Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ይህም ማለት በኼይር ነገር ላይ የሞተ ደስ በሚል ጥሩ ሁኔታ ላይ ይቀሠቀሣል በመጥፎ ነገር ላይ የሞተም በአስቀያሚ ሁኔታ ላይ ይቀሠቀሣል ማለት ነው፡፡ ንም እንኳ የመንፈስ ሀይል በሰውነት ላይ እንደሻት የመሆን ከፍተኛውን ሀይል ቢኖራትም መቀስቀስ የሚሆነው በህይወትና በአካልም ጭምር ነው፡፡ የመንፈስ ሀይል በአጭር ጊዜ ረጅሙን መንገድ ማቋረጥና በጀነትና በእሣት ሰዎች መካከል በንግግር መመላለስም ትችላለች፡፡ ይህም በነገሮች የመመሠልና የምትኖርበትን አካል የመቆጣጠር ሁኔታዋ ከመላኢኮችን ጅኖች ጋር ያመሣስላታል፡፡
ከነኚህም መካከል ለታላቁ ነቢያችን ብቻ የምትሆነው ታላቋ ምልጃ ትጠቀሣለች፡፡ ያኔ የሰው ልጆች ከቂያማ ቀን አስፈሪ ሁኔታ ፋታ ያገኙ ዘንድ የአላህ መልአክተኛ ሰ.ዐ.ወ አላህ ለሰዎች ፍርድ ይሠጥ ዘንድ ያማልዳሉ፡፡ አላህ ለጥያቄአቸውና ዱዓኣቸውም ምላሽ ይሠጣል፡፡ በተሠጣቸው ላቅ ያለ ክብርም የመጀመሪያዎቹም ሆኑ የመጨረሻዎቹ ህዝቦች ይቀኑባቸዋል፡፡ በዚህም ሥርኣት ነቢያችን ሰ.ዐ.ወ በፍጥረተ ዓለሙ ላይ ታላቁና በላጭ ሰው ስለመሆናቸው ግልፅ ይወጣል፡፡ አላህ ቃል የገባላቸው መቃመል መህሙድ /ምስጉን ቦታ/ የሚባለውም ይሀው ነው፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ
‹የቂያማ ቀን ፀሃይ በጣም የቀረበች ትሆናለች፡፡ ላቡ ከፊል ጆሮው ድረስ የሚያሠጥመው ሰው አለ፡፡ በዚያ ሁኔታ ላይ ሣሉ (ከዚህ ጭንቅ እንዲገላግሏቸው) ለአደም ዐ.ሰ የ(አማልደን) የእርዳታ ጥሪ ያቀርባሉ፡፡ እርሣቸውም ‹እኔ ለዚህ ብቁ አይደለሁም› በማለት ይመልሷቸዋል፡፡ ከዚያም ወደ ሙሣ ዐ.ሰ ይሄዳሉ፡፡ ሙሣ አደም እንዳለው ይሏቸዋል፡፡ ከዚያም ወደ ሙሀመድ ሰ.ዐ.ወ ይመጣሉ፡፡ እርሣቸውም አላህ ለሰዎች ፍርድ ይሠጥ ዘንድ ያማልዳሉ፡፡ ከዚያ በጀነት በር ማንጠልጠያ እስኪይዙ ድረስ ይሄዳሉ፡፡ ያኔ አላህ ሰዎች ሁሉ የሚያመሰግኑባቸው የሆነ ምስጉን ቦታ ላይ ያነሣቸዋል፡፡›
አምላካዊ ፍትህን መሠረት ባደረገ መልኩ አላህ ሱ.ወ ይቅር ያላቸው ብቻ ናቸው የምልጃ የሚያገኙት፡፡ ምልጃ የምልጃ ጠያቂውን ክብርና በአላህ ዘንድ ያለውን ቦታ ያመለክታል፡፡ ዱዓእ ባደረገና ከአላህም ምላሹን በፈለገ ጊዜ የአላህ መሻት ይፈፀም ዘንድ፡፡ ምልጃ ጠያቂው በሚያደርገው ዱዓእ ውስጥ የሰው ልጅ ነፍስ የምትጠራበትን ኢማንን እንዲሁም ለሰው ልጅ ስብእና መሟላት ከፍተኛ አስተዋፅኦ ለውን መልካም ሥራን መዘንጋት አሊያም ችላ ማለት የለበትም፡፡ ጣኦት አምላኪዎች አምላኮቻችን ይጠቅሙናል በማለት ጣኦቶቻቸውን ይተማመኑ እንደነበር ይታወቃል፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዳለው
ነፍስ ሁሉ በሠራችው ሥራ ተያዥ ናት፡፡የቀኝ ባለቤቶች ብቻ ሲቀሩ፡፡ከአመጸኞቹ ኹነታ፡፡(ይሏቸዋልም) «በሰቀር ውስጥ ምን አገባችሁ?»(እነርሱም) ይላሉ «ከሰጋጆቹ አልነበርንም፡፡ «ለድኾችም የምናበላ አልነበርንም፡፡ «ከዘባራቂዎቹም ጋር እንዘባርቅ ነበርን፡፡ «በፍርዱ ቀንም እናስተባብል ነበርን፡፡ «እርግጠኛው (ሞት) እስከ መጣን ድረስ፡፡» የአማላጆችም ምልጃ አትጠቅማቸውም፡፡ (አል ሙደሲር፤38-48)
አብዛኞቹ ሰዎች በሃይማኖቱ ውስጥ የተዛቡ ትርጉሞችን በማስገባት በመልካም ሰዎች ምልጃ መተማመንን ተስፋቸው አድርገዋል፡፡ በዚህም የተነሣ በተበላሸ አመለካከታቸው በርካቶች ከአላህ ትእዛዛት ርቀዋል፡፡ አላህ ሱ.ወ ማስረጃቸውን ቆራጣ አደረገው፡፡ እንዲህ በማለት
(ነገሩ) በምኞታችሁና በመጽሐፉ ሰዎች ምኞት አይደለም፡፡ መጥፎን የሚሠራ ሰው በእርሱ ይቀጣል፡፡ ለእርሱም ከአላህ ሌላ ጠባቂንም ረዳትንም አያገኝም፡፡ ከወንድ ወይም ከሴት እርሱ አማኝ ኾኖ ከበጎ ሥራዎች አንዳችን የሚሠራም ሰው እነዚያ ገነትን ይገባሉ፡፡ በተምር ፍሬ ላይ ያለችን ነጥብ ያክል እንኳ አይበደሉም፡፡ እርሱ መልካም ሠሪ ኾኖ ፊቱን ለአላህ ከሰጠና የኢብራሂምንም መንገድ ቀጥተኛ ሲኾን ከተከተለ ሰው ይበልጥ ሃይማኖቱ ያማረ ማን ነው?(አን ኒሣእ፤123-125)
እውነተኛው ሃይማኖት ለአላህ ብሎ እጅ መስጠትና ሥራን ማሣመር ነው፡፡ በኢስላማዊ የህይወት መንፈስ ውስጥመኖር የአላህ መልእክተኛ ሰ.ዐ.ወ ለልጃቸው ፋጢማ ረ.ዐ ያስተላለፉት አደራ ነው፡፡ እንዲህ ብለዋታል
አላህ ሱ.ወ የሰውን ልጅ ከመበደልና ጥረቱንም ከማናናቅ የጠራ ጌታ ነው፡፡ ይህም በመጀመሪያዎቹም ሆነ በኋላኞቹ ትውልዶች ውስጥ የተላለለፈ መንገዱ ነው፡፡ አላህ ሱ.ወ እንዲህ አለ
ይልቁንም በዚያ በሙሳ ጽሑፎች ውስጥ ባለው ነገር አልተነገረምን?በዚያም (የታዘዘውን) በፈጸመው በኢብራሂም (ጽሑፎች ውስጥ ባለው አልተነገረምን?) (እርሱም ኃጢያት) ተሸካሚ ነፍስ የሌላይቱን ነፍስ ኃጢኣት አትሸከምም፡፡ ለሰውም ሁሉ የሠራው እንጅ ሌላ የለውም፡፡ ሥራውም ሁሉ ወደ ፊት ይታያል፡፡ ከዚያም ሙሉውን ምንዳ ይመነዳዋል፡፡ (አን ነጅም፤36-41)
የአይሮፕላን ጣቢያው ቀድሞም የነበረና ከሃምሣ ዓመታት ዕድሜ በላይ ያስቆጠረ ቢሆንም ድንገት ከተዘጋ በኋላ የአካባቢው ነዋሪ የተቀላጠፈ አገልግሎት እንዳያገኝ መደረጉን፣ ታሪካዊና ባሕላዊ እሴቶቹ እንደቀድሞው እንዳይወጡ እንቅፋት መሆኑን፣ ቀድሞ በስፋት ይታይ የነበረው ከውጭ የሚሄዱ ሃገር ጎብኝዎች ፍሰት መቋረጡን ሪፖርተራችን ናኮር መልካ ያነጋገራቸው ነዋሪዎችና አባ ገዳ ተናግረዋል።
ናይ ሎምዘበን ዝኽሪ ስርሒት ፈንቅል፡ ብደረጃ ዞባና፡ ክፍለ ዓለምናን ዓለምን ብዙሕ ምዕባለታትን ምቅይያራትን ኣብ ዘጋጥመሉ ዘሎ እዋን ኢና ንመበል 31 ዓመቱ ነብዕሎ ዘለና። ከም ዝዝከር እዚ ዕምሪ መግዛእቲ ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ንከኸትም ባብ ዘርሓወ፡ ምስክር ቅያናን ጅግንነትናን ዝኾነ ስርሒት ፈንቅል፡ ኣብ’ቲ ብዓወት ዝተዛዘመሉ ግዜ’ውን ኣብ ዓለም ዓበይቲ ምቅይያራት ተኸሲቶም ነይሮም’ዮም። ሓደ ካብኡ እታ ኣንጻር ፍትሓዊ ሓርነታዊ ቃልስና ተሰሊፋ ንስርዓት ደርግ ብኣጽዋርን ኣማኸርቲ ዂናትን ትድግፍ ዝነበረት ርእሰሓያል ሕብረት ሶቬት፡ ደረጃ ብደራጃ ክትበታተን፡ ብፍላይ ድማ ካብ 1988 ንደሓር ፓሊሲኣ ክትቅይርን ካብ ኣፍጋንስታን ክትወጽእን ዝተገደደትሉ መድረኽ እዩ ነይሩ።ብዘይካ’ዚ ዝተጠቕሰ ምፍርካሽ ሕብረት ሶቬት፡ ምስ ምዕዋት ስርሒት ፈንቅል ካብ 1989 ክሳዕ 1990 ዓ.ም. ዝተራእዩ ምዕባለታት፡ ሓድነታዊ
ዓለምአቀፍ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን እምነት ተከታዮች አንድነት በመላው ዓለም ለሚገኙ ኢትዮጵያውያን እና የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች በሙሉ እንኳን ለጌታችን ለመድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃነ ልደቱ በሰላም አደረሰን በማለት መልካም ምኞቻችንን እየገለጽን፥ በዚህ ታላቅ የጌታችን የመድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዓለ እለት በሃገራችን ኢትዮጵያ በችግር በሥቃይ እንዲሁም በተለያየ ግዞት ላይ ለሚገኙ ወገኖቻችን የሰላም አምላክ ኢየሱስ ክርስቶስ ሰላምን መፈታትን እረደኤትን እንዲያድልልን ከልብ የተመኘት ለመጪውም በዓለ ጥምቀቱ በሰላም እንዲያደርሰን ቅዱስ ፈቃዱ ይሁንልን በማለት እንመኛለን።
በተለይ በዚህ ሰዓት በእሥር ላይ ለሚገኙ አጠቃላይ ኢትዮጵያውያን የሃይማኖት አባቶቻችን፣ የፖለቲካ ፓርቲ አባላት እና የሲቪክ ድርጅት አባሎች፣ ጋዜጠኞች ሌሎችን በአጠቃላይ እግዚአብሔር አምላክ ከታሰሩበት እሥራት እንዲያስፈታልን እና በሃገራቸው በእምነታቸው በነጻነት ይኖሩ ዘንድ የመድኅኒዓለም ቅዱስ ፈቃዱ ይሁን በማለት በዓለ ልደቱ የሰላም፣ የደስታ፣ የፍሰሃ በዓል እንዲሆን ከልብ እንመኛለን።
የኢትዮጵያ መንግሥት ሐሙስ ዕለቱ ባወጣው መግለጫ ሃይማኖትን ሽፋን በማድረግ ሁከት ለመፍጠር እየሞከሩ ናቸው ለሚላቸው ወገኖች ሕገመንግሥታዊ ሥርዓቱን እንዲያከብሩ ጥብቅ ማስጠንቀቂያ ሰጥቷል፡፡
የክርስቲያን በጎ አድራጎትና ልማት ማህበራ ህብረት CCRDA ከ400 በላይ አባላት ያሉትና ከ45 ዓመታት በላይ በልማትና በጎ አድራጎት ሥራ ላይ በማገልገል ላይ የሚገኝ ድርጅት ነው፡፡
ተጫራቾች በክርስቲያን በጎ አድራጎትና ልማት ማህበራት ህብረት መ/ቤት ለዚሁ ጉዳይ በተዘጋጀው ሳጥን ውስጥ ይህ ማስታወቂያ ከወጣበት ቀን ጀምሮ በ10 የሥራ ቀናት ውስጥ ቢሮ ቁጥር 304 ማስገባት ይኖርባቸዋል፡፡
አሁን ላይ ካለው የአመራር መከፋፈልና አለመግባባት ጋር በተያያዘ ኦነግ በምርጫው ይሳተፋል ወይስ አይሳተፍም የሚለው አነጋጋሪ ጉዳይ ሆኗል፡፡ ይሄን ጉዳይ ጨምሮ ፓርቲው በሕገ-መንግስቱ ላይ ስላለው አቋም ፣ ከኦነግ ሸኔ ጋር ስላለው ግንኙነት እና መሰል ጉዳዮች የኦነግ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ ለአል ዐይን አውግተዋል፡፡
በተጠናቀቀው የአውሮፓውያኑ 2020 ኢትዮጵያ እጅግ ፈታኝ ወቅቶችን አሳልፋለች፡፡ በዓመቱ ከተስተናገዱ ፖለቲካዊ ይዘት ያላቸው፡ የሕዳሴ ግድብ ፈታኝ ድርድሮች እና የዉሃ ሙሌት፣ የትግራይ ክልል ቀውስ ፣ የንጹሃን ግድያ እና መሰል ጉዳዮች በተጨማሪ ኢትዮጵያ በማህበራዊ ክስተቶችም ተፈትናለች፡፡ ፖለቲካዊ እና ኢኮኖሚያዊ ቀውሶችንም ካስከተሉት ማህበራዊ ክስተቶች መካከል ደግሞ ኮሮና ቫይረስ በቀዳሚነት ይጠቀሳል፡፡ የተፈጥሮ አደጋዎችም የተስተዋሉ ሲሆን በሳይንስና ቴክኖሎጂ ዘርፍ ደግሞ በአንድ ዓመት ልዩነት 2ኛውን ሳተላይት አምጥቃለች፡፡
በታህሳስ ወር በቻይና ዉሀን ከተማ የተከሰተው ዓለም እንደ አዲስ የተዋወቀችው የኮሮና ቫይረስ (ኮቪድ-19) መላውን ዓለም ለማዳረስ ብዙ ጊዜ አልፈጀበትም፡፡ ኢትዮጵያም ቫይረሱ ከተከሰተ 4 ወር ባልሞላ ጊዜ ውስጥ መጋቢት 14 የመጀመሪያውን የኮሮና ቫይረስ ተጠቂ አገኘች፡፡
በወቅቱ በአንድ ጃፓናዊ ላይ የተገኘው ይህ ቫይረስ አንድ ሁለት እያለ አሁን ላይ በኢትዮጵያ ከ 123 ሺ በላይ ሰዎችን አጥቅቷል፡፡ ከ 1 ሺ 900 በላይ ሰዎችም ለህልፈት ተዳርገዋል፡፡
ቫይረሱ ኢትዮጵያን ጨምሮ በመላው ዓለም ተመሳሳይ ሊባል የሚችል ተጽዕኖ አሳድሯል፡፡ በርካቶችን ከስራ ገበታቸው አፈናቅሏል ፤ በህዝብና በመንግስት ላይ ከፍተኛ የማህበረ ኢኮኖሚ ቀውስ አስከትሏል፡፡ የበሽታውን ስርጭት ለመግታት በሚል ኢትዮጵያ 5 ወራትን በአስቸኳይ ጊዜ ዉስጥ ስታሳልፍ ፣ የስራ ሰዓት ሽግሽግ ተደርጓል ፤ ትምህርት ቤቶች ተዘግተዋል ፤ የ2012 የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ እና ሁሉም ስፖርታዊ ዉድድሮች ተቋርጠዋል፡፡በተለያዩ ሀገራት በዋናነት ኢኮኖሚያዊ ቀውስን ተከትሎ የተለያዩ ፖለቲካዊ ቀውሶችም ተከስተዋል፡፡
በኢትዮጵያ በተለይ በነሀሴ ወር የጣለው ከባድ ዝናብ ያስከተለው ጎርፍ በተለያዩ አካባቢዎች በርካቶችን ለጉዳት ዳርጓል፡፡ በአፋር ክልል ሁሉም ዞኖች፤ በአማራ ክልል፡ ሰሜን ሸዋ፣ ደቡብ ጎንደር ፣ኦሮሞ ብሔረሰብ ዞን እናደቡብ ወሎ፤ በኦሮሚያ ክልል ምስራቅ ሸዋ፣ ደቡብ ምዕራብ ሸዋ እና በሌሎችም የክልሉ ዞኖች ፣በጋምቤላ አኙዋክና ኑዌር ዞኖች እንዲሁም በሱማሌ ክልል ሽንሌ ዞን በጎርፍ የተጠቁ አካባቢዎች ናቸው፡፡ በተለይ በአፋር፣ በኦሮሚያና በአማራ ክልሎች የተከሰተው የጎርፍ አደጋ በዜጎች ላይ የሞትና የመፈናቀል አደጋ ማስከተሉ ይታወሳል፡፡ በደቡብ ክልል ጋሞ እና ጎፋ ዞኖችን ጨምሮ በአንዳንድ የክልሉ አካባቢዎች ደግሞ በተለይ የመሬት ናዳ የብዙዎችን ህይወት ቀጥፏል፡፡
ባለፈው የክረምት ወቅት ብቻ 1 ሚሊዮን 17ሺ 854 ዜጎች ለጉዳት ሲዳረጉ ከነዚህ ውስጥ 292 ሺ 863 ዜጎች ደግሞ ከመኖሪያ ቀያቸው ተፈናቅለዋል፡፡ የጎርፍ አደጋዎችን ለመከላከል የመከላከያ ሠራዊት አባላት ተሳትፎ ማድረጋቸው የሚታወስ ነው፡፡
የአንበጣ መንጋው በተለያዩ ክልሎች የአርሶ አደሩን የሰብልና የቋሚ ተክል ዝሪቶች ያወደመ ሲሆን በርካቶችንም ላልተጠበቀ ችግርና ዱብዳ ዳርጓቸዋል። ለአብነትም በደቡብ ወሎ ብቻ በአጠቃላይ 54ሺ 997 የቤተሰብ አባላት ያሏቸው 9ሺ 759 አባወራና እማወራ አርሶ አደሮች ሰብላቸው ተጎድቷል፡፡
በአጠቃላይ በኢትዮጵያ ያጋጠውን አንበጣ መንጋ ለመከላከል የአውሮፕላን ኬሚካል እርጭት ሲካሄድ እንደነበር የሚታወቅ ሲሆን ይህንኑ ስራ በመስራት ላይ የነበረች አውሮፕላን በወረባቦ ወረዳ ከተከሰተች ከቀናት በኋላ ሁለተኛዋ ደግሞ በሀረርጌ መከስከሷ ይታወሳል፡፡
የተጠናቀቀው የፈረንጆቹ 2020 ከላይ የተጠቀሱትን ዋና ዋና ክስተቶች ጨምሮ በርካታ አስከፊም አስደሳችም ተፈጥሯዊ እና ሰው ሰራሽ ክስተቶች የተስተናገዱበት ዓመት ሆኖ አልፏል፡፡ የ10 ሰዎች ህይወት ያለፈበት በጎንደር የጥምቀት በዓል ላይ የደረሰው አደጋ በዓመቱ ከተስተዋሉ በርካታ ክስተቶች መካከል ይገኝበታል፡፡ ቀጣዩ የ2021 ዓመት በኢትዮጵያ ቸር ወሬዎች የሚሰሙበት እንዲሆን አል ዐይን ምኞቱን ይገልጻል፡፡
2012 ዓ.ም ኢትዮጵያ የመጀመሪያዋን ሳተላይት ማምጠቋ ይታወሳል፡፡ ታህሳስ 10 ቀን 2012 ዓ.ም ከቤጂንግ 400 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ከሚገኘው የቻይና ጠፈር ምርምር ማዕከል የመጠቀችው ETRSS-1 የሚል ስያሜ የተሰጣት ሳተላይቷ የታሰበላትን ቦታ ይዛ ስራዋን በአግባቡ እየሰራች ስለመሆኑ መገለጹ የሚታወስ ነው፡፡ ሳተላይቷ በቀን አስራ አራት ጊዜ በተዘጋጀላት ምህዋር እየዞረች መረጃ የምትሰበስብ ሲሆን በቀን አራት ጊዜ ደግሞ የሰበሰበችውን መረጃ የመቀበል ስራ ይሰራል፡፡ የመጀመሪያዋ ሳተላይት ከመጠቀች ከዓመት በኋላ ኢትዮጵያ ሁለተኛዋን ሳታላይት ማምጠቋን ይፋ አድርጋለች፡፡ የሪሞት ሴንሲንግ ሳተላይቷ ET-SMART-RSS በስኬት መምጠቋንም የኢትዮጵያ ስፔስ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በማህበራዊ ገጹ አስታውቋል፡፡
በሌሎች አንዳንድ የዓለማችን ክፍሎችም በዕለቱ የፀሀይ ግርዶሽ ታይቶ የነበረ ቢሆንም ግርዶሹን በሙላት ለማየት እንደኢትዮጵያ አመቺ ስፍራ እንዳልነበረ የዘርፉ ተመራማሪዎች ገልጸዋል፡፡
ከዚህ በኋላ በዓለም የፀሐይ ግርዶሽን ለማየት 18 ዓመታትን እንደሚወስድ የዘርፉ ባለሙያ ዶ/ር ሮዳስ ታደሰ ገልጸዋል፡፡ ይሁን እንጂ በኢትዮጵያ ደግሞ የአሁኑን አይነት የፀሐይ ግርዶሽ ለማየት ከ140 በላይ ዓመታትን መጠበቅ ግድ ይላል፡፡
ውሻ Canis lupus familiaris በሚባለው ሳይንሳዊ ስም የሚታወቅ ከተኩላ የተላመደ የCanidae ቤተሰብ አባል ነው። የሠው ልጅ ከረጅም አመታት በፊት ቅድሚያ ካለመዳቸው እንስሳት መካከል ይጠቀሳል።
ስምዒታውን ስነ ኣእምሮኣውን ማህሰይቲ፡ ኣባና ስለ ዝበጽሐ ወይውን ኣብ ካልእ ክኸውን ስለ ዝተዓዘብና፡ ክኸውን በዒንቱ ስለ ዝረኣየ ንምኰሮ፡ ኣተሓሳብናን ስምዒታትና ዝዝርግ፡ ዝብትን ተመክሮ’ዩ።
ፋና ብሮድካስቲንግ ከምዝሓበሮ ማእኸላይ ኮሚቴ ህውሓት ትማሊ ኣብ ዘካየዶ ስሩዕ ኣኼባ ብመሰረት ሕገ ደምቢ ናይቲ ውድብ ብዝሒ ኣባላት ፈፃሚ ስራሕ ናይ ምውሳኽ ይኹን ናይ ምቕናስ ስልጣን ውድባዊ ጉባኤ እዩ ይብል።
በዘመነ መሳፍንትም በሉት በፊውዳሉ፣ በአጼውም ይሁን በወታደራዊው ወይንም በተጋዳላዮቹ በየትኛውም የኢትዮጵያ የመንግሥትነት ዘመን አንድም በህገ ሥርዓቱ አለያም በጉልበቱ የነገሠ ንጉሰሠ ነገሥት ነበር፡፡ በመሆኑም በየአካባቢው ራሱን የሚያነግሰውም ሆነ በንጉሠ ነገሥቱ የሚሾመው ንጉሥ እንዳሻው አይሆንም፡፡ ሥልጣኑ ገደብ ኃላፊነቱ ልክ አለው፡፡ጡንቻው ህሊናውን አደንዝዞት፣ አለያም ከማን አንሼ እብሪት ተጠናውቶት ራሴ ንጉስ ነኝ የምን ለንጉስ ማደር ነው ብሎ ያሻውን ለመስራት ቢሞክር፣ ትዕዛዝ አልቀበል አላከብር ማለት ቢዳዳው በንጉሰ ነገስቱ ትዕዛዝና ውሳኔ አንድም በህግ እንዲያም ካለ በጉልበት አቅሙን እንዲያውቅ ልኩን እንዲረዳ ይደረጋል፡፡
አቶ መለስ ግለሰብም ፓርቲም መንግስትም በነበረበት ዘመን ለጠቅላይ ገዥነት ለንጉሠ ነገሥትነት የመብቃቱ ምክንያት ለሥልጣን ከነበረው ስሰትና ሌባ እናት ልጇን አታምንም እንዲሉ ሆኖበት የፈጸመው በመሆኑ ያደረሰው ጥፋት ጥሎት የሄደው የከፋ ሥርዓት ከኢትዮጵያ እንዲህ በቀላሉ የሚነቀል አይደለም፡፡ ሰውየው በህግ ባልተጻፈ በድርጅታቸውም ውሳኔ ባላገኘ አቆላልፎ የመግዛት ተንኮል ሴራው ከሁሉ በልጦ ሁሉን በርቀት አቁሞ ሲሻው እንደ ባለሥልጣን እያስጠገና እያዘዘ ሲሻው ደግሞ ከደጅ አስቁሞ እንደ አሽከር እያመናጨቀና በአደባባይ ጭምር እያዋረደ ንጉሰ ነገስት ሆኖ ለመኖሩ ጤናማ አእምሮ ያለው ሰው ሊክደው የሚችለው አይደለም፡፡ ሆድን በጮማ ቢደልሉት፣ መንፈስን በአልኮል ቢያደነዝዙት ህሊና የሚባለው ነገር እንደ ሙጀሌ መነዝነዙ አይቀርም፡፡
የአቶ መለስን እኩይነት በቁሙ ከምናውቀው ከሞቱ በኋላ የተረዳነው ይበልጣል፡፡ እኛ በተቃውው ጉራ የተሰለፍነው አይደለንም ከህውኃት ጀምሮ በየደረጃው አባልም አጋርም የሚል መሸንገያ የተሰጣቸው ሁሉ አደባባይ አውጥተው አይናገሩት እንጂ የመለስ ተንኮልና ሴራ ግልጽ ብሎ የታያቸው ከሞቱ በኋላ ይመስለኛል፡፡
የተነሳሁት ስለ መለስ እኩይነት ለመጻፍ አይደለም፣ብዙ የተባለበትም ነው፡፡ አሁን በኢትዮጵያ የሚታየው ንጉሠ ነገሥት አልባ ንጉሥነት የመለስ ስራና ሴራ ውጤት መሆኑ ነው ከመለስ እንድነሳ ያስገደደኝ፡፡ የመለስን ስራና ሴራ መለስ ብሎ ላጤነው ሲሻው ሀገሪቱ በጠቅላላ ስርዓት የሚባል ነገር የሌለባት ያስመስላታል፤ሲሻው ንጉሠ ነገስት የሌላቸው ንጉሦች ያሻቸውን የመሚያደርጉበት ፍጹማዊ ሁኔታ ያለ በማስመሰል ይጠቀምባቸዋል ብቻ ሳይሆን እየጠለፈ ለመጣልም ይጠቀምበታል፡፡በምንም ተአምር ግን ንጉሰ ነገስትነቱን አያስደፍርም፡፡ለመደፋር የሞከሩት እነ ስዬ እና ተወልደ የደረሰባቸው ግዜው ሩቅ አይደለምና አይረሳም፡፡
ዛሬ የኢትዮጵያ የመንግሥትነት ታሪክ ከመሰረቱ ተለውጦ እነማን መሆናቸው አይደለም ጭራሽ ቁጥራቸው የማይታወቅ የሚታዩም የማይታዩም አንድም እራሳቸውን ያነገሱ ሁለትም ከእነርሱ ፍርፋሪ በሚከጅሉ አጨብጫቢዎች አጋፋሪዎችና አዳናቂዎች እየታጀቡ እኔም በቦታዬ ንጉስ ነኝ ያሉና ለመሆንም የሚዳዳቸው፣ ያለምንምና ማንም ሀይ ባይነት ኢትዮጵያን እያመሷት ህዝቡንም ቁም ስቅሉን እያሳጡት ነው፡፡
ሁለት ዝሆኖች ሲራገጡ ሳሩ መጎዳቱ ባይቀርም አንዱ ማሸነፉ ስለማይቀር ከተራራ ላይ ሆነህ ተመልከት ፍልሚያው ሲያበቃ አሸነፊው መድከሙ ስለማይቀር ያኔ በትኩስ ጉለበት አሸናፊው ላይ ጉብ ማለት የሚል አባባል መኖሩ ቢታወቅም የእኛ ንጉሰ ነገስት አልባ ንጉሶች ማንነታቸውም ሆነ ብዛታቸው ብሎም የትነታቸው ስለማይታወቅ እንደዝሆኖቹ ምሳሌ እስኪለይላቸው ብሎ ለመጠበቅ የሚቻል አይደለም፡፡ እንደውም አንዳንዶቹ ከመጋረጃ ጀርባ ሆነው ስራቸውን የሚያከናውኑት በሌሎች በመሆኑ እነርሱ ተለይተው ሳይታወቁ ሀገርና ህዝብ ሊያልቁ ይችላሉ፡፡
ለዚህ ቀላሉና የቅርብ ማጣቀሻ የሚሆነን የአቶ በቀለ ገርባ ጉዳይ ነው፡፡ አቶ በቀለ በዋስ እንዲፈቱ የወሰነው ጠቅላይ ፍርድ ቤት እዛ ውሳኔ ላይ የደረሰባቸውን ህጋዊ ምክንያቶች በዝርዝር ገልጹዋል፡፡በመሆኑም እንኳን ተወካይ እየላከ ችሎቱን የሚከታተለውና የውሳኔው ግልባጭ የሚደረድሰው ማረሚያ ቤት ቀርቶ ዜናውን በመገናኛ ብዙሀን የተከታተለው ሁሉ በቀላሉ የሚረዳው ነው፡፡ ከሁሉም በላይ ክሱ ከሽብር ወደ መደበኛ ህግ ተቀይሮ እየተከራከሩ ባሉበት ጉዳይ ጥፋተኛ ሆነው ቢገኙ ከታሰሩት ግዜ በላይ የማስያፈርድባቸው በመሆኑ የሚለው አጽኖኦት የሚሰጠው ነው፡፡ እንደው የጉዳዩን እንዴትነት ይበልጥ ለማሳየት ይህን አልኩ እንጂ የፍርድ ቤቱ ውሳኔ ካልተስማማው አቃቤ ህግ ይግባኝ ይጠይቃል እንጂ ማረሚያ ቤት ፍርድ ቤት ያሰናበተውን ታሳሪ አልቅ የሚልበት ወይንም ፍርድ ቤቱን ሽቅብ ተጠራርቶ ማብራሪያ የሚጠይቅበት ምንም የህግ መሰረት የለም፡፡ አለ የሚል ካለ በመጮህ ሳይሆን አንቀጽ ጠቅሶ ያስረዳ፡፡
የዳኝነት ሥልጣን የሚለው የህገ መንግሥቱ አንቀጽ 79 በንዑስ አንቀጽ 1 “ በፌዴራልም ሆነ በክልል የዳኝነት ሥልጣን የፍርድ ቤቶች ብቻ ነው” ይልና በቁጥር 2 ላይ ደግሞ “በየትኛውም ደረጃ የሚገኝ የዳኝነት አካል ከማናቸውም የመንግስት አካል፣ ከማንኛውም ባለሥልጣን ሆነ ከማንኛውም ሌላ ተጽኖ ነጻ ነው” በማለት በማያሻማ ቃል የሚገልጠው ህገ መንግሥት ይህን ብሎ ብቻ ሳያበቃ በንዑስ ቁጥር 3 ላይ “ ዳኞች የዳኝነት ተግባራቸውን በሙሉ ነጻነት ያከናውናሉ፤ ከህግ በስተቀር በሌላ አይመሩም” ይላል፡፡ የቂሊንጦው ባለሥልጣናት ተግባር እነዚህንና መሰል የህገ መንግሥቱ አንቀጾች የሚረጋግጥ ነው፡፡ ታዲያ የዚህ ጽሁፍ አብይ ጭብጥ የሆነው ጥያቄ የሚነሳው እዚህ ጋር ነው፡፡ ባለሥልጣናቱ የቱንም ያህል በፖለቲካ ቢታበዩ በጥላቻ ቢታወሩ በእብሪት ቢሰክሩ ይህን ለማድረግ የሚያስችል አቅምም ሞራልም አላቸው ወይ ብለን ብንጠይቅ የምናገኘው ምላሽ አረ እንዴት ሆኖ የሚል ይሆናል፡፡ ምክንያቱም አይደለም ንጉስ መሆን ለመሆንም የሚመኙ አይደሉምና በምን አቅማቸው፡፡ አቅመ ቢስ መሆናቸው ብቻ ሳይሆን ማመዛዘኛ ህሊና የሌላቸው መሆናቸው ሌሎች እንደፈለጉ የሚጠቀሙባቸው እቃዎች( አድራጎታቸው ይህ ስለሆነ ነው፣ለቃሉይቅርታ) ስላደረጋቸው ከጀርባ ሆነው ለሚሻኮቱት ንጉሶች የመሻኮቻው ሚዳ ሆነው በሜዳው ላይ ያገኙትን ሁሉ ይረግጣሉ ለምን ብሎ የሚጠይቅ ማንነት፤ እንዴት ብሎ የሚጠይቅ ወኔ የላቸውምና ነገ ለፍርድ ሊያስቀርባቸው የሚችል የህገ መንግሥት ጥሰት በገሀድ ይፈጽማሉ፡፡
የፍርድ ቤት ትዕዛዝ በመናኛ ካድሬ ሲጣስ ዛሬ የመጀመሪያ ሆኖ አይደለም ይህን ማንሳቴ፡፡ በፊት የሚደረጉት ሁሉ በጠቅላይ ገዢው በንጉሰ ነገስት መለስ ስለነበር ድርጊቱም አድራጊውም አስደራጊውም በግልጥ ይታወቅ ነበር፡፡ ለምሳሌ በአጋጣሜ ተገኝቼ የአይን ምስክር ለመሆን የበቃሁበት በወ/ት ብርቱካን ሚደቅሳ ችሎት በዋስ የተፈታው ስዬ የችሎቱ ውሳኔ ተጥሶ ታፍኖ ተመልሶ ወደ እስር ቤት የተላከው ጠባቂዎቹ ከአቶ መለስ በደረሳቸው የራዲዮ ትዕዛዝ ነው፡፡ የበቀለ ገርባን ግን ማን ሊሆን ይችላል ብለን ብዙ ንጉሶችን እያነሱ ከመጣል ባለፈ እገሌ ነው ብሎ መናገር የሚቻል አይመስለኝም፡፡ ስሙን ካነሳሁ አይቀር ደጋግሜ በጋዜጣ ጠይቄው ያለመለሰልኝን ጥያቄ ለስዬ ላቅርብ፡፡ የአፈና መዋቅሩን ከአደራጁት አንዱ ነህና እንዴትና በምን ሁኔታ ለምንስ ዓላማና ግብ ብታዘጋጁት ነው አንተን ከዶሮ ማነቂያ አፍኖ ለመውሰድ የቻለው? አንተን “ጦርነትን ማሸነፍ ብቻ ሳይሆን መስራትም የምትችለውን” ቀንደኛ ህውሀት ከመንገድ አፍኖ ለመውሰድ የበቃ የአፈና መዋቅር ለሌላው ዜጋ ይበገራል ብሎ ማሰብ እንደማይቻል እየታወቀ ይህን በመጽኃፍም ያለማንሳትህ ለምን ይሆን ?
ንጉሰ ነገስት አልባ ንጉሶች ለመበራከታቸው ብዙ ማስረጃዎችን ማቅረብ ቢቻልም ለቀባሪው ማርዳት ነው የሚሆነው፡፡ከወራት በፊት በሶማሊ እና በኦሮምያ ክልሎች መካካል የተቀበረውን የመለስ ቦንብ አፈንድተው ሲራኮቱ የሁለት ሀገር ግጭት እንጂ በአንድ ፌዴራል ሥርዓት ውስጥ ያሉ ክልሎች፣ በአንድ ንጉሰ ነገስት የሚመሩ ንጉሶች አይመስሉ እንደነበር ታዝበን አልፈናል፡፡ ግን ግን እናንተዬ ስኳር ነጋዴው ንጉስ የትኛው/የትኞቹ ሆነው ነው እኛ በ60 ብር ኪሎ ስኳር አጥተን በህገ ወጥ ንግድ ላይ የተሰማሩ ስኳር የጫኑ መኪናዎች በቀያችን አያልፉም ባሉ ዜጎች ላይ አምቦ ላይ ጥይት እንዲዘንብባቸው ለማድረግ የቻሉት፡፡ እነዚህ ላቅ ያለ ሥልጣን ያላቸው መሆን አለባቸው፡፡ እንደው መቼስ ይሆን የሀገራችን ታጣቂዎቸ ካነገቱት መሳሪያ የሚሻሉ የሚሆኑት? እኛስ መቼ ይሆን ግፉ ጎፍንኖን በወያኔ መገዛት በቃን አራት ነጥብ የምንለው፡፡( በቃል ሳይሆን በተግባር በስሜት ሳይሆን በእምነት)
እነዚህ እየተደራደርን ነው የሚሉን ምን ብለን እንደምንጠራቸው የቸገሩን የዘመናችን ጉዶችስ ከየትኛው ንጉስ ወይንም ንጉሶች ጋር ይሆን የሚደራደሩት? ሊነግሩን ይችላሉ፡ ጉዶች ማለቴ ነገር ለማካበድ ብዬ አይደለም፣ አይነት ብዛታቸው የማይታወቁት ንጉሶቻችን በሥልጣናችን አትምጡ እያሉ ከሚፈጽሙት ግድያ አልፈው ምንስ ወዴትስ ብንነግድ ምን አገባችሁ ማን ሆናችሁ ነው የእኛን መኪና መንገድ የምትከለክሉ ብለው ጦር አዝምተው ግድያ ከፈጸሙ ሰዎች ጋር ቁጭ ብሎ መነጋገር ይህንንም እንደ ጀብዱ ማውራት ጉዶች ሊያሰኛቸው የሚችል ሆኖ ስለታየኝ ነው፡፡
ሌላው አስገራሚ የእኛ ነገር ራሳቸውን ካነገሱት ወይንም ለማንገስ ከሚጣጣሩት መካከል ንጉስ ምርጫ መያዛችን ነው፡፡ አንድ ሰሞን አንዱን የብአዴን ሰው ማሞካሸቱ ጣራ ነክቶ ነበር፡፡ ምን ቢያሰማምሩት ብረት ወርቅ አይሆንም እንዲሉ ያ ብዙ የተባለለት ሰው መሆን የሚችለው ራሱን እንጂ የሚባለውን አይደለምና የሆነውን ሆነ፡፡ ሰሞነኛው ተሞጋሽ ባለ በክልሉ የገንዘብና ሳምንት ደግሞ ከኦህዴድ ሆኗል፡፡ ይህም በተቃውሞ ጎራ የተሰለፉ ወበክልሉበክልሉ የገንዘብና በክልሉ የገንዘብና የገንዘብና ይንም ሰልፋችን ከዚህ ነው ከሚሉት ውስጥ ግልጽ ዓላማና ግብ የሌላቸው መኖራቸውን የሚያሳይ ነው፡፡
መሳይ መኮንን ህወሀቶች በማያቋርጥ ስብሰባ ውስጥ ናቸው። ልዩነታቸው ከመጥበብ ይልቅ እየሰፋ መጥቷል። የበላይነት ይዟል የተባለው በስብሃት ነጋ የሚመራው ቡድን ከሳሞራ...
ደሓን ብዛዕባ ጀጋኑ ደቂ ሳዋ ብዙሕ ክንብል እንዲና፡ ንሎሚ ግን ክትመላለሰኒ ዝቐነየት ነገር ቶግ ዘየብለልኩም። ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመታት ሞራል ሰብ ንምስባር ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብቂዑ እዩ። የለን ክበሃል ጸኒሑ።
ትማል ኣብ ሳዋ ብተዓላሞ ዝቐረበ ወተሃደራዊ ሰልፊ ግን ነዚ ጽውያ እዚ 180 ድግሪ ገልቢጥዎ ኣሎ። ኣብዚ እዋን ዝንብድበድ ዘሎ ጫውጫውታ ከኣ ውድቀት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ዘይኮነስ፡ ኣስጋእነት ወተሃደራዊ ድሉውነት ኤርትራ እዩ። መን እዮም እቶም ኣንበድብድቲ እንተ’ልኩም፡ ወያነን ኤርትራውያን-ወየንትን።
ዑደት ልኡኽ ስዑድያ ዓረብ ናብ ኤርትራ እውን ነቲ ሻቕሎቶም ሰማይ ከም ዝስንጥቕ ገይርዎ ኣሎ። ኤርትራ ኣባል ናይቲ ብስዑድያ ዝምራሕ ንኣካባቢ ቀይ ባሕሪ ካብ ሽበራን ከተርቲ ባሕርን ንምጽራይ ዝዓለመ ምሕዝነት ምዃና ዝረሳዕዎ ኣይመስለንን። እንታይ ደኣሉ ካብ ርሑቕ ናይ ኤርትራ ዲፕሎማስያዊ መደባት ናይ ምሕላው ነገር?
ብዝኾነ፡ ካብቲ ነቲ ዘይፍትሓዊ እገዳ ንቃወመሉ ዝነበርና ብዙሕ ምኽንያታት ሓደ፡ ንዓቅምታት ምክልኻል ኤርትራ ዝሃሲ ስለዝነበረ እዩ። ትጽቢት ናይዞም ሎሚ ንብዓት ሓርገጽ ዝነብዑ ዘለዉ ሰባት ድማ፡ ኤርትራ ናይ ምክልኻል ዓቅማ ማህሚኑ ድፍእ ኣቢልካ ዝወድቕ ቦኽባኽ ጉንዲ ንምግባራ እዩ ነይሩ።
ኩሉንትናዊ ምሕያል ሃገረ ኤርትራ ውድቀቶም ኮይኑ እዩ ዝስመዖም። ሓንቲ መዓልቲ ብዛዕባ ምረቓ ኮለጃት ክዛረቡ ስሚዕኩሞም ትፈልጡ? ሓንቲ መዓልቲ ነቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ከይተረፈ ዝንእዶ ኣብ ኮማዊ ጥዕና ዝተመዝገበ ዓወታት ኣልዒሎም ንቓል ዓለም’ኮ ሸፈፍ ኢሎሞ ኣይፈልጡን።
ብዝኾነ፡ ኤርትራ ክገፍሓላ ከሎ ንዓኦም ይጸቦም፡ ኤርትራ ክርሕሳ ከሎ፡ ንዕኦም ድርቂ ይኾኖም፡ ደቂ ሳዋ ምዕሩግ በዓል ከካይዱ ከለዉ፡ ንዕኦም ግን ጸሊም ሓዘን እዩ።
መግለጫ እ.ኤ.አ. ከ 2008 ጀምሮ በሞዛምቢክ አውጭ ኢንዱስትሪ ውስጥ ቁልፍ ዕድገቶችን ፣ ፖሊሲዎችን እና ፕሮጀክቶችን ሲዘግብ ቆይቷል ፡፡ በማዕድን ፣ በኢነርጂና በዘይት እና በጋዝ ዘርፎች ውስጥ ያሉትን ትልቅ ዕድሎች በማሳየት እና በብሔራዊ ኢኮኖሚ ላይ ያላቸውን ፋይዳ በማሳየት ለሁሉም ባለድርሻ አካላት አስፈላጊ የግንኙነት መድረክ ሆኗል ፡፡
ከሞዛምቢክ የማዕድን ፣ ኢነርጂ ፣ ዘይትና ጋዝ ኢንዱስትሪዎች የተውጣጡ ከ 400 በላይ ተሳታፊዎች ያሉት ኤምኤምኢኤ የእነዚህን ዘርፎች ዋና ባለድርሻ አካላት የሚያገናኝ ልዩ ዝግጅት ያቀርባል ፡፡ ጉባ conferenceው ተሳትፎዎን ከፍ ለማድረግ የሚያስችል ራሱን የቻለ የአውታረ መረብ መድረክን ያሳያል!
ኤምኤምኢክ በሞዛምቢክ የማዕድን ፣ ኦይል እና ጋዝ እና ኢነርጂ ዘርፎች ውስጥ ከፍተኛ ተጽዕኖ ፈጣሪ ባለድርሻ አካላትን - ፋይናንስ ፣ ባለሀብቶች ፣ ብሔራዊና ዓለም አቀፍ ኦፕሬተሮች ፣ የመንግሥት ባለሥልጣናትን ፣ ወዘተ ይሰበስባል ፡፡
በመገኘት ላይ MMEC 2021 እ.ኤ.አ. በእነዚህ ዘርፎች ውስጥ ንቁ ተሳታፊ ወደሆነው ወደ ዋናው ሊግ መዳረሻ ይሰጥዎታል ፡፡ በትኩረት በተደረገው የጉባ stream ጅረት ከቀረበው ዕውቀትም ተጠቃሚ ይሆናሉ ፡፡ ለሚቀጥሉት ሁለት ዓመታት በአገርዎ የኢንቨስትመንት ስትራቴጂን ለማቋቋም ኤምኤምኢኬን አስፈላጊ ንብረት የሚያደርገው ይህ ነው ፡፡
ከብሒ፡ መሸጢ መጽሓፍትን ዓንቀጻትን ኮይኑ ካብ ዝተፈላለዩ ክፋላት ናይ ዓለም ዝተኣከቡ ብሉጻት መጽሓፍትን ዓንቀጻትን ዝቕርብ ብመንገዲ ቀጥታዊ መርበብ (online shopping) ኣገልግሎት ዝህብ ትካል እዩ። እዚ ኣብ መርበብ ሓበሬታ kebhi.com ብዝብል መለለዪ ስም ተወኪሉ ዘሎ ትካል፡ ንመጀመርያ ግዚ ኣገልግሎቱ ኣብ 2020 ዝጀመረ ትካል እዩ።
እዚ ትካል እዚ ካብ እሙናት ምንጭታት ወይ’ውን ጸሓፍቲ ዝተኣከቡ ሓድሽቲ፡ ናይ ቀደም ወይ’ውን ብነጻ ዝሽየጡ መጽሓፍቲ ናብ ዓማዊል ንምቕራብ እዩ ዕላምኡ። ብተወሳኺ ኣብ መንጎ ጸሓፍትን ተጠቀምቲ ዓማዊልን ከም ድልድል ብምዃን ከነራኽብን ንሕብረተሰብ ዓለም ብፍላይ ድማ ንሕብረተሰብ ማእከላይን ምብራቕን ኣፍሪቃ ብኣዎንታዊ መንገዲ ንምጽላው እዩ ዕላማና።
ኣብዚ ጅጂሕ\ፍሕጂ እዋን ማለት ኣብዚ ዓለም ብቴክኖሎጂ እናተጸልወት ትመጸሉ ዘላ እዋን፡ ብወረቓቕቲ ዝመሓላለፉ ሓበሬታታት ይኹን ሓሳባት እና ጠፍኡ እዮም ዝመጹ ዘለዉ። ምስ ግዜ መጽሓፍቲ ካብ ብወረቓቕቲ ብኤለክትሮኒካዊ ኣገባብ እና ተዳለዉ እዮም ዝመጹ ዘለዉ። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ ድማ ንጸሓፍቲ ብዘይካ ብመንገዲ ወረቓቕቲ ካልእ ምርጫ ፈጢርካ ምስ ዓማዊል ምርኻብ እምበኣር ኣዝዩ ኣገዳሲ ነጥቢ ይገብሮ።
ካልእ ጸሓፍቲ፡ ዝሓሸ ኣገባብ ረኺቦም ምስ ኣብ ዓለም ምሉእ ዘለዉ ዓማዊል ብቐሊል ክራኸቡን ክዛተዩን ዕድላት ብምፍጣር፡ ኣብ ሕብረተሰቦም ኣበርከትቲ ንምግባሮም እዩ። ዓማዊል ድማ ኣብ ገዝኦም ብምዃን ደስ ዝበሎም ዓይነት መጽሓፍ ንምርካብን ብኡ ኣቢሎም ድማ ኣእምርኦም ዝሃንጽሉ መድረኽ ንምፍጣርን እዩ እቲ ዕላማ።
ትካልና ነዞም ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘለዉ ዓበይቲ ዕላማታት ብምሓዝ ኣብ 2020 ዝተበገሰት ትካል እያ። መስረትቲ እዛ ትካል ድማ ሓላፍነቶም ዝተወሰነ ውልቃውያን ሰባት እዮም። እዛ ትካል ድማ ብመሰረት ሕጊ ኤርትራ ተቐይዳ እትኸይድ ትካል እያ።
የሙዚቃ ዘርፎች ማኅበራት ኅብረት በርካታ አርቲስቶች የተሳተፉበት የሙዚቃ አልበም ለአዲስ አበባ መስተዳድር አስረከበ። ማኅበሩ በምርቃት እና በርክክብ ፕሮግራሙ ወቅት እንዳሳወቀው በአልበሙ ውስጥ...
ለአስገዳጅ ስራ ካልሆነ በስተቀር ከቤት መውጣት በማይመከርበት በዚህ ሰዓት መጻሕፍትን ማንበብ አንዱ ውጤታማ የጊዜ ማሳለፊያ ነው። የንባብ ፍላጎት ቢጨምርም አንባቢያን ያሻቸውን መጻሕፍት...
የጋዜጠኝነት ትምህርት በኢትዮጵያ በተደራጀ መልክ እንዲጀመር በማድረግ፤ የመጀመሪያውን የማስሚድያ ማሰልጠኛ ተቋም (Mass Media Training Institute) መስርተው ለዓመታት መርተው እና አስትዳድረው፤ በኋላ ላይ...
የዓለም ስጋት የሆነው ኮሮና ቫይረስ ሐገራችን ውስጥ መከሰቱ ከተሰማበት ጊዜ ጀምሮ ጥቂት የማይባሉ ኢትዮጵያዊያን የፈጠራ ሰዎች ከመከላከል እስከ ማዳን ያለውን ሂደት ለማገዝ...
በቀድሞው ጠቅላይ ሚንስትር አቶ መለስ ዜናዊ እንደተጻፈ የሚታመነው ታሪካዊ ልብ ወለድ ወደ ሙዚቃዊ ቲያትር መቀየሩ ተሰምቷል። በ1977 ዓ.ም. ተስፋዬ የኋላሸት በሚል የብዕር...
በዩንቨርሲቲዎች ውስጥ የኢትዮጵያ ታሪክ (Ethiopian history) የተሰኘው የትምህርት መስክ መሰጠት ካቆመ ትንሽ ሰንበት ማለቱን የታዛ መጽሔት ዝግጅት ክፍል ያነጋገራቸው የታሪክ መምህራን ያረጋግጣሉ።...
“ፀጥተኛው መንገድ” ተከፈተ የሰአሊ ልጅቅዱስ በዛወቅ ስብስቦች ባሳለፍነው ወር መጨረሻ በጋለሪ ቶሞካ ለዕይታ ቀርበዋል፡፡ እስከ ታሕሳስ 19፣ 2012 ዓ.ም. ድረስ ለሕዝብ ክፍት...
አክሊሉ ተመስገንን የሥዕል ሥራዎች አክሊሉ ተመስገንን የሥዕል ሥራዎች የያዘ ኤግዚቢሽን ከመስከረም 23-30፣ 2012 ዓ.ም በዋሺንግተን ዲሲው የኢትዮጵያ ኤምባሲ ለእይታ ቀርቧል። በሠዓሊውና በጣይቱ...
እቲ ናይ ተቓውሞ መደብ፣ ኣብ ጎረቤት ሃገር ሱዳን ብዝተኻየደ፣ ንናይ 30 ዓመታት ፕረዚደንት ነበር፣ ዑመር ሓሰን ኣል በሺር ካብ ስልጣን ዝኣለየ ህዝባዊ ተቓውሞ ከምዝተተባብዐ’ዩ ዝግለጽ።
እዚ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝካየድ ዘሎ፣ ንሓያሎ ዓመታት ስልጣን ዝበሓቱ መራሕትን ውድባቶምን ናይ ምፍንቃል ህዝባዊ ተቓውሞታት፣ ኣብ ኤርትራውያን’ውን ጽልዋን ስምዒታትን ኣሕዲሩ ከምዘሎ ዝፍለጥ’ዩ።
እንተኾነ፣ ኣብ ኤርትራ፣ ብዝሒ ተጠቃሚ ኣገልግሎት ኢንተርነት ኣስታት 1 ሚእታዎት ጥራይ ምስ ምዃኑ፣ መንግስቲ’ውን ጽኑዕ ቁጽጽር ስለዝገብረሉን፣ ብማሕበራዊ ሜድያታት ህዝባዊ ተቓውሞ ምውዳብ ቀሊል ከምዘይከውን ይዝረበሉ።
“በትግራይ ክልል በተካሄደው ህግ የማስከበር ዘመቻ ማንም የውጭ ሀይል አልተሳተፈም በተደጋጋሚ ወደ ኤርትራን የተተኮሰው ሮኬት ቀጠናዊ ለማደረግ ነበር ነገር ግን ይህ አልተከሰተም” ሲሉም አምባሳደሩ አክለዋል።
ጠቅላይ ሚኒስቴር ዶክተር አብይ አህመድ ለሱዳን መሪዎች እኛ ወደ ሰሜን ህግ የማስከበር ስራ ላይ በመሆናችን የእናተን መግቢያ ድንበሮች ጠብቁ ነው ያሉት ብለዋል አምባሳደር ዲና።
በሚዲያ የሚናፈሰው ወሬ ሀሰት ነው መሬቱን ውሰዱ ተብልናል የሚለው ሀሳብ ትክክል አይደለም አሁንም አቋማችን የሱዳን ጦር ወደ ቀድሞ ቦታው ሲመለስ እንነጋራለን ብለዋል አምሳደር ዲና።
የብሄረ አማራ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ (ብአዴን) ማእከላዊ ኮሚቴ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በመላ አገራችንና በክልላችን የተከሰተውን ሁኔታና ድርጅታችን ኢህአዴግ ያካሄደውን ግምግማ መነሻ በማድረግ ሰፋ ያለ ግምገማ አካሂዷል፡፡ በዚህ መሰረት ድርጅታችን፣ የክልላችን መንግስት እና ህዝብ የሚገኙበትን ወቅታዊ ሁኔታ በዝርዝር ተመልክቷል፡
ከዚህም ባሻገር አገራችን የምትገኝበትን መሰረታዊና ወቅታዊ ሁኔታ እንዲሁም የሚታዩ ጠንካራና ደካማ ጐኖችን በመገምገም መሰረታዊ ለውጦችን ለማምጣት የሚያስችሉ በዝርዝር በመመልከት ቀጣይ አቅጣጫዎችን በማስቀመጥ ስብሰባውን በስኬት አጠናቋል፡፡
ለማንም ግልፅ እንደሚሆነው አገራችን እና ክልላችን ላለፋት ሃያ ሰባት ዓመታት በከፍተኛ የለውጥ እንቅሰቃሴ ውስጥ አልፈዋል፡፡ ድርጅታችን ብአዴን ለዴሞክራሲ፣ ለልማትና ለሰላም የተለየ ትኩረት ሰጥቶ መንቀሳቀስ ከጀመረበት ከ1983 ዓ.ም ጀምሮ በሁሉም የህይወት መስኮች ከፍተኛ ለውጥ ተመዝግቧል፡፡ የህዝባችንን የዘመናት የለውጥ ጥማት ለማርካት በተካሄደው በዚህ እንቅስቃሴ የአገራችንም ሆነ የክልላችን ኢኮኖሚ ፈጣን እድገት ተመዝግቦበታል፡፡ መድረኩ የፈቀደውን ያህል የህዝባችንን ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥም ተችሏል፡፡ ድርጅታችንና መንግስት ከምንም ነገር በፊት እና በላይ የአርሶ አደሩን የአመራረት ዘይቤ ደረጃ በደረጃ ለማሻሻልና ለመቀየር ከፍተኛ እንቀሰቃሴ አካሂደዋል፡፡ በዚህ እንቅስቃሴ አገራዊ እድገታችንን ከመደገፍ በተጨማሪ የክልላችን አርሶ አደሮች ምርታማነታቸውን ለማሳደግ እና የምርታቸው ነፃ ተጠቃሚ እንዲሆኑ ለማድረግ ተችሏል፡፡
በከተሞችም ፈጣንና ህዝብን ተጠቃሚ ያደረገ ልማት እውን እንዲሆን ከአነስተኛና ጥቃቅን ጀምሮ ኢንዱስትሪ እንዲስፋፋና የህዝብ ተጠቃሚነት እንዲረጋገጥ ጥረት ተደርጐ መልካም ውጤት ተገኝቷል፡፡ ብአዴንና ክልላዊ መንግስታችን ባካሄዱት ከፍተኛ ጥረት የክልላችን ከተሞች ትንሳኤም ተበስሯል፡፡
እነዚህና ሌሎችም መልካም ጅምሮች እንደተጠበቁ ሆኖ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በክልላችን የተለያዩ አካባቢዎች የተነሱት ግጭቶችና ልዩ ልዩ ችግሮች መፍትሔ የሚሹ ሆነው እንደሚገኙ ማዕከላዊ ኮሚቴያችን በግምገማው አይቷል፡፡
በክልላችን በተለያዩ አካባቢዎች ግጭቶችና ሁከቶች ተፈጥረው ውድ የሆነውን የሰዎችን ህይወት የቀጠፉና ከፍተኛ የሆነ የንብረት ውድመት ያስከተሉ አደጋዎች መፈጠራቸውን አስመልክቶ በመንስኤዎቻቸው እና መፍተሄዎቹ ላይ ማዕከላዊ ኮሚቴያችን በጥልቀት ተወያይቷል፡፡ የብአዴን ማእከላዊ ኮሚቴ በዚህ አጋጣሚ በተፈጠሩት አደጋዎች በጠፋው የሰው ህይወት ጥልቅ ሃዘን የተሰማው መሆኑን እየገለጸ ለተጎጂ ቤተሰቦችም መጽናናትን ይመኛል፡፡ ህብረተሰቡን ባሳተፈ መንገድ ተጎጂዎችን መልሶ የማቋቋም እና በችግሩ ፈጣሪዎች ላይ ተገቢውን የእርምት እርምጃ የመውሰድ ስራ ትኩረት ተሰጥቶት መሰራት እንደሚገባው አቅጣጫ አስቀምጧል፡፡
ብአዴን ፀረ-ዴሞክራሲያዊውን እና አምባገኑን ስርአት በማስወገድ ከሌሎች ዴሞክራሲያዊ ድርጅቶች ጋር የህዝቦችን ትግል በመምራት በአገራችን የዴሞክራሲያዊ ስርአት እንዲገነባ የድርሻውን የተወጣ በባህሪው ዴሞክራሲያዊ ድርጅት ቢሆንም የውስጠ ድርጅት ትግሉ እና የህዝቡን ሁለንተናዊ ተሳትፎ መሆን በሚገባው ደረጃ በማሳደግም ይሁን የነበረውን ማስጠበቅ እንዳልቻለ አረጋግጧል፡፡ ልዩ ልዩ የተሳሳቱ ዝንባሌዎችን ስርነቀል በሆነ መንገድ ለማስተካከል ባለመቻሉ ምክንያት የድርጅቱ ዴሞክራሲያዊ ህይወት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተዳከመ መምጣቱንም ገምግሟል፡፡ ብአዴንን የመሰለ በሃሳብ ብልጫ መምራት የሚገባው ድርጅት በሃሳቦች ነጻ ዝውውር ላይ ገደብ የሚያደርጉ ዝንባሌዎች ታይተውበታል፡፡ድርጅቱና መንግስት የነደፉትን ልማታዊና ዴሞክራሲያዊ መስመር አጥብቆ ይዞ ዝንባሌዎችን እየገመገሙ የለውጥ አመራር አለማረጋገጥና ህዝብን የሚያረካ አመራር የመስጠት ጉድለትም እንደታየ ተገምግሟል፡፡
በድርጅታችን ውስጥ ዴሞክራሲያዊ መድረኩ እየጠበበ መሄዱ በድርጅት ብቻ የማይታጠር ውጤት የነበረው ነው፡፡ ችግሩ እየሰፋ በሄደ ቁጥር በህብረተሰቡ ላይ ልዩ ልዩ ጉዳቶች አስከትሏል፡፡ በህገ መንግስታችን መሰረት የተለያዩ አስተሳሰቦች በነፃነት የሚራመዱበትን ምቹ ሁኔታ በመፍጠር እና ይህንኑ በመተግበር ረገድ ጉድለት እንዳለ በዝርዝር ተገምግሟል፡፡ ከመልካም አስተዳደር አኳያ ህብረተሰቡን ያማረሩ የአገልግሎት አሰጣጥ ችግሮች፣ የሠብአዊ መብት አያያዝ ጉድለት፣የኑሮ ውድነት ፣ የመሰረታዊ ሸቀጦች አቅርቦት ችግር ፣ ህገ ወጥ ንግድ እና ኮንተሮባንድ ፣ህገ ወጥ የመሬት ወረራ፣ የወጣቶች የስራ ዕድል ፈጠራ መሆን በሚችለው ደረጃ እንዲሆን አለማድረግ እና ሌሎች የመልካም አስተዳደር ችግሮች ህዝቡን ባሳተፈ ሁኔታ መፍታት ጊዜ የማይሠጠው ጉዳይ መሆኑን በመገምገም መሠረታዊ ለውጥ ለማምጣት የሚያስችሉ ዝርዝር አቅጣጫዎች ተቀምጠዋል፡፡
በክልላችን ሙስና እና ብልሹ አሠራር እየሰፋ እንደመጣ የተገመገመ ሲሆን ባለፈው ዓመት በተፈጠሩ የህዝብ እና የድርጅት መድረኮች ላይ በየደረጃው በሚገኙ ኃላፊዎች ላይ የተነሱ ጥቆማዎችን መሰረት በማድረግ እርምጃ የተወሰደ ቢሆንም አሁንም የመንግስትን አገልግሎት በእጅ መንሻ ማግኘት ያልተቀረፈ ችግር በመሆኑ ህብረተሰቡን ያማረረ ችግር መሆኑ ተገምግሟል፡፡ ሙስናን ለመታገል መላውን የክልላችንን ህዝብ በማሳተፍና የትግሉ ባለቤት በማድረግ በኩል እጥረት ያለ መሆኑንም ተገምግሟል፡፡
የእድገትና ትራንስፎርሜሽን ግቦችን ለማሳካት በተሰሩ ስራዎች የተለያዩ ውጤቶች የተመዘገቡ ቢሆንም ቁጥሩ ያለሆነ ህዝብ በድህነት ውስጥ ይኖሯል፡፡ የወጣቱን የራስ ጥረትና ተነሳሽነት በሚያሳድግ አኳኋን የሰራነው ስራ ከችግሩ ስፋት ጋር የሚመጣጠን ባለመሆኑ ወጣቶቻችን ለተስፋ መቁረጥ የተዳረጉ መሆኑን ፣ እንዲሁም ሴቶች የህዝባችንን ግማሽ ያህሉን ቁጥር ይዘው እያለ በሁሉም ዘርፎች እነሱን ከችግር የሚያወጣ በቂ ስራ እንዳልሰራን በዝርዝር ገምግመናል፡፡
1ኛ. ዴሞክራሲን ማስፈን ለክልላችንም ሆነ ለአገራችን የህልውና ጉዳይ በመሆኑ በህበረተሰቡ ደረጃ ብአዴን የሚታገልለት አንዱ መሰረታዊ አላማ ነው፡፡ በድርጅቱ ውስጥም ሆነ በህዝቡ የሚታዩ የጸረ ዴሞክራሲ ተግባራትን በጽናት መታገል ልዩ ትኩረት እንደሚሰጠው ማእከላዊ ኮሚቴው ወስኗል፡፡ የድርጅቱን ህዝባዊነት እና አብዮታዊነት የሚፈታተኑትን የፀረ-ዴሞክራሲያዊ አስተሳሰቦችና ተግባራት በጽናት መታገል የህልውና ጉዳይ መሆኑን አጽንኦት በመስጠት ችግሮችን ለማረም ቀጣይነት ያለው ትግል መካሄድ እንደሚገባው ማእከላዊ ኮሚቴው ወስኗል፡፡ከዚህ አኳያ የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ተቋማት ማለትም የህዝብ ምክር ቤቶች፣ ሚዲያዎች፣ የሲቪክና የሙያ ማህበራት፣ የእምባ ጠባቂ ፣ ሰብአዊ መብት ኮሚሽን ፣ የፍትህ አካላት፣ ተፎካካሪ ፖርቲዎችና አባሎቻቸው ለዴሞክራሲያዊ ስርአት ግንባታ የሚጠበቅባቸውን ተልእኮ እንዲወጡ በማስቻል በኩል ያሉብን ጉድለቶች በዝርዝር ታይተው መሰረታዊ ለውጥ ማምጣት እንደሚገባ አቅጣጫ ተቀምጧል፡፡
2ኛ. የክልላችንና የሀገራችን ሰላም እና የህግ የበላይነትን የማረጋገጥ ጉዳይ በህዳሴ ጉዟችን ላይ ያጋጠመውን የህልውና አደጋ ለመቀልበስ ወሳኝ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ከቅርብ አመታት ወዲህ በክልላችንም ሆነ በአገር ደረጃ እያጋጠሙ ያሉ ሰላማችንን የሚያደፈረሱ ችግሮች መሰረታዊ ምንጫቸውን በመፍታት አስተማማኝ ሰላም ማረጋገጥ የወቅቱ አንገብጋቢ ጉዳይ ሆኗል፡፡ ምልአተ ህዝቡን በማሳተፍ ሰላምን የሚያውኩና የህግ የበላይነትን የሚጻረሩ ማናቸውም ህገ ወጥ ተግባራት ማስቆም የሚያስችል ስራ ልዩ ትኩረት ተሰጥቶ መስራት እንደሚገባውም ውሳኔ አስተላልፏል፡፡
3ኛ. ሙስናና ብልሹ አሠራርን ከስር መሠረቱ ማድረቅ የሚቻለው ህብረተሰቡን የትግሉ አካል በማድረግ የተጀመረው ትግል ተጠናክሮ መቀጠል እንደሚገባው ተወስኗል፡፡ በዚህም መሰረት ህብረተሰቡን ያማረሩ የአገልግሎት አሰጣጥ ጉድለቶች፣ የፍትህ መዛባት፣ የመሰረታዊ ሸቀጦች አቅርቦት እና ስርጭት ችግር ፣ ህገ ወጥ ንግድ እና ኮንትሮባንድ ፣የመሬት ወረራ እና ከግብር ስርዓቱ ጋር የሚታዩ ችግሮችነ ህዝቡን ባሳተፈ ሁኔታ የእርምት እርምጃ ይወሰዳል፡፡
4ኛ. ሀገራችን የምትከተለው የፌደራል ስርዓት ህዝቦች እኩል የመልማትና የመጠቀም እድል እንዲረጋገጥላቸው ህገ-መንግስታዊ እውቅና ያገኘ መሆኑና በዚህ ረገድ ብዙ የተጓዝን መሆኑ ይታወቃል፡፡ በዚህም መሠረት ብአዴን እንደሌሎቹ የሀገራችን ህዝቦች ሁሉ የአማራ ክልል ህዝቦችም ፍትሀዊ ተጠቃሚነታቸው መረጋጋጥ እንዳለበት እና ከዚህ ያፈነገጡ እና ፍትሃዊ ተጠቃሚነትን የሚያጓድሉ ማናቸውም ተግባራት አገራዊ አንድነታችንን እንደሚጐዱ ያምናል፡፡
የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ በግምገማው የፌደራል ስርዓታችንን አደጋ ላይ የሚጥሉ እና የህዝባችንን ፍትሃዊ ተጠቃሚነት የሚጐዱ ማናቸውንም ዝንባሌዎችና ተግባራት ያለምንም ማመንታት መታገል እንደሚገባ አፅንኦት ሠጥቶ ተወያይቷል፡፡ በፌደራል ስርዓታችን ውስጥ የፍትሃዊነት መጓደል የሚታይባቸውን ማናቸውም ዘርፎች የማስተካከል ስራ እንዲሠራና ለወደፊቱም ጥርጣሬ የሚያነግሱ መሰል ተግባራት እንዲታረሙ ተገቢ ትግል እንዲደረግ ስምምነት ላይ ደርሷል፡፡
የፌደራል ተቋማት የሰው ሃይል አደረጃጀት ብቃትንና ብሄራዊ ተዋጽኦን ማእከል በማድረግ እንዲደራጅ እና የሚታዩ ክፍተቶችን ለማረም ተቋማቱን ሪፎርም የማድረግ ስራ እንዲሰራም የበኩሉን ሚና መጫወት እንደሚገባው ስምምነት ላይ ተደርሷል፡፡
የአማራ ብሔራዊ ክልል በርካታ ብሔር ብሔረሰቦች በመፈቃቀርና በመከባበር የሚኖሩበት ክልል ሲሆን ብሔር ብሔረሰቦችና ህዝቦች ህገ መንግስቱ ባስቀመጠው የፌደራል ስርዓታችን መሰረት በቋንቋቸው የመማር፣ የመዳኘትና ባህልና ወጋቸውን የማሣደግ መብታቸው ተከብሮ የሚኖሩበት ክልል መሆኑ ይታወቃል፡፡ ይሁን እንጂ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግጭቶች በሚከሰቱበት ጊዜ ይህንን አኩሪ እሴቱን የሚያጐድፉ ማንነትን፣ ከባቢያዊነትንና ፖለቲካዊ አቋምን እንዲሁም ሌሎች ጉዳዮችን መሰረት ያደረጉ ስህተቶች የሚከሰቱበት ሁኔታ ተስተውሏል፡፡ ይህንን ስህተት ድርጅታችንና መላው የክልላችን ህዝቦች የሚያወግዙት ተግባር እንደሆነ በመገንዘብ ከዚህ አኳያ አብሮነትንና መቻቻልን የሚያጎለብቱ ስራዎችን በተከታታይ መስራት እንደሚገባ እና ክልላችን የጀመረውን የህዝብ ለህዝብ ግንኙነት በሁሉም ክልሎች በማስፋት ጠንካራ ብሔራዊ አንድነት ለመገንባት በቁርጠኝነት እንደሚሰራ አቅጣጫ አስቀምጧል፡፡
5ኛ. የትራንስፎርሜሽን አጀንዳዎችን እና የጸረ ድህነት ትግሉን በተመለከተ በክልላችን የተመዘገቡት ዘርፈ ብዙ ለውጦች ለዘመናት ስር ሰዶ የቆየውን አስከፊ ድህነትና ኋላቀርነት በመቀየር ረገድ ተጨባጭ የእድገትና የለውጥ ጉዞ ውስጥ መሆናችንን ያሳያሉ፡፡ በእስካሁን ጉዟችን የተመዘገቡ ውጤቶች በህዝባችን ዘንድ ያጫሩት ተስፋ እንዳይጨልም ይበልጥ ለመስራትና ለመታገል ተነሳሽነትና ቁርጠኝነት ሊያላብሱ የሚችሉና የሚያጓጉ ሆነው ይገኛሉ፡፡ በሌላ በኩል የተጀመረውን የእድገትና ትራንስፎርሜሽን ስራዎቻችንን የሚፈታተኑ ችግሮች እያገጠሙን መሆኑ ተገምግሟል፡፡ ስለሆነም የተጀመረውን የጸረ ድህነት ትግልና ፈጣን ልማት አጠናክሮ በማስቀጠል የህዝቡን ፍትሃዊ ተጠቃሚነት የማረገገጥ ጉዳይ ከምንጊዜውም በላይ የሞት ሽረት ርብርብ እንደሚደረግበት አቅጣጫ ተቀምጧል፡፡ በተለይም የወጣቶችንና የሴቶችን ተጠቃሚነት በማረጋገጥ መሰረታዊ ለውጥ ለማምጣት ርብርብ እንደሚደረግ ተወስኗል፡፡ ወጣቶችን በልዩ ሁኔታ ተጠቃሚ የሚያደርግ ዘርፈ ብዙ ስራዎችን መስራት እንደሚያስፈልግና ልዩ የወጣቶች ፈንድ በማቅረብ ጭምር ርብርብ መደረግ እንደሚገባው አቅጣጫዎች ተቀምጠዋል፡፡
ባለፉት አመታት በብአዴን አመራር ሁለንተናዊ የለውጥ ፍላጎታችሁ እንዲረጋገጥላችሁ ያሳደራችሁት ተስፋና ድርጅታችን ከድክመቶች እንዲወጣ የነበራችሁ ተሳትፎ ከፍተኛ እንደነበር ማዕከላዊ ኮሚቴያችን ይገነዘባል፡፡ አሁንም ብአዴን የክልላችን ህዝቦች የሚጠብቁትን ለውጥ ለማምጣት በተለይም በክልሉ ኢንዱስትሪ የሚመራው ኢኮኖሚ ከመገንባት አኳይ ጠቃሚ ሚና በመጫወት ረገድ የነበሩበትን ጉድለቶች ገምግሞ በአዲስ የለውጥ መንፈስ ለመታገል ልዩ ልዩ አቅጣጫዎችንና የመፍትሄ ሀሳቦችን አስቀምጧል፡፡ በመሆኑም የክልላችን ህዝቦች የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ባስቀመጠው አቅጣጫ መሠረት ተሳትፏችሁን ይበልጥ በማጠናከር ተጠቃሚነታችሁ እንዲረጋግጥ ከብአዴን ጎን እንድትሰለፉ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
የአማራ ህዝብ በክልሉ ውስጥና ከክልሉ ውጪ በአስቸጋሪ ወቅቶች ሳይቀር ከሌሎች ብሔሮች፣ ብሔረሰቦች እና ህዝቦች ጋር በመከባበርና በአንድነት የመኖር አኩሪ ባህል ያዳበረ ህዝብ ነው፡፡ የአማራ ህዝብ በቀደሙት ጊዜያት እንደ ሌሎቹ የሀገራችን ህዝቦች ሁሉ አስከፊ ድህነት ያጎሳቆለው ሲሆን ባለፉት የለውጥ አመታት ከድህነት ለመውጣት ርብርብ እያደረገ ይገኛል፡፡ በአገራችንና በክልላችን ለተረጋገጡ ለውጦች በብአዴን የሚመራው የአማራ ክልል መንግስት እና ህዝብ የበኩላችንን ድርሻ ያበረከትን መሆኑን እናምናለን፡፡ አሁንም በጋራ ለምንገነባት ኢትዮጵያ ሀገራችን ብአዴንና የአማራ ክልል ህዝቦች የሚጠበቅብንን ሁሉ ለመወጣት ያለንን ዝግጁነት እየገለፅን አብሮነታችንን እንድናጠናክር እና አንድነታችንን የሚያላሉ ማናቸውንም ተግባራት እጅ ለእጅ ተያይዘን በጋራ እንድንታገል የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
ድርጅታችን ብአዴን አንግቦ የተነሳውን ህዝባዊና አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ አላማ ሊያሳካ የሚችለው ምልአተ ህዝቡን በማሳተፍ የድርጅቱ አባላት ግንባር ቀደም ሚናቸውን ሲወጡ እንደሆነ ግልጽ ነው፡፡ አሁን የምንገኝበት መድረክ የድርጅታችን አባላት ፅናት፣ ቁርጠኝነት እና ህዝባዊ ወገንኝነት በእጅጉ የሚፈለግበት ነው፡፡ በመሆኑም በግምገማው በተቀመጡ አቅጣጫዎች መሠረት የህዝባችንን አንገብጋቢ ችግሮች በመፍታት የለውጡን ቀጣይነት ለማረጋገጥ በሚደረገው ዘርፈ ብዙ ትግል ግንባር ቀደም ሚናችሁን እንድትጫወቱ ማዕከላዊ ኮሚቴው ጥሪውን ሲያቀርብ በሙሉ እምነት እና ከታላቅ አደራ ጋር ነው፡፡
በድርጅታችሁ ብአዴን እና በክልሉ መከንግስት መሪነት እና ድጋፍ ባለፉት አመታት ምርት እና ምርታመነታችሁን በማሳደግ ክልላችንን እና አገራችንን ከድህነት ለማውጣት ባደረጋችሁት ርብርብ ድህነትን መረታት እንደሚቻል አስምክራችኋል፡፡ ይህን እንጂ ድህነት አሁንም አሁንም ዋናው ጠላታችን በመሆኑ ብአዴን ምርት እና ምርታመነታችሁን በማሳደግ የጀመርነው የለውጥ ጉዞ እውን እንዲሆን ከአሁን ቀደሙም በላይ ጠንካራ አመራር ለመስጠት ተዘጋጀ መሆኑን እያረጋጋጠ የተለመደውን ታታሪነታችሁ እንድትቀጥሉ ብአዴን ጥሪውን ያስተላልፍላችኋል፡፡
በብአዴንና በልማታዊ መንግስታችን አመራር የክልላችን ህዝቦች የልማት፣ የሰላምና የዴሞክራሲ ተሳታፊና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ የመንግስት ሰራተኞች እና የምሁራን ሚና ከፍተኛ ነው፡፡ በክልላችን ለተመዘገቡ ለውጦች የበኩላችሁን ድርሻ የተወጣችሁ መሆኑ እንደተጠበቀ ሆኖ በመንግስት ተቋሞቻችን ህዝቡን የሚያማርሩ የአገልግሎት አሰጣጥ ችግሮች እንዳሉ በግምገማችን አረጋግጠናል፡፡ ያለንበት ወቅት በጥናትና ምርምር ላይ የተመሠረተ አቅም የሚጠይቅ በመሆኑ በክልላችንና በአገራችን ሁለንተናዊ የለውጥ አጀንዳ ላይ የምሁራን ተሳትፎ ወሳኝ ቢሆንም የክልላችንን ምሁራን ተሳትፎ በማረጋገጥ ረገድ የሰራነው ሥራ አጥጋቢ እንዳልሆነ እንገነዘባለን፡፡ ከዚህ አኳያ የክልላችንን ህዝቦች የሚያስመርሩ ችግሮችን በመቅረፍ ተጠቃሚነታቸውን ለማረጋገጥ በሚደረገው ዘርፈ ብዙ ጥረት ሚናችሁን እንድትወጡ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
ባለፉት አመታት መንግስትና ህዝብ የጣለባችሁን የክልሉን ሠላም የማስከበር ተልዕኮ ለመወጣት ያደረጋችሁትን ጥረትና በአስቸጋሪ ወቅቶችም የህይወትና የአካል መስዋዕትነት በመክፈል ጭምር በክልላችን ሠላም እንዲከበርና የህግ የበላይነት እንዲረጋገጥ ለተጫወታችሁት አኩሪ ሚና ድርጅታችን ከፍተኛ አክብሮት እና አድናቆት አለው፡፡በመሆኑም በክልላችንና በአገራችን የተጀመረውን የለውጥ ጉዞ አጠናክሮ ለማስቀጠል ህዝቡን አክብራችሁ ለህዝቡ ሰላምና ደህንነት የሚጠብቅባችሁን ሙያዊ ግዴታ እንድትወጡ እና ወቅቱ የሚጠይቀውን መስዋእትነት ለመክፈል ህዝባዊ ወገንተኛነታችሁና ዝግጁነታችሁን በድጋሜ እንድታረጋግጡ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
ብአዴን የነገ አገር ተረካቢና የለውጡ ዋና ሀይል መሆናችሁን ያምናል፡፡ ብአዴንና እሱ የሚመራው የክልላችን መንግስት ባለፋት አመታት የወጣቶች ሁለንተናዊ ተሳታፊነትና ተጠቃሚነት እንዲረጋገጥ የተለያዩ ተግባራትን ያከናወነ ቢሆንም ተፈላጊው ለውጥ እንዳልመጣ ይታወቃል፡፡ ከዚህ አኳያ የተጀመሩ የልማት ውጤቶችን በመጠበቅ፣ ተገቢ ጥያቄዎቹ በህጋዊና ሠላማዊ መንገድ ብቻ በመጠየቅ፣ ድርጅትና መንግስት ያስቀምጧቸው የችግር መፍቻ አቅጣጫዎች ተግባራዊ እንዲሆኑ በግንባር ቀደምነት በመሳተፍ ጥቅማችሁ እንዲረጋገጥ ግንባር ቀደም ሚናችሁን እንድትጫወቱ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
ድርጅታችን ብአዴን በክልላችን እና በአገራችን ዴሞክራሲያዊ ስርዓት እንዲጎለብት ለዴሞክራሲ ተቋማት እና የህዝብ ማህበራት አስፈላጊውን ድጋፍ ለማድረግ አቅጣጫ ያስቀመጠ ሲሆን ተቋማዊ ነፃነታችሁን በመጠበቅ በክልላችንና በአገራችን የዴሞክራሲ ባህል እንዲጎለብት ፣የህዝባችን ዲሞክራሲያዊ አንድነት በማጠናከርና አስተማማኝ ሠላም እንዲሰፍን እንዲሁም ህብረተሰቡ የሚጠቀምበት ፈጣን ልማት እንዲረጋገጥ፣ የክልላችን ህዝብ የጣለባችሁን አደራ በመወጣት የሚጠበቅባችሁን ሚና እንድትጫወቱ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
በአገራችን ከክልላችን ውጭ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የአማራ ብሔር ተወላጆች እንደሚገኙ ይታወቃል፡፡ ከዚህ አኳያ ባለፉት አመታት ብአዴን ህገ-መንግስታዊ የፌደራል ሥርአቱ በፈጠረልን መልካም ዕድል በመጠቀም አገራዊ አንድነት እንዲጠናከርና ከእህትና አጋር ድርጅቶችና ከክልላዊ መንግስታት ጋር በመተባበር በተደራጀም ሆነ ባልተደራጀ መንገድ ልዩ ልዩ የመደጋገፍ ተግባራትን አከናውኗል፡፡ ከክልላችን ውጭ የሚገኙ የአማራ ብሔር ተወላጆች ጥቅም በዋናነት የሚረጋገጠው ክልሎቹን በሚመሩ እህትና አጋር ድርጅቶችና ክልላዊ መንግስታት መሆኑን ብአዴን በጥብቅ ያምናል፡፡ለዚህ ጥቅም መረጋገጥም ብአዴን የአማራ ብሔር ተወላጆች ከሚኖሩባቸው ክልሎች እና እህትና አጋር ድርጅቶች እንዲሁም ከክልላዊ መንግስታት ጋር በመተባበር የሰራው ሥራ በቂ ነው ብሎ አያምንም፡፡ ጠንካራ መደጋገፍ መፍጠርና የዜጎች መሠረታዊ ህገ-መንግስታዊ መብቶች እንዲረጋገጡ በተሻለ ሁኔታ መስራት እንዳለበትም ተገንዝቧል፡፡ በዚህ መሠረት በመደጋገፍ ላይ በመመስረት ከክልላችን ውጭ የሚኖሩ የአማራ ብሔር ተወላጆች ተሳትፎና ተጠቃሚነት እንዲረጋገጥ ጠንክሮ መስራት እንዳለበት አቅጣጫ አስቀምጧል፡፡ በመሆኑም ከክልላችን ውጭ የምትኖሩ የአማራ ብሔር ተወላጆች ከምትኖሩባቸው ክልሎች ብሔሮች፣ ብሔረሰቦችና ህዝቦች ጋር በዴሞክራሲያዊ አንድነት መንፈስ በመተባበር የጋራ ጥቅሞቻችሁ እንዲከበሩ እና ፀንቶ የኖረው አንድነታችሁ እንዲጎለብት የሚጠበቅባችሁን ሚና እንድትጫወቱ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
በውጭ አገር ያካበታችሁትን እውቀትና ልምድ እዲሁም ያፈራችሁትን ሀብት በመጠቀም በቻላችሁት ሁሉ የራሳችሁንና የክልላችሁን ህዝቦች ጥቅም የሚያረጋግጥ ተሳትፎ እንድታደርጉ ብአዴን ከምንጊዜውም የተሻለ ድጋፍ ለማድረግ አቅጣጫ አስቀምጧል፡፡ ስለሆነም ወደ ክልላችሁና አገራችሁ መጥታችሁ የአገራችንን እና የህዝባችንን ጥቅም ማዕከል በማድረግ በቻላችሁት ሁሉ እንድትሳተፉ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
በአገራችን በልማታዊ ዴሞክራሲያዊ መንገድ አንድ የፖለቲካና ኢኮኖሚ ማህበረሰብ ለመገንባትና የፌደራል ሥርአቱን ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር በተደረገው ጥረት ብአዴን የበኩሉን ሚና እንዲጫወት ለነበረን የትግል አንድነትና መደጋገፍ ምስጋናችን የላቀ ነው፡፡ አሁንም ድርጅታችን እና አገራችን የገጠማቸውን ችግር ፈትተን የህዝቦቻችንን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጡና ለህዳሴ ጉዟችን መሠረት የሚጥሉ ለውጦችን ለማረጋገጥ በሚያደርገው ርብርብ እንደ ወትሮው ሁሉ የትግል አንድነታችሁን በማጠናከር ከጎናችን እንድትሰለፉ እና ለአገራችን ህዳሴ ስኬት በጋራ እንድንረባረብ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
ብአዴን በክልላችንና በአገራችን የዳበረ ዴሞክራሲያዊ ሥርአት እንዲገነባ የመድብለ ፖርቲ ዴሞክራሲያዊ ሥርአት ፍቱን መድሀኒት እንደሆነ ያምናል፡፡ ስለሆነም የአመለካከት ልዩነታችን ሳይገድበን ዘለቄታ ያለው ዴሞክራሲያዊ ስርዓት ለመገንባት በሚያግባቡን ጉዳዮች ላይ በትብብር ለመሥራት ዝግጁነቱን ያረጋግጣል፡፡በመሆኑም ከብአዴንና ከክልላችን መንግስት ጋር ተባብራችሁ ለክልላችን እና ለሀገራችን ህዝቦች ለውጥ ህገ መንግስታዊ ስርዓቱ ማዕከል በማድረግ አብራችሁን እንድትሰሩ የብአዴን ማዕከላዊ ኮሚቴ ጥሪውን ያቀርባል፡፡
ከመላ ህዝባችን ጋር በመሆን ለዴሞክራሲ ፣ለልማት እና የህዝብ ተጠቃሚነት ባካሄድነው ትግል ሀገራችን ከማሽቆልቆል ሂደት ተላቃ ከሩብ ምዕተ ዓመት በላይ በእድገት ጎዳና ተራምዳለች፡፡በድርጅታችን ኢህአዴግ መሪነት መላ የአገራችን ህዝቦች ባካሄዱት ትግል ኢትዮጲያ እጅግ በሚያስጎመጅ የለውጥ ሂደት ውስጥ ትገኛለች፡፡
ይህንን ተከትሎ ማንኛውም በለውጥ ላይ ያለ ህብረተሰብ እንደሚያጋጥመው ሁሉ አዳዲስ ፈተናዎች አጋጥመዋታል፡፡ድርጅታችን ብአዴን ባካሄደው ግምገማ የመድረኩን ፈተናዎች የተገነዘበ እና ለመፍታትም የተዘጋጀ በመሆኑ ሁሌም እንደምታደርጉት በፅናት እና በትዕግስት የለውጥ ትግላችሁን አጠናክራችሁ እንድትቀጥሉ ጥሪያችንን ስናቀርብ አገራችን ከማንኛውም አደጋ ተጠብቃ ውጤት እንደምታመጣ በመተማመን ነው፡፡
“ኢትዮጵያ ዉስጥ ከእንግዲህ የኣንድ ብሄር የበላይነት ኣክትሞለታል። የኣማራ ትምክህት በሃይል እገዛለሁ ቢል፣ የኦሮሞ ጠባብ በሃይል እገዛለሁ ቢል በፍጹም ተፈጻሚነት የለውም፡፡...
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ በነገው እለት ወደ ተባበሩት ዓረብ ኢሚሬቶች በሚያደርጉት የሥራ ጉብኝት እዛ ከሚገኙ ኢትዮጵያውያን ጋር ውይይቶችን እንደሚያደርጉ ይጠበቃል።
የደቡብ ሱዳን ፕሬዚዳንት ሳልቫ ኪር አስተዳደር የርስ በርስ ጦርነቱን ለማስቆም የተደረሰውን ሥምምነት ተግባራዊ የማያደርግ ከሆነ ዩናይትድ ስቴትስ ተጨማሪ ማዕቀቦች ለመጣል ዝግጁ ነች ሲሉ በደቡብ ሱዳን የዩናይትድ ስቴትስ አምባሳደር ቶማስ ሀሼክ አስታወቁ።
አምባሳደሩ ትናንት ጁባ ውስጥ ለጋዜጠኞች በሰጡት ቃል የሀገሪቱ መሪዎች የሰላም ውሉን ተግባራዊ ማድረግ ላይ ማትኮር አለባቸው ያ ካልሆነ ግን ዩናይትድ ስቴትስ ማዕቀቦቹን ልታጠናክር ትችላለች ብለዋል።
አምባሳደሩ “ተቃዋሚው መሪ ሪያክ ማቻር ተገኙም አልተገኙ የአንድነት መንግሥቱ በተያዘለት የኅዳር ወር የጊዜ ገደም ይቋቋማል” ሲሉ የደቡብ ሱዳን ፕሬዚዳንት ሳልቫ ኪር በቅርቡ ላወጡት መግለጫ የሰጡት የቁጣ ምላሽ፡፡
እኛ ስለኅዳር 12 ስናስብ ተገኙም፣ አልተገኙ አንልም በኛ አመለካከት ኅዳር አሥራ ሁለት በሰላም ሥምምነቱ መሰረት ሁሉም ወገኖች የሚሳተፉበት የአንድነት መንግሥት ተግባራዊ የሚሆንበት የጊዜ ገደብ ነው። ሌላኛው ወገን በሌለበት በሰላም ሥምምነቱ መሰረት የተቋቋመ የአንድነት መንግሥት አይኖርም ብለዋል።
ዘገርም እዩ፡ እዞም ሎሚ ብጽልኢ ወዲ-ሰብ ዝዓወሩ ባጋሚንዶታት፡ ኣያታቶምን ኣቦታቶምን ኣቦ-ሓጎታቶምን ብዓሌታውን ዘርኣውን ስርዓት ደቡብ ኣፍሪቃ ክምቅሑ ከለዉ፡ ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኮነትስ ሕልና ዝነበሮም ኣህዛብ ዓለም እውን ምእንቲ ሓርነቶም ጸልዮምን ሰላማዊ ሰልፍታት ኣካዪዶምን ኣብ ልዕሊ መንግስታቶም ጸቕጢ ገይሮምን እዮም። ኣፍሪቃ ንተቓለስቲ ደቡብ ኣፍሪቃ ዓሊማን ኣዕጢቓን ደጀን ኮይናን። ነቶም ህይወት መሪርዎም ዝተሰዱ ዜጋታት ደ. ኣ. ኣዕቚባ። ከም ውጽኢት ናይቲ ሓባራዊ ዓለማዊ ቃልሲ ድማ ነልሰን ማንደላ ካብ ማእሰርቲ ወጺኡ። ሓዳስ ደቡብ ኣፍሪቃ ድማ ተመስሪታ።
ሎሚ ነቶም ዕድላት ዝደልዩ ጽጉማት ኣፍሪቃውያን ምህዳን ናይ ብሓቂ ዘተሓሳስብ እዩ። ደቂ ኣንስትዮ ክዕመጻ፡ ንብረት ስደተኛታት ክራሰን ክቃጸልን ንዕዘብ። ኣፍሪቃውያን ስደተኛታት ህይወቶም ከድሕኑ ካብታ ሃገር ብጃምላ ክወጹ ንርኢ ኣለና። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት ብዛዕባ ድሕነትኩም ከይሓሰብና ክንሓድር ኣይንኽእልን።
ክሳብ ናብታ ትፈትውዋ ሃገርኩም ክትምለሱ እትውስኑ፡ ናይ ድሕነት መርበብ (network) ኣዋድዱ። ንሕግታት እታ ሃገር ፍለጡ። ምስ ኣኽበርቲ ጸጥታን ምስቲ ትነብሩሉ ከባብብን ማሕበረሰብን ጽቡቕ ዝምድና መስርቱ። ልዕሊ ኽሉ ድማ ምስቲ ኣብታ ሃገር ዘሎ ኤምባሲ ኤርትራ ርክብኩም ኣሕድሱ። ምኽንያቱ፡ ኣብ ከምዚ ኩነታት፡ ንሱ እዩ ኣብ ግዜ ሽግርኩም ክማጎተልኩም ይኹን ናብ ደሓን ዝኾነ ቦታ ንምውጻእ ናይ ኣሳላጥነት ኣገልግሎት ክህበኩም ዝኽእል።
ኣብ መወዳእታ ነቶም ከም ጠንቂ ስደት ኮይኖም ዘለዉ ነገራት መሚኻ ፈሊጥካ ምፍዋሶም እዩ። ነዚ ኽልኽላኽ ኣርእስቲ ኣብዛ ሓጻር ጽሕፍቲ ክሽፍኖ ስለዘይክእል ክሓልፎ እየ። ይኹን እምበር፡ ንምውሓዱ ክግበሩ ዝኽእሉ ቀለልቲ ነገራት ዘለዉ ኮይኖም ይስመዓኒ። ነዚ ናይ ስደት ባህሊ ደው ንምባልን እቲ ዋሕዚ ስደት ኣንፈቱ ንድሕሪት ናብ ሃገር ከምዝቐንዕ (reverse migration) ንምግባር፡ ዓዳሚ ፖሊሲታት ምንዳፍን ኣብ ግብሪ ምውዓልን።
ኤርትራ ሃገርና ቅድሚ ክሉ ማእከል ስሕበት ዜጋታታ ክትከውን ምጽዓር። ኣብዚ ናይ ግዜ ሰላም ዳግመ-ህንጸት እዋን፡ ሓደ ካብቲ ክንሃንጾ ጽግባእ ትሕተ-ቅርጻዊ ስረሓት፡ ምስኣል ዓዳሚ ዝኾነ ፖለቲካውን ቑጠባውን ፖሊሲታት እዩ። ምንዳፍ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ነቲ ፖሊሲታት እዉጅ ምግባሩ። እዚ ነቶም ኣብ ዓዲ ዘለዉ መንእሰያትና ዝሕዝ (retain ዝገብር) ከምኡ እውን እቶም ኣብ ስደት ዘለዉ ግን ኣብ ዳግመ ህንጸት ሃገሮም ክሳተፉ ዝደልዩ ዜጋታት ናብ ሃገሮም ዝቐንዐ ኣተሓሳስባን መደባትን ክህልዎም ዝሕግዝ ኮይኑ ይስመዓኒ።
ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ውጽኢት ወይ እቲ ጽሩይ ሚዛን (net balance) ናይ ከምዚ ዓይነት ፖሊሲታት፡ ምብዛሕን ምርባሕን ሰብኣዊ ጸጋታት ኤርትራ ይኸውን። ምጉዳል ፍልሰት መንእሰያትና ይኸውን። እንድዒ እምበር፡ እቲ ካብ ኤርትራ ነቒሉ ገጸይ ሸፈፍ ዘብል ዘሎ ዝሑል ንፋስ እውን ከምኡ እዩ ሕሹኽ ዝብለኒ ዘሎ። ርሑስ ቅዱስ የውሃንስን። ዘመን ዓድኻ እቶ ይግበረልና።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: መንግስት ''ለውጭ ምንዛሪ እጥረት ምክንያቱ እድገቱ ነው'' በሚል አዲስ የማምለጫ ምክንያት እየደረደረ ነው። እውን እድገት የውጭ ምንዛሪ እጥረት ያመጣል?
''ወደ አስር አመት ለሚጠጋ አመታት በውጭ ምንዛሪ እጥረት ስንሰቃይ ነበር'' የገንዘብ እና ኢኮኖሚ ልማት ሚኒስትሩ ዶ/ር አብርሃም ተከስተ የተናገሩትን ዛሬ የኬንያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን እንደዘገበው።
''በዕድገታችን ሳቢያ የውጭ ምንዛሪ ክምችታችን አስተማማኝ ነው'' ቀድሞ አቶ መለስ በመቀጠል አቶ ሃይለማርያም ለምክር ቤት አባላት ባለፉት 10 አመታት ሲነግሩን የነበረው።
መንግስት ''ለውጭ ምንዛሪ እጥረት ምክንያቱ እድገቱ ነው'' በሚል አዲስ የማምለጫ ምክንያት እየደረደረ ነው።የገንዘብ እና ኢኮኖሚ ልማት ሚኒስትሩ ዶ/ር አብርሃም ተከስተ ''የውጭ ምንዛሪ እጥረቱ ምክንያት እድገታችን ነው'' ብለዋል።ቀጥለው ''ችግሩ (የውጭ ምንዛሪ ችግር) በርካታ የመንግስት እና የግል ፕሮጀክቶች ከመኖራቸው ጋር ይያያዛል'' አሉ ይለናል የኬንያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን ዛሬ የለቀቀው ዜና።
ጉዳዩ ከእውነታው ጋር ይቃረናል።የገንዘብ እና ኢኮኖሚ ልማት ሚኒስትሩ ዶ/ር አብርሃም ተከስተ ለውጭ ምንዛሪ እጥረት ምክንያቱ የመንግሥታችን የተሳሳተ ፖሊሲ እና አሳታፊ አለመሆኑ ነው ከማለት ይልቅ በድፍኑ ''እድገቱ''ነው ካሉ በኃላ በማስከተል የፕሮጀክቶች መብዛት ነው ብለዋል።እዚህ ላይ ሁለት ነገሮችን ቀላቅለዋል።እድገትን እንደ አንድ ተጠያቂ ማድረግ እና የፕሮጀክቶች መለጠጥን ምክንያት ማድረግ የተለያየ ነው።ፕሮጀክቶች ስለተደረደሩ እና ሥራ ስለጀመሩ ብቻ እድገት አለ ማለት አይደለም።ፕሮጀክቶቹ አዋጪነት፣ለአገር የሚያመጡት ስልታዊ ጥቅም እና የእርሻውንም ሆነ የኢንዱስትሪውን ክፍል የማንቀሳቀስ አቅማቸው ሁሉ መፈተሽ አለበት።አቶ አብርሃም ግን በድፍኑ እድገቱ ነው በሚል ሊያልፉት ሞከሩ።
ለውጭ ምንዛሪ እጥረቱ ምክንያት የፕሮጀክቶች መብዛት ብቻ ሊሆን አይችልም።እርግጥ ነው የፕሮጀክቶች መብዛት የውጭ ምንዛሪ ጥያቄን ያንረዋል።ሆኖም ግን የፕሮጀክት መብዛት ነው ብለን ብንነሳ ይህ በእራሱ የስርዓቱን ስህተት የሚያሳይ ነው።ምክንያቱም የአለም ባንክን ጨምሮ ፕሮጀክቶች በአገሪቱ አቅም እና ቅድምያ የሚሰጣቸው አንገብጋቢ ፕሮጀክቶች ላይ ብቻ መሆን አለበት እንጂ ለምርጫ ፕሮፓጋንዳ ተብሎ ''አስር ወጥ አትጣዱ አንዱንም ሳታማስሉት እንዳያር'' የሚል መሰል ምክር ሲሰጥ ነበር።ይህንኑ የተሳሳተ ተግባር በውጭ የሚኖሩ ምሁራንም በተለያየ ጊዜ ደግመውታል።በመሆኑም የፕሮጀክት መብዛት ነው ቢባልም አሁንም ስህተቱ ወደ እራሱ የስርዓቱ የተሳሳተ ፖሊሲን አመላካች መሆኑ አይቀርም።
ለውጭ ምንዛሪ እጥረቱ የዓለም አቀፉ ኦርቢት ኩባንያ ሥራ አስኪያጅ አቶ አለማየሁ ሲሳይ አሁንም ለኬንያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን የሰጡት መልስ ግን እውነቱም አንዱ ምክንያት ሊሆን ይችላል።''የአገሪቱ ወደ ውጭ ሸቀጦችን የመላክ አቅም (ኤክስፖርት ሴክተር) ደካማ መሆን ነው ለውጭ ምንዛሪ እጥረት ዋናው ምክንያት'' ነበር ያሉት አቶ አለማየሁ።
የአቶ አለማየሁ ምክንያት እንዳለ ሆኖ ሌሎች የተረሱ ግን ዋነኛ የውጭ ምንዛሪ እጥረት ምክንያቶች አሉ። ከአገሪቱ በሕገ ወጥ መንገድ በሙስና በተዘፈቁ ባለስልጣናት እና አቀባባይ ነጋዴዎችየሚሸሸው ገንዘብ ጉዳይ ምነው ተረሳ? ከአራት አመታት በፊት ከኢትዮጵያ 'ግሎባል ፋይናንስ ኢንተግሪቲ'' የተሰኘው ዓለም አቀፍ የገንዘብ ተቋም ባወጣው ዘገባ ከኢትዮጵያ በአስር ዓመታት ውስጥ ብቻ በሕገ ወጥ መንገድ 16.5 ቢልዮን ዶላር ከአገር መውጣቱን መገለፁ ይታወቃል።
ከእዚህ በተጨማሪ ስርዓቱ ስልጣኑን ለመጠበቅ የሚያወጣው ወጪ ለምሳሌ የተቃዋሚዎችን የመረጃ መረብ ለመስበር በሚልዮን የሚቆጠር ዶላር ለአንድ የጣልያን ኩባንያ መከፈሉን ከሰማን ገና ወራት ማስቆጠራችን ይታወሳል።ከእዚህ በተጨማሪ ለጎጥ ድርጅቶች አመታዊ በዓል እየተባለ የሚደገሰው ድግስ በሚልዮን የሚቆጠር የውጭ ምንዛሪ የሚያወጣ ውስኪ እና ሌሎች የቅንጦት እቃዎች ግዥዎች መፈፀማቸውን አንርሳ።ከእዚህ በፊት ለህወሃት፣ለኦሕደድ ሰሞኑን ደግሞ ለብአዴን ተብሎ የወጣው ገንዘብ በእራሱ ስንት ሆስፒታሎችን፣ለስንት ዜጎቻችንን የስራ ዕድል በፈጠረ እና ይልቁንስ በአሁኑ ጊዜ በረሃብ የሚሰቃዩትን ስንት ወገኖቻችንን በታደገ ነበር።
ስለሆነም ለውጭ ምንዛሪው እጥረት ዋነኛ ምክንያቱ ዶ/ር አብርሃም ተከስተ እንደሚሉት አይደለም።የዶ/ር አብርሀምን ንግግር ነገ አቶ ሃይለማርያም ሲደግሙት ለመስማት ተዘጋጅተናል።እውነታውን ግን ከመናገር እና ለኢትዮጵያ ህዝብም ከመግለፅ ወደኃላ ማለት የለብንም።ምክንያት ያለፈ ስህተትን አይሸፍንምና።
የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር ከነአካባቢው 1,773,300 ሆኖ ሲገመት ከተማው ብቻውን 1,265,000 ሆኖ ይገመታል። ከተማው 15°26′ ደቡብ ኬክሮስ እና 28°20′ ምሥራቅ ኬንትሮስ ላይ ተቀምጦ ይገኛል።
በ1897 ዓ.ም. ሉሳካ ለአለቃው ሉሳካ ተሰይሞ በአውሮፓውያን የተስፋፋ መንደር ነበረ። በ1927 ዓ.ም. የእንግሊዝ ቅኝ ግዛት ስሜን ሮዴዝያ መቀመጫ ወዲህ ከሊቪንግስቶን ተዛወረ። በ1957 ዓ.ም. ዛምቢያ ነጻነት ሲያገኝ የዛምቢያ ዋና ከተማ ሆነ።
በህገ መንግስቱ ምርጫው በየዓምስት አመቱ ይካሄድ ሲል አስቸጋሪ ሁኔታ ቢፈጠር ምን ይሁን የሚለውን ክፍተት የህገ መንግስት ትርጓሜ በመጠየቅ ምርጫውን በቀጣይ የሚካሄድበትን የመፍትሄ ሃሳብ ለማቅረብ እንደሚያስችል
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ሳቢያ 6ኛውን አገር አቀፍ ምርጫ በተያዘለት ቀነ ገደብ ለማከናወን አለመቻሉን አስመልክቶ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያቀረበው የውሳኔ ሃሳብ በምክር ቤቱ ጸድቋል፡፡ የውሳኔ ሃሳቡን መርምሮ ቀጣይ ምርጫው በምን መልኩ መካሄድ አለበት የሚለው ላይ ህገ መንግስታዊ የመፍትሄ ሃሳብ እንዲያቀርብ ለህግ፣ ፍትህና አስተዳደር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ መምራቱም ይታወሳል።
ምክር ቤቱ ቋሚ ኮሚቴው ያቀረበውን ሕገ መንግስታዊ የመፍትሄ ሃሳብ መርምሮ፤ ምርጫን በተመለከተ የተቀመጡ ሶስት አንቀጾች ላይ የህገ መንግስት ትርጓሜ እንዲሰጥ የቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ ትናንት በ 25 ተቃውሞ በአብላጫ ድምጽ አጽድቋል።
የህግ አማካሪና ጠበቃ አቶ ቁምላቸው ዳኜ እንደሚሉት፤ የኢትዮጵያ ህገ መንግስት ምርጫ በየአምስት ዓመቱ መካሄድ እንዳለበት ቢደነግግም ምርጫውን በተያዘለት ቀነ ገደብ ለማካሄድ የማያስችሉ አስገዳጅ ምክንያቶች ቢከሰቱ ምን መደረግ አለበት የሚለውን በግልጽ አያስቀምጥም።
በመሆኑም ህገ መንግስቱ ቀጣዩ ምርጫ እንዴትና በምን መልኩ ይካሄድ የሚለውን በግልጽ ባለማስቀመጡ ምርጫ ቦርድ ሕገ መንግስታዊ የመፍትሄ አማራጮችን ለምክር ቤቱ ሲያቀርብ ካነሳቸው ጉዳዮች መካከል የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤትን መበተን፣ ህገ መንግሥት ማሻሻል፣ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማወጅና የህገ መንግሥት ትርጓሜ መጠየቅ መሆናቸውን ይናገራሉ።
አቶ ቁምላቸው ከቀረቡት የመፍትሄ አማራጮች መካከል የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤትን መበተን የሚለው የመፍትሄ ሃሳብ በህገ መንግሥቱ አንቀጽ 60/1 ላይ የተቀመጠና ጠቅላይ ሚኒስትሩ የስልጣን ዘመኑ ከማለቁ በፊት አዲስ ምርጫ ለማካሄድ በምክር ቤቱ ፈቃድ እንዲበተን ማድረግ ይችላል የሚለውን ታሳቢ ያደረገ መሆኑን ይናገራሉ።
በዚህ አንቀጽ እንደሰፈረው ምክር ቤቱ የተበተነ እንደሆነ ከስድስት ወር ባልበለጠ ጊዜ ውስጥ ምርጫ መደረግ ስላለበት እስከ የካቲት ወር ድረስ ምርጫ ሳይካሄድ ለመቆየት ያስችላል። ነገር ግን ይሄ አንቀጽ ዓላማው ምርጫን ለማራዘም ሳይሆን ለአብነት ገዢው ፓርቲ የስልጣን ዘመኑ ሳያልቅ በጠቅላይ ሚኒስትሩ አስተዳደር ላይ ዕምነት ባይኖር ወይም በምክር ቤቱ አባላት መካከል ልዩነት ቢፈጠር፤ ፓርላማውን በትኖ በስድስት ወር ውስጥ ምርጫ በማካሄድ የተፈጠረውን ልዩነት ለመፍታት የቀረበ መፍትሄ ነው። ስለዚህ ይሄንን አንቀጽ የምርጫውን ጊዜ ለማራዘም መጠቀም ከህግ አንጻር አግባብ እንዳልሆነ ያስገነዝባሉ።
እንዲሁም ጠቅላይ ሚኒስትሩ ፓርላማውን ነሃሴ ላይ ከበተኑት ምርጫውን በስድስት ወር ውስጥ ማድረግ የግድ የሚል ቢሆንም ፤ ኮሮና ቫይረስ በአገሪቱ በጤና ቀውስነቱ እስከ ታህሳስና ጥር ድረስ ከቀጠለ የዜጎች ጤና አጣብቂኝ ውስጥ ስለሚገባ ምርጫውን በስድስት ወር ውስጥ ለማካሄድ ያዳግት ይሆናል። ምርጫው ካልተካሄደ ደግሞ ህግ መንግስታዊ ቀውስ ይከተላል። ከስድስት ወር በኋላ አገሪቱም ወደ መንግስት አልባነት እንደምታመራ ያስረዳሉ።
ምርጫ ቦርድ የመራጮችና የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ እንዲሁም የምርጫ አስፈጻሚዎች ምልመላ ሙሉ በሙሉ ሳያጠናቅቅ ኮቪድ 19 መከሰቱን ገልጸው፤ እስከ መስከረም ወር በቁጥጥር ስር ዋለ ቢባል እንኳን በስድስት ወር ውስጥ ቦርዱ ያላከናወናቸውን አያሌ ስራዎች አከናውኖ፤ ዜጎችና የፖለቲካ ፓርቲዎች ሃሳባቸውን አንሸራሽረውና ተከራክረው ምርጫውን ማካሄድ ይቻላል ወይ? የሚለው እራሱ አጠያያቂ እንደሆነ አቶ ቁምላቸው ይናገራሉ።
በተጨማሪም በአንቀጽ 60/5 መሰረት ምክር ቤቱ ከተበተነ በኋላ አገሪቱን የሚመራው የፖለቲካ ድርጅት የባለ አደራ አስተዳደር ስለሚሆን የመንግሥትን የዕለት ተዕለት ሥራ ከማከናወን እና ምርጫን ከማካሄድ በስተቀር አዲስ አዋጆችን፣ ደንቦችንና ድንጋጌዎችን ማውጣት ወይም ነባር ህጎችን መሻርና ማሻሻል አይችልም።
አሁን ላይ አገሪቷ አያሌ ፈተናዎችና ችግሮች የተጋረጡባት ሆና እያለች በዚህ መልኩ መሄድ ለፈተናዎች በቂ ምላሽ ለመስጠት የሚችል ሙሉ መንግሥት እንዳይኖራት ያደርጋል። ከዚህ አንጻር የመጀመሪያው የመፍትሄ ሃሳብ ምርጫውን በቀጣይ ለማካሄድ አዋጭ መንገድ አለመሆኑን ተናግረዋል።
አቶ ቁምላቸው ሌላው የቀረበው የመፍትሄ ሃሳብ ህገ መንግሥት ማሻሻል በህገ መንግሥቱ ግልጽ የሆነ መሰረት ያለው ሲሆን፤ ይህም በአንቀጽ 104 እና 105 ላይ በግልጽ ተቀምጧል። የህገ መንግሥት ማሻሻያ ሃሳብን ለማመንጨት ሶስት ምዕራፎች አሉት።
የህገ መንግሥት ማሻሻያ ሃሳብን ማመንጨት፤ የፌዴራል መንግሥት የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በ2/3 ድምጽ ከደገፈው ወይም የፌዴሬሽኑ ምክር ቤት በ2/3 ድምጽ ሲያጸድቀው ነው። የፌዴሬሽኑ አባል ከሆኑ ክልሎች 1/3 ድምጽ (አሁን ባለው ሁኔታ) ከዘጠኙ ሶስቱ ክልሎች በምክር ቤቶቻቸው ከደገፉት የማሻሻያ ሃሳብ መንጭቷል ማለት ይቻላል።
የማሻሻያ ሃሳቡን ማጽደቅ፤ የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት እና የፌዴሬሽን ምክር ቤት በጋራ ስብሰባ በ2/3 ድምጽ የቀረበውን ማሻሻያ ሲያጸድቁት እና ከፌዴሬሽኑ አባል ክልሎች ምክር ቤቶች የ2/3ኛው በድምጽ ብልጫ የቀረበውን ማሻሻያ ሲያጸድቁት ነው።
እንዲሁም ህገመንግስቱ የመንግስትና የዜጎች የጋራ ሰነድ በመሆኑ ህገመንግስቱን ለማሻሸል መላውን ህዝብ ያሳተፈ ውይይት ማድረግም የሚፈልግ በመሆኑ፤ ባለው ነባራዊ ሁኔታ ህዝባዊ ውይይት ለማድረግ ኮቪድ 19 እንቅፋት ስለሚሆን ዜጎች ሃሳባቸውን ተለዋውጠው፣ ተከራክረውና ተወያይተው ድጋፍ ባላደረጉበት ሁኔታ ህገመንግስት ማሻሻያው እራሱ ኢ-ህገመንግስታዊ ይሆናል። በመርህ ደረጃ ጥሩ መንገድና ዘላቂ መፍትሄ የሚሰጥ ቢሆንም፤ ኮቪድ 19 በአገሪቱ የጤና ቀውስ ሆኖ እስከቀጠለ ድረስ ይሄንን የመፍትሄ ሃሳብ በተግባር ተፈጻሚ ማድረግ እንደማይቻል ገልጸዋል።
የህግ ባለሙያው ባለው ነባራዊ ሁኔታ ዜጎች ሳይሳተፉበትና ውይይት ሳያደርጉበት የህገ መንግስት ማሻሻያው ቢደረግ፤ አምባገንን መሪዎች የስልጣን ዘመናቸውን ለማራዘም ለይስሙላ የህገ መንግስት ማሻሻያ እንደሚያደርጉት ሁሉ፤ መንግስትም የስልጣን ዘመኑን ለማራዘም ሲል የወሰደው የመፍትሄ ሃሳብ በሚል ከፍተኛ ውግዘትና ነቀፋ በኃያላን መንግስታትና በፖለቲከኞች ዘንድ ከፍተኛ ውግዘት እንደሚያስከትል ተናግረዋል።
በሶስተኛ ደረጃ የቀረበው አማራጭ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማወጅ ሲሆን፤ በህገ መንግሥቱ አንቀጽ 93/1 መሰረት የውጭ ወረራ ሲያጋጥም ወይም ህገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን አደጋ ላይ የሚጥል ሁኔታ ሲከሰትና በተለመደ የህግ ማስከበር ሥርዓት መቋቋም የማይቻል ከሆነ፤ ማናቸውም የተፈጥሮ አደጋ ሲያጋጥም ወይም የህዝብን ጤንነት አደጋ ላይ የሚጥል በሽታ ሲከሰት የፌዴራሉ መንግሥት የሚኒስትሮች ምክር ቤት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ የመደንገግ ስልጣን እንዳለው የህግ ባለሙያው ይናገራሉ።
አቶ ቁምላቸው በአንቀጽ 93 እንደሰፈረው ከህገ መንግሥቱ አንቀጽ 1፣ 18፣ 25 እና 39/1 እና 2 በስተቀር ያሉ መብቶች ላይ ገደብ ይጥላል። በዚህም የምርጫ ጊዜን ማራዘም የሚቻል መሆኑን ጠቁመው፤ ይህ የመፍትሄ ሃሳብ ጠንካራ ጎኑ አስፈላጊውን ስልጣንና ኃላፊነት ያለው መንግሥት እንዲኖር ያስችላል። በአገር አቀፍ ደረጃም ተፈጻሚ መሆን ይችላል።
ነገር ግን የፓርላማውን የስልጣን ዘመን የሚመለከተው አንቀጽ 58 መብት ሳይሆን መደበኛ ህገ መንግስታዊ ድንጋጌ ስለሆነ፤ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ይሄንን አንቀጽ መገደብ ይቻላል ወይም አይቻልም የሚለው ነጥብ እራሱ አከራካሪ መሆኑን ይገልጻሉ።
ሆኖም ይህ አማራጭ ተግባራዊ ቢደረግ እንኳን ምርጫው በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማዕቀፍ ውስጥ ስለሚካሄድ፤ ተዓማኒነትና ነጻነቱንም ጥያቄ ውስጥ ይጥላል። እንዲሁም ህገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን የሚያዳብር እንደማይሆን ተናግረዋል።
በሌላ በኩል ለአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ መሰረት የሆነው የኮሮና ቫይረስ ጉዳይ ከነሃሴ በፊት መፍትሄ ካገኘ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ለማራዘም ምንም ምክንያት ስለማይኖር፤ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን በማራዘም ምርጫውን ከነሃሴ በኋላ እንዲካሄድ ቢደረግ የመንግስትን ስልጣን ለማራዘም ነው ተብሎ ከፍተኛ ቅሬታ እንደሚያስነሳ ባለሙያው ያስረዳሉ።
በመሆኑም የቀረቡት አማራጮች የራሳቸው የሆነ ጠንካራና ደካማ ጎን ያላቸው ሲሆን፤ የተሻለ አማራጭ የሚሆነው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያጸደቀው የህገ መንግስት ትርጓሜ መጠየቅ የሚለው የመፍትሄ ሃሳብ ነው የሚሉት አቶ ቁምላቸው፤ የህገ መንግሥት ትርጓሜ መጠየቅ በህገ መንግሥቱ አንቀጽ 62/1 እና አንቀጽ 84/1 መሰረት በግልጽ ተቀምጧል ይላሉ።
ይህም ከህገ መንግስቱ ጋር የሚቃረኑ ህጎችን በማስታረቅ የህገ መንግሥት ክፍተቶችን ለመሙላት የተለመደ አሰራር በመሆኑ ህገ መንግስቱ ምርጫ በየአምስት ዓመቱ መካሄድ እንዳለበት ሲደነግግ፤ ነግር ግን ምርጫውን በተያዘለት ቀነ ገደብ ለማካሄድ የማያስችሉ አስገዳጅ ችግሮች ሲከሰቱ ምን መደረግ እንዳለበት በግልጽ ያስቀመጠው ድንጋጌ ወይም አንቀጽ የለም።
ስለዚህ በህገ መንግስቱ ምርጫው በየዓምስት አመቱ ይካሄድ ሲል አስቸጋሪ ሁኔታ ቢፈጠር ምን ይሁን የሚለውን ክፍተት የህገ መንግስት ትርጓሜ በመጠየቅ ምርጫውን በቀጣይ የሚካሄድበትን የመፍትሄ ሃሳብ ለማቅረብ እንደሚያስችል ያስገነዝባሉ።
በመሆኑም የፌዴሬሽን ምክር ቤት የራሱን የስልጣን ዘመን ለማራዘም ህገ መንግስታዊ ትርጓሜ ሰጠ የሚባል ትችት ቢያስነሳም፤ ካለው ነባራዊ ችግር አንጻር ህገ መንግስቱን ለመተርጎም ህጋዊ ስልጣን በተሰጠው አካል መታየቱ፣ ስነ ህጉን ለማሳደግና ለማዳበር ጠቃሚ በመሆኑ፣ የህግ አውጪውንና ተርጓሚውን አካል ያሳተፈ በመሆኑ የህገ መንግስት ትርጓሜ መስጠት ህገ መንግስታዊና ከቀረቡት የመፍትሄ አማራጮች የተሻለው መሆኑን ገልጸዋል።
እንደ ባለሙያው እምነት፤ አገሪቷ ሉአላዊነቷ ተከብሮ፣ ጸንታና ታፍራ፣ ብሄራዊ ጥቅሞቿ ተጠብቀው የሚቀጥለው ምርጫ ተካሂዶ ህግና ሥርዓት ተከብሮ አገር እንድትቀጥል ለማስቻል ከቀረቡት አማራጮች አንዱን የግድ መውሰድና ተግባራዊ ማድረግ ባይቻል ኖሮ፤ ህገመንግስታዊ ቀውስ ሊከሰት ይችል ነበር። ህገ መንግስታዊ ቀውሱ ደግሞ ወደ ፖለቲካ ቀውስ አምርቶ አገሪቷ መንግስት አልባ ሆና ወደማያባራ ትርምስ ውስጥ ልትገባ ትችል ነበር ብለዋል።
እርስዎ ሕይወቴ በብድር ምክንያት ዉስን ሆኖብኛል የሚል ስሜት አለዎት ? የምክር አገልግሎታችንን ይጠቀሙ። በጋራ ከብድር የመዉጫ መንገድ ወይም መፍትሔ እንፈልጋለን።
ስለ ታገደብዎት የባንክ ሂሳብ ጥያቄዎች ካሉዎት፣ ከታገደብዎት የባንክ ሂሳብ እገዳዉም ቢኖር ለማዉጣት ከተፈቀደልዎት መጠን በላይ ተጨማሪ ምን ያህል ማዉጣት እንደሚቻል ማወቅ ከፈለጉ
እኛ እዳን በተመለከተ / ኪሣራን በተመለከተ አንቀጽ 305 የኪሣራ ደንብ (§ 305 Insolvenzordnung) በሚደነግገዉ መሠረት በኦፍንባህ ከተማ (Offenbach) በሕግ እዉቅና ያለን አማካሪዎች ነን ።
← የትግራይ ክልል ተወላጆች በጋምቤላ ክልል ምን አጋጠማቸው? ከቀድሞው አመራር ጋር የተደረገ ቆይታ – ክፍል አንድ (Awlo Media)	Dr. Abiy, Do Not Lie, Tell The Truth! →
ኄኖክ ባለፉት ሁለት የውድድር ዘመናት በድሬዳዋ ከተማ መልካም ጊዜያት ማሳለፍ የቻለ ሲሆን ኮንትራቱ መጠናቀቁን ተከትሎ ስሙ ከኤሌክትሪክ እና አዳማ ከተማ ጋር በስፋት ሲያያዝ ቆይቶ በመጨረሻ ለጅማ ፈርሟል፡፡ የተዋጣለት የማጥቃት እንቅስቃሴ ከሚያደርጉ ጥቂት የመስመር ተከላካዮች አንዱ የሆነው የቀድሞ የሀላባ ከተማ ተከላካይ ኄኖክ ጅማን በሁለት አመት ኮንትራት ነው የተቀላቀለው፡፡
ይሁን እንደሻው ሌላው ጅማ ከተማን የተቀላቀለ ተጫዋች ነው፡፡ ከድሬዳዋ ጋር የነበረው ውል መጠናቀቁን ተከትሎ በውል ማራዘምያ ላይ ከክለቡ ጋር መስማማት ያልቻለው ይሁን የቡድን ጓደኛው ኄኖክን ተከትሎ ወደ ጅማ አምርቷል፡፡
ይሁን በ2007 ድሬዳዋን ወደ ፕሪምየር ሊጉ እንዲያድግ ትልቁን ሚና ከተጫወቱ ተጫዋቾች መካከል የነበረ ሲሆን የኢትዮጵያ ብሄራዊ ሊግ ኮከብ ተጫዋች ሆኖ መመረጡም የሚታወስ ነው፡፡
ጅማ ከተማ በዝውውር መስኮቱ የፕሪምየር ሊግ ልምድ ያላቸው ተጫዋቾችን በማስፈረም ላይ የሚገኝ ሲሆን ባለፈው ሳምንት አሸናፊ ሽብሩ እና ቢንያም ሲራጅን ማስፈረሙ ይታወሳል፡፡
ሓንቲ ሃገር ንኢትዮጵያ ልቃሕ ክትፈቅድ ከላ ንናይ ኢትዮጵያ ረብሓ ተገዲሳ ዘይኮነትስ ንናይ ባዕላ ረብሓ ኣቀዲማ"ዩ ዝብሉ ኣቶ በላይ ገሰሰ ቻይና ኣብ ኢትዮጵያ ዘለዋ ጣልቃ ምትእትታው ጠጠው ንክተብል መፀዋዕታ ዝቀረበ እቲ ርክብ ካብ ማዕርነታዊ ናይ ንግዲ ናይ ኢንቨስትመንት ናይ ኢኮኖሚ ሰጊሩ ክሳብ ወትሃደራዊ ምትእትታው ከይዱ'ሎ።ቻይና ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ርካሽ ኣቕሓ መራገፊ ናይ ባዕላ ስራሕ ዝሳኣኑ ሰባት'ውን ብሓገዝ መልክዕ ናብ ካልኦት ሃገራት ትራንስፈር መግበሪ ረኺባታ ዘላ ድንግል ሃገር ኢትዮጵያ'ያ ይብሉ።ስለዝኾነ'ውን'ዩ ዝተቃወምዎ ኢሎም።
ኣቶ መስፍን ኣየነው ብወገኖም ኢትዮጵያ ምስ ኣሜሪካ ኣውሮጳ ርክብ ኣለዋ።ድልየት ቻይና ሓንቲ ድንግል ሃገር ኢትዮጵያ ረኺበ'ለኹ እሞ ክምዝምዛ'የ ዝብል ዘይኮነስ ሓቂ ንምዝራብ ቻይና ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ዘለዋ ሓፈሻዊ ኢንቨስትመንት እቲ ዝተሓተ ኢንቨስትመንት ኣብ ኢትዮጵያ'ዩ ዘለዋ።ስለዚ ንፕሮፓጋንዳ ኢልካ ምዝራብ ፅቡቅ ኣይኮነን።ኢትዮጵያ ሎሚ መንገዲ ዝሰርሓላ መንግስቲ እንተመፂኡ እሞ እዚ መንግስቲ'ዚ ኣይ እዚ ሓገዝ ዝህበካ ዘለኹ እዚ ምስትገብረለይ'ዩ ኢሉ ንሃገራዊ ረብሓና ዝትንክፍ ኩነት ክሳብ ዘየቀመጠ ኣብ ልምዓትና ክንተሓባበር ንኽእል ኢና ይብሉ።
ክልቲኦም ኢትዮጵያውያን ኣጋይሽ ፍሉይ መደብ ዓርቢ ኮይኖም ዘለው ብምኽንያት እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዋሽንግተን ዲ-ሲ ዝተካየደ ሰላማዊ ሰልፊ ድጋፍን ተቃውሞን ድሕሪ ምስ ተካየደ'ዩ።በትረ ስልጣን'ዩ ዓዲሙ ኣዘራሪብዎም።
ከአርቲስት ሐጫሉ ሁንዴሳ ግድያ ጋር ተያይዞ ክስ ከተመሰረተባቸው መካከል ጃዋር መሃመድ፣ በቀለ ገርባ፣ ሐምዛ አዳነ እና ሸምሰዲን ጠሃ ጥቅምት 22 ቀን 2013 ዓ.ም ለፍርድ ቤቱ አቤቱታቸውን በፅሁፍ አቅርበው ነበር።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: ''በ 21ኛው ክ/ዘመን ፕሮፓጋንዳ ሠርቶ፣ጥላቻ ዘርቶ ፖለቲካ እሰራለሁ በእዚህም እታመናለሁ የሚል ስብስብ ካለ ውጤታማ የሚሆን አይመስለኝም'' ኢንጅነር ይልቃል ጌትነት የሰማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር ለሕብር ራድዮ የሰጡት ቃለ-ምልልስ (ኦድዮ)
''በ 21ኛው ክ/ዘመን ፕሮፓጋንዳ ሠርቶ፣ጥላቻ ዘርቶ ፖለቲካ እሰራለሁ በእዚህም እታመናለሁ የሚል ስብስብ ካለ ውጤታማ የሚሆን አይመስለኝም'' ኢንጅነር ይልቃል ጌትነት የሰማያዊ ፓርቲ ሊቀመንበር ለሕብር ራድዮ የሰጡት ቃለ-ምልልስ (ኦድዮ)
''የግለሰቦች መብት ከተከበረ የቡድን መብት ይከበራል።ባህሌ፣ቋንቋዬ፣እምነቴ እኔ ውስጥ አለ። በቋንቋዬ መናገር የእኔ መብት ነው፣የሙያ ማኅበር መመስረት የእኔ መብት ነው።የእኔ መብት ያልሆነ የቡድን መብት አይኖርም።የግለሰብ መብት ከተከበረ የማይከበር የቡድን መብት የለም።የወለጋን ሕዝብ ለማስተዳደር ከጎጃም ማምጣት የለብንም።የፌድራል አስተዳደሮች የራሳቸውን ቋንቋ መምረጥ እንዳለባቸው የታወቀ ነው።ዛሬ የአንድ ሰፈር ሰው የሌላ ሰፈር ሰው የሚወክልበት ሁኔታ የለም።ይህንን ዘመን አልፈነዋል።
''አፄ ምንሊክ ለእዚህ ትውልድ አርአያ የሚሆኑ ብዙ ነገሮች አሉዋቸው።አፄ ምንሊክ መልካም መሪ አልነበሩም የሚሉ ካሉ መብታቸው ነው።እኛ እሳቸውን እየዘከርን ያለነው ለሀገር ግንባታ ባደረጉት መልካም ነገር ነው።ለአፍሪካ ሕዝብ ነፃነት ተምሳሌት በመሆናቸው እንዘክራቸዋለን።'ጡት ቆረጡ' እንደዚህ ነው እንደዛ ነው ብሎ በመናገር በ 21ኛው ክ/ዘመን ፕሮፓጋንዳ ሠርቶ፣ጥላቻ ዘርቶ ፖለቲካ እሰራለሁ በእዚህም እታመናለሁ የሚል ስብስብ ካለ ውጤታማ የሚሆን አይመስለኝም።'' ኢንጅነር ይልቃል ጌትነት ለሕብር የሰጡት ቃለ-ምልልስ
ሊነበብ የሚገባ- የጃዋር ንግግር በሚንያፖሊስ በጥንቃቄ የተተረጎመ የጃዋር ንግግር በሚንያፖሊስ (መስከረም 23, 2009/ ኦክቶበር 3, 2016 ያደረገዉ) =================================================== ቅድመ ንባብ ማስታወሻ:- ይሄን የጀዋርን ንግግር በጥንቃቄ ተርጉመዉ ያደረሱን ለአንዲት ኢትዮጵያ ህልዉና የታመነ ልብ እና የጸና አላማ ያላቸዉ ብሎም ዲሞክራሲያዊት ኢትዮጵያ እንጅ መፈጠር ያለባት የኢትዮጵያ ህዝብ መከፋፈል የለበትም ብለዉ በታላቅ ሀገራዊ ተጋድሎ ዉስጥ ያሉ የኦሮሞ ልጆች ናቸዉ::መጀመሪያ […]
በትግራይ ክልል ጊዚያዊ አስተዳደር የኮንስትራክሽን መንገድና ትራንስፖርት ቢሮ፣ የትራንስፖርት ዘርፍ ኃላፊ ዶ/ር አሰፋ በቀለ እንደገለጹት፣ በትግራይ ክልል በጦርነት ምክንያት እስከአሁን በሽህዎች የሚቆጠሩ መኪኖች፣ ከባለንብረቶች እንደተወሰደ እና እንደተቃጠሉ መረጃ አለን ብለዋል።
“ያለመከሰስ መብቴ አልተነሳም መንግሥት የሚያውቀው ሕመም አለብኝ” አቶ መላኩ ፈንታ፣ የገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር “እኔ በተጠረጠርኩበት ወንጀል ልጠየቅ ቤተሰቦቼን ግን ለምን? ምን ዓይነት አገር እየሆንን ነው?” አቶ ገብረዋህድ ወልደጊዮርጊስ፣ ምክትል ዋና ዳይሬክተር “ታዋቂ ግብር ከፋይና ታዋቂ ስለሆንኩ በዋስ ልለቀቅ” አቶ ከተማ ከበደ፣ የኬኬ ድርጅት ባለቤት “የዋስ መብቴ ተጠብቆ ሥራዬን ላስተካክል ለሠራተኞቼ ደመወዝ ልክፈል” አቶ ስማቸው ከበደ፣ የኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል ባለቤት ቀረጥና ታክስ በማጭበርበር፣ አራጣ በማበደርና በመመሳጠር ሕገወጥ ዕቃዎች እንዲያልፉ ያደረጉ ተጠርጣሪዎችን ክስ በማቋረጥ፣ የተከለከለ ሲሚንቶ ወደ አገር ውስጥ እንዲገባና ሕገወጥ ዕቃዎች ያለፍተሻ እንዲያልፉ አድርገዋል በሚል ተጠርጥረው በፌዴራል የሥነ ምግባርና የፀረ ሙስና ኮሚሽን … [Read more...] about በሙስና ወንጀል የተጠረጠሩት ባለሥልጣናትና የታዋቂ ነጋዴዎች የፍርድ ቤት ውሎ
ስድስት:- ቃል ኪዳን፤ ደፋርና ጭስ መውጫ አያጣም! የኢትዮጵያ ሳታላይት ቴሌቪዢንና ራድዮ እንግዲህ ኢሳት በነገረኛነትም ሆነ በጠመንጃ-ያዥነት በኩል ከሎሌነት ጠባይ ጋር የተያያዘውን ኢትዮጵያውያን ያለንን አጉል ባህል ሁሉ እየነቀስን እየጣልን በዘመናዊና ሳይንሳዊ አስተሳሰብ መሠረት ለመጣል ዋና መሣሪያ ሊሆነን ይችላል ብሎ ማመን መነሻ ይሆናል፤ ይህ እምነት ከሌለ የእምቧይ ካብ ነው፤ ይህ እምነት ራስን ማጽዳትንም ይጠይቃል። ማክሸፍ እንደምንችልበት ከማመን እንጀምር፤ ስለዚህም ኢሳት ሊከሽፍ የሚችልበትን እያንዳንዱን መንገድ ማጥናትና በቅድሚያ ፈውሱን ማዘጋጀት የሚጠቅም ይመስለኛል፤ ይህንን ጉዳይ በትጋት ለመከታተል የኢሳትን አማራጭ የማይገኝለት የአገር ጥቅም በእውነትና በትክክል መገንዘብ ያሻል፤ ዘመን-አመጣሽ ነገር ብቻ አድርጎ መመልከቱ ለወረት ይዳርገዋል፤ ወረትን ማክሸፍ ቀላል … [Read more...] about ደፋርና ጭስ መውጫ አያጣም! (ክፍል አንድ – ስድስት)
እ.ኤ.አ በሜይ 14 ቀን 2013 ዓ.ም. በጀርመን በርሊን ከተማ የኢትዮጵያውያን የፖለቲካና ሲቪክ ማህበር አባላት አንድነት ድርጅት (ኢ.ፕ.ኮ.) በጠራው ታላቅ የተቃውሞ ሰልፍ ላይ ከተለያዩ የጀርመን ከተሞች የተሰባሰቡ ቁጥራቸው ከ350 በላይ የሆኑ ኢትዮጵያውያን፣ትውልደ-ኢትዮጵያውያንና የኢትዮጵያ ወዳጆች የተገኙ ሲሆን የኢትዮጵያ ህዝብ አንድነት ፓርቲ /ኢሕአፓ/፣የሞረሽ ወገኔ የአማራ ድርጅት /ሞረሽ/ እና የኢትዮጵያ ህዝብ አርበኞች ግንባር አመራር እና አባላትም በሰልፉ ላይ ተገኝተዋል። መነሻውን ''ቬንደርሸር ማርክት አንድ'' /Werderscher Markt 1/ ከሚባለው የከተማው ክፍል በማድረግ በተለያዩ መፈክሮችና የኢትዮጵያ ባንድራ በማሸብረቅ ጉዞውን ወደ ቻንስለር አንጌላ ሜርክል ጽ/ቤት አድርጓል። ''በአማራ ህዝብ ላይ የሚደረገው የዘር ማጥራት ዘመቻ ይቁም!'' ''የህሊና … [Read more...] about ታላቅ የተቃውሞ ሰልፍ በጀርመን በርሊን ከተማ ተካሄደ
የአቶ መለስን መሞት መንግስት ነሐሴ 15 ቀን 2004 ዓ.ም. ይፋ አደረገ። መንግስት ጥር 17 ቀን 2005 ዓ.ም. የመለስ ራዕይ እንዲቀጥል የኢትዮጵያ ህዝብ በሃዘን መግለጹን የሚያብራራ እና መታሰቢያ ተቋም የሚመሰረት ህግ አወጀ። የመለስ ዜናዊ መታሰቢያ ተቋም የገቢ ምንጭ የግል ለጋሾች፣ ገቢ ማስገኛ ፕሮግራሞች፣ የኢትዮጵያ መንግስት እና ሌሎች ምንጮች እንደሚሆኑ አዋጁ ጨምሮ አብራራ። መጋቢት 29 ቀን 2005 ዓ.ም. ደግሞ ህውሃት ‘የመታሰቢያ ተቋም መስራች ጉባኤ’ ተብሎ የሚጠራ ሌላ ድራማ በማዘጋጀት የኢትዮጵያ ህዝብ በአቶ መለስ ራዕይ ፍቅር መጠመዱን እና ይኽን ፍቅሩን በሃዘን መግለጹን የተለያዩ ተናጋሪዎች በጉባኤው እንዲያብራሩ አደረገ። የመታሰቢያ ተቋሙ ግቦች እና ተዛማጅ ጉዳዮችም ተነገሩ። በድርጅታዊ የሚስጢር አሰራር ቀደም ብሎ የተመረጡ የቦርድ አባላት በጉባኤው ላይ አንደ … [Read more...] about የመለስ መታሰቢያ ተቋም (Foundation) – ክፍል 3
ሚያዝያ 19 ቀን 2005 ዓ.ም የአንድነት ፓርቲ ብ/ም/ቤት ባደረገው ስብሰባ ላይ ባስተላለፈው ውሳኔ መሰረት የአንድነት/መድረክ የፖለቲካ ግንኙነት እና የጋራ እንቅስቃሴ ከመቀናጀት እስከ ግንባር ያለው አጠቃላይ ሁኔታ ላይ የተዘጋጀውን ሰነድ ገምግሞ አፅድቋል፡፡ ሰነዱም ለመድረክና ለመድረክ አባል ፓርቲዎች እንዲሰጥ፣ አባላትና ደጋፊዎች እንዲያውቁት እንዲሁም ለህዝቡና ለመገናኛ ብዙሃን እንዲሰራጭ በተባለው ውሳኔ መሰረት እነሆ ሰነዱን አያይዘናል፡፡ (ሰነዱ እዚህ ላይ ይገኛል) ኢትዮጵያ ለዘላለም ትኑር!!! የአንድነት ፓርቲ የህዝብ ግንኙነት … [Read more...] about የአንድነት / መድረክ የፖለቲካ ግንኙነት እና የጋራ እንቅስቃሴ ከመቀናጀት እስከ ግንባር ያለው አጠቃላይ ሁኔታ ግምገማ
"በቦታው ላይ ሆናችሁ ለህይወታችሁ ሳትፈሩ ይህንን መረጃ የሰጣችሁ ሁሉ የአገር ጀግኖች ናችሁ፤ አሁን አትታወቁም። አሁን ልንገልጻችሁ አንችልም። ጊዜና ወቅት ጀግንነታችሁን እስኪገልጹት ግን አትረሱም። ልትረሱም አትችሉም። ብዙ ባይነገርላችሁና ባይዘመርላችሁም ታላቅ ስራ ሰርታችሁዋልና ክብር ይሁንላችሁ" በማለት አቶ ኦባንግ ሜቶ ምስጋና ያቀረቡለት ታሪካዊ ሰነድ ታተመ። የስርዓቱ ላንቃ ስር ሆነው የህይወት ዋጋ በመክፈል መረጃ የሰጡትን ወገኖች የአክብሮት ምስጋና በማቅረብ በሚመሩት የአዲሲቷ ኢትዮጵያ የጋራ ንቅናቄ ስም ለጥናቱ ተባባሪዎች ሁሉ ክብር እንደሰጡ የዘገበው የጋራ ንቅናቄው ለሚዲያ ባሰራጨው የፕሬስ ሃተታ ላይ ነው። ንቅናቄው “በኢንቨስትመንት ስም የሚፈጸም የመሬት ነጠቃ፤ በኢትዮጵያ” በሚል ርዕስ ተተርጉሞ መታተሙን ይፋ ባደረገበት ዜናው ይህ ታሪካዊ ሰነድ ለመጪው ትውልድ … [Read more...] about አኢጋን ታሪካዊ ያለውን ሰነድ አተመ!
እለተ እሁድ 04/09/05 ከምሽቱ ሁለት ሰዓት በባህርዳር ከተማ አባይ ማዶ ተብሎ በሚጠራው ሰፈር እንዲሁም የብአዴን ዋና ፅ/ቤት ከሚገኝበት “የሰማእታት ሀውልት” ተብሎ ከሚጠራው ቦታ አቅራቢያ አንድ የፌደራል ፖሊስ በንፁሐን ዜጐች ላይ በከፈተው የሩምታ ተኩስ 16 ሰዎችን ሲገድል በርካቶችን አቁስሏል ከሆስፒታል ምንጮች እንደሰማሁት የሟቾች ቁጥር ከዚህም በላይ ሊያሻቅብ ይችላል ገዳዩ የፌደራል ፖሊሱ ከግድያው በኋላ ምንም እንኳን ቦታው ብዙ ወታደሮች የሚንቀሳቀሱበት አካባቢ ቢሆንም ከቦታው ሊያመልጥ ችሏል።አገዛዙን የተቃወመ ንፁሐን ዜጋ ሁሉ የሽብር ሴራ አከሸፍኩ እያለ የአሸባሪነት ታርጋ እየለጠፈ ወደ እስር የሚያወርደው የወያኔ መንግስት ጉያው ውስጥ ደብቆ ያቆየው የአገዛዙ የመንፈስ ልጅ አሸባሪ ሕዝብን ጨርሶ ሲያመልጥ “ስንት የሽብር ጥንስስ አከሸፈ” የተባለለት ፀረሽብር ግብረ ሀይል … [Read more...] about ባህርዳር አነባች!! ባህርዳር አነባች!!
SAVE WALDBA: በቤተ ክርስቲያን ላይ የቀጠለውን ጥቃት በጥናትና በቅንጅት የሚመክት የኦርቶዶክሳውያን ወጣቶች አደረጃጀት በየከባቢው እንዲጠናከር የሰሜን አሜሪካ ማኅበረ ካህናት ጥሪ አቀረበ
በቤተ ክርስቲያን ላይ የቀጠለውን ጥቃት በጥናትና በቅንጅት የሚመክት የኦርቶዶክሳውያን ወጣቶች አደረጃጀት በየከባቢው እንዲጠናከር የሰሜን አሜሪካ ማኅበረ ካህናት ጥሪ አቀረበ
በአገራችን በኢትዮጵያ የመጣውን አስተዳደራዊ ለውጥ ተከትሎ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ማኅበራዊና መሰል በኾኑ ዘርፎች አዎንታዊ እንዲሁም አሉታዊ የኾኑ ክሥተቶችን እየተመለከትን እንገኛለን፡፡ በተለይም ካለፉት አምስት ወራት ወዲህ እንዲህ ዓይነቱ መስተቃርን የሞላባቸው ኹኔታዎች እየተበራከቱ መጥተዋል።
ለውጡን ተከትሎ፥ የእስረኞች መፈታት፣ የቅድስት ቤተ ክርስቲያን ሲኖዶሳዊ መዋሐድና ሌሎች ይበል የሚያሰኙ በጎ ተግባራት የተፈጸሙ ቢኾንም፣ አሳዛኝና ልብ የሚሰብሩ ድርጊቶችም እንዲሁ በርካታ ናቸው፡፡ በተለይም ከጎሠኝነትና አክራሪነት ጋራ በተያያዘ የሚነሡ ግጭቶች የበርካቶችን ሕይወት የቀጠፉ፣ የብዙዎችን ንብረት ያወደሙ፣ በሚሊዮን የሚቆጠሩ ዜጎችን መጠለያ አልባ ያደረጉ አሳፋሪ ተግባራት በስፋት ታይተዋል፡፡
እነዚህ ግጭቶች ኹሉ፣ በተለየ መንገድ፣ እጅግ የተከበረችውንና የአገሪቱን ቀዳሚ ቁጥር የያዘችውን ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን በእጅጉ ጎድተዋል፡፡ የካህናቱንና የምእመናንን ሕይወት ቀጥፈዋል፤ ንዋያተ ቅድሳቷንና አንጡራ ሀብቶቿን አሳጥተዋል፡፡ እጅግ የሚገርመውና ልዩ ትኩረት ሊሰጠው የሚገባው ጉዳይ ደግሞ፣ የተነሡት ግጭቶች ኹሉ ከሌሎች አብያተ እምነቶች ይልቅ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ላይ ያነጣጠሩ መኾናቸው ነው፡፡