Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
አያችሁ… የአፍሪካን ዋንጫ ጨዋታዎች ለኢቴቪ ለማስተላለፍ ከ1ሺ ፐርሰንት በላይ የዋጋ ጭማሪ አድርጓል የተባለው ተቋም፤ Local (ኢትዮጵያዊ ማለቴ ነው) ቢሆን ኖሮ እኮ ችግር የለውም ነበር፡፡ (ገበና ለገበና እንተዋወቃለና!) ይኸኛው ግን ዓለም አቀፍ ተቋም ነው - Strictly በነፃ ገበያ መርህ የሚመራ!! (ነፃ ገበያና ዕዝ ኢኮኖሚን ማጣቀስ አያውቅም - እንደ ኢህአዴግ!) እናም በዋጋው የተስማማ ከፍሎ አገልግሎት ያገኛል፤ ያልተስማማ ይቀርበታል፡፡ (እጅ ጥምጠዛ እኮ የለም!) አያችሁ… ኢቴቪ እዚህ አገር ነጋዴ “ዋጋ አስወደደ” በሚል ወዶ እስከሚጠላ እንደሚብጠለጠል አሳምሮ ያውቃል! (ምን ማወቅ ብቻ?) እናም በአገር ውስጥ ልማድና ደንብ ዓለም አቀፍ ቢዝነስ ለማካሄድ ዳዳው፡፡ እኔማ “እንኳንም በዚህ አለፈልን!” አልኩኝ፡፡ እንዴ… ኢቴቪ ቢነሳበት ኖሮ እኮ ወዶ እስኪጠላ በማይሰማው ቋንቋ “ያስታጥቀው” ነበር - ያውም በተረትና በምሳሌያዊ አባባል የበለፀገ! “የኒዮሊበራል ቅጥረኛ!”፣ “ፀረ-አፍሪካ!”፣ “የኢምፔሪያሊዝም ግልገል” ወዘተ…ወዘተ ሊለው ይችል ነበር እኮ፡፡ (አንድዬ አተረፈና!) ትንሽ የቆጨኝ ግን ኢቴቪ ተቋሙን “ኪራይ ሰብሳቢ!” ሳይለው መቅረቱ ነው!! ትክክለኛ የኪራይ ሰብሳቢ ምሳሌ እኮ ይሄ ተቋም ነው (መብቱ ቢሆንም!)
እኔ የምላችሁ… ፅሁፌ መግቢያ ላይ ያቀረብኩትን የእንቆቅልሽ ጥያቄ ፈታችሁት? ይሄውላችሁ… በአገራችን ብዛታቸው እንደ ቆጣሪው ከፍና ዝቅ የሚሉት ምን መሰሏችሁ? የኢትዮጵያ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ናቸው!! እንቆቅልሹ ግን የእኔ ፈጠራ እንዳይመስላችሁ! (ኮፒራይቱ የአንድ ቱባ ፖለቲከኛ ነው!) ኢህአዴግ ወደ ሥልጣን ከመጣ ጀምሮ የተለያዩ ተቃዋሚ ፓርቲዎችን በመመስረት በሊ/መንበርነትና በፕሬዚዳንትነት ወደ ሁለት አስርት ዓመታት ገደማ የመሩት (ያውም ምክትላቸው ከነመኖራቸውም ሳይታወቁ) ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ ናቸው ባለቤቱ! በቅርቡ በአገሪቱ ውስጥ ስንት ተቃዋሚ ፓርቲዎች እንዳሉ ሲጠየቁ ምን አሉ መሰላችሁ? “እሱ እንደቆጣሪው ይለያያል!” (የአመቱ ምርጥ የፖለቲካ እንቆቅልሽ!)
“እውነት ግን የተቃዋሚዎች ብዛት ምን ያህል ነው?” ማነው የሚጠየቀው - ኢህአዴግ ነው ምርጫ ቦርድ? ሌላው ቢቀር እኮ መረጃው ለኢቴቪ ጥያቄና መልስ ይሆነናል፡፡ (ድንገት ከተጋበዝን ብዬ እኮ ነው!) ግን ለምንድነው በኢቴቪ የተቃዋሚዎች ጥያቄና መልስ የማይጀመረው? (ኢቴቪ የጋራ ንብረታችን ነው ብዬ እኮ ነው!)
የኢህአዴግ ፅ/ቤት ኃላፊ የተከበሩ አቶ ሬድዋን ሁሴን በቅርቡ የሰጡት መግለጫ ተቃዋሚዎችን ጭስስ እንዳደረጋቸው ታዝባችሁልኛል? 28ቱ ፓርቲዎች ባለፈው ሳምንት በሰጡት ምላሽ ኢህአዴግ ነፍሴን “አግላይ!” ብለውታል (ብርቁ ነው እንዴ ማግለል!) እሱማ ይሄኔ እግሩን ዘርግቶ Mission Accomplished ይላል፡፡ እኔን ደግሞ “ጭስስ” የሚያደርገኝ ምን መሰላችሁ? የኢትዮጵያ ፖለቲካ ማጠንጠኛው “ብሽሽቅ” መሆኑ ነው!
በነገራችሁ ላይ ፕሮፌሰር በየነ ስለተቃዋሚዎች ብዛት የሰጡትን እንቆቅልሻዊ መልስ የሚያጠናክር አባባል 28ቱ ፓርቲዎች በሰጡት መግለጫ ውስጥ አግኝቻለሁ፣ እንዲህ ይላል፡-
“ኢህአዴግ ለራሱ ፖለቲካዊ ጥቅም የሚበጀው ሲሆን 75 የፖለቲካ ፓርቲዎች እንዳሉ ይናገራል” የሚለው መግለጫው፤ ሲያሻው ደግሞ ተቃዋሚዎች ውስጣቸው መፈተሽ አለበት በማለት የምርጫ ቦርድን ሥልጣን ይወስዳል ሲል ኢህአዴግን ይኮንናል፡፡ (አቤት የእንቆቅልሻችን አበዛዝ!)
ከ EA ካፒታል ጨዋታዎች በቀድሞ ግንኙነቶች ላይ እንደቀልድ አዲሱ የጨዋታ ሞድ ፣ ኮንኩስት በ Star Wars Galaxy of Heroes be ውስጥ ለመተዋወቅ ዝግጁ ነው ፡፡
ስለ ተወዳጅ ጨዋታ Marvel Strike Force ስለ ተከታታዮቻችን የቅርብ ጊዜውን ለአውሬው ኢሶ -8 መመሪያ እንኳን በደህና መጡ ፡፡ በዚህ ተከታታይ ውስጥ እንመለከታለን…
ስለ ታዋቂው ጨዋታ Marvel Strike Force ስለ ተከታታዮቻችን የቅርብ ጊዜውን ለኪቲ ፕሪዴ ወደ አይሶ -8 መመሪያ እንኳን በደህና መጡ ፡፡ በዚህ ተከታታይ ውስጥ እንመለከታለን…
በጋላክሲ ፋር ፣ ሩቅ ሩቅ ጨዋታን በበላይነት ከሚቆጣጠሩት የሉካስፊልም ጨዋታዎች ጋር አዲሱ ማዋቀር የሉካስፊልም ጨዋታዎች እና ዚንግጋ እንዳላቸው ቀድሞውኑ ማምረት ይጀምራል…
ስለ ተወዳጅ ጨዋታ Marvel Strike Force ስለ ተከታታዮቻችን የቅርብ ጊዜ ለሆነው ለቢሾፕ ወደ ኢሶ -8 መመሪያ እንኳን በደህና መጡ ፡፡ በዚህ ተከታታይ ውስጥ እንመለከታለን…
ስለ ታዋቂው ጨዋታ Marvel Strike Force ስለ ተከታታዮቻችን የቅርብ ጊዜውን ለብረት ሰው ወደ አይሶ -8 መመሪያ እንኳን በደህና መጡ ፡፡ በዚህ ተከታታይ ውስጥ እንመለከታለን…
ስለ ታዋቂው ጨዋታ Marvel Strike Force በተከታታይ በተከታታይ የቅርብ ጊዜ ለሆነው ለጦር መሣሪያ ‹Iso-8 ›መመሪያ እንኳን በደህና መጡ ፡፡ በዚህ ተከታታይ ውስጥ እንመለከታለን…
ስለ ተወዳጅ ጨዋታ Marvel Strike Force ስለ ተከታታዮቻችን የቅርብ ጊዜውን ለ Ultron ወደ ኢሶ -8 መመሪያ እንኳን በደህና መጡ። በዚህ ተከታታይ ውስጥ እንመለከታለን…
በከዋክብት ጋላክሲ የጀግኖች ውስጥ የጋላክሲያዊ ተግዳሮቶች ከፈተናው ደረጃ Rancor ጎን ለጎን ለጨዋታው በጣም የቅርብ ጊዜ ዋና ዝመና ሆነው ይቀጥላሉ continue
የካቲት ብርሃን ጎን ጂኦኖሲስ የክልል ውጊያ ተጀምሯል እናም የክልል ነጥቦቻቸውን ከፍ ለማድረግ እና ቡድኖቻቸው ይህንን ተጨማሪ እንዲያገኙ ለማገዝ የሚፈልግ ማንኛውም ተጫዋች…
ስለ ተወዳጅ ጨዋታ Marvel Strike Force ስለ ተከታታዮቻችን የቅርብ ጊዜውን ለ Ironheart ወደ አይሶ -8 መመሪያ እንኳን በደህና መጡ ፡፡ በዚህ ተከታታይ ውስጥ እንመለከታለን…
ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራ መንግስታት ዘተሓታትት ሪከርድ ሰብኣዊ መሰላት ንዝለወን ብርክት ዝበላ ሃገራት ኣባል ናይ ሕቡራት መንግስታት ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ገይሩ ምምራፁ ጉጅለታት ሰብኣዊ መሰላት ነቒፈንኦ።ኣብ ጀኔቫ ዝመደብሩ ኣካል ሕቡራት መንግስታት ኣባል ንክኾና ትማሊ ሰንበት ካብ ዝተመረፃ 18 ሃገራት እተን ሲሶ ጥራሕ እየን ነቲ ሮቓሒ ዘማልኣ ይብሉ እቶም ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት።
እቲ 47 ኣባላት ዝሓቖፈ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ልዕሊ እስራኤል ብምትኳሩን ዘተሓታትት ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት ዘለወን ገለ ሃገራት ኣባል ገይሩ ምምርፁን ኣደዳ ነቕፌታ ኮይኑ ፀኒሑ እዩ።
ኣብቲ ቤት ምኽሪ ናይ ወንበር ኣመዳድባ ብዞባዊ እዩ።ኣብዚ ናይ ሎሚ ዓመት ብግልፂ ውድድር ንግሪክን ስዊድንን ስዒረን ሰለስተ መናብር ዝሓዛ ኣየርላንድ፣ጀርመንን ዩናይትድ ስቴትስን ጥራሕ እየን።
ዩናይትድ ስቴትስ ቅድም ክብል ኣባል እቲ ቤት ምኽሪ ካብ ምዃን ሪሒቓ ድሕሪ ምፅንሓን ኣብዝሓለፈ ምርጫ ኣባል ምዃን ካብ እትጅምርን ግን ምስቲ ናይ ሎሚ ሓዊሱ ብተኸታታሊ ንኻልኣይ ግዜ ስዒራ’ላ።ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣምባሳደር ዩናይትድ ስቴትስ ሱዛን ራይስ ዋሽንግተን ቐፃሊት ኣባል እቲ ቤት ምኽሪ ብምዃን ነቲ ጨንፈር ሕቡራት መንግስታት ኣብ ምጥንኻር ዝሓሸት ሃገር እያ ኢለን።
‘’ዩናይትድ ስቴትስ ኣንፃር ሰብኣዊ መሰላት ዝፍፀሙ መግሃስትን ኣብ ትሕቲ ናይ ዓለም ጨካን ስርዓታት ይሳቐዩ ንዘለው ብምሕላቕ ንምዝራብ ኣብ ቅድሚት ክንስራዕ ኣለና ኢላ ትኣምን።’’
ኣይቨሪ ኮስት፣ኢትዮጵያ፣ጋቦን፣ኬንያን ሴራ ሊዮንን ንኣፍሪካ ዝተመደቡ ሓሙሽተ መናብር ሒዘን ኣለዋ።ጃፓን፣ካዛኪስታን፣ደቡብ ኮሪያ፣ፓኪስታንን ሕቡራት ዓረብ ኤመሬትን ንናይ ኢሲያ-ፓሲፊክ ሓሙሽተ መናብር ክሕዛ እየን።ኢስቶንያን ሞንቴነግሮን ክልተ መናብር ምብራቕ ኣውሮፓ፤ኣርጀንቲና፣ብራዚልን ቬኔዝዌላን ድማ ንጉጅለ ላቲን ኣሜሪካን ካሪቢያንን ዝተመደቡ ሰለስተ መናብር ክሕዛ ተመሪፀን ኣለዋ።
ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ኣይቨሪኮስት፣ኢትዮጵያ፣ጋቦን፣ካሳኪስታን፣ፓኪስታን፣ዓረብ ኤሜረትን ቬኔዝዌላን ናይ ባዕለን ብቑዕ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት የብለንን ክብሉ ስኽፍትኦም እናገለፁ እዮም።
ኣብቲ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት መናብር ዝሓዛ ሓሙሽቲአን ሃገራት ኣፍሪካ’ውን ነቐፌታ እናቐረበን እዩ።ኣብ ህይውማን ራይትስ ዎች ናይ ሕቡራት መንግስታት ዳይረክተር ፊሊፕ ቦሎፒዮን ንናይ ኢትዮጵያ ዝተሓተ ኣተሓሕዛ ሰብኣዊ መሰላት መዚዞም መንግስቲ ኢትዮጵያ እዚ ኣጋጣሚ እዚ ትርጉም ዘለዎ ስጉምቲ ንምውሳድ ክጥቀመሉ ኣለዎ ኢሎም።ኣስዒቦም ‘’ሓሳብ ናይ ምግላፅን ናይ ምእካብን መሰላት ንክኽብር፤ሓይልታት ፀጥታ ተሓተቲ ክኾኑ ምግባርን ከምኡ’ውን ምናልባሽ ምስቲ ኣባል ኮይኑሉ ዘሎ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰላት ምትሕብባር ክጅመር ኣለዎ።’’
“ያልተገባ ነገር እየፃፍን ልጆችን አንጉዳ። ሕጻናት የምታስቡት ፕሮጀክት የተቀደሰ ነው። እንደሚሳካም እምነቴ የፀና ነው። አሁን ዋናው ጉዳይ ህጻናትህልማቸውን እንድናሳካ የማበረታታትና የመደገፍ ነው። ሕጻናት ሆይ 20 ሚሊዮን ዶላር ባትይዙም ቢሮዬ ብቅ በሉ!”
አይቴ ቴድሮስ በፌስ ቡክ ገጻቸው የለቀቁት መልእክት ይህ አልነበረም። ይህ አሸባሪዎች በርዘው የለቀቁት እንጂ፣ የዶ/ር ቴድሮስ ትክክለኛው መልእክት እንዲህ ይነበባል።
“ያልተገባ ነገር እየፃፍን ልጅቷን ባንጐዳ፡፡ ያሰበችው ፕሮጀክት የተቀደሰ ነው እንደሚሳካም እምነቴ የፀና ነው፡፡ አሁን ዋናው ጉዳይ በሪቱ ጃለታአሕመድ ህልሟን እንድታሳካ የማበረታታትና የመደገፍ ነው፡፡ Galatoomaa በሪቱ፡፡ አላህ ይባርክሽ፡፡ Rabbi si haaeebbisu በርቺ፡፡Jabaadhuu“
በፌስቡክ ላይ “የጀርመን ነዋሪ ነኝ” ያለችው ልጅ ፒያሳ ባር ስታስተናግድ ተገኘች። የፌስቡክ ጓደኞችዋ በድንገት ሲያገኟት ልጅት ምንም አልመሰላት። “ለምን ዋሸሽ?” ቢሉዋት። አይኗን በጨው አጥባ መልስ ሰጠች።
“መዋሸት ብርቅ ነው እንዴ?” አለች። የሷን ፉገራ በመቶ እጅ የሚበልጡ ፉገራዎች ስለሚያጽናኗት ቅንጣት ያህል አልደነገጠችም። ጣትዋን በቴድሮስ አድሃኖም ላይ እያነጣጠረች ጓደኞችዋን አረጋጋች።
በአጼ ምኒሊክ ግዜ ለፍርድ ሙግት የቀረበ አንድ ሰው እጁን እያወራጨ ሲናገር ብብቱ ይታይ ነበር። እብብቱ ስር ያለ ጸጉሩም አጎፍሮ ነበር። የብብቱን ጸጉር ያስተዋሉ ዳኛ፣ ችሎት በመድፈር ወንጀል 50 ጅራፍ ቀጡት። ሰውየው ቅጣቱን ሳይግደረደር ተቀበለ። ይህንን 50 ጅራፍ ለምን ሳይከላከል እንደጠቀበለ በጓደኛው ሲጠየቅ፣ ለብብቴ 50 የቀጡኝ የታችኛውን (የሃፍረተ ስጋዬን) ጎፈር ቢያዩ 100 ይሉኝ ነበር አለ።
“የ14 አመትዋ ልጅ በአውስትራሊያ የ8ኛ ክፍል አስደናቂ ውጤት በማምስመዝገብ ያገኘችውን 20 ሚሊዮን ዶላር በኢትዮጵያ ለልማት ለማዋል ወሰናለች ያልኩት ፍጹም ስህተት ነው። ስለ ጥፋቴ የኢትዮጵያን ህዝብ ይቅርታ እጠይቃለሁ።” ሲሉ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ዶ/ር ቴድሮስ አድሃኖም ተናገሩ።
የሚል ዜና ብንጠብቅ፣ ብንጠብቅ፣ ብንጠብቅ እስካሁን ልንሰማ አልቻልንም። አቤ ጎርጉሮ ያወጣውን ቅሌት በፌስቡክ ከተለቀቀው የልደት ውስኪያቸው ጋር አወራርደውታል። ውሸቱ አሸማቆ፣ አሸማቆ፣ ይገድላቸዋል… ድንጋጤው ይጥላቸዋል ብሎ የገመተ ጥቂት አይደለም። ግን እንዴት አይነት ፈጣጣ ናቸው። ያንን ጉድ ይዘው ቢሮ ሲገቡ ምንም እንዳልተፈጠረ መስለው ብቻ አይደለም። ውሸታቸውን ስልቅጥ፣ዋጥ አድርገዋት ሌላ ጥፋት ደረቡበት።
“…ህፃናትና ታደጊዎች የዋሆች እንደሆኑ ክፋት እንደሌላቸው ከኔ ጋር የምትስማሙ ይመስለኛል። በዚህ ምክንያትም ህፃናትና ታዳጊዎች የሚነግሩኝን ማመን እመርጣለሁ። ስህተትም ቢኖራቸው ከየዋህነት ካልሆነ ከክፋት አይመነጭም። ህፃናትን ማመን ስህተት ከሆነ መሳሳትን እመርጣለሁ።…”
አይቴ ቴድሮስ በዚያ በልካቸው ባልተሰራ ወንበር ላይ ተቀምጠው ከሰሞኑ በርካታ ህጻናትን እንደሚያስተናግዱ ይጠበቃል። ከውጭም ከሃገር ውስጥም ኢቨስተር ህጻናት ወደ ቴድሮስ ቢሮ ይጎርፋሉ። በሚሊዮን እና በቢሊዮን ዶላር ኢንቨስት እናደርጋለን ብለው ይዋሻሉ። ቴድሮስም በፌስ ቡክ ገጻቸው ታሪኩን ይለቀልቁልናል…ውሸቱንም ይለቁልናል። እነሆ ህጻናትን ማመን ስህተት አይደለምና እንዲዋሹ ተፈቅዶላቸዋል።
አፍ ሲከፈት ጭንቅላት ይታያል የሚባለው እውነት ነው። ጭንቅላት ሲገለጥ ደግሞ ገመና ይወጣል። በህወሃት መዋሸት አዲስ ነገር አይደለም። ሰዎቹ በቀን ከመቶ ግዜ በላይ ይዋሻሉ። በስነልቦና ተመራማሪዎች እነዚህን ሰዎች ፓቶሎጂካል ውሸታሞሽ ይላቸዋል። ይህ በሽታ ሰዎች ካሉበት ችግር ለማምለጥ ወይንም ከተቆራኛቸው የበታችነት ስሜት ይመጣል። ውሸት መናገር፥ አንዳች ጥቅም ለማግኘት ሲባል ሆን ተብሎ የሚፈፀም ድርጊት ነው። ለዚህ የስነ ልቦና ችግር ከጥቅሙ ይልቅ የረጅም ጊዜ ጉዳቱ ያመዝናል። የሚዋሸው ሰው በሰዎች ዘንድ የሚኖረውን ተቀባይነትን የሚያሳጣ ስብዕናም ያላብሳል። ችግሩ የስነልቦና ነውና መፍትሄውም የስነ-ልቦና ህክምና ነው።
አንድ አባት ልጁን ይጠራውና “ልጄ፣ ጥፋት ካጠፋህ የቤታችን ውሻ ስለሚነግረኝ ተጠንቀቅ።”ይለዋል። ልጁ ውሻ የሚሰማ እና የሚናገር ይመስለው ኖሮ ውሻውን እየቀረበ ያናግረው ነበር። ነብስ እስኪዘራ ድረስም ይህንን ውሽት አምኖ ተሸወደ።
የቴዎድሮስ አድሃኖም ግን ተገላቢጦሽ ሆነብን። ነብስ እስኪዘራ ድረስ… ህዝቡን መሸወድ ተያይዞታል። በዚህ የመረጃ ዘመን ነጭ ውሸት ዋሽቶ ሲያበቃ፣ ውሸቱ ሲነቃ ሌላ ታሪክ መፍጠር ህዝቡን ዝቅ አድርጎ መመልከት አይመስልም? 20 ሚሊየን ዶላር እኮ ከ20ሺ ዶላር ይበልጣል። 20 ሚሊዮን ዶላር ከ 200 ሺም ይበልጣል። 20 ሚሊዮን ከ 2 ሚሊዮንም በ10 እጥፍ ይበልጣል። 20 ሚሊዮን በጣም ተጋነነ። ከአንድ ጀምረው ቀስ በቀስ እያሳደጉ ወደዚያ ቢደርሱም አንድ ነገር ነው።
ተጫራቾች ለስራው ህጋዊ የታደሰ ንግድ ፈቃድ ያላቸው፣ የዘመኑን ግብር የከፈሉ፣ ከገቢዎች ሚኒስቴር ጨረታ ለመሳተፍ የተሰጠ ክሊራንስ፣ የንግድ ምዝገባ ምስክር ወረቀት፣ ተጨማሪ እሴት ታክስ የተመዘገቡበት ማስረጃ፣ ከአቅራቢ ዝርዝር ውስጥ የተመዘገቡበት ማረጋገጫ እና ከሚመለከተው ባለ ስልጣን መ/ቤት የተሰጠ ብቃት ማረጋገጫ ማቅረብ ይኖርባቸዋል፡፡
ተጫራቾች ማዕከሉን ለማስተዋወቅ እና አክሲዮን ለመሸጥ የሚረዳ ማስታወቂያ የሚሰሩበትን የጨረታ ማስከበሪያ ዋስትና የሚመለስ የሚጫረቱበትን ዋጋ 2% የባንክ ክፍያ ማዘዣ (C.P.O) ለአዲስ - አፍሪካ ዓለምአቀፍ ኮንቬንሽንና ኤግዚቢሽን ማዕከል አ.ማ በሚል ማቅረብ ይኖርባቸዋል፡፡
ኣዲስ ኣበባ፣ 16 ለካቲት፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ)ቀዳማይ ሚኒስትር ኣቢይ ኣሕመድ “ብርሃን ዝርከብ ብኣምፑል ኢዩ” ክብሉ ኣብ ህንፀት ፕሮጀክት መገዲ ኣስፋልት ጭዳ – ጅማ ኣብ ዘጀመሩሉ መርሃ ግብሪ ገሊፆም።
ጅማን ከባቢኣን ካብ ታሪኻዊ ቦታታት ኢትዮጵያ ሓደ ይኹን እምበር ኣብ ዝሓለፉ 30 ዓማውቲ መንግስቲ ትኹረት ዘይሃቦ ብምፅንሑ ቅልጡፍ ለውጢ ምምፃእ ኣቢዩዎ ከምዝነበረ ኣብሪሆም፡፡
ኣብ ሞንጎ ጅማ ኣባ ጅፋርን ዓበይቲ ሰባት ኮንታን ዝነበረ ሕውነት ጥንኩር ከምዝነበረ ዝገለፁ እቶም ቀዳማይ ሚኒስትር፥ መገዲ ኣስፋልት ጭዳ – ጅማ ንነበርቲ ከባቢ ኮንታን ጅማን ዝነበረ ማሕበራዊ ምትእስሳር ከምብሓዱሽ ዘጠናኽር ከምዝኾነ ኣገንዚቦም፡፡
ወለጋ እና መተከል የአማራ የሲኦል ምድር! በመተከል ጉዳት የደረሰባቸው ቁስለኞች ህክምና መከልከል እና የወለጋ አማራዎች ወገናዊ ጥሪ ! https://youtu.be/8RR-Har5mLI – EthioExplorer.com
ወለጋ እና መተከል የአማራ የሲኦል ምድር! በመተከል ጉዳት የደረሰባቸው ቁስለኞች ህክምና መከልከል እና የወለጋ አማራዎች ወገናዊ ጥሪ ! https://youtu.be/8RR-Har5mLI
ኣብዞም ገጻት ብዛዕባ ትምህርቲ፣ ጥዕናን ማሕበራዊ ሂወትን ሓበሬታ ትረክብ። ከምኡ’ውን ብዛዕባ ኣየኖት መሰላት ምስ ዝተፈላለየ ናይ ዕድመ ደረት ከም ዝተኣሳሰሩ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ሽወደን መንእሰያት መብዛሕትኡ ግዜ ነብሶም ዝኸኣሉ እዮም። ኣብ ቤት ትምህርቲ ብነቐፈታዊ ኣረኣእያ ንኽትሓስብ ትምሃር። ኣብ ሽወደን ትምህርቲ ብናጻ እዩ። ምሉእ ግዜ ዝመሃሩ ካብ 16 ዓመት ንላዕሊ ዝኾኑ መንእሰያት ናይ ትምህርቲ ደገፍን (studiestöd) ቍጠባዊ ሓገዝ ክራይ ገዛን (bostadsbidrag) ክወስዱ መሰል ኣሎዎም። እዚ ባዕልኻ ኣብ ሂወት ኣየናይ መገዲ ከም ትወስድ ክትመርጽ ጽቡቕ ዕድል ኣሎካ ማለት እዩ። ብዙሓት መንእሰያት ምናልባት ኣብ ካልእ ከተማ ንኽምሃሩ ካብ ገዛ ኣቐዲሞም ይግዕዙ እዮም።
ነብስኻ ክትክእል ትጽቢት ኣሎ፣ ኾይኑ ግን ወለድኻ፣ ናትካ መጕዚት ወይ ዝተመዘዘልካ መጕዚት ክሳብ 18 ዓመት ትመልእን ዓቕሚ ኣዳም ትበጽሕን ናትካ ሓላፍነት ኣሎዎም። ከም መንእሰይ መጠን ባዕልኻ ብዙሕ ክትኽእል የድልየካ እዩ። ቍጠባኻ ክትኣሊ፣ ክትምሃር ወይ ክትሰርሕ፣ ክትሓጽብ፣ ከተጽሪ፣ መግቢ ክትሰርሕን ምስ መንግስታውያን ቤት ጽሕፈታት ርክብ ክትገብርን ኣሎካ። ነዞም ነገራት ምስ ወለድካ፣ ኣብ ሓደ መንበሪ ወይ ቤት ስድራ (familjehem) ኣብ ትነብረሉ ዝነበርካ እዋን ትለማመዶም ገሊኦም ኣብ ቤት ትምህርቲ ትምሃሮም ኢኻ፡ ካልኦት ባዕልኻ ክትመሃሮም ዘሎካ እዮም።
ሓደ ሓደ ደረት ዕድመ ንቈልዑን መንእሰያትን ንኽከላኸልሎም ተባሂሎም ዘለዉ እዩም። ንኣብነት ቅድሚ 16 ዓመት ምምላእካ ልምምድ ምዝዋር ማኪና ክትገብር ኣይፍቀደካን እዩ።
ዓሰርተ ክልተ ዓመት ዝመላእካ እንተ ዄንካ፡ ንስኻ ነቲ ምርዓም ከየፍቀድካ ክትርዓም (ዘይወለድኻ ከም ውላዶም ከዕብዩኻ) ኣይትኽእልን ኢኻ። ግን ዋላ ቅድሚ ዓሰርተ ክልተ ዓመት ምምላእካ ሓሳባትካ ክትዛረብ መሰል ኣሎካ።
ጾታዊ ርክብ፡ እቲ ሕጊ ብመሰረቱ ምስ ዝኾነ ካብ 15 ዓመት ዝንእስ ሰብ፡ ጓል ትኹን ወዲ ጾታዊ ርክብ ክትፍጽም ኣይፍቀድን እዩ ዝብል። እቲ ሕጊ ንኽልተ መሳቱ ወይ ዳርጋ መሳቱ ዝኾኑ ሰባት ምስ ሓድሕዶም ጾታዊ ርክብ ንኸይፍጽሙ ንምኽልካል ኣይኮነን ወጺኡ። እንታይ ድኣ፡ ሓደ ዓቢ ሰብ ነቶም ካብኡ ዝንእሱ ሰባት ከይብለጸሎም ንምክልኻል እዩ።
ሓደ መጠነኛ፣ ካብ ሓደጋ ናጻ ዝኾነ ስራሕ ክትጅምር ትኽእል ኢኻ፡ ማለት 40 ሰዓታት ኣብ ሰሙን ምስራሕ። ግን እቲ ወሃብ ስራሕ ካብቶም ዓቕሚ ኣዳም ዝበጽሑ መሳርሕትኻ ንላዕሊ ናትካ ገና ዓቕሚ ኣዳም ዘይበጻሕካ ቁሩብ ዝያዳ ሓላፍነት ኣሎዎ።
ብመሰረት ሕጊ፡ ወለድኻ ንዓኻ ናይ ምንባይ ግዴታኦም 18 ዓመት ምስ መላእካ የቋርጽ እዩ። እዚ ካብኡ ንደሓር ንዓኻ ናይ ምንባይ ግዴታ የብሎምን ማለት እዩ። ግን ገና ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርትኻ ዘይወዳእካ እንተ ዄንካ፡ ናይ ወለድኻ ግዴታ ምንባይ ይቕጽል እዩ። ከምኡ እንተ ኾይኑ ክሳብ ኣብ ናይ ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲ ዘለኻሉ ወይ ክሳብ 21 ዓመት ትመልእ ክናብዩኻ ኣሎዎም።
የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንት ቤተሰብ እንደልማድ ሆኖ የመጀመሪያ ቤተሰብ /First Family/ እየተባለ ይጠራል። የፕሬዚዳንቱም ባለቤት የመጀመሪያ ወይም ቀዳሚት ሴት ወይም እመቤትም ይሆናል - First lady ተብላ ትጠራለች። ልጆቻቸውም የመጀመሪያ ልጆች ወይም ቀዳሚ ልጆች ይባላሉ First Children, First Daughter, First Son ይባላሉ፤ በፕሬዚዳንቱ ቤት ውስጥ ያለ ሁሉ የመጀመሪያ ወይም ቀዳሚ ወይም First Man የሚል ተቀጥላ ይሰጠዋል። የመሪው ቤተሰብ ነውና! ፕሬዚዳንቱ እራሱም ቢሆን “የመጀመሪያ ወንድ” ወይም “የመጀመሪያ” ወይም “ቀዳሚ ጌታ” ወይም First Man ሊባል ይችላል።
ቀ/ሚ መለስ ዜናዊን ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለርይ ክልንተንን ብዛዕባ ዴሞክራሲ ኢትዮዽያ ዝካየድ ምይይጥ፣ኣብ ሕቁፊ‘ቲ ክልቲኤን ሃገራት ዘሳልጠኦ ልዝብ ካልኦት ኣጀንዳታት ንክጠቃለል ተሰማሚዖም።
ኣብ ኢትዮዽያ ናይ ክልተ መዓልቲ መገሻ ንምፍፃም ኣዲስ ኣበባ ዝኣተዋ ምንስትር ወፃኢ ኣሜሪካ ሂለርይ ክልንተን፣ብጠንቂ‘ቲ ኣብ ኤርትራ ዝነተጎ እሳተ-ጎመራ ዝፈጠሮ ዶሮና ዑደተን ኣቋሪፀን ትማሊ ምሸት ካብ ኣዲስ ኣበባ ወፂኤን‘የን።ኣብ ኣዳራሽ ሕብረት ኣፍሪቃ መደረ ድሕሪ ምስማዕ ምስ ቀ/ሚ መለስ ዜናዊ ዝተራኸባ ሂለርይ ክልንተን፣ጋዜጣዊ መግለፂ ስለዘይሃባ፣ካብአን ብቀጥታ ዝተሰምዐ ነገር የለን።
ወሃቢ-ቃል ምንስትር ወፃኢ ኢትዮዽያ ግና፣ኣቶ መለስን ወ/ሮ ሂለርይ ክልንተንን ንዞባዊን ኣህጉራዊን ፀጥታዊ ኩነታት ከምዝተዘራረቡ ሓቢሮም። ኣምባሳደር ዲና ሙፍቲ፣ኩነታት ዴሞክራሲ ኣይተላዕለን፣ኣብ ክንድኡ ክልቲኤን ሃገራት ብቀፃልነት ኣብ ዝዘራረብሉ ኣጀንዳታት ክሕቆፍ ናብ ምርድዳእ ተበፂሑ‘ሎ ኢሎም።
ትፅቢት መንግስቲን ተቃወምቲን ኢትዮዽያ፣ካብ መገሻ ወ/ሮ ሂለርይ ክልተን ዝተፈላለየ‘ዩ።ብመፅንፅር ሰብኣዊ መሰላትን ዴሞክራስን ብርክት ዝበሉ ፀገማት ኣለው ዝብሉ ተቃወምቲ፣እተን ምንስትር ወፃኢ ፀቅጢ ንክገብራ ትምኒቶም‘ዩ ነይሩ።ቅድሚ‘ቲ መገሻ ሂለርይ ክልንተን ሪኢቶኦም ንቪኦኤ ዝሃቡ ኣባል ኣመራርሓ መድረክ ዶ/ር መራራ ጉድና፣እተን ምንስትር ወፃኢ ምስ ሓደ ወገን ጥራሕ ክራኸባ ግቡእ ኣይኮነን ከምዝበሉ ዝዝከር‘ዩ።
ብጠንቂ እሳተ-ጎመራ ዝፈጠሮ ዶሮና መገሸአን ሃንደበት ዘቋረፃ ሂለርይ ክልንተን፣ካልእ መዓልቲ ናብ ኢትዮዽያ ተመሊሰን ነቲ መርሃ-ግብሪ ከምዝፍፅማ ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣፍልጡ‘ሎ።
የሰውነት ግንባታዎች ለመረጃ አገልግሎት የሚውል ድርጣቢያ ነው። እኛ በአውሮፓ ፣ አውስትራሊያ ፣ አሜሪካ እና ሌሎችም የምርምር መድኃኒቶችን በጅምላ አከፋፋይ ነን ፡፡ ከከባድ የአካል ብቃት እንቅስቃሴዎ እና ከካርዲዮ ክፍለ ጊዜዎችዎ የተሻለ ዋጋ እንዲሰጡ ከሰውነት ግንባታ ማሟያዎች እና ከስፖርት ምግብ ጋር የተዛመዱ ብልህ እና ትክክለኛ ውሳኔዎችን እንዲያደርጉ እንረዳዎታለን ፡፡
ጥራት ባለው ጥራት ያላቸው የአመጋገብ ማሟያዎች እና ቴስቶስትሮን ማበረታቻዎች ምርጡን ሕጋዊ ፣ የሕክምና ምርምርዎን ይደግፉ ፡፡ ለጥንካሬ አትሌቶች እና የሰውነት ማጎልመሻዎች በጣም የተሻሉ ማሟያዎችን በተመለከተ ምርቶቻችንን ለህጋዊ እና ለምርምር ዓላማዎች ብቻ መጠቀሙን ሁልጊዜ ማስታወስ አለብዎት ፡፡
እባክዎን በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በማንም ላይ ለሚደርሰው ማንኛውም ችግር ማንኛውንም ሃላፊነት የማንቀበል መሆኑን ልብ ይበሉ ድር ጣቢያችንን በመዳረስ ወይም በእኛ ምክር ፣ ምርቶች እና አገልግሎቶች ላይ በመመስረት ፡፡ በድር ጣቢያው ላይ የቀረበው መረጃ እንደ የመጨረሻ ውሳኔ ፣ ምክር ወይም አስተያየት ተደርጎ መወሰድ የለበትም ፡፡ በዚህ ድር ጣቢያ (እና ከዚህ ጣቢያ ጋር በተገናኙ ማናቸውም ጣቢያዎች ላይ) ያለው መረጃ ለመረጃ ዓላማዎች ብቻ ሲሆን የጣቢያ ተጠቃሚዎች እና ጎብኝዎች በእሱ ላይ እርምጃ ከመውሰዳቸው ወይም ከመታመናቸው በፊት ትክክለኛነታቸውን እና እውነታቸውን ማረጋገጥ አለባቸው ፡፡
ድህረ ገፁን የሚደርስ ማንኛውም ሰው ይህንን አገልግሎት እና ሁሉንም የዚህ ድር ጣቢያ ባለቤቶች ፣ ኦፕሬተሮች ፣ ሰራተኞች እና ሰራተኞች በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ ከቀረበው መረጃ አጠቃቀም ጋር ተያያዥነት ካለው ከማንኛውም እና ከሁሉም ተጠያቂነት ይለቃል እናም ባለቤቶችን ለመያዝ ተስማምተዋል ፣ ከማንኛውም እና ከማንኛውም የሲቪል ወይም የወንጀል ተጠያቂነት ነፃ የሆኑ የድርጅታችን አሳታሚዎች ፣ አስተዳደር ፣ ጸሐፊዎች ፣ ስፖንሰር አድራጊዎች ፣ አስተዋዋቂዎች እና ሠራተኞች ፡፡
ሁሉም ጣቢያውን መድረስ ፣ መጎብኘት ወይም መተማመን የዚህ ጣቢያ አቅራቢዎች ፣ ባለቤቶች እና ፈጣሪዎች ሊነሱ ከሚችሉ ከማንኛውም እና ከማንኛውም ሃላፊነቶች ተለቅቀዋል እናም የግላዊነት መመሪያችንን አንብበው ተስማምተዋል ፡፡ በዚህ ውስጥ በግልፅ ያልተሰጡት ማናቸውም መብቶች የተጠበቁ ናቸው እናም ይህ መረጃ በማንኛውም ጊዜ ያለማስታወቂያ አርትዖት ወይም መሰረዝ ይችላል ፡፡
ኣብ ናይ ኣሜሪካ ማእኸላይ ምዕራብ ክፍለ ግዝኣት ሚኒሶታ ዝርከቡ መስጊዳት ምእመናን ፀለምቲን ወሃብቲ ድምፂ ፅባሕ ሰሉስ ኣብ ዝካየድ ምርጫ ድምፆም ክህቡ ይፅውዑ ኣለው።
ንምንታይ ኢና ካብ መንበሪ ከባቢና ንልዓል ዘለና ኢሎም እንተሓቲቶም ወይ’ውን ካብቲ ከባቢ ኣይንወፅእን እንድሕር ኢሎም ይቕጥቀጡ፡ይእሰሩ፡ብፖሊሳት ምፍርራሕ ይበፅሖም
መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ከባቢ ጋምቤላ ንዝነብሩ ሰበኽ ሳግም ዜጋታት ብዝጀመሮ ፕሮግራም ምስረታ መንደር ብሓይሊ የልዕሎም ኣሎ፡መጥቓዕቲ እናብፅሐሎም እዩ፡ክብል ሂውማን ራይትስ ዎች ዝተብሃለ ተሓላቒ ሰብኣዊ መሰላት ኣብዘውፅኦ ሪፖርት ይኸስስ።መንግስቲ ኢትዮጵያ ብወገኑ እቲ ክሲ መሰረት ዘይብሉን ናይ ሂውማን ራይትስ ዎች ዝተለመደ ናይ ሽም ምጥፋእ ወፍርን እዩ ይብል።
ነቲ መፅናዕቲ ዘክየዱን ነቲ ሪፖርት ዘዳለውን ኣብ ህይውማን ራይትስ ዎች ዝሰርሑ ሴሊክስ ሆርን ካብ ለንደን ንቪኦኤ ብስልኪ ኣብዝሃብዎ መግለፂ እቲ ናይ መንደር ምስረታ ሓሳብ ሰባት ብፍቓዶም ዝሰፍርሉ ከምዝኾነ ካብ መጀመሪያ ኣትሒዙ መንግስቲ ኢትዮጵያ ይዛረብ እንተነበረ’ውን ንሶም ዝረአይዎ ግን ብግልባጡ ከምዝኾነ ይገልፁ።
ኣብ መፅናዕትና ዝረኸብናዮ ሓቂ ሰባት ካብ መንበሪ ከባቢኦም ዝልዓሉ ብድልየቶም ከይኮነስ ብሓይሊ እዩ ዝብሉ ሚስተር ሆርን ኣስዒቦም ከምዚ ይብሉ ‘’ንምንታይ ኢና ካብ መንበሪ ከባቢና ንልዓል ዘለና ኢሎም እንተሓቲቶም ወይ’ውን ካብቲ ከባቢ ኣይንወፅእን እንድሕር ኢሎም ይቕጥቀጡ፡ይእሰሩ፡ብፖሊሳት ምፍርራሕ ይበፅሖም።’’
ሰባት ዝሰፍሩሎም ከባቢታት ንመነባብሮን ንህይወትን ዘድልዩ ኣገልግሎታት ከምዝቐርቡሎም፡ማሕበራውን ኢኮኖሚያውን መሰረተ ልምዓት ከምዝህነፁሎም፡ምግብን ማይን ከምዝረኽቡ፡ናብ ስራሕ እውን ከምዝኣትው ከምዝተዘረቦም ይገልፁ ሚስተር ሆርን።
ኢትዮጵያ ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ ሰለስተን ኣርባዕተን ዓመታት ሰፍሓቱ ክንዲ ኣውሮፓዊት ሃገር ኔዘርላንድስ ዝኸውን መሬት ማለት’ውን 3.6 ሚሊዮን ሄክታር መሬት ንናይ ሕራሻ ኢንቨስተራት ምሃባ ብምግላፅ መንግስቲ ሰብ ዘይሰፈረሎም እናበለ ዝህቦ ዘሎ መሬት እዞም ነባራት ነበርቲ ካብ መሬቶም ንኸይፈናቐሉ ዝከላኸል ሕገመንግስታዊ መሰሎም ዝጥሕስ እዩ ይብሉ ሆርን።
መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ብህይውማን ራይትስ ዎች ዝቐረበ ሪፖርት ይነፅጎ።ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ መልሲ ዝሃቡ ወሃቢ ቃል መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣቶ በረኸት ስምኦን እቲ ሪፖርት ሓሰት እዩ ይብሉዎ።
መንግስቲ ናይ ውሽጢ ሃገርን ናይ ወፃእን ሰብ ሃብቲ ገንዘቦን ኣብ ስራሕ ከውዕልዎ በሪ ከምዝኸፈተን ኣብ ልምዓት ሕርሻ ንኽሳተፉ ምትብባዖም ከምዘይናስሑን ብምግላፅ ኣየናስ ዝጥቀሱ ዘለው ኣሃዛት ኣሃዛት ዝተጋገየ እዩ ኢሎም።’’ክሳብ ሕዚ ኣብዝተፈላለዩ ክፋላት እታ ሃገር ዝሃብናዮ መሬት ናብ 415 ሽሕ ሄክታር ዝኸውን መሬት ጥራሕ እዩ።ካብዚ ናብ 42 ሽሕ ሄክታር ዝኸውን መሬት ለሚዑ ዘሎ።ብሓፈሻ ንልምዓት ሕርሻ ካብ እነቕርቦ 3.4 ሚሊዮን ሄክታር መሬት 1.5 ሚእታዊ ዝኸውን ጥራሕ እዩ።’’ይብሉ።
የባዬ ስጋጃ በባዬ፣ ፈረንሳይ የሚቀመጥ ስጋጃ ነው። ስጋጃው ከ1056 እስከ 1058 ዓም ድረስ፣ እስከ ሄስቲንግዝ ውግያ ድረስ የኖርማንዲ መስፍን («ዊሊያም አሸናፊ») ኢንግላንድን ለመውረር ያደረጋቸውን እርምጆች ያሳያል። ከዚሁም ዘመቻ ቀጥሎ ቀዳማዊ ዊሊያም ተብሎ የኢንግላንድ ንጉስ ሆነ፤ የኢንግላንድም ስራ ቋንቋ ለጊዜው ኖርማንኛ ፈረንሳይኛ ሆነ።
7 እግዚአብሔር እንዲህ ይላልና። ስለ ያዕቆብ ደስ ይበላችሁ ስለ አሕዛብም አለቆች እልል በሉ፤ አውሩ፥ አመስግኑ። እግዚአብሔር ሕዝቡን የእስራኤልን ቅሬታ አድኖአል በሉ።
8 እነሆ፥ ከሰሜን አገር አመጣቸዋለሁ፥ ከምድርም ዳርቻ እሰበስባቸዋለሁ፥ በመካከላቸውም ዕውሩና አንካሳው ያረገዘችና የወለደችም በአንድነት፤ ታላቅ ጉባኤ ሆነው ወደዚህ ይመለሳሉ።
9 በልቅሶ ወጡ እኔም በማጽናናት አመጣቸዋለሁ፤ በወንዝ ዳር በቅን መንገድ አስኬዳቸዋለሁ፥ በእርሱም አይሰናከሉም፤ እኔ ለእስራኤል አባት ነኝና፥ ኤፍሬምም በኵሬ ነውና።
10 አሕዛብ ሆይ፥ የእግዚአብሔርን ቃል ስሙ፥ በሩቅም ላሉ ደሴቶች አውሩና። እስራኤልን የበተነ እርሱ ይሰበስበዋል፥ እረኛም መንጋውን እንደሚጠብቅ ይጠብቀዋል በሉ።
12 ይመጣሉ በጽዮንም ተራራ እልል ይላሉ፤ ወደ እግዚአብሔርም በጎነት፥ ወደ እህልና ወደ ወይን ጠጅ ወደ ዘይትም፥ ወደ በጎችና ወደ ላሞች ይሰበሰባሉ፤ ነፍሳቸውም እንደ ረካች ገነት ትሆናለች፥ ከእንግዲህም ወዲህ አያዝኑም።
13 በዚያን ጊዜም ድንግሊቱ በዘፈን ደስ ይላታል፥ ጐበዛዝቱና ሽማግሌዎቹም በአንድ ላይ ደስ ይላቸዋል፤ ልቅሶአቸውንም ወደ ደስታ እመልሳለሁ፥ አጽናናቸውማለሁ፥ ከኅዘናቸውም ደስ አሰኛቸዋለሁ።
20 በእውነት ኤፍሬም ለእኔ የከበረ ልጅ ነውን? ወይስ የተወደደ ሕፃን ነውን? በእርሱ ላይ በተናገርሁ ቍጥር አስበዋለሁ፤ ስለዚህ አንጀቴ ታወከችለት ርኅራኄም እራራለታለሁ፥ ይላል እግዚአብሔር።
21 ለራስሽ የመንገድ ምልክት አድርጊ፥ መንገድንም የሚመሩ ዓምዶችን ትከዪ፥ ልብሽንም ወደ ሄድሽበት መንገድ ወደ ጥርጊያው አቅኚ፤ አንቺ የእስራኤል ድንግል ሆይ፥ ተመለሺ፥ ወደ እነዚህም ወደ ከተሞችሽ ተመለሺ።
23 የእስራኤል አምላክ የሠርዊት ጌታ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። ምርኮአቸውን በመለስሁ ጊዜ በይሁዳ አገር በከተሞችዋ። የጽድቅ ማደሪያ ሆይ፥ የቅድስና ተራራ ሆይ፥ እግዚአብሔር ይባርክህ የሚልን ነገር እንደ ገና ይናገራሉ።
32 ከግብጽ አገር አወጣቸው ዘንድ እጃቸውን በያዝሁበት ቀን ከአባቶቻቸው ጋር እንደ ገባሁት ያለ ቃል ኪዳን አይደለም፤ እነርሱ በኪዳኔ አልጸኑምና፥ እኔም ቸል አልኋቸው፥ ይላል እግዚአብሔር።
33 ከእነዚያ ወራት በኋላ ከእስራኤል ቤት ጋር የምገባው ቃል ኪዳን ይህ ነውና፥ ይላል እግዚአብሔር፤ ሕጌን በልቡናቸው አኖራለሁ፥ በልባቸውም እጽፈዋለሁ፤ እኔም አምላክ እሆናቸዋለሁ እነርሱም ሕዝብ ይሆኑኛል።
34 እያንዳንዱ ሰው ባልንጀራውን፥ እያንዳንዱም ወንድሙን። እግዚአብሔርን እወቅ ብሎ አያስተምርም፤ ከታናሹ ጀምሮ እስከ ታላቁ ድረስ ሁሉ ያውቁኛልና፥ ይላል እግዚአብሔር። በደላቸውን እምራቸዋለሁና፥ ኃጢአታቸውንም ከእንግዲህ ወዲህ አላስብምና።
35 ስሙ የሠራዊት ጌታ የሚባል፥ ፀሐይን በቀን የጨረቃንና የከዋክብትን ሥርዓት በሌሊት ብርሃን አድርጎ የሚሰጥ፥ እንዲተምሙም የባሕርን ሞገዶች የሚያናውጥ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል።
37 እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። ሰማይ በላይ ቢከነዳ፥ የምድርም መሠረት በታች ቢመረመር፥ በዚያን ጊዜ ስላደረጉት ነገር ሁሉ የእስራኤልን ዘር ሁሉ እጥላለሁ፥ ይላል እግዚአብሔር።
40 የሬሳም ሸለቆ ሁሉ የአመድም እርሻ ሁሉ እስከ ቄድሮን ወንዝ ድረስ በምሥራቅ በኩል እስካለው እስከ ፈረሰ በር ማዕዘን ድረስ ለእግዚአብሄር የተቀደሰ ይሆናል፤ ከእንግዲህም ወዲህ ለዘላለም አይነቀልም አይፈርስምም።
ጳውሎስ ደብዳቤውን ለመዝጋት በሚቃረብበት ወቅት፥ ለቆሮንቶስ ሰዎች የነበረው ታላቅ ፍቅር አንድ የመጨረሻ ልመና እንዲያቀርብ ገፋፋው። በቤተ ክርስቲያናቸው የሚያደርገው ሦስተኛው ጉብኝቱ ለእርሱም ሆነ ለእነርሱ የሚያሳዝን ነገር እንዲሆን አልፈለገም ነበር። ለእነርሱ ልቡን ከፍቶላቸዋል፤ ስለ አገልግሉቱ ማብራርያ ሰጥቶአቸዋል፤ ለነቀፋዎቻቸው ምላሽ ሰጥቷል፤ እንዲሁም ለእግዚአብሔር ቃል እንዲገዙና ጌታን እንዲታዘዙም ገፋፍቶአቸዋል። እንግዲህ ከዚህ በላይ ምን ሊያደርግ ወይስ ምን ሊል ይችል ነበር?
አሳፈራቸው (2ኛ ቆሮ. 12:11-21) ልጆች በነበርን ጊዜ፥ ከወላጅም ይሁን ከጎረቤት«ኀፍረት አይሰማህም!» የሚል ቃል ሲሰነዘርብን፥ ስንት ጊዜ ሰምተን ይሆን? ሰዎች ስለ ክፉ ነገራቸው ወይም አመለካከታቸው ማፈራቸው መልካም ነው። አንድ ጥፋተኛ ሰው የኀፍረት ስሜት የማይሰማው ከሆነ፥ ደንዳና ልብና የደነዘዘ ሕሊና እንዳለው ይታወቃል። «ርኩስን ነገር ስለ ሠሩ አፍረዋልን? ምንም አላፈሩም፤ እፍረትንም አላወቁም» (ኤር. 6፡15)።
በመጀመሪያ፥ ጳውሎስ የቆሮንቶስን ሰዎች ሊያመሰግኑት ባለመፈለጋቸው በመውቀስ ያሳፍራቸዋል (2ኛ ቆሮ. 12፡11-13)። እርሱን ለትምክህት ከመገፋፋት ይልቅ፥ ስለ እርሱ በትምክህት ሊናገሩ ይገባቸው ነበር። ከዚህ ይልቅ ግን፥ የቆሮንቶስ ሰዎች ተወዳጅነትን አትርፈው ቤተ ክርስቲያናቸውን በመቆጣጠር ላይ ስለነበሩት «ምጡቅ-ሐዋርያት»፥ የአይሁድ ሃይማኖት አስፋፊዎች በትምክህት ይናገሩ ነበር።
ጳውሎስ ከእነዚህ ሰዎች ያንስ ነበር? በምንም ዓይነት! የቆሮንቶስ ሰዎች ጳውሎስን በተግባር አይተውታል፤ እንዲያውም፥ ነፍሳቸውን ጭምር ወደ ትክክለኛ አቅጣጫ የመራላቸው ባለውለታቸው ነበር። በመካከላቸውም ሐዋርያነቱን የሚያረጋግጡ ተአምራዊ ነገሮችን አድርጎ ነበር (ዕብ. 2፡1-4)። ውጫዊ ስደትንና ውስጣዊ ችግሮችን ተጋፍጦ፥ በቆሮንቶስ ውስጥ በአገልግሎቱ ጸንቶ ነበር። ከቤተ ክርስቲያኗ ምንም ነገር አልወሰደም ነበር። ጳውሎስ አሁንም «በእናንተ ላይ ሸክም ሳልሆን ከመቅረቴ በቀር፥ ከሌሎች አብያተ-ክርስቲያናት እናንተን ያሳነስሁአችሁ በምንድነው? ይህም ጥፋት ሆኖ ከተቆጠረ ይቅር በሉኝ» (2ኛ ቆሮ. 12፡13 – አዲስ ትርጉም) በማለት በረቀቀ ቅኔአዊ አነጋገር ተጠቅሟል።
ከክርስትና ሕይወት አደጋዎች አንዱ፥ በረከቶቻችንን እንደ ልማዳዊ ነገሮች አድርገን መውሰዳችን ነው። ፈሪሃ-እግዚአብሔር ያደረበት መጋቢ ወይም የሰንበት ትምህርት ቤት አስተማሪ ብዙ ነገር ሊያደርግልን ይችላል፤ እኛ ግን እንደ ተራ ነገር እንቆጥረዋለን። (ላለማዳላት፥ አንዳንድ ጊዜ መጋቢዎች የቤተ ክርስቲያን ምዕመናን በረከቶችን እንደ ተራ ነገር ቆጥረው እንዲቀበሉ በማድረጉ በኩል ጥፋት እንዳለባቸው ለመግለጽ እወዳለሁ።) በዚህ ዝንባሌ በመመራት ካለፃመስገናቸው የተነሣ ጳውሎስ ሲያሳፍራቸው እናያለን (ቁ 14-18)።
ይህን የመሳሰሉ ችግሮች ቢኖሩም ቅሉ፥ ጳውሎስ ግን የቆሮንቶስን ሰዎች በመጎብኘት ታማኝ ነበር፤ እናም አሁን ሦስተኛውን ጉብኝት ሊያደርግ ነበር (13፡1 ተመልከት)። በማመስገን ፈንታ፥ የቆሮንቶስ ሰዎች ጳውሎስስ ዕቅዱን በመቀየሩ ወቀሱት። ጳውሎስ ከቤተ ክርስቲያን ምንም ድጋፍ አላገኘም ነበር፤ ይልቁንም፥ ለቤተ ክርስቲያን በመሥዋዕትነት ሰጥቷል። ይሁን እንጂ እነርሱ ደግሞ ከሌሎች ጋር በመካፈል አመስጋኝነታቸውን ለማሳየት ፈቃደኞች አልነበሩም። ጳውሎስ ይበልጥ ሲወዳቸው፥ እነርሱ ደግሞ ባነሰ ሁኔታ የሚወዱት ይመስል ነበር። ለምን? ምክንያቱም ለክርስቶስ እውነተኛ ፍቅር አልነበራቸውምና ነው (ቁ. 13)። ጳውሎስ ቤተ ክርስቲያንን ለመርዳት ያለውን ነገር ለማካፈል ይፈልግ ነበር።
የአይሁድ ሃይማኖት አስፋፊዎች ቤተ ክርስቲያንን ለመበዝበዝ የማታለያ ዘዴዎችን ይጠቀሙ ነበር (4፡2 ተመልከት)፤ ዳሩ ግን ጳውሎስ ግልጽና ከአታላይነት የራቀ ነበር። ጳውሎስ የፈጸመው ብቸኛው «በደል» ከእነርሱ የገንዘብ ድጋፍ አለመቀበሉ ነበር። በዚህ ትጥቃቸውን ስላስፈታቸው፥ ገንዘብ ብቻ እንደሚፈልግ አድርገው ለሚያቀርቡት ክስ ምንም ምላሽ ሊሰጡ አይችሉም ነበር። ከእርሱ ጋር አብረው ከሚያገለግሉት ጳውሎስ የላካቸው ሰዎችም ቢሆኑ፥ አንዳቸውም በምንም መንገድ አልበዘበዙዋቸውም ወይም መጠቀሚያ አላደረጉዋቸውም ነበር።
ልጆች ወላጆቻቸው ለሚያደርጉላቸው በጎ ነገር ሳያመሰግኑ ሲቀሩ እጅጉን ያሳዝናል። እንዲሁም ደግሞ የእግዚአብሔር ልጆች «መንፈሳዊ ወላጆቻቸው» ለሚያደርጉላቸው ነገሮች ባለውለታነታቸውን ሲዘነጉ አሳዛኝ ይሆናል። ለዚህ ለምስጋና እጦት መነሻው ምንድነው? ጳውሎስ በቀጣዩ አንቀጽ ውስጥ ገልጾታል – የቅድስና መታጣት (ቁ. 19-21)። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የከፉ ኃጢአቶች ነበሩና ጳውሎስ ለጉብኝት ከመምጣቱ በፊት ፍርድ ተሰጥቶባቸው እንዲወገዱ ይፈልጋል። ይህ ካልሆነ ግን የአሁኑም ጉብኝቱ በሌላ አሳዛኝ ልምምድ ይቋጫል።
ምናልባትም አንዳንድ የቤተ ክርስቲያን አባላት፥ «ጳውሎስ ዳግም ሊጎበኘን ከመጣ፥ ተጨማሪ ችግሮችን ይፈጥርብናል» ብለው እየተናገሩ ይሆናል። ጳውሎስ መሻቱ ችግሮችን መቅረፍና አብያተ ክርስቲያናትን ማጠናከር እንደ ሆነ በግልጽ ይናገራል። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሚገኙትን ኃጢአቶች ለማስወገድ በታማኝነት መጋፈጥንና ድፍረትን ይሻሉ። «አለባብሶ ማረሱ» ግን፥ የበለጠ ለክፋት ይዳርጋል። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሚገኝ ኃጢአት በሰው ሰውነት ውስጥ እንዳለ ካንሰር ነው .ተቆርጦ መውጣት አለበት።
እስኪ ቤተ ክርስቲያኒቱ የወደቀችባቸውን ኃጢአቶች እናስብ – በመናዘዝና ንስሐ በመግባት ሊወገዱ የሚገባቸው ኃጢአቶች። እርስ በርሳቸው ስለሚመቀኛኙ ይጣሉ (ይከራከሩ) ነበር። ገንፍሎ የሚወጣ ቁጣም ነበረባቸው። በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሥጋዊ ሤራዎችን፥ አድመኛነትንና ሐሜትን ያስፋፉ ነበር። ይህም ሁሉ ከትዕቢትና የራስን አስፈላጊነት ከፍ አድርጎ ከመመልከት የመነጨ ሲሆን፥ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሁከትን አስከትሏል (2ኛ ቆሮ. 12፡20)። ይህንን የኃጢአቶች ዝርዝር ከ1ኛ ቆሮንቶስ 13 ጋር ብናወዳድር፥ በማኅበረ-ምዕመናኑ መካከል የፍቅር መተሳሰብ እንዳልነበረ እንመለከታለን።
ከእነዚህ «የመንፈስ ኃጢአቶች» ጎን (7፡1)፥ ታላላቅ የሥጋ ኃጢአቶችም ነበሩ- ዝሙትና ፍትወት። ጳውሎስ ስለ እነዚህ ኃጢአቶች በ1ኛ ቆሮንቶስ ምዕራፍ 5-6 ውስጥ ገልጾአል፤ ዳሩ ግን አንዳንድ ጥፋተኞች ባለመታዘዛቸው ጸንተው ነበር። ለአዲሱ ሕይወት ራሳቸውን ከመስጠት ይልቅ፥ አሮጌው ሕይወታቸው ዳግመኛ በላያቸው ላይ ግዛቱን እንዲያስፋፋ ይፈቅዱለት ነበር(1ኛ ቆሮ. 6፡9-10።
ጳውሎስ ለዚህ ለሦስተኛው ጉብኝት ብዙም አልጓጓም ነበር። ቤተ ክርስቲያን እንደሚፈልጋት ሳትሆን ቀርታ ላለማየት ከመሥጋቱም፥ እርሱም እንደሚፈልጉት ሆኖ ሳይገኝ እንዳይቀር ፈርቶ ነበር። ይሁን እንጂ፥ ምንም እንኳ በሁኔታው ማፈሩና ማዘኑ ባይቀርም (የቃሉ ትርጉም «ለሞተ ሰው ዘን»ን ያመለክታል)፥ ዳሩ ግን ነገሮችን የተቃና ለፃድረግ አሁንም በሥልጣኑ እንደሚጠቀም ቃል ይገባላቸዋል። ለእነርሱ የነበረው ፍቅር እጅግ ታላቅ በመሆኑ፥ እነዚህን ችግሮች ችላ በማለት ቤተ ክርስቲያኒቱን ማዳከማቸውን እንዲቀጥሉ ሊፈቅድላቸው አይሻም ነበር።
የቆሮንቶስ ሰዎች ማፈር ሲገባቸው ሳለ፥ እነርሱ ግን አላፈሩም ነበር። ጳውሎስ መልእክቱን በትክክል ማስተላለፉን ለማረጋገጥ ሲል፥ ቀጥሎ በምንመለከተው ሁለተኛው የአቀራረብ ዘዴ ይጠቀማል።
«ራሳችሁን አዘጋጁ» (2ኛ ቆሮ. 13፡1-4)። በአጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ኃጢአትን ለማስወገድ በምንጣጣርበት ጊዜ፥ የምንመራው በሐሜቶች ሳይሆን በሐቆች መሆን አለበት። ጳውሎስ ዘዳግም 19፡15ን የጠቀሰ ሲሆን፥ ተመሳሳይ አሳብ ያላቸውን ምንባቦች ከዘኁልቁ 35፡30 እና ከማቴዎስ 18፡16፥ እንዲሁም ከ1ኛ ጢሞቴዎስ 5፡19 ላይ እናገኛለን። በተለይ የቤተ ክርስቲያን ምዕመናን እርስ በርሳችው በማይስማሙበት ጊዜ የምስክሮች መኖር የነገሩን እውነትነት ለማረጋገጥ ይረዳል።
የቤተ ክርስቲያን ምዕመናን ኢየሱስ በማቴዎስ 18፡15-20 የሰጣቸውን ትዕዛዛት ቢከተሉ ኖሮ፥ ራሳቸው ብዙዎቹን ችግሮቻቸውን ለመፍታት ይችሉ ነበር። አማኞች የጌታችንን ትዕዛዛት ባለማክበራቸው ምክንያት ብቻ፥ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ አናሳ አለመግባባቶች ወደገዘፉና የተወሳሰቡ ችግሮች ሲሸጋገሩ ተመልክቻለሁ። ጉዳዩ የሚመለከታቸው ግለሰቦች በእውነተኛነት መፍትሔ እስካልፈለጉ ድረስ፥ መጋቢውና ማህበረ-ምዕመናኑ ጣልቃ መግባት የለባቸውም።
የአይሁድ መምሕራን ጳውሎስን ደካማ ነው በማለት ከሰውታል (2ኛ ቆሮ. 10፡7-11 ተመልከት)። የጳውሎስ አገልግሉት የውሃትና ገርነት የሚታይበት ሲሆን (1፡24 ተመልከት)፥ የእነርሱ ግን ጠንካራና አምባገነናዊ ነበር። አሁን ግን ጳውሎስ እንዴት ጠንካራ ሊሆን እንደሚችል እንደሚያሳያቸው ያረጋግጥላቸዋል – ችግሮቹን ለመቅረፍ የሚያስፈልገው ይኸው ከሆነ። ማስጠንቀቂያውም፥ «አልራራላችሁም!» የሚል ነበር። የተጠቀመውም «በጦርነት ውስጥ መራራት» ን የሚያመለክት ቃል ነው። ባጭሩ፥ ጳውሎስ የእግዚአብሔርን ቃል ሥልጣን በሚቃወም በማንኛውም ሰው ላይ ጦርነት እያወጀ ነበር።
ባላንጣዎቹ፥ «እስኪ ጳውሎስ እውነተኛ ሐዋርያ መሆኑን ያረጋግጥ» ብለው ነበር። የጳውሎስም ምላሽ፥ «የደከምሁ በምመስልበት ወቅት፥ እኔም እንደ ኢየሱስ ክርስቶስ ብርቱ ነኝ» የሚል ነበር። በመስቀል ላይ፥ ኢየሱስ ክርስቶስ ደካማነትን አሳይቷል፤ ይሁንና መስቀሉ አሁንም «የእግዚአብሔር ኃይል» ነው (1ኛ ቆሮ. 1፡18)። ጳውሎስ ቀደም ብሎ የመንፈሳዊ ውጊያውን ዘዴ የገለጸ ሲሆን (2ኛ ቆሮ. 10፡1-6)፥ አንባቢዎቹም ነገሮችን ላይ ላዩን በመመልከት ምትክ በጥልቀት እንዲያጤኑ አስጠንቅቋቸዋል።
በዓለም መመዘኛ መሠረት፥ ጳውሎስና ኢየሱስ ሁለቱም ደካሞች ነበሩ፤ ዳሩ ግን በጌታ መመዘኛ መሠረት፥ ሁለቱም ብርቱዎች ነበሩ። ለምሳሌ በአንድ አጥቢያ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ የሥነ-ሥርዓት ጉዳዮችን ፈር በሚያስይዝበት ጊዜ፥ መቼ «መድከም» እና መቼ «መበርታት» እንዳለበት የሚያውቅ ሰው አዋቂና በሳል አገልጋይ ነው።
አሁን በሞት ተለይቶ ወደ ጌታ የሄደ አንድ መጋቢ ወዳጄ፥ በምድረክ ላይ በሚቆምበት ጊዜ ዝግ ያለ ባሕርይ ነበረው፤ በግል አገልግሎቱም ቢሆን አቀራረቡ ይኸው ነበር። እናም አንዲት እንግዳ ሴት፥ ስብከቱን ሰምታ ስታበቃ፥ «ስብከቱን የሚጀምርበትን ጊዜ እየተጠባበቅሁ ነበር» እስከ ማለት ደርሳለች። ግን ለምን? ምክንያቱም እርሷ የተላመደችው ብርሃን ከሚያንጸባርቅ ይልቅ፥ ሙቀት ከሚፈጥር የጋለ የስብከት ድምፅ ጋር በመሆኑ ነው። ይሁንና ወዳጄ ለአገልግሎት እውነተኛዎቹ መመዘኛዎች የትኞቹ እንደ ነበሩ ስለሚያውቅ፥ ጠንካራ ቤተ ክርስቲያን ለማነጽ ችሏል። «በክርስቶስ» እንዴት «መድከም» እና «መበርታታ» እንደሚገባ ያውቅ ነበር።
ዛሬ ሰዎች አገልግሎትን እንዴት ይለካሉ? በኃይለኛ የንግግር ችሎት ወይስ በመጽሐፍ ቅዱሳዊ ይዘት? በክርስቲያናዊ ባሕርይ ወይስ ሰዎችና ጋዜጦች በሚያናፍሱት ወሬ? እጅግ በርካታ ክርስቲያኖች አገልግሎቶችን በሚለኩበት ጊዜ የዓለምን መመዘኛዎች ይከተላሉ። ሆኖም ግን ለእግዚአብሔር መመዘኛዎች ብቻ ትኩረት ሊሰጡ በተገባ ነበር።
«ራሳችሁን መርምሩ!» (2ኛ ቆሮ. 13፡5-8)። ይህ አንቀጽ ጳውሎስ በቁጥር 3 ላይ ማስረጃ ላለው ቃል በማብራሪያነት የሚያገለግል ነው። ጳውሎስ፥ «እኔን ስትመረምሩኝ ነበር፤ ዳሩ ግን ለምን ራሳችሁን ለመመርመር ጊዜ አትወስዱም?» በማለት ይጽፋል። እኔም ብሆን ከግል የአገልግሎት ልምዴ የተረዳሁት፥ ሌሎችን ለመመርመርና ላመኮነን የሚፈጥኑ ሰዎች፡ ራሳቸው በከፋ ኃጢአት ውስጥ የሚኖሩ መሆናቸውን ነው። በርግጥ፥ ራስን የተሻለ አድርጎ ለማቅረብ አንድኛው አማራጭ ሌላውን ሰው መኮነን ነው።
በመጀመሪያ፥ ጳውሎስ የቆሮንቶስ ሰዎች ልባቸውን እንዲመረምሩና በርግጥ ዳግም ተወልደው፥ የእግዚአብሔር ቤተሰብ አባላት ሆነው እንደ ሆነ ይመለከቱ ዘንድ ይነግራቸዋል፤ በልባችሁ ውስጥ የእግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ምስክርነት አለ? (ሮሜ 8፡9፥ 16)። ወንድሞችን ትወዳላችሁ? (1ኛ ዮሐ 3፡14)። ጽድቅን ታደርጋላችሁ? (1ኛ ዮሐ. 2፡29፤ 3፡9)። ዓለምን አሸንፋችሁ፥ ፈሪሃ-እግዚአብሔር ያለበትን የመለየት ሕይወት ትኖራላችሁ? (1ኛ ዮሐ 5፡14)። እዚህ የእግዚአብሔር ልጆች መሆናችንን ለማረጋገጥ፥ ከሕይወታችን ጋር ከምናዛምዳቸው በርካታ መመዘኛዎች ጥቂቶቹ ብቻ ናቸው፡፡
ነበር። ስጦታ ያለው የሙዚቃ መሣሪያ ተጫዋችና የቤተ ክርስቲያን አባል ቢሆንም፥ ዳሩ ግን ችግር እየፈጠረ አስቸግሮን ነበር። በአንድ የክረምት ዕረፍት ወቅት፥ ይህ ልጅ ቤተ ክርስቲያናችን የወጣቶች ቡድን አባላት ጋር ሔዶ ስለ ነበረ በዚያኑ አጋጣሚ፥ የወጣቶች መሪዎች፥ የቤተ ክርስቲያን አስተዳዳሪዎችና እኔም ጭምር ለዚህ ልጅ በየቀኑ ለመጸለይ ተስማማን። ከዚያም በአንድ ስብሰባ ላይ ቆሞ፥ በዚያ ጸሎት ባደረግንለት ሳምንት ውስጥ ደኅንነትን እንዳገኘ መሰከረልን። እስከዚያን ጊዜ ድረስ የነበረው ክርስቲያናዊ ምስክርነት የማስመሰል ነበር። በሕይወቱ ግሩም ለውጥ ተፈጸመና ዛሬ ጌታን በታማኝነት እያገለገለ ይገኛል።
በቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ብዙዎቹ ችግሮች ድነናል በሚሉና ጻሩ ግን ከቶውንም ንስሐ ገብተው በኢየሱስ ክርስቶስ ባላመኑ ሰዎች መፈጠራቸው አይጠረጠርም። ዛሬ የእኛም አብያተ ክርስቲያናት በእንደዚህ ዓይነት ሰዎች የተሞሉ ናቸው። ጳውሎስ እነዚህን ሰዎች የማይበቁ ይላቸዋል – ይህም «አስመሳዮች፥ ተፈትነው የማያልፉ» ማለት ነው። ጳውሎስ ለአንድ ሰው እንደ ዳነና ወደ መንግሥተ ሰማይ እንደሚሄድ ልናረጋግጥለት እንደሚገባ በማጉላት፥ ይህንኑ ቃል በ2ኛ ቆሮንቶስ 13፡6-7 ውስጥ በድጋሚ ጠቅሷል (1ኛ ዮሐ 5፡11-13 ተመልከት)።
በቁጥር 7 ውስጥ፥ ጳውሎስ የራሱን ትክክለኛነት ለማረጋገጥ ብቻ ሲባል፥ የቆሮንቶስ ሰዎች በፈተናው እንዲወድቁ አለመፈለጉን ግልጽ አድርጓል። ስለ እነርሱ በትምክህት ለመናገር ይችል ዘንድ ብቻ ፈሪሃ-እግዚአብሔር ያለበትን ሕይወት እንዲኖሩ አልፈለገም ነበር። ጌታን እስከታዘዙ ጊዜ ድረስ፥ ለእነረሱ ብሎ ስለ መናቁና ስለ መሰደቡ ግድ አልነበረውም። ጌታ ልቡን ስለሚያውቅ፥ እርሱ የተጨነቀው ስለ ራሱ የስም መጉደፍ ሳይሆን፥ ስለ እነርሱ ክርስቲያናዊ ባሕርይ ነበር።
ከሁሉም የሚበልጠው አስፈላጊ ነገር የወንጌሉ እውነታና የእግዚአብሔር ቃል ነው (ቁ. 8)። ጳውሎስ በዚህ ስፍራ እውነትን መቃወም ወይም ማገድ እንደማይቻል አይገልጽም . ስለ ምን እነዚህ ነገሮች በጊዘው በቆሮንቶስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ እየተፈጸሙ ነበርና! እርሱና ተባባሪዎቹ ግን፥ የመጣው ቢመጣ እውነት እንዲያሸንፍ፥ እውነት እንዲስፋፋ ወስነው ነበር እንጂ፥ እውነትን ለማገድ አልፈለጉም ነበር። በመጨረሻው ጸንቶ የሚኖረው የእግዚአብሔር እውነት ሆኖ ሳለ፥ ሰዎች ግን ይህንን ለምን ለመቃወም ይሞክራሉ? «ጥበብ ወይም ማስተዋል ወይም ምክር በእግዚአብሔር ላይ የለም» (ምሳሌ 21፡30)።
የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር ህዝብ የሐገር መከላከያና የአማራ ልዩ ኃይል እና የሚሊሻ አባላት የሚውል 1 ነጥብ 6 ሚሊየን ብር በላይ ወጭ የተደረገበት የዕለት ምግብ ድጋፍ አደረገ - Welcome to Fana Broadcasting Corporate S.C
የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር ህዝብ የሐገር መከላከያና የአማራ ልዩ ኃይል እና የሚሊሻ አባላት የሚውል 1 ነጥብ 6 ሚሊየን ብር በላይ ወጭ የተደረገበት የዕለት ምግብ ድጋፍ አደረገ
አዲስ አበባ ፣ ህዳር 1 ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር ህዝብ የትህነግ ጁንታን ህግና ስርዓት ለማስከበር ለተሰለፉት የሐገር መከላከያና የአማራ ልዩ ኃይል እና የሚሊሻ አባላት የሚውል 1 ነጥብ 6 ሚሊየን ብር በላይ ወጭ የተደረገበት የዕለት ምግብ ድጋፍ አደረገ።
መከላከያ ሰራዊቱ የሃገር ዳር ድንበር እያስከበረ የትግራይን ህዝብ በልማት እየደገፈ የኖረ የአብራክ ክፋያችን ሆኖ ሳለ የዘራፊው ቡድን ጥቃት መፈጸሙ አሳዝኖናል ብለዋል የብሔረሰብ አስተዳደሩ የሃገር ሽማግሌዎች፡፡
የኢትዮጵያን ህዝብ በብሔር በመከፋፈል ዜጎች በማንነታቸው ጥቃትና እንግልት እንዲደርስባቸው ህገወጡ ትህነግ ከኦነግ ሸኔ ጋር በመቀናጀት ጥፋት ሲፈፅም ቆይቷል፣ ከሰሞኑም በመከላከያ ኃይላችን ላይ የፈጸመው ጥቃት እብሪተኛነቱን ያረገገጠ መሆኑን ተናግረዋል።
መንግስት የከሃዲውን ቡድን ጥቃት በመመከት ህግና ስርዓትን ለማስከበር በሚያደርገው ጥረት የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር እስከ ጦር ግንባር ለመሰለፍ ዝግጁ መሆኑንም አረጋግጠዋል።
የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር ዋና አስተዳዳሪ አህመድ ሐሰን እንዳሉት ከሃዲው የትህነግ ህገወጥ ቡድን የሃገር መከታ በሆነውና የትግራይን ህዝብ ከ20 ዓመታት በላይ ሰላሙን በመጠበቅና ልማቱን እያገዘ ባለው የሃገር መከላከያ ሰራዊት ላይ ጥቃት ማድረሱ ከተሰማበት ዕለት ጀምሮ የብሔረሰብ አስተዳደሩ ህዝብ ከመንግስት ጎን በመቆም ቁርጠኝነቱን እያሳየ ነው ብለዋል።
ህገወጡ ትህነግ ከኦነግ ሸኔ ጋር በመተባበር ዜጎች በማንነታቸው ጥቃትና እንግልት እንዲደርስባቸው አድርገዋል ያሉት ዋና አስተዳዳሪው ÷የኢትዮጵያ ህዝብም የትህነግን ጽንፈኛ የትግል አካሄድ በመገንዘብ ከመከላከያ ኃይልና ከአማራ ልዩ ኃይል ጎን መሰለፍ እንዳለበትም አሳስበዋል።
የመከላከያ ኃይልና የአማራ ልዩ ኃይል የትህነግ ከሃዲ ቡድን ላይ እያደረጉት ያለውን የህግ ማስከበር ዘመቻ በመደገፍ ህዝቡ የተለያዩ የምግብና ሌሎች ቁሳቁሶችን ድጋፍ ማድረጉን ቀጥሏል ሲል አብመድ ዘግቧል።
ዕላማ ዑደት ፕረዚደንት ኦባማ ናብ ስዑዲ ዓረብ፣ ሞት ንጉስ ዓብደላ ምኽንያት ዝገበረ እኳ እንተኾነ፣ ኣመሪካን ስዑዲ ዓረብን ዘለወን ሓባራዊ ረብሓታት ዝቕጽለሉ መንገዲ ንምዝርራብን ኣብ ዞባ ቀይሕ ባሕርን ሃገራት ዓረብን ነውጺ ክፈጥር ዝኽእል ጉዳይ የመንንውን ክዘራረብሉ ምዃኖም ዋይት ሃውስ ኣብ መግለጺኡ ኣነጺሩ።
ብመንገዲ’ዚ ወሽመጥ ዓደን ዓመታዊ ኣስታት 10 ሽሕ ዓበይቲ ናይ ንግዲን ነዳዲ ዘመላልሳን መራኽብ ካብን ናብን ሃገራት ኤስያ፣ ማእከላይ ምብራቕ፣ ኤውሮጳን ኣመሪካን ከምዝመላለሳ ዝፍለጥ’ዩ።
ኣብ ርእሲ’ቲ ኣብ ሶማል ዝጸንሐ ስግኣታት ናይ የመን እንተተወሲኽዎ’ውን ንምንቕስቓስ እዘን መራኽብ ሓደገኛ ከምዝገብሮ ስለዝገብሮ ጉዳይ የመን ኣቓልቦ ኣመሪካ እትርከበን ምዕራባውያን ሃገራት ክረክብ ክኢሉ ኣሎ።
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት ወንጌል ወደ ግእዝ ቋንቋ መተርጎም የጀመረው በአባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን ዘመን፣ የተጠናቀቀው ደግሞ በተሰዓቱ ቅዱሳን መሆኑን ይገልጣሉ[1]፡፡ እስካሁን በተደረጉት ጥናቶች የተገኘው ጥንታዊው የብራና የግእዝ መጽሐፍም የአባ ገሪማ ወንጌል ነው[2]፡፡ ይኼ ከ4-7 መክዘ ባለው ዘመን ውስጥ የተጻፈውና በአድዋ እንዳ አባ አባ ገሪማ ገዳም የሚገኘው ወንጌል ቤተ ክርስቲያኒቱ ወንጌልን ለመተርጎምና ለማስተማር የሰጠቺውን ጥንታዊ ትኩረት አመልካች ነው፡፡ በ6ኛው መከዘ የተነሣው ቅዱስ ያሬድ የደረሰው ድጓ ብሉይ ኪዳንን ከሐዲስ ኪዳን አስተባብሮ የያዘና ጥንታውያን የክርስቲያን ሊቃውንት (ቄርሎስ፣ አትናቴዎስ፣ ባስልዮስ፣ ዮሐንስ አፈወርቅ፣ ጎርጎርዮስ ዘእንዚናንዙና ዘኑሲስ) የተረጎሙትን ትርጓሜ በውስጡ ይዞ መገኘቱ መጽሐፍ ቅዱሱ ብቻ ሳይሆን ትርጓሜዎቹም በአኩስም የክርስትና ዘመን በሊቃውንቱ እና በሕዝቡ ዘንድ የታወቁና የተሰበኩ እንደነበር ያሳየናል፡፡
ክርስትና ብሔራዊ ሃይማኖት እንዲሆን ያደረጉትና የመጀመሪያዎቹ ኢትዮጵያውያን ክርስቲያን ነገሥታት የሆኑት ኢዛናና ሳይዛና ክርስትና ሲነሡ ‹አብርሃ እና አጽብሐ› ተብለው መጠራታቸው ወንጌልን ኢትዮጵያውያን የተቀበሉት ‹ብርሃናችን፣ ንጋታችን› ነው ብለው መሆኑን ይጠቁማል፡፡ የመጀመሪያውን ጳጳስ ፍሬምናጦስን የሰየሙበት ‹ከሣቴ ብርሃን› የሚለው ስያሜም የወንጌል መሰበክ እንደ ብርሃን መገለጥ ተደርጎ መወሰዱን ያመለክታል፡፡ ‹እኔ የዓለም ብርሃን ነኝ[3]› የሚለውን ቃል ያላወቀ ሕዝብ መቼም ይህንን ስያሜ አይሰጥም፡፡ ይኼ ስያሜ ከወንጌል ሰባኪነት ጋር የተያያዘ በመሆኑ በዲማና አካባቢዋ ወንጌልን በብርቱ የሰበከው በኪሞስ ‹ተከሥተ ብርሃን› ›ብርሃን ተገለጠ› ተብሎ መጠራቱን ገድለ አቡነ ፊልጶስ ይነግረናል[4]፡፡
የኢትዮጵያ ነገሥታት በሳንቲሞቻቸው ላይ የመስቀልን ምልክት ካደረጉ የመጀመሪያዎቹ የዓለም ነገሥታት መካከል ናቸው[5]፡፡ በአኩስም በተገኙት ሳንቲሞች በሳንቲሞቻቸው ላይ የመስቀልን ምልክት ያደረጉ ከ17 በላይ የአኩስም ነገሥታት ተገኝተዋል[6]፡፡ ይኼም ክርስትና በኢትዮጵያውያን ውስጥ ቦታ አግኝቶ የዕለት ተዕለት ሕይወት የሆነው ተሰብኮ ሳይውል ሳያድር መሆኑን አመልካች ነው፡፡ እነዚህ ነገሥታት በሳንቲሞቻቸው ላይ ከመስቀል ምልክት በተጨማሪ ስመ እግዚአብሔርን ጽፈዋል፡፡
የወንጌሉን ሐሳቦች የሚገልጡ ‹ሰላምና ደስታ ለሕዝቡ ይሁን፣ ምሕረትና ሰላም፣ በእግዚአብሔር ጸጋ፣ ለእግዚአብሔር ምስጋና ይሁን፣ በክርስቶስ ድል የሚያደርግ› የሚሉትን ቃላትም አስጽፈውም ተገኝተዋል[8]፡፡ ምሕረት፣ ሰላም፣ ምስጋና፣ ጸጋ የሚሉት በአብዛኛው በቅዱስ ጳውሎስ መልእክታት ላይ የምናገኛቸው የሐዲስ ኪዳን ትምህርቶች በሳንቲሞቹ ላይ መጻፋቸው የወንጌሉን ስብከትና የስብከቱን ውጤት ያሳያል፡፡ ድል አድራጊነትን ለክርስቶስ መስጠታቸውም ኢየሱስ ክርስቶስን ማወቅና በሕይወት ውስጥ ቦታ መስጠት ከክርስትና መሰበክ ጀምሮ በሀገሪቱ የነበረ እንጂ የ20ኛው መክዘ ግኝት አለመሆኑን ያሳያል፡፡
ኢዛና በሦስት ቋንቋዎች ባስጻፈው የድንጋይ ላይ ጽሑፍ ኢየሱስ ክርስቶስን ‹የሰማይ ጌታ› ብሎ ጠርቶ ድሉ በእርሱ ርዳታ መገኘቱን ይገልጥልናል[9]፡፡ ኢዛና በሌላኛው የድንጋይ ላይ ጽሑፉም ‹በስመ አብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ› ሲል በሥላሴ ላይ ያለውን እምነት ገልጧል[10]፡፡ ይህም አሚነ ሥላሴ በኢትዮጵያውያን ዘንድ የነበረውን ቦታ ይነግረናል[11]፡፡
በዛግዌ ዘመን ወርቃማ ጊዜ ላይ የምናገኘው ቅዱስ ላሊበላ በላስታ ሮሐ የሰማያዊቱንና ምድራዊቱን ኢየሩሳሌም ምሳሌ ሠርቷል፡፡ ይህም ቅዱስ ጳውሎስ በገላትያ መልእክቱ ኢየሩሳሌም ሰማያዊትና ኢየሩሳሌም ምድራዊት በማለት የከፈለው ትምህርት መሠረት ያደረገ መሆኑን አመላካች ነው[12]፡፡ ከሠራቸው ውቅር አብያተ ክርስቲያናት መካከል ‹ቤተ መድኃኔዓለም›፣ ‹ቤተ ዐማኑኤል›፣ ‹ቤተ መስቀል› የወንጌሉ ትምህርት ከሰዎች ኑሮ አልፎ ሥነ ሕንጻ ሲሆን ያሳዩናል፡፡ አንድን ነገር ዐውቆ፣ ያወቀውን አምኖ፣ ያመነውም ተረድቶ፣ በዓይነ ኅሊናም ስሎ ወደ ኪነ ሕንጻ ለመለወጥ ለነገሩ በአእምሮ ውስጥ ጥልቅ ቦታ መስጠትን ይጠይቃል፡፡ የገላትያ ሰዎች ይህንን ሥዕል አጥፍተው ነው በቅዱስ ጳውሎስ የተወቀሱት[13]፡፡ የልደት በዓል በላሊበላ ከጥንት ጀምሮ ያለውን ቦታ ስናይ እነዚህን ሰዎች ክርስቶስን አያውቁትም ብሎ ከመናገር በፊት ዘጠና ዘጠኝ ጊዜ ማሰብ እንደሚገባ ሕያው ምስክር ነው፡፡
ኢትዮጵያዊው ሐዋርያ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ከ700 ዓመታት በፊት በደቡብ ኢትዮጵያ ባደረጉት ስብከት ስመ ክርስቶስን ጠርተው ያስተምሩ፣ ሕዝቡም ክርስቶስን አንዲያውቅ ይሰብኩ እንደነበር የሚያስረዳን በገድላቸው ላይ በተጻፈው የደቡብ ስብከታቸው ውስጥ ከ52 ጊዜ በላይ ስመ ክርስቶስን ጠርተው ሲያስተምሩ ማንበባችን ብቻ ሳይሆን በዳሞት መጀመሪያ የተከሉት ቤተ ክርስቲያን በኢየሱስ ስም መሆኑንም ስናይ ነው፡፡ ወደ ሰሜን ለበለጠ ትምህርትና ተጋድሎ በሄዱ ጊዜ ለዐሥር ዓመት ያገለገሉበት ገዳም ሐይቅን የመሠረቱት አባት ‹ኢየሱስ ሞዓ› ተብለው መጠራታቸው የሚነግረንም ነገር አለ፡፡ ከሐይቅ በፊት ቢያንስ 200 ዓመት ቀድሞ የተሠራው ጥንታዊው የአካባቢው ቤተ ክርስቲያንም ‹እግዚአብሔር አብ› መባሉ የምሥጢረ ሥላሴው ትምህርት ሳይቋረጥ የቀጠለ መሆኑን ያሳያል፡፡
የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ለመጀመሪያ ጊዜ የተጠቀመቺባቸው ሁለቱ ቅዳሴያት ‹ቅዳሴ እግዚእ› እና ‹ቅዳሴ ሐዋርያት› ናቸው[14]፡፡ ይህም ለጌታችን ትምህርትና ለሐዋርያት ስብከት የተሰጠውን ቦታ የሚያሳይ ነው፡፡ ምናልባትም ከውጭ የተተረጎሙት ቅዳሴያት እነዚህ ሁለቱ ብቻ ሊሆኑ ይችላሉ፡፡
በአኩስም ዘመን ከተተረጎሙት የሃይማኖት መጻሕፍት መካከል አንዱ ነገረ ክርስቶስን የሚተነትነው ‹መጽሐፈ ቄርሎስ› መሆኑ፣ ኢትዮጵያውያን ከውጭ ተርጉመው ከተጠቀሙባቸው የሊቃውንት ጸሎቶች መካከል አንዱ የሆነው የአባ ኤፍሬም ውዳሴ ማርያም ከጠቅላላው ይዘት 63 በመቶው ኢየሱስ ክርስቶስን በተመለከተ ቤተ ክርስቲያን የምታምነውን እምነት መያዙ የሚነግረን ብዙ ነገር አለ፡፡
ከአኩስም ዘመን ጀምሮ ነገራተ ሕዝብ የሚመዘገቡት በወርቅ ወንጌል ነው፡፡ ራሱ ወንጌሉም ‹ወንጌል ዘወርቅ› ተብሎ መጠራቱ የወንጌሉን ቦታ ይገልጣል፡፡ በእንዳ አባ ገሪማ ወንጌል[15]፣ በደብረ ሊባኖስ ዘሺምዛና ወንጌል[16]፣ በጉንዳ ጉንዶ ወንጌል፣ በሐይቅ እስጢፋኖስ ወንጌል[17]፣ በክብራን ወንጌልና በደብረ ሊባኖስ ወንጌል የምናገኛቸው መረጃዎችም ይህንን ያስረግጡልናል፡፡
ከክርስትና መግባት ጀምሮ ኢትዮጵያውያን የተጠቀሙበት የዘመን መቁጠሪያ አራቱን ዓመታት በአራቱ ወንጌላውያን ስም መጥራቱና የዐቢይ ጾም ስምንቱ እሑዶች ጌታችን በወንጌል ላይ በሠራቸው ሥራዎች መሠረት መሰየማቸው ወንጌልና የወንጌል ትምህርት ከጥንት ጀምሮ በኢትዮጵያ የያዘውን ጽኑ መሠረት አመልካች ነው፡፡
እነዚህ ሁሉ ነገሮች ወንጌል፣ የወንጌል ትምህርትና የወንጌል መሠረት የሆነው ክርስቶስ በኢትዮጵያውያን ጠቅላላ ሕይወት ውስጥ ከሥጋና ደም ጋር የተዋሐዱ እንጂ እንደ እንግዳ ደራሽ እንደ ውኃ ፈሳሽ አለመሆናቸውን ያጠይቁልናል፡፡
ኢትዮጵያውያን ወንጌሉን በሚገባ አስጽፈውታል፣ ተርጉመውታል፣ ሥለውታል፣ አዚመውታል፣ ኪነ ሕንጻ አድርገውታል፣ ተጠርተውበታል፣ ከዚህም አልፈው መሥዋዕት ሆነውለታል፡፡ ወንጌል በኢትዮጵያ ውስጥ የነበረውን የዕውቀትና የክብር ቦታ ከሚያሳዩን ማስረጃዎች አንዱ ዘመናትን ተሻግረው እኛ እጅ የደረሱት የወንጌል ቅጅዎች ናቸው፡፡ እነዚህ ቅጅዎች በሚገባ የተጻፉ፣ በሐረግ ያሸበረቁ፣ በሥዕል የተገለጡ፣ ትንታኔ የተሰጠባቸው፣ ቀመር የተዘጋጀላቸው፣ ማውጫና ማብራሪያ የተሰጣቸው፣ ወንጌሎቹ በወንጌላውያኑ የተጻፉበትን ቦታና ዘመን የሚያመለክቱ ናቸው፡፡ በዚህ ጽሑፍ በ14ኛው መክዘ የመጀመሪያዎቹ ዓመታት የተጻፈውን የግእዝ ወንጌል መሠረት አድርገን ነገሩን እንዳስሳለን፡፡
መጽሐፉ የሚገኘው በዋልተርስ የሥነ ጥበብ ሙዝየም በቁጥር W 836 ተመዝግቦ ነው፡፡ በብዙ ገጾቹ ላይ ውኃ ፈስሶበት ለማንበብ ያስቸግራል፡፡ በአንድ ወቅት በትግራይ ደብረ መዐር የሚገኘው የቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን ንብረት የነበረው ይኼ ወንጌል 516 የብራና ቅጠሎች ያሉት ነው፡፡ ወንጌሉ በ1973 እኤአ የሮበርትና ናንሲ ኑተር ገንዘብ ሆነ፡፡ በ1996እኤአ ደግሞ የአልተን ደብሊው ጆንስ ፋውንዴሽን ገዝቶ በሙዝየሙ አስቀመጠው፡፡ ወንጌሉን የጻፈው መጥሬ ክርስቶስ የተባለ ጸሐፊ ሲሆን አባ አርከ ሥሉስ በ18ኛው መክዘ ማርያም ጽኩዕ ለሚባል ደብር እንደሰጡት በማቴዎስ ሥዕል ሥር በጻፉት መግለጫ ይናገራል፡፡ ከዚያ በኋላ እንዴት የደብረ መዐር ጊዮርጊስ ንብረት እንደሆነ እንዴትም ከሀገር እንደወጣ አላወቅኩም፡፡
አውሳብዮስ የታወቀውን የቤተ ክርስቲያን ታሪክ መጽሐፍ Ecclesiastical History የጻፈ አባት ነው፡፡ በዚህ ወንጌል ላይ አውሳብዮስ ቀርጲያኖስ ለተባለ ሰው አርባዕቱ ወንጌልን በተመለከተ የጻፈው ደብዳቤ ይገኛል፡፡ በደብዳቤው ላይ እንደተገለጠው አሞንስ አሌክሳንድራዊ የሠራውን የወንጌላት ቀመር ሰድዶለታል፡፡ አውሳብዮስም ለቀርጲያኖስ በዚህ ደብዳቤ ይገልጥለታል፡፡
ይኼ ቀመር ከጥንት ጀምሮ የቅዱሳት መጻሕፍት ጥናት በቤተ ክርስቲያናችን ይሰጥ እንደነበረ ያመለክታል፡፡ አራቱን ወንጌላውያን በየራሳቸው በትርጓሜ ከማጥናት ባለፈ አራቱ የሚገናኙበትንና የሚለያዩበትን እየተነተኑ በቀመር ማጥናቱ ለምን ተለዩ? የሚል ጥያቄ በአጥኝዎቹ ዘንድ ተነሥቶ እንደነበረ ያሳያል፡፡ ጥያቄውን ለመመለስ ሊቃውንቱ የደከሙትን ድካምም በየትርጓሜው ውስጥ የምናየው ነው፡፡ ‹ማቴዎስ እንዲህ አለ፤ ማርቆስም እንዲህ ብሏል፣ ሉቃስም እንዲህ ይላል፣ እንደምን ነው ቢሉ› የሚለው ዓይነት፡፡
ይህ ቀመር በመልእክተ አውሳብዮስ እንደተገለጠው የሚለያዩበትንና የሚገናኙበትን ለማጥናት ብቻ ሳይሆን አንዱን የወንጌል ታሪክ በተመለከተ በአራቱም ወንጌላውያን ያለውን ሐሳብ ለማየት የሚያገለግል፣ ከዚህም በላይ የወንጌሉን ልዩ ልዩ ክፍሎች በየታሪካቸው ዘውግ ለማጥናትና በቃል ለመያዝም የሚያስችል ነው፡፡
በአራቱም ወንጌሎች ላይ በየአንዳንዱ ምእራፍ ምን ምን ይዘት እንዳለ የሚያሳይ ርእስ አላቸው ፡፡ ርእሱ የሚጻፈው በላይኛው የብራናው ኅዳግ ላይ ሲሆን በርእሱ የተገለጠው የመጽሐፉ ክፍል የሚጀምርበት ቦታ ልዩ ምልክት በቀይ ቀለም ተደርጎበታል፡፡ ምልክቱ በሥዕሉ ላይ እንደምናየው ከላይ ቀለበት ያለው ወራጅ መሥመር ይደረግና መሐል ወገቡ ላይ የX ምልክት ይደረጋል፡፡ ይህም ወንጌሉን በጉዳይ በጉዳይ ከፋፍሎ የመማርና የማስተማር ባሕል እንደነበረ ያሳያል፡፡
በወንጌሉ ውስጥ የወንጌሉን ሐሳብ የሚገልጡ የእንስሳት ሥዕሎች አሉ፡፡ የመጀመሪያዋ ፒኮክ ወፍ ናት፡፡ የፒኮክ ወፍ በጥንት ክርስቲያኖች ዘንድ ትንሣኤ ሙታንን የምታመለክት ነበረች፡፡ ሌላዋ ደግሞ ጳልቃን ወይም ፔሊካን ተብላ የምትጠራው ስትሆን እርሷም ዛሬም ድረስ በትርጓሜያችን እንደሚነገረው የትንሣኤ ሙታን ምሳሌ ናት፡፡ ሌላም አንድ ወፍ አለች፡፡ ማን እንደሆነችና ትርጉሟንም ለማወቅ አልቻልኩም፡፡ ሌላዋ ሰጎን ናት፡፡ ሰጎን የክርስቲያኖችና የመንፈስ ቅዱስን ግንኙነት ለማሳየት የምትመሰል ወፍ ናት፡፡ ከወፎች በተለየ የምናገኘው እንስሳ በግ ነው፡፤ እርሱም የታረደው የክርስቶስ ምሳሌ ነው[18]፡፡
ከላይ ካየነው የ‹ቶ›[19] መሰል ምልክት በተጨማሪ ትምህርቱን፣ ተግሣጹን፣ ተአምሩን ለማመልከት ልዩ ልዩ ምልክቶችን ማድረጉን አውሳብዮስ ይገልጣል፡፡ በመጽሐፉም ውስጥ ያንን በመከተል በግራና በቀኝ በሚገኙ ኅዳጎች ላይ ምልክቶች ይገኛሉ፡፡ ከዚህም በተጨማሪ በአውሳብዮስ ቀመር ላይ ለእያንዳንዱ ቀመር የተሰጠው ቁጥር በወንጌሉ ውስጥም በሚገኙበት በሚገኙበት ቦታ በቀይ ቀለም ቁጥሩ በግእዝ ተጽፏል፡፤ ይህም የወንጌላቱን ጥናት የሚያቀል ነው፡፡
ከማርቆስ ወንጌል ጀምሮ የመጻፍቱን ልዩ ልዩ አርዕስት ለማውጣት የሚያስችል ማውጫ ተዘጋጅቶላቸዋል፡፡ ማውጫዎቹ የመጽሐፉን ገጽ የሚጠቀሙ ሳይሆኑ ጉዳዩንና ቅደም ተከተሉን ብቻ የሚያሳዩ ናቸው፡፡
እንዳላቸው ያትታል፡፡ ጠቅላላ ቃሎቻቸውም 90 ሺ 700 (፺፻፯፻) መሆናቸውን ይናገራል፡፡ ይህም ነገር የወንጌሉ ጥናት ከ600 ዓመታት በፊት የደረሰበትን ደረጃ የሚገልጥ ነው፡፡
ከላይ ያየናቸውን ነጥቦች ስንመረምራቸው የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ለወንጌለ ክርስቶስ ትምህርትና ጥናት የነበራትን ዋጋ፣ ከዚህም በላይ ለወንጌሉ ጌታ ለኢየሱስ ክርስቶስ ያላትንም ቦታ የሚያሳይ ታሪካዊ መረጃ ነው፡፡ ወንጌሉን ይህንን ያህል ሠፍሮና ቀጥሮ፣ ተንትኖና አፍታቶ ለማወቅ የተፈለገውም የሚያስገኘው ምድራዊ ጥቅም ኑሮ አልነበረም፡፡ ክርስቶስን ዐውቆ በክርስቶስ መንገድ ለመኖር ስለተፈለገ እንጂ፡፡ ቤተ ክርስቲያኒቱ ያፈራቻቸው ቅዱሳንም ይህንን በመሰለው የወንጌል ትምህርት ታንጸውና በስለው የወጡ እንደነበሩ የ13ኛው መክዘን የሐይቅ እስጢፋኖስ ወንጌል ከአቡነ ተክለ ሃይማኖት ታሪክ ጋር፣ የደብረ መጣዕን ወንጌል ከአባ ሊባኖስ ታሪክ ጋር፣ የክብራንን ወንጌል ከአባ ዘዮሐንስ ታሪክ ጋር፣ አያይዞ ማሰብ ይቻላል፡፡ እንደ እውነቱ ከሆነ ይህቺን ቤተ ክርስቲያን ወንጌል አልሰበከችም፣ ክርስቶስንም አታውቀውም ብሎ እንደመናገር ያለ ከባድ ኃጢአት ሊኖር አይችልም፡፡
[2] ከየዘመናቱ ቁንጸላና ቃጠሎ ተርፎ ተገኘ ማለት እንጂ የተጻፈው እርሱ ብቻ አልነበረም፡፡ አስቀድሞ በ11ኛው መክዘ የተጻፈ ነው ተብሎ ይታመን የነበረው ይህ ወንጌል በቅርቡ በካርቦን ዴቲንግ በተደረገው ጥናት ግን ከ330-650 ዓም ባለው ጊዜ የተጻፈ መሆኑ ታውቋል፡፡ (The Telegraph, July, 2010)
[11] ይኼም ነገር እየጠለቀ መጥቶ በዐፄ ናዖድ ዘመን መካነ ሥላሴ የተባለው ቤተ ክርስቲያን(ወረኢሉ) በቅድስት ሥላሴ ስም ሲታነጽ፣ በዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ ዘመንም ንጉሡን ጨምሮ በቤተ ክርስቲያኒቱ ሊቃውንት ስለ ምሥጢረ ሥላሴ የሚገልጡ ድርሳናት ተጽፈዋል፡፡ የደብረ ብርሃን ሥላሴም ተተክሏል፡፡ በጎንደር ዘመንም የጎንደር ደብረ ብርሃን ሥላሴና የናርጋ ሥላሴ አብያተ ክርስቲያናት ከመታነጻቸውም በላይ በአባ ስብሐት ለአብ መልክአ ሥላሴ ተደርሷል፡፡
[19] ‹ቶ› በጥንት የምሥራቅ ሕዝቦች ዘንድ የሕይወት ምልክት ነው፡፡ በክርስትና ዘመን ‹ክርስቶስ ተሰቅሎ ለእኛ ሕይወት ሆነን› ለማለት ክርስቲያኖች ቶ እና X (በግሪክ ክራይስት ፣ ክርስቶስ ማለት ነው) ምልክትን አንድ አድርገው ይጠቀሙ ነበር፡፡
አሁን ግን በህግና በነቢያት የተመሰከረለት የእግዚኣብሔር ጽድቅ ያለ ህግ ተገልጦአል እርሱም ለሚያምኑ ሁሉ የሆነ በኢየሱስ ክርስቶስ በማመን የሚገኘዉ የእግዚኣብሔር ጽድቅ ነዉ፤ ልዩነት የለምና፤ ሁሉ ሐጢዓትን ሠርተዋልና የእግዚኣብሔርም ክብር ጎድሎአቸዋል፤ በኢየሱስ ክርስቶስም በሆነዉ እንዲሁ በጸጋዉ ይጸድቃሉ (ሮሜ 3፡21-24)፡፡ እንግዲህ ወንድሞች ሆይ በመረቀልን በአዲስና በሕያዉ መንገድ ወደ ቅድስት በኢየሱስ ደም በመጋረጀዉ ማለት በሥጋዉ በኩል እንድንገባ ድፍረት ስላለን ተብሎ እንደተጻፈዉ ወደ ኣብና ወደ ጽድቁ የሚወስደንን መንገድ መርቆ የሰጠን እርሱ እግዚኣብሄር ነዉ፡፡ መንገዱም የተመረቀ አዲስ፣ ሕያዉ መንገድ ኢየሱስ ክርስቶስ ነዉ (ዕበራዉያን 10፡ 19-20)፡፡ ስለሆነም ጽድቅ ህግን በመጠበቅ፣ የፍጡራንን አማላጅነት በመተማመን፣ መልካም ሥራን በመስራት ወይም የተለየ ቦታ በመሄድ ይገኛል ብሎ ማስተማር የእግዚኣብሔር ሀሳብ የሌለበትና የሰዉ ልጅ ሁሉ ጠላት የሆነዉ የዲያብሎስ ስዉር አጀንዳ ነዉ፡፡ የዲያብሎስ ዋናዉ አላማ የሰዎችን ልብ እዉነተኛና ብቸኛ መድሃንት ከሆነዉ ከጌታችን ከኢየሱስ ክርስቶስ ወደ ሌሎች የማይጠቅሙ ሥርዓቶች በማዞር ሀይማኖተኛና ለሀይማኖቱ በጣም ቀናኢ ማድረግ ነዉ፡፡ ጌታን ለመስቀል ሞት አሳልፎ የሰጡ ሰዎች በጣም ሀይማኖተኞች ነገር ግን እነሱ ዘዎትር በምኩራቦቻቸዉ የሚያነቡት መጽሃፍት የሚመሰክሩለትን መስህን ማወቅ አልቻሉም ነበር፡፡ በዚህም ያሸነፈዉ ዲያብሎስ ብቻ ነበር፤ ለምን ቢባል እስራኤል መድሃንቷን መስህን እንዳትመለከት በሀይማኖት አክራርነት ልባቸዉን ይዞ ነበርና ነዉ፡፡ ዛሬም ብዙ ሰዎች ክርስትና ሀይማኖት እየመሰላቸዉ የየራሳቸዉን ቤተ-እምነት ከፍ አድርገዉ በመኮፈስ እምነት እንትና ለዘላለም ትኖር እያሉ ክርስትና ሰዉ በግሉ ከእግዚኣበብሔር ኣብ ጋር ጌታ በሆነዉ በልጁ በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል በመንፈስ ቅዱስ ምሪት መገናኘት መሆኑን ይዘነጋሉ፡፡ ስለሆነም ሀይማኖተኛና ከእነሱ ቤተ-እምነት ይለያል ብሎ ያሰቡትን እንደ ጠላት በማያት አሳዳጅ ሆኖ ይታያሉ፡፡ ይህም በእነሱ ቤተ-እምነት የሚወሰን የሚመስላቸዉን እግዚኣብሔርን ለማስደሰት እንደሆነ መገመት አይከብድም፡፡
መሰረት የሌለው ሃሳብ ነው ያነሳከው::ተቃራኒ ሃሳብን አትቀበልም ምናምን በአንድ መጽሐፍ ቅዱስ ላይ እንዴት ሌላ አተረጉአጎም ታመጣለህ? እንዴት ነው different biblical interpretation entertain የምታደርገው ቤተ ክርስቲያን?
መሰረት የሌለው ትውፊት የለንም::ሲጀመር "baseless tradition" ስትል ራስ በራሱ የሚጋጭ ሃሳብ ነው ያለህ:: መሰርት የሌለው ከሆነ የኛው እስኪ መሰረት ያለው ትውፊት አምጣ? እስኪ የአንተውን አምጣ?
በደንብ ይችን ቤተ ክርስቲያን አጥናት አንብባት ስማት ከዛ ለመተቸት ሞክር::ከቶ የክርስቶስን ቤተ ክርስቲያን ትተች ዘንድ ሰው ገዳይ ትላት ዘንድ በአንተ ላይ ያለ መንፈስ ምንኛ ክፉ ነው!
አባ እስጢፋኖስ እና ተከታዮቻቸው በጻፏቸው መጽሐፍት ላይ ስለ ቅድስት ድንግል ማርያም በሥፋት ሰብከዋል አስተምረዋል::በጣም እንደሚወዷት ከጳጳሱ ጋር እና ከነገሥታቱ ፊት ስንኳ ገልጠዋል::ስለዚህ የምትጽፈው ነገር እርስ በራሱ ይጋጫል::የአባ እስጢፋኖሳውያንን ያህል ስንኳ እምነት አላየሁብክም::
ወዳጆች ማዳንን በተመለከተ የተሳሳተ ሐሳብ ቤተ ክርስቲያኒቱን በሚቃወሙ ዘንድ አለ፡፡ በቅዱሳት መጻፍሕፍ የተገለጠው ማዳን አራት ዓይነት ነው፡፡ መጠበቅ፣ መፈወስ፣ መታደግና ልጅነትን መስጠት፡፡ በመዝመር 33 ላይ ‹የእግዚአብሔር መልአክ በሚፈሩት ሰዎች ዙሪያ ይሠፍራል ያድናቸውማል› ሲል ይታደጋቸዋል ማለቱ ነው፡፡ አባታችን ያዕቆብ በኦሪት ዘፍጥረት መጨረሻ በሞት ከመሰናቱ በፊት ‹፣ከክፉ ሁሉ ያዳነኝ መልአክ› ብሏል፡፤ የጠበቀኝ ማለቱ ነው፡፡ በወንጌል ጌታ እንዲፈውሳቸው የመጡትን ሕሙማን ‹እመን ትድናለህ› ሲላቸው ‹ትፈወሳለህ› ማለቱ ነው፡፤ የጌታችን ማዳን ከእነዚህ ሁሉ የተለየ ሲሆን ለእርሱ ማዳን ማለት መልሶ ልጅነትን መስጠት ወይም እንደገና መፍጠር ማለት ነው፡፡ ቅዱሳን ሦስቱን ይችላሉ፡፤ መፈወስ፣ መታደግና መጠበቅ፡፡ አራተኛው ግን እግዚአብሔር ብቻ የሚቻለው ነው፡፡ በእንግሊዝኛው ሳልቬሽንና ሪደምሽን የሚላቸው እነዚህን ነው፡፡ ማርያም ታድናለች ስንል ትጠብቃለች፣ ትታደጋለች፣ ትፈውሳለች ማለታችን ነው፡፡ እንደገና ትፈጥራለች ወይም ልጅነትን መልሳ ትሰጣለች ማለታችን አይደለም፡፡ ቤተ ክርስቲያን ከእግዚአብሔር ውጭ እንደገና መፍጠር ወይም ልጅነትን መስጠት የሚችል አለ ብላ አታምንም፡፡ ያማ ቢሆን ኖሮ ተአምረ ማርያምን በቅዳሴ መካከል ባነበበች ነበር፡፡ ቅዳሴ ከነገረ ድኅነት ጋር የተያያዘ ስለሆነ ነው፡፡ ለወንጌል ብቻ ትኩረት የሰጠቺው፡፡
ወንድም እስኪ ይችን ምሳሌ ጠብ አርግባት........also various true father through out the history of church, I agree. ከምትስማማባቸው አያሌ እውነተኛ አባቶች በቤተ ክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ካለፉት አንድ ሁለቱን በለን እስኪ!
ከእኛ ዘንድ ወጡ፥ ዳሩ ግን ከእኛ ወገን አልነበሩም፤ ከእኛ ወገንስ ቢሆኑ ከእኛ ጋር ጸንተው በኖሩ ነበር፤ ነገር ግን ሁሉ ከእኛ ወገን እንዳልሆኑ ይገለጡ ዘንድ ወጡ።
ይሕ እንቅስቃሴ በትልቁ የሚታማውና የሚወገዘው በመነሻው ላይ ለእመቤታችንና ለመስቀል ሊደረግ ስለሚገባው ስግደት ባራመደው አቋም ነው፡፡ይህን ደግሞ የዘርዐያዕቆብ ተጽእኖ አረፈበት እያሉ አንዳንድ ጸሐፍት ተቃውሞ ከሚያሰሙበት ተአምረ - ማርያም በተጨማሪ ፕ/ር ጌታቸው ከተረጎሙት ገድላቸው በቀጥታና በተዘዋዋሪ ማረጋገጥ የሚቻል ነው፡፡ለምሳሌ፡- (1) በገጽ-24 ላይ እነ አባ እስጢፋኖስ “ለአብ፣ወልድ፣መንፈስቅዱስ ካልሆነ በቀር ለስዕለ - ማርያም እና ለመስቀል ስግደት አይገባም” የሚል አቋም እንደነበራቸውና በኋላ (በነአባ እዝራ ዘመን)ግን እንደተውት፣(2)በገጽ-146 ለማርያም ስገዱ ሲባሉ “ለልጇ ስንሰግድ እዚያው እናገኛታለን” የሚል ቀጥተኛነት የሌለው መልስ እንደሚሰጡ፣(3)በገጽ-149 ግብጻዊው ጳጳስ አባ ገብርኤል ለስዕለ - ማርያም ለምን እንደማይሰግዱ ሲጠይቃቸው “ካሁን በፊት ለአብ፣ወልድ መንፈስቅዱስ እሰግዳለሁ ሲባል እንጅ ለማርያም እሰግዳለሁ ሲባል አላገኘንም” እንዳሉት፣(4)በገጽ-155 ስለ እመቤታችንን ስዕል አስተያየት ሲጠየቁ “ስዕሉ ጥሩ ነው፤ግን የእጅ ስራ ነው፤ብቻ በልብህ ሳላት” የሚል ፈንገጥ ያለ ሰነፍ መልስ መስጠታቸው፣(5)በገጽ-86 ኅዳግ ፕ/ር እንደሚነግሩን ከዘመኑ የቤ/ክ ሥነ - ጽሑፍ ጋራ ሲተያይ በእስጢፋኖሳውን ዘንድ የማርያም ስም ብዙም ሲነሳ አለመታየቱ፣(6)በገጽ-297 ግዝታቸውን በአቡነ ይስሐቅ ሲያስፈቱ ማየታችን--መቼም ያልተገዘተ አይፈታምና እንቅስቃሴው በእርግጥም በመነሻው አካባቢ የሃይማኖት ህጸጽ(ኑፋቄ) እንደነበረበት አመላካች ይመስለኛል፡፡
ለስዕልና ለመስቀል መስገድ ፍጹም ኦርቶዶክሳዊ ትውፊት ነው፡፡በካቶሊኮችም ከሞላ ጎደል በተመሳሳይ መልኩ ትውፊቱ አለ፡፡“እሰግድ ለኪ” ማለትን እነ ፕ/ር ጌታቸው በገጽ-149 ኅዳግ እንደሚሉት ዘርዓያዕቆብ ያመጣው አይደለም!!በፍጹም!!ከእሱ በፊትም ነበር፡፡ማስረጃ እንቁጠር፡-(1)ታላቁ ሊቅ ቅ/ያሬድ በነሐሴ ኪ/ምሕረት ድጓ እዝል ገጽ-382 ላይ እንዲህ ይላል “…ኵሎሙ ነገሥተ - ምድር ተጋቢዖሙ ይሰግዱ ለኪ፣ወይልሕሱ ጸበለ - እግርኪ፣ማርያም እምነ ወእሙ ለእግዚእነ…”:: የቅ/ያሬድ ምንጭ ኢሳይያስ 49 ቁ 23 ነው--ትንቢቱን ቅ/ያሬድ ለእመቤታችን ሰጥቶ ተረጎመው፡፡አንቀጸ ብርሃንና “ሰላም ለኪ፣እንዘ ንሰግድ ንብለኪ፣ማርያም እምነ ናስተበቊዐኪ…” የሚለው ድርሰትም ምዕራፍ በተሰኘው የ6ኛ መቶ ክ/ዘመን የቅ/ያሬድ ድርሰት የሰፈረ ነው፡፡ስለዚህ እሰግድ ለኪ ማለትን ያመጣው ዘርዓያዕቆብ ነው መባሉን ለመቀበል እቸገራለሁ፡፡(2)“ለመስቀልከ ንሰግድ ኦ ሊቅነ…” የሚለው ድርሰትም የዘርዐያዕቆብ አይደለም--በስቅለት ጾመድጓ የተከረተሰ የኢትዮጵያዊው ሊቅ የቅ/ያሬድ ድረሰት ነው፡፡(3)ከዘርዓያዕቆብና ከነአባ እስጢፋኖስ በፊት የነበረው አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫም ለእመቤታችን በሰጊድ ሰላምታ የሚያቀርቡ ውዳሴዎችን አቅርቦልናል--በተለይ በመጽሐፈ - ሰዓታት፣(4)አቡነ ጎርጎርዮስ ባሳተሙት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስቲያን ታሪክ የተሰኘ መጽሐፍ(የ1991 ዓ.ም 3ኛ እትም) ለስዕልና ለመስቀል ስግደት እንደሚገባ ከገጽ-95 ጀምሮ በሰፊው ከነትውፊቱና መጽሐፍ ቅዱሳዊ መሰረቱ ጽፈውልናል--ከዘርዐያዕቆብ መነሳት በፊት ያሉትን ከጭብጡ ጋር የተያያዙ ማስረጃዎች እያጣቀሱ፣(5)አቡነ ጎርጎርዮስ ከሚያቀርቧቸው መረጃዎች አንዱ በ8ኛው መቶ ክ/ዘ ስዕልን በሚመለከት በተፈጠሩ 2ት ጽንፈኞች የተነሳ በተጠራ ጉባኤ የምስራቅና የምዕራብ አብያተክርስቲያናት ለስዕል የፀጋ ስግደት ሊረደግ እንደሚገባ ውሳኔ ያሳለፈው የ787 ዓ.ም የ2ኛው ኒቅያ ጉባኤ ነው፡፡ይሕን ጉባኤና ውሳኔውን የፈለገ Second Council of Nicaea የሚለውን የእንግሊዝኛ ቃል ወደ ጎግል ጨምሮ ከዘርዐያዕቆብ በፊት ለስዕል የተሰጠውን ክብር ማየት ይችላል፡፡veneration of images, cross…የሚሉ ቃላትን ለጎግል ብንነግረው የሚነግረን ብዙ ነው፡፡(7)ከሁሉም በላይ ከደቂቀ እስጢፋኖስ ወገን የሆነው አባ እዝራ ወደ አጼ ናዖድ(1488 – 1500 ዓ.ም) ቀርቦ በአጼ ዘርዓያዕቆብ ዘመን በነአባ አባ ገብርኤል የተላለፈበትን ግዝት በግብጻዊው ጳጳስ በአባ ይስሐቅ ባስፈታበት ወቅት በገጽ-295 ለማርያምና ለመስቀል ይሰግድ እደሆነ ሲጠየቅ ይህን ብሎ ነበር “…ለማርያምና ለአንድ ልጁ መስቀል ስለመስገድ እኔ እሰግዳለሁ፣መምህሮቼም ይሰግዳሉ፣ምክንያቱም መጽሐፍ የጌታችን እግር በቆመበት ቦታ እንሰግዳለን (መዝ.131 ቁ 7) ይላል፤ቦታውም የማርያም ሆድ ነው፡፡ሌላው ነቢይ (ኢሳ 49 ቁ 23) የምድር ንጉሦች ይሰግዱልሻል፣የእግርሽንም ትቢያ ይልሳሉ ይላል፡፡ብዙ መጻሕፍት ታላቅነቷንና ክብሯን ይናገራሉ፡፡ስለመስቀልም በመለኮት ደም ስለተቀደሰ ሊቃውንቱ እንዲህ ሲሉ አዝዘዋል፡፡ሊቃችን ሆይ ለመስቀልህ እንሰግዳለን፣በቅድስት ትንሳኤህም ሁላችንም እናምናለን(ቅ/ያሬድ፡የስቅለት ጾመድጓ)….” ሲል አባ እዝራ ከአባ እስጢፋኖስ “ከአብ፣ወልድ መንፈስቅዱስ በቀር ስግደት ለማንም አንሰግድም” የሚል አቋም የወጣ የእምነት መግለጫ አቅርቦ ግዝቱን አስፈትቷል፡፡
ስለ ደቂቀ እስጢፋኖስ ተርከው አይጠግቡም--ተሐድሶዎች፡፡ሐቁ ግን እንዲያ አይደለም፡፡አንድ ገድላቸውን ያነበበ ሰው ንባቡን ሲቋጭ እነዚህን ከእነዚያኞቹ መለየት የሚሳነው አይመስለኝም፡፡ማስረጃ እንቁጠር--የማያምኑበትን ገድል ያውም ሲያሻቸው “ገደል” የሚሉትን ገድል ጠቅሰው ለግል የኑፋቄ ሀሳብ ማስፈንጠሪያ ለማዋል የሚውተረተሩትን እንደሚሉት እንዳልሆኑ ለማሳየት ስንል ደቂቀ እስጢፋኖስ ከሉተር የሚለዩበትን ነጥብ እንጠቃቅሳለን፡፡እግረ - መንገዳችንን ታሪኩን ለጥጠው ለባለታሪኮቹ ከማይዛመደው ሉተር ጋር በግድ ያዛመዱትን ፕ/ር ጌታቸው ኃይሌን እየወቀስን፡፡ጀመርን….
(1)ፕ/ር በገጽ-24 እንደሚነግሩን የደቂቀ እስጢፋኖስ እንቅስቃሴ አንደኛው ማጠንጠኛ “ገዳማዊ ኑሮ እየቀረ” ነው የሚል ሲሆን በገጽ-33ም በወቅቱ የነበረውን ወደ ዓለማዊነት ያዘነበለ የምንኵስና ሥርዓት እነ አባ እስጢፋኖስ እጅግ እንደሚኮንኑት፣በገጽ-92 ደግሞ አባ አስጢፋኖስ “መንኩሴ ስለሆንኩ በዓለማዊ ፍርድ አላሳተፈም” እንዳለ ተርከውልናል፡፡ታዲያ ይሄን ያህል ስለ ምንኩስና በቃልና በተግባር የቆመ ሰው ምንኩስናን አጥብቆ በመኮነን ከሚታወቅ ያፈረሰ መነኩሴ (ሉተር) ጋር ማመሳሰል ለምን??እኮ እንዴት???ኦ!ፕ/ር!!ለቀሳጢ በር ከፈቱ!!
(2)የሰጊዱ ነገር እንዳለ ሆኖ ደቂቀ እስጢፋኖስ ለእመቤታችን ያላቸው አመለካከት በአሁን ሰዓት ገድላቸውን ከለላ አድርገው ቤ/ክንን ለመንቀፍ ከተነሱ ሰዎች ፍጹም የተለየ ነው፡፡አማላጅነቷን ያምናሉ!!“ሰአሊ ለነ ቅድስት” በሚል አስተብቁዖ (ልመና) የሚቋጨውን አንቀጸብርሃንና ውዳሴ ማርያም አዘውትረው ይደግሙ እንደነበር ፕ/ር በገጽ-30 ላይ አስረግጠው ነግረውናል፡፡የኛ ዘመን ተሐድሶዎች ግን የደቂቀ እስጢፋኖስ ልጆች ነን እያሉ ገድሉን ከመቆንጸል በቀር በግብር ሲመስሏቸው አላየንም፡፡በገድላቸው ገጽ-140 “…የአምላክ እናት ማርያም ሆይ እነሆ ከምሕረትሽ ጥላ ስር ተደግፈናል፤በጭንቀታችን ጊዜ ልመናችንን አትናቂ…” የሚሉ የደቂቀ እስጢፋኖሳውያን ተማጽኖዎች እንዴትም ቢተረጎሙ ለሉተርም ሆነ ለዘመነኛ ተሐድሶዎች ቅርብ ሊሆኑ አይችሉም!!ስለማይመሳሰሉ!!ደቂቀ እስጢፋኖስ የመሰረቷቸው ገዳማት በሙሉ በእመቤታችን ስም ናቸው!!እንግዲህ በእመቤታችን ስም በተሰየመ አዳራሽ ሥርዓተ - አምልኮ የሚፈጽም ተሐድሶ አጋጥሞን አያውቅም!!
(3)ፕ/ር በገጽ-29 እንደነገሩን ደቂቀ እስጢፋኖስ ክርክራቸውን ሲያቀርቡ 81ዱን ጨምሮ የኢኦተቤክ አዋልድ መጻሕፍትን በሰፊው ይጠቅሳሉ፤ያምኑባቸዋል፡፡ለአብነት፡-ገጽ-66 ላይ ሲራክን ይጠቅሳሉ፣በገጽ-127 ንግሥተ - ማርያም የተባለችው መነኩሲት ተጋድሎ ከሰማዕቷ ቅድስት አርሴማ ጋር ሲነጻጸር ማየታችን ገድላትንም የሚቀበሉ ለመሆናቸው ምስክር ነው፣በገጽ-295 ቅ/ያሬድን ሲጠቅሱት እናገኛለን፣ለእመቤታችን አንሰግድም ባሉበት ጊዜ እንኳ መጽሐፈ-ቅዳሴን ለመከራከሪያ ይጠቀሙበት እንደነበር ከገጽ-149 ኅዳግ ማረጋገጥ ይቻላል፡፡ስለዚህ በቅዱሳት መጻሕፍት አጠቃቀም ረገድ ደቂቀ እስጢፋኖስ በምንም መልኩ ከሉተርና ከዘመነኛ ተሐድሶዎች ጋራ ሊመሳሰሉ አይችሉም!!ዱባና ቅል አበቃቀሉ ለየቅል!!
(4)በምስጢራትና ሥርዓት ረገድም ደቂቀ እስጢፋኖስ ሉተርም ሆነ በስማቸው ሊነግዱ ከሚሹ ወገኖች ጋራ እንደማይዛመዱ ማስረጃው የትየለሌ!!ለማሳያ ያህል፡- እንደማንኛውም መናኝ ገድላቸውን ይጽፋሉ፤ከባለገድሉ በረከት ረድኤትን ይማጸናሉ (ገጽ-57 እና 115)፣በምስጢረ - ንስሐና ኃጢአትን ለካሕን በመንገር ያምናሉ (ገጽ-59)፣በምስጢረ - ክሕነት ያምናሉ (ገጽ-60፣72 እና 129)፣በዓላትን ያከብራሉ(ገጽ-77)፣በምስጢረ - ቁርባንና በተዝካር ያምናሉ (ገጽ-131 እና 133)፤ቁርባናቸውን የሚፈጽሙት ታቦተ - ሕግ ባለበት መቅደስ ነው፡፡ወዘተ…ወዘተ…!!
ታዲያ ፕ/ር ጌታቸው ኃይሌ እንቅስቃሴውን ከሉተር ጋር ተመሳሰለ የሚሉት ከምን መነሻ ይኾን??(የተሐድሶዎቹስ አወናብዶ በግ መስረቅ ‹‹እውቅና እና ቅድመ - እውቅና ያገኙበት›› ስልት ነውና ቢያመሳስሉት አይገርምም!!)ፕ/ር የደቂቀ እስጢፋኖስን እንቅስቃሴ ተሐድሶ የሚያሰኘው በምንኩስና ሥርዓት ረገድ ወደ ትክክለኛው ገዳማዊ የምናኔ ሕይወት፣ወደ ድኃነት፣ስግደት፣ጸሎት፣የዝምተኛነት ኑሮ እንመለስ ስላሉ ነው ካሉም ያንማ ቀደም ሲልም እነ አባ አኖሬዎስና ፊልጶስ ተጋድለውለት አልነበር ወይ ምኑ ነው አሕይዎ/ተሐድሶ ሚያሰኘው?? የሚል ጥያቄ ሕሊናዬ ያመላልሳል!!
አውነተኛ ስለሆኑ በ ስማአትነት አለፉ:: ለ ንጉሥ አንሰግድም ስላሉ:: ለ ኢትዮጵያ ሕዝብ ብርሃን ስለሆኑ:: አባ አስጥፋኖስ ተሃድሶ (ፕሮቴስታንት) አይደሉም:: ሰውን መወናበድ ይቁም;;
ዲያቆን ዳኒ, ቃለ ህይወት ያሰማልን ! የኢትዬጵያ ኦርቶዶክሰ ተዋህዶ ቤተክርሰቲያን ወንጌልን ከመሰበክም አልፋ ለሌሎች የሃይማኖት ተከታዬችም ዉለታ የከፈለች ቤተክርሰቲያን ናት. አባቶቻችን ሁል ጊዜ ሰመ እግዚሃብሔር ከአፋቸው የማይለይ ወንጌልን መሰበክ ብቻ ሳይሆን የኖሩበትም ናቸው. ዛሬ ላይ ሃይማኖታቸንን የሚያዳክሙ አባቶች ቢኖሮንም እነሱን መመልከት አቁመን የቀደሙትን አባቶቻችንን ለሃይማኖተቸው የነበራቸው ፅናትና በጎ ሥራቸውን እያሰብን ሃይማኖታቸንን ና ቤተክርሰቲያናችንን መጠበቅ ነው ያለብን . ህይወታቸውን ሰጥተው ነው ቤተክርሰቲያናችንን ያቆዩልን.የአባቶቻችን በረከታቸው እረድኤታቸው ና አማላጅነታቸው አይለየን አሜን! ዲያቆን ዲኒ ,መድሃሂያለም ጥበቡን ይጨምርልህ ይጠብቅህ አሜን!!!
ለወንጌሉ ጌታ ለኢየሱስ ክርስቶስ ያላትንም ቦታ ወንጌሉን ይህንን ያህል ሠፍሮና ቀጥሮ፣ ተንትኖና አፍታቶ ለማወቅ የተፈለገውም የሚያስገኘው ምድራዊ ጥቅም ክርስቶስን አውቆ በክርስቶስ መንገድ ለመኖር ስለተፈለገ ቤተ ክርስቲያኒቱ ያፈራቻቸው ቅዱሳንም ይህንን በመሰለው የወንጌል ትምህርት ታንጸውና በስለው የወጡ ስለሆነ ይህቺም ቤተ ክርስቲያን ወንጌል እስከአሁን ትውል ድረስ እየሰበከች ያለች መሆኑ ብንረዳ ጥሩ ነው ወንጌል አልሰበከችም፣ ክርስቶስንም አታውቀውም ብሎ እንደመናገር ያለ ከባድ ኃጢአት የለምና እያስተዋልን የአባቶቻችን እረድኤትና በረከት ይደርብን፡፡
ዲ/ን ዳንኤል የቅዱስ ወንጌል ባለቤት የባሕርይ አምላክ ኢየሱስ ክርስቶስ ቃለ ህይወትን ያሰማህ፡፡እድሜን ከጤና ጋር ይስጥልን፡፡አሜን፡፡ ከአራቱ ወፎች አንዷ ፎኒክስ (Phoenix) ትኆንን? ምክትያቱም በጥንት ጊዜ የትንሳኤ ሙታን ምሳሌ ከሆኑት አንዷ ይህች ወፍ ነበረችና፡፡
ኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ሌላ ሌላው ይቅርና የዕለት የዕለቱ የጠዋቱ የቀኑ የማታው የሰላምታ አሰጣጥ እንዴት ከዓለም ሕዝቦች በተለየ ሁኔታ ሕዝቡ ሕሊና ተቀርጾ እንዲኖር ማድረግ የቻለች በወንጌል አማካኝነት መሆኑን ትውልዱ እንዴት መገንዘብ አቃተው አሁን ባለሁበት ሀገር እንኳን በቀን ሦስቴ በዓመት አንዴም የማንሰማበት ደረጀ ላይ ደርሰናል አረ ኃያላኑና አዲሱ ትውልድ ይህችን ቤተክርስቲያን አንጋፋት በስሜት ሳይሆን በአእምሮ ይታሰብበት ።
ልክ ነህ መልካም ብለሃል አዎን ሀልወተ እግዚአብሔርን ለማታ ለቀንና ለጠዋት ቀርጻ በልቡናችን እንዲኖር ያደረገች እምዬ ቤተክርስቲያናችን ስለ ሆነች አክብሩአት ትከበራላችሁ ይገርማል በዚህ በውጪው ዓለም የሚወለዱ ልጆች ቋንቋ በደንብ ባያውቁም እግዚአብሔር ይመስገን የሚለውን በደንብ ይመልሳሉ እንዲሁም ቋነቋቸውን እንዲያውቁ እና ኢትዮጵያዊ ማንነታቸውን እንዲረዱ ደፋ ቀና የምትል እሷ ብቻ ናት ይታሰብበት ባልከው እስማማለሁ
አብርሀም , ሚስቱን ሳራን እህቴ ናት በማለት በንጉስ አቤሜሌክ ግዛት ስር ተሰዶ ይኖር ነበር :: አቤሜሌክም , በንጹህ ልቦና , ሳራን (የአብርሀም ሚስት መሆኑዋን ሳያውቅ ) ሚስት ለማድረግ ወደቤተ መንግስቱ ይዟት ሄደ :: ነገር ግን እግዚአብሔር በህልሙ መጣና እንዲህ አለው ይህን በልብህ ቅንነት እንዳደረግህ እኔ አወቅሁ .... አሁንም የሰውዬውን ሚስት መልስ፤ ነቢይ ነውና፥ ስለ አንተም ይጸልያል፥ ትድናለህም። ይህ በኦሪት ዘፍጥረት (20:7) ተመዝግቦ ይገኛል :: እንግዲህ , አቢሜሌልክ ሳራን ለአብርሀም ሲመልስ እግዚአብሔር ይቅር እንዲለው ይችል ነበር :- ከዚህ ይልቅ , እግዚአብሔር መስፈርን አስቀመጠ , አቢሜሌክ የሚድነው አብርሀም ሲማልድለት ብቻ እንደሆነ ::
ስለምልጃ አስፈላጊነት ይህን ካልን ዘንድ :- ምልጃ እራሱ ምንድን ነው የሚለውን ጥያቄ እንመልስ :: ይህ ጥያቄ አስፈላጊ የሆነበት ምክንያት ብዙወች የዚህን መልስ ሳያዉቁ እንዲሁ የጣኦታቸውን (ማርቲን ሉተር ) ሀሳብ ሲደግሙ ስለሚታይ ነው ::
የቅዱሳን ምልጃ , ያእቆብ ያሰፈረውን መልእክት ፈለግ የተከተለ ትርጉም አለው :: እርስ በርሳችሁ በኃጢአታችሁ ተናዘዙ። ትፈወሱም ዘንድ እያንዳንዱ ስለ ሌላው ይጸልይ፤ የጻድቅ ሰው ጸሎት በሥራዋ እጅግ ኃይል ታደርጋለች። ያእቆብ 5:16. ከዚህ እንደምንረዳው , የቅዱሳን ምልጃ ማለት እኛን ወገን ያደረገ ጸሎት እና መማጸን ለእግዚአብሔር ማቅረብ ማለት ነው :: ይህ ነው ትርጉሙ ::
እኛ ብቻ ሳይሆን , ቅዱሳንም በተራቸው ሌሎች እንድጸልዩላቸው ጠይቀዋል :: ቅዱስ ጳውሎስ ከዚህ አንጻር ብዙ ጽፏል :: ከክፉዎች ሰዎች እንድንድን ስለ እኛ ጸልዩ። 2ተሶሎንቄ 3:1 እብራውያንን እንዲህ ሲል ጠይቓል ጸልዩልን፤ በነገር ሁሉ በመልካም እንድንኖር እብ 13: 18:: ወደ ኤፌሶን ሰወችም እንዲህ ሲል ጽፏል 18 በጸሎትና በልመናም ሁሉ ዘወትር በመንፈስ ጸልዩ፤ በዚህም አሳብ ስለ ቅዱሳን ሁሉ እየለመናችሁ በመጽናት ሁሉ ትጉ፤ 19 ደግሞ የወንጌልን ምሥጢር በግልጥ እንዳስታውቅ አፌን በመክፈት ቃል ይሰጠኝ ዘንድ ስለ እኔ ለምኑ፤ ኤፌ 6:18-19 መጽሀፍ ቅዱስ በንዲህ መንገድ ስለ እርስ በእርስ መጸለይ አስተምሯል ::
መረዳት ያለብን , ጻድቃን እኛ እንደንጸልይላቸው ከጠየቁ እኛማ እነሱን የመጠየቅ መብታችን የቱን ያክል ከፍ ያለ ነው ?? እዚህ አለም ሁነው እንደ እኛ የመንፈስ ትግል ውስጥ ያሉ ጻድቃን ስለኛ መማለድ ከቻሉ , የዚህን አለም ትግል በድል አሸንፈው ወደዚያኛው አለም የተሻገሩትማ የቱን ያክል ችሎታ አላቸው !! በዚህ ክፉ አለም ውስጥ ስለኛ መጸለይ እየቻሉ , እንዴት በወዲያኛው አለም በገነት እየኖሩ , ከእግዚያቢሔር ያላቸው ቅርበት የዚያኑ ያክል ከፍተኛ ሲሆን , መማለድ ያቅታቸዋል ??
እግዚአብሔር አቢሜሌክን ብቻ አይደለም በምልጃ እንዲቀርበው ያዘዘ :: የእዮብንም ሶስት ጓደኞች በእንደዚህ መልኩ በእዮብ ምልጃ እንዲድኑ አዟል :: 7፤ እግዚአብሔርም ይህን ቃል ለኢዮብ ከተናገረ በኋላ እግዚአብሔር ቴማናዊውን ኤልፋዝን። እንደ ባሪያዬ እንደ ኢዮብ ቅንን ነገር ስለ እኔ አልተናገራችሁምና ቍጣዬ በአንተና በሁለቱ ባልንጀሮችህ ላይ ነድዶአል። 8፤ አሁን እንግዲህ ሰባት ወይፈኖችና ሰባት አውራ በጎች ይዛችሁ ወደ ባሪያዬ ወደ ኢዮብ ዘንድ ሂዱ፥ የሚቃጠልንም መሥዋዕት ስለ ራሳችሁ አሳርጉ፤ ባሪያዬም ኢዮብ ስለ እናንተ ይጸልያል፥ (እዮ 42: 7-Cool:: ከዚህ እና ከአቢሜሌክ ታሪክ እንድምናየው እግዚአብሔር ጥፋተኛውን ወገን ቀጥታ ከመማር ይልቅ , በቅዱሳን ጸሎት እንዲቀርቡትና ድህነት እንዲያገኙ አዟል :: እንዚህ ሁለት ምሳሌወች የያእቆብን "የቅዱሳን ጸሎት ሀይል አላት " ትምህርት በግልጽ የሚያሳዩ ናቸው ::
ለዚህ ጥያቄ ከላይ በአቢሜሌክ እና እዮብ ታሪኮች አወንታዊ መልስ አግኝቷል :: ነገር ግን ይህ ጥያቄ በጣም አንገብጋቢ ስለሆነ እንደገና ሌሎች ምስክሮችን ከመ /ቅዱስ እንመልከት ::
ዘፍጥረት 18:23-32 እንዲህ ተብሎ ተጽፎ እናገኛለን 23፤ አብርሃምም ቀረበ አለም። በውኑ ጻድቁን ከኃጢአተኛ ጋር ታጠፋለህን ?24፤ አምሳ ጻድቃን በከተማይቱ ውስጥ ቢገኙ በውኑ ሁሉን ታጠፋለህን ? ከተማይቱንስ በእርስዋ ስለሚገኙ አምሳ ጻድቃን አትምርምን ?25፤ ይህ ከአንተ ይራቅ፤ ጻድቁን ከኃጢአተኛ ጋር ትገድል ዘንድ፥ ጻድቁም እንደ ኃጢአተኛ ይሆን ዘንድ፥ እንደዚህ ያለው አድራጎት ከአንተ ይራቅ። የምድር ሁሉ ፈራጅ በቅን ፍርድ አይፈርድምን ?
እግዚአብሔርም ሲመልስ 26፤ እግዚአብሔርም። በሰዶም በከተማይቱ ውስጥ አምሳ ጻድቃን ባገኝ ስፍራውን ሁሉ ስለ እነርሱ እምራለሁ አለ። 27፤ አብርሃምም መለሰ አለም። እኔ አፈርና አመድ ስሆን ከጌታዬ ጋር እናገር ዘንድ እነሆ አንድ ጊዜ ጀመርሁ፤ 28፤ ከአምሳው ጻድቃን አምስት ቢጐድሉ ከተማይቱን ሁሉ በአምስቱ ምክንያት ታጠፋለህን ? ከዚያ አርባ አምስት ባገኝ አላጠፋትም አለ። 29፤ ደግሞም ተናገረው፥ እንዲህም አለ። ምናልባት ከዚያ አርባ ቢገኙሳ ? እርሱም። ለአርባው ስል አላደርገውም አለ። 30፤ እርሱም። ጌታዬ አይቆጣ እኔም እናገራለሁ ምናልባት ከዚያ ሠላሳ ቢገኙሳ ? አለ። እርሱም ከዚያ ሰላሳ ባገኝ አላጠፋም አለ። 31፤ ደግሞም። እነሆ፥ ከጌታዬ ጋር እናገር ዘንድ አንድ ጊዜ ጀመርሁ፤ ምናልባት ከዚያ ሀያ ቢገኙሳ ? አለ። እርሱም። ከዚያ ሀያ ቢገኙ ስለ ሀያው አላደርገውም አለ። 32፤ እርሱም። እኔ ደግሞ አንድ ጊዜ ብቻ ብናገር ጌታዬ አይቆጣ፤ ምናልባት ከዚያ አሥር ቢገኙሳ ? አለ። እርሱም። ስለ አሥሩ አላጠፋትም አለ።
ይህም "የጻድቃን ጸሎት ሀይል አላት " የሚለውን የያእቆብን ትምርት አጉልቶ የሚያሳይ ምስክርነት ነው :: እግዚአብሔርም ደጋግሞ "ስለጻድቅ ስል አላጠፋውም " የሚል መንፈሳዊ ሀረግ ተጠቅሟል :: ይህ የሚያሳየው የአብርሀምን በእግዚአቢሔር ፊት ሞገስ ብቻ ሳይሆን , እግዚአብሔር ለቅዱሳን ሲል ሌሎችን ለማዳን ያለውን ፍቃድ የሚያሳይ አብይ ሀረግ ነው ::
እዚህ ላይ መዘንጋት የሌለበት ሶዶም ያለ አብርሀም እውቀት መጥፋት ይችል ነበር :: እግዚአብሔር ግን አብርሀ በነገሩ እንዲካፈል አድረገው (ዘፍጥ 18:17 እግዚአብሔርም አለ። እኔ የማደርገውን ከአብርሃም እሰውራለሁን ? በዚህ ምክንያት , እግዚአብሔር , አብርሀም በሶዶም ጉዳይ ላይ ጣልቃ እንዲገባና ከላይ እዳየነው ለከተማይቱ ምልጃ እንዲያቀርብ አድርጎታል ::
የእስራኤል ህዝብ የወርቁን ጥጃ ማምለክ በመላመዱ እግዚአብሔር ሊያጠፋቸው ፈቀደ :: በቀጥታ ከማጥፋት ይልቅ ግን , ሙሴን (ለአብርሀም እንዳደረገው ) በነገሩ እንዲገባ እና ለህዝቡ እንዲማልድ እድል ስጥቶታል :: (ዘፀ 32: 7-14 እግዚአብሔርም ሙሴን። ከግብፅ ምድር ያወጣኸው ሕዝብህ ኃጢአት ሠርተዋልና ሂድ፥ ውረድ። 8፤ ካዘዝኋቸው መንገድ ፈጥነው ፈቀቅ አሉ፤ ቀልጦ የተሠራ የጥጃ ምስል ለራሳቸው አደረጉ፥ ሰገዱለትም፥ ሠዉለትም። እስራኤል ሆይ፥ እነዚህ ከግብፅ ምድር ያወጡህ አማልክትህ ናቸው አሉ ሲል ተናገረው። 9፤ እግዚአብሔርም ሙሴን። እኔ ይህን ሕዝብ አየሁት፥ እነሆም አንገተ ደንዳና ሕዝብ ነው። 10፤ አሁንም ቍጣዬ እንዲቃጠልባቸው እንዳጠፋቸውም ተወኝ፤ አንተንም ለታላቅ ሕዝብ አደርግሃለሁ አለው። 11፤ ሙሴም በእግዚአብሔር በአምላኩ ፊት ጸለየ፥ አለም። አቤቱ፥ ቍጣህ በታላቅ ኃይልና በጽኑ እጅ ከግብፅ ምድር ባወጣኸው በሕዝብህ ላይ ስለ ምን ተቃጠለ ?12፤ ግብፃውያንስ። በተራራ መካከል ሊገድላቸው፥ ከምድርም ፊት ሊያጠፋቸው ለክፋት አወጣቸው ብለው ስለ ምን ይናገራሉ ? ከመዓትህ ተመለስ፥ ለሕዝብህም በክፋታቸው ላይ ራራ። 13፤ ዘራችሁን እንደ ሰማይ ከዋክብት አበዛለሁ፥ ይህችንም የተናገርኋትን ምድር ሁሉ ለዘራችሁ እሰጣታለሁ፥ ለዘላለምም ይወርሱአታል ብለህ በራስህ የማልህላቸውን ባሪያዎችህን አብርሃምንና ይስሐቅን እስራኤልንም አስብ።
1)ጻድቃን ሙታን ናቸው የሚል ነው <-- ይህ ከመ /ቅዱስ ጋር በግልጽ የሚጋጭ , ክርስቶስ ለኛ የገባልንን ቃልኪዳን የሚክድ እንግዳ ትምህርት ...ይህን ከማስታወስ ውጭ :- (ሉቃስ 20)
37 ሙታን እንዲነሡ ግን ሙሴ ደግሞ በቍጥቋጦው ዘንድ ጌታን የአብርሃም አምላክ የይስሐቅም አምላክ የያዕቆብም አምላክ በማለቱ አስታወቀ፤ 38 ሁሉ ለእርሱ ሕያዋን ስለ ሆኑ፥ የሕያዋን አምላክ ነው እንጂ የሙታን አይደለም። ከላይ እንደምናየው አብርሀምና ይስሀቅ ህያዋን እንደሆኑ እንጂ ሙታን እንዳልሆኑ ነው ::
እናስተውል፦ እዚህ ላይ እነዚህ ሰዎች ህያዋን የተባሉት ከአምላክ አንጻርና በትንሳኤ ምክንያት እንጂ ሙታን ስላልሆኑ አይደለም። እግዚአብሔር የሌለውን እንዳለ አድርጎ መጥራት ይችላልና። - ሮሜ. 4፡16-18
መልሱ አወ ነው :: ለምሳሌ ሰሎሞን ሀጥያት ሲሰራ , እግዚአብሔር ግዛቱን ሊያጠፋ ተንሳሳ ነገር ግን እንዲህ አለ (1ነገስት 11: 12-13) :- 12፤ ነገር ግን ከልጅህ እጅ እቀድደዋለሁ እንጂ ስለ አባትህ ስለ ዳዊት ይህን በዘመንህ አላደርግም። 13፤ ነገር ግን ስለ ባሪያዬ ስለ ዳዊትና ስለ መረጥኋት ስለ ኢየሩሳሌም ለልጅህ አንድ ነገድ እሰጣለሁ እንጂ መንግሥቱን ሁሉ አልቀድድም። ይህንኑ ጉዳይ በዛው ምእራፍ , ቁጥር 31 ላይ ተምዝግቦ እናገኘዋለን 32፤ ስለ ባሪያዬ ስለ ዳዊት ከእስራኤልም ነገድ ስለ መረጥኋት ከተማ ስለ ኢየሩሳሌም ግን አንድ ነገድ ይቀርለታል፤