Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
“[መንግስት] ያንን ካምፕ ለመዝጋት ብዙ ጥረት ቢያደርግም በወቅቱ የነበረው አመራር ህወሓት እና አንዳንድ አካላት እንቅፋት ፈጥረው ያንን እንቅስቃሴ አስተጓጉለውታል። ከዚያም በኋላ ኮቪድ ገባ። በኮሮና ጊዜ ብዙ ሰው ማንቀሳቀስ የሚመከር ስላልነበር ቆመ። በእሱ ምክንያት ነው ይሄ የሆነው እንጂ መጀመሪያውኑ ራሱ መዘጋት የነበረበትና ለመዝጋትም ብዙ ስራዎች የተሰሩበት ካምፕ ነው የነበረው” ሲሉ ዋና ዳይሬክተሩ የነበረውን ሂደት አብራርተዋል።
የሽመልባ እና ህጻጽ የስደተኛ መጠለያ ጣቢያዎች እንዲዘጉ ቢወሰንም፤ መቼ የሚለውን በእርግጠኝነት መናገር እንደሚያስቸግር አቶ ተስፋሁን ለ“ኢትዮጵያ ኢንሳይደር” ተናግረዋል። በአካባቢ ካለው የጸጥታ ሁኔታ ባሻገር በመጠለያ ጣቢያዎቹ ግንባታዎችን ያከናወኑ ሌሎች ተቋማት በቦታው ተገኝተው የሚያደርጓቸው እንቅስቃሴዎች ጊዜውን እንደሚወስኑ አስረድተዋል። (ኢትዮጵያ ኢንሳይደር)
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ይህ ጉዳያችን ካልሆነ ምን ጉዳያችን ሊሆን ይችላል? ኢትዮጵያ መሬት ባከራየቻቸውም ሆነ ከሸጠችላቸው ኩባንያዎች ሃገራት ጋር ክርክር ቢነሳ ጉዳዩ የሚታየው በ አለም አቀፍ ገላጋይ ፍርድ ቤት ነው
ይህ ጉዳያችን ካልሆነ ምን ጉዳያችን ሊሆን ይችላል? ኢትዮጵያ መሬት ባከራየቻቸውም ሆነ ከሸጠችላቸው ኩባንያዎች ሃገራት ጋር ክርክር ቢነሳ ጉዳዩ የሚታየው በ አለም አቀፍ ገላጋይ ፍርድ ቤት ነው
ኢጣልያ በሰሜናዊው የኢትዮጵያ ክፍል በ ኤርትራ ለመጀመርያ ጊዜ ቦታ ማግኘት የጀመረችው በ አሰብ ግዛት ሩባርቲኖ በተባለ የመርከብ ኩባንያ አማካይነት ከ አንድ ሱልጣን በ 1869 ዓም በገዛችው ትንሽ መሬት መሆኑ ይታወቃል። እንግዲህ ሃገራችንን ከ አንድ መቶ አመታት በላይ አሁን እስካለንበት ጊዜ ድረስ የቀጠለ ፖለቲካዊም ሆነ ምጣኔ ሃብታዊ ችግር እየፈጠረ መሆኑ ይታወቃል።
አፕሪል 14/2013 ዓም በኢሳት ቴሌቭዥን በቀረበው ''የእሁድ ወግ'' የውይይት መርሃግብር ላይ አቶ ዳንኤል ጥላሁን በካናዳ ቶሮንቶ የህግ ባለሙያ ስለ መሬት ለውጭ ባለ ሃብቶች መሸጡ ጉዳይ ያነሱት ሃሳብ ሚዛን የሚደፋ እና ብዙ ኢትዮጵያዊ የሚያውቀው አይመስለኝም። ቀድሞ ስለመሬት ማከራየት ሳስብ ስጋት ይሆናል ብዬ የማስበው ወደፊት መሬት በኪራይ ወሳጅ ሃገራት ከኢትዮጵያ ጋር የጸብ ማንሻ ምክንያት ቢሆናቸውስ? የሚል ነበር። ይህንን ስጋቴን ግን በማስረጃ ለማስደገፍ አለመግባባቱ እስኪፈጠር መጠበቅ አለብኝ ማለት ነው? ብዬ ያሰብኩበት ጊዜ ነበር።ዛሬ አቶ ዳን ኤል ይህንን ስጋት አጠናክረውልኛል።
የዛሬው የመሬት ኪራይም ሆነ ሽያጭ ነገ ከገዢውም ሆነ ከተከራዩ ሃገር ጋር እስከወታደራዊ ግጭት ድረስ የማድረስ እድል እንዳላቸው የሚያመላክት ሁኔታ መኖሩን ለመረዳት አቶ ዳንኤል በኢትዮጵያ እና በተከራይ የውጭ ኩባንያዎች መካከል የተደረጉትን ውሎች ባህሪ ሲገልጹ እንዲህ ብለዋል።
''የኢንቨስትመንት ኮንትራቶች ሲፈረሙ የኢንቨስትመንቱን መብቶች የሚያስጠብቁ ብዙ ነገሮች አሉ።''ባይላተራል ኢንቨስትመንት ፕሮተክሽን ትሪቲስ'' መንግስት ከህንድ ከቻይና ከግብጽ ጋር ሁሉ ተፈራርሟል።በሌላ በኩል የ 1966ቱን የ ዋሽግተኑን ''ስቴት ኢንቨስተር ዲስፕዩት'' ይህ መንግስት ተፈራርሟል። እነኚህ ውሎች ምን ያመጣሉ? እነኚህ ሁሉ ነገሮች ሲደመሩ ስትል መሬታችንን በኮንትራት እየገዙ ያሉ ሰዎች መሬቱን ይይዙና የሚዳኙት ግን በ አለም አቀፍ ህግ ነው።በ አለም አቀፍ የግልግል ፍርድቤት ነው የሚዳኙት ከመንግስት ጋር ሙግት ቢገጥሙ በመሬቱ ዙርያ ማለት ነው።ይህንን ለማጠናከር ደግሞ ምን ታውጆላቸውል? ''ፕሮክላሜሽን ሰርቲ ሰቨን''የሚባል በ1996 በ አዋጅ ታውጆላቸዋል።ይህ ህግ ደግሞ ህዝቡን እያፈናቀሉ መሬቱን ከገዙ ባለሃብቶች ጋር ክርክር ቢነሳ ጉዳዩ በ አለም አቀፍ የግልግል ፍርድቤት እንዲታይ መንግስት ህግ አውጥቶላቸዋል።ይህ ሌላ አስገዳጅ ህግ ያግዘዋል የ 1958 ''ኒዎርክ ኮንቨንሽንን'' ፈርሟል።እነኚህን ነገሮች ዘርዝረህ ስትመለከታቸው አንድ ኢትዮጵያዊ ገበሬ በማንኛውም ጊዜ ሊነቀል የሚችል ነው።ምንም አይነት መብት የለውም።መሬታችንን የሚገዛው ባዕድ ግን ከእኛ በላይ መብት አለው።ይህንን መብቱን በ አለም አቀፍ ደረጃ ማስከበር የሚችል ነው።እየሆነ ያለው ነገር ዜግነታችንን ተቀምተናል።ከመቀሌ እስከ ሞያሌ ዜግነታችን ተገፏል።መሬት ላራሹ ተገቶ የቻይና ፊውዳሊዝም እየሰፈነ እኮ ነው።''ብለዋል።
የ አሰብ የቁራሽ መሬት ሽያጭ መዘዝ እስከ አሁን ድረስ የሃገራችን ችግር አንዱ ምንጭ እንደሆነ እንደቀጠለ ሁሉ የዛሬው የመንግስት የመሬት ኪራይ እና ሽያጭ ጉዳይ ካሁኑ እልባት ካላገኘ ብዙ ችግር ማስከተሉ እንደማይቀር አመላካች ብቻ ሳይሆን በኢትዮጵያ ህልውና ላይ የተደቀነ አደጋ ነው።። ይህ ጉዳያችን ካልሆነ ምን ጉዳያችን ሊሆን ይችላል?
እቲ ኣብ ወፍርን ንግድን ዘተኮረ ናይ መሬት ውጥን ብህዝቢ ተቐባልነት ስለዘይረኸበ፣ ተቛሪጹ ከምዘሎ ዝሓበረ ምምሕዳር ናይቲ ፕሮጀክት፣ እቲ ቤት ጽሕፈት ናይቲ ፕሮጀክት’ውን ከምዝተዓጽወ መንግስቲ ብመንገዲ ማዕከን ዜናኡ ኣፍሊጡ።
ኣንጻር እቲ ብመንግስቲ ዝቐረበ ውጥን መሬት ዝቐንዐ ተቓውሞ ብተማሃሮ ላዕለዋይ ደረጃ ፈሊሙ ናብ መላእ ሕብረተሰብ ኦሮሞ ድሕሪ ምልሓሙ፣ ሓይልታት መንግስቲ ነቲ ተቓውሞ ንምግታእ ብዝወሰድዎ ስጉምቲ ብውሕዱ 40 ሰባት ከምዝተቐትሉ’ዩ ዝግለጽ።
እቲ ተቓውሞ ድሕሪ ናብ ናዕብን ዕግርግርን እናዓረገ ንልዕሊ ሰለስተ ሰሙን ድሕሪ ምቕጻሉ፣ ኣብታ ሃገር ከቢድ ጸጥታዊ ስግኣት ስለዝፈጠረ፣ መንግስቲ ነቲ ተቓውሞ ሓይልታት ጸጥታ ብምውፋር ከህድኦ ስለዘይክኣለ፣ ነቲ ዝወጠኖ ክስውርዞ ከምዝወሰነ ካብ ኢትዮጵያ ዝመሓላለፍ ዘሎ ሓበሬታ የረድእ።
እቲ ውጥን መሬት ከምዝተሰረዘ ምምሕዳር ናይቲ ፕሮጀክት ድሕሪ ምሕባሩ፣ እቲ ንሎሊ ሰለስተ ሰሙን ዝቐጸል ተቃውሞ ህዝቢ ኦሮሞ ክሃድእ ተኽእሎ ከምዘሎ ሓያሎ ወገናት ካብ ሃገር ይገልጹ።
ሬድዮ ኤረና ካብ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ዝተወከሰቶም ካልኦት ምንጭታት ከኣ፣ ምስዚ ሕብረተ ሰብ ኦሮሞ ዘካይዶ ዘሎ ተቃውሞ ተተሓሒዙ፣ ኣብ ማእከል ከተማ ኣዲስ ኣበባ ናዕብን ዕግርግርን ከይጎሃሃር ስግኣት ከምዘሎ ብምጥቃስ፣ ሓይልታት ጸጥታ ኣብታ ከተማ ብብዝሒ ተዋፊሮም ምህላዎም ኣረዲኦም።
ኣብ ኣሜሪካ ዝመደብሩ ናይ ኦሮሞ ሚዲያ ኔትዎርክ/OMN/ ኣብ ኢትዮጵያ መራኸቢ ብዙሃን ንምጥያስ ዘኽእሎ ኩነታት ዘፅንዕ ጉጅለ ናብ ኢትዮጵያ ምልኣኹ ዋና ፈፃሚ ስራሕ ናይቲ ትካል ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ገሊፁ።
ኣብ ልዕሊ እቲ ትካልን ኣካያዲ ስራሕ ኣቶ ጀውሃር፣ ተሌቪዥን ኢሳትን ኣመራርሓ ግንቦት ሸውዓተን ተመስሪቱ ዝነበረ ክሲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተልዓለ ክኸውን ከሎ ሓፈሻዊ ናይ ሕግን ካልኦት ኣሰራርሓን ንምፅናዕ እቲ ጉጅለ ልኡኽ ናብ ኢትዮጵያ ምጉዓዙ ኣቶ ጀውሃር መሓመድ ንድምጺ ኣሜሪካ ገሊፁ።
“ካብዚ ካብ ሰሜን ኣሜሪካ ብምኽትል ዳይረክተር መሓመድ ኣብዶሽ ዝምራሕ ካልኦት ክልተ ኣባል መሪሕነት ዝርከብዎ ልኡኽ እዩ ተጓዒዙ።ካብ ካልኦት ስቱዲዮታት እውን ናይ ኤድቶሪያል ኣባላት ክካየዱ እዮም።”
ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ወፃኢ ዝርከቡ ሚዲያታት ናብ ሃገሮም ኣትዮም ክሰርሑ ዘቕረብዎ ፃውዒት ናይቲ ትካል ቦርድ ተኣኪቡ ግቡእ ምዃኑ ከምዝገለፀ ዝሓበረ ጀውሃር ዕንቅፋት ዝኾኑ ሕግታትን ኣሰራርሓታትን ንክልዓሉ ሓቲትና ኣብ ልዕሊ ትካሉን ባዕሉን ዝነበረ ክሲ ኣዋጅ ህፁፅ ግዜን ከምዝተልዓለ ሓቢሩ።ዝተረፉ ዕንቅፋታት እውን ንምፍታሕ ሰበስልጣን ይገልፁ ብምህላዎም ነቲ ጉጅለ ንምልኣኽ ከምዝወሰነ ወሲኹ ገሊፁ።
ንሱ ብተወሳኺ ይርአ ዘሎ ተስፋ ምጥቓም ኣገዳሲ እዩ ኢልና ስለዝኣመና እቶም ዕንቅፋት ዝኾኑ ሕግታት ክሳብ ዝልዓሉ ካብ ምፅባይ ሓደ ሓደ ቅድመ ኩነታት ንምስራሕ እቲ ጉጅለ መፅናዕትን ሰሪሑ ምስተመስለ ናብ ውሳነ ክንኸይድን ኢና ኢሉ።
የትግራይ ክልልን ህገወጥ ሲል የሰየመው የፌደሬሽን ምክር ቤት የበጀት ማዕቀብ መጣሉን ተከትሎ ውሳኔው አገር ይበታትናል ሲሉ የክልሉ ምክትል ርዕሰ መስተዳደር ገልጸዋል። ውሳኔውን ህዝብ ላይ ጦርነት ማወጅ እንደሆነም ተናግረዋል። ውሳኔው ከመዘግየቱ በቀር ትክክለኛ መሆኑንን በርካቶች እየገለጹ ሲሆን፣ ገና ዝርዝር አፈጻጸሙ በተከታታይ እንደሚገለጽ መንግስት አስታውቋል።
ዶክተር አብርሃም ተከስተ ለቢቢሲ ውሳኔው በትግራይ ሕዝብ ላይ ጦርነት እንደማወጅ ይቆጠራል ሲሉ፣ የፌደሬሽን ምክር ቤት የህዝብ አገልግሎት እንዳይዛነፍ፣ ህዝብ እንዳይጎዳ፣ አገልግሎት ሰጪ ተቋማት ስራቸውን እንዳይበደል፣ ልማት እንዳይቆም የበጀት ማዕቀቡ በጥናት እንደሚከናወን መግለጹን ያነጋገራቸው ቢቢሲ አላነሳባቸውም። መንግስት መተደጋጋሚ ጦርነት ውስጥ የመግባት ዓላማ እንደሌለው፣ ይልቁኑም ጊዜያዊ ህጋዊ አስተዳደር ለመመስረት ማቀዱንም አስመልክቶ ቢቢሲ በዘገባው አላከተተም። ዶከተሩም ምላሽ አልሰጡበትም።
” ጦርነት የማድረግ ሃሳብም ሆነ እቅድ የለም” ሲልመንግስት በተለያዩ ጊዜያት ይፋ ሲያደርግ ቢቆይም የፌዴሬሽን ምክር ቤት ሰብሳቢው እንዳስታወቁት በዚህ ውሳኔ ሕዝብ እንዳይጎዳ ጥንቃቄ ይወሰዳል። በቅርብ ክትትል የሚያደርጉ አካላት ተመድበው የሚከታተሉት የአፈጻጸም ዝርዝር መመሪያ የሚወጣበት፣ ውሳኔው ህገመንግስቱን በመጣስ የራሱን ምርጫ በራሱ ውሳኔ አካሄዶ ከህጋዊነት ወደ ህገወጥነት የተሸጋገረውን ሃይል ላይ ብቻ እንደሆነ አመልክተዋል።
የትግራይ ክልል ምክትል ፕሬዝዳንት አብርሃም ተከስተ (ዶ/ር) የፌዴሬሽን ምክር ቤት በሕገወጥ መንገድ የተቋቋመ ነው ላለው የትግራይ ክልል ም/ቤትና ካቢኔ የፌዴራል መንግሥት የበጀት ድጎማ እንደማያደርግ መግለጹ ክልሉን ከፌዴሬሽኑ እንዲወጣ የሚገፋ ነው አሉ።
ይህ ውሳኔ እስካሁን ሲወሰድ የነበረው “ሕገወጥ እርምጃ” ቀጣይ አካል ነው ያሉት አብርሃም (ዶ/ር)፣ እርምጃው ኃላፊነት የጎደለው ከመሆኑ በተጨማሪ “የትግራይ ክልልን ከፌዴሬሽኑ እንዲወጣ የሚገፋ ነው” ሲሉ ለቢቢሲ ተናግረዋል።
የፌዴሬሽን ምክር ቤት ቀደም ብሎ የትግራይ ክልል ምክር ቤትና ከፍተኛ የሕግ አስፈፃሚው አካል በሕገመንግሥቱ ተቀባይነት የሌለው በመሆኑ ሁሉም የፌዴራል ተቋማት ምንም ዓይነት ሕጋዊ ግንኙነት እንዳያደርግ የወሰነ ሲሆን፤ በማስከተልም ከፌዴራል መንግሥቱ የሚደረግ የበጀት ድጎማን እንዳያገኝ መወሰኑን የምክር ቤቱ አፈጉባኤ ለብሔራዊው ቴሌቪዥን ተናግረዋል።
ይህንን ውሳኔ በሚመለከት አብረሃም ተከስተ (ዶ/ር) ለቢቢሲ እንደተናገሩት ምክር ቤቱ የፌደራል መንግሥት ከክልሎች ከሚሰበስበው ገቢ ላይ ለትግራይ ክልል መንግሥት ድጎማ እንዳይሰጥ ውሳኔ ማሳለፉ “በሌላ አገላለጽ ትግራይ የፌዴሬሽኑ አካል አይደለችም እንደ ማለት ነው” ብለዋል።
የፌዴሬሽን ምክር ቤቱን ውሳኔ “በትግራይ ክልልና ሕዝብ ላይ ጦርነት እንደማወጅ” አድርገው እንደሚቆጥሩት የተናገሩት ምክትል ፕሬዝዳንቱ፤ ለዚህም ደግሞ ምክንያታቸውን ሲገልፁ ፌዴሬሽኑ እና የፌዴሬሽኑ አባል መንግሥታት አንዱ የሚያገናኛቸው የበጀት ሥርዓቱ መሆኑን አመልክተዋል።
የትግራይ ክልል የፌዴሬሽኑ አባል ናት ያሉት ምክትል ፕሬዝዳንት አብረሃም (ዶ/ር)፤ እርምጃው ፌዴሬሽኑን የሚበትን ነው ብለዋል። የፌዴሬሽኑ አባላት አንዱ መሳሪያ የበጀት ግንኙነቱ ነው የሚሉት አብረሃም (ዶ/ር) ትግራይን ከበጀት ውጪ ማድረግ ማለት “ከፌዴሬሽኑ እንድትወጣ የሚገፋ ነው” ነው ሲሉ ተናግረዋል።
እርምጃው ምን ዓይነት ነው ተብለው የተጠየቁት አብርሃም ተከስተ (ዶ/ር) የፌደራል መንግሥት ባለፈው ዓመት ብቻ ከትግራይ ክልል ወደ ሰባት ቢሊዮን ብር መሰብሰቡን፣ በዚህ በተያዘው 2013 ዓ.ም ደግሞ ወደ ዘጠኝ ቢሊየን ብር እሰበስባለሁ ብሎ ማቀዱን ገልፀዋል።
ስለዚህ ይህንን ሰብስቦ ሕጋዊ የፌዴሬሽኑ አካል ለሆነችው ትግራይ አላከፋፍልም የሚል መንግሥት “የእብደት ሥራ ነው” በማለት እንዲሁ ዝም ብለን አናይም ሲሉ ተናግረዋል።
የፌዴሬሽን ምክር ቤት ሕገወጥና ተፈጻሚነት የሌለው ነው ያለውና ባለፈው ዓመት ማብቂያ ላይ ከሌሎች የአገሪቱ ክፍሎች በተለየ በትግራይ ክልል በተናጠል የተካሄደውን ምርጫ ተከትሎ የተቋቋማው የክልሉ መንግሥት ላይ ውሳኔዎችን አሳልፏል።
በዚሁ መሰረትም ሁሉም የፌዴራል ተቋማት ከትግራይ ክልል ከፍተኛ አስፈፃሚ አካላት ጋር እንደሕጋዊ አካላት በመቁጠር ደብዳቤ መፃፃፍ፣ መረጃ መላላክ፣ የፌዴራል ተቋማት ለክልል ተቋማት የሚሰጧቸውን ድጋፎች መስጠት፣ በፌዴራል ደረጃ የሚካሄዱ መድረኮች ላይ ማሳተፍ የመሳሰሉ ጉዳዮችን እንዳያከናውኑ ወስኗል።
ከዚህም ጎን ለጎን የክልሉ ሕዝብ መሰረታዊ የልማትና የአገልግሎት ተጠቃሚነቱ እንዳይስተጓጎል እንደ ቀበሌ ፣ወረዳ ፣ ከተማ ካሉ ሕጋዊ መዋቅሮች ጋር ብቻ ግንኙነት እንደሚደረግና በዚህም ላይ ክትትል እንደሚደረግ የፌዴሬሽን ምክር ቤት አፈጉባኤ አቶ አደም ፋራህ ለኢቲቪ ተናግረዋል።
የበጀት ድጎማን በተመለከተም “በሕገወጥ መንገድ የተቋቋመው የትግራይ ምክር ቤትና ካቢኔ ሕጋዊ ሰውነት ስለሌለው” ከፌዴራል መንግሥት የበጀት ድጎማ እንደማያገኝ ተነግሯል።
ነገር ግን የፌደራል መንግሥቱ በትግራይ ክልል ካሉ የከተማ አስተዳደሮች፣ ወረዳዎችና ቀበሌዎች ጋር በሚኖር ግንኙነት አማካይነት ሕዝቡ ማግኘት የሚገባውን መሰረታዊ አገልግሎቶች እንዲያገኝ የሚደረግ መሆኑና ክትትልም እንሚደረግበት ተነግሯል።
ቀዳማይ ናይ ኣፍሪቃ በዓል ጸጋ ኣሊኮ ዳንጎቴ በዓልቲ ቤት ትኾኖም ሰበይቲ የናድዩ ከም ዘለዉ፡ ፋይናንሻል ታየምስ ዝተብሃለ ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ዝሕተም ጋዜጣ ድሕሪ ምጽሓፉ፤ ብዙሓት ኣብ ኣፍሪቃ ዝርከባ ተጠቀምቲ ትዊተር ንሓዳር ቅሩባት ምዃነን ይገልጻ ኣለዋ።
"ናብ ቁልዕነት ክምለስ ኣይክእልን እየ። ሱሳ ዓመት ቀሊል ኣይኮነን፤ ግና ሱቕ ኢልካ ከኣ ዝኾነት ጓል ኣንስተይቲ ንሓዳር ኣይሕተትን። ምኽንያቱ ግዜ ብሓደ ክተሕልፍ እንተዘይክኢልካ እንታይ ይዓብስ?" ክብሉ ርእይቶኦም ነቲ ጋዜጣ ተዛሪቦም።
ሓደ ተጠቃሚ ትዊተር ድማ፡ 'እቲ ሰብኣይ ጾታ ዘይመርጽ እንተኾይኑ፡ ክምርዓዎ ድልዉ እየ፤ መግቢ ምስራሕ፡ ምእላይ ገዛን ካልእ ዝደልዮ ጠለባትን ከማልእ ድልዉ ኢየ' ብምባል ኣብ ትዊተር ዝጸሓፎ ንብዙሓት ኣገሪሙ እዩ።
ብወገን ተጠቀምቲ ትዊተር ዝመጽእ ዘሎ፡ 'ንዓይ ተመርዖ' ዝብል ጠለባት ዘየሐጎሶ ካልእ ተጠቃሚ ትዊተር፤ ዳንጎቴ ኣብዚ ሕጂ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ንምብጻሕ ክንደይ ከም ዝጸዓረን፡ ዕዉት ንምዃን ክንገብሮ ብዛዕባ ዘሎና 'ዉን እንተተዛረበ፡ ሰባት ግና ኣብቲ ናይ ሓዳር ጥራይ ምትኳሮም፤ ግቡእ ኣይኮነን ኢሉ።
ብዘለዎም ናይ ስራሕ ጸቕጢ ኣብ መዓልቲ ንሓሙሽተ ሰዓታት ጥራይ ከም ዝድቅሱ ዘተዛረቡ፡ ኣሊኮ ዳንጎቴ ንእንግሊዛዊት ክለብ ኣርሰናል ናይ ምዕዳግ ዉጥን ከም ዘለዎም ሓቢሮም ኣለዉ።
በጃንሆይ ሀይለ ስላሴ ዘመን ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ በምንማርበት ጊዜ የታሪክ አስተማሪያችን Mr Soloduhin የሚባል ሩስኪ ነበር፡፡ ረዥም ዘንካታ ነው፡፡ መነፅር ያደርጋል፣ አይኑ ሰማያዊ፡፡ ከሌሎቹ ፕሮፌሰሮች ለየት ያለ ሰው፡፡
Test ወይም ፈተና ሲኖር፣ ሌሎቹ A, B+, C የሚል ማርክ ይሰጡናል፣ በቃ፡፡ ሚስተር ሶሎዱሂን ግን ውጤታችንን የሚነግረን ዘናጭ በሆነ style ነበር፡፡ ክፍል ከኛ ቀድሞ ገብቶ ውጤታችንን ጥቁር ሰሌዳው ላይ እንዲህ ያሳውቀናል፡፡
የመጀመርያው አመት የመጨረሻው ፈተና ሰባት ጥያቄዎች ነበሩት፡፡ የምችላቸውን ሁለት ጥያቄዎች ብቻ መለስኩ፡፡ አምስቱ አቃተኝ፡፡ ወረቀቴን አስረከብኩ፡፡ ውጤቱ ሲሰጠን ፈተና ወረቀቴ ላይ በቀይ Genius ተፅፏል፡፡ ሰውየው ተሳስስቷል ብዬ ቢሮው ሄድኩ፡፡ በfounten-pen (እንደ ሀኪም መርፌ ቀለም የሚመጥጥ) ሲፅፍ ነበር፣ አቋርጦ ቁጭ በል አለኝ፡፡
እና ፋውንተን-ፔኑን ሊከድን ሲል - ሳተው! ሰአሊ ለነ ቅድስት! ለካ ድንቅዬው የታሪክ መምህራችን አንድ አይና ኖሯል! በኋላ ደጋግሜ ሳስብበት፣ በጉርምስና አመታት በፍቅር ምክንያት በጩቤ ሲፋለም አይኑ ፈስሶ ይሆን? ወይስ በአጉል ሰአት ተራ accident (ያልታሰበ አደጋ) ደረሰበት?
ምንም እንዳልገባኝ ፊቴ ላይ አይቶ አስረዳኝ “የአንዱን ጥያቄ መልስ አንብቤ ታሪክ የሚባለው የእውቀት ዘርፍ ምን እንደሆነ በሚገባ የጨበጥከው መሆኑን ተገነዘብኩ፡፡ አራት ጥያቄ መልሰህ ቢሆን ኖሮ Super Genius ነበርክ፡፡…
…ከተማሪዎቹ አንድ ሀያ የምንሆን ከክፍል ውጪ ስናገኘው እየከበብነው ቆመን ከታሪክ ጋር የተያያዘ ወይም ጭራሹኑ የማይገናኝ ጥያቄ እየጠየቅነው፣ ስለ ህይወት፣ ስለ ስነ-ፅሁፍ (Literature) በተለይም ስለ ራሽያ ስነ-ፅሁፍ፣ እጅግ በጣም በተለይም ስለ ባለቅኔው Alexander Pushkin ሲያወራልን አፋችንን ከፍተን እናዳምጠው ነበር፡፡ ቲፎዞዎቹ ነበርን ለማለት ይቻላል፡፡
ሀገር ወዳድ ብቻም አይደለም፡፡ ሚስተር ሶሎዱሂን የድሮ ሰው ነው፡፡ በሱ እይታ የሆነ እንደሆነ፣ ሴቶች የአእምሮ ስራ ችሎታቸው ከኛ ከወንዶች በጣም ያነሰ ነው፡፡ አንድ ቀን ከበነው ስናወጋ አንድ መቶ ሜትር በሚሆን ርቀት የክፍላችንን ልጅ ፍኖትን ስታልፍ አየናት፡፡ እና ሚስተር ሶሎዱሂን “I am sorry, gentlemen” አለን “ሴት ብትሆንም ያቺ ፍኖት Super genius መሆንዋን እንድናውቅላት ሀቁ ያስገድደናል” አለን፡፡
ከፕሮፌሰሩ ወደ ግለ-ሰቡ ሶሎዱሂን ስንመጣ፣ ስለ አብዮት መናገር ይኖርብኛል፡፡ የእነ ጓድ ሌኒን አብዮት ፈነዳ፡፡ ሚስተር ሶሎዱሂን ባለ ፀጋ ስለሆነ፣ ማለትም እንደ አድሀሪ ፀረ አብዮተኛ ስለሚቆጠር፣ ሳልታሰር ወይም ሳልገደል መሸሽ ይሻለኛል ብሎ፣ ዘመድ ወዳጆቹን ተሰናብቶ፣ የራሽያ ጐረቤት ወደሆነችው ወደ ቡልጋርያ ገሰገሰ፡፡ ህዝቡ በዘርና በሀይማኖት፤ በባህል ከሩስኪዎቹ ጋር አንድ ሆኖ፣ በቋንቋ ይለያል (የጉርብትናቸውን ያህል ራሽያንኛ እና ቡልጋርያንኛ እህትማማች ቋንቋዎች ናቸው)
“ምክንያቱም ቡልጋርያ በቂ አቅም ስለሌላት ራሽያ በምትሄድበት መንገድ መሄድ ይኖርባታል፡፡ እና የሌኒን አብዮት ከአንድ ወይ ከሁለት አመት በኋላ በግል የሚያሳድድህ እስኪመስልህ ወደዚህ ተጋብቶ ይፈነዳል፡፡”
ሴት ብትሆንም እንደ ክፍላችን ልጀ እንደ ፍኖት Super Genius የሆነች ባለ ዲግሪ ሊቅ ኖራለች ሴትዮዋ፡፡ ምክንያቱም የቀጠረችው ይመስል ከራሽያ ተሻገረና ፈነዳ፡፡
ሚስተር እና ሚስዝ ሶሎዱሂን ወደ ኢትዮጵያ ተሰደዱ፡፡ እንግዳ ተቀባይዋ ቅድስታገር መልካም ፈቃድዋ ሆኖ ሚስተር ሶሎዱሂን በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ የታሪክ መምህርነት ስራ ያዘ…
…ለኛ ለቲፎዞዎቹ ሚስተር ሶሎዱሂን ከሌሎቹ መምህራን የሚልቅበት ምክንያት ሰአሊ መሆኑ ነበር፡፡ በቃላት የሚነግረንን በስእል ይገልፅልናል (“አንድ ሺ ቃላት ከመናገር አንድ ማሳየት ይበልጣል ይላሉ የጥንት ቻይናዎች” ብሎኝ ያውቃል) ለምሳሌ “ፊደልን ምን አይነት ሰው የፈጠረው ይመስላችኋል?” ጠየቀን
አይደለም (አለን መምህራችን) አንዱ Super genius ነጋዴ ነው፡፡ ለምሳሌ የአምስት ቀን ጉዞ ርቆ የሚሰራ ሸሪክ አለው፡፡ እሱ እሚነግድበት ገበያ ግመል በጣም ተወደደ እንበል፡፡ ወደ ሸሪኩ መልእክት በጠፍጣፋ ድንጋይ ወይም በከብት የትከሻ አጥንት ላይ ይፅፋል፡፡ በምን መፃፍያ? ሲነድ ቆይቶ በጠፋ እንጨት ጥቁር ጫፍ የግመል ስእል እንደዚህ ይስላል (ሶሎዱሂን ሰሌዳው ላይ ምን የመሰለ ግመል ፈጥሮ ያሳየናል) ቁጥራቸው ሰባት ስለሆነ፣ አራት መስመር ከላይ ወደታች፣ አንድ መስመር አራቱን ከጐን ወደ ጐን ይሰርዛቸዋል፡፡ አምስት አልሆነም? ከጐኑ ሁለት መስመር ከላይ ወደታች፡፡ ሰባት ግመል ይላክለታል፡፡
በርካታ ትውልዶች ካለፉ በኋላ፣ አንድ ሌላ super genius ነጋዴ ይከሰታል፡፡ ግመልን ለመግለፅ ሻኛው በቂ ስለሆነ፣ እግር የሌለው ግመል በመላክ ስእሉን አቃለለው
ተረኞች ብዙ ትውልዶች በተራቸው አለፉ፡፡ አንድ super genius of the highest order [የሱፐር ጂንየሶች ቁንጮ] ተከሰተ፡፡ እና ከነጭራሹ የግመል ስእልን እርግፍ አርጐ ጥሎ፣ በምትኩ የድምፅ ስእልን ፈጠረ፣ ይኸውና ገ(ገመል በአረብኛ)…
…ሶሎዱሂን ራሱ እንደ መምህር super genius ነበር፡፡ ለምሳሌ Ancient History (የጥንት ዘመናት ታሪክ) ሲያስተምረን “Gentlemen” ይለናል (ወይዘሪት ፍኖትና ሌሎች ሴቶች አብረውን እየተማሩ ነው፡፡ እሱ ግን በስነ-አእምሮ የጥንት ወንድ ስለሆነ፣ Ladies ለማለት ክብሩና ህሊናው አይፈቅድም) ከስልጣኔዎች መጀመርያው የፈርኦናዊት ግብፅ ነው ይባላል፡፡ እኔ ግን የቻይና ስልጣኔ ይቀድማል ባይ ነኝ፡፡ The Great Wall of China አስደናቂነቱ ከፒራሚዶቹ ይበልጣል ወይስ ያንሳል ብላችሁ ብትጠይቁኝ መልስ አይኖረኝም፡፡
ለማንኛውም ወደ ቻይና እንሂድና፣ ዘመናት ነግተው ገና በሺዎች መቆጠር ከመጀመራቸው በፊት The Son of Heaven (የሰማያት ልጅ) የነገስታቱ መጠርያ ማእረግ በነበረበት ጊዜ ንጉሱ super genius plus የሆነ አርክቴክት ቤተ መንግስት ገነባለት፡፡ ባለፉት ዘመናት ታይቶ የማይታወቅ፣ በሚመጡት ዘመናትም ይታያል ተብሎ የማይታሰብ ነው ተባለ፡፡
አንዱ super genius plus ሰአሊ ደግሞ ይህ እንቁ ስራ ስላስደነቀውና ስለመሰጠው ቀለሞቹን ቀመመ፡፡ ስእሉ ተመልካቹን ሁሉ አስደመመ፡፡ ከቤተ መንግስቱ እና ከስእሉ የቱ የየትኛው ግልባጭ እንደሆነ እርግጠኛ መሆን አልተቻለም፡፡
የሰማያት ልጅ እንደ እሳተ ገሞራ ተቆጣ፡፡ “ቤተ መንግስቴን እነዚህ ምስክሮች እያዩ ሰርቀኸኛል፡፡ ሞት ይገባሀል” አለና በገዛ እጁ የሰአሊውን አንገት በሰይፍ ቀላው! Super genius መሆን አንዳንድ ጊዜ አደገኛ ነው ይኸውላችሁ፡፡
ብዙ ብዙ ምእታት አመታት አለፉ (ይቀጥላል ሶሎዱሂን) በሰሜን ህንድ አግራ በሚባል ከተማ ንጉሰ ነገስት Shah Jahan ከሚስቶቹም ከእቁባቶቹም አብልጦ የሚያፈቅራት Mumtaz አስራ አራተኛ ልጅ ስትወልድለት ሞተች፡፡ የሱን ሀዘንና የሷን ውበት የሚገልፅ መስጊድ አሳነፀ፡፡ እዚያ ተቀበረች፡፡ ምናልባት ያንን ያህል የሚያምር ህንፃ ተሰርቶ አያውቅም ይባላል፡፡ ጥንታዊው አለም ከተስማማባቸው Seven Wonders of the World አንዱ ታጅ ማሀል ይባላል (Athens ውስጥ የሚገኘው Acropolis ቤተ መቅደስ ውበቱ ከታጅ ማሀል ሳይበልጥ አይቀርም የሚሉም አሉ)
ታጅ ማሀል በፈረንጅ በ1632 ተጀምሮ በ1653 ተጠናቀቀ (The Great Pyramid of Giza የሚባለውን ለመገንባት አራት አመት ብቻ የበለጠ ጊዜ ወሰደ ማለት ነው)
ታጅ ማሀልን ለመገንባት በሺዎች የሚቆጠሩ ጠበብትና የእጅ ስራ ባለሙያዎች ተሰማርተው ነበር፡፡ ነጩን እብነ በረድና ሌላ ሌላውን አስፈላጊ ቁሳቁስ ለማመላለስ አንድ ሺ ዝሆን ተመድቦ ነበር፡፡
Gentlemen (ይለናል ሶሎዱሂን) ከዚህ ቀጥዬ የምነግራችሁ እውነት ይሁን ወይስ ፈጠራ በእርግጥ ለማወቅ የሚቻል አይመስለኝም፡፡ ታጅ ማሀልን የፈጠረው አርቲስት የጥንታዊት ቻይና super genius አርኪቴክት የደረሰበት የአይን መፍሰስ በሱ እንዳይደገም አስፈላጊውን ጥንቃቄ ወሰደ፡፡
ብዙ ይቅርታ ከለመነ በኋላ “የምናዘዘው ሀጢአት አለ፡፡ ህንፃው አልቆ ከተመረቀ በኋላ ነው ስህተቴ የታየኝ፡፡ ዝናብ ሲወርድ ወደ ህንፃው ውስጥ ውሀ ቀስ ብሎ ይወርድና ነጩ እብነ በረድ ላይ ቆሻሻ አይኑን ስለምትቆረቁረው የህንፃው ውበት አይታየውም፡፡ ሰውነታችን ላይ ትንሽ ቁስል ካለ ትኩረታችንን ሳንወድ እንደሚስበው አይነት፡፡”
ክረምት መጣ፡፡ ንጉሱ ቢጠብቅ ቢጠብቅ ያ የተፈራው ውሀ አልገባም፡፡ ለከርሞም አልገባም፡፡ ለካ ያ ገብቶ አይን ይስባል የተባለው ውሀ ህይወቱን ለማትረፍ ሲል የፈጠረው ውሸት ኖሯል! [እኛ ስንስቅ ሶሎዱሂን ፈገግ እንኳ አላለም]…
…አብዮቱ ይህችን ቅድስት አገርም ደፍሮ ሊፈነዳ ሲል፣ ውድ መምህራችን የሚያውቃቸው ጥቂት ምልክቶች ገና ብቅ ማለት ሲጀምሩ፣ Mister and Misses Soloduhin ወደ Australia በረሩ፡፡
መምህር ሶሎዱሂንን የማደንቀውን ያህል፣ የኔታ ገብረ መድህንን እወዳቸዋለሁ፡፡ በአስራ ሶስት አመቴ የግእዝ አስተማሪያችን ነበሩ፡፡ ገና በመተዋወቅያው የትምህርት ሰአት ነበር የዋህና ደግ ሰው መሆናቸውን ያወቅነው፡፡
የኔታ ገብረ መድህን አጭር ቀጭን ናቸው፣ ፂም የላቸውም እንዳንል ግን ፊታቸው ለስሙ ያህል ጥቂት ፀጉር አብቅሏል፡፡ ሲናገሩ እንደ ህንዶቹ ጭንቅላታቸውን ከጐን ወደ ጐን ያንቀሳቅሳሉ፡፡ ሁልጊዜ የሚለብሱት ያንኑ ቡኒ ካኪ ኮትና ሱሬ ነው፣ ግን ሁልጊዜ ንፁህ፡፡
“ትምህርታችንን በግስ እርባታ እንጀምራለን፡፡ ነፍሀ ማለት ነፈሰ ነው፡፡ እንግዲህ በአማርኛ ‘ነፈሰ፣ ይነፍሳል፣ ይነፍስ ዘንድ፣ ይንፈስ’ ብለን እንደምናረባ፣ በግእዝ ‘ነፍሀ፣ ይነፍህ፣ ይንፋህ፣ ይንፋህ እንላለን’”
እሳቸው ግን ሳቃችንን የሰሙት አይመስሉም፡፡ አልተቆጡንም፣ ፈገግም አላሉም፡፡ ሰሌዳው ላይ እየፃፉ እርባታውን በሌላ ግስ ሲያሳዩን “በርሀ ማለት በራ ነው፡፡ ስናረባው ‘በርሀ፣ ይበርህ፣ ይብራህ ይብራህ ይሆናል፡፡” እያሉ ቀጠሉ፡፡
እሳቸው ትምህርታቸውን ማናችንም ብንከተል፣ ማናችንም ችላ ብንለው የሚያስተውሉ አይመስሉም፡አንዳንድ ቀን እርስ በርሳችን እንኳ ለመደማመጥ እስከያቅተን ድረስ ሁካታውን ስናበዛው፣ የኔታ ገብረ መድህን ወደኛ ዞረው፣ አንገታቸውን እያቅለሰለሱ፣ በዚያው ረጋ ባለ ሰላማዊ ድምፃቸው፣
ሁለት ሶስቱ ተማሪዎች ተከትለዋቸው ወጥተው “በጣም ይቅርታ፣ የኔታ! ሁለተኛ አንንጫጫም፡፡ ይኸው ክፍሉ ፀጥ ብሏል” ሲሉዋቸው ወይም አምነውን ወይም ይቅር ብለውን ተመልሰው ይገባሉ፡፡
እኛን ግን ተቆጥተውን አያውቁም፡፡ ኧረ ማናችንንም ገላምጠው አያውቁ! ፈተና መጣ፡፡ የኔታ ገብረመድህን የጥያቄ ወረቀቶቹን አደሉና፣ እንዳንኮራረጅ በዝግታ እየተዘዋወሩ ይጠብቃሉ (ደምብ ስለሆነ)፡፡ የፈተና ውጤት አማርኛ፣ እንግሊዝኛ 200 ማርክ አለው፡፡ ሂሳብ፣ ሳይንስ፣ ታሪክ 150 አለው፡፡ ሌሎቹ የትምህርት አይነቶች 150፡፡ ግእዝ ግን 25 ማርክ ብቻ ያለው ስለሆነ፣ ባጠቃላዩ የክፍል ማለፍ ጉዳይ ያን ያህልም አያሳስበንም፡፡
ለማንኛውም አንዱ የሚያውቀውን መልስ ሁሉ ከፃፈ በኋላ፣ እጁን አውጥቶ የኔታን ጠራቸው፡፡ የአንዱን ጥያቄ መልስ በጣቱ እያሳያቸው፣ በሹክሹክታ… “ይሄ ልክ ነው?” ብሎ ጠየቃቸው፡፡
የኔታ ገብረመድህን ይህን ያህል የዋህ ነበሩ፡፡ በእድሜ ከበሰልኩ በኋላ አንድ የአረብኛ አባባል ሰማሁ “ለንፁህ ልብ ሰው ሁሉ ንፁህ ነው” ስለ የኔታ ገብረመድህን የነገረኝ መሰለኝ፡፡
ቫየሊን መጫወቱ እና እንደዚያ ሰላማዊ ሰው መሆናቸው ፈጣሪ ፀጋውን አብዝቶ የለገሳቸው ቢሆኑ ነው እላለሁ፡፡ ግን ትሁት ሰው ስለሆኑ፣ በሆነ አጋጣሚ ለባለ ቫዮሊን ሰው ተልከው ቢሆንስ?
“እሱ ነው’ሚገርማችሁ፡፡ የፀሎት ቅዳሴ ስነስርአት እየተካሄደ ነው፡፡ አንድ ሰው ባልታወቀ ምክንያት የግብረ-ስጋ ምኞት እንደ እሳት ስላቃጠለው ቀስ ብሎ በስውር ከኪሱ መሀረቡን አውጥቶ ዘሩን ረጨበት፡፡ ማእበሉ እንዳለፈለት ቀስ ብሎ መሀረቡን ወለሉ ላይ ጣለው፡፡”
“በዚያችው ደቂቃ አንዲትዋ ኰረዳ የወር አበበዋ ድንገት ሲወርድና መሀረቡ ሲወድቅ ስታየው እኩል! እፍረትዋን ለመደበቅ መሀረቡን አንስታ ብልትዋን ደፈነችው፡፡ መሀረቡ ላይ የፈሰሰው አባለ ዘር ግብረ ስጋ ሳትፈፅም፣ ባለመሀረቡ ማን እንደሆነም ሳትለይ አረገዘች”
ጨዋታው በዚህ አዝማምያ ሲቀጥል፣ እኔ ለራሴ “ስለ የኔታ ገብረ መድህን የሚያወሩ አይመስልም?” ብዬ እያሰብኩ፣ ጆሮዬን ወደ ሌላ ጭውውት አነጣጠርኩ፡ሌላ ስራ ያዝኩ እና ነው እንጂ ምናልባት ስኬታማ ጆሮ ጠቢ ሊወጣኝ ይችል ነበር እላለሁ፡፡
አሁንም በዩቶያ በጣም አስተዋይ ነን የሚሉ በጣም የዋሆች እና አጉል እምነት ያላቸው መሆናቸው አስቂኝ ነው ፡፡ ልዩ ክትትሉ ትልቅ ማጭበርበር ከነበረበት ከፓስተሩ እራሱ ጀምሮ ምንም ክትባት ፣ ከመነሻው ጀምሮ ውጤታማነቱን አረጋግጧል ፡፡
መታየት ያለበት አር ኤን ኤ ክትባት። ምንም እንኳን በጣም ረዥም ሙሉ ቪዲዮው በጣም አስደሳች ቢሆንም ጥሩውን ለእርስዎ ብቻ አወጣሁ .. ግን ቀድሞውኑ ሳንሱር ተደርጓል !!!
ክሪስቶፈር እንዲህ ሲል ጽፏል- ከመጀመሪያው ጀምሮ ከ 12 ዓመታት በፊት አር ኤን ኤ ላይ የሰራች እና በእውነት የምታምን ተመራማሪ ነች ፡፡ ጤናማ የሆነ ህዝብ ማናድ እልቂት ይሆናል ፡፡
በልጅነቱ በሥራ ምክንያት ከአዲስ አበባ አስመራ ሲመላለስ በአስመራ አሜሪካኖቹ ከፍተውት የነበረው የቃኘው ኤፍ ኤም ሬዲዮ ጣቢያ የሙዚቃ ፍቅሩን በእጥፍ እንደጨመሩለት ይናገራል፡፡
አምሃ እሸቴ ከአሜሪካ፣ ከህንድ፣ ከእንግሊዝ፣ ከኬንያ፣ ከሱዳን እና ከጣሊያን በ1950ዎቹ መጨረሻና በ60ዎቹ መጀመርያ የነበሩ ተወዳጅ የሙዚቃ ሸክላዎችን ወደ ሀገር ውስጥ በማስመጣት እና በመሸጥ ነበር የሙዚቃ ዓለምን የተቀላቀለው፡፡
የኢትዮጵያ ህዝብ የሀገር ፍቅር ማህበርና የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ትያትር ቤቶች በጊዜው ሙዚቃን የማሳተም መብት ከግርማዊነታቸው በፅህፈት ሚኒስቴር በኩል ቢሰጣቸውም ተግባራዊ ሳያደርጉት ዓመታት ተቆጠሩ፡፡
ይህም ነጋድራስ ተሰማ እሸቴ በጀርመን ሀገር ካሳተሙት መዲናና ዘለሰኛ፣ ከነፈረደ ጎላ የሸክላ ስራ፣ እንዲሁም በጣሊያን ወረራ ወቅት ከታተሙ ጥቂት ሸክላዎች በኋላ በኢትዮጵያ ዘመናዊ ሙዚቃ ውስጥ ፈር ቀዳጅ ህትመት ለመሆን በቃ፡፡
Polandball (ፖላንድቦል፣ ፖላንድ ኳስ) ወይም countryball (ካንትሪቦል፣ አገር ኳስ) በኢንተርኔት ላይ የሚገኝ ሚም /meme/ ወይም ባህሪይ ነው። ሚሙ በጀርመን ቋንቋው Krautchan.net ድረ ገጽ በ/int/ የስዕል ሰሌዳ ላይ በሁለተኛው የ2009 እ.ኤ.አ. ዓመት ክፍል ነው የተጀመረው። ሚሙ በብዙ የኢንተርኔት ኮሚኮች /online comics/ ላይ የሚታይ ሲሆን በእነዚህ ኮሚኮች ውስጥ የዓለም አገራት ኳስ በሚመስሉ ድቡልቡል ገፀ-ባህሪዎች ተወክለው እርስ በርሳቸው በተሰባበረ እንግሊዝኛ (በአብዛኛው ጊዜ) ያወራሉ፤ በአገራት ግንኙነቶች ላይ በባላንጣነት ይቀልዳሉም።[1][2][3][4][5][6][7]
እርስዎ ወይም እርሰዎ የሚርዱት ሰው ስለ Coordinated Care ግብር ጥያቄ ካለዎት ያለምንም ወጪ በቋንቋዎ ድጋፍ እንዲሁም መረጃ የማግኘት መብት አለዎት፣ ፣ አስተርጓሚ ለማነጋገር በ 1-877-644-4613 (TDD/TTY 1-866-862-9380) ይደውሉ፤ ፤
ንተፈጥሮን ንኣከባቢን ንሓልየሉ፡ ምትሕብባርን ብሓደ ኴንካ ውሑስ ማሕበረሰብ ምህናጽን ንፈቱ። ኣብዚ ምንባር ደስ ይብለና ግን ንግዜኡ ካብ ኦከልቡ ከነልግስ ምስ እንደሊ ናብ ካልእ ከተማታት ዚወስዳ ኣውቶቡስን ባቡርን ወይ ማኪናን ምውሳድ ቀሊል እዩ።
ኦከልቡ ነቶም መንበሪ ፍቓድ ዘለዎም ስደተኛታት ንኽትቅበል ምስ ሚግረሽን ስምምዕ ኣለዋ። እቲ ናይ ውህደት ኣሃዱ ዕማም፡ ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ፡ ምኽርን ደገፍን ሓበሬታን ምሃብ እዩ። ንሕና ነቶም ሓደስቲ መጻእቲ ነቲ ኩነታት ብግቡእ ንኺሕዙዎ ንሕግዞም። ዕላማና፡ ሞያውነትን ምቕሉልነትን ንምርኣይ እዩ። ንሕና ንነፍስወከፍ ሰብ ብገዛእ ርእሱ ኪነብርን ኪሰርሕን ኪምሃርን ምቹእ ኩነታት ክንፈጥረሉ ኢና።
እቲ ናይ ስደተኛታትን ካልኦት ተቐማጦ ኦከልቡን መኣከቢ ቦታ፡ ግለንታን ይብሃል። ኣብኡ ድማ ካፈን መጻወቲ ቢልያርዶን ንንጥፈታት ዚምልከት ናይ ሰባት ግሩም ሓሳባት ዚቕበሉን ሰራሕተኛታትን ኣለዉ።
ነቶም ሓደስቲ ተቐማጦ ግሩም ኣቀባብላ ንገብረሎም ኣብ ኦከልቡ ድማ ብጽቡቕ ኪጅምሩ ንደሊ። እቶም ናብዚ ዝመጹ ኣብቲ ማሕበረሰብ ብምሉእ ልቢ ኪሳተፉን ሰሪሖም ነብሶም ኪኽእሉን ንጽበዮም። ናብቲ ኮሙን ንምምጻእ፡ ጥርሑ ገዛን ኣብቲ ናይ ልልይ ፕሮግራም ድማ ቦታ ምህላው የድሊ።
ኣብቲ ኮሙን ኩሉ ዓይነት ኣገልግሎት ኣሎ። ኣብኡ ሓያሎ ካፈታትን ኣብያተመግብን ናይ መግብን ክዳንን ሳእንን ዕምባባታትን ሽቶን መሳርሕን ሕብርታትን ናይ ህንጻ መሳርሕን ሰከንድሃንድ ኣቕሑትን ዚሸጣ ቡቲካትን ኣለዋ። ከምኡውን ሓያሎ እንዳ ቀምቃማይ፡ መነጽር ዓይኒ፡ ጋራጃትን ከምኡውን ናይ ኢደጥበብ ሓገዝን ካልእ ኣገልግሎትን ዚህባ ብዙሓት ዋኒናት ኣለዋ። እቲ ናይ ገዛ ኣቕሑ ዚሸይጥ ኢከያ ካብ ኦከልቡ ብባቡር ወይ ብኣውቶቡስ መገዲ 45 ደቓይቕ እዩ። ኣብቲ ከባቢ ድማ ናይ ሚስዮን ቤትክርስትያንን ናይ ክሽነ ኣቕሑን ኣቕሑ ገዛን ዚሸይጥ ሰከንድሃንድ ድኳን ኣሎ።
ኣብዚ፡ ስባት ትርፊ ግዜኦም ኣብ ባህላውን ስፖርታውን ንጥፈታት የሕልፉዎ። እቲ ዝዓበየ ስፖርት፡ ኵዕሶ እግርን ባስከትን፡ ናይ ገዛ ኵዕሶን ምንሽርታትን ናይ በረኻ ዙረትን እዩ። ኣብዚ፡ ናይ መሐምበሲ ኣደራሽ ኣሎ። ኣብ ሰሙን ብዙሕ ፊልምታትን ዘርእይ ሲነማን ንኹሉ ዕድመ ዘስትናግድ ቤትንባብን ኣሎና። ኣብኡ ጋዜጣ ምንባብን ብናጻ ኮምፑተር ምጥቃምን ይከኣል።
እቲ ማእከል መንእሰያት፡ ኣንደርግራውንድ ይብሃል፡ ኣብቲ ማእከል ከኣ ገለ መሳርሒ ሙዚቃ ኪወቕዑ ንዚደልዩ ህጻናት ናይ ባህሊ ቤትትምህርቲ ኣሎ። እቲ ቤትትምህርቲ ባህሊ ኣብ መላእ ሽወደን ዝለዓለ ደረጃ ረኺቡ ኣሎ።
መብዛሕቶም እቶም ኣብዚ ዚነብሩ፡ ሃድንን ምግፋፍ ዓሳን ይፈትዉ። ኣብኡ ብዙሕ ዱራትን ቀላያትን ኣሎ። ኣብ ክረምቲ ብዙሕ ውርጪ ይወድቕ፡ ሰባት ከኣ ናይ እግርን ማኪና ምንሽርታት ይጻወቱ።
ንበጻሕቲ ሃገር ድማ ዊጅ ዚብሃል ጃርዲን፡ ዓጋዜን ዘለዎ መናፈሻ፡ ብሃፋ ዝኸዳ ባቡራት ዘለዎ ናይ መገዲ ባቡር ቤተመዝክርን ካልእ ናይ መዛወሪ ቦታታትን ኣሎ። ኣብ ኦከልቡ ኣብ ዓመት ክልተ ግዜ ሰፊሕ ዕዳጋ ወይ ባዛር ይካየድ፡ ብዙሓት ሰባት ድማ ይስሕብ።
ኣብ ኦከልቡ ህጻን ንምክንኻን ቀሊል እዩ። እቲ ትምህርቲ ኣስታት ክልተ ሰሙናት ይወስድ ኣብኡ ድማ ተርጓማይ ኣሎ። ቅድመ-ኣብያተትምህርቲ ካብ 1-6 ዝዕድመኦም ህጻናት ይቕበላ፡ ብቐዳምነት ከኣ ነቶም ወለዶም ዝሰርሑ ወይ ዝመሃሩ እየን። እቶም ወለዶም ዘይሰርሑ ህጻናት ኣብቲ ቅድመ-ቤትትምህርቲ ኣብ ሰሙን ን15 ሰዓታት እዩ ዚፍቀደሎም።
ኦከልቡ ኣብ ሰላም ዝመልኦን ውሑስን ከባቢ ኣብ ማእከላይ ኦከልቡ ከምኡውን ኣብ ቁሸታት የድራኦስ፡ ኦሙትን ሊንግቡን ነኣሽቱ ቅድመ-ኣብያተትምህርቲ ኣለዋ። ን ካብ 1-6 ዝዕድመኦም ህጻናት ኣብ ገዛውቶም ዘውዕሉ ተከናኸንቲ ህጻናት እውን ኣለዉ።
ናይ ኦከልቡ ዝቐረበ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ ኣብ የቭለን ኣብ ሳንድቪከንን ይርከብ። እቶም ናይ ኦከልቡ ናይ መደበኛ ትምህርትን ናይ ሞያዊ ትምህርትን ኣማኸርቲ ብዛዕባ ናይቲ ካልኣይ ደረጃ ቤትትምህርቲ እተፈላለየ ስልጠናታት ሓበሬታ ኪህቡ ይኽእሉ እዮም።
ነፍስወከፍ ሓድሽ መጻኢ ስደተኛ ስራሕ ቅድሚ ምርካቡ ብዛዕባ ብቕዓቱን ድሌቱን ኪዛረብ ይኽእል እዩ። ብድሕርዚ ናብቲ ሽወደናዊ ማሕበረሰብ ንኺጽምበር ትልሚ ነውጽእ። ትምህርቲ ሽወደን ንኣባጽሕ (sfi) ኣገዳሲ ክፋል ናይቲ መተኣታተዊ መደብ እዩ።
ኣብ ኦከልቡ ምስ ሓመምካ እትኸዶ ማእከል ጥዕና ኣሎ። ኣብዚ ድማ ሓኪም ስንን ኣምቡላንስን ናይ ረድኤት ኣገልግሎትን ኣሎ። ኣብ የቭለ ዓቢ ሆስፒታል ኣሎ፡ ኣብኡ ድማ ናይ ህጹጽ ረድኤት፡ ፍሉይ ክፍሊ ክኢላታት ከምኡውን ናይ ሕርሲ ክፍሊ ኣሎ።
ቋንቋ ሽወደን ዘይትዛረብ ወይ ዘይርድኣካ ምስ እትኸውን ኣብ ኩሉ ምስ ሰበስልጣንን ኮሙንን ሕክምናን ንእትገብሮ ርክብ ተርጓማይ ኪህልወካ መሰል ኣሎካ። እቲ ቆጸራ በቶም ዚምልከቶም ሰባት ኣቐዲሙ ይተሓዝ።
ካብ ኦከልቡ ክሳብ እተፈላለየ ቦታታትን ከተማታትን ብባቡር ወይ ብኣውቶቡስ ምኻድ ቀሊል እዩ። እታ ባቡር ናብ የቭለ 25 ደቓይቕ ይወስደላ፡ ናብ ቦልነስ ድማ 35 ደቓይቕ። ናብ ሳንድቪከን ብኣውቶቡስ 40 ደቓይቕ ይወስድ።
ኣብቲ ብባቡርን ኣውቶቡስን ኣስታት ሓደ ሰዓት ዚወስድ ኣብ መንጎ የቭለን ሳንድቪክን ዘሎ ቦታ ቫልቦ እተባህለ ማእከል ዕዳጋ ኣሎ፡ ኣብኡ ኸኣ ናይ ኢከያ ሞል ወይ ዓቢ ድኳን ኣሎ።
ኣብ መንጎ ገጠራት ኦከልቡ ዘሎ ናይ ኣውቶቡስ መጎዓዝያ ኣይክፈሎን እዩ፡ እቲ ጕዕዞታት ድማ ምስ ባቡራትን ኣውቶቡሳትን ንምርኻብ ምቹእ እዩ። ኣብ ማእከል ኦከልቡ ዘሎ ርሕቀታት ሓጺር እዩ ስለዚ ብእግሪ ወይ ብብሺክለታ ናብዝን ናብትን ምባል ቀሊል እዩ።
እቲ ኣብ ኦከልቡ ዚርከብ ናይ ውህደት ኣሃዱ ምስ ቤትጽሕፈት መራኸቢ ስራሕ ጥቡቕን ዕዉትን ምትሕብባር ይገብር። በቲ ናትና ዎክ ኦን "Walk on" ዚብሃል ፕሮጀክትና ነቶም ስደተኛታት ብእተኻእለ መጠን ናብቲ ስራሕ ዚለማመዱሉ ዋኒናት ንሰዶም። ናይቲ ከባቢ ዝዓበዩ ወሃብቲ ስራሕ ናይ ኦከልቡ ኮሙን፡ Opass AB ፡ Atlas Copco፡ Berendsen ከምኡውን Atlings እዮም። ኣብ ኦከልቡ ሓያሎ ዋኒናትውን ኣለዋ። ብዙሓት ንስራሕ ናብ የቭለን ሳንድቪከንን ይመላለሱ።
በ ብሩክ አብሪና – ለልዩ ስፖርት የ2013ዓ.ም ቤትኪንግ የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ የፊታችን ቅዳሜ ሲጀምር፡ ከበርካታ አዳዲስ ነገሮች ጋር መሆኑ ተረጋግጧል፡፡ በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ የሊጉ ጨዋታዎች …
በ ጋዜጠኛ ፍቅር ይልቃል – ለልዩ ስፖርት እግር ኳስ በሚሊዮኞች ኢትዮጵያዊያን ልብ ውስጥ ያለ የሀገራችን ተወዳጅ ስፖርት ነው፡፡ የቅርብ ጊዜያት አጋጣሚዎችን ትተን በጊዜያት መለዋወጥ፣ በተለያዩ …
በ ማርቆስ ኤልያስ (ጋዜጠኛ) – ለልዩ ስፖርት በ1970ዎቹ፣ 80ዎቹ እና 90ዎቹ ጀርመን (ምዕራብ ጀርመን) በእነ ፍራንዝ ቤከንባዎር እየተመራች የዓለም እና አውሮፓ ዋንጫዎችን ደጋግማ ማሸነፍ ብትችልም፡ …
መራራ ጉዲና፣ሓደ ካብ‘ቶም ውሩያት ፖለቲከኛታት ኢትዮዽያ‘ዮም።ዝተኸብሩ ፀሓፊ፣ፕሮፈሰር፣ኣባል ቤት ምኽሪን መስራታይ መድረኽን ዝኾኑ ንሶም፣ኣብ‘ቲ ናይ ሰንበት መረፃ ንፓርቲ ቀዳማይ ምንስትር መለስ ዜናዊ ሓያል ንሕንሕ ፈጢሮምሉ‘ለው።ኣቀባሊና ፒተር ሃይንለይ፣ናብ ዓዲ መራራ ዝኾነት ኣምቦ ኣብ ዝኣተወሉ እዋን፣ገዛኢ ፓርቲ ንመናሓንሕቱ ኮይኖም ዘለው ፕሮፈሰር ዝፈጠሮ ሓያል መልሰ ግብሪ ውድድር ኣጉሊሁ‘ሎ።በትረ ስልጣን ከቅርቦ‘ዩ።
ዶ/ር መራራ ጉዲና ሰጋእ ዘይብሉ ወፋራይ‘ዮም።ኣብ መላእ ኦሮምያ ኣብ ዘካየድዎ ወፍሪ፣መረፃ ኣባላት ፓርላማ ሰንበት ቅድሚ ምክያዱ፣ቀዳማይ ምንስቲር መለስ ዜናዊ ንውፅኢት እቲ ድምፂ ሰሪቆሞ‘ለው ኢሎም ብዕሊ ይኸሱዎም።ዶ/ር መራራ፣ንኣቶ መለስ ምስ‘ቶም ዕሉላት መለኽቲ መራሕቲ ኣፍሪቃ እውን የመሳስልዎም።
ዶ/ር መራራ ጉድና ኣስዒቦም፣ሓደ ኣባል መድረክ፣ብኦህዴው ተቀቲሉ ድሕሪ ምባሎም ሓያል ተቃውሞ ካብ ገዛኢ ፓርቲ ኣጓኒፉዎም‘ዩ።መንግስታዊ ቃል-ኣቀባሊ፣ንዶ/ር መራራ ሓሳዊ ክብልዎም ከለው፣እቲ ተቀቲሉ ዝተባሃለ ውልቀ-ሰብ ካንሰር ዝነበሮን ኣባል ገዛኢ ፓርቲን ምኻኑን ገሊፆም‘ዮም።
እቲ ምስሕሓብ ምስተፈጥረ ድሕሪ መዓልታት ሪኢቶ ዝሃቡ ምንስቲር ኮምንኬሽን ኣቶ በረከት ስምኦን፣እቶም ንፖሊስ ዝቀተሉን መለለዪ ኣባልነት መድረክ ዝሓዙን 3 ሰባት ከምዝተታሑዙን፣ምስ ዶ/ር መራራ ከምዝራኸቡን ኣፋፍኖት ሂቦም ነይሮም።
ቀዳማይ ምንስቲር መለስ፣ሰላማዊ መስርሕ መረፃ ምእንታን ክህልወና ኢልና፣ሪኢና ከምዘይራኣና ኮይና ክንሓልፍ መሪፅና‘ለና።ኣድላዪ እንተኾይኑ ግና፣እቲ መረፃ ምስ ተዛዘመ ንድሕሪት ተመሊስና፣እቲ ኣብ እዋን ወፍሪ ምረፁኒ ዝተፈፀመ ገበን ንክፃረ ክንውስን ንኽእል ኢና።ተስፋይ፣እዚ ኣባሃህላይ እዚ፣ንካልኦት ኣየርዕድን ይኸውን ዝብል ነበረ ዝሃብዎ ቃል።
ንስክፍታታት ዶ/ር መራራ ከረጋግፁ ዝደለዩ ዝመስሉ ሓይልታት ፀጥታ፣ ፖሊስን ስለላን፣ኣብ ደገ ኮይኖም ብሞባይል ቴሌፎን ይእስሉ፣ንጋዜጠኛታት መለለዪ መንነት እናሓተቱን ይራኣዩ።
ውፅኢት ሰንበት ዝሳለጥ መረፃ እንታይ ከምዝኸውን ሓባሪ ኣሰር የለን‘ዩ። ክልቲኦም ወገን ግና፣ኣብ ናፃ መረፃ፣ክንዕወት ንኽእል ኢና ዝብል ገምጋም ኣለዎም።ከይዲ ምድማፅ ኣብ ኢትዮዽያ ሰንበት ንጉሆ ኣብ 43 ሽሕ ነቁጣታት መረፃ ጀሚሩ ምሸት ክዛዘም‘ዩ።ካብ ትፅቢት ወፃኢ ፀገም እንተዘይተፈጢሩ፣ውፅኢት መረፃ ሶኒ ክፍለጥ‘ዩ ዝብል ግምት ኣለዎም ሓለፍቲ ቦርድ መረፃ ኢትዮዽያ።
ይህን ጠቃሚ ምክር እርስዎ የተላከ ኢ-ሜል ለማንበብ ነበር ከሆነ ለማወቅ የሚፈልግ ማንኛውም ሰው ጠቃሚ ነው. በዚህ ጉዳይ ላይ, የኢሜይል መልእክት አካል ውስጥ አንድ ምስል አስገባ, በፈታ ጊዜ, ሩቅ ሰርቨር ላይ ያለ ስክሪፕት ይጀመራል.
በኢትዮጵያ የጋዜጦች እና መጽሔቶች አማራጭ አልባነት ኢትዮጵያ ወደ ዴሞክሪያሲያዊ ስርዓት እንድትሸጋገር በማገዝ ረገድም ይሁን የነቁ እና መረጃ ያላቸው ዜጎችን በመፍጠር ረገድ የሚጠበቅባቸውን ሚና እንዳይጫወቱ አድርጓል። ጎረቤቶቻችን እነ ኬንያ ከኛ ግማሽ በታች የሕዝብ ብዛት ኖሯቸው ከእኛ እጥፍ ድርብ የበዙ ጋዜጦችና መጽሔቶች በየቀኑ ለስርጭት እና ለንባብ ይበቃሉ። እኛስ ምንድነ ነው ችግራችን? (የሚከተሉት ከልምድ የታዘብኳቸው ፈተናዎች ናቸው፤ አንባቢ ላለማሰልቸት ባጭር ባጭሩ ነው የምጠቅሳቸው።)
ኢትዮጵያውያን የራሳችን ፊደል ያለን ሕዝቦች ነን እንበል እንጂ አንባቢ ሕዝቦች አይደለንም። የተማሩ ሰዎች ቁጥር ማነስ ብቻ ሳይሆን፣ ፊደል የቆጠሩትም የአንባቢነት ልምድ የላቸውም ቢባል ማጋነን አይሆንም። ብዙ ጊዜ ጋዜጦቹ እና መጽሔቶቹ የሚነበብ ብዙም አዲስ ነገር የላቸውም ቢባልም፣ እውነቱ ግን የሚነበብ ነገር ይዘው የሚመጡትም ቢሆኑ በቅጡ እየተነበቡ አለመሆናቸው ነው። ጋዜጣና መጽሔት አንባቢዎች ጥቂት ጡረተኞችና የፖለቲካ ወይም የዝነኛ ሰዎች ወሬ ፈላጊዎች ብቻ ናቸው። ስለዚህ የንባብ ባሕል አለመኖሩ የኅትመት ብዙኃን መገናኛውን ከሚያዳክሙት ፈተናዎች ቀዳሚው ነው።
ከብሮድካስት ባለሥልጣን ማቋቋሚያ አዋጅ እስከ ብዙኃን መገናኛ ነጻነት እና የመረጃ ማግኘት መብት አዋጅ፣ እንዲሁም የሳይበር እና የፀረ ሽብርተኝነት አዋጆች በአንድም በሌላም መንገድ የኅትመት ብዙኃን መገናኛዎችን አዳክመዋል። እነዚህ አዋጆች የተፈጥሮ ነጻነትን እና ሕገ መንግሥታዊ መብቶችን ከመገደባቸውም ባሻገር የፍርሐት ድባብ በመፍጠር ነጻ ውይይትን፣ ነጻ ሪፖርትን እና ነጻ ምርመራን የማይቻል እንዲሆን አድርገዋል። ከዚህም በላይ ደግሞ በአሠራራቸው፣ በቢሮክራሲያቸው እና በእጅ አዙር ቁጥጥራቸው ወደ ኅትመት ሚዲያ ሥራ መግባትንም ይሁን ገብቶ መቆየት መቻልን ከባድ ያደርጋሉ።
በተጨማሪም የመንግሥት ሕዝብ ግንኙነቶች (መንግሥት በኢትዮጵያ የአብዛኛው መረጃ ባለቤት ነው) ለነጻ የኅትመት ብዙኃን መገናኛዎች መረጃ ባለመስጠት ሚዲያዎቹ አዲስ ነገር አልባ እንዲሆኑ በማድረግ ዋጋ ቢስ ያደርጓቸዋል።
የኅትመት ብዙኃን መገናኛዎች በቅጂ ሽያጫቸው ብቻ ለረዥም ጊዜ መዝለቅ አይችሉም። (በነገራችን ላይ በ1997 ምርጫ ትኩሳት ወቅት ጋዜጦች በአማካይ መቶ ሺሕ ገደማ ኅትመት እና ሥርጭት ነበራቸው። ከያኔው ጋዜጦችን የመዝጋት ዘመቻ ወዲህ ትልቁ የግል ጋዜጦች ሥርጭት 30 ሺሕ ነበር። አሁን ሀያ ሺሕም አልገቡም። በዚያ ላይ ብዙ አንባቢዎች ከመግዛት ይልቅ ተከራይቶ በገረፍ ገረድ አንብበው ሲያበቁ ለአዟሪዎች የመመለስ ልምድ አዳብረዋል።) ይሁንና ኅትመቶቹ ወጪያቸውን ለመሸፈን እና ትርፍ ለማግኘት ማስታወቂያ ያስፈልጋቸዋል። ነገር ግን ማስታወቂያ ሰጪዎች በፖለቲካ አመለካከት ላይ የተመሠረተ አድልዖ ይፈፅማሉ። የመንግሥት እና የደጋፊዎቹ ሚድያዎች ያለ ችግር የመንግሥት መሥሪያ ቤቶችን ማስታወቂያ ሲያገኙ፣ የግል ኩባንያዎችም ለነርሱ ማስታወቂያ መስጠት አይፈሩም። በተቃራኒው ነጻዎቹ የኅትመት ሚዲያዎች በመንግሥት ድርጅቶች ይገለላሉ፣ በግል ኩባንያዎችም “ጣጣ ያመጡብናል” በሚል ይፈራሉ፤ የመንግሥት አፋኝነት ጦስ ገፈት ቀማሽ ይሆናሉ።
ከማስታወቂያ አሰጣጥ ቅድመ ሁኔታ ባፈነገጠ መልኩ፣ በዚህ ሰበብ ብዙ ቅጂ የሚያሳትሙት ጋዜጦች እና መጽሔቶች እያሉ፣ ጥቂት ቅጂ የሚያሳትሙት እና ለመንግሥት “ችግር ያልሆኑት” ጋዜጦች በርካታ ማስታወቂያ ያገኛሉ።
በዚህ ጉዳይ ነጻ የኅትመት ብዙኃን መገናኛዎች እርስ በርስ ጣት ይቀሳሰራሉ። መንግሥትን (ገዢውን ቡድን) የሚተቹት፣ የሚያወድሱትን ወይም ከመንግሥት “የሚያነካካውን” ዜና ከመሥራት የሚቆጠቡትን “ነጋዴ”፣ “ገንዘብ አታሚዎች” ይሏቸዋል። በተቃራኒው እነዛኞቹ የመንግሥት ተቺዎቹን “የአስተያየት ተቺዎች” (‘opinion merchants’) ይሏቸዋል። ጣት ከመቀሳሰር ውጪ ወደ ራሳቸው የመመልከት እና የአንባቢውን ፍላጎት የማሟላት ልምድ ከሁለቱም ወገን የለም ማለት ይቻላል። የብዙኃን መገናኛዎች ሚና መረጃ መስጠት፣ ማስተማር እና ማዝናናት ቢሆንም እነዚህን ወይም ከነዚህ አንዱን በምን ዓይነት ብቃት ለሕዝቡ እያቀረብን ነው ብለው ባለመጠየቃቸው ምክንያት ያለው ውሱን አንባቢም ቢሆን ከጋዜጣ እና መጽሔቶች ሸመታ ራሳቸውን አግልለዋል። ስለዚህ አንባቢዎች የኅትመት ሚዲያዎቹን “የእነዚህ” እና “የእነዚያ” ሙያዊ እና የሥነ ምግባር ነጻነታቸውን ባለመጠበቃቸው እና ገለልተኝነታቸውን ባለማረጋገጣቸው ምክንያት “እነ እከሌ ምን አሉ?” ከማለት ውጪ ፋይዳ እንዳይኖራቸው አድርጓቸዋል።
አሁን ያሉት አብዛኛዎቹ ጋዜጦች የሚታተሙት በብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት ነው። በሱ አቅም ጋዜጣ ማተም የሚችሉት ሌሎችም የመንግሥት ማተሚያ ቤቶች ናቸው። ብዙዎቹ የግል ማተሚያ ቤቶች የገበያ እጥረት ስለሌለባቸው ጋዜጦችን በማተም “የፖለቲካ ጣጣ” ማስከተል አይፈልጉም። የሪፖርተር ጋዜጣ አሳታሚ ከዚህ በፊት ማተሚያ ቤት ለማቆም ያደረገው ሙከራ በመንግሥት ተደናቅፎበታል፤ በዚህ ሁኔታ አንዳንዴ የእሁድ እትሙን ማክሰኞ ይዞ ለመውጣት ይገደዳል። ሌሎችም ሙከራዎች አልተሳኩም። ስለዚህ በብቸኝነት (monopoly) የያዘው ብርሃንና ሰላም ሲያሻው የሚያትምላቸውን ያማርጣል፣ ሲያሻው ሳንሱር አድርጎ (ፍትሕ ጋዜጣን በ2004 እንዳቃጠለው) እርምጃ ይወስዳል፣ ሌላ ጊዜ ደግሞ ዋጋ በየጊዜው ይጨምራል። ከአንዳንድ ባንኮች የበለጠ (ዘንድሮ ለምሳሌ 203 ሚሊዮን ብር) የሚያተርፈው ብርሃንና ሰላም ለኅትመት ሚዲያው ማተሚያ ቤቶች ፈተና መሆናቸውን ማሳያ ምሳሌ ነው።
ጋዜጦችን የማሠራጨት እና የመቸርቸሩ ሥራ በጣም ኋላ ቀር ከመሆኑ የተነሳ ከፍተኛ ፈተና ሆኖባቸዋል። አከፋፋዮች ‘ኔትዎርካቸው’ በጣም ጠባብ ከመሆኑም በላይ ኅትመቶቹ ምን መያዝ እንዳለባቸው እና እንደሌለባቸው መናገር ይዳዳቸዋል። በዚያ ላይ ብዙ አዟሪዎች ከገበያ ወጥተዋል። ከ1997 በፊት በርካታ ጋዜጦች በየቀኑ ይወጡ ስለነበር ብዙ አዟሪዎችም የሥራ ዘርፍ አድርገውት ነበር። አሁን በየቀኑ የሚታተሙ ነጻ ጋዜጣዎች ባለመኖራቸው ምክንያት ብዙዎቹ ሥራ ቀይረዋል። ከአዲስ አበባ ውጪ ያሉት ቁጥራቸው በጣም ቀንሷል። ይህም የጋዜጣና መጽሔት ሥርጭትን በጣም ቀንሶታል።
ይሁን እንጂ የኅትመት ብዙኃን መገናኛዎችን እየፈተኑ ያሉት እነዚህ ብቻ አይደሉም። ለምሳሌ የማኅበራዊ ሚድያዎች መምጣትም ቀላል ፈተና አይደለም። ቢሆንም ግን ማኅበራዊ ሚድያዎች ክስተትና ኹነት ማራገብ እንጂ ወጥ እና የተሟላ መረጃ ማቅረብ ላይ ብቁ አይደሉም። በዚያ ላይ ተዳራሽነታቸው ገና ጨቅላ ነው። ስለዚህ ሙሉ ፈተና አልሆኑም።
የሆነ ሆኖ ሁሉም ፈተናዎች በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ ከመንግሥት አፋኝነት [ታሪክ] ጋር የተያያዙ ናቸው። በመሆኑም የሚድያ ሕግጋትን የሚከልሱ ሰዎች የመንግሥት አፈና በሕግ፣ በአሠራር፣ በነጻ ገበያ አፈና፣ በተዘዋዋሪ ማስፈራሪያ እና ቁጥጥር እንደሚከሰት አውቀው፣ መንግሥትን ማቀቢያ፣ ብዙኃን መገናኛዎችን ደግሞ ነጻ ማውጫ ዘዴዎችን መቀየስ አለባቸው። ሌላው ዕዳው ገብስ ነው።
ይህች የትርጉም ሥራ ለውጤት እንድትበቃ ፈቃዱ ለሆነው አምላካችን አላህ (ሡ.ወ.) ወደር የለሽ ምስጋና ይገባው። በርሱ ይሁንታ ቢሆን እንጂ ይህች ሥራችን ከግብ ባልደረሰች ነበር።
ሙስሊሙ ኢስላምን በሙሉ ተግባር ላይ ባዋለበት በዚያ ወርቃማ ዘመን በሁሉም አቅጣጫ ፈርጥ የሆነበት ጊዜ ነበር። በዲኑ ብቻ ሳይሆን በዘመናዊ ትምህርት ከፍተኛ ደረጃ በመድረስ አሁን ዓለም ለደረሰበት የሳይንስ እና ቴክኖሎጂ እድገት ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክተዋል። ነገር ግን ይህ ግዙፍ ታሪክ አሁን ባለንበት ዘመን ተደብቆ አብዛኛው የአለም ህዝብ ለዚህ ጉዳይ እንግዳ ሆኗል። ይህ ደግሞ ለኢትዮጵያ ሙስሊሞች ይበልጥ ባእድ ነው።
ይህን ሙስሊሞች ለሳይንስና ቴክኖሎጂ ያበረከቱትን አስተዋፅኦ የሚመለከት ታሪክ ለኢትዮጵያዊያን ሙስሊሞች ለማሳወቅ ይህች ሥራ አንድ ብላ መንገዱን ትጠርግ እንደሆን እንጂ ሁሉንም በዚህች አጭር ፅሁፍ ማካተት የማይታሰብ ነው።
በዚህች መጽሐፍ ውስጥ የተጠቀሰው “ባህርን በጭልፋ” እንዲሉ ሰፊ ከሆነው የሙስሊም ምሁራን ታሪክ እና አስተዋፅኦ አንፃር እዚህ ግባ የሚባል አይደለም። ቢሆንም ግን አንድ ብሎ በመጀመር መንገዱን ማሳየት እንደሚችል በዚህች መጽሐፍ መነሻነት ለማሳየት ሞክረናል።
ይህች ሥራችን ስህተት የሌለባትና ከእንከን የፀዳች ናት ብለን አናምንም፤ ምክንያቱም በአንድ በኩል የመጀመሪያ ሥራችን እንደመሆኗ አንዳንድ እንከኖች ሊኖሩባት ይችላል። በሌላ በኩል ደግሞ ሰው እንደመሆናችን መጠን፣ ሰው በተፈጥሮው ተሳሳች ነውና፣ ግድፈት አያጣውም።
“ዘመናዊው የአውሮፓ ስልጣኔ አሁን ያለበት ደረጃ የደረሰው በአረቦች ቢሆን እንጂ ሊታሰብ እንኳን የሚቻል አልነበረም… የእስልምና ባህል ተፅዕኖ ያላረፈበት አንድም የአውሮፓ እድገት የለም።… የሳይንስ በአውሮፓ የመከሰቱ ምክንያት- አዲስ የመንፈስ ጥንካሬ፣ የጥናትና ምርምር ዘዴ ቅየሳ፣ በተግባር የታገዘ ጥናት (experimentation)፣ በተግባር የመሞከር እና ሂሳብን አቆራኝተው በመጠቀማቸው ነው። ነገር ግን ይህ ዘመናዊ የጥናት ስልት በግሪኮች ዘንድ አይታወቅም ነበር። ያ መንፈስ እና ከላይ የጠቀስናቸው የዘመናዊ ሳይንስ መገለጫዎች ወደ አውሮፓው ዓለም የተዋወቁት እና የገቡት በአረቦች ነው። (ማለትም በሙስሊሞች)” Briffault, Rob, The Making of Humanity, quoted in K.A. Waheed, Islam and The Origins of Modern Science, Islamic Publication Ltd., Lahore, Pakistan, 1978, pp.25-26.
እንደሌሎችም ብዙ ጸሐፍት ሁሉ ብሪፎልት ሙስሊሞች ለዓለም ስልጣኔ ያበረከቱትን እጅግ በርካታ አስተዋፅኦዎች እንዲሁም ለአወሮፓ ዳግም ማንሰራራት ላይ ያሳደሩት ተፅዕኖ በሚገባ ተረድቶታል። ብሪፎልት ከሌሎች ጸሐፍት በተለየ መልኩ ይህ ታላቅ አስተዋፅኦ በ “አዲስ መንፈስ” (new sprit) የተነሳሳና የተመራ ነው ብሎ ያምናል። ነገር ግን ለሳይንስ እና ቴክኖሎጂ እምብዛም አስተዋፅኦ አድርገው በማያውቁት አረቦች በ 17ኛው ክፍለ ዘመን በቅጽበት ለተሰፋፋው ለዚህ “አዲስ መንፈስ” መገኛ እና ምንጭ በቂ የሆነ ስፍራ አልተሰጠውም። በተጨማሪም ያቺ አሸዋማዋ እና ደረቃማዋ የአረቢያ ምድር ለእውቀት መቅሰሚያ እና ለምርምር ማዕከል ሆናም አታውቅም።
ከእዚያ ከነበሩበት ጨለማ ተላቀው ለእድገት እና መሻሻል ቀዳሚ ያደረጋቸው እንዲሁም በተለያዩ ዘርፈ ብዙ የጥናት መስኮች እንደነቢያት ማስተማር ቻሉ። ታዲያ ይህን አስገራሚ ለውጥ ምን ሊገልጸው ይችላል? በ17ኛው ክፍለ ዘመን ይህን ቅፅበታዊ ለውጥ ሊያንቀሳቅሰው የሚችል ነገር ምን ተከሰተ?
የእስልምና ሃይማኖትና የሃይማኖቱ መሰረታዊ ጽንሰ ሃሳብ የሆነው ‘ተውሂድ’ መመንጨቱ ያመጣው ለውጥ ነው ከሚለው ውጪ ሌላ ተቀባይነት ያለው መረጃና ገለጻ ሊኖር አይችልም። የተውሂድ መሰረታዊ ጽንሰ ሃሳብ ሁሉም ፀጋ ከፈጣሪ መሆኑን ይገልጻል። በሚቀጥለው ክፍል ፈጣሪ የሁሉም ጸጋዎች ምንጭ መሆኑን እንመለከታለን።
እኛ ሰዎች ወደዚህኛው ዓለም ለመምጣት ምንም የከፈልነው ነገር ሰይኖር ተወለድን፤ ከዚያም ምንም ጥሪት ያስቀረነው ሳይኖር ምድራዊውን ሕይወት እንለቃለን። ከተወለድን አንስቶ በአካል እስክንሞት ድረስ በጌታችን ጸጋ ላይ ፍጹም ጥገኛ ነን። አላህ በስነ-ፍጥረት ውሰጥ ያለውን በሙሉ ብቸኛ ፈጣሪ፣ ተንከባካቢ እና በህይወት የሚያቆይ ነው። ስለዚህም ኢስላም ስለ አምላክ ያለው አስተምህሮ ምን ይመስላል ከሚለው ገለፃ መጀመር ጠቃሚ ይሆናል። ይህ አስተምህሮ ተውሂድ በሚለው ቁልፍ ቃል ሊጠቃለል ይችላል። ተውሂድ የኢስላም የመሠረት ድንጋይ፣ ለህይወት መመሪያና ደንቦች መፍለቂያ ምንጭ እንዲሁም ለመዋቅሩ እና ለአደረጃጀቱ መተዳደሪያ ሕግ ሆኖ ያገለግላል።
ተውሂድ ቃሉ አረብኛ ሲሆን ብዙውን ጊዜ “ሞኖቲዝም’” (Monotheism) በሚለው የእንግሊዝኛ ቃል ይተረጎማል። በጥቅሉ በአንድ አምላክ ብቻ ማመን የሚል ትርጉም ሲኖረው ይህም ከአንድ በላይ አምላክ (Dualism, polytheism) እንዲሁም ጭራሹንም አምላክ የለም (Atheism) የሚሉትን ሃይማኖቶች በሙሉ ውድቅ የሚያደርግ ነው። በተጨማሪም በአንድ አምላክ ማመን የሚለው ትርጓሜ የተውሂድን ቃል ሙሉ በሙሉ አይተካም። ተውሂድ ጥሬ ትርጉሙ አንድ እና አንድ (oneness)፣ አምሳል የሌለው (uniqueness) እና አላህ ከማንኛውም የሱ ፍጥረት ጋር የማይነጻጸር የሚሉ ናቸው። የእስልምና ሃይማኖት ልሂቃን ቁርዓንን መሠረት በማድረግ ለ “ተውሂድ” ሶስት መሠረታዊ ነጥቦች ያስቀምጣሉ።
ለሰው ልጆች በተለያየ መልኩ የተገለጹ መለኮታዊ አስተምህሮቶች መሠረታዊ አንድነት፡- ቁርኣን በተከታዮቹ ላይ በሁሉም ነብያትና መልእክተኞች እንዲያምኑ፣ ሁሉንም እንደ አንድ ወንድማማቾች እንዲወዳቸው፤ እንዲያከብራቸው፣ በሰው ልጅ ታሪክ ውሰጥ በሙሉ ያላቸውን የአስተምህሮ ሰንሰለት፤ ሰንሰለቱም በመጨረሻው ነብይ መሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) መቋጫውን እንዳገኘ፤ መልዕክተኛውም መሐመድ (ሰ.ዐ.ወ) ቁርኣን እንደገለጸው የመጨረሻው የመደምደሚያው ነብይ መሆናቸውን ብቻ ሳይሆን መልዕክተኛነታቸውና ተልዕኮአቸው መላውን ዓለም ያካለለ፤ እንዲሁም ከሳቸው በፊት የነበሩትን በማጠቃለልና በመቋጨት ብቸኛው መልክተኛ እንደሆኑ እንዲያምኑ ግዴታ ይደርጋል። (እንደ ምሳሌ ቁርኣን 21:107, 9:34, 48:28, 61:9, 34:28. ይመልከቱ)
የሰው ልጅ የዘር አንድነት፡- የሰው ልጅ መጀመሪያ በአላህ ተፈጥሮ ከዚያም አንድ ዓይነት ከሆኑ ወላጆች መምጣት። ይህም የሰው ልጅ ልክ እንደአንድ ትልቅ ቤተሰብ በልዩነት ውስጥ አንድነትን የሚያንፀባርቅ መሆኑን ያሳያል። ከዚህ የምንረዳው አንድ ሰው ለሌሎች ያለው አመለካከት ሙስሊም ላልሆኑትም ጭምር በዚህ መልኩ ሊቀርጸው ይገባል።
ሁሉም በአላህ ፈቃድ ስለመጡ፡- በምድር ላይ ያሉ የሰው ፍጥረት ክንውኖች አንድነት። ስለዚህም ሕይወትን ሃይማኖትና ዓለማዊ (religious and secular) ወይም መንፈሳዊና የዚህ ዓለም (spiritual and mundane) ብሎ ለመከፋፈል መሞከር ከተውሂድ ጋር መጣረስ ይሆናል።
በአሁኗ ሕይወትና ከሞት በኋላ ባለው ሕይወት መካከል ያለው አንድነት፡- ሁለቱም በአንድ መለኮታዊ ስልጣን ይፈጸማሉ። ስለዚህም በተናጥልም ሆነ በኅብረት የሚፈጸሙ ውሳኔዎች በጊዜ ቀመር የተመሩ ናቸው። ያ ማለት በአንድ ሰው የሕይወት ዘመን፣በአንድ ወይም በብዙ ትውልድ ወይም በሁሉም ትውልዶች የሕይወት ዘመን የተገደበ አይደለም። ማንኛውም የምንፈፅመው ተግባር በዚህችኛዋ ምድራዊ ህይወት እንዲሁም በመጪው ዓለም የራሱ የሆነ ውጤት ያስከትላል።
Read more about የዐማራ ኅልውና ለኢትዮጵያ አንድነት ድርጅት ቅጽ ፪ ቁጥር ፩ ቅዳሜ መስከረም ፮ ቀን ፪ሺ፲ዓ.ም. ግድያ፣ ሥቃይና መፈናቀል በእኛ ይቁም!
የሃንጉዙ የሙከራ ፍጥነት ባዮቴክኖሎጂ ኮ. ፣ LTD ሃንግዙ ውስጥ የሚገኝ ብሔራዊ ከፍተኛ የቴክኖሎጂ ድርጅት ነው ፡፡ ‹ሙከራ› ከዜጂያን ዩኒቨርሲቲ እና በውጭ አገር የተመረቁ ብዙ ተመራማሪ እና ሰራተኛ አለው ፡፡ የሙከራ ምርመራ ለህክምና ምርመራ እና ለምግብ ደህንነት ፍተሻ ጥሬ እቃዎችን በምርምር ፣ በልማት ፣ በማምረት እና በሽያጭ የተካነ ነው ፡፡ የህክምና ምርመራን ፣ የምግብ ደህንነት ፈጣን ምርመራን ፣ የምግብ ኢንዛይምሽን immunoassay እና አዲስ የኢንዛይም ዝግጅትን ለሚሸፍኑ 28 አይነቶች የፈጠራ ስራዎችን አመልክተናል ፡፡
በኮስታ ሪካ ምን መብላት እንዳለብዎ ይጠቁማል? በኮስታ ሪካ ውስጥ የሚገኙት የተለመዱ ምግቦች ብዙውን ጊዜ ያልተሸለሙ, የተስተካከሉ እና ተደጋጋሚ ስለሆኑ በተደጋጋሚ የሚነሱ ናቸው. የሩዝ እና የባቄላ ጣዕም በብዙ ምግቦች ያገለግላል. አብዛኛዎቹ ኮስታ ሪካዎች ግን በዚህ አይጨነቁም - ማለትም ተመጣጣኝ እና መሙላት ነው, የውጭ ዜጎች ደግሞ ድግግሞሹን ለመያዝ ትንሽ ጥንካሬ ያገኛሉ.
ለምሳሌ ቁርሳችንን ይውሰዱ; እዚህ እንደ ሰዶዎች የሚታወቁ በጣም ትንሽ አነስተኛ ምግብ ቤቶች, የሩዝ ጥቁር እና ጥቁር የጥጥ ቁርጥራጭ የሆነውን ጋሎ ፒንቶን አጥብቀው ይጫኑ.
ጋሎ ፒንቶ (ጋይዮ ፔይን-ፎን) የተሰኘው ቃል ተብሎ የሚተረጎመው ሲሆን በኒካራጉዋ እና ኮስታ ሪካ ውስጥም ብሄራዊ ምግብ ነው. የምግብ ተመራማሪዎች የሳውን እጥረት ለመሸፈን የተሰራ ስስ ሽያጭ ስያሜውን ያገኘዋል. ብዙዎቹ ምግቦች በስጋ ተመጋቢዎች ላይ ተፈላጊ እንደሆኑ ቢታወቅም, ብዙ ቤተሰቦች ግን መግዛት አይችሉም. በጋሎ ፒንቱ ውስጥ የሩዝ, የባቄላ, የሽንኩርት እና የዊንዶው እምብርት ብዙውን ጊዜ በእንቁላሎች, በቆርቆጣ, በተጠበቁ ቅጠላ ተክሎች እና ቡና ይጠበቃሉ.
ምሳ ለመብላት የተለመደው ምግብ በአንድ ትንሽ ቦታ ላይ ለሚገኙ ጋብቻዎች የተሰየመ Casado ነው . በጣም ብዙ ከሆኑ የምግብ እቃዎች የተሻሉ የምግብ ዕቃዎች በካናዳ የሸንኮራ አገዳ ወይንም የዶሮ ጡንቻን ሊያካትቱ ይችላሉ እና በሩዝ እና ባቄላ አነስተኛ ጥራጥሬዎች ያገለግላሉ.
ከመጠን በላይ ከመጠመድዎ እና ወደ ማክ McDonalds ለመሄድ ከመሞከርዎ በፊት አብዛኛዎቹ የ Costa Ricans ያስታውሱዎታል የሚሉትን የምግብ ዓይነቶች እና መክሰስ ይመልከቱ.
Chorrawas - ናቹላ ክሬም የሚቀርቡ በቆሎ ፓንኮች . በቆሎ, ወተትና ቅመማ ቅመማ ቅመማ ቅጠልን በማቀላቀል እና በቆሎው ላይ ይህን ድንቅ ድብልቅ በቆርቆሮ ላይ በማፍጠጥ እነዚህ የበቆሎ ጣፋጭ ምግቦች ጥሩ ምሳ ወይም ምሳ ጧት ከሰራ.
በላቲን አሜሪካ ሰፊ ተቀባይነት በማግኘቱ ብዙውን ጊዜ በቡድኖ ውስጥ, ወይም ቅልቅል በሚመስሉ, በተለመዱ ምናሌ ውስጥ ይካተታል. አንዳንድ ጊዜ በምናሌው ውስጥ ስለማይታዩ ለአሳሳቢዎ ምን ያህል እንደሚሻው ይጠይቁ. የፍራፍሬ ገበያ ውስጥ ከሆኑ, ነጋዴዎች አንድ እንዲያመለክቱ ይጠይቁ. በመርፌ ቀጭን ፍራፍሬ የሚመስል የሚመስል ነገር ያሳይዎታል.
Guayaba - Guayaba jam ለጠዋት ጥዋት የእርሰወን ብስጭት ነው. አብዛኛዎቹ ምግብ ቤቶች ሊኖራቸው ይገባል. በፔኪን, በጓዋይባ ወይም በእንግሊዘኛ ከፍተኛ መጠን ያለው ውዝግብ ምክንያት ከረሜላ እና ከጣቢያን ብዙውን ጊዜ ጥቅም ላይ ይውላል. የጃቢውን ስሪት ለማለፍ በቂ እድል ከሌልዎ ለጉዋዋ ኬሚካዊ ትናንሽ ኪዮስክ እቃዎችን ይመልከቱ. ይህ ለየት ያለ የፍራፍሬ ፍራፍሬ ምንም ያህል ቢበሉ, ፈጣን የኃይል ፍንዳታ ይሰጥዎታል.
Ceviche - ለዚያ ጉዳይ ሱሺ ወይም የባህር ፍራፍሬን የምትወዱ ከሆነ, ይህን ጥሬ ዓሣ ምግብ ትመኙትታላችሁ. በፔሩ ለመጀመሪያ ጊዜ የተቀመጠው ሴቪች , በኮስታሪካ የአመጋገብ ምግቦች ውስጥ ለስላሳ ቦታ እንደልብ ይነገርለታል. ጥሬው በሶማው ጭማቂ የተሸፈነው ጥሬ ዓሳ, ጥራጥሬ, ጣዕም እና ምናልባትም አንዳንድ ፍሬስካ ይባላል.
ፓራካንዶች - እነዚህ ቅጠሎች እና የተቀበሩ ቅጠላ ቅጠሎች በኮስታሪካ ውስጥ በጣም ታዋቂ የሆኑ ቡኮካዎች ወይም ተወዳጅነት ያተረፉ ናቸው. ከተጠበቀው ድንች ቺፕ ጋር እኩል የተቆራረጠው, ፖታኮን በደረቁ, በቋካማሜል እና በጥራጥሬዎች ያገለግላል.
ኦልዶ ካርኒ - የከብት አፍቃሪያዎች እና የስውድ አድናቂዎች ይህንን ብሔራዊ ምግብ ያማልዳሉ. በጥሬው ቃል ወደ "ዶሮ ማሰሮ" እና ትልቅ የወይቀት, የድንች, የሱካ, የበቆሎ, የጦጣይ (የኮስታሪካን ስኳሽ), እና ካሮዎች ይዟል. ዩካ የስታዲየም ሥር እና እንደ ድንች ከመሳሰሉት ጣዕሞች ጋር ተመሳሳይ ነው. ሾፑን ለመሞከር ካልሞክሩ, ቢያንስ የተወሰነ የሾት ዩኬካን ለማግኘት ይሞክሩ. በአብዛኞቹ የኮስታሪካ ምግብ ቤቶች ውስጥ መገኘት አለበት.
Rundon Soup - ሌላው የሶስት አማራጮች, በተደጋጋሚ በሬሳ ሾርባ በካረቢያን የባሕር ዳርቻ ኮስታ ሪካ ውስጥ ተወዳጅ ነው. ምግብ ከመብላቱ በፊት ምግብ ሊሠራበት ስለሚችል, ይህ ምግብ ብዙ ዓይነት ምግቦችን ይዟል, ነገር ግን ዋና እቃዎች ኮኮናት ወተት, ዓሳ እና ሸምነው ናቸው. በላቲን የክላም ሙጫ (ክላዩል ሾርት) ውስጥ በጣም የተቃኘው ነገር ነው.
ሁሉም እነዚህ ምክሮች በቀላሉ ማግኘት ይቻላል, ነገር ግን አንዳንድ ጊዜ በምናሌው ላይ ላይታዩ ስለሚችሉ አንዳንድ ጊዜ መጠየቅ አለብዎ. አብዛኛዎቹ የኮስታ ሪካዎች ስለ ጋሎ ፒንቶ እና ካራዶስ ሊነግሯችሁ ፈጥኖ ይፋለቃሉ , ነገር ግን ከእነዚህ ልዩ ልዩ ስራዎች ውስጥ አንዱን ለመጠየቅ ማፈር የለብዎ . የአካባቢዎ ነዋሪዎች እነዚህን ሌሎች ምግቦች ሲጠቅሱ ይደነቃሉ እና እርስዎም እንዲያገኟቸው ሊረዳቸው ይችላል.
እቶም ኣብ ስልጠና፣ ወትሃደራዊ ስለያን ካልእ ንጥፈታትን ዝዋፈሩ ኣባላት ሰራዊት ብሪጣንያ፣ ትማሊ ናብ ከተማ ሞቛድሾ ኣብ ዝኣትውሉ፣ ላዕለዎት ኣዘዝቲ ናይቲ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝምራሕ ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ድሙቕ ኣቐባብላ ከምዝገበርሉ ካብታ ሃገር ዝተመሓላለፈ ዜና የረድእ።
ኣልሸባብ ከም ግብረ መልሲ ናይቲ ብሪጣንያ ናብ ሶማል ዝልኣኸቶም ወትሃደራት፣ ኣብ ልዕሊ መኦኣስከራት ዓቃብ ሰላም ሰራዊት ሕብረት ኣፍሪቃ ተደጋጋሚ ርእሰ ቅትለታዊ መጥቃዕታት ከካይድ ምዃኑ ባግኡ መጠንቐቕታታት ይቐርብ ኣሎ።
ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ የሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳሳት ለጀመሩት የጸሎትና የሱባኤ ሂደት እገዛ እንዲሆናቸው በማለት በማር. 14. 38 ላይ “ ወደ ፈተና እንዳትገቡ ትጉ፤ ጸልዩም፤ መንፈስ ዝግጁ ነው፣ ሥጋ ግን ደካማ ነው” የሚለውን በመጥቀስ፣ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በአገልግሎት ጊዜው፣ ሌሊቱን በጸሎት እንደሚያሳልፍ፣ ሐዋርያቱንም ለጸሎት እንደሚጋብዛቸው አስታውሰዋል
ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ፣ የሱባኤ ወቅትን ለሚጀምሩ የሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳሳት በላኩት መልዕክታቸው በቤተክርስቲያናቸው በተፈጸሙት የጾታ ጥቃት በደሎች ላይ በጥልቀት በማስተንተን፣ ምሕረትንም በመለመን ወደ ወንድማዊ ሕብረት እንዲመለሱ አደራ ብለዋል። የሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ፕሬዚዳንት ብጹዕ ካርዲናል ዲናርዶ በበኩላቸው ለቅዱስነታቸው በላኩት መልዕክት እንደገለጹት በጸሎት በሚያገኙት መለኮታዊ ጥበብና እገዛ በመታገዝ ወደ ፊት የሚጠብቃቸውን ሐዋርያዊ አገልግሎት በብቃት ለማከናወን የሚያስችል ጉልበት እንደሚያገኙ ያላቸውን ተስፋ ገልጸዋል።
ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ ለሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ በላኩት ሰፋ ያለ መልዕክታቸው እንደገልጹት አመኔታን ማጣት የሚወገደው የተለያዩ ድርጅታዊ ሃሳቦችን በማቅረብ ብቻ ሳይሆን እውነተኛ መለወጥን በማምጣት በመሆኑ ብጹዓን ጳጳሳት ከመላው ምዕመናን ጋር ሆነው የእርቅ መንገድ መጓዝ ይስፈልጋል ብለዋል። በቺካጎ ከተማ እስከ ታህሳስ 30 ቀን 2011 ዓ. ም. ድረስ በሚቆየው የሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ የጸሎትና የሱባኤ ወቅት በሙሉ በጸሎት በማገዝ ከጎናቸው እንደሚሆኑ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በመልዕክታቸው ገልጸው እየተስፋፋ የመጣውን የበደል ባሕልን መዋጋትና አመኔታን በማጣት የሚደርሰውን ቀውስ ማስወገድ እንደሚያስፈልግ አሳስበዋል።
የሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳሳት ለጀመሩት የጸሎትና የሱባኤ ሂደት እገዛ እንዲሆናቸው በማለት በማር. 14. 38 ላይ “ ወደ ፈተና እንዳትገቡ ትጉ፤ ጸልዩም፤ መንፈስ ዝግጁ ነው፣ ሥጋ ግን ደካማ ነው” የሚለውን በመጥቀስ፣ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በአገልግሎት ጊዜው፣ ሌሊቱን በጸሎት እንደሚያሳልፍ፣ ሐዋርያቱንም ለጸሎት እንደሚጋብዛቸው አስታውሰው ከዚሁ ሐዋርያው ማርቆስ ከጻፈው በምዕ. 10. 43 ላይ “ከመካከላችሁ ታላቅ መሆን የሚፈልግ ሁሉ አገልጋይ ይሁን” የሚለውን በማከል በኢየሱስ ክርስቶስ የአገልግሎት ዘመንም ቢሆን በቅናት የተነሳሱት የማሕበረሰብ ክፍሎች ለቀዳሚነት ስፍራ በመሮጥ እንቅፋቶችን ከማስቀመጥ እንዳልተቆጠቡ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ አስታውሰዋል።
በዚህ አስቸጋሪ ወቅት የምንወስዳቸው ውሳኔዎች፣ አማራጮች፣ ተግባሮችና ዓላማዎች በሙሉ ውጤታማ እንዲሆኑ ለማድረግ የሚረዱ መፍትሄዎችን ከእግዚአብሔር ዘንድ ለማግኘት ተግቶ መጠበቅ፣ በጥበብና በማስተዋል መከታተል እንደሚያስፈልግ አሳስበዋል። በርካታ ጠቃሚ፣ መልካም፣ አስፈላጊና ትክክለኛ የሆኑ ሃሳቦች ቢመነጩም ነገር ግን የቅዱስ ወንጌል መዓዛ ላይኖራቸው ስለሚችል፣ ፈዋሽ መድሐኒት ከበሽታው የከፋ እንዳይሆን መጠንቀቅ ያስፈልጋል ብለዋል።
በመጨረሻዎቹ ዓመታት ውስጥ በበርካታ ፈተናዎች ውስጥ የውደቀች የሰሜን አሜርካ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያንን ያስታወሱት ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ ውድቀቷም በምዕመናን ዘንድ ባላት አመኔታ ላይ ጉዳትን እንዳስከተለ በመልዕክታቸው ገልጸው፣ በቤተክርቲያኒቱ አገልጋዮች መካከል የሕሊና ጥፋትን እንዳስከተለ፣ የተጣለባቸውን ሃላፊነት በትክክል አለመወጣታቸውን ግልጽ እንዳደረገና ጉዳቱ በደረሰባቸው ቤተሰቦች ስቃይን እንደዚሁም በመላው የእግዚአብሔር ሕዝብ ላይ በደልን እንዳስከተለ ገልጸዋል። ከሁሉም በላይ የተፈጸመውን በደል መሰወር ቤተክርስቲያን የደረሰባትን ውድቀት የከፋ እንዲሆን አድርጎታል ያሉት ቅዱስነታቸው የተፈጸሙት ሃጢአቶችና ወንጀሎች በክርስቲያን ማሕበረሰብ፣ በማሕበራዊና ባሕላዊ ተቋማት መካከል ጠባሳን ከመተው በተጨማሪ በምዕመናኑ ልብ ውስጥ ከባድ ቁስልን እንደፈጠረ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በምልዕክታቸው ተናግረዋል።
በመሆኑ ይህን ከመሰለ ጉዳት ለመውጣት አዲስ መንገድ ያስፈልጋል ያሉት ቅዱስነታቸው አመኔታን ማጣት የሚወገደው የተለያዩ አዳዲስ ድርጅታዊ መዋቅሮችን በመዘርጋት፣ ወይም ምክር ቤቶችን በማቋቋም፣ ወይም ውሳኔዎችን በማተላለፍ እንዳልሆነ ገልጸው፣ አንዳንድ ውሳኔዎችን ማድረግ አስፈላጊ ቢሆንም በቂ እንዳልሆኑና ወደ ድርጅታዊ ችግሮች ውስጥ በማስገባት ወደ ሌላ ችግር ውስጥ እንዳይከት ያላቸውን ስጋት ገልጸዋል።
አመኔታን ማጣት ለማስቀረት በመካከላችን ያለውን የግንኙነት ደረጃ በሚገባ መመልከት ያስፈልጋል ያሉት ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ፣ መላክም ግንኙነት ያለውን ሕብረተሰብን ለመገንባት ግልጽ መንገዶችን በመከተል፣ የእያንዳንዱን ሰው ግላዊ መብትን ማክበር እንደሚያስፈልግ አሳስበው ይህም ውጤታማ የሚሆነው አዳዲስ ድርጅታዊ ሃሳቦችን በማፍለቅ ብቻ ሳይሆን እውነተኛ የአስተሳሰብ ለወጦችን በማምጣት፣ የጸሎት ሕይወትን በመለማመድ፣ የተጣለብንን የአገልግሎት ተልዕኮአችንን በሚገባ መልኩ በማከናወንና የቤተክርስቲያን ሐብትን በአግባቡ በመጠቀም፣ የቤተክርስቲያን አገልጋዮች በመካከላቸውና ከዓለምም ጋር ያላቸውን ግንኙነት በማስተካከል እንደሆነ አስረድተዋል። የቤተክርስቲያን ተሃድሶ የሚመጣው የወንጌል ተልዕኮ ከጊዜ ወደ ጊዜ ሲያድግ፣ ሐዋርያዊ አገልግሎትም በቀዳሚነት ቅዱስ ወንጌልን መሠረቱ ሲያደርግ እንደሆነ አስረድተው ይህ ካልሆነ ግን ራስን የመጠበቅ እና የመከላከል ጥረት ብቻ በመሆን ከንቱ ልፋት ይሆናል ብለዋል።
በአዲስ የታሪክ ምዕራፍ ላይ ለሚገኝ የሰሜን አሜርካ ሕዝብ፣ ቤተክርስቲያንን የሚያስተዳድሩ ብቻ ሳይሆን አስተዋይ የቤተክርስቲያን እረኞች እንደሚያስፈልጉ ያስታወሱት ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በሰዎች አስተያየት ላይ ውይይት ይደረግባቸዋል ነገር ግን በዘመኑ ሁኔታ ላይ ጥበብ በተመላበት መንገድ ማስተዋል እንደሚያስፈልግ አስረድተዋል። ምዕመናኑ አሁን ባለበት ሁኔታ ከሁሉ አስቀድሞ በዴሞክራሲያዊ ምርጫ አማካይነት ስልጣንን ለመያዝ የሚያስችል ሕዝባዊ መረጋጋት ሳይሆን፣ በአሁኑ ጊዜ ያለንበትን ሁኔታ በቤተሰባዊ አሠራር በማስተዋል ለመገምገም የሚያግዝ፣ በጥበብ ልናገለግላቸው በአደራ የተሰጡን ምዕመናን ያለእረኛ ተበታትነው እንዳይቀሩ የሚያደርግ የሕብረት መንፈስን ማጎልበት እንደሚያስፈልግ ቅዱስነታቸው አሳስበዋል።
በምዕመናኖቻችን ዘንድ ያለን እምነት ከራሳችን ማንነት ወይም በመልካም ነገሮቻችን ወይም በሚሰጠን ክብር ወይም በችሎታችን ሳይሆን የሠራነውን ኃጢአት በመገንዘብ፣ መለወጥ እንደሚያስፈልግ በመናገር እንደሆነ አስረድተው፣ የምንመሰክረው ስለራሳችን ሳይሆን ለአገልግሎት የጠራንን ኢየሱስ ክርስቶስን እንደሆነ፣ አስጨናቂና ጨለማ በሆነብን ጊዜ እግዚአብሔር መንገድ እንደሚሆነን፣ እምነታችን በተዳከመበት ጊዜ፣ ተስፋም በቆረጥን ጊዜም ቢሆን በአንድነታችን ጸንተን ስንገኝ የሚመጣ ውጤት እንደሆነ ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ አስረድተዋል።
በምዕመናን መካከል መተማመ ሊኖር የሚችለው ግልጽነት፣ ትህትናን እና ቸርነትን ያካተተ ሐዋርያዊ አገልግሎት ሲኖር ነው በማለት ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ አሳስበዋል። ቅዱስነታቸው ለብጹዓን ጳጳሳት በላኩት መልዕክታቸው ለእግዚአብሔር ሕዝብ ለማበርክት የተጠራንበትን ሐዋርያዊ አገልግሎታችንን በድክመታችን እና በስህተታችን የተነሳ ሳናበርክት መቅረት አንችልም ብለዋል። በርካታ ሰብኦዊ ስህተቶች አሉብኝ፣ ነገር ግን እግዚአብሔር በዓለም ውስጥ የእርሱን ፍቅርና ርኅራሄ ለመመስከር እኔንም እናንተንም ይጠቀምበናል በማለት የተናገረችውን የቅድስት ማዘር ተሬዛን ንግግር በመጥቀስ ተናግረዋል።
የሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳሳት ጉባኤ ፕሬዚደንት የጋልቨስቶንና ዩስተን ሊቀ ጳጳስና የሆኑት ካርዲናል ዳንኤል ዲናርዶ በበኩላቸው ለርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በላኩት መልዕክታቸው በሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳሳት መካከል ያለው ሕብረት እንዲያድግ ወደ አዳኛችን ኢየሱስ ክርስቶስ ዘንድ የበለጥ እንድንቀርብ ቅዱስነታቸው በጸሎታቸው እንዲያስታውሷቸው ጠይቀዋል። ብጹዕ ካርዲናል ዲናርዶ በማከልም ብጹዓን ጳጳሳቱ በዚህ ሕብረት በመጠናከር የሚያጋጥሙንን ፈተናዎች በጋራ ለማለፍ የሚያስችለንን ጥበብ ከእግዚ አብሔር ዘንድ ማግኘት እንችላለን ብለዋል። የሰሜን አሜርካ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን ያደረሰባትን ሕመምና የሚታያትን ብሩሕ ተስፋ ተሸክማ ትጓዛለች ያሉት ብጹዕ ካርዲናል ዲናርዶ የወደፊት ተስፋችንም የሚገኘው ከሌላ ከማንም ሳይሆን ከኢየሱስ ክርስቶስ ዘንድ ነው ብለዋል። የሰሜን አሜርካ ብጹዓን ጳጳስትም በበኩላቸው ቅዱስነታቸውን በጸሎታቸው እንደሚያስታውሷቸው፣ በሐዋርያዊ አገልግሎታቸውም አብሯቸው እንደሆኑና በማከናወን ላይ ባሉት የጸሎትና የሱባኤ ወቅትም ለመላዋ ካቶሊካዊት ቤተክርስቲያን አንድነት በጸሎት እንደሚተባበሩ አረጋግጠውላቸዋል።
ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንችስኮስ በመልዕክታቸው ውስጥ በደልን የመፈጸም ባሕልን፣ ተዓማኒነትን ማጉደልንም ማስወገድ የሚቻለው በጥበብና በማስተዋል ወደ አዲስ ምዕራፍ የሚያሸጋግር መንገድን ማግኘት እንደሚያስፈልግ አሳስበው ይህን ማድረግ የሚቻለው አዳዲድስ መመሪያዎችን በማውጣት ወይም ኮሚቴዎችን በመሰየም ሳይሆን በዘመናት ሁሉ እግዚአብሔር ከሕዝቡ ጋር እንደሆነ፣ ብጹዓን ጳጳሳት ምዕመናንን እንዲያስተምሩ አሳስበው ቀዳሚ ሥራ መሆን ያለበትም በዚህ መነፈስ በመነሳሳት በምዕመናን መካከል ያለውን ሕብረት ማጠናከር እንደሆነ አስረድተዋል። የቤተክርስቲያን ተሐድሶ ከሁሉ አስቀድሞ ሐጢአተኛነትን በመገንዘብ፣ ምህረትን በመለመን ከጊዜ ወደ ጊዜ ራስን መለወጥን ይጠይቃል ብለዋል።
ይህ ፕሪሚየም ሲሮክ odkaድካ እውነተኛ ስፔሻሊስት ነው ፡፡ ከምርቱ ወይኖች የተሰራ ፣ በስንዴ ላይ የተመሰረቱ ተወዳዳሪዎችን እውነተኛ አማራጭ ይወክላል። ግልጽ ያልሆነው ጣዕምና ፣ ቀለል ያለ ወይን መልካም መዓዛ ያለው ፣ ትንሽ ጠንከር ያለ አዝናኝ ፣ እንዲሁም የብርቱካን እና የአኒስ ማስታወሻዎች። በጭስ ማውጫው ላይ በጭራሽ አይነድምና ስለሆነም ንፁህ እና ያልተጠናቀቀ አጨራረስ አለው። ሲሮክ odkaድካ ከፈረንሣዊ ወይን ርቆ መገኘቱ ብቸኛው እውነታ ይህ odkaድካ አስደሳች ያደርገዋል ፡፡ የዚህ odkaድካ እምብርት በፈረንሳይ በጋሊያ ክልል ከፍ ብለው ያደጉ ውድ ወይን ናቸው ፡፡ እጅግ በጣም ለስላሳ የሆነ odkaድካ ለማግኘት Ciroc ለ 5 ጊዜ ያህል ናፍቆታል። ፍጹም የሆነ ከፍተኛ ምርት እና ስለሆነም ለሁሉም odkaድካ ኮኖnoሲሰር MUST!
የኮቪ-ድ 19 ወረርሽኝና የኢትዮጵያ 2012 ምርጫ መተላልፍን በሚመለከት የኦሮሞ ነጻነት ግንባር እና የኦሮሞ ብሔራዊ ኮንግረስ የጋራ አቋም መግለጫ – Kichuu
HomeAmharicየኮቪ-ድ 19 ወረርሽኝና የኢትዮጵያ 2012 ምርጫ መተላልፍን በሚመለከት የኦሮሞ ነጻነት ግንባር እና የኦሮሞ ብሔራዊ ኮንግረስ የጋራ አቋም መግለጫ
አዲሱ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በለዉጡ ማግስት ከተቋቋሙት የዲሞክራሲ ተቁማት ሁሉ የተሻለና ከፖለቲካ ፓርቲዎች ጋር የነበረው ትብብር አበረታች እንደነበር ሳንጠቅስ አናልፍም። ይሁንና በዚህ አጋጣሚ የቦርዱን አንዳንድ ጉድለቶች ማንሳት እንፈልጋለን ። እነዚህም አንደኛ፥ የክልል ዕጩ የምርጫ አስፈጻሚ አባላት ምልመላና ቅጥርን በሚመለከት ስም ዝርዝርራቸው ለፖለቲካ ፓርቲዎች የሚላከው ለመቅጠር ጥቂት ቀናት ስቀሩ ነበር።
ወደ አነሷቸው ነጥቦች ስንመለስ የርስዎ ሻለቃውን አለማወቅ የርስዎን ማንነት የሚገልጽ ስለመሆኑ ያነሳነው ነገር የለም::ቢያንስ ቢያንስ በዚህ የውይይት መድረክ የሚካፈል ሊያውቃቸው ይችላል ከሚል ግምት ብቻ ነው ያንን ያልነውና በዚሁ ቢያልፉት ደስ ይለናል::የርስዎንም ኢትዮጵያዊነት ለማሳነስ ያደረግነው ሙከራ የለም::ኢትዮጵያዊነትን ማንም ለማን የሚሰጠው ወይንም የሚነሳው አለመሆኑን ጠንቅቀን እናውቃለን::...
ስለዘር ማጥፋት የሰጠነው ትርጉም አልነበረም::የተፈለገው ጄኖሳይድን የዘር ማጥፋት በሚል የአማሪኛ ሐረግ ልንተካው የምንችል አልመስላች'ሁ እንዳለን ለመግለጽ ነበር::ስለዘር ማጥፋት እርስዎ "እኔ ዘር ማጥፋት ሲባል የመስለኝ አማራ ወይም ጉራጌ, ትግሬ ብሎ አንዱን የጠላውን ዘር መደምስስ..." ካሉት የተለየ ትርጉም የሰጠን መስሎት ከሆነ ላለመግባባታችን ምክንያቱ እንደምሳሌ የተጠቀምንበት የአንድ ቤተሰብ ታሪክ መሰለኝ::የዚያን ቤተሰብ ታሪክ ያቀረብነው እነሻለቃ ያጨፋጨፉት ቤተሰብን በቤተሰብ ጭምር እስከሆነ ድረስ ያ የዘር ማጥፋት ሊባል ይችላል ወይ? የሚል ጥያቄያዊ አስተያየት ነበር ያቀረብነው::የፖለቲካቸው ተቀናቃኝ የሆኑትን ሁሉ ይደመስሱ ነበር እንጂ ያንድን ዘር ተወላጅ/ ተወላጆች አነጣጥረው ያጠቁበት ጊዜ ያለ አልመስላች'ሁ እንዳለን ነው የገለጽነው::
"..የአንድን ቤተስብ ዘር ማንዘር ማጥፋት አልመስለኝም!" ያሉት ሌላ ጥያቄ ቀስቅሶብናል::በመጀመሪያ የአንድ ቤተሰብ ዘር ማንዘሩ እንዲጠፋ ለምን ተፈለገ?ማነውስ ፈላጊው?መልሱን ለባለ ሙያ እንተወዋለን::
ስለግብዝነት ያነሳነውም ቢሆን እርስዎን የሚመለከት አይደለም::ለማለት የተፈለገው መለሳውያንን ብንሆን የትናንት ወንጀለኞችን ለፍርድ በማቅረቡ ላይ ትንሽ የዳተኝነት እርምጃ እናሳይ ነበር:: በጃችን ደም አለና!!! አንድ የመድረኩ ተሳታፊ "አረመኔ በአረመኔ ላይ ሲፈርድ::" ሲሉ የኛን አባባል እጥር ምጥን ባለ አገላለጽ ረድተውናል::አሁን የተግባባን ይመስለናል::
እርግጥ የማንም ስውን ህይወት ማጥፋት ያሳዝናል:: ብበለጠ የሚያሳዝነው ግና ያላጠፉ ሲገደሉና ለገደለው የሚያዝኑ ሲኖሩ ነው:: እንድዚህ አይነቶቹ ሁሉ ከገዳዩ የበለጠ በስነ-ምግባር (ሞራል) ተጠያቂዎች ናቸው:: ስለሆነም የመንግስትን ስልጣን መከታ በማደረግ ንጹሃንን ዜጎች የገደሉ ሁሉ ለፍርድ ቀረበው ድርግታቸው ከተረጋገጠ በፍርዱ መሰረት የጸጣቸው ቅጣት እንዲፈፀምባቸው መደረግ አለበት:: ይህ አሁን በሰልጣን ላይ ለሚገኙት ሆነ ለወድፊቱም ስልጣን ለሚወስዱት ይመለከተአል::
"የወያኔ" መንግስት በደርግ ባለስልጣኖች ላይ የመፍረድ ግዴታ አለበት:: ወይኔ የስነ-ሓስኣብ ችግር እንጂ የኢትዮጲያውነት ችግር የለውም:: እንዲያውም በደርግ ባለስልጣኖች ላይ የተስጠው ፍርድ በቶሎ እንዲፈፀም መደርግ አለበት:: ህበረተሰባችን በፍትህና በመተሰሳሰብ የተመሰረተ እንዲሆን ወንጆሎኞችንን ከመሃላችን ፈልግን ለፍርድ ማቅረብ አለብን::
ውድ ወገኖቼ ለተጠቃ በማዘን : በዳይም በበደሉ ተጸጽቶ የንጹሀን ደም አንደ ውሻ ደም ፈሶ አንዳይቀር የምሰጡት ሀሳብ ሁሉ መልካም ነው ነገር ግን አንዱ ሌላውን አየገደለ ያውም ከውሻው የባሰ ጅቡ አያጠቃ መቼ ይሆን በዚያች ሐገር በሰላም ወጥቶ የመግባት በሰላም ሐሳብን የመግለጽ :የመቃወም አድል የሚገኘው?ባልሳሳት ከዛሬ 10 ኣመት በፊት አሁን የዘነጋሁት ዘፋኝ "" ያለፈ አለፈ ይቅር ብቀላ አንደ........ሰው አንደ ማንዴላ . . ."" ያለውን አስታውሳለሁ ይህ የተጠናወተን በፍርድ ስም በሕግ ስም በቅጣት ስም ደም ማፍሰሱ ዛሬ ካልቆመ ነገም ይቀጥላል ነገር ግን አንድ ታሪክ ሰሪ ያስፈልገናል አኔ ልበደል አኔ ልጎዳ ብሎ ራሱን መስዋአት በማድረግ የደምን በደም ክፍያ ለማስቆም ታጥቆ የሚነሳ :: ኣስቲ በኛ ዘመን አንኳን አስቡት የስንቱ ምሁራን ደም በአደባባይ ፈሶ ቀረ የስንቱ ሕጻን ይስንቱ አዛውንት. . . በፖለቲካ አመለካከታቸው ብቻ ከዚያኛው ወገን ባለመሆናቸው ስንቶቹ ታሰሩ: ተጋዙ:ተገደሉ . . . ቤት ይቁጠረው ሰው በላው አእረመኔው በፍርድ ስም ዛሬ ሞት ሲፈርድ ነገ አርሱንስ ምን አንደሚጠብቀው ያውቅ ይሆን ኣመድ በዱቄት ሲስቅ በነፋስ ልቡ ውልቅ ...አንዳለው አንዳይሆን አንጠንቀቅ
ታጠቁ ማለት ወያኒ ማለት ይሆን? ፍርደ ገምድልና የአረመኒነት ባህሪ ታየብህኮ! የናዚ የጦር ወንጀለኞች በጊዚው ጉዳያቸው በፍርድ ታይቶ ነው የተወሰነው:: መች ነው የወደቀውን በለው በለው! የተነሳውን ደግሞ አይዞህ እያሉ በስሚት ብቻ መደጋገፍ የሚቀረው:: ሽለቃው በጊዚው ብዙ በደል መስራቱ ይታወቃል:: አሁን ፈራጅ ሆኖ የተቀመጠው ግን ማንዲቱ አለው ወይ? ነው ጥያቂው:: ራሱስ ከተመሳሳይ ወንጀል ተጠያቂነት ነጻ ነው ወይ! አንዱ በሊላው በፈረደ ማግስት የባሰ ወንጀል ውስጥ ተነክሮ ቀኑ እስኪደርስ መቆየቱና መቀባበሉ የሚቀረው መች ነው?
ፍትሕ! ያለ ፍትሕ ሰላምና መተዛዘን የለም:: መንግስቱ ሃይለማርያምና ግብረ-አበሮቹ ንፁህ ኢትዮጲያውያንን ያለፍርድ እንደእንስሳ ሲያርዱአቸው ነበር:: እነዚህ ወንጀለኞች አሁንም እንዲገደሉ መደረግ አለበት:: ወያኔ የደርግ ባለስልጣናትን ያለፍርድ የመግደል መብትና ታሪካዊ ግዴታ አለበት::
የናዚ ወንጀሎኞች አንድ አመት ባልወሰደ መንገድ ጉዳያቸው ተጣርቶ ፍርዳቸውን አግኝተዋል:. ፋሽስቱ ሞሶሎኒ ደግሞ በጣልያን ህዝብ ያልፍርድ ታንቆ እንዲሞት ተደርጎአል:: የደርግ ባለስልጣናትና ጭፍሮቻቸውም የሞት ቅጣት እንዲፈጸምባቸው መደርግ አለበት::
ለምን ታዛቢ ይታዘበኛል ብለህ አትጽፍም:: ነገም እነመለሰ እድል ታላቸው ተፈርዶባቸው ጽዋቸውን ይጎነጫሉ:: እድለኛም ታልሆኑ በሕብ እግር ተረጋግጦ ይሞታሉ:: አትፍረድ ይፈረድብኃል የሚባለው የመጽሐፍ ቅዱስና የቅዱስ ቁርዓንን ትምህርት አትርሳው::
ያንተን አካሄድ ሁሉ ኢትዮጵያዊያን የሠፊው ሕዝብ ልጆች ያዩኃል ይታዘቡኃልም:: ይህን የመሰለን ጉዳዮች ሳታሰላስል ብትጽፍና ሌላውን ብትወነጅል አንተንስ ነገ ማን እንደሚወነጅልህ ታውቀዋለህን?
ታጠቁ wrote: ፍትሕ! ያለ ፍትሕ ሰላምና መተዛዘን የለም:: መንግስቱ ሃይለማርያምና ግብረ-አበሮቹ ንፁህ ኢትዮጲያውያንን ያለፍርድ እንደእንስሳ ሲያርዱአቸው ነበር:: እነዚህ ወንጀለኞች አሁንም እንዲገደሉ መደረግ አለበት:: ወያኔ የደርግ ባለስልጣናትን ያለፍርድ የመግደል መብትና ታሪካዊ ግዴታ አለበት::
መፅሐፍ ቅዱስ ይሁን ቅዱስ ቁራን ለገደሉ እዘኑ አላለም:: የኢትዮጲያ ህዝብ: አፄውና አቡኑ እንዲሁም ሚኒስተሮችና ሌሎችም ያለፍርድ በጅምላ በመንግስቱና ግብረ-አበሮቹ ተገደለዋል:: ይህ አይነቱ ወንጀል ላካሄዱት ሁሉ የሞት ቅጣት እንዲፈጸምባቸው መደርግ አለበት:: አለዝያ ህበረተሰቡ ለወድፊቱም ተመሳሳይ ችግር ይግጥመዋል:: ታሪክስ ምን ይለናል?
ወያኔ ለሰራቸው ወንጀሎችም ተመሳስይ ቅጣት እንዲፈጸምባቸው ይደረጋል:: ለወድፍትም የሚመጡ ባለስልጣናት ተመሳስይ ፍርድ እንደሚገጥማቸው ስለሚያውቁ የአስተዳደር በደል ይሁን የመግደል ወንጀል ከማካሄድ ይቆጠባሉ::
በነገራችን እኔ የወያኔ ደጋፊ ወይንም አባል አይደለሁም:: በመንግስቱ ሀይለማርያምና በግብረ አበሮቹ እንደ አንድ ሰው የደረሰብኝ ግፍ ወይንም በደል የለም:: በአጠቃልይ ሁኔታውን ሳየው የሚያሳፍር ክስተት ነው እነ መንግስቱ እንዲፈጠር ያደረጉት:: መንግስቱ እንደ አንድ ሰው እንዲጠየቅ መሆን የለበትም:: እነ መንግስቱ እዚህ ሁኔታ እንዲደርስ ያደረጉት እነ ነገደ ጎበዜ መሆናቸው የሚታወቅ ሲሆን እነ ነገደ ጎበዜም ለፍርድ እንዲቀርቡ መደርግ አለበት!
"ወያኔ የደርግ ባለስልጣናትን ያለፍርድ የመግደል መብትና ታሪካዊ ግዴታ አለበት "....... ስትል : ትግሬዎች ኢትዮጵያዊያንን የመግደል መብት አላቸው .... ታሪካዊ ግዴታም አለባቸው ነው የምትለው ? መብታቸውንማ በትክክል እየተጠቀሙበት ነው :: ያውም ከሚገባው በላይ !!
እኔ እንደማየው የደርግ ባለስልጣናት በኢትዮጲያ ህዝብ ወንጀል ፈጽመዋል:: ብዙ ኢትዮጲያውያን በእነ መንግስቱ ተገድለዋል:: የገደለ መገደል አለበት:: ስለሆነም የወያኔ መንግስት አሁንም የደርግ ባለስልጣኖች እንዲገደሉ ማድረግ አለበት:: መንግስቱም ባለበት እንዲገደል መደረግ አለበት:: የወያኔ መንግስት የአገራችንን ስልጣን ስለተቆጣጠረ የደርግ አባላትንና ጭፍሮቻቸውን አሁንም ህጉ በሚፈቅደው መሰረት የተሰጠውን ፍርድ የመፈፀም ግዴታ በወያኔ ጫንቃ ተንጠልጥሏል::
የወያኔ መንግስት የወድፊት እጣ በነ መንግስቱና ግበረ-አበሮቹ መገደል ወይንም አለመገደል አይወስንም:: እንዲያውም የደርግ ባለስልጣኖች በወያኔዎች ቢገደሉ ህዝብ ድጋፉን ይሰጣል::
ሰላም ወዳጆቸ ሻለቃ መላኩ ቢሞትም ባይሞትም ለሱ እሚተቅመውና እሚጎዳው ነገር የለም ምክኒያቱም ሞቶም በግዜር ቤት እሚያስቀጣው እያለም በህሊናው የሚቀጣ ሰው ነው ምክኒያቱም ምን አልባት በትክክል ቢጠየቅ በዛን ስአት ሲያደርገው የነበርውን ነገር እሱም እሚያውቀው አይመስለኝም ስል አንደኛ በቂ ትምህርት ያለው ሰው አይደለም ሁለተኛ የተፈጥሮ ጉረኝነት የተጠናወተው ሰው ነው ሶስተኛ ስለነገ እሚያውቀው ነገር የለለው ጭፍን ሰው ነው በርግጥ ሞት ፍርድ ለሰው ልጅ እሚሰጥ ነገር መስሎ አይታየኝም ምክኒያቱም ማንስ ነው እሱ ንጹህ ሆኖ በሌላው ላይ መፍረድ እሚችለው ግን ሻለቃ መላኩ በንጹህ ፈራጆች ፊት ቢቀርብ ምን አልባት አምስት ጊዜ ሞት ቢፈረድበት ያንሰዋል እላልሁ ከዛ በፊት ግን አሁንም ከመሞቱ በፊት ንስሀ ካልገባ እዛ የሚጠብቀው ፍርድ እሱነቱን ይነግረዋላና ባንከራከርበት መልካም ነው አሁን በሱ ላይ የሚፈርዱትም ሰውች ግም ለግም አብረህ አዝግም ነውና ቀናቸውን መጠበቅ እንጅ ባንድ እርምጃ አብረው እንዳሉ ሊያውቁ ይገባል::
ታጠቁ! ምን አዚም ነካህ? እስከ መቺ ነው እንዲህ አይነቱ አውሪነት የማይቆመው? የምታሳዝን ጨካኝ ሰው ነህ! ዛሪ ማንን ደግፈህ በስሚት እንዳልክና እንደፈረድክ ነገ ደግሞ ተራው ያንተና የዘመዶችህ እንዳይሆን አፍህን አስተካክለህ ዳቦ ብላበት!
ይድረስ ልውድ ወገኖቸ ለዋርካ ተሳታፊወች እንደምን አላችሁ አዎ ምን ለማለት ፈልጌ ነው በሻለቃ መላኩ ተፈራ ላይ የተበየነውን የሞት ፍርድ በተመልከተነው ይህ ማለቴ በአሁኑ ሰአት ምን እንደሚደረግ ሁላችንም እንደምናውቅ ግልጽነው ማለቴ ይሀዴግ ምን እያደረገነው ከሻልቃ በምን ይለያል እስከዛሬስ ከምን ቆይቶ ዛሬ ሊፈርድ ተነሳሳ ከመውደቄ በፊት ገድየው ልለያይ ብሎነው እሱም ነገ ይህ እጣ እንደሚደርሰው ከሂሳብ አስቀምጦት ይቆይ መጀመሪያ አሁን ምን እንደሚሰራ ያጢን ከዛ የሰወችን ሀጢያት ይቁጠር ወይም ደግሞ እንደሚሞት ስላወቀ ብቻየን ሲኦል ከምወርድ ...ብሎ አስቦነው እንዲያው በከንቱ በሰው መፍረድ እንደኔ ሀሳብ ሻለቃ መሞት የለባቸውም ምክንያቱም ሁላችንም በዚህ አለም ሀጢያት እንደምንሰራ የታወቀነው እና ""አትፍረድ ይፈረድብሀል""ብላል አምላካችን መልካም ነገር ይግጠመን!!!!!!!!!!!!!!!!!
አቤት አቤት አውርተህ ሞተሀል እስኪ መጀመርያ ልጠይቅህ አንድ ግለሰብ ይምጣና ወንድምህን ቢገድል እና ገዳይ አንድ ጊዜ ገልዋልና ምህረት ይደረግለት ቢባል ምን ትላነህ
ጉድ እኮነው ያን ያህል ህዝብ እንደ ድመት እራስ ራሱን እያለ ሲጥል ስልጣኑን ተመክቶ ነው ዛሬ ከርቸሌ ሲገባ እንዲያውም ሰላማዊ ሰልፍ ያስፈልግ ነበር የደስታ ሰልፍ
እንደኔ እንደኔ እሱን መግደል አያስፈልግም መጀመርያ ሚስቱን መግደል ከፊቱ ላይ /ከአክሊሉ ስዩም በጉልበት የቀማትን ሚስቱን/ በኋላ ጠቅላላ ልጆቹን በኋላ አባትና እናቱን በዱላ ቀጥቅጦ መግደል እሱን በማሳደጋቸው በመጨረሻ እሱን መጀመርያ አለሎ ብረት 5 ኪሎ ባፉ ትቀረቅራለህ አፉ አላስገባ ካለ 32 ጥርሶቹን በጉጤት ትመዛቸዋለህ ካዛ በኋላ በጉልነት ትገፋዋለህ አገጩ እስኪፈርስ ድረስ ከዛ እግሩን ትገለብጥና ወደላይ ታስራለህ ከዛማ ያው እሱ ሲያደርግ እንደነበረው 220V መለብለብ ደም እስከሚተፋ
እንደኔ እንደኔ እሱን መግደል አያስፈልግም መጀመርያ ሚስቱን መግደል ከፊቱ ላይ /ከአክሊሉ ስዩም በጉልበት የቀማትን ሚስቱን/ በኋላ ጠቅላላ ልጆቹን በኋላ አባትና እናቱን በዱላ ቀጥቅጦ መግደል እሱን በማሳደጋቸው............
ቤት ፍርዲ እስራኤል ኣካል ዩኒቨርሲቲ ተልኣቪቭ ዝኾነ ንመሰል ስደተኛታት ዝጣበቕ ማሕበር ብዝቐረበ ጉዳይ ኣብ ዝወዓሎ መጋባእያ፣ ኤርትራውያን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ እስራኤል ዑቕባ ክረኽቡ መሰል ከምዘለዎም ኣረጋጊጹ።
መንግስቲ እስራኤል ካብ ዝመጽእ ወርሒ ሚያዝያ ስደተኛ ናብ ሳልሰይቲ ሃገር ክጥረዝ ወይ ከኣ ናብ ቤት ማእሰርቲ ክዳጎን ብዝብል ዘውጸኦ ሕጊ መሰረት፣ እቲ ናይ መምልኢ ቅጥዒ ገና ይዕድል’ኳ እንተሎ፣ ልዕሊ ፍርቂ ካብዞም ኤርትራውያን ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝነበሩ ስለዝኾኑ፣ ብውሑዱ ነቲ መስርሕ ምጥራዝ ከደናጉዮ ከምዝኽእል’ዩ ዝግለጽ።
እንተኾነ ሰበስልጣን እስራኤል ንውሳኔ’ዚ ቤት ፍርዲ ስዒቡ ኣብ ዝህብዎ ዘለዉ መግለጺ፣ ብወለንትኦም ናብ ኤርትራ ዝተመለሱ ስደተኛታት ከምዘለዉ፣ ክልተ ሚእታዊት ካብ ኣታዊኦም እንተኸፊሎም ከኣ ወላሓንቲ ጸገም የብሎምን ብምባል፣ ብመሰረት ውዕል ጀኔቫ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብቑዕ ምኽንያት ኣይከውንን’ዩ ኣብ ዝብል ውሳኔ’ዮም ጸኒዖም ዘለዉ።
ሚኒስትሪ ውሽጣዊ ጉዳያት እስራኤል 15 ሽሕ ናይ ዑቕባ ሕቶ ቀሪቡሉ ክነሱ፣ ናይ 6500 ጥራይ እዩ ርእዩ። ካብኦም ከኣ ንዓሰርተ ኤርትራውያንን ሓደ ሱዳናዊን ጥራይ መሰል ዑቕባ ከምዝሃበ መዛግብቲ’ታ ሃገር የመልክቱ።
እዚ ብዩኒቨርሲቲ ተልኣቪቭ ቀሪቡ ብቤት ፍርዲ’ታ ሃገር ተቐባልነት ረኺቡ ዘሎ ጉዳይ ሃገራዊ ኣገልግሎትን ናይ ዑቕባ መሰልን ግብራዊ እንተኾይኑ፣ ኣብታ ሃገር ዘለዉ ብኣሽሓት ዝቑጸሩ ኤርትራውያን ተቐባልነት ክረኽቡ ምዃኖም ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት እስራኤል ይገልጹ።
ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ሃገራዊ ኣገልግሎት፣ መንግስቲ ኤርትራ ምስ ባርነት ብዝመሳሰል ኣተሓሕዛ’ዩ ዘካዪዶ ብምባል ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳን ኣመሪካን ከም ቅቡል ናይ ዑቕባ መሰል እየን ክርእዮኦ ጸኒሐን።
ዛሬ የኦሮሞ ነፃነት ግንባር /ኦነግ/ በሰጠው መግለጫ መንግሥት ያለግባብ የድርጅቱን አመራሮች እያንገላታና እያሰረ ነው ሲል አቤቱታ አሰምቷል። ባለፈው ቅዳሜ የካቲት 21/2012 ዓ.ም የኦነግ አመራሮች ላይ በመኖሪያ ቤታቸው ውስጥ በፖሊስ የግድያ ሙከራ ተደርጎባቸዋል ሲልም በመግለጫው አትቷል።
የኦሮምያ ክልል መንግሥት ቃል አቀባይ አቶ ጌታቸው ባልቻ በበኩላቸው አቶ አብዲ ረጋሳ የት እንዳሉ ይታወቃል፤ በኦሮምያ ፖሊስ ኮሚሽን ቁጥጥር ሥር ይገኛሉ ብለዋል።
በሆቴል ሩዋንዳ ፊልም ሰብአዊ ጀግንነታቸው የተተረከላቸው ፖል ሩሴስባጊና ሀምራዊ ዩኒፎርም ለብሰው የሚታዩት ሲሆኑ ምስሉ የተወሰደእው መስከረም 25/2020 ዓም ነው፡፡
ሆቴል ሩዋንዳ በተባለውና ለኦሳክር ሽማልት በታጨው ፊልም የሰብአዊ አገልግሎት ታሪካቸው የተወሳላቸው ፖል ሩሴስባጊና፣ አማጽያንን በመደገፍ ተከሰው ከትናንት በስቲያ ረቡዕ ፍርድ ቤት ቀርበዋል፡፡
እኤአ በ1994 በሩዋንዳ በተካሄደው የዘር ፍጅት በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ህይወት በማትረፍ ጀግንነት የተወደሱት ግለሰብ፣ ዛሬ የሩዋንዳ መንግስትን የሚቃወሙ አማጽያንን ይደግፋሉ በሚል በሽብርተኝነት ተከሰዋል፡፡
ቤተሰቦቻቸውና የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች ደግሞ ከዱባይ ኤፖርት ይጓጓዙበት ከነበረው የግል አውሮፕላን ያለፈቃዳቸው ታፍነው ወደ ሩዋንዳ ዋና ከተማ እንዲመጡ የተገደዱ መሆኑን ይናገራሉ፡፡
“ሩሴስባጊና ወደ ሩዋንዳ የመጡት በህገወጥ መንገድ መሆኑን መግለጽ እፈልጋለሁ፣ ከሚኖሩበት አገር ተላልፈው ስለተሰጡ አይደለም የመጡት፣ በራሳቸው በጎ ፈቃድ እንኳ ፈልገው አልመጡም፣ ከፍላጎታቸው ውጭ ራሳቸውን ያገኙት ሩዋንዳ ውስጥ ነው”
ኪምሁሩራ በሚገኘው የሩዋንዳ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ጉዳያቸው በታየበት ወቅት፣ ሩሴስባጊና ፍርድቤቱ ጉዳያቸውን የማየት ሥልጣን የሌለው መሆኑን ተከራክረዋል፡፡ ምክንያቱም እሳቸው ያለፈቃዳቸው ታፍነው የመጡ የቤልጅዬም ዜጋ ናቸው፡፡
የክሱ ሂደት በመላው ዓለም ቁጣን ቀስቅሷል፡፡ 37 የሚደርሱ የዩናይትድ ስቴትስ የህግ መወሰኛ ምክር ቤት አባላት፣ ለፕሬዚዳንት ካጋሜ ፈርመው በላኩት ደብዳቤ፣ ሩሴስባጊና ከካንሰር ህመም ያገገሙ በመሆናቸው፣ ለሰአብዊነት ሲባል በአስቸኳይ እንዲለቋቸው ጠይቀዋል፡፡ ወደ ሩዋንዳ የተወሰዱበት ህገወጥ መንገድም እጅግ አሳሳቢ መሆኑን ገልጸዋል፡፡
የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴርም ሁኔታውን እየተከታተለ መሆኑን ገልጾ፣ ከፍተኛ የሥልጣን እርከን ደረጃ ካላቸው የሩዋንዳ መንግሥት ባለልሥጣናት ጋር እየተነጋገረበት መሆኑን አስታውቋል፡፡ የአሜሪካ ውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ነድ ፕራይስ ይህን ብለዋል
“ሚስተር ሩሴስባጊና በተከሰሱበት ጉዳይ የሚከናወነው የፍርድ ሂደት፣ ግልጽና ፍትሃዊ መሆኑን፣ የህግ የበላይነት የተከበረበትና፣ ሩዋንዳ የገባችውን ዓለም አቀፋዊ የሰብአዊ መብት ግዴታዎች ጋር የሚስማማ መሆኑን አጽንኦት ሰጥተን መከታተላችንን እንቀጥላለን፡፡”
በሩሴስባጊና ፋውንዴሽን ውስጥ የሚሰሩት ብሬን ኢንድለስ ችሎቱ “ለይስሙላና ታይታ የሚካሄድ ችሎት ነው” በማለት ገልጸውታል፡፡ አብረው ስለቀረቡ ሌሎች ተከሳሶሽም ጭምር ሲናገሩ ይህን ብለዋል
“እነዚህ ተከሳሾች እኮ ህይወታቸውና ምናልባትም እድሜ ይፍታህ የሚፈረድባቸው ናቸው፡፡ ከሁሉም በላይ ደግሞ ከጎናቸው ቆሞ መከላከያቸውን የሚያግዛቸው ጠበቃ የላቸውም፡፡ ጠበቆቹ ችሎቱ ከሚካሄድበት ክፍል በስተጀርባ እንዲሆኑ ተደርገዋል፡፡ ያ መሆኑን ማየት ብቻ በራሱ አስደናቂ ነገር ማየት ነው፡፡
ከአገር ውጭ የሚኖሩት የሩሴስባጊና ሴት ልጅ በእስር ቤት የአባታቸው ጠባቂ መሆኑን ከሚገልጽ አንድ ሰው፣ ተደጋጋሚ የማስፈራሪያ ስልኮችና የቴክስት መልዕክቶች እንደሚደርሳቸው ተናግረዋል፡፡