Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
መስፍን ወደ ሀገራቸው እንደተመለሱ ሥራ የጀመሩት በካርታና ጂኦግራፊ ኢኒስቲቲዩት ነበር፤ የሥራው ሁናቴ ስልላተመቻቸው ወደ አ.አ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ተዛውረው ማስተማር ጀመሩ፡፡ 1950ዎቹ ሀገሪቱ በለውጥ አየር የምትናጥበት፣ ዩኒቨርሲቲውም የንፋሱ ማዕበል የሚቀሰቀስበት ሆነ፡፡ በታሕሳስ 1953 ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ወደ ብራዚል መሄዳቸውን ተከትሎ የተሞከረው መንግሥት ግልበጣ በክቡር ዘበኛ ቢከሽፍም የፖለቲካ ጡዘቱን ግን በእጀጉ አጋለው፡፡ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች የመፈንቅለ መንግሥት ሙከራውን ደግፈው ሠልፍ ሲወጡ፣ መስፍን ወ/ማርያም የተማሪዎቹን ትዕይንት በመቀላቀል በቀጥታ ፖለቲካዊ ተሳትፎ ያደረጉበት የመጀመሪያ ኹነት ሆኖ ይመዝገብ እንጂ ከዚያ ቀደምም በተለያዩ እንቅስቃሴዎች ተሳትፈዋል፡፡
በ1951 በትግራይ ኃይለኛ ረሀብ ገብቶ፣ ሕዝብ በችጋር በጅምላ ያልቅ ነበር፡፡ የረሀቡ መከሰት ለንጉሠ ነገሥቱ ባይደርስም ለትግራይ መኳንንት እና ለሌሎች ባለሥልጣናት ግን ድብቅ አልነበረም፡፡ መስፍን ወ/ማርያም ገና የ29 ዓመት ወጣት ነበሩ፡፡ ወጣቱ መስፍን በትግራይ ረሀብ ገብቶ ሰዎች በችጋር እያለቁ መሆኑን ከአንድ ባለጸጋ ወይዘሮ ይሰማሉ፡፡ ጉዳዩን እንደሰሙ በራሳቸው ወጪ አዲግራት ድረስ ሄደው ችግሩን ከተመለከቱ በኋላ ሕዝብ እንዲያውቅና እርዳታ መሰብሰብ እንዲቻል ጽሁፍ አዘጋጅተው ለጋዜጣ ይልካሉ፡፡ ጽሁፉን በጋዜጣ ማውጣት ስላልተቻለ በእንደራሴዎች በኩል ለፓርላማ ለማቅረብ ሞከሩ፡፡ ይሕም አልተቻለም፡፡ በሚያውቋቸው ባለሥልጣናት በኩል ነገሩ መፍትሔ እንዲገኝለት ቢጥሩም አልተሳካም፡፡
በመጨረሻ ተፈሪ መኮንን ት/ቤት አብሯቸው የተማረውና የጃንሆይ ልዩ ጸሐፊ ሆኖ የሚያገለግል ወዳጃቸውን አግኝተው በሥፍራው ተገኝተው ያነሱትን የረሀብተኞቹን ሠቆቃ የሚያሳይ ሁለት ፎቶግራፍና ደብዳቤ ለጃንሆይ እንዲሰጥላቸው ይጠይቃሉ፡፡ ወዳጃቸውም መልዕክቱን ለጃንሆይ ያደርሳል፡፡ ጃንሆይ መልዕክቱ እንደደረሳቸው ለተጎጂው ሕዝብ እርዳታ በአስቸኳይ እንዲሰጥና ወጣቱ መስፍንም የኮሚቴ አባል ሆኖ እርዳታ እንዲያከፋፍል አዘዙ፡፡
በ1964/65 ዓም ችጋር ለሁለተኛ ጊዜ በተለይ በወሎ ብዙ ሕዝብ መፍጀት ጀመረ፡፡ ይሄኛውም እንደ 1951 የትግራይ ረሀብ ሁሉ ከንጉሱና ከሕዝቡ ይደበቃል፡፡ መስፍን በድጋሚ የሕዝቡን ሠቆቃ ለማየት ብርታት አጡ፡፡ እናም ሁኔታውን ለባልደረቦቻቸው (ጌታቸው ኃይሌ፣ አብርሀም ደሞዝ እና ሌሎችም) ካስረዱ በኋላ፣ በሥፍራው ተገኝተው ሰቆቃውን በፎቶግራፎችና በመቅረጸ ድምጽ ቀርጸው እንዲያመጡላቸው ያደርጋሉ፡፡ በዚህ ጊዜ ፕ/ር መስፍን እንደ 1951ዱ የትግራይ ችጋር በየባለሥልጣናቱ ደጃፍ ደጅ አልጠኑም፡፡
በቀጥታ በዩኒቨርሲቲው ቅጥር ግቢ ባለው ቢሮአቸው ውስጥ አውደ ርዕይ (ኤግዚቢሽን) አዘጋጅተው የረሀብተኞቹን ፎቶና የጣር ድምጽ ለተማሪዎችና ለዩኒቨርሲቲው ማሕበረሰብ አቀረቡት፡፡ ተማሪዎች ሌሊቱን አምጸው አደሩ፡፡ በዚህ መልክ የወሎ ረሀብ ለመጀመሪያ ጊዜ ለኢትዮጵያ ሕዝብና ለዓለም ተጋለጠ፡፡ የለውጥ አየሩም ይበልጥ እንዲግም ያደረገ ክስተት ሆኖ አለፈ፡፡
የተማሪዎች አመጽ በተቀጣጠለበት በ1964 መስፍን ከበረከት ኃብተሥላሴ (ፕ/ር) ጋር በመሆን የወንጂ ስኳር፣ የምድር ባቡር እና ቃጫ ፋብሪካ ሠራተኛ ተወካዮችን በምስጢር በማሰባሰብ በህቡዕ የኢትዮጵያ ሠራተኞች ማሕበርን ለመመስረት ማደራጀት ያዙ፡፡
ጓደኛቸው በረከት ምስጢሩን ለመንግሥት አሳልፈው በመስጠታቸው መስፍን ወልደማርያም ከዩኒቨርሲቲው ተነስተው በዕድገት ሠበብ “የጊሚራ አውራጃ ገዢ” ተብለው ግዞት ቢላኩም ብዙም ሳይቆዩ ተመልሰዋል፡፡
በ1965 ዓ.ም የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ተማሪዎች በአፍሪካ አዳራሽ “ገጠሪቱ ኢትዮጵያ” በሚል ርዕስ ባዘጋጁት ውይይት በተጋባዥነት የተገኙት ፕሮፌሰር መስፍን ባደረጉት ንግግር “…በኢትዮጵያ ኃላፊነቱ ያልተወሰነ የአክስዮን ማሕበር እንጂ መንግሥት የለም” ማለታቸው እንደገና መንግሥት ጥርስ ውስጥ አስገባቸው፡፡ ይሕን ንግግራቸውን ተከትሎ የጊምቢ አውራጃ አስተዳዳሪነት ተሹመዋል በሚል ከአዲስአበባ እንዲርቁ ተወሰነባቸው፡፡ ትዕዛዙን ለመቀበል አሻፈረኝ በማለታቸው “የንጉሠ ነገሥቱን ትዕዛዝ ባለመቀበል” በሚል ክስ 3ኛ ፖሊስ ጣቢያ ታስረው ከተለቀቁ በኋላ ወደ ሥፍራው ሔደዋል፡፡ በጊምቢ ሹመታቸው ብዙም ሳይቆዩ የንጉሡን ሥልጣን የነቀነቀው አብዮት በመጋጋሉ መስፍን ወደ አዲስ መበባ ተመለሱ፡፡
ቀዳማዊ ኃይለሥላሴ ከሥልጣን ከመውረዳቸው አስቀድሞ “በሥልጣን ባልገዋል፣ ረሀቡ እንዲሸሸግ አድርገዋል” የተባሉ ባለሥልጣናትን ጉዳይ የሚፈትሽ “መርማሪ ኮሚሲዮን” በአዋጅ ተቋቋመ፡፡ 15 አባላት ያሉት ኮሚቴም በንጉሱ ፊት ቃለ መሐላ ፈጸመ፡፡ መስፍን ወልደማርያም የኮሚቴው ሊቀ መንበር ሆነው በአባላቱ ተመረጡ፡፡
ለ60ዎቹ የቀ/ኃ/ሥ መንግሥት ባለሥልጣናት ግድያ ፕሮፌሰር መስፍንና መርማሪ ኮሚሲዮኑ እጃቸው እንዳለበት በተለያየ ጊዜያት ሲገለጽ ይሠማል፡፡ ሆኖም ግን ፕሮፌሰር መስፍን ደርግ ገና አራተኛ ክፍለ ጦር ግቢ እያለ ኮሎኔል መንግሥቱ ኃ/ማርያም ኮሚሲዮኑ አብሯቸው እንዲሠራ ጥያቄ ቢያቀርቡላቸው እምቢኝ እንዳሉ ይገልጻሉ፤ በአውስትራሊያ ከሚታተመው አሻራ መጽሔት ስለ ጉዳዩ ለቀረበላቸው ጥያቄ ፕሮፌሰር መስፍን ሲያብራሩ እንዲህ ብለዋል፡-
“…መንግስቱ ኃይለማርያም መርማሪ ኮሚሲዮኑን ወደሱ ለማስጠጋት ፈልጎ ኑና አብረን እንስራ ብሎ ጠይቆኝ ነበር፤ እኔ ከናንተ ጋር በምንም መንገድ ልሰራ አልችልም! እኛ የማልንበት ሌላ ጉዳይ ነው፤ እናንተ ደግሞ አልማላችሁም፤ ስለዚህ እኔ በማልኩበት ነው ለመጽናት የምሻው ብዬ ገለጽኩለት፤ ቆይቶ ይሕንኑ ጥያቄ አነሳብኝ፤ እኔም መልሼ አይ የራሴን ሀሳብ ነግሬሀለሁ፣ ኮሚሲዮኑ ኦፊሻል መልስ እንዲሰጥህ ከፈለግህ ሀሳቡን አነሳላቸውና መልሳቸውን አሳውቅሀለሁ አልኩት፡፡ እሱም ጥሩ እንደሱ አድርግና አሳውቀኝ አለኝ፡፡ ሰበሰብኳቸውና ሰውየው አብረን እንስራ እያለ ነው፣ ሃሳባችሁ ምንድነው ብዬ ጠየቅኩ፡፡ ባሮ ቱምሳና በረከት ኃብተሥላሴ ከደርግ ተጠግቶ መስራት ፈልገው ነበር፤ ሌሎቹ ግን በፍጹም አብረን አንሰራም አሉ፡፡ ይሕንኑ ለመንግስቱ ነገርኩና በዚሁ አበቃ፡፡”
ኅዳር 14/1967 ስድሳዎቹ ባለሥልጣናት ከተገደሉበት ዕለት ጀምሮ ወደ መርማሪ ኮሚሲዮኑ መሄድ ማቆማቸውንና የስንብት ደብዳቤ ማስገባታቸውን በገለጹበት “አገቱኒ” መጽሐፋቸው “በህይወቴ በሥልጣን ላይ ላሉ ሰዎች ቅርብ የሆንሁት የመርማሪ ኮሚሲዮን ሊቀ መንበር በነበርሁበት አጭር ጊዜ ውስጥ ነው፤ ከማናቸውም ጊዜ የበለጠ ሥልጣን በጥፍሩ ይዞ ሊጎትተኝ የሞከረበት ወቅት ነበር፤ በማምለጤ እግዚአብሔርን አመሰግናለሁ” ነው ያሉት፡፡
የፕሮፌሰርነት ማዕረግ የሚያገኙበት ጊዜ ለተወሰነ ጊዜ እንዲዘገይ ተደረገባቸው፡፡ ዘግይቶ የፕሮፌሰርነት ማዕረግ እንደሚሰጣቸው ዩኒቨርሲቲው ቢገልጽም፣ እሳቸው ግን በሥነ ሥርዓቱ ላይ ለመታደም ፈቃደኛ አልነበሩም፡፡ የዩኒቨርሲቲ የትምሕርት ቆይታ ወደ 3 ዓመት እንዲያጥር፣ የመመረቂያ ነጥብም ዝቅ እንዲል መደረጉ፣ የአካዳሚ ነጻነት መገፈፉ ፕሮፌሰር መስፍን ሌላ ተቃውሞ እንዲያሰሙ አስገደዳቸው፡፡ ለሁኔታው ማስተካከያ ያሉትን ሀሳብ በጽሑፍ አዘጋጅተው ለዩኒቨርሲቲው ማሕበረሰብ ማሰራጨታቸው በኃላፊዎች እንደ ዋዛ አልታለፈም፤ ከዚያ ቀደም የአስመራ ዩኒቨርሲቲ እና የቤተሰቦች ጥናት ኢኒስቲቲዩትን በኃላፊነት እንዲመሩ የቀረበላቸውን ጥያቄ አልቀበል ማለታቸው ከጸረ ማርክሲስትነት ጋር ተዳምሮ በጊዜያዊ ዕገዳ ሠበብ መስፍንን ከዩኒቨርሲቲው ለማግለል ተሞከረ፡፡ እሳቸው ደሞ ይሕንን ተጠቅመው ጡረታ ለመውጣት ጥያቄ አቀረቡ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ፍቅረስላሴ ወግደረስ ጭምር የጡረታውን ሀሳብ እንዲቀለብሱ ቢማጸኗቸውም ፈቃደኛ ሳይሆኑ ቀሩ፤ ጡረታው ተፈቀደላቸው፡፡ ኢሕአዴግ ሲገባ ከ42ቱ ምሁራን ጋር ያልተሰናበቱትም አስቀድመው ጡረታ በመውጣታቸው መሆኑን ያወሱታል፡፡
ሚያዝያ 1983 ኮሎኔል መንግስቱ በሥልጣን ዘመናቸው ማምሻ ዕድሜ… ብሔራዊ ሸንጎውን ሰብስበው የምሁራኑን ክፍል ቀልብ ለመሳብ በሚመስል መልኩ አዲስ የሠላም ጥሪ ሀሳብ አቀረቡ፡፡
የአጋጣሚ ነገር ሆኖ በዚያው ሰሞን አዲስ አበባ 11ኛውን የኢትዮጵያ ጥናት ዓለም አቀፍ ኮንፈረንስ በማስተናገድ ላይ ነበረች፡፡ እናም ፕሮፌሰር መስፍንን ጨምሮ አስራ አንድ ምሁራን “የባለ አደራ መንግስት እንዲቋቋም” የሚጠይቅ የመፍትሔ ሀሳብ አዘጋጅተው ደብዳቤውን ለኮሎኔል መንግስቱ ሠደዱ፡፡ የነ ፕሮፌሰር ደብዳቤ… የባለአደራ መንግስት እንዲቋቋም፣ በሀገሪቱ ዲሞክራሲያዊ ምርጫ እስኪካሄድ ሥልጣን በሽማግሌዎች እጅ እንደሚቆይ፣ ከምርጫው በኋላ ባለአደራው ሥልጣን እንደሚያስረክብ የሚያትት ነበር፡፡ ስልጣን ልቀቁ የሚል ደብዳቤ የደረሳቸው ኮሎኔል መንግስቱ ኃይለማርያም እና የኮንስትራክሽን ሚኒስትሩ ካሳ ገብሬ በሸንጎው ፊት ፕሮፌሰር መስፍንን ዘለፉ፡፡ “መስፍንን ፕሮፌሰር ያደረገው ማነው? እኛ አይደለንምን?” የሚል ብስጭታቸው ቢሠማም የተፈራው ሳይደርስ ኮሎኔል መንግስቱ ብዙም ሳይቆዩ ወደ ዚምባቡዌ ማምራታቸው ሁኔታውን አቅልሎታል፡፡
ኢትዮጵያ ሠላም አጥታ፣ አብላጫው የሀገሪቱ ክፍልም በአማጽያኑ እጅ በወደቀበት ወቅት በግንቦት 1983 የቀድሞው መንግስት ባለሥልጣናትና የበረኸኞቹ ተወካዮች በለንደን በአሜሪካውያኑ ዲፕሎማቶች ይደራደሩ በነበረበት ወቅት ነው ፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያምና አቶ መለስ ዜናዊ ለመጀመሪያ ጊዜ በአካል የተገናኙት፡፡ “ከጠመንጃ ኃይል በተገኘ ሥልጣን” ኢሕአዴግ መንበረ ሥልጣኑን ከተረከበ በኋላ ለሁለተኛ ጊዜ የተገናኙት የፕሮፌሰር መስፍን ወልደማርያምና የአቶ መለስ ዜናዊ የቲቪ ክርክር ለኢትዮጵያ ሕዝብ እንዲተላለፍ ተደርጓል፡፡ መስፍን ወልደማርያም ከአጼ ኃይለሥላሴ፣ ከኮ/ል መንግስቱ እና ከጠ/ሚ መለስ ዜናዊ ጋር በአካል በመገናኘት ለሀገሬ ይበጃል ያሉትን ሀሳብ አካፍለዋል፡፡
በኢሠመጉ ውስጥ ለሠባት ዓመታት በመብት ጥሰት መርማሪነት የሠራውና ዛሬ በስደት ቤልጂየም የሚገኘው የሠብዓዊ መብት ተሟጋች ያሬድ ኃይለማርያም እማኝነቱን ሲሰጥ “…ከፕሮፌሰር መስፍን የተማርነው እጅግ በርካታ ነገር ቢኖርም… ለሰው ልጅ ሁሉ ያላቸው እኩል አክብሮትና ሚዛን፣ ለፍትሕና ለሠብዓዊ መከበር ያላቸውን ተቆርቋሪነትና ጽናት በምንም አስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ እንኳን እንደማይዛነፍ እመሰክራለሁ፤ ለዚህም የኢትዮ ኤርትራን ጦርነት ተከትሎ በኤርትራውያን ከኢትዮጵያ መባረር ላይ የነበራቸው ጠንካራ አቋም አንድ ጥሩ ማሳያ ነው፤ በርካታ የሕግ ባለሙያዎች፣ ፖለቲከኞችና የሠብዓዊ መብት ተሟጋቾች ሳይቀሩ በዚህ ሁኔታ ላይ ሚዛን የሳተ አቋም ሲይዙ ፕ/ር መስፍን ግን መንግስት የፈጸመውን የመብት ጥሰት ኢሰመጉ እንዲያወግዘው ከማድረጋቸው ባሻገር በግላቸውም አደባባይ ወጥተው ድርጊቱን አውግዘዋል” በማለት አስታውሷል፡፡
ፕሮፌሰር መስፍን በኢሕአዴግ ዘመን ለመጀመሪያ ጊዜ ለእስር የተዳረጉት በኢሠመጉ ስብሰባ ላይ ካደረጉት ንግግር ጋር በተያያዘ ነበር፡፡ መጋቢት 30/1993 ኢሰመጉ “የአካዳሚክ ነጻነት መብቶች” በሚል ርዕስ ለአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች የአንድ ቀን ዐውደ ጥናት አዘጋጅቶ ነበር፡፡ ዩኒቨርሲቲው ግቢ ውስጥ እንዳይካሄድ በመከልከሉ ኢሰመጉ የብሔራዊ ሎተሪ አዳራሽን ተከራይቶ ዐውደ ጥናቱ ተካሄደ፡፡ ተናጋሪዎቹ ፕ/ር መስፍንና ዶክተር ብርሀኑ ነጋ ነበሩ፡፡ በማግስቱ ተማሪዎች “የአካዳሚ ነጻነት ይከበር”፣ “መብታችንን አሁኑኑ” የሚል መፈክር ይዘው ተቃውሞ ወጡ፡፡ ተቃውሞው በተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች ተቀጣጠለ፡፡ የአገዛዙ ታጣቂዎች 42 ንጹሀንን ገደሉ፡፡ ሚያዝያ 30/1993 ፕሮፌሰር መስፍንና ዶክተር ብርሀኑ ህቡዕ ቡድን አደራጅተው መንግስት ለመገልበጥ ሞከረዋል ተብለው ከታሰሩ ከቀናት በኋላ በዋስ ተፈትተዋል፡፡
በ1997 መጀመሪያ ፕሮፌሰር መስፍን ከዶ/ር ብርሀኑ ነጋ፣ ዶ/ር በፈቃዱ ደግፌ እና ዶ/ር ሽመልስ ተ/ጻድቅ ጋር በመሆን “ቀስተ ደመና” ፓርቲን መሰረቱ፡፡ ዓላማቸውም የተበታተኑትን ፖለቲካ ፓርቲዎች ወደ አንድ በማምጣት በምርጫ 97 ጠንካራ ተፎካካሪ እንዲሆኑ ማድረግ ነበር፡፡ ይሕም ተሳክቶላቸው ቅንጅት ለአንድነትና ዲሞክራሲን ዕውን አድርገዋል፡፡ በቅንጅት አመራር ውስጥ ያልነበሩትና በምርጫም ያልተወዳደሩት ፕ/ር መስፍን ከምርጫ 97 ግርግር በኋላ በኢሕአዴግ ወሕኒ ከመውረድ አልዳኑም፡፡ ከሌሎች የፓርቲው አመራሮች ጋር ዕድሜ ልክ ተፈርዶባቸው ከሁለት ዓመት በኋላ ተፈትተዋል፡፡ ከወሕኒ መልስም ከእነ ወ/ት ብርቲካን ሚደቅሳ ጋር አንድነት ፓርቲን መስርተው የምክር ቤት አባል የነበሩ ቢሆንም በፓርቲው ውስጥ በተፈጠረ ክፍፍል እንዲገለሉ ተደርገዋል፡፡ ከእስር በኋላ የጻፋቸው አገቱኒ፣ እና መክሸፍ እንደ ኢትዮጵያ ታሪክን መሰል አነጋጋሪ መጽሐፍትን ለሕትመት አብቅተዋል፡፡ አንድ ተጨማሪ መጽሐፋቸውም በሕትመት ላይ መሆኑን በቅርቡ ገልጸው ነበር።
በ90 ዓመታቸው ያረፉት የሁለት ሴት ልጆች አባት፣ “ቅድሚያ ለሴቶች” (ሌዲስ ፈርስት) ለሚለው እምነት ትኩረት እንደሚሰጡ የምትናገረው በማሳቹሴትስ የምትኖረው የመጀመሪያ ልጃቸው መቅደስ መስፍን “የሰው ሀሳብ በትዕግስት ያደምጣል፤ እሱም ያለ መሰልቸት ያስረዳል፤ ሀሳብን የመመርመር ችሎታና ትዕግስቱን አደንቃለሁ፤ ያመነበትን ነገር ፊት ለፊት ከመናገር የሚያቆመው የለም” ትላለች የአባቷን ባሕርይ በመጠኑ ስታስረዳ፡፡
‹‹ዛሬ የምንኖረው በዘመነ ጭንቀት ነው፤የሳይንስና የቴክኖሎጂ ስኬቶች ለሰው ልጅ እድገትና ብልጽግናን መጨመራቸው እሙን። ይሁን እንጂ ደስተኝነትንና ውስጣዊ እርካታን አልጨመሩለትም። በተጻራሪው ጭንቀትን፣ተስፋ መቁረጥንና በሕይወቱ ውስጥ ያለውን ውብ ትርጉም ያሳጡትን የስነልቦና በሽታዎችን ነው የጨመሩለት።››
ይህን የዛሬ አመት ታየዋለህ። የሚፈርሰው ኦነግ ብቻ ነው። ይህ ደግሞ ደጋፊዎችንም ይዞ ይፈርሳል። በሗላ ተጨፈጨፍን ተገደልን የኤርትራ ሠራዊት ገብቶ ነው እናዳትሉ። መቼም ኦነግ ከኢትዮጵያ ህዝብ ፊት ቆሞ አይዋጋ። ጋላ የሚታወቀው በጭካኔው ብቻ ነው።
እልልልልልልል ኦነግ በ60 አመት ታሪኩ አንድ ቀበሌ ተቆጣጠረ። እልልልልልልልልል.......ልልልልልልልል አሁን ከሳት በሗላ ግን የለም። ቂቂቂቂቂቂኢቂቂቂቂቂቂቂኢ
በሞቃዲሾ ከተማ መንገድ ዳር የተቀበረው ቦምብ ኢላማው የነበሩትን የቀድሞውን የሀገሪቱን የፓርላማ አባል ሙሐዲን ሀሰን አፍራህን ማቁሰሉንና 4 ወታደሮች መሞታቸው ታውቋል፡፡እስካሁን ለጥቃቱ ሃላፊነቱን የወሰደ ወገን ባይኖርም አንዳንድ አካላት ግን ጥቃቱ በአልሸባብ አሸባሪ ሃይሎች የተቀነባበረ መሆኑን ይናገራሉ ሲል የዘገበው የአህሉል ባያት ዜና ድረ ገፅ ነው፡፡
The post በሞቃዲሾ ከተማ የቀድሞውን የፓርላማ አባል ለመግደል ባለመው የቦምብ ጥቃት 4 ወታደሮች መሞታቸው ተሰምቷል፡፡ appeared first on አሐዱ ቲቪ እና ራድዮ 94.3.
በትግራይ ክልል ማዕከላዊ ዞን የጭላ ወረዳ በአንድ አካባቢ ጁንታው ደብቋቸው የነበሩ ከ140 በላይ ከባድና ቀላል ተሽከርካሪዎች እና የተለያዩ ፈንጅዎችን ጨምሮ በርካታ የከባድ መሳሪያ ተተኳሾች ሰራዊቱ ባደረገው አሰሳ መገኘታቸው ታውቋል
አብዝተዉ አይፈልጉ ነገር ግን በአፍሪካ ዙሪያ የሚገኙትን መሪ ከሆኑት አቅራቢዎች ጋር በዚህ ምናባዊ የግብርና፤ የፕላስቲክ፤ የማተሚያ እንዲሁም የማሸጊያ ምርቶች ንግድ ትርኢት ላይ ይገናኙ!
ይህ የግብርና፤ የፕላስቲክ፤ የማተሚያ እንዲሁም የማሸጊያ ምርቶች ንግድ ትርኢት በአርቴፊሻል አንተለጀንስ የተጎላነተ ሲሆን አንድ ለአንድ ግንኙተቶችን፤ ዋጋ ያላቸዉን የንግድ ትዉዉቆችን፤ መሪ የሆኑ አለምአቀፍ አምራቾችን እንዲሁም በዘርፉ ላይ ቀዳሚ የሆኑ ገዚዎችን በማጣመር የዲጂታል መድረክን ይፈጥራል፡፡
ፌር ትሬድ በአፈሪካ የሚገኙ የግብርና፤ የፕላስቲክ፤ የማተሚያ እንዲሁም የማሸጊያ ምርቶች ላይ የተሰማሩ ማህነራትን በማነሳሰት እና በማጣመር በዚህ ትገዳሮት በበዛበት ወቅት እንኩአን ጠንክሮ እየሰራ ይገኛል፡፡ በአህጉር ደረጃ የተለያዩ ሀገራት ይካሄድ የነበረዉ አመታዊዉ የንግድ ትርኢት አሁን ደግሞ አንድላይ በመሆን በጠንካራ የዲጂታል መድረክ ተጣምራል፡፡
በከፍተኛ ደረጃ የተዘጋጀዉ የኮንፈረንስ ፐሮግራም፤ የአርቴፊሻል አንተለጀንስ ቴክኖሎጂዉ እንዲሁም ከሁሉም አለም የግብርና፤ የፕላስቲክ፤ የማተሚያ እንዲሁም የማሸጊያ ምርቶች ኢንዱስትሪ ላይ አስፈላጊ መፍትሄ ሰጪዎች ስብስብ የህን የግብርና፤ የፕላስቲክ፤ የማተሚያ እንዲሁም የማሸጊያ ምናባዊ ንግድ ትርኢት የላቀ መድረክ እንዲሆን ያደርገዋል፡፡
የመክፈቻ ንግግር ቃለ መጠይቅ ከሁለቱ የፌርትሬድ ዋና ስራ አስፈጻሚዎች ጋር፡- እንዴት ተሳታፊዎች፤ ጎብኚዎች እንዲሁም ንግግር አቅራቢዎች በዚህ የበይነመረብ አፍሪካ ኢቨንት አንዳቸዉ ከአንደኛቸዉ ጋር መገናኘት፤ መማር እና ስለ ንግድ መወያየት እንደሚችሉ ለሙሉ አፍሪካ
ግብጽ፤ ጋና እና ደቡብ አፍሪካ፤ ኬንያ፤ ሞሮኮ እና ማግሬብ፡ ጂቲኤአይ ጀርመኒ ንግድ እና ኢንቨስትመንት ዘጋቢዎች በሀገራቸዉ ላይ በግብርና፣ ምግብና መጠጥ እንዲሁም የፕላስቲክ፣ ህትመት እና ፓኬጂንግ በማተኮር ሪፖርት ያቀርባሉ - ሼሪፍ ሮሃየም በግብጽ፤ ኮሪና ፓፍጌን በጋና እና ደቡብ አፍሪካ፤ ካርስትን ኤህለርስ በኬንያ እና ምስራቅ አፍሪካ፤ ማይክል ሳዉርሞስት በሞሮኮ እና ማግሬብ
የምግብ ግብአቶች	የተጠናቀቁ ምግቦች፤ የምግብ ንግድ፤ የመስተንግዶ ቁሳቁሶች ምግብና መጠጥ ማቀነባበርያ ቴክኖሎጂ	የፕላስቲኮች ጥሬ ቁሳቁስ እና ቴክኖሎጂ	የማሸጊያ ቁሳቁስ እና ቴክኖሎጂ	ግብርና፤ ተክል እና የእንስሳ ምርት	የማተሚያ ቁሳቁስ እና ቴክኖሎጂ
ሰለ ስታቴክ ባይንደር ለጅምላ ምርቶች አዉቶማቲክና ቀልጣፋ የማሸጊያ ሲስተም በይበልጥ ይወቁ፡፡ ለምርቶ የሚሆኑ አፋቸዉ ጋር ክፍት የሆኑ የማሸጊያ ሲስተሞች እነዲሁም የኤፍኤፍኤስ ማሸጊያ ማሽኖች ለምርትዎ ሊቆጠሩ ከማይችሉ ጥቅሞቻቸዉ ጋር እናቀርባለን
በአፍሪካ ኢሺዳ እንዴት ለትኩስ ምርቶች ዘርፍ ክብደትን መለካት፤ ማሸግ እና ምርመራ የማሽን መፍትሄዎች በማቅብ እንዴት እንደሚረዳ (በዋነኛነት ፍራፍሬና አትክልት)
ኦሉሚዴ ላዉሰን - ሳህል ካፒታል አግሪ ቢዝነስ ስራ አስኪያጆች ሀላፊነቱ የተወሰነ የምግብ ግብአቶች	የተጠናቀቁ ምግቦች፤ የምግብ ንግድ፤ የመስተንግዶ ቁሳቁሶች ምግብና መጠጥ ማቀነባበርያ ቴክኖሎጂ	የፕላስቲኮች ጥሬ ቁሳቁስ እና ቴክኖሎጂ	የማሸጊያ ቁሳቁስ እና ቴክኖሎጂ	ግብርና፤ ተክል እና የእንስሳ ምርት
ፌርትሬድ ከሀያ አምት በላይ በሰሜን፤ በደቡብ እንዲሁም በምስራቅ አፍሪካ አለም አቀፍ የሆኑ ንግድ ትርኢቶቹ ሻጭ እና ገዢዎችን በስኬታማነት ሲያገናኝ ቆይቱዋል፡፡
በዚህ ልዩ በሆነ ወቅት በተሳታፊዎች መካከል ይህ የአፍሪካዉ የግብርና፤ የፕላስቲክ፤ የማተሚያ እንዲሁም የማሸጊያ ምርቶች ገበያ ዋጋ ያላቸዉን የንግድ ትዉዉቆችን ለማመቻቸት ፌርትሬድ ወደ ምናባዊ ዘዴ ሄድዋል!
አሁን ፓስ እንደሚገልጸው ከሆነ ታላቅ ታሪካዊ ድርጊት የተፈጸመበትን ጉዳይ እንደሽንፈት አውርዶ "" ምርኮኛ" ማለቱ ይህም የልብወለድ ምስጢር ይሆንን?? በማለት ጥያቄየን አቀረብኩ.
ፈጠነ በባዶ መፍጠንህን ቆም አድርግና ደራሲዋ ለምን ምርኮኛ ብላ መጽሀፍዋን እንደሰየመችው ለማወቅ መጽሀፉን ካለበት ፈልግና እጥብ አድርገኽ በማስተዋል አንብብ::
በእኛ በጣም የማዝነው ሁሉም ፖለቲከኛ ሆኖ ሞተና የፖለቲካን ትርጉም ደግሞ መቃወም ነው ብሎ እራሱን ስላሳመነ ምድረ አዳሜ ሁሉንም መቃወም መቃወም መቃወም...ከወደአፍ ቀደም ከወደደደብነት ፈጠን ሆኖ እንደዚህ ለግምት ይዳረጉልን ገቡ::በይሉል ያ የፖለቲካ ሩም ምች ያጠናገረኽን ባህሪ እዚህ ይዘህ መጥተኽ አትገመት::ስነጽሁፍ አንጎል ይጠይቃል::ፖለቲካ ግን ደደብነት ይበቃዋል::እና አትገመት ያገሬ ልጅ::
ቆንጅት ብቻ ነች እንዴ እውነት ቀመስ ልብ ወለድ በአገራችን የጻፈችው?እነ ብርሀኑ ዘሪሁን እነ ማእበልን እነ በአሉ ግርማ ኦሮማይን እረ ስንቱ ታሪክ ቀመስ ልብ ወለዶች እኮ ተጽፈዋል::እንዲሁም የዚህ ቤት ባለቤት ደራሲ መኮንን ገብረዝጊ (ፓስዎርድ) እንዲሁ ታሪ ቀመስ ልብ ወለድ ጽፎ አስነብቦ በዛ ዘመን ያልነበርነውን ስለዛ ዘመን አስኮምኩሞናል::መጽሀፎቹን ካላነበብክ "ፍቅር በዘመነ ሽብር" እና "ያ ዘመን" የሚባሉትን መጽሀፍት ከ ፓስዎርድ ጋር በፕራይቬት ተገናኝና ዶላርኽን መዥረጥ አድርገኽ ገዝተኽ አንብብ::
አንድ ደራሲ እውነተኛ ታሪክን ሲያሻው እንደ ተክለጻዲቅ መኩርያ ሲለው እንደ መኮንን ገብረእዝጊ ሆነ በአሉ ግርማ በልብ ወለድ መልክ የመጻፍ መብት አለው::ደራሲ ምንም በስነጽሁፍ ቱልሶች ገደብ ቢደረግም በራሱ እንደፈለገው የመጻፍ መብት በህግም ሆነ በተፈጥሮ ተሰጥቶታል::
ስለዚህ በይሉል ስለማያዋጣኽ ፖለቲካውን ለመደበርያ እንጂ ሲርየስ አድርጎ መያዙን ተወውና ወደ አዋቂዎቹ መንደር ለመቀላቀል ከፖለቲካ ውጭ የሆኑትንም ነገሮች ለማወቅ አንብብ....ከፖለቲካ ውጭ ከሆኑ ሰዎችም ጋር ለመዋል ሞክር::ይኽን ስታደርግ ትቀየራለኽ::
ሌላው የምመክርኽ የማታውቀው ያላየኸው ያልሰማኸው ነገር ከሆነ ለማወቅ ከመጠየቅ በቀር እንደምታውቀው ሆነኽ ለመከራከር ወይም በዛ ላይ ሀሳብ ለመሰንዘር እንዲሁም ለግምገማ እራስኽን ለማስገመት አትስጥ::
ስለዚ ሬኮማንድ የማደርግህ ምርኮኛን አንብብና ያልገባህ ነገር ካለ ጊዜውን ለእኛ ሰውቶ ሊገመግም የጀመረንልን ፓስዎርድን ጠይቀው::ወይም ደራሲዋን በኢሜልዋ ይኼ አልገባኝምና ለምን እንዲህ አልሽው ብለኽ ጠይቅ::
...........በእኛ በጣም የማዝነው ሁሉም ፖለቲከኛ ሆኖ ሞተና የፖለቲካን ትርጉም ደግሞ መቃወም ነው ብሎ እራሱን ስላሳመነ ምድረ አዳሜ ሁሉንም መቃወም መቃወም መቃወም...ከወደአፍ ቀደም ከወደደደብነት ፈጠን ሆኖ እንደዚህ ለግምት ይዳረጉልን ገቡ::........
መጽሀፎቹን ካላነበብክ "ፍቅር በዘመነ ሽብር" እና "ያ ዘመን" የሚባሉትን መጽሀፍት ከፓስዎርድ ጋር በፕራይቬት ተገናኝና ዶላርኽን መዥረጥ አድርገኽ ገዝተኽ አንብብ::
ሰላም ፓስ እንዲሁም ሰላም ለዚህ ቤት ይሁን:: የቆንጅት ብርሀን መጽሀፍ ምርኮኛ በእጃችሁ ያልገባና እስኪገባ ድረስ በአውድዮም ቢሆን ለማዳመጥ የጉዋጉዋችሁ የስነጽሁፍ ወዳጆች እነሆ በገባንላችሁ ቃል መሰረት ያቅማችንን አንብበን ድምጻችነን ለታሪክ ቀርጸን ልናቀርብላችሁ ጀምረናልና እንደ ፍላጎታችሁ ከታች ያለውን ተጭናችሁ ምርኮኛን በማዳመጥ ፓስ ወንድማችን በጀመረው ግምገማ መሰረት እናንተን ያቅማችሁን በግምገማው ተሳተፉ::
የኔ አረፍተነገሮች ጥያቄወች እንጂ ግምገማ ወይም የግምገማ ሀሳቦች አያንጸባርቁም.መጽሀፉንም ለመገምገምም አልተነሳሁም. ባልተሳሁበት ጉዳይ ላይ ተምርኩዞ አስተያየት መስጠት ቢያንስ ችኩልነት አለበልዚያም አሉባልታ ነው የሚሆነው.ስለዚህ ለግምገማየ ሳይሆን ለጥያቄየ መልስ ከሰጠህ ስጥ!!! ካልሰጠህም ተወው.
2.ለተራኪው-----የዚያ ትውልድ አካላት እና አባላት ይህን መጽሀፍ አንተ ስትተርከው ቢያውቁ /ቢያዩ ተመልሰው ወደመቃብራቸው ይወርዳሉ. ደራሲዋም ስለአንተ ማንነት ብታውቅ በወንጀል ትከስሀለች. እስካሁንም አንዱ ሳይጠቁማት አይቀርም.ምክንያቱም ያንን መጻህፍ አንተ አፍህን እንድትከፍትበት አይፈቀድልህም.
ምርኮኛ የአንተ እና የምታገለግለው ወያኔ ቀንደኛ ጠላቶች ናቸው...ስለዚህ የወያኔ ሎሌ በምን ተአምር የምርኮኛ ተራኪ ሆነ??? እርስዋ መልስ የምትሰጥህ ይመስለኛል.ያንን እንጠብቅ!!
በይሉል....አንጎልህን በመምታት እራስህን ማሳወቄን እንደዚህ አላወቅኩትም ነበር.....ለካስ ማሰብያህን እንጉልፋቶ አድርጌዋለሁ?ሞራልህና ነርቭህ ላይ ለካስ ጥባ ጥቤና ዳማ ተጫውቼበታለሁ::ይመቸኝ::ምን ላድርግ እራቁትህን አግኝቼህ ልብስ ላለብስህ ስለፈለኩ ነው::እዚህ ስነጽሁፍ ሜዳ ስትመጣ በተቻለህ መጠን ከብትነትህን አውልቀኽ ለመምጣት ሞክር::እዚህ የእኛ የአዋቂዎች የባለ ተሰጥኦዎች የባለ በሳሎችና የአዋቂዎች መንደር ነው::ፖለቲካ የናንተ ሩም ደግምሞ የከብትና ---- መሰባሰብያ ስለሆነ እዚህ ስትመጣ በተቻለህ መጠን ከእኛ ከ ጠቢባኖቹ ለመማር ምጣ::
ደራሲዋ ሁለመናዬን ታውቀዋለች እንዲሁም መጽሀፍዋን እንድተርክላት ፈቅዳልኝ ነው ብልኽ ያ ያደደበህን ፖለቲካ ትተህ እንደሰው ለማወቅ ከዛሬ ጀምሮ ከአዋቂዎች ከእኛ ለመማር እመጣለሁ ትለኛለህ?ቃል ግባልኝ እስቲ....ቃል ይጠርህና::
ውይ ግን የሚገባህ ነገር ስላልሆንክና የመጽሀፍ አርስት አይተህ ለመገምገም የተነሳህ ሉዘር ስለሆንክ አንተን በእውቀት ውቅያኖስ ቢዘፍቁህ የማትርስ ነገር ስለምትመስል አንተን ማስተማሩ ትንሽ የሚከብድ ይመስላልና እንግዲህ እኛ ኢንቴሌክቹዋሎቹ ሬድ ቡል በመጠጣት ኢነርጂ ካሁኑ ላንተ ስንል እንናሰባስብ መሰል::
ድሮም አመጣጥህ ገብቶኝ ነበር ያው ያ የከረፋው ፖለቲካህን አቀረሸኽ::ወያኔ ወያኔ እንድልክ ትሞታለኽ...ዘር ማንዘርህም አገር ቤት ከእኔ ዘር ማንዘር ጀምሮ በወያኔ ይገዛሉ::ወደድክም ጠላህም::አንተ ስታለቅስ እድሜህ ሲያጥር እኛ ስነጽሁፍ ሩም ስለኢትዮዽያ ስነጽሁፍ እድገት ስንወያይ እኛ ኖረን አንተ ደግሞ ተኖረና ተሞተ ሆነን ጊዜያችን ሲደርስ ፍግም እንላለን::
በቀይ ያቀለምከው ምንድን ነው? መልስ ነው እኮ.አግባብ ያልሆነ መልስ በመስጠት መድረክን አበላሸከው!!! ፓስ እንደዚህ አይነት ገምጋሚ ነው ወይስ ተገምጋሚ ብያለሁ!!!!
ለግመገማ ስንነሳ ግራ ና ቀኙን ሚዛናዊ በሆነ መንገድ ልንቃኝ ነው ማለት ነው. ንጹህ ልብ እና ንጹህ አይን ይዘን ስንገመግም እኛም ተገምጋሚወች መሆናችንን አትርሳ!!!
መነሻየም ሆነ መድረሻየ ያንተው የግም-ገማ ሀተታ ስለሆነ ለሚቀርቡልህ ጥያቄወች ተገቢዉን መልስ መስጠት አለብህ.ጉዋደኝነት እና እከክኝ ልከክልህ!!!! በለው..ፍለጠው ቁረጠው ግምገማ ላይ አይሰራም.በጉዋደኝነትም ጊዜያዊ ቲፎዞ ፍለጋ ያን ያህል ቀይ አቅልመህ መጉዋዝህ ሰበናህን ብቻ ሳይሆን የግምገማ ጥበብህን ልክ-ዳርቻ እንድጠራጠርወ አድርጎኛል.
......................መነሻየም ሆነ መድረሻየ ያንተው የግም-ገማ ሀተታ ስለሆነ ለሚቀርቡልህ ጥያቄወች ተገቢዉን መልስ መስጠት አለብህ.ጉዋደኝነት እና እከክኝ ልከክልህ!!!! በለው..ፍለጠው ቁረጠው ግምገማ ላይ አይሰራም.በጉዋደኝነትም ጊዜያዊ ቲፎዞ ፍለጋ ያን ያህል ቀይ አቅልመህ መጉዋዝህ ሰበናህን ብቻ ሳይሆን የግምገማ ጥበብህን ልክ-ዳርቻ እንድጠራጠርወ አድርጎኛል.
የፈጠራ ድርሰት ስንገመግም ገጸባህሪያት እንዴት እንደተሳሉ እንመረምራለን.... መሳል (characterazation) ማለት ገጸባህሪ ለአንባቢው ምን ያህል እንዲታወቅ ሆነ ማለት ነው... ታዲያ ደራሲያን አንድ ገጸባህሪ ውሸታም መሆኑን አንባቢው እንዲያውቅ ሲፈልጉ በቀጥታ ""በይሉል ውሸታም ነው"" ከማለት ... በተዘዋዋሪ ከአፉ በሚወጣው ቃል (dialogue) ይጠቀማሉ..... ገጻባህሪ በሚናገረው ይበልጥ ደግሞ በሚጽፈው ቃላት ከዚያም ባለፈ በሚስለው ስእል ራሱን ይገልጣል..... ያስተዋውቃል.... በጥቂት ቃላት አንድ ሰው ምን ያህል እንደተማረ ... የት እንዳደገ .... ምን አይነት እምነት እንዳለውና ስነልቡናዊ አባዜው ምን እንደሆነ ማወቅ ይቻላል...
ዋርካን ወይም ዋርካዊያንን በሙሉ ጠቅልሎ የሚሳደብ ሰው የዝቅተኝነት ስሜት (inferiority complex) እንደሚያጠቃው 99.6 በመቶ እርግጠኛ ሆኜ መናገር እችላለሁ..... የችግሩ መንስኤዎች ብዙ ናቸው ... መፍትሄው ግን አንድ ነው... ወደ ልጅነት ዘመን ምናባዊ ጉዙ ማድረግና በመልከ ጥፉነትህ ወይም በከሲታነትህ,... በአነጋገርህ ኮልታፋነት ወይም በአካሄድህ ወልጋዳነት... በውራጅ ልብሶችህ ወይም በድሆች ቤተሰቦችህ እንዲሁም በጎጥህና በጎሳህ ምክንያት የተሰደብክባቻውን... የተዋረድክባቸውን የተሳቀብህን... ክፉ ጊዚያት ደጋግመህ ማጤንና ከንቱ እንደነበሩ ከራስህ ጋር መወያየት ነው... ባጭሩ
የፈጠራ ድርሰት ስንገመግም ገጸባህሪያት እንዴት እንደተሳሉ እንመረምራለን.... መሳል (characterazation) ማለት ገጸባህሪ ለአንባቢው ምን ያህል እንዲታወቅ ሆነ ማለት ነው... [color=red]ታዲያ ደራሲያን አንድ ገጸባህሪ ውሸታም መሆኑን አንባቢው እንዲያውቅ ሲፈልጉ በቀጥታ ""በይሉል ውሸታም ነው"" ከማለት ... በተዘዋዋሪ ከአፉ በሚወጣው ቃል (dialogue) ይጠቀማሉ..... ገጻባህሪ በሚናገረው ይበልጥ ደግሞ በሚጽፈው ቃላት ከዚያም ባለፈ በሚስለው ስእል ራሱን ይገልጣል..... ያስተዋውቃል.... በጥቂት ቃላት አንድ ሰው ምን ያህል እንደተማረ ... የት እንዳደገ .... ምን አይነት እምነት እንዳለውና ስነልቡናዊ አባዜው ምን እንደሆነ ማወቅ ይቻላል...
በአገራችን የትምህርት ካሪኩለም የኢትዮጵያ ታሪክ እንደ አንድ 'ሰብጀክት ' ስለማይሰጥ እንደኔ የአገራችንን ታሪክ ሳያውቅ ሁለተኛ ደርጃ ትምህርቱ አጠናቅቆ ወደ ከፍተኛ ትምህርት ቤት ወይም ወደ ስራ አለም የገባው ሰው ብዛት በሚሊዮን ይቆጠራል ብዬ እገምታለሁ። የአገሪቱ ታላላቅ ቅርሶችና እሴቶች፣ የህዝቧን አመጣጥና አሰፋፈር፣ ስለየብሄሬሰቡ ባህልና ቁዋንቁዋ ምናልባት በግሉ ያነበብ ካልሆነ በትምህርት ቤት የተማረ ሰው መኖሩን ኣላውቅም። ሰፊው የቀድሞውና የአሁኑ ተማሪ ከሃገሩን ታሪክ ይበልጥ ስለውጩ ነው የሚያውቀው። ቀዳማዊ ሃይለ ስላሴ ዘውድ ከጫኑበት ጊዜ ወዲህ ስላለው ዘመናይ ታሪክ እንኩዋ በውል የምናውቅ ብዙዎች አይደለንም። ይህ ሁኔታ በእጅጉ አስከፍሎናል ብዬ አምናለሁ። በኛ ትውልድ ላይ አሁን የሚታየው የአለመግባባትና የመወነጃጀል፣ የትንንቅና የመጠፋፋት ችግር አንዱ ምክንያት ይኽው ታሪክን በቅጡ አለማወቃችን እንድሚሆን የሚያጠራጥር አይመስለኝም።
የጠላትን ወረራ ዐላማ በውል ብናውቅ ናሮ ዛሬ የነጻነትን ትርጉሙ እንደማያውቅ ህዝብ አገራችን በነጻ አውጭ ድርጅቶች ባልተጥለቀለቀች ነበር። በገዛ አገር እንደ ሁለተኛ ዜጋ መቆጠር ማለት ምን እንደሆን የደረሰባቸው ቢተርኩልን ኖር፣ ዛሬ ኢትዮጵያ ቅኝ ገዛችን የሚሉ ጉዶች ባላየን ነበር። ጠላት የተቆጣጠራቸውን ግዛቶች ያሰተዳድር በነበረ ጊዜ በየቤቱ ይፈጸምው የነበረው ግፍ ቢነገረን ኖሮ፣ ዛሬ አይ ጣሊያን ትንሽ ቢገዛን የሚል ቀልደኛ ባልሰማን ነበረ። ስለ ሃገራችን ጄግኖች ተምረን ቢሆን ኖሮ፣ ፋኖ ተሰማራ፣ እንደ ሆቺሚን እንደቸጉቬራ እያልን በሰው አገር ጀግኖች ባላቅራራን ነበር። የፊደላችንን አፈጣጠር፣ ትርጉምና እሴት... ፊደሎቹን ስንቆጥር ጀምሮ ብንማር፣ አፍሪካ ውስጥ የራሳችን ፊደል ያለን ህዝብ መሆናችን ያኔ ቢነገረን ኖሮ፣ ዛሬ ያን ክብር የሚሽጥ ዜጋ በልተፈጠረብን ነበር። ሃይማኖታችንም ያው ነው። ዘመን አመጣሽ እምነቶችን በቀላሉ ተቀብለን የራሳችንን የምናኩዋስሰው የራሳችን ጥንታዊ ሃይማኖቶች ለህዝቡ አልኝታና ተስፋ ሆነው የሳለፉትን ታሪክ ስለማናውቅ ነው። የአለማወቃችን መዘዝ ብዙ ነው፣ በክብር፣ በንብረት፣ በጊዜና በህይወት አስከፍሎናል። አሁን ድረስም እየከፈልንበት ነው። ካላወቅን ወደፊትም መክፈላችን እንቀጥላለል።
ይህን ሁኔታ የምንቀይረው በእውቀት ብቻ ነው። እውቀት ትክክለኛውን ግንዛቤ እንድንይዝ፣ የችግሮቻችን መንስኤ እንድናውቅና ትክክለኛ መፍትሄ እንድናገኝ ይረዳናል። ውሽትን ከእውነት፣ ያለተደረገውን ከተደረገው የምንለየው ስናውቅ ነው። ፖለቲክኞች ለራሳቸው አላማ የፈጠሩትን ታሪክ ከእውነተኛው ታሪክ መለየት የምንችለው እውነተኛውን ታሪክ ስናውቅ ብቻ ነው። አልያ አሉባልታን እንደ ታሪክ ወስደን ያልሆነ መደመደሚያ ላይ ከማረፍ አልፈን የማያስፈልግ መስዋእትነት እስከመክፈል እንደርሳለን።
ስለሃገራችን ታሪክ በቋንቋችንም ሆነ በውጭ ቋንቋ የተጻፉ መጻህፍትን በመመርመር ታሪክ ማወቅ ይቻላል። ዳሩግን እንዲህ ያሉ መጻህፍትን አሳድዶ የማንበቡ ተነሳሽነት የሚታየው በአብዛኛው በሙያው ሰዎች ወይም በጉዳዩ ልዩ ጥናት በሚያደርጉ ሰዎች እንጂ... ሌላው ደረቅ ታሪክን ቁጭ ብሎ የማንበብ ትእግስት ሆነ ፍላጎት የለውም። የደረቅ ታሪክ አጻጻፍ ስልት አጓጊና መሳጭ ስላልሆነ ልዩ ዝንባሌ የሌለውን ሰው የመያዝ ሃይሉ ዝቅ ያለ ነው። በትምህርት ቤትም ብዙዎቻችን የታሪክ መጻህፍት የምናጠናው ፈተናውን ለማለፍ እንጂ ታሪኩን የማወቅ ፍላጎት ወጥሮ ስለሚይዘን አይደለም።
አንባቢን ቴሌቪዥንና ፊልም ከመሳሰሉ አዝናኝ የጥበብ ዘርፎች ስቦ የታሪክ መጽሃፍ እንዲያነብ ለማድረግ ጽሁፉ በእጅጉ መሳጭና ስሜት ኮርኩዋሪ በሆነ ስልት መጻፍ ይኖርበታል። የልቦለድ አጻጻፍ ስልት እይታ ውስጥ የሚገባው እዚህ ላይ ነው። ታሪክ በልቦለድ አጻጻፍ ስልት ሲጻፍ ታሪካዊ ልቦለድ ይባላል። የታሪካዊ ልቦለድ አጻጻፍ ስልት መቸቱን፣ ገጸባህሪያትን፣ የታሪኩን መንስኤ፣ ሂደቱንና ፍጻሜውን የሚያቀርብበት ልዩ ዘዴ ስላለው ደራሲው እነዚህን ዘዴዎች በመጠቀም ማሳወቅ የፈለገውን እውነተኛ ታሪክ በልቦለድ አለባብሶ ያስተላልፋል። የሚጎመዝዝ መድሃኒት በማር ጠቅልለው እንደሚያስውጡን፣ አሰልቺውን ደርቅ ታሪክ በልቦለድ አጣፍጠው ያስነብቡናል።
ዘርዓይ ደረስ የፋሽስቶችን አንገት በጎራዴ መቅላቱን በቀር ውስጠ ጉዳዩን ጠልቄ የተረዳሁት ታሪካዊ ልቦለድ መጽሀፍ በማንበብ ነው። ስለ አምስቱ ዐመት የጠላት ወረራ ዘመን ያለኝን ግንዛቤ በሰፊው ያገኘሁት ታሪክ ቀመስ ከሆኑ ልቦለድ መጻህፍት ነው። የእስራኤልና የፍልስጤምን መሰረታዊ ችግር የተረዳሁት "ኤክሶደስ " ከተሰኘው ታሪከዊ ልቦለድ ነው። ታሪካዊ ልቦለድ ታሪክ የማስተማሪያ አንዱ መንገድ ሊሆን እንዲችል አያጠያይቅም። እዚህ የምንወያይበት ምርኮኛ የተሰኘው ታሪካዊ ልቦለድ መጽሃፍ ካነሳው ጭብጥ የምንማረው ብዙ ነገር እንዳለ እምነቴ ነው .......እና እናንብብ!!!!
እባካችሁን wrote: password- አዲስ መጽህፍ ስላስተዋወከን አመሰግናለሁ:: ሆኖም በአማርኛ ባይተረጎምም በመዓዛ መንግስቴ ለንባብ የቀረበው ባለአራት ክፍል የመጀመሪያ መጽሀፍ Beneath the Lion's Gaze ግሩም ታሪካው ልብ ወለድ ይመስለኛል:: ታሪኩ ኢትዮጵያን መሰረት ያደረገ ቢሆንም እስካሁን ወደአማርኛ አልተተረጎመም። ወደሌሎች የውጪ ቋንቋዎች መተርጎሙን ግን አንብቤያለሁ።
እባክህ እርስዋንም ከሚመሰገኑት ተርታ አስገባልኝ:: ምክንያቱም ካልተሳሳትኩ የዚያን ወቅት ታሪክ በልብወለድ መልክ በእንግሊዘኛ ያቀረበች የመጀመሪያው ጸሀፊ ትመስለኛለች::
የመዓዛን BENEATH THE LION'S GAZE አግኝቼ እያነበብኩት ነው። አንዳልከ(ሺ)ው የዚያን ዘመን ታሪክ መሰረት ያደረገ ነው። መጽሀፉ አለም አቀፍ አድናቆት ሲያገኝ በኛ በባለጉዳዮቹ አካባቢ ሲወራለት አልሰማሁም። አሁንም አንቺ ባትነግሪን ኖሮ ሳናውቀው ብዙ እንቆይ ነበር።
ሙስናና አፍቅሮተ ነዋይ በአገራችን ሰችዎ የጥበብ ስራ ላይ የሚሰሩት ስራ ያሳዝናል። ሃቀኛ የጥበብ ሰዎች ለገንዘብና ለዝና ደንታ የላቸውም። ስለሆነም ስራቸውን ለማስተዋወቅ ሆነ ለማሻሻጥ አይንቀሳቀሱም። ለሬክለምና ለፕሮሞሽን አይጨነቁም። ቢፈልጉም የሚከፍሉት ገንዘብ ያላቸው ብዙ አይደሉም። ለዚህ ነው ለአርባ አምሳ አመታት በጥበብ ስራ ላይ የቆዩና ለስነጥበብና ባህል ዳብሮት ከፍተኛ አስተዋጸኦ ያደረጉ ቁጭ ብለው፣ የይድረስ ይድረስ ስነፅሁፉ፣ ትያትርና ፊልም እንደ ቃሪያና ሽንኩርት የጉሊት ገበያ ያወጡት ነጋዴዎች ጥበበኞችና አርቲስቶች ተብለው ለህዝብ እይታ ብሎም እውቅና የሚዲያ ሽፋን ሲገፍፉ የምናየው። በፕሮግራም አዘጋጁና በነጋዴው መሃል የሚደረገውን ግንኙነት የሚያውቁት ሁለቱ ብቻ ናቸው። እሱን ወደፊት እንመለስበታልን። አሁን ይህን ያስባለኝ የመዓዛ መጽሃፍ ነው። እንዲህ አለም አቀፍ እውቅና ያገኘን የኢትዮጵያዊት ስራ የሚዲያው ሰዎች እንዴት ሳያውቁና ሳያሳውቁን ቀሩ?
የመዓዛን BENEATH THE LION'S GAZE አግኝቼ እያነበብኩት ነው። አንዳልከው የዚያን ዘመን ታሪክ መሰረት ያደረገ ነው። መጽሀፉ አለም አቀፍ አድናቆት ሲያገኝ በኛ በባለጉዳዮቹ አካባቢ ሲወራለት አልሰማሁም። አሁንም አንተ ባትገረን ኖሮ ሳናውቀው ብዙ እንቆይ ነበር።
ሙስናና አፍቅሮተ ነዋይ በአገራችን ሰችዎ የጥበብ ስራ ላይ የሚሰሩት ስራ ያሳዝናል። ሃቀኛ የጥበብ ሰዎች ለገንዘብና ለዝና ደንታ የላቸውም። ስለሆነም ስራቸውን ለማስተዋወቅ ሆነ ለማሻሻጥ አይንቀሳቀሱም። ለሬክለምና ለፕሮሞሽን አይጨነቁም። ቢፈልጉም የሚከፍሉት ገንዘብ ያላቸው ብዙ አይደሉም። ለዚህ ነው ለአርባ አምሳ አመታት በጥበብ ስራ ላይ የቆዩና ለስነጥበብና ባህል ዳብሮት ከፍተኛ አስተዋጸኦ ያደረጉ ቁጭ ብለው፣ ስነፅሁፉን፣ ትያትርንና ፊልሙን እንደ ቃሪያና ሽንኩርት የጉሊት ገበያ ያወጡት ነጋዴዎች ጥበበኞችና አርቲስቶች ተብለው ለህዝብ እይታ ብሎም እውቅና የሚዲያ ሽፋን ሲገፍፉ የምናየው። በፕሮግራም አዘጋጁና በነጋዴው መሃል የሚደረገውን ግንኙነት የሚያውቁት ሁለቱ ብቻ ናቸው።
ወደፊት እንመለስበታልን። አሁን ይህን ያስባለኝ የመዓዛ መጽሃፍ ነው። እንዲህ አለም አቀፍ እውቅና ያገኘን የኢትዮጵያዊት ስራ የሚዲያው ሰዎች እንዴት ሳያሳውቁን ቀሩ?
ስለ BENEATH THE LION’S GAZE ሲወራ አይቼ ማለፍ ስላልቻልኩኝ ነው:: በጣም መነበብ ያለበት ልብ የምያንጠለጥል ድርሰት ነው:: እዛ መጻፍ ውስጥ ያላለቀስኩለት ገጸ ባህሪ የለም:: ለደራሲዋ ትልቅ ምስጋና ከ አክብሮት ጋር:: የ እንግሊዘኛውን መጻፍ ኦንላይን መግዛት ይቻላል::
ምርኮኛ ሁለት ጭብጦች የያዘ የፈጠራ ድርስት ሲሆን የመጀመሪያው ጭብጥ ታሪካዊ ልቦለድ ከሚባለው የስነጽሁፍ ዘርፍ የሚመደብ ነው። ይህ ክፍል በዘመነ ደርግ የመጀመሪያዎቹ አመታት የነበረው የማህበረ-ፖለቲካዊ ቀውስ በህብረተሰቡ ላይ ያደረሰውን ግፍና መከራ በዋናዋ ገጸባህሪ ህይወት ዙሪያ እያጠነጠነ ይተርካል። የሚጀምረው ዋናዋ ገጸባህሪ፣ ፍሬህይወት ለእደገት በህብረት የእውቀትና የስራ ዘመቻ ስትነሳ ነው። በዚህ ዘመቻ በእስራ ሺዎች የሚቆጠሩ የዩንቨርስቲና የሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎች ወደ ገጣሪቱ ኢትዮጵያ በመዝመት የገበሬ ማህበራት ከማቁዋቁም እስከ ጥርጊያ መንገድ መዘርጋት ያለውን ስራ ሲስሩ፣ የወቅቱን የተቃወሚ ሀይል ፖለቲካ ሲያጠኑ፣ በህቡእ ሲደራጁ ያወሳልንና፣ አያይዞ ዘማቾች ወደየመጡበት ተመልሰው በሃገሪቱ አስተዳድራዊ ለውጥ ለማምጣት በህቡእ ሲንቀሰቀሱ ይተርክልናል። ፍሬህይወት ለትግሉ እስከ ህይወት መስዋእተነት ለመክፈል ከሚንቀሳቀሱት ወጣቶች አንድዋ ነች።
አገዛዙ በህቡዕ የሚደረገውን እንቅስቃሴ ለመደምሰስ በሚወስደው ኢሰብዓዊ እርምጃ በርካታ ወጣቶች ይታሳራሉ፣ ብዙዎች ይሰደዳሉ፣ ይገደላሉ። ተቃውሞውም በዚያው ልክ እያየል ሲሄድ አሰሳ፣ ነጻ እርምጃና ቀይሽብር የወቅቱ ሃቅ ይሆናሉ። ህብረተሰቡ ይታመሳል፣ ወጣቶች መግቢያ መውጫ ያጣሉ። የፍሬህይወት ወንድም ይገደላል። እህትዋ ትጠፋለች፣ እናትዋ ይታመማሉ። በመጨረሻ ፍሬህይወት የምትታገልለት ፓርቲ፣ ኢህአፓ መከፋፈሉ ሁዋላም ክፉኛ ተመትቶ መፍረሱ ሲታወቅ ወጣቶች እጅ መስጠትና የትግል ጉዋዶቻቸውን ማጋለጥና ማስያዝ ይጀምራሉ። ፍሬህይወት ትታሰራለች። ከተወስነ ጊዜ በሁዋላ ሰላም ብጤ በመስፈኑ ትፈታና ሰላማዊ ኑሮ ትቀጥላለች። ይህ ክፍል በወቅቱ በነበረው እውነተኛ ታሪክ ላይ የተመሰረተ ስለሆነ ታሪካዊ ልቦለድ ወስጥ ሊመደብ ይችላል። ኤች አይ ቪንና መዘዙን የሚተርከው ሁለተኛው ክፍል ግን በዋናዋ ገጸባህሪ ህይወት ዙሪያ ያጠነጠነ ቢሆንም ራሱን የቻለ ጭብጥ ይዞ የቆመ መደበኛ ልቦለድ ነው። በእንድ ጥራዝ መጽሃፍ ውስጥ በመስፈሩ ምክንያት እንጂ እንደ ሌላ መጽሃፍም ሊቆጠር ይችላል።
የምርኮኛን ተነባቢ ካደረጉት ነጥቦች አንዱ የትረካ ስልቱ ነው። የገለጻ ለዛና የጭውውቱ ጣዕም። ከባድ የአማርኛ ቃላትና እንደ ጥቅስ የረቀቁ አረፍተ ነገሮች ያልበዙበት መሆኑም ለተነባቢነቱ አስተዋጽኦ ያደረገ ይመስለኛል። በአማርኛ ልቦለድ ተደጋግመው በመመምጣት አንባቢ ያሰለቹ ብሂሎች ተወንፍተው የወጡ ወይም እንደይገቡ በጥንቃቄ የታሰበበት ይመስል አንድ ክልቼ ለአመል እንኩዋ አላየሁበትም።
...አንዳንዴ የማታውቀውን የአሲምባ ተራራ በምናብዋ ትቃኛዋለች። አሲምባ የኢህአፓ ሰራዊት የትቅ ትግል ማዕከል መሆኑን ከመስማት ሌላ ስለቦታው የምታውቀው ባይኖርም በሀሳቡዋ ታየዋለች። በፊልም እንዳየቻቸው የጦር ምሽጎች ሁሉ የአሲምባ ህይወት ከባድ እንደሚሆን ታስባለች። የተጎሳቆሉ፣ ግን ለምንም የማይበገሩ የሰራዊቱ አባላት ይታዩዋታል። ሚሚ (ታናሽ እህትዋ) ጸጉራን አሳጥራ፣ ቁምጣ ለብሳ፣ ዝናርዋን ታጥቃ፣ በረባሶ ተጫምታ በተራራው ላይ ታች ስትል፣ ስትታኮስ ... ላብዋ በግንባርዋ ሲንቆሮቆር... ሌሎቹ ሲያበረታትዋት... ድንገት ደግሞ ሌላው ትዝ ይላታል። "እዚያም መከፋፈል ተፈጥሮ ይሆን? " ብላ ራስዋን ትጠይቃለች። ልክ እንደ አዲስ አበባው እነርሱም ዘንድ ክፍፍል ሲፈጠር፣ አንዱ በሌላው ላይ መሳሪያ ሲያዞር ... አይኖችዋን ትጨፍናለች። ከዚያ በሁዋላ ያለውን ላለማሰብ አእምሮዋን ለመግታት ትሞክራለች። ግን አይሆንላትም እንደገናም ታስበዋለች።
ይህ ስልት፣ ይህ የሰው አእምሮ ውስጥ የሚብሰለሰልን ሃሳብ የመግለጽ ስልት በደንብ ከተሰራበት አንባቢን ከገሃዱ አለም ወደ ፈጣራው የማስጉዋዝ ችሎታ ያለው ሃይለኛ ዘዴ መሆኑ ይታመናል። አንባቢን በገለጣ እንዲያዝን፣ እንዲጨነ ከማድረግ አልፎ ህመሙ፣ ጉዳቱ፣ ናፍቆቱ፣ ቀቢጸ ተስፋው እንዲሰማው ከተፈለገ ገጸባህሪው ጭንቅላት ውስጥ የሚብሰለሰልውን ሃሳብ መግለጽ ያስፈልጋል። ቆንጂት ይህን ዜዴ ብዙ ቦታ ተጠቅማበታልች። ለዚም ነው ትረካዋ እጅግ ስሜት ኮርኩዋሪና መሳጭ የሆነው የሚል እምነት አለኝ።
ይህ ገጽ የፕሮግራሙን የምርት ስም ለማራመድ የሚረዱ ሁሉም አጋሮች ስለ McKnight የተባሉት የአርቲስት ትምህርት ፕሮግራሞች ወጥነት ለተዛባ የህዝብ ግንኙነትዎች መመሪያ ይሰጣል.
በ McKnight የሚመራው የአጠቃላይ የጅምላ, የጅምላ መርሃግብሩ ስም McKnight አርቲስት የፈቃድ ፕሮግራሞች ነው. (በተጠቀሰው አውድ ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ከተጠቀሰ በኋላ, "የስምምነት መርሃግብር" ወይም "ፕሮግራሙ" በማለት ለመጥራት ነጻነት ይሰማዎት). የፕሮግራም ባልደረቦች, በተራው, የስነ-ልቦ-
የ McKnight ምሳዎች ለ የሴራሚክ አርቲስቶች, ዘፋኞች, የሙዚቃ አዘጋጆች, ዳንሰኞች, ሚዲያ አርቲስቶች, ሙዚቀኞች, የጨዋታ አርቲከቶች, የቲያትር አርቲስቶች, ስዕላዊ አርቲስቶች ወይም ጸሐፊዎች
አርማው በተለያየ ልዩነት (የፋይል ቅርፀት እና ቀለም እና ግልፅነት አማራጮች) ውስጥ እንዲገኝ ያስችለዋል. የተጨመቀ ፋይልን ያውርዱ ሁሉንም የአሁኑ አርማ አማራጮች ያካትታል.
ማያ ገጽ አይጠቀሙ - የአርማ ምስሎችን ፋይሎች ቀለም ወይም ቀለም ይቀይሩ. ለህትመት ፕሮጀክቶች የቡራዩኒኬሽን አርማን ከፊት ባሉት ሽፋኖች ወይም ከመጀመሪያው ገጽ (እንደ ፎርማቲቭ) ሁሉ ከህብረቶች ጋር የተያያዙ ማቴሪያሎች በከፍተኛ ሁኔታ ያስቀምጡ.
እነዚህ አርማዎች የማይተላለፉ መሆናቸውን ልብ ይበሉ. የግብይት መርሃግብር አጋሮቻችን ለብቻው እንዲጠቀሙባቸው እና ሌሎችም እንዳይተላለፉ ወይም ለሌሎች ጥቅም ላይ መዋል የለባቸውም.
የአጋር ድር ጣቢያዎች የራሳቸውን ድርጅታዊ ምልክት ለማንጸባረቅ በተገቢ መልኩ የተነደፉ ናቸው. በዛው አገባቡ ውስጥ የሚከተለው መመሪያ ለተጠቃሚዎች ከግንኙነት ጋር የተያያዙ ግኑኝነትን ለመጨመር ተስማሚ ነው.
እያንዳንዱ የአጋር ድር ጣቢያ የመነሻ ገፅ አዝራር ወይም የዓይነመረብ አገናኝ ለሱ ወዳጆች ጋር የተዛመደ ድረ-ገጽ ይሰጣል; በአጠቃላይ, የጣቢያ አሰሳ በጣቢያው ከየትኛውም ገጽ ላይ ለቀለለ, ግልጽ ይዘት መድረስን ሊፈቅድላቸው ይገባል.
በምርጫ የምርጫዎች በሁለት ሳምንታት ውስጥ, ባልደረባዎች ማክኪንኛ ሊያገናኝባቸው የሚችሉ ሽልማቶችን የሚገልጽ ማስታወቂያ ይለጥፋሉ. ፎርማው በሚፈቅድበት ጊዜ ማኪንኬ (MKnight) በእያንዳንዱ የአጋር የምርጫ ማስታወቂያ ላይ ብቅለት እንዲያስገቡ እድልን ፈለገ. በተጨማሪ, በሁሉም የኦፊሴላዊ ህብረት-ተኮር ማስታወቂያዎች መጨረሻ እባክዎ የ McKnight's የዜና ማረፊያ ቋንቋን ያካትቱ.
McKnight በተጨማሪም ዜናን እና ማስታወቂያዎችን በማህበራዊ ሚዲያ በኩል ያስተዋውቃል, እናም ስልቶች ለትፍረተ መርሃግብር እቅዳቸውን ለማስፋፋት (እንደ ሃሽታግዎች የመሳሰሉ) የተወሰኑ መንገዶችን ያጠቃልላል.
ስለ የቢዝነስ ፕሮግራሞች በአጠቃላይ ቋንቋዎች ወይም የዜና ማሰራጫዎች, ማስታወቂያዎች, ወይም የተወሰኑ የቢዝነስ ድረ-ገጾች የመሳሰሉ ቋንቋዎች በሚናገሩ ሁኔታዎች ውስጥ, እባክዎ በቅድመ-መደብርዎ ውስጥ የተመሰረተው በቅድሚያ ተቀባይነት ያገኙ የጫማ ማያያዣዎችን ይጠቀሙ.
በሚኒሶታ-የተመሰረተ የማክ ኪንግ ፋውንዴሽን (ፋውንዴሽን) ፋውንዴሽን ሰዎች እና ፕላኔቱ የሚበለጽጉበት የበለጠ ፍትሐዊ ፣ ፈጠራ እና ብዙ የወደፊት ተስፋን ከፍ ያደርጋል ፡፡ እ.ኤ.አ. በ 1953 የተመሰረተው የማክዌል ፋውንዴሽን በመካከለኛው ምዕራብ የአየር ንብረት ለውጥን ለማስጠበቅ በጥልቀት ቁርጠኛ ነው ፡፡ ተመጣጣኝ እና ሁሉን አቀፍ የሚኒሶታ ግንባታ መገንባት ፤ በሚኒሶታ ፣ በነርቭ ሳይንስ ፣ እና በአለም አቀፍ የሰብል ምርምር ላይ ስነ ጥበባት መደገፍ።
አንድ ከሴራሊዮን የመጣ ግለሰብ በኢቦላ ሕመም ተጠርጥሮ ምርመራ ቢደረግለትም ከቫይረሱ ነፃ መሆኑን የጤና ጥበቃ ሚኒስትር ዶክተር ከሰተብርሃን አድማሱ አስታወቁ፡፡ ታማሚው በሴራሊዮን በአንድ የአለም አቀፍ የበጎ አድራጎት ድርጀት በኩል ተቀጥሮ የአካባቢ ቁጥጥር ባለሙያ በመሆን ይሠራ የነበረ ሲሆን፥ ከሴራሊዮን ከተመለሰ በ15ኛ ቀኑ በትኩሣት ራሱን በመሳቱ በተደረገለት የደም ምርመራ ፋልሲፓረም የተባለ የወባ በሽታ የተገኘበት በመሆኑ ለዚሁ አገልግሎት ባዘጋጀችው ላብራቶሪ ለኢባላ የደም ምርመራ ተደርጎለት ውጤቱ ከበሽታው ነፃ እንደሆነ ታውቋል፡፡ በላብራቶሪ ውጤቱ ሙሉ በሙሉ እርግጠኛ ብንሆንም ታካሚው ሴራሊዮን ደርሶ ከመመለሱ አንፃር የደም ናሙናው ለተጨማሪ ማረጋገጫ ወደ አሜሪካ በዛሬው ዕለት መላኩንና ከ48 እስከ 72 ሰዓታት ውስጥ ውጤቱ እንደሚታወቅ ነው የተመለከተው። በውጤቱ ላይ ለውጥ የሚኖር ከሆነ በቀጣይ ሚኒስቴሩ እንደሚያሳውቅ ዶክተር ከሰተብርሃን ገልጸዋል፡፡ ታካሚው በሕክምና ሲረዳ ቆይቶ በዛሬው ዕለት ረፋድ ላይ ሕይወቱ ማለፉንም ነው ያስታወቁት፡፡ የተላከው ናሙና ውጤት እስከሚመጣ ድረስ ከተጠርጣሪው ጋር ቀጥታ ግንኙነት የነበራቸው ጓደኞቹና ቤተሰቦቹ ላይ የባለሙያ ክትትል በመደረግ ላይ መሆኑም ተገልጿል፡፡ ኢትዮጵያ ኢቦላን ለመከላከል የምታደርገው ጥረት ተጠናክሮ እንደሚቀጥልም ዶክተር ከሰተብርሃን አድማሱ አረጋግጠዋል፡፡
የመኢአድ ም/ሊቀመንበር ዶ/ር ታዲዮስ ቦጋለ የመኢአድ ሊቀመንበር በሆኑት ኢንጂነር ኃይሉ ሻወል በተከሰሱበት ክስ ሁለት አመት ከስድስት ወር ተፈርዶባቸው ከርቸሌ ገቡ፤ መኢአድ እንደአንባሻ ተከፋፈለ፤ የማይለያዩት ኃይሉ ሻውል እና ማሙሸት አማረ ተለያዩ። አንድነት ፓርቲ ብርቱካን ሚደቅሳ ትፈታ ይል የነበረውን ጥያቄ አንዱአለም አራጌ ይፈታ በሚል ቀየረው፤ ብርቱካንን በማስብ ይበራ የነበረውንም ሻማ አንዷአለምን በማሰብ ይበራ ዘንድ ወሰነ፤ ብርቱካን ሚደቅሳ ስለኢትዮጵያ ፖለቲካ ልታጠና ዋሽንግተን ሄደች፣ ስዬ አብርሃ ለትምህርት ወደአሜሪካ ሄዱ፤ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ ጀርመናዊ ህፃናቶችን ስለኢትዮጵያ ፖለቲካ ሊያስተምሩ ጀርመን ገቡ፡፡
ዶ/ር መረራ ጉዲና እና ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ ዘንድሮም ሊቀመንበር ናቸው፤ ዘንድሮም ምክትል ሊቀመናብርቶቻቸው አይታወቁም። ሳሳሁልህ ከበደ ስልጣን ያዙ፤ አየለ ጫሚሶ ተባረሩ፡፡ ኢዴፓ በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ ትልቁ ችግር የአፍሪካ የሌብራል ፓርቲ ስብሰባን ያለማካሄድ ነው በሚል ቁጭት የአፍሪካ ሌበራል ፓርቲ ስብሰባ አዲስ አበባ እንዲካሄድ አደረገ፤ ልደቱ አያሌው ከፓርላማ ሲባረሩ ትምህርት ቤት ገቡ…. ከሞላ ጎደል ይህን ይመስላል ‹‹አጀንዳ አልባው›› የተቃዋሚ ፓርቲ ሠፈር አክራሞት።
እነሆ ዘንድሮም በተቃዋሚ የፖለቲካ ፓርቲዎች የተያዘው የትግል ስልት ‹‹ኢህአዴግ አምባገነን ነው››፣ ‹‹ኢህአዴግ ምርጫ ያጭበረብራል››፣ ‹‹የፀረ-ሽብርተኝነት ህጉ አፋኝ ነው››፣ ‹‹ከኢህአዴግ አመራር በሙስና የተጨማለቀው ይበዛል››፣ ‹‹ሀገሪቱ በአውራ ፓርቲ መዳፍ ስር ወደቀቸ›› …ከሚል ማጋለጥ ያለፈ ሊሆን አለመቻሉንም እያየነው ነው፡፡ ይህ ደግሞ በተቃዋሚዎች ትግል የተገኝ ‹‹መረጃ›› ሳይሆን ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ጠንቅቆ የሚያውቀው ተራ ወሬ ነው፡፡
በእርግጥ በግሌ በሀገሬ ያሉ ሁሉም ተቃዋሚዎች ‹‹ከጥቆማ ያለፈ›› ትግል የማድረግ ወይ ወኔው የላቸውም፤ ወይ ብርታቱ የላቸውም ብሎ ለመደምደም ይቸግረኛል። በተለይ ደግም የተሻለ እንቅስቃሴ ሊያደርጉ የሚችሉትን አራቱን ፓርቲዎች እዚህ ውስጥ መደመሩ ለተቀማጭ ሰማይ… ይሆንብኛል፡፡ (አንድነት፣ መኢአድ፣ አረና እና ኦፌደንን ማለቴ ነው) ከዚህ በተቃራኒው ደግሞ እንዳናጨበጭብላቸው የምርጫ ቦርድን የምዝገባ ሰርተፍኬት ታቅፎ ከመቀመጥ የዘለለ ስራ ሲሰሩ አይታዩም፡፡
በነገራችን ላይ ደጋግሜ እንደፃፍኩት ምክንያታቸው ምንም ይሁን ምን የተቃውሞውን ጎራ ለመምራት ወደ አደባባይ የወጡት ፖለቲከኞች በዛጎላቸው ከተሸሸጉት ‹‹ሌሎች ኢትዮጵያውያን›› የበለጠ ‹‹አክብሮት›› ይገባቸዋል። (ይሁንና ግን ሌሎች ኢትዮጵያውያኖች ማለት ምን ማለት ይሆን? እዚህ ውስጥ የሚመደቡትስ እነማን ይሆኑ? ከኢትዮጵያ ሌላ ትርፍ አገር ያላቸው ናቸው ወይስ የስርአቱ ምንደኞች?) ብቻ ከዚህ ባለፈ ክንብንባቸውን ገልጠው ፊታቸውን ያስመቱ ፖለቲከኞቻችን ለእስከአሁኑ አበርክቶታቸው ዋጋ ሊያገኙ ይገባል። በዚህ በኩል ችግር የለም፡፡ ችግር የሚኖረው ያ የአክብሮት ዋጋ በየአመቱ እየተመነዘረ ‹‹መሪ›› በሚል ስም ዛሬም በስልጣናችን እንደተቀመጥን መቀጠል አለብን ሲሉ ነው። ይሄ ወደድናቸውም ጠላናቸውም ትልቅ ችግር ፈጣሪ ነው፡፡ ምክንያቱም አሁን ኢትዮጵያ ያለችበት አጣብቂኝ ከጥቆማና ከአጋላጭ ባለፈ ‹‹አንቂና አደራጅ›› መሪ የሚፈልግበት ወሳኝ ጊዜ ላይ ነውና።
እናም ማህተም እና የምርጫ ቦርድ ፈቃድ ያላቸው ፓርቲዎችን ብቻ ሳይሆን ‹‹የተሻሉ›› ሊባሉ የሚችሉት አራቱ ድርጅቶችም ቢሆኑ ለኑባሪያቸው (ህልውናቸው) መገለጫ ሊሆን የሚችል ስራ ሲሰሩ ማየት እንፈልጋለን።
ከዚህ ውጭ ቀጣዩ ውድድር ወይም ፉክክር እንደቀድሞው ሁሉ በገዢው ፓርቲ እና በተቃዋሚዎች ብቻ የመሆን እድሉ ከቀን ወደ ቀን እየጠበበ ነው። ምክንያቱ ደግሞ በርካታ ‹‹ተቀጣጣይ ነገሮች›› በህዝብ እና በመንግስት መካከል የከረረ ፍጥጫን እየፈጠሩ በመሆኑ ነው። ይህንን ሁኔታ በግልፅ አማርኛ ስንነጋገርበት ‹‹ዙሩ እየከረረ ነው›› የሚል ሆኖ እናገኘዋለን። ይህን ጊዜም ነው የአደባባይ ሰው ወይም መሪ ድርጅት ከወዴት ነህ? ብለን እንድንጠይቅ የምንገደደው፡፡
አሁን ያሉት የፖለቲካ ድርጅቶች ‹‹ከሞላ ጎደል…›› ተብለው እንኳ ሊመረጡ የሚችሉ አይደሉም። እንደዋዛ ‹‹ኢህአዴግን ማውረድ ቀላል ነው›› ሲሉ ልትሰሟቸው ትችላላችሁ፡፡ ነገር ግን ያንን ‹‹ቀላል›› መንገድ አያሳዩዋችሁም ወይም አያውቁትም። እናም ይህንን ‹‹ዋዛ ፈዛዛ›› ለማስወገድ ቀድመን መነጋገር አለብን። ለምሳሌ ረጅም የትግል ልምድ አላቸው የሚባሉትን የፕ/ር በየነ ጴጥሮስን እና የዶ/ር መረራ ጉዲናን ድርጅቶች ብናይ የሀገራችን የፖለቲካ ፓርቲዎች መንደር ከክበበው ገዳ የበለጠ ኮሜዲያን የበዛበት ሆኖ እናገኘዋለን።
በእርግጥ በየነም ሆኑ መረራ ‹‹ፖለቲካ እና ኮረንቲ በሩቁ›› እየተባለ ለንፅፅር በሚቀርብበት ሀገር በተቃውሞ ጎራ መገኘታቸው በራሱ ዋጋ ሊያሰጣቸው እንደሚገባ ከላይ ተስማምተናል። ሆኖም ያ ዋጋ ግን ዛሬም ድረስ ሊጨበጥ እና ሊዳሰስ የማይችል ፓርቲ ይዘው ‹‹መድረክ›› በሚባል የተበሳሳ ዣንጥላ ተጠልለው ‹‹ወከልነው›› በሚሉት ህዝብ ላይ እየቀለዱ እንዲጓዙ የሚያስችላቸው መሆን የለበትም። አሁንም ጉዳዩን ይበልጥ ግልፅ ለማድረግ እነዚህ ሁለት ሊቀመንበሮች ‹‹ድርጅት›› ይሁኑ ‹‹ግለሰቦች›› ሊለዩ የማይችሉበት ደረጃ ላይ ደርሰዋል፡፡ መለስ ዜናዊ ላይ ሲሆን የሚቃወሙትን የአንድ ሰው ፈላጭ ቆራጭነት እነሱ ጋ ሲደርስ ‹‹ትክክል ነው›› ይሉናል። ለዚህም ነው አንድም ቀን ጠቅላላ ጉባኤ ሲያካሄዱም ሆነ የራሳቸውን አጀንዳ ቀርፀው ሲታገሉ ያላየናቸውን ፓርቲዎቻቸውን እንደፓርቲ ልንቀበል አይገባም የምለው። አመንም አላመንም በየነ ወይም መራራ የሚባል ግለሰብ ይኖራል እንጂ የሚመሩት ፓርቲ በህይወት የለም፡፡
ሌላው ቀርቶ የመረራ ጉዲና ፓርቲ ጽ/ቤት ሀላፊ የሆነው ኦላና ሌሊሳ በአሸባሪነት ተጠርጥሮ ሲታሰር በህይወት ስለመኖሩ ከማህተም ባለፈ ማስረጃ ሊቀርብለት ያልቻለው የዶ/ር መረራ ኦህኮ በያዘው ማህተም እንኳ ተጠቅሞ አንዳች ያደረገው ነገር የለም፡፡ እልፍ አእላፋት የኦሮሞ ልጆች እንደበግ ከትምህርት ቤት እና ከእርሻ ቦታቸው እየታነቁ ሲታሰሩ ‹‹የኦሮሞ ህዝብ ኮንግረስ›› ድምፁን ማሰማት ያልቻለው ለምን ይሆን? ዛሬ የወለጋ እና የባሌ እናቶች የደረሱ ልጆቻቸው እየታነቁባቸው ‹‹የፍትህ ያለህ?›› ሲሉ እያየን መራራን እንደፖለቲካ ታጋይ መውሰዱ ለታሪክ ስህተት እንደሚዳርግ አትጠራጠሩ፡፡ የሀድያ ብላቴናዎች በ‹‹ችጋር›› ከቀዬአቸው መሰደድን በየነ ጴጥሮስ ከቁም ነገር እንደማይቆጥሩት ሁሉ፤ ኦሮሞ መሆን ብቻውን ‹‹አሸባሪ›› ማስባሉ ለመራራ ጉዲና ችግር አይደለም፡፡ ይህንን ለማለት የሚያስደፍረው ችግሩን እንደ አንድ የመቀስቀሻ (የመታገያ) ስልት ወስደው ሲጠቀሙበት እና ሲያውገዙት አለመታየታቸውም ጭምር ነው። ይህ የሆነው ደግሞ ፓርቲው ከመህተም ውጭ ህይወት አልባ በመሆኑ ይመስለኛል።
…ከዚህ በኋላ ምን አልባት ራሳቸውን አጠናክረው ከ‹‹እስኮላር›› እና ‹‹ፌሎው-ሽፕ›› ማሳደድ እርቀው መውጣት ከቻሉ አንድነት፣ መኢአድ፣ አረና እና ኦፌዴን የተሻለ ተቀባይነት የሚያገኙበት እድል ከየትኛውም የፖለቲካ ፓርቲ የሰፋ ነው። ይህ ሊሆን የሚችለው ግን ከሚማልሉበት የውጭ ሀገር ትምህርት ዕድል ብቻ ሳይሆን እየተከተሉት ካለው የዘልማድ ‹‹ፖለቲካ ፓርቲ››ነት መላቀቅ ከቻሉ ብቻ ነው።
እዚህ ጋ አንድ ነገር ግልፅ መሆን አለበት፡፡ እነዚህን ፓርቲዎችም ቢሆን የሰፋ እድል አላቸው ያልኩት በአመራሩ ጥንካሬ ተማምኜ አይደለም፡፡ ይልቁንም የዕድላቸው እጣ ፈንታ ገና ‹‹ያልተፋቀ›› የሆነው ጠንካራ የድርጅት ፍቅር ባለው አባሎቻቸው ብርቱነት ላይ ተመስርቼ ነው፡፡ በዚህ ቀመር መሰረትም አንድነት እና መኢአድ ልዩነታቸውን አጥበው በጋራ መስራት ከቻሉ ሰፊ ሊባል የሚችል ዕድል አላቸው፡፡ ምንአልባት ይህ የሚቸግራቸው ከሆነም ከሁለቱ የትኛው ልቆ ይወጣል? የሚለው አጨቃጫቂ ቢሆንም ሁለቱም ከሰሩ ከገቡበት ቅርቃር ሊወጡ የሚችሉባቸው ሽርፍራፊ ዕድሎች አላቸው፤ ከነአሰልቺና ማለቂያ የሌለው ችግሮቻቸው ማለቴ ነው፡፡ የአረናና የኦፌዴን ከዚህ የተለየ ነው፡ ፡ ምክንያቱም ሁለቱ ፓርቲዎች ብሄር ተኮር ከመሆናቸው አኳያ የሚነፃፀሩት በወከሉት ብሄር ውስጥ ባላቸው ተቀባይነት ነው፡፡ እናም ንፅፅሩ ኦሮሚያ ውስጥ ኦፌዴንን ከኦህዴድ፤ በትግራይ መሬት ላይ ደግሞ አረናን ከህወሓት ይሆናል ማለት ነው፡፡ እንግዲህ በሚዛን የሚቀመጠው የኦሮሚያ እና የትግራይ ህዝብ ነፃ የመወዳደሪያ መድረክ ከተመቻቸለት ለየትኛው ድርጅት የተሻለ ድጋፍ ይሰጣል የሚለው ነው፡፡ መቼም ለ21 አመታት ያህል ግብር ከመሰብሰብ እና ማዳበሪያ ከመቸርቸር የዘለለ ፋይዳ ለሌላቸው ኦህዴድ እና ህወሓት ነው የሚል ቀልደኛ ይኖራል ብዬ አላስብም፡፡
ከዚህ ባሻገር በሀገራችን ፖለቲካ ላይ በየአመቱ እንደአዶ-ከበሬ የሚከሰት አንድ አደገኛ ተመላላሽ ችግር አለ። የአንጃ ፖለቲካ የሚባል። ይህ አይነቱ አደጋ ነው የፓርቲውን ውስጠ ሚስጥር የጉሊት ሽንኩርት የሚያደርገው፡ ፡ ብዙውን ጊዜ በኢትዮጵያ ባሉ ተቃዋሚዎች ውስጥ የአንጃ ፖለቲካ የሚከሰተው በሶስት ምክንያቶች ነው። የመጀመሪያው መናፍቅነት / ጥርጣሬ/ ሲከሰት ነው። በዚህ ጉዳይ ደግሞ ‹‹አንጋፋ›› ፖለቲከኞቻችን የተካኑ ናቸው። ልክ መለስ ‹‹በሲኒ ውስጥ ማዕበል የሚፈጥሩ›› የሚሏቸው አይነት፤ ‹‹እከሌ ወያኔ ነው›› ይሉና ጠርጥረው ያሰጠረጥራሉ፤ ፈርጀው ያስፈርጃሉ። ይህንን ተከትሎም በአንጃዎች መናጥ የፓርቲው ዕጣ ፈንታ ይሆናል። ይህን ጊዜም ትላልቆቹ ፖለቲከኞች ሽሚያ ይገባሉ፤ ሽሚያው ግን ፓርቲውን ከአንጃ ወጀብ ለመታደግ አይደለም፤ ትከሻው ለ‹‹ሎሌነት›› የተመቻቸውን ለማፈስ እንጂ፡፡
ሁለተኛው ችግር የውስጠ ፓርቲ ዴሞክራሲያዊነት ነው። በዚህ ተቃዋሚዎች የሰናፍጭ ቅንጣት ያህል ከኢህአዴግ አይለዩም። ክፉ አቻዎች ናቸው። በመኢአድ ውስጥ የኢንጅነር ኃይሉ ሻወልን ሃሳብ መቃወም ዛሬ መኢድ ያለበት ደረጃ ያደርሳል። መሰነጣጠቅ ማለቴ ነው። አመራሩን መገምገም ወይም የአደባባይ ስህተቱን መተቸት ‹‹መናፈቅ›› ያስብላል፡፡ እናም በሁሉም ፓርቲዎች ለማለት በሚያስደፍር ሁኔታ ‹‹ውስጠ-ዲሞክራሲ›› የሚባል ነገር እምጥ ይግባ ስምጥ አይታወቅም፡፡ በዚህም የተነሳ ለገዥው ፓርቲ ሲሆን ‹‹ለልዑላኑ እውነት መናገር አንገት ያስቀነጥሳል›› ማኪያቬሊያዊ አስተምህሮት በተቃዋሚዎች ሰፈር ሲደርስ እንዲህ የሚል ሆኖ እናገኘዋለን ‹‹አመራሩን መተቸት መናፍቅነት ነው››፤ መናፍቁ ደግሞ የራሱን አማኝ ያሰባስብና አንጃ ይፈጥራል፡፡
ሶስተኛው Personality Cult (የተክል ስብዕና አምልኮ) ለመፍጠር የሚደረገው እሽቅድምድም ነው ለአንጃ መፈጠር በር ከፋቻ የሚሆነው፡፡ ለምሳሌ በትግሉ ዘመን በህወሓት ውስጥ ግለሰብን ማምለክም ሆነ ለመመለክ ራስን ማመቻቸት በሞት የሚያስቀጣ ወንጀል ነበር፡ ፡ ከ1993ዓ.ም በኋላ ግን ይህ ሁኔታ ተቀይሮ በግልባጩ መለስ ዜናዊን ያለማምለክ በሞት ባያስቀጣም ከፓርቲ ጥቅማ ጥቅም በእጅጉ ያርቃል ተባለ- ባልተፃፈው የህወሓት ህግ፡ ፡ ይህንንም ተከትሎ አንጃ ተፈጠረ፡፡ እናም በህወሓት ውስጥ ‹‹ውድብ /ድርጅት ወስናለች›› ተረት የሆነውን ያህል በተቃዋሚዎችም ‹‹ቅድሚያ ለፓርቲው ውሳኔ›› የሚለው መርህ ተረት ሆኖአል። ለዚህ ትልቁ ማሳያ በየነ ጴጥሮስ እና መረራ ጉዲና ናቸው። ለምሳሌ የመረራ ጉዲና ፓርቲ ምክትል ሊቀመንበር ገብሩ ገ/ማርያም በማንኛውም መልኩ ከመራራ የሚያንስ አቅም የላቸውም። እንዲያውም በአንዳንድ ነገሮች፣ ሀሳብን አፍታቶ በማብራራት እና በመሳሰሉት የተሻሉ ናቸው። ነገር ግን ላለፉት አስራ ስድስት አመታት ከመረራ ውጭ ማንም ሊቀመንበር ሆኖ አያውቅም፡፡ ምንአልባትም በቀጣዩ አስራ ስድስት አመታትም ኦህኮ በዚህ መልኩ የሚቆይ ከሆነ እመኑኝ መረራንም በሊቀመንበር ወንበር ላይ እናገኛቸዋለን፡፡ ሌላው ቀርቶ በየትኛውም ሚዲያም ሆነ መድረክ ም/ል ሊቀመንበራቸውን ገብሩ ገብረማሪያም ኦህኮን ወክለው ሲናገሩ አናያቸውም። ይህ የሆነው በመለኮታዊ ስልጣን አይደለም፤ መረራ የመሰረቱት ፓርቲ የራሳቸውን ተክለ ስብዕና ብቻ ይዞ ይገነባ ዘንድ ስላመቻቹት እንጂ። እናም ልክ ኢህአዴግ ሲነሳ መለስ ዜናዊ፤ ህወሓት ሲነሳ መለስ ዜናዊ እንደሆነው ሁሉ ኦህኮም ሲነሳ ከፊት መራራ ጉዲና ናቸው፡፡ በየነ ጴጥሮስም ‹‹ጽዋ›› እየተጠጣ የሚዘከርለት መላዕክ ይመስል በፓርቲያቸው ውስጥ ራሳቸውን ‹‹አምላክ›› አድረገዋል፤ ያውም የማይከሰስ፣ የማይወቀስ። በዚህም ተደጋጋሚ ጊዜ በአንጃ ተከፋፍለው ከጦር መሳሪያ ፍልሚያ መለስ ባሉ ፍልሚያዎች ሲፋለሙ ማየቱ አዲስ አይደለም፡፡
ከዚህም አልፈው በተለያዩ ጋዜጦች ላይ በመድረክ በኩል የሚተሳሰሩትን የአንድነት ም/ሊቀመንበር /በዚህ ወቅት ሊቀመንበሩን ወክለው እየሰሩ ነው/ ግርማ ሰይፉ ፓርላማ በመግባታቸው ደጋግመው ወርፈዋቸዋል። በቅርቡ አንድ የመድረክ አመራር እንደነገሩኝ በዚህ ጉዳይ ላይ የስራ አስፈፃሚ አባላት ተሰብስበው እየተወያዩ ሳለ መራራ ጉዲና ‹‹ድንጋይ እየተወራወርን ነው›› ሲሉ የመወራረፉን የእድገት ደረጃ በገደምዳሜ ገልፀዋል፡፡ ከዚህ በተረፈ መቼም የሽግግር ወቅቱን ጨምሮ ለአራት ክፍለ ጊዜ / Term/ በፓርላማው ቋሚ ተሰላፊ የነበሩት በየነ ጴጥሮስ ‹‹ፓርላማ መግባትን›› ሲቃወሙ መስማት የተቃውሞ ስብስብ መሪዎች የሞራል ደረጃችው የት እንዳለ ያሳያል፡፡ በዚህ መልኩም በእንዲህ አይነት ፖለቲከኞች የምንሻገረው ወንዝ ሊኖር ይችላል ብሎ ማሰብ ደመናን የመጨበጥ፣ ጉምን የመዝገን ያህል ይሆንብናል።
ይህንን ጽሑፍ እያዘጋጀሁ ሳለ በመሀሉ የተለያዩ ፖለቲካ ፓርቲዎች ቢሮ ጎራ ለማለት ሞከርኩ። ፕሮግራማቸውን በደምሳሳው ለመቃኘት። ነገር ግን የአብዛኞቹ ቢሮ ዝግ ነው። እናም ሁለተኛ አማራጭን ተጠቀምኩ። ኢንተርኔትን፡፡ በመረራ ጉዲና የሚመራውን የኦህኮ ፕሮግራም አገኘሁና በእጅጉ ተገረምኩ። ያስገረመኝ ምን መሰላችሁ? ከሀገሪቱ የህዝብ ቁጥር ከፍተኛ የሆነውን ኦሮሞን የሚወክለው ኦህኮ ፕሮግራሙ በአምስት ገፅ የሚጠናቀቅ መሆኑ ነው። እንዴት ነው ነገሩ? ምን አልባት ‹‹ኢየሱስ በአጭር ቁመት በጠባብ ደረት ተወስኖ ነው በዚህ አለም የኖረው›› የሚል የመፀሀፍ ቃል ሰምተው ይሆን እንዲህ በአምስት ነጠላ ወረቀት የተዘጋጀ ፕሮግራም የቀረፁት? ብቻ እንጃ፡ ፡ (እንደማሳሰቢያ፡- በበየነ ጴጥሮስ እና በመረራ ጉዲና ላይ ያተኮርኩት በአሁኑ ወቅት በተቃውሞ ጎራ ያለውን ፖለቲካ በመምራት ከሁሉም የበለጠ የትግል ዕድሜ ስላስቆጠሩ ነው፡፡ በተጨማሪም የሁለቱ ሰዎች የፖለቲካ አዙሪት ሌሎችንም ይወክላል በሚል ነው)
የወንድ በር ሳይሆን የመውጫ በር ለፈለገ አለ፡፡ በተለይ ለአንድነት፣ ለመኢአድ፣ ለኦፌዴን እና ለአረና። ለምሳሌ የፀረ መጅሊስ እንቅስቃሴ፣ የመምህራን ጥያቄ፣ የጉራፈርዳ መፈናቀል፤ የብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት ሳንሱር፣ የኑሮ ውድነት፣ በልማት ስም ኢፍትሃዊ መፈናቀል… ሌላም ሌላም ጥያቄዎችን በማጎን ሊጠቀሙባቸው ይችላሉ። ከእንዲህ አይነት ህዝባዊ አጀንዳዎች ጎን ከመቆም ባሻገርም ሌሎች ድርጅታዊ ጥንካሬን የመፍጠሪያ ስልቶችን መንደፍ እና አድፋጭ ምሁራኖችን ወደ አደባባይ ማምጣትም ሌላው የመጠናከሪያ መንገድ ነው። activist (ተሟጋቾችን) መመልመል እና ማብቃት፤ ከዛም ሀገራዊ ጉዳዮችን በሚመለከት በአለም አቀፍ መድረኮች ሳይቀር ለመሟገት የሚችሉበትን መደላድል ማመቻቸትም እንዲሁ ለድርጅት ጥንካሬ የጎላ ጠቀሜታ አለው።
በአናቱም ራሳቸውን ስልጣን ላይ እንዳለ ገዢ ፓርቲ በመውሰድ ለእያንዳንዱ ጉድልቶች የመፍትሄ ሀሳቦችን መሸጥ ፓርቲዎቹ ለመጠናከር ከሚችሉባቸው ስልቶች ዋነኛው ነው። በተለይም አማራጭ መንገዶችን ማሳየት ጠቀሜታው የላቀ ነው። ወጣቶችን ወደፊት ማምጣትም ሌላኛው ጠቃሚ ስልት ነው። በ‹‹ያ ትውልድ›› እና በ‹‹66ቱ ፖለቲካ›› የእኔን ትውልድ ‹‹አማልላለሁ›› ማለቱ ግን አስቸጋሪ ነው። እናም ፓርቲዎቹ የአመራር ቦታውን በወጣቶችም ጭምር ከአጠናከሩት ለተሻጋሪነቱ አስተማማኝ መንገድ ይፈጥርላቸዋል። በዚህ ደግሞ ቢያንስ በቀጣዩ አመት የሚደረገውን የአዲስ አበባ ምርጫን ‹‹እንደሰርቶ ማሳያ›› የሙከራ ፕሮግራም ወስደው ራሳቸውን ሊፈተሹ የሚችሉበትን አጋጣሚ ሊያገኙ ይችላሉ፡፡ ይህ እንግዲህ መልካም ምኞቴ ነው፡፡ ሆኖም ‹‹የፖለቲካ ምህዳር መጥበብን›› ብቻ በመግለጫ እየተቃወሙ፣ በሰላማዊ የትግል ማዕቀፍ ውስጥ ያሉ አማራጮችን ‹‹አይቶ እንዳላየ፣ ሰምቶ እንዳልሰማ›› እያለፉ፣ 150 ሰው ብቻ በተሰለፈበት ሰላማዊ ሰልፍ ‹‹ብርቱካን ትፈታ›› ተብሎ የተጠየቀውን አይነት ጥያቄ ያህል እንኳ ‹‹አንዷአለም ይፈታ›› በሚል መድገም አቅቶአቸው እያየን ‹‹መጪው ጊዜ ለተቃዋሚዎች ጨለማ ነው›› ለማለት ነብይ መሆንን አይጠይቅም፡፡ ከዚህ በተረፈ ህዝቡ ከፓርቲዎቹ ቀድሞ ወደአደባባይ በመውጣት፡-
ገለል ያለው መቶልሃል›› ያለ እንደሆነ የሀገሪቱ ዕጣ ፈንታ የሊቢያ ወይም የሶሪያ ከመሆን አይመለስም። በሊቢያ እና በሶሪያ ህዝባዊ አመፅ በተቀሰቀሰ ጊዜ የተፈጠረው ነገር ምንድር ነው? ብሎ መጠየቁ የተሻለ ተሞክሮ እንዲኖር ያስችላል፡፡ ምንአልባትም እንዲህ የሚል መልስ ልናገኝ እንችላለንና፡፡ በእነዚህ ሀገራት ህዝባዊ ተቃውሞውን መስመር የሚያሲዝ ጠንካራ ፓርቲ ባለመኖሩ፣ ህዝቡ በጎበዝ አለቃ ተደራጅቶ ከመንግስት ጋ መፋለሙ ሀገራቱ የመፈራረስ አደጋ ውስጥ እንዲወድቁ አድርጓቸዋል። በቱኒዚያ እና በግብፅ ግን የታየው የዚህ ተቃራኒ ነው። ምክንያቱም በሁለቱ አገራት የነበሩ ፓርቲዎች ምንም እንኳን በጠበበ ምህዳር እና በአምባገነን ስርዓት ውስጥ ቢሆኑም ከአብዮቱ በፊት ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ ራሳቸውን ከማጠናከር ያልሰነፉ ስለነበር ተቃውሞ ሲቀሰቀስ ከፊት መስመር ለመገኘት አላዳገታቸውም። እናም የፈነዳውን ህዝባዊ ቁጣ ተከትሎ ሀገሬው አደባባይ መዋል ሲጀምር ፓርቲዎቹ በቀላሉ
(…በአነሰተኛና ጥቃቅን መደራጀትም ስራ ነው፣ ኮብል ስቶን ማንጠፍም ስራ ነው፣ የፖለቲካ ፓርቲ ማቋቋምም ‹‹ኢንተር ፕሩነር ነው›› /ስራ ፈጠራ ነው/ በሚል ስለተቋቋሙ ፓርቲዎች ሌላ ቀን እመለስበታለሁ)
03A ብዝብል ስም ዝፍለጥ ማዕበላዊ ንፋስ ወይ ኣባኾብራ /ሳይክሎ/ ብቕድሚ ትማሊ ቀዳም ዝጀመረ እንተኾነ እውን ትማሊ ሰንበት ከቢድ ማዕበላዊ ንፋስ ወሪዱ እዮም መብዛሕቲኦም ሰባት ዝሞቱ።
ናይ ፑንትላንድ ፕሬዝዳንት ዓብዲራሕማን መሓመድ ፋሮሌ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ ቃል ስበስልጣን መጠን ዝበፅሐ ዕንወት ንምርዳእ እናፈተኑ እዮም ኢሎም። ኣስዒቦም ‘’ቴሌኮምኒኬሽን ስለዝተበተኸ ምሉእን ዝርዝርን መረዳእታ የብልናን፤ነገር ግን ዛጊድ ብዝረኸብናዮ ሓበሬታ ናብ ሓደ ምእቲ ሰባት ሞይቶም ኣለው።ህፁፅ ኣዋጅ ኣዊጅና ኣለና’’ኢሎም።
መሰኻኽር ዓይኒ ኣዝዮም ዝተጠቕዑ ከባቢታት ኣብ ሰሜናዊ ፑንትላንድ ዝርከቡ ኬፕ ጓርዱፊን ከተማ ኣይልን እዮም።ብንፋስን ውሕጅን ኣብቲ ከባቢ ዘለው ኣባይቲ ከምዝዓነው እቶም መሰኻኽር ወሲኾም ገሊፆም።
እዚ ከምዚ ኢሉ እናሃለወ ናይ ሱማሊያ ፕሬዝዳንት ንቀዳማይ ምንስቴር እታ ሃገር ካብ ስልጣኖም ንኽወርዱ ሓቲቶም።እዚ ሱማሊያ ንዝሓለፈ ሓደ ዓመት ንዝርኣየቶ ፖለቲካዊ ምርግጋእ ዓብዪ ፈተና እዩ ተባሂሉ’ሎ።
ምንጭታት መንግስቲ ሱማሊያ ንቪኦኤ ክፍሊ ሱማሊያ ከምዝሓበርዎ ፕሬዝዳንት ሓሳን ሸኽ ማሕሙድ ንቀዳማይ ምንስቴር ኣብዲ ፋራህ ሺርዶን ኣብ ስርሖም ውፅኢታዊ ክኾኑ ኣይክኣሉን ብዝብል ዝሓለፈ ዓርቢ ካብ ስልጣኖም ንኽወርዱ ሓቲቶም ኣለው ኢሎም።
“በእጅ የያዙት ወርቅ ከመዳብ ይቆጠራል” ይባላል፡፡ “ቅርብ ባለ ጠበል ልጥ ይነከርበታል” የሚለውም ተመሳሳይ ሀሳብን ለመግለጽ የሚነገር ነው፡፡ አንድ ነገር የመኖሩን ጥቅም የምናውቀው ያን ነገር ለጥቂት ጊዜም ቢሆን ስናጣው ነው፡፡ ለምሳሌ አንድ ነገር ብናነሣ በዘመናችን በካህናት ጉዳይ እየሆነ ያለው ነገርም ተመሳሳይ ነው፡፡ አሁን ችግሩ አይሰማንም፤ ቀደም ሲል በነበሩት ጉባኤ ቤቶች የተማሩት ካህናት እያገለገሉን ነው፤ ብንወልድ ክርስትና ያነሡልናል፤ ብንሞት ይፈቱናል፡፡ ብንበድል ይናዝዙናል፤ ቀድሰውም ያቆርቡናል፡፡ እነርሱ የወጡባቸው ትምህርት ቤቶች ግን ተማሪ በማጣት ድርቅ ተመትተዋል፡፡ በሀገራችን የተከሰተው ድርቅ አዝርእትን እንዳይበቅሉና ፍሬ እንዳይሰጡ ብቻ አላደረገም፡፡ ድርቁ ትምህርት ቤቶችም ተማሪ እንዳያወጡ እያደረገ ነው፡፡ ነገሮች እንዲህ ከቀጠሉ ደግሞ አሁን ያለውን አገልግሎት ወደፊት የምናገኝ አይመስልም፤ ተተኪ እያፈራን አይደለምና፡፡
የተማሩ ካህናትንና መነኮሳትን በውጭ በተለያዩ ዓለማት የሚኖሩ ሰዎች እየወሰዷቸው ነው፡፡ ምእመናንም ልጆቻቸውን መንፈሳዊ ትምህርት እያስተማሩ አይደለም፡፡ ነገ ቀድሰው የሚያቆርቡ፣ ናዘው ኃጢአት የሚያስተሰርዩ የዛሬ የአብነት ተማሪዎች መሆናቸውን ዘንግተናል፡፡ ዛሬ የሚማር ከሌለ ነገ ዲያቆን ሊኖር አይችልም፡፡ ነገ ዲያቆን የለም ማለትም ከነገ ወዲያ ቄስ የለም ማለት ነው፡፡ ችግሩ ይህ ብቻ አይደለም፡፡ በየቤቱ የካህን ሚስት የሚሆኑ ሴቶችም እየተዘጋጁ አይደለም፡፡ ካህንንም ሆነ የካህንን ሚስት በሃይማኖት ቢሉ በምግባር ቀርጾ የሚያወጣ ማኅበረ ሰብ እየጠፋ ነው፡፡ “ቤተሰብ ትንሿ ቤተ ክርስቲያን ናት” የሚለው አስተሳሰብ ከሁላችንም ከተዘነጋ ዘመን የለውም፡፡
አንድ ዲያቆን ቄስ ለመሆን በሕግ መወሰን ወይም መመንኮስ ያስፈልገዋል፡፡ በሕግ ለመወሰን ሕጉን የምትጠብቅለት፣ ሕይወቱን የምታጸናለት መንፈሳዊት ሴት ታስፈልገዋለች፡፡ አንድ ደቀ መዝሙር ከካህናት ጋር ወደምእመናን ቤት ሲሄድ ወይም በዘመናዊ ትምህርት ቤት የሚያያቸው የክፍል ጓደኞቹ አስተዳደግ ግን ቄስ ለመሆን የሚያስመኘው አይሆንም፡፡ እንዳይመነኩስ ፆሩን ይፈራል፤ እኛም ደግሞ ለመነኮሳት የሚሆን የአኗኗር ዘይቤ የለንም፡፡ እንኳን ለማስተማር የመጣ መነኩሴ አብሮን ሲጸይና ሲያስተምር ሊውልና ሊያድር ወደገዳማት ስንሄድ እንኳ ሕይወቱ አጓጉቶን በዚያው የምንቀር ሳንሆን አባቶቻችንን ወደተድላ ዓለም የሚያመጣ አካሄድን የመረጥን ያመስልብናል፡፡ ወደገዳማት ስንሄድ የምንወስደው ምግብ የቀን መንገድ ርቆ የሚሸት፣ የምንወስደው መተኛ ምንጣፍ ለእንቅልፍ የሚመች፣ የምንቀባው ሽቱ ፍትወት የሚቀሰቅስ፣ ወዘተ ነው፡፡ ከዚያም በላይ ለአባቶቻችን የምናወጋቸው ስለኃጢአታችን ሳይሆን ስለገንዘባችንና ሀብታችን ይሆናል፡፡ በእኛ ምክንያት ከገዳም የወጡ አባቶቻችንን ደግሞ ዞረን እናማቸዋለን፡፡
ስለዚህም በዘመናችን አብዛኛውን ጊዜ ዲያቆን መመንኮስ አይፈልግም፡፡ የማይመነኩሰው ደግሞ ምንኩስናውን ስለጠላው ወይም ስለናቀው አይደለም፡፡ የማይመነኩሰው ዓለማዊ አስተሳሰባችን ወደሚኖርበት ገዳም ድረስ ሄዶ ስለሚረብሸውም ነው፡፡ በከተማ ያሉ ገዳሞቻችን ስማቸው እንጂ ግብራቸው የገዳማውያንን ስለማይመስል መንኩሶ በከተማ ከሚቀመጥ በሕግ ተወስኖ ቢያገለግል ይመርጣል፡፡ ይህም ግን ባለንበት ዘመን አስቸጋሪ እየሆነ ነው፡፡ ከምንኩስና በተለየ ባለሕግ ካህን ለመሆን ሕግን የምታጸና፣ መንፈሳዊነቷ የተረጋገጠ ረዳት ሴት ታስፈልገዋለችና፡፡ እርሷን ለማግኘትም እንዲሁ ፍለጋው መከራ ነው፡፡
ፍለጋውን አድካሚ የሚያደርጉትም ደግሞ “ቃና”ን የመሳሰሉ የውጭ ፊልም የሞላባቸው የቴሌቪዥን ፕሮግራሞች ናቸው፡፡ በየፌስ ቡኩ የሚተላለፈው የወሲብ ፊልምና ፋሽንማ ምኑ ተነሥቶ! ሴቶቻችን ሁልጊዜም ፊልም ላይ ናቸው፤ ሁል ጊዜ ድራማ ላይ ናቸው፡፡ ሴቶችን አልን እንጂ ወንዶችም እንዲሁ ናቸው፤ እነሱም ፊልምና ኳስ ላይ ናቸው፡፡ ዛሬ ዛሬ የኳስ ዜናነና ፊልም እንዳያመልጣቸው ተከናንበው የሚያስቀድሱ ወንዶች እየተፈጠሩ ነው፡፡ ሲከናነቡ በጆሯቸው የሰኩት ማዳመጫ ከመታየት ይሸፈናልና፡፡ ለዜና የከፈቱት ጆሯቸውም “ቅዱስ …” ሲባል ሳይሰማ ይቀራል፡፡
በዚህ ጽሑፌ ማተኮር የፈለግሁትና ዘመናችንን ለካህን ያልተመቸ የሚያደርገው የዓለማዊ ነገሮች ማማለል ብቻ አይደለም፡፡ ወይም ደግሞ የቤተ ክርስቲያናችን የገንዘብ ሳይሆን የአስተዳደር ችግር ብቻ አይደለም፡፡ ወደፊት ዲያቆንም ሆነ ቄስ እንዳይኖረን የሚደርገውና ጉባኤ ቤቶቻችንን ባዶ እያስቀረ ያለው በሕግ ተወስኖ ለመኖር ጠንካራ አጋር ለማግኘት አስቸጋሪ መሆኑም ነው፡፡ ዛሬ በጉባኤ ቤት ያለ ተማሪ ትምህርቱን ሲያጠናቅቅ በቅስና ወይም በምንኩስና ሊያገለግል ነው፡፡ በዚያ ላይ ደግሞ ዘመናዊ ትምህርት የተማሩ የምእመናን ልጆች በሚያሳዩት የሚያባብል ዓለማዊ አኗኗር መንፈሱ ይማረካል፡፡ ብዙዎቻችን የቆሎ ተማሪዎች ባሉበት እንዲጸኑ የምናደርግ ሳንሆን እንደኋላ ቀር እየቆጠርን ከበአታቸው የምናስኮበልል ነን፡፡
ይህን ሁሉ ተቋቁመው ተምረው በሕግ መወሰን ለሚፈልጉት ግን ሚስት የማግኘት ታላቅ ፈተና ይገጥማቸዋል፡፡ ለዚህ ምክንያቱ ደግሞ በየደጃችን የተከፈቱ የቴሌቪዥን ፕሮግራሞች ናቸው ብየ አምናለሁ፡፡ መብራት ጠፍቶ ቴሌቪዥን ሳይኖር የምናወራው ወሬም እንዲሁ ቴሌቪዥናዊ ነው፡፡ በየስልካችን የተጫኑት ፕሮግራሞችም የቅዳሴ ተሰጥዎ፣ ዜማና መዝሙራት ሳይሆኑ፣ ፊልሞችና ዘፈኖች መሆናቸውን ስልኮቻችን ይመሰክራሉ፡፡ ይህ ደግሞ የካህናት ሚስቶች ይሆኑ ዘንድ ያላቸው እኅቶቻችንንም ይጨምራል፡፡ እግዚአብሔር እመቤታችንን ለተዋሕዶ ሲመርጥ “ሰሜንና ደቡቡን፣ ምዕራብና ምሥራቁን አየ፤ ፈለገ፤ አሻተተ፤ ሻ፤ መረመረ፤ እንደእርሷ ያለ አላገኘም” ያለው በዓለማዊ ግብር ያልተማረከች ስለሆነች ነው፡፡ (ቅዳሴ ማርም)፡፡ ዛሬስ?
የካህን ሚስት አለባበስ፣ አነጋገር፣ አመጋገብ፣ ሰላምታ አሰጣጥ፣ አረማመድ፣ አተያይ፣ ወዘተ ከሌሎች የተለየ መሆን አለበት፡፡ እንዲህ እንዲሆን ደግሞ ምእመናን ትልቁን ድርሻ መውሰድ ይገባቸው ነበር፡፡ በግድየለሽ ማኅበረ ሰብ የሚያድጉ ልጆች ግድ የለሽ እንደማይሆኑ መጠበቅ ሞኝነት ነው፡፡ ሚስት የሚሆኑ ልጆችን በሥርዓት ሳያሳድጉ ካህን ጠፋ፣ ቀዳሽ አነሰ ብሎ ማማረር ሞኝነት ነው፡፡ ወደፊት ማነስ ሳይሆን ከነአካቴውም ይጠፋል፡፡ የቤተ ክርስቲያንን ትምህርት እንደዋዛ ፈዛዛ እያዩ ልጅን ክርስትና የሚያነሣ ሲጠፋ መጮህ ዋጋ የለውም፡፡ ዲቁናና ቅስና የሚሾም ጳጳስ ሲጠፋ ለምን እያሉ መደንፋት ዋጋ የለውም፡፡ ስንሞት የሚፈቱን፣ ስንበድል የሚናዝዙን፣ ስንወልድ ክርስትና የሚያነሡልን፣ ወዘተ ዛሬ በቻልነው አጋጣሚ እያገዝን የምናስተምራቸው የዛሬ የአብነት ተማሪዎች ናቸው፡፡
አንዳንድ ጊዜም ማኅበረ ቅዱሳን በየአጥቢያዎች ባሉ ግቢ ጉባኤያት እያስተማረ ዲቁና የሚያሰጣቸውን ተማሪዎች ተቀብሎ በመንከባከብና ወደቅስና ደረጃ እንዲደርሱ እንደመደገፍ በአንዳንድ ቦታ የሚሰማው ንቀት አጋዥን አለማወቅ ይመስለኛል፡፡ “በአብነት ትምህርት እድሜ ልኬን ኖሬያለሁ፤ በቅኔ ተራቅቄያለሁ” እያለ በዓለማዊ ሥራ ምክንያት ዲቁናውንም ሆነ ቅስናውን ችላ ካለ አገልጋይ ይልቅ ቤተ ክርስቲያን እነዚህን ወጣቶች ተቀብላ ብትንከባከባቸው ለቤተ ክርስቲያን ተስፋ ለምእመናንም ደገፋ ይሆናሉ፡፡ የካህናት ሚስቶችን ለማሠልጠንም እንዲህ ያሉ ማኅበራት የማይተካ ሚና ያላቸው ይመስለኛል፡፡
እንዳለመታደል ሆኖ ብዙውን ጊዜ በሌሎች አገልግሎት ደስተኞች አይደለንም፡፡ ጳጳሱን እንተቻለን፤ ጳጳሱን የሚደግፍ ሀሳብ ግን የለንም፡፡ ቄሱን እናማለን፤ ቄሱን ስንደግፍ ግን አንታይም፡፡ በመነኮሳት ምግባር መጥፋት እንማረራለን፤ ለመነኮሳት አኗኗር የሚመች አካባቢ ግን የለንም፡፡ ካህኑን እስኪሰክር አጠጥተን በመስከሩ የምንስቅ እኛው ነን፡፡ ዋዛ ፈዛዛ ተጨዋውተን ተራ ነገር እናናግራቸውና መልሰን እንቀልድባቸዋለን፡፡ እናስገርማለን’ኮ! ቀድሶ የሚያቆርበን ቄስ ትዳሩ ሲፈርስ ምንም እንደሚጎድልብን አናስብም፤ በትዳሯ ያልጸናችው ሴት እኛ ቤተሰብም ጎረቤትም ሆነን ያሳደግናት ልጅ እንደሆነች እንዘነጋለን፡፡ በአጠቃላይ የሌሎች ጥፋት እንጂ የእኛ ንዝህላልነት አይታየንም፡፡ ለካህን ሚስት ፍለጋ የሁላችንም ትብብር አስፈላጊ ነው፡፡ ሴቶችን ማስተማር፣ የሴቶችን መብት ማስጠበቅ፣ ስለሴቶች እኩልነት መትጋትም የካህናት ሚስቶች ይሆኑ ዘንድ በጭምትነት እንዲያድጉ ማድረግ ነው፡፡
እንዲህ ሲሆን ሀገራችን መልካም ዜጋ ይኖራታል፡፡ እንዲህ ሲሆን ሀገራችን ተተኪ ታገኛለች፡፡ የካህናት ሚስቶች ሲበዙ ልጆች በሥርዓት ያድጋሉ፤ ሥጋዊም ሆነ መንፈሳዊ ልማትም ይፋጠናል፡፡ ታዲያ ለምን መመሪያችንን “ሴትን የካህን ሚስት እንድትሆን ማስተማር ማኅበረሰብን ማስተማር ነው!” የሚል አናደርገውም?
ባሃኢዎች መንፈሳዊና ማሕበራዊ ዕድገት ለማምጣት የተለያዩ እንቅስቃሴዎችን ያደርጋሉ። በዚህ መሠረትም የሁሉንም ሃይማኖት ተከታዮች የሚያሳትፉ የጋራ ፀሎተ-አምልኮ ጉባዔዎች፣ የሕፃናት፣ የታዳጊ ወጣቶች፤ የወጣቶችና የጎልማሶች የስነ-ምግባር ትምህርትና የጥናት ክፍለ-ጊዜዎችን ያካሂዳሉ።
ባሃኢዎች በግላቸውም ሆነ ከጓደኞቻቸውና ጎረቤቶቻቸው ጋር ትከሻ ለትከሻ በመሆን መንፈሳዊና ቁሳዊ እድገት ለማህበረሰባቸው ለማምጣት የተለያዩ እንቅስቃሴዎችን ቅንነት በተሞላው ሁኔታ ያደርጋሉ።
ከእንቅስቃሴዎቻቸው ውስጥ ትልቁን ቦታ የሚሰጡት ትምህርትን ለህፃናት፥ ለታዳጊ ወጣቶች፥ወጣቶችና ጎልማሶች ማስፋፋትን ነው። ምክንያቱም ሰዎችን የሚያሰለጥንና የሚመራ እንዲሁም የተፈጥሮ እውቀታቸውን እንዲያሻሽሉ የሚያደርገው ትምህርት፥ ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ የተላኩ ነቢያቶች ሁሉ ከፍተኛ ዓላማ ነው።
በባሃኢ ሃይማኖት ትምህርት በመሰረቱ ተፈላጊና ማለቂያ የሌለው መሆኑ በግልፅ ታውጇል። ትምህርት ለትክክለኛ ኑሮ ሁል ጊዜ ተፈላጊና ለማህበራዊ አኗኗርም መሰረቱ ነው። ትምህርት በትክክለኛው መንገድ ለሁሉም ሲሰጥ የሰው ልጅ ይለወጣል። ምድርም ገነት ትሆናለች ብለው ያምናሉ።
ከትምህርት ከፍተኛው ተፈላጊ የግብረገብ ትምህርት ነው ብለው ያምናሉ። ባሃኡላህ እንዲህ ይመክረናል “በክብር ብእር አማካይነት የተገለፀውን ለልጆቻችሁ አስተምሩ። ከታላቅነትና ከኃይል ሰማይ የወረደላችሁን አስተምሯቸው። የመሃሪውን መልእክት በቃላቸው አጥንተው፥ ጣእም በተመላው ዜማ በየቤተ መቅደሱ አዳራሽ እንዲያሰሙ አድርጋቸው።”
አስተማሪ ለስልጣኔ ከፍተኛ ኃይል ሲሆን፥ ማስተማርም ሰዎች ሊሹት የሚገባ ታላቅ ምኞት ነው ። ትምህርት የሚጀመረው በእናት ማህፀን ሲሆን፥ ህይወት ማለቂያ እንደሌለው ሁሉ ዕውቀትም ማለቂያ የለውም።
“ዕውቅት ለፍጡር (ለሰው) በክንፎችና በመወጣጫ መሰላል ይመሰላል። ዕውቅትን መፈለግ ለሁሉም ግዴታ ነው። በእርግጥ የሰው እውነተኛ ሀብቱ እውቀቱ ነው። ዕውቅቱ የክብር፥ የብልጽግና የደስታ፥ የፍስሃ፥ የሃሴትና፥ የከፍተኛ ፈንጠዝያ ማግኛ ምንጭ ነው።”
ዝርዝሮች: የቦንዲሽየስ ላፔል ፒን በሄሊዮዶር ቢጫ ኢሜል የተጠናቀቀ ብር እጅን የሚያምር ነው ፡፡ የአይሺ ግላይፍ መጠን 25.7 ሚሜ ርዝመት ፣ በሰፊው ቦታ 24.2 ሚሜ እና ውፍረት 2 ሚሜ ነው ፡፡ ግላይፍ 3.5 ግራም ይመዝናል ፡፡ የ ‹ፒን› ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡ Iየኒኬል ላፔል ዘይቤ ፒን እና የኒኬል ንጣፍ ብረትን ክላቹን ወደ ኋላ ያጠቃልላል ፡፡
ዛሬ ሐሙስ የወጣ ኦፊሴላዊ መግለጫ እንዳመለከተው፣ ሙሳ ቃለ ወረዳ ውስጥ የተካሄደውን ጥቃት ያደረሰው የዩናይትድ ስቴትሱ ደቡባዊ ምዕራብ ግብረ ኃይል ነው። ጥቃቱ ስላደረሰው የጉዳት መጠን መግለጫው ዝርዝር ማብራሪያ አልሰጠም።
ጥቃት የደረሰበት ጠቅላይ ዕዙ፣ የታሊባን ታዋቂ መሪዎች ዋና የመሰባሰቢያቸው ማዕከል እንደሆነም ተገልጧል። በዚህ ሥፍራ የታሊባን ሠራዊት በአፍጋኒስታኒን ብሔራዊ መከላከያና ደኅንነት ኃይል ላይ ስለሚያካሂዱት ጥቃት የሚመክሩበት ሥፍራ እንደሆነም ታውቋል።
ወር በደፈነው የሳውዲ መራሽ የአየር ድብደባ ዛሬ መልኩን እየቀየረ ነው ። በአየር ድብደባው ጋብ ሳይል ቢቀጥልም በሳውዲና የመን ድንበሮች የሚሰማው የእግረኛ ጦር እንቅስቃሴ ስለመኖሩ እግር ጥሎኝ የትጥቅ ስንቁን ቅብብሎሽ መታዘቤ አልቀረም ። ይህ ሁሉ ባለንበት የአረብ አገር ከባቢ ሰማይ ስር ሲከዎን የሀገረ የመንና የመናውያን ፣ ከባለ ሃገሮች አልፎ በየመን ሰማይ ስር የሰፈሩት የተለያዩ ሀገር ዜጎች ክራሞት የከፋ እንደሆነ ቀጥሏል ።
ሌላው እውነትም በዚህው አደገኛ ክልል እየተስተስተናገደ ያለው የታሪክ ሂደት ነው ። የየመን ፖለቲከኞች ህብረት አጥተው ፣ ሀገሬው በመለያየታቸው ሀገረ የመንን ለከፋ ድቀት ዳርገዋታል ። መለያየትና መከፋፈል ብሎም ጽንፈኝነት ባመጣው ጣጣ ውድመት ድቀቱ በሰላማዊው ሀገሬ ላይ መጫኑ ሳይበቃ የመን የጦርነት አውድማ መሆኗ በገሃድ የሚታይ ነውና የሚያከራክር ነው አልልም ።
በሁከት በከረመች በባጀችው በሊቢያም የሆነው ከዚህ ያለፈ አይደለም ። አምባገነኑ ኮሎኔል ሙአመር ጋዳፊ በጸደዩ የአረቡ አብዮት መባቻ አይሆኑ ሆነው ከስልጣን በተወገዱ ማግስት ሀብታሟ አፍሪካዊት አረብ ሀገር ሊቢያ ሰላሟ ስምምነት ባጡ ዜጎቿና በውጭ ጣልቃ ገቦች ከሀገርነት ተርታ ወጥታለች ። ከእድገት ተገትታ ወጥታ እንደ ዛሬዋ የመን ግርግር ጦርነቱ ለአልቃኢዳና ፣ ከአልቃኢዳ ለከፋው የአይ ኤስ አይ ኤስ ISIS ጽንፈኞች ጥቁር ባንዴራቸው ላይ የቅዱስ ቁርአኑን ጥቅስ ከጥፈው ከሀይማኖት አስተምሮቱ የማይገናኘውን እርምጃ በኩራት በአደባባይ የአዋጅ ነጋሪት መጎሸም ይዘዋል ።
የተሻለ ህይዎት ፍለጋ ወደ አውሮፖ ለመሻገር በርሃውን ቆርጠው ሊቢያ ከሚደረሱ በሽዎች የሚቆጠሩ የድሃ ሀገር ዜጎች ፣ በኑሮው ተማረው ብቻ ሳይሆን በጨቋኝ መሪዎች ተማረው ለመሆኑ ምስክር የሚሰጡ የትየለሌ ስደተኞች ናቸው ። ከከፋው የበርሃ ጉዞ አይሆኑ ሆነው ከሚያልፉት ስደተኞች መካከል ኢትዮጵያውያን ፣ ኤርትራውያንና ሶማሌያውያን ቀዳሚ ናቸው ። ያን ሰሞን ታዋቂው የቢቢሲ BBC ዜና አውታር ከአንድ የእቃ መጫኛ ላይ በተጠቀጠቀው የሳር ጭነት ውስጥ ታጭቀው ወደ ሊቢያ ሲጓዙ የተያዙትን ስደተኞች ማየት ብቻ የዚያን በርሃ ስደት አስከፊነት ብቻ ሳይሆን ለስደት የገፋቸውን ህይዎት ምሬት ያሳይ ይመስለኛል። ባሳለፍነው ወር አስከፊውን በርሃ በመቁረጥ ላይ እያሉ በአይ ኤስ አይ ኤስ ISIS በተባለው ጽንፈኛ ታጣቂዎች እጅ ወድቀው በግፍ የታረዱ አብዛኛው ኢትዮጵያዊና ኤርትራውያን 28 ክርስትያኖች ልባችን ተሰብሯል። እስላም ክርስትያን የማይለዩት ገዳዮች ክርስትያን ገደልን ብለው ባሰራጩት መረጃ በጭካኔያቸው ፕሮፖጋንዳ መስራታቸውም እውነት ነው ! እነሆ እኛም ከሀዘኑ ሳናገግም የሀገር ውስጡን ፖለቲካ ከአይ ኤስ አይ ኤስ ISIS ጽንፈኛ እያነካካን ፣ አይ ኤስ አይ ኤስ ISIS ጽንፈኛ እስልምናን አይወክልም ፣ ይወክላል ፣ ጀማል የፈጠራ ታሪክ ነው ፣ አይደለም እያልን በረቀቀው የፕሮፖጋንዳ ሰለባ ተጠቂ ሆነን የቀረውን ስደተኛ ጩኸት መስማት ገዶናል … ጠልቆ የሚያም ህምም !
የመላው አረብ ሀገራት የሙስሊም ከርስትያን ጥንታዊ የታሪክ እሴት መገለጫ ብቻ ሳይሆን የዚያ ዘመን አለም ስልጣኔ መሰረት ጥንታዊ የሶርያ ፣ የኢራቅ ድንቅ ከተሞችን ቅርሶች ጨምሮ ሀገረ ሊቢያ ደርሰው አረቦች ጭካኔ ጥፋታቸውን አሳይተውናል ። ዛሬም ሌላዋን የአረቦች ፈርጥ የመንን ሊያጠቁ ነጋሪት መምታት የመጀመራቸውን ነጋሩት ጉሻማ እውነት እውሸት ማረጋገጥ የሚቻለው የለም ። ይህን ሁሉ አንድቶ ለጣለው የእኔ ቢጤ በእርግጠኝነት መናገር ወደምንችልበት አሳፋሪና አሳዛኝ ምዕራፍ ላይ መድረሳችን ግን ማንም የማይክደው እውነት ነው …
የወጌ መነሻና መዳረሻ ስለ ቀደምት አረብ ሀገራቱ ቅዱሳን መጻህፍቱን ፣ ሞልቶ የተረፈውን የታሪክ ድርሳናት ያጠቀስኩ መተረክ አይደለም ! ዛሬ ያ ሁሉ ቀርቶ ታሪክና ቅርስን እያጠፉ አለምን እያሸበሩ ያሉት ጽንፈኞች ለለየለት ጥፋት ገስግሰው በጦርነት አውድማ ፣ በሽብር ጥቃት ሜዳ በሆኑት ሀገረ የመንና ሊቢያ የተነተኑ ወገኖቻችን ይዞታ ዘልቆ ቢሰማኝ የምለውን ለማለት ፈልጌ ነው ። ይህንን ዳሰሳ የማድረጌ ዋና መነሻ በአደገኛ ዞኖች በተለይም በየመንና ሉቢያ ያሉ ወገኖቻችን ጉዳይ ነው ። ሀሳብ አቤቱታ የድረሱልኝ ጥሪ ማቅረብ የቻሉ የታደሉ የምላቸው ስደተኞችን በስልክ አግኝቸ አነጋግሬያቸዋለሁ ። የመንግስት ተወካዮችን አግኝተው የመመለስ ፍላጎት ያላቸው ብዙ አይደለም የሚለውን መረጃ አግኝቸ ነበርና የተመዘገቡትንና ያልተመዘገቡትን ስደተኞችን አግኝቸ ለምን ወደ ሀገራችሁ አትመለሱም ? ነበር አልኳቸው ፣ አንዳንዶች ለመመለስ ፈልገው መመለሻው ቀዳዳ ጠፍቶባቸዋል ፣ ብዙዎች ደግሞ የመመለስ ፍላጎት እንደሌላቸው በዝርዝር አጫውተውኛል ፣ እናም እኔ ጠየቅኩ ” ስደተኞውን በሀገሩ ለምን ተስፋ ቆረጠ ? በአደጋ ላይ ተከበው የከፋውን የአደጋ አማራጭ ለምን መረጡ ? ” በማለት ጠየቅኩ …
ጥያቄው በውስጤ ሲብላላ ከቀናት በፊት በዮርድያኖስ በሚዋሰን አንድ የሳውዲ ከተማ ያገኘሁት ወንድም ስደት በቃኝ ብሎ ከተመለሰ በኃላ ሀገር ቤት ገብቶ ያስተዋለው አልዋጥልህ ብሎ ዳግም መሰደዱን እማኝነት ተቀብያለሁ ። ከጥቂት ሳምንታት በፊት ደግሞ ስደት በቃኝ ብላ እጇን ሰጥታ በአሳር በመከራ ወደ ሀገሯ የገባች እህት በፊስ ቡክ ገጿ ያሰራጨችውና በግል የላከችልኝ መልዕክት ከተቀበልኩት እማኝነት ጋር ተመሳሳይ ሆኖ አግኝቸዋለሁና መልሸ መላልሸ የዚህችን ከልታማ ጠንካራ እህት መረጃ ደጋግሜ ማንበቤን ቀጠልኩ
…” እውነት ስደትን ወዶ እና ፈቅዶ የሚጓዝ ማነው??? ” በማለት የሚጀምረው መረጃ ሲቀጥል የተሰጣቸውን የሚያነቡና የሚቀሸክቱ ጋዜጠኞችንና የመንግስትን አካሄድ በመውቀስ ከስደት ተመልሳ ያየችውን እንዲህ ታቀርበዋለች “የኢትዮጲያ ጋዜጠኞች እባካቹ እውነት መናገር ካልቻላቹ የውሸት አጫፋሪ አትሁኑ! የ3ሺ ደሞዝተኛ በባህር ይጓዛል አዎ ይጓዛል የኢትዮጲያ ኑሮ ውድነት አደለም በባህር ቢቻል እንደ አሞራስ በሰማይ አያስበርም በሦስት ሺህ ደሞዝ ቤት ኪራይ ስንት ነው? ምግብ፣ትራንስፖርት፣መሰረታዊ ነገሮችን ሁሉ ለማሟላት ሦስት ሺህ አደለም ሠላሳ ሺህ አይበቃም ሳይወድ በግድ ስደትን አማራጭ ያደርጋል ። በሀገር ሰርቶ ማደግ በየትኛው ኢኮኖሚ ነው ተሰርቶ የሚታደገው እየተኖረ ያለው እኮ በፈጣሪ ቸርነት እንጂ በሀገሪቱ ኢኮኖሚ አደለም ኑሮ ማለት ኢትዮጲያ ውስጥ የካልሲ እና የኮፉያ የሆነበት ጊዜ ላይ በሀገር ሰርቶ መለወጥ አትበሉን እነ አዝግ ሚዲያዎች ።የተማረው በፓለቲካ በነፃነት እጦት ባህር አቋርጦ በብርሀ እሱን ለማሳደግ ለማስተማር ኑሮ የደቋሳትን ደካማ እናቱን ያለ ጧሪ ትቷት የሲና በርሃን ሲያቋርጥ ስንቱ ደካማ እናቱን ያለጧሪ ቀባሪ አስቀራት ቤት ይቁጠረው ። ዛሬ በሊቢያ እነዚህ ተስፈኛ ስደተኞች በጭራቆች ተበሉ ለነገስ ዋስትናችን ምንድነው? አንድ በመንግስት የምትደዳደር ሀገር ላይ እንደዚህ ለህሊና ለማመን በሚከብድ ዜጎቿ ሲቀጠፉ እንደማየት ምን የሚያም ነገር አለ? “ብድሩን የማይመልስ ወንድ ልጅ አይወለድ ” ብድራችንን መንግስት ካልመለሰ እየተነሳ ህገ ወጥ ስደተኞች የሚል ከሆነ ህገ ወጥ ስደተኛ ይሙት የሚል ህግ ካለ በፓርላማ ፀድቆ እውነቱን እየመረረን እንውጠዋለን አለበለዛ ግን እየተነሳቹ ጆሮችንን አታድሙት የቆሰለው ልባችንንን እየነካካቹ አታመርቅዙት !!! ” ይህ የሳውዲ ተመላሿ ስደተኛ ምስክርነት ነው …
ከቀናት በፊት ከመረጃ አቀባይነት የገዥው መንግስት አቋም አንጸባራቂ የሆነው የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ከአንድም ሶስቴ በየመን ተመለሱ ስላላቸው ወገኖች የሰጠው መረጃ ግንአት ባይከፋም የተጋነነው መረጃ ካሉት ስደተኞች ጋር የማይመጣጠን መሆኑ እውነት ነው ። በየመንና በሊቢያ በሽዎች የሚቆጠሩ ስደተኞች ቢኖሩም “ዜጎቸን ለመመለስ ቆርጫለሁ!” ያለው መንግስት ከፍተኛ ኃላፊዎች በየመን ስላለው ስደተኛ ቁጥር አለም አቀፍ ስደተኞች ጋር አይገናኝም። በየመን የሚገኙ ስደተኞች ቁጥር ከአስር ሽዎች ከፍ ማለቱ እውነት ሆኖ እያለ የተመዘገበው ተብሎ በመንግስግ የሚነገረን ቁጥር በእርግጥ ስደተኛው የት ገባ ? ያስብላል ….
ከመንግስት ኃላፊዎች መካከል የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶር ቴዎድሮስ አድሃኖምና መገናኛ ብዙሃን እስካሁን በየመን ስለተመዘገቡትና ስለ ተመላሾች የሚሰጡት እንደመነሻ መውሰዱ ይቀል ይሆናልና ከዚያ ልጀምር …በየመን በሽዎች ካሉ የተመዘገበውና የተመላሾች ቁጥር ተደምሮና ተደማምሮ አንድ ሽህ 1000 እንከኳ አልደረሰም ። እናም ይህና ያ የተምታታ የመረጃ ግብአት ቢያሳስበኝ ጉዳዩን ለማጣራት ወደ የመንና በሊቢያ በተመሳሳይ አደጋ የተዘፈቁ ወገኖችን ጨምሮ በየመን ወዳለው ኢንበሲና በግብጽ ሆኖ የሊቢያን ስደተኞች ጉዳይ ወደሚከታተለው በግብጽ የኢትዮጵያ ኢንባሲ ስልክ ደዋወልኩ !
በትኩሱ ስጋትና የሊቢያን ስደት ካይሮ ግብጽ ላይ ሆኖ የሚከታተለውን የኢትዮጵያ አንባሲ ያገኘሁት ትኩስ መረጃ መሰረት ተመዝግበዋል የተባሉት ቁጥር 305 የደረሰው ዛሬ ላይ ነው ። ይህን መረጃ ያቀበለሉኝን የግብጽ ኢንባሲ ከፍተኛ ኃላፊዎች ዛሬ ከሊብያ ወደ ካርቱም ገብተዋል ብለው ዶር ቴዎድሮስ ስላሳወቁን ስደተኞች ጥይቄያቸው ከተመዘገቡት መካከል 25 የሚሆኑ ካርቱም ሱዳን ስለመግናታቸው ከግምት ያለፈ የተጨበጠ መረጃ የሌለ መሆኑን አስረድተውኛል ። ያም ሆኑ ሌሎች ተመዝጋቢዎች በትሪፖሊ አድርገው ወደ ሱዳን የሚወጡና በቢንጋዚ በኩል በባህር አድርገው ግብጽ እስከ ቀጣዩ አርብ እንደሚገቡ ስማቸው እንዳይገለጽ የፈለጉ ኃላፊዎች ጠቁመውኛል ።
የግብጽ ኢንባሲ ኃላፊዎችን ከዚሁ ጋር አያይዠ በሊቢያ ስለሚገኙት ተመዝጋቢዎች ቁጥር ማነስና ስደተኞችን ለመመለስ ስለሚደረገው ጥረት ጠይቄያቸውም ነበር ። በአጭሩ የተመዘገቡትን ለመመለስ ቢንጋዚና ትሪፖሊ ኢንባሲ ካላቸው የሱዳን ኢንባሶ ኃላፊዎች ጋር እየተነጋገሩ መሆኑን ሲገልጹልኝ ፈታኝ የሆነባቸው ከተመዘገቡት መካከል ወደ ሃገር ለመመለስ ፍላጎት የሌላቸው መሆኑ ስራቸውን አሳሳቢ እንዳደረገው አስረድተውኛል ። ሌላው ከዚህ ቀደም በስራ ኮንትራት ሊብያ ገብተው በስራ ላይ የሚገኙ ወገኖቻችን ወደ ሀገር ለመግባት ፍላጎት ቢያሳዩም አሰሪዎቻቸው ፈቃደኛ አለመሆናቸውን ኃላፊዎች ይናገራሉ ።
ትርፖሊና ቢናጋዚ ብሎም ሚስራታ አካባቢ ከሁከቱ ስጋት ሸሽተው እየራዱ ተሰብስበው በሚገኙበት ቦታ በስልክ አህኝቸ አነጋግሬያቸዋለሁ ። እኒህ በጭንቅ ውስጥ የሚገኙ ወንድሞችና እህቶች መካከል ወደ ወንድሞቻችን በተቀሉ ማግስት አድራሻቸውን አግኝቸ በግብጽ የኢትዮጵያ ኢንባሶን ኃላፊዎች ያገኘኋቸው ወደ 18 የሚቆጠሩ ከሁለት አመት በፊት በኮንትራት ስራ በአንድ ሆስፒታል እየሰሩ የሚገኙ እህቶች ከተመዘገቡት መካከል የተወሰኑት ለመመለስ ፍላጎት አለማሳየታቸውን አጫውተውኛል ። የቀሩት ደግሞ ምዝገባ አንጅ ውጤት አላየን ብለው ተስፋ ወደ መቁረጡ ተገፍተዋል …
ከሊብያ ስደተኞች በተጓዳኝ የመን ስላሉ ወገኖቻችን በኢንባሲው በኩል መረጃ ለማግኘት ብቸገርም በየመን ጦርነት ማጥ ውስጥ የሚገኙ ስደተኞች ስላሉበት ይዞታ ጠይቄያቸው ” የዜግነት መለያ የላችሁም !” ተብለን ተግልለናል ያሉኝ ወገኖች በየመን ኢንባሲ አሰራር የሚታየው ፍትሃዊ ያልሆነው ግድፈት ተስፋቸውን እንዳጨለመው በተጎዳ ስሜት ነግረውኛል ። ከዚሁ ጎን ለጎን የዜግነት መለያ የያዙት ስደተኞችን አግኝቸ ለምን ወደ ሀገር ለመመለስ ፍላጎት እንደሌላቸው አጫውተውኛል ። ከምን ወደ ሃገራቸው ለመመልስ አላሳያችሁም ብየ ጠይቄያቸው ” በዘር ፣ በሃይማኖትና በፖለቲካ አድልኦ እየተለየን ፣ በነጻነት ሃሳባችን በመግለጻችን ፣ በሃገራችን ሰርተን በነጻነት መኖር አልቻልንምና ተሰደናል ። ኑሮው ጣራ ነክቶ በሀገራችን መስራት ገዶን በሰላም በክብር መኖር አልቻልንምና የተሻለ ፍለጋና ስደት ጥገኝነትን መርጠን ተሰደናል ። ብዙዎች ድህነት ስራ ማጣቱ ያሰደደን መመለሱን ቢፈልጉም መመለሻው እንደሚባለው የተስተካከለ አይደለም ። አድልኦ አለ ። በዘር ፣ በሃይማኖትና በፖለቲካ አድልኦ እየተለየን ፣ በነጻነት ሃሳባችን በመግለጻችን ቂም የተያዘብን ግን ተመልሰንም የሚጠብቀን የከፋ መከራ ነውን ከመከራ መከራ ፣ ለአደጋ አደጋ አንመርጥም !” የሚል ምላሽ ሰጥተውኛልና አዝኛለሁ! የእኒህ ግፉአን ተስፋው የጨለመለመባቸው ስደተኞች የሰጡኝ ምላሽ ቢያንስ ስደቱን ለመቀነስ ከልብ ለሚፈልግ ስለ ስደቱን ነባራዊ እውነት ቁልጭ አድርጎ ያሳየው ይመስለኛል። መልዕክቱ በውስጤ ዘልቆ ግብቷልና ጠልቆ ቢያም ፣ ቢሰማኝ ስደተኞውን በሀገሩ ለምን ተስፋ ቆረጠ ? በአደጋ ላይ ተከበው የከፋውን የአደጋ አማራጭ ለምን መረጡ ? ለሚለው ጥያቄ ምላሽ ከተጠቂው በላይ እማኝነት የሚሰጥ የለምና በዚሁ ዙሪያ ቅኝቴን ቀጥየበታለሁ !