Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
መለያዎን ሲፈጥሩ የ Roblox፣ ከ 15 ሚሊዮን በላይ በተጠቃሚዎች የተፈጠሩ ርዕሶችን የሚሰበስበው ታዋቂው የመስመር ላይ የጨዋታ መድረክ አንድ አቋቁሟል የይለፍ ቃል ለማስታወስ ቀላል እና በጭራሽ ውስብስብ አይደለም። አሁን አንዳንድ አጥቂ ሊያገኘው እና ሂሳብዎን ሊረከብዎት ይችላል ብለው በመፍራት እሱን ለማስተካከል እና የበለጠ ደህንነቱ የተጠበቀ እና ለመገመት አስቸጋሪ የሆነን ለመፍጠር ወስነዋል ፡፡ ችግሩ ግን እንዴት ማድረግ እንዳለብዎ አለማወቁ ነው ፡፡
ስለዚህ እውነት ነው? ያኔ እርስዎን በማገዝ እና በማብራራት ደስተኛ ነኝ በሮብሎክስ ላይ የይለፍ ቃል እንዴት እንደሚቀየር. ከኮምፒዩተርም ሆነ ከስማርትፎን እና ከጡባዊ ተኮ (ሂሳብ) ከመለያዎ ቅንብሮች ውስጥ አዲስ የይለፍ ቃል ለመፍጠር ከዝርዝር አሰራር በተጨማሪ ኪሳራ ቢኖርብዎት አዲስ የይለፍ ቃል እንዴት እንደሚያዘጋጁ መመሪያዎችን ያገኛሉ ፡፡ እንዲሁም ፣ ማንኛውንም ዓይነት ችግር ካጋጠሙዎት ፣ እኔ ደግሞ ከሮብሎክስ ሰራተኞች እንዴት እርዳታ ማግኘት እንደሚችሉ አሳያችኋለሁ።
እንዴት ነው የምትለው? በትክክል ማወቅ የፈለጉት ያንን ነው? ስለዚህ ቆም ብለን እንዴት መቀጠል እንዳለብን አንመልከት ፡፡ ማድረግ ያለብዎት ነገር ቁጭ ብለው ፣ እንደፈለጉ ያገኙትን ያህል ጊዜ ወስደው የሚከተሉትን አንቀጾች ለማንበብ ራስዎን መወሰን ብቻ ነው ፡፡ የምሰጥዎትን መመሪያ በጥንቃቄ በመከተል በሮብሎክስ ላይ የይለፍ ቃልዎን መለወጥ ይችላሉ ፡፡ መልካም ንባብ እና ከሁሉም በላይ አስደሳች ጊዜ!
አሰራሩ ለ የይለፍ ቃል በሮብሎክስ ውስጥ ይቀይሩ እሱ ፈጣን እና ቀላል ነው። ማድረግ ያለብዎት የመለያዎን ቅንብሮች መድረስ እና አዲስ የይለፍ ቃል መፍጠር ነው።
ከኮምፒዩተር ለመቀጠል በይነመረቡን ለማሰስ በተለምዶ የሚጠቀሙበትን አሳሽን ይጀምሩ (ለምሳሌ ፡፡ Chrome, ጠርዝ, ሳፋሪ, ፋየርፎክስ ወዘተ) እና ከኦፊሴላዊው ሮብሎክስ ድርጣቢያ ጋር ተገናኝቷል። አሁን ቁልፉን ጠቅ ያድርጉ መግቢያ በቀኝ በኩል በቀኝ በኩል በመለያዎችዎ ውስጥ የመግቢያ ዝርዝሮችን ያስገቡ የተጠቃሚ ስም / ኢሜይል / ስልክ mi የይለፍ ቃል እና ቁልፉን እንደገና ተጫን መግቢያ ወደ መለያዎ ለመግባት።
በዚህ ነጥብ ላይ ፣ የማርሽ ጎማላይ ፣ ከላይ በቀኝ በኩል ይምረጡ እና እቃውን ይምረጡ ውቅሮች በሚከፈተው ምናሌ ውስጥ አዲስ በተከፈተው ገጽ ላይ ክፍሉን ይፈልጉ የሂሳብ መረጃ እና አዶውን ጠቅ ያድርጉ እርሳስ ከአማራጭ ጋር ይዛመዳል የይለፍ ቃል.
በማያ ገጹ ላይ የይለፍ ቃሉን ይለውጡ፣ አሁን ያለውን የይለፍ ቃልዎን በመስክ ውስጥ ያስገቡ የአሁኑ ይለፍ ቃል, በመስኮቹ ውስጥ በማስገባት አዲስ የይለፍ ቃል (ቢያንስ 8 ቁምፊዎች) ይፍጠሩ አዲስ የይለፍ ቃል mi የማረጋገጫ ማረጋገጫ Contraña እና ቁልፉ ላይ ጠቅ ያድርጉ አዘምንለውጦቹን ለማስቀመጥ ፡፡
መልዕክቱ የይለፍ ቃልዎን በተሳካ ሁኔታ ቀይረዋል የይለፍ ቃልዎ በትክክል እንደተለወጠ ያረጋግጡ: ከዚያ ቁልፉን ይጫኑ እሺ፣ ወደ መለያዎ ቅንብሮች ተመልሰው ሮብሎክስ መጫወት ለመቀጠል።
የይለፍ ቃልዎን በሮብሎክስ ላይ መለወጥ ከመረጡ ከስማርትፎኖች እና ጡባዊዎችየሚከተለው አሰራር የመዳረሻ ኮዱን ከኮምፒዩተር ለመቀየር አሁን ከጠቆምኩት ጋር ተመሳሳይ መሆኑን ማወቅ አለብዎት ፡፡
ስለዚህ ስማርትፎንዎን / ጡባዊዎን ይያዙ እና የሮቤሎክስ መተግበሪያን ለ Android መሣሪያዎች ያስጀምሩ (በአማራጭ መደብሮች ውስጥም ይገኛል ፣ የ Google አገልግሎቶች ለሌላቸው መሣሪያዎች) ወይም iPhone / iPad ፡፡ ለመለያዎ ራስ-ሰር መግቢያ ካላዋቀሩ ቁልፉን መታ ያድርጉ መግቢያማስረጃዎችዎን በመስክ ውስጥ ያስገቡ የተጠቃሚ ስም / ኢሜይል / ስልክ mi የይለፍ ቃል እና ቁልፉን እንደገና ተጫን መግቢያ, ግባ.
አሁን አዶውን ይንኩ ሶስት ነጥቦች ከታች ባለው ምናሌ ውስጥ እና በሚታየው አዲስ ማያ ገጽ ላይ እቃውን ይጫኑ ውቅሮች. ከዚያ አማራጩን ይምረጡ የሂሳብ መረጃጽሑፉን ፈልግ የይለፍ ቃል እና የ. አንፃራዊ አዶውን ይንኩ እርሳስ.
በዚህ ደረጃ ፣ በማያ ገጹ ላይ የይለፍ ቃሉን ይለውጡ፣ አሁን ያለውን የይለፍ ቃልዎን በመስክ ውስጥ ያስገቡ የአሁኑ ይለፍ ቃል፣ አዲሱን የይለፍ ቃል በመስኮቹ ውስጥ ይተይቡ አዲስ የይለፍ ቃል mi የማረጋገጫ ማረጋገጫ Contraña እና ቁልፎቹን ተጫን አዘምን mi እሺ፣ ለውጦቹን ለማስቀመጥ እና ከሮብሎክስ መለያዎ ጋር የተጎዳኘውን የይለፍ ቃል ለመቀየር። ቀላል እውነት?
እንዴት ነው የምትለው? ያደርጉታል የተረሳ የይለፍ ቃል በሮብሎክስ ላይ ይቀይሩ? በዚህ አጋጣሚ እርስዎ ማድረግ ያለብዎት ከመለያዎ ጋር የተጎዳኘውን የኢሜል አድራሻ በመጠቆም የይለፍ ቃል መልሶ ማግኛ ሂደቱን መጀመር ነው ፣ ይህም አዲስ የይለፍ ቃል ለመፍጠር አገናኝ ይቀበላሉ ፡፡
ለመቀጠል ከኦፊሴላዊው ሮብሎክስ ድርጣቢያ ጋር ይገናኙ ወይም መተግበሪያውን ለዘመናዊ ስልኮች እና ለጡባዊዎች ያስጀምሩ ፣ አዝራሩን ጠቅ ያድርጉ ይግቡ / ይግቡ እና በአዲሱ ማያ ገጽ ውስጥ አማራጩን ይምረጡ የይለፍ ቃልዎን ወይም የተጠቃሚ ስምዎን ረሱ? (የሮብሎክስ መተግበሪያውን እየተጠቀሙ ከሆነ እቃውን መታ ያድርጉት) የይለፍ ቃልዎን ወይም የተጠቃሚ ስምዎን ረሱ?).
በዚህ ጊዜ ትሩን እንደመረጡ ያረጋግጡ የይለፍ ቃል፣ የራስዎን ያስገቡ ኢሜይል አድራሻ ተጓዳኝ መስክ ውስጥ እና ቁልፎቹን ተጫን ላክ ላክ mi እሺ፣ የይለፍ ቃልን ለማግኘት መመሪያዎችን የያዘ ኢሜል ለመቀበል ፡፡
ከዚያ ወደ የመልዕክት ሳጥንዎ ውስጥ ይግቡ ፣ በሮብሎክስ የተላከውን ኢሜል ያግኙ እና አዝራሩን ጠቅ ያድርጉ የይለፍ ቃል ዳግም ያስጀምሩ።. በአዲሱ የተከፈተው ገጽ ላይ በመስኮች ውስጥ ከመለያዎ ጋር ለማያያዝ የሚፈልጉትን አዲስ የይለፍ ቃል ያስገቡ አዲስ የይለፍ ቃል mi አዲስ የይለፍ ቃል ያረጋግጡ እና ቁልፉ ላይ ጠቅ ያድርጉ enviar፣ አዲሱን የይለፍ ቃል ለማዘጋጀት እና ወደ መለያዎ ተመልሰው ለመግባት ፡፡
ከሆነ አማራጩን ጠቅ ያድርጉ የይለፍ ቃል ዳግም ለማስጀመር ስልክ ቁጥርን ይጠቀሙ (በ Roblox መተግበሪያ ውስጥ ነው የይለፍ ቃልዎን ዳግም ለማስጀመር የስልክ ቁጥሩን ይጠቀሙ) ፣ ያብራራል የአካባቢ መለያ ኮድ የአገርዎ (ለምሳሌ. + 39 ለጣሊያን) በተዛማጅ ተቆልቋይ ምናሌ በኩል የስልክ ቁጥርዎን በመስኩ ውስጥ ይግለጹ ስልክ ቁጥር/ስልክ ቁጥር እና ቁልፉን ተጫን enviar/enviar፣ በኤስኤምኤስ ባለ 6 አኃዝ ማረጋገጫ ኮድ ለመቀበል።
በዚህ ጊዜ በመስኩ ውስጥ በጥያቄ ውስጥ ያለውን ኮድ ያስገቡ ኮድ ያስገቡ / ኮድ ያስገቡ እና ቁልፉን ተጫን ያረጋግጡ / ያረጋግጡ፣ ማንነትዎን ለማረጋገጥ። እንዲሁ ተከናውኗል ፣ በቅጽበታዊ ገጽ እይታ ውስጥ። የይለፍ ቃል ዳግም ያስጀምሩ።፣ በመስኮች ውስጥ ከሮብሎክስ መለያዎ ጋር ለማያያዝ የሚፈልጉትን አዲስ የይለፍ ቃል ያስገቡ አዲስ የይለፍ ቃል mi አዲስ የይለፍ ቃል ያረጋግጡ እና ቁልፉን ተጫን enviar፣ የሮብሎክስን የይለፍ ቃል መልሶ ለማግኘት።
ከዚህ ቀደም በዚህ መመሪያ ውስጥ የሰጠሁዎትን መመሪያ በዝርዝር ከተከተሉ ነገር ግን ይህ ሆኖ ግን ከመለያዎ ጋር የተጎዳኘውን የይለፍ ቃል እንዳይቀይሩ የሚያግዱ ችግሮች አጋጥመውዎታል የሮብሎክስ ሠራተኛን ያነጋግሩ ለእርዳታ.
ለማድረግ ኮምፒተር, ከሮብሎክስ ድጋፍ ጣቢያ ጋር የተገናኘ, አማራጩን ይምረጡ የሮብሎክስ መለያ እና በአዲሱ በተከፈተው ገጽ ውስጥ በመካከላቸው ያለውን ፍላጎት ይምረጡ የይለፍ ቃሌን እንዴት መለወጥ እችላለሁ?, የይለፍ ቃልዎን መለወጥ ካልቻሉ እና የይለፍ ቃሌን ረሳሁት፣ የይለፍ ቃልዎን ከረሱ እና መልሶ ማግኘት ካልቻሉ።
በዚህ ጊዜ በማያ ገጹ ላይ የሚታዩትን መመሪያዎች ለመተግበር ይሞክሩ-አሁንም መፍታት ካልቻሉ አማራጩ ላይ ጠቅ ያድርጉ ተጨማሪ እገዛ ይፈልጋሉ? ድጋፍን እዚህ ያግኙ እና የራስዎን ያስገቡ nombre, አንተ ኢሜይል አድራሻየአንተም የተጠቃሚ ስም። በተገቢው መስኮች በሮብሎክስ ላይ ፡፡
ከዚያ እርስዎ ችግሮች ያሉብዎትን መሳሪያ እና የተቆልቋይ ምናሌዎችን በመጠቀም የጥያቄዎትን ርዕሰ ጉዳይ ይምረጡ ችግሩ በየትኛው መሣሪያ ላይ ነው ያለዎት? mi የእርዳታ ምድብ ዓይነት እና በመስኩ ውስጥ ያጋጠመውን ችግር (በተሻለ በእንግሊዝኛ) ይግለጹ የችግሩ መግለጫ. ከዚያ ቁልፉን ጠቅ ያድርጉ enviar፣ መልእክትዎን ለመላክ እና እገዛን ለመጠየቅ ፡፡ አንድ ሰራተኛ በተቻለ ፍጥነት ምላሽ ይሰጥዎታል (ሁል ጊዜ በእንግሊዝኛ) ፡፡
ለመቀጠል ከፈለጉ ከስማርትፎኖች እና ጡባዊዎች፣ የሮብሎክስ መተግበሪያን ያስጀምሩ ፣ ወደ መለያዎ ይግቡ እና በአይ አዶው ላይ መታ ያድርጉ ሶስት ነጥቦች፣ ታችኛው ቀኝ ከዚያ አማራጮቹን ይምረጡ ኢዱዳ mi Roblox መለያ እና የሮብሎክስ ሰራተኞችን ከኮምፒዩተር ለማነጋገር በቀደሙት መስመሮች ውስጥ የሰጠሁዎትን መመሪያ ይከተሉ-የሚከተለው አሰራር ተመሳሳይ ነው ፡፡
ውልደት እና እደገቱ አዲስ አበባ ነው ፊልም ማየት አብዝቱ ስለሚወድ ፊልም ማስራት ፍላጎቱ አድጉ ቶም ቪዲዮ ተምሩ ወደ ስራው ለመግባት ተንደረደረ። ሲኒማቶግራፈር ሆኑ በኢትዮጲያ ፊልም ተቀላቀለ።
እውቁ አሜሪካዊ ስቲቭ ሃርቬይ “ኪሪኩ ብራዘርስ” በሚል የቡድን መጠሪያ የሚታወቁ ሁለት ታዳጊዎችና ሁለት ወጣቶች የሰርከስ ትርዒት አቅርቦ ተመልካቹን አስደንቋል።
የሰማዕቱን የፕሮፌሰር አስራት ወልደየስን ፈለግ በመከተል ለዐማራው ሕዝብ ህልውና፣ መብት እና እድገት የመላው ዐማራ ሕዝብ ፓርቲ (መዐሕፓ)፣ በአገር ደረጃ ለብዙ ጊዜ ያልተቆጠበ ጥረት ሲያደርግ ቆይቶ ሕጋዊ ተክለሰውነት ማግኘቱ የተሻለ ሁኔታ እንደሚፈጥርለት አያጠራጥርም። ብዙ ተግባራዊነትን የጠየቀ እውቅና በመሆኑ ለትግሉ የመጀመሪያ እርከን…
በወቅታዊ ጉዳዮች ላይ ከመዐሕፓ እና አዴኃን የተሰጠ የጋራ መግለጫ ሐሙስ ሐምሌ 4 ቀን 2011 ዓ.ም. ራስ አምባ ሆቴል፣ አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ ቅዳሜ ሰኔ 15 ቀን 2011 ዓ.ም በባህር ዳር ከተማ የተከሰተው ክስተት በእጅጉ አሳዝኖናል፡፡ ከመሪዎች ግድያ ባሻገር በችግሩ መንስዔ…
ቁጥር፡ መዐሕፓ/003/2011 ቀን፡ ፳፩/፲/፳፻ዓ.ም በወቅታዊ ጉዳዮች ላይ ከመዐሕፓ የተሰጠ መግለጫ አርብ ሰኔ 21 ቀን 2011 ዓ.ም፣ አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ ቅዳሜ ሰኔ 15 ቀን 2011 ዓ.ም በባህር ዳር ከተማ እና በአዲስ አበባ የተከሰተው ክስተት በእጅጉ አሳዛዥ ነው፡፡ በተለይ…
ሰፊው የዐማራ ሕዝብ ሆይ ! ዛሬ ከመቼውም ጊዜ በከፋ መንገድ በሕልውናህ ላይ ከፍተኛ አደጋ ተጋርጧል። ሰኔ 15/2011 ውቢቷ ባህር ዳርን በደም ጎርፍ በማጥለቅለቅ በዐማራ ታሪክ ውስጥ መጥፎ ጠባሳ ጥሎ ያለፈው ጨለማው ቅዳሜ የዐማራን የማንነትና የሕልውና ትግል ፈተና ውስጥ ጥሎ አልፏል…
ከዚህ ቀደም በዓለም አቀፍ ደረጃ እንዲሁም በሀገር ውስጥ በህቡዕ ለህግ የበላይነት፣ ለማህበራዊ ፍትኅ እና ለዴሞክራሲ መንሰራፋት በከፍተኛ ቁርጠኝነት እና ወኔ ሲታገል የነበረው የመላው ዐማራ ሕዝብ ድርጅት (መዐሕድ) በግንቦት ስድስት ቀን 2011 ዓ.ም በአዲስ አበባ ከተማ የሀገር ፍቅር ቲአትር አዳራሽ ከሁሉም…
በአክራሪው ኦነግና በሌሎች ጽንፈኛ ሃይሎች በዐማራ ሕዝብ ላይ የተከፈተው ጦርነት በአስቸቋይ መቆም ይኖርበታል። ሰፊው የዐማራ ሕዝብ ለዘመናት የኢትዮጵያን ነጻነትና ሉዐላዊነት ለማስከበር ውድ ህይወቱን እየገበረ ለትውልድ ባቆያት አገር ላይ ዛሬ እንደባይተዋር ተቆጥሮ በአክራሪ ጎጠኞች የዘር ማጥፋት ወንጀል እየተፈጸመበት ይገኛል። እነዚህ ታሪካዊ…
ፊታቸው ላይ የአልበገርም ባይነት ስሜት ጎልቶ ይነበባል፤ እያነከሱም ቢሆን ከቦታ ቦታ ይንቀሳቀሳሉ። መገናኛ ራዲዮናቸውን እና የምርኩዝ ከዘራቸውን ይዘው የጁንታው ቡድን አመራር ያለበት ቆላ ተንቤን አቅራቢያ በምትገኝ ሰዋራማ ስፍራ ላይ ጦሩን እየመሩ ይገኛል። ኮሎኔል ሻምበል በየነ ይባላሉ። በቆሙበት የውጊያ ትዕዛዝ እየሰጡ ኮስታራ ፊታቸውን ወደእኛ ዘወር አደረጉ። ቆስለው አልታከምም በማለት በወኔ እየመሩ የሚገኙ የሀገር መከላከያ ሰራዊት አመራር…
ከፍ ወዳለ ተራራ ወጥተናል፤ ከዚህ መውረድ አይገባንም፤ ከዚህ ወደታች የምታወርዱን ፖለቲከኞች፣ አክቲቪስቶች ወደ ታች እንድንወርድ የምትጎተጉቱን የፌስቡክ ሰዎች እባካችሁ ተውን – ዳንኤል ክብረት
የኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት 80ኛ አመት የምስረታ በአሉን አመቱን ሙሉ በተለያዩ መድረኮች እያከበረ ይገኛል። የበአሉ አካል በማድረግም በህግ ማስከበር ዘመቻው ላይ ለተሳተፉ የመገናኛ ብዙሀን ባለሙያዎች የምስጋና እና የውይይት መድረክ አካሂዷል። በዚሁ መድረክ ላይ የተገኙት የኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት የስራ አመራር ቦርድ አባል ሙአዘ ጥበባት ዲያቆን ዳንኤል ክብረት ባደረጉት ንግግር፤ “ከፍ ወዳለ ተራራ ወጥተናል፤ ከዚህ መውረድ አይገባንም፤ ይህንን…
ኤርሚያስ ለገሰ የተባለው ሰው አደብ እንዲገዛ የምትቀርቡት ሰዎች ንገሩት። የአማራ ልዩ ኃይል ትግራይ ውስጥ የገባው ለውድድር አይደለም በሉት። ለጦርነት ነው። ጦርነቱንም ምድር ጠበበችን ብሎ ያመጣው አይደለም። ይልቁንሥ ጦር ጠማኝ ያሉ ሠዎች የፈፀሙበትን የቀጥታ ወረራን ለመመከት እንጅ። ኤርሚያስ የተባለው ሰው ከ20 ቀናት በፊት ጦርነቱ ወያኔን ሳይሆን ትግራይን ለማንበርከክ ነው እያለ ሲለፈልፍ ነበር። ታዲያ ትግራይን ለማንበርከክ ነው…
ትላንት ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ ጣልቃ አትግቡብን በሚል የተባበሩት መንግስታት ቻርተር አንቀጽ 2(7)ን በመጥቀስ የጻፉትን ማሳሰቢያ በመቃወም ሃሳቤን ገልጬ ነበር። ብዙዎች ያነሳሁትን ሃሳብ በመቃወም ጽፈውልኛል። እንዳብራራውም የጠየቁኝ አሉ። አንዳንዶች ሃሳቡንም በቅጡ ሳይረዱ በስሜት ብቻ እንቧ ከረዩ ያሉ አሉ። ለማንኛውም ከላይ የተጠቀሰው የቻርተሩ አንቀጽ የሰነዱ አወዛጋቢና ለትርጉም የተጋለጡ ከሚባሉት አንቀጽች አንዱ ነው። ሦስት ለትርጉም አሻሚ የሆኑ ነገር…
“የዚህ ምስል መለያ(መለዮ) ትንሽ ውጅንብር ለፈጠረባቹህ እውነተኛ ታሪኩን በግላጭ ልገልጽ እሞክራለው(ተቃውሞ ካለም ለመቀበል ዝግጁ ነኝ) ይህ በፎቶው ላይየምንመለከተው የጠቅላይ ሚንስትሩ ነው? የኔ ምላሽ አዎ! ነው ይሄ ፎቶ የአግአዚ መለያ ነው? የኔ ምላሽ አይደለም(አርባ አራት ነጥብ) እስከ 1987 ድረስ አራቱም ኢህአዴግን ያዋቀሩት ፓርቲዎች የራሳቸው ወታደሮች ነበራቸው፡፡ከሽግግር መንግስት ቦሀላ ሰራዊቱን በአንድ ማእከል ማዋቀር ግድ ይል ስለነበረ የተለያዩ…
ጄ/ል አበባው ታደሰና ጄ/ል ባጫ ደበሌ የእናት አገራቸውን ጥሪ ተቀብለው ከሰራዊቱ ጋር እየጻፉት ላለው አኩሪ ታሪክ አድናቆት አለኝ። ጄ/ል አበባው በማንነቱ ምክንያት ጥቃት የደረሰበት መኮንን ነው። ይህ መኮንን ዛሬ ሳይሆን የዛሬ 5 ዓመት ገደማ የነጻነት ታጋዮችን ተቀላቅሎ ህወሃትን የመፋለም ፍላጎት እንደነበረው በቅርብ አውቃለሁ። በተለያዩ ችግሮች ምክንያት ያሳበው ሳይሳከለት ቢቀርም እነሆ ዛሬ እድሉን አግኝቶ የዚያን ክፉ…
የኢትዮጵያ መከላኪያ ሰራዊት ከታጠቃቸው ግዙፍ መሳሪያዎች መካከል 𝟖𝟎% ታጥቆ ትግራይ ክልል የነበረው ሰሜን እዝ ነበር፤ በተቀረው የመከላኪያ ሰራዊት እዞችና ክፍለጦሮች ውስጥ የነበረው ትጥቅ 𝟐𝟎% ብቻ ነው ➦ ዶ/ር አብይ ወደ ጠቅላይ ሚኒስትርነት ከመጣ በዃላ ከኤርትራ ጋር የገባውን እርቅ አስከትሎ እነዚሁን ግዙፍ የጦር መሳሪያዎች ከትግራይ ክልል ቀንሶ ለማውጣት ሞክሯል፥ ነገር ግን ሳይሳካለት ቀርቷል፤ በዋናነት ህውሓት ህዝቡን…
በኢትዮጵያ ውስጥ ሁሌም የማይቀር ነገር ቢኖር ንጋት ነው። በተለያዩ የዓለም ክፍሎች ንጋት ቀናትን ወይም ወራትን ያስጠብቃል። ለምሳሌ በኖርዌ ሰሜናዊ ክፍል ለ6 ወር የሚጨልምበት ቦታ አለ። በሌሎች ሀገራትም ንጋትን ለማየት ቢያንስ ከ14 እስከ 24 ሰዓት የተዘረጋውን ጨለማ መታገስ ያስፈልጋል። በኛ ሀገር ግን ሌሊቱ (ጨለማው) ረዘመ ቢባል ከ13 ሰዓት በላይ አይቆይም። ኢትዮጵያ ብዙ ሌሊቶችን አሳልፋለች፤ ብዙ ንጋቶችንም…
By: Staff Writer Date: November 20, 2020 Categories: ትንታኔ Tags: የትግራይ ሚድያ ሀውሱ ስታሊን ገብረ ሥላሴ ማነው? ማስረጃዎች የዋልድባን መነኮሳት ልብስ እያስወለቀ ያስገርፍና ያሳስር የነበረው ማነው?
ያለ አቅሙ፣ የቤ/ክነት ኮሚኒኬሽን ሀላፊ እንዲሆን በህወሀት የተሾመ ነበር የዋልድባ መነኮሳትን ድምጽ የሚያፍነውና ሚያስተባብለው እሱ ነበር፣ ቃለመጠይቁን ያዳምጡ የትናንቱ የቤተ ክህነት ሰላይ፣ ዛሬ የትግራይ ሚድይ ሃውስ ቋሚ ፖለቲከኛ ነው ህወሀት እንደ ጠላት አይታ ከታገለቻቸው ተቋማት አንዷ፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤ/ክ ናት፡፡ይህንንም ስሃት ነጋ “ ሰብረናታል” በማለት በይፋ ነግረውናል፡፡ ህወሀት ቤተ ክርስትያኗን ከውስጥ ገብታ ለመያዝ በርካታ…
«በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ለየብሔሩ የተሰጣቸው የመቀመጫ ኮታ ይሄን ይመስላል፤ ኦሮሚያ 178፣ አማራ 138፣ ደቡብ 123 ትግራይ 38፣ ሶማሌ 23፣ ቤኒሻንጉል 9፣ አፋር 8፣ ጋምቤላ 3፣ ሐረሪ 2፣ ድሬዳዋ 2 (በልዩ ሁኔታ የሚታይ)፣ አዲስ አበባ 23 (በልዩ ሁኔታ የሚታይ) የኢፌዲሪ ሕገመንግሥት ላለፉት ሃያ ምናምን ዓመታት በቀጠለው ‹‹የብሔር ብሄረሰቦች›› እየተባለ በሚጠራው በዘር ላይ የተመሠረተ የጎሳ ሥርዓት…
ሕወሓት “አፍሪካዊ ባልሆነ ድሮን ተደበደብኩ” በማለት የምታሰማውን አቤቱታ በተመለከተ የተለያዩ አስተያየቶች እየተሰነዘሩ ነው። አንዳንዶች ራሷ ሕወሓት ” አሰብ ከሚገኘው የዐረብ ኢምሬቶች የጦር ማዕከል በሚነሱ ድሮኖች ተደበደብኩ” ያለችውን በመመርኮዝ የአቡዳቢ ድሮኖች ማለቷ ነው ሲሉ፤ ሌሎች ደግሞ አፍሪካ ውስጥ ባልተገጣጠሙ ድሮኖች ተቀጠቀጥኩ ማለቷ ነው ይላሉ። አንድ ነገር ግን ርግጠኛ ሆኖ ለመናገር ከ9 ዓመታት በፊት እስራኤል ሰራሽ ድሮኖችንን…
ህወሃቶች ክ27 አመታት በላይ ብዙ ግፍና ሰቆቃዎች የፈጸሙ ናቸው። ሆኖም የኢትዮጵያ ህዝብ በይቅርታ መንፈስ አልፏቸው ነበር። ለውጥ መጣ የተባለው ከራሱ ከኢሕአዴግስለነበረ። በዚህ አጋጣሚ እነ አቶ ስዩም መስፍን፣ አቶ አባይ ጸሃዬ በሰላም ለወጣቶች ሃላፊነቱን አስረክበው ገለል ቢሉ ጥሩ ነበር። ሕገ ወጥ ምርጫ ሲያደርጉ ይቅር ተባሉ። ምርጫው እንዳልተደረገ ይቆጠራል ተብሎ። ከስልጣን ዉረዱ አልተባሉም። ምን ችግር ነበረው እንደገና…
የሕዝባዊ ወያኔ ሓርነት ትግራይ የአመራር አባል ዶ/ር ቴዎድሮስ አድሃኖም ፣የጤና ጥበቃ ሚንስተር ዶ/ር ከበደ ታደሰ ምክትል ተደርገው ረዘም ላለ ጊዜ ከቆዩ በኋላ በ1997 ግድም ዋናውን ጨብጠዋል። በወቅቱ በጎንደር ጎጃም ብዙ ሺዎችን የቀጠፈውን የወባ ወረርሽኝ መደበቅ የሥራ ማሟሺያ ማድረጋቸውን አስታውሳለሁ። ግንባር ቀደም የመድኃኒት አቅራቢነትም የኢፈርቱ አዲግራት መድኃኒት ፋብራካ የሆነበት አድሏዊነት እዚህ ሠፈረ የተበጀ ነው። (አስደንጋጩ ነገር…
በህወሓት ቤት ሁሉም ነገር አልቆባቸዋል። ሃሳብ ካለቀባቸው ረዘም ያለ ጊዜ ሆነው። የቀሯቸው ጥቂት ታጣቂዎችና ዲጂታል ወያኔ ነበሩ። እነሱም በዚህ ሰሞን ተሰባበሩ። ታጣቂያቸው አክራሪዎቹ ያሉትን እና ዕድሜ ልካቸውን በውሸት እና በተስፋ በመገቡት የፕሮፓጋንዳ ስራ መታወር በፈጠረው ትእቢት ተጋርዶ የተዳፈነውን እሳት ነካክቶ እየተቃጠለ ነው። አንድን አባባል ዘንግቶ ይመስለኛል። “ተው በሉት ያንን ሰው አይንካ ያንን ቤት፣ እሳቱ ቢጠፋ…
ህውሃት በጣም ተንኮለኛ ከመሆኗ የተነሳ ባለፈው ደብረፂዮን በሰጠው መግለጫ ጀርባ የቅዳሴ እና የእርግብ ድምፅ ሳዎንስ ትራክ አሰምቶናል። ይህ ምን ማለት እንደሆነ ለማወቅ ህውሃትን ጠንቅቆ ማወቅ ያስፈልጋል። ህውሃት ታሪኳ እንደሚነግረን ብዙ ወንጀሎችን እየሰራች ነው ሚንሊክ ቤተመንግስት ድረስ የመጣችው። ለሰራቻቸው ወንጀሎች እንደዋነኛ መሳሪያ አድርጋ የምትጠቀመው ደሞ መረጃን በማጣመም እና በማሳት ነው። ለምሳሌ ደርግን ያህል ትልቅ መንግስት በግንባር…
ይህ የፖለቲካ ቡድን በፌደራልና የክልል ፀጥታ ኃይሎች አማካኝነት በሦስት አመታት ውስጥ ብቻ ከ700 ሺህ በላይ ዜጎች እንዲፈናቀሉ፣ ከ1200 በላይ ንፁሃን ዜጎች በአሰቃቂ ሁኔታ እንዲገደሉ አድርጓል። በዚህ አሰቃቂ ተግባር ላይ የተሰማሩ የመንግስት ኃላፊዎች እና የጸጥታ ኃይሎች በቁጥጥር ስር በማዋል ለፍርድ ከማቅረብ ይልቅ ድጋፍና ከለላ ሰጥቷል። ከሶማሊያ ሞቃዲሾ የመጡ ወታደሮች ከሶማሌ ክልል ልዩ ኃይል ጋር በመሆን ከ200 በላይ ንፁሃን ዜጎችን በአሰቃቂ ሁኔታ ሲገድሉ ምንም ዓይነት እርምጃ አልወሰደም።
የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ ዝርዝር መመሪያ ለሕዝብ ይፋ በተደረገበት መድረክ ላይ የነበሩትን ተሰብሳቢዎች ተመልከቷቸው? ከመከላከያ ሚኒስትሩና በጣት ከሚቆጠሩ ባለስልጣናት በስተቀር ሁሉም የፌደራል ፖሊስ እና የመከላከያ ሰራዊት ሬንጀር (የደንብ ልብስ) የለበሱ ናቸው። የስብሰባው ድባብ በአጠቃላይ በዜጎች ላይ ፍርሃትና ሽብር የሚፈጥር ነው።
በእርግጥ የሕዝብን ሰላምና ደህንነት የሚያስከብሩ ፖሊሶች እና ሀገርን ከውጪ ወራሪ የሚከላከሉ ወታደሮች በዜጎች ላይ ፍርሃትና ሽብር መፍጠር የለባቸውም። ነገር ግን፣ እዚህ ሀገር ፖሊሶች የህዝብን ሰላምና ደህንነት ከማስከበር ይለቅ በሕዝብ ላይ ፍርሃትና ሽብር ይፈጥራሉ። የሀገራችን ወታደሮች ንፁሃን ዜጎችን ልክ እንደ ወራሪ ጦር በጥይት ተኩሰው ይገድላሉ። በተመሳሳይ የብሔራዊ መረጃና ደህንነት ሰራተኞች ተግባርና ኃላፊነት ከሀገርና ሕዝብ ድህንነት ይልቅ የህወሓትን የበላይነትና ተጠቃሚነት ማረጋገጥ ነው።
በአጠቃላይ የኢትዮጲያ ፀጥታ ኃይሎች ተግባርና እንቅስቃሴ በብዙሃኑ የሕብረተሰብ ክፍል ላይ ፍርሃትና ሽብር መፍጠር ነው። ለምሳሌ አብዛኛው ኢትዮጲያዊ ከኤርትራ ወይም ከግብፅ ጦር ይልቅ የኢትዮጲያ መከላከያ ሰራዊት ያስፈራዋል፤ በአሸባሪነት ከተፈረጁት እንደ ግንቦት7፣ ኦነግና ኦብነግ ያሉ ቡድኖች ይልቅ የፌደራል “ፀረ-ሽብር ግብረ ኃይል” ያሸብረዋል፤ የማዕከላዊ እስር ቤት መርማሪዎች ጭካኔ ከ“ISIS” አሸባሪዎች የሚተናነስ አይደለም። ታዲያ እነዚህ ሰዎች በአንድ ቦታ ተሰብስበው “ያለ ኮማንድ ፖስቱ ፍቃድ ምንም ነገር ማድረግ ክልክል ነው!” የሚል መመሪያ ሲሰጡ ማየት በራሱ ያስፈራል። ነገር ግን፣ የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ የታወጀበት መሰረታዊ ምክንያት ምንድነው?
በሕገ መንግስቱ አንቀፅ 93 መሰረት፣ የተፈጥሮ አደጋ ወይም የሕዝብን ጤንነት አደጋ ላይ የሚጥል በሽታ ተከስቷል? አልተከሰተም! ሕገ መንግስታዊ ስርዓቱን አደጋ ላይ የሚጥል ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ ተደርጓል? አዎ! መቼና በማን? በ1997 ዓ.ም፣ በህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት! ለምንና እንዴት? በሕዝብ ምርጫ ከስልጣን የተወገደው ህወሓት/የኢህአዴግ የሕዝብን ድምፅ በማጭበርበር እና በተለይ የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን በመጨፍጨፍ የመንግስት ስልጣን በኃይል ተቆጣጥሯል። ይህ የፖለቲካ ቡድን ከሕዝብ ፍቃድና ምርጫ ውጪ በሕገ-ወጥ መንገድ የመንግስት ስልጣን በመያዙ ምክንያት ሕገ መንግስታዊ ስርዓቱ ተንዷል።
የህወሓት/ኢህአዴግን ተግባር በተለመደው የሕግ ማስከበር ስርዓት ማስከበር ይቻላል? አይቻልም! ምክንያቱም ህወሓት/ኢህአዴግ ሕዝብን በማጭበርበር፣ የአዲስ አበባ ነዋሪዎችን በመጨፍጨፍ እና በተቀሩት የሀገሪቱ አከባቢዎች የሚኖረውን ሕዝብ በማስፈራራት የተቆጣጠረውን ስልጣን ለማስቀጠል የሀገሪቱን የፍትህ ስርዓት አፍርሶታል። የሕዝብን ድምፅ አጭበርብረው በተመረጡ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አማካኝነት ከሕገ መንግስቱ መሰረታዊ መርሆች የሚቃረኑ፣ የዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች የሚጥሱ እና የሀገሪቱን የወንጀለኛ መቅጫ ሕግ ከአገልግሎት ውጪ የሚያደርጉ አፋኝና አፍራሽ የሕግ አዋጆች፥ ደንቦችና መመሪያዎች በማውጣት ተግባራዊ አድርጓል። በመሆኑም ይህ ጨቋኝና ጨካኝ የሆነ የፖለቲካ ቡድን በሀገርና ሕዝብ ላይ እያደረሰ ያለውን ጉዳት በተለመደው የሕግ ማስከበር ስርዓት መከላከል፥ መቆጣጠር ወይም ማስቀረት አይቻልም።
ይህ የፖለቲካ ቡድን በፌደራልና የክልል ፀጥታ ኃይሎች አማካኝነት በሦስት አመታት ውስጥ ብቻ ከ700 ሺህ በላይ ዜጎች እንዲፈናቀሉ፣ ከ1200 በላይ ንፁሃን ዜጎች በአሰቃቂ ሁኔታ እንዲገደሉ አድርጓል። በዚህ አሰቃቂ ተግባር ላይ የተሰማሩ የመንግስት ኃላፊዎች እና የጸጥታ ኃይሎች በቁጥጥር ስር በማዋል ለፍርድ ከማቅረብ ይልቅ ድጋፍና ከለላ ሰጥቷል። ከሶማሊያ ሞቃዲሾ የመጡ ወታደሮች ከሶማሌ ክልል ልዩ ኃይል ጋር በመሆን ከ200 በላይ ንፁሃን ዜጎችን በአሰቃቂ ሁኔታ ሲገድሉ ምንም ዓይነት እርምጃ አልወሰደም። ዚያድባሬ ኢትዮጲያን በወረረበት ወቅት ከዚህ የተለየ ምን አደረገ? በሶማሊያ የሚንቀሳቀሰው አልሸባብ በኢትዮጲያ ላይ ጦርነት ለማወጅ ከመዛት በዘለለ ስንት ኢትዮጲያዊያንን ገደለ? ስንት አባወራዎች አፈናቀለ? ስንት ሴቶችን አስገድዶ ደፈረ? የሀገራችን መከላከያ ሰራዊት በዚህ ዓመት ብቻ በአምቦ፥ በጨለንቆ፥ በወልዲያ፥ በቆቦ፥ … ወዘተ በንፁሃን ዜጎች ላይ የፈፀመውን ግድያ የውጪ ወራሪ ከሚፈፅመው በምን ይለያል?
በአጠቃላይ የህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት፤ ሕገ-መንግስታዊ ስርዓቱን ንዷል፣ የሕዝብን ሰላምና ደህንነት አደጋ ላይ ጥሏል፣ የሀገሪቱን ሉዓላዊነት አስደፍሯል። በመሆኑም ይህን ኃይል ከስልጣን ለማስወገድ የኢትዮጲያ ሕዝብ በመንግስት ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ማወጅ አለበት። ነገር ግን፣ የህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት በሀገርና ሕዝብ ላይ የፈፀመው ግፍና በደል ሳያንስ የሕዝቡን ጩኸት በመቀማት ለሦስተኛ ግዜ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ አውጇል። ለምን? የህዝብን ድምፅ በማጭበርበር እና ዜጎችን በማስፈራራት የያዘውን ስልጣን ለማስቀጠል ነው።
በመሰረቱ የሕዝብን ድምፅ የሚጭበረብር መንግስት ማንኛውም ዓይነት ፖለቲካዊ እንቅስቃሴን ይፈራል። ስለዚህ ምንም ዓይነት ፖለቲካዊ እንቅስቃሴ እንዳይደረግ የዜጎችን ዴሞክራሲያዊ መብትና ነፃነት መገደብ አለበት። ዜጎች ይህን ገደብ በመጣስ የመብት፥ ነፃነትና ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ጥያቄ እንዳይነሳ ሕዝቡን በፀጥታ ኃይሎች ማስፈራራት አለበት። ስለዚህ የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ መነሻ ምክንያት የህወሓት/ኢህአዴግ ፍርሃት ሲሆን የመጨረሻ ግቡ ደግሞ ዜጎችን ማስፈራራት ነው። በአጠቃላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጁ መሰረታዊ ፋይዳ ፍርሃትና ማስፈራራት ነው።
በእርግጥ የአስቸኳይ ግዜ አዋጁን ያወጀው የህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት ነው። ይህን ያደረገበት ምክንያት፣ ከላይ በተገለፀው መሰረት በ1997ቱ ምርጫ በሕዝብ ድምፅ ከስልጣን መወገዱን ተከትሎ በሕገ መንግስቱ ከተደነገገው አግባብ ውጪ በስልጣን ለመቆየት ባደረገው ጥረት፤ የህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት የዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ገድቧል፥ ጥሷል…፣ በመከላከያ ሰራዊትና የፌደራል ፖሊሶች አማካኝነት በዜጎች ሕይወትና ንብረት ላይ ጉዳት አድርሷል፣ ጋዜጠኞችን፥ የመብት ተሟጋቾችን፥ ምሁራንን፥ የሃይማኖት መሪዎችን፥ ተቃዋሚ ፖለቲከኞችን፥… ወዘተ ለእስር፥ ስደት፥ ሞትና እንግልት ዳርጓል፣ የክልል ፖሊሶች ከውጪ ሀገር ከመጡ ታጣቂዎች ጋር በማበር ከ700ሺህ በላይ ዜጎች ሲያፈናቅሉና በመቶዎች የሚቆጠሩ ሲገድሉ ጥቃቱን ለመከላከል ሆነ ለማስቆም ተስኖታል፣ እንዲሁም በዜጎች ላይ የሚደርሰው በደልና ጭቆና አሁንም ድረስ ቀጥሏል።
በዚህ ምክንያት፣ በሕገ መንግስቱ አንቀፅ 93 መሰረት፣ የሕዝብ ሰላምና ደህንነት፣ እንዲሁም በሀገሪቱ ሉዓላዊነት እና ሕገ መንግስታዊ ስርዓቱ ላይ የተቃጣ ቀጥተኛ አደጋ የተቃጣ ሲሆን ሁኔታውን በተለመደው የሕግ ማስከበር ስርዓት መቋቋም አይቻልም። በመሆኑም የህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት በጉልበት በስልጣን ላይ ለመቆየት በሚያደርገው ጥረት ሕገ መንግስታዊ ስርዓቱ ከመናድ አልፎ በሕዝብና ሀገር ላይ ከፍተኛ ጉዳት እያስከተለ በመሆኑ በመንግስት ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ መታወጅ አለበት። ስለዚህ የአስቸኳይ ግዜ አዋጁን መንግስት በሕዝብ ላይ ሳይሆን የኢትዮጲያ ሕዝብ በህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት ላይ ማወጅ አለበት።
የኢትዮጲያ ሕዝብ ህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ የሚያውጅበት መሰረታዊ ምክንያት የራሱን መብትና ነፃነት ለማስከበር ነው። የህወሓት/ኢህአዴግ መንግስት በሕዝቡ ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ የሚያውጅበት ምክንያት ግን ሕዝቡን ፈርቶ ለማስፈራራት ነው። ሌላው ቀርቶ አዋጁ በሕገ መንግስቱ አንቀፅ 93 ላይ የተደነገገውን “የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ” ይጥሳል። የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ለማወጅ የሚያስችል ሁኔታ በሌለበት አዋጁን ማወጅ በራሱ ሕገ መንግስታዊ ስርዓቱን ለአደጋ ያጋልጣል። ይህን አዋጅ ደግሞ በተለመደው የሕግ ማስከበር ስርዓት መሰረት መቋቋም አይቻልም። በመሆኑም የሀገርና ሕዝብን ሰላም ለማስከበር ሲባል የኢትዮጲያ ሕዝብ በመንግስት ላይ የአስቸኳይ ግዜ አዋጅ ማወጅ አለበት።
በፌደራል ደረጃ ሃላፊነቱን ኦህዴድ ሲወስድ ሁሉንም የሀገሪቱን ህዝብ በእኩልነት፣ በሀቀኝነት እነ በእውነት ለማገልገል እና የህዝቡን ክብር ለማስጠበቅ በተገቢው መንገድ ተሳትፎ...
ይህ ደብዳቤ የተላከው አቶ እንደሻው ከተባሉት የ“Mbirr IT Services PlC” ዋና ስራ አስኪያጅ ነው። መረጃው “endashaw@mossict.com” በሚል የኢሜል አድራሻ በቀጥታ ለትግራይ ክልላዊ መንግስት (tig.gov.@gmail.com) እና ለኢፈርት (EFERT@gmail.com) የተላከ ሲሆን በ getaches@gmail.com እና ermias@mossict.com የኢሜል አድራሻ ለሁለት ሰዎች ግልባጭ ተደርጓል። የመጀመሪያው የኢሜል አድራሻ የአቶ ጌታቸው አሰፋ የመሆን እድሉ ሰፊ ነው። ምክንያቱም በደብዳቤው መጨረሻ ላይ ለአቶ ጌታቸው … Continue reading ሰበር ዜና: Mbirr እና የህወሓት ሽብር! ኢትዮጵያን የማተራመስ ዕቅድ – የ3 ወር አፈፃፀም ሪፖርት (ከMbirr ለትግራይ ክልላዊ መንግስት የተላከ ኢሜል) →
አንዳንድ ግዜ በጣም ግራ የሚያጋቡ ፖለቲካዊ ክስተቶች ይከሰታሉ። ፍፁም ያልተጠበቁ በመሆናቸው የተከሰቱበትን ምክንያትና የሚያስከትሉትን አሉታዊና አዎንታዊ ተፅዕኖ በቀላሉ መገመት አስቸጋሪ ይሆናል። እንዲህ ያሉ ፖለቲካዊ ክስተቶችን መንስዔና ውጤት ለመረዳት ዝርዝር መረጃዎችን ከማሰባሰብና በተጨማሪ ከመሰረታዊ የፖለቲካ መርህ አንፃር መመልከት ያስፈልጋል። ለምሳሌ ባለፉት ጥቂት ቀናት በደቡብ ክልል ዲላ፣ ሐዋሳ፥ ወልቂጤ፥… ወዘተ በመሳሰሉ ከተሞች ያልተጠበቀ ግጭትና አለመረጋጋት ተከስቷል። አብዛኞቻችን … Continue reading ከሰሞኑ ግጭትና አለመረጋጋት በስተጀርባ የህወሓት እጅ አለበት! →
ባለፈው ሳምንት "የኦሮሚያ የኢኮኖሚ አብዮት፡ በስህተት ላይ ስህተት በመድገም ስህተትን ማረም” በሚል ርዕስ አንድ ፅሁፍ አውጥቼ ነበር። በፅሁፉ ዙሪያ ከተሰጡኝ አስተያየቶች ውስጥ በአብዛኛው “ፅሁፉ የኢኮኖሚ አብዮቱን ዓላማና ግብ በትክክል አይገልፅም” የሚሉ ነበሩ። በመሆኑም ጉዳዩ በዝርዝር ለማብራራት እየተዘጋጀሁ ሳለ የአማራ ክልል ተመሣሣይ የኢኮኖሚ አብዮት ለመጀመር በዝግጅት ላይ መሆኑን የሚገልፁ ዘገባዎች ወጡ። በዘገባው መሰረት የአማራ ክልል “ዓባይ … Continue reading የዴሞክራሲ አብዮትን “በኢኮኖሚ አብዮት” ማጨናገፍ አይቻልም! →
ይህ ሙዚቃ የታደሰ ዓለሙ ነው። ይህን ሙዚቃ ጨምሮ ስለ ሠርግ የተዘፈኑ ሙዚቃዎች ከሌላ ጊዜ በተለየ መልኩ የሚደመጡበት ወቅት ላይ እንገኛለን -ወርሃ ጥር ላይ ።በአገራችን በተለያዩ ወራቶች ላይ የጋብቻ ሥነ ሥርዓት ይፈጸማል ነገር ግን እንደ ጥር ወር ብዙ ጥንዶች በአንድ ጣራ ሥር ለማኖር የጋብቻ ሥነ ሥርዓት የሚፈጸምበት ተመራጭ ወር አለ ብሎ ደፍሮ ለመናገርም አዳጋች ይመስላል። ለዚህም አይደል? ጥር ‹የሙሽሮች ወር› ተብሎ ስያሜ የተሰጠው።
ሠርግ በአገራችን እንደ የአካባቢ ባህልና እምነትን መሠረት አድርጎ የሚፈጸም ሥርዓት እንሆነ የሚታወቅ ሲሆን በተለይም ዋና ዋና በሚባሉ ከተሞች ላይ እየተፈጸሙ ያሉ የሠርግ ሥነ ሥርቶችም ከጊዜ እና ከወቅቱ ጋር አብሮ እየተቀየረ እንደሆነ በስፋት መመልከት ይቻላል።
ሔርሞን ተከስተ ትባላለች ።ጥር 08 ቀን ነበር ከአሁኑ ባለቤቷ ከቀድሞ ፍቅረኛዋ ሙላለም መንግስቱ ጋር የጋብቻ ሥነ ሥርዓታቸውን የፈጸሙት። ሔርሞን ለአዲስ ማለዳ ስትናገር ‹‹ሠርጋችን ያው በጣም ቀለል ባለ መንገድ ነበር የፈጸምነው።›› አክላም ስለ ሠርጋቸው ሥነ ሥርዓት ይህንን ብላለች ‹‹ጠዋት ላይ ሽምግልና ተላከ ከሠዓት ደግሞ ባለቤቴ መጥቶ ቤተሰብም መርቆን ጨፍረን ደስ በሚል እና ቀለል ባለ መንገድ ነው የተጋባነው›› ስትል ከወጪም አንጻር ብዙ ያልወጣበት እንደሆነም ነው ያስረዳቸው።
ደጀኔ ሞገስ እና ወርቅነሽ ጌታሁን ኑሯቸው በአዲስ አበባ ካደረጉ ብዙ ዓመታትን አስቆጥረዋል። ከትውውቅ የዘለለው ግንኙነታቸውም አድጎ በጥር ወር መጀመሪያ ላይ አንድ ብለው የጋራ ኑሯቸውን ጀምረዋል። ይህ ከመሆኑ በፊት ግን ወደ ወርቅነሽ ሽምግለና የተላከው በመስከረም ወር እንደነበር ሙሽራው ሞገስ ያስታውሳል። የሙሽሪት ቤተሰብም ልጃቸውን ለሞገስ ለመስጠት ከተስማሙ በኋላ ‹መልስ› ብለው ለጥር 23 ጠርተዋቸዋል። መልስ ተብለው ይጠሩ እንጂ ነገሩ ከሠርግ ምንም የሚለየው ነገር የለም ይላል ሞገስ።
ወርቅነሽ የተወለደቸው ወደ ቡታጅራ አካቢ ሲሆን የዛ አካቢን ባህል መሠረት በማድረግ ሞገስ ሽምግልና ሲልክ ለቤተሰቦቿ ማር፣ የተለያዩ አልባሳት እና ውስኪም ልኳል ። ይሁን እንጂ አሁንም ቢሆን ገና ብዙ ወጪ እንደሚጠብቃቸው ይናገራል። ቤተሰቦቻቸውን ጠርተው ለማስተዋወቅ ያሰቡት ሞገስ እና ወርቅነሽ ሃሳባቸው ተቀባይነት ባለማግኘቱ የግድ ወደ ቤተሰቦቻቸው አካባቢ ማቅናት ግድም ሆኖባቸዋል። በዚህም ምክንያት ገና ብዙ ወጪ እንደሚጠብቃቸው ሲናገርም የትራንስፖርት፣ለእናት እና አባት እንዲሁም ለቅርብ ቤተሰብ የሚሰጥ አልባሳት፣ ለሠርግ የሚደገስበት ብር ለቤተሰቦቻቸው መስጠት፣ሙሽራው እና ሙሽሪት ከሚለብሱት ልብስ ውጪ ጥቃቅን የሞባ ነገሮች ግን ተጨማሪ ወጪዎች እንደሚጠበቃቸው በመግለጽ ይህንንም የምናደርገው ቤተሰቦቻችንን ለማስደሰት እና የእነሱን ምርቃት ለመቀበል እንደሆነም የሚያስረዳው ሞገስ ነው።
ነቢል አልመድ ይባላል የ‹ሀይሎጋ› ዌዲንግ ፕላነርስ (የሠርግ ዕቅድ አውጪ) ባለቤት እና ስራ አስኪያጅ ነው። ነቢል እንደሚናገረው የሠርድ ዕቅድ ማውጣት ሥራ ሠርጉን ከማቀድ እንስቶ የቅድመ ሠርግ ላይም ትኩረት ሰጥተው እንደሚሰሩ ለአዲስ ማለዳ ይናገራል። ሥራው ሙሽሮች (ተጋቢዎች) እና ቤተሰቦቻቸው ሠርጋቸውን እንዴት አድርገው ቢያከናውኑ የተሻለ ሊያደርጉት እንደሚችሉ ፤ እንዲሁም ድካማቸውን፣ ገንዘባቸውን ከመቆጠብ ባሻገርም ፍላጎታቸውንም ባሟላ መልኩ ከሠርግ ጋር የተያያዙ ሥራዎችን እንደሚሰሩም ገልጿል።
አጠቃላይ የሠርጉን ቀን ቀማቀድ ጅሮ እስከ ፍጻሜ ድረስ ለውን ፕሮግራም ያካተተ ነው። ብዙ ሥገኞችም ይሁኑ ቤተሰቦች ሲቸረጉ ስናይ ወደዘህ ስራ እንድነገባ አስገድዶናል የሚለው ነቢል ለብዙዎች አሁን ላይ ምፍትሐየ እየሆኑ እንደሆነ የሚጠቅሰው በተለይም ይላል ውጭ አገር ያሉ ተጋቢዎች ወደ ኢትዮጵያ ለመምጣት ሲስቡ ጉዳያውን የሚከታተል ላይኖር ይችላል እኛም አነሱን ወክለን በደንበ|ኞቻን ፍላት መሠረት የተለያዩ ሥራዎችን እንሠራለን ሲል ይናገራል።
‹‹ከአዳራሽ መረጣ ጨምሮ ቪዲዮ እና ፎቶግራፍ፣ኬክ ማዘጋጀት፣ አበባዎ፣ መኪናዎች እና ለሰርጉ የሚስያፈልጉ ግብዓቶችን በማዘጋጀትም ከሙስሮች ጋር እበረናቸው በመሆን ሙያዊ ድጋፍ በመስጠት እንሰራለን›› ሲልም ይናገራል
የተለያዩ ሠርጎች ላይ የተዛበውን የሚናገረው ባለሙያው ‹‹የሠርግ ዕቅድ አውጪ ያለመኖሩ ትልቁ እንደ ችግር የሚታየው ድካሙ ሲሆን በተለይም ዕድሜያቸው ከፍ ያሉ ሠዎች ቤታቸው ውስጥ ደክመው ካልሰሩ የደገሱ አይመስላቸውም አሁን ላይ ያሉ ልጆች ግን ይህን ባለመፈለጋቸው ምክንያት የተወሰነ መሻሻል ይታይበታል›› ይላል።
ባሙያዎቹ መኖራቸው ስላቀቀሉት ነገር የሚገልጸው ነቢል ፤ የተጋነነ ዋጋ አስቀርቷል። ለምሳሌ በዲኮር ወይም መስጌጥ ላይ ሊሆን ይችላል ሌላው ደግሞ በፎቶ እና ቪዲዮ ሥራም የዋጋ ግነት የሚያጋጥም በመኖሩ ይህንም የሚፈታ ነው።
ሌላው መዘንጋት የሌለበት ነገር የሠርግ ሰዓት አጠቃቀምንም እንደሆነ በምሳሌነት ያነሳው ቢላል በእኛ አገር ሙሽራ በጊዜ አለመምጣቱ እንደ ባህል እየታየ መምጣቱ ተከልተሎ የሠርጉ ሥነስርዓት ሰዓትን ጠብቆ እንዲኬድም ያግዛል ብሏል።
ቢላል ብዙ ሰዎች ይህንን ነገር እንዲገነዘቡለት ይፈልጋል።‹‹እኛ አገር በዙ ሠው ለአገልግሎት (Service) የሚከፈል አይመስለውም ። ሥራውንም እንደ ፕሮቶኮል (በአንድ አስተባባሪ ግለሰብ) ብቻ የሚሰራ አድርጎ በማሰብ ለዚህማ ጓደኛዬ አለ በማለት ብዙ ሰዎች ይቀርብኝ ይላሉ።›› ሲል የሚያረዳው ነቢል ቀጠል አድጎም ነገሩን በምሳሌ ሲያስራድም ‹‹ለምሰሌ አንድ ሠርግ የሚደረገው በግንቦት ወር ሊሆን ይችላል። የሠርግ ዝጅግቱ የሚጀመረው ደግሞ ከመስከረም ወር ጀምሮ ሊሆን ይችላል።
ለዚህም ሲባል ከሙሽሮች ጋር አብሮ ዕቃ መግዛት ይኖራል። እንደነዚህ ዓይነቶች ነገሮች ላይ ብዙ ወጪዎች አሉት። እኛ ቢሮ ተከራይተን ነው የምንሰራው። የሠራተኞቻችንም ወጪ አለብን። ለእኔ እንደውም በጣም ዝቅተኛ ክፍያ ነው እየተከፈለን ነው ያለው ብዬ ነው የማስበው ።›› በማትም ነገሩን ያብራራል።
ለዌዲንግ ፕላነር በብዛት የሚከፈለው ክፍያም ከ10 እስከ 50 ሺ ይሁን እንጂ ብዙ የሚስገኘው ጥቅም እንዳለ የሚገልጸው ነቢል ፤ ደጋሾችን ብዙ ከመክሰር መታደግ መቻል በራሱ ትልቅ ሥራ እንደሆነም ነው የሚናገረው።
‹‹አላስፈላጊ ወጪን፤ አላስፈላጊ ድካምም እንዲቀንስ ለረዳ እና ለገዘ ባለሙያ ለሆነ ቡድን ቢከፈል ጥቅሙ እንጂ ኪሳራው አይታየንም›› በማለት ሙያውን አስፈላጊነት እና በዚ ሰዎች ዋጋቸው ውድነው ከሚለው ሃሳብ ጋር አያይዞ ነው የገለጸው።ከዚህ በተጫመረም አንድ ሠው በበጀተው በጀት አልያም እንደ አቅሙ ሥራውን ማሰራት የሚችል አጋጣሚ እንዳለውም ይጠቅሳል።
የኮቨድ 19 ወረርሽ ወደ አገራችን መግባቱ ተከልተሎም ‹‹ኮቪድ ከእቅድ ውጭ ነው ያደረገን። ይህ ይመጣል ብለን ባለማሰባችንም ነገሮችን ለመቆጣጠር ከባድ ሆኖብን ነበር ። ሁሉም ነገር ከቁጥጥር ውጭ የሆነበት እና ተጠባባቂ እቅድ (ፕላን ቢ) እንኳን ያልነበረን ጊዜ ላይ በመሆኑ አሁን ላይ ትምህርት አግኝተንበታል›› ሲልም ያስረዳል የኮቪድ 19 ወረርሽኝ አሁንም መላ ያልተገኘለት በመሆኑ ዳግም ቢከሰት እንከረርን እንዴት ነው መስራት የምንችለው የሚለውን ነገር እንደናስብ እረድቶል የሚለው ነቢል በአሁን ወቅትም ከደንበኞቻችን ጋር እየተናበብ እየሠራን እንገኛለን ችግሩ ይበልጥ የሚጎዳው እዚህ ዘርፍ ላይ ላለን ሰዎች በመሆኑ ጥንቃቄ ከራሳችን ጀምሮ ማድረግ ያስፍልጋል መንግስትም ቢሆን ጥርት ያለ መረጃ መስጠት እና መመሪው በብዙዎች ዘንድ እንዲዳረስ ግንዛቤ መስጠት እንደሚያስፍል መልዕክቱንም አስተላልፏል።
እንደ አሁኑ የሰርግ ሥነ ሥርዓት ላይ ብዚ ሠዎች እየተዘጋጁ ከመሆናቸው በፊት አዲስ ማለዳም በቅጽ 2 ቁጥር 5 ‹‹ኮቪድ የቀየረው የሠርግ ሥነ ሥርዓት›› የተሰኘ ርዕስ ያለው እትመቷ ላይ ብዙ የሠርግ ሥነ ሥዓቶች በመስክ እንዲሁም በስቱዲዮ ፎቶዎች ላይ መገደባቸውን ባለሙዎችን በማናገር የሠራቸው ዘገባውም የሚታወስ ነው::
ጥር 19 ቀን 2013 (ኢዜአ) የጅምላ ዘር ጭፍጨፋ ሰለባ ቀን ሲከበር ዛሬም በገሐዱ ዓለም የሚስተዋሉ ማንነት ተኮር ጥቃቶችን በመከላከል ሊሆን እንደሚገባ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ) የኢትዮጵያ ዋና ተጠሪ ዶክተር ካትሪን ሶዚ ጥሪ አቀረቡ።
ዕለቱ ከዛሬ 76 ዓመታት በፊት በአዶልፍ ሒትለር መራሹ የጀርመን የበላይነት አቀንቃኝ ‘ናዚ’ ቡድን በአይሁዳዊያን ላይ የፈፀመውን ጅምላ ጭፍጨፋ መሰረት በማድረግ በመንግስታቱ ድርጅት ታውጆ በየዓመቱ ይከበራል።
እ.አ.አ ከ2005 ጀምሮ በየዓመቱ ጥር 19 በዓለም አቀፍ ደረጃ እየተከበረ የሚገኘው የጅምላ ጭፍጨፋ ሰለባዎች ቀን ዛሬም በኢትዮጵያ የእስራኤልና የጀርመን ኤምባሲዎች አዘጋጅነት ተከብሯል።
የተመድ የኢትዮጵያ ዋና ተጠሪ ዶክተር ካትሪን ሶዚ በመታሰቢያ ስነ-ስርዓቱ ላይ ተገኝተው ባስተላለፉት መልዕክት “በናዚና ግብረ አበሮቹ 6 ሚሊዮን አይሁዳዊያንና ሌሎችም በጅምላ የግፍ ጭፍጨፋ ሰለባ የሆኑበት ዕለት ሲዘከር ዛሬም በማኅበረሰባችን ውስጥ ያላባራውና ዳግም እያንሰራራ ያለው ጭፍን ጥላቻ እያሳሰበን ሊሆን ይገባል” ብለዋል።
“በጀርመን ናዚ ጅምላ ጭፍጨፋ ሁለተኛው ሚሊኒየም በአይሁዳዊያን ላይ የተፈጸመ የመድሎ፣ የጥቃት፣ የጥላቻና የጅምላ ግድያ ማብቂያ ሁነት መሆን ነበረበት” ብለዋል።
በዓለም ላይ የዘር የበላይነት አቀንቃኞችና የናዚ አስተሳስብ ደጋፊዎች በድንበር ዘለልነት እያንሰራሩ፣ እየተደራጁ የናዚን ጭፍጨፋ ጨምሮ የጭፍጨፋ ታሪክ የመካድና የማዛባት አባዜ እንደተጠናወታቸው አብራርተዋል።
በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ወቅት አናሳ ወገኖች፣ ሃይማኖት፣ ፆታ፣ ብሄር፣ አካል ጉዳትና ስደተኝነት ላይ ያተኮሩ የማንነት ጥቃትና መድሎዎች እየደረሱ ስለመሆኑ ገልጸው፤ “በትብብርና በፍጥነት ማስቆም ይገባል” ብለዋል።
የጅምላ ዘር ጭፍጨፋ ሰለባ ቀን ሲከበር ዛሬም በገሐዱ ዓለም የሚስተዋሉ ማንነት ተኮር ጥቃቶችን ለመከላከል “በሰውነታችን ተሳስረን በጋራ ለመስራት በመወሰን ሊሆን ይገባል” ነው ያሉት።
የጅምላ ጭፍጨፋ ሰለባዎችን ስንዘክርም እኩልነት፣ ፍትህና የሁሉም ሰዎች ክብር የተጠበቀባት ዓለም እንድትሆን የራሳችንን ሚና ለመወጣት ቁርጠኛ መሆን እንደሚገባ ገልጸዋል።
(PDF):- ዜጋህ እንደ ወንጀለኛ በየመንገዱ እየታፈሰ ሲታሰር፣ ምክንያቱ በግልጽ ባልታወቀ ሁኔታ ደግሞ አንዱ የአገርህ ልጅ በአረብ ፖሊስ ጥይት ተመትቶ ዋዕዩ በሚነድደው አስፓልት ላይ ደሙ ረግቶ ስትመለከት ምን ይሰማኻል? ይህ ሁሉ በሳዑዲ ምድር ላይ በየቀኑ እተፈጸመ መሆኑን ስትረዳ ውስጥህ ምን ይልኻል? ኢትዮጵያዊ ዜግነት ከሌላ ዜግነት በቅጡ አንሶ ይሆን?ትናንት ፋሺስት ጣሊያን ኢትዮጵያን በወረረችባቸው 5 ዓመታት ብዙ ዘግናኝ ጭፍጨፋዎችን አድርሳለች። ከነዚህ መካከል በግራዚያኒ ላይ የተደረገውን የግድያ ሙከራ ተከትሎ የደረሰው የየካቲት 12 ጭፍጨፋ አንዱ ነው። በአዲስ አበባ በግፍ የተጨፈጨፉት የየካቲት 12 ሰማዕታት በሚዘከሩባቸው ቀናት አንድም ፈረንጅ በአዲስ አበባ መንገድ ዝር አይልም ነበር አሉ። ኢትዮጵያውያን በቁጭት ስለሚወጡ። እንኳን ጣሊያን እና የጣሊያን ዝርያ ያለው ቀርቶ ሌላ ፈረንጅም ቢሆን ይፈራ ነበር። ኢትዮጵያውያን በወገኖቻቸው ጥቃት ይኼን ያህል ቁጭት ነበራቸው።
ዛሬ ኢትዮጵያን ወገኖቻችን በአረቦች እንደ ውሻ በየመንገዱ የሚደበድቧቸው በዚያን ዘመን ቢሆን ኖሮ አንድም አረብ በአዲስ አበባ ጎዳና በሰላም ይኼድ ነበር? ኢትዮጵያዊነት እንዲህ የረከሰውና የተዋረደው ድሆች ስለሆንን ብቻ ነው? ስንት ድሃ አገር ሞልቶ የለምን? ምነው እንደዚህ አልተንቋሸሹ?
አንድ ታሪክ የመጽሐፍ ቅዱስ አስታወሰኝ። ታሪኩ የብርሃነ ዓለም የቅዱስ ጳውሎስ ታሪክ ነው። ይህ በእግዚአብሔር ተዓምር፣ በመባርቀት የተጠራ ሐዋርያ ታሪክ ነው። ቅ/ጳውሎስ በኢየሩሳሌም በሚያስተምርበት ጊዜ ትምህርቱን የተቃወሙ አይሁድ በብርቱ፡ያስቸግሩት ነበር። ከማስቸገርም አልፈው ሊያስሩትና ለገ ዎቻቸው አሳልፈው ሊሰጡት ይፈልጉ ነበር። ይህንንም ራሱ ቅ/ጳውሎስ ቀድሞ ተረድቶ ነበር። በዘመኑ የነበረ አጋቦስ የተባለ ነቢይ ተንብዮ ነበር። ይህንን ያወቁ ደቀመዛሙርቱ ወደ ኢየሩሳሌም እንዳይሄድ ቢለምኑትም በጀ አላላቸውም። ለምን “ልቤን እንዲህ አድርጋችሁ ትሰብሩታላችሁ? እኔ እኮ ተስፋ የማደርገው እግር ብረትና ሰንሰለትን ብቻ አይደለም። … በኢየሩሳሌም ለመሞት ደግሞ ቆረትኩ ነኝ” በማለቱ ልመናቸውን ተዉ። (የሐዋ. 20፡24)
ወደ ኢየሩሳሌምም ሄዶ ማስተማሩን ቀጠለ። እስያ በነበረበት ወቅት ስብከቱን የሰሙ አይሁድ ባዩት ጊዜ በጣሙን ተናደዱ። ሰዎችን አስተባብረው አስያዙት። “ሊደግሉት ሽተው ብዙ ደበደቡት” (የሐዋ. 21፡31። የሮማ ወታደሮች ባይደርሱ ኖሮ ይደግሉት ነበር። በወታደሮች ከተያዘ በኋላም ቢሆን የተያዘበት ምክንያቱና አይሁድ ለምን እንደጠሉት ያልተረዳው ሻለቃው ለወታደሮቹ ትዕዛዝ ሰጠ፦ ጳውሎስን “ወደ ቅጣት መቀበያው ቦታ እንዲያገቡትና እየገረፉ የሠራውን እንዲመረምሩት አዘዘ።”
ይህንን የተረዳው ቅ/ጳውሎስም ትውልዱ አይሁዳዊ ቢሆንም በዜግነቱ ሮማዊ መሆኑን ተናገረ። ሊገርፉት የተዘጋጁት ወታደሮች ደነገጡ። “የመቶ አለቃውም በሰማ ጊዜ ወደ ሻለቃው ቀርቦ። ይህ ሰው ሮማዊ ነውና ታደርገው ዘንድ ካለህ ተጠበቅ ብሎ ነገረው። የሻለቃውም ቀርቦ። አንተ ሮማዊ ነህን? ንገረኝ አለው፤ እርሱም፦ አዎን አለ። ስለዚህም ሊመረምሩት ያሰቡት ከእርሱ ወዲያው ተለዩ፤ የሻለቃውም ደግሞ ሮማዊ መሆኑን ባወቀ ጊዜ ፈራ፥ አሳስሮት ነበርና።” ይለናል ታሪኩ (የሐዋርያት ሥራ 22፥26 -29/23፥27)። ከዚያም ፈትቶታል።
በዚያን ዘመን ሮማዊ መሆን ወይም ሮማዊ ዜግነት ከመገረፍ ያተርፍ ኖሯል። ሮማዊ ዜጋ የትም ይኑር የት ስለ ሮማነቱ ብቻ ይከበር ነበር። በዚህ ሮማዊ ዜግነት ባለው ሰው ላይ አንድ ዓይነት አደጋ ማድረስ ብዙ መዘዝ እንዳለው ይታወቃል።
በዘመናችንም ብዙ ታላላቅ አገሮች ዜጎቻቸው በየትም ይኑሩ በየት ደኅንነታቸው እንዲጠበቅ ማንኛውንም ነገር ያደርጋሉ። ከሰሞኑ ለዕይታ የበቃ አንድ አዲስ ፊልም (“Captain Phillips”) የመመልከት ዕድል ገጥሞኝ ነበር። ታሪኩ በሶማሌ የባሕር ላይ ዘራፊዎች መርከቡ ስለተጠለፈችና እርሱም በጠላፊዎቹ ስለተያዘ አንድ አሜሪካዊ ካፒቴን እውነተኛ ታሪክ የሚያትት ነው። ታሪኩ በ2009 የተከሰተ ሲሆን የአሜሪካ ወታደሮች ካፒቴኑን ያስጣሉበትን የአጋች-ታጋች ታሪክ የሚያስረዳ ነው። ጭብጡ፦ ዜጋህን እንዴት ትታደገዋለህ ነው።
ንጉሰ ነገሥት አጼ ካሌብ የመን እና ዐረቢያ ድረስ ዘልቅ የወረሩትና ሹሞቻቸውን ሰይመው የተመለሱበትን የታሪክ ጊዜ ወደ ኋላ መለስ ብለን እንመልከት። ዛሬ ኢትዮጵያውያን ከሞቱት በላይ ከቆሙት በታች ተደርገው የሚቆጠሩባቸውና የሚንገላቱባቸው የዐረብ አገሮች የአጼ ካሌብ ፈረሶች የሮጡባቸው፤ እንደ ገል ቀጥቅጠው እንደ ሰም አቅልጠው የገዙባቸው አገሮች ናቸው።
ልቤ በታሪክ መዘውር ወደ ኋላ የሚወረወረውን ያህል ወደ ዘመናችንም ተመልሶ ከክብር ዙፋን የወደቅንበትን እና በአረቦች ጫማ ሥር የተደፋንበትን የውርደት ምክንያት ሊመረምር ይፈልጋል? ከሌላው አገር ሁሉ ተርታ ተለይተን ወደ ኋላ መቅረታችን ብቻ ሳይሆን እጅግ አምርረው በሚጠሉን በአረቦች ጓዳ ባርነት የገባንበትን ምክንያት ለማወቅ ኅሊናዬ ይጨነቃል።
እጅግ የማከብራቸው ፕ/ር መስፍን እንዲህ አሉ፦ “በሀገረ-መንግስትነት (state) ኢትዮጵያ ብዙዎቹን የአውሮፓ አገሮች ትቀድማቸዋለች። ታላቋ ብሪታንያ ሀገር የተባለችው በ1707 አካባቢ ነው። ጀርመን ከ1815 እስከ 94 ዓ.ም ባለው ጊዜ ውስጥ ነው ሀገር የተባለችው። ኢጣሊያ በ1870 አካባቢ ነው ሀገረ-መንግስት የሆነችው። ፈረንሳይም በ18 መቶ ግድም ነው፤ ኢትዮጵያ በ525 ዓ.ም ሀገረ-መንግስት ከመሆን አልፋ ንጉስ ካሌብ የመንን የወረረበት ዘመን ነበር። እና ኢትዮጵያ ገና እንግሊዞች ሀገረ-መንግስት ለመሆን በሚፍጨረጨሩበት ጊዜ እኛ ግን ሀገረ-መንግስት ነበርን። እነሱ ‘‘ማግና ካርታ’’ የሚሉት በምዕራባውያን ለመጀመሪያው ጊዜ የመብት ጥያቄ ያነሱት እ.ኤ.አ በ1215 ዓ.ም ነበር። … 1215 ዓ.ም የዛጉዌ ስርወ መንግስት ወደ ሰሎሞን ስርወ-መንግስት የተለወጠበት ጊዜ ነበር። እኛ በዚያን ጊዜ የተደራጀን ሀገረ-መንግስት (state) ነበርን።” (‘‘የኢትዮጵያ ወጣትና የወደፊት ኃላፊነት’’ ከሚለው ንግግር የተወሰደ)
ዛሬ ግን ይህንን ሁሉ ጸጋ አጥተናል። በየአረብ አገሩ ያሉ ኤምባሲዎቻችን እንኳን መጠጊያ አልሆኑንም። ለኢትዮጵያዊው አለኹልህ የሚለው የለውም። ከአርባ ዓመት በፊት በአረብ መንገዶች ላይ ብቻ ሳይሆን በአውሮፓ እና በአሜሪካ ጎዳናዎች በኩራት ይራመድ የነበረ ዘረ-ኢትዮጵያ አሁን ግን በሱዳንና በግብጽ በረሃዎች፣ በሜዴትራኒያን ባህር፣ በሞዛምቢክና በዚምባቡዌ እስር ቤቶች ይሰቃያል። በየመን የስደተኛ ካምፖች ይገረፋል። በሳዑዲ አረቢያ መንገዶች ይደበደባል። ኢትዮጵያዊ ክብር ወዴት ወደቀች? ከአጼ ካሌብ እስከ ኮሎኔል አብዲሳ አጋ በባዕድ አገሮች ለማንነታቸው ክብር የቆሙ ኢትዮጵያውያን ልጆች አልነበርንም?
ኢትዮጵያዊነት ንጹህ ዕንቁ በቆሻሻ ተበላሽታለች። ለሚያዩዋት በሙሉ ዕንቁነቷ ሳይሆን ቆሻሻነቷ ብቻ ይታያል። የተደፋባት ጉድፍ የምታበራ ዕንቁ መሆኗን ሸፍኖታል። ኢትዮጵያ ዕንቁዬ፤ አብሪ!!! በድህነትና በስደት፣ በእስርና በአምባገነንት ከተቀበርሽበት ጉድጓድ ውጪ። አብሪ!!! ከሰሜን ተራሮች እስከ ደንከል ዋዕዮች፣ ከቀይ ባህር ውኃዎች እስከ ጋንቤላ ደኖች ደወልሽን አሰሚ። በዓለም የተበተነውን ልጅሽን አይዞህ በዪ!! ኢትዮጵያ አብሪ!!!
ማስተካከያ - አፄ ካሌብ የመንን አልወረሩም። ምክንያቱም የመን በኢትዮጵያ አስተዳደር ውስጥ ነበረችና። በጽሑፍ የቆየው ማስረጃ እንደሚያሳየው የየመን ነዋሪዎች ሁሉም ኢትዮጵያዊ ነበሩ። አፄ ካሌብ ወደ ናግራን የዘመቱት በሳቸው የተሾመው ክርስቲያኑ ንጉሥ በህመም ምክንያት ከዚህ ዓለም ሲለይ ወራቱ ክረምት በመሆኑ አጋጣሚውን ተጠቅሞ ክርስትናን ለማጥፋት አንድ አይሁድ ተነስቶ እራሱን ንጉሥ ብሎ ሰይሞ ሃያ ሺህ የሚጠጉ ኢትዮጵያውያን ክርስቲያኖችን (ካህናቶችን ጨምሮ) በመግደሉ ነበር። ይህም በጽሁፍ ሰፍሮ በቅርስ ይገኛል።
ወላይታ ድቻ በግምት ከ25 ሜትር ርቀት ላይ ያገኘውን ቅጣት ምት ተቀይሮ የገባው መሳይ አጪሶ በቀጥታ መትቶ በመጀመሪያ የኳስ ንክኪው ግብ አስቆጥሯል። ግሩም ግብ !
41′ ፍፁም ገ/ማርያም በግራ መስመር ሁለት ተጨዋቾችን አልፎ የሰጠውን ኳስ ኢብራሂም ፍፋኖ ሲመልስለት ፍፁም በግራ እግሩ አክርሮ ቢሞክርም ኳሱ በግራ በኩል ወደላይ ወጥቶበታል።
36′ እዛው ቦታ ላይ አማኑኤል ተሾመ በበሀይሉ ተሻገር ላይ ሌላ ጥፋት ሰርቶ አሸናፊ ሽብሩ የተሰጠውን ቅጣት ምት ወደውስጥ ሲያሻማ እና ተከላካዮች በግንባራቸው ሲያወጡት የፍፁም ቅጣት ምት ሳጥን ጠርዝ ላይ የነበረው አዲስ ነጋሽ በቀጥታ አክርሮ ሞክሮ ለጥቂት ወደላይ ወጥቶበታል። ግሩም ሙከራ !
27′ ኤሌክትሪኮች መሀል ሜዳ ላይ ኳስ ቢይዙም ከኋላ አምስት የተከላካይ መስመር ተጨዋቾች በተጨማሪም ሌላ የአራት ተጨዋቾች አጥር የሰራውን የድቻን አማካይ ክፍል ማለፍ አልቻሉም።
18′ ከሜዳው አጋማሽ በጥቂቱ ወደፊት ጠጋ ብሎ የተገኘውን ቅጣት ምት አማኑኤል ተሾመ ሲያሻማ አሸናፊ ሽብሩ በግንባሩ ጨርፎ አውጥቶበታል ። ጨዋታው በማዕዘን ምት ቀጥሏል።
7′ ፍፁም ገ/ማርያም ከመሀል ያሻገረለትን ኳስ ኢብራሂም ፍፋኖ አገባው ተብሎ ሲጠበቅ የሞከረውን ኳስ ወንደሰን አሸናፊ አውጥቶበታል። ጨዋታው በማዕዘን ምት ቀጥሏል።
ፕረዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ዝብል ውሳነ ካብ ዘሕለፈሎም መበል ሳልሳይ ፕረዚደንት ኣሜሪካ ኮይኖም ኣለው።ንሶም ብቤት ምኽሪ ወከልቲ ህዝቢ ካብ መዝነቶም ክወርዱ ዝተወሰነሎም ግን ኣብ ፕረዚደንታዊ ምርጫ ዳግም ዝተዓወቱ ፈላማይ ፕረዚደንት ብምዃን ታሪኽ ንምስራሕ ተስፋ ኣለዎም፤ሰኔት ነፃ ክገብሮም’ውን ትፅቢት ኣሎ። ፕረዚደንታዊ ምርጫ 2020 ናብ ወሳኒ ምዕራፍ ኣብ ዝተሰጋገረሉ ሕጂ እዋን እቲ ካብ መዝነት ናይ ምውራድ ድራማ ኣብ ዝለዓለ ጠርዚ በፂሑ’ሎ።
መስርሕ ካብ መዝነት ምውራድ ፕረዚደንት ትራምፕ ኣብ ሰኔት’ታ ሃገር ኣብ ዝለዓለ ደረጃ በጺሑ’ሎ።ፕረዚደንት ትራምፕ ግን ንደገፍቶም ምርጫ 2020 እንታይ ከምዝመስል ከምዚ ክብሉ ተዛረቡ።
“ንሕና ስልጣን ናባኹም ናብ ህዝቢ ኣሜሪካ ኢና ንመልሶ ዘለና።ብሓገዝኩም፣ብተወፋይነትኩምን ባህግኹምን ኣብ ስራሕ ምውፋርኩም ክቕፅል እዩ።ቃልስና ቀፃሊ እዩ፤ ዓወትና እውን ኣይተርፍን”።
ኣብ ዋሽንግተን ኣብ ዳግመ ምርጫ ትራምፕ ዓብዪ ተፅዕኖ ዘለዎ ሕገ መንግስታዊ መስርሕ ይኻየድ ኣሎ።ነቲ መጋባእያ ይመርሑዎ ዘለው ዋና ዳኛ ጆን ሮበርትስ ኣብ ስነስርዓት ቃለ መሓላ ንሰኔተራት ከምዚ በሉዎም።
ሰኔት ብዴሞክራሲያዊያን ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣብ ልዕሊ ፕረዚደንት ትራምፕ ዝቐርብ ክሲ ሰሚዖም ክፈርዱ ኮፍ ኢሎም ኣለው።ኣባል ኮንግረስ ኣዳም ሺፍ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ዩክሬይን ፀቕጢ ፈጢሮም ክብሉ ኸሲሶም ኣለው።
ከይዲ ናይቲ መጋባእያ ንውፅኢት እቲ ምርጫ ክፀልዎ ከምዝኽእል ጆን ፎርቲየር ዝተብሃለ ተንታኒ ይገልፅ። ዝተመዝገበ ቁጠባዊ ዕብየትን ወፍሪ ምርጫ ኣብ ምክያድ ብዘለዎ ብልጫን ትራምፕ ከምዝርብሑ ጂም ካስለር ዝተብሃለ ተንታኒ ይዛረብ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኣሜሪካ ክፍለ ግዝኣት ሚነሶታ ከተማ ሚኒያፖሊስ ኣፍሪቃዊ ኣሜሪካዊ ጆርጅ ፍሎይድ ብፖሊስ ምቕታሉ ስዒቡ ኣብ መላእ እታ ሃገር ብዝተላዕለተ ቓውሞን ናዕብን ኣብ ልዕሊ ህይወት ሰብ ሞትን መቑሰልትን ኣብ ልዕሊ ብቢሊዮናት ዶላር ዝግመት ንብረት ድማ ዕንወትን ወራርን ተፈፂሙ።
ኣብ ናይ ኢትዮጵያዊያንን ኤርትራዊያንን ትካላት ንግዲ እውን ብዙሕ ዕንወትን ወራርን ወሪዱ።ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ብፍላይ ድማ ኣብ ሚኒያፖሊስን ከባቢኡን ዝርከቡ ኣብያተ መግቢ ሓበሻ ሓዊሱ ዝተፈላለዩ ትካላት ንግዲ ተቓፂሎም፣ዓንዮምን ተወሪሮምን እዮም።
ብልዕሊ 1,600 ኪሎ ሜትር ርሕቐት ዝነብሩ ክልተ ነጋዶ ኣብ ናይ መዓልታት ፍልልይ ብሰንኪ ሞት ኣፍሪቃዊ ኣሜሪካዊ ጆርጅ ፍልዮድ ዝተልዓለ ህውከትን ናዕብን ናይ ንግዲ ትካላቶም ብዕስለ ከምዝተዘመቱ ይገልፁ።
ኤርትራዊ ኣሜሪካዊ ኣቶ ኣማኑኤል ብርሃነ ባህልቢ መንቀሊ ናይዚ ኹሉ ተቓውሞ ሰልፊን ናዕብን ምኽኒያት ዝኾነ ሞት ኣፍሪቃዊ ኣሜሪካዊ ጆርጅ ፍሎይድ ዝተቐትለላ ከተማ ሚኒያፖሊስ ይነብር። ‘’እቲ ሰብ(ጆርጅ ፍሎይድ) ኣፀቢቕና ኢና ንፈልጦ።ዘይጓዳእ ሰብ እዩ ነይሩ’’ ክብል ዝገለፆ ንሱ እቲ ቕትለት ዝተፈፀመሉ እውን ካብ ፍርቂ ማይል ዘይርሕቕ ምዃኑ ብምግላፅ ኣብቲ ቅትለት ዝተሳተፉ ፖሊሳት ዘይምእሳሮም ዓብይ ጌጋ ነይሩ ይብል።ምስ ካልኦት ሰባት ኮይኑ ንብረቱ ንምክልኻል ፈቲኑ እንተነገበረ እውን ልዕሊ ዓቕሙ ብምኳኑ ገዲፍምዎ ከምዝኸዱን ንመዋእሉ ዝደኸመሉ ንብረት ከምዝተዘመተን ገሊፁ። ‘’ብኢንቨተሪ ዝተረጋግተፀ ጥራሕ 235,000 ዶላር ናይ ክፍሊት መሕተቲ \ኢንቮይስ\ ንኢንሹራንስ \መድሕን\ ኣረኪበ’’ ይብል።
ኣብ ክፍለ ግዝኣት ኒው ዮርክ ከተማ ራችስተር ዝነብሩ ኣቶ ቶላ ሮብሶ ምስ ስድርኡ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝደኸምሉ ኣስታት ፍርቂ ሚሊዮን ዶላር ዝግመት ንብረቶም ኣብ ሓንቲ ምሸት ተዘሚቶም ።መሸጢ ኣልኮላዊ መሰተ \Liquor Store\ 30 ግንቦት 2020 ብዘረፍቲ ተዘሚቱ።
‘’ኣብ ልዕሊ ጆርጆ ፍሎይድ ዝተፈፀመ ግፍዒ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ኣብ ዝኾነ ይኹን ዘርኢ ደቂ ሰባት ክፍፀም ዘይብሉ ግፍዒ እዩ’’ ዝበለ ኣቶ ቶላ ሮብሶ ይኹን እምበር ነዚ ንምቅዋም ብዝብል ኣብ ልዕሊ ንብረት ሰሪሖም ዝሓድሩ ዝተፈፅመ ወራርን ዕንወትን እውን ዘጉሂ እዩ ይብል። ‘’እቲ ወራር ቀዳም ክፍፀም ቅድሚኡ ሓሙስ ናይ $60,000 ዶላር ዓርቢ ድማ ናይ $70,000 ሽሕ ዶላር መስተ ኣራጊፈ።ኣብ ውሽጢ ዝነበረ ሓዊሱ ካብ $450,000 ክሳብ ፍርቂ ሚሊዮን ዶላር ዝግመት ንብረት ተወሪረ’’ ይብል።
የውክልናዎ ማመልከቻ ኤምባሲው ከተረከበት ከሁለት ወይም ከሶስት የስራ ቀናት በኋላ ያለበትን ደረጃ ለማወቅ በላኩት የመመለሻ ፓስታ Tracking Number በመጠቀም ያጣሩ!
1 በአማርኛና በእንግሊዝኛ ጽፈው ያዘጋጅቱን ውክልና በመጀመሪያ ባሉበት አገባብነት ካለዉ የመንግሰት አካል ቀጥሎ በአንካራ በሚገኘው የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በመላክ አረጋግጦ ማምጣት
የክለቡ ተጫዋቾች በተደጋጋሚ ደሞዝ አልተከፈለንም በማለት ልምምድ ያቆሙ ሲሆን ያለ ምንም ዝግጅት ድሬዳዋ መግጠማቸውም አይዘነጋምተ። ነገር ግን ዛሬ የ1 ወር ደሞዝ ተከፍሏቸው ከኢትዮጵያ ቡና ጨዋታው በፏላ ወደ ልምምድ መመለሳቸው ተሰምቷል። ሆኖም ግን የሀምሌ እና የናህሴ ወር ደሞዝ መከፈል አጣብቂኝ ውስጥ የገቡት የአዳማ ተጫዋቾች በዚህ ሳምንት ወደ ሀዋሳ አቅንተው ሲዳማን በሚገጥሙበት ጨዋታ አመራሮቹ ቅሬታ ውስጥ ከመሆናቸው አኳያ ውጤቱን እንዳያበላሹ ተፈርቷል ይላል ሀትሪክ ያገኘችው መረጃ።
የኦጋዴን ጦርነት እየተባለ የሚታወቀው የ1977 እ.ኤ.አ./1978 እ.ኤ.አ. ጦርነት በኢትዮጵያና በሶማሊያ መንግስታት የተካሄደ ግቡም ኦጋዴን የተባለውን ስፍራ ለመያዝ ነው። በዚህ ጦርነት ሶቪየት ህብረት መጀመሪያ ሶማሊያን ትደግፍ እንጂ በኋላ ላይ ወደ ኢትዮጵያ በማዘንበል ኢትዮጵያን ረድታለች። ኢትዮጵያ በመጀመሪያ ዙር በአሜሪካ ስትረዳ ቆይታ በኋላ ላይ አሜሪካ ሶማሊያን ረድታለች። ጦርነቱ የቆመው የሶማሊያ ጦር ወደ ድንበሩ ሲመለስና የሰላም ስምምነት ሲፈጠር ነበር።
የዚያድባሬ መንግስትና የሕውሃት ግንኙነት በጊዜው የሕወሓት አባል የነበረውን አሰገደ ገ/ስላሴን እንዲህ ጻፈ « ከሶማሌ መንግሥት ጋር ግንኙነት የተጀመረው ሕወሓት ሱዳን ውስጥ ጽ/ቤቷን ከከፈተችበት ከ1969 መጨረሻ ጀምሮ ነው። የግንኝነቱ አመሰራረት የተጀመረው ሱዳን ውስጥ ከነበረው የሶማሊያ ኤምባሲ ሲሆን፤ጥቂት ሳይቆይ ከሶማሊ መንግሥት ጋር በቀጥታ ግንኙነቱን መሠረተ። ግንኙነቱ እንደተመሠረተ ማንኛውም የውጭ አገር ግንኙነትና እንቅስቃሴ፤የወያኔ አባሎች ወደ ውጭ አገር ለሥራ ጉዳይ ሲንቀሳቀሱ በሶማሌ ዜግነትና የሶማሌዎች ስም የያዘ ቪዛ እና ፓስፖርት በመያዝ ነበር የሚንቀሳቀሱት። የሶማሌ መንግሥት ከኢትዮጵያ ጋር በሃይለኛ ጦርነት ተወጥሮ እያለ፤መሳርያ እንደሚያስፈልገውና በዛ ሃይለኛ ውግያ የመሳርያ ቁጠባ ማድረግ እንዳለበትና በችግር እንደተወጠረ እያወቀም ቢሆን ለህወሓት ያደረገው ዕርዳታ ወደር ለውም። በጥቂቱ የሚተለው ነው።
1- ሁሉም የወያኔ መሪዎችም ሆኑ የሕዝብ ግንኙነት ጉዳይ ለማስፋትና ለማጠናከር የሚላኩ ከፍተኛ የወያኔ ካድሬዎች ወደ አውሮጳ፤አሜሪካና ወደ መካከለኛው ምሥራቅ አገሮች ሲንቀሳቀሱ ሰላማዊ የዜግነት ዓለም ዓቀፍ ሕጋዊ የመንቀሳቀሻ ሰነድ መያዝ ስለሚኖርባቸው፤ ወደ 50% የሚጠጉ የወያኔ የማዐከላዊ ኮሚቴ አባሎች እና ካድሬዎች የሶማሌ ባለሥልጣኖች / ቪ አይ ቪ/ ቪዛ ተሰጥቶአቸው ስማቸውን ቀይረው በመላው ዓለም እንዲንቀሳቀሱበት የሚያስችላቸው በመፍቀድ በውጭው ዓለም ያለ ምንም ችግር ትልእኮአቸው እንዲያከናውኑ ከፍተኛ አስዋጽኦ አድርጓል።
2- ከ15 በላይ የሚሆኑ የወያኔ ታጋዮች ምግባቸው፤መኝታቸው፤ወጪአቸውና አስፈላጊው በጀት ሁሉ የሶማሌ መንግሥት በመሸፈን አለ የተባለ የከባድ ብረት ማሣሪያዎች፤መድፎች፤ታንኮች፤ሞርታሮች፤ዓየር መቃወሚያ -ሚሳይሎች ታንከኛ፤እና ሁሉም ዓይነት ያካተተ ፀረ ታንክ ፤ፀረ ተሽከርካሪ፤ፀረ ሰው ፈንጂ ለረዢም ጊዜ አሰልጥለውልናል። (ገጽ 144) ለምሳሌ እነ ጀላኒ ወዲ ፈረጅ፤ እነ ገብረ ሓፂን፤ብርሃነ አርብጂ የመሳሰሉት ታጋዮች ለአንድ ዓመት ሙሉ 12 ሰዎች ሶማሌ ሄደው ማንኛውንም ዓይነት ከባድ መሳርያ ሰልጥነው ለድርጅቱ ከባድ መሳርያ ስልጠና ወሳኝ ሚና የተጫወተው ይኸኛው ክፍል ነበር(ገጽ18)።
3- እነኚህ ሶማሌ ውስጥ የሰለጠኑ ታጋዮች ወደ ትግራይ ሜዳ በመመለስ የወያኔ ታጋዮችን በሰለጠኑበት የዘመናዊ ከባድ መሳርያዎች ስልጠና አሰልጥነው በርከት ያሉ የከባድ ብረት መሳሪያ ተኳሽ በታሊዮን ቡድን ማነፅ ተጀመረ።
4- የሶማሌ መንግሥት ህወሓት ከውጭ አገር አምባሳደሮች ጋር እንደ አንድ ራሱን የቻለ አገር ተደርጎ እውቅና እንዲያገኝ በማለት ሶማሊያ ዋና ከተማ መቃዲሾ ከተማ ውስጥ እንደማንኛቸውም አገሮች ወያነ ትግራይም ኤምባሲ ጽ/ቤት ተከፍቶለት ከተቀሩት የመላ ዓለም አገሮች አምባሳደሮች ጋር ጎን ለጎን በማስቀመጥ እንዲታወቅ አጽተዋጽኦ አድርጓል።
5- ህወሓት የሶማሌ መንግሥት የሰጠውን ሰፊ የመንቀሳቀስ ዕድል ተጠቅሞ አስፋሃ ሓጎስ የሚባል የወያኔ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባል ከመላው ዓለም ጋር ለመገናኘት የሚያስችለው የራዲዩ ግንኙነት መስመር በመዘርጋት ከነረዳቶቹ ጋር ሶማሌ ውስጥ አስፈላጊው ግንኙነት ማድረግ ቻለ።
6- ያ ሶማሊያ ውስጥ አምባሲ ተከፍቶለት የነበረው የወያነ ትግራይ አምባሳደር ጽ/ቤቱን እንደ የዘመቻ መምሪያ (ቤዝ/መዋፈሪ) በመጠቀም የደርግን የዕለት ተለት ሁኔታ ዘገባ በማግኘት ብዙ ሥራዎችን እንዲከናወኑ ትልቅ ዕርዳታ አድርገውልናል።
7- ህወሓት ከቻይና መሣርያዎችን በመግዛትም ሆነ የግዢውን ገንዘብ ማስተላለፍ በኩል ሶማሌዎች ዕርዳታ አድርገዋል። መሣሪያዎቹ ከቻይና ተጭነው ወደ ሶማሌ ካቀኑ በሗላ ጭነቱን ተመልሰው የሶማሊ መኮንኖችና ሠራዊቶች እስከ ፖርትሱዳን በመሸኘት ያስረክቡን ነበር። ያ በጥቁር ገበያ /ኮንትሮባንድ ግዢ የተገኘው መሣርያ ግን በጋህዲ ቁጥር 1 እንደገለጽኩት ሻዕቢያዎች ሆን ብለው በሌብነት ዘርፈውታል። “ሆኖም ተጀምሮ ደርግ እስከ ተደመሰሰበት ድረስ በሕግም በኮንትሮባንድም በሶማሌ ስም ከውጭ ዓለም መሳርያ እየተገዛ በኤርትራ በኩል ይተላለፍልን ነበር። ሶማሌ ያደረገልን ዕርዳታ መተኪያ የሌለው ነበር።(ገጽ 16)
^ አስገደ ገ/ስላሴ በጋህዲ ቁጥር 3 መጽሐፉ ላይ በገጽ 144 ምዕራፍ 12 « የሶማሊ መንግሥት ለወያኔ ሠራዊት ዕድገትና ጥንካሬ ያደረገው ዕርዳታዊ አስተዋጽኦ »
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ ZhongShan City የ LED ዝርያን ብጁ ትዕዛዝ ቀላል ጭረት አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan ZhongShan City የ LED ዝርያን ብጁ ትዕዛዝ ቀላል ጭረት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong ZhongShan City የ LED ዝርያን ብጁ ትዕዛዝ ቀላል ጭረት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ ZhongShan City የ LED ዝርያን ብጁ ትዕዛዝ ቀላል ጭረት ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ንኩነታት ምስፍሕፋሕ ናይ ምድረ-በዳ ኣንበጣ ኣመልኪቱ ውድብ መግብን ሕርሻን ኣብ ዘውጽኦ ጸብጻብ፣ ክሳብ 2 ታሕሳስ ኣብ ዝነበረ ግዜ፣ ኣብ ሞሪታንያ፣ ሞሮኮን ኣልጀርያን ክሳብ ዶብ ማሊን ብዝሒ ዘለዎ ዕስለ ኣንበጣ ከምዝተራእየ ብምጥቃስ፣ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኣብ ዝርከብ ሃገራት ኤርትራ፣ ሱዳንን የመንን ከኣ ውሑድ ዝመጠኑ ዕስለ ኣንበጣ ከምዝነበረ ኣረጋጊጹ።
ሳላ ዝነበረ ጽቡቕ ክራማት፣ ህጡር እቶት ክጽበዩ ዝጸንሑ ሓረስቶ ሽዕብን ከባቢኣን፣ ዝተራእየ ዕስለ ኣንበጣ ከቢድ ሻቕሎት ከምዘሕደረሎም ብምጥቃስ፣ ምምሕዳርን ኣካላት ሚኒስትሪ ሕርሻን፣ ጸረ ኣንበጣ መድሃኒት ኣብ ምንጻግ ሓገዝ ክገብረሎም ህጹጽ ጻውዒት ከቕርቡ’ዮም ጸኒሖም።
ውድብ መግብን ሕርሻን ኣብ ዝዘርግሖ ጸብጻብ ከኣ፣ ምስ ኣካላት ሚኒስትሪ ሕርሻ ብምዃን ኣብ ዝገበሮ ጻዕሪ’ዩ ነቲ ኣብ ኤርትራን ሱዳን ዝተራእየ ንእሱ መጠን ዝነበሮ ዕስለ ኣንበጣ ክቖጻጸሮ ዝኸኣለ።
መሰረቱን እንግሊዝ ሀገር ያደረገው ዩኒቨርሳል ቲቪ በሶማሌው ማህበረሰብ ሰፊ ተመልካች ያለው የመገናኛ ብዙሀን ነው።በርካታ ፕሮግራሞች ሲኖሩት ጋዜጠኛ አብዱልሃፊዝ መሀመድ የሚያዘጋጀው ቃለመጠየቅ በሞጋችነቱ እና ስሱ ጉዳይን አንስቶ በማፋጠጥ አቀራረቡ ዝናን ያተረፈ በርካታ ታዋቂ የፖለቲካ ተክለስብዕና ያላቸው እንግዶች የሚቀርቡበት ሀርድ ቶክ አይነት ሾው ነው።
ፕሬዝዳንት ሙስጠፌ ኦማር ከዚህ ሞጋች ጋዜጠኛ ፕሮግራም ላይ እንደሚቀርብ ከተነገረ ጀምሮ በርካቶች በጉጉት ጠብቀውታል። እንደተገመተው የሞቀ ዱላ ቀረሽ በስሜት የተሞላ እና ኋላም በመከባበር የተቋጨ ቆይታ አድርገዋል።
በቆይታቸው የተነሱትን ሁሉ ጥያቄዎች አላቀርብም። ሆኖም አንኳር አንኳር ጉዳዮችን ለመሸፈን ጥረት አደርጋለሁ። ብታነቡት እንደምታተርፉበት ቅንጣት ያህል አልጠራጠርም። ሙክታሮቪች
ጋዜጠኛው ክቡር ፕሬዝዳንት አቶ ሙስጠፋ ኦማር ለቃለመጠየቅ ፍቃደኛ ስለሆኑ ከልብ አመሰግናለሁ። በርካቶች በተለይ በስልጣን ላይ ያሉ ሰዎች በፕሮግራሜ ላይ ስጋብዛቸው እሺ አይሉኝም። እርስዎ ፍቃደኛ በመሆንዎ ለድፍረትዎና የራስመተማመንዎ ሳላመሰግን አላልፍም።
ሙስጠፋ: በአላህ ስም እጅግ ሩህሩህ እጅግ አዛኝ በሆነው እጀምራለሁ መልሴን። እኔም በዚህ በርካታ የተከበሩ ሰዎች ሲቀርቡበት በነበረው ዝግጅትህ ላይ እንደቀርብ ስለተጋበዝኩ አመሰግናለሁ። ፍቃደኛ የሆንኩትም በአንተ ሚዛናዊ እና ሞያዊ ስነምግባር አድናቆት ስላለኝ እና ዩኒቨርሳል ቲቪ የክልላችንን ጉዳይ በዋነኝነት ሲዘግብ ስለነበረ አሁን ያለውን የሽግግርና የለውጥ ሁኔታ ለህዝባችን መረጃ ለመስጠት የእናንተን ፕሮግራም ምርጫዬ ስላደረግኩ ነው።
ወደ ጥያቄህ ስመጣ ክልሉን እኔ ከመረከቤ በፊት የነበረበት ሁኔታ እጅግ ለመናገር በሚከብድ ደረጃ የሶማሌ ህዝብ የተዋረደበት እንደማህበረሰብ ቅስሙ የተሰበረበት የሰውልጅ መሆኑ የተካደበትና ከፍተኛ እንግልት የደረሰበት ከአውሬ ጋር የታሰረበት አካላዊና መንፈሳዊ ማሰቃየቶች የተፈፀመበት ያለፍርድ ሰዎች በአሳቃቂ ሁኔታ የተገደሉበት ሴቶች የተደፈሩበት እንዲሁ በጅምላ ሰዎች በአንድ መቃብር እየተረሸኑየሚቀበሩበት ክልል ነበረ።
ይህም የአለም ሰብአዊ መብት ተማጋች ድርጅቶችን ሪፖርት የተቀረፁ ምስሎችን ጭምር በማየት ማረጋገጥ ማንም ሰው የሚችለው ነው። ክልሉን ስንረከብ እንደ መንግስታዊ ተቋም የሚሰሩ የመንግስት መስሪያቤቶች አጠቃላይ የሉም። መዋቅራቸው ፈርሶአል። አጠቃላይ የክልሉ ቢሮክራሲን ሊያቀላጥፉ የሚችሉ መንግስታዊ ድርጅቶች ወድመዋል። በጣም በሚያሳዝን ደረጃ የነበረ ክልልን እና መንፈሱ የተሰበረ ህዝብን ነው ስንመጣ ያገኘነው። እንዲሁ በቀላሉ ተዘርዝሮ የሚያልቅ አይደለም።
ጋዜጠኛ: እርግጥ ነው የገለፁት ሁሉ እውነት ስለመሆኑ፣ ክልሉን በቅርበት ስለምከታተል ልክ ነዎት። ለውጥ መጥትዎ፣ እርስዎ ወደ ስልጣን ከመጡ በኋላ ያሳኳቸው ቁልፍ ተግባራትን እባክዎ ሊዘረዝሩልኝ ይችላሉ?
ሙስጠፋ: በርካታ ተግባሮችን እና ስኬቶችን በተጨባጭ አስመዝግበናል። ዝርዝሩ ብዙ ነው። ምናልባት ኋላ በሚነሱ ጥያቄዎች ዘርዘር አድርጌ እመለስበታለሁ። በአጠቃላይ ግን ለማስቀመጥ: የክልሉ ህዝብን አጠቃላይ ክብር ነው ወደ ቀድሞ ቦታው፣ ወደ የተከበረ እና የሚገባው የነበረ ስፍራ የመለስነው።
የወጣቶች ምናብና መንፈስን ነው አድሰን በሀገራቸው ተስፋ እንዲኖራቸው የራስ መተማመን እንዲኖራቸው፣ ማለም እንዲችሉ የተገፈፉትን ሰብአዊ ክብር መልሰን ለሀገር ልማት እንዲተጉ ወደሚያስችል ቁመና ከፍ አድርገናል ሞራላቸውን።
የሶማሌን ህዝብ ክብር በኢትዮጵያ ከፍ እንዲል፣ ሀገራችን ሰላሟ የተጠበቀ እንዲሆን፣ የሶማሌ ህዝብ ሰላም ወዳድ ህዝብ መሆኑን የቀጠናውን ሰላም በማስከበረ ምሳሌ እንዲሆን አድርገናል። በርግጥም የሶማሌ ህዝብ ሀይማኖተኛ፣ ሰው አክባሪ፣ ሰላም ወዳድ፣ ሀገር ወዳድ እንደሆነ እንዲያረጋግጥ እድሉን አመቻችተንለት ለኢትዮጵያም፣ ለምስራቅ አፍሪካም መልካም እሴቱን አሳይተናል። ስርዓት ሲስተካከል ህዝብ የዘመናት የሰላም ጥማቱን በተግባር አሳይቷል። ይህ እኛ በሀላፊነት በቅንነት በሰራነው የተቀናጀ ስራ የመጣ ውጤት ነው።
የሴቶቻችንን ክብር አስጠብቀናል። ከሁሉ በላይ በነፃነት መኖርን፣ ያለፍራቻ ወጥቶ መግባትን በክልሉ አስፍነናል። እስከ ሶስተኛ ዲግሪ ድረስ የተማሩ የክልሉ የተማሩ ሰዎች፣ በመማራቸው እና በማወቃቸው መከበር ሲገባቸው የሚሸማቀቁበትን ስርዓት ለውጠን እውቀታቸውን ለማህበረሰባቸው እንዲያውሉ አስችለናል። ወደ ህዝብ አገልግሎት ስንጠራቸውም በችሎታ እና በችሎታ ብቻ መስፈርት ባደረግነው መሰረት አካታች የሆነ የሲቪል ሰርቪስ ስራን ተግባራዊ አድርገናል።
ከፈቀድክልኝ ትንሽ የማክለው ደግሞ ከዚህ ቀደም በአብዲሌ የዘረፋ ቡድን የተዘረፉ መሬቶች እና ያለህግ የተዘረፉ ንብረቶችን አስመልሰናል ለህዝብ። የህዝቡን ንብረት መዝረፍ የሚባል ነገር ተወግዷል። በጥቅም ትስስር እና በሞኖፖሊ የመንግስትን ስልጣን በመጠቀም ይደረግ የነበረውን የኢኮኖሚ የበላይነት ለአንድ ወገን ማመቻቸትን አስቀርተናል።
በተለይም የሰራነው ቁልፍ ተግባር፣ የሶማሌን ህዝብ ጥያቄ ወደ መሀል ሀገር ወስደን ከሀገሩ ሀብት በፍትሃዊነት የሚገባውን እንዲጠይቅ ወክለነው የሚያኮራ ስራ ሰርተናል። የሶማሌ ህዝብ መሰረታዊ ጥያቄን ወደ መሀል ሀገሪቱ አጠቃላይ ፖለቲካ አምጥተን በመሞገት ከተፈጥሮ ሀብቱ የሚጠቀምበትን መንገድ በእስትራቴጂ እና በእውቀት ታግዘን በኩራት አቅርበናል። በዚህም የኢትዮጵያውያንን ክብር እና ፍቅር አረጋግጠናል። የሶማሌ ህዝብ የሚገባውን ክብር እንዲያገኝ፣ የፖለቲካው የዳር ተመልካች ሳይሆን የመሀል ተጫዋች እና በሚወሰኑ ውሳኔዎች ድምፅ ሆነነዋል።
በመሰረተ ልማት ደረጃም በርካታ ተግባሮች ጀምረናል። የተጠናቀቁ እና በጅምር ላይ ያሉ በርካታ ናቸው። የክልላችን ህዝብ ዋነኛ ችግር መንገድ እንደሆነ ግልፅ ነው። በህጋዊ መንገድ ስርአታቸውን ጠብቀው ሰባት ረጃጅም ደረጃ አንድ አስፋልት ተጀምረዋል። እንግዲህ እነዚህ ፕሮጄክቶች ሲጠናቀቁ የምንመሰገንበት እንደሚሆን አምናለሁ። አየህ፣ መሰረተ ልማት ጊዜን ይወስዳል። ፍሬው ለመታየት ጥቂት አመታት ሊወስድ ይችላል። ለፖለቲካ ትርፍ አያገለግልም። ለሀገር ለወገን የሚሰራ ነው።
ወደ ሰላሳ ከተሞች የሀያአራት ሰዓት መብራት አስገብተናል። የጤና ሴክተሩንም ለማሻሻል ከዚህ ቀደም ከፌዴራል የሚላክልንን ብቻ የምንጠብቀው አሁን 150 አምቡላንሶችን በራሳችን ወጪ ገዝተን ለራቅ ራቅ ላሉ ወረዳዎች አስረክበናል።
ወደ 450 ት/ቤቶችን አስሩ ከፍተኛ ደረጃ ትምህርቤት፣ ሶስት ቴክኒክ ኮሌጅ ሰርተናል። ወረዳን ከወረዳ የሚያገናኝ መንገድ፣ የከተሞች የውስጥ መንገዶችን አሰርተናል። አዲስ ሆስፒሎች እና እየታደሱ ያሉ ሆስፒታሎች፣ የደንብ ባንኮች፣ የፓርላማ ህንፃ እና የዞነን አስተዳደሮችን ህንፃዎች በአመት ከስምንት ወር ቆይታችን ውስጥ እያሰራን ነው። እውነት ለመናገር በአስር የመጨረሻ ወራት ከፍተኛ ስራዎችን አከናውነናል። ፖለቲካውን ካረጋጋን በኋላ ሰላም ካሰፈንን በኋላ የሰራነው ብዙ ነው። ዝርዝሩ ብዙ ነው። ከሁሉ በላይ ለልማት አመቺ የሆነውን ሰላም በክልሉ እውን ማድረጋችን ትልቁ ስኬታችን ነው።
ሙስጠፋ: ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጋር መልካም ግኑኝነት ነው ያለን። በሀገሪቱ ህገመንግስት በተቀመጠው የፌዴራል እና የክልል የአሰራር እና የግኑኝነት ስርዓትና ደንብ ነፃነታችን ተጠብቆልን ነው የምንሰራው። አሁን ደግሞ በአንድ ፓርቲ፣ ብልፅግና፣ ስር በፓርቲ ደረጃ ስለምንሰራ መልካም የሆነ ገንቢ የሆነ ግኑኝነት ነው ያለን።
ጋዜጠኛ: ካነሱት አይቀር ይህ የብልፅግና ፓርቲ ነገር፣ በርካቶች ጥያቄ ያነሱበታል። የሶማሌ ህዝብን መብት ያስጨፈልቃል እያሉ አስተያየት የሚሰጡ አሉ። ክብር ፕሬዝዳንት፣ ብልፅግና ስትባሉ፣ የተባለው ብልፅግና እውነትም ብልፅግና ስለመሆኑ በምን አረጋግጠው አመኑ? በፓርቲዎ ውስጥም ከፍተኛ የሆነ የፖለቲካ ሽኩቻ እና እስር ተካሂዷል፣ ከምዕራብ ሶማሌ ህዝብ ፓርቲ ጋርም ግጭት ውስጥ ገብታቹሀል።
ክቡር ፕሬዝዳንት የብልፅግና ፓርቲ የሶማሌ ህዝብ እራሱን በራሱ የሚያስተዳድርበትን መብት ይገፋል። የሶማሌ ህዝብ ማንነቱ እና ባህሉን በነፃነት እንዳያራምድ እንቅፋት ይሆናል ብለው ቅሬታቸውን የሚያሰሙ አካላት አሉ። ብልፅግና ፓርቲ የተባለው እውነትም እንደተባለው ብልፅግና ለሶማሌ ህዝብ እንደሚያመጣ በምን አረጋግጣችሁ ነው የተቀላቀላችሁት?
ብልፅግና ፓርቲ በምን መልኩ፣ እንዴት የሶማሌን ህዝብ እራስን በራስ የማስተዳደር መብት እንደሚገፋ፣ እንዴት የህዝቡን ዴሞክራሲያዊ መብት እንደሚነጥቅ ዘርዘር አድርገው ማስረዳት ያለባቸው ብልፅግናን የሚቃወሙት ሰዎች ናቸው። ይህን ማስረዳት ያለባቸው እነሱ ናቸው።
እንግዲህ ተነጠቀ የሚባለው አንድ ነገር ቀድሞ በእጅህ ያለ ነገር ሲሆን ነው። አነሰ ተቀነሰ የሚባለው ቀድሞ ሙሉ የነበረ ነገር ነው። ሊሄድብን ነው የሚባለው ቀድሞ የነበረ ነገር ነው።
የሶማሌ ህዝብ በ28 አመት ውስጥ በሀቀኛ ዴሞክራሲ እና ነፃነት እራሱን አስተዳድሮ አያውቅም። ዴሞክራሲያዊ መንግስት አልነበረውም። እውነተኛ ፌዴራሊዝም ኖሮን አያውቅም። በህወሃት ባለስልጣናት የበላይ አዛዥነት የነበረ የሞግዚት አስተዳደር ነው የነበረው። አጋር ተብሎ የተገፋ፣ ከመሀል ሀገር የፖለቲካ ውሳኔ ውጪ ሆኖ የበይ ተመልካች እንዲሆን የተደረገ ክልል ነው። ጄኔራሎች የሚያስተዳድሩት፣ ሁሉ እየመጣ የሚዘርፈው፣ የሚገድለው እና የሚያስረው ህዝብ ነበረ በክልሉ።
በርዕዮተአለም ሳይቀር በይፋ የአርብቶአደርነት የኑሮ ዘይቤ ለአብዮታዊ ዴሞክራሲ የማይመጥን ኋላ ቀር ስለሆነ የሶማሌ ህዝብን የሚወክል የፖለቲካ ድርጅት ወደ ኢህአዴግ ፓርቲዎች መቀላቀል አይችልም ነው በመለስ ዜናዊ የተባልነው። ይህን ውርደት ነው እራስን በራስ ማስተዳደር ነበረ የሚባለው? ይህ ነው ፌዴራሊዝም? ይህ ነው እኩልነት? ይህ ነው ዴሞክራሲ?
እኛ እንደምናምነው የሶማሌ ህዝብ የነበረው እና የሚወሰድበት መብት የለም። ያልነበረ ነገር አይቀማም። ሀቀኛ ሆኖ በፌዴራሊዝም መርህ ላይ የተመሰረተ አስተዳደር የሶማሌ ህዝብ አይቶ አያውቅም። ያላየው ስርዓት ደግሞ አይናፍቅም፣ ተቀማሁ ብሎም አያዝንም። አሁን በብልፅግና ፓርቲ መንገድ ትክክለኛውን የራስን በራስ ማስተዳደር ሀቀኛ ፌዴራሊዝም እየጀመርን ነው።
በእርግጠኝነት! አሁን በያዝነው መንገድ የሶማሌን ህዝብ ወደ መካከለኛ የሀገሪቱ ፖለቲካ አምጥተን መብቱን እናስከብራለን። በፍትሃዊነት የድርሻችንን እንጠይቃለን። ብልፅግናን የተቀላቀልነው ሶማሌ ሆነን ነው። ባህላችን፣ እምነታችንን፣ እሴታችንን ይዘን ነው ወደ ብልፅግና የገባነው።
ከዚህ ቀደም ወደ መሀል ፖለቲካ መግባት አለብን፣ ተገልለናል፣ ወደ ዳር ተገፍተናል እያልን ስናኮርፍ ነበረ። አሁን እድሉን ስናገኝ ወደ ኋላ ማለት የለብንም። በኢትዮጵያ ፖለቲካ አዲስ መንገድ ተዋውቋል። ይህን መንገድ እንሞክረዋለን።
ተቃዋሚዎቻችን ግን ለምን ብልፅግና የህዝቡን መብት ይገፋል እንደሚሉ እነሱን መጠየቅ ነው። ስትጠይቃቸውም፣ ለህዝቡ የሚያስቀምጡለትን አማራጭንም አብረህ ጠይቃቸው። አማራጫቸው ትናንት ሲገላቸው፣ ሲያሳድዳቸው እና በፌክ ፌዴራሊዝም ሲያታልላቸው የነበረውን የህወሓት መንገድ አይነት እንደማይሆን እምነት አለኝ። ብልፅግና መብትን ይገፋል የሚሉት አንዳንዶቹ ከዚህ ቀደም መብትን በመግፈፍ የሚታወቁ እንደተነቃባቸው እንኳን አውቀው ትንሽም የማያፍሩት ናቸው።
በክልሉ ቅድም እርስዎም እንደጠቀሱት ከፍተኛ ወንጀሎች ተፈፅመዋል። ህዝቡ ከፍተኛ ጉዳት ደርሶበታል። በዚህ በኩል የርስዎ አስተዳደር ዳግሞ የህዝቡ ጉዳት እና ጉዳት ባደረሱት አካላት መካከል እርቅና መግባባት እንዲኖር አስፈላጊ ነው። ለተፈፀሙት ወንጀሎች ፍትህ የሚፈልግ ህብረተሰብም አለ። እንዲሁም ይህ ግፍ ለደረሰባቸው ግለሰቦች ከጉዳታቸው እንዲያገግሙም ያስፈልጋል። በዚህ ረገድ የተሳካላችሁ ጉዳይ ካለ እና እክል የገጠማችሁ ነገር ካለም እባክዎ ይንገሩን።
አንተም እንደምታውቀው የደረሰው ግፍና መከራ በጣም ከሚታሰበው በላይ ሰፊ እና በተወሳሰበ ደረጃ የተተገበረ፣ በመንግስት ደረጃ በጣም በጥንቃቄ ታቅዶበት የተፈፀመ ወንጀል ነው።
ለረጅም ጊዜ የተካሄደም እንደሆነ መረሳት የለበትም። ሁሉንም ጉዳይ ከስርመሰረቱ አጥርቶ ለማወቅ እና መረጃ ለመሰብሰብ በዚህ በአጭር ጊዜ ሊያልቅ የሚችል አይደለም። ፍትህ የማስገኘቱ ስራ አሁንም እየተሰራ ያለ ነው። ማስረጃዎችን በዶክሜንት ደረጃ የማጥራት ስራ ጊዜ የሚፈልግ ነው። ምክንያቱም ፍትህን ከበቀል መለየት አለብን። በጥድፊያ የሚሰራ ነገር ስህተት ሊኖረው ይችላል።
በሌላ በኩል ግን የዚህ ግፍና ወንጀል ሰለባ የሆኑትን ለመደገፍ ጥረት አድርገናል። ማህበር መስርተው እንዲንቀሳቀሱ፣ በኢኮኖሚ በምንችለው ደረጃ ደግፈናል። የጤና መቃወስ የገጠማቸውን አሳክመናል። ሆኖም የደረሰው ጉዳት በጣም አሰቃቂ ስለነበረ እውነት ለመናገር ሁሉን ነገር ብናደርግ እንኳ ጠባሳውን ማሻር አንችልም። ከባድ ስቃይ ነው የተፈፀመባቸው።
መልካም። ይህን ግፍ ሲቃወም ለዚህም ሲታገሉ የነበሩ ድርጅቶች ነበሩ። ስርዓቱ በርካታ በደል አድርሶባቸው የነበረ ለህዝባቸው የታገሉ አሉ። ከነዚህም ውስጥ ነፃ አውጪ ግንባር የነበረውና የምዕራብ ሶማሌ ነፃ አውጪ ግንባር በመባል የሚታወቀው ድርጅት እና በእርስዎ አስተዳደር መካከል አለመግባባት እንዳለ ይነገራል። የፀባችሁ መንስዔ ምንድነው?
በእኛ እና በምዕራብ ሶማሊ ነፃ አውጪ ግንባር በሚባል ድርጅት መካከል የተፈጠረ ችግር የለም። ምክንያቱም በዚህ ስም እኛ የምናውቀው ድርጅት የለም። ከሌለ ድርጅት ጋር ደግሞ ልንጋጭ አንችልም።
በሌላ መንገድ ላስቀምጠው ጥያቄዬን። ከአማፂ ግንባርነት ወደ ፖለቲካዊ ፓርቲነት የተሸጋገረ አካል ጋር ስምምነት አድርጋችሁ ወደ ሀገር ገብቷል። ስምምነታችሁ ምን ነበረ?
ክቡር ፕሬዝዳንት እያወራሁ ያለሁት በስፋት ስለሚታወቅ ግንባር ነው። በዚህ ጊዜዎን ማባከን አልፈልግም። ግንባሩ ስሙ ምንም ይባል ምን ከመንግስት ጋር ስምምነት ፈፅሞ ወደ ፖለቲካ የገባ ድርጅት አለ። እኔም እርሰዎም እናውቀዋለን። የተስማማችሁት በምን ላይ ነው። አሁንስ ምን ችግር ተከሰተ? እንደሚሰማው ስልጣኖን ሊወስድ እንደሚችል ሰግተው ያልፈፀሙትን ወንጀል ፈፅመዋል እያሉ በሀሰት እንደሚከሷቸው ይነገራል። ስለዚህ ጉዳይ ሊመልሱልኝ ይችላሉ?
ጥያቄህን የጀመርከው የምዕራብ ሶማሊያ ነፃ አውጪ ግንባር ብለህ ነው። በዚህ ስም የሚታወቅ የፖለቲካ ድርጅት ደግሞ የለም። በሌለ ድርጅት ላይ ደግሞ አስተያየት መሰጥት የለብኝ።
WSLF በመባል ይታወቅ የነበረ ድርጅት ነው። West Somalia Liberation Front ይባል የነበረው ድርጅት ህልውናው 1980s ያከተመ ድርጅት ነው። ስለዚህ ስለዚህ ድርጅት የታሪክ ሰዎችን መጠየቅ እንጂ እኔን ስምምነት ፈፅመሀል ብለህ መጠየቅ የለብህም። ይህን ዝግጅት በርካታ ሰው ያየዋል። እኔ እና አንተ ብናውቀውም ሌላውን ሊያደናግር ስለሚችል መጠንቀቅ አለብን።
የሶማሌ ህዝብ እያዳመጠን ያለ በመሆኑ እውነቱን አፍረጥርጠን መነጋገር አለብን። ምዕራብ ሶማሌ በሚል የሚታወቅ ድርጅት ሳይሆን ከኦጋዴን ብሄራዊ ነፃ አውጪ ድርጅት ተብሎ ከሚታወቅ ድርጅት ጋር ተደራድረን በብዙ ነጥቦች ላይ ስምምነት ላይ ደርሰናል።
ይህ የኦጋዴን ብሄራዊ ነፃ አውጪ የሚለውን ስያሜያቸውን ወደ አጠቃላይ የክልሉ የሶማሌ ህዝብ ሊወክል በሚችል ስም በመተካት ለክልሉ ህዝብ ሁሉ ወካይ ስም በራሳቸው ምርጫ እንዲሰይሙ አጠቃላይ መግባባት ነበረን።
እኛ ቃል የገባነውን አደርገናል። በሞቀ እና በደመቀ ሁኔታ ተቀበ ለናቸዋል። ለአቀባበሉ እና ለወታደሮቹ መቋቋሚያ ከ5 ሚሊየን ብር ያህል አውጥተን መልካም አቀባበል አሳይተናል። ይህ ሁሉም ህዝብ የሚያስታውሰው ነው።
እንግዲህ ወደ ፖለቲካው ውድድር ሀሰብን ወደ መሸጥ ነው የተገባው። በዚህም አንዱ የሌላውን ሀሳብ ፍሬ ያለው ነው ወይስ የለውም፣ ያስኬዳል ወይስ አያስኬድም ወደ የሚል ትችት መግባት ያው የፖለቲካው አንድ አካል ነው የሚሆነው። ይህ የሀሳብ ትግል ነው። ከተከፉም በዚህ ነው እንጂ በምንም ሌላ ነገር ሊሆን አይችልም።
መፍቀድ ብቻ አይደለም extra mile ሄደን በፖለቲካ ነፃ ውድድር እስከፈቀደልን ድረስ ፍቃደኝነታችንን አሳይተናል። ለዚህም ሽማግሌዎች ምስክር ናቸው። ውድድሩንም የሀገር ሽማግሌዎች እንዲታዘቡት የሚያስችል አሰራር ሁሉ ለመዘርጋት ተስማምተናል። በውድድር ለማሸነፍ ነው እቅዳችን።
ቅድም ዴሞክራሲ፣ ነፃነት፣ የህግ የበላይነት እና ስለሰብዓዊ መብት ብዙ ነግረውኛል። ሆኖም በክልሉ አሁንም በፖለቲካ ሳቢያ የሚታሰሩ ሰዎች አሉ። እስቲ በቅርቡ የታሰሩ አካላት ለምን እንደታሰሩ ሊነግሩኝ ይችላሉ?
እንዲሁ ሌሎችም አሉ። ክቡር ፕሬዝዳንት በቅርብ የነበረው የፖለቲካ ሁኔታ ምንድነው መነሻው? ብዙ ስኬት ነግረውኝ አሁን ግን ክልሉ ውስጥ ምን እየተካሄደ እንደሆነ ለህዝብ ሊገልፁ ይችላሉ?
ክቡር ፕሬዝዳንት በክልሉ በቅርቡ የተፈጠሩ አለመረጋጋቶችን ተከትሎ እስር ተካሂዷል። በክልሉ ስለተፈጠረው ጉዳይ ሊነግሩን ይችላሉ? በተለይ የእርስዎ የፕሮቶኮል ሀላፊ የነበሩት አቶ አብዱል ቃድርን አስረውታል? ምክንያቱ ምንድነው?
እኔ በግል ፀብ አላስርኩትም። የታሰረው በህግ ጥሰት ምክንያት ነው። ሀገር ነው የምንመራው። ሀገር በህግ እያስተዳደርን ነው። ህግ ሲጣስ ህጉ እኛንም እንድናስር ያስገድደናል። ሆኖም …..
የማልናገረው ለተከሳሹ መብት ስል ነው። የተከሳሹን የህግ ጥሰት በአደባባይ እኔ መሪ ሆኜ ከተናገርኩ የፍትህ ስርዓቱ ላይ አላስፈላጊ ጫና እናም አድሎ እንዳያመጣ ስጋት አለኝ። ማንም ሰው በህግ ፊት ንፁህ እንደሆነ የህግ ግምት አለ። በህገመንግስት የተቀመጠ ነው። እዚህ ያጠፋውን ብዘረዝር እራሱን ለመከላከል ከፍተኛ ጫና ሊኖርበት ነው። ህግ እየጣስኩ ህግ አስከብራለሁ የማለት ሞራል አጣለሁ።
በፍርድቤት ስራ ጣልቃ መግባት ስለሌለብኝ ነው የህግ ጥሰቱን የማልነግርህ። ጠቅለል አድርጌ የምነግርህ እኛ ህግ ጥሷል ብለን በህግ ጥሰት ጠይቀነዋል። ህግ መጣስ አለመጣሱን ማጣራት ያለበት ፍርድቤት ነው። ያሻውን ያህል ምርጥ ምርጥ ጠበቆችን አሰልፎ መሟገት መብት አለው። እኛም አቃቤ ህግ መድበን እንሟገታለን። አስፈላጊ መስሎ ከታየን የችሎቱን ሂደት ለህዝብ በቀጥታ ልናስተላልፍም እንችላለን። ጋዜጠኛም ፍርድቤት ገብቶ ሊመለከት፣ በነፃነት ሊዘግብ ይችላል።
በቅርቡ የተከሰተው ፖለቲካዊ አለመረጋጋትን ተያይዞ አሁን እዚህ በገለፅኩልህ ምክንያት የማልዘረዝረውን የህግ ጥሰት ፈፅሟል ብለን እናምናለን። ፍርድቤት ደግሞ የራሱን ፍርድ ይሰጣል። የችሎቱን ሂደት ቤተሰቡም ሆነ ፍላጎት ያለው ሰው መታደም ይችላል። በእስርቤት በህግ ለተጠየቁ ሰዎች በህገመንግስቱ የተረጋገጡለት መብቶች እንዳይነኩበት እኔው እራሴ ነኝ ትዕዛዝ ያስተላለፍኩት። ትዕዛዜ ተግባራዊ ስለመሆኑም ተከታትዬ እያጣራሁ ነው። እንደ መሪ ማድረግ ያለብኝ ይህን ነው።
የፖለቲካ ክራይሲስ ሲባል እንግዲህ መንግስት ለመገልበጥ ማሴር ሊሆን ይችላል። የፓርላማውን ስራ በህገወጥ መልኩ ማደናቀፍ እና ለህገወጥ ተግባር መመሳጠር ሊሆን ይችላል፣ አማፂ ማደራጀት ሊሆን ይችላል፣ እነዚህን የመሳሰሉት ሊሆኑ ይችላል። ከጠቀስኩት አንዱን መቼም ፈፅሞ ሊሆን ይችላል ብላችሁ ነው የምታምኑት። አይደለም እንዴ ክቡር ፕሬዝዳንት? እስቲ አሁን ከጠቀስኳቸው የትኛው ሊሆን ይችላል?
በፍርድቤት ስራ ጣልቃ መግባት ስለሌለብኝ ነው የህግ ጥሰቱን የማልነግርህ። ጠቅለል አድርጌ የምነግርህ እኛ ህግ ጥሷል ብለን በህግ ጥሰት ጠይቀነዋል። ቀሪው የፍትህ ስርአታችን ስራ ነው። ፍትሀዊ እንዲሆን የሚቻለውን ብቻ ሰይሆን በህግ የተቀመጠውን መብቱን ሁሉ እናስጠብቀለን።
ለምሳሌ እርስዎ ያቀረቡትን የደም ባንክ ተጠናቅቋል እወጃ፣ የጤና ሚኒስትሩ አለመጠናቀቁን አስተውቀዋል፣ ተናብባችሁ አትሰሩ ማለት ነው? የጂግጂጋ ከተማ ለህይወት መሰረታዊ የሆነውን ውሃ የተነፈገች ከተማ ናት። ውሃ የለም።
የአርቲስት ሃጫሉ ግድያን ተከትሎ በተፈጠረው ሁከት የ123 ሰዎች ህይወት መጥፋቱን አረጋግጫለሁ - ኢሠመኮ - Addis Admass Newspaper | Amharic news | Ethiopian news
የአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያን ተከትሎ በኦሮሚያ ስለተፈጸሙ ኢ-ሰብአዊ ድርጊቶች ያከናወነውን ምርመራ ትናንት ይፋ ያደረገው የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን፤ ለ3 ቀናት በቆየው የፀጥታ መደፍረስ የ123 ሰዎች ህይወት ማለፉንና 500 በሚሆኑት ላይ ደግሞ የአካ ል ጉዳት መድረሱን አስታውቋል።
ኮሚሽኑ ለወራት ሲያካሂድ የቆየውን ምርመራ በ64 ገጾች ሰንዶ ያቀረበ ሲሆን መንግስት አጥፊዎችን በሚፈለገው ልክ ወደ ህግ አላቀረበም፤ ድርጊቱን የሚመጥን የህግ እርምጃዎችም አልተወሰደም ብሏል።
አርቲስት ሃጫሉ ሰኔ 22 ቀን 2013 ዓ.ም በድንገት መገደሉን ተከትሎ፣ በኦሮሚያ የተለያዩ አካባቢዎች ለ3 ተከታታይ ቀናት ባጋጠመው የፀጥታ መደፍረስ በሰዎች ላይ ጉዳት ከመድረሱ በተጨማሪ በሺዎች የሚቆጠሩ ከቀዬአቸው ተፈናቅለዋል፣ በንግድ ድርጅቶችና የመንግስት ንብረት ላይ ከፍተኛ ውድመትና ዘረፋ ተፈጽሟል ብሏል።
በ40 የተለያዩ የኦሮሚያ አካባቢዎች በተከሰቱ የፀጥታ መደፍረስ 76 በሁከቱ የተሳተፉ ግለሰቦች የፀጥታ ሃይሎች በወሰዱት እርምጃ መገደላቸውን፣ 35ቱ ደግሞ በሁከቱ ተሳታፊ ግለሰቦች እጅ መገደላቸውን ነው ሪፖርቱ ያመለከተው። 12 ያህል ግለሰቦች ደግሞ በፀጥታ መደፍረሱ ወቅት በተከሰተ ፍንዳታ፣ ቃጠሎና መሰል አደጋዎች ህይወታቸው ማለፉን መሞታቸውን ነው ሪፖርቱ ያመለከተው።
በጥፋቱ የተሳተፉ በርካታ ቁጥር ያላቸው ግለሰቦች ከቦታ ቦታ በቡድን እየተንቀሳቀሱ በጩቤ ፣ ድንጋይ ፣ እሳት፣ በኤሌክትሪክ ገመድ፣ በዱላ፣ በዶማ፣ በገጀራና መጥረቢያ ፍፁሞ ጭካኔ በተሞላበት ሁኔታ ጥቃቱን መፈጸማቸው ተገልጿል።
ጥቃቱ ያነጣጠረው በከፊል በብሄርና በሃይማኖታቸው የተመረጡ ሰዎች ከየቤታቸው ለይቶ በማሳደድና በማጥቃት፣ በከፊል ብሄርና ሃይማኖት ሳይለይ ሰላማዊ ነዋሪዎችን ወይም ሲቪል ሰዎችን ሆነ ብሎ በማጥቃት የተፈፀመ የወንጀል ድርጊት መሆኑን እንዲሁም በወቅቱ በማህበራዊ ሚዲያና በተወሰኑ የቴሌቪዥን ጣቢያዎች ይተላለፉ የነበሩ መልእክቶችና በመወንጀል ድርጊቱ ይሳተፉ የነበሩ ሰዎችና ቡድኖች ያሰሟቸው ከነበሩ መፈክሮች አንፃር ድርጊቱና ውጤቱ በሰብአዊነት ላይ የተፈጸመ (Crime against humanity) የግፍና ጭካኔ ወንጀል መሆኑን የሚያሳይ ነው -ብሏል ኮሚሽኑ።
ድርጊቱ ሲፈፀም በአካባቢው የነበሩ የፀጥታ ሃይሎች ትእዛዝ አልደረሰንም በሚል ድርጊቱን በጊዜ ለመከላከል ዳተኝነት ማሳየታቸውን በሪፖርቱ የጠቆመው ኢሰመኮ፤ በዚህም የጉዳቱ መጠን ሊጨምር ችሏል ብሏል። መንግስት ግልፅ በሆነ መንገድ በሁከቱ የተሳተፉ አካላትን በሙሉ ለፍርድ እንዲያቀርብ፣ የተጎዱትን መልሶ እንዲያቋቁም የጠየቀው ኢሰመኮ፤ መሰል የግፍና ጭካኔ ተግባራት እንዳይደገሙ ለማድረግ ከባለድርሻ አካላት ጋር በመተባበር የተሟላ የግፍና የጭካኔ ወንጀል መከላከል ስትራቴጂ ነድፎ በአፋጣኝ በስራ ላይ እንዲያውል አሳስቧል።
“Regensburg“ ውስጥ ገለልተኛ የሴቶች መጠለያ ጥበቃ እና ደህንነትን ይሰጣል፤ በዓመፅ ለተጎዱ ሴቶች እና ልጆቻቸው መጠለያ ፡ ሴቶች እና ልጆች ከፊል/ ምክር እና ድጋፍ ፤ ከእኛ ያገኙ እና ለሚመጣ ግዜ ለራስዎ ህይወት አመለካከቶችን ያዳብሩ ይችላሉ ፡፡
ሴቶች መጠለያ ቦታ ለሴቶችና ለልጆቻቸው ጥቃት ሰለባልዎች ያገኙ ደህንነት የተጠበቀ መጠለያ ይሰጣል ጥበቃ እና ደህንነት ዋስትና ለመስጠት ፣ ይሄ አድራሻ የሴቶች መጠለያ ቦታ ሚስጥር ነው ፡፡
የሴቶች መጠለያ ሠራተኞች በዚህ ስልክ ቁጥር 0941 -24000 ይገኛሉ ። የሴቶች መጠለያ ቢሮ ከሰኞ እስከ ሐሙስ ከጠዋቱ 8 ሰዓት እስከ ከምሳ ባሃላ 5 ሳዐት እና አርብ እስከ 2 ሳዐት ይገኛሉ ። በስተቀር አንድ ሠራተኛ ከመክፈቻ ጊዜያት ውጪ የስልክ ተጠባባቂ ላይ ይገኛል ፡፡ የሞባይል ቁጥሩ የሚመለከተው ሠራተኛ በቢሮው የመልስ ማሽን ላይ ይገኛል።
ከሴቶች መጠጊያ - በዚያ ቁጥር አነስተኛ ቦታዎች ምክንያት የቤቶች ገበያ ሁኔታ ወዘተ - ብዙውን ጊዜ ሙሉ በሙሉ የተያዘ ስለሆነ ፣ በስልክ ነፃ ቦታን በተመለከተ ማጣራቱን አጣዳፊነት ያስፈልጋ ። በዚህ የስልክ ውይይት ስለ ሁሉንም አስፈላጊ መረጃዎችንና ለማስገባት ሊያቀርብ ይችላል በዚህ ሆኖ ያለ በሴቶች መጠለያ ውስጥ ያለው ሕይወት ውይይት ይደረጋል ፡፡
በአደጋ ጊዜ ግን ተጎጂው የሚመለከተው ሰው ምንም ነገር ማምጣት አያስፈልገውም ወደ የሴቶች መጠለያ መምጣት ፡፡ የግል ዕቃዎች እና ሰነዶች በሃላ መምጥት ይቻላል በኛ ሐገዝ።
እኛ ጋር የገቡት ሴቶች ብቻቸውን ወይም ከልጆቻቸው ጋር በአንድ ክፍል ሆነው ይኖራሉ ። ወጥ ቤት እና መታጠቢያ ቤት አብሮው ነው የሚጠቀሙት(ተጋርተዋል) ፡፡ የሴቶች መጠለያ ነዋሪዎች ራሳቸውን እና ልጆቻቸውን ይንከባከባሉ ፡፡ እሷቸው ዕለት ተዕለት ኑሯቸውን ለብቻው መቅረጽ እና የራሳቸውን ውሳኔ ማድረግ። አብረህ ለመኖር እዛ ቤቱ ያወጡት ህጎችን አሉ ፤ ሁሉም ነዋሪዎች ማክበር ያለባቸው። የአድራሻው ምስጢራዊነትም እንዲሁም አክብሮት ፣ አሳቢነት እና አመፅ የሌለው ከፍተኛ ትኩረት አላቸው ፡፡
የሴቶች መጠለያ “Autonome Regensburg“ ለ 12 ለሴቶች እና ልጆች የሚሆን ቦታ ይሰጣል ። ክፍሎቹ በመጠን ይለያያሉ ፣ አንዳዶቹ ለአንድ ሴት ልጅ የሌላት ፤ አንዳዶቹ ልጅ/ጆች ላላት ሴት ተስማሚ ይሆናሉ። መታጠቢያ ቤት እና ወጥ ቤት ይጋራሉ ከሁለት እስከ አራት ቤተሰቦች ይጠቀማሉ ። ክፍሎቹ ሁሉም የተሞሉ ዕቃዎች ናቸው እንዲሁም ወጥ ቤቶቹም እንዲሁ፤ የልብስ ማጠቢያ ማሽኖችም ይገኛሉ ፡፡
በሴቶች መጠለያ ውስጥ የሚቆይበት ጊዜ የሚወሰነው በሚመለከታቸው ሁኔታዎች ለሴቲቱ እና ለልጆችዋ ላይ ነው ። በበለጠ የሚታይ መከላከያው እና ደህንነት ፡፡ በተጨማሪም ፣ በኋላ የመኖር/የሕይወት ያለው አመለካከት ከየሴቶች ቤት የመኖር ይሰራል ፡፡ በዚህ ሂደት ውስጥ እያንዳንዱ ሴት በየሴቶች መጠለያ ሠራተኞች ድጋፍ ይሰጣታል ፡፡
ልጆቹ እና ጎልማሳዎች ብዙውን ጊዜ ራሳቸውና እንደ ምስክሮች ወይም እንደ አመጽ ተመክሮዋል። ለዚያም ነው የሴቶች መጠለያ ጥበቃ ደህንነት እና በተጨማሪም ምክር ድጋፍ የሚሰጣቸው ። ይህ አቅርቦት የሚከናወነው በነጠላ እና / ወይም በቡድን ነው።