Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ስለ ዝኾነ ከኣ ህዝቢ ነነዌ ካብ ውድቀቶም ክምለሱ፡ ሓደ ካብ ንእሽቱ ነቢያት ዝኾነ ንነቢይ ዮናስ ኣተንሲኡ ክልእከላ መደበ እንሆ ከኣ ንዮናስ ናብ ከተማ ነነዌ ለኣኾ። እንተኾነ ህዝቢ ነነዌ ኣብ ዝለዓለ ምዕባለ ናይ ዓለም በጺሖም ንብዙሓት ሃገራት ይገዝኡ ነበሩ፡ ብሰንኪ እዚ ከኣ ንኣምላኽ ብፍጹም ካብ ልቦም ኣርሒቖም ኣብ ክንዲ በቲ ዝፈጠሮም ኣምላኽ ዝምክሑ፡ ብእኡ ኣብ ክንዲ ዝግዝኡ በቲ ዝነበሮም መድረኽ ምዕባለን ሃብትን ጽጋብን ተመሪሖም ኣመና እኳ ድኣ ረሓቑ። ነዚ ዘስተውዓለ ነቢይ ዮናስ “እንሆ ንሳቶም ኣዝዮም ሓያላት፡ ኣብ ክንዲ ክብሪ ኣምላኽ ክብሪ ርእሶም ዘቐድሙ፡ መን ኣሎ ከማና፡ ብዘይካና ገዛኢ የለን ዝብሉ ሰባት ከመይ ኢሎም ንዓይ ክሰምዑኒ፡ ከመይ ኢሎምከ ክቕበሉኒ” ካብ ዝብል ሓሳብ ተበጊሱ ኣብ ክንዲ ናብቲ ኣምላኽ ዝለኣኾ ቦታ ከይዱ ዝተዋህቦ መልእኽቲ ዘብጽሕ፡ መርከብ ተሳፊሩ ካብ ኢዮጴ ናብ ተርሲስ (ስጳኛ) ተበገሰ። እዚ ኩሉ ክገብር ከሎ እግዚአብሔር ሱቕ ኢሉ ተዓዘቦ። እንተኾነ እግዚአብሔር ነቢይ ዮናስ ትእዛዝ ኣምላኽ ብምፍራሱ ግበር ካብ ዝተባህሉ ትእዛዝ ኣምላኽ ሓሊፉ ካብ ገጹ ክሃድም ብምፍታኑ ተቖጢዑ ከጥፍኦ ኣይተበገሰን፡ እኳ ድኣ ገሲጹ ናብ ንቡር ሕይወቱ መሊሱ ናብታ ዓባይ ከተማ፡ ናብታ ብርኽሰት መወዳድርቲ ዘይነበራ ነነዌ ክልእኮ መደበ። እንሆ ከኣ ነቢይ ዮናስ ኣብ መርከብ ተሳፊሩ ጉዕዞ ማእከላይ ባሕሪ ሓደ ኢሉ ተተሓሓዞ፡ ድሕሪ ቅሩብ ጉዕዞ ድማ ልቡ ወዲቕሉ ኣብ ታሕታዋይ ክፍሊ ናይታ መርከብ በጥ ኢሉ ደቀሰ። ካብ ኣምላኽ ከም ዝሃደመ፡ ዝተዋህቦ መልእኽቲ ከም ዝሓደገ፡ ትእዛዝ ኣምላኽ ብምጥሓሱ ኣብ ሓጢኣት ከም ዝኣተወ ኣይዘከረን፡ ደቀሰ ድኣ። ኣምላኽ ድማ ናብ ዮናስ ዝዓለመ ተግሳጽ ሓደ ኢሉ ደረጃ ብደረጃ ጀመሮ። ኮነ ድማ ኣቐዲሙ እግዚአብሔር በቲ ብኢድካ ዘይርምሰስ ፍጥረት ናብቲ ብኢድካ ዝርምሰስ ፍጥረት ማለት ብንፋስ ጀሚሩ ክሳዕ ዓሳ ነባሪ ሰዲዱ ገሰጾ። ኣቐዲሙ ተግሳጹ ዝጀመረሉ ብንፋስ እዩ ነይሩ። ሰባት ምስ ነቢይ ዮናስ ሓቢሮም እንዳ ተጓዕዙ እግዚአብሔር ኣብ ማእከል ባሕሪ ንፋስ ሰደደ። እንተኾነ ዮናስ ግና ነቲ እግዚአብሔር ዝሰደዶ ንፋስ ኣይሰምዖን ካብ ውድቀቱ’ውን ኣይተንስአን። ቀጺሉ እግዚአብሔር ኣብ ባሕሪ ብርቱዕ ማዕበል ሰደደ መርከብ ተናወጸት፡ ዮናስ ግና በጥ ኢሉ ደቂሱ ነበረ፡ ሕጂ’ውን ክበራበርን በቲ እግዚአብሔር ዝሰደደሉ ተግሳጽ ናብ ሕይወት ክምለስን ኣይተራእየን። እዚ ክልተ መድረኽ ምስ ሓለፈ፡ እንሆ እቶም ኣብታ መርከብ ዝነበሩ ሰባት ዓቕሎም ስለ ዝጸበቦም ካብ ድቃሱ ኣበራበርዎ፡ እንሆ ከኣ ብሰንኪ መን እዩ እዚ ኩሉ በጺሑና፡ ዕጫ ነውድቕ እሞ መን ምዃኑ ክንፈልጦ ተበሃሂሎም ከኣ ብዓውታ ተዛረቡ። ነገር ተግሳጽ ናይ እግዚአብሔር ካብቲ ዝረቐቐን ዝፈኾሰን እንዳ ጸንከረ ከደ። ዕጫ ኣውደቑ ናብ ዮናስ ድማ በጽሐት። ድሕሪ እዚ መድረኽ እዚ ዮናስ ነቲ ዝቐረበሉ ናይ እግዚአብሔር ተግሳጽ በብቕሩብ ከስተብህል ስለ ዝጀመረ መንነቱ ኣብ ቅድሚ እቶም ሰባት ክዝርዝር ጀመረ። ካብ ቅድሚ ኣምላኽ ክሃድም ምፍታኑ ተረዲኡ ድማ እንሆ ናብ ባሕሪ ደርብዩኒ በሎም ከም ቃሉ ከኣ ናብ ባሕሪ ተደርበየ።
ራብዓይን ናይ መጨረሽታን እግዚአብሔር ዓቢይ ዓሳ ነባሪ ሰደደሉ፡ ኣብ ውሽጢ ዓሳ ድማ ሰለስተ መዓልትን ሰለስተ ለይትን ገበረ። ሽዑ እቲ ኩሉ ዝገበሮ ጌጋ ኣብ ውሽጢ ከብዲ ዓሳ ኮይኑ ተናዘዘሉ ናብቲ ልዑል ኣምላኽ ድማ ተማህለለ፡ ጸለየ ከኣ። በዚ ኩሉ ድማ እግዚአብሔር ገሲጹ ኣብታ ዓባይ ከተማ ነነዌ ኣብጽሖ፡ ስለስተ መዓልቲ ተጓዒዙ ድማ ኣብታ ከተማ ኣተወ፡ ኣምላኽ ዝበሎ ቃሉ ኩሉ ነግሮም። ሽዑ እቲ መን ከማይ ዝብል ዝነበረ ንጉስ ኣሶር ንኹሎም ህዝቡ ኣዋጅ ኣመሓላለፈ። በዚ መሰረት ካብ ንጉስ ክሳዕ ህጻናት እንስሳ’ውን ከይተረፉ ካብ ማይን መግብን ተኸልኪሎም ንሰለስተ መዓልቲ ብጾም ጸንሑ።
ህዝቢ ነነዌ ስለ ሓጢኣቶም በኸዩ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ርእሶም ኣትሓቱ፡ ብዝፈጸምዎ ርኽሰት ኣምሪሮም በኸዩ እንሆ ከኣ እግዚአብሔር ንጸለቶም ሰሚዑ ካብቲ ኣብ ልዕሊኦም ከውርዶ ሓሲብዎ ዝነበረ ሓዊን ዲንን ኣድሓኖም፡ ስቡር ልቢ ሒዞም ብምቕራቦም፡ ስለ ሓጢኣቶም ብጾምን ጸሎትን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብምብርካኾም ሰላም ረኸቡ ካብ መቕጻዕቲ፡ ካብ ሓውን ዲንን ደሓኑ።
ነቢይ ዮናስ በቲ ዝተገብረ ምሕረት ኣይተሓጎሰን እንሆ ከኣ ካብታ ከተማ ወጺኡ ተቐመጠ፡ እግዚአብሔር ስለ ምንታይ ዘየጥፍኣ ኢሉ ከኣ ተቖጥዐ። ሕጂ’ውን እግዚአብሔር ነቲ ንህዝቢ ነነዌ ብስብከቱ ከም ዝምለሱ ዝገበረ ነቢይ ዮናስ ብዝፈጸሞ ጌጋ ከጥፍኦ ኣይፈተወን፡ ከምቲ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ገሲጹ ናብ ሕይወት ዝመለሶ ሕጂ’ውን ገሲጹ፡ በቲ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ዝርእዮ፡ ብኢዱ ዘረምስሶ ነገራት ገይሩ ምሂሩ ድኣ ክመልሶ ደለየ። እንሆ ከኣ ነቢይ ዮናስ እቲ እግዚአብሔር ኣብ ልዕሊ ከተማ ነነዌ ዘውርዶ መዓት ክርኢ ኢሉ ካብታ ከተማ ውጽእ ኢሉ ተቐመጠ ርእሱ ዘጽልለሉ ድማ ዳስ ገበረ። እግዚአብሔር ድማ ንነቢይ ዮናስ ቀትሪ ካብ ጸሓይ ምሸት ድማ ካብ ቁሪ እትከላኸለሉ ሓንቲ ተኽሊ ኣብቆለሉ፡ ኣብ ልዕሊኡ ከኣ ገበራ። ነቢይ ዮናስ በታ ዝበቖለት ተኽሊ ኣዝዩ ተሓጎሰ፡ እግዚአብሔር ነቲ ኣብ ልዕሊ ነነዌ ክፍጽሞ ዝነገሮ ቃል ብዘይ ምፍጻሙ ግና ብልቡ ጓሃየ፡ ናብ ኣምላኽ’ውን ጥርዓን ኣቕረበ።
ሕጂ እግዚአብሔር ከምቲ ዝቐደመ ገይሩ ንነቢይ ዮናስ ገሲጹ ክመልሶ ስለ ዝደለየ፡ ነታ ዘብቆላ ተኽሊ ንፋስ ሰዲዱ ኣንቀጻ፡ ሓሰኻ በሊዖም ድማ ካብ ቦትኣ ኣውደቕዋ። እንሆ ድማ ነቢይ ዮናስ ጸሓይን ንፋስን ወቕዖ ክሳዕ ዝሕለሎ ድማ ኮነ። ብድሕሪ እዚ እግዚአብሔር “ብዛዕባ እታ ተኽሊ ክትቑጣዕ ይግበኣካ ድዩ፧” ኢሉ ሓተቶ፡ ነቢይ ዮናስ ድማ “ክሳዕ ሞት ዘብጽሕ ቁጥዓ እኳ ክቑጣዕ ይግበኣኒ እዩ” ኢሉ መለሰሉ። ብድሕሪ’ዚ እግዚአብሔር “ንስኻ በታ ዘይደኸምካላን ዘየዕበኻያን፡ ብሓንቲ ለይቲ ዝበቖለት፡ ብሓንቲ ለይቲ ድማ ዝጠፍአት ተኽሊ ትጉሂ ኣለኻ። ኣነስ ነታ ዓባይ ከተማ ነነዌ፡ የማናዮም ካብ ጸጋማም ክፈልዩ ዘይክእሉ፡ ካብ 120,000 ዝብዝሑ ሰብን ብዙሓት እንስሳን ዘለውዋ ክሓዝን ዘይግብኣኒዶ ይመስለካ” በሎ።
እግዚአብሔር ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ብዝረኣዮን ብዘረምሶስን ነገር ገይሩ ንነቢይ ዮናስ ገሰጾ፡ ናብ ሕይወት ድማ መለሶ። ሎሚ እግዚአብሔር ብብዙሕ መገዲ ይግስጸና እዩ፡ እንተኾነ ጌጋና ኣሚና ናብ መገዲ ሕይወት እንምለስ ሰባት ክንደዮኖት ኢና፧ ብሓቂ እግዚአብሔር መሓሪ ምዃኑ ንኣምን ኢና፡ ጠሊ ምሕረቱ ስለ ዘብዝሓልና ድማ ብሕይወት ንነብር ኣለና፡ እንተኾነ ብዘይምምላስና ናብቲ ዝኸፍአ ፍርዲ ንኸይድ ከም ዘለና ክንዝንግዕ ኣይግባእን። ስለዚ በቲ ዝተዋህበና ግዜ ንምሕረት ኣምላኽ እናዘከርና ካብ ርኽሰትና ክንምለስ ይግባእ።
ኣብ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ጾመ ነነዌ ኣብ እንዝክረሉ ግዜ ምሕረት ኣምላኽን ክፍኣትን ናይ ደቂ ሰባትን ግልጺ ጌርና እንርእየሉን ሕይወትና እንፍትሸሉን እዩ። ታሪኽ መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዝነግረና፡ ዓለም መጠን እቲ ተርእዮ ዘላ ምዕባለን ብልጽግናን ካብ ኣምላኽ እናረሐቐት ምኻዳ እዩ። ኣብ ዘመነ ኖህ ዝነበረት ዓለም ን120 ዓመታት ዝሰኸ ኖህ ዝኣክል ሰባኺ ጽድቂ ተዋሂብዋ ክንሱ ክትምለስ ግን ኣይተራእየትን (ዘፍ፮፡፩-መፈ/6፡1-መፈ))። ሰብ ሰናኦር ኣብቲ ዘመን እቲ በጺሖሞ ብዝነበሩ ምዕባለን ንሱ ዘኸተሎ ጽጋብን ካብ ሕጊ ኣምላኽ ኣዝዮም ርሒቖም እዮም(ዘፍ፲፡፩-፱/11፡1-9)። ህዝቢ ነነዌ’ውን ኣብ ክንዲ ዝረኸበዎ ሃብትን ዝደለብዎ ብልጽግናን ንኣገልግሎት ኣምላኽ፡ ንምስጋናን ንመንፈሳዊ ዕዮን ዘውዕልዎ፡ ብኣንጻሩ መጠን እቲ ዝማዕበልዎን ዘርኣይዎ ብልጽግናን ካብ ኣምላኽ ርሓቑ። እንተኾነ እግዚአብሔር ብሞት ሓጥእ ደስ ስለ ዘይብሎ ብምሕረት ዓይኑ ጠሚቱ ናብ ንስሓ መሊስዎም እዩ። ኣብዚ ብፍሉይ ዝርአ ተራ ንጉስ ኣሶር እዩ። መራሕቲ ሃገራት እንተድኣ ቀኒዖም ኣብ ትሕቲኦም ዘለዉ ህዝቢ ብቕንዕናን ንኽኸዱ ቀሊል ነገር እዩ። እዚ ንጉስ እዚ ካብ ዝፋኑ ወሪዱ ብዝገበሮ ናይ ንስሓ ሕይወት ንህዝቡ ናብ ቅድስና ምምርሑ ነታ ሃገር ሰላም ኣውሂብዋ እዩ። ምምላስ ካብ ላዕሊ እንተ ጀሚሩ፡ ንስሓን ይቕረታን ካብ መራሕቲ እንተ ተጀሚሩ ኣብ ትሕቲኦም ዝመሓደሩ ሰባት ንምስትኽኻልን ብሰናይ ጎዶና ንኽኸዱ ምግባርን ቀሊል እዩ። በዚ ምኽንያት እዮም ከኣ ናይ ቤተ ክርስቲያን ቅዱሳን ኣቦታት ጸመ ነነዌ ንኹሎም ናይ ሃገራት መራሕትን መኳንንትን፡ ፈላጣትን ምሁራትን ሰብ ጸጋን ትምህርቲ ምእንቲ ክኾኖም ቅድሚ ጾም ኣርብዓ ክጽወም ዝኣዘዙ። ከመይ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስናዮም ኣካላት ናብ ኣምላኽ ብዝቐርብሉ መጠን፡ ርእሶም ኣብ ትሕቲ እግዚአብሔር ብዘትሕትሉ መጠን ነቲ ኣብ ትሕቲኦም ዘሎ፡ ነቲ ካብኦም ዝትሕት ሰብ ምስትኽኻል ስለ ዝኾነ።
ብኻልእ መዳይ እግዚአብሔር ብኹሉ ዝፈጠሮ ነገር ከም ዝምህረናን ከም ዝግስጸናን ክንፈልጥ የድሊ። ነቢይ ዮናስ ብሰባት ጥራሕ ኣይኮነን ዝተገሰጸን ዝተማህረን፡ እንተኾነ በቶም ዘይዛረቡ ፍጥረታት፡ ብንፋስ፡ ብማዕበል፡ ኣብ ከብዲ ዓሳ፡ በታ ሽዑ ንሽዑ ዝበቖለት ጸኒሓ ከኣ ዝነቐጸት ተኽሊ ተገሲጹን ናብ ሕይወት ተመሊሱን እዩ። በዚ መገዲ እዚ እግዚአብሔር ካብ ምግሳጽና ከም ዘይዓርፍ ክንፈልጥ ይግብኣና። እቲ ጸገም ግና ናትና ምስትውዓልን ዘይምስትውዓልን እዩ። ኣምላኽና እግዚአብሔር ግና ኩሉ ግዜ ማዕጾ ልብና እናኳሕኩሐ ካብ ውድቀትና ክንምለስ፡ ስለ ሓጢኣትና ክንናዘዝ ወትሩ ይጽበየና፡ ብዝተፈላለዩ መገድታት ገይሩ ድማ ይምህረና።
ንህዝቢ ነነዌ ጸሎትምን ጾሞምን ዝተቐበለ ኣምላኽ ሎሚ’ውን ካብቲ ኣጥሒሉና ዘሎ ናይ ርኽሰት ባሕሪ ኣውጺኡ ንጾምናን ጸሎትናን ተቐቢሉ ብናይ ሕይወት ጎደና ክመርሓና ናቱ ቅዱስ ፍቓድ ይኹን። አሜን!!!
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ምክትል ከንቲባ ወይዘሮ አዳነች አቤቤ በንፋስ ስልክ ላፍቶ ክፍለ ከተማ የሚገኝ የታቦት ማደሪያን ከተለያዩ እምነት ተከታይ አባቶችና ምእመናን ጋር በመሆን ፅዳት አከናውነዋል። – EthioExplorer.com
The post የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ምክትል ከንቲባ ወይዘሮ አዳነች አቤቤ በንፋስ ስልክ ላፍቶ ክፍለ ከተማ የሚገኝ የታቦት ማደሪያን ከተለያዩ እምነት ተከታይ አባቶችና ምእመናን ጋር በመሆን ፅዳት አከናውነዋል። appeared first on Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C.
#ኢትዮጵያ ከኢትዮጵያ አትወጣም! ባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ ፓርቲ ባልደራስ ለእውነተኛ ዴሞክራሲ ፓርቲ (ባልደራስ) እንኳን የሶማሌው ጀኔራል ዚያድ ባሬ ወራሪ ጦር ድል ለተደረገበት 43ኛው…
ሲልቫና መሓሪ፡ ኣብ ቀረባ ናብ ማእከል ስነ-ጥበብ ትሕወስ ዘላ ጓል 24 ዓመት መንእሰይ`ያ። ኣብ ሙዚቃ ፍሉይ ፍቕሪ ኣለዋ። ካብ ራብዓይ ክፍሊ ከለኹ ምስ ሙዚቃ ከምትጀመረት ትገልጽ።
ሲልቫና መሓሪ፡ ኣብ`ዚ ቀረባ ኣብ ኤርትራ፡ ምስ ተለቪዥን ኣብ ዝገበረቶ ዕላል፡ብዛዕባ ንመርዓ ትመርጾ ሰብ ተሓቲታ ብዘይካ ወዲ ኣስመራ ካልእ ከምዘይከውን ዝመስል መልሲ ብምሃባ ኣብ ሰማዕታ ብዙሕን ተገራጫውን ክትዓት ክትፈጥር ክኢላ። ብዛዕባ`ዚ`ውን መልሲ ሂባ ኣላ።
“ከምዚ ዝገበርክዎ ክትገብሩ ኣርኣያ ሓዲገልኩም“ ኣለኹ። መሊሱ’ውን “ካባይ ተመሃሩ..” ዝበለ መን ምኻኑ ኣይንስሕቶን ኢና። የሱስ ከምዚ ኢሉ እንክዛረብ ድፍረት ወይ’ውን ግብዝና ኣይነበረን። የሱስ ንዓና ኩሉ ግዜ እንቋመቶ ምሳሌና እዩ። ኣካይዳኡ፣ ኣነባብርኡ፣ ኣዘራርብኡ፣ ኣከዳድንኡ፣ ኣጠማምታኡ ኩሉ ዝወጾ የብሉን። ክትቀድሖ ክትመስሎ ዘብህግ እዩ። ካብ ኣፉ ዝወጽእ ናይ ጸጋ ቃል ክትሰምዖ ሃረር እዩ ዘብል። የዒንቲ ኩለን ድማ ናብኡ’የን ዝጥምታ። ቆላሕታ የዒንቱ ውነኻ ዝምስጥ እዩ። መልክዕ ጽባቄኡ ብዙሕ ዘየብህግ ክነሱ፣ ምስኡ ውዓል፣ ምስኡ ቀኒ ዝብለካ ባህርይ ኣለዎ። ዓበይትን ንኣሽቱን፣ ሰበ ስልጣናትን ጭዋታትን፣ ሃብታማትን ድኻታትን፣ ምሁራት፣ ናይ ሃይማኖት ሰባት ካብ ጥበብ ኣፉ ክጸግቡ ሃረር ይብሉ። ገሊኦም ክንድቅስ ከነዕርፍ ከይበሉ ብለይቲ ዝመጹ፣ ዝናኡ ሰሚዖም ካብ ርሑቅ ዝጓዓዙ ውሑዳት ኣይነበሩን። ከብዶም ምዕንጋል ክሳብ ዝርስዑ ብየሱስ ውኑኦም ዝተመሰጠ ታእላው ኣይነብሮምን። ስልጣን ዘረባኡን ዕምቆት ፍልጠቱን ስፍሓት ምስትውዓሉን ብኣእምሮኻ ከተዕቅሮ ኣይክኣልን እዩ። ገሊአተን ካብ ማህጸነን ዝወጸ ዝተወልደ ክኸውን ተምንየን። ገሊኦም ቃላቱን ግብሩን ምስ ረኣዩ መንዚዖም ከንግስዎ ፈቲኖም። ኣዝዩ ፍሉይ ስለ ዝዀኖም ምስ ማንታይ ከም ዝምድብዎ፣ እንታይ ኢሎም ከም ዝጽውዕዎ ሕርብት ኢልዎም። ከምዚ ዝበለ ቅድሚ ሕጂ ኣይተርየን ብእዝኒ ኣይተሰምዐን ብምባል ንኽገልጽዎ ክሳብ ዝሽግሮም የሱስ ዓቢ ኰይንዎም እዩ፣ ግምቶም ድማ ሓቂ እዩ። ብድንጋጸ ከምኡ ዝድንግጽ፣ ብፍቅሪ ከምኡ ዘፍቅር፣ ብምሕረት ከምኡ ዝምሕር ኣይተራእየን፣ ኣብ እዝኒ ኣይተጸውየን። ከም ቃሉ ዝነብር፣ ኢሉ ዝገብር፣ ንሓደ ዘይዓመጸ፣ ንርእሰይ ከይበለ ንኻልኦት ዘገልገለ ከም የሱስ ዝበለ ኣይተዘንተወን። ብፍላይ ዝምህሮ ዝነብሮ፣ ዝነብሮ ኸኣ ዝምህሮ ብርቱዕ ሰብኣይ እዩ ዝነበረ። ትሕቲ ኩሉ ወሪዱ ዘኽብር፣ ተሸኪሙ ንሸኸም ዘዕርፍ ጐይታን መምህርን። ብሓይሊ ኣገዲዱ ዘይፈልጥ፣ ብኣእምሮ ድማ ንማንም ዓዚሙ ዘይፈልጥ ሓቂ እዩ።
የሱስ ክሳብ ክንድዚ ዓብይን ግኑን እኳ እንተነበረ፣ ሰባት ካብ ደቀ መዛሙርቱ ፈልዮም ከለልይዎ ይሽገሩ ነበሩ። ብደገ እንክትርእዮ ካብቶም ዝስዕብዎ ዝፈልዮ ወለሓደ ኣይነበሮን። ዝኽደንዎ ዝኽደን፣ ዝረግጽዎ ድማ ዝረግጽ ኣርኣያ ዝነበሮ መምህር እዩ ነይሩ። ዝፈልዮ ዘንጸባርቅ ክዳን፣ ወይ’ውን ክቡር ዓዕናቅ ስለ ዘይነበሮ፣ ንሰባት ግር ይብሎም ነበረ። ሰባት ዝለመድዎ መራሕን መምህርን እንክብሃል፣ ምርኡይ ዘብለጭልጭ ክዳን ዝተኸድነ እዩ። የሱስ ግና ዘለዎ ዝህብ፣ ብናይ ሰብ ህያብ ፍሉይ ኰይኑ ክርአ ዘይፍትን ጓሳ እዩ። ርእሱ ዘጽለሉ ገዛ ወይውን ኣጉዶ ኣይነበሮን። ካብ ቦታ ንቦታ ክጎዓዝ፣ ኣድጊ ወይ’ውን ፈረስ ዓድጉለይ ኣይበለን። ዓስቢ ኣገልግሎቱ ክህብዎ ኣይተጸበየን፣ እንተዝህብዎ’ውን ብዝረኸቦ ኣጋጣሚ ንድኻታትን ሽጉራትን ምርዳእ ልማዱ እዩ። ምድራዊ ኣገልጉሎቱ ምኽንያት እቶት ክጥቀመሉ ኣይፈተንን። የሱስ ካብ ዓስቢ ኣገልግልት ንልዓሊ፣ ኣገልግሎት ዝሓቶ ዋጋ ኣዝዩ ይርዳእ ስለ ዝነበረ፣ ወዲ ሰብ ከገልግል እምበር ክግልገል ኣይመጸን ኢሉ። እዚ ድማ ዓሚቅ እዩ።
ኣብ መንጎ ብዙሓት ሰባት እንክቅመጥ፣ ኣብ ማእከል እምበር ኣብ ቅድሚት ኣብ ኣውራ መቀመጢ ክቅመጥ ኣይደለየን። ልዕልን ፍልይን ዝበለ ወንበር’ውን ኣይተመነየን። ኣብ ክንዲ ክቡር ዝዋግኡ ክዳን፣ ብዓለባ ዝተሰርሐ ተራ ክዳን ክለብስ ክብረቱ እዩ። ብደጋዊ ትርኢቱን ኣካውንኡን ሰብት ከም ዝፈርሕዎ ኣይኰነን። ካብ ናብ ሃብታማት ናብ ድኻታንን ብሰብ ናብ ዝተናዕቁ ይቀርብ ነበረ። ኣብ ማሕፍዳኡ ክንደይ ገንዘብ ከም ዝነበሮ ፈጺሙ ኣይፈልጥን ነበረ። የግዳስ ዝተቀበልዎ ገንዘብ ንዝተጸገሙ ክውዕል ኣሕሚሙ ይዛረብ ነበረ። ዘጽልለላ ገዛ ክገዝእ ወይ’ውን ክሰርሕ ዘይምሕሳቡ ኣዝዩ ዘገርም እዩ። ብግዕዞ የዕሪፉ እኳ ዘይፈልጥ እንተነበረ፣ መጓዓዝያ ክውንን ግና ተዛሪቡ ኣይፈልጥን እዩ። እንተዝደሊ ከም ግዜ ሆሳእና፣ ፈቲሕኩም ኣምጽኡለይ። ሰብ እንተሓተተኩም ድማ ጎይታ ይደልያ ኣሎ በልዎ ኢሉ ክእዝዝ ይኽእል ነይሩ እዩ። ንሱ ግና ብኣርኣያ ምምራሕን ምምሃርን ቅዲ ህይወቱ እዩ።
የሱስ ኣብ መንጎ ኣተሓሳስባ ዓለምን፣ ናቱ ትምህርቲ ዘሎ ፍልልይ እንታይ ምኻኑ ከረድኦም ብዙሕ ፈቲኑ እዩ። ኣብ ዓለም ሓለፍቶም ከም ዝገዝእዎም ትፈልጡ ኢኹም፣ ኣነ ግና ይብለኩም ኣለኹ እቲ ምርኡይ ክኸውን ዝደሊ፣ ግዝእኩም ይኹን በሎም። ካብ ኩሎም መን ከም ዝዓቢ ምስ ሓተትዎ፣ እቲ ክዓቢ ዝደሊ ግዙእ፣ ትሕቲ ኩሉ ይኹን ኢሉ ኣስተሚህርዎም እዩ። የሱስ ምስ ከበረ፣ ሓደን ብየማን እቲ ሓደ ድማ ብጸጋም ክቅመጥ ምስ ሓተቱ፣ ንዕኡ ምስዓብ ዋጋ ዘኽፍል ምኻኑ፣ ኣገልግሎት ዝቅርበሎም ጽዋእ ክሰትዩ ድልዋት ክዀኑ መዓዶም። እዚ የሱስ ዝመሃረ ብቃል ጥራይ ኣይነበረን። ንሱ ባዕሉ እንተኰነ እዛ ናይ መከራ ጽዋእ ካባይ ትሕለፍ፣ ግና ፍቅድካ እምበር ፍቃደይ ኣይኹን ኢሉ እዩ። ዘለዎ ኩሉ ገዲፉ፣ ገዛ ርእሱ ድማ ባዶ ገይሩ። ስለ ዝዀነ ክስዕብዎ ምስኡ ክዀኑ ንዝሓተትዎ፣ ዕሽር እንተዘይ ኣምጺኹም ኣይበሎምን። ወይ’ውን ዘለካ ኩሉ ሽይጥካ መጀመርታ ናባይ ኣምጽኣዮ ኣይበለን። ኪድ ንድኻታት ሃብ ድሓር ድማ ስዓበኒ ደኣ ኢሉ ይምህር ነበረ። ገዛእ ርእሱ ሰብ ገይሩ፣ ከም ባርያ ድማ ስለ ዝተኣዘዘ፣ ባሮት ኩኑ ክብል ድፍረት ረኺቡ። ጎይታን መምህርን ክነሱ፣ በታ ዝኸብረላ ግዜ ዓለባ ተዓጢቁ እግሪ ደቀ መዛሙርቱ ሓጺቡ። ዝገበርክዎ ክትገብሩ ድማ ኣርኣያ ይህበኩም ኣለኹ ኢሉ። ውነኻ ዝምስጽ ግሩም ጓሳን መምህርን።
ካባይ ተመሃሩ፣ ኣካይዳኹምን ኣነባብራኩም ከምዚ ናተይ ግበሩ፣ ክትገብሩ ኣርኣያ ይሓድገልኩም ኣለኹ ዝበለ መምህን መራሕን ኣብ ዘመን ህይወተይ ኣጋጢሙኑ ኣይፈልጥን እዩ። ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ዘበን ፣ ኣብዚ ወለዶ ። ኣገልግሎት መጋብሮ ረብሓ ኣብ ዝዀነሉ ዘመን። የሱስ ኣንግሱኒ፣ ሽሙኒ ኣይበለን። ከንግስዎ ክሸምዎ ምስ ደለዩ’ውን ምሉቅ ኢሉ ሃደመ እምበር፣ መጎስ ኣምላኽ በዚሑለይ ብምባል መለኸት ኣይነፍሐን። ናይ ምህላዉን ምግልጋሉን ዕላማ ጥራይ ዘገድሶ ብርቱዕ መራሕን መምህርን እዩ ዝነበረ። ንከምዚ ዝበለ መምህርን መራሕን፣ ብጻዕዳ ኢድካ ከዲፍካ ብጸሊም ኢድካ እንክትግዝኦ ብሓቂ ብቁዕን ግቡእን እዩ። የሱስ ሰዓብቲ ከብዝሕ ኢሉ ሓሲቡ ኣይፈልጥን፣ ንዝሰዓብዎ ግና ንጻውዒት መንግስቲ ኣምላኽ ብቁዓት ክገብሮም ብዙሕ ይጽዕር ነበረ። ንገሊኦም ሃቀናኦም ፈሊጡ ንምዉታት ምውታት ይቅበርዎም “ሰዓበኒ” ደኣ በሎም። ንገሊኣቶም ድማ ወዲ ሰብ እትደይዎ ዘለኹም ስጋዊ ጥቅሚ የብሉን፣ ስለዚ ካብ ምስዓብ ተመለሱ በሎም። ብዓቢኡ ድማ ንደቀ መዛምርቱ “ንስኻትኩም ክትከዱ ትደልዩ’ዶ ኢኺም” ብምባል፣ ብጥዑይ ሓቀና ክስዕብዎ መታን ኣዋጢርዎም እዩ። የሱስ ሰዓብቲ መታን ከብዝሕ ኢሉ ምስ ፈሪሳውያን ተዳፊኡ ኣይፈልጥን እዩ። ንፈርሳውያን መታን ክኸስቦም ግና ይግስጾምን የዋጥሮም ነበረ።
የሱስ ንደቀ መዛምርቱ ምስኡ ክዀኑ ክልእዀምን እዩ ዝጸውዖም። ቅድሚ ምልኣኹ ግና ክምህሮምን ከሰልጥኖም ናይ ግድን እዩ። ብዛዕባ ሓደ ነገር ከኣ ርግጸኛ ነይሩ። ንመንግስቲ ኣምላኽ ብቁዓት ኰይኖም መታን ክመላለሱ፣ ንሱ ባዕሉ ደኣ ከገልግሎም እምበር ንሳቶም ከም ዘየገልግልዎ እዩ። የሱስ ኣገላግልኡ ኣመራሓሑ ፍልይ ዝበለ እዩ ነይሩ። በይኑ ከይተርፍ፣ ብዘይ ሰዓብቲ ከይከውን ተሰኪፉን ሓሲቡን ኣይፈልጥን። ከምቶም ካልኦት መራሕቲ ክስከምዎ ዘይክእሉ ኣርዑት ከሰክም ኣይፈተነን። ንሱ ከገብሮ ፋቃደኛ ዘይኰነ፣ በጻብዑ ክትክንዮ ዘይደለየ ንሰዓብቱ ክገብርዎ ኣይሓተቶምን። ውሽጡን ደጊኡን ሓደ እዩ። ኩሉ ባዕለይ ኣይበለን። ንሱ ዝገብሮ መታን ክገብሩ ባይታን መድረኽን የዳልወሎም ነበረ። ብቃልን ብግብርን ምስ መሃሮም ድማ፣ “ኣነ እንተኸድኩ ይሕሸኩም” በሎም። ንዕኡ ዝመስሉ ስለ ዝመሃረን ዘፍረየን፣ ሕጂ እንተኸድኩ ምንም ስክፍታ የብለይ ኢሉ። ክንደይ ግሩም መምህርን መራሕን። ኣባታቶም ዝዘርኦ ስለ ዝፈለጠ፣ እንተሊኢኽዎም ብዘይ ፍረ ከም ዘይኰኑ ርግጸኛ እዩ። ሕድሪ ከሰክሞም ኣይተወላወለን። ኣባታቶም ዝነበረ ናይ ምምራሕ ብቅዓት ንኽግለጽ ብቃልን ብግብርን ስለ ዝመሃሮም፣ መንግስቲ ኣምላኽ መታን ክትሰፍሕ ንኽለቆምን ክልእዀምን ኣይተጠራጠረን።
ኣብ ማሕፉዳ ኣቀሚጡ፣ ናይ ዕለት እንጌራና ሎሚ ሃበና ኢሎም ክጽልዩ ኣይመሃሮምን። ብልዑን መስቲኡን ፍቃድ ኣምላኽ እዩ ዝነብረ። ኣብ ማሕፉዳ ገንዘብ ሒዝካ ውይ’ውን ገንዘብ ደሊኻ ከም ዘይግልገል ብቃልን ብግብርን ምሂርዎም እዩ። ኣብ ኢድኩም በትሪ ድኣ እምበር ልዋጥ ክዳን ኣይትማልኡ በሎም። ንኣገልግሎት ምስ ዝገሹ ድማ ኣየናይ ብቁዕ ሰብ ምኻኑ ክሓቱ፣ ኣብኡ ድማ ክዓርፉ እምበር፣ ዝበለጸ ዋግኡ ክቡር ዝዀነ መዕረፊ ኣጋይሽ ክጽበዩ ከም ዘይብሎም ኣርኢዎም እዩ። ተመሊሶም ዝሓስብዎ፣ ንልቦም ዘኽብድ ጥሪትን ሓልዮት እዛ ዓለምን ክገብሩ ከም ዘይብሎም ኣሕሚሙ መሃሮም። የሱስ ብኹሉ ሸነኽ ዋጋ ኣገልጋሊ እንታይ ምኻኑ ብቃልን ብግብርን ምሃሮም። እዚ ድማ ፍሉይ ይገብሮ። ኣብ ኣገልግሎት ዘለካ ትህብ እምበር፣ እቶት ትረኽበሉ ከም ዘይኰነ፣ ብውርደት ትሓልፈሉ እምበር ክብረት ትጽበየሉ ከም ዘይኰነ፣ ትሕቲ ኩሉ ትሕት ትብለሉ እምበር ልዕል ንኽትብል ትመርጸሉ መድረኽ ከምዘይኰነ ብቃልን ብግብርን ምሂሩ እዩ።
ይሁዳ ንየሱስ ኣብ ጌተሰማኔ ከትሕዞ ከሎ እንተዀነ፣ ነቶም ሓላቁ ዝበሎም ኣዝዩ ዘገርም እዩ። “እቲ ኣነ ዝስዕሞ ንሱ እዩ፣ ንዕኡ ሓዝዎ በሎም።” ንየሱስ ካብ ደቀ መዛምርቱ ፈሊኹም ክትፈልጥዎ ክትሽገሩ ኢኹም። ኩሉ ነገሩ ከምኦም እዩ። ዝኽደንዎ ይኽደን፣ ዝረግጽዎ ድማ ይረግጽ ። ንሳቶም’’ውን ንዕኡ ክመስሉ ስለ ዝጽዕሩ፣ ዘረባኦምን ኣካይድኦም ከም ናቱ እዩ። ምስኦም ግዜ እንተዘይየሕሊፍኩም ክትፈልይዎም ክትሽገሩ ኢኹም በሎም። የሱስ’ውን እንተዀነ፣ “ንመን ትደልዩ ኣለኹም ኢሉ ምስ ሓተቶም፣ ንዓኻ ኣይበልዎን። ካብቶም ምስኡ ዝነበሩ ፈልዮም ከለልይዎ ስለ ዘይክኣሉ፣ “ንየሱስ ናዝራዊ ንደሊ ኣለና” ድኣ በልዎ። ኣነ እየ እንተዘይብሎም፣ ይሁዳ መጺኡ እንተዘይስዕሞን ክለልይዎ ምተሸገሩ። ሓቂ እዩ፣ የሱስ ፍሉይ ዝገብሮ፣ ገና ደቀ መዛምርቱ ዘይበጽሕዎ ውሽጣዊ ጽባቄኡን ባህሪኡን ጥራይ እዩ። ብደገ እንክርአ፣ የሱስ ሰዓብቱ ዘይነበሮም ምንም ነገር ወኒኑ ኣይፈልጥን እዩ። ንሳቶም ዘይብሎም፣ የሱስ ሃልይዎ ኣይፈልጥን እዩ። እንተዝነብሮ’ውን ከማቅሎም፣ ከካፍሎም ልማዱ እዩ። ዋጋ ኣገልጋሊ ከምኡ ምኻኑ ይፈልጥ እዩ።
ኣብ ጌተሰማነ ንየሱስ ክሕዝው ምስ መጹ፣ ጴጥሮው ኣብ የሱስ ርእይዎ ዘይፈልጥ፣ ዘይተማህሮ ተግባር ፈጺሙ እዩ። ሰይፉ ኣውጺኡ እዝኒ ባርያ ቀያፋ ቆሪጹ። የሱስ ዝበሎ እንተነይሩ፣ “ሰይፍኻ ናብ ስፍርኣ ምለሳ” እምበር፣ ንፉዕ ተባዕ ኢሉ ኣይነኣዶን። የሱስ ኣናዒቡ ወይስ ዓሚጹ ኣይፈልጥን እዩ። ወዲ ዳዊት፣ ንጉስ ይሁዳ ክነሱ ኣብ ኣጻብዕ ኣድጊ ተወጢሑ ናብ የሩሳሌም መጸ እምበር፣ ከም ብርቱዕ ተዋግኣይ ንውግእ ከም ዝተዳለወ ብፈረስ ኣይመጸን። ንሱ ንሰላም ልዕሊ ኩሉ ይመርጻ እዩ። ንስዕብዎ ድማ ብግብርን ብቃልን ምሂርዎም እዩ። የሱስ ኣብ ናይ መጨርሽታ ትኣምሩ እዝኒ ዝፈወሰ ኣዚና ክንሰምዕ ስለ ዘደለየና ይኸውን። ኣታ ወለዶ መንፈስ እቲ ንማሕበራት ዝብለን ዘሎ ስማዕ ዝብል ዘሎ ይመስል።
ሃዋርያ እንተዀኑ ትምህርትን ህይወትን የሱስ እናርኣዩ ስለ ዝዐበዩ፣ ከም ሰብ ቅረጤስ ኣክብዲ ኣይነበሩን። ብገዛእ ኢድካ እናጸዓርካ ካብ ማንም ከይደለኻ ምግልጋል ከም ክብረት ይቆድርዎ ነበሩ። ካብ ማሕበር ደሞዝ ተጸብዮም ኣይፈልጡን እዩም። እዚ ድማ ኣዝዩ’ዩ ዘገርም። ጳውሎስ ዝዓበየ ናይ ሓዲሽ ኪዳን ኣገልጋሊ ክነሱ፣ ብወንጌል ክምገብ’ውን ግብኡ ክነሱ ኣይተማጎተን። ካብታ ዘላቶም፣ ካብ ጥልቂ ድኽነቶም ክህቡ ከለዉ፣ ንዘይብሎም ከማቅል እምበር ንሱ ባዕሉ ካብኡ ክጥቀም ከም ነውሪ ይዀኖ ነበረ። ዘይሃበ ክርገም እዩ ኢሉ ተዛሪቡ ወይስ ጽሒፉ ኣይፈልጥን። ንሱ ባዕሉ ኩሉ ስኢኑ፣ ንኻልኦት ከጸግው መዓልታዊ ጉያኡ ነበረ። ብዛዕባ ካልኦት ምንም ግዲ የብሎምን፣ ጥቅሚ ገዛእ ርእሶም ጥራይ እዮም ዝሓስቡ ብምባል ንወንጌል ዝበቅዕ ንብረት ስለ ዘይነበሮም እናነብዐ ጽሒፉል ኣሎ። ከምቲ ንኤሊ ዝተነግሮ መርገም፣ ንእንጌራ ዝግዛእን ዘገልግልን ናይ ሓድሽ ኪዳን ካህን ኣይነበረን። “ንማንም ኣይዓመጽኩን፣ ኩሉ ምኽሪ ኣምላኽ ድኣ ኣፍለጥኹም። ስለዚ ካብ ደም ኩላትኩም ንጹህ እየ” በሎም። ዓሚቅ ዘረባ። ከምዚ ኢሉ ዝዛርብ ኣገልጋሊ ብጹእ እዩ። ኣብ መጨርሽታ እንተዀነ፣ ጉያኡ ከም ዝወድአ፣ ዝተዋህቦ ሕድሪ ከም ዝፈጸመ፣ መዝገቡ ኣብ ሰማያት ስለ ዝገበረ፣ ኣምላኽ ዘዳለወሉ ዓስብን ኣኽሊልን ይጽበ ከም ዘሎ ብድፍረት ተዛረበ።
ዶ/ር ጸጋይ ይስሃቅ 'መራሕቲ ኣፍሪቃ ካብ ዓለም ለኸ ቢት ፍርዲ ገበን ንምውጻእ ምውሳኖም ዘጉሂን፣ ካብ ዝፍጽምዎ ገበን ንምህዳምን ስለዝደለዩን'ዩ' ይብሉ። ንሶም ወሲኾም 'መስሓቅ ንካልኦት ሃገራትን መራሕቲን እዮም ዝኾኑ'ውን' ኢሎም።
ዶ/ር ኣክሊል ሃብቱ ብወገኑ 'ምውጻእ ሃገራት ኣፍሪቃ ክልተ መልእኽቲ ኣለዎ። ደቡብ ኣፍሪቃ ብሰንኪ ዖማር ኣል-በሽር ዝሳዓባ ነቀፌታ ሕጉስቲ ስለዘይኮነት'ዩ። ቡሩንዲ ግና ካብ ፍርዲ ንምህዳም ኢላ'ዩ' በለ። በዚ በለ በቲ ኣፍሪቃዊያን ዝወስድዎ ዘሎ ስጉምቲ ዓለም ለኸ ቤት ፍርዲ ገበን ደው ኢሉ ስለምንታይ'ዩ እተን ሃገራት ከም'ዚ ዝበለ ስጉምቲ ይወስዳ ዘለዋ? ኢለን ንክሓትት ከገድዶ'ዩ' ኢሉ።
ብኣቦ መንበር ሉኣላዊ ባይቶ ሱዳን፣ ጀነራል ዓብደልፈታሕ ኣል ቡርሃን ዝምራሓ ላዕለዋይ ልኡኽ መሰጋገሪ መንግስቲ ሱዳን፣ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ክልተ መዓልታት ምብጻሕ ንምክያድ ሎሚ ባሕቲ ሕዳር ናብታ ሃገር ኣትዩ።
ኣብ ግብጺ ኣብ ዝጸንሓሉ ሓደ መዓልቲ፣ ምስ ፕረዚደንት ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ፣ ኣብ ጉዳይ እቲ ሓድሽ ወጥሪ ፈጢሩ ዘሎ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ተሃድሶን ኣጠቓቕማ ናይልን ብዝምልከት ዘትዩ።
እቲ ልኡኽ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሐሉ ድማ፣ ኣብ ጉዳይ ጸጥታ ዶባትን ኣብ ስምምዕ ክብጻሕ ዘይክኣለ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ተሃድሶን ኣጠቓቕማ ናይልን ብዝምልከት ክዝቲ ምዃኑ ካብ ክልቲኤን ሃገራት ዝውሕዝ ዘሎ ሓበሬታ የመልክቱ።
ኣብ እዋን ስርዓት ዑመር ኣል በሺር፣ መርገጺ ኢትዮጵያ እትድግፍ ዝነበረት ሱዳን፣ ካብ ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዛ ሓድሽ መሰጋገሪ መንግስቲ ድሕሪ ምቛማ፣ ናብ ግብጺ ዛዝያ ትርከብ።
ኢትዮጵያ፣ ካብቲ ብመንጎኝነት ኣመሪካን ባንክ ዓለምን ዝካየድ ዝነበረ ዘተ ኣብ ጉዳይ ናይል ድሕሪ ምስሓባን ፕረዚደንት ኣመሪካ ድማ ግብጺ ነቲ ዲጋ ከተዕንዎ ከምእትኽእል ድሕሪ ምግላጹን፣ መንግስቲ ኢትዮጵያ ምስ ሱዳንን ግብጽን ሓድሽ መድረኽ ዲፕሎማሲ ከካይድ ከምዝደሊ ብዝተፈላለዩ ወገናት ክጥቀስ ጸኒሑ’ዩ።
ዑደት ላዕለዋይ ኣካል መንግስቲ ሱዳን ናብ ኢትዮጵያ ድማ ኣካል ናይዚ ኮይኑ፣ ኢትዮጵያ፣ ካብቲ ምስ ሱዳን ከሰሓሕባ ዝጸንሐ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት፣ ምልሻታታት ብምስሓብ፣ ካብ ክልቲኤን ሃገራት ዝተዋጽአ ናይ ሓበር ሰራዊት ኣብቲ ከባቢ ዳግም ንምውፋሩ መደብ ከምዘሎ ይጥቀስ።
ኣልፋሽጋ ኣብ ዝተባህለ፣ ኣብ ዶብ ክልቲኤን ሃገራት ዝርከብ ሰፊሕ ናይ ሕርሻ መሬት፣ ምሊሻታት ኢትይጵያ ኣብ ልዕሊ ሓረስቶትን ኣባላት ፖሊስን ሱዳን መጥቃዕታት ክፍጽሙ ምጽንሖም ይፍለጥ።
ሌዲ ጋጋን ብሩስ ስፕሪንግስተን ዝአመሰሉ ፍሉጣት ስነ ጥበባዊያን ዝተሳተፉሉ ስነስርዓት ቃለ መሓላ ፕረዚደንት ጆ ባይደንን ምኽትል ፕረዚደንት ካምላ ሃሪስን ኣድሚቆሞ እዮም ።
ኣብቲ ኣማስዩ "ኣሜሪካ ንጸንብል " ብዝብል ቃል ካብ ሊንከን መዘክር ዝተኻየደ መቀፀልታ ናይቲ ስነ ስርዓት ቃለ መሓላ ንብሩስ ስፕሪንግተን ሓዊሱ ብርክት ዝበሉ ውሩያት ስነ ጥበባዊያን ዝተሓወሰ እዩ ነይሩ።
ነቲ ሓድሽ ምምሕዳር መቀበሊ ዝተዳለወ ክብረበዓል ትማሊ ረቡዕ ኣማስዩ ዝተዛዘመ ኮይኑ ኬቲ ፔሪ ካብ ቤተ መዘክር ሊንከን ኮይና ብእተፃወተቶ ደርፊ ስነስርዓት ምውላዕ ርችት ንሰማያት ዋሽንግተን ዲሲ ኣድሚቑ'ዩ።
በ2017 በጋቦን ለሚካሄደው 31ኛው የአፍሪካ ዋንጫ ሲደረገ የቆየው የማጣሪያ ጉዞ በሳምንቱ የመጨረሻ ቀናት ይጠናቀቃል፡፡ በአፍሪካ ዋንጫው ላይ የሚሳተፉት ሀገራትም በጠቅላላ ተለይተው ይታወቃሉ፡፡ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን በሌሎች ምድቦች ጨዋታዎች ውጤቶች ላይ የተመሰረተ የማለፍ እና ያለማለፍ እጣፈንታም ይወሰናል፡፡ ዋልያዎቹ የሌሎችን ውጤት ከመጠበቃቸው በፊት ግን የራሳቸውን ጨዋታ በድል ማጠናቀቅ ግድ ይላቸዋል፡፡ ቀጣዩ ፅሁፍም የኢትዮጵያ ቡድን በሜዳው ሲሼልስን የሚገጥምበትን የምድብ የመጨረሻ ጨዋታ ይዳስሳል፡፡
የኢትዮጵያ ወንዶች ብሔራዊ ቡድን በመጨረሻ ጨዋታው በአዲስ አሰልጣኙ ገብረመድህን ኀይሌ እየተመራ ከሜዳው ውጪ ሌሶቶን መርታቱ ይታወሳል፡፡ በማሴሩ የተደረገው ጨዋታ በተለይም የመጀመሪያው አጋማሽ የዋልያዎቹ የእንቅስቃሴ የበላይነት የታየበት ብቻ ሳይሆን የጌታነህ ከበደ ጎሎች የቡድኑን የማለፍ እድል በትንሹም ቢሆን ነፍስ ሲዘሩበት የታየበት ነበር፡፡ የኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ በመጠናቀቁ እና ተጨዋቾች ወደቤታቸው በመላካቸው የተነሳ አሰልጣኙ ለሚፈልጓቸው ተጨዋቾች ጥሪ በማድረግ ከውጪ ከተጠሩት ጥቂት ተጨዋቾች በቀር ላለፈው አንድ ወር ቡድኑ በሀዋሳ ሴንትራል ሆቴል በማረፍ ዝግጅቱን ሲያደርግ ቆይቷል፡፡ ባለፉት ቀናት ደግሞ ከውጪ የተጠሩት ሽመልስ በቀለ፣ ጌታነህ ከበደ እና ዋሊድ አታ ተቀላቅለውት ቡድኑ በተሟላ ሁኔታ ዝግጅቱን አድርጓል፡፡ ምናልባት እንደ ችግር መነሳት ያለበት አሁንም ቡድኑ የወዳጅነት የአቋም መለኪያ ጨዋታ ማግኘት አለመቻሉ ነው፡፡ አሰልጣኝ ገብረመድህን የማለፍ እድላቸው ጠባብ እና በሌሎች ላይ የተመሰረተ ቢሆንም ጥሩ ለመጫወት እና ለማሸነፍ ወደሜዳ እንደሚገቡ ገልፀዋል፡፡
ሲሼልስ በደቡብ ምስራቅ አፍሪካ በኩል በህንድ ውቅያኖስ ላይ የሚገኙ 115 ጥቃቅን ደሴቶች የመሰረቷት ሚጢጢዬ ሀገር ናት፡፡ በህዝብ ብዛትም የ90.000 ህዝብ ብቻ ነዋሪ በመሆን በአፍሪካ በህዝብ ብዛት የመጨረሻዋ ሀገር ናት፡፡ የውቧ ሲሼልስ ዋና ከተማ ቪክቶሪያ ስትሆን እንግሊዝኛ፣ ፈረንሳይኛ እና ሴሼሎስ ክሪኦል ዋነኛ መግባቢያ ቋንቋዎች ናቸው፡፡
የዋልያዎቹ የቅዳሜ ተጋጣሚ የሲሼልስ ብሔራዊ ቡድን በየትኛውም ዓይነት ትልልቅ ውድድር ተሳትፎ የማያውቅ ከአህጉሪቱ እጅግ ደካማ የእግር ኳስ ሀገራት አንዱ ነው፡፡ ሽፍቶቹ በሚል ቅፅል መጠሪያ የሚታወቀው ቡድን በቅርቡ ባደረጋቸው የወዳጅነት የአቋም መለኪያ ጨዋታዎች በዚምቧቡዌ 5ለ0 እና በስዋዚላንድ 4ለ0 መረታቱ ያለበትን ደረጃ በገሀድ የሚያሳይ ነው፡፡ የዚህ ወር የፊፋ ወርሀዊ ደረጃውም 183ኛ ነው፡፡
በአዲሱ የሀዋሳ ስታዲየም የሚካሄደውን ጨዋታ የሚመሩት አርቢትሮች ከዩጋንዳ ይሆናሉ፡፡ ብራየን ንሱቡጋ ሚሮ በዋና አርቢትርነት ሲመሩ፣ ሁሴን ቡጋምቤ እና ማርክ ሶንኮ ረዳቶቻቸው ናቸው፡፡
አልጄሪያ 13 ነጥቦችን ይዛ አንድ ጨዋታ እየቀራት ከምድቡ በአንደኛነት ማለፏን አረጋግጣለች፡፡ በስምንት ነጥቦች ሁለተኛ የሆነው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡደን እድል በየምድቦቻቸው ሁለተኛ ሆነው ከሚጨርሱት ቡድኖች መካከል የተሻለ ነጥብ እና ጎል ከሚኖራቸው ሁለት ምርጦች አንዱ መሆን ብቻ ነው፡፡ ዋልያዎቹ በየምድቦቻቸው ሁለተኛ ደረጃ ላይ ከሚገኙ ቡድኖች ሰባተኛ ደረጃ ላይ ይገኛሉ፡፡ ቤኒን (11 ነጥቦች እና 5 ጎሎች)፣ ቱኒዚያ (10 ነጥቦች እና 10 ጎሎች)፣ ዩጋንድ (10 ነጥቦች እና 3 ጎሎች)፣ መካከለኛው አፍሪካ ሪፑብሊክ (10 ነጥቦች እና 1 ጎል)፣ ኬፕ ቬርዴ (9 ነጥቦች እና 5 ጎሎች) እንዲሁም ስዋዚላንድ (8 ነጥቦች እና 2 የጎል እዳ) በመያዝ ከዋልያዎቹ ቀድመው ተቀምጠዋል፡፡ ኢትዮጵያ 8 ነጥቦች እና 4 የጎል እዳ አላት፡፡ ስለዚህ ዋልያዎቹ ወደጋቦኑ የአፍሪካ ዋንጫ ለመጓዝ ከራሳቸው ድል በተጨማሪ የተጠቀሱት ቡድኖች ነጥብ መጣል ያስፈልጋቸዋል፡፡ የነዚህን ሀገራት ጨዋታዎች ካስፈለጉም የሚከተሉት ናቸው፡፡ ቀዳሚዋ ቤኒን ከሜዳዋ ውጪ ከማሊ ትጫወታለች፡፡ ቱኒዚያ ላይቤሪያን እንዲሁም ዩጋንዳ ኮሞሮስን በሜዳዎቻቸው ያስተናግዳሉ፡፡ ኬፕቬርዴም በሜዳዋ ሊቢያን ስትገጥም፣ ስዋዚላንድ ከሜዳዋ ውጪ ከማላዊ ትጫወታለች፡፡
ዋልያዎቹ ከሜዳ ውጪ በታሪካቸው አዲስ ክስተት ገጥሟቸዋል፡፡ ይህም ኦፊሴላዊ የትጥቅ ስፖንሰር ማግኘታቸው ነው፡፡ ስፖንሰሩ Errea የተሰኘው የጣልያን የትጥቅ አምራች ድርጅት ነው፡፡ በስምምነቱ መሰረት ኩባንው ለቀጣዩ አራት ዓመታት ለዋልያዎቹ ብቻ ሳይሆን ለሉሲዎቹ እንዲሁም ለ20 ዓመት እና ለ17 ዓመት ቡድኖቹም ትጥቅ ያቀርባል፡፡ ኩባንያው በየዓመቱ 90 ሺ ዩሮ ዋጋ ያለው ቁሳቁስ ለብሔራዊ ቡድኖቹ ሲያቀርብ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን ቅናሽ ተደርጎለት 50 ሺ ዩሮ ዋጋ የሚያወጡ ቁሶችን እንዲገዛ ይጠበቃል፡፡
ከጥንት ጀምሮ እስከዛሬ ወንጀል የዚች ዓለም እውነት ነው፡፡ ቃኤል አቤል መግደሉ ከተሰማበት ይህን ጽሑፍ እርሶ እያነበቡእስካሉት ቅፅበት ድረስ ወንጀል በሰው...
22 ምያዝያ ንሰራዊት ግሃድኤ-ሕድሪ (ሰራዊት ሕድሪ) መዓልቲ ዝኽሪ ስዉኣቱ ንህዝባዊ ሓርነት ኢያ፡፡ ሰራዊትን ኣባላትን ግሃድኤ-ሕድሪ በቲ ኣብ ሙሉእ ዓለም ተዘርጊሖምሉ ዝርከቡ መስመራት ቃልሶም ኣቢሎም ሰፍ ዘይብል መስዋእቲ ይኸፍሉ ኣለዉ፡ በቲ ናይ ትግባረ ሓይሉ ዝኾነ ሰራዊት ሕድሪ ኣቢሉ ዝኽፈል ዘሎ ዋጋ ሓርነት ግን መዳርግቲ ኣልቦ ኢዩ፡፡ ስለ ዝኾነ ኢና ከኣ ኣብ ሓያል ጥምጥም ቃልሲ ንሓርነት ህዝቢ ኤርትራ ዝርከብ እንዳ በልና ንጭድረሉ፡፡ እምበኣርከስ ሰራዊት ሕድሪ ንዝኽሪ በጃ ሓርነት ህዝቢ ኤርትራ ዝወድቁ ዘለዉ ስዉኣቱ ዝወፈያ ዕለት 22 ምያዝያ እያ፡፡ ሰራዊት ሕድሪ ሓርነት ህዝቡ ክሳብ ጭቡጥ ዝኸውን ተሊሙ ዝሓዞ ቀንድን መሰረታውን ኣገባብ ኣቀላልሳ ብተግባር ፊት ንፊት ምስ ህግደፍ ብምግጣም ክሰብ ክብርቲ ሂወቱ እንዳኸፈለ ኣብ መንኮርኮር እምንቶ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምቕጻል ኢዩ፡፡ ኣብ እዚ መስርሕ እዚ ዝኽፈሉ ዘለዉ በራውር ደቂ ህዝቢ ድማ ምእንቲ ምልኣት ናጽነትን ሓርነትን ህዝቢ ኢዮም፡፡ ሰራዊት ሕድሪ ነዛ ዕለት እዚኣ ንምብዓላ ኩሉ ግዜ ዝጥቀመሉ መስርሕ ኣብ ሓያል ህዝባዊ ቃልሲ ተጸሚድካ ብምቕናይ ኢዩ፡፡ በዚ መሰረት ሎሚ ዓመት 22 ምያዝያ/ 2016 ”ባህጊ ተቓዉሞ ዘይኮነስ ሕድሪ ስዉኣትና እዩ ዘቃልሰና” ኣብ ትሕቲ ዝብል መሪሕ ጭርሖ ኣብ ኩሉ ግንባራት ሰራዊት ሕድሪ ተዘኪራ ዊዒላ፡፡
ኣብ እቲ ናይ ዝኽሪ ዕለት፡ ኣዛዚ ሰራዊት ሕድሪ ብጻይ መሓመድ ሳልሕ ኣብ ቦታ ግንባር ሰራዊት ሕድሪ ብምርካብ ነቲ ስነ-ስርዓት ዝኽሪ ንምኽፋት ኣብ ዘስምዖ ሓጺር መደረ፡ ”ሕድሪ ስዉኣትና እንትግብረሉ መገዲ ንጹር ኢዩ፡ ንሱ ክኣ ኣብ ትሕቲ ዝጸንከረ ይጸንክር ጉዑዞ ሓርነት ህዝብና ነቲ ስዉኣትና ንዓና ኣሚኖም ዝገደፉልና ህዝባዊ መስመር ንምርግጋጹ ክሳብ መስዋእቲ ድልዋት ኮይና ምርካብ ኢዩ፡፡ ከምኡ ብምግባርና ካብ እቲ ንናጽነት ዝተኸፍለ ተወፋይነት፡ መስዋእትነት፡ ዝዓቢ እንህቦ ክብሪ ከም ዘይብልና ብምርኣይ ነቲ ዝተጨውየ ዋጋ መስዋእቲ ውዕለቱ ንኽንመልስ፡ ፍትሓዊትን ብህዝባዊ ሕጊ እትምዘን፡ ዜጋታታ ካብ ሽቑረራ ወጺኦም ብሰላም ዝነብሩላ ሃገር ንክትህልዎም ዘኹርዕ ታሪኽ ወለዶና ከነመዝግብ ይግባእ” ከም ዝበለ ዝበጽሓና ሓበሬታ የነጽርነናሓና፡፡
እቲ ብዝኽረ ሰማእታት ጀሚሩ ብዝኽረ ሰማእታት ዝተፈጸመ ስነ-ስርዓት ዝኽሪ፡ ብዝተፈላለዩ ንድልዉነት መስዋእትን ንውዕለት ጀጋኑ ተጋደልቲ ሰራዊት ሕድሪን ብዝገልጹ ግጥምታት፡ ጽሑፋት፡ ተዋስኦታትን፡ መዝሙር መስዋእትን ዝተኣንገዶ ዕለተ ዝኽሪ ምንባሩ፡ ወሃብቲ ሓበሬታና ካብ ሰራዊት ሕድሪ ብተወሳኺ ኣብሪሆም፡፡
በኢትዮጵያ ሕግ መሠረት (አዋጅ ቁጥር 95/2015) ሰነድ ማረጋገጥ “ማለት አዲስ ሰነድ በአዘጋጁ ወይም ጉዳዩ በሚመለከተው ሰው ሲፈረም ማየትና ይኸው መፈፀሙን በማረጋገጥ በሰነዱ ላይ መፈረምና ማኅተም ማድረግ ወይም አስቀድሞ በተፈረመ ሰነድ ላይ የሚገኝ ፊርማንና ወይም ማኅተምን በቃለ መሀላ ወይም ማኅተም ትክክል መሆኑን በማረጋገጥ በሰነዱ ላይ መፈረምና ማኅተም ማድረግ ነው።”
በዚህ ክፍል የሚሰጠው የሰነድ ማረጋገጥ አገልግሎት አዲስ ሰነድ በአዘጋጁ ወይም ጉዳዩ በሚመለከተው ሰው ሲፈረም ማየትና ይኸው መፈፀሙን በማረጋገጥ ቆንስላ ጽ/ቤቱ በሰነዱ ላይ በመፈረምና ማኅተም በማድረግ የሚሰጥ አገልግሎት ይመለከታል።
በሶስት ኮፒ የተዘጋጀ የውክልና ስልጣን ማስረጃ ወይም መሻሪያ፣ ውል፣ ኑዛዜ፣ ቃለ ጉባኤ፣ የማህበራት መመስረቻ ፅሁፍ ወይም መተዳደደሪያ ደንብ፣ እና ሌሎች ተመሳሳይ ሰነዶች
ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ኣብ ዓውዲ ስነጥበብ፣ ምፍራይ ፊልምን ሙዚቃን ተዋፊሮም ንዝርከቡ ሓያሎ ሰኣልቲ፣ ኣወሃሃድቲ ፊልም፣ ደረስትን ኣፍረይትን ይቕየዱ ምህላዎም ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ኣረጋጊጾም።
ዛጊት በጺሑና ካብ ዘሎ ዝርዝር ኣስማት ናይቶም፣ ካብ ዝሓለፈ ቅንያት ኣትሒዞም እናተኣድኑ ተኣሲሮም ዘለዉ ሰኣልቲ፣ ኣወሃህድቲ ፊልምን ኣፍረይትን፣ መርሃዊ መለስ፣ ወነንቲ ዮናን ፕሮዳክሽን ዳኒኤል ኣብርሃምን ዮናስ ሰሎምንን ይርከብዎም።
ሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ኤርትራ፣ ንሓያሎ ኣብ እንዳዜና ዝተመደቡ ሰኣልትን ኣወሃህደቲ ፊልምን ምስ ናይ ደገ ትካላት ትሰርሑ ኣለኹም ብምባል ከጠንቕቖዎምን ከፈራርሕዎምን ምጽንሖም ይፍለጥ።
ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት፣ ኣብ ኩሉ ጽላት ንዝነጥፉ ኣካላት ማሕበረሰብ ኤርትራ ብልዑል ናህሪ ናብ ስደት ይደፍኦ ኣብ ዘለወሉ እዋን፣ ኣብ ፊልምን ደርፊን ዝነጥፉ ስነጥበባውያን’ውን ናብ ኢትዮጵያን ካልኦት ሃገራትን ብብዝሒ ክስደዱ’ዮም ዝርኣዩ ዘሎ።
ዝርዝሮች: The Gemstone Compass pendant is sterling silver and the pendant measures 35.6 ሚ.ሜ ከላይ እስከ ታች ፣ 32.9 ሚ.ሜ ስፋት እና በከበሩ ድንጋዩ ውፍረት 6.2 ሚ.ሜ. የተንጠለጠለው ክብደት በግምት 8 ግራም ነው. የተንጠለጠለበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
የቅርብ ጊዜ ዜናዎች | የዛን የዳምሶ ዲያብሎስ ቆዳ ማን ይፈልጋል? የቅርብ ጊዜ ዜናዎች | የዛን የዳምሶ ዲያብሎስ ቆዳ ማን ይፈልጋል? ጊዜያት እየተለወጡ ናቸው ፣ እ.ኤ.አ.
” በጨዋታው ያሰብነውን ያህል ኳሱን ተቆጣጥረን መጫወት አልቻልንም። በውጤት ደረጃ ብናሸንፍም በእንቅስቃሴ ረገድ ጨዋታው ያሰብነውን አይገልጽም። ውጤቱ የእኛን እንቅስቃሴ የሚገልፅ አይደለም ::”
ታክቲካሊ ተጫዋቾቻችን ሙሉ ለሙሉ ያሰብነውን አልተገበሩልንም ማለት እንችላለን። ሁላችንም የዛሬውን ጨዋታ ማሸነፍ አለብን ብለን ነበር የገባነው። የጨዋታው ውጤቱ ጥሩ ቢሆንም ጨዋታችን ረጃጅም ኳሶች ይበዙት ነበር።”
በእግርኳስ ውስጥ ያልተጠበቀው ነገር ይከሰታል። በእርግጥ በመጀመሪያው 45 ብልጫዎች ተወስደውብን ነበር፤ ከኛ የተሻለ መንቀሳቀስ ችለው ነበር :: በሁለተኛው አጋማሽ ደግሞ ክፍተቶቻችን አርመን የተሻለ ነገር ለመስራት ሞክረን ነበር። በዚህም በተደጋጋሚ ወደ ጎል መድረስ ብንችልም አጋጣሚዎችን መጠቀም አልቻልንም። እንደ ጨዋታ ግን ተጫዋቾቼ ውጤቱን ለመቀልበስ ባደረጉት ተጋድሎ እጅግ ደስተኛ ነኝ።”
ተጫዋቾቼ ባሳዩት ነገር ደስተኛ የተገኘውን ውጤት በፀጋ ነው የምንቀበለው ያለውን ውጤቱ ሙሉ ሀላፊነትን የምወስደው እኔ ነኝ ለተጫዋቾቼ ከፍ ያለ ምስጋና በዚህ አጋጣሚ የማቀርበው ::
መንግስቲ ጅቡቲ ምስ ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ኣስላም ኣብ ንግድን ፊናንስን (ITFC)፣ ናይ ልዕሊ 600 ሚልዮን ዶላር ስምምዕ ንግዲ ከምዝኸተመት፣ ብቋንቋ ፈረንሳ እትዳሎ መርበብ ሓበሬታ ፊናንሽያል ኣፍሪክ ገሊጻ።
እቲ ስምምዕ ዝተኸተመ፣ ፕረዚደንት ጅቡቲን እስማዒል ዑመር ገለን ኣካያዲ ስራሕ ኣህጉራዊ ምትሕግጋዝ ኣስላም ኣብ ንግድን ፊናንስን ኢንጂነር ሃኒ ሳልም ሶምቦልን ኣብ ጅቡቲ ድሕሪ ዘካየድዎ ዘተ’ዩ።
ዓለማችን እንድሁም ሀገራችን በተለያየ ጊዜ በወረርሽኝ መልክ የሚነሱ በሽታዎችን አስተናግደዋል፡፡ ለምሳሌ በተለምዶ የህዳር በሽታ (Spanish flu) የሚባለዉ ከእስያ ሀገራት ተነስቶ ዓለም ላይ ሰፊ ህዝብ የጨረሰ ነዉ፡፡ አንዳንድ መረጃዎች እንደሚጠቁሙት ከ 50,000,000 -100,000,000 ህዝብ እንዳለቀ ነዉ፤ እንዲሁም የዓለም ፖለቲከኞችና ትላልቅ ሰዎች ጭምር ያለቁበት ነዉ፡፡ ሌሎች ብዙ ቫይረሶች ለምሳሌ፤ እንደነ SARS, MERS-COV መዉሰድ እንችላለን ብዙ ህዝብ የጨረሱ ወረርሽኞች፡፡ ኮቪድ-19 ለየት የሚያረገዉ፤ በፍጥነት መዛመቱ፤ በአጭር ጊዜ ብዙ ቦታ ማዳረሱ፤ ለምሳሌ ባሁኑ ጊዜ ከ85% የዓለም ማህበረሰብ በዚህ ጉዳይ ዉስጥ ነዉ፤ በአፍሪካ ሁሉም ሀገራት በሚባል ደረጃ ተበክለዋል፤ አንዳንድ ሀገራት እስከ 7% ሰዎች እየሞቱ ናቸዉ፡፡ በተጨማረም በኢኮኖሚና በማህበራዊና በፖለቲካ ላይ የሚያሳድረዉ ጫና ኮሮና ቫይረስ በሽታን ለየት ያደርጋል፡፡
የመተንፈሻ አካላትን የሚያጠቁ በሽታዎች የመተላለፍ ዕድላቸዉ በጣም ከፍተኛ ነዉ፤ የቫይረሱ ባህሪ ሲያስል፤ ሲያስነጥስ በሚወጡ እርጥበታማ ትንፋሽ አማካይነት በመሆኑ እጅግ ፈጣን ነዉ፡፡ በተጨማሪም አንድ ሰዉ በቫይረሱ ከተጠቃበት ጊዜ ጀምሮ በአማካይ ከ 5 – 6 ቀናት ዉስጥ ምልክት ማሳየት ይጀምራል ይህም በጣም አጭር ጊዜ ነዉ፡፤ አንዳንድ መረጃዎች እንደሚጠቁሙት ሰዎች ምልክት ከማሳየታቸዉ ከ 1 – 2 ቀናት በፊት ማስተላለፍ ይችላሉ፤ በተጨማሪም 80% የሚሆኑ ሰዎች ምልክት አያሳዩም ወይም እንደ ተራ ጉንፋን ነዉ የሚታመሙት፤ ስለዚህ ይህ ግንዛቤ መወሰድ አለበት፡፡
በሽታው ሁሉንም ሰዉ ያጠቃል፤ በዘር፤ በዕድሜ፤ በጾታ፤ በሀብት፤ ደረጃ ልዩነት የለዉም፡፡ ህጻን፤አዋቂ፤ወጣት፤ በዕድሜ የገፋ፤ ጥቁር፤ ነጭ፤ ሀብታም ደሀ አይለይም፡፡ ልዩነቱ የበለጠ ለሞት የሚጋለጡት በዕድሜ የገፉ በተለይ ከ60 ዓመት በላይ የሆኑ የመሞት ዕድላቸዉ ከፍተኛ ነዉ፤ ሁለተኛዉ ሌላ ተጨማሪ ህመም ካለባቸዉ፤ የልብ ህመም፤ የመተንፈሻ አካል ህመም፤ ደም ግፊት፤ ስኳር፤ በተለያየ ምክንያት በሽታ የመከላከል አቅም የቀነሰ ከሆነ የመሞት ዕድላቸዉ ከፍ ያለ ነዉ፤ ግን በበሽታ የመያዝ ዕድል ሁሉም ሰዉ እኩል ነዉ፡፡
አመጣጡን በሚመለከት ብዙ መረጃዎች ወደ ሌሊት ወፍ (ወደ አእዋፍ) የሚጠቁሙ አሉ፤ ነገር ግን በደንብ መጠናት አለበት፤ ጥናቱ ገና አላለቀም፡፡ ቻይና ዉሀን ከተማ በሚገኘዉ የተለያዩ የስጋ ምርት በሚሸጡ ሱፐር ማርኬት ዉስጥ እንደተነሳ መረጃዎች ያወሳሉ፡፡ እንደዚህ ዓይነት ቫይረሶች ሲነሱ ሐያላን ሀገራት እርስበርስ ሊወነጃጀሉ ይችላሉ(ቻይና ቫይረሱን የአሜሪካ ወታደሮች አመጡ አሜሪካ ደግሞ የቻይና ቫይረስ ነዉ የመሳሰሉ) ፤ ነገር ግን ይህ በሳይንስ የተረጋገጠ ነገር ያነሳሉ ማለት አይደለም፡፡
ብዙ ሰዎች የሚያነሱት የኢትዮጵያ አየር መንገድ ቀደም ብሎ በረራ ቢያቆም በሽታዉ አይገባም ነበር የሚሉ አሉ፤ እንዳንዶቹ በኤርፖርት የሚደረግ ምርመራ ጠንካራ ስላልሆነ ነዉ ይላሉ፡ ይሄ ምን ያህል ተገቢ ነው?
ችግራችን ኮሮና ብቻ አይደለም፡፡ የሁሉም ሰዉ ትኩረት ወደ ኮሮና ብቻ ሲሆን ሌሎች ቀዉሶች፤ የኢኮኖሚ ቀዉሶች እንዲሁም ሌሎች በሽታዎችም አሉ፡፡ ስለዚህ የምንወስናቸዉ ዉሳኔዎች ብዙ ነገሮችን ታሳቢ ያረገና ሚዛናዊ መሆን አለበት፡፡ በረራ በሚመለከት እንደ ጤና ሚኒስተር እኛም ምን መደረግ አለበት የሚለውን ብዙ ሀሳብ አንስተን ስንከራከር ነበር፤ በርግጥ ብዙ ሀገራት ቶሎ በረራ ያቆሙ ነበሩ እነዚህ ሀገራት ደግሞ በኢኮኖሚም የተሻሉና በኢኮኖሚ ቀዉስ ቶሎ የማይጎዱ ናቸዉ፤ ይህ ግን በኛ ሀገር ሁኔታ በጣም ከባድ ነዉ፤ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ዓለምን ከአፍሪካ ጋር የሚያገናኝ ነዉ፤ አቁመን ቢሆን ኖሮ አሁን ከቻይና የምናገኘዉን ድጋፍ ላናገኝ አንችላለን፤ ነገር ግን በረራ ለማቆም ትንሽ ዘገይተናል ብየ አስባለሁ፡፡
የምንወስናቸዉ ዉሳኔዎች ሚዛናዊ መሆን አለበት ግን በረራ ለማቆም ትንሽ ዘገይተናል ብየ አስባለሁ፡፡ ትልቁ ነገር የተደረገዉ ከዉጪ ሲገቡ ሰዎቹን ለመለየት ሞክረናል፤ ከዛ አምልጦ የገባ ሰዉ አልነበረም፤ ሀገር ዉስጥ ከገቡ በኋላ ነዉ ምልክት ማሳየት የጀመሩት፡፡ ለላዉ ቻይናን ለመዝጋት ባሰብንበት ሰዓት ሌላ ሀገርም በሽታዉ ተዳርሰዉ ስለነበር እንድሁም በሌላ መንገድም የመግባት ዕድል ነበር፡፡ አሁንም ያለዉ ጊዜ አልረፈደም ብዙ በረራዎች ተዘግተዋል፤ በተጨማርም የኢኮኖሚና የዲፕሎማሲ ጉዳይም አደጋ ዉስጥ ሳይገባ መወሰን ያለባቸዉ ጉዳዮች አሉ፡፡
ሌሎች ሀገራትን ስናይ አዉሮፕላኖችን፤ተሳፋሪዎችን ከመኪናም ጭምር እያወረዱ ኬሚካል ይረጫሉ፤ጤና ባለሙዎች ሙሉ መከላከያ ልብስ ይጠቀማሉ፤ ከዚህ አንጻር ጤና ባለሙያዎች በበሽታ እነዳይያዙ ጭምር የሚደረግ ዝግጅት ምን ይመስላል?
ቫይረሱ መጀመሪያ የጀመረባቸዉና የተሰራጨባቸዉ የእስያ ሀገራት እንደ አዉሮፓና አሜሪካ አልተጠቁም፤ የተቀረዉ ዓለም ከቻይና፤ ከሆንግ ኮንግ፤ከደቡብ ኮሪያ፤ከስንጋፖር ከታይዋን መማር ያለባቸዉ ጠንካራ ልምዶች አሉ፤ እነዚህም ለመከላከል የወሰዷቸዉ ጠንካራ እርምጃወች ናቸዉ፡፡ እነዚህ እርምጃዎች ከጅምሩ ጀምሮ ብወሰዱ ጥሩ ነበሩ፤ ዛሬም ግን አልረፈደም፤ ነገር ግን ደሀ ሀገር ከመሆናችን አንጻር የአቅም ዉስንነት አለን፤ ምርመራ መሳሪያዎችን ጨምረዉ ሁሉም ከዉጭ ሀገር ነዉ የሚመጡት፤ ያ ዉስንነት እንዳሌ ሆኖ፤ ወረርሽኝ ለመከላከል የሚያስችል አቅማችን እየተሻሻለ መቷል፤ የምርመራ አቅማችን ብዙ መሻሻል አለበት፤ እንደ ደቡብ ኮሪያ በቀን ፲፣000 ሰዉ ይመረምራሉ፤ እኛ ገና ፲፻ አከባቢ ነዉ፤ የምርመራ አቅማችንን ካሳደግን ብዙ ለማግኘትና የበሽታዉን ምንጭ ለመለየት ይረዳል፡፡ በሽታ ያለበትን ሰዉ አዉቀህ እሱን ገለል ስታረግ ነዉ ሌላዉን እንዳይያዝ ማድረግ የሚትችለዉ፤ ስለዚህ የምርመራ አቀም ማሳደግ የመንግስት ቀዳሚ ትኩረት መሆን አለበት፡፡ እይታችንን በማስፋት የመተንፈሻ አካል በሽታ ምልክት ያላቸዉንና ተጋላጭ ናቸዉ ብለን የምናስባቸዉን አቅማችንን አሳድገን በሙሉ ብንመረምር የተሻለ ነዉ፡፡
ሌላዉ ወሳኝ ነገር ለባለሙያዎች በሽታ ለመከላከል የሚረዱ ቁሳቁሶች፤ ግብዓቶች እንድሁም ዕዉቀት በሚመለከት ዉስንነት አለ፤ ባደጉ ሀገራትም ጭምር በቂ የሆነ በሽታ መከላከያ ቁሳቁሶችን ከባለሙያ አላቀረቡም ተብለዉ ይወቀሳሉ፡፡ ጤና ሚኒስቴር ይህንን ለማሟላት ጥረት እያደረገ ነዉ፤ ይህ ከፍተኛ ጥረትና አቅም የሚጠይቅ ጉዳይ ነዉ፡፡ በኛ ደረጃ በጣም የተሻለ አማራች የሚሆነዉ ብዙ ሰዉ እንዳይታመም ማድረግ ነዉ፤ ይህን ማድረግ ከቻልን የግብአት ፍላጎት ይቀንሳል፡፡
በሀገራችን 80% በላይ የሚሆነዉ ህዝብ ያለበት ገጠር ነዉ፤ ይህ ህዝብ ስለዚህ በሽታ ግንዛቤ እንዲያገኝ በቋንቋዉ ጭምር የተገለጸበት ሁኔታ ምን ያህል ነዉ፤ ከተለያየ ቦታ ወደ ገጠር የሚገባ ሰዉ ቁጥር ቀላል አይደለም፤ ተማሪዎችም ከየዩኒቨርሲቲዎች ገጠር ሄደዋል፡፡ ከዚህ አንጻር የገጠር ምን ያህል ተደራሽ ሆነዋል?
በመጀመሪያ ተጨማሪ ለማድረግ ያህል፤ የምርመራ አቅማችንን ለማሳደግ በጤና ሚኒስቴር በኩል ከፍተኛ ጥረት እየተደረገ ነዉ፤ ማስክና ሳንታዘር በሀገር ዉስጥ በስፋት እየተመረተ ነዉ፡፡ ለጤና ባለሙያዎቻችን በሽታ ለመከላከል የሚረዱ ቁሳቁሶች አሁን ባለዉ ሁኔታ በቂ አይደለም ግን ለማሟላት ጥረት እየተደረገ ነዉ፤ ቁሳቁሶችን ሁሉም ሀገራት ስለምፈላጉ ለማግኘት የሚወስደዉ ጊዜ ቀላል አለመሆኑ ግንዛቤ መወሰድ አለበት፡፡
ሌላዉ በሀገር ደረጃ የተለያዩ ኮሚቴና ግብረ ሀይል የተቋቋመ ስሆን እስከ ቀበሌ ድረስ መረጃ ለህብረተሰቡ ለመስጠት የምሰራ ግብረ ሀይል አለ፤ ዋናዉ ነገር ይህ በሽታ እንዳይከሰት መስራት አለብን፤ እንደሌሎች ሀገራት በሽህዎች የሚከሰት ከሆነ የማከም አቅም የለንም፡፡ መልእክቶችን ከፕረስ ሰክረተሪያት ጋር በመሆን በጤና ሚኒስቴር አዘጋጅተን ወደ ክልሎች እናወርዳለን፤ ከክልሎች በየሁለት ሳምንት ህብረተሰቡ ጋ ስላለዉ ለዉጥ ስብሰባ አለን፤ ክልሎች ለዞን፤ ዞን ለወረዳ፤ ወረዳ ለቀበሌ ያወርዳል፤ ለላዉ ገጠር በየገበያ ቦታዎች እየዞሩ በሞንታሪቦ ያስተምራሉ፤ ቤት ለቤት ትምህርት እየተሰጠ ነዉ፤በየወረዳዉ ያሉ ሁሉም አመራሮች እየተሳተፉ ነዉ፤ አሁንም ብሆን የገጠር ህብረተሰብ በቂ ግንዛቤ ለማስጨበጥ ተጨማሪ ስራ ይጠይቃል፡፡
የኤድስ በሽታ አለም ላይ በተከሰተ ጊዜ ገዳይ እንደሆነ መድሐኒት የሌለው እንደሆነ የተዋወቀበት መንገድ ሰዎች ዛሬም ድረስ መገለልን መድሎን ፍርሃትን እንዲያስተናግዱ አድርጓል:: በሽታው ያለባቸው ሰዎች ኣሁንም ድረስ አይናገሩም:: ሰው ሲደነግጥ ወደሚያውቀው ይሄዳል; ሰዎች ኮሮና መድሐኒት የለውም ብዙ ሰዎች እየገደለ ነው ሲባሉ ወደሚያውቁት ይሄዳሉ; ፈዋሽነታቸው ወዳልተረጋገጠ ባህላዊ መድሐኒቶችን: ነጭ ሽንኩርት: ፌጦ ወደመጠቀም; ወደቤተ እምነት ሄዶ መሰብሰብ የመሳሰሉትን ይመርጣሉ::
ከዚህ የምንወጣው ትክክለኛ መረጃ በመስጠት ነው; ችግሩ በዋናነት የመድሐኒት መኖር አለመኖር ሳይሆን ብዙ ሰው በአንድ ጊዜ ቢታመም ማከም አለመቻሉ ነው;ያደጉት ሃገራት የጤና ተቋማት ማከም ያልቻሉትን የኛ ሃገር አቅም በጣም ውስን ነው:: በሽታው የጉንፋን ቤተሰብ ነው; ስለዚህ ማድረግ የምንችለውን በማድረግ እራሳችን በሽታውን ለማስቆም እንደምንችል ማወቅ::
ሰዎች የተሻለ የንጽህና አጠባበቅ እንዲሁም ጤናማ የአኗኗር ዘይቤ እንዲኖራቸው እያደረገ ነው:: ብዙ ሰዎች ስራቸውን ከቤታቸው ሆነው ማከናወን እንደሚችሉ ተረድተዋል:: ከዚህ በተጨማሪም ቴክኖሎጂን በመጠቀም ከምንወዳቸው እና ከስራ ባልደረቦቻችን ጋር እንዴት ግንኙነታችንን መቀጠል እንደምንችል ተምረናል
በሽታ የሰው ልጅ አካል በደህና ቀን ከሚያሳየው የተለየ እንዲያሳይ የሚያደርግ ነው:: አንዳንዱ በሽታ ቶሎ ምልክት አይሰጥም: ምልክት ሳይሰጥ ከፍተኛ ደረጃ ሊደርስ ይችላል: ለምሳሌ ካንሰር ደም ግፊት::
ኮቪድ 19 ሁሉም ሰው ላይ አንድ አይነት ህመም የለውም; በሽታው ይይዘናል ግን ህመማችን ይለያያል; ሁሉም ሰው እኩል የመያዝ እድል አለው:: ሰዎች ከሌላ ቦታ ይዘውት ይመጣሉ የህመሙን ምልክት ካሳዩ ይለያሉ: ከነሱ በንክኪ የሚይዘው ሰው ይኖራል:: የቫይረሱ ስርጭት በማህበረሰቡ ውስጥ እየተስፋፋ ከሄደ ማን ከማን እንደያዘው በማይታወቅ ሁኔታ ይስፋፋል; በሽታው በማህበረሰቡ ውስጥ ከተስፋፋ ደግሞ የአንድ ሃገር የጤና ስርዓትን ይሰባብራል:: ጣልያን ከዓለም ሃገራት መካከል በጤና ስርዓቷ 2ኛ ናት (WHO) እንደዚህ ጠንካረ የጤና ስርዓት ያላትን ሃገር በሽታው በዚህ ደረጃ ከፈተን የኛን ሃገር (በዓለም የጤና ስርዓት 189)ምን ሊያደርግ እንደሚችል ማሰብ አይከብድም::
በሽታው በመጀመሪያ ሊጎዳ የሚችለው ለበሽታው ተጋላጭ የሚሆኑትን የጤና ባለሙያዎችን ነው:: ብዙ ስልጣኔዎች በወረርሽኝ ነው የፈራረሱት; ስለሆነም እያንዳንዱ ሰው ሃላፊነት አለበት:: እጃችንን የት ጋር እንዳለ መከታተል; የነካነው ነገር ካለ መታጠብ; ፊታችንን አለመንካት: እራሳችን እንዳንታመም ወደምንወዳቸውም እንዳናስተላልፍ ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ; አንዳችን ለሌላችን ስለምናስብ መራራቅ በአካል መጠንቀቅ: ይሄንን የምናደርገው ማህበራዊ ትስስራችን ነገ እንዲቀጥል ነው:: በሽታው ትልልቅ ሰዎች ላይ ስለሚበረታ በሽታን ይዘን በእምነት ተቋማት ወደሚገኙ አባቶች መሄድ የለብንም ; ይሄንን የምናደርገው ነገ አባቶች ቆይተው እምነታችን እንዲቀጥል ነው ወደ ክፍለሃገር ባለመሄድ የገጠሩ ማህበረሰብ ጋር እንዳናስተላልፍ መጠንቀቅ አለብን::
መተማመን በህዝበና መንግስት መካከል;ህዝብ የሚያምናቸው ተቋማት መኖር;የሚታመኑ የሃይማኖት መሪዎች; የሚታመኑ የጤና ተቋማት;የሚታመን ሚዲያ መኖር ኮቪድ 19 ወረርሽኝን ለመከላከል ወሳኝ ነው::
ግልጽነትን በተከተለ ሁኔታ ለህዝቡ ስለበሽታው ያሉ መረጃዎችን ማስተላለፍ: ማህበረሰቡ በዚህ ወቅት የሚሰጠውን መመሪያ በትህትና ቢተገብረው አይጎዳም; ማድረግ የምንችለውን ነገር ማድረግ ትህትና ነው:: እጃችንን መታጠብ እርቀታችንን መጠበቅ በቤት ውስጥ መቀመጥ
የኮሮና በሽታ ሰዎችን በአካል እንዳይቀራረቡ የሚያደርግ ነው፤ በሽታው በዋናነት ያጠቃቸው ሃገራት ማህበረሰባቸው በጣም ተቀራርቦ በህብረት የሚኖርባቸው ናቸው አሜሪካ ስፔን ጣልያን፡፡ በሌላ በኩል ማህበረሰባቸው ተራርቆ ብዙም የጠበቀ ማህበራዊ ህይወት በሌላቸው ሃገራት በሽታው ብዙም አልተሰራጨም ለምሳሌ ስካንዴኔቭያን ሃገራት፡፡ ከዚህ በመነሳት የኛም ሃገር ማህበረሰቡ በጠንካራ ማህበራዊ ህይወት የተሳሰር ስለሆነ ለበሽታው ስርጭት የተመቸ ይሆናል፡፡ ስለሆነም ይህንኑ በመረዳት ከሌሎች ሃገራት በመማር በሽታውን ለመከላከል የሚያስፈልጉ እርምጃዎችን በመውሰድ ወረርሽኙን መከላከል ያስፈልጋል፡፡ ይሄ በሽታ እኛም ሃገር ጉዳት ሊያስከትል እንደሚችል ማሰብ ይገባል፤ የሩቅ አድርጎ ማሰብ አይገባም::
እንደሃገር በየትኛውም መስክ ብቁ ባለሙያዎች የሉንም:: ይሄንን ወረርሽኝ ተከትሎ የጤና ባለሙያዎችን ማዘጋጀት ላይ ስንሆን: ቅጥሮች እየተከናወኑ ነው በፌደራልም በክልልም: በፈቃደኝነት ማገልገል የሚፈልጉ: ጡረታ የወጡና እንዲሁም የስራ ልምምድ ላይ ያሉ ተማሪዎች ተመዝግበዋል:: ከቅጥር በኋላ ስለበሽታው ስልጠና ይሰጣቸዋል: እንዲሁም ሱፐርቪዥን እና ሜንተርሺፕ የሚሰጡ ባለሙያዎች አሉ::
ከተለያየ የህክምና ዘርፍ የተውጣጡ ባለሙያዎች ያሉባቸው 7 ግብረ ሃይሎች ተቋቁመው እየሰሩ ነው:: እንዲሁም ከተለያዩ ዩኒቨርስቲዎች የተውጣጡ ስፔሻሊስት ሃኪሞች በለይቶ ማቆያዎች ድጋፍ በመስጠት ላይ ሲሆኑ፥ኮቪድ – 19ን ለመከላከል እንደሃገር ልንሰራ የሚገባውን የሚያሳይ መመሪያም አዘጋጅተዋል::
ከኢትዮጵያ መድን ኢንሹራንስ የመድን ዋስትና የህይወት ኢንሹራንስ እየተዘጋጀ ነው:: ትራንስፖርትን በተመለከተ ከትራንስፖርት ሚኒስቴር ጋር በመተባበር ራሱን የቻል አገልግሎት ለጤና ባለሙያዎች ተዘጋጅቷል:: ሌሎች ማበረታቻዎችን በተመለከተ ውይይት እየተካሄደ ነው::
ከተቻለ ለሳምንት ወይም ሁለት ሳምንት የሚሆን ምግብ ገዝተው ያስቀምጡ፡፡ ይሄን ለማድረግ ቀድሞ ማቀድን የሚጠይቅ ሲሆን ከቫይረሱ ስጋት አንፃር ይሄን ማድረግ ተመራጭ ነው፡፡ወደሆስፒታል ወይም ክሊኒክ ለቼካፕ የሚያደርጉትን ጉዞም በተመሳሳይ ይገድቡ፡፡ የግድ የሚያስፈልጉ መድሐኒቶችን ለማግኘት በቻ ወደፋርማሲ ወይም ክሊኒክ ይውጡ፡፡
መግዛት የሚፈልጓቸውን ነገሮች ዝርዝር ማዘጋጀት ወደግሮሰሪ ወይም ፋርማሲ የሚያደርጉትን ምልልስ እንዲቀንሱ ከመርዳቱም ባሻገር በሄዱበት ገበያ የሚያሳልፉትን ጊዜ ይቆጥብልዎታል፥ በዚህም በራስዎም ሆነ በሌሎች ሊደርስ የሚችለውን በቫይረሱ የመያዝ ስጋት ያስወግዳሉ፡፡
የሚፈልጉትን ግብዓቶች በቤትዎ እዲመጣልዎ ማድረግ ወደ መደብሮች የሚሄደዉን እና ዕቃ የሚነካካዉን ሰዉ ቁጥር ይቀንሳሉ፤ እንዲሁም አካላዊ ርቀትዎን መጠበቅ ይችላሉ፡፡ በተጨማሪም በቫይረሱ ተይዘዉ ምልክት ከማያሳዩ ሰዎች የኮቪድ-19 ስርጭት እንዲቀንስ ይረዳል፡፡ የምግብ እና የሸቀጣሸቀጥ የቤት ለቤት አገልግሎት የሚሰጡ ተቅዋማት አማራጮችን በመጠቀም የሚፈልጉትን ነገር በማዘዘዝ ቤትዎ ድረስ እንዲመጣልዎ ማድረግ ይችላሉ፡፡ይሁን እንጅ የመድኃኒት የቤትለቤት አገልግሎት እንዲሁም በኢትዮጵያ መደበኛ የሆነ የድልክ ህክምና የሚሰጥ ሆስፒታል የለም፡፡
ለምሳሌ ፣ በመግቢያ በር ላይ እንደ ሳሙና እና ውሃ የመሳሰሉት የእጅ መታጠቢያ ቁሳቁሶችን ወይንም የአልኮል መጠኑ ከ60% በላይ የሆኑ የእጅ ማጽጃ ሳኒታይዘር አቅርቦ ለደምበኛ አገልግሎት የሚሰጥ ሆስፒታል ፣ ፋርማሲ ወይም የሸቀጣሸቀጥ መደብር በመፈለግ ይጠቀሙ፡፡ በአሁኑ ጊዜ አብዛኛዉ እንደ ምግብ ቤቶች ፣ ባንኮች ፣ የገቢያ አዳራሾች እና የሸቀጣሸቀጥ ሱቆች ያሉ የንግድ ተቅዋማት በመግቢያ በራቸዉ ላይ የእጅ መታጠቢያ አገልግሎት እየሰጡ ይገኛሉ፡፡.
አብዛኛውን ጊዜ ጠዋት ጠዋት መደብሮች ፣ ፋርማሲዎች እና ሆስፒታሎች ከሞላ ጎደል ባዶ የመሆን ባሃሪ አላቸዉ፡፡ በምትገዣዡበት ጊዤ የተለያዩ ሱቆችን/መደብሮችን ከማሰስ የሚያስፈልገውትንና የሚችሉትን ያህል እቃ ከአንድ ሱቅ/መደብር መግዛት ይመከራል፡፡ ዓመት በዓላ በሚኖርበት ጊዤ ዓመት በዓሉ ከመድረሱ ከበቂ ቀናት በፊት የሚያስፈልገውትን አስፔዛ በመገዛዛት የባዕል ዋዜማ የገበያ ግርግርን ያምልጡ።
በተቻለ መጠን አንድ ወይም የተወሰነ ሰው ብቻ ወደ ገበያ መሄድ ይኖርበታል። ይህ በቤተሰብዎ ውስጥ ለኮቪድ-19 ተጋላጭ ሊሆኑ የሚችሉትን የሰዉ መጠን ከመቀነስም በተጨማሪ በገበያ ማዕከል ያለዉን የሰዉ ጫና በመቀነስ ማሕበራዊ ርቀትን ጠብቆ ለመገበያይት አስተዋዖ ያደርጋል። ህዓናትንና ለኮቪድ-19 ተጋላጭ የሆኑትን ሰዎች ከቤት ይተዉ። በተመሳሳይም ወደ ፋርማሲዎች እና ሆስፒታሎች የተወሰነ አስፈላጊ ሰው ብቻ እንዲሄድ ያድርጉ።
ከተቻለ ሆስፒታል ፣ ፋርማሲ ወይም የሸቀጣሸቀጥ መደብር በሚመላለሱበት ጊዜ የራስዎን መኪና ይጠቀሙ፡፡ የግል መኪና ከሌልዎት በእግሮ መሄድን እንደአማራጭ ይጠቀሙ፡፡ ይሄም ጥሩ አማራጭ ሆኖ ካልታዮት ማሕበራዊ ርቀትን በመጠበቅ የህዝብ ማመላለሻን ሰዉ በብዣት በማይኖርበት ጊዜ ይጠቀሙ፡፡
ትኩሳት ፣ ሳል ወይም የትንፋሽ እጥረት ካጋጠሙ ወይም ለቫይረሱ የተጋለጡ እንደሆኑ ከተሰማዎት ቤት መቆየት እና በቤት ውስጥ ማህበራዊ ርቀትን በመጠበቅ እጅግ በጣም አስፈላጊ ነው፡፡ ወደ ገበያ ማዕከል ወይም ወደ ፋርማሲ መሄድ ካስፈለግዎ ጓደኛዎን ፣ የቅርብ ቤተሰብዎን ፣ ወይም ሌላ ሰው የሚያስፈልገዎትን ገዝቶዎሎት ከቤቶ በር እንዲያስቀምጥሎት ያድርጉ ፡፡
ወደ ሆስፒታል መሄድ የሚያስፈልግዎ ከሆነ በማንኛዉም ጊዜ የፊት ማስክ ማድረግ ፣ በሚያስነጥሱበት ወይም በሚያስሉበት ጊዜ አፍና አፍንጫዎትን በክንድ መሸፈን፣ ፊትዎን አለመንካት፣ እና እጅን መታጠብ በጭራሽ አይዘናጉ፡፡
ወደ ሆስፒታል ሱቅ ወይም ፋርማሲ ከመግባትዎ በፊት የእጅ ማፅጃን ይጠቀሙ፣ከወጡ በኋላ እንደገና ይጠቀሙት። በሱቁ ውስጥ እያሉ በተቻለ መጠን ጥቂት ነገሮችን ለመንካት ይሞክሩ
በሕዝብ ቦታዎች ውስጥ ማንኛውም የጨርቅ ጭንብል እንዲለብስ ይመከራል። ጭምብል ከሌለዎት አፍንጫዎን እና አፍዎን በሌላ ጨርቅ (እንደሻርፕ) ይሸፍኑ፡፡ ጭምብሉ በትክክል መደረጉን ያረጋግጡ። ትክክለኛ የጭንብል አለባበስ እና አወላለቅ መረጃ እዚህ ይገኛል።የፊት ጭንብል መጠቀም የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመቀነስ ያስችላል። ማህበራዊ ርቀት ቢጠብቁም እንኳ የፊት ጭንብል ጥቅም ላይ መዋል አለበት።
የ 2 ሜትር ርቀት በማንኛውም የህዝብ ቦታ መጠበቅ አለበት፡፡ ምንም እንኳን ብዙ ሰዎች ባሉባቸው ገበያዎች ውስጥ ይህ አስቸጋሪ ቢሆንም ፣ ርቀትዎን ለመጠበቅ ይሞክሩ፡፡የሆስፒታል ማቆያ ክፍል ወንበሮች ብዙውን ጊዜ የ2 ሜትር ርቀት የማይጠብቁ ስለሆኑ ጥግ ላይ መቆም ወይም ከቤት ውጭ መጠበቅ ሊኖርብዎ ይችላል፡፡
በአብዛኛዎቹ መደብሮች እና ፋርማሲዎች ሰዎች ወረፋ እየያዙ እያለ የት መቆም እንዳለባቸው የሚያሳዩ ምልክቶች አሉ፡፡ ሆኖም በመደብሮች ፣ በፋርማሲዎች ወይም በሆስፒታሎች ውስጥ ሰዎች 2 ሜትሩን ላይጠብቁ ይችላሉ። ይህ ከሆነ ይሉኝታ ይዞቱ ፀጥ አይበሉ። ራስዎን ብቻ ሳይሆን ሌሎችን እየጠበቁ ነው፡፡
አዲስ አበባ ውስጥ አብዛኛዎቹ መደብሮች፣ሆስፒታሎች እና ፋርማሲዎች የንጽህና መጠበቂያዎችን አያቀርቡም። ስለዚህ የራስዎን የጽዳት መሳሪያ ለመውሰድ ይሞክሩ፡፡ በሆስፒታል ፣ በፋርማሲ እና በመደብሮች ውስጥ የበር መያዣዎችን ፣ጋሪዎችን እና ስኪሪቢቶችን ለማፅዳት ይጠቀሙበት፡፡ ከተቻለ የራስዎን ስኪሪቢቶ ይውሰዱ ፡፡
ምንም እንኳን አንዳንድ ገጽታዎች ከሌሎቹ የበለጠ የተበከሉ ቢሆኑም ሁሉም ገጽታዎች በበሽተኛ ሰው እንደተነካኩ አድርገው ያስቡ፡፡ ይህ የታሸጉምግቦች ፣ መድኃኒቶች ፣ መቀመጫዎች ወዘተ ያካትታል፡፡ስለዚህ በሱቆች ፣ በፋርማሲዎች እና በሆስፒታሎች ውስጥ ይህንን ያስታውሱ፡፡
ኮሮናቫይረስ የሚተላለፍበት አንዱ መንገድ የተበከሉ ነገሮችን በመንካት እና ከዚያ ዓይኖችዎን ፣ አፍንጫዎን እና አፍዎን በመንካት ነው ፡፡ስለሆነም ካልተገደዱ በቀር አንዳች ነገር አይንኩ። ይህ ማለት ለመገምገም ፍራፍሬዎችን እናአትክልቶችን አይንኩ፡፡ በመደብሮች እና በፋርማሲዎች ውስጥ የማይገዙዋቸው ንነገሮች አይንኩ፡፡
ወደ ውጭ በሚወጡበት ጊዜ ጓንት ማድረግ አስፈላጊ አይደለም ምክንያቱም ያደረጉት ጓንት ልክ እጆቻችን በቫይረሱ ሊበከሉ በሚችሉበት መንገድ ሊበከሉ ስለሚችሉ ነው፡፡ በተጨማሪም ጓንቶችን ማጠባችን እጆቻችንን ከምንታጠበው ያነስ ነው የሚሆነው::
ከዚህ ይልቅ ወደግሮሰሪ ሆስፒታል ወይም ፋርማሲ ከመግባትዎ በፊትና ሲወጡ እጆቻችን በውሃና ሳሙና መታጠብ ወይም ንፅህና መጠበቂያ አልኮል መጠቀም ይመረጣል፡፡ ይህም ሆኖ ጓንት መጠቀም ከፈለጉ ተጠቅመን የምንጥላቸውን አይነትና ወዲያውኑ ማስወገድ ያስፈልጋል፡፡
የኮሮና ቫይረስ ከአንድ ሰው ወደሌላው ከመተላለፉ በተጨማሪ የተበከሉ ወለሎችን ወይም ቁሶችን በእጆቻችን ነክተን ፊታችንን አፋችንን ወይም አፍንጫችንን መንካት በቫይረሱ እንድንያዝ ያደርገናል፡፡ ስለዚህ አስፈላጊ ካልሆነ በስተቀር ምንም ነገር በእጆቻችን ከመንካት መቆጠብ አለብን፡፡
ከቤት በሚወጡበት ጊዜ ትልቁ አደጋ ቫይረሱ ካለበት ሰው ጋር ሊኖር የሚችል ንክኪ ነው፡፡ ነገር ግን ከገበያ ወይም ከፋርማሲ ይዘውት የመጡት እቃ በቫይረሱ ተበክሎ ሊሆን ይችላል የሚል ስጋት ካለዎት የሚከተሉትን እርምጃዎች ይውሰዱ:-
ፍራፍሬዎችንና አትክልቶችን እስከ 20 ሰከንድ በማጠብ ከቆሻሻና ከፀረ ተባይ መድሀኒቶች ማስለቀቅ በምግብ ከሚመጡ ጀርሞች ይከላከልልናል፡፡ ታዲያ በውሃና ሳሙና ከተጠቀሙ በመጨረሻ በንጹህ ውሃ በደንብ ማጽዳትዎን እንዳይረሱ፡፡
ነገር ግን ከቤት ውጪ በነበርዎት ቆይታ ማህበራዊ እርቀትዎን ካልጠበቁ እንዲሁም ሰዎች በእርስዎ አቅጣጫ ካሳሉ ወይም ካስነጠሱ ወደቤት እንደተመለሱ ልብስዎትን እንዲያጥቡ ይመከራሉ፡፡
ኮቪድ -19 ቀጥታ በቆዳችን በኩል ገብቶ አይዘንም ይልቁንም እጆቻችንን ከኣይናችን ከአፍንጫችን እና አይኖቻችን ጋር በሚኖራቸው ንክኪ ቫይረሱ ሊይዘን ይችላል፡፡ ቫይረሱ ከብር ወይም ሳንቲም በሚኖረን ንክኪ ለመተላለፉ የተረጋገጠ ነገር ባይኖርም ከማንኛውም ቁስ ጋር ንክኪ ካደረግን በሗላ እጆቻችን ማጽዳት መርሳት የለብንም፡፡ የገንዘብ ንክኪንም ለመቀነስ ኦንላይን የገንዘብ ማስተላለፊያ መንገዶችን መጠቀም ይመከራል፡፡
ኮቪድ – 19 ከሰው ወደሰው ከመተላለፉ በተጨማሪ የተበከሉ ወለሎችን ወይም ቁሶችን በእጆቻችን ነክተን አፋችንን አይናችንን ወይም አፍንጫችንን ስንነካ ቫይረሱ ሊይዘን ይችላል፡፡ ስለሆነም ምንም ነገር ግድ ካልሆነ በስተቀር መንካት የለብንም፡፡ በገበያም ልንገዛ ያላሰብነውን ነገር መነካካት የለብንም
በተደጋጋሚ የውሃ መቋረጥ ስለሚከሰት በተለይ ከፍ ያለ ወለል ላይ ያሉ ነዋሪዎች ተጨማሪ ውሃ የእጅ ማጽጃ ሳኒታይዘር አልኮል እና ሌሎችንም የንጽህና መጠበቂያዎች አጠራቅመው እንዲይዙ ይመከራል፡፡
በኮንዶሚኒየሞችና አንዳንድ አፓርትመንቶች የጋራ የሆኑ በእጅ ልብስ ማጠቢያ ቦታዎች አሉ፡፡ እነዚህን ቦታዎች በምትጠቀሙበት ጊዜ አካላዊ እርቀታችሁን ጠብቃችሁ መሆን አለበት፡፡
ከቤተሰቡ ጋር የማይኖሩ የቤት ውስጥ ሰራተኞችን የሚጠቀሙ ነዋሪዎች ሰራተኞቻቸው አካላዊ እርቀታቸውን እንዲጠብቁ ጭንብል እንዲያደርጉ እንዲሁም ሲገቡና ሲወጡ እጃቸውን እንዲታጠቡ ማድረግ ይኖርባቸዋል፡፡
የፓይፕ መጠኖች አስደናቂው ዓለም-አህጽሮተ ቃላት IPS ፣ NPS ፣ መታወቂያ ፣ ዲኤን ፣ ኤንቢ ፣ ኤስኤችኤል ፣ አር.ኤል.ኤል ፣ ዲ አር ኤል ማለት ነው? 1. ዲኤንኤ ማለት “መደበኛ ዲያሜትር” የሚል ትርጉም ያለው የአውሮፓዊ ቃል ነው ፣ ከኤንፒኤስ ጋር እኩል ይሆናል ፣ ዲ ኤን ኤ ደግሞ 25 ጊዜ (ለምሳሌ NPS 4 = DN 4X25 = DN 100) ነው ፡፡ 2. ኤንቢ ሜ ...
ደቡባዊ ውቅያኖስ (እንግሊዝኛ: Southern Ocean) ደቡባዊውን የመሬት የውሃ ከአንታርክትካ ጋር የሚያጠቃልል ውቅያኖስ ነው። ይህ የውሃ አካል ከውቅያኖሶች በስፋቱ ፬ኛ ደረጃን ይይዛል።
ሚንስተር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለሪ ክሊንተን የካይደኦ ኣብ ዘለዋ ናይ ኣፍሪቃ ናይ 10-መዓልታት ዑደተን ኣብ ደቡብ አፍሪቃ ተረኺበን ንተማሃሮ ዩኒቨርስቲ መደረ አስሚዔን።
ሂለሪ ክሊንተን ነዚ ናይ አፍሪቃ ዑደተን ብዳካር ሴኔጋል ዝጀመራ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን'ዩ። ሂለሪ ክሊንተን ዩናይትድ ሴተይትስ ፀጥታን ዲሞክራስን ዘጠናኽር ምስ ሃገራት ኣፍሪቃ ሓባራዊ ረብሓ ዝሕግዝ ሽርክና ከምትደሊ ገሊፀን።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ LED flood floodlights 108W 216 ዋ የ LED flood flood አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan LED flood floodlights 108W 216 ዋ የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED flood floodlights 108W 216 ዋ የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED flood floodlights 108W 216 ዋ የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በአማራ ክልል ምሥራቃዊ አካባቢዎች በበረሃ አንበጣ መንጋ ጉዳት ለደረሰባቸው አርሶ አደሮች የለት ደራሽ የምግብ ድጋፍ ማድረስ ተጀምሯል። አርሶ አደሮቹን በዘላቂነት ለማቋቋም በመስኖ ሥራዎች ላይ ትኩረት እንደሚደረግ ተገልጿል። ደቡብ ወሎ ውስጥ መንጋውን መግታት እንደተቻለና በኦሮሞ ብሔረሰብና በሰሜን ሸዋ ዞኖች ግን በስፋት እየተከሰተ መሆኑን ከየአካባቢው የተገኙ መረጃዎች አመልክተዋል።
ባለፈው ዓመት የተተከለውን አራት ቢልዮን ችግኝ ክብረወሰን ይሰብራል በተባለ ዘመቻ በዚህ ዓመት አምስት ቢሊዮን ችግኝ እንደሚተከል የኢትዮጵያ መንግሥት አስታውቋል።
ነገ በሚከበረው የአካባቢ ቀን ላይ በመላ ሃገሪቱ የችግኝ ተከላ መርኃግብር እንደሚጀመር የጠቅላይ ሚኒስትሩ የፕሬስ ኃላፊ አቶ ንጉሡ ጥላሁን በተለይ ለቪኦኤ ገልፀዋል።
ከምቲ ኣቐዲሞም ቅዱሳን ነቢያት፡ “ብርሃንካን ጽድቅኻን ልኣኽ” እናበሉ ዝተነበይዎ፡ (መዝ. 42፡3)፣ ነታ ኣብ ጸልማት ኃጢኣትን ጽላሎት ሞት ክሕደትን ዝነበረት ዓለም ንምብራህ ኣካላዊ ቃል ብርሃን ዓለም ንምዃን ፍጹም ሰብ ኮይኑ ከምዝተወልደ ዝምህር ሰሙን እዩ። (ኢሳ. 9፡2፣ ዮሓ. 8፡12)
አቅዲሙ ነገረ በኦሪት። አቅዲሙ ነገረ በኦሪት፡ ከመ ይመጽእ ወልድ በስብሐት ዘይዜንዋ ለጽዮን ቃለ ትፍሥሕት። ወካዕበ ይቤ በአፈ ዳዊት ቡሩክ ዘይመጽእ በስመ እግዚአብሔር፡ ብርሃን ዘመጽአ ውስተ ዓለም። ዘያበርህ ላዕለ ጻድቃን መርዓዊሃ ለቤተ ክርስቲያን፡ ይርዳእ ዘተኀጕለ ያስተጋብእ ዝርዋነ መጽአ ኅቤነ።
ንምክልኻል ቫይረስ ኮሮና ተባሂሉ ዝወጽእ መምርሒታት ውሸባ፥ ንምትግባሩ ብወተሃደራዊ ሓይሊ ምጥቃም ኣብ መንጎተን ግጭት ዘስግአን ሃገራት ኣፍሪቃ ጭንቀት ይፈጥር ኣሎ።
ፕረዚደንት ደቡብ ኣፍሪቃ ስሪል ራማፎሳ ኣብ ምቅላስ ቫይረስ ኮሮና ዕጽዋ ዘተግብሩ 73 ሺሕ ወታሃደራት ኣዋፊሩ። እቲ ፕረዚደንት ሽዕኡ ከምዚ ኢሉ ኔሩ " ተልእኮኹም ህይወት ምድሓን`ዩ- ወጺኹም ነቶም 57 ሚልየን ዜጋታት ደቡብ ኣፍሪቃ ናይ ምድሓን ግዴታ ኣለኩም።”
ካልኦት’ውን ኣብ ዙርያ ኣፍሪቃ ሓይልታት ጸጥታ መምርሕታት ውሸባ ከተግብሩን ዶባት ክርግጡን ተኣዚዞም`ውም፡ እዚ ስጉምትታት’ዚ ድማ ዝተሃናፈጸ ርእይቶታት የስዕብ ኣሎ- ወታሃደራዊ ሓይልን ፖሊስን ንህዝቢ ካብ ምሕላው ናብ ምቁጽጻር ዝተሰጋገረሉ -ታሪኻዊ ህሞት’ውን ኾይኑ’ሎ።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝሓለፈ ሚያዝያ 12 ጎንጺ`ውን ኣጋጢሙ`ዩ- ፥ ወተሃደራት መንግስቲ ንሓደ ክሳብ ዝመውት ከምዝሃረምዎ ይኽሰሱ። ካልኦት ሸሞንተ `ውን ከምኡ ብሓይልታት ጸጥታ መንግስቲ ከምዝተቐትሉ- ናይቲ ከባቢ ጸብጻባት ይጠቕሱ።
ካልእ ርእይቶ ዝሃበ ሓኪምን ዳይሬክተር ዓለማዊ ትካል ምክልኻል ተላገብቲ ሕማማትን ዶ/ር ሲሩስ ሻፓር ብወገኑ፥ ብዙሓት ናብ ሓደጋ ዘለዎ ኩነታት ዝኣቱ ሰራዊት እኹል ስልጠና የድልዮም-ምኽንያቱ ንሳቶም`ውን በቲ ሕማም ተለኺፎም ንኻልኦት ብጾቶም በቲ ሕማም ከይልክሙ ይብል።
ሚር- ሲኮ ድማ ካብ ወጻኢ ዝግበር ስልጠናታት `ውን መብዛሕቲኡ ግዜ ኣብ ወተሃደራዊ ሓይሊ ኣብ ክንዲ ምትኳር ኣብ ካልኦት ምስ ሲቪላት ዘራኽብ ነገራት ዝምልከት ከም ሓይልታት ፖሊስ ዝኣመሰሉ ስልጠናታት ምሃብ ተመራጺ`ዩ ይብል።
ኣብዚ ሕጂ እዋን ኣብ መላእ ዓለም ኣስታት 41 ሚልዮን ሰባት ምስ ኤችኣይቪ ይነብሩ።ታሕሳስ 1 ዓለምለኸ ኤይድስ ተባሂሉ ኣፍልጦ'ቲ ሕማም ንምዕባይ ብደረጃ ዓለም ተዘኺሩ ይውዕል።
በ 2011 የተመሰረተ, Brotherway በብርጭቆ ምግብ እና መጠጥ, የግል እንክብካቤ ኢንዱስትሪ ለ አረቦን እና ልዩ ብርጭቆ ማሸጊያ ግንባር አቅራቢ ነው. እኛ በሺዎች የሚቆጠሩ, መደበኛ የተሰራ ልማድ, የእኛ ደንበኞች በአንድ ጊዜ ማቆሚያ ማሸጊያዎች መፍትሔ በመስጠት ቆይተዋል.
የኛ ዋና ሃሳብ ለረጅም ውሎች ስትራቴጂያዊ ትብብር ድግምጋም ሁሉ በላይ ኃላፊነት እና ማሳደድ ነው. እኛ ከልብ እኛ ያለንን ሁሉ አጋር ጋር ወንድም እንደ ወዳጅነት እና ትብብር መመስረት እንደሚችሉ ተስፋ እናደርጋለን.
መምህር ኢብራሂም ግድላት ናይ ምፍታሕ ድሌትን ክእለትን ዝውንን ኣብ ኣዝዩ ጽንኩር እዋናት ብፍሽኽታ ንጸጋማቱ ዝገጥም ሓያል ልቦና ዝውንን ግዱስ ኤርትራዊ እዩ ኔሩ። ኣብ ርእሲ’ዚ ፡ ሕልፍ ዝበለ ትዕግስትን ጽን ኢልካ ምስማዕን ካብ ቀንዲ መለለይታት መምህር ኢብራሂም እዮም። መምህር ኢብራሂም፡ ንደቂ ሰባት ብሓፈሻ ንኤርትራውያን ከኣ ብፍላይ ብኣውንታ ንምጽላው ዕድል ኣብ ዘጋጠሞ ግዜ፡ ማሕበራዊ ብድሆታት ንምፍታሕ እጃሙ ንምብርካት ብተወፋይነትን ብቕንዕናን ብምሉእ ዓቕሙ ንምግባር ድሕር ዘይብል ህርኩትን ግዱስን ኣብነታዊ ኤርትራዊ ዜጋ እዩ ኔሩ።
መምህር ኢብራሂም ሓደ ካብ መስረትቲ ዓለምለኸ ተበግሶ ኤርትራውያን ንምድንፋዕ ህዝባዊ ምንቅስቓስ እዩ። ዕረፍቲ ናይ መምህር ኢብራሂም ንኹሉ ደምበ ፍትሒ ኤርትራ ብሓፈሻ ንሓይሊ ዕማም ዓለምለኻዊ ተበግሶ ኸኣ ብፍላይ ሰፍ ዘይብል መተካእታ ዘይርከቦ ክሳራ እዩ፡፡ ኣባላት ዓለምለኻዊ ተበግሶ፡ ንስድራቤት መምህር ኢብራሂም ጽንዓት ይሃብኩም እንዳበልና ዝተሰማዓና ከቢድ ሓዘን ንገልጽ። ንሓውናን ብጻይናን መምህር ኢብራሂም ኣምላኽ አብ ገነቱ ይቀበሎ።
ዘ ጋርድያን ንሓደ በዓል መዚ ጥዕና ብምጥቃስ ኣብ ዘቅረቦ ሓበሬታ ድማ፣ ኣብቲ ከባቢ ኣስታት 100 ዝኾኑ ውጉኣት ሰራዊት መንግስቲ ኢትዮጵያ ከምዝተሓከሙ ኣመልኪቱ።
መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ኣብ ክልል ትግራይ ኵናት ካብ ዝኣወጀሉ፣ ኣብ ሻድሻይ መዓልቱ፣ ሓደ ሓደ ቦታታት ከምዝተቖጻጸረ እንተዘይኮይኑ፣ ኣብ ሰብን ንብረትን ዝበጽሐ ጉድኣት ኣይሓበረን።
ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ብወገኑ፣ ህዝቢ ክድብድባ ካብ ዝወፈራ ነፈርቲ፣ ንሓንቲ ብሚሳይል ወቒዑ ከምዘውደቐ ከረጋግጽ እንከሎ፣ ንጽባሒቱ ድማ ካልእ ነፋሪት ከምዝተደግመት ይዝረብ ኣሎ።
ድሮ ኣብ ከባቢ ዶባት ትግራይን ኣምሓራን ዝርከብ ህዝቢ ክፈናቐል ጀሚሩ ምህላዉ ኣብ ዝሕበረሉ ዘሎ እዋን፣ ሕቡራት ሃገራት ቁጽሪ በቲ ኵናት ናይ ዝመዛበሉ ሰባት፣ ኣስታት 9 ሚልዮን ክበጽሕ ከምዝኽእል ኣጠንቂቑ።
ኣቐዲሙ’ውን ጸጥትኡ ኣብ ሰንኮፍ ዝጸንሐ ዞባ ምዕራብ ወለጋ፣ ምስቲ ኣብ ትግራይ ተኣዊጁ ዘሎ ኵናት ተተሓሒዙ፣ ዕጡቓት ኦሮሞ፣ መጥቃዕታቶም ብምቕጻል፣ ሓያሎ ከባቢታት ከምዝተቖጻጸሩ ተመልኪቱ።
ምሉእ ኣተኩሮኡ ናብ ትግራይ ጌሩ ዘሎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያ፣ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ዝተፈላለያ ክፋላት እታ ሃገር ዝነቱግ ዘሎ ግጭታት፣ መግለጺታት’ውን ይህበሉ የለን።
በዚ መሰረት፣ ኤርትራውያን ነበርቲ እስራኤል ነቶም ኣብ’ዚ ቅንያት’ዚ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ህይወቶም ዝሓለፈ ኤርትራውያን ብምዝካር፣ ኣብ ከተማ ተል ኣቪቭ፡ ከባቢ ለቪንስኪ ፓርክ፡ ብብቀዳም 11 ሰነ ጸሎተ-ፍትሓት ተኻይድሎም።
ኣብቲ ካብ ንግሆ ሰዓት 6 ኣትሒዙ ክሳብ ፍርቂ መዓልቲ ዝተኻየድ ናይ ዝኽርን ጸሎተ-ፍትሓትን መደብ፣ ስድራቤታት እቶም ግዳያት ዝርከብዎም ኣሽሓት ኤርትራውያን ተሳቲፎም።
ድሕሪ’ቲ ናይ ጸሎተ-ፍትሓ መደብ፣ ኤርትራውያን ኣዴታትን ደቂንስትዮን ንሰዓታት ዝቐጸለ ፍሉይ ምህለላን ጸሎትን ከምዘዕረጋ’ውን ወኪል ሬድዮ ኤረና ካብ ቴልኣቪቭ ሓቢሩ።
በንጻር እዚ ግና፣ መንግስቲ ኤርትራ ይኹን፣ ኣገልገልቲ እቲ ስርዓት ዝኾኑ መራሕቲ ሃይማኖታት፣ ነቶም ሳዕስዒት፣ ጓይላን ሆይሆትያን ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ እዋናት መዓልቲ ናጽነት፣ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝሃለቑ ህጻናት ኣዴታትን መንእሰያትን ዝርከቦም ኣማኢት ኤርትራውያን ወግዓዊ ዝኽሪ ይኹን ብሃገር ደረጃ ጸሎተ ፍትሓት ኣየካየዱን።
ተቃዋሚዎች በሚያዚያ ወር ከ30 አምባገነናዊ አገዛዝ ዓመታት በኋላ ኦማር አል በሽርን ከሥልጣን ሲያባርሩት ለመላው ዓለም መልካም ዜና ነበር። በሽር እአአ ከ2008 ጀምሮ በዘር ጭፍጨፋ እና የዳርፉር ጦር ወንጀል በሔግ ሲፈለጉ ነበር። ከሥልጣን መወገዳቸው ለሱዳን ዴሞክራሲ ቁልፍ እርምጃ ሲሆን፥ ለዳርፉሮች ደግሞ ፍትሕ ነው።
ከዚያ በኋላ የተከሰተው ግን ተስፋ አስቆራጭ ነው። የሱዳን ሠራዊት ምርጫ ለማድረግ ቃል ገባ ግን ይህ በሁለት ዓመታት ውስጥ አይሆንም። አገሪቱን አሁን እየመሩ ያሉት ወታደራዊ መሪዎች የሚመራው የሽግግሩ ወታደራዊ ምክር ቤት የበሽርን የቅርብ አማካሪዎች፣ ለምሳሌ የጃንጃውድ የዳርፉር ወታደራዊ ጭፍጨፋ በመምራት የሚጠረጠሩት ሌተ/ጄነራል አሕመድ አዋድ ኢብን ኡፍን ይጨምራል። ብዙ የሱዳን ጉዳይ ታዛቢዎች በወታደራዊ ምክርቤት ውስጥ ነገሮችንን እያከረሩ ያሉት ምክትል ፕሬዚዳንቱ መሐመድ ሐምዳን ዳግሎ በቅፅል ሥማቸው ሔምድቲ ናቸው። ሔምድቲ በዳርፉር የተቃውሞ ድምፆችን በኀይል የጨፈለቁትን የጃንጃዊድ ተዋጊዎች ከመምራታቸውም ባሻገር ሕፃናት ወታደሮችን ከዳርፉር በመመልመል የየመን ደም አፋሳሽ ጦርነት ውስጥ ሳውዲን ወክለው እንዲዋጉ አድርገዋቸዋል።
አደጋው ግልጽ ቢሆንም የሱዳን የዴሞክራሲ ኀይሎች ግን አደባባይ ተመልሰው ወጥተው በአስቸኳይ ሲቪል የሽግግር መንግሥት እንዲቋቋም እየጠየቁ ነው። ጥያቄያቸው አስከፊ ጥቃት ነው ያስከተለባቸው። በጁን 3፣ በዳርፉር ጭፍጨፋ ተጠያቂ የሆኑት የጃንጃዊድ ሠራዊት የቀድሞ አባላት የተገነባው ፈጥኖ ደራሽ ኀይሎች ከመቶ በላይ ሰዎችን ገድሎ ሬሳቸውን ናይል ወንዝ ውስጥ ወርውሮታል። በወታደራዊ ፍተሻ ጣቢያዎች የተገኙ ሰዎችን አስቁመው፣ ደፍረዋል። ዘርፈዋል።
ዛሬ ዛሬ እንደሚከሰቱት ብዙ ግጭቶች፣ በአክቲቪስቶቹና በወታደሮቹ መካከል ያለውን ትግል የሚገልጽ መረጃ አለ። በሽርን ከሥልጣን ያስወገዳቸውን እና ወታደሩን እየተጋፈጡ ያሉትን ተቃውሞዎች ያስተባበሩት መካከለኛ ገቢ ያላቸው እንደ የሱዳን ባለሙያዎች ማኅበር እና የሱዳን ዶክተሮች ማዕከላዊ ኮሚቴ ያሉ ሱዳኖች ማኅበራዊ ሚዲያን በተለይም ፌስቡክን በመጠቀም ነው። ከጁን 3ቱ ጭፍጨፋ በኋላ፣ የሱዳን በይነመረብ በሰፊው ተዘግቶ ከርሟል፤ ይህም በይነመረብ ላይ ማስተባበሩን እና ሪፖርት የማድረጉን ሥራ መሬት ላይ አስቸጋሪ እንዲሆን አድርጎታል። የሱዳን መንግሥት ከዚህ በፊት ለ68 ቀናት በይነመረብ በመዝጋት ተቃውሞዎችን በመከላከል የበሽርን ከሥልጣን መሰናበት ለማስቆም ሞክሮ ነበር።
ፌስቡክ ሴቶች በሽርን ጎዳና ላይ እንዲቃወሙ በማስቻል የተለየ ሚና ተጫውቷል። ታሜራ ግሪፊን በፊት ወሬ ለመለዋወጫ ይጠቀሙበት የነበረ እና በኋላ ግን ጎንታይ የፀጥታ ሠራቶችን ለማጋለጥ እና አንዳንዴም ከመኖሪያ ሥፍራቸው እስኪሹሹ ድረስ ዒላማ እንዲሆኑ በማድረግ ሴቶች ብቻ ይጠቀሙበት የነበረ የፌስቡክ ገጽ እንደነበረ ይፋ አድርጋለች። በተቃውሞ ንቅናቄዎቹ ውስ የሴቶች መኖር እና የዛግሮንዳ ዝማሬያቸው— ሴቶቹ በአደባባይ ተቃውሞ ወቅት ያወጧቸው የነበሩ መፈክራዊ ዜማዎች — የአብዮቱ ፊርማ ሆኗል። በሽር መንግሥት በዋትሳፕ ወይም ፌስቦክ እንደማይለወጥ መናገራቸው ይታዋሳል። የእርሳቸው መባረር እንደሚያሳየው የማኅበራዊ አውታሮች ንቅናቄ መፍጠሪያ መሣሪያነት ላይ መንግሥታት ተደጋጋሚ ማናናቅ እንደሚያደርጉ ነው።
አሁን ግን ተቃዋሚዎች የሚጠቀሙበትን ያክል ወታደራዊ ኀይሉም ማኅበራዊ ሚዲያዎችን እየተጠቀመባቸው ነው። በይነመረብ ሙሉ ለሙሉ አልተዘጋም። በፈጥኖ ደራሽ ኀይሉ ቁጥጥር ሥር ያለው እና የቀድሞ ወታደሮቹን ተግባራት የሚያሳየው የመንግሥት የፌስቡክ ገጽ አሁንም አለ። የሱዳን አክቲቪስቶች ሰላማዊ ተቃዋሚዎች ላይ አመፅ የሚያበረታቱ መሆኑን አውቆ ፌስቡክ እነዚህ የመንግሥት ገጾች እንዲያግዳቸው ፊርማ እያሰባሰቡ ነው።
የሱዳንን የፌስቡክ ፕሮፓጋንዳ ከመዋጋትም በተጨማሪ አገር ውስጥ ያሉ እና ስደተኛ የሱዳን አክቲቪስቶች ተቃውሞ ማስተባበራቸውን ለመቀጠል እና የመንግሥትን የመብት ጥሰቶች ለመመዘገብ ይችሉ ዘንድ በይነመረብ ለብዙኀኑ መልሶ የሚዳረስበትን መንገድ እየፈለጉ ነው። አክቲቪስቶቹ በአጭር የጽሑፍ መልዕክት እና በድምፅ ጥሪ የመረጃ ልውውጥ ኔትዎርኮችን እያደራጁ ነው። ነገር ግን ለኔም የሱዳን አክቲቪስቶችእንደ ጉግል ሉን ያሉ ቴክኖሎጂዎች ካርቱም ላይ የመገናኛ ዘዴ መፍጠር ይችሉ እንደሁ ለመጠየቅ እየደወሉልኝ ነው። (መልሱም፦ ሉን ቴሌኮም አውታሮች እንደ አንቴና ሆኖ ነው የሚያገለግለው። የሱዳን አውታሮች ደግሞ ከግንኙነት ውጪ ተደርገዋል። በተጨማሪም፣ ከከተማው 20 ኪሜ ከፍ ብሎ የሚንሳፈፍ ባሉን በቀላሉ የሚሳኤል ታርጌት ሊሆን ይችላል።)
እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ፣ በኤዲኤስኤል (በስልክ ገመድ የሚዳረስ ኢንተርኔት አገልግሎት) ያላቸው ጥቂት ሱዳናውያን ዋይፋይ በማብራት እና የይለፍ ቃላቸውን ለወዳጆቻቸው በመስጠት ከቤታቸው መረጃዎችን እንዲለጥፉ እና እንዲለዋወጡ እያደረጉ ነበር። ከሁለት ቀናት በፊት – ማረጋገጥ ባልችልም – ኤዲኤስኤልም ተዘግቷል የሚሉ መረጃዎችን እያየሁ ነበር። ይህ አዲስ ተቃውሞዎቹን ለመበተን እንቅስቃሴ መጀመሪያቸው ይሆን ይሆናል።
ይህ ሱዳንን ሙሉ የበይነመረብ ጨለማ ውስጥ ይከታታል። ይህም ለወታደራዊ ኮሚቴው ወታደሮች “ጃንጃዊድ” የሚዲያ ትኩረት ሳይኖርባቸው ማሰቃየት እና መግደላቸውን እንዲቀጥሉ በቂ ሁኔታ ይሰጣቸዋል። https://t.co/4WDs0YhvAP
ጁን 10፣ የሱዳን ሕዝቦች ነጻነት ንቅናቄ ደቡብ ሱዳን እንዳትገነጠል ባደረገው ውጊያ ታዋቂው ያሲን አርማን ከካርቱም ወደ ጁባ በወታደራዊ ሔሊኮፕተር ተገዶ ተልኳል።
ያለፈቃዴ በወታደራዊ ሔሊኮፕተር ታግቼ ከካርቱም ወደ ጁባ ተልኬያለሁ። ወደ የት እየወሰዱኝ እንደነበር አላወቅኩም ነበር። ብዙ ጊዜ ጠይቄያቸዋለሁ። ከጓድ ኢሳማኤል ካሚስ ጃለብ እና ሙባረክ አርዶል ጋር ሔሊኮፕተሯ ውስጥ አስረውኝ ነበር።
ሌላኛው ዋናው የሱዳን የመረጃ መንገድ ምናልባት ከሱዳን ወደ ጎረቤት አገራት የተሰደዱ ነገር ግን ሱዳን ውስጥ ተቃውሞዎችን ከሚያደራጁ ሰዎች ጋር ግንኙነት ያላቸው ሰዎች በዚያ በኩል የሚያገኙት መረጃ ነው።
አገራት በአጋሮቻቸው ነው የሚታወቁት። ወታደራዊው መንግሥትም ብዙ የወዳጅ ሀብት አለው፦ ሳዑዲ አረቢያ እና የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ ለወታደራዊ አመራሮቹ የ3 ቢሊዮን ዶላር እርዳታ ሰጥተዋል። የትረራም አመራርም ቢሆን ከአረብ ኢሜሪትስ ጋር ባለው ለነዚህ አገራት መሣሪያ መሸጥ የሚከለክለውን የኮንግረስ ውሳኔ እስከመሻር የሚያደርስ ጥብቅ ትሥሥር ኋይት ሀውስ ፈጥኖ ደራሹን ኀይል በሽብርተኛ ድርጅትነት እንዲመዘግበው የተዘጋጀው ፊርማ ማሰባሰብ በቅርቡ ውጤት ያመጣል ብሎ መጠበቅ አያስኬድም። (በተቃራኒው የአፍሪካን ወታደራዊ አገዛዞች ቸል በማለት የሚያስቆጭ ታሪክ ያለው የአፍሪካ ኅብረት ሱዳን በዚህ ሳምንት ካደረገችው ተቃውሞን የመጨፍለቅ ሥራ በኋላ ከአባልነት አግዷታል።
– ሌሎችም እንዲሁ እንዲያደርጉ እና ለጉዳዩ ትኩረት እንዲሰጡ ጠይቁ። ሁሉም መንግሥታት – ወታደራዊ መንግሥታትን ጨምሮ – የሚወስዱት እርምጃ ሕዝባዊ ዕሳቤውን እየተመከቱ ነው። የሳዑዲ እና የአረብ ኢምሬትስ አገራት ሰዎች የሱዳን ሠራዊት ምን እየሠራ እንደሆነ የሚከታተሉ ከመሰላቸው ልምድ ባላቸው የዘር ጨፍጫፊዎች እየተመራ ያለውን መንግሥት ለመደገፍ ፈቃደኝነታቸው ሊገደብ ይችላል። and ሪፖርተር ዩሰራ ኤልባጊር ከካርቱም፣ ሱዳን ሆና ዜና እየሠራች ነው፤ ትዊቶቿ በጣም ጠቃሚ ናቸው። Declan Walsh, the New York Times bureau chief, is doing የኒዎርክ ታይምስ ቢሮ ኀላፊ ዴክላን ዋልሽም ከመሬት ላይ ጠቃሚ ሪፖርት እያወጣ ነው። ሪም አባስ የተባለው ሱዳናዊ ጋዜጠኛ እና ጦማሪም በአብዛኛው በአረቢኛ በርካታ ጽሑፎችን እያጋራ ነው። የአልጄዚራም የግጭት አዘጋገብ በጣም ጥሩ ነው። ነገር ግን በእስካይፕ ኢንተርቪው ላይ ብቻ ጥገኛ መሆናቸው የወደፊት ሽፋን አሰጣጣቸው ላይ እንቅፋት ይፈጥራል ብዬ እሰጋለሁ፦
– ሰዎች ሱዳን ውስጥ እየሆነ ያለውን ነገር ወደው እንዲከታተሉት የሐሰን ሚንጃህን – አልፎ አልፎ ቂላቂል የሆነ ነገር ግን ጥሩ ልብ ካለው የአርበኝነት ተግባር የሚመነጩ የሱዳን የዴሞክራሲ ንቅናቄ እና የመንግሥት የኀይል ምላሽ ምን እንደመሚመስል የሚያሳዩ ቪዲዮዎች መከታተሉ ይጠቅማል።
– ወታደራዊ መንግሥቱ ተቀባይነት እንዲያገኝ የግፊት አድራጊ ድርጅቶች – እነ ፌስቡክን ጨምሮ ከፈጥኖ ደራሽ ኀይሉ የሚመጡ ጽሑፎችንም ይሁን ሌሎች መሰል ይዘቶች በማስተናገድ ወታደራዊ የሽግግር መንግሥቱን መርዳት የለባቸውም።
የሱዳን በይነመረብ አገልግሎት አቅራቢዎች – ኤምቲኤን እና ዛይን – ዓለም ዐቀፍ ድርጅቶች ናቸው፤ በኀልዩት ደረጃ የወታደራዊ መንግሥቱን ትዕዛዝ በግፊት ብዛት እምቢ ብለው በይነመረቡን ሊከፍቱት ይችላሉ። ዛይን የኩዌት ኩባንያ ነው። በሳዑዲ አረቢያ ከፍተኛ ተፅዕኖ ሥር ሊወድቁ ይችላሉ። ነገር ግን ኤምቲኤን የደቡብ አፍሪካ ኩባንያ ነው። የአክሲዮን ባለቤቶቹ ግፊት ወይም የሕግ ተጠያቂነት ጉዳይ ሊያሰጋው ይችላል። ወዘተ. የኢንተርኔት ሶሳይቲ የተባለው ድርጅት ሱዳን በይነመረቡን መልሳ እንድትከፍተው ጥሪ አቅርቧል። ምናልባት ይህ ሶሳይቲ ኤምቲኤን ላይ ተፅዕኖ ለማድረስ ማደራጃ ይሁን አይሁን ግልጽ አይለደም።
– ሱዳን ውስጥ ገንዘብ ማሰባሰብ አስቸጋሪ ይሆናል። የትራም አስተዳደር የሱዳን መንግሥት ላይ የተጣለውን የፋይናንስ እገዳ እኤአ በ2017 ቢያነሳም ሌሎች የዳርፉር ግጭትን ተከትሎ የተጣሉ ዕቀባዎች አሁንም አሉ። ሱዳን ውስጥ ያሉ ጓደኞች በክሪ አሊ እና አሜሪካ ያለው የካርቱም አልሙናዮች ማኅበር ከታክስ ነጻ የሆነ US 501c3 ዕድላቸውን በመጠቀም አገር ውስጥ ያለውን የዴሞክራሲ ንቅናቄ እየደገፉ እንደሆነ ጠቁመውኛል።
በሌላ በኩል፣ የግብጽ አብዮት እና ሰፊው የዐረብ ፀደይ የፈጠሩትን ፈንጠዝያና ተስፋ ማስታወስ ከባድ ያደርገዋል። የሙዝሊም ብራዘርሁድ መንግሥት በዴሞክራሲያዊ መንገድ ከተመረጠ ዓመት በኋላ ወታደራዊው አምባገነን ሥልጣን ነጥቋል። አሁን የነገሠው ፍርሐት ሱዳን ከአንዱ አምባገነን ወደ ሌላው አምባገነን ልትሸጋገር ነው የሚል ወን። ከዐረብ ክረምት ወደ ሌላ ክረምት ፀደይ ሳታይ ትከርማለች የሚል ነው። አንዳንድ የሱዳን ተቃዋሚዎች “ሱዳን ወይም ግብጽ” የሚል መፈክር ይዘው የሱዳን ወደ አምባገነንነት መመለስ የመጨረሻ አስቀያሚው ውጤት መሆኑን አመልክተዋል። ከዚህም በላይ የሚከፈው ውጤት ግን ዓለም ዐቀፉ ማኅበረሰብ ጣልቃ ሳይገባ የዳርፉሩን ዓይነት ጭፍጨፋ ሊከሰት ይችላል የሚለው ስጋት ነው። ያንን ጭፍጨፋ የፈፀሙት ሰዎች አሁን ኀላፊነት ተሰጥቷቸዋል። እኛ ደግሞ ፊት ነስተናቸዋል።
ከሉቫይን የካቶሊክ ዩኒቨርሲቲ የተደረገው ጥናት እንደሚያመለክተው የላቦራቶሪ አይጦች የሞባይል መጠን በሞባይል ሞገድ እና በ Wifi አውታረመረቦች ሲጋለጡ በእጥፍ ይጨምራል ፡፡
ከሉቫይን የካቶሊክ ዩኒቨርሲቲ (ዩሲኤል) የተደረገው ጥናት ማክሰኞ ሰኔ 24 ቀን በቤልጅየም ለ ሶር በተጠቀሰው የቤልጂየም ጋዜጣ ላይ እንደተጠቀሰው የላቦራቶሪ አይጦች የሞባይል ሞባይል እና የ wifi አውታረመረቦች ሞገድ ሲጋለጡ በእጥፍ ይጨምራል ፡፡
ይህ ጥናት የታተመው እ.ኤ.አ. ሰኔ 15 ቀን በፓሪስ ውስጥ በሞባይል ስልኮች አጠቃቀም ላይ የጥንቃቄ እርምጃዎች የጥንቃቄ እርምጃ ጥሪ ሲያቀርቡ ወደ ሃያ ያህል የሳይንስ ሊቃውንት እና ካንኮሎጂስቶች ለ. ጤና.
የቤልጂየም ጥናት እንዳመለከተው በሞባይል ቴክኖሎጂዎች ውስጥ ጥቅም ላይ የዋሉ የኤሌክትሮማግኔቲክ ተጋላጭነቶች ለ 18 ወራት ለሦስት ደረጃዎች ለሦስት ወራቶች የሞት መጠን 60% ነበር የቤልጂየም ጥናት , በተግባራዊ ሳይንስ ውስጥ የዶክትሬት ትምህርቱን የሚያጠናቅቅ ሰኞ በዩሲኤል በዲርክ አዳንግ ተከላከለ ፡፡
ጠቅላይ ሚኒስትር የነበሩት ታመዋልም ሞተዋልም በሚማልበት ሰአት ሎጋው ሽቦ ተዘፈነ … የርዕሰ ብሄር መለስ ዜናዊ ሞት ይፋ በሆነበት ሰአት ደግሞ ብር አንባ ሰበርልዎ ተብሎ ሲዘፈን በሰፊው ተሰማ… ኃይለማርያም ደስ አለኝ ቦታው ተፈቅዶላቸው ሀገር ወከሉ ተብሎ ሲታወጅ አስገራሚው ዘፈን አላቆመም የቤተ ዘመዱ ይታያል ጉዱ ይባል ተገባ… ***************************************************************************************************** አጋጣሚ የፈጠረውን ፖለቲካዊ ግርግር በጥበብ ተጠቅሞ በፖለቲካው እንቅስቃሴ ውስጥ የመደራደሪያ አቅም በማበጀት ወይም አቅም በመገንባት አማራጭ ሀይል መሆንን ከማሳየት ፋንታ በቀረርቶና በሽለላ የጨዋታውን ህግ ለመቀየር መመኘት የምኞት ሁሉ መናኛ ቢባል ያስነውር ይሆን? በትግል … [Read more...] about ያልተመጣጠነ ግጥሚያ
የ84 ዓመቱ አረጋዊ ብፁዕ አቡነ ኤልሳዕ፣ ዛሬ ቅዳሜ፣ ግንቦት 17 ቀን 2011 ዓ.ም.፣ 11፡30 ላይ፣ ከስኳር እና ከልብ ሕመም ጋራ በተያያዘ የኩላሊት መድከም፣ በሕክምና ሲረዱ በቆዩበት የጎንደር ዩኒቨርሲቲ ሪፈራል ሆስፒታል ዐርፈዋል፡፡
በሦስተኛው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት አንብሮተ እድ፣ ጥር 13 ቀን 1971 ዓ.ም. ለጅማ ሀገረ ስብከት ኤጲስ ቆጶስነት የተሾሙት ብፁዕ አቡነ ኤልሳዕ፡-
ጥንቱንም ለሢመተ ጵጵስና ለመመረጥ ያበቃቸው፣ ከማሕሌት ቁመት እስከ ዐውደ ምሕረት ስብከት የዘለቀው ሙሉ አገልግሎታቸው ሲኾን፣ በሕመም ምክንያት እስከተወሰኑበት ጊዜ ድረስ፣ ከተማና ገጠር ሳይመርጡ በትጋት፣ በደግነትና በሰላማዊነት አባታዊ ሓላፊነታቸውን ተወጥተዋል፡፡
በፊት ስማቸው መሪጌታ አባ ኅሩይ ይባሉ የነበሩት ብፁዕነታቸው፣ በደብረ ጽጌ ገዳም ለዐሥራ አምስት ዓመታት አገልግለዋል፤ ለሢመት ተጠርተው ሲመረጡ፣ በጋሞጎፋ ሀገረ ስብከት በአገልግሎት ላይ ነበሩ፡፡ መጻሕፍተ ሐዲሳትንና ፍትሐ ነገሥትን፣ ከታዋቂው የነታ ገብረ ሕይወት ሐዲስ ተምረዋል፤ የቅኔና የአቋቋም ዐዋቂም ነበሩ፡፡
በአራተኛው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ መርቆሬዎስ እና በስድስተኛው ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ምርጫ ወቅት፣ በዕጩነት ከቀረቡት ብፁዓን ሊቃነ ጳጳሳትም አንዱ ነበሩ፡፡
በደቡብ ጎንደር ሀገረ ስብከት፣ አፈር ውኃ እናት ወረዳ፣ መካነ ሰማዕት ቅዱስ ገላውዴዎስ ደብር፣ በ1927 ዓ.ም. የተወለዱት የአንጋፋው አባት ብፁዕ አቡነ ኤልሳዕ ሥርዐተ ቀብር፣ በኑዛዜያቸው መሠረት በዚያው ቤተ ክርስቲያን እንደሚፈጸም ታውቋል፡፡
በመጪው ሰኞ፣ በጎንደር መስቀል ዐደባባይ የስንብት መርሐ ግብር መዘጋጀቱ ተጠቁሟል፤ የሥርዐተ ቀብራቸውን ዕለትና ሰዓት፣ የርክበ ካህናት ምልአተ ጉባኤ ስብሰባውን በማካሔድ ላይ የሚገኘው ቅዱስ ሲኖዶስ ወስኖ እንደሚያስታውቅ ይጠበቃል፡፡
ብደርቂ ኣብ ዝተወቕዓ ኢትዮጵያን ሶማልን ህይወት ኣድሕን ስራሓት ክብ ንምባል ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካላት ናይ ገንዘብ ሓገዝ ይሓታ`ለዋ። ኣብ`ቲ ኸባቢ ብሚሊዮናት ዝቑጸሩ ዝጠመዩ ሰባት ኣብ ሓደጋ ሞትን ሕማምን ወዲቖም ።
ሓሙሽተ ዓመት ድሕሪ`ቲ ኣብ 2011 ዓ.ም ኣስታት 260 ሺሕ ሰባት ኣብ ሶማል ዘህለቐ ደርቂ፡ ሕጂ`ውን ነታ ሃገር ሓደጋ ደርቂ የንጸላልዋ`ሎ። በቲ ሓደጋ ዝያዳ ዝተሃስየ ከባብታት ፑንትላንድን ሶማሊላንድን`ዩ፡ ኣብዚ ከባቢታት ድሮ ብዙሕ ሞትን ሕማምን የጋጥም ከምዘሎ ይሕበር ኣሎ።
ወሃቢ-ቓል ናይ ሕቡራት ሃገራት ትካል ስደተኛታት ሊዮ ዶብስ፡ ኣሸሓት ሰባት ዓዶም ገዲፎም ይኸዱ`ለው-መንግስቲ ግን ኣብ ቦትኦም ኮይኖም ረድኤት ክጽበዩ`ዩ ዘተባብዖም ዘሎ ይብል።ንሱ ብተወሳኺ ክሳብ ወርሒ ሰነ 825 ሚልዮን ዶላር ናይ ገንዘብ ሓገዝ ከም ዘድልይ`ውን ይገልጽ።
ወሃቢ-ቓል ቤት-ጽሕፈት ምትሕብባር ሰብኣዊ ሓገዝ ጀንስ ላርኪ፡ ኣብ`ቲ ዝያዳ ዝተሃስየ ኣብ ኢትዮጵያ ዝርከብ ክልል ሶማልያ ንልዕሊ 785 ሺሕ ብጥምየትን ጽምእን ዝሳቐዩ ዘለዉ ሰባት ንምሕጋዝ ሓገዝ ገንዘብ የድልይ’ዩ ኢሉ`ሎ።
ኣብ ኢትዮጵያ 5.6 ሚሊዮን ሰባት ብሕሱም ደርቂ ተወቒዖም ኣለዉ ዝበለ ሕቡራት ሃገራት ኣብ`ዚ ዓመት`ዚ ኣብ ኢትዮጵያ ሰብኣዊ ስራሓት ንምስራሕ 948 ሚልዮን ዶላር ይሓትት ኣሎ።
ኒው ጀነሬሽን ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ በኢትዮጲያ የጥራት ደረጃ ኤጀንሲ የተዘጋጁት ስታንዳርዶች በተገቢው መልክ በመፈፀም በ2012 ዓ/ም በተቋም ደረጃ አይ ኤስ ኦ (ISO) ሰርቲፊኬት ለማግኘት የሚያስችለውን ተግባራት እያከናወነ መሆኑን ገለጸ።
የዩኒቨርስቲው የአካዳሚክ ምክትል ፕሬዚዳንት እንደገለጹት ዩኒቨርስቲው የትምህርት አሰጣጥ ጥራት ደረጃውን በማሳደግ አዳዲስ የድህረ ምረቃ በመደበኛ እና በርቀት ትምህርት ለመጀመር ለዚሁ ተገቢ የሆነ እውቅና ለማግኘት የሚያስችለው ብቃት ላይ ይገኛል።
በቴክኒክና ሙያ ኮሌጀች የትምህርት ሥልጠና ጥራት ለማስጠበቅና በየሙያ ደረጃው የሥርዓተ ትምህርት ክለሳ አድርጓል ያሉት ምክትል ፕሬዚዳንቱ የማስልጠኛ መሳሪያዎች (TTLM) ዝግጅት በሁሉም የብቃት አሃዶች ማዘጋጀቱንና የትብብር ሥልጠናን አፈፃፃምን የሚያሻሻሉ የተለያዩ ተገባራት እያከናወነ መሆኑን ለዝግጅት ክፍላችን ተናግረዋክል።
አቶ ብርኑ አያይዘውም የምዘና ሥርዓቱን ለማጠናከርና በዩኒቨርስቲው የሚተገበረውን የተከታታይ ማጠቃለያና ተቋማዊ ምዘና ዝግጅትና አፈፃፃም ደረጃውን የጠበቀ እንዲሆን መደረጉንም አስረድተዋል።