Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ስለሆነም በአገራችን ምድር አብዮቱ ከፈነዳ ጀምሮ የተካሄደው የእርስ በርስ ጦርነትና ዛሬም አገራችን ያለችበት ሁኔታ የዚህ ዐይነቱ የተወሳሰበና የተበላሽ ፖሊሲ ውጤት ነው ማለት ይቻላል። በአብዮቱ ዘመን የተካሄደው የእርስ በእርስ ጦርነት በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ በአሜሪካንና የእንግሊዝ የስለላ ድርጅትና በተለይም በግብጽ የተደገፈ ነበር። አንዳንድ ተራማጅ ነን ባዮች በሲአይኤና በግብጽ የስለላ ድርጅት በመመልመል አብዮቱ እንዲጨናገፍ ጦርነት ከፍተው እንደነበር የሚታወቅ ጉዳይ ነው። በጊዜው በቀይና በነጭ ሽብር ተሳቦ የሚካሄደው የእርስ በእርስ ጦርነት የውጭ ኃይሎች እንደነበሩበት ግልጽ ነበር። አብዮቱም ከሸፈ ከተባለ በኋላ በዚያን ዘመን ለአሜሪካን ጥሩ ስራ ሰሩ የተባሉ ኃይሎች ፓስፖርት እየተሰጣቸው ነው አሜሪካ እንዲገቡ የተደረገው። ሌሎች ደግሞ ክሱዳን በአውሮፕላን በመወሰድ እዚያው እንዲኖሩ ሁሉ ነገር ተመቻችቶላቸውል።
አብዮቱ ከከሸፈም በኋላ ወያኔዎች ስልጣን ላይ ሲወጡ በመሰረቱ የትግራይን ብሄረሰብ ነፃ ለማውጣት ሳይሆን የአሜሪካንንና የግብረ-አበሮችን ትዕዛዝ ማስፈጸም ነው። የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚክ ፖሊሲ በመባል የሚታውና የኋላ ኋላ ደግሞ አልሻባብን ለመዋጋት ተብሎ በሱማሌ ውስጥ የሚካሄደው የጣልቃ-ገብ ጦርነት የዚህ ስትራቴጂ አንድ አካል ነው። ጦርነትን በአፍሪካ ቀንድና በአካባቢው አገሮች ማስፋፋትና እነዚህን አገሮች በጦርነት ወጥሮ መያዝ ነው። በተለይም የኢኮኖሚ ፖሊሲውን ስንመለከት የውጭ ኃይሎች ዋና ዓላማ አንድ ወጥ የሆነ፣ ግን ደግሞ በሳይንስና በቴክኖሎጂ የተደገፈና ሰፋ ያለ የውስጥ ገበያ እንዳይገነባና የህብረ-ብሄር መሰረት እንዳይጣል የሚያደርግ አብዛኛዎችን የአፍሪካና የላቲን አሜሪካን አገሮችን መቀመቅ ውስጥ የከተተና በዕዳም እንዲተበተቡ ያደረገና የሚያደርግ ነው። ይህም ማለት፣ ወያኔ በዓለም የገንዘብ ድርጅተና(IMF) በዓለም ባንክ(WB)፣ ባጭሩ የዓለም ኮሙኒቲው በመባል በሚታወቀው እየተመከረና ግፊት እየተደረገበት ተግባራዊ ያደረገው የኒዎ-ሊበራል ኢኮኖሚ ፖሊሲ ብሄራዊ ሀብትን(National Wealth) የመፍጠር ኃይል የለውም። የስራ-ክፍፍል እንዲዳብር አያደርግም። ለሳይንስና ለቴኮኖሎጂ መሰረት የሚጥል አይደለም። ለተቋማት መመስረት የሚሆኑ መሰረቶች እንዲገነቡ አያመቻችም። አንድን አገር እንደማህበረሰብ የሚያይ አይደለም። ስለሆነም መሆንና መቅደም የሚገባውቸውን ነገር ትቶ የህዝብን ፍላጎት በማያሟላና ለአገር ግንባታ በማያመቹ ነጎር ላይ መንግስትና ህዝብ እንዲያተኩሩ በማድረግ ያልታቀደ ማህበራዊ ቀውስና የእርስ በእርስ ጦርነት እንዲፈጠር ያደርጋል። የፖሊሲው ዋና ዓላማ አንዳንድ ፖሊሲ ነክ ነገሮችን በመለወጥ ብቻ ኢኮኖሚው በምርት ክንዋኔ ላይ ሳይሆን በንግድና በአገልግሎት ላይ ብቻ እንዲንቀሳቀስ ያደርጋል። ይህ ዐይነቱ ኒዎ-ሊበራሊዝም በመባል የሚታወቀው የኢኮኖሚ ፖሊሲ በካፒታሊዝም የህብረ-ብሄርና የኢኮኖሚ ግንባታ ታሪክ ውስጥ ተግባራዊ የሆነበት ጊዜ አልነበረም። ከ18ኛው ክፍለ-ዘመን ጀምሮ በካፒታሊስት አገሮች የተካሄደውን የአገር ግንባታና የካፒታሊምን ዕድገት በምንመረምርበት ጊዜ መንግስታት ተግባራዊ ያደርጓቸው የነበሩ ፖሊሲዎች በሙሉ ወደ ውስጥ ያተኮሩና በከፍተኛ ዕውቀት ላይ የተመረኮዙ ነበሩ ማለት ይቻላል። ወደ አገራችን ስንመጣ ግን ህወሃት በዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅትና በዓለም ባንክ፣ እንዲሁም ደግሞ በሌሎች የውጭ አገር ኤክስፐርቶች እየተመከረና እየተገፋ ተግባራዊ ያደረገው የኢኮኖሚ ፖሊሲ ዘራፊ የሆነን መንግስትና(Predatory State) ሳይሰራና ሳይፈጥር በቀላሉ ሀብታም ሊሆን የቻለ የህብረተሰብ ክፍልነ የፈጠረ ነው። በዚህም ምክንያት የተነሳ ነው በአገራችን ምድር ያልተስተካከለና ሀብትን የሚያወድም፣ እንዲሁም የአካባቢን ብክለት ያስከተለ ሁኔታ ሊከሰት የቻለው። ይህ ዐይነቱ ይበልጥ በንግድና በአገልግሎት ላይ የተመሰረተ ኢኮኖሚያዊ እንቅስቃሴና ዕድገት በህዝባችንም ላይ በስነ-ልቦናው ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ በማሳደር አጭበርባሪዎችና ማጅራት መቺዎች እንደ አሸን የፈለቁበትን ሁኔታ እንመለከታለን። ይህም ማለት ወያኔ ስልጣን ከያዘ ጀምሮ የተከፈተብን ጦርነት ሁለ-ገብና በቀላሉ መፈናፈኛ ያሳጣን ነው። የባህል ውድመትን ያስከተለ ነው። በብዙ መቶ ሺሆች የሚቆጠሩ ለጋ ልጆች ሕይወታቸው እንዲቀጠፍ ያደረገ ነው። ከዚህ ስንነሳ በአገራችን የፖለቲካ ክንዋኔ፣ የህብረተሰብ አውቃቀርና የባህል ሁኔታ ውስጥ የውጭ ኃይሎችን ሚና አሳንሶ ማየት ወይም በአገራችን ምድር የተፈጠረው የተወሳሰብ ችግር በአገዛዙ ብቻ እንደተፈጠረ አድርጎ መመልከት ከፖለቲካ ሳይንስ ምርምር ውጭ የሆነ ፊዩዳላዊ አስተሳሰብ ነው።
የኢኮኖሚው ፖሊሲውና የክልሉ ፖሊስ በእርግጥም በየክልሉ የጎበዝ አለቃ ስሜት በማሳደር የኢትዮጵያን መፈረካከስ አመቻችቷል ማለት ይቻላል። ከ27 ዓመታት በኋላ ወያኔ እንደሎሚ ተሟጦ ካለቀ በኋላ በአዲስ ኃይል መተካት ነበረበት። ወያኔ እስከተወሰነ ደረጃ ድረስ ወደ ትግራይ ክልል ጓዙን ጠቅልሎ ከሄደ በኋላ ከውጭ ኃይሎች ጋር ያለውን ግኑኝነት በፍጹም አላቋረጠም። በዚህ ላይ የጽንፈኛ ኃይሎች ተግብስብሶ መግባትና የፖለቲካ መድረኩን መያዝ በአገራችን ምድር ከፍተኛ ውጥረትን አስከትሏል። የብሄረሰብ ጥያቄ ልዩ ዐይነት ክስተት በመያዝ ጽንፈኛ ኃይሎች እንደፈለጋቸው ከ90% በላይ የሚሆነውን ህዝባችንን እስረኛ በማድረግ እንደፈለጋቸው እንዲፈነጩ ተደርገዋል። ባለፉት ሁለት ዐመታት ተኩል በወያኔ እየተደገፈ በአገሪቱ ውስጥ የሚካሄደው ጦርነት፣ በተለይም በአማራውና በኦርቶዶክስ ኃይማኖት ላይ ያነጣጠረው ግድያና ቤተክርስቲያናትን ማቃጠል አገራችንን እንይጎዝላቢያ ለማድረግ ከታቀደው ስሌት በመነሳት ነው። የምዕራቡ መንግስታት የስለላ ድርጅቶች በየአገሮች ሰርገው በመግባት የሚያካሂዱት የከፋፍለህ ግዛውና የጦርነት ፖሊሲ ሙሉ በሙሉ በራሳቸው በአገዛዞች ዕውቅና ያላቸው ናቸው ብሎ መናገር ያስቸግራል። የስለላ ድርጅቶች በየጠዋቱ የዜና ብሪፍንግ ለፕሬዚደንቶችና ለጠቅላይ ሚኒስተሮቻቸው የሚያቀርቡት ሀተታ መሰል ነገሮች በራሳቸው ጭንቅላት ውስጥ የሚመረቱና የስለላ ድርጅቶችን የማጠናከር ስትራቴጂ ነው። ከዚህም በላይ በመንግስታት የሚደገፉ የውጭ ፖለቲካን የሚያጠኑ ተቋማት የየአገሩን የህብረተሰብ አወቃቀርና የህዝቦችን የስነ-ልቦና ያውቁ ይመስል የሚያቀርቧቸው „ጥናቶች“ ራሳቸውም መንግስታትን የተሳሳተ ፖለቲካ እንዲከተሉ እያደረጓቸው ነው። እነዚህ ሁሉ ተቋማት የየአገሩን ሁኔታ ለማወቅ ደግሞ ለጥቅም በተገዙ ከየአገሩ ሰዎች ጋር መረጃ ነክ ነገር ያገኛሉ። በዚህ መልክ እንደኛ በመሳሰሉ አገሮች በውስጥና በውጭ ኃይሎች በተቀነባበረ ሴራ ሁለ-ገብ ጦርነት ይካሄዳል ማለት ነው። በዚህህ ዐይነቱ እርኩስ ድርጊት 27 ዓመታት ያህል በውጭ የስለላ ኃይሎች ሲሰራበት የከረመና አገራችንም እንደወንፊት በመሆን ማንኛውም የስለላ ድርጅት የሚገባባትና የፈለገውን ስራ ሰርቶ የሚወጣባት አገር ለመሆን በቅታለች።
ለዚህ ነው የሳውዲ አረብያና የተቀሩት የአረብ አገሮችና የቱርክ፣ እንዲሁም የምዕራብ አውሮፓ የስለላ ድርጅቶች እንደፈለጉ በመግባትና በመውጣት የፈለጉት ስራ መስራት የሚችሉት። ስለሆነም ከብሄረሰብ ግጭት ባሻገር የእስልምና ሃምኖት መስፋፋትና መስጊዶችና ቤተክርስቲያኖች ካለዕቅድና ካለፍላጎት መሰራታቸው የሚያረጋግጠው የቱን ያህል የውጭ ኃይሎች የአገራችንን መፈረካከስ ለማጣደፍ ተንኮለኛ ስራዎችን እንደሚሰሩ ነው። በተለይም በየዓመቱ የእስልምናን ሃይማኖት በዓል ለማክበር ወደ መካ የሚሄዱ አንዳንድ እስላሞች ሲመለሱ በገንዘብ ታጭቀው እንደሚመለሱና መስጊዶችን እንደሚሰሩ የተረጋገጠ ነው። የእነሳውዲ አረብያ ዋና ዓላማ ደግሞ የእስልምናን ሃይማኖት በማስፋፋት ሺፋን ስም ከረጅም ጊዜ አንፃር አብኛውን ህዝብ የእስልምና ሃይማኖት ተከታይ በማድረግ የአገራችንን ሀብት ለመቆጣጠር ነው። በመሰረቱ የማንኛውም ሃይማኖት ዓላማ ጭፍን ዕምነትንና አግሪሲቭ ባህርይን ማስፋፋት ሳይሆን ሰላምንና ፍቅርን መስበክ ነው። የአረብ አገሮችን የውስጥ ፖለቲካ ስንመለከት ፖለቲካቸውና ኢኮኖሚያቸው በስራ ላይ የተገነባ ሳይሆን በዘረፋ ላይ ነው። ተፈጥሮ የለገሳቸውን የዘይት ሀብት በመጠቀም በዶላር እንደኛ ያለውን አገር ህዝብ አዕምሮ በማደንዘዝ ተመጽዋች ሆኖ እንዲኖር ማድረግ ነው። ለጦርነትና ለዘረፋ የሚያመች የህብረተሰብ ክፍል በመመልመል ሰፊው ህዝብ ጨልሞበት እንዲኖር ማድረግ ነው። ይህ ዐይነቱ የአሜሪካኖችም ሆነ የአረብ አገሮች ፖሊሲ በመሰረቱ የተፈጥሮንና የህብረተሰብን ህግ የሚቀናቀን ነው። ዕውነተኛ የሆነ የሊበራል አስተሳሰብ እንዳይስፋፋና እያንዳንዱ ግለሰብ በራሱ ላይ ዕምነት እንዲኖረው በማድረግ ተፈጥሮ የለገሰውን የመፍጠር ችሎታ በመጠቀም የተረጋጋና የሰለጠን ህብረተሰብ እንዳይገነባ የሚያደርግ ነው።
ነገሩን መቋጠሪያ ለማስያዝ በትግራይ ክልል በስሜን ዕዝ ላይ ሳይታሰብ የተከፈተው ጦርነትና ፋሺሽታዊ ድርጊት ጊዜውን ጠብቆ የፈነዳ ቢሆንም ሎጂካዊ ሂደቱ ከላይ በተጠቀሰ መልክ መታየትና መነበብ ያለበት ጉዳይ ነው። ወያኔና ግብረ-አበሮቹ ከዚያ በመነሳት በአገራችን ምድር አጠቃላይ ጦርነት በመክፈት ለመጨረሻ ጊዜ ለመፋለምና እንድገና ስልጣን ላይ ለመውጣት ነበር። ይሁንና ግን ጀግናው የኢትዮጵያ ወታደር በደረሰበት ጥቃትና በጓዶች መሞት በቀላሉ ሳይደናገጥ ለወያኔና ግብረ-አበሮቹ አስፈላጊውን አፀፋ ለመስጠት ችሏል። በዚህም የተቀነባበረና ስልት የተሞላበት ትግሉ የአገራችን ብሄራዊ ነፃነት በቀላሉ እንደግብጽና እንደሱዳን ለመሳሰሉት መንግስታት ሊደፈር እንዳመይችል አረጋግጧል። ይህ ብቻ ሳይሆን የምዕራቡ መንግስታትና የወያኔ ደጋፊዎች የሆኑ ሁሉ አንዳንድን ነጮች ሀፍረታቸውን ተከናንበዋል። ሰሞኑን እንደምንከታተለው አሜሪካ ወደ 1000 የሚጠጉ ዜጎቼን ማውጣት አለብኝ እያለ ይወተውታል። ከነዚህ ውስጥ ከትግሬ ብሄር-ሰብ የተወለዱና የአሜሪካ ዜግነት ያላቸው እንዳሉ ይታወቃል። አንዳንድ መረጃዎች እንደሚጠቁሙት ከሆነ ከአስር በላይ የሚቆጠሩ ትግሬዎች የአሜሪካን ዜግነት እንዳላቸው ይታወቃል። እነዚህ ሰዎች ማንን ወክለውና በምንስ ተግባር ላይ ተሰማርተው ትግራይ ክልል ውስጥ እንደሚንቀሳቀሱና እንደሚኖሩ አይታወቅም። በግልጽ እንደሚታወቀው የአሜሪካን ዜግነት ያላቸው ከትግሬ ብሄረሰብ የሚወለዱ የትግራይ ክልልም ሆነ አዲስ አበባ የሚኖሩ ሰዎች በኤስክፐርት ስም የተሳሳተ ምክር በመስጠት የአገራችንን ገበሬዎች በተለይም ቡና አምራቹን ቡና እያመረተ እንዲያቀርብ በማድረግ ከሌሎች የእርሻ ተግባራት እንዲታገድ በማድረግ ራሱን መመገብ እንዳይችል አድርገውታል ማለት ይቻላል። በተጨማሪም የልዩ ልዩ ሰብሎችን ዘር በሞኖፖል በመቆጣጠርና ከውጭ የዘር አምራች ኩባንያዎች ጋር ልይ ግኑኝነት በመፍጠር የአገራችን ገበሬዎች ከውጭ በሚመጣ ዘርና ማዳባሪያ ጥገኛ እንዲሆኑ አድርገዋል። ባጭሩ እነዚህ ሁሉ ኃይሎች በኤክስፐርት ስም በሀብት ዘረፋና ችብቸና ተሰማርተዋል ማለት ይቻላል። ስለሆነም አይታወቅም።
ሬኔ ዴካ የሚባለው የ17ኛው ክፍለ-ዘመን ፈላስፋ ሁለት የሚላቸው መሰረተ-ሃሳቦች አሉ። እነሱም ማንኛውም ነገር መጠርጠር፣ ማንኛውም ሰው የሚለውን ነገር ዕውነት ነው ብሎ አምኖ አለመቀበል። ሁለተኛው ደግሞ ራሳን ማወቅ። አንድ ሰው ራሱን ሲያወቅ ወደ ዕውነተኛዉ ዕውቀት የሚያደርገው ጉዞ አነሰም በዛም ሊቃናለት ይችላል። ሁሉንም የሚጠራጠር እንደዚህ እንዴት ሊሆን ይችላል ብሎ ራሱን የሚጠይቅ ሰው መጥፎ ነገሮችና ህብረተሰብአዊ ጉዳቶች ከማድረስ ይቆጠባል። ይህ ዐይነቱ ሰው የማመዛዘን ኃይል ወይም ህሊና አለው ማለት ይቻላል።
ከዚህ ስንነሳ ባለፉት አርባና ሃምሳ ዓመታት የተለያየ ስም ይዘው በኢትዮጵያ ፖለቲካ ሁኔታ ውስጥ የሚንቀሳቀሱና የኢትዮጵያ ሁኔታ፣ አሊያም ደግሞ የብሄረሰቤ ጉዳይ ያገባኛል የሚሉ የማሰብ ኃይላቸውን ለመጠቀማቸውም ሆነ ህሊና እንዳላቸው እንድጠራጠር እገደዳለሁ። እዚህ ዐይነቱ ውሳኔ ላይ ለመድረስ ብዙ ምርምር አያስፈልግም። አርባ ዓመት ያህል በኢትዮጵያ ህዝብና በታሪካችን ላይ የደረሰው አሰቃቂ ድርጊት ራሱ ህያው ማስረጃ ነው። ይሁንና ግን እጅግ በሚያስገርምና በሚያሳዝን ሁኔታ በወንጀል የተሳተፈና አገር ያከረባበተ፣ ወይም የመንግስትን ምስጢር ለውጭ የስለላ ኃይል አሳልፎ የሰጠ ከደሙ ንጹህ ነኝ፣ ካለኔ በስተቀር ለኢትዮጵያ የሚቆረቆር የለም ብሎ ሽንጡን ገትሮ ሲናገርና ሲጽፍ ስመለከት እንደነዚህ ዐይነት ሰዎች ምንም ዐይነት ሁሊና እንደሌላቸው መገንዘብ እችላለሁ። ይህ ብቻ ሳይሆን የራሳቸውን የወንጀል ስራ የሚክዱ ደግሞ በህብረተሰብአቸው ላይ ሊደርስ የሚችለውን ማህበራዊ ቀውስ ሊገነዘቡ የሚችሉ አይደሉም ማለት ነው።
ይህንን ትተን ወደ ህውሃት ጉዳይ ስንመጣ የምንገነዘበው ሀቅ ይህንን ነው። ህወሃት ስልጣን ከመያዙም በፊት ሆነ፣ ስልጣን ይዞ ኢትዮጵያን 27 የኢትዮጵያን ዕድል በመጥፎ ሁኔታ ሲወስን አንዳችም ላይ ቆሞ እሰራ የነበረውና አሁንም የምሰራው ነገር ትክክል ነው ብሎ ራሱን ጠይቆ አያውቅም። በተለይም ስልጣንን ከተቀዳጀ ጀምሮ በውጭ ኃይሎች ምክርና ትብብር ሆን ብሎ የተያያዘው እንዴት አድርጌ ጠቅላላውን አገሪቱን መቆጣጠር እችላለሁ፣ የምዝበራ ስራም አካሂዳለሁ ብሎ ነው። ይህም ማለት ራሳቸው ታጋዮች በአፋቸው እንደተናገሩት ኢትዮጵያን ለሌላ ነገር ሳይሆን ለትርፍና ለምዝበራ ነው። የኛ ዋና ተግባር የተቀረውን የኢትዮጵያ ግዛት በማራቆትና በመመዝበር ታላቋን ትግራይ መመስረትና መገንባት ነው። ይህ ነው የህውሃቶች ፍልስፍና። አብዮታዊ ዲሞክራሲ እየተባለ ተቃዋሚ ነን በሚሉ ኃይሎች የሚወነጀለው የህውሃት አገዛዝና ካድሬዎቹ በመሰረቱ ፍልስፍናቸው አብዮታዊ ዲሞክራሲ ሳይሆን ምዝበራና በከፍተኛ ደረጃ ራሳቸውን ማደለብና ከሌላው በልጦ መገኘት ነው።
ይህንን የምዝበራ ፖሊሲያቸውን ዕውን ለማድረግ፣ በመጀምሪያ ደረጃ የክልሉ ፖሊሲ ዐይነተኛ መሳሪያ ሲሆን፣ በሁለተኛ ደረጃ የመንግስትን መኪና በተለይም የሚሊታሪውንና የፀጥታውን ክፍል በራሳቸው ቁጥጥር ስር ማድረግ ነው። በሶስተኛ ደረጃ ደግሞ ለዚህ ምዝበራቸው የሚያመቸውን በነፃ ገበያና በሊበራላይዜሽን ስም በዓለም አቀፍ የገንዘብ ድርጅትና በዓለም ባንክ ተዘጋጅቶ የመጣውን የመዋቅር ፖሊሲ ተግባራዊ ማድረግ ነው። በነዚህ ሶስት አማካይነት ብቻ አገሪቱን በራሳቸው ቁጥጥር ስር ማድረግና የአገሪኢቱን ሀብት መዝረፍ የጀመሩትና የተወሰነውን የህብረተሰብ ክፍል ማባለግ የቻሉት። ይህ ዐይነቱ የምዝበራና አገርን የማፈራረስ ሁኔታ መካሄድ የቻለው ደግሞ ፖለቲካ ያገበኛል የሚለው ሁሉ እጁን አጣጥፎ በመቀመጡና የህዝቡን ንቃተ-ህሊና የሚያሳድግና ለተቃውሞ የሚነሳሳው ትችታዊ ሀተታ ለመስጠት ባለመቻሉ ነው።
በዚህ መልክ ከማዕድን ጀምሮ፣ ከህንፃ ስራ፣ ማዳበሪያ ፋብሪካ፣ ስትራቴክ የሆኑ የእርሻ ጥሬ-ሀብቶች፣ እንደሲሚንቶና ስኳር ፋብሪካ የመሳሰሉ ኩባንያዎች፣ የባንክ መስክና ሌሎችም ቁልፍ የሚባሉ የንግድ መስኮች በህውሃትና በካድሬዎቹ እጅ የተያዙ ናቸው። በዚህም የተነሳ ማፊያዊ በሆነ የዘረፋ ስርዓት በመሰማራት ባጭር ጊዜ ቢሊዬነሮች ለመሆን በቅተዋል። ከአገር አልፈው ውጭ አገር ሁሉ ቤት ለመስራትና ሀብት ለማሽሽ ችለዋል። በዚህ ዐይነቱ የምዝበራ ሂደት ውስጥ የሚተባበራቸውን በማቀፍና ሀብታም በማድረግ፣ የሚቃወማቸውን ወይም ደግሞ ይወዳደረኛል፣ ይቀናቀነኛል የሚሏቸውን በሙሉ በአንዳች ዐይነት ነገር ማስወገድ ችለዋል። ይሁንና ይህንን ሁሉ አደገኛ ድርጊት ፈጽመው፣ አገሪቱን ወደ ማያቋርጥ የርስ በርስ ጦርነት እንድታመራ መንገዱን ካመቻቹ በኋላ እስካሁን ስንሰራ የነበረው የኢትዮጵያን አንድነት ለመጠበቅ ነው ይሉናል። ህገ-መንግስቱና በዚህ ላይ የተመሰረተው በቋንቋ ላይ የተመሰረተ የብሄረሰብ ክልላዊ አስተዳደር ትክክል ነው ይሉናል። የኢትዮጵያ ህዝብም እንደ አንድ ህዝብ የሚጠራ ሳይሆን የተለያዩ ብሄረሰቦች አገር ነች እየተባለ ነው። ይህ ዐይነቱ በየቀኑ እንደዳዊት የሚደገም አባባል የግዴታ በየብሄረሰቡ ኤሊት ጭንቅላት ውስጥ እንዲቀረጽ ለመደረግ በቅቷል።
ህወሃት ከሞላ ጎደል ስልጣኑኑ ከለቀቀ ከሁለት ዓመት ተኩል ጀምሮ አይ መልሶ ለመምጣት፣ አሊያም ደግሞ እሱ በሚተማመንባቸው ሰዎች ስልጣንን ለማሲያዝ ሲል አገሪቱን በጦርነት ማመስ ጀመር። በተለይም ባለፈው አንድ ዓመት ሁኔታው በከፍተኛ ደረጃ በመጧጧፍ በተለይም በአማራው ወገናችንና በኦርቶዶክስ ሃይማኖትና ቀሳውስቱ ላይ እጅግ አሰቃሲ ድርጊት ፈጽሟል። በዚህ ፋሺሽታዊ ድርጊቱ የየብሄረሰቡ ክልል መሪዎች፣ በተለይም አንዳንድ የኦሮምያ ክልል አስተዳዳሪዎችና ኦነግ ሸኔ የሚባለው ቡድን በመተባበር እንዳየነው ሻሸመኔና ዝዋይ ላይ አሰቃቂ ድርትጊቶችን ፈጽመዋል። ሰሞኑን ደግሞ ለአንዴም ለመጨረሻም ጊዜ በማለት የሰሜን ዕዝ በሚባለው ክልሉንና አካባቢውን በሚጠብቀው የአገራችን ወታደር ላይ ሳይስበው ጦርነት ክፍተዋል። ሰሞኑኑ በዝርዝር የሚወጡት ማስረጃዎች በሙሉ የሚያረጋግጡት በአገሪቱ ምድር እዚህና እዚያ የሚኖሩ አንዳንድ የትግሬ ብሄረሰብ ተወላጆችና ከህውሃት ጋር በጥቅም የተያያዙ በመሳሪያ እንደታጠቁ ነው። ዋና ዓላማቸውም አጥፍቶ የማጥፋት ስትራቴጂ ነው። ይሁንና ግን ወደዚያ ሳይደርሱ ጨላማን ተገን በማድረግ መሳሪያዎችን ወደውጭ አውጥተው በየሜዳው ላይ ጥለዋቸዋል።
ይህንን ነገር ሁሉ ስንመለከት በዓለም ታሪክ ውስጥ አንድን አገር አስተዳድራለሁ የሚል አገዛዝ በእንደዚህ ዐይነት ማፊያዊ ተግባር የተሰማራበት አገር በፍጹም የለም። ስልጣኑኑም ከለቀቀ በኋላ ወደ ውንብድና ተግባር በመሰማራት የእርስ በርስ ጦርነት በመቀስቀስና እጠለዋለሁ የሚለውን የህብረተሰብ ክፍል አሰቃቂ በሆነ መልክ የገደለ አገዛዝ ከወያኔ በስተቀር በሌላ አገርና አገዛዝ የተለመደ አይደለም፤ ታይቶም አይታወቅም። ይህንን ሁሉ ጉዳቸውን ስንመለከት የህውሃት ሰዎችና ካድሬዎቻቸው በዚህ ዐይነት የውንብድናና የግድያ ስራቸው እንወክለዋለን በሚሉት በትግራይ ብሄረሰብ ላይ ሊያስከትል የሚችለውን ጉዳት አንድም ደቂቃ ቆም በማለት የቅንጣትም ያህል በፍጹም አላሳቡም። ይሁንና ግን ሊነግሩን ሊያሳምኑን የሚፈልጉት የትግራይ ብሄረሰብ እንደጠላና በተለይም ደግሞ ባላፈው ሁለት ዓመት ተኩል አህዳዊ አገዛዝን ለመመለስ አ የፌዴራል አገዛዙ እንደሚሰራና ይህንንም መከላከል እንዳለበቻውና፣ ያላቸውም አማራጭ ከመዋጣቸው በፊት በፍጥነት በማትቃት ድልን ተቀዳጅቶ ስልጣን ላይ እንደገና ቁጥጥ ማለት ነው። በ24.02 2013 ዓ.ም በሰሜን ዕዝ ላይ አሰቃቂ ድርጊት ሲፈጽሙ ያሰቡት በቀላሉ ሁሉን ነገር ተቆጣጠረን ስልጣን ላይ እንደገና ተመልሰን እንመጣለን የሚል ነበር። ይህ ቅዠታቸው ግን ሳይሳካ ቀረ። የኢትዮጵያ ወታደርና የአማራ ሚሊሺያና ፋኖዎች ባሳዩት ትብብርና ቆራጥነት የተሞላበት ትግል አንድ ሳምንት ባልሞላ ጊዜው ውስጥ ወሳኝ ቦታዎችን በመቆጣጠር ወደ መቀለ በማምራት ላይ ናቸው። የህውሃት ወንበዴዎች በቀላሉ ሊያመልጡ የሚችሉበት መንገድ ሁሉ ተዘግቶባቸዋል። ያላቸው አማራጭ አይ እጃቸውን መስጠት፣ አሊያም ደግም ራሳቸውን ማጥፋት። ባጭሩ ከዚህ ሁሉ አስተሳሰብና ድርጊት የምንማረው ቀደም ብሎም ሆነ ባለፉት 27 ዓመታት በኢትዮጵያ ምድር ፖለቲካ የሚባል ነገር ተግባራዊ የሆነበት ጊዜ የለም። የአገራችንም ሁኔታ እንደሚያረጋግጠው ፖለቲካ የሚባለው ነገር፣ በመርሆች ላይ፣ በርዕ ላይ፣ በሞራል ላይ፣ በስነ-ምግባር ላይ፣ በዕውቀት ላይ፣ በሀቀኝነት ላይና ህብረተሰርብአዊ ኃላፊነትን በመሰማት ላይ የተመረኮዘ፣ የተቀደሰ፣ ሳይንሳዊ አስተሳሰብና መመሪያ መሆኑ ቀርቶ የውሸታሞችና የወንበዴዎች መሳሪያ የሆነበት ሁኔታ እንመለከታለን። ከዚህም በላይ ፖለቲካ በቂም በቀል ላይ የተመሰረተና የእኔን አመለካከትና አስተሳሰብ ያልተከተለ ጠላቴ ነው ወደሚለው አገር አፍራሽ አስተሳሰብ ላይ የተመሰረተ ነው። ይህ ዐይነቱ አስተሳሰብ ፖለቲካ ያገባኛል በሚሉና ይህንን ወይም ያኛውን ድርጅተ እከተላለሁ በሚሉ ካድሬዎች መንፈስ ላይ ሰርፆ የገባ አደገኛ አስተሳሰብ ለመሆን በቅቷል። ከዚህ ዐይነቱ አደገኛ አስተሳሰብ ካልተላቀቅንና ፖለቲካ በፍልስፍናና በዕውቀት ላይ የተመሰረተ የህብረተሰብ ችግር መፍቻና ታሪን መስሪያ መመሪያ መሆኑን እሳክለተገነዝብን ድረስ የህዝባችን የወደፊት ዕድል የጨለመ ይሆናል ማለት ነው።
ዛሬ አገራችን ከገባችበት አስቸጋሪ ሁኔታና በየአካባቢው ካሉ ኋላ-ቀር ከሆኑ የጎረቤት አገሮች አገር ሁኔታ ስንነሳ ከስሜትና በቀላሉ ከመወነጃጀል ባሻገር እንዴት አድርገን ነው የአገራችንን ሁኔታ የምናጤነው፣ የፖለቲካውንስ ነገር በምን ዐይነት መነፅር ነው የምንመለከተውና ሳይንሳዊ ትንተናና አማራጭ መፍትሄ ማቅረብ የምንችለው? አንድ በሁላችንም መንፈስ የተቀረፀ ሳይንሳዊ ያልሆነ አመለካከት በመንፈሳችን ተቀርጿል። አገራችን ውስጥ ላለው ችግር ተጠያቂው ሰዎች ሳይሆኑ ህገ-መንግስቱና የህግ የበላይነት አለመኖር ነው የሚል ነው። በዚህ ዐይነቱ ተራ ሎጂክ እነዚህ ነገሮች በምንፈልጋቸው መንገድ መልክ ከያዙ ሁሉም ነገር ይስተካከላል የሚል ነው። ሌላው ደግሞ የህዝብ ተቀባይነት ያለው አገዛዝ ስልጣኑን መያዝ አለበት፤ ለዚህ ደግሞ ምርጫ መካሄድ አለበት የሚል ነው። ይሁንና ግን በአብዛኛዎቻችን ዘንድ ግንዛቤ ያላገኘው ነገር በዓለም ላይ ያሉ አብዛኛዎቹ አገሮች ወርቃማ የሚመስል ህገ-መንግስት ቢኖራቸውም ሆነ በየአራት ዓመቱ ምርጫ ቢካሄድም የአብዛኛው ህዝብ ኑሮ አሰቃቂና መሰደድ ነው። በአብዛኛዎች የአፍሪካና የላቲን አሜሪካ አገሮች፣ በየአራት ዓመቱ ምርጫ ቢካሄድም አገዛዞች የዘራፊነት ባህርይ ያላቸውና በጣም ጨቋኞች ናቸው።
ስለሆነም በአገራችን ምድር ያለው ህገ-መንግስት ቢቀየርና ምርጫም ቢካሄድም ተዓምር ሊፈጠር በፍጹ አይችልም። ከፖለቲካ ስሌት አንፃር 27 ዓመት ሲሰራበት የቆየን ህገ-መንግስትና የክልል አስተዳደር ዝም ብሎ የሚቀየር አይደለም። ይህ ከመሆኑ በፊት በመጀመሪያ ደረጃ ህገ-መንግስቱና የክልል ፖሊሲው ለዕድገትና ለሰላም ጠንቅ የሆኑበትን ምክንያት ማሳየት ያስፈልጋል። በሁለተኛ ደረጃ ደግሞ አማራጭ ማቅረብ ያስፈልጋል። በሌላ አነጋገር እኛ እንደምናስበውና እንደምናልመው ሁኔታዎች እንደዚሁ ቀላል አይደሉም። በዚህ ላይ የዓለም ፖለቲካ ሁኔታና ግሎባል ካፒሊዝም በቀላሉ መፈናፈኛ የሚሰጡ አይደሉም። ቆም ብለን ማሰብ አለብን ማለት ነው።
ከዚህ ስንነሳ በተጨባጭ የሚታየውን ሁኔታ እንዴት ነው የምንገመግመው? እንዴትስ ነው የምንመለከተው? የሚለውን መመርመር ያለብን ይመስለኛል። የኢትዮጵያ የመከላከያ ኃይል ድል በድል ከተቀዳጀ በኋላ በየአካባቢው የአገራችን ህዝብ ስሜት እንደገና ተነሳስቷል፤ አብዛኛው ህዝብ ፍቅርንና ሰላምን እንደሚፈልግ አረጋግጧል። በቆራጥነት ለሚታገለው ወታደራችንም የተቻለውን ያህል ዕርዳታ እያደረገ ነው። ኢትዮጵያዊነቱንና በጋራና ተባብሮ ለመኖር እንደሚፈልግ አረጋግጧል። ይህን ሁሉ ስንመለከት ፖለቲካውንና የራሳችንን ስሜት በአዲስ መልክ መመርመር ያለብን ይመስለኛል። ቀደም ብለው የተሰሩ ፖለቲካዊ ስህተቶችንና ወንጀሎችን ግንዛቤ ውስጥ በማስገባት ከስሜት የወጣ ወይም የፀዳ ፖለቲካ እንዴት ማካሄድ እንችላለን በሚለው ላይ ነው መነጋገር ያለብን። ተከታታይነት የሚኖረው ፖለቲካና አስተማማኝ የሆነ የዕድገት ፖሊሲ እንዴትስ ነው መንደፍ የምንችለው በሚለው ላይ መወያየትና መከራከር አለብን። ዝም ብለን በጭፍን ህገ-መንግስቱ መለወጥ አለበት፤ ምርጫም መካሄድ አለበት እያልን መጎትጎቱ ይህንን ያህልም ብዙ አያራምደንም። በምርጫም የአገራችን የተወሳሰበ ሁኔታ ይፈታል የሚል ዕምነት የለኝም። ሊኖር የሚችለው አማራጭ ቢያንስ አስር ዓመት ያህል አገሪቱን ሊያስተዳድር የሚችል በፍልስፍና፣ በሳይንስ፣ በቴክኖሎጂ፣ በሶስዮሎጂ፣ በኢንስቲቱሽናል ወይም በፊዚካል ኢኮኖሚክስ፣ በስነ-ልቦና፣ በአርክቴክቸርና በሌሎች ሙያዎች የሰለጠኑ መምህራን ቢያስተዳድሩ መፍትሄ ሊሆን ይችላል ብዬ አምናለሁ። የአገራችንን የፖለቲካ ሁኔታና በፓርቲ ስም የሚንቀሳቀስቱን ብቃትነት በምመረምርበት ጊዜ አብዛኛዎች ድርጅት አለን የሚሉ ፖለቲከኛ ነን ባዮች ፊዩዳላዊ ወይም ኋላ-ቀር የሆነ አስተሳሰብ ያላቸው። በሌላ አነጋገር አገራችንን ወደ ዘመናዊነትና ወደ ስልጣኔ የመምራት ብቃትነት የላቸውም። መልካም ግንዛቤ !!
ሼንዘን SuTung አዲስ የኃይል Co., Ltd. የቤተሰብ ኃይል ማከማቻ, የመገናኛ መሠረት ጣቢያ ኃይል ማከማቻ እና የደመና ማስላት የባንክ UPS ኃይል ማከማቻ, አዲስ የኃይል መኪና ባትሪ ጥቅል እና የኤሌክትሪክ ሞተር ሳይክል የኤሌክትሪክ ብስክሌት ባትሪ ጥቅል ንድፍ እና ጥቅል አምራች ጨምሮ አንድ አዲስ ኃይል ማከማቻ ነው. በተጨማሪም LED ብልጥ ብርሃን የከተማ ሥርዓተ የመንገድ መብራቶች እና የከተማ ሌሊት ብርሃን, ብርሃን አካባቢ ምርቶች, የምርምር እና ልማት, ዲዛይን, በማኑፋክቸሪንግ, የሽያጭ, አገልግሎት እና የምርት መፍትሄዎች የተቀናጀ ከፍተኛ የቴክኖሎጂ ድርጅቶች አንዱ, ኩባንያው 100 ሚሊዮን RMB መካከል ካፒታል ተመዝግቧል እንደ ይህ የቤጂንግ እ Tung ኢንቨስትመንት ይዞ ኩባንያ አንድ ሁለንተናህ-ባለቤትነት ድርጅት ነው.
መሣሪያነት, ሼንዘን እ Tung አዲስ የኃይል Co. ጀምሮ ኃላፊነቱ የተወሰነ ሁልጊዜ የደንበኛ ፍላጎት, ስልታዊ ምርት አስተዳደር, እና ዜሮ-ርቀት በኋላ-የሽያጭ አገልግሎት መርህ በጥብቅ አድርጓል.
9- አቶ ያሬድ ዘሪሁን የፌዴራል ፖሊስ ኪሚሽን ኮሚሽነር ጀኔራል በመሆን ከሚያዝያ 11፡2010 ዓ.ም ጀምሮ የተሾሙ ሲሆን የተሰጠው ሹመት የት/ት ዝግጅትና የፖለቲካ አመራር ብቃትን ከግምት ያስገባ መሆኑ ተገልጿል፡፡
ከባንክ ውጪ የሚገኙ በርካታ ብሮችን ወደ ባንክ እንዲገቡ በማድረግ የኢኮኖሚ ሥርዓቱን ለማስተካከል እና የዋጋ ግሽበትን ለመቆጣጠር ታሳቢ ባደረገ መንገድ የብር ኖት መቀየሩን ተከትሎ የሚፈፀሙ ህገ- ወጥ ተግባራትን ለመከላከል የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን በርካታ ሥራዎችን እየሠራ እንደሚገኝ ይታወቃል፡፡
በቂርቆስ ክፍለ ከተማ ወረዳ 09 ደንበል ተብሎ በሚጠራው አካባቢ በአንድ የንግድ ቤት ውስጥ የተከማቸ ገንዘብ ስለመኖሩ ከህዝብ ጥቆማ መምጣቱን የደንበል አካባቢ ፖሊስ ጣቢያ የወንጀል ምርመራ ማስተባበሪያ ሀላፊ ኢንስፔክተር ሰለሞን ደጀኔ የጠቀሱ ሲሆን ፖሊስም የፍርድ ቤት ትዕዛዝ በማውጣት በንግድ ቤቱ ላይ ባደረገው ብርበራ ብሄራዊ ባንክ ካስቀመጠው መመሪያ ውጪ ተከማችቶ የተገኘ 2 ሚሊዮን 631 ሺህ 735 አዲሱን እና ነባሩን የኢትዮጵያ ብር በቁጥጥር ስር መዋሉን ገልፀዋል፡፡ (ኢትዮ ኤፍ ኤም)
ግብጻውያን የክርስትና እምነት ተከታዮች፣ ባለፈው ቅዳሜ በ88 ዓመታቸው ከዚህ ዓለም በሞት ለተለዩት የኮፕቲክ ቤተ-ክርስቲያን ፓትርያርክ አባ ሾኖዳ ኃዘናቸውን እየገለጹ ናቸው።
የቪኦኤዋ Elizabeth Arot ከካይሮ እንደዘገችው፣ በእስላማዊው ኃይል የሚመራው የአገሪቱ መጻዒ ፖለቲካ ግልጽ ባልሆነባት ግብጽ የሚገኘው የኮፕቲኩ ማኅበረሰብ፣ በአቡኑ የቀብር ሥነ-ሥርዓት ላይ እየተዘጋጀ ይገኛል።
በባሌ ዞን ዲንሾ ወረዳ የጭነት መኪና አሽከርካሪ ሳዲቅ ሃጂ ኢብሮን በመግደል ወንጀል የተጠረጠሩ 12 ሰዎች በቁጥጥር ሥር መዋላቸውን የዞኑ አስተዳደር አስታወቀ።
እቲ ንኣስታት 26 ዓመታት ክህደን ዝጸንሐ ርዋንዳዊ፣ ኣብ ኬንያ ተሓቡኡ ከምዘሎ ንነዊሕ ዓመታት ይውረየሉ እኳ እንተነበረ፣ ብቀዳም16 ግንቦት ብፖሊስ ኣብ ዝተታሕዘሉ ግና፣ መንነቱ ቀይሩ ኣብ ፓሪስ ክነብር ከምዝጸንሐ ተረጋጊጹ ኣሎ።
ሚንስትር ፋይናንስ ፈረንሳ ብሩኖ ለ ማር ምስ ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ተራኺቦም ተዘራሪቦም። ኣብቲ ርክብ ሚንስትር ለ ማር ነቲ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ሃገራት ዘሎ ቁጠባዊ ምትሕብባር ንምሕያል ዘለዎም ድልውነት ገሊጾም። ሚንስትር ለ ማረ ኣብ መንጎ ክልቲኦም መራሕቲ ዘሎ ዝምድና'ውን ኣብቲ አጋጣሚ ንኢዶም ኣለው።
“276 ሴት ተማሪዎች መጠለፋቸውን ብቻ ታወራላችሁ። በሦስት እጥፍ የሚበልጡ ተማሪዎችን ጠልፈናል። ሰሞኑን በአንድ ቦታ 300 ሰዎች ገድለናል። ለምን ይሄ አይወራም?”
“አገር በቀል እውቀት” በሚል ሰበብ ስልጣኔን እያንቋሸሸ፤ አልያም የአሜሪካና የአውሮፓ የሳይንስ ትምህርትን እያብጠለጠለ፣ ኋላቀርነትን የሚሰብክ ፕሮፌሰርና ዶክተር ሞልቷል። ቦኮ ሐራም ከዚህ የተለየ አላማ የለውም። ስሙ ራሱ፤ “የምዕራባዊያን ትምህርት ሐራም ነው” እንደማለት ነው። ቦኮ ሐራም፤ ከወገኛ ምሁራን የሚለይበት ዋነኛ ባህርይው፤ ኋላቀርነትን በመስበክ ብቻ የሚመለስ አለመሆኑ ነው። ስብከቱን በተግባር ያሳያል። አዳሪ ትምህርት ቤት ውስጥ ገብቶ ከ50 በላይ ተማሪዎችን መግደል፤ የቴክኒክና ሙያ ማሰልጠኛ ማዕከልን አቃጥሎ ደርዘኖችን መጨፍጨፍ፣ ሴት ተማሪዎችን መውሰድ... የሳይንስ ትምህርትን ከማንቋሸሽ አልፎ፤ ሳይንስ የሚያስተምሩና የሚማሩ ሰዎችን ያሳድዳል።
ቦኮ ሐራም በሚፈነጭበት ሰሜናዊ የናይጄሪያ አካባቢ፣ “276 ሴት ተማሪዎች መጠለፋቸውን ብቻ ታወራላችሁ። በሦስት እጥፍ የሚበልጡ ተማሪዎችን ጠልፈናል። ሰሞኑን በአንድ ቦታ 300 ሰዎች ገድለናል። ለምን ይሄ አይወራም?” የቦኮ ሐራምና የአቡበከር ቁጣ፡ “የገደልነውና የጠለፍነውን ያህል አልተወራልንም” የሽብር ፍርሃት ስለነገሰ ብዙዎቹ ትምህርት ቤቶች ተዘግተዋል። የአመቱ ፈተና እንዳያመልጣቸው በአንድ ትምህርት ቤት ለመሰባሰብ የደፈሩት ሴት ተማሪዎችም፤ ከቦኮ ሐራም አላመለጡም። ትምህርት ቤቱን በመውረር ነው 276 ሴት ተማሪዎችን የጠለፋቸው። ከወላጆችና ከቤተሰቦች እሮሮ ጋር የባኮ ሐራም ዝና በመላው አለም የገነነው፤ ከዚሁ ጠለፋ ጋር ተያይዞ ነው። ተቃውሞና ውግዘት ከየአቅጣጫው ከሁሉም የአለም ማዕዘናት ጐረፈ። የባኮ ሐራም አለቃ ነውጠኛው አቡባከር ባለፈው ሰኞ በቁጣ እየደነፋ ለአለማቀፉ እሪታ ምላሽ ሰጥቷል።
ውግዘት ስላበዛ አይደለም አቡበከር የተናደደው። “ጥፋት አልሰራሁም፤ ጥፋቴ ተጋነነ” የሚል አይደለም የአቡበከር ምላሽ። በተቃራኒው፤ “የሰራሁትን ነገር አሳነሳችሁብኝ” በማለት ቁጣውን የገለፀው አቡባከር፤ ከተወራለት የሚበልጥ ጠለፋና ግድያ እንደፈፀመ ድርጊቶቹን በመዘርዘር ተናግሯል። አለም ሁሉ የሚያወራው ስለተጠለፉት ሴቶች ብቻ መሆኑ አናድዶታል። በአመት ውስጥ በሶስት እጥፍ የሚበልጡ ታዳጊዎችን እንደጠለፍን ለምን ይዘነጋል? አለም ሁሉ ይህንን የ ማ ያ ወ ራ ው ለ ም ን ድ ነ ው ? በማለት ብስጭቱን ገልጿል አቡበከር። የተናደደው በዚህ ብቻ አይደለም። ቦካ ሐራም ሴት ተማሪዎችን ከመጥለፉ በፊትም ሆነ በኋላ የፈፀምኳቸው ብዙ “ጀብዱዎች” ቸል ተብለውብኛል ባይ ነው - አቡበከር። ከወር በፊት በናይጄሪያ ዋና ከተማ በአቡጃ የአውቶብስ መነሃሪያ ላይ ባደረሰው የፍንዳታ ጥቃት 71 ሰዎች ተገድሏል።
ይሄስ ለምን ተረሳ? ለምን አይወራም? አቡበከር በዚህ ሁሉ ይንገበገባል። በቅርቡ ከሳምንት በፊትም ቦኮ ሐራም በአንዲት ከተማ መስጊድ ውስጥ የተጠለሉ 300 ሰዎችን ጨፍጭፏል። ይሄም መነጋገሪያ መሆን እንዳለበት አቡበከር አሳስቧል። እውነትም፤ ቦኮ ሐራም፤ በአማካይ በየእለቱ 10 ናይጀሪያዊያን እየገደለ በሁለት ዓመታት ውስጥ ከሰባትሺ በላይ “ግዳይ” ጥሏል። በኋላቀር ባህልኮ ክብር እና ማዕረግ የሚገኘው “ስንት ሰው ገደለ?” በሚል ነው። አቡበከርም “ገዳዬ፣ ገዳዬ” እየተባለ እንዲዘፈንለት ቢጠብቅ አይገርምም። አለም ሌላ ሌላውን ሁሉ ትቶ፣ ስለ ተጠለፉት ሴቶች ብቻ ማውራቱን የሚቀጥል ከሆነስ? አቡበከር፤ ለዚህም ምላሽ አለው። ብዙዎቹ ሴት ተማሪዎች... ገና የ9 አመት፣ ቢበዛ የ12 አመት ታዳጊዎች ናቸው።
“ፈጣሪ ምስክሬ ነው፤ ገበያ አውጥቼ እሸጣቸዋለሁ። የ12 አመት... 9 አመት ልጃገረዶቹን ሁሉ ባል እንዲያገቡ አደርጋለሁ” ሲል ዝቷል - በቪዲዮ ባሰራጨው መልእክት። እስካሁን የተወሰኑት ልጃገረዶች በ12 ዶላር እየተሸጡ ሚስት ለመሆን እንደተገደዱም ተዘግቧል። አቡበከር፤ ለናይጄሪያውያን ያስተላለፈው መልእክት የእልቂት አርአያነቱን እንዲከተሉ የሚጋብዝ ነው። “ሳታመነቱ ገጀራችሁን ጨብጣችሁ ተነሱ። በየቤቱ ሰብራችሁ እየገባችሁ ግደሉ። ያገኛችሁትን ሰው ሁሉ እዚያው በተኛበት ግደሉ” ብሏል - አቡበከር።
በአገር ስ ም እ ና ዘ ረኝነት ወ ይም ደ ግሞ በሃይማኖት ሰበብና በአክራሪነት ሳቢያ የሚቃወሱ አገራት እየተበራከቱ፤ በተቃራኒው የመፍትሔ ሃሳቦች እየተመናመኑ መምጣታቸውን ከደቡብ ሱዳንና ከሴንትራል አፍሪካ ትርምስ ማየት ይቻላል። የዘመናችን ነገር! የግጭቱ መነሻ የኢኮኖሚ ችግርና ሙስና፣ የስልጣን ሽኩቻና የምርጫ ውዝግብ ሊሆን ቢችልም፤ ዞሮ ዞሮ ወደ አስፀያፊ ዘረኝነት ወይም ወደ አስቀያሚ አክራሪነት መዝቀጡ የተለመደ ሆኗል። ዩክሬንን አይቶ ደቡብ ሱዳንን፤ ሶሪያን አይቶ ሴንትራል አፍሪካን ማየት ነው። ለሁለቱ አገራት ቀውስ እልባት ለማፈላለግ ደፋ ቀና የሚሉ አልታጡም። ከጐረቤት አገራትና ከአፍሪካ ህብረት ጀምሮ እስከ አሜሪካና አውሮፓ ህብረት፣ እስከ ቻይናና የተባበሩት መንግስታት... ሰላም ለማምጣት ጉድጉድ ያላለ የለም። ነገር ግን እስካሁን ሁነኛ መፍትሔ አልተገኘም።
እናም በ10ሺ የሚቆጠሩ ሰዎች ተገድለዋል፤ ሚሊዮኖች ተሰደዋል። በእርግጥ፤ ሰላም ለመፍጠር የሚካሄዱ ሙከራዎች ዋጋ ቢስ ናቸው ማለት አይደለም። ቢያንስ ቢያንስ፤ በአፍሪካ እንደ ድሮው ያለ ከልካይ “አገር በቀል እውቀት” በሚል ሰበብ ስልጣኔን እያንቋሸሸ፤ አልያም የአሜሪካና የአውሮፓ የሳይንስ ትምህርትን እያብጠለጠለ፣ ኋላቀርነትን የሚሰብክ ፕሮፌሰርና ዶክተር ሞልቷል። ቦኮ ሐራም ከዚህ የተለየ አላማ የለውም። ስሙ ራሱ፤ “የምዕራባዊያን ትምህርት ሐራም ነው” እንደማለት ነው። ቦኮ ሐራም፤ ከወገኛ ምሁራን የሚለይበት ዋነኛ ባህርይው፤ ኋላቀርነትን በመስበክ ብቻ የሚመለስ አለመሆኑ ነው። ስብከቱን በተግባር ያሳያል። አዳሪ ትምህርት ቤት ውስጥ ገብቶ ከ50 በላይ ተማሪዎችን መግደል፤ የቴክኒክና ሙያ ማሰልጠኛ ማዕከልን አቃጥሎ ደርዘኖችን መጨፍጨፍ፣ ሴት ተማሪዎችን መውሰድ... የሳይንስ ትምህርትን ከማንቋሸሽ አልፎ፤ ሳይንስ የሚያስተምሩና የሚማሩ ሰዎችን ያሳድዳል።
ውግዘት ስላበዛ አይደለም አቡበከር የተናደደው። “ጥፋት አልሰራሁም፤ ጥፋቴ ተጋነነ” የሚል አይደለም የአቡበከር ምላሽ። በተቃራኒው፤ “የሰራሁትን ነገር አሳነሳችሁብኝ” በማለት ቁጣውን የገለፀው አቡባከር፤ ከተወራለት የሚበልጥ ጠለፋና ግድያ እንደፈፀመ ድርጊቶቹን በመዘርዘር ተናግሯል። አለም ሁሉ የሚያወራው ስለተጠለፉት ሴቶች ብቻ መሆኑ አናድዶታል። በአመት ውስጥ በሶስት እጥፍ የሚበልጡ ታዳጊዎችን እንደጠለፍን ለምን ይዘነጋል? አለም ሁሉ ይህንን የ ማ ያ ወ ራ ው ለ ም ን ድ ነ ው ? በማለት ብስጭቱን ገልጿል አቡበከር። የተናደደው በዚህ ብቻ አይደለም። ቦካ ሐራም ሴት ተማሪዎችን ከመጥለፉ በፊትም ሆነ በኋላ የፈፀምኳቸው ብዙ “ጀብዱዎች” ቸል ተብለውብኛል ባይ ነው - አቡበከር። ከወር በፊት በናይጄሪያ ዋና ከተማ በአቡጃ የአውቶብስ መነሃሪያ ላይ ባደረሰው የፍንዳታ ጥቃት 71 ሰዎች ተገድሏል። ይሄስ ለምን ተረሳ? ለምን አይወራም? አቡበከር በዚህ ሁሉ ይንገበገባል። በቅርቡ ከሳምንት በፊትም ቦኮ ሐራም በአንዲት ከተማ መስጊድ ውስጥ የተጠለሉ 300 ሰዎችን ጨፍጭፏል። ይሄም መነጋገሪያ መሆን እንዳለበት አቡበከር አሳስቧል።
እውነትም፤ ቦኮ ሐራም፤ በአማካይ በየእለቱ 10 ናይጀሪያዊያን እየገደለ በሁለት ዓመታት ውስጥ ከሰባት ለደቡብ ሱዳን 5 ፕሬዚዳንቶች ያስፈልጓታል ተባለ ሴንትራል አፍሪካ ለሁለት ከመሰንጠቅ የሚያድናት አልተገኘም እንደልብ እየተዋጉና እየተጨፈጨፉ አመታትን የመቁጠር ልምድ ቀንሷል። በአንድ በኩል የግጭቱ መሪዎች አለማቀፉ የወንጀል ፍ/ቤት ጥርስ ውስጥ እንዳይገቡ ትንሽ ትንሽ ይፈራሉ። በሌላ በኩል፤ ጥላ ከለላ የሚሆንላቸውና “አይዞህ ጨፍጭፍ” እያለ የሚያበረታታ ሃያል አገር በቀላሉ አያገኙም። “ተደራደሩ” እያለ የሚገፋፋና ጫና የሚያሳድር ሲበዛባቸው፤ የሰላም ስምምነት መፈራረማቸው አይቀርም። ግን ምን ዋጋ አለው? ሳምንት ሳይቆይ ግጭቱ ያገረሻል። በሃይማኖትና በዘር የተቧደኑ ነውጠኞችየገነኑበት አስቀያሚ ግጭት ለገላጋይ አስቸጋሪ ሆኗል። አዲስ አበባ መጥተው የሰላም ስምምነት የተፈራረሙ ተቀናቃኞች፤ በማግስቱ ወደ ደቡብ ሱዳን ሲመለሱ ነው የግጭት ዘመቻ የሚጀምሩት። በመሃል፤ ሕይወት ይረግፋል፤ ኑሮ በስደት ይመሳቀላል። አንዲት የደቡብ ሱዳን ከተማ በአንድ ወር ውስጥ ብቻ፣ ተቀናቃኝ ጦሮች በየተራ አንዱ በሌላው ላይ እየዘመቱ፣ አምስት ጊዜ ተፈራርቀውባታል። ታዲያ ዘመቻው በተቀናቃኝ ጦር ላይ ብቻ ያነጣጠረ አይደለም። በውጊያው አሸንፎ ከተማዋን የሚቆጣጠር ጦር፣ የከተማዋ ነዋሪዎች ላይም ይዘምታል - በዘር እየለየ። ደግሞም በድብቅ የሚካሄድ ዘመቻ አይደለም።
የጦር መሪዎች የጭፍጨፋ ዘመቻ የሚያውጁት በሬድዮ ነው። የዘመናችን ግጭቶች መነሻቸውም ምንም ይሁን ምን፤ በአጭር ጊዜ ውስጥ መልካቸው ይቀየርና፣ የጭፍጨፋ ዘመቻ የሚያውጁ ጨካኝ አረመኔዎችገንነው ይወጣሉ። የአንዱን ጐሳ ተወላጆች በጠላትነት እየፈረጁ “ከተማዋን ለቀው ካልወጡ ከየቤታቸው እየለቀማችሁ ግደሏቸው። ሴቶቹን በሙሉ ድፈሯቸው” እያሉ ይቀሰቅሳሉ። እና የሰላም ስምምነት በተፈራረሙ ማግስት የእልቂት ዘመቻ የሚያውጁ ከሆነ ምን ይሻላል? የአገሪቱ የቀድሞ ባለስልጣናት፤ ታዋቂ የህግ ባለሙያዎችና የፖለቲካ ምሁራን ተሰባስበው ያመጡትን የመፍትሔ ሃሳብ ተመልከቱ። “አሉ የተባሉ” የደቡብ ሱዳን ታላላቅ ሰዎች የመፍትሔ ሃሳባቸውን ሲያቀርቡ፤ በመጀመሪያ አገሪቱ አንድ ጠቅላይ ሚኒስትር፣ ሁለት ምክትሎች እንዲሁም 18 ሚኒስትሮች ያስፈልጓታል በማለት ይጀምራሉ። ለአገሪቱ ቀውስ መነሻ የሆነው የፕሬዚዳንት ቦታስ? “አገሪቱ አምስት ፕሬዚዳንቶች ይኖሯታል። በግማሽ አመት እየተፈራረቁ ስልጣን ይይዛሉ” ብለዋል የደቡብ ሱዳን ታላላቅ ሰዎች። የጨነቀው ብዙ ያወራል! የፕሬዚዳንቶችን ቁጥር በማብዛት፤ የስልጣን ሽኩቻንና ኋላቀር የዘረኝነት ፖለቲካን ማስወገድ ይቻላል እንዴ? የሴንትራል አፍሪካ ቀውስም እንዲሁ መላ የሌለው ሆኗል።
በስልጣን ሹክቻ የተጀመረው ቀውስ፤ ያፈጠጠ ያገጠጠ የሃይማኖት አክራሪነት ነግሶበት ወደ እልቂት ለማምራት ጊዜ አልፈጀበትም። “ሰላም አስከባሪ ሃይል” ቢሰማራም፤ የአፍሪካና የአውሮፓ መንግስታት አገር ለማረጋጋት ተፍተፍ ቢሉም፤ መፍትሔ አላመጡም። እንዲያውም “መፍትሔ ሊገኝ ይችላል” የሚል ተስፋም ርቋቸዋል። በሃይማኖት የተቧደኑ አክራሪዎች የገነኑበት ግጭት ምን መላ አለው? ሙስሊም፣ ክርስቲያን እያሉ የጭፍጨፋ ዘመቻ ያካሂዳሉ። እና ምን ይሻላል? ሙስሊሞችን ወደ ሰሜን፣ ክርስቲያኖችን ደግሞ ወደ ደቡብ አቅጣጫ ማሸሽ ብቻ! ከዚህ ውጭ ለጊዜው መፍትሔ አልተገኘም። ለዘለቄታውም አገሪቱ ለሁለት ከመሰንጠቅ የሚያድናት አልተገኘም - እስካሁን።
የ80 ትልልቅ ድርጅቶች ባለቤት የሆነውና በግዙፍነቱ ከአለም አምስተኛ ደረጃ ላይ የሚገኘው BERKSHIRE HATHAWAY ለዚህ ማዕረግ የበቃው በዋረን ቡፌት ነው። የዛሬ ሃምሳ አመት፤ አንድ ሰው የኩባንያውን አንድ አክስዮን በ10 ዶላር ቢገዛ፤ በየአመቱ አንድ ዶላር ትርፍ ይደርሰው ይሆናል። ነገር ግን፤ ኩባንያው በከፍተኛ ፍጥነት ስላደገ፣ የአክስዮኑ ዋጋ ዛሬ 170ሺ ዶላር ገደማ ይደርስለታል። አስሯን ዶላር በሃምሳ አመት ውስጥ ወደ 170 ሺ ዶላር መለወጥ ነው የዋረን ቡፌት ስራ።
ከሚዳስ አስደናቂ አፈታሪክ ጋር ይቀራረባል። ሚዳስ፤ እጁ የነካውን ነገር ሁሉ ወደ ወርቅ የመቀየር ችሎታ ነበረው። ደረጃው ይለያይ እንጂ፣ “ምርታማነት” ማለት ይሄው ነው - የዘመናችን “ሚዳስ” - ዋረን ቡፌት እፍኝ ከማይሞላ የእህል ዘር ኩንታል የሚሞላ አዝመራ ማምረት።
በተለያዩ ምክንያቶች የተዳከሙና የከሰሩ በርካታ ኩባንያዎች ዳግም ሕይወት የዘሩት በዋረን ቡፌት አስደናቂ ችሎታ ነው። በቅርቡ 83 አመታቸውን ያከበሩት ታታሪ የቢዝነስ ሰው፤ ዛሬ የ65 ቢሊዮን ዶላር ጌታ ናቸው። ትልቅ ሃብት ነው። በጥረታቸው ከፈጠሩት የሃብት መጠን ጋር ሲነፃፀር ግን ኢምንት ነው። በበርካታ የሃብት ፈጠራ አመታት ውስጥ ብዙዎችን ለሚሊዮነርነት አብቅተዋል። ባለፈው አመት ብቻ፣ የኩባንያው ባለአክሲዮኖች 20 ቢሊዮን ዶላር ገደማ ትርፍ አግኝተዋል። ለሚሊዮኖች የስራና የገቢ እድል ፈጥረዋል።
በአዲስ አበባ የጋራ መኖሪያ ቤቶች ግንባታ፣ የባጀት እጥረትና የግንባታ ጥራት ችግር እንዳለባቸው ኮንትራክተሮች የገለፁ ሲሆን ሠራተኞችም ደሞዝ እስከ አራት ወር ይዘገይብናል ሲሉ ያማርራሉ፡፡ አሰሪው የቤቶች ልማት በበኩሉ፤ የግንባታ ጥራት እና የባጀት እጥረት እንደሌለበት ጠቁሞ፣ በአንዳንድ ተቋራጮች አቅም ማነስ የተነሳ የግንባታ መዘግየት መከሰቱን ገልጿል አቃቂ አካባቢ የሚገኘው የቂሊንጦ ሣይት የጋራ መኖሪያ ቤቶች ግንባታ፣ የባጀት እጥረትና የግንባታ ጥራት ችግር እንዳለባቸው ኮንትራክተሮች የገለፁ ሲሆን ሠራተኞችም ደሞዝ እስከ አራት ወር ይዘገይብናል ሲሉ ያማርራሉ፡፡ አሰሪው የቤቶች ልማት በበኩሉ፤ የግንባታ ጥራት እና የባጀት እጥረት እንደሌለበት ጠቁሞ ፤በአንዳንድ ተቋራጮች አቅም ማነስ የተነሳ የግንባታ መዘግየት መከሰቱን ገልጿል፡፡
ከተጀመረ አንድ አመት ከአምስት ወር ገደማ ባስቆጠረው የቂሊንጦ የጋራ መኖሪያ ቤቶች ግንባታ ሳይት፤ ለ7ሺህ ቤት ፈላጊዎች የሚሆኑ 290 ብሎኮች እየተገነቡበት ሲ ሆን ባ ለፈው ጥ ቅምት ወር የግንባታ ሂደቱን የጎበኙት ከንቲባ ድሪባ ኩማ፤አብዛኞቹ ቤቶች ዘንድሮ በጥር፣ ግንባታቸው ዘግየት ብሎ የተጀመሩት ደግሞ በሚያዚያ እንደሚጠናቀቁ ተናግረው ነበር። ሰሞኑን ሳይቱን የተመለከቱ ሪፖርተሮቻችን እንደገለፁት፤ አብዛኞቹ ቤቶች በብሎኬት እና ባልከን የግንባታ ሂደት ላይ ናቸው፡፡ በሳይቱ ላይ የሚሰሩ የህንፃ ተቋራጮች በሰጡት አስተያየት፤ “ከቤቶች ልማት ለስራ ማስኬጃ በየጊዜው የሚለቀቅልን በጀት ከእጅ ወደ አፍ ነው፤ በዚህም የተነሳ በ ገባነው ው ል መሰረት፤ ስራችንን አጠናቀን ማስረከብ አልቻልንም” ብለዋል፡፡ ሁሉም ተቋራጭ መኖርያ ቤትና ንብረቱን አስይዞ ወደ ስራው መግባቱን የጠቆሙት አንድ ኮንትራክተር፤ አሰሪው አካል የግንባታውን ሂደት እያጤነ ተገቢውን በጀት በወቅቱ ባለመልቀቁ፣ ለከፍተኛ ችግር እንደተጋለጡ ገልፀዋል፡፡
አንዳንድ የሙያ ባልደረቦቻቸው፤ በዚሁ ምክንያት ለኪሳራ ተዳርገው ሥራውን እንዳቋረጡም ኮንትራክተሩ ይናገራሉ፡፡ የቤቶቹ መሰረት እስኪወጣ ድረስ በጀት ቶሎ ቶሎ ይለቀቅላቸው እንደነበር የሚያስታውሱት ተቋራጩ፤ ወደ ማጠናቀቂያው ላይ ግን የበጀት አለቃቀቁ በቁጥ ቁጥ ከመሆኑም ባሻገር፣ ያለ ማስጠንቀቂያ ግንባታውን ነጥቆ ለሌላ አካል መስጠትን የመሳሰሉ ከውል ውጪ የሆኑ አሰራሮች መጀመራቸውን ይናገራሉ፡፡ ከቤቶች ልማት የሚለቀቀው ገንዘብ እኛ ከምንጠይቀው ከ6 በመቶ ብቻ ነው የሚሉት ተቋራጩ፤ ይሄም ለገንዘብ ችግር እንደዳረጋቸውና አብዛኛው ተቋራጭ ከራሱ ኪስ እያወጣ ብዙ ጉዳዮችን እንደሚሸፍን ይገልፃሉ፡፡ “ወር በደረሰ ቁጥር ተቋራጩ የሚከፍለው ደሞዝ እያጣ ከሰራተኛው ጋር የአይጥ እና ድመት ድብብቆሽ ይጫወታሉ፤ ይሄም አለመግባባት እየፈጠረ፣ አንዳንዶችን ለፀብ ሁሉ ይጋብዛል፤ ስራውን ለቀው የሚሄዱም ስላሉ ተቋራጩ በሰራተኛ እጦት ይቸገራል” ሲሉ ችግሮቻቸውን ያስረዳሉ -ተቆራጩ።
ችግሩ ግን የገንዘብ እጥረት ብቻ አይደለም - ተቋራጩ እንደሚሉት፡፡ ብሎኬት፣ ፕሪካስትና ሌሎች የግንባታ ግብአቶችን ራሱ የቤቶች ልማት እንደሚያቀርብ ጠቅሰው፣ አቅርቦቱ በቂ ካለመሆኑም በላይ የጥራቱ ጉዳይ እጅግ አሳሳቢ እንደሆነ ይናገራሉ፡፡ በተለይ ብሎኬቱ ገና ሲነኩት እንደሚፈረካከስ የሚገልፁት ተቋራጩ፤ ጥቃቅንና አነስተኛ ኢንተርፕራይዞችን ለመጥቀም ተብሎ የጥራት ቁጥጥር ያልተደረገለት ብሎኬት እየቀረበ ነው ሲሉ ያማርራሉ። ወደ ሥራ ለመግባት ኮንትራት ስንፈርም፣ ለግንባታ የሚያገለግሉ በቂ የውሃ፣ የመንገድ እና የኤሌክትሪክ አቅርቦት እንዳለ ተነግሮን ነው የሚሉት ሌላው የሳይቱ ህንፃ ተቋራጭ በበኩላቸው፤ እነዚህ ሁሉ አስፈላጊ ግብአቶች ግን እንደተባለው ተሟልተው ባለመገኘታቸው በስራው ላይ ከፍተኛ እንቅፋት እንደፈጠረባቸው ጠቁመዋል፡፡ የተስተካከለ መንገድ ባለመኖሩ ትንሽ ዝናብ ሲዘንብ አካባቢው ስለሚጨቀይ መንቀሳቀስ ¾cV’ < ›Ë”Ç የአዲስ አበባ የጋራ መኖሪያ ቤት ግንባታ እየተጓተተ ነው አይቻልም የሚሉት እኒሁ ቅሬታ አቅራቢ ባለሙያ፤ አንዳንድ ተቋራጮች በራሳቸው ኪሳራ መንገዱን ለማስተካከል እንደሚሞክሩ ገልጸዋል፡ ፡
“የውሃ አቅርቦቱም ከሌላ አካባቢ በተሽከርካሪ የሚመጣ በመሆኑ፣ ለሁሉም ህንፃዎች በበቂ መጠን አይዳረስም፣ የጠብታ ያህል ነው” ብለዋል፡፡ የውሃ እጥረት በመኖሩም የህንፃዎቹ ግድግዳዎች ውሃ የሚጠጡት በጆክ እየተረጨ ነው ያሉት ተቋራጩ፤ ሰዎች ከገቡበት በኋላ ተሰነጣጥቀው ጉዳት እንዳይደርስ እሰጋለሁ ብለዋል። የግንባታ ግብአቶችን መርምሮ ማቅረብን ጨምሮ ሁሉም የስራ ኃላፊነቶች ለህንፃ ተቋራጮች ቢሰጥ ኖሮ፣ አሁን የሚነሱት የጥራት ጥያቄዎች ችግር አይሆኑም ነበር የሚሉት ቅሬታ አቅራቢዎቹ፤ ህንፃ ተቋራጩ ባላመነበት የግንባታ ቁሳቁስና የስራ ሂደት መመራቱ ተገቢ አይደለም ሲሉ ይተቻሉ፡፡ አንድ የህንፃ ተቋራጭ ለሰራተኛና ለግዢ ከሚያወጣው ማትረፍ ይጠበቅበታል ያሉት ተቋራጩ፤ አሰሪው አካል ባጀቱን አፍኖ በመያዙና ተገቢ የአከፋፈል ስርዓትን ባለመከተሉ ህንፃ ተቋራጩ የበይ ተመልካችና ተበዝባዥ ሆኗል ሲሉ ያማርራሉ። እኚህ ቅሬታ አቅራቢ ኮንትራት ከፈረሙ ጀምሮ የመጋዘን ጠባቂ ደሞዝ እና የጫኝ አውራጅ ተብሎ ከሚለቀቅላቸው በጀት ውጪ የቀረውን በራሳቸው እየሸፈኑ መቆየታቸውንም አክለው ገልፀዋል፡፡
ይህም መጀመሪያ ከአሰሪው አካል ጋር ከተዋዋሉት አጠቃላይ የገንዘብ መጠን አንፃር ቢሰላ ኪሳራ እንደሚያሳይ ጠቁመዋል፡፡ ቁጥራቸው ቀላል የማይባል ተቋራጮች፤ ቤት ንብረታቸውን አስይዘው ለስራ ማስኬጃ የተበደሩትን ገንዘብ እንኳ ሳይመልሱ “የስራ አፈፃፀማችሁ ደካማ ነው” ተብለው ግንባታው ወደ መጠናቀቁ ሲደርስ ሥራውን ይነጠቃሉ የሚሉት ሌላው የህንፃ ተቋራጭ፤ እሳቸውም ግንባታውን ካጠናቀቁ በኋላ፣ የማጠቃለያ ስራውን ጨምሮ በርና መስኮት መግጠሙን በጥቃቅንና አነስተኛ ለተደራጁ ወገኖች እንደተሠጠባቸው ይናገራሉ፡ ፡ ህንፃ ተቋራጩ ውሉን ከተፈራረመ በኋላ፣ በብዙ የስራ ሂደቶች ላይ የበይ ተመልካች ነው የሚሉት ቅሬታ አቅራቢው፤ ከግንባታ ስራው በከፍተኛ ደረጃ የሚጠቀሙት በጫኝና አውራጅነት የተደራጁ ወጣቶች እና የጥቃቅንና አነስተኛ ኢንተርፕራይዞች ናቸው ይላሉ፡፡
የቤቶች ልማት፣ ለህንፃው ግንባታ ከ3 ሚሊዮን ብር በላይ ሊከፈለኝ ተስማምቷል፤ ነገር ግን እስካሁን ዘጠኝ መቶ ሺህ አምስት ብር ብቻ ነው የከፈለኝ ያሉት ሌላው ህንፃ ተቋራጭ፤ የገንዘብና የባጀት ጥያቄዎችን ስናነሣ ከፖለቲካ አንፃር እየተመነዘረ ‘ልማታዊ አይደላችሁም’ በሚል እንፈረጃለን በማለት የገቡበትን አጣብቂኝ ይገልፃሉ፡፡ በቤቶች ግንባታ ዘርፍ ሠፊ የስራ እድል መኖሩን ከጓደኞቹ ሰምቶ ከትውልድ ቀየው ደብረ ብርሃን ወደ አዲስ አበባ መምጣቱን የሚናገረው የ27 አመቱ ተስፋሁን፤ ምንም እንኳ የተነገረው የስራ እድል ቢኖርም የደሞዝ ክፍያ ከ2 እና ከ3 ወር በላይ እየዘገየ፣ ከቤት አከራዩ ጋር ንትርክ ውስጥ እየገባ በመቸገሩ በቅርቡ ወደ ትውልድ ቀዬው ለመመለስ መወሰኑን ጠቅሶ ቀደም ሲልም በተመሳሳይ ችግር ሥራቸውን ጥለው ወደ ትውልድ ቀዬአቸው የተመለሱ ጓደኞች እንዳሉት ጠቁሟል፡፡ በደሞዝ መዘግየት የተነሳ ብዙ ጊዜ ከአሠሪዎቹ ጋር መጋጨቱን የሚያስታውሰው ወጣቱ፤ አሠሪዎቹ ደሞዝ ሲጠየቁ በጀት እንዳልተለቀቀላቸው ለማስረዳት ይሞክራሉ ብሏል፡፡ ፕሮጀክቱን በኃላፊነት የሚመራው የአዲስ ከተማ ቤቶች ግንባታ ፕሮጀክት ቅርንጫፍ ፅ/ቤት ቤቶች ግንባታ ኃላፊ አቶ ሰለሞን ለማ፤ የቤቶቹ አጠቃላይ የግንባታ ሂደት 72 በመቶ መድረሱን ጠቁመው፣ የቤቶቹ ግንባታ ይጠናቀቃል ከተባለበት ጊዜ የዘገየው በተለያዩ ምክንያቶች ቢሆንም በዋናነት ግን በተቋራጮች ድክመት እና ከግብአት አቅርቦት ጋር በተያያዙ ችግሮች እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ የቤቶቹ ግንባታም ሆነ የግንባታ ግብአቶች ከፍተኛ ቁጥጥር እየተደረገባቸው ነው የሚሉት ኃላፊው፤ አሰሪው አካል ብሎኬት፣ ብረትና ፕሪካስትን ጨምሮ 509 ዓይነት ግብአቶችን ለህንፃ ተቋራጩ እንደሚያቀርብ ጠቁመው፣ ተቋራጩ ደግሞ አሸዋ፣ ነጭ ድንጋይ እና ለሙሌት ስራ የሚውል ምርጥ አፈር ያቀርባል ብለዋል፡፡ ብሎኬት እና የተለያዩ የሲሚንቶ ውጤቶችን ጨምሮ ማንኛውም የግንባታ ግብአት በስርአቱ የጥራት ፍተሻ ተደርጎለት የማረጋገጫ ውጤት ሳይሰጠው ለግንባታ እንዲውል አይደረግም ያሉት ስራ አስኪያጁ፤ የጥራት ፍተሻ ማዕከል ውስጥ የጥራት ፍተሻ ተደርጎ ሰርተፍኬት ከተሰጠ በኋላ ነው ለተቋራጩ የሚቀርቡት ይላሉ። የብሎኬት ምርትን በተመለከተም 4ሺህ ያህል ብሎኬት ከተመረተ በኋላ እንደገና የጥራት ቁጥጥር ይደረጋል የሚሉት አቶ ሰለሞን፤ ከዚህ ባለፈም የአማካሪ ድርጅቶቹ የጥራት ተቆጣጣሪዎች በየእለቱ በየሳይቱ ተመድበው የምርት ጥራት ቁጥጥር ያደርጋሉ ብለዋል፡፡
ለግንባታ የሚውሉ የሲሚንቶ፣ የአሸዋ እና መሰል ግብአቶችን ውህደት መጠንና ጥራት ላይም ባለሙያዎች ከፍተኛ ቁጥጥር እንደሚያደርጉ፤ግዢ ሲፈፀም ህግና መመሪያው በሚያዘው መሰረት ጥራታቸው ተፈትሾ እንደሚገዙ ጠቁመው ጥቅም ላይ ከመዋላቸው በፊትም በአማካሪ ድርጅቱ ባለሙያዎች ፍተሻ ይደረግላቸዋል ብለዋል፡፡ በኔ እምነት በቤቶች ልማት የጥራት ደረጃ የሚገነባ ቤት አለ ለማለት እቸገራለሁ የሚሉት ስራ አስኪያጁ፤ እኛ ከምናቀርበው ግብአት ይልቅ ከፍተኛ የጥራት ችግር የሚያጋጥመው ለተቋራጮች በተተውት እንደ አሸዋና አፈር በመሳሰሉት ላይ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ ከውሃ አቅርቦት ጋር የተነሳውን ቅሬታ በተመለከተም አቶ ሰለሞን ሲመልሱ፤ ውሃ ከ4 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በተሸከርካሪ እያመላለሰ የሚያቀርበው ቤቶች ልማት መሆኑን ጠቁመው፤ የውሃ አቅርቦት በሳይቱ ችግር ሆኖ አያውቅም፤ ውሃ ለጥራት ጉዳይ ተጠያቂ በማይሆንበት ደረጃ አድርሰናል ፣ነገር ግን አንዳንድ ተቋራጮች የውሃ መርጪያ ማሽኖች መጠቀም ሲገባቸው በጆግ ይጠቀማሉ፤ ይሄም ቢሆን በተገቢው መንገድ ስለመጠጣቱ በባለሙያዎች ቁጥጥር ይደረግበታል ብለዋል፡፡
ከበጀት እና ገንዘብ አቅርቦት ጋር ተያይዞ ለቀረበው ቅሬታ ሲመልሱም “ባለፈው 2006 የበጀት አመት ለሁለት ሳምንት ያህል ብቻ የበጀት መዘግየት አጋጥሞን ነበር፣ ከዚያ ውጭ የገንዘብ ችግር አጋጥሞን አያውቅም” ያሉት ሥራ አስኪያጁ፤ በኮንትራት ውሉና በፋይናንስ ስርአቱ መሰረት ተገቢውን ክፍያዎች ያለ እንከን እየፈፀምን ነው፤ ለዚህም ማስረጃ የሚሆኑ ሰነዶች አሉን ብለዋል። ሰራተኞች ደሞዝ አልተከፈለንም ብለው እኛ ጋ መጥተው ሮሮ ያሰማሉ፤ ችግሩም እንዳለ በሚገባ እናውቃለን የሚሉት ኃላፊው፤ ችግሩ የተፈጠረው ተቋራጮች የተከፈላቸውን ክፍያ ለሰራተኛ ደሞዝ ሳይከፍሉ ይዘው ስለሚሰወሩ ነው ሲሉ ወቅሰዋል፡፡ ተቋራጩ ስራውን ስለሚነጠቅባቸው ሁኔታዎች ምላሽ የሰጡት ስራ አስኪያጁ፤ ለሁለት ጊዜያት ድክመቶች በማስጠንቀቂያ እንደሚታለፍና ከፍተኛ የአፈፃፀም ድክመት ያለባቸው ተጣርተው ለስራው ቅልጥፍና ሲባል እንደሚነጠቁ ገልፀዋል። በማንኛውም የቤት ግንባታ ላይ 40 በመቶ የስራ ድርሻ ለጥቃቅንና አነስተኛ ኢንተርፕራይዞች የተሰጠ መሆኑን አክለው የገለፁት ኃላፊው፤ በርና መስኮት እንዲሁም የጣራ ስራ ለነዚሁ አካላት የተተው መሆኑን ተቋራጮችም በሚገባ ያውቃሉ ብለዋል፡፡ ለተቋራጩ የግብአት አቅርቦት የተገደበበት ምክንያት ስራ አስኪያጅ ሲያስረዱ፤ ከፍተኛ ፕሮጀክት ስለሆነና ከ500 በላይ የግንባታ ግብአቶችን መጠቀም ስለሚያስፈልግ መሆኑን ጠቁመው፣
በግብርና ሚኒስቴር የእፅዋት ጥበቃ ዳይሬክተር ወ/ሮ ህይወት ለማ፤ የአንበጣው መንጋ በሱማሌ ላንድ ተራብቶ በንፋስ እየተገፋ ወደ ኢትዮጵያ መግባቱን ገልጸው፣ በሶማሌና በኦሮሚያ አካባቢ በመስኖ በሚለማ ሰባት ሄክታር ሽንኩርትና ድንች ላይ ጉዳት ማድረሱን ጠቅሰዋል፡፡ ከዚህ ውጭ የከፋ ጉዳት ሳያደርስ በቁጥጥር ስር ውሏል ያሉት ወ/ሮ ህይወት፣ ከመጋቢት አጋማሽ ጀምሮ ከሱማሌ ላንድ የገባው የአንበጣ መንጋ አሁን ያለበት እድሜው ብዙ እንዲመገብ የሚያደርገው እንዳልሆነ ጠቅሰው፣ ሚኒስቴር መ/ቤቱ የመከላከል ስራዎችን በማከናወኑ ጉዳት አላደረሰም ብለዋል፡፡ ከ30 የአንበጣ መንጋዎች ለብቻ ተለይቶ የመጣ አንድ መንጋ ሰሞኑን በአዲስ አበባ በኩል እንዳለፈና የንፋስ አቅጣጫን እየተከተለ እንደሚሄድ ወ/ሮ ህይወት ተናግረው፤ አሁን ያለው መንጋ አድጎና እንቁላል ጥሎ እንዳይራባ የመከላከል እርምጃዎች ተወስደዋል ብለዋል፡፡
ሶማሌ፣ ድሬዳዋና ኦሮሚያ ክልል ላይ የአንበጣ መንጋ እንዳለ ጠቅሰው፣ ለብቻ ተነጥሎ ወደ አዲስ አበባ የመጣው መንጋ ከምስራቅ ወደ ምዕራብ የንፋስን አቅጣጫ ተከትሎ በምዕራብ አዲስ ከአዲስአለም አለፍ ብሎ ወልመራ እንደደረሰና የአካባቢው ግብርና ጽ/ቤቶች አስፈላጊውን የመከላከል ስራ እየሰሩ መሆናቸውን ዳይሬክተሯ ተናግረዋል፡፡ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የአለም የምግብ ፕሮግራም፣ በምስራቅ ኢትዮጵያ አካባቢ የተከሰተው የአንበጣ መንጋ ወረርሽኝ፣ በወቅቱ ተገቢው መፍትሄ ካልተሰጠው፣ በአርብቶ አደር ማህበረሰቡ ህልውና ላይ አደጋ ሊያስከትል እንደሚችል ገለጸ፡፡ በዚህ አመት 6 ነጥብ 5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያንን እመግባለሁ ብሏል፡፡
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የምግብና የእርሻ ድርጅት በበኩሉ፣ የበረሃ አንበጣ መንጋ ወረርሽኙ በኢትዮጵያ፣ በሳኡዲ አረቢያና በኦማን ሊባባስ እንደሚችል ባለፈው ሳምንት ባወጣው መረጃ ጠቁሟል፡፡ የአለም የምግብ ፕሮግራም ቃል አቀባይ ኤልዛቤት ባይርስን ጠቅሶ ሮይተርስ ከጄኔቫ እንደዘገበው፣ በአገሪቱ የተከሰተው የአንበጣ ወረርሽኝ አፋጣኝ መፍትሄ ካልተበጀለት በሰብሎች ላይ ጥፋት ሊያስከትል የሚችል ነው፡፡ “በምስራቃዊ ኢትዮጵያ አካባቢዎች እየታየ ያለው የአንበጣ መንጋ ወረርሽኝ፣ የአለም የምግብ ፕሮግራምን እያሳሰበው ነው፡፡ ወረርሽኙን ለመግታት በወቅቱ ተገቢ እርምጃዎች ካልተወሰዱ፣ የአካባቢው ማህበረሰብ ህልውና አደጋ ላይ ሊወድቅ ይችላል” ብለዋል ቃል አቀባዩዋ፡፡ ባለፉት አራት ተከታታይ አመታት በአገሪቱ ሰሜናዊ ክፍል የጣለው ዝናብ፣ ከሚጠበቀው አማካይ የዝናብ መጠን በታች እንደነበር ያስታወሱት ኤልዛቤት ባይርስ፣ ይህም ከአንበጣ ወረርሽኙ በተጨማሪ ለምርት መቀነስ የሚዳርግ ምክንያት ሊሆን እንደሚችል ተናግረዋል፡፡
የእርስ በእርስ ጦርነትን በመሸሽ ከደቡብ ሱዳን ወደ ኢትዮጵያ የሚገቡ ስደተኞች ቁጥር በከፍተኛ ሁኔታ እየጨመረ መምጣቱን ጠቁመው፣ የአለም የምግብ ፕሮግራም ስደተኞቹን ለመመገብ የያዘውን በጀት እያሟጠጠበት እንደሚገኝና ገንዘቡ እስከ መጪው ወር ሊያልቅ እንደሚችል ተናግረዋል፡፡ ባለፉት ስድስት አመታት፣ ከ120 ሺህ በላይ ደቡብ ሱዳናውያን ስደተኞች ድንበር ተሻግረው ወደ ኢትዮጵያ የገቡ ሲሆን አብዛኞቹም በርሃብ የተደቆሱና የምግብ እጥረት ያጠቃቸው እንደሆኑ የጠቆመው የአለም የምግብ ፕሮግራም፣ ይህም በአገሪቱ የሚገኙ ስደተኞችን አጠቃላይ ቁጥር ወደ ግማሽ ሚሊዮን ከፍ እንዳደረገው ገልጿል፡፡ የአለም የምግብ ፕሮግራም ከስደተኞች በተጨማሪ የምግብ እርዳታ የሚያስፈልጋቸውን ከ1 ሚሊዮን በላይ ችግረኛ ኢትዮጵያውያን እየመገበ እንደሚገኝ ጠቁሞ፣ በዚህ አመትም 6 ነጥብ 5 ሚሊዮን ኢትዮጵያውያንን የምግብ ድጋፍ ተጠቃሚ እንደሚደርግ አስታውቋል፡፡ የአለም የምግብ ፕሮግራም የኢትዮጵያን መንግስት መረጃ በመጥቀስ፣ የምግብ እጥረት ከአምስት ኢትዮጵያውያን ህጻናት የሶስቱን ዕድገት እያቀጨጨ እንደሚገኝ መናገሩን ዘገባው ጨምሮ ጠቁሟል፡፡
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የምግብና የእርሻ ድርጅት በበኩሉ፣ ባለፈው ሳምንት ባወጣው መረጃ የበረሃ አንበጣ መንጋ ወረርሽኙ በኢትዮጵያ፣ በሳኡዲ አረቢያና በኦማን ሊባባስ እንደሚችል ገልጾ፣ በርካታ የአንበጣ መንጋዎች ከሰሜን ምዕራብ ሶማሊያ በመነሳት፣ ወደ ምስራቃዊ ኢትዮጵያ መግባታቸውን ተናግሯል፡፡ ምንም እንኳን በምስራቃዊ ኢትዮጵያ የተከሰተውን የበረሃ አንበጣ መንጋ ወረርሽኝ በቁጥጥር ስር ለማዋል የአየር ላይና የምድር እንቅስቃሴዎች ቢደረጉም፣ አንበጦቹ ሊራቡና በዚህ ወር አዳዲስ መንጋዎችን ፈጥረው የበለጠ ሊሰራጩ እንደሚችሉ ድርጅቱ ገልጿል፡፡
በሶማሌ ላንድ በኩል ቀይ ባህርን በጀልባ ተሻግረው ወደ ሳዑዲ አረቢያና ወደ የመን ለመሄድ ጉዞ የጀመሩ ከ700 በላይ ወጣቶች ሀረር አካባቢ እንደተያዙ የክልሉ ፖሊስ ገለፀ፡፡ ከ700 በላይ የሚሆኑት የተያዙት በአንድ ወር ውስጥ መሆኑን የጠቀሱት የሐረሪ ክልል ፖሊስ የህዝብ ግንኙነት ሃላፊ ኮማንደር ጣሰው ቻለው ለአዲስ አድማስ እንደገለጹት አብዛኞቹ ከ4ወር በፊት የሳዑዲ አረቢያ ከሳዑዲ የተባረሩ ስደኞች ተመልሰው እየሄዱ ነው በአንድ ወር ከ700 በላይ ስደተኞች ድንበር ሲያቋርጡ ተይዘዋል አብዛኞቹ ተባርረው የመጡ ናቸው መንግስት ህገወጥ ናችሁ በሚል ወደ ኢትዮጵያ የመለሳቸው ናቸው፡፡
ወጣቶች ከባሌ፣ ከጅማ፣ ከአርሲ፣ ከትግራይ ክልል ከተሞችና፣ ከደሴ በመነሳት ለህገወጥ አስኮብላዮች እስከ 5ሺ ብር በመክፈል በቅብብሎሽ ከከተማ ከተማ የተሸጋገሩ ሃረር የደረሱ መሆናቸው ታውቋል፡፡ ፖሊስ፣ የህገወጥ ስደት ሰንሰለቱ ቦሳሶ ድንበርን በመሻገር በጀልባ ከ40 ሠዓት በላይ በመጓዝ ሳዑዲ አረቢያና የመን ድረስ እንደሚዘልቅ ፖሊስ አስረድቷል፡፡ ህገወጥ ስደትን መከላከል የፖሊስ የእለት ተእለት ስራ እየሆነ መምጣቱን የጠቆሙት ሃላፊው፤ ከሐረር ከተማ ወጣቶችን በድብቅ በአይሱዙ በመጫን ወደ ሶማሌ ላንድ የሚያጓጉዙ ህገወጥ ሰዎች በፖሊስ ቁጥጥር ስር እያዋሉ ነው፤ በሚያዚያ ወር ግን ህገወጥ የስዎች ዝውውር በከፍተኛ ሁኔታ ጨምሯል ብለዋል፡፡ በሶማሌ ላንድ በኩል ባህሩን ለማቋረጥ በጀልባ ቀንና ሌሊቱን የሚደረገው ጉዞ እንደሆነ የጠቆመው ፖሊስ፣ ሰሞኑንም 80 ሰዎችን ጭኖ ይጓዝ የነበረ ጀልባ ተገልብጦ በርካታ ስደተኞች ህይወት ማለፉን አስታውሷል፡፡ በየዕለቱ ከአራት በላይ ጀልባዎች ህገወጥ ስደተኞችን በመጫን ወደ የመን ድንበር እንደሚደርሱና አንድ ጀልባ ከ80 እስከ 90 የሚደርሱ ስደተኞች እንደሚጫንም ገልጸዋል፡፡
የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ፣ ፓትርያርኩን የሚያግዝ እንደራሴ እንደሚመደብ በሚገልጽና የፓትርያርኩን ሓላፊነትና ተጠያቂነት በጉልሕ የሚያሳዩ አንቀጾችን ባካተተ የሕግ ረቂቅ ላይ እየተወያየ እንደኾነ ተገለጸ፡፡ ቤተ ክርስቲያኒቱ በ1991 ዓ.ም. ያወጣችውን ሕግ ከሌሎች ሕጎች፣ ደንቦችና መመሪያዎች ጋር በማጣጣም፣ ከቤተ ክርስቲያኒቱ ዕድገትና ነባራዊ ኹኔታዎች ጋራ በማገናዘብ ያሻሽላል የተባለው የሕግ ረቂቁ ለውይይት የቀረበው፣ ባለፈው ረቡዕ ጀምሮ በመካሔድ ላይ በሚገኘው የቅዱስ ሲኖዶሱ ኹለተኛ ዓመታዊ መደበኛ የምልዓተ ጉባኤ ስብሰባ ላይ ነው፡፡ የቤተ ክርስቲያኒቱ ሕጎች ኹሉ የበላይ ነው የተባለው የሕገ ቤተ ክርስቲያን ማሻሻያ ረቂቁ÷ ርእሰ አበውና ለካህናቷና ለምእመናንዋ ኹሉ መንፈሳዊ አባት ለኾኑት ለፓትርያርኩ እንደራሴ እንደሚሾም በአንቀጽ 24 ላይ ማስፈሩ ተመልክቷል፡፡ እንደራሴው ‹‹ቅዱስ ፓትርያርኩ ከቤተ ክርስቲያን የተጣለበትን ሓላፊነትና መንፈሳዊ አመራር በሚጠበቀው ብቃትና ደረጃ ለማከናወን እንዲችል የሚያግዝ›› መኾኑ በሕግ ማሻሻያ ረቂቁ ተገልጧል፡ ፡
እንደራሴው የሚመደበው የቅዱስ ሲኖዶሱ አባላት ብቻ በሚሳተፉበት ምርጫ ሲኾን፣ ለምርጫው ሦስት ዕጩዎች በፓትርያርኩና በቅዱስ ሲኖዶሱ አባላት ጥቆማ እንደሚለዩ ተጠቅሷል፡፡ የቤተ ክርስቲያኒቱን ሃይማኖት፣ ቀኖናና ትውፊት የማስጠበቅ እንዲሁም ያለአድልዎ የማስተዳደር ሓላፊነት ላለበት ለፓትርያርኩ በእንደራሴነት የሚመረጠው ሊቀ ጳጳስ ማሟላት የሚገባው መመዘኛ በሕጉ መመልከቱ የተጠቆመ ሲኾን መመዘኛው ለእንደራሴው ከ50 - 60 ዓመት የዕድሜ ገደብ ሲያስቀመጥ፣ የአስተዳደር ችሎታና የመንፈሳዊ አመራር ልምድን፣ መንፈሳዊና ዘመናዊ ዕውቀት አጣምሮ መያዝን እንደሚጠይቅም ታውቋል፡፡ ‹‹ግለሰባዊ የሥልጣን ፈላጊነት ስሜት የሚገንበት፣ የፓትርያርኩን ሥልጣን የሚጋፋና መካሠስን የሚያበረታታ ነው›› በሚል አንቀጹን የተቃወሙ የቤተ ክህነት ሓላፊዎች፣ ምደባው አስፈላጊ ኾኖ ከተገኘም እንደራሴው በፓትርያርኩ ጥቆማ ብቻ መመረጥ እንዳለበት የቃሉ ትርጉም እንደሚያስገደድ በመጥቀስ ይከራከራሉ፡፡
የአህጉረ ስብከት የሥራ ሓላፊዎች በአንጻሩ፣ የእንደራሴው ምደባ፣ መልካም አስተዳደር እንዲሰፍንና ብልሹ አሠራር እንዲታረም የአደረጃጀትና የአሠራርለውጥ ጥናት በማድረግ ላይ ለምትገኘው ቤተ ክርስቲያን መንፈሳዊ አመራር መጠናከር የራሱ አስተዋፅኦ አለው በሚል እንደሚደግፉት ተናግረዋል፡፡ እንደራሴው ፓትርያርኩን ከማገዝ ውጭ ‹‹ለቅዱስ ፓትርያርኩ ከተሰጡት ተግባራት ውስጥ የሚጋራው የተለየ ሓላፊነት አይኖረውም፤›› በሚል በረቂቁ የሰፈረውን አንቀጽ በመጥቀስ ምደባው ፓትርያርኩን የመጋፋት ሚና እንደሌለውም ገልጸዋል፡፡ ተጠያቂነትን በተመለከተም ፓትርያርኩን ብቻ ሳይኾን ኹሉንም ሊቃነ ጳጳሳትና ኤጲስ ቆጶሳት ለቅዱስ ሲኖዶስ ተጠሪ ከማድረግ፣ በአስተዳደር በደልና በአመራር ጉድለት የካህናቱንና የምእመናኑን አመኔታና ተቀባይነት ማጣትን ጨምሮ ከሀብትና ንብረት ባለቤትነት ጋራ የተያያዙ ዝርዝር የተጠያቂነት አንቀጾች በረቂቁ በመካተታቸው በፓትርያርኩ አልያም በወቅታዊ እይታ ላይ ብቻ የታጠረ ረቂቅ እንዳልኾነ ያስረዳሉ፡፡
ጉዳዩ በዋናነት የቤተ ክርስቲያኒቱን መንፈሳዊ አመራር ከማጠናከር አንጻር ሊታይ ይገባል የሚሉ አስተያየት ሰጭዎች፣ ምልዓተ ጉባኤው የሕግ ማሻሻያ ረቂቁን በጥልቀት በማዳበር የቅዱስ ሲኖዶሱ ሉዓላዊ ሥልጣን በማንም የማይገሠስበት መሣርያ አድርጎ እንደሚያጸድቀው እንጠብቃለን ብለዋል፡፡ በሌላ በኩል፣ ፓትርያርኩ በቤተ ክርስቲያኒቱ ታላላቅ በዓላት ላይ እንዳስፈላጊነቱ እየተገኘ ለሕዝበ ክርስቲያኑ ቃለ ምዕዳንና ቡራኬ የሚሰጠው እንዲሁም በብዙኃን መገናኛ መንፈሳዊ መልእክት የሚያስተላልፈው በአገሪቱ ብሔራዊ ቋንቋ ብቻ እንደሚኾን በሕግ ማሻሻያ ረቂቁ ላይ መስፈሩ ተጠቅሷል፡፡
በዓለም ላይ በተደጋጋሚ ዝናን አትርፈው ተጠቃሽ ከሆኑት ተረቶች መካከል የሚከተለው ይገኝበታል። ደራሲ ገብረክርስቶስ ኃይለሥላሴ በፃፉት “የሉሲ ከዋክብትና ሌሎችም” በተሰኘው የውርስ ትርጉም የልጆች መልካም ሥነ - ምግባር መጽሐፍ፤ ያገኘነውን ለዛሬ ባጭሩ አቅርበነዋል። በድሮ ጊዜ በአራዊትና በወፎች መካከል ጦርነት ተደርጐ ነበር። የሌት ወፎች ከወፎች ጋር ተሰልፈው ተዋግተዋል። ነገር ግን በመጀመሪያው ጦርነት ወፎች ክፉኛ ተሸነፉ። የሌት ወፎች በሁኔታው ስለሰጉ በየዛፉ አንጓ ላይ ተደብቀው፣ የጦርነቱን የመጨረሻ ውጤት ተጠባበቁ። ድል አድራጊዎቹ አራዊት ወደቤታቸው ሲሄዱ፣ የሌት ወፎች ተደባልቀው አብረው ሄዱ። ትንሽ ከተጓዙ በኋላ፣ አራዊቱ ነቁባቸው (አወቁባቸው)። “ይቅርታ! እናንተ ከወፎች ወገን ተሰልፋችሁ የወጋችሁን አይደላችሁም እንዴ?” በማለት የሌት ወፎችን ጠየቋቸው። የሌት ወፎችም እንዲህ ሲሉ መለሱ።
“ኦ! በፍፁም! እኛ እኮ እንደ እናንተ ነን። ጥፍራችንንና ጥርሳችንን ብትመለከቱ ከእናንተ ጋር ተመሳሳይ ነው። ወንድማማቾች እኮ ነን። ወፎች እንዲህ እንደ እኛ አካል አላቸውን? በፍፁም! እኛ የአራዊት ወገን ነን! (አይጦች ነን!)” አራዊቱ ሁ ኔታውን ከ ሰሙ በ ኋላ ዝ ም አ ሉ። የ ሌት ወ ፎቹንም አ ብረዋቸው እ ንዲሆኑ ፈቀዱላቸው። ከአይጥ ተቆጠሩ ማለት ነው። በሌላ ጦርነት ወፎች ሲያሸንፉ፤ አይጦች ከወፎች ጋር አብረው ለመሄድ ወሰኑ። ዛሬ ደሞ ወፍ ሆኑ ማለት ነው። ሲጠየቁም፤ “እኛኮ እንደእናንተ ነን ክንፍ አለን” አሏቸው። ውሎ አድሮ ወፎችና አራዊት ሰላም ፈጠሩ። አራዊቱም የሌት ወፎቹን “ከእኛ ጋር አይደላችሁም” አሏቸው። ወፎቹም፤ “ከአራዊት ጋር ተሰልፋችሁ ወግታችሁናል። ሂዱልን እናንተ አይጦች! እነሱ ያዛልቋችሁ!” ብለው አገለሏቸው። የሌሊት ወፎች ከአራዊትም ሆነ ከወፎች ጋር መኖር ስላልተፈቀደላቸው፣ ከወፎችና ከአራዊት የተውጣጣው የጋራ ኮሚቴ “ከዚህ በኋላ፣ የሌት ወፎች ሆይ! ሌሊት በአየር ትከንፋላችሁ (ትበርራላችሁ)።
ምንም ጓደኛ አይኖራችሁም። ከእንግዲህ ከሚራመድም ሆነ ከሚከንፍ ተለይታችሁ ትኖራላችሁ” በማለት ወሰነባቸው። ስለዚህ ይኸው እስከዛሬም ድረስ የሌሊት ወፎች በጨለማ ይክነፈነፋሉ፣ በጨለማ ዋሻዎችም ውስጥ ይኖራሉ። የሌት ወፎች እንደ ወፎች ክንፍ ቢኖራቸውም በዛፎች አናትና ቅርንጫፎች ላይ አርፈው አያውቁም። ማንም ቢሆን ስለሌሊት ወፎች አፈጣጠርና ምንነት ደንታ የለውም።
በህይወታችን፤ በተለይም በፖለቲካ ህይወታችን ውስጥ ሁለት ቦታ መርገጥ፣ ሁለት አቋም መያዝ፣ በተለይም በፈጠነ ግልብጥብጦሽ ውስጥ እንደእስስት መቀያየር፤ ማንነትን የማጣትን ያህል አደጋ አለው። በኢትዮጵያውያን ዘንድ፤ አርበኛ ነን እያሉ የባንዳ ሥራ መሥራት በታሪክም በኑሮም የእርግማን ዒላማ መሆን ነው። “ጠላትማ ምን ጊዜም ጠላት ነው አስቀድሞ መግደል አሾክሿኪውን ነው” የሚለው የፉከራና የሽለላ ግጥም ያለዋዛ አልተገጠመም። ይሄ ግጥም፤ አይጥ ነው ብለው አቅርበውት የሌሊት ወፍ ሆኖ ለሚገኘውና፤ የሌሊት ወፍ ነው ብለው ሲያቀርቡት አይጥ ሆኖ ለሚገኝ ግለ-ሰብ፤ አልፎ ተርፎም ለሚያንሿክክና ለሚያሾከሹክ ሥራዬ ተብሎ የተፃፈ ሳይሆን አይቀርም። “የአድር - ባይነት ዥውዥው መቼም ማቆሚያ የለውም” ይላል ሌኒን። ዕውነት ነው። መወዛወዙ በራሱ ቢቀር ባልከፋ። ግን ወዲህ ሲመጣ ካንዱ ሲላተም፣ ወዲያ ሲሄድ ከሌላው ሲላተም ጦሱ ለሰው መትረፉ ነው ጣጣው።
ገጣሚና ፀሐፌ - ተውኔት መንግሥቱ ለማ፤ ስለ አንድ ሚስቱ ስለምትደበድበው ባል ሲያወሱ፤ “ሰውዬውን ሚስቱ በትግል ጥላው፤ እላዩ ላይ ተቀምጣ በቡጢ ስታነግለው፤ ጐረቤት ይደርሳል። “ምነው ምን ተፈጠረ?” ይላል ጐረቤት። ይሄኔ ባል፤ የሚስቱን የበላይነትና ነውሩን አለመቀበሉን ለጐረቤቶቹ ለማስረዳት፤ “እስካሁን ከላይ ነበርኩኝ አዲስ ግልብጥ ነኝ! አዲስ ግልብጥ ነኝ!!” እያለ ጮኸ። አቶ መንግሥቱ ይሄን ጨዋታ ያመጡት፣ ባገራችን አዲስ መንግሥት መጥቶ ሁሉም “አሸወይናዬ” ማለት ሲጀምር ነው። ያኔ እንግዲህ “ስለ አዲሱ መንግሥት ለምን አትፅፉም?” ተብለው ሲጠየቁ፤ “እኔ አዲስ ግልብጥ አይደለሁማ!” ባሉበት ወቅት ነው። አዲስ ግልብጥ መሆንና በየጊዜው መገለባበጥ የአንድ ሣንቲም ሁለት ገፅታዎች ናቸው። ከለየለት አድርባይነት ተለይተው አይታዩም። ከአንድ ፓርቲ ወጥቶ ለሌላ ፓርቲ መገበር አድር ባይነት ነው። ከአንድ መንግሥት ወጥቶ ለተቃራኒው መንግሥት እጅ ሰጥቶ ማገልገልም የአድርባይነትን ትርጉም ያሟላል። ከሁሉም በላይ ግን በልብ ማመንዘር ይከፋል። ከዚህ ይሰውረን። ከሀገራችን ችግሮች አንዱ፤ “ወደቀ ሲባል ተሰበረ” ማለታችን ነው። እንዲህ ካልሆነ ሞተን እንገኛለን ብለን ስናበቃ ያ ጉዳይ ከተከወነ፤ አዲስ ቦቃ ልናወጣለት ደሞ ሌላ ፀጉር ስንጠቃ እንጀምራለን።
ደግን ደግ ክፉን ክፉ ማለት መቻል ትልቅ ፀጋ ነው። እርግጥ፤ ዝም ማለትም ሌላው ፀጋ ነው። ቃል በማይከበርበት፣ ፕላን በወግ በማይተገበርበት አገር፣ “ካልታዘልኩ አላምንም” ማለታችን ትክክል መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ፤ ለውጥን ግን በውል ማስተዋል ተገቢ ይሆናል። “ውሃ ከዚህ ቀን እስከዚህ ቀን ድረስ ይጠፋል” ብሎ ቀድሞ ማሳወቅ፣ ውሃ አጠራቅሙ ማለት በትክክለኛ መረጃ አሰጣጥ ማመን ነው። በ ስልክም፣ በ መብራትም፣ በ ምርጫም፣ በ ሹም - ሽ ርም ወ ዘተ አ ስቀድሞ መረጃ እንድናገኝ ቢደረግ መተማመን ይበረክታል። ማንኛውም ወገናችን፤ የመከላከያ ባለስልጣን ይሁን የክልል፣ የጠቅላይ ሚኒስትር ቀራቢ ይሁን ተራ ማሪ፤ ሙስና ከፈፀመ ሙሰኛ ነው! መረጃውን ማግኘትም መብታችን ነው፡፡ በተግባር ምን ማለት እንደሆነ በየቤቱ የሆነውን መቃኘት ነው። መረጃ መስጠት የመሻሻል ምልክት መሆኑን ግን በተቀዳሚ ማድነቅ መልካምነት ነው። ተግባሩ ካረካን መልካም። ውሸት ከሆነ ግን “አርሬ አይተኸኝ ነው እንጂ እኔም ሸክላ ነበርኩ” ያለውን ጀበና በማስታወስ ቸግሮን ነው እንጂ አንታለልም ማለት ግድ ይሆናል።
“5ኛው “ደስታ ለእናቴ 2005” የእናቶች ቀን፣ ነገ በካፒታል ሆቴል ከዘጠኝ ሰዓት ጀምሮ እንደሚከበር “ሱባ 16 ኢቬንትስ” አስታወቀ፡፡ በበዓሉ ላይ ታላቅ ሥራ የሰሩ ኢትዮጵያውያን እናቶች ሽልማት እንደሚበረከትላቸውና በተለያዩ ስፍራዎች በችግር ላይ ያሉ እናቶችን ለመደገፍ እንደታሰበ ተገልጿል፡፡
በኩል ፊልም ፕሮዳክሽን የተሰራው “አይራቅ” የተሰኘ ሮማንስ ፊልም፤ ነገ በአዲስ አበባና በአዳማ ከተሞች ይመረቃል፡፡ ፊልሙ በመጪው ሰኞ በአዲስ አበባ አቤል ሲኒማ በ11 ሰዓት እንደሚመረቅም አዘጋጆቹ ጠቁመዋል፡፡ በፊልሙ ሥራ ላይ ደራሲ በሀይሉ ዋሴ (ዋጄ)፣ ፕሮዲዩሰርና ዳይሬክተር ፍቅረየሱስ ድንበሩ የተሳተፉበት ሲሆን ማህደር አሰፋ፣ ሚካኤል ሚሊዮን፣ መስፍን ኃይለየሱስ እና ሌሎችም ተውነውበታል፡
"ኢትዮጵያ ማንም ተነስቶ እንደፈለገው የሚጋግራት የግል ርስት ሳትሆን ዘመናትን ያስቆጠረች ታላቅ ሕዝብ የመሠረታት አገር ነች" ብለዋል ጠቅላይ ሚኒስትር አብይ አሕመድ ፍራንክፈርት-ጀርመን ላይ ለተሰበሰቡ ኢትዮጵያዊያንና ትውልደ-ኢትዮጵያ ባደረጉት ንግግር።
ኮሮናቫይረስን ለመከላከል ሲሉ የደነገጓቸውንና ለሳምንታት ያህል ተግባራዊ ሲያደርጓቸው የቆዩ በሰዎች እንቅስቃሴዎች ላይ የተጣሉ እገዳዎች ለማላላት የወሰኑ የአፍሪካ ሀገሮች የዓለም የጤና ድርጅትና የአፍሪካ የበሽታዎች ቁጥጥርና መከላከያዎች እንዲሁም የዓለም የኢኮኖሚ መድረክ መመሪያዎችን አውጥተዋል።
የአውሮፓ ሕብረት የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ ኃላፊ ፌዴሪካ ሞግኸርኤኒ የኢራን ኑክሌርን በሚመለከት የተደረገው ዓለምቀፍ ሥምምነት እየሰራ ነው ብለዋል። የኢራን የቦሊስቲክ ሚሳይልና በመካከለኛው ምሥራቅ የሚስተዋሉ ሌሎች እንቅስቃሴዎች አሳሳቢ ቢሆኑም፣ እነዚ በተለየ መልክ የሚታዩ ናቸው ሲሉም አክለዋል።
የውጭ ጉዳይ ኃላፊዋ ይህን ያሉት ከሁለት ዓመታት በፊት ከኢራን ጋር ስለተደረገው ሥምምነት ለመነጋገር ብራሰልስ ውስጥ ከብሪታንያ፣ ከፈረንሳይ፣ ከጀርመንና ከኢራን የውጭ ሚኒስትሮች ጋር ከተገናኙ በኋላ ነው።
እወ! ኣብ ዓዶም ዘሎ ኹነታት ተተማሓይሹ ምምሕዳራት ናይ ዑቕባ መጠቕታኦም ውድቂ ክገብርዎ ይኽእሉ እዮም።ከምኡውን ብናይ ሓሰት መረዳእታትንናይ ዑቕባ ዝረኸቡን ይሓውስ ።
ናይ ዑቕባ ሓገዝ ክረክብ ከምዘይክእልን ናብ ዓደይ ንክምለስን መልእኽቲ በፂሑኒ ነገር ግን ኣብ ከቢድ ናይ ጥዕና ፀገም ኾይን ኣብ ዓደይ ናይ ሕክማና ሓገዝ ክረክብ ኣይክእልን ስለዚ ታይ ክገብር ይኽእል?
የጌታችን የመድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ ልደት በቅዱስ ጊዮርጊስ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን በትሮንዳሔም አጥቢያ በሚገኙ ምእመናን በደመቀ ሥርዓት በቅዳሴ፣ በዝማሬና በስብከተ ወንጌል አገልግሎት ተከብሮ ዋለ።
እሁድ ጥር ፩፥፳፻፰ በተጋበዙ አባቶችና ዲያቆናት በኪዳንና ቅዳሴ የተጀመረው መርሐ ግብር በአጥቢያው መዘምራን በዓሉን የሚያወድሱ ያሬዳዊ ዝማሬዎች በማቅረብ የቀጠለ ሲሆን በመጨረሻም የዕለቱ ስብከተ ወንጌል በአባቶች ተሰጥቶ ቅዳሴው ተፈጽሟል። ምእመናንም ለበዓሉ የተዘጋጀውን ዝክር ቀምሰው ወደየመጡበት በሰላም ተሸኝተዋል።
እቲ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ጥምረት ብዝነበሮ ምዕጻው ብሚልዮናት ዝቑጸሩ የመናዊያን ብጥምየት ክሞቱ ይኽእሉ’ዮም ክብሉ ዓለምለኸ ሰብኣዊ ሓገዝ ወሃብቲ ትካላት የጠንቕቁ።
እቲ ንደባይ ተዋጋእቲ ሑቲ ዝዋጋእ ዘሎ ብስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ጥምረት ንየመን ብኹሉ መዳያት ኣየር፡ባሕርን ምድርን ዝኾነ ነገር ከይአትው ዓጽዩ ከምዘሎን እዚ ድማ ሞት ሚልዮናት ሰባት ከስዕብ ከምዝኽእል ተገሊጹ።
“ምስ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ብቀረባ ብዛዕባ’ዚ ጉዳይ ንሰርሓሉ ከምዘለና ክነግረኩም እኽእል’የ። ምስ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ጽቡቕ ርክብ አለና’ዩ ስለዚ ዝሓሸ ሰብኣዊ ሓገዝ ምግባር ኣብ ዝብል ነተባብዖም አለና ኢለን።”
በእስር ላይ የሚገኙት የቀድሞ የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ መላኩ ፈንታ በአስቸኳይ ፍትሕ እንዲያገኙ ባለቤታቸው ወ/ሮ መቅደስ ለማ ጠየቁ።
አቶ መላኩ ፈንታ ጉዳያቸው ውሳኔ ሳያገኝ ላለፉት አምስት ዓመታት በፍርድ ቤት እየተመላለሱ መሆኑን ገልፀው አስቸኳይ ሕክምና የሚያስፈልገው የጨጓራ ቁስለት ታማሚ መሆናቸውንም ተናግረዋል።
ተመስገን ወጣት ክርስቲያን ነው። አባቱ የቤተ ክርስቲያን መሪ ነበሩ። ተመስገን በትምህርቱ ጎበዝ ስላልነበረ የማትሪክ ውጤቱ ሳይሰምርለት ቀረ። ይህም ቀጣይ የትምህርት ዕድሉን አበላሸበት። ሥራ የማግኘት ዕድሉም የመነመነ ሆነ። «የማደርገውን አውቃለሁ። ወደ መጽሐፍ ቅዱስ ኮሌጅ ገብቼ ወንጌላዊ እሆናለሁ። በዚህ ዓይነት እግዚአብሔርን እያገለገልሁ፥ ክፍያም አገኛለሁ። ከዚህም በላይ በቤተ ክርስቲያኔ ውስጥ በሌሎች የተከበርሁ እሆናለሁ» ሲል አሰበ። ይህንንም አሳብ ለአባቱ አቅርቦ አባቱ ሌሎች የቤተ ክርስቲያኒቱን ሽማግሌዎችn አግባብተው ልጃቸውን ወደ መጽሐፍ ቅዱስ ትምህርት ቤት እንዲሰድዱላቸውና ሲመለስም በወንጌላዊነት እንዲቀጥሩት አደረጉ።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ብዙ ሰዎች የቤተ ክርስቲያን ወንጌላዊ የሚሆኑት ለምን ይመስልሃል? ለ) አንድ ሰው ወንጌላዊ እንዲሆን ወይም እንዳይሆን ከእግዚአብሔር የሚመጣ ግልጽ ጥሪ አስፈላጊ የሚሆነው እንዴት ነው? ሐ) ለሥራ ወይም ለክብር ብሎ ወንጌላዊ በሆነ ሰውና፥ እግዚአብሔር ጠርቶኛል ብሎ ወንጌላዊ በሆነ አገልጋይ መካከል ያለው ልዩነት ምንድን ነው?
ዛሬ ጳውሎስ ወንጌላዊ ለመሆን እንዴት እንደ ተጠራ እናጠናለን። ጳውሎስ አገሩንና አጥቢያ ቤተ ክርስቲያኑን ጥሎ በወንጌላዊነት ስም ዓለምን ለመዞር አሳብ አልነበረውም። ቤተ ክርስቲያንም ጳውሎስን በወንጌላዊነት ለመቅጠር አሳብ አልነበራትም። ነገር ግን እግዚአብሔር ለሥራው በግልጽ ጠራው። መንፈስ ቅዱስ በጳውሎስና በቤተ ክርስቲያኒቱ መሪዎች ልብ ውስጥ በመሥራት፥ በርናባስና ጳውሎስ የእነርሱ ተጠሪዎች በመሆን ወንጌልን በዓለም ሁሉ እንዲያደርሱ በግልጽ ነገራቸው። በእግዚአብሔር ያልተጠሩ በጣም ብዙ ወንጌላውያን አሉ። እነዚህ ሰዎች ወደ ወንጌላዊነት አገልግሎት የመጡት በራሳቸው ወይም በሌላ ሰው ፍላጎት ነው። ነገር ግን ከእግዚአብሔር ግልጽ የሆነ ጥሪ ካልተቀበሉ፥ ሰዎችም ሆኑ ቤተ ክርስቲያን በአገልግሎቱ እምብዛም ደስ አይሰኙም።
ከሐዋርያት ሥራ 13-28 ጀምሮ፣ የመጽሐፉ ትረካ ትኩረቱን ይቀይራል። ሉቃስ በሐዋርያት ሥራ ምዕ. 9 ላይ ጳውሎስን ካስተዋወቀን በኋላ፥ ከ9-11 ስለ ጳውሎስ ብዙ ነገር አይነግረንም። የነገረን ነገር ቢኖር ጳውሎስ በአንጾኪያ ቤተ ክርስቲያን ለማገልገል መምጣቱን ብቻ ነው። ሉቃስ ስለ ጴጥሮስ፥ እስጢፋኖስና ፊልጶስ ሲነግረን ከቆየ በኋላ፥ አሁን ደግሞ ስለ ጳውሎስ ይናገራል። ሉቃስ ከወዳጁ ጋር ብዙ ጊዜ ስለሚያሳልፍና አብሮትም ስለሚጓዝ፥ እነዚህን ታሪኮች በሚገባ ያውቃቸዋል። ወንጌሉ ወደ አሕዛብ አገሮች እንዲደርስ እግዚአብሔር በጳውሎስ ስለ ተገለገለ፥ ሉቃስ እግዚአብሔር በጳውሎስ አማካይነት ባከናወናቸው ተግባራት ላይ ያተኩራል።
እግዚአብሔር የጥንቷ ቤተ ክርስቲያን ወንጌልን ወደ ምድር ዳርቻ እንድታደርስ አዝዟት ነበር። ይህ ትእዛዝ ከተሰጠ 14 ዓመት ቢሆነውም፥ ወንጌሉ መድረስ የቻለው እስከ አንጾኪያ ድረስ ብቻ ነበር። በመሆኑም እግዚአብሔር የቀረውን የዓለም ክፍል ለመድረስ፥ ቤተ ክርስቲያንን የሚቀሰቅስበት ጊዜ ደረሰ። እግዚአብሔር ይህንን ታላቅ ተግባር ለማከናወን የኢየሩሳሌሟን እናት ቤተ ክርስቲያንን ሳይሆን፥ የአንጾኪያዋን ቤተ ክርስቲያን መምረጡ አስገራሚ ነበር። ሥራውን ለማከናወን ከ12ቱ ሐዋርያት አንደኛውን ስመ ጥር ሐዋርያ አልጠራም። ነገር ግን እግዚአብሔር የአሕዛቡን ዓለም በወንጌል ለመድረስ የሚያስችል ብቃት ያለውን ግለሰብ ነበር የጠራው። እግዚአብሔር ልዑል አምላክ በመሆኑ ሥራውን ለማከናወን ማንኛውንም ግለሰብ ወይም ቤተ እምነት መጠቀም ይችላል። ስለሆነም፥ ማንኛውም ግለሰብ ወይም ቤተ እምነት፥ ለእግዚአብሔር በሚያከናውነው ተግባር መመካት የለበትም። ነገር ግን ለእግዚአብሔር ታማኞች በመሆን፥ በመንፈሳዊ ሕይወታችን ሕያዋን መሆናችንን ማረጋገጥ አለብን። ይህ ሲሆን፥ እግዚአብሔር ለአገልግሎቱ በመረጠን ጊዜ ዝግጁ መሣሪያዎቹ መሆን እንችላለን።
የአንጾኪያ ቤተ ክርስቲያን በርካታ የሆኑ ብርቱ መሪዎች ነበሯት። እነዚህም መሪዎች «ነቢያት» እና «አስተማሪዎች» ይባሉ ነበር። በአዲስ ኪዳን ውስጥ ነቢያት ሁልጊዜ ከሐዋርያት ቀጥለው ይጠቀሱ ነበር። አዲስ ኪዳን ከመጻፉ በፊት እግዚአብሔር ፈቃዱንና አሳቡን ለሕዝቡ የሚያስታውቀው በነቢያቱ በኩል ነበር (1ኛ ቆሮ. 12፡28-29፤ ኤፌ. 2፡20)። ነቢያቱ የሚናገሯቸው ቃሎች መጻኢውን ወይም የወደፊቱን ዘመን የሚያመለክቱ ነበሩ። ይሁንና በአብዛኛው እንደምንገነዘበው ነቢያቱ ይናገሩ የነበረው ለዚያው ዘመን ሕዝብ ነበር። ይህ አገልግሎት በተለይ አዲስ ኪዳን ከመጻፉ በፊት በጣም ይሠራበት ነበር። አስተማሪ በጽሑፍ የሰፈረውን የእግዚአብሔርን ቃል ሰዎች መረዳትና መታዘዝ እንዲችሉ የማብራራት ስጦታ ያለው ሰው ነበር። አስተማሪዎችም በቤተ ክርስቲያን ውስጥ እጅግ አስፈላጊ መሪዎች ነበሩ (ኤፌ. 4፡11-13)።
ሉቃስ የአንኪያን ቤተ ክርስቲያን ዋና መሪዎች ስም የጠቀሰው፥ ቤተ ክርስቲያኒቱ ምን ያህል ትልቅ እንደ ነበረች ለማመልከት ነው። በርናባስ የቤተ ክርስቲያኒቱ ዋነኛ መሪ በመሆኑ በቀዳሚነት የተጠቀሰው በዚህ ምክንያት ሳይሆን አይቀርም። «ኒገር» (ጥቁር) ተብሎ የአይሁድ ስም የተሰጠው ስምዖን አፍሪካዊ ሳይሆን አይቀርም። አንዳንድ ምሑራን ይህ ክርስቲያን የክርስቶስን መስቀል የተሸከመው የቀሬናው ስምዖን ይሆናል ይላሉ። ሉክዮስ (የላቲን ስም ሲሆን፥ ምናልባት ሮማዊ ስምም ሊሆን ይችላል) በሰሜን አፍሪካ ውስጥ የሚገኘው የቀሬና ሰው ነበር። መናሔ ምናልባትም አይሁዳዊ ሲሆን፥ የሄሮድስ አግሪጳ ጉዲፈቻ (ማደጎ) የነበረ ወንድም ሳይሆን አይቀርም። አይሁዳዊው ጳውሎስ የአሕዛብ ከተማ በሆነችው በተርሴስ ነበር ያደገው። የተለያዩ ዘሮች ወይም ጎሣዎች በአንድ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ በሚኖሩበት ጊዜ፥ ሁሉም የጎሣ ቡድኖች በአመራሩ ውስጥ በሚገባ መወከላቸው አስፈላጊ ነው።
የአንጾኪያ ቤተ ክርስቲያን መሪዎች በጊዜው ለምን ለጸሎትና ለጾም እንደ ተሰበሰቡ አናውቅም። ሆኖም እግዚአብሔር በርናባስና ጳውሎስን ለተለየ ሥራ የመረጠው እየጸለዩ ሳለ ነበር። ከዚህ አራት ዐበይት ነገሮችን ልንመለከት እንችላለን።
ለ. እግዚአብሔር ወንጌል ወዳልደረሰበት ስፍራ፥ ወንጌልን እንዲያደርሱ ተራ ሰዎችን አልመረጠም፤ የመረጠው ግን እንደ በርናባስና ጳውሎስ ያሉ ታዋቂ መሪዎችን ነው። አብያተ ክርስቲያናት ብዙውን ጊዜ ሰዎችን በወንጌላዊነት ለመላክ ፈቃደኞች ናቸው። ነገር ግን በስጦታቸው የተመሰከረላቸውን ለራሳቸው አስቀርተው፥ ስጦታ የሌላቸውን ወንጌላውያን አድርገው ለመላክ ይፈልጋሉ። ይህ ግን ከእግዚአብሔር ፈቃድ ጋር ተቃራኒ ነው። እግዚአብሔር የአንጾኪያ ቤተ ክርስቲያን ምርጥ መሪዎቿን እንድትልክ ፈልጎ ነበር። በጳውሎስና በበርናባስ ፊት የተደቀነው ሥራ እጅግ ታላቅና ከባድ ስለነበር፥ እግዚአብሔርም የፈለገው ከፍተኛ ስጦታ ያላቸውን መሪዎች እንዲልኩ ነበር።
ሐ. በርናባስ እንደ ሽማግሌ መሪ፥ ጳውሎስ ደግሞ እርሱ እንደሚመራው ሰው ይታዩ ስለነበር በርናባስ ከጳውሎስ በፊት ተጠቅሷል። በመጀመሪያው የወንጌል አገልግሎት አጋማሽ ላይ ግን ይህ ቅደም ተከተል ተለውጦ፥ ጳውሎስ የቡድኑ መሪ ሆኗል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) ወንጌላውያንን ስለ መምረጥ፥ ማሠልጠንና መላክ ከዚህ ምን እንማራለን? ለ) ይህ አሁን እኛ ከምናከናውነው ተግባር የሚለየውና የሚመሳሰለው እንዴት ነው? ቤተ ክርስቲያንህ ወንጌላውያንን የምትመርጥበትና የምትልበትን መንገድ በተመለከተ ምን ልትለውጥ ይገባል?
በርናባስና ጳውሎስ ለመጀመሪያው የወንጌል አገልግሎት ሲሄዱ ዮሐንስ ማርቆስ የተባለ ወጣትን ይዘው ሄደዋል። ዮሐንስ ማርቆስ ከበርናባስ ጋር የመጣው፥ በርናባስና ጳውሎስ የእርዳታውን ገንዘብ አድረስው ከኢየሩሳሌም ሲመለሱ ነበር። ምናልባትም እንደ ረዳት እንዲያገለላቸው በማሰብ፥ ዮሐንስ ማርቆስ አብሯቸው እንዲሄድ የወሰነው በርናባስ ሳይሆን አይቀርም። እግዚአብሔር እንዲህ እንዲያደርጉ ያዘዛቸው ነገር ስለመኖሩ ምንም አናገኝም፡፡ ይህ ረዳት ይሆነናል ብለው የወሰዱት ሰው፥ የኋላ ኋላ በበርናባስና በጳውሎስ መካከል መቃቃርንና መከፋፈልን እንደሚያስከትል ሁለቱም ያጤኑት አይመስልም፡፡
በርናባስና ጳውሎስ መጀመሪያ የሄዱት ወደ ቆጵሮስ ደሴት ነበር። በርናባስ ያደገው በቆጵሮስ ስለነበር፥ መንፈስ ቅዱስ የወንጌል አገልግሎታቸውን በዚያ እንዲጀምሩ መራቸው። ወንጌሉን እየሰበኩ በደሴቲቱ መሀል በሚጓዙበት ወቅት፥ ሰርግዮስ ጳውሎስ የተባለ የሮም ባለሥልጣን ወንጌልን እንዲሰብኩለት ጠየቃቸው። ሰርግዮስ ጳውሎስ ጠንቋይ የነበረ አይሁዳዊ አማካሪ ነበረው። ይህ ሰው የበርናባስንና የጳውሎስን አገልግሎት ተቃወመ። በዚህ ጊዜ ጳውሎስ በጠንቋዩ ኤልማስ ላይ የእግዚአብሔርን ፍርድ በማወጅ ዓይኑ እንዲታወር አደረገ። ሰርግዮስ ጳውሎስም በክርስቶስ አመነ ሉቃስ ይህን አስመልክቶ ሁለት ለውጦችን ዘግቦአል።
ሀ. እዚህ ላይ ሉቃስ ሳውልን በሮማዊ ስሙ ጳውሎስ እያለ መጥራት ይጀምራል። በዚህ ጊዜ የነበሩት በአሕዛብ ክልል ውስጥ በመሆኑ፣ ሉቃስ ከአይሁዳዊ ስሙ (ሳውል) ይልቅ የአሕዛብ ስሙን ለመጠቀም መርጧል።
ለ. የቡድኑን መሪነት ስፍራ ጳውሎስ ወሰደ። ከዚህ በኋላ በመጀመሪያ የወንጌል መልእክተኛነት አገልግሎት ወቅት በሙሉ ጳውሎስ መጀመሪያ ይጠቀሳል። እንዲያውም፥ በሐዋርያት ሥራ 13፡13 የበርናባስ ስም ሳይጠቀስ፥ ቡድኑ «ጳውሎስና ተባባሪዎቹ ተብሎ ተጠቅሷል። ምናልባትም በርናባስ ከአሕዛብ መሪዎች ጋር ለመሥራት ልምዱ አልነበረውም ይሆናል።
የውይይት ጥያቄ፡- ሀ) በዚህ ሁኔታ አንዱ ከሌላው በላይ ታዋቂ በሚሆንበት ጊዜ፥ በአብዛኛው ቅናት እንዴት በመሪዎች ውስጥ በቀላሉ ሰርጎ እንደሚገባ ግለጽ፡፡ ለ) በዚህ ጊዜ በበርናባስና በጳውሎስ መካከል በቀላሉ ቅናት ሊከሰት ይችል የነበረው እንዴት ነበር?
የወንጌል ልዑካኑ ቡድኑ ከቆጵሮስ ደሴት በስተ ሰሜን ወደሚገኘው የገላትያ ክፍለ ግዛት ተጓዘ። የባሕር ዳርቻ ከተማ ወደ ሆነችው ጴርጋን ሲደርሱ፣ ዮሐንስ ማርቆስ ተለይቷቸው ወደ ኢየሩሳሌም ተመለሰ። ዮሐንስ ለምን ይህን እርምጃ እንደ ወሰደ አናውቅም፡፡ ምናልባት በዚህ ጊዜ ጳውሎስ በጠና ታሞ ስለነበር፥ (ገላ 4፡13-14)፥ እርሱም እንዳይታመም ፈርቶ ይሆናል። አንዳንድ ምሑራን ዮሐንስ ማርቆስ የአጎቱ (አክስቱ) ልጅ የሆነው በርናባስ መሪነቱን ለጳውሎስ በመልቀቁ ተበሳጭቶ ነበር ይላሉ። ሌሎች ደሞ ዮሐንስ ማርቆስ የተናደደው የጳውሎስ አገልግሎት ከአይሁዶች ይልቅ በአሕዛብ ላይ እያተኮረ በመሄዱ ምክንያት ነው ይላሉ። ምናልባት የተመለሰው አገሩን ስለናፈቀ ወይም የወንጌላዊነት ሥራ ከባድ ስለሆነበት ሊሆን ይችላል። ዮሐንስ ማርቆስ ለምን ወደ ኢየሩሳሌም እንደ ተመለሰ ባናውቅም፥ ጳውሎስ ግን ዮሐንስ ከእነርሱ በመለየቱ በጣም አዝኖ ነበር።
የውይይት ጥያቄ:- ሀ) የምናምነው ሰው እጅግ በምንፈልገው ሰዓት ትቶን ሲለይ በጣም የምንጎዳው እንዴት ነው? ለ) አንተ በጳውሎስ ስፍራ ብትሆን ኖሮ፥ ከቡድኑ አባላት መካከል አንዱ አገልግሎቱን ቢያቆም ምን ይሰማሃል?
ጳውሎስና በርናባስ ከጴርጋን ተነሥተው ከአንጾኪያ በስተ ሰሜን 90 ኪሎ ሜትር ተጓዙ። አንጾኪያ በገላትያ አውራጃ ውስጥ ወሳኝ ከተማ ነበረች። ከተማይቱ የሮም ቅኝ ግዛት ስለነበረች ብዙ ጡረታ የወጡ የሮም ወታደሮች ይኖሩባት ነበር። በርካታ የአይሁድ ሕዝብም ይኖርባት ነበር። ከተማዋ የተቆረቆረችው በርካታ መንገዶች በሚገናኙበት ስፍራ በመሆኑ፥ ወንጌልን ለማሰራጨት ምቹ ስፍራ ነበረች። ስለዚህ ወንጌል ከአንጾኪያ ወደ ተለያዩ አቅጣጫዎች ሊሠራጭ ይችል ነበር።
ጳውሎስና በርናባስ ምስክርነታቸውን በምኩራብ የመጀመር ልማድ ነበራቸው። ብሉይ ኪዳንን ይከተሉ የነበሩ አይሁድና አሕዛብ ከአረማዊው ሕዝብ ይልቅ የወንጌልን እውነት በቀላሉ ለመረዳት ይችሉ ነበር። አይሁዶች በእግዚአብሔር የተመረጡ ሕዝቦች በመሆናቸው፥ ንስሐ ገብተው በክርስቶስ እንዲያምኑ ሁልጊዜ የመጀመሪያ ዕድል ይሰጣቸው ነበር። በአይሁድ ባሕል ከሌላ ስፍራ የሚመጡ እንግዳ መምህራን፥ ከአምልኮው ፍጻሜ በኋላ የጽሞና መልእክቶችን እንዲያካፍሉ ይጋበዙ ነበር። ስለሆነም፥ የምኩራቡ መሪዎች ጳውሎስና በርናባስ የጽሞና መልእክቶችን እንዲያካፍሉ ጋበዟቸው። ስለዚህ የቡድኑ ቃል አቀባይ የነበረው ጳውሎስ ወንጌልን ማካፈል ጀመረ። ጳውሎስ የሚናገረው ለአይሁዶች በመሆኑ፥ መልእክቱ ቀደም ሲል በሐዋርያት ሥራ ውስጥ ከተመለከትናቸው የጴጥሮስና የእስጢፋኖስ ስብከቶች ጋር ተመሳሳይ ነበር። ጳውሎስ ያተኮረው በብሉይ ኪዳንና በእግዚአብሔር አሠራር ላይ ነበር። ከዚያም ስለ መጥምቁ ዮሐንስና ስለሚመጣው መሢሕ የተናገረውን ትንቢት ገለጸ። በመቀጠልም ጳውሎስ የተሰቀለውንና ከሞት የተነሣውን ክርስቶስን አስተዋወቃቸው። ጳውሎስ የብሉይ ኪዳን ትንቢቶችን በመጥቀስ፥ ክርስቶስ ይመጣል ተብሎ የተነገረለት መሢሕ መሆኑን በሚገባ አብራራላቸው። ከዚያም ሕዝቡ ንስሐ ገብተው በክርስቶስ እንዲያምኑና የኃጢአታቸውን ይቅርታ እንዲያገኙ አጠመቃቸው። በመጨረሻም አይሁዶች እንደ ቀደሙት አባቶቻቸው ወንጌሉን ቸል እንዳይሉ በማስጠንቀቅ ስብከቱን ደመደመ።
አይሁዶችና ፈሪሃ እግዚአብሔር የነበራቸው አሕዛብ፥ ጳውሎስ ባሰማቸው ቃል ስለተደነቁ በቀጣዩ ሰንበት ተጨማሪ ማብራሪያ ለማግኘት ፈለጉ። በጳውሎስ መልእክት ደስ የሚያሰኝ ነገር ስለ ሰሙ፥ በመጪው ሰንበት ብዙ አሕዛብ ሊሰሙት ተሰበሰቡ። ይህም ወንጌል ለእኛ ብቻ ነው ብለው ያስቡ የነበሩትን አይሁዶችና ወደ ይሁዲነት የተለወጡ ጥቂት አሕዛብን አስቆጣ። ስለዚህ አይሁዶች በጳውሎስና በርናባስ ላይ በቅናት ተነሣሡ።
በዚህ ጊዜ ጳውሎስና በርናባስ ወደ አሕዛብ ዘወር አሉ። ጳውሎስና በርናባስ እግዚአብሔር አይሁዶችን ብቻ ሳይሆን አሕዛብንም እንደሚፈልግ ሲናገሩ፥ አሕዛብ ደስ ተሰኙ። አሕዛብ በአይሁድ እምነት ውስጥ ብዙ የሚወዷቸው ነገሮች ነበሩ። በሰዎች እጅ ያልተሠራ ንጹሕና ቅዱስ አምላክ በማምለካቸው ደስተኞች ነበሩ። ነገር ግን ከእግዚአብሔር ጋር ግንኙነት ለማድረና በእርሱ ዘንድ ተቀባይነት ለማግኘት መገረዙንና አይሁድ መሆኑን አይወዱትም ነበር። አይሁድ መሆን ሳያስፈልጋቸው የእግዚአብሔር ልጆች ለመሆን እንደሚችሉ ሲነገራቸው፥ ብዙ አሕዛብ አመኑ። ከዚህ ምቹ ከተማ ወንጌሉ ወደ ገላትያ አውራጃ ተሰራጨ።
ሉቃስ፥ የሐዋርያት ሥራን ከጻፈባቸው ዓላማዎች አንዱ ክርስቲያኖችን የሚያሳድዱት ሮማውያን ሳይሆኑ አይሁዶች እንደ ነበሩ ለማሳየት ነበር፡፡ የሮም ባለ ሥልጣን የሆነው ሰርግዮስ ጳውሎስ፥ የጳውሎስንና የክርስቲያኖችን ትምህርት ሲቀበል፥ አይሁዶች ግን ሁከት አስነሡ። በአንጾኪያ አይሁዶች በከተማይቱ ውስጥ ከነበሩት ታላላቅ ባለሥልጣናት ጋር የነበራቸውን ግንኙነት በመጠቀም ጳውሎስና በርናባስ ከተማይቱን እንዲለቅቁ አደረጉ። ጳውሎስና በርናባስ ወደ ኢቆንዮን ሄዱ። በአንጾኪያ ግን ደስታና መንፈስ ቅዱስ የሞላባቸውን ደቀ መዛሙርት አፍርተው ነበር።
ንማሕበር ልምዓት ትግራይ ዝግበር ሓገዝ ብመልክዕ ወፈያ፣ ወለንታውነት፣ ናይ ክብሪ ስፖንሰር ወዘተ ክኸውን ይኽእል እዩ። ንዝበለፅ ሓበሬታ ይሳተፉ ኣብ ዝብል ግፅ ይመልከቱ።
የአንገት ሐብል - 24 "የማይዝግ የብረት ገመድ ሰንሰለት - $ 60.00 ዶላር የአንገት ሐብል - 24 "ወርቅ የታሸገ ገመድ ሰንሰለት - $ 60.00 ዶላር ቁልፍ ሰንሰለት - $ 60.00 ዶላር
ከላይ በቀኝ ጥግ ላይ የተገኘው ሯጭ በጋንዳልፍ የተሠራው የምስጢር ምልክት ነው የቱሪን ዱዋርቨን ድግስ ይህ የዝርፊያቸው እና የሀብቶቻቸው አዳኝ ቤት መሆኑን ለማሳወቅ ነው ፡፡ ምልክቱ የ "F" እና "R" runes ትርጉሞችን በማጣመር የ “Dwarvish bindrune” ነው። አብረው ሩጫዎቹ እንደሚያመለክቱት የቤቱ ነዋሪ ለሀብት ፣ ለሀብት እና ለጀብድ ጉዞ ፍለጋ ላይ እንደሆነ እና ለመጓዝ ፈቃደኛ መሆኑን ወይም ጋንልፍፍ እንደገለፀው
ዝርዝሮች: የሆብቢት ቀዳዳ በር ቢጫ ነሐስ እና በእጅ የበለፀገ አረንጓዴ ኢሜል ተጠናቅቋል ፡፡ የበሩ ተንጠልጣይ የዋስ ፣ 34.8 ሚ.ሜ ስፋት እና 28.7 ሚ.ሜ ውፍረት ጨምሮ 3.3 ሚ.ሜ ከላይ እስከ ታች ይለካል ፡፡ የተንጠለጠለው ክብደት 12.5 ግራም ነው ፡፡ የተለየ የ “ናስ” አጨራረስ ለመስጠት የበሩን ቁልፍ በ 24 ኪ.ሜ ወርቅ ለበጠው ፡፡
በሀገራችን በቅርብ ጊዜየቶች ውስጥ በተደጋጋሚ እየተነሱ ከሚገኙ ጉዳዮች እና የሕግ እና የፓለቲካ ተዋንያንን እያነጋገር ያለው አንዱ ጉዳይ የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ከአዲስ አበባ ከተማ ሊኖረው ይገባል በሚል በኢፌድሪ ሕገ-መንግሥት አንቀጽ 49 (5) የተቀመጠውን ልዩ ጥቅም የተመለከተው ድንጋጌ ነው፡፡በሕገ-መንግሥቱ ላይ የተቀመጠውን ድንጋጌ አንዳንድ ሰዎች እንደሚያነሱት በሀገሪቷ ውስጥ ያሉትን ሰለማዊ የሆኑ ህዝቦች አብረው ሲኖሩ የነበሩትን ግንኙነት ለማበላሸት እና ልዩነትን ለማጉላት በሚል የተቀመጠ ድንጋጌ አድርገው የሚመለከቱ ሲሆን ሌሎች ደግሞ ይህ ድንጋጌ በሀገሪቷ ውስጥ የነበረውን ተጨባጭ የህዝቦች ችግር ለመፍታት በሚል የገባ ችግር ፈቺ እና ምክንያቲያው ድንጋጌ እንደሆነ አድርገው ይገልጹታል፡፡ በዚህ ሕገ-መንግሥታዊ ድንጋጌ ላይ ሕገ-መንግሥቱ ለሕገ-መንግሥት አርቃቂ ጉባኤ ቀርቦ በሚታይበት ወቅትም ቢሆን የተለያዩ ሀሳቦች የተነሰቡት እና በሃላም ላይ ድንጋጌው ተቀባይነት አግኝቶ የጸደቀበት ሁኔታ ነው ያለው፡፡ በዚህ ጽሁፍ ውስጥ በሕገ-መንግሥቱ ላይ የተደነገገው የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ልዩ ጥቅም በአዲስ አበባ አለው የሚለው ድንጋጌ ይዘት ላይ ምን እንደሆነ እና ምን እንዳልሆነ፤ እነዚህን ልዩ ጥቅሞች በስራ ላይ ለማዋል በሚታሰብበት ውቅት ታሳቢ ሊደረጉ ስለሚገባቸው ጉዳዮች በመግለጽ ለውይይት የሚሆን መነሻ ሀሳብ ማቅረብ ነው፡፡