Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
እዚህ ነጥብ ላይ ሌላኛው አጨቃጫቂ ጉዳይ አብሮ በአንድ ጊዜ የሞቱ ሰዎች ጉዳይ ነው፡፡ አብሮ ሟቾቹ አንዱ አንዱን የሚወርስ ከሆነ የአንደኛው ውርስ ሲከፈት ሌላኛው በሕይወት መኖር አለት የሚለውን ቅድመ ሁኔታ ለማሟላት የትኛው ቅድሚያ እንደሞተ ማረጋገጥ አዳጋች የሚሆንበት ጊዜ ያጋጥማል፡፡ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 832 ላይ ለዚህ ጉዳይ መፍትሄ አስቀምጧል፡፡ ይህም ሁለት ወይም ከዚያ በላይ ሰዎች አብረው የሞቱ እንደሆነ እና የትኛው በኋላ የሞተው የሚለውን ማረጋገጥ ካልተቻለ ከአብሮ ሟቾቹ ሰዎች ኃብት ወራሽነት ምንም ሳያገኝ የነዚህ ሰዎች የያንዳንዳቸው ውርስ በመጨረሻ እንደ ሞተ ዓይነት ተቆጥር ይወሰናል፡፡
ወራሽ ለመሆን ከሚያስፈልጉት ቅድመ ሁኔታዎች ሌላኛው ለወራሽነት የማይገባ አለመሆን ነው፡፡ አንድ ወራሽ ለወራሽነት የማይገባ የሚሆነው በፍ/ብ/ሕ/ቁ 838 ላይ እንደተጠቀሰው በአውራሹ ወይም ወደ ታች የሚቆጠሩ ተወላጅ/ዎች/ ወይም ወደ ላይ የሚቀጠሩ ወላጆች ወይም ባል ወይም ሚስት አስቦ በመግደል የተፈረደበት ወይ ለመግደል ሙከራ የተቀጣ ወይም በሀሰት በመወንጀል ወይም በመመስከር አንደኛውን የሞት ፍርድ ወይም ከአስር ዓመት በበለጠ የፅኑ እሥራት ቅጣትን ለማስከተል የሚያሰጋ ሆኖ የተቀጣ ከሆነ ነው፡፡ እነዚህን ከላይ የተገለፁትን ድርጊቶች የፈፀመ እና የተቀጣ ሰው ወራሽ መሆን አይችሉም፡፡ ነገር ግን ወራሽ የሆነው ሰው በነዚህ በተጠቀሱ ሰዎች ላይ ወንጀሉን ወይም የወንጀሉን ሙከራ ያደረገው አውራሹ ከሞተ በኃላ ከሆነ የወራሽነት መብቱን ማጣት አይፈፀምበትም፡፡
ሌላው ለወራሽነት የማይገባ የሚያደርገው ምክንያት ሟች በነፃነት እንዳይናዘዝ ተጽእኖ ማሳደር ነው፡፡ ይህም አውራሽ ከመሞቱ በፊት ባሉት ሶስት ወር ውስጥ የአውራሽን ሁኔታ ከግምት አስገብቶ ኑዛዜ እንዲይደርግ፣ እንዳይለውጥ ወይም እንዳይሽር የከለከለ እንደሆነ ወይም አስቦ ያለ ሟች ፍቃድ የመጨረሻውን ኑዛዜ ያበላሸ፣ እንዳይገኝ ያደረገ፣ ያጠፋ ወይም ጉዳየን በማወቅ በሐሰት ኑዛዜ የተጠቀመ እንደሆነ ነው፡፡ ይህም የሆነበት ምክንያት አንድ ሰው ከጥፋቱ መጠቀም የለበትም ከሚለውን የሕግ መርህ በመነሳት ነው፡፡
ሆኖም ለወራሽነት የማይገባ የሆነ ሰው በአውራሹ (ሟች) ይቅርታ ከተደረገለት የመውረስ መብቱን ያገኛል፡፡ ይቅርታውን ማድረግ የሚችለው አውራሽ ብቻ ነው፡፡ ይቅርታውንም የሚያደርገው ግልጽ በሆነ ጽሑፍ ይቅርታ ማድረጉን ሲገልፅ ወይም በኑዛዜ የሚደረግ ውርስ ከሆነ በኑዛዜው ወራሽ ለውርስ እንደማይገባ እያወቁ ስጦታ ካደረገለት ይቅርታ እንዳደረገለት ይቆጠራል፡፡ (የፍ/ብ/ሐ/ቁ 841)፡፡
ከጋብቻ ውጭ መወለድ ወይም የጉዲፈቻ ልጅ መሆን ለወራሸነት የማይገባ አያደርጉም፡፡ እንዲሀም የወራሽ ፆታ፣ዕድሜና ዜግነት ለወራሸነት የማይገባ አያደርጉም፡፡ ከሕጋዊ ጋብቻ የተወለደ ልጅ ሆነ የጉዲፈቻ ልጅ እድሜው፣ ፆታው እና ዜግነቱ የቱንም ይሁን የመውረስ መብት አለው፡፡
አውራሽ (ሟች) ኑዛዜ ሳያደርግ ሲሞት ወይም ያደረገው ኑዛዜ ፈራሽ በሚሆንበት ጊዜ የአውራሽ ንብረት ለወራሾች የሚከፋፈለው በሕጉ በተቀመጠው መሠረት ያለ ኑዛዜ ውርስ መሠረት ነው፡፡በዚህ ዓይነቱ ውርስ የሚካሄደው በአውራሽ ፍላጎት ሣይሆን በሕጉ መሠረት ነው፡፡ ሕጉ ደግሞ መሠረት ያደረገው የዘር ሐረግን ነው፡፡ ይህም የሆነበት ምክንያት ሟች ኑዛዜ ቢያደርግ ኖሮ ለነዚህ ዘመዶቹ ስጦታ ያደርጋል ተብሎ ስለሚገመት ነው፡፡
ያለ ኑዛዜ ውርስ ላይ የሟችን ንብረት በመጀመረያ ደረጃ የሚወርሱት የሟች ልጆች ናቸው ፡፡የሟች ልጆች ለመውረስ ብቁ የሚያደርጓቸውን በሕይወት ያሉ መሆን እና ለወራሽነት የማይገባ አለመሆን ቅድመ ሁኔታዎችን እስካሟሉ ድረስ የመጀመሪያ ደረጃ ወራሾች ናቸው፡፡በፍ/ብ/ሕ/ቁ 842(3) ላይ የሟች ልጆች ወይም ከልጆቹ አንዱ የሞተ እንደሆነ ወደታች የሚቆጠሩ ተወላጆች ትተው እንደሆነ በነሱ ምትክ ሆነው ይወርሳሉ በማለት ተገልጾአል ፡፡የሟች ልጀች ውርሱን እያንዳንዳቸው እኩል ይካፈላሉ፡፡
የመጀመረያ ደረጃ ወራሾች ወይም የእነሱ ተወላጆች በሕይወት ከሌሉ ያለ ኑዛዜ ውርስ ወራሾች የሚሆኑት በሁለተኛ ደረጃ ዝምድና በሕጉ የተቀመጡት የሟች አባትና እናት ናቸው፡፡ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 844(1) ላይ እንደተገለፀው የሟች አባትና እናት ውርሱን ንብረት አኩል በእኩል ይካፈላሉ፡፡ አናት ወይም እናት ወይም ሁለቱም ቀድመው የሞቱ እንደሆነ የነሱን ፋንታ ወደታች የሚቆጠሩ ተወላጆቻቸው ተተክተው ይወርሳሉ፡፡ በአባት ወይም በእናት መስመር /አንዱ መስመር/ የሚወርስ ከሌላ ወደ ሌላኛው መስመር ሙሉ ውርስ ይተላለፋል፡፡
ያለኑዛዜ የሚደረግ ውርስ የሟች ልጆች እና ወላጆቹ የሟች ውርስ ሲከፈት በሕይወት ከሌሉ እና እነርሱን ተክቶ ውርሱን የሚወርስ ሰው ከሌለ ውርሱ ወደ ሶስተኛ ደረጃ ዝምድና ላይ ለተቀመጡ አያቶቹ ይሄዳል፡፡ ይህ በሚሆንበት ግዜ የውርስ እኩሌታው በአባት መስመር ላሉት አያቶች እኩሌታው ደግሞ በእናት መስመር ላይ ላሉት አያቶች እንደሚሆን የፍ/ብ/ሐ/ቁ 845 (2) ይገልፃል፡፡ አያቶቹ ውርስ ሲከፈት በሕይወት ከሌሉ ወደታች የሚቆጠሩ ተወላጆቻቸው ተክተዋቸው ይወርሳሉ፡፡ በአባት ወይም በእናት የትውልድ መስመር የዘር ተከታይ ሳይኖረው የሞተ አያት ድርሻው ለዚህ መስመር ወራሾች ይተላለፋል፡፡ አንድ የትውልድ መሥመር (የአባት ወይም የእናት) የዘር ተከታይ ሳይኖራቸው የሞቱ አያቶች ማናቸውም የውርስ ኃብት ሁሉ ለሌላኛው ወገን የዝምድና መሥመር ወራሾች ይተላለፋል ፡፡ (የፍ/ብ/ሐ/ቀ/846)
የሟች ቅድመ አያቶች በአራተኛ ደረጃ የዝምድና የሟች ሶስተኛ ደረጃ ዝምድና ላይ የሚገኙት አያቶች ከሌሉ እና እነርሱን ተክቶ የሚወርስ ከሌለ ወራሽ እንደሚሆኑ በፍ/ሐ/ቁ 847 ላይ ተገልፆአል፡፡ የውርስ እኩሌታው የአባት መስመር ለሆኑት ቅድመ አያቶች ወይም ተወላጆቻቸው.፤ እኩሌታውን የእናት መስመር ለሆኑ ቅድመ አያቶች ወይም ትወላጆቻቸው ይሰጣል፡፡ ዘመዶች እስከ አራትኛ ደረጃ ተለይቶ ያልተገኘ እንደሆን የሟችን ንብረት ለመንግስት እንደሚተላለፍ የ/ፍ/ሕ/ቁ 852 ላይ ተገልፆኣል፡፡
ያለ ኑዛዜ ውርስ ላይ ከላይ ለመግለፅ እንደተሞከረው የአባት ንብረት ወደ እናት ሐረግ እንዲሁም የእናት ንብረት ወደ አባት ሐረግ ሊተላለፍ የሚችልበትን አጋጣሚዎች እንዳሉ አይተናል፡፡ ነገር ግን በልዩ ሀኔታ ከአባት ወገን ወደ እናት ወገን ንብረት እንደማይተላለፍ በውርስ ሕጎችን ተገልፆ ይገኛል፡፡ ይህም በፍ/ብ/ሕ/ቁ 849 ላይ የጠቀመጠው የአባትን ለአባት ወገን የእናትን ለእናት ወገን መስጠት የሚል ደንብ ነው፡፡ ይህ ደንብ ተግባራዊ እንዲሆን የሚከተሉት ቅድመሁኔታዎች መሟላት ይኖርባቸዋል ፡-
ይህም ማለት ከአባት ወገን አያቱ በስጦታ ወይም በውርስ የተገኘው የማይንቀሳቀስ ንብረት የእናት ወገን ለሆነ ተወላጅ እንዳይተላለፍ እንዲሁም ከእናት በኩል የገኘው ለአባት በኩል እንዳይተላለፍ የሚያደርግ ነው፡፡ ይህም የሆነው የቤተሰብ ቅርስ የሆነ ንብረት በቤተሰብ እጅ እንዲቀር ነው፡፡ ነገር ግን ይህን ንብረት እንዳይወርስ የተደረገው ሰው ከንብረቱ የአላባ (usufruct) መብት አለው፡፡
ከላይ እንደተገለፀው የወራሽነት መብት የተሰጠው ወራሽ ከሌለ የሱን የውርስ ድርሻ የሱ ወራሽ በምትክነት ገብቶ እንደሚወርስ አይተናል፡፡ ይህ የምትክነት መርህ የሚተገበረው፡፡
ወራሽነትን አልፈልግም ባለ ወራሽ ምትክ ገብቶ መውረስ አይችልም፡፡ ነገር ግን ውርሱን አልፈልገውም በተባለው ሰው ምትክ ለመግባት እና ለመውረስ የሚቻል መሆኑን በፍ/ብ/ሐ/ቁ 854 ላይ ተገልፆል፡፡ ለምሳሌ፡- “ሐ” የአባቱን የ”ለ”ን ንብረት አልወርስም ብሎ የወራሽነት መብቱን ቢተው አባቱን አልወርስም ማለቱ በአባቱን ምትክ ገብቶ አያቱን “ሀ”ን እንዳይወርስ አያደርገውም፡፡ ነገር ግን ልጁ “መ” እሱን ተክቶ “ለ”ን መውረስ አይችልም፡፡
በፍ/ብ/ሕ/ቁ 856 ላይ እንደተገለፀው ከሟች ጋር የስጋ ዝምድና የሌለው ሰው በምትክነት ገብቶ ለመውረስ አይችልም፡፡ በሕጉ መሠረት ከሟች ጋር የዝምድና ትስስር የሌለው ማናኛው ሰው ተተክቶ መውረስ አይችል፡፡
ሁለተኛው ውርስ ማስተላለፍያ መንገድ ኑዛዜ ነው፡፡ ኑዛዜ ማለት ሟች ከመሞቱ በፊት ንብረቱን በፍላጎቱ መሠረት ለተተኪዎቹ የሚያስተላልፍበት ሕጋዊ መንገድ ነው፡፡ ሟች በኑዛዜው ከሞተ በኋላ ስለ ንብረት ክፍፍል፣ የልጆቹ ሞግዚት ማን እንደሚሆን፣ ንብረቱን ማን እንደሚያስተዳድር፣ ስለ ቀብር ስነስርዓቱ ሊገልፅ ይችላል፡፡ ኑዛዜ በወኪል ወይም በእንደራሴ የማይከናወን የተናዛዡ የግል ድርጊት ነው (ፍ/ብ/ሕ/ቁ/857)፡፡ ስለዚህም ለመናዘዝ፣ ለማሻሻል ወይም ቀሪ ለማድረግ በውክልና ለሌላ አካል መስጠት ኑዛዜውን ዋጋቢስ ያደርገዋል፡፡
ኑዛዜ የሚደረገው በተናዛዡ ብቻ እንደሆነ ከላይ በተገለፀው መልኩ ተረድተናል፡፡ ይሁን እንጂ ማንኛውም ሰው የሚያደርገው ኑዛዜ ሁሉ የሚፀና አይደለም፡፡ አንድ ኑዛዜ በሕግ በኩል ተቀባይነት የሚኖረው ተናዛዡ በሕግ የመናዘዝ ችሎታ ያለው ሰው ሲሆን ብቻ ነው፡፡ በሕጉ ችሎታ የላቸውም የተባሉት ሰዎች፡-
አንድ እድሜው አሥራ ስድስት ያልሞላ ልጅ ኑዛዜ ማድረግ እንደማይችል በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ አንቀፅ 295 ላይ ተገልፆል፡፡ በፍርድ የተከለከለ ሰው ከተከለከለበት እለት ጀምሮ ኑዛዜ ማድግ አይችልም፡፡ ነገር ግን ከመከልከሉ በፊት ያደረገው ኑዛዜ ተቀባይነት አለው፡፡ ይህም ሆኖ ዳኞች እንደነገሩ ሁኔታ ኑዛዜውን በሙሉ ወይም በከፊል እንዲፈርስ የማድረግ ሥልጣን በፍ/ብ/ሐ/ቁ 368 ላይ ተሰጥቶቸዋል፡፡ የአእምሮ ሕመም ያለበት ሰው ያደረገው ኑዛዜም አይፀናም፡፡ ኑዛዜው የማይፀናው ግን ኑዛዜውን ባደረገበት ጊዜ የታወቀ ዕብድ መሆኑ ሲረጋገጥ ብቻ ነው፡፡
ከላይ እንደተገለፀው ኑዛዜ ማለት ሟች ከመሞቱ በፊት ንብረቱን በፍላጐቱ መሠረት ለተተኪዎቹ የሚያስተላልፍበት ሕጋዊ መንገድ ነው፡፡ እንዲሁም ኑዛዜ የሚደረገው ኑዛዜውን ለማድረግ በሕግ ችሎታ ባለው ሰው ብቻ በግሉ (በራሱ) የሚያደርገው ሕጋዊ ድርጊት ነው፡፡ ኑዛዜው የሚፀና እንዲሆን ኑዛዜውን በተመለተ መሙላት ያለባቸው ሁኔታዎች አሉ፡፡ እነዚህም፡፡
አንድ የኑዛዜ ቃል በማያሻማ መልኩ ተጠቃሚውን ወይም ጉዳዩን ካላመላከተ ፈራሽ ነው፡፡ በማንኛውም የኑዛዜ ቃል ላይ “ይህ ንብረት ለእገሌ” ተብሎ በግልጽ መቀመጥ አለበት፡፡(ፍ/ብ/ሕ/ቁ 865)፡፡ እንዲሁም አፈፃፀሙ የማይቻል ኑዛዜ ፈራሽ ነው፡፡ ለምሳሌ ሟቹ በሕይወት እያለ ሸጦ ገንዘቡን የተገለገለበትን መኪናውን አበበ የተባለ ልጄ ይውሰድ ቢል ይህ የኑዛዜ ቃል ሊፈፀም የማይችል ነው፡፡ በመሆኑም ተቀባይነት የለውም፡፡
የኑዛዜ ቃል ሕግን ወይም መልካም ጠባይን ተቃራኒ የሆነ እንደሆነ ፈራሽ ነው፡፡ ሁልጊዜም ቢሆን የኑዛዜ ቃል ሕግን እና መልካም ጠባይን ያከበረ መሆን አለበት፡፡ ለምሳሌ ለምለም የተባለችው ልጅ አዲስ አበባ ያለውን ቤቴን የምትወስደው ጫላ የተባለውን ወዳጄን ስታገባ ነው በማለት በኑዛዜ ቃሉ አባቷ ቢገልፅ ይህ ኑዛዜ ከቤተሰብ ሕጉ ጋብቻ ተጋቢዎች ሲፈቅዱ ብቻ ነው የሚለው ስለሚቃረን ተቀባይነት የለውም፡፡
በኃይል ተገዶ የተናዘዘ ተናዛዥ በትክክል ለሚፈልገው ሰው በፍላጐቱ መሠረት ሊናዘዝ ይችላል ተብሎ አይገመትም፡፡ ስለዚህም በኃይል ተገዶ ወይም በፍርሃት የተደረገ ኑዛዜ ፈራሽ ነው፡፡(ፍ/ብ/ሕ/ቁ 867)
ሟች ያደረገው ኑዛዜ በከፊል ወይም በሙሉ ፈራሽ የሚሆንበት ጊዜ አለ፡፡ ይህ ሁኔታ አለ የሚባለው የመንፈስ መጫን (undue influence) ሲኖር ነው፡፡ በመሠረቱ አንድን ኑዛዜ በኑዛዜው ተጠቃሚ የሆነ ሰው ባደረገው የመንፈስ ተፅዕኖ የተደረገ ነው ብሎ ውድቅ ለማድረግ አይቻልም፡፡ በአንፃሩ ግን የሥራ ወይም የሞያ ጠባያቸው ከሟች ጋር የቀረበ ግንኙነት እንዲኖራቸው የሚያደርጋቸው ሰዎች አሉ፡፡ እነዚህ ሰዎች በተለይም ሟች ጋር ዝምድና ከሌላቸው በሥራ ወይም በሞያ ግዴታቸው ሟችን ጣዕሩ በበረታበት ጊዜ ስላገለገሉት ብቻ አለአግባብ ንብረት እንዳያገኙ ቢናዘዝላቸው ሕግ ጣልቃ ይገባል፡፡ ዕድሜው ከሀያ ዓመት በታች የሆነ ሰው ለአሳዳሪው ወይም ለሞግዚቱ ጥቅም ያደረገው ኑዛዜ ሊቀነስ ወይም ሙሉ በሙሉ ሊሻር ይችላል፡፡ ነገር ግን ሞግዚት ወይም አሳዳሪው ወደ ላይ የሚቆጠሩ ወላጆቹ ከሆኑ ግን ኑዛዜው ተፈፃሚ ይሆናል፡፡ (ፍ/ብ/ሕ/ቁ 869)፡፡
ሟችን ከመሞቱ በፊት ባሉት ስድስት ወራት ውስጥ የሕክምና እርዳታ ሲሰጡት የነበሩ ሀኪሟች ወይም በመንፈሳዊ አገልግሎት ሲሰጡት የነበሩ የእምነት አባቶች በአገልግሎታቸው ወቅት በሟች ላይ ከፍተኛ የመንፈስ ጫናን ሊያሳድሩ ይችላሉ ተብሎ ይገመታል፡፡ በመሆኑም ሟች በኑዛዜው ለነሱ የሰጠው ስጦታ እንደነገሩ ሁኔታ ሊቀነስ ወይ ሊሻር ይችላል፡፡ ነግር ግን እነዚህ ግለሰቦች ከሟች ጋር በትዳር የተሳሰሩ ወይም የስጋ ወይም የጋብቻ ዝምድና ካላቸው ይህ ደንብ ተፈፃሚ አይሆንም በማለት በፍ/ብ/ሕ/ቁ 870 ተገልጿል፡፡ በኑዛዜው ላይ ምስክሮች ወይም አዋዋዮች ለነበሩ ሰዎች የተደረገ ኑዛዜም በተመሳሳይ ሊቀነስ ወይም ሊሻር ይችላል፡፡
ከላይ በተገለፀው መልኩ ኑዛዜውን ለመቀነስ ወይም ለመሻር ሥልጣን የተሰጣቸው ለዳኞች ብቻ ነው፡፡ ዳኞች በዚህ ስልጣናቸው ለመሥራት በኑዛዜው ተጠቃሚ የሆነው ሰው ኑዛዜው እንዲፈፀምለት ጥያቄ ካቀረበበት ቀን አንስቶ በሶስት ወራት ውስጥ በሕጉ መብት የተሰጣቸው ሰዎች ጥያቄ ሲቀርቡ ብቻ ነው፡፡ ዳኞች በዚህ በተሰጣቸው ሥልጣን መሠረት ኑዛዜውን በከፊል ወይም በሙሉ ሲሽሩ ከልቦና ፍርድና ከርትዕ ጋር የተስማማ ነው የሚባሉትን ምክንያት መግለጽ አለባቸው፡፡
ሟች የኑዛዜውን አንዳንድ ክፍሎች ሊናዘዝ የቻለው የኑዛዜው ተጠቃሚ በፈፀመው የተንኰል ወይም የማታለል ሥራ ነው በማለት የኑዛዜውን ቃል መሻር አይቻልም፡፡ ነገር ግን የኑዛዜው ቃል ላይ ስህተት ካለ ኑዛዜው ይሻራል፡፡ ይህም የሚሆነው ተናዛዡ የፈፀመው ስህተት ሀሳቡን ወደ አንድ አቅጣጫ እንዲያዘነብል ወሳኝ በሆነ መልኩ ተፅዕኖ ያደረገበት ለመሆኑ በኑዛዜው አነጋገር ላይ በግልጽ ሲታይ ወይም ኑዛዜውን በሚጠቅስ በአንድ ሰነድ ላይ በማያሳጣ መልኩ ተገልፆ ሲገኝ ብቻ እንደሆነ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 877 ተደንግጓል፡፡ አንድ የኑዛዜ ቃል ፈራሽ በሚሆንበት ጊዜ በፈራሹ ቃልና በሌሎቹ ቃላት አፈፃፀም መካከል የሚያስተሳስር ነገር አለ ተብሎ ካልታሰበ በስተቀር በመርሕ ደረጃ ኑዛዜውን ሙሉ በሙሉ ፈራሽ የማድረግ ውጤት አይኖረውም፡፡
በተወሰኑ አጋጣሚዎች አንዳንድ ግለሰቦች ኑዛዜአቸውን ከአንድ መሟላት ካለት ሁኔታ ጋር አያይዘውት ይገኛሉ፡፡ ይህ ቅድመ ሁኔታ የማይቻል ወይም ለሕግ ወይም ለመልካም ፀባይ ተቃራኒ ከሆነ ግን በሕግ ፊት ተቀባይነት የለውም፡፡ (የፍ/ብ/ሕ/ቁ 879)
ኑዛዜ ሟች በሕይወት እያለ ንብረቶቹን እሱ ከሞተ በሆላ የሚጠቀሙባቸውን ሰዎች በፍላጎቱ የሚሰጥበት መሆኑን ከላጥ ተመልክተናል፡፡ ኑዛዜ የሚፈፀመው ሟች ከሞተ በሆላ በመሆኑ የሟች ፍላጎት በተገቢው እንዲፈፀም አስቀድሞ በማያሻማና ግልጽ በሆነ ፎርም መደረግ አለበት፡፡ በፍ//ብ/ህ/ቁ 880 ላይ የውርስ ህጋችን ሶሶት ለአይነት ኑዛዜ ፎርሟችን አስቀምጧል፡፡እነሱም ፡-
ይህ ዓይነቱ ኑዛዜ በጽሑፍ ሆኖ ኑዛዜው ተናዛዡ እራሱ የሚፅፈው ወይም እሱ እየተናዘዘ ሌላ ሰው የሚፅፍለት ነው፡፡ ኑዛዜው ከተፃፈ በኋላ በተናዛዡና አራት ምስክሮች ፊት ተነቦ ስለመነበቡም በኑዛዜው ውስጥ ሰፍሮ ቀኑ ተጠቅሶ ወዲያው በተናዛዡ እና በምስክሮች መፈረም አለባቸው፡፡ ይህ ካልሆነ ኑዛዜው ፈራሽ ይሆናል፡፡ በግልጽ የሚደረግ ኑዛዜ የተደረገው ለማዋዋል ሥልጣን የተሰጠው ሰው ወይም ፍርድ ቤት ፊት ከሆነ አንድ ተጨማሪ ምስክር ብቻ ነው የሚያስፈልገው፡፡ ይህ ማለት ሁለት ምስክር ብቻ ነው የሚያስፈልገው ማለት ነው፡፡ በዚህ መልኩ በመንግስት ባለስልጣናት ፊት የሚፈፀም ኑዛዜ በዕርግጥም የሟችን ነፃ ፍላጐት የሚገልጽና በትክከለኛ አዕምሮ የተሰጡ ስለመሆናቸው በገለልተኛ አካል ለማረጋገጥ ከሚከፍቱት ልዩ ዕድል አንፃር ነው፡፡ ምክኛቱም ለማዋዋል ሥልጣን የተሰጠው ሰው የሶስት ምስክሮችን ያክል ነው ተብሎ ሕጉ ግምት ስለሚዎስድ ነው፡፡ በኑዛዜ ላይ ምስክር ሆነው የሚርቡ ምስክሮች ኑዛዜው የተፃፈበትን ቋንቋ ለመስማት ወይም ለማንበብ የሚችሉ መሆን አለባቸው፡፡ በግልጽ የሚደረግ ኑዛዜ ሊያሟላቸው የሚገቡት ዋና ዋና ሥርዓቶች በፍትሃብሄር ሕጉ አንቀፅ 881 ስር ተመልክተው የሚገኙ ሲሆን ኑዛዜው በምስክሮቹ ፊት መነበብ ያለበት መሆኑና ይሕ ሥርዓት ስለመፈፀሙና የተፈፀመበትን ጊዜ የሚገልፅ ቃል በኑዛዜው ውስጥ መካተቱ በሕጉ አስገዳጅ ተደርገው የተቀመጡ ነጥቦች ናቸው፡፡
የዚህ ዓይነቱ ኑዛዜ በጽሑፍ ሆኖ ሙሉ በሙሉ በተናዛዡ መፃፍ አለበት፡፡ በተጨማሪም ፅሁፉ ኑዛዜ መሆኑ በግልጽ “ኑዛዜ ነው” ተብሎ መፃፍ አለበት፡፡ እንዲሁም በያንዳንዱ ገፅ ላይ ተናዛዡ ቀን ጽፎ መፈረም አለበት፡፡ ተናዛዡ ኑዛዜውን በኮፒውተር ወይም በታይኘ ሊፅፈው ይችላል፡፡ ነገር ግን የራሱ ኑዛዜ መሆኑን በእጅ ጽሑፍ በያንዳንዱ ገፅ ላይ መግለፅ አለት፡፡ ይህ ሁሉ ያስፈለገው ኑዛዜው የተናዛዡ መሆኑን በእርግጠኝነት ለማረጋገጥ ስለሚጠቅም ነው፡፡ ይህ ካልሀነ ኑዛዜው ፈራሽ ነው፡፡ በተናዛዡ የእጅ ጽሑፍ የሆነውን ኑዛዜ ተናዛዡ ያልተማረ መሃይም በመሆኑ ኑዛዜው የተፃፈበት ቋንቋ እና ፍችውን ማያውቀው እንደሆነ ኑዛዜው ፈራሽ ነው፡፡
ከላይ በተገለፁት ሁለቱ አይነት የኑዛዜ ፎርሟች በጋራ የሚጋሯቸው ነጥቦች አሉ፡፡ እነዚህም ሁለቱም ላይ ቀን፣ ወር እና አመተ ምህረት መፃፍ አለበት፡፡ በእለቱ በተለያዩ ምክንያቶች ይህ ተረስቶ ሳይፃፍ ቢቀር ወይም በሌላ ጊዜ ትክክለኛ ያልሆነው ሰፍሮ ቢገኝ በኑዛዜው ወይም በሌላ ሰነድ ላይ ትክክለኛውን የሚያረጋግጥ ከሆነ ኑዛዜው የፀና ኑዛዜ ይሆናል፡፡ ነገር ግን ካልተረገጠ ኑዛዜ ፈራሽ ይሆናል (ፍ/ብ/ሕ/ቁ 887)፡፡
አንዳንዱ ጊዜ ኑዝዜው ላይ የሰፈረው ቃል ለመረዳት አስቸጋሪ ይሆናል፡፡ ይህ በሚሆንበት ጊዜ ቃሉን ለመረዳት ከሌላ በሟች በራሱ የተፃፈና የተፈረመ ሰነድ ላይ አይተን እናረጋግጣለን፡፡ በኑዛዜው ቃል ላይ የሚገኘውንና መጀመሪያ የተፃፈውን ቃል የሚለውጥ ስርዝ፣ መፋቅና ድልዝ ኑዛዜውን ፈራሽ ያደርገዋል፡፡ ምክንያቱም የተናዛዡን ፈቃድ መለወይ ስለሚሆን ነው (ፍ/ብ/ሕ/ቁ 889)፡፡ በሌላ በኩል ስርዝ ወይም ድልዝ በመኖሩና በመፋቁ ምክንያት የኑዛዜ ቃል ፈራሽ የማይሆንበት ጊዜ አለ፡፡ ይህም እንደ ኑዛዜው ፎርም አይነት ኑዛዜው በግልጽ የተደረገ ኑዛዜ ከሆነ ምስክሮቹ ስርዝ ድልዙን በፊርማ ያፀደቁት፤ ኑዛዜው በተናዛዡ ጽሑፍ የተደረገ ከሆነ ግለሰብ በራሱ ማስታወሻ ላይ ከገለፀ የኑዛዜው ቃል ፈራሽ አይሆንም፡፡ (ፍ/ብ/ሕ/ቁ 889)፡፡
በተወሰኑ አጋጣሚዎች ኑዛዜዎች ከአንድ በላይ በሆኑ በተለያዩ ፅሁፎች ውስጥ ሊገኙ ይችላሉ፡፡ ይህ ሲሆን በፍ/ሕ/ቁ 895 ላይ እንደተገለፀው ተቀራራቢነት ኖሯቸው በአንድነት ሊፈፀሙ የሚችሉ ሆነው ሲገኙ በአንድነት ይፈፀማሉ፡፡ ነገር ግን በአንድ ላይ ሊፈፀሙ የማይችሉ ሲሆን በመጨረሻ የተደረገው ኑዛዜ ዋጋ ያለው ሆኖ ይፈፀማል፡፡
የቃል ኑዛዜ በጽሑፍ ሳይሆን ተናዛዡ በቃሉ የሚደረገው ኑዛዜ ነው፡፡ የቃል ኑዛዜ አንድ ሰው የሞቱ መቃረብ ተሰምቶት የመጨረሻ ፈቃድ ቃሎቹን ለሁለት ምስክሮች የሚሰጥበት ነው፡፡ ምስክሮቹ አካለ መጠን የደረሱና በፍርድ ወይም በሕግ ያልተከለከሉ መሆን አለባቸው፡፡ በቃል በሚደረግ ኑዛዜ ተናዛዡ መናዘዝ የሚችለው ስለቀብር ሥነ-ሥርዓት በተመለከተ ትዕዛዞች መስጠት፣ ከአምስት መቶ የኢትዩጵያ ብር ያልበለጠ የንብረት ስጦታ እና ለአካለ መጠን ላልደረሱ ልጆች አስተዳዳሪ ወይም ሞግዚት መሾምን ብቻ ነው፡፡ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 894 ላይ እንደተገለፀው በቃል ኑዛዜ ውስጥ ከላይ በተገለፁት ሌላ ማንኛውም የኑዛዜ ቃል ፈራሽ ነው፡፡ በአንድ የቃል ኑዛዜ ውስጥ ከአምስት መቶ ብር በላይ የኑዛዜ ስጦት የተደረገ እንደሆነ ከአምስት መቶ ብር በላይ የሆነው ስጦታ ተቀናሽ ይሆናል፡፡
የኑዛዜ ተፈፃሚነት በተዛዡ ፍላጐት ላይ የተመሰረተ ነው፡፡ ኑዛዜ አድራጊው ሰው በፈለገው ጊዜ ኑዛዜ የማድረግ፣ የመሻር ወይም የመለወጥ መብት አለው፡፡ አንድ ተናዛዥ የተናዘዘውን ኑዛዜ ምንም አይነት ምክንያት ሳያስፈልገው መሻር ይችላል፡፡ ተናዛዡ ይህን የሚያደርገው ኑዛዜውን ባደረገው ፎርም ነው፡፡ ይህ ማለት ኑዛዜውን ያደረገው በራሱ በተናዛዡ ጽሁፍ ከሆነ በዚያው ፎርም፤ በግልጽ በሚደረግ ኑዛዜ ከሆነ በዚያው ፎርም ኑዛዜውን መሻር ይችላል፡፡ ይህም የመሻር ሙሉ የኑዛዜ ቃሉን ወይም ደግሞ የኑዛዜውን የተወሰነ ቃል ብቻ ሊሆን ይችላል፡፡
ተናዛዡ ኑዛዜውን ለመሻር ወይም ለመለወጥ ያለውን ሀሳብ በግልጽ በሚያሳይ መልክ ኑዛዜውን በማንኛውም ጊዜ በማጥፋት፣ በመቅደድ ወይም አነጋገሩን በመሰረዝ የኑዛዜውን ቃል ለመለወጥ ይችላል፡፡ እንዲ በሚሆንበት ጊዜ ተቃራኒ የሆነ ማስረጃ ካልቀረበ በቀር ኑዛዜውን ራሱ ፈልጐ እንደሻረው ይቆጠራል፡፡ (ፍ/ሕ/ቁ 900)
ኑዛዜውን ተናዛዡ በራሱ ፍላጐት ከሻረው የተናዘዘው ቃል ቀሪ ይሆናል፡፡ ይህም ማለት ተናዛዡ ኑዛዜውን በሙሉ ከሻረ ኑዛዜው ቀሪ ሆነ ማለት ነው፡፡ በከፊል የኑዛዜውን ቃል የሻረው ከሆነ ይህ የተሻረው ቃል ቀሪ ሆኖ የተቀበረው የኑዛዜ ቃል ተፈፃሚ ይሆናል፡፡ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 901/1/ እንደተገለፀው ተቃራኒ ቃል ከሌለ በቀር ያንዱ ኑዛዜ መሻር አስቀድሞ ተደርጐ የነበረውን ኑዛዜውን ቃል አያፀድቀውም፡፡
የኑዛዜ ውድቅ መሆን ማለት የኑዛዜውን መፈፀም አቅም ከተናዡ ፍቃድ ውጭ በሕግ ኑዛዜው ቀሪ የሚሆንበት ሁኔታ ነው፡፡ የኑዛዜው ውድቅ መሆን ምክንያቶች እንደየ ኑዛዜ ፎርሟች ይለያያል፡፡ በቃል የተደረገ ኑዛዜው ኑዛዜው ከተደረገ ከሶስት ወር በኋላ ተናዛዡ በሕይወት ካለ ኑዛዜው ውድቅ ይሆናል፡፡ ኑዛዜው በተናዛዡ ጽሑፍ የተደረገ ከሆነ ኑዛዜው በተደረገ በሰባት አመት ጊዜ ውስጥ ለማዋዋል ሥልጣን በተሰጠው ሰው ወይም በፍርድ ቤት መዝገብ ቤት ዘንድ ያልተቀመጠ እንደሆነ ውድቅ ይሆናል፡፡
ኑዛዜው ከተደረገ በኋላ ልጅ መውለድ ኑዛዜውን ውድቅ ያደርገዋል፡፡ የተናዛዡ ባለቤት ወይም በምትክነት ፈቅዶ ለወራሽነት የቀረበ ወደታች የሚቆጠር ተወላጅ ከተወለደ ኑዛዜው ውድቅ ይሆናል፡፡ ከኑዛዜ በኋላ የተወለደን ልጅ ፈቃድ ለማግኘት በተሻሻለው የቤተሰብ ሕግ አንቀጽ 216 መሠረት በሞግዚቱ ወይም በንብረት አስተዳዳሪ ተወካይነት መሆኑ ተገልጿል፡፡ ተናዛዡ ልጅ የተፀነሰ መሆኑን እያወቀ ኑዛዜውን ያደረገ እንደሆነ ወይም ተናዛዡ ጉዳዩን ቢያውቅ ኑሮ ስጦታውን አያሰቀርም ነበር ተብሎ የሚገመት የሆነ እንደሆነ ዳኞች የኑዛዜ ስጦታዎች በሙሉ ወይም በከፊል እንደፅኑ ለማድረግ ይችላሉ፡፡ ነገር ግን ተናዛዡ የወለደው ልጅ ወይም ወደታች የሚቆጠር ተወላጅ ቢያንስ የውርሱን ሁለት ሶሶተኛ ሁሌም (በማንኛውም ሁኔታ) ማግኘት አለበት (በፍ/ብ/ሕ/ቁ 905) ፡፡
ሌላው ኑዛዜን ውድቅ የሚያደርገው ባል ለሚስት በኑዛዜ ስጦታ ሰጥቶ ወይም ሚስት ለባሏ በኑዛዜ ሰጦታ ስጥታ እያለ ጋብቻው ከሞተ ውጭ በሆነ ምክንያት የፈረሰ እንዲሆን ነው፡፡
በኑዛዜ ስጦታ የተደረገለት ሰው ከሰጭው አስቀድሞ ከሞተ፣ ስጦታውን ለመቀበል ካልቻለ ወይም ደግሞ ለመቀበል ፈቃዱን ካልገለፅ የኑዛዜው ስጦታም እንደውርስ ሁሉ ውድቅ ይሆናል፡፡ ይህ ማት የኑዛዜ ስጦታ የተደረገለት ሰው ተናዛዡን ቀድሞ ከሞተ (በሕይወት ያለመሆን)፣ ለወራሽነት የማይገባ መሆን እና ኑዛዜውን ለመቀበል ፍቃደኛ አለመሆን የስጦታ ኑዛዜውን ውድቅ ያደርገዋል፡፡
አንዳንድ ጊዜ ኑዛዜው ግልጽ ባለመሆኑ ኑዛዜውን መረዳት በማይቻልበትና ትርጉም የሚያስፈልግበት ጊዜ አለ፡፡ እንዲህ ያለ አጋጣሚ ሲከሰት ኑዛዜው የሚተረጐመው የኑዛዜውን ዝርዝር ይዘቱን በመመርመርና ሌሎች የአካባቢ ሁኔታዎችንም በማመዛዘን የተናዛዡን ፍላጐት በመፈለግ ይሆናል፡፡ ኑዛዜ የግለሰቡ ፍላጐት ነፃ መግለጫ በመሆኑ የኑዛዜው ቃል ግልጽ ሆኖ እያለ በትርጉም አመካኝኝቶ የተናዛዡን ቃል ማዛባት ወይም ማሻሻል እንደማይቻል በሕጉ ፍ/ብ/ሕ/ቁ 910/2/ ላይ ተደንግጓል፡፡
ይህን ጉዳይ በተመለከተ የፌደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በቅፅ 10 በመዝገብ ቁጥር 47487 በአመልካች አቶ ሀ/ራጉኤል ደበላ እና ተጠሪ እነ ወ/ሪት አለምፀሃይ ፈለገ መካከል በነበረው ክርክር ፟፟፟፟“ . . . በመሠረቱ ኑዛዜ ሊተረጎም የሚገባው ቃላቶቹ እና መልእክቱ ግልጽ ሳይሆን ሲቀር ነው፡፡ በሌላ አገላለፅ ኑዛዜው ግልጽ ቃላቶችንና መልዕክትን የያዘ ከሆነ ትርጓሜ መስጠት አያስፈሌግም፡፡ ይህንን መሠረታዊ መርህን መከተል ያለብን መሆኑን ደግሞ የፍ/ብ/ሔ/ቁጥር 910(2) ዴንጋጌ በግልጽ ያስገነዝባል፡፡ በመሆኑም የኑዛዜው ቃል መተርጎም ያለበት የኑዛዜው መልእክት ጥርጣሬ በሚፈጥርበት ጊዜ አሻሚ ወይም ግልጽ ያልሆነ እንደሆነ ብቻ ነው፡፡ ይህን ደንብ ተፈጻሚ የሚሆንበትን መንገድም የፍ/ብ/ሔ/ቁጥር 910(1)፣ 911፣ 925 እና ሌሎች ድንጋጌዎች ያሳዩናል፡፡ ስለሆነም የኑዛዜው ቃልት ግልጽ የሆኑ እንደሆነ የተናዛዡ እውነተኛ፣ ትክክለኛ ፈቃድ የትኛው ነው ብሎ ትርጓሜ መስጠትና ከኑዛዜው ቃል መራቅ የማይፈቀድ ስለመሆኑ ከላይ የተጠቀሱት የውርስ ሕግ ድንጋጌዎች ያሳያሉ” ማለት ውሳኔ ሰጥቶል፡፡
በኑዛዜ ውስጥ የተናዛዡ የተጠቀመባቸው ቃላት አጠቃላይ ትርጉም ያላቸው ሆነው ሊገኙ ይችላሉ፡፡ ለምሳሌ “ሀብቴን”፣ “ወራሾቼን”፣ “የማይንቀሳቀስ ንብረቴን” የመሳሰሉ ቃላትን በኑዛዜው ውስጥ ተጠቅሞ ሊሆን ይችላል፡፡ በእንደዚህ ያለ ጊዜ እነዚህ ቃላት የሚረጐሙት ተዛዡ በሞተበት ወቅት የነበሩ ንብረቶች ወይም ወራሾችን ብቻ ለመግለፅ እንደተጠቀመባቸው ይቆጠራል፡፡ ነገር ግን ለዚህ ግምት ተቃራኒ የሆነ ማስረጃ በማቅረብ ማስረዳት ይቻላል (ፍ/ብ/ሕ/ቁ 911)፡፡
ተናዛዡ ሀብቱን በጠቅላላ ወይም ከመላው ንብረቱ አንድን ክፍል በመሉ ኃብትነት ወይም በሌጣ ርስትነት ለአንድ ወይም ለብዙ ሰዎች የሚያወርስበት የኑዛዜ ቃል ጠቅላላ ስጦታ ይባላል፡፡ ጠቅላላ ኃብት ስጦታ የሚቀበለውን ሰው ሟች የሚመርጥበት የተለየ ፎርም በሕግ አልተሰጠም፡፡
ልዩ የኑዛዜ ስጦታ ማለት የሚሰጡ ንብረቶችን መጠን በግልጽ የሚመለከት ጉዳይ ነው፡፡ ለምሳሌ አቶ ባርናባስ ሚኒባስ ታክሲዋን ለወንድሜ ከሁሉም ይሰጥልኝ ወይም መርካቶ ያለው ሱቄ ለእህቴ ባል ለዮናስ ይሰጥልኝ ብሎ በኑዛዜ ሲያስቀምጥ ይህ ልዩ የኑዛዜ ስጦታ ነው፡፡
ተናዛዡ በኑዛዜው ላይ በግልጽ ካላስቀመጠ በቀር የሟችን ጠቅላላ ኃብት በስጦታ መልክ እንዲቀበል የተመረጠ ሰው ያለ ኑዛዜ ወራሽ (intestate succession) እንደሆነ ይቆጠራል፡፡ ይህ ሲባል የጠቅላላ ኑዛዜ ስጦታ የተደረገለት ሰው ያሉ ኑዛዜ ወራሽ ያለውን መብትና ግዴታ ይኖረዋል፡፡ ነገር ግን ተናዛዡ በግልጽ ጠቅላላ ኃብት በኑዛዜ ስጦታ ያገኘ ሰው ያለ ኑዛዜ ወራሽ እንደሆነ ሰው አይቆጠርም ሊል ይችላል፡፡ እንዲህ ከሆነ ደግሞ ያለኑዛዜ ወራሾች ያላቸውን መብት እና ግዴታ አይኖረውም፡፡
በጠቅላላም ሆነ ልዩ የኑዛዜ ስጦታውን በኑዛዜው ሟች ይህ ሲደርስ ስጦታው ይፅናል፣ ይህ ሁኔታ ሲደርስ ደግሞ ስጦታው ይቀራል በማለት ገደብ ወይም ቅድመ ሁኔታ ሊጥል ይችላል፡፡ ለምሳሌ አቶ “ሀ” ሲሞት መኖሪያ ቤቱን አጐቱ “ለ” ሕይወቱ እስካለ ድስ ሊኖርበት ይችላል በማለት ሊናዘዝ ይችላል፡፡ እዚህ ላይ ግን “ለ” ሲሞት ስጦታው ቀሪ ይሆናል፡፡
አንድ የኑዛዜ ስጦታ አድራጊ ተናዥ የኑዛዜ ስጦታ የተደረገለት ሰው በተለይ እከሌን ወይም እከሊትን አግባ ወይም አታግባ ብሎ የሚያደርገው የኑዛዜ ገደብ ዋጋ አለው በማለት የፍ/ብ/ሕ/ቁ 917 አስቀምጧል፡፡ ነገር ግን በጠቅላላ ሁኔታ ወራሽ እንዳይገባ ወይም እንደገና እንዳያገባ የሚያሰገድደው የኑዛዜ ገደብ ፈራሽ ነው፡፡ ምክንያቱም ከኢ.ፌ.ዴ.ሪ ሕገ መንግስት አንቀፅ 34/1/ ጋር ስለሚቃረን፡፡
ሟች ያደረገው የኑዛዜ ስጦታ አንድ ሁኔታ ሲደርስ ስጦታው ይቀራል በሚል ገደብ አድርጐበት እንደሆነ ይህ ስጦታው የሚያስቀረው ሁኔታ የደረሰ እንደሆነ የተሰጠውን ኃብት ሊመልስ ማረጋገጫ የሚሆን ዋስ ወይም ሌላ ዋስትና እንዲሰጥ ባለ ጥቅም የሆነው ሰው በሚያቀርበው ጥያቄ መሠረት ዳኞች በኑዛዜ ስጦታ የተደረገለትን ሰው ሊያስገድዱ ይችላሉ፡፡
ተናዛዡ ወራሾቹን ወይም በኑዛዜ ስጦታ የተሰጣቸውን ሰዎች ከሚደርሳቸው ሐብት ላይ በተለይ ለአንድ ወይም ለብዙ ሰዎች አንድ አገልግሎት እንዲሰጡ ግድ (ግዴታ) እንዲሆንባቸው በኑዛዜው ለመወሰን ይችላሉ በማለት በፍ/ሕ/አ 920 ላይ ተገልጿል፡፡ ነገር ግን አንድ ግዴታ የተጣለበት ወራሽ ወይም በኑዛዜ ስጦታ የተሰጠው ሰው ስለዚህ ግዴታ አፈፃፀም በደረሰው ውርስ ወይም የኑዛዜ ስጦታ መሠረት ካልሆነ በቀር እንደማይገደድ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 921 ላይ ተገልጿል፡፡ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 922 ላይ ደግሞ በኑዛዜው ወይም ውርሱ የግዴታው ተጠቃሚ የሆነው ሰው የታዘዘለት እንዲፈፀምለት ለማስገደድ ይችላል፡፡ እንዲሁም ለግዴታው አፈፃፀም ዋስ ወይም ሌላ ማረጋገጫ እንዲያቀርብ አስፈላጊ ሆኖ ከተገኘ ይህኑ እንዲያደርግ ይገደዳል፡፡ ተናዛዡ ግልጽ በሆነ ሁኔታ ግዳጁን ያልፈፀመ ግለሰብ ስጦታውን ማግኘት አይችልም የሚል ቃል በኑዛዜው ውስጥ ካላሰፈረ በስተቀር ግዳጁን አለመፈፀሙ ስጦታውን ውደቅ እንደሚያደርገው በፍ/ብ/ሕ/ቁ 923/1/ ተጠቅሷል፡፡ ተናዛዡ እንዲህ ያለ ቃል ቢያስፈርም ግን ስጦታን በቅን ልቦና ያገኙ ሰዎች መብት አይነካም፡፡
በአንድ ኑዛዜ ላይ ተናዛዡ በውርስ ወይም በስጦታ የተሰጠውን ሐብት ወይም ከዚሁ ወስጥ የተወሰነውን ክፍል ወራሹ ወይም የኑዛዜ ባለስጦታው ለሌለ ሰው እንዲያስተላልፍ ሊያዝ ይችላል፡፡ ይህ ግን መቼና በምን ሁንታ መፈፀም እንዳለበት ተናዛዡ በግልጽ መጥቀስ አለት (ፍ/ብ/ሕ/ቁ 929)፡፡ ሀብቱን በመጀመሪያ የሚቀበል ወራሽ ወይም የኑዛዜ ስጦታ ተቀባይ የሆነ ሰው ባለግዴታ ይባላል፡፡ የምትክነቱ ሥራ በሚፈፀምበት ጊዜ ከወራሽ ወይም ከኑዛዜ ስጦታ ከተደገለት ሰው ላይ ንብረቱን የሚያኘው ሰው ዋና ወራሽ ይባላል፡፡
ዋናው ወራሹ ተናዡ በሞተበት ጊዜ ውርሱን ወይም ስጦታውን የመቀበል ችሎታ ይኑረው አይኑረው አስፈላጊ አይደለም፡፡ ነገር ግን ውርሱን ወይም ስጦታውን ተተክቶ በሚረከብበት ጊዜ የመቀበል ችሎታ ያለው መሆን አለበት፡፡ ባለ ግዴታው በኑዛዜ ቃል እንዲያስተላልፍ የተሰጠው ኃብት ወይም ንብረቱን በኑዛዜው ላይ የተጠቀሰው ሁኔታ ሲያጋጥም፣ የመተላለፊያው ጊዜ ሲደርስ ወይ በኑዛዜው የተጠሰው ሁኔታ ሲፈፀም የሚያስተላልፈው በመሆኑ ሊሸጠው ለሌላ 3ኛወገን ሊያስተላልፈው ወይም በእዳ ሊያስይዘው እንዳማይችል በፍ/ብ/ሐ/ቁ 931 ላይ ተገልጿል፡፡ ዳኞች ፍታሀዊ ሆነው ሲያገኙት አንድን ንብረት እንዲሸጥ፣ እንዲተላለፍ የማዘዝ ሥልጣን አላቸው፡፡ ነግር ግን ወራሹ ወይም የኑዛዜ ባለስጦታው ለሌላ ሰው እንዲያስተላልፍ የታዘዘውን የማይንቀሳቀስ ንብረት ዳኞች ከላይ በተሰጠው ሁኔታ እንዲሸጥ፣ እንዲለወጥ ወይም ለሌላ ሰው እንዳያስተላልፍ ማዘዘ እንደማይችል በፍ/ብ/ሐ/ቁ 932 ላይ ተገልጿል፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያቱ ንብረቱ የዋና ወራሹ ስለሆነ ነው፡፡ ይህ ንብረት መብት ተጥሶ ከተገኘ በሕገ ወጥ መንገድ የተወሰደው ንብረት እንዲመለስ ጥያቄ ማቅረብ አለበት፡፡ ዋናው ተጠቃሚ ወይም ወኪሉ ወይም ተናዛዡ የመተካቱን ሥርዓት ለማስፈፀም የመረጠው ሰው በማይገባ የተደረገ መሸጥ፣ መለወጥ ወይም መያዝ እንዲፈርስ በማንኛውም ጊዜ ለመጠየቅ ይችላል፡፡ የመተካቱ ሥርዓት ከተደረገ በኋላ በሚከተለው ሁለት አመት ውስጥ ክሳቸውን ማቅረብ ይችላሉ (በፍ/ብ/ሐ/ቁ 933)፡፡
ባለግዴታው ስጦታውን ለመቀበል ካልቻለ ወይም ፈቃደኛ ካልሆነ ምንም መደረግ እንዳለበት ተናዛዡ በኑዛዜው ላይ ካልገለፀ በስተቀር የኑዛዜ ስጦታ የሚደርሰው ሰው ወዲያውኑ እንዲቀበል እንደሚደረግ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 935 ላይ ተገልጿል፡፡ ይህም ማለት ዋና ወራሹ እንዲወስድ ይደረጋል፡፡ በዋና ወራሸነት መብት ያለው ሰው ቢሞትና የሚተኩትም ሰዎች ባይኖሩ ባለግዴታው ባደራ መልክ በያዘው መብትና ንብረት ያለምንም ገደቡ ሊጠቀም ይችላል፡፡ የሚተካው ሰው ባለመቅረብ ወይም እምቢ ማለት ወይም በማንኛውም ሌላ ምክንኛት በተናዛዡ ፈቃድ ካልተፈፀመ የተሰጡትን ንብረቶች ለዋናው ወራሽ ወራሾች ይተላለፋሉ፡፡ ተቃራኒ ቃል ከሌላ በቀር የተናዛዡ ወራሾች ለዋናው ወራሽ የተሰጡ ንብረቶች ላይ አንድም መብት አይኖራቸውም ሲል የፍ/ብ/ለ/ቁ 936 ይገልፃል፡፡
አንድ ተናዛዥ ያለውን ንብረት በኑዛዜ ለማስተላለፍ ሙሉ መብት እንዳለው ያህል ንብረቱን ላለማውረስም ሙሉ መብት አለው፡፡ በዚህ ጊዜ ተናዛዡ ወራሽ ሳያደርግ በሕግ ሊወርሱት ይችሉ የነበሩትን ግለሰቦች ወይም ከእነሱ አንድን በግልጽ ከውርስ ውጪ ሊያደርግ ይችላላ (በፍ/ብ/ሐ/ቁ 937/1/)፡፡ ይህም ሲሆን ከውርስ ውጪ የሆነው ወራሽ ከተናዡ በፊት እንደሞተ ተቆጥሮ ውርሱ በሕጉ መሠረት ይፈፀማል (ፍ/ብ/ለ/ቁ 937/2/)፡፡
አንድ ተናዛዥ ወራሾችን የመንቀል መብት ቢኖረውም ወደታች የሚቆጠሩ ተወላጆችን ጥቅም የሚጠብቅ የሕግ ድንጋጌ በውርስ ሕጋችን ውስጥ አለ፡፡ በፍ/ብ/ሕ/ቁ 938/1/ ተናዛዡ በኑዛዜው ውስጥ ከውርስ ወራሹን ለመንቀል የደረሰበትን ምክንያት ካልገለፅ በቀር ልጅን ወይም ወደታች የሚቆጠር ተወላጅን ከውርስ ቢነቅል ውኔው በሕግ እንደማይፀና ይገለፃል፡፡ ይህም ማለት ተናዛዡ ልጆቹን ወይም ወደታች የሚቆጠሩ ተወላጆችን በዝምታ መንቀል አይችልም፡፡ ነገር ግን ተቃራኒ የኑዛዜ ቃል ከሌለ በቀር የሁለተኛ፣ የሶስተኛ እና አራተኛ ደረጃ ዘመዶች እያሉ በኑዛዜው ሌላ ሰው ንብረቱን ከሰጠ እነዚህን የተጠቀሱ ዘመዶቹን ከኑዛዜው ውጭ እንዳደረጋቸው ይቆጠራል (በፍ/ብ/ሕ/ቁ 939)፡፡ ወደታች የሚቆጠሩ ተወላጆችን ተናነዛዡ በግልጽ ከኑዛዜ ውጭ ካላደረጋቸው በስተቀር የጠቅላላ ኑዛዜ ባለ ስጦታዎች ካገኙት ንብረት ላይ እኩል ይካፈላሉ፡፡(በፍ/ብ/ሕ/ቁ 939/1/)
ተናዛዡ ከወራሾቹ አንዱን ወይም ሁሉንም የኑዛዜውን ሙሉ ወይም አንድ ቃል ከተቃወሙ ውርሱን እንዳያገኙ ብሎ ቢናዘዝ ይህ ኑዛዜ በሕግ ፊት ተቀባይነት እንደሌላው (በፍ/ብ/ሕ/ቁ 940) ላይ ተደንግጐ ይገኛል፡፡
አንድ ሰው በምድር ላይ የተወሰነ ጊዜ ከኖረ በሆላ ማለፉ የማይቀር ነው፡፡ በምድር ላይ ቆይታው ከተወለደበት ሰዓት አንስቶ እከሞተበት ጊዜ ድረስ የተለያዩ መብቶች እና ግዴታዎች አሉት፡፡ ከነዚህ መብቶቹ ውስጥ የተወሰኑት ከሞተ በሆላ ወደ ሌላ ሰው መተላለፍ የሚችሉ ናቸው፡፡ ሟች ከሞተ በሆላ ሊተላለፉ የሚችሉት መብቶቹ ለሌሎች በሕይወት ላሉ ወራሾቹ ወይም ሟች በኑዛዜ ስጦታ ለሰጣቸው ሰዎች ይተላለፋሉ፡፡ ይህም የሚሆነው በውርስ ሕግ መሠረት ነው፡፡
የሟችን ንብረት የሚወርሱት እንማን ናቸው፣ ወራሽነትን የሚያሳጡ ነገሮች ምንድን ናቸው፣ የሟች ንብረቶች በምን መልኩ ነው ለወራሾቹ የሚተላለፉት፣ ሟች ኑዛዜ ከተወ ኑዛዜው ሕጋዊ ውጤት እንዲኖረው ምን ምን መሟላት አለበት እና የመሳሰሉትን ነገሮች ከላይ በጽሑፍ ውስጥ ያየናቸው ናቸው፡፡
ሀገሮች የዜጎቻቸውን የንብረት፣ የህይወት በአጠቃላይ የስብአዊና ዲሞክራሲያዊ መብቶቻቸውን ለማስጠበቅና ለማረጋገጥ የተለያየ ሕጎችን ያወጣሉ፡፡ እነዚህም ሕጎች ከሕገ-መንግስቱ (የየሃገሩ የበላይ ህግ) ጨምሮ አዋጆችን፣ ደንቦችንና መመሪያዎችን ያካትታል፡፡ በእነዚህ ሕጎች የተደነገጉት መብቶችን ማራመድ አንዳንድ ጊዜ የሌላውን ሰው መብትና ደህንነት አደጋ ላይ ሊጥል ይችላል፡፡ በእንደዚህ ሁኔታ ላይ ሲሆን ሕግ እነዚህ መብቶች ላይ ገደብ (limitation) ያስቀምጣል፡፡ ይህ የመብት ገደብ ዘለቄታና በቋሚነት የሚፀና ነው፡፡ ለምሳሌ ያህል በሕገ- መንግስታችን አንቀፅ 29 ሀሳብን በነፃነት የመግለፅ መብት ተደንግጓል ፡፡ ነገር ግን በተመሳሳይ አንቀፅ ሃሳብን በነፃነት የመግለፅ መብት ወጣት ዜጎችን እና የሌሎች ሰዎች መብትና ክብር ለመጠበቅ ሲባል በህግ ሊገደብ እንደሚችል ተደንግጓል፡፡ ይህ የመብት ገደብ ሲሆን ተፈፃሚነቱም በዘለቄታዊነት ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ የመብት ገደብ ነገሮች ተፈጥሮዊና በተለመደው ሥርዓት ላይ እያሉ የሚተገበር ነው፡፡
በአንፃሩ አንድ ሀገር የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ (state of emergence) የምታውጀው አንድን ክሰተት ባለው ነባርዊና በተለምዶ በተዘረጋው ሥርዓት መቆጣጣር ሳይቻል ሲቀር እንዲሁም የሀገሪቱን ህልውና የሚፈታተን አደጋ ሲያጋጥም ነው፡፡ እንደዚህ ዓይነት ሁኔታ ሲያጋጥም በሕግ የተደነገጉ መብቶችን ሁሉ ተግባራዊ ላድርግ ማለት አዳጋች አንዳንዴም የማይቻል ሊሆን ይችላል ነው፡፡ በዚህም የተነሳ ሰፊው የስብአዊና ዲሞክራሲያዊ መብቶች ሊገደቡ ይችላሉ፡፡ ይህ የመብት ገደብ ከላይ ከጠቀስነው የመብት ገደብ የሚለየው ነገር ቢኖር በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ወቅት የመብት ገደብ ዘላቄታዊ ሳይሆን ጊዜያዊ ነው፡፡
የተለያዩ ዓለም አቀፍና አህጉራዊ ስምምነቶች የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የመደንገግ እና በዚህም የተነሳ መብቶች ሊገደብ እንደሚችሉ እውቅና ይሰጣሉ፡፡ እነዚህም ዓለም አቀፍ ስምምነቶች ይህንን አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የመደንገግ መብት ሲሰጡ በተመሳሳይ መልኩ ምን ምን የሥነ-ሥርዓት (procedural requirements) እና የይዘት (substantive requirements) መስፍርቶችን መሟላት እንዳለባቸው ደንግገዋል፡፡
አንድ ሀገር በማንኛው ጊዜ መንግስት በዘፈቀደ ተነስቶ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማወጅ አይችልም፡፡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅን ከማወጅ ውጪ ሌላ የተሻለ አመራጭ ሳይኖር ሲቀር ነው፤ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማወጅ የሚቻለው፡፡ በዚህ ጊዜ ፈታኙ ጥያቄ መቼና በምን ሁኔታ ላይ ነው አስፈላጊ ነው ወይም አይደለም የምንለው? ለዚህ ጥያቄ አንድ ወጥ መልስ መስጠት ባይቻልም የተለያዩ ዓለም አቀፍ ስምምነቶች የሚከተሉትን እንደ አስፈላጊ ሁኔታ ይቆጥሯቸዋል፡፡ እነዚህም የተፈጥሮ አደጋ፣እርስ በርስ ጦርነት ወይም ግጭት፣ ተላላፊ ወረርሽኝን እንደ ምሳሌ(illustrative list) ወስደው አስፈላጊ ሁኔታዎች ናቸው ይሏቸዋል፡፡
የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ለማወጅ ሌላው መስፈርት የገጠመው አደጋ ሀገሪቱን ህልውና የሚፈታተን መሆን አለበት ፡፡ ብዙ ጊዜ የሚምታታው ሀሳብ መንግስትና ሀገር የሚለው ነው፡፡ መንግስት የሀገር አንድ ቁንፅል አካል ነው እንጂ እራሱን ችሎ ሀገር ሊሆን አይችልም፡፡ ስለሆነም የመንግሰት ሥልጣኑ አደጋ ላይ ሲወድቅ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መጣል አይቻልም፡፡ እዚህ ላይ አጠያያቂ ነገር ይከሰስታል፡፡ የአንድን ሃገር ህልውና የሚፈታተን ሁኔታ አጋጥሟል ብሎ የሚወስነው ማነው? በምን መለኪያ? የሚሉ ጥያቄዎች ይከሰታሉ፡፡ ይህንን በሚመለከት ስለ ሃገሩ ነባራዊ ሁኔታ የተሻለ የሚያወቀው የሃገሩ መንግስት እና አስተዳደር ስለሆን የጉዳዮን ክብደትና ቅለት የመመዘን መብት ተሰጥቷታል (principle of margin of appreciation)
አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ሊፈታ ያለመው ችግርና የሚገድበው መብት መመጣጠን አለባቸው፡፡ ይህም በስሩ የጂኦግራፌያዊ መመጣጠን፣ የመብት ገደብ መመጣጠን እና የጊዜ ርዝመት መመጣጠን ያካትታል፡፡ ለምሳሌ በአንዳንድ የአማራ ክልል ወረዳዎች ተላለፊ ወረርሽን ቢከሰት እና የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በመላው ኢትዮጵያ ተግባራዊ ማድረግ አላስፈላጊ ነው፡፡ ምክንያቱም የችግሩ ቦታ አንድ የተወሰነ አካባቢ ሆኖ በችግሩ ምንም ያልተጠቁትን አካባቢዎች ማካተት ምክንያታዊነትና ተመጣጣኝ ያሳጣዋል፡፡ በተመሳሳይ ሁኔታ ከችግሩ ጋር ምንም ግንኙነት የሌላቸውን ለምሳሌ ሃሳብን በነፃ የመግለፅ መብት ቢገደብ ይህ የመብት ገደብ ተመጣጣኝነቱን ያሳጣዋል፡፡ የጊዜ ርዝመት ተመጣጣኝነት ደግሞ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ተፈፃሚ መሆን ያለበት ችግሩ እስኪቀርፍ ብቻ መሆን እንዳለበት የሚያስገነዘብ ነው፡፡ ለምሳሌ ያህል በቀድሞ መሪ ሆሰኒ ሙባርክ የሥልጣን ዘመን ግብፅ ለ 31 ዓመታት ያህል በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ውስጥ ነበረች፡፡ ይህም ከጊዜ ርዝመት ተመጣጣኝነት መርህ ጋር አብሮ የሚሄድ አይደለም፡፡
ከላይ ለማተት እንደተሞከርው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በባህሪው መብቶች ላይ ገደብ የሚጥል ነው፤ ነገር ግን በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅም ቢሆን የማይጣሱ መብቶች አሉ፡፡ እነዚህም የሚከተሉትን ያካትታሉ፤ በህይወት የመኖር መብት፣በባርነት ያለመግዛት መብት፣ ከኢስብአዊ አያያዝ ነፃ መሆን፣ እንደሰው የመቆጠር መብት ይገኙበታል፡፡
አንድ ሀገር ከይዘት በተጨማሪ የሥነ-ሥርዓት መስፈርቶችንም ማሟላት እንዳለባት ተደነግጎል፡፡ የሥነ-ሥርዓት ድንጋጌዎች ሁለት መልክ ያለው ሲሆን ይህም የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ በአዋጅ መደንገግ እንዳለበት እንዲሁም አዋጁ ለሁሉም በሚገባ መልኩ ግልፅ፣ የማያሻማና ተደራሽ መሆን አለበት፡፡ ከዚህ በዘለለም አዋጁ መታወጁን ለሌሎች ሀገራት ማሳወቅ እንደሚገባ ነው፡፡ ይህም የሚሆነው ለተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዋና ፅሀፊ በማሳውቅ ነው፡፡ከላይ የተዘሩት ሁኔታዎች ሲሟሉ ነው አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ዓለም አቀፍ ተቀባይነትና ሕጋዊነት የሚኖረው፡፡
የኢትዮጵያ ሕገ-መንግስት በአንቀፅ 93 ላይ ስለ አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አጠቃላይ ሁኔታ ደንግጓ ይገኛል፡፡አንቀፅ 93 (1) (ሀ) መሰረት የውጭ ወረራ ሲያጋጥም ወይም ሕገ-መንግስታዊ ሥርዓቱን አደጋ ላይ የሚጥል ሁኔታ ሲከስት በተለመደው የሕግ ማስከበር ስርዓት ለመቋቋም የማይቻል ሲሆን፣ የተፈጥሮ አደጋ ሲያጋጥም ህዝብን አደጋ ላይ የሚጥል ነገር ሲደርስ የፌደራል የሚኒስትሮች ም/ቤት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የማወጅ ስልጣን አለው፡፡ ይህ ተመሳሳይ መብት ለክልሎች ተሰቷል ፡፡ በሕገ-መንግስታችን ላይ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ምክንያቶች ሁሉም የተዘረዘሩ በመሆን ሌላ ተጨማሪ ምክንያት ማካተት አይቻልም፡፡ የዓለም አቀፍ ህጎች የዘረዘሩት ጥቂቶቿንና ለምሳሌነት (illustrative list) ሲሆን የእኛ ሀገር ሕገ-መንግስት ግን ዝግ ዝርዝር (exhaustive list) ነው፡፡ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የመብት ገደብን ስለሚያስከትል የዝግ ዝርዝር (የተገደበ ዝርዝር) መርህ በእጁጉ የዜጎችን መብት የሚያስጠብቅ ነው ተብሎ ይታመናል፡፡
አንቀፅ 93 (4) (ሐ) ላይ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ቢሆን የማይገደቡ መብቶች የጠቀሰ ሲሆን እነዚህም አንቀፅ 1 (የኢትዮጵያ መንግስት ስያሜ )፣ አንቀፅ 18( ኢሰባአዊ አያያዝ ሰለመከልከል)፣ አንቀፅ 25( የእኩልነት መብት) እና አንቀፅ 39 (1) (2) (የብሔሮች፣ ብሔረሰቦች፣ ሕዝቦች መብት) ናቸው፡፡ ከአለም አቀፍ መስፈርት በተቃርነ መልኩ በርካታ መብቶች ማለትም በህይወት የመኖር መብት፣ እንደሰው የመቆጠር መብት፣ በውል ምክንያት የወንጀል እስር እንዳይኖርና ሌሎች መብቶችን ሳያካትት ቀርቷል፡፡
ጠቅለል ስናደርገው የአለም አቀር ስምምነተች አንድ ሀገር አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የማወጅ መብት ቢኖራትም በቅድሚያ መሞላት ያለባቸው የይዘትና የሥነ ሥርዓት ሁኔታ እንዳሉ ይደነግጋል፡፡ ስለአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አንቀፅ 93 የኢትዮጵያ ሕገ-መንግስት ደንግጓ ቢገኝም በአንዳንድ ጉዳዮች ከአለም አቀፍ ስምምነት በጋር መጣረስ ይታይበታል፡፡
ጂምሰን ዊድ/ ዋይት ፍላወር 1 የተሰኘውና በሴት ሰኣሊያን ከተሰሩ የስዕል ስራዎች በከፍተኛ ገንዘብ በመሸጥ ክብረወሰን ያስመዘገበው የሰዓሊ ጂዮርጂያ ኦኬፌ የስዕል ስራ ባለፈው ህዳር ወር የተሸጠበት ዋጋ፡፡
ታዋቂው የቴክኖሎጂ ኩባንያ አፕል ባለፈው መስከረም ወር ለገበያ ያቀረባቸው አይፎን6 እና አይፎን6 ፕላስ ዘመናዊ የሞባይል ቀፎዎች በአንድ ሳምንት ጊዜ የተሸጡበት ቁጥር፡፡
የእንግሊዝ ብሄራዊ የስታስቲክስ ቢሮ መረጃ እንደሚለው በአገሪቱ በሴተኛ አዳሪነት ስራ ላይ ተሰማርተው የሚገኙ ሴቶች ቁጥር በተጠናቀቀው የፈረንጆች አመት 61 ሺህ ደርሷል፡፡
አንድ ሴተኛ አዳሪ ለአንድ ጊዜ ወሲባዊ ግንኙነት የምታስከፍለው ገንዘብ በ2014 በአማካይ 67 ፓውንድ መድረሱን የጠቆመው መረጃው፣ አንዲት ሴተኛ አዳሪ በሳምንት በአማካይ ከ23 ወንዶች ጋር ወሲባዊ ግንኙነት ትፈጽማለች ብሏል፡፡
ደንበኞቻችንን ሞቅ ባለ መንፈስ እንቀበላቸዋለን,ለንግድ ንግግሮች ኩባንያችን ለመጎብኘት አሮጌ እና አዲስ ተመሳሳይ ናቸው. ለወደፊቱ አስደሳች ጊዜ እጆች እንቀላቀል.
ከኒው ሻንጋይ ኢንዱስትሪ ሊሚትድ በላይ ተቋቁሟል 15 ዓመታት,ይህ በጓንግዶንግ ከሚገኘው ፋብሪካ ጋር የማይዝግ ብረት ምርቶችን ፕሮፌሽናል አምራች ነው,ቻይና,ብዙ አይዝጌ ብረት ምርቶችን በመፍጠር ረገድ የተካነ, ለምሳሌ ከማይዝግ ብረት የተሰራ የማብሰያ መሳሪያ, ቁርጥራጭ ስብስብ ,ሹክሹክታ, ወዘተ.
የአንዲት ተማሪ ወላጅ ልጃቸውን ሊያስመዘግቡ ቃሊቲ አካባቢ ወደሚገኘው ኖላዊ አፀደ ህፃናትና 1ኛ ደረጃ ት/ቤት ይሄዳሉ፡፡ ከትምህርት ቤቱ ባለቤት አቶ ተስፋዬ አግዘው ጋርም ይገናኛሉ፡፡ ወላጅ በውስጣቸው የጨነቃቸውን ነገር ለትምህርት ቤቱ ባለቤት ይተነፍሳሉ፡- “እኔ በህይወት ብዙ መቆየት አልችልም፤ እባካችሁ ልጄን እንደ ልጃችሁ ተንከባክባችሁ አሳድጉልኝ” በማለትም ይማፀናሉ፡፡
የትምህርት ቤቱ ባለቤት በሁኔታው በመደናገጥ “ምን ሆነው ነው?” ሲሉ ይጠይቃሉ፡፡ ወላጅ ከእንባቸው ጋር እየታገሉ፤ “የኩላሊት በሽተኛ ነኝ፤ መዳን አልችልም” አሉ፤በተስፋ መቁረጥ ስሜት፡፡
የትምህርት ቤቱ ባለቤትም፤ “እንግዲያውስ ግዴለም እንዳሉት አደርጋለሁ” ሲሉ ቃል ገብተው ይሸኟቸዋል፡፡ እኚህ ወላጅ ዛሬም የአልጋ ቁራኛ ሆነው ከህመማቸው ጋር እየታገሉ ይገኛሉ፡፡
አቶ ተስፋዬ ከዚያች ደቂቃ ጀምሮ የሰውየው ነገር እረፍት እንደነሳቸው ይናገራሉ፡፡ ሁለት ቀን እንቅልፍ አልተኛሁም ነበር የሚሉት የት/ቤቱ ባለቤት፤ወዲያው በኩላሊት በሽታ ለሚሰቃዩ ወገኖች ለምን የአቅሜን አላደርግም በማለት ከተማሪዎችና ከአካባቢው ማህበረሰብ መዋጮ ለማሰባሰብ መወሰናቸውን ይናገራሉ፡፡ የትምህርት ቤታቸው የዓመቱ መዝጊያ በዓል በተከበረበት ባለፈው እሁድ ከተማሪዎች 7 ሺህ ብር የተሰበሰበ ሲሆን ከኪሳቸው 20 ሺህ ብር በመጨመር ፣በአጠቃላይ 27 ሺ ብር በስፍራው ተገኝተው ለነበሩት የኩላሊት ህሙማን ማህበር መስራቾችና ሊቀመንበር አስረክበዋል፡፡
በአሁን ወቅት በወር በአማካይ 23 ሰዎች ኩላሊታቸው ተጎድቶ ወደ ዳያሊስስ ህክምና እንደሚመጡ የገለፁት የማህበሩ አመራሮች፤ ከታማሚዎቹ ከ60 በመቶ በላይ ያህሉ ዕድሜያቸው ከ16-30 የሚሆናቸው ወጣቶች ናቸው ብለዋል፡፡
“ህመሙ በአስጊ ሁኔታ እየተስፋፋ ነው” ያሉት የማህበሩ ሊቀ መንበር አቶ ሰለሞን አሰፋ፤ በሁለት ወር ውስጥ በዘውዲቱ ሆስፒታል የተገነባው አዲሱ የህክምና ማዕከል ስራ እንደሚጀምር ጠቁመው፣ማዕከሉ አገልግሎቱን ሲጀምር አንድ ታማሚ ቀደም ሲል ለዳያሊስስ ህክምና በሳምንት የሚያወጣው እስከ 4 ሺህ ብር የሚደርስ ወጪ፣ ወደ 300 ብር ዝቅ ይላል ብለዋል፡፡ ለህሙማን ትልቅ ተስፋ ነው!!
“--- በሐሳብ ወዲያና ወዲህ እየተማታ ሌሊቱ ይገሠግሣል፡፡ አራዊቱ ይጮኻሉ፡፡ እንዲያውም አንዳንዶቹ በአጠገቡ ናቸው፡፡ ከሹክሹክታ፣ እስከ ግሣት፣ ከሲርታ እስከ ፉጨት ድምጻቸው...
ግዜ መዐቀኒ ህላወና ክሳብ ዝኾነ፡ እንሕልኖ ራኢ፡ እንፍጽሞም ነገራት፡ እንጭብጦም ሕልምታት ብግዜ እናቀየስናን እናገምገምናን ኢና እንነብር። ሕጂ ኣብ ምጅማር ሓዳስ ዓመት ድማ ከም ወትሩ ንዝሓለፈት ዓመት መዚንና፡ ትሕዝቶ’ታ ሓዳስ ዓመት ካብኣ ንላዕሊ ንክኾነልና ንሕልን፡ መደባትና ሰሪዕና ድማ ብምሉእ ተስፋ ንጽበ።
እንተኾነ ግን ኩነታት ሃገርና ነዚ ብዘይክተል ኣገባብ፡ ዝኾነ ይኹን ለውጢ ከይተራእዮ፡ ዓመት ንኻልእ ዓመት ተኸቲሉ ብዘይ ምምሕያሽ ክሓልፍ ምርኣይ ልሙድ ተርእዮ ካብ ዝኸውን ነዊሕ ግዜ ሓሊፉ። ዝገርም ቁጽሪ ናይ’ቲ ሃገሩ ገዲፉ፡ ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝስደድ ዘሎ ኤርትራዊ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናዛየደ ይኸይድ ምህላዉ’ዩ።
ናብ ጎረቤት ሃገር ኢትዮጵያ ዝውሕዙ ስደተኛታት ምስ ምብዝሖም፡ መዓስከራት ስደተኛታት መዓልታዊ ስደተኛታት ናብ ከተማታት ብስሩዕ ኣገባብ እናፋነዋ፡ ቑጽሪ ኣብ መዓስከር ዘሎ ስደተኛ ግን ክንኪ ኣይተራእየን። ነዚ ንምትዕርራይ ዋላ’ኳ ኣብ ምውዳእ እዚ ዓመት’ዚ፡ ንምምሕያሽ ኩነታት ስደተኛታት ዝተተለሙ ዓበይቲ መደባት እንተሃለዉ፡ ጭቡጥ ውጽኢታቶም ኣብ ቐጻሊ ዝግምገምን ዝረኣይን’ዩ። ዋላ’ኳ ጽጹይ ሓበሬታ እንተዘይሃለወ፡ ብገምጋም መዓልታዊ ከባቢ 100-150 ዝኾኑ ስደተኛታት ዶብ ሰጊሮም ከምዝሓድሩ’ዩ ዝግመት።
ዓወት ናይዚ ትስፉው ዝመስል መደብ፡ ምስ ግዜ ዝርአ’ኳ እንተኾነ፡ ከምቲ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ዝግለጽ፡ ኣብ ሞንጎ ትልምን ትግባረን ዝፍጠር ዘይምዕሩይነት ከይኩለፍ፡ ስክፍታ ዝበዝሐ ስደተኛ ምዃኑ ኣየጠራጥርን።
ካልእ ምስዚ ተተሓሒዙ ዝኸይድ፡ ብኣሃዝ ውሑድ ደኣ ይኹን እምበር፡ ተሳታፍነት ኤርትራዊ ስደተኛ ኣብ ላዕለዎት ትካላት ትምህርቲ’ዩ። መንእሰያት ስደተኛታት ግዜኦም ብከንቱ ካብ ምሕላፍ፡ ስንቒ መዋእሎም ዝኾኖም፡ ፍልጠት ከዋህልሉ ክጎይዩ ምርኣይ ናይ ብሓቂ ባህ ዘብል’ዩ።
ከምቲ ኣብ ዝሓለፉ ጸብጻባት ዝተተንከፈ፡ ቀጻልነትን ዕቤትን እዚ መደብ መታን ክረጋገጽ፡ ድርብ ጻዕሪ ከምዘድልዮ ዝከሓድ ኣይኮነን። እቲ ኣብ ቀዳማይ ዲግሪ ጥራይ ተሓጺሩ ዘሎ ዕድላት ትምህርቲ፡ ኪኖኡ ከይዱ ኣዕጋቢ ውጽኢት ክርከቦን፡ መንእሰያትና ድማ ተጠቐምቲ ናይዚ ዕድል ክኾኑ፡ ሓያል ስራሕ ከምዘድሊ ፍሉጥ’ዩ።
በቲ ካልእ መንጽር፡ እቲ ኣብ መዓስከራት ይኹን ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዝወሃብ ሞያዊ ስልጠናታት’ውን ዘይነዓቕ ኣበርክቶ ይገብር ምህላዉ ይጥቀስ። ወላ’ኳ ቁጽሪ ናይቶም ናብዘን ትካላት ሞያዊ ስልጠና ዝኸዱ መንእሰያት ትሑት እንተኾነ፡ ካብ ብዙሕ ሕማቅ ነገራት ተቖጢቦም፡ ግዜኦም ብግቡእ ክጥቀሙሉ ምርኣይ ኣዝዩ ደስ ዘብል’ዩ። ንምዕባይ ቁጽሪ ተማሃሮን፡ ኣቃልቦ መንእሰያትና ናብ ኣፍራይነትን ምዕባለን ንምቅያር፡ ቀጻሊ ጎስጓስን ምውዕውዕን የድሊ። ‘ህጻን ብንኡሱ፡ ቆርበት ብርሑሱ ከምዝበሃል’፡ እቲ ቀንድን ክርሳዕ ዘይብሉን ጉዳይ ህጻናት ተማሃሮ’ዩ፡ ንትምህርቲ ዝኣኸለ ህጻን ናብ ንዕኡ ተባሂሉ እተዳለወ ኣብያተ- ትምህርቲ ክኸይድ ክትርኢ ዝምስገን ተበግሶ’ኳ እንተኾነ፡ ቋንቋ ኣደ ከም መምሃሪ ቋንቋ ተወሲዱ እንተዝስረሓሉ ግን ኣዝዩ ኣድማዒ ምኾነ።
ስደተኛ፡ ዓዱ ገዲፉ ክስደድ ከሎ፡ ካብተን መሰረታውንያን ዘገድስኦ ረቋሒታት ውሕስነት’ያ። ስደተኛታት ረጊኦም ብእፎይታ ዝነብርሉ ሃዋህው ንምፍጣር ድማ ውሕስነት ምርግጋጽ’ያ። ኣብዚ ዝሓለፈ ወርሒ ዝጋነን ኣይኹን ደኣ እምበር፡ ብደቂ ዓዲ ዝካየድ ክትራንን ዘረፋን ስደተኛታት፡ ከምእንደገና ይቀላቀል ምህላዉ’ዩ።
ኣብ ከተማታት ዝርአ ክትራን ወይ ዘረፋ’ኳ እንተዘይሃለወ፡ ስርቂ ንብረትን ገንዘብን ግን ሓደ ካብቲ ቀንድን ኣሰካፍን እናኾነ ይመጽእ ኣሎ። ኣብተን ብብዝሒ ኤርትራውያን ስደተኛታት ይነብሩለን’ዮም ዝበሃላ ከባቢታት፡ ስርቂ ከም ኣርእስቲ ተላዒሉ ክትሰምዕ ንቡር ኮይኑ’ዩ። እዚ ኣብ ህዝቢ ብጻዕቒ ዝንቐሳቀሰሉ ቦታታት ዝፍጸም ስርቂ፡ ከም ብሸለልትነት ዝመጽእ ልሙድ ተርእዮ እናወሰድካ’ዩ ዝርአ።
ጉዳይ መንቐሳቀሲ ወረቐት ካልእ ኣሻቃሊ ዛዕባ ዝሓለፉ ኣዋርሕ ምንባሩ ዝዝከር’ዩ። እዚ ካብ መዓስከራት ናብ ከተማታት ንምንቕስቃስ ዝወሃብ ወረቀት ንምውጻእ ዝሕተት ዘይተኣደነ ክፍሊትን፡ ዘይንቡር ምድንጓያትን ኣብያተ ጽሕፈት መዓስከራትን፡ ዳርጋ ተሪፉ ክበሃል ይከኣል።እዚ ድማ፡ ነዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ ዝጸፈፈን ዝሰለጠን ኣካይዳ ኣብ ግምት ብምእታው ኮይኑ፡ ምስጋና ዝግብኦ’ዩ። ዝኾነ ስደተኛ ኣብ ግዜኡ ብዕረፍቲ ንክወጽእን፡ ጉዳይ ጥርናፈ ኣብ ሕጽር ዝበለ እዋን ኣጻፊፉ ንክምለስ’ዩ ዘቃልል።
ዝጥቐስ ስራሕ ወይ መውዓሊ ካብዘይምህላው፡ ብዙሕ ስደተኛ ኣብ ፈቐዶ እንዳ ሻሂን ኣብያተ መስተን ተረይዖም ክትርኢ ሓደ ካብቲ ደስ ዘየብል ተርእዮ’ዩ። ሰሪ’ዚ ተርእዮ፡ ዜግነትካ እናጠቐሱ መርኣያ መስተን ባእስን ኣምሲሎም ኣፎም ክኸፍቱ ክትሰምዕ ከለኻ ግንብንብ ይብለካ። ዝጋነን ኣይኹን ደኣ’ምበር ብኣወለፍቲ ነገራት ተገዚኦም መዓልታዊ ናብ ጫትን ካልእ ኣደንዘዝቲ ነገራት ዝኸዱ ስደተኛታት ኣይተሳእኑን። ደቂ-ኣንስትዮ ናብዚ ኣወላፊ ነገራት ክኸዳ ክትርኢ፡ ስክፍታኻ ክውስኽ ይርደኣካ፡ ተነቓፍነተን ኣብ ግምት ኣእቲኻ ከኣ፡ ይኽደን ትብል።
ዝሓለፈ ዓመት ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ፡ ጩራ ተስፋታት እተራእየላ’ያ ክንብል ንኽእል። ምስ ምፍላም መደብ’ምላሽ ንኣጠቓላሊ ፍታሕ ስደተኛታት’ CRRF፡ ዝበዝሐ ካብ’ቲ ስደተኛ ዘዕዘምዝመሉን ቕሬትኡ ዝገልጸሉን ዝነበረ ጉዳያት ተኣልዩ፡ ናብ ዝሓሸ መኣዝን ዝጓዓዝ ዘሎ ይመስል። ሓቂ ድኣ ይግበሮ’ምበር መምርሒ ፍቓድ መኪና፡ ምውናን ፍቓድ ዋኒን፡ ምውናን መጽሓፍ ተጠራቓሚ ሕሳብ ባንክን ካልእን ከም ዝፍቐድ እናተገልጸ’ዩ። መብጸዓን ቓልን ኮይኑ ንኸተርፍ ግን፡ አኢድና እንሕውሰሉ ኣጋጣሚታት ይፈጠር።
በተቃዋሚው ጎራ የሚገኙ ዐማራና ኦሮሞ ሊሂቃን ከጊዜያዊና ስልታዊ አጋርነት ወደ ዘላቂና ስትራቴጂክ አጋርነት ለመሸጋግር የኦሮሞ ሊሂቃን ከዐማራ ሊሂቃን ምን ይጠብቃሉ? የአለመግባባት ምክንያቶች ምንድን ናቸው? ከትናንቷ ፡ ከዛሬዋና ከመጪዋ ኢትዮጵያ አንጻር የአለመግባባት መንስኤዎችን ለመዳሰስና የመፍትሄ ሃሳባቸውን እንዲጠቁሙ ሁለት ኦሮሞ ወገኖች በፎረም 65 ጋብዘናል። እንግዶቻችን ዶ/ር በያን አሶባ ከዩናይትድ ስቴትስ እና አክቲቪስት አቶ ገረሱ ቱፋ ከኔዘርላንድ ናቸው። ውይይቱን ያድምጡ!
በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልልና በአጎራባች አካባቢዎች እየደረሰ ያለው የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች በአስቸኳይ ይቁም! ለብሔር ተኮር ጥቃቶች እና ግጭቶች ሕጋዊና ፖለቲካዊ መፍትሔ ይሰጣቸው!! – ETHIOPIAN HUMAN RIGHTS COUNCIL
በቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልልና በአጎራባች አካባቢዎች እየደረሰ ያለው የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች በአስቸኳይ ይቁም! ለብሔር ተኮር ጥቃቶች እና ግጭቶች ሕጋዊና ፖለቲካዊ መፍትሔ ይሰጣቸው!!
የሰብዓዊ መብቶች ጉባዔ (ሰመጉ) ከዚህ ቀደም በቤኒሻንጉልና ኦሮሚያ ክልል አጎራባች አካባቢዎች ብሔርን መሰረት ያደረጉ ግጭቶች ያስከተሉትን ከፍተኛ የሆነ የህይወትና የንብረት ውድመት በአካባቢው በመገኘት በባለሙያዎቹ አማካኝነት በማጣራት የደረሠውን የጉዳት መጠን እና ሊወሰዱ የሚገባቸውን እርምጃዎች ይፋ አድርጓል፡፡ ለትውስታ ያህል ሐምሌ 10 ቀን 2000 ዓ.ም የሰብዓዊ መብቶች ሁኔታ በኢትዮ ጵ ያ በሚል ርዕስ ባወጣው 31ኛ መደበኛ መግለጫ በጉሙዝና ኦሮሞ ብሔረሠብ ዜጐች መካከል በ 09/09/2000 ዓ.ም በተፈጠረ ግጭት 99 (ዘጠና ዘጠኝ) ሰዎች መገደላቸውን፣ በርካታ ሰዎች መቁሰላቸውን፣ 108 የሚሆኑ መኖሪያ ቤቶች መቃጠላቸውን፣ እንዲሁም ከ27‚000 (ሀያ ሰባት ሺ) በላይ ህዝብ መፈናቀሉን በማስረጃ አስደግፎ ይፋ ማድረጉ ይታውሳል፡፡ በመግለጫውም መንግስት በአስቸኳይ ዘላቂና የማያዳግም መፍትሄ እንዲሰጥ ቢያቀርብም መንግስት ለሰመጉ ጥሪ ትኩረት ባለመስጠቱ ዛሬም ብሔርን መሰረት ያደረገ ጥቃትና ግጭት ሊፈፀም ችሏል፡፡
መስከረም 16 ቀን 2011 ዓ.ም የቤንሻንጉል ጉምዝ ክልል ከማሽ ዞን አመራሮች ከምዕራብ ኦሮሚያ አስተዳደር ጥምር ኮሚቴ ጋር የነበራቸውን ስብሰባ አጠናቀው ሲመለሱ ከማሺ ወረዳ ላይ ማንነታቸው ባልታወቁ ታጣቂዎች በተሰነዘረባቸው ጥቃት አራት አመራሮች በመገደላቸው ለግጭቱ መቀስቀስ ምክንያት ሆኗል። ግድያውን ተከትሎም በቤንሻንጉል ጉምዝ ክልል ከማሽ ዞን በሎይ ጅጋንፎ ወረዳ ዳለቻ እና ታንኮና በተባሉ ቀበሌዎች ችግሩ በዋናነት ተፈጥሯል፡፡ ሰመጉ እስካሁን ባሰባሰበው መረጃ መሠረት ከጥቃቱ ጋር በተያያዘ ከ 90,000 (ከዘጠና ሺ) በላይ ዜጐች ቤት ንብረታቸውን ጥለው ወደ አጎራባች አካባቢዎች ተፈናቅለዋል፣ ከ200 በላይ ቤቶች ተቃጥለዋል፣ ከ74 በላይ ክቡር የሰው ህይወት ጠፍቷል፡፡ እንዲሁም በበርካቶች ላይ የአካል ጉዳት ደርሶባቸዋል በርካታ ሰዎችም የደረሱበት ያልታወቀ ሲሆን በርካታ ቁስለኞችም በነቀምቴ ሆስፒታል በመታከም ላይ ይገኛሉ። መረጃዎች እንደሚጠቁሙት ከሟቾቹ ውስጥ በርካታ የፀጥታ ሀይሎችም ይገኙበታል፡፡
 ከሀገሎ ሜጢና አካባቢው ሸሽተው በምዕራብ ወለጋ ነጆ ከተማ ውስጥ ተጠልለው የሚገኙ ተፈናቃዮች እንደገለፁት በቤኒሻንጉል ክልል አንገር ሜጢ ከተማ ውስጥ 13 ሰዎች ተገድለዋል፤ ከእነዚህም ውስጥ ሁኔታውን ለማረጋጋት ሲጥሩ የነበሩ 3 አድማ በታኝ ፖሊሶችና 2 ሴቶች ይገኙበታል፤
 ከከማሼና አካባቢው ተፈናቅለው በምዕራብ ወለጋ ቢላ ከተማ ውስጥ የተጠለሉ ተፈናቃዮች እንደገለፁት በከማሼና አካባቢው 31 ሰዎች ተገድለዋል፤ ከእነዚህም ውስጥ 4 ሴቶችና 3 ፖሊሶች ይገኙበታል፤
 ከሶጌ፣ በሎ አካባቢዎች ተፈናቅለው በምስራቅ ወለጋ ውስጥ ተጠልለው የሚገኙ ተፈናቃዮች እንደገለፁት በሶጌ፣ በሎና አካባቢው ውስጥ 30 ሰዎች መገደላቸውንና ከዚህም ውስጥ 13 ፖሊሶች ይገኙበታል፤
 የቆሰሉ ሰዎችን በሚመለከት ቁጥራቸው በርካታ የሆኑት በነቀምቴ ሆስፒታል፣ በወለጋ ዩኒቨርስቲ ሪፈራል ሆስፒታልና በተለያዩ የግል ሆስፒታሎችና ክሊኒኮች ውስጥ እየታከሙ እንደሚገኙ ለሰመጉ በአካባቢው የሚገኙ ታማኝ ምንጮች አስረድተዋል፡፡
ሰመጉ በቅርብ ግዜ ውስጥ ከላይ የተጠቀሱትን የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶችና በእስካሁኑ የመረጃ አሰባሰብ ያልተደረሰባቸውን በሁለቱም ወገኖች መካከል የደረሰውን ሰብዓዊና ኢኮኖሚያዊ ውድመት እንዲሁም የችግሩን መነሻ ምክንያቶች በስፋትና በጥልቀት በመመርመር በመግለጫ ይፋ እንደሚያደርግ ከወዲሁ ይገልፃል፡፡
በቤኒሻንጉል ክልል ነዋሪ የነበሩ ዜጐች በግጭቱ ምክንያት የመኖሪያ አካባቢያቸውን በመልቀቅ በምስራቅ ወለጋ በ13 ጣቢያዎች በዲጋ ወረዳ አርጆ ጉደቱ፣ ላሲጋ፣ ጊዳ ኪረሙ፣ ጊቶ ጊዳ፣ በተለያዩ ቦታዎች፣ በነቀምት ከተማ ወለጋ ዩኒቨርስቲ፣ መምህራን ትምህርት ኮሌጅ፣ የነርሶች ማሰልጠኛ፣ 05 ቀበሌ፣ 07 ቀበሌ፣ ዳርጌ 2ኛ ደረጃ ት/ቤት፣ ዳንዲቦሩ ኮሌጅ፣ በ 9 መጠለያ ቦታዎች፤ እንዲሁም በምዕራብ ወለጋ ነጆ ወረዳ አስተዳደር አዳራሽ ነጆ ደር መጂ ወረዳ ቢላ ከተማ 2ኛ ደረጃ ት/ቤት ተጠልለው ይገኛሉ። በአጠቃላይ ከቤኒሻንጉል ክልል ተፈናቅለው በምዕራብና ምስራቅ ወለጋ ተጠልለው የሚገኙ ተፈናቃዮችም ከ90,000 በላይ እንደደረሰ ሰመጉ ከአካባቢዎቹ ያሰባሰባቸው መረጃዎች ያሳያሉ፡፡ ሰመጉ ከአካባቢው ያሰባሰባቸው መረጃዎች እንደሚጠቁሙት ግጭቱ አሁንም ያልቆመ ሲሆን በርካታ ተፈናቃዮች በየጫካው ተበትነው ይገኛሉ፤ የተጠፋፉ ቤተሠቦችንም ማገናኘት አልተቻለም፡፡ የምስራቅ ወለጋ ዞን አስተዳደር ባሁኑ ሰዓት የተፈናቃዮች ቁጥር ከአቅማቸውና ከቁጥጥራቸው በላይ በመሆኑ የሁሉም አካላት እርብርብ እንደሚያስፈልግ ለሰመጉ ገልፀዋል፡፡ በዚህ አጋጣሚም መንግስት ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመቀናጀት ለተጎጂዎችም የምግብ፣ የንፁህ መጠጥ ውሃ፣ የአልባሳትና የመድሀኒት አቅርቦት በአስቸኳይ እንዲያቀርብ ሰመጉ ይጠይቃል፡፡
ብሔርን መነሻ ባደረጉ ጥቃቶች እና ግጭቶች ምክንያት ባለፉት አምስት ወራት ብቻ በተለያዩ ክልሎች ከሁለት ሚሊዮን በላይ ዜጐች ከመኖሪያቸው ተፈናቅለዋል፤ በመቶዎች የሚቆጠሩ ተገድለዋል፤ በርካቶች ቆስለዋል፡፡ ከዚህም በላይ ዜጐች በገዛ ሐገራቸው በሰላም ወጥቶ የመግባት ዋስትናቸው ጥያቄ ውስጥ ወድቋል፡፡ መንግስት የዜጐችን በሕይወት የመኖር፣ በሐገሪቱ በፈለጉበት አካባቢ ተንቀሳቅሶ ኑሮን የመመስረትና ንብረት የማፍራት ሕገመንግስታዊ መብቶች እንዲጠብቅ እና እንዲያስከብር ሰመጉ ጥሪውን በድጋሚ ያቀርባል፡፡ በተጨማሪም መንግስት በሐገሪቱ በተለያዩ አካባቢዎች እየተፈፀሙ ላሉት ጥቃቶች እና ግጭቶች ተገቢዉን ትኩረት በመስጠት እየተባባሰ የመጣውን ችግር በዘላቂነት ለመቆጣጠር ሕብረተሰቡን እና የተለያዩ የፖለቲካ ኃይሎችን ያማከለ፣ ዘላቂ፣ ሕጋዊ እና ፖለቲካዊ መፍትሔ እንዲወስድ ሠመጉ ያሳስባል፡፡
የ ሰ ብ ዓ ዊ መ ብ ቶ ች ጉ ባ ዔ ( ሰ መ ጉ ) ፣ የ ቀ ድ ሞ ው የ ኢ ት ዮ ጵ ያ ሰ ብ ዓ ዊ መ ብ ቶ ች ጉ ባ ዔ ( ኢ ሰ መ ጉ ) በኢትዮጵያ የሽግግር ወቅት ቻርተር አንቀጽ 1( ሀ ) እና በኢትዮጵያ ፍትሐብሔር ሕግ ቁጥር ከ 404 – 482 በተጻፉት ድንጋጌዎች መሠረት መስከረም 29 ቀን 1984 ዓ . ም . በአባላት የተመሠረተ የመጀመሪያው መንግሥታዊ ያልሆነ የሰብዓዊ መብቶች ተሟጋች ተቋም ነው፡፡
ሐበሻ ደልቨርይ🇪🇹🇪🇹 3D phone screen amplifier የዘመኑ ምርጥ ዕቃ እነሆ ይዘን ቀርበናል 3D phone screen amplifier የትም ቦታ ይዞ መንቀሳቀስ ይችላሉ ቀጥታ ከስልኮ የሚወጡ UV ጨረሮችን የሚያስቀር ለአያያዝ እና ለአጠቃቀም በጣም ቀላል ለበለጠ መርጃ ይደዉሉ
ኦርጅናል vr box ,ማንኛውንም አይነት ስማርት ስልክ ከተንበት 3d ፊልሞችን ማየት የሚያስችለን እንዲሁም 360ዲግሪ ፊልሞችንና vr ጌሞችን መጫወት የሚያስችል የራሱ super base ሄድሴት ያለው ቨርቿል ሪያሊቲ መነፅር(vr box) with controller በብዛት መዉሰድ የሚፈልግ እናስረክባለን
ቲቪዎ old model ሆኖ ተቸግረዋል ወይሥ ቲቪ ለመግዛት ብር አንሥዎታል ? እንግዲያው አያሥቡ 😮 ገንዘብ አውጥተው ቲቪ ሳይቀይሩ ያሎትን ቲቪ በ4k ጥራት ስማርት እናደርግሎታለን። የእቃው ጥቅሞች :- ሥልክዎትን በቀላሉ 4k በሆነ ጥራት ከቲቪዎ ጋር ያገናኝሎታል :- ኮንፒውተሮንም በቀላሉ cast አድርገው በቲቪዎ ላይ በ4k ጥራት ማየት ይችላሉ :- በተ...
ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያ ስምምዕ ሰላም ድሕሪ ምግባራ ኣብ ኤርትራ ነቶም ንብዙሕ ዓመታት ዝተኣሰሩ እሱራት ፖሎቲካ ለውጢ ክመፅእ’ዩ ዝብል ተስፋ እንተነበረ’ኻ ዛጊት ዝተራእየ ለውጢ የለን ክብላ ኣብቲ ተሓላቂ ሰብኣዊ መሰላት ዳይሬክተር ምብራቅ አፍሪቃ ማርያ ብርነት ንሬድዮ ድምፂ ኣሜሪካ ገሊፀን።
እቲ ጉጅለ ተሓላቂ ሰብኣዊ መሰላት ዘውፅኦ ናይ ፅሑፍን ቪድዮን መግለጺን ከምኡ’ውን ድምጺ ኣሜሪካ ምስ ናይቲ ጉጅለ ዳይሬክተር ምብራቅ ኣፍሪቃ ዘካየደቶ ቃለ-መጠይቅ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።
በዚህ የጽናት አገልግሎት ቤተክርስቲያንና የቤተከርስቲያን መሪዎች ተጠያቂነትንና ሐላፊነት ያለውን አገልግሎት እንዲያገለግሉና ምእመኑ ስለአገልጋዮቹ ምንነት፣ እምነት፣ ስራና የጽድቅ ኑሮ እየገመገመ የተገኙ መረጃዎችን በሙሉ ለምእመኑ ለማድረስ የታሰበ ነው፡፡ በዚህ ረገድ የጽናት አገልገሎት ከማንኛውም ድርጅትም ሆነ ግለሰብ (በሚደግፈንም በማይደግፈንም) አመለካከት ነጻ ሆኖ በቤተክርስቲያን ውስጥ ያለውን ድካምና ብርታት ለህዝብ በማሳወቅ ሕዝቡ የራሱን ጥንቃቄና እርምጅ እንዲወስድ ይፋ ያደርጋል እንጂ በማንም ውሳኔ ውስጥ ጣልቃ አይገባም፡፡ ይህ አገልግሎት በተጨማሪም ቤተክርስቲያንም ሆነች የቤተክርስቲያኒቱ መሪ ፈለገም አልፈለገም ስለቤተክርስቲያኒቱ፣ ስለመሪው አገልግሎቱ፣ ስለራእዩ፣ ስለቤተሰቡ (ትዳሩ)፣ ስለኑሮው (ለምሳሌ ሐብቱ) እና የመሳሰሉት በመንፈሳዊ ብቃቱ ላይ አዎንታዊና አሉታዊ ተጽእኖ ያላቸው ነገሮች ዝርዝር ይወጣል፡፡ በተቻለ መጠን መረጃዎችን ከአገልጋዩና ከቤተክርስቲያኒቱ ምእመኖች ለማግኘት ቅድሚያ በመስጠት የሚሰራጨው መረጅ እውነታነት የተረጋገጠ እንደሆን ከፍተኛ ጥረት ይደረጋል፡፡
የጽናት አገልግሎት ቤተክርስቲያኖችንና አገልጋዮችን የምንገመግምበትን ሰፊ መመዘኛ ለአብያተክርስያነት በመበተንና ለምእመን በማድረስ፣ በሚዘጋጁ መመዘኛ መለኪያዎች መሰረት ስለአገልጋዮቹ ሕይወት ያለውን እውነታ በመረጃ መረባችን በመልቀቅ ምእመናኖች ከስህተት ትምህርት እንዲጠበቁ የሚያደርግና ግራና ቀኙን የማያውቀውን ህዝብ ከጥፋት ለመጠበቅ የታሰበ ነው፡፡ ስለአንድ አገልጋይና ስለሚመራው ወይም ስለሚያገለግልበት ቤተክርስቲያን በተቻለ ትክክለኛ መረጃ በማሰባሰብ እናሰራጫለን፡፡
ሰው በህይወቱ ዘመን ሁሉ ማቆም የሌለበት ነገር ቢኖር በሕይወቱ ዘመን ሁሉ አንዴት እንደሚኖርና እንደሚሻሻል መማር ነው፡፡ ስለዚህ ለቤተክርስቲያን መሪዎችና አገልጋዮች እንዴት ህዝቡን ማገልገል እንዳለባቸውና ራሳቸውን መገምገም እንደሚችሉ የአስተዳደር ስልጠናንና አጫጭር ትምርቶችን እናዘጋጃለን፡፡ ይሄም አገልግሎት ገና በጅማሬ ላይ ያለ እንደመሆኑ መጠን ተሳታፊዎች በሚሰጡን አስተያየትና ሒስ በመታገስ የተሻለ አገልግሎት ለመስጥት እንሞክራለን፡፡
በዘመናችን ከመቼውም ጊዜ በበለጠ አማኞች በከፍተኛ የመንግስት አመራር ላይ ስልጣን የጨበጡበት ዘመን ነው፡፡ በሐገራችን ላለው የተለያዩ መሰረታዊ ችግሮች መንግስት ጥፋተኛ ነው ስንል እነዚሀ ስልጣኑን ይዘው ግን ምንም ለውጥ ወይም ተጽእኖ ለማምጣት ያልቻሉትን ክርስቲያን ባለስልጣናትም እየከነናቸው ነው፡፡ እነዚህ ክርስቲያን ባለስልጣናት የክፉ መጣቀሚያ ሆኑ ማለት ደግሞ እነሱን ያሳደገችውና አያሳደገች ያለችው ቤተክርስቲያን መሰረታዊ ችግር አለባት ማለት ነው፡፡
ምንጭ ለ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 155 ዋ ትላልቅ የውሃ መጥለቅለቅ የ LED flood flood በቻን ዳንግ, ቻንግች ውስጥ በጅች ከተማ ከተማ የሚገኙ አምራቾች
የአንድ ድርጅት የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 155 ዋ ትላልቅ የውሃ መጥለቅለቅ የ LED flood flood ከጉንግ ካውን ከተማ, ዞንሺንግ ሲቲ, ጂንግዶንግ ግዛት, ቻይና
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 155 ዋ ትላልቅ የውሃ መጥለቅለቅ የ LED flood flood አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 155 ዋ ትላልቅ የውሃ መጥለቅለቅ የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 155 ዋ ትላልቅ የውሃ መጥለቅለቅ የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የ LED ግድግዳ መሸፈኛ መብራቶች 155 ዋ ትላልቅ የውሃ መጥለቅለቅ የ LED flood flood ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ብዙሕ ከይተዛረብኩ፡ ነዛ ትስዕብ ነዋሕ ጽሕፍቲ ከተንብቡ እጋብዘኩም። ቅድሚ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ምፍርራሙን ቅድሚ እቲ ወያነ ረዖኣኦም ከይጠቕለሉ ብእግረይ-ኣውጽእኒ ናብ መቐለ ሃጽ ዝበሉሉ፡ ገና ጎባልል ኮይኖም ናይ ምቕጻል ሕልምታቶም ህያው ኣብ ዝነበረሉ ግዜ እያ ተጻሒፋ። ኣብቲ ግዜ’ቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ግን ተዛመድቲ ዝኾኑ ኣርእስታት ዝነበረኒ ኣራኣእያ እውን ትገልጽ እያ። ነቶም ከምዚ ቅጽበታዊ ሪት-ለስ ዝገበርኩ ገሮም ዝገልጹ ሰባት እውን መልሲ እያ።
ብፍላይ ኣብቲ እዋናት’ቲ ኣብ ኤውሮጳ ደቂ 60-70 ዝኾኑ ሽማግለታት ነቶም ፍሉጣት ጸረ-ኤርትራ ዝኾኑ ወጻእተኛታት ከውሊ ጌሮም፡ መንእሰያት ህግድፍ ኮንፈረምሶም ከይገብሩ ከጨናንቑሎም ምስ ረኣኹ፡ ተገሪመ። ዝርዝር ኣብቲ ጽሑፍ ክትረኽብዎ ኢኹም። ከምኡ እውን ሓደ ኤርትራዊ “ሊቕ” ንመንነንት ህዝብና ዝወቅዕ ጽሑፋት ብተደጋጋሚ ክፍኑ ምስ ረኣኹ፡ “እዛ ቡርኩታስ ገለ ኣላታ” ክብል ጀሚረ። እቲ ሊቕ፡ ሎሚ ዓመት እውን ኣብ መቐለ ተረኺቡስ፡ ዝወከሎ ዘይብሉስ ብስም ህዝብና ዱድ ኢሉ ክብሉ ሓቢሮምኒ። ኣብዚ ግዜ’ዚ ብስም ” ኤርትራን ትግራይን ሓደ ኢና” ክተወዓውዕ ከለኻ፡ ዘለናዮ ፖለቲካውን ጸጥታውን ሓለት (context) ወሳኒ እዩ። ካድረታትን ነጠፍትን ወያነ ስለምንታይ ሎሚ ከምዚ ዝኣመሰለ እዱድ ዘመተ የካይዱ ኣለዉ ኢልካ ምሕሳብ። እምበር እቲ ጀኦግራፊ ይኹን እቲ ታሪኻውን ማሕበራውን ምትእስሳራት ናይ ህዝብታት’ኮ ኣይተቐየረን። ዝተደናገረሉ ወገን እውን የለን።
ኤርትራ ንህዝባ እኽልቲ እያ። ማሚቕናላ ክንሓድር ንኽእል ኢና። ንሕና እውን ንዓኣ እኹላት ኢና። ከምቲ ክሉ ግዜ ዝብሎ፡ ትግራዎት ሽግራቶም ምስ ኣሕዋቶም ኢትዮጵያውያን ይግበርዎ፡ ወይ ድማ ዓንቀጽ 39 ብዕሊ ይኣውጁ። እንተ ነቶም ንሃገርና ናብ ውሽጣዊ ቅልውላዋት ኢትዮጵያ ክጎትዋ ዝደልዩ ሰባት ዝብሎ ግን፡ ሰራውር ኤርትራ ኣዝዮም ድልዱላት ምዃኖም ክሕብሮም እደሊ። ሰናይ ንባብ።
ህግድፍ የሳጉም፥ መምህረይ የጓድም — writing By Mahmud Saleh. እዚ ዝስዕብ ጽሑፍ ነቶም ንሓድነት ኤርትራን ልኡላዊ ግዝኣታን ከይተንከፍኩም ምእንቲ ፍትሕን ማዕርነትን ብኽብርን ርእሰ-ተኣማንነ…..
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: አስመራ እና ባሕርዳር ድረስ የሚወነጨፍ ሚሳኤል ይዛ ኢትዮጵያን መበተን ያልቻለችው ህወሓት እና የምላስ ዘመቻዋ።አሁን ጥይቄው ኢትዮጵያን እንበትናለን ከሚሉት ነህ? ወይንስ ከኢትዮጵያ ነህ? ነው።
በተቋረጠው የውድድር ዓመት ድንቅ ጅማሮን ማሳየት የቻሉት ቢጫ ለባሾቹ በዝውውር መስኮቱ ዘግየት ብለው ቢገቡም በዛሬው ዕለት አራት ተጫዋቾችን ማስፈረማቸው ታውቋል ።
ወልዋሎች በዛሬው ዕለት ግብ ጠባቂውን ወንድወሰን አሸናፊን ከስሑል ሽረ ለሁለት ዓመታት ሲያስፈርሙ ከዚህ ቀደም በኢትዮጵያ ቡና እና ወላይታ ድቻ ተጫውቶ ማሳለፉ የሚታወስ ነው ።
ወደ ኢትዮጵያ ቡና ካቀና በኋላ በውድድር ዓመቱ መጀመሪያ ላይ ድንቅ ብቃቱን በማሳየት በተመልካቹ ልብ ውስጥ ገብቶ የነበረው ዳንኤል ደምሱ የቢጫ ለባሾቹ ሌላኛው ፈራሚ ሲሆን መቐለ 70 እንደርታ ጋር በይፋ በመለያየት ለሁለት ዓመታት በወልዋሎ ቤት ለመቆየት ተስማምቷል ።
አራተኛው የቢጫ ለባሾቹ ፈራሚ መሆን የቻለው ልምድ ያለው የመስመር ተጫዋቹ አስናቀ ሞገስ ሲሆን በተለይም የወልዋሎችን የመስመር ቦታ ክፍተት እንደሚሞላ ይጠበቃል ።
VOA: ለየመን የምግብ ረድዔት የጫኑ መርከቦች ወደ ሀገሪቱ ገቡ ለየመን እጅግ አስፈላጊ የሆነውን የምግብ ረድዔት የጫኑ መርከቦች ወደ ሀገሪቱ ገብተዋል። በሳውዲ አረብያ የሚመራው ጥምረት ለሦስት ሳምንታት ለሚጠጋ ጊዜ ጥሎት የነበረው ዕገዳ...
ካሪቢያን ባሕር የአትላንቲክ ውቅያኖስ ባህር ነው። ከስሜን አሜሪካና ደቡብ አሜሪካ መካከል ይገኛል፤ በበሕሩ ውስጥ አያሌው ደሴቶችና አገራት አሉ። መላው ባሕርና በውስጡ ያሉት ደሴቶች የካሪቢያን ዙሪያ ይባላል።
ናይቲ ክልል ሓላፊ ጉዳያትኮሚኒኼሽን አቶ አሕመድ ካሎይት ንድምጺ ኣሜሪካ ኣብ ዝሃብዎ ቃል ገዛኢ ፓርቲ’ቲ ክልል አብዴፓ ምስ ብልጽግና ፓርቲ ንምውሃድ ዝወሰነ ብምሉእ ድምጺ’ዩ ኢሎም።
ውድ ወንድሜ ይኼ ጽሑፍ ያንተን ምቾት ለመጠበቅ፣ ደስም እንድትሰኝበት የተጻፈ አይደለም። የታዘብኩትን እውነት ስለመመስከር እንጂ።ለዚህም ኹልጊዜ እንደምመክርህ ኾደ ባሻነትህ እስካለቀቀህ ድረስ አታንበው።
በሥነ ፍጥረት እንደምንረዳው አብዛኛዎቹ ፍጥረታት ጥንድ ጥንድ ኾነው ተፈጥረዋል።ይኽ ጥንድነታቸው ፈጣሪ የዘራቸውን ቀጣይነት እንዲረጋገጥ ኾን ብሎ የከወነው ነው።የሚገርመው ግን ይኼን ጥንድነታቸውን የመሠረተው በልዩነት መኾኑ ነው። ወንድ እና ሴት አድርጎ በዚኽ ልዩነት ቢፈጥርም ቅሉ ተመጋጋቢ፣ ተደጋጋፊ፣ ተሟይ(የሚሟሉ) አደረጋቸው፣ አዋደዳቸው፣ አፈላለጋቸው እንጂ ልዩነታቸው የሚያራርቃቸው፣ የሚያጣላቸው አልነበረም።
በዚህ አምሳያ ዐለማችን ላይ በተቃራኒነታቸው ተዋደው፣ ተሳስበው የሚኖሩ፣ ልዩ ያደረጋቸውን ተፈጥሮኣዊ ጠባዕይ ባጎሉ ቁጥር በመካከላቸው ያለውን የመሳሳብ ኃይል የሚያሳድጉ፣ በዚህም ኃይል ከእነርሱ አልፈው ለሌሎች የሚበቁትን ፦
እንደላይኛው ማሳያ ኹሉ እኛም ተፈጥሮ የሰጠንን የጾታ ልዩነት ይዘን፣ ይዘን ብቻም አይደለም አበልጽገን፣ አበልጽገን ብቻ አይደለም፣ በኑሮ ልምምድም አዳብረን ብንገኝ በተቃራኒ ጾታ ዘንድ የሚያስፈልገን፣ የሚያስወድደን ውበታችን፣ የሚያቀራርበንም ስበታችን፣ አንድም የሚያደርገን ኃይላችን ነው።
ኾኖም ግን አኹን ባለንበት ነባራዊ ወቅት ሴቶችን “በጾታቸው ምክንያት ለሚደርስባቸው ጭቆና እንቁም” በሚል መሪ ኃሳብ የተነሳው Feminism ይኼን የጠቀስነውን የጾታ የልዩነት አጥር በእኩልነት ስም ሲንድ በዚህም የሰው ዘርን ሲጎዳ ይስተዋላል።
ሴቶቹ በተፈጥሮ ከወንዶቹ ጋር በሕብረት በአንድነት ይኖሩበት ይሟሉበትም ዘንድ የተሰጣቸው ከወንዶቹ የተለየ ልክ አላቸው። ወንዶቹም እንዲሁ ከሴቶቹ ጋር በሕብረት በአንድነት ይኖሩበት ይሟሉበትም ዘንድ የተሰጣቸው ከሴቶቹ የተለየ ልክ አላቸው። ይኼ ልክ በሚመሠርቱት የጋራ ሕይወት ውስጥ የሚኖራቸውን ሚና ግምት ውስጥ የከተተ እርሱንም የሚያደረጅ አንድነታቸውንም የሚያጸና ነው።
በfeminism በኩል የመጣው የሴቶች “እኩልነት” ግን ሴቶች በማሕበራዊው ተሳትፎም ኾነ በፖለቲካው ምሕዳሩ ከወንዶች እኩል ድምጻቸው እንዲሰማ ብቻ ተወስኖ አልቀረም። ይልቁንስ ወንዶች የያዙትን የቤተሰብም ኾነ የማሕበረሰብ ስልጣን የመጋራት አልያም የመገልበጥ ሴራ ይዞ ብቅ አለ እንጂ።
በዚህም ምንም እንኳ ሴቶችን ከወንዶች ማስተካከል ቢባልም (ወትሮውንም የወንዶቹ እና የሴቶቹ ልክ ለየቅል ነበርና) ሴቶቹን ከነበራቸው ሚና ያፈናቀለ፣ ራሳቸውን ኾነው ተጸጥሮኣዊ ስጦታቸውን አዳብረው ከወንዱ ጋር ተሟልተው አንድ መኾን የሚችሉበትን ጠባዕይ ያሳጣ፣ መሟላትን መተጋገዝን ገፎ መፎካከርን ያላበሰ፣ የተከበረውን ሴትነት ያዋረደ፣ ሴቶቹንም ከፈጣሪያቸው ፈቃድ እና ኃሳብ አውጥቶ የጠላት መጠቀሚያ ያደረገ ምን አለፋችሁ በአካልና በመንፈስ ሴቶቻችንን ያቆረቆዘ ነው።
ሴታቆርቋዥ፦ በአፍኣ “ለሴቶች እኩልነት ቆሜያለሁ” የሚል በኅቡዕ ግን ሴቶችን ከተፈጥሮኣዊ ክብራቸው የሚያወርድ፣ የሚያዋርድና የሚያቆረቁዝ በዚህም ደስታቸውን የሚያጠፋ ነው።
Feminism ሴቶችን እንደ ገለባ ነው የተጫወተባቸው። ከፍሬ መሃል ለይቶ ወደ ሰማይ ሲሰቅላቸው እውን ከፍ ያደረጋቸው ልከኛ ቦታም ያገኘላቸው ይመስላቸዋል። ነፋስ ገለባን በከፍተኛ ፍጥነት ወደ ዐየራት ከፍታ አውጥቶ አፋፉን ጨርሶ ገደል ላይ ሲደርስ ይለቀዋል። ያንጊዜ የነፋስ ትከሻ የራቃቸው ገለቦች በሕዋሕው ላይ ይቀራሉ መሬት መያዝ በአንድ ቦታ መወሰንም ያቅታቸዋል።የማንም ሳይኾኑ በአራቱም አቅጣጫ ሲዋከቡ መኖር እጣ ክፍላቸው ይኾናል።
በሥራ፣ በትምህርት፣ በስኬት (career) በሚባሉ ደላይ የነፋስ ትከሻዎች ተሸክሞ እያከነፈ ይወስዳቸዋል። በዚህም ፈጣሪ በማሕበረሰቡ ውስጥ የሰጣቸውን ቦታ ያናንቅባቸዋል። “እንዲህ ብለሽ ለወንድ እጅ እንዳትሰጪ፣ተማሪ፣ ሥሪ ቀስ ብለሽ ታገቢያለሽ….” ይባላሉ እነርሱም ከዲፕሎማ፣ ዲግሪ፣ ማስተርስ፣ ፒ. ኤች. ዲ. ሲሉ የእናትነት ወጉን፣ የማግባት ጥቅሙን ሳያውቁት ያከንፋቸዋል። አፋፉ ላይ ከገደሉ መጀመሪያ(ዐለማዊ ክብሩን ሲደረሱበት) ይለቃቸዋል። በዚህ ጊዜ ያ ልጅነት ያ ለምለምነት ተመልሶ ላይመጣ ሄዷል፤ ማግባትና መውለድም ጊዜው አልፎበታል፤ ሕይወትንም ትርጉም ያጡባታል። ኃብት ንብረት አፍርተው ኑሮአቸውን በዓለማዊ ቁሳቁስ አደራጅተው ሕይወታቸው ግን ኦና ይኾንባቸዋል።
ሴታቆርቋዥ(Feminism) እግዚአብሄር በትውልዱ ውስጥ ያለውን ዓላማ ስለ ስጋዊ ጥቅም ከወንድ ጋርም ስለሚደረግ አላስፈላጊ ፉክክር ሲል ያስጥላቸዋል። እነዚህ ሴቶች መቼም የወሲብ ፍላጎት አላቸው ነገር ግን እንዳያገቡ ሴታቆርቋዥ(Feminism) እንደ ዐላማ አይቆጥረውም ስለዚህም ከማንም የሚጓተቱ ነውራቸውንም ከክብር የቆጠሩ ይኾናሉ።
ሴታቆርቋዥ(Feminism) በትዳር ውስጥ ያሉትን ሴቶች ለባሎቻችሁ አትገዙ ይላቸዋል። እኩል ኾናችሁ ሳለ መታዘዝ መመራት ውሳኔንም ኾነ ተግሳጽን መቀበል አይጠበቅባችሁም ይላቸዋል። በዚህም ብዙዎች ከባላቸው ምንም ዓይነት ትዕዛዝ ለመቀበል ፈቃደኛ አይደሉም። “ያለትዕዛዝ መኖር አይቻልም ወይ?” ብለውም ይሞግታሉ። በዚህም ፈለግ ልጆቻቸውን ያስከትላሉ። በውጤቱም በአባወራው ላይ ያመጸ ቤተሰብ ይገኛል። ይኽ ደግሞ መረን የኾነ ትውልድን ያመጣል። የሚገርመው የባልየው ልዕልና የባልየው ውሳኔ ከማንም በላይ እርሷን የሚጠቅም ነበር። በምርጫ ብዛት እና በስሜት ማዕበል ለሚናጠው ውስጧ ወደቧ እርሱ ነበርና።
ሴታቆርቋዥ(Feminism) ሴቷን በመኝታ ክፍሏ ተራክቦ ላይ ባለመብት አድርጎ ሲያስቀምጣት ተራክቦዋን ልክ እንደ አንድ የኑሮ አጀንዳ በመነጋገር ላይ የተመሠረተ እና የተወሰነ ነው ይላል። ብዙውን ጊዜም እንደ መደራደሪያ ኃይል(bargaining power) ይወሰዳል።ይኽም ሲኾን ወሲቡ ተፈጥሮአዊ መሳሳቡን(Intimacy) አጥቶ በአደራ ያስቀመጡትን እቃ እንደመጠየቅ እንደመለመንም ይመስላል። በስተመጨረሻም ወደ ስሜት አልባ ወሲብ ተሸጋግሮ ጭርሱን ይጠፋል፣ ትዳርም ይፈርሳል።
ገለባን አለሁልሽ ብሎ አፋፍ ላይ ወስዷት ከላይ መሰቀሏን ከኹሉ በላይ መኾኗን አጣጥማ ሳትጨርስ ከሥሯ ተሰውሮ ሕዋሕው ላይ የሚያስቀራት፤ ተጣብቃበት ከምትኖረበት ፍሬ ለይቶ ያንዱም ሳትኾን ግን ደግሞ ለማንም የሚዳርጋትን ንፋስን ይመስልብኛል።….ይቆየን
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26W 48W የመስመራዊ LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26W 48W የመስመራዊ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26W 48W የመስመራዊ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ የኢንዱስትሪ መርመራ ብርሃን 26W 48W የመስመራዊ LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
በሱማሌ እና በ ኦሮሚያ ክልል አዋሳኝ አካባቢዎች በነበረ ግጭት ፣ ከሞቀ ቤታቸው እና ንብረታቸው የተፈናቀሉ የኦሮሞ ብሄር ተወላጆች ኑሯችን ምስቅልቅል እንዳለ ሶስት አመት ሊሞላን ነው ፣ መንግስት ዘላቂ መፍትሄ ይስጠን ሲሉ ቅሬታቸውን ለጣቢያችን አቅርበዋል፡፡
በ11 የተለያዩ አከባቢዎች ሰፍረው የሚገኙት ተፈናቃዮቹ ፣ ኑሯችን ምስቅልቅል እንዳለ ሶስተኛ አመታችን እየደረሰ ነው ፣ እስከመቼ ነው የሰው እጅ እያየን የምንኖረው ሲሉ ጥያቄ አቅርበዋል፡፡
ሩዝና ስንዴ እንዲሁም አንድ ሊትር የማይሞላ ዘይትም ይሰጠናል ፣ አሁን ፈታኝ ችግሩ ውስጥ ነው ያለነው የተሰጠንን ስንዴና ሩዝ በመሸጥ ለማብሰያ የሚሆን ሽንኩርትና መሰል ግብዓቶችን እንገዛለን ፣ ለንጽህና መጠበቂም ሳሙና የምንገዛው ከዚሁ ላይ ነው በዚህም ምክንያት የከፋ ችግር ገጥሞናል ብለዋል እነዚህ ተፈናቃዮች፡፡
በመንግስት በኩል የሚደረገው ድጋፉም በ3 ወር በሁለት ወር ጊዜ ውስጥ በመሆኑ ችግራችንን አሳሳቢ ያደርገዋል ፣ ሽንኩርትም ፣ ቲማቲምም ፣ ድንችም የምንገዛው የሚሰጠንን እህል በመሸጥ ነው እኛም ልጆቻችንም ችግር ውስጥ ነን ያለነው ብለዋል ቅሬታ አቅራቢዎቹ፡፡
ልጆቻችንም ችግር ውስጥ ነው ያሉት አሁን ዝናብ መዝነቡን ተከትሎ ለተለያዩ የጤና እክል እየተጋለጡብን ነው ፣ ገቢ የሚያስገኝ አንድም ስራ የለንም ትልቅ ችግር ውስጥ ነው ያለነው ፣ ይህ የሰው እጅ በመጠበቅ ብቻ ሶስት አመት ሊሞላን ነው፣ የሰው እጅ መጠበቅ ደግሞ ከረሀብ አላዳነንም ብለዋል፡፡
የኦሮሚያ ክልል መንግስት ኮምንኒኬሽን ጉዳዮች ፅህፈት ቤት ሀላፊ አቶ ግዛቸው ሙሉነህ በበኩላቸው ፣ ከሞቀ ቤቱ እና ንብረቱ የተፈናቀለ ሰው መልሶ ለማደራጀት ጊዜ የሚጠይቅ መሆኑ ይተወቃል ፣ መንግስትም የተፈናቃዮችን ችግር ለመቅረፍ በእቅድ እየሰራ ነው ብለዋል፡፡
ቀድመው ወደ ነበሩበት አከባቢ መልሶ ለማቋቋም እየተደረገ የነበረው ጥረት በኮሮና ቫይረስ ወረርሺኝ ምክንያት ተቀዛቅዟል ችግሩ ዘላቂ መፍትሄ አስኪገኝ መንግስትም የተቻለውን ያደረግጋል ህብረተሰቡ በየአካባቢው ላሉት እና ችግር ላይ ለሆኑን ድጋፉን እንዲቀጥል ጥሪ አቅርበዋል፡፡
ከሶስት አመት በፊት በሱማሌ እና በኦሮሚያ ክልል አዋሳኝ አካባቢዎች በተነሳ ግጭት የኦሮሞ ብሄር ተወላጆች መፈናቀላቸው ተከትሎ የገቢ ማስገኛ ፕሮግራም መዘጋጀቱ ይታወሳል።
ሊቲየም አይን ባትሪ ሴሎች, 3.6v ሊቲየም-አዮን ባትሪ, የኃይል ባትሪ ጥቅል, የኃይል ሊቲየም ባትሪ, የኃይል ሊቲየም ባትሪ ጥቅል, 20ah ሊቲየም አይን ባትሪ,
የቀብሪ ደሃር ዩኒቨርሲቲ በ2012 ዓ.ም አዲስ የተመደባችሁ ተማሪዎች መግቢያ ቀን ጥቅምት ቀን 29 እና 30/2012 ዓ.ም (November 9 & 10/2019 G.C) ሲሆን ምዝገባ የሚካሄደው ከህዳር ቀን 01 አስከ 03/2012 ዓ.ም (November 11 to 13/2019 G.C) ይሆናል፡፡ ስለዚህ በ2012 ዓ.ም አዲስ የተመደባችሁ ተማሪዎች በዩኒቨርሲቲው ሬጂስትራር እና አልሙናይ ጽ/ቤት በአካል ቀርባችሁ እንድተመዘገቡ ስንል እናሳውቃለን፡፡
በተጨማሪ ተማሪዎች ለምዝገባ በሚመጡበት ወቅት የኃላፊነት መውሰጃ ውል ሞልተው ከሚኖሩበት ወረዳ/ከተማ ትምህርት ጽ/ቤት ክብ ማህተም ያረፈበት ይዘው መቅረብ ይኖርባቸዋል፡፡
ብመሰረት እዚ ውሳኔ እዚ ድማ ኣብ ማእከል ጥሪ 2015 እዘን ሰለስተ ትካላት ስረሐን ብዕሊ ጀሚረን። ይኹን ደኣ እምበር ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ካብቲ ዝጸንሖ ቅልውላው ክናገፍ ኣይከኣለን። ፈጻሚት ቤት ጽሕፈት ምስ ኣርባዕተ ውድባት ምውጋኖም ብሓደ ሸነኽ: ኣሰናዳኢት ምስ ዝተረፉ ውድባት ባይቶ ብምውጋኖም ድማ ብኻልእ ሸነኽ: ኣብ መንጎኦም ዘይምስምማዕ ተፈጢሩ። ብሰንኪ እዚ ዘይምቅዳው ናይ እዞም ክልተ ሸነኻት ድማ ንሃገራዊ ጉባኤ ኣብ ግዜኡ ንኸይካየድ ዓንቂፍዎ። ስለዚ መሪሕነት ባይቶ ነዚ ቅልውላው ኣብ ትሕቲ ሕግታትን ስሩዕ ኣጋባባትን ኣብቲ ህጹጽ ኣኼባ ዝተወሰነ ተመርኲሳ ንኽትፈትሖ ናይ ግድን ስለ ዝነበረ እቲ ዕድመ ባይቶን ምግባእ ካልኣይ ሃገራዊ ጉባኤን ንኽናዋሕ ናይ ግድን ኮነ።
ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ንሃገራዊ ፖለቲካዊ ዕማም ስለ ዝቖመ ከም መዓልቱ ዝሓለፎ ዕሹግ መግቢ /ኤክስፓይር ዴት/ የብሉን። እንተ ኾነ ግን ህላውነትን ቀጻልነትን ባይቶ ንምርግጋጽ ብሓደ ሸነኽ: ነቲ ሕጋውነት ባይቶ ግዜኡ ሓሊፉ እዩ ዝብል ሓሳብ ንምዕጻው ድማ ብኻልእ: ሸነኽ እቲ ዕድመ ናይቲ ባይቶ ክናዋሕ እቲ ሕጋዊ ኣገባብ ኣሰራርሓ የገድደና እዩ።
ብመሰረት እቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ መሪሕነት ባይቶ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ቀጻሊ ጻዕርታታ ኣካይዳስ ከም ውጽኢቱ ከኣ ዕድመ ባይቶ ክሳብ ታሕሳስ 2015 ንኽናዋሕ ልዕሊ ክልተ ሲሶ ኣባላት ባይቶ ስለ ዝደገፉ መሪሕነት ባይቶ ብምኽንያት እዚ ጠለብ’ዚ ዕድመ ባይቶ ክሳብ ወርሒ ታሕሳስ 2015 ንኽናዋሕ ትእውጅ።
ከምኡ እውን መላእ ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብዙሕ ትጽቢት ዘለዎም ባይቶ ንክሕይልን ካብዚ ዘለዎ ቅልውላው ንክወጽእን እምነት ዘለዎም ብሓደ ሰሚሮም ንባይቶ ክከላኸሉን ደገፎምን ኣበርክቶኦምን ክልግሱ ትጽውዕ።
ተለይተው የቀረበ ቻይና ጓንግዶንግ LED flood floodlights 250W ጥግ IP65 DMX LED ግድግዳ ማጠቢያ አምራቾች እና እዚህ የተዘረዘሩት ከካርናር ብርሃን ጋር ነው.
ZhongShan LED flood floodlights 250W ጥግ IP65 DMX LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
GuangDong LED flood floodlights 250W ጥግ IP65 DMX LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
ጉሽንግተን ከተማ LED flood floodlights 250W ጥግ IP65 DMX LED ግድግዳ ማጠቢያ ኤሌክትሮኒካዊ መብራቶች, የ LED መብራት, የ LED መብራት መብራቶች, የእረፍት መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የመንገድ መብራቶች, የምድጃ መብራቶች, የመብራት መብራቶች, የአትክልት መብራቶች, የባትሪ ብርሃኖች እና ችቦዎች, የፓነል መብራቶች, የ LED ግድግዳ ማጠቢያ መብራቶች , የ LED flood flood, የ LED የፓነል ብርሃን, የ LED ንጣፍ ብልጭታ ብርሃን, የ LED ትዕዛዝ ብርሃን, የ LED የማዕዘን መብራት, የ LED ትዕይንት መብራት, የ LED ኒዩል ቱቦ, የ LED ስር ስርጭቱ, የ LED መብራት
… የቅንጅት ሕጋዊ ወራሽ ነኝ የሚለው አንድነት ፓርቲ መድረክን ከመሠረቱ ስምንት ፓርቲዎች መካከል አንዱ ነው። በአጀማመሩ የቅንጅትን ስትራቴጂ እየተከተለ ያለው መድረክ በዚህ አካሄዱ ከቀጠለ በመጪው ምርጫ የመሳተፍ አዝማሚያ ይታይበታል። በተለይ ባለፈው 1997 ምርጫ ከተቃዋሚው ጎራ ያልነበሩ አዳዲሶቹ የመድረክ አባላት በዚህኛው ምርጫ ዕድላቸውን የመሞከር ፍላጎት እንዳላቸው ፍንጮች ይታያሉ። መድረክ ከተሳተፈ ደግሞ አንድነት ፓርቲም እንደአባልነቱ መሳተፉ የማይቀር ይሆናል። ይህ ከሆነ ደግሞ አቶ አስራት “የብርቱካን ጉዳይ በምርጫው ለመሳተፍ ቅድመ ሁኔታ አይሆንም” ያሉት ትክክል ነው ማለት ነው። ስለዚህ ዶ/ር ኃይሉ የሰጡት ማስተባበያ ተቀባይነት አይኖረውም፤ በመሆኑም አንድነት ፓርቲ የወ/ት ብርቱካንን መፈታት በምርጫ ለመሳተፍ እንደ ቅድመ ሁኔታ ሳያቀርብ በምርጫው ይሳተፋል ማለት። ይዘገንናል!! …
የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ከአሜሪካ መንግሥት 3ቱ ቅርንጫፎች (ሕግ አውጪው፣ አስፈጻሚው፣ ችሎታዊው) መሀል የ2ኛው ወይም የአስፈጻሚው ቅርንጫፍ ዋና ባለሥልጣን ናቸው።
(ፍራንክሊን ሮዘቨልት 4 ጊዜ ተመርጠው ከሁሉ የረዘመ ዘመን ነበራቸው። ከዚህ ቀጥሎ በሕዝቡ ድምጽ ብዛት፣ ማንም ፕሬዚዳንት ከ2 ጊዜ በላይ እንዳይመረጥ የአሜሪካ ሕገ መንግሥት 22ኛ ማሻሻያ አንቀጽ ጸና።)
ዛሬ አብረን ተጫወትን ነው የሚባለው፤ ቁጭ ብድግ ስንል… – ከኋላችን ያሉት ሲጮሁብን! — እኛም ከፊት ለፊትያሉት ላይ ጮኧን አፀፋችንን ስንመልስ፤ በሙከራዎች ሁሉ ስንተቃቀፍ፤ ስንጮህ፣ ስንጨርፍ… – መቼስ ከሞላ ጎደል ሁሉም ጋር እንዲሁ ነበር?!… ደግሞ ስታዲየሙ ውስጥ ያለው ሀበሻ ሲታይ አንዠት ሲበላ?! ለነገሩ እኛንስ በጭለማው ማን ለይቶ አይቶን እንጂ፥ ቀላል እናባባ ነበር?!
(ሀሳቡን) እያልን በሆያ ሆዬ ስንኝ ቋጠሮ ስንማፀን…. ‘ማርያም… ማርያም…’ እያልን ስንቋጥር! ‘የማርያም ልጅ ሆይ እባክህን….’ እያልን ስንጣራ! ….ደግሞ ሁሉም ዝም ጭጭ ያሉን መስሎን ስንተክዝ!….. ብቻ ከየትም መጣ ከየት፣ ማንም ፈጨው ማንም በዚያች ቀውጢ ሰዓት ዱቄቱ ነበር የሚፈለገው። – ‘የትም ፍጪው ዱቄቱን አምቺው!”ም አይደል ተረታችን?!
ክብሩ ይስፋ! ቆይቶ ዱቄቱም ከተፍ አለልን። ደስም አለን። አያልቅ የለ 90 ደቂቃው አልቆም ይበልጥ ደስ አለን። ተመስገንም አልን!! እንደ እምቦሳ ቦረቅን። ፈነጠዝን። ዘለልን። እልልልልል…. ተመስገን!!
መሀል ላይማ ብንጣራ፣ ብንጮህ…. ጠብ የሚል ብናጣ ጊዜ…. ለጆሮ ጠብ የሚል ነገር ፍለጋ በሀሳባችን አስርት ዓመታትን ወደኋላ ተጉዘን ስነቃል ይዘን መጥተን ነበረ…
….ይሉትን ስነቃል። የጨነቀው ያለውን። – ያልኖርንባቸውን፣ ያነበብናቸውን፣ የሰማናቸውን አስርት ዓመታት ተጉዘን…. – ምን ተስንኖን?!…. የጨነቀው እንዲሁ ነው። ከእግዜር ጋር ጠብ ደንቡ ነው። እርጉዝ ያገባል።