Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በምርጫው ላይ ያነሱትን የዘገየ ነው የተባለ ተቃውሞ እንዲያቀዘቅዙ ለማግባባትና ምርጫው በተጀመረው መሠረት እንዲጠናቀቅ ለማሸማገል የተላኩት አባቶች የብፁዕ አቡነ ሳሙኤል ሐሳብ ለማስቀየር የቻሉ አይመስልም። ብጹዕነታቸው በተቃውሟቸው በመግፋት በቅዳሜ የቅ/ሲኖዶስ ጉባኤ ላይ ያንጸባረቁትን ሐሳብ ደግመውላቸዋል ተብሏል። እንዲያውም አስመራጩ ኮሚቴ መግለጫውን ካወጣ እነርሱም (አቡነ ሳሙኤልና አቡነ አብርሃም?) በበኩላቸው ተቃውሟቸውን በመግለጫ ይፋ እንደሚያደርጉ ለሽማግሌዎቹ አስረድተዋቸዋል ሲሉ ምንጮቻችን ያብራራሉ። ይሁን እንጂ አስመራጭ ኮሚቴው በያዘው ሐሳብ በመግፋት በቅዳሜው ስብሰባ ያስጸደቃቸውን አመስት አባቶች እና አጠቃለይ የጥቆማውን ሒደት በመግለጽ ዋነኛውን ክፍል የምርጫ ጉዞ አጠናቋል።
ይኸው ጋዜጣዊ መግለጫ በተሰጠበት በዛሬው ዕለት እንደተገለጸው በነዚህ ሦስት ቀናት ብፁዓን አባቶችን ጨምሮ ምእመኑ በሙሉ ጉዳዩን በጾም በጸሎት እንዲያስብና የእግዚአብሔርን ፈቃድ እንዲጠይቅ አስመራጭ ኮሚቴው አሳስቧል። ምርጫው ካርድ በመጣል እንጂ እንደ አበው ሥርዓት ዕጣ በማውጣት እንዳልሆነ፣ ይህ ሐሳብ በምርጫ ደንብ ማጽደቁ ወቅት ውድቅ እንደተደረገ፣ ይህንን ሐሳብ ያቀረቡ አባቶች ተሰሚነት እንዳላገኙ ይልቁንም “ምርጫው ልክ በመንግሥት እንደሚደረገው በካርድ ይሁን” የሚል ሐሳብ እንደተንጸባረቀ መዘገቡ ይታወሳል። በርግጥ በዕጣ ቢሆንና ፈቃደ እግዚአብሔርን ጠይቁ ቢባል እንዴት ባማረ፣ እንዴትስ ሃይማኖታዊ በመሰለ ነበር። የመንግሥት እጅ ለሚዋኝበት፣ ፈቃደ ቤተ መንግሥት ፈጻሚ ሞገስ ለሚያገኝበት፣ ሁሉም ወገን “አባቴ ነው፣ ይደልዎ፣ መመረጥ ይገባዋል” ለማይልበት ምርጫ በጾምና በጸሎት አስቡን ማለት ሰውን ለመፈታተን እና ሃይማኖታዊ መስሎ ለመታት ካልሆነ ሆድ ሲያውቅ ዶሮ ማታ ነው።
ከዚህ አስቀድመን በተደጋጋሚ እንደገለጽነው ብፁዕ አቡነ ማቲያስ ዘኢየሩሳሌም ፓትርያርክ እንዲሆኑ የመንግሥት ዓላማ መሆኑን ምንጮችን ጠቅሰን ዘግበን ነበር። በወቅቱ በግልም በሚዲያ ደረጃም ይህ የደጀ ሰላም ዘገባ የተሳሳተ መሆኑን ለመጠቆም ብዙ መልእክቶች ደርሰውን ነበር። ጊዜው ሲደርስ እየሆነ ያለው ይኸው ይመስላል።
ደጀ ሰላም ብፁዕ አቡነ ማቲያስ ላይ ተቃውሞ የላትም። ለሃይማኖታቸው ተቆርቋሪ፣ በብዙ ሰዎችም ዘንድ የመሰገኑ ንፁህ መነኩሴ መሆናቸውን የሚሰጠውን ምስክርነት ደጀ ሰላምም ታውቃለች። የምርጫው ሒደት ትክክል አይደለም ማለት አቡነ ማቲያስ መጥፎ ናቸው እንደማለት መቆጠር የለበትም። ሌለቾዩን ብፁዓን አባቶች አሠራራቸውን በየጊዜው እያየን ሊመሰገኑ ሲገባቸው የምናመሰግናቸው፣ ትክክል አይደሉም ብለን በምናስብበት ወቅት የምንቃወማቸው በዚያ ወቅት ባራመዱት ዓላማ ምክንያት ብቻ ነው።
ከዚህ በፊት አቡነ ሳሙኤልንና አቡነ አብርሃምን ታደንቁ ነበር አሁን ለምን የያዙትን አቋም አልተቀበላችሁም ለሚሉን የምንሰጠው መልስ ይኼው ነው። አቡነ ሳሙኤል በተለይ የቀድሞው ፓትርያርክ ያራምዱት በነበረው አውዳሚ እንቅስቃሴ ላይ በነበራቸው ተቃውሞ፣ ሙስናን ለማጥፋት ባደረጉት ትግል እኛም ደግፈናቸዋል። አሁንም ለዚያ እንቅስቃሴያቸው ያለን አክብሮት ትልቅ ነው። አቡነ አብርሃምም አሜሪካ በነበሩበት ወቅት ለሠጡት ትልቅ አገልግሎት ስናመሰግናቸው ቆይተናል፣ አሁንም እናመሰግናቸዋለን። ሁለቱም አባቶች ዕርቀ ሰላሙን በተመለከተ ባራዱት አቋም ደግሞ እንኮንናቸዋለን። ተሳስተዋል እንላለን።
ከዚህ ባሻገር ምርጫውን በተመለከተ የመንግሥት ጣልቃ ገብነት እንዳለበት መግለጻቸው ትክክል ነው። ስንቃወመው የነበረው፣ አሁንም የምንቃወመው ተግባር ነው። በዕጣ መሆኑን ስንመኝበት ከነበረው ምክንያት አንዱ ለእግዚአብሔር ፈቃድ የተመቸ ሥራ መሥራት እንዲቻል ነበር። አልሆነም። በካርድ የሚመረጠው አባት ማንም ይሁን ማን “የመንግሥት ወገን” ተደርጎ መቆጠሩ አይቀርለትም። ያሳዝናል።
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የ ኤርትራ ጉዳይ ና የ ሃያ አንደኛው ክ/ዘመን ልጆች አስተሳሰብ
የ ኤርትራ ጉዳይ'' እግሩ ሀገርቤት ይሁን እንጂ እራሱ ከ ውጭ ነው '' ያሉት አንድ የታሪክ ምሁር አይረሱኝም። ጣልያን ኤርትራን በ አስራዘጠነኛው ክ/ዘመን ማጠናቀቅያ ላይ በ ኃይል ከያዘች ጀምሮም ሆነ በፊት ሰሜናዊውን የ ሀገራችንን ክፍል ኦቶማን ቱርኮች ለመቆጣጠር ያላደረጉት ጥረት የለም ። ''የ ኤርትራ ጉዳይ በ ቀዳማዊ ኃይለሰላሴ ዘመን'' በተባለ ትልቅ ጥራዝ መፅሐፋቸው አምባሳደር ዘውደ ረታ ''ኤርትራን ከ አትዮጵያ ጋር አንድትኖር ከፈቀድንላት ሞተናታላ!'' በሚል ስሜት በ ተባበሩት መንግሥታት ቢሮ በየኮርደሩ በ ወቅቱ የ ኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስቴር በነበሩት አክሊሉ ሃብተወልድ ላይ ከ ብዙ የ አረብ ሃገራት ይዛት የነበረ መሆኑን ፅፈውልናል።ይህም ''የ ኤርትራ ጉዳይ እራሱ ከ ውጭ'' የሚለውን አመላካች ጉዳይ ነው።
የ ሃያ ዓመት ትውልድ ካለፈው ክስተት የተማረበት ና ስለወደፊቱ ማሰብ የጀመረበት ወቅት ላይ መሆኑን ለማወቅ የ ቴዲ አፍሮን ''ዳህላክ ላይ ነው ቤቴ'' የሚለውን ዘፈን መስማት የግድ አይልም። ባለፈው የካቲት ወር ላይ የ ኢትዮጵያ ና ኤርትራ ወዳጅነት ፎረም (Ethiopian and Eritrean frend ship forum) በ አሜሪካ ሳንጆሴ ካሊፎርንያ ውስጥ የ እራት መርሃግብር አዘጋጅቶ ነበር።http://ethiopianunitydiasporaforum.com/news/san-jose-hosts-ethio-eritrean-friendship-dinner/ ይህ ጅምር ነው።የ ሃያ አንደኛው ክ/ዘመን ልጆች ሥራ ይህ መሆን አለበት። የ ሃያንደኛው ክ/ዘመን ልጆች አዲስ ሃሳብ፣አዲስ መንገድ ግን አባቶቻቸው የኖሩበትን የ ፍቅር ጎዳና ተመልክተው መራመድ ይጠበቅባቸዋል። ሁል ጊዜ ''ቆራጡ መሪያችን'' ''አስተዋዩ መሪያችን'' እያልን ችግራችን እየመዘመዘ ሲፈጀን ምንም እንዳልሆን ብንተወው ለልጆቻችን ሌላ መከራ ከማቆየት በቀር ትርፍና ኪሳራውን የሚካፈለው ይሄው አዲሱ ትውልድ ነው።
አዲሱ ትውልድ የነገውን ታሪክ መስራት ነው እንጂ ያለፈው ታሪክ ላይ የሚያመጣው አዲስ ነገር ሊኖር አይችልም። ምክንያቱም ያለፈው ታሪክ መሰረታዊ እውነታዎችን ይዞ ይቀጥላል። ከእነዚህ እውነታዎች ውስጥ -
ኢትዮጵያ የ ኢሳያስም ሆነ የ መለስ እናት መሆኗን በ ህሊና ሁለቱም አይስቱትም ። ነገር ግን መከራዋን ከማብዛት በጎ በጎውን ማሰብ ቢጀምሩና የእናታቸውን ሃዘን ባያንሩባት ብሎ የሚያስብ ትውልድ መምጣቱን ፣
በታሪክ ቢያንስ አክሱም ላይ፣በ ሃይማኖት ቢያንስ በ ዘጠኙ ቅዱሳን ስደት፣በ ፀረ ኮሎንያሊዝም ቢያንስ በ አብርሃምና ሞገስ የጀግንነት ሥራ፣በ ባህል አመጋገብ ቢያንስ አሁንም በአንጀራና ወጥ--- ምን ቀረ ሁሉ ኢትዮጵያውነትን ማሳየቱ፣
የ ፖለቲካም ሆነ የ ታሪክ ሀሁ አውቃለሁ የሚል ሰው ስለወደፊቱ ከ ራስ ካሳ እስከ ራስ ዱመራ (የ አሁኗ ኤርትራ) ሊከሰቱ የሚችለውን ነገር መገመት ይቻላል ብዬ አስባለሁ።ይህን የ ግምት ክስተት የምፅፈው መዓት ለማውራት ሳይሆን በአካባቢው ላይ ባለፉት የ ዓለም ታሪኮች ከተከሰተው ና አሁን ከሚመስለው ነገር አንፃር መሆኑ ልብ ይባልልኝ።በ ቅርቡ በ አረቡ ዓለም የተነሳው ማአበል አዳዲስ ግን የመንግስታቸው ፕሮግራም ና ቅርፅ ያልታወቁ መንግስታትን ወደ ስልጣን አምጥቷል። ለምሳሌ ግብፅ በምንም አይነት በ አባይ ላይ ያላትን የመቆጣጠር ፍላጎት በ ቀጥታ ኢትዮጵያን በመውረር ለማከናወን የ ጆግራፊካል አቀማመቶች ይገድቧታል።ስለዚህ በመጀመርያ ኤርትራን መራመጃ ማድረግዋ ወይንም የ አክራሪ እስልምናን በ ፖለቲካ አካህያድ ብቻ ሳይሆን ከ እምነቱ ና እስትንፋሱ ጋር የተዋሃደው መንግስት አስመራ ላይ ማስቀመጥ የመጀመርያ ስራዋ ሊሆን እንደሚችል አልገመታችሁ ከሆነ አሁን ገምቱ። የ እዚህ አይነቱ ሂደት ደግሞ የ ሃይማኖት ችግርም ይዞ የሚመጣ ብቻ ሳይሆን በ ኢትዮጵያም ላይ የሚያስከትለው የራሱ ጥላ መኖሩ አይካድም።ያን ጊዜ ኤርትራውያን ወንድሞቻችን ና እሕቶቻችን ሌላ ችግራቸውን ከ ኢትዮጵያ በተለየ የምፈታላቸው እንደማይኖር ማንም አይስተውም።ለዚህም ነው ሃያላኑ ሀገሮች የ አካባቢውን የ ኃይል ሚዛን ከ ሰማንያ ሚልዮን በላይ የ ሕዝብ ብዛት በያዘችው ኢትዮጵያ አንፃር የሚመዝኑት መሆኑን ለ አፍታም መዘንጋት የለለብንም። ዛሬ አዲሱ ትውልድ የሚጀምረው በጎ ጅማሮ ከላይ የተጠቀሰው ክፉ ጊዜ አይምጣ አንጂ ከመጣ በዝያን ጊዜ ውስጥ ዛሬ የሚጀመሩት የ ህብረት ግንኙነቶችች ታሪክ ይቀይራሉና ችላ ማለት አይገባም። ከዚህ ባለፈ ግን ''ቆራጡ መሪያችን'' እያሉ በ ''ቆራጡ መሪ ''አስተሳሰብ ከመሄድ ወጣ ያለ ግን ደግሞ የነገውን ክስተት፣ያለፈውን ታሪክ ያገናዘበ ከ ግለሰቦች ቁጣ ይልቅ የ ተከታታይ ትውልድን ፍላጎት የሚያረካ ሃሳብ ማምጣት አስፈላጊ ጊዜ ላይ ነን።
ከዛሬ ህዳር 15 ቀን 2006 ጀምሮ ፈረንሳይ የ WEEE ክፍል ቆሻሻዎችን እና የቤት ውስጥ መገልገያዎችን እንደገና ጥቅም ላይ እንዲውል አደረገች ፡፡ ለአዳዲስ ምርቶች ሽያጭ እንደገና ጥቅም ላይ እንዲውሉ ፋይናንስ ለማድረግ ግብር በራስ-ሰር ይነሳል።
ይህ በሌሎች የአውሮፓ አገራት ውስጥ በተለይም በቤልጂየም (ሬኩፕል) ውስጥ ቀድሞውኑ ተግባራዊ የሆነው የኢኮ-ግብር መልሶ ጥቅም ላይ ማዋል እድገትን ያበረታታል እንዲሁም በሕይወት የተረፉት በዘርፉ የተሰማሩ ኩባንያዎችን ይረዳል… ድጎማዎች! እንደገና ጥቅም ላይ ማዋል ትርፋማ ይሆናል?
ቻይና የውጭ ኢንዱስትሪ ቆሻሻን ከውጭ ለማስመጣት በከፍተኛ ሁኔታ እየቀነሰች ነው ፡፡ ለአውሮፓውያን መልሶ ማምረት ኢንዱስትሪ የመሬት መንቀጥቀጥ ነው ወይስ ዕድል?
ከአላህም በኾነች ችሮታ ለዘብክላቸው፡፡ ዐመለ መጥፎ ልበ ደረቅም በኾንክ ኖሮ ከዙሪያህ በተበተኑ ነበር፡፡ ከእነርሱም ይቅር በል፡፡ ለእነርሱም ምሕረትን ለምንላቸው፡፡ በነገሩም ሁሉ አማክራቸው፡፡ ቁርጥ ሐሳብም ባደረግህ ጊዜ በአላህ ላይ ተመካ፡፡ አላህ በርሱ ላይ ተመኪዎችን ይወዳልና፡፡
ለነቢይም ሰለባን መደበቅ አይገባውም፡፡ ሰለባንም የሚደብቅ ሰው በትንሣኤ ቀን በደበቀው ነገር (ተሸክሞ) ይመጣል፡፡ ከዚያም ነፍስ ሁሉ የሥራዋን ዋጋ ትሞላለች፡፡ እነርሱም አይበደሉም፡፡
አላህ በምእምናን ላይ ከጎሳቸው የኾነን፤ በእነርሱ ላይ አንቀጾቹን የሚያነብ፣ የሚጠራቸውም፣ መጽሐፍንና ጥበብን የሚያስተምራቸውም የኾነን መልእክተኛ በውስጣቸው በላከ ጊዜ፤ በእርግጥ ለገሰላቸው፡፡ እነርሱም ከዚያ በፊት በግልጽ ስህተት ውስጥ ነበሩ፡፡
ሁለት ብጤዎችዋን በእርግጥ ያገኛችሁ የኾነች መከራ (መጠቃት) ባገኘቻችሁ ጊዜ «ይህ ከየት ነው» አላችሁን «እርሱ ከነፍሶቻችሁ ዘንድ ነው፡፡» አላህ በነገሩ ሁሉ ላይ ቻይ ነውና በላቸው፡፡
ብዙ ሰዎች ስለ ደቡብ አሜሪካ አስቀድመው አስገራሚ ድንቅ የባህር ዳርቻዎች እና ታሪካዊ ቦታዎችን የሚያሰኙበት ቦታ ነው. ይሁን እንጂ አህጉሩ ለብዙ የክረምት ስራዎችም ታላቅ መዳረሻ ነው.
በደቡብ አሜሪካ እንደ የበረዶ መንሸራተቻ እና የበረዶ መንሸራተት የመሳሰሉ ምርጥ የክረምት እንቅስቃሴዎችን ማግኘት ይችላሉ. ከቤተሰብ ተስማሚ እስከ ተነሳሽነት የባለሙያ አሮጊቶችን የሚይዙ ምርጥ አሪፍ ቦታዎች አሉ.
በአጠቃላይ በደቡብ አሜሪካ ውስጥ የሚጓዙት ተጨማሪ ደቡብ, በአብዛኛው የሚያጋጥምዎት የበረዶ ሁኔታ ይበልጣል. በተለይም በቺሊ እና በአርጀንቲና ደቡባዊ ክልል ውስጥ ባሉ የፓትሮኖኒ ክልሎች ውስጥ ይህ በረዶ በጣም ዝቅተኛ በሆኑ ቦታዎች ላይ በበረዶ ውስጥ የተለመደ ነው.
በደቡብ አሜሪካ በሚገኙ የበረዶ ሸርተቴ ሪዞታዎች ውስጥ በደቡብ አሜሪካ ቺሊ እና አርጀንቲና ውስጥ ያሉ የመዝናኛ ቦታዎች አሉ, ቦሊቪያ አንድ የመዝናኛ ቦታ ነበራት, በአጠቃላይ የአየር ሙቀት መጨመር መሻሻሉ ማለት ከዚህ በየትኛው ቦታ ለመንሸራተት በጣም አስቸጋሪ ነው ማለት ነው.
በአርጀንቲና የበረዶ መንሸራቱ ወቅት ከሰኔ እስከ ሚያዝያ አጋማሽ ላይ ይገኛል. በሌሎች የዓለም ክፍሎች እንደሚያደርጉት ሁሉ, ወደ ወቅቱ አጋማሽ ይበልጥ እየተጠጉ ሲሄዱ በአጠቃላይ ሁኔታውን እንደሚያገኙ ይሻላል. በጣም ተወዳጅ የሆኑ የመዝናኛ ቦታዎች በሜንዶ ክልሎች ይገኛሉ, የሉስ ላንስስ እጅግ በጣም ፈታኝ የሆነ የባለሙያ ማራዘሚያ እና ብዙ ከፍታ መጨመር በመኖሩ ይታወቃል.
በፓርጋኒያ የአርጀንቲና ክልል, ካቪየዥ ለዋና እና መካከለኛ አጫሾች ሰፊ የመመገቢያ ቦታ አለው. በተጨማሪም Cerro Catedral ወደ Bariloche ከተማ በጣም ቅርብ የሆነ ቦታ ነው, እና በጣም ጥሩ ሰፊ ነው, ከተለያዩ የመካከለኛ እና የባለሙያ አዋቂዎች ጋር.
በክልሉ ውስጥ በጣም ዝነኞቹ የስመኪት መጫወቻ አካላት በቺሊ ይገኛሉ. ምቾት ለእርስዎ አስፈላጊ ከሆነ ወይም ለጉዞ ጊዜዎ አጭር ከሆነ ከካፒታልዋ እና የአንድዋ አውሮፕላን ማረፊያ በሳኒያጎ አውሮፕላን ማረፊያ ጥሩ የመዝናኛ ስፍራዎች አለ.
በሸለቆው ወለል ላይ ከሚታየው ቢጫው ሆቴል እና በዓለም ላይ ከሚገኙት እጅግ ፈጣን እጅግ ዝቅተኛ ቦታዎች, በፖርትፖሎ የሚገኘው የመዝናኛ ቦታ በቺሊ ለባለስኪያውያን የበረዶ መንሸራተቻ ዋና ቦታ ነው, በቀን በኋላ በተከታታዩ ላይ በጣሪያው ላይ የሙቅ ምንጣፍ ይጠቀማሉ.
የሶስቱ ሸለቆዎች በቫሌይ ኔቫዶ, ኤል ኮሎራዶ እና ላ ፓቫ በመባል ለሚመጡት ተጓዦች እና መካከለኛ አጫሾች በበረዶ መንሸራተቻዎች አቅራቢያ ወደ ሳንቲያጎ በጣም ቅርብ የሆነ ቦታ አላቸው. ወደ ቺሊ በመቀጠል ወደ ደቡብ በመሄድ ቂም ይዛችሁ የምትሄዱ ከሆነ, ስኪፕ ፕቶን በአካባቢው ዙሪያ አንዳንድ አስደናቂ እይታዎችን, እንዲሁም ጥሩ የመካከለኛ ሩጫዎች ለመደሰት በእሳተ ገሞራ ላይ የእርሻ ቦታ ነው.
በደቡብ አሜሪካ ከሚገኙት አስገራሚ ተራሮች በጣም ቅርብ ወደሆነ የበረዶ መንሸራተት የሚወስድ ሌላ እንቅስቃሴ ነው. ፈታኝ ተግባር ሊሆን ቢችልም እዚህ ጥሩ ልምዶች ያለው ባለሙያ መሆን አይጠበቅብዎትም.
ስለ እንቅስቃሴው የበለጠ መማር የሚችሉባቸው ት / ቤቶችን እና ኮርሶችን በማጣራት ምርጥ ምርጫ አለ. በቦሊቪያ ውስጥ የኮርዲለራ ሪል ርቀት ጥሩ የመማሪያ ቦታ ነው, ይህም ክህሎቶችዎን የሚማርባቸው አስደሳች የሆኑ ድንበሮች እና አስደሳች ወዳጆች ናቸው. በአካባቢያዊ መመርያዎች አማካኝነት የዊስፓሲሲን ኢኳዶር ውስጥ ሌላ የአካባቢያዊ መመሪያዎችን ለመለማመድ እና ለመገንባት ሌላ ጥሩ ቦታ ነው. ኢኳዶር ዋና ከተማ ከምትገኘው ኪቶ በቅርብ ርቀት ላይ የሚገኝ ሲሆን በደቡብ አሜሪካ ከሚጎበኟቸው ኢኮኖሚያዊ አገሮች አንዱ ነው.
ሆኖም ግን ትንሽ ዘመናዊ እና የበረዶ መጨመሪያ ልምድ ካላችሁ የአንዲስ ዓለሞች በዓለም ላይ በየትኛውም ቦታ ሊያገኙት ከሚችሉት እጅግ በጣም ቀዝቃዛ አመራሮች ይገኙበታል.
ፔሩ ውስጥ በአልፓሜዮ ውስጥ በጣም ቀዝቃዛ ግድግዳዎች ላይ የሚጓዙት አስገራሚ እና ድንቅ ወዳለበት አካባቢ የሚጓዙ ደመናዎች ናቸው. ብዙ የተለያዩ የበረዶ ግሽቶች ያሉበት ቦታ እየፈለጉ ከሆነ, በቺሊ ውስጥ በካጃን ዴ ማፒኦ ካይዘን ዙሪያ በዜሎዎች የተከበቡት ተራሮች በጣም ጥሩ አማራጭ ናቸው, አንዳንድ ታላላቅ አልድዊን ለመዝናናት.
ብዙ ሰዎች በበረዶ መንሸራተቻ ይደሰታሉ, እንዲሁም በ 2 ቱን ሳይሆን በአንዱ ላይ የበረዶውን በረዶ በመጨፍለቅ የተሞሉ ጠንካራ ማህበረሰቦች ይገኛሉ. በደቡብ አሜሪካ የሚገኙት የበረዶና የበረዶ መንሸራተሻዎች የመንደሩ ነዋሪዎችም እንዲሁ ደጋፊዎች ናቸው. ሊጎበኟቸው የሚገቡባቸው አንዳንድ ታላላቅ ቦታዎች አሉ, እና ዋና ዋና የበረዶ ሸርተቴዎች ከበረዶ መንሸራተቻዎች ጋር በተፈጠሩት የበረዶ ቦኖዎች ውስጥ በጣም የተለመዱ ናቸው.
እጅግ በጣም የሚሸሸጉ የበረዶ ተንሳፋፊዎችን የሚያንቀሳቅሱ ሰዎች ጥሩ ፍሪሲሊፕ ፓርኮች እና ተፈጥሯዊ ሜዳዎች አላቸው. ሊላ ሊራስ ከእነዚህ ጥሩ ምሳሌዎች ውስጥ, አንዳንድ ጥሩ የመኪና መንሸራተቻ ቦታዎች እና የመልክአ ምድራዊ ፓርክዎች አንዱ ነው. ኔቫዶ ዴ ቺላን በጣም ተስማሚ የሆኑ የመጫወቻ ፓርኮች የሚያዘጋጅ ሌላ መዝናኛ ቦታ, እንዲሁም አንዳንድ ጥሩ የማረፊያ ቦታዎች እና የመንገድ መስመሮች ይዘጋጃል.
ይሁን እንጂ በቺሊ ውስጥ በአርፒ ላይ የተሠራው የአፓፓ መጫወቻ ቦታ ሲሆን ይህም በበረዶ ላይ በበረዶ መንሸራተቻነት የተሸፈነ, ሰፋፊ የመሬት አቀማመጥ እና በርካታ የውሃ መስመሮች እንዲሁም እንደ ድንገተኛ ግልገሎች እና የተፈጥሮ ቧንቧዎች የመሳሰሉ ድንቅ ገፅታዎች አሉት. ግሩም ተሞክሮ.
በበረዶ የተሸፈኑ አከባቢዎች ድንቅ ገጽታዎች ቢደሰቱ ግን የበረዶውን ዘንግ እና የበረዶ መንሸራተትን አይወኩም, እንዲሁም በደቡብ አሜሪካ በሚገኙ ተራሮች መካከል ብዙ የበረዶ መራመጃዎች ሲኖሯችሁ እነዚህ አስደናቂ በረዶዎች የተራራ ሰንሰለቶች. ሁሉም የበረዷን መንገዶች ሁሉ ልዩ ቦት ጫማዎች አያስፈልጉም እና አብዛኛዎቹ እነዚህ መስመሮች በበረዶ ላይ ለመራመድ እና ዱላ እና ተመጣጣኝ ሚዛን አያስፈልጋቸውም.
በኢኳዶር ውስጥ የሚገኘው ኤል ኢታር ታርክ በሶስት ቀናት ጊዜ ውስጥ ሊጠናቀቅ ይችላል, ረጅም ርዝመት ያላቸው መስመሮች, በበረዶ የተሸፈኑ ጫፎች እና በዙሪያዋ ግግርበቶች ወዳለው አስፈሪ ሸለቆ ይወስድዎታል. ፔሩ አንዳንድ ታላላቅ መስመሮች ያሉባት አገር ናት. የ Inca Trail ክረምቱን በክረምት ሲዘጋ, ሁዋይሽሽክ Trek ከ 4,500 ሜትር ከፍታ በላይ ሰባት ቦታዎችን ይወስድዎታል, እና ከፍ ወዳሉ አንዷዎች መካከል, አንዳንድ አስገራሚ አመለካከቶች ተካተዋል. ሌላው የአጭር እና ለስላሳ ሽርሽር ደግሞ የሴሮ ካስቲሎ ሰርኪስ (ኮርሮ ካስቲሎ ሰርኪስ) ነው, ተራራውን እየዞሩ በተራሮቹ በተራሮች ላይ ይጓዛል, እንዲሁም በመንገዶቹ ላይ ብዙ የተለያዩ አቀማመጦችን ያሳልፉዎታል.
የበረዶ መንሸራተቻና የበረዶ መንሸራተት በኒስ በበረዶ የተሸፈኑትን የበረዶ ሸለቆዎች ለመደሰት ጥሩ መንገድ ሲሰጥ, አዲስ ስፖርት መማር ለማይፈለጉ ሰዎች የበረዶ ማጽዳት በጣም ጥሩ ነው.
አብዛኛዎቹ የበረዶ መንሸራተቻ ቦታዎች ይህን አገልግሎት የሚያቀርቡ ኩባንያዎች ይኖራቸዋል, እና እንደ ላንድ ሌንስ ያሉ ሥፍራዎች የበረዶ ማቆርቆሪያውን በጭቁ ዱቄት የሚጫኑበት ተወዳጅ ቦታዎች ናቸው. ይህ ትልቅ የቤተሰብ እንቅስቃሴ ነው, እንዲሁም ለታዳጊ ህፃናት ብዙ ቦታ ያላቸው ብዙ የበረዶ ማመላለሻዎች አሉ, ወይም አንዳንድ መመርያዎች ልጆች አብረዋቸው እንዲጓዙ ያስችላቸዋል, ይህም ወጣቱ በጉዞው አስደሳች ስሜት እንዲሰማቸው ያደርጋል.
ከእነዚህም አንዱ መንግሥት ሥልጣን ከልክሎናል የሚል እንደሆነ ጠቅሳ የቪኦኤዋ ማርተ ፋን ደር ቮልፍ ተቃውሞው በኅዳር መግቢያ ከተጀመረባት ጊንጪ ከተማ ዘግባለች።
በጊንጪ ትምህርት ቤቶች ዝግ ናቸው፤ የንግድ ቤቶች ለሣምንታት ከተዘጉ በኋላ እየተከፈቱ ነው፡፡ ሆኖም ከአዲስ አበባ 80 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ በምትገኘው ትንሿ ከተማ ውጥረት ሰፍኖ ሰንብቷል።
ውድ ወገኖቼ አንዱ ጣት ተቆርጦ የተቀሩት ጣቶች ሰላም የሚሆኑ ከሆነ ያ… የገማው ጣት ይቆረጥ። ምናልባት የአንዱ ጣት መቆረጥ የእጁን የእለት ተዕለት ተግባር ላያውከው ይችላል። ነገር ግን የአንዱ ጣት መጉደል ሌሎቹ ሙሉ ጣት እንዳይባሉ ያደርጋቸው ይሆናል። የእኔ ስጋት ግን የአንዱ ጣት መቆረጥ ሳይሆን ሄዶ ሄዶ ጣቶቹን የያዘው ግንድ ማለትም እጁን እንዳይገዘግዘው ስጋት አለኝ። የእኛም ሃገር ሁኔታ እንደዚሁ ነው። ግንዱ ኢትዮጵያ ሃገራችን ስትሆን ጣቶቹ ደግሞ በብሔር ብሔረሰቦች ይመሰላለሉ።
ምርጥ ዘር ለመባል መስፈርቱ ምንድን ነው? ወይስ እናውቅልሃለን ባዮቹ አንተ በህዝብ ቁጥር ስለምትበዛ አንተ ነህ። አንተኛው ደግሞ ምንትስ ስለሆንክ ምርጥ ዘር ነህ እያሉ ስለሚሰብኩ ነውን? ውድ ኢትዮጵያን ወገኖቼ የሰው ልጅ የዘር ጉዳይ ልክ ስንዴ ዘርቶ ስንዴ እንደማብቀል አይደለም። ምክንያቱም ደግሞ ለምሳሌ ብንወስድ እናቱ አማራ፣ አባቱ ጉራጌ፣ አያቱ ትግሬ፣ አያቱ ደግሞ ኦሮሞ እያለ…እያለ ያለተበረዘ ኢትዮጵያዊ አለ ብዬ አላምንም። ውድ ዘመዶቼ ይህ የሁላችንም ታሪክ ነው። ኢትዮጵያ ውስጥ ከሚገኙ ከ80 በላይ ብሔር ብሔረሰቦች ቢያስ ከአንዱ ወይም ከሁለቱ ተቀይጠናል። በተጨማሪም በዘር ባይገናኝም እንኳን በሚኖርበት አካባቢ አንዱ የሌላውን ብሔር ቋንቋ እና ባህል ፈቅዶና ለምዶ የእኔ ነው ብሎ እየኖረበት ይገኛል። ስለዚህ ወደድንም ጠላን አንዳችን ካንዳችን ተዋልደናል ወይም ተጋብተናል። እንዲሁም ቋንቋውና ባህሉን ተዋህደናል። ስለዚህ እነዚያ… እናውቅልሃልን የሚሉንን የባለጊዜዎች እኩይ ውትወታቸውን ችላ ብለን እንደዚሁም ተዘፍቀንበት ካለው ከመናናቅና ከመጎሻሸም እራሳችንን አርቀን አንዳችን ላንዳች ተገን በመሆን በልዩነታችን አንዱ ላንዱ ጌጥ ሆኖ ቢኖር የተሻለ ነው እላለሁ።
አንዳንዴ እነዚያ በቀቀኖች በቴሌቪዥን መስኮት ብቅ ይሉና የዋሁን ህዝብ በኖህ ዘመን ከነበረው የጥፋት ውሃ የታደጉት ይመስል “የዛሬ አመት እንደዚህ ነበር… እኛ ባንመጣ ኖሮ” ሲሉ ይደመጣሉ። በነገራችን ላይ ለእኛ ኢትዮጵያውያን ረሃብ፣ ችግርና ስደት ወይም ሰው ሰራሹ ሞት አዲስ አይደለም።
በስልሳዎቹ፣ በሰባዎቹ እንዲሁም በሰማንያዎቹ ባንድም ሆነ በሌላ ምክንያት ልጁን ያለገበረ ኢትዮጵያዊ አይገኝም። ዛሬ…ዛሬ ለውጡ ሲመጣ ሁላችንም ካለንበት ሆነን ትዕይንቱን ለማየት በእጅጉ ጓግተን የነበረ ሲሆን ሲውል ሲያድር ግን ጸሐይዋ እየደበዘዘች ደመናው ሲጋርዳት ይስተዋላል።
ምንም እንኳን የ27 ዓመት ጥመት በ27 ቀን እንዲቃና ባንጠብቅም ከድጡ ወደማጡ እንዳይሆን በዘር የሚሰበከውን ፖለቲካ አቁመን የተሻለችን አዲስቷን ኢትዮጵያን ለመገንባት እየተጋረደ ያለውን ዳመና ገላልጦ የለውጥ ብርሃኑ ለሁሉም በእኩል እንዲደርስ ካላደረግን ያው እንደ ተለመደው “እዛው ፈላ እዛው ሞላ” ይሆናል። ስለዚህ የቀኑ ባለቤቶቹ… እነዚያ እናውቅልሃለን ባዮቹ በተቻለ ፍጥነት ብዥታውን አጥፍተው የብርሃኑን ፍካት ካላሳዩን አያያዙ ታይቶ ጭብጦው እንዳይቀማ እሰጋለሁ።
የመንግስት ዋነኛ ተቀናቃኝ ሃይል ቃል አቀባይ የሆኑት ላም ፖል ጋብርኤል፥ የመንግስት ወታደሮችና የሱዳን ታጣቂ ሃይሎች ንጋት ላይ ከፍተኛ ጥቃት መፈጸማቸውን ተናግረዋል።
ንጋት ላይ የተጀመረው ጥቃት መቀጠሉን የገለጹት ቃል አቀባዩ፥ የመንግስታቱ ድርጅት ሰላም አስከባሪ ሃይልና ጉዳዩን የሚከታተሉ አካላት አፋጣኝ መፍትሄ ሊወስዱ ይገባል ብለዋል።
በደቡብ ሱዳን የተደረሰው የተኩስ አቁም ስምምነት በተደጋጋሚ ይጣሳል፤ ከዚህ ቀደም ባለፈው ታህሳስ ወር የተደረሰው የተኩስ አቁም ስምምነትም በተደረሰ በሰዓታት ውስጥ መጣሱ የሚታወስ ነው።
ጉዳዩን የሚከታተሉ ታዛቢዎች ደግሞ በዋናነት የሃገሪቱን ፕሬዚዳን ሳልቫ ኪርን ጨምሮ ሪክ ማቻርና ሌሎች የፖለቲካ መሪዎች ላይ ጠንካራ እርምጃ ሊወሰድ ይገባል ባይ ናቸው።
የመዋጋት ወይም መሸሽ መልስ አሜሪካዊው መምህር ዶ/ር ዋልተር ካኖን በ1908 ዓም የገለጠ ሃልዮ ነው። በመላምቱ ዘንድ እንስሶች አደጋ ባጋጠሙበት ጊዜ በቅጽባት እንዲዘጋጁ ለመርዳት የእድገንጥር ጐርፍ ከአዕምሮና ከኩላትጌ ዕጢ (አድሬናል ግላንድ) ያገኛሉ።
ብዙ እልህ አስጨራሽ ተስፋ የሚያስቆርጡ ውጣ ውረዶችን በፅናት አልፋለች። በሀገር ውስጥ እና በአህጉር አቀፍ ውድድሮች ሀገሯን በመወል አገልግላለች። በርካታ የሴቶች ፕሪምየር ሊግ ጨዋታዎችን ከማጫወቷ በተጨማሪ የወንዶች ፕሪምየር ሊግን በመሐል ዳኝነት ማጫወት የቻለች የመጀመርያዋ ሴት ዳኛ ያደርጋታል። ሃያ ሁለት ዓመታት በቆየው የዳኝነት ህይወቷ ዙርያ በዛሬው የዳኞች ገፅ አምዳችን የቀድሞ ኢንተርናሽናል ዳኛ የአሁኗ የጨዋታ ታዛቢ ከሆነችው ጽጌ ሲሳይ ጋር ቆይታ አድርገናል። መልካም ንባብ!
በመጀመርያ ዳኛ ከመሆኔ በፊት ለመብራት ኃይል ክለብ ለስምንት ዓመታት ሯጭ በመሆን ሰርቻለው። በልምምድ ወቅት ንፋስ መቶኝ በጣም በመታመሜ ምክንያት ሯጭ መሆን አቆምኩኝ። ከዛ በኃላ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርቴን ዳግማዊ ምኒሊክ እየተማርኩ የቀድሞ ኢንተርናሽናል ረዳት ዳኛ ሰርካለም ከበደ ጋር እንተዋወቅ ነበር። እርሷም የተለያዩ ስፖርቶችን ትሞክር ስለነበር በተለያዩ አጋጣሚዎች እንገናኝ ነበር። ሰርካለም የዳኝነት ስልጠና ወስዳ አለማለፏን ነግራኝ ለምን አንቺ ስልጠናውን አትወስጂም አለችኝ። እኔ ደግሞ ዳኛ የመሆን ፍላጎቱ ስለሌለኝ እና እግርኳስን ስለማልወድ ብዙም አልተቀበልኳትም።
ምክንያቴ በህመም ነው ሩጫን ያቆምኩት። ተመልሼ ሲሻለኝ ወደ ሩጫው እገባለው ብዬ አስብ ስለነበር ሰርካለም ስትነግረኝ ለጊዜው አልተቀበልኳትም። እግርኳስን ፍፁም ጠልቼ አይደለም። በሩጫው ረጅም ርቀት እሄዳለው ብዬ አስቤ ስለነበረ ፍላጎቴ ያደላ የነበረው ሯጭ ለመሆን ነው።
በቃ ሰርካለም ባገኘችኝ ቁጥር ኮርሱን እንድወስድ ታበረታታኝ፣ ትቀሰቅሰኝ ጀመር። አንድ ቀን እሺ ብዬ በ1988 ይመስለኛል የመጀመርያውን የዳኝነት ኮርስን ወሰድኩ። የመጀመርያው ስልጠናዬንም በጥሩ ብቃት አለፍኩ። ግን በዳኝነቱ ብዙም መቀጠል አልፈለኩም። ውስጤ የነበረው ተመልሼ ወደ ሩጫ እገባለው የሚል ስለነበር አልቀጠልኩበትም። ስልጠናውን ከወሰድኩ ከሦስት ዓመት በኃላ ጋሽ ኃይሉ ተሰማ፣ ጌታቸው ገብረማርያም፣ አቶ ከማል እስማኤል እና መኮንን አስረስ… በተለይ አብዛኛውን ጊዜ ኃይሉ ተሰማ ዳኛ እንድሆን በጣም ይፈልግ ነበር። የዛኔ ሰውነቴም ቀልጣፋ ስለነበር ወደ ዳኝነቱ እንዳመዝን ይፈልግ ነበር። እኔ ደግሞ ወደ ዳኝነቱ ለመግባት ፍላጎቱ አልነበረኝም። ያው በእነርሱ ኃይል እና ውትወታ በ1992 በመምርያ ዳኛ ጃን ሜዳ ማጫወት ጀመርኩ። የዛኔ የሴቶች ውድድር ብዙም ባይኖርም የቀበሌ፣ የትምህርት ቤቶች ፣ የፕሮጀክት ውድድሮች ነበሩ። እንዲሁም በየሰፈሩ የሚደረጉ ውድድሮች በራሳቸው ለዳኞች ብር እየከፈሉ የሚደረጉ ጨዋታዎች ለምሳሌ ቄራ ፣ ልደታ (ጨፌ ሜዳ) ሠፈሮች ሌሎችም አካባቢዎች የነበሩ ጨዋታዎችን አጫውተን። እንደገና የ ሲ፣ የ ቢ ቡድን ጨዋታዎች አሉ በቃ ጠዋት ወጥተን እዛው ክበብ እየፈለግን እየበላን ውለን ማታ ከቤት ተፈልጌ የምገባበት አጋጣሚ ነበር።
አይ ብዙ አልቆየሁም። ምክንያቱም ሴት ዳኛ ብዙ ስላልነበር እና ሰውነቴ በወቅቱ ከሩጫ ስለመጣው ቀልጣፋ በመሆኔ ፌደራል ዳኛ ለመሆን ብዙም አልተቸገርኩም። ወድያውኑ ማለት ይቻላል በ1994 ፌደራል ዳኛ ሆኛለው። ለአንድ ዓመት ረዳት ዳኛ ሆኜ ከሰራው በኃላ ዳኝነትን እስካቆምኩበት ጊዜ ድረስ በመሐል ዳኝነት ወደ 15 ዓመት አካባቢ አገልግያለው።
በጣም የሚገርምህ የዳኝነት የአካል ብቃት ፈተና ስፈተን አስቀድሜ ልምምድ ለማድረግ ስዘጋጅ ከዳኞች ጋር አልነበረም የምሮጠው፤ ከአትሌቶች ጋር እንጂ። ፈተና ደረሰ ሲባል እኔ ምንም የምጨነቅበት ነገር የለም። እስካሁን ድረስ ሰውነቴ በጣም ቀልጣፋ ነው። ስለዚህ ሯጭ ሆኜ ወደ ዳኝነቱ መግባቴ በጣም ጠቅሞኛል። ብዙ ሳልለፋ በተፈጥሮ በተሰጠኝ ፀጋ አገልግያለው።
አዎ። ዓመተ ምህረቱን አሁን ባላስታውሰውም ቅዱስ ጊዮርጊስ ከኒያላ ክንዴ ኃይሉ ዋና ዳኛ ሆኖ እኔ የእርሱ ረዳት ዳኛ ሆኜ የመጀመርያ ትልቅ ጨዋታ በፕሪምየር ሊግ ደረጃ ማጫወት ጀመርኩ። ከኔ ጋር አብራ ሰርካለም ከበደ ነበረች። እርሷ በረዳት ዳኝነቱ ስትቀጥል እኔ ወደ ዋና ዳኝነት በመግባት ማጫወት ጀመርኩ። ዋና ዳኛ በመሆን የፕሪምየር ሊግን ጨዋታ ያጫወትኩ የመጀመርያዋ ሴት ዳኛ በመሆን ስሜን ፅፌያለው። ከኔ በኋላ ነው ሌሎች የመጡት። የመጀመርያዋ በመሆኔም በጣም ደሰተኛ ነኝ።
በኢትዮጵያ ሴት ዳኞች ታሪክ በመሐል ዋና ኢንተርናሽና ዳኝነት የመጀመርያዋ ሴት ዳኛም ነሽ። ይሄም አንቺን ልዩ ያደርግሻል። በዚህ ላይ ያለሽ አስተያየት ምንድን ነው ?
ልክ ነው አብራኝ ሰርካለም ከበደ ኢንተርናሽናል ረዳት ዳኛ በመሆን አለች እንጂ ከዚህ በፊት ሴት ኢንተርናሽናል ዳኛ አልነበረም። እኛ የመጀመርያዎቹ ሴት ኢንተርናሽናል ዳኞች ነበርን። ከእኛ በኃላ ነው እነ ሊዲያ ታፈሰ፣ እነ ሳራ የመጡት። በዚህ መልኩ በኢንተርናሽናል ዳኝነቱ የመጀመርያ እንሁን እንጂ ዳኝነትን በሴት በመጀመር የመጀመርያዋ ሴት ዳኛ ቅድስት የምትባል ልጅ ነበረች። በጣም አሟት ብዙም ሳትቀጥል አቆመች። አሟት ፀበል ገብታ እየሄድኩ እጠይቃት ነበር። በኃላ አድራሻዋን አጥፍታ ማግኘት አልቻልኩም። ቅድስት በጣም ጎበዝ ደስ የምትል አርዓያ የምትሆን ዳኛ ነበረች።
ኡ! በጣም ትልቅ ደስታ የሚፈጥር ስሜት ነው። ያው ስልህ ኢንተርናሽናል ሆኜ መሐል ገብቼ ሳጫውት ልነግርህ የማልችለው ትልቅ ስሜት ነበረኝ። የሚሰጥህ ክብር፣ የተጫዋቾች አክብሮት፣ ህዝቡ ጋር ያለው አቀባበል በጣም ደስ የሚል ነበር። ሜዳ ላይም ሳጫውት በጣም ኮስተር ብዬ ነበር የማጫውተው። ስለእኔ አላወራም ሰዉ በጣም ቢመሰክር ጥሩ ነው። እኔ ብዙም መናገር አልፈልግም። ብቻ ከፍተኛ ደስታ ነበረው።
የሴቶች የአፍሪካም ሆነ የዓለም ዋንጫም አላጫወትኩም። ምን ሆነ መሰለህ እዚህ የአፍሪካ ዋንጫ ኤሊት ውስጥ ገብቼ አልፌ ካሜሩን የሴቶች አፍሪካ ዋንጫ ለማጫወት በጊዜው ትርሀስ ረዳቴ ሆና እኔ ዋና ሆኜ ሄጄ እንደማጫውት ነበር የማውቀው። ከኔ ጋር የተፈተነችው ሊዲያ እዚህ ፈተና ላይ ወድቃ ነበር። የፊፋ ተወካይ የነበረው ካርሎስም ነበር። በቃ እኔ አልፌያለው እርሷ ወድቃለች ካሜሮን እንደምሄድ እርግጠኛ ሆኜ ስሜ እስኪመጣ ነበር የምጠብቀው። ሆኖም ሊዲያ ደቡብ አፍሪካ ሄዳ ኢንተርናሽናል ለመሆን ተፈትና አልፋ የአፍሪካ ዋንጫም ተመድባ መጣችና እኔ እንድቀር ተደርጎ እርሷ ተመደበች። ያው ምን ታደርገዋለህ ለማንስ ትናገረዋለህ በጣም ስሜቴ ተጎዳ። በጊዜው አንድ ሁለት ጋዜጠኞች ይህን መረጃ እናወጣዋለን ብለው ነበር። የዛን ጊዜ አቶ ግዛቴ እና ጥርወርቅ ነበሩ ኮሚቴ ውስጥ። ጋዜጠኞቹ እነርሱን ሊጠይቋቸው ሄዱ። ምን ምላሽ እንደሰጡ ግን አላቅም። እኔን ሲጠይቁኝ መናገር አልፈልግም ብዬ ዝም አልኩ። ያው እኔ መሄድ ሲኖርብኝ እርሷ ሄደች። ብቻ በጊዜው በሆነው ነገር አዝኜ ተቀመጥኩ።
በጣም! እንዳውም ዳኝነትን አቆማለው ብዬ ወስኜ ትቼ ሁሉ ነበር። ግን ጌታቸው ገብረማርያም፣ ይግዛው ብዙ፣ ኃይሉ ተሰማ፣ መኮንን አስረስ (ነፍሳቸውን ይማር) ከማል እስማኤል ቤቴ ድረስ መጥተው “ተሸንፈሽ ዳኝነትን መተው የለብሽም ለምን” ብለው ቀስቅሰው መክረውኝ እንደገና ከተውኩት ከዓመታት በኃላ በ2003 ወደ ዳኝነት እንደገና ተመልሻለው። ዳኝነትን ማቆም ከነበረበኝ የዛን ዘመን ነበር። በጣም የሚቆጨኝ ሰዓት ነበር። ምን ታደርገዋለህ ፈጣሪ መልካም ነው። ይገርምሀል በዚህ ብስጭት ሜዳ ላይ እርሱን እያሰብኩ አንድ ተጫዋች ተንሸራቶ ቁርጭምጭሚቴን መቶኝ ተሰንጥቆ ለአንድ ዓመት በጉዳት እርቄ ነበር። ሰውነቴም በጣም ወፍሮ ነበር። ግን ጠንክሬ ጠዋት እና ማታ ጫካ ገብቼ ሠርቼ የሰውነቴን ኪሎ አስተካክዬ በድጋሚ ፈተናውን አልፌ ወደ ኢንተርናሽናል ማዕረጌ ተመልሻለው።
አንዳንድ ጊዜ በኢትዮጵያ ዳኝነት የተግባርም የፁሑፍም ፈተና አልፈው ሆኖም የመጎተት አልያም ሌሎች ሴራዎች አሉ ይባላል። ይህ የኢትዮጵያ የዳኝነትን እድገትን ጎድቶታል ትያለሽ ?
በጣም እንጂ! አቅሙ ኖሮህ ችሎታውን ይዘህ እዛው ነው ተደብቀህ የምትቀረው ወይም የምትቀመጠው። እንግዲህ ምን ታደርገዋለህ ወደፊት ይስተካከላል። አሁን በሴቶች ፕሪምየር ሊግ ውድድር እና ሥነ ሥርዓት ኮሚቴ ውስጥ ገብቻለው። ወደፊት ሴቶች በአቅማቸው እና በችሎታቸው ወደ ኃላ እንዳይቀሩ ለማብቃት እና እንዲህ ያለህ ክፍተት እና ችግር እንዳይፈጠር በመነጋገር ሊፈታ ከቻለ እሞክራለው። የተወሰነ እንቅስቃሴ እያደረግኩ ነው። የኮሮና በሽታ መጥቶ ተቋረጠ እንዳንገፋበት ሆነ እንጂ በቀጣይ የምሰራው ነው።
የራስህ ጥንካሬ፣ በልምምድ ጊዜ በአግባቡ መስራት፣ የሚሰጥህን ትምህርቶች በሚገባ መከታተል፣ በየጊዜው ተሻሽለው የሚወጡ የፊፋ ሕጎችን በሚገባ በማየት፣ ሜዳ ላይ ያለህን ሥራ እያጠናከርክ መሥራቱ ጠቅሞኛል። እንዲሁም ለኔ አስቀድሞም በስፖርት ያለፈ ሰውነት በመያዜ ብዙም የሜዳ ላይ ፍርሀት አልነበረኝም። ፈጣሪ ይመሰገን በሄድኩበት ጨዋታ ሁሉ ተጫዋቾች፣ አሰልጣኞች፣ የቡድኖቹ አመራሮች በኔ ደስተኛ ሆነው ነው ዳኝነትን ያቆምኩት። በኔ በዳኝነት ዘመኔ ይሄን ሁሉ ጨዋታ ሳጫውት አንድ ቀንም ሜዳ ላይ ጨዋታ ተረብሾብኝ አያቅም። ትልቅ ጨዋታዎችን አጫውቻለው። በወንዶች ፕሪምየር ሊግ እንደ ሲዳማ ቡና ከ ወላይታ ድቻ ዓይነት በጣም ውጥረት ያለባቸው የሚፈሩ ጨዋታዎችን በጥንቃቄ ከወንድ ረዳት ዳኞች ጋር አጫውቻለው። ሴት ዋና ዳኛ ወንድ ረዳት ዳኛ ተመድቦላት ስታጫውት አስበኸዋል? ይህ ትልቅ ጥንካሬ፤ የነበረኝን በራስ መተማመን የሚያሳይ ነው።
ብዙም ገጠመኝ የለኝም። አንድ ሁለቱን ግን ልንገርህ። ባህር ዳር ላይ ዩኒቨርሲቲው ግቢ ውስጥ የብሔራዊ ሊግ ጨዋታ ነበር። ባህር ዳር ዩኒቨርሲቲ እና ፖሊስ ሲጫወቱ ጨዋታው ካለቀ በኃላ ከሜዳው እየወጣው የተሸነፈው ቡድን የዩኒቨርሲቲ አንድ ደጋፊ መጥቶ ‘ቤትሽ አርፈሽ ተቀምጠሽ፣ ዝም ብለሽ ለባልሽ ወጥ አትሰሪም? እዚህ ሜዳ ላይ ትዘያለሽ አይደል? ባለጌ’ ብሎ አንድ ደጋፊ የተናገረኝን መቼም አልረሳውም (እየሳቀች)። ሌላው ሜዳ ውስጥ ያዘንኩበት ደግሞ አዲስ አበባ ስታድየም ባንክ ከ ሀዋሳ እየተጫወቱ የባንኩ መስፍን አሕመድ (ጢቃሶ) ፋውል ይሰራና ኳሱ ለተቃራኒ ቡድን ይደረሰዋል። እኔ ደግሞ አድቫንቴጅ ብዬ ጨዋታው እንዲቀጥል አደረኩ። ግን መስፍን ሲወድቅ እጁ ዞሯል ለካ እየሄድኩ ወይኔ እናቴ እያለ ሲያለቅስ፣ ሲጮህ ሰምቼ ዞር ስለ ወድቋል። ጨዋታውን አስቁሜ ወደ መስፍን ስሔድ ያየሁት ነገር በጣም ስሜት የሚረብሽ ነበር። እጁ ዞሯል እያለቀስኩ ይስሐቅ ሽፈራው እና ዶ/አያሌው እየሮጡ መጥተው የወለቀ እጁን ወደ ነበረበት መለሱት እኔ መልበሻ ክፍል ገብቼ በጣም ነው ያለቀስኩት። ከዛ በኃላ ጨዋታውን እንዴት እንዳጫወትኩኝ አላቀውም። እስከ ዛሬም ድረስ ሳስታውሰው ውስጤን ይረብሸዋል።
2010 መጨረሻ ላይ ዳኝነትን አቁሜያለው። አሁን ስልጠና ወስጄ የጨዋታ ታዛቢ (ኮሚሽነር) በመሆን እየሰራሁ ነው። በቅርቡም በሴቶች ሊግ የውድድር ሥነ ስርዓት ኮሚቴ ውስጥ ገብቼ እያገለገልኩ እገኛለው።
ዳኝነት ለኔ ብዙ ሰው ያወኩበት፣ የተለያዩ ሀገሮች የዞርኩበት ብዙ ጨዋታዎችን ያጫወትኩበት ለኔ ዳኝነት ብዙ ነገሬ ነው። በጣም የምወደው ሙያ ነው። በአህጉር አቀፍ ውድድር ትልቅ ደረጃ መድረስ የሚያስችል አቅሙም፣ ብቃቱ ነበረኝ። ሆኖም በተለያዩ ምክንያቶች ከኔ አቅም በላይ በሆኑ ጉዳዮች ህልሞቼ ተጨናግፏል። በዚህ ሁሌም ብከፋም ወደፊት በርካታ ሴት ዳኞች ሀገሬን ወክለው እንዲወጡ በምችለው መጠን አግዛለው። በኔ ጊዜ ተያይዘን ነበር ለማጫወት ወደ ተለያዩ አፍሪካ ሀገራት የምንወጣው። እኔ ካለው ሳራ እና ሰርኪ አሉ እነርሱ ሲወጡ ተስፋነሽ እና ትርሀስ ነበሩ። እነርሱም ሲያቆሙ ወይንሸት እና ወጋየሁን ይዤ በረዳትነት እንወጣ ነበር። አሁን ይሄ የለም ቆሟል። በጣት የሚቆጠሩ ኢንተርናሽናል ሴት ዳኞች አሉ። ሆኖም ለጨዋታ በተደጋጋሚ ሲወጡ አልመለከትም። ይህ መስተካከል አለበት። በተረፈ ያው ብዙ ነገሮችን አላስታወስኩም እንጂ ታሪኬ ሰፊ ነው። እናተም አክብራቹ ስለጋበዛችሁኝ በጣም አመሰግናለው። ሴት ዳኞቻችን በርቱ ጠንክሩ ብዙ ፈተናዎች ይኖራሉ ተስፋ መቁረጥ አያስፈልግም እላለው።
የትምህርት ቤቱ ቦርድ ፖሊሲዋቹን ወደ ስፓኒሽ፣ የአረበኛ እና የአማርኛ ቋንቋዋች መተርጎም ጀምሮል። እስከ አሁን ያልተጠናቀቁ ፖሊሲዋችን ትርጉም ወይም ወደ ሌላ ተጨማሪ ቋንቋ ያልተተረጎመ ፖሊሲን ጥያቄ ለማቅረብ እባክዎን የትምህርት ቤቱን ቦርድ ጽ/ቤት በኢሜል ያግኙ፤policy@acps.k12.va.us
ከብዙዎች አንዱ በ Marvel Strike Force ውስጥ ስለሚባባሉ ወረራዎች፣ የ “Strike Raid” ጋማ እንዲሁ “የጀግንነት ራይድ” ተብሎ ተጠርቷል። የ “STRIKE Raid” ጋማ ተጫዋቾች የጁገርገር ሻርቶችን ለማግኘት ክሪምሰን ክሩሸር ኦርቢስ ማግኘት የቻሉበት ነው ፡፡ በጨዋታው ውስጥ “ከአሊያንስዎ ጋር በመተባበር ፣ ወረራ ተልእኮዎችን በመያዝ እና የተለያዩ ሽልማቶችን በማግኘት!” ተብሎ ተገል wasል
የመጀመሪያው ጋማ ራድ በአራት የተለያዩ ደረጃዎች የተገኘ ሲሆን እያንዳዱ ደግሞ ከፍተኛ ከፍተኛ ደረጃ እና የተሻለ ሽልማት ያላቸው ናቸው. ይህ መረጃ በአዲሱ Gamma Raid ከተቀየረ መረጃውን እንደምናዘምነው እናረጋግጣለን.
በጎዳና ላይ የሚኖሩ ሰዎች ሁሉ ወደ አገራቸው መመለስ እና የእራሳቸው መሬት መገንባት እና አዲስ ዘመናዊ እና ሰላማዊ ዜጎች በመፍጠር ለጋራ ጥቅማቸው መስራት. የወያኔ ወሮበላ የዘራፊ ቡድን ስብስብ የውይይት መድረክ እና የውጭ መቆጣጠሪያ መሆኑን እናውቃለን, ነገር ግን አውሮፓ ወይም አሜሪካ ወይም ሌላ አህጉር ምንም እንኳን የትም ቦታ ቢኖሩም, በውጭ አገር መኖር ዘመናዊ እና ህጋዊ ተቀባይነት ያለው ባርነት ያደናቅፍ እና ያጠቃልላል.
እውነተኛ የዜግነት መብት እንዳለህ አድርገው አይመስለሉ; ነገር ግን ብቻ እና እና የወላጅነት ማረጋገጫ ብቻ ማንም ሰው እንደ እውነተኛውን ዩሮፓኖች ወይም አሜሪካዎች አያያዝን ብቻ በፅሁፍ, በግድብ እና ለፖለቲካዊ ፕሮፖጋንዳ እና ከ UNHCR የገንዘብ ጥቅማ ጥቅም ማምጣት የለብዎትም.
ራሽድና ማይክል በቀጠሯቸው መሰረት በእንግሊዙ የውስጥ ለውስጥ ዋሻ በኩል ከለንደን ወደ ፓሪስ በሚጓዘው የባቡር ጣቢያ ውስጥ ተገናኙ . . እስከ ባቡሩ መነሻ ሰዓት ድረስ የሚያርፉበትን ተስማሚ መቀመጫ ይዘው ተቀመጡ።
ራሽድ፦ ብዙ ሰዎች ሕጃብን ዝም ብሎ የጸጉር መሸፈኛ ጨርቅ እንጂ ሌላ ምንም እንዳልሆነ አድርገው ያስባሉ። ሕጃብ አመለካከትና ማህበራዊ ሥርዓት መሆኑን አያውቁም . . እናም ጉዳዩን በዚህ ማእቀፍ ውስጥ ልናየው ይገባል።
ራሽድ፦ የሰው ልጆች ገላቸውን መሸፈንን በሚመለከቱ ጉዳዮች ላይ የተለያዩ መመዘኛዎች አሏቸ። ሁሉም ወገን የራሱን መመዘኛዎች ሥልጣኔና ተራማጅነት አድርጎ ሲወስድ፣የሌሎችን ደግሞ ኋላ ቀርነትና ወግ አጥባቂነት አድርጎ ይቆጥራል። እነዚህ ደግሞ የነዚያን አለባበስ ኢሞራላዊነትና ዝቅጠት አድርገው ይመለከታሉ . . የያንዳንዱ ወገን አመለካከት ከራሱ እሴትና ርእዮት . . ይንደረደራል። በመሆኑም ገላ መሸፈንን በሚገዙ አጠቃላይ መስፈርቶች ላይ ከስምምነት መድረስ ግድ ይላል . .
ራሽድ፦ ከሰው ልጆች ሕይወት ጋር ለተያያዙ መሰረታዊ ችግሮች መፍትሔ ወይም መፍትሔዎችን ማግኘት የሚቻለው፣የሰውን ምንነትና ተፈጥሮውን በተሟላ ሁኔታ ካወቅን በኋላ ብቻ በመሆኑ ላይ የተስማማን ይመስለኛል።
ራሽድ፦ ዛሬ የምናየው አስደማሚው የሳይንስና የቴክኖሎጂ እመርታ፣የሰው ልጅ ዕውቀት ውስን ለመሆኑ አስረጅ ነው። ትናንት ያልደረሰበትን ዛሬ ይደርስበታል። ትናንት ትክክለኛ ነው ብሎ የወሰደውን ዛሬ በሚደርስበት አዲስ ግኝት ዳግም ይመረምራል። በዚህ መልኩም የሰው ልጅ ዛሬ አላዋቂ መሆኑን ወይም ቢያንስ ዕውቀቱና ዛሬ ያለው መረጃ ውስን የነበረ መሆኑን ነገ ይደርስበታል . . የኛ ቁርኣን በትክክል የገለጸው እውነታም ይኸው ነው ፦
ራሽድ፦ ወዳጄ ታገሰኝማ፣ገና አልጨረስኩም . . በዚህ ከተስማማን በጥልቀት ልንደርስባቸው በማንችል ጉዳዮች ውስጥ ግልጽ ያልሆኑ ጎኖች መኖራቸውን በቀጥታ አምነን እንቀበላለን ማለት ነው። ይህም ከስሜት፣ከግላዊ ዝንባሌዎችና ከአካባቢ ተጽእኖዎች ነጻ ሆነናል ብለን በመገመት ሲሆን ይህን ማድረግ ደግሞ አስቸጋሪ ነው። በዚህ መልኩ ለነዚህ ጉዳዮች መፍትሔ ለመፈለግ መነሳትም ለመደናበር ያጋልጣል፤በዚህ መሠረት ላይ የምንዘይደው መላም ጎዶሎ ወይም የተዛባ ብቻ ሳይሆን የትክክለኛው መፍትሔ ተቃራኒ ሊሆንም ይችላል።
ማይክል፦ ይህ ሎጂካዊ ውጤት ነው። በሌላ በኩል ግን አእምሯችንን ከመጠቀም፣የደረስንበትን እሳቤና ዕውቀት ከመተግበር፣እየወደቅን ከመነሳት፣ከመሳሳትና ከስህተት ተምረን ከመታረም፣ከተሞክሮ ከመማር ውጭ ሌላ አማራጭ የለንም። ችግሮችን ለመፍታት ከመሞከር ተቆጥቦ ከመቀመጥና በተገቢው መንገድ ወደሚፈቱበት የተሟላ የመፍትሔ ደረጃ እስክንደርስ እጆቻችንን አጣምረን ከመጠበቅ ይህ ተመራጭ ነው።
ራሽድ፦ ማለት የፈለግሁት እኛ ሙስሊሞች ለመላው የሰው ዘር መድሕን ይሆናል ብለን የምናምንበት ሌላ አማራጭ አለን ነው። ይህ አማራጭ ሰውን የፈጠረው ፈጣሪ አምላክ ለሰብአዊ ፍጡራኑ የሚበጀውን ነገር ሁሉ ከማንምና ከምንም በላይ ያውቃል በሚለው ውስጥ የሚጠቃለል ነው። ይህንኑ በማረጋገጥ አላህ (ሱወ) እንዲህ ብሏል፦
ማይክል (በማቋረጥ)፦ ]ወዳጄ ራሽድ፣አነጋገርህ ቁልጭ ያለና ወጥነትን የተላበሰ ነው። ነገር ግን እኔ በአንተ ሃይማኖት የማላምን መሆኔን አትርሳ፤እናም የማላምንበትን ነገር ለመቀበል አልገደድም . . ቀደም ሲል ስንወያይ እንደ ነበረው ሁሉ በምንስማማበት ነገር ላይ እንነጋገር።
ራሽድ፦ ለመላው የሰው ልጅም እንደዚያ መሆን አለበት ብዬ የማምንበት ይህ መርህ የያንዳንዱ ሙስሊም የእምነት መንደርደሪያ ቢሆንም፣አንተ በምትፈልገው መንገድ ውይይታችን ለመቀጠል ምንም ችግር የለብኝም። ያ ማለት ግን በራሴ ግላዊ እምነት ማእቀፍ ውስጥና ሕጃብ አንዱ አካሉ ነው ብዬ በነገርኩህ ማሕበረሰባዊ ሥርዓት አመለካከት አኳያ ማለት ነው።
ራሽድ፦ ባለፈው ውይይታችን ላይ የሰውን ልጅ ሥጋዊ ጎን ብቻ ሳይሆን እንስሳዊነቱንም ጭምር ችላ ማለት እንደማንችል ጠቅሼ ነበር። ወንድ በተፈጥሮው ወደ ሴቷ ይሳባል፤በመጀመሪያ የሚስበውም ሰውነቷ ነው። ከዚህ ስንነሳ ጨዋነት የጎደለው አለባበስ ወንዶችን የሚያሳስት፣ስሜታቸውን የሚቀሰቅስና እንዲተናኮሱ. . ቀጥተኛ ያልሆነ ግብዣ የሚያደርግ መሆኑ ግልጽ ነው።
ማይክል፦ እንደኔ ግን ይህ ሴቷንም ሆነች ወንዱንም ጭምር በንቀት ዓይን መመልከት ነው። ለሴቷ ውርደት የሚሆነው አእምሯንና ዕውቀቷን፣ስነምግባሯንና ሰብእናዋን ችላ ብሎ በገላዋ ብቻ የሚያተኩር በመሆኑ ነው። ሕጻን ትመስል ምንም የማታውቅና ራሷን መጠበቅ የማትችል ደካማ አድርጎ ማሰብም ነው። ሴቷን የወሲባዊ ጥቃቱ ሰለባ ከማድረግ ውጭ ሌላ ሀሳብ የሌለው አውሬ አድርጎ የሚስል በመሆኑ ለወንዱም ወርደትና ንቀት ነው።
ራሽድ፦ ወዳጄ፣አንዲት ሴት ለመሽሞንሞንና ለመጋጌጥ መስታወት ፊት ቆማ ፈታኝ ልብሶቿን ስታማርጥ፣የወንዱን የአእምሮ ምጥቀት ወይም ምስጉን ስነምግባሩን ለማስደሰት ነው? ወይስ የወንዶችን ስሜት ለመቀስቀስ ወይም ለማጥመድ ባይሆን እንኳ ቢያንስ የወንዶችን ትኩረት ለመሳብ ነው ብለህ ታስባለህ? አማምራ ተቆነጃጅታ የወጣችን ቆንጆ ሴት መጀመሪያ ሲመለከት ወንዱ በአመዛዛኝ አእምሯ የሚደመም ወይም በዕውቀቷ ስፋትና ጥልቀት ፍቅር የሚነደፍ ይመስለሃል?!
ሁላችንም እንደምናውቀው ሰዎች በስሜታዊ ፍላጎቶቻቸውና በሥጋዊ ዝንባሌዎቻቸው ደረጃ፣ለጥቃትና ለጥሰት ባላቸው ዝግጁነትም ይለያያሉ። በጨዋ ስነምግባር፣በትሩፋትና በሞራላዊነት ደረጃቸውም እንዲሁ ይለያያሉ። ሕጃብ ደግሞ፣የለበሰችው ሴት የወንዶችን ትኩረት መሳብና ስሜታቸውን መቀስቀስ የማትፈልግ ቁጥብ ሴት መሆኗን ስለሚጠቁም፣ያልተገራ ጠባይ ያላቸው እኩይ ወንዶች እንዳይተናኮሷት መከላከያ ይሆናታል። ሕጃብ ሴቶችን ከጋጠወጦች የሚከላከል መሆኑን ቁርኣን በግልጽ አስቀምጧል።
ማይክል፦ ወዳጄ ራሽድ፣የአንዳንድ ሕጃብ ለባሽ ሴቶች ተግባር ከመልካም ስነምግባር ጋር የማይጣጣም ሆኖ ይስተዋላል። ይህም የችግሩ መንስኤ አስተዳደግና የመልካም ስነምግባር እሴቶችን የመሳሰሉ ሌሎች ነገሮች እንጂ ሕጃብ አለመልበስ መሆኑን ያረጋግጣል።
ራሽድ፦ ባልከው ነገር ከፊል እውነት አለበት፤አንዲት ሴት የጨርቅ ቁራጭ ስለ ለበሰች ብቻ ወደ ምግባረ ሰናይ ጨዋ ሴትነት ትለወጣለች የሚል ሰው የለም። ይህ ግን ሕጃብ አይለበስ ማለት አይደለም። ሳይሆን አንድ ሰው ሐኪም ነኝ ብሎ ወይም አንድ ሐኪም በሙያው ላይ ስህተት ቢፈጽም ወይም በተሳሳተ መንገድ ሙያውን ቢጠቀም፣ችግሩ የራሱ የሙያው ነው ማለት አይደለም። ሊባል የሚችለው ስህተት የፈጸመው ሰው መታረም ያስፈልገዋል ነው። ሐኪሙ፣ሕጃብ ለባሿና ሌላውም ዞሮ ዞሮ ሰብአዊ ፍጡር ነውና ሰብአዊ ድክመት ይጠናወታቸዋል . .
በሌላ በኩል ደግሞ እስላም ሕጃብን ወደ ኢሞራላዊ ተግባር ከመውደቅ ወይም ወደዚያ ከሚወስድ መረማመጃ የሚከላከል ሕጋዊ እርምጃ አድርጎ ሲደነግግ፣በዚህ ብቻ አልተወሰነም። ከዚህ ጋር ሰውን ወደ ከፍተኛው የሰናይነትና የትሩፋት ደረጃዎች ማድረስ የሚችል የተሟላ የስምግባርና የሞራል ሥርዓትን አኑሯል። በአጭሩ ጨዋ ሴት ሕጃብ ትለብሳለች፣ሕጃብ የለበሰች ሴት ሁሉ ግን የግድ ጨዋ ሴት ላትሆን ትችላለች።
ራሽድ፦ እስላም ሕጃብን ግዴታ አድርጎ የደነገገው ገላዋ ነውር በመሆኑ መሸፈን አለበት ብሎ ሳይሆን፣የየወንዶችን በተለይም የምግባረ ብልሹ ወንዶችን ተፈጥሯዊ የወሲብ ፍላጎት እንዳትቀሰቅስ በማሰብ ነው። ሕጃብ የተደነገገው ሴቷን ከወንዶች ጾታዊ ትንኮሳና ከአስገድዶ መድፈር ለመጠበቅ፣ወንዶችንም ከስሜት መነሳሳትና ወድ ዝሙት ከመገፋፋት ለማዳን ነው . . በተጨማሪም እስላማዊው ሸሪዓ በትዳራዊ ግንኙነቶች ክልል ውስጥ ብቻ እስከ ታጠሩ ድረስ ልባዊ የፍቅር ስሜቶችና የወሲባዊ ፍላጎቶች መነሳሳትን መኖር አጥብቆ ያበረታታል። ትዳራዊ ሕይወትን በማጠናከር ማህበራዊ መዋቅርን እንደሚያጎለብትም ያምናልል።
ማይክል፦ ወዳጄ ራሽድ፣ሕጃብ ወንድ ወደ ሴቷ እንዳይሳብ የመከላከያ እርምጃ ከሆነ፣ወንዶችም ሴቶች ወደነሱ እንዳይሳቡ ለመከላከል ለምን አይሸፋፈኑም? ሴቶቹም ሥጋዊ ፍላጎቶች አላቸው አይደለም'ንዴ?
ራሽድ (እየሳቀ)፦ ጥሩ ጥያቄ ነው . . በእርግጥ እስላም በወንዶች ላይ የደነገገው የአለባበስ ገደቦች በሴቶች ላይ ከተደነገጉት በጣም የቀለሉ ናቸው። ይህ ለምን እንደሆነ ግልጽ የሚሆነው ያያንዳንዳቸውን ልዩ በሕርያት የበለጠ በመረዳት ይሆናል። በዲዩክ ዩኒቨርሲቲ የኒዩሮሎጂ ባለሞያ የሆኑት ዶክተር ብንያምን ሃይደን ባካሄዱትና በጀርመኑ በርሊነር ሞርገን ፖስት ጋዜጣ ላይ በታተመው የቅርብ ጊዜ ጥናት መሰረት፣የአንጎል አንዳንድ ማእከሎች ወንዶች ወደ ቆንጆ ሴት በመመልከት እንዲደሰቱ ጥረት እንዲያደርጉ ስለሚገፋፏቸው ወንድ ሴትን በመመልከት ይደሰታል፤ሴት ግን መልከ መልካም ወንድ ለመመልከት ጥረት አታደርግም።
ወንድ አንዳንድ ጊዜ ቆንጆና መስህብነት ወዳላት ሴት ለመመልከት ጥረት ለማድረግ የሚገፋፋበትና ሴት ግን የማትገፋፋበት ምክንያት በዚህ ጥናት የተመረመረ ሲሆን፣በሁለቱ ጾታዎች መካከል ያለው ግልጽ ልዩነት መነሻው አንጎል ሆኖ ተገኝቷል። በወንዱ አንጎል ውስጥ ቆንጆ ሴት ሲመለከት የሚነሳሱ አንዳንድ ቦታዎች ሲኖሩ እርካታና ደስታ እንዲሰማው ያደርጉታል። ሴትን በተመለከተ ግን መስህብነት ያለውን ወንድ ስትመለከት ምንም ዓይነት ተጽእኖ የማያስከትልባት በመሆኑ ሁኔታው የተለየ ነው።
ጥናቱ ከደረሰባቸው ውጤቶች መካከል አንደኛው ከቆነጃጅት ወይዛዝርት ምስሎች የወንዶችን ትኩረት በቅድሚያ የሚስበው ፊት መሆኑ ነው። ሴት ግን በአንድ የተለየ አካሉ ላይ ሳታተኩር ምስሉን ሙሉ በሙሉ በጨረፍታ ታያለች።
ሌላው ነጥብ ደግሞ ወንድ ከሴቷ ይበልጥ ጥቃትና ጥሰት ለመፈጸም ድፍረትና ተነሳሳሽነት ያለው መሆኑ ነው። በወንዶች ዘንድ ያለው ወንጀል የመፈጸም ዝንባሌ በጥቅሉ ሲታይ ሴቶች ዘንድ ካለው በአምስት እጥፍ የሚበልጥ መሆኑን ጥናቶች ያረጋግጣሉ። ሴቷ ስሜት የመቀስቀሱን በር ከመጀመሪያው ከዘጋች ግን ወንድ ድንበር አልፎ ጥቃትና ጥሰት እንዳይፈጽምባት ማድረግ ትችላለች።
ምስጢር ምዕቓብ ንኩሉ ዝተዛረብካዮን ኩሉ ብዛዕባኻ ኣብ መዝገብካ ዝተጻሕፈን ይምልከት። ምዕቓብ ምስጢር ንውልቐ ሰብን ንሰበ ስልጣናትን ይምልከት። ነዚ ሕጊ ዘይተኸተለ ሰራሕተኛ ገበን ይፍጽምን ኣብ ቤት ፍርዲ ክፍረድ ይኽእልን።
ምዕቓብ ምስጢር ንኹሎም ኣብ ክንክን ጥዕናን ሕክምናን ንዝሰርሑ ሰባት ይምልከት፣ ዋላ’ውን ጸሓፍቲ ወይ ተቐባል ጋሻን ተርጓምን። ብዛዕባኻ ዝኾነ ክዛረቡ ኣይፍቐደሎምን።
እቲ ትረኽቦ ሰብ ንጥዕናኻ ኣገዳሲ እንተ ኾይኑ ጥራይ ብዛዕባኻ ምስ ካልኦት ሰራሕተኛታት ክዛረብ ይፍቐደሉ። እቶም ኣብ ናትካ ክንክን ቀጥታዊ ርክብ ዘለዎም ጥራይ ድማ ንመዝገብካ ከንብብዎ ይፍቐደሎም።
ንዓኻ ዝሃሲ እንተ ኾይኑ ሰራሕተኛ ምስ ካልኦት ሰበ ስልጣን ክራኸቡ ኣይፍቐደሎምን እዩ። ዋላ’ውን መንበሪ ፍቓድ ኣይሃሉኻ ክንክን ጥዕና ክትሓትት ትኽእል ኢኻ። ሰራሕተኛ ክንክን ጥዕና ኣበይ ከም ዘለኻ ንፖሊስ ክነግሩ ኣይፍቐደሎምን እዩ።
ንስኻ ባዕልኻ ይኹን ኢልካ ምስ ትሰማማዕ። ሰራሕተኛታት እንታይ ክብሉ ከም ትደልዮም ባዕልኻ ክትነግሮም ትኽእል። ንኣብነት ኣብ ሕክምና ደቒስካ ምስ ትህሉን ትፈልጦ ሰብ ናብኡ ምስ ዝድውለልካን።
ትሕቲ 18 ዓመት ምስ ትኸውን ሰራሕተኛታት ሓደ ሓደ ጊዜ ኣብ ልዕሌኻ ሓላፍነት ንዘሎዎ ዓቢ ሰብ ክራኸቡ የድልዮም። ንኣብነት ዝያዳ ክንክን ንምርካብ ናብ ሕክምና ምኻድ የድልየካ እንተኾይኑ።
ትሕቲ 18 ዓመት ምስ ትኸውን እቶም ሰራሕተኛታት ድማ ብዝኾነ መንገዲ ኣብ ሓደጋ ኣሎኻ ኢሎም ምስ ዝኣምኑ። ንኣብነት ንገበን ወይ ንጥዕናኻ ሃሳዩ ዝኾነ ነገር ተቓሊዕካ ምስ ትኸውን፣ እቶም ሰራሕተኛታት ዝያዳ ሓገዝ መታን ክትረክብ ምስ ማሕበራዊ ኣገልግሎት ርክብ ይገብሩ። ብመሰረት ሕጊ እቶም ሰራሕታኛታት ከምኡ ክገብሩ ኣሎዎም።
ስራሕተኛታት ኣብያተ ሕክምናታት ዓመት ወይ ልዕሊኡ ናይ ማእሰርቲ መቕጻዕቲ ዘለዎ ገበን ፈጺምካ ወይ ኣብ ልዕሌኻ ተፈጺሙ ኢሎም እንተ ኣሚኖም ንፖሊስ ክነግሩ ይኽእሉ።
ትሕቲ 18 ዓመት ምስ ትኸውን እቶም ናትካ ሓላፍነት ዘሎዎም ዓበይቲ ሰባት ብዛዕባኻ ሓበሬታ ምርካብን ኣብ ሓደ ሓደ ነገራት ኣብ ምውሳንን መሰል ኣለዎም። ንኣብነት ዓበይቲ ሕክምናዊ መርመራታት ፣ ክንክንን ፍወሳን። በቲ ሓበሬታ ንክትብደል ተኽእሎታት እንተሎ ግና ሰራሕተኛታት ነቶም ዓበይቲ ሰባት ክራኸብዎም ኣይፍቀድን እዩ።
ካብ ወላዲኻ (ሞጕዚትካ) ሓገዝ ክትረክብ ዘይትኽእል እንተ ኾንካ ንስኻ ባዕልኻ ምስ ትኣምኖ ሰብ ክትዘራረብ ትኽእል። ንኣብነት ጥንሲ ክትንጽሊን ንወለድኺ ድማ ክትነግሪ ምስ ዘይትደልይን። ኣብ ከምዚ ኩነታት ምስ ኣማኻሪ (ኩራቱር) ቤት ትምህርቲ ወይ ምስ ካልእ ሓገዝ ክህበኪ ዝኽእል እኹል ሰብ ክትዘራረቢ ትኽእሊ።
በጎንደር ዩኒቨርስቲ መጪው ህይወታቸው ያሳሰባቸውና ጥያቄ ያነሱ ተማሪዎች ታሰሩ። ተማሪዎቹ ላነሱት ጥያቄ በውይይት መፍትሄ መፈለግ ያልተቻለበት ምክንያት አልታወቀም። አሜሪካ ሬዲዮ የዩኒቨርስቲውን ፕሬዚዳንት ለማናገር በእጅ ስልካቸው በተደጋጋሚ ቢሞክርም ስልኩ ባለመነሳቱ አልተሳካም።
ለደህንነቱ የፈራና ስሙ እንዳይጠቀስ የጠየቀ ተማሪ ለቪኦኤ እንደገለጸው የእንሳት ፈርማሲ ትምህርት የስራ እድል አያስገኝም። እንደ እሱ ገለጻ ከዚህ ቀደም በዘረፉ የተመረቁ ተማሪዎች 50 ሲሆኑ ስራ ያገኙት አራት ብቻ ናቸው። አባባሉ ተምረው ስራ በማያገኙበት ዘርፍ ዲግሪ ይዘው ሸክም ከሚሆኑ ከወዲሁ መላ እንዲፈለግ የማሳሰብ ነው።
ሃሳቡ ይህ ሆኖ ሳለ “የሥራ ዕድሉ በጣም ጠባብ ስለሆነ ዲፓርትመንት ይቀየርልን” በማለታቸው 102 ተማሪዎች በተለያዩ ፖሊስ ጣቢያዎች ውስጥ ታስረዋል። የጎንደር ዩኒቨርስቲ የእንሳት ፈርማሲ ተማሪዎች ከትናንት በስቲያ አርብ መታሰራቸው ሲገለጽ ፎቶ ማንሳት፣ ምግብ መውሰድ፣ ቆሞ ማየት ተከልክሎ ነበር።
የጎንደር ዩኒቨርስቲ ከሁለተኛ እስከ አራተኛ ዓመት ያሉ የእንስሳት ሕክምና ፈርማሲ ትምሕርት ክፍል ተማሪዎች ከእነርሱ ቀድመው የተመረቁ ተማሪዎች ሥራ ማግኘት ስላልቻሉ የትምህርት ክፍላቸው እንዲቀየር መጠየቅ ከጀመሩ ሦስት ሳምንት እንዳለፋቸው ለአሜሪካ ድምጽ የገለጸው ይህ ስሙን መናገር ያልፈለገ ተማሪ፣ በሁለት መኪና የተጫኑ የፌደራል ፖሊሶች፣ የክልሉ አድማ በታኞችና የኮማንድ ፖስት አዛዦች ዩኒቨርስቲውን ዘልቀው በመግባት ተማሪዎቹን ሃይል በመጠቀም ወደ እስር ቤት ውስደዋቸዋል።
በዩኒቨርስቲው ውስጥ ጉዳዩን በቅርብ ሲከታተል እንደነበር የገለፀው ይኸው ተማሪ ተማሪዎቹ መማር ካልፈለጉ ክሊራንስ ሞልተው ግቢውን ለቀው እንዲወጡ ማስታወቂያ መለጠፉንና በዚህ መሰረት ክሊራንስ ሊሞሉ ሲሄዱ ተሰብስበው ሳለ መታሰራቸውን ነው ያብራራው።
የዩኒቨርስቲውን ፕሬዝዳንት ዶ/ር ደሳለኝ መንገሻ የእጅ ስልካቸውን ባለማንሳታቸው ምላጫቸው ሊካተት አልቻለም። ይህ የስራ እድል የማያስገኘው የትምህርት ክፍል ከተቋቋመ አምስት ዓመት የሞላው ሲሆን ሲቪል ሰርቪስና ትምህርት ሚኒስቴር በወጉ የማያውቁት እንደሆነ ተመልክቷል። ተማሪው እንዳለው ተመሳሳይ ኮርስ ባለው የፋርማሲ ትምህርት ክፍል እንዲዛወሩ ይፈቀደላቸው ዘንድ አማራጭም አቅርበዋል። ጉዳዩን በጥሞና ከመመርመርና ችግሩን በተቆርቋሪነት ከመመልከት ይልቅ በደፈናው ለእስር መዳረጋቸው ሰፊ መነጋገሪያ ሆኗል። ያለታሰሩት ሁለት ተማሪዎች አስተያየት ምን እነደሆነ ቪኦኤ አላካተተም።
“ዶናልድ ትራምፕ፣ በቅርቡ እንደሚታሰሩ ታዋቂው ፕሮፌሰር ተናግረዋል” … ይሄ ከሳምንት በፊት በኢቢሲ የተላለፈ ዜና ነው። የኢቢሲ ዜና፣ በሌጣው የተሰራጨ አይደለም።...
ቤት-ኤል ከኣ ንሻሬጽርን ንሬገም-ሜልክን ምስ ሰቦም ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ኪምህለሉን፣ ነቶም ካህናት ቤት እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊትን ንነብያትን ከኣ፣ ከምቲ በተን ብዙሓት ዓመታት ዝገበርክዎዶ፣ በታ ሓምሰይቲ ወርሒ ተፈልየ ኽበኪ እየ ኢሎም∶ ኪነግርዎምን ለኣኽዎም።
ንዅሉ ህዝቢ እታ ሃገር ከምዚ ኢልካ ተዛረቦም፣ በተን ሰብዓ ዓመት ኣብ ሓምሳይን ሳብዓይን ወርሒ እትጾሙን እትበኽዩን ዝነበርኩምሲ፣ ብሓቂዶ ንኣይ ኢኹም ዝጾምኩምለይ∶
የሩሳሌምን እተን ኣብ ዙርያኣ ዝነበራ ኸተማታትን ሰብ ሰፊርወንን ሀድኤንን ከለዋ፣ ደቡብን ጐልጐልን ድማ ሰብ ሰፊርወን ከለዋ፣ እግዚኣብሄር ብኢድ እቶም ቀዳሞት ነብያት ገይሩ ዝአወጆ ቓልሲ እዚዶ ኣይኰነን∶
ነቲ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት ብመንፈሱ ብኢድ እቶም ቀዳሞት ነብያት ገይሩ ዝሰደዶ ሕግን ቃላትን ከይሰምዑስ፣ ልቦም ከም ኣልማዝ ገበሩ፣ ስለዚ ኻብ እግዚኣብሄር ጐይታ ሰራዊት ዓብዪ ቝጥዓ ዀነ።
ኣነውን ናብቶም ዘይፈልጥዎም ዘበሉ ዅሎም ኣህዛብ በተንክዎም፣ እታ ሃገር ከኣ ሓደ እኳ ዘይሐልፋን ዘይምለሳን ኰይና ብድሕሪኦም ባደመት፣ ነታ ሃገር ደስታውን ኣባደምዋ::
አስቂኝ የቴሌቪዥን ትር showsቶች ዋነኛው ትኩረት በአጫዋችነት ላይ የተመሠረተ የፊልም አይነት ነው። እነዚህ ፊልሞች ታዳሚዎቹን በመዝናኛ እንዲስቁ ለማስቻል እና ብዙውን ጊዜ የሚሰሩ ...
እንደ እውነቱ ከሆነ ጥሩ ቁጠባ እና ኢንቬስትሜንት ለማግኘት በጣም ጥሩው እና ቀላሉ መንገድ ገቢዎን ማሳደግ እና በጣም ዝቅተኛ ወጪ ማውጣት ነው ... እንደ ሀብታም ገቢ እና እንደ ሰበረ ገንዘብ ማውጣት ... ግን ብዙ ሰዎች ህይወታቸውን በሙሉ የሚያሳልፉት የበለጠ ገንዘብ ለማግኘት ነው ፡፡ ፣ ግን ማወቅ አስፈላጊ ነው ...
ይህ ድር ጣቢያ ኩኪዎችን ይጠቀማል። ይህንን ድርጣቢያ መጠቀሙን ለመቀጠል ጥቅም ላይ ለሚውሉ ኩኪዎች ፈቃድ ይሰጣሉ ፡፡ የእኛን ይጎብኙ የ ግል የሆነ ና የኩኪ ፖሊሲ.
ለሁለት ዓመታት ያህል ሲካሄድ የቆየው የአሜሪካ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ በሪፓብሊካኑ ዶናልድ ትራምፕ አሸናፊነት ተጠናቋል፡፡ የምርጫው ውጤት ለሒላሪ ክሊንተን ድምጻቸውን የሰጡ በርካታ ኢትዮጵያውያንን አሳዝኗል፡፡ ምርጫው ለአንዳንዶች እንደ ኤርትራው ሕዝበ ውሳኔ “ነጻነት” ወይም “ባርነት” የመምረጥ ያህል ተሰምቷቸዋል፡፡ ይህ የአሜሪካ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ የተሻለ አማራጭ የጠፋበትና ከሁለት ገዳይ ካንሰሮች አንዱን የመምረጥ ያህል ነው ተብሏል፡፡
ገና ከጅምሩ በሚሰጡት ከፋፋይ መልዕክት የመመረጥ ዕድል እንደሌላቸው ሲገመቱ የነበሩት ዶናልድ ትራምፕ ለዚህ መድረሳቸው በርካታ የሚዲያ ሰዎችንና የፖለቲካ ተንታኞችን ያስደመመ ነው፡፡ ትራምፕ ፓርቲቸውን ወክለው ለመወዳደር ዕድል ካገኙ በኋላ እንኳን በታዋቂ ሪፓብሊካን ድጋፍ ተነፍጓቸው ቆይተዋል፡፡ ከዴሞክራቲክ ፓርቲ ተወካይ ሒላሪ ክሊንተን ጋር በምርጫ ዘመቻ በነበሩበት ጊዜ አብዛኛው ትራምፕ ያደረጓቸው ንግግሮችና ያለፈው ታሪካቸው ያለመመረጥ ዕድላቸውን ያሰፋ መስሎ ታይቶ ነበር፡፡
ለሴቶች ያላቸው አመለካከት እስከ ማባለግ የደረሰ መሆኑ፤ በአብዛኛው በምርጫ ዘመቻና በፕሬዚዳንታዊ ክርክሩ ወቅት ከፖሊሲ ንግግሮች ይልቅ የዘለፋና የነቀፋ ንግግሮችን ማድረጋቸው፤ “አሜሪካንን እንደገና ታላቅ እናድርግ” ከሚለው የምርጫ መፈክር በስተቀር ይህ ነው የሚባል የአገር ውስጥና የውጪ ፖሊሲ አቋማቸውን ያላሳዩ መሆናቸው፤ አንዲት ቀን እንኳን በመንግሥት ተቋም ውስጥ ለሕዝብ አገልግሎት ሰጥተው የማያውቁ መሆናቸው፤ ወደ አሜሪካ ለገቡ እና ወደፊት ለሚገቡ ስደተኞች የሚናገሯቸው ጽንፈኛ አመለካከቶች፤ ወዘተ ትራምፕ የመመረጥ ዕድላቸው ያነሰ መሆኑን በተለይ በሚዲያው ሲስተጋባ ቆይቷል፡፡
ከዚህ በተጻጻሪ ደግሞ በአብዛኛው የሚዲያው ድጋፍ የተቸራቸው፣ የባራክ ኦባማና የትዳር ጓደኛቸው እንዲሁም የባላቸው ቢል ክሊንተን ድጋፍና የምርጫ ዘመቻ የተደረገላቸው፤ በሌሎች ታላላቅ የዴሞክራቲክ ፓርቲ አመራሮች ከፍተኛ ድጋፍ የነበራቸው፤ በሴትነታቸው የበርካታ ሴቶችን ድምጽ የማግኘት ዕድል እንዳላቸው የተነገረላቸው፤ እጅግ በርካታ ለሆኑ ዓመታት በመንግሥት ሥራ ላይ እንዲሁም የሕዝብ ተመራጭ በመሆን መሥራታቸው በሰፊው የተወራላቸው፤ ለዓመታት ያካበቱትን የአገር ውስጥና የዓለምአቀፍ ልምድ በፕሬዚዳንትነት ለከፍተኛ ጥቅም ያውሉታል ተብለው የተጠበቁት፤ በወንዶች ተይዞ የነበረውን የመስታወት የሥልጣን ጣሪያ በርቅሰው በመውጣት ለወደፊት ሴቶች ተስፋ ይሆናሉ ተብለው የተጠበቁት ሒላሪ ክሊንተን በፍጹም ያልጠበቁትን የሽንፈት ጽዋ ተጎናጽፈው ደጋፊዎቻቸውንም እጅግ አስለቅሰዋል፡፡
ዶናልድ ትራምፕ ለመራጮቻቸው ምሥጢራዊ መልዕክት አስተላልፈዋል በማለት አስተያየታቸውን የሚሰጡ ፈርጀ ብዙ የሆነው “አሜሪካንን እንደገና ታላቅ ማድረግ” የሚለው የምርጫ መፈክራቸው ለደጋፊዎቻቸው ተገቢውን መልዕክት አስተላልፏል ይላሉ፡፡ ይህ አሜሪካንን እንደገና ታላቅ የማድረግ ዘመቻ በሥራ ማጣት፣ በኢሚግሬሽን፣ በኢኮኖሚ ድቀት፣ ሥራቸው ወደ ኢሲያ አገራት በመሄዱ በስቃይ ለሚገኙ፣ በኦባማ ጥላቻ ባደረባቸው፣ … ላይ ተስፋን የጫረ ብቻ ሳይሆን ክብርንም የሚመልስ ተደርጎ ታይቷል፡፡
እስከ ምርጫው ቀን በተካሄደው የሕዝብ አስተያየት በአብዛኛው ክሊንተን ሲመሩ ቆይተው ትራምፕ ማሸነፋቸው በተለይ የሚዲያ ሰዎችን ያነጋገረ ሆኗል፡፡ ከተሰጡት በርካታ ምክንያቶች መካከል አንዱ መራጮች ለሕዝብ አስተያየት (ፖል) ሲጠየቁ ትክክለኛ ምርጫቸውን አለመናገራቸው ነው ተብሏል፡፡ ምክንያቱም እንደ ትራምፕ ዓይነቱን ዕጩ በግልጽ እደግፋለሁ ብሎ መናገር ለብዙዎች በተለይም ክሊንተንን ለመምረጥ ላልወሰኑ መራጮች የሚያኮራ ባለመሆኑ ነው ተብሏል፡፡ በዚህም ምክንያት ለወራት ሲወሰዱ የነበሩት የሕዝብ አስተያየቶች ትክክለኛ የሕዝቡን የምርጫ ፍላጎት ጠቋሚ እንዳልነበሩ ተነግሯል፡፡
በሌላ በኩል ከቢል ክሊንተን የአርካንሳስ አገረ ገዢነት ጀምሮ እስከ ኋይትሃውስ ከዚያም በውጭ ጉዳይ ሚ/ርነት ዘመን ድረስ ከባላቸው ጋር በመሆን ፈጸሟቸው የሚባሉ እስከ ነፍስ ማጥፋት የዘለቁ ሕገወጥ ተግባራት፤ በሊቢያ የነበሩት የአሜሪካ ዲፕሎማት መገደል፤ በውጭ ጉዳይ ሚ/ር የሥልጣን ዘመናቸው ጠፉ ወይም ተሰረዙ የተባሉት የኢሜይል መልዕክቶች እና ከዚያ ጋር ተያይዞ የተናገሩት ውሸት እንዲሁም ለመራጮቻቸው በተለይም እርሳቸውን ለመምረጥ ላልወሰኑቱ ከዶናልድ ትራምፕ የተሻሉ ዕጩ መሆናቸውን በበቂ መረጃ ያለማቅረባቸው የመራጮቻቸውን በተለይ ትራምፕን ለመምረጥ ፍላጎት ያልነበራቸውን ድምጽ እንዳያገኙ ካደረጓቸው ጥቂቶቹ ናቸው፡፡
እንደ ቀድሞ የአሜሪካ ፕሬዚዳንቶች ከቀድሞዎቹ አውሮጳ ነገሥታት ጋር ቀጥተኛ የደም ትስስር እንዳላቸው የተነገረላቸው ትራምፕና ክሊንተን ለዚህ የአሜሪካ ምርጫ የቀረቡበት ሁኔታ “ነጻነት” ወይም “ባርነት” ይል እንደነበረው የኤርትራ ሕዝበ ውሳኔ ተደርጎ ታይቷል፡፡ በሌላ አነጋገር የአሜሪካ ሕዝብ ከሁለት ገዳይ የካንሰር በሽታዎች አንዱን እንዲመርጥ የተገደደበት ሁኔታ በሚል ይህንን ምርጫ የሚተቹ ይናገራሉ፡፡ ሁለቱም ብዙ የሚያስወቅሷቸው ተግባራት መኖራቸውና በተለይ ዶናልድ ትራምፕን ለመምረጥ ፍላጎት የሌላቸው ሒላሪ ክሊንተንን አሳማኝ ዕጩ ሆኖ አለማግኘታቸው ክሊንተንን የጎዳ ቢሆንም ከሁለቱም አንዱ ያነሰ ክፉ (lesser evil) እንዳልሆኑላቸው አስተያየት ሲሰጡ ተሰምተዋል፡፡
የትግራይ ሕዝብ ነጻ አውጪ ግምባር (ህወሃት) ሥልጣን ከያዘ በኋላ እንደ መለስ ዓይነቱን የለየለት ኮሙኒስታዊ አምባገነን “የአፍሪካ የሕዳሴ መሪ” በማለት የሰየሙት የቢል ክሊንተን ባለቤትና ከባላቸው እምብዛም ያልተለየ ፖሊሲ እንደሚኖራቸው የተጠበቁትን ሒላሪ ክሊንተንን በርካታ በአሜሪካ የሚኖሩ ኢትዮጵውያን መደገፋቸው ለአንዳንዶች ያልተዋጠ ተግባር ሆኗል፡፡ በተለይ ተሰናባቹ ፕሬዚዳንት ዴሞክራቱ ኦባማ የህወሃትን ምርጫ “ዴሞክራሲያዊ” በማለት በህዝብ ላይ መቀለዳቸው እየታወቀ ኢትዮጵውያኑ ሒላሪን መደገፋቸውና መምረጣቸው ግራ ጋባ ሆኗል፡፡ አሁንም የዚህ ምክንያት እንደ ኤርትራው ሕዝበ ውሳኔ ጉዳዩ የ“ነጻነት” ወይም የ“ባርነት” ዓይነት ስለሆነባቸው ነው የሚል አስተያየት ይሰጣል፡፡
የትራምፕ በፕሬዚዳንታዊ መንበሩ ላይ መቀመጥ የአሜሪካንን የውጪ ፖሊሲ በተለይ በአፍሪካ ላይ የሚኖረውን እምብዛም እንደማይቀይር ይነገራል፡፡ “አዲስ የዓለም ሥርዓት” በሚል የፖለቲካ አመለካከት ህወሃትን በሥልጣን ላይ እንዲቀመጥ ካደረጉት ሪፓብሊካኑ 41ኛው ፕሬዚዳንት ጆርጅ ቡሽ ጀምሮ ቀጥሎም በነሱዛን ራይስ አማካሪነት ህወሃትን ሲያቀማጥሉ የነበሩት ቢል ክሊንተን በኋላም ጆርጅ ደብሊው ቡሽ አሁን ደግሞ ህወሃትን “ዴሞክራሲያዊ” እስካሉት ኦባማ ድረስ የአሜሪካ የውጪ ፖሊሲ በኢትዮጵያ ላይ ሲለወጥ አልታየም፡፡ በትራምፕ ፕሬዚዳንታዊ ዘመንም ይለወጣል ተብሎ አይጠበቅም፡፡ ነገር ግን ህወሃትን ልክ እንደ አድዋ ልጅ የሚደግፉት የዴሞክራቲክ ፓርቲ አመራሮች፣ እንደነ ሱዛን ራይስ ዓይነት ባለሥልጣናትና ሌሎች የህወሃት አቀማጣዮች ከኦባማ ጋር አብረው ጥር ወር ላይ መውጣታቸውና በትራምፕ ሠራተኞች መተካታቸው ለህወሃት አሁን አገር ውስጥ ካለው ሕዝባዊ ተቃውሞ ጋር ተዳምሮ የማገገሚያውን ጊዜ ያስረዝምበታል ተብሎ ይገመታል፡፡ ይህንን አጋጣሚ ተጠቅሞ ህወሃትን በማንገሳቸው ቁጭት ላይ የሚገኙ የቀድሞ ባለሥልጣናት ጋር በመተባበር የውትወታ (የሎቢ) ሥራ የማከናወኑ ጉዳይ ካሁኑ መጀመር እንዳለበት አንዳንድ ወገኖች ሃሳባቸውን ይሰጣሉ፡፡
ሕዝብ የፈለገውን መርጧል፤ ትራምፕ መራጮቻቸውን ለማስደሰት ይሁን ከልባቸው ለሕዝብ እጅግ በርካታ ተስፋዎችን ገብተዋል፡፡ በሥልጣን መንበሩ ላይ ከተቀመጡ ከ100 ቀናት በኋላ ያደረጓቸው ወይም ለማድረግ የሚያቅዷቸው ነገሮች የቀጣዩ አራት ዓመታት ጉዟቸውን የሚተነብዩ ይሆናሉ፡፡ ከዚያ በፊት ግን ባራክ ኦባማ አሜሪካዊ ዜግነታቸውን ለተጠራጠሩትና በይፋ በዚህ ጉዳይ ላይ ሲናገሩ ለነበሩት ለዶናልድ ጄ. ትራምፕ ሥልጣናቸውን በይፋ ያስረክባሉ፡፡ ከኦባማ የማንነት ጥያቄ ጀምሮ እስከ “አሜሪካንን እንደገና ታላቅ ማድረግ” ድረስ ታላቅ ተስፋ የገባው የትራምፕ አመራር ጥር 12፤ 2009 ሥራውን ይጀምራል፡፡ ከዚያ በፊት ግን በትራምፕ ዩኒቨርሲቲና በሌሎች ጉዳዮች ዶናልድ ትራምፕ ፍርድቤት ይቀርባሉ፡፡
አሜሪካ እጅግ በርካታ የፖለቲካ ድራማ የሚካሄድባት አገር ናት፡፡ ዴሞክራሲ፣ ምርጫ፣ የሕዝብ ድምጽ፣ … የሚባሉት ነገሮች እንዳሉ ሆነው 32ኛው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ስለ ፖለቲካ ያሉትን ማስታወሱ ተገቢ ይሆናል፡፡ ፍራንክሊን ዲ. ሩዝቨልት እንዲህ ነበር ያሉት፤ “በፖለቲካ ዓለም በድንገት የሚከሰት ነገር የለም፤ ካለም የተከሰተው እንደዚያ እንዲሆን ታቅዶ ስለመሆኑ መወራረድ ይቻላል”፡፡
የሃበሻ ፓለቲከኞችና የየጊዜው አለቆቻችን ፍርፋሪ ለቃሚዎች አስተሳሰብ በየጊዜው ይገርመኛል። ገና ትራምፕ መወዳደድር ሲጀምርና የከረረ አቋሙን ለዓለም ይፋ ሲያደርግ በየድህረ ገጽ ነዳያን ፓለቲከኞች የቁጡን የባጡን ይቀባጥሩልን ነበር። በየስማቸው ስር ዶክተር፤ የተቃዋሚ የፓለቲካ መሪ፤ ጋዜጠኛና ተራ ዜጎችም አእምሮአችን ሲያጨናንቁን ሰንብተዋል። በቃ አለቀ ስንል ደግሞ አሁንም የመነጋገሪያና የንትርክ መንስኤ መሆኑ ሥራ ማጣት ነው። የሞተን ነገር ከመበስበስ የሚያስቀረው የለም! ህይወት ካለው ዘር ያፈራል፡፡ ህይወት አለባ ከሆነም የመሬት ገጸ በረከት ማዳበሪያ ይሆናል።
በመሰረቱ ተጨፈኑና ላሞኛቹሁ የሚለው የአሜሪካ ፓለቲካ ዲሞክራሲያዊነት የለውም። ዲሞክራሲ ለበስ ነገሮችን ግን ተከናንብዋል። ገና ከጅምሩ ትራምፕ ለሥልጣን ሊበቃ እንደሚችል የሚያመላክቱ ነገሮች ነበሩ።
5. የሚበልጠው የአሜሪካ ህዝብ የቀን ተቀን ፈንጣዥና የነገን የማያስብ በመሆኑ ዲሞክራቶች ቢመረጡ ጾም አላድርም በሚል ቀቢጻዊ ተስፋ መታሰርና በአፍ ብቻ ለፍልፎ የምርጫ ቀን በቦታው ተገኝቶ ድምጽ አለመስጠት ዛሬ የአሜሪካ የፓለቲካ ላለበት ውጤት ደርሰናል። ይሁን እንጂ የኤርትራን ከኢትዮጵያ መገንጠል ከአሜሪካው ምርጫ ጋር ማነጻጸር ድንቁርና ነው። የኤርትራ ህዝብ ጠበንጃ ባነገተ፤ የዘር ጥላቻን በተጋተ እሳት ተፍቶ ከእሳት ተርፎ በእሳት ላይ ተጫምቶ ሌላውን እኔ የምላቹሁን ካልሰማቹሁ ዋ በማለት ባርነት/ነጻነት የሚል ምርጫ የሰጠ አረመኔ መንግስት ነው። ለዚህም ዋና ምስክር የሚሆነው አሁን ኤርትራ ያለችበት ሁኔታ ነው። አፍሪቃዊትዋ ሰሜን ኮሪያ! ነጻነት ጥቂቶች የሚፈነጩበት ዓእላፍ ሃበሳ የሚቆጥሩበት እንደ ኤርትራና ኢትዮጵያ አይነት ከሆነ ባፍንጫየ ይውጣ! እንደዛም በመሆኑ የአሜሪካን ምርጫ ከሻብያ የመገንጠል መርጫ ጋር ማወዳደር ተገቢ አይደለም። እኔ በአሜሪካ የፓለቲካ የምርጫ ውጤት እንቅልፍ አጥቼ አላውቅም። መስሎን ነው እንጂ ሁለቱም የፓለቲካ ፓርቲዎች ሥራቸው አንድ ነው። ለሃገር ቅድሚያ መስጠት። አሜሪካን እንደ ሰብአዊ መብት ተከራካሪ፤ ለአለም ዘብ እንደቆመች አርጎ መመልከት ራስን ማጃጃል ነው። ዛሬ በሶሪያ፤ በሊቢያ፤ በኢራቅና በሌሎችም ሃገሮች በቀጥታና በተዘዋዋሪ መንገድ ነገሮችን የሚያፋልሱት እነርሱ ናቸው። ታዲያ ጥቁሩ ዓለም ራሱን ፈትሾ፤ የህዝብን ሰላምና ነጻነት ዘር፤ ጎሳና ሃይማኖት ሳይለዪ ሃገርን እንደመገንባት በድንጋይ ዘመን አስተሳሰብ ዛሬም እኔ ኢርትራዊ ነኝ፤ እኔ ኦሮሞ ነኝ፤ እኔ አማራ ነኝ ስንል ጀንበር ወጥታ ትገባለች። የጠባቦች በሽታ መርፌ አያድነውማና! ይልቅስ ከእጣት እጣት ይበልጣል በማለት እራስን ከመደለል አንድ በሚያደርገን ነገር ላይ ትኩረት በመስጠት የጥቁር ህዝቦችን ነጻነት እናስከበር። የአሜሪካ ምርጫ እንደ ኤርትራ ህዝብ ውሳኔ በማለት በዚህ ድህረ ገጽ ላይ የሰፈረውም ሀተታ ጌሾ አልባ ጠላ ነው። አክ እንትፍ ሊባል የሚገባው። የኤርትራ ህዝብ ምርጫ አልተሰጠውም ትእዛዝ እንጂ!
ስለ አስተያየትዎ ቀጥተኛ ስለሆነው ትችትዎ ከልብ እናመሰግናለን – እንደዚህ ዓይነት በጉዳዩ ላይ ትኩረት የሰጠና በሃሳብ ላይ ያነጣጠረ ትችት አስፈላጊና ገንቢ ነው::
ምርጫውን ከኤርትራ ሕዝበ ውሳኔ ጋር ያነጻጸርነው ጉዳዩ በቁሙ ሲታይ ስለሚመሳሰል ነው – “ነጻነት” ወይም “ባርነት” የሚለው አነጋገር ልክ በራሱ ነጻነትም ባርነትም የሚያመጣ አልነበረም:: በመሰረቱ ሕዝበ ውሳኔም ምርጫም ሊባል የማይገባው ነው:: ሕዝቡን ምርጫ ያሳጣ ሕዝበ ውሳኔ ነው:: የአሜሪካውም ምርጫ ሕዝቡን ምርጫ አሳጥቶት ከሁለት ገዳይ ካንሰሮች አንዱን እንዲመርጥ አስገድዶታል:: የኤርትራ ሕዝብ “ነጻነት” ብሎ መምረጡ ነጻ አላደረገውም – የአሜሪካ ሕዝብም ትራምፕን መምረጡ መረጠ አያስብለውም ነው የኛ ሃሳብ – የኤርትራው ሕዝበ ውሳኔ የተሻሉ ምርጫዎች ሊሰጡት ይገባ ነበር – የአሜሪካውም ምርጫ የተሻሉ ብቁ መሪዎች ሊወዳደሩበት እና ለሕዝቡ እውነተኛ ምርጫ ሊሰጠው ይገባ ነበር – እርስዎ እንዳሉት ለበርካታ የዓለማችን ችግሮች (የኛንም ጨምሮ – በጽሁፋችን እንዳልነው ህወሃትን ያነገሱብን እነሱው ናቸውና) ቀዳሚ ተጠያቂ አሜሪካ መሆኗን ያልተስማማን አይደለንም:: ሁኔታውን በዝርዝር ያልገለጽነው ጉዳዩ የሚታወቅ ነው በሚል ነው::
በኢትዮጵያ ኣይደለም የኤርትራ ነጻነት የተቀማ፡ በኣመሪካ እንጂ! ብዙ የኢትዮጵያ ህዝብ የኤርትራ ነጻነት በኢትዮጵያ ሃይል የተቀማ ይመስለዋል። ነገር ግን ኢትዮጵያ የአመሪካ ተላላኪ እንቺ ራስዋ ችላ ለመኖር ያልታደለች አገር መሆንዋ እናውቃለን። የኤርትራ ህዝብ ናጽነቱ በሪፈረንደም ሳይሆን ብመስዋእት ብረታዊ ተጋድሎ የረጋገጠው ነጽነት ነው። አሁን ከትራምፕና ከምርጫው ኣመሪካ የሚያስመሳስለው ምንም ነገር የለውም። አንድ ነገር ግን ኣለ። የትራምፕ ፖሊሲ ”እኛ ለተለያዩ ሃገሮች ፖሊስ ኣይደለምን” ብለዋል። የወራበሎች የክሊንተን ጉሩብ ከኣይስስ፡ አልቃኢዳ፡ ቦኮሃራም፡ ኣልሸባብ ከሚያዋፍሩ፡ እና ዕጸፋርስ ከሚነግዱ ሰዎች ኣመሪካ መላቀቅዋ፡ እንደ ትራምፕ ወደ ስልጣን መምጣቱ፡ እንደ ኤውሮጵ፡ ጃፓን፡ ኮርያ፡ ዩክሬን፡ ፖላንድ፡ ኢትዮጵያ የመሳሰሉ በአመሪካ ትክሳ የሚነሩ አገሮች፡ ብውግያ እንደ ውሻ ትርፍ የሚያገኙ ደም ፍላት እና ተቅማጥ መያዝ መጀመሩ ታይተዋል። እኛ ድሮም አልነበርንም ዛሬም አይኖረንም!—ለወያኔ ኢትዮጵያ አሳዝነዋል!—-ምን ይደረግ አመሪካ፡ አመሪካ ብቻ የሚል ሰው መርጠዋል!—-በቃ! ትራምፕ ለአመሪካ ብልጽግና ብቻ የተመረጠ፡ የውሸታሞች፡ ወረቦላዎ፡ የውግያ ነጋዴዎች ገቢ ዝግ ሆነዋል!
የፍርሃት (Fear) ሰርሳሪዎች የሚሉት ነገሮች ኣለ። እንደ ኩባ፡ በኒዝወላ፡ ኮርያ፡ ኤርትራ፡ ዝንባብወ፡ ሶማል፡ ኢራቅ፡ ሊብያ፡ ወዘተ የመሳሰሉ አገሮች በአመሪካ መንግስትና ዜና (Media) በሚፈጥሩት የፍርሃት (Fear) ዘመቻ ለብዙ አመታት በስቃይና በትግል ላይ ናቸው። የአመሪካ ፕረሲደንት ነበር ቡሽ ለኢራቁ ሳዳም ለመጥላላትና ሰይጣይናዊ ባህርይ ያለው ለመምሰል ሺ የሚያክሉ ኩርዲስታን ገደለ፡ ኒኩለር (nuclear) ሊጠቀም ይችላልና፡ ለዓለማችን ስጋት (Fear) ነው በማለት፡ የተፈጠረው ቀውስ ኣይተናል። ብአፍጋኒስታት ኣልቃዒዳ እና ጣሊባት ራሳቸው በፈጠሩት ሃገርን ዘመቱት። በሶማል ኣልሸባብ፡ ብሊብያ ሶርያ አይሲስ፡ በናይጀርያ፡ ማሊ፡ ማእከላይ ኣፍሪቃ ቦኮሃራም በመሰልጠን እና በማስታጠቅ ሃገሮች በመበታተን ናቸው። የዩኮዝላብያና ደቡብ ሱዳንን ኣይተናል።
ዓለማችን በፍርሃት ላይ እየኖረች፡ መጀመርያ ተጠቃሚዎች የሆኑ ኣገሮች፡ የፊር (fear) ፍራፍሬዎች (ኔቶ፡ ኢትዮጵያ ወያኔ፡ ከንያ፡ ጀርመን ማርከል፡ ኮርያ፡ ጃፓን፡ ኤውሮፓ፡ የሽብር ከፋሊ ኣረቦች፡ ዩክሬን፡ ጆርጅያ፡ መድያ፡ ወዘተ ናቸው።) ከምዕራቡ ዓለም የተውጣጡ አክቲቪስቶች (Activists)፡ ወደ ሶርያ በነጨ ሰራዊት ተብሎ በመላክ ኣለፖ (Alepo) በመግባት ሃገር ወደ ቀውስ ውስጥ ገብታለች። ከ2.5 ሚልዮን ሰው ወደ ኤውሮፓ ወደ ስደት ሲያመራ፡ ህጻናትና ሰቶች የተገደሉ በተሰባቸው ይቁጠራቸው። ከምዕራቡ ዓለም የተውጣጡ በሶርያን መሪ ፍርሃት ለማሳደር፡ የራሻ መሪ ብላድሚር ፑቲን ስጋቱ ቀልብሰዋል። የበንጋዛ ኣክቲቪቲስ ብቃዛፊ ሊብያ በማመጽ ሃገር ወደ የጦር ኣውድማ ተለውጣለች። ሄሌሪ በሊብያና ኢመይል በፈጸሙት ቕጥ ያጣ ጣጣ ከፕረሲደንታዊ ምርጫ ማስወገዳቸው አይተናል።
የፍርሃት (Fear) ለአፍሪቃ መሪዎችም በኣዲስ ኣበባ ስብሰባ ሲገኙ፡ የመድያ የፍርሃት መሳርያ የኤች.ኣይቪ.ኤድስ (HIV.AIDS)፡ ማላርያ (malaria)፡ ሁሉ ግዜ ብሞስኮት ቲቪ (TV) እየሳየ፡ የአፍሪቃ ህዝብ ለመፍራት፡ የድህነት እና ርሃብ የቅብብሎች ጨወታ ያሳያል። የኣፍሪቃ መሪዎች በምዕራቡ ዓለም ትክሻ ስለሚኖሩ፡ የመድያ ፍርሃት ከጥቅማቸው ጋር ስለሚያቋሩኑ ፍርሃቱ ኣይጠሉቱም። ስለዚ የፍርሃት (Fear) ለኣፍሪቃ መሪዎች የሚያዋጣ ሃብት ነው። ንግድ ነው። የአመሪካ ባለስልጣን ለመድያ ለፍርሃት ነው የሚጠቀሙበት። የኣመሪካ መንግስትና መድያ በኤርትራ ላይ ፍርሃት በመፍጠር፡ የየመን፡ የጅቡቲ፡ የኢትዮጵያ፡ በኤርትራ ድንበር ወተሃደራዊ ውጥረት ለማፍጠር ሞኩረዋል። የሱማል ኣልሸባብ፡ ራሳቸው በኣከባብያችን ስጋት የፈጠሩት፡ ለኤርትራ የማእቀብ ፍርሃት ኣሳድረዋል። ለወያኔ ድጋፍ እየሰጡ በኦሮማ ኣማራም ፍርሃትና ስጋት ፈጥረዋል።
ኣመሪካኖች ልክ እንደ በኤርትራ የተደረገው በመስኮ ፍርሃት ለመፍጠር፡ ለጆርጅያ እና ለዩክሬን መንግስታት በስውር ድጋፍ በመስጠት፡ ሩስያ ላይ ወተሃደራዊ ጦርነት ለመፈጸም ተነስተዋል። ይሁን እንጂ የሩስያ ሃይል ለፍርሃት ወደ ጀብደንነት ቀልሰባል። ሩስያ ከዩክሬንና ጆርጅያ ሃገሮች ሰፊ መሬት ወስደዋል። አስፊሪዎች በጣም ተቆጡ። ግን ምን ይደረግ፡ የሩስያ ጥንካሬ ከዶላር ዓቅም በልጦ ተገኘ ማለት ነው። ዛሬ እንደትላንት ኣይደለም። ዛሬ የመድያ ፍርሃት ወደ ጉድጓድ ቆፋሪው ኣመሪካ ገብተዋል። የፍርሃት ፈጣሪ ኣሸባሪ ኣክቲቭስትስ (Activists) ከኢራቅ፡ ሶርያ፡ ሊብያ፡ ማሊ፡ ናይጀርያ፡ ዩክሬን፡ ኢትዮጵያ ለቆ እየወጣ ነው። በትራምፕ ሰላማዊ ሰልፍ በማካየድ ላይ ነው።
በትራምፕ ላይ ፍርሃት (Fear) ለመፍጠር፡ ቅድመ ምርጫው ክሊንተን 46 በ 42 እስከ መጨረሻው ስዓት ለትራምፕ ቀድማ እንደነበር፡ ኋላ በተፈጠርው ውጤት ሰዎች እስከማመን (መቀበል) ያቃተው፡ የመድያ ጨወታ ነው። ከምርጫው ውጤት ብኋላም ፕሮፎሽናል ሰልፈኛች እየተመሩ የአመሪካ ፍርሃት ወደ ሰማይ እሽቅብ ኣውጡት። ምክንያቱም ትራምፕ የፍርሃት ኣቀንቃኝ የሚጠቀሙበት የባንክ፡ ዕጸፋርስ፡ ጦርነት፡ ሽብር፡ የብረት መሸጣ ወዘተ እንደሚያጠፋ በገለጠበት ስዓት፡ ከነዚህ ጥቅማ-ጥቅም የሚያገኙ የነበሩ የባንክ ሕሳብ ስለሚዘጋቸው ነው። እንደ ወያኔ ኣጋፋሪ፡ በሌላ ትክሻ የሚኖሩ ተላላኪዎች፡ የዶላር ቕጥረኛች፡ ስጋት ውስጥ መግባታቸው የታወቀ ነው።
ኣንድ የፍርሃት (Fear) ጨውታ ልንገራቹ። ኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት (መለስ እና ኢሰያስ) በኣልጀርስ የሰላሙ ንግግር ወይም ስምምነት ላይ በነበሩበት ስዓት፡ ኤርትራ ከመሬትዋ 40 ኪ.ሜ ወደ ኋላ እንድትመለስ በስምምነቱ ገብቶ ነበረ።
የኤርትራ ፕረሲደንት ኣቶ ኢሰያስ ኣፈወርቅ የስምምነቱ ጉዳይ መቀበሉና ኣለመቀበሉ ለመግለጽ ንግግሩ ቅድሚያ እንዲሰጥና ለዚህ ስምምነት እንደማይቀበል ኣመሪካኖች በሰሩት ኣሻጥር ጽኑ እምነት ስለነበራቸው፡ ኢሰያስ የማይቀበለው መሆኑን የፍርሃት ሓሳብ እንደጠነሰሱት ኣረጋግጠው ነበር። ግን ከዚህ የፍርሃቱ ጥንስ መውጣት፡ የሚመጣው የዓለም መድያ የወንበዴ ስራ የተረዳ ኢሰያስ፡ ስምምነቱ የለመወላወል ተቀብለዋል። የጥንሱ ሓሳብ ያላወቀው የአፍሪቃ መሪ በደስታ ጨብጨባው ቤቱን አናወጠው። ውስጠ-ነገሩ ፍርሃቱ ለወያኔ ተሰጠ ማለት ነው። ኣመሪካኖች ያለማመን ዝም ኣሉ። ‘’ኤርትራ ሰምምነቱ መቀበል ከፈነገጠች’’ ብኋላ ወያኔዎች በአመሪካ የተሰጣቸው የመናገርያ ጽሁፍ ወድቅ በመሆኑ ወረቀቱን ወደ እሳት ወረወሩት፡ የማፋራርያ ጽሑፍ ተቃጠለ። ወያኔዎች በመድረክ በመውጣት ‘’ለኤርትራ ኣትመኑ። ይህ ሃሰት ነው። ነጭ ሃሰት’’ በማለት የማዳናገርያ አዝማምያ ለአፍሪቃ መሪዎች ፍርሃት ለማሳደር ሞኮሩ። ነገር ግን ፍርሃቱ ፍጹም ለአንዴና ለመጨረሻ በነዋል። ምክንያቱም የሰላም ንግግሮች የተካነ እውቀት ያላቸው የኤርትራ መሪዎች ፍርሃት ወደ ወያኔ እና አመሪካኖች ወርውረው ዓረፉ። የፈሪዎች ጨወታ እየቀጠለ ነው። እንግሊዝ ከኤውሮፓ መውጣትዋ፡ ኣመሪካ ለትራምፕ መምረጡ፡ የኢትዮጵያ ህዝብ ለወያኔ እምቢ ኣልገዛ ብሎ ማመጹ፡ የሚያሳየው ምልክቱ ህዝባዊ ዓመጽ ብዓለማችን እየገነፈለ ነው። እስከ መቸ ነው ሰዎች በ1% elite Secret Societies የሚመራው። ብፍርሃትና በጦርነት የምንኖረው?
ሆኖም ልዕልት ሳባ ካፈሰሰቻቸው የእንባ ጠብታዎች አንዷ (ሰባተኛዋ: ወይ አስራ አምስተኛዋ: ወይ አርባኛዋ) በመሀላና በክህደት ምክንያት ቀስ እያለች ተለወጠች:: ያንን አንጋቦስ በታክቲክ እና ስትራቴጂ የገደለውን ዘንዶ ሆነች:: ወይ የሳባ እንባ! እንዲያው ቁርጥ እኮ!
ከአምስት ዓመታት በፊት ኑሮውን ከፓኪስታን ወደ አይስላንድ ያደረገው ሱለይማን ከጸሐይ መውጫ እስከ ጀምበር ማዘቅዘቂያ ድረስ እንደሚጾም ገልጾ፥ ይህም የተላለፈ ህግ መሆኑን አንስቷል፡፡
Ethiopia : የፓርቲው የውስጥ ክፍፍል ኦነግ ለምርጫ እንዳይዘጋጅ ማድረጉን አቶ ቀጄላ ገልጸዋል ምርጫ 2013 ሊካሔድ እየተቃረበ በሚገኝበት በአሁኑ ወቅት በምርጫው ለመሳተፍ እውቅና ከተሰጣቸው የፖለቲካ ፓርቲዎች አንዱ የሆነው የኦሮሞ ነጻነት ግንባር በራሱ የቤት ስራ ተጠምዷል፡፡ አሁን ላይ ካለው የአመራር መከፋፈልና አለመግባባት ጋር በተያያዘ ኦነግ በምርጫው ይሳተፋል ወይስ አይሳተፍም የሚለው አነጋጋሪ ጉዳይ ሆኗል፡፡
ጉዳዩን በተመለከተ ከአል ዐይን አማርኛ ጋር ቆይታ ያደረጉት የግንባሩ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊ ቀጄላ መርዳሳ “በምርጫው የመሳተፍ ዕድላችን 50 በመቶ ነው” ብለዋል፡፡ በዚህም 50 በመቶ ያለመሳተፍ ዕድል እንዳላቸው የጠቆሙት አቶ ቀጄላ ፣ ግንባሩ ሙሉ ለሙሉ ለምርጫው እንዳይዘጋጅ ያደረገው የውስጥ ክፍፍሉ ችግር እንደሆነ ገልጸዋል፡፡
ላለፉት ሰባትና ከዛ በላይ ወራት በውስጥ ችግር ተጠምደው እንደቆዩ ያነሱት ኃላፊው አሁን ባለው ሁኔታ “ሊቀመንበሩ አቶ ዳውድ ብቻቸውን እየወሰኑ እንደሆነ” ገልጸዋል፡፡ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊው አቶ ቀጄላ ምርጫ ቦርድ ከአቶ ዳውድ ጋር የሚያደርገውን ግንኙነት እንዲያቆም ጠይቀናል ብለዋል፡፡
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በኦሮሞ ነጻነት ግንባር አመራር አባላት መካከል ያለውን አለመግባባት ለመፍታት የተለያዩ ማጣራቶችን ሲያደርግ መቆየቱ ይታወሳል፡፡ ፓርቲው ያለውን አለመግባባት በስራ አስፈጻሚ አመራሮቹ ሊፈታ ባለመቻሉ የተለያዩ የድርጅቱ መዋቅሮች እና አባላት ይህንን አውቀው ጠቅላላ ጉባኤ እንዲያከናውኑም ቦርዱ ወስኗል፡፡ ይሁንና በክፍፍል ውስጥ የሚገኘው ኦነግ እስካሁን ጠቅላላ ጉባኤ ማድረግ አልቻለም፡፡
አቶ ቀጄላ በዚህ ጉዳይ ላይ በሰጡት አስተያየት ፣ ጠቅላላ ጉባዔ እንዳይደረግ ያደረጉት የግንባሩ ሊቀመንበር አቶ ዳውድ ኢብሳና ከእርሳቸው ጋር የተሰለፉ የአመራር አካላት መሆናቸውን ያነሳሉ፡፡ አቶ ቀጄላ እንደገለጹት ቦርዱ ስለጉባዔው ለማወያየት የግንባሩን ሊቀመንበር ጨምሮ ስራ አስፈጻሚ አባላትን ቢሮው ድረስ ጠርቶ የነበረ ሲሆን አቶ ዳውድ ግን አልተገኙም፡፡ “ጸብ ውስጥ የገባ ሰው በሶስተኛ ወገን ቢነጋገር ነበር ጥሩ” የሚሉት የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊው ፣ አቶ ዳውድ ግን በጉዳዩ ላይ ከመነጋገር ይልቅ መራቅ እንደጀመሩና አመራሩን ለመበተን እንደፈለጉ ተናግረዋል፡፡
አቶ ዳውድ ኢብሳ አሁን ያለውን ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ የመበተንና የራሳቸውን መዋቅር የመዘርጋት ፍላጎት እንዳላቸው ያነሱት አቶ ቀጄላ የዚህ ምክንያትም አሁን ያለው ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ “አቶ ዳውድ እንደፈለጉ የሚጠመዝዙት ስላልሆነ ነው” ሲሉ ለአል ዐይን አማርኛ ገልጸዋል፡፡ “አቶ ዳውድ መፍትሄ የሚባሉትን ሁሉ ዘግተዋል” የሚሉት የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊው የመጨረሻው መፍትሄ ግን ጉባዔውን ማድረግ እንደሆነ አንስተዋል፡፡
የኦነግ ሊቀመንበር አቶ ዳውድ ኢብሳ ሰዎች እንደታሰሩ እና ቢሮው እንደተዘጋ ገልጸው አሁን ላይ ጉባዔ ማድረግ እንደማይቻል መናገራቸውን ያነሱት አቶ ቀጄላ ይህ በሊቀመንበሩ የቀረበው ምክንያት “ሰንካላ ምክንያት ነው” ብለዋል፡፡ ሰው ታስሯል የሚለው ምክንያት ሊሆን እንደማይችል የሚሉት አቶ ቀጄላ ኦነግ በትጥቅ ትግል ላይ እያለ ፣ጦርነትም እየተካሄደና ሰውም እየሞተ የማዕከላዊ ኮሚቴ ፣ የሥራ አስፈጻሚና የጠቅላላ ጉባዔ ስብሰባዎች ሁሉ ሲካሄዱ እንደነበር አስታውቀዋል፡፡
የግንባሩ አባላት በሚሊዮን የሚቆጠሩ በመሆናቸው ከነዚህ መሃል ለጠቅላላ ጉባዔ የሚቀርበው ከ 500 ሰው በላይ በመሆኑ የእኛ አቋም ጉባዔውን ማድረግ ነውም ብለዋል አቶ ቀጄላ፡፡ ሊቀመንበሩን ጨምሮ ሌሎች አመራሮችም አመራር መስጠት እንዳልቻሉ በማንሳት ፣ ጠቅላላ ጉባዔው ካልተደረገ የድርጅቱ ቁመና እየተበላሸ እደሚሄድ የሕዝብ ግንኙነት ኃላፊው ገልጸዋል፡፡ አሁን ባለው ችግር ላይ ንግግር ተደርጎ አዲስ አመራር ማምጣት እንደሚገባ ያስታወቁት አቶ ቀጄላ ፣ ከእርሳቸው ጋር ያለው የግንባሩ ቡድን የቦርዱን ውሳኔ መቀበሉንና ሊቀመንበሩ ተሳተፉም አልተሳተፉም ጉባዔ ለማድረግ ማሰባቸውን ገልጸዋል፡፡ ጉባዔ ለማድረግ እየተዘጋጁ መሆኑን በመጠቆም “አቶ ዳውድ ጉባዔ ቢደረግ ከአመራርነት እነሳለሁ የሚል ስጋት አለቸው” ሲሉም ሊቀመንበሩ ጉባዔ እንዲደረግ ያልፈለጉበትን ተጨማሪ ምክንያት ጠቅሰዋል፡፡
አክለውም ምርጫ ቦርድ “እኛ ያለንበትን ሁኔታ ተገንዝቦ አንዳንድ ጉዳዮችን ፣ በተለይም የጊዜ ሰሌዳዎችን በተለየ ሁኔታ እንዲያራዝምልን ጠይቀናል ፤ ለወደፊትም እንጠይቃለን” ብለዋል፡፡
አል ዐይን አማርኛ የኦነግን አለመግባባት እና ሌሎች ችግሮች በተመለከተ በአቶ ዳውድ በኩል ያለውን አስተያየት ለመጠየቅ ጥረት አድርጓል፡፡ ይሁንና የአቶ ዳውድ የእጅ ስልክ ሊሰራ ባለመቻሉ ሃሳባቸውን በዚህ ዘገባ ማካተት አልተቻለም፡፡
የ Sunpai ኢንዱስትሪዎች ውስን የሆነው ከ 15 ዓመታት በላይ ለሽቶ ምርቶች ልዩ ነው ለኦሪጂናል ዕቃ አምራችዎ እና የኦ.ኦ.ኦ.ኦ.ኦ.ኦ. ትዕዛዞችዎ ጥሩ መሐንዲሶች ያሉት ፡፡
SOICARE በብዙ ዋና ቋንቋቸው በሚገኙት ድርጣቢያዎች በሚታዩት ድርጣቢያዎች በሚታዩ ዋጋዎች ለተለያዩ የአኗኗር ዘይቤ ምርቶች ሰፊ ምርጫን ለመፈለግ ደንበኞችን ለደንበኞች ምቹ ሁኔታን ይሰጣል ፡፡
3) በዓለም ትልቁን የሴት ብልት (የመራቢያ አካል) በመያዝ ባለ ሪኮርድ የሆነችው አንና ስዋን የተባለች እና ከ1846-1888 የኖረች ስኮትላንዳዊት ናት። የአንና ብልት 48.26 ሴንቲሜትር (ግማሽ ሜትር የሚጠጋ) ይሰፋ ነበር። አንና በሰውነትዋም ግዙፍ ስለነበረች ስኮቲሽ ጂያንት ትባል ነበር።
5) ይሄ ሪክርድ የሚባል ነገር መቼም የማያሰማን የለም። ሊዛ ስፕራክስ የተባለች አሜሪካዊት ደግሞ በአንድ ቀን ብቻ ከ919 ወንዶች ጋር ግብረ-ስጋ ግንኙነት በማድረግ ሪኮርዱን ይዛለች። ብዙዎች ለመስበር ይጥራሉ፤ እስካሁን አልተሳካላቸውም።
1) ብዙ ግዜ አንዲት እናት አስር ወይም አስራ ምናምን ወለደች ሲባል እንገረማለን። ከ1707-1782 የኖረችው ቫሌንቲና ቫሲሌቫ የተባለች ራሺያዊት ግን 69 ልጆች በመውለድ ሪኮርዱን እስካሁን ይዛለች። 16 ጊዜ መንታ፣ ሰባት ግዜ ሶስት፣ አራት ግዜ አራት ህጻናትን በመውለድ። ከርስዋ ቀጥላ ዛሬም ያለችው ሊዮንቲና አልቢና የተባለች የቺሊ ሴት 64 ልጆች በመውለድ ትከተላለች። መንታ ሳትወልድ 18 የወለደችው ደግሞ ሊቪያ ኢዮንሴ የተባለች ሮማኒያዊት ናት።
አፍላቶክሲን (Aflatoxin) የተባለው ንጥረ ነገር ከመጠን በላይ በምግቦች ውስጥ መገኘት ለካንሰር እና መሰል በሽታዎች እንደሚያጋልጥ ባለሙያዎች ይገልጻሉ። መረጃዎች እንድሚያሳዩን በአፈር ውስጥ እንዲሁም በፍራፍሬዎች ላይ የሚከሰቱ ፈንገሶች (molds like Aspergillus flavus and Aspergillus parasiticus) አፍላቶክሲንን ይፈጥራሉ። በአግባቡ እና ደረጃውን ባልጠበቀ መልኩ በሚከማቹ የምግብ ሰብሎችና ፍራፍሬዎች ላይ እነዚህ ፈንገሶች ሲፈጠሩም በምግቡ ውስጥ አፍላቶክሲን ይገኛል። የዋዜማ ራዲዮ ጫፍ ባስያዘን መሰረት ይህን መረጃ እንስጣችሁ። ሼር ብታደርጉት ብዙዎችን መጥቀም የሚችል መረጃ ነው።
1) ከሁለት አመት በፊት በኢትዮጵያ የተደረገ አንድ ጥናት በወተት ውስጥ ከፍ ያለ አፍላቶክሲን መጠን እንደሚገኝ መጠቆሙን ተከትሎ ጉዳዩ በሃገር ውስጥ በሚታተሙ ጋዜጦች ለንባብ በቅቶ ነበር። እዚህ ፌስቡክ ላይ ሳይቀር ከፍተኛ መነጋገርያ ሆኖ ሰንብቶ ነበር። ተከትሎም በወተት እና የወተት ተዋጾዎች ላይ ከፍተኛ የገበያ ቀውስ ተፈጥሮ ነበር። ነገር ግን በሚመለከታቸው አካላት የተወሰደ እርምጃ ስለመኖሩ ማስረጃ አልተገኘም። የአፍላቶክሲን ጣጣ ግን በዚያው ወቅት ተወስኖ አልቀረም። በሌሎች ወሳኝ የምግብ አይነቶች ውስጥም ስለመገኘቱ መረጃዎች እየወጡ ነው።
2) ከወተት ቀጥሎ የተጠቀሰው በርበሬ ነው። የእንግሊዝ ሃገር የምግብ ደረጃዎች ኤጀንሲ ከኢትዮጵያ ወደ እንግሊዝ የተላከ በረበሬ ውስጥ አፍላቶክሲን መገኘቱን በሚያወጣቸው ወርሃዊ ሪፖርቶች ላይ ጠቁሟል። በቅርቡም ከኢትዮጵያ ወደ እንግሊዝ ሃገር ተልኮ የነበረ ሁለት ኮንቴይነር ሙሉ በርበሬ በአፍላቶክሲን ስለተጠረጠረ እንዲጣል መደረጉ ተዘግቧል። በርበሬን በተመለከተ ኢትዮጵያ ውስጥ ምርምር እንደሚደረግበት የሚያሳይ መረጃ ማግኘት አልቻልንም። ከበርበሬ ከፍተኛ ጥቅም አንጻር ሲታይ ግን ጉዳዩ በጣም አሳሳቢ ይመስላል።
3) ሌላው በአፍላቶክሲን እንደተበከለ እየተገለጸ ያለው ለውዝ ወይም ኦቾሎኒ ነው። በኢትዮጵያ በለውዝ ምርት ላይ በተደረጉ ተደጋጋሚ ጥናቶች ከፍ ያለ የአፍላቶክሲን ንጥረ ነገር በውስጣቸው ተገኝቷል። የዓለም የጤና ድርጅት እና የዓለም የምግብ እና እርሻ ድርጅት ደረጃ መሰረት በአንድ ኪሎግራም ለውዝ ውስጥ እስከ 15 ማይክሮግራም አፍላቶክሲን ቢኖር ጉዳቱ ያን ያህል እንዳልሆነ ይገልጻል። የኢትዮጵያው ግን ከዚህ በእጅጉ የበዛ ነው።
4) ከለውዝ ቀጥሎ የተጠቀሰው ማሽላ ነው። በኢትዮጵያዉያን ተመራማሪዎች የተከናወነ እና ባለፈው ሰኔ ይፋ የተደረገ ጥናት እንደሚጠቁመው አፍላቶክሲን ከማሽላ ማሳም ገብቷል። ተመራማሪዎቹ በምስራቅ ኢትዮጵያ ከወሰዷቸው ናሙናዎች ውስጥ በሁሉም ውስጥ አፍላቶክሲን ተገኝቷል። የንጥረ ነገሩ መጠን ከማሳ ላይ በተሰበሰቡት ናሙናዎች አነስ ብሎ ታይቷል። ነገር ግን በጎተራ ከተከማቸ ማሽላ የተወሰደ ናሙና ላይ መጠኑ የበዛ አፍላቶክሲን ተገኝቷል።
ከላይ እንደጠቆምነው አፍላቶክሲን መርዛማ እና ገዳይ የሆነውን ካንሰር ያመጣል። በነዚህ የምግብ አይነቶች ውስጥ መገኘቱ ምን ይጠቁመን ይሆን? ሌሎች የምግብ አይነቶችስ? ካንሰር ቀጣዩ የኢትዮጵያ ፈተና ሊሆን ይችል ይሆን? መንግስት ጉዳዩን ስራዬ ብሎ ይዞት መጠኑ እንዲበዛ ያደረጉትን ምክንያቶች ለይቶ የከፋ ጉዳት ከማድረሱ በፊት እርምጃ ይወስድ ይሆን?
ክልቲኦም ምኩራት ስነ ጥበባዊያን ብርክት ዝበሉ ግጥምታት፣ ተዋስኦታትን መጻሕፍትን ከይተረፈ ዝሰነዱን ዝጻሓፉን'ዮም። ብምቁር ግጥምታቶም'ውን ይፍለጡ። ተኸታታሊ መደባት ህዝቢ ምስ ህዝቢ ኣብ ክልቲኦም ስነ ጥበባዊያን ዘተኮረ ኮይኑ ኣሎ። ተኸታተሉ!
“ከኢትዮጵያ ጋር ትብብር ለማድረግ የዴሞክራሲና የሰብዓዊ መብት ጥያቄዎች እየተከበሩ መሆናቸውን ማረጋገጥ እንፈልጋለን” የካናዳ ው/ጉ/ሚ – ZAGGOLE – ዛጎል
የካናዳ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ስቴፈን ዲዮን ከሰሃራ በታች ወዳሉ አገሮች ኦፊሴላዊ ጉብኝት ሲያደርጉ የመጀመርያቸው ነው፡፡ በናይጄሪያና በኬኒያ ያደረጉትን ጉብኝት አዲስ አበባ ላይ የቋጩት የውጭ ጉዳይ ሚንስትሩ፣ በኢትዮጵያ በነበራቸው ቆይታ ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ፣ ከአዲሱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁና ከሌሎች የመንግሥት ባለሥልጣናት ጋር ተገናኝተው ተነጋግረዋል፡፡
ጉብኝቱን አስመልክተው በካናዳ ኤምባሲ የሰጡት መግለጫ እንደሚያመለክተው፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ በኢትዮጵያ ስላለው ወቅታዊ ሁኔታ፣ በአፍሪካ ቀንድ ስላለው የፀጥታና የፖለቲካ ሁኔታ፣ እንዲሁም በሁለትዮሽ የኢኮኖሚ ትብብር ላይ አንዳንድ ጉዳዮችን አንስተው ምክክር አድርገዋል፡፡
የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ስቴፈን ዲዮን፣ በተለይ ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያምና ከውጭ ጉዳይ ሚንስትሩ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ጋር ባደረጉት ሰፋ ያለ ውይይት ቀደም ሲል በኢትዮጵያ ውስጥ ተከስቶ ስለነበረው ሁከት፣ ችግሩ ከቁጥጥር ውጪ እንዳይወጣ የታወጀውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በተመለከተ መነጋገራቸውን የተገኘው መረጃ ያመለክታል፡፡
በተለይ በኦሮሚያና በአማራ ክልሎች በተፈጠረው ሁከት ሕይወታቸውን ላጡ ዜጎች ሐዘናቸው የገለጹ ሲሆን፣ አገሪቱ የተፈጠረውን ችግር ለመፍታት በምታደርገው ጥረት ከአገራቸው ካናዳ የሚጠበቀውን ድጋፍ ሁሉ ለማድረግ ቃል ገብተዋል፡፡ አንዳንድ ቅድመ ሁኔታዎች ግን ያስቀመጡ ይመስላል፡፡
ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ጋር በነበራቸው ቆይታ በቅርቡ በኢትዮጵያ ስለታወጀው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ፣ አዋጁን እያስፈጸመ ስላለው ኮማንድ ፖስት፣ እንዲሁም የአዋጁን አፈጻጸም በተመለከተ በዝርዝር መነጋገራቸው የታወቀ ሲሆን፣ በተለይ ሁለት ጉዳዮች ላይ አጽንኦት ሰጥተዋል፡፡
የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ያነሱቸው ነጥቦች ችግሩን ለመፍታት መንግሥት እየወሰደ ስላለው ዕርምጃ ነው፡፡ ችግሩን በተመለከተ ከሞላ ጎደል ኢትዮጵያውያንን ያካተተ ሰፊ ሰላማዊ ውይይት እንዲካሄድና ባለድርሻ አካላት በሙሉ ተሳታፊ እንዲሆኑ ካነሱቸው ነጥቦች የመጀመሪያው ነው፡፡ በዚህ ውይይት በተለይ ወጣቶች ልዩ ትኩረት እንዲያገኙ አጽንኦት ሰጥተውበታል፡፡
የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ በውይይት ተሳትፎ ላይ ብቻ ሳይሆን፣ የኢትዮጵያ መንግሥት ሊያካሂዳቸው ያሰባቸውን ማሻሻያዎች በተመለከተም በተለይ የወጣቶችን ተሳትፎ ከፍ የሚያደርጉና ፋይዳ እንዲኖራቸው ጠይቀዋል፡፡
የተፈጠረውን ችግር ለመፍታት መሪ ድርጅቱ ኢሕአዴግ በጥልቀት ከመታደስ አንስቶ፣ በመንግሥት ደረጃ የተለያዩ አሳሪ የተባሉ ሕጎችን ለማየትና የሕገ መንግሥቱን አንቀጾች ጭምር ለማሻሻል ቃል ገብቷል፡፡ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ስቴፈን ዲዮን ማሻሻያዎቹን በተመለከተ በሰጡት አስተያየት፣ የኢትዮጵያን ሕዝብ በሚጠቅም መንገድና ወቅቱን ያገናዘበ እንዲሆን ጠይቀዋል፡፡
በካናዳ ኤምባሲ መግለጫ በሰጡበት ወቅት ከጋዜጠኞች ለቀረቡባቸው ጥያቄዎች ምላሽ ሲሰጡ፣ ጉብኝቱ በተለይ በአፍሪካ ቀንድ ያለውን የፖለቲካ አለመረጋጋት ለማሻሻል ካናዳ ከኢትዮጵያ ጋር በጋራ በመሥራት መሆኑን የተናገሩት ሚኒስትሩ፣ በተለይ በሶማሊያና በደቡብ ሱዳን ስለሚሰማሩ የሰላም አስከባሪ ኃይሎች በጋራ ለመሥራት ማሰባቸውን ተናግረዋል፡፡ ‹‹በሰላምና በፀጥታ ጉዳዮች ላይ ከኢትዮጵያ ጋር በጋራ መሥራት እንፈልጋለን፤›› በማለት፣ ኢትዮጵያ በአፍሪካ ቀንድ ብሎም በአፍሪካ ሰላምን በማስከበር ወደር የሌላት አገር በመሆኗም አገራቸው በጋራ ለመሥራት እንደምትገደድ አስረድተዋል፡፡
የአካባቢውን ሰላም፣ መረጋጋትና የኢትዮጵያን የውስጥ ጉዳይ በተመለከተ በተለይ ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ጋር ባደረጉት ውይይት የሴቶችና የወጣቶችን እኩል ተጠቃሚነት፣ የውኃ አጠቃቀም፣ የሥራ ፈጠራ፣ የቴክኖሎጂ፣ የማዕድን ፍለጋ፣ እንዲሁም የአየር ንብረት ለውጥ አገራቸው ከኢትዮጵያ ጋር ከምትተባበርባቸው መካከል ግንባር ቀደም መሆናቸውን በመግለጫቸው ወቅት አብራርተዋል፡፡
የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ እንዳሉት ከኢትዮጵያ መንግሥት ጋር በወሳኝ የፖለቲካና የዴሞክራሲ ጉዳዮች ላይ አጽንኦት ሰጥተው መክረዋል፡፡ በተለይ ደግሞ የጋዜጠኞች፣ የጦማሪያንና የተቃዋሚዎች በነፃነት የመንቀሳቀስ መብታቸው እንዲከበር ከጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም መነጋገራቸውን አስረድተዋል፡፡
በኢትዮጵያ የተገኘውን ልማትና ዕድገት ለማስቀጠል ካናዳ የበኩሏን እንደምታደርግ የገለጹት ሚኒስትሩ፣ ‹‹የሕዝቡ ነፃነት የበለጠ በተከበረ ቁጥር ልማቱ የበለጠ ይጨምራል፤›› ብለዋል፡፡
የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሩ ከዴሞክራሲ ግንባታ ጋር በተያያዘ ያነሱዋቸውን ሥጋቶችና የሰጡዋቸውን አስተያየቶች በተመለከተ፣ ከአንዳንድ የሲቪክ ማኅበረሰቦች ጋር ባደረጉት ጥልቅ ውይይት ማንሳታቸውንም ማወቅ ተችሏል፡፡