Ngay từ những trang đầu_tiên ta gặp một con_số : năm 1959 , và một tên người : đồng_chí Võ Bẩm .


Năm 1959 : đó là một con_số không_thể quên .


Một cái mốc lịch_sử : miền Nam đứng dậy .


Có ai ngày ấy không nghe thấy tiếng gọi đó , của máu , của nước_mắt , của ý_chí tự_do , độc_lập và thống_nhất .


Của Chợ Được , của Vĩnh_Trinh , của Hướng_Điền , của Trà_Bồng , của Bến_Tre ...


Có_thể tìm được đồng_chí Võ Bẩm hôm_nay tại căn nhà số 25 Phan Đình Phùng , Hà_Nội .


Đó là một cụ_già tóc đã bạc_phơ , nhưng vẫn còn rất rõ dáng nét của một con_người đậm chắc , quắc_thước .


Hao_hao cái dáng_vẻ những người chiến_sĩ khởi_nghĩa thời Phan Đình Phùng , Hoàng Hoa Thám .


Ông cụ ấy nhớ lại : - ... Đó là vào đầu năm 1959 .


Phải nhanh_chóng đưa súng_đạn vào cho bà_con trong đó .


Bác giao nhiệm_vụ cho chúng_tôi : phải bằng mọi cách mở_đường vào Nam .


Chấp_hành chỉ_thị của Bác , tháng 5-1959 con đường Bắc - Nam xẻ dọc Trường_Sơn được mở .


Gọi là đường 559 vì nó ra_đời tháng 5-1959 .


Bác từng nói : Dù phải đốt cháy cả dãy Trường_Sơn cũng quyết giành cho được độc_lập ...


Song_song với con đường xẻ dọc Trường_Sơn , tháng 7-1959 ta quyết_định mở cả con đường Bắc - Nam xẻ dọc biển Đông .


Bởi_vì đi trên biển nguy_hiểm hơn nhưng cũng nhanh hơn .


Tiếng gọi của chiến_trường cấp_bách quá ...


Đường biển Đông là mạo_hiểm , là tử_địa , đúng vậy .


Với_lại ta từng có kinh_nghiệm rồi : trong kháng_chiến chống Pháp ta cũng đã có một con đường vận_chuyển vũ_khí bí_mật xuyên biển Đông từ Khu 5 vào Nam_bộ .


Tháng 7-1959 chúng_tôi thành_lập một tiểu_đoàn lấy tên là 644 , giả_danh là " tập_đoàn đánh_cá miền Nam " đóng tại cửa sông Gianh , do đồng_chí Lưu Đức và đồng_chí Hà Văn Xá chỉ_huy , chuyên lo tổ_chức đưa thuyền bí_mật chở vũ_khí vào Nam .


Chuyến đi thí_nghiệm đầu_tiên xuất_phát từ cửa sông Gianh đúng đêm 30 tháng_chạp năm 1959 , nhằm vào chân đèo Hải_Vân , Quảng_Nam ...


Chắc mãi_mãi không còn ai biết tên_tuổi họ ...


Tôi chỉ biết người đã nằm chờ đón chuyến thuyền bí_mật ở chân đèo Hải_Vân suốt một tháng ròng mà không đón được .


Người ấy là Nguyễn Chơn , tổng_tham_mưu phó hiện_nay ...


Sông Gianh , con sông của Trịnh - Nguyễn phân_tranh , của một thời chia_cắt đất_nước đau_đớn kéo_dài hơn trăm năm .


Nơi nào đây , trên hai bờ con sông hiền_hoà này , từng đối_mặt hai đội quân thù_nghịch của một cuộc tử_chiến huynh_đệ .


... Rồi cũng chính con sông này , cái cửa_sông có bãi cát trắng_phau này , lại là điểm bắt_đầu của một con đường máu_mủ nối liền Bắc - Nam thống_thiết và mạo_hiểm thời đánh Mỹ .


Chúng_ta lần theo hai ven sông , qua những xóm_làng chài , những cồn cát , những bến phà , những rừng phi_lao ngày_đêm hát trong gió ...


Cố tìm lại một_chút dấu_vết của cái năm_tháng lịch_sử ấy , năm 1959 , của cái " tập_đoàn đánh_cá miền Nam " , cái tiểu_đoàn 644 ẩn_danh , bí_mật một thời ấy .


Các cụ già bảo : Không , bọ không hề nghe nói ...


Cả những người lính_thuỷ của đơn_vị hải_quân hôm_nay đang đóng giữ cửa_biển này : Không , không từng có con đường bí_mật nào bắt_đầu từ đây cả ...


Những hàng phi_lao , có cây đã thành cổ_thụ kia , có_thể bàn_tay một người thuỷ_thủ trong số những người thuỷ_thủ đã mất_tích trên biển Đông cái đêm sóng_gió 30 tết ấy đã từng đặt tay lên lớp vỏ cây này , mân_mê , trìu_mến , như muốn nói một lời từ_biệt trước lúc lên_đường đi vào cõi mịt_mùng biển đen , mười phần nắm chắc trước sự hi_sinh đến tám , chín phần ...


Nhưng tiếng hát của hàng phi_lao trong gió , dẫu có muốn kể lại kỷ_niệm thống_thiết xưa , hôm_nay ta nào có nghe hiểu được .


Tức_là cuộc đi tìm , lần theo con đường vô_hình xưa cũ của chúng_ta , vừa_mới bắt_đầu đã có cơ tắc lại .


Nhà_văn Nguyên Ngọc gọi đó là những chuyến la_cà , gặp các bà , các mẹ ...


Lần theo những dấu_vết mờ_nhạt như lần theo một sợi chỉ mỏng_manh đứt rồi lại nối .


Đi dọc quốc_lộ 25 qua đèo Chư_Sê đến địa_phận xã H’Bông ( huyện Chư_Sê , Gia_Lai ) thấy rất nhiều trại nuôi bò với từng đàn bò ung_dung gặm cỏ dưới tán rừng_phòng_hộ đầu nguồn .


Đó là đàn bò hơn 2.000 con của anh Nguyễn Đình Phúc - người có đàn bò nhiều nhất Gia_Lai , khởi_nghiệp từ tay_trắng nhảy xe lên cao_nguyên với ước_mơ hết đói_nghèo .


Nguyễn Đình Phúc là con_trai thứ hai trong một gia_đình gồm bảy người con quanh_năm đói_nghèo ở Thuỷ_Thanh , Hương_Thuỷ , Thừa_Thiên - Huế .


Năm 1978 , khi anh mới lập gia_đình ở tuổi 25 , mẹ anh cứ thở_dài thương con “ không biết lấy chi mà cho vợ_chồng mi lập_nghiệp ” .


Thấu_hiểu cảnh sống đất_chật_người_đông , khốn_khó trăm bề , lần theo địa_chỉ người chị họ xa , anh đến xã Ia_Blang ( huyện Chư_Sê , Gia_Lai ) .


Thấy đất_đỏ bazan ở đây lúc bấy_giờ còn bỏ_hoang nhiều , anh liền nhảy xe_đò về quê đón vợ .


Đến nơi ngày trước , ngày sau anh đã xoay_trần ra tìm cây về dựng một túp lều tranh che_mưa_che_nắng .


Cật_lực làm_lụng cũng đủ ăn qua_ngày , anh_chị xoay sang nấu rượu nuôi heo .


Đầu năm 1982 , anh bị sốt_rét phải đi nằm viện mấy tháng liền , vợ anh lại phải còng lưng hơn nữa để có cái nuôi chồng .


Thương vợ , một hôm vừa dứt cơn_sốt , anh đem rượu đi bán ở thị_trấn Phú_Bổn ( huyện Ayun_Pa ) , trên đường về không may chiếc xe chở khách đến thị_trấn Phú_Thiện bị hỏng .


Trong lúc đợi xe sửa_chữa , anh xuống xe ngắm nhìn cảnh_vật , đất_đai vùng này rồi lân_la hỏi chuyện mấy chị đang phơi thóc ven đường .


Nghe kể về vùng_đất làm_ruộng nước , năng_suất cao tới 9 - 10 tấn ] ha , anh nghĩ thầm “ làm_ruộng nước vừa đảm_bảo lúa ăn , lại vừa có rơm nuôi bò ” .


Và bước_ngoặt cuộc_đời anh mở ra từ đó .


Anh_chị xin vào làm xã_viên Hợp_tác_xã nông_nghiệp Phú_Thiện suốt ba năm ròng , đến năm 1983 anh mới để dư được bốn thùng phi thóc .


Anh quyết_định đổi ba phi thóc lấy ba con bò địa_phương về nuôi .


Sau một năm , bán số bò đi lấy tiền cộng thêm số vốn tích_cóp lâu_nay , anh mua mười con bò .


Một năm sau bán bò lớn lấy tiền mua thêm bò .


Cứ như_thế , anh nhân đàn bò lên hàng chục , rồi được trăm con .


Sau_này có vốn , hằng năm cứ vào mùa khô anh đi mua bò gầy về vỗ_béo , con nào đẹp để lại nuôi , con nào xấu anh đưa xuống các tỉnh đồng_bằng bán lấy tiền về mua bù con khác .


Đến năm 1999 , đàn bò tăng lên trên 500 con , anh bán đi 300 con thu lãi trên 500 triệu đồng .


Và những năm tiếp_theo , đàn bò của anh duy_trì ở mức gần 1.000 con , mỗi năm thu lãi 600 - 700 triệu đồng .


Khi đàn bò phát_triển lên con_số hàng ngàn , không_thể dừng lại ở vùng lúa Phú_Thiện được nữa , anh chọn xã H’Bông làm điểm tập_kết nuôi bò tập_trung .


Đây là vùng_đất còn rộng ở đầu nguồn lòng hồ thuỷ_lợi Ayun_Hạ , dưới tán rừng thưa là đồng_cỏ xanh tốt quanh_năm .


Đàn bò tăng , anh nghiên_cứu phương_thức “ nuôi rẽ ” - gửi bò trong đồng_bào dân_tộc_thiểu_số , bò đẻ được hai con bê , anh thu về một con .


Đối_với các hộ người Kinh cần sức_kéo , anh giao cho mỗi hộ một cặp bò đực nuôi làm bò kéo và lấy phân , còn bò vẫn là của anh .


Hiện_nay , anh có 27 trại nuôi trên 1.400 con bò trên địa_bàn xã H'Bông , mỗi tháng đóng 500.000 đồng cho xã .


Mỗi hộ nhận nuôi bò từ 60 - 70 con bò , chỉ cần một lao_động chính và một lao_động phụ ở các gia_đình chăn_dắt .


Toàn_bộ chất_thải của bò dùng làm phân_bón , hộ nuôi bò hưởng thu_nhập từ tiền chăn_dắt , cộng với tiền bán phân bò được 32 triệu đồng / năm ; bình_quân một lao_động chính được trên 2 triệu đồng , lao_động phụ thu_nhập 1,5 triệu / tháng .


Đã có 22 hộ nông_dân có thu_nhập trên 32 triệu đồng ] năm và hơn 150 hộ nông_dân có sức_kéo trong sản_xuất từ đàn bò như_thế .


Anh Văn Đình Quang , người đang được anh Phúc giao quản_lý các trại bò ở xã H’Bông , cho biết gia_đình anh quê ở Huế , khi lên H’Bông trước_đây còn phải tính từng bữa cơm sao cho đủ .


Đang lúng_túng không biết làm_sao thì được anh Phúc giúp_đỡ , giao nuôi 50 con bò .


Sau mấy năm anh đã tự góp vốn mua bò , phát_triển cho mình được một đàn 90 con .


Nay gia_đình anh vừa quản_lý tất_cả trại bò ở H’Bông cho anh Phúc , thời_gian còn lại anh phát_triển đàn bò của mình .


Còn ông Ba Vân quê ở Tây_Sơn ( Bình_Định ) kể khóm ông có ba hộ gia_đình đều lâm cảnh vay tiền ngân_hàng làm_ăn , lỗ lớn đã gán nhà thế_chấp vì không có khả_năng trả nợ , cùng bỏ quê lên H’Bông làm_ăn , may gặp anh Phúc cho nhận nuôi mỗi hộ 50 - 70 con bò .


Sau ba năm , các gia_đình không_những trả nợ hết ngân_hàng mà còn được nhận lại nhà_cửa .


Nhiều hộ nuôi bò cho anh Phúc ở Phú_Thiện đều giải_quyết khâu làm đất và vận_chuyển phân_bón , sản_phẩm và có phân_bón cây_trồng .


Năng_suất lúa của những hộ nuôi bò đạt trên 12 tấn ] ha .


Từ năm 2002 đến nay năm nào anh cũng thu lãi trên 1 tỉ đồng .


Ngoài_ra gia_đình anh hằng năm còn thu lãi vài trăm triệu đồng từ buôn_bán hàng nông_sản , thực_phẩm .


“ Ước_mong của tôi là tất_cả người dân nơi đây có_thể khấm_khá được từ bò , chấm_dứt cảnh thiếu ăn như ngày_trước tôi mới lên vùng_đất này .


Đất sẽ không phụ lòng người bỏ công đâu ” - anh Phúc tâm_sự .


Lần đầu_tiên về cố_hương , Jimmy Phạm chỉ là một Việt_kiều Úc làm hướng_dẫn_viên du_lịch dẫn khách đến TP. HCM .


Thế nhưng những khung_cảnh lạ ở đất_nước mà mẹ Phạm được sinh_ra đã giúp anh có một cái nhìn rộng hơn về cuộc_đời .


" Trong cuộc_đời đó , mình được lớn lên với tất_cả mọi đủ_đầy .


Trong khi có quá nhiều đứa trẻ chỉ nghĩ , thèm một bữa ăn ... " .


Từ sự so_sánh hơi khập_khiễng đó , đầu_tiên Phạm mời những đứa trẻ lang_thang anh gặp trên đường đi ăn phở .


Nhờ vậy anh đã biết nhiều hơn về cuộc_sống của trẻ lang_thang và anh đã không_thể dứt áo ra đi .


Anh bảo bị sốc khi biết có những đứa trẻ cả nam lẫn nữ mới chớm tuổi vị_thành_niên , khi chúng vừa biết xấu_hổ giới_tính đã phải đấu_tranh giữa một bên là tiền và một bên là nhu_cầu thân_thể .


Nhiều em đã chấp_nhận mất tiền để " tắm dè " , mỗi tuần bỏ ra 4.000 đ để hai lần được đứng trong mấy tấm cót bên bờ kênh xối nước vào người rũ đi bụi_bặm .


Jimmy chưa giỏi tiêu tiền Việt nhưng đã tính được : " So với số thu_nhập khoảng trên 10.000 đồng / ngày thì khoản kia không phải là nhỏ " .


Rồi một tình_huống khiến tim anh thắt lại .


Phạm kể : một lần anh gặp lại hai mẹ_con người ăn_xin .


Đứa bé anh từng mời đi ăn phở kiên_quyết không ra xin tiền chú Phạm đã bị bà_mẹ thẳng_tay túm tóc đập đầu vào tường rớm máu .


Đứa bé sau đó đã chết do một cơn sốt , chỉ vì ... không có thuốc chữa .


Chính những cảnh đời này đã giữ chân anh ở lại VN .


" Có lúc tưởng đã phải thua chúng - Phạm thú_thật - Nhiều lần mình mua quần_áo đến cho , vừa quay lưng đã phải nghe chúng văng_tục , nói sao chỉ cho có thế " .


Ngay cả khi gộp được một nhóm những đứa khó_khăn nhất để hỗ_trợ tiền thuê nhà , sau một thời_gian dài chu_cấp Phạm mới biết mình đã bị lừa .


Giá thật chỉ có 400.000 đ / tháng nhưng chúng nói lên 2 triệu đồng để ăn chênh_lệch .


Trong nghề , chúng cũng có rất nhiều cách " chăn Tây " .


Đơn_giản nhất là bám theo cả chục kilômet , khi nào khách mua mới thôi .


Khi đó chúng nhận dẫn khách đi chơi không lấy tiền .


Suốt mấy buổi tận_tình , khách có cho tiền chúng cũng kiên_quyết không lấy .


Nhưng khi Tây tò_mò hỏi về ước_mơ , chúng sẽ trả_lời là muốn ... được đi học .


Chúng sẽ dẫn khách xuống phố Quang Trung , vào trung_tâm ngoại_ngữ để mua phiếu .


Xong , chúng lại thủ_thỉ : muốn đi học phải có quần_áo đàng_hoàng và một chiếc xe_đạp ...


Khi khách về nước rồi , cả thẻ học lẫn xe_đạp chúng đem đi bán .


Được học mọi tiểu_xảo , giận_dữ , buồn , cảm_giác ... cay_đắng cũng có , nhưng rồi Phạm vẫn bám đường .


Nhưng điều này cũng dạy cho Phạm biết : muốn giúp trẻ lang_thang không gì bằng cho chúng một cái nghề .


Suốt năm 1999 Jimmy Phạm chạy như con_thoi , vừa lo mọi cơ_sở để mở một quán bán cà_phê , bánh_sandwich cho khách du_lịch , vừa làm hướng_dẫn_viên để lấy tiền nuôi ý_tưởng .


Đến tháng 6-1999 quán khai_trương , có chỗ để trẻ thực_hành , trực_tiếp có thu_nhập .


Rồi tới giữa năm 2000 , với sự giúp_đỡ của các tổ_chức từ_thiện , Phạm đã hoàn_thiện ý_tưởng khi mở được Trung_tâm dạy nghề Koto , tuyển những đứa trẻ lang_thang hoặc có hoàn_cảnh đặc_biệt khó_khăn để dạy hai nghề : làm_bếp và phục_vụ quầy bar .


Lăn_lộn liên_hệ với các tổ_chức tình_nguyện để tìm thầy , mỗi năm hai khoá , đến nay hàng trăm đứa trẻ từ xuất_thân khốn_khó đã chững_chạc làm trong các nhà_hàng , khách_sạn nổi_tiếng như Sofitel_Metropole , Mediterraneo ... với mức lương 200 - 300 USD / tháng .


Và không phải ngẫu_nhiên , trong chuyến thăm VN , tổng_thống Mỹ Bill Clinton đã chọn trung_tâm thực_hành của Koto để ăn trưa cùng toàn_bộ đoàn tuỳ_tùng .


" Mình không quan_tâm đến chuyện ông tổng_thống lắm đâu " , có_lẽ vì_vậy mà tại sảnh của nhà_hàng , cũng là nơi thực_hành của Trung_tâm dạy nghề nhân_đạo Koto đặt tại 61 Văn_Miếu ( Hà_Nội ) , không hề thấy ảnh tổng_thống Bill Clinton mặc_dù ông đã ngồi hơn nửa tiếng và đi bắt_tay từng đứa trẻ đường_phố vừa phục_vụ đoàn .


Thay vào đó là những bức ảnh nói về chính những đứa trẻ lang_thang .


" Mình muốn giúp những em vừa may_mắn thoát khỏi cám_dỗ và sự khốc_liệt của đường_phố sẽ biết giúp lại những đứa trẻ không may_mắn khác " .


Đi học không mất tiền mà lại có lương , nhiều đứa trẻ khi nghe nói về Trung_tâm Koto đã không đến vì ... không tin .


Jimmy Phạm bảo anh từng ngồi phỏng_vấn rất nhiều trẻ đường_phố .


" Tôi hay hỏi ước_mơ của em là gì , giây_phút hạnh_phúc nhất trong cuộc_đời các em ...


Có đứa trả_lời : chưa có lúc nào thấy hạnh_phúc ! " .


Phạm cảm_động : " Khi trực_tiếp nghe những đứa trẻ nói , có_thể bạn cũng sẽ khóc " .


Và chính anh , để xác_minh , đã từng về tận nhà nhiều đứa trẻ .


" Mình không_thể tin được , có gia_đình mà bố không đi được , mẹ mù , bà bị liệt " .


Biết nhiều trẻ sống lang_thang nhưng số tiền chúng dành_dụm được gửi về nhà là nguồn sống quan_trọng , có khi là quyết_định đối_với cả gia_đình , nên trong 18 tháng chúng học nghề , Phạm tìm nguồn tài_trợ và trực_tiếp lấy ngân_sách của tiệm ăn để cấp học_bổng cho mỗi em 600.000 đ / tháng .


Từng lăn_lộn rất nhiều ở đường_phố , biết đủ mánh kiếm tiền của đám trẻ nên những học_viên của Koto đã ... trân_trọng đặt cho Phạm một biệt_danh cũng rất đường_phố : " đại_ca " .


" Đại_ca " đã giúp hoán_đổi số_phận cho nhiều em , nhưng anh cũng day_dứt : " Mình từng ngồi phân_tích đủ lẽ cho một đứa trẻ : một bên em sẽ có một nghề ổn_định , một bên em sẽ có tiền ngay nhưng rất tủi_nhục .


Em đó đã trả_lời ráo_hoảnh : cảm_ơn đại_ca , nhưng em chọn con đường thứ hai , ở lại Koto , mỗi tháng chỉ được 600.000 đồng , trong khi chỉ cần trao tay một ông khách nước_ngoài , mỗi đêm em có_thể được 50 USD dễ_dàng " ...


Phạm kể chính anh từng phải dẫn một em gái nhỏ đến bệnh_viện do bị lạm_dụng tình_dục .


Vì_vậy , trong chương_trình học ở Koto , cùng với học nghề , trẻ lang_thang còn được dạy rất kỹ môn giáo_dục giới_tính .


Nhờ chất_lượng đào_tạo và sự liên_kết chặt_chẽ với các nhà_hàng , khách_sạn , tất_cả những em từng học nghề ở Koto nay đều đã có việc_làm ổn_định .


" Điều quan_trọng nhất là khi ra khỏi trung_tâm , các em đã không còn là trẻ lang_thang nữa " - Jimmy tâm_đắc nhất điều này .


Và hiện_tại vị " đại_ca " của trẻ đường_phố đang có ý_định mở_rộng mô_hình dạy nghề ra nhiều thành_phố khác của VN , trước_tiên sẽ là TP. HCM , Huế và Cần_Thơ .


Phạm chỉ cười khi có người bảo anh đã làm được nhiều việc quá lớn_lao .


Anh tiết_lộ : " Có ai biết rằng không ít lần tôi sang VN mà chỉ có 200 USD trong túi " ! ...


800 triệu đồng là số tiền quyên_góp được ngay trong buổi ra_mắt chi_hội bảo_trợ bệnh_nhân nghèo Thiện_Nhân vào sáng 21-3 , tại khách_sạn Majestic , TP. HCM .


Chi_hội Thiện Nhân cũng đã ra_mắt ban_chấp_hành với 19 thành_viên do bà Lê Thị Vân nguyên phó_chủ_tịch UBND TP HCM là chủ_tịch .


Chủ quán đưa ra một thực_đơn gồm các món cá của miền Tây nhưng lại giới_thiệu : " Có chồn , nhím , heo rừng , cúi rừng ... các anh có nhậu không ? " .


Chủ quán tươi_cười giải_thích : " Đang có chiến_dịch nên không dám ghi trong thực_đơn ... " .


Tại các nhà_hàng khác ở thị_xã Đồng_Xoài ( Bình_Phước ) , vốn nổi_tiếng về đặc_sản thú rừng trước đây , chúng_tôi cũng đều gặp tình_cảnh tương_tự ...


Chúng_tôi tìm đến nhà ông Bình ở đường Nguyễn Huệ , phường Tân_Xuân - một trong ba trùm đầu_nậu cung_cấp thú rừng cho các nhà_hàng đặc_sản tại thị_xã Đồng_Xoài .


Khi bước vào nhà , chúng_tôi thấy ông_ta đang loay_hoay với bảy con cheo .


Ông cho biết đang chuẩn_bị đem bỏ_mối cho một quán đặc_sản ở Bình_Chánh , TP HCM .


Chúng_tôi giới_thiệu ở TP HCM lên tìm nguồn hàng về bán cho một nhà_hàng mới khai_trương tại thành_phố .


Ông vồn_vã " tiếp_thị " : chồn_hương sống 160.000 đ / kg ; cheo 50.000 đ ; thỏ 50.000 đ ; nai 55.000 đ ...


Ông nói : " Nếu các anh muốn chúng_tôi mang xuống tận nhà_hàng thì thêm mỗi ký 5.000 đ tiền vận_chuyển " .


Ông giới_thiệu thêm : " Tôi có 3 - 4 nhân_viên ngày nào cũng chở hàng về Biên_Hoà ( Đồng_Nai ) và TP HCM nhưng chưa bao_giờ bị bắt .


Trùm Bình có thâm_niên cung_cấp các loại động_vật rừng quí_hiếm từ hơn chục năm nay , sắm được cả xe_hơi .


Trước đây , ông và vợ tên là Hoa vừa đứng ra thu_gom hàng vừa trực_tiếp đi bỏ hàng cho các tỉnh_thành , nhưng sau đó hai người ly_dị rồi ra làm_ăn riêng .


Bà Hoa cũng trở_thành một " đầu_nậu " khá tên_tuổi trong giới mua_bán động_vật rừng tại Bình_Phước .


Rời nhà Bình , chúng_tôi tìm đến nhà trùm Hoa nằm trong con hẻm nhỏ đường Nguyễn Đình Chiểu , phường Tân_Xuân .


Trong nhà bà Hoa có nhốt một_số thú rừng còn sống như kỳ_đà , nhím .


Lát sau bà Hoa về , nghe chúng_tôi muốn đặt_hàng mua với số_lượng lớn , bà liền lấy giấy bút ghi cho chúng_tôi một bảng giá cụ_thể các loại động_vật rừng .


Bà " bật_mí " : có loại mua về từ đường Campuchia , có loại từ rừng Bình_Phước .


Thú từ Campuchia về trông " đừ " lắm , ăn không ngon bằng từ rừng Bình_Phước ...


" Các anh muốn loại nào cũng có , chỉ cần điện_thoại là tôi cho chở đến tận nơi " .


Nguồn hàng của Hoa chủ_yếu cung_cấp cho các nhà_hàng đặc_sản ở Bình_Dương , " ngay cả đầu_nậu lớn ở Bình_Dương như Ba " đen " cũng phải lấy hàng của tui " - bà nói .


Chúng_tôi hỏi có tay gấu không , bà hạ giọng : " Các đầu_mối khác không có nhưng tui bảo_đảm có , một bộ tay gấu 3,7 triệu đồng ; còn 1 cc mật gấu 100.000 đ " .


Bà viết cho chúng_tôi số điện_thoại_di_động ( 091386315… ) bảo : " Cần cứ gọi " .


Nhưng đầu_nậu mà chúng_tôi nghe giới_thiệu nhiều nhất trong những ngày ở Bình_Phước lại là Tám Xáng .


Tối 29-10 , chúng_tôi đến hỏi mua thịt rừng tại nhà Tám Xáng trên quốc_lộ 14 , phường Tân_Bình ( thị_xã Đồng_Xoài ) .


Tám Xáng nhìn chúng_tôi đầy nghi_hoặc rồi làm_bộ ngạc_nhiên : " Ai giới_thiệu các anh vậy ?


Tôi bỏ nghề từ lâu rồi , qua ông Bình mà mua " .


Chúng_tôi ra về , nhớ lại lời ông chủ quán đặc_sản Như_Ý tại Đồng_Xoài : " Thường thì phải quen_mặt đầu_nậu mới giao hàng " .


Tuy_nhiên , sớm hôm sau ( 30-10 ) , chúng_tôi ghé cửa_hàng bán tạp_hoá của Tám Xáng ở số 20 , đường số 1 chợ Đồng_Xoài hỏi mua thú rừng thì người_nhà của Tám Xáng nhanh_nhẩu : " Hàng mới về hồi tối , vào nhà mà mua , để tôi gọi điện_thoại báo trước " .


Chúng_tôi quay lại nhà và gặp vợ_chồng người em của ông ta là Tám Nhiều đang lui_cui trong bếp .


Mùi khét lẫn mùi thơm của động_vật rừng bốc lên ngào_ngạt , toả khắp căn nhà .


Tám Nhiều đang thui con heo rừng bằng lửa của bình gas .


Tám Nhiều nói : " Mới bẫy đây ! Các anh mua thịt lóc hay thịt xương ? " .


Vợ của Tám Nhiều lôi ra hai bọc từ tủ_lạnh , bảo : " Yên_tâm , hàng tươi_sống cả , mang về xẻ ra ướp_lạnh ... " .


Quán bán đầy_đủ các loại thú rừng ướp_lạnh .


Hỏi nguồn hàng ở đâu , cô nhân_viên bán hàng cho biết lấy từ các đầu_nậu ở Bình_Phước , nhưng thỉnh_thoảng lấy ở nhà ông Ba " đen " - một đầu_mối khá lớn cách đây chỉ 50 m .


Theo chỉ_dẫn của cô bán quán , chúng_tôi tìm đến nhà Ba " đen " .


Tuy_nhiên ông Ba cảnh_giác : " Thú rừng bây_giờ hiếm lắm , nhà chỉ còn mỗi một con cheo khoảng 1,8 kg ... " .


Hỏi mua với số_lượng lớn thì ông Ba lại chỉ sang các đầu_nậu ở Lâm_Đồng , Đồng_Nai ...


Thế nhưng , theo tìm_hiểu của chúng_tôi , Ba " đen " là đầu_nậu theo kiểu vệ_tinh của các đầu_nậu chính ở Bình_Phước .


Hiện có các nguồn thịt rừng từ Campuchia , từ vườn_quốc_gia Cát_Tiên về rất nhiều .


Riêng các đầu_nậu , ông Trúc than_thở : " Khó bội_phần vì họ không tổ_chức các điểm thu_mua như trước mà chủ_yếu mua_bán qua điện_thoại , sau đó vận_chuyển rất nhanh_chóng .


Ở Bình_Phước chúng_tôi chưa thấy có đầu_nậu nào " ( ! ? ) .


Ở các tỉnh Đồng_Nai , Lâm_Đồng , Bình_Dương cũng đang lâm vào tình_cảnh tương_tự .


Số vụ phát_hiện xử_lý hành_chính đã ít , còn số vụ xử_lý hình_sự về buôn_bán động_vật rừng quí_hiếm thì gần như chưa có .


Kỳ trước : Từ quán nhậu đến vựa thú rừng .


Hầu_như không một đồng_đẳng_viên nào muốn nói về quá_khứ " rùng_mình " của chính mình .


Ngày đầu_tiên khi tôi đến và đề_nghị được cùng đi với họ đến công_viên , hè_phố để tiếp_cận những cô_gái " hoa đêm " , ban_đầu không ai đồng_ý nhưng cuối_cùng họ đồng_ý với một nguyên_tắc : không nêu tên , không chụp ảnh .


Họ bảo : " Trở_về với đời rồi , thương mấy đứa còn đứng ngoài đường , ngoài phố , nhưng chúng_tôi còn chồng con , còn hàng_xóm nữa chứ , đâu phải ai cũng chấp_nhận quá_khứ ! ... " .


Đèn đường loang_loáng , hoà chung dòng xe tấp_nập trên đường_phố khu trung_tâm quận 1 , chị D. vẫn gò lưng đạp chiếc xe cọc_cạch , trước giỏ xe để một bịch xốp đựng phiếu bướm và những hộp bao_cao_su .


Đến công_viên 30-4 , chị dừng chân ở góc công_viên nơi đã có một nhóm " hoa đêm " hành_nghề đứng đợi .


Thấy tôi là người lạ đi theo , một " hoa đêm " liền hỏi : " Chị này mới vào đội hả chị ? " .


Chị D. cười hiền_hiền đỡ lời cho tôi : " Ừ , mới vào , dắt đi kèm cho quen " .


Rồi thân_mật , chị D. tiếp_tục công_việc thầm_lặng của mình , hỏi_han từng cô : " H. còn bao không ?


Lấy thêm đi em , nhớ đừng đi_khách mà không mang bao nghe , có ngày bị " ét " chết không cứu được đâu đấy ! " ...


" Ừ mà cái con_nhỏ mới ra làm ở đây sao hôm_nay không thấy , chắc đi_khách rồi hả ?


Quay sang một cô tuổi chừng đôi_mươi đang thập_thò nghe_ngóng , chị nói : " Em đã đến trung_tâm chị giới_thiệu chưa , vào đấy ở đi , họ nuôi mình ăn_ở , cho đi học nghề sau_này làm nuôi thân , em còn phải lập gia_đình nữa chứ " ...


Những cô gái " hoa đêm " ngồi tụm lại trên ghế đá công_viên , những câu_chuyện đời_thường , những câu_chuyện khách quịt tiền , khách đánh_đập , đứa nào " lốc " không có khách , đứa nào đau_ốm ... lại được mang ra kể .


Và tôi cảm_nhận được trong cách ăn_nói , biểu_lộ tình_cảm của những " hoa đêm " dành cho chị D. như những người em đối_với một người chị , họ thổ_lộ , chia_sẻ tất_cả những điều thầm_kín nhất .


Phát bao_cao_su xong , chị D. lại lên xe đạp một_mạch tới cầu Thị_Nghè .


Trên cầu , khung_cảnh khá xô_bồ , vài chiếc xe với những gương_mặt say_xỉn ghé vào ngã_giá với các cô gái .


Gần 23 g mà vẫn còn gần chục cô đang chờ khách dưới ánh đèn đường .


Như quá quen_thuộc , thấy chị D. lại , các cô túa ra lấy " quà " là mấy cái ... OK ( bao_cao_su OK ) !


Nhận " quà " xong , các cô tản ra thật nhanh và cô nào cũng vội_vàng giấu bao_cao_su vào mép thành cầu .


Chị D. lắc_đầu : " Tội_nghiệp mấy đứa nhỏ , tụi nó sợ công_an truy_quét kiểm_tra thấy có bao_cao_su trong người là coi như tang_chứng , vật_chứng hành_nghề mại_dâm sẽ đi trường trại ngay , khi nào có khách tụi nó mới đem theo " .


Bữa nào ế khách , mấy cô mới có cơ_hội tụ lại nghe chị D. hay những đồng_đẳng_viên khác tâm_sự , nói_chuyện về AIDS .


Nhưng hôm_nay khách nhiều nên chị D. cũng chẳng muốn la_cà lâu sau khi phát " quà " .


Chị quay sang bảo tôi : " Đi em , mình qua New đi ! " .


Tôi theo chị D. vòng về công_viên 23-9 , gần khách_sạn New World lộng_lẫy ánh đèn .


Đây là nơi " hoa đêm " hoạt_động rất mạnh từ nửa_đêm về sáng vì nhiều khách nước_ngoài .


Trời đổ mưa to , mấy bóng_hồng túa nhau chạy mất_hút vào đêm đen .


Đường_phố , công_viên vắng_lặng mà chị D. vẫn đứng đó ngó tới ngó lui ra_chiều sốt_ruột .


Không còn bóng một cô gái nào vậy_mà rất lâu sau chị mới bảo tôi : " Chắc tụi nó trốn mưa hết rồi , chị_em mình về đi " .


Chị D. lại lầm_lũi đạp xe giữa phố đêm .


Chiếc xe chị đang đi là món quà của phó_chủ_tịch Hội Phụ_nữ quận 1 tặng cách nay đã hơn chục năm khi thành_lập đội đồng_đẳng đầu_tiên .


Nó cũ đến mức chiếc bàn_đạp bằng kim_loại đã mòn hết một nửa , vậy_mà đêm nào cũng theo chị đi khắp các công_viên đến với những " hoa đêm " !


Con_số này không nhiều so với hàng ngàn , chục ngàn thân_phận " hoa đêm " còn ngụp_lặn ngoài vỉa_hè , công_viên nhưng thật đáng quí đối_với từng số_phận .


Chị Nguyễn Thị Ngọc Hạnh , trưởng ban gia_đình xã_hội Hội Liên_hiệp phụ_nữ TP. HCM , cho biết : " Các chị_em hành_nghề mại_dâm là đối_tượng Hội cần quan_tâm , nhưng trong cuộc giành_giật cam_go này , đưa được một người trở_về con đường hoàn_lương , có gia_đình hạnh_phúc là niềm vui của những người làm công_tác xã_hội ...


Trong hoàn_cảnh không còn lối_thoát , tôi buộc phải bán đi cái vốn quí nhất của người con_gái để cứu cha tôi đang nằm bệnh_viện và trả nợ cho mẹ .


Tôi đã đi vào con đường mà người ta cho rằng nhơ_nhuốc và đen_tối nhất trong kiếp làm người .


Khi trở_về nhà , mẹ tôi đã bán nhà để trả nợ .


Cuộc_sống lại chồng_chất khó_khăn và một lần nữa tôi lại tiếp_tục bước vào con đường cũ ...


Một đêm mưa lạnh , khi về nhà tôi chợt thấy con tôi còn ngồi co_ro , thấy mẹ , nó khóc nức_nở : " Mẹ ơi , con sợ quá !


Tôi giật_mình và bàng_hoàng chợt nhận ra con đường mình đang đi là ngõ_cụt .


Trằn_trọc cả đêm , vì thương con , tôi quyết_định tìm con đường thoát .


Tôi gặp được các chị bên hội phụ_nữ phường , được tham_gia lớp tập_huấn kiến_thức phòng_tránh HIV / AIDS và cùng ba người bạn nữa làm nòng_cốt cho đội giáo_dục đồng_đ_ẳng đầu_tiên , cuộc_đời tôi bắt_đầu được làm lại từ đây ... " .


Chị D. đã đứng lên và làm lại cuộc_đời - không chỉ đời mình mà còn bao thân_phận còn chập_chờn trong đêm khác .


Tuy cuộc_sống không dư_dả , gia_đình chị vẫn phải thuê nhà nhưng tôi cảm_nhận được niềm hạnh_phúc trong chị khi mỗi lần nghe chị kể về những thành_viên trong gia_đình .


Hơn mười năm với bao_nhiêu đêm chị âm_thầm tiếp_xúc với những người cùng cảnh_ngộ không chỉ để phát bao_cao_su , hướng_dẫn cách_thức tình_dục an_toàn , mà chị còn tỉ_tê khuyên_nhủ những cô_gái trẻ bỏ nghề , còn chạy khắp nơi tìm một chỗ dạy nghề miễn_phí cho chị_em .


Đã có khá nhiều người theo chân chị làm lại cuộc_đời .


Nằm sâu trong con hẻm ở quận 3 ( TP. HCM ) có một căn nhà xinh_xắn là nơi được Hội Liên_hiệp phụ_nữ TP. HCM cùng một tổ_chức xã_hội dành để giúp những cô_gái bị buôn_bán ra nước_ngoài làm " nô_lệ tình_dục " và cả những mảnh đời đường_phố đang phải bán thân .


Khi tôi đến , trong nhà đã có 20 cô đang sống với nhau như chị_em ruột_thịt và đều có quá_khứ kinh_hoàng .


Buổi chiều khi chúng_tôi đến thăm , trong gian bếp tiếng nói cười giòn_tan , ba cô_gái đang chụm lại nhặt rau , tỉa củ dưới sự hướng_dẫn của cô bảo_mẫu .


" Hôm nào ai rảnh thì được đi chung với cô bảo_mẫu ra chợ mua thức_ăn , vào bếp học cách nấu_ăn .


Cô dạy cả cách sắp_xếp một bữa ăn đầy_đủ dinh_dưỡng nữa , vui lắm " - Nh. , 18 tuổi , nhanh_nhảu nói .


Nh. được đưa về đây khi cô đang sống vất_vưởng ở công_viên .


Cặm_cụi đưa những đường chỉ viền chiếc áo_đầm , chị Tr. cười tươi chào khách : " Có cái đầm của bà khách Việt_kiều cần gấp , mấy chị ngồi chơi nha " .


Tôi thật_sự chú_ý đến tấm bằng_khen " giải_thưởng Lê Quí Đôn " do Sở GD - ĐT TP. HCM trao_tặng của cậu con_trai chị được treo ở vị_trí trân_trọng nhất .


Cả xóm không ai biết chị Tr. đã từng có một quá_khứ làm " hoa đêm " .


Cách đây hơn bảy năm , để giúp chị Tr. không rơi vào con đường cũ , Hội Liên_hiệp phụ_nữ đã hỗ_trợ chị theo học nghề may sau khi từ Trường Phụ_nữ 2 trở_về địa_phương và trong một dự_án trợ vốn cho phụ_nữ hoàn_lương , chị được vay 10 triệu đồng ( lãi_suất 1% ) để ra một tiệm may nhỏ trong xóm .


" Lúc còn đứng đường , nói thật là tôi không dám mơ mình có được như ngày hôm_nay .


Đó là một phiên chợ kỳ_lạ : hiện ra rồi biến mất trong vài giờ ngắn_ngủi mỗi cuối tuần tại trung_tâm thủ_đô Berlin , nước Đức .


Lạ_lùng hơn , phiên chợ chỉ bán những kỷ_vật của những thời xa_xưa từ nhiều vùng_đất khác nhau trên thế_giới .


Vài giờ một tuần cũng đủ thời_gian cho người_ta không chỉ mua_bán mà_còn là dịp để hồi niệm ...


Khu chợ nằm sát ga xe_điện Tiergaten , cách ga trung_tâm Berlin một bến .


Một đoạn vỉa_hè rộng hơn 2.000 m² nhộn_nhịp người qua kẻ lại trước những gian_hàng dựng tạm_bợ và bày đầy hàng_hoá .


Ngay lối vào là gian_hàng thuỷ_tinh , bán những lọ hoa chạm_trổ công_phu , óng_ánh trong nắng không đề giá và những chiếc cốc sứt quai giá 50 xu .


Đối_diện là hàng thảm len , chẳng biết từ Indonesia hay từ Baghdad , nhưng bà bán hàng có cặp kính to ơi là to bảo “ hàng tốt lắm , hiếm lắm ... ” .


Ông cụ tóc nâu của gian_hàng tủ_sách kế bên chỉ tay vào tấm thảm bé nhất và bảo : “ Nó dễ chừng trăm tuổi rồi đấy .


Ông_già vui_tính lúi_húi lôi từ trong góc gian_hàng ngổn_ngang kệ sách , tủ gỗ và những đồ mộc linh_tinh của mình ra một chiếc rương gỗ .


Nó xù_xì với những đai bằng thiếc gỉ sét và toát lên một cái gì đó rất ma_quái .


350 euro , tức_là 7 triệu đồng cho một cái rương cũ không phải là cái giá quá đắt nếu nó tìm đúng chủ_nhân của mình .


Tôi tiếc_rẻ nói rằng hành_lý của mình không cho phép mang những vật cồng_kềnh thế_này .


Người_ta còn mang về được những pho tượng nặng mấy tấn kia kìa ” .


Tôi đã cố tìm một_chút gì đó mang hình_ảnh VN trong phiên chợ ở Berlin nhưng không tìm thấy .


Cho đến một ngày giữa tháng mười , tại một phiên chợ tương_tự ở Chemnitz , tôi gặp những người thành_công trong việc đi tìm quá_khứ Việt .


Đó là vợ_chồng bác_sĩ Nguyễn Minh Bình , những người đang sở_hữu những bưu_ảnh VN những năm 1900 .


Hình_ảnh những gia_đình nhà giàu ngày_xưa với con tem của chính_quyền thuộc_địa , những cô gái mặc áo yếm tắm biển ở Sầm_Sơn hay dòng thư gửi từ Sài_Gòn sang Pháp đã nhoè mực là những tài_sản vô_giá mà họ đang lưu_giữ .


Anh Bình nói : “ Tôi hạnh_phúc vì đã bước_đầu thành_công trong việc tìm lại những dấu_ấn VN đang bị lưu_lạc trong thế_giới mênh_mông của kỷ_niệm ... ” .


Theo hướng tay ông chỉ , tôi tìm đến gian_hàng bán tượng .


Một chú sư_tử bằng đồng oai_vệ đứng nghiêm trên bục , cao dễ đến hơn 2 m và không biết nặng bao_nhiêu .


Kề bên là những tượng rắn hổ_mang , tượng khoả_thân và hàng_hàng_lớp_lớp tượng lớn_nhỏ mang đủ màu_sắc của các nền văn_hoá khác nhau .


Tôi đứng tần_ngần trước gian_hàng bằng gỗ tạm của hai ông cụ người Nga đang ngậm tẩu thuốc dài sọc đánh cờ_vua .


Gian_hàng của hai ông cụ bán những bức tranh thuộc nhiều trường_phái hội_hoạ khác nhau , chúng đều rất cũ và nhiều chỗ còn bị mối ăn mất vài chi_tiết .


Nằm khuất trong góc chợ là gian_hàng mà nhóm bạn của tôi gọi đùa là “ nhà lưu_niệm Xô_viết ” .


Những ngọn cờ mang khẩu_hiệu “ Vô_sản tất_cả các nước trên thế_giới đoàn_kết lại ” , rồi các loại cờ , huy_hiệu , mũ nón , búa liềm bằng sắt to_đùng và chân_dung các lãnh_tụ một thời của Liên_Xô cũng đều hiện_diện nơi đây .


Ông bán hàng to_kềnh với bộ râu hung_hung đỏ chìa ra cho tôi chiếc mũ lông của Hồng_quân : “ 50 euro thôi người anh_em ạ ” , “ Đắt quá ” , “ Thế muốn bao_nhiêu ? ” , “ Thôi ạ ” , “ 30 euro chịu không ? ” .


Tôi cảm_ơn và quay đi , vẫn còn nghe tiếng chặc_lưỡi kéo_dài của ông bán hàng ...


Anh Phạm Võ Hà Thông - hoạ_sĩ chuyên thiết_kế quảng_cáo sống tại Berlin - mời tôi về nhà và chỉ cặp sừng hươu trên tường : cặp sừng cực đẹp được đặt lên một mảnh gỗ chạm_trổ công_phu .


Chưa đến 10 euro , tôi mua được ở phiên chợ quá_khứ đấy ! ” .


Anh Thông nói những người bán hàng ở đây thường là người già và họ muốn bán giá nào cũng được , chỉ cần thích mình và biết mình thích món hàng thì giá_cả không thành vấn_đề .


Theo anh Thông , người già ở Đức thường sống một_mình và sống với những kỷ_vật của riêng mình mang về từ những chuyến du_lịch hay những tặng_vật của cả một đời .


Khi họ qua_đời , con_cái họ lại không muốn giữ những thứ xưa cũ này , còn ngôi nhà phải trả lại cho nhà_nước .


Thế_là tất_cả mọi thứ trong nhà đều được bán_tống_bán_tháo cho những người chuyên buôn_bán vật_dụng linh_tinh với giá gần như cho không .


Và những món hàng này từ khắp các vùng miền của nước Đức tập_trung về đây , phân_loại và bắt_đầu một cuộc hành_trình mới .


Và đó cũng là lý_do để nhiều người già với cái sở_thích đi lục tung những gian_hàng trong chợ mỗi khi có dịp , vì có_thể bất_chợt một lúc nào đó người_ta tìm thấy kỷ_niệm của mình ...


Và kỷ_niệm đó hiện_diện trong ánh mắt ngời sáng của Peter , một du_khách người Anh , khi nhìn thấy một hộp đựng thuốc_lá bằng sắt đã gỉ sét .


“ Nó có xuất_xứ từ Cuba , dùng để đựng loại xì_gà thơm ngon nhất mà ngày còn sống một người anh_em của tôi rất thích .


Tôi muốn mua nó để lưu_giữ như một hình_ảnh của anh ấy ” - anh giải_thích khi tôi hỏi_thăm về cái hộp thuốc bình_thường phải mua với giá 15 euro .


Anh bán hàng nheo mắt đầy hứng_thú : “ Anh bạn châu Á muốn có một hộp như thế_này không ? ” .


Kỷ_niệm cũng hiện_diện trong những thùng cactông chứa những bức ảnh úa màu .


Một phụ_nữ trung_niên cẩn_thận xem từng tấm ảnh một với ánh mắt rất đăm_chiêu .


Chị đang tìm một_vài bức ảnh của gia_đình mình những ngày còn bé với một hi_vọng tràn_trề : “ Một người bạn của tôi đã tìm được ảnh của mình rồi đấy , sao tôi lại không_thể may_mắn như cô ấy ? ” .


Hoà vào dòng người mua_mua_bán_bán là những kỷ_niệm , những cảm_xúc khác nhau của những con_người khác nhau .


Có một điều rất thật mà tôi cảm_nhận được suốt nhiều tuần_lễ lang_thang ở đây : nhiều , rất nhiều người đang muốn dành một khoảnh_khắc để tìm về chút quá_khứ và có những quá_khứ không bao_giờ tan biến theo nhịp sống hôm_nay của họ ...


Chồng Nhi là ông chủ địa_ốc lớn ở Hà_Nội lại phóng_khoáng , hào_hoa nên việc " canh " chồng của Nhi khá vất_vả .


" Lâu năm trong nghề " nên Nhi cũng có bề_dày kinh_nghiệm khiến Nam , chồng chị , ngày_một " ngoan_ngoãn và trong_sạch " .


Một buổi cơm tối , chuông điện_thoại_di_động của Nam reo gấp_gáp .


Nam nghe và giọng vâng_vâng_dạ_dạ như gặp một bề_trên nào đó .


Nhưng tai Nhi thì nghe được tiếng trong máy là con gái và chắc_chắn là U30 .


Quý cô nào mà khiến giám_đốc tỉ_phú lễ_độ thế ?


Không chịu được đòn cân não , Nam chép_miệng bâng_quơ : " Ôi công_việc bây_giờ ngoại_giao nhiều , bao_nhiêu người mời mua bảo_hiểm , mua sách rồi quảng_cáo ...


Nam tắm thường mang điện_thoại_di_động theo người .


Một hôm trót để bên ngoài , không ngờ nó kêu rối_rít .


Cầm điện_thoại , Nhi thấy trên màn_hình chữ L nhấp_nháy liên_hồi .


Hoảng như cháy nhà , Nam cuốn khăn lao ra đón điện_thoại và chui tọt vào buồng tắm .


Rồi một tối điện_thoại cố_định reo , chị thưa máy thì đầu dây bên kia thỏ_thẻ tiếng con_gái rồi ngập_ngừng và dập ...


Xâu_chuỗi những câu_chuyện đó , Nhi thấy không lành và tâm_sự với một đồng_minh là Tuyết .


Tuyết nói : phải lấy được số điện_thoại của L.


Thời đó là những năm đầu điện_thoại_di_động có ở VN nên hai chị phải đi mượn một chiếc điện_thoại giống của Nam và tập truy_nhập .


Đợi lúc chồng ngủ , Nhi đã chép được số điện_thoại của L.


Tuyết đoán : L có_thể Lan , Liên , Loan , Lam , Lâm .


Có_lẽ bị bất_ngờ , đầu dây trả_lời : " Em đang ở cửa_hàng " .


Hình_như giật_mình , cô gái hỏi lại : " Chị là ai thế ? " .


" Thế à , nếu Liên về bảo gọi ngay cho chị Thảo " Ngọc_Hà " nhá ! " ...


Biết L làm ở cửa_hàng nào đó và có một đồng_nghiệp tên Liên ...


Kết_quả của hai nữ thám_tử nghiệp_dư chỉ dừng ở đó và họ bó_tay .


Tuyết nhớ ra các thám_tử chuyên_nghiệp .


Bước_đầu , theo kinh_nghiệm thì thám_tử Thắng cứ theo_dõi chặt Nam .


Nhưng quá hai tuần mà Nam không có biểu_hiện bồ_bịch gì .


Theo tiêu_chí của các thám_tử , như_vậy là Nam đang trong_sạch .


Một chi_tiết làm anh chú_ý : 9 g , uống cà_phê ở Hàng_Hành với một ông béo áo da .


9 g 30 móc ví lấy một sim điện_thoại thay vào máy và bấm gọi ...


Thắng nói Nhi phải giấu Nam , lấy sim điện_thoại đang cất trong ví của anh ta và lắp vào máy rồi gọi đến số di_động của Thắng để Thắng lưu lại số này .


Việc tiếp_theo của Thắng là tìm xem Nam dùng sim này để làm gì .


Biết được điều này , ngoài hai người trong cuộc thì chỉ còn bưu_điện .


Sáng đầu tuần , Thắng gọi đến bộ_phận thu cước điện_thoại_di_động ( thời_điểm đó chưa có loại cước trả trước ) nói : " Tôi là chủ của số điện_thoại 091 ... ( số thứ hai của Nam ) , hình_như tháng trước tôi trả thiếu tiền cước , tôi đánh mất hoá_đơn , nhờ chị xem_lại " .


- " Tháng trước tôi gọi nhiều lắm mà ? " .


- " Anh chỉ gọi một số di_động là X ... và một số cố_định là Y ... " .


Số X thì chính là số di_động của L và số cố_định Y duy_nhất kia chắc cũng của L .


Bấm máy gọi 108 ( nay là 1080 ) , Thắng hỏi xin địa_chỉ của số điện_thoại Y thì đầu dây trả_lời số máy này không đăng_ký giải_đáp địa_chỉ .


Công_việc lúc này là phải tìm ra ngôi nhà có số điện_thoại Y .


Một : gọi vào số máy Y và nói là nhân_viên bưu_điện đến sửa điện_thoại .


Hai : cũng gọi vào số Y , đóng vai bộ_phận thanh_toán cước của bưu_điện phát_hiện có trục_trặc trong việc hiện cước .


Ba : tra qua danh_bạ điện_thoại lấy địa_chỉ khoảng 10 số gần số Y nhất và chia nhóm đến thẳng khu_vực đó .


Các thám_tử phải khoanh vùng từng khu của những số điện_thoại trên và sẽ đứng bên ngoài bấm điện_thoại_di_động vào số Y .


Phương_án một thi_hành trước , bấm số Y , Thắng nói : " Điện_thoại nhà chị bị chập với số Y2 ở phường K nên người_ta nói toàn nghe nhầm phải chuyện của chị " .


Chắc L rất cảnh_giác nên nói ngay : " Không , nhà tôi không ở phường K .


Phương_án hai rất khó thi_hành bởi kịch_bản gần giống phương_án một , rất dễ bị sinh nghi .


Bảy khu_vực là các ngã ba , ngã tư , đầu ngõ ... của các khu dân_cư thuộc phường Khâm_Thiên , Đống_Đa có những số điện_thoại đã liệt_kê , được các thám_tử khoanh vùng .


Bắt_đầu khoảng 12 giờ đêm , khi không_gian yên_tĩnh , hàng_phố đã đi ngủ , các thám_tử bấm điện_thoại vào số máy Y ở khu 1 , bấm xong báo_hiệu cho khu 2 .


Và mỗi đêm chỉ bấm hai , ba lần , mỗi lần cách nhau một tiếng .


Chúng_ta sẽ chờ xem họ biến một cao_thủ ghen_tuông thành một người vợ hạnh_phúc , một tình_địch cao_thượng và một " chính_cung " mưu_lược như thế_nào trong số báo tiếp_theo .


Việc tiếp_theo là tìm chủ_nhân ngôi nhà đó là ai .


Sau vài lần la_cà ở quán nước , hàng rau cá gần đó để hỏi_dò nhưng Thắng không thu được kết_quả gì .


Người_ta chỉ biết nhà này có một bà mẹ trẻ , một đứa con nhỏ , một bà giúp_việc .


Họ mới chuyển đến đây và không giao_lưu với bên ngoài .


Hai ngày phục_kích , Thắng mới thấy cô gái trẻ dắt xe đi ra .


Bà già nói : " Không , Lan vừa ra ngoài .


" Đấy có phải nhà cô Lan anh Tú không ? " .


Vấn_đề chính là Lan quan_hệ với Nam như thế_nào ?


Câu trả_lời chỉ có hai người biết rõ nhất .


Các sới chọi gà vẫn cứ ngang_nhiên tồn_tại , có lúc công_khai rầm_rộ , có lúc lén_lút .


Những tay chơi gà vẫn tự lấp_liếm cái thú đam_mê cờ_bạc của mình bằng triết_lý " chơi gà_chọi là cái nợ_đời " .


Nó đã trở_thành một nghề hẳn_hoi , đó là nghề " bạc gà " ...


Thế nhưng không có sự dẫn đường của Tuấn " cụt " , một tay " bạc gà " lão_luyện đất Bắc_Ninh , tôi khó có_thể tìm được đường vào .


Nó là một mảnh vườn rộng chừng 200 m² nằm ẩn sâu trong ngõ chợ Đọ , phường Ninh_Xá , thị_xã Bắc_Ninh .


Bãi để xe chật kín với đủ các biển số xe từ Hải_Dương , Hà_Nội , Quảng_Ninh ... cho đến Thái_Bình .


Nơi lòng sới , dân đá gà vây kín , tất_cả đều dán mắt vào cặp gà đang đá nhau chí_tử .


Con tía lửa ( màu đỏ ) đến từ Hà_Nội có_vẻ thắng_thế hơn , con ô ( màu đen ) bản_địa vẫn điềm_tĩnh thủ_thế .


Cứ mỗi đòn buông ra là cả sới gà như nổ tung bởi những tiếng bình_phẩm xuýt_xoa ... và những lời khích_bác nhau .


Phần_đông là dân cá_độ chuyên_nghiệp , số còn lại dính đến cá_độ theo lối " tài_tử " .


Trận này đôi gà đá " bằng_phân " nhau - tức năm ăn , năm thua .


Tuấn " cụt " , vốn đã nhẵn_mặt ở phường gà này , đặt_cược cho con ô .


Tôi rút tờ 100.000 đồng đặt theo để xem thử cảm_giác cá_cược gà thế_nào .


Có_lẽ so với dân bạc gà , tôi là thằng đặt_cược hạng bét .


Cả sới gà bỗng nhao lên vì con gà ô bắt_đầu phản đòn .


Sau cú đá hiểm_hóc của con gà ô , Tuấn " cụt " dâng luôn tỉ_lệ cá_cược từ năm ăn , năm thua lên năm ăn một .


Chỉ trong ít phút , lượng tiền cược trên sàn đã lên tới vài chục triệu đồng .


Đã hết hồ thứ sáu ( mỗi trận được tính làm 10 hồ - hiệp đấu , mỗi hồ 15 phút ) , cặp gà vẫn chưa phân thắng_bại .


Sới tạm nghỉ cho hai đấu_thủ hồi_sức , dân đá gà tản ra ngồi uống nước .


Tuấn " cụt " tỏ ra rất vui vì đã dốc gần 5 triệu cho trận đá này .


Có_lẽ cuộc_đời của Tuấn " cụt " đã là một minh_chứng tiêu_biểu cho triết_lý " chơi gà_chọi là cái nợ_đời " .


Hắn biết chơi gà và ham gà_chọi từ ngày còn " thò_lò_mũi_xanh " , đến nay hắn đã 41 tuổi .


Gần 30 năm lăn_lộn trong nghề đã khiến hắn trở_thành một tay bạc gà lão_luyện của vùng Bắc bộ .


Chưa trận nào hắn chơi dưới 2 triệu , trận nào " kết " hắn chơi hơn chục triệu là chuyện thường .


Hắn đã lập gia_đình , nhưng cái gia_đình ấy đã tan_vỡ .


Thế nhưng mức_độ chơi bạc gà của Tuấn " cụt " chưa ăn_thua gì so với Hậu " trọc " .


Dân đá gà miền Bắc chỉ biết hắn có hộ_khẩu thường_trú tại Hà_Nội chứ không ai biết chính_xác hắn làm nghề gì .


Hắn thường hay bê gà đi khắp các sới bằng chiếc ôtô hiệu Camry trị_giá vài chục ngàn USD của mình .


Hắn đã từng chơi những trận cá_cược gà hơn 50 triệu đồng ...


Nói đến chân_dung những kẻ bạc gà không_thể quên những tay chủ sới .


Phần_nhiều họ là những thành_phần có " máu_mặt " ở địa_phương , nếu chỉ là người bình_thường chắc chẳng đủ gan để mở một sới ngay giữa ban_ngày_ban_mặt .


Họ đồng_thời cũng là những " tín_đồ " của " đạo bạc gà " .


Họ mở sới không phải chỉ là tạo sân_chơi " lành_mạnh " cho dân mê gà mà cốt để kinh_doanh , thu tiền sới sau mỗi trận đấu , trong đó bao_gồm cả " phí an_ninh " , " phí liên_lạc " .


Đó là chưa kể hàng trăm thứ dịch_vụ kèm theo như ăn_uống , giữ xe ... với mức giá cắt_cổ .


Tính nhẩm ra nếu ngày nào đông khách mỗi phường gà thu_nhập không dưới tiền triệu .


Cách tổ_chức đá gà ở những phường gà này đều mang đậm tính chuyên_nghiệp .


Có sới đá liền cả tuần như sới Vạn_Phúc , Hà_Đông , có sới đá hai ngày một tuần như sới đền Đô , Từ_Sơn , Bắc_Ninh ( thứ_ba , thứ_năm ) hay sới Yên_Sở , Tây_Hồ , Hà_Nội ( thứ_bảy , chủ_nhật ) .


Thông_thường dân chơi gà thường bắt cược những con gà mà họ nắm vững được lai_lịch của nó : đã thua trận nào chưa , đã đá như_thế_nào ...


Nếu sơ_ý bắt phải gà " chột " là đi tong .


Đây là loại gà đã thua trận và không đá được nữa , nếu đá cũng chỉ vài hồ là bỏ chạy sớm .


Phải xem phong_độ , hôm ra trận phân nó phải đen , da nó phải đỏ , thần_khí nó phải linh_hoạt ...


Vài năm trước dân đá gà chuyên_nghiệp hẳn chưa quên con gà ô rụt của Sự " già " người Thái_Bình .


Con ô rụt này có đặc_điểm : khi lâm_trận chỉ rụt cổ lại , lì đòn và đánh trả rất ít trong mấy hồ đầu .


Điều này khiến đối_phương lầm tưởng là nó sắp thua liền tăng tiền cọc theo " cửa trên " .


Lúc này con ô rụt mới tung ra những đòn khốc_liệt .


Loại gà này khi chưa đánh thì rất hiền_lành , khi đánh rồi thì thật đáng sợ .


Chính vì_thế mà con ô rụt đã từng một thời tung_hoành khắp các sới gà miền Bắc và khiến bao tay chơi gà nhớ mãi " bài_học cay_đắng " ấy .


Vì đồng_tiền , các con_bạc không từ một thủ_đoạn đê_tiện nào .


Có_khi chúng lừa lúc chủ gà sơ_ý liền đánh thuốc_mê , cho gà ăn bả ... , thậm_chí còn dùng cả kim tẩm độc châm vào mình gà .


Dính phải những " độc_chiêu " này , nạn_nhân gà chỉ còn cách nằm_bẹp gí trên sới hoặc về " chầu_giời " sớm .


Chơi đá gà đã khiến không ít kẻ bị khuynh_gia_bại_sản và cũng có không ít người sống bám vào nó .


Hơn 2 giờ chiều , vẫn mưa lất_phất , thị_trấn Khâm_Đức , huyện Phước_Sơn ( Quảng_Nam ) đã hiện ra trước mặt chúng_tôi .


Khác với vẻ đông vui , nhộn_nhịp mọi ngày , " phố vàng " - cái tên được mọi người quen gọi cho Khâm_Đức - hôm_nay bỗng lặng_lẽ , âm_u ...


Xác 19 công_nhân làm vàng thuộc Công_ty TNHH Trường_Sơn tại bãi vàng Phước_Thành ( Phước_Sơn ) đã được đưa về thị_trấn này .


" Tội_nghiệp , họ toàn là người miền Bắc ... " - một chủ quán ở đầu thị_trấn nói khi tôi dừng lại hỏi về tình_hình bãi vàng .


Bên chiếc lều bạt mới được Công_ty Trường_Sơn dựng lên để tạm làm " nhà vĩnh_biệt " , bốn người thợ liệm - vốn cũng là công_nhân đào vàng - đang tiếp_tục công_việc của họ .


" Chúng_tôi đang " sửa_soạn " cho người thứ 12 đây ! " - một thợ liệm nói .


" Mặt_mày , mình_mẩy ai cũng bị trầy sướt , bầm_giập cả .


Gần hai ngày_đêm rồi chứ ít đâu ... " - một thợ liệm khác nói khi anh đang chèn trà khô vào quan_tài .


Không có khói nhang , cũng không có một tiếng khóc bên những áo_quan giữa cảnh tử_biệt_sinh_ly đầy những đoạn_trường này nhưng vẫn buồn_bã , vẫn đầy não_nề thương_cảm với người dân Khâm_Đức , với những_ai đến bãi xác này khi họ nhìn vào nét đăm_chiêu và sự thinh_lặng đầy buồn_thảm của hàng chục công_nhân đứng tản_mát quanh " nhà vĩnh_biệt " nằm âm_u bên ngút_ngàn rừng_núi Trường_Sơn .


" Bọn tôi dồn sức chuyển xác ra , giờ trong bãi chẳng còn ai .


Phải hơn 10 người mới chuyển được một xác .


40 km từ bãi Phước_Thành ra đây phải đi suốt một ngày_đêm , mãi đến sáng 15-11 mới ra đây được ... " , Ngô Văn Hoàng - một công_nhân 19 tuổi - nói .


Ở văn_phòng Công_ty Trường_Sơn , cách bãi xác chừng 150 m , cũng trong những bộ_đồ xanh sẫm rộng thùng_thình , gần 50 công_nhân , người đứng nhìn những bạn_bè mình ở " nhà vĩnh_biệt " , người lê_la trước cửa văn_phòng , tất_cả đều lặng_im , buồn_bã .


Giám_đốc Lại Văn Quyền mắt đỏ , mặt phờ_phạc vì thiếu ngủ và lo_lắng nói vắn_tắt về thảm_trạng : " Thấy trời mưa lớn , trưa 13-11 chúng_tôi cho anh_em nghỉ_việc , cho một_số rút ra cơ_quan công_ty .


Khoảng 11 g 30 đêm 13 , lúc anh_em đang ngủ thì thảm nạn xảy ra .


Dòng lũ từ trên núi ào xuống cuốn đất_đá theo , đẩy cả trại số 4 đi , vùi lấp anh_em .


Cũng may là toàn trại hôm đó chỉ có 33 người , thoát chết được 14 người , trong đó có bốn người bị_thương .


Công_ty chúng_tôi toàn người tỉnh Ninh_Bình , đông nhất là ở hai huyện Nho_Quan , Kim_Sơn " .


Anh Nguyễn Văn Niên - người thoát chết trong gang_tấc - vẫn chưa hết bàng_hoàng kể lại : " Lúc đó khoảng 23 g 30 , đa_số anh_em còn thức vì một_số vừa xem tivi ở trại bên về , một_số vừa sửa lại mái trại bị dột vì mưa quá lớn .


Bỗng những tiếng ầm_ầm từ phía bên trên trại vang lên , tôi cùng anh_em vùng dậy .


Lũ_ống xuất_hiện , kèm theo lở núi đổ ào xuống trại .


Tôi và một_số anh_em liền chạy thẳng ra phía trước , bị lũ đẩy chúi xuống , cố gượng dậy được .


Chỉ một phút sau tôi đã nhận ra cả trại bị cuốn trôi và vùi lấp ... " .


Bãi dựng trại rộng chừng 1 ha nay đã gần như một đầm lầy với khoảng 10.000 khối đất_đá , không kể ngổn_ngang những cây rừng lớn_nhỏ .


Khủng_khiếp nhất là lượng đất_đá này đã trôi trượt trên một đoạn dài chừng 600 m , trong đó mái trại " định_mệnh " này đã bị đẩy đi gần 200 m !


Không một tiếng kêu_gào , trong cơn mưa như trút nước thảm_kịch xảy ra trong tích_tắc .


Sau tiếng ầm_ào khiếp_đảm đó , những công_nhân ở các trại bên liền đến đổ_xô vào việc tiếp_cứu bốn người bị_thương , rồi cùng 10 người còn lại bới đào tìm thi_thể những người bất_hạnh .


Từ 12 g khuya 13 đến rạng sáng 14 họ đã tìm được xác 19 người .


Đau_lòng lắm nhưng rồi mình cũng phải ráng .


Toàn là người cùng quê , cùng vì áo cơm cuộc_sống mà đem thân đến đây ... " , anh Niên ngậm_ngùi nói .


Bác_sĩ pháp_y Nguyễn Liêm - người phụ_trách phẫu_thuật giám_định - cũng không cầm được xúc_động : " Dù có một_số người bị chấn_thương , nhưng tất_cả họ đều bị chết ngạt .


Tôi giở bản danh_sách mà ông Quyền trao ra xem , thì_ra trong số 19 người , chỉ trừ đội_trưởng Võ Văn Chiến ở tuổi 47 , bảo_vệ Hoàng Văn Định ở tuổi 35 , số còn lại đều ở độ tuổi 21 - 25 .


Bóng_tối dần buông xuống " thung_lũng vàng " , mái lều vĩnh_biệt của những người đào vàng bất_hạnh phần_phật trước ngọn gió từ hướng rừng thổi tới nghe thật não_nùng nhưng những người khâm_liệm vẫn tiếp_tục công_việc , công_nhân đào vàng của Công_ty Trường_Sơn vẫn ngồi chờ chào vĩnh_biệt những đồng_đội vắn số của mình .


Ở Bệnh_viện huyện Phước_Sơn , bốn con_người được xem là lớn số , là may_mắn cũng đang chịu_đựng đau_thương không ít .


Tôi đến khi các y_sĩ ở đây vừa làm_thuốc buổi chiều cho họ .


Bị trầy sướt và sưng tấy người , một ngón tay bị gẫy , Nguyễn Hoài Nam ( 23 tuổi ) vẫn quên đau , ứa nước_mắt khóc cho người bạn Bùi Văn Luyến cùng xóm với mình : " Nó hay nói đùa .


Xem tivi về , thấy trời mưa lớn nó nằm nói với em : " Làm nghề này dễ bị sập hầm , mưa_lũ làm núi lở sập trại lắm .


Trong anh_em mình tau mà chết thì tội_nghiệp mẹ tau lắm ! " .


Nó nói chưa đầy hai phút thì nghe ầm_ầm ... " .


Phạm Văn Hiếu ( 19 tuổi ) bị gẫy một xương sườn , rách tai , sưng bầm khắp người , cũng cố nói lên nỗi đau của mình với bạn_bè xấu_số , nhất_là với Luyến : " Nó không cha , 18 tuổi đã cố cùng mẹ làm được mái nhà hai gian .


Thấy mẹ che dụm bên góc hè nấu_ăn khổ_cực , nó nói cuối năm lĩnh tiền về làm cho mẹ cái bếp nhỏ .


Mừng mình còn sống , họ lại thương kẻ ra đi .


Nhưng vì cuộc_sống khó_khăn nên mới ra đi .


Ai cũng mong đến tết để nhận lương dồn một lần mang về .


Ai_ngờ ... " - Lê Đức Hà ( 18 tuổi ) nói bên giường_bệnh như một lời than_thở ...


Bãi đào vàng Phước_Thành vẫn còn là nơi bỏ_ngỏ bởi cho đến giờ chưa có ai vào đó , kể_cả các cán_bộ chức_năng .


Nhưng rồi những người đào vàng cũng sẽ vào .


Khi đã đưa hết người nằm_xuống về quê , họ phải quay lại với hầm vàng .


Nhìn những khuôn_mặt rất trẻ của họ , nghĩ đến những bất_trắc vốn chứa đầy nơi các hầm đào vàng giữa thăm_thẳm Trường_Sơn , nhớ lại những cái chết của 49 người đào vàng cũng vì lũ làm lở núi vùi lấp trại hồi năm 1997 ở bãi vàng Phước_Chánh ( kề Phước_Thành ) ... tôi không khỏi chạnh_lòng .


Dẫu_sao tụi em cũng phải cố vì mỗi tháng kiếm được năm sáu trăm ngàn cũng quí lắm ... " , lời của " cậu bé " Chu Văn Minh , 18 tuổi , chưa một lần được cắp sách đi học , đã khiến tôi không còn biết nói gì thêm ...


Đã có một thời người ta bình_đẳng trong cơ_chế " trung_bình chủ_nghĩa " .


Và có một thời vị_trí lãnh_đạo được xem là vật mua_bán , biếu_xén hoặc " để dành " cho con_em các sếp bất_chấp năng_lực ...


Còn bây_giờ , khi cuộc đua thương_trường đã thật_sự khốc_liệt , có những người trẻ ở độ tuổi 20 - 30 , họ không có vốn tiền tỉ , không vai_vế thân_quen , nhưng họ được một đơn_vị , một công_ty hay một tập_đoàn đa quốc_gia mời về , " đặt " vào những vị_trí quan_trọng và tất_nhiên đồng_lương trả cho họ cũng phải thật xứng_đáng bởi họ là những " người làm_thuê số 1 " !


Đây là câu_chuyện về Lê Trung Thành - hiện là phó tổng_giám_đốc Pepsi VN với mức lương hơn 6.000 USD / tháng , đồng_thời là thành_viên sáng_lập Trường dạy nghề marketing IAM .


Nhưng ít ai biết để trở_thành một marketing giỏi nhất VN và được Tập_đoàn Pepsi tuyển_dụng , chàng trai 34 tuổi đã " khởi_nghiệp " bằng những bảng điều_tra thị_trường với tiền công 50.000 đồng / tuần ! ...


Cầm bảng câu hỏi , chàng sinh_viên kinh_tế cứ thế mà lủi vào bất_cứ khu_phố nào có vẻ " hiền , hiền ... " , gõ bất_cứ cửa nhà nào thấy " dễ , dễ ... " , cũng có khi cả buổi chẳng thu_thập được gì bởi đối_tượng không nằm trong phạm_vi khảo_sát .


Mỗi bảng câu hỏi làm rất công_phu , được trả công 5.000 đồng .


Và lần đầu_tiên trong đời , Thành đã kiếm được tiền : 50.000 đồng cho một tuần đi khắp hang_cùng_ngõ_hẻm !


" Nhưng bù lại , có một cái gì đó rất khác lạ đã nhen lên trong đầu tôi với bảng câu hỏi và những cách_thức mà người ta tìm_kiếm dữ_liệu .


Nó khác hoàn_toàn với những bộ_môn đã học trong nhà_trường .


Cậu SV năm cuối dần_dần bộc_lộ mình là người có đầu_óc tổ_chức và nhiều kinh_nghiệm nhất trong nhóm , được " lên chức " nhóm trưởng , rồi phụ_trách truyền_đạt kỹ_năng cho những sinh_viên mới hơn .


Ký_ức những ngày đầu học nghề vẫn chưa phai trong tâm_trí " vị " phó tổng_giám_đốc ở tuổi 34 hôm_nay : " Lần ấy , Công_ty sữa F. đã đổ không biết bao_nhiêu tiền để điều_tra về thị_trường sữa ở VN .


Tôi lấy làm lạ , F. là một thương_hiệu lớn toàn_cầu sao phải điều_tra quá tốn_kém như thế .


Các số_liệu thống_kê do chúng_tôi mang về chứa_đựng một thông_tin hết_sức quan_trọng : nói về sữa , người dân chỉ biết hai chữ " Ông Th. " - một nhãn_hiệu quá quen_thuộc vốn trước đây là của Hãng F. .


Và đúng như tôi phán_đoán , Hãng F. phát_động cuộc chiến đòi lại nhãn_hiệu " Ông Th. " của mình .


Cho_dù chiến_thắng không thuộc về Hãng F. một_cách trọn_vẹn , nhưng tôi đã thấy được sức_mạnh kinh_hồn của những tấm phiếu điều_tra thị_trường - bài_học đầu_tiên về thương_hiệu của tôi đã có từ đây " .


Thành thú_thật : " Trước_tiên là do mê công_việc mới_mẻ này , nhưng thực_tình tôi cũng chờ một suất học_bổng của trường " .


Mức lương 600.000 đồng / tháng chẳng thấm vào đâu so với công_sức anh bỏ ra cho những dự_án khảo_sát thị_trường tiếp_theo .


" Năm 1993 , hàng_loạt " đại_gia " như Caltex , Unilever , Johnson and Johnson , P & G ... bắt_đầu xuất_hiện và kéo_theo hàng_loạt phương_thức tiếp_thị ...


Những cánh cửa mới cứ mở ra liên_tục nên tôi nghĩ không_thể đứng bên ngoài mà học được , cần phải bước vào bên trong mới có_thể nhìn được cận_cảnh .


Tự_nhiên lúc đó tôi khát_khao được đi làm cho những tập_đoàn nước_ngoài một_cách mãnh_liệt , đi làm không vì đồng_lương cao hơn mà nơi đó , tôi sẽ học được điều mình cần ... " .


Với doanh_nghiệp trong nước , Thành là người " quan_trọng " , có kinh_nghiệm , nhưng khi bước chân gõ cửa các tập_đoàn , công_ty đa quốc_gia thì anh thấy mình là ... con_số không !


Sau_này đúc_kết lại , chưa bao_giờ trong đời Thành bị người ta từ_chối nhiều như thế .


Đơn xin việc nộp ào_ào , và nơi nào cũng hỏi về ... kinh_nghiệm .


Cuối_cùng đành phải đi đường vòng : làm sales ( nhân_viên bán hàng ) cho Hãng Caltex !


Đó là giai_đoạn mà tôi khủng_hoảng đến vật_vã , tôi được giao đi chào_hàng món " khó nuốt " nhất là ... nhựa_đường !


Không còn cảnh áo trắng cà_vạt , xách cặp_táp đi làm điều_tra thị_trường như ngày nào .


Nhiệm_vụ của tôi lúc ấy là tiếp_cận với ... lề đường , với những người thợ sửa xe lấm_lem dầu_mỡ và nói toàn những câu_chuyện đá banh , vụ án , chuyện " xe cán chó " mới hoà_nhập khách_hàng được .


Tôi cảm thấy mình lì hơn , nhưng nghĩ lại mới thấy đó cũng là một giáo_trình quí_giá sau_này , những gì tôi học trong nhà_trường chỉ một thì cuộc_đời đã dạy tôi mười ! " .


Thành lại phải vật_vã vượt qua những tiêu_chuẩn mới : tiếng Anh , kỹ_năng giao_tiếp , kỹ_thuật " vượt qua phản_đối " mà người bán hàng lúc nào cũng phải đối_diện .


Khi chuyển sang làm_việc cho Unilever qua một cuộc phỏng_vấn " chữa_cháy " cho một người bạn , Thành mới hiểu đúng về giá_trị của công_việc và kinh_nghiệm .


Khi tham_gia phỏng_vấn , người ta đề_nghị Thành đưa ra mức lương cho chính mình ( điều này hầu_như còn rất xa_lạ đối_với các doanh_nghiệp nhà_nước ) , Thành đề_nghị mức cao gấp đôi so với lương đang hưởng bên Công_ty Caltex : 400 USD / tháng .


Nhưng thật không ngờ , Unilever đồng_ý ngay mức lương tự đề_xuất đó !


Cuộc_đời Thành rẽ sang một bước_ngoặt khác ...


Đó là một người phụ_nữ Thụy_Sĩ cho tới giờ anh vẫn rất kính_trọng : " Bà ấy bảo bà có nhiệm_vụ nâng_đỡ những tài_năng VN và suốt tám năm trời mình đã có dịp kiểm_chứng lời bà ấy nói .


Mỗi khi mình làm hết_sức mà chưa được như_ý thì bà vò đầu , bứt tai cảm thấy như chính bà chưa làm tròn bổn_phận " .


Học với người giỏi phải luôn ở tư_thế " hừng_hực lửa " và đừng bao_giờ nghĩ đến việc gặp người đàn_bà Thụy_Sĩ này với cái đầu trống_không .


Bà ấy bảo : " Hãy suy_nghĩ và chọn ra giải_pháp rồi đến nói chuyện với tôi sau ! " .


Trong môi_trường như vậy , Thành đã bước vào thử_thách đầu_tiên bằng cách " chinh_phục " con_dấu " cầu chứng " cho nhãn_hiệu Lifebuoy .


Và cuối_cùng chàng trai trẻ đã giành chiến_thắng ngoạn_mục với con_dấu " cầu chứng " của Viện Pasteur với cam_kết 10 triệu bánh xà_phòng phát không cho hệ_thống y_tế hạ_tầng trong ba năm .


Để có được thành_công đó , trong suốt ba năm trời Thành phải đi ghe vào tận những vùng sâu nhất của ĐBSCL hay lặn_lội lên những bản_làng tít tận Cao_Bằng để điều_tra , nghiên_cứu nhãn_hiệu của mình làm có tác_dụng ra sao đối_với cộng_đồng .


Đó cũng là một giá_trị quan_trọng trong việc quảng_bá thương_hiệu : giá_trị mà sản_phẩm mang lại cho cộng_đồng - cái chân của hoạt_động marketing chuyên_nghiệp là đây .


Học xong , vừa từ Úc quay về , Thành vấp phải một khủng_hoảng trong sáu tháng đầu_tiên : sản_phẩm nhuộm tóc Sunsilk vốn thành_công rực_rỡ ở Thái_Lan lại thất_bại nặng_nề tại thị_trường TP. HCM .


Chỉ trong ba tuần thử_nghiệm đã có ngay kết_quả đắng_cay : lỗ 3 triệu USD !


Có hai thái_độ phải lựa_chọn của người lãnh_đạo chương_trình khi bị thất_bại nặng_nề : một , đổ_thừa " không phải lỗi tại tôi " ; hai , cắn răng nhận trách_nhiệm và quyết_tâm làm lại .


Thành đã chọn cách thứ hai khi anh đến gõ_cửa phòng tổng_giám_đốc và đề_nghị : " Hãy cho tôi thêm sáu tháng nữa để làm lại mọi việc .


Nếu không làm được tôi sẵn_sàng chấp_nhận bị đuổi việc ! " .


Những cái nhìn tỉnh_táo hơn , những cuộc điều_tra khoa_học hơn , mẫu_mã được thay_đổi ... , chỉ sau sáu tháng doanh_số tăng gấp đôi , sản_phẩm dần lấy lại được thị_trường .


Sếp gật_gù khen_ngợi , nhưng với Thành đó là một bài_học xương_máu trên con đường chinh_phục thị_trường ...


Thất_bại cũng như khả_năng chuyển bại thành thắng của Thành không lọt qua được mắt của những tập_đoàn , công_ty đa quốc_gia .


Tổng_giám_đốc Pepsi VN , ông Phạm Phú Ngọc Trai , nói đơn_giản nhưng đầy_đủ khi mời Thành về làm_việc với cương_vị phó tổng_giám_đốc phụ_trách toàn_bộ mảng marketing : " Đó là một con_người làm_việc đầy say_mê và có sự sáng_tạo mãnh_liệt ! " .


Con đường chinh_phục thị_trường của Lê Trung Thành vẫn còn là con đường dài phía trước , nhưng với riêng anh vẫn không thôi ấp_ủ một hoài_bão : đưa Trường dạy nghề marketing IAM trở_thành một trung_tâm đào_tạo chuyên_gia markerting hàng_đầu của VN !


“ Cha cháu hi_sinh lúc cháu mới sáu tháng tuổi .


Mỗi khi kể cho cháu nghe về cha , mẹ lại khóc .


Cháu thấm_thía nỗi đau_xót mất cha nhưng lòng đầy tự_hào ... ” .


Trên sân_khấu cô bé Phạm Đơn Thương nghẹn_ngào kể về cha , còn bên dưới hội_trường Thống_Nhất TP. HCM buổi sáng 20-7-2005 những tiếng nấc , giọt nước_mắt cứ lăn trào .


Cha của Thương - liệt_sĩ Phạm Văn Chiến - không phải ngã xuống trong chiến_tranh mà ngay trong thời_bình ( ngày 20-2-1993 ) khi cùng đồng_đội truy bắt tội_phạm .


Không chỉ là sự nỗ_lực vượt qua khó_khăn , 280 gương_mặt tiêu_biểu về dự hội_nghị biểu_dương các thế_hệ con liệt_sĩ , con thương_binh tiêu_biểu toàn_quốc ( do Bộ LĐ - TB & XH , báo Nhân_Dân và UBND TP. HCM tổ_chức ) còn có chung nỗi đau ...


Trần Châu Thanh - học_sinh lớp 12 chuyên toán Trường THPT Bến_Tre - phải tạm rời ghế ra ngoài hành_lang vì không sao cầm được nước_mắt : “ Ba mình là thương_binh nặng , sức_khoẻ rất kém , nhưng mình còn cha , còn may_mắn hơn Thương ... ” .


Ông Hoàng Trung Hải - giám_đốc Công_ty Dịch_vụ viễn_thông Vinaphone - khi biết mẹ Đơn Thương là giáo_viên , gia_đình còn nhiều khó_khăn , đã tặng ngay sổ tiết_kiệm 10 triệu đồng cho Đơn Thương .


Bảy năm liền Đơn Thương đều học xuất_sắc , biết phụ_giúp mẹ việc nhà , chi xài tiết_kiệm .


Thương nhớ có lần mẹ nói : “ Mẹ như con chim thoát nạn sợ cành cây cong .


Mất cha con , mẹ chỉ còn con , nên con đi đâu về muộn là mẹ thường hay nghĩ quẩn ” .


Như Nguyễn Chí Tiện - một trong ba học_sinh giỏi nhất của Trường THPT Gò_Công_Đông , tỉnh Tiền_Giang .


Cha hi_sinh từ lúc Tiện còn rất nhỏ , nhưng con đường đến đại_học thì đầy cam_go .


Học_kỳ đầu_tiên , Tiện túi_bụi chạy chỗ này dạy kèm , chỗ kia xin bán hàng , sau đó lại căng_thẳng với những con_số , cái chữ ... Quĩ_tín_dụng SV đã giúp Tiện kịp_thời giảm bớt lo_âu kinh_tế .


Học_kỳ sau , điểm_số của Tiện đã tăng vọt .


Vượt lên cái khó , nhiều bạn còn biết san_sẻ giúp_đỡ bạn học tốt .


Mỵ Duy Linh ( tỉnh Thanh_Hoá ) hiện là SV khoa kỹ_sư tài_năng Trường ĐH Bách_khoa Hà_Nội từng là học_sinh giỏi cấp tỉnh và quốc_gia .


Bố là thương_binh , Linh cũng đầy vẻ nhiệt_huyết của “ con nhà lính ” .


Đến với hội_nghị bạn khoác trên người chiếc áo xanh tình_nguyện của ĐH Bách_khoa Hà_Nội với chút tiết_lộ : “ Mình vừa tham_gia xong đợt Tiếp_sức đến trường ở bến_xe Giáp_Bát đấy ” .


Nhưng hội_nghị còn xúc_động khi biết trong bảy năm học phổ_thông Duy Linh còn giúp bạn nghèo Hoàng Vũ Tân bằng cách nhịn quà sáng mua sách , vở cho bạn , kèm bạn những môn yếu , động_viên những lúc bạn có ý_định bỏ học đi làm ...


Hay Đơn Thương vừa là bạn vừa là thầy kèm hai bạn Phúc và Thuỳ Linh học yếu hay nghịch_ngợm của lớp .


“ Dù kết_quả học_tập của các bạn chưa thật cao nhưng đã có rất nhiều tiến_bộ ” - Đơn Thương tiết_lộ .


Bên cạnh những bạn nhỏ vai mang khăn_quàng_đỏ hồn_nhiên , còn là những bậc đàn_anh đàn_chị .


Mậu_Thân năm 1968 , Nguyễn Thành Tâm mất đi người cha , mẹ vừa bị vết_thương tinh_thần vừa bị đòn_roi của địch tra_tấn khiến sức_khoẻ suy_sụp .


Lần đầu_tiên rời làng quê hẻo_lánh đến TP. HCM là trường_hợp của rất nhiều đại_biểu .


Lê Gia Khánh 14 tuổi - “ ở tuốt trong rẫy thôn 10 , thị_trấn Đắk_Hà , tỉnh Kontum ” .


Cha Khánh là thương_binh , để “ đi thành_phố ” , mẹ phải mượn bàn_ủi về ủi bộ_đồ thẳng_thớm , cha mua cho Khánh đôi dép mới ( hai năm mới được thay dép mới ) , chị thì xếp đồ vào giỏ ...


Ba_mẹ cũng chưa từng biết TP nên dặn_dò con rất kỹ : “ Thấy cái gì đẹp về nhớ kể cho cả nhà nghe ” .


Mẹ còn mượn 200.000 đồng cho Khánh làm lộ_phí , nhưng Khánh cho biết : “ Em sẽ cố_gắng không sử_dụng số tiền này , để nguyên về cho mẹ ” .


Tâm cứ thế miệt_mài cống_hiến cho đời bằng những việc_làm thiết_thực .


“ Có những lúc tôi tự hỏi động_cơ nào giúp mình vượt qua những thử_thách .


Thì câu trả_lời là không_thể nào ngoảnh mặt làm_ngơ khi nhìn thấy những mảnh đời bất_hạnh ” .


Còn anh Trần Phi Hùng , hiện là phó_giám_đốc Sở Công_nghiệp tỉnh Quảng_Nam , là học_sinh miền Nam ra Bắc học , một ngày anh nhận được tin cả cha lẫn mẹ đều không còn nữa .


Lưu Xuân Khuyến ( 28 tuổi ) , chủ cơ_sở gốm Làng_Ngòi thôn Tân_Ninh , xã Tư_Mại , huyện Yên_Dũng , tỉnh Bắc_Giang , ra trường với tấm bằng cử_nhân nghệ_thuật chuyên_ngành gốm trang_trí , Khuyến đã đi rất nhiều làng gốm truyền_thống trong nước để học_hỏi và đúc_kết kinh_nghiệm từ chính những người thợ_thủ_công .


Có xí_nghiệp mời Khuyến ở lại với lương cao nhưng anh quyết_định cùng vợ ( học chung ngành ) vay vốn lập xưởng tạo một phong_cách gốm riêng ở làng_nghề Phù_Lãng ( Bắc_Ninh ) .


Thành_công , xuất cả hàng đi nước_ngoài , Khuyến lại nảy ra ý_tưởng đem xưởng về quê vừa phát_triển kinh_tế cho quê nhà , vừa chăm_sóc người cha là thương_binh nặng .


Phải vay vốn tiếp_tục và quyết_định xây lò mới đi đến thành_công ” .


Trong đó , còn có rất nhiều người đã nối_nghiệp của cha_ông : nghiệp lính .


Thượng_tá Nguyễn Trọng Nghĩa ( 43 tuổi ) - trưởng_phòng tuyên_huấn Cục Chính_trị quân_khu 7 - nhớ lại : “ Năm tuổi mất cha , 6 tuổi mất mẹ , anh_chị_em chẵn được chia về nội , lẻ về ngoại nuôi .


Cô không chịu , chính_quyền cũng không chịu vì chưa đủ tuổi , gia_đình lại có quá nhiều người hi_sinh .


Nhưng mình thì cương_quyết , làm đơn thuyết_phục gia_đình ký cam_kết ” .


Anh nói bằng tất_cả nỗi tự_hào của một người lựa_chọn đúng ...


Những nỗi đau không bao_giờ quên nhưng đã lắng lại , biến thành niềm tin , hành_động .


Từng ngày qua và ngày mai một thế_hệ đang đi về đích của chính mình ...


Ngày 27-9 , phóng_viên TTCN về Cà_Mau tìm gặp những người có trách_nhiệm của tỉnh này .


Tuy_nhiên , khi đến UBND tỉnh thì các cán_bộ ở đây cho hay lãnh_đạo UBND tỉnh này đều đi vắng và bận họp .


Thực_hiện sự chỉ_đạo này , chúng_tôi đã thành_lập ngay một đoàn cán_bộ của sở phối_hợp với UBND huyện xuống ấp 4 , Khánh_Hoà .


Qua ba ngày trực_tiếp kiểm_tra , anh_em thanh_tra báo_cáo với tôi rằng những chuyện mà báo TTCN nêu là đúng , xác_đáng .


Số người này được lâm_trường giao_khoán đất trồng rừng ( mỗi người 5,5 - 6,5 ha ) trong giai_đoạn từ năm 1994 - 1997 .


Sau khi được cấp họ có trực_tiếp sản_xuất hoặc cho người dân thuê_mướn lại để sản_xuất nông_nghiệp và trồng rừng , nhưng khoảng từ năm 2003 họ đã chuyển_nhượng , sang bán cho dân hết ( thực_tế việc chuyển_nhượng chỉ diễn ra từ năm 2003 khi lãnh_đạo hai tỉnh Kiên_Giang và Cà_Mau ký thoả_thuận phần đất mà họ được giao_khoán sẽ được tỉnh Cà_Mau giao về cho tỉnh Kiên_Giang quản_lý ) .


Còn chuyện bức_xúc về điện , đường , trường , trạm ... thì hoàn_toàn đúng như báo nêu , do địa_bàn ở quá xa , những năm qua tỉnh có đầu_tư múc các tuyến kênh thuỷ_lợi , nhưng như_vậy là chưa đủ bởi thực_tế hiện_nay cơ_sở_hạ_tầng ở khu_vực này đang quá khó_khăn , thiếu_thốn , cần phải có đầu_tư mạnh của tỉnh mới mong giải_quyết khó_khăn của dân .


Ông vừa nói có 14 cán_bộ , gia_đình cán_bộ được cấp đất , nhưng cụ_thể là ai , cán_bộ cấp nào ?


Trong số 14 người được cấp đất ( có năm người là người_nhà của các đồng_chí ban giám_đốc lâm_trường ) hiện phần_lớn các anh đã nghỉ hưu rồi .


Nhà_báo hỏi tôi cung_cấp luôn , đó là các vị : ông Lê Thanh Phong , nguyên phó trưởng Ban tôn_giáo Tỉnh_uỷ Cà_Mau ( đã nghỉ hưu ) , năm 1996 được cấp 6,5 ha đất ở thửa 32 , tiểu_khu 019 , năm 2003 ông này đã chuyển_nhượng ; ông Nguyễn Khắc Chúc , nguyên giám_đốc Lâm_trường U_Minh 2 ( đã nghỉ hưu ) , năm 1994 được cấp 6,73 ha .


Ông Đỗ Minh Lắm , phó trưởng_Phòng kinh_tế huyện U_Minh , năm 1996 được cấp 6,5 ha ở tiểu_khu 019 , năm 2003 đã bán cho ông Nguyễn Văn Hạnh ; ông Trần Minh Trí , sĩ_quan Công_an tỉnh Cà_Mau , năm 2000 được cấp 6,24 ha ở tiểu_khu 019 , năm 2003 đã bán cho ông Trương Văn Suông .


Ông Nguyễn Bá Hoành , phó_chủ_tịch UBND xã Khánh_Hoà , huyện U_Minh , được cấp 6,56 ha ở tiểu_khu 019 đã sang bán cho ông Lâm Văn Thiệt ; ông Trần Văn Luông , nguyên phó_chủ_tịch HĐND xã Khánh_Hoà , huyện U_Minh , được cấp 6,21 ha ở tiểu_khu 019 , hiện đã sang bán ; ông Nguyễn Văn Tuấn , cán_bộ Công_an xã Khánh_Hoà , huyện U_Minh , được cấp 6,42 ha ở tiểu_khu 019 đã sang_bán .


Ông Đỗ Văn Giỏi , cán_bộ cựu_chiến_binh xã Khánh_Hoà , huyện U_Minh , được cấp 6,5 ha ở tiểu_khu 019 hiện đã sang bán ; ông Nguyễn Văn Vui , cán_bộ xã_đội xã Khánh_Hoà , được cấp 6,42 ha ở tiểu_khu 019 , hiện ông này cũng đã sang bán .


Năm người khác được xác_định là người_nhà của ông Trần Thanh Sử , giám_đốc Lâm_trường U_Minh 2 , gồm ba người là cậu , dì , em rể , hai người là anh rể và anh ruột của ông Huỳnh Tuấn Linh ( em rể ông Sử ) , tiểu_khu trưởng tiểu_khu 018 - 019 , Lâm_trường U_Minh 2 .


Như_vậy rõ_ràng việc giao_khoán trên đã sai đối_tượng , vậy hướng xử_lý những người được cấp đất này của tỉnh như thế_nào ?


- Đây là vấn_đề khó , lâm_trường giao_khoán theo chủ_trương của UBND tỉnh , trong hợp_đồng có ghi người nhận khoán có quyền chuyển_nhượng thành_quả trên miếng đất được nhận khoán , vì_thế việc chuyển_nhượng này hợp_lệ .


Nhưng những người này chỉ được chuyển_nhượng phần hoa_lợi trên mảnh đất , trong khi thực_tế họ đã bán cả đất , thưa ông ?


Có_thể cả người bán và người sang_nhượng đã có nhầm_lẫn , chuyện này sẽ phải xin chủ_trương của lãnh_đạo tỉnh .


Ngoài các vị trên , nhiều người dân cho biết còn nhiều cán_bộ Lâm_trường U_Minh 2 cũng được cấp đất , đoàn kiểm_tra có tìm_hiểu chuyện này không , thưa ông ?


Riêng trường_hợp người dân phản_ánh miếng đất gần nhà ông Huỳnh Tuấn Linh , tiểu_khu trưởng tiểu_khu 018 - 019 , qua xác_minh anh_em cho biết đây là miếng đất lâm_trường thu_hồi của dân để làm vườn_ươm của lâm_trường , nhưng vườn_ươm chưa xây_dựng được mà bỏ_hoang thì dân lại tranh_chấp , nên công_đoàn lâm_trường giao cho ông Linh xạ lúa và trông_coi giùm , có_thể vì_vậy mà dân ngộ_nhận ( ? ! ) .


Bao_giờ những bức_xúc của người dân U_Minh sẽ được giải_quyết , thưa ông ?


Thứ hai , chỉ_đạo Trung_tâm Nước_sạch và vệ_sinh môi_trường Cà_Mau đầu_tư hệ_thống nước_sạch dẫn nước cung_cấp nước_sạch cho bà_con sinh_hoạt , ở những vùng xa đường_ống phủ không tới cho phép bà_con khoan cây nước , không có lý nào để tình_trạng thiếu nước dùng sinh_hoạt mà bà_con khoan cây nước thì bị phạt .


Trường_hợp ở quê gốc đang có đất mà sang lâm_trường sang bán trái_phép thì không giải_quyết tái hợp_đồng giao_khoán .


Đối_với diện cán_bộ mà sang bán đất trái_phép từ năm 2000 trở về sau sẽ cương_quyết thu_hồi đất sang bán .


Trước đó , chiều 30-3 , trong phần thảo_luận nhiều ý_kiến đã làm sáng_tỏ thêm nguyên_nhân gây ra sự trì_trệ trong phát_triển kinh_tế ...


Cái khó nằm ở khâu quyết_toán tài_chính DN và quyết_toán thuế .


Không ai muốn chậm , nhưng cả bộ_máy từ khâu này đến khâu kia lên đến TP đều chậm “ .


Ông Bình cho biết sắp tới sẽ đề_nghị trung_ương phân_cấp cho TP , TP phân_cấp cho tổng_công_ty để đẩy nhanh hơn tốc_độ cổ_phần_hoá .


" Lạ là khi tôi đề_nghị phân_cấp , mấy anh tổng_công_ty nghe phân_cấp là ... chạy " - ông Bình nói .


Bí_thư Thành_uỷ Nguyễn Minh Triết : " Anh là Phó_Chủ_tịch mà nói thế là không được ! " .


Phó_Chủ_tịch Mai Quốc Bình : " Nói thế cũng là tự_phê .


Việc này liên_quan nhiều khâu , qua khâu khác là của người khác , không sờ_mó tới được " .


Tôi nói thiệt , DN sợ " lót đường " nên rất muốn vô thẳng Phú_Hữu " .


Thời_gian xây_dựng cảng chỉ mất một năm .


Ông Dũng đưa một tin đáng mừng : Vài ngày nữa TP sẽ được cung_cấp một lượng nước_sạch bằng nửa lượng nước hiện có , và đề_nghị TP triển_khai tiếp dự_án cung_cấp nước_sạch khác để TP sẽ có thêm 300.000 m³ nữa trong thời_gian tới .


Trước đó , Phó_Chủ_tịch Nguyễn Thiện Nhân nêu mười nguyên_nhân dẫn đến sự sụt_giảm kinh_tế trong ba tháng đầu năm .


trong đó , ngoài các nguyên_nhân khách_quan như dịch cúm_gia_cầm , giá vàng , giá nguyên_vật_liệu tăng , thì ba yếu_tố chính khiến các nhà đầu_tư ... nản_lòng khi gia_nhập thị_trường ở TP là : đất không sẵn_sàng , giá đất cao , chi_phí đầu_tư cao ( do chi_phí đền_bù giải_toả quá lớn ) , thời_gian thực_hiện quá lâu .


Nhiều ý_kiến cho rằng những nguyên_nhân này không mới , không là nguyên_nhân gốc làm sụt_giảm kinh_tế TP .


Viện_trưởng Viện Kinh_tế Trần Du Lịch sử_dụng phương_pháp hình_tượng hoá : " Cơ_thể nền kinh_tế của TP to nhưng không khoẻ , lớn bụng chứ không lớn toàn_thân .


Hồi giờ gọi là tăng_trưởng nhưng thiếu bền_vững .


Quý 1 là thời_điểm biểu_hiện rõ nhất sự thiếu bền_vững này " .


Ông nói thêm : " Trước đây TP là trung_tâm phân_phối hàng_hoá .


Ông Lịch thông_tin 16 chương_trình phát_triển các ngành kinh_tế chủ_lực của TP đến nay vẫn còn ... nằm trên giấy , chưa triển_khai được chương_trình nào .


Ông cho rằng trong quí tới chỉ cần triển_khai hai , ba trong 16 chương_trình này cũng tạo niềm tin cho DN , giúp họ phấn_khởi làm_ăn , qua đó thúc_đẩy nền kinh_tế phát_triển .


Phó_Chủ_tịch Mai Quốc Bình than : " Một dự_án đầu_tư mất ba năm , rút thành 24 ngày được không ?


Người_ta tính như vũ_bão từng giờ , từng ngày , còn cán_bộ ta chỉ có khái_niệm là năm .


Phát_triển nhanh các ngành dịch_vụ , tái cấu_trúc các ngành công_nghiệp .


17 năm làm cha , người cựu_binh ấy chưa từng một lần được nghe hai tiếng " cha ơi " từ miệng hai đứa trẻ mà vợ_chồng mình dứt ruột đẻ ra .


Hằng ngày chăm_bẵm , nhìn_ngắm hai đứa con ngẩn_ngơ , câm , điếc , bại_liệt , nỗi đau trong ông càng lớn hơn .


Vì nỗi đau của con , của gia_đình mình và của hàng ngàn , hàng vạn người khác , ông đã quyết_định viết một lá đơn kiện ....


Và ông là một trong ba nguyên_đơn đầu_tiên của VN phát_đơn kiện các công_ty sản_xuất hoá_chất Mỹ .


Đó là cựu_binh Nguyễn Văn Quí , 50 tuổi , quê Gia_Lộc , Hải_Dương , hiện đang sống cùng gia_đình nhà vợ tại số 38 Cát_Cụt , Q. Lê_Chân , TP Hải_Phòng .


Ông bắt_đầu câu_chuyện về nỗi đau da_cam không phải từ mình mà từ một người khác .


Một cựu_chiến_binh như ông , một người cha như ông có bốn đứa con ở huyện An_Lão ( Hải_Phòng ) .


Đau_đớn vì cả bốn đứa con bị ảnh_hưởng chất_độc da_cam từ mình , đứa liệt , đứa ngẩn_ngơ , một ngày kia như không chịu_đựng được nữa , người cha đã bỏ thuốc_trừ_sâu vào nồi cháo như muốn chấm_dứt nỗi đau trong mình và bốn đứa trẻ .


May thay người_nhà phát_hiện , bi_kịch đó đã không xảy ra .


Nỗi đau của ông Quí cũng đâu kém gì , nhưng " bọn trẻ đâu có tội , chúng cũng là con_người , chúng phải được sống chứ " .


Rồi ông bắt_đầu kể về nỗi đau của mình .


Sức_khoẻ yếu , lại cảnh nghèo_túng nên phải đến tháng 9-1987 ( 33 tuổi ) ông mới lấy được vợ .


" Khi vợ mang thai , anh không_thể tưởng_tượng được tôi sung_sướng , hạnh_phúc thế_nào đâu .


Đưa vợ đi đẻ , mình cứ thầm cảm_ơn trời phật vì cái tuổi ngoài 30 như mình ở quê mà chưa vợ coi như ế , mình lại ốm_đau bệnh_tật .


Thằng bé đẻ ra có 1,9 kg , đầu mềm_nhũn như quả bóng_bay , nhưng lúc đó đâu có biết cháu nó bị làm_sao .


Cái tên Nguyễn Quang Trung mình đặt cho nó là cũng mong nó khoẻ_mạnh , giỏi_giang như tướng_quân Tây_Sơn năm nào .


Ngay lúc sinh ra , người cháu cứ đầy lông_lá , đầu thì dài_ngoẵng .


Lúc tỉnh lại cô ấy không dám nhận đó là con mình .


Bác_sĩ có hỏi nhưng lúc đó đâu biết ảnh_hưởng chất_độc da_cam là gì .


Cứ nghĩ đẻ con ra có đầu có đuôi nuôi lâu cũng lớn .


" Mình làm cái gì không bao_giờ hối_hận , trừ một lần duy_nhất là chuyện lấy vợ đẻ con ... " .


Nhưng có hối_hận cũng chẳng được , giờ nỗi đau trong ông , trong hai đứa con cứ sờ_sờ ra đó .


" Phải sống , nó cũng là con_người được mang_nặng_đẻ_đau , cũng có tên có tuổi như mọi người ... " .


Và ông đã làm một việc , gần_như là một việc cuối_cùng cho các con : kiện các công_ty sản_xuất chất_độc giết người khiến ông và các con bị nhiễm ...


Nhưng nuôi mãi , bằng tuổi con người_ta bi_bô gọi bà , gọi mẹ mà con nhà mình cứ câm_như_hến , yếu_ớt , chẳng quẫy_đạp gì .


Cũng chẳng ăn_thua gì , chúng có lớn nhưng vẫn câm , vẫn điếc , chẳng cảm_nhận được gì , cũng chẳng tự đi_lại được ...


Mình chẳng phải là duy_tâm , mê_tín gì , nhưng nhiều lúc nhìn chúng_nó còng_queo , vô_cảm , mình cứ cầu_trời_khấn_phật cho chúng khoẻ_mạnh , nói_năng , đi_lại như con người_ta .


Bệnh_tật của chúng_nó chuyển hết sang mình , mình chết cũng được , chẳng dám oán_thán ai .


Nhưng chết đâu phải dễ_dàng thế , mình có chết thì nỗi đau của con mình , của bao_nhiêu người khác vẫn sờ_sờ ra đấy .


Chẳng biết lời khẩn_cầu của ông có linh_nghiệm hay_là nhờ sự chăm_bẵm , yêu_thương của ông và gia_đình nên hai đứa con cũng dần lớn lên .


" Bé Nga cũng chập_chững đi_lại được , lông_lá trên người rụng gần hết .


Nhưng khổ cái vẫn câm_điếc không biết gì .


Lúc nào cũng nhăn_nhở cười , lúc nào cũng đòi ăn .


Không được ăn nó đập phá hết , ném gạch , vứt rác khắp nhà rồi ném qua cả nhà người khác .


Lắm đêm đang ngủ nó bật dậy ra nhà_tắm dội nước ào_ào rồi để nguyên vòi_nước vẫn chảy , để nguyên quần_áo ướt như_thế nó lại vào nhà ngủ tiếp .


Thằng anh thì vẫn liệt , vẫn câm điếc " .


Bệnh hai con đỡ thì đến lượt ông phát bệnh ung_thư dạ_dày .


" Lúc đầu đau mình không nói với ai , cứ âm_thầm chịu thôi .


Vợ , con và ông_bà , các anh các chị nhà vợ đã khổ_sở vì mấy đứa con nhà mình lắm rồi .


Nhưng cái chứng ung_thư thì đau lắm , nó hành_hạ suốt cả ngày lẫn đêm .


Mình không nói với ai , cứ bặm môi nén đau ngồi trông hai đứa , lúc đỡ đau hơn vẫn xe hương giúp vợ .


Nhưng giấu mãi sao nổi , vợ_chồng đầu_gối_tay_ấp , nhiều đêm đau không ngủ được , cứ chổng mông lên , cắm_đầu xuống gối ...


Khi vợ biết , đưa lên Viện 108 quân_đội thì ung_thư dạ_dày của mình đã chạy sang gan .


Bệnh này cũng chẳng biết sống chết lúc nào " .


Với căn_bệnh ung_thư , vợ rồi các anh_chị chạy_vạy vay_mượn , thế_chấp cả đất ở quê để có trên 200 triệu đồng cho ông chạy_chữa .


Mới 16 tuổi ( năm 1971 ) Nguyễn Văn Quí tình_nguyện nhập_ngũ .


Từ 1971 - 1975 , ông và đồng_đội chỉ sống trong rừng , lúc Đắc_Tô , Tân_Cảnh ( Kon_Tum ) , lúc về Ba_Tơ , khi về Sa_Huỳnh ( Quảng_Ngãi ) .


Năm năm làm anh lính thông_tin hữu_tuyến , Quí và đồng_đội chỉ uống nước suối , ăn rau rừng với bữa cơm , bữa cháo .


Giải_phóng rồi , Quí cùng đồng_đội vẫn ở lại thêm hai năm để gỡ bom mìn ở Quảng_Nam - Đà_Nẵng .


" Hồi ấy , mình và đồng_đội là những thanh_niên khoẻ_mạnh , ăn_uống vào có nhiều lúc thấy hơi choáng_váng , nhức đầu .


Tưởng chỉ có vậy , ai biết cái chất_độc đấy nó để lại cho con_cháu thế này ...


Là cha , là mẹ , nhìn cảnh con người_ta lành_lặn , chạy nhảy chơi_đùa , ríu_rít đến trường , trông lại các con mình mà đau_đớn , xót_xa .


Chúng cũng là người , chúng phải được sống .


Vậy_mà quyền được sống của chúng cũng chẳng ra sống vì đau_đớn , bệnh_tật .


Thấy cảnh mẹ_con người_ta ríu_rít đưa nhau đến trường mà thèm .


Đằng này con mình 17 năm chỉ biết có bốn bức tường , đến cả việc ăn_uống , vệ_sinh cá_nhân chúng cũng không_thể tự làm được ...


Thấu_hiểu nỗi đau của anh , người_ta hỏi " anh dám làm đơn kiện các công_ty sản_xuất hoá_chất tận bên Mỹ không ? " , anh thẳng_thắn : " Sợ gì , nếu được thì phải đòi lại công_lý chứ .


Đâu chỉ có mình mình , hàng triệu người bị nhiễm chất_độc da_cam cơ_mà .


Khi xưa 16 tuổi mình còn dám tình_nguyện nhập_ngũ để đi đánh Mỹ , giờ có gì phải sợ chứ .


Công_lý đứng ở phía mình , hàng triệu triệu người ủng_hộ mình cơ_mà .


Hai đứa trẻ tật_nguyền vẫn quều_quào , phá_phách trong suốt câu_chuyện của bố .


Đôi lúc đôi mắt bọn trẻ mở to tinh_anh lạ_thường , thằng anh cứ ú_ớ , đứa em cũng đập_đập vào xe của anh , cũng vồ_vập vào vai người bố .


Tôi chợt nhận ra hai đứa trẻ muốn nói gì đó với người cha tội_nghiệp của chúng ...


Lần đầu_tiên bà rời vùng quê Duy_Xuyên ra tận Đà_Nẵng để bước vào một toà nhà cao tới bảy tầng .


Theo thói_quen , bà cúi đầu thật thấp , cố không để những người ở gần rõ mặt .


Chỉ đến khi nghe gọi tên , bà mới ngẩng lên và nói được đúng một câu ngắn_ngủi : " Tôi cầu_mong Nhà_nước , cầu_xin mọi người hãy làm gì giúp cháu tôi được đến trường " .


Nghẹn_ngào , bà chỉ xuống hội_trường , nơi đứa cháu gái 9 tuổi đang vô_tư đứng bên cửa_sổ nhìn xuống sông Hàn ...


" Đứa cháu ngoại tui đây năm nay đã lên 9 mà chưa biết chữ " - bà Năm kể câu_chuyện đời cuối_cùng bà đang đối_mặt .


Con gái bà khi lấy chồng đã không ngờ đó là thứ hạnh_phúc bị tử_thần dòm_ngó .


Người chồng trẻ là bộ_đội đã nhiễm HIV và chết cách đây bảy năm .


Bốn năm sau , con_gái bà cũng chết vì AIDS , để lại hai đứa trẻ mồ_côi .


Mảnh vườn nghèo của bà_cụ 70 nuôi một đứa cháu côi nhiễm HIV quá nhiều buồn_thảm .


Cái tin vợ_chồng con gái bà nhiễm " ét " mà chết đã bùng lên trong xã , trong thôn , trùm xung_quanh nhà bà ngoại một nỗi sợ_hãi .


Nhưng chỉ đến lúc cháu gái đủ tuổi đi học , bà Năm mới thấm_thía .


Cô_giáo dẫn cháu bà vào lớp nào thì ngày hôm sau phụ_huynh lớp đó rùng_rùng kéo đến dẫn con họ về .


Cả tuần như thế , ngôi trường quê ồn_ào ầm_ĩ chuyện đã để cho con_bé nhiễm HIV học chung với bọn trẻ .


Làm_sao mà tránh được chuyện lây_lan nếu chúng va_chạm khi chơi_đùa .


Bà Năm đứng trong phòng ban_giám_hiệu , nước_mắt chan_hoà , tự nuốt những lời_lẽ hùng_hổ , những hốt_hoảng của người_đời vào lòng .


Đến giờ đã 20 năm trôi qua kể từ khi người_ta phát_hiện virus HIV , cộng_đồng vẫn cứ định_kiến HIV ở đâu_đó trong cái góc khuất của mại_dâm và ma_tuý .


Trên các sân_khấu thông_tin cổ_động bây_giờ , HIV vẫn còn được nhìn bằng hình_ảnh áo_choàng đen tử_thần với cái lưỡi hái đi cùng với mại_dâm và ống kim chích .


Những gia_đình tự cho là có lối sống lành_mạnh , quan_hệ với những người lành_mạnh đã không làm một hành_động tự bảo_vệ cần_thiết .


Bà bắt_đầu cúi xuống thật thấp như không muốn ai nhận ra mình và dắt cháu về lại căn nhà tồi_tàn .


Hôm chúng_tôi về xã Hoà_Châu tìm anh Diên , nơi chỉ cách trung_tâm Đà_Nẵng 10 km , thấy làng anh thật đẹp .


Bờ tre ruộng lúa và nhà cổ hấp_dẫn du_khách .


Nhà anh Diên cũng ở trên một con đường đẹp .


Người quê hiếu_khách vậy_mà không ai dẫn chúng_tôi vào tận nhà anh .


Còn vợ_chồng anh Diên thì cứ ngồi cúi đầu nơi bàn nước .


Anh phẫn_uất : " Sự kỳ_thị thật là khủng_khiếp và đau_lòng .


Nó làm tôi đau_đớn y_như lúc vớt xác đứa em_trai dưới sông lên .


Lúc ấy nó cưới vợ được hai tháng thì xét_nghiệm HIV cho kết_quả dương_tính .


Chúng_tôi chưa kịp làm được việc gì để động_viên thì nó đã phẫn_chí mà chết , bỏ lại vợ trẻ đã mang thai .


Rồi em dâu tôi sinh con mới được hai tháng cũng chết .


Làng_xóm bỏ luôn con đường trước mặt nhà tôi đi vòng lối khác " .


Hoàn_cảnh của anh Diên thật_sự bế_tắc khi anh dang tay đón đứa cháu hai tháng tuổi mồ_côi cả cha_mẹ về nhà mình .


Hàng bánh_mì của vợ anh chỉ nhận được những câu nói của bà_con xung_quanh như : " Thôi để cho chị 2.000 đồng chứ thật_tình không dám ăn bánh của chị " .


Cả nhà anh trông vào đồng_lương trợ_cấp người mất sức_lao_động 330.000 đồng / tháng , nuôi một em_gái bị tâm_thần , hai đứa con và đứa cháu nhỏ đã 18 tháng tuổi .


Muốn đi làm_thuê , làm_mướn cũng không ai nhận .


Ở trường , không đứa học_trò nào dám chơi với con anh , lúc_nào bên tai chúng cũng văng_vẳng câu_chuyện " nhà chúng đang chứa một thằng cu nhiễm HIV " .


Hằng ngày anh Diên phải rời nhà thật sớm để đi Đà_Nẵng bốc gạch thuê công_nhật 30.000 đồng .


Nơi này không ai biết chuyện nhà anh đang chứa " ét " và anh được yên_thân với công_việc .


Bác_sĩ nói cả về chuyện nhà anh Diên đang nuôi thằng cháu mà bố_mẹ nó đã chết vì AIDS , nhưng đến nay đã qua nhiều lần xét_nghiệm và vẫn tiếp_tục theo_dõi chặt nhưng chưa có kết_luận cháu bé 24 tháng tuổi này cũng nhiễm HIV .


Chuyện HIV lây_nhiễm theo ba đường nào bây_giờ dân xã Hoà_Châu ai cũng biết , nhưng người_ta vẫn ơn_ớn và vẫn cứ tránh không tiếp_xúc với bất_cứ ai trong gia_đình này .


Anh Diên buồn_bã : " Đám giỗ trong tộc họ bây_giờ tôi cũng không dám đi .


Thế nhưng tính nhân_văn này chưa đủ sức thuyết_phục trong cộng_đồng .


Ở Đà_Nẵng có cặp vợ_chồng trẻ mới qua tuổi 20 chưa lâu , sống theo kiểu " bốn không " .


Họ bị gia_đình đuổi ra khỏi nhà khi phát_hiện nhiễm HIV và bây_giờ không nhà , không nghề_nghiệp , không hộ_khẩu và đương_nhiên đứa con 18 tháng tuổi cũng sẽ không có giấy khai_sinh .


Trung_tâm cho họ tiền thuê nhà một tháng 200.000 đồng , tư_vấn cặn_kẽ để giữ sức_khoẻ và tránh lây_nhiễm cho đứa con 18 tháng .


Tuấn và Hồng cũng là nhân_chứng của sự kỳ_thị và sợ_hãi trong cộng_đồng .


Khi Hồng có_thai chín tháng , Trung_tâm Tư_vấn phòng_chống AIDS đã đến trạm y_tế phường gần nơi Hồng ở để tư_vấn cho êkip hộ_sinh , tuy_nhiên do suy_nghĩ nơi này chẳng hoan_nghênh gì mình nên Hồng đã lẳng_lặng đến một bệnh_viện quận , nơi không ai biết cô là sản_phụ HIV .


Tuy_nhiên sau đó hai ngày , khi người của trung_tâm tư_vấn biết , đến thông_tin cho bệnh_viện thì êkip hộ_sinh đã " tá_hoả " đổ_xô đi xét_nghiệm trong nỗi khủng_khiếp .


Tuấn nói : " Vợ_chồng tôi bây_giờ đặt hết hi_vọng vào đứa con có_thể sẽ không nhiễm HIV .


Chúng_tôi đã cố giữ sức_khoẻ , có chí_hướng sống những ngày còn lại thật ý_nghĩa .


Ở một thành_phố đông_đúc bận_rộn thế_này mà chỉ chuyện đi thuê nhà đã mất hết thời_gian làm_ăn kiếm sống , chỉ ở vài tháng là họ đã biết và đuổi ngay .


Đối_đầu với sự kỳ_thị nhưng chúng_tôi không nản , chỉ mong xã_hội nhanh_chóng hiểu hơn về căn_bệnh này , giúp người nhiễm HIV sống đúng_đắn , đề_phòng lây_lan cho người khác .


Chúng_tôi được sự chăm_sóc của trung_tâm tư_vấn , nhưng còn bao_nhiêu người vẫn trốn_tránh sự_thật và đã làm lây bệnh cho người_thân của họ " .


Tuấn nói nghẹn_ngào : " Xin xã_hội đừng trừng_phạt người nhiễm HIV vì cho rằng họ đã có hành_vi sai_lầm " .


" Sự phân_biệt đối_xử với người nhiễm HIV đã đẩy cộng_đồng lâm vào cuộc_chiến với kẻ_thù giấu mặt - thạc_sĩ Chu Quốc Ân kết_luận - Việc bây_giờ phải làm là tuyên_truyền để cộng_đồng hiểu đúng về đại_dịch HIV chứ đừng kỳ_thị và chạy trốn " .


Ông đưa ra một dự_đoán của Uỷ_ban Phòng_chống AIDS quốc_gia , năm 2005 tại VN sẽ có trên 200.000 người nhiễm HIV , trong lúc đó hệ_thống y_tế cả nước chỉ có 143.000 giường_bệnh .


Lần đầu_tiên tôi gặp các nạn_nhân bị nhiễm chất_độc da_cam ở VN là lúc tôi làm trưởng phân_xã Bangkok của một đài_truyền_hình Nhật .


Từ đó , trong 15 năm qua , bao_gồm cả hai năm thường_trú tại Hà_Nội , cùng với một_số bạn_bè , tôi thường_xuyên đến thăm các nạn_nhân bị nhiễm_độc để giúp_đỡ và khích_lệ họ .


Những mẩu chuyện quý mà tôi đã nghe từ các nạn_nhân đó sẽ được kể lại trong một quyển sách sắp phát_hành tại Nhật .


A_Lưới , Quảng_Trị , Thanh_Hoá , Phú_Thọ , Bến_Tre , Bình_Dương ... tôi đã đặt_chân tới những nơi này để thăm các nạn_nhân .


Tại Ninh_Bình , tôi đã nghe câu_chuyện cảm_động của những người lính là phụ_nữ thuộc đơn_vị 559 .


Ngoài_ra hội chúng_tôi ( Hội Nạn_nhân bị nhiễm chất_độc da_cam VN ) đã giúp_đỡ chi_phí phẫu_thuật cho các trẻ_em bị tàn_tật , trong đó có hai chị_em ở Hà_Tây chân bị quặp vào bên trong .


Tai tôi vẫn nghe rõ lời bi_thảm và đầy nước_mắt của nhiều nạn_nhân và gia_đình họ : " Chúng_tôi muốn nói_chuyện với nhau , nhưng con tôi hoàn_toàn không hiểu gì cả " .


" Tôi đi vắng chỉ khoảng 15 phút thôi mà hai con tôi đến gần ao và lên cơn động_kinh rồi ngã xuống nước " .


Cả hai anh_em tàn_tật và một người cháu ra cứu_giúp đều chết_đuối cả .


Gặp 100 người là 100 mẩu chuyện bi_thảm khác nhau .


Gửi bài viết cho Tuổi_Trẻ từ Sydney nhưng ông Kitamura là một người Nhật làm báo đã gần 40 năm ( Hãng truyền_hình Asahi ) .


Hai năm nay , từ năm 2002 ông đến Úc , như ông nói , vì muốn chọn một địa_điểm để sống khi về hưu , nhưng đó cũng là khoảng thời_gian ông tập_trung nghiên_cứu về hậu_quả của chất_độc da_cam trong chiến_tranh VN ở Trường ĐH Tây Sydney .


Ở đây ông đã gặp và phỏng_vấn nhiều lính Úc từng tham_gia chiến_tranh VN ( có 500 lính Úc đã chết , số tự_tử sau khi về nước cũng lên đến trên 1.000 người ) .


Sau đó một nhân_viên quân_đội Mỹ đã tiết_lộ rằng vào tháng 6-1945 , cuối Thế_chiến thứ 2 dưới thời tổng_thống Truman , quân_đội Mỹ chuẩn_bị sử_dụng thuốc diệt cỏ ở đồng_ruộng quanh sáu thành_phố lớn Nhật .


Tuy_nhiên kế_hoạch này không thực_hiện được vì Nhật đã đầu_hàng sớm .


Thế nhưng chính tổng_thống Truman đã ra_lệnh thả bom_nguyên_tử khủng_khiếp xuống hai thành_phố Hiroshima và Nagasaki .


16 năm sau sự_kiện đó , tức năm 1961 , tổng_thống Kennedy lúc bấy_giờ đã đưa ra một quyết_định sử_dụng vũ_khí hoá_học nói trên , thứ vũ_khí mà các chính_quyền Mỹ từ trước đến nay chưa dám làm .


Đối_với Nhật , Mỹ đã thả bom_nguyên_tử kiểu urani xuống Hiroshima và kiểu plutoni xuống Nagasaki ; còn đối_với VN , Mỹ đã rải 15 loại thuốc hoá_học với số_lượng 80 triệu lít , trong đó có gần 400 kg chất dioxin .


Tuy_nhiên tôi vẫn nghi_ngờ con_số mà ông Fokin phát_biểu cũng còn quá thấp so với con_số thực_tế .


Nhiều nạn_nhân chưa nhận được tiền bồi_thường , chưa nghe lời xin_lỗi của Mỹ mà chết_yểu với tâm_trạng oan_ức .


Thế mà các nạn_nhân chỉ sống một cuộc_sống quá ngắn_ngủi như thế .


Mỹ không chỉ hành_động vô_nhân_đạo mà còn là một tội_phạm chiến_tranh .


Tại Hiroshima và Nagasaki ở Nhật , những người sống_sót đã vượt qua đau_khổ và khó_khăn do hậu_quả của bom_nguyên_tử đang kế_tiếp nhau kể lại kinh_nghiệm khủng_khiếp do bom_nguyên_tử gây ra .


Nói một cách khác là cảm_nhận đau_khổ của nạn_nhân như_là đau_khổ của bản_thân mình mà đứng cùng vị_trí của người yếu .


Còn giáo_sư Nguyễn Trọng Nhân , phó_chủ_tịch Hội Nạn_nhân chất_độc da_cam VN , lại cho tôi biết một thành_ngữ VN là " Góp gió thành bão " .


Chính điều này sẽ dẫn đến thắng_lợi trong vụ_kiện của tập_thể các nạn_nhân .


Theo tôi , VN dù là nước nhỏ nhưng đã vượt qua cuộc chiến_tranh kéo_dài ác_liệt chưa từng có nên có sứ_mệnh to_lớn là cất lên tiếng_nói của tư_tưởng yêu_chuộng hoà_bình .


Chất_độc vô_cùng mạnh dioxin sẽ giảm phân_nửa mức độc theo thời_gian .


Chất hoá_học dần_dần mất đi , các nạn_nhân cũng chết dần .


Từ Hàn_Quốc , Mỹ , Nhật , Úc , Nga , họ đã gửi thư bày_tỏ sự ủng_hộ và phần đóng_góp của mình , dù nhỏ_bé .


Đó có_thể là một chữ_ký , một lời góp_ý , cũng có_thể là cả một cuộc đấu_tranh bền_bỉ như con ong hút mật mỗi ngày để " nói lên tiếng_nói đủ lớn " thức_tỉnh lương_tâm và trách_nhiệm .


Tuổi_Trẻ sẽ trích đăng ba trong số các thư_điện_tử gửi về hưởng_ứng lời kêu_gọi góp tay vì công_lý của Tuổi_Trẻ .


Không chỉ ở Dầu_Giây mà ở rất nhiều nơi nạn mãi_lộ vẫn đang hoành_hành .


Nhiều tài_xế tha_thiết " mời các lãnh_đạo hãy bỏ xe biển_số xanh theo xe_đò hay đi thử một chuyến xe_tải như tài_xế chúng_tôi xem sao .


Thường ở những tỉnh tụi tôi đi qua phải chung chi ít_nhất hai trạm , riêng tỉnh Đồng_Nai có đến năm trạm thường_xuyên gây áp_lực " ...


Đường lên Lâm_Đồng : " điểm đen " ở km 95 .


Rạng sáng 3 - 4 , khi bị mấy CSGT và cò xe rượt đuổi trong rừng cao_su ở Dầu_Giây , chúng_tôi cùng chiếc xe_gắn_máy đã bị lọt xuống một cái hố giữa trời đêm tối đen .


Lật lại vụ án CSGT nhận mãi_lộ tập_thể tại trạm 20 .


Đêm 12-8–1994 trên tuyến quốc_lộ 20 ngay trước trạm 20 , CSGT Hoàng Minh Sơn và Trần Đức Thịnh theo thói_quen chặn một chiếc xe_tải đang lưu_thông trên quốc_lộ 20 để lấy 200.000 đồng .


Những tờ giấy_bạc còn nóng trên tay , hai người sững_sờ khi thấy lơ_xe , chủ hàng đồng_loạt giơ thẻ trinh_sát đặc_nhiệm của Tổng_cục Cảnh_sát ( Bộ Nội_vụ ) .


Trong tủ cá_nhân của 12 CSGT , đội đặc_nhiệm lập biên_bản tạm giữ 160 triệu đồng , hơn 160 chỉ vàng ...


Nhưng sau đó , vụ_án đã không được đưa ra xét_xử .


Phải_chăng liều thuốc chưa đủ đô nên sai_phạm ở đây lại tiếp_diễn ?


Bên trên , hai CSGT và các cò xe vẫn tiếp_tục cuộc săn_lùng .


Tới gần 5 g sáng cùng ngày , anh_em đã đưa chúng_tôi trở_về an_toàn .


Nơi đây cũng chỉ rừng và rừng , không một bóng nhà .


Xe_tải và ôtô đi về liên_tục , lâu_lâu mới lác_đác vài chiếc xe_máy chở hàng chạy về hướng Lâm_Đồng .


Những đoạn đường CSGT chọn đứng cách rất xa khu dân_cư .


Để tiếp_cận họ , chúng_tôi phải đi bộ gần 1,_5 km men theo bìa rừng .


22g g 04 , hai CSGT còn khá ít tuổi đón_đầu các xe từ TP. HCM , các tỉnh ngoài lên , họ soi đèn_pin đưa vào cùng lúc ba xe gỗ khá lớn và dài , các xe đều bị quá_tải .


Các tài_xế vội_vã chạy xuống dúi vào tay anh CSGT mảnh giấy nhỏ .


Hai phút - chiếc xe gỗ đầu_tiên qua , hai phút sau xe khác lại tới .


Theo các tài_xế , xe gỗ muốn đi qua địa_bàn này nếu " xin đường " trước với giá chót cũng phải 200.000 đ / xe .


Tuy_nhiên , bác_tài xe gỗ biển_số đầu 49 , đuôi chín nút cho biết : " Tụi tôi là thứ dữ đó , ba_rê hết từ kiểm_lâm đến cảnh_sát kinh_tế nhưng cũng phải chung đường 500.000 đ / xe cho CSGT để đỡ bị phiền_phức " .


Nơi đây có đến ba chiếc đèn_pin của CSGT chia nhau thành hai nhóm đón hai chiều xe lên xuống .


Các CSGT với ba chiếc môtô dựng chìa ra lòng_đường , đèn_đóm tắt_ngúm , đứng chặn ở đầu hai đoạn dốc nơi đoạn đường qua km 95 và gần km 97 .


Họ đi_tới_đi_lui liên_tục , giơ_lên_giơ_xuống chiếc đèn_pin vào các xe trờ tới .


Trong quá_trình đi thực_tế , chúng_tôi đã thu_thập được rất nhiều những mảnh giấy ghi_chép các khoản tiền_mãi_lộ của tài_xế nộp về cho chủ xe .


Và rất nhiều giấy ghi_chép khác ghi rõ hàng_hoá chở , số_lượng chở thường từ 35 - 52 tấn hàng .


Thậm_chí có chủ nghiệp_đoàn xe còn cẩn_thận lưu_giữ các giấy_tờ , sổ_sách của nhiều tài_xế qua 10 năm trở_lại đây đã chung chi cho công_an các trạm nào , tuyến nào bao_nhiêu .


Trong gần 40 phút chúng_tôi chứng_kiến , tại tuyến trên , viên CSGT soi đèn cho cả_thảy 27 chiếc xe lớn nhỏ từ Lâm_Đồng về phải dừng lại .


Tài_xế nhanh_nhẹn , nhoáng xuống đưa và biến vào trong bóng đêm với tiếng rền của máy xe .


Các tài_xế cho biết khung " giá " phải chung tại đây cho các loại xe_khách , tải nhỏ bình_thường có chở hàng 50.000 đồng / xe , các xe quá_tải giá 150._000 - 200.000 đ / xe .


Anh Sáu , tài_xế xe_khách từ Đà_Lạt , khẳng_định : " Nhà_xe chúng_tôi quen rồi , chung đều mỗi đêm 50.000 đ / xe , nếu không chung bị làm biên_bản ngay vì các lỗi xe rơ bánh_lái , vỏ mòn hoặc nhiều lỗi khác dù không chở dư khách " .


Đến khoảng 23 g 30 cả hai toán rút về ngay ngã ba đường quẹo đi Đà_Lạt ( cũng trong khu_vực La_Ngà ) .


Lúc này , theo chủ một cây_xăng ở gần đó : “ Vừa_mới 5 phút trước , " mấy ổng " nghe “ có động " - công_an của bộ xuống kiểm_tra ( ? ) chắc là sẽ dừng xe và chỉ lập biên_bản thôi " .


Đúng như ông chủ cây_xăng thông_tin , chúng_tôi ghi_nhận từ khoảng 0 g - 3 g sáng ngày 6-4–2004 các xe bị thổi vào liên_tục , hàng chục biên_bản được lập , xử_phạt rất nghiêm_túc .


Xuân_Lộc , ngã ba Vũng_Tàu , quốc_lộ 51 : chỉ nhận " giấy " ?


Trước đó , sáng 28-3–2004 chúng_tôi rong_ruổi theo chiếc xe 43H-016 ... ì_ạch trên đường vì quá_tải .


Tài_xế thừa_nhận xe mình chở gấp năm lần trọng_lượng cho_phép ( xe chở sắt cây dài cộng thêm một chiếc xe_cơ_giới ) .


Ra tới Tazon , Bình_Thuận , anh mới than : “ Tôi đi chỉ từ TP. HCM ra Đồng_Nai thôi mà phải xuống chung đến bốn nhóm CSGT lưu_động .


Vừa đến cầu Đồng_Nai chung 100.000 đ , ra đến Khu_công_nghiệp Biên_Hoà dính 100.000 đ , qua đoạn Dầu_Giây dính 200.000 đ , đến Giá_Rai - Xuân_Lộc bị thu tiếp 100.000 đ “ .


“ Săn_lùng ” PV qua điện_thoại và đề_nghị ” thông_cảm ” .


Ngay sau khi xảy ra sự_việc phóng_viên ( PV ) thực_hiện tuyến bài bị rượt đuổi rạng sáng 3-4–2004 tại Dầu_Giây , thì 6 giờ sáng cùng ngày điện_thoại_cầm_tay của PV đã nghe đổ chuông liên_tục .


Tuy không nói_chuyện được với PV sau rất nhiều lần gọi , nhưng các cuộc_gọi từ số máy này vẫn cứ gọi tới liên_tiếp không dưới 10 lần .


Sau đó , liên_hệ lại thì chủ_máy nói : “ Xin gặp V.H_. khó quá , tại_sao H. không chịu gặp ?


Nghe nói V.H. có lên Dầu_Giây làm_việc vào tối thứ_sáu , rạng sáng thứ_bảy phải không ?


Có gì thì nói để chủ_yếu mình giáo_dục , khuyên_răn thôi .


Ngày 4-4–2004 một người xưng là lãnh_đạo một đội CSGT khác cũng gọi trực_tiếp vào số máy của PV cho rằng việc anh_em rượt đuổi và cho người truy_tìm PV như_thế là bậy quá , sai hoàn_toàn rồi .


Hãy thông_cảm vì lúc đó anh_em run và mất bình_tĩnh .


Sau đó , trên chiếc Honda 67 hướng từ Bình_Thuận về HCM và quay ngược_lại , dừng chân tại Xuân_Lộc , giả_vờ bị hư xe , chúng_tôi tấp vào một căn nhà bên đường xin nước , và chứng_kiến cảnh CSGT trên chiếc xe_jeep biển_số 60C-0779 liên_tục nhận “ giấy “ .


Có hai CSGT , một ngoài xe , một trong xe với bộ_dạng rất thảnh_thơi , trong lúc đó thì các tài_xế , phụ_xế tất_bật chạy đến trình “ giấy “ .


Lâu_lâu , anh cảnh_sát trẻ lại ra phía sau thành xe đút " giấy “ vào túi ...


Nhiều ngày sau đó , chúng_tôi theo những chiếc xe_tải chở hàng vào Khu_công_nghiệp Biên_Hoà , đúng lúc chứng_kiến cảnh hàng chục xe xuống trình “ giấy “ đi ngay như các tài_xế đã cho biết .


Qui_trình rất linh_hoạt , trình giấy tại cửa trạm hoặc đưa cho anh CSGT đứng phía ngoài đường chưa đầy 1 phút và biến , không có chuyện xe dừng lâu để CSGT kiểm_tra trong giấy có ... gì ?


Trên mỗi tờ giấy ngoài chi_phí xăng , xe , ăn_đường , chi_phí bốc_xếp , chi_phí khác , còn một loại chi_phí cho CSGT được viết thành hàng rất rõ theo từng tuyến hàng đi .


Tài_xế xe cho chúng_tôi quá_giang cho biết " giá chung theo “ luật “ ở tuyến đường này : xe_tải cỡ 8 tấn 100.000 đồng / xe , xe_tải nặng dứt_khoát phải đủ 200.000 đồng / xe , xe khoảng 2 - 2,5 tấn 50.000 đồng / xe " .


Tới gần ngã ba Thái_Lan , tài_xế đi chậm lại , tới đoạn tối như bưng không kịp nhìn , tài_phụ đã nhanh như sóc nhảy bộp xuống chạy vào góc tối đưa cho viên CSGT mảnh giấy cuộn tròn đủ 200.000 đồng .


Qui_trình nhét túi của CSGT chưa đến 20 giây ...


Ngày 17-5 , cảnh_sát Đài_Nam ( Đài_Loan - ĐL ) đã bắt_giữ hai cha con tên Hồng Kính Trương ( Hung Ching chang , 70 tuổi ) và Hồng Minh Du ( Hung Ming yu , 48 tuổi , tạm gọi là tên Hồng ) , giám_đốc Công_ty môi_giới lao_động Trung_Hữu , và người nữ phiên_dịch tên Thảo Linh ...


Bốn nạn_nhân đầu_tiên trong hàng chục những phụ_nữ không may này trước đó đã tìm đến nhà_thờ của Nguyễn Văn Hùng ở huyện Đào_Viên phía bắc ĐL để nương_náu , nhờ che_chở và bảo_vệ ...


Đó là một ngôi nhà_thờ nhỏ một trệt , một lầu , nằm ngay mặt_đường Thánh Paul .


Tầng dưới của nhà_thờ là nhà_trẻ , tầng trên là các phòng làm_việc của cha Hùng và các đồng_sự , xen_kẽ là một_số phòng nghỉ ...


Khi chúng_tôi đến , cha Hùng đang nói_chuyện điện_thoại với một nạn_nhân mới của tên Hồng .


Hôm_nay có thêm hai nạn_nhân nữa tự_nguyện đứng ra tố_giác tội_ác của cha con tên Hồng - gác điện_thoại , cha nói với chúng_tôi - như vậy đã có đến chín nạn_nhân .


Cha Hùng cho biết con_số nạn_nhân của cha con tên Hồng không chỉ dừng lại ở đó vì hầu_như lao_động nữ nào đến ĐL thông_qua công_ty của tên Hồng đều bị hắn cưỡng_hiếp hoặc hành_hạ , đánh_đập .


Hôm 18-5 , họ - những nạn_nhân , với sự hỗ_trợ của các luật_sư và văn_phòng của cha Hùng , đã gặp_gỡ cơ_quan thông_tấn báo_chí ĐL để vạch_trần tội_ác của cha con tên Hồng .


Theo cha Hùng , mặc_dù đã có chuẩn_bị trước nhưng do diễn_tiến cuộc gặp_gỡ này vượt quá sự chuẩn_bị của các nạn_nhân nên đã có hai trong bốn nạn_nhân ngất_xỉu , hai nạn_nhân còn lại tinh_thần vô_cùng hoảng_loạn .


Qua sự sắp_xếp của cha Hùng , chúng_tôi đã có được cuộc nói_chuyện với một_số nạn_nhân .


Ngồi trò_chuyện với ông về nghiệp võ , về những khoảnh_khắc vinh_quang , ông Minh Sang cho biết kỷ_niệm lớn nhất trong sự_nghiệp của ông chính là lần hạ võ_sĩ Muay_Thái người Việt gốc Hoa tên Lý Bỉnh Sâm .


Sau khi đến ĐL , tên Hồng đưa chị về nhà chủ .


Ở đây được 12 ngày thì tên Hồng đón chị về nhà .


Sau đó y đưa chị lên rừng làm rẫy cho bố của y , làm suốt năm ngày .


" Đêm 23-5 nó cưỡng_ép tôi nhiều lần nhưng tôi đã chống_cự quyết_liệt " .


Sang ngày hôm sau , nó liên_tục đánh_đập tôi .


Nó là con thú chứ chẳng phải con_người " ... - giọng chị Loan run lên .


Chị Hoa , quê Thanh_Hoá : " Khi nó cưỡng_hiếp tôi xong thì tôi bị nôn đầy nhà .


Sau đó nó lại bắt tôi phải bóp chân cho nó , rồi nó nổi cơn lên lại đánh và lại đòi cưỡng_hiếp tôi ... " .


Chị Hoa kể tiếp : " Tôi đi Công_ty Lao_động xuất_khẩu Thừa_Thiên - Huế ! ? , qua được một tuần thì ở nhà_riêng của tên Hồng vì công_ty môi_giới không cho ở công_ty " .


Chúng_tôi mới sang không biết tiếng , chẳng quen_biết ai nên đi đâu làm gì cũng sợ lắm .


Tên Hồng thì cứ doạ đuổi về VN rồi đánh bằng gậy sắt cứng ( tên Hồng chân yếu nên phải di_chuyển bằng nạng sắt ) .


Loan bảo ở nhà tên Hồng một tuần thì hầu_như ngày nào cũng bị nó cưỡng_hiếp .


Sau đó chị được đưa đến một nhà chủ làm được hai tháng thì tên Hồng và người phiên_dịch tên Linh lại đến lôi đi nói là mua vé máy_bay và cho tiền đưa về VN , nhưng chủ nhà là người tốt , không cho đi .


Chị Hạnh , quê Tuyên_Quang : Ngày 7-5–2005 khi đang làm_việc ở nhà chủ , tên Hồng lên đón chị về nhà_riêng nói là chuyển chủ tốt hơn nhưng ngay đêm đó y đã cưỡng_hiếp chị .


Rồi ngày hôm sau y lại cưỡng_hiếp tiếp .


Sau đó y mới cho chị đến một chủ nhà mới .


Chị Hoa : Từ ngày 18-1 đến 24-4 chị bị dắt đến chín chủ nhà khác nhau nhưng chẳng ở với chủ nào được .


Khi gặp các chị_em đi làm ở Công_ty Trung_Hữu , mấy chị đều cho biết đã bị tên Hồng cưỡng_hiếp hoặc hành_hạ , " nó nói không ngủ với nó thì sẽ không giới_thiệu tìm công_ăn_việc_làm " .


Không phải một_mình tôi đâu , nhiều người cũng bị như tôi mà chẳng dám nói .


Chị kể tiếp một buổi chiều khi đang ở nhà của tên Hồng , y đưa cho chị xem một cuốn sổ trong đó đã có hai người VN viết : " Tôi sang ĐL mong ông Hồng giúp_đỡ , ông muốn làm gì thì làm " và y cũng yêu_cầu chị viết như thế , chị không viết thì liền bị y lao vào đánh_đập .


Trong buổi tối đó y đã hiếp chị hai lần .


Chị van_xin và vùng_vẫy nhưng hắn cũng không tha , đến khi chị gần như ngất_xỉu thì hắn mới thôi .


Lúc được đưa đến một bệnh_viện để chăm_sóc một ông_già , chị mới gặp một người VN và liên_lạc được với cha Hùng .


Liên_tục từ chiều_tối 27-5 đến 22g tối 28-5 , chúng_tôi đã nhiều lần gọi điện , nhắn_tin và nhắn vào hộp thư_thoại của số máy điện_thoại_di_động của ông Trần Đông Huy , trưởng Ban quản_lý lao_động VN tại ĐL , nhưng không có hồi_âm .


Liên_lạc với ông Nguyễn Ngọc Bình , trợ_lý của ông Huy , về những động_thái can_thiệp của Ban lao_động VN với các trường_hợp lao_động không may_mắn này thì chúng_tôi được biết " hôm_nay , thứ_bảy 28-5 , là ngày nghỉ ... , đầu tuần liên_lạc lại " .


Cuối tháng 2–2005 , văn_phòng hỗ_trợ các lao_động của cha Nguyễn Văn Hùng nhận được một lá thư của một nữ lao_động VN tố_cáo những hành_động đồi_bại của tên Hồng .


Nội_dung bức thư này kể rõ các hành_động bạo dâm , thú_tính , dã_man của cha con tên Hồng với ít_nhất là ba nạn_nhân .


Từ lá thư này , VP của cha Hùng đã liên_lạc được với một_số nạn_nhân khác và bắt_đầu thu_thập chứng_cứ cũng như tố_cáo chuyện này với cơ_quan_chức_năng ĐL .


Đến trước khi cha con tên Hồng bị bắt , đã có bốn nạn_nhân liên_lạc với văn_phòng của cha Hùng nhờ che_chở và giúp_đỡ .


Trụ_sở , tài_khoản và tài_sản của cha con ông Hồng đã được kiểm_kê và tịch_thu hoặc bị phong_toả .


Các nạn_nhân cũng đã được đưa đến nhà ông Hồng để đối_chất .


Một_số người hàng_xóm của ông Hồng cũng đã đứng ra làm_chứng cho các nạn_nhân này .