Reubencf/Amharic_corpus huggingface dataset:
በፈጣሪ ረድኤትና በብዙ ወጣቶች የዘመናት ገድል ምክንያት ዋናው የሀገራችን ዘንዶ – ለሰማይ ለምድር አስፈሪ ይመስል የነበረው ሕወሓት የተባለ ጭራቅ – ተሰብስቦ በአንድ ቦታ ላይ ተቀምጧል፡፡ ይህን ያደረገው ማን እንደሆነ ያለማወቅ ብዥታ ያስከተለው ሌላ ብዥታ እንዳለ ደግሞ እየተረዳን ነው፡፡ ድልን በመከፋፈል ረገድ በተፈጠረ ችግር አንዳንድ ሞኞች “ተራው የኛ ነው” ከሚል ግብዝነት በመነሣት የሚሠሩትን አጥተዋል፡፡ ሌላው ቀርቶ አያ እንደልቡ ወያኔ እንኳን ሊያደርገው ያልደፈረውን በአዲስ አበባ ውስጥ ሥራ ለመቀጠር አመልካቹ “እንዲህ ያለ ቋንቋ ማንበብና መጻፍ ይኖርበታል” የሚል አስገዳጅ መሥፈርት ማስቀመጥ እንደተጀመረ እየሰማን ነው – በዚህ ዘመን ጆሮ የማይሰማው፣ ዐይንም የማያየው የለም፡፡ “መቼ መጣሽ ሙሽራ፣ መቼ ቆረጠምሽ ሽምብራ” እንዲሉ ወያኔ በጥይት የተባረረና ያንንም ጥይት እነሱ የተኮሱት የመሰላቸው ገልቱዎች ከታሪክና ከራሱ ከወያኔ ባለመማርና ለመማርም አእምሯዊና ኅሊናዊ አቅም በማጣት የሚሠሩትን ሥራ ስንመለከት “ወይ ሰው መሆን ከንቱ!” እያልን መደመማችን አልቀረም፡፡ የብልጠትንና የሞኝነትን፣ የትግስትንና የፍርሀትን ድንበር ለማወቅ እስኪቸግረን ድረስ ብዙ ነገር እያየንና እየተገረምንም እንገኛለን፡፡ መጥራቱ ግን እርግጥ ነው፡፡
በሌላም በኩል የፖለቲካ አዛውንት አሁንም የፖለቲካ መድረኩን ተቆጣጥረው ባረጀ ባፈጀ ባህላዊ አካሄድ የዚህችን ድንቅ ሀገር የወደፊት ዕጣ ፋንታ እንወስን ብለው ሲወራጩ ማየት አንዱ አስገራሚ ነገር ሆኗል፡፡ ሀገራችን ብዙ ሰው እያላት ምንም እንደሌላት ቆጥረው የሰማንያዎችና የዘጠናዎች ዕድሜ ትውልድ ሊያውም አንዲት ጣት የተቆረጠችበትን የፖለቲካ እጅ (መድረክ) ሲያንቀራብጡ ማየት ማሳዛኑ በታሳቢነት ተይዞ ማሳቁ በሚያደላ ሁኔታ ፈገግታን እያጫረ እያዝናናን ይገኛል – ጋኖች ያለቁ በሚመስሉባት ሀገር ምንቸቶች ጋን እየሆኑ ትያትሩ ቀጥሏል – “ቀጥ ያለ ሲጠፋ ይመለመላል ጎባጣ” ይባል ነበር ዱሮ – አሁን አሁን መልማዩም እንደተመልማዩ ጠፋ እንጂ፡፡
ከደነቆሩ አይቀር እንግዲህ እንደዚህ ነው፤ ዕድሜ የማያለዝበው የሥልጣን ጥም፣ ዕድሜ የማይበግረው ዝነኝነትን የመሻት ልክፍት፣ በዕድሜ የማይረግብ የግትርነትና የትዕቢት አባዜ፡፡ ጉድጓዱ በተማሰበትና ልጡ በተራሰበት የመጨረሻ የዕድሜ ጫፍ ቢገኙም ከዚያች ዘውዳዊ የራስ ቁር ፍቅር ላለመፋታት የቆረጡት እነዚህ ጎምቱዎች የዛሬ 30 እና 40 ዓመታት የተጠናወታቸው የሥልጣን አራራና የስመጥርነት ፍቅር አሁንም ያነሆልላቸው ይዟል፡፡ ዶ/ር አቢይም አላቻ ጋብቻ መሥርቶ ከነዚህ ያረጡ ሰዎች – ከነዚህ ዲሞክራሲ ሲያልፍ ከማይነካቸው አእሩግ ምን ሊያገኝ እንደፈለገ ግልጽ ሊሆንልን አልቻለም – በተለይ ከነዚህ የሥልጣን ሱሰኞች አንዱ “ሊ/መንበር፣ ሰብሳቢ፣ፕሬዝደንት” በሚሉ የድርጅት ሹመቶች ላይ ተጎልቶ አረጀባቸው፡፡ … እነሱ ባያፍሩና አለማፈርንም ከወያኔ ወንድማቸው ቢወርሱ አቢይ እንዴት ከዚያ የተሻለ አሠራር አጣ? በውክልና ደረጃስ ቢሆን የጊዜው ወረርሽኝ ሆኖ ሕዝብ በነገድ ከተወከለ ዘንዳ አማራው ሳይወከል እንደዚህ ያለ “ፌዴራላዊ” ጉዳይ እንዴት ይታሰባል? የሚመጥነኝ አባባል ሆኖ አላገኘሁትም እንጂ “አማራን መናቅ ያዋጣል?” ብዬ መጠየቅ አሰኝቶኝ ነበር፡፡ ለነገሩ ከዚህ ሸፋፋ ሂደት አማራ የሚያጣውም የሚያገኘውም የለም፡፡
የበቀደሙን የተፎካካሪዎች ስብሰባ እንደተከታተልነው ብዙ ያናግራል – እንደሰውና እንደዜጋም፡፡ አማራ በአማራነቱ እንዳልተወከለ አይተናል፤ መድረኩ በምን ስሜት እንደተዋጠ ታዝበናል፡፡ በሌላ በኩልም በዚህ ዘመን አማራ እንደማይወከል ካለማወቅ በመነጨ ብዙዎች በቁጭት ሲናደዱ አስተውለናል፡፡ ሁሉም ዘመን የራሱ አሻራ አለው፡፡ ይህ ዘመን የአፈንጋጮች እንጂ የመደበኞች አይደለም፡፡ አፈንጋጭ ቦታውን በያዘበት ሁኔታ “እኔ አልተወከልኩም” ወይም “የኔ ጎሣ አልተወከለም” ብሎ መናደድ ንዴትን ከማባከን ባለፈ “ራሷ ሄዳ ጣፊያ የከለከሏት ምላስ ሰምበር ላኩልኝ አለች” እንደሚባለው መሆን ነው፡፡ ዘመንንና የዘመንን ቅኝት መረዳት ከዚህ ዓይነቱ የማይረባ ንዴት ይታደጋል፡፡ ቻይኖች የእንጨት፣ የብረት፣ የቆርቆሮ፣ የብር፣ የወርቅ፣ የአልማዝ፣… ዘመን አላቸው – በያመቱ የሚያከብሩት፡፡ የኛ የአሁኑ የቡቃያ ዘመን ይመስለኛል – ያለፈው የወያኔው ዘመን ደግሞ የሲዖል ትል ዘመን እንደነበር ብገምት አልተሳሳትኩም፡፡(ቡቃያ ጥንቃቄን ይጠይቃል – በእንጭጩ ሊደርቅ ወይም አድጎ ሊያፈራ -ባግባቡም ላያፈራ – ይችላል፡፡)
ከዶ/ር አቢይ በስተቀር በዚያ ስብሰባ ላይ የተገኙት አብዛኞቹ – ይህ ግምቴ ምናልባት በላንቲካነት እንደገባ የተነገረለትን አንድ ወጣት መሳይ ሽማግሌ (ወመሽ) ላይጨምር ይችላል – ፀረ አማሮች እንደሆኑ አፍን ሞልቶ መናገር ይቻላል – የትግላቸው የተጻፈም ይሁን ያልተጻፈ ማዕከላዊ ዓላማ ፀረ-አማራነት ነው – መነሻና መድረሻቸው በአማራ መቃብር ላይ የተከፋፈለች ኢትዮጵያን መሥርቶ ዘመነ መሣፍንትን በተለዬ ገጽታው መመለስና የየጎራው አፄ መሆን፡፡ እናም ከነዚህ የአስተሳሰብ ድውያን ምንም ነገር አይጠበቅም፡፡ ሀገራችን አርጅታ አርጅታ በመጨረሻዋ ስታርጥ የወለደቻቸውን እነዚህን ጉዶች ከማየት የበለጠ መጥፎ ነገር ባይኖርም ሀገር እንዳረጀችና እንዳረጠች አትቀርምና በቅርቡ አመዛዛኝ ኅሊናና ሁለገብ ዕውቀት ያላቸው ምርጥ ዜጎች ወደ ኃላፊነት ቦታዎች እንደሚመጡ ተስፋ እናደርጋለን፡፡ እነዚህ ግን እንድንማርባቸው ፈጣሪ የላካቸው ከቀን ጅቦቹ እምብዝም የማይሻሉ ናቸው፡፡ ከአሁኑ የሀገራችንን ውሱን ሀብት በየሆቴሉ የሚጨርሱ የሆድና የሥልጣን ፍቅር ያናወዛቸው ናቸው፡፡ ለምን እንደባበቃለን? ይሉኝታስ ምን ይሠራል? ከወያኔ የሚሻሉት ሥልጣን አለመያዛቸውና በዚያም ሥልጣን እንደፈለጉ አለመሆናቸው ብቻ ነው፡፡ ከሌሎች ወንድምና እህቶቹ ጋር በመተባበር አገር ባቀና በባለጊዜዎች የሚጨፈጨፈው አማራ “ሲያዩት ያላማረ ሲበሉት ያቅራል” የሚለው ወዶ አይደለም፡፡
አማራ የሚባል ሕዝብ ራሱን ችሎ ሊኖር አለመቻሉ ለብዙ ችግር ዳርጎታል፡፡ አማራ በሁሉም ውስጥ ገብቶ ስለቀለጠና የአማራዊነት ሥነ ልቦናም ባለማዳበሩ፣ በሚደርስበት ግፍና በደል ሳቢያ አሁን አሁን “የአማራነት ስሜትን ማዳበር ጀምሯል” ከተባለም ያ ስሜት እያቆጠቆጠ የመጣው ገና በቅርብ በመሆኑ ይህን ሕዝብ “የኔ ነው” የሚለው እንደሕወሓት ወይም እንደኦህዴድ ያለ ወገን አልነበረም – የነበረከትን ጥፍጥፍ ብአዴን ትተነው፡፡ በዚያም ምክንያት ማንም ቀን የሰጠው ወሮበላ ሁሉ እየተነሣ እንደባብ አናት አናቱን ሲቀጠቅጠው ኖሯል፡፡ ከአሁን በኋላ ግን ታሪክ ይቀየራል፡፡ ኢትዮጵያም ከወደቀችበት ትነሳለች፡፡ ከሁሉም ነገድ የሚወለዱ ነብሮችና አንበሦች የጊንጦችንና የሸለምጥማጦችን፣ የእስስቶችንና የፍልፈሎችን እግርና ራስ ይቀጠቅጣሉ፡፡ የተሸሸገው ደራጎንም አንገቱ ተቆርጦ የሚጣልበት፣ በመያዣነት የያዛቸው ነፍሳትም ከእስር የሚለቀቁበት ጊዜ ቀርቧል፡፡ ቤተ እምነቶችም የሚፀዱበት ጊዜ ሩቅ አይደለም፤ እነሱም ተፊዞባቸዋል፤ መሠሪ እረኞች በበጎች ላይ ቀልደዋል፤ በተኩላም አስበልተዋል፡፡ ብዙ አየን፤ ብዙ ታዘብን፡፡
ወደፊታችን ግን በፖለቲካው ረገድ ባጭር ታጥቀው ቀን ከሌት ለሕዝቸው የሚፋትሩ ሀገር ወዳድ መሪዎችና በሃይማኖቱም ለሁለት መንግሥት የማያድሩ ብፁዓን አባቶችና ወንድሞች ይላኩልናል፡፡ ይህ ፉርሽካ ጊዜ ማለፉ የውዴታ ሳይሆን የግዴታ ነው፡፡ የሆኖ ሆኖ በርትተን መጸለይ ይገባናል፡፡ ድል ያለ መስዋዕትነት የለም፡፡ ምንም እንኳን ሌባና አጭበርባሪው በዝቶ ያለ ሥራ፣ ያለ ድካምና ያለ ላብ መክበር ፋሽን የሆነበት ጊዜ ላይ ብንገኝም ዘመናችን በወዝና በላብ የሚኖርበት እንጂ ተዓምራዊው ዘመነ ኅብስተ መና እንዳልሆነ መርሳት የለብንም፡፡
ውድ በአማራነታችሁ የምታምኑ ወገኖቼ! አደራ የምላችሁ ነገር ቢኖር አማራነትን ከኢትዮጵዊነት እንዳታስበልጡና ይህችን ሀገር ወደ ኋላ እንዳትጎትቷት፣ የነፃነት ዘመኗንም እንዳታዘገዩት ነው፡፡ በመሠረቱ የጨነቀ ባይጨንቀው አማራ የሚያምርበት በኢትዮጵያዊነቱ እንጂ በጎሣ መደራጀቱ አይደለም፡፡ የተጎዳ ተጎድቷል – ከአሁን በኋላ ግን ይህን አማራ አማራ የሚባል ነገር ላልተወሰነ ጊዜ እንደትግል ሥልት ከመጠቀም ውጪ በዘላቂነት ብታራምዱት ለሀገርም ለሕዝብም ጎጂ ነው፡፡ ማነስ ነው፤ መኮራመት ነው፡፡ ይህ የመጨማደድ አባዜ በሌሎች እንዳላማረ ታውቃላችሁ፡፡ ኢትዮጵያ ያለ አማራ አንድ ጣት የጎደለበት እጅ ናት፤ ኢትዮጵያ ያለ ኦሮሞ ሁለት ጣት የጎደለበት እጅ ናት፤ ኢትዮጵያ ያለ አፋር ሦስት ጣት የጎደለበት እጅ ናት… ተጠየቃዊ አካሄዱ በዚሁ ይቀጥላል፡፡ አንዱ ለሌላው ጌጡና መድኃኒቱ ነው፡፡ አንዱ ያለ ሌላው ጎደሎ ነው፡፡ የጂማው ቡና ያለ ጎጃሙ ጤፍ ባዶ ነው፡፡
እነዚህን ጉዶች ተዋቸው፤ አምላክ የክቶቹን እስኪልክልን እነሱ ይጃጃሉበት፤ የሀገሪቱን አንጡራ ሀብትም ይምነሽነሹበት፤ የቀራቸው ጊዜ አጭር ስለሆነ ይዘባነኑ፤ በምኞት እየራዡ ለዘመናት ምራቃቸውን ስለዋጡ አሁን በልቅምቃሚው ይዝናኑ፡፡ ሀብት ይተካል፤ የማይተካው የሰው ሕይወት ነው፡፡
በነገራችን ላይ ተሰብሳቢዎቹ አማራ ጠል መሆናቸውን ለመረዳት ይሄ ነው የሚባል ሰው ከአማራው ወገን አለማከተታቸው ራሱ በቂ ማስረጃ ነው፡፡ በዚያም ላይ ከነዚያ ሰዎች መሀል ስለአማራ ክፉ ነገር የተናገሩ አሉ፤ በታሪክ መዝገብ ተቀምጦላቸዋል፡፡ ሕዝቡም ያውቀዋል፡፡ መልካም የከሃዲዎች ኅብረት! ግን ልብ እንበል – እየነጋ ነው፡፡ ከአሁን በኋላ ትንሽ ጨለማ አለች እንጂ ቁልቁለት ነው፡፡ ያቺ ጨለማ እንድትለዝብልን እንጸልይ፡፡
የሚታየኝን አንድ ማኅበረሰብኣዊ ክፍተት በግልጽነት ልናገር – ለጠላቶቻችን ጅራፍ ከሚያጋልጡን እንከኖቻችን አንዱ እርሱ ነውና፡፡ ወገኖቼ በተለይም ወጣቶች መጻሕፍትን እያነበብን ራሳችንን በዕውቀትና በግንዛቤ እናሳድግ – ሀብት ማካበት ላይ ብቻ ያተኮራችሁ ወጣቶች ትንሽ ሶበር በሉና ወደ ኅሊና ምግብ ቤቶችም ጎራ በሉ፡፡ ሥጋ ብቻውን ነጠላ ነው፤ ነፍስም አለች፤ ኅሊናም አለ፡፡ ለሥጋ ብቻ ስንራወጥ ኅሊናችንና ነፍሳችን በርሀብ አለንጋ ይገረፋሉ፡፡ አንጎልን በእልህና በበቀል ስሜት ሳይሆን በዕውቀትና በጥበብ እንሙላው፡፡ ማወቅ ኃይል ነው፤ የጦር መሣሪያን ለመተኮስ ምንም ዕውቀት አይጠይቅም፤ በሥልጣን ሰክሮ አንድን ዘር ለመጥላትና እያሳደዱ እንደዐይጥ ለመጨፍጨፍ ሰይጣንነትን እንጂ ዕውቀትንና ጥበብን አይጠይቅም፡፡ በሀብት አምሮት ደንዝዞ የሰውን ገንዘብና መሬት መቀማትና በአንድ አዳር መክበር ድፍረትንና አጃቢውን ድንቁርናን እንጂ ዕውቀትን አይጠይቅም፡፡ ስለዚህ ባዶ ጭንቅላት ይዘን መጪውን ወርቃማ የለውጥ ዘመን መቀበል ይከብደናልና ራሳችንን በዕውቀት ለማበልጸግ እንትጋ – እግዚአብሔር ከኢትዮጵያ ጋር ይሁን – ነውም፡፡
እቶም በጽሒታት (ዓበይቲ)፤ ኣብቲ ኮሙናዊ ቤትምህርቲ በጽሒታት፤ ትምህርቲ ቋንቋ ሽወደን ንወጻእተኛታት (sfi) ክመሃሩ ዕድል ኣሎዎም። እቲ ዚወሃብ ትምህርቲ ድማ፤ ቋንቋ ሽወደንን፤ ፍልጠት ሕብረተሰብ ሽወደንን፤ ፍልጠት ናይ ስራሕ-ዓለምን ዘጠቓለለ እዩ። እቶም ኣብ ናይ ትምህርቲ ዕድመ ዘሎዉ ቈልዑ ድማ፤ ኣብ ቤትምህርቶም ናይ ቋንቋ ደገፍ ይግበረሎም እዩ።
ምስቲ ኮሙን ወይ ካልእ ቤትስልጣን ንምርኻብ፤ ናይ ተርጓማይ ሓገዝ ምስ ዘድልየካ፤ ተርጓማይ ክእዝዘልካ ዘሎዎ፤ እቲ ክትራኸቦ ዝደሌኻ ቤትስልጣን እዩ። ተርጓማይ ምስጢር ናይ ምሓዝ ሕጋዊ ግዴታ ስለ ዘሎዎ፤ ካብቲ ዝተባህለ ዘረባታት ንደገ ከውጽእ ኣይፍቀደሉን እዩ።
”ማእከል ባህለ-ብዝሓውነት” (Mångkulturellt centrum) ዝበሃል፤ መበቆልካ ብዘየገድስ፤ ንኹሉ ዓይነት ሰባት ዚእንግድ ክፉት መራኸቢ ቦታ እዩ። ከም ጋሻ መጠን፤ ኣብዚ መጺእካ ኣብ ንጥፈታት ክትካፈልን ምስ ሰባት ክትላለን ትኽእል ኢኻ።
አዲስ አበባ ፣ ጥር 17፣ 2013 (ኤፍ ቢ ሲ) የሮቤ – ጋሴራ – ጊኒር የመንገድ ስራ ፕሮጀክት በከፍተኛ የመንግስት የስራ ሃላፊዎች በመስክ የስራ ቅኘት ተገመገመ።...
ለታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ እስካሁን 120 ቢሊዮን ብር ወጪ መደረጉ ተገለጸ። የግድቡ አጠቃላይ ግንባታም 78 በመቶ መድረሱ ተጠቁሟል። የኢፌዲሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ ዛሬ ከህዳሴው ግድብ የቦርድ አመራሮች እና ከሚመለከታቸው የፌዴራል መንግስት ከፍተኛ አመራሮች ጋር ውይይት አድርገዋል።
በዚሁ መድረክ ላይ እንደተገለጸው የግድቡ አጠቃላይ ግንባታ 78 በመቶ የደረሰ ሲሆን፤ የአሌሌክትሮ ሜካኒካል ስራው 46 ነጥብ 5 በመቶ፤ የሲቪል ስራው ደግሞ 88 ነጥብ 8 በመቶ ደርሷል።
ከወጪም አኳያ ለግድቡ በኮንትራት ደረጃ የተያዘው አጠቃላይ በጀት 78 ነጥብ 3 ቢሊዮን ብር ቢሆንም፤ እስካሁን ድረስ ለግድቡ ግንባታ 120 ቢሊዮን ብር ወጪ መደረጉን የግድቡ ግንባታ ዋና ስራ አስኪያጅ ኢንጅነር ክፍሌ ሆሮ አስታውቀዋል።
የኢፌዲሪ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር አብይ አህመድ በበኩላቸው እንደተናገሩት፤ ግድቡ በመጪው አመት አስፈላጊው ድጋፍና ክትትል ሁሉ ተደርጎለት ነሀሴ 2013 ላይ 18 ነጥብ 4 ቢሊዮን ሜትር ኪዩቢክ ውሃ በመያዝ ለህዝቡ ይበሰራል ብለዋል።
ከመስከረም እስከ ነሀሴ 2013 የሚሰሩ ስራዎች ለግድቡ ግንባታ ስኬታማነት ወሳኝ መሆናቸውን የጠቀሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ በዚህ አግባብ መስራት ከተቻለ “በ2015 ዓ.ም የግደቡን የምረቃ ሪባን እንቆርጣለን” ብለዋል በማለት የዘገበው ኢፕድ ነው ።
ጥንታዊ ብር / 24 "አይዝጌ ብረት መግቻ ሰንሰለት - $ 65.00 ዶላር ጥንታዊ ብር / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 65.00 ዶላር ጥንታዊ ብር / 20 “ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 65.00 ዶላር የተወለወለ ብር / 24 "ከማይዝግ ብረት የማገጃ ሰንሰለት - $ 65.00 ዶላር የተወለወለ ብር / 24 "ጥቁር የቆዳ ገመድ ($ 5) - $ 65.00 ዶላር የተወለወለ ብር / 20 “ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (25 ዶላር) - $ 65.00 ዶላር
በፒተር V. Brett's የአጋንንት ዑደት፣ የአስማታዊው የዋርድ ምልክቶች አመጣጥ ለታሪክ ጠፍቷል ፣ ግን የአጋንንት አንጋፋዎች የአለምን ገጽታ ለመውጋት ከተመለሱ በኋላ ኃይላቸው እንደገና ተገኘ። የዋርድ ምልክቶች እራሳቸው ኃይል የላቸውም ፣ ግን ከአጋንንት በሚወጣው ዋና አስማት ሲሞሉ ፣ ዎርዱ ፍጥረቱን ለማስመለስ ያንን ምትሃት እንደገና ይመልሳል ፡፡ አብዛኛዎቹ የዋርድ ምልክቶች በተፈጥሮ ውስጥ ተከላካይ ናቸው ፣ ግን ጥቂቶች አጋንንትን በእውነት ሊጎዱ የሚችሉ አፀያፊ አካላትን ጨምሮ ሌሎች አስማታዊ ውጤቶችን ሊያገኙ ይችላሉ ፡፡
የውሃ ዋርድ ባለቤቱን በውሃ አጋንንት ወይም በአጋንንት አጋንንት ላይ ለመከላከል የሚያገለግል የመከላከያ ምልክት ነው ፡፡ የውሃ አጋንንት በሐይቆች ውስጥ ይኖራሉ እናም ማታ ላይ የሚጓዙትን ዋናተኞች እና መርከቦችን ያጠቃሉ ፡፡
ዝርዝሮች: የውሃ ዋርድ ሜዳልያ ጠንካራ ስሪንግ ብር እና 27.8 ሚሊ ሜትር ርዝመት ፣ በሰፊው ደግሞ 24.8 ሚ.ሜ እና ውፍረት 2 ሚሜ ነው ፡፡ የዎርዱ አንጠልጣይ በግምት 4.3 ግራም ይመዝናል ፡፡ የተንጠለጠለበት ጀርባ በሰሪዎቻችን ምልክት ፣ በቅጂ መብት እና በብረት ይዘት የታተመ እና የታተመ ነው ፡፡
ሰንሰለት አማራጮች 24 "ረዥም አይዝጌ ብረት ከርብ ሰንሰለት ፣ 24" ረዥም ጥቁር የቆዳ ገመድ (ተጨማሪ $ 5.00), ወይም 20 "1.2 ሚሜ ብር ብር ሳጥን ሰንሰለት (ተጨማሪ $ 25.00) ተጨማሪ ሰንሰለቶች በእኛ ላይ ይገኛሉ መለዋወጫዎች ገጽ.
“የአጋንንት ዑደት” እና ቁምፊዎቹ ፣ ዕቃው እና ቦታዎቹ ፣ ለባዳሊ ጌጣጌጥ ፈቃድ የተሰጠው የፒተር ቪ ብሬት የቅጂ መብት ያላቸው የንግድ ምልክቶች ናቸው። በሎረን ኬ ካኖን የተቀየሰ የዋርድ የኪነ ጥበብ ሥራ ፡፡ የቅጂ መብት Peter በፒተር ቪ ብሬት ፡፡ መብቱ በህግ የተጠበቀ ነው.
እወ ! ዝጻሓፍካዮ ድማ የንብቦ ኣለኹ ። ተጋሩ ኣብ ኤርትራ በሊዖም ሰትዮም ሰቢሖም ተማሂሮም ሃብቲሞም ከብቅዑ ተጠውዮም ትንዕቁና ኢኹም እዮም ዝብሉ ። 'ዚ ናይ በሊዐ ኣሉ ጠላም ባህርያቶም እዩ ዘርእይ ። እዚ ኩሉ እንዳ ተበለጽካ ኤርትራዊ ሓንሳብ ሓንሳብ ዓጋመ እንተ በለካ እንታይ ኣበሳ ኣለዎ ። ሕጂ ኣነ ነቲ ምጭብርባሮም ከይበዳህናዮ ከም ዘለዎ ኣይንውሰዶ እየ ዝብል ዘለኹ እምበር ንዓኻ ይነቕፈካ የለኹን ።
በጀርመን ፣ በቼክ ሪፐብሊክ፣ በፖላንድ ሪፐብሊክ፣ በስሎቫክ ሪፐብሊክ እና በዩክሬን የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያን፣ ትውልደ ኢትዮጵያዊያንና የኢትዮጵያ ወዳጆች፣ የዳያስፖራ የፐብሊክ ዲፕሎማሲ ቲም እና የኮሚኒቲ አባላት የዲጂታል ሚድያ ዘመቻውን ለማጠናከር በዙም በ10/2/2021 አድርገዋል። ይህ ስብሰባ በኢፌ.ዴ..ሪ ኤምባሲ በርሊን እና በኢ.ፌ.ዴ.ሪ ቆንስላ ጄኔራል ጽ/ቤት የተዘጋጀ ሲሆን፣ በስብሰባው የዲጂታል ሚድያ ዘመቻን እንዴት ማጠናከር እንደሚገባ ተወያይቶ በሚመለከቱ ላይ አቋሙን ገልጾዋል
እዚአ ሞስታዋቂያ ብዚ ቆንቃታት ተቶርግማ አላ: ዓራቢኛ - ኦዝቦክ - ኦርዶ - አልማን - ቱርክያን - ፋርሲ - አንግሊዝ - እንዶኑስያን - አስባን - ማላያላም - ቦስን - ፋራንስ - በንጋል - ችይና - ታይላንድ - ሮስያን - ተሉጉ - ኡይጉር - ያባን - ህንዲ - ኩርዲ - ታጃሎጅ - ነባሌ - ሆላንድ - ቬትናም - ጣጂክ - አልባን - ታሚል - ቦርቶጋል
ጉዳያችን ሚድያ፣ኮሚንኬሽን እና ምክር አገልግሎት Gudayachn Multimedia, Communication and Consultant Organization: የዘንድሮው የ2007 ዓም የከተራ እና ጥምቀት በዓል በአራቱም የኖርዌይ ከተሞች የሚገኙት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አብያተ ክርስቲያናት ታቦታት በሕብረት እና በአንድቤተ ክርስቲያን ይባርካሉ።
የዘንድሮው የ2007 ዓም የከተራ እና ጥምቀት በዓል በአራቱም የኖርዌይ ከተሞች የሚገኙት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አብያተ ክርስቲያናት ታቦታት በሕብረት እና በአንድቤተ ክርስቲያን ይባርካሉ።
የዘንድሮው የ2007 ዓም የከተራ እና ጥምቀት በዓል በአራቱም የኖርዌይ ከተሞች ማለትም በስታቫንገር፣ክርስቲያን ሳንድ፣ትሮንዳይም እና በርገን የሚገኙት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ አብያተ ክርስቲያናት ታቦታት በሕብረት እና በአንድቤተ ክርስቲያን ማለትም በኖርዌይ ዋና ከተማ በኦስሎ፣ማየሽትዋ ሺርከን 84 (Majorstuen kirks, Kirkeveien 84)፣ያከብራሉ።በበዓሉ ላይ ከመላዋ ኖርዌይ እና ከኖርዌይ ውጭ የሚመጡ ምዕመናን ይታደማሉ።አቡነ ኤልያስ ህዝበ ክርስቲያኑን ይባርካሉ።
በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ «ጣኔዎስ» ወይም «ጣይናስ» በአብርሃም ዘመን ከኬብሮን 7 ዓመታት በኋላ መሠራቱን ሲያመለከት (ኩፋሌ 11:23፣ ኦሪት ዘኊልቊ 13፡22)፣ የዚሁ አቫሪስ ሥፍራ ማለት ሳይሆን አይቀርም። በሂክሶስ ዘመን የሂክሶስ ዋና ከተማ ሆነ። በኋላ (1548 ዓክልበ. ግድም) የግብጽ ኗሪ 18ኛው ሥርወ መንግሥት ፈርዖን 1 አህሞስ አቫሪስን ይዞ የሂክሶስ ወገን ከግብጽ አውጥቶ ወደ እስያ (ከነዓን) እንደ መለሳቸው ይመስላል። በ19ኛው ሥርወ መንግሥት በአቫሪስ አጠገብ አዲስ ዋና ከተማ ፒ-ራምሴስ ተሠራ።
—የምንተባበርበት ጊዜ ለአንድነት እንጅ፤ ለለቅሶ አይሁን— አክሎግ ቢራራ (ዶር) ኢትዮጵያ ሃገራችን በአሁኑ ወቅት፤ ከመቸውም ጊዜ በባሰ ሁኔታና ደረጃ፤ በውስጥ ተደራጅተው፤ በውጭ ኃይል በገንዘብ፤ በቴክኒክ፤ በመረጃ፤...
የእሥራኤል ለጠቅላይ ሚኒስትር ቤንጃሚን ኔታንያሁ ተነካክተውበታል በተባለ ሙስና ምክንያት ሥልጣን እንዲለቅቁ እየተጠየቁ ናቸው። ኔታንያሁ ክሦቹን እያጣጣሉ ናቸው።
ኣብ ጥቓ ሞት ካብ ዝነበርናላ ሃገር ናብ ሃገርና ምምላስና ኣሐጒሳት ኢና ክብሉ ትማሊ ካብ የመን ኣዲስ ኣበባ ዝኣተው ኢትዮጵያዊያን ገሊፆም።መንግስቲ ንዝገበሮም ፃዕርታት እውን ንኢዶም ኣለው።
ናብ ሃገሮም ንምምላስ ካብ ዝተመዝገቡ ኣርባዕተ ሽሕ ኢትዮጵያዊያን ዛጊድ 2,524 ናብ ኢትዮጵያ ምምላሶም ዝገለፁ ምንስቴር ወፃኢ ኢትዮጵያ ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖም እቶም ዝተረፉ እውን ካብ ሓደ ሰሙን ኣብ ዝውሓደ ሒደት ማዕልታት ምግዓዝ ከምዝክኣል ሓቢሮም።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ተወሊዳ ዝዓበየተን ንዝሓለፉ 20 ዓመታት ኣብ የመን ዝነበረትን ከዲጃ መሓመድ ብዓልቲ ሓዳርን ኣደ ክልተ ቆልዑትን እያ።ሞት ካብ ዝነገሰላ የመን ትማሊ ምሽተ ኣዲስ ኣበባ ካብ ዝተመልሱ ሓንቲ እያ።
የመን ካልአይቲ ሃገርና ነይራ ዝበለት ከዲጃ ከቢድ ሽግር ከምዘሕለፈት ትዛረብ።ደብዳብ ነፈቲ ብዓይና ከምዝረኣየትን ትነብረሉ ዝነበረት ገዛ ብፍንጀራ ከምዝፈረሰን ትገልፅ።
‘’ክዳውንትናን ኣቑሕትናን ገዲፍና ንህይወትና ኢና ኣውፂኢና’’ ምስ በለት ኣስዒባ ‘’ ኢትዮጵያ ዝገበረትልና ከቢድ ውዕለታ ኣይንርስዖን።ናይ ሰብ ህይወት ምድሓን ማለት ዳግም ከምዝተወልደኹ ገይረ እየ ዝቖፅሮ’’ኢላ።
ብምኽንያት እቲ ኲናትን ጭንቅን ናብ ሃገራ ብምእታዋ ኣዚያ ከምዝተሓጎሰት ዝገለፀት ውላድ ከዲጃ ዝኾነት 16 ዓመት ዝዕድሚኣ መንእሰይ እቲ ኲናት ኣብ ጥዕንኣ ዘስዓቦ ፀገም ከቢድ ከምዝኾነ ብፍርሒ ናይ ልቢ ድኻም ሕማም ከምዝሓዛ ትዛረብ።
ንሳኽን ሞትን ብቐረባ ኢካ ትረኣአ ዝበለት እዛ መንእሰይ ብዛዕባ ዝተረፋ ኣዕርኽታ ከምእትሓስብ ትዛረብ።ብዙሓት ዝተረፉ ከምዘለዋ ብምግላፅ ናይ ኤርትራዊያን ኣዕርኽተይ እውን የተሓሳስበኒ እዩ ፤ናብዚ እንተድኣ ኣትየን ናብ ሃገረን ክኣተው ስለዘይኽእላ ኣብኡ እናነብዓ ዝተረፉ ኣለዋ፤ኤምባሲ ኢትዮጵያ እንተዝተሓባበሮም ከም ገለ ገይሩ እንተዘውፅኦም ደስ ምበለኒ ትብል።
ዶ/ር ቴድሮስ ኣድሓኖምን ካልኦት ሚንስትራትን ትማሊ ኣዲስ ኣበባ ንዝኣተው እኒ ከዲጃ ሓዊሱ 260 ኢትዮጵያዊያን ተቐቢሎምዎም ኣለው።ዶ/ር ቴድሮስ ንቪኦኤ ኣብዝሃብዎ መግለፂ ኢትዮጵያዊያን ናይ ምምላስ ከይዲ ብፅቡቕ ይካየድ ከምዘሎን ዛጊድ 2,524 ኢትዮጵያዊያን ከምዝተመለሱን ገሊፆም።
የመከላከያ ሰራዊቱ ግጭቱ ወደተቀሰቀሰባቸው የአማራ ክልል የኦሮሞ ብሔረሰብ አስተዳደር ዞንና ወደ በሰሜን ሸዋ ዞኖች ከገባ በኋላ ሙሉ በሙሉ ተኩስ መቆሙን የመከላከያ ሚኒስቴር ም/ኢታማዦር ሹም ጽ/ቤት ኃላፊ ኮለኔል ተስፋዬ አያሌው ለአሜሪካ ድምፅ ገልፀዋል።
ቀልድ እና ቅዘን ቤት ያበላሻል ይባላል እኮ። ወፍ ዘራሽ የኦነግ በሬ ወለድ ታሪክ ከታቢዎች ህዝብ ታዝቦ ዝም ስላላቸው በቅዠት ተረት ተረት አገሩን ሊያጨማልቁ ይፈልጋሉ። እውነት ሲገለጥ ይደነብራሉ። ትውልድ ታሪክን በሚገባ ማወቅ ግደታ አለበት። አንድ አገር አንድ ታሪክ እንጅ አሁን ተነስቶ በተምኔት ወይም በምኞት የውሸት ገፀባህርይ አይፃፍም።
ለምሣሌ ስለ አኖሌ የድንጋይ ጡት ሲያስረዳ እንድህ ብሎ ተናግሯል። አንድ የውጭ አገር የታሪክ ፀሐፊ በምድር ላይ ክፋትን የሚገልፀው ሌላ ክፉ ቃል ካለ የአኖሌን አካባቢ ህዝብ ይገልፀዋል – የአኖሌ ሰው ክፉ እራሱ ሊገልፀው ያንሳል። አኖሌዎች የወንድ ብልት እርስ በእርስ ይሰላለባሉ፣ ሴቶች የቤት እንሰሳት ያህል እንኳን መብት አልነበራቸውም ማለት ነው። እምዬ ምኒልክ ይኸን አረምኔ አካባቢ ነው ከጫካው አባገዳ ልማድ ነፃ ያወጡት፣ ከዐረብ ተወላጁ አባጅፋር የባርያ ሽያጭ ነው ነፃ ያወጡት። የጅማ ህዝብ ለእምዬ ምኒልክ ከሁሉ በፊት ሃውልት ማቆም ነበረበት።
ፕረዚደንት ጅቡቲ እስማዒል ዑመር ጉለ፣ ፕረዚደንት ዓብደልፈታሕ ኣል ሲሲ ብዝገበረሉ ዕድመ መሰረት፣ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምፍጻም ሰኑይ 26 ታሕሳስ ናብ ግብጺ ከምዝኣተወ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
ዕላማ ዑደት ፕረዚደንት ጅቡቲ ናብ ግብጺ፣ ብዘይካ’ቲ ኣብ መንጎ ክልትኤን ሃገራት ዘሎ ዝምድና ንምድልዳል ዝግበር ተበግሶታት፣ ብዛዕባ’ቲ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ጅቡቲ እትሃንጾ ወትሃደራዊ መዓስከርን ምስ ኢትዮጵያ ዘሎ ዝምድናን ከተኩር ምዃኑ ይግለጽ።
ብዘይካ’ዚ’ውን፣ ክልቲኦም መራሕቲ፣ ዝምድና ኤርትራን ጅቡትን ናብ ንቡር ዝምለሰሉ ተኽእሎታትን ግብጺ ክትጻወቶ እትኽእል ናይ መንጎኝነት ተራን ክዝትዩ ምዃኖም ማዕከን ዜና ኣል ምስር ኣልዮም ትእንፍት።
ፕረዚደንት ግብጺ፣ዝምድና ኤርትራን ጅቡትን ናብ ንቡር ንምምላስ ተበግሶ ክወስድ ከምዝኽእል ዝግለጽ ዘሎ፣ ቀጠር ዘካየደቶ ናይ ሽዱሽተ ዓመታት ጻዕሪ፣ ምሩዃት ኵናት ካብ ምልቃቕ ዝሓልፍ ካልእ ዓወት ክርከቦ ከምዘይክኣለ ኣብ ዝተገልጸሉ እዋን’ዩ።
ተበግሶ ሓድሽ ዝምድና ስዑዲ ዓረብን ኢትዮጵያን ሻቕሎት ዝፈጠረላ ግብጺ፣ ምስ ኢትዮጵያ ቅርበት ንዘለወን ሃገራት ንምጽላውን ንሓድሕደን ንምቅርራብን ትሰርሕ ከምዘላ ተንተንቲ ፖለቲካ የገንዝቡ።
ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን፣ ብጉዳይ ናይልን ሓባራዊ ዝምድናን ምስ ፕረዚደንት ዩዌሪ ሙሴቬኒ ንምዝርራብ ናብ ካምፓላ ዘምርሐ ፕረዚደንት ኣል ሲሲ፣ ሕጂ ድማ ንፕረዚደንት ጅቡቲ ናብ ካይሮ ዓዲምዎ ይርከብ።
ምስ ግብጺ ኣብ ዲፕሎማስያዊ ምውጣጥ ዝርከብ ንጉስ ሳልማን ናይ ስዑዲ ዓረብ፣ ንቀዳማይ ሚኒስተር ናይታ ብጉዳይ ናይልን ምድጋፍ ተቓወምቲ ኦሮሞን ምስ ግብጺ ዘይትቃዶ ኢትዮጵያ ናብ ሪያድ ምዕዳሙ፣ ፕረዚደንት ኣልሲሲ’ውን ከም ግብረ መልሲ፣ ነቲ ኣንጻር ኢትዮጵያ ብዝልዓለ ከምዝሰርሕ ዝንገረሉ ፕረዚደንት ኤርትራ ኣቶ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ናብ ካይሮ ከምዝዓደሞ ኣይርሳዕን።
ስዑዲ ዓረብ፣ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ናብ ሪያድ ምዕዳማ ጥራይ ከይኣክል፣ ኣማኻሪ ንጉስ ሳልማን ናብቲ ምስ ግብጺ ዘሰሓሕብ ዘሎ ኢትዮጵያ እትሃንጾ ዘላ ዲጋ ምብጽሑ፣ ንግብጺ ኣቖጢዑ ይርከብ።
ፕረዚደንት ኣልሲሲ ናይ ግብጺ፣ ነቲ ብሩስያ ዝድገፍ መንግስቲ ባሻር ኣልኣሳድ ከምዝድግፍ ብወግዒ ድሕሪ ምሕባሩ፣ ነታ ኣንጻር ፕረዚደንት ኣሳድ ደው ዝበለትን ንተቓወምቲ ሶርያ ክትድግፍ ዝጸንሐት ስዑዲ ዓረብ ከምዘቖጠዐ ይፍለጥ።
ባሕቲ መስከረም ቅድሚ 9 ዓመት ኣብ ልዕሊ ዩ-ስ ዝተፈፀመ ግብረ-ሸበራዊ መጥቃዕቲ፣ኣብ ማሕበረ-ሰብ ኣሜሪካ ብዙሕ ለውጥታት‘ዩ ኣስዒቡ።መንግስቲ ንስግኣት ፈጠርቲ ራዕዲ ዘምክን ርእሱ ዝካኣለ ቤት ፅሕፈት ከፊቱ፤መዕርፎ ነፈርቲ፣ፅኑዕ ሕጊ ፈተሻ ተግቢረን።ብዛዕባ ሃገራት ምስልምናን ሙስሊማትን ምብርባር ሓይሉ፣ማዕረ ማዕርኡ ድማ ምጥርጣርን ፅልኢን ንሂሩ።ናይ ሎሚ መደብ ኣሜሪካና፣ንሓንቲ ብጠንቂ ባሕቲ መስከረም ዓለማ ዝተገለባበጣ፣ግና‘ኸ እቲ ዝወረዳ መዓት ናብ ፈውሲን ተስፋን ዝቀየረት ሰብ ኢና ክነቅርበሉ።
ሃገራዊ ሰራዊት ሶማልያ ኣብ ማእኸላይ ሶማልያ ሎሚ ረቡዕ ኣብዘካየዶ ወታደራዊት ስርሒት ሸሞንተ ዕጡቓት ኣል-ሸባብ ብምቕታል ኣፅዋራት ከምዝሓዘ ሰበስልጣንን ነበርትን ገሊፆም።
‘’ብፍሉይ ዝሰልጠኑ ወተደራት ኣባል ኣሃዱና ንኣል-ሸባብ ንምፅራግ ስርሒታ ብምክያድ ንሸሞንቲኦም ቀቲልና ሓደገኛ ኣፅዋር ማሪኽና ኣለና’’ኢሎም።ሓደ ወታደር መንግስቲ ከምዝተቐትለ እውን ወፂሲኾም ገሊፆም።
መንግስቲ ኤርትራ ዘካዪዶ ዘሎ ምግሃስ ኩሉ ዓይነት መሰላት ደው ክሳብ ዘብል፣ ብውድብ ሕቡራት ሃገራት ዝቖመት መርማሪት ጉጅለ ስርሓ ክትቅጽል ኣለዋ ክብል ህዩማን ራይትስ ዎች ኣተሓሳሲቡ።
እቲ ኣህጉራዊ ትካል ኣብ ስሩዕ ዋዕላ ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ዘቕረቦ መተሓሳሰቢ፣ እቲ ባይቶ ንመንግስቲ ኤርትራ ከም ኣባል ምቕባሉ፣ መንግስቲ ኤርትራ ብጌጋ ተረዲኡዎ ከምዘሎ ኣፍሊጡ።
ኣባል ባይቶ ሰብኣዊ መሰላት ምዃን ንኩሉ ሕግታትን መትከላትን’ቲ ባይቶ ምቕባል ከምዝኾነ ድሕሪ ምዝኽኻር እቲ ኣህጉራዊ ትካል፣ እንተኾነ መንግስቲ ኤርትራ ነቲ ዘካዪዶ ዘሎ ምግሃስ መሰላት ዓለም ከምዘይረኣየቶ፣ ወይከኣ ከምዝደገፈቶ መሲሉ ይቐርብ ከምዘሎ ገሊጹ።
ኣብ ጀኔቫ ይካየድ ኣብ ዘሎ ዋዕላ ሰብኣዊ መሰላት፣ ኤርትራ ሓንቲ ካብተን ቆላሕታ ተዋሂቡወን ዘለዋ ሃገራት ኮይና፣ ዋላ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ምስ ኢትዮጵያ፣ እቲ መንግስቲ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ዘካዪዶ ዘሎ ግፍዒ ብሰፊሑ ይቕጽሎ ከምዘሎ ተገሊጹ’ዩ።
ኣብቲ ዋዕላ ዝሳተፉ ዘለዉ ኤርትራውያን ተጣበቕቲ መሰላት እውን፣ ነዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ምግሃስ ኩሉ ዓይነት መሰላት መግለጺታትን መርትዖታትን ብምቕራብ ንተጋባእቲ መብርሂታት ሂቦም እዮም።
ፍልይቲ ልእኽቲ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ብወገና፣ ነዚ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ ልዕሊ ኣመንቲ ዝተፈላለየ ሃይማኖታት ዝተወስደ ስጉምቲን፣ ምህጋር ትካላት ጥዕና ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንን ከም ኣብነት ብምጥቃስ፣ ድሕሪ ስምምዕ ሰላም ምስ ኢትዮጵያ ኩሉ ጸገማት ህዝቢ ኤርትራ ክፍታሕ’ዩ ኢሉ ክኣምን ንዝጸንሐ ዝበዝሐ ክፋል ማሕበረሰብ ዓለም፣ ማይ ዓሚኹ ክተርፍ ከምዝገበሮ ገሊጻ።
አንገቴን የሶፋዬ መደገፊያ ጠርዝ ላይ እየወጠርኩ ተንጠራርቼ ሰፊውን የሳሎኔን ጣሪያ እቃኛለው... ሙሉ ቤቴን እሷው ነች... ፈገግ ስትል እንደ ጂኒ ከጥርሷ ተፈልቅቆ የሚወጣ ግዙፍ ውበት አላት... ቤት... ሰፈር... ሀገር የሚያክል...
እኔ አስቃታለው... ትን እስኪላት ሆዷን በእጆቿ ደግፋ ፍርፍር እስክትል አስቃታለው... እኔ ስቀልጥ... እሷ ሲደክማት “ፍቅር ደወለ...” ብላ እብስ ትላለች...
እንደሷ አይነት መልዓክ ከእንደሱ አይነት ጭራቅ እንዴት እንደሚገጥም አይገባኝም። ቁጣውን ስትታገስ ቱግ እል፣ እቆጣና ደግሞ ተናግሬ እንዳላጣት ንዴቴን ዋጥ አድርጌ እፈግጋለው።
እሷ ግዷ አይደለም... ዋናዋ የሱ ጠረን ነው... የሆነ Intimately Beckham የሚባል ሲጃራ ሲጃራ የሚል ሽቶ ይቀባል... ስለምናባቱ ጠረን እንደምታወራ አይገባኝም... ባይገባኝም አያገባኝም... እወዳታለው!
አንድ የከፋት ቆንጆ ቀን አንገቴ ስር ተወትፋ ቀና ብላ እያየችኝ ትንፋሿ ቅርብ ብሎ ሲያጓጓኝ ድክም ብዬ አፍንጫዋን በአፍንጫዬ ነካሁት... ዐይኗን ጭፍፍን አድርጋ መሀል ከንፈሬ ላይ ሳም አደረገችኝ... እኔ ከከፍታዬ ወርጄ ለመንቃት ስታገል እሷ ቀና ብላ ምንም እንዳልተፈጠረ እሮሮዋን ቀጠለች...
“የምታፈቅራት ታፍቅርክ!” ይሉት ምርቃት የሞኝ ፀሎት እየመሰለ ያስቀኝ ነበር... ምርቃቱን እጁ ላይ ያቀለልኩበት መድሐኒዓለም ቁልቁል እያየ እምባው ጠብ እስኪል ይስቅብኛል...
በካንቲባ የካቶሊክ ዩኒቨርሲቲ ፕሮፌሰር የሆኑት ጂን ሉር ፔሪየር በሃይድሮጂን ቢያምኑም ውስን የእሱ ስልት ስለ ሥራ አፈጻጸም መጨነቅ አይፈቅዱም. ይህ ሃይድሮጅን ከፀሃይ ማቀነባበሪያ መሳሪያ ለመምረጥ የመረጠ ሲሆን ይህም ተርባይን የሚያንቀሳቅሰውን የኤሌክትሮኒክስ ውኃ ተቆጣጥሯል.
በ 263 ሜትር በ 12 ሜትር በሚለካው የብረት ክፈፍ ላይ የተስተካከሉ 8,60 መስተዋቶች ስብስብ - ለፎቶ ኤሌክትሪክ ህዋሳት ስርዓት ከፀሐይ ጋር በመተባበር - ሙቀቱን በ 800 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ በሚያሳድገው ቦይለር ላይ በማተኮር ፡፡
አንድ ሞተር Simca 1000 ያለው ለውጥ (የተገዙ 300 ረ መሰበር እና 100 000 ኪሎሜትሮች በላይ በማሳየት ለማድረግ) ስርዓተ ፕሮፔን ወይም ሃይድሮጅን, ወይ ጠርሙሶች ንግድ የተወሰደ.
የተከናወነው ማመቻቸት በካርበሬተር መግቢያ ላይ መደበኛ የመለዋወጫ ቧንቧ ፣ ለሥራ ፈትቶ ዝቅተኛ ፍሰት ያለው ቧንቧ እና በ ‹ተመለስ› ቱቦ ውስጥ ፍሰቱ በ ‹ቀላል› ፍሰት ቀላል መሆኑን ያረጋግጣል ፡፡ ከተለመደው የእሳት ማጥፊያ የቫኩም ማረም የተወሰደ የቫኪዩም ሲስተም.
ተመሳሳይ ነገር አይደለም… 🙂 ለ ‹H2-O2› ውስጣዊ የማቃጠያ ሞተር ለማቃጠል የፈጠራ ባለቤትነት ማረጋገጫ ይጠቅሳሉ… ይህም በእርግጠኝነት ማቃጠልን ያሻሽላል! (እሱ በጭራሽ short በአጭሩ used) ጥቅም ላይ አለመዋሉ ለመኪና አምራቾች ቀድሞውኑ ጥሩ እና አሳፋሪ ነው ፡፡)
ሰላም, የእኔ ስም ዣክ ሄልሊዬይ, በ 1980, 81,82 ውስጥ የባርነኒአይ ቅዱስ አን አጁ ነኝ. ጂን ሉስ ፐርየር እንደ ኢንዱስትሪ ዲዛይን ፕሮፌሰርነት አውቃለው. ሁላችንም ስለ ፍጥጫው እና የእሱ ፈገግታ ወሬዎች በጣም የተሞሉ ነበር. ወደ ባርኔኒያ በሃይድሮጂን ተሽከርካሪዎች መጡ. ሁሉም የቴክኒክ ክፍሎች የእርሱን የፀሃይ ግድግዳዎች ለመጎብኘት ሄዱ.
Kibret: በጣም የምትገገርም ጋዜጠኛ፦ በኮሎኔል አብይ የምትመራው ነፍጠኛዋ እና ቅኝገዢዋ ኢትዮጵያ በተጨቋኝ የኦሮሞ ሕዝብ ላይ በምታካሂደደው ዘግናኝ ግድያ እና ጭፍጨፋ ኦቦ…
ኣብ ጅቡቲ፣ ሰራዊት ኣመሪካን ፈረንሳን ዓስኪሮም ከምዘለዉ ዝፍለጥ ኮይኑ፣ ንዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝከታተል ካልኦት ሃገራት ዝሳተፍኦ ጥሙር ሓይሊ ዕማም ከምዘቖሙ ይፍለጥ።
የኦሮሞ ብሔርተኞች በዐፄዎቹ ዘመን ነበር የሚሉትን የመንግሥትና ሃይማኖት አንድነት ለማስቀረትና መንግሥትና ሃይማኖት የተለያዩበት አገር እንዲፈጠር ጫካ ወረድን ቢሉንም ስልጣን ሲይዙ ግን መንግሥትና ሃይማኖትን አንድ አድርገው ሃይማኖታዊ በዓል ለማክበር ሽር ብትን እያሉ ናቸው!
ሃይማኖት የሰው ልጅ ከፈጣሪው ጋር ግንኙነት የሚያደርግበት ሥርዓት ነው። ክርስትና፣ እስልምና፣ ዋቄፈታ፣ ወዘተ አማኞች እንደየቤተ እምነታቸው አማኞቹ ከፈጣሬያቸው ጋር ግንኙነት የሚያደርጉባቸው የአገራችን ሃይማኖታዊ ስርዓቶች ናቸው። ኢሬቻ የዋቄፈታ እምነት ተከታዮች ከፈጣሪያቸው ጋር የሚገናኙበት ሃይማኖታዊ በዓል ነው። እሬቻ ሃይማኖታዊ በዓል እንደመሆኑ መጠውን እውነተኛ የክርስትናና የእስልምና እምነት ተከታዮች እንዲሁም ሃይማኖት የሌላቸው ኢትዮጵያውያን የሚያከብሩት በዓል አይደለም።
አንዳንዱ ኢሬቻን ሃይማኖታዊ በዓል ሳይሆን ባሕል ሊያደርገው ይፈልጋል። ሆኖም ግን ይህ ፈጽሞ ስህተት ነው። ሊቁ ሎሬት ጸጋዬ ገብረ መድኅን ከጦብያ መጽሔት ጋር በ1990 ዓ.ም. ባደረገው ቃለ ምልልስ ስለ ኢሬቻ ሃይማኖታዊ በዓልነት የሚከተለውን ተናግሯል፤
«በኦሮሞ ዘንድ በገዳ ትዛዛት እየተመሩ የሁሉን ፈጣሪ አንድ አምላክ ዋቃን ማምለክ ዋቄፈና ይባላል። ዋቄፈና ይማኖት ነው። እሬቻ ደግሞ የዋቄፈና እምነት አካል ነው። ምዕመኑ ተሰብስቦ ለምለም ቄጠማ፤ አረንጓዴ ቅጠል፤ አበባ…ይዞ ፤ዋቃን በወንዝ ወይም በሐይቅ ዳርቻ ወይም በተራራ ላይ የማመስገን፤ የማክበር ፤የማምለክ በአል ነው – ኢሬቻ፤ የፀሎት ቀን ነው እሬቻ።
ኢሬቻ ብዙ አይነት ቢሆንም ዋናዎቹ ሁለት ናቸው፤ ኢሬቻ መልካ እና እሬቻ ቱሉ። ኢሬቻ መልካ በውሃ ዳርቻ ክረምት እንደወጣ ይከበራል። ይበልጡን ምድርን በዝናብ ያጠገበውን ዋቃ በምስጋና የመዘከር በአል ነው። እሬቻ ቱሉ ደግሞ በተራራ ጫፍ ላይ በበጋው መሀል ይከበራል። ዝናቡ እንዳምናው በወቅቱ እንዲመጣ ዋቃ ይለመናል። ይበልጡን የፀሎት በአል ነው። ቢሆንም…ቡራኬው፤ምስጋናው፤ ፀሎቱ በሁለቱም ኢሬቻ አይቀርም።
ለተራራው ወይም ለወንዙ አይሰገድም። እነሱን ለፈጠረ ፤ አምላክ ነው የሚሰገደው። በእምነቱ ልምላሜ እና ውሃ የአምላክ መንፈስ ማደርያ፤ ንፁህ የአምልኮት ስፍራ ነው። ለፀሎት ምቹ እና ሰላማዊ ቦታ ነው። እናም በኢሬቻ መልካ በአል የተፈጥሮን ኡደት ሳያዛባ ያስቀጠለ ዋቃ ይመሰገናል። ዋቃ ይከበራል። ዋቅ ይመለካል።»
ይህ የሎሬት ጸጋዬ ገለጻ በግልጽ እንደሚያሳየው ኢሬቻ የዋቄፈታ ሃይማኖት በዓል ነው። ሰው ከፈጣሪው ጋር የሚገናኝበትና ፈጣሪውን የሚያመሰግንበት ማናቸውም ስርዓት ሃይማኖታዊ እንጂ ባሕል ሊሆን አይችልም። ኢሬቻ የጥምቀት በዓል በክርስትና እምነት ተከታዮች ዘንድ እንደሚከበረው ሁሉ በዋቄፈታ እምነት ተከታዮች ዘንድ የሚከበር ሃይማኖታዊ በዓል ነው። ኢሬቻ ባሕላዊ እንጂ ሃይማኖታዊ አይደለም የሚል ቢኖር አንድ የኦሮሞ ኡስታዝ ወይም ሼህ ቄጠማ ይዞ፣ ወንዝ ዳር ወሮች ኢሬቻን ሲያከብር ያሳየን!
የኢትዮጵያ ነገሥታትን ሃይማኖትና መንግሥትን አንድ አድርገዋል በማለት ሲያወግዙ የኖሩት የኦሮሞ ብሔርተኞች መንግሥትና ሃይማኖት እንዲለያዩ ታግለናል ሲሉን እንዳልኖሩ ሁሉ ዛሬ በመንግሥትነት ሲሰየሙ ግን የዋቄፈታ ሃይማኖት በዓል የሆነውን ኢሬቻን በመንግሥት ደረጃ ለማክበር ዝግጅት ማድረጋቸው የኦሮሞ ብሔርተኞች የታገሉት ኢፍትሐዊነት እንደሌላቸው ነው።
የኢትዮጵያ ነገሥታትን መንግሥትና ሃይማኖትን ሳይለያዩ ቤተክርስቲያን ይተክሉ ነበር በማለት ሲያወግዟቸው እንዳልኖሩ ሁሉ ዛሬ እነሱ ግን ዛሬ በመንግሥትነት ሲሰየሙ መንግሥትና ሃይማኖትን አንድ አድርገው በመንግሥት በጀት የሃይማኖት በዓልን በመንግሥት ደረጃ እንዲከበር የዋቄፈታ ሃይማኖት በዓል የሆነው ኢሬቻ የሚከበርበት ወንዝ ይቆፍራሉ፣ በመንግሥት ደረጃ የኢሬቻ ሩጫ ያዘጋጃሉ።
ኦነጋውያን በየመድረኩ እየተገኙ ሕገ መንግሥት ተብዮው ካልተከበረ ሞተን እንገኛለን እንዳላሉን ሁሉ እነሱ ግን «መንግሥትና ሃይማኖት የተለያዩ ናቸው» የሚለውን የሕገ መንግሥታቸውን አንቀጽ ጥርሱን እያራገፉ ኦሮምያ የሚባለው ክልል መንግሥታቸው ከመንግሥት ካዝና ብዙ ሚሊዮን ብር መድቦ በመንግሥት ደረጃ በዓሉን የሚያስተናብር አካል በማቋቋም ሃይማኖታዊውን በዓል ኢሬቻን ለማክበር ሽርጉድ እያሉ ናቸው። ለዚህም ነው የኦነጋውያንን ፖለቲካ በቅርበት ያጠናን ሰዎች ኦነጋውያን የታገሉት ጭቆናን ጠልተው ለዲሞክራሲ ሳይሆን ኢትዮጵያን ወግተው ኦሮምያ የምትባል አገር ለመፍጠር ብቻ ነው የምንለው።
ኦነጋውያን መንግሥትና ሃይማኖትን አንድ እያደረጉ ጥርሱን የሚያረግፉትን «ሕገ መንግሥት» ካላስከበርነው ሞተን እንገኛለን የሚሉን የሕግ መጣስ አሳስቧቸው ሳይሆን «ሕገ መንግሥቱ» በኢትዮጵያ መንበረ መንግሥት ተሰይመው የሌላውን ሀብትና መሬት እየዘረፉ ለመመስረት የሚያስቡትን የተስፋ አገር ለማበልጸግ የሚያስችላቸውን የአፓርታይድ ስርዓት ለመዘርጋት የሚያስችል አይነተኛ መሳሪያ እንደሆነ ስለሚያውቁ ነው። የኦሮሞ ብሔርተኞች በመንግሥትነት ከተሰየሙ በኋላ ያስቀጠሉትን የአፓርታይድ ዓለም ሕጋዊ ለማድረግ ሕገ መንግሥት ተብዮው የማይጠቅማቸው ቢሆን ኖሮ ከሁሉ በፊት ሕገ መንግሥቱ ካልተቀየረ ሞተን እናድራለን ብለው መንጋቸው ሰልፍ እንዲወጣ የሚቀሰቅሱ እነሱ ነበሩ።
5. የዘመኑን ግብር አጠናቆ ለመክፈሉ ማስረጃ ማቅረብ የሚችል ተጫራች እንዲሳተፍ ተጋብዟል” 6. ተጫራቾች የሥራውን ዝርዝር ሰነድ ጎንደር ከተማ ዳሽን ባንክ ሕንፃ 3ኛ ፎቅ ከሚገኘው የቴር ዴዝ ሆምስ ኔዘርላንድስ ፅ/ቤት ወይም አዲስ አበባ ቂርቆስ ክ/ከተማ ወረዳ 03 መስቀል ፍላወር አካባቢ ዱኪ ህንፃ 7ኛ ፎቅ ከሚገኘው ዋናው ቢሮ መውሰድ ይችላል”
7. ተጫራቾች የሚጫረቱበትን ዋጋ በገዙት ሰነድ ላይ ባለው የዋጋ ማቅረቢያ ቦታ በመሙላት ዋናውንና ኮፒውን በተለያየ ፖስታ በማድረግና ሁለቱን ፖስታዎች በአንድነት በሰም በታሸገ ኤንቨሎፕ አድርገው ይህ ማስታወቂያ ከወጣበት ቀን አንስቶ ባሉት 10 ተከታታይ የሥራ ቀናት ጎንደር በሚገኘው የድርጅቱ ጽ/ቤት ለዚሁ በተዘጋጀው ሳጥን ውስጥ ማስገባት ይችላሉ”
ክልሉ ከጥቃቱ በፊት በደረሰው መረጃ በቡለን ወረዳ ኤጳር ቀበሌ ጥቂት የፖሊስ ኃይሎችን የመደበ ቢሆንም ታጣቂዎቹ ሲመጡ ሸሽተው መጥፋታቸው እንዳሳዘናቸው እና ሙያዊ መገለጫ አለመሆኑንም አቶ አሻድሊ ተናግረዋል፡፡ በቀጣይ ሕግ በማስከበር ተጎጂዎችን የመካስ እና የማቋቋም ሥራ እንደሚሠራም አስታውቀዋል፡፡
የኢፌዴሪ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን፣ የቤኒሻንጉል ጉሙዝ ክልል ርዕሰ መሥተዳድር አሻድሊ ሀሳን፣ የኢፌዴሪ መከላከለያ ሰራዊት ጠቅላይ ኢታማዦር ሹም ጀነራል አደም መሀመድ፣ የሰላም ሚኒስትር ሙፈሪያት ካሚል፣ የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን ኮሚሽነር ጄኔራል እንደሻው ጣሰው እና ሌሎች የፌዴራልና የክልል ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች በመተከል ዞን ቡለን ወረዳ ጥቃት የተፈጸመባቸውን ተጎጂዎች አጽናንተዋል፡፡
በጥቃቱ ተጎጂ ነዋሪዎች እንደተናገሩት ከአካባቢው እንዲፈናቀሉ የሚፈልጉ ታጣቂዎች ባደረሱት ጥቃት ቤተሰቦቻቸውን አጥተዋል፤ ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለዋል፤ መኖሪያ ቤቶቻቸው ፈርሶባቸዋል። ንብረታቸው መዘረፉንና መውደሙንም ለሥራ ኃላፊዎቹ ገልጸዋል፡፡
ከሕይወት መጥፋት፣ መሰደድ፣ የስነ ልቦና መጎዳት በተጨማሪ ነገን ለመኖር ስጋት ላይ በመሆናቸው መንግሥት አስተማማኝ ሰላም እንዲፈጥርላቸው፤ ከመንግሥት ለልዩ ልዩ ተግባራት የተበደሩት ብድር አሁን ላይ መመለስ እንደማይችሉና አስቸኳይና ዘላቂ መቋቋሚያ ድጋፍ እንዲደረግላቸውም ጠይቀዋል፡፡
በቡለን ወረዳ የኤጳር ቀበሌ አስተዳዳሪ ጋዋ መኔ “ክፉዎች ከነምግባራቸው ጨለማና ጫካን ነው ማደሪያ የሚያርጉት፤ በዚህ ክፍለ ዘመን ሽፍታ ጥቃት ማድረሱ አሳዛኝ ነው” ብለዋል፡፡
የኢፌዴሪ ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን በበኩላቸው ጥቃት የተፈጸመባቸው ሰዎች የሚካሱት ወንጀሉን የፈጸሙና የተባባሩ አካላትን በቁጥጥር ስር በማዋል ነው ብለዋል፡፡
ከዕለት ምግብ አቅርቦት ጀምሮ እስከ ዘላቂ ማቋቋም ድረስ ያሉ እገዛዎች በፍጥነት ተጠናክረው እንዲቀጥሉ ማስቻልና ወንጀሉን የፈጸሙና የተባበሩ አካላትንም በቁጥጥር ሥር ማዋል የቀጣይ ዐበይት ተግባራት መሆናቸውንም አቶ ደመቀ አስታውቀዋል፡፡
በተፈጸመው ወንጀል መንገድ የመራ፣ የጠቆመ፣ ያስፈጸመ፣ የተጠቂዎችን ንብረት ያወደመ፣ የዘረፈውን ሁሉ በዜጎች ጥብቅ ተሳትፎ ለሕግ የማቅረብ ሥራ ይጀመራልም ብለዋል፡፡
ወንጀለኞች ስለሸሹ የሚቀሩ አይደሉም ያሉት ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ ጠንካራ መርማሪ ቡድን በማቋቋም በሕግ መፋረድ የመንግሥት የቀጣይ የቤት ሥራ እንደሚሆንም ለተጎጂዎች ቃል ገብተዋል፡፡
ጥፋቱ እንዲፈጸም ከላይ እስከ ታች ያሉ የመንግሥት የሥራ ኃላፊዎች ሚና ምን እንደነበር በጥልቀት ይመረመራል ያሉት ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ ኃላፊነታቸውን ያልተወጡ፣ በቸልተኝነትና በእንዝላልነት ጥቃቱ እንዲፈጸም ያደረጉ የሥራ ኃላፊዎች ላይ ፍትሕን ለመታደግ እርምጃ እንደሚወሰድም አስታውቀዋል፡፡
የኢትዮጵያውያን ዐይን የሆነውን የሕዳሴው ግድብ ደኅንነት ለማረጋገጥ እና ለዜጎች ሰላምና ተጠቃሚነት ዘላቂነት እንዲኖረው የአካባቢውን የጸጥታ ኃይል አደረጃጀት ለማሻሻል መከላከያ በቅርበት እንደሚሠራ መገለጹን አብመድ ዘግቧል፡፡
አሜሪካ እጅግ አስገራሚ መግለጫ አሰራጭታለች። አማራ ከትግራይ ክልል ይውጣ ብላለች። በትግራይ ግፍ መፈጸሙን አምናለች። ግን ለሜሪካ ” ግፍ” ምንድን ነው? አሜሪካኖች ስለ ግፍ የማውራት ሞራልContinue Reading
“አንድ መንግስት ዜጎቹን የመጠበቅ ግዴታ አለበት። በመሆኑም ራስን የመከላከል ጦርነቶች ሁሉ በሥነ ምግባር የተፈቀዱ ናቸው ” የቅዱስ አውጉስቲን አባባል አስቅቀድመው የሜሪካን መንግስት የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴርContinue Reading
Related stories ሱዳን ክፉኛ ተመታ የወረረችውን መሬት ማስረከቧ ተረጋገጠ፤ ከዱላው በሁዋላ " ከኢትዮጵያ ጋር መረዳዳታን መልካም ግንኙነት እንሻለን" አለች
NOREMAT SA በመንገድ ትከሻዎች ጥገና ላይ የተካነ የሎራይን ኩባንያ ነው። ኑርአማት ወደ ፈጠራ ላይ በጥብቅ የተተኮረ ነው። በተማሪዎች የተሸከመ ፈጠራ ፕሮጀክት ማገዝ ለ NOREMAT ተፈጥሮ ነበር።
የበለጠ ለመረዳት እና ከፕሮጀክቱ መሪ ጋር ይወያዩ- አንድ Renault 4L gillier pantone በውሀ ተሞልቷል ወይም ተመልከት። የ 4L ትሮፒክስ 2008 ፕሮጀክት
ቶም አንድ ጄሪ (እንግሊዝኛ: Tom and Jerry) የአሜሪካ ተከታታይ ካርቶኖች ከዊሊያም ሐና (እንግሊዝኛ: William Hanna) እና ጆሴፍ ባርባራ (እንግሊዝኛ: Joseph Barbara) ነው። ስለ ድመት (ቶም) እና ትንሽ አይጥ (ጄሪ) ነው።
ክልተ ሰራሕተኛታት ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን፣ ንኣባል ስለያ ኣመሪካ ተኣፋፊ ሓበሬታ ክህቡ ብምጽንሖም ኣብ ቀይዲ ከምዝኣዉ ማዕከናት ዜና እታ ሃገር ሓቢረን።
እቶም ክልተ ሱዳናውያን፣ ኣብ ዱባይ ንዝመደበሩ ወናኒ ናይ ማልቲ ሜድያን ማእከል ዳታ ቤዝን ዝኾነ ኣመሪካዊ፣ ቅርጽን ኣቃውማን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ሱዳን፣ ጸብጻብ ዝምድናታት ምስ ሱዳን ምስ ቐጠር፣ ሊብያ፣ ግብጽን ብሪጣንያን ካልእ ኣገዳሲ ሓበሬታን ክሰጋግርሉ ከምዝጸንሑ’ዩ ተጠቒሱ።
እዞም ሓበሬታ ክሰጋግርሉ ዝጸንሑ ክልተ ሱዳናውያን ሰራሕተኛታት ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ድማ ብክሲ ስለያን ክድዓት ሃገርን ተኸሲሶም ኣብ ፍርዲ ክቐርቡ ምዃኖም ዝተፈላለያ ማዕከናት ዜና ሱዳን ይሕብራ።
ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ሱዳን ዘንበረቶ እገዳ ድማ ንኽልዓለ፣ ሱዳን ዲፕሎማስዊ ጻዕርታት ኣብ ምክያድ እኳ እንተላ፣ ኣመሪካ ግና ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኣልበሽር ብዝተፈላለዩ ጉዳያት እምነት ከተሕድር ከምዘይክኣለት ተንተንቲ የረድኡ።
ኣብ ካልእ ወገን፣ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ደቡብ ሱዳን በርናባ ማሪኣል በንጃሚን ኣብ ጁባ ንዝርከብ ኣምባሳደር ኣመሪካ ሚካኤል ማካርቲ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ጸዊዑ ከምዘዘራረበ ተገሊጹ።
እቲ ሚኒስተር ንኣምባሳደር ኣመሪካ ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ብምጽዋዕ ዘዘራረበሉ ምኽንያት፣ ብጉዳይ እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ዝተጣሕሰ ስምምዕ ምቁራጽ ቆዅሲ ኣብ መንጎ መንግስትን ተቓወምትን’ዩ።
እቲ ኣምባሳደር፣ ብዛዕባ’ቲ ዝተጣሕሰ ስምምዕ ምቁራጽ ቶዅሲ ኣመልኪቲ ንሬድዮ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፣ ቁሸታት ከምዝዓነዋ፣ ኣሽሓት ህዝቢ ካብ መነባብሩ ከምዝተመዛበለን ብምጥቃስ፣ ተወሳኪ ምጽራይ ከምዘድሊ ሓቢሩ።
ድሕሪ’ዚ መግለጺ’ዚ ድማ’ዩ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ደቡብ ሱዳን ዘለዎ ተቓውሞኡ ንምግላጽን ተወሳኺ መብርሂ ንምስማዕን ንኣምባሳደር ኣመሪካ ናብ ቤት ጽሕፈቱ ከምዝጸወዖ ዝንገር።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነህ ገበየሁ ሎሚ ሓሙስ መስከረም 28 ኣብ መበል 73 ሓፈሻዊ ኣኼባ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተረኺቡ ኣብ ዘስምዖ መደረ ባይቶ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ንዝበየኖ እገዳ ከይደንጎየ ከልዕሎ ግቡእ ምዃኑ ኣገንዚቡ።
ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነህ ኣብ መደረኡ ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ብሓፈሻ ሓድሽ ናይ ሰላም ለውጢ ተጀሚሩ ምህላው ብምጥቃስ ብፍላይ ምስ ኤርትራ ብዝተተሓዘ ብዘይካ ምስ ኢትዮጵያ ምስ ሶማልን ጅቡትን እውን ሰላማዊ ጽምዶ ተጀሚሩን ካብ ሕብረት ኣፍሪቃን ዞባውያን ሃገራትን ሰፊሕ ደገፍ ምርካቡን ሓቢሩ።
ኣብ ኒው ዮርክ ይካየድ ኣብዘሎ መበል 73 ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት መንግስታት መደረ ዘስምዑ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ኢትዮጵያ ኣብቶም ዝሓለፉ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ዴሞክራስን ልዕነት ሕግን ንምርግጋፅ እናሰርሐት ትርከብ ኢሎም።
ምስ ሓድሽ ፖለቲካውን ዴሞክራሲያዊን ክውንነት፣ብኩሉ ህዝቢ ተቐባልነት ዝረኸበ ለውጢ ነካይድ ኣለና ዝበሉ ንሶም እዚ ራኢ እዚ ኣብዚ ነካይዶ ዘለና ክትዕን ዘተን ሓፈሻዊ ጉባኤ ኣገዳሲ እዩ ዝብል እምነት ኣለና ኢሎም።
መንግስቶም ዴሞክራሲያዊ ምሕደራ፣ልዕልነት ሕጊ፣ሚዛናዊነት፣ፍትሒ፣ፋይናንሳውን ቁጠባውን ተሓታትነት፣ግሉፅነትን ህዝባዊ ተሳትፎን ንምስፍሕፋሕ ይሰርሕ ከምዘሎ ዘርዚሮም።
ብቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ መንግስቶም ኣብ ኩሎም መዳያት ተኸታተልቲ ስጉምታት ብምውሳድ ቅድም ኢሎም ዝነበሩ ማሕለኻታት ልምዓት፣ብልሽውና፣መግሃስቲ ሰብኣዊ መሰላት፣ድልየትን ተስፋን ህዝብና ንምምላስ ክወስድ ዝፀንሑ ስጉምታት ኣብታ ሃገርን ካብኡ ንላዕልን ተቐባልነት ረኺቦም ኣለው ኢሎም።
“ኣብቶም ዝሓለፉ ሰለስተ ኣዋርሕ ቀዳማይ ሚንስተርና ኣብ ምሉእ ቀርኒ ኣፍሪካ ማዕረ ኣገዳስነት ዘለዎ ጉዳይ ፈፂሞም ኣለው።ኣብ መንጎ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪካ ስሩዕ ርክብ ብምጅማር ኢትዮጵያን ኤርትራን ኣብ ርክባተን ሓቀኛን ሓድሽን ምዕራፍ ተኸፊቱ’ሎ።”
ኤርትራን ሶማሊያን ኣፈላላያተን ብምትዕራቕ ዲፕሎማሲያዊ ርክባተን ዳግም ምጅማረንን ሰለስቲኦም ሚንስተራት ወፃኢ ኢትዮጵያ፣ኤርትራን ሶማሊያን ኣብ ኣስመራ ኣኼባ ብምክያድ ናብ ጅቡቲን ብምጉዓዝ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ሓድሽ ናይ ርክብ ምዕራፍ ምኽፋቱ ነቲ ጉባኤ ገሊፆም።
ቀዳማይ ሚንስተር ኣብይ ኣሕመድን ፕሬዝዳንት ኢሳያስ ኣፈወርቅን ንዓሰርተታት ዓመታት ዝፀንሐ ምስሕሓብ ከብቅዕ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ዝተፈረመ ስምምዕ ብምጥቓስ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ ማዕቐብ ክልዓል እዋኑ እዩ ኢሎም።
“እዞም ኣገደስትን ኣወንታዊ ምዕባለታትን ኣብ ግምት ብምእታው ቤት ምኽሪ ፀጥታ ብዘይ ምድንጓይ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ዝተነብረ ማዕቐብ ከልዕሎ ብዕቱብ ክሓስበሉ ግቡእን እዋናውን እዩ።”
ኢትዮጵያ ኣብ ምዕቃብ ሰላም ተበርክቶ ዘላ ኣስተዋፅኦ ክገልፁ ከለው ዶ/ር ወርቅነህ ኣብ ቅድሚኣ እትስራዕ ዋላ ሓንቲ ሃገር የላን፤ምስ ሓድሽ ብድሆ ምዕቃብ ሰላም ቅሩብነትና ቀፃሊ እዩ ኢሎ።
ብዝተኣሳሰረ ኣብቲ ጉባኤ መደረ ዘስምዑ ናይ ጅቡቲ ሚንስተር ጉዳያት ወፃኢ ማሕሙድ ዓሊ ዮስፍ ኣብ ዙሪያ ዓለም ናይ ልምዓትን ዕብየትን ኣጀንዳ ንምፍፃም ግጭት፣ህውከት፣ሽበራን ዝተወደበ ገበንን ዕንቅፋ ምዃኖም ብምሕባር ብኣንፃሩ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪካ ኣወንታዊን ታሪኻውን ምዕባለ ይርኢ ኣሎ ኢሎም።
ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝተፈጥረ ሓድሽ ርክብ ንኻልኦት ሃገራት እውን ኣወንታዊ ውፅኢት ሒዙ መፂኡ’ሎ፤ከም ውፅኢቱ ናይ ኤርትራን ጅቡቲን ኩነታት ከምዚ ክብሉ ገሊፆም።
“ፕሬዝዳንትታት ጅቡቲን ኤርትራን 17 መስከረም ብመንጎኛነት ንጉስ ስዑዲ ዓረብ ሳልማን ዓብዱል ዓዚዝ ኣል-ሳውድ ኣብ ጅዳ ተራኺቦም ምዝርራቦም ንተሳተፍቲ እዚ ጉባኤ ክገልፅ እፈቱ።ኣብ መንጎ እዘን ኣሓት ሃገራት ሓዱሽ ምዕራፍ ክኸፍቱ ተሰማሚዖም ኣለው።”
“እዚ ኣኼባ ስዒቡ ሳላ ዕቱብ ፃዕሪ ንጉስ ስዑዲ ዓረብን ክቡር ቀዳማይ ምንስቴር ኢትዮጵያ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድን ዝጀመሩዎ ልዝብ ክቕፅልሉን ምስሕሓብ ዶብን እሱራት ኲናትን ሓዊሱ ዘይተፈትሑ ጉዳያት ብሰላም ንምፍታሕ ተሰማሚዖም ኣለው።”
ኣብ መንጎ ተነሓናሕቲ ወገናት ደቡብ ሱዳን ዝተበፅሕ ስምምዕ ሰላም እውን ብሓጎስ ከምዝተቐበሉዎም ሓቢሮም።ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ነዊሕ ተሳቕዮም ኣለው ሰላምን ዝሓሸ መፃዕን ይግብኦም እዩ ኢሎም ምንስቴር ወፃኢ ጅቡቲ።
እቶም ናይ ካፕቴን ማዕረግ ዘለዎም ኣርባዕት ፓይሎታት፣ እቶም ክልተ ኣብ ቻይና ንትምህርቲ ኣብ ዝነበረሉ እዋን ናብ ኤርትራ ተመሊሶም ምስቲ ኣብ ኣስመራ ዝመደበሩ ናይ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ሓይሊ ክጽንበሩ እንከሎ እቶም ክልተ ድማ ብቐጥታ ካብ ኢትዮጵያ ዝኣተዉ ምዃኖም’ዩ ዝጥቐስ።
ነዚ ሓበሬታ ዝዘርግሐ ኣብ ኣስመራ ዝመደበሩ ናይ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ሓይሊ ግንቦት 7፣ እቶም ካብ ኢትዮጵያ ብቐጥታ ናብ ኤርትራ ኣትዮም ዘለዉ ክልተ ፓይሎታት ነፈርቲ ሒዞም ከምዝኣተዉ ዝኾነ ኣንፈት እኳ እንተዘይሃበ፣ ሓያሎ ናይ ተቓወምቲ መርበባት ሕእበሬታ ይገልጽኦ ከምዘለዋ ግና ክልተ ሱኸይ ዝዓይነተን ነፈርቲ ሒዞም’ዮም ናብ ኤርትራ ኣምሪሖም።
ይኹን’ምበር፣ እቲ ብዶክተር ብርሃኑ ነጋን ምክትሉ እንዳርጋቸው ጽገን ዝምራሕ ኣብ ኣስመራ ዝመደበሩ ግንቦት 7፣ እቶም ናብ ኤርትራ ኣትዮም ዘለዉ ሓደ ኣዛዚ ስርሒት ዝርከቦም ኣርባዕተ ኣብረርቲ ነፈርቲ ኵናት ኢትዮጵያ ኣስማቶም ብምጥቃስ ምስቲ ተቓዋሚ ውድብ ከምእተጸንበሩ’ዩ ዝገልጽ።
ከውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ሃላፊዎች ጋር የተደረገውን ውይይት በዲፕሎማሲያዊ ቋንቋ መልካም እንደነበር በማመልከት የሚጀምረው የአሜሪካን ኤምባሲ ቃል አቀባይ መግለጫ፣ የአስቸኳይ አዋጁን...
የናይጄሪያው ጽንፈኛ ቡድን ቦኮ ሃራም ከሁለት ዓመታት ገደማ በፊት ከጠለፋቸው “የቺቦክ ልጃገረዶች“ መካከል ሁለተኛዋን አስለቀቅን ብሎ የጦር ሃይሉ የተናገረውን ልጃገረዶቹ እንዲለቀቁ የሚሟገቱ ወገኖች ሃሰት ብለውታል።
የናይጄሪያ የጦር ሰራዊት ባወጣው መግለጫ በቦርኖ ክፍለ ሃገር ዳምቦአ አካባቢ ሐሙስ ያስለቀቃት ሳራ ሉካ የምትባል ልጅ ከቺቦክ የመንግስት ትምህርት ቤት ከተጠለፉት 219 ልጃገረዶች አንዷ ናት ብሎ ነበር።
የተጠለፉት የቺቦክ ልጃገረዶች ወላጆች ማህበር ሊቀመንበር ያኩቡ ንኬኪ ለአሜሪካ ድምጽ ሲናገሩ "ርግጥ ነው ሉካ የሚባሉ ሁለት ልጆች ከቺቦክ ተጠልፈዋል፣ ሴራ ሉካ የምትባለው ግን አይደለችም" ብለዋል።
የናይጄሪያ የጦር ሰራዊት በቦኮ ሃራም ቪዲዮዎች ሲታዩ የነበሩት ተጠላፊዎች እንደለበሱት ያለ ሰማያዊ ሂጃብ የለበሰች ልጅ ፎቶግራፍ ያወጣ ሲሆን ቢዩ ከተማ ህክምና እየተደረገላት መሆኑን ተናግሯል።
የመጀመሪያዋ የተለቀቀች የቺቦክ ልጃገረድ የአስራ ዘጠኝ ዓመቷ አሚና አሊ ማክሰኞ ዕለት ከአራት ወር ህጻን ልጇ ጋር በሲቪል የአካባቢው ጥበቃ ሰዎች ሳምቢሳ ደን ውስጥ ተገኝታለች።
የናይጄሪያ ፕሬዚደንት ማሀማዱ ቡሃሪ አሚናና እናቷን ተቀብለው ያነጋገሩ ሲሆን የተቀሩትን የቺቦክ ልጃገረዶች ለማስለቀቅ የተቻለንን ሁሉ እናደርጋለን ማለታቸው ተጠቅሷል።
ሻዱሻይ ክፋል (ሓፈሻዊ ምኽሪ ኣብ ልዕሊ ንጽህና) ወዲ ፍቕሪ ዝሕዞ ብዓይኒ እዩ ክበሃል እንከሎ፣ ኣዋልድ ዓይነን ጽብቕ ኣክዳድናን መልክዕን ክርኣይ የብሉን ማለት ከም ዘይኰነ ክንርዳኣእ ይግባእ። ስለዚ ሰብኡት ካብ ናይ እግሪ ካልሲ ጀሚሮም ክዳኖምን ኣካላቶምን ብንጽህና ክሕልውዎ ይግባእ። ጸግሮም ከስተኻክሉ ጭሕሞም ክላጸዩ ኣስናኖም ብንጽህና ክሕልዉ ይግባእ። ሓደ ሓደ ሰብኡት ጭሕሞም ኣንዊሖም ክኸዱ ከለዉ ናይ ኣንስቶም ስምዒት ከም ዝጐድኡ ኣይርድኦምን
ኩራ (ካብ ዝሓለፈ ዝቐጸለ) ዕላልን ጸወታን ምኽርን ንምህናጽ መጻምድትኻ ኣብ መንጐ ሰብኣይን ሰበይትን ዝግበር ናይ ዝርርብ ወይ ኰምኒኬሽን ኣምር ብዝተፈላለየ መንገዲ ክግለጽ ይኽእል እዩ። ሰብ ሓዳር ብዘረባ፣ ብጸወታ፣ ብምክሪ ጌሮም ሓሳብ ንሓሳብ ብምልውዋጥ ስሚዒታቶም ክገላለጹ ይኽእሉ እዮም። ኩሉ ግና
ናይ ምዝርራብ ወይ ኰምኒኬሽን ጸገም ! ኣብ ሓደ ዙርያ ዝተኣከቡ ዓበይቲ ይኹኑ ንኣሽቱ ንሓድሕዶም ብሓሳብን ብቓልን ዘይምስምምዖም ሓደ ክፍታሕ ዘይክእል ሕንቅልቅሊተይ ይምሰለና እምበር ብጠበብቲ ናይ ስነ ፍልጠት ምሁራት ግና ሓደ ጸገም ከም ዘሎ ከስተብህሉሉ ጀሚሮም ኣለዉ። ናይዚ ጸገም ድማ ይብሉ
መእተዊ ብዙሓት ናይ ሕብረተሰብና ምሁራትን ጠቢባንን፣ መርዓ ኣብ ትርጉም ዘይብሉን ዘይጠቅምን ደረጃ ከም ዝበጸሐ እዮም ዝዛረቡ። እቲ ምኽንያት እንታይ እዩ እንተ ተባህለ ብዙሓት ሰባት ተመርዕዮም ኣብ ሓዳር ክንዲ ዝጸንዑ ዝፋትሑ ይበዝሑ ስለ ዘለዉ ንምንታይ መርዓ ኣድለየ ዝብል ሕቶ ኣብ ኣእምሮ
ራብዓይ ክፋል ኩራ ኩራ ኣብ መንጐ ናይ ሓዳር መጻምድቲ ኣትዩ ንዘሎ ናይ ምዝርራብ ወይ ኰምኒኬሽን መስመር ካብ ዘበላሽዉ እቲ ቀንድን ዋና ምኽንያት እዩ። ኩራ ብሓጺሩ ክንገልጾ ከሎና እቲ ዝሓሰብናዮ ዓላማ ኣብ ግብሪ ስለ ዘይዋዓለ ኣብ ውሽጥና ዝስምዓና ናይ ሕነ ምፍዳይ ስሚዒት ኢልና ክንገልጾ ይከኣል እዩ።
ናይ ሓደ ጊዜ ዕድል! ቃል አምላኽ ከም ዝሕብረና ናይ ሰብ ዕድመ አብዛ ምድሪ ሱሳ ወይ ሰበዓ ተበዝሐ ድማ ሰማንያ ምዃኑ እዩ ዝነግረና:: ናይ ሰብ ምድራዊ ዕድመ ዘመኑ ምስቲ አብቲ ሰመያዊ ናይ አምላኽ መንግሰቲ ዝነብሮ ዘመን ክወዳደረ እንከሎ ብፍጽም ክነጻጸር አይክእልን እዩ::ብሓጺሩ ጊዚያውን
ኣብዚ ዓለማውነትን ምግያጽን ዝበዝሖ ዓለም ንኣምላኽ ተገዚእካን ንዕኡ ፈሪሕካ ምኻድ ከመይ ዓወት ይመስለኩም። ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ንቤተሰብ ዝፈታተንን ዘፍርስን ዘመን ንኣምላኽ ማእከላይ ዓዲ ቤትካ ጌርካ ኣብኡ ኣሚንካን ተጸጊዕካን ምጉዓዝ ናይ ዓወት እቲ ዝበለጸ ዓወት እዩ። ሎሚ ፋይላት ቤት ፍርዲ ብዛዕባ ጉዳይ
የዛሬ መቶ አርባ አመት የተቋቋመው፣ ከ400,000 በላይ አባላት ያሉት የአሜሪካ ጠበቆች ማሕበር (American Bar Association or “ABA”)፥ በምንም መልኩ የአንድን ወገንን ሃሳብ ደግፎ የሙያ አስተያዬት እንደማይሰጥና፣ የጠበቆች ማህበር በሂደት ላይ ያለ ጉዳይ (pending litigation or proceeding) ላይ አቋም ይዞ የሙያ አስተያዬት መስጠት በጠበቆች የሙያ ነፃነት እና የፍትህ ስርዐት አስተዳደር (administration of justice) ላይ አሉታዊ ተፅእኖ እንዳለው እንዲህ ብሎ ይገልፃል፥ “In no way will the ABA take side and testify for one party in a pending litigation or proceeding (2).
በተመሳሳይ፣ እ.ኤ.አ መስከረም 1990 የተባበሩት መንግስታት ሀቫና፣ ኩባ ውስጥ ባፀደቀው የጠበቆች ድርሻ መሠረታዊ መርሆዎች (“Basic Principles on the Role of Lawyers”)፥ የጠበቆች ማህበር ለአባላቶቹ ጥቅም የሚሰራ፣ በተለይ ደግሞ የሶስተኛ ወገን ተፅእኖን በሚቋቋም አመራር መተዳደር እንዳለበት ይመክራል።
በኢትዮጵያ ከ 650 በላይ የሕግ ባለሙያዎችን ያቀፈው የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር (“Ethiopian Lawyers’ Association” ወይም ከዚህ በሗላ “ELA” ተብሎ የሚጠራው”) መተዳደሪያ ደንቡን እና የማቋቋሚያ ዐላማውን በመመርኮዝ፣ በማህበሩ ድረ-ገፅ “ስለ ማኅበሩ አጭር መግለጫ” በሚለው “ሠ” ስር፣ እንደ ማሕበር የሙያ አስተያዬት መስጠትን በሚመለከት:- “አልፎ አልፎ በመንግሥት ወይም በፓርላማ ሲጠየቅ የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማኅበር በረቂቅ ሕጐች ላይ ሙያዊ አስተያየት መስጠት” (4) እንደሚችል ይገልፃል።
እንደሚታወቀው፣ “ELA” የፌደራል አስፈፃሚውን የሕገ-መንግስት “ይተርጎምልኝ” አቋም ደግፎ፣ ለሕገ-መንግስት ጉዳይ አጣሪ ጉባኤው 12-ገፅ አስተያዬቱን (Amicus Curiae/Brief) በአስተያዬት መስጫው የመጨረሻ ቀን፣ ግንቦት 07፣ 2012 ዓ.ም ከባለ ሶስት ነጥብ የአቋም መግለጫ ጋር አቅርቧል (5)።
የትርጉም ወሳኔ ሊሰጥበት በሂደት ላይ ያለ ክርክር /ጉዳይ ላይ አቋም ይዞ፣ አንድን ወገን ደግፎ አስተያዬት መስጠት የጠበቆች የሙያ ማህበር ነፃነት መርሆን የሚቃረን ሲሆን፣ “ELA” በመላ ኢትዮጵያ ያሉት ከ 650 በላይ የሕግ ባለሙያ አባላቱ (አቋም ይያዙ ብንል እንኳ)፣ በአንድ ጭብጥ ላይ ወጥ አቋም የያዙ በማስመሰል፣ የአስፈፃሚውን ሀሳብ ለመደገፍ በማህበሩን ስም አስተያዬት (Amicus Curiae) ማቅረቡ ሌላው ስህተት ነው። ከ 650 በላይ የሕግ ባለሙያ አባላት ያሉት አንድ የጠበቆች ማህበር መላ አባላቱ በአንአድ ጉዳይ ላይ አንድ አይነት አቋም ነበራቸው ማለት ፈፅሞ የማይታሰብ ነው:: አንድ አይነት አቋም ሊኖራቸው ይችላል ቢባል እንኳ ባጠቃላይ የህግ ባለሙያ ማህበሩ አቋም ይዞ አስተያየት መስጠቱ ተገቢ አልነበረም። (አንድ የሕግ ባለሙያ፣ ወይም ባለሙያዎች በግል ሙያዊ አስተያዬት መስጠት ሌላ ጉዳይ ነው)።
በረቂቅ ህጎች ላይ ሙያዊ አስተያየት መስጠት እና በአከራካሪ የህገ-መንግስት ትርጉም ሂደት ላይ አስተያዬት መስጠት ፈፅሞ የተለያዩ ነገሮች ናቸው። እንደሚታወቀው፣ ረቂቅ ህጎች ገና ሕግ ያልሆኑ ሰነዶች ሲሆኑ፣ ለሕገ-መንግስት ትርጉም ፌደሬሽን ምክር ቤት የሚቀርብ ጉዳይ ደግሞ ውሳኔ የሚሰጥበት፣ መስማማት ያልተደረሰበት አከራካሪ ጉዳይ ነው። የኢትዮጵያ የህግ ባለሙያዎች ማህበር የሙያ አስተያዬቱን ያቀረበው በረቂቅ ሕግ ላይ ሙያዊ አስተያየት ለመስጠት ሳይሆን ለፌደሬሽን ምክር ቤት የሕገ-መንግስት ጉዳዮች አጣሪ ጉባኤ ውሳኔ የሚጠይቅ ጉዳይ ላይ በመሆኑ፣ ከላይ በ “ማኅበሩ አጭር መግለጫ” ላይ የተገለፀውን የራሱን የማህበሩን መመሪያ ሳይቀር ይቃረናል።
የፌደሬሽን ምክር ቤት በከፊል ሕግ አውጭ (quasi legislative body) አካል ስለሆነ፣ ማህበሩ በሕገ-መንግስት ትርጉም ጥያቄ ላይ የሙያ አስተያዬት መስጠቱ ችግር የለውም እንዳይባል፣ ማህበሩ አስተያዬቱን ያቀረበው የፌዴሬሽን ምክር ቤት እንደ ህግ ተርጓሚ ሚናው (judicial role) እንጅ እንደ ህግ ማውጣት ድርሻው (legislative role) ባለበመሆኑ፣ ማህበሩ በሂደት ላይ ያለ የህግ ክርክር ጉዳይ ላይ አስተያየት መስጠቱ (ለዚያውም ወግኖ/ አቋም ይዞ) ከራሱ ከማህበሩ ወገንተኛ ያለመሆን (non partisan) መርህ ጋር ይቃረናል።
“አስተያዬት” እና “ትርጓሜ”ን ማቀላቀል: “ELA” ያቀረበው ፅሁፍ በ አስተያዬት (opinion) እና ትርጉም (interpretation) መካከል ያለውን ልዩነት በደንብ አይለይም። አዋጅ 251/2001 እና 798/2013 እምደሚገልፁት፣ የፌደሬሽን ምቤት በ ትርጉም ጥያቄ (interpretation) ላይ የሚሰጠዉ ውሳኔ የመጨረሻ ህጋዊ ተፈፃሚነት ያለው ሲሆን፣ አስተያየት (opinion) ግን አይደለም። በመሆኑም፣ አስተያየት እና ትርጉም መስጠትም በማቀላቀል፣ በመጨረሻም አቋም ይዞ፣ የፌደሬሽን ምክር ቤት በአከራካሪው ጉዳይ ላይ ምን መወሰን እንዳለበት ድምዳሜ ላይ መድረሱ ተገቢነት የለውም።
በሌላ መልኩ፣ በአሜሪካ የያንዳንዱ ስቴት የጠበቆች ማህበራት ከሙያ ማህበርነት (professional association) በተጨማሪ የጠበቆችን ፈቃድ የሚቆጣጠሩ (regulatory body) ሲሆኑ፣ የጠበቆችን ነፃነት ከአስፈፃሚው ቀጥተኛና ተዘዋዋሪ ተፅእኖ ለማላቀቅ፣ ፈቃድ መስጠትም ሆነ የዲሲፕሊን ርምጃ የሚወስደው የኢትዮጵያ ፍትህ ሚኒስትር አቻ በሆነው “Department of Justice” ሳይሆን፣ ከላይ የተጠቀሱት ገለልተኛ የጠበቆች ማህበራት (bipartisan Bar Associations) ናቸው። በኢትዮጵያ ግን የጠበቆችን ፈቃድ የመስጠት እና የመቆጣጠር ድርሻ የተሰጠው ለኢትዮጵያ የህግ ባለሙያዎች ማህበር ሳይሆን ለጠቅላይ ዐቃቤ-ሕግ መስሪያ ቤት (ፌደራል/ የፍትህ ሚኒስቴር ነው (6)። በመሰረቱ፣ የአሜሪካው”ABA” እና የኢትዮጵያው “ELA” ጠበቆችን የሚቆጣጠሩ (regulatory body) አይደሉም ። ይህን ያነሳሁበት ምክንያት፣ የኢትዮጵያ የህግ ባለሙያዎች ማህበር የጥብቅና ፈቃድ የመስጠትና መቆጣጠር ስራን ደርቦ አለመስራቱ ተቋማዊ ነፃነቱን አስጠብቆ፣ ከፖለቲካና የጥቅም ግጭት ተፅእኖ ነፃ ሆኖ ላለመንቀሳቀስ ምክኒያት ሊሆን እንደማይችል ለማስታወስ ነው።
በበርካታ ሃገራት፣ የሕግ ባለሙያዎች ማህበራት የማንንም አጀንዳ የማያራምዱ (non partisan)፣ የበጎ ፈቃድ የሙያ ማህበራት (voluntary professional associations) ሲሆኑ፣ የዚህ አይነት ተቋማዊ ቅርፅ እንዲላበሱ የተፈለገበት ዋነኛው ምክኒያት ከየትኛዉም የመንግስት አካል ተፅእኖ እና የጥቅም ግጪት ነፃ የሆነ፣ ለፍትህ-ስርዐት አስተዳደርና ለሙያው ነፃነት የሚተጋ የህግ ባለሙያዎች ማህበርን እውን ለማድረግ በማሰብ ነው። በመርህ ደረጃ፣ የኢትዮጵያ የህግ ባለሙያዎች ማህበር ከወገንተኝነት (partisanship) የፀዳ የሙያ ማህበር እንደሆነ በድረገፁ “አላማዎች (7)” ስር ያስረዳል።
በአለማቀፍ የጠበቆች ማህበር (IBA) እ.ኤ.አ መስከረም፣ 2016 የቀረበ የምርምር ፅሁፍ እንደሚያሳየው፣ ጠበቆች የራሳቸውን ጉዳይ በራሳቸው የሙያ ማህበራት የማይቆጣጠሩት ከሆነና ያንን ድርሻ አስፈፃሚው ከተቆጣጠረው፣ ማህበራቶቹ በአስፈፃሚው በቀላሉ እጃቸው እንደሚጠመዘዝና አባላቶቻቸውን ከማገልገል ይልቅ የአስፈፃሚው አገልጋይ ሆነው እንደሚቀሩ እንዲህ በማለት ይገልፃል፥
ከላይ እንደተገለፀው፣ የጠበቆችን ፈቃድ መስጠትና መቆጣጠርን አስፈፃሚው አካል በፍትህ ሚኒስቴር ስር የጠቅላይ አቃቤ-ህግ መስሪያ ቤት በኩል ስለሚቆጣጠርና የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር ለ አባላቱን የፍቃድ መስጠትና እና ስነ-ምግባር እርምጃን በሚመለከት ምንም የማድረግ ህጋዊና ተቋማዊ መሰረት ስለሌለው፣ በሌላ መልኩ፣ የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር ከአስፈፃሚው ቀጥተኛ የገንዘብ ድጎማ መቀበልን የሚከለክል ምንም የህግ ማእቀፍ በመተዳድሪያ ደንቡ ስላልተገለፀ፣ ማህበሩ በቀላሉ በአስፈፃሚው (ፍትህ ሚኒስቴት) ተፅዕኖ ስር እንዲወድቅ በር ከፍቷል።
በፌዴራል ጠበቆች የሥነ-ምግባር መቆጣጠሪያ አዋጅ ቁጥር 57/1992 መሰረት:- “ማንኛውም ጠበቃ የሕግ አገልግሎቱን ሲሰጥ ነጻ መሆን” እንዳለበት እና የሕግ አገልግሎቱን በነጻነት የመስጠት ችሎታውን አደጋ ላይ ከሚጥሉ ድርጊቶች ራሱን ማቀብ” እንደሚጠበቅበት ያስረዳል። በህግ ማእቀፍ ደረጃ፣ የህግ ባለሙያዎችና ማህበሮች የሙያ ነፃነታቸውን አስከብረው፣ የደንበኞቻቸውና የህሊናቸው ተገዢ በመሆን የፍትህ ስርአቱን እንዲያግዙ መሰረት የተጣለ ቢሆንም፣ በተግባር የአስፈፃሚውን ተፅእኖ በመቋቋም ነፃነቱን ያስከበረበት ሁኔታ ግን አይታይም (አንዱና ዋናው ምሳሌ ደግሞ በዚሁ በህገ-መንግስት ማጣራት ሂደቱ የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር መንግስትን ደግፎ፣ አቋም ይዞ፣ ተቀባይነት ካላቸው የአለማቀፍ የሕግ ባለሙያዎች ማህበራት መርሆዎች እና ደንቦች ባፈነገጠ መልኩ ‘የሙያ አስተያዬት’ (Amicus Brief) ለሕገ-መንግስት አጣሪ ጉባኤው ማቅረቡ ብቻ ሳይሆን፣ የሙያ ማህበሩ የላካቸው ሁለት ጠበቆች አጣሪ ኮሚሺኑ ባዘጋጀው መድረክ ቀርበው ይሄንኑ አቋም በንግግር ደግመውታል (በግልም ይሁን በቡድን ባለሙያዎች በህግ ትርጉም ክርክር አስተያዬት መስጠት የተለመደ ቢሆንም፣ በርካታ የሞራል፣ የጥቅም ግጭት እንዲሁም የሙያ ነፃነት መርሆዎችን የሚቃረኑ ጉዳዮች ስላሉ እንደ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር በንደዚህ አይነት ሂደት መሳተፍ ፈፅሞ አይመከርም)።
የአሜሪካ የጠበቆች ማህበር (ABA)፣ የአለማቀፍ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር (IBA) እና በበርካታ ሃገራት ህጎች የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማሕበር የወሰደውን በአከራካሪ ጉዳይ ላይ አቋም ይዞ አስተያየት መስጠቱን ፈፅሞ አይቀበሉትም። የሚገርመው፣ ከጥቂት ወራት በፊት የአለማቀፍ የሕግ ባለሙያዎች ማሕበር (IBA) ኢትዮጵያ ዉጥ የስራ ጉብኝት በማድረግ ኢትዮጵያውያን የህግ ባለሙያዎችን አሰልጥኖ አማካሪ ቦርድ በማቋቋም በፍትህ ስርዐቱ ላይ ለውጥ እንዲያመጡ ተሞክሮውን እንዳካፈላቸው ቢታወቅም፣ ከ IBA መሰረታዊ መርሆ ፈፅሞ በሚቃረን መንገድ ማህበሩ አባላቱንና የፍትህ ስርዐቱን ከማገልገል ይልቅ የአስፈፃሚው ድምፅ ሆኗል።
“የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማኅበር የአለም አቀፍ የጠበቆች ማኅበር (IBA) እና የመላው አፍሪካ ጠበቆች ማኅበር ሙሉ አባል፣ የምሥራቅ አፍሪካ የሕግ ማኅበረሰብ (East African Law Society) ደግሞ ታዛቢ አባል ነው (10)::” በተጨማሪም፣ ማህበሩ የ መላ አፍሪካ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር እንዲቋቋምና ዋና መቀመጫው አዲስ አበባ እንዲሆን አስተዋፆ አበርክቷል።
ከዚህ በተለዬ፣ የሕገ-መግስት አጣሪ ጉባኤው ራሱ ባወጣው ደንብ መሰረት አስተያዬት አቅራቢዎች ፅሁፋቸው ከ 3000 ቃላት መብለጥ እንደሌለበት ባወጣው ጥሪ ላይ በግልፅ የተገለፀ ቢሆንም፣ አጣሪ ጉባኤው፣ የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማሕበር ያቀረበውን ከ 4,100 ቃላት በላይ አስተያዬት ግን ከደንብ ውጭ መቀበል ብቻ ሳይሆን፣ ማህበሩን ወክለው በቴሌቭዢን ውይይቱ ወቅት በአካል ቀርበው እንዲያብራሩ በተላኩት የህግ ባለሙያዎች ደበበ ሃይለጊዩርጊስ እና ሰማ ንጋቱ አማካኝነት የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማሕበር አቋሙን እንዲያንፀባርቅ ተጨማሪ መድረክ ለ ማህበሩ አመቻችቷል።
በሌላ መልኩ፣ የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማሕበርን የሙያ አስተያየትን ከደንቡ ወጣ ባለ መልኩ ያስተናገደው አጣሪ ጉባኤው፣ የአለማቀፍ የኦሮሞ የሕግ ባለሙያዎች ማሕበር (International Oromo Lawyers’ Association “IOLA”) ያቀረበውን፣ በርካታ እውቅ የህግ ባለሙያወች የተሳተፉበትን የሙያ አስተያዬት (Amicus Brief) ግን ምክንያቱ በማይታወቅ ሁኔታ (አንዳንዶች እንደሚሉት የ”ጥቂት ሰአታት ‘deadline’ በማለፉ” በሚል) ለመቀበል እንኳን አልፈለገም።
የጠበቆች ማህበራትን ነፃነት ማስጠበቅ የፍትህ ተደራሽነትን በማረጋገጥ፣ ዜጎች በጠበቆችና የፍትህ ስርዐት ላይ ያላቸው እምነት እንዲዳብር የሚያግዝ፣ ከፍትህ ስርዐት አላማዎች አንዱ ነው። የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር የመላው አፍሪካ የጠበቆች ኅብረት (Pan African Lawyers Union) እንዲቋቋምና ዋና መቀመጫው አዲስ አበባ እንዲሆን ጥረት ማድረጉ የሚበረታታ ቢሆንም፣ በአህጉር ደረጃ ተቋማዊ ተቀባይነቱና ነፃነቱን ጥያቄ ውስጥ ከሚከቱ፣ የጠበቆችን ሙያዊ ነፃነት ከሚጋፉ አካሄዶች በመራቅ ከአስፈፃሚው ይልቅ አባላቶቹን ወደማገልገል ማተኮር ይገባዋል። የኢትዮጵያ የሕግ ባለሙያዎች ማህበር ከፍተኛ የአስፈፃሚ ተፅእኖ እንዳለበት እና የሙያ ማህበሩ ነፃነት አደጋ ላይ እንደወደቀ የተጠቀሱት ምሳሌዎች አስረጂ ናቸው። በመሆኑም፣ በአለማቀፍ ደረጃ እንደ መልካም ተሞክሮ የሚወሰውዱትን የጠበቆች የሙያ ነፃነት መርሆዎችና ደንቦችን በመከተል ማህበሩ ነገ በአህጉር ደረጃ ያሰበውን የመሪነት ጉዞ ሊያግዘው ይችላል።
9. በፍትህ ሚኒስቴር የጠበቆች ፈቃድና ብቃት ምዘና በሚመለከት አስፈፃሚው በጥንቃቄ ከመረጣቸው የቦርድ እና ኮሚቴ አባላት ውስጥ የሕግ ባለሙያ ማህበራት ትንሽ ተሳትፎ ቢኖራቸውም፣ ከቦርዱ አባላት ስብጥርና ብዛት፣ ለቦርዱ የሚመረጡት ግከሰቦች የፖለቲካ አመለካከትና ላስፈፃሚው ያላቸው ቀረቤታ አኳያ፣ የሕግ ባለሙያ ማህበራት በጠበቆች እጣ ፈንታ ላይ የረባ ድምፅ የላቸውም ብቻ ሳይሆን፣ የህግ ባለሙያዎ ማህበሩ ራሱ በአስፈፃሚው ተፅእኖ ስር መውደቁ አይገርምም።
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ጉባኤ – ኢሰመጉ በቤንሻንጉል ጉሙዝ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት፣ መተከል ዞን፣ በቡለን፣ ድባጤ፣ እና ዳንጉር ወረዳዎች ላይ በንጹኃን ሰዎች ላይ የሚፈጸመው ጥቃት አሁንም ተባብሶ መቀጠሉ እጅግ አሳስቦታል፡፡ ኢሰመጉ ታህሳስ
15 ቀን 2013 ዓ.ም ባወጣው አስቸኳይ ጋዜጣዊ መግለጫ በመተከል ዞን፣ ቡለን ወረዳ፣ በኩጂ ቀበሌ ታጣቂዎች ባደረሱት ጥቃት ከ100 በላይ ንጹኃን ሰዎች መገደላቸውን፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ሰዎች መፈናቀላቸውን እና ለከፍተኛ ችግር የተጋለጡ መሆናቸውን
አውግዞ፤ መንግሥት በአካባቢው በተደጋጋሚ ጊዜ የሚከሰተውን የንጹኃን ሰዎች ሰቆቃ ለማስቆም የሚያስችል ፈጣን፣ ተጨባጭ እና ዘላቂ መፍትሔ እንዲያበጅ ማሳሰቡ አይዘነጋም፡፡
ሆኖም፤ ከሰሞኑ ይኸው ችግር ዳግም ተከስቶ ሰዎች በአሰቃቂ ሁኔታ መገደላቸውን ተጎጂዎች እና የተጎጂ ቤተሰቦች ለኢሰመጉ ተናግራዋል፡፡ ታህሳስ 25 ቀን 2013 ዓ.ም ከቻግኒ ወደ ግልገል በለስ የሚሄድ መኪና ውስጥ የነበሩ ተጓዦች ማንዱራ ከተማ ላይ በታጣቂዎች እንዲወርዱ ተደርጎ አንድ ሰው መገደሉን እና ሁለት ሰዎች ደግሞ መቁሰላቸውን ለማወቅ ተችሏል፡፡ ከጥር 2 – 3 ቀን 2013 ዓ.ም በቡለን እና ጉባ ወረዳዎች፣ ኦሜድላ እና አይነሸምስ በተባሉ ቀበሌዎች ላይ ታጣቂዎች በፈጸሙት ጥቃት ከ50 በላይ ሰዎች መገደላቸውን እና መኖሪያ ቤቶችም መቃጠላቸውን ኢሰመጉ መረጃዎች ደርሰውታል፡፡
በሌላ በኩል፤ ‹‹በድባጤ ወረዳ፣ ቆርቃ ቀበሌ፣ ዳሌቲ በተባለች መንደር ትላንት ጥር 4 ቀን 2013 ዓ.ም ከሌሊቱ 11፡30 ጀምሮ የኦነግ ሸኔ እና የቤኒን ታጣቂዎች በፈጸሙት ጥቃት ሰዎች መገደላቸውን፣ እስከአሁን ድረስ እኔ ራሴ ባለሁበት የ82 ሰዎች አስከሬን በፍለጋ መገኘቱን እና የቀብር ቦታዎች እየተዘጋጁ መሆኑን አይቻለሁ›› ሲሉ አንድ የዓይን እማኝ ለኢሰመጉ ተናግረዋል፡፡
ኢሰመጉ፤ በትላንትናው ጥቃት ሰለባ የሆኑ ሰዎች ቁጥር ከ100 ሊበለጥ እንደሚችል፣ በአብዛኛው ሴቶችና ህጻናት መሆናቸውን እና ከ24 በላይ የሚሆኑ ሰዎች ቆስለው በጋሊሳ ጤና ጣቢያ እና ቡለን ሆስፒታል ውስጥ ህክምና እየተደረገላቸው መሆኑን ከአካባቢው ካሰባሰባቸው መረጃዎች ለማወቅ ችሏል፡፡
ርእሰ-ሊቃነ ጳጳስ ፍራንሰስ ሎሚ ንዞባ ትሑት መነባብሮ ናይሮቢ ብምብጻሕ ናይ ኬንያ ዑደቶም ዛዚሞም ኡጋንዳ አትዮም። ሊቃነ-ጳጳስ ፍራንሰስ ንኩነታት መነባብሮን አብ ከተማታት ናይሮቢ ዝረአ ድኽነትን ብምንቓፍ ‘ዘይፍትሓዊነት’ዩ ኢሎም። ንሶም ብተወሳኺ ነዚ ኩነታት ተሓተቲ ድማ እቶም ዉሑዳት ሰብ-ስልጣንን ሰብ-ሃብቲን’ዮም ኢሎም።
ብመሰረት ሓበሬታ ናይ ሕቡራት መንግስታት ትካል ስደተኛታት ኡጋንዳ መብዛሕቲኦም ግጭትን ህውከትን ካብ ዘይተፈለየን ዴሞክራሲያዊ ሪፓብሊክ ኮንጎን ደቡብ ሱዳንን ዝተሰደዱ ልዕሊ 500 ሽሕ ዝኾኑ ስደተኛታት ተአንግድ'ላ።
ርእሰ-ሊቃነ ጳጳስ ፍራንሰስ ድሕሪ ናይ ኡጋንዳ ምብጻሕ ናይ ሪፓብሊክ ማእከላይ አፊርቃ ከምርሑ'ዮም ብኡ ድማ አብ አፍሪቃ ዘካይድዎ ናይ ሓሙሽተ መዓልቲ ዑደቶም ክዛዝሙ'ዮም።
ነፍሱን ይማረውና ሀገራችን ካፈራቻቸው የቅርብ ዘመን ገጣምያን አንዱ ደበበ ሰይፉ ‹ከአኩስም ጫፍ አቁማዳ›› የሚል ግጥም ነበረው ፡፡በዚህ የኢትዮጵያዊነት ፍቅርና መነሻውን በውብ ትረካ በገለጠበት ግጥሙ ላይ እንዲህ የሚሉ የመዝጊያ አካባቢ ስንኞች አሉት፡፡
አንዳንድ ጊዜ እኛነታችንን ዝም ብላችሁ ስታስተውሉት ይኼ ባዶ አቁማዳ ይታያችኋል፡፡ ኢትዮጵያውያንን ከጥጋብ ይልቅ ረሃብ፣ ከሰላም ይልቅ ጦርነት፣ ከደስታ ይልቅ መከራ፣ ከማግኘት ይልቅ ማጣት፣ ከነጻነት ይልቅ እሥር፣ ከሥልጣን ይልቅ ተራነት፣ ከመሾም ይልቅ መሻር፣ ከዕውቀት ይልቅ ማይምነት፣ ከምሁርነት ይልቅ ሌጣነት ሲያፋቅረን ታያላችሁ፡፡ እኛው አበሾቹ ‹ውሾች ምን ጊዜ ነው የሚናከሱ - ጅብ አባረው ሲመለሱ› ብለን እንተርታለን፡፡ ደስታና ጥጋብ፣ ማግኘትና ነጻነት ከሌሎች ጋር ብቻ ሳይሆን ከመርሖቻችንና ከዓላማዎቻችን ጋር ሳይቀር ሲያጣላን እናየዋለን፡፡ በበረሓ ትግል ተግባብተውም ይሁን ተሸካክመው የኖሩ ታጋዮች ከተማ ሲገቡ ነው ከመርሖቻቸውም ከመርሕ ወገኖቻቸውም ጋር የተጣሉት፡፡ ተከባብረውም፣ ተሸካክመውም፣ ተጣጥመውም የኖሩት የተቃዋሚ ፓርቲ መሪዎች ድልና ሥልጣን ወደ ደጃቸው መቅረብ ስትጀምርና በክብርና ዝና መጥለቅለቅ ሲጀምሩ ነበር ሽንፍላቸውን ገልብጠው ያሳዩን የጀመሩት፡፡ ከባዶ አቁማዳ ነበረ ፍቅራቸው፡፡
ኢትዮጵያውያን እንግዳ ተቀባዮች ናቸው፤ አብረው የሚበሉ፣ አብረው የሚጠጡ ናቸው፤ ማኅበራዊ ኑሮ የሚያውቁ ናቸው፤ ዘመድ ጠያቂ ናቸው፤ በክፉም በደጉም የሚጠያየቁ ናቸው፤ በዕድርና በዕቁብ የሚረዳዱ ናቸው፤ ጎረቤት ከጎረቤቱ ተለይቶ አይበላም፤ እየተባለ ይነገርልናል፤ ይዘከርልናል፡፡ እኛም በየቦታው በኩራት እንናገረዋለን፡፡ እውነት እንነጋገር ከተባለ ግን እነዚህን ነገሮች የምናገኛቸው ባዶ አቁማዳ ያለበት መንደር ነው፡፡ ‹‹ባለ ጸጎች› ከሚኖሩባቸው መንደሮች በአንዱ የሚኖር አንድ ጓደኛዬ ለልጁ ልደት ጠርቶኝ ሄጄ ነበር፡፡ የተሰበሰብነው ጓደኞቹ ብቻ ነን፡፡ ‹‹ጎረቤቶችህን አትጠራቸውም?›› ስለው ‹‹አንተዋወቅም›› አለኝ፡፡ እዚያ ቤት ከገባኮ ሁለተኛ ዓመቱ ሊሆን ነው፡፡ ‹‹አትገናኙም›› ስለው ‹‹መኪና ሳስገባ አንዳንድ ቀን እንተላለፋለን›› ብሎኝ ዕርፍ፡፡ ‹‹መስቀል አብራችሁ አታከብሩም›› መልሼ ጠየቅኩት፡፡ ‹‹እኔ እንዲያውም እናቴ ጋ ነው የምሄደው›› አለኝ፡፡ ደበበ ሰይፉ ‹ከባዶ አቁማዳ ነው የሚዛቅ ፍቅራችን›› ብሎ ነበር፡፡ ጠርሙስ ውስጥ ውኃ ሲገባ አየሩ እንደሚወጣው ሁሉ ፣ ባዶው አቁማዳ ውስጥ ሀብት ሲገባበት ፍቅሩ ይወጣል መሰል፡፡
ቡና ቢበዛ ከምሳ በኋላና በበዓል ጊዜ ከቤተሰባቸው ጋር ካልሆነ በቀር ከጎረቤት ጋር የሚጠጣ ቡና በአማርኛ ፊልም ብቻ የሚያዩ ወገኖቼ ሞልተዋል፡፡ እንኳን አሁን የቀብር አስፈጻሚ ድርጅት መጥቶ ቀርቶ ድሮም ዕድር ገብቶባቸው የማያውቅ የሀብታም ሠፈሮች አሉ፡፡ ዕቁብማ ቃሉስ ይታወቃል ብላችሁ ነው? እንዲያውም ሀብቱና ዕውቀቱ ሲጨምር ከማኅበራዊነቱ ይልቅ ግላዊነቱ ሠልጠን ሳይል አይቀርም፡፡
ከኢትዮጵያ ወጣ ስትሉም ይህንን ነገር ታዩታላችሁ፡፡ ወገኖቻችን በነጻነት እጦት፣ በመብት ገፈፋና በሰቆቃ በሚኖሩባቸው የዐረብ ሀገራት እርስ በርስ ያለው መተሳሰብ፣ መከባበርና መፋቀር በገንዘብ ቢተመን የሀገራችን የዓመት በጀት የሚያስከነዳ ነው፡፡ ወደየ ቤተ እምነቶቹ ስትሄዱ ለመማር፣ ለማገልገል፣ ገንዘብ ለመስጠት፣ ለማልቀስና ራስን ለፈጣሪ ለማስገዛት እጅግ ብዙ የተከፈቱ ልቦችንና የተሰበሩ መንፈሶችን ታገኛላችሁ፡፡ አስደናቂና ፈዛችሁ የምትሰሟቸው የፍቅርና የመተሳሰብ ገድሎችን ትሰማላችሁ፡፡ ፍቅር ተጋግሮ ፍቅር ሲበላ ትደርሳላችሁ፡፡
ከዐረቡ ዓለም ሻል ያለ ነገር ግን ከሌላው የባሰ በሚሆነው የአፍሪካ አህጉር በስደት ላይ የምታገኟቸው ወገኖቻችንም መከራውንና ስደቱን፣ እንክርቱንና መገፋቱን ለመሸከምና ለማለፍ ሲሉ እንደ አፈርና ጭድ መረገጡ ሲያጣብቃቸው ታያላችሁ፡፡ በየስደተኞች ካምፕ የምታዩት ከአሮጌ አቁማዳ የሚዛቅ ፍቅር እዚያው ቅሩ የሚያሰኝ ነው፡፡ ከመከፋፈል ይልቅ መተባበር፣ ከመጣላት ይልቅ መፋቀር ቦታውን ተሻምተውት ታገኛላችሁ፡፡ ሁሉም ባለ ተስፋ ነው፤ ሁሉም መሄድን ይመኛል፤ ሁሉም ከዛሬ ይልቅ ለነገ ይተጋል፤ ሁሉም ተደጋግፎ መሻገር ይፈልጋል፡፡ እናም ሌላውን የመሸከም ዐቅሙ ታላቅ ነው፡፡
ወደ አውሮፓ ስትሻገሩ ፍቅሩና መተሳሰቡ፣ መሸካከሙና መከባበሩ፣ አንድነቱና ትብብሩ እየጠፋ እየጠፋ እየጠፋ ሲሄድ ታዩታላችሁ፡፡ በዘር፣ በፖለቲካ፣ በእምነት፣ በእምነት ዘውጎችና በቋንቋ የሚኖረው መለያየት ከስንጥቅ ወደ ንቃቃት ሲያድግ ይታያችኋል፡፡ አሮጌው አቁማዳ እየተቀደደ ይሄዳል፡፡ ተደማምጦ መነጋገር፣ ተግባብቶ መለያየት እየጠፋ ይሄዳል፡፡ የሚያግባባ ጉዳይ ይጠፋል፡፡ ሰው ልዩነት ብቻ ይኖረዋል፡፡ ያም ቢሆን ግን አውሮፓ እንደ አሜሪካና አውስትራልያ ኑሮው ያን ያህል አይደላም፤ ነጻነቱም ያን ያህል አያወላዳም፤ የመኖሪያ ፈቃዱም ያን ያህል በቀላሉ አይገኝም፤ በካምፕ የሚኖር አለ፤ የመኖሪያ ፈቃድ ከዛሬ ነገ አገኛለሁ እያለ በተስፋ የሚኖር አለ፡፡ የመኖርያ ፈቃድ ቢያገኝም የተትረፈረፈ ገንዘብ ማግኘት ከባድ ነው፡፡ ስለዚህም እዚህ አሮጌዋ አቁማዳ ለበረከት ያህልም አትጠፋም፡፡ በአውሮፓ የከረረ ዘረኛነት፣ የከረረ የቤተ እምነቶች መለያየት፣ የከረረ ጎሰኛነት፣ የከረረ የፖለቲካ ጡዘት አናይም፡፡
አሜሪካና አውስትራልያ ስንሻገር ግን መልኩ ፈጽሞ ይቀየራል፡፡አሮጌዋ አቁማዳ ብጥስጥሷ ወጥቶ ከጥቅም ውጭ ትሆናለች፡፡ የሰው ሁሉ ሥዕለት አሜሪካ/አውስትራልያ ላይ ያቆማል፡፡ ስለዚህም ከእግዜር ጋር በችግሩ ጊዜ የነበረው ወዳጅነት ይቀዘቅዛል፡፡ ተስፋ ያበቃል፡፡ የተስፋይቱ ምድር ገብቷል፡፡ የሌላው ርዳታ አያስፈልገኝም ብሏል፡፡ ግለኛነት የነገሠበት ሀገር ደርሷል፡፡ ያን ጊዜ ኢትዮጵያዊነት የተደበቀ መልኩን ብልጭ ያደርጋል፡፡ አብሮ መብላት፣ አብሮ መኖር፣ መተሳሰብ፣ ሰው አፍቃሪ፣ ለወገኑ ሟች፣ እንግዳ ተቀባይ፣ ማኅበራዊ ኑሮ የሚያውቅ የሚሉት ነገሮች ተረት ይሆናሉ፡፡ ጎሰኛነትና ጠባብነት፣ ጽንፈኛነትና አክራሪነት፣ ግለኛነትና ትዕቢት፣ እኔ ዐውቃለሁና የበላይነት ቦታቸውን ይይዛሉ፡፡ ከፈረንጁ ጋር እየኖረ ከሐበሻው ጋር መኖር ይከብደዋል፡፡ በማያውቀው ሀገር እየኖረ ከሚያውቀው ሰው ጋር መስማማት ይሳነዋል፡፡ይበልጥ ሲሠለጥን ይበልጥ ይሠየጥናል፡፡ ይበልጥ ነጻነት ሲያገኝ ይበልጥ ይባልጋል፤ ይበልጥ ሲፈቀድለት ይበልጥ ይከለክላል፣ ይበልጥ ሲሰፋው ይበልጥ ይጠባል፡፡ በገንዘብ ሲበለጽግ በፍቅር ይበልጥ ይደኸያል፡፡ ለምን?
ፍቅራችን የሚመነጨው ከባዶው አቁማዳ ስለሆነ ይሆን? ታድያ ለኢትዮጵያና ለኢትዮጵያውያን ሀብት ጸጋ ነው መርገም? በድኽነታቸው በሰላምና በፍቅር የኖሩ አፍሪካውያን ወዳጆቻችን፣ ነዳጅ፣ ወርቅና አልማዝ ተገኘ ሲባል ግን የጦርነት አውድማ ይሆናሉ፡፡ የእነርሱም እንደኛው ፍቅራቸው ከባዶው አቁማዳ የሚገኝ ነው እንዴ? ወይስ ድህነትን ለማስተዳደር ያለንን ልምድና ባህል ያህል ብልጽግናን ለማስተዳደር የሚሆን ልምድና ባህል የለንም? ቻይናዎች ‹‹ድህነት በበር ሲገባ ፍቅር በመስኮት ትወጣለች፣ተኩላ በበር ሲገባ ርግብ በመስኮት ትበራለች›› ይላሉ፡፡ የኛ ግን የግልንቢጥ ነው መሰል፡፡
"... ታድያ ለኢትዮጵያና ለኢትዮጵያውያን ሀብት ጸጋ ነው መርገም? በድኽነታቸው በሰላምና በፍቅር የኖሩ አፍሪካውያን ወዳጆቻችን፣ ነዳጅ፣ ወርቅና አልማዝ ተገኘ ሲባል ግን የጦርነት አውድማ ይሆናሉ፡፡ የእነርሱም እንደኛው ፍቅራቸው ከባዶው አቁማዳ የሚገኝ ነው እንዴ? ወይስ ድህነትን ለማስተዳደር ያለንን ልምድና ባህል ያህል ብልጽግናን ለማስተዳደር የሚሆን ልምድና ባህል የለንም? ቻይናዎች ‹‹ድህነት በበር ሲገባ ፍቅር በመስኮት ትወጣለች፣ተኩላ በበር ሲገባ ርግብ በመስኮት ትበራለች›› ይላሉ፡፡ የኛ ግን የግልንቢጥ ነው መሰል፡፡"
አስተዋይ ልቡና ላለው ሰው እጅግ በጣም አስተማሪና መካሪ ወደ ቀደመ ማንነታችን እንድንመለስ የሚያግዝ የማንቂያ ደወል ነው፡፡ ዲ/ን ዳንኤል አንተ ድርሻህን እየተወጣህ ነው የማንቂያ ደወሉ ከሩቅ እንዲሰማ አድርገሃል፤ ከዚህ በኋላ ልብ ያልው ልብ ይበል በጎ ኅሊና ያለውም ያስተውል፡፡
"ኢትዮጵያውያን እንግዳ ተቀባዮች ናቸው፤ አብረው የሚበሉ፣ አብረው የሚጠጡ ናቸው፤ ማኅበራዊ ኑሮ የሚያውቁ ናቸው፤ ዘመድ ጠያቂ ናቸው፤ በክፉም በደጉም የሚጠያየቁ ናቸው፤ በዕድርና በዕቁብ የሚረዳዱ ናቸው፤ ጎረቤት ከጎረቤቱ ተለይቶ አይበላም፤ እየተባለ ይነገርልናል፤ ይዘከርልናል፡፡ እኛም በየቦታው በኩራት እንናገረዋለን፡፡ እውነት እንነጋገር ከተባለ ግን እነዚህን ነገሮች የምናገኛቸው ባዶ አቁማዳ ያለበት መንደር ነው፡፡"...ገና እኔ ልጅ እያለሁ በሰሜን በኩል ድሮ ከ17 ዓመት በፊት አሳድሩን ብለው የሚመጡ እንግዶች ያሳድሯቸው እንደነበረ አስታውሳለሁ፡፡ …….. ከሚገርመው ነገር አ/አ ላይ ቤት ተከራይተን እንኳን ጓደኞቻችን ሲመጡ አታስገቡም እያሉን ይከለክሉናል፡፡ እና አንተ እንደገለጽኸው … ባዶ አቁማዳ እያልክ የጻፍከው ጽሁፍህ በጣም ይገልጸናል፡፡ የቀድሞ የአባቶቻችንን ፈለግ እንከተል ፡፡ገና እኔ ልጅ እያለሁ በሰሜን በኩል ድሮ ከ17 ዓመት በፊት አሳድሩን ብለው የሚመጡ እንግዶች ያሳድሯቸው እንደነበረ አስታውሳለሁ፡፡ …….. ከሚገርመው ነገር አ/አ ላይ ቤት ተከራይተን እንኳን ጓደኞቻችን ሲመጡ አታስገቡም እያሉን ይከለክሉናል፡፡ እና አንተ እንደገለጽኸው … ባዶ አቁማዳ እያልክ የጻፍከው ጽሁፍህ በጣም ይገልጸናል፡፡ የቀድሞ የአባቶቻችንን ፈለግ እንከተል ፡፡
ኢትዮጵያውያንን ከጥጋብ ይልቅ ረሃብ፣ ከሰላም ይልቅ ጦርነት፣ ከደስታ ይልቅ መከራ፣ ከማግኘት ይልቅ ማጣት፣ ከነጻነት ይልቅ እሥር፣ ከሥልጣን ይልቅ ተራነት፣ ከመሾም ይልቅ መሻር፣ ከዕውቀት ይልቅ ማይምነት፣ ከምሁርነት ይልቅ ሌጣነት ሲያፋቅረን ታያላችሁ፡፡
ዲ/ን ዳንኤል : ሃሳቦችህ ሁሌም ልዩ ናቸዉ :: ባነሳኸዉ ሃሳብ ላይ ግን በየትኛዉም የኑሮ ደረጃ ላይ ብንሆን የመጨረሻ ግዜ ላይ እንደመገኘታችን ፍቅር መቀዝቀዟ አትቀርም:: እየሆነ ያለዉ ይህ ይመስለኛል:: ባሁን ሰዓት ዘመድ ማለት እናትና አባት እህትና ወንድም ወደሚለዉ ብቻ አሽቆልቁሏል:: ሌላዉ ቀርቶ በዘመድ ሃዘን ግዜ እንኳን ሰዎችን እግዚአብሔር ያፅናናህ ለማለት አንደበታችን ታስሯል:: ምክንያቱም ዉስጣችን የሚነግረን በሃዘን ተጎድቷል ሳይሆን ተገላገለዉ የሚለዉ ስለሚያደላበት ሳይሆን አይቀርም::
በድኽነታቸው በሰላምና በፍቅር የኖሩ አፍሪካውያን ወዳጆቻችን፣ ነዳጅ፣ ወርቅና አልማዝ ተገኘ ሲባል ግን የጦርነት አውድማ ይሆናሉ፡፡ የእነርሱም እንደኛው ፍቅራቸው ከባዶው አቁማዳ የሚገኝ ነው እንዴ? ወይስ ድህነትን ለማስተዳደር ያለንን ልምድና ባህል ያህል ብልጽግናን ለማስተዳደር የሚሆን ልምድና ባህል የለንም? ቻይናዎች ‹‹ድህነት በበር ሲገባ ፍቅር በመስኮት ትወጣለች፣ተኩላ በበር ሲገባ ርግብ በመስኮት ትበራለች›› ይላሉ፡፡ የኛ ግን የግልንቢጥ ነው መሰል፡፡
ወደ አውሮፓ ስትሻገሩ ፍቅሩና መተሳሰቡ፣ መሸካከሙና መከባበሩ፣ አንድነቱና ትብብሩ እየጠፋ እየጠፋ እየጠፋ ሲሄድ ታዩታላችሁ አልከን? አዎ ለዚህ ምስክር ነኝ። ሁሉን ቢናገሩ ሆድ ባዶ ይቀራል እንዲሉ በዚሁ እንለፈዋ። ይህች ለንደን በምትባል ከተማ ባስ ውስጥ አንድ ሐበሻ ስታገኙ ፊቱን እንደ ፎጣ እጥፍጥፍ ያደርጋታል። ደግነቱ የሰው ፊት አለመፋጀቱ አሉ!
እኔ የተወለድኩት አምቦ ሸዋ ነው። ታዲያ አያቴም ሆኑ አባቴ እውነት ኦሮሞ እንሁን ወይንም አማራ በርግጥ አያውቁም። እንዴው ኢሃዴግ ከገባ በኋላ የጎሳ ነገር መካረር ሲጀምር፣ ከሁሉም ጋር ለመግባባት ሲባል "ለምን ጉራጌ አንሆንም?" ተባለና ቤተሰባችን በሙሉ ጉራጌዎች ተባልን።
ይህ በንዲህ እንዳለ ፲፬ ዓመታት አለፉና የ፺፯ቱ ምርጫ ክልችው ብላ መጣች። አይ ጉድ! በዚያች የፈተና ወቅት ኢሃዴግ አይኗን ገልብጣ ጉራጌ እሚባል ካየሁ ውርድ ከራሴ ማለት ጀመረች። በዚህ ወቅት ነበር የዓያቴ መሞት የተሰማን። አባቴም ምን ማድረግ እንዳለበት ሲያወጣ ሲያዎርድ (መታወቂያ ካርድ፣ የህዝብ ቆጠራ ወዘተ ላይ ጉራጌ ከተባልን በኋላ ደግሞ አሁን ኦሮሞ ነን ብንል ኢሃዴጊቱ ጥርጥር ትጀምራለች--እያለ ሲጨነቅ ዲቪ ዱብ አለና ገላገለን።
አሁን ወሸንግተን ዲሲ እንንኖራለን። ግማሻችን አማራ ስንሆን ግማሻችን ኦሮሞ ነን። ጉራጌነቱ የት ጠፋ ያልክ እንደሆን የኢሃዲጊቱ ሚኒስተር ቪዛችንን እንዳይከለክለን ያችን የቤተሰብ ምስጢር ከሃገራችን ጋር እርግፍ አርገን ነው ዲሲ የገባነው። አሁን በነጻነት እፎይ ብለን እንኖራለን። አንበጣ እሚበረው ክንፉ እስኪወልቅ ነው እንዲሉ...እኛም እስረኛነታችን ኢሃዲጊቱ ቪዛ እስክትመታ ድረስ እንደነበር እስከዚያች ቀን አላወቅንም ነበር።
በ1857 ዓ/ም (ደብተራ) ዘነብ የተባሉ ኢትዮጵያዊ ይህን ግሩም ሀሳብህን በሚያጠናክር ግሩም አገላለጽ በመጽሐፈ ጨዋታ ሥጋዊ ወመንፈሳዊ መጸሓፋቸው እንዲህ ተፈላስመዋል::
"ከባለጌ ፍቅር የንጉሥ ቁጣ ይሻላል፥ የረሀብ ጌትነቱ መቼ ነው? እህል በታጣ ጊዜ ነው:: ምነው ቢሉ የሌለውን አምጡ ይላልና:: የማጣትስ ጌትነቱ መቼ ነው? የፈለጉት ነገር በታጣ ጊዜ ነው፣ የጥጋብስ ጌትነቱ መቼ ነው? መብልና መጠጥ በተገኘ ጊዜ ነው:: የመብላትስ ትርፉ ምንድን ነው? ጥጋብ ነው::"
ዳኔ ሰላም ለአንተ ይሁን፤ ሁሉን መልእክቶችሕን አድናቄሕ ነኝ ፤ ከዜያም አልፎ ጌታ በፈቀደ ም ብዙ ለሔወቴ የሜጠቅመኝም ተምሬበት አለሁ ተባረክ።የከአሁኑ ጽሑፍሕ ግን የመሰለኝ ፌት ለፌት ቁመህ የምታወራ ነው ። እውነትም ከላይ ተሰጥቶሐል ። ግምትሕ ልክ ነው። ለካስ እኛ የሞላልን ሴመስለን፤ ከአገሩ ከባሕሉ ስንርቅ ፤ አውቀቱም ገንዘቡም ሴሞላ ለካስ እኛ እንደዜሕ ነን? አብይ ጾም መጠጥ ሳይቀምስ ቅዳሴ የሜያስቀድስ የነበረ ሰው ወንዝ በመሻገሩ ምክንያት ድሮም ለሰው ስል ነው ቤላቸሑ አያድርስ አትሉም? በሶስት አይነት ስም ባሉዋን ስትጠራ የነበረች ባልተቤት ሰማሕ ወንደም እሱን እንዲሕ ...እያለች በመብቴ ነው ሽፋን የከረመ ትዳር ሴናድ አልየም ሴንገዳገድ ማየት የተለመደ ሁንዋል ከዜያም ታልፎ እኛው ባሳየናቸው ፈለግ የልጆቻችንን ዘለቄታ ቆም ብለን ካሰብነው ከወዲሁ ደረት ያሰመታል። የሜገርመኝ ላይ ታች ተብሎ አምጥተህ ፤አልብሰሕ ፣ አጉርሰህ ብሎም አስተምረሕ ጠቅልሎ ማስረከብ ይሕንንስ ምን ትሉት አላችሁ? እንደኔ የዜሕ ሁሉ መንሴኤው ዳኔ እንዳለው እኛው ነን። እርስ በርሳችን ብንጠያየቅ ፤ በእምነታችን ብንገለምስ ፤ ግሩም ባሕላችንን ጣል ጣል ባናረግ .ወ. ዘ ተ ሁሉ ነገር ሙሉ በሙሉ ባይሆንም መልክ ይኖረው ኖሮ ይሆናል ብየ አምናለሑ። አባቶች ካለጯማ የወጣሕበትን አገር በጯማ መመለስ ይቸግራል ይላሉ። የስደት ነገር ጉዱ ብዙ ነው ። የድንግል ልጅ ይርዳን! አንተንም በሰላም ይመልስሕ።
ልጆቻቾንን፣ ባሕላችን ፣ እምነታችን ፣ ፍቅራችን ፣ ይሕ ሁሉ ያቇረጥነው ውቅያኖስ ውስጥ ገብቶ ሰጥሙዋል ማለት ነው ??? ከሃያ ዓመት የስደት ዘመኔ፣ በየዋሁ ልቤ እሩጨ እሩጨ ቀና ስል ለካስ ማሳረጌያው የስደት ይሕ ኑሮዋል። ይገርማል?
እግዚአብሔር ይባርክህ፡፡ ተባረክ፡፡ ይህን ጽሑፍ ኢትዮጰያዊ የሆነ ሁሉ ቢያነበው ተመኘሁ፡፡ ያልከው ሁሉ በሳይንሳዊ ጥናት እንደተረጋገጠ ሁሉ የሚያሳምን የሚታይ ማንም የማይክደው እውነት ነው፡፡ ለእግዚአብሔርም እኮ እንዲሁ ነን፡፡ ባጣን በነጣን፣ ባዘንን በተከዝን፣ በተበደልን በተገፋን ጊዜ የምንጸልየው ጸሎት የምናነባው እንባና ልመና የምንተጋው ትጋት ባገኘን በሞላልን ጊዜ ይቀንሳል፡፡ ለምስጋና ጊዜያችን ያጥራል ጉልበታችን ያንሳል፡፡ ስለሁሉም ወንድማችን ዳንኤል እግዚአብሔር ይስጥህ፡፡ ወደ መንገድ ወጥተሃል አሉ፡፡ በሰላም ተመለስ፡፡
በግእዝ ፊደል ኢንተርኔት ላይ የተመዘገቡ ፅሁፎች በብዛት ይገኛሉ። ምቹ የሆነ የመፈለግያ መንገድ ባለመኖሩ እስከዛሬ ድረስ ተሸፍነው ኖረዋል። እነዚህ ፅሁፎች ምንድናቸው? ጥቂቶቹን ብንጠቅስ፦
ኣሁን ግን፤ ጉግል በሚያቀርብላችሁ ኣዲስ የፊደል ትርጎማ ኣገልግሎት፤ የተለየ ኪቦርድ እና ሶፍትዌር ሳይጠይቅ፤ በማንኛውም ኮምፕዩተር የተፈለጉትን ጽሁፎች ጎልጉላችሁ ማውጣት ትችላላችሁ። ይህ ማለት፤ የተፈለገዉን የኣማርኛ ቃል በላቲን ፊደል ስትፅፉ፤ የፊደል ትርጉም ተግባሩን በመፈጸም፤ በግእዝ የተመዘገበዉን የኣማርኛ ቃል ያቀርብላችሁዋል። እንደተለመደው፤ በዚሁ ቃል የጉግል ፍለጋ ይቀጥላል። እንዲሁም በትግርኛ ወይንም በማንኛውም ቋንቋ በግእዝ ፊደል የተመዘገቡትን ጽሁፎች ሁሉ ፈልጎ ማግኘት ይቻላል።
ኮሮና ቫይረስ ዓለም አቀፍ ወረርሽኝ መሆኑ ከታወቀበት ሰዓት ጀምሮ በጤና ላይ ብቻ ሳይሆን፣ በአኗኗር ዘይቤ እንዲሁም በዕለት ተዕለት ጉርስ ላይም ተጽእኖ አሳድሯል፡፡ በዚህም የተነሳ ሰዎች ለፍራቻ፣ ለጭንቀት እና ለስጋት ተጋልጠዋል፡፡ ወ/ሮ ዘሃራ ለገሰ የስነ-ልቦና ሃኪም፣ የሕይወት ክህሎት አሰልጣኝ እና የአስክ ዘሃራ የተሰኘ የማሕበራዊ ሚዲያ መድረክ አዘጋጅ ናት፡፡ ኮቪድ 19ን እንዴት በስነልቦና መቋቋም እንደሚቻል አንስታለች፡፡
ደቡብ ሱዳን ውስጥ ከቅርብ ቀናት ወዲህ ከ150 በላይ ሴቶች፤ የወሲብ ጥቃት ተፈጽሞባቸዋል ወይም ሌላ ከወሲብ ጋር የተያያዘ በደል ደርሶባቸዋል ይላል የተባበሩት መንግስታት ድርጅት።
የተባበሩት መንግሥታት የህፃናት መርጃ ድርጅት /ዩኒሴፍ/ ኃላፊ፣ ሄነሪታ ፎሪ፣ የድርጅቱ የሰብዓዊ ጉዳዮች ኃላፊ ማርክ ሎውኩክ እና የድርጅቱ የሕዝባዊ ፈንድ ሥራ አስኪያጅ ናታሊያ ካንመ ባወጡት የጋር መግለጫ መሰረት፣ የወሲብ ጥቃቱን የፈፀሙት ብዙዎቹ መለያ የለበሱ ታጣቂዎች ናቸው።
ሦስቱም ኃላፊዎች በጋራ በወሰዱት አቋም፣ ጉዳዩ የሚመለከታቸው ባለሥልጣናት ሁሉ ድርጊቱን እንዲያወግዙና በአጥፊዎቹ ላይም ተገቢውን ዕርምጃ እንዲወስዱ አሳስበዋል።