Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
ይህን ከሰዎች ጋር ባወራሁ ቁጥር በየጊዜው ብቅ የሚለው የኤርትራ ወታደሮችን ጉዳይ፤ ያን ዕለት ከሰዓት በነበሩኝ ሁለት ቀጠሮዎች ላይ አንስቼ ነገሩን ከስረ መሰረቱ ማጣራት እንዳለብኝ ወስኜያለሁ። ከቀጠሮዎቼ በፊት ግን ትላንት ለመመልከት አስቤ፤ በጊዜ እጥረት ለዛሬ ያሳደርኩት የትምህርት ቤት ጉብኝትን መከወን አለብኝ። ወደ ትምህርት ቤቱ እየሄድኩ መቐለን በድጋሚ ተመለከትኳት።
መቐለ ከቅዳሜ እና እሁዱ የተሻለ እንቅስቃሴ ቢታይባትም፤ ወደ ቀደመ ድምቀቷ ግን አልተመለሰችም። አሁንም በርካታ የንግድ መደብሮቿ እና አገልግሎት መስጪያዎቿ ዝግ ናቸው። የመንግስት ስራ በቅጡ አልተጀመረም። በምግብ ቤቶች እና በኮፊ ሀውስ በረንዳዎች፣ በመንገድ ዳር ባሉ “የጀበና ቡና” መሸጫ ቦታዎች በርካታ ሰዎች ያለ ስራ ተቀምጠው ሲውሉ መመልከትም የተለመደ ሆኗል። ሰው ከዛሬ ይልቅ መጪውን ጊዜ በትዕግስት የሚጠብቅ ይመስላል።
በከተማይቱ የተለያዩ አካባቢዎች ያሉትን እኒህን መሰል ሁኔታዎች እየታዘብኩ ትምህርት ቤቱ ወደሚገኝበት አካባቢ ደረስኩ። የትግራይ ክልል ባንዲራ የተሳለበት የብሎኬት አጥር ጋር ስንደርስ ግቢው የትምህርት ቤቱ መሆኑን ገመትኩ። ግምቴን ያረጋገጠልኝ ግን ከላይ እስከታች ትልቅ ቀዳዳ ያበጀው የአጥሩ ክፍል ነው። የትምህርት ቤቱ አጥር በከባድ መሳሪያ ተመትቶ ጉዳት እንደደረሰበት አስቀድሜ ሰምቼ ነበር። ጉዳቱ ወደ መማሪያ ክፍሎቹ መሻገሩ ተገልጾልኛል። የተነገረኝን በአይኔ ተመልክቼ ለማረጋገጥ ወደ ቅጽር ግቢው ዘለቅሁ።
ከውጭ ሲገባ በመጀመሪያ የሚታየው የመማሪያ ክፍል ግድግዳ ላይ፤ ስለ ትምህርት ቤቱ ዝርዝር መረጃዎች የሚገልጽ ትልቅ ጹሁፍ ተለጥፏል። የትምህርት ቤቱ ስም ዓዲ ሽምድሑን ይሰኛል። የመጀመሪያ ደረጃ የመንግስት ትምህርት ቤት ነው። ከ1995 ዓ.ም. ጀምሮ አገልግሎት እየሰጠ እንደሚገኝ በጽሁፉ ተጠቅሷል። በጸጥታ በተዋጠው ትምህርት ቤት ግቢ መሃል የእግር ኳስ መጫወቻ ሜዳ ይታያል። ከሜዳው ባሻገር አስር የመማሪያ ክፍሎችን የያዘ፣ ባለ አንድ ፎቅ ቢጫ ህንጻ በዛፎች ተከልሎ ቆሟል። ጉዳት የደረሰባቸው የመማሪያ ክፍሎች በዚህ ፎቅ ውስጥ እንደሚገኙ ተነግሮኝ ወደዚያው ተራመድኩ።
ከፍ ያለ ሽንቁር ያለበት የትምህርት ቤቱ አጥር፤ ከቢጫው ፎቅ የእርምጃዎች ርቀት ያህል ላይ እንደሚገኝ ተመለከትኩ። ለአጥሩ የሚቀርበው የፎቁ ግድግዳ እና የመጀመሪያው የመማሪያ ክፍል በከባድ መሳሪያ ፍንጥርጣሪዎች ተበሳስተዋል። በፎቁ የታችኛው ክፍል ያለው በረንዳ ከመስኮቶች በወረደ መስታወት ስብርባሪ ተሞልቷል። የመጀመሪያው ክፍል የተዘጋበትን መቀርቀሪያ አስከፍቼ ወደ ውስጥ ገባሁ። ከበር ጀምሮ ወለሉ በስብርባሪ ተሸፍኗል። በመስኮት ጥግ የሚገኙ ዴስኮችም እንዲሁ ስብርባሪው አርፎባቸዋል።
በአንደኛው ክፍል ያየሁት ይህ ትዕይንት መጠኑ የበዛ እና ያነሰ እንደሁ እንጂ፤ በአስሩም ክፍሎች የሚታይ ነው። ትምህርት ቤቱ ጉዳቱ በደረሰበት ቀን አገልግሎት እየሰጠ ቢሆን ኖሮ በተማሪዎች ላይ ይደርስ የነበረው ጉዳት ከፍተኛ ይሆን ነበር። በትምህርት ቤቱ ላይ የከባድ መሳሪያ አረሩ ያረፈው የመከላከያ ሰራዊት መቐለን በተቆጣጠረበት ቀን እንደነበር አንድ የትምህርት ቤቱ ሰራተኛ ነግረውኛል። በመቐለ ሰማይ ላይ ጄቶች ማንዣበብ ከጀምሮ አንስቶ ተማሪዎች ወደ ትምህርት ቤት እንዳይመጡ በመነገሩ ምክንያት ጉዳቱ በደረሰበት ዕለት ተማሪዎች በቦታው እንዳልነበሩም አብራርተውልኛል።
የከባድ መሳሪያ ጥቃቱ በትምህርት ቤቱ ብቻ ሳይሆን በአቅራቢያው ባሉ መኖሪያ ቤቶች ላይ ጭምርም ማረፉን የነገሩኝ እኚህ የአይን ምስክር፤ በዚህም ሳቢያ አምስት ሰዎች ህይወታቸውን አጥተዋል ብለዋል። በዚህ አካባቢ በአንድ መኖሪያ ቤት የደረሰውን ጉዳት የሚያሳይ ቪዲዮ እና ፎቶዎች ተመልክቻለሁ። የቤቱ ባለቤቶች ሁኔታውን ለእንግዳ ሰው ለማሳየት እምብዛም ደስተኛ እንዳልሆኑ ስለተነገረኝ ግን በአይኔ ሳልመለከተው ብቀርም ጥቃቱ ከፍ ያለ ጉዳት ያደረሰ እንደሆነ ከምስሎቹ ተረድቻለሁ።
የሳምንቱ የመጀመሪያ ቀን አጋማሽ በመቐለ የተለያዩ ቦታዎች ስዞር ተገባድዷል። ለከሰዓት ሁለት ቀጠሮዎች ይዤያለሁ። በእነዚህ ቀጠሮዎቼ ስለ ኤርትራ ወታደሮች ተጨማሪ መረጃ ለማሰባሰብ አቅጃለሁ። የመጀመሪያው ቀጠሮዬ የነበረው “ኤሊት” ከሚባሉ፤ ከተማሩ የከተማይቱ ወጣቶች ጋር ነበር። ወጣቶቹ የኤርትራን ወታደሮች እንዴት እንደለዩዋቸው በምሳሌዎች ሊያስረዱኝ ጣሩ። ወጣቶቹ የኤርትራ ወታደሮችን በቀላሉ በአለባበሳቸው እና ጫማቸው መለየት ይቻላል ባይ ናቸው። በትግርኛ ቋንቋ ሲነጋገሩ የሚጠቀሟቸው ቃላት እና ዘዬአቸውም ሌላው ወታደሮቹን የሚለዩባቸው ባህሪያት እንደሆኑም ይናገራሉ።
የኤርትራ ወታደሮች የሚጫሟቸው፤ በተለምዶ “የታጋዮች” ተብለው የሚታወቁትን የኮንጎ ላስቲክ ጫማዎችን ነው። በኤርትራ “ሽዳ” ተብሎ የሚጠራው ይሄ ጫማ፤ ሀገሪቱ ለነጻነት ባደረገችው ትግል ህይወታቸውን ላጡ ታጋዮች ተምሳሌትነት፤ በሃውልት መልክ ተሰርቶ በአስመራ ከተማ አደባባይ ላይ ጭምር ቆሞ ነበር።
የኤርትራ ወታደሮች እንደ ሽረ፣ ሽራሮ፣ ዛላምበሳ አካባቢ ባሉ ቦታዎች የራሳቸውን የደንብ ልብስ ጭምር ለብሰው እንደሚንቀሳቀሱ፤ ከአካባቢው የመጡ የዓይን እማኞችን ጠቅሰው ወጣቶቹ ያስረዳሉ። የደንብ ልብሳቸውን በማያደርጉባቸው ጊዜ የሚጠቀሟቸው የተዘበራረቁ አለባበሶች ሌላ መለያቸው እንደሆኑም ያብራራሉ።
ከወጣቶቹ ውስጥ ሁለቱ፤ ከላይ የኢትዮጵያን የመከላከያ ሰራዊት የደንብ ልብስ የለበሱ፤ ሱሪያቸው ደግሞ የኤርትራ መከላከያ ሰራዊት የሆነ ወታደሮች በመቐለ ከተማ መመልከታቸውን ነግረውኛል። የኤርትራ ወታደሮች በከተማይቱ ይታዩ የነበሩት፤ የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት መቐለ ከተማን ከተቆጣጠረ በኋላ በነበረው የመጀመሪያ ሳምንት እንደነበርም ገልጸውልኛል።
ወታደሮቹ አላፊ አግዳሚውን መታወቂያ ሲጠይቁ የሚጠቀሙበት “ቲሴራ” የሚል ቃል በኤርትራ እንጂ ፤ በትግራይ እምብዛም ጥቅም ላይ እንደማይውል በምሳሌነት የሚያነሱት ወጣቶቹ፤ እነዚህን መሰል የቋንቋ ልዩነቶች ከሌሎች ምልክቶች ጋር ተደማምረው የወታደሮቹን ማንነት ቁልጭ አድርገው እንደሚያሳዩ ይሞግታሉ። “ቲሴራ” የጣሊያንኛ ቃል ሲሆን ቀጥተኛ ትርጉም “ካርድ” የሚል ነው። በኢትዮጵያ ቃሉ ጥቅም ላይ ሲውል የሚደመጠው የእግር ኳስ ተጨዋቾች መታወቂያን ለመግለጽ ነው። ተጨዋቾቹ መታወቂያውን የሚያገኙት ከእግር ኳስ ፌዴሬሽኖች ነው።
የኤርትራ ወታደሮችን በፍተሻ ወቅትም ሆነ በሌሎች አጋጣሚዎች አግኝተው ያነጋገሩ ሰዎች ሌሎች ነገሮች መታዘባቸውንም ወጣቶቹ ይናገራሉ። የግድያ፣ ሴቶችን የመድፈር፣ የደረሰ እህል የማቃጠል እና ሌሎች መሰል ዘግናኝ ድርጊቶችን በአብዛኛው የሚፈጽሙት ከኤርትራ ቆላማው ስፍራ የመጡ ወታደሮች መሆናቸውን ያስረዳሉ። ፊታቸው ላይ ባሉ ምልክቶች፣ እርስ በእርስ በሚነጋገሩባቸው ቋንቋዎች ይለያሉ የተባሉት እነዚህ ወታደሮች የራሺዳ፣ ሳሆ፣ ብሌን፣ ቤኒ አሚር ተወላጆች ናቸው ባይ ናቸው። ከደጋው የኤርትራ አካባቢ የመጡት ወታደሮች በአብዛኛው በዘረፋ ላይ እንደሚሰማሩ መስማታቸውን የሚናገሩት ወጣቶቹ፤ አንዳንዴም የሚፈጸሙ ዘግናኝ ድርጊቶችን ለማስቆም እንደሚሞክሩ ይጠቁማሉ።
ከዚህ ቀደም በትግራይ በነበሩኝ ቆይታዎች፤ የኤርትራ እና የትግራይ ህዝብ እንዴት በቤተሰብ ደረጃ የተሳሰረ እንደሆነ ሲተነተን እሰማ ለነበርኩት ሰው፤ ከውጊያ ተሳትፎ ባሻገር በሀገሪቱ ወታደሮች ተፈጸሙ የተባሉ ነገሮች ግር የሚያሰኙ ሆነውብኛል። ኤርትራ እና ኢትዮጵያ በይፋ ሰላም ከማውረዳቸው በፊት በነበሩት ዓመታት፤ እንደ አዲግራት ያሉ ከተሞች በድንበር መዘጋት ምክንያት እንዴት እንደተጎዱ ይቆጩ የነበሩ የትግራይ ሰዎች በርካቶች ነበሩ። ያኔ በቤተሰቦቻቸው የሰርግ እና የቀብር ስነርዓቶች ላይ ለመገኘት፤ በሁለቱ ሀገራት ወታደሮች ከታጠረው ድንበር መሹለኪያ ተፈልጎ ሰዎች ይገናኙ እንዳልነበር፤ ዛሬ እኒህን መሳይ ድርጊቶች እንዴት በኤርትራ ወታደሮች ሊፈጸም ቻለ?
ወጣቶቹ ለዚህ ጥያቄዬም እየተቀባበሉ ምላሽ ሰጥተውኛል። “ኤርትራ አሁን ላለችበት ደካማ የኢኮኖሚ ሁኔታ እና ድህነት ትልቁ ምክንያት በመለስ ዜናዊ እና በህወሓት አማካኝነት የተከፈተባት ጦርነት እንደሆነ” ለወታደሮቹም ሆነ ለቀረው ህዝብ በኤርትራ ባለስልጣናት ሲነገረው መቆየቱን ወጣቶቹ ያስታውሳሉ። የኢትዮ-ኤርትራ ድንበር በተከፈተ ወቅት ወደ ትግራይ መጥተው የህዝቡን እና የአኗኗሩን ሁኔታ የተመለከቱ የኤርትራ ዜጎች በእርግጥም እነርሱ ያሉበት ሁኔታ የቆረቆዘ እንደሆነ ከተነገራቸውም በላይ በዓይናቸው አይተው ማረጋገጣቸውን ይጠቅሳሉ። ይህን በልባቸው ይዘው የቆዩ ኤርትራውያን ወታደሮች ጊዜ ጠብቀው “የብቀላ እርምጃ ወስደዋል” ይላሉ።
በመቐለ ያገኘኋቸው አብዛኞቹ ሰዎች የነገሩኝ እና ወጣቶቹም በሙሉ ሀሳብ የሚስማሙበት አንድ ጉዳይ አለ- “የኤርትራ ወታደሮች የሚፈጽሟቸውን ግድያዎችንም ሆነ ዘረፋዎች የኢትዮጵያ መንግስትም ለማስቆም አልቻለም” የሚል። ይህ ጉዳይ ለብዙዎች “የእግር እሳት” እንደሆነባቸው በስሜት ተውጠው ከሚያቀርቧቸው ገለጻቸው ተረድቻለሁ። በቀረው የኢትዮጵያ ክፍል ያለው ህዝብም፤ በዚህ ጉዳይ ላይ ድምጹን አምርሮ ባለማሰማቱ ጥልቅ የመከፋት ስሜት እንዳለ ተመልክቻለሁ። “ህዝብ ማለት መሬቱ ብቻ አይደለም። ሰውም ጭምር ነው” የምትለው አንድ ወጣት “ኢትዮጵያውያን የሚፈልጉት መሬቱን እንጂ እኛን አይደለም” ስትል እንባ በሚተናነቀው ድምጽ ነግራኛለች።
የኤርትራ ወታደሮች ጉዳይ፤ በወጣቶቹ እንዲህ ቢብራራልኝም የበለጠ ማረጋገጫ ለማግኘት ሌላ አካል መፈለግ ነበረብኝ። ለዚህ ደግሞ ሁነኛው ሰው፤ ከዚህ ቀደም የማውቀቸውና አሁን ከትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር ጋር በቅርበት የሚሰሩ ሰውን ነው። በቀጠሮዬ መሰረት ሳገኛቸው ከጉዳዩ ጋር የተያያዙ ጥያቄዎቼን አዥጎደጎድሁ። የኤርትራ ወታደሮች በእርግጥም በትግራይ ክልል ውጊያ ተሳትፈው እንደሆነ፣ ፈጽመዋቸዋል ስለሚባሉ ግድያዎች እና ዝርፊያዎች፣ አሁንም በክልሉ የተለያዩ አካባቢዎች እየተንቀሳቀሱ ስለመሆኑ ጠየቅሁ። ለሁሉም ጥያቄዎቼ ያገኘሁት ምላሽ “አዎ” የሚል ነበር።
እኚሁ ምንጭ እስካነጋገርኳቸው ቀን ድረስ በደህንነት ስጋት ምክንያት ከመቐለ ከተማ ውጪ ወዳሉ አካባቢዎች መጓዝ ባይችሉም፤ በተለያዩ የክልሉ አካባቢ ያሉ ሰዎች ወደ ዋና ከተማይቱ በሚመጡበት ጊዜ ያለውን ሁኔታ ከአንደበታቸው ለመረዳት ዕድል አግኝተዋል። በገጠር ያሉ ቤተሰቦቻቸው ከባዱን ጊዜ እንዴት እንደተወጡትም ከዚያ መልዕክት ይዘው የመጡ ሰዎች አጫውተዋቸዋል። ከዚህ ሁሉ በላይ ከጊዜያዊ አስተዳደሩ ባለስልጣናት የሚያገኙት አስተማማኝ መረጃ አለ። በዚህ መልክ ያሰባሰቧቸውን መረጃዎች፤ ራሳቸው በዓይን እማኛነት ከተመለከቱት ጋር በማቀናጀት ነበር የሆነውን ሁሉ የሚዘረዝሩልኝ።
እንደ እርሳቸው ገለጻ ከሆነ፤ የኤርትራ ወታደሮች በባድመ- ሽራሮ-ሽረ-አክሱም እንዲሁም በዛላምበሳ- አዲግራት ግንባር በኩል ወደ መቐለ ሲገሰግስ ከነበረው የመከላከያ ሰራዊት ጋር አብረው በውጊያ ተሳትፈዋል። በአላማጣ-ኮረም እና በመኾኒ- ጨርጨር ግንባር በኩል የነበረው ግን ሙሉ በመሉ የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊትን ብቻ ያሳተፈ መሆኑን፤ እኚሁ የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር የቅርብ ምንጭ አስረድተውኛል። የኤርትራ ወታደሮች አሁንም በተለያዩ የትግራይ አካባቢዎች እንደሚገኙ እና ድንበር አቅራቢያ ባሉ ቦታዎች ላይም ባንዲራቸውን ጭምር እንደተከሉ ከተለያዩ ሰዎች የሰማሁትን መረጃ አረጋግጠውልኛል።
ኤርትራውያን ወታደሮች በተለያዩ አካባቢዎች በጅምላ ሰዎችን መግደላቸውን የሚጠቅሱት የጊዜያዊ አስተዳደሩ ምንጭ፤ በአክሱም፣ በውቅሮ እና ዕዳጋ ሐሙስ ይህን መሰል ድርጊት እንደተፈጸመ ይዘረዝራሉ። አዲግራት አቅራቢያ በምትገኘው ዕዳጋ ሐሙስ 86 ሰዎች መገደላቸውን ወደ ቦታው ከተጓዘ የጊዜያዊ አስተዳደሩ ሰው መስማታቸውን ያክላሉ። በዚያ ቦታ ተገደሉ የተባሉ ሰዎች ብዛትን በተመለከተ የተለያዩ ሰዎች የተለያዩ ቁጥር ሲጠቅሱ ሰምቻለሁ። አንዳንዶች የሟቾቹን ቁጥር “120 ነው” ሲሉ፤ ሌሎች ደግሞ “150 ይደርሳል” ይላሉ። እንደ ልብ ተንቀሳቅሶ፣ በርካታ የዓይን እማኞች አነጋግሮ፣ ሌሎች አጋዥ መረጃዎችን አሰባስቦ፤ መረጃዎችን ለማጣራት በማይቻልበት ይህን መሰሉ ሁኔታ፤ በእንዲህ አይነት የተራራቁ አሃዞች መወዛገብ አይቀሬ ነው።
የጊዜያዊ አስተዳደሩ ምንጭ፤ ቤተሰቦቻቸው የሚገኙበት የእርሳቸው የትውልድ ስፍራ፤ የከፋ ዘረፋ ከተፈጸመባቸው ቦታዎች አንዱ እንደሆነ ያስረዳሉ። ወደ እርሳቸው እህት ቤት የገቡ የኤርትራ ወታደሮች ዱቄት ሳይቀር ዘርፈው መውሰዳቸውን መስማታቸውን ይናገራሉ። በግለሰብ ቤቶች፣ በንግድ ተቋማት እና በተሽከርካሪዎች ላይ ከደረሰው ዘረፋ ባሻገር ፋብሪካዎች ላይም ተመሳሳይ ድርጊት መፈጸሙን ይገልጻሉ። “እኔ ከሁሉ የሚገርመኝ ነገር በር እየገነጠሉ የሚወስዱት ነገር ነው። ኤርትራውያን ወታደሮች እና በር ያላቸው ቁርኝት መጠናት አለበት” ሲሉም ስላቅ የቀላቀለ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል።
ከወጣቶቹ እና ከመረጃ ምንጬ ጋር የነበረኝን ቆይታ ሳጠናቅቅ፤ በቀጣዩ ቀን ቢያንስ እስከ ውቅሮ ድረስ እንኳ ተጉዤ የተባሉትን ነገሮች በአይኔ ለመመልከት ከውሳኔ ላይ ደረስኩ። ውቅሮ አቅራቢያ አሁንም ድረስ ውጊያ እንዳለ ሰምቻለሁ። ከውቅሮ ታጥፎ ወደ ገጠር በሚወስደው መንገድ ያለው አጽቢ ወንበርታ የተባለው አካባቢ በትግራይ ሚሊሺያ ቁጥጥር ስር እንዳለና ቦታውም “ሃራ መሬት” መሆኑ በመቐለ ይወራል። ህወሓት ከደርግ ጋር በትጥቅ ትግል ላይ በነበረበት ወቅት፤ ከወታደራዊው አገዛዝ የሚያስለቅቃቸውን ቦታዎች “ሃራ መሬት” በሚል ይጠራቸው እንደነበር ከመጽሐፍት ላይ አንብቤያለሁ። ትርጉሙ “ነጻ መሬት” ማለት እንደሆነም ተነግሮኛል። በመንገድ ላይ አለ የሚባለው የጸጥታ ሁኔታ ምንም አስጊ ቢሆን ግን ወደ ውቅሮ እና አካባቢው ነገ ለመሄድ ቆርጬያለሁ።
Previous Postበቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል መተከል ዞን ደባጤ ወረዳ በዳለቲ ቀበሌ በታጣቂዎች በተፈፀመው ጥቃት በርካታ ሰዎች መገደላቸውን የአይ እማኞች ገልፀዋል፡፡
Next Postስብሰባዎች (አሻራ ጥር 7፣ 2013 ዓ.ም) የሰላም ሚኒስትር 35 ሺ ወጣቶችን ለማወያየት አልሞ ውይይት ከተጀመረ ሁለት ሳምንት አልፎታል፡፡ የፖለቲካ ፓርቲዎች ውይይትም ከቀበሌ እስከ ቤተመ…
በሐገሪቱ ምርጫ የተሳተፈውና በቁም እስር ላይ የሚገኘውን ቦቢ ዋይን ለመጎብኘት የሄዱት በኡጋንዳ በሐገሯ የአሜሪካ አምባሳደር በሐገሪቱ ባለ ስልጣናት ተከለከሉ፡፡
Eritreans vindicated 8) terrorist tplf exposed as a fraud :lol: :lol: :lol: :lol: :lol: የካቲት 15 ቀን 2013 (ኢዜአ) በተለያዩ ማህበራዊ ድረ-ገጾች ስለ ትግራይ ክልል የሚሰራጨው መረጃ መሬት ላይ ያለውን እውነታ በትክክል እንደማያሳይ በትግራይ ክልል የሰሜናዊ ዞን ጊዜያዊ አስተዳደር ገለጸ። የሰሜናዊ ዞን ጊዜያዊ አስተዳደር ምክትል አስተዳዳሪ አቶ ሙሉብርሃን ኃይሉ “የኤርትራን ወታደራዊ መለዮ ለብሰው የህዝቡን ንብረት ...
ዝሓልፈ ዓመት ኣብ መንጎ ሰበስልጣን ኤርትራን ዓዲ-እንግሊዝን ኣብ ለንዶን ኣኼባ ተኻይዱ ኒሩ። ልዕሊ 20 ኩባንያታት ኢንቨትመንት`ውን ተሳቲፈን ኔረን። ኣብ`ቲ ኣኼባ፡ ብዛዕባ ኤርትራ ትኽተሎ ኣተሓሕዛ መሰል ዜጋታት ስኽፍታ ከምዘሎ ምጥቃሱ`ውን ተገሊጹ ኔሩ።
ሲሙሩም ወይም ሺሙሩም የስሜን መስጴጦምያ ከተማ-አገር ነበር። ስፍራው አሁኑ ግን በእርግጥ አይታወቅም። ምናልባት በቃብራ፣ ኪርኩክ ወይም ኤሽኑና አካባቢ ይገኝ ነበር። ታላቁ ሳርጎን (2065 ዓክልበ. ግድም) ወደ አካድ መንግሥት ጨመረው፣ እንዲሁም በ2035 ዓክልበ. ግድም ከልጁ ልጅ ከናራም-ሲን ከአመጹት ከተሞች መካከል ሲሙሩም ይቆጠራል።
በ18ኛው ክፍለ ዘመን ዓክልበ. ግድም በተቀረጹት በማሪ ጽላቶች ዘንድ፣ የቱሩኩ ንጉሥ ሳሲያ የሲሙሩምን ንጉሥ ወደ ጉታውያን እንዳስረከበው ይገልጻል።(kurdstan)(slemani town )
በድሬደዋ ከተማ ከሰባት ዓመት በፊት የተጀመረ የውኃ ፕሮጀክት ሳይጠናቀቅ በመዘግየቱ የሚጠጣ ውኃ አገልግሎት ችግር መኖሩን ነዋሪዎች እየገለፁ ነው። የከተማዪቱ የውኃና ፍሳሽ ባለስልጣን ፕሮጀክቱ በመጭዎቹ ሦስት ሣምንት ውስጥ እንደሚጠናቀቅም አመልክቷል።
ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ ዘወትር ረቡዕ እለት በቫቲካን በሚገኘው በቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ ወይም በቫቲካን በሚገኘው በጳውሎስ ስድስተኛ የስብሰባ አዳራሽ ለሚገኙ ምዕመናን፣ መንፈሳዊ ነጋዲያን እና የአገር ጎብኚዎች በተለያዩ አርእስቶች ላይ ተንተርሰው የጠቅላላ የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ እንደሚያደርጉ ይታወቃል። በእዚህም መሰረት ቅዱስነታቸው በመጋቢት 23/2012 ዓ.ም ያደረጉት የቅዱስ ወንጌል አስተንትኖ እንደ ተለመደው እና ዘወትር ረቡዕ እለት እንደ ሚያደርጉት በቅዱስ ጴጥሮስ አደባባይ ወይም በቫቲካን በሚገኘው በጳውሎስ ስድስተኛ የስብሰባ አዳራሽ አለመከናወኑ የተገለጸ ሲሆን ቅዱስነታቸው በአሁኑ ወቅት በጣሊያን እና በተለያዩ የዓለማችን ክፍሎች በስፋት በመስተዋል ላይ በሚገኘው የኮሮና ቫይረስ ምክንያት ይህ ቫይረስ እንዳይዛመት ሰዎች በተቻላቸው መጠን በአንድ ቦታ መሰብሰብ የለባቸውም የሚለውን የጤና ባለሙያዎች ምክር ከግምት በማስገባት እርሳቸው በሚኖሩበት የቅድስት ማርታ ቤት ከሚገኘው ቤተ መጸሐፍት ውስጥ በቪዲዮ ያስተላለፉት ሳምንታዊ አስተምህሮ እንደነበረ ተገልጹዋል።
በእዚህ መሰረት ቅዱስነታቸው በመጋቢት 23/2012 ዓ.ም ያደረጉት የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ ከእዚህ ቀደም በማቴዎስ ወንጌል 5፡ 1-11 ላይ በተጠቀሰው ኢየሱስ በተራራ ላይ ባደርገው ስብከት ላይ መሰርቱን ካደረገው አስተምህሮ ቀጣይ ክፍል እንደ ነበረ የተገለጸ ሲሆን ቅዱስነታቸው በእዚሁ የመጽሐፍ ቅዱስ ክፍል ላይ በሚገኘው ወደ ብጽዕና መንገድ የሰው ልጆችን ማድረስ በሚችለው ኢየሱስ ባስተማረው “ልባቸው ንጹሕ የሆነ ብፁዓን ናቸው” በሚለው ጭብጥ ዙሪያ ላይ ባደርጉት አስተምህሮ “እግዚአብሔርን ማየት እንችል ዘንድ ልባችንን ከሚያስቱ ነገሮች ነጻ ማድረግ ያስፈልጋል” ማለታቸው ተገልጹዋል።
ክቡራን እና ክቡራት የዝግጅቶቻችን ተከታታዮች ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳት ፍራንቸስኮስ በመጋቢት 23/2012 ዓ.ም ያደረጉትን የጠቅላላ የትምህርተ ክርስቶስ አስተምህሮ ሙሉ ይዘቱን እንደ ሚከተለው አሰናድተነዋል እንድትከታተሉን ከወዲሁ እንጋብዛለን።
ዛሬ (መጋቢት 23/2012 ዓ.ም) የእግዚአብሔር ራዕይ እንዲገለጽልን ሊያደረግ የሚችለውን ቅድመ ሁኔታ የልብ ንፅህናን የተመለከተውን በተራራ ላይ በተደረገው ስብከት ውስጥ በስድስተኛናት የተገለጸውን የብጽዕና መንገድ እንመለከታለን። መዝሙረ ዳዊት እንዲህ ይላል: - “አንተ ፊቴን እሹት፣ ባልህ ጊዜ አቤቱ ፊትህን እሻለሁ፣ ልቤ አንተን አለ። ፊትህን ከእኔ አትሰውር፥ ተቈጥተህ ከባሪያህ ፈቀቅ አትበል፤ ረዳት ሁነኝ፥ አትጣለኝም፥ የመድኃኒቴም አምላክ ሆይ አትተውኝ። አባቴና እናቴ ትተውኛልና፥ እግዚአብሔር ግን ተቀበለኝ” (መዝ. 27፣8-9)።
ይህ ቋንቋ ከእግዚአብሔር ጋር የግል ግንኙነት ለመፍጠር ያለንን ጥማት ያሳያል፣ እንዲያው ሳይታሰብ የሚደረግ የይስሙላ ግንኙነት አይደለም፣ እንዲያው በደመና ውስጥ የሚመሰረት ግንኙነት አይደለም፣ በፍጹም እንዲህ አይደለም! ነገር ግን በመጽሐፈ ኢዮብ ውስጥ እንደ ተገለጸው እውነተኛ ግልጽ ነው። መጽሐፈ ኢዮብ እንዲህ ይላል-“መስማትንስ በጆሮ በመስማት ሰምቼ ነበር፤ አሁን ግን ዓይኔ አየችህ” (ኢዮብ 42.5) እንደሚለውም ነው። እናም እኔ እንደማስበው ብዙን ጊዜ በሕይወት ሂደት ውስጥ እኛ ከእግዚአብሔር ጋር የምንመሰረተው ዓይነት ግንኙነት ነው። በቅድሚያ እግዚአብሔርን የምናውቀው ስለእርሱ ከሰማን በኋላ ነው፣ ነገር ግን ይህንን በመስማት ያገኘነውን እውቀት በሕይወት ተሞክሮዎቻችን እናጠናክረዋለን፣ ቀስ በቀስ ወደ ፊት በምንሄድበት ወቅት በደንብ እያወቅነው እንመጣለን፣ ከእዚያም በኋላ ለእርሱ ታማኝ መሆን እንጀምራለን፣ ከእዚያም በመንፈስ እየበሰልን እንሄዳለን።
ይህንን በጣም ቅርብ የሆነ ግንኙነት ለመመስረት እና እግዚአብሔርን በዓይኖቻችን አይተን ለማወቅ እንችል ዘንድ እዚህ ነጥብ ላይ እንዴት መድረስ እንችላለን? አንድ ሰው ይህንን ለመረዳት ከፈለገ ወደ ኤማሁስ ሲሄዱ የነበሩ ደቀ-መዛሙርት ታሪ በምሳሌነት መውሰድ ይችላል። ጌታ ኢየሱስ ከአጠገባቸው ነበር “ነገር ግን እንዳያውቁት ዓይናቸው ተይዞ ነበር” (ሉቃ 24 16)። የጉዞዋቸው ማብቂያ ከመድረሱ በፊት እና እንጀራውን ከመቁረሱ በፊት ዓይኖቻቸው ከመከፈታቸው በፊት “እናንተ የማታስተውሉ፥ ነቢያትም የተናገሩትን ሁሉ ልባችሁ ከማመን የዘገየ” (ሉቃ 24፡25) በማለት ይገስጻቸዋል። ይህ ኢየሱስ የተናገረው የመጀመሪያው ተግሳጽ ነው። ዓይነ ስውር የሆነ አመጣጣቸው መነሻ ይኸው ነው። ልብ ሞኝ እና ዘገምተኛ በሚሆንበት ወቅት ነገሮች ግልጽ ሁነው አይታዩም። ነገሮች እንደ ደመና ሆነው ነው የሚታዩን። በእዚህ የተራራው ላይ ስብከት ውስጥ አንድ ጥበብ አለ፣ በሚገባ ማሰላሰል እንችል ዘንድ ወደ ውስጣችን በጥልቀት መግባትና ለእግዚአብሔር ቦታ ማመቻቸት አስፈላጊ ነው፣ ምክንያቱም ቅዱስ አጎስጢኖስ እንደሚለው "እኔ ለራሴ ቅርብ ከመሆኔ የበለጠ እግዚአብሔር ለእኔ የበለጠ ቅርብ ነው" ይል ነበር። እግዚአብሔርን ለማየት መነጽራችንን መቀየር ወይም የመመልከቻ ቦታን መለወጥ ወይም መንገዱን የሚያስተምሩ የሥነ-መለኮት መምህራንን መለወጥ አያስፈልግም -ልባችንን ከሚያስቱ ነገሮች ነፃ ማውጣት አለብን! ይህ ብቸኛው መንገድ ነው።
በጣም ወሳኝ የሆነ ጠላታችን ብዙውን ጊዜ በልባችን ውስጥ ተደብቆ እንደ ሚኖር ስንገነዘብ ወሳኝ የሆነ ደረጃ ላይ ደርሰናል ማለት ነው። በጣም የተከበረው ውጊያ ኃጢአታችን ከሚያስከትለው ውስጣዊ ማታለያዎች ጋር የሚደረግ ጦርነት ነው። ምክንያቱም ኃጢአቶች ውስጣዊ እይታን ይለውጣሉ፣ ነገሮችን የምንገመግምበትን ሁኔታ ይለውጣሉ፣ እውነት ያልሆኑትን ነገሮች ያሳያሉ ፣ ወይም ቢያንስ እውነት ያልሆኑ ነገሮችን እውነት አድርገው ያቀርባሉ።
ስለሆነም “የልብ ንጽሕና” ምን ማለት እንደሆነ መረዳቱ አስፈላጊ ነው። ይህንን ለማድረግ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንደ ተገለጸው ልብ ስሜትን ብቻ እንደማያካትት መዘንጋት የለበትም፣ ነገር ግን ልብ ለሰው ልጅ በጣም ቅርብ የሆነ ቦታ፣ አንድ ሰው ራሱን የሚገኝበት ውስጣዊ ስፍራ ነው። ይህ መጽሐፍ ቅዱሳዊ አስተሳሰብ ነው።
በእዚሁ የማቴዎስ ወንጌል ውስጥ “በአንተ ውስጥ ያለው ብርሃን ጨለማ ከሆነ ጨለማው እንዴት ታላቅ ይሆናል!” ይላል (6.23)። ይህ “ብርሃን” የልብ እይታ፣ ምልከታ፣ የእይታ ውህደት ነው ፣ እውነታውን እንድናነብ የሚረዳን እና የሚያስሽል ነጥብ ነው።(ሐዋሪያዊ ምዕዳን Evangelii gaudium ቁ. 143)።
ነገር ግን "ንጹህ" ልብ ማለት ምን ማለት ነው? ልቡ ንጹሕ የሆነ በእግዚአብሔር ፊት የሚኖር ነው፣ ከእርሱ ጋር ላለው ግንኙነት ተገቢ የሆነ ልብ ያለው ሰው ማለት ነው። በዚህ መንገድ ብቻ “የተዋሃደ”፣ ቀጥተኛ፣ ቅረበት ያለው ሕይወት፣ መሰረታዊ የሆነ እና የተሳቀቀ ሳይሆን ቀለል ያለ ልብ ያለው ሰው ማለት ነው።
ስለሆነም ንፁህ የሆነ ልብ ነፃ የወጣ እና ብዙ ነገሮችን መካድ የሚጠይቅ ሂደት ነው። ንጹህ የሆነ ልብ እንዲያው በቀላሉ የሚወለድ አይደለም፣ ውስጥን የማጽዳት ሂደት ይፈልጋል፣ በውስጡ ያለውን ክፉ ነገር መካድ እና ማንጻት ያስፈልጋል፣ ይህም በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ እንደ ተጠቀሰው “የልባችሁን ሸለፈት ግረዙት” (ዘዳግም 10፡16፣ ሕዝ 44.9 ፣ ኤር 4 ፣ 4) የሚለውን መተግበር ያስፈልጋል።
ይህ ውስጣዊ መንጻት በክፉ ተጽዕኖ ስር ያለውን የልብ ክፍል እውቅና ያገናዘበ ነው - “አባት ሆይ ታውቃለህ፣ እንደዚህ ይሰማኛል፣ እንደዚህ አስባለሁ፣ እናም ይህ መጥፎ የሆነ ነገር ነው” - መጥፎውን ክፍል ለይቶ ማወቅ፣ ክፉ ነገር የተጠናወተውን ነገር በሚገባ ለይቶ ማወቅ እና በመንፈስ ቅዱስ በመመራት ቀጣይነት ባለው መልኩ ክፉ ነገሮችን ለይቶ ማወቅ እና እርምጃ መውሰድ። ከታመመ ልብ፣ ኃጢያተኛው ከሆነ ልብ፣ በአጢያት ውስጥ በመሆኑ የተነሳ ነገሮችን በጥሩ ሁኔታ ማየት ከማይችል ልብ እግዚአብሔር ከሚሰጠን የልብ ብርሃን ምልአት እና በመንፈስ ቅዱስ ርዳታ ነጻ መሆን እንችላለን። በዚህ ጉዞ ላይ እኛን የሚመራ እርሱ ራሱ ነው። አዎን በእዚህ መልኩ በሚደርገው የልብ ጉዞ አማካይነት “እግዚአብሔርን ለማየት” እንችላለን።
በዚህ ቅዱስ በሆነው ራዕይ ውስጥ በሁሉም በተራራው ላይ በተደርጉ ስብከት ውስጥ በሚገኙ ብጹዕን እንድንሆን ከሚያደርጉን መስፈርቶች ውስጥ የወደፊቱ ሁኔታ ልኬት፣ ስለሞት፣ የመጨረሻ ፍርድ፣ ስለነፍሳችን እና የሰው ልጅ የመጨረሻ ዕጣ ፈንታ የሚመለከት የስነ-መለኮት አስተምህሮ እንመለከታለን፣ ወደ ምንሄድበት መንግስተ ሰማያት ውስጥ ስለሚገኘው ደስታ እንመለከታለን። ነገር ግን ሌላ አቅጣጫም ይጠቁመና፣ እግዚአብሔርን ማየት ማለት በእኛ ላይ በሚደርሰው ነገር ላይ ያለውን መለኮታዊ ጥበቃ መረዳትን ፣ በቅዱስ ቁርባን ውስጥ መገኘቱን ፣ በወንድሞች ውስጥ መገኘቱን በተለይም በድሆች እና በመከራ ውስጥ በሚገኙ ሰዎች ውስጥ መገኘቱን ማወቅ ማለት ነው (ማጣቀሻ የካቶሊክ ቤተክርስቲያን ትምህርተ ክርስቶስ ቁ. 2519 ይመልከቱ)።
በእዚህ የተራራው ላይ ስብከት ክፍል ( ልባቸው ንጹሕ የሆነ ብፁዓን ናቸው) ከሚለው ከእዚህ ትንሽ ከፍ ብሎ ከሚገኘው ወደ ብጽዕና የሚወስዱ አስተምህሮዎች ፍሬ ውጤት ነው፣ ውስጣችን የሚገኙትን መልካም ነገሮች ጥማት ማዳመጥ ከቻልን እና በእርሱ ምሕረት እንደምንኖር ከተገነዘብን ወደ ነጻነት ሕይወት የሚወስደውን የሕይወት ዘመን በቀጣይነት በመከተል ወደ መንግሥተ ሰማይ የሚያመራውን መንገድ እንከተላለን ማለት ነው። ይህ ተግባር ደግሞ ጠንከር ያለ ሥራን የሚጠይቅ ነው፣ ለመንፈስ ቅዱስ ሥራ ራሳችንን ክፍት ካደረግን መንፈስ ቅዱስ የሚሠራው ሥራ ነው። በዚህ ምክንያት በሕይወታችን ውስጥ ከሚከናወነው ተግባር የበለጠ እግዚአብሔር የሚያከናውነው ተግባር ከሁሉም በላይ ነው - በህይወት ፈተናዎች እና ንፅህናዎች ላይ - እግዚአብሔር ያለው ሚና ከፍተኛ ነው። ይህም የእግዚአብሔር እና የመንፈስ ቅዱስ ተግባር ነው። እኛ በፍጹም መፍራት የለብንም፣ የልባችንን በሮች በሙሉ ሊያነጻ እና ወደ ሙሉ ደስታ ሊቀይረው ለሚመጣው፣ በእዚህ ጎዳና ላይ እንድንጓዝ ለሚረዳን መንፈስ ቅዱስ የልባችንን በር እንክፈትለት።
ዕላማኡ፣ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን ኮይኑ ዘሎ ስርዓት ህግደፍ፣ ጸቕጢ ምፍጣርን ፣ኣብ መንጎ ዲሞክራሰያውያን ፖለቲካዊ ውድባት ዘሎ ፍልልያት ንምጽባብን ምዃኑ ኣዳለውቲ ናይቲ ዋዕላ ንሬድዮ ኤረና ገሊጸን።
ጎልጉል፡ የድረገጽ ጋዜጣ ዋናው ዓላማ የሕዝብ እንደመሆኑ በጨዋነት የሚላኩልንን ጽሁፎች የምናትም መሆናችንን ስንገልጽ ቆይተናል፡፡ ሆኖ ግን አልፎ አልፎ የሚላኩልን ጽሁፎች በግለሰብ ዙሪያ ያጠነጠኑ ከመሆናቸው ባሻገር ምንም እንኳን ጸያፍ ቃላትን በግልጽ የሚታይባቸው ባይሆንም የሚሰነዘሩት ሃሳቦች ግን የግለሰቦችን ሰብዕና የሚነካ ከመሆኑ ባሻገር በስራችን ላይ ከፍተኛ ውስብስብ ነገር የሚፈጥርና ወደ አልተፈለገ እንካሰላንቲያ የሚመራ ሆኖ አግኝተነዋል፡፡ በመሆኑም በእንደዚህና መሰል ጽሁፎች ላይ ጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ ለየት ያለ የኤዲቶሪያ ፖሊሲ በመጠቀም ጽሁፎችን እንደሁኔታው እያየን የምናትም መሆናችንን እንገልጻለን፡፡
በተለይ ከዚህ በታች በተጠቀሰው አስተያየት ዙሪያ የሚላክልንን ማንኛውንም ጽሁፍ የማንቀበል መሆናችንን እንገልጻለን፡፡ በጉዳዩ ለመነጋገር የሚፈልጉ በግል በኢሜይልም ሆነ በሌላ መንገድ መገናኘት ይችላሉ፡፡
ከዚህ በታች ያለውን የአስተያየት ጽሁፍ ያተምነው ከዚህ በፊት በዚህ ዙሪያ ላይ ጽሁፍ በመለጠፋችን የተሰጠ የአስተያየት አጸፋ በመሆኑ ብቻ መሆኑ እንዲታወቅልን ይሁን፡፡
የዚህ ጽሁፍ ዓላማ አቶ መስፍን አብርሃ “መርዓዊና መንታ መንገዳቸው” በሚል ርዕስ የጻፈውና በኢትዮ.ሚድያ ላስነበበን ጽሁፍ በበኩሌ የማውቀውን ለማለት ነው። በቅድሚያ አሁን ካሉት የቤተ ክርስቲያናችን አባቶች ለጥቂቶቹ ታናሽ ወንድም ለብዙዎቹ ወንድምና ታላቅ ወንድም የሆኑትን በምዕራብ አውሮፓ እንደ ሐዲስ ሐዋርያ የሚቆጠሩትን ካህንና ምሑር፤ ቄስ የሚለውን ማዕረግ እንኳን ነፍጎ መርዓዊ ብሎ መዘርጠጥ “አሳዳጊ የበደለው” ያሰኛል። ከዚህ አልፎ ጽሁፉም በዕውእነት ዙሪያ የሚያውጠነጥን አለመሆኑን ከአርስቱ ጀምሮ መረዳት ይቻላል። “መርዓዊና መንትያ መንገዶቻቸው” ልብ በሉ፤ ይህ መንታ መንገድ ከተፈጠረ 22 ዓመት አልፎታል። ነገሩን ግልጽ ለማድረግ ያህል፤ ቤተ ክርስቲያኗ በሁለት ሲኖዶሶችና በሁለት ፓትርያርኮች ከተከፈለች በኋላ መሆኑ ነው። ከዚህ ሌላ እኔም እንደ አቶ መስፍን እንዳለልዘረጥጥ ጥንቃቄ በማድረግ ሊቀ ካህናት ዶ/ር መርዓዊ ተበጀ ከ30 ዓመት በኋላ የኋላ ማርሽ አስገብተው መንትያ መንገድ ላይ ይቆማሉ ብሎ ማሰብ ለጤነኛ አእምሮ አይሆንም። ከዚህም ሌላ በፓትርያርኩ መልካም ፈቃድ ራሳቸው በመሰረቱት ሀገረ ስብከት ሊቀ ካህናት ሁነው የተሾሙትን፧ አሁንም በኃላፊነት ላይ ያሉትን አባት “የዛሬው የጽሑፌ ቅኝት በቀድሞው የጀርመን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን “ኃላፊ” እና የኮሎኝ ቅዱስ ሚካኤል ቤተክርስቲያን አስተዳዳሪ፤ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ፤ በጀርመን የኮሎኝ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን አስተዳዳሪ ብቻ ስለሆኑት ቀሲስ ዶክተር መርዓዊ ተበጀ አመራር ላይ ያጠነጥናል።“ ስትል፤ ይህ መቸም ከዚያው ከግብር አባተህ ከ……የተማርከው ቅጥፈትና ውሸት ካልሆነ በስተቀር እኔ እስከማውቀው ድረስ አሁንም ያው በኃላፊነታቸው ላይ እንዳሉ ነው። ጉደዩ ምንም ምሰጢርነት ስለማይኖረው፤ ማስረጃው አስፈላጊ ነውና ሲቀርብ እኔም እቀበለዋለሁ። አቶ መስፍን “በእርግጥ ግለሰቡ በጀርመን የኢትዮጵያ ቤተክርስቲያን መሥራች መሆናቸውን ማንም አይክድም።” ማለትህን እኔም እጋራዋለሁ። በልጃቸው አፍ “ግለሰብ” ተብሎ ሲነገር ግን መረን መልቀቅ ነው።
አቶ መስፍን አብርሃ በኢትዮጵያ የፖለቲካ ወላፈን ተቀጣጥሎ አንድ የፖለቲካ አንጃ በወጣ ቁጥር ድጋፍ ለምትሰጠውና አቋሟን ለምትለዋውጠው ለጥላ መጽሄት ዋና አዘጋጅ መሆንህ ይታወቃል። ለዚህም ሙከራህ ልትበረታታ እንጅ ልትነቀፍ አይገባም። የሚያሰነቅፍህ ግን የፖለቲካው መንገድ አላዋጣ ሲል፤ ወደ ቤተ ክርስቲያን ዘወር ብሎ ጠለሸት ለመቀባት መሞከርህ ነው። እንዲያውም “የኢ.ኦ.ተ.ቤተክ. የምዕመናን ኅብረት” የሚል ህጋዊ ያልሆነ ማህበር አቋቁመህ ለሰላሳ አመት የተጠናከረ ህብረት ያላትን ታሪካዊቷን ቤተ ክርስቲያን በማመስ ላይ ትገኛለህ።
ከሁሉም የገረመኝ ግን የማታውቀውን የቤተክርስቲያኗን ታሪካዊ ሂደት ለመተቸት መነሳትህ ነው። ትችትህ ገንቢ ቢሆን ኖሮ ሃሳብሕን እጋራ ነበር። ነገርህ ሁሉ “ላም ባልዋለበት ኩበት ለቀማ” ሆነብኝ። እስቲ በመግቢያህ ላይ የጠቀስከውን ጥቅስ ልብ ብለህ ተመልከተው።
“መልካም መሥራትን ተማሩ፤ ፍርድን ፈልጉ፤ የተገፋውን አድኑ፤ ለድሃ አደጉ ፍረዱለት፤ ስለመበለቲቱም ተሟገቱ። ኑና እንዋቀስ ይላል እግዚአብሔር ፤ ኃጢያታችሁ እንደ አለላ ቢሆን እንደ በረዶ አነፃዋለሁ፤ እንደ ደምም ቢቀላ እንደ ባዘቶ አጠራዋለሁ። እሽ ብትሉና ብትሰሙኝ የምድርን በረከት ትበላላችሁ፤ እምቢ ብትሉና ባትሰሙኝ ግን ሰይፍ ትበላችሁዋለች፤ የእግዚአብሔር አፍ ይህን ተናግሯልና።“ ትንቢተ ኢሳይያስ 1፣17-20
ወንድሜ! “ኑና እንወቃቀስ ይላል እግዚአብሔር፤ እምቢ ብትሉና ባትሰሙኝ ግን ሰይፍ ትበላችሁዋለች፤ የእግዚአብሔር አፍ ይህን ተናግሯልና።” “ኑና እንወቃቀስ“ የሚለው የእግዚአብሔር ቃል በሊቀ ካህናቱ ዘንድ ሁል ጊዜ የሚጠቀስ፧ እንዲያውም ይህን እያሉ ለእርቅና ለሰላም እጃቸውን በመዘርጋታቸው “አስጠቃኸን” እየተባሉ የሚወቀሱ አባት ናቸው። “እምቢ ብትሉና ባትሰሙኝ ግን ሰይፍ ትበላችኋለች፤ የእግዚአብሔር አፍ ይህን ተናግሯልና።” ብለህ ለጠቀስከው፤ አሁንም ሊቀ ካህናቱ በመጽሐፍ ቅዱስ የተጠቀሰውን የዕድሜ ጣራ የነኩ ስለሆነ አንተንና እኔን ይመለከት እንደሆን እንጂ እርሳቸውን አይመለከትም። ሁሉም በማስተዋል ቢሆን መልካም ነው። የእግዚአብሔርን ቃል ያለቦታው መጠቀም ለቅስፈት እንጂ ለድኅነት አይሆንም። ወይስ እኛ የማናውቀው አንተና ግብረ አበሮችህ የምታዉቁት ሰይፍ ተስሎባቸዋል።?
በጽሁፍህ መጀመሪያ በዚህ ፳፻፮ ዓ.ም. ባለፉት ዓመታት በአለማዊውም ይሁን በመንፈሳዊው የነበሩ ግድፈቶችን ለማሻሽል የተነሳህ መሆንህን ጠቁመሃል። ምኞትህ የሚደገፍ ነው፥ ሸፍጥ የተሞላበት ባይሆን ኖሮ! “እውነት ከሆነ አንዱ በበቃ” ይላሉ አባቶች ሲናገሩ። በጣም ያብከነከነህ የሊቀ ካህናት ዶር መርዓዊ ተበጀ ለምስጋና መብቃት ነው። በምጸትም ከቅዱሱ ሙሴ ጋር አነጻጽረህ ተናግረሃል። ሳታውቀው እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ የትሁቱን የሙሴን ስም አንስተህ እንድትናገር አድርጎሃል። ዲክታተር እያልክ የምታብጠለጥላቸው ካህን በ30 ዓመት ውስጥ 10 አጥቢያ አብያተ ክርስቲያናት አቋቁሞ፤ ለተወሰኑ ካህናት በጀት አሰገኝቶ፤ የሚያስተዳድር፧ በአገር አቀፍ ደረጃ ቤተ ክርስቲያኑን ወክሎ ለቤተ ክርስቲያኑ መልካም ገጽታን ያተረፈ ካህን ካለ ለምሳሌ ብትጠቅስልኝ አመሰግንሃለሁ። ከዚያም አልፎ ትችትህን እቀበላለሁ። ምነው አንተና ብጤዎችህ ከአራት ኪሎ ሃሳብ ተላቃችሁ፤ ያላችሁበትን ሀገር ኑሮ ብታጣጥሙ፧ ጀርመናውያን “ምስጋና ዋጋ አይከፈልበትም” ይላሉ። ከዚህ ላይ አዋሳ ከተማ ውስጥ ከአንድ ገበሬ ቄስ ጋር ስንነጋገር፤ ኗሪነቴ ጀርመን ሀገር መሆኑን ስነገራቸው “ያ ሻጭና ገዥ የሚመሰጋገንበት ደግ ሀገር“ ነው!? ያሉት ዛሬ ልብ ብየ ነገሩን (”Bitteschön! Dankeschön!”) ሳስበው እውነት ሆኖ አገኘሁት።
ሰዎችን ሥራቸው ያስከብራቸዋል። የሥራቸው ውጤት ምስክራቸው ነውና። ዛሬ እንተና ግብረ አበሮችህ የምታምሷት የቤተ ክርስቲያን መድረክ በማን የተደላደለ ይመስልሃል።? ዛሬ በጀርመንና በምዕራብ አውሮፓ የሚያገለግሉ ካህናት ሁሉ የእርሳቸው የሥራ ውጤት እንደሆኑ ሊሰመርበት የሚገባ ሃቅ ነው። ከትምህርት ቤት ገበታ ጀምሮ እርሳቸው የተቀበሉትን የመከራ ገፈት ሳይቀምሱ ጎዳናው ተስተካክሎላቸው በሰላም አገልግሎታቸውን ስለሚሰጡ ምኑም የማይሰማቸው እንዳሉ ለማጤን አይከብድም።
ስማ አቶ መስፍን! እንዲህ፤ እንደአንተ ገና ከዛሬ ሰላሳ ዓመት ጀምሮ የሊቀ ካህናቱን ስም በማጥፋት እስከዛሬ የዘለቁ አሉ። ነገር ግን እውነትን የሚቋቋማት የለምና እስከዛሬ እውነት ሳትበጠስ ሥራቸው በየእለቱ እያበበ እዚህ ደርሷል። ይህ ደግሞ በመልካም ነገር ለማይደሰቱ፧ እኛ ብንይዘው ብለው ለሚቋምጡ፣ ማጥፋትን እንጂ ማልማትን ለማይወዱ ምቀኞች የእግር እሳት እንደሆነ ሳይታለም የተፈታ ነው። እንደ አለመታደል ሆኖ ባህላችን ባለው ላይ እንገንባ፤ እናስተካክል ሳይሆን ያለውን መሰረት አፍረሰን እንጀምር መሆኑ አሳዛኝ ነው።
አቶ መስፍን በሰላማ መጽሔት የወጣው የምስጋና ቃና ሊዋጥልህ እዳልቻለ ከጽሑፍህ መረዳት ይቻላል። አንተና ግብረ አበሮችህ አድማችሁ የቀራችሁበት የ30 ዓመት ክብረ በዓል ሲከበር፥ የተለያዩ የብዙ አብያተ ክርስቲያናት አባቶችና ኃላፊዎች የእንኳን አደረሳችሁ ንግግር ሲያደርጉ፥ በታላቋ ከተማ በኮለኝ ከንቲባ አንደበት ከንግሥተ ሳባ አንስቶ አስከ ዋልድባ ቅዱስ ገዳም ያለው ታሪክ ሲወሳ፧ ሙገሳው በዝቶ ሕዝበ ክርስቲያኑ በእልልታና በጭብጨባ ደስታውን ሲገልጥ፥ በውስጡ ያለፉበትም የደስታ እንባ ሲተናነቃቸው፣ ንዋያተ ቅድሳቱ በክብር ተይዘው፥ የእግር ጉዞ በሚደረግበት ጊዜ በጀርመን ያሉ የውጭ አገር አብያተ ክርስቲያናት አግኝተውት የማያውቁት ዕድል ለእኛ ተስጥቶ፧ አውራ ጎዳናው በፖሊስ ኃይል ተዘግቶ፥ ጀርመኖች በውጭና በመስኮት እያጨበጨቡ፧ ሕዝቡና መዘምራኑ “እኔስ አገሬን መሰለኝ፧ የኮለኙ ቅዱስ ሚካኤል” እያሉ ሲዘምሩ፥ ተደርጎ በማያውቅ መልኩ ለክብረ በዓሉ የተጋበዙ ጀርመናውያን ለቤተ ክርስቲያኗና ለሊቀ ካህናቱ ክብር ከምሳ በኋላ በአዳራሹ ሲዘምሩ፧ ሙገሳው ሲጎርፍ ሕዝብ በደስታ ሲፍለቀለቅ ብትኖሩ ኖሮ ያው የተለመደው የቅንዓት ዓይናችሁ ይቀላ ነበር ብል አልተሳሳትኩም ባይ ነኝ። ከተሳሳትኩም የአተንና የእኔን ጽሑፍ ያነበበ ሁሉ ይፍረድ። ባነበብከው ብቻ “ውዳሴ መርዓዊ ከነቤተሰቡ” በማለት ለመተቸት ሙክረሃል። በእለቱ ተገኝተህ የክበረ የበዓሉን ድምቀት በዓይንህ ብታይ፣ የቀረበውን ገጸ በረከት ብትመለከት፣ ሙገሳውን በጆሮህ ብትሰማ፥ ምን ትል ነበር?
ጋዜጠኛ አቶ መስፍን የጋዜጠኝነት ሙያ መርማሪነት ነው ብለሃል። እስቲ ልጠይቅህ፤ ይህንን ጽሁፍ ስታዘጋጅ እውነትን ለማግኘት ምን ያህል ጥረት አድርገሃል።? ስህተቶች ካልካቸው አንዱን ላንሳ ለምሳሌ፤ “አብረዋቸው የሚሠሩ ካህናት እንኳን በመጽሄቱ ዝግጅት አልተካተቱም” ብለሃል፤ አባቶች ያሉት ካጠገብህ ነው፤ እሩቅ ያሉትም ቢሆን በደቂቃ ታገኛቸዋለህ፧ እድሜ ለዘመኑ ስልጣኔ፤ ምነው ጠይቆ መረዳትና ማስረዳት ከበደህ።? የሙያውን ስነ ምግባር ያለማወቅ ይሏል ይህ ነው። እነዚህም አባቶች ይታዘቡሃል። ጽሑፍ እንዲያቀርቡ ከስድስት ወር በላይ ጊዜ ተሰጥቷቸው ሊያቀርቡ አልቻሉም። በዚህም ምክንያት ይቅርታ ጠይቀዋል።
አንባቢዎችን እንዳላሰለች ስጋቱ አለኝ፧ ይሁን እንጂ አንዳንድ አጥቢያ ቤተክርስቲያናትን አስመልክተህ ስላነሳሃቸው ጉዳዮች ላንሳ፤ ስለ ካልስሩኼ የጽዋ ማሕበር ወደ ቤተ ክርስቲያንነት ከፍ ማለት ጠቅሰሃል። ለመሆኑ እውነትን ፈላጊ መርማሪ ጋዜጠኛ ከሆንክ ታዲያ ከጽዋ ማህበርነት ወደ ቤተክርስቲያንነት ከፍ ማለቱን ስትከታተል፤ ለምን ስለታቦቱ አመጣጥ አልገለጽክም? እስቲ እኔ የማውቀውን ላጫውትህ፤ አንድ ግለሰብ ጳጳስ ከሃገርቤት አስመጥቶ በማሳከሙ ስለውለታው ብቻ ሳይገባው፤ ሳይማር፤ የቅስና ማእርግ ተሰጠው፥ አሁንም እኝሁኑ ጳጳስ እቤቱ ያስተናገደ አንድ ግለሰብ፥ ለውለታው ታቦት ተላከለት። ያለምንም ጥናትና ጥያቄ፤ ቋሚ ካህን ሳይመደብ ታቦቱን ይዘው የመጡት ደግሞ የሀገረ ስብከቱ ሊቀ ጳጳስ ሆኜ ተሹሚያለሁ የሚሉት ብፁዕ አቡነ ሙሴ ናቸው። ይህ ሁሉ የተፈጸመው ከሀገረ ስብከቱ ሊቀ ካህናት ከዶ/ር መርዓዊ ተበጀ ተደብቆ ነው። ታዲያ ጋዜጠኛ መስፍን እንዲህ ዓይነቱን ሕገ ወጥ ተግባር፤ የቤተ ክርስቲያናችንን ታሪክ የሚያጎድፍ በመሆኑ ማጋለጥ ሲገባህ፤ ሊቀ ካህናቱን እጅና እግር በሌለው ውሽት ለመንቀፍ ግን ብዕርህን አሾልክ።
ስለቪስባደን ቤተ ክርስቲያን አንስተሃል። እንደአንድ ምእመን በንስሃ የማምን በመሆኑ የካህኑን ወደ ቤተ ክርስቲያናቸው መመለስ የምደግፍ ቢሆንም፤ ውሳኔው የቤተ ክርስቲያን ሊቃውንት አባቶች እንጂ እንዳንተና እንደ እኔ ያሉ ማሃይምናን ውሳኔ አለመሁኑን ላስገነዝብ እወዳለሁ። በቪስባደን ስለገንዘብ መባከን አንስተሃል፧ ከዚያ ያሉ ምዕመናን በጣት የሚቆጠሩ ናቸው። ካህኑም አገልግሎት የሚያበረክቱት ያለምንም ክፍያ መሆኑን ምስጢሩን ልንገርህ። መባከን የሚኖረው እኮ ገንዘብ ሲኖር ነው።
“የሙኒክ ቅዱስ ገብርኤል አስተዳዳሪ በፍራንክፈርት ቅድስት ማርያም በኮለኝ ሚካኤልና በሽቱትጋርት አቡነ አረጋዊ አብያተ ክርስቲያናት ከፍተኛ የሆነ የገንዘብ ብክነት ዝርፊያ ሙስናና የአስተዳደር ችግሮች፤” መከሰታቸውን ገልጸህልናል። አንድ ባንድ ስንቃኛቸው ግን ክስተቶቹ እንደዚህ ናቸው። የሙኒክ ቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን አስተዳዳሪ ትጉሕና ብዙ የደካሙ ካህን መሆናቸውን እንኳን ወዳጅ ጠላት የሚመሰክረው ነው። ሆኖም ተፈተኑ፧ ከስህተትም ላይ ወደቁ። በዚህም ሊቀ ካህናቱ ከልብ ማዘናቸው የሚረሳ አይደለም። ሊቀ ካህናቱንም የጥፋቱ ተካፋይ ለማድረግ ብዙዎች ቢጥሩም አልተሳካላቸውም።
የፍራንክፎርት ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን አስተዳዳሪም እንደአንተ ድፍረትን ተላብሶ፥ ከአንተም በተሻለ መልኩ አንድ ግለሰብ ማስረጃ አለኝ ብሎ በተለያዩ መንግሥታውያን ድርጅቶች ላይ ክስ መሥርቶባቸው ነበር። አቃቤ ሕግም ቤታቸው በወንጀል መርማሪዎች እንዲፈተሽ አድርጓል። ምንም ጥፋት ባለመገኘቱ ነፃ ከወጡ በኋላ፧ በዚህም ቅሬታ ያላቸው ወገኖች ከሳሽና ምስክር ሁነው እንደገና ቢቀርቡም ክሱ ውድቅ ሁኗል።
የሽቱትጋርት ልደታ ቅድስት ማርያም ቤተ ክርስቲያን ካህን ከራሳቸው የአስተደዳር ችግርና የግል ጠባይ የተነሣ የተሰበሰበውን ምእመን መበተናቸው አንሶ፤ አባት አለን ብለው የተከተሏቸውን ሁሉ የተለያየ ስም በመስጠት የነበረውን እንዳልነበር ማድረጋቸው የሚያሳዝን ነው። ሊቀ ካህናት በፍርድ ቤት ያስመለሱላቸው 28.000,00€ በሰበብ አስባብ ወጥቶ አልቋል። ይኸውም ካህኑ በአገልግሎት ጠንክረው ገንዘብ ስላልተጨመረበት እንጂ በብዝበዛ ያለቀ አይደልም።
በኮሎኝ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን ሰለገንዘብ መባከንና ስለሙስና ተናግረህ አንባቢዎችን ወደ አልተፈለገ ውዥብር ውስጥ እንዳይገቡ በቅርብ የማውቀውን ላስረዳህ። እንደ ፍራንክፈርቱ አባት ሁሉ ሊቀ ካህናትም ለአቃቤ ሕግ የቀረበ ክስ ተመሥርቶባቸው ነበር። የፍራንክፈርት ከሳሾች ደረታቸውን ነፍተው ማንነታቸውን አሳውቀው ነበር። በሊቀ ክህናቱ ላይ የቀረበው ክስ ግን በሽምቅ ወይም በስመ አልባ ነበር። የሊቀ ካህናቱ ከሳሾች ስማቸውን ባይገልጡም ለምስክርነት ይሆኑናል ያሏቸውን የ8 ሰዎችን ስም ሰጥተው ነበር። እጅግ የሚገርመው ደግሞ ለምስክርነት ከተጠሩት መካከል አንዷ የቱርክ ሴት ነበረች። ሌሎቹ ግን የሊቀ ካህናት የመንፈስ ቅዱስ ልጆችና ወዳጆች ነበሩ። ከ8 አንዱ ለወንጀል መርማሪ ፖሊስ ቃሉን ሲሰጥ ሁሉም “እራያና ቆቦ” በመሆኑ ምስክር ነኝ ብሎ የቀረበው ማስጠንቀቂያውን ተከናንቦ ፋይሉ ተዘግቷል። ይህ ሁሉ ሲሆን ግን ሊቀ ካህናት መርዓዊ ተበጀ የሚያውቁት ነገር አልነበረም። ሊያውቁ የቻሉት ቀርበው ሳይጠየቁ አቃቤ ሕግ ከጀርመን ወንጀለኛ መቅጫ ዐቢይ አንቀጽ 170 ንዑስ ቁጥር 2 ያለውን በመጥቀስ “ተከሰው ነበር” ብሎ በጻፈላቸው ደብዳቤ ነው። ነገሩ ይህ ሆኖ ሳለ አንተና ግብረ አበሮችህ “ተበላ፥ተበዘበዘ፣ተመዘበረ ሙስና” እንዳላችሁ እስካሁን አላችሁ። የሙኒኩን ካህን ጽዋ ላማስጎጨት በመቻኮልም ላይ ናችሁ። ክርስቲያን ከፈተና ሰውረው ብሎ ይጸልያል እንጂ የወገንን ጥፋት መመኘት ክርስቲያናዊ ተግባር አይደለም።
“በአዘጋጅነት የተሳተፉት የጀርመን ድምፆቹ ሁለት ሴት ጋዜጠኞችም ያሉትን ችግሮች መርማሪያዊ በሆነው የጋዜጠኝነት ስርዓት ለሌሎች የሚሰነዝሯቸውን ምላሶቻቸውን በመርዓዊ ላይ ማጠፋቸው አስተዛዝቦናል። የሙያዊ ስነምግባርም አይደለም።” ስትል በሰላ ምላሰህ ዘልፈሀቸዋል። ሊቀ ካህናቱ በመመስገናቸው “የሙያዊ ስነምግባርም አይደለም።” በማለት ለማስተማር ሞክረሃል።ምን ያህል የጥላቻ መንፈስ ቢያድርብህ ነው? እንዳንተ ያልተገራ ምላሳቸውን ካልመዘዙ ብልህ የምታንቋሽሻቸው? የአንተ የጋዜጠኛነት የሙያ ስነምግባር እስከ ዚህ ነው።
አቶ መስፍን አብርሃ፧ በኮለኝ ያለውን ሁኔታ ጥሩ አድርጌ ስለማውቀው በጋዜጠኛ ባለሙያነትህ ሁሉን አንጠርጥረህ እንድታውቀው ሊቀ ካህናት ይተባበሩሃለ ብዬ በአጽንኦት መናገር እችላለሁ። “መጠየቅ ያደርጋል ሊቅ” እንዲሉ፤ ጠይቅ! ተረዳ፤! ከዚያ እራስህን የአሉባልታ ቆሬ ከማድረግ ትድናለህ።
በተለይ የኮሎኙ ቤተ ክርስቲያን ግዢ እውነት መሆኑን የተጠራጠርክ ይመስላል ጋዜጠኛ እኮ ነህ! ጉዳዩ የሚመለከታቸውን ጠይቀህና መርምረህ እውነቱን ለማውጣት ያልሞከርከው አንዴ አሉባልታ ስለተጠናወተህ ከሱ አልላለቅም ብለህ ነው?። “ለአፍ ዳገት” የለውም እንዲሉ። በርክክቡ ቀን ብትኖር ኑሮ ከሻጮች ወገን ካህኑ “ወንድማችን መርዓዊ፧ የተወደዳችሁ የዚህች ጥንታዊት ቤተ ክርስቲያን አባላት ቤተ ክርስቲያኑ የአምልኮ መፈጸሚያ ሆኖ በመቀጠሉ እጅግ ደስ ብሎናል። ብሎም በገንዘቡም ተጠቃሚዎች በመሆናችን በፀሐይ ኃይል መብራት የሚያመነጭ መሣሪያ ገዝተንበታል። ቀሪውም ለተመሳሳይ አገልግሎት ይውላል። እናመሰግናለን” ሲሉ ተናግረዋል።
ሰለ ሊቀ ካህናቱ የአስተዳደር ችሎታ ማነስ ስትገልጽ አማርኛው አላረካህ ብሎ ይሆን ወይም የእንግሊዘኛ ቋንቋ የተማርክ ምሁር መሆንህን ላማሳየት በwikipedia የተጻፈውን ገልብጠህ አስነብበኸናል። አንድ ነገር ልንገርህ፤ ለአንድ ሰው የጀመረው ሥራ ፍሬ አፍርቶና ተተኪ አገኝቶ ማየት ታላቅ እድል ከመሆኑም በላይ፤ የአስተዳደር ቾሎታም ነው። ለዚህ እድል የሚበቁ ጥቂቶች ናቸው። እኚህን አባት ብዙዎች እንደ አይን ብሌን ሲያዩአቸው አንዳንድ የሚነቅፏቸው የመልካም ሥራ ጠላቶች አልጠፉም። የተከሉት ዛፍ ሁሉ መልካም ፍሬ አያፈራም። በመሆኑም እንተና መሰሎችህ ብትነቅፏቸው አያስደንቅም። ባሁኑ ጊዜ ሊቀ ካህናቱ የትእግስታቸውንና የሥራ ፍሬአቸውን እያዩ ስለሆነ፤ የታደሉ ናቸው። ሊቀ ካህናት ዶር መርዓዊ ተበጀ እውነተኛ የክህነት ግዳጃቸውን ፈጽመዋል፤ የሚያሳዝናቸው ነገር ቢኖር እንደአንተና እንደ መሰሎችህ ያሉ አለማን ብለው ቤተ ክርስቲያንን ሲያደሟት ማየት ነው። ሆኖም መልካም ሥራ ባለበት ክፉ መኖሩ ግዴታ መሆኑ እንጂ፤ ቤተ ክርስቲያንማ “የገሃነም ደጆች ሊቋቋሟት አይችሉም” ተብሎ ተጽፎ የለ።? ለዚህም ነው የኢ.ተ.ኦ.ቤ.ክ በጀርመን ብሎም በአውሮፓ ፋናዋ የሚያበራው። ባይሆንማ ኖሮ የሰላሳ ዓመቱ ጉዞ በተሰናከለ ነበር።
አቶ መስፍን አብርሃ በመጨረሻ ወደዚያው ወደ ተነሳህበት ርእስ ተመልሰህ ለዝከረ ነገር በተዘጋጀው የሰላማ መጽሔት “በስደት ወይም በአገር ቤት ያሉትን ፓትሪያርክ ፎቶ ከፊት ይዘው መውጣት ሲገባቸው የሁለቱንም አላወጡም።” በማለት የማይሆን ሰብቅ ይዘህ ትዘባርቃለህ፤ – በነገራችን ላይ ለመሆኑ አንተ የማንኛቸው ፎቶ ቢወጣ ነበር አንጀትህ የሚርሰው? – ሰው ያልበላውን ሲያክ እጅግ ያስገርማል። እኔ እስከማውቀው ድረስ ሊቀ ካህናት ከአዲስ አበባው መንበረ ፓትርያርክ ጋር የጠነከረ ግንኙነት ስላላቸው ከነፍስ አድን ዘመቻ ጀምሮ እስካሁን ድረስ ቤተ ክርስቲያናችንን፥ ገዳሞቻችንና መንፈሳውያን ትምህርት ቤቶቻችንን በጎአድራጊዎችን በማስተባበር እንደረዱ ናቸው። ስለ ፎቶ ግራፉም፧ የአዲሱ ፓትርያርክ ሐዋርያዊ ቡራኪያቸው በሰላማ መጽሔት እንዲወጣ ተጠይቀው መልስ ባለመገኘቱ ቀርቷል። እንዲያውም ከተቻለ በ30ኛው ዓመት ክብረ በዓል ቅዱስ ፓትርያርኩ እንዲገኙላቸው ጥሪ አስተላልፈውም ነበር።
ያም ሆነ ይህ፤ “ያላወቂ ሳሚ … “ እንደልኩት በማታውቀው ጉዳይ ገብተህ ስትዘባረቅ ትዝብት ላይ ወድቀሃል፤ በበኩሌ ግን ይህንን አጋጣሚ ተጠቅሜ ለብዙ ዘመን ስለማውቃቸው ጽናት ያልተለያቸው ካሕንና ስለቤተክርስቲያኗም የማውቀውን አንዳንድ የተከደነ ሃቅ እንዲከፈትና ሕዝብ እንዲያውቀው ለማድረግ በመቻሌ ደስ ብሎኛል። የተረፈውን ደግሞ በቀጥታ ጉዳይ የሚመለከታቸው መልስ ይሰጡበታል ብዬ አምናለሁ። ብሎም፤
አቶ መስፍን፧ ከመነሻው ላይ እንደመግቢያ አድርገህ የጠቀስከውን የነቢዩ የኢሳይያን ጥቅስ እኔም ልመልሰው። “ኑና እንወቃቀስ ይላል እግዚአብሔር ……፣” የሊቀ ካህናት መርዓዊ መመሪያቸው ይህ መሆኑን የሚያውቋቸው ሁሉ ይመሰክራሉ ሰው በደለኝ ብለው ፊታቸውን የማያዞሩ፤ በውይይት የሚያምኑ፤ ትእግስተኛ ናቸው። ለአንተና ለመሰሎችህ የሚስማማችሁን ጥቅስ ከይሁዳ መልእክት ም. ፩ ከቁ. ፱ ላይ ያለውን በመጥቀስ እሰናበታለሁ። “የመላእክት አለቃ ሚካኤል ከዲያብሎስ ጋር በተከራከረ ጊዜ ስለ ሙሴ ሥጋ ሲነጋገር፧ ጌታ ይገስጽህ “ አለው እንጂ የስድብን ፍርድ ሊናገረው አልደፈረም።”
ሃገርና ኤርትራ፣ ብሰንኪ ‘ቲ ስለ ስስዕቲ ስልጣን ብኽፋእን ውዲትን ዝተቖማጠዐ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ካብ ሃገረ መስተንክራት ናብ ሃገረ ስግንጢራት ካብ እትቕየር ሓያለ ዓመታት ሓሊፉ እዩ። እቲ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተወራረሰ ዝመጽአ፣ ሕውነትን ምትሕልላይን፣ ትግሃትን ርሂጸ
ሃገርና ኤርትራ፣ ብሰንኪ ‘ቲ ስለ ስስዕቲ ስልጣን ብኽፋእን ውዲትን ዝተቖማጠዐ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ካብ ሃገረ መስተንክራት ናብ ሃገረ ስግንጢራት ካብ እትቕየር ሓያለ ዓመታት ሓሊፉ እዩ።
እቲ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተወራረሰ ዝመጽአ፣ ሕውነትን ምትሕልላይን፣ ትግሃትን ርሂጸ በላዕነትን፣ ጸሎትን ፈሪሃ እዝግኣቢሄርን ዝነበሮ ኤርትራዊ ያታዊ ክብርታት፣ ኣብዘን ዝሓለፋ 20 ዓመታት ጉልበት “መንግስቲ” ወዲቑዎ፣ እቲ ዝርካቡ ትካላት ኣብ ክንዲ ኣብ ውራይ ህንጸት፣ ኣብ ዕንወቱ ተዋፊሩ፣ እቲ ኣብ ምፍራይ ዝላሸወ ኢሳይያስ፣ ኣብ ጸይቂ ኣርሓ ኾይኑ።
ቆለኡ ጽልእን ቅርሕንትን ምፍልላይን እዩ። ሕውነት፣ ፍቕርን ስምረትን ንምልካዊ ስርዓት ኣየገልግሎን። ምኽንያቱ፣ ምትሕልላይ፣ ስምረት እንተሎ፣ ሓው፣ ጎረቤት፣ እንዳ፣ ወዲ ዓዲ፣ ወዲ ሃገር ኣሽንባይ ዶ ክእሰር፣ ክቕተል፣ ክጽረፍ ከሎ ‘ኳ ብስቕታ ኣይረአን እዩ።
ንሶም ነተን ኣብ ዓመት ነነጢረን ዝመጻ፣ ናይ ሓጎስን ሽሻይን መዓልታት ክዝርዝሩወን ከለዉ፣ እቲ ንዕኦምን ንእንዳኦምን ዝወረዶም ጸርፊ ዓጽሞም ወጊኡዎም፣ ኣዝዩ ኣጕህዩውም ከምዝነበረ ትርዳእ። “ጽባሕ እንታይ ኮን ይመጽኣኒ” ኢሎም ከኣ ኣይተቖጠቡን። እዚ ኣብ ግዜ ገድሊ እዩ። ኣብ ግዜ ናጽነት ከኣ፣ እቲ ናብ ተራ ህዝቢ ዝወርደ ‘ኳ ክንደይ ክንብሎ፣ ሚኒስተር ከይተረፈ ኣብኡ ተኣሲሩ ብሒም ኣይበለን።
እቶም ሚኒስተራት ኣብ ልዕሊ ግፉዓት ስድራኦም ዘርእዩዎ ዕሽሽታዊ ተግባራት ብደገደጊኡ፣ በቃ ከምሰቦም ምዃኖም፣ ሓላፍነቶም ቤተሰቦም ንምድሓን ከምዘይጥቀሙሉ፣ ምቕሉላትን ንጹሃትን ምዃኖም ናይ ህዝቢ መርኣያ ንክኾኑ ተመሲሉ ክርአ እዩ ዝድለ። ምስጢራዊ ትርጉሙ ግን ካልእ እዩ። በቲ ኢሳይያስ ንርእሶም ከይበልዖም ዘለዎም ናይ ገዛእ ርእሶም ፍርሒ ወይ ከኣ ክቱር ነብሰ ፍትወት፣ እንተወሓደ ድማ ስልጣን ኢሳይያስ ከይተርፎም ዘለዎም ክቱር ስስዕቲ እዩ ዝገልጽ። ስለዚ ብግብሪ ክርአ ኸሎ፣ ኣብቲ ተዋስኦ ህዝቢ ድሕረ ባይታ፣ ዋና ተዓዛቢ ናይቲ ድራማ ኸኣ ኢሳይያስ እዩ።
ልክዕ ከምናይቶም ብጸርፊ እንድኦም ዘይቀሰኑ ኣቦ፣ ብማእሰርቲ ወዶም ከይደቀሱ ዝሓደሩ፣ ኣብ መወዳእትኡ ብጓሂ ወዶም ዝሞቱ ኣቦ፣ ኣብኡ ናይቲ ምእንቲ ስልጣን ኣብ ትሕቲ ኢሳይያስ ዘይተምበርከኸ፣ ፍልይ ዝበለ ባህርያት ዘርኣየ ተባዕ ተጋዳላይ ቢተወደድ ኣብርሃ እዮም። ንሶም ወዶም ከፍትሑ፣ ምስ ኩሎም ‘ቶም ክገብሩ ይኽእሉ እዮም ዝበሉዎም ሰበስልጣን፣ ምስ ኢሳይያስ ከይተረፈ ከምዝተዘራረቡ ይጥቀስ። ኢሳይያስን ጉጅሊኡን ኢዶም ኣይስኣኑ ግን፣ ቢተወደድ፣ ነቶም ካብ ገድሊ “ይኣቱ ደኾን” ኢሎም ዝተጸበዩዎ ‘ሞ ኣብ እዋን ናጽነት፣ ማእሰርቱ ብጓሂ ዝቐተሎም ኣብኡ ክቐብር ‘ኳ ዕድል ኣይረኸበን።
እዚ ኣብነት ጥራይ እዩ፣ ኩሉ መዳያዊ ክብርታት ኤርትራውያን ተባሕጕጉ። ፍርሒ ጽዩን ዝነበረ ጅግንነት ዕሽነት ተቖጺሩ፣ ስስዐ ክዑብ ዝነበረ በለጽ ልቦና ተባሂሉ። ከም’ቲ ናይ ዕዳጋ ዕግርግር ንሰራቒ ይጥዕሞ ዝብሃል፣ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ንሕብረተሰብና ከም ድላዪ ክገዝኦ መታን ኣብ ስነኣእሙሮኣዊ ቀውሲ ኣእትዩዎ። ንጸለይቲ ቆረብቲ ኣብ ማሕዩር ኣእትዩ፣ ንርእሱ ኣብ ሻምሩክ ኣረቂ ክጭልጥ፣ ዓሻክሩ ኸኣ “ናይ ኣያይ፣ ወይ ክጥዕም እናበሉ ደድሕሪኡ ከርማሕ ክብሉ 20 ዓመታት ንሕብረተሰብና ኣቖንቍኖሞ። ኣብ መወዳእታ፣ እቲ ስርዓት ብወግዓዊ ስጉምታቱ ኮነ ባይታ-ባይታ ንሕበረተስብና ኩርኳሕ ኮይኑ ምቕሳን ስለዝኸልኦ፣ ኣብ እዋን ናጽነት ኤርትራዊ ካብ ስደት ናብ ሃገሩ ኣብ ክንዲ ዝኣቱ፣ ካብ ናይ መግዛእቲ ብዝኽፍእ ናህሪ ናብ ስደት ተበቲኑ። እቲ ስግንጢራት ብዙሕ እዩ።
ልዕሊ ኹሉ ርእሰተኣማንነት፣ ሞራል ህዝብና ተጎዲኡ። ገና ሃገር ከይረኸብና፣ “ኤርትራ ጥራይ ነጻ ነውጽኣያ እምበር ሲንጋፖር ክንገብርና ኢና” ንብል ዝነበርና፣ ሎሚ ድሕሪ 20 ዓመት፣ ሶማል ከይትኾነና ከብድና ሓቝፍና ንሓድር ኣለና። እዚ ንገዛእ ርእሱ፣ እቲ ውልቀመላኺ መታን ዕጫ ሶማል ፈሪሕና ኣብ ግዝኣቱ ክንምብርከኽ ዝመሃዞ፣ ምስ ኣረቂ ሓዊሱ ዝጎስዖ ዘረባ እዩ። ክንድ’ቲ ናብ ስኽራን ዝመላለሶ፣ ኣዝዩ ስለዝደጋገሞ ድማ ኣብ ኣእምሮና ሰሪጹ።
ኢሳይያስ ንህዝቢ ኤርትራ ከልምስ ዘይገበሮ ክፋእ የልቦን። ነተን ህዝብና ዘዝጸልአን ተግባራት እናሓረየ፣ ከይፈተወ ከምዝውዕለን ገይሩዎ። ለመና ንኣብነት ኣብ ሕብረተሰብና ቅቡል ኣይኮነን። ኢሳይያስ ግን፣ ነቲ ብስእነት ዓቕለን ዝጸበበን ገለ ጽጉማት ብኽንደይ ነግፈረግ ዝኣትዋኦ ዝነበራ ተግባር ናብ ሰብ ካራባታ ኣሰጋጊሩዎ። ናብ ስራሕ ክወፍሩ ዝግብኦም ወራዙት ሰብኡት ብንግሆኡ ምእንቲ ሓሙሽተ ፍረ ባኒ ምስ ቆልዑ ከምዝስርዑ ገይሩዎም። ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ጽግዕተኛ መንግስቲ፣ ለማኒ ቐይሩዎ።
ኣንቱም ሰባት፣ ነዚ መራሕ ስኽራንን ኣመንዝራነትን፣ መቛሒ ካህናትን መሻይኽን ዝኾነ፣ ዘኽታማትን ደቂ ስዉኣትን ዘባህረረ፣ ንግዲ ሰባት ዘሳዕረረ፣ ጀጋኑ ኣብ ክንዲ ዝሽልም ዘድንን፣ ሃብታማት ኣብ ክንዲ ዘተባብዕ ዘለምን፣ ሬሳ ዝግዝት ሰብኣይ ከመይ ኢልኩም ኢኹም፣ ኣብ ክንዲ “በርኔንተ”፣ “ፕረዚደንተ” ትብሉዎ? ንሱ ኣብ ኤርትራ ህዝባዊ ምርጫ ዘይፈቕደሉ ምኽንያት ‘ኮ፣ “እዚ ህዝቢ’ዚ ገና ኣጸቢቑ ኣይተዘረገን፣ ተረፍ ክብርታት ኣለዉዎ፣ ስለዚ ክመርጸኒ ኣይክእልን ‘ዩ” ኢሉ ስለዝጠራጠር እዩ። እምበር፣ “ተዓዊተ ‘ለኹ፣ እቶም ንሕና ንሱ፣ ንሱ ንሕና ዝብሉ በዚሖም ኣለዉ” ኢሉ እንተዝተኣማመን ‘ሲ ንምርጫ ክንድ’ዚ ኣይምፈርሓን። “እዚ ህዝቢ ‘ዚ ኣብ ትሕተይ እንተዘይተምበርኪኹ ከም ሶማል ዕግርግር ከእትወሉ እየ” እናበለ ፈኸራ ምጅማሩ ኸኣ፣ ህዝቢ ነብሱ ክፈልጥ ጀሚሩ ከምዘሎ ተገንዚቡ፣ ቅብጸት ተሰሚዑዎ ምህላዉ እዩ ዝምስክር።
ስለ’ዚ ንሕና ኤርትራውያን፣ ነቲ ክብርታትና ካብ ምብላል ሓሊፉ፣ ብተናጽለን ብጅምላን ዝቐዝፈና ዘሎ እኩይ፣ ዲል ዝኸልኦ ጥበብ ኣዋዲድና ክንገጥሞ፣ ሃገርናን ህዝብናን ካብ መዓቱ ከነድሕን ብህጹጽ ክንለዓል ኣለና። ውልቀነብስና ከነትርፍ፣ በብውልቅና ክንረብሕ ክንብል ብሓባር ንጠፍእ ኣለና። ኣብ ክንድኡ፣ ንሓባራዊ ዓወት ስሙር ቃልሲ ብህጹጽ የድልየና ‘ሎ።
ቅዱምን ድሑርን ደኣ ኴንና፣ ምናልባት ‘ውን ሕንፋጡ ዘይተረድኣና ይኸውን ‘ምበር፣ ኣጽፋር ምልኪ ዘይፋሕጨሮ ኤርትራዊ ልቢ የለን። ናይቲ ዝተኣስረን ዝሓቐቐን ‘ሞ ንበይኑ ይጽናሕ። ኤርትራዊ መንእሰይ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ዘይውዳእ ጊላነት ተቖሪኑ፣ ተጋዳላይ ነበር፣ ከም ወዲ ውሻጠ መንግስቲ እናተሓምየ ተሻቝጡ፣ ኣዴታት ኣቦታት ብዕለታዊ መርድእ ግዳያት ባሕርን ምድረበዳን ዝኾኑ ደቆም ኣብ ዘይውዳእ ብኽያት ይነብሩ ‘ለዉ። ኣብ ስደት ዘለዉ ኸኣ፣ ንዝነፈጸ ሓዎም ከህድኡ፣ ንዝተጨውየት ሓብቶም ከድሕኑ፣ ንዝተቐዝፈ ዘመድ መስደዲ ሬሳ ከዋጽኡ ድኽነት ውሒጡዎም ኣሎ። እሞ፣ ነዚ ጠንቂ ናይዚ ኩሉ ሕሰም ዝኾነ ግፍዐኛ ሓቢርካ ካብ ምጽራጉ ዝዓግተና ደኣ እንታይ እዩ?
በዚ ብ 3 ጥቅምቲ ኣብ ላምፐዱዛ ዝወደቐና 357 ኤርትራውያን ዜጋታትና ዘጥፍአ ትራጀዲ ዘይጓሃየን ዘይሓዘንን ዶ ኣለና እዩ። እቲ ትማሊ ናብ ፖርት ሱዳን ገይሹ፣ ምስ በሽር ኣብ ፈንጠዝያ ፈስቲቫል ዝወዓለ ኢሳይያስ ግን፣ ፎርቶ ኣስመራ ዓቐበት ኮይናቶ፣ ኣብ ብዓቲ ተሓቢኡ፣ ብትሕቲ መልሓሱ “ንዓይ ዝገደፉ እንቋዕ ዝተቐዘፉ” እናበለ ብኤርትራዊ ትንፋስ ከላግጽ ከምዝቐነየ ‘ሞ መን ይርስዖ።
ከም ብሂል ሕብረተሰብና፣ ዳስ ምትካል ጸላኢኻን ፈታዊኻን ከተለሊ ይሕግዝ ‘ዩ። እንተኾነ ኢሳይያስ ግብሩ ስለዝፈልጥ ዳስ ሓዘን ክንተክል ‘ውን ኣይደለየናን። ህዝቢ ኤርትራ ግን ዳስ ከይተኸለ ብዓል ደሙ ፈሊጡ ‘ሎ።
ኣብዚ እዋን’ዚ፣ ብፍላይ ድሕሪ ሓደጋ ላምፐዲዛ፣ ህዝብና ንብዓት ሕድሕዱ እናተደራረዘ፣ “ዋእ፣ እንታይ ኢና ንገብር ዘለና፣ ስለምንታይ ሓቢርና ጸገምና ዘይንፈትሕ” ዝብል ድምጽታት የዐሚሩ ‘ሎ። ካብቶም ብህይወት ዘለና፣ እቶም ኣብ ገምገም ባሕሪ ዝተቐዝፉ ሸዊት ኤርትራ ዝያዳ ዓው ኢሎም ክንሰምር ይጽውዑና ኣለዉ ማለት እዩ። ስምረት፣ ዓወት ኣብ ምቅልጣፍ፣ ክብርታትና ኣብ ምምላስ፣ መሰልና ኣብ ምሕላው ኣቋራጭ ምዃና ክንፈልጥ፣ ህይወት 357 ኤርትራውያን ክሳብ ንኸፍል ዘጸቢ ‘ኳ እንተዘይነበረና፣ ጽላለ ኢሳይያስ ለኪሙና ምጽንሑ ተገንዚብና፣ ጥዕና ሃሰስ ምባልና ንገዛእ ርእሱ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት እዩ። ኢሳይያስን ምልካዊ ስርዓቱን ክሳብ ዝርገጹ ኸኣ ስጉምትና ክቕጽል ኣለዎ። እግርና መሊእና ናብ ለውጢ ክንምርሽ ኣለና።
ኣብ ከምዚ ኩነታት ክስመረሉ ዝግባእ መትከላት፣ እዚ ኣብ ባይታ ዝካየድ ዘሎ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ ሃገርን ህዝብን ካብ ዕንወት ንምድሓን፣ ማዕረማዕሪኡ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ ለውጢ ንምምጻእ ዝዓለመ ጉዕዞ ሓርነት ምዃኑ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ሃገር ከይትወድቕ እናተኸላኸልካ ውድቀት ምልካዊ ስርዓት ኢሳይያስ ናይ ምርግጋጽ ዕማም እዩ። እቲ ኢሳይያስ ኣብ እዋን ናጽነት፣ ዕብለላ ስልጣን ንምርግጋጽ ዝፈጸሞ ንኤርትራውያን ብፖለቲካዊ ኣረኣእያኦምን ወገኖምን ናይ ምንጽጻል ገበን ከይድገም ከኣ ውሕስነት ምግባር የድሊ። ኣብቲ ስርዓት ከገልግል ዝጸንሐ ከይተርፈ፣ ህዝብን ሃገርን ንምድሓን ቅሩብነት ዘርአየ ዜጋ፣ “ኣበይ ጸኒሕካ” ዘይኮነ “እንቋዕ ብደሓን መጻእካ” ክበሃል ኣለዎ። ብፍላይ እቶም ኣብ ወጻኢ ንለውጢ ዝንቀሳቐሱ ኤርትራውያን ብናይ ሓባር ስራሕን ልዝብን ምትእምማን ከማዕብሉ ብልቢ እንተጽዒሮም፣ ነታ ኣብ ኤርትራ ክትህሉ ዝብህጉዋ ስንይቲ ኤርትራ ኣብ ዘዘለዉዎ ከተማን ሃገርን ክምስርቱዋ እንተኽኢሎም፣ ኣብ ኤርትራ ምትካላ ኣይከጸግሞምን እዩ። እቲ ሶማል እናጠቐስካ ዝደጋገም ዘሎ ስግኣት ከኣ ፈጺሙ ባይታ ኣይክህልዎን እዩ። ሃየ ደኣ ነታ ኣብ ጥሪ ብብስራት ዝፋወነትና ዓመት 2013 ኣብ ታሕሳስ ታሪኽ ሰሪሕና ነፋንዋ።
ዝኸበርካ ኣማኑኤል ውሃ ዘበለ ቁም ነገር ጥራይ ዝመልኦ ጽሑፍ ኢዩ። የቐንየለይ። እቲ ኣነ ክብሎ ዝደሊ ስኣን ኣኻእሎ ዝተርፈኒ ስለዝበልካለይ የቐንየለይ ከማኻ ድማ ይብዝሑ ይብል። ኣብ ግዜ ጉያ ጉያ ንናይ ቀደም ዛየር ናይ ሎሚ ድማ ዲሞክራስያዊት ሪፓፕሊክ ኮንጎ በርኔንተ ስለምንታይ ንላውረን ካቢላ ከም ዝሕግዝ ተሓቲቱ ክምልስ እንከሎ “ኣብ ኮንጎ ዝኾነ ይኹን ኣካል ይምጻእ ካብ ሞብቱ ሰሰሴኮ ዘይሓይሽ የሎን” ኢሉ ኢሎሞ። እዚ እንታይ ኢዩ ዘረድኣና እንተ ኢልና እታ ዓዲ ኣብ’ቲ ዝኸፍአ ደረጃ ናይ ክፋእ በጺሓ ኣላ ማለት ኢዩ። ሃገርና ኤርትራ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ኣብ ግዜ በርኔንተ ኣብ ታሪኻ ርእያቶ ዘይትፈልጥ ውርደት ርእያ ህዝባ ድማ ተሸካም ማእለያ ዘይብሉ ሓሳረ መከራ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ጥራይ መዓስ ኮይኑ ኣነ ዝሞትኩላ ሳዕሪ ኣይትብቆላ በለ ኣድጊ ከም ዝብሃል በርኔንተ ኣነ እንተዘየለኹ ኤርትራ ሶማል ክትከውን ኢያ ኢዩ ዝብለና ዘሎ። ሰብ ሓንሳብ ይኣምን፡ ሓንሳብ ድማ ይጋገ፡ ከምኡ ኢሉ ኣብ ሸንኮለል ኣይነብርን ኢዩ። ካብ’ዚ ንላዕሊ ብበርኔንተ እንተታሊልና ንሕና ህያው እስትንፋስ ዘሎና ፍጡራት ዘይኮና ኣእማን ምዃና ክንኣምን ጥራይ ኢዩ ዘሎና። ተዛሪብካ ወይ ጺሕፍካ እንታይ ኣምጻእካ እንድዩ፡ ኣብ’ዚ ግዜ’ዚ ተሪፋትና ዘላ ሓንቲ ነገር ኢያ። ንሳ ድማ ኣነጻር በርኔንተን ጉጅልኡን ተሲእካ ኩነታት ሃገርን ህዝብን ካብ’ዚ በጺሕዎ ዘሎ ናይ ጥፍኣት መወዳእታ ምድሓን ኢዩ። ብኸመይ ንዝብል ድማ ከም’ዚ ሓውና ኣማኑኤል ኢልዎ ዘሎ ምስማር ኢዩ። እወ ዕምሪ ናይ’ዚ እከይ ጉጅለ ንምሕጻርን ነታ ናይ መወዳእታ ናይ ሬስኦም ሳንዱቕ መስማር ንምስማር ምስማር። ሎሚ ኣንጻር በርኔንተን ጉጅልኡን ዘይሰመረ እንዳርኣየ ከም ዝዓወረ ንበል። ልክዕ ከም’ዚ በርኔንተ ብዛዕባ ኮንጎ ዝበሎ ሎሚ ዝኾነ ኣብ ኤርትራ ዝመጽእ ኣካል ካብ በርኔንተ ዘይሓይሽ ኣይኮነን። ስለ’ዚ ኣሕዋት ተመስሪሑ ንዝውሃበን ናይ ብዓል በርኔንተ ናይ ምፍልላይ ቁንቁኛ ነስተውዕለሉ ግዳያት ናቱ ድማ ኣይንኹን። እዚ ተላዒሉ ዘሎ ዝሰመረ ናይ መንእሰያት ሓይሊ ስምረት ነጎልብቶ። ዓያሱ ኣይንኹን። ነቲ ብዓል በርኔንተ ዝህቡና ፈላላይን ኣስናፍን ምኽንያቶም ኣይንቀበሎ ጥራይ ዘይኮነ ብግርህነት ከይፈለጥና ናብ መፈንጥርኦም ኣይንእቶ። ንዝመጽእ ባህርያዊ ኣበር ዘይብሉ ጌጋታት ድማ ኣብ ውሽጡ ኰንና ድኣ ንፍትሓዮ እንበር ከምዞም ገለ ስሱዓት ውልቀ ምእኩላት ውሑዳት ኣይንኹን። ጎርሓት ምዃን ይግብኣና። ቃልሲ ኣብ ጉዕዝኡ ኢዩ እንዳጸረየን እንዳተበላልሐን ዝኸይድ እንበር ገና ከይጀመረ ውሃ ዘበለ ክኸውን ምጽባይ የውሃነት ኢዩ። እቲ ናይ መወዳእታ ውጽኢቱ እንታይ ክኸውን ንበል። ንረብሓ ህዝቢ ክኸውን ምዃኑ ነረጋግጽ እምበር ካብ እገለ ኣውራጃ ካብ እገለ ሃይማኖት እንዳበልና ኣይንጎናደብ ጥራይ ዘይኮነ ናብ መፈንጠራ ብዓል በርኔንተ ኣይንእቶ። ቀደሙስ ቃልሲ ኤርትራ እኮ ብቂ መታሕት ኢዩ ተጀሚሩ ወዲ ከበሳ ድማ ስዒቡ።
“እቲ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ እናተወራረሰ ዝመጽአ፣ ሕውነትን ምትሕልላይን፣ ትግሃትን ርሂጸ በላዕነትን፣ ጸሎትን ፈሪሃ እዝግኣቢሄርን ዝነበሮ ኤርትራዊ ያታዊ ክብርታት፣ ኣብዘን ዝሓለፋ 20 ዓመታት ጉልበት”
ኤርትራዊ ምስ ጎረባብቱ ብስኒትን ብፍቕርን ኣብ ምክእኣልን ምትሕልላይን መሰረት ዝገበረ ዝምድና ኣብ ክንዲ ምፍጣር “ንስኻ ኤርትራዊ ፍሉይ ኢኻ” ጎረባብትኻ ዘይሰልጠኑ ትሑታት ህዝቢ’ዮም” ምባል ዘሕፍር ብድዐ’ምበር ስልጣነ ወይ ምዕባለ ኣይኮነን። ስም ከባቢያዊ ዓዲ ከምጸርፊ ንቋንቋ ካልእ ህዝቢ ምንሻው ኤርትራዊ ባህሊ ኣይመስለንን። ንትግራዋይ ዓጋመ ስለዝበልዎ ዝጸረፍዎ ዝመስሎም በዚ ከኣ ዕግበት ዝስምዖም ምስ ዝዕዘብ ከም ኤርትራዊ ኣነ ከክንድኦም እሓፍር።
ሓቂ ንምዝራብ ተጋሩ ዓጋመ ስለዝተባህሉ ክብሮምን መንነቶም ኣይቕንጠጥን ብመንነቶም ዝኾርዑ ህዝቢ ስለዝኾኑ ብቋንቆኦም ኣይሓፍሩን ኣይስከፉን። ነቲ ምዕቡል ባህሎም ዓቂቦም ንቅድሚት ይሕምበቡ ስለዘለዉ ንሶም ኣበይ ኣለዉ ንሕና ኣበይ ኣለና ኢልና ንገዛእ ርእስና ንሕተት። ኣነ ብኢትዮጵያውያን ቅኑዕ መንፈሳዊ ቅንኢ ሓዲሩኒ ብፍላይ በቶም ኤርትራዊ ጽባቐ ዘይፈልጡ ከም ንዑቓት ዝረኣዩ ተጋሩ ሎሚ ናበይ ገጾም ይግስግሱ ከምዘለዉ እንተ ነሰተውዕል ንገዛእ ርእስና ምነዓቕና።
ባህሎምን መንነቶምን ዓቂቦም ኣብ ትምህርቲ ብፍልጠት ሃገር ንምቕያር ኣብቲ ዝነበረ ታሪኻዊ ስልጣነ ሓድሽን ምዕቡልን ለውጥን ብልጽግናን ንምርግጋጽ ምስ ግዜ ይጓየዩ ኣለዉ። ኣብዛ እንነብረላ ዓለም ልዕሊ ድኽነት ጸላኢ የብልናን ኢሎም ኵናት ምስ ድኽነት ገጢሞም ንዕኡ ክስዕሩ ኣብ ግጥም ኣለዉ። ንሕና ‘ኸ ኣብ መወዳእታ ዘይብሉ ግዱድ ዕስክርና፡ ስደት፡ ጥምየትን ዓጸቦን ተሸሚምና ካብ ምውታት ንላዕሊ ካብ ህልዋት ንታሕቲ ኴንና ግዜና ብኸንቱ ነጥፍእ ኣለና።
ውድ ቤተሰቦች - በመላ ካውንቲ በመመዝገቢያ እድገት ምክንያት ኤ.ፒ.ኤስ በ ‹2018› እና ለአንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤቶች የድንበር ሂደት በ 2020 ውስጥ እንደገና ያሳልፋል ፡፡ የ 2018 ሂደት. ቤተሰቦች ከ […] ጋር ወቅታዊ መሆን ይፈልጋሉ
ውድ ቤተሰቦች ፣ ለ 2018-2019 የትምህርት ዓመት ሁሉንም ወደ ትምህርት ቤት ሲመለሱ በደስታ መቀበል እፈልጋለሁ! ለቅድመ-ኬ ላሉ ተማሪዎች እና ከአንደኛ እስከ አምስት ኛ ክፍል ያሉ የመምህራን ምደባ ከእኛ ጋር የእንኳን ደህና መጣችሁ የመልሶ ደብዳቤን መቀበል ነበረብዎት ፡፡ የመዋለ ሕፃናት ተማሪዎች ለክፍሎች የተመደቡ ሲሆን የመማሪያ ዝርዝሮች በአዳራሾች ውስጥ ይለጠፋሉ […]
ውድ ቤተሰቦች ፣ ለአዲሱ ዓመት መዘጋጀታችን በጣም ደስተኞች ነን! አዳዲስ ሰራተኞችን ለመቀበል እና ሁሉንም ተማሪዎቻችንን በደስታ ለመቀበል ስንዘጋጅ ብዙ አስደሳች ነገሮች አሉ! የመጫወቻ ስፍራችንን ለማሻሻል ስራው ሁላችንም በጣም ደስተኞች ነን! የሚሰሩ እና የሚሞክሩ መሐንዲሶች ነበሩ […]
ክረምቱ በጥሩ ሁኔታ እየተከናወነ ነው ፣ የበጋ ትምህርት ለመክፈት በዝግጅት ላይ ነን ፣ እናም ለመውደቅ እና ለት / ቤት እንደገና ለመክፈት ነገሮችን ለማዘጋጀት እየሰራን ነው። እ.ኤ.አ. ከሐምሌ መጀመሪያ ጀምሮ ልክ እንደዛሬው ከ Barrett የአንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ሰራተኞቻችን ጋር ተዛማጅነት ያላቸውን ዝመናዎች ለማጋራት እፈልጋለሁ።
እቲ ያቖብ ገብረመድህን ዝተባህለ ኤርትራዊ ደጋፊ ህግደፍ፣ በቲ ቅድሚ 4 ኣዋርሕ፣ ኣብ ልዕሊ ጋዜጠኛ ኣማኑኤል ኢያስኡኡ ዝፈጸሞ ገበን፣ ንክልተ ዓመታት ኣብ መዝገብ ዝጸንሐ ናይ ማእሰርቲ መጠንቀቕታን 600 ፓውንድ ካሕሳን ክኸፍል ተፈሪዱ።
እቲ ንድሕነት ቆልዑን ህዝቢን ኣብ ግምት ዘየእተወ ዝተባህለ ደጋፊ ህግደፍ ያቖብ ገብረ መድህን፣ ንሓደ ወርሒ፣ ኣብ ሰዓታት ናይ ምሸት ክሳብ ወጋሕታ ካብ ገዝኡ ከይወጽእን ምንቅስቓሳቱ ዝከታተል መሳርሒ ክእሰረሉን ምዃኑ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ።
ያቆብ ገብረመድህን ኣብ 2018’ውን ኣብ ለንደን ኣብ ልዕሊ ዝነበር ደቡብ ኣፍሪቃዊ ጋዜጠኛ፣ ንመንግስቲ ኤርትራ ዝነቕፍ ዓንቐጻት ብምርግሑ ተመሳሳሊ መጥቃዕቲ ኣካይድሉ ምንባሩ ይዝከር።
ዋው የዛሬው የ ሀዋሳ ከ ነማ እና የ ዳሽን ቢራ ጨዋታ ውጤት አናዶኛል በጨዋታው ሀዋሳ ከነማ ጥሩ የ ግብ እድሎችን ቢፈጠርም ነገረ ግን ሳይጠቀምባቸው ከዛም አልፎ አቻ መውጣታቸው ቅር አሰኝቶኛል ፡፡ ነገር ግን ፍርዳወቅ ጎል ካስገባ በኋላ ለ ሙልዬ ያ ለውን ክብር ያሳየበት መንገድ ተመችቶኛል ፡፡እንዲሁም ደሞ ዳሽኖችንም ላሳዮት ጨዋታ በጣም አደንቃቸዋለሁ ፡ ደ አርባምንጭ ከ ወራጅ ቀጠና ሙሉ ለሙሉ መውጣት ደስ ብሎኛል ፡ አንጋፋው ኤሌክትሪክ ጨ 1990 ጀምሮ ፕሪሚየር ሊጉውጥ በ መቆየት እንዲሁም ሻምፒዮን በመሆን ጭምር ለ ፕሪምየር ሊጉ ውበት ከመሆንም በላይ ድንቅ ድንቅ ተጫዋቾችን አፍርተዋል ፡የዛሬ አመት በመጨረሻው ጫወታ ሀዋሳ ከነማን 6 ለ 0 አሸነሸፈው በ ሊጉ መቆየታቸውን አረጋግጠዋል ዘንድሮ ደሞ በመጨረሻው ጨዋታ ንግድ ባንክን አሸንፈው ከ መውረድ እንደሚተርፋ አልጠራጠርም ፡፡ ሲዳማ ቡና ደግሞ ዳሽን በ ማሸነፍ በ ክብር ወደ ሱፐር ሊግ ይሸኛቸዋል ድል ለ ኤሌትሪክ!!!!!!!©
አርባምንጭ ከነማ ከመዉረድ በመትረፉ በጣም ደስስስ ብሎኛል።የከነማ የስራ ሀላፊዎችም ለቀጣይ ከእንዲህ አይነት አደጋ ክለቡን ለማትረፍ በጊዜ ልመካከሩና የመፍትሄ እርምጃዎችንም በጊዜ እንድወስዱ የተሰጠ ተጨማሪ ሰኣት አድርጌ እወስዳለሁኝ።በቀጣይ አመት ለዋንጫ የሚፎካከር ከነማን እጠብቃለሁኝ።የሶከር ኢትዮጵያ ዘጋቢን በጣም አደንቅሀለሁ።በርታ።የኢትዮጵያ አምላክ ይባርክህ!!!
ኣብ ከንስት ላብ (Kunstlab) ቆልዑን መንእሰይን ክእለቶም ክረኽቡ ክክእሉን ሓድሽ ክእለታት ብትሕቲ ሰብ ሞያ ጥበበኛታት መምርሒ ኮይኖም ይመሓሩ፡፡ ተኸታታሊ ስልጠናታት ወይ ወርክሾፓት ብተፈላለዩ ዘርፋት ይዳለው ንኣብነት፡ ሙዚቃ ፣ ሳዕስዒት ፣ ቲያትር ፣ ዝራዓዩ ጠበባት ፣ ናይ ዘረባ ቃላት ፣ ፊልምን ፎቶግራፊን፡፡ ሕድሕድ ፕሮጀክት ኣብ ጥበብ መስርሒ ቦታ ብምርዒት ይዛዘም፡፡
ኣብ ኩሎም ናይ ኤዜሲስ ስራሕትታት ኣብንሰርሓሉ ሙዚቃ ቁልፊ መማላእቲ እዩ፡፡ሰሙናዊ ናይ ሙዚቃ ትምህርቲ ፣ ውረክሾፕ ፣ ሙዚቃዊ ምርዒታትን ብሄራዊ ናይ ሙዚቃ ፕሮጀክታት እነዳልው ኢና፡፡
ፍሉይ ናይ ጥበብ ፕሮጀክታት ን ንዕሽተይ ቆልዑን ን ስድራታቶም ክነዳልው ኢና ምእንቲ ብሓባር ታሪኻት ወይ ዛንታታት ንክፈጥሩ ፣ ናይ ሓጎስ እዋን ክጋረሑ ወይ ብሓባር ከህልፉን ኣብ ኣውንታዊ ናይ ስድራ ተመክሮታት ከበርክቱ፡፡
ኔስት ብጥንቃቐ ዝተቐረፀ ውሑስ ቦታ እዩ ፣ ቆልዑ ብጥበባዊ ንጥፈታት ዝሳተፍሉ ብ ዝተረጋግአን ብዝፈልጥዎ ጋንታ ዝሕገዝ እዩ፡፡ናይ ኔስት ንጥፈታት ብሰሙና ን ሓሙሽተ መዓልቲ ክፉት እዮም ስለዚ ኣብ መደበኛ ቭሮልጅክሂድ ፕሮግራም ውሳኸ ይኾን፡፡
ካብ ሓደ ናብ ካሊእ ዝግበር ናይ ተሞክሮታት ምምሕሓርን ፤ ሓደ ን ካልእ ምትብባዕን ፍልጠት ምግራሕን ናይ ስራሕና ጽሬትን ጽልዋን ከምዘመሓያይሾ እንኣምን፡፡ብዚ ምክንያት እውን ኩሎም ናይ ቭሮልጅክሂድ ትካል ሰራሕተኛታትን ፈቓደኛታትን ንክሕወሱ ወይ ንክሳተፉ ይዕደሙን ናይ ቭሮልጅክሂድ ቤት ትምሕርቲ ስልጠናታት ከጠዓዕሙ ወይ ክርበሑ ይግበር፡፡
ንግድን ሊያጋጥሙ የሚችሉ ችግሮችን የሚጠቁም ዓለም አቀፍ ተቋም፥ በያዝነዉ ዓመት 2016 አሸባሪነት፥ ሙስና፣ በፍትሃዊ ፍርድ ስርፃት ጉድለትና በመጪዉ አጠቃላይ ምርጫ ምክንያት የኬንያ ንግድ ችግሮች ሊገጥሙት እንደሚችል ገለጸ።
2001 እዋኑ እዋን ውራ ውራ ህግደፋውያን እዩ ዝነበረ። በዚ ግዜዚ ህግደፍ ንመላእ ሃገር ኣብ ትሕቲ ቁጽጽሩ ኣብ ዘእትወሉ ዝነበረ ግዜ ንቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ድማ ሕንፈት ኣይገበረላን።
ካብ መወዳእታ 1990ታት ኣትሒዙ ብፍላይ ኣብ ዓዲ – ቐይሕ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ቅዱስ ምካኤል ዝምዕብል ዝነበረ ብኣባ ጽገ ናይ ሎሚ ድማ ኣቡነ ሉቃስ ዝምራሕ ዝነበረ ትምህርቲ ሰንበት ብስም ስብከተ ጸረ መናፍቅነትን ተሃድሶን ከምኡ’ውን ንድሕነት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስትያንን ብዝብል ጉልባብ ብብዝሒ ክስበኽን ጀሚሩ።
ብሳላ ጻዕሪ ኣቡነ ሉቃስ ኣብ ዓዲ-ቐይሕ ትምህርቲ ሰንበት ኣዝዩ ማዕቢሉ እዩ። ብፍላይ ካብ 1998 ክሳብ 2002 ዘሎ እዋን ብዙሓት በላሕቲ መናእሰያት በቲ ኣብ ትምህርቲ ሰንበት ዝወሃብ ዝነበረ ትምህርቲ ተሳሕቦም ብብዝሒ ሓደስቲ ዲያቆናት ክፈርዩ ዕድል ረኺቦም።
እዞም መንእሰያት ኣዝዩ ስሩዕ ዝኾነ ትምህርታዊ ምክትታልን ካልእ ሓገዛትን ይግበረሎም ስለዝነበረ ብመንጽሩ ውን ብብዝሒ ናብ ዩኒቨርስቲ ኣስመራን ካልኦት ላዕለዎት ትካላት ትምህርትን ስለዝተጸንበሩ ነቲ ኣብ ዓዲ ቀይሕ ዝተማህርዎ ትምህርቲ መናፍቅነትን ምክትታል ትምህርቲ ሰንበትን ከም ዘለዎ ሒዞሞ ተዘርጊሖም።
ብፍላይ እቶም ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርስቲ ዝተጸንበሩ ብኣካድያማዊ ትምህርቲ’ውን ከም ኣርኣያ(mentors) ስለዝተወስዱ ንብዙሓት ሓደስቲ መንእሰያት ኣብነት ብምዃን ትምህርቲ ሰንበት ዝያዳ ተቐባልነት ኣብ ምርካብን ብኡ መጠን ድማ ኣብ ምስፍሕፋሕ ዝለዓለ ተራ ተጻዊቶም።
ኣብ 2001 ብዘጋጠመ ፖለቲካዊ ነውጺ ህግደፍ ብሃይማኖታውያን መራሕቲ ውን ንህዝቢ ምቁፃር ዝበለጸን ዝቐለለን ስለዝነበረ ንትምህርቲ ሰንበት ከተባብዕ ተራእዩ። ነቲ ድሕሪ ናጽነት ዘስፋሕፍሕ ዝነበረ ሓድሽ ሃይማኖት ጰንጠ ቆስጠ ድማ ናይ ኣመሪካ መሳርሒ እዩ ብምባል በቶም ትምህርቲ ጸረ-መናፍቅነት ዝሰልጠኑ መንእሰያት ተጻብኦትታት ክወርዶም ጀሚሩ።
ህግደፍ ድማ ነዚ ዕድል ተጠቒሙ እዞም ብኣስተምህሮ መናፍቅነት ዝሰልጠኑ ዲያቆናት ጸረ መናፍቅነት ዝያዳ ስብከቶም ከስፋሕፍሑን ኣንጻር ተኸተልቲ እምነት ጴንጥን ካልኦት ንትምህርቲ ጸረ-መናፍቅነት ዘይድግፉን ኣመንቲ ኦርቶዶክሳዊት ቤተ-ክርስትያን ኤርትራ ደው ክብሉን ኣተባቢዑ። እዚ ጥራሕ ከይኣክል ንኣቡነ ሉቃስ ናብ ኣስመራ ብምምጻእ ዝያዳ ሓይሊ ክህልዎም ብምግባር ንቤት ጽሕፈት ሲኖዶስ ክቆጻጸርዎ ተጌሩ። በዚ መሰረት ድማ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስያን ኤርትራ ብሓድሽ ትምህርቲ ክትህነጽ ጀሚራ።
እታ ኣብ ልዕሊ ካልኦት እምነታትን ሓደስቲ ትምህርትን ጽቡቕ ተጻዋርነት ዝነበራ ቤተ ክርስትያን ኣብ ትሕቲ ጽልዋ ኣቡነ ሉቃስ ብምውዳቕ ንትምህርቲ ሰንበት ዝያዳ ከስፋሕፍሕ ብምግባር ንተኸተልቲ ጰንጠ ይኹኑ ካልኦት ሰዓብቲ ክርስትና ኣብ ትሕቲ ፍጹም ራዕድን ምክትታልን ከምዝወርዱ ብምግባር ኣደዳ ስለያዊ ዕንደራ ህግደፍ ክኾና ዕድል ከፊቶም።
ህግደፍ ድማ ነዚ ዕድል ብምጥቓም ብዙሓት ኣመንትን መራሕቲ ቤተ ክራትያናትን ክኣስር ተራእዩ። ነቶም ኣብ ትምህርቲ ሰንበት ነዊሕ ተመክሮ ዝነበሮም ሰበኽቲ ድማ ግዳይ ማእሰርቲ ክኾኑ ግዜ ኣይወሰደን። ንኣብነት ከም በዓል ዶር. ቀሹ ፍጹም ዝኣመሰሉ ካብ ግዜ ደርግ ኣትሒዞም ኣባላት ትምህርቲ ሰንበት ዝነበሩን ኣብ ምህናጽ ኤርትራዊት ተዋህዲ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ዓቢ ተራ ዝተጻወቱን እንሆ ካብ 2004 ኣትሒዞም ኣብ ትሕቲ ሞቚሕ ህግደፍ ይነብሩ።
ኣብ ኣስመራ ጥቓ ቤተ-ክርስትያን እንዳ ማርያም ዝነበረ ማእከል ጴንጠ ብምውራር ድማ ኣብቲ ማእከል ዝነበረ መጽሓፍትን መሳርሒ ሙዛቃን ከም ዝቃጸል ጌሮም። ብምቕጻል ድማ ኣብ ኣስመራ ብብዝሒ ተዘርጊሑ ዝነበረ ማእከላት ከም ልሙድ ኣጸዋውዓ ድማ Church እናፈተሹን ኣብኡ ክግልገሉ ንዝጸንሕዎም ኣመንቲ እናኣከላበቱን ምስ፡ፖሊስን ኣባላት ጸጥታ ብምትሕብባር ድማ ከም ዝዕጾ ኣብ ምግባርን ዓቢ ተራ ተጻዊቶም። ኣብዘን ማእከላት ዝግልገሉ ዝነበሩ ምእመናን ድማ ኣደዳ ምእሳርን መግረፍትን ክኾኑ ጀሚሮም። ኣብዚ ግዜዚ ካብ 2500 ክሳብ 3000 ኣመንቲ ብሰንኪ እምበቶም ኣብ ትሕቲ እስርቤት ይርከቡም
ኣቡነ ሉቃስ ትምህርቱ ንምስፍሕፋሕ እቶም ኣብ ዓዲ ቐይሕ ዝሰልጠኑ መንእሰያት ዲያቆናት ዝያዳ ሓይሊ ከም ዝህልዎም እዩ ጌሩ። ነቶም ኣብ ኣስመራ ዩኒቨርስቲ ዝነበሩ ድማ ዝያዳ ንጥፈታቶም ከሐይሉን ኣብ ምሉእ ኤርትራ ትምህቲ ሰንበት ከስፋሕፍሑን ዝያዳ ምትብባዕ ጌርሎም። በዚ መሰረት ድማ ካብ 2001 ክሳብ 2005 ዝነበረ እዋን ትምህርቲ ሰንበት ዝያዳ እናስፋሕፍሐን ቤተ-ክርስትያናት ጴንጠቆስጠ ድማ ምሉእ ብምሉእ ከም ዝዕጾ ኮይኑ።
ኣብ 2006 ንፓትርያሪል ኣቡነ ኣንጠንዮስ ካብ መንበረ ጵጵስና ኣብ ምውራድን ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ከም ዝወርዱ ኣብ ምግባርን ድማ ኣቡነ ሉቃስ ዝለዓለ ኢድ ተጻዊቶም።
ኣብዚ ግዜዚ ኣቡነ ሉቃስ ፍጹም እምባ ገነነ ባህርያት ብምሓዝ ንቤተ-ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ብዘይ ርእሰ-ሊቃነ ጳጳሳት ተሪፋ ኣብ ደገ ድማ ፍርቃ ኣብ ኢትዮጵያዊት ኦርቶዶክሳዊት ቤተ ክርስትያን ተመቒላ ፍርቃ ድማ ምስ ኮፕቲክ ተዋህዶ ኣለክሳንድርያ(ግብጺ) ተማዕቊባ ብፍጹም ዘኽቲማ ትርከብ። እታ ኣብ ኣስመራ ዘላ ቤተ-ክርስትያን ድማ ብዘይ ኣቦ ዘኽቲማ እንሆ ምስ ኢትዮጵያዊት ተዋህዶ ቤተ-ክርስትያን ንምጽንባር ትሸባሸብ ኣላ።
ኣባ ሉቃስ – እቲ ሰባኺ ጸረ-መናፍቅነት – ኣብ ልዕሊ ኤርትራዊት ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ፍጹም ዝኽትምና ኣኸቲሉ ጥራሕ ዘይኮነ ንህዝበ ክርስትያን ኤርትራ’ውን ጓሳ ዘይብሉ ብምግባር እንሆ ፋሕ-ፋሕ ከም ዝብል ጌርዎም ኣብ ፈቐድኡ ቤተ-ክርስትያናት ክበኣሱን ዋጭ-ዋጭ ክብሉን ክስተት ዳግማይ ባቢሎን ኣብታ ቅድስቲ ቤተ ክርስትያንን ወሪዱ ይርከቡ።
እታ ኣብ ኣመሪካ እትርከብ ቤተ-ክርስያን ተዋህዶ ኤርትራ ኣብዚ ግዜዚ ምስ ግብጻዊት ቤተ-ክርስትያን እናተሓባበረት ንፓትርያሪክ ኣቡነ ኣንጠንዮስ ዳግማይ ኣብ መንበረ ስልጣኖም ክምለሱ ይቃለሱ ኣለዉ። ይኹን ደኣምበር እታ ነብሳ ክኢላ ክትመሓደር ጀሚራ ዝነበረት ቤተ ክርስትያን ዳግማይ ናብ ግብጻዊት ቤተክርስትያን ተመሊሳ ክትርኢ እንከለኻ የጉህየካ። እዚ ድማ ግብጺ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ብተዘዋዋሪ ትገዝእ ምህላዋ እዩ ዘመልክት። ካብ መንፈሳዊ ሓርነት ናብ መንፈሳዊ መግዛእቲ ዝተመለስና የመልክት። ዘይምስምማዕ ናብ መግዛእቲ እዩ ዝመልሰካ።
በዚ ኮይኑ በቲ ቤተ ክርስትያን ተዋህዶ ኤርትራ ኣብ ዕንወት ትርከብ። ፍርቂ ጎና ምስ ግብጺ – ፍርቂ ጎና ድማ ምስ ኢትዮጵያ ኮይና ድማ ኣብ ኣስመራ ስማዊ ቤት ጽሕፈት ሲኖዶስ ሒዛ ብዘይ ፓትርያርክ ኣብ ጸልማት ትርከብ ኣላ። ነዛ ቤተ ክርስትያን ከይ ትመቓቐል ድማ ናይ ኩላትና ሓላፍነት እዩ እሞ ንሓድነታን ንክብሪ ኤርትራውነታን ደው ክንብል በዚ ኣጋጣሚ ይጽውዕ።
- አሁን ወደ ከፍተኛው ችግር የመግቢያ መንደርደርያ ላይ ነን፤ “ፒክ” ወደሚባለው ከፍተኛ ችግር በምን ያህል ፍጥነት ይደርሳል? - ማህበረሰቡም መንግስትም የሚወስደውን እርምጃ ከመቼውም ጊዜ በላይ ማጥበቅ ያለብን ጊዜ ላይ ነን - ሰኔ መጨረሻ ድረስ ስርጭቱ እየጨመረ እንደሚመጣ ተገምቷል፤ ከፍተኛ አደጋ…
- አዲስ አበባ ውስጥ በማህበረሰብ ደረጃ ስርጭት እንዳለ በእርግጠኝነት መናገር ይቻላል እንዴት? - ሳንዘናጋ ከተጠነቀቅን በቫይረሱ የሚያዙ ሰዎችን ቁጥር እንቀንሳለን፤ መዘናጋቱ ከቀጠለስ? … ከዚያም የባሰ ብዙ ሰዎች ይጠቃሉ - በሀዘንም በደስታም ሰዎች እንደቀድሞው ሰላም ነው ብለው ከተገናኙ የአብነት አካባቢ ሁኔታ…
በዚህ ሳምንት ለየት ያለች ማስታወሻ መጻፍ አሰብኩ፡፡ ዛሬ (ቅዳሜ) ወይም ነገ (ዕሑድ) የሮመዳን ፆም ፍቺ በዓል ይከበራል፡፡ ይህ በዓል በሙስሊሞች ዘንድ “የረመዳን ፆም ፍቺ በዓል” (ኢደል ፊጥር) በመባል ይታወቃል፡፡ በዓረብኛ “ዒድ” ማለት “በዓል” ማለት ነው፡፡በእስልምና ሃይማኖት በየዓመቱ ሦስት በዓላት ይከበራሉ፡፡…
የኦቦ ዳውድ “ሰበር ዜና!”ኦቦ ዳውድ ኢብሳ በአርትስ ቲቪ በነበራቸው ቆይታ ለኢትዮጵያ የአሃዳዊና ፌዴራላዊ ቅይጥ አወቃቀር ይሻላል የሚል ሐሳብ ሰነዘሩ!! “ሰበር ዜና!” “ዩኬን ውሰደው አሁን፤ ዩናይትድ ኪንግደም፤ ዌልስ፤ አየርላንድ፤ ስኮትላንድ እና ዋናኛው ኢንግላንድ፡፡ ይሔ ነው ዩኬን የፈጠረው፤ ፌዴሬሽን ነው፡፡ መንግስታት ናቸው…
ወርኀ ግንቦትን ስንፈክር አንደኛ የግንቦት ስያሜ ምንነት፣ ሁለተኛ ግንቦትን ልዩ የሚያደርጉ ቀዬአዊ፣ ሀገራዊ፣ አሕጉራዊና ዓለማቀፋዊ በረከተ-መርገማትን በወፍ በረር እንቃኛለን፡፡ ግንቦት የሚለው ወርኀ ስም ገነበ ከሚለው ግሥ የወጣ ሲሆን ግንብን፣ ቤትን፣ ጎጆን የማቆም፣ የማነጽና የመገንባት ሂደት ገላጭ ነው፡፡ እንዲሁም ግንብን፣ አጥርን…
“ ኢድ በዓል የም ሥጋና፣ የምሕረት፣ የይቅርታ፣ የሥነ ምግባራ ዊ ድል አድራ ጊነት ቀን ነው። የመልካም ውጤትና የብሩህ ግኝቶች ቀን ነው።--” የረመዳን ጾምከእስልምና ሃይማኖት መሠረታዊ ሕግጋት ውስጥ ከፍተኛ ደረጃና የላቀ ከበሬታ ያለው የረመዳን ወር ጾም ነው። ጾሙ በሙስሊሙ ኅብረተሰብ ዘንድ…
ቅቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ የት ነው ሃገርህ...አንት እኮ ሃገራችን ብለህ አፍህን ሞልተህ መናገር መብት የለህም...አንተ ሃግርህ ያው ያለህበት ስፍራ ነው...ሙኽታርን ወያኔና ሃይሌ ገብረሰላሴ ነው ለዚህ ያበቁት...ያው እንደለማድህ ጥልቅ ብለህ እኔ ባላማክረው ኖሮ ለዚህ አይበቃም ማለት ታሰባለህ...በሌላ በኩል ደግሞ ራሴን አሰበላላሁ ብለህ ትሰጋለህ...እንዲያልፍልህ አንደ አቋም ይኑርህ !!!!
ቅቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ካለፉት ሰርአቶች በባርነት ተጠምቀህ ይኸው ለዛሬ በቅተሃል...ያ ወርሰህ ካንተ ጋር የቆየው ባርያነት አሁንም የሚሰራ አይምሰለህ...ርሳው ዘመኑ ተለውጧል...በወያኔ ነጻ ወጥተሃል...እንኳን ደሰ ያለህ !!!!
የደቡብ አፍሪካ ዘረኛ አፓርታይድ የስፖርት ጨዋታን ለነጮቹ ብቻ ያደርግ ነበር፡፡ያን ዘረኘነትን የሚቃወሙትን ፖሊሶቹ ይደበድቡ እንደነበረው የወያኔ ፖሊስ በመቀሌ ከተማ የወያኔ ባሪያ አንሆንም ያሉ አማሮችን ዘረኛ ትግረዎች በመደገፍ ያደረገው የግፍ ስራ በጀርመን ራድዮ የተዘገበው እነሆ፡-
ቅቅቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ከዶንኪው የወረስካቸው ብዙ ነገሮች አሉ ደቡብ አፍሪካ ጥቁሮች ከነጮች ጋር መጫወተ አይፈቀድላቸውም ነበር ታዲያ አማራው መቀሌ እንዳይጫወት መች ተከለከለ ወይሰ ግጭት ሲፈጠር ለመጀመሪያ ጊዜ ነው የምትሰማው...አንተ እኮ የዶንኪው ጏደኛ ሳትሆን የዶንኪው ዘመድ ሳትሆን አይቀርም !!!
እሰፋ ማሩ wrote: የደቡብ አፍሪካ ዘረኛ አፓርታይድ የስፖርት ጨዋታን ለነጮቹ ብቻ ያደርግ ነበር፡፡ያን ዘረኘነትን የሚቃወሙትን ፖሊሶቹ ይደበድቡ እንደነበረው የወያኔ ፖሊስ በመቀሌ ከተማ የወያኔ ባሪያ አንሆንም ያሉ አማሮችን ዘረኛ ትግረዎች በመደገፍ ያደረገው የግፍ ስራ በጀርመን ራድዮ የተዘገበው እነሆ፡-
ቅቅቅቅቅ....አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ የመጣልህን ለጥፍ ብሎ አጋንንትህ ያዘዘህ ትመሰላለህ...ለመሆኑ ያንተ አጋንንት እንግሊዘኛም ይችላል..ከኢትዮጵያ ለመውጣ እንደዘምናችሁ አይምስለህ...ወያኔ ለሁሉም እኩል መብት ሰጥቷል ባንዳዎች ከኢትዮጵያ ለመሸሸና ለመውጣት እስፖርተኛ መሆን የለባቸውም...እስፖርት ለፓሰፖርት የሚባለበት ዘመን በጊዚአችሁ ቀረ...ዘመኑ በወያኔ ተሻሸሎ ሁሉም እኩል ሆኗል !!!!
ቅቅቅቅቅቅቅቅ.....ፋራው አሰፋ ማሩ የዶንኪው ጏደኛ ለሃገራቸው ባሪያ ካልሆኑ ለማን እንዲሆኑ ነው የምታሰበው....ከችሎታህ በላይ የሆነ ጨዋታ ከመጫወትህ በፊት የእስፖርተኞቹን ብሄር ለምን ሳታውቅ እንደልማድህ ታሾከሸካለህ !!!
ኣብ ሽወደን ዑቕባ ሓቲትካ ኣብ ዘለኻሉ ግዜ ብቝጠባ ከመይ ጌርካ ነብስኻ ከም ትኽእል ኣብዞም ገጻት ሓበሬታ ኣሎ። ብዛዕባ ሕሳብ ባንኽ ምኽፋት እውን ኣብዚ ብዝያዳ ከተንብብ ትኽእል ኢኻ።
ኣብ ሽወደን ሓታቲ ዑቕባ ኣብ ዘለኻሉ ግዜ ስራሕ ምስራሕ ወይ ናትካ ትካል ንምኽፋት ዕድላት ክህሉ ይኽእል እዩ። ኣብ ሽወደን ንምስራሕ ዘዳልወካ ብዙሕ መገድታት እውን ክህሉ ይኽእል እዩ።
አንዳንድ ሴቶች ክኒኑን ከወሰዱ በኋላ አሁንም እርጉዝ ከሆኑ ቀዶ ጥገና ሕክምና ማድረግ ያስፈልጋቸዋል፡፡ አስታውሱ! ሙሉ በሙሉ ፅንስን የማያቁርጥ የሚደረግ ሕክምና በአለም ዙሪያ ይገኛል፡፡ እርስዎ በአገርዎ ውስጥ ውርጃ በሕግ የተገደበ ቢሆንም እንኳ ይህንን አገልግሎት የማግኘት መብት አልዎት፡፡
መርፌ ዓይናማ ናት ባለ ስለት [ግን] ችግሩ የፊቷን እንጂ የሚከተላትን አታይም፡፡ እናም ጨርቅ ላይ እሷ አለፍኩ ብላ የክርና የገመድ መዓት ታስገባበታለች፡፡ የእኛ ሀገር አንዳንድ የማኅበራዊ ሚዲያ ጦማሪዎችም ልክ እንደ መርፌዋ ናቸው፡፡ እነርሱ ሀገር በሚወጋ መርፌያቸው እየወጉን ሲጓዙ እንደ ክር አያሌዎች መድረሻቸውን ሳይጠይቁ ይከተሏቸዋል፡፡ ድረ ገጻቸውን የሚያነብላቸው ተከታታይና ደጋፊ ማብዛታቸውን እንጂ ሀገርና ሕዝብ ላይ እየተከሉ ያሉትን አደጋ፣ እየረጩት ያለውን መርዝ ሊያዩት አልቻሉም፡፡
ባለፉት ጥቂት ወራት ሀገራችን ያስመዘገበቻቸውን የድል ስኬቶች በመዘርዘርና ከእርሱም ትይዩ የገባችበትን የፖለቲካ ቀውስ ለእናንተ በማስታወስ ጊዜአችሁን ማባከን ኣይገባም፡፡ አሁን ያለው ትልቁ ቁም ነገር ከዚህ ከገባንበት አሳሳቢ ቀውስ ራሳችንንም፣ ሀገራችንንም እንዴት እናውጣት የሚለው ነው፡፡ ሁለት የገመድ ጽንፎችን ይዘው የቆሙ ኃያላን በሚያደርጉት ጉተታ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን አደገኛ ውጥረት ውስጥ የከተቱበት ወቅት ላይ እንገኛለን፡፡ ልበ ሥውር ሆኖ ግራና ቀኝን በጥሞና ማስተዋል በተሳነው ጽንፈኛ ቡድን የሀገራችን አየር ምድሯ ሰላምና ተስፋን ከመተንፈስ ይልቅ የስጋትና የውድመት ደመናን አርግዞ የመከራ ዶፉን ሊጥል ከአናታችን በላይ መጣሁ መጣሁ ይላል፡፡ መካረር እዚህም እዚያም በርትቷል፡፡ ተፈጥሮ ነውና የተወጠረና የተካረረ ጉዳይ ቆይቶ መበጠሱ አይቀርም፡፡ የማን ቤት ጠፍቶ ፣የማን ሊበጅ ፣ ያውሬ መፈንጫ ይሆናል እንጂ፣ የሚለው የሽፍቶች ፈሊጥ እንጂ የሰላማዊ ዜጎች መመሪያ አይደለም፡፡
በእውነት ኢትዮጵያዊነት የሚፈተንበት ወቅት እየመጣ ነው፡፡ ማንም ጣፋጭ ዘርና ፍሬ ነኝ ብሎ ሊኮራና ሊመጻደቅ የሚችለው የግንዱ ሥር እስካለ ብቻ ነው፡፡ የግንዱን ሥር ቆርጦና ነቅሎ በቅርንጫፉና በዘሩ መኩራት የሞኝ ጨዋታ ይሆናል፡፡
በውስጣችን አንጠፍጥፈን ያላወጣነው ዐቅም፣ ያልተጠቀምንበት ችሎታ ካለ፣ እርሱን ኢትዮጵያን ለማዳንና ለመገንባት እንጂ በማኅበራዊ ሚዲያ ዐውደ ውጊያ ሀገር ለማተራመስ ልናውለው አይገባንም ነበር፡፡ ሥልጣኔ ሕዝብን በዕውቀት መክበብ እንጂ በሐሰት መረጃ ማጨናነቅ አይደለም፡፡ ሊሆንም አይችልም፡፡ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን ኃላፊነታቸው ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያውያንን መታደግ ነው፡፡ በጣም ጥቂት ለሆኑና ጊዚያዊ ጥቅም ለሚያስገኙ የፖለቲካ ቡድንተኞች አለበለዚያም የማኅበራዊ ሚዲያ ተከታይና ደጋፊን ማስደሰትና ማስፈንደቅ አይደለም፡፡ ኢትዮጵያዊነት ለኢትዮጵያ መሥራት፣ ኢትዮጵያን ማስደሰት እንጂ ኢትዮጵያን በሐሰት መረጃዎች ማሸበር አይደለም፡፡ ሊሆንም አይገባም፡፡ በዘመናት ውስጥ የሀገራችንን ህልውና የሚፈታተኑ አያሌ ፈተናዎች ገጥመውን ያውቃሉ፡፡ ነገራችን ቀጥኖ የሚበጠስ የሚመስልበትም ጊዜ ታልፏል፡፡ ኢትዮጵያ ግን ምንም ብትቀጥን ጠጅ ናት በእንግዳ ደራሽ በውኃ ፈሳሽ የምትፈርስ አይደለችም፡፡
በማኅበራዊ ሚዲያ በጣም የበዙ የሐሰት መረጃዎች ይተላለፋሉ፡፡ ሐሰት ጮኾ ስለተነገረ፣ ጎልቶ ስለተጻፈ፣ በብዙ ሰዎች ስለ ተደገፈ ወይም በታዋቂ ሰዎች ስለተወራ እውነት አይሆንም፡፡ ኢትዮጵያ ግን የዘላለም እውነት ነች፡፡ በሐሰት ዜናም ሆነ በአሉባልታ የማትፈርስ ጽኑዕ መሠረት ያላት እውነት ናት፡፡ ታሪክ ወለል አድርጎ እንደሚያረጋግጥልን ሐሳውያን እንጂ ኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን ከንቱ ሆነው አያውቁም፡፡ ኢትዮጵያ የጋራ ቤታችን እንጂ ለአንዱ እሥር ቤት ለሌላው ቤት አይደለችም፡፡ እገሌ የዚህ ወይም የዚያ ማኅበረሰብ አባል ስለሆነ በተለየ መልክ ተጠቃሚ ወይም ተጎጂ መሆን አለበት ብሎ የሚያስብ ካለ እርሱ የምናሳክመው እንጂ የምንከተለው አይደለም፡፡ የትም እንወለድ፣ የየትኛውም ብሔር አባል እንሁን፣ ኢትዮጵያ ሁላችንንም በእኩልነት ማገልገል አለባት፡፡ ይህ፣ አቋማችን ነበር፤ አሁንም በጽኑ እናምንበታለን፡፡ ኢትዮጵያ በልጆቿ ጥረት ታፍራ፣ ተከብራና በልጽጋ ለዘላለም ትኑር!” ፈጣሪ ኢትዮጵያንና ሕዝቦቿን ይባርክ! መጋቢት 10፣ 2011 ዓ.ም
እንደዚች አይነቱን ነው ያ ኮሎኒያሊስት ጀርመን፣ “ኤርትራውያን ገና እኛ ሳንነግራቸው የምንፈልገውን ያውቃሉ፣ ሳንጠይቃቸውም ደግሞ ያስተገብሩታል፣ አንተ ግን አፍንጫህን የነፋህ ኢትዮጵያዊ (የኮሎኒያሊስቶችን ፍላጎት ገና ሳይነገርህ አስቀድመህ በፍጥነት የማታስተገብር) ምን ይሉሃል” ብሎ ያለኝ! ለነገሩ ግን ብቻ ትንሽ ጊዜ ፈጀ እንጂ፣ ግን አሁንስ ከውስልትና በስተቀር ህይወት የሚባል ነገር እንደሌላቸው ኮሎኒያሊስቱ ጀርመንም ደርሶበታል፣ Gott sei Dank!
በድርቅ ምክንያት ከሀረርጌ ተፈናቅለው ሆሮ ጉዱሩ ዞን ሀሙሩ ወረዳ የሰፈሩ ቪኦኤ ያነጋገራቸው ተፈናቃዮች ድጋፍ ቢደረግልንም ችግራችንን በዘላቂነት የሚፈታ ምቹ የግብርና መሬት እንዲሰጠን እንፈልጋለን አሉ::
የዞኑ ኮሙኒኬሽን ጉዳዮች ፅህፈት ቤት ኃላፊ ቅሬታው ተገቢ መሆኑን ገልፀው በዞኑ ሌላ ምቹ ቦታ ተፈልጎ እንዲሰፍሩ አልያም ሌላ ቦታ እንዲሄዱ አቅጣጫ ተቀምጧል ሲሉ ለቪኦኤ ገልፀዋል::
ምዕራፍ 6፡ ህንጸት መንግስትን ልምዓት ሃገርን፣ ነቲ ኣብ ግዝኣተ-ሕጊ ዚተመርኰሰ ‘ሰረት ናይ ቍጠባዊ ዕቤት፡ማሕበራዊ ስኒትን ግስጋሰን’ ዘንጽፍ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ንምህናጽ ዚተኣትወ ፈለማዊ መብጽዓ ናይታ ሓዳስ ሃገር ትገልጽ። ነቲ ደሞክራስያዊ መትከላት፡ ሰብኣዊ መሰላትን በርጌሳዊ ናጽነታትን ዘኽብር ቅዋማዊ ፖለቲካዊ ስርዓት ንምምስራት ዚተኣትወ ቃል ተመጕስ።
ብተወሳኺ፡ እታ ምዕራፍ፡ ነቲ ኣብ ውሽጢ ዕስራ ዓመት ‘ዘመናዊ፡ ብስነኪነት ዚደንፍዐ፡ብኣህጕራዊ ደረጃ ዚወዳደር ቍጠባ’ ንምህዳስን ንምምዕባልን ‘ደረጃ መነባብሮን ዓይነት ህይወትን ህዝቢ ኤርትራ’ ንምምሕያሽን ዚነበረ ተስፋ ትገልጽ። ብዝያዳ ዝርዝራዊ መንገዲ ድማ፡ ካብ ናጽነት ኣትሒዙ፣ ነቲ ኣሃዱኣዊት፡ ዓለማዊት፡ ስምርቲ፡ ደሞክራስያዊትን ማዕባሊትን ሃገር ናይ ምምስራት ፕሮጀክት ትግምግም፣ ነቲ እዉጅ ሜላታትን ክዉን ተግባራትን ናይ መንግስቲ ኤርትራ ተነጻጽር።
የኢትዮጵያ የምግብና መድኃኒት ባለስልጣን በ2012 በጀት ዓመት የመጀመሪያ ሩብ ዓመት በመግቢያና መዉጫ ኬላዎች ላይ በምግብና መድኃኒት ምርቶች ባደረገዉ የቁጥጥር ስራዎች የተመዘገቡ ዉጤቶችን ይፋ ተደረገ፡፡
የኢትዮጵያ የምግብና መድኃኒት ባለስልጣን በ2012 በጀት ዓመት የመጀመሪያ ሩብ ዓመት በመግቢያና መዉጫ ኬላዎች ላይ በምግብና መድኃኒት ምርቶች ባደረገዉ የቁጥጥር ስራዎች የተመዘገቡ ዉጤቶችን ይፋ ተደረገ፡፡ በ23 የምግብ ዓይነቶች ላይ ከውጭ ወደ ሀገር ውስጥ ሲገቡ ፤ በቁጥር ወደ 208 ናሙናዎች በዚህ ሶስት ወር የጥራት ምርመራ የተደረገላቸው ሲሆን 195 የምግብ ዓይነቶች መስፈርቱን ሟሟላት ሲችሉ 13 ናሙና የሀገሪቷን…
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: በቴፒ አዳዲስ የመከላከያ የደንብ ልብሶች በግለሰብ ቤት ተደብቆ ተገኝቷል። የደቡብ ክልል ልዩ ኃይል በነዋሪዎች ላይ ግፍ እየፈፀመ ነው።ትምህርት ቤቶች እስካሁን አልተከፈቱም።የፌድራል ሰራዊት ካልገባ አዲስ ግጭት ሊያገረሽ ነው።
በአያን ፍሌሚን የስለላ ድርሰቶች ላይ ተመስርተው ከተሰረቱት የጄምስ ቦንድ ፊልሞች ሁሉ የላቀ ነው ተብሎ አድናቆት የተቸረው “ስካይፎል”፤ ፊልም ተመልካቾችን ለማርካት በመቻሉ ገበያ ቀንቶታል። በእንግሊዝ የስለላ ተቋም ውስጥ፣ “007” የሚል የሚስጥር ስም የተሰጠው ጄምስ ቦንድን በመወከል ዳንኤል ክሬግ የተወነበት ይሄው ፊልም፤ በአስር ቀናት ውስጥ 670 ሚሊዮን ዶላር በማስገባት ከሌሎቹ የጄምስ ቦንድ ፊልሞች ብልጫ አስመዝግቧል።
በኮንሶ አካባቢ የመሬት አቀማመጥ ላይ ያተኮረው የሁለት ሳምንት ፎቶ አውደርእይ በመጪው ማክሰኞ ይከፈታል አምስት ኪሎ በሚገኘው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቤተመዘክር የሚካሄደውን አውደርእይ በመተባበር ያዘጋጁት የአውሮፓ ሕብረት ኮሚሽን እና የባህልና ቱሪዝም ሚኒስቴር ናቸው፡፡
አዲስ አበባ ከተማ የተመሰረተችበትን 125ኛ አመት በማስመልከት ተከጋጅቶ በነበረው እየታዩ ያሉ ትያትሮች ውድድር የተመረጡ ትያትሮች ልዩ ሽልማት ተሰጣቸው፡፡ ዋፋ ኮሙኒኬሽን ባስተባበረው ውድድር የተሳተፉት ስምንት ትያትሮች “ምርጥ” በመባል በተለያዩ ዘርፎች ተወዳድረው ተሸልመዋል፡፡በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ከትናንት ወዲያ ማታ በተደረገው የሽልማት ሥነ ሥርዓት በምርጥ የተውኔት ፅሁፍ የኃይሉ ፀጋዬ “ቤተሰቡ” አንደኛ፣ የዘካርያስ ብርሃኑ “የበዓል እንግዶች” ሁለተኛ፣ የአለልኝ መኳንንት “የፍቅር ካቴና” ሦስተኛ ሆነው 125ኛ አመቱን የሚያንፀባርቅ የወርቅ፣ የብርና እና የነሀስ ሜዳሊያ ተሸልመዋል፡፡ በምርጥ አዘጋጅ የዳግማዊ አይሳ ቤተሰቡ፣ የዘውዱ አበጋዝ “የበአል እንግዶች” ሁለተኛ፣ የገነት አጥላው ዝግጅት የሆነው “ጓደኛሞቹ” ሦስተኛ ሆነው ተሸልመዋል፡፡
ዘነበ ተስፋዬ (ዲንጐ) ፅፎ ያዘጋጀው “ግራና ቀኝ” ትያትር ዛሬ እንደሚመረቅ ጥሩ አየሁ ፕሮሞሽን እና ጀዋሬ ፕሮዳክሽን አስታወቁ፡፡ ዛሬ ከቀኑ 8 ሰዓት በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ትያትርና ባህል አዳራሽ በሚመረቀው ትያትር ገነት ንጋቱ፣ አስቴር በዳኔ፣ ዘነበ ተስፋዬ፣ ትንሳኤ ብርሃነ፣ ሜሮን ፋንቱ፣ አሳምነው ዘነበ፣ እና ምስራቅ ወርቁ ይተውናሉ፡፡
በአንጋፋው ገጣሚ እና ፀሐፌ ተውኔት አያልነህ ሙላቱ የተዘጋጁትን 2400 ገፆች ያሉዋቸው “ከድጡ ወደ ማጡ” እና “ወይ አንቺ ሐገር” ሁለት የግጥም መፃሕፍት ባለፈው ማክሰኞ ምሽት በሂልተን ተመረቁ፡፡ “ወይ አንቺ ሀገር” ከ1963 እስከ 1967 የተዘጋጁ የግዛተ አፄ ግጥሞች የተካተቱበት ሲሆን “ከድጡ ወደ ማጡ” ከ1967-1983 የተፃፉ የግዛተ ደርግ ግጥሞች ናቸው፡፡ አያልነህ ከግጥም ሥራዎቹ ባሻገር በ”ሾተላይ”፣ “ድሀ አደግ”፣ “በጋሜ መቅረት”፣ “መንታ እናት” እና ሌሎችም ትያትሮቹ እንዲሁም ባሳተማቸው አስር መፃህፍት ይታወቃል፡፡