሰራም በሚል ላይ ተስማማን:: በዚህ ከተስማማን በኋላ ከክልሉ ከተለያዩ ዞኖችና ወረዳዎች የተውጣጡ ከሁለት ሺህ በላይ የህብረተሰብ ክፍሎች፣ በዚያው ጥር ወር አጋማሽ ላይ ሰብስበው አወያዩ፡፡ በውይይቱ ላይም ‹‹ከክልሉ በየአቅጣጫው እየተነሳ ያለውን ጥያቄ በህዝብ ውይይት ህዝቡ የሚፈልገው ምን እንደሆነ ትክክለኛ የህዝቡን ስሜት ታች ድረስ ወርደውና ህዝቡን አወያይተው የሚያመጡ የሰላም አምባሳደር ኮሚቴዎችን አቋቁመናል እነዚህ ኮሚቴዎች ታች ድረስ ሄደው ከተለያዩ የህብረተሰብ ክፍሎች ከተውጣጡ ተወካዮች ጋር ተወያይተው 56 ክልል መስጠት ስለማይቻል፣ ማን ከማን ጋር ስነ-ምህዳራዊ፣ ስነልቦናዊና ባህላዊ ተግባቦትና ቅርርብ ሊኖረው እንደሚችል እያወያዩና ተቀራራቢዎቹን በየፍላጐታቸው አንድ ክልል እያደረጉ፣ የህዝቡ ፍላጐት አደረጃጀት ይሰራል›› - አሉ ጠቅላይ ሚኒስትሩ፡፡ እኛም በዚህ መሰረት የእቅድ ዝርዝር አውጥተን፣ የእቅዱን ማስፈፀሚያ ፕሮግራም አዘጋጅተን ቅድመ ውይይት መርሃ ግብሮችን በዞኖችና በልዩ ወረዳዎች ተዘዋውረን አስይዘን በዚያ ውይይት ላይ የሚሳተፉ የተለያዩ የብሔረሰብ፣ የሃይማኖት ተቋማት፣ የአገር ሽማግሌ፣ የሴቶች፣ የወጣቶች፣ የአርሶአደር፣ የአርብቶ አደር፣ የምሁራን፣ የንግዱ ማህበረሰብ፣ የሲቪክ ማህበራት ተወካዮችና ሌሎች ይመለከታቸዋል የተባሉ ወገኖች የተውጣጡበት በየዞኑና በልዩ ወረዳዎች ከቀበሌ ጀምሮ ጥሪ ተደርጐ ህዝባዊ ውይይት ተካሄደ፡፡ ይህ ውይይት በክልሉ፣ በ15 ዞኖችና በ5 ልዩ ወረዳዎች ላይ ተደርጓል፡፡ በ15ቱ ዞኖችና በ5ቱም ልዩ ወረዳዎች በተካሄዱ የውይይት መድረኮች ላይ ህዝቡ በአጠቃላይ ደርሶብኛል ያለውን ብሶት በደልና ችግር አንስቷል፡፡ በዚህ ውይይት ላይ ክልሉና የደህዴን ስራ አስፈፃሚ ያሳለፈውን የ1 ለ55 ውሳኔ የተቀበለ አንድም ሰው አልተገኘም፡፡ እንደውም እኔ በነበርኩበት አካባቢ ላይ ቃል በቃል በተላለፈው ሀሳብ የተባለው፤ “ለዚያ ጥናት የወጣው ወጪ፣ ጊዜና ጉልበት በከንቱ ኪሳራ የጠፋ ነው፡፡ በጀቱን በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ስር ከምንወድቅ ለፀጥታ ስራ ብንጠቀምበት ይሻል ነበር፤ ኪሳራውን ደግሞ የክልሉ መንግስትና የደህዴን ሥራ አስፈፃሚ መመለስ አለበት” የሚል ነበር፡፡
በመጀመሪያ ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሁለት ሺህ የማህበረሰብ ተወካዮችን ባወያዩበት ወቅት፤ የሰላም አምባሳደር ኮሚቴ ማቋቋማቸውን ሲገልፁ፤ ይህንን የሰማ በየአካባቢው ያለው ሰው በማህበራዊ ሚዲያ ሁሉ ተሰራጨ፡፡ እናም ‹‹ክልል እንሆናለን›› ሲል የነበረው ሁሉ ረገብ አለና ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ምስጋና ማቅረብ ጀመረ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በእውነቱ በዚህ ላይ የሰሩት ስራ እጅግ የሚደነቅና የተለየ ነው:: ምክንያቱም ደቡብ ክልል ነባር ክልል ነው፤ ማደራጀትም ሆነ ከተፈለገ ማፍረስ ከተፈለገ፣ ፖለቲካዊ ውሳኔ መስጠት ይቻላል፡፡ ይሄ ይሄ ዞን አንድ ላይ፣ ያ ያ ዞን ደግሞ አንድ ላይ ብሎ ህዝቡን ማወያየትና አቅጣጫ መስጠት ይቻላል፡፡ ነገር ግን እርሳቸው እስኪ ህዝቡ ምን ይላል? አመራሩ 1 ለ55ቱን ህዝብ ተቀብሎታል እያለ ነው፤ ህዝቡ ደግሞ ፍላጐቱ ምንድን ነው? ብለው ህዝቡን በግንባር አግኝተው ሲያወያዩ፣ ህዝቡ 1ለ 55 ውሳኔን እንኳን ሊቀበል አያውቀውም፡፡ እንኳን ህዝቡ የታች አመራሩም ራሱ አያውቀውም፡፡ የተወሰኑ የነባሩ የደህኢዴን ጥቂት ሥራ አስፈፃሚዎች፣ የራሳቸውን ጥቅም ለማስከበር የሰሩት ሥራ ነው፡፡
ጥቅማቸው ምንድን ነው የሚለውን ስንመለከት፣ አንደኛ ደቡብ ክልል ትልቅ ከሚባሉ ክልሎች አንዱ ነው፡፡ ስለዚህ በዚህ ትልቅ ክልል ስም ስልጣን ላይ መቆየትና የፖለቲካ የፊት መሪ ሆኖ የመቆየት ጥቅም አለ፡፡ ሁለተኛው የሀብት ቅርምት ጥቅም አላቸው፤ ስለዚህ ይሄ ጥቅም እንዳይቋረጥና ጥቅም ለማስከበር ህዝቡና የታች አመራሩ ሳይወያይበት፣ 1ለ55ቱ ፀድቋል፤ ህዝቡ ተቀብሎታል ብለው አስፈጽመዋል፡፡ ይህን የተቃወሙ አመራሮች፣ በየቦታው ከስራቸው ተባርረዋል፡፡ የዞንና የወረዳ አስተዳዳሪዎችና ሌሎች አመራሮች ከስራ ተባርረዋል፡፡ ‹‹ይህንን 1 ለ55 የተሰኘ ውሳኔ የኔ ህዝብ አይቀበለውም›› በማለታቸው ከስራቸው የተባረሩ አሉ፡፡ አንዳንዶቹ የስራ ምደባ ሳያገኙ ያለ ስራ ስምንትና ዘጠኝ ወር ዝም ብለው የተቀመጡ አሉ፡፡
በመጨረሻ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የእኛን የውይይት ጥሪ ተቀብለው ከ2ሺህ የማህበረሰብ ተወካዮች ጋር ከተነጋገሩ በኋላ እንደዛ ክልል እየተባለ ሲጮህ የነበረው ነገር ቆሟል፣ የሰው ሞት ተገትቷል፤ የንብረት ዘረፋና የሰው መፈናቀልን ለማስቀረት ተችሏል፡፡ የሀብት ውድመትና የመንገድ መዘጋት ቆሟል፡፡ ለምን ካልሺኝ ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ፤ ‹‹የሰላም አምባደር ኮሚቴዎች ወደ ታች ወርደው ህዝበ ያወያያሉ›› እናንተ በምትሰጡት መልስና ሃሳብ መሰረት አዳዲስ ክልል ይፈጠራል በማለታቸው እኛ ለማወያየት ታች ድረስ በወረድንበት ጊዜ የህዝቡን ደስታና እፎይታ አይተናል፡፡ እንደውም አንዳንዶች እርጥብ ሳር እያነሱ ‹‹ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ውሰዱልን›› ይሉ ነበር፡፡ ይሄ እንግዲህ ህዝቡ በጠቅላይ ሚኒስትሩ ሃሳብ እፎይታ ማግኘቱን የሚያሳይ ነው፡፡
ሃዲያ ትልቅ ባህልና ታሪክ ያለው ህዝብ ነው:: የህዝቡ ብዛት ወደ 3ሚ ይጠጋል:: ህዝቡ በዋናነት ጥያቄው የልማት ጉዳይ ነው፡፡ እያነሳ ያለው ስለ ፍትሃዊ የህብት ክፍፍል ነው፡፡ እርግጥ ሃዲያ ክልል ለመሆን የሚያንሰው ነገር የለም፤ ነገር ግን ክልል ሲሆን መዋቅር ይበዛል:: ከስር መዓት ዞኖችና ወረዳዎች ይፈጠሩና ይበዛሉ፡፡ በዚህ ጊዜ ህዝቡ ከሚመደብለት በጀት አብላጫው ለአስተዳደራዊ ወጪ ይውልና የሚናፍቀው ልማትና ፍትሀዊ ተጠቃሚነት እየናፈቀው ይቀራል ማለት ነው፡፡ ስለዚህ 56 ክልል ከመሆን ቅድም ጠቅላይ ሚኒስትሩ እንደየ መልክአ ምድራዊ፣ ስነልቦናዊና ባህላዊ ቅርርቡ ሰብስብ ሰብሰብ እያለ ክልል ቢሆን፤ በአገሪቱም ላይ ትርጉም ያለው ልማት ይሰራል፤ ሰላምና መረጋጋትም ይመጣል፤ ፍትሃዊ ተጠቃሚነቱም ይበዛል፡፡ የሰላም አምባሳደሮቹም ከየዞኑና ከየወረዳው ተውጣጥቶ ተመካክሮ ነው እስከ ጠቅላይ ሚኒስትሩ የደረሰው፡፡
በመጀመሪያ 80 ያህል ነበርን፤ በከፍተኛ ተሳትፎ እስከ መጨረሻ የዘለቅነው ግን 45 ያህሉ ነን፡፡ ወደ በኋላ ላይ ለምስጋናም እጠቅሳቸዋለሁ ብዬ ነበር ካነሳሽ አይቀር ከምሁራንና ታዋቂ ሰዎች መካከል ዶ/ር አሸብር ወ/ጊዮርጊስና ክቡር አባዱላ ገመዳ ይገኙበታል፡፡ በተለይ ዶ/ር አሸብር በበላይነት ከማስተባበርም ባለፈ በግላቸው በጀት በመመደብ፣ ጊዜያቸውን በመሰዋት ከፍተኛ ጥረት አድርገው ጠቅላይ ሚኒስትሩ ድረስ እንዲቀርብ ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርገዋል፡፡ ህዝባዊ ውይይቱም ውጤታማ እንዲሆንና በታሰበው መልኩ እንዲሳካ፣ ህዝቡ የጠየቀውን ጥያቄ በሰላማዊ መንገድ እንዲያገኝ በማድረጋቸው፣ የአገሪቱን ኢኮኖሚ ታድገዋል፡፡ ምክንያቱም ቅድም እንዳልኩሽ፤ ብዙ ዘረፋ ነበር፤ ብዙ የሃብት መውደምና ብዙ የሰው መፈናቀል ነበር፡፡ ያ ሁሉ ሲቀር የአገሪቱ ኢኮኖሚ ጥሩ ይሆናል፤ አንድ የመንግስት መኪና ሲቃጠል 3 እና 4 ሚ ብር ነው የሚቃጠለው፤ ሲሰራ ግን ብዙ ልማት ያመጣል፡፡ ለሰላማዊ ሰልፍና ለብጥብጥ ሲወጣ የነበረ ገንዘብ ተርፏል ማለት ነው፡፡ ወጣቱ ጊዜውን አላስፈላጊ ለሆነ ብጥብጥ ሲያውል ነበር፤ አሁን ወደ ስራ ገብቷል ማለት ነው፡፡ ይሄ ሁሉ ሚናው ቀላል አይደለም፡፡ የተሳካ ህዝባዊ ውይይት እንዲደረግ የሰላም አምባሳደር ኮሚቴውን በማስተባበር፣ በጀት በመመደብ ከፍተኛ ድርሻ አድርገዋል፡፡ እውነት ለመናገር፤ እነዚህ ሰዎች የአገር ሸክም ነው ያቀለሉት:: ህዝቡ ጥያቄው ለሚመለከተው የአገር መሪ መድረሱን አረጋግጦ ምላሽ እንደሚያገኝ ተስፋ በማድረጉ ነው ይሄ ሁሉ መረጋጋት የመጣው፡፡ ስለዚህ ዶ/ር አሸብርንና ክቡር አባዱላን እንዲሁም የህዝብ ጉዳይ ያገባኛል ይመለከተኛል ብለው በግል ተነሳሽነት የግል ስራቸውንና ጥቅማቸውን እየተው እየሰሩ ያሉትን የሰላም አምባሳደር ቡድን አባላትንም ማመስገን እፈልጋለሁ:: ምክንያቱም አንድ የተለየ ሃሳብ ሲመጣ፣ በዚያው ልክ ተግዳሮችም አሉ፤ እነ ዶ/ር አሸብር ይህንን ነገር ሲያስተባብሩና የህዝብ ድምጽ እንዲሰማ ሲያደርጉ ብዙ ችግሮችን ተጋፍጠዋል፡፡
ህዝቡን ለማወያየት ታች ዞንና ልዩ ወረዳዎች ስንቀሳቀስ፣ ሁሉም አልጋ ባልጋ አይደለም የነበረው፡፡ እነ ዶ/ር አሸብር ላይ ከዛቻና ማስፈራሪያ ባለፈም ብዙ ሰብዕናን የሚነኩ ዘለፋዎች ደርሰውባቸውና ነበር ስንት ጫና ተቋቁመው ነው እዚህ የተደረሰው፡፡ መድረኮች እንዳይሳኩ ሃሳቡን ለመቀልበስ እነክቡር አባዱላና ዶ/ር አሸብር ላይ ዘመቻ ተከፍቶ ነበር ሌሎች ሚዲያዎች ላይም ዘመቻ ተከፍቶ ነበር፡፡ እንኳን ዋና አስተባባሪዎቹ ላይ እኛም ላይ ብዙ አላስፈላጊ ዛቻና ማስፈራሪያ ሲሰነዘር ነበር፡፡ የሆነ ሆኖ የህዝብ ድምጽ በአግባቡ ስለተደመጠና ግቡን ስለመታ የተከፈቱብን ዘመቻዎች ካሳካነው ግብ አንፃር ሲታዩ ኢምንት ናቸው፡፡
በሰላም አምባሳደሮች ኮሚቴ አባልነትዎ በቀጣይ ክልሉ ምን ቅርጽ ይዞ ቢቀጥል ዘላቂ ሰላምና ልማት ያመጣል ይላሉ፡፡ ሌላው ከህዝባዊ ውይይቱና ከዳሰሳ ጥናታችሁ ያገኛችሁትን ውጤት ምን አደረጋችሁት?
ጥሩ ጥያቄ ነው፡፡ እኛ አላማችን ህዝባዊ ውይይት አድርገን፤ የህዝቡን ትክክለኛ ስሜትና ድምጽ ማዳመጥ ነበር:: ያንን በተሳካ ሁኔታ ከውነን መጥተናል፡፡ ሪፖርትም ጨርሰናል፡፡ ‹‹አሁን ክልሉ ምን ቅርጽ ቢይዝ ነው ዘላቂ ሰላም ወንድማማችነትና እርስ በእርስ መተማመን የሚመጣው?›› ብለሽ ላነሳሺው ጥያቄ ህዝቡ ራሱ ማን ከማን ጋር አንድ ላይ ሆኖ ክልል ቢሆን ዘላቂ ሰላም እንደሚያመጣ አውቆ ጨርሶ ተቀምጧል:: የትኛው ዞን ከየትኛው ዞን፣ የትኛው ልዩ ወረዳ ከየትኛው ዞን ጋር ቢሆን የሚፈልገውን ልማት እንደሚያገኝ፣ የመልካም አስተዳደር ችግሩ እንደሚቀረፍ አውቆታል:: የሚገርምሽ ‹‹ከዚህኛው ዞን ጋር ባልሆን እንኳን ከዚህኛው ወረዳ ጋር እሆናለሁ›› እያለ እስከ ሶስተኛ አማራጭ ድረስ አስቀምጧል፡፡ አሁን ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ የህዝብን ውይይት መነሻ በማድረግ፣ ሃሳብ ይሰጣሉ ብለን ነው የምንጠብቀው፡፡ ይህንን ስንጠብቅ ህዝቡ እንደ ስጋት ያነሳቸው ነገሮች አሉ:: በመጀመሪያ ለጠቅላይ ሚኒስትሩ አክብሮታቸውን ገልፀው፤ ይቅርታ ወደ ኋላ ለመመለሴ ይሄ ክልል ቀደም ሲል አምስት ክልል ነበር፤ ወደ አንድ ክልልነት ሲመጣ ህዝቡ አያውቅም፤ በማን ውሳኔ አንድ እንደሆነ አይታወቅም ሰነድም የለም:: ይሄን እኛም ብቻ ሳይሆን ቀደም ብለው ያስጠኑት ክልሉና የደህዴን ስራ አስፈፃሚዎችም አላገኙትም፡፡ ከዚህ አንፃር እንዲህ እየሆነ የመጣ ክልል አሁንም ጠቅላይ ሚኒስትሩ ያስቀመጡት አቅጣጫ እንዳይቀለበስና ከምርጫ በፊት ይፋ እንዲሆን የሚል ውሳኔ ላይ ደርሰን ነበር፡፡ በወረርሽኙ ምክንያት ምርጫውም ተራዝሟል፡፡
ሁለተኛው፤ አሁን በስኬት የተጠናቀቀው ህዝባዊ ውይይት እንዳይሳካ የሚተጉ ሀይሎች ስላሉ ይህ በሰላም አምባሳደሮቹ በኩል ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ደርሶ ሳይሳካ እንዳይቀር አደራ እያለ ነው ህዝቡ፡፡ ስለዚህ በአስቸኳይ እንዲመለስልን እንፈልጋለን የሚል ግፊት አለ፡፡ ምክንያቱም እኛንም ጠቅላይ ሚኒስትሩንም በማመን፣ ህዝቡ ትግሉንና ረብሻውን አቁሞ በሰላማዊ መንገድ እየጠበቀ ነው፡፡ እንደውም የኮሮና ወረርሽኝ ገብቶ የሁሉንም ነገር ትኩረት ሳበው እንጂ ህዝቡ የዚህን ጉዳይ ምላሽ የሚጠብቀው ከመጋቢት 30 በፊት ነበር፡፡ ይሄ ነገር ተገልፆ፣ ሌላው ህጋዊ ሂደቱ ግን ከፌዴሬሽን ምክር ቤት ጋር የሚከወን ይሆናል ማለት ነው፡፡ ስለዚህ ህዝቡ በጉጉት እየጠበቀ ነው፡፡ እኛም ሪፖርቱንና ምክረ ሃሳቡን ለጠቅላይ ሚኒስትሩ ለማቅረብ ዝግጁ ነን:: አሁን ዓለም ከገባበት የኮሮና ወረርሽኝ ውጥረት እኛም እንደ ሀገር ትልቅ ትኩረት ለወረርሽኙ እንደ መስጠታችን ከዚህ መለስ ሲሉ፣ ጉዳዩን በትኩረት አይተው ምላሽ እንዲሰጡ ህዝቡ ጥሪ እያቀረበ ነው፡፡ እኛም በቅርቡ ምላሽ ይሰጣሉ ብለን እናምናለን፡፡ አሁን ስጋት ስላለን ነው፡፡ እንዳልኩሽ ይሄ እንዳይሳካ የሚንቀሳቀሱ አካላት ሩጫቸውን አጠናክረው ስለቀጠሉ፣ ልፋትና ድካማችን የህዝቡም ጉጉት ገደል እንዳይገባ በማሰብ ነው እኛም ወደ እናንተ መጥተን ሃሳባችንንና የህዝቡን ፍላጐት ለመግለጽ የሞከርነው፡፡ አመሰግናለሁ፡፡
አማርኛ (Amharic): ማስታወሻ: የሚናገሩት ቋንቋ ኣማርኛ ከሆነ የትርጉም እርዳታ ድርጅቶች፣ በነጻ ሊያግዝዎት ተዘጋጀተዋል፡ ወደ ሚከተለው ቁጥር ይደውሉ 1-703-848-6610 (መስማት ለተሳናቸው: 1-800-828-1120).
ረመዳንን የሚጾም ሰው ስለ“ለይለቱል ቀድር” ማንነት በሚገባ ያውቃል ብዬ እገምታለሁ። “ለይቱል በድር”ን ግን ብዙዎቻችሁ ላታውቁት ትችላላችሁ። ስለዚህ በዛሬው የረመዳን ወጋችን “ሀረር ጌይ” በተሰኘው መጽሐፌ ስለ “ለይለቱል በድር” የጻፍኩትን አጋራችኋሁ። ***** “በድሪ” እና “በድሪያ” እኔ በተወለድኩበት አካባቢ በጣም ከሚታወቁት ስሞች መካከል ይገኛሉ። በነዚህ ስሞች የሚጠሩትን ሰዎች ለምን እንዲህ እንደተባሉ አንድም ቀን ጠይቄአቸው አላውቅም። ወደ ሀረር ከመጣሁ በኋላ ግን ነገሩን በቀላሉ ተረድቼዋለሁ። ለዚህም የረዳኝ “በድሪ በሪ”ን ማወቄ ነው። እንዴት… ወጋችንን እንጀምር እንግዲህ። ***** በሀረሪ ህዝብ ትውፊትና ባህል ከፍተኛ አክብሮት ከሚሰጣቸው ህዝባዊ በዓላት መካከል አንዱ “በድሪ አያም” (ለይለቱል በድር) ይባላል። ይህ በዓል የሚውለው በረመዳን ወር 17ኛው ቀን ነው። በዓሉ ነቢዩ ሙሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) ከጥቂት ባልደረቦቻቸው ጋር ሆነው በሶስት እጥፍ የሚበልጧቸውን ጠላቶቻቸውን በድር በሚባለው አምባ ላይ ድል ያደረጉበትን ኩነት ለማሰብ ተብሎ ነው የሚከበረው። ሀረሪዎች በዘመናችን “በድሪ አያም”ን የሚያከብሩት በየቤታቸው ነው። በጥንቱ ዘመን ግን መላው የሀረር ጌይ ህዝብ የሚሳተፍበት ክብረ በዓል በየዓመቱ በ“በድሪ በሪ” ይካሄድ ነበር። ***** አዎን! በአማርኛ ስሙ “ቡዳ በር” የሚባለው ደቡባዊው የሀረር በር በከተማዋ ባህል ከፍተኛ ቦታ በሚሰጠው “በድሪ አያም” ስም ነው የተሰየመው ። የዚህ በዓል ዋነኛ ማዳመቂያ ደግሞ “በርቲ በርቲ” የሚባለው ጨዋታ ነው። ይህ ጨዋታ ከ“በድሪ በሪ” ፊት ለፊት ባለው አነስተኛ ሜዳ ላይ ይካሄዳል። ለመሆኑ “በርቲ በርቲ” ምንድነው?
“በርቲ በርቲ” ቃል በቃል ሲፈታ “ብትር ለብትር” ማለት ነው። በዚህ ስያሜ የሚጠራው የጥንቱ የሀረር ጌይ ወጣቶች ችሎታና ጉልበት የሚፈተሽበት የዱላ ምክክቶሽ ጨዋታ ነው። በጨዋታው የሚሳተፉት ያላገቡ ወጣቶች ብቻ ናቸው። ታዲያ ወጣቶቹ “በርቲ በርቲ”ን ሲጫወቱ “ቀላ በሪ” እና “በድዳ በሪ” በሚባሉ ሁለት ቡድኖች ይቧደናሉ። 5 በነገራችን ላይ “ቀላ በሪ” በአማርኛ “የቆላ በር” በር ማለት ነው። ይህ ስያሜ በሀረር ጌይ ሰሜናዊና ምስራቃዊ አቅጣጫዎች በሚገኙት ቆላማ ስፍራዎች ትይዩ ያሉትን ሶስት የከተማዋ በሮችን ማለትም “አስሱም በሪ”ን፣ “አርጎብ በሪ”ን እና “ሱጉድ አጥ በሪ”ን በአንድነት ያመለክታል።
በትውፊትና በአንዳንድ የጽሁፍ መረጃዎች እንደሚወሳው “ሀረር ጌይ” ከአካባቢዋ ማህበረሰቦች ጋር የነበራት ግንኙነት ተጠናክሮ በሚገኝበት ዘመን ከቆላማው የምስራቅ ኢትዮጵያ ክልል የሚመጡ ባለጉዳዮች የሚገለገሉበት ዲዋን (ፍርድ ቤት) “ቀላ በሪ” በሚል ስም ተቋቁሞላቸው ነበር።
“በድዳ በሪ” ደግሞ የ“ደጋ በር” ማለት ሲሆን ይህም የ“አስማእዲን በሪ” እና የ“በድሪ በሪ” የጋራ ስም ነው።6 እነዚህኛዎቹ በሮች ደግሞ በደጋማው የምስራቅ ኢትዮጵያ ክፍል ባሉት የሀረር ጌይ ተጎራባች ክልሎች አቅጣጫ ስለሚገኙ ነው እንዲህ የተባሉት። ከደጋማዉ የሀረርጌ አውራጃዎች የሚመጡ ማህበረሰቦችም በነዚህ በሮች ወደ ከተማዋ ይገቡ ነበር። አሚሩ ከነዚህኛዎቹ ማህበረሰቦች ጋር በነበረው ግንኙት መሰረትም እነርሱን ብቻ የሚያገለግል ሌላ ዲዋን “በድዳ በሪ” በሚል ስያሜ አቋቁሟል። ***** ከላይ ከጻፍኩት ትንተና እንደምትረዱት የሀረር ጌይ ወጣቶች “በርቲ በርቲ”ን ሲጫወቱ የ“አስሱም በሪ”፣ የ“አርጎብ በሪ” እና የ“ሱጉድ አጥ በሪ” ልጆች “ቀላ በሪ” በሚባለው ቡድን ውስጥ ይካተታሉ። የ“አስማእዲን በሪ” እና የ“በድሪ በሪ” ልጆች ደግሞ “በድዳ በሪ” በሚባል ቡድን አንድ ላይ ይጠቃለላሉ።
ወጣቶቹ “በርቲ በርቲ”ን የሚጫወቱት በ“በድሪ ኦርቲ” (የበድር ምሽት) ነው። ይህም “በድሪ አያም” የሚጀምርበት ምሽት ነው። በጨዋታው ላይ የሚሳተፉት ወጣቶች በነጠላና በቡድን የሚደረጉ የዱላ ምክክቶሽ ግጥሚያዎችን ያደርጋሉ። ጨዋታውን የሚዳኙት ደግሞ በህዝብ የተመረጡ ሽማግሌዎች ናቸው።
ወደ ጨዋታው የገባ ተጫዋች ብልሀቱንና ቅልጥፍናውን በማሰባሰብ ተጋጣሚው “በቃኝ” ብሎ እጁን እስኪሰጥ ድረስ በዱላ ይከተክተዋል። እያንዳንዱ ተጫዋች በጨዋታ ላይ እያለ ድንገት ቢፈነከት አንዳች ስሞታ ለማቅረብ አይችልም። ህመሙን ችሎ መጫወት ከቻለ ጨዋታውን መቀጠል ይችላል። ካልሆነም “ፎርፌ” ሰጥቶ የመገላገል መብት ነበረው። በ“በርቲ በርቲ” ጨዋታ አሸናፊ የሚሆነው ቡድን ደስታውን ለመግለጽ ሀረር ጌይን በዜማና በ“ዚክር” ከዳር እስከዳር ያዳርሳታል። በመንገዳቸው ላይ የሚያጋጥሟቸው ሽማግሌዎችም “እድሜያችሁ ይርዘም! ውለዱ ክበዱ!” በማለት ምርቃት ያዥጎደጉዱላቸዋል። ***** በወጋችን መጀመሪያ ላይ እንደገለጽኩት ከ“በድሪ በሪ” ጋር በመተዋወቄ “በድሪ” እና “በድሪያ” ስለሚባሉት ስሞችም ለማወቅ ችዬአለሁ። እነሆ በነዚህ ስሞች ዙሪያ ስለሚነገሩ ወጎችም በጥቂቱ ላጫውታችሁ።
በሀረር ጌይ ትውፊት መሰረት “በድሪ አያም” በሚከበርበት ዕለት (ቀንም ሆነ ሌሊት) የተወለደ ህጻን ጾታው ወንድ ከሆነ “በድሪ” የሚል ስም ይሰጠዋል። ሴት ልጅ ደግሞ “በድሪያ” ትሰኛለች። እነዚህ ስሞች ለልጆች መጠሪያነት የሚውሉባቸው ሌሎች መነሻዎችም አሉ። ለምሳሌ መኖሪያ ቤቱ በ“በድሪ በሪ” ክልል የሆነ “ጌይ ኡሱእ” ልጁን “በድሪ” በማለት ሊጠራው ይችላል። እንደዚሁ ደግሞ በ“በድሪ በሪ” ክልል የተወለደ “ጌይ ኡሱእ” የኑሮው አድራሻውን ወደሌሎች ስፍራዎች ሲቀይር ጥንተ-ማንነቱ እንዲታወስ በማሰብ ለልጁ “በድሪ” (ሴት ከሆነች ደግሞ “በድሪያ”) የሚል ስም መስጠቱ የተለመደ ነው። (ምንጭ:- አፈንዲ ሙተቂ: “ሀረር ጌይ- የአስገራሚዋ ከተማ የኢትኖግራፊ ወጎች”: ገጽ 216-219 )
አቃቢ ሕግ በቀድሞዎቹ የገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ከፍተኛ ኃላፊዎችና በሌሎች ላይ ከመሠረታቸው ክሦች መካከል አሻሽሎ እንዲያቀርባቸው የታዘዘውን ሙሉ በሙሉ አዘጋጅቶ ለማቅረብ አለመቻሉን ለፍርድ ቤቱ ገልጿል፡፡
የኦስካር ሽልማት ከወር በኋላ የሚካሄድ ሲሆን ለሽልማት የሚፎካከሩት እጩዎች ሰሞኑን እንደሚገለፁ ይጠበቃል፡፡የስቴቨን ስፒልበርግ ፊልም “ሊንከን” እና የቤን አፍሌክ ፊልም “አርጎ” በዘንድሮው የኦስካር ሽልማት በበርካታ ዘርፎች የመታጨት እድላቸው ሰፊ መሆኑን ዩኤስኤ ቱዴይ ዘግቧል፡ በሌላ በኩል 70ኛው የጎልደን ግሎብ አዋርድ ከሳምንት በኋላ በካሊፎርንያ ቤቨርሊ ሂልስ በሚገኘው የቤቨርሊ ሆቴል ይከናወናል፡፡ ለዚሁ ሽልማት የቀረቡ እጩዎች ከወር በፊት ይፋ የተደረጉ ሲሆን የሽልማት ስነስርዓቱ የኦስካር አሸናፊዎችን ፍንጭ ሊሰጥ ይችላል ተብሏል፡፡
ለጎልደን ግሎብ በሰባት ዘርፎች በመታጨት የተሳካለት የስቴቨን ስፒልበርግ ‹ “ሊንከን” ሲሆን እያንዳንዳቸው በአምስት ዘርፎች በመታጨት የቤን አፍሌክ “አርጎ” እና የኪዊን ቲንታረንቲኖ “ዲጃንጎ አንቼንድ” ይከተላሉ፡፡ ኦሳማ ቢን ላደንን ለማደን በተደረገው ጥረት ዙሪያ የተሰራው የካተሪን ቢገሎው “ዜሮ ዳርክ ሰርቲ” በአራት ዘርፎች ታጭቷል፡፡በጎልደን ግሎብ በበርካታ ዘርፎች በመታጨት የተሳካላቸው ፊልሞች በኦስካርም ለምርጥ ፊልም፤ ለምርጥ ተዋናዮች እና ለምርጥ ዲያሬክተር ምርጫ እንደሚፎካከሩ ይጠበቃል፡፡ የጎልደን ግሎብ አሸናፊዎችን የሚመርጡት በሎስአንጀለስ ከተማ የሚሰሩ 90 የመዝናኛው ኢንዱስትሪ ጋዜጠኞች ናቸው፡፡ የጎልደን ግሎብ ተሸላሚዎች በኦስካር የማሸነፍ እድላቸው ሰፊ እንደሚሆን እየተገለፀም ነው፡፡ ባለፈው ዓመት በጎልደን ግሎብ ምርጥ ድራማ ተብሎ የተሸለመው “ዘ ዲሴንዳንትስ” ሲሆን ምርጥ ኮሜዲ ወይም ሚዩዚካል በተባለው ዘርፍ ደግሞ “ዘ አርቲስት” እንደተሸለመ ይታወሳል፡፡
ለ2013 የኦስካር ሽልማት በተለያዩ ዘርፎች የታጩ ፊልሞችና ባለሙያዎች ዝርዝር በቀጣይ ሳምንት አጋማሽ ላይ ይፋ ይሆናል፡፡ ሽልማቱን የሚያዘጋጀው አካዳሚ ኦፍ ሞሽን ፒክቸርስ አርትስ ኤንድ ሳይንስ አባላት ድምፅ እየሰጡ ቆይተው ትላንት ተጠናቅቋል፡፡
ቻይና 3 ዋ ተድላ ብርሃን አሳይቷል ቻይኒዝ 5 ቱን ደጋግመው አመላክቷል ቻይና ቻውስ 7 ድደ-ንዳትን አመላክቷል ቻይና ቻውስ (9 ሜ) የዜና ማራኪ ብርሃን (Led downlight) ተባለ
ZhongShan LED ወደታች ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED ወደታች ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED ወደታች ብርሃን ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በCOVID-19 በሽታ መከሰት ምክንያት ተቋርጦ የነበረውን የ2012 ዓ.ም ትምህርት ለመጀመር ምዝገባ የሚከናወነው ታህሳስ 12-13/ 2013 ዓ.ም መሆኑን እያሳወቅን ምዝገባውን በተማሪዎች መረጃ ቋት (SIS) ላይ በመግባት መመዝገብ ይጠበቅባችሁአል። ትምህርት ታህሳስ 14/2013 ዓ.ም የሚጀመር ይሆናል።
ድሕሪ እዚ ዘሎ ግዚያዊ ወተሃደራዊ አዋጅ ዘይቀሰነ ውሽጣዊ ኩነታታ ተደጕሉ እንበር ፍታሕ አይረኸበን። ናይዚ ጭቡጥ ምስክር አብ ዝሓለፈ ሰሙናት አብ ክልል ኦሮሞ ብዙሕ አናአሽቱ ነጥብታት ዝሓዘን ሰለስተ ዓበይቲ ፖለቲካዊ ሕቶታት ዘለዎን መግለጺ ብሓደ ግዜ አብ 20 ከተማታት ተዘርጊሑ ነይሩ። እተን ሰለስተ ዓበይቲ ነጥብታት ከምዚ ዝስዕባ እየን።
እዚኦምን ካልኦት ንክልል ኦሮሞ ዝምልከቱን ዘለዎም ወረቃቅቲ ምስ ተዘርገሐ ከም እንደገና ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ግቡ ወጺኡ ንኦሮሞ ክሕልዋ ቀንዩ። ክሳብ ሎሚ ግን በጀካ እቶም ነዚ ጉዳይ ጌይሮሞ ይኾኑ ተባሂሎም ዝተአሰሩ ካልእ ገዚፍ ሓደጋ የልቦን።
አብ ትግራይ ምስቲ ኩሉ ብዛዕባ ብልሽውናን ሰናይ ምምሕዳርን ምስ ኤርትራ ዘሎ ሕማቅ ኩነታትን ንዕቤት እዚ ክልል ተባሂሉ ካብ ግዜ መለስ ዜናዊ ስተጀመረ መገዲ ባቡር ብዘይ ርዱእ ምኽንያት ደው ክብል ተወሲኑ አሎ።አብዚ አብ ምጅማሩ ዝጠፍአ ንብረትን ገንዘብን መን ከም ዝሕተተሉ ከይተፈልጠ ተሪፉ አሎ። በዚ መሰረት እቲ ጌና ብጉዳይ ጎንደር ሕርቃኑ ዝእብዶ ዘይረኸበ ህዝቢ ትግራይ በዚ ናይ ባቡር ጉዳይ አስደሚምዎ ይርከብ አሎ። አብ ኩሉ ከተማታትን ወረዳታትን ዝግበር ዘሎ አኼባታት ፍረ ዘይቡሉ ብተን አሎ።
4. መሪሒነት ወተሃደራዊ ሓይሊ አብ ምፍታሕ ጉዳይ ኤርትራ ተኸፋፊሉ አሎ። ወተሃደራዊ ስጉምቲ ምውሳድን ዘይምውሳድን፡ እቲ ክንዋጋእ የብልናን ዝብል ሓይሊ ዓብላሊ እዩ ዘሎ።
7. ኢትዮጵያን ዝምድና አሜሪካን አብ ዝተሓተ ደረጅኡ ምህላውን ቻይናን ሩስያን ህንድን ምስ ኢትዮጵያ ዘለወን ዝምድናታት ምድልዳሉን ኢትዮጵያ ምስ ኤውሮጳን አሜሪካን አብ ሓርፋፍ ዲፕሎማስያዊ ኩነት ትረከብ አላ።
ብሰንበት 1 መጋቢት ናብ ስዑዲ ዓረብ ዘምርሐ ፕረዚደንት ግብጺ ዓብደልፈታሕ ኣልሲሲ ምስ ንጉስ ሳልማን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ብምርኻብ፣ ኣብ ጉዳያት የመን፣ ሊብያን ሶርያን ከምዝዘተዩ ንሰበ ስልጣን እታ ሃገር ብምጥቃስ ኣሶሸትድ ፕረስ ኣረጋጊጹ።
ግብጺ፣ ብፍላይ ኣብ ጉዳይ የመን ከቢድ ስክፍታ ከምዘለዋን ክሳብ ወትሃደራዊ ምትእትታው ንምፍጻም ቅርብቲ ምዃናን ክትገልጽ እንከላ፣ ስዑዲ ዓረብ’ውን ብወግዒ ዝሃበቶ መግለጺ እኳ እንየዘየለ፣ ካብ ናይ ግብጺ ዝፍለ መርገጺ ከምዘይህልዋ’ዩ ዝትንተን።
ጋዜጣ ሞኒተር ናይ ግብጺ ኣቀዲሙ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ’ውን መራሕቲ ስዑዲ ዓረብን ግብጽን ኣብ ጉዳይ የመን ተበግሶታት ክወስዱ ዝጽውዕ ደብዳቤ ካብ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ከምዝተለኣኸ’ዩ ዘመልክት።
ገስጋስ ተቓወምቲ ሒቲ፣ ነታ ምስ የመን ሰፊሕ ዶብ ዘለዋ ስዑዲ ዓረብ ምስፍሕፋሕ ሃይማኖት ሺዓን ናይ ኢራን ወትሃደራዊ ምትእትታውን ከም ቀዳማይ ስግኣት ክትጥምቶ እንከላ፣ ግብጺ ብወገና፣ እቶም ተቓወምቲ ንባብ ኤል መንደብ ከይዓጽዉ ዝብል ስክፍታ ኣሕዲሩላ ይርከብ።
እዚ ናይ ፕረዚደንት ግብጺ ዑደት ናብ ስዑዲ ዓረብ’ውን ጎኒ ጎኒ’ቲ ብ ንግድን ፋይናንስን ዝምልከት ዘተን ዋዕላን፣ ኣብዚ ብጉዳይ የመን ዘለወን ስኽፍታን ስግኣትን’ውን ተዘራሪበናሉ ኣለዋ።
መሰንበቻውን የመገናኛ ብዙኃንን ትኩረት ከሳቡ በዓላት አንዱ ዓመታዊው የጥምቀት በዓል ነው፡፡ በኢትዮጵያ በአደባባይ ከሚከበሩት በአውራነትም ይጠቀሳል፡፡ ሃይማኖት ከባህል ጋር የነበረውና ያለው የሚኖረው ቁርኝት አሳይነቱም ይጎላል፡፡ ድንበርን አልፎ ባሕርን ተሻግሮ ባዕዶችን ጭምር የማረከ መሆኑም ሌላው ገጽታው ነው፡፡
የኢትዮጵያን ሃይማኖታዊና ባህላዊ ትውፊቶችን መሠረት አድርጎ ከትውልድ ወደ ትውልድ እየተላለፈ የመጣው የጥምቀት ክብረ በዓል ማኅበራዊ አንድነትን፣ መስተጋብርንና ብዝኃነትን በመላ አገሪቱ ያስተሳሰረ መሆኑ ይነገርለታል፡፡ ይህም ገጽታው ነው በመንግሥታቱ ድርጅት የባህል ክንፍ ዩኔስኮ በማይዳሰስ ባህላዊ ቅርስና ወካይ መዝገብ ውስጥ የመግባት ዕድሉ ከፍተኛ ነው የሚያሰኘው፡፡
ኢትዮጵያ በዩኔስኮ ጉባዔ በ1996 ዓ.ም. የፀደቀውን የማይዳሰስ ባህላዊ ቅርስ ጥበቃ ስምምነትን በየካቲት 1998 ዓ.ም. ከፈረመች በኋላ ነው ለዘርፉ ትኩረት መስጠት የጀመረው፡፡ በዩኔስኮ መዝገብ በሚዳሰሱ ቅርሶች ብቻ ትታወቅ ከነበረችበት አልፋ የማይዳሰሰውን ባህላዊ ቅርስ ለማስመዝገብ የቻለችው ስምምነቱን በፈረመች በስምንት ዓመቷ የመስቀል በዓልን በዓለም ወካይ ቅርስ መዝገብ ውስጥ ማስገባቷ ነው፡፡
በዓለም አቀፍ የፌስቲቫሎች መድበል ‹‹የአፍሪካ ኤጲፋንያ›› (The African Epiphany) እየተባለ የሚሞካሸው፣ ከአገሬው ባለፈ የውጭ ቱሪስቶች እየመጡ የሚያደንቁት፣ አንዳንዶችም ‹‹በዓለም ወካይ ቅርስ ውስጥ ጥምቀትን ለምን በቅርስነት አላስመዘገባችሁትም?›› እየተባለ የተጠየቀለት በዓለ ጥምቀት እስካሁን ለዩኔስኮ ‹‹ወግ ማዕረግ›› ለመብቃት አልታደለም፡፡
በዓሉ በ2006 ዓ.ም. በተለይ በአዲስ አበባና በጎንደር ሲከበር የቤተክህነትም ሆነ የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትሮችን ጨምሮ ከፍተኛ ሹማምንት ‹‹ክብረ በዓሉን በዓለም ቅርስነት ለማስመዝገብ እየሠራን ነው›› ሲሉ በቴሌቪዥን መስኮት፣ በሬዲዮ ሞገድ መደመጣቸው ይታወሳል፡፡ ከዜና ፍጆታ ባለፈ ተጨባጭ እንቅስቃሴ ከተጀመረ ግን ሁለተኛ ዓመቱን ይዟል፡፡ የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር የመንፈቀ ዓመቱን አፈጻጸም ሪፖርቱን ባለፈው ታኅሣሥ ለፓርላማው ባቀረበበት ወቅት፣ በጥምቀት ክብረ በዓል ላይ እየተሠራ ያለው ሥራ 70 ከመቶ መጠናቀቁን መግለጹ ይታወቃል፡፡
ይህም ሆኖ የፎክሎርም ሆነ የአንትሮፖሎጂ ባለሙያዎች እንደሚገልጹት፣ የጥምቀት በዓል እንደ መስቀል በዓል ሁሉ በዩኔስኮ ወካይ ቅርስ መዝገብ ውስጥ ለመስፈር የሚያዳግተው አይደለም፡፡ ይሁን እንጂ ለዩኔስኮ የሚቀርበው ሰነድ በዕውቀት ላይ የተመሠረተ ጥናት መደረግ እንዳለበት ሳይጠቅሱ አያልፉም፡፡ እዚህ ላይ ለዕውቀት ክፍተት ማሳያነት በዩኔስኮ የመስቀል ክብረ በዓል አመዘጋገብ ላይ የተከሰተው ይነሳል፡፡
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ትውፊት መሠረት የመስቀል በዓል በየዓመቱ የሚከበረው መስከረም 17 ቀን (በግብፅ ኮፕቲክ ካሌንደር ቲቶ 17 ቀን) እንደ ጎርጎርዮሳዊ ዘመን አቆጣጠር ደግሞ ሴብቴምበር 27 ቀን ነው፡፡
ይህ በቤተ ክርስቲያኒቱም ሆነ በውጭ ባሉም መዝገቦች ይታወቃል፡፡ እንደ ኢትዮጵያ ትውፊት የመስቀል በዓል ዋዜማው ደመራ ይባላል፡፡ መሠረቱ ይህ ሆኖ ሳለ ግን የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለሥልጣን ክብረ በዓሉን በ2006 ዓ.ም. በዩኔስኮ ውሳኔ ሲያስመዘግብ በዋናነት የተጠቀሰው ቀን ‹‹ሴብቴምበር 26›› ተብሎ መስፈሩ ነው ስህተቱ፡፡ በዩኔስኮ ድረ ገጽ የተመለከተው ‹‹The Festival of Maskel is Celebrated across Ethiopia on the 26th of September to commemorate the unearthing of Truth Holy Cross of Christ›› በማለት ነበር፡፡
የመስቀል ዋዜማው መስከረም 16 ቀን አዲስ አበባን በመሰሉ ከተሞች ምሽት ላይ ደመራ የሚለኮስበት እንጂ የመስቀሉ በዓል መስከረም 17 ቀን ነው፡፡ በሰሜን፣ በሰሜን ምዕራብና ሰሜን ምሥራቅ አካባቢዎች ደግሞ የመስቀል ደመራው የሚለኮሰው በዕለቱ (17) ንጋትና ረፋድ ላይ ነው፡፡
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን በባሕረ ሐሳቧ መሠረት ሁለት ዓይነት አቆጣጠር አላት፡፡ አንደኛው ፀሐያዊ ቀን (Solar day) ሲሆን፣ ሁለተኛው ሊጡሪጊያዊ ቀን (Liturgical day) ከጨረቃ ጋር የሚያያዘው ነው፡፡ በሊጡሪያጊያዊ ቀን ዕለቱ የሚጀመረው በዋዜማው ከ12 ሰዓት ምሽት በኋላ ነው፡፡ ኦሪቱ እንደሚለው ‹‹ማታም ሆነ ጠዋትም ሆነ አንደኛ ቀን›› ሲል፣ የመስከረም 17 መነሻው መስከረም 16 ማታ ሆኖ ከመስከረም 17 እስከ ማታ 24 ሰዓቱ ይሞላል፡፡ በሊጡሪጊያዊ ቀን ስሌት መሠረት በሁሉም የኢትዮጵያ አካባቢዎች የመስቀል ደመራው የሚለኮሰው ‹‹መስከረም 17 ቀን›› ነው፡፡ ለምሳሌ በአዲስ አበባ ከተማ መስከረም 16 ቀን ማታ ሲለኮስ ‹‹በመስከረም 17›› የመጀመርያ ክፍል የሌሊቱ ሰዓት ላይ ሲሆን፣ በጎንደር መስከረም 17 ቀን ረፋድ ላይ የሚለኮሰው ‹‹በመስከረም 17›› ሁለተኛው ክፍል የመዓልቱ (የቀኑ) ብርሃን ላይ ነው፡፡
ይህ በቅጡ ባለመታወቁ፣ የማስመዝገቢያው ሰነድ ሲዘጋጅ ባሕረ ሐሳቡን ማዕከል ባለመድረጉና በዕውቀት ላይ ባለመመሥረቱ በዓሉ ‹‹ሴብቴምበር 26 ቀን በመላ ኢትዮጵያ ይከበራል›› ተባለ፡፡ እንዲህ ዓይነት ክፍተት በጥምቀት በዓል ምዝገባ ላይ እንዳይፈጠር ትኩረት መስጠት ያስፈልጋል፡፡
በየዓመቱ ጥር 11 ቀን (ጃንዋሪ 19 ቀን) የሚከበረው የእግዚእ ኢየሱስ ክርስቶስ የጥምቀት በዓል ዋዜማውን ከተራ ጥር 10 ቀን፣ ማግስቱን ጥር 12 እና 13 ቀን አማክሎ የያዘ መሆኑ ሊቃውንት ይገልጻሉ፣ መጻሕፍት ያመለክታሉ፡፡
በዓሉ ‹‹Commemoration of Jesus Christ’s baptism in river Jordan›› (የእግዚእ ኢየሱስ ክርስቶስ በዮርዳኖስ ወንዝ የተጠመቀበት መታሰቢያ በዓል) ከሚባለው በተጨማሪ ‹‹Ethiopian Orthodox Celebration of Epiphany›› የአስተርእዮ፣ የመገለጥ በዓል በመባልም ይታወቃል፡፡የሁለቱ ስያሜዎች ምንነትና ይዘት በቅጡ መገለጽ አለበት፡፡ ዕለተ ጥምቀት ጥር 11 ቀን ሆኖ ኤጲፋንያ (አስተርእዮ) ከበዓለ ጥምቀቱ እስከ ጸመ ነነዌ መያዣ ዋዜማ ድረስ የሚያጠቃልል እንደሆነ ይገለጻል፡፡ የምር ምሁራንን ማነጋገር ከሰሞነኛም መጠበቅ ያስፈልጋል፡፡
አንዱ ማሳያ ባለሥልጣኑ በአማራ ክልል በሠራው የኢንታንጀብል ባህላዊ ቅርሶች ኢንቬንቶሪ የታየው ተጠቃሽ ነው፡፡ በተለይ በሰሜን ወሎ ዞን በላስታ ላሊበላና አካባቢ ስላለው የጥምቀት በዓል አከባበር በ2009 ዓ.ም. ያሳተመው መድበል ላይ የሚታይ ክፍተት አለ፡፡ ስለ ቅርሱ ምንነት ማብራሪያ ሲሰጥ ‹‹የተለያዩ መረጃዎች እንደሚጠቁሙት ጥምቀት የሚለው ቃል በግእዝ አስተርእዮ፣ በአማርኛ መጠመቅ፣ መገለጥ (መታየት) እንደማለት ነው፤›› ይላል፡፡
ስለሆነም የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለሥልጣን ሙያተኞች ከስያሜ፣ ከይዘትና ከበዓሉ ዕለታት ጋር በተያያዘ ክፍተትም ሆነ ስህተት እንዳይፈጠር ጥንቃቄ ማድረግ ያስፈልጋል፡፡
የኢትዮጵያን የጥምቀት በዓል አከባበር ልዩ ገጽታ ከላሊበላ እስከ ጎንደር፣ ከአክሱም እስከ ዝዋይ ተነቅሶ በሰነዱ ውስጥ ማካተት አስፈላጊነት አለው፡፡ ክርስቶስ ኢየሱስ ከ1979 ዓመታት በፊት የተጠመቀበት ዕለትና ዓመት ልዩ በሆነው የኢትዮጵያ ዘመን አቆጣጠር (ባሕረ ሐሳብ) መሠረት መቼ እንደሆነ መገለጽ አለበት፡፡ ይህም ጥር 11 ቀን 31 ዓ.ም. (2010-31=1979)፣ 5531 ዓመተ ዓለም (በስድስተኛው ሺሕ) መሆኑን፣ እግረ መንገዱንም የዘመን ቀመሩን ማሳየት ያሻል፡፡
የዘንድሮ በዓል በተለይ በአዲስ አበባ፣ በጎንደርና በመቐለ ሲከበር በተለያዩ የቴሌቪዥን ጣቢያዎች የቀጥታ ሥርጭት ሽፋን አግኝቷል፡፡ ከጎንደር ሲተላለፍ አንድ የቤተ ክርስቲያኒቱ ሊቅ በዓሉ ‹‹1980ኛ ዓመት›› መሆኑን ሲናገሩ ተደምጠዋል፡፡ ይህን የሰማ የኢቢሲ ጋዜጠኛ ስለ በዓሉ ሲዘግብ ‹‹በጎንደር ለ1980ኛ ጊዜ›› መከበሩን አስተላልፎ ነበር፡፡ የጥምቀትን አከባበር ለመሰነድ ወደ ጎንደር ያቀናው የባለሙያዎች ቡድን ለዚህ ስህተት ጆሮ እንደማይሰጥ ይታመናል፡፡
የቅርስ ጥናትና ጥበቃ ባለሥልጣን የገዳ ሥርዓትን በዩኔስኮ ለማሰመዝገብ ሰነዶቹን ከመላኩ በፊት ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ዕውቀት ተኮር ምክክር እንዳደረገው ሁሉ፣ ስለ ጥምቀት ክብረ በዓል የተሰነዱት ጓዞች ወደ ዩኔስኮ ከመላካቸው በፊት ለምክክር መድረክ እንደሚያቀርበው ይጠበቃል፡፡
ኣብራሃ ደስታ 'ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ነጻ ሰብ ኣይኮንኩን። ስለምንታይ መንግስቲ ይግባይ ሓቲቱ ስለዘሎ። ድሕሪ'ቲ መርተዖ ዘይቀረበሉ ሙግት ግና ናጻ ዝብለሉ ጊዚ ክኾን'ዩ' ይብል።
ኣብራሃ ምስ ቪኦኤ ክፍሊ ትግርኛ ኣብ ዘካየዶ ቃለ መጠይቅ ‘ኣብ ዝተኣሰረሉ እዋን፣ ብዙሓት ፖለቲካዊ እሱራት ኣብ ኢትዮጵያ ከምዘለው ዘረገገጽኩሉ ካልኣይ ብዙሕ እሱር ሰብ ከምዘሎ ኣረጋጊጸ’ ይብል።
እግዚኣብሄር ኣምላኽ ካብ ዝፈጠሮ ዅሉ ኣራዊት መሮር ተመን ይጐርሕ ነበረ። ነታ ሰበይቲ ኸኣ፥ ኣምላኽሲ፥ ካብ ኵሉ ኦም ገነት ኣይትብልዑ፡ ኢሉዶ ኣዚዙ እዩ፧ በላ።
እቲ ተመን ድማ ነታ ሰበይቲ፡ ኣይፋልኩም፡ ኣምላኽ ደኣ ካብኣ ምስ እትበልዑ መዓልቲ ኣዒንትኹም ከም ዚኽፈታ፡ ከም ኣምላኽውን ከም እትዀኑ፡ ጽቡቕን ክፉእን ከኣ ከም እትፈልጡ፡ ስለ ዝፈለጠ እዩ እምበር፡ ከቶ ኣይትሞቱን ኢኹም፡ በላ።
ምድሪ ምስ ወልወለ ድማ፡ ድምጺ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ገነት ኪመላለስ ሰምዑ። ኣዳምን ሰበይቱን ከኣ ካብ ገጽ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ኣብ ማእከል ኣእዋም ገነት ተሐብኡ።
ሽዑ እግዚኣብሄር ኣምላኽ ነቲ ተመን፡ እዚ ስለ ዝገበርካ፡ ካብ ኵሉ እንስሳን ኣራዊት መሮርን ርጉም ኩን፡ ብኸብድኻ ክትከይድ፡ ኵሉ ዘበን ህይወትካ ድማ መሬት ክትበልዕ ኢኻ።
ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎ እዛ ሰበይትን፡ ኣብ መንጎ ዘርእኻን ኣብ መንጎ ዘርኣን ከኣ ጽልኢ እተክል አሎኹ። ንሱ ርእስኻ ኪጭፍልቕ እዩ፡ ንስኻ ድማ ሸዀናኡ ኽትነክስ ኢኻ፡ በሎ።
ነታ ሰበይቲ ኸኣ፡ መከራኽን ጻዕሪ ጥንስኽን ኣዝየ ኸብዝሖ እየ፡ ደቂ ብጻዕሪ ኽትወልዲ ኢኺ፡ ድሌትኪ ድማ ናብ ሰብኣይኪ ኪኸውን እዩ፡ ንሱውን ኪመልከኪ እዩ፡ በላ።
እግዚኣብሄር ኣምላኽ ድማ፥ እንሆ፡ ኣዳም ከም ሓደ ኻባና፡ ጽቡቕን ክፉእን ዚፈልጥ ኰይኑ አሎ። ሕጂ ኸኣ ኢዱ ኸይዝርግሕ፡ ካብ ኦም ህይወት ወሲዱ ድማ ኸይበልዕ፡ ንዘለኣለም ከኣ ህያው ኰይኑ ኸይነብር፡ ኢሉ፡
ሎሚ 10 ለካቲት መበል 31 ዓመት ሓርነት ምጽዋዕ እዩ። ዝኽሪ ናይዚ ዕዙዝ ፍጻመ’ዚ ድማ፡ “ፈንቅል ንወለዶታት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ፡ ቅጥዒታት ምክልኻል ኮሮና ቫይረስ ኣብ ግምት ብዘእተወ ጸቢብ መሰናድኦ ይኽበር ኣሎ።
ስርሒት ፈንቅል፡ ህዝቢ ኤርትራን መሪሕ ውድቡ ህዝባዊ ግንባርን፡ ኣብ ታሪኽ ወተሃደራዊ ግጥማት ዓለምና ሒደት መዳርግቲ ጥራይ ዝርከቦ፡ ብመሬትን ባሕሪን እጹብ-ድንቂ ቅያ ዝፈጸምሉ፡ ሓደ ካብ ዓበይቲ ስርሒታት ሓርነታዊ ቃልስና እዩ። እዚ፡ ብወተሃደራዊ ስልቱ፡ ብበርቃዊ ቅልጣፈኡን ስፍሓቱን ኣገራሚ፡ ናይ መወዳእታ ሱር መግዛእቲ ፈንቂሉ፡ ሓርነት ኤርትራ ክውን ምዃኑ ዜግሃደ ወተሃደራዊ ስርሒት’ዚ፡ ንወለዶታት እናተዘከረ ዝነብር ዘሐብን ታሪኻዊ ትውፊት እዩ።
ተሰናባቹ የትረምፕ አስተዳደር “የሽግግሩን ሂደት ማስተጓጎሉን ካላቆመ ዩናይትድ ስቴትስ ውስጥ ኮቪድ-19ን ለመቆጣጠር የሚከናወነውን የዕቅድ ሥራ በሣምንታትና በወራት ሊያጓትተው ይችላል” ሲሉ ተመራጩ ፕሬዚዳንት ጆ ባይደን አስጠንቅቀዋል።
አዲስ አበባ ፣ የካቲት 3 ፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) በአዲስ ከተማ ክፍለ ከተማ ፖሊስ መምሪያ ፅህፈት አገልግሎት የሚሰጡ መስለው የተለያዩ ሀሰተኛ ሰነዶችን ሲያዘጋጁ የነበሩ...
አናጋው በተይ ለሀትሪክ እንደተናገረው “የአንድ አመት ውል እንዳለኝ ነግረውኛል ሕጋዊ መሆናቸውም ገብቶኛል ያለነርሱ ፍቃድ ሚዲያ ላይ ወጥቼ በመናገሬ ይቅርታ እጠይቃለሁ” ብሏል፡፡ “ከወላይታ ድቻ አመራሮች ጋር በአካል አውርቻለሁ በደንብ የተረጋገጠ ነገር ሣይኖር ዜናውን የክለቡ ገፅ ላይ አውጥተውታል ሁኔታውን ያጦዘው ይሄ ነው” ያለው ተጨዋቹ “ወላይታ ድቻዎች መልቀቂያ ጠይቀውኝ ውል እንደጨረስኩ በእርግጠኝነት ነግሬያቸው አምነው አስፈርመውኛል፡፡ በቃል ስምምነት ከመከላከያ አመራሮች ጋር ስላወራው እሺ ብለው ይለቁኛል ብዬ ባሰብም ፍቃደኛ አልሆኑም ውል ስላለን መልቀቅም ሆነ መከላከል የነርሱ መብት ነው” ሲል ተናግሯል፡፡
“በአጠቃላይ ክለቡን እወደዋለው የፕሪ ሚየር ሊግ ውል ለከፍተኛ ሊግ አይሰራም ብዬ መናገሬ ሕጉን ካለማወቅ የተደረገ በመሆኑ የክለቡ አመራሮች አሰል ጣኞችና ደጋፊዎችን ይቅርታ እጠይ ቃለሁ” ሲል ለሀትሪክ አስተያየቱን ሰጥቷል፡፡
የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ ሁለተኛ ዙር ውድድሮች ከሳምንታት እረፍት በኃላ ዛሬ(ቅዳሜ) በተካሄዱ 2 ጨዋታዎች ሲጀምር ነገ(እሁድ) 6 ጨዋታዎችን በማስተናገድ ቀጥሎ ይውላል።በወልዋሎ ስታድየም ሚካሄደው የወልዋሎ ና ሰበታ ከተማ ጨዋታ እንደሚከተለው ዳሰነዋል።
ከአንድ ዓመት 6 ወር ቆይታ በኃላ በ15ኛው ሳምንት ወደ ሜዳቸው የተመለሱት ወልዋሎዎች በአዲስ አሰልጣኝ እና በርካታ አዳዲስ ፈራሚ ተጨዋቾች ታጅበው ሰበታ ከተማን ያስተናግዳሉ።በመሀላቸው የሁለት ነጥብ ልዩነት ብቻ ይዘው ሚገናኙት ሁለቱም ቡድኖች ማጥቃት ላይ መሰረት ያደርገ አጨዋወትን ይዘው ሊገቡ እንደሚችሉ ይገመታል።
አዲሱ አሰልጣኝ ዘማርያም ወልደጊዮርጊስ ቡድኑን ከተረከበ በኃላ ሁለት ልምምዶችን ብቻ ማሰራታቸውን ከግምት ሲገባ በነገው ጨዋታ ይዘውት ሊገቡ ሚችሉትን አጨዋወት ለመገመት ከባድ ያደርገዋል።ሆኖም ቡድኑ ላይ በርከት ያሉ የመስመር ተጨዋቾች መኖራቸውን ከግምት ሲገባ ፈጣን የመስመር አጨዋወትን ይከተላሉ ተብሎ ይጠበቃል። መሀል ሜዳ ላይ ተፈጥሮአዊ የአማካይ ተጨዋች እጥረት የነበራቸው ወልዋሎዎች የአመለ ሚኪያስ፣ዮናስ በርታና ሃይማኖት ወርቁ ዝውውር ማጠናቀቃቸው የመሀል ሜዳ ክፍላቸውን ሚያጠነክርላቸው ይሆናል።ተከላካይ መስመር ላይ ክፍተቶች እየታዩባቸው ሚገኙት ወልዋሎዎች የተጋጣሚያቸው ፈጣን የአጥቂ መስመር ተጨዋቾች በግምት ስታስገባ ከኃላ ሚሰርዋቸውን ስህተቶች መቀነስ ግድ ሚላቸው ይሆናል።
የኳስ ቁጥጥር ብልጫ ወስደው እድሎችን በመፍጠር ጨዋታዎችን ሚያሸንፍ ቡድን ለመገንባት ሚሞክሩት አሰልጣኝ ውበቱ አባተ በነገው ጨዋታ ቡድናቸው ከወራጅ ቀጠናው በአንድ ነጥብ ብቻ መራቃቸውና ከሜዳቸው ውጪ ያላቸው መጥፎ ክብረወሰን በግምት ሲገባ ጥንቃቄ ላይ መሰረት ያደርገ መልሶ ማጥቃትን ምርጫጨውን ያደርጋሉ ተብሎ ይጠበቃል።ሰበታዎች ከሜዳቸው ውጪ ሰባት ጨዋታዎችን አካሂደው ወልቂጤ ከተማን ካሸነፋት ጨዋታ ውጪ ስድስቱ ላይ ሽንፈት አስተናግደዋል።
ሁላችን እንደምናውቀው ስታሊን ገብረ-ስላሴ ፡ ኣንዳንድ የኣጋመኛ እና የእንግሊዘኛ ቃላቶች ቢጠቀምም ፡ ትግርኛ ለመናገር እና ሓሳቡን ኣጥርቶ ኣቀናብሮ የማቅረብ ችሎታ ኣለው ። ስለዚ ነው በቪድየዋ ሲዋሽና ምላሱ ሲቆላለፍ ስታየው የሚገርመህ።
" በመቀሌ ከተማ...ካፌ ኣጠገብ ባለው ወፍጮ-ቤት..ኣራት ሴቶች ..ወታደሮች የመንግስት ወታደሮች ናቸው.. ሴቶች እዛ የሚሰሩት ደፈርዋቸው ...ኣምቡላንስ መጥቶ ወሰዳቸው..ሴቶቹ ኣራት ነበሩ ...ሁለቱን ደፍረው ሁለቱን ወሰዱ ... ወጣቶች ኣይደለም ወታደሮች ...እዛ ይሰሩ የነበሩትን ወንዶች (ትግሬዎች)መጀመርያ ኣባረርውቸው (በከተማ ውስጥ ኣሰቃቂ ገበኑን እየተፈጸመ የሚመለከትና ሌሎች በኣጠገቡ የነበሩ ሰዎች ሊጠራ የሚችል ሰዎ ኣልነበረም ወይ የሚለውን ጥያቄ ኣስቀድሞ ለመመለስ እኮ ነው ! ተባረረ ማለት ኣላርም ለመምታት ኣይችልም የሚል ማን ኣለ ? )...ሴቶቹና ወታደሮች የት እንዳሉ ኣልታወቀም ። " (እያፈረ) ብትግራይ ላይ ግፍ እየተደረገ ነው !!
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐብይ አሕመድ ኦስሎ ላይ የኖቤል የሰላም ሽልማታቸውን ከተቀበሉ በኋላ በግራንድ ሆቴል ኦስሎ አካባቢ የተደረጉ ሰልፎች /ማክሰኞ፤ ኅዳር 30/2012 ዓ.ም./ ዶ/ር ዐብይ እና ባለቤታቸው ወ/ሮ ዝናሽ ታያቸው ለሰልፈኞቹ ሰላምታ ሲሰጡ።
ለሀያ ዓመታት በድንበር ጭቅጭቅ የቆዩት ኢትዮጵያና ኤርትራ ዕርቀ ሰላም ላይ መድረሳቸውን ተከትሎ ጅቡቲም ከኤርትራ ጋር ያላትን የድንበር ጭቅጭቅ በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ዋና ፀኃፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዥን ዕርዳታ ጠየቀች።
በተመድ የጅቡቲ አምባሳደር መሃመድ ሳኢድ ዱዋሌህ ትናንት ባሰራጩት ደብዳቤ ዋና ፀኃፊ ጉቴሬዝ ከፀጥታው ምክር ቤት ጋር ሆነው ሁለቱ ሃገሮች በጋራ በሚቀበሉት መንገድ ለድንበር ጭቅጭቁ ሰላማዊ መፍትኄ እንዲገኝ ሂደቱን እንዲያመቻቹልን እንጠይቃለን ማለታቸውን አሶሼየትድ ፕሬስ ዘግቧል።
ከእስር ከተለቀቁት መካከል ዶ/ር ፍቅሩ ማሩንና አቶ አግባው ሰጠኝን አነጋግረናቸዋል። አቶ አግባው ሰጠኝ ዛሬም ድረስ ጨለማ ቤት ተዘግቶባቸው የሚገኙት ጓደኞቹ በሙሉ እስካልተፈቱ ደስተኛ እንዳልሆነ ለአሜሪካ ድምፅ ተናግሯል። በምርመራ ወቅት በምስማር ከመቸንከር ጀመሮ አሰቃቂ ድብደባ እንደተፈፀመበት ተናሯል።
በእስር ላይ እያሉ ቂሊንጦ ማረሚያ ቤትን በማቃጣል ክስ ቀርቦባቸው ከነበሩ 38 ተከሳሾች መካከል የልብ ሃኪሙና የ “አዲስ የልብ ሕክምና ማዕከል” ባለቤት ዶ/ር ፍቅሩ ማሩን ጨምሮ አራቱ በተጨማሪም በዚሁ ጉዳይ በሌላ መዝገብ ከተከሰሱት መካከል አንድ ሰው በአጠቃላይ በድምሩ አምስት ሰው በዛሬው ዕለት ከእስር ተፈተዋል።
ከእስር ከተለቀቁት መካከል የሰማያዊው ፓርቲ የጎንደር ጽ/ቤት አስተባባሪ አቶ አግባው ሰጠኝ ዛሬም ድረስ ጭለማ ቤት ተዘግቶባቸው የሚገኙት ጓደኞቹ በሙሉ እስካልተፈቱ ደስተኛ እንዳልሆነ ለአሜሪካ ድምፅ ተናግሯል።
የመጀመሪያዋ ባለቀለምና ተወዳጇ ሀትሪክ ሳምንታዊ የስፖርት ጋዜጣ እንደተለመደው ነገ ማለዳ ለንባብ ስትበቃ ምን ምን ይዛ ይሆን? በሀገር ውስጥ ተወዳጅነትን ባተረፈላትና ብዙ ተከታታዮች ባሉት THE BIG iNTERVIEW አምዷ በኢት.ቡና በቅ.ጊዮርጊስ በደደቢትና በድሬዳዋ ከነማ እንዲሁም በኢት.ብ/ቡድን በድንቅ እንቅስቃሴው ሁሉም የሚያስታውስው ምንያህል ተሾመ ከረዠም ጊዜ በሃላዴምጽን በሀትሩክ አሰምቷል።ሜዳ ላይ እንደሚታየው ድፍረቱ በንግግሩም ደፋር የሆነው ምን ያህል ኢት.ቡናም ቅ.ጊዮርጊሰና ደደቢት እኔ እያለሁዋንጫ ወስደው ነበር እኔ ከወጣሁ በሃላ ግን ዋንጫ ወስደው አያወቄም”ይላል ምን ለማለት ፈልጎ ይሆን?የነገ ማለዳዋ ሀትሪክ ምላሽ አላትና እንዳታመልጥዏ ሀትሪክ በሌላ የሀትሪከ የሀገር ውስጥ ዘገባ ኢት.ቡናዎች”አቡኪ” እያሉ በስስት የሚጠሩት ግብ አዳኙ አቡበክር ናስር ለካሳዬ አራጌ ስላለው ፍቅርና ክብር ጎል ካገባበሃላ ሰላሳየው የደስታ አገላለጽ በክለቡ ወቅታዊ አቋም ዙርያ በተለይ ለሀትሪክ ከረዠም ጌዜ በሃላ ተናግራል”ካሳዬንና ደጋፊውን የምገልጽበት ቃላት የለኝም” የሚለው አቡኪ “ደጋፊው በድሉ ምክንያት የራቀው ፈገግታው በመመለሱ የተለየ የደስታ ሰሜታተሰምቶኛልም ይላል”ሙሉውን ቃለ-ምልልስ ነገ ይጠብቁን።
ሀትሪክ በባህር ማዶ ዘገባዋ የአርሰናሉ አዳኝ ኦባምያንግ,ሴባሎስና አርቴታ በማን ዩናይትድ ዙርያ እንዲሁም ነገና ከነገ ወዲያ በሜካሄዱት የቻምፕየንሰ ሊግወሳኝ ጨዋታዎችዙርያ ቅደመ ጨዋታ ዜርያ ልዩ ዘገባ ይዛ ቀርባለችና የነገ ማለዳ ቀጠርዎ ከሀትሪክ ጋር ይሁን።
ሀትሪክን ከጋዜጣዋ በተጨማሪ ከፍተኛ መሻሻል ባሳየውና በአጭር ጊዜ በርካታ ጎብኚዎች ባሉት በድረ-ገፅዋ hatricksport.net አዳዲስና ያልተሰሙ ትኩስ መረጃዎችን ያገኛሉና ዛሬውኑ ይጎብኙን።
ግንቡን በመሰላል መዝለል? ወይስ ወደ ላይ መንጠልጠል? ጫካ ውስጥ ቆሞ መጮህ?… በድፍረት መፏጨት? …መጸለይ? አንድ ተአምር ከላይ እሰከ ሚወርድ ቁጭ ብሎ መጠበቅ? ወይስ….?
ኡምቤርቶ ኢኮ ያ „…በጽጌረዳ ስም..“ ብሎ ስለ አንድ የመካከለኛ ክፍለ-ዘመን የገዳም መጽሓፍት ቤት ታሪክና የአርስጣጥለስ የፍልስፍና ትምህርቶቹ ተማሪዎች እጅ ገብቶ (በአውሮፓ) ከመንፈሳዊ ትምህርትና ከመልካም ሥራ ወጣት ልጆቹን አርቆ „እንዳያበላሻቸው“ እነሱን ስለሚጠብቀው አይነ ስውር ሊቀ ካህን በተረከው ትልቁ የልብ ወለድ ድርሰቱ ላይ አንድ ሰው የላበሪንት ገዳም- ሕንጻ ውስጥ ገብቶ እንዴት እንደሚወጣ በቀላሉ ያሳየናል።
ከአስተማሪው ጋር የአርስጣጥለስን መጽሓፍ የሚፈልገው ወጣቱ ልጅ የገባበት ሕንጻና እግሩ የረገጠው ክፍሎች ከነመስተዋቱ እያነጸባረቁበት ደረጃዎቹ መውጫና መግቢያውን ስለአዞሩበት ሽራቡን ሳያወልቅ ቀስ እያለ ተርትሮ እንደ መንገድ ቀያሽ መሓንዲስ በእሱ እየተመራ የት የት እንደ ነበረ ምንን እንዳለፈ በሚቀጥለው እርምጃ ምን ማድረግ እንደ አለበት ያ ልጅ በዚያች በለበሰው ሹራብ ጉዞውን ሊረዳ ችሎአል።
የአዙሪት መናፈሻ ውስጥ ተገብቶ በቀላሉ የማይወጣበትን ጫካ እንደ ምሳሌ የወሰድነው አለ ምክንያት አይደለም። ውቅያኖስ ውስጥ ገብቶም ወዴት እንደሚዋኝ (ደሴትም መሬትም ተራራም በማይታይበት ወሃ)ግራ የተጋባውን ሰው እንደ ምሳሌም ልንወስድ እንችላለን።
ያ የሚፈራውና ግርማ ሞገስ የነበረው የኢትዮጵያ ሠራዊትና ፖሊስም በመጨረሻው ወይ ሞተዋል ወይ ተበትኖአል። ደርግ ከአለ ኮ.መንግሥቱና ከፍቅረ ሥላሴ ድርስቶች ሌላ ምንም ከእነሱ የተረፈና የቀረ ነገር የለም።ጨፍረው ጨፍረው የት ደረሱ? ስደት እሥራት ሞት።
ምናልባት በኢትዮጵያ ውስጥ በተነሳው ትርምስ ያተረፉት ቻይና እና ሕንድ አረቦችና አሰፍስፈው መሬቱዋን ለመግዛት የሚጠብቁ የውጭ ኃይሎችና መንግሥታት ናቸው ልንል እንችላለን። አሁን ጥሩ ጨዋታ ተጀመረ!
በአለፉት ሃምሳ አመታት ….ኦሮሞ ትግሬ አማራ ተባለ። ለመሆኑ„አዲሲቱዋ ኢትዮጵያ ተመስርታ“ አንዲት የምታኮራ መርፌ ብጤ እንኳን አገሪቱዋ ሰርታ የዓለም ገበያ ላይ አወጣች?
ሰው የሰለቸው መፈክር እንደ ገና ይወረወራል። በዘመናቸው በጊዜአቸው ቁም ነገር ያልሰሩ ሰዎች ምንም ነገር እንዳልሆነና እንዳልተደረገ „እንደገና እድሉን ስጡን“ ይላሉ። ችግሩ (የኢትዮጵያ) ችግር ያለው ተራው ሰው ጋ አይደለም።
አንድ ቡድን ወይም አንድ ድርጅት ወይም ደግሞ አንድ ሰው ብቻውን ወይም „ማዕከላዊ ኮሚቴው“ እንደሚባለው በሚሰጠው ውሳኔና መልስ ላይ ብቻ ተመስርቶ አገር አይገነባም። መልሱ ለተገባው ችግር እሱ አይደለም ።
እንደዚህማ ቢሆን ኑሮ ሶቭየት ኅብረት ምሥራቅ ጀርመን ሓንጋሪና ፖላንድ ሩሜንያና ቡልጋሪያ…ደርግና ኢዲ አሚን ቦካሳና ቦታ ኢያን ስሚዝ …እነዚህ ሁሉ ተንኮታኩተው በአልወደቁም ነበር።
ስለ ሰው ልጆች ባሕሪ እናነሳለን። …ክፋትና መጥፎ መናፍስቶችና አጋንንቶች ከየት እንደመጡ እነሱን እንዴት መቆጣጠር እንደሚገባን ከብዙ በጥቂቱ በጉዳዩ ላይ እንመላለስበታለን።
ስለታሪክ እናነሳለን። ስለ ፍልስፍና እንጠቅሳልን። ስለ መንግሥትና አስተዳደር (እነዚህ ነገሮች አንድ አይደሉም) ስለ የፖለቲካ ሰዎች ኃላፊነት ነካ ነካ አድርገን እናልፋለን።
እሱም „መንግሥት“ የሚባለው ጽንሰ ሓሳብ ላይ ነው። ከእሱ ለየት የሚለው „አስተዳደር“ የሚባለውም ነገር ላይ ነው። „አገር“ የምባለውም ቃል ትክክለኛ ትርጉም ተፈልጎ በአለመገኘቱና መልስ ስለአልተሰጠውም እንላለን።
እነዚህ ሦስቱ (ስቴት ኔሽን ገቨርንመንት) የሰው ልጆችን አሰባስበው በተለያዩ ባህሎችና በተለያዩ ትውፈት በተለያዩ ትሩፋትና እሴቶች …ሥነ -ምግባር እንዲኖሩ ያደረጉ ኮንሰፕቶች (የቻይናው ከሕንድ ይለያል የጀርመኑ ከፈረንሣይ…) በኢትዮጵያ ፖለቲከኞች ዘንድ „አንድ“ ተደርገው ተጨፍልቀው በመታየታቸው ነው።
…አገርም ብቻ ሳይሆን የአገር ንብረትም መሬቱም ባንኩም ሠራዊቱም ጦሩም የጸጥታ ፓሊሱም ትምህርት ቤቱም ዩኒቨርስቲውም ንግዱም ሕንጻውም መንገዱም እርሻውም „የአንድ ፓርቲ የአንድ ቡድን …“ ተደርጎ ይታያል። ከዚያም አልፎ “አንተ አታስብ እኔ ነኝ ለአንተ የማውቀውም” ወደሚለው ዛቻና ጥላቻም ተሸጋግሮአል።
ይህ ደግሞ ወደ „…ይገባኛል …ለእኔ ብቻ ይገባኛል“ የሚል ቋንቋና አመለካከት ፍልስፍና የድርጅት መሪዎችንና ተከታዮቹን ወስዶ ኢትዮጵያን እዚህ አሁን ያለችበት ደረጃ ላይ አድርሶአታል።
የኢህፓና የመኢሶን „ጠብ“ የምንረዳው የደርግና የሻብዕያ የጀበሃና የሻብዕያ የወያኔእና የኢዲዩን የኦነግና የወያኔን የደቡብና የኦጋዴን አንዱ ከአንዱ ጋር ግንባሩን እየቀየረ „መዋጋት“ የምንረዳው „አገሪቱን ለመግዛት ሕዝቡን ለመምራት መሬቱን ለመያዝ በትረ-መንግሥቱን ለመጨበጥ ሠራዊቱን ፓሊሱንና ፍርድ ቤቱን እሥር – ቤቱን ለመቆጣጠርና ለማዘዝ …እኔ ብቻ ታሪካዊ ኃላፊነት አለኝ ይገባኛል“ ከሚለው ፍልስፍና የመነጨ ነው። ችግራችን እሱ ነው።መኳንንቱም፣ መሣፍንቱም ይህን ብለው ይህ ከአልሆነ ብለው ተናንቀዋል። ነገሥታቶችም።
ይህን የሚቃወምና የሚተች ሌላም መፍትሔም አለ እኮ እስቲ እሱን እናሰላስል የሚል ሰው ወይ „ይደመሰሳል“ ወይ „ ይቀጣል“ ወይም አገሩን ጥሎ „እንዲሰደድ“ ይገረጋል። ወይም ደግሞ አፉን በጠበንጃ ፍረሃት ይዞ እንዲቀመጥ ይገደዳል። አልፎም የስም ማጥፋት ዘመቻ ይወርድበታል።
ስለ ሰይጣናና ስለ ሳጥናኤል ተርከናል። የፕላቶና የሶቅራጥስንም ምክሮች ጎትተን የጠቆምነውም ከገባንበት ለመውጣት ማሰብ ማጥናት ማመዛዘን አለብን የሚለውን ጥበብ ለመጠቆም ነው።
ወረድ ብለን ከስንት አመት በሁዋላ ተለያይተው ስለ ተገናኙት ስለ አዛውንቶች ጉባዔም -ከዚህ ሁሉ የትርምስ ዘመን በሁዋላ – ስለ እነሱም በዚሁ ጽሑፋችን አንስተናል። ተገናኝተው እነሱ ሰለካሄዱት ወጎችም ከብዙ በጥቂቱ ጠቅሰናል። ይህ ደግሞ ከገባንበት ላበሪንቱ ለመውጣት በሚደረገው ጥረትና ሙከራ ትንሽ የተስፋ ጭላንጭል የሚያሳይ ይመስለናል።
ፖለቲካና የፖለቲካ መፍትሔዎች በንግግር እንጅ በጡንቻ አይፈቱም። ድል አድራጊውም ይመስለዋል እንጂ ድሉ ቋሚ አይደለም። ሁሉ ነገር ይቀየራል ። ይለወጣል። ይሻሻላል። ያልፋል። ሰውም ይሞታል አዲስ ነገርም ይበቅላል። ከጨለማ በሁዋላ የጸሃይ ብርሃን ቦግ ይላል። ጥያቄው ዱሮም አሁንም በምን አይነት ሥርዓት ውስጥ በእሱም ሥር እንኑር የሚል ነው?
ምስ ዓስራይ ዓመት ዝኽሪ ሸበራዊ ጥቅዓት 11 መስከረም ተኣሳሲሩ ኣብ ልዕሊ ዩ-ስ ክፍፀም ዝኽእል መጥቃዕቲ ንምህላው ዘረጋግፅ ስለላዊ ሓበሬታ ከምዘየለ ምንስቲር ድሕነት ውሽጢ ሃገር ጃኔት ናፖሌቲኖ ኣፍሊጠን።
እንተኾነ፣ዝምልከቶም ወገናት ኣብ ብርቱዕ ክትትል ኣለው ኢለን።ኣንፃር ዩ-ስ ዝተወጠነ መጥቃዕቲ ኣሎ እንተኾይኑ ንምፍሻል ኩሎም ኣካላት ብንቅሓት ይነጥፉ‘ለው‘ውን ይብላ እተን ምንስቲር።
ምንስቴር ወፃኢ ኣብ መግለፂኡ፣ንፁር ስግኣት የለን።እንተኾነ ምስ ኣል-ቃይዳ ዝወገኑ ሓይልታት ኣብ ልዕሊ ዩ-ስን ረብሓኣን መጥቃዕቲ ንምፍፃም ተኽእሎን ድልየትን ከምዘለዎም ኣርእዮም‘ዮም ይብል።
ብመንፅር ምልውዋጥ ተመክሮ፣እቲ 103 ሃገራት ዝተሳተፋሉ ኣድማሳዊ ጉባኤ ልዑል ረብሓ ከምዝተረኸበሉ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም ንቪኦኤ ጠቂሶም። ካብ‘ተን ሃገራት ተማሂርና ኢና።ንዘጥረናዮ‘ውን ኣካፊልና ኢና ኢሎም ይብል እስክንድር ፍሬው ዝላኣኾ ሪፖርት።
ግን ጎበዝ … ቤንሻንጉል ከኢትዮጵያ ድንበር ምን ያህል ይርቃል? ከመሬት ጋር አብሮ ዞሮ መተከል የግብፅ ዋና ከተማ ካይሮ ሆነ እንዴ? እንዴት ነው የኢትዮዽያ መንግስት እዚህ ክልል ውስጥ ገብቶ ህግ ማስከበር የተሳነው? ትላንትናስ እሺ … ሰበብ–ምክንያታቸው “ሸረሪት ” ያሉዋት ህወሃት ነበረች። ዛሬስ ይኽን የሰው ስጋ እንደ ተክል ቅጠል የሚቅመውን ጥቁር ጢንዚዛ ማን ብለው፣ ምን ምክንያት ሊሰጡን ነው? በግሬደር እየተዛቀ የሚቀበረው‘ኮ ቢያንስ ለኣንድ ቤተሰብ አባት፣ እናት፣ ወንድም፣ እህት ወይንም ልጅ የነበረ የውድ ሰው አስክሬን እንጂ፥ የቻይና bamboo ዛፍ ፍሬ አይደለም … ከኣምስት ዓመት ቦኃላ ተመልሶ የሚበቅል – የሚመጣ።
መቼም፦ ህዝብ በስለት ተበለተ፣ በቀስት ተቀሰተ ተብሎ ለአጥንት አልባው ተሳቢ ኣዴፓ “አቤት!” አይባልም። ውክልናቸው ለሰብል እንጂ ለሰው እንዳልሆነ እስኪመስል፥ ቀን ቆመው፣ ማታም ተኝተው የሚያሳስባቸው፥ የገዳም ከበሮ የሚያክለው ከርሳቸውን የሚሞሉበት እህል ነው። ዛሬም ቤዛህን ከመንግስት በተለይም ደግሞ ከኣዴፓ የምትጠብቅ ኣማራ ካለህ ግን በቁምህ “ነፍስ–ይማር!” ልበልህ። ምክንያቱም፦ እስከ አሁንም በህይወት የመቆየትህ ሚስጢር የአምላክ አስተዋይነት ነውና። ልቡን አይቶ እባብን እግር እንደከለከልው፥ የኣንዳንዱንም ጭንቅላት ደንዳናነት ተመልክቶ ቀንድ ነሳው እንጂ እንደ አጐነባበሱ … የመተከል አይደለም የመተማም ኣማራ ተረት ሆኖ ይቀር ነበር። እዚህ ላይ መርዛማዎቹን አቶ ሽመልስ አብዲሳንና አቶ ታዬ ደንደአን ላስታውስህ ግድ ይለኛል።
እኔ ግን … ዛሬም ቢሆን በፅኑ የማምንበት ሐቅ ይህ ነው፦ በሰሜንም ሆነ በደቡብ፣ በምስራቅም ይሁን በምዕራብ፣ በየትኛውም አቅጣጫ በኣማራው ላይ እየተሰነዘረ ያለውን ጥቃት ለማስቆም በሁልቱም አፍ የተሳለ ስይፍ የታጠቀ ፀበኛ እንጂ በሁለት አፍ የሚያወራ ፀሎተኛ መንግስት አይቻለውም። ከትንሹ ጋር ትንሽ፣ ከትልቁ ጋር ትልቅ ሆኖ መዋል አስተዋይነት ከሆነ፤ ለፀበኛውም ፀበኛ ሆኖ መገኘት ኩነኔ አይሆንም።
ከኣስርቱ ትዕዛዛት ኣንዱ “አትግደል ” እንጂ “አትጋደል ” አይልም። ተጋድሎህ አግባብ ሲሆን ደግሞ፥ በገባዖን ላይ እንዳደረገው፥ አምላክም የፈጠረውን ዓለም የሚያስተዳድርበትን ህግ ሽሮ … በምሽትም ፀሐይን እንዳትጠልቅ ያደርጋታል። እኔን ባታምን፣ እስራኤላዊውንም ሙሴን ለማግኘትም ብትቸገር፥ አሻጋሪህን ጠቅላይ ሚንስትር ጠይቃቸው፤ ምዕራፍ ጠቅሰው፣ ቁጥር ቆጥረው በሚገባ ያስረዱሀል። አስተውል! ሀይማኖት፦ ነፍስና ስጋን ከሀጢያት ሰንሰለት አርነት ማውጫ እንጂ የባርነትን ሞፈር መሳቢያ ቀንበር አይደለም። ደግሞም፦ እኔም አንተም ስንተዋወቀው፥ ስሙን “የሰላም አለቃ ” ብቻ ሳይሆን “ብርቱ ተዋጊ ” ብሎም ነው የነገረን። ታዲያ ምንድነው ክንድህን ያሰረው? የዱሮው የአያት፣ ቅደመ–አያቶቻችን ዘመን አልፏል። የዘር አጋንንት እንደ virus እና bacteria መድሐኒቱን ተላምዶ እራሱን ቀይሯል። ይኽን ክፉ መንፈስ በጥይት እንጂ በፀሎትም ሆነ በምክር የሞከረ፥ ከማስለቀቁ በፊት እራሱ ቀድሞ ያልቃል። መዳንህ በመዳፍህ ነው … ወገኔ።
የቅሬታ ጽሑፌን ከማጠቃለሌ በፊት ግን፥ እስቲ እናንተ አጥንት–አልባ ኣዴፓዎችን ኣንድ ጥያቄ ልጠይቃችሁ። መቼም፦ እንደ ዘበት የሚያልፈው የምስኪኑ ገበሬ ነፍስ፣ በከንቱ የሚፈሰው የደሃ–አደጉ ደም የሚቆጫችሁ መቼ ነው? ብዬ የምጠይቅ ቅል–አእምሮ ያለኝ ቂል አይደለሁም። ግን ባይሆን፦ ልክ እንደ አቶ ሽመልስ አብዲሳ … አቶ አሻድሊ ሀሰንንም ባህር ዳር ድረስ ጠርታችሁ ካባ የምታለብሷቸው መቼ ነው?
ከአዲስ አበባ ቤቶች ልማት ፕሮጀክት ጽህፈት ቤት፥ በሙስና ወንጀል የተጠረጠሩ ከፍተኛ የስራ ሃላፊዎች በቁጥጥር ስር ውለዋል። ይህን ተከትሎም በሙስና ወንጀል...
ሌሎች ብሔር ብሐረሰቦችን ለማጋጨትና ለድብቅ ዓላማዉ ከጎኑ ለማሰለፍ አቅደው የዉሸት መልዕክት መፃፍ ቀጥሎበታል፡፡ ለምን አማረ፡ ጉራጌ ዶርዜ ለማለት እንደፈለገ ግልፅ ነው፡፡ እርምጃ እየተወሰዳ ያለው ሁሉም ላይ መሆኑን ቪዲዮውን አይታችሁ ውሳኔ መሰጠት ነው እንግድ፡
“የለገጣፎ ለገዳዲ ከተማ አስተዳደር የከተማውን ፕላን ለማስጠበቅ አረንጓዴ ቦታዎችን፣ ወንዝ ዳርቻዎችን፣ አስተዳደሩ ካሳ ከፍሎባቸው ቤት የተሰራባቸውን እና ባለሃብቶች ከተፈቀደላቸው በላይ የያዙትን ቦታ ላይ የተሰሩትን ቤቶች ዛረ ማፍረሱ ይታወቃል።
የቤቶችን ፈረሳ በተመለከተ በብሄር ላይ የተመሰረተ ፈረሳ ነው፣ ሚዲያ እንዳይገባ ተከልክሎአል ከሁሉ በላይ ደግሞ ሁለት ሰው ሞቶል እንዲሁም ቆስለዋል በማለት FB ላይ የለጠፈው ነገር ፍጹም ውሸት እና በብሔር ላይ የተመሰረተ ፈረሳ የለለ ሚዲያዎችም የነበሩ እና አንድም ሰው እንኮን ሊሞት የቆሰለም ያልነበረ መሆኑን ከተቆቆመው ኮማንድ ፖስት ማረጋገጥ ተችሎል።በመሆኑም Ethiopian Dj ም ሆነ ለሎች በ FB ላይ የምለጥፉ ከእንደዚህ አይነት ድርጊት ብርቁ መልካም ነው እንላለን።”
በህገ ወጥ ግንባታዎች ላይ እየተወሰደ ያለው እርምጃ ህግን መሰረት ያደረገ መሆኑን የኦሮሚያ ክልል መሬት አስተዳደርና አጠቃቀም ቢሮ ሃላፊ ዶክተር ሚልኬሳ ሚደግሳ ተናገሩ። pic.twitter.com/kBqqwtFzaE
“የኢህአዴግ መንግስት ጨካኝ ወይስ ጨቋኝ” በሚለው ፅሁፍ ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ በመውሰድ በዜጎች ሕይወት፥ አካልና ንብረት ላይ ከፍተኛ ጉዳት እንደሚያደርስ ተመልክተናል። በዜጎች ላይ እንዲህ ያለ የጭካኔ እርምጃ የሚወስደው ደግሞ እንደ ጨቋኝ ስርዓት የእኩልነት ጥያቄን ተቀብሎ ማስተናገድ ስለማይችል እንደሆነ በዝርዝር ተገልጿል። ስለዚህ፣ አምባገነናዊ መንግስት ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ […]
“የኢህአዴግ መንግስት ጨካኝ ወይስ ጨቋኝ” በሚለው ፅሁፍ ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ በመውሰድ በዜጎች ሕይወት፥ አካልና ንብረት ላይ ከፍተኛ ጉዳት እንደሚያደርስ ተመልክተናል። በዜጎች ላይ እንዲህ ያለ የጭካኔ እርምጃ የሚወስደው ደግሞ እንደ ጨቋኝ ስርዓት የእኩልነት ጥያቄን ተቀብሎ ማስተናገድ ስለማይችል እንደሆነ በዝርዝር ተገልጿል። ስለዚህ፣ አምባገነናዊ መንግስት ለአመፅና ተቃውሞ አደባባይ በወጡ ዜጎች ላይ ከመጠን ያለፈ የኃይል እርምጃ የሚወስደው የሕልውና ጉዳይ ስለሆነበት ነው። ከዚህ በተጨማሪ፣ “የእንካ ግን አትንካ ፖለቲካ” በሚለው ፅሁፍ እንደተገለፀው፣ ሁሉም አምባገነን መንግስታት በጋዜጠኞች፥ ጦማሪያን፣ የመብት ተሟጋቾችና ተቃዋሚዎች ላይ የሆነ ኢ-ፍትሃዊ እርምጃ እንደሚወስዱ ተመልክተናል። ለዚህ ደግሞ ዋናው ምክንያት የእነዚህ አካላት እንቅስቃሴ ከዜጎች የፖለቲካ መብትና ጥያቄ ጋር በቀጥታ የተያያዘ ስለሆነ ነው።
የጨቋኝ ስርዓት የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፈልን የበላይነትና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የቆመ ነው። ስለዚህ፣ የጨቋኙ ስርዓት ሕልውና ዜጎች የእኩልነት ጥያቄ እንዳያነሱ በማድረግ ላይ የተመሰረተ ነው። ዜጎች የእኩልነት ጥያቄ የማያነሱት ስለራሳቸው ሆነ ስለሌሎች ሰዎች መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት መረጃና ግንዛቤ ከሌላቸው ብቻ ነው። የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍል ከእነሱ የበለጠ መብትና ነፃነት እንዳለውና የተሻለ ተጠቃሚ እንደሆነ ካላወቁ በስተቀር የእኩልነት ጥያቄ አያነሱም። በዚህ መሰረት፣ የተወሰኑ ሰዎች፥ ቡድኖች ወይም ማህብረሰብ ከእነሱ የተሻለ ተጠቃሚ እንደሆኑ ሲያውቁ፣ ወይም ደግሞ ማግኘት ከሚገባቸው በታች እያገኙ እንደሆነ ሲያውቁ ዜጎች የእኩልነት ጥያቄ ማንሳት ይጀምራሉ።
ዜጎች የእኩልነት ጥያቄ እንዲያነሱ በቅድሚያ ስለ ዴሞክራሲያዊ መብታቸው እና ስለ መንግስት ስራና አሰራር ማውቅ አለባቸው። በተለያዩ አከባቢዎች ያለውን ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታ ከራሳችን ነባራዊ ሁኔታ ጋር አያይዞ ማየትና መገንዘብ ያስፈልጋል። ስለዚህ፣ ዜጎች ስለራሳቸው መብትና ነፃነት፣ ስለ መንግስት ስራና አሰራር፣ በሌሎች አከባቢዎች ስላለው ጥቅምና ተጠቃሚነት ማወቅ አለባቸው። ይህ እንዲሆን ደግሞ፤ በተለያዩ አከባቢዎች ስላለው ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ሁኔታ ትክክለኛ ሃሳብና መረጃ የሚያቀርቡ ነፃና ገለልተኛ ሚዲያዎችና ጋዜጠኞች፣ በተለያዩ ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ በዕውቀት ላይ የተመሰረተ ትንታኔ የሚቀርቡ የፖለቲካ ልሂቃንና ጦማሪያን (ፀኃፊዎች)፣ ስለ ዜጎች መብትና ነፃነት መከበር የሚወተውቱ የፖለቲካ መሪዎችና የመብት ተሟጋች ድርጅቶች መኖር አለባቸው። እነዚህ አካላት በንቃት በሚንቀሳቀሱበት ሀገር ዜጎች ዴሞክራሲያዊ መብታቸውንና ነፃነታቸውን ጠንቅቀው ያውቃሉ፥ ይጠይቃሉ።
የመንግስት መሰረታዊ ዓላማ የሁሉንም ዜጎች መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት ማረጋገጥ ነው። የጨቋኝ መንግስት መሰረታዊ ዓላማ ደግሞ የተወሰነ የሕብረተሰብ ክፍልን የበላይነትና ተጠቃሚነት ማረጋገጥ ነው። ስለዚህ፣ የጨቋኝ ስርዓት ዓላማና ተግባር ከመሰረታዊ የመንግስት ዓላማና ፋይዳ ያፈነገጠ ነው። በመሆኑም፣ የጨቋኞች ስራና አሰራር ቀጣይነት እንዲኖረው እነሱና እነሱ ብቻ ሀገሪቷ መምራት አለባቸው። በተመሳሳይ፣ የጨቋኞች ስራና ተግባር በጥቂቶች መብትና ጥቅም ላይ ማዕከል ያደረገ እንደመሆኑ የሚናገሩት ሆነ የሚፅፉት ነገር በብዙሃኑ የሕብረተሰብ ክፍል ዘንድ ተዓማኒነት አይኖረውም። ስለዚህ፣ ሃሳብና አመለካከታቸው በብዙሃን ዘንድ ተቀባይነት እንዲያገኝ እነሱና እነሱ ብቻ መናገር አለባቸው።
በአጠቃላይ፣ የጨቋኝ ስርዓት ሕልውና ዜጎች እውነታን እንዳያውቁና እንዳይጠይቁ በማድረግ ላይ የተመሰረተ ነው። ስለዚህ፣ ዜጎች ትክክለኛ እውነታውን እንዳያውቁና እንዳይጠይቁ ለማድረግ ከመንግስት በስተቀር ሌሎች መናገርና መፃፍ የለባቸውም። ከመንግስት አፈ-ቀላጤዎችና ቃል-አቀባዮች ውጪ ያሉ የፖለቲካ ልሂቃን ከማዳመጥ የዘለለ ሚና ሊኖራቸው አይገባም፡፡ ለዚህ ደግሞ ስለ መብት፥ ነፃነትና ተጠቃሚነት የሚናገሩ፥ የሚከራከሩ፥ የሚያስተምሩ፥… ወዘተ፣ በአጠቃላይ ከስርዓቱ መሪዎች ፍላጎትና ምርጫ ውጪ የሆነ ማንኛውም ዓይነት ሃሳብና አስተያየት የሚሰጡ ግለሰቦች፥ ቡድኖችና ተቋማት መወገድ አለባቸው።
በዚህ መሰረት፤ ነፃና ገለልተኛ ሚዲያ መኖር የለበትም፣ በእውነታ ላይ የተመሰረተ መረጃና ትችት የሚቀርቡ ጋዜጠኞችና ጦማሪያን መኖር የለባቸውም፣ የዜጎች መብትና ነፃነት እንዲከበር የሚወተውቱ የፖለቲካ መሪዎችና የመብት ተሟጋቾች መኖር የለባቸውም። በአጠቃላይ፣ በጨቋኝ ስርዓት ስር የሚኖሩ ዜጎች የእኩልነት ጥያቄ እንዳይጠይቁ ለማድረግ በቅድሚያ እንዳያውቁ ማድረግ ያስፈልጋል። ለዚህ ደግሞ እንደ ኢትዮጲያ በፀረ-ሽብርተኝነት አዋጅ “Anti-Terrorism Law (2009)”፣ እንደ ስዋዚላንድ (Swaziland) በ¨Suppression of Terrorism Act (STA)”፣ እንደ አንጎላ (Angola) “በState Security Law”፣…ወዘተ በመሳሰሉ አፋኝ አዋጆች፥ ደንቦችና መመሪያዎች አማካኝነት የግል ሚዲያዎችን፣ ጋዜጠኞችን፥ ጦማሪያንን፣ የመብት ተሟጋቾችንና የፖለቲካ መሪዎችን እስራትና ስደት ደብዛቸውን ማጥፋት ያስፈልጋል።
ለምሳሌ፣ “CPJ” የተባለው የጋዜጠኞ መብት ተቆርቋሪ ድርጅት ባወጣው ሪፖርት መሰረት በኢትዮጲያ የፀረ-ሽብርተኝነት አዋጅ በወጣ የመጀመሪያ አምስት አመታት ውስጥ ብቻ 57 ጋዜጠኞች ሀገሪቱን ለቅቀው ወጥተዋል። ከዚያ በኋላ ባሉት አመታት ውስጥ ነፃና ገለልተኛ የሚባል ሚዲያ ከሞላ-ጎደል ጠፍቷል፣ ተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶችና ሲቭል ማህበራት “የሉም” በሚባሉበት ደረጃ ላይ ደርሰዋል፣ ከታዋቂ እስከ ጀማሪ ፖለቲከኛ በሽብር ወንጀል ተከሰው ታስረዋል፣ ከዚያ የተረፉት ሀገር ለቀቅው ተሰድደዋል።
ይህ ሁሉ ግፍና በደል የኢትዮጲያ ሕዝብ መብቱንና ነፃነቱን እንዳያውቅና እንዳይጠይቅ ለማድረግ ሲባል የተፈፀመ ነው። ምክንያቱም፣ የኢህአዴግ እድሜ ሕዝብ እንዳያውቅና እንዳይጠይቅ በማድረግ ላይ የተመሰረተ ስለሆነ ነው። በዚህ መሰረት፣ የኢትዮጲያ ሕዝብ መብቱን ማውቅና መጠየቅ ሲያቆም የኢህአዴግ እድሜ ይረዝማል፣ ሕዝብ መብቱን ማውቅና መጠየቅ ሲጀምር የኢህአዴግ እድሜ ያጥራል። “ታዲያ ምን ይሻላል?” የሚለውን በሌላ ግዜ እንመለስበታለን።
PHMB አዲስ ዓይነት ሁለገብ ባክቴሪያ ገዳይ እና ባክቴሪያስታቲክ ፖሊመር ነው ፡፡ በውሃ መፍትሄ ውስጥ ionization ያፈራል ፡፡ በውስጡ ሃይድሮፊሊክ ክፍል ጠንካራ አዎንታዊ ኤሌክትሪክ ይይዛል ፡፡ እሱ ብዙውን ጊዜ አሉታዊ ኤሌክትሪክ የሆኑትን ሁሉንም ዓይነት ባክቴሪያዎችን እና ቫይረሶችን በመሳብ ወደ ሴል ሽፋን ውስጥ በመግባት በሴል ሽፋኑ ውስጥ የሚገኙትን የሊፕሶምስ ውህደትን ይከለክላል ፣ ህዋሱ እንዲሞት እና ምርጥ የባክቴሪያ ገዳይ ውጤት እንዲኖር ያደርጋል ፡፡
ጃዋር ትላንትና "እኛም ነቅተናል፤ጉድጏድ ምሰናል" ብሎ መልስ ሲሰጥ፤ መንግስትም ከመሸግህ እራስህን ችለሃል ብሎ መድቦለት የነበረውን ጥበቃ ወሰደ፤ከሁሉ የገረመኝ፤ወያኔ ከመሸገችበት መቀሌ ያወጣችው መግለጫ ነው፤የአሜሪካው ጆርጅ ቡሽ ኢራቅን ለመውረር፤ሶስትም አራትም ሰው.....ወዘተ በተሰበሰበት ቦታ የሳዳም ሁሴን እና ጅምላ ጨራሽ መሳሪያ የሚሉት ቃላቶች ከአፉ አይጠፉም ነበር ቅቅቅቅቅ የዛሬውም የወያኔ መግለጫ ህገመንግስት፤ምርጫ ቀን፤ብሄር በሄረሰቦች፤ ትምክህተኞች የሚሉትና፤ በመጨረሻም ፈገግ የሚያስደርገው ደግሞ፤ የኢትዮጵያ ህዝብ ሆይ ወያኔና የትግራይ ህዝብ ከጎንህ ቆሟልየሚል ሲሆን እኔም፤ የቀልደኛውን የበሃይሉን ለዛ አነጋገር ልውሰድና፤ወያኔዎች 27ዓመት ስትግጡን ኖራችሁ አሁን ደግሞ በጀዋር ልትገሸልጡን ነውቂቂቂቂቂቂቂቂቂቂቂቂ
ጀዋር(ጀሪ) ነቅቻለሁ ፤ምሽግ ቆፍሬ ገብቻለሁ፤ባለ በሰዓታት ውስጥ፤ መንግስት የመደበለትን ጠባቂዎችን ለማንሳት ሲሞክር፤ኦቦ ጀሪ ሞትኩኝ ድረሱልኝ በማለት፤ማህበራዊ ሚዲያዊውን አናወጠው፤ማን ያውቃል ከስር ሱሪው ረጥቦ ከሆነስ ሃሃሃሃሃሃ..........በመጨረሻም ድራማው ጀዋር ከወያኔ የተወነው ሳይሆን አይቀርም የሚል ጭምጭምታ አለ፡፡ግን ግን ሚንሶታ፤ ለማክዶናልድ የ99ሳንቲም በርገር እየተጋፋ ለመግዛት ሲውል የነበረ አፈ ሌባ፤ምን እንዳይሆን ነው ይሄ ሁሉ ጥበቃ የሚደረግለት? ምላሱን እንዳይቆርጡት????
ወፈፌው ጃዋር ፤ወደ አይምሮው ሲመለስና ፍርሃቱ ሲለቀው፤ ባደረገው መገለጫ፤ ግደያ እንደ ተሞከረበትና እንወያይ ሲል አሳስቧል፡፡ግን ከማን ጋር ነው የሚወያየው?ማንም ሳይነካው በሶሻል ሚዲያ ተነካሁ ብሎ ለጠረባ ቡድኑ ጥሪ ያደረገ እሱ፤በመንጋ ሰው በግፍ የገደሉ፤ያፈናቀሉ፣የንግድ መደብር የዘረፉ፤ እሱ በሶሻል ሚዲያ ጥሪ ያደረገላቸው የጠረባ ቡድኖች ናቸው፡፡ ስለሆነም የጀዋር የጠረባ ቡድኖች ለፍርድ ይቅረቡ!!!!የጀዋር የጠረባ ቡድን የኦሮሞ ታጋይ ቄሮዎችን አይወክልም!!!!
ሰላም ደጉ ጃዋርን፤ ከመለሰ ጋር አታወዳድር፤መሌ ኩሩሩ ፤ዊንጌትና ዩንቨርሲቲ በኋላም ደደቢት እያለ ምንም ይሁን ምንም ሳሻል ላይፍ አይቷል፤ከማን ጋር ምን እንደሚናግር ያውቃል ፡፡
ጀሪ(ጃዋር) ከዚህ ሁሉ ነፃ ነው፤ሌላው ቢቀር ፖለቲካል ሳይንስ የተማረ ሰው፤ እንዴት ክራይስስ ማኔጅመንት እንኳን አያውቅም፡፡ይሄ ልበ ቢስ የ67 ንፅሃን ወገኖቻችን ሞት ሞት ሳይመስለው ፤ለጠረባ ቡድኑ ያደርጋችሁት ጥሩ ነው ፤አሁንም ነቅታችሁ ጠብቁ ብሎ ትዕዛዝ ማስተላለፉ ፤እንዴት ያማል፤ህግ የለም፤መንግስት የለም ብለህ እንድትጠይቅ ያደርግሃል፡፡
ይህም የሃገሬ ደሃ ኑሮ ና ህይወት፤ህይወት ተባለና፤ልጆቹን በውጭ የሚያኖርና የሚያስተምር፤ጃዋር የሚባል ደም መጣጭ ድራኩላ የተማረ ማይም ጣረሞት ሆኖ መጣባቸው!!
"ሕግ ይከበር ማለት መግደልና በዘፈቀደ ማሰር ሳይሆን፤ያጠፋው ማን ይሁን ማን ህግ ፊት ይቅረብ ማለት ነው፡፡ተጠያቂነትና ሃላፊነት ያለበት መንግስት፤ሃላፊነቱን መወጣት አቅቶት ዜጎች ሲገድሉ፤ሲፈናቀሉ፤ሲዘረፉና የሃገር ሃብት ሲወድም፤ሕግ አውጪው ፓርላማ ጭምር በህግ የመጠየቅ ግዴታ አለበት"፡፡
የአዱ ልጅ.........ረጋ በል የተማርክና ያንበብክ ሰው.......... ትናንት ሐረር ከተማ ላይ 100ሚሊዮን ህዝብ ጠቅላይ ሚ/ር እና የመከላከያ ሚንስትር እጅ የነሱልህ ሰው ነህ ስነስርዓት ያዝ
ጃዋር..............እሱማ የኔ የማንነቴ ምልክት ነው...........ገና ምን አይተህ ባለ አደራ የሚሉትን፤ ከነመሪው እስክንድር እግሬ ስር ነው የማንበርክካቸው!!
የአዱ ልጅ..........የትግል ስልት?ህግ ባለበት ሃገር ቢሆን ኖሮ፤ የወጣቶችን ጉልብት፤ሰዓት በአጠቃልይ ማህበራዊ ህይወታቸውን አለአግባብ በመጠቀም በሚል ክስ ይመሰረትብህ ነበር
ቄሮ ተቋም አይደለም፡፡ህጋዊ መዋቅር የለውም፡፡የሚታወቅ የዕዝ ሰንሰለት የለውም፡፡ግልፅነትና ተጠያቂነት ያለው አሰራር የለውም፡፡"የቄሮ አለቃ ነኝ"የሚለው ወፈፌው ጃዋር ራሱ፤ ምክትል እንኳን የለውም፡፡ስለሆነም በጃዋር የሚዘወረው ቄሮ "ነፍሰ በላ የጠረባ" ቡድን ነው፡፡
በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፤ በህዝብ ፊት፤ስንኖር ኢትዮጵያዊ፤ ስንሞት ኢትዮጵያዊ! ያለን ጠቅላይ ሚንስትር፤ ዛሬ በጃዋር የድረሱልኝ ኡኡታ ጥሪ፤በግፍ የተገደሉትን የኢትዮጵያ ዜጎች፤ በዘር እና በእምነት እየሸነሸነ፤ከዚህ ዘር ይህን ያህል ሞተ፤ከዚህ እምነት ይህን ያህል ሞተ፤ እያለ ሲናገር መስማት በጣም ያማል!!
እሷኑ እኩለ ሌሊት ከፈተና "ኑ ሚኒልክ የመሰረታትን ሃገር እናፍርሳት!ዘሩንም እናጥፋው" እያለ ይ ፖስት ጀመር! ከዚያም ድንጋዮች በድንጋይ ላይ ይደረደሩ ጀመር!
የእርሃብ አድማ ለማድረግ አስበው የነበሩት የፖለቲካ ፓርቲ ዓባሎች፤ሃሳባቸውን ቀይረው ደም ለመለገስ ቢሄዱ፤ ከመሃላቸው ደም ለመለገስ ብቃት ያለው አንድ ሰው ብቻ መሆኑን ድራኩላው ጃዋር መሃመድ ቢሰማ ፤ግድ የለም የተቀሩትን ወደ እኔ ላኳቸው በማለት ለደም ባንክ መልክት አስተላልፏል ቅቅቅቅቅቅቅቅቅቅቅ
ታማኘነት የሥነ ምግባር ጉዳይ ነው፡፡ ታማኝነት በሥራ ላይ፤ በሰዎች የእርስ በእርስ ግንኙነት ላይ የሚጠበቅ ትልቅ ፋይዳ ያለው እሳቤ ነው፡፡ ታማኝነት በመጀመሪያ ለራስ ሕሊና ሲሆን ተያይዞም ለበርካታ ሌሎች ጉዳዮች እጅግ አስፈላጊ ይሆናል፡፡
ዛሬ በዚህ ርዕስ ላይ ለመፃፍ ስነሳ በታማኝነት መኖር ምክንያት አያሌ ድንቅ ሥራዎች ሲሰሩ ታማኝነት ሲጎድል ደግሞ የሚደርሰው ችግር እና የሚፈጠረው አሉታዊ ሁኔታ ጉዳቱ የትየለሌ ይሆን ብዬ ጠየቅሁ፤ እናም ስለታማኝነት መገለጫም አሰብኩ፡፡
የታማኝነት መገለጫው ብዙ ነው ፡፡ በሥራ ላይ ታማኝነት፤ በወዳጅነት መሀል ታማኝነት፤ በባልና ሚስት መሀል ታማኝነት፤ በአበዳሪና ተበዳሪ፤ በወካይና ተወካይ፤ በማህበራዊው፤ በኢኮኖሚያዊውና በፖለቲካው ወዘተ ዘርፍ ታማኝነት ለአገር፤ በመሆኑም ታማኝነት ዐብይ ጉዳይ ነው ፡፡
ዱሮ ዱሮ የእኛ ቅድመ አያቶች፤ እና አያቶች፤ በማህበራዊ ሕይወታቸው ውስጥ በሚፈጥሩት ግንኙነት፤ በርካታ ነገሮችን በመተማመንና በታማኝነት መንፈስ ቃላቸውን ሰጥተው፤ ቃል ተቀብለው፤ የሚያስሩት ውል በርካታ ነበር ይባላል፡፡ እንዲያውም ስለ ታማኝነትና ቃልን ስለመጠበቅ ያላቸው እሳቤ ክቡርና ትልቅ ነገር መሆኑን ሲያመለክቱ ከወለዱት ልጅ በላይ ነበር የሚያዩት እናም እንዲህ ይሉ ነበር ‹‹ የተናገሩት ከሚጠፋ የወለዱት ይጥፋ›› ይህም አባባል ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ ቆይቶ እኛ ዘመን ላይ ደርሷል፡፡
ቃል እና ታማኝነትን የአንድ ሳንቲም ሁለት ገፅታ አድርገው በመውሰድ በቃል የተዋዋሉትን ውል በታማኝነት በመተግበር ይጠብቁት ነበር፡፡ ለምሳሌ በቃል ጥያቄ እና ‹‹ ልሙትልህ፤ ልሙትልሽ ›› በሚል የመሀላ ማስተማመኛ የተበደሩትን ገንዘብ ይሁን፤ ሊያደርጉት ቃል የገቡበትን ነገር በታማኝነት ቃላቸውን ጠብቀው ያደርጉት እንደነበር አሁን የዕድሜ ባለፀጋ ሆነው ዛሬም ያሉ አባቶችና እናቶች ይናገራሉ፡፡
እውነት ነው የቀድሞ ዘመን አባቶቻችንና እናቶቻችን በታማኝነት እና በሥነ ምግባር ጉዳይ የላቀ ደረጃ ነበራቸው ማለት እንችላለን፡፡ በሁሉም የሕይወት ዘርፍ በአብዛኛው ማለት በሚቻል ደረጃ ታማኞች ነበሩ፡፡ ለአገራቸው፤ ለመንግሥታቸው፤ ወዘተ ታማኝ በመሆን ከእነርሱ የሚፈለገውን ማንኛውንም ነገር በታማኝነት ያከናውኑ እና መስዋዕትነት ከፍለውም እንኳን ቢሆን ይተገብሩት ነበር ፡፡
በግለሰባዊ ሕይወታቸውና ኑሮአቸው፤ በታማኝነት ሰንሰለት ከሌላው ጋር ተያይዘው እና ተቆራኝተው ኑሮን ሲመሩ ድንገት አንዱ የማህበረሰቡ አባል ታማኝነት እሳቤ ላይ የላላ አቋም ኖሮት ወይም ኖሯት ታማኝነት ቢጎድል ከፍተኛ የሆነ ወቀሳ እና የማግለል እርምጃም እስከመውሰድ ይደርሱ ነበር፡፡
ይህ የታማኝነት ጉዳይ ትልቅ አገራዊ እና ማህበራዊ እሴት ነው ፡፡ ታማኝነት ባለ አደራነትን ያሳስባል፡፡ ታማኝ ነው የተባለ ሰው የሚሰጠው ኃላፊነት በርካታ ሆኖ በደረጃም ላቅ ያለ ሥፍራ ሊኖረው ይችላል፡፡ አገርን የሚመሩ ወይም የሚያስተዳድሩ ሰዎች ታማኝና አደራንም የሚጠብቁ መሆናቸው በእጅጉ አስፈላጊ ነው፡፡
ታማኝ መሪዎች ወይም አስተዳዳሪዎች ታማኝነታቸው የሚገለጠው በአስተዳደራቸው ወይም በአመራራቸው ሥር ያሉ ሰዎችንም ይሁን ንብረቶችን በሁለንተናዊ ማንነታቸው ታማኝ ሆነው ፍትሐዊ በሆነ ሁኔታና መንገድ ሲመሩና ሲያስተዳድሩ፤ክትትል ሲያደርጉና ሲንከባከቡ መታየታቸው ነው፡፡ ባላቸው ሥልጣንና የስልጣን አቅም ሁሉንም በእኩል ደረጃ ሲያገለግሉትና ሊያገለግሉም ፍቃደኛ ሆነው በመገኘታ ቸው ነው፡፡
በተመሳሳይ ሁኔታ በተለያዩ ሥራዎች ላይ ያሉ ሠራተኞችም በሚሰሩበት መሥሪያ ቤት ውስጥ በተመደቡበት የሥራ ኃላፊነት ላይ በሐቅና በእውነት ታማኝ ሆነው የቀጠራቸውን አካልና የሚያገለግሉትንም ሕብረተሰብ በማገልገል ሂደት ውስጥ ታማኝነታቸው ከምንም ነገር በላይ አስፈላጊ ነው፡፡ የአሰሪዎችን የሥራ መመሪያና ደንብ በመጠበቅ ሥራዎቻቸውን መሥራት ፤ ለርካሽ፤ የግል ጥቅምና ፍላጎት ሳይንበረከኩ በሐቀኝነት ‹‹ ደመወዜ ይበቃኛል ›› ብለው መንቀሳቀስ ይኖርባቸዋል ብዬ አስባለሁ፤ ይህም አካሄድ ለታማኝነታቸው መገለጫም ይሆናል፡፡
ለምሳሌ በባንክ ሥራ ፤ በሕክምና ሙያ ፤ምህንድስና ፤ በአገር ሰላምና ደህንነት ጥበቃ ወዘተ ላይ የተሰማሩ ባለሙያዎች በሙያቸው አማካይነት ያወቁትን አገራዊም ይሁን የደንበኛን ምስጢር በታማኝነት ሊጠብቁ ይገባል፡፡ ለራሳቸው ጥቅም ሲሉ ምስጢሩን መጠቀሚያ ሊያደርጉት ወይም ልዩ የሆነ ትርፍ ሊያተርፉበት መሞከር አይኖርባቸውም ፡፡
የባንክ ባለሙያ በያዘው የኮምፒዩተር ዕውቀት እና ችሎታ በፈለገው ጊዜ የደንበኛውን አካውንት ሰብሮ ዘው ቢልበት፤ ሐኪሙ ሊያክመው አልጋው ላይ ያስተኛውን ታካሚ ደንበኛውን ኩላሊቱን ቢመነትፈው፤ የአገር ደህንነት ጠባቂው ያወቀውን አገራዊ ምስጢር ለጠላት አሳልፎ ቢሰጥ ፤ ነገ ትልቅ አደጋ ሊያስከትል የሚችል ግንባታን መሐንዲሱ ቢገነባና እንዲገነባም ቢያፀድቅ፤ ታማኝነትን መሬት ላይ ጥሎ በጭቃ መረምረም ሆኖ ይቆጠራል፡፡
የባንክ ባለሙያ ፤ ሐኪሙ፤የአገር ሰላምና ደህንነት ጠባቂው፤ መሀንዲሱ ወዘተ ካልታመነ ማን ሊታመን ነው? የሚል ጥያቄ እንዳይነሳ ዘወትር በተሰማሩበት ሙያ እና የሥራ ኃላፊነት ላይ ታማኝነትን አጥብቆ መያዝና ሙጥኝ ማለት የሚያጠያይቅ ጉዳይ አይሆንም፡፡
ከታማኝነት ጋር ተያይዘው የሚነሱ በርካታ ነገሮች አሉ፡፡ በአደራ የተቀበሉትን ገንዘብ፤ እንደራሴ ሁንልኝ ተብሎ የፈረሙበትንና የተወከሉበትን ሕጋዊ ውክልና፤ ከመንግሥትም ሆነ ከግል መሥሪያ ቤት ሥራን ሰርተህ አሰራ ወይም አሰሪ ተብሎ የተሰጠን የስራ ኃላፊነትና ሹመት፤ ለራስ ፍላጎትና እቅድ ሲባል ችላ ብሎ ታማኝነትን ገዝግዞ በመጣል ተቃራኒ አቅጣጫ መያዝ እናም በጠራራ ፀሐይ የክህደትን ባንዲራ ሰቅሎ ማውለብለብ፤ የታማኝነትን ሕልውና አጥፍቶ ጉድጓድ ቆፍሮ መቅበር በፍፁም ሊሆን የሚገባ ድርጊት አይደለም የሚል አቋም አለኝ፡፡
ይሁንና አንዳንዶች በዚህ አቅጣጫ ተሰልፈው የታማኝነትን መርህና መልኩን በማጥፋት አሳዛኝ ድርጊት ሲፈፅሙ ይታያሉ፡፡ በእንደራሴነት የተሰጠን ውክልና መሰረት አድርጎ ወካይን አውላላ ሜዳ ላይ የሚጥል ተግባር መፈፀም፤የመንግሥትንና የሕዝብን ኃላፊነት ወደ ጎን ብሎ የራስን ሕልውና ሰማይ የሚያደርስ የራስ ወዳድነትና ፀረ- ታማኝነት የሆነን ሥራ መሥራት ፍፁም የሚወገዝ ድርጊት ነው፡፡ ድርጊቱ ቢፈፀምም ውሎ አድሮ መገለጡ አይቀርም ፤ ያን ጊዜ ደግሞ ትልቅ እፍረት ነው- የሚሆነው፡፡
ታማኝነት በቢሮ ሥራ ላይም አንድ እውነታ ሆኖ መገለጥ ያለበት ጉዳይ ነው፡፡ የቢሮ የሥራ መገልገያ ቁሳቁሶችን ለግል ጉዳይ እንደፈለጉ ማዋል አልፎም ሌሎች እንዲገለገሉበት ማድረግ ይህ ሌላው ታማኝነት እንዲሰለስል ማድረግና የሥነ ምግባር ጉድለትም ነው፡፡
ቀደም ሲል እንደተገለፀው ታማኝነት በብዙ እና በተለያዩ ሁኔታዎች ሊገለጥ ይችላል፡፡ ዋናው እና አብይ ጉዳይ ግን ‹‹ቃል አክባሪነትና ሌሎች በራሳቸው ሚዛን መዝነው አውጥተውና አውርደው በሰጡት ኃላፊነት ፤ ባስቀመጡት ቦታ ታማኝ ሆኖ መገኘት ነው፡፡ የታማኝነት ጉዳይ ‹‹የቄሳርን ለቄሳር የእግዚአብሔርንም ለእግዚአ ብሔር›› ማለት እንጂ፤ በሰበብ አስባብ ታማኝነትን ለማጉደል ዳር ዳር ማለት አይደለም፡፡