Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
መስዋእቲ ምስ ተመዓራረየ በልዓም ንእስራኤል ብትንቢት ክረግም ተዳልዩ ነበረ፡ ኣምላኽ ግና ልሳኑ ገትኦ እሞ ኣብ ክንዲ መርገም ባረኾም። ባላቅ ተቆጥዐ፣ ይኹን እምበር ብመንፈስቅዱስዝተዘረበ ትንቢት ስለ ዝነበረ በልዓም ክገብሮ ዝከኣሎ ነገር ኣይነበሮን። ባላቅድማ ምናልባት ክረግሞም ዝኽእለሉ ኻልእ ጫፍ ብድሕሪቶ ም እንተረኣየስ ናብቲ ሽንጥሮ ክኸይድ ሓተቶ። እቲ ባላቅ ዝጥቀመሉ ዘሎ ሜላ እቲ ሎሚ ሎሚ ዝጥቀምሉ ዘለዉ ሜላ ዓይነት እዩ ። በቢዓበይቶ ም ትካላት ሃይማኖት ነቶ ም ሒደት ይጥምትዎ ም እሞ ኣብ ሞንጎ ኦም ነውሪ እንተድኣ ረኺቦ ምሎም ነቂሶ ም የውጽኡዎ እሞ ይእውጁ። እቶ ም ቀንዲ እኤና ዝብሉ ሓጥያት እንተገይሮም ገለ እኳ ኣይዛረበሉን፡ ነገርግን ሓደ ካብቶ ም ሕሩያት ነቊጣ ጥፍኣት ጥራሕ ትረኸቦ፡ ኣብ ሃገር ምሉእ ዘለዋ ወረቃቅቲ ኹለን ምእዋጅ ይጅምራ። እወ እስራኤል ድኻም ነበራ (ስጋዊ) ኽፍሊ ነበራ። ድኹም ጎ ኒ ነበሮም፡ ነገርግን ኣብ ክንዲ ድኹም ጎኖም በቲ ካብ ጸጋኡ እምበር ካብ ግብሪ ዘይኸውን ሕርየት ኣምላኽ ብመዓልቲ ዓንዲ ደመና ብለይቲ ድማ ብዓንዲ ሓዊ ነበሮም፣ በቲ ኻብ ኣምላኽ ዝኾነ ግሉጽ ምልክታት ዉቁዕ ከረን፣ ተመን ነሃስን ምልክትን ተኣምርን መርትዖ ነበሮም።
የምዕራብ አርሲ – ሻሸመኔ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ኄኖክ፣ የሐዲያ እና ስልጤ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ሕርያቆስ እና የጋሞጎፋ ሀገረ ስብከት ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ኤልያስ፣ በምእመናንና በቤተ ክርስቲያን ይዞታዎች ላይ የደረሰውንና አሁንም የቀጠለውን ጥቃት እና በደል፣ በሪፖርታቸው በስፋት አስረድተዋል፡፡ ይህንም፣ በትላንቱ የቅዱስነታቸው የመክፈቻ ቃለ ምዕዳን ከተሰጠው ሐሳብ እና በአጠቃላይ ሰበካ መንፈሳዊ ጉባኤ 39ኛ ዓመታዊ ስብሰባ ከተላለፈው ውሳኔ ጋራ በማዳመር፣ የጥፋት ድርጊቱን ለማስቆም በሚያስችሉ ስልታዊ አማራጮች ላይ ጉባኤው ውይይቱን መቀጠሉ ተገልጿል፡፡
ሕግን የማስከበር ሓላፊነት የተጣለበት መንግሥት፣ ጥረት እያደረገ እንደኾነ ቢገልጽም፣ ከአንዱ ወደ ሌላው እየተዛወረ እና ተባብሶ እየቀጠለ ባለው የግፍ ጥቃት እና ልዩ ልዩ መዋቅራዊ ተጽዕኖ፣ ቤተ ክርስቲያንና ምእመናን ቀዳሚ ሰለባዎች ከመኾን እንዳልዳኑ ጉባኤው ተመልክቷል፡፡ ጉዳዩን ለመንግሥት በመተው አልያም የውግዘት መግለጫ በማውጣት እና ኮሚቴ በማቋቋም ብቻ ሊገታ እንደማይችል ተገንዝቧል፡፡ አክራሪዎቹ እና ተቃራኒዎቹ፣ ቤተ ክርስቲያንን ከምድረ ገጽ ለማጥፋት አልመው የሚፈጽሙት የማያባራ ጥቃት፣ ለጠቅላላ ህልውናዋ አስጊ እየኾነ በመምጣቱ፣ አደጋውን በሚመጥን ደረጃ መዘጋጀት እና መቋቋም እንደሚያስፈልግ አምኖበታል፡፡
በመኾኑም፣ ራስን በራስ የመከላከል ስልት ቀይሶ እና ምእመናንን አደራጅቶ ራሳቸውን እንዲጠብቁ ማስቻል፤ አኃት አብያተ ክርስቲያናትን፣ ጥንታውያን ኦርቶዶክሳውያን አብያተ ክርስቲያናትንና የዓለም አብያተ ክርስቲያናትን ጨምሮ የክርስትናውን ወገን በዓለም አቀፍ ተራድኦ እና አጋርነት ማሰለፍ፣ ኦርቶዶክሳውያን የሕግ እና ተጓዳኝ ባለሞያዎችንና የቤተ ክርስቲያን ወዳጆችን በሀገር ውስጥ በየአህጉረ ስብከቱ እና በውጪም በየክፍላተ አህጉሩ በማሰባሰብ እና በማደራጀት አጥፊዎችን እያጋለጡ ለፍርድ የማቅረብ ሥራ እንዲሠራ የሚሉትና የመሳሰሉት ስልታዊ አማራጮች በጉባኤው ውይይት እየተካሔደባቸው ይገኛል፡፡
በተጨማሪም፣ ለውጭ ጥቃት ያጋለጡን የአስተዳደር ድክመቶች፣ ውስጣዊ አንድነትንና ሰላምን የሚፈታተኑ የጎሠኝነት፣ ጎጠኝነት እና ጥቅመኝነት አሠራሮች፣ በአሰረ ክህነት እየታዩ ያሉ ጫፍ የወጡ ሥነ ምግባራዊ ብልሽቶች፣ ቀደም ሲል በተላለፉት ውሳኔዎች መሠረት በአስቸኳይ መታረም እና መስተካከል እንደሚገባቸው በመደበኛ ስብሰባው ተነሥቷል፡፡
ምልአተ ጉባኤው፣ በቤተ ክርስቲያን ወቅታዊ ፈተና ላይ የጀመረውን ውይይት ከቀትር በኋላም ሲቀጥል፣ ተጨማሪ ሪፖርቶችንና መረጃዎችን በመገምገም፣ ራስን በራስ በመከላከል ስልታዊ አማራጮች ረገድ፣ ጠበቅ ጠንከር ያለ ውሳኔ እንደሚያሳልፍ ይጠበቃል፡፡ ቤተ ክርስቲያናችን፣ አክራሪዎች እና ተቃራኒዎች በግልጽ እና በኅቡእ ከሚፈጽሙባት ተደራራቢ መዋቅራዊ እና ሥርዓታዊ ጥቃት የተነሣ በከባድ ፈተና ላይ እንዳለች፣ ቀደም ሲል መዘገቡ ይታወሳል፡፡
እግርኳስ ሲመለከቱ ምን ለብሰው ነው? የitel አሻንጉሊትን እርስዎን በሚገልጽዎት ሁኔታ በማልበስ itel A32F ሞባይል ስልክ እና ሌሎች የitel ስጦታዎችን ይሸለሙ!! የሚቀጥለውን መመሪያ በትክክል በመከተል በውድድሩ ይሳተፉ፡- 1. የitel Mobile የፌስቡክ ገጽን ይከተሉ 2. https://iboydressup.itel-mobile.com/en ሊንክ በመከተል የitel አሻንጉሊትን እንደ እግርኳስ ደጋፊ ያልብሱ 3. የመጨረሻውን ምስል ሴቭ በማድረግ ወይም እስክሪን ሾት በማድረግ በኮመንት ቦታው ላይ እስከ ሰኔ 30 ቀን 2011 ዓ.ም ብቻ ያጋሩን 4. በተጠቀሰው ጊዜ በውድድሩ ተሳትፈው ከፍተኛውን ላይክ ላገኘው ፖስት የitel A32F ሞባይል ስልክ በሽልማት እናበረክታለን፡፡ 2ኛ እና 3ኛ ለሚወጡትም ፖስቶች ሌሎች የitel ሽልማቶችን እናበረክታን፡፡ በውድድሩ ከፍተኛውን ላይክ ለማግኘት እንዲረዳዎ ይህ ፖስት ለወዳጆችዎ ማጋራት አይርሱ፡፡ ደንብና ሁኔታዎች ተፈጻሚነት አላቸው፡፡ #itelMobile #Football2019
Physicians Daysurgery Center የፌደራል ሲቪል መብቶችን መብት የሚያከብር ሲሆን ሰዎችን በዘር፡ በቆዳ ቀለም፣ በዘር ሃረግ፣ በእድሜ፣ በኣካል ጉዳት ወይም በጾታ ማንኛውንም ሰው ኣያገልም።
ዛሬ በተካሄደው የኢህአዴግ ፓርላማ ስብሰባ አቶ አይለማሪያም ደሳለኝ አባሎች ላቀረቡት ጥያቄዎች መልስ ሲሰጡ የአቶ አባ ዱላና አቶ በረከትን መልቀቂያ አስመልክቶ...
ፓናማ ከሚገኘው ሞሳክ ፎንሴካ ከተባለ የህግ ኩባኒያ የወጡት አስራ አንድ ሚሊዮን ሰነዶች ናቸው። ሰነዶቹ ባለ ብዙ ገንዘብ፣ እና ባለ ብዙ ጉልበትና ስልጣን ግለሰቦች ግብር እንዳይከፍሉ፣ ሙስናቸው እንዳይደረስበት ደግሞ ከተጣሉባቸው ማእቀቦች ለማምለጥ ሃብታቸውን እንዴት አድርገው ፓናማን በመሳሰሉ መሸሸጊያዎች እንደሚደብቁ የሚያጋልጡ መሆናቸውን ጸረ ሙስና ተሟጋቾች ይናገራሉ።
የፈደራሉ ከፍተኛ ፍርድ ቤት አራተኛ ወንጀል ችሎት ቀደም ሲል የሰማያዊ ፓርቲ የሕዝብ ግኑኝነት የነበረው አቶ ዮናታን ተስፋዬ ዓቃቤ ህግ የመሰረተበትን የሽብር ወንጀል ክስ እንዲከላከል በየነ።
ፍርድ ቤቱ የፈደራል ዓቃቤ ህግ በሚያዝያ ወር 2008 ዓ.ም.በተከሳሹ ላይ የመሰረተውን የሽብር ክስ በአጭሩ ዘርዝሯል።የቀረበውን ክስ ከሽብር ወንጀል አዋጁና ከሌሎች ተገቢ ናቸው ካላቸው የሃገሪቱ ህጎች አኳያ የቀረበውን ክስ እንደመረመረ ችሎቱ አስታውቋል።
ላለፉት ሦስት ወራት በነቀምቴ ኩምሳ ሞረዳ ቤተ መንግሥት ታስረው የሚገኙ ግለሰቦች እስካሁን ፍርድ ቤት አለመቅረባቸው እንዳሳሰባቸው ከቤተሰቦቻቸው መካከል አንዳንዶቹ ለቪኦኤ ገልፀዋል::
ሓደ ወትሃደር ኣባል ፖሊስ ዞባ ማእከል ምዃኑ ዝተረጋገጸ ናይ ምክትል ተለንተ ማዕርግ ዝነበሮ ኣብ ከባቢ መሰልጠኒ ኮለጅ ንግድን ስነቊጠባን ዝርከብ ቦታ ሓልሓለ በዕለት 13, ሓምለ/ምኽንያቱ ብዘይተፈልጠ ሓደጋ ሞይቱ ከምዝተረኽበ ካብ ወኪል ስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ ዝመጸና ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።
እዚ ንግዜኡ ስሙ ንደገ ክይወጽእ ዘይደለይዎ ፣ ምክትል ተለንተ ሓላፍነት ተዋሂቡዎ ዝነጥፈሉ ዝነበረ ናይ ስራሕ መደብ ኣብ ክፍሊ ገበን ምርመራ ምንባሩ እቲ ዝመጸና ሓበሬታ ኣብሪሁ።
ኩነታት ኣቀታትላ ናይ’ዚ ሞይቱ ዝተረኽበ ኤርትራዊ ዜጋ ንምፍላጥ ብወገን ስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ ዝኣክል ጻዕሪታት ኣካይዱ ክሰልጦ ኣይከኣለን። ብወገን ክልተ ቤት-ጽሕፈታት ፖሊስውን ዛጊት ብዛዕብኡ ዝሃቡዎ መግለጺ የለን። ኣብዚ ክሳብ ሕጂ ጸገም ኮይኑ ዘሎ ቤት-ጽሕፈት ፖሊስ ዞባ ማእከልን፡ ማእከላይ ቤት-ጽሕፈት ፖሊስ ኤርትራን ብሓባር ተወሃሂዶም ዘይምስርሖም እዩ።
ተሓቲቶም ዝህብዎ መልሲውን ከከም ዝመስሎም ኮይኑ ፖሊስ ዞባ ማእከል ነጽንዖ ኣለና ክብል ከሎ ቤት-ጽሕፈት ፖሊስ ኤርትራ ድማ መዋቲ ሕክምናዊ መርመራ ተኻይድሉ ኣብ ኣፍልቡ ከቢድ ማህረምቲ ከም ዝነበሮ ይሕብር። እቲ ነጽንዖ ኣለና ዝበለ ኣይሰርሐን መታን ከይበሃል ንመጥዓሚ ቃል ምኽንያት ዘቕርብ ዘሎ ይመስል። እቲ ውጽኢት ናይ ሕክምና መርመራ ዝሕብር ዘሎውን ገለ ካብቲ ዘጽንዕዎ ከም ፍረ ጻዕሮም ተቖጺሩ ርድኢት ናይ ካሎኦት ንምድዕዓስ ዝዓለመ ይመስል።ኣብ ከርሰ ነገር ናይቲ ጉዳይ ተመሊስና ምስ እንመራመር ግን ኣብ ዓዲ ህ.ግ.ደ.ፍ. ብኸምዚ ኣገባብ ኣቀታትላ ክንደይ ንጹሃት ዜጋታትና ህይወቶም ከምዝሰኣኑ እዩ ዘዘኻኽረና።
ስለዚ ኣብ ሕግን ቅዋምን ዝጐደሎ ሃገር ፍትሒ ክህሉ ከምዘይክእል ከም ውሁብ ወሲድና እቲ መሓዉር ናይቲ ስርዓት ኮይኑ ዘገልግል ጸጥታዊ ትካላት ንባዕሎም ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ተግባራት ተዋፊሮም ካብቶም ዝቕንጽሉ ስለዝኾኑ ንሶም ኣጽኒዕናዮ ኢሎም ዘምጽእዎ ሓበሬታታት ተቐባልነት የብሉን።
ምኽንያቱ እቲ ኣብ መደምደምታ ዝዓልብሉ ባይታ ድማ ሰፊሕ መጽናዕቲ ኣካይድና ብሓላፍነት ዝሕተተሉ ኣካል ብጭቡጥ ክብጻሕ ኣይተኻእለን ብምባል ከምዝዕጾ ከይደቀስካ ዝሕለም ጉዳይ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ዋላኳ ኣፉ ከፊቱ ዓው ኢሉ ክዛረበሉ እንተዘይከኣለ፣ እዚ ኩሉ መይቱ ተረኺቡ ብሃንደበት ሞይቱ ዝብል ብኣጠቓላሊ ናይቲ ስርዓት ተግባራት ምዃኑ ይፈልጥ እዩ።
እዚ ግዳይ ሞት ኮይኑ ዘሎ ምክትል ተለንተ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ሰነ ምስ ናይ 2ይ መደበር ሓላፊ ምክልኻል ገበን ኣቶ ሩፋኤል ወልደማርያም ተሃላሊኾም ኣብ ብሓባር ክሰርሕሉ ዘይክእልሉ ደረጃ በጺሖም ከምዝነበሩ እቲ ዝመጸና ሓበሬታ ብተወሳኺ ኣብሪሁ። በዚ ምኽንያት ድማ እዚ ተጠቒሱ ዘሎ ምክትል ተለንተ ካብቲ ዝነበሮ ናይ ስራሕ መደብ ናብ ካልእ ንኽቕይሮ ንኣዛዚ ፖሊስ ኤርትራ ኮሎኔል መሓሪ ጸጋይ ጥርዓን ኣቕሪቡ ከምዝነበረ ክረጋገጽ ተኻኢሉ።
ይኹን’ምበር እቲ ቀንዲ ጠንቂ ናይቶም ዝርኣዩ ዘለዉ ሽግራት ኣብ ውሽጢ ኩሉ ምምሕዳር ፖሊስ ብሰንኪ ክቱር ጉቦን ብልሽውናን ምጥፍፋእን ገኒኑ ነንሓድሕዶም ኣብ ምዉድዳርን ምትህልላኽን ከምዝሽመሙ ኮይኖም እዮም።
ስለዚ ብሰንኪ’ዚ ኣብ ውሽጢ ሓለፍቲ ገበን ምርመራ ፖሊስ ተባሪዑ ዘሎ ግርጭት ንዝያዳ ሓለፋን ጉቦን መን ዝያዳ ዓማዊል ወነነ ዝኸይድ ዘሎ ውድድር ዘንቀሎ ምዃኑ ክፍለጥ ተኻኢሉ። ብኡ መጠን ናይ ስራሕ ምትእትታዋት ምንዕዓቕ ዘይምክብባር ኣብ ጥርዙ በጺሑ እንሆ ሎሚ ናብ ቃልዕ ወጺኡ ይርከብ።
ኣብ መደምደምታ ንስድራ-ቤት መዋቲ ጽንዓት ይሃብኩም እናበልና እቶም ብትብዓትን ኣብ ውሽጢ መስመር ጸላኢ ኣትዮም ጭቡጥ ሓብሬታታት ዘስንቑና ዘለዉ ኣሃዱታት ስሙር ደሞክራሲያዊ ግንባር ኤርትራ ሓበን እናተሰምዓና ምጐስና ከነመሓላልፍ ንፈቱ።
” ቅንነት ከሌለ ጥሩ ነገር ማየት እንደማይቻል አውቆ። ታሪኩንም በቅንነት ስሜት መመርመር ይኖርበታል። የባለታሪክ ሰዎችን ጥሩ ነገር መውሰድና ጥሩ ያልሆነ ነገራቸውን ደግሞ እንዳይደገም ለማረም መትጋት ከኛ ከወጣቱች ይጠበቃል። ትልቁና ቁልፍ ነገር የማንነትን መሠረታዊ ጥያቄ ከመገንዘብ ይመነጫል። ሕይወትም የሚጀምረው ራስን ከመሆን ነው። ሰው ራሱን ሲያክል ሌላ ብዙ ነገር ማድረግ ይቻለዋል።… ስለዚህ የነገር ሁ ምንጭ ፍቅር ስለሆነ ከፍቅር የሚጀምረውን ህይወት በፍቅር ለመጨረስ ቅንነት ያስፈልጋል። አመጣጡን ያዬ አካሄዱን ያዉቃልው ምክኒያቱም ታሪኩን እየዞረ የማያይ ተጋዥ የኋላ መመልከቻ መስታወት የሌለው መኪናን ይመስላልና “
(እንቁ መጽሔት) ተወዳጁን ድምፃዊ ቴዎድሮስ ካሣሁንን በዚህ የመጽሔታችን ልዩ ዕትም፤ የዳግማዊ ዐፄ ምኒልክን 100ኛ የሙት ዓመት… በሀገር አቀፍ ደረጃ ያለመከበሩን ጉዳይ በተመለከተ ጥያቄዎች አቅርበንለታል። ቴዲም በምላሹ “በማንኛውም ሁኔታ ጥሩ የሠራን ሰው ማመስገን፣ ማክበር ጠቃሚ ባህል መሆኑን ተረድተን፤ በዚህ በኩል እስከዛሬ ያለውን ስሕተት ማረም አለብን” ብሏል። ሌሎች መሰል ሐሰብ አስተያቶችንም ሰንዝሯል። ሁሉንም ከቃለ-ምልልሱ ዝርዝር ይዘት ያገኙታል። መልካም ቆይታ!
ቴድዎሮስ፡- በቅድሚያ ከአከባበሩ አግባብነት ተነስተን ለይተን ልናስቀምጠው የሚገባ ነጥብ መኖር አለበት። ይከበራል የሚባለው ቀን የሞቱበት ይሁን፤ ሥርዓተ ቀብራቸው የተፈጸመበት ወይስ ምኒሊክ በሠሯቸው አገራዊ ቁም ነገሮች ላይ ያአተኮረ ይሁን የሚለው ሀሳብ እራሱን የቻለ ውይይት የሚፈልግ ነው። እንዲህም ሆኖ ግን በግሌ የምኒልክ ማንነትም ይሁን ለኢትዮጵያ ያበረከቱት አስተዋፅኦ በብሔራዊ ደረጃ አለመከበሩ ያሳስበኛል።
ዕንቁ፡- በአንተ ግንዛቤ ከኢትዮጵያ ባሻገር ባለው ዓለም ብሔራዊ ኩራት የሆኑ ሰዎች ስለምንድነው የሚታሰቡት? አያይዘህም ምኒልክን በማክበር ሊገኝ ይችላል ብለህ የምታምንበትን ብሔራዊ ጥቅም ብትገልጽልን?
ቴድዎሮስ፡- ግለሰቦች እንዲታወሱ የሚደረግበትም ምክንያት፤ መሻሻልና መደገም ያለባቸው ጥሩ ታሪኮች ወደ አዲሱ ትውልድ እንዲሸጋገሩ ስለሚፈለግ ነው። እነዛ ብሔራዊ ኩራት መሆን የቻሉ ሰዎች ሲታሰቡ ወይም የመልካም ስምና ተግባራቸው ማስታወሻ ዝግጅት ተደርጎ ክብራቸው እንዲገለጥ ሲደረግ፤ ሌሎች መልካም የሚሠሩ ሰዎችን ማፍራት የሚያስችል መነሣሣትን ይፈጥራል። በመሆኑም ነው ክብረ በዓሎች በታላላቅ ግለሰቦች ስም እየተሰየሙ፣ የእነሱም መልካምነት እየታሰበ የሚወሱበት አንድ ብሔራዊ ዝግጅት የሚከናወንበት ሥርዓት የሚያስፈልገው።
ቴዎድሮስ፡- ምንጊዜም ሰዎች የሚበጃቸውን ነገር እስኪገነዘቡት ድረስ ያለመግባባቱ መጠን ይሰፋል። ያም ግጭት ሊፈጥር ይችላል። ይህም ደግሞ በእኛ ሀገር ሁኔታ ብቻ የተከሰተ ሳይሆን በተለያዩ የዓለም ሀገራት የሆነም ነው። እንዲህም ሆኖ ግን ለምሳሌ ምኒልክ ወደ ደቡብ ኢትዮጵያ ዘምተው ንጉሥ ጦናን ማረኩ። ከማረኳቸውም በኋላ እግራቸውን እያጠቡ ‹‹የእኛ አንድ አለመሆን፣ ጠንካራ ማዕከላዊ መንግሥት አለመመሥረታችን፤ የጋራ ለሚሆነው ጠላታችን ጥቃት አሳልፎ የሚሰጠን አደገኛ ሁኔታን የሚፈጥር ነው። በዚህ ምክንያት ነው ወደ አንተ ጦር ያዘመትኩት እንጂ ሥልጣንህን ለመቀማትና በአንተ ላይ ለመግነን… ፈልጌ አይደለም። ማእከላዊ መንግሥታችንን ማጠናከሩ ግን ሁላችንንም የሚጠቅመን ነው። አገራችንን፣ በሕላችንን፣ ታሪካችንን፣ ቋንቋችንን ጠብቀንና ድንበራችንን አስከብረን ለመኖር ይረዳናል›› ነበር ያሏቸው።
ለምንጊዜውም ነገሮችን በቀና ማየትና የጎደለውን ሞልቶ፣ ያለውን ጥሩ ነገር እንዳለ ይዞ መሄዱ፤ ለተሻለ ሀገራዊ ርምጃ ጠቃሚ ነው ብዬ አምናለሁ። ይህን የመሰለው አካሄድ ደግሞ በሌሎች አገሮች አልተሠራበትም የሚል ቅንጣት ዕምነትም የለኝም። ወቅቱ በረዳቸው መጠን የነበረውን የአንድነት ክፍተት ሞልተውና አመጣጥነው ማእከላዊ መንግሥቱን ከነበረው የግንዛቤ ማነስ ሁሉ… ቀድመው፤ በተቻለ መጠን በትህትና ዝቅ ብለው እግር በማጠብ ጭምር የነበረውን መጥፎ ሁኔታ መልክ ለማስያዝ ደክመዋል። ዛሬ ያለው ኢትዮጰያዊም ከተለያየ የኢትዮጵያ ብሔሮች ምንጭ ፈልቆ ይኸው በአንድነት ‹‹ኢትዮጵያዊያን ነን›› ለማለት ችሏል። ስለዚህ የምኒልክ ስም ብሔራዊ አክብሮት ማግኘት የሚገባው፣ በሕልውናችንም ላይ ከፍተኛ የሆነ ሚና ያለው፣ የተባበታተነውን ሰብስበው ያቆዩ በመሆናቸው ነው።
ዕንቁ፡- “በዐፄ ምኒልክ ዘመነ-መንግሥት የተጀመሩት ሥልጣኔን የመከተል ጉዞዎች እንደጅምራቸው ቀጥለው ቢሆን ኖሮ ኢትዮጵያ ያደጉትን ሀገራት ጎራ ለመቀላቀል በቻለች ነበር” በማለት የሚቆጩ ወገኖች አሉ። አንተስ ምን ትላለህ?
ቴዎድሮስ፡- ያንን የሥልጣኔ ጅምር ከነበረው የኋላቀርነት ሁኔታ ጋር ሲመለከቱት ለመቀበል በጣም ከባድ ነበር። ለምሣሌ ‹‹ ስልክ ማነጋገር የሰይጣን ተግባር ነው…›› በማለት የተቃውሞ ሃሳባቸውን የሚሰነዝሩ ሰዎች ነበሩ። እንደዚህ ያለውን አመለካከት እና አስተሳሰብ አሸንፎ ለመሄድ ምኒልክ ብዙ ደክመዋል። ከዚህ ተነስተን የመሄዱ ጉዳይ በእሳቸው ተነሳሽነትና አስተማሪነት የተጀመረ ቢሆንም ቀዳማዊ ሀይለስላሴ በስልጣን ዘመናቸው ትምህርትን በማስፋፋት የተወሰነ ደረጃ ለማስኬድ መሞከራቸው የስልጣኔ ምንጩ ትምህርት መሆኑን ያገናዘበ ቀጣይ እርምጃ ነው ለማለት ያስደፍራል።
ቴዎድሮስ፡- የችግሩን ምንጭ አጠር አድርጎ ለመግለጽ ያስቸግራል። ነገር ግን ምንግዜም ቢሆን ለጥሩም ይሁን ለመጥፎው ድርጊት፤ መንግሥትም በመንግሥትነቱ፣ ሕዝቡም በሕዝብነቱ የየራሱን አስተዋጽኦ ያበረክታል። እንዲያም ሆኖ ለሀገርና ለወገን የሠራን ሰው ማክበር ጠቃሚ ባሕል ነው። ምንግዜም ቢሆን ጥሩ ተምሳሌት በማይኖረው ማኅበረሰብ ውስጥ ጥሩ የሚሰራ ዜጋ ለማፍራት አስቸጋሪ ነው። ስለዚህ በማንኛውም ሁኔታ ጥሩ የሠራን ሰው ማመስገን፣ ማክበር ጠቃሚ ባህል መሆኑን ተረድተን፤ በዚህ በኩል እስከዛሬ ያለውን ስሕተት ማረም አለብን። ጥሩን ነገር ማየትና ማክበር መቻል፤ ጥሩ ነገር በራስ ውስጥ እንዲሰርጽ መፍቀድ ማለት ስለሆነ፤ ከሞቱት ሰዎች ሕይወት ያለው ሥራቸዉን ወስዶ መራመድ የሚገባን ይመስለኛል።
ቴድዎሮስ፡- አዎ ‹‹ምኒልክ ተወልዶ ባያነሳ ጋሻ፣ ግብሩ ዕንቁላል ነበር ይህን ጊዜ አበሻ›› ተብሏል። ለእኔ ዕንቁላሉ የምዕራባውያንን ባሕልና ቋንቋ፣ በመውሰድ የራስን ባህል እና ማንነት ለማስጣል የተሞከረውን ሀሳብ ይወክላል።ዕንቁላሉ ውስጥ ተደብቆ የመጣው የተገዥነት አስኳል ሌላው ምስጢር ነው። የዚህ ጥቅስ ወርቁ በራሱ ባለብዙ ትርጉም ነው። ምኒልክ በራስ ቋንቋ፣ ባሕል፣ ፍልስፍና… የመመራት አስተሳሰብ እንዳይጠፋ ያደረጉትን አስተዋፆም ደርቦ ይገልፃል።
ዕንቁ፡- “የምኒልክ ታላቅነት መከበር የነበረበት በኢትዮጵያ ብቻ አልነበረም። በአፍሪካም ደረጃም ነው እንጂ” የሚሉ ወገኖች አሉ። ለዚህም አባባላቸው አስረጅ የሚያደረጉት የዓድዋን ድልና የፀረ-ቅኝ አገዛዝ ተጋድሎውን ነው። የአንተ እስተያየትስ?
ቴዎድሮስ፡- በስፋት እንደሚታወቀው የዓደዋ ድል፤ ለመላው አፍሪካውያን ወንድሞቻችን…. ነጻ መውጣት ታላቅ የሞራል ስንቅ መሆን የቻለ ነው። የኢትዮጵያ አርበኞች ትግል ጉልህ አስተዋጽኦ እንደነበረው የመሰከረ ነው። ነገር ግን ይህን ታሪክ አፍሪካዊ በዓል አሳክለን ከማክበራችን በፊት ትርጉሙን ባገናዘበ መልኩ ኢትዮጵያዊ በዓል አክሎስ ይከበራል ወይ የሚለዉን ጥያቄ በቅድሚያ ለራሳችን መመለስ ያለብን ይመስለኛል።
ቴዎድሮስ፡- አንድ ሰው ከፍላጎቱ፣ በውስጡ ከሚፈጠረው ስሜትና ከተፈጥሮአዊ ዝንባሌው በመነሳት ሥራዎችን ይሠራል። አንድ ሰው ማንን ይመስላል? ቢባል፤ እናቱንም አባቱንም ከመምሰሉ በላይ አነጋገሩን ይመስላል እንደሚባለው እኔም የምጫወተው ሙዚቃ የምናገረውን ይመስላል ማለት ነው። ከምንምና ከመቼውም ጊዜ በላይ ለእነዚያ ታሪክ የሠሩ ሰዎች አክብሮት መጠስት ተገቢ ነው የሚል ስሜት በውስጤ ይመላለስ ስለነበር፤ ያንን ስሜት ለመግለፅ ስል የሠራሁት ሙዚቃ ነው።
ለምሣሌ የምኒልክ ተግባር ዛሬ ያለንበትን ሀገር መዋቅር የሠራ በመሆኑ፤ የተዘፈነው ዘፈን ለክብራቸው ቢያንስ እንጂ የሚበዛ ሊሆን አይችልም። እንዲህም ሆኖ መቼም የሰው ልጆች አመለከካከት እና ስሜት የተለያየ ስለሆነ ዳግማዊ ሚኒልክ ያበላሹት ተግባር አለ ብለን የምናምን ወገኖች ካለን እንኳ የተበላሸውን ነገር ለማስተካከል በተበላሸ መንገድ መሄድ ተገቢ ነው ብዬ አላምንም። በተበላሸው መንገድ የሚኬድ ከሆነ ምንጊዜም በዚህ ምድር ላይ ዕዳ ተከፍሎ ሊያልቅ አይችልም።ዕዳ ተከፍሎ የሚያልቀው በፍቅር ብቻ ነው። ጥቁር ሰውንም የፈጠረው ‹‹ፍቅር ያሸንፋል›› የሚለው መንፈስ ነው። ። በዳህላክም ላይ የምናየው ይሄንኑ ነው። ስለዚህ ዕዳ የመሰረዝ ጉዳይ ከአበዳሪ አገሮች የሚጠበቅ ብቻ ሳይሆን ከእየራሳችንም ህሊና የሚጠበቅ ተግባር ነዉ።
ዕንቁ፡- የምኒልክ የመሪነት ጥንካሬ ከራሳቸው ብቻም ሳይሆን ከዕተጌ ጣይቱም አጋርነት የሚመነጭ ስለመሆኑ የታሪክ መዛግብት ላይ ሠፍሮ ይነበባል። አንተስ ስለጣይቱ ምን ትላለህ?
ቴዎድሮስ፡- ከእያንዳንዱ ስኬታማ ወንድ ጀርባ አንዲት ሴት አለች እንደሚባለው የምኒልክ ጥንካሬ የጣይቱም ነው። ከዚህም በዘለለ ልናየው ስንሞክር የጣይቱ ሚና ሲመዘን አንደኛ የምኒልክን የልብ ሥፋት የምንረዳበት ነው። በጊዜው እንደማንኛውም ኋላቀር አስተሳሰብ ለሴቶች ከሚሰጠው ግምት አንፃር ምኒልክ ሚስታቸውን በነበሩበት ደረጃ ኃላፊነት የሰጡ፣ ምክራቸውንም ለመቀበል የማያመነቱ ሰው ሆነው እናገኛቸዋለን። ዛሬ ስለሴቶች ጥንካሬ ለማወራት፤ ጣይቱ በጣም ጥሩ ምሣሌ ናቸው። ይሄ የጣይቱ ብልሀት፣ የጣይቱ መንፈሳዊ ጥንካሬ፣ የአመለካከት ሥፋትና ጥልቀት… ምኒልክን ‹‹ዕምዬ›› እስከማሰኘትና አልፎ ተርፎም በዓድዋ ጀግንነታቸው ጎልቶ እንዲዋጣ የወኔ ኃይል እስከመሆን ደረጃ የዘለቀ ነው። የሁለቱ የመቻቻልና የመደማመጥ መጠን በራሱ፤ በተለይ አሁን አሁን… ለሚስተዋለውና ‹‹የሴቶች የበታችነት፣ የወንዶች የበላይነት…›› ለሚባለው አጀንዳ ጥሩ ማጣቀሻ ነው። ከዚህም ባሸገር ጣይቱ በብዙ መመዘኛ ትልቅ ሥራ የሠሩ ሴት ናቸው።
ቴድዎሮስ፡- አንተ ያላከበርከውን ሌላው ሊያከብርልህ አይችልም። አፍሪካዊያን ወገኖቻችን የእኛን አባቶችና አያቶች ዋጋ ያውቃሉ። እኛ ግን በዚህ ጉዳይ ላይ ከስምምነት ላይ ለመድረስ ገና ጭቅጭቃችንን አልጨረስንም። ስለዚህ በፊልምም ሆነ በሙዜቃ መደገፎ ጠቃሚነቱ በአያጠያይቅም ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ እኛ በታሪካችን ላይ ያለንን ግንዛቤ የማስፋት ደረጃና ጥልቀቱ በቂ ሆኖ መገኘቱ ላይ ነው።
ቴዎድሮስ፡- ቅንነት ከሌለ ጥሩ ነገር ማየት እንደማይቻል አውቆ። ታሪኩንም በቅንነት ስሜት መመርመር ይኖርበታል። የባለታሪክ ሰዎችን ጥሩ ነገር መውሰድና ጥሩ ያልሆነ ነገራቸውን ደግሞ እንዳይደገም ለማረም መትጋት ከኛ ከወጣቱች ይጠበቃል። ትልቁና ቁልፍ ነገር የማንነትን መሠረታዊ ጥያቄ ከመገንዘብ ይመነጫል። ሕይወትም የሚጀምረው ራስን ከመሆን ነው። ሰው ራሱን ሲያክል ሌላ ብዙ ነገር ማድረግ ይቻለዋል።… ስለዚህ የነገር ሁሎ ምንጭ ፍቅር ስለሆነ ከፍቅር የሚጀምረውን ህይወት በፍቅር ለመጨረስ ቅንነት ያስፈልጋል። አመጣጡን ያዬ አካሄዱን ያዉቃልው ምክኒያቱም ታሪኩን እየዞረ የማያይ ተጋዥ የኋላ መመልከቻ መስታወት የሌለው መኪናን ይመስላልና።
አዲስ አበባ ፣ ጥር 9 ፣ 2013 (ኤፍ.ቢ.ሲ) የአጭር ጊዜ የተሃድሶ ስልጠና የተሰጣቸው የትግራይ ክልል ተወላጅ ፖሊስ አባላት በትግራይ ክልል ህዝብን እንዲያገለግሉ ስምሪት መስጠቱን የፌዴራል...
"ሰሞኑን ይፋ የተደረገው አዲስ ካቢኔ የህዝቡን ፍላጎት ሊያረካ የሚችል፣ የመልካም አስተዳደር ጥያቄን የሚመልስና የመንግሥትን የማስፈፀም አቅም የሚያሳድግ ነው” ሲል የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት አስታወቀ፡፡
ስድስተኛው አገራዊ ምርጫ ለመካሄድ ሶስት ወር ያህል ግዜ ብቻ እንደቀረው ይታወቃል፡፡ እጩዎች ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና ለክልል/ከተማ አስተዳደር ምክር ቤቶች ፓርቲዎቻቸውን በመወከልም ሆነ በግላቸው እየተመዘገቡ ይገኛሉ፡፡ ከአፍላ እድሜያቸው ጀምሮ በህዝብ ጉዳይ ላይ ራሳቸውን በማስገኘት፣ ዋጋ መክፈል ሲኖርባቸውም ራሳቸውን አሳልፈው በመስጠት የሚታወቁት ወንድሞቼ አህመዲን ጀበል እና ካሚል ሸምሱን ጨምሮ ሌሎችም ወንድምና እህቶች አገራቸውን በባለቤትነት ስሜት ለማገልገልና ለህዝባቸውም ሆነ ለመላው ኢትዮጵያውያን የበኩላቸውን ኃላፊነት ለመወጣት በማሰብ ለአገራዊ ምርጫ በእጩነት ተመዝግበዋል። የህዝባዊ አገልግሎት ሁለገባዊነት ጠቃሚ እንደመሆኑ መጠን እኔም የትግል አጋሮቼ በጀመሩትአዲስ የህዝብ አገልጋይነት መንገድ ስኬታማ እንዲሆኑ ከመመኘት ባለፈ በአስፈላጊው መስክ ሁሉ ድጋፌን በመስጠት በአላህ ፈቃድ ከጎናቸው እሆናለሁ።
በምርጫው ሂደት እኔም በግል ተነሳሽነትና በቀረቡልኝ ጥያቄዎች መሰረት የራሴን ሚና ለመወጣት ተሳታፊ በመሆን ዓላማ ሳስብበት ቆይቼ ነበር። ሆኖም ከእነዚሁ የትግል ወንድሞቼ እና ከሌሎች ጋር በመሆን ለማህበረሰባችን እና ለአገራችን ይጠቅማል በሚል ወደፊት ለመስራት የተስማማንባቸውን እንቅስቃሴዎች እና ፕሮጀክቶች ከዳር ለማድረስ በሚደረገው ጥረት የጊዜ ጥበትን እና አመቺነትን ታሳቢ ለማድረግ በመገደዴ ለጊዜው ለምርጫ በእጩነት የመመዝገቡን ሀሳብ ለመተው ወስኛለሁ። ይህንን ሀሳብ በመረዳት ከውሳኔ ላይ በመድረሱ ሂደት የወንድሞቼ ምክርና አስተያየት ዋናውን ድርሻ የያዘ ነበር፡፡ በተለይ ሙስሊሙ ማህበረሰብ ላይ ባተኮረ መልኩ ልሰራ ያሰብኳቸውን ስራዎችም ሆነ ተጀምረው ያልተጨረሱ ፕሮጀክቶችን ከዳር የማድረሱ ኃላፊነት ላይ ትኩረት ሰጥቼ የመንቀሳቀሱ አስፈላጊነት የእጩነት ምዝገባውን ሀሳብ እንድተወው ያደረገኝ ሌላው ዋነኛ ምክንያት ነው፡፡
በአገራችን ሁለንተናዊ እንቅስቃሴ ውስጥ ተሳትፎ ማድረግ እና ኃላፊነትን መወጣት የሁሉም ዜጎች ኃላፊነት እንደመሆኑ መጠን ሙስሊሙም እንደአገሪቱ ግማሽ አካል ይህንን ኃላፊነቱን ሊወጣ ይገባዋል፡፡ በመሆኑም በአገራዊ ምርጫው በፌዴራል እና በክልሎች ደረጃ ቀጥተኛ ተሳትፎ ለማድረግ የሚንቀሳቀሱ ወንድም እና እህቶችን ሁሉ አደንቃለሁ፤ አበክሬም አበረታታለሁ፡፡ እንዲሁም የፖለቲካ ተሳትፎውን ለማመቻቸት ከዚህ በፊት በነበረው ረዥም ሂደት ድርሻ ለነበራቸው፣ ለውጡንም ለመሩት ሁሉ ታላቅ አክብሮት አለኝ፡፡
ብዙ ነገሮች በምንፈልገው መጠን ባልተመቻቹባት አገራችን ሁላችንም መፍጠር በቻልነው መፍትሄ ልክ ለችግሮቿ መወገድ መረባረብ እንዳለብን የማምን በመሆኑ ባሉት አማራጮች ሁሉ የህዝብን መብት ለማስከበር፣ የማህበረሰብን ጥቅም ለማስጠበቅ፣ እንዲሁም የእነዚህ ድምር ውጤት የሆነውን የአገርን እድገት በመሻት የመስራቱን አስፈላጊነት በማጤን የበኩላቸውን እንቅስቃሴ እያደረጉ ላሉ የትግል ወንድሞቼ አህመዲንና ካሚል፣ እንዲሁም ለሁሉም ወንድምና እህቶቼ ታላቅ ምስጋናዬን እያቀረብኩ ከወዲሁም መልካም እድልን እመኛለሁ።
በረሃብ አድማ ላይ ለበርካታ ቀናት መቆየታቸው የተነገረው እነ አቶ ጃዋር መሐመድ ከነገ ጀምሮ የረሃብ አድማቸውን ለማቆም መስማማታቸውን ጠበቆቻቸው ለቢቢሲ ተናገሩ።
ከነገ ጀምሮ የረሃብ አድማውን የሚያቋርጡት በላንድማርክ ሆስፒታል የሚገኙት አቶ ጃዋር መሐመድ፣ አቶ በቀለ ገርባ እና አቶ ሐምዛ አዳነ መሆናቸውን ጠበቆቻቸው አቶ ቱሊ ባይሳ እና አቶ ገመቹ ጉተማ ለቢቢሲ አረጋግጠዋል።
እነ አቶ ጃዋር መሐመድ የረሃብ አድማውን እያደረጉ ያሉት በፖለቲከኞች ላይ የሚደርሰውን እንግልት እና እስር፣ እነሱን ለመጠየቅና የችሎት ሂደታቸውን ለመከታተል ወደ ፍርድ ቤት በሚመጡ ሰዎች ላይ የሚፈጸም እስር እና ወከባ እንዲቆም ለመጠየቅ መሆኑን ጠበቆቻቸው ይናገራሉ።
እነ አቶ ጃዋር የረሃብ አድማውን ለማቆም የተስማሙት ከጤና ባለሙያዎቻቸው በተሰጣቸው ምክር እና በፖለቲከኞች፣ የአገር ሽማግሌዎች ሽምግልና መሆኑን ጠበቀው አቶ ገመቹ ተናግረዋል።
“ትናንት ከ20 በላይ የአገር ሽማግሌዎች እና ፖለቲከኞች በሆስፒታሉ ተገኝተው ነበር። ይሁን እንጂ ወደ ሆስፒታሉ እንዲገቡ አልተፈቀደላቸውም ነበር። ዛሬ ዳግም ወደ ሆስፒታሉ በመምጣት ከሽማግሌዎቹ ኮማንደር ደራርቱ ቱሉ እና ሱፐር ኢንቴንደንት ሁሴን ሸቦ ወደ ሆስፒታሉ ገብተው የረሃብ አድማውን አንዲያቆሙ ተማጽነዋቸዋል” ብለዋል ጠበቃው አቶ ገመቹ።
እነ አቶ ጃዋር ከነገ ጀምሮ የረሃብ አድማውን ለማቋረጥ የተስማሙት የረሃብ አድማ ማድረግ የጀመሩበት ጥያቄያቸው ምላሸ አግኝቶ ሳይሆን፤ “ሃኪሞቻቸው፣ የአገር ሽማግሌዎች እና ፖለቲከኞች ባደረጉት ልመና ጫና በርትቶባቸው ነው። እሺታቸውን ለሽማግሌዎች ሰጥተዋል። ከነገ ጀምሮ የረሃብ አድማቸውን ያቆማሉ” ብለዋል አቶ ገመቹ።
ከአራቱ ተከሳሾች በተጨማሪ በእነ አቶ ጃዋር መሐመድ የክስ መዝገብ ሥር የሚገኙት የአቶ ጃዋር መሐመድ ጠባቂዎች እና የኦሮሚያ ሚዲያ ኔትዎርክ ጋዜጠኛ መለሰ ድሪብሳ በተለያየ ጊዜ የረሃብ አድማውን ተቀላቅለው የነበረ ቢሆንም የረሃብ አድማውን ቀደም ብለው አቋርጠዋል።
Posted bydhalootaqube March 7, 2021 Posted inmediaLeave a comment on በረሃብ አድማ ላይ ለበርካታ ቀናት መቆየታቸው የተነገረው እነ አቶ ጃዋር መሐመድ ከነገ ጀምሮ የረሃብ አድማቸውን ለማቆም መስማማታቸውን ጠበቆቻቸው ለቢቢሲ ተናገሩ።
ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ደቡብ ኣፍሪካ ከተማ ደርባን ካብ መወዳእታ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ ን14 ማዕልታት ዝፀንሐን ልኡኻት 194 ሃገራት ዓለም ዝተሳተፉሉን ዓለምለኸ ጉባኤ ለውጢ ኩነታት ኣየር ተኻይዱ ነይሩ።ኣብ 1997 ኣ/ፈ ኣብ ጃፓን ዝተብፅሐ ዓለምለኸ ናይ ኪዮቶ ስምምዕ ለውጢ ኩነታት ኣየር ኣብ ግብሪ ንምውዓል ዓሊሙ ከምዝተኻየደ ዝዝረበሉ ጉባኤ ናይ ኪዮቶ ስምምዕ ኣብ ምፍፃም ዘጋጠሙ ሽግራት ናይ ደርባን ጉባኤ ድማ ኣብ ምንታይ ጉዳያት ከምዝዘተየ፡እንታይ ውሳነታት ከምዘሕለፈን እቶም ውሳነታት ንምትግባር ከጋጥሙ ዝኽእሉ ዕንቅፋታትን ንኽገልፁልና ንኽልተ ክኢላታት ከባቢያዊ ክንክን ንዶ/ር ተስፋማሪያም ዮሴፍ ካብ ኣስመራ ናይ PHD ትምህርቱ ይከታተል ዘሎ ኣቶ ሃይለ ካሕሳይን ኣጋይሽ መደብ ህዝቢ ምስህዝቢ ገይርና ኣዘራሪብናዮም ኣለና።ንዝርዝሩ የድምፁ።
በ 1978 የተወለደው የቫሌንሲያን ዲዛይነር ናቾ ቲሞንን የተነደፈ እና የማወቅ ጉጉት ያለው እና ታዛቢ ገጸ-ባህሪ ያለው እረፍት የሌለው ፈጠራ ነው ፡፡ ከልጅነቱ ጀምሮ አንዳንድ ነገሮች ለምን እንደዚህ ሌሎች ደግሞ እንደዚህ እንደነበሩ አስቧል። ይህ እሱን ምልክት ያደረገው እና ​​የሥራውን ሁኔታ ሁኔታ ያስተካከለ እና ጥሪውን የገለጸው ፡፡ ታናሽ የ “ታናሽ ነው” ተከላካይ እና ያለምንም ቅድመ ሁኔታ የማጊየር እና የህንፃው አርክቴክት ዛሃ ሀዲድ የምርት ዲዛይንን በ ESDI - CEU ቫሌንሲያ አጠና ፡፡
በአሁኑ ወቅት በኢንዱስትሪ ምርት ዲዛይንና ልማት ላይ ያተኮረ እና ከበርካታ ዘርፎች ለተውጣጡ ኩባንያዎች የውጭ ፣ የቴክኒክ እና የፈጠራ ድጋፍን የመሰሉ የምህንድስና አገልግሎቶችን የሚሰጥ ወጣት ችሎታዎችን ያቀፈ የራሱ የሆነ ሁለገብ ስቱዲዮ የፈጠራ ዳይሬክተር ነው ፡፡
የእሱ የቅርብ ጊዜ ፈጠራ ለ ኤሲቢ ኢሉሚናሲዮን፣ ሃሎ ፣ ብርሃንን ያስተላልፋል። የእይታ ዘይቤ ነው; ዲዛይኑ ከእጅዎ በሚያመልጡ ፊኛዎች ቡድን ተመስጧዊ ነው - ነፃነትን እና ቀላልነትን በሚያስተላልፍ የመጀመሪያ ጊዜ ፡፡ ሃሎ ዲዛይን ለማዘጋጀት ሶስት ወር የወሰደ የኦፓል አፍ በተነፈሰ የመስታወት ሉል እና የ LED መብራት ያለው ቅርጽ ያለው የብረት ቀለበት ነው የእሱ አነስተኛነት ንድፍ ከማንኛውም አካባቢ ጋር ለማጣጣም ያስችለዋል ፡፡ የእሱ ተስማሚ መኖሪያ ደረጃዎች ወይም እንደ የሆቴል አዳራሾች ያሉ ሰፋፊ ቦታዎች ይሆናል ፡፡
ቡድኑ ካጋጠማቸው ተግዳሮቶች አንዱ የመብራት ባህርያቱን የሚመጥን ገመድ መፈለግ ነው (ቀስት ይመስላል ፣ ፀደይ አይደለም) ፣ እንዲሁም ሁሉንም የደህንነት መስፈርቶች የሚያሟላ እና ከሚስማማ ነጠላ ነጥብ የኬብል መውጫ ማግኘቱ አስፈላጊ ነበር ወደ ዲዛይን.
ልክ ከሥራ እንደገባሁ የፌስቡክ ገፄን ስከፍት አንድ ርዕሰ ዜና አነበብኩ፡፡ በጣም ደክሞኝ ስለነበር ዝርዝሩን ለማንበብ አቅሙ አልነበረኝም፡፡ ታዲያ እንደተለመደው ‘በኋላ አነበዋለሁ’ በሚል ዜናውን በገፄ ላይ አካፍዬ (Share) ተውኩት። ትንሽ ቆይቼ የፌስቡክ ገፄን ስከፍት ዜናው በነበረበት አለ። እንዲህ ይላል፣ “የኢትዮጲያ መንግስት በቅርቡ ከአውሮፓ ህብረት ፓርላማ እየደረሰበት ያለውን ጫና ለመከላከል “ደጅ-ጠኚ” ተቋም (lobbying firm) ሊቀጥር ነው”
ወደ ዝርዝር ዜናው የሚወስደውን ሊንክ ተጭኜ ማንበብ ቀጠልኩ። የኢትዮጲያ መንግስት የ1997 ዓ.ም ምርጫ ተከትሎ ከሰብዓዊ መብት ጥሰት ጋር ተያይዞ በአሜሪካ የሕግ-መወሰኛ ምክር ቤት ሊጣልበት የነበረውን ማዕቀብ ለመከላከል “DLA Piper” የተባለ ታዋቂ የአሜሪካ “ደጅ-ጠኚ” ተቋም በወር 50,000 ዶላር እየከፈለ ቀጥሮ እንደነበር ይጠቅሳል፡፡ በተመሳሳይ፣ ሰሞኑን በአውሮፓ ህብረት ፓርላማ በኩል የተፈጠረበትን ጫና ለመከላከል “ደጅ-ጠኚ” ተቋም ለመቅጠር እያሰበ መሆኑንና ለዚህ ተግባር የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር ሚኒስትር ዶ/ር ቴድሮስ አድሃኖም፣ የመንግስት ኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ ሃላፊ አቶ ጌታቸው ረዳ፣ እና ከገንዘብና ኢኮኖሚ አቶ አብዱላዚዝ ሞሃመድ ያሉበት ኮሚቴ መዋቀሩን ዘግቧል። ከዚህ በተጨማሪ፣ ከቀረቡት ሰባት የአሜሪካና አውሮፓ ድርጅቶች ውስጥ “Chalgate” የተባለው የእንግሊዙ “የሕዝብ ግንኙነት ተቋም” ከፍተኛ የማሸነፍ እድል እንዳለው በጋዜጣው የተጠቀሰ ሲሆን ድርጅቱ በአመት 2ሚሊዮን ዶላር (42,722,600 ብር) ሊከፈለው እንደሚችል ጭምር ዘግቧል፡፡
በመጀመሪያ፣ በእንግሊዘኛ “lobbying firm” ለሚለው ሐረግ “ደጅ-ጠኚ ተቋም” የሚለውን የአማርኛ ፍቺ የተጠቀምኩበት ምክንያት፣ “የሕዝብ ግንኙነት ተቋም” ከሚለው መደበኛ ስያሜ ይልቅ፣ የተቋማቱን ተግባርና አገልግሎት በተሻለ ሁኔታ ገላጭ ሆኖ ስላገኘኹት ነው። በመሰረቱ፣ እነዚህ ተቋማት በዋናነት በከፍተኛ የመንግስት ሃላፊዎችና ተቋማት፣ እንዲሁም በሕግ አውጪና የሕግ መወሰኛ ምክር ቤት አባላት ዘንድ ደጅ-በመጥናት፣ የተለያዩ ውሳኔዎች እና የሕግ አዋጆችን ከቀጣሪዋቻቸው ፍላጎት አንፃር የተቃኙ እንዲሆኑ ከፍተኛ የማሳመንና ግፊት የመፍጠር ስራ እንደሚሰሩ ይታወቃል።
በእርግጥ አሜሪካ ብቻዋን በአማካይ 1 ቢሊዮን ዶላር፣ የአውሮፓ ኮሚሽን በጥቅሉ 2.5 ቢሊዮን ዶላር እርዳታ በየአመቱ ለኢትዮጲያ የሚሰጡ እንደመሆኑ፣ መንግስት በሁለቱ ዘንድ ያለው ተቀባይነትና ድጋፍ እንዲቀንስ አይፈልግም። እዚህ ጋር የቀድሞው ጠቅላይ ሚኒስተር መለስ ዜናዊ በህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያደረጉትን ንግግር አስታወሰኝ። የቀድሞው ጠ/ሚ “የሀገሪቱ ኢኮኖሚ እድገት በእርዳታ ላይ የተንጠለጠለ ነው” በሚል ከተቃዋሚ ፓርቲ አባላት በኩል ለተሰነዘረ አስተያየት ምላሽ ሲሰጡ፤ “የኢትዮጲያ ኢኮኖሚ እድገት አድራሻው የት ነው?… አድራሻው ዋሽንግተን ዲሲ እና ለንደን አይደለም። የኢኮኖሚ እድገቱ መሰረት የኢትዮጲያ ገበሬ ነው። አድራሻውም እዚህ ሀገር ውስጥ ነው…” ብለው ነበር። ነገር ግን፣ የኦሮሞ አርሶ አደር ገበሬ “ተሳስታችኋል፣ …አይሆንም…እኔን ያላማከለ ልማት ይቅርብኝ” ብሎ ሲቃወም፣ መንግስት በአመት 42.7 ሚሊዮን ዶላር እየከፈለ በአውሮፓ ህብረት ፓርላማ “ደጅ-ጠኚ” የሚቀጥር ከሆነ፣ ነገሩ ከቀድሞው ጠ/ሚ አባባል የተገላቢጦሽ እንደሆነ መገንዘብ ቀላል ነው።
የኢትዮጲያ መንግስትም ከላይ የተጠቀሰውን ተቋማት በከፍተኛ ክፍያ የቀጠረበት ምክንያትም የአውሮፓ ፓርላማ አባላትን ደጅ-እንዲጠናና በዚህም ከሰሞኑ ያጋጠመውን ጫና ለማቃለል፣ ብሎም ለወደፊቱም ከተመሣሣይ ጫና ራሱን ለመከላከል እንደሆነ እሙን ነው። ነገር ግን፣ የአውሮፓ ፓርላማ ሆነ ደጅ-ጠኚው ተቋም ከሀገራችን ነባራዊ እውነታ ጋር ቀጥተኛ ግንኙነት የሌላቸው ውጫዊ አካላት ናቸው። የአውሮፓ ህብረት ፓርላማ በኢትዮጲያ መንግስት ጫና ማሳደር የጀመረው ህዝቡ ላነሳው ጥያቄ ተገቢውን ምላሽ በአግባቡ መስጠት ስለተሳነው ነው። ለወደፊትም ቢሆን፣ ከህዝብ ለሚነሳ ጥያቄ ተገቢውን ምላሽ መስጠት እስከተሳነው ድረስ ተመሣሣይ ጫና እንደሚያጋጥመው እርግጥ ነው። ስለዚህ፣ ለችግሩ ዘላቂ የሆነ መፍትሄ መስጠት የሚቻለው የኢትዮጲያ መንግስት ምልከታውን ከውጪ ወደ ውስጥ ሲያዞር ነው። ይህም፣ “የአውሮፓ ፓርላማ አባላት ምን እያሰቡ ይሆን?” ብሎ ከመጠየቅ በፊት “የኢትዮጲያ ህዝብ ጥያቄ ምንድነው?” ብሎ በመጠየቅ ሲጀምር ነው።
በመሰረቱ፣ የአውሮፓ ፓርላማ ለወሰደው እርምጃ ከፍተኛውን ሚና የተጫወተው የኢትዮጲያ መንግስት ነው። ይሄው ላለፉት ሁለት አስርት አመት ህዝብ የመንግስትን ሥራና አሰራር ሰልፍ በወጣ ቁጥር በፖሊስ ዱላ ተጀምሮ፣ ቀጥሎ በጥይት፣ በመጨረሻም በጅምላ እስር ነው የሚጠናቀቀው። ሃሳብን በነፃነት መግለፅ ሰብዓዊ መብት መሆኑ ቀርቶ በባለስልጣናት ፍቃድና ችሮታ የሚቸረቸር የቅንጦት ዕቃ ሆኗል። እንዲህ ያለውን አስተዳደራዊ ሥርዓት የዳበረ የፖለቲካ ሥርዓት ባላቸው የአውሮፓ ሀገራትና ህዝቦች ዘንድ ተቀባይነትና ድጋፍ ሊኖረው አይችልም። የዴሞክራሲ እሴቶች የዳበሩበት እና ከፈተኛ ተጠያቂነት ያለበት ሀገር መንግስትና ተቋማት የዜጎቹንን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ያለማቋረጥ ለሚጥስ አምባገነናዊ መንግስት በየአመቱ በቢሊዮኖች እርዳታ እየሰጡ የሚቀጥሉበት የፖለቲካ’ም ሆነ የሞራል መሰረት የላቸውም።
የኦሮሞ ህዝብ የአዲስ አበባ ማስተር ፕላንን መነሻ በማድረግ ላሳየው ሰፊ ተቃውሞ መሰረታዊ የሆኑት ምክንያቶች፤ በሕገ-መንግስቱ አንቀፅ 49.5 ላይ ከአገልግሎት አቅርቦት፣ ከተፈጥሮ ሃብት አጠቃቀም እና በአስተዳደራዊ ጉዳዮች ረገድ የተደነገገው የክልሉ ልዩ ጥቅም እስካሁን አልተከበረም፣ የመሰረተ ልማት ግንባታዎች እና የተለያዩ የኢንዱስትሪ ፕሮጀክቶች የአከባቢውን አርሶ-አደር ዘላቂ ጥቅም በሚያስከብር መልኩ እየተተገበሩ አይደለም፣ የከተማ መሬት አስተዳደርና የሊዝ ህግ አተገባበር መሰረታዊ ችግር አለበት፣ እንዲሁም ኪራይ ሰብሳቢ ባለሃብቶች እና የመንግስት ሥራ አስፈፃሚዎች የመንግስትን መዋቅር ሙሉ-በሙሉ በሚባል ደረጃ ተቆጣጥረውት በመልካም አስተዳደር እጦት እና በሙስና ተሰቃየን እና የመሳሰሉት ጥያቄዎች ናቸው። (ስለችግሩ መነሻ ዝርዝር ትንታኔ ለማንበብ ይህን ሊንክ ይጫኑ)
የእነዚህ ጥያቄዎች መልስ ያለው ቤልጂዪም፥ ብራሰልስ ሳይሆን ኢትዮጲያ፥ አዲስ አበባ ነው። መልሱ የሚገኘው ከአውሮፓ ፓርላማ ዘንድ ሄዶ ደጅ-በመጥናት ሳይሆን እዚሁ ከሕዝብ ጋር በመነጋገርና በመወያየት ነው። በመሰረቱ፣ የኢትዮጲያ መንግስት የጋራ ደህንነታችንን እንዲያስጠብቅልን አምነንና ፈቅደን የቋቋምነው አስተዳደራዊ መዋቅር ነው። የእኛው መንግስት ከእኛ ጋር ሲጣላ እርቅና ይቅርታ እንዲወርድ መጠየቅ ያለበት እኛን ነው ወይስ የሩቅ ሀገር ባለፀጋዎችን?
መንግስት ከእኛ ጋር ለመታረቅ የሚሻ ከሆነ ከህዝቡ ተወካዮችና የሀገር ሽማግሌዎች ጋር በግልፅ ተነጋግሮ፣ ለፀቡ መነሻ የሆኑ ስህተቶች መለየትና ስለወደፊቱ መመካከር ያስፈልገዋል። ሆኖም ግን፣ ከ10 ቀን በፊት በዚሁ ጋዜጣ ላይ በወጣው ዜና መሰረት ፣ ከኦሮሚያ ክልል የተወጣጡ የማህብረሰብ መሪዎችና የሀገር ሽማግሌዎች አዲስ አበባ ድረስ መጥተው ከቀድሞው የክልሉ ፕረዘዳንት እና የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አፈ-ጉባኤ፣ አቶ አባዱላ ገመዳ ጋር ለመወያየት ያቀረቡት ጥያቄ ተቀባይነት እንዳጣ ተዘግቧል።
ይህ “የኢትዮጲያ መንግስት ህዝቡን ጥያቄ ለመስማት ፍላጎትና ተነሳሽነት አለው ወይ?” የሚል ጥያቄ ይጭራል። በተቃራኒው ደግሞ የአውሮፓ ፓርላማ የኢትዮጲያ መንግስት በሕዝቡ ላይ እየወሰደ ያለው የሃይል እርምጃ አግባብ እንዳልሆነ የሚገልፅ መግለጫ ስላወጣ በአመት 42,722,600 ብር ከፍሎ ደጅ-ጠኚ ተቋም ይቀጥራል። ይህ “Chalgate” ለሚባለው ደጅ-ጠኚ ተቋም ለአንድ አመት የሚከፈለው የብር መጠን በሞጆ-ሃዋሳ የፈጣን መንገድ ፕሮጀክት ምክንያት ከአከባቢው አርሶ-አደሮች ላይ እስከ መጨረሻው (Permanently) ለተወረሰ 216.5 ሄክታር የእርሻ-መሬት የተከፈለ ካሳ መጠን፣ ወይም በፕሮጀክቱ ምክንያት ለተፈናቀሉ 5,152 የአርሶ-አደር ቤተሰቦች የተከፈለ የካሳ ክፍያ ጋር እኩል ነው።
እንዴ…ቆይ ለዚህ የውጪ ሀገር ተቋም እንደሚከፍለው ሁሉ በተለያዩ ግንባታዎች ምክንያት ለሚፈናቀሉ የሀገሪቱ ዜጎች ተገቢውን የመልሶ-ማቋቋሚያ ካሳ ቢከፍል ኖሮ እኮ ህዝቡ ለተቃውሞና አመፅ አይነሳሳም ነበር። ይህም ሳይሆን ቢቀር፣ ህዝቡ ተቃውሞውን በሚያሰማበት ወቅት መንግስት ተገቢውን ምላሽ ቢሰጥ ኖሮ፣ በዚህ አመት የታየው ዓይነት ስር-ነቀል ተቃውሞ አይከሰትም ነበር። የተቃውሞው እንቅስቃሴ አቅጣጫውን ስቶ የሚጠበቅበትን በህዝብ ንብረትና ሕይወት ላይ ጉዳት እንዳይደርስ በመጠበቅ ሕዝቡ ድምፁን እንዲያሰማ ቢፈቅድ ኖሮ የዜጎች ሕይወት ባልጠፋ ነበር። የዜጎች ሕይወት ያላግባብ ባይጠፋ ኖሮ የአውሮፓ ፓርላማ የአና ጎሜዝን የተለመደ ተቃውሞ ከማዳመጥ አልፎ ጠንካራ የአቋም መግለጫ ባላወጣ ነበር። ያ ባይሆን ኖሮ የኢትዮጲያ መንግስት ደጅ-ጠኚ ተቋም ለመቅጠር ገበያ ባልወጣ ነበር። በአጠቃላይ… ነገሩ ሁሉ “ይሉሽን በሰማሽ፣ ገበያ ባልወጣሽ” የሚሉት ነው!!!
የሩስያውን ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲንን ከተጠያቂነት ለማዳን ተብሎ የታሰበ ነው የተባለውንና የአገሪቱ ፕሬዚዳንቶች መንበረ ስልጣናቸውን ከለቀቁ በኋላ ከእነ ቤተሰባቸው በወንጀል እንዳይከሰሱ ዋስትና የሚሰጠው አወዛጋቢ ረቂቅ ህግ ባለፈው ማክሰኞ በሩስያ ፓርላማ አባላት ሙሉ ድጋፍ ማግኘቱን ዘ ሰን ዘግቧል፡፡
የ68 አመቱን ፕሬዚዳንት ፑቲን ብቻ ሳይሆን መላ ቤተሰባቸውን ከህግ ተጠያቂነት ነጻ የሚያወጣው ይህ ረቂቅ ህግ፣ ቤተሰቡ የወንጀልም ሆነ የአስተዳደር ጥፋት ቢፈጽሙ እንዳይጠየቁ፤ እንዳይታሰሩ፣ ምርመራ እንዳይደረግባቸውና ቤት ንብረታቸው እንዳይፈተሽ ዋስትና የሚሰጥ እንደሆነ ዘገባው አመልክቷል፡፡
በፓርላማው አባላት ድጋፍ ያገኘው ረቂቅ ህጉ በቀጣይም ወደ ላይኛው ምክር ቤት ተልኮ ድምጽ እንደሚሰጥበት የጠቆመው ዘገባው፣ ከምክር ቤቱ አባላት አብዛኞቹ የፕሬዚዳንት ፑቲን ደጋፊዎች በመሆናቸው ህጉ የመጽደቅ ዕድሉ እጅግ ሰፊ ነው መባሉንም ገልጧል፡፡
ረቂቅ ህጉ ባለፈው ሃምሌ ወር የተደረገው ህገ መንግስታዊ ማሻሻያ አካል እንደሆነ ያስታወሰው ዘገባው፤ ማሻሻያው አራተኛ የስልጣን ዘመናቸው በ2024 የሚያበቃው ፕሬዚዳንት ፑቲን ለተጨማሪ ሁለት የስልጣን ዘመናት ወይም 12 አመታት በስልጣን ላይ እንዲቆዩ የሚፈቅድ በመሆኑ በብዙዎች ሲተች መቆየቱንም አክሎ ገልጧል፡፡
የዕርቀ ሠላም ኮሚሽን ሕብረተሰቡ በዕርቅና በሠላም ጉዳይ ላይ ንቁ ተሳትፎ እንዲያደርግ የተለያዩ ዕቅዶችን ነድፎ በመንቀሳቀስ ላይ ይገኛል፡፡ ይህንን ዕቅድ ተግባራዊ ለማድረግ ‘ቲክቫህ ኢትዮጲያ’ ከሚባል የቴሌ ግራም ቻናል ጋር በመተባበር ወጣቱን አሳታፊ የሆነ ፕሮጀክት ይፋ አድርገዋል፡፡ በርካታ ተከታዮች ያሉት ቻናሉ ወጣቱ በተለያዩ መስክ ያለውን እምቅ ችሎታ ተጠቀሞ በየአካባቢያቸዉ ያለዉን ሰላምንና ዕርቅን ማስፈን ሚችሉ ሀገር በቀል እዉቀቶችንና የዕርቅ አፈታት ስርዓቶችን እንዲለዩና ለሌላዉ ማህበረሰብ ክፍል እንዲያሳዉቁ የሚያስችል ነዉ፡፡
የገፁ አስተባባሪ ወጣት በረከት ጉዲሳ እንደተናገረዉ ወጣቱ የተለያዩ የመረጃ አሰባሰብ ዘዴዎችን ተጠቅሞ በየአካባቢያቸዉ ያለዉን የዕርቀ ሠላም ሀሳቦችን በተቀመጠባቸዉ የጊዜ ሰሌዳ መሰረት ማስረከብ ይኖርባቸዋል፡፡
ፕሮጀክቱን በይፋ ያስጀመሩት የዕርቀ ሰላም ኮሚሽን ሰብሳቢ ካርዲናል ብርሃነ እየሱስ ሱራፌል ይህ ‘ቲክቫህ ኢትዮጲያ’ አስተባባሪ ወጣቶች የያዙት ሀሳብ ከዕርቀ ሠላም ኮሚሽን ተልዕኮ ጋር በእጅጉ የሚገናኝ ስለሆነ ኮሚሽኑ ወጣቱን የሕብረተሰብ ክፍል ለሰብዓዊ አገልግሎትና ለእርቀ ሰላም ለማነሳሳት ከዚህ ማህበራዊ ሚዲያ ጋር መስራት ጥሩ አማራጭ ነዉ ብለዋል፡፡
ወጣቱ ምንም እንኳ በሚከሰቱ ግጭቶች ቀዳሚ ተሳታፊና ቀዳሚ ተጎጂ ቢሆንም የሰላም ግንባታ ዉስጥ ተሳታፊ እንዲሆን የሚደረገዉ እንቅስቃሴ ክፍተኛ የሚባል አይደለም፡፡ እንዲሁም በአካባቢዉ ያሉትን አገር በቀል የሠላም እሴቶች እና የዕርቅ ስርአቱን የሰላም እንዲያዉቁ ሲደረግ አይስተዋልም፡፡ ክዚህ ባሻገር ወጣቱ የዕርቅና የሰላም እሴቶች እንዲተገብራቸዉና እንዲያዉቃቸዉ የሚስችል መደላደል አልተነደፈለትም፡፡ ይህ ከቲከቫህ የሚደረግ ፕሮጀክት እነዚህን በማህበረሰቡ ወስጥ የሚገኙ የዕርቅ ስርአቶች ወጣቱ እንዲመረምር እንዲያዉቅና በመረጃ የተደገፈ ጥናት እንዲያደርግ ያስችላል፡፡
አለታ ወንዶ ላይ የአንድ ትልቅ ሰው ስም በስፋት ይታወቃል፡፡ ሲላ ዳኤ ጉራሮ ይባላሉ። እኒህ ሰው ፈር ቀዳጅ ሥራ ፈጣሪ ናቸው። ያልሰሩት ሥራ፣ ያልገቡበት ንግድ የለም። ለብዙዎች አርአያ ሆነዋል፡፡ ልጆቻቸውን ጨምሮ፡፡ ዛሬ የ90 ዓመት ዕድሜ ባለጸጋ የሆኑት ሲላ፤ የሳቸውን የሥራ ፈጠራና የቢዝነስ ግንባታ የወረሱ ልጆች አሏቸው፡፡ የአቶ ሲላ ቤተሰብ የዛሬ ሳምንት በሃዋሳ ሁለት ትላልቅ ሥራዎችን አስመርቋል፡፡ አንደኛው ባለ 5 ኮከብ ደረጃ ያለው ሮሪ ሆቴል ሲሆን ሌላው የእኒህን ጀግና ነጋዴ ታሪክ የሚዘክር መጽሐፍ ነው - “ሲላ ዳኤ ጉራሮ፣ አርአያነት ያለው ድንቅ ትጋት፣ የስራ ፈጠራና ስኬት” ይሰኛል፡፡
የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ፤ ከአቶ ሲላ ልጆች አንዱ የሆኑትንና በተለያዩ ዘርፎች የሚንቀሳቀሱ 14 ኩባንያዎችን ከሚያስተዳድሩት አቶ ሀብታሙ ሲላ ጋር “አለታ ላንድ ግሩፕ” በሚል ባቋቋሙት ቢዝነስ ዙሪያ እንዲሁም ስለ አባታቸው የስኬት ታሪክ አነቃቂና አስደማሚ ቃለ ምልልስ አድርጋለች። በዚህ ቃለ ምልልስ፤ ሥራ ፈጣሪነት፣የቢዝነስ ግንባታ፣ ፈር ቀዳጅነት፣ የስኬት ምስጢርና ተያያዥ ርዕሰ ጉዳዮች ተዳስሰዋል፡፡ እነሆ፡-
ሀብታሙ ሲላ እባላለሁ፣ ተወልጄ ያደግሁት አለታ ወንዶ ነው፡፡ ለቤተሰቤ ስንተኛ ልጅ እንደሆንኩ ከመናገር ይልቅ ከመጨረሻ አራተኛ ልጅ መሆኔን መግልፁ ይቀለኛል፡፡ የመጀመሪያና መለስተኛ ትምህርቴን በዚያው በትውልድ መንደሬ ነው የተማርኩት፡፡ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቴን አሜሪካን አገር በሚገኝ “ዊን ፎርድ” በተሰኘ ት/ቤት ከተከታተልኩ በኋላ፣ ከካምቤል ዩኒቨርሲቲ በቢዝነስ አድሚኒስትሬሽን የመጀመሪያ ዲግሪዬን አግኝቻለሁ፡፡
አባቴ ከአራተኛ ክፍል የዘለለ ትምህርት ባይኖረውም ለትምህርት የሚሰጠው ቦታ ከፍተኛ ነው፡፡ እሱ የተለያዩ ነገሮችን ለማሳካት ሲሮጥ ባለመማሩ ይቆጨዋል፡፡ አንድ ሰው በራሱ ያላደረገውን ነገር፣ ቁጭቱን በልጆቹ መወጣት ይፈልጋል፡፡ በዚህ ምክንያት እኔም ውጭ ሄጄ እንድማር ነው የተደረግኩት፡፡ ከልጅነቴ ጀምሮ ካባቴ ስር ስር እያልኩ፤ እሱን በስራ አግዝ ነበር። ገና ህፃን ሆኜ ነው ስራ የለመድኩት፡፡ በስራው ምክንያት በትምህርቴም ደከም ብዬ ስለነበር ነው አሜሪካ የተላኩት፡፡ ጓደኞቼ በጣም የተማሩ ናቸው። ሀኪም፣ ረዳት ፕሮፌሰር እስከመሆን የደረሱ አሉ፡፡
እናንተ የአባታችሁን ፈለግ ተከትላችሁ ውጤታማ ሆናችሁ ብዙ እየሰራችሁ ነው፡፡ አንዳንድ አባትና ብዙ ደከመው ለልጆቻችው ጥሪት ቢያፍም ልጆች የወላጆቻቸውን ራዕይ አያስቀጥልም የእናንተ ጥንካሬ ምስጢር ምንድ ነው?
አባቴ ጠንካራ ሰው ነው፡፡ በመፅሐፉ ምረቃ ላይ ተገኝተሽ እንደሰማሽው፤ እኔም፣ መፅሀፉን የፃፈው ሰውም ሆነ፣ የአባታችን የቅርብ ጓደኞች፡- ስለ ጥንካሬው፣ ስለ ራዕዩ … ብዙ ምስክርነት ሰጥተዋል፡፡ በሲዳማ ማህበረሰብ በንግድ ዘርፉ ፈር ቀዳጅ ነው፡፡ ብዙዎችን ንግድ ያስተማረ ሰው ነው፡፡ በአጠቃላይ ስራ ፈጣሪ (ኢንተርፕረነር) ነው ማለት ይቻላል፡፡ ከአባቱ ወይም ከእናቱ የወረሰው ነገር ሳይኖር ሀሳብ ብቻ ይዞ ነው ለዚህ የበቃው፡፡
እውነት ለመናገር … ትክክለኛ አማርኛ ነው የተጠቀምሽው፡፡ አባቴ አገር ከማቅናት ነው ታሪኩ የሚጀምረው፡፡ በዚህ ስራ ላይ ለትንሽ ጊዜ ከሰራ በኋላ ወደ ቡና ንግድ ገባ፡፡ እንዴት እንደገባ ሲነግርሽ ደግሞ ይገርምሻል፡፡ አለታ ወንዶ አካባቢ፣ ቡና ገዥ የሆኑ ታዋቂ ሰው ነበሩ፡፡ ያኔ የእጅ ሚዛን በሚባለው እየመዘኑ ሲገዙ ይመለከታል፡፡ ከዚያ ያ ሚዛን ምን ያህል ቡና እንደሚይዝ ለማወቅ፣ ከቅርጮ የተሰራ መስፈሪያ ነበር፡፡
ከቀርከሃ የተሰራ መስፈሪያ ነው፡፡ አባቴ ሰውዬውን፤ “ይሄ አንድ ኪሎ ምን ያህል ቅርጮ እንደሆነ ማወቅ እፈልጋለሁ፤ ምክንያቱም ቡና የመግዛት ሀሳብ አለኝ” ብሎ ይጠይቃቸዋል፡፡ ከዚያ ያንን አንድ ኪሎ፤ ወደ ቅርጮው ገለበጠና ምልክት አደረገባት፡፡ ሰውዬው፤ “አሁን ቡናውን ገዝተህ የት ልትወስደው ነው?” ብለው ጠየቁት፡፡ “ገዢ አፈላልጋለሁ፤ በስራውም እቀጥላለሁ” አላቸው፡፡
ሰውየው መልሰው፤ “ለመሆኑ ገንዘብስ አለህ?” ብለው ጠየቁት፡፡ “እርግጥ ገንዘብ የለኝም ግን ሀሳብ አለኝ” አለ አባቴ፡፡ እውነትም በወቅቱ ገንዘብ አልነበረውም፡፡ የጉልበት ስራ ነበር የሚሰራው፡፡ ሰውየው የአባቴን ሀሳቡንና ጥረቱን ተመልክተው፤ “ቡናውን ለእኔ ገዝተህ አምጣልኝ” ብለው የተወሰነ ገንዘብ ሰጥተው ላኩት፡፡ ከዚያ በዚያች ምልክት ባደረገባት ቅርጮ እየሰፈረ፣ ከገበሬው ቡና እየገዛ ለእሳቸው እያስረከበ፣ ትንሽ በስራው ላይ ከቆየ በኋላ የከብት ንግድ ጀመረ፡፡ የአባቴ አባት (አያቴ) በዓል ሲሆን በሲዳማ ባህል አባታቸውን የሚዘክሩበት ስርዓት አለ፡፡ ለዚህ ደግሞ ቅቤ ይፈልግ ነበር፡፡ ይህን ቅቤ ለማግኘት ወደ ኦሮሚያ፣ ብድሬሆፎርሶ የሚባል ቦታ ቅቤ በስፋትና በርካሽ እንደሚገኝ ይሰሙና፣ አባቴ ያንን ገዝቶ እንዲመጣ ይልኩታል። ያኔ ገና በጣም ህፃን ነበር፡፡ እናቱ፤ “ለምን ይህን ህፃን ትልካለህ?” ብላ ተቆጣችው፡፡፣ አባቱ ግን “ከዚህ ያልወጣ፣ ሌላ አገር ያለ አይመስለውም፤ ይሂድ ይልመድ” ብለው ከሌሎች ነጋዴዎች ጋር ላኩት፡፡ እሱ ያኔ ያጠራቀማት ገንዘብ ነበረችው፡፡ ያንን ገንዘብ ይዞ ሄደ፡፡ እዚያ ከብት እርካሽ ነው፡፡ እናም ለአባቱ ቅቤ፣ ለራሱ አንድ ከብት ይዞ ተመልሶ ነው የከብት ንግድ የጀመረው፡፡ ከዚያ እያተረፈ እያተረፈ፣ ለትልቅ ደረጃ ደርሷል፡፡
እዚያ ከብት የሚገዛበት ቦታ ደርሶ መልስ 12 ቀን ነው የሚፈጀው በሌላ በኩል አለታ ወንዶ ዝርዝር ሳንቲም ይፈለጋል፡፡ ከብት የሚገዛበት ደግሞ ብር ይፈለጋል፡፡ ከዚህ ሳንቲም ይዞ ይሄዳል፤ ከዚያ ብር ይዞ ይመለሳል፡፡ በአጭር ጊዜ ውስጥ በአንድ ጊዜ 30 እና 40 ከብት ነድቶ መምጣት ጀመረ፡፡ እድገቱ እንዲህ … እንዲህ እያለ ነው የቀጠለው፡፡
እውነት ነው፤ የከብቱ ንግድ ባመጣው አቅም፣ ወደ ትልቁ የቡና ንግድ ነው የገባው፡፡ “አለታ ምንጭ” የሚባል ቡና ኤክስፖርት የሚያደርግበት ድርጅት ሁሉ ነበረው፡፡ መጀመሪያ ቡና ከገበሬ እየገዛ፣ ለአዲስ አበባ አቅራቢ ሆነ፡፡ ቀስ በቀስ በኃይለ ሥላሴ ጊዜ፣ የቡና ማጠቢያ ማሽን ገዝቶ ሲሰራ፣ ደርግ መጥቶ ወረሰው፡፡ ማሽኑ ሲወረስ፣ ወደ ደረቅ ቡና ንግድ ገባ፡፡ ከዚያ የደረቅ ቡና መፈልፈያና መቀሸሪያ አቋቋመ፡፡ እንደዚህ እየሰራ ወደ ትራንስፖርት ዘርፍ ገባ፡፡ የህዝብ ትራንስፖርት ወደ አካባቢያችን ያስገባ የመጀመሪያው ሰው ነው። የራሱን የቤት መኪና የገዛው በንጉሱ ጊዜ ነው። በጣም ጠንካራ ሰው ነው፡፡ እንግዲህ የተማረው ከሶስተኛና ከአራተኛ ክፍል በላይ አይደለም። በዚያች መኪና ቡና ይጭናል፡፡ በዚያ ላይ ነፍሰ ጡሮች ምጥ ሲያዙ እንዳሁኑ በቅርብ ጤና ጣቢያ አልነበረም አባቴ በላንድክሩዘሩ ራቅ ያለ ስፍራ ወደሚገኘው ሆስፒታል በመውሰድ ማህበረሰቡን ያገለግል ነበር፡፡ ከዚያ ደግሞ 42 ሰው የሚጭን የህዝብ ማመላለሻ ሎንችና ገዛና፣ ወደ ትራንስፖርቱ ዘርፍ በደንብ ገባበት፡፡ መንጃ ፍቃዱን አሻሽሎ ትንሽ ከሰራ በኋላ ለልጆቹ አስተላለፈ፡፡ ብቻ የአባታችን ታሪክ ትልቅ ነው፡፡ ዝርዘሩ ስለሱ ታሪክ በተፃፈው መፅሐፍ ላይ በስፋት ተቀምጧል፡፡
አንድ ሰው ትልቅ ደረጃ ለመድረስ ማለትም ባለፀጋም ይሁን ትልቅ ባለስልጣን ለመሆን ዋናው ነገር ራስን ማሸነፍና መግዛት ነው፡፡ የሰው ልጅ የሚያቅተው ትልቁ ነገር ደግሞ ራስን መግዛት ነው። ራስን መግዛት ትልቅ ነገር ነው፡፡ ሰው ገንዘብና ስልጣን ሲያገኝ… ራሱን ካላሸነፈና ስርዓት ካላስያዘ፣ ገንዘቡንም ስልጣኑንም ይዞ መቀጠል አይችልም፡፡ ያለውን ክብርም ሆነ ተሰሚነት ለማስቀጠል ራስን መግዛት ወሳኝ ነው፡፡
ከአባታችን የሚያስደንቀኝ የሚገርመኝ አንዱና ዋነኛው ይሄ ነው፡፡ አንድ ሰው ብርና ስልጣን ሲኖረው፣ ከተለያዩ አቅጣጫዎች የሚመጡ ፍላጎቶች አሉ፡፡ ያንን በአግባቡ መምራትና ራስን ከዚያ ፍላጎት ተገዢነት ማውጣት፣ የሚያስገኘውን ውጤት ከአባታችን ተምረናል፡፡ አባታችን ስራችንን እንድንወድ፣ ቁሳቁስ እንዳያስደንቀን አድርጎናል። ሁለተኛው ነገር፣ ከህብረተሰቡ ጋር የነበረው ቁርኝት ነው፡፡ ሲላ በሰላምተኝነቱ ይታወቃል፡፡ ሲላ የትም ቦታ በሀዘንም ሆነ በደስታ ጊዜ ከህዝቡ ጎን ነው፡፡ ለራሱ ድንበር አላበጀም፡፡ ለእኛም ይመክረን የነበረውም ይሄንኑ ነው፡፡ ለሲላ ሰው ሰው ነው፤ ሁሉንም እኩል ነው የሚያየው፡፡ ሰው ለእሱ የሚሰጠው ደረጃ ይኖራል፤ እሱ ግን እኔ እንዲህ ነኝ፣ እንዲህ እለያለሁ ብሎ አያውቅም፡፡ ማህበራዊ ህይወቱ የተሳካና ያማረ ነው፡፡ ሶስተኛው ነገር፣ ከቤተሰቡ ጋር ያለው ቁርኝትና ቅርበት በጣም የሚገርመኝ ነው፡፡ ቤቱን ሚስቱን ልጆቹን በእጅጉ ያከብራል፤ ይወዳል፡፡
እሱ ለእራሱ የተለየ ነገር አላደረገም፤ አልተዝናናም፤ ከቤተሰቡ በላይ ደስታ የለውም። ሩቅ መንገድ ካልሄደ በስተቀር ሆቴል ውስጥ አይመገብም፡፡ ስጋ ካማረው ገዝቶ ወደ ቤቱ ወስዶ ነው ከቤተሰቡ ጋር የሚመገበው፡፡ ጥሩ የሚለውን ነገር ሁሉ፣ ከቤተሰቡ ጋር ይጋራል። ቤተሰብ ማክበር፤ በረከትን፣ ክብርን፣ ፍቅርን … እንደሚያጎናፅፍ ከአባታችን ተምረናል፡፡ አባታችን አስተዋይ፣ ታማኝና ጠንካራ ሰው ነው፡፡
በሚገባ አፍርቷል፡፡ እኛም በሱ መርህ፣ በሱ መንገድ፣ ራሳችንን በመግዛት፤ ቤተሰባችንን በማክበርና በሥርዓት በመታነፅ ለዚህ ደርሰናል፡፡ አባታችን ለብዙ ነገር ምሳሌ መሆን የሚችል ሰው ነው፡፡
በመግቢያችን እንደገለፅኩልሽ፤ ከህፃንነቴ ጀምሮ ስራ ላይ ነበርኩ፤ አባቴን በጣም እያገዝኩና እየረዳሁ ነው ያደግሁት፡፡ የአባቴን ድርጅትም መምራት ጀምሬ ነበር፡፡ ይሁን እንጂ የራሴ ራዕይም ነበረኝ፡፡ ቤተሰባችን በጣም ሰፊ በመሆኑ፣ በአንድ ጉዳይ ላይ የተለያዩ ሃሳቦች ሊመነጩ ይችላሉ፡፡ እናም በራስ ሃሳብ ብቻ መመራት አስቸጋሪ ነበር። የእኔ ሀሳብ በሌሎች የቤተሰቡ አባላት ተቀባይነት ላይኖረው ይችላል፡፡ ያንን አጣጥሞ መቀጠል አዳጋች ሲሆንብኝ ወደ ራሴ ራዕይ ማተኮር ጀመርኩኝ፡፡ በወቅቱ የኔ እህትና ወንድሞች ትዳር መስርተው፣ ራሳቸውን ችለው ወጥተው ነበር፡፡ እኔና ሁለት ልጆች ብቻ ነበርን የቀረነው፡፡ ሁሌም ልጆች የወላጆቻቸውን ሌጋሲ የማስቀጠል ስጋት ይኖራል፡፡ እኔ ደግሞ የአባታችን ራዕይ እንዲቀጥል የማነሳቸው ጥያቄዎች ነበሩ፡፡ ቀጣይነት የሌለው ቢዝነስ እንዳይሆን፣ ለትውልድ እንዲተላለፍና ለአገር ያለው አስተዋፅኦ እንዳይመክን፣ መሰረቱ በደንብ መገንባት አለበት በሚለው ሀሳቤ ፀናሁ። ከእኔ አስተሳሰብ ጋር የሚጣጣም ቤተሰብ ስላላገኘሁ፣ ስራውን አልፈልግም ብዬ፣ ከአባቴ ትንሽ ተቀያይሜ፣ ስራዬን ለቅቄ ወጣሁ፡፡ ስወጣ ግን ብዙ ሀሳብ ከአባቴ ከመውሰዴ ውጭ ምንም ሳንቲም አልወሰድኩም፡፡
ከአባቴ የስራ ልምድ ሀሳብ አግኝቻለሁ። እኔ ባለራዕይ ስራ ፈጣሪ ነኝ ብዬ አፌን ሞልቼ የምናገረውም ለዚህ ነው፡፡ አንድ ሰው ባለራዕይ ከሆነ፣ ዛሬ ላይ ሆኖ፣ ከ10 ዓመት በኋላ ሊሆን የሚችለውን ነገር ማሰብና ማቀድ አለበት፡፡ እህትና ወንድሞቼ ወደፊት ሊመጣ ይችላል ያልኩትን ሃሳብ፣ ውድቅ በማድረጋቸው ባዶ እጄን ወጣሁ። አለታ ወንዶ ላይ የሰራኋት ትንሽ ቤት ነበረችኝ። የወንድሞቼ ቤቶችም ነበሩ፡፡ እነዚህን ቤቶች አስይዤ፣ ከባንክ ብድር ወሰድኩ፡፡
300 ሺህ ብር ተበደርኩ፡፡ ከዳሽን ባንክ፡፡ ከዚህ ብር ውጭ በኪሴ 10 ብር እንኳን አልኝበረም፡፡ የኔ ታሪክ የሚጀምረው ከዚህ ነው፡፡ ጊዜው 1993 ዓ.ም ነበር፡፡ በተበደርኩት ብር ቡና ማጠቢያ ተከራየሁ፡፡ ያኔ 300 ሺህ ብር በጣም ብዙ ብር ነበር፡፡ ወዲያው 172 ሺህ ብር አተረፍኩ፡፡ ከዚያም አንድ የቡና ማጠቢያ ገዛሁ፡፡ በዚህ ጊዜ ወንድሞቼም አብረውኝ ይሰሩ ነበር፡፡ በሁለተኛው ዓመት ብዙ አተረፍኩ። እውቀቱም ልምዱም ነበረኝ፤ ሰውም ተዋውቄ ነበር፡፡ በ1997 ዓ.ም የኤክስፖርት ፈቃድ ወጣና “አለታ ላንድ” ተቋቋመ፡፡
“አለታ ላንድ” ከተቋቋመ በኋላ አሁንም ከወንድሞቼ ጋር በሀሳብ ባለመስማማት ተለያየን። በራሴ ብቻ ቀጠልኩ፡፡ የራሴን ሀሳብ እየወሰንኩ፣ ስጋቱንም ተቋቁሜ ቀጠልኩ፡፡ ይኸው አሁን ላለንበት ደረጃ ደርሰናል፡፡ እግዚአብሔር ረዳኝ፤ ማለት አችላለሁ፡፡
እግዚአብሄር ይመስገን … አሁን ብዙ ናቸው። በትንሹ 14 ያህል ኩባንያዎች አሉ፡፡ “አለታ ላንድ ኮፊ”፤ ቡና ኤክስፖርት የምናደርግበት ድርጅት ነው። “ታኦ ኢንዱስትሪያል አለ ዲተርጀንት”፤ የፅዳት ሳሙናና ተያያዥ ምርቶችን ያመርታል፡፡ በአምስት ኮከብ ደረጃ የተሰራውና ባለፈው ቅዳሜ የተመረቀው “ሮሪ ኢንተርናሽናል ሆቴል” አንዱ ነው፡፡ “አላዱ” ደግሞ የቡና ማጠቢያ ሲሆን ቡና እያጠበ ለኢትዮጵያ ኮሞዲቲ ኤክስቼንጅ (ECX) ያቀርባል፡፡ “ሀብታሙ ሲላ ፕላስቲክ ፋብሪካ” ሀዋሳ የሚገኝ ሲሆን ፒቢሲ፣ ፒፒአር፣ ፓይፖች፣ ኤችዲፒ ፖይፕሮ የሚያመርት ነው፡፡ አሁን ደግሞ አስፋፍተነው ፊቲንግ ለማምረት በዝግጅት ላይ ነን፡፡ ሌላው “ሀብታሙ ሲላ ኮፊ ዴቨሎፕመንት” ሲሆን ይኼ ደግሞ የቡና እርሻ ነው፡፡ ከፋ ላይ በ500 ሄክታር ቦታ ላይ የሚገኝ የቡና እርሻ ነው። ዱከም ላይ የሚገኘው “ወሊማ ሪዞርት” እንዲሁ በአለታ ላንድ ግሩፕ ሥር ከሚተዳደሩት የቢዝነስ ኩባንያዎች አንዱ ነው፡፡
ይህን ሪዞርት ለማስፋፋትና ትልቅ ለማድረግ አስበናል፤ የውሃ ፊቸር ያለው ትልቅ አሚዩዝመንት ለማድረግ ታቅዷል፡፡ ሪዞርቱ ሰው ቤተሰቦቹን ይዞ የሚዝናናበት፣ ባለ 5 ኮከብ ሆቴል ያካተተ፣ 11 የመሰብሰቢያ አዳራሽ ኖሮት ኮንፈረንስ ዞን ለማድረግ ታቅዷል፡፡ ከአዲስ አበባ በቅርብ ርቀት ላይ በመሆኑ ከመዲናዋ ወጣ ተብሎ ተንፈስ የምትልባት ማራኪ ቦታ ለማድረግ ፕሮጀክቱ ተቀርፆ አልቋል፡፡ 10 ሄክታር መሬት ጠይቀን፣ ኦሮሚያ ክልል አዎንታዊ ምላሽ ሰጥተውናል። እስከዚያው ባለበት እየሰራ ነው፡፡ ለምሳሌ ቅዳሜና እሁድ እስከ 12 እና ከዚያ በላይ ሰርጎች ይሰራል፡፡ በጥሩ ሁኔታ እየተንቀሳቀሰ ነው፡፡
መሬቱ እንደተሰጠን ይጀመራል፡፡ ሌላው የግሩፑ አካል “ሀብታሙ ሲላ ምስማር ፋብሪካ” ይባላል፡፡ ዱከም ላይ የሚገኝ ሲሆን ተገንብቶ አልቋል፡፡ ከውጭ ማሽነሪዎች እየገቡለት ነው። ቆርቆሮና ምስማር በጥራት ያመርታል። በዴሳ” ቡና አቅራቢ ድርጅት የሚባለው ደግሞ የቡና መፈልፈያዎች አሉት፣ መጋዘኖች ሰርቶ ለኢሲኤክስ ያከራያል፣ “ፎረስት” የሚባለውን ቡና ያቀርባል፤ ራሱም ኢንዱስትሪ አለው፡፡ “አመዘ” የተባለውም ቡና አቅራቢ ነው፡፡ ፕላስቲክ ፋብሪካም አለው። ወንበሮችን፣ የቢራና የለስላሳ ሳጥኖችንና ሌሎች የቤት እቃዎችንም ያመርታል፡፡ “ወንጌል ወረቀት ፋብሪካ” ከአራት ወር በኋላ ሥራ ይጀምራል፤ማሽነሪ እያስመጣን ነው፡፡ ሀዋሳ ላይ ደግሞ የዘይት ፋብሪካ አቋቁመናል፡፡ ግንባታው ተጠናቆ፣ ማሽነሪ እየገባለት ነው፡፡ ጥሬ እቃ ለማምረትና ከግብርናው ጋር ለማስተሳሰርም አቅደናል፡፡ ኑግ፣ ሰሊጥ፣ ተልባና ሌሎች የቅባት እህሎችን ለማምረት፣ 3 ሺህ ሄክታር መሬት ተፈቅዶልናል፡፡ መሬቱ ቤንች ማጂ ላይ ይገኛል፡፡ በነገራችን ላይ ሰንፍላወር (የሱፍ ዘይት) ሁሉ የማምረት እቅድ አለን፡፡ ይቻላልም፡፡ በሌላ በኩል የወይራ ዘይት (ኦሊቭ ኦይል) ለማምረት ዘሩን ከውጭ አምጥተን፣ ከአየርና ከአፈሩ ጋር ይጣጣም አይጣጣም እየተመረመረ ነው፤፡፡ ደብረ ብርሃን ተሞክሮ ተሳክቷል፡፡ በሞቃት ቦታ እንዴት ነው የሚለው እየተጠና ነው፡፡ ይሄ ውጭ ምንዛሪውንም ይቀንሳል፡፡
እስካሁን ሶስት ሺህ ሰራተኞችን እናስተዳድራለን። የዛሬ አስር ዓመት፣ የሰራተኞቹን ቁጥር 20 ሺህ ለማድረስ እቅድ ይዘን እየሰራን ሲሆን የስራ ዘርፋችንና ውጤታችንም፣ በዚያው ልክ እንዲያድግ አቅደናል። ቀደም ብዬ እንደነገርኩሽ፣ ራዕይ የሚሰጥሽ ከላይ ነው። ራዕይ አንዳንድ ጊዜ መስዋዕትነት ሁሉ አለው፡፡ እኔን ብታይኝ የአለታ ላንድ ግሩፕ ማናጀር ብቻ ነኝ፣ ሌላ ምንም አይደለሁም፡፡ ከሰራተኛ በፊት ጠዋት 2፡00 እገባለሁ፣ ከሰራተኛ በኋላ ነው የምወጣው፡፡ አዲስ አበባ ካለሁ በሰዓቱ ቢሮዬ እገኛለሁ፡፡ የስራ ክብርን፣ ራስን ለስርዓት ማስገዛትን፣ በስሬ ላሉ ሰራተኞች አርአያ መሆንን አባቴ አስተምሮኛል፡፡ እንዳልኩሽ አባቴ ሲኒየር ነው፤ ደግሞም አልተማረም፤ነገር ግን ለዚህች አገር ከፕሮፌሰሮች በላይ አስተዋፅኦ አድርጓል ባይ ነኝ። እኛ አገር ውስጥ የሚዘፈንለትም የሚዘመርለትም፣ የተማረ የተባለውና ወረቀት ያለው ብቻ ነው፡፡ አሜሪካ ብትሄጂ ያለፍሽበት የስራ ልምድ፣ ያየሽው ውጣ ውረድ ዋጋ አለው፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ ይሄ የስራ ልምድ ጉዳይ ዋጋ ቢሰጠው በጣም ትልቅ ነገር ነው፡፡ የተማረ ሰው አያስፈልግም እያልኩ አይደለም፤ ግን በልምድ የዳበረ ተፈጥሯዊ እውቀት ትልቅ ነው፡፡ እኔ ለምሳሌ ልጆቼ የአባቴን ታሪክ እንዲያነቡ አደረግሁ፤አንብበው ታሪካቸውን መነሻቸውን አወቁ፡፡ “አያታችን ባይሆን እንቀና ነበር” ነው ያሉት፡፡
ተገቢ ጥያቄ ነው፡፡ እምብዛም የስራ መዋቅርና ሲስተም በሌለበትና ባላደገበት፣ የስራ ስነ ምግባር ብዙ በማይከበርበት አገር፣ የ14 ኩባንያዎችን ሰራተኛ ማስተዳደር ቀላል አይደለም፡፡ እኛ ግን ጊዜም ገንዘብም ወስደን መዋቅር በደንብ ቀርፀን ነው እየሰራን ያለነው። ደጋግሜ እንደነገርኩሽ፣ ኢትዮጵያ ትልቅና ብዙ ሀብት ያላት አገር ናት። ይህንን ለመጠቀም ያደገና የለማ ጭንቅላት፣ አስተሳሰብ የግድ ነው፡፡ ትልቁ አገራችን ላይ ያለው ችግር፣ እኛንም ተስፋ ያስቆረጠን ይሄው ጉዳይ ነው። በተለይ ችግሩ ያለው ተማርን የሚሉት ሃላፊዎች (ማናጀሮች) ላይ ነው፡፡ ምሳሌ መሆን ያለበት ማን ነው? ኃላፊው ስነ ስርዓት ከሌለው፣ ሰዓት የሚሰርቅ ከሆነ፣ ከስር ያለው ሰራተኛ ይሄንኑ የማያደርግበት ምክንያት የለም፤ ስለዚህ እነዚህን ችግሮች ለመቅረፍ በግላችን እየጣርን ነው፡፡ ምሳሌ ለመሆን እየሰራን ነው፡፡ የተደራጀና የተዋቀረ የአሰራር ሂደት እንከተላለን፡፡
በፊት በዓመት ከ36 ሚ. ዶላር በላይ እናስገባ ነበር፤ ካቻምና 26 ሚ. ዶላር አስገብተናል፡፡ አምና በግማሽ ቀንሰናል፡፡ የገበያው ሁኔታ አክሳሪ ስለነበር ብዙ አልገፋንም፡፡ ዞሮ ዞሮ በቡና ስለሆነ ያደግነው 500 ሄክታር መሬት ላይ የቡና እርሻ አለን፤ ሌላ ተጨማሪ 500 ሄክታር የቡና መሬት እየለማ ነው፡፡ የቡና ኢንቨስትመንታችን ትልቅ ነው፡፡
እውነት ነው፡፡ ከጃፓኖች ጋር በአጋርነት ለመስራትና ወደ ኢትዮጵያ ለማምጣት ብዙ ሂደቶችን አልፈናል። በመጨረሻም መንግስት ፈቅዶልን፣ አምጥተን አስመዝግበናል፡፡ ከተመዘገበ ከአንድ ዓመት በላይ ሆኖታል፡፡ አሁን ከጅማ የእርሻ ምርምር ኮሌጅ ጋር አብረን እየሰራን ነው። ዘሩ እዚህ ተሞክሮ ጥሩ ውጤት አስገኝቷል፡፡ ዘሩን ለማስገባትና ለማስመዝገብ፣ ጉዳት ያደርሳል አያደርስም የሚለውን ለማስመርመር ብዙ ዶላር ከፍለናል፡፡ አሁን ዘሩን እያባዛን ነው፡፡ የአረንጓዴ ሻይ ባለቤት አለታ ላንድ ነው ማለት ነው፡፡ መሬቱ ቤንች ማጂ ዞን፣ ቤሮ ወረደ ላይ ይገኛል፡፡ 300 ሄክታር መሬት ወስደናል፤ ተጨማሪ 300 ሄክታር ጠይቀን እያመቻቹልን ነው፡፡ እንዲህ እንዲህ እያልን ---- የተሰጠንን ራዕይ ለማሳካት ሩጫ ላይ ነን፡፡
እንግዲህ ለእኔ (እንደ ባለራዕይ)፣ ካፒታልና ኢንቨስትመንት፣ ሰራተኞቼ ናቸው፡፡ ከፋይናንስና ማርኬቲንግ ዲፓርትመንት ትክክለኛውን ማረጋገጥ ይቻላል፤ ግን የ1.7 ቢሊዮን ብር ኢንቨስትመንት ይመስለኛል፡፡ እንደነገርኩሽ፣ የዛሬ 10 ዓመት፣ የሰራተኞቻችንን ቁጥር 20ሺ የማድረስ ዕቅድ አለን። ኢንቨስትመንቱም የዚያኑ ያህል ያድጋል ማለት ነው። ከዚህ በኋላ 20 ድርጅቶችን የማቋቋም ህልም ነው ያለን።
More in this category: « “ቆብ አስጥል - የትውፊት አምባሳደር”	አንበሳ ባንክ፤ የወኪል ባንክ አገልግሎት ተጠቃሚዎች ከአንድ መቶ ሺህ በላይ መድረሱን አስታወቀ »
በትላንቱ የዢያመን (Xiamen) ቻይና ዓለምአቀፍ የማራቶን ሩጫ ውድድር፥ የሴቶቹን ኢትዮጵያዊቷ አትሊት ወርቅነሽ ኢዴሣ፥ የወንዶቹን ኬንያዊው ቪንሰንት ኪፕሩቶ (Vincent Kipruto) አሸነፉ።
በእግር ኳሱ ስፖርት የሀገር ውስጥና ያውሮፓ ፕሪምየር ሊግ ጨዋታዎች ተካሂደዋል። በእንግሊዙ ፕሪምየር ሊግ Arsenal የደረጃ ሠንጠረዡን በ 42 ይመራል። ሙሉውን ዘገባ ለማዳመጥ የተያያዘውን የድምጽ ፋይል ይጫኑ።
“እንደ ኢትዮጵያኖች ለነጻነታቸው ተቆርቁረው የሚነሱ ሕዝቦች በአፍሪካ ውስጥ-እንዲውያም በዓለም ላይ የለም ብዬ ብናገር መዋሽት አይደለም። ታሪካቸውም መስክራል። አንድ የማያውቁትና የተሰወረባቸው ነገር ቢኖር `ማንም ሰው አንድ የአገሪቱ ዜጋ እኔም አንተም እሱዋም እሱም ሙሉ የመናገርና የመቃወም የመተቸትና የመደገፍ የመጻፍና የማረም የመመራመርና የመጠየቅ ነጻነትና መብት ከሌላው ጋር እኩል አለው… ` የሚባለው ነገር ሲነሳ እሰከዚህም እምብዛም ምን እንደሆን አይታወቅም እነሱን አይጨንቃቸውም። እንድያውም ለምን ይህን ነገር አንስተህ የቶታሊቴሪያን አስተሳሰብ ትቃወማለህ ብለው የሚቆጡ ቁጥራቸው ትንሽ አይደለም። ግን ደግሞ እንደነሱ ዲሞክራሲ በአገሪቱ ጠፋ ብለው ተቃዋሚ በነበሩበት ዘመን ያልጮሁበት ጊዜ የለም። ይህን ተማሪዎች በንጉሱ ዘመን ብለዋል። ወታደሩም ተመሣሣይ ድምፅ አሰምቶአል። ነጻ-አውጪዎቹ በጊዜአቸው ብለውታል። ሥልጣን ላይ ሲወጡና ወደ ሥልጣኑ ቀረብ ሲሉ ሁሉም ይህን ጥያቄ- ጴጥሮስ እንደአደረገው – ከድተውታል። …..ለምን?” ከማስታወሻ ደብተር ።
ብሞትስ? ብለው እንስሳትና አራዊቶች አያስቡም። ለዛሬውም ሆነ ለነገውም እነሱ አይጨነቁም። በመካከላችን ሥነ-ስርዓት ይኑር? ብለው ጉባዔ ጠርተው አይመካከሩም። አይመክሩም። ለየትኛው ሕይወታቸው?
የላይኛው የዱር አራዊት ግፋ ቢሊ ጎጆ አለበለዚያም ዋሻ ፈልጎ ይጋደማል እንጅ ከትውልድ ወደ ትውልድ የሚተላለፍ ቋሚ ቤት ሠርቶ ለልጆቹ አያወርስም። የጋማና የቀንድ ከብቶች በተቃራኒው ነገ ከአሚአርደውና ከገራፊው ጌታው ጋር አብሮ እየተጋፋ ቀኑን ያሳልፋል። እሱም በሰራለት በረት ውስጥ ተነድቶ ይገባል። ቢላው ደግሞ አንድ ቀን አንገቱ ላይ መቼ እንደሚያርፍበት ሁሉም፥አያንዳንዱ ከብት አያውቅም። ይህን ባአለማወቁ ግን በምንም አይፈረድበትም።
ከፊሉ ይበቃዋል፣ ሣር ግጦ ያድራል። ሌላው እንስሳ በአንዱ አውሬ ታድኖ ይበላል። ዛሬ የበላው ነገ በሌላው ይበላል። የሚኖሩት እነሱ በኢንስቲክትና እናታቸው ለጥቂት ጊዜያት ባሳየቻቸው ብልሃት ነው። የሰው ልጅ ግን ልዩ ፍጡር ነው። የተለያየን እያንዳዳችን ፍጹም ዩኒክ ነን። ሰው በተሰጠው አእምሮው አርቆ ያስባል።እራሱን ይጠይቃል። የተጓዘበት መንገድ ወደ ገደል የሚወስደው ከሆነ በጊዜው ጠምዘዝ ብሎ አዲሱን ይሞክራል። ያሰላስላል። ያመዛዝናል። ሐሳቡን ከሌላው ጋር ይካፈላል። ካልተስማማውም አንድ ሰው የራሱን መንገድ ብቻውን ማንንም ፈቃድ ሳይጠይቅ መርጦ ወስኖ ይሄዳል። ተፈጥሮ እግዚአብሔር የሰጠው የግል መብቱ ነው።
እንደምናውቀው ሰው ሁሉ ደግሞ በጅምላ ብድግ ብሎ አዲስ ነገር አይሞክርም። ሁሉም ሰው ሌላው ምን አደረገ ብሎ ተንጠራርቶ ከሌላው ብልሃትንና ጥበቦችን ጥሩውንም ነገር ሰብስቦ ይጠቅመኛል ብሎ አይቀስምም። በዓለም ዙሪያ የሚታዩ ዘላኖች ጥሩ ምሳሌዎች ናቸው። ለምን እንከራተታለን ብለው እራሳቸውንና ወላጆቻቸውን አይጠይቁም። በጥንታዊ የአኗኗር ዘዴና ልማድ በአሉበት የቀሩት እሰከ አሁን ድረስ እሰከ 21ኛው ክፍለ ዘመን ድረስ የምናያቸው ሰዎች ሌላ ትምህርት የሚሰጡን ጥሩ ምሳሌዎች ናቸው። የተፈጥሮ አየር ሳይታሰብ ቢቀየርባቸው? የከብትና የወረርሺን በሽታ ብቅ ቢል? ምን እናድርግ ብላው አይጨነቁም። እንደነዚህ ዓይነቶቹ በመጨረሻው…ይተርፋሉ ወይስ ይጠፋሉ? እንደምናውቀው ብዙዎቹ ከጥንታዊ የአኟኗር ዘዴ አንላቀቅም ያሉት ሕዝቦች ጠፍተዋል ። ለአለመቀየራቸው ደግሞ በቂ ምክንያት አላቸው።
የምናወራው ስለ አስተሳሰብና አመለካከት አመጣጣ ና ጅመራ ነው። እሱንም ለምን አንዳዶቹ በጊዜው ሁኔታውን አይተው መጪውን ችግር ተመልክተው አካሄዳቸውን ቀየሩ? ሌሎቹ ደግሞ ሳይለውጡት ይዘውት ቀሩት?…ለምን አንዳዶቹ ባህሎችና ሥልጣኔዎች ሳያስቡበት በድንገት ጠፉ? ለምን ደግሞ ሌሎቹ ቶለው ብለው ተመክረው እራሳቸውን አስተካክለው ወደፊት ተራምደው አምልጠው መሪ ለመሆን ቻሉ?… የሚሉትን ጥያቄዎች ከሞላ ጎደል በአጭሩ ለመመለስም ነወ። ጥረታችንም ይህንኑ ለማሰየት ነው።
በተለይ በአንድ ዘመን „ትክክል“ ነው ተብሎ የተያዘው ጉዞ ሳያውቁት ወደ ገደል አፋፍ ሊወስድ ይችላል። የሚወስድ ከሆነ ደግሞ (በዓይን ይታያል) ያለው ምርጫ ለዚያ መንገደኛ ሁለት ብቻ ነው።
ወይ በያዙት መንገድ ቀጥሎ ገደል መግባት ነው። ወይም ደግሞ መለስ ብሎ አዲስ መውጫ መንገድ መፈለግ ነው። ይህ ደግሞ ለሰው ልጆች አዲስ አይደልም። የሥርዓት ምሥረታን ሙከራን በ20ኛው ክፍለ-ዘመን እንውሰድ።
በ20ኛው ክፍለ ዘመን ከንጉሣዊ አገዛዝ እስከ አማራጩ የፋሽሽቶችና የኮሚኒስቶች ሥርዓት ድረስ በአውሮፓ ብቅ ብለው አይተናል። ግን ሥስቱም ተሞክረው ሳይሳካ ተቀባይና ተከታይ አጥተው ተራ በተራ ወድቀዋል። አሽናፊ ሁኖ የወጣው ከእነሱ አንዱም አይደለም።
አሽናፊ ሁኖ የወጣው የሕግ በላይነት የሰፈነበት ሰበአዊ መብቶች የታወቁበትና የተረጋገጡበት የግል ሐብት የተፈቀደበት ነጻ – የዲሞክራቲክ ሥርዓትና ሕብረተሰብ ነው። እዚያም ውስጥ ሁላችንም እንደምናውቀው መናገርና መጻፍ ይቻላል። መተቸትና መቃወም ይፈቀዳል።። የፈለጉትን ፓርቲ መምረጥ።… ለምን እዚህ አውሮፓና አሜሪካ እንደዚህ ዓይነቱ መንገድ ተመረጠ? ለምን እዚያ አፍሪካና አረብ አገሮች „…እኔ ብቻ“ አውቃለሁ/አውቅልኻለሁ ተባለ?
የውድቀት አፋፍ ላይ ደርሰናል የሚሉ ጥቂት አይደሉም።ይህች አገር ያ ሕዝብ ይህች ለዘመናት ተፈርታና ተከብራ የቆየች ኢትየጵያ ከእንግዲህ አሁንስ „አትተርፍም በቃ አለቀላት „ ብለው የሚሰጉ -የሚያዳምጣቸው ቢኖር- ጥቂት አይደሉም።እንደሚገመተው እጅግ ብዙ ናቸው።
„…ነገር ሲያመልጥ ጠጉር ሲመለጥ አይታወቅም „ ይባላል። ይህኛው ግን ስውር ሳይሆን ወለል ብሎ „…የጥፋት መንገዱ ላይ እንደሆን በደንብ ይታየናል“ ሲሉ አልፎ አልፎ ከእነሱ አፍ ይሰማል።
“እንኳን እኛ እራሱዋ አውሮፓም ተጠንቅቃ ችግሮቹዋን ተነጋግራ ተመካክራ በጋራ ከአልፈታች የሚፈራው ጦርነት አይቀርላትም“ ስለዚህ ቡራ ከረዩን ትተን ከገባንበት ለመውጣት „እናስብበት „ ሰዎች ይላሉ።
ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ከመውደቃቸው ከአምስት አመት በፊት በስዳስው ዓ.ም. መጀመሪያ ላይ „ደርግ“ ያውም አንድ ሰው መንግሥቱ ኃይለ ማሪያም የሚባል አንድ ሻለቃ እሳቸውን ተክቶ ከቤተ-መንግሥታቸው እሳቸውንና ልጆቻቸውን አባሮ መንበራቸው ላይ ተቀምጦ ያን-እሳቸው ዘወትር እንደሚሉት „..የሚወዱትንና የሚወዳቸውን ሕዝባቸውን“ ያተረማምሳል ብለው እሳቸው ፈጽሞ አላሰቡም ነበር።(1)
እንኳን እሳቸው አጠገባቸው የነበሩትም የቆዩ አማካሪዎቻቸው በውኑም በሕልማቸውም „ደርግ“ የሚባለውን ፍጡር ብዙዎቹ ይመጣል በአገሪቱ ላይ ይነግሣል ይፈጠራል እነሱንም አንድ ቀን „አለፍርድ ለቃቅሞ ይፈጃቸዋል“ ብለው አላዩም አላሰቡም ነበር።2
„…ንጉሡ ይውረዱ፣ መሬት ለአራሹ፣ የብሔር ትግል እሰከ መገንጠል ጊዜያዊ ሕዝባዊ መንግሥትና ሶሻሊዚም ለኢትዮጵያ የተደራጀ የነቃ የታጠቀ…ኃይል „ ይሉ የነበሩት ተማሪዎችም አንድ ፍጡር „ደርግንም ሆነ ቀይ ሽብርን ቀበሌን ሆነ የእርስ በእርስ ፍጅትን“ በስድሳው አመተ ምህረት ይህን የመሰለ ነገር ጥያቄአቸው በአገሪቱ ላይ „ያምጣል ያወርዳል“ ብለው ሐሳቦቹን ሲወረውሩ ምንም ነገር እነሱ አልታያቸውም ነበር።3
እንደተጠየቀው ንጉሡም ወረዱ። ሥርዓቱም ፈረሰ።ተማሪውም „ዕድገት በሕብረት“ ብሎ ዘመተ። ሙዚቃ በራዲዮ እና የወለዱትን ልጅ ክርስትና ማስነሳት ተከለከለ። ሰው ከጦጣ ነው የመጣው/የተፈጠረው ተባለ። ሠፈራ ቀጠለ። የሕብረት እርሻ ተባለ።
ደርግና ካድሬዎቹ ብቻቸውን አሥራ ሰባቱን አመት በአገሪቱ ላይ ጨፈሩ። „ኢሠፓን የሚቃወም በሞት ቅጣት ወይም በ20 አመት እሥራት“ ብሎ አወጆ ተደላድሎ ሽጉጡን ታጥቆ ወንበሩ ላይ ተቀመጠ።
አሥረኛ አመቱን ሲያከብር ከጥቂት አመት በሁዋላ ደርግ ይበተናል መንግሥቱ ኃይለ ማሪያም ዚምባቦዌ ይወርዳል የደርግ አባሎች ይታሰራሉ ሁለት ሚሊዮን የሚሆኑ የኢሠፓ አባሎች ከእነ ጦር ሠራዊቱ ይወገዳሉ ብሎ የገመተ ያሰበ ሰው አልነበረም።
መጪው ጊዜ „መጥፎ ይሁን“ ወይም በአንዳንዶቹ ዘንድ እንደሚባለው „ጥሩ የዕድገት ዘመን“ የትኛው ይሁን ማንም ሰው አያውቅም። አብዛኛዎቹ ግን አለጥርጥር „መጥፎ ነው“ ይላሉ። ደግሞ መጪው ጊዜ „የመከራ ይሁን የደስታ የፈንጠዚያ ይሁን የለቅሶ“ ማንም -እንደ አለፉት ገዢዎች – አሁን የሚያውቅ የለም።
ኤርትራ ከነወደቡዋ ከእሱም ጋር አንድ ሺህ ስድስት መቶ ኪሎ ሜትር የሚሆነውን የባህር በር ይዛ እንደሄደች ያነሳሉ። በዚያ ሳቢያ ሰዎች እንደተፈናቀሉ ያስታውሳሉ። ትዳር በሁለቱም በኩል እንደ ፈረሰ፣ቤተሰብና ጎረቤቶች አንዱ ልጅ እዚህ ሌላው እዚያ እንደቀረ ሁሉም እንደ ተበተኑ ይዘረዝራሉ።
አለቀለት የተባለውም ጦርነት በኢህአዴግን በሻዕብያ መካከል እንደገና ተከፍቶ ከሁለቱም ወገን በጥቂት ቀናት ጊዜ ውስጥ ብቻ ከአንድ መቶ ሺህ ወጣቶች በላይ ባድሜ ረግፈዋል።
የህግ -መንግሥቱም ጉዳይ አለ። ሕግ-መንግሥቱ „…ብሔር/ብሔረሰቦች እንዲገነጠሉ ይፈቅዳል…“ ይህም አገሪቱ እንደ ዩጎዝላቪያ አንድ ቀን እንድትበታተን መጋበዙ አይቀርም ይላሉ። ይኸው ሕገ-መንግሥት መናገር መጻፍ መቃወም መተቸትና መደራጀት መምርጥና መመረጥ በኢትዮጵያ „ይቻላል“ እንደሚል ይጠቅሳሉ።
ከዚሁ ጋር ቀደም ሲል አገሪቱን አተረማምሶ የሄደውን ደርግንና የኮነሬል መንግሥቱን ስምና ድርጊቶች አብረው አንዳዶቹ ይጠቅሳሉ። የቀበሌን ጭፈራ በአገሪቱ ዜጎች ላይ፣ የካድሬን ቁጣ የቀይ ሽብር/ነጭ ሽብር የጥይት እሩምታ ሠፈራ ዘመቻና አለ ክስ አለፍርድ የተገደሉትን ሰዎች ጉዳይ አብረው ይተርካሉ።
ዛሬም እንደ ዱሮው ስደት ክትትል እሥራትና ማስፈራራት በአገሪቱ አለ ይላሉ። ለዚህም በየጊዜው እዚህ ይፋ ሁኖ የሚወጣውን የአምኒስት እንተርናሽናል ዘገባና የሒውማን ራይት ወችን መግለጫ ለምስክርነት ከፍ አድርገው ያነሳሉ።
እንኳን ኢትዮጵያ የብርትሺና የፈረንሣይ ኢምፓየሮች የዛሬ ሃምሣና ስድሳ አመት አንዳዶቻችን ደርሰንበታል ተንኮታኩተው ወድቀዋል።… ቦታውንም አሜሪካን ሶቪየት ተሻምተው ተከፋፍለዋል።
የሮምና የግሪክ ከጥንቱ የሶቪየትና የኦስትሪያ/ሐንጋሪ የጀርመንና የጣሊያን በተለያዩ ዘመናት ተነስተው አብጠው ሰፍተው እንደገና ተፈረካክሰው ተበታትነው ወድቀዋል።
አንደኛው ምክንያት ከጊዜው ጋር አብረው የአስተሳብ ለውጥ አድርገው መሄድ ስለ አልቻሉም ነው። ሁለተኛው በውስጥ ውዝግብ በውጭ ጦርነት ተወጥረው ሰለተያዙ ነው። ሦስተኛው የላይኛው መደብ በሥልጣን እና በባህሪአቸው የማይሆን ዓለም ውስጥ ገብተው በመጨማለቃቸው ነው። አራተኛው እነሱን ለመተካት የተነሳው አዲስ አስተሳሰብ ጊዜውን ለመጠቀም በመቻሉ ነው።
በሩዋንዳ የተካሄደው ፍጅት ሲጀምር እንደዚሁ ልክ እንደ ኢትዮጵያ ጥላቻ በዚያ አካባቢ ሰፍኖ ነበር ይባልለታል።ሰሞኑን የሚታየው የደቡብ ሱዳን ውስጣዊ ወዝግብና ጦርነት ተመሳሳይ ነው።መካከለኛው አፍሪካን እና ኮንጎን ዞር ብለን ስንቃኝ አዝማሚያው -እነሱ እንደሚሉት- አንድ ነው። ከዚያ በፊት በአልጄሪያ የዛሬ ሃያ አመት ገደማ ….በቻድ።በማሊ።በጎረቤት አገር በኬንያ ኩኩዩና በሌሎቹ መካከል ምርጫውን አስመልክቶ በተጫረው ግጭት በቆንጨራ ተናንቀው በሺህና በአሥር ሺህ የሚቆጠሩ ሰዎች ሕይወት አልፎአል።
በሱማሌ የተጀመረው መፈረካከስ የዚሁ የተሳሳተ ፖለቲካ አካሄድና ከእሱም የተወለደ ችግር እንደሆነ ይጠቀሳል። ሁሉም ቦታ በአፍሪካ የሚታየው ሥዕል አንድ ነው።…. ጦርነት ስደት ረሃብ እሥራትና ክትትል…የዘር ጥላቻ ግድያ እርሻና ቤት ማቃጠል ከብት መንዳት…
በደቡብ አፍሪካና በኬንያ በጋና እና በቦትስዋና በታንዛኒያ ሌላ ሁኔታ በተቃራኒው ልዩ ሥልጣኔ እዚያ እናያለን። በናየረጄሪያ ደግሞ በቅርቡ ሃይማኖትን አስታኮ የሚታየው አዝማሚያ ያስፈራል።
ይህች አገር – ኢትዮጵያ እንደሚባለው በእርግጥ ለመበታተን የሚያስፈራ ሁኔታ ላይ ደርሳለች? ይህ ከሆነ…ምን እናርግ? ምን ይደረግ?…ዝም ብለን እንተኛ ?… ጦር አንዳዶቹ እንደሚሉት አንስተን እንታገል? ወይስ አዳዲስ እሰከ ዛሬ ድረስ ያልተሰሙ ናቸው የተባሉትን መፍትሔዎችን አንስተን እንሰንዝር? …ወይስ የተባሉትን መልሰን እንድገም?…መጪው ምርጫ ውስጥ ዘለን እንግባ? አደባባይ እንውጣ? ብሔራዊ እርቅ እንበል? …በተያዘው መንጫጫት እንቀጥል?
እዚሁ ላይ ከትምህርት ቤት ተመርቀው ወጥተው ሥራ አጥ የሆኑ ወጣቶች ቁጥር ብዙ ነው። የጡረታ ገንዘብ አይበቃም። የሕክምና መድሓኒት የለም። ቤንዚን ተወዶአል።መብራት አንድ ቀን ይበራል በሚቀጥለው ቀን ይጠፋል። የስልክና የኢንተርኔት ቁጥጥር ከባድ ነው።
በግብጽና በቱኒዚያ በሊቢያና በሶሪያ በየመንና በዮርዳኖስ…በምሥራቅ አውሮፓም የወጣቱ እንቅስቃሴ የተቀጣጠለው በእነዚሁ እላይ በተጠቀሱት ችግሮችና ምክንያቶች ነው።
ለምንድነው አፍሪካ የምትተረማመሰው? ለምንድ ነው አውሮፓና አሜሪካ በልጽገው በሰላም ተመካክረውና ተቻችለው አንድ ላይ በጥሩ ጉርብትና የሚኖሩት? ለምንድነው እዚያ አህጉር ችግር በየአለበት የሚፈላው? ለምንድነው ነጮቹ ጋ ሁሉ ነገር መልክና ሥርዓት ያለው?
እንዴት ነው እነሱ ነጮቹ ከዕለት ወደ ዕለት እየተሳሰሩ እየተፋቀሩ የሚሄዱት ? ለምንድነው በዚያ አህጉር አንድ አፍሪካዊ ጎረቤቱን በቢላና በመጥረቢያ ጠብቆና ተጠባብቆ አንዱ ሌላውን የሚያባርረው? አሳዶም ወንድሙን አብሮ የኖረውን ጎረቤቱን በመጥረቢያ የሚፈልጠው?
አንደኛው እነሱ የጨበጡትና የሚመሩበት አይዲኦሎጂ-አይዲኦሎጂ ርዕዮተ ዓለም ማለት አለብን (ሌላው አጥቶና ጠፍቶበት ይወናበዳል ወይም ጊዜ የጣለውን ታቅፎ ብቻውን ይንከራተታል ወይም ደግሞ በተስፋ ምናልባት ተመልሶ ይመጣ ይሆናል ብሎ እራሱን ያጽናናል) እነሱ የጨበጡት ትምህርት የመረጡት ሥርዓት „ነፃ- ሕብረተሰብ“ የሚለው አስደሳች አመለካከታቸው ነው። ወይም በሌላ ቋንቋ „ሊበርቲ“ የሚባለው የፖለቲካ ነጻነት ጥበብ ያ የእያንዳንዱን ዜጋ መብት/መብቶች የሚያውቀው ሥርዓታቸው መኖር ነው።
ይህ ደግሞ እጅግ ኃይለኛ ማንም የማይደርስበት አይዲኦሎጂ ሆኖ ወጥቶአል።። (ዕውነቱን ለመናገር እኔ/እኛ በምንም ዓይነት -ይህን የምንተነፍሰውን አየር በማንኛውም አልባሌ ነገር ጨርሶ የማንቀይረው የማንለውጠው መብታችንን የሚያውቅ ግሩምና ትልቅ እሴት ነው።)
ዓይናችን እያየ ጆሮአችን እየሰማ ከካሴት ማጫወቻ ከብርቄ ራዲዮ ተነስተው በአጭር ጊዜ ውስጥ „ዎክማን“ ፈልስፈው እሱን ጥለው ፋክስን ዘለው በአንዴ ታብሌትና ላፕ ቶብ ኮሚውተር አይ ቮንና አይጴድ ሁለ ገብ ቴሌቪዥንና ነቪ የንፋስ ስልክና ስካይፕና ፋይቨር…ገብተዋል። ሕክምናውን አናነሳም።የቤት ሥራቸውን አንጠቅስም።ወሃና የመብራት ኃይላቸውን ዘለን እናልፋለን። መኪና ሲሰሩ አይሮፕላን ሲፈጥሩና ሲገጣጥሙ መርከብ ሲያንሳፍፉ…ይህን ሁሉ እንተው። ይህም የማይናቅ ችሎታ የተገኘው ለምርምርና ለጥያቄ ሕብረተሰቡ ክፍት በመሆኑ ነው።
ሦስተኛው ብቃታቸው በየቀኑና በየሳምንቱ ታትመው የሚወጡት ጋዜጣዎቻቸውና መጋዚኖቻቸው …ፊልምና መጽሓፍቶቻቸው በአጠቃላይ „…የካልቸራል እንዲስትሪአቸው የሚባለው ምርታቸው“ እነሱን ጠንካራ አድርጎአል።
መጽሓፍት ጋዜጣና መጽሔት ፊደል ያላቸውና የሌላቸው አገሮች በየጊዜው አትመው ገበያ ላይ ያወጣሉ። አሁንም ጥያቄው ምን ዓይነት ጋዜጣ ነው? ማነው ስለምን መጻፍ የተፈቀደለት? ሳንሱር አለ ወይ?…ሕዝብ ወይም አንድ ተቃዋሚ አስተያየቱን መስጠት ይችላል ወይ?
በቻይናና እና በሆንኮንግ በታይዋንና በደቡብ ኮሪያ ብዙ የኤሌክትሮኒክ ዕቃዎች ተሠርተው የዓለም ገበያ ይቀርባሉ። እዚህም ላይ የሐሳቡ ባለቤት የፈጠራው አባት ማን ነው? የሚለው ጥያቄ ወሳኝ ነው።
ለምንና እንዴት በምንስ ተአምር እነሱ ነጩቹ ይህን የመሰለ ጥበብ ፈልገው ያገኙት ለብቻቸው የጨበጡት? እንዴትስ ተካናቸው? ለምንድ ነው ሌላው ሕዝብ ይህን ፈልጎ ለማግኘት ዓይኑ የታወረው?
ተማሪዎችን ከዩኒቨርሲት በየዓመቱ ፈልፍሎ ማውጣት እዚህ ይቀላል።እዚያ ግን ለምን ይቸግራል?… የውይይትና የክርክር ባህል የመተቸትና የመውቀስ ሥርዓት መዘርጋት እዚህ መንግሥት ያበረታታል። እዚያ በኢትዮጵያና በአፍሪካ ያስፈራል? ወይም ያሳሥራል? ለምን?
በአውሮፓና በአሜሪካ ሕዝቡም ሆነ ገዢው በትክክል ለመናገር በሕዝብ የተመረጠው መንግሥት/አስተዳደር በነጻ አስተሳሰብ ያምናል። አገራቸውም የነጻ አስተሳሰብ መንሸራሸሪያ „ዓለም“ ነው። የማይክሮ ሶፍቱን ባለቤት የቢልጌትን አነሳስ፣ የአፕልን መሥራች የነፎርድንና ….የእነ…አመጣጥ ታሪክ መመልከት በቂ ነው።
አፍሪካ እንደምናውቀው „…እኔና ተከታዮቼ ብቻ እንናገር አንተ ግን ዝም በል! …እኔ ለአንተ የሚያስፈልግህንና የሚጎዳህን አውቅልኻለሁ…የምትለብሰውን ልብስ የምትናገራቸውን ቃላቶች የምትቀምሰውን ዳቦ እኔ አቀርብልሃለሁ…ስለዚህ አርፈህ ተቀመጥ አለበለዚያ ደግሞ …ዋ ዱላውን አለንጋውን ጥይቱም ሊከተል …ይችላል“ የሚባልበት ቦታ ነው። ለምን?
መነጋገር ከተቻለ መተቸትና መወቃቀስ የተለየ ሓሳብ ማቅረብ በሕግና በይፋ ከታወቀ ማንም ሰው አዲስ ነገር -አንተም እሱም እሷም ጎረቤትህ… ነጩም ጥቁሩም ቢጫውም ቀዩም … መፍጠር መፈላሰፍ ያለውን አሻሽሎ ማቅረብ ይችላል።
አንደኛው ምክንያት:- በተለይ ይህ የአፍሪካን ገዢውን መደብ ይመለከታል- „ ሰው ሁሉ በነጻ መወያየት ከቻለ ነገ ሥልጣኑ ላይ ብቻዬን ተቀምጬ መግዛት የማልችልበት ደረጃ ላይ እደርሳለሁ“ ስለዚህ „አፉን ለጉሜ ልያዝ… „ወደሚለው ፍርሃቻ በዚያውም ወደ አምባገነንነት ገዢውን ክፍል ወስዶታል። ርዕዮተ ዓለሙም አስተዳደጋችንም ምኞቱም „እኔ ብቻ „ ለሚል ሰው አመቺ ነው።
ፍረሃቻው ከሥልጣን ከወረድኩ „…ይገዱሉኛል“ ወደ ሚለውም አመለካከት (መንግሥቱ ኃይለ ማሪያምን ተመልከት) ተሸጋግሮአል። አንድ ሰው አለፍርድ አለ ዳኛ ና አለ ጠበቃ በጥይት ተደብድቦ የሚሞትበት አህጉር በአፍሪካ ነው።
የገዢ መደብ ልጆች አገራቸውን በገፍ ጥለው የሚሸሹበት አካባቢ ምሥራቅ አፍሪካ ነው። ወላጆች ሂድ ብለው ያላቸውን አሟጠው ልጆቻቸውን ወደ ውጭ የሚሸኙበት አህጉርም አፍሪካ ነው። እንደሚነበበው ከሰባት መቶ ሺህ በላይ የሚሆኑ የአፍሪካ ወጣቶች አውሮፓ ለመግባት ቤታቸውን ለቀው ተነስተዋል።
ሁለተኛው ምክንያት -እላይ እንጠቆምነው- ከየትም በመጣው አይዲኦሎጂም ላይ የተመሰረተ ነው። አፍሪካ ተሽከርክረው በተለያዩ መንገዶች የገቡ ርዕዮተ ዓለሞች የግለሰብን ነጻነትን የሕግ በላይነትን ፈጽሞ አያውቁም። አይቀበሉም። እሱማ ቢሆን ኑሮ በዚህ ትምህርት የተጠመቁት ሰዎች ገና ዱሮ በሌላ መልክ በተደራጁ ነበር።
እሱ ሦስተኛው ምክንያት ደግሞ „…እኛም እዚህ ደረጃ ላይ የደረስነው ከኢንዱስትሪ አብዮት በሁዋላ ነው ስለዚህ አትቸኩሉ…ረጋ በሉ…“ የሚለው የአንዳንድ አማካሪ ነጮች የሐሰት ፕሮፓጋንዳና እሱም „ዕውነት ነው“ ብለው ከሚያምኑ ሰዎች የተንኮል ሥራም የመነጨ ነው።
…መናገርና መጻፍ መቃወምና መደገፍ መተቸትና ማረም ከእንዱስትሪ አብዮት ከፋብሪካ ሥራ በፊት የነበረ የቆየ የሰው ልጆች መሰረታዊ የሆነ ምንም ሰው -ንጉሥ ይሁን ወታደር ተማሪ ይሁን ተዋጊ ጦር የማይገፈው ቋሚ ሰበአዊ መብቱ ናቸው።
ግሪኮች ይህን ከክርስቶስ ልደት በፊት ደርሰውበት ለወገኖቻቸው ለቀዋል። ሮማውያን ሞክረውታል። እንግሊዞች ፋብሪካ ሳያቋቁሙ ተለማምደውታል። ብሉይ ኪዳን ላይ አለ። በአዲስ ኪዳንም ላይ ክርስቶስና ሐዋሪያት የሰው ልጆች ሁሉ እኩልና ነጻ ናቸው ብለው አስተምረዋል።4
ስለዚህ ማንም በእግዚአብሔር አምሳል የተፈጠረ ሰው -ለዚህም ነው ከከብትና ከአውሬ የምንለየው- የመናገር የመተቸት የመጻፍ …አስተያየት መስጠት….ለመጪው ጊዜያቶች ለእራሱን ለልጆቹ ማሰብ፣ መጨነቅ እርማትን መጠየቅ… መብቱን/መብቶቹን በማንም የሚታገድ አይደለም።
አለማንም ሰው ፈቃድና ችሮታ ሁላችንም ጥዋትና ማታ ምን ላድርግ? ምን ልሥራ ብለን እናስባልን፣ ከሂሊናችንና ከአእምሮአችን ጋር ብቻችን እንሟገታለን። በደረስንበት ሓሳብ እንስቃለን። እናሰላስላለን ። ይህኛውን ሓሳብ እንጥለዋለን። መልሰን እሱን እናነሳዋለን። እንደገና እንፈትሸዋለን።… የደረስንበትን ሐሳብም ከፈለግነው ሰው ጋር በፈለግነውን ሰዓት አንስተን እንለዋወጣለን?
ለዚህ ነው የመናገር እና የማሰብ ነጻነት ከላይ እንደ መና ዳቦ ተወርዉሮ እንዲሰጠን በልመና የምንጠብቀው መብት ሳይሆን ሰው ሁሉ በእራሱ ቤት የሚያውጀው በሥራም እሱ እራሱ አለፈቃድ የሚተረጉመው ከእግዚአብሔር ወይም ከተፈጥሮ የተሰጠን መብታችን ነው።
እንደዚህ ዓይነቱን እርማጃ የምሥራቅ አውሮፓ ሕዝቦች ወስደው -እርግጥ ሰባ አመት ፈጅቶባቸዋል- ሰበአዊ መብታቸውን የገፈፉትን አምባገነን ኮሚኒስቶቹን ከሥልጣናቸው አባረዋል። ሒትለር ከአሥራ ሁለት አመት ሞሶለኒ ከሃይ አመት በሁዋላ እነሱም ተሰናብተዋል።
የክርስቲያንም የእስልምናም ሃይማኖት የሰው ልጅ ሁሉ አንዱ ከአንዱ ሳይበልጥ እኩል ነው ይላሉ። የሰው ልጆች እኩል ከሆኑ ደግሞ አንዱ ተነስቶ አንዱን የግድ ይህን ልበስ ይህን አትልበስ ዛሬ ተናገር ነገ ዝም በል ያንን አትናገር… እኔን ብቻ ተከተል… የምፈቅድልህን ብቻ አንብብ… አትጠይቅ አትመልስ አትመራመር አትተች አትሳቅ ቀና ብለህ እትሂድ …ሊለው አይችልም።
አንደኛው መናገርና መነጋገር መውቀስና መተቸት በመካከላችን አለ አንዳች ፍርሃቻ በግልጽነት ሲካሄድ ነው። ሁለተኛው ማንም ሰው በሕግ ፊት ያለው መብቱ እኩል እንደሆነ ሁሉም ሰውና ሁሉም ወገን ይህን ዓለማቀፋዊ ደንብ ሲቀበልና ሲረዳው በተግባርም በሥራ ሲተረጉመው ነው።
የግለሰብ ሰበአዊ መብት /መብቶቹ ከታወቁ ደግሞ የሕግ በላይነት በአንድ አገር አለ ማለት ይቻላል ። የሕግ በላይነት ከታወቀ ደግሞ ሰበአዊ መብቶች -እዚህ እንደምናየውና በየቀኑ እንደምንተነፍሰው ተከበሩ ማለት እንችላለን ።
ቁልፉ ደግሞ ማንም ሰው ለፈለገውና ለሚያምነው አምላኩ የመጸለይ መብት እንዳለው ሁሉ „ማንም ሰው የፈለገውን የመናገር መብት አለው።“ ከእሱም ጋር … የመጻፍና የመተቸት። …የመምረጥና የመመረጥ።የመቃወምና የመደገፍ የመደራጀትና ከአልፈለገም ያለመደራጀት መብቱም የተከበረለት ነው።
በፖለቲካ ዓለም አንድ ትክክለኛ መልስ ለአንድ ጥያቄ የለም። ወይ የተለያዩ ሓሳቦች እንድ ላይ ተጨምቀው አንድ መልስ በጋራ ሊወጣቸው ይችላል። ወይም የተለያዩ አስተሳሰቦች ተቀራርበው ተሞርደውና ተስተካክለው ለተነሳው ችግር ምናልባት መልስ በጋራ ሊወረዉሩ ይችላሉ። ወይም አዲስ ሐሳብ ብቅ ሊል ሊወለድ ይችላል። እሱም ላይ ቢደረስ ደግሞ ይህም መልስ ቋሚ ላይሆን ይችላል። ከጊዜው ጋር አብሮ መሄድና መቀየር በአዲስ አስሰተሳሰብ መተካትም ይኖርበታል።
„….የአሽናፊ መደብ አመለካከት፣ የአሸናፊ ብሔር መፍትሔ፣ ትክክለኛው የማርክስ አይዲኦሎጂ ፣ ዕውነተኛው የስታሊን ቲዎሪ ፤የተራማጆች ትክክለኛ አቋም፣ ሶሻሊዚም ኮሙኒዚም ነጻ-አውጪ …“እነዚህ ሁሉ ቅጽሎች አንድን አገር አንድን ሕዝብ አንድን አህጉር በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሕዝቦችን ከገቡበበት ችግር የሚያወጡ „ጥበቦች“ ሳይሆኑ መልሰው ችግር የሚያባብሱ አመለካከቶች ናቸው።
ታሪክ -በዚህ በያዝነው 21ኛው ክፍለ ዘመን- እነዚህ እላይ የተቆጠሩት አመለካከቶች ስህተት ናቸው ብሎ ደግሞ ገና ዱሮ ትክክለኛ ፍርዱን ሰጥቶአል። የአመለካከትና የአእምሮ ለውጥ ማድረግ ያስፈልጋል።
ይህ ሲባል ግን „እኔ የሕይወቴን ደስታ ፈልጌ አግኝቼአለሁና እባክህን ተወኝ አትረብሸኝ/አትረብሹን“ የሚሉ ሰዎች ሊኖሩ ይችላሉ።እነሱም ደራሲያንና ፊልም ቀራጮች ፈላስፋና ሙዚቀኞች ስፖርተኛና የኪነት ሰዎች ሊሆኑ ይችላሉ።
የአመለካከት ለውጥ ይደረግ ሲባል ዓለም በቃን ብለው ገዳም የገቡ ሰዎችም እባካችሁ ተውን ቢሉን መብታቸው ነው።ወይም እነዚህ ሳይንቲስቶችና ተመራማሪ ጠበብቶች ሐኪምና ኢንጂነሮች አስተማሪና ተማሪዎች እባካችሁ አትድረሱብን ሊሉን ይችላሉ።
የአመለካከትና የአስተሳሰብ የሥነ-ምግባርም ለውጥ እናድርግ ሲባል „እኛ ኤርትራ ነን ወይም ኦሮሞ ወይም አማራና ሱማሌ ነን …የምንሰራውን እናውቃለን ተዉን …“ብለው አንዳዶቹ ወይም ብዙዎቹ ሊቆጡን ይችላሉ።
በአጭሩ ግን ለማለት የምንፈልገው ይህ የአመለካከት ለውጥ ሌላ ነገር ሳይሆን ምንም ሰው በአገሩ ወይም በአለበት ቦታ -የሌላውን ሰው አፍንጫ እስካልነካ ድረስ- የፈለገውን ነገር ለማድረግ ሙሉ መብቱ አለአንዳች ገደብ ይታወቅለት ማለታችን ነው።
ይህን መሰረት ከአደረግን እኛም አንድ ቀን ጥበብና ዕውቀትን ጨብጠን በደስታና በሰላም ጎን ለጎን የምንኖርበት ጊዜ እሩቅ አይደለም።ይህን የሚል ይህን የሚመኝ ሰው ቁጥር በኢትዮጵያ ትንሽ አይደለም። ለመናገር ለማሰብ ለማመዛዘንና የሒሊና ፍርድ ለመስጠት ሁሉን ነገር አምላክ ሰጥቶናል። የሚቀረው እራስን ነጻ-አድርጎ እንደያውም ከዱሮ አስተሳሰብ ተገላግሎ እፎይ ብሎ የልብን መናገር ነው። ይህን እንደ ጦር የሚፈሩ ደግሞ ትንሽ አይደሉም። አይዞህ አትፍራ ይላል መጽሓፉ!
ኣብ ሪፓብሊክ ማእከላይ ኣፍሪቃ ዘሎ ህውከትን ኣብ ደቡብ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ንጹሓን ሰባት ዝፍጸም ምፍሳስ ደምን ዝጠቐሰኡ ሚንስተር ወጻኢ ኣመሪካ ጆን ከሪ፡ ብሕብረት ኣፍሪቃ ዝምራሕ ጻዕሪ ከምዝድግፉ ገሊጾም።
ያልሰራናትን ኢትዮጵያ ስንናፍቅ ጉድ ሆነናል። የራሳችንን ድርሻ መወጣታችንን ከማየት እንጀምር። ብዙሃን ዝምተኛው ኢትዮጵያዊ (silent majority) ፖለቲካው ቆሻሻ ሆኖበት ቁጭ ብሎ፥ ጥቂት በፖለቲካው ያረጁና ያፈጁ ፖለቲከኞች ራሳቸውን ሰውተው፥ አቡክተውና ጋግረው የሚያመጡልንን ኢትዮጵያ 50 ዓመታት ሙሉ ስናይኖረናል። ሁላችንም ያገራችን ነገር እየከነከነን ባገኘነው አጋጣሚ ሁሉ እነዚህ ፖለቲከኞች ጋግረው ያመጡልንን ኢትዮጵያ አልመች ብሎን፥አንዱን ስናሞግስና ሌላውን ደግሞ ስንሰድብ ሰንብተናል። ከዓመት ዓመት ይህንኑ ስናደርግ፥ ዓይናችን እያየ፥ ኢትዮጵያ ከኮማወደ ሞት ዝቅ እያለች እየሄደች ነው። ይህ አካሄድ ታሪክ ብቻ ሆኖ መቅረት አለበት። ዛሬ!
የፖለቲካ ፓርቲ አባልና ተሳታፊ መሆንን ሁላችንም የውዴታ ግዴታማድረግ አለብን። ኢትዮጵያውያንና ትውልደ ኢትዮጵያውያን፥ሁላችንም በፖለቲካ ድርጅቶች ታቅፈን መደራጀትና ትግሉን በቃልና በሥራ መቀላቀል አሁን አሁን የግድ ነው። ትውልደ ኢትዮጵያዊ ሆነ ኢትዮጵያዊ የፖለቲካ ፓርቲ አባል ሳይሆን፥ስለ ኢትዮጵያ ግድ ብሎት ማውራት እንደ ነውረኛ የሚያስቆጥር ባህልን በህብረተሰባችን ይፈጠር። ለኢትዮጵያ የሚሰራ በዝቶ፥ ቁጭ በይ ወሬኛ ይጠፋ ዘንድ አንዳችን ሌላኛውን እንዳደፋፍር። ፖለቲካ ኤሌክትሪክ/ቅጥፈት ነው የሚል ትርክትን አፍርሰን፥ ፖለቲካ የዜግነትና የክብር ግዴታ ነው በማለት ይተካ። ይቻላል!
አዲስ ፓርቲ መመስረት፥ ወይም ሁሉንም ጨፍልቆ አንድ ማድረግ ጊዜው ያለፈበት ጉዳይ ነው። ሁሉም የየራሱን ፓርቲና አደራጃጀት ይዞ፥ ነገር ግን በአንድ ኢትዮጵያዊነት (ሰው መሆንኛ) ፍልስፍና ጥላ ስር ግንባር ፈጥረን፥ ሁነኛ አማራጭ ሆኖ መቅረብ ለኢትዮጵያ ከሞት ማምለጫ ብቸኛ መንገድ መሆኑ ግን አሁን ላይ ፍንትው ብሎ በራ። ሁሉም እኔ እኔ እያለ በሚወዳደርበት አውድ ውስጥ፥ የሁሉም እኔነት (ego)እንቅፋት በማይሆንበት ሁኔታ፥ በጥበብ ይህንንየአማራጭ ግንባር ሰብሳቢ እንዴት ወደ ብርሃን ማምጣት እንደምንችል እጠቁማለሁ።