Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት ጀሚሩ ማሕበራውን ፖለቲካውን ቅልውላው ከምዝተራእየ ሓባሪ ዘድልዮ ኣይኮነን። ጠንቂ ናይቲ ቅልውላው እቲ ገዛኢ ፓርቲ ዉሽጡ ገናጺሉ ካብቲ ባዕሉ ንውሽጡ ዝነቐፎ ንላዕሊ ሕጂ ክንውስኸሉ ንኽእል የለን። ብዝተፈላለየ ቃላት ተጠላቒና ኢና ጸኒሕና ኢሉ ነብሱ ፈቲሹ ፍታሕ ኢሉ ዝርእዮ ዘበለ ኣብ ምትግባር ተዋፊሩ ኣሎ። ንዓና ንኤርትራውያን ከም ኣብነት ክንርእዮን ክንጠቕሶን ዝግበኣና እውን እዚ ኮይኑ እስመዓና። ኣብ ኢትዮጵያ ተጠላቒና ጸኒሕና ኢልካ እሱራት ትፈትሕ፡ ርእይቶ ህዝቢ ሰሚዕካ ነብስኻ ተመዓራሪ። ኣብ ኤርትራ ከኣ ተጠላቒና እንተኢልካ ንማእሰርትን ንሕልፈትን ትፍረድ። ኣብ ኢትዮጵያ ደሞክራሲያዊ መድረኻትና ጸቢቡ ንተቃወምቲ ከምቲ ዝግባእ ኣይነተኣናግድን ኣለና ኢሎም ምስ ተቓወምቲ ምምኻርን ዝያዳ ባይታ ክህልዎምን ይግበር፥ ኣብ ኤርትራ ድማ ብዘይካ ናይ ህዝባዊ ግንባር ካልእ ፖለቲካ ኣሎ ኢሉ ዝኣምን እንተልዩ ኣብዛ ዘለናያ ዓለም ዘይኮነስ ኣብ ካልእ ዓለም ክነብር ኣለዎ ይበሃል። ኣብ ኢትዮጵያ ህዝቢ ኣውያቱ እንተኣስሚዑ (ብሕማቕ ኣጋጣሚ ዝበርስ ንብረትን ዝሓልፍ ህይወትን ገዲፍካ) እቲ ገዛኢ ፓርቲ ንህዝቢ ይቕረ በለልና በዲልናካ ኢና ክብል ኣብ መራኸቢ ብዙሓን ወጺኡ ይቕሬታ ይሓትት። ኣብ ኤርትራ ድማ ይትረፍዶ መንግስቲ ካብ ስልጣኑ ይውረድ ምባልሲ ናብራ ከቢሩና እንተበለ እውን ኣብ ኣፍደገ ገዛኹምዶ በጊዕ ዘይሓረድናልኩም ደሊኹም እዩ ይበሃል። ነገሩ ኣብ ውድድር እውን ዝቐርብ ኣይኮነን።
ኣብ ኢትዮጵያ ይኹን ኣብ ካለኦት ጎረባብትና ይትረፍዶ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ምጽባብን ርእይቶኻ ናይ ምግላጽ ነጻነት ተነፊጉካስ፡ ባኒ ከቢራትና ኢልካ ኣብ ጎደናታት ወጺእካ ተቓውሞኻ ምስማዕ ሓዲሽ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ኤርትራ ግን ባኒ እንተኸበረ ይኹን ሰብ እንተሓሰረ ኣብ ጎደናታት ወጺእካ ኣቤት ምባል ተሳኢኑ ኣሎ። ብርግጽ! ህዝቢ ኤርትራ ከምቲ ሓደ-ክልተ ሰባት ኣብ ፈይስቡክን ኣብ ፓልቶክን ጎሮሮኦም ክሳብ ዝልሕትት - ንሕና ኤርትራውያን ፈራሓትን ጃጀውትን ኢና ኢሎም ክምድሩ ዝሓድሩ ዘይኮነስ፡ ኤርትራውያን ሓንሳብን ንሓዋሩን ጅግንነትና ዘመስከርና ኢና። የግድስ ጀጋኑ ክንከውን ዝገበረና ናይ ብረታዊ ቃልሲ ኩነታት ኔሩ፡ ሕጂ ከኣ ከምዚ ዘለናዮ ክንከውን ዝገብረ ናይ ልዕሊ 26 ዓመታት ናይ ህግደፍ ኣረሜናውን ተባላሓትን ትካል ኣሎ። ህግደፋዊ ትካል ይትረፍዶ ቀደም ብሓያሉስ ሕጂ ተዳኺሙ እናሃለወ እውን ጽቡቕ ክሰርሕ ደኣዩ ዘይክእል እምበር ንሕማቕሲ ደቂሱ ዝሓድር ኣይኮነን። እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ ነቲ በብእዋኑ ሰማይ ዝድይብ ዘሎ መነባብሮ ኤርትራውያን መንቀሊ ዕግርግር ከይከውን ኢሉ ህዝቢ ኤርትራ ሕጂውን ኣተኩሮኡ ናብ ደገ ጌሩ ካብዚ ናትና ዝኸፍእ እውን ኣሎ ኢሉ ነቲ ናቱ ኣዝዩ ክፉእ መነባብሮ ርዒሙ ክነብር ይገብር ኣሎ። እዚ ጥራሕ ግን ኣይኮነን፡ እቲ ሰራም ህግደፍ ኣብ ሕድሕድና ሰላምን ቅሳነትን ከይንረክብ ወግሐ ጸብሐ ዝተፈላለየ ኣጀንዳ እናፈጠረ ኣብቲ ንሱ ክንውዕሎ ዝደልየና ክንውዕል ይገብር ኣሎ። ሰራምን ፈላላዪን መልእኽትታት ህግደፍ በቶም ብኸብዶም ዝተሸጡ ኮሮኹሩን በቶም ብድንቁርና ዝተበልዑ የዋሃትን ኣቢሉዩ ኣብ መላእ ህዝብና ዝላባዕ ዘሎ።
ህግደፍ ኩሉ መደረኡ ወያነ እናበለ ኣብ መንጎ ውድባት ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብ መንጎ ህዝብታት ሰላምን ቅሳነትን ከይነግስ ካብ ዝሰርሕ ዓመታት ኣቊጺሩ ኣሎ። እዚውን ከምቲ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ ድሌት ህዝቢ ከይነማልእ ጸላእቲ ዓንቂጾሙና ንምባል ክጥዕሞ እንተዘይኮይኑ ንልዑላውነት ኤርትራ ዝህድድ ፖለቲካዊ ይኹን ወተሃደራዊ ኩነታት ስለ ዘሎ ኣይኮነን። ወዮ ደኣ ኢሰያስ ኣፈወርቂ ትማሊ ዝበሎ ሎሚ ክኽሕዶ ኣይእግሞን እዩ እምበር፡ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ትርጉም ዘይብሉ ኩነታት ከነብጽሖ ኢና ዝበለ ሰብኣይ፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ብዶብ ኣሳቢቡ ኣሻሓት ኣሓትናን ኣሕዋትናን ከጥፍእ ኣይምተገበአን። ግን ከኣ ባህርያቱ እዩ`ሞ ኣይገርመናን ከኣ። እቲ ዝገርም ግና እቲ በብእዋኑ ብዘረባ ናይቲ ፈጣጥ ሓሶት ዝምድር መራሒ ክታለል ዝነብር ህዝብና እዩ። ኣብ ወውሻጥኡ ዘይተበደለ ኤርትራዊ ዘየለ እንከሎ ህዝብና ክሳብ ክንድዚ ተዓዚሙ ክነብር ምዃኑ እዩ። እዚ ግን ተሰሪሑሉ እዩ። እቲ ቀስ እናበለ ክተኣታቶ ዝጸንሐ ኣዕናዊ ውድባዊ ባህሊ ህግደፍ፡ ቀስ ብቐስ ናብ ሙሉእ ሃገር ልሒሙ ሕጂ ሃገርና ኣብዚ በጺሓቶ ዘላ ደረጃ ውድቀት ክትወርድ ጌርዋ ኣሎ። እዚ ከምዚ ዝበለ ኣዕናዊ ወፍሪ ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ብዓይኒ ምሕረት ዘይረኣየ ንኻለኦት ህዝብታት ሰናይ ክትምነ ኢልካ ትጽበዮ ኣይኮነን።
እዚ ሕጂ ህግደፍን መሻርኽቱን ተታሓሒዞሞ ዘለዉ ጸረ ኢትዮጵያ ወፍሪ መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ውሽጢ ሃገርና ዝኸይድ ዘሎ ጸረ ህዝቢ ተግባራት እዩ። ጸረ ህዝብን ጸረ ደሞክራስን ምዃን ልክዕ ከምቲ ህዝባውነት ደረት የብሉን። እቲ ፍልልይ ውልቃውን ጉጅላውን መበገሲ ዝገብር ሓይሊ ንዘላቒ ረብሓታት ህዝብታት እናረገጸ ዝኸይድ ምዃኑ እዩ። ህግደፍ ከኣ ልክዕ ከምኡ እዩ ዝገብር ዘሎ። ህግደፍ ኣብ ኢትዮጵያ ቅሳነት ክሰኣን ጥራሕ ዘይኮነስ ነቲ ኣጋጢሙ ዘሎ ዘይቅሳነት ኣጋኒኑ ሓድነት ኢትዮጵያ ኣብ ሓደጋ ዘእቱ መልእኽትታት ከሕልፍ ምጽንሑ እዩ። ጥዑይ ኣእምሮ ዘለዎ ሰብ ሕማቕ ናይ ጎረቤት ኣይምነን እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ሕማቕ እንተኣጋጢሙ ንኤርትራ ብዝኾነ መለክዒ ጽቡቕ ዝህብ ኣይኮነን። እቲ ጉዳይ ብዓቢኡ ህዝባዊ እምበር ወተሃደራዊ ኣይኮነን። ኣብ ወተሃደራዊ ግጥሚያ ኣቲኻ ኣብ ውሽጢ እቲ ዘጥቅዓካ ዘሎ ሓይሊ ሕንፍሽፍሽ እንተተፈጢሩ ንረብሓኻ ክትጥቀመሉ ትኽእል ትኸውን። ካብኡ ሓሊፍካ እውን ተባላሒትካ ወተሃደራዊ ሕንፍሽፍሽ ጸላኢኻ ክትኣልም እንተሓደርካ እውን ትምስገነሉ እምበር ዘውቅሰካ ኣይከውንን። ህዝቢ ከም ህዝቢ ከተናኽስ እንተፈቲንካ ግን መዘዙ ቀሊል ኣይኮነን። ኣብ ኢትዮጵያን ኣብ ኤርትራን ዘለዉ ስርዓታት እንተስ ጽቡቕ እንተስ ሕማቕ ታሪኽ ገዲፎም ክሓልፉ እዮም። ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ኢትዮጵያን ግን ዘለኣለም ነበርቲ እዮም። ተጓራቢትና ምንባርና ዘይተርፈና ጥዕናና ዝሃስን ዕምርና ዘሕጽርን መረረ ካብ ምንዛሕን ተንኮል ካብ ምእላም ተገላጊልና ፍቕርን ሕውነትን ዘንግስን፡ ናብራና ዘመሓይሽን ዕርቅን ሰላምን ዘንግስን እንተሰራሕና እዩ እቲ ታሪኽ እውን እንተኾነ ብዓይኒ ምሕረት ዝርእየና።
ኤስደለ ኣብ ኢትዮጵያ ተከሲቱ ዘሎ ፖለቲካውን ማሕበራውን ዘይምርግጋእ ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ግቡእ መፍትሒ ተረኺቡሉ ህዝብታት ኢትዮጵያ ተሳንዮምን ተፋቒሮምን ኣብ ጎደና ሰላምን ብልጽግናን ክምርሹ መትከላዊ እምንትኡ ምዃኑ ክገልጽ እደሊ። ኣብ ሙሉእ ዓለም ዘሎ ናይ ውጹዓት ኩሉ መዳያዊ ጠለባት ካብቲ ንሕና ከም ተቓለስቲ ሒዝናዮ ዘለና ጠለባት ፈሊና ስለ ዘይንርእዮ ድማ ገዛኢ ፓርቲ ኢትዮጵያ ነቲ ብዕግበት ተበጊሱሉ ዘሎ ጠለባት ህዝቡ ከማልእን ተግባራዊ ክገብርን ዘለና እምነት ንገልጽ። ናይ ኢትዮጵያ ዘይምርግጋእ ብቐጥታ ይኹን ብተዘዋዋሪ ንኤርትራ ጥራሕ ዘይኮነስ ንሙሉእ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብኣሉታ ዝጸሉ ስለ ዝኾነ ኣይንደልዮን ጥራሕ ዘይኮነስ ኣይንሓልሞን እውን። ወዮ ደኣ ብሰንኪ ህግደፍ ኣብቲ ዝድለ ደረጃ ክንበጽሕ ኣይከኣልናን እምበር ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ሽግር ሓው ዝኾነ ህዝቢ እንታይ ክንሕግዝ ኢልና ንውከሶ እዋን ክኸውን እዩ ዝግባእ ኔሩ።
የኢትዮጵያ መንግስት በሰሜናዊት ኢትዮጵያ ትግራይ ክልል የህግ የበላይነትን ከማስከበር አኳያ ከሚያደርገው ትግል ጎን ለጎን የዲፕሎማሲ መንገዶችን እንዲከተል ጸሃፊው የራሱን የግል አስተያየት ለማቅረብ ይሞክራል፡፡ የዲፕሎማቲክ ጥበብ ገቢራዊ ሳያደርጉ ጉልበትን ብቻ መጠቀም ውጤታማ ነው ብዬ አላስብም፡፡ አንድ ሀገር የተማሩና የሀገር ፍቅር ስሜት ያላቸው የዲፕሎማቲክ ባለሙያዎች ያስፈልጓታል ብዬ አስባለሁ፡፡ ወያኔ ኢትዮጵያ ላይ ስለፈጸመው ክህደት ለውጪ ሀገራት መሪዎች በዲፕሎማቲክ ቋንቋ ማስረዳት ተገቢ ነው፡፡
የወያኔ የፖለቲካ ፊትአውራሪዎች ባለሥልጣን በነበሩበት ጊዜ የኢፌዴሪ ሕገመንግሥትን ማክበርና ማስከበር ሲገባቸው ሕገ-መንግሥቱን ያዋረዱት እነሱ ራሳቸው ሆኑ። በወያኔ የተረጋገጡት ዋና ዋና ሕገመንግሥታዊ ድንጋጌዎች የሚከተሉት ናቸው።
አንደኛውና ዋናው ”ማንኛውም ሰው በሕይዎት የመኖር መብት አለው። ማንኛውም ሰው በሕግ በተደነገገ ከባድ የወንጅል ቅጣት ካልሆነ በስተቀር ሕይዎቱን አያጣም።” የሚለው ነው። በዚህ ወንጀል ተጠያቂዎች ገዳይም አስገዳይም ናቸው።
ሁለተኛው ”ማንኛውም ኃላፊና የሕዝብ ተመራጭ ኃላፊነቱን ሲያጓድል ተጠያቂ ይሆናል።” ከሚለው ጋር የተያያዘ ነው። በዚህ ወንጀል ዋነኞቹ ተጠያቂዎች ከፍተኛ ሥልጣን ላይ ያሉት ናቸው።
ጉዳዩ በዋነኛነት ከዚህ በታች የተዘረዘሩት በሕገ መንግሥቱ ውስጥ የተካተቱት አንቀጾች፣ በተለይም፡- አንቀጽ 10፡ (ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች)፣ አንቀጽ 14፡ (የሕይዎት፡ የአካል ደህንነትና የነፃነት መብት)፣ አንቀጽ 15፡ (የሕይዎት መብት)፣ አንቀጽ 25፡ (የእኩልነት መብት) ተጥሰዋል የሚል ነው፡፡
አንቀጽ 14፡ (የሕይዎት፡ የአካል ደህንነትና የነፃነት መብት) – ማንኛውም ሰው ሰብአዊ በመሆኑ የማይደፈርና የማይገሰስ በሕይዎት የመኖር፡ የአካል ደህንነትና፡ የነፃነት መብት አለው፡፡
አንቀጽ 15፡ (የሕይዎት መብት) ማንኛውም ሰው በሕይዎት የመኖር መብት አለው፡፡ ማንኛውም ሰው በሕግ በተደነገገ ከባድ የወንጅል ቅጣት ካልሆነ በስተቀር ሕይዎቱን አያጣም፡፡
አንቀጽ 25፡ (የእኩልነት መብት) – ሁሉም ሰዎች በሕግ ፊት እኩል ናቸው፤ በመካከላቸውም ማንኛውም ዓይነት ልዩነት ሳይደረግ በሕግ እኩል ጥበቃ ይደረግላቸዋል፡፡ በዚህ ረገድ በዘር፡ ብሔረሰብ፡ በቀለም፡ በፆታ፡ በቋንቋ፡ በሃይማኖት፡ በፖለቲካ፡ በማኅበራዊ አመጣጥ፡ በሀብት፡ በትውልድ ወይም በሌላ አቋም ምክኒያት ልዩነት ሳይደረግ ሰዎች ሁሉ እኩልና ተጨባጭ የሕግ ዋስትና የማግኜት መብት አላቸው፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ ያነሣው ጥያቄ የኢፌድሪ ሕገ መንግሥትን ለማክበርና ለማስከበር ያቃታቸው የወያኔ ባለሥልጣኖች ይጠየቁ የሚል ነው፡፡ ጉዳዩም ከዚህ በታች የተዘረዘሩት በሕገ መንግሥቱ ውስጥ የተካተቱት አንቀጾች፣ በተለይም፡- አንቀጽ 9፡ (የሕገ መንግሥት የበላይነት)፣ አንቀጽ 12፡ (የመንግሥት አሠራርና ተጠያቂነት)፤ አንቀጽ 13፡ (ተፈጻሚነትና አተረጓጎም)፤ አንቀጽ 28፡ (በስብዕና ላይ ስለሚፈጸሙ ወንጀሎች)፣ በሚያዙት መሠረት እርምጃ ይወሰድ የሚል ነው፡፡
o ሕገ ምንግሥቱ የሀገሪቱ የበላይ ሕግ ነው፡፡ ማንኛውም ሕግ፡ ልምዳዊ አሠራር፡ እንዲሁም የመንግሥት አካል ወይም ባለሥልጣን ውሳኔ ከዚህ ሕገ መንሥት ጋር የሚቃረን ከሆነ ተፈጻሚነት አይኖረውም፡፡ (ንዑስ አንቀጽ 1.)
o ማንኛውም ዜጋ፡ የመንግሥት አካላት፡ የፖለቲካ ድርጅቶች፡ ሌሎች ማኅበራት እንዲሁም ባለሥልጣኖቻቸው፡ ሕገ መንግሥቱን የማክበርና ለሕገ መንግሥቱ ተገዢ የመሆን ኃላፊነት አለባቸው፡፡ (ንዑስ አንቀጽ 2.)
አንቀጽ 13፡ (ተፈጻሚነትና አተረጓጎም) – በዚህ ምዕራፍ የተዘረዘሩት መሠረታዊ የመብቶችና የነፃነቶች ድንጋጌዎች ኢትዮጵያ ከተቀበለቻቸው ዓለም አቀፍ የሰብአዊ መብቶች ሕግጋት፡ ዓለም አቀፍ የሰብአዊ መብቶች ስምምነቶችና ዓለም አቀፍ ሠነዶች መርሆዎች ጋር በተጣጣመ መንገድ ይተረጎማሉ፡፡ (ንዑስ አንቀጽ 2.)
አንቀጽ 28፡ (በስብዕና ላይ ስለሚፈጸሙ ወንጀሎች) – ኢትዮጵያ ባጸደቀቻቸው ዓለም አቀፍ ስምምነቶች እና በሌሎች የኢትዮጵያ ሕጎች በሰው ልጅ ላይ የተፈጸሙ ወንጀሎች ተብለው የተወሰኑትን ወንጀሎች፡ የሰው ዘር ማጥፋት፣ ያለፍርድ የሞት ቅጣት እርምጃ የመውሰድ፣ በአስገዳጅ ሰውን የመሰወር፤ ወይም ኢሰብአዊ የድብደባ ድርጊቶችን በፈጸሙ ሰዎች ላይ ክስ ማቅረብ በይርጋ አይታገድም፡፡ በሕግ አውጪው ክፍልም ሆነ በማንኛውም የመንግሥት አካል ውሳኔዎች በምሕረት ወይም በይቅርታ አይታለፉም፡፡ (ንዑስ አንቀጽ 1.)
በጠጨማሪም፡- የሰብአዊ መብቶች ዓለም አቀፋዊ መግለጫ አንቀጽ 30 አና የሲቪልና የፖለቲካ መብቶች ዓለም አቀፍ ቃል ኪዳን አንቀጽ 50 በኢፌድሪ ሕገ መንግሥት ውስጥ የተካተቱት አንቀጾች አፈጻጸም ምን ማሟላት እንዳለበት በማያሻማ መንገድ በግልጽ ያመለክታሉ፡፡ (ምንጭ፡ የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን)
የሰብአዊ መብቶች ዓለም አቀፋዊ መግለጫ አንቀጽ 30፡ በዚህ መግለጫ የተጠቀሰ ማንኛውም አንቀጽ አንድ መንግሥት፣ ቡድን ወይም ግለሰብ እዚህ የተዘረዘሩትን ማናቸውንም መብቶችነና ነፃነቶች ለመጣስ በሚያስችል ድርገጊተት ወይም እንቅስቃሴ የመሳተፍ መብት እንዳለው በሚያስመሰስለል መንገድ ፈጽሞ መተርጎም የለበትም፡፡
የሲቪልና የፖለቲካ መብቶች ዓለም አቀፍ ቃል ኪዳን አንቀጽ 50፡ ፌደራላዊ አስተዳደር ባላቸው አገሮች የዚህ ቃል ኪዳን ድንጋጌዎች በሁሉም የአስተዳደር ክልሎች ያለምንም ገደብ ወይም ልዩነት ተፈጻሚ ይሆናሉ፡፡
ወያኔን የተጠናወተው በሽታ አሁን የጀመረው ላለመሆኑ ቀደም ካሉት ተመሳሳይ ግድያዎች ውስጥ በአዋሳ የተካሄደውንና በኢሰመጉ መግለጫ የቀረበውን ከዚህ በታች ማንበብ ይቻላል።
በአዋሳ ከተማና አካባቢው በሰላማዊ ሰልፍ አማካይነት ጥያቄውን በማሰማት ላይ በነበረው በሲዳማ ሕብረተሰብና በመንግሥት ታጣቂ ኃይሎች መካከል ግንቦት 16 ቀን 1994 ዓ.ም የተፈጠረው ግጭት በብዙ ሰው ላይ የሕይዎትና የአካል ጉዳት እንደዚሁም እስራት ከማስከተሉ በላይ ችግሩ አሁንም አለ።
የአዋሳ ከተማ የደቡብ ብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች ክልላዊ መንግሥትና የሲዳማ ዞን መስተዳደር የጋራ ዋና ከተማ ወይም ማዕከል ሆና መቆየትዋ ይታወቃል። ይሁን አንጂ አዋሳ የክልሉ መንግሥት ርዕሰ ከተማ ብቻ እንድትሆንና የሲዳማ ዞን መስተዳደር ግን ወደ አለታ-ወንዶ ከተማ እንዲዛወር ተወስኗል በሚል (ስለመወሰኑ በይፋ ከመንግሥት የተሰጠ መግለጫ የለም) የተወሰኑ የሲዳማ ብሔረሰብ አባላት ቅሬታቸውን ለመንግሥት በሰላማዊ ሰልፍ ለመግለጽ ተዘጋጁ።
ሕዝቡም በሰላማዊ መንገድ በመሰብሰብ ቅሬታውን ለመንግሥት ለመግለጽ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 30 ላይ ያለውን መብት መሠረት አድርጎ ሰላማዊ ሰልፍ የሚያደርግበትን ምክኒያት፣ ሰልፍ የሚያካሂድበትን ቀን፤ ሰዓቱንና ቦታውን ለይቶ በሰልፉ አስተባባሪዎች አማካይነት ጥያቄውን ለሚመለከተው መንግሥታዊ አካል አቀረበ። በወጣው ፕሮግራም መሠረት ሰልፉ ግንቦት 16 ቀን 1994 ዓ.ም እንደሚካሄድና መነሻውም ከአዋሳ ከተማ በስተደቡብ በአምስት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ከምትገኘው “ሉቄ” ከተባለች ከተማ ሆኖ የሰልፉ መጨረሻም አዋሳ ከተማ ውስጥ ከሚገኘው አብዮት አደባበባ እንዲሆን ታቅዶ ነበር።
ከላይ በተጠቀሰው ዕለት በሲዳማ ዞን መስተዳደር ውስጥ ከሚገኙ የተለያዩ የወረዳ ከተሞችና የቀበሌ ገበሬ ማኅበራት ውስጥ ነዋሪ ከሆነው ሕዝብ መካከል 7000 (ሰባት ሺ) ያህል ሕዝብ ተቃውሞውን ለመግለጽ በባህሉ መሠረት የእንሰት ተክል ዝንጣፊና እፍኝ ሳር በእጁ ይዞና የኢትዮያን ባንዲራ የያዙትን ሰልፈኞች ግንባር ቀደም አድርጎ፣
በዚህ ሁኔታ ሰልፈኛው ከመነሻ ስፍራው ጀምሮ ሦሰት ኪሎ ሜትር ያህል በሰላም ተንቀሳቅሶ አዋሳ መግቢያ በር እንደደረሰ በአካባቢው መሽጎ ይጠባበቅ የነበረው ታጣቂ የመንግሥት ኃይል የፊሽካ ድምፅ እንደተሰማ በመኪናዎች ላይ የተጠመደውን ፒ.ኬ.ኤም የድግን መትረስ አፈሙዞች ወደ ሰልፈኛው አነጣጥሮ ለአስር ደቂቃ ያህል ያወረደው የጥይት ናዳ የገደለውን ገድሎና ያቆሰለውን አቁስሎ ቀሪውን ሰልፈኛ በተነው።
አስከ አሁን ድረስ ለኢሰመጉ በፎቶግራፍ ተደግፎ በደረሰው መረጃ መሠረት በዚሁ ግጭት ምክኒያት ሕይወታቸው ያለፈውን፣ የመቁሰል አደጋ የደረሰባቸውንና ለእስራት የተዳረጉትን ግለሰቦች ስም ዝርዝር ከነአድራሻቸው ከዚህ በታች በቀረቡት ሰንጠረዦች አማካይነት ቀርቧል። ኢሰመጉ ስለደረሰው ግጭት አሁንም በማጣራት ላይ ስለሆነ ተጨማሪ መረጃዎች እንደደረሱት ስለተከሰተው ሁኔታና ጉዳት በሌላ መግለጣ ለሕዝብና ለሚመለከታቸው ሁሉ ለማቅረብ ይጥራል።
(18) ዮሴፍ ኢሳያስ (10 አለቃ)፡ ዕድሜ 40፡ ሥራ – የክልል ፖሊስ ሠራዊት፡ አድራሻ – አዋሳ ከተማ፡ (ሰልፈኞቹ አደገኛውን መስመር አልፈው እንዳይሄዱ በመከላከል ላ እንዳለ በፈጥኖ ደራሽ ፖሊስ ከጀርባው በተተኮሰ ጥይት ተመትቶ ኩየራ ሆስፒታል እንደደረሰ ሕይወቱ ያለፈ)
በሰንጠረዥ 2፡ በመንግሥት ታጣቂ ኃይል የአካል ጉዳት የደረሰባቸው 26 ሰዎችን (ስም፡ዕድሜ፡ ሥራ፡ አድራሻ፡ የጉዳት መጠን እና ልዩ ሁኔታ ያካተተ) ዝርዝር አቅርቧል። 15ቱ ተማሪዎች ነበሩ፤ ከነሱም ውስጥ ስድስቱ እድሜያቸው ከ18 ዓመት በታች የሆኑ ትንንሽ ልጆች ነበሩ።
…. ሣርና ቅጠል በመያዝ ሰላማዊ ሰልፍ ወጥቶ ጥያቄውን ለመንግሥት በማቅረብ ላይ በነበረው ሕዝብ ላይ የመንግሥት ታጣቂ ኃይሎች በወሰዱት ሕገ ወጥ የኃይል እርምጃ በሰው ሕይዎትና መብት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ደርሷል።
ለሕግ ሉዓላዊነትና ለሰብአዊ መብቶች መከበር የቆማችሁ ግለሰቦች፡ የመንግሥት ተወካዮች እና ብሔራዊም ሆነ ዓለም አቀፍ ድርጅቶች ሁሉ ከዚህ ቀጥሎ ለተጠቀሱት የመንግሥት አካላትና ባለሥልጣኖች የኢሰመጉን ጥሪ በመደገፍ ጥያቄያችሁን በየአድራሻቸው እንድታስተላልፉ ኢሰመጉ ትብብራችሁን ይጠይቃል።
በኦሮሚያ ክልል በመንግሥት ታጣቂዎች ምን ያህል እንደሆነ አሁን የተሟላ መረጃ ማግኜት የሚቻል አይመስለኝም። ሆኖም የችግሩን አስከፊነት ለመገመት ከውስን መረጃዎችም ቢሆን መረዳት ይቻላል። በትኅሳስ ወር 2008 ዓ.ም በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ፡ በሰላማዊ ሰልፍ ላይ በተሳተፉ ሰዎች ላይ ከተፈጸሙ ግድያዎች ውስጥ የሚከተሉት አሥር ሰዎች ይገኙበታል። ከአስሩ ውስጥ ሦሰቱ ልጆች ናቸው፤ የ14፡ የ15፡ የ16 ዓመት ልጆች። አንዲት ሴት አለችበት። የሁለት ሃይሞኖት ተከታዮች (የፕሮቴስታንት እና የኦርቶዶክስ) ይኑበታል። መረጃው የተገኘው ከሰመጉ (ኢሰመጉ) 140ኛ ልዩ መግለጫ ነው።
(1) አቶ በቀለ ሰቦቃ፡ኅዳር 27 ቀን 2008 ዓ.ም እንጪኒ በተደረገው ሰላማዊ ሰልፍ በታጠቁ የመንግሥት ኃይሎች ተገድሎ በኅዳር 28 ቀን 2008 ዓ.ም ሙገር ሩፋኤል ቤተክርስቲያን የቀብር ሥነ ሥርዓቱ ተፈጽሟል።
(2) (ተማሪ) ጸጋዬ አበበ፡ እድሜ 15፡ ታኅሳስ 3 ቀን 2008 ዓ.ም በተደረገ ሰላማዊ ሰልፍ ላይ በመንግሥት የታጠቁ ኃይሎች ጀልዱ ከተማ ላይ ተገድሎ የፕሮቴስታንት መካነ መቃብር የቀብሩ ሥነ ሥርዓት ተፈጽሟል።
(3) ወይዘሮ ብርቱካን በዳዳ፡ በጀልዱ ወረዳ ኮሉ ቀበሌ ገበሬ ማኅበር ነዋሪ ነበረች በፕሮቴስታንት መካነ መቃብር የቀብሩ ሥነ ሥርዓት ተፈጽሟል። ታኅሳስ 3 ቀን 2008 ዓ.ም በሰላማዊ ሰልፉ ላይ በመንግሥት የታጠቁ ኃይሎች ተገድላ ጀልዱ ከተማ በሚገኘው የፕሮቴስታንት መካነ መቃብር የቀብሯ ሥነ ሥርዓት ተፈጽሟል።
(4) አቶ ለሜሳ ኮኩና፡ ጀልዱ ከተማ ታኅሳስ 4 ቀን 2008 ዓ.ም በተደረገው ሰላማዊ ሰልፍ በመንግሥት የታጠቁ ኃይሎች ተገድሎ ጦቢ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲን የቀብሩ ሥነ ሥርዓት ተፈጽሟል።
(5) አቶ ባይሳ ወጋ፡ ጀልዱ ከተማ ታኅሳስ 4 ቀን 2008 ዓ.ም በተደረገው ሰላማዊ ሰልፍ በመንግሥት የታጠቁ ኃይሎች ተገድሎ ጦቢ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲን የቀብሩ ሥነ ሥርዓት ተፈጽሟል።
(6) ወጣት ዘውዴ ሥዩም፡ እድሜ 25፡ አምቦ ኮሌጅ ተማሪ ነበር። ታኅሳስ 7 ቀን 2008 ዓ.ም ሙገር ከተማ ቀንና ሌሊት ሰልፍ በነበረበት ወቅት በታጠቁ የመንግሥት ኃይሎች በጥይት ተመትቶ ሕይወቱ አልፏል። የቀብሩ ሥነ ሥርዓት ታኅሳስ 9 ቀን በዳንሴ ማርያም ቤተክርስቲን ተፈጽሟል።
(7) (ወጣት)በዳዳ ከበበ፡ ታኅሳስ 7 ቀን 2008 ዓ.ም ሙገር ከተማ ቀንና ሌሊት ሰላማዊ ሰልፍ ነበረበት ወቅት በታጠቁ የመንግሥት ኃይሎች በጥይት ተገድሎ በታኅሳስ 9 ቀን 2008 ዓ.ም ጉትቻ ማርያም ቤተክርስቲያን የቀብሩ ሥነ ሥርዓት ተፈጽሟል።
(8) አቶ ለማ መገርሳ፡ የመኪና ረዳት የነበረ ሲሆን፣ ታኅሳስ 7 ቀን 2008 ዓ.ም ሙገር ከተማ በተደረገው ሰላማዊ ሰልፍ በታጣቂዎች ተገድሎ ታኅሳስ 9 ቀን ጉትቻ ማርያም ቤተክርስቲያን የቀብሩ ሥነሥርዓት ተፈጽሟል።
(9) (ተማሪ) ፍቃዱ ግርማ ደበላ፡ እድሜ 16፡ ታኅሳስ 29 ቀን 2008 ዓ.ም ጉዶ (ጨሊያ) ላይ በተደረገ ሰላማዊ ሰልፍ በመንግሥት የታጠቁ ኃይሎች ተገድሏል።
(10) (ተማሪ) ደረጀ ጋዲሳ ታዬ፡ እድሜ 14፡ ታኅሳስ 30 ቀን 2008 ዓ.ም ባብቾ ላይ በተደረገው ሰላማዊ ሰልፍ በመንግሥት የታጠቁ ኃይሎች በበተኮሰ ጥይት ተገድሏል።
በአማራ ክልል በመንግሥት ታጣቂዎች ምን ያህል እንደሆነ አሁን የተሟላ መረጃ ማግኜት የሚቻል አይመስለኝም። ሆኖም የችግሩን አስከፊነት ለመገመት ከውስን መረጃዎችም ቢሆን መረዳት ይቻላል። ለዚህም ታኅሳስ 26 ቀን 1986 ዓ.ም (January 4, 1994). “የጎንደሩ ጭፍጨፋ (The Gonder Massacre)” በሚል ርእስ በወጣው የኢሰመጉ 6ኛ መደበኛ መግለጫ ተጨባጭ መረጃ ሊሆን ይችላል።
ሰኞ ዕለት ጳጉሜ 2 ቀን 1985 በርካታ አማኞችን ያካተተ ሕዝብ ጎንደር ከታማ ውስጥ በሚገኘው ኢየሱስ አደባባይ ተሰብስቦ ነበር። አባ አምሃ እየሱስን ለመያዝ የመጡ የመንግሥት ታጣቂ ኃይሎች በተሰበሰበው ሕዝብ ላይ ተኩስ ከፍተው ብዙ ሰዎች የግድያና የመቁሰል አደጋ ደረሰባቸው። አባ አምሃ እየሱስን ለመያዝ በርካታ አማራጮች ነበሩ። ለፀሎት በተሰበሰቡ በሺዎች በሚቆጠሩ ሕዝብ ላይ ይህን ዓይነት ጉዳት ማድረስ ከፍተኛ ግፍ ነው። ይህ የወያኔ/ኢሕአዴግ ታጣቂዎች ድርጊት ሕገ-ወጥ ግድያንና የእምነት ነፃነት መድፈርን የሚያካትት ወንጀል ነው።
የሕዝባዊ ወያኔ ሀርነት ግንባር የፖለቲካ ፊትአውራሪዎችን የሰውነት ባህሪ በጥሞና ለሚያስተውል ኢትዮጵያዊ ዜጋ ‹‹ እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል ›› ( Amharic proverb “When I am dead, said the donkey, may no couch grass grow ) ያለችውን እንሰሳ በመጥቀስ አባቶች የተናገሩትን ምሳሌያዊ ኣባባል ያስታውሰናል፡፡ አባቶቻችን ይህን ምሳሌያዊ አነጋገር እንደው ዝም ብለው ያለምክንያት አልተጠቀሙበትም ነበር፡፡ አባቶቻችን አጥፍተው ለመጥፋት የተዘጋጁ የከንቱ ከንቱዎችን፣ ለእነርሱ ካልበጀ ሌላው አፈር ድሜ ይጋጥ የሚሉ ደካሞችን፣ እራስ ወዳዶችን፣ አድርባዮችን መሰሪ ተግባር ለመግለጽ የሚጠቀሙበት ገላጭ ቃል ነው፡፡ የወያኔ የፖለቲካ ፊተአውራሪዎች ከውልደታቸው እስከ አዛውነት የእድሜ ዘመናቸው ድረስ ለኢትዮጵያዊ ዜጎች የሚደማ ልብ እንደሌላቸው በተለያዩ ጊዜያት በተግባር አሳይተውናል፡፡ ስልጣናቸውን ላለማጣት የማይበጥሱት ቅጠል፣ የማይመሱት አፈር የለም፡፡ በአጭሩ የሚያሳዩት ባህሪያ ሲጠቃለል እኔ ከሞትኩ………የሚለውን ምሳሊያዊ አነጋገር ያስታውሰናል፡፡ ላለፉት 28 አመታት የነበረውን ስልጣን ( በማእከላዊ መንግስቱ የነበረውን የአንበሳውን ድርሻ ከተነጠቀ በኋላ ማለቴ ነው) መቀመጫውን ሰሜናዊት ትግራይ መቀሌ ማድረጉ ሁላችንም የምናውቀው ጉዳይ ነው፡፡ እንደምናስታውሰው በቀድሞው አጠራር የትግራይ ራስ ገዝ ዛሬ የትግራይ ክልላዊ መስተዳድር የኮሎኔል መንግስቱ ወታደራዊ አገዛዝ ተገርስሶ ከመወደቁ ሁለት አመት ቀደም ብሎ ወይም በፊት በህዝባዊ ወያኔ ሀርነት ትግራይ ቡድን ቁጥጥር ስር ወድቃ ነበር፡፡ ( መላውን የኢትዮጵያ ግዛት የተቆጣጠሩት ትግራይን ከተቆጣጠሩ ሁለት አመት በኋላ ነበር፡፡ ) የትግራይ ነጻ አውጪ ድርጅት ሲጸነስ መስራቾቹ በፖለቲካ ፕሮግራማቸው ላይ እንዳሰፈሩት ከሆነ ትግራይን ከእናት ኢትዮጵያ ገንጥለው አንዲት ሉአላዊትና ነጻ ሀገር ለማድረግ ምኞት ነበራቸው፡፡ ምኞት ብቻም አልነበረም ብዙ ርቀት ተጉዘው ነበር፡፡ ሆኖም ግን የሆነላቸው አይመስለኝም፡፡ ከተሳሳትኩ ልታረም ዝግጁ ነኝ፡፡ እውነታው በግልጽ እንደሚያሳየን ግን በጂኦግራፊ አቀማመጥ ትግራይ ከኤርትራ የተለየች ናት፡፡ ትግራይ አንዲት ሉአላዊት ሀገር ለመሆን በብዙ መልኩ አዳጋች ይሆንባታል፡፡ ኤርትራ ራሷ በቀይ ባህር ላይ አንድ ሺህ ኪሎሜትር የሚረዝም የባህር በር ፣ ምጽዋና አሰብ የሚባሉ ሁለት የባህር ወደብ ባለቤትና ስትራቴጂክ የጂኦግራፊ አቀማመጥ ቢኖራትም፣ ነጻ ሀገር ለመሆን በቃች ብትባለም ህዝቧን ከድህነት ማጥ ውስጥ ማውጣት አልተቻላትም፡፡ ለምን ? መልሱን ህሊና ለፈጠረባችሁ ኢትዮጵያውያን ትቼዋለሁ፡፡ እኔ እስከሚገባኝ ድረስ ከባርነትና ነጻነት የቱ ይሻላል ? ከሚሉ ምርጫዎች አንዱን ‹‹ ነጻነትን ›› ከመረጠች ሰላሳ አመት ቢሞላትም ቢያንስ አሁን ድረስ ህዝቧ በምጣኔ ሀብት የዳበረ ህይወት መምራት አልሆነለትም፡፡ ኤርትራ የአፍሪካ ሲንጋፖር ትሆናለች ተብሎ በብዙ የተደሰኮረላት የፖለቲካ ፕሮፓጋንዲስቶች ጩሀትም፣ ጩሀት ሆኖ ቀርቷል፡፡ ኤርትራውያን ወንድሞቻችን፣ እህቶቻችን በአለም ላይ እንደ ጨው ዘር መበትን ብቻ ነው፡፡ እርግጥ ነው ቁጥራቸው ቀላል የማይባል ኤርትራዊ ወንድሞቻችን በምእራቡ አለም ሀብትና ንብረት አፍርተው ሊሆን ይችላል፡፡ በእውቀትም በልጽገው ይሆናል፡፡ ሆኖም ግን የአካለ ጉዛይ፣ ከረን፣ ደቀመሐሪ፣ ኩናማ፣ መንደፈራ፣ ናቅፋ፣ባሬንቱ፣ አፋቤት ወዘተ ወዘተ አካባቢ ገበሬዎች የዘመናዊ እርሻ ባለቤት ሆነው የተትረፈረፈ ምርት አላገኙም፡፡ ኤርትራ በቀይባህር ላይ ያለውን የአሳ ክምችት በዘመናዊ ዘዴ አምርታ ለውጭ ገበያ ከማቅረብ አኳያ ቢያንስ በአፍሪካ ደረጃ ስሟን ማስጠራት አልቻለችም፡፡ ምናልባት ኤርትራ ስሟ በበጎ የሚነሳው በመንፈሰ ጠንካራ ብስክሊተኞቿ ስኬታማ ውጤት ሳይሆን አይቀርም፡፡
ዛሬም በተመሳሳይ መልኩ የህውሀት የፕሮፓጋንዳ አታሺዎች ‹‹ ትግራይ ከኢትዮጵያ ተለይታ ብቻዋን መቆም ትችላለች፣ ከእናቷ ኢትዮጵያ ብትለይ በኢኮኖሚ የበረታች ሀገር›› ለመሆን ትችላለች በማለት በብዙ መልኩ ይደሰኩራሉ፡፡ እውነታው ግን ለየቅል ነው፡፡ በርካታ ስመጥር ኢትዮጵያዊ የምጣኔ ሀብት ጠበብት በየጊዜው አበክረው እንደሚያስተምሩት ወይም ምክረ ሀሳብ እንደሚያቀርቡት ከሆነ በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ የሚገኙት ክልላዊ መስተዳድሮች ( የትግራይን ክልል ጨምሮ፣ ወደ እድገት ጎዳና መራመድ የሚችሉት፣ የነጻነት ቀንዲል መለኮስ የሚቻላቸው፣ የፍትህ ሸማ መከናነብ የሚችሉት፣ አንገታቸውን ቀና አድርገው መራመድ የሚሆንላቸው የህብረት ፍልስፍና መከተል ሲችሉ ነው፡፡ ለዚህ ምስክሩ የመከራው ገፈት ቀማሽ ከሆኑት ኢትዮጵያውያን ውጪ ማንም ሊሆን አይቻለውም፡፡ በትግራይ ክልል ብቻ ሳይሆን በሌሎች የኢትዮጵያ ክልሎችም ቢሆን የአንድነት መላላት ከባድ ዋጋ ያስከፈለን ጉዳይ ነው፡፡ ኢትዮጵያውያን ቢያንስ ቢያንስ ላለመስማማት መስማማት በሚል መርህ ስር እንኳን ተሰባስበው የአንድነት መሰረታቸውን ማጠንከር ባለመቻላቸው የተነሳ ለመጠነ ሰፊ ችግሮች ተጋልጠው ቆይተዋል፡፡ ከአሁን በኋላ ግን ለሌላ መከራ፣ ለሌላ የችግር አዙሪት ራሳቸውን ማጋለጥ ያለባቸው አይመስለኝም፡፡ (In fairness, this is not only true of Tigray of course but of every so-called Killil, or federal regional state of Ethiopia. Balkanization )
በአንዳንድ የአለም ክፍል ውስጥ እንዳየነው ( በተለይም በምስራቅ የአውሮፓ ክፍል የነበሩ የባልካን አካባቢ ሀገሮችና በቀድሞዋ የሶቪዬት ህብረት ግዛት ውስጥ እንደተከሰተው አይነት) ከመራር ጦርነትና ሰላማዊ ሁኔታ አዳዲስ ሲወለዱ ታይቷል፡፡ ለብዙ ግዜም ሰላም ማግኘታቸውን ከአለም የፖለቲካ ታሪክ ተምረና፡፡ ይህ እውነት ግን በኢትዮጵያ እውን ሊሆን አይቻለውም፡፡ ኢትዮጵያውያንና ኢትዮጵያ ለብዙ ዘመናት በባል፣ ታሪክ፣ ሀይማኖት፣ ጋብቻ፣ ንግድ፣ ጦርነት፣ ሰላም፣ እርሻ…..ወዘተ ወዘተ የተሳሰሩ ናቸው፡፡ ኢትዮጵያውያን ሁሉ ያላቸው እድል በአንድነትና ህብረት ፍልስፍና ተጋምደው ወደ ብልጽግና ማምራት እንጂ ተለያይተው መኖር በእጅጉ የሚያዳግታቸው ይመስለኛል፡፡ ኢትዮጵያውያን ተለያይተን መቼውንም ቢሆን ወደ እድገት ጎዳና መራመድ አይሆንልንም፡፡ እንደ ስመጥሩ ምሁር ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያም ( ነፍሳቸውን ይማር)፣ የምጣኔ ሀብቱ ጠበብት ዶክተር ፍቃዱ በቀለ፣ ፕሮፌሰር በፍቃዱ ደግፌ ወዘተ ወዘተ በጥናት በደረሱበት ድምዳሜ መሰረት ‹‹ አነስተኛ የቆዳ ስፋት ወይም ትልቅ የቆዳ ስፋት፣ እምቅ የተፈጥሮ ሀብት አለን የሚሉ ወይም ጥቂት የተፈጥሮ ሀብት አላቸው የሚባሉ የኢትዮጵያ ክልሎች ›› ቢሆንላቸውና ወግ ደርሷቸው ሉኣላዊ መንግስት ለማንበር ብችሉ፣ለብቻቸው፣ ተለያይተው ጠንካራ ኢኮኖሚ ያለው መንግስት ለማቆም በእጅጉ ይከብዳቸዋል፡፡ ከዚህ ባሻግር በክልሎች መሃከል ያለው እልባት ያልተገኘለት የድንበር መስመር ብቻውን አንድ ትልቅ ራስ ምታት ነው፡፡ ለአብነት ያህል በሶማሌና አፋር፣ በአፋርና አማራ፣ በሶማሌ እና ኦሮሞ ፣ በተለይ ደግሞ በደቡብ ኢትዮጵያ በበርካታ የዞን መስተዳድር ወይም ወረዳ ( ቀበሌ) ሳይቀር በድንበር ይገባኛል ምክንያት ላለፉት ሃያ ምናን አመታት የተከሰቱትን ግጭቶች ( ቁርቋሶች) ስናስተውል የኢትዮጵያ እድል አሳዛኝ መሆኑን አንገነዘባለን፡፡ በአጭሩ ለኢትዮጵያ አንድነት ይበጃታል ሲባል እንደው ዝም ብሎ ቃላት ለማሳመር ወይም ለላንቲካ አይደለም፡፡ ከዳቦና ኬክ አንዱን ከመምረጥም ይለያል፡፡ የኢትዮጵያ አንድነት የህልውና ጉዳይ ነው፡፡
ከማአከላዊ የመንግስት ስልጣናቸው ተሸንጥረው የወደቁት የወያኔ የፖለቲካ ፊትአውራሪዎች ሰሜናዊት ኢትዮጵያ መቀሌ ከተማ መቀመጫቸውን ከአደረጉ ወዲህ በርካታ የሰላም እድሎችን ያመከኑ መሰለኝ፡፡ እነርሱ ጊዜያቸውን ያባከኑት ዝንተ አለም ከመከራ ያልወጣውን የትግራይን ገበሬ ብረት በማስታጠቅ ነበር፡፡ ጥንካሬያቸውንና ድክመታቸውን በሚገባ የሚያጠናውና የሚያውቀው የኢትዮጵያ መንግስትም በትኩረት ይከታተለቸው ነበር፡፡ ሆኖም ግን ይሁንና በወርሃ ጥቅምት ወር መጨረሻ ላይ የህውሃት የፖለቲካ ፊትአውራሪዎች በሰሜን ኢትዮጵያ ትግራይ ክልል ላለፉት 20 አመታት ድንበር ሲጠብቅ በነበረው የኢትዮጵያ ጦር ሰራዊት( የሰሜን እዝ) ላይ ድንገተኛ ጥቃት እንዲደርስበት ለልዩ ሀይላቸው ትእዛዝ በመስጠታቸው ምክንያት በኢትዮጵያ ወታደሮች ላይ ጉዳት መድረሱን ከኢትዮጵያና አለም አቀፍ የዜና አውታሮች ተሰምቷል፡፡ በእውነቱ ለመናገር ልብን ያደማል፡፡ ኢትዮጵያም ሳትወድ በግድ ወደ ጦርነት አውድ ውስጥ ተዶላለች፡፡ የወያኔ ቡድን ጠመንጃ አንጋቾች በሰሜን እዝ ላይ ድንገተኛ ጥቃት በመክፈት ጉዳት ካደረሱ በኋላም የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ክቡር ዶክተር አቢይ አህመድ በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ብለው ኢትዮጵያ የህግ የበላይነትን ለማስከበር ስትል ብቻ ጦርነት ውስጥ መዶል ግዴታዋ ሆኗል ሲሉ ነበር ለኢትዮጵያ ህዝብ የተናገሩት፡፡ በነገራችን ላይ ጦርነት የሰው ልጅን ህይወት ጭዳ እንደሚያደርግ፣ የሀገር አንጡራ ሀብትን ዶግ አመድ እንደሚደርግ ሁላችንም የምንገነዘብ ይመስለኛል፡፡ ሆኖም ግን ኢትዮጵያ ከህውሀት ጋር የገጠመችው ጦርነት በአስገዳጅ ሁኔታ የተከሰተ ነው፡፡ ጦርነቱ የተቀሰቀሰው የህወሀት ጦር በሰሜን እዝ ጦር ላይ ድንገተኛ ጥቃት በመክፈቱ ምክንያት እንደሆነ ከመገናኛ ብዙሃን ተሰምቷል፡፡ በአለም የጦርነት ታሪክ ውስጥ በገዛ ሀገር ጦር ሰራዊት ላይ ድንገተኛ ጥቃት ከፍተው ጉዳት ያደረሱ የዛው ሀገር ተወላጆች ስለመኖራቸው የሚያወሳ መራር ሁነት ያነበብኩ አይመስለኝም፡፡ ወያኔዎች ግን አድርገውታል፡፡ ያሳዝናል፡፡ ማሳዘን ብቻ አይደለም ህሊናን ያደማል ሆድንም ይበጠብጣል፡፡
ከላይ ከሰፈረው መራር ሁነት ተነስተን የወያኔ ፖለቲካ ፊትአውራሪዎች በኢህአዲግ ማእከላዊ ኮሚቴ( ዛሬ ብልጽግና ፓርቲ) የነበራቸውን ስልጣን በመነጠቃቸው እና ዳግም ወደ ማእከላዊ መንግስት ተመልሰው ስልጣን የመያዝ እድላቸው ያከተመለት ስለመሆኑ በቅጡ የተረዱት ስለሆነ ነው በማለት መደምደም ይቻላል፡፡ በአጭሩ ባልበላውም……..በሚል የደካሞች ፍልስፍና ተነሳስተው ነው በሀገር ላይ ዳግማዊ ክህደት የፈጸሙት፡፡ በነገራችን ላይ ክህደት ለወያኔዎች ብርቅ አይደለም፡፡ ወያኔዎች በተደጋጋሚ ግዜ አብልታ ያሳደገቻቸውን ኢትዮጵያን ስለመክዳታቸው በታሪክ ጥቁር መዝገብ ላይ በጉልህ ተጽፎ ይገኛል፡፡
ኢትዮጵያን ዲሞክራቲክ ሀገር እንድትሆን የበኩላቸውን ድርሻ ከመወጣት ይልቅ እነርሱ የመረጡት ጉዞ ከኢትዮጵያ በመነጠል የራሳቸውን ጎጆ ለመቀለስ ሴራ መጎንጎን ነው፡፡ የእነርሱ የህልም እንጀራ ህልም ሆኖ የሚቀር ይመስለኛል፡፡ ምንአልባትም እንኳን አለም አቀፍ እውቅና የተነፈጋት የራስ ገዝ አገዛዝ ለማንበር በለስ ቢቀናቸው መጨረሻው አያምርም፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ የወያኔ ፖለቲካ ፊተአውራሪዎች ፍላጎትና ምኞት ባለፉት 28 አመታት ለሰሩት ግፍ ያለመከሰስ መብታቸው ተጠብቆ እንዲቆይ ነው፡፡( ይህን ጽሁፍ በማዘጋጅበት ጊዜ ህዳር 3 ቀን 2013 ዓ.ም. የኢትዮጵያው ፓርላማ የወያኔ ፖለቲካ ፊትአውራሪዎችን ያለመከሰስ መብት መግፈፉን ከመገናኛ ብዙሃን ተሰምቷል፡፡) ከዚህም እልፍ በማለት የወታደራዊውን ደርግ አገዛዝ ከስልጣኑ በመገርሰሳችን በኢትዮጵያ ሶስት አስርተ አመታት የፈጀው የርስበርስ ጦርነት አንዲያከትምለት ከባድ መስእዋትነት ከፍለናል፣ ሥለሆነም ምስጋና ይገባናል ባይ ናቸው፡፡ ሆኖም ግን ይሁንና አብዛኛው የኢትዮጵያ ህዝብ እንደሚያምነው ሰሜን ኢትዮጵያ ደደቢት በረሃ ላይ ተጸንሶ ወደ ደቡብ አቅጣጫ ዘመቻ በማድረግ የምኒሊክ ቤተመንግስትን የተቆጣጠረው የወያኔ አገዛዝ የደርግን መንግስት ገርስሶ የጣለው ( የኢትዮጵያ ታሪካዊ ጠላቶች፣ የምእራባውያን መጠነ ሰፊ እርዳታ፣ የኢትዮጵያ ህዝብ ደርግን ፊት መንሳቱ ሳይዘነጋ ማለቴ ነው) የኢትዮጵያን ህዝብ ነጻ ለማውጣት አለነበረም፡፡ ወያኔዎች እስትራቴጂክ የሆነ የምጣኔ ሀብት ማግበስበስ አቅድ ነበራቸው፡፡ ስልጣን በያዙበት ጊዜ ያካበቱትን ሀብት የሚረሳ ኢትዮጵያዊ ያለ አይመስለኝም፡፡ ከዚህ ባሻግር አገዛዙ የማእከላዊ መንግስቱን ስልጣን ከተቆጣጠረ በኋላ በኢትዮጵያ ዘመናዊ ታሪክ ውስጥ ታይቶም ተሰምቶም በማያውቅ በከፋፍለህ ግዛ የዘረኝነት አገዛዝ ስልት በመከተል ኢትዮጵያን ወደ ሶስት አስርት አመታት ለሚጠጋ እድሜ ገዝቷል፡፡ ወያኔ አናሳ ቁጥር ያላውን የጎሳ ቡድን እወክላለሁ የሚል ስለሆነ ፣ ኢትዮጵያውያን ቁጭ ብለው በሰለጠነ መንገድ ተነጋግረው ያላቸውን ልዩነት በመሃከላቸው የባቢሎን ግንብ በመገንባት የሚታወቅ እኩይ ቡድን ነው፣በተለይም ሁለቱን ታላላቅ ጎሳዎች ርሰበርስ በማጋጨት ነበር የሥልጣን እድሜውን ያራዘመው፡፡ በዚሁ መሰሪ የፖለቲካ ሴራው አመኃኝነትም ለ28 አመታት በስልጣን ማማ ላይ ተነሰራፍቶ ለመቀመጥ አስችሎት ነበር፡፡
ለሁላችንም ግልጽ መሆን ያለበት ጉዳይ ቢኖር የወያኔ የፖለቲካ ፊትአውራሪዎች የፈጸሙት ሙስና እና የወንጀል ድርጊት በመጋለጡ ምክንያት የሚያሰሙት ኡኡታና አቤቱታ ፍትሃዊ አይደለም፡፡ በኢትዮጵያ የመንግስት ታሪክ እንደ ወያኔ በጎሳ ፖለቲካ የሰከረና ያበደ፣እንዲሁም ጠባብ ቡድን የማእከላዊውን መንግስት ተቆጣጥሮ የሚያውቅ እንዳልነበር በርካታ የስነ መንግስት ምሁራን የሄሱት ጉዳይ ነው፡፡ በአጭሩ ወያኔ የስነ መንግስት ህሙማን ይመስለኛል፡፡
ባለፉት 28 አመታት በኢትዮጵያ ምድር የተፈጸመውን ሙስና ብቻ ጥናት ቢደረግበት ( እርግጥ ነው እንድ ትራንስ ኢንተርናሽናል የመሳሰሉ አለም አቀፍ ድርጅቶች አጥነተውታል) የወያኔ ካድሬዎች የአንበሳውን ድርሻ ይይዛሉ፡፡ ምክንያቱ ደግሞ በጣም ግልጽ ነው ፡፡ የወያኔ ካድሬዎች በርካታ ቁልፍ የሥልጣን ኮርቻዎች፣ ለአብነት ያህል በወታደራዊው ክፍል፣በቢሮክራሲው እና በውጭ ሀገር በሚገኙ የኢትዮጵያ ቆንስላ ጽ/ቤቶች ወይም ኤምባሲዎች አታሼነት እና ባለሙሉ ስልጣን አምባሳደርነት ስልጣን ላይ ( በአውስትራሊያ ሀገር በሚገኘው የኢትዮጵ ኤምባሲ ተሹመው የነበሩት ባልና ሚስቶች አንድ ማሳያ ነበሩ፡፡) ስተፈናጠው ስለነበር ነው፡፡ ስለሆነም በእነርሱ የአዞ እምባ የሚሞኝ የለም፡፡ይህ ማለት የስልጣን ሸሪኮቻቸው ከሙስና ነጻ ናቸው ማለት አይደለም፡፡
በነገራችን ላይ በወያኔ የተጀመረው ጦርነት፣ የትግራይን ህዝብ እንደማይመለከት ሌላው ኢትዮጵያዊና ትግራይ ወንድሞቻችን በእውነትና ምክንያት ላይ ቆመው መረዳት አለባቸው ባይ ነኝ፡፡ የጦርነቱ ፍጻሜ የህግ የበላይነትን ለማስከበር መሆን አለበት የሚለው ሌላው መልእክቴ ነው፡፡ የወያኔ የፖለቲካ ፊተአውራሪዎች የጀመሩት ጦርነት ነጻ ራስ ገዝ ለመመስረት ያለመ ይሁን ወይም የማእከላዊ መንግስቱን ለመቆጣጠር የሚያውቁት ራሳቸው ናቸው፡፡ ሆነም ግን ይሁንና የተጀመረው ጦርነት በፍጥነት መቋጫ ካተገኘለት ሀገሪቱን ለከፋ ጉዳት ይዳርጋታል የሚል የግል ስጋት አለኝ፡፡ ከዚህ ባሻግር በታሪካዊቷ ሰሜናዊት ኢትዮጵያ ክፍል በምትገኘው የትግራይ ግዛት መጠነ ሰፊ ሰብአዊ ጉዳት ሊደርስ ይችላል፡፡ የወያኔ የፖለቲካ ፊትአውራሪዎች ለታሪክና ለትግራይ ህዝብ በእውነት የሚጨነቁ ከሆነ በፍትህ አደባባይ ለመቆም መንፈሳዊ ወኔ መታጠቅ አለባቸው ፡፡ ኢትዮጵያውያን ሁሉ መጠቀም የሚችሉት ከበሳል መሪና ሰላም እንጂ ከጦርነት አይደለም፡፡ የጦርነት ውጤት የህይወት መቅሰፍትና ንብረት ውድመት ብቻ ነው፡፡ ለማናቸውም ቸር ወሬ ያሰማን፡፡
የርስበርስ ጦርነት መጨረሻው ታሪካዊቷን ኢትዮጵያ ብቻ አይደለም የሚጎዳው፡፡ ዳፋው ለቀጠናው ሀገራትም የሚተርፍ ነው፡፡ የጦርነቱ ጊዜ በተራዘመ ቁጥር ኢትዮጵያን ዋጋ ስከፍላታል፡፡ አክራሪ ብሔርተኞችም የጦርነቱን እሳት በሌሎች የኢትዮጵያ ግዛት ለማቀጣጠል እንደማይተኙ ታዝበናል፡፡ እነርሱ ተከባሮ፣ አንቺ ትብሽ በመባባል አንድ ላይ ተፈቃቅሮ ለመኖር የሚደማ ልብ የላቸውም፡፡ ለዚህም ነው በሰሜናዊት ኢትዮጵያ ትግራይ ክልል የህግ የበላይነትን ለማስከበር የተጀመረው ጦርነት በፍጥነት መቋጨት አለበት በማለት ኢትዮጵያዊ የህሊና ጋዜጠኞች በብርቱ የሚያሳስቡት፡፡ ዝነኛዋ የፍትህ መጽሔት በአንክሮ እንዳሳሰበችው ‹‹ የአንበጣ መንጋና የክረምቱ ዝናብ አለመመጣጠን ከሚፈጥረው ቀውስ ባሻግር ጦርነቱ ሊያመጣ የሚችለውን ተጨማሪ ችግር ግምት ውስጥ በማስገባት የትኛውንም መንገድ ተጠቅሞ ( የሲቪል ዜጎችን አደጋ ላይ እንዳይወድቁ የሚደረገው ጥንቃቄ እንደተጠበቀ ሆኖ ማለቴ ነው ፡፡) ጦርነቱን መቋጨት የመንግስት እዳ ነው፡፡ ቀውስንና ወንጀልን የሚጠየፉ ዜጎችም ለዚህ ተልእኮ ስኬት የድርሻቸውን ሊወጡ ይገባል፡፡ ››
የኢትዮጵያ መንግስት የህግ የበላይነት ለማስከበር የሚያደርገውን ጦርነት በፍጥነት መቋጨት ከተሳነው ወደ ሌሎች የሀገሪቱ ክፍሎች ግጭቶችን ለማስፋፋት አሰፍስፈው የከንቱ ከንቱዎች በር ይከፍታል የሚል የግል ስጋት አለኝ፡፡ ይህም ብቻ አይደለም የአፍሪካው ቀንድ ሀገራትም ሰላም ሊናጋ ይቻለዋል፡፡ ሥለሆነም የኢትዮጵያ መንግስት የጀመረውን የህግ የበላይነት የማስከበር ጦርነት በፍጥነት ለመቋጨት መትጋት አለበት፡፡
ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ድርጅቶች፣የኢትዮጵያ ህዝብ፣ የሲቪል ማህበረሰቡ አባላትና መሪዎች የተጀመረው የህግ የበላይነትን የማስከበር ጦርነት ወደየርስበርስ ጦርነት እንዳይቀየር የራሳቸውን ድርሻ መወጣት አለባቸው፡፡ በተለይም በዲፕሎማቲክ ትግሉ መንግስትን ማገዝ አለባቸው፡፡ ጦርነቱን ማን እንደጀመረው፣ የኢትዮጵያ መንግስት የህግ የበላይነት ለማስከበር ጦርነት ውስጥ ስለመዶሉ በተመለከተ፣ ጦርነቱ የሚካሄደው በኢትዮጵያ የፌዴራል መንግስት ወታደሮችና በህውሃት ልዩ ሀይል ታጣቂዎች መሃከል ስለመሆኑ፣ የወያኔ ልዩ ሀይል አባላት በሰሜናዊት ኢትዮጵያ ትግራይ ክልል ድንበር ሲጠብቅ፣ ሰላም ሲያስከብር በነበረው የሰሜን እዝ ወታደሮች ላይ ሳይታሰብ በውድቅት ለሊት ተኩስ በመክፈት ጉዳት ስለማድረሳቸውና ኢትዮጵያን ስለመክዳታቸው፣ በዚህም ምክንያት ጦርነቱ እንደተጀመረ ለውጪው አለም ማስረዳት ያለባቸው ይመስለኛል፡፡
ተቀማጭነታቸው በሰሜን አሜሪካና በአውሮፓ ያደረጉ ሰባት የኢትዮጵያ ሲቪክ ድርጅቶች በጋራ በመሆን የኢትዮጵያ መንግስት የህግ የበላይነትን ለማስከበር፣ የህወሃት የፖለቲካ ፊትአውራሪዎች ወደ ህግ ፊት ለማቅረብ በትግራይ ውስጥ የጀመረውን ሰፊ ወታደራዊ ዘመቻ የአለም አቀፍ ማህበረስብ ትክክለኛውን ግንዛቤ እንዲጨብጥ፣ ብሎም እንዲደግፍ ባለ ሶስት ገጽ ደብዳቤ ማሰራጨቱን ከተለያዩ ማህበራዊ ድረገጾች ላይ ማንበቤን አስታውሳለሁ። ደብዳቤው ለተባበሩት መንግስታት፣ ለአፍሪካ ህብረት፣ ለአለም አቀፍ ሚዲያ ተቋማት፣ ለልዩ ልዩ አለም አቀፍ ተቋማት እንዲደረ መደረጉንም አንብቤአለሁኝ።
ጦርነቱ በተጀመረ ማግስት የህወሃት/ትነግ የአለም አቀፍ የፕሮፖጋንዳ ማሽነሪ ፣ ሌሎች ጽንፈኛ ሃይሎች፣ ኣንዲሁም ባእዳን ጋዜጠኞችና ምሁራን ጋር በማበር በአለም አቀፍ ደረጃ በሚዲያዎች፣ በፓርላማ አባላት፣ በሶሻል ሚድያ የሚደረግ የተቀነባበረ ዘመቻ በኢትዮጵያ ውስጥ እየሆነ ያለውን፣ ግጭቱ መቼ፣ ለምን፣ ከምን ተነስቶ ለሚሉ ጉዳዮችን በሚመለከት በርካታ የሃስት ትርክቶች ከማስራጨትም አልፎ “የእርስ በእርስ ጦርነት” እንደሆነ፣ መንግስት ተገዶ የገባበት መሆኑ እውነታው ሆኖ ሳለ “ትግራይን ለመውረር” እንደሚደረግ ለማቅረብ የተሄደበትን ውዥንብሮችና ውሸቶችን ርቀት ለማጥራት በማሰብ ድርጅቶቹ በጋር ስብሰባ በማድረግ የተዘጋጀ ደብዳቤ ስለነበር በእኔ በኩል ምስጋናዬን ሳቀርብ በታላቅ አክብሮት ነው። የዚህን ደብዳቤ ይዘት መነሻ በማድረግ የኢትዮጵያ ጉዳይ የሚያሳስባችሁ ኢትዮጵያውያን በምትገኙባቸው ሀገሮች መንግስታት፣ ለጋዜጠኞች፣ ለፓርላማ አባላት፣ ለሲቪክ ተቋማት ፣ በተለይም ጽንፈኞቹና የህወሃት አባላት የውጭ ተባባሪዎች ትኩረት ያደረጉባቸውና ፡ የተሳሳተ ግንዛቤ ያላቸውን፣ የተሳሳተ መግለጫ ላወጡ ልዩ ልዩ የመንግስትና ከመንግስት ውጭ የሚገኙ ተጽእኖ ፈጣሪዎች ፣ እንዲሁም ለሚዲያዎች፣ ጋዜጠኞች በተለያዩ መንገዶች እንድታሳውቁ ሳስታውስ በታላቅ አክብሮት ነው። የኢትዮጵያ መንግስትም ቢሆን በመላው አለም በሚገኙ ኤምባሲዎቹ አማካኝነት የህግ የበላይነትን ለማስከበር ከሚያደርገው ትግል ባሻግር ለአለም አቀፉ ህብረተሰብ የማሳወቁን ሂደት በተጠናና እውቀት መሰረት ላይ ሆኖ ቢቀጥል ውጤታማ ይሆናል ብዬ አስባለሁ፡፡
ታሪክ ቦታና ጊዜው ይለይ እንጂ ራሱን ይደግማል። በኢራቅ ጦርነት ወቅት ሳዳም ሁሴን እስራኤልን ወደ ጦርነቱ ለማስገባት ሶቬየት ሕብረት ሰራሽ ስከድ ሚሳይሎቹን ወደ እስራኤል ተኩሶ ነበር ። ይህም ዐረቦች እስራኤል ጦርነቱ ውስጥ ከገባች ይረዱኛል በሚል እሳቤ ነው ። ይህንን ያወቁ እስራኤሎች ወደ ጦርነቱ አልተጎተቱለትም ። ውስጥ ውስጡን ግን መርዳታቸውን አላቆሙም ። ውጤቱም ለእስራኤል አስጊ ያልሆነች ኢራቅን መፍጠር ሆነ።
ዛሬ ደግሞ ወያኔ ኤርትራ ላይ ሮኬት መተኮሱን ከዜና አውታሮች ሰምተናል። ኤርትራን ወደ ጦርነቱ የመጎተት ሙከራ ይመስለኛል ። ከወዲያኛው ሀገር ተመሳሳይ ምላሽ አለመሰጠቱ ብልህነት ይመስለኛል፡፡ ለኤርትራ የፖለቲካ ሰዎቸም ይህ የሚጠፋቸው አይመስለኝም ። ወያኔ ማን እንዲደግፈው ነው ይህንን የሚያደርገው? የሚል ጥያቄ ሊነሳ ይችላል። የዶክተር ቴድሮዎስ አድሃኖም የግብጽ ጉብኝት እውነት ከሆነ ከሰሞኑ እንቅስቃሴው አንጻር የሚጠረጠር ነው። የኢትዮጰያ መንግስትም ይህንን መከታትል ይኖርበታል ብዬ አስባለሁ።
እነ ሳዳም የመጨረሻው ሰአት ላይ ይታዩባችው የነበሩት ባህርዮች ሁሉ ዛሬ ወያኔዎች ላይ እያየናቸው ይመስለኛል ። ጦርነቱን መቀጠል እንደማይችሉ ያወቁትም ይመስለኛል ። የማርያም መንገድም ያጡም ይመስላል። ወያኔ ወደ ስልጣን ለመመለስ በተለያዩ የኢትዮጵያ ግዛቶች የርስበርስ ግጭቶች እሳትን ማቀጣጠል የሚለው የትግል ስልት አለም አቀፍ ፍርድ ቤት የሚያስቀርብ መሆኑን ከማይካድራ በኋላ ተረድተውታል። ለዚህም ነው እስከ መሰዋዕትነት ድረስ እንዋጋለን የሚል መግለጫ ዶክተር ደብር ጽዮን የሰጡት ።
የወያኔ ሁኔታ አሁን ባለው ሁኔታ እዳው ገብስ ይመሰላል። ዋናው ጥያቄ ከድል በኃላ እንዴት ነው ሃገሪትዋ የምትጓዘው? የሚለው ይሆናል። ጊዜው ሲፈቅድ እንመለስበታልን ።
ንሕና ኣብ ሽወደን፡ ኵሉ ሰብ ምእንቲ ብቐሊሉ ስራሕ ክረክብ፡ ናይ ትምህርቲ ዕድል ክረክብ ንደሊ ኢና። ስለዚ እዩ መብዛሕትኡ ግዜ ንኽትምሃር ዝኾነ ክፍሊት ዘይብሉ። ኣብ ርእሲ’ዚ፡ ኣብ ሽወደን ንኽትነብርን ክትምሃርን ምእንቲ ቀሊል ክኸውን፡ ቍጠባዊ ሓገዝ ክትረክብን ገንዘብ ክትልቃሕን መሰል ክህልወካ ይኽእል እዩ።
እቶም ስደተኛታት ዝኾንኩም ኣብ ሽወደን ክትመሃሩ እትደልዩ ሰባት፡ ካብ በዓል-መዚ ሓገዛት ትምህርቲ (CSN)፡ ብነጻ ዝወሃብ ገንዘባዊ ሓገዝ ክትወሃቡን ከምኡ ውን ንሱ ምስዘይኣኽለኩም ክትልቕሑ ውን ትኽእሉ ኢኹም። እዚ ዕድል’ዚ ኸኣ፡ ድጋፍ-ትምህርቲ (studiestöd) ተባሂሉ ይጽዋዕ። ድጋፍ-ትምህርቲ፡ ነቶም ዝመሃሩ ሰባት ትምህርቶም ኣብ ዝከታተሉሉ እዋን፡ ምስ ክራይ፡ መግብን ካልእ ዘድልዮም ነገራትን ዝተኣሳሰረ ወጻኢታት ንምሽፋን ተባሂሉ ዝወሃብ ድጋፍ እዩ።
ዕድመን ደረጃ ናይቲ ክትመሃርዎ ዝደለኹም ትምህርትን መሰረት ዝገብር፡ ዝተፈላለየ ዓይነታት ድጋፍ ኣሎ። እቶም ኣዝዮም ፍሉጣት ዝኾኑ ዓይነታት ድጋፍ እዞም ኣብ ታሕቲ ሰፊሮም ዘለዉ እዮም:
ዋላ ሃገር ቀይሩ፡ እቲ ዝተለቃሕኩሞ ገንዘብ ክትመልስዎ ኣለኩም። ኩሉ’ቲ ዝተለቃሕኩሞ ገንዘብ ኣብ ሓደ ግዜ ክትከፍልዎ ኣይኮንኩምን ትሕተቱ። እንታይ ደኣ፡ በዓል-መዚ ሓገዛት ትምህርቲ (CSN) ነቲ ልቓሕ ኣብ ብዙሕ ዓመታት ክኽፈል ከምዘለዎ እዩ ዝገብረልኩም። ክንደይ ክትከፍሉ ኣለኩም፡ ንኽንደይ ዝኸውን ግዜ`ኸ ዝብል ነገር ኣብ መጠን ናይቲ ዝተለቃሕኩሞ ገንዘብን ወለድን እዩ ዝምርኮስ።
ድጋፍ ምጅማር ትምህርቲ (Studiestartsstöd) ነቶም ነነዊሕ ግዜ ስራሕ ዘይነበረኩም ሰባት፡ እሞ ኸኣ ስራሕ ንምርካብ ናይ መባእታ ወይ ውን ካልኣይ ደረጃ ትምህርቲኹም ከተጠናቕቑ እትደልዩ ሰባት፡ ዝምልከት ድጋፍ እዩ። ድጋፍ ምጅማር ትምህርቲ፡ ልቓሕ ዘይብሉ ሓገዝ ጥራይ ኮይኑ፡ ምሉእ ሰዓታት እትመሃሩ ምስእትኾኑ፡ እንተነውሐ ን 50 ሳምንታት ጥራይ ዝወሃበኩም ሓገዝ እዩ።
እዚ ድጋፍ`ዚ ይገበኣኩም ድዩ ኣይግበኣኩምን ዝግምገም ኣካል፡ ምምሕዳር ከተማኹም እዩ። ኣብ ምምሕዳር ከተማኹም ብምኻድ ኢኹም ውን እዚ ድጋፍ ንኽወሃበኩም እተመልክቱ። ነዚ ድጋፍ ንምርካብ ብቀጥታ ብመንገዲ በዓል-መዚ ሓገዛት ትምህርቲ (CSN) ምምልካት ኣይከኣልን እዩ።
በዓል-መዚ ኢምግረሽን ከም ስደተኛታት ወይ ውን ዑቕባ ዘድልዮም ሰባት ዘይኮነ፡ ካልእ ምኽንያታት (synnerligen ömmande omständigheter) መሰረት ጌሩ መንበሪ-ፍቓድ ዝሃበኩም ምስዝኸውን።
ምስ ካልእ ስድራቤት (familjehem) ወይ ውን ኣብ መንግስታዊ መዕቈቢ ህጻናት (HVB-hem) ትቕመቱ ምስእትኾኑ ድጋፍ ትምህርቲ ናይ ምርካብ መሰል ኣለኩም። ኮይኑ ግን እዚ ዝስዕብ ነጥብታት ከተማልኡ ኣለኩም፡
መንበሪ-ፍቓድኩም ዘይወደቐ ክኸውን ኣለዎ። ቀዋሚ ድዩ ወይ’ሲ ናይ ግዜ ገደብ ዘለዎ ፍቓድ’ዩ ዝብል ግን፡ ኣገዳሲ ኣይኮነን። ትምህርታዊ ድጋፍ ናይ ምርካብ መሰልኩም፡ ካብታ መንበሪ-ፍቓድኩም ዝወሰድኩምላ ሰሙን ዝጅምር መሰል እዩ።
መንበሪ-ፍቓድኩም ምስዝወድቕ ውን፡ ድጋፍ ትምህርቲ ናይ ምርካብ መሰል ገና ክህልወኩም ይኽእል እዩ። እዚ ንኸኸውን ግን፡ እታ ዝነበረትኩም ፍቓድ ከይወደቐት እንከላ፡ እቲ ፍቓድ ክናዋሓልኩም ዘመልከትኩም ምስእትኾኑ እዩ። ስለዝኾነ ከኣ፡ ፍቓድኩም ኣብ ግዜ ክናዋሓልኩም መታን፡ ኣቐዲምኩም ናብ በዓል-መዚ ኢምግረሽን ከተመልክቱ ኣለኩም!
ባህሪ ናይቲ ዝነበረኩም መንበሪ-ፍቓድ ምስዝቕየር፡ ብዝቐልጠፈ ንበዓል-መዚ ሓገዛት ትምህርቲ (CSN) ክትውከሱ ኣለኩም። ንሕና ኸኣ ብወገና ምቅይያር መንበሪ-ፍቓድኩም ነቲ ናይ ድጋፍ-ትምህርቲ መሰልኩም፡ ይጸልዎ ድዩ ወይስ ኣይጸልዎን ብምርኣይ፡ ዝግበኣኩም መጠን ድጋፍ ከምእንኸፍለኩም ንገብር። ከም ኣብነት፡ በዓል-መዚ ኢምግረሽን ነቲ ፍቓድኩም ናይ ምንዋሕ መጠየቕታኹም ክነጽጎ ወይ ውን ንዝነበረኩም መንበሪ-ፍቓድ ክስሕብዎ ይኽእሉ። ከምዚ ምስዘጋጥም ከኣ፡ ነቲ ዘጋጠመ ምቅይያራት ብቑልጡፍ ክትሕብሩና ኣለኩም።
እዚ ልቓሕ፡ ነቶም ስራሕ-ኣልቦ ዝኾንኩም ካብ 18 ክሳብ 47 ኣብ ዘሎ ክሊ-ዕድመ እትርከቡ ሰባት፡ ዝወሃብ ልቓሕ እዩ። እዚ ናይ ምልቃሕ ተኽእሎ፡ ንኹሎም ስራሕ-ኣልቦ ዝኾኑ ሰባት ብኣልማማ ዝምልከት ዘይኮነስ፡ ገለ ተወሳኺ ክማላእ ዝግብኦ ቅጥዕታት ውን ኣሎ እዩ። እንተበዝሐ፡ 15000 ጥራይ ኢኹም ክትልቅሑ እትኽእሉ። እቲ እትልቅሕዎ ገንዘብ ከኣ፡ መምርሒ-ፍቓድ ወንኑ ይትወንኑ ብዘየገድስ፡ ክትመልስዎ ኣለኩም።
ብመንገዲ ናይቶ ብምምሕዳር ከተማታት ዝግበር ምቕባል ሓደስቲ-ስደተኛታት ዝመጻእኩም እንተ ኾይንኩም፡ ነቲ ሓድሽ ዝወሃበኩም ገዛ ዝኸውን ኣቊሑን ካልእ ንብረትን ንምግዛእ፡ ካብ በዓል-መዚ ድጋፍ ትምህርቲ (CSN) ገንዘብ ክትልቅሑ ትኽእሉ ኢኹም። እቲ ዝግዛእ ንብረት ከም ንኣብነት፡ ዓራት፡ ሸሓኒታት፡ ድስቲ ከምኡ ውን መናብር ክኸውን ይኽእል። እዚ ገንዘብ ግን ኣስቤዛ፡ ወረቐት ሽንቲ-ቤት ወይ ውን ክራይ-ገዛ ንምኽፋል ክውዕል ኣይግባእን። እዚ ልቓሕ’ዚ ኸኣ፡ ልቓሕ መግዝኢ ኣቊሑ ገዛ ወይ ውን (hemutrustningslån) ተባሂሉ ይጽዋዕ።
ክንደይ ዝኸውን ገንዘብ ክትልቅሑ ትኽእሉ፡ ቊጽሪ ኣባላት ስድራቤትኩም ክንደይ እዩ፡ እቲ ገዛ`ኸ ንብረት ኔሩዎ ድዩ ወይሲ ባዶ እዩ ኔሩ፡ ክንደይ ዘኽውን ገንዘብ`ከ ኣለኩም፡ ዝብል ረቋሒታት መሰረት ዝገበረ እዩ።
ኣካያዲ ስራሕ ኤጀንሲ መራኸቢ ሓፋሽ ትግራይ ዝነበረ ጋዜጠኛን ደራሲን ብርሃኑ ኣባዲ ኣብ መንግስታዊ መሓውር ይኹን ኣብ ኣዋጅ ዘየለ ብቤት ፅሕፈት ህውሓት ዝመራሕ ናይ ውድብ ኣካል ሚዲያ ኮሚቴ ኣብ መዓልታዊ ስራሕ ጣልቃ እናኣተወ ከምዘጸገሞ ይገልፅ።
ኣቶ ብርሃኑ እዚ ጣልቃ ናይ ምእታው ተግባር እቲ ዝድለ ለውጢ ዕንቅፋት የጋጥሞ ከምዘሎ ዘመላኽት እዩ ኣብ ውሽጢ ህውሓት ደለይቲ ለውጢ ፀብለልታ ኣይረኸቡን የግዳስ ለውጢ ዘይደልዩ ወገናት ሕዚ እውን ምስ ሓይሎም እዮም ይብሉ።
ኣባል ፖሊት ቢሮን ምኽትል ሓላፊ ቤት ጽሕፈትን ህውሓት ኣቶ ጌታቸው ረዳ ብወገኖም ኮሚቴ ሚድያ ኣጠቓላሊ ኣንፈት ካብ ምትሓዝ ወፃኢ ኣብ መዓልታዊ ሰራሕ ጣልቃ ኣይኣትውን፡ ኣቶ ብርሃኑ ካብ ሓለፍነቱ ዝተለዓለ እውን እቲ ዝድለ ለውጢ ስለዘየምፀአ እዩ ኢሎም።
ብኣቶ ብርሃኑ ዝተለዓለን ናይ ትግራይ ኣክቲቪስት የልዕልዎ ዘለው እቲ ለውጢ ክቕየር ይኽእል እዩ ዝብል ስግኣት ክምልሱ ከለው ኣቶ ጌታቸው ኣብ ውሽጢ ህውሓት ንለውጢ ዝድግፍን ዘይድግፍን ዝበሃል ከምዘየለውን እቲ ለውጢ ክዕንቀፍ እዩ ኢሎም ስግኣቶም ዝገልፁ እውን ክሰግኡ ከምዘይብሎምን ገሊፆም ኣለው።
የዶ/ር አብይ መሾም “ይህንን ክፉ ቀን የኦሮሞ ወጣቶችን አስታግሶ ለማለፍ” ይሆን? የዶ/ር መረራ ጥያቄ ለአሜሪካ ድምጽ ሬዲዮ ቃለምልልስ የሰጡት የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግሬስ ሊቀመንበር ዶ/ር መረራ ጉዲና በአዲሱ ጠ/ሚ/ር ሹመትና የወደፊት የኢትዮጵያ ፖለቲካ አካሄድ ከኢህአዴግ ድርጅታዊ አሠራር አንጻር ትንታኔ ሰጥተዋል። “ኢህአዴግ ለምን ተዘጋጅቷል?” የሚሉት መረራ ቀለል ያሉ መሠረታዊ ጥያቄዎችን ያስከትላሉ፤ “ለነጻና ፍትሃዊ ምርጫ፤ ለሃቀኛ የፖለቲካ ውድድር (ኢህአዴግ) ተዘጋጅቷል ወይ?” በማለት ይጠይቃሉ። ራሳቸው ሲመልሱትም “ይህንን ካሁኑ ለመገመት ያስቸግራል” ይላሉ። የጠ/ሚ/ሩ ተስፋ የተሞላበትን ንግግሮች ሁሉ መልካም መሆናቸውን ቢገልጹም እርሳቸው እንደ ዜጋ እና ድርጅታቸውም እንደ አንድ የፖለቲካ ፓርቲ የአብይ አህመድን ንግግሮችና የወደፊቱን ሁኔታ “ጥንቃቄ የተሞላበት … [Read more...] about አብይ አህመድ፤ ለክፉ ቀን የታሰበ የኦሮሞ ወጣቶች ብሶት ማስታገሻ?
የሣር ትራክተር ትራክ መቀመጫዎች, የግብርና የትራክተር መቀመጫ, የጭነት መኪና አሽከርካሪ ወንበር, የብረት የትራክተር መቀመጫዎች, አዲስ ዩኒቨርሳል የትራክተር መቀመጫ, የመተኪያ ሣር ማጨጃ ወንበር,
እነዚህ ሰዎች ምን ይሻላቸዋል? አታማክራቸው አትረዳቸው ነገር ጅራታሞች! ዝም አይባል ነገር ምላሳሞች! እኛ መልስ አንስጥ ነገር፡ ባህላችን ተግባር እንጂ ወሬ ስላልሆነ የጨነቀ ነገር ሆኖ ቀረ፡፡ ብዙ ጊዜ የአገራቸው ሰዎች እርስ በርስ ሲሰዳድቡ፡ በሰይጣን ሲመስሏቸው ይሰማል፡፡ ሆኖም ሰይጣን የልኬትና የማመዛዘን እጥረት የለበትም፡፡ ምናልባትም ቻይናዎች እንደሚሉት፡
የሚለው አባባል የበለጠ ሊገልጻቸው ይችላል፡፡ እንደዛም ሆኖ የእለት ጉርስ የማያገኝ፡ በመንፈስም በስጋም የተጎዳን ምስኪን ድሃ ጋር አንድ ሙቀጫ አስገብቶ መውቀጥም ተገቢ አደለም፡፡እነዛ ማሳቸው በአንበጣ ሲወረር አንዲት ላስቲክ ላይ አመድ እየናጡ አርተራይተስ በበላው ጉልበት አንበጣውን ሊያባርሩ ሲሞክሩ ከሚታይ አሰቃቂ ትእይንት፡ እንደሰው ጠጋ ብለህ ብታጎርሳቸው ትመርጣለህ፡፡ እንደ ጎረቤት፡ አንበጣው ወደመንደርህ ሳይደርስ በፊት ብታጠፋላቸው የጋራ ጥቅም ነው፡፡ የኛ ጸረ አንበጣ አይሮፕላኖች እኮ የዘፈን ክሊፕ ሲሰራባቸው ነው የከረመው፡፡
በተሸበሸበ ቆዳ የተሸፈነ አጥንት በግንባራቸው መሬቱን እየቆፈሩ፡ እርግማኑን እንዲያነሳላቸው ምህላ የሚያደርጉት የትግራይ እናቶች ግና የሰማቸው መለኮት አልነበረም፡፡ ጭራሽ በደም የተነከረ መከራ ይዞባቸው መጣ፡፡ ድሃ ልጆቻቸውን እየቀረጠፈ የሚበላ እብሪተኛ ደንቆሮ የሰው አንበጣ በቁማቸው ግጦ ጨረሳቸው፡፡ ታዲያ ይህንን ግፍ፡ ግፈኛውን ለየቶ ገፈት ቀማሹን የሚያክም መላ እንዲፈጠር ሲገባው፡ ባለው መከራ ላይ የእፉኝት ምላሳቸውን እየዘረጉ ህዝባቸውን የሚያሰድቡ የጃንዳ ትራፊዎች ጥቂት አደሉም፡፡ ድሮስ ከድንቁርና ምን እርባና ሊወጣ? በቁማቸው ተገንድሰው ጉድጓድ የሰፈሩ ውዳቂዎች ተነስተው ሰው ይሆናሉ ማለት ዘበት ነው፡፡ የኢትዮጵያ መከላከያ ቲቪ እንዳሳየው በምርኩዝና በቃሬዛ እየተደገፉ የወጡት ሰዎቻቸው እህል ሲቀርብላቸው፡ እንጀራውን ስትጎትት የታየችው የስብሃት ሚስት ናት፡፡ ዛሬ ቀን ጥሏት የነዛ እናቶች ረሃብ ሰቆቃ እነደጥላ ተከትሏት ሄዶ፡ በረሃብ የተላወሰ አንጀቷን ለማስታገስ በካሜራ ፊት ስትስገበገብ ታየች፡፡
ዛሬ ትግራይ ሰው ካላት፡ ያለአቅማቸው፡ ከጎረቤት አገር መላከፍ ሳይሆን ያለባቸው አፋቸውን ዘግተው በውሽት ብዛት ፈንድታ የወደቀች ክልላቸውን ነው ማቅናት ያለባቸው፡፡ ዛሬ በጥሞና በራቸውን ዘግተው መመካከር ነው ያለባቸው እንጂ በዚህ ዘመን አሳፋሪ ስራ ሰርቶ ቀሚስ ለብሶ ለተደበቀ ዱርዬ አደባባይ ወጥቶ መለፍለፍ አደለም፡፡ አቅማቸውን ሳያውቁ የለፈለፉት ጌቶቻቸው ያለቀባሪ በየሸለቆው በስብሰዋል፡፡ ያ ክፉ አንደበት ዳግም ላያወራ ተዘግቷል፡፡ በትምክህት የተወጠረው ገላቸው እንዳይሆን ሆኖ እንደ ጌሾ በየፌስቡኩ ተሰጥቶ መሳለቂያ ሆኗል፡፡ & yet, የዘሬን ከተውኩ ይዘርዝረኝ እንዲሉ፡ የወደቀ የጌቶቻቸውን ሬሳ ይዘው የሚመጻደቁና የትግራይን ህዝብ እልቂት ከቁብ ያልቆጠሩ ካድሬዎች አጀብ አስብለውናል፡፡ ድንቁርናም ለካ
ተብሎ ሲዘፈን ባህሩን የመረከቢያ ጊዜ ደርሶላቸው ያልተደሰተ፤ እዚህ ታሪካዊ ትእይንት ላይ አሻራውን ለማስፈር ያልጓጓ፤ ያልታጠቀ፤ የኢሳያስን እጅ እንቆርጣለን ብሎ ያላስጨፈረ ፤ እንቀብራለን ብሎ ያልፎከረና ያላውካካ አልነበረም፡፡ ጥጋብ ልኩን አልፎ ""የኤርትራ ሰራዊት ና ግባ፡፡" ''የኤርትራ ሕዝብ ና አብረኸን ኑር! ይህን ብቻውን የቀረ ደካማ መንግስት አፍንጫውን ሰብረን እናድማው፡፡'' እያሉ ለአመታት ሲያቅራሩ፡ እውነትም አንዳች የተማመኑበት ነገር አለ ያስብላል፡፡ የኛ ሰዎች ግና አልዘፈኑም፤ አላቅራሩም፤ አልፎከሩም፡፡ ስራቸውን ሲጨረሱ፡
ብለው ለዘፈናቸው በጉራ ሳይሆን በምክር አጸፋ መለሱ፡፡ ዘፈናቸው ግን ባዶ አልነበረም፡፡ብምእራብ እንድትወጣ ያዛዟትን ጸሃይ በምስራቅ እንድትወጣ ፈቅደውላት ነው፡፡
እንደዛም ሆኖ፡ እኒያ ጠላ ሸጠው፤ቆሎ ሸጠውና በድህነት ማቀው ያሰደጓቸው፡ የድሃ ልጆቻቸውን ደሞዝ እንከፍላችኋለን እያሉ ያስታጠቋቸው፡ በልተው ያልጠገቡ ህጻናት በማያውቁት ጦርነት በየሜዳው አልቀው የአሞራ ሲሳይ ሆነዋል፡፡ በሺዎች የሚቆጠሩ አገር ተረካቢ ትውልድ ከርሳቸው ሞልቶ የማይጠግብ ሞት ለቀረባቸው አዛውንት ሲባል በየበረሃው ተደፍተው ቀርተዋል፡፡ይህ ሁሉ የብዙዎቹ የትግራይ ህዝብ ኃዘን ነው፡፡ በከንቱ ደማቸው ለፈሰሰ ህጻናት፡ የግፍ አምላክ ነፍሳቸውን ይቀበል፡፡ እነዚያ በመከራ ያሉት እናቶችም፡ ሩህሩኋ ማርያም እንባቸውን ታብስ፡፡ ጊዜያዊው መንግስት ጠንክሮ ከመከራቸው ያወጣቸው ዘንድ መልካም ምኞት አለን፡፡ ከአሁን በኋላ፡ እንደቀደመው ስርአት ስንሳደብና ስንወጣጠር እንኖራለን የምትሉ ከሆነ፡ ስራችሁ ያውጣችሁ፡፡
ከዚህ በተረፈ ግና እኛ ሰዎች ነን፡፡ የተትረፈረፈ አክናፋት ኖሮን፤ ሊገድለን ሊያጠፋንና አገራችንን ሊወር በግላጭ የሚመኝ ደንቆሮ ዱርዬን ''እጃችንን አጣምረን አንጠብቀውም፡፡'' አገራችንና ህዝባችንን የመጠበቅ ሃላፊነት አለብን፡፡ ጦርነት መጥፎ ነው፡፡ እርጥብ ከደረቅ ያነዳል፡፡ እየለየህ መግደልም አይቻልም፡፡ እንደውም የኤሪትሪያን ዲፌንስ ፎርስ ጥበቡ የታየበት በአጭር ውጊያ በትንሽ ኪሳራ የተጠናቀቀ ነበር፡፡
በደናቁርት የፈሪ በትር በተተኮሰባቸው ሚሳይል ልክ ቢያወራርዱ ኖሮ፡ ለወሬ ነጋሪ የሚተርፍ ሰው ሆነ፡ ለማስታወሻ የሚቀር ከተማ አይኖርም ነበር፡፡ ትእግስትና ማስተዋል የታከለበት፡ ጃንዳን መርጦ የመምታት ኦፐሬሽን ግን በተሳካ ሁኔታ ተፈጽሟል፡፡ ይህም ከታላላቅ ኃያላን አገር ጀምሮ እስከ ተራ ሰው ድረስ ላሳዩት ሃላፊነትና እርጋታ የተላበሰ ዝምታ የዋጠው "ኢትነግር ገድላቸው'' በደማቅ ወርቅ ጽፈዋል፡፡ ከአፋዓበት ያላነሰ አድናቆት በየሜዳው ተዘርግፏል፡፡ ኃያላንን እንደሓይላቸው ግዜ ጠብቆ ማርገፍ፤ ድኩማንንም ኮቴ አጥፍቶ ማርገፍ!!! የጦርነት ውሎው አንድ አይነት ነበር ለማለት ሳይሆን ለየሁኔታው የሚመጥን ጥበባቸውን እንደገና ያሳዩበት! ለማለት ነው፡፡
ታዲያ! ሁሉ በእጃቸው ሁሉ በደጃቸው የነበረ በዲሲፕሊኑ የሚታወቅ ''ኤሪትሪያን ዲፌንስ ፎርስ'' እናንተ እንደምትሉት ድስታችሁን ወይ በራችሁን አደለም የሚሰርቀው፤ ቢፈልግ ኖሮ፡ ከድስታችሁና ቁሻሻ ህሊናችሁ ጋር ነበር የሚደፈጥጣችሁ፡፡እናም ዛሬ ወጥታችሁ አትለፈልፉም ነበር፡፡ አደለም የተገለገላችሁበትን ርካሽ እቃ ለመዝረፍ፡ሙሉ ትግራይን ለመደምሰስ በቂ ምክኒያት ነበረው፡፡
ሚሳይሉን ስትወረውሩ እኮ አስመራን እስከ ህዝቧ ለማጥፋት ነበር፡፡ ምጸዋ፤ ደቀምሓረ፤ ሰንዓፌና መሰል ከተሞችን ለጊዜው የማይጠቀስ ቁጥር ያለው ሚሳይል በወረወራችሁት ልክ በጸረ መቃወሚያ ባይመታ ኖሮ፡ የሚተርፍ ከተማና ህዝብ አይኖረንም ነበር፡፡ ንቁ ሰራዊት ብልህ መንግስት ባይኖረን፤ ዛሬ አመድ ለብሰን የምናለቅሰው እኛ ነበርን፡፡ ስለዚህ ሙሉ አለም የሚመሰክርባችሁን ወንጀል፤ ብዙ አገራት ያወገዛችሁን ፡ ዉጉዝ ከመ አርዮስ ተግባራችሁ አጸፋ ቢመለስም እኮ ምንም አባታችሁ አታመጡም ነበር፡፡
ደህና አድርገን ከተማችሁን፤ቅርሳችሁን ፋብሪካችሁን፤ እየመራረጥን ብንወቅጥም ኖሮ እኮ ጠያቂ የለንም፡፡ ዋናው ፍላጎታችን፡ የምስራቅ አፍሪካን ካንሰር ለይቶ መቁረጥ ስለነበር የተሳካ ቀዶ ጥገና አድርገን ወጥተናል፡፡ካስፈለገ፡ እንደ ስዩም ግንባር ምላሳችሁን ብቻ ለይተን መምታትም አያቅትም!
አሁን ሞትን ደከምን ላለማለትና ነገር ለማስቀየስ፡ ይሰርቃሉ፤ ሰው ይገላሉ፤ ሴት ይደፍራሉ ብትሉ ሂሳቡ አይስማማም፡፡ አደለም እቃችሁ ነፍሳችሁ ዋስትና የላትም፡፡ ቀደም ብዬ ሰይጣን ማስላት እንድማይቸግረው ሰይጣን እንዳይደላችሁ የገለጽኩት አዝኜላችሁ አደለም! ማስላት የሚያቅታችሁ ደንቆሮ ስለሆናችሁ ብቻ ነው፡፡ እንጂማ ሴት አደለም ወንድ ጋር ከተደፋፈራችሁ እኮ ቆያችሁ፡፡ ማነው እንዴ " Rainbow for Children." የሚባል የሰዶሞች ግብረሰናይ አስገብቶ፡ የትግራይን ወጣት የበከለው? ማነው እንዴ አዲስ አበባ 24 አካባቢ በወንድኛ አዳሪነት የሚተዳደረው? የትግራይ ወንዶች አደሉም? ምነው የትግራይ ባለስልጣን 50 ሴቶች ደፍሮ ሲያበቃ፤ ሌላ ቦታ ተቀይሮ የተሾመውስ? የአራት አመት ህጻኗን የደፈረውን የትግራይ ፖሊስ ማን ይረሳዋል? የ10አመቷን ጨቅላ ደፍሮ ግንባሯን አፍርሶ የተሰወረው ለጋ ወጣትስ? ሚስቱ ስትወጣ ልጁን አስወልዶ በሰላም የሚኖረው አባት ከፓሪስ ነው እንዴ የመጣው? 2 ሴት ልጆቹን በኤድስ በክሎ የጠፋው አባት ታሪክ መጽሃፍ ተጽፎ የለም? ደሞ፡
እንደ እንሰሳ ተሳራችሁ ተደፋፍራችሁ ላለቃችሁ ኋላቀር ማህበረሰብ ማነው እናንተን በእንጨት እንኳ የሚነካ? ደሞስ ለጭካኔና ለሌብነት ቢወራ አያልቅ እንደሆን እንጂ፤ ህጻን ልጅ አግብቶ እግሯን በፋስ የቆረጠው ዲያቆን፤ 2 ህጻናት ማሳዬ ገቡ ብሎ፤ በድንጋይ ቀጥቅጦ በረሃ የጣላቸው ወጣት፡ ለመሆኑ ዝርዝሩስ ማለቂያ አለው እንዴ? ወንጀልና ወንጀለኛ ከናንተ በላይ ላሳር ሆኖ፡ እድሜ፤ጾታ፤ ቄስ የማይለይ አሰቃቂ ድርጊት የሚፈጸመው የት ሆነና?
ደሞስ ሌብነት እንደኬክ መብላት የሚቀልበት አገር፡ ከጦርነቱስ በፊት ቢሆን "ሃንግ" በሚባል ዘዴ ሰውን እያነቁ ገድለው የሚሰርቁ ወጣቶች ከተማውን አሸብረውት አልነበረም? እናንተና ሌብነት እጅና ጓንት አደላችሁም? ሙሉ ኢትዮጵያ በሌብነታችሁ መሮት በአንድ ድምጽ
የኢትዮጵያ መንግስት የሰረቃችሁትን ለመሰብሰብ እዚህና እዚያ የሚባክነው፡ ከሊቅ እስከ ደቂቅ ሌብነት የተወሃዳችሁ ሌባ የሌባ ልጅ ስለሆናችሁ እኮ ነው፡፡ ሰርቃችሁ ስታበቁ፡ አፋችሁን ካላረማችሁ፡ ንጹህ ከተነካ ምንም ማድረግ አይቻልም፡፡
ሁላ ነገሩ ቢተረተር መዘዙ ብዙ ነው፡፡ ዛሬም ሽንፈቱ ያልተዋጠላቸው ካድሬዎች ዜማ እየለዋወጡ ስም ማጥፋቱን ተያይዘውታል፡፡ ግም ለግም አብረህ አጋድም ነውና፡ በፖለቲካ ከስሮ አድማጭ ያጣው ኢዜማ፡ ሰሚ አገኝ እንደሁ ብሎ፡ ይቺን ይሰርቁናል፤ ይገሉናል፤ ይደፍሩናል የምትለዋን ማስለቀሻ ዘዴ፡ ከትግራይ ተወላጅ ጋር በአባሪነት ይዞ የወጣው መግለጫ ያዋጣው እንደሁ እናያለን፡፡
እኛ አትናገሩ፤ ዝም በሉ፤ ባህላችን አደለም ስለምንባል ዝም አልን እንጂ የግንቦት 7ን ጉዶች፤ የብርሃኑን ነጋን ገበና፤ የአንዳርጋቸው ጽጌን የተተራመሰ ታሪክ ማውጣት አቅቶን አደለም፡፡ ኢሳቶችም ለፖለቲካ ፍጆታ ብላችሁ ኤርትራን የምትነካኳትን አርፋችሁ ተቀመጡ፡፡
Villain VS Antagonist እየሆናችሁ አድማጭን ለማሞቅ፡ የምተሰሯትን ትያትር ደሞ፡ አቁሙ፡፡ወይም ኢትዮጵያ እንድታሸንፍለት ብቻ የሚፈልግ አድማጭ ፍላጎት ማርኪያ ስትሉ፡ በችግሩ ጊዜ የተደረገላችሁን ውለታ መብላት ብቻ ሳይሆን መቃቃርም ይመጣል፡፡ አንዳርጋቸውና ነአምን ከኋላ የሚዘውሩት ኢሳት፡ ''ከኤርትራ ቀን ጠብቀን እናወራርዳለን፡፡'' ሲሉ፡ ያለናንተ ይሁንታ እንደማይሆን እንገምታለን፡፡ባታነሱን እንመርጣለን፡፡ ኤርትራ፡ ለጥቂት ደቂቃዎች ለምታገኙት ዝና መካካሻ አደለችም፡፡ኤርትራችን ከዚህ ሁሉ በላይ ነች፡፡ በጠቅላላ ምስጋናችሁንም ውደሳችሁንም፡
ለሬኮርድ እንዲያዝ፡ የምርመራው ጋዜጠኛ አርአያ ተ/ማርያምና መሰል ሰዎች፡ በተደጋጋሚ እንደምንሰማው፡ 13 ሺህ የታጠቁ፤ገሚሶቹ ነፍሰገዳዮች፤ሌቦች፤ የወንጀል መዝገባቸው ተደምስሶ የተበተኑ፤ ከትግራይ እስር ቤት የተለቀቁ ሌቦች አሉ፡፡ እነሱን እየያዘ የሚያስር ህግ አስከባሪ የለም፡፡
ወታደር በላይ የተኮፈሱበት አቅም የት ሄዶ ነው በጠራራ ጸሃይ ሴት የምታስደፍሩት? መከላከያ ቁጭ ብሎ አይኑ እያየ ሰዉን የሚያስዘርፍ ከሆነ፤ ለምን አሻግራችሁ በደለኛ ትፈልጋላችሁ?ሳእት እላፊ ታውጆ ኮማንድ ፖስቱ የማንን ጎፈሬ ሲያበጥሩ ይውላሉ ? ማፊያዎቹን ደህና አድርገን አጽድተንላችው ስናበቃ፡ ሌባ መያዝ እንዴት ያቅታቸዋል? መስራት ሲያቅታቸው ግን ወሬና ሰበብ አበዙ፡፡ እስኪ የተባለውን የኤሪትሪያ ዲፌንስ ፎርስ አገራችሁ ሊሰርቅ ከገባ ይዛችሁ አሳዩን፡፡ ምነው ነበልባሉ ሰራዊት እጁን ማን ያዘው ?
ደሞ ልክ የሌባ እጥረት እንዳለባችሁ፡ በጨዋነታቸው የሚታወቁት ህዝቦች አናት ላይ መስፈራችሁ?ቀደም ብለው በሃንግ የተሰማሩት ሌቦች ስንት ናቸው ? የሚላስ የሚቀመስ ያጣ ስራ አጥ ወጣት በስርቆት የተሰማራ ምን ያህል ይሆናል? ስንት ሰው ተፈናቅሎ የሚላስ አጥቶ ይሰርቃል?
ምነው፡ መላው ኢትዮጵያን ያማረረ ሌባ የተጠራቀመበት ክልል ሌባ አንሶ ነው የኛ ሰራዊት የሚሰርቀው ? ስንቴ ነው በተቀዳና በሚታይ ድምጽ ስለትግራይ ሌቦች የተወራው፡፡ ስንቴ ነው የትግራይ ህዝብ በደፋሪዎችና ሌቦች ተማሮ አደባባይ የወጣው? እኛም እኮ እየመዘገብን ነው፡፡ ይህን ጉዳይ እንደኢዜማ ያለ እንቅልፋም አቃጣሪ ድርጅት አደለም የሚያጣራው? በኛ ስም የሚሰራ ወንጀል ካለ እራሳችን እናጣራዋለን፡፡
ከኢዜማ መግለጫ ጋር ተደርቦ የመጣው ትግሬ፡ የነበረውን ስሞታ አሻሽሎት፤ የኤርትራ ሰራዊትን ተከትሎ የመጣ ''ታጣቂ አለ'' ሴቶችን የሚደፍር የሚሰርቅ የሚገድል ብሎ ነው አፉን ሞልቶ የተናገረው ፡፡
ሲጀመር "ታጣቂ" የሚባል የናንተው በሽታ ነው፡፡ በደንብ የሚሰራ አንጎል ዕጥረት አጋጥሞ ማሰብ ካቃታችሁ፡እንንገራችሁ ! አገሩንና የምስራቅ አፍሪካ አገሮችን ከአደገኛ ቴረሪስቶች ኮቴ ሳያሰማ ያዳነ፡ የወንዶች ጥግ የሆነ ጀ ግ ና ሰራዊት አለን፡፡ ታጣቂ ሆኖ ተደብቆ ሴትና ህጻን የሚገድል ወንድ የለንም፡፡ ይቺ የናንተ ስራ ናት፡፡ ድንቁርና አያሰላስልም ብለናል፡፡
ለነገሩ ሳይንቲስቶቹ እኮ በአፍሪካ የበለጠና ያነሰ IQ ያላቸው ብሎ ለያይቶናል፡፡ ከናንተ ብዙም አንጠብቅም፡፡ ቀጣይ ውርደት እንዳያጋጥም ግን አፋችሁን ዝጉ የዘወትር ምክራችን ነው፡፡ ስለ ኢዜማና ውርደቱ፤ ኢሳትና ቅጥፈቱ፡ ለመናገር ከተፈቀደልን እንመለሳለን፡፡ ባለቀረርቶዎች፡ የምላስ ጎራዴያችሁን ካፎቱ ካላስገባችሁ፡ውርድ ከራሳችን!አላርፍ ያለች ጣት !
ፅሁፉ በአንክሮ አነበብኩት። ደጋግሜ ባነበብሁት ቁጥር በጣም ጠቃሚ ወቅታዊ አስተያያት እንደሆነ ለመረዳት ችያለሁ። አሁንም እያነበብኩት ነው። ጁንታ ወገኖቼ እባክዎን ያንብቡት። ለስጋችሁ ፈውስ፣ ለነፍሳችሁ ዋስ ይሁናችሁ። አምየን።
በፎረም 65 ከአቶ ተክሌ ይሻው ጋር በዐማራ ሕዝብ ጥቅም፣ በዐማራ-ኦሮሞ አጋርነትና በዐማራነትና ኢትዮጵያዊነት ላይ አጭር ቆይታ አድርገናል። አቶ ተክሌ ይሻው የሞረሽ ወገኔ የዐማራ ድርጅት ሊቀመንበር ናቸው።
Z insider News of Ethiopikalink Saturday May 17,2014 በፒያሳ ወርቅ ቤቶችን ለመዝረፍ ለ3ቀናት በኮርኒስ ዉስጥ የተደበቀዉን ዘራፊ ለማደን ፖሊሶችና ባለንብረቶች ሲታመሱ ከረሙ ታዋቂ አርቲስቶች በኬንያ እስር ቤት የሚገኙትን ስደተኛ እስረኞች አስፈቱ ዐለምአቀፍ ተወዳጅነት ያገኘዉ ዩቶፕያ የባንግላዴክስ ሙዚቃ ኢትዮጵያዉያኑ በይገባኛል ፍርድ ቤት ሊቀርቡ ነዉ እና ሌሎች የሚገራር
Z insider - Ethiopikalink Radio Program : Saturday May 10,2014ሙሽሪት በሰርጓ (በጫጉላዋ) ምሽት ታግታ አመሸች የከተማችን አስገራሚ የመኪና ሌቦች ከፖሊስም ጭምር የሚሰርቊ ቴዲ አፍሮ ከአሜሪካ ማስጠንቀቂያ ደረሰዉ የዉጭጉዳይ ሚንስቴር አልበም ሊያሳትም ነዉ እና ሌሎች የሚገራርሙ ወሬዎች በኢትዮፒካሊንክ የዉስጥ አዋቂ
9፤ እግዚአብሔርም ሙሴን። ከአንተ ጋር ስነጋገር ሕዝቡ እንዲሰሙ፥ ደግሞም ለዘላለም እንዲያምኑብህ፥ እነሆ በከባድ ደመና እመጣልሃለሁ አለው። ሙሴም የሕዝቡን ቃል ለእግዚአብሔር ነገረ።
13፤ የማንም እጅ አይንካ፤ ነገር ግን የሚነካው ሁሉ ይወገራል፥ ወይም በፍላጻ ይወጋል፤ እንስሳ ወይም ሰው ቢሆን አይድንም በላቸው። ሳያቋርጥ የመለከት ድምፅ ሲነፋ በዚያን ጊዜ ወደ ተራራው ይውጡ።
16፤ እንዲህም ሆነ፤ በሦስተኛው ቀን በማለዳ ጊዜ ነጐድጓድና መብረቅ ከባድም ደመና እጅግም የበረታ የቀንደ መለከት ድምጽ በተራራው ላይ ሆነ፤ በሰፈሩም የነበሩት ሕዝብ ሁሉ ተንቀጠቀጡ።
18፤ እግዚአብሔርም በእሳት ስለ ወረደበት የሲና ተራራ ሁሉ ይጤስ ነበር፤ ከእርሱም እንደ እቶን ጢስ ያለ ጢስ ይወጣ ነበር፥ ተራራውም ሁሉ እጅግ ይናወጥ ነበር።
24፤ እግዚአብሔርም። ሂድ፥ ውረድ፤ አንተ አሮንም ከአንተ ጋር ትወጣላችሁ፤ ካህናቱና ሕዝቡ ግን እግዚአብሔር እንዳያጠፋቸው ወደ እግዚአብሔር ይወጡ ዘንድ አይተላለፉ አለው።
“ዋናው ላቭ ነው” የሚል የፖለቲካ ፓርቲ ይሁን የዴቲንግ ሳይት መሆኑን ያልለየ slogan ይዞ ብቅ ያለው ኢዜማ የልብ ምልክቱ በምርጫ ቦርድ ውድቅ ተደርጎበታል። – Kichuu
HomeAmharic“ዋናው ላቭ ነው” የሚል የፖለቲካ ፓርቲ ይሁን የዴቲንግ ሳይት መሆኑን ያልለየ slogan ይዞ ብቅ ያለው ኢዜማ የልብ ምልክቱ በምርጫ ቦርድ ውድቅ ተደርጎበታል።
“ዋናው ላቭ ነው” የሚል የፖለቲካ ፓርቲ ይሁን የዴቲንግ ሳይት መሆኑን ያልለየ slogan ይዞ ብቅ ያለው ኢዜማ የልብ ምልክቱ በምርጫ ቦርድ ውድቅ ተደርጎበታል።
የፓርቲው አመራሮች ያልፀደቀ ምልክት ለማስተዋወቅ ያን ያህል መድከማቸው ግን ፈገግ ያሰኛል። በሌላ በኩል የአብን አመራሮች #ጊዜው_አሁን_ነው የሚል የማህበራዊ ሚዲያ ቻሌንጅ ቢያስጀምሩም መፈክሩ ሁለት አስር ሰዎች ሳይጠቀሙበት የውሃ ሽታ ሆኗል። አብኖች የምርጫ ምልክታችን #ሰዓት ነው ብለው ለቦርዱ አስገብተዋል። ያንን በቀጥታ ቢናገሩ ደጋፊዎቻቸውንም ከግራ መጋባት ባዳኑ ነበር። ለትርጉም አሻሚ የሆነው መፈክር ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ከእይታ መሰወር ጋር ተገጣጥሞ አስበልቷቸው ነበር።
በዚህ አጋጣሚ ይህን ያደረገው አንድ የኦሮሞ ተቃዋሚ ፓርቲ ቢሆን ኖሮ ኦዴፓ የሆነ ቦታ ፈንጂ ወርውሮ ጉዳት ካደረሰ በኋላ የፓርቲውን ቀሪ አመራሮች በመንግስት ግልበጣ ጠርጥሬያቸዋለሁ ብሎ ሰብስቦ ያስር ነበር። ደግነቱ አብን ከጀርባው የሚከራከርለት አዴፓ ስላለ በዚህ ዙር የእሳት እራት ከመሆን ተርፈዋል። አዴፓ ሞቅ ሲል በአብን በኩል ሲቀዘቅዝ በራሱ አመራሮች በኩል የፖለቲካ ጫና ይፈጥራል። የገንቱዎች ስብስቡ ኦዲፒ ደግሞ ትናንት ከህወሃት ሎሌነት በትብብር ያላቀቁትን የኦሮሞ ብሄርተኞች ሰብስቦ አስሮና ገድሎ ብቻውን ለምርጫ ቀርቦ ለማሸነፍ ተዘጋጅቷል። “ትንሽ እንኳን አይሰቀጠጥህም” ነው ያለው ክበበው ገዳ?
በሌላ በኩል ጠሚው ባንድ ጊዜ ሁለት ዛፍ ላይ ወጥቶ ማጠፍያው አጥሮታል። መሰረቱ የኦሮሚያ ብልጥግና እይታው የአማራ ብልጥግና ሆኖ ተቸገረ። እንደሚታወቀው የይድረስ ይድረስ የተጠፈጠፈው ብልጥግና የጋራ ራእይም ሆነ ፍላጎት የሌላቸው ሰዎች ገብተው ገመድ የሚጓተቱበት ስብስብ ነው። አዴፓ ልወጣ አንድ ሃሙስ ነው የቀረኝ የሚል ማስፈራሪያ በሰፊው እያስነገረ ነው። ያደርጉታል አያደርጉትም ሌላ ጉዳይ ነው። አብይ የፓርቲው ሽኩቻ ቢበረታበት ወዳጅና ጠላቱን ለመለየት Bakafasque አጠፋፍ መርጧል። ሲመለስ ቅድመ ምርጫ ምንጠራ ይጀምራል ተብሎ ይጠበቃል።
ለማንኛውም ሀገሪቱ ያለችበት ሁኔታ ለድብብቆሽና ለፖለቲካ ኢንትሪግ አያመችም። ወደፊት ወጣ ብሎ leadership ማሳየት ያስፈልጋል። ሱዳን ሰፊ መሬት በቁጥጥሯ ስር ካስገባች ሰንበትበት ብሏል።በዚህ ጉዳይ ላይ መግለጫ ያልሰጠ የሱዳን ከፍተኛ ባለስልጣ የለም። በኛ በኩል ዲና ሙፍቲ የፕሮፓጋንዳ ስራውን ብቻህን ተወጣው የተባለ ይመስላል። ግብፅ ግድቡን በተመለከተ ተደጋጋሚ ፉከራ እያሰማች ነው። ዛሬ እንኳን የግብፅ ውጪ ጉዳይ ሚኒስትር ሹክሪ ግድቡን በተለመከተ በፓርላማ ንግግ ር አድርጓል። በቤኒሻንጉል ንፁሃን እየረገፉ ነው። በትግራይ ከፍተኛ ረሃብና ቀውስ ተከስቷል። ምእራብ ኦሮሚያ በማርሻል ህግ (martial law) እየተዳደረ ነው። በዚህ ላይ የምርጫ አመት ነው። ይህ ሁሉ ችግር ባለበት ጠሚው ለሳምንታት ሲጠፋ ሰዎችን ስለ ደህንነቱ speculate ወደ ማድረግ መሄዳቸው አይገርምም። ጠሚው መሰረቱ አሸዋ መሆኑን የተገነዘበው ደመቀም ለዘመናት ከምክትልነት ወደላይ ሲቋምጥለት የነበረውን ቦታ ጉባኤ የማይካሄድ ከሆነ በሌላ መንገድ በእጁ ለማስገባት ደፋ ቀና እያለ ነው በሚል ኦዲፒ አካባቢ ይታማል።
ጠሚው በጊዜ ፊቱን ቢያሳይ የፖለቲካ እስረኞችን ቢፈታና ሀገሪቱ ያለችበትን ቀውስ ከግምት ውስጥ ያስገባ አመራር ለመስጠት ቢሞክር ለራሱም ሆነ ለሀገር መልካም ይሆናል። ኢዜማና አብን ብቻ የሚንቧቸሩበት ምርጫ ምርጫ ሳይሆን ቀልድ መሆኑን ከተረዳን ሰንበትበት ብለናል። ቢያንስ በትግራይ በቤኒሻንጉልና በምእራብ በኦሮሚያ እየደረሰ ያለው ሰብአዊ ቀውስs ረሃብና እልቂት ለባካፋዊ ድብብቆሽ ጊዜ የሚሰጥ አይደለም። Come out of your bunker!
በበቂ ሁኔታ ፐሮቲን እና ካልሽየምን መውሰድ የህፃናትን አጥንት እድገት የተሻለ እንደሚያደርገው የተገለፀ ሲሆን፥ በሁሉም የእድሜ ክልል ለሚገኙ ሰዎች አጥንት ጤናማነት ወሳኝ ነው ተብሏል።
ተመራማሪዎች በብዛት በፕሮቲን የበለፀገ ምግብን መውሰድ በሰውነት ውስጥ የሚገኘውን የአሲድ መጠን ከፍተኛ ያደርገዋል የሚለውን እይታ ጥናቱ ውድቅ አድርጓል ብለዋል።
በዚህም ጤና ላይ ጉዳት የሚያደርሰው በብዛት በፕሮቲን የበለፀገ ምግብ መውሰድ ሳይሆን በሰውነታችን ውስጥ የሚገኘው ፕሮቲን ዝቅተኛ መሆን እንደሆነ ተመራማሪዎች አስታውቀዋል።
ጉዳያቸውን በውጭ ሆነው እንዲከታተሉ በዋስ ከእስር ተለቀው የነበሩት በአቶ ዳጋቶ ኩምቤ የክስ መዝገብ የተከሰሱ ሃያ የወላይታ ከፍተኛ አመራሮች ዛሬ በቀጠሯቸው ቀን ፍርድ ቤት አለመቅረባቸው በደቡብ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ውስጥ ግራ ቀኙን ሲያከራክር ውሏል።
ዓለም አቀፉ የሣናባ ቆልፍ (ኮቪድ-19) የተሰኘው ተላላፊ በሽታ በጋረጠው ችግር ሳቢያ፣ ላለፉት 28 ዓመታት፣ ያልተመረጡትን ተመረጡ እያለ «ሲያስመርጥ» የነበረው «የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ» 6ኛውን ዙር ብሔራዊና ክልላዊ ምርጫ ወቅቱን ጠብቆ ማካሄድ እንዳይቻል እንዳደረገው አሳውቋል። እንደዚህ ያሉ ያልተጠበቁ ሁኔታዎች ሲከሰቱ በምን መንገድ ችግሮቹን መወጣት እንደሚቻል፣ ሕገ-መንግሥቱ የደነገገው ባለመኖሩ፣ የተለያዩ የፖለቲካ ድርጅቶች የተለያዩ የመፍትሔ ሀሳቦችን ሲሰነዝሩ እያስተዋልን ነው። በርካታዎቹ ከመጀመሪያውም ሕዝቡ የታገለው እና እየታገለም ያለው የአገሪቱና የሕዝቡ የችግር ቋጠሮው ሕገ-መንግሥቱ ስለሆነ፤ እርሱ መለወጥና በአዲስ ሕዝቡ የኔ በሚለውና የሕዝቡን ፍላጎት ያካተተ ሕገ-መንግሥት ይተካ። ለዚህም የሽግግር ሥርዓት ይኑረን የሚለው የብዙዎቹ ድርጅቶች ጥያቄ መሆኑ ይታወሳል። የዚህ ሀሳብ አራማጆች አክለውም በሥልጣን ላይ ያለው መንግሥት ለሽግግር መንግሥት ምሥረታ ፈቃደኛ ካልሆነ ደግሞ፣ የምርጫ ጊዜው መራዘም አለበት፣ የሚል አቋም ይዘው በኅብረትም በተናጠልም ሲያሰሙ መቆየታቸው አይዘነጋም።
በጉጉት ሲጠበቅ የነበረውና በደረጃ ሰንጠረዡ 1ኛ እና 2ኛ ላይ ተቀምጠው የነበሩት ጅማ አባ ቡና እና አዲስ አበባ ከተማ ያደረጉት ጨዋታ በጅማ አባ ቡና የበላይነት ተጠናቋል፡፡ ከወትሮው በተለየ መልኩ በአበበ ቢቂላ በርካታ ተመልካቾች የተገኙ ሲሆን የሁለቱም ቡድን ደጋፊዎች የክለቦቻቸውን አርማ በመያዝ ቡድኖቻቸውን ሲያበረታቱ ታይተዋል፡፡
ጨዋታው በተጀመረ 8ኛው ደቂቃ ላይ አሜ መሃመድ የተከላካዮችን ስህተት ተጠቅሞ ብቸኛዋን የማሸነፍያ ግብ ከመረብ አሳርፏል፡፡ ከግቡ መቆጠር በኋላ አዲስ አበባ ከተማዎች ሙሉ ለሙሉ የኳስ ቁጥጥር ብልጫን ቢይዙም የግብ እድ መፍጠር ላይ እምብዛም ሆነው ውለዋል፡፡ የጅማ አባ ቡና የተከላካይ ክፍልም ለአባ ቡና ድል ትልቁን ሚና ተወጥተዋል፡፡ በተለይም የመሃል ተከላካዩ ሂደር ሙስጠፋ ያሳየው አቋም በስታድየሙ የተገኘውን ተመልካች አስደንቋል፡፡ ከድሉ በኋላም የጅማ አባ ቡና ቡድን አባላት ወደ ደጋፊዎቻቸው በመሄድ ደስታቸውን ገልፀዋል፡፡
ድሉን ተከትሎ በውድድር ዘመኑ አንድም ሽንፈት ያላስተናገደው ጅማ አባ ቡና በ45 ነጥቦች መሪነቱን ሲያጠናክር አዲስ አበባ ከተማ በ7 ነጥቦች ርቆ ተከታዩን ደረጃ ለመያዝ ተገዷል፡፡
ወደ መድን ሜዳ ያቀናው ፋሲል ከተማ ሙገር ሲሚንቶ ላይ ድል አስመዝግቦ መሪነቱን ማጠናከር ችሏል፡፡ በርካታ ደጋፊዎች በተገኙበት ጨዋታ አቡበከር ደሳለኝ ጨዋታው በተጀመረ ገና በ4ኛው ደቂቃ የአፄዎቹን ብቸኛ የድል ግብ ከመረብ አሳርፏል፡፡ ተጫዋች ለህክምና እርዳታ ወድቆ ኳሱ ወደ ውጭ ይወጣል ተብሎ ሲጠበቅ ፋሲሎች ግብ ማስቆጠራቸው ሙገር ሲሚንቶ ላይ ቅሬታን ፈጥሯል፡፡ ክስም አስመዝግዋል፡፡
በጨዋታው የፋሲል ከተማው ግብ ጠባቂ ተስፋዬ በቃና በፍጹም ቅጣት ምት ክልል ውስጥ በዳሶ ሆራ ላይ ጥፋት በመስራቱ የቀጥታ ቀይ ካርድ ሰለባ ሲሆን የተገኘውን የፍፁም ቅጣት ምት እስክንድር አብዱልሃሚድ መትቶ የግቡ ቋሚ መልሶበታል፡፡ አመዛኙን የጨዋታ ክፍለ ጊዜ በጎዶሎ ተጫዋች የተጫወቱት ፋሲሎች በመጨረሻም ወሳኙን ነጥብ አሳክተዋል፡፡
የከፍተኛ ሊጉ 20ኛ ሳምንት ነገ በሚደረግ ጨዋታ ሲገባደድ በምድብ ለ ደቡብ ፖሊስ ሀላባ ከተማን ያስተናገዳል፡፡ እረፍት ሰአት ላይ የተቋረጠው የወልድያ እና አማራ ውሃ ስራ ጉዳይም በቀጣዮቹ ቀናት ፌዴሬሽኑ ውሳኔ ያሳልፋል ተብሎ ይጠበቃል፡፡
ሰጀፋካሬ ካይ ፮ አመነምሃት ላይኛ ግብጽ በ2ኛው ጨለማ ዘመን (13ኛው ሥርወ መንግሥት) ከ1781 እስከ 1776 ዓክልበ. ግድም ድረስ የገዛ ፈርዖን ነበረ። የጀድኸፐረው ተከታይ ነበረ።
ስሙ በቶሪኖ ቀኖና ነገሥታት ዝርዝር ላይ ይገኛል። እንዲሁም ከሥነ ቅርስ ረገድ ፈርዖንነቱ እርግጥኛ ነው። በመምኅር ኪም ራይሆልት አስተሳሰብ፣ ተከታዩ ኹታዊሬ ወጋፍ ነበረ።
የተሃድሶ ስልጠናውን ሲመሩ የነበሩት የመንግስት ኃላፊ “አንዳንድ ግለሰቦች በማህበራዊ ሚዲያዎች፣ በተለይ ደግሞ በፌስቡክ የተሳሳቱ መረጃዎች በመልቀቅ ሕዝብና መንግስትን እያቃረኑ…” በማለት ተናገሩ። ቀጠሉና “እኛ እኮ ወደ ተለያዩ ቦታዎች ሄደን ሕዝቡን እናወያያለን። ለምሳሌ በቀደም ዕለት በአንድ የገጠር ቀበሌ እያወያየሁ ሳለ አንድ አርሶ አደር እንዲህ አለኝ ‘ይሄ “ፌ-ስቡክ” ነው “ፈ-ስቡክ” የምትሉት ነገር… ማንም የውሸት መረጃ እየለቀቀ ሕዝብና መንግስትን ከሚያጋጭ ለምን አትዘጉትም?’ ብሎ እንደተጠየቁ እና ‘ዴሞክራሲ ባለበት ሀገር ይህን ማድረግ አይቻልም’ አልኩት….” እኔ ሳዳምጥ የነበረው የኃላፊውን ቃላት ሳይሆን በውስጡ ያለውን ፍርሃት ነበር።
በእርግጥ በተሃድሶ ስልጠናው አንድ ያረጋገጥኩት ነገር ቢኖር ማህበራዊ ሚዲያዎች ለኢህአዴግ መንግስት የሕልውና አደጋ እየሆኑ መምጣታቸውን ነው። ምክንያቱም፣ እንደ ማንኛውም አምባገነናዊ ሥርዓት የኢህአዴግ መንግስትም ሕልውናው የተመሰረተው የመረጃ አቅርቦትና ይዘትን በብቸኝነት በመቆጣጠር ላይ ነው። ነገር ግን፣ ከቅርብ ግዜ ወዲህ ይህ መሰረት ባልተጠበቀ ሁኔታ እየተናደ ይገኛል።
ባለፉት አመታት ከኢንፎርሜሽን ኮሚዩኒኬሽን ቴክኖሎጂ (ICT) መስፋፋት ጋር ተያይዞ ከመረጃ አቅርቦት፣ ተደራሽነትና ይዘት አንፃር ከፍተኛ ለውጥ እንዳለ መገንዘብ ይቻላል። ምንም እንኳን በዘርፉ ልማት ኢትዮጲያ ከአለም የመጨረሻ ደረጃ ላይ የምትገኝ ቢሆንም፣ ማህበራዊ ሚዲያዎች ግን ባልተጠበቀ መልኩ እያደጉና የአከባቢያዊና ዓለማቀፋዊ ጉዳዮች የመረጃ ምንጭ እና የውይይት መድረክ እየሆኑ መጥተዋል። ከእነዚህ ማህበራዊ ሚዲያዎች ውስጥ ደግሞ ፌስቡክ (Facebook) ትልቁን ድርሻ ይወስዳል።
አንዳንድ የጥናት ውጤቶች እንደሚጠቁሙት ከሆነ ኢትዮጲያ ውስጥ ያለው የፌስቡክ ተጠቃሚ ብዛት ከአጠቃላይ የኢንተርኔት ተጠቃሚዎች ብዛት ይበልጣል። ከተጠቃሚዎች ብዛት በተጨማሪ የፌስቡክ አጠቃቀማችንም ከሌሎች የዓለም ሀገራት የተለየ መሆኑን የዘርፉ ምሁራን ያስረዳሉ። እንደ ምሁራኑ አገላለፅ፣ ኢትዮጲያኖች ከሌሎች ሀገራት በተለየ በፌስቡክ ገፃቸው ላይ የሚያወጧቸው መረጃዎች በድንገት ወይም በዘፈቀደ የመጣላቸውን ብቻ ሳይሆን የተለየ ዓላማና ግብ ያለው ነው። ከዚያ ይልቅ የተጠቃሚዎችን ግንዛቤ ለማዳበር አላማ ያላቸውና ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና በልማታዊ ጉዳዮች ላይ ትኩረት ያደረጉ ናቸው። በዚህ መሰረት፣ በኢትዮጲያ የማህበራዊ ድረገፆች አጠቃቀምና ፋይዳ ከሌላው ዓለም የተለየ፣ በማህበራዊና ፖለቲካዊ ዘርፍ ሚናቸው የላቀ እንደሆነ መገንዘብ ይቻላል።
የማህበራዊ ሚዲያዎች አጠቃቀምና ፋይዳን በቅርበት የሚከታተሉ ምሁራን እንደሚገለፁት፣ በተለይ የፌስቡክ ድረገፅ የህትመትና ኤሌክትሮኒክስ ሚዲያዎች ተደራሽነትን ከማሳደጉ በተጨማሪ፣ ዋና የመረጃ ምንጭ ሆኖ እያገለገለ ይገኛል። በሀገሪቱ ውስጥ የተለያየ አቋምና አመለካከት፣ እንዲሁም ለብዙሃኑ የህብረተሰብ ክፍል ተደራሽ የሆኑ የህትመት ዉጤቶች በሌሉበት፣ የኤሌክትሮኒክስ ሚዲያዎቹ ግልፅና አሳታፊ ባለመሆናቸው ምክንያት እንደ ፌስቡክ ያሉ ድረገፆች ለሕዝቡ ዋንኛ የመረጃ ምንጭ እንዲሆኑ አስችሏቸዋል።
ከዚህ በተጨማሪ፣ ፌስቡክ መንግስት የመረጃ አቅርቦትና ይዘትን በበላይነት ለመቆጣጠር የሚጠቀምባቸውን የሚዲያ ተቋማት በሕብረተሰቡ ዘንድ ያላቸውን ተዓማኒነት በማሳጣቱ ረገድ ከፍተኛ ተፅዕኖ እያሳደረ ይገኛል። የኢህአዴግ መንግስት የመረጃ አቅርቦትና ይዘትን በበላይነት ለመቆጣጠር ከሚጠቀምባቸው ተቋማት ውስጥ የኢትዮጲያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት፣ የኢትዮጲያ ፕሬስ ድርጅት እና ፋና ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬት በዋናነት የሚጠቀሱ ናቸው። እነዚህ በከፍተኛ በጀትና የሰው ሃይል የሚንቀሳቀሱ ድርጅቶች የሚያቀርቧቸውን የተሳሳቱ፣ ግልፅነት የጎደላቸው፣ በጣም የተጋነኑ ወይም የተደጋገሙ ዘገባዎችን ከስር-ከስር እየተከታተሉ በፌስቡክ ገፃቸው ላይ የሚያጋልጡ ግለሰቦች ከግዜ ወደ ግዜ እየተበራከተ መጥቷል።
በዚህ ረገድ በፌስቡክ ገፁ ላይ ዓይነተኛ ሚና እየተጫወተ ያለው ‘”እሸቱ ሆማ ኬኖ” (Eshetu Homa Keno) በኣረዓያነት የሚጠቀስ ነው። ወደ 30ሺህ የሚጠጉ የፌስቡክ ተከታዮች ያሉት እሸቱ ነዋሪነቱ በአሜሪካን ሀገር ሲሆን በተለያዩ የሀገር ውስጥ ሚዲያ ተቀቋማት የሚቀርቡ የተሳሳቱ ዘገባዎችና መረጃዎችን በማጋለጥ በታዳሚዎች ዘንድ የነበራቸው ተዓማኒነት እያሳጣቸው ይገኛል። እሸቱ ካወጣቸው የተሳሳቱ፣ የተዛቡና የተደጋገሙ ዘገባዎች ውስጥ የተወሰኑትን ቀጥሎ በማሳያነት የምናቀርብ ሲሆን የተቀሩትን የፌስቡክ ገፁን ላይክ በማድረግ መከታተል ትችላላችሁ። ለምሳሌ፣ የሀገራችን የማምረቻ ዘርፍ ያለው እድገትና ከሀገሪቱ ዓመታዊ የምርት መጠን አንፃር ያለው ድርሻን አስመልክቶ የቀረቡት የሚከተሉትን ዘገባዎች እንመልከት።
ከላይ የተጠቀሱት ዓይነት ዘገባዎች በዋናነት የሚቀርቡት ለፖለቲካ ፍጆታ ነው። ነገር ግን፣ በተጨባጭ መረጃ ያልተደገፈ አስተያየት እና እርስ-በእርሳቸው የሚቃረኑ ዘገባዎች በመንግስትና በሚዲያዎቹ ተዓማኒነት ላይ ኣሉታዊ ተፅዕኖ ማሳደራቸው እርግጥ ነው። ከዚህ ቀጥሎ የቀረቡት ዘገባዎች ደግሞ መንግስት ከፕሮጀክት እቅድ፣ ዲዛይንና አፈፃፀም አንፃር ያሉበትን ዘርፈ-ብዙ ችግሮች በግልፅ የሚጠቁም ነው። ችግሩ ለብዙ ዓመታት በተሳሳቱና በተጋነኑ ዘገባዎችና ሪፖርቶች እየተድበሰበሰ ስለቆየ መንግስትን ወደ 13 ቢሊዮን ብር ተጨማሪ ወጪ እንዳስወጣው በቅርቡ መገለፁ ይታወሳል።
“የሥራ ዕድል በብር አይገዛም” በሚለው ፅሁፍ፣ በኦሮሚያ ክልል ለወጣቶች የሥራ እድል ለመፍጠር የሚደረገው ጥረት መሰረታዊ የአመለካከትና አሰራር ችግር እንዳለበት በዝርዝር ለመግለፅ ሞክሬያሁ። ይህ ችግር ባልተቀረፈበት ሁኔታ ምንም ያህል በጀት ቢመደብና እንዴትም ተደርጎ ቢዘገብ ለክልሉ ወጣቶች ተጨባጭ የሆነ ለውጥና መሻሻል አያመጣም። ከታች በቀረቡት ዘገባዎች ላይ በግልጽ የሚስተዋለው ይኼው ነው።
​ ​ስለ አዲስ አበባ የከተማ ሴፍቲኔት በሚያትተው ፅሁፌ ደግሞ ፕሮግራሙ በራሱ በተሳሳተ እሳቤ ላይ የተመሰረተ መሆኑን በዝርዝር ለመግለፅ ሞክሬያለሁ። በተሳሳተ እሳቤ ላይ የተመሰረተ ፕሮግራም በየዓመቱ “ተግባራዊ ሊደረግ ነው” እየተባለ ለፖለቲካ ፍጆታ ከመዋል የዘለለ ፋይዳ የለውም። ምክንያቱም፣ መርሃ-ግብሩ ከዓለም ባንክ በተገኘ ብድር መስራት ለማይችሉ ነዋሪዎች የኪስ ገንዘብ መክፈል እስከሆነ ድረስ መጨረሻው ከኪራይ ሰብሳቢነትን ከማስፋፋት አያልፍም።
​ከላይ የቀረቡት የተሳሳቱ ዘገባዎችና መረጃዎች ከይዘታቸው በተጨማሪ የሚዲያ ተቋማቱ ከሙያ ሥነ-ምግባር አንፃር ምን ያህል ደካማ ሥራና አሰራር አንዳላቸው በግልጽ ያሳያል። በእርግጥ የሀገራችን የሚዲያ ዘርፍ ከመንግስት ባልተናነሰ ሁኔታ በኪራይ ሰብሳቢነት አመለካከት እና ሙስና ውስጥ የተዘፈቀ ነው። ለምሳሌ፣ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የተሰራ ጥናት 83.3% የሚሆኑት የሀገራችን ጋዜጠኞች ለሚሰሩት ዘገባ ገንዘብ ወይም ሌላ ጥቅማ-ጥቅም እንዲሰጣቸው እንደሚፈልጉ እና የግሉ ዘርፍ ተቋማት ለጋዜጠኞች የሚሆን የጉቦና ጥቅማ-ጥቅም “በጀት” እስከ መመደብ መድረሳቸውን አረጋግጧል።
ከቅርብ ግዜ ወዲህ መንግስት እንደ ፌስቡክ ባሉ ማህበራዊ ሚዲያዎች ላይ ጥብቅ ቁጥጥርና ክትትል እያደረገ ይገኛል። ነገር ግን፣ የኢህአዴግ መንግስት ማህበራዊ ሚዲያዎችን ጨምሮ በኢንተርኔት ተጠቃሚዎች ላይ ምንም ያህል ጥብቅ ቁጥጥርና ክትትል ቢያደርግ ተፅዕኖውን ጭርሶ መግታት ሆነ ማስቀረት አይችልም። ይህን ለማድረግ የሀገሪቱን ኢንፎርሜሽን ኮሚዩኒኬሽን አገልግሎት አቅርቦት ሙሉ-በሙሉ ማቋረጥ አለበት። የኢንፎርሜሽን ኮሚዩኒኬሽን አገልግሎትን ሙሉ-ለሙሉ ማቋረጥ ራስን-በራስ እንደማጥፋት ይቆጠራል።
የኢንተርኔት አገልግሎት እስካለ ድረስ እንደ ፋና ያሉ የሚዲያ ተቋማት ከላይ እንደተጠቀሱት ዓይነት የተሳሳቱና የተጋነኑ ዘገባዎችን ግልፅነትና ተጠያቂነት በጎደለው መልኩ በኢንተርኔት መልቀቃቸውን ይቀጥላሉ። በተመሣሣይ፣ እንደ እሸቱ ያሉ ግለሰቦች ደግሞ ከስር-ከስር እየተከታተሉ በዘገባዎቹ ውስጥ የታጨቀውን አይን-ያወጣ ውሸትና ቅጥ-ያጣ ግነት ማጋለጣቸውን ይቀጥላሉ። በዚህ መልኩ፣ የኢህአዴግ መንግስት በሀገሪቱ ያለውን የመረጃ አቅርቦትና ይዘት በበላይነት ለመቆጣጠር ያለው አቅም እየቀነሰ ሲሄድ ፖለቲካዊ ሥርዓቱ መፈራረስ ይጀምራል። ማህበራዊ ሚዲያዎች እንደ ኢህአዴግ ባሉ መንግስታት ላይ የሚፈጥሩትን የሕልውና አደጋ “Anthony Giddens” እንዲህ ሲል ገልፆታል፡-
በብዙ ሚሊዮን ብር በጀት የሚንቀሳቀስ ተቋም የተከመረ ውሸትና አስመሳይነት በጥቂት ግለሰቦች ጥረት ይናዳል። በዚህ ምክንያት፣ የተቋማቱ ተዓማኒነት እና የመንግስት ተቀባይነት ከቀን ወደ ቀን እየተሸረሸረ ይሄዳል። ስለዚህ፣ የኢህአዴግ መንግስት ሕልውናውን ለማረጋገጥ ያለው ብቸኛ አማራጭ ማህበራዊ ሚዲያዎችን ለማፈን ከመጣጣር ይልቅ ባለፉት አስር አመታት ያፈረሰውን የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት መዋቅር መልሶ ለመገንባት መጣር ነው። በተመሣሣይ፣ የተሳሳቱና የተዛቡ ዘገባዎችን የሚያቀርቡት የሚዲያ ተቋማት በታዳሚዎች ዘንድ ያላቸውን ተዓማኒነት ለመታደግ ያላቸው አማራጭ ግልፅነትና ተጠያቂነት የሰፈነበት አሰራር መዘርጋትና ነፃና ገለልተኛ መረጃ ለሕዝቡ ማቅረብ ነው።
በእርግጥ ኢህአዴግና የሚዲያ ተቋማቱ ከላይ ከተጠቀሱት ውጪ ሌላ አማራጭ የላቸውም። ምክንያቱም፣ እነዚህን ብቸኛ አማራጮች ተግባራዊ ማድረግ ከተሳናቸው ግን በራሳቸው በጀትና ጉልበት የእነ እሸቱን ተልዕኮ ለማሳካት ደፋ ቀና ማለታቸውን ይቀጥላሉ። እሸቱ ሆማ ኬኖ በፌስቡክ ገፁ ላይ ያስቀመጠው መመሪያ እንዲህ ይላል፡- “Hitting them hard on the head using their own hammer” ኢህአዴግና ተቋማቱ በተጠቀሰው መልኩ ሥር-ነቀል ለውጥና መሻሻል ማምጣት እስካልቻሉ ድረስ በራሳቸው መዶሻ ራሳቸውን ያስቀጠቅጣሉ። ፈጣን፣ አሳታፊና ተደራሽ በሆነ የመረጃ ዘመን ውስጥ በሃሰት ፕሮፓጋንዳ ተቀባይነትና ተዓማኒነትን ለማግኘት መሞከር የራስን መቃብር እንደመቆፈር ይቆጠራል።
በደቡብ ክልል ኮንታ ልዩ ወረዳ ጥቅምት 2/2012 ዓ.ም ከለሊቱ ዐስር ሰዓት አከባቢ በደረሰ የመሬት መንሸራተት አደጋ የ23 ሰዎች ሕይወት ማለፉን የልዩ ወረዳው አስተዳደር አስታወቀ።
የልዩ ወረዳው አስተዳደር ባህል ቱሪዝምና የመንገሥት ኮሚውኒኬሽን ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ ታከለ ተሰፉ፤ በአደጋው 23 የሚደርሱ የአምስት ቤተሰብ አባላት ሕይወት እዳለፈ ለአሜሪካ ድምፅ ተናግረዋል። አቶ ታከለ አያይዘው “ከሟቾቹ ውስጥ ዐስራ ሦስቱ ሴቶች ቀሪዎቹ ደግሞ ወንዶች ናቸው” ብለዋል።
በልዩ ወረዳው አመያ በተባለው ስፍራ በሚገኙ መኖሪያ ቤቶች የደረሰው ይህ አደጋ ነዋሪዎች በእንቅልፍ ላይ እያሉ በሌሊት በጣለ ከፍተኛ ዝናብ ምክኒያት በመከሰቱ ምክኒያት ከፍተኛ ጉዳት ማድረሱንም ኃላፊው ተናግረዋል።
የዐሥራ ሦስት ሰዎች አስክሬን በሰው ጉልበት ቁፋሮ መውጣቱንና የቀሪዎቹን ለማውጣት ኅብረተሰቡ ርብርብ እያደረገ መሆኑን አቶ በላይ በቀለ የተባሉ በቦታው የሚገኙ ነዋሪ ገልጸዋል፡፡
የዩናይትድ ስቴትስ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትረምፕና የሩስያው አቻቸው ቭላዲሚር ፑቲን የመጀመርያው ስብሰባቸውን ሄልሲንኪ ላይ እአአ ሀምሌ 16 ቀን፣ ከ19 ቀናት በኋላ ያደርጋሉ።
የጉባዔው ቀን በሁለቱም ሀገሮች የተረጋገጠ ሲሆን የትረምፕ ብሄራዊ የፀጥታ አማካሪ ጆን ቦልተን ለጉባኤው ለማመቻቸት ሲሉ ከሩስያው ፕሬዚዳንት ቭላዲሚር ፑቲንና ከሌሎች የሀገሪቱ ባለሥልጣኖች ጋር ተገንኝተው በተነጋገሩ ማግሥት ነው ስለጉባኤው የተገለፀው።
ቦልተን ትላንት ሞስኮ ሆነው ለዓለምቀፍ ጋዜጣኞች በሰጡት መግለጫ በፕሬዚዳንት ትረምፕና በፕሬዚዳንት ፑትን መካከል ጉባዔ ለማካሄድ ይቻል እንድሆነ ከሩስያ ባለሥልጣኖች ጋር እንድነጋገር ትረምፕ ልከውኛል ብለዋል።
ኮ/ል ደመቀ ዘውዱ እስራኤል ላይ ያደረገውን ንግግር ሰማሁት፡፡ ከንግግሮቹ “አማራ ኢትዮጵያ ውስጥ በህዝብ ብዛት አንደኛ ነው” የሚል ይገኝበታል፡፡ብዙ ጊዜ የአፍ ወለምታ አይበታለሁ፡፡ እውነታውን አለም የሚያውቀው ሀቅ ስለሆነ ልሞግተው ራሴን አላደክምም፡፡ አንድ ነገር ግን አስታወሰኝ CSA (ስታትስቲክስ ባለስልጣን) በመጋቢት 29 በሚያደርገው የህዝብ ቆጠራ በአማራ ክልል እንደወትሮው በጥቅል አማራ ተብለው ሳይሆን፡ የአገው፣ ቅማንት፣ ወይጦ፣ ወሎ ኦሮሞ እና ራያ ህዝቦች በራሳቸው የብሔር ማንነት ዕውቅና ተሰጥቷቸው ሊቆጠሩ ግድ ይላል፡፡
'ሕቶ መንነት ወልቃይትን ራያን ኣሎ'ዶ ኣይፋሉን ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ኣብ ባይታ ናብ'ቲ ህዝቢ ወሪድካ ምርግጋጽ ከምዝካኣል' ዝገለጻ ሓላፊት ቢሮ ርክብ ህዝቢን መንግስቲን ትግራይ ወ/ሮ ልያ ካሳ 'ዕላማ'ቶም ዝላዓሉ ሕቶታት ኮነ ኢልካ ናይ ትግራዋይ መንነት ንምድኻም'ዩ፣ ሎሚ'ኳ ሕልፍ ኢሉ ሕቶ መርየት ይኾን'ሎ' ኢለን።
'ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ'ዚ ቀረባ እዋናት ይኽሰት ዘሎ ዕግርግራት ወጻእተኛ ኢድ ኣኣታውነት ከምዘለዎ ፍሉጥ'ዩ' ዝበላ እተን ወሃቢት ቃል 'ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዕብየት ዘመዝገበ ልምዓታዊ መንግስቲ ንምድኻም ዝዓለመ'ዩ'ውን' ይብላ።
ተስፋ ለሴቶች ፕሮግራም ሴቶች በዕለት ተዕለት ኑሮአቸው ያለው ተጨባጭ ሁኔታ ላይ ምክር በመስጠት እርስ በእርሳቸው የእግዚአብሔርን ፍቅርና በዚያ ያለውን ተስፋ እንዲከፋፈሉ የልብ ለልብ አገልግሎትን በመጠቀም ይደርሳል፡፡
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የአርሴናል ተጫዋች ኢትዮጵያዊው ጌድዮን ስለ ኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡድን ጫወታ ምን አለ?