Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በደርግም፣ በወያኔም ሆነ አሁን ባለው መንግስት በአዲስ አበባ ህዝብ ላይ ብዙ በደልና ግፍ ተፈጽሟል፣ የኮንዲሚንየም ቁጭ ይበሉ ተሰርቷል። የደርግ ቅልብ ወታደሮችና የመለስ ዜናዊ ፌዴራል ፓሊሶች የአዲስ አበባን ወጣት ጫማ ጥፊና ካራቴ መለማመጃቸው ነበር። ደርግ በስልጣን በቆየበት 17 የአገዛዝ ዓመታት በብዙ ሺዎች የሚቆጠሩ የአዲስ አበባ ከተማ ወጣቶች ተደብድበዋል፣ በእስር ተሰቃይተዋል፣ ቀይ ሽብር/ ነጭ ሽብር በሚል ብዙ ሺዎች በጥይት ተረሽነዋል። በ1997 ምርጫ ወቅት ከ200 በላይ ንጹሃን የአዲስ አበባ ነዋሪዎች በመለስ ዜናዊ ቀጥተኛ ትእዛዝ በህወሀት የአጋዚ ጦር ደማቸው በከተማዋ ጎዳናዎች በግፍ ፈሷል፣ በአስር ሺህ የሚቆጠሩ የአ/አ ወጣቶችን ወያኔ በጦላይ እና የተለያዩ ወታደራዊ ማሰልጠኛ ካምፕ ውስጥ በማጎር ፀጉራቸው በደረቁ እየተላጨ በርሃ ውስጥ እንዲማቅቁ አድርጓል፣ በብዙዎች ላይ የአካልና የስነ ልቦና ጉዳት አድርሰዋል። በባለስልጣኑ ዳተኝነት እና እንዝላልነት በርካታ የከተማዋ ነዋሪ ላይ የቆሻሻ ክምር ተንዶበት ተቀብሯል፣ በልማት ስም መሬቱን ለመቸብቸብ ህዝቡን ያለአግባብ እያፈናቀሉ ከእድር ከሰፈሩ ነቅለውታል። የለገጣፎ፣ የሱሉልታ ህዝብ ቤቱ በላዩ ላይ በተረኞች ፈርሶ ሜዳ ላይ ተበትኗል። በኦሮሚያ ፓሊስና ልዩ ሃይል ከለላ በሚደረግላት ቄሮ በሚባል አሸባሪ ቡድን የከተማው ህዝብ ሰላም ደፍርሷል፣ ህዝቡ በመንግስት ላይ እምነት በማጣቱ ፅንፈኞች አደጋ ሊፈፅሙ ይችላሉ በሚል በስጋት እንዲኖር ሆኗል። መንግስት ተብዬውም ከወንጀለኞች ጎን ቆሞ ንፁሃን የከተማውን ወጣቶች አስሮ አንገላቷል። ይህ ሁሉ የአዲስ አበባ ህዝብ ለከተማው የከፈለው መስውልዕትነት ማሳያ ነው።
ላለፉት 30 ዓመታት የአዲስ አበባ ህዝብ ባልመረጣቸው፣ ከተማዋንና የህዝቡን ስነልቦና በማያውቁ፣ ለከተማው ራዕይ በሌላቸው ሌላ ተልዕኮና አጀንዳ ባላቸው የፓለቲካ ሹመኞችና ደላሎች አዲስ አበባ ስትደቆስና ስትዘረፍ ኖራለች። ከተፈራ ዋልዋ እስከ ታከለ ኡማና አዳነች አቤቤ ድረስ በህዝቡ ጫንቃ ላይ የተጫኑ ሹማምንት መብታችን ይከበር ባሉ የአዲስ አበባ ወጣቶችን እና መሪዎቻቸውን በሃሰት ክስ አንገላተዋል። ለውጥ መጣ ተብሎ የኦነግ መሪዎች ከተኙበት ተቀስቅሰው ከአስመራ ወደ ሃገር ቤት በገቡ ጊዜ የአዲስ አበባ የቡራዮ አካባቢ ነዋሪ ህዝብ እንደ መስዋዕት በግ ታርዷል። በአድዋ፣ በማይጨው፣ በካራማራ፣ በአምስቱ ዓመት የአርበኞች ትግል አባቶቹ በረሃ ለበረሃ፣ በየጦር ሜዳ ይዘው የተንከራተቱትን፣ ደማቸውን ያፈሰሱለትን፣ የጥንት ነገስታት ለዲፕሎማሲ ጉብኝት በሄዱባት ሃገራት የተውለበች የኢትዮጵያ ሰነደቅዓላማ ይዛችኋል በማለት የከተማዋ ነዋሪዎች በፓሊስ ተደብድበዋል፣ ሸሚዝና ሻሽ ሳይቀር እላያቸው ላይ ተቀዳዷል፣ በተቃራኒው ደግሞ በቡራዮ ነዋሪዎች ላይ፣ በቅርቡ ደግሞ በሻሸመኔ የንፁሃንን ደም ሲያፈሱ፣ ቤት ሲያቃጥሉና ህዝብ ሲያሸብሩ የነበሩ ፅንፈኞች ይዘውት ሲጨፍሩ የነበረውን በንፁሃን ደም የተነከረ የኦነግን ባንዲራ ፓሊሶች ምንም ሲሉ አልታዩም። በጥር ወር 2012 ዓ/ም በአዲስ አበባ ቦሌ ክፍለ ከተማ 22 ማዞሪያ አካባቢ የቅድስት አርሴማ እና ቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያንን በታከለ ኡማ ትዕዛዝ በሌሊት ለማፍረስ የመጡ አፍራሽ ግብረ ሃይሎች፣ በተለይም በአዲስ አበባ የውስጥ አሰራር የማይመለከታቸው የኦሮሚያ ክልል ፓሊሶች ህግ ከሚፈቅድላቸው ውጭ የሌላ ክልል ወይም ከተማ አስተዳደር የውስጥ ጉዳይ በመግባት የቤተክርስቲያኑን በር በመገንጠል ሚሊዮን ደንበሩ እና ሚካኤል ፋኖስ (ሚኪ) የተባሉ ሁለት የአዲስ አበባ ወጣቶችን ተኩሰው ሲገድሉ ብዛታቸው 21 የሚሆኑ ሌሎች የአዲስ አበባ ወጣቶችን ደግሞ በጥይት እሩምታና በዱላ ቀጥቅጠው ከፍተኛ ጉዳት አድርሰውባቸዋል። ባጠቃላይ ከዚህ በላይ የተጠቀሱት ከፋሽስት ጣሊያን እስከ ኦነግ/ ኦህዴድ የታከለ ኡማና አበበች አቤቤ ድረስ በአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪ ህዝብ ላይ የተፈፀሙ የሰብአዊና የዲሞክራሲ ጥሰቶች እንዲሁም በህዝቡ የደረሰው የጭካኔ ምግባሮች የአዲስ አበባ ነዋሪ ከከፈለው መሰዋዕትነት ውስጥ እጅግ ጥቂቱ ነው። ስለዚህ አዲስ አበባ በህይወት ላለነው ለእኛ እና ለመጪው ትውልድ ብቻ ሳትሆን፣ በጨካኞች እጅ የወደቁት የከተማችን ሰማእታትና አሁን በህይወት አጠገባችን የሌሉ ወገኖቻችን ጭምር ናት።
በአንድ አካባቢ የሚኖርን ህዝብ ብዛትና ስብጥር (Population Demography) በሃይል፣ በተፅዕኖ ወይም የተለያዩ ስልቶችን እና የመንግስትን ስልጣንን ያለአግባብ በመጠቀም መቀየር ወይም ማዛባት በዓለም አቀፍ ደረጃ የተወገዘና በወንጀልም የሚያስጠይቅ ነው። አሁን በኢትዮጵያ ባለው በቋንቋ ላይ የተመሰረተ የጎሳ የፌዴራል መንግስት አደረጃጀት መሰረት የክልሉ “ባለቤት” ነው ከተባለው ብሔር/ ህዝብ የተለየ የራሳቸው ቋንቋ፣ ባህልና ማንነት ያላቸው በክልሉ የሚኖሩ ማህበረሰቦች እንደ ስደተኛ መጤ እንጂ እንደ ሃገሩ ባለቤት የሚታዩ ስላልሆኑ የዜግነትና የዲሞክራሲ መብታቸው አይከበርም፣ በመንግስት የስልጣን መዋቅር ውስጥም የፓለቲካ ውክልና የላቸውም። በነገራችን ላይ የአንድ ክልል ባለቤት የመሆን መስፈርቱ የህዝብ ብዛት፣ ነባር የአካባቢው ነዋሪ መሆን፣ የ83ቱን የሽግግር መንግስት ምስረታ ኮንፍረስ ላይ መካፈል፣ በጥናት ላይ ተመስርቶ ህዝብ በሰጠው ሪፍረንደም/ ድምጽ መሰረት ወይም በሌላ ምክንያት መሆኑ ግልፅ አይደለም። ፈጣሪ ሰማይና ምድርን ልፍጠር ብሎ እንደፈጠረው ወያኔና ኦነግም የኢትዮጵያን ክልሎች እንፍጠር ብለው በ1983 ፈጠሩ ቢባል ይሻላል። ለማንኛውም ችግሩ ከላይ በተገለጸው የመብት ረገጣ የሚያበቃ ሳይሆን ዜጎች በፅንፈኞች ሃገራችሁ አይደለም ተብለው ድብደባ፣ ማፈናቀል፣ ዝርፊያ፣ የዘር ማጥፋት፣ የዘር ማፅዳት እና የተለያዩ ወንጀሎች ይፈፀምባቸዋል። ከዚህም በተጨማሪ የክልል ባለስልጣናት በከተሞች ላይ ከገጠር ሰዎችን አምጥተው በማስፈር ነባሩ የከተማው ነዋሪ ህዝብ እንዲዋጥ በማድረግ የከተማው ህዝብ ቁጥርና ስብጥር (Demography) ተፈጥሯዊ ባልሆነ ሁኔታ እንዲዛባ ያደረጋሉ። የኦሮሚያው ም/ፕ አቶ ሽመልስ አብዲሳ “በህጋዊም ሆነ በህገወጥ መንገድ” በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ ሰዎችን እያሰፈሩ መሆኑን በግልፅ መናገራቸው በተለይም ኢ/ር ታከለ ኡማ ከአዲስ አበባ ህዝብ ነጥቆ ከ95ሺህ የኮንዲምኒየም ቤቶቻ ለኦሮሞ ብሔር ተወላጆች ማደሉ፣ አሁንም በዛው መንገድ ወ/ሮ አዳነች አቤቤ መቀጠሏ ስለ አዲስ አበባ ህዝብ ግድ የሌላቸው መሆኑን ከማሳየቱ በተጨማሪ ይህ ስርዓት አድሏዊ ብቻ ሳይሆን ከዘመኑ ስልጣኔና አስተሳሰብ ጋር መሄድ የማይችል የበሰበሰ መሆኑን ያሳያል። አቶ ለማ መገርሳ ምርጫን ለማሸነፍና በቀጣዩም የአዲስ አበባን ፓለቲካና ኢኮኖሚ ለመቆጣጠር ከተማን መቆታጠር አስፈላጊ መሆኑን እና ከግማሽ ሚሊዮን ህዝብ በላይ በአዲስ አበባ ከተማ አቅራቢያ ማስፈራቸውን በራሳቸው አንደበት መናገራቸው ይታወሳል።
የኦሮሞ ፅንፈኞች በተለይ ለውጥ መጣ ከተባለበት ባለፉት ሁለት ዓመታት በአዲስ መልክና ቅርፅ ከ16 ኛው ክ/ዘመን የቀጠለ የኦሮሞ መስፋፋት ያለ እስኪመስል ድረስ በመሬት ይገባኛል ጥያቄ በኢትዮጵያ ውስጥ ያልተነኮሱትና ያላጠቁት አጎራባች ክልል የለም። አፋር፣ ቤንሻንጉል፣ አማራ፣ ደቡብ፣ ሶማሌ፣ አዲስ አበባና የመሳሰሉት ላይ የመሬት ይገባኛል በሚል ምክንያት ግጭትና ትንኮሳ ፈፅመዋል። በዚህም የተነሳ የንፁሃን ደም ፈሷል፣ ህዝብ ተፈናቅሏል፣ ንብረት ወድሟል። አዲስ አበባንም ካልዋጥን፣ ካልሰለቀጥን በማለት በየዕለቱ በሚፈጥሩት መቆሚያ በሌለው አዳዲስ ጥያቄዎች ለያዥ ለገናዥ አስቸግረዋል። በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ኦሮምኛ ቋንቋ ተናጋሪ ሰዎችን ከሌላ አካባቢ በመኪና እየጫኑ በከተማ ዙሪያ ማስፈራቸው እና በመሃል ከተማ ውስጥ መሰግሰጋቸው፣ በአዲስ አበባ ውስጥ በተለያዩ ቦታዎች ባጭር ጊዜ ውስጥ በርካታ ህንፃዎችን በማስገንባት እና ከከተማው መስተዳድሩ ቢሮዎችን በመከራየት የኦሮሚያ የክልል ሰራተኞችን ወደ መሃል ከተማ አዛውረዋል፣ ታኬ ደግሞ ወደ አዲስ አበባ ለተዛወሩት መኖሪያ ኮንዶሚኒየም ያድላል። ይህ ስራቸው የተቀናጀ ከመሆኑ አንጻር ከአንድ መዕከል በሚሰጥ ትዕዛዝ በመናበብ የሚፈጸም ይመስላል።
የነፍጠኛ ከተሞች ናቸው ብለው በፈረጇቸው በናዝሬት፣ በሃረር፣ በድሬደዋ፣ በጅማ እና በመሳሰሉት ከተሞች የህዝቡን ስብጥር በኦሮሞ የበላይነት ለመቀየር በክልሉ መንግስትና ፓርቲ አቋም ተይዞና በጀት ተመድቦ ላለፉት 30 ዓመታት በሰፈራ፣ በስራ ቅጥር፣ በባንክ ብድር እየሰጡ በንግድና በመሳሰለው በየከተሞቹ በአድልዎ ሲያሰፍሩ በተቃራኒው ደግሞ ኦሮምኛ ቋንቋ የማይናገሩ ኢትዮጵያውያንን በተጽዕኖ ለቀው እንዲሄዱ ሲያደርጉ ነበር። በጣም የሚገርመው ህገወጥ በሆነ መንገድ በየከተሞቹ የዲሞግራፊ ቅየራ ሲያደርጉ የኖሩት ሌሎች ኢትዮጵያውያን በጋራ በገነቧቸው ከተሞችና መንደሮች ላይ እንጂ እንደ ባህላቸውና ፍላጎታቸው ቢያንስ ክልላችን ባሉት ውስጥ የገነቡት አንድም ከተማ የለም። ተሰርቶ ያለቀን፣ የለማን ከተማ የኔ ነው ማለት ተገቢ አይደለም። ሳይሰሩና ሳይደክሙ ባቋራጭ የሰው ሃብትና ንብረት ነጥቆና አፈናቅሎ የራስ ለማድረግ መሞከር፣ ካልተቻለ ደግሞ እንደ ሻሸመኔ እና ቡራዮ በእኛ መሬት የኛን ቋንቋ የማይናገሩ መጤዎች ሃብት አፈሩ በሚል ተራ ቅናትና በዘረኝነት የዜጎችን ንብረት ማውደምና ህዝቡን በግፍ በመግደል ሰልፊ ፎቶ በመነሳት ፌስቡክ ላይ መለጠፋቸው ኦነጋውያን የክልሉን ፓለቲካና ትውልዱን ምን ያህል እንዳበላሹት የሚያሳይ ነው።
በአሁኑ ጊዜ የኦነግን ፖለቲካ የተወጉ የኦህዴድ/ ብልጽግና ባለስልጣናት የአዲስ አበባ ከተማን ዲሞግራፊ ለመቀየር ህዝብን ከሌላ አካባቢ እያመጡ ማስፈርና በነዋሪው መሃል የኛ ብሔር የሚሏቸውን ሰዎች መሰግሰጋቸውን ከቀጠሉ የከተማው የህዝብ ብዛት በየጊዜው እየጨመረ በመሄድ መጨረሻ ላይ ከተማው መሸከም ከሚችለው አቅም በላይ ስለሚሆን ቀውስ መፈጠሩ የማይቀር ነው (ከተማው ይፈነዳል)። ይህም ማለት የሥራ አጥነትና የድህነት ችግር እጅግ ይባባሳል፣ የጤና፣ የትራንስፖርት፣ የትምህርት እና የመሳሰሉት አገልግሎቶች ለማግኘት ለነዋሪው አስቸጋሪ ይሆናል፣ የውሃ፣ የመብራት፣ የስልክ፣ የመኖሪያ ቤት እጥረትና የመሳሰሉት አሁን ካለው ችግርና እጥረት በላይ ይባባሳል፣ ህዝቡ በልቶ ለማደር ሲል ብዙ ነገር ውስጥ ሊገባ ይችላል፣ በተለይ በወጣትነት የእድሜ ክልል የሚገኘው የማህበረሰቡ ክፍል እንደጓደኞቹ ለብሶ ለመታየት፣ የራሱን ህይወት ለመምራት ሲል ወደ ህገወጥ ስራ ሊገፋፋ ይችላል። የዚህ ሁሉ ድምር ውጤት አጠቃላይ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ፓለቲካዊ ቀውስ በማስከተል የነዋሪውን ሰላም ያደፈርሳል። በሌላ አነጋገር ስርዓት አልበኝነትን ያስፋፋል፣ ዝርፊያና ሌብነት ይበራከታል፣ በሰላም ከቤት ወጥቶ መግባት አዳጋች ይሆናል። ከዚህም በተጨማሪ በትንሽ ቦታ ላይ ብዙ ሰው በመኖሩ የተነሳ ለአካባቢ ብክለት፣ ለውሃ እና ለዓየር ወለድ በሽታዎች ከማጋለጡም በተጨማሪ ከክልል በመጣው በአዲስ ሰፋሪ ህዝብ እና በከተማው ነዋሪ መሃል የባህል ግጭት (Cultural conflict) ሊከሰት ይችላል። በመሆኑም ችግሩ በግዜ ካልታረመ የሮም አወዳደቅ ታሪክ በአዲስ አበባ እንዳይደገም የግል ስጋት አለኝ። በታሪክ እንደሚታወቀው ባርባሪያን ሮምን በወረሩ ጊዜ ከተማዋ በሰው ጎርፍ በመጥለቅለቋ በከተማው አስቸጋሪ የሆነ ምስቅልቅል ሁኔታ ተከሰቶ ነበር። ሁሜታው ስርዓት አልበኝነት በከተማው እንዲስፋፋ አደረገ። በከተማው ውስጥ ለፍተው ጥረው የሚኖሩ የከተማዋ ነዋሪዎች በወሮበሎች ተዘረፉ፣ ሃብት ንብረታቸው ወደመ፣ በርካታ ንፁሃን ዜጎች በየመንገዱ ተገደሉ፣ መንግስት ህግና ስርዓትን ማስከበር ስላልቻለ በመጨረሻም የሮም መንግስት ፈረሰ፣ ህዝቡም ተበተነ፣ ከተማዋም የባርባሪያን መጫወቻ ሆነች። የአዲስ አበባ ህዝብም ከታሪክ መማር ካልቻለ በራሱ፣ በልጆቹና በሃገሩ ላይ እንደፈረደ ይወቀው። የከተማው ነዋሪ ህዝብ የአዲስ አበባን መስተዳድር በእጁ ማስገባት፣ እራሱን በራሱ ካላስተዳደረ ችግሩ ሊቀረፍ አይችልም። የምስለኔ ሹመት ሊቆም ይገባል።
አሁን ባለንበት ወቅት ፅንፈኛ የኦሮሞ ብሔርተኞች የአዲስ አበባ ከተማ ህዝብ ተረጋግቶ ህይወቱን እንዳይኖር ስጋት ሆነውበታል፣ መንግስትም ከአጥፊዎቹ ጋር ነው የሚሞዳሞደው። በታሪክ የማትታወቀውና ከአንድ ትውልድ የዘለለ እድሜ የሌላት፣ ትናንትና በ1983 ዓ/ም ወያኔና ኦነግ ከዚህም ከዛም ገጣጥመው የኢትዮጵያ ህዝቦች የጋራ መሬት ላይ የሰፏት ኦሮሚያ የምትባል ክልል የዘመናት እድሜ ያስቆጠረችውን የትናንት በረራን የዛሬዋን አዲስ አበባን ከኋላ መጥታ ካልዋጥኩሽ፣ ካልሰለቀጥኩሽ እያለች ነው። በ2009 ዓ/ም ብዛታቸው አምስት የሚሆኑ የኦሮሞ ፓለቲካ ድርጅቶች በጋራ ባወጡት መግለጫ የአዲስ አበባ ህዝብ የከተማው ነዋሪ እንጂ ባለቤት አይደለም፣ የከተማው ባለቤት ኦሮሞ ነው። በመሆኑም የከተማው ነዋሪ እንደ ቤት ተከራይ በባለቤቱ በጎ ፍቃድ የሚኖር እንጂ በከተማው ላይ የመወሰን መብት የለውም፣ የምኒልክ ሰፋሪ ወዘተ በማለት የአዲስ አበባ ከተማ ነዋሪ ህዝብን ከዜግነት በታች በማውረድ ለማሸማቀቅ ብዙ ሞክረዋል። ፅንፈኛ ልሂቃኑ ልዩ ጥቅም ይገባናል በሚል ሽፋን እንደ ጥንቱ የገዳ ስርዓትና የሞጋሳ ባህላቸው የአዲስ አበባ ህዝብ ላይ የጭቆና እና የብዝበዛ ቀንበራቸውን ለመጫን እየተራወጡ ይገኛሉ። አቶ ሽመልስ አብዲሳ ላሟም፣ ጥጃዋም፣ ወተቷም በእጃችን ገብተዋል ማለቱ ላሟ: ኢትዮጵያ፣ ጥጃዋ: አዲስ አበባ፣ ወተቷ ደግሞ ከኢትዮጵያ ካዝና እና ከአዲስ አበባ ህዝብ በታክስም፣ መሬቱን በመቀራመትም ሆነ በሌላ መንገድ በልዩ ጥቅም ስም ለመዝረፍ ያቀዱት እንደሆነ መገመት ይቻላል። በአንድ ሃገር ዜጎች መሃል አንዱ ከሌላው በኢኮኖሚ፣ በፓለቲካ ወይም በሌላ መንገድ ልዩ ተጠቃሚ የሚያደርገው፣ አሰራርና ፖሊሲ ከተዘረጋ ስርዓቱ የእኩልነትና የዲሞክራሲ ሳይሆን አፓርታይድ ነው።
ከኮንዲምኒየም ጋር በተያያዘ የኦሮሚያ ክልል ባለስልጣናት ቀደም ብሎ ያነሱት የነበረው ጥያቄ ለተፈናቀለው ገበሬ በቂ ካሳ አልተከፈለውም፣ የኦሮሞን ገበሬ ህወሃቶች አፈናቅለው የኮንዲምኒየም ህንፃ ዘበኛ ነው ያደረጉት በሚል ነበር (በወቅቱ እነሱም ስልጣን ላይ የነበሩና የጥፋቱ ተጠያቂዎች ናቸው)። አሁን ግን ጥያቄያቸውን ለውጠው የህንፃው ባለቤት የኦሮሚያ ክልል እንጂ አዲስ አበባ አይደለም እያሉ ነው። ምክንያቱን ሲጠየቁ የሚመልሱት መልስ ህንፃዎቹ የተሰሩት እኛ ክልል መሬት ውስጥ ነው። ይህንን ያሉብበት ከደርግ ጊዜ ጀምሮ የሚታወቀውን የአዲስ አበባ ካርታ አቶ ለማ መገርሳ የኦሮሚያ ክልል ፕሬዝዳንት እያለ አዲስ ካርታ በመስራት የኦሮሚያን ክልል እና አዲስ አበባን መስተዳድር የሚያወዛግቡ የኮንዲሚኒየም ህንፃዎችን ቆርጠው ወደ ኦሮሚያ ክልል ውስጥ በማስገባት ነው። ስለዚህ አሁን የኦሮሚያ ባለስልጣናት እራሳቸው የሰሩትን ካርታ እየጠቀሱ አንዲት ጡብ ያላቀበሉትን፣ ሽራፊ ሳንቲም ያላወጡበትን ከንዲሚኒየሞች በኦሮሚያ ክልል ውስጥ የሚገኙ ስለሆኑ የኛ (ኬኛ) ናቸው እያሉ ነው። ኦሮሚያ ከመፈጥሯ በፊት አዲስ አበባ መዘጋጃና መስተዳድር መኖራቸውን እዚህ ላይ ማስታወስ እወዳለሁ።
ከተማችንን ከጥፋት ለመታደግ ሁሉም የአዲስ አበባ ነዋሪ በሚችለው አቅም ለትግሉ አስተዋጽኦ ማድረግ ይጠበቅበታል። ትግሉን እነ እስክንድር ጀምረውታል፣ ከእኛ የሚጠበቀው እነሱን መከተል ነው። ምንም ጥረት ሳያደርጉ ዝም ብሎ መመልከቱ አዲስ አበባም እንደ ትናንትናዋ የበረራ ከተማ በታሪክ እስከመረሳት ልትደርስ ትችላለች። የነገን አርቀው ማየት የቻሉት ብሩህ አዕምሮ ያላቸው እነ እስክንድር ነጋና ጓደኞቹ በሃገራችን ላይ እየመጣ ያለውን ከባድ ችግር ለህዝቡ ለማስረዳት ሞክረዋል፣ ህዝቡ ካልተደራጀ መብቱን መጠየቅም ሆነ ማስከበር እንደማይችል በተለያዩ መድረኮች ላይ አሳስበዋል። እስከ አሜሪካ ኒዮርክ የተባበሩት መንግስታት ጽህፈት ቤት ድረስ በመሄድ ለዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በአዲስ አበባ ከተማም ሆነ በሃገራችን ላይ በፅንፈኛ ቄሮ ተብዬዎች እያንዣበበ ስለሚገኘው የዘር ማጥጥፋት ስጋትን ለማስረዳት ሞክረዋል። ቂመኛው መንግስት ችግሩን ከማስተካከል ይልቅ እነ እስክንድርን ማሰር እንደ መፍትሄ በመውሰድ እያንገላታቸው ይገኛል።
ትውልድ እንዳይጠፋ፣ ሃገር እንድትቀጥል የሚፈልግ ኢትዮጵያዊ ሁሉ በሚችለው ሁሉ ተረባርቦ ሃገሩንና ወገኑን ከጥፋት መታደግ ይጠበቅበታል። ሃገራችን እንደ ሶማሌ ወይም እንደ ሶሪያ ከተበታተነች፣ የመንግስት መዋቅር ከፈረሰ፣ ህዝቡ ከተበተነ በኋላ ዳግም እንደ ጨርቅ ሰብስቦ መስፋት አይቻልም። ጆሮ ያለህ ስማ፣ ሃገሬን እወዳለሁ የምትል፣ ሁሉ ኢትዮጵያ አትፈርስም የሚለውን ስብከት ለጊዜው ትተን ሃገራችን ዓይናችን እያየ ከመፍረሷ በፊት አንድ ነገር ማድረግ አለብን። እኔን ጨምሮ ብዙዎቻችን ፓለቲካን እንፈራ ይሆናል ነገር ግን ስለ ህልውና መታገል ፓለቲካ ሳይሆን ሃገራችንን ከጥፋት መታደግ ነው። ሃገራችን እንዳትፈርስ ወገናችን እንዳይበተን መታገል የመኖር ያለመኖር ትግል እንጂ ፖለቲካ አይደለም። ኢትዮጵያ ውስጥ ፅንፈኛ ኦሮሞዎች እያደረጉ ያሉት ፓለቲካ ሳይሆን የዘር ፍጅት፣ የዘር ማፅዳት፣ ተወልደን ያደግንበትን ሃገራችንን መቀማት ነው። ስለዚህ ሁሉም ሃገር ወዳድ የራሱን ጥረት ያድርግ መፍትሄው መለመን ወይም መለማመጥ ሳይሆን መታገል ብቻ ነው።
ትናንት በሃገራችን የነበሩ ፈጠጋር፣ ዳዋሮ፣ እናርያ፣ ቢዛሞ፣ በረራ እና የመሳሰሉ ስማቸው በታሪክ ሲጠቀስ የምንሰማቸው ዛሬ በአካል የሉም። በመሆኑም ህዝቡ ከታሪክ ተምሮ በህብረት መቆም መቻል አለበት። በአሶሳ፣ በበደኖ፣ በአርባ ጉጉ፣ በወለጋ፣ በቡርራዮ፣ በአጣዬ፣ በጌድዮ በቅርቡ ደግሞ በሻሸመኔ ሰርቶና ለፍት በሚኖረው ሰላማዊ ህዝብ ላይ የፈፀሙት አረመኔያዊ ድርጊታቸው ሳይፀፅታቸው አሁንም በአዲስ አበበን “በህግም ከህግም ውጪም” ለመዋጥ እየዶለቱ ነው። ለዘመናት በመላው ኢትዮጵያውያን ስትገነባ የመጣችውን አዲስ አበባን ሁሉ ነገር ኬኛ የሚሉ የኦሮሞ ፅንፈኞች ሊውጧት አሰፍስፈዋል። ስለዚህ የአዲስ አበባ ህዝብ ለመብትህ፣ ለህልውናህ፣ ለነፃነትህ፣ ለልጆችህ ካልታገልክ መጪው ዘመን አስፈሪ ነው። ትግሉ የህልውና ትግል ስለሆነ ይሉኝታ ለማያቁ፣ አንተም ይሉኝታ ሳይኖርህ ትግልህን ከጓዳ ወደ አደባባይ ፊትለፊት አምጥተህ ነጻነትህን እና ክብርህን ማስመለስ መቻል አለብህ።
“ጎልጉል፡ የድረገጽ ጋዜጣ የሕዝብ” እንደመሆኑ በ“የኔ ሃሳብ (Opinion)” ዓምድ ሥር የድርጅቶችና የማንኛውም ግለሰብ ነጻ ሃሳብ የሚስተናገድ ሲሆን ከአንባቢያን የሚላኩልን ጽሁፎች በጋዜጣው የአርትዖት (ኤዲቶሪያል) መመሪያ መሠረት ያለ መድልዖ በዚህ ዓምድ ሥር ይታተማሉ። ይህ በጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣበ“የኔ ሃሳብ (Opinion)” ዓምድ የታተመ ጽሁፍ የጎልጉል የድረገጽ ጋዜጣ™ አቋም ሳይሆን የጸሃፊው ነው።
ወንድሜ አንተ የጨነቀህ የኦሮሚያና የአዲስ አበባ ድንበር ና ያሳዘነህ በጥቂት ብር ተሰርቶ ስለሚያልቀው ኮንዶሚንየም ነው።በአሁኑ ግዜ ይህ መሰረታዊ ጥያቄ አይደለም።መሰረታዊ ጥያቄ መሆን የነበረበት የአዲስ አበባ የክልል የመሆን ጥያቄ እንጂ ቀደም ብሎ በኦሮሚያ መሬት ላይ ስለተሰራ ህንፃ መሆን የለበትም።የአዲስ አበባ ህዝብ እየተዳደረ ያለው ከሌላ ክልል በመጡ ሰዎች ነው።ይህ ማለት የአዲስ አበባ ህዝብ እንደ ህዝብ ተንቋል።አዲስ አበባ ወጣት የላትም ማለት ነው።በደርግ ዘመን አዲስ አበባ ክልል ነበረች ዛሬ ግን ከሌላ ክልል በመጣ ከንቲባ ስትደዳደር የሚገርም ነው።መሠረታዊ ጥያቄ የክልልነት እንጂ ትንሽ ነገር ስለ ህንፃ ስለ ኮንደሚንየም በዚህ ወቅት ማውራት ሚዛን አይደፋም።አገራችን በአሁኑ ግዜ የመፍረስ አደጋ ላይ ትገኛለች አሁን በስልጣን ላይ ያለውን የብልፅግና ፓርቲ በመደገፍ እና በቀጣዩ ምርጫ እንዲያሸንፍ በማድረግ ቢቻ ነው ኢትዮጵያ እንድትቀጥል ማድረግ የምንችለው።ሌሎች ፓርቲዎች ኢዜማን ጨምሮ ቢመረጡ ኢትዮጵያ ትፈርሳለች ብየ ነው የምገምተው።ኢትዮጵያ እንደ አገር ለማስቀጠል ቢቸኛው መፍትሔ ብልፅግና ፓርቲ ቢቻ ነው።
የአንድ አካባቢ ባለቤትነት በአካባቢው በሚኖሩ ሕዝቦች ምርጫ ይወሰናል፡፡ ከ150 አመት በላይ ኢትዮጵያዊያን የደም ዋጋ ከፍለው የገነቡትን ከተማ አንድ ጽንፈኛ ተነስቶ የእኔ ብሔረሰብ ከተማ ነው ይላል፡፡ አዲስ አበባ የኢትዮጵያዊያን ሁሉ ከተማ ብቻ ሳትሆን የአፍርካዊያን ሁሉ ከተማ መሆኑዋን መገንዘብ ተገቢ ነው፡፡ ትንሽ እንዴ 21 ክፍለ ዘመን ሰው ማሰብ ለሁላችንም ይጠቅማል፡፡ ዋልታ ረገጥ አስተሳሰቦች አይጠቅሙንም፡፡
የሃይማኖት አባቶች ኤች አይ ቪ ኤድስን ለመከላከልና ለመቆጣጠር መንፈሳዊና አባታዊ ሃላፊነታቸውን እንዲወጡ ጥሪ ቀረበ የሃይማኖት አባቶች ኤች አይ ቪ ኤድስን መከላከልና መቆጣጠር ሂደት ላይ መንፈሳዊና አባታዊ ሃላፊነታቸውን እንዲወጡ የጤና ሚኒስትር ዶክተር ሊያ ጥሪ አቅርበዋል፡፡ሚኒስትሯ የሃይማኖት ተቋማት በኤች አይ ቪ ኤድስ መከላከልና መቆጣጠር ላይ የሚኖራቸውን ተሳትፎ ለማሳደግ በተዘጋጀ የምክክር መድረክ ላይ የመክፈቻ ንግግር አድርገዋል፡፡በዚህ ወቅትም የሃይማኖት አባቶች በማህበረሰቡ ዘንድ ተቀባይነታቸው የጎላ በመሆኑ ኤች አይ ቪ ኤድስን መከላከልና መቆጣጠር እና የጸረ አይ ቪ ኤድስ መድሃኒትን አጠቃቀ ላይ ግንዛቤን
በአለማችን በተከሰተው የኮረና ቫይረስ ወረርሽኝ ስጋት ምክንያት በአፍሪካ በተለይም ከሰሃራ በረሃ በታች ባሉ አገራት ኤችአይቪ ቫይረስ በደማቸው የሚገኝ ሰዎች ጤናቸው መታወክ ሊገጥመው ይችላል
በአለማችን በተከሰተው የኮረና ቫይረስ ወረርሽኝ ስጋት ምክንያት በአፍሪካ በተለይም ከሰሃራ በረሃ በታች ባሉ አገራት ኤችአይቪ ቫይረስ በደማቸው የሚገኝ ሰዎች ከፊታችን በሚመጡት ሁለት ተከታታይ ዓመታት ላይ ጤናቸው መታወክ ሊገጥመው እንደሚችል የአለም ጤና ድርጅት አሳስቧል፡፡
Read more about በአለማችን በተከሰተው የኮረና ቫይረስ ወረርሽኝ ስጋት ምክንያት በአፍሪካ በተለይም ከሰሃራ በረሃ በታች ባሉ አገራት ኤችአይቪ ቫይረስ በደማቸው የሚገኝ ሰዎች ጤናቸው መታወክ ሊገጥመው ይችላል
በኢትዮጵያ የፀረ ኤች አይ ቪ (ኤድስ) መድኃኒት የሚወስዱ ሰዎች ቁጥር በግማሽ መቀነሱን የፌዴራል ኤች አይ ቪ ኤድስ መከላከያና መቆጣጠሪያ ጽሕፈት ቤት አስታውቋል፡፡
ሆንግ ኮንግ ውስጥ ያሉ ተመራማሪዎች የኮቪድ-19 ህሙማንን ለማከም በሦስት ጸረ ቫይረስ መድኃኒቶች ድብልቅ ላይ ያደረጉት ሙከራ አውንታዊ ውጤት እንዳስገኘላቸው አመለከቱ።'ላንሴት'በተሰኘው የህክምና መጽሔት ላይ አርብ ዕለት የወጣ አዲስ ጥናት ላይ እንደ
የሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ከመቅድም ኢትዮጵያ አረጋዊያን መርጃ ማዕከል ጋር በመሆን በተለያዩ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ችግሮች ምክንያት ኑሯቸዉ በጎዳና ላይ የደረጉ አረጋዊያን በመደገፍ ከጎዳና ህይወት እንዲላቀቁ ለማድረግ ስምምነት ተፈራረሙ ፡፡
የሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ከመቅድም ኢትዮጵያ አረጋዊያን መርጃ ማዕከል ጋር በመሆን በተለያዩ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ችግሮች ምክንያት ኑሯቸዉ በጎዳና ላይ የደረጉ አረጋዊያን በመደገፍ ከጎዳና ህይወት እንዲላቀቁ ለማድረግ ስምምነት ተፈራረሙ ፡፡በዚሁ መሰራት መቅድም ኢትዮጵያ አረጋዊያን መርጃ ማዕከል በአዲስ አበባ፡427 በአዳማ፡71 በደሴ ፡197 አረጋዊያን የሚያነሳ ሲሆን ይህም ተግባር በዓለም ባንክ የሚደገፍ ሲሆን ከጎዳና የሚነሱት አረጋዊያን በኮሮና (COVID-19) ምክንያት ለ14 ቀናት ተለይተው አንዲቆዩ ይደረጋል ፡፡https://www.youtube.com/watch?v
Read more about የሰራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስቴር ከመቅድም ኢትዮጵያ አረጋዊያን መርጃ ማዕከል ጋር በመሆን በተለያዩ ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ችግሮች ምክንያት ኑሯቸዉ በጎዳና ላይ የደረጉ አረጋዊያን በመደገፍ ከጎዳና ህይወት እንዲላቀቁ ለማድረግ ስምምነት ተፈራረሙ ፡፡
የዘንድሮው የሳውዲ የምህረት አዋጅ============================== * የምህረት አዋጁ ለ3 ወራት ወይም ለ90 ቀናት የጸና ይሆናል !* ምህረት አዋጁ ህገ ወጥ የሆኑትን ብቻ...
by Ubah Abdusalam Seid ሸሂዶቻችንን ብናጣም ድምጻችን እየተሰማ ነው!! አላሁ አክበር! ባለፈው ጁምዓ (ዐርብ ሚያዚያ 19/2004) ኢትዮጵያዊያን ሙስሊሞች በአዲስ አበባ በታላቁ አንወር...
ወበጊዜ ዛቲ ዕለት ተከስበ አብርሃም [ወልደ ቤቱ] ወሰብአ ቤቱ ወኵሎሙ እለ በወርቅ ተሣየጠ ወእምውሉደ ነኪራንኒ ተከስቡ ምስሌሁ። ወዝሕግ ለኵሉ ትውልድ ዘለዓለም
እስመ ትእዛዝ ተሠርዐ ለኪዳን ከመ ይዕቀብዎ ለዓለም። ዲበ ኵሎሙ ደቂቀ እስራኤል እስመ ይስማዔልሃ ወውሉዶ ወአኃዊሁ ወዔሳውሃ ኢያቅረቦ ኀቤሁ እግዚአብሔር ወኢኀረየ ቦሙ እስመ እምውሉደ አብርሃም እሙንቱ እስመ አእመሮሙ ወእስራኤልሃ ኀረየ ይኩንዎ ሕዝበ ወቀደሶ፡ ወአስተጋብአ፡ እምኵሉ፡ ውሉደ፡ ሰብእ። እስመ፡ ብዙኅ፡ አሕዛብ፡ ወብዙኅ፡ ሕዝብ፡ ወኵሉ፡ ሎቱ፡ ወዲበ፡ ኵሉ፡ አስለጠ፡ መናፍስተ፡ ከመ፡ ያስሕቶሙ፡ እምድኅሬሁ፡ ወዲበ፡ እስራኤልሰ፡ ኢያስለጠ፡ ወኢመነሂ፡ መልአከ፡ ወመንፈሰ። እስመ፡ ውእቱ፡ ባሕቲቱ፡ መኰንኖሙ፡ ወውእቱ፡ የዐቅቦሙ፡ ወይትኀሠሦሙ፡ እምእደ፡ መላእክቲሁ፡ ወእምነ፡ መናፍስቲሁ፡ ወእምእደ፡ ኵሉ፡ ወኵሉ፡ ትእዛዛቲሁ፡ ከመ፡ ይዕቀቦሙ፡ ወይባርኮሙ፡ ወይኩንዎ፡ ሎቱ፡ ወውእቱ፡ ይኩኖሙ፡ ሎሙ፡ እምይእዜ፡ ወእስከ፡ ለዓለም። ወይእዜኒ አነ እዜንወከ ከመ በዛቲ ሥርዓት ይሔስዉ ውሉደ እስራኤል ወኢይከስቡ ውሉዶሙ በከመ ኵሉ ዝሕግ እስመ እምሥጋ ክስበቶሙ ይከውኑ መትርፋነ ውስተ ክስበተ ውሉዶሙ ወኵሎሙ ውሉደ ቤልአር የኀድጉ ውሉዶሙ ዘእንበለ ክስበት በከመ ተወልዱ። ወትከውን መዓት ላዕለ ውሉደ እስራኤል ዐባይ እምኀበ እግዚአብሔር እስመ ኀደጉ ኪዳኖ ወእምቃሉ ተግኅሡ ወወሐኩ ወፀረፉ በከመ ኢገብሩ ሥርዓቶ ለዝ ትእምርተ። እስመ ገብሩ ነፍሳቲሆሙ ከመ አሕዛብ ለሰስሎ ወለተሠርዎ እምድር ወአልቦ እንከ ሎሙ ኅድገተ ወስርየተ ከመ ይስረይ ወይትኀደጉ እምኩሉ ኀጢአት ለስሕተተ ዛቲ ዘለዓለም።
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ የታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብን አስመልክተው የተናገሩት ግዴለሽ የሆነና ጥንቃቄ የጎደለው ንግግር በግድቡ ዙሪያ በመካሄድ ላይ ያለውን ድርድር የሚያኮላሽና በኢትዮጵያ፣ በግብጽና በሱዳን መካከል አላስፈላጊ ውጥረት እንዲፈጠር የሚያደርግ መሆኑ ተጠቆመ፡፡
በሰሜን ካሮላይና የእርሻና ቴክኒካል ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካል ሳይንስ ፕሮፌሰር የሆኑት ዶክተር ብሩክ ኃይሉ በሻህ እንደተናገሩት፤ የፕሬዚዳንቱ ንግግር ኢትዮጵያን፣ ሱዳንንና ግብጽን አላስፈላጊ ውጥረት ውስጥ የሚያስገባ ነው ብለዋል፡፡
በሦስቱ አገራት መካከል እየተካሄደ የሚገኘውን ድርድር የሚጎዳና በኢትዮጵያ እና በአሜሪካ አስተዳደር መካከል ያለውን ግንኙነት አደጋ ላይ የሚጥል መሆኑን አመልክተዋል፡፡
የፕሬዚዳንቱ ንግግር የሦስቱ አገራት መንግሥታት ለድርድር ያላቸውን ፍላጎት እንዲሁም በመካከላቸው ያለውን መግባባትና መተማመን ይሸረሽራል ያሉት ዶክተር ብሩክ፣ ‹ግብጽ ልትወቀስ አይገባም፤ግድቡን ያፈርሱታል› የሚለው የፕሬዚዳንቱ ንግግር ግብጽ ሰላማዊ ያልሆኑና ወታደራዊ አማራጮችን እንድትጠቀም እንደሚያበረታታት አመልክተዋል፡፡
ይህ ደግሞ ሰላምና መረጋጋት እንዳይኖር በማድረግ አደገኛ ውጤት ያስከትላል፤አሜሪካ በመካከለኛው ምስራቅና በአፍሪካ በተለይም በአፍሪካ ቀንድ ያላትን ጥቅም ይጎዳል ብለዋል፡፡
ኢትዮጵያ የታችኛው ተፋሰስ ሀገር የሆኑትን ሱዳንንና ግብጽን ሳትጎዳ የፈጣሪ ስጦታዋ የሆነውን የዓባይን ወንዝ በጋራ ተጠቃሚነት መርህ ላይ ተመርኩዛ ለመጠቀም አቋሟንና ቁርጠኛነቷን ማሳየቷን ያስታወሱት ዶክተር ብሩክ፤ የፕሬዚዳንቱ ንግግር ኃላፊነት የጎደለውና በእውነተኛ መረጃ ላይ ያልተመሰረተ እንደሆነ አመልክተዋል፡፡
የፕሬዚዳንት ትራምፕ ንግግር የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ጽሕፈት ቤትንና የአሜሪካን መልካም ስም ያጎደፈ እንደሆነ ጠቅሰው፤ችግሩን ለማስተካከል እንደ ጀሰን ክሮው ያሉ ፖለቲከኞች የፕሬዚዳንቱን ንግግር የሚያወግዙ መልዕክቶችን ይፋ ማድረግ ጀምረዋል።
ለመቶ ዓመታት የቆየውና ጠንካራ የሆነው የኢትዮጵያና የአሜሪካ ወዳጅነት አደጋ ላይ ከመውደቁ በፊት በአገር ውስጥም በውጭም ያሉ ኢትዮጵያውያን የፕሬዚዳንቱን ንግግር እንደሚቃወሙና ለአሜሪካ መንግሥትም ጠንካራ መልዕክት እንደሚያስተላልፉ ዶክተር ብሩክ ግምታቸውን አስቀምጠዋል፡፡
ፕሬዚዳንቱ የዓባይን ጉዳይ እንደስኬት በማሳየት ከእጃቸው እያመለጠ የሚመስለውን ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ለማሸነፍ አስበው ይሆናል በማለት ዶክተር ብሩክ መግለጻቸውን አዲስ ዘመን ዘ ኢትዮጵያን ሄራልድ ጠቅሶ ዘግቧል፡፡
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ግብፅ የህዳሴ ግድብን እንደምታፈርስ መናገራቸውን ተከትሎ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር በኢትዮጵያ የአሜሪካ አምባሳደርን በመጥራት ማብራሪያ ጠይቋል። የውጭ...
ብምሉእ ልቦም ምሒሎም ስለ ዝነበሩ ኸኣ፡ ብዘላ ይሁዳ በቲ ማሕላ ተሐጐሰት፡ ብምሉእ ፍቓዶም ድማ ደለይዎ፡ ንሱውን ተረኽበሎም። እግዚኣብሄር ከኣ ኣብ ዙርያኦም ዕረፍቲ ሀቦም።
ከአለፉት 15 ዓመታት ጀምሮ በኢትዮጵያ እና በሱዳን መካከል ያለውን የድንበር ሁኔታ በጥንቃቄና በጥሞና በመከታተል ላይ ያለው የኢትዮጵያ ድንበር ጉዳይ ኮሚቴ ሰሞኑን የሱዳን መንግስት መደበኛ ሠራዊት የኢትዮጵያን ዳር ድንበር ግዛት ጥሶ በመግባት በወገኖቻችን ላይ የፈፀመው ግድያ፣ ንብረት ማውደም እና ዝርፊያ እንዲሁም ሕገ-ወጥ ወረራ አጥብቆ ያወግዛል። ድርጊቱ ለሁለቱ ጎረቤታማ አገሮች መልካም ግንኙነት እንቅፋት በመሆኑ የድንበር ኮሚቴው የሱዳን መንግስት በማናለብኝነት ወርሮ ከያዛቸው መሬቶቻችን ለቆ እንዲወጣ እና ወደ ሰላማዊ ውይይት እንዲመለስ በጥብቅ ያሳስባል።
ታህሳስ 6 ቀን 2013 ዓ/ም (December 15 ቀን 2020) የሱዳን መንግስት ወታደሮች የኢትዮጵያን ድንበር ከ20 እስከ 40 ኪ.ሜ. በኃይል ጥሰው ገብተዋል። ሱዳናውያን አልፋሽቃ ብለው የሚጠሩትን ከጓንግ ምላሽ ያለውን ከሑመራ እስከ መተማ የሚዘረጋውን ሰፊ ለም መሬት፤ እንዲሁም በመተማ ዙሪያ የተንጣለለውን ሰፊ የደለሎ ግዛታችንን የያዙበት አኳኋን ከዚህ በፊት ይታይ ከነበረው የጠብ አጫሪነት ባህሪይ ፍፁም የተለየ ሆኖ አግኝተነዋል። ወረራው እንደ ከዚህ ቀደሙ በአካባቢው በሚኖሩ አርሶ አደሮቻችውና ቁጥሩ ትንሽ በሆነ ወታደር የተወሰደ ጥቃት ሳይሆን በከባድ በረት-ላበስ መሳሪያ (Mechanized Army) የተመራ መደበኛ የሱዳን ሠራዊት የፈፀመው ግድያና የንብረት ማውደም እኩይ ተግባር ነው። ይህ ደግሞ የወረራውን አሳሳቢነትና ይዘት በእጅጉ የገዘፈ እንዲሆን አድርጎታል።
ሱዳን ያሳየችው የጠብ አጫሪነት ባህርይ የሚያስከትለው ዕዳ፤ ለሁለቱ ወንድማማች ሕዝቦች ብቻ ሳይሆን በአካባቢውም የሰላም እጦትና አለመረጋጋት እንዲሰፍን ያደርጋል። ለዚህ ደግሞ ሱዳንን ብቸኛዋ ተጠያቂ ስለሚያደርጋት የሱዳን መንግስት በጥሞና ሊያስብበት ይገባል። ሱዳን ከአሁን በኋላ የወደፊት ቋሚ ማካለልን በሚመለከት ካልሆነ በስተቀር በወረራ ስለያዘችው መሬት ጉዳይ ውይይት አላካሂድም በማለት ያሳየችው የማንአለበኝነት አቋም የኋላ ኋላ የሚያስከትለውን ጠንቅ ሱዳንም ሆነች በቀጥታ፤ ከእሷ ጎን የቆመችው ግብፅ ሁኔታውን በረጋ መንፈስ ሊመረምሩት ይገባል።
ኢትዮጵያ በቅርቡ በውስጥ ጉዳይ የገጠማትን ችግር ሱዳን እንደ መልካም አጋጣሚ በመቁጠር የወሰደችው እርምጃ እንደ ወዳጅ ከምትቆጠር ከአንዲት የጎረቤት አገር የሚጠበቅ ተግባር ባለመሆኑ ድርጊቱ መላው የኢትዮጵያ ሕዝብን አሳዝኗል። ይህ ተግባር ደግሞ ውሎ አድሮ ሱዳንን ከፍተኛ ዋጋ ሊያስከፍላት እንደሚችል የአገሪቱ መሪዎች በተለይም የወታደራዊው ክንፍ መልሶ ሊያጤነው ይገባል። ሱዳን በተናጠል የወሰደችው እርምጃ፣ በሁለቱ አገሮች መካከል ወዳጅነትን ለመንገባት ወሳኝ የሆነውን የሁለትዮሽ ፍላጎት ተጻራሪ በመሆኑ፣ በኢትዮጵያ መንግሥት ብቻ በሚደረግ የአንድ ወገን ጥረት የሚፈለገውን ዘላቂ ሰላም ሊያመጣ ይችላል ብለን አናምንም።
በመሆኑም ኢትዮጵያ በታሪኳ በተደጋጋሚ እንደታየው ሉዓላዊነቷንና ዳር ድንበሯን የሚያስጠብቅ ዝግጁ የሆኑ ጀግኖች ልጆቿ ዛሬም በተጠንቀቅ ላይ መሆናቸውን የሱዳን መንግስት ልብ እንዲለውና አላስፈላጊ የሆኑ ከፍተኛ ወታደራዊና ማህበራዊ ቀውሶች ከመፈጠራቸው በፊት በሰከነ አእምሮ ሁኔታውን እንደገና እንዲመረምር በጥብቅ እያሳሰብን:-
1ኛ) የሱዳን መደበኛ ወታደሮችና ሚሊሽያ ከታህሳስ 6 ቀን 2013 ዓ/ም (ዲሴምበር 15/2020) የኢትዮጵያን ድንበር ጥሰው በኃይል የያዙትን ጓንግ ምላሽ እና የደለሎን ሰፊ ለም መሬት ካለአንዳች ቅድመ ሁኔታ በአስቸኳይ ለቀው እንዲወጡ።
2ኛ) እ.ኤ.እ. በ1972 እና በ2005 ዓ.ም በሁለቱ መንግሥታት የተደረጉ የመግባቢያ ሰነዶች በግልፅ እንደሚያሳዩት፤ ድንበሩ በሁለቱ ሃገሮች የጋራ የድንበር ኮሚሽን እስኪካለል ድረስ የሁለቱ ሃገሮች ገበሬዎች በይዞታ ከሚጠቀሙባቸው ቦታዎች ላይ ፀንተው እንዲቆዩ ያመለክታል። የሱዳን መንግሥት ግን ይህን ተቃርኖ ከ25 አመታት በፊት የተያዘብኝን መሬቶች በሃይል አስለቀኩ ማለቱና ከኢትዮጵያ ጋር የተደረጉትን የመግባቢያ ውሎችንና ሰነዶችን በመጣስ በኢትዮጵያ ገበሬዎች ይዞታ ፀንተው የቆዩ መሬቶችን በኃይል ሰራዊት አዝምቶ መያዙ በአለም አቀፍ ሕግ የሚያስጠይቀው መሆኑ ሊታወቅ ይገባል።
3ኛ) ሱዳን ጊዜንና ወቅትን እየጠበቀች ለምትጭረው እሳት በአንደኛ ደረጃ የግብፅ ሁለንታዊ ድጋፍ የተቸራት መሆኑ ገሐድ የወጣ ሃቅ ነው። በመሆኑም የግብፅ መንግስት በኢትዮጵያ የውስጥ ጉዳይ የምታደርገውን ጣልቃ ገብነት የኢትዮጵያ የድንበር ጉዳይ ኮሚቴ እያወገዘ፤ ግብፅ ከመሰል እኩይ ድርጊቷ እንድትቆጠብ በጥብቅ ያሳስባል። የኢትዮጵያ መንግስትም ግብፅ አካባቢውን የጦርነት ቀጠና ለማድረግ የምታሴረውን ሴራ ለአህጉራዊና ዓለም አቀፍ መንግስታትና ተቋማት ሊያጋልጥ ይገባል ብለን እናምናለን። በተጨማሪም ማንኛውም ኢትዮጵያዊ ይህንን የሱዳን ወረራና የግብፅን ደባና ተንኮል የአገራችንን ሰላም የሚነሳ ተግባር መሆኑን በመንገንዘብ ለዓለም ህብረተሰብ የማሳወቅ አገራዊ ኃላፊነትና ግዴታ እንዳለበት ማስገንዘብ እንወዳለን።
4ኛ) የሱዳን መንግሥት ሁልግዜ ለድርድር ከሚያቀርባቸው “መረጃዎች” እ.ኤ.አ. በ1902 ዓ.ም. እንግሊዝና ኢትዮጵያ ተፈራረሙ የሚባለው ስምምነት የሻለቃ ጉዌን በተናጠል ያሰመረው መስመር አንዱ ነው። ይህ ሰነድ በወቅቱ የነበሩት አፄ ምኒልክም ሆኑ ከእሳቸው በኋላ እስከ ዛሬ በተከታታይ አገራችንን የመሩ መንግስታት በሙሉ አንዳቸውም ሰነዱን ያልተቀበሉትና እውቅና ያልሰጡት በመሆኑ ኢትዮጵያም ዛሬም ሆነ ወደፊት ይህን በአንድ ወገን ብቻ የተቀነባበረ ሰነድ መቀበል እንደሌለበት የድንበር ኮሚቴው አሁንም በድጋሚ በከፍተኛ አፅንኦት ያሳስባል።
5ኛ) የኢትዮጵያ መንግሥት የችግሩን ውስብስብነት ግምት ውስጥ በማስገባት በሰላማዊ መንገድ ትውልድ ተሻጋሪ የሚሆን መፍትሄ ለማስገኘት የሚያደርገውን ጥረት የኢትዮጵያ ድንበር ጉዳይ ኮሚቴ ሙሉ በሙሉ ይገነዘባል፣ ይደግፋልም። ጥረቱ ይሳካ ዘንድም የድንበር ኮሚቴው አቅሙ በሚፈቅደው ሁሉ የበኩሉን ድርሻ ለማበርከት ምን ግዜም ዝግጁ መሆኑን በድጋሜ ያረጋግጣል::
6ኛ) በድንበሩ አካባቢ የሚኖሩ አርሶ አደሮቻችን የሱዳን መንግስት ወታደር፣ ሚሊሽያ እና ጃንጃዊዶች (ቅጥረኛ ወታደሮች) በሚሰነዝሩት ጥቃት ገፈት ቀማሽ ስለሆኑ መንግሥት በቂ ጥበቃ እና ከለላ እንዲሰጣቸው እያሳሰብን፤ ዓመት ሙሉ የለፉበት የዘንድሮው ምርታቸው እና እንስሳዎቻቸው በሱዳን ሰራዊት በመዘረፋቸው፣ ንብረታቸውም በወራሪው ሰራዊት የወደሙ በመሆናቸው አስፈላጊው እርዳታ እንዲደረግላቸው ማስታወስ እንወዳለን። ኢትዮጵያ በየአቅጣጫው የገጠሟትን ችግሮች በድል እየተወጣች በተሟላ መልኩ በልማት እንደምትዘምን የኢትዮጵያ ድንበር ጉዳይ ኮሚቴ ያለውን ፅኑ እምነት ይገልፃል።
ሌተናል ኮሎኔል ብርሃኑ ባየህ በመጨረሻዎቹ የደርግ የስልጣን ዘመናት፣ የመንግሥት ምክር ቤት ምክትል ፕሬዚዳንት የነበሩ ሲሆን፤ ሌ/ጀኔራል ሀዲስ ተድላ በበኩላቸው የጦር ሃይሎች ጠቅላይ ኤታማዦር ሹም እንደነበሩ ይታወቃል፡፡
ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በ2010 ዓ/ም በሚሊኒዬም አዳራሽ በተዘጋጀ አንድ መንፈስ አነቃቂ ፕሮግራም ላይ “በኤምባሲ ውስጥ ታስረው የሚገኙ የቀድሞ መንግሥታት ከፍተኛ ባለስልጣናት ይቅርታ አድርገንላቸው ሊወጡ ይገባል” ማለታቸው የሚታወስ ነው፡፡ ቢሆንም ንግግራቸው ከ2 ዓመታት በኋላም ተግባራዊ አልተደረገም።
በህይወታቸው የመጨረሻ ዘመን ላይ በቤተሠብ ናፍቆት፣ ረኃብና በበሽታ በመሠቃየት ላይ የሚገኙት የአቢዮታዊው ጦር ሰራዊት ኤታማጆር ሹም ሌ/ጄ ሀዲስ ተድላና የውጭ ጉዳይ ሚንስትር ኮሎኔል ብርሃኑ ባየህ የጳጉሜ ምህረት እንዲጎበኛቸውና የቀረቻቸውን ጥቂት ዕድሜ ከቤተሰቦቻቸው ጋር እንዲያሳልፉ ይሁን !
ኣብዚ ዝሓለፈ ሰሙን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዶር ኣቢይ ኣሕመድ ንሕዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብፍላይ፡ ንህዝብታት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ዓለምን ድማ ብሓፈሻ፡ ሓዲሽ ናይ ሰላም ጩራ ተስፋ ዝሃበ፡ ኢትዮጵያ ንውሳነ ና...
ኣብ ዕለት 31 ጥቅምቲ ፡ ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ከባቢ ኣኽርያ እትርከብ ቤትምህርቲ ኣል ዲያዓ ኣብ ምምሕዳራ ጣልቃ ብምእታዉ፡ ነቲ ምትእትታው ብትብዓት ዝተቓወሙ ሽማግለታት እታ ቤትምህርቲ ሓጂ ሙሳን ብጾቶምን ድ...
ህዝቢ ኤርትራ መሰሉ ከም ሃገርን ህዝብን ንኸረጋግጽ ከቢድ መስዋእቲ ከፊሉ’ዩ። ብመስዋእቱ መሬታዊ ልዕላውነት ክረጋግጽ እኳ እንተኻኣለ፡ ሰብኣዊ መሰሉን፡ ህዝብዊ ሓርነቱን ከረጋግጽ ግን ገና ኣብ ትጽቢቱ ዘይነበረ ከቢድ...
ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት ኤርትራውያን ተመሃሮ 11 ክፍሊ ናብ ሳዋ ክወርዱ ከም ዝጀመሩ ኣብ ማዕከናት ዜና ክቃላሕ ቀንዩ ኣሎ። እዚ ድማ ብጉልባብ ትምህርቲ ኩሎም ትምህርቶም ዝውድኡ ተመሃሮ ናብ ግዱድ ዕስክርና ዝኽ...
ኤርትራዊ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስን ሰብኣዊ መሰላትን (ኤምዲሰመ) ክልተ ዓመታዊ ጉባኤኡ ብዕለት 21 ግንቦት 2017 ኣብ ከተማ ፕሪቶርያ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣቃኒዑ። ተሳተፍቲ፡ ብዛዕባ ናይ ዝሓለፈ 26 ዓመታት ሃገራዊ ናጽነት...
እዋኑ ጉጅለ 15 ብቃልዕ ምስተን ብሕታውያን ጋዜጣታት ብዛዕባ ኩነታት ሃገርና ብፍላይ ድማ ካብ ህዝቢ ተሰዊሩ ዝነበረ ውሽጣዊ ምስሕሓብ ገለ ላዕለዎት ሓለፍቲ ህዝባዊ ግንባር ምስ ኢሰያስ ብቓልዕ ክወጽእ ጀሚሩሉ ኣብ ዝነ...
ገለ ሰባት ነቲ ናይ ዘበነ ገድሊ ብፍላይ ድማ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ሕልንኦም ኣዳኺምካ ብነጻ ሓሳባቶም ከይገልጹ ንምሁራት ዝልጠፎም ዝነበረ ግናይ መግለጺ "ምሁር ተበላጺ እዩ፡ ምሁር ንኡስ ብርጅዋ እዩ" ዝብልን ንዕኡ ዝ...
ኣብዚ ዝሓለፈ ቀረባ መዓልታት ኤርትራውያን ተማሃሮ 11 ክፍሊ ናብ ሳዋ ከም ዝወረዱ ኣብ ማዕከናት ዜና ክቃላሕ ቀንዩ ኣሎ። እዚ ድማ ብጉልባብ ትምህርቲ ኩሎም ትምህርቶም ዝውድኡ ተመሃሮ ናብ ግዱድ ዕስክርና ዝኽተቡሉን ...
የዩናይትድ ስቴትሱ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ በቦልቲሞር ከተማ በሚገኝ መስጊድ ተገኝተው፣ የቦልትሞር የሙስሊም ማኅበረሰብ በተባለ ተቋም የእስልምና እምነት ተከታይ ከሆኑ አሜሪካውያን ጋር ተገናኝተው ተነጋግረዋል።
ከሚለው የአበበ ተካ ዘፈን ጋር ለአመታት የከረመው ፍቅሬ ሰሞኑን አገርሽቶ (ምን እንደቀሰቀሰው ባይታወቅም) እንደገና እንደ አዲስ ከወፍዬ ጋር እየዘመርኩ፣ እያፏጨሁ… አብሬያት አለሜን እየቀጨሁ… የግጥሙን ርቀት… የጥበቡን ጥልቀት ሳብሰለስል… ፍቅርና ወፍ፣ ወፍና ጎጆ፣ ጎጆና ሰው፣ ሰውና እምነት፣ እምነትና ተፈጥሮ፣ ተፈጥሮና ህይወት ምናምን እያልኩ ማደበላለቅ ሲያምረኝ… ሲያመራምረኝና ሲመረምረኝ… ገጣሚው ባይኔ ላይ ይዋልል ገባ… ስምም፣ ክብርም፣ ብርም ተነፍጎት ያለፈው ሙሉጌታ ተስፋዬ… ሰላማዊ እረፍት ሙሌዋዋዋ… በዚሁ ዋዋዋ ልበል እንጂ !
ድምጻዊ አበበ ተካ በአንድ ወቅት የሙዚቃውን ገበያ የተቆጣጠረ… በቅንጣት ዝና የከበረ… ዘፈኖቹ እንደጣፋጭ ቡና እየተደጋገሙ የተጣጣሙለት ምርጥ ዘፋኝ እንደነበር የ1988ቱን የኪነ ጥበብ ፌስቲቫል እና የአቤን ሽልማት (እንዲሁም ለቅሶውን…) ማስታወስ ብቻውን በቂ ነው፡፡ ቆይ ግን አቤ የት ገባ? በቃ እልምምም?!… “ያ ሱዳን ፈናኒ” እያለ ቼቺኒያን እንዳላቀናት እንዲህ ድምጹ ጥፍት?…. ኧረ አቤ አንተ ያቀናሃት ቼቺኒያ ዛሬ ራሷን የቻለች አገር ሆና ምግብም፣ ጥበብም፣ ህይወትም፣ ሞትም እየተቸበቸበባት ነውና እንዳቀናሃት ካለህበት መጥተህ አቃናት ብያለሁ እግረመንገዴን . . .
እና እንደዚያ አቧራ ያጨሰ የነ ወፍዬ ዘፈን አልበም መላው ግጥሞቹ (ከአንድ ዘፈን በስተቀር) የሙሌ እንደሆኑ ሳስብ ያለዋዛ እንዳልተወደዱ ገባኝ… አበበ ተካ ከዚህ አልበሙ በፊት የቀደመ አልበም ነበረው እምብዛም አይታወቅም… እናም ለአበበ ዝና ሌሎች በርካታ ተጨማሪ ተዛማጅ ጥበቦች ቢኖሩም ቅሉ የሙሌ ጣፋጭ ግጥም የአንበሳውን ድርሻ እንደሚወስድ ማንም አይክድም!
ማነው ደግሞ ያ ድሮ ጥርሰ ወርቅ የነበረው አሁን ግን ጥርሱ ሃጫ በረዶ የሚመስለው ዘፋኝ?… ያ ነዋ የጥቁር ውሃው ልጅ?… ታምራት ደስታ አትሉኝም!… ታምራት ደስታ የቱ?… ብንባል ብዙዎቻችን ታምራት “ሃኪሜ ነሽ” ነዋ ብለን እንደምንመልስ ጥርጥር የለኝም… ለምን ቢባል ታምራትን ካለመታወቅ ወደ መታወቅ ከከተፋ ቤት ወደ አደባባይ ይዛ የወጣች ዘፈን ሃኪሜ ነሽ ናትና !
የሚለውን የብጽአት ስዩም ዘፈን ያደመጠ፣ የወለደና እና የከበደ ዘፈኑን ሲሰማ ወይም የብጽአትን በእንባ የተሞላ አዘፋፈን ሲያይ ልጁን ብሎም እናቱን እያሰበ በፍቅር እንደሚቃጠል ዘፈኑን ያደመጠ ቢፈርድ ይሻለኛል. . .
ይህን የመሰለ መቼም ሊደመጥ የሚችል ዘፈን እንዲሁም ሌሎች የአንድ ሙሉ አልበም የብጽአት ዘፈኖች የሙሌ ናቸውና አሁንም ክብር ለሙሌ!… የፀደኒያ ገብረማርቆስ፣ የሃና ሸንቁጤ፣ የመሰረት ሌላም ሌላም… እያሉ መዘርዘር ይቻላል…
እንደው ወፍዬ ኮርኩሮኝ አነሳሁት እንጂ እጅግ የበዙትን የባለቅኔውን የዘፈን ግጥሞች እዚህ ዘርዝሬ አልዘልቀውም… ምናልባት እየቆራረጥን በተለያየ ግዜ መነካካት የቻልን እንደሆን እንጂ!… ግና የዚህ ሁሉ ጥበብ ባለቤት የሆነ ታላቅ ሰው እንደምንምና እንደማንም ተዘንግቶ ሲቀር ማየት በ’ርግጥ ያማል፡፡ ስንዱ አበበ እጅግ የበዛ ክብርና ምስጋና ይግባትና የተወሰኑትን ስራዎቹን ሰብስባ “የባለቅኔ ምህላ”ን አሳትማልናለች… “ጉኖዬ” አክብሮታዊ ምስጋናዬ ባለሽበት ይድረስሽ… ላሁኑ የዘፈን ስራዎቹ ላይ ብቻ ነኝና ስንዱ በመጽሐፉ − ደብዳቤ ለ“ሲኦል”− ስትል ስለ ሙሌ ከጻፈችው ትንሽ ልቆንጥር…
“. . . ይህንን ይሁን ብዬ ጓዶቼን ፈትቼ፣ ህዝቤን አምኜ፣ ችሎታዬን ለዘፋኞች ልስጥ አልኩና ተነሳሁ፡፡ ገበያው እጅግ የደራ ከመሆኑ የተነሳ እንኳን ሌላ ነገርሽን ከዓይንሽ ላይ ኩልሽን ሊሰርቁሽ የሚችሉ ሰዎች የበዙበት ሆነ፡፡ ይህን ትልቅ የገበያ ስፍራ ለመቀላቀል ስንት አሳር እንደቆጠርኩ ዛሬም ሳስበው ይዘገንነኛል፡፡ በቃ የስልጣናቸው የመጨረሻ ዳር ድንበር አሁን ትዝ አለኝ! “የኢኮኖሚው ባለቤት የፖለቲካውም ዋና ባለቤት” እንደሆነ ሁሉ የስራው ባለቤቶች ነጋዴዎች ብቻ ሆኑ፡፡
. . . “እኔ እበላ − እኔ እበላ” እያሉ ከሚሻሙት ጋር ለጨው ለበርበሬ፣ ለውሎ ላዳሩ እንኳ ብዬ አብሬያቸው ለመቆየት አቃተኝ፡፡ ይልቅ ጠጋ ያሉኝ ጋር በማርያም መንገድ፣ በማተብ በክርስትና ለየግል ተነጋግረን፣ ቀኑን አሳምረን፣ ዱአ አድርገን፣ ተፈጥሮንና ፈጣሪን ሳይቀር እያፋጠጥን አብረን ጎጆ ልንወጣ ሰርተን ፈረንካው ሲገኝ አይኔን ለማየት እንኳ ይፀየፋሉ፡፡ አልፈው ተርፈው ብኩርናዬን ሳይቀር እንድሸጥላቸው ሁሉ ጠየቁኝ፡፡
. . . ስሚ ʻንጂ አንድ ቀን “ያንተን የተለያዩ ዘፈኖች መደዳውን ዛሬ አራት በኤፍ ኤም ሰማሁ ብለሽ” በልብሽ ያጨበጨብሽልኝን ዕለት አስታውሼ ምን ትዝ አለኝ መሰለሽ! ያወጣሁላቸው ስሞች! ታምራት ሃኪሜ ነሽ፣ መሰረት ጉምጉም፣ ፀደኒያ ገዴ፣ ብፅአት ገዳዬ፣ ሸህ አብዱ ሃዋብስል ኧረ ስንቱን አድምቄዋለሁ አያ! ምንስ ቢሆን ሙሉጌታ ተስፋዬ ወዲ ሀለቃይ! ተጋዳላይ ነኝ’ኮ! … ” (የባለቅኔ ምህላ፣ ገፅ 133)
እስቲ ደጋግመን እናንብበውና ከባለቅኔ ምህላ ጋር ደግሞ እንመለሳለን… የቻላችሁ አንብቡትማ!… ዛሬም በርካታ ሙሌዎች በዙሪያችን ይኖራሉና ክብር ለጥበበኞች. . . ነጃ ይበለን እያልን በሃና ሸንቁጤ ዘፈን (በሙሌ ግጥም) እንሰነባበት . . .
ከየት እንዳመጣችው ባላውቅም እናቴ ደስታዋ አልያም ትዝብትዋ ከመገረም በላይ ሲሆንባት ሁሌም የምትላት ነገር አለቻት… “ገርሞ…ገርሞ…ደግሞገረመኝ!”… ʻየምር ለአፍሪካ ዋንጫ አልፈናል አይደል?ʼ… እውን ከነ ናይጄሪያ፣ ከነዛምቢያና ቡርኪናፋሶ ጋር ተደልድለን ልንፋለም ነው አይደል?… እውን እምዬ ጦቢያም ወግ ደርሷት ከእግር ኳስ ተፋላሚ አገሮች ተርታ ተሰልፋ ላያት ነው አይደል?… እያልኩ ደግሜ ደጋግሜ ሳሰላስል፣ የኳስ ደስታንና ያገር ደስታን ሳብሰለስል፣… ምክንያቱን የማላውቀው እምባ አይኔን ሲሞላው ዝም ብሎ ይገርመኛል (ጅል ነኝ አይደል?…) ይገርም ይገርምና ይወስደኛል… ጭልጥ አድርጎ ይወስደኛል ወደ ዘመነ ቼልፊኮ… ወደ ዘመነ መንግስቱ… ወደ ዘመነ አዋድ… ወደ ዘመነ ሉችያኖ… ወደ ዘመነ ተስፋዬ… ወደ ዘመነ ስኬት… ወደ ዘመነ ዝና… ወደ ዘመነ ክብር… ከዚያም ቼልፊኮና እግር… እግርና አገር… አገርና ፍቅር… ፍቅርና ክብር…. ይደበላለቁብኛልና እንዲህ እላለሁ . . .
ቼልፊኮ የድሮ የኢትዮጵያ ተጫዋቾች የእግር ኳስ መጫወቻ ጫማ ነው… ይህ ጫማ የሚሰራው እያንዳንዱ ተጫዋች ባዶ እግሩን ወረቀት ላይ ከተለካ በኋላ ሲሆን፣ ሁሉም በየልኩ ሶሉ በሚስማር እየተመታ ይዘጋጅለታል… በጨዋታ መሃል ሶሉ ሊገነጠል ስለሚችልም የዛን ጊዜ ወጌሻዎች መዶሻ ይዘው ወደ ሜዳ ይገቡ ነበር ይባላል… ʻአጃኢበ ረቢ!ʼ አትሉም!?… aha… እንደውም ባንድ ወቅት መንግስቱ ወርቁ ገጠመኞቹን ሲያወራ “ያፍሪካ ዋንጫን በወሰድንበት ጨዋታ ጎል ካገባሁ በኋላ የቸኮልኩት ዋንጫውን ለመውሰድ ሳይሆን ጫማው እግሬን የወጋኝን ቶሎ ፈትቼ ለመገላገል ነው” ሲል በማስፈገግ የጫማውን አስቸጋሪነት ጠቁሞ ነበር…
ግን መንግስቱ ወርቁን የሚገባውን ክብር ለግሰነው ይሆን?!… አይመስለኒ!… ብለን ትንሽ ብናስታውሰውስ?!… መቼም የሚዘከሩት ሌሎች ሲሆኑ ገረመንና “የነሱ ፈቃድ ይሁን ብለን ዝም አልን!”… aha… መንጌ ፊት አውራሪው… መንጌ ጎንደሬው… መንጌ አድባሩ… መንጌ 8 ቁጥሩ… መንጌ የእምዬ ባለውለታ… ደግሞ እኔ ያወጣኋቸው ስሞች እንዳይመስሏችሁ… ሲሞገስበት የነበረ እንጂ!እኛ እንኳን ባቅማችን ድሮ ቢንጎ ስንጫወት B8 ሲወጣ “B መንግስቱ ወርቁ!” ብለን በመጥራት የማስታወስ ሙከራ አድርገንለት ነበር… ብሔራዊ ሎተሪ ሰምቶ ቢንጎ ሎተሪን ሲያዘጋጅ በማጽደቅ አልተባበረንም እንጂ! … aha
በሰባት የአፍሪካ ዋንጫ ጨዋታዎች አገርን ወክሎ መሰለፍ፣ ባፍሪካ ዋንጫ ታሪክ ከሰባት ምርጥ ጎል አግቢዎች አንዱ መሆን (10 ጎል በማግባት)፣ ብሔራዊ ቡድንን በማሰልጠን ላፍሪካ ዋንጫ ውድድር ይዞ መቅረብ፣ ከ115 በላይ አለም አቀፍ ጨዋታዎች በላይ መሳተፍ፣ ከ 65 በላይ ጎሎችን ማስቆጠር፣ በዘመኑ ምርጥ በመሆኑ በጣልያን፣ በግሪክ፣ በስፔይን፣ በፈረንሳይ እና መሰል ሃገሮች እንዲጫወት ተጠይቆ የነበረ መሆኑ እና ሌሎች ብቃቶቹ… ክብር የማይገባው ተራ ነገር ይሆን?!.. ያው የኳስ እውቀቱ ስለሌለኝ የሚመለከታቸው እነ ጋዜጠኛ አበበ ግደይ ወይም ሌሎች እንዲተነትኑት ትቼ ዝም ብዬ መገረሜን ልቀጥል… (የምር ግን ሁሉም ነገር በባለሞያ ሲተነተን አሊያም ሲሰራ ደስ ይላል… ሙዚቃውንም ፖለቲካውንም… ምኑንም ምኑንም ደግሞ ከኔ ወዲያ ብሎ መፈትፈት ሼ ነው እኮ!…. ኧረ ሼሼሼሼሼ…. aha…)
አዋድ ሞሃመድስ ቢሆን በአምስት የአፍሪካ ዋንጫዎች ከመሳተፉም በላይ ኢትዮጵያችን እስካሁን ጉራዋን የምትቸረችርበትን ብቸኛ ዋንጫ ስታነሳ ከነሉችያኖ፣ ከነኢታሎ፣ ከነጌታቸው፣ ከነአስመላሽ፣ ከነክፍሎም፣ ከነበርሔ፣ ከነመንግስቱ፣ ከነተስፋዬ፣ ከነግርማ እንዲሁም ከግብ ጠባቂው ጊላሚካኤል ጋር አብሮ የጨፈረ ተጫዋች አይደለምን?… ግና ምን ተሸለመ? አሊያም ምን ተደረገለት? ብለን ስንጠይቅ…“ምንም የተደረገልኝ ነገር የለም… በርግጥ የፌዴሬሽኑ ፕሬዝዳንት ሲያገኙኝ በክብር ያናግሩኛል… ሌላው ቀርቶ ባበረከትነው አስተዋፅኦ አማካኝነት የተሰጠንን የእድሜ ልክ የነፃ መግቢያ ትኬት ሰረዙት::”… ሲል ባንድ ወቅት የተናገረው መልስ ይሆነንና እንገረማለን… ግን የነሱ የነፃ መግቢያ ትኬት ቢሰረዝና ከፍለው እንዲገቡ ቢደረግ ለአገሪቷ የኢኮኖሚ እድገት አስተዋፅኦ ያደርጋል ተብሎ ታስቦ ይሁን?… aha… ብሽቅ አለ ጋስ ስብሃት!…
አዋድ ግን ይቀጥላል “እኔ ባበረከትኩት ውለታ ደስ እንዲለኝ… ወጣቶቹ እኛን እያዩ መበረታቻ እንዲሆናቸው እንጂ እኔ የምከፍለው እስካለኝ ድረስ ከፍዬ ‘ገባለሁ… ደግሞም ይመስገን በኑሮዬ ደስተኛ ነኝ” ይሄን ሲናገር ያየሁበት የፊት ገፅታ ውል ሲለኝና የነሰለሃዲን የአሸናፊነት ድል መታሰቢያነቱ ለድሮው ጠቅላይ ሚኒስትራችን ሆነ መባሉን ስሰማ… የምር ገረመኝ!… ገርሞ… ገርሞ… ደግሞ ገረመኝ!
በበኩሌ ያለፉት ጠቅላይ ሚኒስትራችን ቢዘከሩ ቅንጣት አይከፋኝም!… ግን ደግሞ እንደ መንግስቱ ወርቁ ያሉ ብርቅዬ የኢትዮጵያ ልጆች አሊያም የዛኔው ቡድን ቢዘከርበት (መዘከሩ ካስፈለገ) የበለጠ ትርጉም አይኖረው ይሆን?!… እነ አዳነ፣ እነ ሳላሃዲን፣ እነ ደጉ እና መላው የቡድኑ አባላትስ ቢሆኑ ታሪክ ቀያሪ ከመሆናቸውም በላይ የበለጠ ታሪክ እንዲሰሩ፣ ነገ እነሱም የሚዘከሩበት ስም እንዲተክሉ የተሻለ የሞራል ብርታት አይሆናቸው ይሆን?… በደስታ ጊዜ የሚደረጉ ማናቸውም ነገሮች ነገ የበለጠ ደስታ የሚያስገኙ፣ ለተሻለ ፍሬ የሚያበቁ ቢሆኑ ደስ ይላል… በርግጥም የተሻለ ነገር ያመጣሉና!… ቱ!… ድንቄም ምክር እቴ!…
ደግሞ ይሄን ስላልን አንዳንድ የዋህ ደጋፊዎች ተነስታችሁ “ፀረ ልማት፣ ፀረ እድገት” ምናምን የሚል የሽብር ታርጋችሁን ለመለጠፍ ብትሯሯጡ… እንዲሁም አንዳንድ ከንቱ ተቃዋሚዎች መንገድ አገኘን በሚል የዘለፋ ውርጅብኛችሁን ለማውረድ ብትውተረተሩ አሁንም ገርሞ… ገርሞ… ደግሞ ገረመኝ!… ከማለት ሌላ የምንለው አይኖረንም!… aha… እስቲ ኳስን በኳስነቱ ብቻ ወደ ተሻለ ደረጃ ከፍ እንዲያደርጉት እነዚህን ምርጥ ልጆች እናበረታታቻው… ያ ሲሆን ብዙ ምርጥ ምርጥ ተተኪ ታዳጊዎችን ማፍራት ይቻላልና. . .
እዚህ ጋር Tessema Simachew የተባለ የፌስ ቡክ ወዳጃችን ከድል በኋላ የለጠፈውን ብዋሰው ውስጤ ያለውን የበለጠ ይገልፅልኝ ይመስለኛል… “እንዲህ አይነት ቀኖች ያለፈው ጊዜ ማብቅያ ብቻ አይደሉም፣ የመጭው ጊዜም መጀመሪያ ናቸው። ነገ ኳስ ይዘው ወደ ሜዳ የሚሄዱ ህጻናት ሳልሃዲን ሰይድን ወይም አዳነ ግርማን መሆን ስለሚፈልጉ በደስታ ይጫወታሉ። ከዚህ በኋላ ለሌላ አስርት አመታት የበይ ተመልካች በእርግጠኝነት አንሆንም። የሽንፈት ታሪካችንን ስለሰበራችሁልን፣ ጀግኖቻችን ናችሁ።” ክበርልኝ ተሰማ! . . .
እምዬ እናት ዓለም ዛሬ ትኩራባችሁ . . .ዱዓና ጸሎታችን ተሰማና በስም የተጠሩት ተጫዋቾች እምዬን ታደጓት (እንደ አባባ ታምራት መጠንቆል አማረኝ እንዴ ?!… aha)… ብቻ የሆነ ሆኖ በጭፈራ ውስጥ ሆነን ደግሞ እንዲህ አልን…
የተሰማንን እንተነፍሰው ዘንድ ሰዋዊ ተፈጥሯችን ግድ ይለናል!… አረረም መረረም እንዳሰብነው እንፅፋለን!… እንደፃፍነውም እናስባለን!… ሁሌም ሰላም!…. ሁሌም ፍቅር ለሁላችን!… ሰላምና ፍቅር እስካለን ድረስ ብዙ ገር ነገሮችን በገር ልቦና እንጋራለን… ኢንሻአላህ!…
ጃንዋሪ 28 ገዢ ኢንስሌ ኪንግ ካዉንቲ የስቴቱ ጤናማ ዋሽንግትን - ፍኖታ ከርታ ለማገገሚያ ሰኞ ፌብርዋሪ 1 በአዲሱ አካባቢዎች የስቴቱን ከአራቱ ሶስትቱን መስፈርቶች ማሟላት አለባቸዉ የምለዉን መስፈርት ዕቅድ መሠረት ካዉንቲ እና ፑጂት ሳዉንድ አካባቢ ወደ ዙር 2 ማለፋቸዉን አስታዉቋል።
ዙር 2 መመገብ፣ የጤና እንቅስቃሴ፣ ሙዚየም እና ሌሎችን ጭምር ተጨማሪ የቤት ዉስጥ እንቅስቃሴዎችን ይፈቅዳል በ 25 ከመቶ እጅ አቅም ይፈቅዳል። የበለጠ ተላላፊ አዲስ የኮቪድ-19 ዝርያ እያተጋፈጥን ባለንበት ወቅት ንግድ ድርጅቶችን ክፍት ለማድረግ እና የኮቪድ እንቅስቃሴን ለመቀነስ ከምን ግዜዉም የበለጠ በተጠንቀቅ መቆም አለብን። በተጨማሪም በደንብ የሚገጥም ማስኮች መልበስ እና ማህበራዊ መራራቅ፣ ስያትል እና ኪንግ ካዉንቲ — ማህበረሰብ ጤና ንግድ ድርጅቶችና ቤት ዉስጥ የሚሰሩ ተቋማት የቤት አየር ዝዉዉር ፣ በተጨማሪ ከቤት ዉጪ፣ ምግብ ይዞ መሄድና መንገድ ዳር መስጠትን እንድያስቀድሙ ያበረታታሉ።
ቅድሚያ ዕቅድ የሚያስፈልጋቸዉ ለምሳሌ እንደ የሠርግ ፤ የቀብር መልስ ግብዣዎች ያሉ በዙር 2 ለተፈቀዱ እንቅስቃሴዎች እና መሰባሰቦች ስቴቱ ክልላችን ያለበትን ሁኔታ በየሁለት ሳምንቱ እንድምገመግም እና መስፈርታቸዉን ካላሟለን ወደ ዙር 1 ልመልሰን እንደሚችል ያስታዉሉ።
የቤት ዉስጥ መመገቢያ በ25% የመያዝ አቅም ይኖራል፤ የአልኮል አገልግሎት/ማድረስ 11 PM ላይ ያበቃል። የዉጪ እና ክፍት አየር መመግቢያ ይኖራል፤ ባንድ ጠረጴዛ እንከ ስድስት ሰዉና ሁለት ቤተሰቦች ይገድቡ።
ስነሥርዓቶች እና የቤት ዉስጥ ግብዣዎች፣ ለሃዘን መሰባሰብ፣ ወይም ከንደነዚህ ስነሥርዓቶች ጋር የተያያዙ ተመሳሳይ መሰባሰቦች ይፈቀዳሉ እና የቦታዉን አግባብ ያለቸዉን መስፈርቶች መከተል አለብዎት። ምግብ ወይም መጠጥ የሚቀርብ ከሆነ የምግብ እና መጠብ መስፈርቶች ተግባራዊ ይሆናሉ። መደነስ ክልክል ነዉ።
የቤት ዉስጥ መዝናኛ እና አካላዊ ግንባታ ተቋማት (ጅምናዚየም፣ የአካላዊ ግንባታ፣ የቤት ዉስጥ መዝናኛ ስፖርቶች፣ የቤት ዉስጥ መዋኛ ገንዳዎች፣ የቤት ዉስጥ ስፖርቶች፣ የቤት ዉስጥ የግል ስልጠና፣ የቤት ዉስጥ ዳንስ፣ ንኪክ የሌላዉ ማርሻል አርት፣ ጅምናስትክ፣ አቀበት መዉጣት)
ዝቅተኛ እና መካከለኛ አደጋ ያላቸዉ የስፖርት ልምምዶች እና ፉክክሮች ተፈቅዷል (ዉድድሮች አልተፈቀዱም)። ከፍተኛ አደጋ ያለቸዉ ስፖርቶች ለልምምድ እና ስልጠና ተፈቅዷል። የአካል ግንባታ እና ስልጠና እና የቤት ዉስጥ ስፖርቶች ቢበዛ 25% የመያዝ አቅም።
ከቤት ዉጪ ስፖርቶች እና የአካል ግንባታ ተቋማት (ከቤት ዉጪ የአካል ግንባታ ድርጅቶች፣ ከቤት ዉጪ መዝናኛ ስፖርቶች፣ ከቤት ዉጪ መዋኛ ገንዳዎች፣ ከቤት ዉጪ ፓርኮች እና የእግር መሄጃ መስመሮች፣ ከቤት ዉጪ ካምፖች፣ ከቤት ዉጪ K-12 ስፖርቶች፣ ከቤት ዉጪ ስፖርቶች፣ ከቤት ዉጪ የግል ስልጠና፣ ከቤት ዉጪ ዳንስ፣ ከቤት ዉጪ ሞተር ስፖርቶች)
የቤት ዉስጥ የመዝናኛ ተቋማት (የባህር ዉስጥ እንስሳት ከምድር በታች መመልከቻ፣ የቤት ዉስጥ ሜዳዎች፣ የቤት ዉስጥ ኮንሰርት አዳራሾች፣ የቤት ዉስጥ ጓሮዎች፣ የቤት ዉስጥ ቦዉሊንግ፣ የቤት ዉስጥ ትራምፕሊን ተቋማት፣ የቤት ዉስጥ ካርድ ቤቶች፣ የቤት ዉስጥ ማንኛዉም ዓይነት መዝናኛ እንቅስቃሴዎች፣ የቤት ዉስጥ ኩነት ቦታዎች ጭምር)
ከቤት ዉጪ የመዝናኛ ተቋማት (ቤተ አራዊቶች፣ ከቤት ዉጪ የባህር ዉስጥ እንስሳት ከምድር በታች መመልከቻ፣ ከቤት ዉጪ ቲያትሮች፣ ከቤት ዉጪ ስታዲያሞች፣ ከቤት ዉጪ ኩነት ቦታዎች፣ ከቤት ዉጪ ኩነት ቦታዎች ሚአዳዎች፣ ከቤት ዉጪ ኮንሰርት ቦታዎች፣ ከቤት ዉጪ ፌስትቫሎች ጭምር)
ማስታወሻ፡ የቀጥታ ( Live) መዝናኛዎች አይከለከሉም ግን ከዚህ በላይ ያሉትን መመሪያዎች እንደ ቦታዉ ዓይነት መከተል አለባቸዉ። የረጅም ጊዜ እንክብካቤ ተቋማት፣ የሙያ እና ኮሌጅ ስፖርቶች ከዚህ ዕቅድ ዉጪ አሁን ባለዉ መመሪያቸዉ/አዋጆቻቸዉ ይገዛሉ።
የቻይና ስፖርት የፀሐይ መነፅር የዓሳ ማጥመጃ የጎልፍ ብስክሌት የሚነዳ የፖላራይዝድ ስፖርት የፀሐይ መነፅር ፒሲ ግማሽ ክፈፍ 100% UV400 መከላከያ ማምረቻ እና ፋብሪካ | ባኦላይ
4.3 ሊተላለፍ የሚችል ሌንሶች - ሁሉም ሌንሶች 100% UV400 መከላከያ ሽፋን ፣ 100% ጎጂ UVA እና UVB ጨረሮችን ያግዳል ፡፡ እውነተኛውን ቀለም ወደነበረበት ይመልሱ ፣ የተንፀባረቀውን ብርሃን እና የተበታተነ ብርሃን ያስወግዱ the መልክአ ምድሩን የበለጠ ግልፅ እና ለስላሳ እና ዓይኖችን ፍጹም በሆነ ሁኔታ ይከላከሉ ዋናው በቀለማት ያሸበረቀ ልግስና ፣ ቢጫው ደግሞ ለሊት እንቅስቃሴዎች ፣ በባልጩት አንዱ ለመንዳት እና ለሌሎች እንቅስቃሴዎች የፖላሲ ነው ፡፡
5. ግልጽ ፣ ልዕለ-ብርሃን ፣ ቅጥ ያጣ እና ጠንካራ - አሪፍ ሪምless ጃኬት ክፈፍ ዲዛይን ዝቅተኛውን ዝቅተኛ የማየት መስክ ያነቃል ፡፡ ቀላል ክብደት ያለው ንድፍ ለሞተር ብስክሌት እና ለብስክሌት ብስክሌት ፣ ለማሽከርከር ፣ ለመሮጥ ፣ ለአሳ ማጥመድ ፣ ለመሽከርከር ፣ በበረዶ መንሸራተት ፣ በመውጣት ፣ በእግር ለመጓዝ ወይም ለሌላ ከቤት ውጭ እንቅስቃሴዎች ተስማሚ ነው ፡፡ በክፈፎች እና በሌንስ የበለፀጉ የቀለም ድብልቆች ፣ ፋሽን እና ቅጥ ያለው ንድፍ። ፖሊካርቦኔት ሌንስ እና ክፈፎች ተጽዕኖ ፣ ጭረት ተከላካይ ፣ ዘላቂ እና የማይበጠስ ናቸው ፡፡
7. የሕይወት ዘመን የብራና ዋስትና በፍሬም ላይ - ክፈፎች እና ሌንሶች ለአደጋ ተጋላጭነት የማይበጠሱ ናቸው ፡፡ ማንኛውም የተሰበረ ችግር ቢከሰት ፣ እርካታ እስኪያገኙ ድረስ ችግሩን ለመፍታት የቶርጌን ሻጭ ያለምንም ማመንታት ያነጋግሩ ፡፡ ቶርጌ ለሁሉም የቶርጌ ምርቶች ከሽያጭ አገልግሎት በኋላ የዕድሜ ልክ ይሰጣል ፡፡
1, qty ከ 50pcs በላይ ከሆነ ብቻ በቀርከሃ መነፅሮች ላይ LOGO ልንል እንችላለን! 2, ለደንበኞቻችን “ጥራት ያለው ዋስትና” እና “በሰዓት አሰጣጥ ዋስትና” መፈረም እንችላለን! 3, በደህና ወደ ዓለም ለመሸጥ የሚችል CE, SGS-UV400, FDAcertificates ማለፍ ይችላል!
የቀድሞው: ፈጣን መላኪያ መከላከያ የአይን ልብስ ለስፖርቶች - ስፖርት የፀሐይ መነፅሮች የዓሣ ማጥመጃ የጎልፍ ብስክሌት የሚነዱ የፖላራይዝድ ስፖርት የፀሐይ መነፅሮች ፒሲ ግማሽ ክፈፍ 100% UV400 ጥበቃ - ባኦላይ
ባለፈው የአውሮፓ ዓመት ውስጥ ከኢትዮጵያና ከሶማሊያ በጦርነት ወደምትታመሰው የመን ከዘጠና ሁለት ሚሊየን በላይ ሰው መግባቱን ዓለምአቀፉ የፍልሰት ድርጅት - አይኦኤም አስታውቋል፡፡
በቪዠን ኢትዮጵያና በኢሳት መጋቢት 17 የተዘጋጀ የሦስት ፓርቲዎች ውይይት ኢትዮጵያ ውስጥ እየጨመሩ የሚሄዱትን ግጭቶች ለመፍታትና የብሔራዊ አንድነት መንፈስን ለማጠናከር በሚያስችሉ ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ በቪዥን ኢትዮጵያ እና በኢትዮጵያ ሳተላይት ሬዲዮና ቴሌቭዥን (ኢሳት)አዘጋጅነት ዋሽንግተን ዲሲ ውስጥ ቅዳሜ መጋቢት 17 እና እሁድ መጋቢት 18 የሁለት ቀን ውይይት ተካሂዶ ነበር።
በብሔራዊ መንግሥት ድጋፍ መሠረት ዝግጁ የግንባታ ኢንዱስትሪ የበለጠ እና የበለጠ ተስፋ ሰጭ ለመሆን ተችሏል ፡፡ ቻይና ለተፈጠረው የህንፃ ኢንዱስትሪ ጠንካራ ግፊት በ 2021 ትሪሊዮን ዩዋን ገበያ እንዲቀሰቀስ እያደረገ ነው ፡፡ መሪ የአገር ውስጥ ምርቶች እየታዩ ናቸው ፣ ዓለም አቀፍ የንግድ ምልክቶችም በደህና መጡ ፡፡ ወደ የቻይና ገበያ ይግቡ ፡፡
ትልቁ ከተዘጋጀው የህንፃ አውደ ርዕይ አንዱ እንደመሆኑ በየአመቱ CIHIE እጅግ በጣም አጠቃላይ የሆነ የኢንዱስትሪ ሰንሰለትን እና እጅግ በጣም ጥሩ ምርቶችን ያሳያል ፡፡ ለ 2021 ትርዒት ​​፣ CIHIE በ 360 ካሬ ስኩዌር ሾው ወለል ላይ 32,000+ ኤግዚቢሽኖችን ይቀበላል ፡፡ ከሁሉም ተመሳሳይ ተጓዳኝ ዝግጅቶች መካከል ዓለም አቀፋዊ የተገነባ የግንባታ ልማት ጉባ 2021 XNUMX ለምርጥ ተናጋሪ አሰላለፍ እና አስደናቂ ንግግሮች በጣም የሚስብ ነው ፡፡
የ 5 ቀናት የኢንዱስትሪ የቅርብ ጊዜ ውጤቶችን እና የፈጠራ ውጤቶችን በማሳየት ለረጅም ጊዜ ሲጠበቅ የነበረው ሲኤችአይ በዚህ ነሐሴ 3 ቀን ጓንግዙ በከፍተኛ ሁኔታ ተጠናቋል ፡፡ ኤግዚቢሽኖች እና ጎብ visitorsዎች እ.ኤ.አ. በ 2020 በተካሄደው ብርቅዬ የሙያ ኤግዚቢሽን አማካይነት ድሮ እና አዲስ ጓደኞችን በማግኘታቸው በጣም ተደስተው ነበር ፡፡ እንደ ጂንግ ጎንግ ግሩፕ ፣ አየር መንገድ ፣ ጂኪ ቴክኖሎጂ ፣ አይ ሻንግ ጉይ ዙ ያሉ አዳዲስ ኤግዚቢሽኖች መገኘታቸው ትዕይንቱን በአዲስ ኃይል በመርፌ አስገብተዋል ፡፡ እናም ስለ CIHIE በጣም ያስባሉ ፡፡
ተዛማጅ ምርቶች-አረንጓዴ የህንፃ ቁሳቁሶች እና መሳሪያዎች (የጣሪያ ሰቆች ፣ የግድግዳ ሙቀት መከላከያ ቁሳቁሶች ፣ የውጭ ግድግዳ ያጌጠ ፓነል ፣ የውሃ መከላከያ ፣ የጣሪያ ሙቀት መከላከያ ቁሳቁስ ፣ የሙቀት መከላከያ ቅቦች ፣ የእሳት መከላከያ ቁሳቁሶች ፣ የአየር ኮንክሪት ማገጃ ፣ የሴራሚስት ኮንክሪት ማገጃ ፣ የተቀናጀ የታገደ ጣሪያ ፣ ጣሪያ እና ቀጥ ያለ አረንጓዴ ቁሳቁሶች ፣ ወዘተ)
መሰጋገሪ ወታሃደራዊ ቤት ምኽሪ ሱዳን ኣብ ከተማ ካርቱም ንዝርከብ ቤት ጽሕፈት ቀጠር ዝመደበሩ ቴሌቭዥን ኣልጀዚራ ብዘይ ዝኾነ ምክንያት ምዕጻው ዳይሬክተር’ቲ ቤት ጽሕፈት ሓቢሩ።
እቲ ዳይሬክተር ሰበ ስልጣን ዝተፈላለየ ጨንፈራት ጸጥታ’ታ ሃገር ናብቲ ቤት ጽሕፈት ብምምጻእ መሰጋገሪ ወታሃራዊ ቤት ምክሪ ሱዳን እቲ ቤት ጽሕፈት ክዕጸውን ንብረት ክተሓዝ ምእዛዞም ገሊጾም።
ጨኖ ግራጫ ቢጤ የሆነ፣ ፈርጠም ያለ፣ ከደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ እስከ ደቡብ አፍሪቃ፣ በተጨማሪም በኮንጎ ደኖች የሚገኝ ዝንጀሮ ነው። በኢትዮጵያ የሚገኘው ዓይነት ጨኖ የፀጉሩ ቀለም ግራጫና ጥቁር የሆነ፣ ፊቱ የጠቆረ ሰማያዊ የሆነ፣ አገጭና አንገቱ ነጭ ነው። የወንዶቹ ክብደት እስከ 12 ኪ.ግ. ሲሆን፤ አማካዩ 4.5 ኪ.ግ ይመዝናሉ።
ጨኖ የደን ዝንጀሮ ነው። የደን ዝንጀሮች ብዙ ጊዜ ከዝናባማ ሥፍራዎች ደኖች ውጪ አይገኙም። ጨኖ ግን ከነዚህ ደኖች ውጪም በሚገኙ ደኖች ውስጥ ይኖራል። በኢትዮጵያ፣ በጎደሬ ደን ውስጥ፣ ቴፒ አጠገብ ሜጢ አካባቢ ይገኛሉ። በተራራማ ሥፍራዎች ደኖችም እስከ 3000 ሜትር ከፍታ ድረስ ይገኛሉ። እጅጉን በዛፍ ላይ የሚገኝ ዝንጀሮ ነው። የሚገኘው በደን ዛፎች ግማሽ ላይ ነው።
ጨኖ ከማንኛቸውም የዝንጀሮ ዓይነቶች የበለጠ ቅጠል በል ቢሆንም ብዙ ዓይነት ምግቦች ይመገባል። ቅጠላ ቅጠል፣ ፍራፍሬ፣ ትላትልና ሦስት አፅቄዎች፣ አበቦች፣ ጥራጥሬዎች ወዘተ ይበላሉ። ዛፍ ላይ ታቁሮ የሚያገኙትን ውኃ ይጠጣሉ። የሚያስፈልጋቸውን ብዙ ውኃ የሚያገኙት ግን ውኃማ ከሆኑ ፍሬዎችና ቅጠሎች ነው። የተገኘውን ብዛት ያለው ምግብ በመመገብ፣ ጨኖዎች አነስተኛ በሆነ የመኖሪያ አካባቢዎች ሊኖሩ ይችላል።
ማህበራዊ አደረጃጀታቸው፣ ክልልተኛና ሴቶቹ ዘመዳሞች የሆኑበት፣ ባለአንድ ወገን ቡድኖች ናቸው። የደን ጦጣዎች ባህርይ እንዲህ ነው። የሴቶቹን የክልላቸው ባለቤት ወንዱ ነው። ሴቶቹንና ክልሉን በመጠበቅ ብዙ ትግል አለበት። ለዚህም ይሆናል የወንዱ ክብደት የሴቷን እጥፍ የሚሆነው። አንድ ወንድ ሁለት ዓመት ወይም ከዚያ በላይ፣ እንዲህም ክልሉንም ሴቶቹንም እየተቆጣጠረ ይቆያል። ሥልጣኑን ከሌላ ቡድን በመጣ ወንድ ሲነጠቅ፣ በዚያም ቡድን አካባቢ እያንዣበበ ይቆያል። ይህን በመሰለ የሥልጣን ንጥቂያው አንዳንዴ ቶሎ ቶሎና ብዙ ሕፃኖች የሚሞቱበት ይሆናል። አንዳንዱ ጊዜ፣ የደረሱት ሴቶች ቁጥር በቡድኑ ውስጥ ብዙ ሲሆን፣ ብቸኛ ወንዶች ቡድኑን ተደብቀው ይቀላቀላሉ። ይህ ሁኔታ የቡድኑ አለቃ የሆነው ወንድ ሳይገነዘበው፣ በሴቶቹ ፍላጎት የተደበቁት ወንዶች ግንኙነት ያድጋሉ። በእንዲህ ያለ ጊዜ ከአለቅየው ይልቅ፣ የሰረቁት ወንዶች ልጆች ብዛት ሊኖራቸው ይችላል። አለቅየው ወንድ ሌሎች ወንዶችን በቡድኑ መሃል ባገኛቸው ቁጥር ያባርራቸዋል። ሆኖም፣ ቡድኑ ሴቶች ስርቆሽ ለመቆጣጣር አይችልም። ምክንያቱም በደን ወስጥ በሰፊው ተበትነው ስለሚመገቡ ነው። አንዳንዴ ሴቶቹ ራሳቸው እንግዳ ወንዶች ያባርራሉ። ሆኖም ሴቶቹ ብዙውን ጊዜ ከእንግዶቹ ወንዶች ግንኙነት ሲያደርጉ፣ በምርጫቸው ነው። ብዙ ጊዜ፣ ሥልጣን ነጣቂዎቹ ተደብቀው የቡድን አለቃውን የሚታዘቡ ወንዶች ናቸው። በየጊዜው አቅሙን ይፈትናሉ። በቡድኑ ክልል ገብተው የአለቅነት ድምፅ ያስማሉ። ሴቶቹን ያጠጋሉ። እንዲህ ሲሆን ወኔውን ያላሰየ ወንድ ለግልበጣ ምቹ ነው። ከተገለበጠም ሌሎች አድፍጠው ያሉ ስለሚኖሩ ፣ የመገለባበጥ ሰሞን ይሆናል።
ጨኖዎች በድምፅና በአካላዊ ንቅናቄ ግንኙነታቸውን ያደርጋሉ። በተለያዩ ዓይነት ተግባሮች መገለጫ የሚሆኑ ሰባት ዓይነት ድምፆች አሏቸው። በቡድናቸው ውስጥ የሚታየው አብዛኛው ፀብ፣ በዋናው ወንድና ለአካለ መጠን ባልደረሱና ጎረምሳ ወንዶች መሃል የሚታየው ነው። በሴቶቹና ሕፃናትን በሚገድሉ ወንዶች መኻከል ከባድ ግጭት ያድጋል። በቡድኖች መኻከል የሚደረግ ግጭት የሚሆነው አልፎ አልፎ ነው። እንዲህ ያለ ግጭት የሚነሳው በድንበር አካባቢ በምግብ ሽኩቻ የተነሳ ነው።
የእርግዝና ጊዜአቸውን 140 ቀን ነው። የልጆቻቸውን እድገትም ቀስ ያለ ነው። ከወለዱ ወዲያ ለሚቀጥለው እርግዝና 15 ወራት መቆየት አለባቸው። ሆኖም የወለደችው የሞተባት፣ በ45ኛው ቀን ግንኙነት ታደርጋለች። ስለዚህም ይመስላል አዲስ ወንድ የቡድን አለቅነቱን ሲያሸነፍ ሕፃናቱን የሚገድለው። እንዲህ በማድረግ የሴቶቹን የግንኙነት ጊዜ በብዙ ወራት ያሳጥረዋል።
ጣዕሙን መቀረቱን ጉስነት ጽቡቅ ገርካ ዘርዝርካ ገልጽካዮ ንፍዕ ዳራፌይ እካ ክትታባባዕ ዝግባኣካ እዩ ፣ባህልና ድለታትና ንገልጸሉ ስለ ዝኮነ ፣ ብደርፍካ ብግጥምካን ገርካ ብምግላጽካ ነመስግን እሱ እዪ እቲ ሃቅ ደራፋይ በራኪ ገብረ መድህን bravo
ሰላም ኣዚካ ንፍዑ ሽነጥበበኛ ኢካ ኣምጺካልና እንተ ኮነ መቀረቱ ኣቀዲምካ ኩሉ እብ ቀዳማይ ሕቶን መልስን ወዲእካዮ እዛ ቶፖ ሸው ዲሒርካ ዝሓሰብካያ መስለኒ ብዝኮነ ኣይከምቀዳማይን ንዓይ ውልቃዊ ርእይቶይ እዩ ኣይትሕመቅ
ነቐፍቲ ግን እቲ ምዕጻው ኣብያተ ንግዲ፡ ንሰራሕተኛታትን ነቶም ከም ፍርያት ሕርሻ ዝበሉ ጥረ-ኣቕሓ ናብ ትካላት ንግዲ ዘቕርቡን ሰባት ከም ዝሃሰዮም ይገልጹ። ተወልደ ወልደገብሬል ንክልተ ኤርትራውያን ሰብ-ሞያ ኣካቲዑ`ሎ።
ዶ/ር. ተስፋማርያም መሓሪ፡ መምህር ዩኒቨርሲቲ ስነቑጠባ ካብ ዓዲ እንግሊዝ፡ ኣቶ ኢብራሂም ዓብደኑር ክኢላ ሒሳብ ኣብ ሃገራዊ ዲሞክራቲክ ኮንግረስ`ዩ -ካብ ዋሺንግተን ዲሲ ብዛዕባ ቲ ጉዳይ ዘካየድዎ ዘተ ኣብዚ ምስማዕ ይክኣል።
ፕረዚደንት በራክ ኦባማ፣ኣብ ሴኔጋል ዝጀመርዎ ዑደት ፈፂሞም፣ናብ ደቡብ ኣፍሪቃ ተበጊሶም።ቀንዲ መቃን ርክብ ኣሜሪካን ኣፍሪቃን ንግዲ፣ ኢንቨስትመንትን ዴሞክራስን ከምዝኸውን ጠቂሶም።
ፕረዚደንት ኦባማ ካብ ሴኔጋል ቅድሚ ምብጋሶም፣ምስ ኣውፈርቲ ሃብቲ ሴኔጋላውያን ሎሚ ዓርቢ ኣብ ዳካር ተዘራሪቦም።እቲ ዝርርብ ብመሰረት ኣሜሪካ ንሃገራት ኣፍሪቃ ወጢናቶ ዘላ መደባትን ቴክኖሎጂን‘ዩ ተሳሊጡ።
ንሶም ወሲኾም ”ኣሜሪካውያን ዝኸፍልዎ ግብሪን ናይ ወፃኢ ሓገዝን ኣበይ ይኣቱ‘ሎ ኢሎም እንተሓተቱ፣ገንዘብኩም ኣይጠፍእን ዘሎ ክብሎም ይደሊ።ህዝብታት ርእሶም ንክኽእሉ ይሕግዞም‘ዩ ዘሎ፣ንስድራ-ቤታት ይሕግዝ‘ዩ ዘሎ። ንኩባንያታት ኣሜሪካን ኣቊሕቶምን ሓድሽ ዕዳጋ ይኸፍቶም‘ሎ ክብሎም ይደሊ።
ንሶም ኣብ‘ታ ሃገር ኣብ ዝፀንሕሉ እዋን፣ንኣዝዮም ሓሚሞም ዘለው ፕረዚደንት ኔልሰን ማንዴላ ክበፅሕዎም እንተኾይኑ ኣይተፈልጠን። ዋይት ሃውስ - ፕረዚደንታዊ ቤት ፅሕፈት ግና፣እዚ ዝውሰን ብቤተ-ሰብ ማንዴላ‘ዩ ይብል።
ናይ ዕለት 21 ጀንዋሪ ቁላዕ ባና ንፍትሒን ንዲሞክራሲን በቶም ጠላማት ንስልጣን ንከንቱ ውደሳ ፕሬሲደንትን ከም ወትሩ ዝተጨፍለቀ ይምሰል እምበር ውዒሉ ሓዲሩ እቲ ሕቶ ለውጢ ንመሰልን ሓርነትን መዓርነትን ሕዝብና ብዝተዓአጻጸፈን ስሙር አግባብ ከምዝዕወት ጥርጥር የልቦን።ከምዞም ዕሱባት ንምልካዊ ስርዓት አብ መላዕ ዓለም ዝነበረ ተሞክሮዩ። ን አብነት ርሑቅ ከይከድና ተዘክሮ ስርዓት ደርግ መንግስቱ ሓይለማርያም ንውሰድ። ን ለውጢ ደሞክራሲ ዝተበገሱ ሕቡባት ጄኔራላት ከም ጀነራል መርዕድ ንጉሴ ጄኔራል ፋንታ በላይ ጄል አማሃ ደስታ ጀል ደበላ ዲንሳ ብክድዓት ገሊኦም ስሱዓት ንነብሶም ሰዊኦም ካልኦትውን 12 ጀኔራላት ብትእዛዝን ሕነ ምፍዳይን መንግስቱ ብማሕነቅቲ ተቀንጸሉ። ሙሉእ ታሪኽ ካብ መጽሓፍ ምስክርነት ትብል ብናይ ሽዑ ጊዜ ባዓል ስልጣን ዝነበሬ ሰብ ዝተዳልወት ክነንብብ ንክእል ከምኡውን የደምእምባ ብ ሻለቃ ዳዊት ከምኡውን ብወዱ ንጀነራል ደበላ ዲንሳ አብ አስመራ ተቀቲሉ ሬስኡ ዝተጎተዝተጽሓፈት ካልኦትን ክነንብብ ንክእል።አብ እዋን ቀዳማዊ ሓይለስላሰውን ንፍትሒ ውጹዕ ሕዝቢ ዝተልዓለ ጀኔራል መንግስቱ ንዋይ ብጥልመት ብጾቱን ብሰገድቲ ሓይለስላሴ ተታሒዙ ተረሺኑ። ግን አብ ጊዜ መስቀልቱ ታሪክ ዝዝክሮ ዘረባ ተዛሪቡ ሓሊፉ።እቲ ዘገርም ደርግ ምእንቲ ፖለቲኩኡ ክብል 17 ዓመት ሙሉእ ይውድሶን ይዝክሮን ነበረ። እዞም አይነት ፈተውቲ ሓገሮምን ተሓለቅቲ ውጹዕ ሕዝቦምን ዝኮኑ ጀነራላት ይኩኑ ሰብ ካልዕ መዓርጋት ኤርትራውን አለዉዋ ከምኡውን እንታይ ገደሰና ደሞዝና ስልጣና ይበልጸና ዝብሉ ኬምኡውን ከም ንፋሒቶ ሕብሮም ብምቅይያር ንካልኦት ግዳይ ሞትን ስቅያትን ዝገብሩ ብዛዕባ ሎሚ እምበር ጽባሕ ዘይግምቱ እንሆ አለውና
ፍሪደም ሃውስ (Freedom House) መቀመጫውን እዚህ ዋሽንግተን ዲሲ ያደረገና በመናገር ነጻነት ላይ የሚሠራ ዓለም አቀፍ ተቋም ነው፡፡ይህ ተቋም መንግሥታት ለሕዝቦቻቸው የሚሠጡትን የኢንተርኔት ነጻነት አጥንቶ እያንዳንዱ ሀገር ያለበትን ደረጃ ‹‹Freedom on the net 2015 ›› በሚል ርዕስ ስር ሪፖርት አውጥቷል፡፡ በዚህ ሪፖርት ሰንጠረዥ‹‹ኢትዮጵያ ከቻይና፣ከሦሪያ እና ከኢራቅ ቀጥሎ ምንም ዓይነት የኢንተርኔት ነጻነት የሌለባት አገር ተብላለች፡፡
ፍሪደም ሃውስ(Freedom House) የተሰኘው ተቋም "Freedom on the net 2015" የተሰኘው ይህ ሪፖርት በዛሬው ዕለት በቀረበበት ወቅት፤ሪፖርቱን ያዘጋጁት ባለሞያዎች፣የዩኒቨርስቲ መምሕራንንና ተመራማሪዎች፣የጎግል መስሪያ ቤት ባለሞያ፣ከመናገር እና ከመጻፍ ነጻነት ጋር የሚሠሩ ተቋማት ተወካዮች በአጠቃላይ ከሰብዓዊ መብት ጋር የሚሠሩ ግለሰቦችና የድርጅት ተወካዮች ተገኝተው ሪፖርቱን አዳምጠዋል፡፡ ተወያይተዋል፡፡
ማንኛውም ሰው የኢንተርኔት የመረጃ መረብን ተጠቅሞ ያለምንም ቅድመ ምርመራ እና ችግር ሐሳቡን በነጻነት የማስተላለፍ መብት እንዳለው የሚጠቅሰው ይህ ሪፖርት በአሁኑ ወቅት ግን መንግሥታት የሕዝቦቻቸውን የኢንተርኔት ነጻነት እያፈኑ፣አገልግሎቱንም እየዘጉ ከዛ ባለፈ ደግሞ እያሠሩ እንደሚገኙ ይጠቅሳል፡፡
አገራት ለሕዝቦቻቸው የሚሰጡትን ነጻነት በሦስት ቀለማት ከፍሎ ያስቀመጠው የሪፖርቱ አንድ አካል የኾነው አንድ ሠንጠረዥ ኢትዮጵያ ከቻይና፣ከሦሪያ እና ከኢራቅ ቀጥሎ "የባሰ አፈና" ባለባቸው አገራት ዝርዝር ውስጥ ያስቀምጣታል፡፡ በሌላኛው የሪፖርቱ ክፍል ደግሞ "ኢትዮጵያ የኢንተርኔትም ኾነ የመናገርና መጻፍ ነጻነት ያለባት አገር አይደለችም" ይላታል፡፡
በዛሬው ዕለት በ "ጉግል" መሥሪያ ቤት የቀረበውን ሪፖርቱን ያዘጋጀው ፍሪደም ሃውስ፤የአፍሪካ አገሮች ሲኒየር ፕሮግራም ኦፊሰርና ሪሰርች አናሊስት ማይ ትራንግን አነጋግራ ጽዮን ግርማ ያጠናከረችውን ዘገባ ከተያያዘው ድምጽ ያድምጡ፡፡
ነገረ ድኅነት ፥ ኣቦና ኣዳም ካብ ዝወደቖ ኃጢኣት ብኸመይ ከም ዝደኃነን ንሕና ደቁ ብኸመይ ከምእንድኅንን መንግሥተ እግዚአብሔር ከምንወርስን ዝምህር ትምህርቲ ቤተ ክርስቲያን እዩ። መበገሲ ትምህርቲ ነገረ ድኅነት፡ ውድቀት ኣዳም እዩ። ምኽንያቱ ትእዛዝ ኣፍሪሱ ኃጢኣት ዝሠርሐ፡ ቃል ኪዳን ድኅነት ውን ዝተኣትወሉን ቀዳማይ ሰብ ንሱ እዩ።
እግዚአብሔር ኣምላኽ ንዓለም ብሥነ-ፍጥረት እናኣማዕረገ ድኅሪ ምድላዉ፡ ኣብ መወዳእታ ነቲ ኽቡር ጋሻ ፍጥረት ዝኾነ ሰብ ፈጠሮ። ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን ብዛዕባ እዚ ኸረድኡ ኸለዉ ከምቲ ሓደ ለዋህ ሰብ ንዝዓደሞ ጋሻ ዝኸውን መብልዕን መስተን ኣቐዲሙ ዘዳሉ፣
እግዚአብሔር ኣምላኽ ከኣ ኣቐዲሙ ዘስተንፍሶ ኣየር፡ ዝሰትዮ ማይ፡ ዝበልዖ መግቢ፡ ዝነብረሉ ገነት ከምኡ ውን ካልኦት ንኣንክሮን ተዘክሮን ዝኾንዎ ዘበሉ ዅሎም ምስ ኣዳለወ ንኣዳም ፈጠሮ።
ናይ ዓለም ገዛእን ኣዛዝን ኮይኑ ንኺነብር ብኣርኣያን መልክዕን እግዚአብሔር ዝተፈጥረ ፍጡር ንሱ ጥራይ እዩ። ‘. . . ብመልክዕና ከም ምስልና ሰብ ንግበር፡ ንዓሣ ባሕርን ኣዕዋፍ ሰማይን እንስሳን ብዘላ ምድርን ኣብ ምድሪ ለመም ዝብልን፡ ኵሉ ለመምታን ይግዝኡ።’ (ዘፍ. ፩፥፳፮/1፥26) እግዚአብሔር ኣብ ኣዳም ዘለዎ ፍቕሪ ብሥነ-ፍጥረቱ ኣኽቢሩ ብኣርኣያኡን መልክዑን ፈጢሩ ኣብ ትሕቲኡ ብዝሃቦ ናይ ገዛእነት ሥልጣን ተረጋጊጹ እዩ። ኣዳም ግና ነቲ ‘ካብዛ ዕፀ በለስ ኣይትብላዕ፡ ምስ ትበልዕ ክትመውት ኢኻ’ ዝብል ትእዛዝ እግዚአብሔር ኣፍሪሱ ነቲ ዝተዋህቦ ክብሪ ሰኣኖ።
እግዚአብሔር ነቲ ኣብ ኣዳም ዘለዎ ፍቕሪ ካብ ምፍጣር ክሳዕ መወዳእታ ገሊጹሉ እዩ። ፍቕሪ ኣዳም ኣብ እግዚአብሔር ‘ከ ብኸመይ’ዩ ዝፍለጥ፧ ፍቕሪ ኣዳም ዝፍለጥ ከኣ ሕግን ትእዛዝን እግዚአብሔር ብናጻ ድሌቱ ምስ ዘኽብር እዩ። ጐይታናን መድኃኒናን ኢየሱስ ክርስቶስ ‘እቲ ንትእዛዛተይ ተቐቢሉ፡ ዝሕልዎ ንሱ እዩ ዘፍቅረኒ’ (ዮሓ. ፲፬፥፳፩/14፥21) እናበለ ከምዝመሃረና ‘ፈታዊ እግዚአብሔር፡ ንእግዚአብሔር የፍቅር እየ’ ንኽብል ክልተ ነገራት የድልዮ፡-
እግዚአብሔር ፍቕሪ ኣዳም ንኺፈልጥ ትእዛዝ ክህቦ እሞ፡ ኣዳም ድማ ክሕሉ ነይርዎ። ስለዝኾነ ኸኣ ዕፀ በለስ ትእዛዝ ተሰኪማ ናይ ሕጊ ኦም ኮይና ተዋህበቶ። ‘ካብ ኵሉ ኦም ገነት ከም ዝደለኻ ብላዕ። ካብታ ክፉእን ጽቡቕን እተፍልጥ ኦም ግና ካብኣ ምስ እትበልዕ መዓልትስ ሞት ክትመውት ኢኻ።’ (ዘፍ. ፪፥፲፮/2፥16)በሎ። ኣዳም፡ ነዛ ትእዛዝ እዚኣ ኣኽቢሩ፡ ክብርን ጸጋን ከይተነከዮ ንሾብዓተ ዓመታት ምንባሩ ቅዱሳት መጻሕፍትን ሊቃውንትን ይምህሩና። ‘እቲ ትእዛዛት እግዚአብሔር ዝሕሉ ድማ እግዚአብሔር ኣብኡ ይነብር። ንሱ እውን ኣብ እግዚአብሔር ይነብር. . .።’ (1ይ ዮሓ. ፫፥፳፬/3፥24) ከም ዝተባህለ ኣዳም ኣብ እግዚአብሔር፡ እግዚአብሔር ከኣ ኣብ ልቢ ኣዳም ነበረ።
ኣቐዲሙ ዲያብሎስ ፍጡር ምዃኑ ረሲዑ ፈጣሪ ኣነ እየ፡ ብምባሉ ወደቐ። ስለዚ ኸኣ እግዚአብሔር ንኣዳም ፍጡር ምዃኑን ፈጣሪ ከም ዘለዎን እተፍልጥ ምልክት (ዕፀ በለስ) ሃቦ። ወሃቢ ትእዛዝ ከም ዘሎ ተቐባሊ ትእዛዝ እውን ከምዘሎ ተፈልጠ። ኣዳም ንዅሉ ግዛእ ክበሃል ከሎ ንዅሉ ክገዝእ ካብቲ እግዚአብሔር ዝፈቐደሉ ንታሕቲ ምዃኑ ዘፍልጥ ‘ግበር ኣይትግበር’ ዝብል ናይ ምርጫ ሕጊ ተዋህቦ።
ናይ ሓደ ሰብ ናጻ ፍቓድ ክፍለጥ ዝኽእል ናይ ምርጫ መሰል ምስ ዝህልዎ እዩ። ካብዚ ወፃኢ ግና ምግዳድ እምበር ናጻ ፍቓድ ክብሃል ኣይኽእልን። እግዚአብሔር ንኣዳም ‘ካብ ኵሉ ኦም ገነት ከም ዝደለኻ ብላዕ። ካብታ ክፉእን ጽቡቕን እተፍልጥ ኦም ግና ካብኣ ምስ እትበልዕ መዓልትስ ሞት ክትመውት ኢኻ።’ በሎ። (ዘፍ. ፪፥፲፯/2፡17)
በዚ ኸኣ ኣዳም ክልተ ምርጫ ተዋህቦ፡- ዝበልዖም ኣእዋም ገነትን፤ ክበልዓ ዘይተፈቕደትሉ ዕፀ በለስን። ነቶም ካልኦት ኣእዋም እንተበሊዑ ብሕይወት ኪነብር። ዕፀ በለስ እንተበሊዑ ግና ኪመውት። እግዚአብሔር ሓውን ማይን ኣብ ቅድሚኡ ቐረበሉ፡፡ ናይ ኣዳም ተራ ኸኣ ኢዱ ናብ ዝመረጾ ክዝርግሕ ነበረ። ‘ርአ! ሎሚ ሕይወትን ጽቡቕን፡ ሞትን ክፉእን ኣብ ቅድሜኻ ኣንቢረልካ ኣሎኹ። ብሕይወት ምእንቲ ክትነብርን ክትበዝኅን ኣብታ ንኽትወርሳ እትኣትዋ ዘሎኻ ሃገር እግዚአብሔር ኣምላኽካ ምእንቲ ክባርኸካ ድማ ንእግዚአብሔር ኣምላኽካ ኸተፍቅሮ፡ ብመንገዱ ኸኣ ኽትከይድ ትእዛዛቱን ሕግታቱን ፍርድታቱን ድማ ኽትሕሉ ኣነ ሎሚ እእዝዘካ ኣሎኹ። ግና'ኸ ልብኻ ንድኅሪት እንተተመልሰ እሞ እንተዘይሰማዕካ ንኻልኦት ኣማልኽቲ ክትሰግድ ከኣ እንተተሰሓብካን እንተኣምለኽካዮምን ብርግጽ ከም እትጠፍእ ብርግጽ ኣነ ሎሚ እምስክረልካ ኣሎኹ። . . . ።’ (ዘዳ. ፴፥፲፭-፲፰/30፥15-18)፤. . . ሕይወትን ሞትን፡ በረኸትን መርገምን ኣብ ቅድሜኻ ኣንቢረልካ ከም ዘሎኹ ኣባኻ ንምስክር ሎሚ ሰማይን ምድርን ጸዊዐ ኣሎኹ። እምበኣርሲ ንስኻን ዘርእኻን ብሕይወት ምእንቲ ክትነብር ሕይወት ኅረ፡ ንሱ ሕይወትካን ምናኅ ዕድመኻን እዩ እሞ ኣብታ እግዚአብሔር ንኣቦታትካ ኣብርሃምን ይስሐቅን ያእቆብን ክህቦም ዝመሓለሎም ምድሪ ክትነብርሲ ንእግዚአብሔር ኣምላኽካ ኣፍቅሮ። ቃሉ ድማ ስዓብ ናብኡ እውን ልገብ፡፡’ (ዘዳ. ፴፥፳፪/30፡22)
እምበኣር ዕፀ በለስ ዝተፈጥረት በዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሱ ሠለስተ ምኽንያታትን ካልኦትን እምበር ንኣዳም ንምግጋይ ኣይኮነትን። ዋላ እኳ ኣዳም እንተተጋገየ እግዚአብሔር ግና መኸሮን መሃሮን ደኣ እምበር ኣኅሊፉ ኣይሃቦን። ናይ ዕፀ በለስ መፍጠሪኣ ቀንዲ ምኽንያት እንተዘይንገሮ ነይሩ ኣዳም ሰኣን ኣፍልጦ ተጋግዩ ምበልና ነይርና።
ኣዳም ፈትዩን ፈቒዱን ንእግዚአብሔር ከገልግልን ንትእዛዛቱ ኪግዛእን፡ ኣምላኽ ናጻ ፍቓድ ሃቦ እምበር ዕፀ በለስ እንተዘይትፍጠር ኣዳም፡ ብፍቓዱን ምርጭኡን ንእግዚአብሔር ምእዛዙን ዘይምእዛዙን ኣይምተፈልጠን ነይሩ።
ንኣብነት፡- ሓደ ደቁ ድልዱላት ኮይኖም ክርእዮም ዝበሃገ፡ ሥጋ ጥራይ ክበልዕሉ ዝደሊ ኣቦ ኣሎ ንበል። ካብ ክልቲኦም ደቁ ሓዲኦም ሕማም ከብዲ ስለዘለዎን ብዘይካ ሥጋ ካልእ ስለዘይሰማምዖን ሥጋ ጥራይ ይምገብ ነበረ። እቲ ኻልኣይ ውላዱ ግና ናይ ኣትክልቲ፡ ኣሕምልቲ መግቢ ኣዝዩ ይፈቱ ነበረ። ሥጋ ምስ ዚበልዕ ኣቦኡ ከም ዝሕጐስ ስለ ዝተረድአ ግና ሥጋ ክበልዕ ጀመረ። ካብ ክልቲኦም እቲ ንኣቦኡ ዘሐጐሰ መኖም እዩ⋮
እቲ ቐዳማይ ውላዱ ሥጋ ዝበልዐ ካልእ ኣማራጺ ስለዝሰኣነ እዩ፤ እቲ ኻልኣይ ግና ካብ ድሌት ገዛእ ርእሱ ፍቓድ ኣቦኡ ኣቐዲሙ ሥጋ በልዐ። ኣዳም እውን ከምኡ እዩ። ዕፀ በለስ እንተዘይትነብር ነይራ ብገዛእ ፍቓዱ ንፍቓድ እግዚአብሔር ምፍጻሙን ዘይምፍጻሙን ኣይምተፈልጠን ነይሩ።
ዕፀ በለስ ብገዛእ ርእሳ ዝኾነ ክትገብር ትኽእል ፍጥረት ኣይኮነትን። ናብ ኣዳም ተጓዒዛ ብልዓኒ ኣይበለትን። ዕፀ-በለስ ኣብ ልዕሊ ኣዳም ሞት ዘምጽአት ውን መርዛም ብምዃና ኣይኮነትን። ኣቐዲምና ከም ዝርኣናዮ ዕፀ-በለስ ። ምእዛዝን ዘይምእዛዝን ትገልጽ ምልክት እያ። ደኃር ከኣ ‘ዕፀ በለስ እንተበሊዕካ ሞት ክትመውት ኢኻ፤ እንተዘይበሊዕካ ግና ብሕይወት ክትነብር ኢኻ’ ተባሂሉ እዩ። ካብ ሕይወትን ሞትን ንኺመርጽ ናጻ ምርጫ ተዋሂብዎ እዩ። ኣዳም ከኣ ዕፀ በለስ ብምብላዕ ሞት መረጸ። ‘ንሞት’ ዝወሰነ ባዕሉ’ዩ እምበር ካልእ ኣይወሰነሉን። ስለዝኾነ ኸኣ ዕፀ በለስ ተሓታቲት ኣይኮነትን።!
‘ኣብ ሰማይ ከኣ ውግእ ኮነ ሚካኤልን መላእኽቱን ምስቲ ገበል ተዋግኡ። እቲ ገበልን መላእኽቱን ከኣ ተዋግኡዎም። እንተኾነ እቲ ገበልን መላእኽቱን ተሳዕሩ። ድኅር'ዚ ስፍራኦም ኣብ ሰማይ ኣይተረኽበን። እቲ ንብዘላ ዓለም ዘስሕታ ዘሎ ዲያብሎስን ሰይጣንን ዝበሃል ዓቢይ ገበል፡ እቲ ናይ ጥንቲ ተመን ተደርበየ።’ (ራእ. ፲፪፥፯-፲/12፥7-10)
ሰይጣን ንገዛእ ርእሱ ካብ ክብሪ ኣዋሪዱ፡ ናብ ውርደትን ሰይጣንነትን ኣቃልዐ። ከምቲ ዕንጨይቲ ምስ ዕንጨይቲ ተፈሓፊሑ ሓዊ ዚፈጥር፡ ሰይጣን ውን ትዕቢትን ሓሶትን ካብ ርእሱ ኣመንጭዩ ንርእሱ ኣጥፈአ። ከምቲ ንሱ ብገዛእ ፍቓዱ ነቲ ክብሩ ዘጥፍኦ ንሕና ውን ክንስእኖ ደለየ። ስለዝኾነ ኸኣ ናብ ሔዋን መጽአ። ክፉእ ምኽሪ መኸራ። ሔዋን ከኣ ካብታ ዕፀ በለስ ቀንጢባ በልዐት።
እሞ ኸ ቀንዲ ተሓታቲ ዲያብሎስ ድዩ∶: ኣይፋሉ! ዲያብሎስ ካብዛ ዕፀ በለስ እንተ በሊዕኹም ኣምላኽ ክትኾኑ ኢኹም ብምባል ክፉእ ምኽሪ መኺርዋ። ንሔዋን እዚ ንዕፀ በለስ ዝምልከት ድኂሩ ዝሰዓበ ካልኣይ ትምህርቲ እዩ። እቲ ቐዳማይ ዝተነግሮም ትምህርቲ፡- ዕፀ በለስ እንተበሊዕኩም ክትሞቱ ኢኹም ዝብል ትምህርቲ እግዚአብሔር!
እግዚአብሔር እሙን ኣምላኽ ምዃኑ ባዕሉ ኣዳም ፈቲኑ ክፈልጥ ክኢሉ እዩ። ከመይ! ንሾብዓተ ዓመታት ሞት ከይረኣየ ይነብር ነይሩ’ዩ። እንተኾነ ኣዳምን ሔዋንን ብፍቓዶም ንሕጊ እግዚአብሔር ጥሒሶም ብምኽሪ ዲያብሎስ ተመርሑ። ዲያብሎስ ክፉእ ምኽሪ ጥራይ ደኣ እዩ ዝመኸረ እምበር ብኢዶም ኂዙ ኣየቝረጾምን ቈሪጹ ውን ኣየኾለሶምን። ኣመዛዚንካ ምውሳን ግደ ኣዳምን ሔዋንን እዩ ዝነበረ። ዲያብሎስ ምኽንያት ስሕተት ደኣ ይኸውን እምበር ንኽንስሕት ናይ ምግዳድ መሰል የብሉን። ቅዱስ ያዕቆብ ኣብ መልእኽቱ ‘እምበኣርሲ ንኣምላኽ ተገዝእዎ። ንዲያብሎስ ግና ተጻረርዎ እሞ ንሱ ካባኻትኩም ክሃድም እዩ። ንኣምላኽ ቅረብዎ ንሱ ውን ክቐርበኩም እዩ። ኣቱም ኃጥኣን ኣእዳውኩም ኣጽርዩ ኣቱም ሰብ ክልተ ልቢ ውን ልብኹም ኣንጽሑ።’ (ያዕ. ፬፥፯-፰/4፥7-8) ከም ዝብለና ኣዳምን ሔዋንን ንዲያብሎስ ናይ ምቅዋም መሰልን ሥልጣንን ነይርዎም እዩ። ንሳቶም ግና ንሥልጣኖምን ንመሰሎም ኣኅሊፎም ሃብዎ ። ስለዚ ኸኣ ንስሕተት ኣዳምን ሔዋንን ዲያብሎስ ተሓታቲ ኣይኮነን! ቀንዲ ተሓታቲ ባዕሉ ወዲ ሰብ እዩ። በዚ እዩ ኸኣ እግዚአብሔር ኣምላኽ ነቲ ሔዋን ብተመን እዩ ብምባል ዘቕረበቶ ምኽንያት ዘይተቐበሎ።
* ዕርቃኑ ወፅኣ፡- ንኣዳምን ሔዋንን ኽዳን ጸጋ ነበሮም። ትእዛዝ እግዚአብሔር ጥሒሶም ዕፀ በለስ ምስ በልዑ ግና ዕርቃኖም ወፅኡ። ‘ሽዑ ኣዕይንቲ ኽልተኦም ተኸፍታ። ጥራዮም ምዃኖም ድማ ፈለጡ ቈጽሊ በለስ ኣለጋጊቦም ድማ ተዓጥቑ።’። ዘፍ. ፫፥፯/3፥7
* ጋሻ ኾነ፡- ናይ ገነት በዓል ርስቲ ከምኡ ውን ናይዛ ዓለም ጐይታ ዝነበረ ሰብ ንርስቱ ስኢኑ ጋሻ ኾነ። ርስቱ ዝናፍቕ ጋሻ። ነዚ ድማ እዮም ኣብዘበን ብሉይ ዝነበሩ ኣቦታት ኣጋይሽ ኢና ዝብሉ ዝነበሩ። ‘ፈርዖን ከኣ ንያዕቆብ ክንደይ ዓመት ጌርካ∶’ ኢሉ ሓተቶ። ያዕቆብ ድማ ንፈርዖን እተን ብስደት ዝኃለፍክወን ሚእትን ሠላሳን ዓመት እየን” በሎ። (ዘፍ. ፵፯፥፰/47፥8) ‘ኣነ ናብ ምድሪ ዝመጻእኹ እየ እሞ ከም ኣቦታተይ ከኣ ጋሻ እየ።’ (መዝ. ፴፰፡፲፪/39፥12)
* ሰላም ሰኣነ፡- ኣዳም ሰላማዊ ኾይኑ እዩ ዝተፈጥረ፡፡ ሕጊ እግዚአብሔር ኣብ ዝጠሓሰሉ ጊዜ ግና ሰላሙ ኣጥፍአ። ተጨነቐን ተረበሸን። ፈሪሁ ውን ተኃብአ። ከመይ! ኃጥእ ብሰላም ክነብር ስለዘይክእል መኅብኢ ኣናደየ።
* ናጽነት ሰኣነ፡- ኣዳም ብናጽነት ዝነብር ናጻ ፍጡር እዩ ነይሩ። ሕይወትን ሞትን ናይ ምምራጽ መሰል ነበሮ። ሕጂ ግና ንሞት መሪጹ፡ ብማእሠር ሞት ተኣሥረ። ቅዱስ ሓዋርያ ጳውሎስ ‘ካብ ኣዳም ክሳብ ሙሴ ሞት ነጊሡ’ ሮሜ ፭፥፲፬/5፥14 ከምዝበሎ ንጉሥነት ኣዳም ተሪፉ ባርያ ኾነ።
* ሕያውነት ሰኣነ፡- ኣዳም ሕያው ኮይኑ ንኽነብር እኳ እንተተፈጥረ፡ ንሞት ብገዛእ ርእሱ ብምዕዳሙ መዋቲ ኾነ። ከም እንስሳ መዋትን በስባስን ኾነ። ብወሪደ መቃብር ወሪደ ሲኦል ተፈሪድዎ ብነፍሱ ናብ ሲኦል ወረደ።
ንገነት ሰኣና፡- ኣዳም ዝነበሮ ርስቲ ስኢኑ ተባረረ። ገነት ተዓጽወቶ። ስደተኛ ኾይኑ ድማ ተረፈ። እግዚአብሔር ኣምላኽ ሕያዋን እምበር ኣምላኽ ምዉታን ኣይኮነን እሞ (ማቴ. ፳፪፥፴፪/22፥32) ሞት ዝተሰከሙ ኣዳምን ሔዋንን እቲ ምስ ኣምላኽ ሕያዋን እግዚአብሔር ዝነበሮም ርክብ ተቛረጸ።
የኤፈርት ኩባንያዎች የባለቤት መብት ቀደም ሲል የትግራይ ህዝብ ነው ይባል ነበር ።ቆዮት ብሉ የታጋዮች የጦርነት ኣካል ጉዳቶኞች ተባለ ። ጥያቄ ሲበዛቸው በጥቂት ማእከላይ ኮሚቴ ባለቤትነት በኣክስዮን ስም ተሰጥተው ።ኣሁንም ማጭበርበራቸው በመቀጠል ሁሉም ኩባንያዎች እያንዳንዳቸው ሓላፍነቱ የተወሰነ የግል ኩባንያ ተባሉ ። ኣንድ ጊዜ ደግሞ ለስብሀት ነጋ የኤፈርት ኩባንያዎች ባለቤትነታቸው የማን ነው ተብሎ ሲጠየቅ የህዋሓት ነው ብሎ ነበር ።ባለፈው ኣመትም የኢፈርት ኩባያዎች የትግራይ ህዝብ ናቸው ስለሆነ ከእንግዲህ በትግራይ ክልል ምክርበት የባለቤትነት ስም ሆነዋል ተባለ ። ይሁን እንጅ ካለፉት የነበሩ የኣጭበርባሪ ባለቤትነት ወደ ክልል ትግራይ ምክርቤት እንዴት ይሸጋገርሩ የሚል የተቀመጠ እና የርክክብ ህግና ደንብ ኣሳራር ኣልተቀመጠም ነበር ። በኣሁኑ የክልል ትግራይ ኣመታዊ ግምገማም የኤፈርት ኣጀንደ ተነስቶ የደረሱት ውሳኔ ኣሁንም የኤፈርት ኩባንያዎች በትግራይ ክልል ምክርቤት ባለቤትነ መሆኑ ተወስኗል ተባለ ።
የትግራይ ህዝብ ኣስተውለው የኤፈርት ኩባንያዎች ከተቋቋሙ 27 ኣመታት ኣስቆጥረዋል ። በስምህም ተነግዶባቸዋል ።እነዚህ ኩባንያዎች ቀደምሲል በስብሀት ነጋ ፣ኣባዲ ዞሞ፣ስዬ ኣብርሀ፣ በኣርከበ ዕቁባይ ፣ ሙሉጌታ ገብሪሂወት(ጫልቱ) ፣በኣባይ ጸሀዬ ፣ በርድና በሁሉም ማእከላይ ኮሚቴ ባለቤትነት ሆነው ኖረዋል ፣በመጨረሻም መለስ በበላይነት በኣዜብ መስፍን ፈላጭ ቆራጭነት ተይዘዋል ፣ኣሁንም የነስብሀት ፍጹም ታማኝ የሆነ ተድሮስ ሀጎስ እንደፈለገ እያደረገው ያለው ነው ።
እነዚህ ኩባንያዎች ከተመሰረቱ ጀምረው ከኣንዱ ባለቤትነት ወደ ሌላ ባለቤትነት ሲዛወሩ ኦዲት ተደርገው ሀላፊነት ባለበት ርክክብ ተደርጎው ኣያውቁም ።እጅጉን እሚገርመው ስማቸው ኣልጠቅሰውም በኣሁነ ጊዜ መቐለ ኣሉ እጅግ የታወቁ ከፍተኛ የኦዲት ሙያና ተመኩሮ ያላቸው 2 ከፍተኛ ኦዲቶሮች በኤፈርት የሁሉም ኩባንያዎች የውስጥ ኦዲቶሮች ሆነው ሲሰሩ እያሉ በዛ የኦዲተር ሀቀኛ ኣሳራር ተከትለው በሚሰሩበት ጊዜ ኣጭበርባሪ የሆነ የሸፍጥ እዲት ስሩ ተብለው ሙሁራዊ ህሊናቸው ሊቀበለው ባለመቻሉ ከነስብሀትና ፣ኣባዲ፣ ዞሞ ፣ኣርከበ ዕቑባ ፣ቴድሮስ ሓጎስ ባለመስማማታቸው ስራው ጥለውት ወጡ! ስለሆነ የኤፈርት ኩባንያዎች ባለቤቶች የህዋሓት ኣማራር በሙሉ ከጀምር እስከ ኣሁን የኤፈርት መነሻ ካፒታል ፣የ27 ኣመት ሙሉ ትረፍና ኪሳራ ለህዝብ ይፋ ኣድርገውት ኣያውቁም ።
የኣሁኑ በደኩተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል የሚመራ የትግራይ ምክርቤትም የኤፈርት ኩባንያዎች ከዛሬ ጀምሮ የተግራይ ክል ምክርቤት ተረክቦዋቸዋል ሲለን በቅንነት ቢሆን ንሮ ኤፈርት በውጭና በውስጥ ኦዲቶሮች የተረጋገጠ የሀፍት ርክክብ ኣድርጎ መረከብ ሲገባው ፣ኣሁንም ለነዛ ካሁን በፊት ኤፈርትን እያጭበረበሩ ሲመዘብሩ የመጡ መሪዎች እንደ እንቁላል ጉዳቸውን ሸፍኖ ማለፍ ኣልበቃም ብሎት ኣሁንም ለ 7 ሚሊዮን የሚሆን የትግራይ ህዝብ በሚዲያ ኣውጆና ኣጭበርብሮ ማለፉ የትግራይ ምክር ቤት ገና ከጅምሩ ረጅም ሳይጓዝ ሲያጭበረብር ይታያል ።
የኤፈርት ኩባንያዎች የትግራይ ክልል ምክር ቤት ተረከባቸው ብሎ ህዝብ ሊቀበላቹህ ከሆነ ኤፈርት ከቦርድ ጀምሮ እስከታች ያለ የህወሓት ባለስልጣን በፖለቲካ ( የህዋሓት )ኣባልነት ታማኜነት ተገን ተደርጎ ምንም ሙያ የለለው የተሰገሰገው ጠራርጎ ኩባንያዎች ነጳ በሆኑ በሙያ የተካኑ ሙሁራኖች ተክቶ መዋቅሩም ጭምር ኦዲት ኣድርጎ ሲረከብ ብቻ ነው ።ካለበለዚያ በሸፍን ሸፍን የምታውጁት ግን ትርጉም ኣይሰጥም ።የትግራይ ህዝብ እንደሀነ ከእንግዲህ ወዲ ነቅቷል ለሆነ ኣጭበርባሪ መሪ ኣይቀበልም ።
በመሆኑም ኣሁን የኤፈርት ኩበንያዎች ከህወሓት መሪዎች ነጻ ኣልወጡም ።የትግራ ምክርቤት እኮ 100 % የህዋሓት ኣባላት ናቸው ።ኢፈርት እየመሩ ያሉም የህወሓት ኣባላትና መሪዎች ናቸው ።ስለሆነ በእኔ እምነት ትእም ወደ ህዝብ ባለቤትነት ተዛውረዋል ብለን ልንቀበላችሁ ከሆነ ከሁሉም ነጻ የሆኑ ስቢል ቡቁ ሙሁራን ይምሯቸው ! ! ምክርቤት ቁጥጥርን የፈርት ሁኔታ ለህዝብ ይፋ ማድረግ ብቻ መሆን ኣለበት ።
አክሎግ ቢራራ (ዶ/ር) “የገደለው ባልሽ፤ የሞተው ወንድምሽ!” “ሃዘንሽ ቅጥ አጣ ምን ብየ ላላቅስሽ!” “እኔ ለዐማራው ሕዝብ ህይወቴን ሰጥቻለሁ” ዶር አምባቸው መኮነን...
ፕረዚደንት ኬንያ ዝጸዓነት ነፋሪት ካብ ጉዕዞኣ ብሃንደበት ክትምለስ ዝተገደደትሉ ምኽንያት ብሰንኪ ኢትዮጵያ ዝሃበቶ ምኽሪ ምዃኑ መርበባት ሓበሬታ እታ ሃገር ኣምልኪተን።
መንግስቲ ኬንያ፣ ፕረዚደንት ኡሁሩ ዑደቱ ብምስራዝ ብሃንደበት ናብ ዓዱ ክምለስ ዘገደደ ፍጻሜ ከጻሪ ድሕሪ ምጽናሕ፣ ብሰንበት 10 ግንቦት ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ናይ ተቃውሞ ደብዳቤ ከምዝልኣኸ’ውን እተን መርበባት ገሊጸን።
ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኬንያ፣ ኣብ ናይሮቢ ንዝርከብ ኣምባሳደር መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ብምጽዋዕ፣ ብዛዕባ’ቲ ፍጻሜ ብዝምልከት ዘለዎ ወግዓዊ ተቓውሞ ብመልክዕ መዘክር ከምዘረከበ’ውን ሓደ ካብ ሰበ ስልጣን እቲ ሚኒስትሪ ዶክተር ካራንጃ ኪቢቾ ኣፍሊጡ።
ንፕረዚደንት ኬንያን ኡሁሩ ኬንያታ ዝጸዓነት ነፋሪት፣ ብክሊ ኣየር የመን ንኸይትሓልፍ ካብ ኢትዮጵያ ብዝተዋህባ ምኽሪ መንገዳ ከምዝቐየረትን ብሰንኩ ድማ ዑደት እቲ ፕረዚደንት ከምዝተሰናኸለን ክረጋገጽ ክኢሉ ኣሎ።
ማዕከናት ዜና ኬንያ ዘቕረብኦ ዜና፣ ንፕረዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ዝጸዓነት ነፋሪት ብክሊ ኣየር ኤርትራ ከይትሓልፍ መጠንቐቕታ ስለዝተዋህባ፣ እቲ ፕረዚደንት ዑደቱ ብምስራዝ ብሃንደበት ናብ ናይሮቢ ከምዝተመልሰ’የን ገሊጸን።
ኣብ ኬንያ ዝርከብ ኣምባሳደር መንግስቲ ኤርትራ ኣቶ በየነ ርእሶም በንጻሩ፣ ነታ ንፕረዚደንት ኡሁሪ ኬንያታ ዝጸዓነት ነፋሪት ብክሊ ኣየር ኤርትራ ክትሓልፍ መንግስቲ ኤርትራ ከምዝፈቐደ ብምግላጽ እታ ነፋሪት ብሃንደበት ክትምለስ ዝተገደደትሉ ምኽንያት ግና ከምዘይፈለጠ ሓቢሩ።
ኣምባሳደር በየነ ርእሶም፣ ንፕረዚደንት ኬንያ ዝጸዓነት ነፋሪት ብክሊ ኣየር ኤርትራ ክትሓልፍ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ክፍሊ ፕሮቶኮል ኬንያ ኣብ ውዱእ ሰዓታት ከምዝሓተተ ብምጥቃስ፣ መንግስቲ ኤርትራ ግና ብዘይዝኾነ ጸገመ ኣብ ውሽጢ 20 ደቓይቕ ነቲ ፍቓድ ከምዝሃበ’ዩ ዘመልክት።
ንፕረዚደንት ኬንያ ዝጸዓነት ነፋሪት ብኢትዮጵያ ኣቢላ ናብ ክሊ ኣየር ኤርትራ ኣብ ዝቐረበትሉ እዋን’ያ ብሃንደበት ከምዝተመልሰት ምንጭታት ሬድዮ ኤረና ካብ ሓይሊ ኣየር ምጥቃሶም ዝዝከር’ዩ።
ህዝቢ ክልል ኦሮምያ ዘለዎ መረረ ግቡእ ምኳኑ ዝተቀበለ መንግስቲ ኢትዮጵያ ቀጺሉ ተግባራዊ ምንቅስቃስ ከካይድ ትጽቢት ይግበሮ ክትብል ኣሜሪካ ኣፍሊጣ። ኣብ ቤት ዕዮ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ተሓሓጋዚ ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ንዕዮ ሰብአዊ መሰላት ዲሞክራስን ቶም ማሊኖውስኪ ኣብ ጉዳይ ክልል ኦሮምያን ካልኦትን ምስ ሰበ-ስልጣን ኢትዮጵያ ተመያይጦም’ለው።
ጸገም’ቲ ህዝቢ ክሳብ ዝፍታሕ ግን መንግስቲ ኢትዮጵያ ፖለቲካዊ ባይታ ክኸፈት ሲቪክ ማህበራት ኣብቲ ክልል ኦሮምያ እጃሞም ከበርኽቱን፡ ሓይልታት ጸጥታ ማእከል ዝገበረ ፍታሕ ካብ ምሃብ ክቑጠብን ኣለዎ ክብሉ እቶም ምክትል ሚኒስትር ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ተዛሪቦም ኣለው። ንሚኒስትር ቶም ማሊኖውስኪ ኣብ ናይ ኣዲስ ኣበባ ዑደቶም ረኺቡ እስክንድር ፍሬው ኣዘራሪብዎም ኣሎ ።
ከፍተኛ ስኔቶች ኮንቴይነሮች HVC ቁቃፊ-ከፍተኛ ሞካይል ሴራሚክ ኃይል አሲስታንት 丨 በር አግዶ ዋና አቅም መያዣ 丨 ከፍተኛ ስ tension ብዙ ንብርብር ቺፕ አፑስካርድ
አነ ዝገርመኒ አብዚ አትክን ደቂ ኢሬ ደቂ ኢራ ክፍትወካ እትብላ ዘለክንሲ ከመይ ድክን ተሓስባ ዓድክን ህዝብክን ንብረትክን ቀተሎም ንብረት ሰሪቆምስ አረ ልቢ ግበሪ በዛክን