Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኣብ ኢትዮጵያ፣ ኣማኢት ናይ ወጻኢ ኩባንያታት፣ ኣብ ሕርሻ ዕንባባን ካልእን ውፍርታት የካይዳ እኳ እንተለዋ፣ ኣብ ዝሓለፈ ኣዋርሕ ኣብታ ሃገር ብሰንኪ ዝተላዕለ ናዕቢን ተቓውሞን፣ 10ታት ሚልዮናት ኤውሮ ዝግመት ካብዚ ወፍርታት ከምዝዓነወ ዝዝከር’ዩ።
ሎም-ዘበን ኣብ ኢትዮጵያ ዝተሳለጠ ምርጫ 'ዲሞክራሲያዊ ፍትሓዊን ስላማዊን ኮይኑ ተዛዚሙ' ኢሎም ኣብ ቤት ምኽሪ ወከልቲ ቀሪቦም መግለፂ ዝሃቡ ቀ/ሚ ኃይለማርያም ደሳለኝ።
እቶም ቀ/ሚ ብዛዕባ ተቃወምቲ ፓርቲታት ኣልዒሎም ክዛረቡ ከለው፣ ቅድሚ ኩሉ እዞም ተቃወምቲ ኣብ ስልጡን፣ሕጋዊን ሰላማዊን ኣገባብ ዝኣምኑን ሓቢሮም ንምስራሕ ዝመረፁን ክኾኑ ይግባእ። መበዛሕተኦም ተቃወምቲ ነዚ ኣገባብ’ዚ ዘቀደሙ’ዮም ኢሎም።
ሃገራዊ ባንክ ደም ኤርትራ፡ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ማእከል ደረጃታት ባንክ ደም፡ ዳግማይ ምስክር ብቑዕነት ቀረብ ዉሑስ ደም ተዋሂቡ። ብ25 ጥቅምቲ ኣብ ኣስመራ ኣብ ዝተኻየደ – ኣባላት ሚኒስትሪ ጥዕናን ባንክ ደምን ኤርትራን ማሕበር ቀይሕ-መስቀል ስዊዘርላንድን ዝተረኽብሉ ስነ- ስርዓት፡ ሚኒስተር ጥዕና ወይዘሮ ኣምና ኑርሕሴን ኣብ ዘስመዓቶ ቃል፡ ኤርትራ ኣብ ኣፍሪቃ ቀዳመይቲ ነዚ ምስክርነት ዝበቕዐት ሃገር ክትከውን ካብ
ጨንፈር ሚኒስትሪ ሕርሻ ዞባ ጋሽ-ባርካ ጥዕና ጥሪት ብምዉሓስ ካብአን ዝርከብ ምህርቲ ክብ ንምባል ከካይዶ ብዝጸንሐት ንጥፈታት፡ ኣብ ንኡስ ዞባ ተሰነይ ዝርከባ ጥሪት ጸረ ዝተፈላለዩ ደጋዉን ዉሽጣዉን ሕማማት ከምእተኸትባ፡ ኣብ ቤት-ጽሕፈት ሚኒስትሪ ሕርሻ’ቲ ንኡስ ዞባ ሓላፊ ጥዕና እንስሳታት ኣቶ ኤልያስ ምናሴ ሓቢሩ፣
ኣቶ ኤልያስ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ተሳታፍነት ወነንቲ ጥሪትን ጓሶትን ኣብ እዋን ክታበት ዝምስገን ብምዃኑ፡ በብእዋኑ ዝካየድ ክታበት ኣብ ምክልኻል ሕማማት ጥሪት ልዑል ተራ ይጻወት ከምዘሎ ብምምልካት፡ በቲ ኣብ ኩለን ምምሕዳራት ከባቢ ናይቲ ንኡስ ዞባ ዝተኻየደ ዘመተ ኣስታት 19 ሽሕ ከብቲ፡ ጤለ-በጊዕን መጽዓኛን ከምእተኸትባ ኣነጺሩ፣ Read more
ኑር ከሰው ኑር ከሃገር ይል ነበር፡ የሃገሬ ሰው፤ ሰው ለሰው መፈጠሩን የሚገልጽ አባባል ነው። በአጠገብህ ካለው መሰልህ ሰው አብረህ መኖር ከቻልክ በመላው ሃገርህ ካለው ሰው መኖር አያቅትህም ለማለት ነው። Read more
እንተድኣ ብቑዕ መንበሪ ወረቐት ዘይብልኩም ኮይንኩም፡ ንስኹም ብዘይ ሕጋዊ መንበሪ ኣብ በልጁም ትነብሩ ኣለኹም ማለት'ዩ። ካብ መንግስቲ ዝኾነ ደገፍ ኣይትረኽቡን ኢኹም፡ ክትሰርሑ ድማ ኣይፍቀደልኩምን እዩ።
ኣብ ቤልጂዩም ብዘይ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ትቕመጡ እንተሃሊኹም፡ ሽዑ ካብ ማእከል መቐበሊ ኣጋይሽ ወይ ካብ መንበሪ ቦታ ናይ CPAS/OCMW ክትወጹ ኣለኩም። ስለዚ ብትካል ፌዳሲል ኣቀባብላ ንኽግበረልኩም ኰነ ካብ ትካል CPAS/OCMWሓገዝ ንኽትረኽቡ መሰል የብልኩምን። ከምኡ'ውን ክትሰርሑ ኣይፍቀደልኩምን እዩ። ኣብ በልጅም ብዘይ ሕጋዊ መንበሪ ፍቓድ ምህላው ክልኩል እዩ።
ብዛዕባ ንኣኹምን ንስድራቤትኩምን ዝበለጸ ዝኾነ ኣማራጺ ብጥንቃቐ ሕሰቡ፡ ንቐጻልነት ዘለዎ መጻኢ። ብዛዕባ'ዚ ምስ ናትኩም ማሕበራዊ ሰራሕተኛን ጠበቓን ተዘራረቡ። ንሳቶም ክመኽርኹም ይኽእሉ እዮም።
ክስ ከተመሰረተባቸው መካከል የሀሰት መረጃ በማሰራጨት ግጭቱን ያባባሱ እንደሚገኙበትም ነው ያመለከተው፡፡ ከቡራዩ ጋር በተያያዘ በአጠቃላይ በ81 ሰዎች ላይ ክስ መመስረቱን 18ቱ ደግሞ የፍርድ ቤት መያዣ ወጥቶባቸው እየተፈለጉ መሆኑንም አስረድተዋል፡፡
በደቡብ ክልል ዋና ከተማ ሃዋሳ፣ በሲዳማ ዞን ወረዳዎች አና በአንዳንድ የክልሉ አካባቢዎች የተሰቀሉ ሕጋዊ ያልሆኑና የማን እንደሆኑ የማይታወቁ አርማዎች ፣ ምልክቶች እና ባንድራዎች ወርደው በሁለት ቀናት ውስጥ በክልሉ ሕጋዊ ሰንደቅ አላማና አርማዎች እንዲተኩ የክልሉ ጊዜያዊ ወታደራዊ እዝ ትእዛዝ ሰጠ፡፡
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የኢትዮጵያ የውጭ ብድር በ 2001 እና በ 2005 ዓም መካከል ባሉት ዓመታት ብቻ በ156 % ወደ 11.17 ቢልዮን ዶላር ማደጉን ያሳያል በተቃራኒው ''ባለፉት አስር ዓመታት ውስጥ በሕገ ወጥ መንገድ 16.5 ቢልዮን ዶላር ከሀገር ወጣ''
በደሴ ከተማ አስተዳደር እንዲሁም በደቡብ ወሎና ሰሜን ወሎ ዞኖች ለምዝበራ ተጋላጭ በሆኑ የሥራ መደቦች ላይ የተመደቡ የመንግሥት አመራሮችና ባለሙያዎች የኃብት ምዝገባ እያካሄዱ ነው፡፡
ጥንታዊ የነሐስ / 24 "አይዝጌ ብረት የካርቦን ሰንሰለት - $ 39.00 ዶላር የጥንት ነሐስ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 39.00 ዶላር ጥንታዊ የነሐስ / 20 “ስተርሊንግ ሲልቨር ሣጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 39.00 ዶላር ጨለማ ነሐስ / 24 "አይዝጌ ብረት የከርቤ ሰንሰለት - $ 39.00 ዶላር ጨለማ ነሐስ / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 39.00 ዶላር ጨለማ ነሐስ / 20 "ስተርሊንግ ሲልቨር ሣጥን ሰንሰለት ($ 25) - $ 39.00 ዶላር
በቼሪ ካህን ውስጥ የሰዓቱ ሥራ ክፍለ ዘመን ተከታታይ ፣ ዘሌዋውያን ብሉ በክሎንዲኬ በረዶ በኩል ለመቦርቦር ታላቅ የማዕድን ማሽን ፣ ሰማያዊ “የማይታመን አጥንት-የሚንቀጠቀጥ ቁፋሮ ሞተር” ወይም ቦንሻከርን በአጭሩ ይፈጥራል ፡፡ ነገሮች እጅግ በጣም መጥፎ ሆነው ማሽኑ የመሃል ከተማውን ሲያትል ያጠፋል ፣ የሚተነፍሰውንም ሁሉ ወደ ህያው ወደ ሚያዞረው የ “ብላይ ጋዝ” ን የከርሰ ምድር ጅማት ያስለቅቃል ፡፡
ዝርዝሮች: የቦንሻከር ብልጭታ ጋዝ ማስክ በጠንካራ ነሐስ ውስጥ አንጠልጣይ ነው ፡፡ አንጓው 20 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ በሰፊው ነጥብ 16.3 ሚ.ሜ እና በጣም 8.8 ሚ.ሜ. የጋዝ ጭምብሉ ጀርባ በከፊል ተቀር carል ፡፡ የጨጓራው ጋዝ ጭምብል 3.8 ግራም ነው ፡፡
ሰንሰለት: 24 "ረጅም አይዝጌ ብረት ከርብ ሰንሰለት ፣ 24" ጥቁር የቆዳ ገመድ (ተጨማሪ $ 5.00) ፣ ወይም 20 "1.2 ሚሜ ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 25.00)። ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
“የሰዓት ቆጠራው ክፍለ ዘመን” እና በውስጡ ያሉ ገጸ-ባህሪዎች ፣ ዕቃዎች እና ቦታዎች ለቼሊ ቄስ የንግድ ምልክቶች በባዳሊ ጌጣጌጥ ፈቃድ ስር ናቸው ፡፡ መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
ኢዜማ የቀጣዩ አገር አቀፍ ምርጫ ቀንን መወሰንም ማራዘምም የሚችለው ፓርላማው ነው ሲል ኦነግ ፓርላማው መወሰንም ማራዘምም አይችልም ብሏል። - Ethiopian Intercept
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በኮሮና ወረርሽኝ ምክንያት የምርጫ ሰሌዳውን እንደሰረዘ መግለፁ ይታወሳል፡፡ አሁን ያለንበት የሀገራችን ተጨባጭ ሁኔታ ምርጫ እንድናደርግ ስለማይፈቅድ ይራዘም ከሚሉት ፓርቲዎች መካከል የነበረው የኢትዮጵያ ዜጎች ለማህበራዊ ፍትህ ኢዜማ
ምርጫ ቦርድ ራሱ አውጦት የነበረውን የጊዜ ሰሌዳ ነው መሰረዙን የገለፀው እንጂ ምርጫው መተላለፉንና መቼ እንደሚደረግ የመወሰን ስልጣን ያለው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ነው ብሏል፡፡ ምርጫው በተያዘለት የጊዜ ሰሌዳ ነው መካሄድ ያለበት ከሚሉት ፓርቲዎች መካከል የነበረው የኦሮሞ ነፃነት ግንባር (ኦነግ) በበኩሉ የተወካዮች ምክር ቤት ብቻውን የምርጫ ቀን ማራዘምም መወሰንም አይችልም ብሏል፡፡
የኢዜማ ህዝብ ግንኙነት ሀላፊ አቶ ናትናኤል ፈለቀ ለኢትዮ ኤፍ ኤም እንደተናገሩት ቦርዱ ምርጫ የማራዘምም የምርጫ ቀን የመወሰንም ስልጣን የለውም፤የምርጫ ቦርድም ይሄን እንዲወስንበት ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ነው የላከው ብለዋል፡፡
አቶ ናትናኤል ምርጫው አይደረግም ወይም ምርጫው በዚህ ጊዜ ነው የሚደረገው የሚለውን የምንሰማው ገና ከህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ነው ብለዋል፡፡ ምርጫውን የተመለከተ ማንኛውም ውሳኔ ግን መወሰን ያለበት የተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲዎችን እና የባለድርሻ አካላትን አመለካከት ከግምት ባስገባ መልኩ መሆን ነው ያለበት ሲሉ አስተያየታቸውን አስቀምጠዋል፡፡
የኦነግ የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ ኦቦ ቀጀላ መርዳሳ ለጣቢያችን እንዳሉት ደግሞ ምርጫ ቦርድ ብቻውን የምርጫ ጊዜ ማራዘም አይችልም የተወካዮች ምክር ቤትም ብቻውን የምርጫ ቀን ማራዘምም መወሰንም አይችልም ሲሉ ተናግረዋል፡፡
ኦቦ ቀጀላ የተወካዮች ምክር ቤት የስልጣን ዘመን ማለቂያ ላይ እንዲህ ያለ ነገር ሲያጋጥም ምን መደረግ እንዳለበት ህገ መንግስቱ ላይም የተቀመጠ ነገር ስለሌለ የሚመለከታቸው ባለድርሻ አካላት ሁሉ ሊወያዩበትና ሊመክሩበት ይገባል ብለዋል፡፡
ከእጩዎችና ከመራጮች ምዝገባ አንስቶ አጠቃላይ ቅድመ ምርጫ ዝግጅቱ በተያዘለት የጊዜ ሰሌዳ ካልተከናወነ ደግሞ የምርጫውን ቀን መግፋታቸው አይቀርም በሚል ጉዳዩን እንዲያዩት ለተወካዮች ምክር ቤት ላኩት እንጂ ምክር ቤቱ የስልጣን ዘመኑ ባለቀበት ሁኔታ የምርጫ ቀን መወሰን አይችልም ብለዋል ኦቦ ቀጀላ፡፡
ወረርሽኙ የአለምን ስራ እንደማቆሙ እኛም በቤታችን ሆነን ነው እየሰራን ያለነው ያሉት ፓርቲዎቹ ወረርሽኙ በአለምና በሀገር የመጣ እንደመሆኑ ከመንግስት ጋር በመሆን እሱን ተረባርበን መግታት አለብን ብለዋል፡፡
የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሬክስ ቲለርሰን እና የሩስያ አቻቸው ሰርጌይ ላቭሮቭ የኮሪያ ባህረ ገብ አካባቢ ከኒውክሊየር ነፃ እንዲሆን የሚያስችል የዲፕሎማሲ መፍትኄ ላይ እንዲደረስ መሥራታቸውን ሊቀጥሉ መስማማታቸውን የዩናይትድ ስቴትስ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታወቀ።
ስቴትስ ዲፓርትመንት ዛሬ ባወጣው መግለጫ መሰረት ትናንት ማክሰኞ በስልክ የተወያዩት ሁለቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች የሰሜን ኮሪያ የኒውክሊየር መርኃ ግብር የሰላም ጠንቅነት እና ያቺ ሃገር የባለኒውክሊየር መሣሪያ ኃይል እንድትሆን ዩናይትድ ስቴትስም ሆነች ሩስያ እንደማይቀበሉ ተነጋግረዋል።
የሩስያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ትናንት ባወጣው መግለጫ በበኩሉ የዋሺንግተን የወራሪነት አነጋገር ኮሪያ ባህረ ገብ ላይ ውጥረቱን ያባባሰው መሆኑን ሚስተር ላቭሮቭ ለዩናይትድ ስቴትሱ አቻቸው ሬክስ ቲለርሰን አስታውቀዋቸዋል፡፡ ያ ደግሞ በሩስያ ዘንድ ተቀባይነት እንደሌለው ነግረዋቸዋል ብሏል።
ይህ በዚህ እንዳለ የዩናይትድ ስቴትስ የገንዘብ ሚኒስቴር በሁለት የሰሜን ኮሪያ ባለልሥጣናት ላይ በሀገሪቱ የተወንጫፊ ሚሳይል ግንባታ መርኃ ግብር በተጫወቱት ሚና የተነሳ ማዕቀብ ጥሎባቸዋል።
ዩናይትድ ስቴትስ ርምጃውን የወሰደችው የተባበሩት መንግሥታት የፀጥታ ምክር ቤት ሰሜን ኮሪያ የምታስገባውን ነዳጅ መጠን የሚገድብ ውሳኔ በሙሉ ድምፅ ማፅደቁን ተከትሎ ነው።
ሕብረት ኣፍሪቃ ነዚ ስጉምቲ ዝወሰደ ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ብሶኑይ ኮፍ ናይ ምባል ኣድማ ዘካይዱ ዝነበሩ ዜጋታት ንምብታን ኣብ ዝፈትንሉ እዋን ብዘጋጠመ ግጭት ብዓሰርተታት ዝቑጸሩ ሰባት ምሟቶም ስዒቡ እዩ።
ተቓወምቲ ምስ መሰጋገሪ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን ብሲቪላዊ ምምሕዳር ዝምራሕ ናብ ዲሞክራሲ መሰጋገሪ መንግስቲ ንምምስራት ዘተ ከካይዱ እንተጸንሑ ኣብ ስምምዕ ከይበጽሑ ጸኒሖም፡ እዚ ናይዚ ሰሙን ግጭት ድማ እቲ ልዝብ ደው ክብል አገዲድዎ’ሎ።
ቤት ምኽሪ ሰላምን ጸጥታን ሕብረት ኣፍሪቃ ክሳብ ሲቪላዊ መንግስቲ ዝምስረት ሱዳን ካብ ንጥፈታት ሕብረት ኣፍሪቃ ምእጋዳ ሎሚ ኣብ አዲስ አበባ ዘካየዶ ኣኼባ ኣፍሊጡ’ሎ።
ቀ/ሚ ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ ኣብ መንጎ ወታሃደራዊ መሪሕነት ሱዳንን ተቓወምቲን ዘተ ንምክያድ ጽባሕ ዓርቢ ናብታ ሃገር ክኸዱ ምዃኖም አባል ኤምባሲ ኢትዮጵያ ኣብ ሱዳን ንሮይተርስ ሓቢሩ’ሎ።
የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ላለፉት 75 አመታት በሃገሪቱ የፋይናንስ ተቋማት ውስጥ አንጋፋና ቀዳሚ ሆኖ ያለፈ መሆኑን ለሁሉም ኢትዮጵያዊ የሚታወቅ ሐቅ ነው። ዛሬ ላይ ሆነን ይህን አንጋፋ የአገርን ስም የያዘው ንግድ ባንክ በተለይ ካለፉት ሁለት አስርተ አመታት በላይ የተወሰነ በሚባል መልኩ ከግል ባንኮች ጋር እየተወዳደረ የአንበሳውን የትርፍ ድርሻ መያዙም አሌ የሚባል አይደለም።
ነገር ግን ከላይ በተጠቀሰው ከሁለት አስርተ አመታት በፊት በሙያው ማለትም በንግድ እና በኢኮኖሚ ዘርፍ ከባህር ማዶ እና ከአገር ውስጥ የተማሩ መስራቾች የነበሩ ባለሙያዎቹ የተሻለ ደረጃ እንዳደረሱት የቅርብ ጊዜ ትዝታ ነው። ሆኖም ከቅርብ አመታት ወዲህ ግን በሙያው ለረጅም ጊዜ ልምድ የሌላቸውና በፖለቲካ አቋማቸው ብቻ እየተመለመሉና ለእነሱ በሚባል መስፍርት ከሰባትና እና ከዛ በላይ በባንክ ውስጥ የስራ ልምድ የሌላቸው በፕሬዝዳንትነት እየመሩት ይገኛል። ይህም አልበቃ ብሏቸው በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት አንድ ላይ በመማራቸው እና በፖለቲካ የጋራ አስተሳሰባቸውና በብሄር ማንነታቸው እንዲሁም በስጋ ዝምድና በባንኩ መንግስታዊ መዋቅር ቁልፍ ስፍራ እየተሰጣቸው ሰፊውን ሰራተኞች ከጥቅምና ከሚገባቸው ቦታ በማፈናቀል ላይ ይገኛሉ።
በተያያዘም አዲስ መዋቅራዊ ለውጥ ዳጎስ ባለ የውጭ ምንዛሬ አስጠናን በማለት በአሁን ሰአት ያለው የመንግስት የለውጥ ሂደት ሳይነካን እናምልጥ በማለት ሀላፊነት በጎደለው መልኩ አዲሱን መዋቅራዊ ለውጥ መላው ሰራተኞችን ተጠቃሚ በማያደደርግ መልክ እያካሄዱ ይገኛሉ ስለዚህ መላው ሰራተኞች ይህን ተገንዝበው እየተካሄደ ያለውን መዋቅራዊ ለውጥ የሚመለከተው የመንግስት አካልና ጠቅላይ ሚኒስትሩ አስቁመው እንዲጠናልንና ፍትሀዊ የስራ ምደባ እንዲደረግልን እየጠየቅን በዚሁ አጋጣሚ መላው ሰራተኞች ራሳቸውን በድጋሚ ለጥቅምና ለስልጣን እያዘጋጁ ያሉትን የበላይ አካላት እንዲያስቆማቸው ጥሪ እናደርጋለን።
ከዚህም በተጨማሪ የበታች ሰራተኛ የሚሰጠው የስራ ድርሻ ከአቅሙ በላይ የሆነና የሚያስፈልገው ክፍያ የመኖርና ያለመኖር ያህል ሆኖ ሳለ ከላይ ብቻ የመዋቅር ለውጥ በሚል የበታች ሰራተኛውን ያገለለና ከጥቅም ተጋሪ ያላደረገ ለውጥ ስለ ሆነ ሰራተኛዉና ማህበሩም ይህንን በትኩረት እንዲመለከተው እንጠይቃለን።
በአዲሱ የመዋቅር ትግበራ የተሾሙትና ራሳቸውን ተጠቃሚ ለማድረግ እየጣሩ ያሉት የተሾሚዎች የስም ዝርዝር ከዚህ እንደሚከተለው በዝርዝር እያቀረብን በተጨማሪም በቀጣይ የሚደረጉትን ሹመቶች እየተከታተልን በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ላይ እየተደረገ ያለውን የዝርፊያና ተቋሙን የማዳከም ሥራ ለኢትዮጵያ ሕዝብ እየተከታተልን የምናሳውቅ መሆኑን እንገልፃለን።
Next articleከኢትዮጵያ መንግስጥ የተሰጠ መግለጫ – የተጀመረውን የለውጥ ጉዞ እና አገራዊ ድባብ ጠብቆ ማስቀጠል የእያንዳንዱ ዜጋ ሃላፊነት መሆን አለበት::
ነባሪ ሰላም ንምስፋን ኣብ ዝተኻየደ እዚ ሃገርለኸ ኮንፈረንስ ኣባላት ተቓዋሚ ውድባት: ምሁራን: መራሕቲ ሃይማኖት: ሓለፍቲ ስራሕ መንግስቲ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ተሳቲፎም እዮም:: ሚኒስትር ዴኤታ ሚንስትር ሰላም ወይዘሮ ኣልማዝ መኮነን: ከምዚ ዓይነት መድረኽ ምድላው ነባሪ ሰላም ንምስፋን ግደ ኣለዎ ኢለን:: ነባሪ ሰላም ብሓደ ግዜ ኣይመፅእን ዝበላ እተን ሚኒስቴር ዴኤታ ምጅማር ዝግበአና ግና ሐዚ እዩ ኢለን:: ኣብቲ ኮንፍረንስ ነባሪ ሰላም ከምፅኡ ይኽእሉ እዮም ዝተባህለሎም መፅናዕታዊ ፅሑፍ ቀሪቦም እዮም::
ኣቦ መንበር ዜጋታት ኢትዮጵያ ንማሕበራዊ ፍትሒ ኢዜማ ኣይተ የሺዋስ ኣሰፋ ኣብ ኢትዮጵያ ነባሪ ሰላም ንምርግጋገፅ ዴሞክራሲ ብምስፋን ህዝቢ ብዝደልዮ መንግስቲ ክምራሕ ከሎ እዩ ክብሉ ተዛሪቦም:: ኣብ ዩኒቨርሲቲ መቐለ መምህር ሕጊ ኣይተ የማነ ካሳ ብወገኖም ኣብ ኢትዮጵያ ነባሪ ሰላም ዘረጋግጽ ሓያል መንግስቲ ምስ ዝህነጽ እዩ ኢሎም::
እቲ ብዓርቢ 20 መጋቢት፣ ኣብ ቢሻን ማይ ዕዳጋን ዘጋጠመ መጥቃዕቲ፣ መንነቶም ዛጊት ብዘይተነጸረ ሰባት ወይ ጉጅለታት ብዝተጻወደ ነታጕ ዝተፈጸመ ምዃኑ’ውን ክረጋግጽ ክኢሉ ኣሎ።
ኣቐዲማ ኣል ሰሓፋ ዝተባህለት ጋዜጣ ናይ ሱዳን፣ ነፈርቲ ውግእ ኢትዮጵያ ኣብ ቢሻ ደብዳብ ኣካይደን ዝብል ሓበሬታ ድሕሪ ምዝርጋሓ፣ ናይ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተፈላለያ መርበባት ሓበሬታ፣ ነቲ ዘይተረጋገጸ ዜና ከምዘለዎ ክደጋግምኦ ጸኒሐን’የን።
እቲ ኣብ ቢሻ ዝተኻየደ መጥቃዕቲ ኣብ ክልተ ቦታታት ዝተጻወደ ነታጕ ክኸውን እንከሎ፣ እቲ ሓደ ዝኾነት ጉድኣት ከየውረደ ትክን ሓመድ ጥራይ ኣብኒኑ። እቲ ካልኣይ ነታጕ ግና ከፊላዊ ጉድኣት ከምዘውረደ’ዩ ዘመልክት ድሕሩ ዝበጽሓና ዜና።
መንነቶም ብዘይተፈልጡ ኣካላት ብለይቲ ነታጕ ብምጽዋድ ኣብ ቢሻ ዝፈጸምዎ መጥቃዕቲ ኣብ ሰብ ጉድኣት ከምዘየውረደ ኔቭሰን ክሕብር እንከሎ፣ እቲ ናይ ማይ ዕዳጋ መጥቃዕቲ ግና ኣብ ሰብ ዘውረዶ ጉድኣት ብዛዕባ ምህላዉ ዝተፈልጠ ነገር የለን።
ይኹን’ምበር ኣብታ ጽኑዕ ምልኪን ምቁጽጻርን ከምዘለዋ ዝንገረላ ኤርትራ፣ ከምዚ ዓይነት መጥቃዕቲ ክካይድ ምኽኣሉ ኣብ መላእ ሃገርን ወጻእን ዝዓበየ ኣርእስቲ ኮይኑ ይርከብ።
ማኅበራዊ ሚዲያን ለበጎ ተግባር ያዋሉት ግለሰቦች ከሰሞኑ በባህርዳር ከተማ እውቅና ተሰጥቷቸዋል ። "ትኩረት ለጤና፣ ትኩረት ለጣና" በሚል መሪ ሃሳብ በተካሄደው አራተኛው የጣና ማኀበራዊ ሚዲያ ሽልማት ነው እውቅና የተሰጣቸው። በወቅታዊ ፈጣን እና ሚዛናዊ ዘርፍ ተሸላሚ ከሆነው ጋዜጠኛ ደመቀ ከበደ ጋር አስቴር ምስጋናው ቆይታ አድርጋለች ።
ውድብ ሕቡራት ሃገራት ጀኔቫ ካብ ዝርከብ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዘመሓላለፎ መግለጺ፣ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ልፍንቲ ሃገራት ዓረብ ኣብ ልዕሊ የመን ከካዪዶ ዝጸንሐ ደብዳብ ነፈርቲ ናይ ዝተጎድኡ ሰላማውያን ሰባት ዝምርምር ናጻ ጉጅለ ብቕጽበት ክዋፈር ብምሉእ ድምጺ ከምዝጸደቐ ኣፍሊጡ።
ኣብ ወርሒ መጋቢት ናይ 2015 ዝጀመረ ደብዳብ ነፈርቲ ስዑዲ ዓረብ ኣብ የመን፣ ኣብ ልዕሊ ቤት ትምህርታት፣ ዕዳጋታት፣ ሆስፒታላትን ካልእ ህዝባዊ ኣገልግሎት ዝህቡ ትካላትን፣ ቦምባታት ከምዝተደርበየ ክግለጽ እንከሎ፣ ብኢራን ከምዝድገፉ ዝግለጸሎም ዕጡቓት ሓይልታት ሑቲ’ውን ኣብ ልዕሊ ሰላማውያን ሰባት ከቢድ ገበናት ፈጺሞም ዝብል ክስታት ክቐርብ ጸኒሑ’ዩ።
ስዑዲ ዓረብ ብፍላይ ኣብ ልዕሊ’ተን እማመ ዘቕረባን ዝደገፋን ሃገራት ኤውሮጳ፣ ቁጠባውን ዲፕሎማስያውን ስጉምቲ ከምእትወስድ ብተደጋጋሚ ገሊጻ’ያ። እንተኾነ እዚ ብዕለት 30 መስከረም ዝተመሓለፈ ውሳኔ ካብቲ ኣቐዲሙ ብነዘርላንድስን ካናዳን ዝቐረበ እማመ ኣዝዩ ዝፎኾሰ ብምዃኑ ተቐቢላቶ ከምዘላ ተፍልጥ።
እዚ 31 ነሓሰ 2018 ኣብ ድሮ ባሕቲ መስከረም ዕለተ ምጅማር ናይቲ ስለ ናጽነት ኤርትራ ዝተኻየደ መሪርን ነዊሕን ብረታዊ ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጀኔቫ፡ ካብ መላእ ዓለም ብዝመጽኡ ኩሎም ደለይቲ ፍትሕን ዋልታ ሃገርን ዝካየድ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ፡ ካብቶም ቅድሚ ሕጂ ዝተኻየየዱ ሰፋሕቲ ሰላማዊ ሰልፍታት ዝፈልዮ ሓደ
የወይራ ተራራው ደብረ ዘይት ምሥጢር የሚነገርበት እና የወይራ ፍሬ ምሥጢራት የሚፈጸሙበት ስለነበር ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዚያ ይገኝ ነበር። ደቀ መዛሙርቱም ለብቻቸው ወደ እርሱ ቀርበው ስለዳግም ምጽአት «የዓለሙ ፍጻሜስ ምልክቱ ምንድነው?» ሲሉ ጠየቁት። (ማቴ.፳፬፥፫) እርሱም አስቀድሞ «ማንም እንዳያስታችሁ ተጠንቀቁ» አላቸው፤
ቤተ ክርስቲያናችን ሁሉንም በሥርዓት የምታከናውን ስንዱ እመቤት ናትና በዐቢይ ጾም ከሚገኙት ሰንበታት ውስጥ ዐራተኛውን ሰንበት መጻጉዕ ብላ ሰይማዋለች፡፡ አምላካችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ብንወድቅ እንደሚያነሣን፣ ብንታመም እንደሚፈውሰን ለማስተማር፣ እንዲሁም ደግሞ ከመጻጉዕ ሕይወት እንማር ዘንድ መታሰቢያውን አደረገች፡፡ “ዳግመኛ እንዳትበድል ተጠንቀቅ” እንዳለ ከኃጢአት ወደ ጽድቅ፣ ከሞት ወደ ሕይወት፣ እንሸጋገር ዘንድ፣ የአምላካችንን ቃል መፈጸም እንደሚገባን፣ እሰከ ሞትም መታመን እንዳለብን ያስተምረናል፡፡
ቅድስት ማለት የተለየች፣ የተመረጠች፣ የከበረች ማለት ነው። ቅዱስ የሚለው ቃል እንደ የአገባቡ ለፈጣሪም ለፍጡርም ያገለግላል። ለፈጣሪ ሲነገር እንደ ፈጣሪነቱ ትርጉሙ ይሰፋል ይጠልቃል ለፍጡር ሲነገር ደግሞ እንደ ፍጡርነቱ እና እንደ ቅድስናው ደረጃ ትርጉሙ ሊወሰን ይችላል።
ዐቢይ ጾም ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶሰ ከተጠመቀ በኋላ ዐርባ ቀን የጾመው፤ እኛም እንድንጾማቸው በቤተ ክርስቲያናችን ከታዘዝናቸው ሰባቱ የአዋጅ አጽዋማት አንዱ ነው፡፡ ምእመናን ጌታችን ያደረገውን ምሳሌ ተከትለን ጾሙን በየዓመቱ እንጾመዋለን፡፡ ዐቢይ ጾም ስምንት ሳምንታት (፶፭ ቀኖች) አሉት፡፡ በውስጡ ስምንት ቅዳሜዎች፣ ሰባት እሑዶች ይገኛሉ፡፡ ይኸውም ዐሥራ አምስት ቀን ማለት ነው፡፡ እነዚህ ቀናት ከጥሉላት እንጂ ከእህል ውኃ ስለማይጦሙ የጦሙ ወራት ዐርባ ቀን ብቻ ይሆናል፡፡
የክርስቶስ አካል እንደመሆናችን መጠን ደግሞ ይህን ኃላፊነት በተለያየ መልኩ በሕይወታችን ልንተገብር እንደሚገባ መረዳት ያስፈልጋል፡፡ ክርስቲያኖች ከአምላካቸው የተቀበሉትን ትእዛዝ መፈጸምም አለባቸው፡፡ ወላጆች ልጆቻቸውን በልጅነት ጥምቀት በማስጠመቅ፣ በቤተ ክርስቲያን ሥርዓት በማሳደግ እና ሥርዓተ አምልኮቱን እንዲፈጽሙ በመርዳት ማሳደግ አለባቸው፡፡ ይህንንም መጀመር ያለባቸው ልጆቹ ሰባት ዓመት ሲሞላቸው እንደሆነ የቤተ ክርስቲያን አስተምህሮ ላይ ተጠቅሷል፡፡
‹‹ጾመ ሰብአ ነነዌ፤ የነነዌ ሰዎች ጾም›› የሦስት ቀን ጾም የጾሙት በነነዌ ይኖሩ የነበሩ ሰዎች ናቸው፡፡ ከተማዋም (ነነዌ) በጤግሮስ ወንዝ ዳርቻ የምትገኝ ስትኾን መሥራቿም ናምሩድ ነው (ዘፍ.፲፥፲፩-፲፪)፡፡ ጥንታዊቷ የነነዌ ከተማ ለአሦር መነሻ የሆነች፤ እጅግ ሰፊና ያማረች፤ የቅጥሯ ርዝመትም ፲፪ ኪሎ ሜትር የሚሸፈን ነበር፡፡ በከተማዋ ንጉሡ ሰናክሬም ብዙ ሕንጻዎችን ገንብቶ ነበር (ዮናስ ፬፥፲፩)፡፡
በየዘመኑ የተነሡ ነቢያትም ምንም እንኳን አምላክ ይህን ዓለም እንዴት እንደሚያድነው በግልጽ ባይረዱትም እግዚአብሔር ዓለሙን የሚያድንበትን ቀን እንዲያቀርበው እንዲህ እያሉ ይማፀኑ ነበር፤ ‹‹አቤቱ ሰማዮችን ዝቅ ዝቅ አድርጋቸው፤ ውረድም፤ ተራሮችን ዳስሳቸው ይጢሱም፡፡ መብረቆችህን ብልጭ አድርጋቸው፤ በትናቸውም፤ ፍላጾችን ላካቸው፤ አስደንግጣቸውም፡፡ እጅህን ከአርያም ላክ፤ አድነኝም›› (መዝ. ፻፵፫፥፭-፯)፡፡
እንግዳችን – የአቶ ጃዋር ጠበቃ አባይ ሚዲያን እከሳለሁ አሉ!! ከህግ አንፃር ይችላሉ ወይ? ጥልቅ ውይይት – አቶ ተ/ሚካኤል አበበ | Abbay Media | Abbay Media - Ethiopia
ሌሰ ፓሰ ዝሓትት ወይ ዝወስድ ዜጋ ብዝቀልጠፈ ግዜ ብፍቓዱ ወይ ብግዴታ ተጠሪዙ ንኤርትራ ንዝምለስ ዝወሃብ ናይ መገሺ ሰነድ ዓይነት እዩ። ሌሰ ፓሰ ዘገልግል ካብ ጀርመን ንኤርትራ ጥራይ መብጽሒ ኮይኑ ዘገልግለሉ ናይ ግዜ ገደብ ክኣ 6 ወርሒ እዮ።
ኤርትራዊ ወረቐት መንነት ዘይብሉ ክኣ ወለዱ ኣብ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ፡ ቆንስላዊ ጉዳያት፡ ብምቕራብ ቅዳሕ መንነቶም ኣረጋጊጾም ብመገዲ ቆንስላዊ ጉዳያት ምስ ተላእኸልና፡ ሓታቲ መንነት ወረቐት ድሕሪ ምምልኡ ሌሰ ፓሰ ይስርሓሉ።
መልእኽቲ ናብ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ወጻኢ ሃገር እትርከቡ ደቀይን ኣሕዋተይን። ኣነ ፈላሲ ኾይነ ኣብ ደብረ ቢዘን ካብ ዝመንኮስኩላ ዕለት፡ ንዓለምን ፍትወታን ከም ዝሞትኩ እፈልጥ እየ። ፈላሲ ማለት ኣብ ቅድሚ ዓለም ሙማት ማለት እዩ። እቲ መንፈሳዊ ትርጉሙ ድማ ከምቲ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ክንዲ ህዝቢ ዓለም ዝሞተ፡ ንሕና ፈለስቲ ድማ ኣብ ክንዲ ህዝብናን ሃይማኖትናን ክሳዕ ሞት እሙናት ክንከዉን ይግበኣና። እምበኣር ንሕና ገዳማዉያን ኣቦታት ደብረ ቢዘን ኣብ ጉዳይ ኣቡነ እንጦንዮስ ይኹን ኣብ ጉዳይ ሃገር ብዓቅምና ከቢድ ቃልሲ ክነካይድ ጸኒሕና ኢና፡ ሕጂ ድማ ምስቶም ነዓይ ዝመስሉ ኮይና እቲ ዝዓበየ ግደ ክንጻወት ምኻና በዚ ኣጋጣሚ ኣቢለ ክገልጸልኩም እፈቱ።
ኣምላኽ ሳላ’ቲ ዝሃበና ዕድመ ናይ ብዙሓት ገዛእቲ ጭኮና ርኢናን ሰሚዕናን ኢና እሞ፡ ከምዚ ዝበለ ጭኳነን ክፍኣትን ግን ኣይሰማዕናን ኣይረእናን። እቶም ሰብ ጠበንጃ ደብረ ቢዘን ገዳምና እንተ ተላዒሉ ከም ዘይናሕስየሎም ስለ ዝፈለጡ ኣብ ዉሽጥና ኣትዮም መቓቒሎምና፡ ነፍሲ ወከፍ ፈላሲ ፈሪሑን ተሸቁሪሩን ከም ዝሓድር ገይሮሞ እዮም፡ ከምቲ ትፈልጥዎ ካብ ገዳምና ብዙሓት እዮም ተኣሲሮም። ንሓቅን ንህዝብን ሃይማኖትን ስለ ዝኾነ ከምቲ ሃዋርያ ጳዉሎስ ዝበሎ መቓዉሕና ዘክሩ ካብ ምባል ሓሊፍና ነማርረሉ ምኽንያት የብልናን።
ዝኸበርኩም ደቀይን ኣሕዋተይን ስቓይናን ጋሂናን እዞም መንእሰያት ደቅና ይጠፍኡና ኣለዉ፡ ዓዲ ትበርስ ኣላ ዝብል ኣዉያትን ንብዓትን ንሕልናና ኣዕሪብዎ እዩ። መግለጺ ክነዉጽእ ንቃራረብ እሞ፡ ነቶም ሰብ ጠበንጃ ድማ ኣቀዲሙ ይበጽሖም፡ እቲ ጉዳይና ይፈሽል ነቲ ዝደለይዎ ድማ ኣብ ሞቑሕ ይእትዉዎ። ደብረ ቢዘን ገዳምና በቶም ደቅና ዝበልናዮም ክድፈርን ክካላበትን ምርኣይና እምበርዶ ደቅና እዮም እናበልና ክንሓምዮም ጸኒሕና ኢና። ዘይደቅና ምኻኖም ብግብሪ ኣርእዮምና ኣለዉ። ሃገርን ደም ሰማእታትን ዝጠለሙ፡ ጀጋኑ መሲሎም ክራኣዩ ዝጸንሑ፡ እግዚኣብሄር ብጥበቡ መንነቶምን ክፍኣቶምን ኣጋሊጽዎም ኣሎ። እግዚኣብሄር ይመስገን ድሕሪ ደጊም በዚኣቶም ዝታለል ወሎዶ ኣይክህልወናን እዩ። ንሕና ኣቦታት ደብረ ቢዘን እታ ሓንቲ ዝተዓወትናላ ብሕብረት ኮይና ንጉዳይ ኣቡነ እንጦንዮስ እትምልከት እያ። ኣባ ደስቆርዮስ ምስ ዓረፉ ካልእ ፓትርያሪክ ከይሸሙ ክሳዕ እዛ መዓልቲ እዚኣ ቀይድና ሒዝናዮም ኣሎና። ኣምላኽ ድማ ንቅዱስ እንጦንዮስ ስለ ዝሓለዎም ኩሉ ከም ፍቃዱ ክካናወን ክኢሉ ኣሎ።
ኣምላኽ ንቅዱስ እንጦንዮስ ጥራይ ኣይኮነን ሓልዪልና ዘሎ፡ ነታ ትፈትዉዋ ሃገርኩም ብሰንኪ ኩፉኣት መራሕቲ ገዲፍኩማ ዝተሰደድኩም ርስትኹም ክትከዉን ሓልይልኩም ኣሎ፡ ወረስታ ድማ ደቅና ደቂ ኤርትራ ባዕልኻትኩም ኢኹም። እዚ ህድግለነ ዘይብሉ ስርዓት ናይ ዉድቀት ግዚኡ ቀረባ እዩ ርሑቅ ኣይኮነን። ኣቦታትና ብመንፈስ ኮይኖም ብዙሕ ይርእዩን ይዕዘቡን እዮም እግዚኣብሄር ድማ የቅናዓሎም እዩ። እምበኣር ደስ ይበልኩም ግዚኡ ኣኺሉ ጥራይ ዘይኮነስ በሲሉ’ዉን እዩ።
እቶም ዓቅሚ ዘለኩም ደቅና ገሌኹም ተሰዲድኩም፡ ገሌኦም ኣብ ባሕርን ምድረበዳን ጠፊኦም፡ ገሌኹም ድማ ኣብ ማእሰርቲ ተሓይርኩም ኣለኹም። እዞም ምሳና ተሪፎም ዘለዉ ደቅና ነቲ ለዉጢ ይደልይዎ ኣለዉ፡ እቶም ሰብ ጠበንጃ ደቅና ካብቲ ጎራባብትና ዝገብርዎ ዘለዉ ክማሃሩ ኣምላኽ ልቦና ይሃቦም ንብል ኣሎና፡ ኣምላኽ ትብዓት ክህቦም ድማ ከም ቀደምና ለይትን ማዓልትን ውዳሴ ማርያምን ኣቡነዘበሰማያትን ንደግመሎም ኣሎና። ከም ዝፍለጥ ኣብ ምስሪ ናይ ሰብ ጠበንጃ ዕጥቆም ተራእዩ ተዓዊቶም ድማ፡ ኣብ ሊብያ ዝተገበረ’ዉን ከምኡ እቲ ቀንዲ ፈታዊኡ ብኽፉእ ሞት ጠፊኡ፡ ሕጂ ድማ ኣብ ሱዳን ኣብ ኣፍደገ ቤትና በጺሑ ማዕጾ ክንከፍተሉ ይኩሕኩሓና ኣሎ።
እቶም ሰብ ጠበንጃ ደቅና ካብዚ ዘለናዮ ከቢድ ባርነት ከናግፉና እንተ ተንሥኡ ዓወት ክረኽቡ እዮም፡ እንተ ዘይገይሮሞ ድማ እቲ ዓወት ግዚኡ ኣኺሉ ባዕሉ ስለ ዝመጸ ዝዓግቶ ሓይሊ ኮቶ የብሉን። እቲ ጸላኢ ሃገርኩም ካብዚ ዝገብሮ ዘሎ ንላዕሊ ክገብር ዓቅሚ እንተ ዝህልዎ ሃገር ምሻጥ ኣይኮነን ካልእ ምገበረ፡ እግዚኣብሄር ግን ሞጎስ ኣይሃቦን ክትቅድምዎ ድማ ኢኹም። እዚ ዓመት እዚ ዓመተ ዓወትናን ሰላምናን እዩ፡ ክጨዉዮን ከዳናጉዮን ዝኽእል ሓይሊ ኮቶ የልቦን። ኣነን እቶም ነዓይ ዝመስሉን ፈለስቲ ነቶም ደቅና ኣብ ምትሕብባር ድልዋት ምህላዉና በዚ ኣጋጣሚ ተስፋን ሞራልን ክህበኩም እፈቱ።
ወድና ብርሃነ ኣብርሀ ኣብ ማእከል ሃገርና ኮይኑ መጽሓፍ ምስ ጸሓፈን ምስ ተዛረበን ነዓና ዓብይ ኣብነት እዩ ዝነበረ። ከም ህዝቢ ድማ ደቂስና ክንሓድር ኣይምተገበኣናን። እቶም መናንያን ንባሃል ዘይገበርናዩ ዓብይ ግብሪ ገይሩ ተኣሲሩ። እቶም መራሕቲ ሃይማኖት ንሓቅን ፍትሕን ክንቃለስ ግቡእና እዩ። ኣቦና ኣቡነ እንጦንዮስ ኣቦ ሓቂ ኮይኖም ነቶም ሰብ ጠበንጃ ኣምላኽ ትብዓት ሂብዎም ንበይኖም ን13 ዓመት መኪቶሞም ኣለዉ። ኣብዚ ሓቅን ፍትሕን ቅድስናን ዝጠፈኣሉ ዘመን፡ ነዓይ ይጥዓመኒ ህርፋን ስልጣን ዝበዛሓሉ፡ ኣባ እንጦንዮስ ንሓቂ ዋጋ ብምኽፋል ሰማእትነትን መገዲ ቅድስናን ብግብሪ ምሂሮምና እዮም፡ ጽባሕ መሬት ምስ ወገሐ፡ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ቀይዲ ምስ ኣተዉ፡ ኣብ ዘመና ወዲ ሃገርና ቅዱስ ኣቦ ክህልዉና እዮም ንኣምላኽ ስብሓት ይኹኖ።
ኣብ ስደት ዘለኹም ደቅና ካህናት ስለ ህዝብኹምን ሃገርኩምን ምቅላስ ናይ ኣቦታትኩም መገዲ እዩ። ነዓና ኤርትራዉያን ጋሻ ትምህርቲ ኣይኮነን፡ ብዕድመ ናኣሽቱ እንተ ነይርኩም እምበር ነጻነት ሃገርኩም ኣብ ምዉጻእ ዝተገበረ ቃልሲ ንሃገርናን ህዝብናን ክንብል፡ መልእኽቲ ኣቀቢልና፡ ተጋደልቲ ደቅና ኣዐንጊልና፡ ኣብ መቅደስና ኣዕቊብና ሓቢእና፡ ብዓቅምና ስለ ሃገርና ክንብል ሰሪሕና ኢና። ከምቲ ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ዝተጠለመ ተጠሊምና፡ ደቅና ብበትሪ ኣፋራሪሖምና ተኣሲርና ኩሉ መከራ በጺሑና ደም ነቢዕና ኢና። ኣብ ዘመንኩም ትርእይዎን ትሰምዕዎን ከም ዘለኹም ኣባ እንጦንዮስ ንሃገርን ንቤተክርስቲያንን ዝኸፍልዎ ዘለዉ ዋጋ ረዚን መዳርግቲ ኣልቦ እዩ።
ነዚ ተገንዚብኩም ምስ ኣሕዋትኩም ኣብ ጎድኖም ኴንኩም ክትዓዩ ኣቦታትኩም ሓላፍነትኩም ነዛኻኽረኩም ኣሎና። ብምኽንያት ቅዱስ እንጦንዮስ ተፋላሊኹም ዘለኹም ደቅና ሕበሩ እዚ ኩሉ ተገይሩ ዘሎ ዋናታቱ እቶም ሰብ ጠበንጃ እምበር ጉዳይ ቤተክርስቲያን ኣይኮነን። ንሕና ደብረ ቢዘን ኣባ እንጦንዮስ ናብ መንበሮም ይመለሱ ኢልና ጸኒዕና ኣሎና ንስኻትኩም ድማ ሓቢርኩም ጽንዑ፡ ነቶም ኣቦኦም ኣእሲሮም ፈቆዶ ኣውሮጳ ኮለል ዝብሉ ዘለዉ ፈለስቲ ኣዉጊዝናዮም ኢና፡ እዚ ድማ ብወግዒ ብጽሑፍ ስለ ዝገበርናዮ በጺሕኩም እዩ። እቶም ኣብ ስደት ዘለኹም ደቅና ነቲ ከም ዘዉገዝናዮም ዝሰደድናልኩም መልእኽትና ነጺግኩም ምስ ተቀበልኩሞም፡ ከም ዘይነቅሕኩምሎም ክንግንዘብ ክኢልና ኢና። በቲ ዝገበርኩሞ ጉድለት ድማ ብተንዲኖን እኽልን ክዛረቡ ምስ ተሰምዑ ንቤተክርስቲያና ኣነዊሮማ እዮም::
እምበኣር ኩሉኻትኩም ደቅና ንዓድኹምን ንርስትኹምን ክትቃለሱ ግዴታ ኣለኩም። ክርስቲያንኩምን ኣስላምኩምን ተሳኒኹም ንዓድኹም ስርሑ፡ ሓድነትኩም ምስጢር ዓወትኩም እዩሞ፡ ተሳነዩ ተፋቀሩ ንሓድሕድኩም ተዳጋገፉ። እቲ ኹሉ ትገብርዎ ዘለኹም ቃልሲ ሳላ ኣማኑኤል ወድና ብመገዲ ኣሰና ክንካታተሎ ክኢልና ኣሎና። ሃገርና ካብቲ ዝነበረ መግዛእቲ ባዕዳዉያን ምንም እንተኾነ ለዉጢ ከምዘይብሉ ክትፈልጡ፡ ከምቲ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ተሓቢእና ራድዮ ድምጺ ሓፋሽ ንሰምዖ ዝነበርና ንተለቪዥን ኣሰና ተሓቢእና ማዕጾ ዓጺና፡ ሰብ ገይርና ከይንህሉ እናበልና፡ ክንሰምዓ ተገዲድና ኣሎና። ደቀይን ኣሕዋተይን ኤርትራዊ ብሃገሩ ዝመጾ ኣይፍቱን እዩ፡ ነቶም ዘይሓበርኹም ደቂ ሃገርና ከም ጸላእትኹም ኣይትቁጸርዎም ጸላኢኹም ሓደ እዩ፡ እግዚኣብሄር ድማ ንጸላኢኹም ኣብ ኢድኩም ኣሕሊፉ ክህበኩም እዩ።
ኣብ መወዳእታ ክብለኩም ዝደሊ፡ ነቲ ኣነ ክገብሮ ዝመደብኩ ምኽሪ ኣቦታተይ ሰሚዐ እምበር ንስመይ ፈሪሐ ኣይኮንኩን ዘይገለጽክዎ፡ ድሕሪ ደጊም ንሰብ ጠበንጃ ይኹን ንሞት ዝፈርሓሉ ምኽንያት የብለይን። “ነቲ ነፍስን ስጋን ኣብ ገሃነም ኬጥፍእ ዚከአሎ ደኣ ኣዚኹም ፍርህዎ እምበር፡ ነቶም ንስጋ ዚቐትሉ ንነፍሲ ግና ምቕታላ ዘይክአሎም ኣይትፍርህዎም” ወንጌል ማቴዎስ 10: 28። ደጊመ ከራጋግጸልኩም ዝደሊ ንሰለ ህዝበይን ሃገረይን ክብል ንሰማእትነት ድልዉ ምኻነይ እዩ። ከም ናይ ብርሃነ ወድና ብግልጺ መልእኽቲ ክሰደልኩም ክፍትን እየ። ኣምላኽ ዓወት እንተሂቡኒ ድማ ነታ ናይ መወዳእታ ሽግ ሓርነት ኣብ ማእከል ሃገርና እትዉላዕ ምስ ደቅና ኮይነ ክሳተፋ ተስፋ ኣሎኒ።
በዚ ኣጋጣሚ ነቶም ለባማትን ፈተዉቲ ሃገሮምን ዝኾኑ ሰራዊት ኤርትራ ምኽሪ ኣሎኒ። ኣሕዋትኩም ነታ ነባሪት ሽግ ሓርነት ክዉልዕዋ ከለዉ ብረትኩም ናብ ጸላኢኹም እምበር ናብ ኣሕዋትኩም ከይተቅኑዑዎ ሎሚ ኣብ ብርኩኹም ወዲቀ ይልምነኩም ኣለኹ። ኣቱም ካብ ስደት እትጽንበሩና ድቅና ድማ ለበዋ ኣሎኒ፡ ዘይጸፈፈ ነገራት ሒዝኩም ከይትኣትዉ ነገራትኩም ኣጽፊፍኩም ድልዋት ኩኑ። ዘለኩም ግዜ ሓጺር እዩሞ ሃየ ተቃላጢፍኩም ሕበሩ። እታ ቃልሲ ኣብ ዉሽጢ ሃገርና ሓንሳብ ምስ ተጀመረት፡ ህዝብና ከምቲ ደቂሱ ዝጸነሐ ኣንበሳ ክመስል ብሓያል ነድሪ ክትንስእ እዩ። ዓወት ድማ ናይ ህዝብና እዩ።
ከምቲ ኣብ 1ይ ሳሙኤል ተጺሒፉ ዘሎ ምዕራፍ 7፡ 12 ደቂ እስራኤል እታ ሓያል ቅልጽም እግዚኣብሄር ምስ ረድኣቶም ኤብን-ዔዘር በሉ፡ ትርጉሙ ድማ እግዚኣብሄር ክሳዕ ኣብዚ ረድኣና ማለት እዩ። እዚ ዓመት እዚ ድማ ነዓና እግዚኣብሄር ክረድኣና እዩ።
..ወይዘሮ ውባንቺ ቢሻው በቤተመንግስት ውስጥ በነበሩበት ወቅት በፖለቲካዊ ውሳኔዎች ላይ የነበራቸው ሚና አነስተኛ ሲሆን ብዙውን ጊዜያቸውን የሚያሳልፉት በቅድስት ስላሴ ካቴድራል ቤተክርስቲያን እና በኮሎኔል መንግስቱ ኃይለማርያም እንጀራ እናት በወይዘሮ አበራሽ ዘውዴ መኖሪያ ግቢ ውስጥ የመንግሰቱን እንጀራ እናት በሽመና ስራ እያገዙ እንደነበረ ይነገራል፡፡
እነዚህ ሁለት ቀዳማዊ እመቤቶች የብርሃን እና የጨለማ፤ የውኃ እና የእሳት ያህል ልነቶች ያላቸው ወይዘሮዎች ናቸው፡፡ የቀድሞው የኢትዮጵያ መሪ የነበሩት የኮሎኔል መንግስቱ ኃይለማርያም ባለቤት የሆኑት ወይዘሮ ውባንቺ ቢሻው የተወለዱት በቀድሞው የጎጃም ክፍለሀገር ሲሆን በ1968 ኮሎኔል መንግስቱን በማግባት ትዕግስት፣ ትምህርት እና አንድነት መንግስቱ የተባሉ 3 ልጆችን ያፈሩ ሲሆን በአንፃሩ ወይዘሮ አዜብ መስፍንም ከመለስ ዜናዊ ጋር ተጋብተው ሰምሃል፣ ማርዳና ሰናይ የተባሉ ሶስት ልጆችን መውለዳቸው ይታወቃል፡፡
ወይዘሮ ውባንቺ ቢሻው በቤተመንግስት ውስጥ በነበሩበት ወቅት በፖለቲካዊ ውሳኔዎች ላይ የነበራቸው ሚና አነስተኛ ሲሆን ብዙውን ጊዜያቸውን የሚያሳልፉት በቅድስት ስላሴ ካቴድራል ቤተክርስቲያን እና በኮሎኔል መንግስቱ ኃይለማርያም እንጀራ እናት በወይዘሮ አበራሽ ዘውዴ መኖሪያ ግቢ ውስጥ የመንግሰቱን እንጀራ እናት በሽመና ስራ እያገዙ እንደነበረ ይነገራል፡፡ ወይዘሮ ውባንቺ የባለቤታቸውን ስልጣን መከታ አድርገው የህዝብ ሀብት ለመዝረፍ የሚሯሯጡ አይነት ግለሰብ እንዳልነበሩ ከሰሞኑ ተወዳጁ ጋዜጠኛ ደረጄ ኃይሌ የኮሎኔል መንግስቱ እህትና ወንድም የሆኑትን የሺንና ደረጄን ቃለመጠይቅ ሲያደርግ መታዘብ ችለናል፡፡ የሺ ኃይለማርያም እና ደረጄ ኃይለማርያም ለጋዜጠኛ ደረጄ ኃይሌ እንደነገሩት ከሆነ ከውባንቺ ቢሻው ቤተሰብ የመንግስቱ እህትና ወንድም በመሆናቸው ያገኙት የተለየ ጥቅም አልነበረም፤ እንደማንኛውም ኢትዮጵያዊ የመንገስቱ እህት የሆነችው አመለወርቅ ኃይለማርያም አቃቂ ጨርቃ ጨርቅ ፋብሪካ ውስጥ ተቀጥራ ስትሰራ የነበረች ሲሆን ወንድሞቹ ጥላሁን እና ደረጄ ሐይለማርያም ሀገራቸውን በወታደርነት እንዳገለገሉ ይታወቃል አባቱ ኃይለማርያም ወልዴ ደግሞ በስተርጅና ፋብሪካ ውስጥ ተቀጥረው በመስራት ቤተሰቡን ያስተዳድሩ ነበር፡፡ የመንግስቱና የውባንቺ ቤተሰቦች ከተቀረው ኢትዮጵያዊ ጋር ተመሳሳይ ኑሮ የኖሩ ሲሆን ከቀበሌ የሚሠጠውን ዱቄትና ዘይት እንኳን እንደሌላው ዜጋ ተሰልፈው ይገዙ እንደነበረ ይገለፃል የተማሩትም ቢሆን የመንግስት ትምህርት ቤት የሆኑት ጠመንዣ ያዥ፣ ሽመልስ ኃብቴ፣ ዘርፈሽዋል፣ ምስራቅ አጠቃላይና ወንድራድ ትምህርት ቤቶች ውስጥ ነው፡፡
በአንፃሩ የአዜብ መስፍንን ጉዳይ ስንመለከት ህወሃት ኢትዮጵያን ከወረረበት ከ1983 ዓመተ ምህረት ጀምሮ የመለስ ዜናዊን ስልጣን በመጠቀም የኢትዮጵያን ህዝብ ሃብት የዘረፈች እና በጣሊያኑ ጋዜጣ ኮቲዲያኖ ጭምር ቀዳሚዋ ሙሰኛ ተብለው መሰየማቸው የሚታወቅ ሲሆን የአለም ሃብታሞችን የሀብት ደረጃ በማስቀመጥ የሚታወቀው ዘ ሪቸስት የተሰኘው ድህረገፅ ከዛሬ አራት አመት ይፋ ባደረገው መረጃ ደግሞ አዜብ መስፍን ከሁሤን አላሙዲን ቀጥሎ ኢትዮጵያ ውስጥ ሁለተኛዋ ቢሊየነር ስትሆን ፎረብስ መፅሄት ከ4 ቀናት በፊት በለቀቀው መረጃ የኢትዮጵያ 2ኛው ቢሊየነር ከበደ ከሳ የተባለ ግለሰብ እንደሆነ ቢገልፅም ከበደ ከሳ አሻንጉሊት የሆነ ግለሰብ ሲሆን በከበደ ስም የሚንቀሳቀሰው ሃብት በሙሉ የአዜብ መስፍን ሀብት እንደሆነ እሙን ነው፡፡ በመለስ ዜናዊ ትዕዛዝ ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ከተባረሩት ምሁራን መካከል አንዱ የሆኑት ዶክተር ወንድሙ መኮንን ከጥቂት ዓመታት በፊት ለእንግሊዝ ፓርላማ የአዜብ ልጅ የሆነችው ሰምሃል መለስ ወደሶስት ቢሊየን የሚጠጋ ገንዘብ እንዳላት የሚያሳይ መረጃ ማቅረባቸውም ይታወሳል፡፡
ወይዘሮ ውባንቺ ቢሻው ልጆቻቸውን መክረውና አስተምረው እስከ ዶክተርነት ያደረሱ እንስት ሲሆኑ ኮሎኔል መንግሥቱ ይህንኑ አስመልክተው መዳብ እያሉ ስለሚጠሯቸው ባለቤታቸው ወይዘሮ ውባንቺ ቢሻው የሌተናል ኮሎኔል መንግሥቱ ኃይለማርያም ትዝታዎች በተባለው መፅሃፍ ሲናገሩ
“አሥራ ሰባት ዓመት ሙሉ በሥልጣን ላይ ስቀይ ከውባንቺና ከልጆቼ ጋር የማሳልፈው ጊዜ በጣም ውሱን በመሆኑ አንድም ቀን ሰለቸን ደከመኝ ሳትል፡ ሳትማረር የልጆቿን ትምህርትና የቤተሰቡን ጣጣ ሁሉ ብቻዋን የተወጣች ነች” ብለዋል፡፡ በአንፃሩ አዜብ መስፍን ልጆቿን ልጆቿ የፈፀሟቸው አስነዋሪ ተግባራትን የሚያሳዩ ፎቶዎችን ተመልክተን መታዘባችንም ይታወሳል፡፡
በቢ 2 ቢ ውስጥ እንኳን ወኪላችን ከኮንትራት ግዴታችን ባለፈ ለደንበኞቻችን እሴት እንዴት መስጠት እንደምንችል እየተመለከተ ነው ፡፡ ከዚህ በኋላ ውጤቶችን ለማቅረብ ብቻ በቂ አይደለም - ኩባንያዎች ከሚጠበቁት በላይ መሆን አለባቸው። ንግድዎ ከፍተኛ ግብይት / ዝቅተኛ ገቢ ከሆነ የደንበኛ ታማኝነት ፕሮግራም እሱን ለማስተዳደር ከቴክኖሎጂው ጋር በጣም አስፈላጊ ነው።
የደንበኛ ታማኝነት ፕሮግራም በአንድ የምርት ስም እና በደንበኛ መካከል ግንኙነት ነው። ኩባንያው ብቸኛ ምርቶችን, ማስተዋወቂያዎችን ወይም ዋጋዎችን ይሰጣል; በምላሹ ደንበኛው በድጋሜ ግዢዎች ወይም የምርት ስም ተሳትፎ ከንግዱ ጋር "በቋሚነት ለመሄድ" ይስማማል። ዳረን ዲማታስ ፣ ራስ-አሠሪ
ዛሬ ይህንን ጥሪ እንድናስተላልፍልህ የተገደድነው፣ ጨካኙ፣ አረመኔው እና ፀረ-ዐማራ የሆነው የትግሬ ነፃ አውጪ ወራሪ ቡድን፣ በመላው የዐማራ ሕዝብ ላይ፣ ካለፉት ሁሉ በመጠኑና በስፋቱ የተለየ፣ ይፋ በሆነ ሁኔታ ጦርነት በማወጁ ነው። የጥቁር ናዚው የትግሬ-ወያኔ ቡድን፣ በዐማራው ላይ እጅግ መጠነ-ሰፊ የሆነ የዘር ማጥፋት ዘመቻ መክፈቱን፣ በወያኔ ታዞ አዳሪ የሆነው ጠቅላይ ሚኒስትር ተብየው አቶ ኃይለማርያም ደሣለኝ፣ ለወታደሩና ለፀጥታ ኃይሉ ሙሉ የመግደልና የማሰር ሥልጣን መስጠቱን፣ በብዙኃን የመገናኛ መሣሪያዎች ሰምተናል። በዚህም መሠረት፣ የትግሬ-ወያኔ ዐማራውን ለመጨፍጨፍ፣ እጅግ ቁጥራቸው ከፍተኛ የሆኑ ነፍሰ በላ ገዳዮቹን፣ በተለያዩ የትርንስፖርት መንገዶች ወደ ባሕር ዳር፣ ጎንደር፣ ደብረ ማርቆስ፣ ደሴ፣ ደብረ ታቦር፣ ደባርቅ፣ ወዘተርፈ በማጓጓዝ ላይ እንደሆነ አውቀናል።
እኛ በስምህ ተደራጅተን፣ በአረመኔው የትግሬ-ወያኔ አገዛዝ እየተፈጸመብህ ያለውን የዘር ጥቃት ለዓለም ማኅበረሰብ በማሰማት ላይ የምንገኝ ልጆችህ፣ የምናቀርብልህ ጥሪ አለን። ይኸውም፥ አንተን በደመኛ ጠላትነት ፈርጀው፣ ፕሮግራም አዘጋጅተው እና ተደራጅተው፣ ላለፉት 41 ዓመታት የዘር ፍጅት ሲፈጽሙብህ የኖሩት የትግሬ-ወያኔዎች ዛሬም የጥፋት በትራቸውን እንዳልሰበሰቡት አንተም አሳምረህ ታውቀዋለህ። እንዲያውም ከሌሎች ነገዶች ያልተቀላቀሉበት፣ የትግሬ-ወያኔ ብቻ የሆኑ ነፍሰ-በላ ገዳዮች፣ የፌድራል ፖሊስ እና የመከላከያ ሠራዊት መለዮ ለብሰው፣ አንተን የዋሁን እና ደጉን የዐማራ ሕዝብ ለመጨፍጨፍ ከፍ ሲል በተዘረዘሩት ከተሞች የተሰማሩ መሆናቸውን ዕለት በዕለት የምትመሰክረው ሃቅ ነው። ስለሆነም ሌላ ከውጪ የሚመጣ ደጋፊ ኃይል ሳትጠብቅ፣ ራስክንና ቤተሰብህን ከጥቃቱ መከላከል እንድትችል አስፈላጊውን መሰናዶ ታደርግ ዘንድ ለማሳሰብ እንወዳለን። ከታሪክም እንደምንገነዘበው፣ ዐማራው የራሱን እና የአገሩን ጠላቶች ከጓሮው ገብተውለት ቀርቶ፣ ከጉያቸው እየገባ የዶግ አመድ የማድረግ የቆየ የጀግንነት ታሪክ እና ባህል ባለቤት ነው። ስለሆነም ይህን በእብሪት ተወጥሮ፣ ከብብትህ የገባውን የትግሬ-ወያኔ መንጋ፣ በጎበዝ አለቆችህ በመመራት አስፈላጎውን መከላከል በማድረግ፣ ይህን የጣሊያን እንቁላል አቅራቢና አልጋ አንጣፊ የነበሩትን የባንዳ ልጆች ጥርቅም፣ በተለመደው ጀግንነትህ ፍላጎታቸውን የቀን ሕልም እንደምታደርገው እምነታችን ከፍ ያለ ነው።
በአሁኑ ሰዓት፣ አጥፊው የትግሬ-ወያኔ ቡድን፣ በባሕር ዳር፣ በጎንደር፣ በደብረ ማርቆስ፣ በደሴ እና በደብረ ታቦር በሚገኙ ሕንፃዎች ውስጥ አልሞ ተኳሽ ነፍሰ ገዳዮቹን አሰማርቶ ለጅምላ ግድያ ሙሉ ዝግጅቱን ማጠናቀቁ ታውቋል። ከዚህ በተጨማሪም ነፍሰ በላዎቹ የትግሬ-ወያኔዎች በከተሞች ውስጥ በሚንቀሳቀሱ ሚኒባሶች እና የሕዝብ ማመላሻዎች መኪናዎች መትረየስ እና ላውንቸር ጠምደው ሕዝብ ለመጨፍጨፍ ከቦታ ቦታ እየተንቀሳቀሱ መሆኑን ላንተ መንገር «ለቀባሪው ማርዳት» ይሆንብናል። ስለሆነም፣ አንተ ጀግና እና ኩሩ የሆንከው የዐማራ ሕዝብ፣ ይህ የትግሬ-ወያኔ አጥፍቶህ ከመጥፋቱ በፊት፣ አጥፊውን ኃይል ቀድመህ ለማጥፋት ክንድህን አስተባብረህ ለመብትህና ለነፃነትህ ተዋደቅ። «ከዘላለም ባርነት እና ውርደት የአንድ ቀን ነፃነት» ይመረጣልና፣ አንተም እንደ አባቶችህ፣ ለልጆችህ እና ለልጅ ልጆችህ ኩራትን እና ነፃነትን ለማውረስ በወራሪው እና በዘረኛው ጠላትህ በትግሬ-ወያኔ ላይ የተባበረ ክንድህን አንሳ። «ጅብ ከሚበላህ፣ ጅቡን በልተህ ተቀደስ» ይባላልና፣ አንተን ሊያጠፋ የተፈጥሮ ድንበርክን ተከዜን ተሻግሮ የመጣውን፣ ይህ የሰከረ መርዘኛ እባብ እንዳያመልጥህ በር በሩን ዘግተህ መተናፈሻ በማሳጣት ለትውልዱ የማይረሳ ትምህርት ሰጥተህ እንደምትሸኘው እምነታችን ጽኑ ነው። የትግሬ-ወያኔ ያቀደልህን ሞት እና የዘር ዕልቂት ትውልድህን ከፈጽሞ ጥፋት እንድትታደግ ጥሪያችን ስናቀርብ፣ በእኛ በኩል ማድረግ የሚምንችለውን ሁሉ ለማድረግ የምንሰስተው አንዳችም ነገር አለመኖሩን ስናረጋግጥልህ በታላቅ አክብሮት ነው።
ይድረስ «ለብሔረ አማራ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ» አካላትና አባላት! የቆየው እና መልካሙ ባህላችን፣ እንደሚያስገነዝበን «ከባዕዳ ቆርሰህ ወደ ወገንህ ዙረህ ጉረስ» የሚል ነው። የትግሬ-ወያኔ ለእናንተ ባዕድ እንጂ፣ ወገናችሁ እንዳልሆነ፣ በየቀኑ የሚፈጸምባችሁን አድልዖ እና በደል ከእናንተ የተሻለ የሚያውቀው የለም። የትግሬ-ወያኔ እናንተን የሚያያችሁ፣ የወገኖቻችሁ መቁረጫ እና መፍለጫ የምሣር እጀታ (ዛቢያ) አድርጎ እንጂ፣ እንደትግል አጋር አድርጎ አለመሆኑን ትስቱታላችሁ አንልም። ይህም በመሆኑ ምንጊዜም አያምናችሁም። ባለመታመናችሁ ደግሞ ዘወትር በስለላ እና በክትትል ውስጥ ያላችሁ ናችሁ። አሁን የወልቃይት-ጠገዴን የማንነት ጥያቄን ተከትሎ የተቀጣጠለው የሕዝባዊ እንቢተኝነት ማዕበል የትግሬ-ወያኔን ጠራርጎ አፈር ሳይቀላቅል ይቆማል ብላችሁ የምታስቡ እና የምታምኑ ከሆናችሁ፣ የምታስቡት በአዕምሮአችሁ ሳይሆን፣ እንደሚባለው በሆዳችሁ ነው ማለት ነው። በአዕምሮአችሁ የምታስቡ ከሆነ፣ የትግሬ-ወያኔ ላለፉት 41 ዓመታት በዐማራው እና በኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ የፈጸመው ግፍ ገደቡን አልፎ በመፍሰሱ፣ እንደጎርፍ የፈሰሰው የንፁሐን ዜጎች ዕንባ ከፈጣሪ ደጅ የደረሰ መሆኑን አምናችሁ ተቀበሉት። ስለዚህ ምንጊዜም ከተበዳዮች ጎን የሚቆመው የዕውነት አምላክ ፍርዱን የሚሰጥበት ቀን ላይ በመሆናችን፣ የትግሬ-ወያኔ እናንተንም ሆነ እናንተ የወጣችሁበትን የዐማራ ነገድ አጥፍቶ፣ ወደ ምሽጉ እንዳይሄድ፣ ከወገናችሁ ጎን የምትቆሙበት ወቅት ላይ መሆናችሁን ልብ እንድትሉ አደራ እንላለን።
ይህ ሳይሆን ቀርቶ፣ የገዳዩ አካል ብትሆኑ፣ ሥራችሁ በምድርም በሰማይም ይቅር የማይባል ከፍተኛ ወንጀል እና ኃጥያት መሆኑን ከወዲሁ እንድትገነዘቡት እንሻለን። ዛሬ በድብቅ የሚቀር አንዳችም ነገር የለም። ዕድሜ ለዘመኑ ቴክኖሎጂ፣ የምትሠሩትን ማናቸውንም መልካምም ሆነ መጥፎ ሥራ በድምፅ፣ በምስል፣ በሰነድ ተቀርጾ፣ በደቂቃዎች ውስጥ ለእኛ ከጉዳዩ ባለቤቶች ቀርቶ ለዓለም ማኅበረሰብ የሚደርስ መሆኑን አታውቁም ለማለት አንደፍርም። በመሆኑም፣ የእያንዳንዳችሁ እንቅስቃሴ በሕዝቡ ዕይታ ውስጥ ያለ ስለሆነ፣ ከአይቀሬው የትግሬ-ወያኔ ውድቀት በኋላ፣ ተበዳዩ ሕዝብ ለሚያቀርብላችሁ ጥያቄ የምትሰጡት ምክንያት ዋጋ አይኖረውምና፣ ከወዲሁ ከወገናችሁ ጎን እንድትቆሙ በወገናችን በዐማራው ስም ጥሪአችን እናቀርብላችኋለን። በመሆኑም ወገናዊነታችሁ ለወገናችሁ እንጂ፣ ለቅኝ ገዣችሁ ወያኔ እንዳይሆን አደራ እንላለን።
በተቃራኒው ይህንን ጥሪ ተላልፋችሁ፣ ከዐማራው ደመኛ ቡድን ጋር ቆማችሁ የወገናችሁ መቁረጫ ምሣር እጀታ ከሆናችሁ፣ ሞታችሁ አካላዊ ብቻ ሳይሆን፣ መንፈሣዊምም ጭምር እነደሚሆን ልናሳስባችሁ እንወዳለን። ይህን ጥሪ ተላልፋችሁ በወገናችሁ ላይ አንዳች ጥፋት ብትፈጽሙ፣ በኋላ ላይ ለሚከተለው የከፋ እርምጃ፣ ሕዝባችን «እጄን በእጄ» የሚለው ፀፀት ተሸካሚ እንዳይሆን፣ ከወዲሁ ተገቢውን ጥንቃቄ እንድታደርጉ ጥሪያችን እናቀርባለን።
የፖሊስ ሠራዊት ዋና ተግባር የሕዝብን ደህንነት እና ሰላም መጠበቅ እንጂ፣ ሕዝብን ሰላም መንሳት እና ማሸበር፣ አልፎም ዘር ማጥፋት አይደለም። የመከላከያ ሠራዊት ዋና ተግባርም የአገሩን ሉዓላዊነት እና አንድነት ከውጪ ወራሪዎች መከላከል እንጂ በሰላማዊው የገዛ ወገኑ ላይ ጥይት በመተኮስ መጨፍጨፍ እንዳልሆነ ታውቃላችሁ። ይህንን የምታደርጉ ከሆነ ግን ከዚያ በኋላ ለሚመጣው ሕዝባዊ ምላሽ ተጠያቂዎቹ እናንተው እንጂ ሕዝቡ አይሆንም። በመሆኑም አፈሙዛችሁን በአሸባሪው የወያኔ ቡድን ላይ በማዞር ሕዝባዊ ወገንተኝነታችሁን እንድታሳዩ ከወዲሁ ትጠየቃላችሁ።
አባቶቻችን እንደሚነግሩን ትግሬና ዐማራ አንድ ዓይነት ሃይማኖት የሚከተሉ፣ ከግዕዝ የተቀዳ ቋንቋ የሚናገሩ፣ በታሪክ እና በመልከዐ-ምድር አቀማመጥ የተቆራኙ፣ የተጋቡ እና የተዋለዱ፣ በዚህም ምክንያት የወል የሆነ ሥነልቦና የገነቡ መሆናቸውን ነው። ካለፉት 50 እና 60 ዓመታት በኋላ ግን ያ የቀድሞ ታሪክ መልኩን ለውጧል። በተለይም ደግሞ ከአብራክህ የወጣው የትግሬ-ወያኔ ቡድን፣ ላለፉት 25 ዓመታት በጨበጠው የፖለቲካ ጡንቻ ተጠቅሞ፣ ዐማራውን በአውራ ጠላትነት ፈርጆ፣ በዐማራው ላይ የዘር ፍጅት መፈጸሙን መቼም ቢሆን፣ የለም አልተደረገም እንደማትለን ተስፋ አለን።
የትግሬ-ወያኔ ቡድን የኢትዮጵያ እና ኢትዮጵያዊነት ዋና ጠላቶች መሣሪያ በመሆን፣ ኤርትራን አስገንጥሎ፣ አገሪቱን ተፈጥሮአዊ የቀይ ባሕር ባለቤትነቷን በማሳጣት መተናፈሻ ያጣች፣ የበይ ተመልካች ያደረጋት መሆኑን ታውቃለህ። በዚህም የተነሳ፣ በትውልድ፣ በቋንቋ፣ በሃይማኖት፣ በመከዐ-ምድር ወዘተርፈ አንድ ከሆነው የኤርትራ ሕዝብ ጋር ጥቁር ደም አቃብቶ ኑሮህ የሰቀቀን እንዲሆን ማድረጉን ትዘነጋዋለህ አንልም። ይህ ቡድን አንተን ማኅበራዊ መሠረቱ በማድረግ፣ በፈለገው ጊዜ የፈለገውን የሚያስፈጽምብህ ሁነኛ የጥፋት መሣሪያው እንደሆንክ በመቁጠር፣ ያለፈው አልበቃ ብሎት፣ ዛሬም በዐማራው ነገድ ላይ አጠቃላይ የሆነ የዘር ፍጅት ለመፈጸም በወታደርነት እና በደህንነት ሠራተኛነት የተሰለፉት ልጆችህ ዐማራውን እንደፈለጉ እንዲያስሩ እና እንዲገድሉ ትዕዛዝ አስተላልፏል።
የትግሬ-ወያኔ ባዘዘው ትዕዛዝ መሠረት የትግራይ ሕዝብ ዛሬም የወያኔ መሣሪያ ሆኖ በዐማራው ላይ ተከታታይ የዘር ፍጅት ከፈጸመ፣ በትግሬ ሕዝብ እና በዐማራ ሕዝብ መካከል በተከታታይ ትውልዶች ምንጊዜም ሊታረቅ ከማይችል የጠላትነት ስሜት ውስጥ የሚገባ መሆኑን ልብ ልትለው ይገባሃል። ስለሆነም ከጊዜአዊ ስሜት እና «ወያኔ የእኛ መንግሥት ነው» ከሚለው የጧት ጤዛ እምነት ወጥተህ፣ የትግሬ-ወያኔ ዐማራውን እንድታጠፋ የሰጠህን ትዕዛዝ ከመፈጸም እንድትታቀብ ወገናዊ ጥሪያችን እናቀርባለን። ይህ ሳይሆን ቀርቶ፣ የትግሬ-ወያኔ ዓላማ አስፈጻሚ መሆንክን ከቀጠልክ፣ ትውልዱ እንደ እስካሁኑ፣ በኢትዮጵያዊነቱ ኮርቶ እና ተንደላቆ በመላ አገሪቱ የመኖር ዕጣው የሚሟጠጥ መሆኑን ልናስገነዝብህ እንወዳለን። ዛሬ የትግሬ-ወያኔ የዘረጋው ዐማራን የማጥፋት ዘመቻ በሁሉም በትግራይ ልጆች ተቀባይነትን ካገኘ፣ በትግሬና በዐማራው መካከል ለዘመናት ተገንብተው የነበሩ ግንኙነቶች ድልድይ እስከ ወዲያኛው የማይጠግኑ መሆናቸውን መናገር ነቢይ መሆንን አይጠይቅም። ስለሆነም ለጊዜአዊ ጥቅም እና ለልጆችህ ገደብ የለሽ አምባገነናዊ ሥልጣን መራዘም ብለህ፣ ከቋሚው እና ዘላለማዊው ወንድምህ የዐማራ ነገድ ጋር የተቃባኸው ደም «ባለፈው ይብቃ» ብለህ፣ ከሕዝቡ ጎን እንድትቆም የጠበቀ አደራችንን እናስተላልፍልሃለን። የዚህ ጥሪ ተቀባይነት ማግኘት፣ ጥቅሙ ለዐማራው ሳይሆን ፣ ለአሁኑም ሆነ ለወደፊቱ የትግሬ ትውልድ መሆኑን ልብ ብለህ፣ ከአጥፊው የትግሬ-ወያኔ ቡድን ራስክን እንድትለይ ጥሪያችን እናቀርባለን!
የድርጅቶቹ መኖር ዋጋው ሕዝብን ከጥፋት ለመከላከልና ወደ ተሻለ ማኅበራዊና ፖለቲካዊ ሕይዎት ለመምራት መሆኑ ግልጽ ነው። ሕዝብ ከሌለ ድርጅቶች አይኖሩም። በመሆኑን የእነዚህ ድርጅቶች መኖር ፋይዳው፣ ቆምንለት ለሚሉት የኅብረተሰብ ክፍል ኅልውና መጠበቅ የሚችልበትን ሁሉ፣ ከተለዋዋጭ ሁኔታዎች ጋር እያገናዘቡ ማድረግ ነው። በዚህ ረገድ ዘረኛው የትግሬ-ወያኔ ቡድን የዐማራውን ነገድ ዘር ለማጥፋት ይፋ የሆነ የዘር ፍጅት አዋጅ አውጇል። ይህ የዘር ፍጅት በስፋት እንዳይቀጥል፣ ኢትዮጵያ ተብላ የምትታወቅ አገርም ታሪክ እንዳትሆን፣ ይህ አጥፊ ቡድን የተያያዘውን የጥፋት ጉዞ ማስቆም የግድ ከሚለው ወቅት ላይ ተደርሷል። የትግሬ-ወያኔን ከጥፋት መንገዱ ማስቆም የሚቻለውም፣ ከያዘው የፖለቲካ ሥልጣን፣ በተያያዘው ሕዝባዊ እንቢተኝነት ትግል አሽቀንጥሮ መወርወር ሲቻል ብቻ ነው። ለዚህም በመጀመሪያ የጥቃቱ ሰለባ የሆነው የዐማራው ነገድ ልጆ አንድነት ከመቼውም ጊዜ በበለጠ ዛሬ አስፈላጊ ነው። ቀጥሎም በኢትዮጵያ አንድነት የሚያምኑ ድርጅቶች፥ ልዩነቶቻቸውን አጣብበው፣ አንድ በሚያደርጓቸው ጉዳዮች ዙሪያ በመሰባሰብ፣ አጥፊው ቡድን አጥፍቶን ሳይጠፋ በቁርጠኝነት ልንታገለው ይገባል። ለዚህ ዕውን መሆንም፣ ማንንም ያላገለለ የዘመቻ ሥራ ሊሠራ የሚችል ግብረኃይ ተቋቁሞ፣ የሚከተሉት ሥራዎች በአፋጣኝ እንዲሠሩ ሞረሽ ወገኔ የዐማራ ድርጅት ጥሪውን ያቀርባል።
አንደኛ፦ የዕለቱን የአገሪቱን ሁኔታ እየተከታተለ ዝርዝር መረጃዎችንና ዘገባዎችን ወጥነት እና ተከታታይነት ባለው መልኩ ለዓለም ማኅበረሰብ፣ ለዓለማቀፋዊ እና አሕጉራዊ ድርጅቶች፣ የሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች የሚያቀርብ የመረጃ ሥርጭት አካል መሰየም።
ሁለተኛ፦ በዲፕሎማሲው መስክ መልካም ስም ያላቸውን ሰዎች በማቀናጀት ወያኔ አገሪቱንና ሕዝቡን ወደ ጥፋት ጎዳና እየወሰዳት መሆኑን ሳይሰለቹና ሳይዘናጉ መረጃዎችን ለሚመለከታቸው አካሎች የሚሰጥና የሚያግባባ ቡድን መፍጠር፤
አራተኛ፦ ወያኔ አጥፍቶን ሳይጠፋ፣ የኢትዮጵያ ጉዳይ ያገባናል የሚሉ ወገኖች ባስቸኳይ ተገናኝተው፣ መጭውን የአገራችን ዕጣ ፈንታ የሚወስን ወጥ እና ተደጋጋፊ የሆነ ሥራ በአስቸኳይ መጀመር ጊዜ የሚሰጠው ጉዳይ አይደለም።
ነፃነት ወዳዱ እና ጀግናው የኢትዮጵያ ሕዝብ ሆይ! «አፍንጫ ሲመታ ዓይን ያለቅሳል» እንዲሉ፣ የዐማራው፣ የኦሮሞው፣ የሶማሌው፣ የአኙዋኩ ወዘተርፈ ችግር የእያንዳንዳችን ችግር ነው። የዐማራው ፍጅት ያንተም ፍጅት ነው። የትግሬ-ወያኔ በዐማራው ሕዝብ ላይ እንዳደረሰው በደል ሁሉ፣ የበደሉ መጠን በዓይነት እና ሁኔታ ይለያይ እንጂ፣ በሁሉም ኢትዮጵያውያን ላይ ላለፉት 25 ዓመታት ፈጽሞታል። ይህ የአገር፣ የታሪክ፣ የባህልና የማንነት ጠር የሆነ ቡድን፣ እስከ ዛሬ በዐማራው ላይ ያደረሰው በደልና ግፍ አልበቃ ብሎት፣ በግልጽና በይፋ በአዋጅ፣ የዐማራን ዘር ለማጥፋት ለወታደሩና ለጸጥታ ሠራተኛው ትዕዛዝ ሰጥቷል። ይህ ጥፋት በዐማራው ላይ ተፈጽሞ የማይቀር፣ ሁሉንም ለሥልጣኔ ያሰጉኛል የሚላቸውን ነገዶች ለማጥፋት ወደኋላ የማይል መሆኑን ባለፉት ዘመናት በተለያዩ ቦታዎች የወሰዳቸው አስከፊና ዘግናኚ ርምጃዎች ምንነቱን አሳይቷል። እሳትን ማጥፋት በሩቁ ነውና፣ ይህ በዐማራ ሕዝብ ላይ የታወጀው የዘር ፍጅት በእያንዳንዳችን ደጅ ከመድረሱ በፊት ከዐማራው ወገንህ ጋር በመቆም እሳቱን ከዚያው ላይ ለማጥፋት የተለመደ ኢትዮጵያዊ ትብብርህንና ጀግንነትክን ዳግም እንድታስመሰክር ጥሪአችን ስናቀርብልህ በታላቅ አክብሮት ነው። የዐማራው መዳን የኢትዮጵያ መድኅነት ነው። ሞትና ስደት ባለፈው ይብቃ! ናዚያዊው የትግሬ-ወያኔ አጥፊ ቡድን ነውና፣ አጥፍቶን ሳይጠፋ ቀድመን ለማጥፋት ከተቀጣጠለው የዐማራ ነገድ ሕዝባዊ እንቢተኝነት ጎን እንቁም!
በመጨረሻም፥ ከላይ የዘረዘርናቸውን ተግባሮች ካከናወንን፣ እኛ ኢትዮጵያውያን የትግሬ-ወያኔ የጫነብንን የናዚ-ዓይነት አገዛዝ፣ በአጭር ጊዜ ውስጥ አሽቀንጥረን ለመጣል እንደምንችል ጥርጥር የለንም። ለዚህም ፈጣሪያችን እግዚአብሔር ይርዳን።
የእንቁላል መከለያ አንድ ዓይነት ልዩ መሣሪያ ሲሆን ለበሰለ እንቁላል ፣ ለተቀቀለ ፣ ለተጠበሰ እንቁላል ፣ ለጨው የእንቁላል ምርት ኢንተርፕራይዞች ተስማሚ ነው ፡፡
የእንቁላል መደርደር እና ማሸጊያ ማሽን, የእንቁላል ሰባሪ ማሽን አምራቾች, የተቀቀለ የእንቁላል ልጣጭ ማሽን, ራስ-ሰር የእንቁላል ሰባሪ ማሽን, የእንቁላል ፓከርን ማጥመድ, የእንቁላል ማሸጊያ ማሽን,
ኢትዮጵያ እና ሱዳን በቻን ማጣሪያ ሀዋሳ ላይ ባደረጉት ጨዋታ 1-1 ተለያይተዋል፡፡ ከጨዋታው መጠናቀቅ በኋላም የሁለቱ ሃገራት አሰልጣኞች ለጋዜጠኞች አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡
“ጨዋታችን እንደጠበቅኩት ጥሩ አይደለም፡፡ ከዚህ በፊት ከተጫወትነው ጨዋታ የወረደ ነው፡፡ በሶስት የተከላካይ አማካይ አይደለም የተጠቀምነው (የምንተስኖት እና ብሩክ ተቀይረው ከገቡ በኃላ)፡፡ ምንተስኖት ተደራቢ አጥቂ ሆኖ ነው እንዲጫወት ነው፡፡ ብሩክ ቃልቦሬ መስመር ላይ ሆኖ እንዲጫወት ነው ያደረግነው፡፡ በአራት ተከላካይ እና በአራት የአማካይ ተከላካይ አልተጫወትንም፡፡”
“ዛሬ ቡድኑ ጥሩ አይደለም፡፡ ከዚህ በፊት ካደረግናቸው ተከታታይ ጨዋታዎች ዛሬ የህዝቡም ተፅዕኖም ይሆን ያልጠበቅናቸው ነገሮች ይገጥማሉ፡፡ ዛሬ በልጆቼ እንቅስቃሴ ብዙም ደስተኛ አይደለሁም፡፡ ደጋፊያችንም የሚጠብቀውን ያህል አልነበረም የተጫወትነው፡፡”
“እኛ ነን አጋጣሚውን የፈጠርንለት፡፡ እነሱም ረጅም ኳስ እኛም ረጅም ኳስ ተመሳሳይ ሆነ፡፡ ተክለሰውነት ይህንን አልፈቀደልንም፡፡ የልጆቻችን እና ስብስባችን እንደምታውቋቸው ኳስ የሚችሉ ልጆች ናቸው፡፡ የፈለግነውን አይደለም የተጫወትነው፡፡ የገቡት ልጆች እራሱ ለረጅም ኳስ የሚሆኑ አይደሉም፡፡”
“በሁለተኛው አጋማሽ የተሻለ እንቅስቃሴ ነበር፡፡ በሁለተኛው አጋማሽ በተሻለ የመጫወት ፍላጎት ነበር፡፡ እኔ እንደማስበው ይህንን ውጤት ማግኘታችን ይገባናል፡፡ ከዚህ የበለጠ ግቦችን ማስቆጠር የምንችልበት እድልም ነበር፡፡ ጥሩ ጨዋታ ተመልካቹ እንደተመለከተ ተስፋ አደርጋለው፡፡”
“እግርኳስ ነው የምንጫወተው፡፡ ከዚህ በፊት ለማለፍ ተቸግረን ነበር፡፡ አሁን ላይ ማለፍ ነው አላማችን፡፡ በሜዳችን ጥሩ እንጫወታለን ብዬ አስባለው፡፡ ቀላል ጨዋታ እንደማይሆን እጥብቃለው፡፡”
“በአሁኑ ግዜ ከሜዳ ውጨ ጥሩ ልትጫወት ትችላለህ፡፡ ስለዚህም በዚህ ውጤት ላይ አንኩራራም፡፡ አሁንም ፊታችንን ወደ ዝግጅት እናዞራለን፡፡ ብዙ እድሎችን አምክነናል በዚህ ላይ መስራት አለብን፡፡”
ከእነዚህም መካከል ፍርድ ቤት የቀረቡት ሦስት ብቻ መሆናቸውን የገለፁ አንድ የፓርቲው አምራር አባል ፖሊስ የፍርድ ቤት ትዛዝን ባለመቀበል በዋስ የተፈቱ አንዲት አመራር አባል በእስር እንደሚገኙ ተናግረዋል፤ የፖሊስን ምላሽ ለማግኘት አልተቻለም፡፡
የሠማያዊ ፓርቲ የህዝብ ግንኙነት ኃላፊ አቶ ሠለሞን ተሰማ ለቪኦኤ እንደገለፁት በአሁኑ ጊዜ በተለያዩ የሃገሪቱ ክፍሎች እጅግ ብዙ የሠማያዊ ፓርቲ አባላትና ደጋፊዎች እስር ቤት ይገኛሉ፡፡
ሀገራችንን ላለፉት 25 ዓመታት ሲገዛ የቆየው ኢህአዴግ ባለ2 አሀዝ ፈጣን እድገት እያስመዘገብኩ ሀገራችን በምግብ ራሷን እንዲትችል፣ ከስንዴ ልመና ለመውጣትና እያንዳንዱ ዜጋም በቀን ቢያንስ ሶስት ጊዜ ለመብላት እንዲበቃ እያደረኩ ነኝ ብሎ በሚያሰራጨው የፕሮፓጋንዳ ጋጋታ ሕዝባችንን የተስፋ ዳቦ እየመገበ ለማኖር ቢሞክርም በአገዛዙ ጊዜ የተፈጥሮ ድርቅ በሚከሰትበትም ሆነ በሌላ ወቅት በህዝባችን ላይ እየደረሰ ያለው ከፍተኛ ችግርና መጎሳቆል የፕሮፓጋንዳውን ባዶነት በተጨባጭ በተደጋጋሚ አሳይቷል፡፡ ሀገራችንን በዓለማችን መካከለኛ ገቢ ካላቸው ሀገሮች ተርታ በአጭር ጊዜ ለማሰለፍ የሚያስችል ፈጣን እድገትና ለውጥ በማስመዝገብ ላይ ነን፣ በማለት በሚያሰራጨው ፕሮፓጋንዳም የጥቅት የሥርዓቱ ገዥዎችና ምንደኞች በስተቀር የብዙሃኑ ሕዝባችን ኑሮው ሲሻሻል አልታየም፡፡
አህአዴጎች ምርታማነትን በከፍተኛ ደረጃ በመጨመር ሀገራችን በምግብ ራሷን እንዲትችል ብቻ ሳይሆን ለውጭ ገበያም ለማቅረብ በቅተናል፣ በማለት በተደጋጋሚ ድስኩር ባሰሙ ማግስት፣ በአንድ የምርት ወቅት ብቻ እንኳ የተከሰተው የዝናብ እጥረት የድስኩራቸውንና የፉከራቸውን ባዶነት እያጋለጠ እርቃናቸውን ሲያስቀራቸው ለማየትና ለመታዘብ ችለናል፡፡ በእጂጉ የሚያሳስበን ይህንን ባዶ ፕሮፓጋንዳቸውን ለመሸፋፈን ሲሉ በሕዝባችን ላይ እየደረሱ ያሉ ችግሮችን በትክክል ባለመግለጽ ሕዝባችንን ለባሰ ጉዳት እየዳረጉት መገኘታቸው ነው፡፡ ለእነዚህ ችግሮች ዋና መሠረቱም ኢህአዴጎች ብዙ የሚያወሩለት የኢኮኖሚ እድገት ፖሊሲ የምልአተ-ሕዝባችንን የኑሮ ችግሮች በተጨባጭ ሊቀርፍና ሊያስወግድ በሚያስችልና ዜጎች ፍትሐዊ ተጠቃሚ በሚሆኑበት አቅጣጫ ያልተመራ መሆኑ ነው፡፡ አርሶ አደሩ ሕዝባችን እንዳለፉት ሥርዓቶች ሁሉ በትናንሽ የመሬት ይዞታዎች ላይ በተመሠረተ እጅግ ኋላ ቀርና የዝናብ ጥገኛ በሆነው የግብርና ምርት አመራረት ላይ የሚገኝ እንደመሆኑ ለአንድ የምርት ወቅት የሚከሰት የዝናብ እጥረት ለመቋቋም የሚያስችል ምርት በግልም ሆነ በሀገር ደረጃ ማምረት ባለመቻሉ የበርካታ ዜጎቻችን ሕይወት ለአስከፊ አደጋ ሲጋለጥ ቆይቷል፡፡
ከ2007 ዓ ም ጀምሮ በበርካታ የሀገራችን አከባቢዎች የተከሰተው የዝናብ እጥረትም እንደ ከዚህ ቀደሙ ሁሉ የበርካታ ዜጎቻችንን ሕይወትና ንብረት በተለይም በሰብል ምርትና የእንሰሳት ሀብት ላይ ከፍተኛ ጉዳት በማድረሱ ሕዝባችን በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ይገኛል፡፡ በዚህም መሠረት በተለያዩ የሀገራችን ክልሎች ከአስር ሚሊዮን በላይ የሚቆጠሩ ዜጎቻችንና የቤት እንሰሳት የሚበሉትንና የሚቀምሱትን አጥተው በረሃብና በውኃ እጦት የሚጎዱበት ሁኔታ ሊፈጠር ችሎአል፡፡ ይህንንም አሳዛኝ ክስተት የኢህአዴግ አገዛዝ እጅግ አቃልሎ በጣም ጥቂት ዜጎችን ብቻ የሚመለከት ጉዳይ እንደሆነ፣ እንደዚሁም በመንግስት አቅምና በሀገር ውስጥ ባለ የምግብ ክምችት ችግሩን መቋቋም እንደሚቻል አስመስሎ ስያድበሰብስ ቆይቷል፡፡ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅትና የውጭ ሀገር ሚዲያዎች የችግሩን መጠን ይፋ ሲያደርጉም ኢህአዴግም እንደ ቀደምቶቹ የሀገራችን አምባገነን ገዥዎች ለማስተባበልና ለመሸፋፈን እየሞከረ ይገኛል፡፡
እስከአሁን ድረስም የችግሩን ስፋትና ጥልቀት በትክክል ለመላው የኢትዮጵያ ሕዝብም ሆነ ለዓለም ሕብረተሰብ ባለመግለጹና የሀገር ውስጥም ሆነ የውጭ ሀገር እርዳታ በተገቢው ደረጃ ለማሰባሰብና ለማሰራጨት ባለመንቀሳቀሱ እጅግ በርካታ የድርቁ ተጎጂ ወገኖቻችን እርዳታ በወቅቱ እየደረሳቸው አለመሆኑ በእጂጉ ያሳስበናል፡፡ በአንዳንድ አከባቢዎች እርዳታው በወቅቱ ያልደረሰላቸው ወገኖቻችን ጠብቀው በማጣታቸው እርዳታ ፍለጋ ለመሰደድ የሚያደርጉት እንቅስቃሴ አዲስ አበባ ድረስ የሚታይ ቢሆንም የኢህአዴግ ካድሬዎች እርዳታውን በማድረስ ችግሩን ከመፍታት ፋንታ ሕዝቡ በግድ ባለበት እንዲቆይ በማድረግ ሥራ ላይ አተኩረው ይገኛሉ፡፡
እርዳታው እየደረሰ ባለበት አንዳንድ አከባቢዎችም በኢህአዴግ ዘንድ የተለመደውን ፖለቲካዊ ወገንተኝነት በማንጸባረቅ የተቃዋሚ ፓርቲ አባላት ለሆኑ ተጎጂዎች “ፓርቲያችሁ አምጥቶ ይስጣችሁ” በማለት፣ ሰብአዊ እርዳታን ለፖለቲካ መሳሪያነት እየተጠቀሙ ይገኛሉ፡፡ በአንዳንድ እርዳታው እየተከፋፈለ ባለባቸው አከባቢዎችም የእርዳታ እህልና ዘይቱን እየሸጡ ለምንም የማይበቃ ትንሽ ገንዘብ ለተጎጂዎች እየሰጡና ለልማት እያሉም ተጎጂዎቹን ገንዘብ እንደሚያስከፍሉ ለማወቅ ተችሎአል፡፡ በድርቅ ምክንያት ምርት ለማግኘት ያልቻሉ አርሶ አደሮችም አመታዊ ግብር መክፈል ባልቻሉባቸው አከባቢዎች እርዳታውን ሳይቀበሉ እንዲፈርሙና ለእርዳታ የተመደበላቸው እህል ተሸጦ በግብር ስም ለመንግሥት ገቢ እንዲደረግ ሕገወጥና ኢ-ሰብአዊ ጫናዎች በአርሶ አደሮች ላይ እየተፈጸሙ እንደሚገኙ ለመረዳት ተችሎአል፡፡
በአጠቃላይ ሲታይ በቅርቡ በሀገራችን የተከሰተው ድርቅ ኢህአዴግ ላለፉት አሥር ተከታታይ አመታት አስገኘሁ ያለው የኢኮኖሚ እድገት የጥቂት የሥርዓቱን ባለሟሎች ሕይወት ከመለወጥ በስተቀር ሰፊውን ሕዝባችንን በአንድ የምርት ወቅት የሚከሰተው የዝናብ እጥረት ከሚያስከትለው የምግብ እጥረት ሊታደግ ያልበቃ መሆኑ ሀገራችን በምን ያህል ችግር ውስጥ እንዳለች ያሳያል፡፡ የኢህአዴግ አገዛዝም እንደቀደምቶቹ ሥርዓቶች ሁሉ ለሕዝባችን ችግሮች ተገቢውን ትኩረት ሳይሰጥ ለራሱ አባል ድርጅቶች አመታዊ ክብረ በዓላት ከፍተኛ ትኩረት በመስጠት ገደብ በሌለው ወጪ የሀገር ሀብት በማባከን የሚሠማራ አምባገነናዊ መንግሥት መሆኑን በግልጽ አሳይቷል፡፡ ምክንያቱም በዚህ ሕዝባችን በችግር ላይ ባለበት ወቅት ኢህአዴግ በሚቆጣጠራቸው ሚዲያዎችም ሆነ በየአከባቢው ባሉት የካድሬ ሠራዊቱ አማካይነት በስፋት ትኩረት ሰጥቶ በማሰራጨት ላይ ያለው ፕሮፓጋንዳ፣ በሕዝባችን ላይ እየደረሱ ያሉትን የረሃብና የኑሮ ችግሮች ለሕዝባችንና ለዓለም ሕብረተሰብ በማሳወቅና ለችግሩ መፍትሔ በመሻት ላይ ሳይሆን፣ ለአባል ድርጅቶቹ ዓመታዊ ክብረ በዓላት ድምቀት ከፍተኛ ሀብት በማባከን በሚከናወን ፈንጠዚያ ላይ ያተኮረ ነው፡፡ ይህም “ታሪክ ራሱን ይደግማል” እንዲሉ ቀደምት አምባገነናዊ ሥርዓቶች ሕዝባችን በድርቅ ሲጠቃ በነበረባቸው ጊዜያት በረሃብ የሚሰቃየውን ሕዝብ ችግሮች ችላ ብለው ለራሳቸው ክብረበዓላትና ለቤተሰቦቻቸው የልደት ቀናት አከባበር ከፍተኛ ትኩረት ሰጥተው የሀገር ሀብት ሲያባክኑ ከኖሩበት አሰነዋሪ ተግባራት ጋር ተመሳሳይ ድርጊት ነው፡፡
1ኛ፡- በሕዝባችን ላይ እየደረሰ ያለውን ረሃብ ስፋትና ጥልቀት ለሕዝባችንና ለዓለም ሕብረተሰብም በትክክል እንዲያሳውቅና የተጎዱት ወገኖቻችን የሚገባቸውን ያህል እርዳታ በወቅቱ የሚያገኙበትን ሁኔታ በአስቸኳይ እንዲያመቻች፣
3ኛ፡- በረሃብ ለተጎዳው ሕዝብ የሚሰጠው እርዳታም ካለአንዳች አድሎኦና የፖለቲካ ወገንተኝነት ለተጎዳው ዜጋ ሁሉ በትክክል እንዲዳረስ እንዲያደርግ፣ የእርዳታ እህሉን በሚሸጡና የልማት መዋጮ ክፈሉ በማለት ተጎጂዎችን ገንዘብ በሚያስከፍሉ ካድሬዎች ላይም ተገቢውን እርምጃ እንዲወስድ፣
4ኛ፡- ለአባል ድርጅቶቹ ክብረበዓላትም ሆነ ሕብረተሰቡን ለመደለል ለሚያዘጋጃቸው የተለያዩ የመደለያ ፕሮግራሞች ያለገደብ እየባከነ የሚገኘውን የሀገር ሀብት በድርቁ ለተጎዳው ሕዝባችን እርዳታ እንዲውል እንዲያደርግ፡-
5ኛ፡- ኢህአዴግ ሕዝባችንን ከድህነትና ከረሃብ ያላላቀቀውን “የፈጣን የኢኮኖሚ እድገት” አምጥቻለሁ የሚለውን ባዶ ፕሮፓጋዳ አቁሞ፣ የኢኮኖሚው እንቅስቃሴ በዘላቂነት የሕዝባችንን ኑሮ በተጨባጭ የሚያሻሽልና ከድህነትና ከረሀብ በሚያላቅቅ ስልት እንዲመራ እንዲያደርግ አጥብቆ ይጠይቃል፡፡
ሰሞኑን ድኅረ- ገፆቻችንን ያጥለቀለቀው ዓቢይ ጉዳይ “ርሃብ” በሚባል ጨካኝ ምጣድ ላይ ተዘርግፈው እየተቆሉ ላሉ ወገኖቻችን የእንድረስ ጩኽትን የሚያስተጋባ የፌስ ቡክ “የክፉ ቀን” ዘመቻ ይመስለኛል። ምንም እንኳን ዕንቅስቃሴአችን ከጩኽት መዝለሉን እርግጠኛ ባልሆንም እኔም በጓደኞቼ አማካኝነት ተሳታፊ ሆኛለሁ። ቆይ ግን ጎበዝ! ቆም እንበል በእውነት ክፉ ቀን ወይስ ክፉ ጠላት? ኤሊኖ ወይስ አውሮቦሮሶች?። “አህያውን ሲፈሩ መደላድሉን” እንዳይሆን ብየ ነው።
የፌስ ቡኩን ዘመቻ የከፈቱት ወገኖቼ በንጉስ በአጤ ምኒልክ ዘመነ- መንግስት ከ1880-1884 የተከሰተውንና ወገናችንን በመሮ ጥርሱ አድቅቆ በትውልድ መካከል የማይደብስ ጠባሳ ጥሎብን ያለፈውን እነኝያ “ክፉ ቀን” በመባል የሚታወቁትን ድርብርብ አሰቃቂና ማቅ-ለበስ ዐመታት ስያሜ በመውሰድ የተጀመረ ዕንቅስቃሴ ይመስለኛል። አዎ! ከባድ ዓመታት ነበሩ ክፉ ቀን የሚል መጠሪያ ይዘውም በታሪክ መዝገብ ከነግሳንግሳቸው ሰፍረዋል። ሌላው ሳይቀር ወራሪው የጣሊያን ጦርም ስለርሃቡ መረጃው ስለነበረው ይህንን ክፉ አጋጣሚ ተጠቅሞበታል ይባላል። ግን ወዴት ወዴት“ዱባና ቅል አበቃቀሉ ለየቅል ይባል የለ” ያ ክፉ ቀን ወዴት የአሁኑ (?) ወዴት።
በዚያ ክፉ ቀን ህዝቡ በሞት የተሸነፉ ዘመዶቹን እየቀበረም እየጣለም እሱም ከሞት ጋር ግብግብ እየገጠመና በነፍስ ውጭ ነፍስ ግቢ እየተጣደፈ ከአራቱም የኢትዮጵያ አቅጣጫ ወደ ንጉሱ ዓጤ ምኒልክ ቤተ-መንግስት በጥቁር እንግዳነት ከአሸለቱ ቁመናዎቹ ጋር የተገጠገጠው ችግረኛ ቁጥር እንዲህ ቀላል የሚባል አልነበረም። በዘመኑ ይህንን የሰቆቃ ትዕይንት በዓጤ ምኒልክ ቦታ ሆኖ ላየው ይጨንቃል አቅል ይሰውራል። ይሁን እንጅ ንጉሱ ከእውነቱ ዘወር አላሉም ይልቁኑም በተሰበረ ልብ እንዳመጣጡ ተቀበሉት እንጅ። እዚህ ላይ ልብ ልንለው የሚገባን ነገር ምንድነው ህዝብ የሚያምነው መሪ ሲያገኝ የአባት ያክል ያምነዋል። ህመሙን ፤ ጭንቀቱን፤ የሆዱን ብሶት ሊያካፍለው ይፈልጋል። ከእግዚአብሄር ቀጥሎ ህዝብ ልቡን የሚጥለው በእርሱ ላይ ነዋ!። ዓጤ ምኒልክ ይህ ግርማ ሞገስ በህዝባቸው ላይ ነበራቸው እምየ የሚለውን ስም ያገኙትም በነኚህ የጭንቀት ቀናት ነው ይላሉ ብዙዎቹ። ለሩህሩህነታቸውና ለደግነታቸው ከህዝብ የተሰጠ የፍቅር ስጦታ!።
ደጉ ንጉስ በርሃብ አለንጋ እየተገረፈ ከባድማው የተሰደደውን መፃተኛ እንደዛሬዎቹ ጅቦችና ዘግቶ በላዎች፤ ሲቀጥልም የዘመናችን ኦውሮቦሮሶች፤ ክቡሩን የሰውን ልጅ በስቃይ ጅራፍ እይነረተ እመሬት ላይ ስለሚደባልቀው፤ ብሎም እነርሱ ራሳቸው ጎትተው ስላነገሱት የችጋር ጭራቅ መስማት እንደማይፈልጉት የአፍ ጉልበተኞች የመስቃን ቃል አልተናገሩም ፈሪሃ እግዚአብሄር አላ!። በእኔ የንግስና ዘመን ? የምን ርሃብ? ብለው የአካኪ ዘራፍ ምላስ አልወነጨፉም። ከዚህ ይልቅ በቅርባቸው ለነበሩት የሃይማኖት አባቶች እግዚአብሄር ምህረቱን ይልክ ዘንድ አጥብቀው እንዲለምኑ አሳስበዋቸው እሳቸው ግን ከዙፋናቸው ወርደው በእጃቸው የተገኘውን ያድሉ ገቡ። በአካልም በአስተሳሰብም የሸመገሉት ንጉስ ምኒልክ ያደረጉት ይህንን ነው።
የእኛዎቹ የዘመናችን አውሮቦሮሶች ግን በመለኮት እቅድ ምክኒያት ግንዘተ-ልቦና ሆኖባቸዋልና ክፉ ዘርን ይዘሩ ዘንድ በመርዝ በተሞሉ አለብላቢት ምላሶች ላይ በመቆማቸው፤ መልካም ዜና ከነርሱ ዘንድ ላይሰማ እነርሱ ለጸባዖት የራቁትን ያህል ለእነርሱም የራቀ ነው። ከዚያ ይልቅ በደደቢቱ ፍልስፍና ላይ የተመሰረተው፤ ነገር ግን ጠረጴዛ ላይ ተፈትኖ ለመውጣት በምሁራን መካከል ለመገኘት የሚቅለሰለሰውንና የዓይን-ዐፋሩን የኢኮኖሚክስ ስሌታቸው የ”ላም አለኝ በሰማይ ወተቷን የማላይ” ድምር በሁለት አሃዝ ተመንድገናል እያሉ እንደልጅ ይቧርቃሉ። ወደ ጉልምስና የማይመጣ የተፈጥሮ ህግጋትን የናደ ውበት አልባው ልጅነት! ድንክየነት! ይሏል እንግዲህ ይህ ነው። ለዚህ ነው ታላቁ መጽሓፍ መጽሓፍ ቅዱስ “ንጉሶቿ ህጻናት ለሆኑ ለዚያች ሃገር ወዮላት” የሚለን በልጅነት አዕምሮ መጡ በልጅነት አዕምሮ አረጁ በልጅነት አዕምሮ ወደ መቃብር መውረዱን ተያይዘውታል። የሸመገለና የተፈታ ልብማ እርቅ እርቅ ይሸተዋል፤ ሁሉን የሚሸከምበት ሰፊ የፍቅር ቋት ይኖረዋል፤ ማንም ያለጭንቀት የሚያርፍበት የመንፈስ ጥላ ይኖረዋል።
ምድራችን ለቁጥር የሚታክቱ ለስልጣናቸው የሚንሰፈሰፉ ነገስታትንና አምባገነኖችን አስተናግዳለች ይሁን እንጅ የህዝባቸውንና የሃገራቸውን ክብር የሚነካ ጉዳይ ሲገጥማቸው ግን ሁሉም ማለት ይቻላል ግንባር ቀደም ሆነው ዘብ በመቆም አያስነኬዎች ናቸው። ከእነዚህም መካከል አንዱ አጤ ምኒሊክ ናቸው። ንጉሱ ስልጣን ይገባኛል ብለው ታግለዋል ተራራ ወጥተው ወርደዋል። በህዝብ ላይ ርሃብ በመጣ ጊዜ ግን ህዝቤ፤ ድሆቼ ብለው ከልብ በተሰበረ መንፈስ አነቡ አንጅ የተሟገገውን ገላ አይተው ጎሽ የኔ ልጅ በእኔ የንግስና ዘመን ጠግበኸልኛል ብለው የሳሳውን ገላውን በፕሮፐጋንዳ ሳማ አልገሸለጡትም። እንደ ወንጭት የተጠረበውን ባቱን አይተው እንዲያ እንጅ ጠብደሃል በል በሚል የግፍ ቃል አንገቱን አስደፍተው ባይተዋር አላደረጉትም።
እዚህ ላይ እንደ ዋቢ የምጠቅሰውና “እውነት” የሚለው ክቡር ቃል ይገልጠዋል ብየ የማስበው የሶፎክለሱ ንጉስ ኤዲፕስ ትዝ አለኝ። በእርሱ ዘመን የአቴናን ምድር ያንቀጠቀጠ አንዳች የመቅሰፈት ምች ከተማዋን ያደቅቃት ያልማት ጀምሯል ። ህዝቡም በደረሰበት አደጋ ተደናግጦ፤ ተጎሳቁሎና እንደሞት ሰራዊት በአስፈሪ ድባብ ታጅቦ ወደ ቤተ መንግስቱ ይተም ይዟል። ይህን የተረዳው እውነተኛውና አስተዋዩ ንጉስም ህዝቡን ለመቀበል ከነሞገሱ ወደ ሰገነቱ ይወጣል። በሚያየው ነገር ግን ልቡ ይናጥ ይደማ ጀምሯል። አይን-ስውሩን ነቢይ የዚህ መቅሰፍት መንስኤና መፍትሄው ምን እንደሆነ እንዲነግረው አጥብቆ ይጠይቀዋል። ከብዙ የዙሪያ ንግግርና ከሽማግሌዎቹ መዘምራን ምክር በኋላ ንጉሱ እውነቱ ካልወጣ መፍትሄ የለም በሚል እሳቤና ፤ እውነትንና ፍትህን በአደባባይ ለማቆም ቆርጦ በመነሳቱ ምክኒያት አውጫጭኙ ከሯል። ሁሉም ክርክሩ በፈጠረው ግለት በፍርሃት እየተለበለበ ጥግጥጉን ይዟል ይባስ ብሎም ንጉሱ ችግሩና መፍትሄው ካልተገኘ ደግሞ በየደረጃው ያሉትን ሃላፊዎችን ተገቢውን ቅጣት እንደሚያከናንባቸው ዛተ። የነገሩ ስር ከግራ ከቀኝ እየተቧካ በስተመጨረሻው ፍርጥርጡ ወጣና ንጉሱ የመርገሙ ምክኒያት ሆኖ ተገኘ። እዚህ ላይ ነው የኤዲፐስ ማንነት የሚታየው ከተጠያቂነት ለመዳን ልሸፍን ላዳፍን፤ ስልጣኔን ንግስናየን ላስጠብቅ አላለም በራሱ ላይ አስቃቂውን እርምጃ በመውሰድ ስልጣኑን ለቆ ከምቹው ቤተ-መንግስት በመውጣት የእውነትንና የፍትህን ጫፍ አሳየ። እዚህ ላይ ከንጉሱ አስገራሚ ባህሪዎች ሁለት ዋና ዋና ቁምነገሮችን ልናይ እንችላለን በመጀመሪያ ከኔ የተሻለ ዕውቀት ሌሎች ይኖራቸዋል ብሎ ማሰብና ሌላው ደግሞ እውነት እንዳትዳፈን መድከሙ ናቸው። የአቀባበላቸው ዳኝነት እውነት መሆኑ ደግሞ ሁለቱን ንጉሶችን አመሳሰለብኝ።
የመጣጥፌ ዋና ዓላማ የዘመናችንን አውሮቦሮሶች ጥላሸት በመቀባት የፖለቲካ ትርፍ በማግኘት በጭንቅ ውስጥ ባሉ ወገኖቼ ህይወት ላይ ቁማር ለመጫወት እንዳልሆነና ሰውን ያክል ክቡር ፍጥረት እንደሰው በስፍራችን መገኘት አቅቶን በነገር ዘባተሎ እየተጠላለፍን በወደቅንበት በዚያ ቁመናውም ልኩም በማይታወቅ የውዝግባችን ቅርቃር በመሸንቆር ያስተሳሰብ ብልግና ውስጥ ራሴን ለመጣል በመፈለግም አይደለም።
ጥያቄየ ግን እውነቱ ወዴት ነው ? ነው። የርሃባችን አቢይ ምክኒያት ብዙዎቻችን እንዳልነው የቀኑ ክፋት ወይስ የገዥዎቻችን ክፋት ? ወይስ እነሱ እንዳሉት ኤሊኖ?። ኤሊኖ! አይ ቅጥፈት! ነገ ደግሞ የሆነ ችግር ቢፈጠር የዚህ ችግር ዋና ምክኒያት የህዳሴው ግንባታ ያመጣብን ጣጣ ነው ሊሉን ይችላሉ ምን ችግር አለው? ባፈጠጠ የህሊና ጥሰት ለሚኖር እጓለ ምዑት ሰፈር እኮ ውሸት አንድ ሙዚቃ ነው። ምነው ገዥዎቻችን ራሱን እንደሚበላ አውሬ አረመኔነቱን አጦዙትሳ? የዚህ በለየለት የህዝብ የጠላትነት ጫፍ ላይ መቆም ጉዳይስ የሂሳብ አወራረዱን ምን ያስመስለው ይሆን?። ደግሞስ በዚሀ በሰለጠነ ዘመን ሰለ ርሃብ ማውራት አይቀፍም ወይ?። ለገባውማ ይቀፋል ይጎፈንናል እንጅ! ለደደቢት ምሩቃን ግን ይህ የመርህ ጉዳይ ነውና እንደ ታላቅ ስኬት ይቆጠራል።
በአጤ ምኒልክ ዘመን ከደረሰብን ርሃብ አርባ ዓመት ቀደም ብሎ በድንች ላይ ጥገኛ በነበረው የአየርላንድ ህዝብ ላይ የደረሰው አሰቃቂ ርሃብ አየርላንዶቹ ታሪካቸውን በሃዘን የሚገልጡት ምዕራፋቸው ነው። “ The great famine” ተብሎ በተሰየመው በዚህ ርሃብ “The potato blight” የሚባል የድንች በሺታ ተከስቶ በሚሊዮን የሚቆጠር የአየር ላንድን ህዝብ አርግፏል አሰድዷል። ለዚያ ርሃብ በህዝቡ በኩል የቀረበው ምክኒያት በጊዜው በነበረው የአስተዳደር ብልሹነት ነው ሲል በሹሞቹ በኩል ግን የለም በጊዜው የተከሰተውን የድንች በሺታ ነው በሚል የተነሳው ውዝግብ ቀጥሎ ግን ሳይቋጭ እንደተንጠለጠለ የቀረ ጉዳይ ነው። ይሁን እንጅ ያ የርሃብ ምች እንደኛ እያሰለሰ አዚም ላይሆን ዳግመኛም ተከሰቶ የአየርላንድን ህዝብ ላይቀጥፍ አሸልቦ በአየርላንዳዊያን ግብዓ- ተመሬቱ ተፈጽሟል። የእኛ የርሃብ አዙሪት ግን እኛኑ ሊቀብረን እየሰለለን ይመስላል እውነተኛውን መንሰኤውንና መፍትሄውን ገና አላገኘነውማ!።
በዚህ በምኖርበት በእስራኤል ሃገር እስራኤላውያኖቹ የሚሉት እኔንም የሚገርመኝ ነገር አለ። ይኸውም መሬታቸው በአብዛኛው አሽዋማ ነው ግን ይሰሩበታል፤ የተስተካከለ የዝናብ ወቅት የላቸውም እነርሱ በዚያም ጥገኛ አይደሉም፤ የመሬታቸው የቆዳ ስፋት ትንሽ ነው ግን ከሚበላው የሚደፋው ይበልጣል። እነርሱም በኩራት የሚናገሩት እዚህ ላይ ነው። “በካርታ ላይ እስራኤል ብሎ ለመጻፍ ቦታ እንደሌለ ሁሉ መሬታችንም ጠባብ ናት ግን እስራኤል ሃገር ርሃብ የለም።” ይላሉ። ስለአንዱ የገጠር መሬታቸው ትንሽ ልንገራችሁ ትንሿ ገጠር יוטבטה’’ (ዮትባታ) ትባላለች በሃገሪቱ ደቡብ ምስራቃዊ ክፍል ትገኛለች። የዚህች መንደር መሬት አሽዋ ነው የመንደሯ ነዋሪዎች አርሰው ለማምረት ሲፈልጉ መጀመሪያ መሬቱን አጥበው ጨውን ማስወገድ አለባቸው ከዚያ በኋላ ነው ዘር የሚዘሩት ታዲያ የዚህች ትንሽ የገጠር መንደር ገበሬዎች በመላ እስራኤል የእርሻ ምርታቸውንና የወተት ተዋጾዖቻቸውን በማቅረብ ይታወቃሉ። እስኪ በስራኤል ዓይነት የእኛን ሁኔታ እንመልከት።
ወደ ጉዳያችን ስመለስ የዘንድሮው ጠኔ ገድ አልባ ሆኖና እንደ ቀላዋጭ እንግዳ ተሰልችቶ ነው ብቅ ያለው። በም ዕራባውያን በኩል ከሰራተኛው ህዝብ ከሚሰበሰበው ግብር እየተቆረሰ የሚላከው ገንዘብ የገዥዎቻችን የብልግና ጡንቻ ማፋፊያ እንደሆነና አውሮቦሮሶችም መናጢ ደፍቶ በላ ትዝቢዎች መሆናቸውን ከተገንዘቡ ውለው አድረዋል። እናም የሚራራው ልባቸው ተዘግቷል። እዚህ ላይ አንድ ገጠመኜን በምሳሌነት ላንሳ በስደት ከሃገሬ ከመውጣቴ በፊት በሙያየ ለአንድ መያድ (NGO) የ 30 ደቂቃ አጭር ተውኔት እንዳዘጋጅላቸው እየተነጋገርን ባለንበት ጊዜ ድርጅቱን በገንዘብ አቅርቦት የሚደግፍው የኖርዌይ ልዑካን ቡድን ለግምገማ ኢትዮጵያ ውስጥ የገቡበት ወቅት ነበር። ልዑኩ የስራ ግምገማውን ከጨረሰ በኋላ የደርሰበት ድምዳሜ ከሚንቀሳቀሱት ጣቢያዎች መካከል ሰባቱን መዝጋት መወሰኑን አሳወቀ ምክኒያቱስ ተብሎ ሲጠየቅ ልዑኩ የሰጠው አጭር መልስ “ የሃገራችሁ ባለጠጎች የሚይዟቸውን መኪኖች ስንመለከት በእኛ ሃገር በብዙ ሰዎች የማይያዙ ንብረቶች ናቸው እኛ ይህንን የኢትዮጵያ ፕሮጀክት ስናንቀሳቅስ ከድሆች እየለመንን ነው። በእኛ ግንዛቤ እነዚህ ባለጠጎቻችሁን በታግባቧቸው ይህን ፕሮጀክት ሊያንቀሳቅሱ ይችላሉ ብለን እናምናለን።” በማለት ውሳኔአቸውን አጸኑ።
አስተውሉ እነዚህ የኖርዌይ ሰዎች እየተናገሩ ያሉት ሰው ስለሚባለው ሰው ነው። ወገኖቹ በርሃብ ሲያልቁ ከአልጋው ወርዶ መሬት በመተኛት ያለውን ስለሚያካፍለው ሰው!። ከሚያማርጠው ውስኪ ወጣ ብሎ ለወገኖቹ አንድ ጣሳ ውሃ ማቅረብ ስለሚችል ሰው!። ልቦናውን እንደተሰረቀውና እንደ አለሌ የሜዳ አህያ ከሚፋንንበት ርቆና ከህሊናው ጋር ታርቆ ስለሚኖረው ሰው!። በነርሱ ሃገር የህሊና ግዴታ የሚባል ነገር አላ!። ይህማ ባይሆን ከሃገራቸው ኢትዮጵያ ድረስ ምን አንከራተታቸው?። እነዚህ እንግዶች የኢትዮጵያ ባለጠጎች ይሳተፉ ማለታቸው በሰው ውስጥ ሊኖር የሚገባውን ህሊና መሰረት አድርገው ነው። ህሊናውን በጣለ የወዲኒ መንጋ መካከል መኖራቸውን አላወቁም ነበር።
የወደቅንበትን እናስተውል የማዕድ በጀት አልባ ሆኖ በቆሻሻ ገንዳ ከውሻ እና ከአሞሮች ጋር እየተናጠቀ ጉሮሮውን ዘግቶ በሚያድርባት ሃገር ሌላው የሁለት ሚሊዮን ብር ይዞ ሲንፈላሰስ የህሊና ህግ ስለተጣሰ አይጠየቅም!። የፋራ ነው!። ውሃ ባአግባቡ ማቅረብ ባልቻለች ሃገር ውስጥ ጥቂቶች ውስኪ እንደ ውሃ የሚራጩባት የጉድ ሃገር መሆንዋን ስናይ የሰው ያለህ ብለን በባይተዋርነት እንንገደገዳለን። ምንጩ ሲመረመር ደግሞ አይን ያወጣ ሌብነት በሃገሪቱ በመንሰራፋቱ ነው። የወረድንበት የዝቅጠት ልክ ሲለካ አራዊትን እንኳን አልመጠነም ቀልለን ተገኜን። ምን ማለቴ ነው በቡድን የሚጓዝ የአራዊት መንጋ ዞጉን አይነካም ነውር ነው ህገ-አራዊት ወሰናይ አላቸውና! ቢጣሉ እንኳን አይገዳደሉም ። ኃይላቸውን ለሌላው ባላንጣቸው ይጠብቁታል እርስ በርሳቸው ቢገዳደሉ ለነገ የመኖር ዋስትና እንደሌላቸው ያውቁታል ይህ ዕውቀት አላቸው። ያደኑትን ተካፍለው ይበላሉ ከመሃከላቸው አውራ የተባለው እንኳን ኃላፊነት ተሰምቶት ከርሱ ለሚያንሱት ትቶላቸው ዘወር ይላል። ሃገራችን ግን በአውሮቦሮሶች ተውርራለች።
በግሪካውያን ጥንተ-እምነት ጥናት መሰረት አውሮቦሮስ የሚባል የድራጎን አይነት ነበር። ፕሌቶ ስለዚህ ዝርያ ሲናገር “ዝርያው ዓይን ስለሌለው አድኖ የሚበላውን አያይም ፤ ጆሮም ስለሌለው አዳምጦ የሚጎመርበት ፍጥረት የለም አፈርና ውኃ ሲልስ አድጎ በመጨረሻ ከጅራቱ በመጀመር ራሱን እየበላ ወደ ግብዓ- ተመሬቱ ያዘግማል። እናም ፕሌቶ ስለዚህ አሳዛኝ አውሬ ሲደመድም ራሱን የሚበላ ፍጥረት በዚህች ምድር ህልውና የለውም።’’ ይህን የድራጎን ዘር ከእኛዎቹ ወዲኒዎች ጋር ያመሳሰልኩበት ምክኒያትም የሚሰሙበት ጆሮ የሚያዩበት ዓይን ስለሌላቸው ነው። ያላቸው አፍ ብቻ ነው። ያ ነው ጉልበታቸው። ያንም ህዝባቸውን ለመብላት እየተጠቀሙበት ነው ሌላውን ለማሸነፍ አፍ ብቻውን ጉልበት አይሆንም ። ግን ርቀቱ እስከየት ነው?። ህዝብ በስደት ውኃና በርሃ እየበላው አንድ ወፍ የሞተ ያክል እንኳን የዚያን ህዝብ ዕልቂት ከቁብ አይቆጥሩትም የዕልቂቱ ምክኒያትም እነርሱ መሆናቸውን ባለመቀበል በክህደት ይደመድሙታል። ከዚህ በላይ የራስን ህዝብ ራስንም ከመብላት የበለጠ አረመኔነት በየትኛው ፍጥረት ይታያል?። 15 ሚሊዮን ህዝብ ተርቦ ውሸት ነው ብለው በፕሮፐጋንዳቸው ለማፈን ተሯሯጡ በርሃብ እየተጠበሰ ካለው ህዝብ ይልቅ የእንቧይ ካብ ስልጣናቸው በልጦባቸው በተራበው ህዝብ ላይ ቀለዱ። ይባስ ብለው በቢሊዮን የሚቆጠር ገንዘብ በመበጀት ህወሐትና ብአዴን (EPRDF) ለአስረሽ ምቺውና ለሴሰኝነታቸው ማስገሪያ እየበተኑ ነው። የመጀመሪያ ደረጃ ዜጋ በሚል ፈሊጥም ፊታቸውን በአሞሌ ታጥበው ለአንድ ሰው 25 ሚሊዮን ብር ግምት ያለው ቤት እየሰሩ እንደሆነ ነግረውናል። እነዚህ ሰዎች የህዝብን ገንዘብ ሰርቀው የግላቸው ሲያደርጉ ኢሞራላውነትና ኢሰብዓዊነትን እያነገሱ ነው ይህንም ሲያደርጉ ህዝብንም ትውልድንም እየበሉ እንደሆነ አላወቁም ትውልድን ሲበሉ ራሳቸውን እየበሉ መሆኑንም ገና አልተገለጠላቸውም ። ከዚህ በላይ በህዝብ ላይ ንቀትና ጥላቻስ በምን ይገለጣል?። የናረ የህዝብ ጠላትነት!። ግን አንድ ነገር እመኛለሁ ደብቶ ከያዘን ከዚህ አዚም ስንወጣ! ያኔ ለጠላቶቻችን ዕድሜ የሰጠናቸው እኛ መሆናችን ሲገባን ራሳችንን እንወቅሳለን።
The enemy of the people (የህዝብ ጠላት) ከሚለው የኢብሰን ተውኔት ትንሽ ማለት ፈለግሁ። በኢብሰን ተውኔት ውስጥ ከህዝብ ጎን በቆመው ሃኪም እና በህዝብ ጠላትነት በቆመው የከተማዋ ከንቲባ ገጸ፟-ባህሪያት መካከል ያለውን ፍትጊያ በአጭሩ ስናይ ሃኪሙ የከተማዋን ነዋሪ እያረገፈው ያለውን ሞት ምክኒያት ለማወቅ ሲወድቅ ሲነሳ ይቆይና ምክኒያቱን ያገኘዋል ያም የከተማዋ ህዝብ የሚጠቀምበት ውኃ በመመረዙ ነው። ሃኪሙ መንስኤውን በማግኘቱ ትንሽ ተደስቶ ወደ መፍትሄው ሲዞር ደግሞ መፍትሄ ብሎ ያገኘው የከተማዋን ህዝብ ወደ ሌላ ስፍራ ማዞር ነው ይህንንም ለከተማዋ ከንቲባ ያማክረዋል። የከተማዋ ከንቲባም ለሃኪሙ ምክኒያቱንም መፍትሄውንም እንዳይናገር ይከለክለዋል ይባስ ብሎ በከተማዋ ከሚገኘው ታዋቂ የጋዜጣ ኤዲተር ጋር በመመሳጠር የፕሮፕጋንዳውን ስራ ያጧጡፉታል። ለህዝቡ ሞት ደንታ ያልሰጠው ከንቲባ የሃኪሙንም የመናገር መብቱን ከለከለው። የከንቲባው ዋና ዓላማ ህዝብ አይደለም ስልጣንን ማስጠበቅ ነው ለዚህም የፕሮፕጋንዳውን ስራ ማጧጧፍ ነው። ትንቅንቁ ይቀጥላል። የህዝብ ጠላት የሆኑ ሹሞች ጉዳያቸው ከስልጣናቸው ጋር እንጅ ከህዝብ ጋር አይደለም ይህ ስራቸው ደግሞ በህዝብ ጠላትነት ጎራ ያስፈርጃቸዋል።
የሰብዓዊ መብቶች ጉባዔ (ሰመጉ) ኅዳር 16 ቀን 2008 ዓ.ም. በጽሕፈት ቤቱ በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ፣ ብሔር ተኮርና ልማትን መሠረት ያደረጉ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች በኢትዮጵያ እየተባባሱ መሆናቸውን አስታወቀ፡፡
የአገር ውስጥና የውጭ የመገናኛ ብዙኃን አባላት፣ የተለያዩ ኤምባሲ ተወካዮችና መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች ተወካዮች በተገኙበት ጋዜጣዊ መግለጫ፣ ከአፋር ክልልና ከምዕራብ ሸዋ ዞን የመጡ የጥቃት ሰለባዎች በመንግሥትና በመንግሥት ታጣቂ ኃይሎች ተፈጸመብን ያሉትን በደል አሰምተዋል፡፡ የድርጊቱ ፈጻሚዎች በሕግ እንዲጠየቁላቸውና መንግሥትም ወደ ታች ወርዶ ያለውን ችግር በአፋጣኝ እንዲፈታ ጥሪ አቅርበዋል፡፡
በኦሮሚያ ክልል በምዕራብ ሸዋ ዞን የኖኖ ወረዳ ነዋሪ የነበሩ ሁለት አርሶ አደሮች በአካባቢው ከፍተኛ ብሔር ተኮር የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች መኖራቸውን ገልጸው፣ በቅርቡም የአማራ ብሔር ተወላጆች በሆኑ የአካባቢው ነዋሪዎች ላይ የቤት ማቃጠልና በጎተራ ውስጥ የነበረን እህል የማንደድ ወንጀል መፈጸሙን ገልጸዋል፡፡ አቶ ዓለሙ አስፋው የተባሉ የአካባቢው የሚሊሻ አዛዥ እንደነበሩ የተነገረላቸው ግለሰብ በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ ባሰሙት ንግግር፣ በአካባቢው ተመሳሳይ ኢሰብዓዊ ድርጊቶች መፈጸም የጀመሩት ቆየት ብለው ነው ብለዋል፡፡ መንግሥት ለጉዳዩ ተገቢውን ትኩረት ባለመስጠቱም አሁንም ተባብሰው መቀጠላቸውን አስታውሰዋል፡፡ ቤትና ንብረትን ከማቃጠል ባለፈ የሕይወት ማጥፋት ወንጀሎች በማናለብኝነት መፈጸማቸውንም ገልጸዋል፡፡ ከዚህ በፊት በ1996 ዓ.ም. መዳሉ ቀበሌ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ 52 የአማራ ብሔር ተወላጆች ቤቶች መቃጠላቸውን፣ በኖኖ ወረዳ በ2002 ዓ.ም. በ150 ቤቶች በተመሳሳይ ሁኔታ መቃጠላቸውን የገለጹት አቶ ዓለሙ፣ መንግሥት በጉዳዩ ላይ ይህ ነው የሚባል አቋም ባለማሳየቱ በ2007 ዓ.ም. ተመሳሳይ ወንጀሎች በመፈጸማቸው እነዚሁ የጥቃት ሰለባዎች ከአካባቢው በመሰደድ ጉራጌ ዞን ለመጠለል መገደዳቸውን አስረድተዋል፡፡
እንደ አቶ ዓለሙ ገለጻ የጥቃቱ ሰለባዎች በተደጋጋሚ ሕጋዊ የዜግነት ጥያቄያቸውን ለክልሉ መንግሥት ያቀረቡ መሆናቸውንና በምላሹ ምንም ዓይነት መፍትሔ አለማግኘታቸውን ገልጸው፣ ከክልሉ የፖሊስ ኮሚሽነር በስተቀር ማንም የመንግሥት አካል እንዳልጎበኛቸው ተናግረዋል፡፡ “በመከላከያ ሠራዊት አባልነት ለስምንት ዓመታት ያህል ግዳጄን የተወጣሁና የአገሬን ጥሪ ተቀብዬ ላይቤሪያ ድረስ ሰላም ያስከበርኩ ዜጋ ነኝ፡፡ ዛሬ ግን በአገሬ ውስጥ ሰላም አጥቻለሁ፣” በማለት ብሶታቸውን ያሰሙት አቶ ዓለሙ፣ በዜግነታቸው ከመኩራት ይልቅ ማፈር እንደጀመሩና ምንም ዓይነት የሰውነት ከለላ የሌላቸው ዜጋ ሆነው መቅረታቸውንም ገልጸዋል፡፡
ከአፋር የመጡ አርሶ አደሮች በበኩላቸው በልማት ምክንያት የእርሻ መሬታቸው በመንግሥት እንደተነጠቀባቸውና የተከሏቸው የቴምር ዛፎችም እንደወደሙባቸው በመግለጽ፣ ምንም ዓይነት የካሳ ክፍያ እንዳልተፈጸመላቸውና ይህም በኢትዮጵያ ከዚህ በፊት ተፈጽሞ የማያውቅ ኢሰብዓዊ ድርጊት መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ከአካባቢው የመጡ አርሶ አደር በአስተርጓሚያቸው አማካይነት እንደገለጹት፣ ፍየሎቻቸውንና በጎቻቸውን ሸጠው አዲስ አበባ ድረስ መጥተው ለመንግሥት አቤት ቢሉም መፍትሔ አላገኙም፡፡
የሰመጉ ምክትል የቦርድ ሊቀመንበር አቶ ቁምላቸው ዳኜ እነዚህን መሰል ብሔር ተኮርና ልማትን ሽፋን ያደረጉ ኢሰብዓዊ ጥሰቶች በአገሪቱ ተባብሰው መቀጠላቸውን በመግለጽ፣ እነዚህን የጥቃት ሰለባዎች ለማግኘት የሰመጉ ባልደረቦች በከፍተኛ ሥጋትና እንግልት ውስጥ ማለፋቸውን አስታውቀዋል፡፡ “ሰመጉ በአሁኑ ጊዜ በብቸኝነት ማለት በሚቻል ሁኔታ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን እየተከታተለ ለመንግሥትና ለሕዝብ ይፋ በማድረግ ሒደት ውስጥ ያለና ከፍተኛ ጫናን እየተጋፈጠ ያለ ተቋም ነው፣” በማለት ድርጅቱ ምን ያህል አስቸጋሪ ጊዜ ላይ መድረሱን አቶ ቁምላቸው ተናግረዋል፡፡ ይህን ጋዜጣዊ መግለጫ እንኳን በጽሕፈት ቤቱ ውስጥ እጅግ አስቸጋሪ በሆነ ሁኔታ ለማድረግ መገደዱ ነባራዊ ሁኔታውን በግልጽ የሚያመላክት አጋጣሚ መሆኑን ይጠቁማል ብለዋል፡፡ ጋዜጣዊ መግለጫው ለምን በሌላ ሥፍራ እንዳልተሰጠ ለቀረበው ጥያቄ ምላሽ የሰጡት የሰመጉ የቦርድ ሊቀመንበር አቶ ብዙየሁ ወንድሙ በበኩላቸው፣ ከአሥር ቀናት በፊት ለኢትዮጵያ ሆቴል ክፍያ ተፈጽሞ መርሐ ግብሩ የተያዘ ቢሆንም፣ ከጋዜጣዊ መግለጫው አንድ ቀን ቀደም ብሎ ሆቴሉ በስልክ የመርሐ ግብሩን መሰረዝ እንዳሳወቃቸው ገልጸዋል፡፡
በጋዜጣዊ መግለጫው ከተገኙ እንግዶች መካከል የቪዥን ኢትዮጵያን ኮንግረስ ፎር ዲሞክራሲ (ቪኢኮድ) ዋና ዳይሬክተር አቶ ታደሰ ደርሰህ ግርማ፣ የሲቪክና የሙያ ማኅበራት አዋጅ ከተደነገገበት ጊዜ አንስቶ በአገሪቱ ውስጥ የነበሩት ከሃምሳ በላይ የሚሆኑ በሰብዓዊ መብት ዙሪያ የሚሠሩ ድርጅቶች ከስመው፣ ዛሬ ሦስት ያህል ብቻ መቅረታቸውን አሁን ያለው ሁኔታ ምን ያህል አሳሳቢ እንደሆነ አመላካች መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ሰመጉ በዚህ አስቸጋሪ ወቅት እያደረገ ባለው አገራዊ አስተዋጽኦ ሊመሰገን እንደሚገባም ገልጸዋል፡፡
ሰመጉ በ1984 ዓ.ም. ከተቋቋመበት ጊዜ አንስቶ 36 መደበኛ መግለጫዎችንና 139 ልዩ መግለጫዎችን ማውጣቱ የተገለጸ ሲሆን፣ አብዛኞቹ ብሔር ተኮር የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን እንዳካተቱም በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ ተጠቁሟል፡፡
3. ቢከለክሉንስ? ዩኤን – ለኢትዮጵያ፡ በድርቅ ለተጠቁት፣ የለጋሾችን እርዳታ እየመዘገበ ያስተባብራል። ‘ግድብና መስኖ አትስሩ’ የሚለውን አለማቀፍ ዘመቻ ያስተጋባል።
የረሃብ ጥቃት የሚቆረቁረን ሰዎች፤ የመስኖና የግድብ ‘ተቆርቋሪ’ መሆን የለብንም? የድርቅ እና የረሃብ አደጋው ካንገበገበን፣… የገደል አፋፍ የድህነት ኑሮ እንደ እሬት ከመረረን፣ ተመፅዋችነት በአካልና በመንፈስ ከቆረቆረንና ውጋት ከሆነብን፤… ሕይወትን ከማበልፀግ የበለጠ አንዳችም ቁምነገር እንደሌለ፣ ሕይወትን ከማሻሻል ውጭ ቅንጣት በጎነት እንደማይገኝ፣ ለአፍታም ቢሆን መዘንጋት የለብንም።
በዚህ መሃል፣… ኢትዮጵያ፣ በግድብና በመስኖ እንዳትጠቀም፣ አለማቀፍ ዘመቻ ሲታወጅ ብንመለከት፤… በሕይወታችን ላይ አልተዘመተም እንላለን? ዘመቻው፣ ሚስጥራዊ ሴራ አይደለም። የዘመቻው ሰነድ፣ በዩኤን የእርዳታ ማስተባበሪያ ድረገፅ ላይ፣ ቦታ ተሰጥቶት፣ ፊት ለፊት ይታያል።
አስገራሚው ነገር፣ የዩኤን “የእርዳታ ማስተባበሪያ” ድርጅት፣ የዛሬ ሰላሳ ዓመት ገደማ የተቋቋመው፣ በኢትዮጵያ ሰበብ ነው – በ77 ዓ.ም ድርቅ። እስከዛሬም፣ ከድርጅቱ መደበኛ ስራዎች መካከልም፣ ‘ኢትዮጵያ ውስጥ፣ ሚሊዮኖች ለረሃብ ተጋልጠዋል’ እያለ የእርዳታ ጥሪ ማስተላለፍ ነው። (reliefweb.int/country/eth የሚለውን ድረገፅ መመልከት ይቻላል)። የእርዳታ ጥሪው፣ ከወር ወር፣ ከዓመት ዓመት አይቋረጥም።
በጭፍን፣ “ሽራፊ የኢኮኖሚ እድገት አልተገመዘገበም” ለማለት ፈልጌ አይደለም። እንዲያውም፣ ሰሞኑን፣ የዓለም ባንክ ያሰራጨውን ሪፖርት መመልከት እንችላለን። እንደ አበባ፣ እንደ ርችት፣ የደመቀ የተንቆጠቆጠ ሪፖርት ነው።
የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ እድገት፣ ልዩ እና አስደናቂ መሆኑን ይተነትናል – ይሄው አዲስ የዓለም ባንክ ሪፖርት። እናም፣ ከ15 ዓመት በፊት፣ “የዓለማችን ሁለተኛዋ ድሃ አገር” የነበረችው ኢትዮጵያ፣ ዛሬ በፈጣን እድገት ተሻሽላ፣ “የአለማችን፣ 11ኛዋ ድሃ አገር” ለመሆን እንደበቃች ሪፖርቱ ይገልፃል።
ምን ለማለት ፈልጌ ነው? ድህነት ከመብዛቱ የተነሳ፣ “ፈጣን የኢኮኖሚ እድገት” የሚል ሙገሳ ውስጥ እንኳ፣ የአገሪቱ ድህነት ጎልቶ ይታያል። ድንገት የተከሰተ ዱብዳ፣ አልያም ለከርሞ ብን ብሎ የሚጠፋ ‘ጊዜያዊ እንቅፋት’ አይደለም። የአገራችን የረሃብ አደጋም፣ እንደዚያው ነው።
ከዘንድሮው የድርቅ አደጋ በፊትም ቢሆን፣ ከዓመት ዓመት፣ የእህል እርዳታ ወይም ድጎማ ካላገኙ፣ ኑሮን መቋቋም የማይችሉ የገጠር ነዋሪዎች፣ አስር ሚሊዮን ይሆናሉ።
በአንድ ወገን፤ ‘ከጥር በኋላ፣ ጓዳቸው ይመናመናል’ ተብለው ለድጎማ የሚመዘገቡ ከ7 ሚሊዮን በላይ ሰዎች አሉ። ድጎማ ካላገኙ፣ ኑሯቸው ይናጋል። እናም ከጥር እስከ ሰኔ ድረስ፣ የእህል ወይም የብር ድጎማ ይሰጣቸዋል – በየዓመቱ። “የምግብ ዋስትና ፕሮግራም” ይሉታል። ይሄ ብቻ አይደለም።
ደራሽ እርዳታ፣… “ክፉኛ፣ ለረሃብ ተጋልጠዋል” ተብለው ለሚመዘገቡ ሰዎች የሚዘጋጅ እርዳታ ነው። የእነዚህ ተረጂዎች ቁጥር፣ በየዓመቱ፣ አነሰ ቢባል፣ ወደ ሦስት ሚሊዮን ገደማ ይሆናል።
ድርቅ ከመጣ፣ የችግረኞችና የተረጂዎች ቁጥር እንደሚጨምር፣ የረሃብ አደጋውም እንደሚባባስ፣ ምን ጥርጥር አለው? የዝናብ እጥረትና ድርቅ ደግሞ፣ አልፎ አልፎ መከሰቱ እንደማይቀር ግልፅ ነው። እንዴት ይጠፋናል?
በእርግጥ፤ ከረሃብ አደጋ ርቀን የተጓዝን ይመስል፤ የዘንድሮውን አደጋ፣ ‘ጊዜያዊ እንቅፋት’ ሊያስመስል ይሞክራል – መንግስት። ነገር ግን፣ አደጋው፣ ‘ከስኬት ሆይሆይታ’ የሚያስተጓጉል፣ ‘ጊዜያዊ እንቅፋት’ አይደለም።
በተቃራኒው፣ ከአጠገባችን ርቆ የማያውቅ፣ ነባር አደጋ ነው። ‘ጊዜያዊ እንቅፋት ነው’ እያሉ መነዛነዝ ምን ዋጋ አለው? በየዓመቱ 10 ሚሊዮን ተረጂዎች ነበሩ። ዘንድሮ ወደ 15 ሚሊዮን ጨመረ። ማለትም፣… ‘ነባሩ አደጋ’ ነው ዘንድሮ የተባባሰው።
በርካታ ተቃዋሚዎችም እንዲሁ፤ የረሃብ አደጋው፣ በኢትዮጵያ ያልነበረና፣… ድንገት መንግስት ጎትቶ ያመጣው፣ ‘ዱብዳ’ እንግዳ ያስመስሉታል።… ለነገሩ፤ በሚቀጥለው ዓመት፣ ዝናቡ ደህና ከሆነ፣ የረሃብ አደጋው፣ ትንሽ ይቃለላል። እናም፤ አደጋው ጨርሶ የጠፋ ያህል፣ መነጋገሪያ መሆኑ ይቀራል፤ ይረሱታል።
አደጋውን የምንረሳው ግን፤… የተረጂዎቹ ቁጥር፣ ከ15 ሚሊዮን ወደ አስር ሚሊዮን ስለሚቀንስ ብቻ ነው! አደጋው ካልከበደ በቀር፤ የመናቆሪያ ሰበብ ሊሆንልን ስለማይችል፤ እርግፍ አድርገን እንተወዋለን።
በእስካሁኑ አያያዛችን የምንቀጥል ከሆነ፤ ከጥቂት ዓመታት በኋላ፣ እንደገና የዝናብ እጥረት መከሰቱና የረሃብ አደጋ መክበዱ አይቀርም። ያኔ፣ እንደገና፣ በውግዘትና በማስተባበያ፣ የመናቆር ጩኸት ይጋጋላል።… ግን አደጋው ቀለል ሲል፤ እንዘነጋዋለን፤… ያው፤ ተመልሶ እስኪባባስ ድረስ።