Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በተሃድሶው በየመድረኩ እንደተነሳው ይኼም ድርጅት የጎሉ ችግሮች የነገሡበት ሆኗል፡፡ ቀዳሚው ሙስናና ኪራይ ሰብሳቢነት ነው፡፡ በተለይ ከመሬት ጋር በተያያዘ ክልሉ ያለውን ሰፊና ወሳኝ የከተማ መሬት የመቀራመትና የመቸብቸብ ጉዳይ የተፈቀደ በሚመስል ደረጃ ተፈጽሟል፡፡ አመራሩ ብቻ ሳይሆን ታች ያለው ካድሬ አራትና አምስት መሬት ይዞ በመሸጥ ሀብት ከማፍራቱም በላይ፣ የክልሉ ሕዝብ እንዲማረርም አድርጓል፡፡ አንዳንድ የድርጅቱ ባለሥልጣናትም ከትልልቅ ባለሀብቶች ጀርባ ስማቸው ከመነሳቱ ባሻገር ባለሕንፃና ፋብሪካም ሆነዋል የሚል ጉምጉምታም አለ፡፡ ይኼ ብቻ ሳይሆን የሥራ አስፈጻሚና የፖሊስ ኮሚሽነሮች ቤተሰቦችና ወንድም/እህቶች እንዴት ትልቅ ኮንትራክተርና ባለሀብት ሆኑ? ሲባል መልስ አይገኝም፡፡
ይኼ የከፋ ችግር ዋነኛ የጥቅም ማዕከል ከመሆኑ የተነሳም የአዲስ አበባና የዙሪያዋ የጋራ ማስተር ፕላንን ፉርሽ ያደረገውም ራሱ ኦሕዴድ እንደሆነ በግልጽ ታይቷል፡፡ ማስተር ፕላኑ በጥበብና በሥነ ምግባር ከተመራ ያለው አገራዊ ፋይዳ ተዘንግቶ፣ የኦሮሞን ሕዝብ መሬት የመንጠቅ ጉዳይ አስመስሎ የቀሰቀሰውም ካድሬው ራሱ ነው፡፡ ይኼ ደግሞ ቀደም ሲል አንስቶ በመሬት ካሳ አሻጥርና ቅሸባ የተማረረውን የክልሉ ሕዝብ ‹‹እሳት እንዲጎርስ እሳት እንዲለብስ›› አድርጎታል፡፡
በመሠረቱ በኦሮሚያ ክልል ለደረሰው የሰው ሕይወትና የአገር ሀብት ጥፋት የጽንፈኛው ጃዋር መሐመድና ቢጤዎቹ አሉታዊ ቅስቀሳ ድርሻው የጎላ ቢሆንም፣ የኦሕዴድ ድክመትም ትልቅ ድርሻ ነበረው፡፡ አሁን አገር አቀፍ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በመደንገጉና የፌዴራሉ የፀጥታና የደኅንነት ኃይል ወደ ክልሉ በመግባቱ አንፃራዊ ሰላም ቢሰፍንም፣ ኦሮሚያ ግን ለአደጋ ተጋልጣ ነበር፡፡ ለዚህ ጥፋትም የድርጅቱ መሪዎችና የክልሉ አስተዳዳሪዎች ቁጥር አንድ ተጠያቂ እንደሆኑ መግባባት ላይ ተደርሶ ነበር፡፡
ኦሕዴድ ግን ሊቀ መናብርቱን ቢቀይርም ‹‹በፈቃዳቸው እንደለቀቁ›› ገልጾ ነበር፡፡ ምንም እንኳን አዲስ በመሠረተው ካቢኔ የተሻለ ብቃትና ያላቸውና አዳዲስ ሰዎችን ቢያስገባም በሀብት ‹‹የተንበሸበሹ›› የሚባሉ ሰዎችን አሁንም በተለያዩ ድርጅትና በመንግሥት ኃላፊነቶች ላይ አስቀምጦ ያለምንም ተጠያቂነት ለመቀጠል መሻቱ ታይቷል፡፡ የቡድንና ሕገወጥ ኔትወርክ ትስስሩ ስለመበጠሱም ሆኖ አደርባይነቱ ስለመሸነፉም የሚታወቅ ነገር የለም፡፡ ነገር ግን በአንፃራዊ ሁኔታ ለውጥ ማሳየቱ ደግሞ በተሻለ ደረጃ ላይ አስቀምጦታል፡፡
የደቡብ ሕዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ (ደኢሕአዴን) በአንፃራዊነት አጭር ዕድሜ ያለው ነው፡፡ በትጥቅ ትግል እዚህ ግባ የሚባል ተግባር ባይጠቀስለትም፣ በአገር ግንባታው ሒደት ግን እስከ ጠቅላይ ሚነስትር የደረሱ መሪዎችን ያፈራ፣ በልማትም ሆነ በሰላምና መልካም አስተዳደር የበኩሉን ሚና የተጫወተም ነው፡፡
በአሁኑ ተሃድሶ በደኢሕዴን ውስጥ የሚነሳ ችግርና ድክመት መኖሩ ተለይቷል፡፡ አንደኛው የፓርቲው ፈላጭ ቆራጭ የሚባሉ አንዳንድ ግለሰቦች በሙስና መጠርጠር ጉዳይ ነው፡፡ ምንም እንኳን በዚህ ክልል የሚነሳው የኪራይ ሰብሳቢነት ተግባር ከሌሎቹ አንፃር አነስተኛ ሊባል ቢችልም፣ በሥልጣን ላይ ተቀምጠውም ሆነ ከባለሥልጣናት ተወዳጅተው የበለፀጉ ሰዎች የሞሉበት ነው፡፡
ደኢሕዴን የጠባብነት አዙሪት የሞላበት እንደሆነም ተናግሯል፡፡ እርግጥ 56 ብሔረሰቦችና ማንነት ባለበት ክልል ይኼ መሆኑ የሚጠበቅ ቢሆንም በሌሎች ሕዝቦች ታሪክና ማንነት ላይ ጥላቻ ያሳደሩ ካድሬዎች አሉበት፡፡ በየመንደሩ እየተነሳ ያለው ‹‹የማንነት ጥያቄ›› ምንጩ ይኼው እንደሆነ ይገመታል፡፡
አሁንም የድርጅቱ መሪዎች በኢሕአዴግም ሆነ በአገሪቱ ውስጥ ሥልጣን እየያዙ ከመጡት ቁልፍ ድርሻ አንፃር ኪራይ ሰብሳቢነት፣ ጠባብነት፣ ትምክህትንም ሆነ የሃይማኖት አክራሪነትን ከማስወገድ አንፃር ድርሻቸው ትልቅ ነው፡፡ ይሁንና በአብዛኛው ከአደርባይነት ጋር በተያያዘ ደፍሮ ብልሹ አመለካከትና ተግባሮችን ያለማስተካከል ችግር ተነስቷል፡፡
በአጠቃላይ በገዢው ፓርቲና በመንግሥት ደረጃ ተሃድሶው መጀመሩ መልካም ነው፡፡ የተሿሚ መቀያየር ወይም በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ሕዝብን ‹‹ፀጥ›› ማድረግ ብቻ ግን ተሃድሶ ሊሆኑ አይችሉም፡፡ እስካሁን ለተፈጸሙ መልካም ተግባሮች የሚመሠገኑ፣ ለጥፋቱም የሚወቀሱና የሚጠየቁ ሰዎች መኖር አለባቸው፡፡ ዴሞክራሲውን ያቀጨጩና ወደ መግደል እያደረሱ ያሉ ግለሰቦች አሠራሮችና አደረጃጀቶች ይፈራርሱ፡፡ የሕዝባችንን አንድነት የሚጎዱና መነጣጠልን የሚያመጡ አስተሳሰቦች ይቀረፉ፡፡ ከሁሉ በላይ ኢፍትሐዊነትን የሚያሰፋት አንዱ ዘራፊ ሌላው ተዘራፊ የሚሆኑባት የአሻጥር በሮች ይዘጉ፡፡ ይኼ ሲሆን ነው ተሃድሶው ከልብ ሊሆን የሚችለው፡፡ የሕዝብንም ቀልብ የሚገዛው እላለሁ፡፡
(ክፍል አንድ) በልዑል ዘሩ ገዥው ፓርቲና መንግሥት (ብዙ ጊዜ በተደበላለቀ ስያሜ ይጠራሉ) ተሃድሶ ያውም ʻጥልቅʼ የሚባለውን ማድረግ ከጀመሩ ከራርመዋል፡፡ ምንም...
ኣብ ሓደ ቀላይ ንዙረት (ሽርሽር) ዝኸዱ ስድራ ነበሩ። እቲ ወዲ ሓሙሽተ ዓመት ዝዀውን ወዶም፣ ከም ገለ ክብል ሰንከልከል ኢሉ ኣብዛ ቀላዩ ድርግም ኢሉ፣ ካብዛ ዓይኖም ስውር ይብለልኩም። ካብቶም ኣባጽሕ ኣባላት እታ ስድራ፣ ወላ ሓደ ውን ይዅን ሕንባሰት ዝኽእል ኣይነበሮምን። እቲ ቘልዓ ካን ዓቕሉ ጸቢብዎ፣ ላዕልን ታሕትን እናንሳሰየ፣ እቶም ኣባጽሕ ከኣ መሬት ልኵት ኢላቶም፣ ዝገብርዎ ጠፊእዎም፡ ብርዓድ ተዘቢሖም፡ኣብቲ ገምገም ኰይኖም ዕግሽግሽ ይብሉ ነበሩ። ይዋኦም ብልሃቶም ጠፊእዎም፣ ዓወንወን ይብሉ ነበሩ። እዚ ከምዚ’ሉ ከሎ፣ ብዕድል ነቲ ኵነታት ክዕዘብ ዝጸንሐ ሓደ ሰብኣይ መጺኡ፣ ኣብቲ ቀላይ ስር ኢሉ ኣተወ። ነቲ ልቡ መሊቍዎ ዝነበረ፣ ግና ወላ ሓንቲ ዘይተጐድአ ቈልዓ ሒዝዎ ድማ ኣብቲ ገምገም እቲ ቀላይ ወጸ። ዘይሓሰብካዮ ርኸብ ኣይመርገም ኣይምረቓ ከም ዝበሃል፣ ኣደ እቲ ቈልዓ ብነድሪ፣ “ቆብዕ ጆኒ ኣበይ ኣላ፧” በለቶ። ክንዲ ዘዀለስኩስ ኢደይ ተነኸስኩ ከም ዝበሃል፣ ነዚ ንወዳ ካብ ሞት ክሰርር ዝገበረ ደጊ ሰብኣይ ክንዲ ተመስግኖስ፣ እንዶስመንዶስ ኣምጺኣ ቆቢዕ ወደይ ክትብልሲ፣ ኣይግብርን።
መብዛሕትኡ ግዜ፡ ኣብ ክንዲ ኣብቶም ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ዘምጽኦም ግሩማት ነገራት ምትኳር ኣብቶም ንእሽተይ ተስፋ ዘቝርጹ ዕዝምዝምን ዕሪምሪምን ዘብሉና ነተኵር። ኣብ ህይወት ብዛዕባ ንኣሽቱን ክንዲ ሚዛን ቀጠፍን ዝዀኑ ዘይዕጋበታት ምምራር፣ ብግብሪ ክርአ ከሎ፣ ልክዕ ከምታ ሰበይቲ ዝበለቶ፣ “ቆቢዕ ጆን ኣበይ ኣላ፧” ይዀውን ኣሎ ማለት’ዩ።
ጳውሎስ ከምዚ ኢሉ ጽሒፉ ኣሎ፣ እዚ ምእንታኹም ብክርስቶስ የሱስ ፍቓድ ኣምላኽ እዩ እሞ፡ ብዅሉ ኣመስግኑ። (1 ተሰ 5፡18) ስለ ኵሉ ኣብ መገድና ዝመጸና ነገራት፣ ዘይመመስገንቲ ወይ ዘይመማሰውቲ ክንዀውን ንኽእል ንዀውን፣ ኣብ ኵሉ-ነገር ግና፣ ምስጋናና ክንህብ ወይ ከነዕርግ ንኽእል ኢና። ምናልባሽ፡ ካብ ስራሕ ምስ ተባረርናን ብሽቕለት-ኣልቦነት ምስ ተላተምናን፣ ወይ ውን ጥዕናና ምስ ተረመሰን፣ ናብራ ምስ ቀጠነናን ዘይነማስው ክንኰውን ንኽእል ንዀውን። ግዳ፡ ስለቶም ኵላቶም ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ዘምጽኦም ሰናያት ነገራትን፣ ስለቶም ብሕጂ ዘምጽኦምን ሞሳ ክንመልሰሉ ይግባእ።
በአሜሪካ እና ኢትዮዽያ መካከል ያለውን ስትራተጂካዊ ስምምዕነት በተመለከተ አምባሳደር ሃስላክ ሲናሩ፣ ኢትዮዽያ ከአፍሪካ በተባበሩት መንግስታት የሰላም ማስከበር ተግባር, በኮርያ ጦርነት የተሰማራች የመጀመርያ አገር አውስታው፥ ኢትዮዽያ በርከት ባሉ የመንግስታቱ ድርጅት የሰላም ማስከበር ስራ እየተሳተፈች መሆኗንና በአሁኑ ወቅት በሶማልያ፣ ደቡብ ሱዳን እና ዳርፉር ሰላም አስከባሪ ኋይል መላኳንም አስረድተዋል።
ተንታኞች ግን አሜሪካ ከኢትዮዽያ ጋር ያላት ግኑኝነት ሁለት መልክ ያለው መሆኑን፣ በአንድ በኩል ኢትዮዽያ በዓለም-አቀፍ ፀረ ሸብሩ ጦርነት እንድተረዳት ስለምትፈልግ፣ በሌላ በኩል በዴሞክራሲ እና ሰብአዊ መብቶች ዙርያ እንዲሁም የፖለቲካ ምህዳሩን ለተቃዋሚዎች እንድታሰፋ ልትጋፋት አትፈልግም ይላሉ።
ዝርዝሮች: የዱራሉሚን ተንጠልጣይ 20.5 ሚሜ ርዝመት ፣ 20.1 ሚሜ ስፋት እና 1.4 ሚሜ ውፍረት አለው ፡፡ የዱራሉሚን ምልክት ክብደቱ በግምት 2.9 ግራም ነው ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት ታትሟል ፡፡
ካዲዝ (እስፓንኛ፦ Cádiz) በደቡብ እስፓንያ የሚገኝ ጥንታዊ ከተማ ነው። የካዲዝ ክፍላገር መቀመጫ ሲሆን 130፣000 ያህል ሰዎች ይኖሩበታል። በአካባቢው ዙሪያ 500፣000 ሰዎች አሉ።
ይህ ከተማ ምናልባት ለጥንታዊነት በአውሮፓ ከሁሉ የላቀ ይሆናል። የተመሠረተው በፊንቄ (ከነዓን) ሰዎች ሲሆን፣ በ1112 ዓ.ክ.ል.በ. እንደ ሆነ የሚል ልማድ አለ።
በከነዓን ቋንቋ ስሙን «ጋዲር» (גדר ማለት ግምብ፣ ግድግዳ) አሉት። በኋላ ዘመን ግሪኮች ይህን ወደ Γάδειρα /ጋዲራ/፣ /ጋዴራ/ ቀየሩት። በሮማይስጥም ስሙ Gades /ጋዴስ/ ተብሎ በአረብኛ ደግሞ ይህ قادس /ቃዲስ/ ሆነ።
የጥንቱ ጋዲር ለፊንቄ ነጋዴዎች ከታርቴሶስ (ተርሴስ) ጋር ሲነግዱ እንደ ንግድ ጣቢያ ይጠቅማቸው ነበር። ከዚህ በላይ መጽሐፈ ኩፋሌ ምዕ. 9 የቦታውን ጥንታዊነት ይመሠክራል። በአማርኛ ትርጉም በ9፡11፣ 13 («ጋዴት» በሚል አጻጻፍ)፣ እና 25 («ጋዲር» ተጽፎ) መሠረት ሥፍራው በካም ርስትና በያፌት ርስት መካከል ያለው ጠረፍ የሚወስን ነው። ይህ ማለት ቅርብ የሆነውና በአፍሪካና በአውሮፓ መካከል የሚገኘው የጂብራልታር ወሽመጥ ሳይሆን አይቀርም።
የፊንቄ ጣኦት 'መልቃርት' በዚህ ከተማ ትልቅ ቤተ መቅደስ ነበረው። በግሪኮች አስተያየት የመልቃርት መታወቂያ ከጀግናው ሄራክሌስ ጋር አንድላይ ነበር፤ ይህ ሄራክሌስም የጋዲራ መስራች መሆኑን አመኑ። በዚህም ቤተ መቅደስ ውስጥ ሁለት ግዙፍና ታላላቅ የነሐስ ዓምዶች ይገኙ ነበር። እነኚህ ዓምዶች 'የሄራክሌስ ዓምዶች' እንደ ነበሩ በሰፊ ይታመን ነበር።
በ500 ዓክልበ. ገደማ ከተማው ለቃርጣግና ግዛት ወደቀ። ሃኒባል ከዚህ ደቡብ እስፓንያ ዘመቻ ያድርግ ነበር። በ213 ዓክልበ. ግን ከተማው ለሮማ መንግሥት ሠራዊት ወደቀ። 'ጋዴስ' ተብሎ ትልቅ ከተማ ሆነ። በ5ኛው ክፍለ ዘመን ዓ.ም. ጀርመናዊው ሕዝብ ዊዚጎቶች በወረሩ ጊዜ በጥንታዊ ሕንጻዎች ላይ ብዙ ጥፋት አደረጉ። በ704 ዓ.ም. እስላሞች ያዙትና ስሙን 'ቃዲስ' አሉት። ዘመናዊ ስም 'ካዲዝ' ከዚህ የወጣ ነው። በመጨረሻ በ1254 ዓ.ም. የካስቲል ንጉሥ 10ኛ አልፎንሶ እስላሞቹን አስወጣቸው።
ወኪል የሆነ ሰው ውክልናውን በሚገባ እስካሳየ ድረስ በማመልከቻው ላይ የራሱን ወይም የወካዩን ስም አስቀድሞ መፃፉ ወኪልነቱን ለውጦ ባለቤት የሚያደርገው ስላለመሆኑ
ለዚህ Aቤቱታ መንስኤ የሆነው የAመልካች ወኪል ጀነነው Aሰፋ የተባለው በፌ/መ/ደ/ፍ/ቤት ክስ መስርቶ ክሱ በመታየት ላይ Eያለ ፍ/ቤቱ Aቶ ጀነነው Aሰፋ ክሱን የመሠረተው “ከሳሽ ጀነነው Aሰፋ” ብሎ ፅፉል፣Eሱ ወኪል Eንጂ ከሳሽ ሊሆን Aይችልም በማለት ክሱን ውድቅ በማድረጉና በከፍተኛው ፍ/ቤትም Aያስቀርብም በመባሉ ነው፡፡
ለዚህ ፍ/ቤት የቀረበው Aቤቱታ መሠረተ ሃሳብም Aቶ ጀነነው Aሰፋ የAመልካች ወኪል በመሆኑ ክሱን የመሠረተውም Aመልካችን ወክሎ Eንጂ በራሱ ስላልሆነ ክሱ ውድቅ የተደረገው በማይገባ ነው በማለት ነው፡፡
የሥር ፍ/ቤት የAመልካቹ ወኪል “ከሳሽ ጀነነው Aሰፋ” በማለቱ በፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.33 መሠረት ክስ ማቅረብ Aይቻልም ብሏል፡፡ ፍ/ቤቱ ውሣኔ በሠጠበት በግንቦት 29 ቀን 1997 ዓ.ም በውሣኔው ላይ የመዘገበው “ከሳሽ ጀነነው Aሰፋ” ብሎ ነው፡፡ በነሐሴ 2 ቀን 1995 ዓ.ም በቀረበው የክስ ማመልከቻ ላይ ግን “ከሳሽ ጀነነው Aሰፋ ሊቀስዩማን Aሰፋ በሻህውረድ ወኪል”
የውክልና ሥልጣን ያለው ሰው በዋናው ባለመብት ስም የክስ ወይም የAቤቱታ ማመልከቻ ማቅረብ Eንደሚችል የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 58 ይደነግጋል፡፡ Aቶ ጀነነው Aሰፋ የሊቀስዩማን Aሰፋ በሻህውረድ ወኪል መሆኑ በፍ/ቤቱም የተገለፀ በመሆኑ Aመልካቹን ወክሎ ክስ ማቅረብ ይችላል፡፡ ክስ የመሠረተውም በውክልናው መሠረት ለመሆኑ ለየካ ምድብ ፍትሃብሄር ችሎት የፃፈው የክስ ማመልከቻ ያረጋግጣል፡፡ በመሆኑም የሥር ፍ/ቤት የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 33/2/ በመጥቀስ በጉዳዩ ላይ መብት ስለሌለው ሊከስ Aይችልም ማለቱ ተገቢ ሆኖ Aላገኘነውም፡፡ ምክንያቱም ክስ የመሠረተው በውክልናው Eንጅ ባለመብት ነኝ በማለት ስላልሆነ ነው፡፡
ፍ/ቤቱ ውሣኔ በሰጠበት Eለት “ከሳሽ ጀነነው Aሰፋ” ብሎ ይመዝገብ Aንጂ የክስ ማመልከቻው ከሳሹ (ወኪሉ) የሊቀስዩማን Aሰፋ በሻህውረድ ወኪል መሆኑን ያሣያል፡፡ ወኪሉ ወኪል መሆኑን Eስካሣየና Eስከገለፀ ድረስ በማመልከቻው ላይ የራሱን ወይም የወካዩን ስም Aስቀድሞ መፃፉም ቢሆን ወኪልነቱን ለውጦ ባለመብት የሚያደርገው Aይሆንም፡፡ በክስ ማመልከቻው ላይ ባለመብት ናቸው ተብለው ዋነኛ የጉዳዩ ባለቤት ተደርገው በዝርዝሩ የተጠቀሱት የAሁን Aመልካች ሊቀስዩማን Aስፋ በሻህውረድ ናቸው፡፡ ይህ Eየታወቀ ወኪሉ በከሳሽነት ዘንግ ሆኖ ክስ መስርቷል በሚል ክሱ ውድቅ መደረጉ ስህተት ነው፡፡
ወኪሉ በክስ ማመልከቻው ላይ የራሱን ስም ከወካዩ Aስቀድሞ መፃፉን ፍ/ቤቱ ግልፅነት ይጎለዋል Eንኳን ብሎ ቢገነዘብ ይህንኑ Aስተካክሎ Eንዲያቀርብ ማድረግ ሲችል ክሱን ያለመቀበሉ ተገቢ ባልሆነ Aሠራር ሙግት Eንዲራዘምና ባለጉዳይ Eንዲጉላላ ማድረግ ነው፡፡ በመሆኑም የሚከተለው ተወስኗል፡፡
1. የፌ/መ/ደ/ፍ/ቤት ክሱን የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 33 በመጥቀስ መዝጋቱም ሆነ ከፍተኛው ፍ/ቤትም ይግባኙን መሠረዙ ተገቢ ስላልሆነ ውሣኔዎቹን በፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.348/1/ መሠረት ሽረናል፡፡
2. የፌ/መ/ደ/ፍ/ቤት Aቶ ጀነነው Aሰፋ የሊቀስዩማን Aሰፋ በሻህውረድ ወኪል በመሆን የመሠረተውን ክስ ተቀብሎ ግራ ቀኙን በማከራከር ተገቢውን ውሣኔ Eንዲሠጥ ታዟል፡፡ ይፃፍ፡፡ መዝገቡ ተዘግቷል፡፡
በጎንደር፣ በአዴት፣ በዳንግላና ሌሎችም ሥፍራዎች የታሠሩ ሰዎች መኖራቸውንና የወልቃይት የአማራ ማንነት ኮሚቴ ዋና ፀሐፊም እየተፈለጉ መሆናቸው ተሰምቷል፡፡ ስለሁኔታው መረጃ እንደሌላቸው የኮሚቴው ዋና ፀሐፊ አቶ ተሻገር የሚሠሩበት የጎንደር ዩኒቨርሲቲ የፀጥታና የደኅንነት ኃላፊ አመልክተዋል፡፡
እንዲሁም ዳንግላ ላይ የመላ ኢትዮጵያ አንድነት ፓርቲ - መኢአድ የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባልና የፓርቲው የሰሜን ቀጣና ኃላፊ አቶ ሙሉቀን ዐይናለም ተይዘው ዳኛ ፊትም ሳይቀርቡ፣ ክሥም ሳይመሠረትባቸው ለአሥር ቀናት መታሠራቸውን ባለቤታቸው ገልፀዋል፡፡
አዴት ላይም የፓርቲው የይልማና ዴንሣ ወረዳ ተጠሪ የሆኑት አቶ ስመኘው ገሠሠ ከምሽቱ ሦስት ሰዓት ተኩል ላይ ከመኖሪያ ቤታቸው በታጣቂዎች ተይዘው መታሠራቸውና ወደ ብር ሸለቆ መወሰዳቸውን የመኢአድ ምክትል ፕሬዚዳንት ለቪኦኤ ገልፀዋል፡፡
በተለያዩ አካባቢዎችም በርከት ያሉ የጅምላ እሥራቶች እየተከናወኑ ሲሆን እንቅስቃሴዎቹ የተሣሣቱ ወጣቶችን ለማስተማር፤ በወንጀል ተጠያቂ ስለመሆናቸው ማስረጃ ያለባቸውን ደግሞ ሕግ ፊት ለማቅረብ ነው ሲሉ የክልሉ መንግሥት ቃል አቀባይ አስረድተዋል፡፡
ቪዥዋል ስቱዲዮ (የተቀነባበረ የኮምፒዩተር ፕሮግራም ማበልጸጊያ) ለብዙ የ ዶትኔት ልሂቃን ተመራጭ ነው፡፡ ይህ የማበልጸጊያ መሳሪያ የተሰራው በማይክሮሶፍት ሲሆን፣ በተመሳሳይ ዶትኔት ፍሬምዎርክን እና ሲሻርፕ የኮምፒዩተር ቋንቋ ማበልጸጊያ ሰርቷል፡፡ በታሪክ አጋጣሚ ቪዧል ስቱዲዮ በጣም ውድ ነበር፤ ነገር ግን በአጋጣሚ ለእርሶ እን ለእኔ፣ ማይክሮሶፍት በንጻ የምንጠቀምበት አማራጭ ለሌሎች ባለሙያዎችም ጭምር ለብዙ አመታት ሲያቀርብልን ቆይቷል።
ከዚህ በፊት፤ ይህ የነጻ መገልገያ በተለያየ መልክ ለልዩ ልዩ አገልግሎቶች ሲቀርብ ቆይቷል። ለምሳሌ፡ ቪዥዋል ሲሻርፕ ኤክስፕረስ፣ ቪዥዋል የዌብ ማበልጸጊያ እና ሌሎችም። ይሁን እንጅ፣አሁን የምንጠቀምበት ስም ልክ እንደ ኤክስፕረስ እትም ከምጡቅ ባለሙያዎች እትም ወይም ቪዧል ስቱዲዮ ቀለል ያለ ሆኖ የተሰራ ቪዧል ስቱዲዮ ኮሙኒቲ ይባላል። ይህ ማለት ጥቂት ለየት ያለ አገልግሎት የሚሰጡ መገልገያ መሳሪያዎች ይጎሉታል፣ ነገር ግን ብዙ አያሰጋም። በነጻ የቀረበልን እትም በጣም ጥልቅ አገልግሎት ከሚሰጡት ተጨማሪ መሳሪያዎቸ ውጭ ለዚህ መማሪያ ከበቂ በላይ የሆኑትን መሳሪያዎች አካቷል፡፡
ላዕለዋይ ልኡኽ ወኪል ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣፍሪቃ ናብ ኤርትራ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ፡ ምርኣይ ማለት ምእማን ስለዝኾነ፡ እዚ ምብጻሕ እዚ ነቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝጸንሖም ግጉይ ስእሊ፡ ክእርምዎ ዕድል ዝህቦም ኢዩ።
ታግለን ያስገኘንልህ የክልልህና ካርታህ ይህ ነው በማለት አስተዋወቁ፣ ባዘጋጁት በክልላዊ ህገ መንግስታቸው ላይ ድንበራችን ከዚህ እስከዚህ ነው በማለት አሰፈሩ፣ ካርታም ሰርተውና አትመው ለህዝቡ አሰራጩ፣ በትምህርት ካሪኩለም ውስጥ በማስገባት የክልሉ ተማሪዎች እንዲማሩትና ካርታውን እንዲለምዱት አደረጉ።
(ሀ) ጊዜ ያነሳቸው ባለጉልበቶች በጎሳና በቋንቋ ተቧድነው የኢትዮጵያን ህዝብ የጋራ መሬትና የተፈጥሮ ሃብትን ኢፍትሃዊ በሆነ መንገድ አግበስብሰው በመያዝ ከዚህ መስመር አትለፍ፣ ይህ የኔ ክልል ነው አንተን አይመለከትህም፣ መጤዎች ከክልላችንን ለቃችሁ ውጡ፣ መሬቱን እንፈልገዋለን ወደ ሃገራችሁ ሂዱ እያሉ የሃገሪቷን ዜጎች ተወልደው ካደጉበት፣ አድገው ከተዳሩበት፣ ወልደው ከከበዱበት ከሃገራቸው ላይ እንደ ዋዛ ቤተስብ በሚያፈርሱበትና በሚያፈናቅሉበት፣ በተለይም አንዱ የሃገር ባለቤትና አፈናቃይ ሌላው በሃገሩ ላይ ባዳና ሁለተኛ ዜጋ በሆነበት ሁኔታ፣
(ለ) ጥቂቶች የሃገርን ሃብትን ዘርፈውና የንፁሃንን ደም አፍሰው፣ በየእስር ቤቱ ዜጎችን ቶርቸር እያደረጉና እያሰቃዩ ከህግ በላይ ሆነው ሰውንም እግዚአብሔርን ሳይፈሩ በማን አህሎኝነት ደረታቸውን ገልብጠው በሚፎልሉበት ሃገር፣
(ሐ) ህወሃት/ትህነግ ጫካ ሳሉ በ1968 ዓ.ም ባፀደቁት ማኒፌስቷቸው ላይ በግልጽ የአማራን ህዝብ ማህበራዊ ሰላም እናሳጠዋለን በማለት በዛቱት መሰረት በለስ ቀንቷቸው የሃገሪቱን ስልጣን ከተቆጣጠሩበት ካለፋት 27 ዓመታት ጀምሮ የአማራ ህዝብ ላይ ተቋማዊ በሆነ ሁኔታ ግፍና መከራ እያዘነቡበት ይገኛሉ፣ ከፓለቲካው በማግለል፣ በኢኮኖሚው በማድቀቅ፣ ት/ት ቤቶች እንዳይስፋፉ መንገድና ጤና ጣቢያዎች እንዳይገነቡ Sabotage በመስራት፣ የአማራው ህዝብ ከድህነት ወለል በታች አድርገውታል፣ በጤና ችግር እንዲጎዳና ተደርጓል፣
(መ) ወያኔ፣ ኦነግ፣ ኦህዴድ፣ ደህዴድ እና የመሳሰሉት አማራ ጠል ሆነው በወያኔ ተጠፍጥፈው የተፈጠሩ ድርጅቶች እንዴት የአማራን ህዝብ እንደሚጎዱት እቅድና ፓሊሲ ነድፈው፣ ስልጠና ሰተው፣ በሰው ሃይል አደራጅተው፣ በጀት ተመድቦላቸው በት/ት ቤት፣ በመንግስት መ/ቤት፣ በቀበሌውና በገበሬ ማህበሩ በአማራ ህዝብ፣ ባህል፣ እምነትና ታሪክ ላይ ዘመቻ በመክፈት በህዝቡ ላይ ጥላቻንና በቀልን በመቀስቀሳቸው በሚሊዮን የሚቆጠሩ አማራዎችን አጥፍተዋል፣ አፈነናቅለዋል፣ ገለዋል፣ አስረው አንገላተዋል፣ አማራ ይጠቀምበታል ያሉትን ሁሉ አጥፍተዋል፣ ቤተክርስቲያኑንና መስኪዱን እንኳን ሳይቀር አቃጥለው ካህናቱን ቤተ መቅደስ ውስጥ በሜጫ/በገጀራ አርደዋል።
(ሠ) ስለዚህ በሃገርና በዜጎቾ ላይ ይህንን ሁሉ መከራና ግፍ የፈፀመ፣ በዘረፋና በንፁሃን ደም ላይ የቆመ፣ ከመነሻው ችግር ያለበት ይህን ፋሺስታዊና የአፓርታይድ ስርዓት በጥገናዊ ለውጥ ደጋግፎ ማቆም ማለት በንፁሃን ደም መነገድ፣ በሃገራችን ላይ ጊዜ ጠብቆ የሚነሳ በሽታ (ቫይረስ) መሸከም እንደ ማለት ነው፣ ከችግሩ ለመላቀቅ ቁርጠኝነቱ ካለ ችግሩን የፈጠረውን ስርዓት ከስር መሰረቱ ከፓሊሲዎቹና ከመዋቅሩ ጋር አንድ ላይ ጠራርጎ መጣል ነው። ነገር ግን Risk መውሰድ ካልተቻለ ወይም ወኔው ከሌለ – በሻይረሱ ያልተበከለውንና ታክሞ የሚድነውን በጥንቃቄ በመለየት – ዋናውን ካንሰር ተሸካሚውን ቆርጦ በመጣል የቀረውን አካል ከስቃይ ማዳን ተገቢ ነው።
እንደሚታወቀው በ1885 (እኤአ) የአውሮፓ ቅኝ ገዥዎች አፍሪካን ለመቀራመት ጀርመን በርሊን ላይ ስብሰባ አድርገው የአፍሪካ ካርታን እንደ ምግብ በመካከላቸው ጠረጴዛ ላይ ዘርግተው አፍሪካን እንደ ቅርጫ ስጋ ያለከልካይ ተከፋፈሏት። ይህም የበርሊኑ አፍሪካን የመቀራመት ጉባኤ «Scramble for Africa» ተብሎ ይታወቃል። በተመሳሳይ ሁኔታ በ1983 ዓ.ም ደርግ ወድቆ ወያኔና ኦነግ የሽግግር መንግስት በጋራ እንደመሰረቱ። ባለው የህዝብ ብዛትም ይሁን ለሃገር አንድነትና ስልጣኔ ዋጋ የከፈለውን የአማራን ህዝብ አግልለው ይህንን ወሳኝ የህልውና እና የሃገር ባለቤትነት ጉዳይ ብቻቸውን በራቸውን ዘግተው እንዳሻቸው ኢትዮጵያን በክልል በመሸንሸን ተቀራመቷት። የኢትዮጵያን ካርታ ጠረጴዛ ላይ ዘርግተው ሽንሸናውን ሲያከናውኑ ሳይንሳዊና በተጠና መንገድ ማለትም የወቅቱን የኢትዮጵያን ህዝብ ብዛት፣ የህዝቡን ፍላጎትና ስብጥር፣ አሰፋፈር፣ የተፈጥሮ ወይም ጂኦግራፊያዊ አቀማመጥ፣ የህዝቡን ኢኮኖሚያዊ ትስስር፣ ስነልቦና፣ ቋንቋ፣ ታሪክና ዝምድናን እና የመሳሰሉትን ግምት ውስጥ ያስገባ አልነበረም።
በጣም የሚገርመው በወቅቱ እራሳቸው ወረቀት ላይ ባስቀመጡት የቋንቋና የጎሳ መስፈርት መሰረት እንኳን ያልተከናወነ ነበር። እንደነሱ የቋንቋና የጎሳ መስፈርት መሰረት በትክክል ቢሰራ ኖሮ ትግራይ ቢያንስ 5 ወይም 6 ክልሎች ማለትም የትግሬ፣ የኩነማ፣ የአገው፣ የይሮብና የሳሆ (የጠልጠል፣ አፋር) ክልል ይወጣት ነበር። ሁሉም ኢትዮጵያዊ ዜጋም ሆነ ብሔረሰብ በሃገሩ ላይ እኩል መብት አለው፣ አንዱ ከሌላው አያንስም፣ አይበልጥም እስከተባለ ድረስ የህዝቡ ብዛት 10 ሺህም ሆነ 10 ሚሊዮን የሁሉም መብት እኩል ተከብሮ እራሱን በራሱ የማስተዳደር መብቱ ሊረጋገጥለት ይገባል። ከዚህ አንጻር በኢትዮጵያ አጠቃላይ በጎሳዎቻ ቁጥር ወይም ቋንቋዎች ብዛት ስንሄድ በኢትዮጵያ ከ85 ክልል በላይ በተፈጠረ ነበር። ነገር ግን ወያኔና ኦነግ በወቅቱ የነበራቸው ዋና ዓላማ ሁሉኑም የሃገር ባለቤት ማድረግ ሳይሆን ወደፊት ለመመስረት ላቀዱት ለትግሬ ወይም ለኦሮሞ ነፃ መንግስት ኢኮኖሚ ምንጭነት ይጠቅመናል ብለው ያሰቡትን ለምለም አካባቢዎችንና የተፈጥሮ ሃብቶችን (Natural Resources) በህግ ሽፋን ወደ እነሱ ክልል ማከማቸት (ማግበስበስ) ነበር።
በኤርትራ ተሰኔ በሚባል ቦታ ወያኔ፣ ኦነግና ሻዕቢያ ከደርግ ወድቀት በኋላ ስለሚፈፅሙት ነገር ጉባኤ ተቀመጡ። 1ኛ. በተለይ ወያኔና ኦነግ ኢትዮጵያን በቋንቋና በጎሳ ከፋፍለው ተስማሙ፣ 2ኛ የኤርትራን ነፃ መንግስትነት እንደሚቀበሉና አስፈላጊውንም እገዛ እንደሚያደርጉ በድርጅቶቻቸው መሪዎች በሆኑት በመለስ ዜናዊ፣ በሌንጮ ለታና በኢሳያስ አፈወርቄ አማካኝነት ተፈራረሙ። በተለይም ወያኔና ኦነግ ባደረጉት የሁለትዮሽ ስምምነት ስልጣን እንደያዙ መጀመሪያ ለማድረግ የተስማሙት ኢትዮጵያን ለዘጠኝ ክልሎች መከፋፈል ነበር። ስለዚህ አሁን በኢትዮጵያ የሚገኙ ክልሎች የተፈጠሩትም ሆነ ድንበራቸው የተወሰነው የኢትዮጵያ ህዝብ ተጠይቆ፣ ተወያይቶበትና ድምጽ ሰጥቶበት ሳይሆን በወያኔና በኦነግ አመራሮች መሃል በተደረገ የሁለትዮሽ ስምምነት መሰረት ነው። እውነተኛ ከሆኑ ለምን ይህ ተንኮልና ድብብቆሽ አስፈለገ? ለምንስ የኢትዮጵያን ህዝብ በይፋ አላወያዩም? ይህ የሚያሳየን ወያኔና ኦነግ በኢትዮጵያ ህዝብ የጋራ የተፈጥሮ ሃብት ላይ የውንብድናና የማፍያ ስራ መስራታቸውን ነው።
በመሆኑም ኦነግና ወያኔና እንደ ኦህዴድ ዓይነት ተለጣፊ የጎሳ ድርጅቶች የህዝቡ ፍላጎት ሳይጠይቁና ድምጽ ሳይሰጥበት በፈጠሩት አዲስ ክልሎች የተቀራመቱትን መሬት ለህዝባቸው – ታግለን ያስገኘንልህ የክልልህና ካርታህ ይህ ነው በማለት አስተዋወቁ፣ ባዘጋጁት በክልላዊ ህገ መንግስታቸው ላይ ድንበራችን ከዚህ እስከዚህ ነው በማለት አሰፈሩ፣ ካርታም ሰርተውና አትመው ለህዝቡ አሰራጩ፣ በትምህርት ካሪኩለም ውስጥ በማስገባት የክልሉ ተማሪዎች እንዲማሩትና ካርታውን እንዲለምዱት አደረጉ።
በዚህ የተነሳ በኢትዮጵያ የብሔር ጭቆና ነበር ይሉት ከነበረው በላይ እጅግ አስፈሪ የሆኑና ሃገሪቷን ሊበታትኑ የሚችሉ የማንነትና የድንበር ጥያቄዎች መነሳት ጀመሩ። እኔ ሌላ ሳልሆን አማራ ነኝ የሚሉ የማንነት ጥያቄዎች በወልቃይት፣ በራያ፣ በመተከልና በተለያዩ የሃገሪቱ አካባቢዎች ተነሱ፣ ይህ መሬት የኦሮሞ ሳይሆን የጉጂ፣ የሶማሌ፣ የደቡብ፣ የአማራ … ነው የሚሉ ጥያቄዎች በየቦታው ተቀጣጠሉ። በደቡብ ኢትዮጵያ ብቻ በንጉሱም ሆነ በደርግ ጊዜ ያልነበሩ በርካታ ችግሮች ተፈጠሩ። ባጠቃላይ ይህ በቋንቋ ላይ የተመሰረተ የጎሳ ፌዴራሊዝም ገና ከመነሻው ችግር የነበረበት፣ ህዝቡን እርስ በርሱ መቋጫ ወደሌለው ጦርነት ውስጥ የሚከት፣ በሃገሪቷ ውስጥ ቀድሞ ያልነበረ አዲስ የድንበርና ማንነቴ ይይከበርልኝ፣ የኔ ጎሳ እናንተ የሰጣችሁኝ አይደለም ማንነቴን ተነጠኩኝ፣ ተዋጥኩ፣ ተጨፈለኩ የሚሉ ጥያቄዎች ተነሱ። የወያኔና የኦነግ ቅንነት የጎደለው፣ በተንኮል የታጀለ የጎሳ ፌዴራሊዝምና የኢትዮጵያን ህዝብ መሬት መቀራመት ግጭቶችን እዚህም እዛም በማስነሳት ሃገሪቷን መቋጫ ወደሌለው ውዝግብ ውስጥ ከተታት።
የኢትዮጵያን ህዝብ ባልመከረበትና ባልተወያየበት፣ የህዝቡን ይሁኝታ ባላገኘ ኢፍትሃዊ በሆነ ሁኔታ የተፈጠረን የክልል አደረጃጀትን በተመለከተ በአሁኑ ሰዓት ስለ ትክክለኛነቱ ሽንጣቸውን ገትረው ሲከራከሩ የሚሰሙት የፈጠሩት ወያናኔ ኦነግ ብቻ ናቸው። በተለይ ኦነግና ሌሎች የኦሮሞ ብሔር የጎሳ የፓለቲካ ድርጅቶች ለእነሱ ጥቅም ስለሰጣቸው ብቻ ችግሩ የፌዴራሉ ስርዓት ሳይሆን ወያኔ ዲሞክራሲያዊ ስላልሆነ ነው በማለት ጉዳዩን ለመሸፋፈን ይከጅላሉ። መጀመሪያውኑ ወያኔና ኦነግ ኢትዮጵያን ህዝብ ሃብት የሆነውን የጋራ መሬትና የተፈጥሮ ሃብት ለዘጠኝ ክልል ሲከፋፍሉ ማን ውክልና ሰቷችሁ ነው?
ይህንን ወሳኝ የሆነ ነገር ያደረጋችሁት ለሚለውና ለምን የኢትዮጵያን ህዝብ አላወያያችሁም? ህዝቡ ተጠይቆና ድምጽ ሰጥቶበት የክልል ሽንሸናው በህዝቡ ፍላጎት መሰረት አልተደረገም ለሚለው ጥያቄ መልስ የላቸውም። ከዚህ ተራራና ወንዝና መለስ ትግራይ ይባላል፣ ይህንና ያንን አጠቃሎ እስከዚያ ድረስ ደግሞ ኦሮሚያ ነው፣ እገሌና እገሌ የሚባሉ ጎሳዎች የዚህ ክልል ባለቤት ሲሆኑ የቀሩት ደግሞ ባለመብት አይደሉም እያሉ በማን አህሎኝነትና በዘፈቀደ እንዳሻቸው ያደረጉት ድልድል ስለሆነ አሁን በህዝቡ ለሚነሱ የማንነትና የድንበር ጥያቄዎች በህገ መንግስታችን መሰረት ይፈታል በማለት በተለይ የአማራ ህዝብ በማያውቀውና ባልተወየያበት በወያኔና በኦነግ ህገ መንግስት መሰረት ለድንብር ጥያቄዎቹ መልስ እንሰጥበታለን ማለት ከማፌዝ በላይ የኢትዮጵያን ህዝብ መናቅም ጭምር ነው።
ወያኔና ኦነግ የመሬት ነጠቃና ቅርምቱን እንደጨረሱ በመቀጠል በአዲስ የትምህርት ፓሊሲ ተማሪዎች በአፍ መፍቻ ቋንቋቸው እንዲማሩ መማሪያ አወጡ። ልጆች በአፍ መፍቻ ቋንቋቸው መማራቸው መልካም ሆኖ ሳለ በማር እንደተለወሰ መርዝ አዋጁ ብዙ ችግር ይዞ መጣ። በነገራችን ላይ የአፍ መፍቻ እና የክልሉ የስራ ቋንቋ ሊለያይ ይችላል፣ በአንድ በዘፈቀደ ወያኔና ኦነግ በከለሉት ክልል ውስጥ ከአንድ በላይ ቋንቋ ተናጋሪ ህዝቦች ሊኖሩ ይችላሉ። በመሆኑም ልጆች በአፍ መፍቻ ወይም በእናታቸው ቋንቋ ይማሩ የሚለው የተባበሩት መንግስታት ህግ እና በክልሉ የስራ ቋንቋ ማስተማር ይለያያል። ስለዚህ ይህ ህግ በኦሮሚያም ሆነ በትግራይ አጠቃላይ በኢትዮጵያ ደረጃ ተግባራዊ ሆኗል ማለት አይቻልም። ለማንኛውም በየአካባቢው የክልሉ የስራ ቋንቋ ይህ ነው ተብሎ በፓለቲከኞቹ በተወሰነው መሰረት የተማሪዎች መማሪያ መፃህፍት በክልሉ የስራ ቋንቋ መዘጋጀት ተጀመረ።
እዚህ ላይ አንድ ነገር ግልጽ ማድረግ የሚገባ ነገር ያለ ይመስለኛል እሱም ከገነት ዘውዴ በፊት ማለትም በሽግግሩ መንግስት ወቅት የኢትዮጵያ የትምህርት ሚኒስቴር የነበረው የኦነጉ ኢብሳ ጉተማ ሲሆን ምክትሉ ደግሞ የደቡቡ የሃዲያው ተወካይ አማራ ጠሉ ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ ነበር። ኢብሳ ጉተማ በተማሪው እንቅስቃሴ ወቅት ማነው ኢትዮጵያዊ የሚል ከፋፋ የሆነ መርዘኛ ግጥም ያቀረበ ነው። ለማንኛውም ኦነግ በሽግግሩ ጊዜ አማራ የጋራ ጠላታችን ነው በማለት ከወያኔ ጋር በፈጠረው ወዳጅነት ፓለቲካውን ወደ ህዝቡ ለማስረጽና የኦሮሞን ወጣቶችን በዘረኝነትና በአማራ ጥላቻ ለመበከል ተጠቅሞበታል። ኦነግ፣ ወያኔ እና በአካል የወያኔ – በመንፈስ ደግሞ የኦነግ ፍጥረት የሆነው ኦህዴድ በቅንጅት የመንግስት መገናኛ ራዲዮ፣ ቴሌቪዥንና ጋዜጦችን በመጠቀም እንዲሁም በአካል ካድሬዎቻቸውን በየቀበሌው፣ ገበሬ ማህበሩና ትምህርት ቤቶች በመላክ ከጎረቤቶቻቸው የነጠቁትን መሬት ለህዝባቸው ታግለን ያስገኝንልህ የክልልህ ካርታ ይህ ነው በማለት አስተዋወቁ፣ “በክልላዊ ህገ መንግስት” ላይ ድንበራችን ከዚህ እስከዚህ ነው በማለት አሰፈሩ፣ ካርታም ሰርተው ለህዝቡ አሰራጩ፣ በትምህርት ካሪኩለም ውስጥ በማስገባት የክልሉ ተማሪ እንዲማረውና ካርታውን እንዲለምደው አደረጉ።
ወደ ጀመርነው የሽግግር መንግስቱ የት/ት ፓሊሲና አተገባበሩ ስንመለስ በወቅቱ በኢብሳ ጉተማ ይመራ የነበረው የትምህርት ሚኒስቴር የአንደኛና የሁለተኛ ደረጃ የተማሪዎችን መማሪያ መፃህፍትና የመምህራንን መመሪያ (Students Text Book and Teachers Guide) እንዲያዘጋጁ ውክልና ለክልሎች ሰጣቸው። በዚሁ መሰረት የክልል የትምህርት ቢሮዎች ካድሬ መምህራንን በመመልመልና ስልጠና በመስጠት በየክልላቸው ለሚማሩ የአንደኛና የሁለተኛ ደረጃ ተማሪዎች የሚያገለግል የሙከራ (Trail Edition) መማሪያ መፃህፍት በክልሉ የስራ ቋንቋ ማዘጋጀት ጀመሩ። ባዘጋጁትም የታሪክ፣ የቋንቋና የጂኦግራፊ (የህብረተሰብ) መፃህፍት ውስጥ በፊት በደርግ መንግስት ታትሞ በነበረው መጻህፍት ውስጥ እንደ አብዲሳ አጋ፣ ዘርዓይ ደረስ፣ አበበ ቢቂላ፣ የኢትዮጵያ አርበኞች የተጋድሎ ታሪኮች፣ ስለ አድዋና ስለ አቡነ ጴጥሮስ ይቀርቡ የነበሩ ግጥሞች፣ ስለ አጼ ቴዎድሮስ፣ ስለ አጼ ምኒልክ እና ስለመሳሰሉት የሃገር ባለውለታ ጀኞች፣ ስለ ጀግንነታቸውና ለሃገራቸው ስልጣኔ ስላበረከቱት እስተዋዕፆ፣ ስለ ሃገር ግንባታና ድለ ወንድማማችነት የሚያስተምሩ ጽሁፎች ከታሪክ፣ ከቋንቋና ከህብረተሰብ ማስተማሪያ መጻህፍት ጽሁፎች (Passages) ውስጥ ለቅመው በማውጣት ነፍጠኛ ይህንን ያንን አደረገ በሚሉ ተራ ትርክቶች ተኳቸው።
ካድሬዎች የፈጠሩት የተዛባ ትርክቶች፣ የቦታ ስያሜዎች፣ በህዝቦች መሃል ግጭት ሊፈጥሩ የሚችሉ ሴረኛ አመለካከቶችን፣ አንዳንዴም አንድ ተራራ ወይም አካባቢንና ወንዝን የኔነው በሚል ስሜት በሁለት ክልሎች መማሪያ መጽሐፍት ውስጥ ይካተቱ ነበር። የተማሪውን አዕምሮ በጥላቻና በቂም የሚያጭቅ እንጂ በእውቀትና በፍቅር በማያጎለብት ሁኔታ አጨማልቀው መጽሐፍቶቹን አዘጋጁ። ይህ ታሪክን ማዛባትና በህዝቦች መሃል ጠላትነትን የሚያስፋፋ፣ የድንበር (የወሰን) ግጭት የሚፈጥር መማሪያ መጽሃፍትን የየክልሎቹ ካድሬዎች ሆን ብለው የሚፈጽሙት ቢሆንም ችግሩን ት/ት ሚኒስቴር የሚያጣራበትም ሆነ የሚከታተልበትና የሚያርምበት አሰራር አልዘርጋም ነበር።
በተለይ ኦሮሚያን፣ ደቡብን፣ ሶማሌና ትግራይ አንድ የሚያደርጋቸው አማራውን ለክልላቸው ህዝብ ጠላት አድርገው በየተማሪው መፃህፍት ውስጥ በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ ማካተታቸው ነበር። አማራ ነፍጠኛ ጠላታቸው እንደሆነ፣ ኦርቶዶክስ የነፍጠኛ ሃይማኖት መሆኑ፣ የምኒልክ ይህንን ያንን አድርጓል፣ እገሌ የሚባል ከአማራ አገር የመጣ ራስ ወይም የጦር አለቃ እዚህ አካባቢ ጦርነት ከፍቶ ይህንን ጉዳት አድርሷል የሚሉ የፈጠራና የውሸት ትርክቶች በተማሪው መፃህፍት ውስጥ ተካተቱ። በተቃራኒው ደግሞ እገሌ የሚባል የኦሮሞ፣ የሲዳማ ወይም የ… ተዋጊ ወይም አባ ገዳ ነፍጠኛን ተዋግቶ እዚህ ቦታ አሸንፎታል በማለት እራስን የማጀገንና ታሪክን የማዛባት፣ ጥላቻን የያይስፋፉና ጦርነትን የሚቀሰቅሱ ፁሁፎች በተማሪው መፅሐፍት ውስጥ ሃላፊነት በጎደለው ሁኔታ ተካተቱ።
ኦነግ በወያኔ ስልጣኑን ተቀምቶ ከሽግግር መንግስቱ ከተባረረ በኋላ በኦነጉ በኦቦ ኢብሳ ጉተማ ተይዞ የነበረውን የት/ት ሚኒስቴርን የተካችው የህወሃት ታማኝ አገልጋይ (House Negro) የምትባለው የብአዴኗ ወ/ሮ ገነት ዘውዴ ነበረች። ገነት ዘውዴ ኦነግ በአንደኛና ሁለተኛ ደረጃ ት/ት ቤቶች በሙከራ (Trail Edition) ስም ጀምሮት የነበረውን ትውልድ አምካኝና ሃገር አፍራሽ የንሆነውን የትምህርት ስርዓት እስከ ዩኒቨርስቲርስቲ ድረስ በመቀጠል አጠናቃ አፀደቀችው።
ባጠቃላይ በዚህ ቋንቋን መሰረት ባደረገ በጎሳ ፌዴራል ስርዓት በተለይም በኦሮሚያ፣ በደቡብ፣ በትግራይና በሶማሌ … በወጣቱ ላይ ጥላቻንና በቀልን ዘርተዋል። ከአንድነት ይልቅ ልዩነትን አስተምረዋል። ኢትዮጵያም ከሰው ልጅ መፈጠር ጀምሮ በሂደት የተገኘች የሰው ልጅ መገኛ የአለም እምብርት ሳትሆን በድንገት የተከሰተች፣ ታሪኳ ከአንድ እድሜ ጠገብ ከሆነ ሰው ከመቶ አመት እንኳን የማይበልጥ ታሪክ የሌላት፣ ባዶ የህዝቦች ጥርቅምቅሞሽ የሆነች፣ ህዝቦቿም ዝምድና፣ የጋራ ታሪክና እሴት የሌላቸው፣ ባንዲራዋም ጨርቅ እንደሆነ በአደባባይ ሰብከዋል።
ላለፋት 27 ዓመታት ፍቅርንና አንድነትን ሳይሆን ጥላቻንና በቀልን ተሰብኮ ያደገው ወጣት ትውልድ ውስጥ በአሁኑ ሰዓት ጥቂት የማይባሉት በመንግስት ሥራና ሃላፊነት ላይ ተመድበው በመስራት ላይ ይገኛሉ። ዛሬ በሃላፊነት ላይ የተቀመጠው በኢብሳ ጉተማና በገነት ዘውዴ የትምህርት ፓሊሲ የተማረ ቄሮ ትናንት በትምህርት ቤቱ ጠዋት የሚሰቅለውና ማታ የሚያወርደው ባንዲራም ሆነ የሚዘምረው የህዝብ መዝሙር የክልሉን እንጂ የኢትዮጵያን አይደለም። እድለኛ ሆኖ ቤተሰቡ ወይም ታላላቆች ካላስተማሩት በስተቀር ከክልሉና ከጎጡ የዘለለ እውቀት የሌለው፣ አስፍቶ ማየት የማይችል፣ ነፍጠኛ ይህንን ባንዲራ ይዞ ነው የወጋህ፣ የገደለህ እየተባለ ያደገና፣ አድጎ ለመበቀል ሲዝት የኖረ ትውልድ ነው።
በኢብሳ ጉተማና በገነት ዘውዴ የትምህርት ፓሊሲ ዘረኝነትንና ጥላቻን ሲጋት ያደገው የቁቤ ትውልድ ጀግኖች አባቶቻችን ለኢትዮጵያ ህዝብ ነፃነት፣ ክብርና ለሃገራችን ሉአላዊነት ሲሉ ደማቸውን ያፈሰሱላትን፣ ህይወታቸውን የገበሩላትን አረንጓዴ ቢጫ ቀይ ሰንደቅ አላማዋን በማውረድ ረግጦና አቃጥሎ የኦነግን ባንዲራ የሰቀለ ብቻ ሳይሆን በደቦ (በመንጋ) እየተነዳ በበርካታ ንብረት ላይ ውድመት ያደረሰ፣ እንዳልሰለጠነ ኋላ ቀር (Primitive) ማህበረሰብ የሰውን ልጅ በድንጋይ ቀጥቅጠው፣ ዘቅዝቀው የሰቀሉ ሰብአዊነት የማይሰማቸው ዘረኝነትንና ጥላቻን ሲማሩ ያደጉ ናቸው።
ስለዚህ በአሮጌ አቁማዳ አዲስ ወይን ጠጅ አይጠመቅምና ይህንን በኢትዮጵያ ምድር ስቃይና መከራ ያመጣ ለሰላማችንና እፕብሮነታችን ጠብቅ የሆነ የጎሳ ፌዴራል ስርዓትን እስከ ግሳንግሱ አስወግዶ በአዲስ ከዘመኑ ስልጣኔ ጋር በሚሄድ ስርዓት መተካት ነው ለኢትዮጵያና ለህዝቧ የሚበጀው።
በደቡብ ክልል የኮንሶ ዞን የኢዜማ ፓርቲ አባላት የምርጫ ቅስቀሳ በሚያደርጉበት ወቅት በፀጥታ ኃይሎች መያዛቸውን፤ ሲያዙም መደብደባቸውና መቁሰላቸውን ለሁለት ቀናት ከታሰሩ በኋላም ትናንት ማምሻውን ከእስር መለቀቃቸውን ኢዜማ ለአሜሪካ ድምፅ ገለጠ። የኮንሶ ዞን ሰላም እና ፀጥታ መምሪያ በኢዜማ ምርጫ ቅስቀሳ ምክንያት የታሰረ ሰው አለመኖሩን ጠቅሶ “መንግስት ፈርሷል” የሚል አሉባልታ በአደባባይ ሲያውጁ እና ህገ ወጥ ድርጊት ሲፈፅሙ የተያዙ ግለሰቦች መኖራቸውን ተናግሯል።
በትግራይ ክልል ለሚካሄደው ምርጫ 'የምረጡኝ' ቅስቀሳ በመገናኛ ብዙኃን ዛሬ ተጀምሯል። በኮሮናቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት ቅስቀሳው ህዝባዊ ስብሰባና ሰላማዊ ሰልፎች እንደማይኖሩት ተነግሯል። የክልሉን የምርጫ ኮሚሽንና ፓርቲዎች በጉዳዩ ላይ አነጋግረናል።
ኤምባሲ ኣሜሪካ ኣብ ሊብያ ምፍራይ ነዳዲ ሊብያ ዳግማይ ስርሑ ክጅምር ጻውዒት ኣቕሪቡ’ሎ። እቲ ኤምባሲ ነዚ ጻውዒት ዘቕረበ መራሒ ተቓወምቲ ከሊፋ ሂፍጠር ንዓበይቲ መፍረይ ነዳዲን ንገለ ምዝርጋሕ ነዳዲ’ ታ ሃገር ምዕጻው ስዒቡ’ዩ።
ብከሊፋ ሂፍጠር ዝምራሕ ሰራዊት ብወገኑ ናብቲ ብሕቡራት ሃገራትን ዓለምለኸ ማሕበረሰብን ዝድገፍ መንግስቲ’ታ ሃገር ናብ ዝርከበሉ ዋና ከተማ ትሪፖሊ ይስግስግስ ምህላው ተሓቢሩ’ሎ።
ክልቲ ም ወገናት ኣብ ዋዕላ ናይ በርሊን ኣይተዘራረቡን ካልኦት ተሳተፍቲ’ቲ ዋዕላ ግን ኣብ መንጎ ክልቲኦም ወገናት ንዘሎ ተኹሲ ደው ናይ ምባል ስምምዕን ኣቐዲሙ ብሕቡራት ሃገራት ኣብ ሊብያ ዝተነበረ እገዳ ኣጽዋር ክጸንሕ ደገፎም ገሊጾም ኣለው።
ይኹን ደአ እምበር ቱርኪ ንመንግስቲ ሊብያ ሓገዝ ንምሃብ ሰራዊታ ናብታ ሃገር ዝለአኸት ክትከውን ከላ ሂፍጠር ድማ ሓገዝ ዕሱባት ወታሃደራት ሩስያ ከምዘለዎ ይፍለጥ።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ህፃናት ዝርከቡዎም ኣስታት 200 ግዳያት ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ወጻኢ ሃገር ዝተኻየደ መጥቓዕቲ ኣብ ምብራቕ ጆሃንስብርግ ኣብ ዝርከብ ናይ ማሕበረሰብ ኣዳራሽ ተዓቒቦም ምህላዎም ተገሊጹ።
ማንዴላ ተባሂሉ ኣብ ዝፅዋዕ ዘይስሩዕ መዕቖቢ ይነብሩ ዝነበሩ ብዝተቖጥዑ ሰባት ዝተባረሩ ሰባት ኣብ ዝተዓቕቡሉ ኣዳራሽ ህፃናት ይፃወቱ፣ደቂ ኣንስትዮ ብዛዕባ ዘጋጠመን ዘሕዝን ፋፃመ የዋግዓ፣ደቂ ተባዕቲዮ ፀጥ ኢሎም ወይ ደቂሶም ይርኣዩ።
38 ዓመት ዝዕድሚኡ ኣቦ ሰለስተ ቆልዑ ዚምባቢያዊ ፊብዮን ማይምብድዛ እቲ ዘጋጠመ ክኣምን ኣይከኣለን።ህይወቱ ኣብ ሰናይ ድልየት ካልኦት ሰባት ዝተመስረተ ተስፋ ዝስኣነ ሰብ ምዃኑ ይዛረብ።
ጓል 50 ዓመት ዚምባቢያዊ ፖሊተ ሞዮ ንሳን ካልኦት ወፃእተኛታትን ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ሰዓታት እንተ ዘይወፂኦም ህይወቶም ከምዝስእኑ ነበርቲ እቲ ከባቢ መጠንቀቕታ ከምዝሃቡዎምን ኩሉ ንብረተን ገዲፈን ከምዝሃደማ ይዛረባ።
ካልኦት ግን ናይ ምምላጥ ዕድል’ውን ኣይረኸቡን።ኣይዛክ ሲቶል ዝተባህለ ዚምባቤያዊ ክሃድም ፈቲኑ ከቢቦም ምስ ሓዙዎ ቀጥቂጦም ብሓዊ ኣቃፂሎም ቀቲሎምዎ።በቲ ህውከት ካብ ዝተቐትሉ 12 ግዳያት ሓደ እዩ።
ኒኮላስ ተባሂሉ ክፅዋዕ ዝሓተተ ናይጀሪያዊ ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ መጀመሪያ ካብ ዝወፁ ሓደ እዩ።ህይወተይ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ካብ ዝስእና ኣብ ዓደይ ከይደ ምሟት እመርፅ ይብል።መኪናታቱ፣ሽቑን ካልኦት ንብረቱን ብምሉኡ ከምዝስኣነ ገሊፁ።
መንግስቲ ነቲ መጥቓዕቲ ብምኹናን ደው ከብሎ እየ ኢሉ’ሎ።ብኣማኢት ዝቑጸሩ ኣብቲ መጥቓዕቲ ዝተሳተፉ’ውን ተኣሲሮም ኣለው።መብዛሕቲኦም ዜጋታት ወጻኢ ሃገራት ግን ኣዚዩ ዝንኣሰን ዝደንጎየን ስጉምቲ እዩ ይብሉዎ።
ሾርላይን የትምህርትቤት ወረዳ የፋይናንስ ችግር ቢኖርም ሁሉንም ተማሪዎች አሳታፊ የሆነ የትምህረት ማህበረሰብ ለማቅረብ ቁርጠኛ ነው። ማንኛውንም የወረዳ ዲስትሪክት ፕሮግራሞች ለማግኘት ምንም አይነት የፋይናንስ ችግር ያለ ከሆነ እባክዎ የትምህርት ቤት ቤተሰብ ድጋፍ አድራጊዎትን (አንደኛ ደረጃ) ወይም የተማሪ አማካሪዎን (ሁለተኛ ደረጃ) ያግኙ።
ቤት-ትምህርቲ ከባብያዊ ምምሕዳር ሾርላይን፡ ገንዘባዊ ጸገም ብዘየገድስ፡ ኵላቶም ዓይነት ተማሃሮ ዘሳትፍ ትምህርታዊ ኮም ንኽሓቍፍ ይጽዕር። ተጠቀምቲ ናይ ዝዀነ ይኹን ብከባብያዊ ምምሕዳር ዝሰላሰል ፕሮግራም ንምዃን ገንዘባዊ ሓገዝ ምስዘድልየኩም፡ ብኽብረትኩም ነቲ ኣብ ቤት-ትምህርትኹም ዝነጥፍ ተጣባቒ ስድራ-ቤታት (ንናይ መባእታ ተማሃሮ ብዝምልከት) ወይ ድማ ንኣማኻሪ ናይ ተማሃራይ ውላድኩም (ንናይ ካልኣ ደረጃ ተማሃሮ ብዝምልከት) ተወከሱ።
ዛሬ በአለማችን የሚገኙት የመጨረሻዎቹ አዳጊ ሀገሮች ለሚቀጥሉት 15 አመታት ድህነትን ከምድረ-ገጽ ፈጽሞ ለማጥፋት በሚደረገው ፍልሚያ ወሳኝ የትግሉ መድረክ እንደሚሆኑ ተገለጸ።
ዛሬ በአለማችን የሚገኙት የመጨረሻዎቹ አዳጊ ሀገሮች ለሚቀጥሉት 15 አመታት ድህነትን ከምድረ-ገጽ ፈጽሞ ለማጥፋት በሚደረገው ፍልሚያ ወሳኝ የትግሉ መድረክ እንደሚሆኑ ተገለጸ። ሽንፈቱም ሆነ ድሉ የሚታየውም በነዚህ ሀገሮች እንደሚሆነ ተገለጿል።
“በሚለንየሙ የልማት ግቦች ሁሉም የድህነት መገለጫዎችን በተወሰነ መጠን መቀነስ ነበር። ለምሳሌ እአአ ከ 1990 እስከ 2015 አም ባሉት አመታት ውስጥ ድህነትን በግማሽ መቀነስ የህጻናትን ሞት ደግሞ በሁለት ሶስተኛ መቀነስ የመሳሰሉት ነበሩ። አሁን ግን በዚህ በተያዘው የተከታታይ የልማት ግቦች ድህነትን ፈጽሞ ማጥፋት ወይንም ማስወገድ ነው። ወይም የህጻናትን ሞት ሊያስከትሉ የሚችሉ በሽታዎችን ማስወገድ ነው። እና ግቦቹን በተመለከተ እጅግ ከፍ ያለ ኢላማ ተቀምጧል። ታድያ ከፍ ያለ ኢላማ ሲቀመጥ ደግሞ በተመሳሳይ ሁኔታ ተመጣጣኝ ፕሊሲዎችን መንደፍና ምላሽ መስጠትም ያስፈልጋል”
“ስለሆነም ተከታታይ የልማት ግቦችን ለመምታት ፈተናው የሚበዛውና ዋናው ፍልሚያው የሚካሄደው በመጨረሻዎቹ አዳጊ ሀገሮች ውስጥ በተለይም በገጠር ቀበሌዎች ይሆናል። በተጨማሪም የመሰረተ-ልማቶች ክፍተት የሚታየውና ተጨማሪ የመዋዕለ-ነዋይ ፍሰት የሚያስፈልገውም እዚ ላይ ነው። ለምሳሌ በገጠር የሚገኘው የድህነት መጠን በከተማ ከሚገኘው በእጥፍ ይጨምራል። በሌላ በኩል ግን መገንዘብ የሚያስፈልገው ከነዚህ አዳጊ ሃገሮች ውስጥ እንደ ኢትዮጵያ፣ ታንዜንያና ኡጋንዳን የመሳስሉ ጥቂት ሀገሮች በገጠር ድህነትን ለመቀነስ ከፍ ያለ ስራ አከናውነዋል።”
"እናም ስለአንድ ብሄራዊ የምጣኔ ሀብት ልማት ስንነጋገር ዋናው ቁም ነገር በገጠሩና በከተማው ልማት መካከል ስላለው ሚዛን ነው። ነገር ግን በከተማው ውስጥም የግብርናውን ዘርፍ ከፍ ማድረግና ምርታማነትን በመጨመር እንዲሁም ከዛ ውጭ ባለው የኢኮኖሚ ዘርፍ መካከል ያለውን ሚዛን መጠበቅ ይጠይቃል። የዚያን ጊዜ ነው ትክክለኛ የመዋቅር ለውጥ ማግኘት የሚቻለው። የዚህ ዘገባ መልእክትም ይኸው ነው።”
እዚ ማለት ነቶም ኣብ ኩሉ ዘመን ዘለው ሰዓርቲ ዝወሃብ ሽልማት እዩ። እቲ ናይ መወዳእታ ውግእ ምስ ትኣወጀ፡ ኣጽዋር ውግእና ድማ ምስ ተራገፈ፡ ንዕረፍቲ ናብ ገነት ኣምላኽ ክንኣቱ ኢና። ኽፍልና ድማ፡ ንዘለኣለም፡ ካብ ኦም ህይወት ክኸውን እዩ።
“ኦም ህይወት” ደስ ኣይብልን? ክፍተወካ ኣዘራርባ! ኣብ ዘፍጥረት ሰለስተ ጊዜ ኣብ መጽሓፍ ራእይ ዮሃንስ ድማ ሰለስተ ጊዜ ተጠቒሱ ይርከብ። ሽዱሽቴኡ ድማ ንሓደ ዓይነት ኦምን ነገርን ይገልጽ ።
ኦም ህይወት ማለት እንታይ ማለት እዩ? ብመጀመርታ ኦም ባዕሉ እንታይ ከም ዝውክል ንመልከት፥ ኣብ ዘህልቁ 24፡6 በልዓም ንደቂ እስራኤል፥ “ጎይታ ከም ዝተኸሎም ዕሬታት” ብምባል ይገልጾም። ስለዚ ብመሰረት ቃል መጽሓፍ ቅዱስ ኣእዋም ንሰብ ይውክሉ። ከምኡ ድማ ኣብ መዝሙር 1። ስለዚ ኦም ህይወት ማለት ህይወት ዝህብ ሰብ ማለት እዩ። ንሱ ድማ የሱስ እዩ።
ኣብ ማእኸል ኤደን ገነት ክልተ ደው ዝበሉ ኣእዋም ነበሩ። እቲ ሓደ ኦም ህይወት እቲ ኻልኣይ ድማ ጽቡቅን ሕማቅን ዘፍልጥ ኦም ነበሩ። ሰብ ብኦም ህይወት ንኽነብር እታ ጽቡቅን ሕማቅን እተፍልጥ ኦም ግና ከይትንክፋ፡ እንተዘይኮይኑ ግና ከምዝመውት ተነገሮ። ነገር ግን ሰብ ኻብታ ኻልኣይቲ ኦም ምስ ተኻፈለ ብኡብኡ ድማ ሞት ናብኡ ኣተወ። ካብ ኣምላኽ ድማ ተፈለየ።
እቲ ኣብ ገነት ዝነበረ ኦም፡ ምንጪ ኹሉ ህይወት ዝኾነ የሱስ ነበረ። ኣብ ዮሃንስ ወንጌል 6 ን 8 ን የሱስ ስለ ገዛእ ርእሱ፡ ምንጪ ኹሉ ህይወት ከም ዝኾነ ይገልጽ። ካብ ሰማይ ዝወረደ እንጀራ ምዃኑ ይገልጽ፡ ርእሱ ኣሕሊፉ ከም ዝህብን ዝበልዖ ዘበለ ድማ ሞት ከም ዘይመውት ይምስክር። ከምዚ ድማ ንኣብርሃም ከም ዝፈልጦን ቅድሚ ኣብርሃም ድማ ከም ዝነበረን ገለጸ። እወ ነይሩ። ማይ ህይወት ከም ዝህቦምን ነቲ ማይ እቲ ዝሰተየ፡ ንዘለኣለም ከም ዝነብር እምበር፡ መሊሱ ከም ዘይጽማእ ድማ ተነበየ። ገዛእ ርእሱ፡ ከምቲ ኣነ እየ ዘለኹ እየ ዘለኹ፡ ከም ሓያል ኣምላኽ ተጋህደ። ናይ ህይወት እንጀራ፣ ዒላ ህይወት፣ ኦም ህይወት፣ ዘለኣለማዊ እዩ። ከምቲ ኣብ ማእኸል ገነት ዝነበረ፡ ገና ድማ ኣብ ማእኸል ገነት ኣምላኽ ክኸውን እዩ።
ሓደ ሓደ ሰባት፡ እዞም ኣብ ገነት ዝነበሩ ክልተ ኣእዋም፡ ካብቶም ጎይታ ኣብ ገነት ዝተኸሎም ካልኦት ተራ ኣእዋም ዝተፈለዩ ኦም ከም ዘይኮኑ ይዛረቡ። ተምሃሮ! ከምኡ ኣይኮነን ተጠንቀቁ፡ ዮሃንስ መጥምቅ ካብ ብሕጂ እኳ ማሕጸ (ፋስ) ናብቲ ጕንዲ ኦም ተነቢሩ አሎ፡ ክብል ከሎ እኮ ነቲ መንፈሳዊ ስልጣናት ድኣ ይብል ኣሎ እምበር ስለ ተፈጥሮኣዊ ኦም ማለቱ ኣይነበረን። ኣብ 1ዮሃንስ 5፡11 ኣምላኽ ናይ ዘለኣለም ህይወት ከም ዝሀበና፡ እቲ ምስክር እዚ እዩ እሞ እዛ ህይወት እዚኣ ኣብ ወዱ አላ። መሊሱ ድማ የሱስ ኣብ ዮሃንስ ወንጌል 5፡40 ህይወት ምእንቲ ኽትረኽቡ፡ ናባይ ክትመጹ ኣይትደልዩን ኢኹም። ቃል ኣምላኽ ብግልጺ ከም ዘረድኣና ህይወት፡ እዛ ናይ ዘለኣለም ህይወት፡ ኣብ ወዲ ምዃና እዩ ። ኣብ ካልእ ስፍራ ኣይትርከብን። 1 ዮሃንስ 5፡12 ድማ እቲ ወዲ ዘለዎ ህይወት አላቶ፡ ወዲ ኣምላኽ ዜብሉ ህይወት የብሉን። እቲ ምስክር ዘይቕየር ካብ ኮነ፤ ክውሰኸሉን ክቕነሰሉን እውን ዘይከኣል ካብ ኮነ፤ እምበኣርከስ እቲ ጽሑፍ ህይወት ኣብ ወዱ ኣሎ እዩ ዝብል። ከምዚ እንተኾይኑ ድማ እቲ ኣብ ገነት ዝነበረ ኦም ህይወት የሱስ እዩ።
ጽቡቕ! ኦም ህይወት ስብእና ዘለዎ ኣካል እዩ እንተኢልና እቲ ጽቡቕን ክፉእን ዘፍልጥ ኦም እውን፡ ከምኡ ስብእና ዘለዎ ኣካል እዩ። ካልእ ክኸውን ኣይኸልን። እቲ ጻዲቕን፣ እቲ ኽፉእን ኣብ ማእኸል ገነት ጎኒ ንጎኒ ኔሮም ማለት እዩ። ሕዝቅኤል 28፡13 ንስኻ (ሰይጣን) ኣብ ኤደን ገነት ኣምላኽ፦ ነበርካ። ይብል።
እቲ ትኽክለኛ ምግላጽ እቲ ዘርኢ ተመን እንረኽበሉ እዚ እዩ፤ ኣብ ኤደን ገነት ዝተኻየደ ኩነታት (ግብሪ) እዚ እዩ፡ መጽሓፍ ከም ዝብል ተመን ንሄዋን ከምዘስሓታ ይገልጽ። ተመን ብስጋዊ ፍልጠት እዩ ኣስዲዑዋ። ዘፍጥረት 3፡1 እግዚኣብሄር ኣምላኽ ካብ ዝፈጠሮ ዅሉ ኣራዊት መሮር ተመን ይጐርሕ ነበረ። ይብሎ ። እዚ ኣራዊት እዚ ብምስሉ ልክዕ ሰብ ዝመስል እንስሳ ኮይኑ ሓሳብ ከቕርብን፣ ክዛረብን፣ ብኽልተ እግሩ ደው ኢሉ ዝኸይድ፣ ኣብ ሞንጎ ሰብን ቺምፓንዚን ዝመስል ምስሊ ነበሮ። እቲ ዘርኡ ድማ ኸምኡ ሰብ ይመስል፥ ምስታ ሰበይቲ ተዳቒሉ ድማ ኣጥነሳ ። እዚ ምስኮነ ኣምላኽ ነቲ ተመን ረገሞ። ቕርጺ ሰውነቱን፡ ኩሉ ቕርጺ ኣዕጽምቱን ቀይሩ ድማ፡ ከም ተመን ብኸብዱ ከም ዝሰሓብ ገበሮ። ሰብ ጎራሕ እዩ፡ ኣብ ሞንጎ ሰብን እንስሳን ዘሎ ምምስሳል ብምርኣይ፡ ሓሳብ ስነ ለውጢ (EVOLUTION) ንምርግጋጽ ይፍትን። ሳይንስ ክንዲ ድላዩ ይመራመር፡ ፈጺሙ እተን ዝጠፍኣ ኣይረኽበንን። ሰብን እንስሳን ተዳቒሉ ድኣ እምበር ፈጺሙ ሓሳብ ስነ ለውጢ ኣይኮነን። ካብቶም ሕቡኣት ምስጢር ጎይታ ሓደ ድማ እዚ እዩ እነሆ ድማ ኣብ ጊዜና ተጋህደ። ሄዋን ህይወት ሓዲጋ ሞት ኣብ ዝመረጸትሉ እዋን ኣብ ማእኸል ገነት ዝተፈጸመ ግብሪ እዚ እዩ።
ኣስተውዕሉ፤ ኣምላኽ ኣብ ገነት እንታይ ከም ዝተዛረቦም ኣስተውዕሉ፡ ዘፍጥረት3፡15 ኣብ መንጎኻን ኣብ መንጎ እዛ ሰበይትን፡ ኣብ መንጎ ዘርእኻን ኣብ መንጎ ዘርኣን ከኣ ጽልኢ እተክል አሎኹ። ንሱ ርእስኻ ኪጭፍልቕ እዩ ንስኻ ድማ ሸዀናኡኽትነክስ ኢኻ። ነስተውዕል እታ ሰበይቲ ዘርኢ ከም ዘለዋ እንተፈሊጥና፡ ብርግጽ እቲ ተመን ድማ ዘርኢ ከም ዝህልዎ ይርድኣና። ዘርኢ እታ ሰበይቲ ካብ ፍቓድ ሰብኣይ ወጻኢ፡ ዝተወልደ ሰብ ካብ ኮነ ድማ፡ እቲ ዘርኢ ተመን እውን ብተመሳሳሊ ንድፊ ክኸውን ኣለዎ። ክርስቶስ ብኣሰራርሓ ጎይታ ብዘይ ናይ ወዲ ተባዕታይ ርክብ ዝተወልደ ዘረኢ ናይታ ሰበይቲ ከም ዝነበረ ዘይሰማማዕ ተምሃራይ ዘሎ ኣይመስለንን። እቲ ርእሲ ተመን ከም ዝጭፍልቕ ዝተነበየ ትንቢት እውን እንተኾነ፡ ነቲ ክርስቶስ ኣንጻር ሰይጣን ኣብ መስቀል ዝፍጽሞ ስራሕ ይውክል ነበረ ። ክርስቶስ ርእሲ ሰይጣን ዝቕጥቅጠሉ ሰይጣን ድማ ሾዀና ጎይታ ዝነኽሰሉ ስፍራ ኣብ መስቀል ነበረ።
እዚ ኽፍሊ ቃል ኣምላኽ እዚ፡ ዘርኢ ተመን ብኸመይ መልክዑ ናብ ምድሪ ከም ዝተዘርአ ዘረድእ ምግላጽ እዩ። ከምኡ ድማ ኣብ ሉቃስ 1፡26-35 ዘሎ ዘርኢ እታ ሰበይቲ ብዘይ ስጋዊ ርክብ ወዲ ተባዕታይ ብኣሰራርሓ ጎይታ ዝመጸሉ ኣመጻጽኣ የረድእ። ብሳድሰይቲ ወርሒ ገብርኤል መልኣኽ ናብ ናዝሬት እትብሃል ዓዲ ገሊላ ናብ ሓንቲ ድንግል ካብ ኣምላኽ ተላእከ። ንሳ ንዮሴፍ ዚብሃል ሰብኣይ ካብ ቤት ዳዊት እተሐጽየት እያ፡ ስም እታ ድንግል እቲኣ ኸኣ ማርያም እዩ። እቲ መልኣኽ ናብኣ ኣትዩ፥ ኣቲ ምልእቲ ጸጋ፡ ጎይታ ምሳኺ እዩ እሞ፡ ባህ ይበልኪ፡ ካብ ኣንስቲ ብርኽቲ ኢኺ፡ በላ። ንሳ ምስ ረኣየቶ፡ በቲ ዘረባኡ ሰምበደት፥ እዚ ኸምዚ ዝበለ ሰላምታስ እንታይ ኰን ይኸውን፧ ኢላውን ሐሰበት። እቲ መልኣኽ ከኣ በላ፡ ማርያም፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ጸጋ ረኺብኪ ኢኺ እሞ፡ ኣይትፍርሂ። እንሆ፡ ክትጠንሲ ወዲውን ክትወልዲ፡ ስሙ ኸኣ የሱስ ክትሰምይዮ ኢኺ። ንሱ ዓብዪ ኪኸውን፡ ወዲ ልዑልውን ኪብሃል እዩ፡ ጎይታ ኣምላኽ ድማ ዝፋን ኣቦኡ ዳዊት ኪህቦ እዩ። ንሱ ኣብ ቤት ያእቆብ ንዘለኣለም ኪነግስ እዩ፡ መንግስቱ ኸኣ መወዳእታ የብላን። ማርያም ድማ ነቲ መልኣኽ፥ እዚኸ፡ ሰብኣይ ከይፈለጥኩስ፡ ከመይ ኢሉ ኪኸውን እዩ፡ በለቶ። እቲ መልኣኽ ከኣ መሊሱ፡ መንፈስ ቅዱስ ኪወርደኪ ሓይሊ ልዑልውን ኬጽልለኪ እዩ። ስለዚኸኣ እቲ ዚውለድ ቅዱስ፡ ወዲ ኣምላኽ ኪብሃል እዩ። ከምቲ ዘርኢ እታ ሰበይቲ፤ ማለት፤ ኣምላኽ ባዕሉ ኣብ ሞንጎ ደቂ ሰባት ብስጋ ዝተገልጸ ከምኡ ድማ ሰይጣን ናብ ዘረኢ ደቂ ሰባት ዝሕወሰሉ ብሕታዊ መንገዲ፥ ዘርኢ እቲ ተመን ከም ኣፍ ደገ ብምጥቃም እዩ። ሰይጣን ባዕሉ ፍጡር ስለ ዝኾነ ከምቲ ጎይታ ኣብ ሞንጎ ዘረኢ ደቂ ሰባት ዝተገለጸሉ ኣሰራርሓ ክግለጽ ኣይክኣሎን። ስለዚ ድማ ዘፍጥረት፡ ሰይጣን ከመይ ጌሩ ናብ ዘርኢ ደቂ ሰባት ከም ዝተሓወሰ የረድእ። ዋላ እኳ ሰይጣን “ተመን” ተባሂሉ ይጸዋዕ እምበር ንዘራረበሉ ዘለና ግና ብዛዕባ እቲ ምስ ዘርኢ ደቂ ሰባት ዘዳቐሎ ዘርኡ እዩ።
ኣዳም ንሄዋን ብፍልጠት ስጋ ቅድሚ ምፍላጡ፡ ተመን ቀዲምዎ ፈለጣ። እቲ ኻብኡ ዝተወልደ ድማ ቃየን እዩ። 1ይ ዮሃንስ 3፡12 ብዛዕባ ቃየን ኸምቲ ኻብ “እኩይ” ዝነበረ ይብሎ። መቸም ኣብ ዮሃንስ ዝነበረ መንፈስ ኣምላኽ ንኣዳም እኩይ ክብሎ ኣይኽእልን (ኣዳም ወላዲኡ እንተ ዝኸውን ነሩስ ኣዳም እኩይ ምባሉ ኣይምተረፎን ነይሩ) ምኽንያቱ ኣብ ካልእ ስፍራ ብዛዕባ ኣዳም ብፍጥረቱ “ወዲ ኣምላኽ” ምዃኑ ስለ ዝገልጽ። ሉቃስ 3፡38። ቃየን ግና ብባህሪኡ ጸዋዒ ሞት ቐታሊ ነፍሲ ኾነ። ቃየን ብኣምላኽ ዝተገሰጸ ተገሲጹ፡ ፈጺሙ ንኣምላኽ ዘይምእዛዙ ብፍላይ ድማ እቲ ኹሉ ዝኽእል ኣምላኽ ኣብ ዘፍጥረት 4፡5፣9፣13፣14 ክረኽቦ ኸሎ ብባእሪኡ ፍጹም ሰብኣዊ ባህሪ ከምዘይብሉ የርኢ። ናብ ቃየልን ናብ መስዋእቱን ግና ባህ ኢልዎ ኣይረኣየን። ቃየል ከኣ ኣዝዩ ዀረየ፡ ገጹ ድማ ጸለመ። ጎይታ ኸኣ ንቃየል፥ ኣቤል ሓውካ፡ ኣበይ አሎ፧ በሎ። ንሱ ድማ፥ ኣይፈልጥን፡ ኣነዶ ሓላው ሓወይ እየ በለ። ቃየል ከኣ ንጎይታ በሎ፥ በደለይ ክጾሮ ዘይክኣለኒ ዓብዪ እዩ። እንሆ፡ ሎሚ ኻብ ገጽ ምድሪ ትሰጐኒ አሎኻ፡ ኣነ ድማ ኻብ ገጽካ ኽሕባእ እየ፡ ኣብ ምድሪ ኰብላልን ቀባሕባሓይን ክኸውን እየ። ክኸውን ከኣ እዩ፡ ዚረኽበኒ ዘበለ ዅሉ ኪቐትለኒ እዩ።
እስኪ እቲ ኣወላልዳ ቃየን፣ ኣቤል፣ ሴት ከምኡ ድማ ኣምላክርነት ዝህቦ ምስክርን ኣስተውዕልዎ ዘፍጥረት 4፡1 ኣዳም ድማ ንሰበይቱ ሄዋን ፈለጣ፡ እሞ ጠነሰት፡ ንቃየል ከኣ ወለደት፥ ብረድኤት ጎይታ ሰብ ተቐበልኩ፡ ድማ በለት። ዘፍጥረት 4፡25 ኣዳም መሊሱ ንሰበይቱ ፈለጣ። ንሳ ኸኣ ወዲ ወለደት ... ስሙ ሴት ኣውጽኣትሉ። ካብ ክልተ ስጋዊ ርክብ ኣዳም ሰለስተ ደቂ ወለደት። መጽሓፍ ቅዱስ ቅኑዕን ዘይጋገን ቃል ኣምላኽ ካብ ኮነ እዚ ድማ ጌጋ ዘይኮነስ፡ ምእንቲ ብፍሉይ ክበርሃልና ብፍሉይ ዝተቐመጠ ቃል እዩ። እምበኣከስ ብኽልተ ስጋዊ ፍልጠት ኣዳም፡ ሰለስተ ውሉዳት ካብ ተወልዱስ፡ እቲ ሓደ ውሉድ ኣዳም ከም ዘይኮነ ብቀሊሉ ክንርዳእ ንኽእል ኢና። ጎይታ ብኸምዚ መልክዑ ክቕመጥ ዝፈቐደሉ ምኽንያት፡ ሓደ ከርእየና ዝመደቦ ነገር ስለ ዝነበሮ እዩ። ናይዚ ነገር እዚ ሓቂ ድማ ሄዋን ካብ ክልተ ዝተፈላለዩ ኣካላት ክልተ ዝተፈላለዩ ውሉዳት ኣብ ማሕጸና ሒዛ ከም ዝነበረት እዩ። ማንታ ጠኒሳ ነበረት። ንኣቤል ቅድሚ ምጥናሳ ንቃየን ኣቐዲማ ጠኒሳ ነይራ። ሕጂውን ጎንጎኒ ማናቱ። ከምቲ ኹሉጊዜ ሕጂውን ከምኡ ።
የኒን ሰሚርን ኣብ ሓደ ክፍሊ ዝምሃሩ መሓዙት እዮም። ገለ ዘገርም ነገር ኣጋጢሙዎም እዩ። ኣብቲ ናቶም ጀርዲን ሓንቲ መንኮርኩር ጠፈር ዓሊባ። ከም ሓደ ብጥርሙዝ ዝተሰርሐ ኩዕሶ እያ ትመስል ኔራ። ካብ ውሽጢ ሄንን ድሙን ወጺኦም። ንምንታይ ከምዝመጽኡ ኣይነገሩዎምን። ሄን ሰላማውያን ኢና ጥራይ እዩ ኢሉዎም። ኣብ ዙርያ ሓንቲ ቀያሕ ጸሓይ ካብ ትዘውር ፕላኔት እዮም መጺኦም። እታ ጸሓይ ፕሮክሲማ ሴንታውሪ እያ ትብሃል። ሄን ነቲ ንሳቶም ዝዛረቡዎ ቋንቋ ክዛረብ ይኽእል ኔሩ። ዘገረም ነገር እዩ።
ሕጂ ሄንን ድሙን ነቲ መንኮርኩር ጠፈር የዕሪዮሞ ኣለዉ። እቲ መንኮርኩር ጠፈር: ኣብ ባይታ ደው ኢሉ ኣሎ። ልክዕ ከም ሓደ ብጥርሙዝ ዝተሰርሐ ከቢብ ኩዕሶ ድማ ይመስል ኔሩ። ሄን ከምዚ ኢሉ
ኣብቲ ናትና ፕላኔት ንኣሽቱን ዓበይትን ክንከውን ንኽእል ኢና። ብኸምዚ ድማ ብ ኩሉ ቦታ ብምእታው ንኹሉ ነገር ክንርኢ ንኽእል። ሕጂ ኣብ ውሽጢ መሬት ዝርከብ ገለ ነገር ከርእየኩም እደሊ ኣለኹ። ስለዚ ንኣሽቱ ክንከውን ዝበለጸ እዩ። ተሰማሚዕኩም ዶ?
ድሙ ነቲ መንኮርኩር ናብቲ ኣብቲ መሬት ዘሎ ጉድጓድ ገጹ ዘዊሩዎ። ነቲ ሓሰኻ መሬት ዝሰርሑዎ ጋለሪያ ክንጥቀመሉ ኢና ኢሉ ሄን። ናብ ውሽጢ መሬት ኣትዮም። ኣብ ኩሉ ቦታ ጻዕዳ ፈትሊ ርእዮም። ሰራውር ኢሉ ሄን። ማይ ኣሎ ኢላ የኒ። እወ ለይቲ ዘኒቡ ኔሩ ኢሉ ሄን።
ድሙ ነቲ መንኮርኩር ጠፈር ደው ኣቢሉዎ። ኣብ ቅድሚቶም ሰለስተ ዓበይቲ ጸዓዱ ኩዕሶታት ይርከቡ ኔሮም። ገሊኣቶም ንኩዕሶታቶም ቀቢሮሞ ኣለዉ ኢሉ ሰሚር በጻብዕቱ እናመልከተ። ግን ካባና ኣዝዮም ይገዝፉ። እንታይ ኢና ንርኢ ዘለና?
ብዛዕባ ውላድ ሰብ ኣይኮነን ዝዛረብ ዘለኹ ኢሉ ሄን። እቲ ቅኑዕ ሽም ድቂ እዩ። ኣብ ውሽጢ እቲ ድቂ ንሓደ ሓድሽ ተኽሊ ንምፍጣር ዘድሊ ኩሉ ነገር ይርከብ። ንደቅ ሰባት ሕሰቡዎም። ኣብ ውሽጢ ከብዲ ናይ ሓንቲ ኣደ፡ ሓደ ሰብ ክኸውን ዘድልዮ ነገራት ኩሉ ዘለዎ ሓደ ድቂ ክህሉ ይኽእል። ኣብ ውሽጢ ዘርኢ ድማ ሓደ ሓድሽ ተኽሊ ክኸውን ዝኽእል ድቂ ይርከብ። እቲ ድቂ ተኽሊ ድማ ነቲ ኣብ ውሽጢ እቲ ዘርኢ ዘሎ ነገር እናተመገበ ሱር ጨንፈርን ቆጽልን የቡቁል። ርኣዩ።
ኣብ ላዕሊ ዘሎ ቆጽሊ እዩ ኢሉ ሄን። መታን እቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ቃንጫ ከይስበር እዩ ርእሱ ኣድኒኑ ዘሎ። እቲ ጉንዲ ናብ ላዕሊ ገጹ ምስ ወጽአ እቲ ተኽሊ ተወሊዱ ማለት እዩ። ሽዑ ባዕሉ መግቡ ከዳሉ እዩ። ቀጠልያ ድማ ይኸውን።
ኣይፋሉን፡ እቲ ተኽሊ መግቡ ካብ ሓመድ እዩ ዝረክብ። እቲ ሱር ምግቢ ይስሕበሉ። እቲ ቆጽሊ ድማ ጸሓይ ምስረኸበ መግቢ ከዳሉ ይጅምር። ሱርን ቆጽልን ከምዚ ብምግባር እቲ ተኽሊ ከምዝዓቢ ይገብሩ። ዝናብ ድማ ማይ ክህቦ ኣለዎ።
እወ ኩሉ ገረብ፣ ዕምበባ፣ ቆጥቋጥ፣ ሳዕሪ፡ ዘርኢ እቲ ተኽሊ ብህይወት ዝቕጽለሉ መገዲ እዩ። ተኽሊ ዘርኢ ተኽሊ ዘርኢ ተኽሊ ዘርኢ ተኽሊ፡ ዘርኢ ዘዳልዉ ኣትኽልቲ ኣብ መሬት ንኣማኢት ሚልዮናት ዓመታት እዮም ኔሮም።
የኒን ሰሚርን ትም ኢሎም። የኒ ትሓስብ ኔራ። ዘርኢ ክንድምንታይ ኣገዳሲ እዩ። ነቲ ኣብ ምድሪ ዝርከብ ኩሉ ዘርኢ ክስሕቦ ዝኽእል ሓደ ዓቢ ኮስታሪ ማሽን እንተዚህሉ ኔሩ፣ ኩሉ ምሞተ ኔሩ ማለት ድዩ? ኩሉ ዘርኢ እንተዝበላሾ ኸ?
- ሓደ ንዘርኢ ዝካናኸን ባንክ ኣሎ። ኣብ ስቫልባርድ ይርከብ። ስቫልባርድ ሓደ እክብካብ ናይ ደሴታት እዩ። ናይ ኖርወይ ቦታ እዩ። ኣብ ሞንጎ ኖርወይን ሰሜናዊ ዋልታን እዩ ዝርከብ። ኣብቲ ኣብ ስቫልባርድ ዝርከብ ጎቦ ተጸጊዑ ዝተሰርሐ ዓቢ ክፍሊ ኣሎ። ኣብኡ ዓመት ሙሉእ 18 ድግሪ ትሕቲ ዜሮ እዩ።
- ሓቅካ ኢሉ ሄን። ብዙሓት ሃገራት ንዘለዎም ዘርኢ ናብዚ ይልእኹ እዮም። መብዛሕቱኡ ጊዜ ብዛዕባ ንደቅ ሰባትን እንሰሳታትን መግቢ ዘዳልዉ ዘርኢ እዮም ዝግደሱ። ተኾነ ግን ካልእ ዓይነት ዘርኢ እውን የገድሶም እዩ። ኣብ ዓለምና ብዙሕ ናይ ዘርኢ ባንክ ኣሎ። ተኾነ ግን እቲ ኣቭ ስቫልባርድ ዘሎ፡ ኣብ ከባቢ ጎቦ ዝርከብን ዝሑልን ስለዝኾነ ዝያዳ ዘተኣማምን እዩ።
ኣይፋሉን። መዝሓሊ ማሽናትን መብራህትን ኣየድልዮን። እቲ ቦታ ብቐደሙ እውን ዛሕሊ ዘለዎ እዩ። ዋላ ቡምባ ዋላሓደ ኣይገብሮ። ኣቶም ቦምብ ከማን ከባላሽዎ ኣይክእልን እዩ።
ሽዑ ገለ ዘርኢ ካብቲ ኣብ ስቫልባርድ ዘሎ መኽዘን ኪወስዱ ይኽእሉ። ካብ ኩሉ ዓይነት ዘርኢ ዝተወስደ ብዙሕ ዘርኢ ኣለዎም። ክዘርኡዎ ይኽእሉ። ሽዑ እቲ ዘርኢ ይጥጥዕ። ሓድሽ ዘርኢ ዘዳሉ ሓድሽ ተኽሊ ድማ ይኸውን።
ዘርኢ ኣገዳሲ እዩ ኢሉ ሄን። ዘርኢ እቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ነገር እዩ። ስለዚ ደቅ ሰባት ንዘርኢ ከበላሹውዎ ኣይግባእን። ኣብቲ ናትና ፕላኔት ሙሎ ዘለና ዘርኢ ኣይነበላሹን። ኣብ መሬት ዝነብሩ ገለ ሰባት ግን ዘርኢ ከምዘይጥጥዕን ሓድሽ ተኽሊ ከምዘይከውንን መታን ከመይ ጌሮም ከምዘበላሽዉ ተማራሚሮም እዮም።
እቲ ዘርኢ ሓንሳብ ጥራይ እዩ ክቦቁል ዝኽእል። ነቲ ካብቲ ዘርኢ ዝፍጠር ሓዲሽ ዘርኢ ተዘሪእካዮ ግን ኣይቦቁልን። እቲ ሓድሽ ዘርኢ ዝሞተ እዩ። ዘይቦቁል። ሽዑ ሓዲሽ ዘርኢ ትገዝእ።
-ዘርኢ ስለዝሸጡ እዮም። ሓረስቶት ዓመት ዓመት ሓድሽ ዘርኢ መታን ክገዝእዎም ኢሎም እዮም። ተኾነ ግን ኣብ ዓለም ዝርከቡ ሓረስቶት፡ ገለ ካብቲ ዘለዎም ዘርኢ ወይ ሩዝ ይዕቅቡ እዮም። ሽዑ ድማ ተመሊሶም ይዘርኡዎ። ባዕላቶም ዘርኢ ኣለዎም። ኩሉ ኣይኮነን ዝበልዑዎ። ብኸምዚ ድማ እቲ ተኽሊ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ይቦቁል። ሰባትን እንሰሳታትን ድማ ምግቦም ይረኽቡ።
- እወ። ብዙሓት ሰባት እውን ከምኡ እዩ ዝስምዖም። ብዙሓት እዮም ተቓውሞ ኣስሚዖም። ስለዚ እቶም ንዘርኢ ኣባላሽዮም ዘዳሉዎ ሰባት፡ ካብ ሽዑ ንደሓር ነቲ ዝሞተ ዘርኢ ከምዘይሸጡ ተዛሪቦም እዮም። ተኾነ ግን፡ ነቲ ዘይቦቁል ዘርኢ ብኸመይ ከምዘዳልዉ ዝገልጽ መምርሒ ኣይደርበዩዎን።
ድሙ ንቲ መንኮርኩር ጠውይዎ ናብቲ ብርሃን ዘለዎ ቦትታ ገጹ ዘዊሩ። የኒ ንድሕሪት ገጻ ናብቲ ዘርኢን ናብቲ ጠጥዒን ገጻ ጠሚታ። - ቻው ንእሽተይ ውላድ ተኽሊ ኢላ ብውሽጣ። ኣታ ትቦቁል፡ ናብ ደገ ፡ ናብ ላዕሊ ምስወጻእኩ ደጊመ ክርእየካ እየ።
Avalanches አንድ ሺህ ሺህ የከተማ መተላለፊያዎች በመረጃ ወደ ሀገሮች መግቢያዎች የሚገቡ ናቸው ፡፡ እናም ሀገሮች ከሁሉም የዓለም ከተሞች እና ሀገሮች በተውጣጡ የዓለም የዜና አውታሮች መረጃ ሰጭ በሆነ መረጃ አንድ ሆነዋል ፡፡ በዓለም ዙሪያ ወደ የመረጃ ምንጭ ይሂዱ - ወደ ከተማዎ የዜና ምግብ ፡፡ ነገ ምን ዓይነት ዜና እንደሚሆን ዓለም ገና አላወቀም ፡፡ እና መጀመሪያ ማወቅ ብቻ ሳይሆን ይህን ከፍተኛ-ደረጃ ዓለም-ደረጃ ዜና መፍጠርም ይችላሉ ፡፡
የዴንማርክ የመስመር ላይ ክበብ በቂ ናቸው እናም እንደ ራስዎ ላሉት የዴንማርክ ተጫዋቾች ፍላጎቶች ተስማሚ የሆኑ የቁማር ክለቦችን የማግኘት ጉዳይ አይኖርዎትም ፡፡ በክበቡ መካከል ባለው ተቃውሞ ምክንያት የተወሰኑ ብሔሮችን ወይም በእነዚያ ብሔሮች ውስጥ ላሉት አጠቃላይ ሕዝቦችን ለማነጋገር የመጨረሻ ግብ ያላቸውን የተወሰኑ ልዩ ባለሙያተኞችን ለማካተት ጥረት ያድርጉ ፡፡ እንደዚያ ማድረግ ይችላሉ በአቅራቢያ ያሉ ተጫዋቾችን በተወሰነ አቅጣጫ ማዛባት ላይ ጥገኛ የሆነ ልዩ ሽልማት በመስጠት ወይም በመደብር ሽልማት ወይም ለዴንማርክ ልዩ ሁኔታዎችን ያከብራሉ ፡፡ የዚያ ብሔር ተጫዋች ከሆንክ በዴንማርክ የቁማር ክበብ ውስጥ ለምን መጫወት እንደምትችል ለማወቅ ምርመራውን ቀጥል ፡፡ ለዴንማርክ ቁማርተኞች ምርጥ የመስመር ላይ የኪንቹር መክፈቻ ኮዶች
የዴንማርክ ቤዚክን የመመረጥ ጥቅሞችን በተለይም በዴንማርክ ውስጥ በእራስዎ ፍላጎት መሰረት የታቀዱ ለቁማር ክለብ የሚጠቀሙበት ዘዴን ተጠቅመው ዴንማርክን ምንም መደብር የለም. ይህም በፓርላማ ውስጥ በአብዛኛው በዴንማርክ ንቁ መሆናቸውን, በአካባቢው ያለውን የአቅም ግንባታ ዘዴዎች እና በአቅራቢያው ያለውን ገንዘብ በአቅራቢያዎ የመጠቀም አቅምን ለመገንባት በአቅራቢያ የሚገኙ እንክብካቤ ሰጪ ሰራተኞችን ያካትታል. በተጨማሪም በአገርዎ ውስጥ ካሉ ግለሰቦች ጋር ለመጫወት ተስማሚ ነው. በተለይ በድር ቤት ውስጥ ሲጫወት ይህ በተለይ ጥሩ ነው.
ኣርባዕተ ኣባላት ፓርላማ ስዊዘርላንድ ኣብ ኤርትራ ዑደት ድሕሪ ምክያዶም፣ ዘቕርብዎ ዘለዉ ዘለዎ ጸብጻባት ብትሪ ይንቀፍን ተቓውሞ ከኣ ይገጥሞም ምህላዉ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ካብታ ሃገር የመልክቱ።
እቶም ዝሓለፈ ሰሙን በብውልቆም ናብ ኤርትራ ምብጻሕ ዝፈጸሙ፣ ኣባላት የመናውያን ሰልፍታት ዝኾኑ ኣርባዕተ ፖለቲከኛታት፣ ኣብ ዝህብዎ ዘለዉ ተመሳሳሊ ጸብጻብ፣ ብዛዕባ ኤርትራ ብማዕከናት ዜና ዝወሃብ ዘሎ ሓበሬታ ምስቲ ብኣካል ዝተዓዘብዎ ዘይመሳሰል ምዃኑ’ዮም ዝጠቕሱ።
ንሳቶም፣ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኤርትራ ኣብ ዝነጽሕሉ እዋን ዝኾነ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላ ከምዘይትዓዘቡን፣ ህዝቢ እታ ሃገር ንብሩ ስርሑ ብዘይዝኾነ ጸገም ከምዘሰላልስልን’ዮም ኣብ ጸብጻቦም ኣስፊሮም።
ብዘይካ’ዚ’ውን፣ መንግስቲ ኤርትራ ካብ 2016 ኣትሒዙ ናይ ደሞዝ ወሰኽ ጌሩ ከምዘሎን መንእሰያት ኣብ ዓዶም ሰሪሖም እኹል እቶት ክረኽቡ ከምዝኽእሉን ከረድኡ ፈቲኖም።
ሓደ ካብቶም ናብ ኤርትራ ናይ ሽዱሽተ መዓልታት ምብጻሕ ዝፈጸሙ ፖለቲከኛታት፣ ክሉድ ቤልጅ ኣብ ዘዳልዎ 22 ገጻት ዘለዎ ጸብጻብ፣ ኤርትራ ምስ ሰሜን ኮርያ ከምዘይትመሳሰል ብምጥቃስ፣ በዚ ሓድሽ ወሰኽ ደሞዝ ከኣ ተራ መኮንናት ኣባላት ሰራዊት 2900 ናቕፋ፣ መማህራን 3500 ፣ ናይ ዩኒቨርስቲ መማህራን 4000፣ መራሕቲ ዓበይቲ መካይን ብ ዕደና ቢሻ ከኣ ክሳብ 6000 ሽሕ ናቕፋ ይኽፈሉ ምህላዎም’ዩ ዝገልጽ።
እዞም ብዕድመ ቆንስል መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ስዊዘርላንድ ናብ ኤርትራ ምብጻሕ ዝፈጸሙ ኣርባዕተ ፖለቲከኛታት ስዊዘርላንድ፣ ዕላማ ዑደቶም ኣብ ኤርትራ ዝኾነ ፖለቲካዊ ይኩን ቁጠባዊ ጸገም ከምዘየለ ብምርግጋጽ ኤርትራውውያን ስደተኛታት ናብ ዓዶም ዝምለስሉ መንገዲ ንምንዳይ’ዩ።
ንሳቶም፣ ኣብቲ ናይ ኤርትራ ዑደቶም ምስ ኣማኻሪ ፕረዚደንት ኣቶ የማን ገብርኣብ፣ ሚኒስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ፣ ሚኒስተር ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል፣ ሚኒስተር ጥዕና ወይዘሮ ኣሚና ንርሑሰን፣ ኣምባሳደራት ናይ ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ፣ ሓለፍቲ ኣህጉራውያን ውድባትን ትካላትን ከምዝተዘራረቡ ኣብ ጸብጻባቶም ይጠቕሱ።
እዚ በብውልቆም ዝወሰድዎ ተበግሶ ከኣ ንብዙሕ ጉዳያት ዝጎሰየን ናይ መንግስቲ ኤርትራ ወገን ጥራይ ዝሸፈነን ብዝብል ክፍሊ ኢምግሬሽ ስዊዘርላንድ፣ ሚኒስትሪ ፍትሒን ካልኦት ካብ ጸጋማውያን ሰልፍታት ዝኾኑ ፖለቲከኛታትን ተሪር ነቐፌታ ይገጥሞ ኣሎ።
ኣብ መንጎ ክልል ትግራይን ፌደራል መንግስትን ዝተፈጥረ ወጥሪ ምፍታሕ ሓላፍነት ንኮሚሽን ዕርቀሰላም ኣይኮነን ክብሉ ሓለፍቲ ናይቲ ኮሚሽን ኣፍሊጦም።እቲ ኮምሽን ብኣዋጅ ካብ ዝምስረት ዝበዝሓ እዋን ዝወሰደሉ ንባዕሉ ናይ ምውዳብን ንስርሑ ምቸእ ኩነታት ኣብ ምፍጣርን ከምዝነበረ ገሊፆም ኣለው።
ኮሚሽን ዕርቀ ሰላም ሎሚ ሓሙስ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መግለፂ ኣብ መንጎ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ፌደራል መንግስትን ዝተፈጥረ ወጥሪ ንምቅርራብን ንምዕራቕን ብዛዕባ ዝሰርሖ ስርሓት ካብ ጋዜጠኛታት ሕቶ ቀሪቦም።
ምኽትል ኣደመንበር እቲ ኮሚሽን ሎሬት የትነበርሽ ንጉሴ ‘’ኣብ መንጎ ክልል ትግራይን ፌደራል መንግስትን ዘሎ ወጥሪ ንዓና ክልቲኦም መንግስታት ቅቡልነት ዘለዎም መንግስታት እዮም።ኣብ መንጎ ፌደራልን ክልል መንግስታትን ፀግም ክፍጥር ከሎ ነቲ ፀገም ናይ ምፍታሕ ሓላፍነት ናይ ዕርቀሰላም ኮሚሽን ሓላፍነት ኣይኮነን።ብግልፂ ብሕጊ ንቤት ምኽሪ ፌደረሽን ዝተውሃበ እዩ’’ ኢለን።
ንሰን ከም ዜጋን ከም ገለልተኛ ኮሚሽንን ስኽን ኢሎም ክዘራረቡ ናይ ምሕታትን ንምዝርራብ ገለልተኛ ኣካላት እንተድኣ ኣድልዩዎም ድልውነትና ንዝምልከቶም ኣካላት ብዕሊ ኣፍሊጥና ኢና ኢለን።
ሊቀ ጳጳስ ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ኢትዮጵያን ኣቦ መንበር ናይቲ ኮሚሽንን ካርዲናል ኣባ ብርሃነየሱስ ሱራፍኤል እውን ስራሕ ዕርቀሰላም ኮሚሽን ዕርቀሰላም ኣብ መንጎ ህዝብታት እዩ ምስ በሉ "ኣብ መንጎ ህዝብታት ዘይምርድዳእ ክህልው ከሎ፣ቅርሕንቲ ክህልው ከሎ፣ግጭታት ክህልው ከለው ነቲ ህዝቢ ብኽልቲኡ ወገን ብምዝርራብ ሰሚዕኻ ሰላምን ምርድዳእን ንምምፃእ እዩ እቲ ፃዕሪ።መንግስቲ ምስ መንግስቲ ክኸውን ከሎ ድማ መንግስታዊ መንገድታት ኣለው’’ኢሎም።
ዋላኳ ንኮምሽን ዕርቀ ሰላም ዘይምልከቶ እንተኾነ እውን እቲ ኮሚሽን በብክልሉ ብምኻድ ምስ መራሕቲ ክልላት፣ከምኡ እውን ናብቲ ህዝቢ ብምውራድ ናይ ክልላት መራሕቲ ሃይማኖት ዓበይቲ ዓድን ኣዘራሪቡ እዩ መፂኡ፤ኣብ ትግራይ እውን ከምኡ እዩ ተገይሩ ኢሎም።
እቲ ኮምሽን ክንድ'ቲ ዝድለ ኣይሰርሕን ንዝብል ሕቶ መልሲ ዝሃባ ሎሬት የትነበርሽ ኣብ ካልኦት ሃገራት ከምዝግበር እቲ ኮሚሽን ብሕጊ መዳይ ይኹን ካልኦት ኣገባባት ዝተመቻቸወ ኩነታት ከምዘይተዳለወሉ ሓቢረን።
ኣብ ናይ ብሄራዊ ምርድዳእን ሓድነትን ከምዝስራሕን ምርድዳእ ክፍጠረሎም ኣብ ዝብሃሉ ቁልፊ ጉዳያት ተወዳዲና ንምስራሕ ቅድመ ምድላዋትና ዛዚምና ኣለና ኢለን ኣለዋ።
ሁለት ወር ተጾመለት:: እነ መንፌው እና እነ ውቅሽ እሙሙን ሲያሳድዱ (ውቅሽ የእሙሙ ነገር በቅቶኛል ቢልም እስኪጣራ ደረስ ተዐማኒነቱ አልተረጋገጠም :lol: ) እኛ ዓለም በቃን ብለን ፊታችንን እርሱ ከደረሰበት አርቀን ሰነበትን:: ሁለት ወር እንደዚህ ረጅጅጅም ነው እንዴ ጃል? ቢሆንም ዎርዝ ያደርገዋል:: አንዳንዴም ከፈጣሪ ጋር መቀራረብ ሙድ አለው:: ያስፈልጋል::
አይ ፋሲካ....ድሮ ቀረ!! ይሄ ድሮ ቀረ የሚል አባባል በቃ ለመደብን አይደል? ምኑ ይሆን ድሮ የቀረው? ምን ያልቀረ አለና?.....ፈላ እያለን ያው እኛ ሰፈር ያደገ ሰው ያውቀዋል:: ልጅነት በጭቁን መንደር ሙድ አለው:: አንዴ ትዝ ይለኛል ለእኔና ለፈላው ብራዘር (ያው ታናሽ ነው) ፋዘር ኮምፕለተ ነው የገዛልን-የካሽሚር:: የኔ አረንጌአዴ ነበር (መስከረም 2 ነው ያስመሰልኩት) ለብራዘር ደሞ ኔቪ ብሉ (ደማቅ ሰማያዊ? ).....በጣም የሚያምረው ኮምፕሊቱ (2 ፒስ) የሚሰፋው ሸራ ተራ ነው:: ገበሩ የሻማ ነው (እዚህ ጋር "ያሻማ ቡሬ ቲያን" ያስታውሷል) እና የኔ ገበሩ ወይን ጠጅ ነበር:: ያው ሸሚዝ ተሸመተለት ከ ተክልዬ (ትሪፍት ስቶር ዘኢቲዮ):: ሾዳው አይነሳ:: :lol: አንድ ሰሞን መጥቶ የነበረ ጫማ ትዝ ካላቹ...ለነገሩ አሁንም ከማርኬት አልጠፋም መሰለኝ:: የፕላስቲክ ሾዳ ነው በቆዳ ጫማ ሙድ የተሰራ ማሰሪያ ሁሉ አለው:: ያው ማች አይደል የኔ አረንጓዴ የታናሽ ደሞ ቢጫ ነበር: እናማ በቃ ያው the night before አልነጋ ሁሉ ብሎን ለብሰነው ነው ያደርነው:: :lol: አይ እሱ ጫማ:: ከወራት በኋላ መርገጫው አላልቆ Moon Walk ነበር የምንሄደው:: መጨረሻ ላይ በጠዋት ጤዛ በረጠበ ድንጋይ ታግዞ አፍርጦ ሰበረን እንጂ:: true story! true story).
አቦ ፋሲካ በና ልጅነት ዘመን ቀረ:: ምሳ ከተበላለት በኋላ ትልቁ ብራዘር እኔን: ታናሼን እና የመጨረቻውን ብራዘር ይዞን ያዝናናን ነበር:: ብሔርው ጽጌ...ሐምሌ 19.....ምን ያልሄድንበት መናፈሻ :: ታላቅ ብራዘርም ድሮ ቀርቷል በቃ!!!
ይድረስ ከልጅነቴ እና በ ዕድገቴ ወራት እጅጉን ትናፍቀኝ ለነበርከው የቅርብ ሩቅ ሆነህ ለሰነበትከው ስጋ:: ለጤናህ እንደምን አለህ? አንተማ የናን ጤንነት ትነሳለህ እንኢ ጤናህ ምን ይሆናልና ነው? ቅላትህ ከስባትህ ጋር ተቀላልቅሎ በልጅነት ዓይነ ሕሊናዬ ከነ ሳምሪ ቤት የሳምሪ አባት ግራ እጅ ጣቶች መካከል በቀኝ እጃቸው በተጨበጠ ቢላዋ ስትመተር እና በአዋዜ ተጠቅሰህ ከአፋቸው ስትገባ በጉጉት ካየሁህ ያች የፋሲካ ዕለት ጀምሮ በልቡናዬ ስዬህ ሰንብቼ ነበር:: አንድ ቀን አገኝህ ይሆናል....እንዲህማ እንዳየሁህ አትቀርም ብዬ ዝቼም እንደነበር የምታስታውሰው ክስተት ነው:: ታዲያ ስጋ ሆይ....እንዲሁ አንተም በሳምሪ አባት በየፋሲካው ስትመተር...እኔም ለብዙ ፋሲካዎች ቆሜ ስጓጓ እና ስመለከትህ ብዬም ስዝትብህ ዓመታት ነጎዱ..ነጓጎዱ እንጂ:: የሳምሪ እና የአንተ ከአንድ ቤት ሆኖ ስጋዬን እና መንፈሴን ማጓጓቱ ቀጠለ:: አይ ስጋ:: ስጋት ሆንክብኝ እንጂ::
አሁን ታዲያ ከግዛትህ ገብቻለሁ:: ይኸው ከፊት ለፊቴ አጋድሜህ በቁርጥ በጥብስ በክትፎ በወጥ ደርድሬህ እንደዛትክብኝ እየዛትኩብህ ነው:: ምን ትሆን? አሁን ሀገርህ ገብቼ መጥፎነትህ እየተነገረኝ ነው:: ኮሌስትሮል, ሊቨር ዳሜጅ ቅብርጥሶ ታመጣለህ እያሉኝ ነው:: እንደዛትኩብህ እንዳልበላህ ስጋቱ እንዳልተውህ ዛቻው መንታ መንገድ ላይ ጥለውናል:: ምን ይሻላል ትላለህ ታዲያ ጋሽ ስጋ??
አባትሽ ኮሎኔል XX ከራሺያ ባመጡልሽ የእንጨት ዔሊ እንጫወት ብልሽ እምቢ ብለሽ ከከለከልሽኝ ዕለት አንስቶ ምንም ነገር ለእኔ ለመስጠት ፍቃደኛ አልነበርሽም:: ሌላው ነገር ቢቀር እንኳ ያኔ ትዝ ካለሽ በትምህርት ቤት በተዘጋጀው የ እንጦጦ ሙዚየም ጉብኝት የጋራ ጉዞ ላይ "ሽንቴ መጥቶብኛል እባክህን በሹራብ ከልለህ አሸናኝ" ብለሽኝ ተስማምቼ ነበር:: እኔም ሚጢጢሽን ከሌሎቹ ተማሪዎች አምቺም ሚጣሽን ከእኔ ለመሸፈን በተቻለን መጠን ስንጥር ህግ አፍርሼ በጨረፍታ አይቼ ቆንጥረሽ እንድጸጪኝ ብለምንሽ ብለምንሽ እምቢየው አለሽኝ:: ከጉዞው ከተመለስንም በኋላ በአካልም በደብዳቤን ብጠይቅሽ ከለከልሽኝ:: መጨረሻ ላይ ግን እሱ አያውቅም ብለሽ ለቦቸራ አሻርሽው:: እኔ ከቦቸራ በምን አንሳለሁ??
ባለፈው ደሞ ከዚህ ካለሁበት ከአሜርካ (ያው ያለሁበትን ካላወቅሽ ላቅራራብሽ ብዬ ነው :lol:) ለእረፍት የመጣሁ ጊዜ ሰፈር ውስጥ በእጅች: በጀርባሽ እና በሆድሽ ልጅ በጉንጭሽ ደሞ ዳማከሴ ይዘሽ (ለጥርሴ ነው ያልሽኝ ጊዜ) አይቼሽ አዘንኩ:: ድሮ በውስጠ ከሳልኳት ሳምሪ ጋር ፍጹም አልጣጣም አልችኝ:: እነኛ የብር ኳስ የመሳሰሉት ዓይኖችሽ ደም ለብሰው እና ከጉድጓዳቸው ላለመውጣት እንደሚሳሱ እባቦች ተደብቀው: ያ ሀጫ በረዶ የመሰለው ጥርስሽ ይስነ እማማ በሻዱን አጥር መስሎ እና ዛዝጎ: እነኛ ለመሳም ያጓጉ የነበሩ ከናፍሮችሽ እንደ ኩበት ደርቀው በመካከላቸው ያለው ስንጥቅ ስምጥ ሸለቆን መስሎ: ቅ ደሞ ስል ደረትሽ ላይ በኩራት ቀጥ ብለው አርፈው የነበሩ መንታ ጦቶችኝ ከዉበትነው ወደ ምግብነት ተቀይረው: ወደ ዳውን ታውን ሙቭ አድርገው ከእምብርትሽ በታች ካበጠው ሆድሽ ጋር ግብ ግብ ይዘው አይቼ አዘንኩ:: አየሽ የዛኔ ያንን ለቦቸራ የሰጠሽውን ለእኔ ሰጥተሽኝ ቢሆን ኖሮ ዛሬ አሜሪካን ሀገር ጎዳና ላይ ልጆችሽን በሚገፋ ጋሪ እየገፋሽ ትሄጂ ነበር:: ለማንኛውም ያው ሳምሪ እያልኩ አንዳንድ ቀን ቅዳሜ ማታ ማታ ብቻዬን ስሆን ከራሴ ጋር እጫወትበት የነበረው ውበትሽ በአዲሱ አቋምሽ ስለተበላሸብኝ ለመጫወቻ የሚሆን መጽሀፍ በየወሩ ሰብስችራይብ አስደርጌያለሁ::
አንቺ ሰውዬ ግን እንደ አሜሪካን ኢምባሲ ሰፈር ሰዎች እሁድን( ለዛውም ባመትባሉ? ) ተጠግርረሽ ሰኞን ብቻሽን ያለከልካይ አራኪሎን ታምሽዋለሽ....ስድስት ሚሪንዳ ባንዴ አዘሽለት ምናምን....
ጀለሴ በሰንበቱ መስራት አላቆምኩም ይኸውልሽ....የቢደና ነገር ግድ ይላል ባክሽ::....አንቺማ በቃ ዕሁድ ስራ ያቆምሽው ቸርች ለመሄድ ነው አይደል?? ..ያንቺን መላ መች አጣሁት አባ.....አሁን ቺኮቹ ቢጸድቁበት ምን አለ ብለሽ ነው? :D
የሳሙናው ያምራል......የጃንሆይን አልሰማሽም?.....የጉለሌ 555 ሳሙና ፋብሪካ ሲቋቋም (ሲበረገድ) እንዲመርቁ ተጠርተው ንግግር ምናምን ሲያደርጉ "የሳሙናን ጥቅም በወጉ ያየነው እቴጌ ከሞቱ በሗላ ነው" ያሉትን? :D
ስማ መንፌው ግን ከምር....በልጅነትሽ የመጨረሻ ነብስ ያላቸው ችኮች የነበሩ አሁን የደካከሙ የሉም እናንተ ሰፈር?? እኛ ሰፈር እንደ አፈር ናቸው...በተለይ የወላለዱት......
ዕድሜያቸው የገፋ አዛውንቶች ICU ውስጥ Life Support እየተሰጣቸው "እየኖሩ" ነው:: ግራ ያጋባኝ ነገር የታመመቱ ሰዎች እየኖሩ ነው ማለት በጣም ይከብዳል:: የሚተነፍሱት ሜካኒካሊ ነው.....የሚመገቡት TPN (በቱቦ)....ፈሳሽ ያው IV ነው:: ሸኖ በ ድሬኔጅ ሲተም ነው (ካተተር).....ካካም ያው ነው:: አንዱ በሽተኛማ ያው ኩላሊቱ ስራ አቁሞ ዳያለሲስ ሁሉ አለው በሳምንት ሶስት ቀን:: ...ታዲያ እንዲህ ሆነው ከአንድ ወር በላይ የቆዩ በሽተኞች አሉ:: ብቸኛው ምክንያት ሆስፒታሉ እዚያ የሚያቆያቸው ቤተሰቦቻቸው እንዲያ ሆነው እንዲቆዩ በመፈለጋቸው ነው::
ቤተሰብ እስከመቼ ነው አንድን የቤተሰብ አባል በዚህ ሁኔታ "በሕይወት" ማቆየት ያለበት? የቱ ጋር ነው "በቃ" የሚለው? ወይንስ "በቃ "ማለቱ ጭካኔ ነው? እውነት እነኚህ ልሳን የሌላቸው በሽተኞች በዚህ ሁኔታ መኖር ይፈልጉ ይሆን?? ስቃይ ላይ ናቸው ወይንስ የመዳን ፍላጎቱ እና ተስፋው አላቸው?
አንድ ሀበሻ በሽተኛ የማየቱ አጋጣሚ አጋጥሞኝ ነበር በዚሁ ሁኔታ ላይ ያሉ:: ወደ 17 ቀናቸው ነው እንግዲህ ሆስፒታል ከገቡ:: ባለቤታቸው እና ሁለቱ ልጆቻቸው እያስታመምOአቸው ነው:: ከአነጋገራቸው ግን ባለቤትየውም ሆኑ ልጆቹ "ተስፋ እንደቆረጡ" ይነበባል:: ነገር ግን አፍ አውጥተው የሚሉት "የመጨረሹ እስትንፋሹ እስካለች ድረስ የተቻለንን ሁሉ እንጥራለን" ነው::
እኔ የራሴን አባት በቦታው አስቀምጬ ለማየት ሞከርኩ:: እጅጉን የሚዘገንን ሀሳብ ነው ነገር ግን ምንድነው ማድረግ ያለብኝ? አልኩና የልጆቹን ሀሳብ ደገፍኩ:: እስከመጨረሻው እስትንፋስ ድረስ መታገል እና ከጸጸት መዳን:: መልሼ ደጎ የዚህን የአሜሪካን ሀገርን የጤና ጥበቃ አሰራር (Health Care System) ሳስበው እኝህ አባት ሕይወታቸው ካለፈ በሗላ ለቀሪው ቤተሰብ የሚቀረውን "ቢል" አሰብኩት እና ደግሞ ሀበሻው ጎኔ "ራሴን ተሰበው":: እንዴት ስለገንዘብ አስባለሁ አንድ የታመመ አባቴ ሆስፒታል ተኝቶ እያለ::
ሰሞኑን ወጣ ወጣ ማለቱን አብዝቻለሁ:: ያው ነው ወጣ ወጣ ቢሉም ባይሉም ያው ኮይኑ እንደሆነ ይከሳል:: እዚህ ሀገር የመታሁ ሰሞን ሳቢ አጠራቅማለሁ ብዬ ሞክሬ ሞክሬ ምንም ሊሳካ አልቻለም:: ያው ነው.....የወሩ ስቴትመት ከች ሲል ዜሮውቹ የሚበዙት ከነጥብ በሗላ ሲሆንብኝ ያው በቃ ተስፋ ቆርጬ ማጠራቀሙን ትቼ ማባከኑን ተያያዝኩት:: በጣም የገረመኝ ነገር የኔ ሳቢ አያያዝ ይሁን የሳቢው እኔን አያያዝ በፍጹም ልንግባባ አልቻልንም:: ልክ እንደመጀመሪያዋ ቺኬ:: እኔ ከላይ (ከሰው በላይ) ላርግሽ ስላት እሷ መሬት ላይ እየሆነች ስታሽቸግረኝ እንደፈታሗት ቺኬ::
ይሄንን ከቤንጃሚን ጋር ያለኝን ግንኙነት ማስተካከል ይኖርብኛል:: እስከመቼ የባንክ ስቴትመኔ በመጣ ቁጥር ስቅቅ ብዬ እችለዋለሁ? ያው ጥግረራው እንደጉድ አለ ሲያጉላላን:: ይከፍሉናል (ያው በ 17 እያባዛን ነው እንጂ የምንጽናናው):: እንደዚህ ብዬ በጣም አሰብኩና ከዶላር ስቶር የአሳማ ባንክ ገዛሁ:: እና እዚያ ባንክ ውስጥ ማታ ማታ ወደ ቤት ስገባ ኪሴ ውስጥ የቀረውን ካሽ (ሳንቲምም ሆነ ብር) እዚያ ውስጥ ለማጠራቀም ወሰንኩ:: መቼም በቀን 3 ብር ባስቀምጥ ወይም 4 ብር ያው በ ሳምንት 21-28 ብር ይሆናል:: በወር ደሞ እስከ 100 ዶላር ይደርሳል አልኩና በዓመት ያው ካልኩሌት ሳላደርገው የትዬለሌ (ነፍ) እንደሚሆን ገምቼ ተስፋ ታየኝ:: ያቺን ያጠራቀምኳትን ሳቢ ያው ቫኬሽን እወጣበታለሁ አልኩና ሆዋይ ወይም ደሞ ሆኖሉሉ ለመሄድ ወስኜ የትኛውን ቺክ ይዤ እንደምሄድ ቅየሳ ጀመርኩ:: ቺኮቹን ሁሉ በቁመት: በዕድሜ: በመልክ: በቁመና: ካሰልፍኳቸው በኋላ ግምገማዬን ጀመርኩለት:: የትኛዋ ቺክ ነች ቢች ዳርቻ በዋና ልብስ ስትታይ የምታኮራው አልኩኝ:: እነ ፐርሰናሊቲ: ቪዥን: ማንነት: ማንምን የሚባሉትን ዕንቅፋቶች ከመስፈርቱ ውስጥ አስወገድኩና ምርጫዬን ተያያዝኩት:: ለተወዳዳሪዎቹ ልዩ ምልክት ሁሉ ሰጠሗቸው ስልህ:: እና የምርጫው ሂደት በጣም ዴሞክራሲያዊ ነበር:: ያሸነፈችው ችክ ራሷ ለዚህ ምስክር ትሆናለች:: ቺኳ ግድንግድ ዲጌ ሉጌ አላት:: ጋቢናዋ የሰጠ ነው:: ጥያቄ አታበዛም በቃ ዝም ብላ ማዳመጥ እና መስማማት ነው:: ታዲያ ከዚህ በላይ ዴሚክራሲ አለ?? አሁን አንድ 4 ቀን ሆኖኛል ማጠራቀሙን ከጀመርኩ:: ያው የዛሬ ዐመት ውጤቱን አሳውቃለሁ::
እናልህ ትላንትና ማታ ከጀለሶች ጋር ወጣ ተባለለት እና አንድ የዐረቦች እና የ ሀበሾች መሰብሰቢያ ቤት ተኬደለት:: አንዷ ሀበሻ ቺክ ይህንን ሺሻ ትምገዋለች እንደጉድ:: ጀለሴ አያትና "ይሄ ሀገር ቤት በቢልቦርድ ተደርጎ ለ እናት ጡት ማስታወቂያ ቢሰራበት ውጤት ተኮር ይሆናል" አላለም :D
ምን የሰፈራችን ችኮች ነገርማ ተይኝ.... ጥንት እሷን ኢምፕረስ ለማረግ ብዬ እጄ ላይ የራምቦን ባለክርክሩን ሲኪኒ የተነቀስኩላት ልጅ.... ላስት ታይም ሄጄ ሳያት... ነፍ ልጆች ወላልዳ ምናምን ደሞ በዛ ላይ በየ 6 ወሩ ነው ጡብ ጡብ የምታደርገው መሰለኝ እኩያ ነገር ናቸው....ባንዴ አምስቱንም ነው እንደውሻ ጥላ ስር ምናምን ጋደም ብላ የምታጠባቸው ስልክ... :lol:
ስለ ንቅሳቱ ነገር ካልነሳሁልኝ አይቀር..... ይገርምሻል እንደምታቂው አሙካ ተገብቶለት ፒዛ ይገመጥለታል:: ፒዛ ከገመጥክ ደሞ ያው ትከሻዎች መሰፋፋት ይጀምራሉ:: እናልሽ ድሮ የራምቦ ጩቤ ብዬ ያካበድኩባት አሁን ብታያት እጄ ላይ ጭረቷ አልማዝ ባለ ጭራ መስላልካለች....
የውሀ ዳር ሽርሽሩን ጥሩ አይዲያ ነው...ግን ምነው ያበትሻት ችክ ዱዳ ናት እንዴ? ዝም ዝም ብቻ? ቅቅቅቅ.... ለነገሩ ዱዳ ችክ ቀምጭያለው ከዚ በፊት በጣም ሀት ናቸው በተለይ ሞን ሲያረጉ ቅቅቅቅ...ግን ተተንቀቅ መዳፋቸው ጠንካራ ስለሆነ ከያዘችክ ማምለጫ የለክም ...አንተ አልመጣ ቢልክ እንኳን ጨምድዳ ፊው ፊው ታስደርግካለች....
ማነው ደሞ አላዲን ነው ቢንላዲን የሚሉት ሺሻ መንፊያ ቤት ክስቶ ማረግ ጀመረሽ ? ይገርምካል... የአበሻ ችኮች ሺሻ አጫጫስማ ... አይናቸው ፈጤ ብሎ አንገታቸው ደምስር ግትርትር ሲል... በዛ ላይ ተርዚናውን ወጥረውት ምናምን... ዴይ ኦፍ ዘ ዴድ ሙቪን ነው የሚያስታውስክ....
የቡድን ውይይት በሚገባ ከሚጫወቱት ማራኪ የእጅ ኳስ ጨዋታ ጋር ሊመሳሰል ይችላል። እንደ መሪ፣ ጥሩ ጥያቄ በመጠየቅ ኳሱን ትጀምራለህ። ቀጣዩም ሰው በቡድኑ ውስጥ ለሚገኝ ሌላ ተጫዋች ኳሱን አስተካክሎ በማቀበል መልስ ይሰጣል።
ለጥናትህ ወይም ለውይይቱ መነሻ መሆን ከሚችሉ ጥሩ መንገዶች ውስጥ አንዱ ልታነበው ወዳለኸው የመፅሐፍ ቅዱስ ክፍል ሃሳብ ሊመራ የሚችል ሰፋ ያለ ጥያቄን ማንሳት ነው።
እነዚህ ጥያቄዎች የማፍታቻ ሃሳቦች ከተሰነዘሩ በኋላና ወደ ዋናው የመፅሐፍ ቅዱስ ጥናት ከመግባትህ በፊት የሚመጡ ናቸው። እግዚአብሔር ለህይወታችን ያለውን አስፈላጊነት በምታነበው ክፍል ውስጥ በጉልህ ከተጠቀሰው ሃሳብ ጋር ለማዛመድ ይረዳሉ፡፡
ጥያቄ፡ በልጅነት እድገትህ ጀግናዬ ትለው የነበረውን ሰው ስም ተናገር፡፡ እንደ እርሱ/እርሷ መሆን እንድትፈልግ ያደረገህ ምንድነው? (በዚህ ጥያቄ ላይ በመመስረት ጳውሎስ አንባቢዎቹ "እግዚአብሔርን እንዲመስሉ" ያበረታታበትን ኤፌሶን ምዕራፍ 5ን ወይም በ1ኛ ጤሞቶዎስ ምዕራፍ 4 መሠረት "አርኣያ ስለመሆን" ማጥናት ይቻላል።)
የመግቢያውን ጥያቄ ከጠየቅክና ክፍሉን ከከለስህ በኋላ የቡድንህ አባላት እግዚአብሔር በቃሉ ውስጥ ምን እየተናገረ እንደሆነ እንዲረዱ ጥያቄዎችን ትጠይቃለህ። የክፍሉ ዋና ሃሳብ ላይ ለመድረስ እንዲቻል እነዚህ ጥያቄዎች በክፍሉ ላይ ያተኮሩና ለተጨማሪ ጥያቄ በር የሚከፍቱ እንዲሆኑ በማድረግ በሚከተሉት ላይ የሚያተኩሩ መሆን አለባቸው፡
ወደፊት ከመሄድህ በፊት የቡድንህ አባላት የክፍሉን ዋና ሃሳብ መጨበጥ እንዲችሉ እርዳቸው። የክፍሉን ዋና ጭብጥ ወይም ዋና ነጥብ ማየት እንዲችሉ ተያያዥ ጥያቄን ጠይቅ።
የቡድን መፅሐፍ ቅዱስ ጥናትህ መንፈሳዊ ስብራትን (ከኢየሱስ ጋር ካለ ህብረት ውጪ ለመሆን የሚፈልግን ልብ) የሚያጋልጥ ከሆነና ኢየሱስ የዚህ ስብራት ብቸኛ መፍትሄ እንደሆነ ማሳየት የሚችል ከሆነ እጅግ ውጤታማ የቡድን ጥናት ነው ማለት ነው፡፡
ቀጥሎም ለህይወታችን አዳኝ እንደሚያስፈልገን የሚያሳዩና ልብ ምን ያህል ከክርስቶስ የተነጠለ ህይወትን ለመኖር እንደሚፈልግ የሚያገልጡ የተወሰኑ ጥያቄዎችን ጠይቅ።
ጥያቄ፡ የምንኖርበት ባህል መሆን የምንፈልገውን የትኛውንም ነገር መሆን እንደምንችል ይነግረናል። ይህ ዓይነት አስተሳሰብ ከእግዚአብሔር ጋር በምታደርገው የህይወት ጉዞ ውስጥ እንዴት ቀስ በቀስ ሊገባ ይችላል?
የእነዚህ ጥያቄዎች ግብ የቡድንህ አባላት ባህሪያቸውን በግል ጥረታቸው ለመቀየር ካላቸው ተፈጥሮአዊ ፍላጎት በማውጣት የህይወትና የዕድገት ምንጭ ወደ ሆነው ወደ ክርስቶስ መምራት ነው፡፡
የመግቢያ ጥያቄዎች፣ የአሰሳ ጥያቄዎች እና የልብ ምላሽ የሚሹ ጥያቄዎች የክፍሉን ሃሳብ የሚገልጡ፣ የሃጢአታችንን ስር መሠረት የሚያሳዩ እና ለኢየሱስ መስጠት የሚገባንን ምላሽ የሚጠቁሙ ሲሆኑ እጅግ አንገብጋቢ ጥያቄዎችም ናቸው፡፡
ልብ ላይ የተመረኮዙ ጥያቄዎች ላይ የሚያተኩረው የመፅሐፍ ቅዱስ ጥናትህ በእውነተኝነት፣ በታማኝነትና በህብረት ማድግ አለበት። ነገር ግን ቡድኑን ለውይይት የሚያነሳሱና ማህበራዊ መስተጋብሩን የሚያጎለብቱ ጥያቄዎችንም ማሰብ ጠቃሚ ነገር ነው።
እንደዚህ ዓይነት ጥያቄዎች ጥቅም አልባ አይደሉም። የመጀመሪያው ግብህ ሰዎች ከክርስቶስ ጋር እንዲገናኙ ማድረግ ቢሆንም፣ እርስ በርሳቸውም እንዲገናኙ ማድረግም ይኖርብሃል፡፡ አንዱ ከሌላው ጋር ያለው ህብረትም ከክርስቶስ ጋር ወደ መገናኘት የሚያመራ ነው፡፡
በሚገባ ስታዳምጥ በቡድንህ ለሚገኙ ሌሎች አባላት ሃሳብ ቦታ እንደምትሰጥ እያሳየህ ነው። ይህ ደግሞ አግባብነት ያላቸውን ጥያቄዎች እንድትጠይቅና ቡድንህም በውይይቱ ላይ በንቃት እንዲሳተፍ ያደርጋል።
በመላ "ተክለ ሰውነትህ" አዳምጥ። ከሚናገረው ሰው ጋር የዓይን ለዓይን ግንኙነት አድርግ፤ የአቀማመጥ ሁኔታህም ላይ ትኩረት አድርግ። አቀማመጥህ (ለምሳሌ እጅህን ደረትህ ላይ ማጣመርና በጀርባህ ወንበርህ ላይ መተኛት) ወይም ለቀረበው ሃሳብ ምላሽ የምትሰጥበት መንገድ ለሌሎች አባላት ሃሳብ ቦታ እንደሌለህ ሊያመለክት ይችላል።
ኣብ ኣስመራ ዝርከብ ኢምባሲ ኣመሪካ ምስ ኮምሽን ባህልን ስፖርትን ኤርትራ ብምትሕብባር ዘዳለዎ ናይ ጃዝ ምርኢት ክሳብ ቀዳም 23 ታሕሳስ 2017 ይቕጽል ኣሎ። ፈጻሚት ጉዳይ ኢምባሲ ኣመሪካ ናታለ ብራውን፡ ኣብ ምኽፋት`ቲ ምርኢት ተረኺባ፡ ዕላማ`ቲ ምርኢት ዛሕቲሉ ንዝነበረ ምልውዋጥ ባህሊ ህዝብታት ኤርትራን ኣመሪካን ብሓዲሽ ንምብርባር ምዃኑ ሓቢራ። እቶም ኣመሪካውያን ክኢላታት ሙዚቃ ጃዝ፡ ንዕኡ ተባሂሉ ካብ ኣመሪካ ከምዝመጹን፡ ንኤርትራውያን ግዱሳት ጃዝ ስልጠናታት ክህቡ ምዃኖምን`ውን ብሓላፊት ህዝባዊ ጉዳያት ኢምባሲ ኣመሪካ ተገሊጹ`ሎ።
ንህጻናትን ወለድን ንኽልቲኦም ዝዓለመ ሓበሬታን መላግቦታትን’ውን ኣብዚ ኣኪብና ኣለና። ኣብ እትሻቐሉሉ እዋን ናበይ ክትከዱ ከም እትኽእሉ፡ መዓልታዊ ህይወት ከመይ ከተሕልፍዎ ከም እትኽእሉን፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ ኮሮና ቫይረስ ምስ ደቅኹም ከመይ ከም እትዛረቡን ብዝምልከት ሓሳብ ዝህብን ዝመክርን ድማ እዩ።
ብዛዕባ ኮሮናቫይረስ ዚምልከት ስግኣት እንተ ደኣ ኣሎካ፡ ወይ ድማ ሕቶ እንተ ደኣ ኣሎካ፡ ነቲ BRIS ንህጻናት ዚምልከት ናይ ደገፍ መስመር ተለፎን ክትድውለሉን ከተዋግዕን ትኽእል ኢኻ። እቲ ቁጽሪ ተለፎኖም 116 111 እዩ። ኣብኡ፡ ምስቲ ኣማኻሪ ኢኻ እትዛረብ። እቲ ናይ ተለፎንን ናይ መዋግዕን መስመራት ኩሉ መዓልቲ ካብ ሰዓት 9-12 ከምኡውን ካብ ሰዓት 14-21 ክፉት እዩ። ናብ BRIS ኢመይል ምግባር እውን ይከኣል እዩ።
ንሕቶታት ኣተባብዕ። ነቶም ቈልዑ ዘተሓሳስቦም ነገራት ከም ዘሎ ምስ ትርዳእ መልሰሎም። ነቶም ቈልዑ ኣተስፍዎም።ኣብ’ዚ እዋን ብዙሓት ሰባት ኣሸገርቲ ዂነታት ኣብ ምፍታሕ ይርከቡ ኣለዉ።
ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝጸንሓ ኹናት ብምዝዛም ሓባራዊ አዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን አጽዲቀን። ኣሜሪካ ኣብ መንጎ ሃገረ ኤርትራን ፈደራል ዲሞክራቲክ ሪፖብሊክ ኢትዮጵያን ን20 ዓመታት ዝጸንሓ ግጭት ብምዝዛም ሓምለ 9 ዝተፈረመ ስምምዕ ሰላምን ጸጥታንን ብሓጎስ ተቐቢላቶ’ላ።
ቀዳማይ ሚንስትር ኢትዮጵያ ዶ/ር አብይ አሕመድን ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂን ብትብዓት ንህዝብታት ክልቲኦም ሃገራት ናብ ሰላም፡ብልጽግናን ፖለቲካዊ ለውጢ ብምምርሖም ንንእድ።
ዝምድና ክልቲኣን ሃገራት ናብ ንቡር ንምምላስን ንምትግባር እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተፈረመ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ህዝብታት ክልቲኣን ሃገራት ኣብ ሓባራዊ ፖለቲካዊ፡ቁጠባዊን ማሕበራዊ ዝምድንኦምን ባህጎምን ከተኹሩ ዕድል ዝህብ’ዩ።
ኣሜሪካ ድማ ነዚ መስርሕ ሰላም ኣብ ምትግባሩ ነዚ ኸይዲ ዘድልይ ሓገዝ ንምብርካት ድልውነታ ትገልጽ ዝበለ መግለጺ ሚንስትር ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ብተወሳኺ ኩሎም ወገናት ብርእሰ ተአማንነትን ግሉጽነትን ክሰርሑ ነተባብዕ ኢሉ’ሎ።
እየተሰናበትነው ያለነው የፈረንጆቹ 2020 ዓ.ም. በዓለም ዙሪያ በብዙ ፈታኝ ሁነቶች የተሞላ ነበር። ሚሊዮኖችን ለሞት ከዳረገው ኮቪድ 19 ወረርሽኝ አንቶ፣ የዓለም ኢኮኖሚ ማሽቆልቆል፣ የማህበራዊ ግንኙነቶች መቋረጥና ኢትዮጵያን ጨምሮ በተለያዩ ሀገራት የተከሰቱ ተፈጥሮአዊና ሰው ሰራሽ አደጋዎች እንዲሁም ግጭቶች ብዙዎችን የፈተኑ ነበሩ። ለመሆኑ የፈረንጆቹ 2020 ለኢትዮጵያኖች እንዴት አለፈ? በመጪው 2021 ምን ይጠበቃል?
ተሰናባቹን 2020 ዓ.ም. ያክል የሰው ልጆችን የፈተነ አመት ኖሮ የሚያውቅ አይመስልም። በአውስትራሊያ ደኖች ውስጥ በተፈጠረ ከፍተኛ የእሳት ቃጠሎ የጀመረው አመት ከቻይና፣ ዉሃን ከተማ በተነሳ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ እስካሁን ከ1.8 ሚሊዮን በላይ የሚሆን ህይወት ቀጥፏል። ይህን ተከትሎም የአለም ኢኮኖሚ ቀውስ ውስጥ ገብቷል፣ ተቋማት ተፈትነዋል።
በኢትዮጵያም ከነዚህ ዓለም አቀፍ ቀውሶች በተጨማሪ ውስጣዊ የፖለቲካ አለመረጋጋት የወለዷቸው ግጭቶች ለበርካቶች ህይወት መጥፋት፣ መሰደድና ንብረት መውደም ምክንያት ሆነዋል። ይህን መነሻ አድርገን በዚህ በምናገባድደው አመት ችግሮችን ለመፍታት የሀገር- ብሄር ግንባታ አስፈላጊነትና፣ የጋራ ሀገራዊ መግባባት ለመፍጠር በሚቻልባቸው ሀሳቦች ዙሪያ ሲሰሩ ከነበሩ ምሁራን መሀከል አንዱ የነበሩትን ዶክተር ዘነበ በየነን አመቱ እንዴት ተጠናቀቀ ስንል ጠይቀናቸዋል።
ኢትዮጵያውያን እንደ ህብረተሰብ ፈውስ የሚያስፈልጋቸው ግዜ ነው የሚሉት ዶክተር ዘነበ፣ መጪው 2021 ዓ.ም የበርካቶች ቁስል የሚሽርበት አመት እንደሚሆን ተስፋ ያደርጋሉ።
ሌላው በዚህ 2020 ዓ.ም. ለኢትዮጵያኖች ከባድ የነበረው የኢኮኖሚ ቀውስና እያሻቀበ የሚሄደው የኑሮ ውድነት ነው። በዚህ ዙሪያ ከዚህ ቀደም የባለሙያ አስተያየታቸውን ሰጥተውን የነበሩት የኢኮኖሚ ባለሙያ አቶ ብስራት ተሾመ 2020 በአጠቃላይ በኢኮኖሚ አኳያ አስጨናቂ አመት እንደነበር ይገልፃሉ።
በኢኮኖሚው ዙሪያ ያለው ፈተና የበዛ ቢሆንም በዚሁ አመት በተለይ በቡና፣ በወርቅና በአበባ ንግድ ዙሪያ የታየው የውጪ ንግድ መሻሻል ተስፋ ሰጪ ነው። በመጪው አመትም ይህን መሻሻል አጠናቅሮ መቀጠል እንደሚገባ የሚገልፁት አቶ ብስራት በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች የሚታዩት ግጭቶችና የታቀደው ምርጫ ሊያደርሱ የሚችሉትን ተጨማሪ አሉታዊ ተፅእኖዎች ለመቀነስ መንግስት በተለይ ሰላምና መረጋጋት ላይ ጠንክሮ መስራት አለበት ሲሉ ይመክራሉ።
በምናገባድደው አመት በኢትዮጵያ በየጊዜው ከሚነሱት ግጭቶች ጎን ለጎን ተያይዞ በስፋት የተነሳው የሀሰተኛ መረጃዎች ስርጭት ነው። በአሜሪካን አገር የሚገኘው ሀምሊን ዩንቨርስቲ ረዳት ፕሮፌሰር የሆኑትና በተለይ በኢንተርኔትና ሚህበራዊ ሚድያዎች ዙሪያ ሰፊ ጥናቶችን ያካሄዱት እንዳልካቸው ጫላ 2020 እውነትን ከሀሰት መለየት ከባድ የነበረበት አመት እንደሆነ ይገልፃሉ።
በማወቅም ሆነ ባለማወቅ በሚሰራጩ ሀሰተኛ መረጃዎች ህብረተሰቡ ለበርካታ ቀጥተኛና ተዘዋዋሪ ጉዳቶች እንደተጋለጡ አበክረው የሚገልፁት እንዳልካቸው በተለይ በመጪው የፈረንጆቹ አመት በሚካሄድው ምርጫ ተጨማሪ ጉዳቶች እንዳይደርሱ ሊሰሩ ስለሚገባቸው ስራዎች እንዲህ ያስረዳሉ።
2020 በተለይ ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም የሚሰራጩ ሀሰተኛ መረጃዎችን፣ የጥላቻ ንግግሮችንና ጥቃት ቀስቃሽ መልዕክቶችን ለማስቆም የማህበራዊ ድህረ-ገፅ ተጠቃሚዎች እንቅስቃሴ የጀመሩበት አመትም ነበር። ከነዚህ አንዱ ደግሞ ዩሀንስ ሞላ ነው።
በአጠቃቀም ጉድለት ምክንያት ቴክኖሎጂ በማህበረሰብና በሀገር ላይ ጉዳት እንዲያደርስ ምክንያት ሆኖ ቢነሳም፣ በተለይ ባለንበት ወረርሽኝ ወቅት ቴክኖሎጂ የብዙ ሰዎችን ህይወት ያቀለለና ለብዙ ኢትዮጵያውያን ስራ የፈጠረ እንደሆነ የሶፍትዌር ኢንጅነርና በሎስ አንጀለስ ውስጥ የሚገኘው ሲቲ ናሽናል ባንክ ምክትል ፕሬዝዳንት የሆነው ዮሴፍ አዱኛ ይገልፃል። ያዮቢ ሲል ባቋቋመው የኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ትምህርት ቤት በዚህ አመት ብቻ ከ200 በላይ የሚሆኑ ኢትዮጵያውያኖችን በነፃ ያሰለጠነው ዮሴፍ፣ ቴክኖሎጂን ለመልካም ስራ ካዋልነው በቀጣይ አመታት ህይወታችንን የሚቀይር ነው ይላል።
እነዚህን አውንታዊና አሉታዊ ሁነቶችን ያስተናገደው የፈረንጆቹ 2020ን ልንሰናበተው የሰዓታት እድሜ ብቻ ቀርቶናል። ብዙዎችም ያለፉትን ፈተናዎች ረስተው አዲሱን 2021 በብዙ ተስፋ ሊቀበሉት ዝግጅታቸውን አጠናቀው እየጠበቁ ነው። እኛም የፈረንጁን አዲስ አመት ለሚያከብሩ መልካም አዲስ አመት እንዲሆን እንመኛለን።
በዩናይትድ ስቴትስ ለፕሬዘዳንትነት እየተካሄደ ብለው ውድድር ትላንት በሁለቱ ፓርቲዎች ውስጥ ቀዳሚዎቹ እጩዎች በምዕራባዊ ግዛቶች አሸንፈዋል። ሪፐብሊካኑ ዶናልድ ትራምፕ (Donald Trump) የቴክሳሱን ቴድ ክሩዝ (Ted Cruz) ከ 20 በላይ ነጥብ በማግኘት በቀላሉ ያሸነፉት በአሪዞና (Arizona) ሲሆን የ 58ቱንም ተወካዮች ድምፅ ጠቅልለው ወስደዋል።
በ ፋሽን ሞዴል ፋሽን ላይ ያሉት የማቅለሚያ ገጾቻችን የእራሳቸውን ንድፍ እንዲያደርጉ የሚጋብዙ የልጆች ቀለም ገጾችን በመስጠት ይህንን የልምምድ ስራ ይደግፋሉ በአለባበስ የአቀማመጥ ገጽታ የተለያዩ የቀለም ገጾቻችን እንደ ቢኪኒ ኮት የምሽ�