Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
የምጣኔ ኃብታዊ ማሻሻያ ፕሮጀክቱ ይሳካ ዘንድ አስፈላጊውን ድጋፍ እንደሚያደርግ የአሜሪካ መንግስት አስታውቋል። ኢትዮጵያ ባለፉት ዓመታት ምጣኔ ኃብታዊ እድገትን ያስመዘገበች ቢሆንም በተለያዩ...
በሰው ልብ ብዙ አሳብ አለ፤ የእግዚአብሔር ምክር ግን እሷ ትፀናለች - ይላል ጠቢቡ ሰለሞን፡፡ ሰው ያሰበውን እግዜር ካላፀናው አይከናወንም - ለማለት:: እኔም የዛሬ ጽሑፌን መነሻ ያደረግሁት ወድጄ አይደለም፤ አስቤው የነበረው ነገር ከንቱ ሆኖ - ያላሰብኩት ነገር በመሆኑ ነው፡፡
በእኔ ሃሳብ በዛሬው ቅዳሜ ላይ የ"ሕያው ፍቅር" ደራሲ ደረጀ በቀለ፤ እንግዳዬ፣ ወይም አዲሱ “ታንጀሪና ሆቴልና ሌሎች ታሪኮች” ርዕሰ ጉዳዬ ይሆናል ብዬ ነበር፡፡ ግን ነገሩ ሳይሆን ቀረና ደራሲው ሕይወቱ አልፎ ግብዐተ መሬቱ ከተፈፀመ አሥራ አምስት ቀኑ ዛሬ ሆነ፡፡ እንደኔው ነገር የተንሸራተተበት ሌላም ጋዜጠኛ ወዳጄ ነበር፡፡ የኪነ-ብስራት ፕሮግራም አዘጋጁ የኋላሸት ዘርይሁን፣ ደረጀ በቀለን ለቃለ-መጠይቅ ባሰበው ዕለት ነበር፣ የደረጀ የቀብር ሥነ ሥርዓት የተካሄደው፡፡
ሰለሞን በመክብብ መጽሐፍ ስለ ሰው ልጆች፤ “ከእናቱ ሆድ ራቁቱን እንደወጣ እንዲሁ እንደመጣው ይመለሳል፤ ከጥረቱም በእጁ ሊወስድ የሚችለው ምንም ነገር አያገኝም” ይላል፡፡ ደረጀ በቀለ አዲስ ያሳተመውን መጽሐፍ በወጉ እንኳ ሳያከፋፍል፣ ባዶ እጁን ወደ ዘላለም ቤቱ ሄዷል፡፡ “ሕያው ፍቅር” በተሰኘው የረዥም ልቦለድ ድርሰቱ አድናቆትን ያተረፈው ደረጀ፤ ከዚህ መጽሐፉ በኋላ ብዙም አደባባይ ላይ አይታይ እንጂ ውስጥ ውስጡን ሃያ ያህል መጻሕፍት ተርጉሞ ለንባብ ማብቃቱን ነግሮኛል፡፡ በአጋጣሚም በአንድ መጽሔት ላይ ልቦለድ መጻፍ በማቋረጡ ተሟግተናል፡፡ በናሁ ቴሌቪዥን “የኔታ” በሚለው የልጅነት ፕሮግራም ላይ እንግዳዬ አድርጌው ብዙ አውግቶኛል:: ከጊዜ በኋላ ዝምተኛና ጭምት የሆነው ደረጀ፤ የትናንት ሕይወቱ እንደዚህ አልነበረም፡፡ በዘመኑ የተወለደበት ፍልውሃ አካባቢ የጨሰ አራዳ ነበር፡፡ የዚህን ልጅነት ፍንጭ በአዲሱ መጽሐፉ “ታንጀሪና ሆቴልና ሌሎች ታሪኮች” ውስጥ ይታያሉ፡፡ በኋላም ቤተሰቦቹ የዘውዲቱ ሆስፒታል ከተሠራበት አካባቢ በዘመኑ ልማት ተፈናቅለው አሁን በተለምዶ “ቡልጋሪያ ሚካኤል” አካባቢ ከገቡ በኋላ “አዲሱ አራት ኪሎ” በሚባለው ሠፈር ወጣት ፖለቲከኛ ሆኖ ነበር፡፡ በዚህም የተነሳ ጓደኞቹ “ማኦ” የሚል ቅጽል ስም አውጥተውለታል፡፡ እውነትም በፖለቲካ ውስጥ የመዝሙር/ኪነት ግጥሞች በመጻፍ የታወቀና የተወደደ ነበር፡፡
አንድ ከያኒ ወዳጁ ትዝታውን ሲያስታውስ፤ "በዘመኑ አብዮታዊና ሀገራዊን ግጥሞችን በመጻፍ ዝናው የናኘ ነበረ፡፡ ያን የልጅነት መነሻ ይዞ ነው በኋላ በሜጋ አሳታሚ ድርጅት አማካኝነት የበኩር ስራውን ለገጸ ንባብ ያበቃው፡፡" ይላል፡፡
ደረጀ በቀለ በሞያው ኬሚስት ነው:: ከአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በኬምስትሪ ተመርቆ በማዕድን ሚኒስቴር በጂኦሎጂካል ሰርቬይ የሥራ መስክ ከሃያ አመታት በላይ አገልግሏል፡፡ በኋላ ላይ ዝንባሌው ወደ መንፈሳዊነት በማጋደሉ፣ ብዙ ጊዜውን በትርጉም ስራዎች ላይ ማሳለፍ መርጧል:: ይሁንና በውስጡ ያለው የጥበብ ምንጭ ደግሞ ሲፍለቀለቅ በውስጡ የነበሩትን አጫጭር ልቦለድና እውነት ቀመስ ታሪኮች በሁለት ወራት ድሪያ በማጠናቀቅ ለሕትመት አብቅቷል፡፡ እውነትም “ታንጀሪና ሆቴልና ሌሎች ታሪኮች"ን ያነበበ ሰው፣ ደረጀ ለፈጠራ የተፈጠረ፣ ባለ ድንቅ ምናብ ደራሲ መሆኑን ይገነዘባል፡፡ ነፍስ ያላቸው ገፀባህርያት፣ ልባቸው ሲመታ የሚደመጥ፣ የቅርብ ሰዎችን ሕያው አድርጐ ሲያኖራቸው ያሳየናል፡፡ እናም ይህንን ስራ ስናስብ፣ እነዚያን በመሃል የዘለላቸውን ዓመታት፣ የፈጠራ ስራ ሰርቶባቸው ቢሆን ኖሮ፣ ምን ያሳየን ነበር የሚል ቁጭት ይፈጥራል፡፡
ቀደም ብዬ እኔም የነገርኩት ይህንኑ ነበር:: የትርጉሙን ስራ ሌላ ሰው ይስራ፤ አንተ ልቦለዶች ጨምርልን ስለው እየሳቀ፣ የሰጠኝ መልስ፣ እኔን መልሶ ያሳቀኝ አልነበረም፡፡ ስለተዳፈነው የጥበብ ቋያ ልቤ አዝኖ ስለነበር በርካታ ማሳያዎችን ከዓለም ደራስያን ታሪክ እየወሰድኩ ላሳምነውም፣ ልማፀነውም ሞክሬ ነበር፡፡ ደረጀ በቀለ ትሁት፣ ቅንና ሰው አክባሪ የመሆኑን ያህል፣ ላመነበት ነገር ደግሞ ወደ ኋላ የማይል ነበር:: ይሁንና ያን የሙግት ጊዜ አልፎ ሕይወት በእውኑ ሲኖራት፣ ብዙ ነገሮችን አይቶ መንፈሳዊውን ነገር ከዚህ ከምንኖርበት ዓለም ጋር አጣጥሞ፣ መኖር መቻሉና መንፈሳዊነት ስጋን አራግፎ ጥሎ፣ መልዐክ መሆን አለማለት መሆኑን ሲገነዘብ “ሀገሬ በሰማይ ነው” የሚሉ ሰባኪያን፤ በዚህ ምድር ጥድፊያ ውስጥ የራሳቸውን ቤት ለመሥራት ጐንበስ ቀና ሲሉ፣ ነገሩን በጥሞና ሲያጣጥም #አ-ሃ” ብሎ በውስጡ የነበረውን ጥበብ ሊያወጣ የመጀመሪያውን ምጥ ሲያምጥ ዱብ ያለው “ታንጀሪና ሆቴልና ሌሎች ታሪኮች” ሳይታወቅ ከሕይወት መሰናበቻ ሥራው ሆነና አረፈው፡፡
እኔ ግን ይህን ስራ ሲሰራ ገና ብዙ ተስፋ፣ ገና ብዙ ጀንበር፣ ገና ብዙ አበቦች ፊት ለፊት እያየሁ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ አሁንም ብዙ ይሠራል በሚል ጉጉት ስጠብቀው የነበረ ሰው ድንገት “ረገፈ” ሲባል ድንጋጤዬና ሃዘኔ ቀላል አልነበረም፡፡ ከሁለት ሳምንት በፊት ሜክሲኮ አካባቢ በሚገኝ አንድ ካፌ ቀጥሮኝ በአዲሱ መጽሐፉ ላይ ፊርማውን አኑሮ “ካልጋበዝኩህ” ያለኝ ወዳጄን ደግሜ አገኘዋለሁ በሚል በችኮላ “ሌላ ጊዜ እንገናኛለን” ብዬው ለዘላለም ስላጣሁት ሰቀቀኑ አመመኝ፡፡ ያለወትሮው ኬፕ አድርጐ ፊቱ ላይ የህመም ስሜት ባይበትም እንደዚህ ያፋጥነዋል አላልኩም ነበርና ፀፀቱ በላኝ፡፡ በርግጥም ቸኩዬ ነበር፡፡ በማይመች ሁኔታ መኪና ይዞ የሚጠብቀኝ ወዳጄ “አደራ ፍጠን” ብሎኝ ነበርና ወጣሁ፡፡ ከዚያ በኋላ የሞቱን ዜና የሰማሁት ከልጁ የአብፀጋ ነው:: “ደረጀ በቀለ አርፏል፤ የምነግርህ ይወድህ ስለነበረ ነው” ስትለኝ ሰውነቴ ሁሉ መርገፉን አስታውሳለሁ፡፡ ከዚያ በኋላ ወጥቼ በረርኩ፤ በደመነፍስ ባንክ ገብቼ ስለነበር በመጻፍ አትችልም እንዴ እንደዚህ ነው የሚጻፈው ብሎ ሲያሳየኝ ምንም አላልኩም፡፡ ከንፈሬ ደርቆ ቃሌም ጠፍቶ ነበር “ይቅርታ ወዳጄ ሞቶ ነው” ስለው እንደገና ፃፈልኝና ላዳ ይዤ በረርኩ፡፡ ለካስ ሰው ሲደነግጥ የሚያውቀው ይጠፋዋል!?..
ቡልጋሪያ ሚካኤል ጋ ወርጄ ደወልኩና ወደ ቤቱ ሄድኩ፡፡ በቀኝ በኩል ገባሁ፤ ድንኳን ተጥሏል፡፡ ወደ ቤት ዘለቅሁ፣ ያ ባለ ህልም፣ ያ - የጥበብ አባት፣ ያ- መሀንዲስ በሳጥን ውስጥ ገብቶ ተኝቷል፡፡ በቅርቡ ስለ ብዙ ነገር ያወራልኝ ወዳጄ፤ ሁሉንም ነገር ትቶ ወደ መጨረሻ ቤቱ ሊጓዝ ሁሉን ነገር ጨርሷል፡፡
ደረጀ በ1951 ዓ.ም አዲስ አበባ ተወልዶ፣ በየነ መርዕድና ተፈሪ መኮንን ተምሯል፡፡ ከዚያ በኋላ ደግሞ በአዲስ አበባ ዩኒቨርስቲ በኬሚካል ምህንድስና ተመርቆ በሞያው አገልግሏል፡፡ ከዚያ በተጨማሪ በብዕር ስምና በተፀውዖ ስም፣ በርካታ መጣጥፎቹን ጽፏል፣ በየቀበሌው ለመድረክ የበቁ ቴአትሮችንም ጽፏል፡፡ የዘፈን ግጥሞችን የጻፈላቸው ድምፃውያን እንደነበሩም በልቅሶ ድንኳን ውስጥ ሰምቻለሁ፡፡
በጣም የሚገርመው ግን ደረጀ አንዲት ጽሑፍ እንደፃፈ ሰው እንኳ የሠርቻለሁ ዐይነት ኩራት አላየሁበትም፡፡ ከሚገባው በላይ ትሁት ነው፡፡ ሲናገር እንኳ ድምፁ ብዙ አይሰማም፡፡ ዐይነ አፋር ነው፡፡ ወደ አደባባይ ከመውጣት ይልቅ፣ ጓዳ ጓዳውን መሥራት ይወድዳል፡፡ ስለዚህም አደባባይ ላይ ብዙዎች አያውቁትም፡፡ “ሕያው ፍቅር” በሚለው መጽሐፉ ግን እንደ ነፍሳቸው የሚወዱት ሰዎች ቁጥር የትየለሌ ነው፡፡ ከቅርብ ወዳጆቼ ደራሲና ጋዜጠኛ አንተነህ ይግዛው፤ ደረጀ በቀለን አገኘሁት ያልኩት ቀን እንዴት ባለ ስሜትና አድናቆት እንደጠየቀኝ አልረሳውም፡፡ “ሕያው ፍቅርን ፈጽሞ አልረሳውም” እያለ በተፍለቀለቀ ስሜት ነበር ያስታወሰው፤ በጣም እንደሚወድደውም ነግሮኛል፡፡
ሌላው ወዳጄ ገጣሚ ዳዊት ፀጋዬ አብሮኝ ሳለ ስልክ አንስቼ ካወራሁ በኋላ “አብሬህ ልሂድ” ሲለኝ ተስማምቼ ወስጄው ነበር፡፡ “ይህን ሰው በማግኘቴ ዕድለኛ ነኝ” ብሎኛል:: ፀባዩንና ንግግሩን፣ እንዲሁም አስተሳሰቡን አድንቆታል፡፡ ደረጀን በቅንነቱ በእጅጉ የጐዱት ሰዎች እንዳሉ አውቃለሁ፡፡ የእርሱ የዋህነትና ቅንነት አራምባና ቆቦ ሆኖበት፤ እርሱ ለአምላኩ፣ እነርሱ ለብር እንደቆሙ ሳያውቅ ከርሞ በኋላ ላይ ልቡ ተሰብሮ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ የጐዱትን ሰዎችና የተፈፀመበትን እንኳ ለመናገር አልፈለገም፡፡ በእጅጉ የገረመኝም ያ ነው፡፡ እንደሚታረድ በግ ዝም ብሎ መነዳት ከክርስቶስ በቀር ማን አድርጐታል? ደረጀ ግን እንደዚያ ዐይነት ሰው ነበር፡፡ እርሱ በተጐዳው እኔ ስነድድ፣ እርሱ ሀዘኑን ውጦ ዝም ይላል፡፡
በማዕድን ሚኒስቴር መሥሪያ ቤት አብሮት የሠራው ታላቅ ወንድሜ፤ ሰሞኑን በስልክ ያወራልኝም ይህንኑ ነው፡፡ ዘመኑን ሁሉ ጭምት፣ ሰዎችን ሁሉ የሚያምን፣ የቀና ሃሳብ ያለው እንደሆነ ነግሮኛል፡፡
ይሁንና መልካም ሰውም በክፉ ሰዎች ወጥመድ ይወድቃል፡፡ ግን ደግሞ ሁሉም ነገር ያልፋልና ደረጀ በቀለም የዚህ ዓለም ሩጫውን ጨርሶ ወደሚቀጥለውና ተስፋ ወደሚያደርገው ዓለም ሄዷል፡፡ ወደዚያ ዓለም ሁላችንም እንሄዳለን፡፡ ደበበ ሰይፉ እንደሚለው፤ የእጁን ዘር በትኗል፡፡ ለኛ የሚሰጠንን ሰጥቶናል፡፡ ቅንነትና ፍቅርን ላቀረቡት አስተምሯል፤ በትዕግስት ማዕበሉን ፀጥ አሰኝቷል፡፡
ደረጀ በቀለ ትዳር መሥርቶ አምስት ልጆችን አፍርቷል፤ በሥጋው ዘር ተክቷል:: በስራው ደግሞ በሁላችን ልብ ውስጥ ይኖራል፡፡ እኛም የየራሳችን ተራ እስኪደርስ የእጃችንን እንዘራለን፡፡ ሕይወት እንዲህ ይቀጥላል፡፡ እኔም ጽሁፌን ከደረጀ በቀለ "ሕያው ፍቅር" በጠቀስኩት ሃሳብ እቋጫለሁ፡፡
"ለካስ ሞት ምንም አያምም፣ አያስጨንቅም፣ ልክ በደመና ላይ ክንፎቹን እያራገበ እንደሚያንሳፍፍ አሞራ መሆን መቻል ነው፡፡ አቤት ፀጥታው! አቤት እፎይታው! ሁሉም ነገር እንዲህ ነው፤ እንዲህ ያበቃል! ፍቅር …ቅንነት…ትህትና…ግን በሰው ልብ የሚንቀለቀል ጧፍ ሆኖ ይቆያልና መልካሙን ተምረን፣ መልካሙን እንኑረው::"
መንግስታት በቀንደ መለክትና በአዋጅ ሊያግዱት ሲገባ ቸል በማለታቸው በአመታት መካከል አድጎና መንድጎ፣ ብዙሃኑን አራቁቶ፣ ጥቂቶችን ሚሊኒየርነት ማማ ላይ የሰቀለ አስተምሮ ምን እንደሆን የሚገምት ሰው አለ? ታመው የሚማቅቁን ተፈውሳችሁዋል፣ የደህዩትን ባለጠጋዎች ናችሁ፣ አንድ ብር ስጡና እግዚአብሄር 10 ብር አድርጎ ይሰጣችሁዋል የሚለውንስ የተወላገደ ትምህርት ታውቁት ይሆን??? አማኝ የሚታመመውና የሚደሀየው ጠንካራ እምነት ሲያጣ ነው፣ አለበለዛ ክርስትያኖች አይደሀዩም አይታመመሙም የሚለውን ትምህርትስ ደርሳችሁበት ይሆን? የእግዚአብሄርን በረከት በግል ስጋዊ ጥቅም፣ በብርና በምድራዊ ቁሳቁስ ብዛት ብቻ የሚገለጥ፣ በካፒታሊስት ዋና መዲናዋ በአሜሪካ ተወልዶ በአፍሪካ ያደገውን የነ “ወንጌል ተጡዋሪዎች፣ ስራ ጠላቱዎች” ትምህርትስ ለይታችሁ አውቃችሁት ይሆን??
ስለብልፅግና ወንጌልና እስተምሮ በዚህ ጊዜ መፃፍ ያስፈለገበት ዋና ምክንያት ይህ የወንጀለኞች ዶክትሪን የፕሮቴስታንት ክርዝማቲክ አማኞችን በየአጥቢያ ቤተክርስትያኖቻቸው ከማራቆት አልፎ ዛሬ አገራችንን ለመምራት ቤተመንግስት የተኮፈሱ ጠ/ሚኒስትር አቢይ አህመድንና ጥቂት ፔንጤቆስጤ የስራ አስፈፃሚዎቻቸውን፣ ይሀው አደገኛ ዶክትሪን፣ ተብትቦ እንደያዛቸው ግልፅ እየሆነ በመምጣቱ ህዝቡ ሃገራችን የገባችበትን አሌ የማይባል እጥፍ ድርብ ሰቆቃ እንዲረዳ ግንዛቤ ለማስጨበጥ ነው። ስለመሪዎቻችን በተለይም ስለ ጠ/ሚኒስትሩ እንግዳ የሆነ፣ በአለም ላይ ታይቶ የማይታወቅ የአመራር ክፍተት፣ ፍዘትና፣ ንዝህላልነት ላለፉት ሁለት አመት ከመንፈቅ ፀጉራችንን ስንነጭና ጥርሳችንን ስናፋጭ የቆየን በብዙ ሚሊዮን የምንቆጠር ዜጋዎች፣ መልስ ላጣንበት የአስተዳደር ውድቀታቸው፣ ምክንያት ከሆኑት ነገሮች መካከል አንዱ የሆነውን ይህንን የምናብ እምነት properity Gospel ተንትኖ መረዳትና ማስረዳት አማራጭ የሌለው ጉዳይ እንደሆነ እናውቃለን።
አያችሁ ብልፅግና ወንጌልን የሚያምን ወይም የሚከተል ሰው በሃዘን፣በደህነት፣በበሽታ፣በተፈጥሮአዊ መቅሰፍት ሰፈር መገኘት አይፈልግም። ያ ማለት፣ ምርት በአንበጣ ተወሮ ገበሬ ሲያለቅስ ብልፅግና ወንጌልን የሚከተል ሰው የተፈፀመው ውርጂብኝ እንዳልተፈፀመ፣ ቀና ቀናውን በማሰብና (Positive thinking) በእምነት (strong faith) ድልን በማወጅ አንበጣውም ይጠፋል፣ ምርቱም ይተርፋል ነው የሚለው። ጥቃቱም በህዝቡ አለማመን፣ ወይም ህዝቡ በእግዚአብሄር ላይ በደል ፈፅሞ ወይም እምነት ስለጎደለው የተፈጠረ የሰማይ ላይ ቅጣት ነው ብሎ ነው የሚያምነው። ስለዚህም አዘኔታ የለውም፣ ለተጎዳው ህዝብ መራራት አይችልም። ስለዚህ ነው መሪያችን እርጉዝ ሆድዋ ተዘንጥሎ ፅንሱ ሜዳ ላይ ሲጣል፣ ዝንብ የሞተ ያህል እንኩዋን ርህራሄ ያላሳዩት። ለጠ/ሚኒስትሩ ያ ድርጊት አልተፈፀመም ወይም በሰለባዋ እምነት ጉድለትና ሃጢአት የተነሳ የተፈፀመ ስለሆነ ለሳቸው ምንም ማለት አይደለም። በሰለባዋና በእግዚአብሄር መካከል ያለ ነገር ነው ብለው ስለሚያምኑ ህዝብ ያለቅሳል እሳቸው ያፉዋጩብናል።
ብልፅግና ወንጌልን የሚከተሉ መሪዎች፣ የሌሎችን ችግር ማየት አይችሉም (No Empathy)፣ ችግር፣ በሽታና ደህነት ለእምነታቸው ተስማሚ የድል ትርክት ስለማይፈጥር፣ እያለ እንደሌለ መቁጠርና ጭንቅላታቸውን አሸዋ ውስጥ ቀብረው በምድር ላይ ያለውን እውነታ መካድ ይቀላቸዋል። እውነታው ግን አንታመምም ቢሉም ይታመማሉ፣ ሃዘንን ቢክዱም ሃዘን ይደርስባቸዋል፣ የተፈጥሮ አደጋን የለም ቢሉም የተፈጥሮ አደጋ ዙሪያቸውን ሲከሰት ያዩታል። ወይ አለበለዛ ዶ/ር አቢይ እንደሚያደርጉት ሃዘን በሰሜን ሲከሰት ወደ ደቡብ መፈርጠጥ፣ ፅንፈኞች ህዝብን ሲያርዱ ወደ ኢሳያስ አፈወርቂ ግዛት ማቅናት፣ በመተከል ከ 300 በላይ አማራዎችና አብረው የተገኙ አገዎችም በመንግስት በተደገፉ ፅንፈኞች ሲጨፈጨፉ ወደ ደቡብ ሄዶ ስለፓርክ ማውራት፣ ወሎ በአንበጣ ሲመታ እሳቸው በአሩሲ የለማ የእርሻ ማሳን መጎብኘት፣ Go kart እየነዱ፣ ኢላማ ተኩስ እየተለማመዱ መዝናናት፣ በጉራ ፈርዳ አማራዎች ሲታረዱ ስለሃዘኑና ጭፍጨፋው ላለማሰብና ላለመመስከር ዝምታን መምረጥ፣ በጠቅላላ አይንን ጨፍኖ አላየሁም ወይም አልሰማሁም ነበር ማለት ሊኖርባቸው ነው። ሌላስ? በጃልሜዳ ለብዙ አመታት በኦርቶዶክስ ቤተክርስትያናት ተተተክሎ የነበረን መስቀል በአስተዳደሩ ትእዛዝ ከነበረበት ተነቅሎ አልሰማሁም ነበር ብሎ መሸምጠጥ፣ የቡራዩ ማፈናቀልንም አልሰማምሁም ነበር ማለትን ሊጠይቅ ነው። አልያማ ከለይ የዘረዘርኩዋቸውና ሌሎችም ያልተጠቀሱ በርካታ አሰቃቂ ወንጀሎችና የተፈጥሮ አደጋዎች በምድራችን በተደጋጋሚ አይናችን እያየ መከሰታቸውን የሚክድ ፍጥረት ከብልፅግና ወንጌል አማኞች፣ሰባኪዎችና ከ አሮሙማ ፖሊቲክስ አመራሮቻችን በቀር ማን ይኖራል? በሃገሪቱዋ እንብርት ላይ አየተፈፀሙ ያሉትን ጉዶች አላየሁም ነበር አልሰማሁም ነበር በሚል ፌዘኛ መሪ 110 ሚሊዮን ህዝብ ሲመራ እንግዲህ ከዛ በላይ መቅሰፍትስ አለ እንዴ? ጠ/ሚኒስትሩ በዋናነት ኢትዮጵያን የኦሮሞ ምድር ለማድረግ ካላቸው አጀንዳ ጋር የብልፅግና ወንጌል እምነት ፅንሰሃሳብ በአስተዳደር ስርአታቸው ገብቶ ታላቁንና የበለፀገውን የኦሮሞ የምናብ ምድር በቅዠትና በሰመመን እያጣጣሙ ወደፊት መሄድን እንጅ ሃዘንን፣ ድህነትን፣ ሞትን፣ የማሰቢያ ጊዜውም ልቦናም የላቸውም። ስለዚህ ለቅሶ ቤት ከመሄድ ሰርግ ላይ ቢገኙ ይመርጣሉ።
የጠ/ሚኒስትሩ ፀጥታን አለማስከበርና፣ የጥቃት ሰለባዎችን በጊዜውና በቦታው ተገኝቶ ችግራቸውን አለመጋራት፣ አለማፅናናት፣ አለመካስና ከሚመጡት ጥቃቶች አለመጠበቅ ምክንያት የብልፅግና ወንጌል እምነታቸው ብቻ ነው የሚል ካለ ጭንቅላቱን አሸዋ ውስጥ የቀበረ ሰጎን መሆን አለበት። እንዳውም ላስረግጥ የምፈልገው ነገር ከብልፅግናውም ቅዠት ይልቅ የኦሮሙማ አጀንዳቸው፣ አማራን፣ አማርኛንና ኦርቶዶክስን የማጥፋት እቅዳቸው እጅግ የከፋና እንደሆነ ነው።
አንትያ በትለር (Anthea Butler) የተባሉ የስነመለኮት ፕሮፈሰር ስለፕሮስፔሪቲ ጎስፕል መሪዎች ሲናገሩ “ዶናልድ ትራምፕንና ጆዌል ኦስቲንን ያመሳስሉዋቸዋል። እንደ ፕሮፌሰሩዋ አባባል ሁለቱም ከአማኞች ትልቅ ቅቡልነት ያላቸው ናቸው፣ በስኬታማነትም ያምናሉ፣ ነገርግ ግን በወንጌል ቃል ላይ የተመሰረቱ ወይም የበሰሉ አይደሉም” ይላሉ። ሁለቱም ማለትም ዶናልድ ትራምፕና ጆዌል ኦስቲን እንደማንኛውም የብልፅግና ወንጌል ተከታይ፣ የአሸናፊነትን እንጅ የውድቀትንና የተሸናፊነትን ወሬ መስማት አይፈልጉም። ፕሮፌስሩዋ የበለጠ ግልፅ በሆነ መንገድ ሲያስቀምጡት ታዲያ፣ ትራምፕንና ኦስቲንን የመሰሉ የብልፅግና ወንጌል መሪዎች የጎርፍና የአውሎ ነፋስ ዜናዎች አይስማሙዋቸውም ምክንያቱም ከብልፅግና ወንጌል ዶክትሪናቸው ጋር የሚስማማ የድልና የፈንጠዝያ ወሬ ስለማያበስር። በዚያም ላይ የብልፅግና ወንጌል መሪዎች አደጋንና ክፉ ክስተቶችን አደብስብሶና አቃሎ የማቅረብ፣ ሰለባዎች የደረሰባቸውን አደጋና አካላዊ ጉዳት ደግሞ ከግንዛቤ ያለማስገባትና ከጉዳይ ያለመፃፍ ባህሪይ አላቸው ይላሉ። ደግ ደጉን፣ አሸናፊነትን፣ መበልፀግን፣ አዎንታዊ ስነልቦናን (እምነትን) ይዞ ለቅሶና ዋይታ የሌለባትን አሮምያን መገባት።
ልብ ብላችሁዋል? የኛም ጠ/ሚኒስትር አንትያ በትለር (Anthea Butler) የገለፀችው የጆዌል ኦስቲንና የዶናልድ ትራምፕን ጠባይና ተግባርን ኮፒ ነው ሲያሳዩን የኖሩት። የማፅናናት ቃል ከአፋቸው እኮ አይወጣም። በወሎው አንበጣ ወረራ ሰአት እሳቸው Go-kart እየነዱ ኢላማ ተኩስ ጨዋታ እየተጫወቱ ልክ እንደነ ኦባማና እንደ ሌሎች የሰለጠኑና ሃብታም አገር መሪዎች ለመሆን፣ ነገረ አለሙን ረስተው ይቡዋርቁ ነበር። በጣም የሚገርም አይነት መደንዘዝ ይላሉ ያ ነው እንግዲህ። እነኦባማ ቢጫወቱ ያምርባቸዋል። ኦባማ በኤኮኖሚ የተንኮታኮተች አሜሪካንን ከቡሽ ተረክቦ ሌት ከቀን ሰርቶ ሃገሪቱን ከሪሰሽን (Recession) ያወጣ ጀግና መሪ ነው። ቢጫወትም ያምርበታል። የኛ መሪ የተረከቡትን ሃገር ጥለው አንዴ ዱባይ ሌላ ጊዜ ደግሞ ኤርትራ የሚዞሩ፣ አገር መምራት አይደለም አንድ የጉራጌ ሱቅ ማስተዳደር የማያውቁ፣ ለካሜራና ለታይታ የሚንቀሳቀሱ፣ በብሄር ተበጣጥቃ የአንድ ብሄር የበላይነት በፈረቃ የሚለዋወጥባትን አገር ለፅንፈኞች አሳልፈው ሰጥተው አገር ሲታመስ እንዳልሰሙና እንዳላዩ የሚሆኑ መሪ ናቸው።
የብልፅግና ወንጌልን አሰራር በቅጡ ለተመለከተ ሰው፣ በውስጡ ያዘለው ትምህርት ህዝብን በባዶ ተስፋና በወሬ፣ ያለውን እምነትና ንብረት የሚያስጥል፣ የመሰሪዎች “ በጨ ጠቆረ” ቁማር እንደሆን በቀላሉ ይረዳል። እንዲያውም የወንጌል አገልግሎት ሳይሆን አይን ያወጣ ዝርፊያ ነው ቢባል ማጋነን እይሆንም። ህዝቡ ያለውን ይሰጣል፣ ወትዋቹ ሰባኪ ግን የብር ፍቅር አስክሮት ጨምሩ በረከቱ በሰጣችሁት መጠን እንዲጨመርላችሁ ይላል። ብልፅግና ሰባኪው መድረክ ላይ ወጥቶ ህዝቡን ሲደልልና ሲሸጥ የጨረታ ገበያ አይነት ልፍለፋ መለፍለፍ አለበት። የምእመናኑን ልብ ለማባባት፣ ዝሩና አስር እጥፍ ታጭዳላችሁ ይላቸዋል። በኢየሱስ ስም የተለበጠ ወንጀል። በእስር ሊያስቀጣ የሚገባ ወንጀል። በካፒታሊዝም ስርአት የተለመደው፣ ግለሰቦችን በብዙሃን ላይ በገንዘብና በስልጣን የመቆለል ልምምድ (Individual achivement) የብልፅግና ወንጌል መሰረቱ ነው። ምን ማለቴ ነው? ብልፅግና ወንጌልን በመስበክ ሃብት ያካበቱ እንደነ ክራፍሎ ዶላር፣ እንደ ቲዲ ጄክ፣ እንደነ ኬኔት ኮፕላንድና እንደነጆይስ ማየር አይነቶች በአባሎቻቸው ላይ ያላቸው ተፅእኖ የአሽከርና የጌታ ያህል ነው። የእነኝህ ብልፅግናውያን አገልግሎትና እንቅስቃሴ ዋና የደም ስር የሆነው አባላቸው ደህይቶ፣ እነሱ ስመጥር ባለፀጋዎች ሆነዋል። በጣም የሚገርመው ነገር ደግሞ የሚንደላቀቁበትን ሃብት የሚሰጣቸውን ህዝባቸውን ራሱን መልሰው ሲንቁትና እንደ ጀሌያቸው ሲቆሩጡት ነው። የብልፅግና ወንጌል አስተማሪዎች ምእመናኑን በእምነት ከጌታ በረከትን እንዲጠብቅ ያስተምሩታል እነሱ ግን “እጅ በእጅ ፍቅር እንዲደረጅ” እንዳለው የሃገሬ ጉራጌ፣ በእምነት ሳይሆን በሚታይና በሚጨበጥ ጥሬ ገንዘብ (cash) ነው የሚደራደሩት። የአባሎቻቸው አስራትና ስጦታ ለሽቶ፣ ለሱፍ፣ ለጫማ፣ ለውድ መኪናዎች፣ ለግል ፕሌኖች፣ ለወርቅ፣ ለብዙ ሚሊዮን ዶላር ቤቶችና ለወፍራም የግል ባንክ አካውንት ነው የሚውለው።
ስለብልፅግና ወንጌል ማንበብ የጀመርኩት ከብዙ አመታት በፊት ነበር። ከ 20 አመታት በፊት አሜሪካ በብልፅጋና ወንጌል ቴሌቪዢን ሰባኪዎች (Televisionpreachers/Teleevangelists) ቁማርና ወንጀል ታምሳ በነበረበት ጊዜ እኔ እዚሁ አሜሪካ አሁን የምኖርበት ስቴት ነበር የምኖረው። እውቅና የነበራቸው የብልፅግና ወንጌል አስተማሪዎች አንድ በአንድ ወደላይ እንደወጡ እንደ ሉሲፈር ወደታች የተወረወሩባቸውን ወቅቶች በደንብ አስታውሳለሁ። ከፀጋ ከወደቁት የዶክትሪኑ አስተማሪዎች አንዱ የሆነው ጂም ቤከር የምእመናንን ገንዘብ ወደግል አካውንት በማዘዋወር ተከሶ ከሚወዳት ሚስቱ ከታሚ ቤከር (ወደ ጌታ ሄዳለች ከብዙ አመታት በፊት) ተለይቶ በ48 አመታት ፅኑ እስራት እንዲቀጣ ተፈርዶበት ወደ እስርቤት ሲላክ ቴሌቪዥን ላይ ተጣብቆ የተከታተለው የአሜሪካ ህዝብ ቁጥር ቀላል አልነበረም። በሁዋላ ግን የጂም ቤከር ቅጣት በጥሩ ጠባይ ተቀንሶለት ከ 8 አመታት በሁዋላ ተፈታ። ያ ዘመን የብልፅግና ወንጌል ቴሌቪዥን ሰባኪዎች ዙሪያ ገፃቸውን በህዝብ ቁጣ ተከበው የነበረበት ዘመን ነበር። ሌላው ትልቅ የመነጋገሪያ ርእስ የነበረው የብልፅግና ወንጌል ሰባኪ ኦራል ሮበርት በ 1987 በህዝብ ፊት፣ በህዝብ መገናኛ ወጥቶ “እግዚአብሄር በአንድ ወር ውስጥ 8 ሚሊዮን ዶላር ካልሰበሰብክ እገድልሃለሁ ብሎኛልና እባካችሁ ገንዘብ ስጡኝና ከሞት አድኑኝ” ብሎ ተናገረ። መቼም የአሜሪካን ህዝብ የዋህም ሩህሩህም ነውና የተባለውን ገንዘብ በተባለው ጊዘ ሰበሰበለት። የሚገርመው ግን ያም በቂ አይደለም ብሎ ሌላ 8 ሚሊዮን ብር እንዲሰበስቡለት የጠየቀበት ሁኔታ ነበር ያለው። እግዚአብሄር ብር ካላዋጣህ እገድልሃለሁ ብሎኛል ማለቱ በማያምኑ መካከል ሳይቀር መሳለቂያ ነገር ሆኖ ነበር። ከዛም ወዲህ በተለያዩ ወቅቶች የብልፅግና ወንጌል ሰባኪዎች እንደነ ቢሾፕ ላንግ (ነፍስ ይማር)፣ ሮበርት ቲልተን፣ ጆዌል ኦስተን፣ ቲዲ ጄክ፣ በኒሂን፣ ክራፍሎ ዶላር፣ ጆይስ ሜየርና ሌሎችም በርካታ ብልፅግናውያን የአገልግታቸውና የእለት እለት እስረሽ ምቺው ህይወታቸው ጉዳይ ለትልቅ ምርመራ (Scrutiny) ተዳርጎ ነበር።
መቼም ምን አለፋችሁ በወንጌል ታሪክ ውስጥ በጴንጤቆስጤና በሌሎችም ክርዝማቲክ ቤተክርስትያናት ውስጥ በተለያየ ወቅት ከተነሱት ሃሰተኛ ትምህርቶች ሁሉ አንደ ብልፅግና ወንጌል (prosperity Gospel) አማኙን ህዝብ ከምድር ዳርቻ እስከምድር ዳርቻ የጎዳ ትምህርት የለም። ዛሬም እየተራባ ነው። ብልፅግና ወንጌል የማያሻማ ስርቆት ነው። ስለዚህም ይህ የአጭበርባሪዎች ትምህርት በብዙ መንገድ ቤተክርስትያናት ብቻ ሳይሆኑ መንግስትም ሊከታተለው የሚገባ ነገር ሆኖ ሳለ፣ በተለያዩ ምክንያቶች ከልካይ ስላላገኘ ከአመት ወደ አመት እየሰፋና እያደገ ነው የሄደው። እውነትን ወዳድ የሆኑ ኢትዮጵያውያን አገልጋዮችም ጭምር ይህንን ትምህርት በሃገራችን ህዝብ መሃከል የሚዘሩ አጭበርባሪ ሰባኪዎችን ሁሉ በአንድነት እንዲያወግዙም ጥሪዬን አቀርባለሁ።
የብልፅግና ወንጌል ፅንሰሃሳብ የተፈጤረው የእምነት ቃል (Word of faith) ከተባለ ትምህርት ነው። የእምነት ቃል በጭሩ አንድ አማኝ ቀና ቀናውን በማሰብና በእምነት ከፈጣሪ እንዲደረግለት የሚፈልገውን ነገር በንግግር/በአንደበቱ በመናዘዝ/በመናገር በአእምሮውም ሳይጠራጠር በመቀበል የልቡን መሻት ሊያገኝ ይችላል ብሎ የሚያስተጋባ ሀተታ ነው። ይህ ዱቄት እንኩዋን መያዝ የማይችል ወንፊት ትምህርት/እምነት በአጋጣሚ ከሚሊዮን እንድ ካልሆነ በተቀር የማይፈፀም የቅዠት ነፀብራቅ ነው። የእምነት ቃል (word of faith) በ 20 ኛው ክፍለዘመን መጨረሻ በክርስማቲክ ጴንጤቆስጤዎች ጎራ የተፈጠረ ትምህርት ሲሆን ትምህርቱ እግሮች አውጥቶ እንዲሮጥ ያደረጉት ወስላታ የእምነት አስተማሪዎችና መሪዎች አሉት። ከነዚያም ውስጥ ኬኔት ሄገን የተባለው ሰው የትምህርቱ አባት በሚባል ይታወቃል። ነገር ግን ከእሱ በፊት የቃለ እምነትን መሰረት የጣለው ፋይነስ ፓርከርስት ኩዋምቢ (Phineas Parkhurst Quimby (1802-1866) የተባለ ሲሆን ፋይነስ ለኬንዮን፣ ኬንዮን ለኬነት ሄገን እንዳስተላለፉት ነው የሚታወቀው። የእምነት ቃል “የሰው እምነት እግዚአብሄርንም ያዘዋል ነው የሚለው። በዛም አባባል “”እምነት” ከእግዚአብሄር ውጭ የሚሰራ ራሱን የቻለ ሃይል ያስመስለዋል። እውነታው ግን ሰው እምነትም ኖሮት የጠየቀውን ወይም የፈለገውን ከእግዚአብሄር ላያገኝ ይችላል። ወይም “የፈልጉትን ሰጣቸው ለነፍሳቸው ግን ክሳትን ላከ” (መዝሙር 106: 15) እንደሚል አንዳንዴ የፀለይንበትን አግኝተን ነገር ግን ጥቅሙ ሳይሆን ጉዳቱን እናጭዳለን። የ ”ቃለ እምነት” ወይም “የእምነት ቃል” አስተማሪዎች በቃሉ ላይ ከመመስረት ይልቅ እግዚአብሄር በተለየ መንገድ ለእነሱ የሚገልጠው የተለየ የቃለ እምነት መገለጥ አለ እያሉ ነው ህዝብን የሚያጭበረብሩት። መፀሃፍ ቅዱስን የእነሱን አጀንዳ እንዲደግፍ እድርገው በመተርጎም ያው እንደሚታየው በህንፃ ላይ ህንፃ የሚገነቡ ቢሊዮነሮች ሆነው ቁጭ ብለዋል። መፀሃፍ ቅዱስን ቁጭ አድርገው በመገለጥ፣ አየን ወይም ሰማን በሚሉት መሰረት ዬለሽ ቅብጥርጥር ሰውን ይዋሹታል፣ይዘርፉታል፣ ያደሀዩታል፣ ያሞኙታል።
1/ሰዎች ትናንሽ እግዚአብሄሮች ናቸው ምክንያቱም ሲፈጥሩ ሙሉ የእግዚአብሄርን ባህሪይ ተሰጥቶአቸዋል ይላል። ሰው በምድርንና በውስጡዋ ባሉት ላይ ትንሹ እግዚአብሄር እንዲሆን እንዲያዝና እንዲገዛ፣ እግዚአብሄር ስልጣኑንና ሃይሉን ሰጠው። እግዚአብሄርን የሰማዩን መንግስት ሲመራ ሰው ደግሞ ምድሪቱን ሊገዛ ማለት ነው (Capps, Authority in Three Worlds, pp. 16-17).
እውነታው ግን በሰማይም በምድርም አንድ እግዞአብሄር ብቻ ነው ያለው። ሰው መቼም እግዚአብሄር አልነበረም አይሆንምም (ዮሃንስ 17:3)። ከሱ በፊት ከሱ በሁዋላም ሌላ እግዚአብሄር አልተፈጠረም እይፈጠርምም (ኢሳያስ 43 : 10).
እውነታው ግን እምነት በእግዚአብሄር ቃልኪዳኖች ላይ መታመን ብቻ ነው። (እብራይስጥ 11:1)። እምነት ብቻውን እግዚእብሄርን አያዘውም። እኛ የሰው ልጆች የማናውቃቸው ነገርግን እግዚአብሄር የሚያያቸው፣ የሚያገናዝባቸው ነገሮች ሁሉ ለጠየቅነው ነገር ከእግዚአብሄር ምን አይነት መልስ እንደምናገኝ፣ መቼ እንደምናገኝ ይወስናሉ። እምነት አለኝ ገንዘብ አምጣ የምንለው አምላክ አይደለም የምናመልከው።
ብልፅግና ወንጌል ከቃለ እምነት ጋር የተያያዘ ሆኖ ሳለ አንድ ልዩነት ግን አላቸው። ያም ልዩነት የብልፅግና ወንጌል ወሮበላዎች በእምነት ውስጥ ገንዘብን አስተዋወቁ። ለመጀመሪያ ጊዜ “የእምነትን ቅንጣት ዝሩ” ማለት የጀመረው ከላይ የጠቀስነው ኦራል ሮበርት የተባለው የብልፅግና ወንጌል ሰባኪ ነበር። አያችሁ የእምነትን ቅንጣት የምትዘሩት በገንዘብ ነው ማለት ነው። አማኞች ለምን የእምነትን ቅንጣት በእምነት፣ ገንዘብና ወርቅ በሌለበት መዝራት አይችሉም?? ያቺ ለእምነት ቅንጣት የተጠየቀችው ገንዘብ ወደሰባኪዎቹ ኪስ የምትገባ ገንዘብ ናት። ያቺ ገንዘብ ቀላል ገንዘብ አይደለችም። ብዙዎቹን የብልፅግና ወንጌል ሰባኪዎች የግል ጄት ባለቤቶች እንዲሆኑ ያደረገች ያቺ የእምነት ቅንጣት (seed of faith)ብር ናት። በአሜሪካን አገር በ”እምነት ቅንጣት” ዝሩ ሳቢያ የናጠጡ የወንጌል ወስላቶች በአሜሪካን አገር በአንድ ወቅት በኮንግረስ ሳይቀር ገቢና ወጪያቸው እንዲመረመር ተደርጎ ነበር።
1ኛ/ የእግዚአብሄርን መለዮና ባህሪይ ደልዞ የሌለውን ባህሪይ የሰጠዋል። እግዚአብሄርንና ምድራዊ ሃብትን ያዛምዳቸዋል። እግዚአብሄርና ገንዘብ ምን ያገናናቸዋል? ገንዘብ ለሰጡት ገንዘብ የሚሰጥ ላልሰጡት ደግሞ የማይሰጥ? ገንዘብ ከሰጡት ጤንነትንና ስኬትን የሚሰጥ፣ ገንዘብ ካልሰጡት ግን ግድ የሌለው? ለመሆኑ ይህ የእግዚኣብሄር ባህሪይ ነው? አይደለም (ማቴዎስ 19:23-24 ፣ 1 ጢሞቲዎስ 6:10)
2ኛ/ የእምነትን ምንነት፣ በአማኞች ህይወት ውስጥ የሚጫወተውንም ሚና ፍፁም ያጣምመዋል። የእምነት ቅንጣት (ዘር) ና ገንዘብ ምን አገናኘው? እምነት የእግዚኣብሄር ስጦታ ነው። እምነት ሰው ከእግዚኣብሄር ጋር የሚዋሃድበት መለኮታዊ ልምምድ ነው። በገንዘብ አይገኝም። በገንዘብ አይሸጥም፣ በገንዘብ አይለወጥም (ኤፌሶን 2:8)
ስለዚህም በአሁኑ ወቅት የብልፅግና ወንጌል ዋና መራቢያ ቦታ አፍሪካ ሆኖአል።በኢትዮጵያም በግልፅ ይህንን የሌብነት ወንጌል እየሰበኩ ህዝቡን የሚሰርቁ ሰባኪዎች አሉ። እነሱን በህብረት ማውገዝ ይገባል። ያላችሁን ሙዋጣችሁ ከሰጣችሁ ሃብታም ትሆናላችሁ፣ ጤና ትሆናላችሁ ፣ በሚል የቀረቻቸውን ቤሳና በእግዚኣብሄርም ላይ ያላቸውን እምነት ይነጥቃቸዋል።
5ኛ/ ህዝቡ ያለውን እየሙዋጠጠ ከሰጠ በሁዋላ በሰባኪው የተነገረው የሰማይ ብርና ወርቅ ሲዘገይና ሳይከሰት ሲቀር፣ ጮሌው ሰባኪ መልሶ እምነት ስለጎደለህ ነው፣ ሃጢትህን ስላልተናዘዝክ ነው ከእግዚኣብሄር ገንዘብ ወይም ጤንነት ያላገኘሀው ወይም ያላገኘሽው ብሎ ጥፋቱን በተዘረፈው (ችዋ) ደሃ ይላክካል።ይህም አሰራር ዋሾው የብልፅግና ወንጌል ሰባኪ (ዘራፊ) የእኔ ጥፋት አይደለም ብሎ እንዲያሳብብ ቀዳዳ ከመስጠቱም በላይ ተዘራፊዎቹ የደረሰባቸውን ጥቃት በራሳችን ጥፋት ነው ብለው እንዲቀበሉና ወደ ህግም እንዳይሄዱ ያግዳቸዋል። የጥቃት ጥቃት።
6ኛ/ እግዚአብሄርን በፎርሙላ ማንቀሳቀስ ይቻላል ይላል። ልክ እንደ ሂሳብ ትምህርት የተደነገጉ የአሰራር ፎርሙላዎችን ለተከተለ ሁልጊዜ ወደተጠበቀው ውጤት እንደሚወስድ ሁሉ የብልፅግና ወንጌል ትምህርትም አንድ ሰው እምነት ካለውና ይሆንልኛል ብሎ እስካመነና በቃሉም እስከተናዘዘ ድረስ ወይም በአእምሮው የጠየቀውን ነገር ሲቀበል ማየት ከቻለ የጠየቀው ነገር ከእግዚአብሄር የሰጠዋል ይላል። ይህ ደግሞ ፍፁም ውሸት ነው። የእግዚአብሄር ምላሽ አወንታ ወይም አሉታ የሚሆንበት ምክንያት ሁልጊዜ ለሰዎች አይታወቅም። እግዚአብሄር ስራው በተለያዩ ወቅቶች የተለያዩ ናቸው። እምነትም ኖሮን፣ በቃላችንና በስነልቦናችንም ተናዘን የጠየቅነው ነገር ላይሰጠን ይችላል። ወይም ገንዘብ ጠይቀን ጤንነት እንቀበል ይሆናል። እግዚአብሄር በፎርሙላ አይሰራም። ማንም አያዘውም።
የአገራችንን ምስኪን ህዝብ የሚግጡ የብልፅግናና የቃል እምነት (word of faith) ሰባኪዎች ደሃውን ህዝብ ሃብታም ትሆናለህ፣ ከበሽታህ በእምነት ትፈወሳለህ፣ ደህነት አይነካህም ከእንግዲህ እያሉ በጋጡት ገንዘብ ሚሊየነሮች ሆነዋል። እንዳንዶቹ ከየክልሉ ሌሎቹም ከዛው ከአዲስ አበባ የተጠራቀሙ የኢየሱስን ስም የሚሸቅጡ ነውረኞችና ዘራፊዎች ከፍተኛ ድጋፍ ከዚህ ከወንበዴ መንግስት ስላገኙ ያለምንም ፍራቻ ወንጀላቸውን እየፈፀሙ ነው። ዶ/ር አቢይ አህመድ የወንጀለኞች ሹዋሚ ጠ/ሚኒስትር ቤተመንግስታቸው ድረስ ከሚጋብዙዋቸው ውስጥ የቃል እምነቶችና የብልፅግና ወንጌል ሰባኪ አጭበርባሪዎች ይገኙበታል። እንዲያውም እነኝህ ዘራፊዎችና ጤናማ ወንጌል ሰባኪዎች ይቅር ተባብለው አንድ ማህበር እንዲጠጡ ባዘዙት መሰረት ከጥቂቶች በተቀር ካውንስል መስርተው በአንድ ተቁዋዳሽ ሆነዋል። ጤነኛዎቹ ተብለው ይከበሩ የነበሩ ሰባኪዎችና መጋቢዎች፣ ሃሰተኛ ነቢያትንና ሃዋሪያትን (እነሱው ናቸው ብልፅግናና ቃል እምነትን የሚሰብኩት) አቅፈው ስመው “ድሮም እኮ ልዩነታችን ጥቃቅን ነበር” “ስራቸውን እንጅ እነሱን አልጠላም”
የሚሉ ሰበቦችን እያዥጎደጎዱ በአንድ ላይ “በካውንስሉ” ስም ይሰራሉ። ጤናማ ዘማሪዎችና ሰባኪዎችም በካውንስሉ ስብሰባዎች እየተገኙ ፕሮግራማቸውን ያደምቁላቸዋ። ዛሬ “ሰው ትንሹ እግዚአብሄር ነው” የሚሉ ወሮበላዎች እድሜ ለጠ/ሚኒስትር አቢይ አህመድ ወደ ከርቸሌ መጋዝ ሲኖርባቸው ምላሳቸውን እያወጡ ያላግጡብናል። ባለዲዛይነር ሱፎች ናቸው። ከየት አመጡት ገንዘቡን አይሰሩ አይነግዱ? ከምስኪን ደሃዎች፣ ከህመምተኞች፣ እምነተ ለጋዎች ኪስ ነው የሰበሰቡት።
ይህ ሴይጣናዊ ትምህርት በአሜርካም ሆነ በአፍሪካ እንደ ሰደድ እሳት የተሰራጨው በኢኮኖሚ በተጎዱት ህብረተሰቦች መካከል ነው። ምክንያቱም ግልፅ ነው። ደሃ ከደህነቱ የሚያላቅቀው ነገር አለ ከተባለ የትም ይሄዳል። ምንም ያድርግ ?። ህዝብ ሞኝ ስለሆነ ሳይሆን ቢጨንቀው ነው ብልፅግና ብልፅግና የሚሉትን ሰባኪዎች የሚከተለው። የብልፅግና ወንጌል ሰባኪዎች አፍሪካ ድረስ ዘልቀው ታዋቂ መጋቢዎችን እየተጠቀሙ በቀን ከአንድ ዶላር በታች ከሚያገኘው ህዝብ ሳንቲም ይቃረጣሉ። የዚህ ስህተተኛ ትምህርት አዛማቾች በቀጣዩ አለም በእግዚኣብሄር ዘንድ የሚጠየቁ ቢሆንም በምድር ደግሞ ብዙ ጥፋት ሳያጠፉ በፍርድቤትና በዳኞች ፊት ሊቀርቡ የሚገባው ነው። እውነትን የሚወድ ሁሉ ደግሞ ሊያወግዛቸው ይገባል።
ጥያቄ:- “በ1ኛ ዮሐ 1:7 የልጁ የየሱስ ክርስቶስ ደም ከሀጢያት ሁሉ ያነፃል ይላል:: “ከሀጢያት ሁሉ” የሚለውን እንዳትዘነጊብኝ:: በሌላ ስፍራ ደግሞ “በመንፈስ ቅዱስ ላይ የስድብን ቃል የተናገረ ሃጢአቱ አይሰረይለትም ይላል:: ማቴዎስ 12:31
መልስ:- በመጀመሪያ የመፅሃፉን አውድ በጥንቃቄ ስናጤን ጌታችን የሱስ ክርስቶስ እውርና ዲዳ እስኪያደርገው ጋኔን የያዘውን ሰው አይኖቹና ጆሮውን የደፈነው ጋኔኑን አውጥቶ ሰውዬውም ነፃ በመውጣቱ፤ ሰውዬውም እያየና እየሰማ ካጋንንት እስራት ነፃ በመውጣቱ በህዝቡ መካከል “እንጃ ይህ መሲሁ ይሆንንን” የሚልን ነገር በማስነሳቱ ፈሪሳዊያኑ ፈጥነው ክስን በጌታ ላይ በመመስረት “በቡኤልዜቡል የአጋንንት አለቃ ካልሆነ በቀር አጋንንትን አያወጣም፡” በማለታቸው ነው:: ይህም የሚጠቁመው የራሳቸው ድብቅ የሆነ ባቢሎናዊ ልምምድን ነው:: የነያኔስና ጀምሬስን ስራ በጥበብ መልክ ይዘዋልና:: አመሳስሎ መስራትን::
እነርሱ በአጋንንት አለቃ በቡኤልዜቡል ካልሆነ በቀር አጋንንትን አያወጣም ይሉ ዘንድ ያነሳሳቸው በቡኤልዜቡል የነጀምሬስና የያኔስ አይነት ስራ የሚሰሩት ነበር ማለት ነው:: ካልሆነስ እንዲህ ይሉ ዘንድ ባልተነሱ ነበር! ይህንን ሊሉ ያስቻላቸው እራሳቸው ይለማመዱት የነበረ ስራ እንደሆን ጥቋሚ ነው:: ምክኒያቱን ስንመረምር:- አንድም በአጋንንት አለቃ spirit taming ይሰሩ እንደነበር የራሳቸውን ገበና ሲገልጥ፤ ዛሬ ግዜ ድረስ በክርስቶስ የሱስ ስም ሳይሆን በተለያየ ልምምዶች አጋንንት እናወጣለን እንደሚሉ አይነት፤ በክርስትና ሽፋን ውስጥ ያሉ ልምምዶችን የመጡበትን ምንጭ ይገልፃል::ለምሳሌ በመቁጠሪያ ጀርባ መደብደብ ፥ (በቡዲስት እስልምና በአንዳንድ ኦርቶዶሳዊ ልምምዶች) በውሃ ውስጥ መዝፈቅ ፥ በተለያዮ ቅዱሳን በሚደርጉ ሰዎችና መላእክት ስም ሰይጣኑን ለመገዘትና ድርድር ማድረግ፤ ሰውዬውን ነፃ ሳያወጡ በስምምነት የአንድን ሰው ህይወት በተለየ መልክ ላጋንንት ተገዢነቱ እደቀጠለ ግን የእርኩስ መንፈሱን ጭቆና አይነት ገፀ-ባህርዮን እንዲለውጥ ማድረግ ነው:: መፅሃፍ ቅዱስ በማያወላዳ ሁኔታ ሰይጣን በክርስቶስ ስም ብቻ እንደሚንቀጠቀጥና ታዝዞ እንደሚወጣ ያስተምረናል:: ፈሪሳዊያኑ ይህንን የመሳሰሉ ልምምዶች ነበር ጌታችንንም ይከሱበት ዘንድ የጀመሩት:: “ጥበብ” በሚል ስም ዛሬ የምናያቸውን አይነቶች የተለያዮ ቅጠል በመበጠስ፥ የአንድ ገዳም አመድ ነው ብሎ በመቀባት፥ ቃልን ድግምትን ደግሞ አሸንክታብ በአንገት ላይ በማሰር ፥ ከክፉ አይን (ቡዳ አጋንንት ስራ) እናስጥላለን እንደሚሉት ያለ መሆኑ ነው:: እነዚህ ልምምዶችን እስራኤል ወደ ባቢሎን ተግዞ ሰባ አመት ሲኖር ለምዶት የመጣ ከባቢሎን የታልሙዳዊያን ካባላ ሚስትሲዝም ነው:: ግብፃዊያኑም የሚሰሩት የ wizardry ስራዬ ነው::
አጋንንት በአጋንንት አይወጣም! የአጋንንቱን ጭቆና አይነቱን መቀየርና የወጣ ማስመሰል ግን ይቻላል ይሆናል:: ለግዜው! ለምሳሌ:- አጋንንት ያስጓራው ከነበረ እዛው እንዳለ አጋንንቱን ሌላ ገፀ ባህሪይ እንዲላበስና ምናልባትም ሰውዬውን ማስጮህ ትቶ፤ ሰዬውን ሳይዋጁና ነፃ ሳያወጡ መልኩን ለቀየረ አጋንንታዊ ሌላ አሰራር ተጠቂ ሆኖ እንዲቀጥል ይሆናል ማለት ነው:: ምናልባት ከቤት ደግሞ አላስወጣ ይለው ይሆናል:: የእንቅልፍን መንፈስ ሆኖ ይላክበታልና! እውነተኛ deliverance እና redemption በጌታ በየሱስ ስምና ደም ብቻ ነው! አራት ነጥብ!
እናም ይህንን ቃል በአውዱ ስናጤነው ጌታ ሁለት ነገርን ያሳያቸዋል deception ሲገልጥባቸው:: ሌላው ደግሞ ይህን የሚያድነውን መንፈስ መግፋታቸው ለጨርሶ ጥፋታቸው መሆኑን ያመለክታል! እነርሱ አጋንንት አወጣን ባሉ ግዜ በቡኤልዜቡል አጋንንቱን እንደማያወጡት፥ ይልቁንም ሌላ ገፀ ባህርይ ተላብሶ እንዲሰራ legalityን የሚሰጡ የእፉኝት ልጆችነታቸው እንጂ ነፃ አውጪዎች ሆነው እንዳልነበር ይናገራል:: ለጥቆም በእውነት ግን እርሱ የዚያን ሰው አይኑን እስኪያበራ ጆሮውን እስኪከፈት አድርጎ ነፃ ያወጣው እንደሆነ መንግስት እንደቀረበችባቸውና እርሱም የዳቢሎስን ስራ ሊገልጥ መገለጡን እናያለን! እርሱ በእግዚአብሄር መንፈስ በሆነ ስራ ሰውዬውን ነፃ በማውጣቱ ምክኒያት መንግስት እደቀረበች እነርሱም ከእግዚአብሄር መንግስት ያለመሆናቸውን “የእፉኝት የእባብ ልጆች” ሲል ግብራቸው የአባታቸው የሰይጣንን ልጆች መሆናቸውን በስራቸው ገልጦ ይነግራቸዋል::
ከዚያ በተነሳ አንድ ሰው ቅዱሱን መንፈሱን ሲሰድብ እንዳይድን እንዳይፈወስ መንፈስ ቁዱስ ወቅሶ ለእርማት ንስሃ ያመጣው ዘንድ እንዳይችል የእውነትን መንፈስ በማክፋፋቱ ምክኒያት ድነት ማግኘት እንዳይችል ይሆናል:: የክርስቶስ ደም ከኃጢያት የሚያነፃን ደግሞ በንስሃ መንፈስ ቅዱስ መርቶን ወቅሶን ሲያመጣን ብቻ ነው:: እውነተኛ ንስሃ ከጌታ መንፈስ በተነሳ የሚደረግ ነውና:: ማንንም በራሱ ተነሳሺነት ንስሃ አይገባምና:: መንፈስ ቅዱስ ካሳሰበው በቀር:: ለፍሬ የማይበቃ ካለንበት አመፃ መንገድ ፈቅ የማያደርግ ያፍ “ማረኝ ማረኝ” ንስሃ አይደለምና:: ለዚህ ነው መጥምቁ ዮሃንስ ህዝቡ ግልብጥ ብሎ ሊጠመቅ ብሎ ሲመጣ አይቶ “እናንተ የእፉኝት ልጆች፥ ከሚመጣው ቍጣ እንድትሸሹ ማን አመለከታችሁ? እንግዲህ ለንስሐ የሚገባ ፍሬ አድርጉ፤” ማቴዎስ 3:7-8 ያላቸው:: በራሳቸው አመላካችነት አልነበረምና የወጡት አለምን ስለኃጢያት በሚወቅስ በእርሱ በእውነቱ ቅዱስ መንፈስ እንጂ!
”እርሱም መጥቶ ስለ ኃጢአት ስለ ጽድቅም ስለ ፍርድም ዓለምን ይወቅሳል፤ስለ ኃጢአት፥ በእኔ ስለማያምኑ ነው፤ ስለ ጽድቅም፥ ወደ አብ ስለምሄድ ከዚህም በኋላ ስለማታዩኝ ነው፤ ስለ ፍርድም፥ የዚህ ዓለም ገዥ ስለ ተፈረደበት ነው።” ዮሃንስ 16:8-11
በዚሁም ምክኒያት አማኞች የሆንን እንኳ አብዝተን ድምፁን መስማት ሲሳነን ለንስኃ ያለውን ወቀሳ መተላለፍ ስናበዛ እንደ ቀድሞ ወራት እንደዳንንበት ግዜ ያለውን ከመንፈስ ቅዱስን መስማት ቃሉንም መረዳት እየከበደን የሚሄደው:: ስለፅድቅ እኛንም ዘወትር በመምከር ፍሬ ባለው በተለወጠ መንገዱን በቀየሰ ለአብ በክርስቶስ የሱስ በመንፈሱ ምክር የታዘዝን እንድንሆን በእኛ እንደፍቃድ ፍፁማን ሊያደርገን ይሰራልና:: ድምፁን እንስማ! ንስኃ ከለታት አንድ ቀን ጌታን ስናገኝ ብቻ አይደለም:: በለየለት ኃጢያት ስንወድቅ ብቻ ሳይሆን እለት እለት እራሳችንን ማሳያ ዘመም ከሚያደርገን አካኼድ መጠበቂያ ነው:: በምህረቱ በሚታመኑት ደስ ይለዋልና:: ምህረቱ ደግሞ በንስኃ የሚገኝ ነው:: ንስኃ ደግሞ ከክፉ ስራና መንገድ ተመልሶ በፅድቅ መቆም ነው::
ስለዚህ በክርስቶስ በደሙ ያለውን መዋጀትና ድነት ለማግኘት ንስሃ ይቀድማል:: ወደ ንስሃ የሚያደርሰን ደግሞ መንፈስ ቅዱስ ወቅሶን ነው:: ይህንን መንፈስ ካክፋፋን ከናቅን ማለት ከሰደብን መዳኛችንን መንገድ በመዝጋት ለኃጢያታችን ስርየት የሚያስገኘውን የደሙን ኪዳን እንዳይዋጀን ኃጢያታችን እንዳይሰረይልን ይሆንብናል ማለት ነው::
Side Note:- የሚቀጥለው ጥያቄ መልስ የምሰጥበት ደግሞ ስጋዬን የበላ ደሜንም የጠጣ የዘላለም ህይወት አለው የሰውን ልጅ ስጋውን ካልበላችው ደሙንም ካልጠጣችው በራሳችው ህይወት የላችውም የሚለው ቃል ላይ ማብራሪያ ይሆናል::
የተለያዮ ባህልን ሽፋን ፥ መብትን ተገን ያደረጉ ጣኦት አምልኮን ወደ አየሩ ስንጠራ ሊስተዋል የሚገባው ጉዳይ ቢኖር አየሩ ላይ የክፋት መናፍስት ብክለት ከመድረሱ ባሻገር ለነዚህ የጥልቁ ሰራዊት የተጣሉ አጋንንቶችን ህጋዊነት ይሰጣል:. ህጋዊነት ተሰጥቷቸው ስለሚመጡ ያንን ህጋዊነት ተገን በማድረግ ብዙ ችግሮችን በከተማዋ ነዋሪዎችና እና በታዳሚዎች ላይ ይፈጥራሉ! አዲስ አበባ ፆምና ፀሎት ማወጅና ይህንን መንፈስ ከመጋበዙ በፊት ልትመታው ይገባል! በጌታ ያላችሁ ቅዱሳን የእግዚአብሄርን ጦር እቃን አንሱ!
በአየሩ ላይ ከበአሉ በኋላ ወደ አየር በህጋዊነት ተጠርተው እየተንከራቱ የሚቀሩ የክፋት መናፍስት መንፈሳዊ ህይወታቸው ደካማ በሆኑ በሰዎች ላይ መንፈሳዊ ጫናና ተፅእኖ ማድረግ ይጀመራሉ:: ሰዎች ባልታወቀ ምክኒያትና ድንገተኛ በሆነ መንገድ የተለያዮ እርምጃዎችን በራሳቸውና በሌሎችም ላይ ይወስዳሉ:: ለምሳሌ:- ትናንት ስቆ ሲጫወት የነበረ ቤቱ ገብቶ እራሱን ሊያጠፋ ይችላል:: ድንገት ሰዎች በተኙበት ሊሞቱ ይችላሉ:: ሊያብዱ፥ የመንፈስ ጭንቀት ውስጥ መግባት ፥ ፀያፍ የሆኑ ነገሮችን ማሰብና ማድረግ ይጀምራሉ ከአጋንንታዊ አየር ብክለት በተነሳ:: የፀኑ ክርስቲያኖች ቀድመው ይህንን በህጋዊነት ሊጠራ ያለን አጋንንታዊ ሃይል ካላፈረሱና አየሩን ከመበከል በፆም ፀሎት በክርስቶስ የሱስ ስም በመቃወም ካላስቆሙ ወደ አየር ከገባ በኋላ በእነርሱም ህይወት ላይ ድክመትን ሊፈጥር ይችላል!
ዳግም ተወልደናል የሚሉ በዘር ጥምረትና ፖለቲከኝነት ይህንን የሰይጣን አሰራር በባህልና ወግ ስም በማንቆለጳጰስ መጠጋጋት ትልቅ ዋጋ ያስከፍላችኋል! እግዚአብሄር አይዘበትበትም! ወዮ ለእናንተ የአምላክን ክብር በሚንቀሳቀ በግኡዝ ለውጣችኋልና! ክርስቶስ ባህልህ ነው ብሎ ደሙን ስታክፋፋ አይታገስህም! ለጠራኸው መንፈስ አሳልፎ ይሰጥኻል! ከዚያ ብትጮህ የሚሰማህ የለም!
”የዲያብሎስን ሽንገላ ትቃወሙ ዘንድ እንዲቻላችሁ የእግዚአብሔርን ዕቃ ጦር ሁሉ ልበሱ። መጋደላችን ከደምና ከሥጋ ጋር አይደለምና፥ ከአለቆችና ከሥልጣናት ጋር ከዚህም ከጨለማ ዓለም ገዦች ጋር በሰማያዊም ስፍራ ካለ ከክፋት መንፈሳውያን ሠራዊት ጋር ነው እንጂ።
እስራኤላውያን ተማሪኾም ኣብ ባቢሎን ኣብ ዝነበርሉ እዋን፡ ነቢይ ዕንባቆም ኣብ ምድረ ይሁዳ ይምህር ነበረ። ነቢይ ዕንባቆም፡ ጸብሒ ኣብሲሉ እንጌራ ፈትፊቱ ነቶም ኣብ ግራት እኽሊ ዚዓጽዱ ዝነበሩ ሰባት ንኸብጽሓሎም ኂዝሎም ኪኸይድ ከሎ ሊቀ መላእክት ቅዱስ ሚካኤል ተገሊጹ፦ “ሰድ ዘንተ ምሳሐ ለዳንኤል እኁከ ዘሀሎ ውስተ ግበ ባቢሎን/ ነዚ ምሳሕ እዚ ናብቲ ኣብ ጕድጓድ ኣናብስ ኣብ ባቢሎን ዘሎ ኃውኻ ዳንኤል ውሰዶ።” በሎ። ነቢይ ዕንባቆም ድማ “ ባቢሎንሃ ኢየአምር፡ ግበ አናብስትሂ ኢርኢኩ / ባቢሎን ኣበይ ከም ዘሎ ኣይፈልጦን እየ፣ ጕድጓድ ኣናብስት’ውን ኣይረኣኹን’’ በሎ። እቲ መልኣኽ ድማ ብጸጕሪ ርእሱ ኣንጠልጢሉ ከም ነፋስ እናፋጸየ ናብ ባቢሎን ኣብጽሖ። ናብቲ ጕድጓድ ኣናብስ ብዕጽዉ ኣትዩ ንነቢይ ዳንኤል ሂብዎ ከደ።
ሽዑ ነቢይ ዳንኤል “ ተዘከረኒኑ እግዚአብሔር ዘኢኃደጎሙ ለእለ ያፈቅርዎ/ ነቶም ዘፍቅርዎ ዘይኃድግ እግዚአብሔር ብሓቂ ዘኪርኒ” ብምባል ኣመስገነ። እዚ ምሳሌ እዚ፡ ሊቃውንት ከመሥጥርዎ ከለዉ ግበ ኣናብስት ናይ ቅድስት ድንግል ማርያም፣ እቲ መግቢ ናይ መግበ ነፍስ፣ ነቢይ ዕንባቆም ከኣ ናይ ጐይታ ምሳሌ እዩ። ብዕፅዉ ኣትዩ ብዕፅዉ ምውፃኡ፡ ጐይታ ብኅቱም ድንግልና ተፀኒሱ ብኅቱም ድንግልና ናይ ምውላዱ ምሳሌ እዩ። (ተረፈ ዳንኤል 1፡33-39)
“እግዚአብሔርሰ እምቴማን ይመጽእ ወቅዱስኒ እም ደብረ ፋራን ወእም ኣኅጉረ ይሁዳ/ እግዚአብሔር ካብ ቴማን፡ እወ እቲ ቅዱስ ካብ እምባ ፋራን ይመጽእ ኣሎ” ኢሉ’ውን ብዛዕባ ናይ ኣዴና ቅድስት ድንግል ማርያም ተነበየ። ‘ፋራን’ ማለት ኃያል ማለት እዩ፡ ስለዚ “እቲ ኃያል ጐይታ ኣባኺ ኃደረ” ማለት እዩ።
“ ሶበ ትትሀወክ ነፍስየ በምሕረትከ ተዘከረኒ . . . ወአንሰ እትፌሣሕ በእግዚአብሔር ወእትኃሠይ በአምላኪየ ወመድኃንየ። እግዚአብሔር አምላኪየ ወኃይልየ ዘይሠርዖን ለፍጻሜየ፡ ወያቀውመኒ ውስተ መልዕልት ወዲበ ልዑላት ያፄዕነኒ ከመ እማዕ በመኃልይሁ። / ኣብ ዝተሃወኽኩሉ ጊዜ ብምሕረትካ ተዘከረኒ . . . ኣነ ግና ብኣምላኸይን መድኃኒየይን እግዚአብሔር ፈጺመ ይሕጐስ። እግዚአብሔር ኣምላኸይን ኃይለይን እዩ፣ ነእጋረይ ዘጽንዐን፡ ፍጻሜየይ ዘሥምረለይ ንሱ እዩ። ኣብ ሕጉ ኣሚነ ንኽዕወት ኣብ ልዕልና የቑመኒን፡ ኣብ ኣሕዛብ የሥልጥነኒን። (ዕን. 3፡2-19)
የኢትዮጵያን ነገረ-ፖለቲካ በቅርበት የሚከታተሉ የአገር ውስጥና የምዕራቡ አለም ምሁራን የድህረ-መለስ ኢህአዴግ ፖለቲካዊ ማሻሻያዎችን ያደርጋል ብለው በተስፋ ቢጠብቁም ከታሰበው በተቃራኒ መንገድ ሲጓዝ እየታየ ነው። ተራማጅ የፖለቲካ ሀሳብ ያረጠበት ድርጅት አፈናና ግድያ መገለጫው ሆኗል። የአገዛዙን ምሰሶ ለማጥበቅ ሲባል ህገ-መንግስታዊ ድጋፍ የሌላቸውን የፖለቲካ ሹመቶች በመንግስታዊ መዋቅር ከመሰግሰግ ጀምሮ በፓርቲና በመንግስት መካከል ፍጹም ልዩነት የለሽ አሰራሮችን አጠንክሮ መጓዝን መፍትሄ አድርጎ ይዞታል።
በአራት ነጥብ ግትር አቋም የታጠረው ኢህአዴግ፤ የፖለቲካ ተቋማት የፖለቲካ ብዝሃነትን እንዲያስተናግዱ ምቹ መደላድል ከመፍጠር ይልቅ የአንድ ፓርቲ ፍጹም የበላይነት የሚንጸባረቅባቸው ተቋማት እንዲሆኑ አድርጓል። የዲሞክራሲ ስርዓት የግድ የሚለውን የፖለቲካ ብዙሃነት በኢትዩጵያ የፖለቲካ ተቋማት ላይ የቀበረው ኢህአዴግ የቁልቁለት ጉዞውን ተያይዞታል። ለድርጎ ሰፋሪዎቹና አይዞህ ባዩ የምዕራቡ አለም መንግስታት አፍ ማዘጊያ አስመሳይ የመድብለ ፓርቲ ስርዓት በመፍጠር በፓርቲዎች የጋራ ምክር ቤት ስም ቀለብ በመስፈር የፖለቲካ አደባባዩን ለማፈን ቢተጋም የሀገሪቱ ፖለቲካዊ እውነት በሰፊው ህዝብ ላይ ከመንጸባረቅ ወደ ኋላ አላለም።
የዲሞክራሲ ተቋማት የገዥው ፓርቲ ምርኩዝ ከመሆን አልፈው የአድርባይነት ጉምቱ ምሳሌ ሆነዋል። በሀገሪቱ የሙስና መበራከት ዜጎች “መንግስት” በሚባለው አካል እምነት እንዲያጡ አድርጓቸዋል። የፖለቲካ ነፃነት፣ የማህበራዊ ፍትህና ሌሎች ህገ-መንግስታዊ የመብት ጥያቄዎችን ኃላፊነት በሚሰማው መልኩ ማስተናገድ የተሳነው የበርኸኞቹ ስብስብ ለህዝባዊ ጥያቄዎች እስር፣ እንግልት፣ ስቅየትና፣ ግድያን እንደ ብቸኛ መፍትሄ አድርጎ ይዞታል። የኢህአዴግ ማንአህሎኝ ባይነት እርምጃዎች አገሪቱ ልትወጣው ወደማትችለው የፖለቲካ ቀውስ ውስጥ እየከተታት ይገኛል።
በበርኸኞቹ የፖለቲካ መሀንዲስነት የሚዘወረው ኢህአዴግ ለህዝባዊ ጥያቄዎች ፖለቲካዊ መፍትሄ ከመሻት ይልቅ ወታደራዊ የኃይል አማራጭን እንደ መፍትሄ ሲወስድ እየታየ ነው። ከዚህ አደገኛ ተግባር ተነስተን፤ በርኸኞቹ በሩብ ክፍለ ዘመን የአገዛዝ ጉዟችው ውስጥ የሲቪል አስተዳደር ጥበብን ከመላመድ ይልቅ ወታደራዊ ባህሪያቸው እየፋፋ እንደመጣ መረዳት ይቻላል። በድህረ-መለስ አራት የአገዛዝ አመታት ውስጥ ኢህአዴግ በአያሌው የተፈተነበት ዓመት ቢኖር እያገባደድነው ያለው 2008 ዓ.ም በቀዳሚነት ይጠቀሳል።
አስር የጭንቅ ወራት ያስቆጠረው የኦሮሞ ተቃውሞ እንደተጠበቀ ሆኖ በአገሪቱ የሰሜን ምዕራብ አካባቢ የማንነት ጥያቄን አስታኮ የተነሳው ብረት አከል ህዝባዊ እምቢተኝነት የኢትዮጵያን ነገ እንድንፈራው አድርጎናል። የችግሩን አሳሳቢነት የሚያጎላው ደግሞ ገዥው ፓርቲ ለችግሩ እውቅና በመስጠት ፖለቲካዊ መፍትሄ ከመሻት ይልቅ ወታደራዊ የኃይል እርምጃዎችን የሙጥኝ ብሎ መያዙ ነው። ለወታደራዊ የኃይል እርምጃዎች የማይንበረከክ ባለ ብረት ህዝብ፣ ቁሞ መሞትን ምርጫው አለማድረጉ ደግሞ ሀገሪቱ ወደ አዝጋሚ ጦርነት እየተጓዘች ያለች አስመስሏታል።
በዚህች ጽሁፍ ‹ሰሜን ምዕራብ› እያልን የምንጠራው አካባቢ በመደበኛው የመልከዓ-ምድር ስያሜ ሳይሆን ውስንነት ባለው መልኩ ምዕራብና ምስራቅ ጎጃምን እንዲሁም የሰሜንና ደቡብ ጎንደር አካባቢዎችን ይሆናል። በዋናነት የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄን አስታኮ እየታየ ያለው ህዝባዊ እምቢተኝነት ማዕከል የሆነውን ጎንደር ከተማና አካባቢውን ይመለከታል።
በተለያዩ የህትመትና የኤሌክትሮኒክ ሚዲያዎች ብዙ እየተባለለት ያለውን የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ፤ የማንነት ጥያቄ አስተባባሪ ኮሚቴ አባላት ለፌዴሬሽን ምክር ቤት ያቀረቡትን አቤቱታና ሌሎች መሰረታዊ ቅሬታዎችን በተመለከተ በጣም አቃለልከው ካልተባልኩ በሚቀጥለው አንቀጽ ማጠቃለል ይቻል ይመስለኛል።
በቀደመው የኢትዮጵያ ታሪክ የትግራይ ወሰን ተከዜ መሆኑን የታሪክ መዛግብት ያትታሉ። ከመካከለኛው ዘመን እስከ 21ኛውክፍል ዘመን ድረስ ኢትዮጵያን በተለይም ሰሜኑን አካባቢ ባጠኑ የታሪክ ተመራማሪዎችና የታሪክ ፀሐፍት የትግራይ ወሰን ተከዜን ተሻግሮ እንደማያውቅ ይገልፃሉ። የወልቃይት መልከዓ-ምድር በሰሜን ተከዜ (ኤርትራ)፣ በደቡብ ጠገዴ (ጠገዴ በአማራ ክልል ስር ያለ ወረዳ ሲሆን፤ ጸገዴ ደግሞ በትግራይ ክልል ስር ያለ ወረዳ መሆኑንና በሁለቱም ወረዳዎች የሚኖረው ነባር ህዝብ ከታሪክ፣ ቋንቋ፣ ባህል፣ የኢኮኖሚ ትስስርና መልከዓ-ምድር አኳያ ምንም አይነት ልዩነት የሌለው መሆኑን ይልቁንስ ልዩነቱ ድህረ-ደርግን ተከትሎ ‹ጠ› እና ‹ጸ› በሚሉ ፊደላት ብቻ ልዩነት ለመፍጠር እንደተሞከረ ያስታውሷል)፣ በምስራቅ የተከዜ ወንዝን (ትግራይ) በምዕራብ አርማጭሆና ሱዳን ወልቃይትን ያዋስኑታል። ወልቃይት በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በሰሜን በጌምድር ጠቅላይ ግዛት ወገራ አውራጃ፣ በደርግ ግዜ ደግሞ በጎንደር ክፍለ ሀገር በወገራ አዉራጃ ይተዳደር የነበረ አካባቢ ነዉ። ይሁንና በዘመነ ኢህአዴግ ያለ ወልቃይት ነባር ህዝብ ፍላጎት የህዝቡን ማንነት በሚጨፈልቅ መልኩ በትግራይ ክልል፣ በምዕራብ ትግራይ ዞን ተከልሎ ይገኛል። የወልቃይት ነባር ህዝብ የራሱ የሆነ የአማርኛ ዘይቤ ያለው ሲሆን፣ የትግርኛ ቋንቋም ከገበያ ትስስር ጋራ በተያያዘ በተጨማሪነት ይናገራል። ከሱዳን በሚዋሰንበት የምዕራብ ወልቃይት አካባቢ የሚኖሩ ዜጎች የሱዳን አረብኛ ለመግቢያነት ይጠቀማሉ። የወልቃይት ነባር ህዝብ በቀደመው ጊዜ ባህላዊ ዘፈኑ፣ ጭፈራውና ዳንኪራው፣ የሃዘን እንጉርጉሮ፣ ቀረርቶውና ሽለላው ከትግራይ ባህላዊ ሁነት ይልቅ ለጎንደር ባህል ይበልጥ ቅርብ ነበር/ነው። ይሁንና አዲሱ የፌዴራሊዝም ሥርዓት ተግባራዊ መሆን ከጀመረ በኋላ የወልቃይት ነባር ህዝብ የሚናገረው አማርኛ ቋንቋና የአካባቢውን ባህላዊ ማንነት በሚጨፈልቅ መልኩ በሰፈራ ፕሮግራም አካባቢውን በተቆጣጠሩት የትግራይ ብሄርተኞች ሊዋጥ ችሏል።
“ለዘመናት የወልቃይት ህዝብ (ገበሬ) ሲያርሰው የነበረ መሬት ተነጥቆ ለትግራይ እርሻ ድርጅት ተሰጥቷል። ህዝቡ እኛ የት እንውደቅ ተብሎ አቤቱታ እንኳን ቢያቀርብም የትግራይ ክልል በየአመቱ ለምዕራባዊ ዞን እያለ አዳዲስ የመሬት አዋጅ በማውጣት ለትግራይ ተወላጅ በወልቃይት መሬት ባላባት ሆነው እንዲያስተዳድሩት ሲደረግ የወልቃይት ህዝብ ግን ከመሬቱ እንዲነሳና እንዲሰደድ የተለያዩ እርምጃ ተወስደዋል። የዚህ ሰለባ የሆኑት የወልቃይት ተወላጆች ለአብነት፡- በአማራ ክልል በሶረቃ፤ አብራሃጅራ፤ አብደራፊ፤ መተማ፤ ቋራ፤ ሽህዲ፤ በቤኒሻንጉል ጉምዝ ክልል እና በጋምቤላ ክልል ተሰደው ይገኛሉ። በሰፈራ የወጡት የትግራይ ተወላጆች ግን ከሁለት ሄክታር አልፈው የሃምሳና የአንድ መቶ ሄክታር ባለቤቶች ሆነው ይታያሉ። በአጠቃላይ በአካባቢያችን አልምተን እንዳንጠቀም አድልዎ ተፈጽሞብናል። … ልጆቻችን በቋንቋቸው እንዳይማሩ ተደርጓል። … የአካባቢያችን ጥንታዊ የሀገር፤ የወል እና የጋራ ስሞች ማለትም የወረዳ፤ ከተማ፤ መንደር፤ ወንዝ ጋራ ሸንተረር በትግረኛ ስም ተሰይመዋል”።
ከላይ የተመለከተው አንቀጽ የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ አስተባባሪ ኮሚቴ አባላት ለፌዴሬሽን ምክር ቤት ካቀረቡት ባለ ስምንት ገጽ አቤቱታ ተቀንጭቦ የቀረበ ነው። ይህች አንቀጽ የወልቃይትን ህዝብ የባህልና ማንነት ቅሬታዎችን እንዲሁም የኢኮኖሚ መገለልን ይበልጥ የምትገልጽ ነች። ከዚህ በላይ ለተመለከቱት የባህልና ማንነት ቅሬታዎች አሁንም የኢኮኖሚ መገለል የተጋለጡት ወልቃይቴዎች ለሁለት አስርት ዓመታት የማንነት ጥያቄውን በያዝ ለቀቅ፤ ከረር ላላ ባለ መልኩ ጥያቄውን ሲያገላብጡት ቆይተው ካለፉት ሁለት አመታት ወዲህ የማንነት ጥያቄውን የሚያስተባብሩ የኮሚቴ አባላትን በመምረጥ ለሚመለከታቸው የመንግስት አካላት አቤቱታቸውን አሰምተዋል። የማንነት ጥያቄው ወደ አፈሙዝ ቋንቋ ከመቀየሩ በፊት ጥያቄውን በተመለከተ ወልቃይቴዎች በሰላማዊ መንገድ ህዝባዊ ስብሰባዎችን ከሽንፋ እስከ ጎንደር ድረስ ባሉ ከተሞች በተለያዩ ግዜያት አድርገዋል።
የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ ወደ ፊት ጎልቶ እንዲወጣ ያደረጉት ውስጣዊና ውጫዊ ገፊ ምክንያቶችን በቢሆን እድል ለይቶ ማስቀመጥ ይቻላል። ከውስጣዊ ግፊት አኳያ በቀዳሚነት ሊጠቀስ የሚችለዉ የቢሆን እድል ነባሩ የወልቃይት ህዝብ ከባህልና ማንነት ጋር በተያያዘ የሚያቀርባቸው ቅሬታዎችና የኢኮኖሚ መገለሎች እንዲሁም ያለፉት ሁለት አስርታት ተደማሪ ቅሬታዎችንና ብሶቶችን እየሰሙና እያዩ ያደጉት የአዲሱ ትውልድ አባላት የማንነት ጥያቄው ገፍቶ እንዲወጣ ተጽእኖ አሳድሯል ማለት ይቻላል።
የቢሆን ዕድል አንድ፡- የዘውግ ፖለቲካን ዋነኛ የሀገሪቱ የፖለቲካ ተዋጽዖ እንዲሆን በትጋት እየሰራ ያለው ኢህአዴግ፤ የማንነት አረጋጋጭ ጥያቄዎችን መልስ ሰጥቼ ጨርሻለሁ ቢልም፤ በዘመነኛ አጥኝዎች አጠራር ከዘውግ ብሄርተኝነት አነስ ያሉ የትህተ-ብሄርተኝነት ጥያቄዎች ይነሱበት ጀምረዋል። እነዚህ ጥያቄዎች ከመሰረቱ የተበላሸው የፌዴራሊዝም ቅርጽ የወለዳቸው እንደሆኑ የሥርዓቱ ተቺዎች እምነት ነው። ከረፈደ የሚቀሰቀሱ የማንነት ጥያቄዎች የበዙበት ኢህአዴግ፤ ምንም እንኳ ጥያቄዎቹ የቆዩ ቢሆንም በድህረ መለስ የአገዛዝ ዘመኑ ሁለት የማንነት ጥያቄዎችን አስተናግዷል። የቅማንትና የቁጫ ማንነት አረጋጋጭ ጥያቄዎች ፌደሬሽን ምክር ቤት ደርሰዉ የቁጫ ማህበረሰብ የማንነት ጥያቄ ተቀባይነት ሳያገኝ ሲቀር፤ የቅማንት የማንነት ጥያቄ ግን በፌደሬሽን ምክር ቤት መሪነት የአማራ ክልል ምክር ቤት መጋቢት 2007 ዓ.ም የይሁንታ ውሳኔ ሰጥቶበታል።
የቅማንት የማንነት ጥያቄ አስተባባሪ ኮሚቴ አባላት ባቀረቡት የድንበር ማካለል/ወሰን ልክ ባይሆንም የቅማንት ብሄረሰብ በልዩ ወረዳ ስር አርባ ሁለት የገጠር ቀበሌዎችን በማቀፍ እንዲከለል የክልሉ ምክር ቤት ውሳኔውን አሳልፏል። ይህ ውሳኔ ለወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ አስተባባሪ ኮሚቴ አባላትና አማራነታችን ይከበር ለሚሉ ወልቃይቴዎች የማንነት ጥያቄውን እንዲያቀጣጥሉት በር ከፍቶላቸዋል። የቅማንት ብሄረሰብና የወልቃይት ህዝብ የማንነት ጥያቄ አቀራረብ ሞዴል የተለየ ቢሆንም ኢትዮጵያ ውስጥ የዘውግ ፖለቲካ እስከተራመደ ድረስ፤ የማንነት ጥያቄዎች ማቅረብ ህገ-መንግስታዊ መብት መሆኑንና ከረፈደም ቢሆን የማንነት ጥያቄዎችን ምላሽ እንደሚያገኙ የተማመኑት የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ አስተባባሪ ኮሚቴ አባላት የማንነት ጥያቄዉን በአዲስ ጉልበት እንዲጀምሩት ምክንያት እንደሆናቸው በቀዳሚ የቢሆን እድል ማስቀመጥ ይቻላል።
የቢሆን ዕድል ሁለት፡- በአማራ ክልል በሰሜን ጎንደር ዞን ስር እንደ አብርሃጅራ፤ አብደራፊ፤ ጠገዴ የተሰኙ ወረዳዎች ስር ካሉት የገጠር ቀበሌዎች የተወሰኑትን በተለይም ምዕራብ አርማጭሆ አካባቢ ያሉትን የገጠር ቀበሌዎች ወደ ትግራይ ክልል ለመደባለቅ የሚደረገው የክልሉ መንግስት እንቅስቃሴ በአካባቢው ህብረተሰብ እምቢተኝነት ዛሬም ድረስ ሊሳካ አልቻለም። አካባቢውም ውጥረት የነገሰበትና በየጊዜው ከንብረት መውደም አልፎ እስከ ህይወት መጥፋት የሚደርስ ግጭት በተደጋጋሚ እየተከሰተ በመንግስት ኃይሎች ጣልቃ ገብነት ግጭቶችን “የማብረድ” ስራ ሲሰራ ቆይቷል። የአማራ ክልል እና የትግራይ ክልል ርዕስ መስተዳድሮች፤ ከፀጥታና ደህንነት ጋር የተያያዘ ስራ የሚሰሩ የካቢኔ አባላትና ተስማሚነት ያላቸው የአገር ሽማግሌዎች በተገኙበት በተደጋጋሚ የተካሄዱ ውይይቶች ፍሬ አልባ ሆነዉ በመቅረታቸው አካባቢው ሁሌም ቢሆን ውጥረት የነገሰበት ሊሆን ተገዷል። በዚህ የተነሳ የትግራይና የአማራ ክልል ግልጽ የሆነ የድንበር አዋሳኝ ቦታ የላቸውም። ይህን ጉዳይ ከወልቃይት መሬት ጋር አስተሳስረው ለማየት የሚሞክሩ የአካባቢው መካከለኛ አመራሮች ለወልቃይት የአማራ ብሄርተኝነት ጥያቄ መቀጣጠል የራሳቸውን ድጋፍ ሲያደርጉ እንደነበር የመረጃ ምንጮች ይጠቁማሉ።
በሁለቱ ክልል የድንበር ወሰን ላይ በተለይም “ግጨው” (የቦታ ስም መሆኑን ያስታዉሷል) እና በአካባቢው የሚነሱ ደም አፋሳሽ ግጭቶች በአካባቢው መካከለኛ አመራሮች ጥልቅ ቅሬታን እየፈጠረ በመሄዱና ‹የትግራይ ወሰን ተከዜ ነው› የሚለው ተረክ አካባቢውን በሚያስተዳድሩ የአማራ ክልል መካከለኛ አመራሮች እያጎነቆለ በመምጣቱ የወልቃይት የአማራ ብሄርተኝነት ጥያቄ የደጀን ኃይል ድጋፍ አግኝንቶ ሊያንሰራራ እንደቻለ በሁለተኛ ደረጃ የቢሆን እድል ማስቀመጥ ይቻላል።
የቢሆን ዕድል ሦስት፡- በሦስተኛ ደረጃ የሚቀመጠው የቢሆን እድል በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ከሁለቱም የቢሆን ዕድሎች ጋር ይገናኛል። የቅማንት የማንነት ጥያቄ ከቋንቋው ተናጋሪዎች መመናመንና የባህል መግለጫዎቹ በአማርኛ ቋንቋ ተናጋሪው እየተዋጡ (assimilate) መሄዳቸውን እንደ ምክንያት በማቅረብ የቅማንት የማንነት ጥያቄ ለማፈን የክልሉ መንግስት ብዙ ርቀት ለመጓዝ ሞክሯል። በዚህም የማንነት ጥያቄ አቅራቢዎች ከክልሉ ልዩ ኃይል ጋር ደም አፍሳሽ ግጭቶች አካሂደዋል። በፌዴራሉ መንግስት መሪነት የማንነት ጥያቄው በክልሉ ምክር ቤት ምላሽ እንዲሰጠው መደረጉ ይታወሳል። የቅማንት የማንንት ጥያቄ ከአመታት ዝምታ (ያዝ ለቀቅ) በኋላ በአዲስ ኃይል ገንኖ ሊወጣ የቻለበት ምክንያት የትግራይና የአማራ ክልል ድንበር ውዝግብ የአካባቢውን ውጥረት እያባባሰው ከመጣ ወዲህ ነው። የድንበር ውዝግቡ በዋናነት በምዕራብ አርማጭሆ በኩል የ“ግጨው” ቦታና አካባቢው ሲሆን፤ ጉዳዩ በሁለቱም ክልል ርዕስ መስተዳድሮች ተይዞ ሰፊ ድርድር (ክርክር ማለት ይቀላል) የተካሄደበት፤ ከዚህም ባሻገር በአካባቢው ገበሬዎች መካከል ደም አፋሳሽ ግጭት ተካሂዷል። የህወሓት አመራሮች ይህን ውጥረት ለማስቀየስ (tension divert ለማድረግ) የቅማንት የማንነት ጥያቄ ጎልቶ እንዲወጣና የአማራ ክልል መንግስት በቅማንት የማንነት ጥያቄ እንዲጠመድ ማድረጋቸው የብዙዎቹ የጉዳዩ ተከታታዮች ምልከታ ነው (ይህን ጉዳይ በተመለከተ “የኢህአዴግ ቁልቁለት” የሚለውን መጽኀፍ በማንበብ ተጨማሪ መረጃዎችን ማግኘት ይቻላል)።
ወትሮዉንም ቢሆን የሴራ ፖለቲካ የተጣባው የኢህአዴግ ፖለቲካ አሁን ደግሞ ተራው የብአዴን ሆነና የወልቃይት የማንነት ጥያቄ ወደፊት እንዲገፋ ሁኔታዎችን የሚያመቻቹ አመራሮች ያሉ ይመስላል። ይህን የቢሆን እድል ይበልጥ የሚያጠናክረው ከሀምሌ 04/2008 ጀምሮ በሰሜን ምዕራብ እየታየ ያለውን ደም አፋሳሽ ግጭት በተመለከተ የአማራ ክልል መንግስት የኮሙኒኬሽን ቢሮ ኃላፊዉ አቶ ንጉሱ ጥላሁን ለክልሉ ቴሌቪዥን ጣቢያ በሰጠዉ መግለጫ የ“መልካም አስተዳደር እና የማንነት ጥያቄዎችን መነሻ ያደረገ” መሆኑን አምኗል። በአንጻሩ የፌዴራሉ መንግስት “ጸረ-ሰላም ኃይሎች፣ የጥፋት ተልዕኮ ያላቸው፣ በአንድ ብሄር ያነጣጠረ ጥቃት …” በሚሉ ቃላት የታጀቡ ተከታታይ መግለጫዎችን በማውጣት የማንነት ጥያቄውን ታኮ የተፈጠረውን ግጭት ለማድበስበስ ሲታትር ተስተውሏል። የአማራ ክልልና የፌዴራሉ መንግስት በጉዳዩ ላይ እየሰጡት ያለውን ያልተናበበ መግለጫ በሴራ ፖለቲካ ልዩነት መስመር መሀል ስናስተውል የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ ጎልቶ ሊወጣ የቻለበት ምክንያት ግልጽ ይሆንልናል።
ሐምሌ 04/2008 ዓ.ም ምሽት፤ ጎንደር ከተማ ላይ የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ አስተባባሪ ኮሚቴ ስራ አስፈጻሚ አባላትን ለማሰር የተደረገው ዘመቻ በፌዴራሉ መንግስት አገላለጽ “እክል” የገጠመው በመሆኑ ምሽቱንና በተከታታይ ሁለት ቀናት በጸጥታ ኃይሉና በከተማዉ ነዋሪ መካከል ደም አፍሳሽ ግጭቶች ተከስቷል። በወቅቱ የፌዴራሉ መንግስት ባመነው መረጃ መሰረት 9 የፌዴራል፣ አንድ የመከላከያ እና አንድ የአማራ ክልል ልዩ ኃይል ፖሊስ በድምሩ 11 የሰራዊቱ አባላት እንደተገደሉ፣ ከሲቪል ደግሞ 5 ሰዎች እንደሞቱ በተጨማሪም 9 የሰራዊቱ አባላት ቁስለኛ እንደሆኑ መገለጹ የሚታወስ ነው። ከሐምሌ 05-06/2008 ዓ.ም ድረስ በዘለቀው ህዝባዊ አመጽ በአስር ሚሊዮኖች የሚገመት ንብረት መውደሙም ይታወሳል።
የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄ የታፈነው ህዝባዊ አመጽ መቀስቀሻ ሆኖል። ሐምሌ 24/2008 ጎንደር ከተማ ታሪኳን በሚመጥን መልኩ ታላቅ የተቃውሞ ሰልፍ ተደርጓል። የተቃውሞ ሰልፉ በከተማ አስተዳደሩ እውቅና ያልተሰጠው ቢሆንም ብሶት የማያስጉዘው መንገድ የለምና የጎንደር ከተማና አካባቢ ነዋሪ በእለቱ ህግና ፍርድን በእጁ በመጨበጥ መብቱን አስከብሯል። ጎንደር የነፃነትና የክብር ፋና ከተማ መሆኗን ባስመሰከረችበት የተቃውሞ ሰልፍ ቀዳሚ አጀንዳ ሆኖ የቀረበዉ የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄና የታሰሩ የኮሚቴ አባላትን በተመለከተ ነበር። ከዚህ ጎን ለጎን ለብዙዎቹ የጉዳዩ ተከታታዮች ግርምት ሊፈጥር የቻለው በኦሮሚያ የሚደረገውን የብላቴናዎች ግድያና አፈና አጥብቀው የሚያወግዙ፣ የፖለቲካ ነፃነት መሻትን የሚያንጸባርቁ፣ የማህበራዊ ፍትህ ጥያቄዎችን ያዘሉ፣ አፋኝ አዋጆችን የሚቃወሙ፣ የኃይማኖት ነጻነትን የሚጠይቁ፣ … መፈክሮች በሰልፉ ላይ ተሰምተዋል። ከሁለቱ ታላላቅ ኃይማኖቶች (ኦርቶዶክስና እስልምና) የተጋበዙ የኃይማኖት አባቶች በተገኙበት የተቃውሞ ሰልፍ አራት መቶ ሃያ ሺህ የሚሆን ህዝብ ተሳታፊ እንደነበረ ይገመታል። የጎንደር እናቶች የመላኩ ተፈራ የመከራ ጊዜ ከአደባባይ እንዲያፈገፍጉ ሳያደርጋቸው የተቃውሞ ሰልፉ ተሳታፊ ሆነዋል። እናቶች በሰልፉ ተሳታፊ ለሆኑ ወጣቶች ከእንስራቸው ውሀ እየጨለፉ ሲያጠጡ የታየበት ሁኔታ ህዝባዊ ብሶቱ ምን ድረስ እንደዘለቀ ማሳያ ሊሆን ይችላል። በሰልፉ ማጠናቀቂያ ላይ የሰልፉ አስተባባሪዎች የወልቃይት የአማራ ማንነት ጥያቄን በተመለከተ ጥያቄውን በህገ-መንግስታዊ አግባብ እንዲመለስ፣ የታሰሩ የኮሚቴ አባላት እንዲፈቱ አጽኖት ሰጥተዉ ጠይቀዋል። የማንነት ጥያቄውን ወደ አደባባይ ለማውጣት ብዙ መስዋዕትነት እንደተከፈለበት የተናገሩት የሰልፉ አስተባባሪዎች “የማንነት ጥያቄውን ለማቅረብ ብናረፍድም የአማራ ክልል ህዝብ ከጎናችን ነው!” በሚል ደስተኛነታቸውን ገልጸዋል። ያለምንም የጸጥታ ግርግር የተጠናቀቀው የጎንደሩ የተቃውሞ ሰልፍ፤ በቀጣዮቹ ሳምንታት በሌሎች የክልሉ ከተሞች ላይ ለተካሄዱ የተቃዉሞ ሰልፎች መነቃቃት ፈጥሯል። ይሁንና ህዝባዊ ጥያቄዎችን ለሚያንጸባርቁ ሰልፈኞች አጸፋው ጠብ-መንጃ ሆነና ብዙዎቹ ብላቴኖች እንደወጡ ቀርተዋል። የአካል ጉዳተኛ የሆኑትን ቤት ይቁጠራቸው።
ከጎንደሩ የተቃውሞ ሰልፍ በኋላ ደባርቅ፣ ደባት፣ ሳንጃ፣ ሶረቃ፣ አብራሃጅራ፣ ማክሰኝት፣ ቆላድባ፣ አዲስ ዘመን፣ ወረታ፣ ሀሙሲት፣ ደብረታቦር፣ ንፋስ መውጫ (ጋይንት)፣ ባህርዳር፣ ጢስ አባይ፣ ፍኖተ ሰላም፤ ደብረማርቆስ ከተሞች ላይ ህዝባዊ ተቃውሞዎች ተካሄደዋል። በብዙዎቹ የተቃውሞ ሰልፍ በተካሄደባቸው ከተሞች የመንግስት ኃይሎች በወሰዱት የኃይል እርምጃ የብዙ ሰልፈኞች ህይወት ሊያልፍ ችሏል። በተለይም በደብረ ታቦርና በባህርዳር ከተማ የተካሄዱ የተቃውሞ ሰልፎች የብዙዎቹን የሰላማዊ ትግል አቀንቃኞች እምነት በሚፈትን መልኩ የብዙ ብላቴኖች ህይወት በጎዳና ላይ ተቀጥፏል (ከእያንዳንዱ ከተማ የሚሰማው የሟቾች ቁጥር የተለያየና ተቀራራቢነት የሌለዉ በመሆኑ የሟቾችን ቁጥር እዚህ ላይ መጥቀሱ አንባቢን ማሳሳት ስለሚሆን ቁጥሩን መዝለሉ የተሻለ ነው)።
መፈክር ይዘው የወጡ ብላቴናዎች የጓደኞቻቸውን አስክሬን ተሸክመው ወደየሰፈራቸው ተመልሰዋል። በከፍተኛ የሀገር ፍቅር ስሜትና ወኔ ሰልፉን የተቀላቀሉ ጎልማሶች በቃሬዛ ወደ ቤታቸው ገብተዋል። ግፈኞች “በለው!” ማለታቸውን አላቆሙምና እናቶች ዛሬም እንደ ትላንቱ ዋይታ አልተለያቸውም፣ አባቶች ምርኩዝ አቀባይ ልጆቻቸውን ተነጥቀዋል። ጎዳናዉ የብላቴኖችን ደም መምጠጥ አልሰለቸውም። መንግስታዊ ፍጅት በሚመስል መልኩ በተወሰደው የኃይል እርምጃ አትራፊው ማን እንደሆነ ግዜና ትውልድ የሚወስነው ይሆናል።
ፖለቲካዊ ሁኔታዎች በፍጥነት በሚቀያየሩባት ኢትዮጵያ ነገን መተንበይ አስቸጋሪ ያደርገዋል። ይሁንና የኢትዮጵያን ዛሬ ስናስተዉል የትላንቷ ኢትዮጵያ ዉጤት መሆኗ ከአንባቢ የተሰወረ አይደለም። በዚህ አግባብ የኢትዮጵያ ዛሬ ስለ ነገዋ ኢትዮጵያ ምስል የሚሰጠን ጭብጥ ይኖራል።
የድህረ መለስ ኢህአዴግ የበዛ ዝግ አምባገነንነት ምርጫዉን አንድ መቶ ፐርሰንት ከመጠቅለል ጀምሮ የአፈና እጆቹ እየበረቱ መጥተዋል። የምርጫ ፖለቲካን ሁለንተናዊ ፋይዳ አርቆ የቀበረዉ ኢህአዴግ፤ የፖለቲካ አደባባዩን የመቃብር ስፍራ አስመስሎታል። ያም ሆኖ ፖለቲካዊ መብቃት ላይ ያልደረሱ ብላቴኖች የህዝባዊ አመጹ አቀጣጣይ ሆነዋል። አንዳች የቅቡልነት መነሾ የሌለዉ ኢህአዴግ ሁሉን ጠቅልሎ የመግዛት አባዜዉ የበዛ ዋጋ የሚያስከፍለዉ ጊዜ ላይ ይገኛል።
አስር ወራትን ያስቆጠረዉ የኦሮሞ ተቃዉሞ የወዲያዉኑ መንስኤ “የአዲስ አበባና የኦሮሚያ ልዩ ዞን የተቀናጀ ማስተር ፕላን” ቢሆንም፣ ማስተር ፕላኑ ከተሰረዘ በኋላም ተቃዉሞዉ ተጠናክሮ ቀጥሏል። እጅግ በተጠናና በተደራጀ መንገድ በሚመስል መልኩ በኦሮሚያ ክልል ያሉ የሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎችን ጨምሮ እስከ ዮኒቨርስቲ ባሉ የክልሉ ተወላጅ ተማሪዎችን ባቀፈ መልኩ የተካሄዱ ተከታታይ ሰላማዊ ሰልፎች የወጣቶች ግድያና እስር ተጠናክሮ ቀጥሏል። የተቃዉሞዉ መሰረት በጊዜ ሂደት እየሰፋ መጥቶ በሁሉም የኦሮሚያ ዞኖች በተፈራራቂነት በመዝለቁ ህዝባዊ ተቃዉሞዉ መቆሚያ አጥቷል። እንደ አምነስቲ ኢንተርናሽናል ተከታታይ ሪፖርቶች ሐምሌ 30/2008 ዓ.ም በሁሉም የኦሮሚያ ከተሞች በተጠራዉ የተቃዉሞ ሰልፍ የሞቱትን ጨምሮ አስር ወራትን ባስቆጠረዉ የኦሮሞ ተቃዉሞ ከ600 በላይ ሰዎች ህይወታቸዉ አልፏል። ኦሮሚያ ክልል በሲቪል አስተዳደር እየተመራች ያለ የሚመስለዉ በ“መንግስት” ሚዲያ ነዉ እንጂ በእዉነታዉ በወታደራዊ አስተዳደር ስር ወድቃለች።
ጥልቅ የማንነት ቅሬታዎችንና የኢኮኖሚ ብዝበዛ ተረክን እየሰሙ ያደጉት የኦሮሞ ልጆች የመሬት ባለቤትነትን አስታከዉ ያነሱት ተቃዉሞ ወደ ቀደመዉ መሰረታዊ ቅሬታ ተጠምዞ ‹የፖለቲካ ነጻነትና በማዕከላዊ መንግስቱ በቁመታችን ልክ የፖለቲካ ዉክልና ይስጠን! የኢኮኖሚ የራስ ገዥነት አቅማችን በህዳጣኖች አይወሰንም! ኦሮሚያን ለኦሮሚያ!› ወደሚል ፈታኝ አቋም ተሻግሯል። ይህ አቋም ብዙዎች የኦሮሞ ልጆች ሊወድቁለት የፈቀዱት እዉነት ሆኗል። እየሆነ ያለዉም ይሄዉ ነዉ።
በመስመር መሀል ለወራት ድምጹን አጥፍቶ የቆየዉ “የድምጻችን ይሰማ!” የሙስሊሙ ንቅናቄ በየአቅጣጫዉ በሚታዩ ህዝባዊ ተቃዉሞዎች አስታከዉ አጀንዳቸዉን በማንጸባረቅ ላይ ናቸዉ። ይህ መነቃቃት ምናልባትም በቀጣይ ወራት የንቅናቄዉ መገንፈል ከታየ የምዕራቡንና ምስራቁን የኢትዮጵያ አካባቢ ሊያዳርሰዉ ይችላል። የሙስሊሙ ንቅናቄ በራሱ ኃይማኖታዊ ነጻነትንና የኮሚቴዎቹን ጉዳይ በሚያጠይቅ የአጀንዳ መስመር ተነጥሎ ባይወጣ እንኳ በየአቅጣጫዉ እየታዩ ላሉ ህዝባዊ እምቢተኝነቶች መጎልበት ቀላል የማይባል ዋጋ ይኖረዋል።
የኢትዮጵያን ባህል መለዮ አርቃቂዉ አማራ በቅሬታ የተሞሉ ሃያ አምስት አመታትን ገፍቷል። የደርጉ ወታደራዊ ዘመን እንደ ሀገር የመጣ መዐት በመሆኑ አስከፊነቱ የወል ገጽታ ነበረዉ። ዛሬ ላይ የአማራ ጉዳይ የሥልጣን ጥያቄን በሁለተኛ አጀንዳ በመያዝ ማንነትን የማስከበርና ህልዉናን የማስቀጠል ጉዳይ ሆኗል። ሩብ ክፍለ ዘመን የተሻገረዉ የገዥዉ ግንባር አገዛዝ እንደ አማርኛ ቋንቋ ተናጋሪዉ ፈተና ያበዛበት ዘዉግ ቢኖር ኦሮሞ ብቻ በደሉን የሚስተካከለዉ ይመስለኛል።
ብሶት ህወሓትን ብቻ ወልዶ አልቆመምና ለአመታት የተከማቸዉ ግፍና ጭቆና በአማራ ክልል በተለይም በሰሜን ጎንደር አካባቢ እየተስተዋለ የመጣዉ ብረት ማንሳትን ያካተተ ህዝባዊ አመጽ ቀስቅሷል። ብረት አከሉ ህዝባዊ አመጽ የአመጹን ተራዛሚነት ከማበርታት ባሻገር ኢ-ተቀልባሽ ያደርገዋል። ዘውግ ተኮር የማንነት ትንቅንቅ የሀገሪቱ ዋነኛ ፖለቲካዊ ክስተት በሆነባት ኢትዮጵያ ለማንነታቸዉ የሚወድቁ ወጣቶች ቢፈጠሩ የሚገርም አይደለም።
ጥልቅ ድህነትና ሥራ አጥነት በስፋት በሚስተዋልባቸዉ ሁለቱም ክልሎች እየታየ ያለዉ ህዝባዊ እምቢተኝነት በማህበራዊ ድረ-ገጾች የጥላቻ ንግግሮች/ጽሁፎች መታጀብ ጀምሯል። ይህ አዝማሚያ የገዥዉ ግንባር አስኳል-ህወሓት ላይ የሚያርፍ ይሆናል። በህወሓት አመራሮች የበዛ የሥልጣን ጥመኝነት የተነሳ የህወሓት አወዳደቅ ከትግራይ ህዝብ ጋር የሚያያዝበት ሁኔታ እንዳይኖር ያሰጋል። በበሽር አላሳድ ቤተሰቦች በኩል የአላዋይቶች ጉዳይ እንደሚታየዉ ህወሓት ይህችን መሰል የፖለቲካ ቁማር መጫወት ሳይጀምር (አንዳንዶች ጨዋታዉን ከጀመረ ቆይቷል ይላሉ) የትግራይ ህዝብ ዝምታዉን በመስበር የህወሓትን አደጋ ያዘለ የጉርምስና ተግባር ‹ተዉ!› ሊለዉ ይገባል። ይህ የማይሆን ከሆነ የኢትዮጵያ ነገ ከተስፋ ይልቅ የጭንቅና መዐት ጊዜ እንደሚሆን እሙን ነዉ። የርስ በርስ ጦርነትም የቀረበ እንጅ የራቀ አይሆንም።
ሀገሪቱ ለገባችበት የፖለቲካ ቅርቃር ወታደራዊ እርምጃ ሳይሆን ፖለቲካዊ መፍትሄ ያሻታል። የኢትዮጵያ ፖለቲካ ልሂቃኑ በብቸኝነት የያዙት መሆኑ ለክርክር የሚቀርብ ጉዳይ አይደለም። ‹በልሂቃን የበላይነት ተጠፍንጎ የተያዘዉን የፖለቲካ ተሳትፎ፤ የፖለቲካ ተሳታፊነት መብት የበርካታ የሀገሪቱ ዜጎች መብት ማድረግ ይገባል› የሚለዉን የተቺዎች ምልከታ እያሰመርንበት አፋጣኝ ጊዜያዊ መፍትሄ ከመሻት አኳያ የሀገሪቱ ልሂቃን በሰከነ መንገድ መወያያት ይኖርባቸዋል። ኢትዮጵያ ብለን የምንጠራት ሀገር እንድትሰነብት ከተፈለገ የምሁራን ሚና ጎልቶ ሊወጣ ይገባል። ጉዳዩ የሀገር ህልዉና መቋጠሪያ ዉል ነዉና ከጠባብ ልሂቅነት ሰፋ ያለ ሀገራዊ ምልከታ ማንሳት ተገቢ ነዉ። በርግጥ ምሁራዊ ዋጋ በሚጠይቁ ጭብጦች ላይ ለመናገርና ለመወያየት ብሎም ለመጻፍ አለመፍቀድ የገዥዉ ግንባር ምሁር-ጠል ፖሊሲ ዉጤት ነዉ። ግና፤ ይህን መሰል አፍራሽ የፖለቲካ መስመር ለመግራት ምሁራዊ አይናፋርነትን መግፈፍና እዉነት ላይ ቁሞ በእዉነት ስለ እዉነት መናገር ‹ሳይማር ያስተማራችሁ› ህዝብ ዉስጣዊ መሻት ነዉ። መቼም በዚህ ጊዜ እንደ ንጉሱ ዘመን ለሥርዓት ለዉጥም ሆነ ለሀገራዊ ፈተናዎች መለኮታዊ ጣልቃ ገብነት መጠየቅ አዋጪነቱ አይታየኝም። የልሂቃኑ ሚናም ወሳኝነቱ ከዚህ አንጻር ነዉ።
የጥቅመኝነት ፖለቲካን በተሻገረ መልኩ ይህችን የበደል ቋት ሀገር እንደ ሀገር የሚያሰነብታትን ረብ ያለዉ የፖለቲካ ሃሳብ ወደ አደባባይ ማዉጣት በዘመን የተፈተነ የሀገር ጥሪ ነዉ። ዋጋ ባለዉ መንገድ አቻቻይ የፖለቲካ ሀሳብ ማፍለቅ ሀገርና ትዉልድ ለልሂቃኖቻችን የጣሉት ኃላፊነት ሆኗል። መፍትሄዉ በዘገየ ቁጥር ግን ፖለቲካዊ መብቃት ላይ ያልደረሱ ብላቴኖች ህግንና ፍርድን በእጃቸዉ ጨብጠዉ ጎዳናዉ ላይ እየተዋደቁ መቀጠላቸዉ አይቀሬ ነዉ። ከብላቴኖቹ ፍርካሽ ጭንቅላት ጀርባ የነገዋን ኢትዮጵያ መሰንበት መጠራጠር ተገቢ ነዉ።
በሌላኛዉ ጫፍ ከህዝብ ጋር ደም እየተቃባ ያለዉ ገዥዉ ግንባር ነገን አሻግሮ ማየት ግድ ሊለዉ ይገባል። በአለም ታሪክ ህዝብን ገድሎም ሆነ አስሮ የጨረሰ አገዛዝ አልታየም። ከገዳዮች ቁጥር በላይ ለመሞት የተዘጋጀዉ ህዝብ ይበልጣል። ከዉልደቱ እስከ ሞቱ ድረስ በድራማ የታጀበዉ ደርግ መቃብሩን የቆፈረዉ በገዛ እጁ ነዉ። ደርግ የሻዕብያንና የህወሓትን የገጠር ሽምቅ ዉጊያ መቋቋም ተስኖት የወደቀዉ አንዳች ህዝባዊ ቅቡልነት የሌለዉ በመሆኑ እንጅ በሸማቂዎቹ ብርታት አልነበረም። ማህበራዊ መሰረቱን አጥብቦ፣ አጥብቦ … ባዶ እጁን የቀረዉ ገዥዉ ግንባር ጠብ-መንጃን የብቻ መተማመኛ አድርጎ እስከምን ድረስ ይዘልቃል?!
ዛሬም የኢትዮጵያን ፖለቲካ በተሻለ መንገድ የማዘመን ዕድል በገዥዉ ግንባር እጅ ላይ ነዉ። ለታሪክ የሚበቃ ዕድል እጁ ላይ ያለዉ ገዥዉ ግንባር ሥልጣን እሰከ መቃብር ከሚለዉ መለሳዊ የድርጅት ቀኖና ተሻግሮ ነገን ቢመለከት ለዚህች መከረኛ ሀገር ይበጃል (ከዉስጣዊ ቀዉስ መሻገር እንደ ሀገር ብቻ ሳይሆን ቀጠናዊ ትሩፋቱን ከገዥዉ ግንባር በተሻለ ማን ይረዳዋል?) አሁን ያለዉን የኢህአዴግ ምክር ቤት የመሰለ ፓርላማ በማፍረስ የብሄራዊ ዕርቅ መድረክ እንዲመቻች፣ የፖለቲካና የህሊና እስረኞች እንዲፈቱ፣ በአሸባሪነት የተፈረጁም ሆነ ያልተፈረጁ የትጥቅ ትግልን እንደ አማራጭ ለያዙ ኃይሎች የሰላም ጥሪ ማድረግ፣ … ብሎም የብሄራዊ አንድነት መንግስት ለማቋቋም የሚያስችሉ ፖለቲካዊ መደላድሎችን መፍጠር የገዥዉ ግንባር የመጀመሪያም የመጨረሻም በጎ እርምጃ ነዉ። ይህን ከማድረግ ይልቅ በማንአህሎኝ የትምክህት መንገዱ በማያዘግም ከህዝብ ጋር ደም መቃባቱን ‹ግፋ በለዉ!› የሚል ከሆነ፤ የቁርጡ ቀን ሲመጣ በማልኮም ኤክስ አንደበት “The chickens [are coming] home to roost” በሚል “You are welcome!” ለማለት ዝግጁ ነን።
ይህችን ጽሁፍ በማዘጋጅበት ወድቅት ለሊት “It is dangerous to be right when the government is wrong” የሚለዉ ፍርሃት አዘል ምክር በአዕምሮዬ ይመላለስ ነበር። ግና፤ የኢትዮጵያ ነገ የተሸከመዉ መዐት ከባድ ነዉና እየመጣ ያለዉን የበዛ መከራ መጠቆምም ሆነ ከሞት በመለስ መዉጫ ጫፎችን ማሳየት ትዉልዳዊ ጥሪ ነዉ። ይህችን ምክር ለማይቀሉ የገዥዉ መደብ ልሂቃን ግን ወዮ ለዚያች ቀን!!
የክልሉ ፍትህ ቢሮ ሀላፊ ወ/ሪት ትዛታ ፈቃዱ፥ ክሳቸው የተቋረጠላቸው ሰዎች በክልሉ በሰገን አካባቢ ህዝቦች ዞን በኮንሶ ወረዳ ከ2007 እስከ መስከረም 2009 በነበረው ሁከት እና ብጥብጥ ምክንያት ክስ ተመስርቶባቸው የነበሩ ናቸው ብለዋል።
በሁከትና ብጥብጥ ተጠርጥረው በህግ ጥላ ስር የቆዩት ግለሰቦቹ ክሳቸው እንዲቋረጥ የተወሰነው የተሻለ አገራዊ መግባባትን በመፍጠር የፖለቲካ ምህዳሩን ለማስፋትእንዲሁም አሁን በአገራችን የጀመርነውን የፍቅር፣ የይቅርታ፣ የመደመር፣ የአንድነትና እንደ አገር የመለወጥ ጉዞ እውን ለማድረግና ባለፉት ሶስት ወራት ውስጥ በሀገሪቱ እየታየ ያለውን የለውጥ ጉዞ ለማስቀጠል ነው።
ቢሮው እንዳስታወቀው ከፌዴራል አቃቢ ህግ በተሰጠው ውክልና መሰረት ሰው በመግደል በከባድ ወንጀል ከተከሰሱ ሁለት ግለሰቦች ውጭ በስምንት መዝገቦች ክስ ተመስርቶባቸው የነበሩ 188 ተከሳሾች ክስ እንዲቋረጥ ተደርጓል።
እነዚህ ክሳቸው የተቋረጠላቸው ግለሰቦችም ሰላም በአመፅና በሁከት እንደማይገኝ በመገንዘብ እና ወደ ህብረተሰቡ ሲቀላቀሉ ጥላቻን በፍቅር በመተካት ለውጥ ለማምጣት ሊሰሩ እንደሚገባ ክልሉ አሳስቧል።
የዩኒቨርሲቲው ፕሬዝዳንት ንጉስ ታደሰ(ዶ/ር) የእንኳን ደህና መጣችሁ ንግግር ባደረጉበት ወቅት እንዳሉት ዩኒቨርሲቲው ከተከፈተ ጀምሮ ለከተማውና ለአካባቢው ህብረተሰብ ጉልህ አስተዋፅኦ ያበረከተ መሆኑን ገልጸው ለነዋሪው ሰፊ የስራ እድል የፈጠረ እና የተሻለ የገቢ ምንጭ አምጥቶለታል ብለዋል፡፡ ሆኖም ግን ዩኒቨርሲቲው ከዚህ በላቀ መልኩ መስራት እንዳለበት አምነው እዛም እዚህም ከሚታዩና ከተበጣጠሱ ተግባራት ወጥተን በህብረተሰቡ ህይወት ላይ ትርጉም ያለው ለውጥ እንዲመጣ በየደረጃው ከሚገኝ የዞኑ አመራሮች ጋር በቅንጅት ልንሰራ ይገባናል ነው ያሉት፡፡
10 አባላት የያዘ የጥናት ቡድን ተዋቅሮ የህብረተሰቡ ቁልፍ ችግሮች ምንድናቸው? ዩኒቨርሲቲው በምን መልኩ ማገዝ አለበት የሚሉ ጉዳዮችን ይዞ ጥናት አካሂዷል ብለዋል፡፡ የጥናት ቡድኑም በተለያዩ ሙያዎች በርካታ ልምድና እውቀት ያላቸው የዩኒቨርሲቲው ምሁራኖች እንደሆኑ ገልጸዋል፡፡
ዶ/ር አዝመራው አየሁ የጥናት ቡድኑ አካል ሲሆኑ ለውይይት መነሻ የሆነውን የህብረተሰቡ ቁልፍ ችግሮች፣ ያሉ ጸጋዎችና መወሰድ ያለባቸውን የመፍትሔ አቅጣጫዎችን የሚያመላክት ጥናታዊ ጹሑፍ አቅርበዋል፡፡ “ጥቃቅን ጉዳዮች ላይ ጊዜያችንና ሀብታችንን ከማጥፋት ወጥተን ህብረተሰባችን የሚፈልገውንና የጎደለውን ነገር በጥናት ለይተን
ዘለቄታዊ መፍትሔ ልንሰጠው ይገባናል” ብለዋል፡፡ ዩኒቨርሲቲው ባለፉት ጊዜያት ያከናወናቸው የጥናትና ምርምር እንዲሁም የማህበረሰብ አገልግሎቶች በሚፈለገው መልኩ ውጤታማ እንዳልነበሩ የጥናት ቡድኑ ገምግሟል ሲሉ ተናግረዋል፡፡
ለዚህም እንደምክንያት የጠቀሷቸው ነጥቦች፡- የተቀናጀ ስራ አለመሰራቱ፣ የአቅም ችግር መኖር፣ በምሁራኑ ዘንድ በቂ የማህበረሰብ አገልግሎት ልምድ አለመኖር፣ ዩኒቨርሲቲው በመማር ማስተማር ስራዎች ላይ ብቻ ማተኮር፣ የሀብት ውስንነት እና ችግር ፈቺ ጥናትና ምርምር ማድረግ እንደሁለተኛ ተግባር መቁጠር ናቸው ብለዋል፡፡ ሌላው ዩኒቨርሲቲው ከዞኑና ከከተማው አመራሮች ጋር በቅንጅት ይሰራሉ ያሏቸውን 7(ሰባት) የትኩረት መስኮችን ጠቅሰዋል፡፡
1ኛ. የዞኑን የተፈጥሮ ሀብት መጠቀም፣ ምርታማነትን መጨመር እና የምግብ ዋስትናን ማረጋገጥ 2ኛ. የትምህርት ጥራቱን በዘላቂነት ማስቀጠል 3ኛ. የኢንቨስትመንት አማራጮችን መለየትና መጠቀም 4ኛ.ተወዳዳሪና ተመራጭ የሰው ሀይል እንዲኖር መስራት 5ኛ.ታሪካዊና ባህላዊ ቅርሶችን መሰነድና ማልማት 6ኛ. ዘመኑን የዋጀውን የቴክኖሎጂ ማላመድና ፈጠራዎችን መስራት 7ኛ. የህብረተሰቡ ጤና እንዲጠበቅ እና የተመጣጠነ ምግብ እንዲያገኝ መስራት እንዲሁም በእነዚህና በሌሎች በተመረጡ ስራዎች ላይ ሞዴል የሚሆን ስራን ሰርቶ ለሚመለከተው ተቋም የማስተዋወቅና የማስተላለፍ ሂደት ይኖራል ነው ያሉት፡፡
በመቀጠልም ተሳታፊዎቹ በጥናታዊ ጹሑፉ ላይ ያልተዳሰሱ ያሏቸውን ሀሳቦች፣ የፋይናስ ምንጮች፣ የአሰራር ቅደም ተከተልን፣ ስራዎችን መሬት ላይ ለማውረድ የሚገጥሙ የቅንጅት ጉድለቶችን እና የመሳሰሉትን ጥያቄዎችና አስተያየቶችን አንስተዋል፡፡
ጥናታዊ ፅሑፉን ያቀረቡት ዶ/ር አዝመራው እና የደ/ብ/ዩ ፕሬዚዳንት ዶ/ር ንጉስ ታደሰ በተነሱት ጥያቄዎችና አስተያየቶች ላይ ምላሽና ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡ ዶ/ር ንጉስ ታደሰ እንዳሉት በምሁራኑ ተጠንቶ ለውይይት የቀረበው ጥናታዊ ጹሑፍ ያለቀለትና እንከን የሌለው አድርጎ መወሰድ የለበትም፤ የት ላይ ነው ችግሩ ያለው የሚለውን ለማመላከትና ከተሳታፊው ጠቃሚ ግብዓት ወስዶ ሰነዱን ለማዳበር እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ አሁን ላይ ችግሩን በትክክል የመለየት ስራ ተሰርቶ እንዴት ይፈታ? ማን ይፍታው? መቼ? እና ሌሎችንም ጥያቆዎችን ምላሽ ለመስጠት ቀጣይ ጥናት ይካሄዳል ብለዋል፡፡
በመጨረሻም የሰ/ሸዋ ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ ታደሰ ገ/ፃዲቅ በበኩላቸው ውይይቱ ችግሮችን በተለያዩ መንገዶች ለማየት የሚያስችል ያለንን እውቀትና ሀብት ቆም ብለን ለመፈተሽ ያግዛል ብለዋል፡፡ በዞኑ ውስጥ ያሉ ችግሮችን፣ የዞኑ ጸጋዎችን እና በቀጣይ መደረግ ያለባቸውን የመፍትሔ እርምጃዎች በጋራ ተነጋግሮና ተግባብቶ ውጤታማ ስራ
ለመስራት መድረኩ የተሻለ አማራጭ ሆኖ እንዳገኙት ተናግረዋል፡፡ “ለእውቀት ልዩ ክብር እንስጥ፤ እውቀት ደግሞ መመዘን ያለበት በውጤትና ችግርን በመፍታት መሆን አለበት” ብለዋል፡፡ በችግሩ ዙሪያ በደንብ ተነጋግረን መፍትሔ ሰጥቶ ውጤት ማምጣት ከተቻለ ዞኑ እንደ ክልልም ሆነ እንደ ሀገር ሞዴል ይሆናል ነው ያሉት፡፡
በመጥፎ ሁኔታ ምላሽ ለሚሰጥዎት ሰው በመልካምነት ይመልሱ። (የሚያመነጫጭቅዎትን ሰው ያስቡና ወዳጅነት በተሞላበት ሁኔታ "ቀንህ/ሽ ጥሩ አልነበረም?" ብለው ይጠይቋቸው። በዚህም ውጥረት የተሞላበትን ሁኔታ በቀላሉ ማርገብ ይችላሉ)
በሰዎች ሕይወት ውስጥ ከሚያጋጥሙ ነገሮች ሁሉ ችላ መባል፣ አለመፈለግና አለመፈቀር የሰውነትን ክብር የመግፈፍ ያህል ስለሆነ ችላ የተባለን ሰውን ያቅርቡ። ይህን ሲያደርጉ ለሰዎች ዋጋን ይሰጣሉ።
ከመልካምነት የራቀ ድርጊት ሲፈጸም ሲገጥምዎ የእርሶ ችግር አለመሆኑን ይረዱ። ለድርጊቱ ምላሽ እንዲሰጡ ሲገፋፉም እራስዎን ይቆጥቡና በጥልቀት ትንፋሽ ወስደው እራስዎን ያርቁ።
እዋእ አንታ ሃይላት “ንሰላም” ምስቲ ቃላቱ አሰማሚዔ መሊሸ በሃላይ ደአየምበር: ብሐቂ ብሐቂ እቲ ትብሎ ዘለኻ አብ ቦትኡዩ ዘሎ:። ዝኾነኾይኑ ንመጸኢ ጊዜ ንቃላተይ አጠቃቅማ ከስተባህለሎም ጌርካኒ አሎኻ እሞ: የቀንየለይ::
ኢዛ (ረቡዕ ኅዳር ፱ ቀን ፳፻፲፫ ዓ.ም. November 18, 2020)፦ የአገር ክህደት በፈጸሙ 76 ጄኔራሎች መኮንኖች ከፍተኛ ወታደራዊ መኮንኖችና የበታች ሹማምንቶች ላይ የፍርድ ቤት ማዘዣ ትእዛዝ የወጣባቸው መኾኑን የፌዴራል ፖሊስ አስታውቋል።
ዛሬ የፍርድ ቤት ትእዛዝ ከወጣባቸው 76ቱ ውስጥ 14ቱ ሜጀር ጄኔራሎችና ብርጋዲየር ጄኔራሎች ሲሆኑ፤ 58ቱ ደግሞ ኮሎኔሎች (47ቱ ኮሎኔሎች፣ 11ዱ ሌተናል ኮሎኔሎች)፤ አንድ ሻለቃ እና 3ቱ የሻምበልነት ማዕረግ ያላቸው ናቸው።
የፌዴራል ፖሊስ ዛሬ ረቡዕ ኅዳር 9 ቀን 2013 ዓ.ም. እንዳስታወቀው፤ እነዚህ ከፍተኛ የጦር መኮንኖች በሥራ ላይ ያሉና ጡረታ የወጡ ሲሆን፤ ከሕወሓት ጁንታ ቡድን ጋር በመኾን የአገር ሕልውናን አደጋ ላይ በመጣልና ሕገ መንግሥቱንና ሕገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን በኃይል በመናድ ወንጀል በመሳተፍ የሚፈለጉ ናቸው ያላቸውን 76 ተጠርጣሪዎች ስምም ይፋ አድርጓል።
በዚህ በያዝነው ወር ኅዳር 3 ቀን 2013 ዓ.ም. 64 ከፍተኛ የሕወሓት አመራሮችና 32 የጦር መኮንኖች ላይ የእስር ማዘዣ መውጣቱ አይዘነጋም። የፍርድ ቤት ማዛዣ የወጣባቸውን 76 ከፍተኛ መኮንኖችና የበታች ሹማምንትን በተመለከተ ፌዴራል ፖሊስ ያወጣው ማዕረግና ስም ዝርዝር የሚከተለው ነው። (ኢዛ)
ኣብ ቀረባ እዋን ብስደት ናብ ኔዘርላንድ ምምጻእኩምን ኣብ ከባቢ ፍሪስላንድ ወይካአ ክሮኒንገን ከም እተመደብኩምን ተረዲኡና ኣሎ፥፥ ናይ ፍሪስላንድ ወይካአ ክሮኒንገን ማሕበረሰብ ንዓኹምን ንበተሰብኩምን ጽቡቅ ኣቀባብላ ዔርልኩም ክኸውን ተስፋ ንገብር፥፥
ካብ ዝነበርካዮ ሃገር ለቂቅካ ብስደት ናብ ካልእ ሃገር ክትከይድ ከሎኻ ዘሸግር ነገር ከም ዝኾነ እሙን እዩ፥፥ ሓዲሽ ባህሊ ፥ቓንቃ፥ኣመጋግባ፥ ዝተፈለየ ኣመሃህራ ስርዐት፥ ስራሕ ምስኣን ፥ ናይ ቤተሰብ ናፍቆት ምስ ካልእ ሕብረተሰብ ብቀሊሉ ምሕዋስ ዘሸግር ምኻኑ ንርዳእ፥፥
ኩሉ ነገር በዛ ሓጻር መልእኽቲ እኻ ክግለጽ እንተ ዘይከኣለ ሓደ ነገር ግን ንግንዘብ ንስኹምን በተሰብኩምን ዝሓለፍኩምዎን እትሓልፍዎ ዘለኹምን መገዲ እግዚኣብሄር ንጽቡቅ ከም ዝልውጦ ኣምላኽ ንዓኻትኩም ናብ እዚ ስፍራ እዚ ከምጽአኩም ከሎ ዓላማ ከም ዘለዎ ናይ ኣምላኽ ቃል ኣብ ሮሜ 8:28 ከምዚ ይብል << ነቶም ንኣምላኽ ዘፍቅሩ ከም ምኽሩ እውን እተጸውዑ ግና ኩሉ ንሰናይ ከምዝድግፎም ንፈልጥ ኢና>>
ኣብ ከባቢ ፍሪስላንድ ወይካአ ክሮኒንገን ዘሎና ኣሕዋትን ኣሓትን ከምቲ ኣብ ትንቢት ኢሳ፥ 55:6 ተጻሒፉ ዘሎ <<ንእግዚኣብሄር በቲ ዝርከበሉ ጊዜ ድለይዎ ቀረባ ኸሎ እውን ጸውዕዎ>> ከም ዝብል ካብ ዝተፈላለየ ስፍራ ካብ ኩፉእ ሓሳብን ሞትን ኣድሒኑ ኣብ እዚ ስፍራ ዘቀመጠና ኣሕዋትን ኣሓትን ናይ ኣምላኽ ውረታ ብምዝካር ከነምልኾን ከነገልግሎን ክንግዛኦን ከም ፍቃዱ ክንነብር ሕብረት ጌርና ኣሎና፥፥
ስለዚ ራሕቦት ወንጌላዊት ቤተክርስትያን እንቋዕ እግዚኣብሄር ብሰላም ናብ እዚ ስፍራ እዚ ኣምጽአኩም እንዳበለት ኣብ እዚ ከባቢ ፍሪስላንድ ወይካአ ክሮኒንገን ክሳዕ ዘለኹም ጊዜ ምሳና ሕብረት ክትገብሩን ኣብ ናይ ቤተክርስትያንና ፕሮግራም ክትካፈሉን ንስኹም ብዝፈቀድኩሞ ድማ ቤተክርስትያንና ከም ፍቋድ ኣምላኽ ካብ ልቢ ከም እተገልግለኩም በዚ ኣጋጣሚ ነረጋግጸልኩም፥፥
ኢ/ር ግዛቸው ሸፈራው በሀብታሙ መፅሃፍ ውስጥ ሰሜ ተነሳ ብሎ ሰባት ገፅ ያለው አዚቡርዚውን ከትቦ ማን መሆኑን የሚያሳይ ፅሁፍ አቅርቦልናል፡፡ እኔ በግሌ የሀብታሙ አያሌው መፅኃፍ ለምን ተተቸ የሚል ነገር የለኝም፡፡ ይልቁንም ባይተች ነው ቅር የሚለኝ፡፡ ነገር ግን በግል ቂም ተነሳስቶ እራስን በሚያሳንስ መንገድ ሲሆን ግን ቅር ያሰኛል፡፡ ለትዝብትም ይዳርጋል፡፡ በተለይ ደግሞ በኢንጂነሪንግ መስክ ብዙ ሂሣብና ሎጂክ ከሚያውቅ ሰው ሲሆን ጉዳዮን ከበድ ያደርገዋል፡፡ ኢ/ር ግዛቸው ሀብታሙ ለመሳደብ አርባና አምሳ ዓመት ወደ ኋላ ሄዶ ዘጠነኛ ክፍል አስተማሪውን አሰታውሶ የልጅ ልጁን ለማሳነስ የሄደበት መንገድ ምን ያህል መንገድ ጠፍቶት እየባዘነ እንደሆነ የሚያሳይ ነው፡፡ በረከት ሰምኦን ሰሙን ጠርቶ በመፅኃፉ ሲያዋርደው መልስ ያልሰጠው ግዛቸው አሁን ግን ለሀብታሙ መልስ ለምስጠት የቅል ተረት ያነሳው ምን አልባትም ሀብታሙ አሜሪካ ስለሆነ እሩቅ ነው ብሎ ሊሆን ይችላል፡፡ የኢ/ር ገዛቸው ስም ግን ወደደም ጠላ ከአንድነት ፓርቲ ጋር ለዘላለም ሲጠራ ይኖራል፡፡ ይህን በበጎም ሆነ በክፉ እንዲጠራ ያደረገው ደግሞ እራሱ ግዛቸው ነው፡፡ ልጆቹም ቢሆን በዚህ ጉዳይ ሰሙ ሲነሳ ሊኮሩበት የፈለጉትን ያህል ሊያፍሩበት የሚያስችል ስራ የሰራው እራሱ ግዛቸው መሆኑን ማወቅ አለባቸው፡፡ በእኔ ግምገማ ግዛቸው በአንድነት ላይ ያደረገውን ግለኝነት ሳያደርግ ቢሞት ለልጆቹ ክብር ነበር፡፡ አሁን ግን ምንም በማያወላውል ሁኔታ ማፈሪያ ሆኖዋል ብዬ አምናለሁ፡፡
ሰለ ሀበብታሙ ከፃፈው ሰባት ገፅ ውስጥ የመጀመሪያው ሁለት ገፆች የሚያወሩት ሰለ ሀብታመ የስልጣን ጥመኝነት ሲሆን ይህም የተገለፀው በተሰጡት ሃላፊነቶች ነው፡፡ ይህ ሊተች የሚችለው እውነት ወይም ውሸት ተብሎ ይህን ሃላፊነት አልነበረህም በሚል እንጂ ዝም ብሎ በደፈናው የስልጣን ሱስ በሚል መሆን የለበትም፡፡ ሀብታሙ አንድነተት ውስጥ የገባው ለእነ ሰዬ በተከፈተው መንገድ ነው የሚለው ደግሞ በፍፁም የተሳሳተ ነው፣ ሀብታሙ አንድነት ሲገባ ግዛቸው እራሱ እንኳን አስገቢ ሊሆን አንድነት ውስጥ እራሱ ለመግባት ደጅ የሚጠናበት ወቅት ነበር፡፡ ሁሉም ሰው እንደሚያውቀው አንድነትን ወድቋል ብሎ ጥሎ ከሄዶ በኋላ ሞቅ ሲል አለሁበት ለማለት መምጣቱን ሰው የሚያውቅ ያለ አይመስለውም፡፡ የሚሊዮኖችን ድመፅ የእርሱ ፕሮጀክት አድርጎ ሲያቀርብም አያፍርም፡፡
ሀብታሙን ለመክስስ የተጠቀመበት ከስብሃት ነጋ ጋር ስለነበረው ግንኙነት በተመለከት ግንኙነቱ እራሱ የተጀመረው እኔ እና ስብሃት ነጋ በጀርመን ድምፅ ሬዲዮ ባደረግነው ንግግር መነሻ ሲሆን በዚህ መነሻ በተደረገው ግንኙነት ውይይቱ ቢጀመርም በተለያየ ምክንያት ሊቀጥል አልቻለም፡፡ ግዛቸው እንደሚለው በሰራ አስፈፃሚ ተነጋግረን ግርማ መሳተፍ የለበትም አልን ያለውም ውሸት ነው፡፡ እንድሳተፍ ተጠይቄ ፈቃደኛ ያልሆንኩት እኔ ነኝ፡፡ ምክንያቱም ከግዛቸው ጋር ለመስራት ፈቃደኛ ስለአልነበርኪ ነው፡፡
ኢ./ር ግዛቸው ሸፈራው አንድነትን ለመታደግ ስልጣኔን የለቀቅሁት በፈቃዴ ነው በል መግለጫ ሰጥ ለዚህ የሚገባህን ክብረ እንስጥህ ስንለው እንቢ ብሎ በአንድነት ውስጥ እንደ ውሻ ቀዳዳ ቀዶ ጅብ ማስገባቱን ረስቶ አሁን ደግሞ ሀቀኛ መስሎ እረሱን ሊከላክል ብቅ ማለቱ ያሳዝናል፡፡ ይህን ሰባት ገፅ ለመፃፍ ያወጣውን ጉልበቱን አንድነትን ለማዳን አንድ ገፅ ወይም ሁለት መስመር ለመፃፍ ቢጠቀምበት አንድነት በፖለቲካ ውሳኔ ሲፈረስ መዋጮ ባያዋጣ ይችል ነበር፡፡ አልፎ ተርፎ ከሳሽ ሆኖ ፋና ላይ ቀርቦ ሲከሰን እንዳልነበር አሁን ደግሞ ሀብታሙን ሊከስ ሲመጣ ያሳፍራል ያናድዳልም፡፡ ለማነኛውም ግዛቸው ያነሳቸው ሶሰት ነጥቦች አንደኛ ለፕሬዝዳንትነት የመጣሁት ተለምኜ ነው የሚለው ቅጥፈት መሆኑን ብዙ ሰው አልተረዳውም;; አውነት ነው ለማኝ አደረጅቶ በተለመደ የሴራ መስመር መምጣቱን በእርግጥ እንደ ተክሌ በቀለ ተሳስተው የተከተሉት መኖሩ የሚታወቅ ቢሆንም፣ አውነቱ ግን የራሱ የስልጣን ፍላጎት ነው፡፡ በምንም ዓይነት ተለምኖ ሳይሆን ለምኖ መምጣቱ ግልፅ መሆን አለበት፡፡ ሁለተኛ በሸዋ ፖለቲካ በሚል ያቀረበው መከላከያ የሚያሳፍር ሲሆን እኔን ለማሸነፍ በሸዋ ብቻ ሳይሆን ሲሰፋ በአማራ.፣ በእድሜ፣ በኢኮኖሚ፣ ወዘተ ከፋፍሎ ሴራ መስራቱን አውቃለሁ፡፡ በዚህ ዓይነት ሴራ መወዳደር ባለመፈለጌ መሸነፌን አምኜ ተቅብያለሁ፡፡ ሃላፊነቱን ደግሞ ለተለየ ጥቅም ሰለማልፈልግ አውቄ መተዌን ግዛቸው የተረዳው አይመስለኝም፡፡ ይልቁንም በዝረራ አሸነፍኩት ብሎ መፎከር ቁም ነገር አድርጎታል፡፡ በሚያስገርም ሁኔታ ቀደም ሲል የነበርን አመራሮች የጀመርነውን የድርድር እና ከጥላቻ ነፃ የሆነ ፖለቲካ ያለ ባሕሪው የራሱ ማድረጉ ነው የሚያስገርመው፡፡ እርግጥ ነው በመጨረሻ አካባቢ ፍርሃት ይዞት ድርድር ድርድር ማለት ጀምሮ ነበር፡፡ ለዚህም ነበር ፈሪ ለድርድር አይሆንም ብለው ከስራ አስፈፃሚነት የለቀቁት፡፡ ለማነኛውም ግዛቸው ሸፈራው እንደምንም አምጦ በረከት ሰምኦን በመፅሃፉ ሲያዋርደው መልስ ስጥ ብለን ስንለምነው አንቢ ብሎ ለሀብታሙ የዚህ ዓይነት የወረደ ፅሁፍ መፃፉ አሳዝኖኛል፡፡ ለማነኛውም የእኔ ደግሞ ከቻለ አንብቦ ምን እንደሚል እጠብቃለሁ፡፡ መቼም እኔን በስልጣን ጥመኝነት ያመኝ ይሆን?
ጊዜው በኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1973 ዓ.ም. ነው። ኢትዮጵያን ለማፍረስ የተነሱ ባዕዳን ኃይሎች ቀዳሚ ሀገር በቀል ወኪል የሆነው ኢሕአፓ በሻዕብያ መሪነት ከወያኔ...
ክቡራት ተኸታተልቲ ኣሰና: ድምጺ ኣሰና ሳላ ‘ቶም ዘይሕለሉ ደገፍታ ብዘይተጕላባነት ዘወፈዩዎ ፋይናንሳዊ ኣበርክቶ ካብ ወርሒ ናብ ወርሒ ሰለይ እናበለት ን 6 ኣዋርሕ ኣገልግሎት ፈነወ ራድዮ ናብ ኤርትራ ክትህብ ጸኒሓ ‘ላ። ኣብ ውሽጢ ሃገርን ኣብ ወጻእን ዝነብር ተኸታታሊኣ፡ ብኣድማዕነት መደባታ ተመሲጡ ‘ድምጸይ ድምጺ ልበይ፡ ደው ትበለለይ’ ክብላ ጸኒሑ ‘ሎ። ኒሕን ሞራልን ቀጻልነታ ድማ እዚ ተዓቢሱ ዝጸንሐ ቅዱስ ድምጺ ውጹዓት እዩ።
ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዋሺንግተንን ከባቢኣን ንድምጺ ኣሰና ብፋይናንሳዊ ሓገዝ ንምስሳን ካብ ፈለማ ክሳብ ሕጂ ብተወፋይነት ዝነጥፍ ዘሎ ወኪልና ተስፊት ክፍሉ፡ ብፍላይ ነቶም ኣብ ዋዕላን ሰልፍን ዝተሳተፍኩም ናይ ገንዘባዊ መብጽዓ ካርድ (ፕሌጅ ካርድ) ዝዓደለኩም ግዱሳት፡ መብጽዓኹም ብቑጽሪ ቴለፎን 7036290952 ከተፍልጡዎ ብትሕትና ነዘኻኽረኩም።