Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ዎርዝፒንግ ብቻውን አይደለም. በቅርቡ ከጥቅል ፋውንዴሽን የተገኘ ሪፖርት በሚኒሶታ ት / ቤት ዲስትሪክቶች ውስጥ 42 ከመቶ የሚሆኑት የመምህራን እጥረት ዋነኛው ችግር መሆናቸውን እና 6 በመቶ ብቻ ብቻ ለእነሱ ችግር አለመቻላቸውን አመልክተዋል ፡፡ እና በክልሉ ውስጥ በሚገኙ ገጠር አካባቢዎች ዲስትሪክቶች ብቃት ያላቸውን መምህራን ለመመልመል እና ማቆየት ችግር እንዳለባቸው ሪፖርት አድርገዋል ፣ በተለይም የቀለም መምህራን ፡፡ በሚኒሶታ ውስጥ አንድ ሦስተኛ የሚሆኑት በክፍለ-ግዛት ከሚገኙት መምህራን ከ 4 ከመቶው የሚበልጡ የቀለም ማህበረሰብ ናቸው ፡፡
ብዙ ጥናቶች የሁሉም ዘር ዘርፎች ተማሪዎች የመማሪያ ክፍላችንን የተለያዩ ገጽታዎች በሚያንፀባርቁበት ወቅት እንደሚጠቀሙ ያሳያሉ. በተለይ ቀለሞች መምህራን ቀለማትን ለሚማሩ ተማሪዎች የመማር እና የትምህርት ክንውን ለማሻሻል ይረዳሉ. በቅርቡ የወጣ አንድ ዘገባ እንደሚያመለክተው የመማር ፖሊሲ ኢንስቲትዩት, ተጽእኖው ከፍተኛ የንባብ እና የሂሳብ የፈተና ውጤቶች, ከፍተኛ የምረቃ መጠን, እና የመቀጠር አዝማሚያዎችን ያካትታል. የቀለም እና የነጭ ተማሪዎች ተማሪዎች ስለምታዳምጣቸው እና ስለትምህርታቸው ችግር ባለባቸው አስተማሪዎቻቸው አዎንታዊ አስተሳሰቦች እንደነበሩ ሪፖርት ያደርጋሉ.
"ትላልቅ ሚኔሶታ የተለያዩ የተለያየ መምህራን እና የተሻሉ የመንገድ ጎዳናዎች ያስፈልጉታል እናም ይህ ጥረቶች የሚያሳዩት ከፍተኛ ትኩረት የሚያደርጉት የትምህርት ቤቶች አውራጃዎች ተማሪዎቻቸውን ለዓለም አቀፍ ኢኮኖሚ ለማዘጋጀት የበለጠ ተባብረው ሊሠሩ ይችላሉ." -ዲብ ቢርዝ ዴይስማን, የ McKNIGHT የጀርባ ሊቀመንበር
በ 2018, የደቡብ ሳፕስት ኢኒሼቲቭ ፋውንዴሽን, በ ከ McKnight ሽልማት እቅድ ማውጣትበዊንቶንግተን ዲስትሪክት ውስጥ, በሚኒሶታ ምዕራባዊ ማህበረሰብ እና ቴክኒካዊ ኮሌጅ እና በሳውዝ ዌስት ሚኔሶታ ስቴት ዩኒቨርሲቲ (ከዊዉንትተን ውጪ 70 ኪሎ ሜትሮች ርቀት ላይ) ውይይቶችን ማካሄድ ይጀምራል. በዚህ አመት ከ McKnight በተሰኘ የሁለት ዓመት የ 600,000 ዶላር የገንዘብ ድጋፍ, ፋውንዴሽኑ ለዋነንግተን ሁለተኛ ደረጃ ት / ቤት ተማሪዎችና የባለሙያ ባለሙያዎችን ለማስተማር ዝቅተኛ ዋጋ ያለው ቦታን ለመተግበር የሳውዝ ዌስት ሚኔሶታ መምህር ዝግጅት ዝግጅት ተባባሪ ያደርገዋል. ተሳታፊዎች በዎርሽንግተን ሳይለቁ በትምህርታቸው ወደ ዲግሪ የሚያገኙትን ብቃቶች ለማጠናቀቅ እድሎችን ያገኛሉ.
"ትላልቅ ሚኔሶታ የተለያዩ የተለያየ መምህራን እና የተሻሉ የመንገድ ዘዴዎችን ይፈልጋል, እናም ይህ ጥረቶች የሚያሳዩት ከፍተኛ ትኩረት የሚሰጡ የትምህርት ቤቶች አውራጃዎች ተማሪዎቻቸውን ለዓለም አቀፍ ኢኮኖሚ ለማዘጋጀት በተሻለ ሁኔታ ማዘጋጀት እንደሚችሉ ነው" ይላል ዴቢይ ላንድሰን, የዊክኬይንስ ፋውንዴሽን ቦርድ ሊቀመንበር.
ሽርክና አባላት በሁሉም ትምህርት ቤቶች ውስጥ እኩልነትን ለመጨመር ጥረት እያደረጉ ሲሆን በአሁኑ ወቅት መምህራንን እና መምህራንን በማሰልጠን ሂደት ውስጥ ይሳተፋሉ የበርካታ ብዜሃ-ህትመት ውጤቶች (አይዲኢ), በበርካታ ኢንዱስትሪዎች በሰፊው ጥቅም ላይ የሚውል መሳሪያ ነው. በተጨማሪም የዎርሽንግተን የዘርና በባህል የተሇያዩ የማህበረሰብ አባሊት አስተያየቶችን ወደፊት የሚቀጥሇው ፕሮግራም እንዱቀርጹ ሇማዴረግ የማህበረሰብ አስተባባሪ ኮሚቴ ያቋቁማለ.
ፔርላ ባኔጋ በዎርሽቲ ሁለተኛ ደረጃ ት / ቤት ውስጥ የእንግሊዝኛ ቋንቋ ተማሪዎችን ያስተምራል. ቦኔጋስ ለወደፊቱ መምህራን የአሜሪካ ክለብ አማካሪ ነው. ፎቶ ክሬዲት: Ric Stewart, Rickers Photography Studio.
"በአካባቢያችን መካከል ያለው ግንኙነት ለቤተሰቦቻቸው የላቀ ገቢ ሊያስገኝ የሚችልበትን መንገድ, በገጠሩ ህብረተሰብ ውስጥ የመምህራንን እጥረት ለመቅረፍ, እና በመጨረሻም የእነሱን አፅንኦት በተመለከቱ ተማሪዎች ላይ አዎንታዊ ተፅእኖ አለው. በመማሪያ ክፍሉ ፊት ለፊት "ይላል በደቡብ ምዕራብ ኢኒዬቲቭ ፋውንዴሽን ማህበረሰብ ተጽዕኖ ተነሳሽነት ዳይሬክተር ናንሲስ ፋስሺንግ. «ሁሉም አጋሮች ይሄን ለማድረግ ሲሄዱ ነው.»
"ይህ በተማሪዎች እና የወደፊት መምህራን ሕይወት ላይ ምን አይነት ልዩነት እንደሚፈጥር እናያለን" ብለዋል. "ከሁሉም በላይ እና ከሁሉም በላይ ትልቅ ነው, ለረጅም ጊዜ እይታ."
በ McKnight Foundation ውስጥ, በማኒሶታ ተማሪዎች ላይ ኢንቨስት ማድረግ የስቴቶቻችንን የኢኮኖሚ እና የሲቪክ ጥንካሬ ለማስፋት የሚያደርገውን የረጅም ጊዜ እሴት ያጠናክራል. ለዚህም ነው የእኛን የክፍልጥል ክፍተቶች እኩል መፍትሄዎችን እና አሰራሮችን በማስተዋወቅ ለመደገፍ የምንረዳው.
በ McKnight ያለ ሁለተኛ ሩብ የ 2019 የገንዘብ ድጋፍ ቦርድ ቦርዱ 121 የጠቅላላ የገንዘብ ድጋፍ 19.9 ሚሊዮን ዶላር ፈቀደ. ይህም ለትምህርት ላሉ ተጠቃሚዎች $ 1.2 ሚልዮን ይጨምራል, በተለይም ቤተሰቦችን ለማቀላጠፍ እና ውጤታማ አስተማሪዎች ለማፍራት. የተረጋገጠ የገንዘብ ድምር ሙሉ ዝርዝር በኛ ውስጥ ይገኛል የውሂብ ጎታዎችን ይሰጣል.
የደቡብ ምዕራባዊ ሚኔሶታ የማስተማር ዝግጅነት አጋርነትን ከመደገፍም በተጨማሪ, መኬኬይሰን ለዚህ ስጦታ ስጦታ ይሰጣቸዋል የአሜሪስት ኤች ዊረል ፋውንዴሽን ለ ላቲን አመራር ፕሮግራም. የስድስት ሳምንታት የስፓንኛ ቋንቋ መርሃ ግብሮች ተሳታፊዎች የአመራር ክህሎቶችን ያዳብራሉ, በራስ መተማመንን ያዳብራሉ እና በማህበረሰቦቻቸው ውስጥ ለውጦችን ለማድረግ ይረዳቸዋል.
McKnight ለእርዳታም ሰጠ ታላላቅ መንትዮቹ ከተሞች አንድ ዓይነት መንገድ አላቸው ተማሪዎችን ወደ ቤተሰብ-ተኮር ስራዎች የሚመራ እና የእርዳታ ዕዳዎቻቸውን የሚቀንሱ ተነሳሽነትን ለመደገፍ. ተነሳሽነት በተለይም በዘር, በቋንቋ, እና በባህል ልዩነት የተሞሉ እጩዎች ላይ በተለይም በዘርፉ ላይ ያተኮሩ ትምህርቶች ላይ ያተኩራሉ.
ከነዚህ አጋሮች ጋር, እና በትምህርቱ ፕሮግራም ውስጥ ያሉ አጋሮቻችን ሁሉ, በማኅበረሰቡ ውስጥ እያደገ በሚሄደው ዓለም ውስጥ ተሳታፊ እንዲሆኑ ለማይኒሶታ ተማሪዎች ማዘጋጀት እንፈልጋለን.
ZhongShan የመነሻ ዋሻ ብርሃን 108W 216W ካሬ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመነሻ ዋሻ ብርሃን 108W 216W ካሬ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመነሻ ዋሻ ብርሃን 108W 216W ካሬ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ኣብ ኤርትራ ንዝርከቡ ካብ 1 ክሳብ 29 ዓመት ንዝዕድሙኦም 3 ሚልዮን ቆልዑን መንእሰያትን ድማ በዚ ክሳድ ብምድራቕ ክሳብ ሞት ዘብጽሕ ሕማም ከይጥቅዑ ኣብ ምክልካል ክዋፈር ምዃኑ ዩኒሴፍ ኣቐዲሙ ገሊጹ’ዩ።
ጸረ ኣንቅጺን ከም ቫይታሚን ኤን ዝኣመሰለ ክታበታት ንምዕዳል ብደረጃ ሃገራት ልዕሊ 650 ቀዋምን ተንቀሳቓሲን ነቒጣታት ተዳልዩ ከምዘሎ ሚኒስትሪ ጥዕና ኤርትር ኣፍሊጡ።
ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ንኣመንቲ ምስልምና ድማ ብፍላይ እንቋዕ ናብዚ ርሑስ በዓል ዒድ ኣልኣደሓ ኣብጽሓኩም ይብል። ርሑስ በዓል ዒድ ኣልኣደሓ ንህዝቢ ኤርትራ በዓል ሰላምን ፍቅርን ሕድገታትን ክኸውን፡ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን ሰናይ ትምኒቱ ይገልጽ።
በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ነቲ ኣብ ሃይማኖታዊ ጉዳያት ብምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ዝግበር ዘሎ ኢድ ምትእትታው ብምንጻግ፡ ንኣዕናዊ ጸረ ህዝቢ ፖሊሲታቱ ብምቅዋም፡ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ንምውሓስን ምጥንኻርን ክጽዕሩን፡ ኣብ ሃገርና ሰላምን ፍትሕን ንምስፋን ንዝካየድ ዘሎ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ኣብ ምድጋፍ፡ ዕዙዝ ተራኦም ክጻወቱን ይጽውዕ።
አልበርት አይንስታይን በ1895 ዓ.ም ነበር የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን ሳያጠናቅቅ በኤሌክትሪካል ኢንጂነሪንግ ዲፓርትመንት ገብቶ በድግሪ ለመረቅ በስዊስ (ዙሪክ ከተማ) የምዝገባ ማመልከቻውን ያስገባው። ለአንስታይን ብቸኛ ማስረጃው በጀርመን ሙኒክ ከተማ የተማረበት የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ውጤቱ ብቻ ነበር። አባቱ በሙኒክ ከተማ የከፈተው ንግድ ለኪሳራ በመዳረጉና ወደ ጣሊያን ሀገር በመሰደዱ የተነሳ ጀርመን ሀገር ብቻውን የቀረው አይንስታይን እንደ ድሮው ለትምህርቱ ትኩረት መስጠት አልሆነለትም። በዚህ ወቅት ነበር አይንስታይን ትምህርቱን አቋርጦ በሚላን ከሚገኙት ቤተሰቦቹ ጋር የተቀላቀለው።
ከጣሊያን ወደ ስዊስ በመሄድ በኮሌጅ ደረጃ ገብቶ ለመመረቅ ያመላከተበት የስዊስ «ዙሪክ ፖሊ ቴክኒክ ኮሌጂ» ምንም እንኳን አይንስታይን ትምህርቱን ያላጠናቀቀ ቢሆንም የመግቢያ ፈተናውን ካለፈ ሊማር እንደሚችል ተፈቀደለት። አይንስታይንም በታላቅ ወኔ በማትሪክ ውጤታቸው ከፍተኛ ነጥብ ካመጡና በዕድሜ ከሜበልጡት ተማሪዎች ጋር ወደፈተና አዳራሹ ገባ።
የፈተናው አይነት አለም አቀፍ ይዘት ያላቸው እንደ «ፈረንሳይኛ፣ ሒሳብ፣ ፊዚክስ፣ ታሪክ፣ ጆግራፊ፣ ሙዚቃ» ይገኙበታል። የመግቢያ ፈተናዎቹም ለኢንጅነሪንግ ትምህርት የሚማሩ ተማሪዎችን ብቃት በሚገባ አብጠርጥረው ሊፈትኑ የሚችሉ ጥያቄዎችን ያካተተ ነበር። ይህን ከባድ ፈተና ነበር አይንስታይን የተጋፈጠው። አንድ ሳምንት የፈጀው ይህ የመግቢያ ፈተናም በሶሥተኛው ሳምንት ነበር ውጤቱ የተገለጨው።
ከ300 ተማሪዎች ውስጥም በዲግሪ ፕሮግራም እንዲታቀፉ የሚፈቀድላቸው ከመቶ ለማይበልጡት በመሆኑ ፍክክሩ እጅግ ከባድ ነበር። የተፈታኝ ተማሪዎችም ውጤት አንድ አንድ እያል መለጠፍ ተጀመረ ከማትስና ከፊዚክስ የሰቃዮች ሰቃይ የነበረው አንስታይን ነበር። የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን ያቋረጠው፣ የማትሪክ ፈተና ያልወሰደው አንስታይን በማትሪክ ውጤታቸው አንቱታን ያተረፉ የሲውዘር ላንድ ተማሪዎችን ከእግሩ ስር አሰልፏቸዋል። ይሁን እንጂ ይህን መሰሉ የሰቀላ ውጤት በሌሎች የትምህርት አይነቶች ላይ ሊደግም ግን አልተቻለውም ነበር። አልበርት አንስታይን ተወልዶ ያደገው በጀርመን ነው ፈረንሳይኛን ቋንቋ መሆኑን ከማወቅ የዘለለ እውቀት አልነበረውም። በሰዎች ትልቅ ግምት የሚሰጣቸው አለባበስና ፀጉር አበጣጠር በእርሱ ዘንድ ተራ ነገሮች ናቸው። ፀጉሩም ቢሆን ሁሌም ጨፍራራ ነበር። ብሎም የምርምር ስራዎቹን ወደ እንግሊዘኛ የሚለውጡለት ጓደኞቹ ነበሩ። ብሎም ልታሪክ ትምህርትና ለጂኦግራፊ ትምህርት ንቁ ስላልነበር ወደ ኮሌጅ ለመግባት ያደረገው ጥረት ሳይሳካ ቀረ።
በፈተና መውደቁን የሰሙት አባቱ ሄርማን እና እናቱ ፓውሊን አንስታይንን በቶሎ ወደ ሚላን እንዲመጣ አደረጉት። በአንድ በኩል ልጃቸው ትምህርቱን እንዲያጠናቅቅ ቢመክሩትም አሻፈረኝ ብሏችው ነበርና ብዚህ ሁኔታ መቆየቱ አሳስቧችዋል። በሌላ በኩል ደግሞ ከዙሪክ ፖሊ ቴክኒክ ኮሌጅ መሰናበቱ አሳዝኗቸዋል። በመጨረሻ አንስታይን ጉዞውን ከሲውዘር ላንድ ወደ ጣሊያኗ ሚላን አደረገ። ከወላጆቹም ጋር ተገናኘ። ወላጆቹም የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በሚላን እንዲያጠናቅቅ ቢመክሩትም እሱግን አሻፈረኝ አለ። አሁንም ምኞቱ ያለው በታላቁ የዚውዘርላንድ ኮሌጅ (ዙሪክ ፖሊ ቴክኒክ) ላይ እንደሆነ በጠንካራ አንደበቱ ገለፀላቸው። አንስታይንን እንደገና ወደ ሲውዘርላንድ ላኩት። አንስታይን አሁን አንድ ነገር ማድረግ እንዳለበት አላጣውም። በዚህ ኮሌጅ ገብቶ ለመማር የመግቢያ ፈተናውን ማለፍ ይጠበቅበታል። ፈተናውን በሚገባ ለማለፍ ደግሞ የሁለተኛ ድረጃ ትምህርቱን ማጠናቅቅ እንዳለበርት ተገንዝቧል። በመሆኑም ከዙሪክ ከተማ ብዙም ወደማትርቀው አይራው ከተማ አመራ። በአይራው ከተማ ውስጥ በምትገኘው የካንቶሊክ ት/ቤት ተመዝግቦ ያቃረጠውን የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን ቀጠለ። በዚህ ት/ቤት ታሪክ ታይቶም ተሰምቶም በማይታወቅ ስኬት ከፍተኛ ውጤት በማምጣት ትምህርቱን አጠናቀቀ። በ1986 አንስታይን በዙሪክ ፖሊ ቴክኒክ ኮሌጅ ገብቶ ለመማር የሚያስችለውን ፈተና እንደገና ወሰደ። "ከትላንት እንማራለን፣ ዛሬን እንኖራለን፣ ስለነገም ተስፋ እናደርጋለን" የሚለው አንስታይን በመጨረሻ ህልሙን እውን አድርጎ በኮሌጁ ለመታቀፍ በቃ። የኮሌጅ ቆይታው በጣም አስገራሚ የነበረ ሲሆን ብዙ ጊዜውንም ክፍል ገብቶ ከመማር ይልቅ በቤተ-ሙከራ ጅፍሎች ውስጥ ማሳለፍ ይመርጥ ነበር። ገና ኮሌጅ በገባ በመጀመሪያው ሴሜስተር ላይ ሳይንሳዊ ጥናት በማካሄድ አድናቆትን ያገኘው አንስታይን የተፈጥሮ ሳይንስ ትምህርትን የሚያፈቀረው ለንድፈ ሃሳብ (ቴዮሪ) ሳይሆን ለተግባራዊ አጠቃቀም ነበር። በርግጥ አንድ ተግባራዊ ውጤት ያለውን ሳይንሳዊ ጥናት ላማካሄድ ቲዮሪ መሰረታዊ መነሻ ማሆኑ አይካድም አንስታይን ግን 10 በመቶ ጊዜውን ለጥናት 90 በመቶውን ደግሞ ለተግባራዊ ምርምር ነበር የሚያውለው። የ16 አመት ልጅ ግሩም የሳይንስ ምርምር አደረገ ሲባል ቢደመጥ ማን ያምናል። ነገሩ ግን እውነት ነው አንስታይን በ16 አመቱ ነበር ኢተር በማግኔት መግነጢሳዊ ሃይል ውስጥ ሲያልፍ የሚኖረውን ባህሪይ ያጠናው። በዚያው ኮሌጅ ውስጥ የተለያዩ ሽልማቶን የተቸረው አንስታይን ነበር። በ1890 የኮሌጁ የወርቅ ሜዳሊያ ተሸላሚ በመሆን የኤልክትሪክ ምህንድስና ድግሪውን ጫነ። በመረቃው ወቅት የደስታው ተካፋይ በመሆን ከሚላን ተነስተው ዙሪክ የደረሱት እናቱ ፓውሊን አባቱ ሄርማን ደስታቸው እጅግ ሀያል ነበር። አብራው ደግሞ አንዲት የሲውዘርላንድ ዜግነት ያላት ተመራቂ ትገኛለች። ሜሊቫ ሜሪክ በመባል የምትጠራው ይህቺ ወጣት ከአንስታይን ጋር ስትማር የነበረችና ትምህርት ያገናኛቸው ፍቅረኛሞች ናቸው። የአንስታይን የእድሜ ልክ ጓደኛ የነበረው ኢንጂነር ማይክል ቢሶ የተገኘው ከዚሁ ኮሌጅ ነው። የምረቃ ስነ-ስርአቱ አምሮና ደምቆ ኢንጂነር አልበርት አንስታይንም ካባና ወርቁን አጥልቆ ነበር የተጠናቀቀው። ቀሪው ምርቃት ደግሞ የተካሄደው በሜሊቫ ሜሪክ ቤተሰቦች ውስጥ ነበር።
ከትንሣኤ በፊት ባለው እሑድ የሚከበረውና ከታላላቆቹ የክርስትና በዓላት አንዱ የሆነው “በዓለ ሆሣዕና” “የሰኔል በዓል” “የሰላም ንጉሥ በዓል” ነው። “ሆሣዕና” የሥርወ ቃሉ አመጣጥ...
መነሻ። ወዳጄ መስፍን መሰለ፣ በ‹‹ታዛ›› ቅጽ 1 ቁጥር 4 የታህሳስ ወር እትም ‹‹ባህላዊ ዕርቅ ለመልካም አስተዳደር ብልጽግና›› በሚል ርእስ ጥቅል የሆነ ገለጻ፣...
አፍሪካዊው የነፃነት ታጋይና የዓለም አቀፉ የሰላም ኖቤል ሽልማት አሸናፊ ኔልሰን ማንዴላ የአድዋ ድል በአፍሪካውያን፣ በአፍሪካ አሜሪካውያን፣ በሀገራቸው በደቡብ አፍሪካና በመላው ጥቁር ሕዝቦች...
አንድ መቶ ሃያ ሁለት ዓመት ስለሆነው የአድዋ ጦርነትና ድል ታላቅነት ብዙ ተብሏል። በታላቅ መስዋዕትነት የተገኘ ድል መሆኑንም የታሪክ ሰነዶች ይነግሩናል። በአውደ ውጊያው...
በሁሉም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ክርስትና እምነት ተከታዮች ዘንድ የጥር ወር የሚታወሰው በዓለ ጥምቀት የሚከበርበት በመሆኑ ነው። ጥር 10 ባሕር መጥረጊያ ወይም ከተራ...
መጀመሪያ ደርግ፣ ቀጥሎ ኢሕአዴግ የሀገሪቱን ሥልጣን እስከያዙበት ዘመን ድረስ ኢትዮጵያን ይገዙ የነበሩት፣ “እግዚአብሔር የምድር ላይ ክርስቲያናዊት መንግሥቱን እንድንጠብቅለት ኃላፊነት የጣለብን የዳዊት የሰሎሞን...
ታላቁ የኪነት ሰው አባተ መኩሪያ የነኦቴሎ፣ የነቴዎድሮስ፣ የአሉላ አባነጋና የሌሎች በርካታ ቴያትሮች አዘጋጅ፣ የሊስትሮ ኦፔራ ፈጣሪና አቀናባሪ፣ወዘተ መሆኑን ብዙዎች ያውቃሉ ብዬ አምናለሁ።...
1950ዎቹ መጀመሪያ አጋማሽ በአገራችን ሁለት መደበኛ ቤተ-ተውኔቶች 950ዎቹ መጀመሪያ ብቻ ነበሩ፡- የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ቴያትርና የሀገር ፍቅር ቴያትር። በነዚህ ዓመታት፣ እንደ ፍራንሲስ ዘልቬከርና...
ራሞን ቢልባኦ ሁለተኛውን የወይኑን ወይን ይወጣል ላሎባ ሮዛዶ - በጄጋ የተራራ ክልል ከፍታ ካለው የወይን ተክል አምራች “የህልም ቅጥር” የሆኑት ጋርናቻ እና ቪዬዋ ሮዛ - በዚህ ዓመት ከስፔን ጣፋጭነት ውስጥ።
ላሎባ (ትርጉሙ ‹ኮረብታ›) ሮዛዶ 2018 ቢስታዳ በ 90 ክ / ሄክታር መሬት ስያሜ የተሰጠው ባስታዳ የሮዝ 'ክራንትስ ›(ፕሮçንታል) ዘይቤ ፍጹም ነው ብሎ ያሰበውን የ 40 ዓመቱ የጋርናቻ የወይን ግንድ በ 700 ሜትር ከፍታ ላይ በተተከለ ፣ በሸክላ-ድንጋይ ድንጋይ አፈር ላይ ፍሬውን ከነባር ነፋሳት የሚከላከለው በሜድትራንያን ደን ውስጥ ይገኛል ፡፡
ከሁለት ዓመታት በፊት የመጀመሪያውንና የራምቢን ቢባኦ ሮዛዶን ወደ ውጭ የምንልክ ቢሆንም እንኳን በሪዮጃ ውስጥ ይህን የሮዛ ዘይቤ ለረጅም ጊዜ እያሰራን ነበር ፡፡ እኛም ለ 15 ዓመታት ያህል ከዚህ የወይን ተክል ፍሬ እየገዛን ስለነበረ ትኩስ እና ጥሩው እነዚህ የጎርናቻ ወይኖች የወይራውን ሽብርተኝነት የሚያንፀባርቅ ወደ ሆነ ሮዝዶዶ እንደሚተረጎሙ ለማወቅ ጓጉቼ ነበር። ደግሞም እነሱ እንደሚያምኑ አምናለሁ ፡፡
የወይኖቹ ቆዳ ቀለል ያለ ቀለም እና ዋና ጣዕም ብቻ ለማምጣት በዝቅተኛ የአየር ሙቀት መጠን Provence ውስጥ ታዋቂ ከሆነው የሰንዴ ዘዴ ይልቅ ፣ ወይኖች በፍጥነት ፣ በእርጋታ ተጫኑ ፡፡ የመጀመሪያው መሆን ያለበት በግምት 40% የሆነ ምርት ከዛ በኋላ ወደ አይዝጌ ብረት (ኮምጣጤ) ተተክሎ ከ 24 እስከ 6 ድግሪ ባለው የሙቀት መጠን ለ 8 ሰዓታት ያህል ተቀመጠ ፡፡ ከወይን ፍሬው ጥሩ መዓዛዎችን ለማስቀጠል ለ 20 ቀናት ያህል የሙቀት መጠኑ ከ 15 oC በታች በሚሆን የሙቀት መጠን ውስጥ ነበር እናም ጭማቂው ወደ ቤተመንግሱ ተጨማሪ ነገሮችን ለማምጣት እና ኦክሳይድ እንዳይከሰት ለአንድ ወር ያህል ይቀራል።
Radio Erena: 18 August 2019 ንሓያሎ ሳምንታት ኣብ ወጥሪን ክትዕን ዝጸንሐ ዘተ ሰላም ሱዳን ብምፍራሙ ዝተጸወዐ ናይ ጽምብል መዓልቲ፣ ኣብ ህዝቢ ሱዳን ዝተሓዋወሰ ስምዒት ፈጢሩ። እቲ ቀዳም 17 ነሓሰ ክኸውን ዝተመ [...]
ፕ/ር ኃይሌ ላሬቦ "ማነው ኢትዮጵያዊ?" በሚለው ርዕሰ ጉዳይ ላይ ከኢሳቱ ወንድማገኝ ጎሹ ጋር ሰፋ ያለ ቃለምልልስ አድርገዋል። ፕ/ር ኃይሌ ላሬቦ የታሪከ ተመራማሪ ናቸው። ይኽ የቃለምልልሱ ክፍል ሁለት ሲሆን፣ የመጀመሪያውን ክፍል ለመመልከት እዚህ ይጫኑ!
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ሀገሬን በሃዘን - እሁድ ጥር 17/2007 ዓም (ጃንዋሪ 25/2015) በሰላማዊ ሰልፈኞች ከነፍሰ ጡር እስከ አሮጊት እና ሽማግሌ ላይ የተፈፀመውን አረመኔያዊ ድርጊት የሚያሳይ አዲስ ቪድዮ
ሀገሬን በሃዘን - እሁድ ጥር 17/2007 ዓም (ጃንዋሪ 25/2015) በሰላማዊ ሰልፈኞች ከነፍሰ ጡር እስከ አሮጊት እና ሽማግሌ ላይ የተፈፀመውን አረመኔያዊ ድርጊት የሚያሳይ አዲስ ቪድዮ
"አይስልን 'ISIL' የመሳሰሉ ቡድኖች ትክክለኛ መስሎ ለመቅረብ የማያደርጉት የለም። ራሳቸውን ለእስልምና እንደ ቆሙ የሃይማኖት መሪዎች፤ የያዙትንም እንደ ቅዱስ ጦርነት አድርገው ለመሳል ይጥራሉ። ለመልካም ዓላማ የቆሙ ማስመሰያቸውን የሚያደርጉትን መፍቀድ የለብንም።"
እቶም ወትሃደራት ሱዳን፣ ብ11 ሚያዝያ ኣብ ጎቦታት ጃባል ኣልናር ኣብ ዝተኻየደ ውግእ ከምዝተቀትሉ ዝሓበረ ሰራዊት ሱዳን፣ ኣብ ልዕሊ’ቶም “ጸላእቲ” ዝበሎም ዕጡቓት ሑቲከቢድ ጉድኣት ከምዘውረደ ጠቒሱ።
ኣፈኛ ናይቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ሓይልታት ልፍንቲ፣ ጀነራል ኣሕመድ ኣሲሪ ናኣገልግሎት ዜና ፈረንሳ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ ብወገኑ፣ እቶም ዝተቀትሉ ወትሃደራት ሱዳን፣ ኣባላት ፍሉይ ስርሒት ምንባሮም ኣረጋጊጹ።
ሑቲ ብወገኑ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፣ ኣብቲ “ፍሹል ፈተነ” ዝበሎ ወትሃደራዊ ስርሒት ሓይልታት ልፍንቲ፣ ብርክት ዝበሉ ወትሃደራት ሱዳን ከምዝቐተለን ከምዘቑሰለን ሓቢሩ።
ZhongShan የመኪና ጎርፍ LWW-6 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የመኪና ጎርፍ LWW-6 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የመኪና ጎርፍ LWW-6 LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
የአዲስ አበባ መንገዶች ባለሥልጣን አራት ኪሎ ከትምህርት ሚኒስቴር ወደ ጆሊ ባር፣ ኮጆሊ ባር ወደ አራት ኪሎ ዩኒቨርሲቲ ለመሸጋገርያ የሚያገለግል የብረት መሰላል መሥራቱ ይታወሳል፡፡ ባለሥልጣኑ ይህንን መሸጋገሪያ መሰላል የሠራው፣ በአካባቢው የሚተላለፈው የሕዝብ ብዛት ከሌሎች አካባቢዎች የበዛ ስለሆነ፣ የትራፊክ መጨናነቅና በየቀኑ በተሽከርካሪ አደጋ እየተቀጠፈ ያለውን የሰው ሕይወት (ምንም በተባሉት ቦታዎች እስካሁን የከፋ አደጋ ባይደርስም) ለመታደግ በሚል መሆኑ ግልጽ ነው፡፡ ባለሥልጣኑ ሦስተኛ መሸጋገሪያ ድልድይ የሠራው ፒያሳ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን አካባቢ ወደ ራስ መኰንን፣ ወደ አዲሱ ገበያና ወደ አፍንጮ በር (ውቤ በረሃ) በሚወስደው አደባባይ ላይ ነው፡፡ ይህ መሰላል አቀማመጡ ወይም የተሠራበት አቅጣጫ ለተጠቃሚው አመች ባለመሆኑ፣ አብዛኛውን ጊዜ ሲጠቀሙበት የሚስተዋሉት … [Read more...] about ‹‹ጥቅም›› ላይ ሳይውል የፈረሰው መሸጋገሪያ
1. መግቢያ ከደርግ የ17 አመታት የአገዛዝ ውደቀት በኋላ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ኃይሎች በስፋት ሲንጸባረቁ ከነበሩ ጥያቄዎች መካከል የብሔራዊ ዕርቅ ጥያቄ ዋነኛው ነው:: በዚህ ወቅት ውስጥ ለብሔራዊ ዕርቅ ጥያቄ በፖለቲካ ኃይሎች የቀረቡት የመፍትሔ ሃሳቦች የተለያዩ ቢሆንም የመፍትሔ ሃሳቦቹ የሚመነጩት ግን በዋናነት ከሁለት ተገዳዳሪ አስተሳሰቦች ነው:: አንደኛው አስተሳሰብ የሚያጠነጥነው የብሔራዊ ዕርቅ ጥያቄው የሚካትተው ከኢትዮጵያ ዘመናዊ የሃገር ግንባታ ጋር ተያይዞ የተፈፀሙ ታሪካዊ ኢ-ፍትሃዊነትንና በደሎችን እንዲሁም በያ ትውልድ ውስጥ የተፈፀሙ መጠፋፋትን አካቶ ሁሉን-አካታች መድረክ በማዘጋጀት ያለፈውን በደሎች ዕውቅና በመስጠት በፖለቲካ ሊህቃን መካከል መግባባትን ማስፈንን ነው:: ሁለተኛው አስተሳሰብ የብሔራዊ ዕርቅ ጥያቄን የሚመለከተው ኢትዮጵያን እንደ ሀገር በአዲስ መሰረት … [Read more...] about የብሔራዊ ዕርቅ ጥያቄና ፈተናዎቹ በኢትዮጵያ
ጀርመን አገር የምትታተመው ጥላ መጽሔት 8ኛ እትም ለንባብ በቅታለች። ለወቅታዊው ሁኔታም ልዩ ትኩረት ሰጥታለች። የሽፋን ስዕሉም ሙሉ ገፁን ለዚሁ ጉዳይ አውሎታል። (ሙሉውን መጽሔት ለማንበብ እዚህ ላይ ይጫኑ) … [Read more...] about መንግስት – ስደት – ውርደት
ፈታኙን ወቅት ለማለፍ ... የሳውዲ የምህረት አዋጅ አልቆ በሪያድ መንፉሃ ላይ አለምን ያሳዘነ ሰቆቃ ተፈጸመ ...ስጋት ነግሶ ፣ ኑሮ ከብዶን ጨንቆን ጠቦን ከርመናል! በዚህ ክፉ ቀን ወገን ወገኑን ለመርዳት ደፋ ቀና በማለቱ ረገድ የሃገሬ ልጅ ከጫፍ እስከ ጫፍ በቁጭት ስሜት ሲንቀሳቀስ የፖለቲካው ትኩሳት ወላፈን እያጓተተን አልሰነበትንም አይባልም። ግልጥልጥ አድርግን እናውራ ካልን የኑሮ ውድነት እና ድህነቱ እየደቆሰን ቢያስቸግረን ከወገን ቤተሰቦቻችን ተለይተን ፣ የእማማ ኢትዮጵያውያን ምድር ለቀን በስደት ስንባዝን በደረሰብን የከፋ አደጋ ለመቋቋም ከምናደርገው ትግል ባልተናነሰ ልዩነትን የሚያገዝፉ መሰናክሎችን ማለፉ የከበደ አበሳ ሆኖብን ሰነባብቷል! በዚህ ፈታኝ ወቅት መፈተን ግድ ሆነና የዜጎች እንግልት ከሪያድ አልፎ ወደ ጅዳና አካባቢው ሲሸጋገር በርካታ ወገኖች በግልና … [Read more...] about የጅዳ ሸረፍያ እስከ ሽሜሲ የተሰማው የወገን ዋይታና እዚህ ያደረሰን መንገድ!
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ኢትዮጵያ ተጠባባቂ ጦር ማሰልጠን አለባት።በሱዳን በኩል በኢትዮጵያ ላይ እጃቸውን ሊሰነዝሩ የሚያስቡ የአረብ አገራት ለኢትዮጵያ ስጋት ሆነዋል። (ጉዳያችን ልዩ ዘገባ)
Ethiopia : ዛሬ በባህርዳር ከተማ የባህርዳር ከነማ እና የአክሱም ከተማ ክለብ ጋር በነበረው የእግር ኳስ ጫወታ ላይ የባህር ዳር ከተማ ነዋሪዎችና የባህር ዳር ከነማ ደጋፊዎች ስታዲዮም ገብተው ምን እንዳሉ ሰማህ? ወልቃይት የኛ ኦሮሞ የኛ…… አረ እያያ በለው ጎንደሬ ነኝ በለው እያያ በለው.
<< ማዕከላዊ ኮሚቴ ውስጥ የማጥቃትና የመከላከል ቡድንተኝነት እንደነበር፣ ጥልቅ ጸረ-ዲሞክራሲያዊ አስተሳሰቦችና ተግባራት እንደነበሩ፣ አዲሱን ትውልድ ወጣቱንና ምሁሩን አቅም በመገንባት በማሰለፍና ተጠቃሚ በማድረግ ረገድ መሰረታዊ ጉድለቶች እንደነበሩ፣ የትግል አጋሮች ከሆኑ ድርጅቶች ጋር የነበሩት ግንኙነቶች ችግር እንደነበሩበት በጥልቀት ገምግሟል። በዚህም ምክንያት በሀገራችን በትምክህትና ጠባብነት ሀይሎች ተፈጥሮ ላለው ሕገ-መንግስታዊ ስርዓቱን አደጋ ላይ የጣሉ ዝንባሌዎችና ተግባራት በቀጥታ ይሁን በተዘዋዋሪ የራሱ ድርሻ እንደነበረው መተማመን ላይ ተደርሷል።…>>
ኔቡላ በ 2005 የተመሰረተው በባትሪ ምርመራ ስርዓቶች ፣ በራስ-ሰር መፍትሄዎች እና በ ‹ኢኤስ› ኢንቨረሮች አቅራቢ ነው ፡፡ ከንግድ ፈጣን እድገት እና ልማት በኋላ ኔቡላ እ.ኤ.አ. በ 2017 በይፋ የተዘረዘረ ኩባንያ ሆነ - የኔቡላ ምርቶች ተንቀሳቃሽ የኤሌክትሮኒክስ ምርት ባትሪ ፣ የኃይል መሳሪያ ፣ የኤሌክትሮኒክስ ብስክሌት ባትሪ ፣ ኤቪ ባትሪ እና የኢነርጂ ማከማቻ ስርዓቶችን ጨምሮ በሁሉም ኢንዱስትሪዎች በስፋት ጥቅም ላይ ይውላሉ ፡፡ ኔቡላ በከፍተኛ የፈጠራ ውጤቶች ምርቶች እና ዋና የደንበኞች አገልግሎቶች ላይ በመመርኮዝ እንደ ሁዌይ / APple OEM / SAIC-GM / SAIC / GAC ያሉ ለብዙ ታዋቂ የባትሪ አምራቾች ፣ ሞባይል ስልክ እና ላፕቶፕ እና ኢቪ ኮርፖሬሽኖች እና ኦኤምኤዎች እንደ ተመራጭ የሙከራ ስርዓት እና መፍትሄ አቅራቢ ሆኗል ፡፡ / CATL / ATL / BYD / LG / PANASONIC / FARASIS / LENOVO / STANLEY DECKER.
በቅርቡ በማኢውዌይ የነገሮች ማዕከል ፣ በኩይያን አውቶቡስ መናኸሪያ ፣ በማዋይ ስታዲየም ማከማቻ ስታዲየም ውስጥ የሚገኝ ፣ ብልህ የሆነ ፈጣን የኃይል መሙያ ጣቢያ መሙላት እና የሙከራ ውህደት በይፋ ግንባታ ጀመረ ፡፡ እነዚህ ሶስት ብልህ ፈጣን የኃይል መሙያ ጣቢያዎች arein ...
የባትሪ ፈሳሽ ማጣሪያ, የባትሪ ፈሳሽ አቅም ፈታሽ, ባትሪ ራስ-ሰር የሙከራ መሣሪያዎች, 18650 ሞካሪ, የባትሪ መፈተሻ መሳሪያዎች, 48v የባትሪ አቅም መሙያ ፈታሽ,
ኣብ ከባቢ 27ን 29 ሓምለ ዝጠሓለት ጃልባ ናይ ዝሞቱ 155 ኤርትራውያን መርድእ ኣብ መላእ ሃገር ኣብ ዝበጽሓሉ ዘሎ እዋን፣ ናይታ ኣብ 28 ሰነ ካብ ሊብያ ተበጊሳ ደሃይ ዘጥፍአት ጃልባ ድማ ንህዝቢ ተወሳኺ ሻቕሎት ኮይንዎ ኣብ ዘለዉ ግዜ፣ መንግስቲ ኤርትራ ንስድራቤታት ግዳያት እዚ ዘስንብድ ሓደጋ ሰብኣውነት፣ ርህራሄን ንዜጋታት ዝግባእ ክብርን ኣብ ክንዲ ምልጋስ፣ ወግሐ ጸብሐ፣ ‘ኣመሪካ’ ዘርእስቱ ንልዕሊ 10 ዓመታት ዝዋጠየሉ፣ መዝሙር ጥራይ’ዩ ይደጋግም ምህላዉ፣ ህዝቢ ኣቖጢዑ።
ህዝቢ ሓዘን ናይቶም ኣብ ላምቤዱሳ ዝሃለቑ 360 ኤርትራውያን ደቁ ሓዘኑ ከይዓጸወ፣ እንደገና ናይ 155 ኤርትራውያን መርድእ ፈቐድኡ ክበጽሕ ምጅማሩ፣ እሞ መንግስቲ ኤርትራ ድማ እቲ ሓዘን መላእ ህዝቢ ከምዘይምልከቶ ጎስዩዎ ክሓልፍ ምፍታኑ፣ ኣብ መንጎ ህዝብን መንግስትን ማዕረ ክንደይ ጋግ ተፈጢሩ ከምዘሎ ዘነጽር’ዩ።
ካልእስ ይትረፍ ነቶም ናብ ሳዋ ዝወርዱ ዝነበሩ ብ 4 ነሓሰ ብዘጋጥሞም ሓደጋ ኣውቶቡስ ህይወቶም ዝሰኣኑ 17 መንእሰያት’ውን ንምዝካር’ውን ናይ ሓደ መዓልቲ ሓዘን’ውን ዘይምእዋጁ፣ እቲ ስርዓት ነቶም ዘዝመርጾም ተጋደልቲ ክውድስ እንተዘይኮይኑ ብዛዕባ ክብሪ ዜጋታት ከምዘይገድሶ ዘመልክት’ዩ።
እዚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ዘጋጥም ዘሎ ተደጋጋግሚ ሓደጋታት ባሕሪን ከም ናይ ባዕሎም ይፈልጡ ዝዓይነቱ መልሲ ናይቲ ስርዓትን ድማ፣ ብምልካዊ ፕረዚደንት ኢሳያያስ ኣፈወርቂ ዝምራሕ መንግስቲ ኤርትራ ካብ ክብሪ ዜጋታቱ ንላዕሊ ክብሪ ስልጣኑ ከምዘገድሶ ዘጉልሕ’ዩ።
ሃገራት ዓለም ንክብሪ ዜጋታትን ክሕልዋ፣ ዋላ’ውን ናይቶም ክዛወሩ ብሓደጋ ናይ ዝሞቱ ሬሳታትን ከይድፈር ክሳብ መስዋእቲ ክኸፍላ እንከለዋ፣ በንጻሩ መንግስቲ ኤርትራ፣ ሬሳታት ናይቶም ኣብ ባሕሪ ዝጥሕሉ ዘለዉ ኣማኢት ኤርትራውያን’ውን ክክሕዶ ዝፈተነሉ ግዜ ከምዝነበረ ዝዝከር’ዩ።
ሕጂ’ውን እንተኾነ፣ እዚ ኣስታት 155 ኤርትራውያን ኣህሊቑ ዘሎ ዘሕዝን ሓደጋ ባሕርን፣ ገና’ውን ንመላእ ህዝቢ ኣብ ሻቕሎት ኣውዲቑ ዝርከብ ምጥፋት ናይታ 200 ኤርትራውያን ጽዒና ኣብ 28 ሰነ ካብ ሊብያ ዝተበገሰት ጃልባን መንግስቲ ኤርትራ ንስሙ’ውን ብማዕከናት ዜናታቱ ክጠቕሶ ኣይከኣለን።
‘ብዘመን ኣመሪካ ዝጸመመ ኣመሪካ ክብል ሓመመ’፣ ኮይንዎ መንግስቲ ኤርትራ ወግሐ ጸብሐ ነዛ ኣመሪካ ትብል ዝበለየት መዝሙር ምድጋሙ፣ ንውድቀታቱ ኣብ ክንዲ ምእማን ንኻልእ ከላግብ ምፍታን ጥራይ ዝገብሮ ዘሎ ብህዝቢ ይኹን ሃገራት ሰማዕን ተቓባልነትን ዘይብሉ ፕሮፖጋንዳ’ዩ።
አይሁዶችና ክርስትያኖች ነቢዩ ሙሐመድ የአላህ መልእክተኛ መሆናቸውን ቢያውቁም ጥላቻና ምቀኝነት በርሳቸው ከማመን አቀቧቸው። ነቢዩን የማወቃቸው መጠን እጅግ ሲበዛ ጉልህና ምንም ዓይነት መድበስበስ የሌለበት ከመሆኑ የተነሳ እርሳቸው የአላህ መልእክተኛ መሆናቸውን ለማወቅ የአንድ ጊዜ እይታ ብቻ በቂያቸው ነበር። ምክንያቱም አካላዊ ገጽታቸውንም ሆነ ባህሪያቸውን በሚገባ ያውቁ ነበርና። አላህ ይህን እውነታ እንዲህ ሲል አረጋግጧል፡-
“እነዚያ መጽሐፍን የሰጠናቸው ወንዶች ልጆቻቸውን እንደሚያውቁ (ሙሐመድን) ያውቁታል። ከነሱም የተለዩ ክፍሎች እነርሱ የሚያወቁ ሲኾኑ እውነቱን በእርግጥ ይደብቃሉ።” (አል-በቀራህ 2፤ 146)
አላህ በዚህ አንቀጽ ውስጥ የነቢዩ ሙሐመድን ስም አላወሳም። ተውላጠ ስም በመጠቀም ብቻ ተወስኗል። ምክንያቱም አይሁዶችም ክርስትያኖች ነቢዩን እጅግ ከማወቃቸው የተነሳ ስማቸውን መጥቀስ አላስፈለገም። “እርሱ” መባላቸው ብቻ በቂ ነው። ተውላጠ ስማቸው መዘከሩ በተውራት እና በኢንጅል የተበሰሩት ነብይ መሆናቸውን በጉልህ ያሳያል። ይህም ነብይ አህመድ ወይም ሙሐመድ መሆናቸው ከመጽሐፉ ሰዎች ዘንድ ይታወቃል። ስለዚህም ልጆቻቸውን የሚያውቋቸውን ያህል ነቢዩንም ያውቋቸዋል።
ዑመር ቢን አልኸጧብ ለአብደላህ ቢን ሰላም፡- “ሙሐመድን የልጅህን ያህል ታውቃቸዋለህን?” ሲሉ ጠየቁት። “ከልጄም በላይ አውቃቸዋለሁ።” የሰማዩ ታማኝ ለምድሩ ታማኝ ባወረደው የርሳቸውን ባህሪ የሚዘረዝር መልእክት አማካይነት አወቅኳቸው። ልጄን በተመለከተ ግን እናቱ ከማን እንደጸነሰችው በእርግጠኝነት አላውቅም።” ሲል መለሰ። (ሙኽተሰር ተፍሲር ቢን ከሲር-ሷቡኒ 1/140፣ ዱረል መንሱር ሱዩጢ 1/357)
አዎ፣ ነቢዩን በትክክል ያውቋቸዋል። ግና ማወቅ አንድ ነገር ነው። በርሳቸው ማመን ደግሞ ሌላ ነገር። ያውቋቸው ነበር። ግና በርሳቸው የማመን ጉዳይ በእነርሱ እጅ አልነበረም። ቅናታቸውና ምቀኝነታቸው በርሳቸው እንዳያምኑ እንቅፋት ሆነባቸው፡-
“ከነሱም ጋር ያለውን (መጽሐፍ) አረጋጋጭ የኾነ መጽሐፍ ከአላህ ዘንድ በመጣላቸው ጊዜ (ከመምጣቱ) በፊት በነዚያ በካዱት ላይ ይረዱበት የነበሩ ሲኾኑ ያወቁት ነገር በመጣላቸው ጊዜ በርሱ ካዱ። የአላህም ርግማን በከሓዲዎች ላይ ይኹን።” (አል-በቀራህ 2፤ 89)
አላህ በዚህ አንቀጽ ያለማመናቸውን እውነተኛ ምክንያት ያብራራል። ክህደታቸው ዋነኛ ሰበብ ነቢዩ አይሁድ አለመሆናቸው ብቻ ነው። ከአይሁድ የተገኙ ቢሆኑ ኖሮ ምላሻቸው ያለ ጥርጥር የተለየ በሆነ ነበር። የዚህ አባባል ማስረጃው አብደላህ ቢን ሰላም ከሰለመ በኋላ ለመልእክተኛው፡-
“የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ አይሁዶች ቃል አባይ ሕዝቦች ናቸው። ስለኔ ሳይጠይቋቸው በፊት መስለሜን ካወቁ ከርስዎ ፊት ስሜን በሐሰት ያጠለሹታል።” አላቸው። አይሁዶች መጡ። አብደላህም ወደ ውስጥ ገባ። የአላህ መልእክተኛም “አብደላህ ቢን ሰላም ከናንተ ዘንድ እንዴት ያለ ሰው ነው?” ሲሉ ጠየቋቸው። “ከማንኛችንም በላይ አዋቂና የአዋቂያችን ልጅ ነው። ከማንኛችንም በላይ ምርጥና የምርጣችን ልጅ ነው።” አሉ። የአላህ መልእክተኛም “አብደላህ ቢሰልም ምን ይሰማችኋል?” ሲሉ ጠየቋቸው። “አላህ ከዚህ ጥፋት ይጠብቀው” አሉ። አብደላህ ወደነርሱ መጣና፡- “ከአላህ ሌላ አምላክ እንደሌለና ሙሐመድም የአላህ መልእክተኛ መሆናቸውን እመሰክራለሁ” አለ። እነርሱም፡- “ከማንኛችንም በላይ ክፉና የክፏችን ልጅ ነው።” አሉ። (ቡኻሪና አህመድ)
በዚህ ረገድ ሰልማኑል ፋሪስ ብቻውን ቋሚ ምስክር ሊሆን ይበቃል። በመጀመሪያ መጁሳዊ ነበር። ግና እውነተኛውን ሐይማኖት ለማወቅ ከፍተኛ ጉጉትና ፍላጎት ነበረው። ወደ ክርስትና ሐይማኖት ገባ። በቤተ ክርስትያንም ውስጥ ተቀመጠ። በቤተ ክርስትያን ውስጥ የሚገኝ ዋነኛው መነኩሴ ሊሞት ሲል ሌላ መነኩሴ ይጠቁመው ዘንድ ጠየቀው። እርሱም አመለከተው። በዚህ መልኩ ከአንድ መነኩሴ ወደሌላው እየተዘዋወረ ቆየ። ከብዙዎቹ ጋር ተጎዳኘ። በመጨረሻም ከሕይወቱ የመጨረሻዎች ደቂቃዎች ላይ የሚገኝን መነኩሴ ተመሳሳይ ጥያቄ ጠየቀው። መነኩሴውም እንዲህ አለው፡-
“የኛን ሐይማኖት የሚከተል ሌላ ሰው አላውቅም። ግና የአንድ ነብይ መገለጫ ዘመን ደርሷል። የኢብራሂምን ሐይማኖት ይዞ ይመጣል። በአረብ ምድርም ይነሳል። የሚሰደደው በሁለት ጥቋቁር ድንጋዮች መሐል ወዳለች ከተማ ነው። በነዚህ ድንጋዮች መሐል ዘንባባዎች አሏት። ይህ ነብይ ግልጽ ምልክቶች አሉት። ስጦታን ይመገባል። ምጽዋትን ግን አይመገብም። በትከሻዎቹ መሐል የነብይነት ማህተም ይገኛል። ወደዚያች ሐገር መሄድ ከቻልክ ሂድ።” ሰልማን ከዚህ በኋላ የሆነውን እንዲህ ሲል ይተርካል፡-
ሰውየው ሞተ። ለተወሰነ ጊዜ እዚያው ቆየሁ። ከኪላብ ጎሳ የሆኑ ነጋዴዎች እኔ ባለሁበት ቀዬ አለፉ።(ኪላብ የዓረብ ጎሳ ነው- ተርጓሚው)። “ወደ አረብ ምድር ውሰዱኝ። ከብቶቼንና ፍየሎቼን እሰጣችኋለሁ።” አልኳቸው። “እሽ” አሉኝ። ሰጠኋቸው። ከነርሱ ጋር ይዘውኝ ተጓዙ። ዋደል ቁራ ከተባለ ቦታ ስንደርስ በደል ፈጸሙብኝ። ለአንድ የአይሁድ ሰው በባርነት ሸጡኝ። ከርሱ ዘንድም ተቀመጥኩ። የዘንባባውን ዛፍ ተመለከትኩ። ያ መነኩሴ የነገረኝ አገር ይህ እንደሆነ ተስፋ አደረግኩ። ግና እርግጠኛ አልነበርኩም። በዚህ ሁኔታ ውስጥ እያለሁ የበኒ ቁረይዟ ጎሳ የሆነ የአሳዳሪዬ የአጎት ልጅ ከመዲና መጣና ከአሳዳሪዬ ገዝቶ ወሰደኝ። ወደ መዲና ተጓዝን። ወዲያውኑ ሳያት ያ መነኩሴ የነገረኝ ቀዬ እንደሆነች አወቅኩ። ከርሷ ውስጥም እኖር ጀመር። የአላህ መልእክተኛ በመካ ተነሱ። ለተወሰኑ ዓመታትም እዚያው ቆዩ። የባርነት ስራ ስለሚበዛብኝ በነዚህ አመታት ውስጥ ስለርሳቸው አልሰማሁም። ወደ መዲናም ተሰደዱ። አንድ ቀን እኔ ከአሳዳሪዬ ዘምባባ ዛፍ ላይ አሳዳሪዬ ደግሞ ከስር ተቀምጦ እያለን የአጎቱ ልጅ መጣና እንዲህ አለ፡- “እገሌ ሆይ፣ በኒ ቀይላዎችን አላህ ይጋደላቸው። ከመካ ከመጣው ሰው ዘንድ ተሰብስበዋል። ነብይ ነኝ ይላል።” አለ።
ይህን ስሰማ ሰውነቴ ተንቀጠቀጠ። ከአሳዳሪዬ ላይ እንዳልወድቅ እስክፈራ ድረስ። ከዛፏ ወረኁደኩና የአሳዳሪዬን የአጎት ልጅ “ምን አልክ?” አልኩት። አሳዳሪዬ ተቆጣ። በጥፊም አጮለኝ። “ምን ጥልቅ አደረገህ? ስራህን ስራ” አለኝ። “እውነትህን ነው። አያገባኝም። የተናገረውን ለማረጋገጥ ብቻ ነው” አልኩት።
ጥቂት ተምሮች ሰብስቤ ነበር። ምሽት ላይ እርሱን ይዥ ወደ አላህ መልእክተኛ ሄድኩ። ቁባእ ውስጥ ነበሩ። ወደርሳቸው ገባሁ። “አንተ ደግ ሰው እንደሆንክ ሰምቻለሁ። ባይተዋር እና እገዛ የሚያስፈልጋቸው ባልንጀሮች አሉህ። ይህ ለምጽዋት ያዘጋጀሁት ተምር ነው። ለእናንተ ይበልጥ ተገቢ ሆኖ ስላገኘሁት አምጥቸዋለሁ” አልኳቸውና አቀረብኩላቸው። የአላህ መልእክተኛም ለባልደረቦቻቸው “ብሉ” አሉ። እርሳቸው ግን እጃቸውን ሰበሰቡ። አልተመገቡም። በውስጤም “አንዷ ምልክት ተረጋገጠች” አልኩ። ከዚያም ወጥቼ ሄድኩ። ተምሮችንም ሰበሰብኩ። ነቢዩ ወደ መዲና ተዛውረው ነበር። ከርሳቸው ዘንድ ሄድኩና “ምጽዋት እንደማትመገብ አይቻለሁ። ይህ ላንተ ስጦታ ያዘጋጀሁት ነው” አልኳቸው። ከርሱ ተመገቡለት። ባልደረቦቻቸውም አብረዋቸው ተመገቡ። በውስጤም፡- “ሁለተኛው ምልክት ተረጋገጠ” አልኩ። ከዚያም የአላህ መልእክተኛ የአንድ ባልንጀራቸውን በድን ለመሸኘት በቂእ አልገርቀድ በተባለው የመቃብር ስፍራ ላይ እያሉ ወደርሳቸው ዘንድ መጣሁ። ሁለት ኩታዎችን ለብሻለሁ። ሰላምታ አቀረብኩላቸው። ከጀርባቸው ላይ ያ መነኩሴ የነገረኝ የነብይነት ማህተም ይኖር እንደሁ ለማረጋገጥ ወደ ጀርባቸው በኩል ዞርኩ። የአላህ መልእክተኛ ሲያዩኝ ማረጋገጥ የፈለግኩት አንዳች ነገር መኖሩን ተገነዘቡ። ኩታቸውንም ከጀርባቸው አነሱ። ምልክቱን አየሁት። አወቅኩትም። ከርሱ ላይ ተደፋሁና እያለቀስኩ ሳምኩት። የአላህ መልእክተኛም “ወደ ፊት ለፊቴ ና” አሉኝ። ከፊት ለፊታቸው ተቀመጥኩ። ታሪኬንም ነገርኳቸው። ባልደረቦቻቸው ይህን ታሪክ መስማታቸው የአላህን መልእክተኛ አስደሰተ። (ሲረቱ ቢን ሐሺም 1/228-234)
የአላህን መልእክተኛ ባወቅኩበት የመጀመሪያ ቀን እኔ እና አቡ ጀህል በአንድ የመካ ጎዳና ላይ በመጓዝ ላይ እያለን የአላህን መልእክተኛ አገኘናቸው። እርሳቸውም ለአቡ ጀህል፡- “አቡል ሐከም ሆይ፣ ወደ አላህና ወደ መልእክተኛው ላመላክትህን? ወደ አላህ እጠራሃለሁ” አሉት። አቡ ጀህልም፡- “ሙሐመድ ሆይ፣ አማልክቶቻችንን ከመሳደብ አትታቀብምን? መልእክትህን ማድረስህን ብቻ እንድንመሰክር አይደል የምትፈልገው? ማድረስህን እንመሰክራለን። በአላህ እምላለሁ፣ የምትለው ነገር እውነት መሆኑን ባውቅ ኖሮ እከተልህ ነበር” አለ። የአላህ መልእክተኛ ከአጠገባችን ሄዱ። አቡ ጀህል ወደኔ ዞረና፡- “በአላህ እምላለሁ፣ የሚናገረው እውነት መሆኑን አውቃለሁ። እንዳልቀበለውና እንዳልከተለው ያቀበኝ አንድ ነገር ብቻ ነው። በኒ ቁሱዮች፡- ከኛ ወገን የካእባ ጠባቂ አለ ሲሉ እኛም አለን አልናቸው። ሐጃጆችን የሚያጠጣ አለን ሲሉ፣ እኛም አለን አልናቸው። የምክር ቤት አባል አለን ሲሉ እኛም አለን አልናቸው። አርማ ያዥ አለን ሲሉ እኛም አለን አልናቸው። እነርሱ ሲያበሉ አበላን። ፈረሶቻችን እንኳ ሳይቀዳደሙ ነው የሚጓዙት። ከኛ ወገን የሆነ ነብይ አለን ሲሉ እኛ ምን ልንል ነው? በአላህ እምላለሁ በዚህ ሰው አላምንም” አለ። (አል ቢዳየቱ ወኒሐያ በኢብን ከሲር 3/83፣ ከንዘል ዑማል 14/39-40)
“እኛ እና በኒ አብዱ መናፎች በክብር ተፎካከርን። እነርሱ ሲመግቡ እኛም መገብን። ሲሰጡ ሰጠን። ሲረዱ ረዳን። በግልቢያ ላይ ስንገናኝ እንኳ አንቀዳደምም። ፈረሶቻችን በአንድ ላይ ተቆራኝተው የታሰሩ ነው የሚመስለው። ከሰማይ ራእይ የሚገለጽለት ነብይ አለን ሲሉ እኛ ይህን ከየት ልናመጣ ነው? በአላህ እምላለሁ፣ በዚህ ሰው መቼም ቢሆን አናምንም። አንቀበለውም።” (አል ቢዳየቱ ወኒሐያ- ኢብን ከሲር 3/83)
የቁረይሽ ባላባቶች ስብሰባ ተቀመጡ። ዑትበት ቢን ረቢዓህ የአላህን መልእክተኛ ከጥሪያቸው ይታቀቡ ዘንድ እንዲያናግራቸው ወሰኑ። ዑትባህ ከቁረይሽ አዋቂዎች መካከል አንዱ ነበር። ከአዛውንቶቻቸው መካከልም ነው። የቋንቋ ክሕሎቱ የመጠቀ ነው። ባለሐብትም ነበር። ወደ አላህ መልእክተኛ ዘንድ በመሄድ በአመክንዮ ስልት ሊያሳምናቸው ሞከረ። “ሙሐመድ ሆይ፣ ካንተ እና ከአብደላህ ማን ይበልጣል?” አላቸው። መልእክተኛው መልስ አልሰጡትም። “ካንተና ከአብዱል ሙጦሊብ ማን ይበልጣል?” አላቸው። አሁንም ዝም አሉ። በእርግጥም ዝምታ ከቃል የተሻለ ምላሽ የሚሆንበት አጋጣሚ አለ። “እነዚህ የጠቀስኳቸው ሰዎች ካንተ እንደሚበልጡ ካወቅክ ሁሉም ጣኦታትን አምልክዋል። እኔ እበልጣለሁ የምትል ከሆነ ደግሞ ተናገር እንስማህ” አለ። መልእክተኛውም፡- “አባ ወሊድ ሆይ፣ ሐሳብህን ጨረስክን?” አሉት። “አዎ” አላቸው። ከፉሲለት ምእራፍ ውስጥ የሚከተሉትን አናቅጽ አነበቡለት፡-
“ሐ.መ.(ሓ ሚም)። (ይህ ቁርኣን) እጅግ በጣም ሩኅሩህ በጣም አዛኝ ከሆነው (አላህ) የተወረደ ነው። አንቀጾቹ የተብራሩ የኾነ መጽሐፍ ነው። ዐረብኛ ቁርኣን ሲኾን ለሚያውቁ ሕዝቦች (የተብራራ) ነው። አብሳሪና አስፈራሪ ሲኾን (ተወረደ)። አብዛኛዎቻቸውም ተዉት። እነርሱም አይሰሙም። አሉም ‘ልቦቻችን ከእዚያ ወደእርሱ ከምትጠራን እምነት በመሸፈኛዎች ውስጥ ናቸው። በጆሮዎቻችንም ላይ ድንቁርና አልለ፤ በእኛና ባንተም መካከል ግርዶሽ አልለ። (በሃይማኖትህ) ሥስራም፤ እኛ ሠሪዎች ነንና።’ (እንዲህ) በላቸው ‘እኔ መሰላችሁ ሰው ብቻ ነኝ። አምላካችሁ አንድ አምላክ ብቻ ነው ወደእርሱም ቀጥ በሉ ምሕረትንም ለምኑት ማለት ወደእኔ ይወረድልኛል። ለአጋሪዎቹም ወዮላቸው። ለእነዚያ ዘካን ለማይሰጡት እነርሱም በመጨረሻይቱ ዓለም እነርሱ ከሓዲዎች ለኾኑት (ወዮላቸው)። እነዚያ ያመኑትና በጎ ሥራዎችን የሠሩት ለእነርሱ የማይቆረጥ ምንዳ አልላቸው። በላቸው ‘እናንተ በዚያ ምድርን በሁለት ቀኖች ውስጥ በፈጠረው አምላክ በእርግጥ ትክዳላችሁን? ለእርሱም ባለንጣዎችን ታደርጋላችሁን? ያ (ይህንን የሠራው) የዓለማት ጌታ ነው። በእርሷም ከበላይዋ የረጉ ጋራዎችን አደረገ። በእርሷም በረከትን አደረገ። በውስጧም ምግቦችዋን (ካለፉት ሁለት ቀኖች ጋር) በአራት ቀናት ውሰጥ ለጠያቂዎች ትክክል ሲኾኑ ወሰነ። ከዚያም ወደ ሰማይ እርሷ ጭስ ኾና ሳለች አሰበ። ለእርሷም ለምድርም ‘ወዳችሁም ኾነ ወይም ጠልታችሁ ኑ’ አላቸው። ‘ታዛዦች ኾነን መጣን’ አሉ። በሁለት ቀኖችም ውስጥ ሰባት ሰማያት አደረጋቸው። በሰማይቱም ሁሉ ነገሯን አዘጋጀ። ቅርቢቱንም ሰማይ በመብራቶች አጌጥን። (ከሰይጣናት) መጠበቅንም ጠበቅናት። ይህ የአሸናፊው የዐዋቂው (ጌታ) ውሳኔ ነው። (ከእምነት) እንቢ ቢሉም እንደ ዓድና ሰሙድ መቅሰፍት ብጤ የኾነን መቅሰፍት አስጠነቅቃችኋለሁ’ በላቸው።” (ፉሲለት 41፤ 1-13)
የአላህ መልእክተኛ እዚህ አንቀጽ ላይ ሲደርሱ ዑትበት ወባ እንደያዘው ሰው ተንቀጠቀጠ። እጁንም ወደ አላህ መልእክተኛ አፍ በመላክ “ሙሐመድ ሆይ፣ በምታምንበት አምላክህ እለምንሐለሁ አቁም” ሲል ለመናቸው። ከዚያም ወደ ባልንጀሮቹ ተመለሰ። ከፊላቸውም ለከፊሎ፡- “በአላህ እንምላለን። አቡል ወሊድ በሄደበት ሁኔታ አይደለም የተመለሰው” አሉ። በተቀመጠ ጊዜም፡- “አቡል ወሊድ ሆይ፣ ምን ይዘህ መጣህ?” ሲሉ ጠየቁት። “አምሳያ የሌለው ንግግር ሰማሁ። ቅኔም ጥንቆላም አይደለም። ቁረይሾች ሆይ፣ ይህን ሰው ታዘዙት። ሐላፊነቱን እኔ እሸከማለሁ። ያሻውን ያድርግ ተውት። እንቅፋትም አትሁኑት። በአላህ እምላለሁ የሰማሁት ንግግር ወደፊት ትልቅ ዝና ይኖረዋል። አረቦች ካሸነፉት ያለ እናንተ ጣልቃ ገብነት የምትፈልጉት ነገር ተሳካ። እርሱ ካሸነፋቸውም ንግስናዉ ንግስናችሁ፣ ክብሩ ክብራችሁ በመሆኑ ከማንም በላይ በርሱ ስኬት እናንተ ደስተኞች ትሆናላችሁ።” አለ። “በአላህ እንምላለን፣ አቡል ወሊድ ሆይ፣ በአንደበቱ ድግምት አድርጎብሐል።” አሉት። “የኔ አስተያየት ይህ ነው። የመሰላችሁን አድርጉ” አላቸው።
እነዚህ የአንድ ወይም የሁለት ግለሰቦች ምስክርነት ሳይሆኑ የብዙሐኑ እምነት ነበር። ግና የተለያዩ ምክንያቶች በርሱ እንዳያምኑ ያቅባቸው ነበር። ፍርሃት፣ ትእቢትና ምድራዊ ጸጋንና ክብርን መከጀል ሊጠቀሱ የሚችሉ ምክንያቶች ናቸው። እውነተኛ ነብይ መሆናቸውን እያወቁ እነዚህ ሰበቦች በክህደት እንዲፀኑ አደረጋቸው። አላህ ለመልእክተኛው እንዲህ ብሏቸዋል፡-
“እነሆ ያ የሚሉህ ነገር እንደሚያሳዝንህ በእርግጥ እናውቃለን። እነርሱም (በልቦቻቸው) አያስተባብሉህም። ግን በዳዮቹ በአላህ አንቀጾች ይክዳሉ።” (አል-አንዓም ፤ 33)
ባንተ ላይ ብዙ የሐሰት ክሶችን ይደርታሉ። እነዚህ ክሶች አንተን ያሳዝናሉ። የአካላቸው ሸክም ክብደት ያሸነፋቸው፣ የስጋዊ ፍላጎት እስረኞች፣ የልምድና የባህል ምርኮኞች በሚነዙት ሐሰት አትዘን። እውነታውን ያውቁታል። ነብይ መሆንህን በእርግጠኝነት ተገንዝበዋል። አያስተባብሉህም። ምክንያቱም ባንተ ላይ አንድን ውሸት ማግኘት አይችሉምና። አንተ ከሐሰት የጸዳህ ነህ። ከአሁን ቀደም “አል-አሚን” (ታማኙ) በሚል ስም ጠርተውሃል። ቂልነታቸውን ተመልከት። ታማኝ ያሉትን ሰው አላመኑም። ይህም ሆኖ ስምህን ለማጥፋት ይደፍራሉ። ስለዚህ አትዘን።
አዎ፣ ማዘን ካለባቸው የዚህችንም ሆነ የመጭውን ዓለም በጎ ሕይወት በእጁ የዘረጋን ሰው በጠላትነት የፈረጁት እነርሱ ነው ማዘን የሚገባቸው። ካጠገባቸው ላለው ብርሃን ልቦናዎቻቸውን መክፈት የተሳናቸው ወገኖች ነው ሊያዝኑ የሚገባቸው።
በርካታ እሴቶችን ያጣው የዘመኑ ሚስኪን ሰው ለነቢዩ ሙሐመድ ያለው እይታ ሊሆን ከሚገባው ፍጹም የተቃረነ ሆኗል። ነቢዩን በሰው ሚዛን መመዘን በእርግጥ ትልቅ ስህተት ነው። የማይቻልም ነው። ምክንያቱም አምሳያ የሌላቸው ስብእና ናቸውና። ፍጹም የተለየ በሆነ መንፈሳዊነት የከበሩ። ይህችን ዓለም እንደገና እንዲያደራጁ፣ ለሰው ልጅ አዲስ እና አንጸባራቂ አድማስ እንዲከፍቱ ተልከዋል። እናም እርሳቸውን መመዘን ከኛ አቅምና ችሎታ ውጭ ነው። በመሆኑም ሰዎች የቱንም ያህል እርሳቸውን ለመግለጽ ቢሞክሩም በተሟላ መልኩ አይገልጿቸውም። ከየትኛውም ሰው በላይ በቅርበት የሚያውቃቸው ሐሳን ቢን ሳቢት የሚከተለውን ስንኝ የቋጠረው ከዚህ ግንዛቤ በመነሳት ነው፡-
የርሳቸውን ስም ማንሳት የቋንቋን ውበት፣ የአንደበትን ርትዓት ይጨምራል። እርሳቸው ግን በኛ ገለጻ የሚያክሉት ውበት የለም። ፈረዝደቅ የተባለው ባለ ቅኔም ይህንኑ የሐሳን ሐሳብ ጥቂት የቃላት ለውጥ ብቻ በመጨመር ተቀኝቶታል። ታላቁ የዘመናችን ዓሊምና ሐሳብ አፍላቂ በዲኡ ዘማን ሰዒደ ነሩሲ ስለ ቁርአን ሲናገሩ ተመሳሳይ ገለጻ ተጠቅመዋል፡-
ይህ የቃላት መገጣጠም የመነጨው ከሐሳብና ከስሜት መገጣጠም ነው። ሁለቱም ከተመሳሳይ ምንጭ የተጎነጩ ስብእናዎች ናቸው። አንድን ነገር በተመሳሳይ ቋንቋ ገለጹት። አንዱ በጥቅሉ ያስቀመጠውን ሌላኛው አብራራው። አንዱ በስድ ንባብ የተነተነውን ሌላኛው በግጥም አሰፈረው። ሁሉም ግን የሚሽከረከሩት በተመሳሳይ መልእክት ዙሪያ ነው።
እኛም ተመሳሳይ ሁኔታ አጋጥሞናል። የነቢዩ ሙሐመድ ተከታይ በመሆን ያገኘነውን ትልቅ ጸጋ መግለጽ እንሻለን። ይህን ትልቅ ጸጋ በመስጠት ወደር የሌለው ውለታ የዋለልንን አላህን ከልባችን ማመስገን እንፈልጋለን። አዎ፣ ይህ ትልቅ መለኮታዊ ጸጋ ነው። አላህ ጸጋውን ከሚሻው ሰው ላይ ያኖራል። ይህን ጸጋ መመዘን የሚችል ምድራዊ ሚዛን የለም። ዳርቻው የማይታወቅ ሰፊ ውቅያኖስ ነው። ግና ልናመልጠው የማንችለው ጥያቄ የግድ ይነሳብናል። ቀልባችን ይህን ታላቅ ስብእና ለማስተናገድ ዘወትር ክፍት ነውን? ስንቆም ስንቀመጥም፣ ስንበላም ስንጠጣም እርሳቸውን እናስታውሳለን? በየትኛውም እንቅስቃሴያችን ውስጥ የርሳቸው ትውስታ አብሮን አለን? በየትኛውም የሕይወት ጉዳያችን እርሳቸው ባሰመሩት መስመር እንጓዛለን? ለነዚህ ጥያቄዎች የምንሰጠው ምላሽ አወንታዊ ከሆነ ምን ያህል የታደልን ነን! ይህ ማለት ምናባችን በርሳቸው ውብ ምስል ተሞልቷል ማለት ነው። ይህ ሲሆን የሙሐመዳዊው ሕብረት አካል እንሆናለን። የርሳቸውን አደብ እንማራለን። ስነ ምግባራቸውን እንወርሳለን። በርሳቸው ስነ ምግባር የታነፀ ስብስብ የዚህችን ዓለም ሚዛን የሚጠብቅ ሐይል ይሆናል። ወደዚህ ሚዛናዊነት እንድንደርስ የከለከለን አንድ ነገር ብቻ እንደሆነ አስባለሁ። እርሱም እኛ ገና ወደ ሙሐመዳዊው መንፈስ ደረጃ አለመዝለቃችን ነው።
ሙሐመድ በአላህ እይታ ስር የታነጸ ስብእና ናቸው። ሰው ሆነው መፈጠራቸውና ወደኛ መምጣታቸው ብቻ በራሱ ለኛ ትልቅ ደስታ ነው። ምክንያቱም ጀነት ራሷ፣ ፊርደውስ ራሷ በርሳቸው መምጣት ክብርን ይጨምራሉ። የኛ ትልቁ ስራ እርሳቸውን ማስተዋወቅ፣ ባህሪያቸውን መግለጽና ማብራራት ነው። የሰው ልጅ የሙእሚንነት ደረጃ ሊጎናጸፍ የሚችለው እርሳቸውን ሲያውቅና ፈለጋቸውን ሲከተል ብቻ ነው። ይህን ለማድረግ ወስኛለሁ። ግና ከአሁን ቀደም እንደገለጽኩት ለዚህ ሐላፊነት ብቁ አይደለሁም። ቢሆንም የአቅሜን ያህል ማንነታቸውን ለመግለጽ እሞክራለሁ። በዚህ ረገድ የታጠቅኩት መሣሪያ ንጹህ ንያዬን ብቻ ነው።
የዚህ ሰው የአካል ክፍል ብሆን እያልኩ ለረዥም ጊዜያት ተመኝቻለሁ። ግና እያደር ይህ ምኞቴ ትልቅ እንደሆነ ተሰማኝ። ከአካሉ ጸጉሮች አንዷ ሆኜ በተፈጠርኩ ስልም ተመኘሁ። ይህን የተመኘሁት የአምላክ እዝነት መገለጫ ከሆነው ከዚህ ሰው ለመቅረብ በማሰብ ነው። እያደር ግን ይህ ምኞቴ እንደሚበዛብኝ አወቅኩ። እናም ምኞቴና ጉጉቴ ሁሉ በአንድ ነገር ላይ ብቻ አተኮረ። እርሱም ከተከታዮቻቸው መካከል አንዱ የመሆንን ጸጋ ማግኘት ነው። ምክንያቱም አላህ የርሳቸው ኡመት አባል የሆነን ሰው ከርሳቸው አማላጅነት አይነፍገውም። እንዲህ በማለት ከነርሱው ውሰጥ እንደሚያስገባኝ እመኛለሁ። “እነርሱ አብሯቸው የተቀመጠ እድለ ቢስ የማይይሆንባቸው ሰዎች ናቸው።” (ቡኻሪና ሙስሊም)
ይህን ታላቅና የመጠቀ ስብእና ይበልጥ ለማወቅ ወሰንኩ። በዚህ ትውልድ ልቦና ውስጥ ቅንጣት ታክል የነቢዩን ፍቅር ማስረጽ ከቻልኩ እድለኛ ነኝ። ግና አቅመ ደካማ ነኝና ምን አደርጋለሁ። ሐጅ ለማድረግ እንደነያች (እንደወሰነች) ጉንዳን ማለት ነኝ። ያን ረዥም መንገድ ችላ እንደማትጨርሰው ታውቃለች። ግና በሐጅ ጉዞ ላይ እያለች የምትሞት መሆኗ ያስደስታታል። የኔም ተስፋ በዚህ ጎዳና ውስጥ እያለሁ መሞት ነው።
የነብዩ ስብዕና ሌላ ዓለም፣ ሌላ ዳይሜንሽን ነው። የኛ ሐላፊነት ራሳችን ከዚያ ዓለም ሞገድ ጋር ማጣጣም ነው። ይህ ሲከናወን መግባባት፣ መነጋገር፣ መስማማት ይቻላል። በሞገድ መደማመጥ እንችላለን። ትእዛዝ ከርሳቸው ልቦና ይመነጫል። አመራሩን እርሳቸው ራሳቸው ይወስዱታል። እርሳቸው የሚመሩት ስብሰባና ማሕበረሰብ ብርቅ ማሕበረሰብ ነው። መላኢኮች በርሱ ይቀናሉ። ምንነቱን ለመግለጽ ቃላት አቅም ያንሳቸዋል።
ለአንዳንዶቹ ይህ ኑዛዜያችን ከተጨባጩ የራቀ ሊመስላቸው ይችላል። ለዚህም በጣም እናዝናለን። ነቢዩ በአካል እንጅ በመንፈስ አልሞቱም። ትምህርታቸው ከመሐከላችን በተሟላ መልኩ ይገኛል። ለአንዳንዶቻችን በሕልም ዓለም ይገለጣሉ። ኢማሙ ሱዩጢ በርካታ ጊዜ በሕልም አይተዋቸዋል። አውግተዋቸዋልም። ነቢዩ እንደሌሎች ተራ ሰዎች ሞቱ አይባሉም፤ እርሳቸውን ይቅርና ሸሂዶችን እንኳ ሞቱ እንዳንል ቁርአን ከልክሎናል። ሸሂዶች በደረጃ በጣም ያነሱ መሆናቸው ይታወቃል። ከአካል እስር ተላቅቀው ወደ መንፈሳዊው ዓለም መምጠቅ የቻሉ፣ የቀልብን ሕይወት የተጎናጸፉ ሰዎች ትላንትንም ዛሬንም ነገንም በአንድ ላይ መኖር ይችላሉ። ነቢዩም እንደዚሁ ናቸው። ትላንትን ኖረዋል። ዛሬም በትምህርታቸው ከኛ ጋር ናቸው። ወደፊትም ይኖራሉ። ስለዚህ ስብእናቸውን ለመረዳት መንፈሳችን፣ አእምሯችንና ልቦናችን መዘጋጀት አለበት። ይህም ሆኖ በተሟላ መልኩ ላንረዳቸው እንችላለን።
ዛሬ ሰንበት ነው፡፡ ጠዋት ሶስት ሰዓት አካባቢ፡፡ በአዘቦት ቀን በዚህ ሰዓት ጐዳናው ላይ ፈሰው ከፀሐይ ንዳድ በማያስጥል እጃቸው ግንባራቸውን ከልለው ወደ ታክሲ መምጫ በጉጉት የሚመለከቱ ሰዎች፣ ተገፈታትረው ተረጋግጠው የሚሳፈሩ ሰዎች፣ ቢሳፈሩ ቢሳፈሩ የማያልቁ ሰዎች…ዛሬ የሉም፡፡ ነጭ ነጠላ የለበሱ ከቤተ ክርስቲያን ተመላሾች በመንገዱ ላይ ተሰባጥረው ከመታየታቸው በስተቀር ጐዳናው ጭር ብሏል፡፡ ስራ የለም፣ ትምህርት የለም፡፡ የተለመደው የህይወት ግርግር፣ ከባዱ የኑሮ ትግል ዛሬ የለም፡፡ አብዛኛው ህብረተሰብ ዛሬ ተኝቶ አርፍዷል…ወይም የትናንቱ ስካር አልጋው ላይ ሰፍቶታል ወይም አረፋፍደው ተነስተው ቁምጣ በሸበጥ አድርገው የቤታቸው ደጃፍ ላይ ፀሐይ ይሞቃሉ፡፡ ሁሉ ነገር ጭር ብሏል፡፡ ሀውልቱ ከሚመረቅበት አደባባይ በስተቀር፡፡
የአደባባዩ አጥር አረንጓዴ ቀለም ተቀብቶ፣ በባንዲራ አሸብርቋል፡፡ ውስጡ ሰፊና በቀይ አፈር የተደለደለ ነው፡፡ ባለቀለም ቁርጥራጭ ወረቀት ተጐዝጉዞበት፣ ለእንግዶች መቀመጫ የሚሆኑ ነጭ ጨርቅ የለበሱ ወንበሮች ተደርድረዋል፡፡ በአደባባዩ መሀል ላይ በመጋረጃ መሰል ጨርቅ ተሸፍኖ ሐውልቱ ይገኛል፡፡ ከወደወገቡ በታች ሰፋ ከማለቱ በስተቀር፣ ቀጭን ሃውልት ነው፡፡ ቁመቱም በግርድፉ ሲታይ ከአማካይ ሰው አጠር ይላል፡፡ ዙሪያውን የከበበው ሳር አለቅጥ አድጓል፡፡ ምናልባት ሣሩ አለመከርከሙ የቀራፂው አርቲስት ፍላጐት ሊሆን ይችላል፡፡ ለተሰበሰበው እንግዳ ግን፣ የሣሩ ሁኔታ ተረስቶ የከረመ አይነት ስሜት አሳድሮበታል፡፡ ለማንኛውም ዛሬ በክብር እንድግነት የተጠሩት የሃውልቱ መራቂ ክቡር ሚኒስትር በፈገግታ ታጅበው ሃውልቱን ሲመርቁ…እየሳቁ አቡጀዴውን ሲገፉት…ያን ጊዜ እናየዋለን፡፡ ቀራፂው አርቲስት አቶ ዘመንም ስለሃውልቱ አጭር ማብራሪያ ሳይጨምሩልን አይቀሩም፡፡
ሃውልቱ በክቡር ሚኒስትር የሚመረቀው፣ ቀራፂ አቶ ዘመንም ስለሃውልቱ ምስጢር የሚነግሩን፣ ማለትም ንግግር የሚያደርጉት ዛሬ እሁድ ነው፤ ሶስት ሰዓት ላይ…አሁን ግን ሶስት ከሩብ ሆኗል…፡፡
ታዋቂ ቀራፂያን፣ አርቲስቶች፣ ጋዜጠኞች፣ ፖለቲከኞች፣ የሃይማኖት አባቶች፣ የመንግስት ባለስልጣኖች፣ አምባሳደሮች፣ አትሌቶች፣ የተጋበዙ እንግዶች…ቦታ ቦታቸውን ይዘው ይጠባበቃሉ፡፡ የባህል ተወዛዋዦችም ነበሩ፣ ባለካሜራዎችና ባለ ቪዲዮዎችም ጭምር…፡፡ የተጠሩት ሁሉም ተገኝተዋል ማለት ይቻላል፡፡ ክቡር ሚኒስትር በሞተረኞች በታጀበ ጥቁር ማርቼዲስ ወደ አደባባዩ እንደደረሱ ታወቀ፡፡ እንግዶች ከመቀመጫቸው ተነስተው በጭብጨባ ተቀበሏቸው፡፡ ሁሉም ሙሉ ነበር፣ የፕሮቶኮል ሰዎቹና የፕሮግራም መሪው ፊት ላይ የሚታየው ጭንቀት ግን አንዳች አስፈላጊ ነገር እንደጐደለ ሊደብቅ አልቻለም፡፡
“ክቡራትና ክቡራን እንግዶቻችን…ጥሪያችንን አክብራችሁ ስለመጣችሁ…” ወዘተ ካለ በኋላ “አንዲት ማሳሰቢያ አለኝ…የሀውልቱ ቀራጺ አቶ ዘመን በዛሬው እለት በደረሰባቸው ኧ… ኧ… የቤተሰብ ሃዘን ምክንያት ከመካከላችን ሊገኙ አልቻሉም፣ በዚህ አጋጣሚ ለአርቲስት ዘመን በእናንተ በእንግዶችና ኧ… ኧ… በክቡር ሚኒስትር ስም ኧ… ኧ… ለደረሰባቸው ጥልቅ ሀዘን መጽናናትን እንመኝላቸዋለን፡፡” ቀጥሎ ክቡር ሚኒስትር የመክፈቻ ንግግር እንዲያደርጉና ሃውልቱን እንዲመርቁ ጋብዞ መድረኩን ለቀቀ፡፡
ክቡር ሚኒስትር በቅልጥፍና ወደ መድረክ ከወጡ በኋላ ስለ ሃውልቱ፣ ስለ ታሪካዊ ፋይዳውና ስለሃገሪቱ ስነጥበብ ማበብ በጥቂት በጥቂቱ ገልፀው ሲያበቁ፣ በጭብጨባና በቲፎዞ ታጅበው፣ በካሜራዎች ብልጭታ ደምቀው፣ በፈገግታ ታጅበው በዝግታ ጨርቁን መግፈፍ ጀመሩ፡፡
…ብዙዎቹን እንግዶች ያወያየው የሃውልቱ ቅርጽ እንደሚከተለው ነበር፡፡ ሃውልቱ በአንድ ሰው የቁም ቅርጽ የተሰራ ሲሆን፣ እግሮቹን ግራና ቀኝ በሰፊው ከፍቶ ከጉልበቱ ሸብረክ በማለቱ ቁመቱ ከመራቂው ሚኒስትር ሊያጥር ችሏል፡፡ ሚዛን ለመጠበቅ በሚመስል ሁኔታ ግራና ቀኝ የተዘረጉት ክንዶቹ መዳፎች ተጨብጠዋል፡፡ ወገቡ ላይ ያሰረው ብጣሽ ጨርቅ ሃፍረቱን ከመሸፈኑ በቀር፣ ሃውልቱ በመረቁት ማኒስትርና በተጋባዦቹ እንግዶች ፊት እርቃኑን ነው፡፡ በቅርበት ሲመለከቱት ግንባሩ ተኮሳትሮ፣ ጥርሱን ነክሶ፣ የአንገቱ ስሮች ተገታትረው፣ ክንዶቹና ሰውነቱ ጠቅላላ ክርር ብሎ እርቃኑን የቆመ ኮሳሳ ሃውልት…፡፡ የቀለም ቅቡ ከመደብዘዙም በላይ ዙሪያውን የከበበው ሣር ስር ያሉት እግሮቹ ባዶአቸውን ነበሩ፡፡ “የድል ሃውልት” የሚል ፊደል የተቀረፀበት ቁራጭ ድንጋይ እግሩ ላይ መደገፉን ማንም አላስተዋለም ነበር፡፡
ሚኒስትሩና እንግዶቹ ይህን አስደናቂ ሃውልት በከፍተኛ አድናቆትና ተመስጦ እየተዟዟሩ ይመለከቱ ጀመር፡፡ በድንገት ሚኒስትሩ ለሁሉም በሚሰማ ጉልህ ድምጽ እየጮኹ መናገር ጀመሩ፡፡ “እስኪ ተመልከቱት፤ ለጭቆናዎችና ለጨቋኞች ሁሉ እጅ ሳይሰጥ ላለመንበርከክ የሚታገል ነፍስ በዚህ ሃውልት ተቀርፆአል፡፡ በትክክል ድል እንደሚነሳ የተመለከተው ይረዳል፡፡ የ”ድል ሃውልት” ተብሎም ተሰይሟል፡፡” ንግግሩን ተከትሎ ከፍተኛ ጭብጨባ አስተጋባ፡፡
ከየአቅጣጫው አስተያየቶች መጉረፍ ጀመሩ፡ ጋዜጠኛው እየተዘዋወረ አስተያየቶችን መሰብሰብ ጀመረ፡፡ “እንደሮማውና እንደ ቶኪዮው ጀግና አበበ ቢቂላ በባዶ እግሩ በአልበገር ባይነት ወኔ ድል ማድረግ እንደሚቻል ቁልጭ አድርጐ የሚያሳይ ታሪካዊ ሃውልት ነው፡፡” ሲል አንድ ታዋቂ አትሌት ተናገረ፡፡ “መንገዱን በቅንነት የሚጓዝ የሃያሉ የቅኖች አምላክ መንፈስና ኃይል ያድርበታል…በዙሪያው ቄጤማዎች ለምለም ናቸው…በአምላኩ ታምኗልና ፍሬው ይባረካል …በረከት በዙሪያው ነው፣ ለሰው ዘር ሁሉ ይተርፋልና…” የሃይማኖት አባት ተናገሩ፡፡ “ሊነጋ ሲል ይጨልማል እንደሚባለው፣ ድግዝግዝታም በብርሃን እንደሚተካ፣ እንደ አውራ ዶሮ ጩኸት ንጋትን እንደሚያበስር፣ ይህም ሃውልት እንደዚሁ በፈታኟ ህይወት ላይ ጭቁኖችና በጨለማ የተጣሉ ድል እንደሚያደርጉ ሹክ የሚል ተስፋን ያዘለ ሥራ ነው፡፡” አለ አንድ የታወቀ የኪነጥበብ ሰው፡፡ “ለረጅም ጊዜ ሲጨንቀን የነበረው የልጆቻችን ምን አቆያችሁልን ጥያቄ…በኛ ትከሻ ወድቆ የነበረው የመጪውን ትውልድ መንገድ የመቅረፁ ነገር …ሙሉ ምላሽ የሰጠ፣ በመጪው ዘመናት የዚህ ትውልድ መታሰቢያ የሚሆን ድንቅ ኢትዮጵያዊ ቅርስ ነው፡፡” የሃገር ሽማግሌዎች፡፡
“በአፍሪካ፣ በኤስያ፣ በአውሮፓ፣ በአሜሪካ ክፍላተ አለማት ከአርባ በላይ በሚሆኑ ሀገራት ጉብኝት አድርጌአለሁ…ኧ…ኧ…ይህን አይነት እጅግ አስደሳች ሃውልት ግን ማየቴን እጠራጠራለሁ፡፡” ክቡር አምባሳደር፡፡
“ይህን መመልከት በራሱ በታሪክ ትምህርት ከመመረቅ ለይቼ አላየውም፡፡” አንድ የታሪክ ምሁር፡ “በዚህ የጥበብ ዘመን በመፈጠሬ…ራሴን እንደ እድለኛ ነው የምቆጥረው፡፡” አንዲት ወጣት ሴት፡፡ “ከየት እንደመጣንና ወደ የት እንደምንሄድ በትክክል ይናገራል…፡፡” “የድላችን ብስራት ከማንኛውም ጊዜ በበለጠ ዛሬ ከዳር እስከ ዳር ተስተጋባ…” ….ወዘተ….ወዘተ…. ብዙ መፈክር መሰል አስተያየቶች ከዚህም ከዚያም ተደመጡ፣ ብዙ ጭብጨባዎች ተጨበጨቡ፡፡
አስተያየቶቹን በማጀብ ያጨበጨቡ እጆች፣ በድንገት በደስታ የሰከሩ ጐረምሶችን ዜማ በአዲስ ጉልበትና ወኔ ያጅቡ ጀመር፡፡ “አለምሽ ዛሬ ነው ዛሬ…ኦሆሆ…ኢትዮጵያ ሃገሬ…” በጋራ ተዘመረ፡፡ “ድሌ ዛሬ ነው ድሌ…ድሌ…ድሌ” ተጨፈረ፡፡
ጋዜጠኞች ዘገቡ፣ ካሜራዎችና ቪዲዮዎች ቀረፁ፣ በቲቪና በራዲዮ በቀጥታ ፕሮግራሙ ተሰራጨ፡፡ እጅግ አስደናቂና የተሳካ ፕሮግራም ነበር፡፡ በሃውልቱ ላይ አስተያየቱን ያልሰነዘረ፣ በፕሮግራሙ ያልተደሰተና ያልረካ ሰው ነበረ ማለት ይከብዳል፡፡ …ም…ና…ል…ባ…ት…ቀራፂው…አቶ ዘመን፡፡
ዛሬ ቅዳሜ ነው፡፡ ምሽት፡፡ የበላው ምሣ እንደ አንዳች ጉድ ሳይፈጭ በሆዱ ተቀምጦ በጭንቀቱ ላይ ሌላ ጭንቀት ሆኖበታል፡፡ የጋዜጠኛው ጓደኛው ግብዣ ነበረ፣ ምግቡም ውይይቱም አልተስማማውም፡በነገው ምርቃት ላይ ቃለ መጠይቅ እንዲሰጠው ቃል አስገብቶታል፡፡ የሚለብሰው ሙሉ ልብስ ደግሞ አልጋው ላይ ተዘርሯል፡፡ የእህቱ ምርጫ ነበር፡፡ ግን ስለአንዳቸውም ግድ አልነበረውም፡፡ ይልቅ አሁን መርፈድ የለበትም፡፡ ሰዓቱን አየ፡፡ ወዲያው ከጠረጴዛው ላይ አንድ ወረቀት አንስቶ ከፃፈ በኋላ፣ መልሶ አነበበውና ፈረመበት፡፡ በፖስታ አሽጐ አድራሻውን ፃፈበት፡፡ ከጠረጴዛው መሳቢያ የአንድ ጉዞ የአውቶቢስ ቲኬት ካወጣ በኋላ ኪሱ ከተተ፡፡…ሻንጣውን አንስቶ፣ በሩን ገርበብ አድርጐ ከቤቱ ወጥቶ ሄደ፡፡
ሰኞ፡፡ ጋዜጠኛው አረፋፍዶ ከእንቅልፉ ባነነ፡፡ ሰዓቱ ወደ አምስት አካባቢ ቆጥሯል፡፡ በፍጥነት ከአልጋው ወርዶ መነቃቃት ጀመረ፡፡ በትናንትናው እለት በአንድ የሃውልት ምርቃት ላይ ተገኝቶ ስለነበር፣ ግብዣውና መጠጡ አድክሞት አደረ፡፡ ዛሬ በጠዋት ቢሮ ገብቶ ዘገባውን ማጠናቀር ነበረበት፡፡ ቀራፂውን interview ለማድረግ ቀጠሮ ይዞ ተዘጋጅቶ ነበር፡፡ ከቀራፂው ጋር የነበረው እውቂያ ወደ ግል ወዳጅነትና መግባባት በማደጉ ጥሩ ቃለ መጠይቅ ይዞ እንደሚመለስ ተስፋ አድርጐ ነበር፡፡ ከምርቃቱ አንድ ቀን ቀደም ብሎ፣ ቀራፂውም ይህንኑ ቃል ገብቶለት ነበር፡፡ ነገር ግን ሳይመጣ ቀረ፡፡ ሁሉም ነገር ፎረሸ፣ ምርቃቱን ተከትሎ በነበረው ግብዣ ላይ ብዙ አልኮል ወሰደ …ሰክሮ አደረ…እነሆ አርፍዶ ከእንቅልፉ ነቃ፡፡ በድንገት በምርቃቱ ሳይገኝ ስለቀረው አርቲስት ጓደኛው ማሰብ ጀመረ፡፡ ድንገተኛ የቤተሰብ ሀዘን፡፡ ሀዘኑ የት እንደሆነና አደጋው ምን እንደሆነ በዝርዝር የታወቀ ነገር አልነበረም፡፡ ሰው እንዳይጠይቅ ከራሱ በላይ አርቲስቱን በቅርበት የሚያውቀው ሰው በምርቃቱ ላይ አልነበረም፡፡ ስልክ ሞክሮ ነበረ፣ ውጤት የለውም እንጂ፡፡ የእጅ ስልኩ switched off ሆኗል…የቤቱ አይመልስም፡፡ በቤቱ ደጃፍ ላይ ቆሞ ይህን አይነት ሃሳብ በአእምሮው ሲመላለስ ቆይቶ፣ በቀጥታ ወደ ቢሮ ለመሄድ ተንቀሳቀሰ…ቢያንስ እዚያ አንድ ወሬ አያጣም፡፡ ታዲያ የት ብሎ፣ በምን አድራሻ ሊያገኘው ይችላል?
ቢሮ እንደደረሰ ፀሐፊዋ ከጠዋት አንስቶ የያዘችውን የደዋዮች ስም ዝርዝር የሰፈረበት ወረቀትና አንድ እሽግ ፖስታ አምጥታ ጠረጴዛው ላይ አስቀመጠች፡፡ የስም ዝርዝሩን አንስቶ ተመለከተ…የፈለገው ስም አልነበረም፡፡ በመሰላቸት ወረቀቱን አስቀምጦ ፖስታውን አነሳ፡፡…በስሙ የተላከ ደብዳቤ ነው፡፡ ከፍቶ ማንበብ ጀመረ፡፡ ደብዳቤው እንደሚከተለው ነው፡፡
ስለ ሃውልቱ ቃለ መጠይቅ ለመስጠት ቃል በገባሁልህ መሠረት በቦታው ተገኝቼ ለማብራራት ባለመቻሌ ይቅርታህን እየጠየቅሁ፣ ስለ ሃውልቱ ማወቅ የምትፈልገውንና ማወቅ ያለብህን እንድነግርህ ውስጤ ስላስጨነቀኝ ይህን አጭር ማስታወሻ ልተውልህ ተገደድኩ፡፡ እኔም እፎይታን ማግኘት እንዳለብኝ አምናለሁ፡፡
ይህን በምታነብበት ሰዓት እኔ ከሃገር ውጭ እገኛለሁ፣ ወይም ለመውጣት በመንገድ ላይ ነኝ፡፡ ሲሆን ክቡር ሚኒስትር ጐን በክብር ቦታዬ ተቀምጬ በጉጉት ለሚያዳምጠኝ ህዝብ ማብራሪያዬን መስጠት ሲገባኝ፣ ሳይሆን ደግሞ እንደማንኛውም ሰው በአካል ተገኝቼ ወይም በቲቪ ምርቃቱን መከታተል ሲኖርብኝ፣ የምርቃቱ ቀን እንደደረሰ እንደሌባ በድንገት ያለኮቴ ሹልክ ብዬ መውጣቴ ግራ ሳያጋባህ አይቀርም፡፡ ይኸው በኔ ጣቶች የተቀረፀ ጉደኛ ሃውልት ለመሰደዴ ምክንያት ሆኖ፣ በአንድ ቁራጭ ወረቀት ቃሌን አስፍሬ ሳበቃ፣ እኩይ መንፈስ ሆኖ ከኋላ እያባረረ ከሃገር አስወጥቶኛል፡፡ ያ የሃውልቱ ገጽታ ተራቁቶ አንዳች ነገር ሳይደብቅ ምስጢሩን ፍጥጥ፣ ግጥጥ አድርጐ መናገሩ ነፍሴን መድረሻ አሳጣት፡፡
ሃውልቱን አሰሪው ኮሚቴ ባወጣው ጨረታ ላይ እንድወዳደር በደረሰኝ ጥሪ መሰረት፣ ይህንኑ “ድል” የተሰኘውን ሥራዬን ለውድድር አቀረብኩ፡፡ ውድድሩ ከተደረገ በኋላ በስነ ጥበባዊ ይዘቱ የኔ ስራ ሊመረጥ ቻለ፡፡ በእርግጥ ሃውልቱ አሁን እንደሚመረቀው አይነት ሳይሆን፣ በእጆቹ ጦርና ጋሻ ይዞ ሽምጥ በሚጋልብ ፈረስ ላይ የተቀመጠ አንድ ወዶ ዘማች ወታደር ነበር፡፡
የቀለም ቅቡም እንዳሁኑ ደብዛዛ ሳይሆን፣ በላዩ ላይ ወርቃማ ቅብ ይደረብ ነበረ፡፡ ከኮሚቴው ጋር በተደረገ የመጀመሪያ ዙር ስብሰባ ከተመደበልኝ አጠቃላይ በጀት ሩቡ ተለቆልኝ አሁን ቆሞ የምታየውን የሃውልቱን ክፍል መቅረጽ ጀመርኩ፡፡ ነገር ግን በድንገት ሊቀመንበሩ በጠሩት ስብሰባ ሃውልቱን አጠናቅቄ እንዳስረክብ ማሳሰቢያ ደረሰኝ…በሩብ በጀት ሙሉ ስራውን እንዳጠናቅቅ መፈለጋቸውን መች አውቄ? ነገር ግን በዚሁ በጀት አጠቃላይ ስራውን እንዳጠናቅቅ በኮሚቴው አባላትና በሊቀመንበሩ የቀጠነ ትዕዛዝ ተላለፈልኝ፡፡ ይህ ጉዳይ ከስብሰባው አዳራሽ እንዳይወጣ ጥብቅ ማስጠንቀቂያ ተሰጠኝ፡፡ ኮሚቴውን ለኮሚቴው ብከስም “የኪነጥበብ እድገት ማደናቀፍ” ነው ተብሎ ፋይሉ ተዘጋ፡፡ በዚህ ሁኔታ ላይ ጅምር ሃውልቱ በሲሚንቶ ተለብዶ ለብዙ ወራት እንደ ጐዳና ልጅ ብቻውን እንደተገተረ ቀረ፡፡ ሳሩም ከርካሚ በማጣቱ አለቅጥ አደገ፡፡ ከኮሚቴው አባላት የሃውልቱን ሁኔታ በየጊዜው እየመጣ የሚጐበኝ አንድ እንኳ አልነበረም፡፡ …ከሳምንት በፊት የምርቃት ጥሪ ወረቀት ደረሰኝ፡፡ ተድበስብሶ ተረስቶ፤ ከጩኸቴ ጋር ተቀብሮ የነበረው ሃውልት ድንገት አስታዋሽ ማግኘቱ…የማሰሪያው ካዝና ተራቁቶ፣ የማስመረቂያው ደግሞ እንደተከፈተ ማንም ሳይነግረኝ እንዲሁ በጨረፍታ ታየኝ፡፡ ያን ቀን ሌሊቱን እንዲሁ ሲያስመልሰኝ አደረ፡፡ በዚህ የጅቦች ጥሪ ላይ መገኘት ደግሞ…ደም ብዛት ወይም ስኳር ባይኖርብኝም፣ አንዳች ነቀርሳ አዙሮ እንዳይደፋኝ ሰጋሁ፡፡…አለመገኘትም እንዲሁ፡፡ ጭንቀቴ ይኸው ነበረ፡፡ የኮሚቴው ሊቀመንበር፣ ሽምጥ ጋላቢውን ፈረስ በራሳቸው ጋሪ ጠምደው፣ ጋሻውን ጦሩን የቀለም ቆርቆሮዎቹን ጭነው፣ ጓደኞቻቸውን አሳፍረው፣ መንገድ እያዘጉ ሲጋልቡ እየታየ አፌን መለጐሙ የሞት ሞት ሆኖብኝ ነው፡፡ አሁንም ግን ሃውልቴ አንድ የማይደብቀው ሃቅ አለ፡፡ ህይወት አልባ፣ ድምጽ አልባ፣ ጐዶሎ፣ ዝገታም፣ ደቃቃ የድንጋይና የሲሚንቶ ክምር ቢሆንም እየጮኸ ይናገራል፡፡ ድልን ባይገልጽ ዘመንን ይገልፃል፡፡”
የኦሮሞ ፌደራሊስት ኮንግሬስ /ኦፌኮ/ ሊቀመንበር ዶ/ር መረራ ጉዲና የተመሰረተባቸው ክስ ተቋርጦ ትናንት ከእሥር ከተፈቱ በኋላ በሺሕዎቹ የሚቆጠሩ፣ ደጋፊዎቻቸው እና የኦፌኮ አባላት በቤታቸው አካባቢ በአጀብ ተቀብለዋቸዋል፡፡
ጠቕሙን ረብሐታቱን ፍጹም ዘየለሊ፣ ኩሉ ምስ አጥፍኤ ብጣዕሳ ዘእዊ’ስ፣ እንታይ ኮን ክንብሎ ኢና? “ታሪኽ ርእሱ ይደግም” ከም ዝብሃል፣ ናይ ዘመነ አንድነት ዝነበረ ፖለቲካ ሚዛን ምክፍፋልን ፍልልይን፣ እዚ ሕጂ ዘንጸባርቕ ዘሎ ብዝተፈላለየ ርእይቶ ዝዘቕበበ ክውንነት ኤርትራውያንን ተመሳሳሊ ባህርይ አለዎ። ጣልያን ካብ ኤርትራ ተሳዒሩ ምስ ወጸ፣ እንግሊዝ’ውን ንዕኡ ተኪኡ ምስ አተወ፣ ሃጸይ ሃይለስላሴ ነተን አብ ትሕቲ ጣልያን ዝነበራ ኤርትራን ሶማልያን ንዓይ ኢየን
መትከልን መትከላዉያንን። አብ መስርሕ ቃልሲ እቲ ወሳኒ ረቋሒ ናይ ዓወት ዕላማ ምኳኑ ርዱእ ይመስለኒ ነዚ ከምጭቡጥ ወሲድና ድማ ናብ ትግባሬኡን ተግበርቱን ከነተኩር ንግደድ። ዓማጽን ንዓመጽ ዝጻረሩ ባእታታትን አብ ዝገብርዎ ረጽሚ እቲ ህዝባዉን ዉልቃዉን ዝፈሊ ወይ ዘለሊ እቲ አብ ነፍሲ ወከፍ ስጉምቲ ዘርእይዎ ፍጻሜዩ ። ንፕሮፖጋንዳዊ ሃልኪ ዝግበር ንጎኒ አጸጊዕና ሓቀኛ ባህሪ ናይቲ ቃልስን ባህሪ ናይ ተግበርቱን ወይ መራሕቱን ንግሁድን
ንሃገራዊ ህልውና ኤርትራ ዝጻባእን ዝጻረርን አካል እንተሎ፣ ሎሚ ንምሕዝነት ኢሳያስን አብይን ይደግፍ። ብ ተስፋይ ተኽለ ካብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ክቡራት ደቂ ሃገር አቦታትና ክምስሉስ “ገ እንዳበሉኻ’ዶ ትጋገ” ይብሉና ነበሩ። ብዛዕባ እዚ ዝካየድ ዘሎ ዘሕዝን ኲናት አብ መንጎ ፈደራል መንግስቲ አብይን ክልላዊ መንግስቲ ህዝቢ ትግራይን ጌና ይቕጽል አሎ። እዚ ውግእዚ ንኤርትራውያን ከይተረፈ አብ ሚዛንን ገምጋምን መርገጽን ከይተረፈ ፈላልዩዎም ይርከብ። አብ ትሕቲ
እንታይ እዩ ወሪዱና ?ሕሰብ ኣስተውዕል ተማራመር ተባራበር ሰላም ኩቡራት ተካታተልቲ ወይብ ሳይታት፡ሎሚ እነልዕሎ ኣርእስቲ ‘’ እንታይ እዩ ወሪዱና’’ ዝብል ክኸዉን ዝደረኸና ፣ እዚ እንርእዮ እንሰምዖን ዘሎና ሃዋሁው ዝነቐለ ኮይኑ ነቶም ብስቕታ ንልእላውነት ሃገር ንሓድነት ህዝብን፣ፍትሕን፣ዲሞክራስን፣ግዝኣተ-ሕግን ዝቃለሱ ሓርበኛታት፡ኣብ ቦቶኦም ኮንካ (empathize)ምስ እትሓስብ፡ እንታይ’ዩ ወሪድዎም ? እንታይ እዮም ኮይኖም ? ዝብሉ ዘለዉ ኮይኑ ይስማዓና። ነዚ ጹሑፍና እትኻታተሉ ኣሕዋት ፡ ፍትሓውያን፣ንልእላውነት ሃገርን ሓድነት
እዛ ሃገር አብ ሐደጋ ‘ላ ኤርትራዊ ብሓድነትካ ሎሚ አድሕና ብተስፋይ ተኽለ (ሳንዲያጎ ሰ.ኣ ) ቅድሚ አርባዕተ ዓመት አቢሉ፣ ዓለም ለኻዊ ሐይልታት ብፍላይ ከአ አሜሪካ እትመርሖ ምዕራባዊ ዓለም ጂኦ ፖለቲካዊ ጽልዋታቶምን ቁጽጽሮምን አብ ዞባ ቀርኒ አፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ንምብርታዕ፣ አበርቲዖም ድሕሪ ምንቅስቓስ፣ ነቲ ዕዮቲ ንምስላጥ ብመጀመርያ ክውሰድ ዘለዎ፣ አብ መንጎ መንግስታት ኢሳያስ ዝመርሐ ኤርትራን፣ ብኢህወደግ እትምራሕ ኢትዮጵያን ዘሎ ጎንጽን ፍልልያት ወጊድካ
ዕብዳን መራሓቲ እዚ ሰሙን እዚ ክልተ ዓበይቲ ፍጻሜታት ክንዕዘብ በቂዕና ኣሎና ። ክልቲኡ እቲ ተረክቦታት ምስ ሰላምን ድሕንነት ደቂ ሰባት ዝምልከት ኮይኑ ፣ ሓደ ወገን ነታ ዲሞክራሲ እትብል ኣምር ኣንጺፉ ንነዊሕ እተጓዘ ህዝቢ ስለ ዘኮነ ፣ እቲ ዝተጓነፎ ጸገም ብቀሊል ክፍትሖ እንከሎ ፣ እቲ ሓደ ግን ኣንፈት ዲምክራሲ ስለ ዘይብሉ ኣብ ህዝብን ንብረትን ዕንወት ከሰዒብ ምዃኑ እናፈለጠ ኣብ ስልጣን
መግለጺ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብዛዕባ ኣብ ትግራይ ተባሪዑ ዘሎ ኩናት ካብ ወጋሕታ 4 ሕዳር 2020 ማዕከናት ዜናታት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን፣ ክልላዊ መንግስታት ትግራይን ኣምሓራን፡ ኣብ ትግራይ ኩናት ከም ዝተባረዐ ብወግዒ ዝሕብር በብወገኖም ዝሃብዎ መግለጺታት ተኸታቲልና። ህዝቢ ኢትዮጵያ ብሓደጋ ለበዳ ሕማም ኮሮና ቫይረስን፣ ብሰፊሕ ዘመተ ኣንበጣን ኣብ ዝሳቐየሉ ዘሎ እዋን መርድእ ኩናት ምስማዕ ኣዝዩ ኣጒሃይን ኣሕዛንን’ዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ክምዕብል
እከይ ተግባራት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ፡ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት መላኺ ስርዓት ህግዲፍ ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዙ፡ንህርፋን ፖለቲካዊ ስልጣኑ ዘዕግብ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ እከይ በደላት ግፍዕን ዘካይደሉ ኣብ ከውሊ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት እዩ። ህዝቢ ኤርትራን። ህዝቢ ዓለምን ኣቓልቦ ኣብ ዝስሕብ ሓድሽ ኣህጉራዊ ፍጻሜታት ኣብ ዝተራእየሉ፡ መላኺ ስርዓት ኣድብዩ ብምጽናሕ እከይ ተግባራቱ ይፍጽምን ንረብሕእ ዕድመ ስልጣኑ ከኣ ይጥቀመሉ። መላኺ ስርዓት
መግለጺ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ)፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ምስሕሓብ ካብ 3 ናብ 4 ሕዳር 2020 ኣብ ዘውግሕ ናብ ጎንጺ ከም ዝማዕበለ ብማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ምስ ተሓበረ ኣዝዩ ኣሕዚኑና። ብፍላይ ድሕሪ’ቲ ኣብ ትግራይ ዝተኻየደ ክልላዊ ምርጫ፡ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ኣብ ሕድሕዶም፡ እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ከም ዘይፈልጦ ዝገልጽ ኣዋጃት ከውጽኡ
ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ’ውን አስተውዕል!! ብተስፋይ ተኽለ ደበሳይ ሕ/መንግስታት አሜሪካ 11/02/2020 ክቡር ተቓላሳይ ህዝብና! ንብዙሕ ዘመናት አብ ገዛእ መሬትካ፣ ሰላምን ቅሳንነትን ስኢንካ፣ ብዝተፈላለዩ ባዕዳውያን ሐይልታት፣ ከምዝተሃሰኻን ከም ዝተደሃኽካን፣ ክሳብ ሎሚ ካብ ዝኽሪታትካ ዘይተኸወለ፣ እቲ ዘይሐወየ በሰላ ውግእን ኲናትን ስንብራትካ ባዕሉ ዝምስክሮ ኢዩ። ብፍላይ አብቲ ዝሐለፈ ናይ 30 ዓመታት ብረታዊ ተጋድሎኻ፣ ንኽትግምግሞ አዝዩ አሸጋሪ ዝኾነ፣ ሰብአዊ ሂወትን ጉልበትን፣ ጥሪትን ንብረትን፣ በቲ ጨካን
ቃል መሪር ሓዘን ብምኽንያት ዕርፍቲ ሃገራዊ ጋዜጠኛ ብርሃነ ወልደገብርኤል (ሱዳን ናው) ዓቢ ኤርትራዊ ጋዘጠኛን ሓርበኛ ተቓላስን ኣቶ ብርሃነ ወልደገብሪኤል ብዝሓደሮ ከቢድ ሕማም ብሰኑይ ዕለት 26/10/2020 ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩና። እቶ ብርሃነ ወልደገብሪኤል (ብብርሃነ ሱዳን ናው ዝፍለጥ) ምእንቲ ህዝቡን ሃገሩን ደኺመ ከይበለ ንነዊሕ ዓመታት ክቃለስ ዝጸንሐን፣ ሓደ ካብ’ቶም ዓቢ ኣስተዋጽኦ ዝገበሩን ሃገራውያን ሓርበኛታት ኢዩ። ሞት ከምዚ ዓይነት ውፉይን ሓላይ ህዝብን
የፌዴሬሽን ምክር ቤት የመንግስትን የስልታን ዘመን በህግ በማራዘሙ የትግራይ እንደራሴዎችን ከተቀመጠው ጊዜ በፊት ማሰናበት ህግን የተንተራሰ የውስጥ ጥያቄ ስለሚያስነሳ እንዳለ መቀበሉ ህወሃት ሌላ አማራጭ ስለሌለው እንደሆነ ተጠቁሟል። ሌላም ምክንያት አለው።
የትግራይ ክልል ራሱን ችሎ ምርጫ ለማካሄድ አቋም መያዙን ተከትሎ ምርጫው ከተካሄደ አሁን ፓርላማ ውስጥ ያሉ የትግራይ እንደራሴዎች ሙሉ በሙሉ እንዲመረጡ እቅድ መያዙ ተሰማ። ለፓርላማ አባላቱ ዋስትናም እንደተሰጣቸው ታውቋል።
የህወሃት ከፍተኛ አመራር የነበሩና በህወሃት በተፈጠረው ወቅታዊ የሃይል መከፋፈል የተነሳ መረጃ የማግኘት እድል እንዳገኙ በመግለጽ ለዛጎል መረጃ የሰጡ እንዳሉት አሁን በስራ ላይ ያሉት የፓርላማ አባለት የስራ ጊዜያቸውን ሳይጨርሱ ማባረር እንደማይችል የህወሃት አመራሮች አምነዋል።
ከፓርላማ አባላቱ መካከል ህወሃት ማሰናበት ቢፈልግ ” የስራ ጊዜዬን አልጨረስኩም” የሚል ጥያቄ እንደሚነሳ ያብራሩት የዛጎል የመረጃ ምንጭ፣ ይህንን ውዝግብ ለማስቀረት ሲባል ነው እንደገና እንዲመረጡ የሚደረገው። ይህም ለፓርላማ አባላቱ በቃል ደረጃ ተነግሯቸዋል።
የትግራይ እንደራሴዎች ማንኛውም የፓርላማ አባል የሚያገኘው ጥቅምና አስፈላጊ የክብርና የህግ ከለላዎች እንዲሁ በቀላሉ እንዲወሰዱባቸው እንደማይፈልጉ በቅርብ መስማታቸውን የመረጃ ምንጩ ገልጸዋል። ” ስለዚህም” አሉ ” ስለዚህም ህወሃት የምርጫ ጉዞው ገና ባልጸዳበት ሁኔታ ሌላ ችግር ውስጥ መግባት ስለማያዋጣው፣ የፌደራሉ መንግስትም የሚያውቃቸው ስራቸውን ያልጨረሱትን ተመራጮች በመሆኑ ጉዳዩን በስምምነት ዘግቷል” ሲሉ ያክላሉ።
እውነታው ይህ ቢሆንም ሌላም የተለየ ሃሳብ መስማታቸውን የገለጹት የመረጃው ባለቤት፣ ምርጫው በመራዘሙ ምክንያት አሁን ያለው ካቢኔ የስራ ጊዜው በመራዘሙ ህወሃት ተሳክቶለት ምርጫ ካካሄደና አዲስ የፓርላማ አባላትን ቢሰይም የፌደራል መንግስት አይቀበልም። ፓርላማም አይገቡም። በዚሁ መነሻ አሁን የስራ ጊዜያቸውን ያልጨረሱት የትግራይ እንደራሴዎች እንደ አዲስ በድጋሚ ተመርጠው ከመጡ በቀድሞው ስማቸው ፓርላማ እንዲገቡ ህወሃት ያሰላው ሂሳብ ነው።
ህገ መንግስትና የምርጫ ቦርድን ስልጣን በመርገጥ ሊካሄድ የታሰበውና ኮሚሽን አቋቁሞ ወደ ስራ የተገባበት ምርጫ በአስቸኳይ እንዲቆም የፌደሬሽን ምክር ቤት ማሳሰቡ ይታወሳል።
ሰሞኑንን ከተቀናቃኝ ፓርቲዎች ጋር የተወያዩት ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ የትግራይ ክልል እስከ ሚቀጥለው ምርጫ ድረስ ክልሉን እንዲያስተዳድር ህጋዊ ፈቃድ እንዳለው ጠቅሰው ምርጫ ማድረጉና በጀት መከስከሱ አይጠቅምም ሲሉ ጉዳዩን ተከትሎ ለቀረበላቸው ጥያቄ መልሰው ነበር። አያይዘውም ምርጫውን ከዕድርና ከእቁብ ጋር አመሳስለው የተባለው ጊዜ ሲደርስና የፌዴሬሽን ምክር ቤት ሲጠይቅ መንግስት ህጋዊ አካሄድ እንደሚከተል ይፋ አድረገዋል።
ህወሃት አዲስ እንደራሲዎች ለመሰየምም ሆነ ቋንቋ ቀይሮ ነባሮችሁን በአዲስ አስመርጦና ከመካከላቸው መቀሌ የሚቀመጡትን ቀንሶ ለመላክ ያሰላው ሂሳብ እንደማይሳካ በተደጋጋሚ የሚገልጹ ወገኖች ህወሃት የምርጫ አጀንዳ ሲያራምድ የነበረው ኦሮሚያና ሲዳማ እንዲሁም አዲስ የክልልነት ጥያቄ የሚያነሱትን አስተባብሮ የገንዘብ ድጋፍ በመስጠት የፌደራልስትች ሃይል በሚል መንግስት ለመመስረት አስቦ ነው። ይህ ሃሳብ ዛሬ ላይ ስለመከነ ህወሃት ምርጫውን እንዴት አድርጎ እንደሚተወውም ግራ እንደገባው አንዳንድ ምንጮች ይናገራሉ። አፍቃሪ ህወሃት የሆኑ ደግሞ ” አገረ ትግርይ ይፋ ይሆናል” ሲሉ ይደመጣሉ።
ዛጎል ዜና ለአንባቢያን ሲባል ማስታወቂያ የማትቀበል፤ አድማስዋን አስፍታ መረጃ ለማድረስ እየሰራች ያለች ገለልተኛ ሚዲያ ናት። ድግፍዎን ይስጡን፣ ይጻፉ፣ በአገርዎ ጉዳይ ባይተዋር አይሁኑ
እንኳን ለብርሃነ መስቀሉ በሠላም አደረስዎ! … “መስከረም ባበባው ሠርግ በጭብጨባው ይታወቃል” ይላሉ አበው። አንድም መስከረም ርዕሰ ዓውደ ዓመት፣ የዘመን መለወጫ በመሆኑ ወርኃ አደይ ወወርኃ ጽጌ ተብሏል።
እናም ኢትዮጵያውያን በርዕሰ በዓልነት ታላቅ ማዕዘን ላይ ያስቀመጡት ወርኃ መስከረም፣ ኃይማኖታዊና ባህላዊ በዓላትን አቅፏል። ከነዚህም ውስጥ ከዕንቁጣጣሽ በዓል ቀጥሎ በሠፊው የሚታወቀው በዓለ መስቀል የተባለው ነው።
መስቀል ምንም እንኳ በክርስትና ኃይማኖት ተከታዮች ዘንድ፣ የራሱ የሆነ ትርጉም ያለው ቢሆንም ከኃይማኖታዊ ክንዋኔው ባሻገር፣ ባህላዊ በሆነ ገፅታ የሚያከብሩት የኅብረተሰብ ክፍሎች ቀላል የሚባሉ አይደሉም። ለምሣሌ በደቡብ ኢትዮጵያ የሚካኼዱት ልዩ ልዩ ዝግጅቶችና ሬቻ ተብሎ የሚታወቀው የኦሮሞ ህዝብ በዓል በዋናነት የሚጠቀሱ ናቸው።
ይኼ ጽሑፍ የሚያጠነጥው ግን በኢትዮጵያ ተዋህዶ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ምዕመናን ዘንድ በየዓመቱ መስከረም 17 ቀን ተከብሮ የሚውለውን በዓለ መስቀል ታሪካዊ ዳራ ለማስታወስና በዚህ ታሪካዊ በዓል ላይ የአንዳንድ ሊቃውንት አስተያየቶችን መጠቋቆም ነው።
ስለመስቀል በዓል አከባበር መነሾ፣ በጽሑፍና በቃል የተላለፉ መረጃዎች እንደሚነግሩን ኢየሱስ የተሰቀለበት መስቀል በተዓምራዊነቱና በክርስቲያኖች ዘንድ ከፍተኛ ክብር የተሰጠው በመሆኑ፣ አይሁድ በቅንአት ተነሣሥተው ከ300 ዓመታት በላይ በቆሻሻ መጣያ ጥለውት ነበር።
ይሁንና በ326 ዓ.ም. የቄሳር ቆስጠንጢኖስ እናት ንግሥት እሌኒ፣ ኪራቆስ በተባለ አንድ የታሪክ አዋቂና ሽማግሌ ጠቋሚነት፣ መስቀሉ የተጣለበትን አካባቢ ተረዳች። ከዚያም በኋላ ደመራ ደምራ በእሳት ባቀጣጠለችው ጊዜ፣ ጢሱ ወደ ላይ ከወጣ በኋላ ተመልሶ ያረፈበትን ሥፍራ አስቆፍራ መስቀሉን አውጥታዋለች።
ንግሥተ እሌኒ በጭሱ ምልክትነት፣ መስቀሉን ለማውጣት ለሰባት ወራት ያህል ማስቆፈሯን ማለትም መስከረም 17 ቀን አስጀምራ በመጋቢት 10 ቀን እንዳስወጣቸው ይነገራል። ዛሬ በኦርቶዶክስ ምዕመናን ዘንድ ደመራ የሚደመረውም ይህንን ታሪክ ተከትሎ እንደሆነ የሊቃውንቱ ምስክርነት አለ።
በነገራችን ላይ ስለመስቀል በዓል ስናነሣ ልዩ ክብሩ በተዋህዶ ኦርቶዶክስ ክርስቲያኖች ዘንድ ብቻ መሆኑን ማውሳት ያስፈልጋል። የፕሮቴስታንት እምነት ተከታዮች ወይም ክርስቲያኖች በኢየሱስ ተሰቅሎ መሞትና በመስቀሉ የማይረሳ ውለታ የሰው ልጅ መዳኑን ቢያምኑም እንደ ኦርቶዶክስና ሌሎች ጥንታውያን አብያተ ክርስቲያናት ትውፊትን ስለማይቀበሉ፣ የመስቀል በዓልን ኃይማኖታዊ በዓል አድርገው አይመለከቱትም። እናም በኢትዮጵያ የመስቀል በዓል የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ብቻ መሆኑን መረዳት ይገባል።
ወደ ተነሳንበት ነጥብ ስንመለስ፣ ስለመስቀል በዓል በአንዳንድ ሊቃውንት የተለያየ አስተያየት ሲሰነዘር ቆይቷል። ከዚህ ውስጥ ቀደም ሲል እንደተጠቀሰው መስቀሉን ለማግኘት ሰባት ወራት ያህል እንደፈጀ ቢነገርም በአንዳንድ ሊቃውንት ህሳቤ ደግሞ መስቀሉ የተገኘው መስከረም 17 ነው ሲሉ በአጽንዖት ይናገራሉ። ይሁንና አብዛኛው የቤተክርስቲያኗ ሊቃውንት ግን “መስቀሉ የተገኘው መጋቢት 10 ነው፣ ይህ ወር ግን የዐቢይ ጾም ወር በመሆኑ በዓሉ በመስከረም 17 እንዲሆን ሊቃውንቱ ተስማምተው አቆይተውናል” ሲሉ የላይኛውን ሃሳብ ያፈርሳሉ።
ስለመስቀሉ ጉዳይ ስናነሳ አንድ መዘንጋት የሌለበት ጉዳይ አለ፤ ይኸውም በ14ኛው መቶ ክፍለ ዘመን በዐፄ ዳዊት ዘመነ መንግሥት፣ ኢየሱስ የተሰቀለበት ቀኝ ግማደ መስቀል ወደ ኢትዮጵያ መጥቷል የሚባለው ጉዳይ ነው። ስለዚህ መስቀል መምጣት የቤተክርስቲያኗ ጸሐፍት በተለያዩ ሠነዶቻቸው የተረኩ ሲሆን፣ ንጉሡ አፄ ዳዊት ግማደ መስቀሉን አስመጥተው በኢትዮጵያ አድባራት ሁሉ በመዞር፣ ሊያሳርፉበት ያልሞከሩበት ቦታ አልነበረም፤ ነገር ግን መሬቱ እየተንቀጠቀጠ አስቸጋረ። በመጨረሻ ግን “መስቀሌን በመስቀልያ ሥፍራ አስቀምጠው” የሚል መለኮታዊ ምሪት ስለደረሳቸው፣ አሁን ግሼ አምባ በተባለ ሥፍራ እንዳስቀመጡትና ይህም ሥፍራ መስቀልያ መልክዐ ምድራዊ አቀማመጥ እንዳለው ይነገራል።
እንግዲህ ስለመስቀል በዓል ታሪካዊ ዳራ ይኼን ያህል ካልን፣ ከዛሬ ዘጠና ሁለት ዓመት በፊት ማለትም መስከረም 17 ቀን 1909 ዓ.ም.፣ በሀገራችን ስለተከናወነ አንድ ታሪካዊ ድርጊት እናውሳ።
በብዙ አንባብያን ዘንድ እንደሚታወቀው ይኼ ወቅት ከዐፄ ሚኒልክ መሞት በኋላ እርሳቸውን የተኩት አቤቶ ኢያሱ ሥልጣን ላይ የነበሩበት ጊዜ ነው። ይሁንና ልጅ ኢያሱ ዕድሜያቸውን ምክንያት ያደረገ የተለያዩ ክሶች ቀርቦባቸው፣ ከአልጋው እንዲወርዱና የተሻለ ንጉሥ ለመምረጥ አድማ የተደረገባቸው ጊዜ ነበር።
እወቁ የሥነ ጽሑፍ ሰው መርስዔ ኅዘን ወልደቂርቆስ “የዘመን ታሪክ ትዝታዬ ካየሁትና ከሰማሁት” በሚል ርዕስ ለንባብ ካበቁት መጽሐፍ መረዳት እንደሚቻለው፣ ልጅ ኢያሱን በሌላ ንጉሥ የመተካት አድማ የተደረገው ማክሰኞ መስከረም 16 ቀን 1909 ዓ.ም. ነው።
በበጅሮንድ ይገዙ በሀብቴ፣ በሊጋበ በየነ፣ በደጃዝማች ኃ/ማርያምና በፊታውራሪ ሀብተጊዮርጊስ መሪነት የተካኼደው ይኸው አድማ፣ አቤቶ ኢያሱ ሠለሙ ተብሎ መወራቱን ተከትሎ ሌሎችም በዘመኑ ከአንድ ንጉሥ ይጠበቃል የማይባል ድርጊት መፈጸማቸው ተነገረ። እናም የአድማው አደረጃጀት ስር መስደዱ ከታወቀ በኋላ ለወትሮው መስከረም 16 ይደረግ የነበረው የወታደር ሠልፍ በየደብሩ እንዲሆን በመታዘዙ ሰልፉ ሳይታይ ቀርቷል።
በማግስቱ ማለትም ረቡዕ መስከረም 17 ቀን 1909 ዓ.ም. በ3 ሰዓት አቡነ ማቴዎስና እጨጌ ወ/ጊዮርጊስ እንዲሁም ሚኒስትሮችና መኳንንት፣ ሻለቆችና ሻምበሎች በቀኝና በግራ በየማዕረጋቸው ከተቀመጡ በኋላ፣ ልጅ ኢያሱን ለመሻርና አዲስ መንግሥት ለማቋቋም የተፈለገበትን ምክንያት ለህዝብ ለማስረዳት፣ በአድማው መሪዎች የተዘጋጀውን ጽሑፍ ተነብቦ አቤቶ ኢያሱ ከሥልጣን የወረዱበት ዕለት የመስቀል ደመራና በዓል መሆኑን ታሪክ ይዘክራል። (ታሪኩን ለማንበብ እዚህ ይጫኑ!)
ሃይለማሪያም በማን ሊተካ ይችላል? ሃይለማሪያም ደሳለኝ ከአሻንጉሊትነት ወንበሩ እንደሚለቅ በርካታ ጠቋሚ መረጃዎች አሉ። ዛሬ ኢኮኖሚስት መጽሄትም በዘገባው ላይ ይሄንኑ አስፍሯል ደብረጺዎን,ለማ መገርሳ, ደመቀ መኮንን?
ኢትዮጵያ ውስጥ ያለው ቅዱስ ሲኖዶስ ለዓመታት በገዥው ቡድን ቀጥተኛ ቁጥጥር ስር እንደወደቀ ፤ መንፈሳዊ ግልጋሎት ከመስጠት በላቀ ሁኔታ በስልጣን ላይ ያለውን ቡድን ቅጥ ባጣ አኳኋን እያገለገለ እንዳለ ብዙ የተባለበት ጉዳይ ነው። ከዚያው ጋር ተያይዞ የሲኖዶሱ አባላት በአመዛኙ ወይ በፍርሃት ወይ በፖለቲካ የጥቅም ትስስር ተተብትው በኢትዮጵያውያን ላይ ተደጋጋሚ ግፉ ሲደርስ ድምጻቸውን ባለማሰማታቸው ብዙ ትዝብት እና ወቀሳ አትርፈዋል።
በዛሬው የመስቀል አከባበር የባህርዳር ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ አቡነ አምርሃም ታሪክ የሚዘክረው አኩሪ ስራ እንደሰሩ ከአካባቢው የመረጃ ምንጭ ዋቢ ያደረጉ የማህበራዊ ድረ ገጽ ዘገባዎች ያመለክታሉ።
«ችግር የሚፈጠር በመሪ እንጅ በተመሪ አይደለም፤ የህዝቡ ጥያቄ መመለስ አለበት፤ ወታደር ከዚህ በኋላ የሰላምን ምላጭ እንጅ የመሳሪያን ምላጭ መሳብህን አቁም፤ በየ ሀገሩ በስደት ያለው ወገናችን መመለስ አለብት፤ እኛ አባቶች የምናገረውን በተገቢው መልኩ ለህዝብ የማታቀርቡ የመንግስት ሚድያ ካላስተካከላችሁ ከዚህ በኋላ አደባባዩ አትገቡም ፤ ያለ በደላቸው የታሰሩት ወንድሞቻችን መፈታት አለባቸው፤ ጠላትን እንዳላንበረከኩ አባቶቻችን ፤ዛሬ ለምን እርስ በእርስ ተከፋፈልን?፤ መንግስት የተሸከምነው መሳሪያ ከክርስቶስ መስቀል አይበልጥም፤ ወታደሮችና ድንበር ጠባቂዎች ስለ እናንተ ቤተክርስቲያን ስለምትጸልዩ የሷ ልጆች ናችሁና ደም አታፍሱ»
በመጨረሻም አቡነ አብርሃም ህዝቡ ወደ ቤቱ ሳይገባ በፊት አልሄድም በማለት ፤ ህዝቡ ከተበተነ በኋላ በእግራቸው ወደ ባዕታቸው ገብተዋል። አቡነ አብርሃም በእግራቸው ሲሄዱ የክልሉን ፖሊስ ደንብ ልብስ የለበሱ ኃይሎች በመኪና እንዳጀቧቸውም ታውቋል።
ኢትዮጵያ ባለፉት አምስት ዓመታት ኤችአይቪ/ኤድስን ለመቆጣጠር ያደረገችው እርምጃ ተመሠገነ፡፡ በሚቀጥሉት ዓመታት ከዩናይትድ ስቴትስ ለዘርፉ የምታገኘው እርዳታ እንደሚጨምርም ተገልጿል፡፡
ይህ የተነገረው የኢትዮጵያ የኢትዮጵያ የጤና ጥበቃ ሚኒስትር ዶ/ር ቴድሮስ አድኃኖምና በኢትዮጵያ የዩናይትድስ ስቴትስ አምባሣደር ዶናልድ ቡዝ ኢትዮጵያ የኤችአይቪ/ኤድስን ሥርጭት ለመመከት የሚያስችል የአምስት ዓመት የትብብር ስምምነት በተፈራረሙበት ወቅት ነበር፡፡
አምባሣደሩ በሥነ-ሥርዓቱ ወቅት እንዳሉት የሃገራቸው መንግሥት በዚህ የትብብር ስምምነት አማካይነት ለመደገፍ የፈለገው የኢትዮጵያ መንግሥት የኤችአይቪ/ኤድስን ወረርሽኝ ለመመከት ብቃትና ቀጣይነት ያለው ብሔራዊ ምላሽ ለመስጠት የሚያስችል አመራር በመዘርጋቱ መሆኑን አመልክተው በኢትዮጵያ በኩል የተደረገውን እርምጃም በማመስገን ገልፀውታል፡፡
የኢትዮጵያ ጤና ጥበቃ ሚኒስቴር ዶ/ር ቴድሮስ አድኃኖም በበኩላቸው በአፅንዖት የገለፁት ኢትዮጵያ ከዩናይትድ ስቴትስ ያገኘችውን ድጋፍ የተጠቀመችበት “የጤና አገልግሎቱ ሥርዓት ውጤታማና ቀጣይነት ያለው እንዲሆን በማድረግ ነው” ብለዋል፡፡
የኢትዮጵያ መንግሥት የእርዳታ ገንዘብ ለፖለቲካ መጠቀሚያና ተቃዋሚዎችን ለመቅጣት ይጠቀምበታል በማለት በቅርቡ ሂዩማን ራይትስ ዋች የተባለው የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ቡድን ያወጣውን ዘገባ በተመለከተ ጋዜጠኞች ላቀረቡላቸው ጥያቄ አምባሣደር ቡዝ ሲመልሱ ሪፖርቱ በምር መወሰድ ያለበት እንደሆነ አምነው አሜሪካ ለጤሃው ዘርፍ የምትሰጠው የገንዘብ ድጋፍ በትክክለኛው መንገድ ጥቅም ላይ እንደሚውል በእርግጠኝነት ተናግረዋል፡፡
ኢትዮጵያ ከአሜሪካ ፕሬዚዳንት የኤድስ አጣዳፊ ድጋፍ ዕቅድ (ፔፕፋር) ባለፉት ስድስት ዓመታት ከአንድ ቢልዮን ተኩል በላይ ዶላር አግኝታለች፡፡ ለተጨማሪ ዝርዝር ዘገባውን ያዳምጡ፡፡
ላይቤሪያን ለሁለት የስድስት ዓመታት የሥልጣን ዘመን የመሩት ጆንሰን ሰርሊፍ፤ የኖቤል ሰላም ሎሬት በመሆን የመጀመሪያዋ ተመራጭ አፍሪካዊት መሪ ሴት ተሸላሚ ሆነዋል።
በላይቤሪያ የቀድሞዋ የ የዩናይትድ ስቴትስ አምባሳደር ሊንዳ ቶማስ ግሪንፊልድ በሰጡት ምስክርነት፣ “ሰርሊፍ ሥልጣናቸውን ያስረከቡት፣ ሀገሪቱን በመሪነት ሲረከቡ ከነበረችበት በተሻለ ደረጃ ላይ አድርሰው ነው” ብለዋል።
መጋቢት 24፣ 2012 የኢትዮጵያ ብሄራዊ አልኮል እና አረቄ ፋብሪካ የተያዘው ሳምንት ሳያልቅ የንፅሕና መጠበቂያ አልኮል እና ሳኒታይዘር ማምረት እጀምራለሁ አለ፡፡…
1. በቻይና ከ 10 ዓመታት በላይ ትራክተሮችን ሲመሠረት ቆይተናል ፣ በትራክተሩ ውስጥ ከፍተኛ ባለሙያ ነን እናም ወደ ካናዳ ፣ ግሪክ ፣ ኬንያ ፣ ፓኪስታን ፣ ኮስታ ሪካ ላክን ፡፡… ወዘተ ፡፡ የእኛ ትራክተሮች አስተማማኝ ጥራት ሁልጊዜ በደንበኞች ዘንድ አድናቆት ይታይባቸው ነበር ፣ ስለሆነም ትራክተራችን እና እኛ እምነት የሚጥሉ ከፍተኛ የደንበኞች ቡድን አገኘን ፡፡
2. እኛ አምራች ብቻ ሳይሆን ደንበኞቻችንም የጅምላ ሽያጭ ዋጋን ፣ አንድ ቁራጭ ናሙና ቅደም ተከተል ስለያዙ እኛ ሁልጊዜ ውድ ውድ ደንበኞቻችን ትራክተሮችን በጣም ጥሩ በሆነ ዋጋ ልንሰጣቸው እንችላለን ፡፡ ብዙ ባዘዙ መጠን ዋጋው ርካሽ ነው።
3. ከትራክተሮች ጋር የተትረፈረፈ መለዋወጫዎች የደንበኛውን የተለያዩ መስፈርቶች ሊያሟሉ ይችላሉ ፡፡ ከትራክተር ጋር ለማያያዝ ሁሉንም አይነት መለዋወጫዎችን ለማቅረብ ባለሙያ ነን ፣ ስለዚህ ከእርሻዎ ጋር የበለጠ ልንረዳዎ እንችላለን።