Không biết có dân_tộc nào trên thế_giới đi xa xứ vẫn luôn tìm một mảnh đất riêng để những người nằm_xuống vẫn được bên nhau như những người con dân Việt mang dòng máu con_Lạc_cháu_Hồng ?


Từ trên Khonkaen hay về Sakon , về Nakhon , về Muk , ... ở đâu có Việt_kiều thì ở đấy có nghĩa_trang người Việt .


Tôi đã xúc_động vô_ngần khi bắt_gặp những mộ bia của những người cùng làng Cam_Lộ của tôi đã nằm lại đất này từ hồi đầu thế_kỷ 20 .


Hình_như nơi đất_khách_quê_người , nghĩa_trang là nơi chất_chứa sâu_nặng hơn cả tấm lòng thương về cố quận , có_lẽ thế mà trên ba ngôi mộ liền nhau trong nghĩa_trang ở Muk , một gia_đình đã khắc ba chữ " Hướng gia_hương " ( vọng về quê_nhà ) , hàng_hàng mộ_chí ngút dài , đầu hướng về tây còn mặt ngoảnh về phía đông , phía quê_nhà cách vời sông_núi .


Miếu thờ thổ_thần trong nghĩa_trang Việt_kiều ở Mukdahan có hai câu_đối : Ơn thần đất đời_đời ghi_tạc .


Chưa khi nào tôi nhận ra cái tình Việt ấm_áp nơi quê_người như những ngày ở đây .


Hôm về Muk , tình_cờ chúng_tôi lại đến thăm một đám_tang người Việt .


Cụ tên là Hà Văn Lâu , người Nam_Định , sống ở Bangkok nhưng khi mất đã trăng_trối với cháu_con đưa cụ về chôn ở nghĩa_trang Việt_kiều tại Muk .


Ngôi chùa Diệu_Giác toạ_lạc trên một khoảnh đất rộng được mua bằng tiền đóng_góp của bà_con Việt_kiều .


Hầu_như mỗi khi có tang_lễ bà_con đều chọn ngôi chùa làm nơi quàn .


Rất đông bà_con đến giúp gia_đình làm đám .


Chúng_tôi có cảm_giác như đang ngồi đâu_đó ở VN , giữa xôn_xao tiếng quê_nhà nghe thân_thương đến lạ .


Anh Phan Ngọc Vinh , trong ban liên_lạc Việt_kiều ở Muk , bảo : " Bên này mỗi lần tang_ma lo việc hiếu là tất_cả cộng_đồng trong khu_vực đều tìm đến giúp nhau .


Cái tình đồng_hương nồng_hậu ấy sẽ khiến người ta gần_gũi nhau hơn và không cảm_thấy quê_nhà quá diệu_vợi .


Hôm đi xe từ Mukdahan lên Khonkaen , chiếc xe chở chúng_tôi bị hỏng khi vừa rời thành_phố 40 km , còn gần 250 km nữa , đường_cao_tốc biết làm_sao đón xe !


Thế nhưng anh Hải - người dẫn đường - bảo : " Cứ yên_tâm , thế_nào cũng có xe của bà_con mình lên Khonkaen theo đường này vì hôm_qua ở Mukdahan có một đám_cưới của Việt_kiều " .


Tôi băn_khoăn : " Đám_cưới thì liên_quan gì đến chuyện xe_cộ ? " .


Anh Hải cười : " Bên này bà_con mình quí nhau lắm , đám_cưới , đám_ma dù cách nhau cả ngàn cây_số nếu được mời hay được biết đều tìm đến .


Có khi tận Bangkok vẫn lái xe đi cả đêm gần ngàn cây_số , gặp nhau để được nói với nhau bằng tiếng mẹ " .


Đúng như anh Hải nói , sau khi lấy điện_thoại bấm_bấm , một chốc sau chúng_tôi may_mắn gặp anh Dũng ( mà chúng_tôi đã nhắc ở đầu bài ) ghé từ Mukdahan lên đón và đưa về thành_phố Khonkaen .


Người thợ_mộc năm xưa giờ đã là giám_đốc một công_ty thiết_kế và trang_trí nội_thất khá lớn ở Khonkaen , cũng là một người hoạt_động rất tích_cực trong ban đại_diện Việt_kiều ở đây .


Những ngày ở miền đông bắc Thái_Lan , chúng_tôi được gặp rất nhiều Việt_kiều thành_đạt .


Có người nay là điền_chủ một trang_trại trồng cam rộng cả ngàn hecta , lớn nhất_nhì vùng , có người làm_chủ một công_ty chăn_nuôi lợn nằm trong " top " của nước Thái ...


Vượt lên nhiều thử_thách họ vẫn làm_giàu cho mình và cho nước Thái - quê_hương thứ hai , rồi từ đó tìm cách giúp quê_nhà .


Rừng chiều sau một cơn mưa , những lá cây xanh trong trước ánh nắng , mỏng_mảnh xanh gầy như bàn_tay một cô gái cấm_cung .


Cả khu nhà bệnh_nhân im_lặng , bên khu nhân_viên cũng chỉ nghe thấy tiếng Hường rì_rầm trò_chuyện với ai .


Một nỗi nhớ mênh_mang bao_trùm quanh mình .


Nhớ ba , nhớ má , nhớ những người vừa ra đi ... và nhớ cả một người bệnh_nhân đang chờ mình đến với anh nữa .


Bên trong nỗi nhớ hình_như có một nỗi buồn sâu_kín , thầm_lặng nhưng rất nặng_nề .


Dù_sao vết_thương lòng vẫn đang rỉ máu , dù mình có muốn lấy công_việc , lấy mọi nỗi nhớ khác để lên trên nó vẫn trỗi dậy xót_xa vô_cùng .


Hãy quên đi mà tìm lại niềm hi_vọng mới_mẻ xanh tốt trong_lành hơn .


Hãy lấy niềm tự_hào mà quên đi thất_vọng .


Một bài thơ làm tặng cho mình , bài thơ của một thương_binh đang nằm viện , xuất_phát từ lòng mến_thương cảm_phục đối_với một người bác_sĩ đã chăm_sóc anh và mọi bệnh_nhân khác một_cách tận_tình .


Anh ta tìm_hiểu kỹ về mình và viết bài thơ tặng mình .


Bài thơ tràn_ngập niềm mến_yêu chân_thành và nỗi đau_xót trước mối tình tan_vỡ của mình .


Anh ta nói lên những lời_nói xót_xa cay_đắng của một cô gái bị người_yêu phụ_bạc .


Đây mới là điều đáng buồn nhất trong quan_hệ với M. .


Mọi người đều trách M. , đều thương mình , nhưng mình xót_xa biết_bao_nhiêu khi thấy người_ta thương mình bằng một tình_thương có cả sự thương_hại nữa !


Dù anh Thiết , dù Hào , Nghinh ... ai_ai đi_nữa đã cảm_thương san_sẻ với mình , mình vẫn không muốn .


Một_mình đã đủ giải_quyết rồi , một_mình đủ sức chôn sâu cả chín năm thương_yêu hi_vọng ấy xuống tận đáy đất sâu rồi - mảnh đất tâm_hồn mình vẫn màu_mỡ , vẫn đủ sức để gieo lên đó một mùa hoa tươi đẹp được kia_mà .


Hỡi tất_cả mọi người , không cần tưới lên mảnh đất ấy những giọt lệ xót_thương đâu .


Hoa thơm phải được tưới bằng nước mát trong_lành .


Hôm_nay đọc lại những lá thư từ ngoài Bắc , thư của Thái , của Phương , của cậu Hiền ... bỗng_dưng mình buồn vô_kể .


Ngoài ấy ai cũng mong mình hạnh_phúc , ai cũng tưởng mình hạnh_phúc khi gặp lại M ...


Hạnh_phúc trong tình_yêu đã không đến với mình .


Mình không_thể hiểu được sau_này sẽ ra sao , mình sẽ yêu ai , người đó như thế_nào , liệu trong mình có còn được cái sôi_nổi tha_thiết yêu_thương nữa hay không ?


Hãy nhìn lại đi , bên cạnh Thuỳ có bao_nhiêu đồng_chí , bao_nhiêu thanh_niên đã cống_hiến tuổi_trẻ của họ cho cách_mạng , họ ngã xuống chưa hề được hưởng hạnh_phúc .


Đừng nhìn ra Bắc , hãy nhìn ở đây , ở mảnh đất còn nóng_bỏng đạn bom đau_thương và lửa_khói này .


Thư Frederic Whitehurst gửi Đặng Kim Trâm .


Đó không phải một lời khoa_trương mà hoàn_toàn là sự_thật .


Anh Robert và tôi đã nghĩ rằng nếu không tìm được gia_đình chị thì chúng_tôi sẽ xuất_bản một cuốn sách về chị Thuỳ và gia_đình em - nếu còn sống - sẽ biết về chị .


Thuỳ Trâm quá đặc_biệt và quá nhiều điều em kể cho chúng_tôi ngay cũng như chúng_tôi kể cho gia_đình em khiến điều đó càng trở_nên rất rõ nét .


Vì_thế ý_tưởng của em về một cuốn sách cũng trùng giống ý_tưởng của chúng_tôi .


... Thuỳ đã cho chúng_ta mọi hi_vọng về tương_lai .


Cô gái có_thể nhận thấy vẻ đẹp ngay giữa cuộc chiến_tranh đó quá đặc_biệt , không_thể bị giấu kín mà không cho mọi người cùng biết ...


... Tôi đã nhượng quyền_sở_hữu của mình đối_với hai quyển nhật_ký này cho bảo_tàng , vì_thế tôi không_thể quyết_định về tương_lai của chúng nữa nhưng tôi muốn mẹ các bạn phải được sờ thấy những dòng chữ đó , sờ thấy những trang giấy và cảm_nhận được tình_yêu trong hai cuốn sách đó .


Tôi sẽ rất vinh_dự nếu được trả tiền mời mẹ các bạn đến để cầm hai quyển nhật_ký , hoặc là Kim hoặc Hiền hoặc Hồ Nam đều được .


Tôi không giàu nhưng cũng không quá nghèo đến mức gia_đình tôi phải phản_đối mong_muốn đó .


Từ rất lâu rồi tôi vẫn nghĩ nếu_như cuốn sách được xuất_bản , hoặc người_ta làm phim về nó thì tôi sẽ dùng số tiền bán sách để thiết_lập một_số giường_bệnh tại Hà_Nội .


Lúc ở Texas tôi nói với mọi người rằng đó có_thể là ý_tưởng của tôi nhưng ý_tưởng đó sinh ra từ khi tôi nhìn thấy những đứa trẻ bị đốt cháy ở Quảng_Ngãi bao_nhiêu năm về trước .


Tôi biết điều này giống như chuyện cổ_tích , nhưng chuyện cổ_tích cũng có_thể trở_thành sự_thật .


Thêm một tuổi_đời , thêm một năm lửa_khói trên chiến_trường miền Nam gian_khổ .


Chúc Thuỳ vững bước trên con đường vinh_quang mà Th đã chọn .


Th ơi , Th. không buồn khi lễ kỷ_niệm sinh_nhật của Th chỉ có lá rừng ướt_đẫm trong mưa dào_dạt khẽ nói với Th những lời thân_mến .


Th không buồn khi bản_nhạc mừng Th. hôm_nay chỉ có dòng suối ào_ào tuôn nước về xuôi .


Và căn phòng mà Th đang ngồi để ghi lên trang vở đời của mình thêm một trang mới chính là chiếc hầm chật_chội ướt_át này .


Th không buồn vì sau_này mở lại những trang sổ này Th sẽ tự_hào về những năm tuổi_trẻ của mình .


Ở đây Th. không có những giây_phút ấm_áp giữa bạn_bè bên lọ hoa nhỏ với những bông hồng thơm_ngát để trên bàn .


Ở đây Th không có cái hạnh_phúc đi cạnh người_yêu trên con đường vắng khi ánh chiều tím dần trong buổi hoàng_hôn .


Ở đây Th thiếu nhiều nhưng cũng rất đầy_đủ .


Cho_nên Th hãy cười đi , hãy vui đi khi vở đời mở sang một trang mới đầy vinh_quang , đẹp_đẽ .


Tám năm về trước dưới rặng cây trên con đường cũ mình tiễn M. đi Nam , không một lời hứa_hẹn , không một giọt nước_mắt trong buổi chia_tay để rồi suốt năm năm sau mình dành trọn tình_yêu thiết_tha chung_thuỷ cho người giải_phóng_quân ấy .


Và mình đã lên_đường vào Nam theo tiếng gọi của Tổ_quốc và tình_yêu .


Ai cũng tưởng rằng hạnh_phúc đó không có gì sánh được .


Khi xa nhau mình đã thiết_tha thầm gọi tên M. trong từng giây từng phút nhưng khi gặp nhau mình đã để cho lòng tự_ái ngự_trị lên trên tình_yêu .


M. không phải là của riêng mình , đành_rằng M. chỉ dành tình_yêu cao nhất cho Đảng , cho nhân_dân , nhưng nếu để cho mình quá ít yêu_thương thì ... không_thể đáp_ứng với trái_tim sôi_nổi yêu_thương của mình .


Mình không hề đòi_hỏi phải gần nhau , phải cưới nhau mà chỉ mong rằng dù giữa bom rơi đạn nổ , giữa lửa_khói chiến_trường tình_yêu vẫn sáng_ngời rực_rỡ .


M. đã không làm được như vậy và mình đã bắt con tim mình phải quên đi những gì đã nuôi sống nó trong hơn mười năm nay .


Bây_giờ M. ra đi không gặp Thuỳ , như lá thư M. viết lại : “ Sự sống của tình_yêu không cần sự có_mặt của nhau , dù ở Nam hay Bắc , dù là gần nhau hay cách ngàn dặm đường nắng_mưa cát bỏng ...


Ở đâu anh cũng vẫn là anh của tám năm qua và nhiều năm nữa để mà yêu em tha_thiết .


Hãy sống với nhau như một người thân_yêu nhất trên đời .


Quyền quyết_định là hoàn_toàn do em ... ” .


Ở đây mình cũng sẽ dành trọn cuộc_sống cho chiến_đấu và công_tác - không_thể nào có tình_yêu được và M. ở đó chắc cũng không_thể nào có được một tình_yêu chân_chính khi nghĩ đến ai khác ngoài mình .


Cuộc_đời đã dành cho ta một đoạn đường như vậy thì hãy ráng mà đi , bao_giờ gặp lại nhau hãy nói tiếp đến tương_lai .


Gửi theo M. ngàn vạn nhớ_thương , tình nhớ_thương của một người bạn và một người đồng_chí .


Phải_chăng vì đây là thời_gian cuối_cùng anh có_thể đến thăm em trước lúc lên_đường , nhưng thời_gian ấy đã trôi đi và như vậy là không gặp anh trước khi chia_tay .


Chia_tay - những cuộc chia_tay trên mảnh đất khói_lửa này ai mà biết được ngày gặp lại như thế_nào , có hay_là không có .


Nhưng nỗi buồn còn vì lá thư của mẹ , lá thư ngắn_ngủi , có giấu nỗi đau_buồn và thương_nhớ nhưng nỗi đau_buồn ấy vẫn toát lên dù chỉ trong một_vài chữ mẹ chưa cân_nhắc kỹ trước khi viết .


Mẹ yêu ơi , con hiểu lòng mẹ héo_hon đau_xót khi con của mẹ còn phải lăn mình trong lửa_đạn , những lá thư của con , của các em gửi đến mẹ chỉ nói lên một phần vạn sự gian_khổ ác_liệt vậy_mà mẹ đã lo_lắng như vậy .


Nếu_như mẹ biết được con và các em đã trải qua những ngày ác_liệt như thế_này thì mẹ sẽ nói sao ?


Mẹ yêu ơi , nếu_như con của mẹ có phải ngã xuống vì ngày_mai thắng_lợi thì mẹ hãy khóc ít thôi mà hãy tự_hào vì các con đã sống xứng_đáng .


Dĩ_nhiên lòng con bao_giờ cũng ao_ước được trở_về với mẹ với ba , với miền Bắc ngàn vạn yêu_thương .


Trong các môn võ_thuật từ Thiếu_lâm , boxing đến taekwondo , karate , judo ... có_lẽ không có môn võ nào sánh được với Muay_Thái về sự khốc_liệt .


Thậm_chí không ít người sau khi xem đấu Muay_Thái được tận_mắt chứng_kiến các đấu_sĩ thượng_đài đã thốt lên : đó là môn thể_thao dã_man nhất !


Trưa chủ_nhật một ngày đầu tháng tư , chúng_tôi chen_chúc trong dòng người xô_đẩy nhau dưới cơn mưa trái_mùa tầm_tã để vào dự_khán cuộc tỉ_thí giữa các võ_sĩ Muay_Thái .


Sàn đấu Muay_Thai Stadium 7 tại thủ_đô Bangkok , Thái_Lan có sức chứa hơn 2.000 người nằm ở khu công_viên Chatuchak gần_như không còn một chỗ trống .


Stadium 7 được xem là sàn đấu nổi_tiếng thứ ba tại Bangkok sau hai sàn Rajadamnoen và Lumphini .


Tại đây , khán_giả từng chứng_kiến cuộc thăng_hoa của võ_sĩ nổi_tiếng Somluck Khamsing - người xuất_thân từ môn võ Muay_Thái trước khi chuyển sang đánh quyền_anh và mang về cho thể_thao Thái_Lan chiếc huy_chương vàng đầu_tiên trong một kỳ tranh tài Olympic ở Thế_vận_hội Atlanta ( Mỹ ) 1996 .


Xem Muay_Thái ở Thái_Lan không rẻ chút nào .


Giá một chiếc vé hạng trung_bình ngồi chót_vót trên cao ở sàn Rajadamnoen không dưới 1.500 baht ( gần 50 USD ) .


Nhưng điều đặc_biệt là Stadium 7 không bán vé và khán_giả vào xem bằng giấy mời .


Sàn đấu tồn_tại nhờ vào tiền bán bản_quyền truyền_hình phát đi trên toàn_cầu , mà tiền thu về lên đến vài triệu baht .


Mỗi tháng bốn lần , cứ vào các chiều chủ_nhật , Stadium 7 tổ_chức sáu trận đấu với sự tham_dự của những đấu_sĩ chuyên_nghiệp ở đủ lứa tuổi .


Tuỳ theo mức_độ nổi_tiếng , nhưng khi thượng_đài mỗi đấu_sĩ thường nhận được trung_bình khoảng 12.000 baht ( 300 USD ) .


Nếu thắng cuộc , họ có_thể nhận được thêm 8.000 - 12.000 baht .


Gần một giờ nữa mới đến trận khai_mạc mà khán_đài đã chật_cứng người với đủ loại âm_thanh tạp_nham pha_trộn giữa tiếng la_hét của khán_giả , tiếng kèn_trống , tiếng loa phóng_thanh của những nhà tổ_chức ...


Khán_đài chật_ních người , nổi_bật nhất là những tay cò cá_cược la_hét ỏm_tỏi , không khó nhận ra sự có_mặt của " cò " vì trên tay họ luôn cầm một tấm bìa cứng dán trên đó 2 - 3 chiếc máy điện_thoại_di_động hoặc máy bộ_đàm .


Đây là các " cò " chuyên tường_thuật từ sàn đấu về cho các ông trùm ngồi nhà qua điện_thoại_di_động hoặc bộ_đàm , các " cò " này là những người có kiến_thức cực_kỳ nhạy_bén về Muay_Thái , thậm_chí hơn cả các trọng_tài chấm điểm trận đấu .


Ðôi mắt họ luôn dán chặt lên sàn theo_dõi diễn_biến trận đấu , đồng_thời miệng liên_tục áp sát vào loa điện_thoại để " đọc " trận đấu về cho " ông chủ " và các kèo được ra không_chỉ trong phạm_vi nội_địa nước Thái mà_còn khắp thế_giới , các " ông chủ " sẽ đưa ra kèo mới , báo_giá để các con_bạc sát_phạt đỏ_đen .


Hàng trăm cánh_tay vội_vã chìa ra xin tờ_rơi khiến sàn đấu càng trở_nên náo_nhiệt hơn .


Trận đấu đầu_tiên giữa hai võ_sĩ cùng 15 tuổi là Kaymarn Sor Ubdul mang biệt_danh " cọp dữ " và Kwanjai Kieatprapat có biệt_danh " rắn lì đòn " đã được tung ra .


" Cọp dữ " Kaymarn Sor Ubdul chưa hề nếm mùi thất_bại sau 15 lần thượng_đài , đồng_thời được xem là tay đấm thiếu_niên xuất_sắc nhất của Thái_Lan mặc quần xanh được xếp ở cửa trên .


" Rắn lì đòn " Kwanjai Kieatprapat mặc quần đỏ bị xếp ở cửa dưới .


Cả sàn đấu vang rền tiếng hô " Ubdul ... Ubdul ... " .


Hôm_nay , các con_bạc đã trút cạn hầu_bao đặt vào cửa " cọp dữ " Ubdul .


Đúng 13 g 45 , tiếng nhạc truyền_thống " ò_e_í_e ... " tấu lên .


" Cọp dữ " và " rắn lì đòn " bắt_đầu thực_hiện nghi_thức múa truyền_thống Wai-kru , bày_tỏ sự tôn_kính đối_với thầy mình .


" Wai-kru " cũng là cách để tạo ra sức_mạnh tinh_thần , giúp đấu_sĩ thư_giãn , chuẩn_bị cho cơ_thể và tinh_thần trước khi nhập_cuộc .


Ubdul và Kieatprapat chơi ngang_ngửa trong hai hiệp đấu đầu_tiên .


Nhưng bước sang hiệp thứ ba , " rắn lì đòn " Kieatprapat đã bộc_lộ sự đuối sức .


Đôi mắt sáng , lầm_lì của anh đã biến mất , thay vào đó là nỗi tuyệt_vọng khi liên_tiếp trúng ba đòn đá bạt hiểm_ác vào giữa mặt .


Liền sau đó hai cú dậm chỏ của " cọp dữ " từ trên cao khiến " rắn lì đòn " ngã vật ra giữa sàn .


Đám đông hô to " Ubdul ... Ubdul ... " , nhưng tiếng chuông báo hết hiệp kịp cứu " rắn lì đòn " khỏi bị knock-out .


Nhưng đó là khoảnh_khắc gượng dậy cuối_cùng , tiếng kèn Wai-kru nghe giống tiếng kèn đám_ma .


Ngay phút đầu_tiên của hiệp thứ tư , " rắn lì đòn " đã nhận bốn cú lên gối trúng ngực và mặt , khi anh còn đang loạng_choạng thì " cọp dữ " Ubdul đã lao tới , bay người lên không_trung dùng hết lực cắm tiếp hai cú chỏ vào đỉnh đầu đối_phương .


" Rắn lì đòn " Kieatprapat đổ sụp xuống sàn đấu như một ngôi nhà sụp móng vỡ vụn .


Trọng_tài ngay_lập_tức kéo cọp dữ Ubdul ra và tuyên_bố anh thắng knock-out !


Cả khán_phòng như bùng_nổ , tiếng reo_hò , tung_hô , trong khi " rắn lì đòn " vẫn nằm bất_tỉnh giữa sàn đấu , chẳng ai ngó_ngàng gì đến anh .


Chúng_tôi còn chưa hoàn_hồn khi thấy bộ_phận y_tế lên khiêng " rắn lì đòn " xuống thì cặp đấu_sĩ 18 tuổi Thanasak Sithuhubol và Sathandej Skindeoymp xuất_hiện .


Trận đấu này dự_kiến diễn ra trong sáu hiệp , nhưng mới được ba hiệp thì đấu_sĩ quần đỏ Skindeoymp đã trúng liền ba đòn đá giữa mặt và một đòn chỏ vào ót ngã lăn ra sàn bất_tỉnh , máu phún đầy nơi khoé miệng .


Khán_đài lại hô vang trước sự gục ngã của Skindeoymp .


Cố_gắng lắm chúng_tôi mới xem hết trận thứ ba , cậu SV VN tên Nguyễn Hữu Hạnh - đang theo học khoa markerting ở Trường Đại_học ABAC - đi cùng đã kéo chúng_tôi khỏi đấu_trường .


Chúng_tôi rất ngạc_nhiên vì Hữu Hạnh đã ở Bangkok hơn hai năm và ban_đầu anh tỏ ra rất háo_hức khi được đến đấu_trường .


Hạnh nói trong hơi thở gấp : Tôi đã hiểu vì_sao các bạn SV Thái cùng trường khuyên không nên đi xem Muay_Thái , ép tim quá !


Ông Sampong , một người am_hiểu lịch_sử Muay_Thái , cho biết : Muay_Thái ngày_xưa dã_man hơn nhiều .


Đấu_sĩ được phép sử_dụng mọi đòn thế , kể_cả việc đá vào hạ_bộ đối_phương và quấn băng tay nhúng keo trộn miểng thuỷ_tinh để tăng tính sát_thương khi ra đòn .


Cách đây vài chục năm , những trận đánh Muay_Thái chuyên_nghiệp thường đặt sẵn một cỗ quan_tài cạnh đài , hai giác_đấu_sĩ được đưa vào sàn đấu là chiếc lồng sắt , trận đấu sẽ không có chuyện cả hai cùng bước ra khỏi lồng mà chỉ có một - là người chiến_thắng , còn kẻ bại_trận đã có sẵn cỗ quan_tài dành cho mình ! .


Ngày_nay Muay_Thái cấm tuyệt_đối đòn dã_man có_thể dẫn đến thiệt_mạng , nhưng người xem vẫn ớn lạnh khi chứng_kiến những cú đá ra đòn quyết_định , nhất_là cú cắm hai cùi_chỏ vào đỉnh đầu đối_phương .


Ông Sampong cho biết : vì tính_chất đối_kháng tự_do cho_phép các võ_sĩ sử_dụng nhiều bộ_phận trên cơ_thể ra đòn đánh đã khiến không ít người liệt Muay_Thái vào môn võ dã_man .


Nhưng với ông thì : " Tôi đã nhiều năm gắn_bó với Muay_Thái và từng chứng_kiến nhiều đấu_sĩ bị_thương nặng trên sàn đấu , nhưng chưa thấy ai chết cả .


Trong một trận đấu Muay_Thái rất khó có đối_thủ thiệt_mạng khi hai đấu_sĩ có cùng cân nặng , chiều cao và kỹ_nãng giao_chiến , họ che_chắn rất kỹ những chỗ hiểm ...


Nhưng khi chúng_tôi cho biết đã được nghe những câu_chuyện thiệt_mạng ở những sàn đấu cá_cược bất_hợp_pháp tại những khu xóm lao_động ở ngoại_ô Bangkok , thì Sampong gật_gù : Do hai võ_sĩ đã chênh nhau đẳng_cấp , điều đó rất nguy_hiểm .


Nhưng với ông Amnuay Kesbumrung - thành_viên Hội_đồng Muay_Thái thế_giới mà chúng_tôi tiếp_xúc tại MuayThai Institute , nơi được xem là học_viện Muay_Thái lớn nhất thế_giới , gần sân_bay Don_Muong mà ông làm_chủ - thì : " Tôi đã chứng_kiến bốn trường_hợp võ_sĩ thiệt_mạng , nhưng họ không chết ngay trên sàn đấu mà chết tại bệnh_viện vì bị chấn_thương sọ não hoặc tim " .


Dù bị xem là môn võ dã_man nhưng chỉ riêng tại Bangkok đã có đến hàng ngàn trung_tâm huấn_luyện , lò luyện Muay_Thái mà thanh_thiếu_niên Thái_Lan theo học rất đông .


Theo ông Amnuay Kesbumrung , uỷ_viên Hội_đồng Muay_Thái thế_giới , toàn nước Thái có đến hơn 10.000 trung_tâm , lò , trại huấn_luyện dạy Muay_Thái với cả triệu võ_sinh tham_gia .


Chúng_tôi thắc_mắc khi tiếp_xúc với nhiều công_chức , trí_thức hay sinh_viên các trường đại_học ở Bangkok , đa_số họ đều tỏ_vẻ sợ môn võ này , thậm_chí không đi xem thi_đấu , sao chỉ thấy thanh_thiếu_niên nghèo , ở nông_thôn chọn học Muay_Thái , cả ông Sampong lẫn ông Amnuay đã không chút đắn_đo , nhún_vai nói : " Ðó là con đường mà thanh_niên nông_thôn chọn_lựa để thoát nghèo và mưu_sinh tại những đô_thị lớn ...


Tôi tìm đến nhà ông Hoàng Chất Lượng - sinh năm 1945 , ở phường Minh_Xuân , thị_xã Tuyên_Quang ( Tuyên_Quang ) , thương_binh hạng 4/4 - qua một dòng tin ngắn .


Con ông - cô gái Hoàng Lan Hương , 28 tuổi - bị nhiễm chất_độc da_cam dioxin , chân_tay co_quắp phải sống chung_thân trên chiếc xe_lăn , nhưng làm được nhiều việc giúp bố_mẹ .


Tự học nhưng Lan Hương biết được chữ ta và cả chữ tây , biết làm toán và sử_dụng máy_tính .


Mọi việc , Hương đều làm bằng ... chân .


Lần đầu gặp , tôi ngỏ ý muốn viết báo về Hương , nhưng Hương không đồng_ý .


Ông Lượng nói_nhỏ với tôi : " Hôm sau chú tới cho cháu một_ít sách_báo cũ .


Hương ngoẹo cổ trên xe_lăn , quát lên tiếng gì nghe không rõ .


Bà Trịnh Thị Mùi ( SN 1955 ) - mẹ Hương , cô nuôi dạy trẻ ở Trường Mầm_non Hoa_Mai - đau_xót kể : Cháu sinh ngày 10-8-1977 , xinh_tươi như một bông hoa .


Nhưng ba tháng sau không biết lẫy , bảy tháng sau chẳng biết bò .


Tới chín tháng tuổi , cháu mới gượng lật được cái đầu .


Một tuổi , cháu vẫn chỉ lớn bằng trẻ hai - ba tháng .


Ông_bà hớt_hải đưa con về Bệnh_viện Nhi VN - Thụy_Điển rồi nhờ người quen chuyển sang Bệnh_viện Bạch_Mai .


Tháng sau , tiền hết đành xin về kèm lời khuyên chân_thành của bác_sĩ : Hãy gắng chăm_sóc cho cháu khoẻ , chứ không_thể điều_trị trở_lại bình_thường được .


Hồi ấy , cứ một quý lại phải xuống Hà_Nội lấy thuốc một lần .


Tốn_kém quá , nhà lại nghèo , ba năm sau chẳng dám xuống nữa ...


Bất_ngờ từ gian nhà trong , Hương ú_ớ gọi ầm lên .


Hương lăn xe ra theo cũng cười , nụ cười méo_mó tội_nghiệp , cổ ngoẹo sang một bên .


Nghe con nói gì đấy , bà Mùi " dịch " lại là cháu nó bảo biết chú rồi .


Chú viết bài về chú " Vinh còng da_cam dioxin ... " , cháu được đọc rồi !


Bà Mùi kể tiếp : Năm ấy , cháu khoảng chín - mười tuổi gì đấy .


Bỗng một hôm , ngồi trên chiếc xe gỗ 4 bánh , cháu cặp phấn vào giữa ngón_cái và ngón_trỏ ( chân phải ) viết rõ_ràng chữ " Lương " xuống nền đất .


Cháu đánh thêm dấu nặng (. vào , nói : " Bố này ! " .


Rồi xoá dấu nặng nói : " Chú Lương này " .


Rồi thêm dấu ngã ( ~ ) nói : " Chú Lưỡng liệt_sĩ này " .


Ba anh_em chồng bà tên là Lượng , Lương , Lưỡng .


Một lần khác , bà thấy Hương mắng em : " Ngu lắm ! " khi thấy em làm tính sai ( mà cô em bấy_giờ đang học lớp 3 ) .


Từ đó , bao_nhiêu tiền trợ_cấp thương_tật hằng tháng , ông Lượng dành mua sách , báo , giấy bút cho con học ngay trên cái xe gỗ 4 bánh ấy .


Thương con , bà nhờ người đến chụp một bức ảnh cháu ngồi trên xe gỗ rồi viết kèm lá đơn gửi đi xin trợ_cấp .


Hồi_âm là một lời nhắn : Đại_ý , bao_giờ bố_mẹ cháu chết hết thì được trợ_cấp .


Chuyện đến tai Chủ_tịch UBND tỉnh ( lúc đó là ông Trần Trung Nhật ) , cháu được tặng chiếc xe_lăn và hằng tháng được trợ_cấp 50.000 đồng , sau đó tăng lên 144.000 đồng như mọi cháu trong tỉnh bị nhiễm chất_độc da_cam dioxin ...


Hương nói với mẹ , thế_là có thêm một chữ " lương " nữa ! ...


Khi biết tôi cũng là thương_binh , lại cùng chiến_trường với ông Lượng , Hương trở_nên thân_tình , sẵn_sàng cho tôi chụp ảnh .


Hương ngoẹo đầu , bậm môi , kẹp chặt cây bút_chì ký_hoạ chân_dung mình trên xe_lăn .


Có_lẽ đã thấy mình trong gương như thế_nào nên Hương vẽ khá nhanh và giống nữa là đằng khác .


Tay co_quắp , chân khoèo , mặt nhìn nghiêng xương_xương , nhưng trong_sáng ở ánh mắt và nhí_nhảnh ở lọn tóc đuôi gà .


Một lần , bà Mùi giật_mình khi thấy con xếp một dãy mười cái đĩa bà mới mua về ở chân tường .


Tưởng con làm gì , hoá_ra Hương lấy mẫu cô tiên trong đó để vẽ tranh ...


Dạo còn khó_khăn , cả phố mới có dăm nhà có tivi , cứ chiều_chiều khi có phim Tây_du_ký là cháu lại lăn xe ra cửa ... nghe .


Bà không chịu nổi , sang cậu em vay một chỉ vàng và phụ thêm vào mua được cái tivi đen trắng .


Hương học đan len , đan áo cho em , cho mẹ .


Thấy người bật bông khâu chăn , Hương xin mẹ tìm mua cho một chiếc kim như thế để khâu len .


Ông bật bông thấy áo Hương đan thật khéo và trân_trọng tặng kim khâu cho .


Cả cái khu_phố Xuân_Hoà bên sông Lô này được dân thị_xã gọi tếu_táo là dân CCCP ( cát , cót , củi , phên ) .


Bà Mùi đan cót còn nhiều khi lỗi , chứ Hương đan không lỗi bao_giờ , chỉ có_điều chậm hơn mà thôi .


Có lúc thấy mẹ đan lỗi quá nhiều , Hương gắt : " Mẹ kém thế " rồi lại xin_lỗi mẹ con đã lỡ_lời .


Bà không thấy buồn , ngược_lại rất tự_hào về đứa con tật_nguyền của mình ...


Vẽ xong bức tranh , Hương đề dưới đó dòng chữ " Invalid " .


Ông Lượng nói là tàn_phế [? , Hương có_vẻ ngượng_nghịu .


Bà Mùi bảo , chẳng biết nó học tiếng ( chữ ) Anh như thế_nào , chắc qua tivi , qua em_gái ( em thứ hai đã tốt_nghiệp Đại_học Sư_phạm Ngoại_ngữ , hiện dạy ở Trường THPT Đầm_Hồng , Chiêm_Hoá ) .


Bố_mẹ Hương đều tỏ ý tiếc chiếc máy_vi_tính mới bị hỏng chưa chữa được , chứ không cháu " biểu_diễn " cho chú xem .


Bà Mùi khoe , đó là tiền trúng xổ_số , còn chiếc tivi Sony 14 inch là tiền nuôi lợn_nái một năm .


Hương muốn được nối_mạng máy_tính , nhưng vợ_chồng bà chẳng có tiền và cũng chẳng hiểu mô_tê gì ...


Bà Mùi nói Hương tìm một bức thư Hương đang viết dở và kể : Một buổi chiều cách đây mấy năm , anh bưu_tá đến đưa cho cái giấy mời lĩnh tiền .


Cuối_cùng , ông Lượng đành cùng ông bưu_tá ra bưu_điện .


Một bà tên là Nguyễn Kim Thuý - ở 284 12 , phường 10 , quận Phú_Nhuận - gửi tặng cháu 150.000 đồng và một chiếc xe_lăn .


Sau đó , cứ 3 tháng một lần , bà lại gửi cho cháu 450.000 đồng hoặc 500.000 đồng .


Hương đã viết thư cảm_ơn bà , có_khi còn mượn điện_thoại_di_động nhắn_tin cho bà nữa .


Vừa_rồi , cháu viết thư cho bà nói , " bác ơi , bây_giờ gia_đình cháu bớt khó_khăn rồi , cháu xin bác dành tiền ấy gửi giúp gia_đình khác khó_khăn hơn " .


Nhưng bà Thuý vẫn gửi tiền , gửi ảnh của bà và viết thư nói rằng : " Hoàng Hương đừng băn_khoăn " .


Hương càng thương bà hơn sau mỗi lần xem lại bức ảnh rất đẹp của bà chụp trước khi chồng mất 2 tháng .


Thế_là giờ ngoài cái xe đầu_tiên đã hỏng Hương cất đi làm kỷ_niệm , Hương còn hai xe_lăn nữa , một của bác Thuý , một của Hội CTĐ tỉnh .


Cả phố này gọi Hương là " cô gái xe_lăn " và rất trân_trọng nghị_lực của Hương .


Mấy năm trước khi lũ_lụt ở miền Trung , Hương đều gửi 20.000 đồng ra MTTQ thị_xã để ủng_hộ .


Mới_rồi khi xem tivi thấy tai_hoạ sóng_thần khủng_khiếp ở một_số nước Đông_Nam_Á , Hương muốn góp ít tiền ủng_hộ mà không ai chịu nhận .


Càng nghe chuyện về Hương , tôi càng thấy Hương có một bộ_óc hoàn_toàn tỉnh_táo , thông_minh , một tấm lòng nhân_ái , yêu_thương quý_trọng mọi người .


Xem phim trên truyền_hình xong , Hương viết nhận_xét hết_sức xác_đáng , khách_quan về những nhân_vật chính .


Ngó thấy những tệ_nạn xã_hội qua tivi , Hương bức_xúc viết ra giấy : " Cánh này không bằng mình , vì họ đã bị tật_nguyền trong tâm_hồn ... " .


Bây_giờ , Hương vẫn băn_khoăn về chuyện em_gái út học xong trung_cấp công_nghệ_thông_tin , chưa có việc_làm .


Trong một bức thư đang viết cho bà Thuý , Hương viết : " Đã lâu rồi cháu không viết thư thăm bác , mong bác thông_cảm cho cháu .


Bác ơi , cháu đang rất buồn vì em cháu không xin được việc_làm .


Ước_vọng của cháu là em cháu có được một công_việc để bố_mẹ cháu đỡ khổ .


Nhưng khó lắm bác ạ , vì ước_mơ chỉ là ước_mơ mà thôi !


Hương là thế , không lo cho mình mà chỉ lo cho những người_thân ; không bi_quan về số_phận mình , lại nao lòng trước số_phận người khác .


Trước khi tôi tạm_biệt ngôi nhà nồng_ấm , thân_tình ấy , Hương đề_nghị tôi chụp cho cả gia_đình cô một bức ảnh .


Tôi rất vui thực_hiện đề_nghị đó và thầm hứa sẽ làm nhiều hơn thế để bày_tỏ lòng cảm_phục một CON_NGƯỜI - cô gái tật_nguyền trên xe_lăn .


Dự_báo nếu tiếp_tục không mưa và nước_mặn xâm_nhập sâu sẽ khiến hơn 44.000 ha đất nông_nghiệp gặp khó_khăn về nguồn nước tưới vào cuối vụ đông_xuân .


Thượng_tá Hồ Trọng Bình đích_thân cầm_lái chiếc Uoat mang biển_số Lào .


Cũng như hầu_hết các chiến_sĩ trong đoàn quy_tập , anh không mặc quân_phục mà_là một bộ_đồ màu xanh công_nhân , mũ_tai_bèo cùng màu trông chẳng khác gì thợ xây_dựng .


Đó là cách ngụy_trang của những người lính .


Bọn phỉ có tài thánh cũng không phân_biệt được bộ_đội với công_nhân , lính_tráng với chỉ_huy .


Thoáng chốc chiếc Uoat rẽ qua khu_vực Cánh_Đồng_Chum chạy giữa khoảng đồng mù bụi nhằm hướng rừng Phu_Phả_Xay , đi vào mũi Phu_Cút ...


" Có những đợt hằng tuần luồn rừng lầm_lũi nhưng phải về tay_trắng vì không tìm được mộ " - thiếu_tá Trần Thanh Nghị , mũi trưởng mũi Phu_Cút , có nước_da thâm_tái màu sốt_rét , nói .


Kinh_nghiệm của anh cho biết do cuộc_chiến trước_kia quá khốc_liệt nên căn_cứ những người lính tình_nguyện thường ở nơi thâm_sơn_cùng_cốc và chính nơi này lại diễn ra những trận chiến quyết_tử , nên phần_lớn những người nằm lại đều rất khó tìm , thậm_chí có những lúc vô_vọng !


Mỗi năm những người lính quy_tập chỉ có bảy tháng để đi tìm mộ - đó là vào mùa khô ( từ tháng mười_một năm trước đến hết tháng năm năm sau ) .


Vì_thế đợt này không tìm được mộ thì phải đánh_dấu để đợt kế_tiếp quay trở_lại tìm cho ra .


Hành_trang của các anh là tấm bản_đồ khu_vực , máy đo toạ_độ , la_bàn định_hướng ; danh_sách các liệt_sĩ do các đơn_vị chiến_đấu cũ trong Nam , ngoài Bắc và cả Lào cung_cấp ; súng tiểu_liên AK , đạn , lương_khô , biđông nước , cuốc , xẻng , tăng võng và nhang , vải ...


Tất_cả khoảng 25 kg nằm gọn trên vai đủ tác_chiến hàng tuần_lễ mỗi đợt vô rừng .


Phía trước mặt bao_giờ cũng là rừng_núi thâm_u đèo dốc và những toán phỉ trá_hình được trang_bị súng bộ_binh AK , AR15 với đủ loại lựu_đạn , mìn chống tăng , mìn cao_su tự_tạo treo trên cây , gài giữa lối mòn .


Đây là nơi được bộ_đội Phathet Lào , quân_tình_nguyện VN và phía đối_phương là lính_đánh_thuê Thái_Lan cùng cố_vấn Mỹ trước năm 1975 thừa_nhận là một " Điện_Biên_Phủ " thu nhỏ trong thung_lũng hẹp giữa bao quanh vô_số dãy núi cao ngất_ngưởng .


Kể chuyện về Bom_Loọng , thiếu_tá Nghị nhớ lại : " Giữa mùa khô năm nay được dân bản Vàng_Tồng và Loong_Khảo chỉ cho ba ngôi mộ , anh_em liền tổ_chức hành_quân .


12 người đi bộ ròng_rã ba ngày_đường rồi đột_ngột bí_mật chuyển mũi sang hướng khác đề_phòng phỉ gài bẫy dọc đường .


Vào đến nơi thấy lô_cốt , băng_đạn , bao cát nằm la_liệt .


Những trái mìn đen_sì còn treo lủng_lẳng trên hàng_rào dây_thép_gai chạy vòng_quanh khu đồi bạc_phếch cỏ lau .


Linh_tính cho biết có điềm chẳng lành nên tôi triển_khai cho anh_em cẩn_thận dò mìn để mở tuyến .


Bất_ngờ phía bên kia đỉnh núi trước mặt bọn phỉ lia sang hai loạt đạn tiểu_liên .


Nghị hô : " Nằm xuống ! Bên kia có địch " .


Anh trấn_an ngay vì theo đường_đạn , anh biết chúng bắn súng với ý_đồ cảnh_báo phía bên kia là địa_bàn của chúng , không nên tiến xa hơn .


Bốn ngày dò_tìm , ba ngôi mộ lần_lượt được phát_hiện .


Nghị lệnh tiếp cho anh_em vừa cảnh_giới vừa tranh_thủ đào hầm để khi đang bốc_mộ có_thể đánh trả nếu phỉ đột_nhập .


Sau hai giờ đào_bới dưới tầm_súng phỉ , cả ba ngôi mộ đã được cất bốc vào balô .


Đây là ba trong tổng_số 62 ngôi mộ được mũi Phu_Cút quy_tập trong mùa khô 2005 .


Nghị cho biết sở_dĩ ba ngôi mộ này quy_tập nhanh là do kinh_nghiệm của bộ_đội VN : khi có chiến_sĩ hy_sinh , không đưa ra được thì chôn lại cạnh gốc cây , tảng đá và hướng mộ thường quay mặt về phía đông - phía Tổ_quốc , để sau_này đồng_đội dễ xác_định .


Từ Phu_Cút tôi sang mũi Khệt_Phằn đóng chốt ở bản Pà_Chay , huyện Mường_Pẹt .


Mũi chỉ có 14 lính nhưng đảm_nhận công_việc quy_tập mộ toàn_bộ khu rừng thuộc huyện Mường_Pẹt , trong đó trọng_điểm căng_thẳng nhất là bản Na .


Bản Na ở cách xa địa_điểm đóng chốt của mũi Khệt_Phằn tới 22 giờ đi bộ .


Là bản không có dân nhưng phỉ hoạt_động suốt ngày_đêm nên lính quy_tập gọi là " bản nóng " hay " bản phỉ " .


Thiếu_tá Hoàng Ngọc Lân , đoàn phó đoàn quy_tập kiêm mũi trưởng Khệt_Phằn , kể cuộc đụng_độ mới cách đây năm ngày của Giồng Lầu Già - cán_bộ huyện_đội Mường_Pẹt - khi lọt vào ổ phục của bọn phỉ đói .


Hôm ấy Già đang từ rừng ra thì bị bốn tên phỉ vây lại trên điểm_cao 1663 .


Chúng buộc Già phải quay về mua một_số đèn_pin , thuốc_tây và muối .


Nếu sai hẹn chúng sẽ huy_động lực_lượng xuống đốt cháy cả bản .


Lần thứ nhất Già mang đủ hàng vào cho phỉ .


Vì tin nên lần hai phỉ yêu_cầu mua tiếp giày , dép , gạo và hẹn phải trao hàng ở điểm_cao 1473 .


Y hẹn Già vào , đang trao hàng thì một trung_đội bộ_đội Lào phục sẵn bắn chết bốn tên phỉ và làm bị_thương hai tên khác .


Đầu năm 2003 được bạn báo tin khu_vực phía tây bản Na có một trạm_xá cũ của ta trên điểm_cao 1472 có_thể còn nhiều mộ liệt_sĩ nằm lại , thiếu_tá Lân dẫn mười anh_em lên_đường trong đêm .


Đến mờ sáng vừa chạm đỉnh núi Nậm_Ngừm .


Sau mười phút nghỉ , mỗi người ăn một vắt xôi chấm muối , uống một ngụm nước rồi bắt_đầu chinh_phục đỉnh núi .


Anh_em dàn cự_ly mỗi người cách nhau 1 m , chân đạp đá phía dưới , tay bám đá phía trên để đu người lên qua từng vách đá .


Do mưa_phùn , tay Lân bám đá bị trượt , chân dẫm mạnh vào tảng đá phía dưới thì tảng đá bị lở .


Rất may tôi ở cuối đội_hình và chiếc ba_lô 25 kg đệm ngay dưới lưng , nếu không thì ...


Vậy anh vượt đỉnh Nậm_Ngừm bằng cách gì ? - Tôi hỏi .


Lính thả dây xuống , tôi lại bám đá , bám dây bò lên .


Qua được Nậm_Ngừm , cỏ_tranh ken dày , cao lút đầu người , không định được phương_hướng và vị_trí nghi có mộ nên phải đốt cỏ_tranh .


Khổ_nỗi mới đầu mùa_khô cỏ chưa kịp héo nên đốt mãi vẫn không cháy .


Cả đoàn phải cắt rừng đi chui trong rừng cỏ , đi mãi , đi mãi vẫn không tìm ra mộ .


Nhiều anh_em đã đi qui_tập hàng chục năm cho biết : các anh linh_thiêng lắm , mình cứ khấn , các anh sẽ chỉ cho .


Anh_em thắp nhang khấn : " Các anh ơi , chúng em từ bên nhà sang tìm đưa các anh về đây , các anh đã nằm quá lâu trong rừng nước bạn rồi , nếu có linh_thiêng cho chúng em thấy được phần_mộ để đưa các anh về ... " .


Sau lời khấn , chỉ một lúc lùng_sục thì Sơn - một chiến_sĩ trẻ , năng_nổ của đoàn - reo lên từ cuối đám cháy : Mộ đây rồi anh_em ơi .


Ngôi mộ đầu_tiên mà Sơn phát_hiện được là một ngôi mộ " tươi " , đào lên còn nguyên hình_hài người lính trong bao nilông gói thật kín .


Lân cho anh_em đào rộng mộ rồi cùng nhau luồn tay phía dưới đưa toàn_bộ khối nilông còn lùng_nhùng lên .


Khi vừa mở nilông ra ai cũng bàng_hoàng vì người nằm trong đó như đang nằm ngủ , đầu quấn băng , chân nẹp bột .


Không còn cách gì hơn , Lân lại thắp nhang khấn tiếp : “ Xin người chiến_sĩ vô_danh cho anh_em được làm lễ hoả_thiêu , vì đường rừng về nước xa_xôI , chúng_em chỉ có_thể mang hài_cốt về mà không_thể đưa cả thi_hài ... " .


Ngọn lửa được nhóm lên , thi_hài người lính tan biến rất nhanh chỉ còn lại bộ hài_cốt trọn_vẹn .


Từ ngôi mộ " tươi " , anh_em phát_hiện cả một nghĩa_trang nằm theo hình bậc_thang từ thấp lên cao , theo tầng 8 mộ , tầng 19 mộ , tầng 21 mộ , tầng 25 mộ ...


Ai cũng mừng vì rồi_đây sẽ có nhiều đồng_đội của mình được đưa về nước .


Ba chuyến điều quân vào bản Na trong suốt mùa_khô năm 2003 đến nay mũi Khệt_Phằn đã phát_hiện và qui_tập đến 225 ngôi mộ .


Lân nói : " Theo sơ_đồ bàn_giao của các đơn_vị , hiện bản Na còn 400 ngôi mộ nằm lẩn_khuất trong rừng sâu .


Có khi đơn_vị này chôn_cất xong rồi điều ra , đơn_vị khác được điều đến có người hy_sinh , chôn tiếp .


Cho_nên mới xảy ra trường_hợp có đợt danh_sách chỉ báo 13 mộ nhưng lại tìm thấy 18 mộ .


Những chuyến đi không tìm ra mộ , cả đơn_vị buồn_rầu , không ai nói với ai một lời .


" Các đồng_chí ấy chưa được yên_nghỉ , chưa được về với người_thân thì chúng_tôi nào có dám nghỉ_ngơi ! " .


Các chiến_sĩ trong đơn_vị quy_tập nói với tôi như thế trên đường hành_quân vào bản Na .


Rừng Lào sừng_sững những chóp núi cao , trong ánh hoàng_hôn , tôi cảm_nhận đó như là những tượng_đài , mà đâu_đó trong khắp miền rừng_núi này đều thấp_thoáng những tượng_đài của hàng ngàn người lính vô_danh đã ngã xuống vì sự_nghiệp quốc_tế ...


Người_ta nói nhiều về sự nhọc_nhằn , khổ_cực của nghiệp đưa đò .


Vậy_mà ở miền Tây , có một gia_đình đã làm_giàu bằng nghề này .


Trời nắng gắt nhưng bến phà Vĩnh_Hưng vẫn nhộn_nhịp khách qua_lại liên_tục .


Ngay cả người dân ở thị_xã Trà_Vinh qua_lại khúc sông này từ nhiều năm qua cứ tưởng bến phà này do Nhà_nước quản_lý , mà không biết rằng đó là tài_sản của một chàng trai_trẻ quê tận An_Giang sang đây lập_nghiệp .


Đó là Nguyễn Tấn Thành , 32 tuổi , là ông chủ của bến phà có vốn đầu_tư trên 2,3 tỉ đồng , trong đó có chiếc phà đăng_ký chở 99 khách và 25 tấn hàng .


Đoạn sông Cổ_Chiên nằm trên đường nối_liền thị_xã Trà_Vinh với huyện Mỏ_Cày của Bến_Tre trước_đây chỉ có mấy con đò nhỏ lặc_lè chở khách sang sông , chẳng ai_ngờ nó có_thể trở_thành một bến phà đông_đúc .


Chỉ có Thành là nhìn thấy cơ_hội làm_ăn : “ Trà_Vinh là một tỉnh nằm trong thế bí ở miền Tây , có qua_lại những khúc sông vắng mới hiểu được cái cảnh bà_con ngồi suốt buổi chờ bóng một con đò và tôi quyết_định đầu_tư vào đây để nối_liền đôi bờ Trà_Vinh - Bến_Tre ” - Tấn Thành mộc_mạc kể .


Ba của Tấn Thành - ông Nguyễn Tấn Tài , 51 tuổi - được xem là người đầu_tiên đứng ra mở các bến phà tư trên các sông_nước miền Tây .


Ông Tài nói : “ Tui nhúng_tay vô vụ chẹt , vụ phà là ngoài ý_muốn , anh_em làng_xã muốn tui làm chứ không phải tui có sáng_kiến gì đâu ...


Hồi năm 1987 tui ham chơi hơn ham mần , mấy người trong làng thấy tui suốt ngày ăn_nhậu không mần gì hết trơn nên mới nói : mày làm chẹt , làm phà đi , cực_nhọc nhưng có việc_làm .


Mà mấy chú biết rồi đó , dưới này có bốn nghề người_ta hổng thèm làm là : làm_mai , lãnh nợ , gác cu , đưa đò ...


Mà người_ta hổng thèm làm thì tui thích làm ... ” .


Hồi đó bến đò Phong_Mỹ trên sông Tiền ( nối_liền xã Mỹ_Hiệp , Chợ_Mới , An_Giang với bên Cao_Lãnh , Đồng_Tháp ) bà_con muốn qua sông thì chỉ có ghe máy đuôi tôm .


Sông rộng , ghe nhỏ chìm hoài , bà_con cũng ớn qua_lại .


Ông Tư Tài quyết chọn khúc sông “ liên tỉnh ” heo_hút này làm nơi khởi_nghiệp .


Chiếc chẹt ( loại phà nhỏ bằng gỗ , đóng thô_sơ ) đầu_tiên của ông Tài chở được 25 khách , được xem là một “ sự_kiện giao_thông ” ở nơi này .


Thấy thuận_tiện nên nhiều nông_dân chọn “ chẹt ông Tài ” làm phương_tiện di_chuyển ngày_một nhiều hơn .


Riêng với ông Tài , đó là một bước_ngoặt cuộc_đời .


Từ đó , ông bắt_đầu rèn cho mình con mắt tinh_đời để nhìn xem trên khúc sông nào có_thể làm_ăn được , đoạn sông nào bà_con có nhu_cầu qua_lại nhiều mà “ nhà_nước ” chê không làm thì Tư Tài và đám con lò_dò tìm tới , đo đo , tính tính , chỉ ít_lâu sau đã thấy có cái chẹt gỗ bồng_bềnh í_ới gọi người qua sông .


Thợ_thuyền làm_ăn đàng_hoàng , chẹt ngày_một được nâng_cấp thành phà sắt thép an_toàn hơn , giá_cả hợp_lý nên bà_con dần_dần kháo nhau " đi chẹt ông Tài ... " , " đi phà cha con ông Tài ... " .


... Nếu Tấn Thành mở ra bến phà Vĩnh_Hưng thì phải nói rằng anh đã có “ gen ” di_truyền từ người cha của mình .


“ Nhà_nước đồng_tình , bà_con an_toàn thoải_mái qua sông là tôi thấy khoái và nhảy vô làm thôi ” - ông Tư Tài cười khà_khà khi nhắc lại chuyện cũ .


Thấy Tư Tài làm_ăn được , nhiều người khác cũng nhảy vào đấu_thầu nhưng ông Tư vẫn chiếm thế thượng_phong vì là người đã có nhiều kinh_nghiệm , uy_tín , lại trường_vốn do ky_cóp từ các bến chẹt nhỏ đầu_tư cho bến phà lớn .


Khi tỉnh lấy lại phà Đình_Khao để quản_lý thì ông Tư đã kịp mở nhiều bến phà khác tại Vĩnh_Long , Trà_Vinh , Bến_Tre , Tiền_Giang ...


Gia_đình và họ_hàng ông Tư Tài quản_lý toàn_bộ số bến phà nơi này .


Trong đó ba bến phà lớn nhất : An_Bình ( Vĩnh_Long ) do chính ông Tư điều_hành ; con_trai Tư Thành làm bến phà Vĩnh_Hưng ; một cô con_gái quản_lý phà Ngũ_Hiệp ( Tiền_Giang ) .


“ Công_ty ” phà gia_đình của Tư Tài đã ra_đời như_thế .


“ Công_ty phà gia_đình ” của ông Tư Tài phát_triển ở chín tỉnh với trên 30 chiếc phà , có con_dấu pháp_nhân đàng_hoàng .


Ông Nguyễn Tấn Tài cho biết nếu có điều_kiện , ông sẽ phát_triển mô_hình “ công_ty phà gia_đình ” lên tận Campuchia .


Cha_con ông Tư Tài sống được là do có kiểu làm phà riêng của họ : trong khi phà của Nhà_nước to_lớn , dềnh_dàng đòi_hỏi bến phải thiết_kế phức_tạp với phao nổi , cọc dầm bêtông đảm_bảo độ nước sâu để cập bến , thì bến phà của gia_đình được làm theo dạng chuồi .


Sàn bêtông xây thoai_thoải theo bờ sông , phà cập thẳng vào cầu , khách lên xuống dễ_dàng .


Thay_vì như những chiếc phà khác có hai máy để đẩy và kéo , phà Vĩnh_Hưng chỉ dùng một máy vừa kéo vừa đẩy , thao_tác phức_tạp hơn một_chút nhưng đỡ tốn nhiên_liệu hơn , chi_phí thấp hơn .


Ở bến phà Trà_Vinh có một cái cồn cạn nên phà rời bến phải đi vòng .


Phà to phải rịt tới rịt lui , còn phà anh Thành mỗi lần rời bến chỉ cần ngoắt đuôi lượn một cái là vượt được cồn , máy_nổ rì_rầm làm sôi_động thêm cái bến sông mà mới năm_ngoái đây thôi còn vắng_vẻ ...


Tấn Thành có một niềm vui “ không bao_giờ cạn ” là ngồi trong bến nhìn người_ta tấp_nập lên xuống chiếc phà do mình điều_hành .


Trong mạch sống cuồn_cuộn của chốn miền Tây này , có một nhịp bắc qua bến phà Vĩnh_Hưng của anh .


Ông Trương Công Sết , phó_giám_đốc Sở Giao_thông công_chính Trà_Vinh , cho biết : “ Dân Trà_Vinh đi qua phà Vĩnh_Hưng , chạy mấy chục cây là tới ngã ba Trung_Lương rồi , rút ngắn phân_nửa đoạn đường so với đi qua Vĩnh_Long .


Tỉnh rất ủng_hộ cách làm này của phà tư_nhân , vì nếu chờ chương_trình nối_liền quốc_lộ 60 thì hơi ... bị lâu ! " .


Dân lái_đò lại cho rằng đây là nghề long_đong nhất .


Ông Tư cũng như anh Thành đều hiểu cái lận_đận , long_đong của nghề : “ Làm_dâu_trăm_họ nên dễ bị người_ta trách_móc , thậm_chí chửi_rủa .


Phà chở đông người , an_toàn hơn nhưng thời_gian chờ_đợi cũng lâu hơn .


Người sốt_ruột muốn qua sông thì than_vãn .


Người đến muộn một_chút , phà vừa rời bến thì chửi_đổng ... ” .


Nhưng nghề đưa đò có những niềm tin riêng , nhất_là khi ra giữa sông rộng chẳng may gặp sóng_to_gió_lớn .


Ông Tư đã truyền cho các con mình cái đạo của người đưa khách qua sông : “ Gặp khách đau bệnh phải tức_thời cứu cấp , gặp người nghèo thì không nhận tiền ” .


Hồi ở bến phà Đình_Khao nơi lòng_sông , nước chảy xiết , phà của ông Tư đã từng ra giữa sông để kè những chiếc thuyền nhỏ bị lạc tay_lái đang gọi cấp_cứu .


“ Mà cứu người cũng phải biết cách nghe - ông Tư nói - mình phải lấy một chiếc phà khác trong bến đưa ra .


Chớ cái phà đang đi mà quay lại cứu người , khách trên phà lỡ có nhốn_nháo hoảng_loạn thì nguy_hiểm lắm ” .


Chính bởi_vì họ đã nắm_bắt được nhu_cầu của người dân .


Ông Trương Công Sết nói ở Trà_Vinh gia_đình ông Tư là người đầu_tiên đến đề_xuất đầu_tư vào lĩnh_vực phà .


Nhưng cũng chính vì_thế người làm phà gặp phải những điều khó xử .


Tấn Thành nói : “ Hồi tui đến làm bến phà này , chín con đò_ngang đưa khách ở đây đã phải nghỉ làm .


Khi giao lại bến phà Đình_Khao cho người khác thì cảm_thấy buồn .


Khi mở ra một bến mới cũng lắm điều áy_náy .


“ Cuộc_đời là vậy đó ” - Tấn Thành ngó ra sông im_lặng thoáng chốc , nhưng rồi quay đầu lại nở nụ cười .


Rất nhiều con_người và cây trái , nông_sản đang tuôn qua ngả Vĩnh_Hưng để đến với những miền xa .


Qua đò Cây_Trâm đi thêm gần 2 km vào ấp Cái_Rô trên con đường giao_thông nông_thôn ngoằn_ngoèo , cuối_cùng chúng_tôi cũng tìm được nhà anh .


Đang cặm_cụi hàn điện , nhưng thấy người lạ vào nhà mà gọi đúng biệt_danh của mình nên anh Huỳnh Văn Hùng ( 41 tuổi , ở xã Định_Bình , thành_phố Cà_Mau ) vội ngừng công_việc lên nhà trên tiếp khách .


Hút chưa xong điếu thuốc thì đám thanh_niên trong ấp cũng kéo đến vì nghe tin anh có khách , thế_nào cũng " giỡn mặt " với ... điện !


Đang lúc chuẩn_bị biểu_diễn biệt_tài dùng tay cắm vào ổ điện thì nhà anh bỗng_nhiên cúp điện .


Cả đám thanh_niên đang vây quanh trước cửa nhà ồ lên cười vì cho rằng anh nói_dối nên đã dặn người_nhà đóng cầu_dao .


Để minh_chứng lời_nói của mình , anh vội móc điện_thoại_di_động trong túi ra và gọi cho một người bạn ở khác ấp để tìm cho được nơi có điện .


Cuối_cùng giây_phút hồi_hộp chờ_đợi của chúng_tôi và mọi người trong xã đã đến khi tìm được khu_vực không bị cúp điện .


Sợ mọi người không tin , trước khi biểu_diễn anh đã lấy một cây quạt cắm vào ổ điện cho nhiều người cùng xem .


Sau đó anh mở nắp cầu_dao , dùng cây_bút thử điện lia_qua_lia_lại , điện bắn " tẹt , tẹt " sáng ánh .


Cuối_cùng anh đưa hai ngón tay vào ổ điện trong tiếng vỗ_tay liên_hồi của mọi người , trong đó một_số người_thân sợ anh bị điện giật chết nên đã run lên bần_bật và toát mồ_hôi hột , còn anh vẫn cười tươi như không có chuyện gì xảy ra .


Thoạt_đầu mới nghe qua cứ tưởng anh là một người có thân_hình to_cao và ... không bình_thường , nhưng khi gặp mặt mới thấy anh chỉ nặng chưa đầy 50 kg và cao chừng 1,6 m .


Sinh ra trong một gia_đình thuần nông ở thị_trấn Hộ_Phòng , huyện Giá_Rai ( Bạc_Liêu ) , gia_đình anh ai cũng nhút_nhát khi tiếp_xúc với điện , còn anh rất mê được làm thợ_điện .


Trong một lần mất điện , anh đã vào sửa máy nhưng quên không ngắt cầu_dao , lúc có điện lại anh vẫn còn cầm trên tay sợi dây_điện nhưng không bị giật .


Anh nhớ lại : " Bên ngoài mấy ông thợ ghim điện hàn chì ì_xèo nhưng tôi đâu có biết , tưởng chưa có điện nên tôi cứ nối dây bình_thường .


Từ đó mới biết mình không bị điện giật " .


Những ngày đầu biết được cơ_thể " khác người " của mình đã làm anh mất_ăn_mất_ngủ , nhiều người ác_miệng còn bảo anh là ... " người cõi trên " và đặt cho anh biệt_danh Hùng " điện " .


Tuy lo_lắng vì không biết có mang trong cơ_thể loại bệnh gì không nhưng anh vẫn cố bình_tĩnh vào cơ_quan làm_việc , và mỗi lúc bạn_bè kêu anh biểu_diễn dùng tay nắm dây_điện trần đang dẫn_điện thì anh lại bảo là có " độ " mới làm .


Nhiều người không tin nên đã cá_độ với anh , khi thì một chầu ăn sáng , uống cà_phê hay nhiều hơn là một độ nhậu bia_lon ... và anh đều thắng .


Anh cười tươi : " Nếu không thắng thì đâu còn sống đến bây_giờ .


Mà lúc ấy liều thiệt , chưa biết cơ_thể mình có không bị điện giật hoài không nhưng nghe có độ với mấy thằng bạn là " máu " liền " .


Một trong những lần thắng độ mà anh Hùng cho là vẻ_vang nhất vào năm 1990 khi ông giám_đốc xí_nghiệp của anh lúc đó ( ông Võ Thành Long ) đã thua anh bằng cách xuất tiền_túi trả cho 123 công_nhân mỗi người một tháng lương .


" Lúc đầu tôi chỉ cá với ổng bằng cách tặng tôi một tháng lương để nhậu với anh_em làm chung , nhưng có_lẽ thấy mang một mạng người ra cá_độ chỉ với mấy trăm ngàn là quá ít hay_sao đấy mà sếp tăng_giá đến vậy ( ? ! ) " - anh nói .


Sau nhiều năm " giỡn mặt " với điện , thấy cơ_thể vẫn khoẻ_mạnh nên anh quyết_định lấy vợ .


Tuy_nhiên , lo_sợ chị Quách Hồng Lê ( vợ anh ) bị anh ... truyền điện nên anh dặn bạn_bè không cho vợ biết chuyện và giấu luôn biệt_danh Hùng " điện " của mình .


Tuy_nhiên , cây kim trong bọc cũng có ngày lòi ra .


Anh kể : " Cưới vợ gần một tháng , hôm đó khi đi đám giỗ ngang qua nhà anh Năm Truyền ( Trần Văn Truyền ) ở ấp Cây_Trâm , không biết ảnh quên hay sao mà hỏi tôi : " Ê , khoẻ không Hùng " điện " ? " " .


Nghe vậy vợ tôi truy_hỏi tới cùng vì_sao có cái biệt_danh ấy nên tôi phải khai ra " .


Còn chị khi biết được anh Hùng hay thường_xuyên cá_độ với bạn_bè bằng cách lấy ngón tay làm " cầu_chì " thì chị đã khóc ròng và cấm anh nếu còn cá_độ sẽ bỏ về bên nhà nhưng cũng không ngăn được anh .


" Vì quá thương tôi nên bả mới làm vậy chứ tôi biết đâu có chuyện gì xảy ra .


Mấy lần sau khi thấy tôi nắm dây_điện bả chỉ ... vái cho tôi bị điện giật chết " - vừa nói anh vừa nhìn vợ tỏ_vẻ đắc_ý .


Anh Năm Truyền chen lời : " Hôm trước nghe chuyện này ông Hai Bình bực_mình đòi cá 1.000 giạ lúa với nó , nhưng nghe ai cũng nói thằng Hùng không sợ điện giật nên ổng vội ... rút_lui " .


Mặc_dù biết không bị điện giật nhưng sợ một ngày nào đó " nguồn điện " trong cơ_thể sẽ ảnh_hưởng đến vợ và bốn đứa con , vì mỗi khi anh cầm đồng_hồ đo điện_kế của những người sửa_chữa điện_tử thì kim đồng_hồ chạy lên con_số 12 V , nên anh quyết_định đi TP. HCM khám bệnh .


Theo lời anh thì bác_sĩ Nguyễn Thành Thông ( Bệnh_viện Phạm Ngọc Thạch ) cho biết cơ_thể anh bình_thường , chỉ có màng mỡ không giống người khác và khi bị trầy sướt tay chân anh sẽ không bị làm mủ .


Cũng theo anh Hùng , khi xem tivi về chuyện ông Nguyễn Thành Vinh ở Tiền_Giang không bị điện giật , anh đã dùng sợi dây_nóng cắm vào ly nước và để tay vào nhưng cũng không thấy giật nên anh đã cầm ly nước uống bình_thường như ông Vinh .


Anh cười : " Chuyện đó dễ_ợt , tôi làm hoài " .


Trước khi tiễn khách anh Hùng còn bật_mí : " Đến năm 45 tuổi tôi sẽ biểu_diễn hơn ông Vinh nhiều thứ nữa cho các anh xem , còn bây_giờ thì đang ... luyện công .


Thằng Tính bạn tôi ở Điện_lực Tắc_Vân nhiều lúc đi sửa điện cho bà_con thấy không kịp nên kêu tôi giúp và vụ nào tôi cũng nối dây_điện " sống " , chưa bao_giờ tôi biết cúp cầu_dao là gì " .


Mới 7 g sáng mà trời nắng như thiêu_đốt , người đi_lại tất_bật , ồn_ào đủ thứ âm_thanh .


Tôi nhanh_chóng nhận ra những “ đồng_nghiệp ” của mình .


Họ ngồi một hàng dài trên những ghế nhựa sát ngay cạnh mấy chiếc ôtô để chờ việc .


Tôi lân_la làm_quen một chị có cái tên thật đàn_ông : Súng .


Chị Súng đang vô_tư gác chân lên ghế , nhẩn_nha nhai ổ bánh_mì nhỏ .


Hôm trước tôi đã gặp các chị để “ xin việc ” nên sáng nay không phải làm thủ_tục “ ra_mắt ” .


Tôi mỉm cười chào các chị và cũng tự chọn cho mình một chỗ ngồi gần đó để chờ_đợi .


Trước khi vào việc , tôi đã kết_thân với chị Hà Thị Lơ , 40 tuổi , nhà ở xóm Vạn_Đò , phường Phú_Bình để học bài nhập_môn : phải nhanh chân mới có việc .


Tôi liền bật dậy chạy theo hai , ba chị nữa , bu lấy chiếc xe ...


Một chiếc từ Truồi mới lên chất kín hàng .


Chị Nguyễn Thị Á , 36 tuổi , trẻ nhất trong nhóm , dáng người to cao , phóng ngay lên xe , nhanh_nhẹn lôi những bao hàng chất đầy xuống sát cửa .


Những người còn lại phụ nhau khiêng ra xe đẩy .


Nặng lắm , 1.000 đ ” - tiếng mặc_cả của chị Lửng dứt_khoát .


Cuộc ngã_giá xong , tôi cùng chị Lửng đẩy hàng sang con đường nhỏ sát bên chợ .


Mùi hoa_quả thối pha với nhiều tạp_chất khác xộc thẳng vào mũi khiến tôi choáng_váng .


Từ 8 g sáng trở đi , xe từ các nơi về nhiều và công_việc cũng dồn_dập hơn .


Ai_nấy đều tất_bật , chạy như con_thoi quanh chợ .


Chủ hàng thuê gì bốc nấy , không phân_biệt loại hàng và trọng_lượng .


Càng về trưa , cái/ nắng càng trở_nên gay_gắt .


Tôi cùng các chị ngồi nghỉ nhờ bóng mấy chiếc ôtô , uống cốc nước chè chờ việc tiếp .


Chị Nguyễn Thị Lợi , 47 tuổi , nhìn tôi ái_ngại , khuyên tôi còn trẻ không nên làm nghề này .


“ Em kiếm cái xe kem hoặc bánh_mì mà bán , chớ làm chi cái việc của đàn_ông , sức không chịu nổi , già_khọm chừ mà thôi ” .


Chị Súng ngồi bên cạnh tôi , tay giở nắm tiền công , bỏ thêm vào đó một tờ 500 đ đã cũ , rồi nhìn tôi : “ Tui năm nay 43 mà giống như bà_già ri ” .


Tôi kéo ghế ngồi lại gần chị Võ Thị Phượng .


Hai chân chị cho lên ghế , tay xoa vết_thương nơi đầu ngón chân cái .


Thấy tôi ái_ngại nhìn vết nứt toác sâu , bụi và đất bẩn bám đầy xung_quanh , chị cười : “ Không can chi mô , vấp hòn đá thôi mà ” .


Tôi định hỏi_han thêm thì một chiếc “ xanh ” vào bến .


Xanh là ám_chỉ màu của chiếc xe chạy hướng Huế - Đông_Hà - Huế .


Họ tự qui_ước như vậy để cho tiện và chỉ có người trong nghề mới hiểu .


Xe này thường nhiều hàng nên tất_cả cùng làm .


Chị Nguyễn Thị Lập , 52 tuổi , cùng tôi trèo lên xe đẩy những thùng hàng to nặng ra sát bậc lên xuống cho mấy chị khác ghé vai vào đỡ .


Bà Nguyễn Thị Rảnh , 62 tuổi , ngang tuổi bà nội tôi , chân chậm_chạp , mắt đã mờ nhiều vẫn cố ghé vai vào những bao hàng nặng_trịch bỏ lên xe đẩy .


Tôi ghé tay vào phụ_giúp bà đẩy chiếc xe đầy hàng .


Giao hàng , bà chủ hàng còn nhờ vần qua vần lại rồi đặt lên bàn cân .


Tôi trả_lời theo sự đồng_ý của bà Rảnh .


6.000 đ tiền công cho bốn bao , mỗi bao nặng 60 kg .


Bà Rảnh gật đầu : “ Rứa cũng được rồi ” .


Chị Lơ tranh_thủ đếm nắm tiền mới rút ra trong túi áo .


“ Từ sáng đến giờ được khá không chị ? ” - tôi hỏi .


“ Mỗi ngày chị kiếm được bao_nhiêu ? ” .


Nhiều hàng thì hai ba chục , mưa thì ít hơn ” .


Nói xong chị Lơ lật_đật đi mua cơm trưa và không quên mua cả phần cơm cho tôi .


Suất ăn 3.000 đ với một tô đầy cơm , ít cá kho và bát canh bí “ toàn_quốc ” .


Hai giờ chiều , các xe_hàng lại về và những công_việc bốc hàng , bỏ hàng hối_hả trở_lại .


Cho đến tầm 7 g 30 tối , khi những chiếc xe cuối_cùng rời bến là lúc chấm_dứt một ngày của đội quân nữ bốc_vác .


Họ ngồi quanh một chiếc nón đựng những đồng_tiền nhàu_nát và đẫm mồ_hôi để chia đều kết_quả lao_động của một ngày .


Mỗi người cầm , đếm lại số tiền vừa chia và trầm_ngâm theo_đuổi những suy_tính , lo_toan riêng .


Trong những lần đến bến_xe Đông_Ba ( Huế ) , một hình_ảnh cứ khiến tôi day_dứt , đó là những người phụ_nữ già có , trẻ có kiếm sống bằng một công_việc nặng_nhọc : bốc_vác .


Nhân những ngày nghỉ học , tôi rời nhà_trọ sinh_viên tìm đến bến_xe bên cạnh khu chợ trung_tâm của thành_phố Huế đi tìm việc , và tôi đã có những ngày mang vác quần_quật với những người bằng tuổi mẹ , thậm_chí bằng tuổi bà nội mình ...


Dưới bóng_điện chiếu từ khu nhà chờ xe , tôi thấy mắt chị Lơ ánh lên niềm vui : “ Hôm ni tiền công cũng tạm .


Lát tui về ghé qua tiệm thuốc_tây mua thuốc cho chồng ” .


“ Tiền công vậy có đủ thuốc_thang không chị ? ” .


“ Mỗi hôm 11.000 đ , nhiều khi không đủ tiền phải đi vay để mua trước rồi đi làm trả dần ” .


Bà Gái ngồi trên chiếc xe đẩy hàng , miệng ngậm điếu thuốc_lá sắp tàn , nhẩm đếm số tiền công .


Tôi kéo ghế lại gần bà hỏi : “ Mệ lớn_tuổi rồi sao không nghỉ ở nhà để con_cháu phụng_dưỡng ? ” .


Bà nhìn tôi chua_xót rồi tâm_sự : “ Không nghỉ được .


Nó bị cụt bàn_tay trái năm tui 53 tuổi .


Nhà mình nghèo quá , ai người_ta chịu ... ” .


Chị Á với chiếc bụng bầu to còn mấy tháng nữa là sinh đang loay_hoay xếp tấm bìa thùng cactông .


Mọi người chọc chị vì “ tài ngụy_trang ” quá khéo với chiếc áo rộng .


Chị cười : “ Lúc mang bầu ai cũng phải làm thế , nếu không có chủ hàng sợ “ dớp ” không dám thuê làm .


Chồng tui chạy xe_thồ nhưng dạo này ế lắm , khách ít mà xăng dầu tốn quá ” .


Rồi chị kể về mấy khoản chi_tiêu từ “ lương ” : “ Chừ về , hai vợ_chồng bỏ ống mỗi người 5.000 đ để có tiền lúc sinh .


Riêng 2.000 đ góp dành sửa xe_thồ lúc hỏng .


Rồi còn 8.000 đ gửi mệ ngoại trông giùm hai đứa đầu cả ngày nữa .


Nhiều khoản cần chi_tiêu mà tiền có bấy_nhiêu ” .


Chị Lập ngồi gần đó , nhìn cậu con trai năm nay vào lớp 6 , nghỉ_hè cùng theo mẹ ra chợ rồi mỉm cười : “ Đến bữa đóng tiền học thì đi vay trước rồi lại làm trả dần .


Quanh_năm cứ nợ rồi trả , nợ rồi trả như rứa ” ...


Tôi rời bến_xe của những người lao_động nghèo khi những chiếc bóng cuối_cùng của đội quân nữ bốc_vác đã trở về với gia_đình của họ .


Tôi là “ lính mới ” , chỉ làm chân phụ việc nhưng cũng được 5.000 đ tiền công .


Cầm tờ bạc 5.000 đ cũ nhàu trên tay , tự_dưng mắt tôi cay_xè .


Và rồi tôi quyết_định giữ nó làm kỷ_niệm ...


Những ngày ở vùng_đất đông bắc Thái nhiều khi đang ngồi trò_chuyện với mấy anh_em Việt_kiều bỗng ... quốc_ca VN cất lên , chưa kịp hiểu làm_sao thì thấy các anh rút ... máy di_động ra nghe !


Rất nhiều người cài quốc_ca vào phần nhạc chuông .


Tôi hiểu đấy là cách để bà_con luôn thấy Tổ_quốc thật gần ...


Nhưng với tất_cả những gì đã và đang chuyển_động trên hành_lang Đông Tây này , chúng_tôi biết đường về nhà bây_giờ không còn là chuyện quá xa_xôi dù từ Thái về Việt cách xa nhau cả một ... nước Lào .


Trong lúc nhiều bà_con ở đây đang cố_gắng nhập được quốc_tịch để làm hộ_chiếu về thăm quê_nhà hay ráng kiếm lấy cái giấy " tàng đạo " ( công_nhận ngoại_kiều nhập_cư hợp_pháp , được coi như giấy tuỳ_thân để có_thể tự_do đi_lại và hành_nghề theo luật_pháp phổ_thông của nước Thái ) , thì hiện_nay rất nhiều Việt_kiều hồi_hương từ những năm 1960 đang quay lại thăm miền đất thơ_ấu của mình .


Chúng_tôi đã gặp khá nhiều bà_con mình từ VN sang , được bà_con bên này đưa đi thăm chùa_chiền thắng_cảnh .


Tại chùa Nongwaeng , ngôi chùa với toà điện tháp cao chín tầng rất đẹp ở thủ_phủ vùng đông bắc , nghe chúng_tôi trò_chuyện bằng tiếng Việt , một du_khách vãn_cảnh chùa chợt cất giọng hỏi : " Mấy em là ... Việt_kiều ? " .


Khi biết chúng_tôi vừa từ VN sang , chị vui_vẻ giới_thiệu về mình .


Chị là Lại Thị Liên , nhà ở 23 phố Hàng_Bài , Hà_Nội , vừa sang thăm lại nơi chôn_nhau_cắt_rốn sau mấy chục năm xa_cách .


Quê gốc chị ở Yên_Tiến , Ý_Yên , Nam_Định nhưng sinh ra ở tỉnh Udon năm 1947 , sau đó về sống ở vùng Thabo phía trên Noong_Khai .


Năm 1963 chị hồi_hương theo gia_đình về VN .


Bây_giờ , sau 41 năm chị trở_lại thăm mộ người cha thân_yêu của mình trên đất Thái .


Chị Liên bảo : " Hơn 40 năm mới trở_lại , tuy không phải là quê_cha_đất_tổ mà còn xúc_động thế này , huống_nữa là sự khắc_khoải về thăm lại cố_hương của bao_nhiêu bà_con mình bên này " .


Hồi xưa , để hồi_hương , từ Noong_Khai chị theo đoàn về tận Bangkok rồi xuống tàu , lênh_đênh 12 ngày_đêm trên biển tàu mới cập cảng Hải_Phòng .


Nay thì từ VN để lên đến đây chỉ chưa đầy một ngày đường_bộ .


Mạn ngoài theo ngả đường 8 ( Hà_Tĩnh ) chạy lên Vientiane rồi sang Thái qua ngả cầu Noong_Khai , phía miền Trung đi theo ngả quốc_lộ 9 thuận_lợi hơn .


Đường_xá như thế nên mấy năm gần đây có một dòng thương_nhớ đang chảy từ đất Việt về lại miền thơ_ấu bên dòng Mekong của những Việt_kiều về nước hồi thập_niên 1960 như chị Liên ( đợt ấy , hơn 2,5 vạn Việt_kiều hồi_hương ) .


Đường về nhà gần quá mà sao vẫn mãi là nỗi_niềm đau_đáu trong bao người ?


Cứ như lộ_trình chúng_tôi đã đi từ VN sang thì hành_trình từ thủ_phủ miền đông_bắc Thái về tới VN rồi_đây chỉ còn trong một ngày !


Trần Hữu Phước , chàng hướng_dẫn_viên phụ_trách tour lữ_hành của Sepol Travel , bảo : " Chưa bao_giờ việc đi_lại giữa ba nước Việt - Lào - Thái nhanh_chóng và dễ_dàng như bây_giờ ! .


VN và Thái bỏ thị_thực mấy năm rồi , VN và Lào cũng đã bỏ , nếu Lào và Thái bỏ nữa thì thế_là cứ_việc cầm hộ_chiếu mà đi .


Nếu có trở_ngại một_chút thì đúng là lượng khách trên tuyến quốc_lộ 9 sang Lào và Thái khá đông , song bộ_phận làm thủ_tục ở các cửa_khẩu ít người quá thành_ra vẫn phải chờ .


Tuy_nhiên mới trước đây mười ngày , hôm 1-12 , trong đoàn diễu_hành ôtô Ấn_Độ - ASEAN vào VN qua ngả Lao_Bảo , tôi đã chứng_kiến một đợt làm thủ_tục nhập_cảnh nhanh kỷ_lục tại cửa_khẩu quốc_tế này với thời_gian chưa đến 30 phút cho hơn 250 khách !


Dĩ_nhiên đoàn caravan Ấn_Độ - ASEAN này được sự lo_lắng chuẩn_bị của nhiều bộ , ngành trung_ương thành_ra nhanh đến vậy , nhưng loại_trừ yếu_tố ấy ra thì chuyện làm nhanh thủ_tục cho khách là điều hoàn_toàn có_thể !


Con đường 9 trước đây quan_san vắng_vẻ , chạy từ Savẳn về tận Lao_Bảo chỉ rừng và đồng hoang , vài thị_trấn lèo_tèo dọc đường ở các huyện_lỵ như Sêpôn , Mường_Phìn , Sênô ...


Bây_giờ con đường đã được nâng_cấp dài 250 km thảm nhựa láng o , những thị_trấn bên đường cũng đã mang một dáng_vóc khác tuy chưa đông_đúc sầm_uất dân_cư .


Và điều mà tất_cả bà_con Việt_kiều ở miền đông bắc Thái kỳ_vọng nhất là cây cầu Hữu_Nghị số 2 ( còn gọi là cầu Mittafab ) nối Mukdahan với Savanakhet đang thi_công , dự_định hoàn_thành vào cuối năm 2006 .


Hôm chúng_tôi rời Muk sang Savẳn đất Lào , từ bên bờ đông Mekong nhìn sang Thái_Lan đã thấy những trụ móng nhô lên giữa dòng sông rộng và sâu .


Con đường xuyên Á - hay_là trục hành_lang_kinh_tế Đông Tây , bên này chạy từ Maulayaing ( Myanmar ) bên bờ Ấn_Độ_Dương về cửa_khẩu Maesot ( Myanmar - Thái ) qua Phitsanulok , về Khonkaen rồi về Mukdahan , sang Savẳn là chạm vào quốc_lộ 9 , chả mấy đỗi đường đã đặt_chân lên đất Việt .


Từ VN lên , nếu khởi_hành ở Đông_Hà , sáng xuất_phát thì buổi trưa đã ngồi ăn cá nướng bên dòng Mekong , khi cầu Hữu_Nghị số 2 hoàn_thành , không phải chịu cái cảnh đợi phà như hiện_nay thì ngược thêm một buổi đường sẽ lên đến Khonkaen , thủ_phủ miền đông bắc Thái .


Hạ_tầng giao_thông nâng_cấp đã rút ngắn thời_gian đi_lại rất nhiều , nhưng để đường về nhà gần hơn có_lẽ cần thêm những động_thái khác , ví_như chuyện ôtô tay_lái thuận và tay_lái nghịch .


Nhiều cuộc họp bàn về cách_thức khai_thác các tour du_lịch caravan ( đi du_lịch đường_bộ bằng ôtô gia_đình ) nhưng đến giờ vẫn chưa có một văn_bản chính_thức nào được ký giữa ngành giao_thông hai nước Việt - Thái .


Hồi trung_tuần tháng sáu đã có một cuộc họp tại Bangkok về vấn_đề này , tháng chín vừa_rồi lại thêm một cuộc gặp ở Đà_Nẵng cũng chỉ để bàn cách cho xe tay_lái nghịch từ Thái vào VN và ngược lại .


Theo đó , xe từ VN sang sẽ được tự_do đi_lại trong vùng đông bắc Thái ( theo luật đi đường bên trái ) , còn xe tay_lái nghịch của Thái vào VN được đi từ Vinh vào đến Mỹ_Sơn ( Quảng_Nam ) , nghĩa_là đi hết bốn trong số năm di_sản thế_giới của VN ( trừ Hạ_Long ) .


Có_lẽ chỉ cần như thế thôi và thêm một tấm hộ_chiếu trong tay thì cuối tuần những bà_con Việt_kiều vùng đông bắc Thái có_thể chất đồ_đạc lên sau những chiếc ôtô gia_đình rồi về thăm nhà .


Chao_ôi , tận miền đông bắc Thái mà rủ nhau " cuối tuần này về thăm nhà nhé ! " thì quá_ư sung_sướng .


Trước đây điều ấy với mọi người chỉ là một giấc mơ , nhưng bây_giờ tất_cả đang trong tầm tay !


Ông xưng là Võ Văn Chương , trưởng văn_phòng đại_diện Hà_Nội của một công_ty tư_nhân chuyên nhập_khẩu và phân_phối máy công_nghiệp_nặng , trụ_sở chính ở miền Nam .


Ông nói đang bị khủng_bố , đe_doạ và theo_dõi ráo_riết từ ba tháng nay .


Kẻ khủng_bố trực_tiếp gặp_mặt , gọi điện , viết giấy ném vào nhà và gửi thư qua bưu_điện đe_doạ ông .


Ông Chương cảm_giác thường_xuyên có kẻ bám sát mình mỗi khi ông ra khỏi nhà .


Ông Chương cho biết nơi ông làm_việc là ở phường Láng_Thượng ( quận Cầu_Giấy , Hà_Nội ) , nơi ông sống là một căn nhà ở phường Kim_Giang ( quận Thanh_Xuân ) .


Sống cùng ông là một cô gái tên Kim 27 tuổi , quê ở Bắc_Ninh , làm nghề_tự_do , ông quen và yêu Kim từ ngày ra Hà_Nội công_tác ( ba năm trước ) .


Căn nhà được ông thuê từ khi có quyết_định sống chung với Kim .


Hai người ở với nhau hoà_hợp , chân_thành và hoàn_toàn vì tình_cảm .


Ở đây ông còn một người bạn thân tên Học đang làm phó văn_phòng và cũng từ miền Nam ra .


Tóm_lại ông không đoán ra kẻ_thù của mình có_thể thuộc dạng nào và vì_sao lại ghét mình .


Người được giao nhiệm_vụ giúp ông Chương là thám_tử Hùng .


Ông Chương cung_cấp : lần khủng_bố đầu_tiên xảy ra chừng 7 g tối .


Trời nhá_nhem , ông Chương từ văn_phòng về bằng xe_ôm .


Đến đầu ngõ , ông xuống xe đi bộ về nhà .


Từ trong ngõ có một người đi xe_máy phóng ra ép ông vào tường .


Hắn dừng xe , ghé vào tai ông rít lên qua kẽ răng , nhỏ nhưng rành_rọt : " Mày cuốn_xéo khỏi Hà_Nội ngay ! " và phóng đi luôn .


Đó là người đàn_ông to đậm , râu_quai_nón , đầu trọc , hung_dữ , chừng 30 tuổi .


Lần thứ hai là qua điện_thoại nhà_riêng .


Người gọi đến xin gặp ông và cũng chỉ nói một câu : " Mày phải cút khỏi Hà_Nội ngay " .


Lần thứ ba là vào buổi sáng sớm , khi ông dậy tập_thể_dục thì thấy một mảnh giấy nhét vào khe cửa , viết : " Không biến khỏi Hà_Nội thì mày khốn đấy ! " .


Giấy viết chữ in , cỡ to và có_vẻ cố nguệch_ngoạc .


Sau ba lần nhét giấy qua khe cửa cũng một nội_dung như_vậy thì kẻ khủng_bố chuyển sang gửi thư qua bưu_điện .


Thư viết chữ in cỡ to , có_vẻ viết bằng tay_trái hoặc cố_tình viết khác_thường .


Từ đó đến nay thông_điệp của kẻ khủng_bố đều là gửi thư qua bưu_điện , nội_dung không khác những lần trước ...


Nghiên_cứu về ý_đồ thủ_phạm qua nội_dung thư , Hùng kết_luận : đây không phải là chuyện nợ_nần hay cay_cú vì tiền_bạc , vì không ai lại đuổi con_nợ của mình đi cả .


Hơn_nữa nếu khủng_bố để ông Chương " cút khỏi Hà_Nội " thì lại có người khác lên thay .


Các đối_tượng được khoanh vùng là cô Kim , ông Học ( phó văn_phòng ) và những người hàng_xóm .


Ông Chương chỉ có một người hàng_xóm sát vách , thỉnh_thoảng chào_hỏi xã_giao .


Ông thường đi làm từ 7 g đến 18 g mới về nhà .


Hai nhà kín_cổng_cao_tường và không chung_đụng thứ gì .


Từ ngày chuyển về đây hai bên không một lần va_chạm .


Hùng hỏi : " Từ khi đến đây ông đã từng nói chuyện gì với họ ? " .


Ông Chương nhớ có một lần bà vợ hàng_xóm nói rất thích căn nhà ông ...


Hùng giật_mình : " Nhưng đó là nhà ông thuê cơ_mà ? " .


Ông Chương lúng_túng : " À , xin_lỗi anh , thật_ra đó là nhà tôi mua từ khi muốn ở_riêng với cô Kim " .


Nhất_là khi có tin sẽ mở thêm một ngõ phố rộng chạy sát đầu_hồi nhà tôi , lúc đó căn nhà sẽ có hai mặt_tiền .


Nhà hàng_xóm cũng biết tôi ra Hà_Nội công_tác một thời_gian rồi sẽ về nên họ dặn nếu bán nhà thì ưu_tiên cho họ " .


" Tôi cũng chỉ hứa chung_chung rằng nếu có nhu_cầu đó , tôi sẽ nhớ đến họ .


Câu_chuyện đó được nhắc đến hai lần , ngắn_gọn trong những lúc chào nhau xã_giao ... " .


Gia_đình hàng_xóm gồm hai vợ_chồng tuổi ngoài 50 và hai con gái đang học phổ_thông .


Nhà họ trông vào nguồn thu chủ_yếu từ quán cà_phê , giải_khát mở tại nhà .


Dân trong ngõ này hầu_hết là giới lao_động và tiểu_thương .


Từ khi có tin mở ngõ mới đã có một_số người hỏi mua nhà ông Chương , trong đó có gia_đình hàng_xóm ...


Đến đây Hùng rút ra hai vấn_đề : thứ nhất , ông Chương còn nhiều uẩn_khúc không nói với thám_tử , có nghĩa là thông_tin và nhận_định của ông ta đưa ra chưa_thể tin_cậy ; thứ hai , thủ_phạm khủng_bố là nhà hàng_xóm là có cơ_sở .


Để biết rõ hơn , Hùng phải dùng " thuốc_thử " với đối_tượng nghi_vấn .


Kế_hoạch là ông Chương sẽ cho hàng_xóm biết tin : công_ty trong Nam có kế_hoạch rút ông về .


Ông rất muốn về nhưng họ chưa thực_hiện kế_hoạch này nên ông chán_nản và sốt_ruột ...


Kế_hoạch này tinh_tế ở chỗ ông Chương chung nguyện_vọng với nhà hàng_xóm là : đi khỏi Hà_Nội .


Nhưng vì lý_do khách_quan ông chưa đi được .


Trong hoàn_cảnh này nếu nhà kia có tâm_địa " đuổi " ông Chương , họ sẽ hùa vào cùng bàn phương_án tháo_gỡ với ông .


Khi mục_đích khủng_bố ông Chương là để ông Chương " không muốn ở Hà_Nội " đã đạt được thì chắc_chắn họ sẽ không khủng_bố nữa mà xoay sang chiêu_thức khác .


Hoặc ít_ra Hùng cũng có_thể đo được phản_ứng nào đó của gia_đình này .


Tiến_hành : một buổi sáng chủ_nhật , ông Chương dậy muộn và sang quán cà_phê nhà hàng_xóm uống nước .


Sau một_vài câu_chuyện xã_giao không dính_dáng tới nhà_cửa hay công_tác , chọn lúc vắng khách nhất thì điện_thoại_di_động của ông Chương đổ chuông .


Ông bấm máy nói_chuyện với đầu dây bên kia như với một người bạn .


Câu_chuyện của ông xoay quanh nội_dung : ông khó_chịu với thời_tiết , món ăn , lối sống ... của Hà_Nội và một_số vướng_mắc khó nói khác .


Công_ty của ông cũng có kế_hoạch rút ông về từ lâu nhưng không biết họ còn chờ gì nữa mà chưa thực_hiện .


Sau cuộc thoại rất sôi_nổi như để giải_toả đó , ông Chương thở_dài ngao_ngán và than_vãn mấy câu bâng_quơ .


Bà vợ đon_đả hỏi_thăm quê_quán , công_việc của ông Chương và nói tiếp một câu nhẹ_nhàng : Nếu có bán nhà thì anh gọi chúng_tôi nhá ! " .


Nghe lại băng ghi_âm và qua mô_tả của ông Chương thì Hùng thấy thái_độ gia_đình này rất bình_thường , không thể_hiện gì lạ .


Sau lần trao_đổi đó , nhà hàng_xóm không có_vẻ gì săn_đón ông Chương .


Đặc_biệt là những lá thư khủng_bố vẫn gửi đến đều_đều và nội_dung không thay_đổi .


Hùng tạm kết_luận : nhà hàng_xóm " trong_sáng " !


Lúc này , ông Chương lại nhận được một lá thư có nội_dung mới : " Không biến khỏi Hà_Nội thì mày sẽ mất tất_cả ! " .


Hùng cho rằng đây là chuyện bình_thường .


Vì theo qui_luật tâm_lý , kẻ khủng_bố đã tăng " đô " .


Tuy_nhiên , điều Hùng rất mừng là với thông_điệp này có_thể hiểu kẻ khủng_bố không có ý_định đe_doạ tính_mạng ông Chương .


Vậy ông Chương đang có những gì và có_thể mất gì ?


Đó là hướng mới cho thám_tử Hùng khai_thác ngày_mai .


Họ mang theo không chỉ nỗi nhớ nhà , nhớ quê mà cả lòng người xa xứ ...


Những chuyến xe tốc_hành nối_đuôi nhau chạy về hướng Tampoi , Nilai , Kualang ...


Hành_khách trên đó rất đông là lao_động ( LĐ ) VN .


Chúng_tôi có_mặt tại chợ_phiên Nilai vào tối thứ_ba ( mỗi tuần họp một lần , từ 18 - 22 g ) .


Hàng_quán nhộn_nhịp đủ loại thượng_vàng_hạ_cám , tiếng rao hàng thủ_công xen_lẫn tiếng máy cassette .


Từng nhóm LĐ VN " đổ_bộ " xuống chợ tìm đồng_hương giao_lưu và có cả LĐ tranh_thủ chạy_chợ tìm mối kinh_doanh trước khi " kết_bạn bốn_phương " .


Một nhóm LĐ đang chuẩn_bị làm_quen , " đằng trai " mạnh_dạn tìm cách tự giới_thiệu : " Đồng_hương Nghệ_An ơi , Hà_Tĩnh , Đồng_Tháp đây nè " .


Nhóm khác rụt_rè hơn , phải lấy sản_vật địa_phương vừa tiếp_thị vừa lấy cớ làm_quen bằng mì gói , thuốc_lá , thuốc_lào , sách_báo cũ , rượu_đế ...


Nguyễn Thanh Tùng ( Đồng_Tháp ) và Cao Văn Hùng ( Hải_Phòng ) dẫn chúng_tôi vào chợ , trong vòng vài giờ họ thay_đổi đến hai lần quần_áo thời_trang vì " bộ_đồ không bắt_mắt " .


Con đường từ chợ_phiên vào nơi ở của LĐ VN dài chỉ nửa kilômet mà có đến bốn điểm hò_hẹn của những đôi trai_gái như : chợ_phiên , dịch_vụ Internet đầu thị_trấn , công_viên trước cửa vào khu lưu xá LĐ và khu_vực cạnh chùa của người Hoa .


Ở khu_vực này có 1.000 nữ LĐ nhà_máy , trong đó 300 LĐ nữ VN thuộc các công_ty Coopimex , Tracimexco và Lod .


Vào giờ tan ca , hàng trăm LĐ các nơi đổ về ...


Khác với Nilan , Johor là nơi tập_trung lượng LĐ VN đông nhất ở Malaysia , ước_chừng hàng chục ngàn LĐ với trên 2.000 LĐ nữ , nếu theo phép_tính " tình_cảm " thì có 20.000 LĐ nam đổ về đây như đi hội vào ngày thứ_bảy , chủ_nhật .


Tại Tampoi , con đường dọc hành_lang vào thị_trấn kéo_dài hàng trăm mét là nơi tụ_hội hẹn_hò và tìm bạn của LĐ VN .


Nếu đánh lẻ thì vài lon nước_ngọt , một_ít bánh_trái , còn như đi làm_quen tập_thể thì khiêng theo cả thùng nước_ngọt , mọi người trải chiếu hoặc chọn chỗ để hàn_huyên hoặc kéo vào các điểm karaoke quanh khu_vực .


Ở đây có hẳn những phòng hát karaoke cho LĐ VN , cứ 2 sen / bài , tiếng Việt .


Bà chủ quán Malaysia gốc Hoa nói với chúng_tôi " Tampoi rất ưa đĩa Việt , A Muối có bán cho tui 5 RM / đĩa ( 20.000 đồng / đĩa ) " .


Chợt nhớ trước khi đi có LĐ đã nhờ chúng_tôi mang một_ít đĩa nhạc trẻ qua làm_quà .


Thèm được nghe tiếng Việt , thèm gặp đồng_hương và nhu_cầu tình_cảm khiến LĐ VN lội hàng trăm kilômet tìm đến nhau .


Được phép của ban quản_lý KTX , ngay thị_trấn " Moa " ( Mour ) chúng_tôi xin trọ một đêm tại phòng của năm cô gái thuộc Công_ty điện_tử ST .


Vừa tới nơi đã nghe người phụ_trách khu_vực nữ LĐ , chị Azit , kéo ngay một LĐ VN để mắng vốn với người đại_diện công_ty : " Tối_qua , một cô gái đi ra ngoài KTX không xin_phép ... " .


Năm LĐ khác cùng người của công_ty trao_đổi nhiều lời qua_lại bằng tiếng Malaysia không làm người quản_lý nguôi giận ...


Đêm " Moa " lạnh dù ban_ngày nắng gắt , từ đây chỉ cách rừng vài kilômet , gió thổi ù_ù .


Năm cô gái phòng 321 được chia hai ca làm_việc : ca 23 g và ca 7 g .


Chỉ còn hai người ở nhà nên chúng_tôi kéo nhau qua căn phòng khác để trò_chuyện .


Những cô gái ở độ tuổi 18 - 25 rất trẻ mà có_vẻ buồn quá .


Công_việc ở nhà_máy khá nhẹ_nhàng ( làm điện_tử , ngày tám tiếng ) với các cô đang tuổi bẻ_gãy_sừng_trâu này .


Tan ca , về tụm với nhau , ôm cái tivi là hết ...


Đứa nào có bạn thì " chát_chít " ... ngoài phố một_chút rồi về .


Nhớ nhà , hôm trước có một đứa trong phòng nhận tin ba mất , ngất_xỉu liên_tục , cả phòng ôm nhau khóc mấy ngày " - Bùi Thanh Hiền ( quê Bắc_Giang ) nói .


Nhưng rồi chẳng còn chuyện gì để nói ( các bạn bảo thế ) nên chuyện mỗi người thành chuyện chung của mọi người .


Khi đổi đề_tài qua chuyện tình_cảm , ai cũng rôm_rả nhưng cũng không được bao_lâu .


Rạng sáng , chúng_tôi lên_đường đến một điểm KTX nữ khác , tại đây tập_trung gần 50 LĐ nữ của Công_ty XKLĐ Tracimexco .


Người môi_giới Malaysia đưa chúng_tôi đến thăm chỗ ở của LĐ , tình_cờ chứng_kiến một sự_việc đau_lòng khi hai nhân_viên bảo_vệ khu nhà đang chuẩn_bị đạp tung một cánh cửa phòng của nữ LĐ VN .


Cánh cửa bị phá trong tích_tắc và một LĐ nam VN được bảo_vệ áp_giải ra khỏi phòng .


Đó là chuyện buồn nhất trong đêm ở Mour ...


Về phòng_chống tội_phạm ma_tuý , trong ba năm qua số người nghiện tăng ở 53 / 64 tỉnh_thành , chỉ 40% người nghiện được đưa đi cai_nghiện tập_trung .


" Đáng buồn là tỉ_lệ tái_nghiện còn cao ở hầu_hết các địa_phương , điều_tra tại Hà_Nội năm 2003 tỉ_lệ tái_nghiện sau một năm cai là 90% , sau hai năm cai là 95% , sau ba năm là ... 98 - 100% " - Thứ_trưởng Bộ Công_an Lê Thế Tiệm cho biết .


Trong khi đó số người nhiễm HIV tại VN vẫn tiếp_tục gia_tăng .


Riêng năm 2003 cả nước có trên 16.000 người nhiễm HIV mới được phát_hiện , nâng tổng_số người nhiễm đã được phát_hiện trên toàn_quốc lên gần 80.000 người , phần_lớn trong số này là thanh_niên 20 - 29 tuổi .


Họ xuất_thân là nông_dân , chưa qua những trường lớp chuyên_môn .


Nhưng cứ làm rồi nghề dạy nghề , tự học_hỏi và biết nghe dân nói , dần_dần họ trở_thành những ông chủ cung_cấp nước_sạch khá ưng_ý cho dân vùng Đồng_Tháp_Mười .


Dáng người thấp đậm , lưng hơi gù , Nguyễn Quốc Thái có dáng_dấp của một nông_dân hơn là ông chủ cấp_nước .


Suốt ngày anh ở bên công_trình để kiểm_tra hệ_thống ống nước coi chỗ nào rò_rỉ , bể ống là sửa_chữa ngay .


Nơi nào cúp nước , dân báo là anh có_mặt liền , dù ở cách xa hàng chục cây_số .


Thái bộc_bạch : “ Dân ở quê bây_giờ ý_thức xài nước_sạch cao lắm .


Xung_quanh mênh_mông nước nhưng bà_con xài nước_sạch chứ không xuống kênh_rạch như trước nữa .


Vì_vậy cúp nước một ngày là muốn ... nổi điên , giống như ở thành_phố vậy ” .


Năm 1999 , học xong cấp II Thái đi làm nghề khoan giếng mướn .


Những năm đó giếng_khoan chỉ sâu chừng 100 - 120 m , thợ khoan bằng thủ_công , cứ dựng giàn khoan dã_chiến lên rồi cặp mũi khoan đi vòng_tròn quanh miệng giếng , cho tới lúc đạt độ sâu cần_thiết thì thôi .


Ông Lê Văn Tư , giám_đốc Trung_tâm Nước sinh_hoạt & vệ_sinh môi_trường nông_thôn tỉnh Đồng_Tháp , cho biết từ năm 2000 đến nay đã có 237 trạm nước_sạch đưa vào sử_dụng tại các vùng nông_thôn , trong đó có 106 cụm , tuyến dân_cư .


Cứ sáu tháng mỗi người mang mẫu nước về tỉnh kiểm_định một lần .


Thợ tiếp_tục nối ống lên mặt_đất , lắp trụ bơm bằng tay , vậy là xong một cái giếng .


Sau đó , Thái nghĩ làm vậy cực quá , công_suất chẳng bao_nhiêu , chất_lượng nước kém , trong khi nhu_cầu dùng nước_sạch của bà_con vùng này còn rất lớn , Thái quyết_định chuyển_hướng làm_ăn .


Anh sang_nhượng lại một trạm cấp_nước không hiệu_quả của một tư_nhân ở ấp 5 , xã Đốc_Binh_Kiều ( huyện Tháp_Mười , Đồng_Tháp ) , rồi bỏ thêm 88 triệu đồng cải_tạo , kéo ống nước tới tận nhà dân .


Thời_điểm này nhu_cầu dùng nước_sạch chưa cao , bà_con còn dửng_dưng dù “ cơm đã đem tới trước cửa nhà ” .


Thái quyết_định “ dọn cơm sẵn lên bàn ” luôn bằng cách kéo ống vô tận nhà , lắp sẵn đồng_hồ nước , mở nước chảy tới tận lu cho bà_con thấy .


Tiền_bạc tính sau , cứ xài nước trước cho sướng cái đã .


Sống ở vùng này , Thái biết rõ nông_dân thường tới mùa lúa mới có tiền , anh cứ thủng_thẳng chờ .


Bà_con cũng cứ trả_góp bằng lúa , xong vụ đông_xuân rồi tới hè_thu , cứ vậy mà dần_dần Thái thu_hồi được vốn .


Hai năm sau , cả ấp 5 này có 96 hộ dân dùng nước_sạch .


Chú Trần Văn Sáu , một nông_dân ở ấp , tỏ_vẻ phấn_khởi : “ Bây_giờ có nước_sạch rồi tụi tui hết lo bị bệnh đường ruột .


Còn tắm thì không lo bị ngứa_ngáy như hồi còn xài nước sông rạch .


Dạo này thuốc_trừ_sâu , rơm_rác , xác súc_vật chết ... cái gì cũng đổ xuống sông hết , ô_nhiễm quá_trời ” .


Cùng lúc này các cụm , tuyến dân_cư bắt_đầu thu_hút dân_nghèo vô ở , các trạm cấp_nước được Nhà_nước đầu_tư phần giếng , bồn và đài_nước , phần còn lại kéo vô nhà dân được kêu_gọi dân đầu_tư .


Anh lo phần kéo ống từ trạm tới các hộ dân và lắp luôn đồng_hồ nước .


Hôm tôi tìm anh , Thái vừa làm xong đường_ống cho cụm dân_cư xã Tân_Kiều ( huyện Tháp_Mười ) , cung_cấp nước cho 200 hộ dân .


Hiện Thái đang phục_vụ nước_sạch cho trên 1.200 hộ dân trong vùng .


Anh cho biết : “ Nghề này đòi_hỏi phải công_phu lắm .


Cả ngày ở ngoài đường “ canh_me ” có ai đào đường không để dời ống nước mà “ né ” .


Khổ lắm , hôm trước có ông giao_thông mở_rộng con lộ , mình phải bám theo ổng , mở tới đâu dời ống tới đó .


Có lúc phải dời cả 2 km đường_ống mà chẳng được bù_lỗ đồng nào .


Mỗi lần như vậy tốn 20 - 30 triệu đồng , cũng đành chịu để có nước cho dân xài ” .


Về cụm dân_cư xã Phú_Điền ( huyện Tháp_Mười ) , điều đầu_tiên ai cũng thấy ngay là trạm cấp_nước cao vòi_vọi giữa bầu_trời .


Đó là công_trình hợp_tác giữa Nhà_nước và ông Ba Long ( Đinh Hoàng Long ) .


Anh Lê Văn Đựng , cán_bộ văn_phòng UBND xã Phú_Điền , cho biết xã giao giếng và đài_nước , ông Ba Long đầu_tư thêm tiền kéo ống , đồng_hồ nước vô nhà dân .


Hộ nghèo trong cụm dân_cư đóng 315.000 đ , trả bằng lúa khi tới mùa , hộ buôn_bán ở chợ đóng 600.000 đ .


Ông Long cứ thu tiền nước 2.000 đ m³ , nộp cho xã 10% , sau 15 năm trả lại cho Nhà_nước .


Ông Ba Long đang quản_lý và phục_vụ ba trạm cấp_nước : cụm dân_cư ấp Mỹ_Thạnh , chợ Phú_Điền và Kinh_Ba ( ấp Mỹ_Điền ) .


Ông Ba Long vốn cũng là một nông_dân nòi .


Vừa làm_ruộng , ông vừa kiêm thêm nghề xây_dựng nhà ở nông_thôn .


Năm 1998 , được UNICEF tài_trợ , xã có được trạm cấp_nước sâu 390 m .


Nhưng có nước mà không có đường_ống , nước cứ luẩn_quẩn ở quanh giếng mà không về được nhà dân .


Ông Long xung_phong bỏ 450 triệu đồng kéo ống về từng hộ .


Những năm làm nghề xây nhà cho ông nhiều kinh_nghiệm trong đi đường_ống .


Ở nông_thôn ao đìa nhiều , vườn cây rậm_rạp , ông phải đi ống len_lỏi trong đó vừa bền chắc , an_toàn vừa tiết_kiệm .


Xong rồi lại phải đánh_dấu thật kỹ để bà_con có làm hàng_rào , trồng cây chuối , cổng đám_cưới ... thì biết mà tránh .


“ Ăn_thua mình biết cách xử_sự với dân là họ giúp nhiều thứ lắm - ông Long bộc_bạch - Tính tiền phải chính_xác , ăn_nói phải lễ_độ , tiền trả chậm vài bữa chẳng sao , có_khi để tới mùa lúa trả luôn ” .


Điều ông Long lo nhất là khi xảy ra sự_cố như ống bể , cháy môtơ thì nước bị cúp .


Mà nghề cung_cấp nước “ chua ” ở chỗ nước cúp là bị dân chửi te_tua .


Có lần dân kêu bể ống nước ở khu_vực chợ , ông chạy kêu thợ giáp xóm chẳng có ai , quanh_đi_quẩn_lại chỉ thấy người em trong nhà .


Vậy là hai anh_em hì_hục đào đất , anh vừa chỉ_huy vừa nhảy xuống móc đất nối ống , vừa làm chủ vừa ... làm lính luôn .


Có bữa trời mưa mà ống nước bể , ông Long cũng phải hì_hục sửa_chữa tới tối .


Để bảo_đảm nước không bị cúp đột_ngột , ông Long đầu_tư luôn cả máy_phát_điện dự_phòng .


Vì_vậy , dù ở nông_thôn điện cúp mà nước vẫn xài thoải_mái .


Hiện_nay do nhu_cầu xây_dựng cụm , tuyến dân_cư càng nhiều , ông Long đang tiếp_tục đầu_tư hàng trăm triệu đồng dù biết trước sẽ rất chậm thu_hồi vốn .


Ngoài_ra , ở những vùng nông_thôn sâu , xa chợ , dân_cư thưa_thớt , lượng nước sử_dụng còn ít nên nguồn thu chưa cao , nhưng ông Long cũng ráng kéo dài ống vào để phục_vụ .


“ Dân vô đây đa_số là nghèo , Nhà_nước qui_định thu mỗi hộ chỉ 250.000 - 300.000 đồng .


Cả ngày chạy_tới_chạy_lui ngoài đường , thu tiền nước mỗi tháng tính ra còn lời có 3 - 4 triệu đồng hai anh_em .


Nhưng vì mê nghề quá nên phải ráng làm .


Điều sướng nhất là tới nhà ai thấy họ có nước_máy mở chảy ào_ào cũng đủ mê rồi ” - ông Long bộc_bạch như_vậy .


Lại một đêm vợ_chồng bà Hồng ở ngõ Trung_Tả ( Đống_Đa , Hà_Nội ) thức trắng vì đã 10 ngày đứa con gái độc_nhất của họ mất_tích không rõ lý_do .


Con gái duy_nhất tên Đào học lớp 11 tại một trường trung_học trên đường Hai Bà Trưng .


Đào xinh_đẹp , lớn trước tuổi , cá_tính mạnh và không ham học .


Bạn_trai Đào tên Tuấn đã bỏ học , mở cửa_hàng điện_thoại_di_động ( ĐTDĐ ) .


Ông_bà Hồng khuyên_can nhưng họ vẫn yêu nhau .


Gần đây bà Hồng có nghe Đào kể Tuấn nợ tiền và đang bị truy_lùng .


Đào muốn bố_mẹ giúp Tuấn tiền nhưng ông_bà nói không_thể ...


Đêm đó Đào bỏ đi cùng ba bộ quần_jean , áo_thun trắng , áo_len xám cổ lọ , sơmi cotton đen và một chiếc balô .


Ngày thứ năm Đào điện về nhà nói vắn_tắt : " Con đang chạy tiền giúp anh Tuấn " .


Tuấn lớn tuổi hơn Đào , đẹp_trai , tinh_ranh , chung tiền với hai anh_trai ( chưa vợ ) mở cửa_hàng ĐTDĐ ở phố Bà Triệu .


Tuấn thường sử_dụng ĐTDĐ , đi xe FX màu mận , thích đua xe .


Năm thám_tử là Bình , Hậu , Tiến , Hải , Hoa được giao nhiệm_vụ .


Họ nhận_định : Tuấn và Đào đã thoả_thuận cùng bỏ trốn nhằm ép bố_mẹ Đào muốn con về phải cho Tuấn tiền .


Trước_mắt đề_nghị gia_đình bà Hồng đăng_ký dịch_vụ hiện số điện_thoại , nếu Đào gọi điện về nhà thì giữ số đó để khoanh_vùng .


Trà_trộn vào đám đua xe đêm cuối tuần tìm xe FX màu mận .


Tấm ảnh gã trai môi mỏng có ánh mắt sắc_lạnh đầy mưu_chước cho các thám_tử hiểu rằng nếu chậm chân họ sẽ là người vô tác_dụng .


Bốn ngày_đêm làm xe_ôm trực trước cửa_hàng của Tuấn , thám_tử Bình không thấy bóng_dáng hắn ngoài hai người anh_trai .


Bình liền sắm_vai người buôn ĐTDĐ ở Phủ_Lý ( Hà_Nam ) lên Hà_Nội tìm hàng để tiếp_cận hai anh_trai Tuấn .


Bất_ngờ dò đến loại Siemens C35i ( loại lạc_hậu , khó bán ở Hà_Nội ) Bình muốn mua 70 chiếc thì hai anh của Tuấn háo_hức khác_thường và nói với nhau : " Hôm nọ thằng Tuấn nói còn ... " .


Chủ quán hẹn như đinh đóng cột với Bình rằng mai , kia quay lại đây sẽ có .


Như bắt được vàng , Bình nhất_quyết nói chờ lấy ngay hôm_nay , kể_cả đặt tiền trước .


Bình xin số điện_thoại của người có hàng .


Anh_trai Tuấn đã cho ngay số của Tuấn và dặn chỉ nên nhắn_tin .


Bình cắt thêm người theo sát hai anh của Tuấn , đồng_thời nhắn_tin hẹn gặp Tuấn để lấy hàng .


Sau khi tìm được nhà , theo_dõi nhiều ngày không thấy Tuấn về , thám_tử đóng vai người tiếp_thị tiếp_cận gia_đình Tuấn .


Đó là một gia_đình rất nghèo ở phường Thanh_Nhàn .


Một anh_trai Tuấn đang ngồi_tù vì tội giết người .


Tuấn đi đã nhiều ngày không về và điều ấy là bình_thường .


Một buổi chiều đang đi trên đường Nguyễn Trãi , thám_tử Hậu chợt thấy có đôi trai_gái đi ra từ hiệu giặt là có hình_dáng giống Đào - Tuấn .


Không nhớ số xe , chỉ biết là xe Matiz .


Taxi Matiz mà không đeo đèn , không ghi điện_thoại lên thành xe thì chỉ duy_nhất có Hãng Thành Hưng .


Gọi cho hãng , Hậu nói : " Tôi có người_nhà đi trên taxi đó vào giờ này , lấy khách từ đây ...


Thật may , taxi nói : khách về ngách 115 đường Pháo_Đài Láng ...


Ba nhóm trong vai sinh_viên , lao_công đi tìm nhà lập_tức tràn vào tất_cả ngõ_ngách của con phố này .


Kỹ_thuật tìm nhà là giá tiền cao thấp , điện nước , nhà rộng hẹp không quan_trọng , mà cần_thiết nhất là biết hàng_xóm là ai , tử_tế hay đáng_sợ !


Những nhà đầy người rồi thì vẫn vào xem bởi " tôi có_thể trả tiền cao gấp đôi " .


Sang ngày thứ ba thì một đôi trai_gái mới thuê nhà được nửa tháng có dấu_hiệu khả_nghi nhất .


Sau khi mất nhiều giờ trực bên ngoài không hiệu_quả , các thám_tử quyết_định đột_nhập .


Rất đơn_giản : gõ cửa tiến vào nhà và xin_lỗi đã nhầm nhà .


Tuy_nhiên gã thanh_niên chỉ hơi hé cửa lộ 1/3 gương_mặt trong nửa phút nên không ghi_nhận được gì nhiều .


Để chắc_ăn hơn , Hậu chạy vượt lên trước đôi trai_gái , Bình đi sát phía sau đôi này và bất_ngờ gọi giật_giọng : " Tuấn ơi ! " .


Theo phản_xạ , Tuấn quay ngoắt lại phía Bình .


Bình thản_nhiên không nhìn Tuấn mà nói thêm với Hậu : " Mày để giấy_tờ xe ở nhà cho tao ! " rồi cả hai vọt lên đi trước làm như một vụ trùng tên .


Các thám_tử khác tiếp_tục quay_phim , chụp ảnh và theo sát họ từng bước .


Ông_bà Hồng xem phim , ảnh đã xác_nhận đúng là con mình .


Phần việc còn lại tuy đơn_giản song lại có tính quan_trọng nhất , đó là sẽ đưa Đào về nhà ra_sao .


" Công_tác tư_tưởng " đã được đặt ra : ông_bà Hồng cần bình_tĩnh , không quát_mắng , không kỳ_thị Tuấn và hãy mở cho Đào một hi_vọng thực_hiện nghĩa_cử với Tuấn .


Buổi_sáng , đôi trẻ ra phố Hàng_Mành ăn sáng .


Khi chuẩn_bị đứng_dậy , tình_cờ Đào nhìn thấy bố_mẹ ngồi ăn gần đó .


Ông_bà nhẹ_nhàng trách : " Sao không gọi điện cho bố_mẹ đỡ lo , ăn xong rồi các con sang uống nước .


Một lúc sau những người có uy_tín trong họ_hàng , những người Đào quí nể cũng lần_lượt có_mặt khuyên , khó_khăn thì giải_quyết dần nhưng đừng bỏ nhà , bỏ học đi lang_thang .


Bà Hồng nói : " Tối nay về nhà nói_chuyện .


Nếu con không muốn ở thì đi , bố_mẹ không ép " ...


Đêm đó ông_bà Hồng đã cho Đào nghe , xem lại các băng ghi_âm , ghi_hình về gia_đình Tuấn .


Phân_tích âm_mưu của anh_em Tuấn và chấp_nhận cho Tuấn 20 triệu đồng với điều_kiện Đào phải đi du_học ở Úc .


Cô_gái tỉnh_ngộ dần và thú_thật đã trực_tiếp nhìn thấy Tuấn hít heroin .


Tuấn đã vài lần rủ Đào hít cùng cho đỡ nhớ nhà , đỡ căng_thẳng ...


Hôm tiễn con_gái du_học , bà Hồng nhìn thấy bức tranh vẽ những người nghiện ma_tuý vật_vờ như hồn_ma ghê_rợn .


Người mẹ rùng_mình , đã có lúc đứa con duy_nhất của mình chỉ cách những hồn ma ấy trong gang_tấc !


Đưa được một người con trở_về với gia_đình cũng chính là các thám_tử đã giúp một cuộc_đời non_trẻ thoát khỏi một cạm_bẫy ...


Vậy_mà ngày_mai , một nhiệm_vụ như thế , và khó_nhọc hơn thế , lại được giao cho một thám_tử vừa ra trường và lần đầu một_mình nhận việc .


Bố là bác_sĩ ngoại_khoa Đặng Ngọc Khuê , mẹ là dược_sĩ Doãn Ngọc Trâm - nguyên giảng_viên Trường đại_học Dược_khoa Hà_Nội .


Tuổi_Trẻ xin trân_trọng giới_thiệu một phần trong hai cuốn nhật_ký ghi trong những ngày ở chiến_trường của chị .


Trong phần ảnh tư_liệu , được phép của những người có liên_quan , chúng_tôi có sử_dụng những bức ảnh trong album gia_đình , ảnh chụp ở Quảng_Ngãi trong những năm 1969 - 1970 do Frederic Whitehurst cung_cấp và một số bức ảnh do liệt_sĩ Nguyễn Văn Giá , phóng_viên Hãng Phim_thời_sự - tài_liệu VN , chụp tháng 10-1969 ở thôn Nga_Mân , xã Phổ_Cường , huyện Đức_Phổ , Quảng_Ngãi trước khi anh hi_sinh .


Suốt một ngày đứng bên bàn mổ đầu_óc căng_thẳng vì những vết_thương , vì tiếng khóc xé ruột xé lòng của chú Công ( cha Đường ) và vì những tin_buồn dồn_dập .


Đường đã bị bắt sống trên đường công_tác .


Cậu bé sôi_nổi nhiệt_tình ấy không hiểu có chịu nổi những đòn tra_tấn của quân_thù hay không .


Lá thư viết gửi Đường vậy là chưa đến nơi .


Người cầm thư đã chết còn người nhận thư thì bị bắt !


Biết_bao_nhiêu bà mẹ như mẹ Đường sẽ còn đau_khổ khóc_than đến cạn dòng nước_mắt .


Ôi nếu mình ngã xuống , mẹ mình cũng sẽ như bà mẹ ấy thôi , cũng sẽ là một bà mẹ suốt đời hi_sinh vì con để rồi mãi_mãi đau_xót vì con mình đã ngã xuống nơi chiến_trường khói_lửa .


Con biết nói sao khi lòng con thương mẹ trăm nghìn triệu mà cũng đành xa mẹ ra đi .


Quân_thù đang còn đó , bao_nhiêu bà mẹ còn mất con , bao_nhiêu người chồng mất vợ .


Hơn một tháng nằm lại bệnh_xá , những bệnh_nhân ấy đã gắn_bó với mình không phải chỉ là tình_thương giữa người thầy_thuốc với bệnh_nhân mà trong tình_cảm ấy có cả nỗi cảm_thông sâu_sắc giữa những người bạn .


Hôm_nay họ đi rồi , người ra đi còn nhớ chăng những đêm dài trò_chuyện những đêm mình đi trực .


Nhớ chăng những buổi cả cơ_quan đi cõng gạo họ đã cùng mình xử_trí một cas thương , họ làm như những nhân_viên thực_thụ , đêm đến trong ánh đèn dầu họ ngồi hí_hoáy lau dụng_cụ ...


Bao_giờ gặp lại nhau và có còn được gặp nhau không hở những người bạn mến_thương ?


Những ngày bận_rộn công_tác dồn_dập , thương nặng , người ít , mọi người trong bệnh_xá đều hết_sức vất_vả .


Riêng mình trách_nhiệm càng nặng_nề hơn bao_giờ hết , mỗi ngày làm_việc từ sáng tinh_mơ cho đến đêm khuya .


Khối_lượng công_việc quá lớn mà người không có nên một_mình mình vừa phụ_trách bệnh_xá , vừa lo điều_trị , vừa giảng_dạy .


Vô_cùng vất_vả và cũng còn nhiều khó_khăn trong công_việc , nhưng hơn bao_giờ hết mình cảm_thấy rằng mình đã đem hết tài_năng sức_lực của mình để cống_hiến cho cách_mạng .


Đôi mắt người thương_binh hôm nào đau_nhức tưởng như bỏ hôm_nay cũng đã sáng lại một phần .


Những cánh_tay xương gãy rời cũng đã liền lại ...


Đó chính là nhờ sức_lực của mình và những người y_tá đêm_ngày lăn_lộn trong công_tác bên giường_bệnh .


Và với những học_sinh , mình cũng đã đem lại những điều quí_giá trong lý_luận về y_học .


Mình đến với lớp không phải chỉ vì tinh_thần trách_nhiệm mà bằng cả tình_thương của một người chị đối_với những đứa em đã chịu biết_bao thiệt_thòi đau_khổ vì bọn bán_nước nên không tìm đến với khoa_học được .


Thương biết_mấy những Thuận , những Liên , những Luận , Xuân , Nghĩa mỗi người một hoàn_cảnh nhưng đều rất giống nhau : rất ham học , rất cố_gắng để đạt mức hiểu_biết cao nhất .


“ Tôi xin cám_ơn thượng_sĩ Nguyễn Trung Hiếu ( người phiên_dịch tiếng Anh cho đơn_vị tình_báo quân_sự số 635 của quân_đội Mỹ biên_chế bên cạnh lữ_đoàn bộ_binh số 11 , sư_đoàn bộ_binh 23 ) , người đã cứu cuốn nhật_ký của chị tôi khỏi bị quẳng vào đống lửa bởi anh đã nhận ra trong cuốn sổ này đã chứa_đựng lửa rồi để anh trao lại nó cho Fred như một lời uỷ_thác từ chị tôi .


Nếu đọc được những dòng này xin anh hãy lên_tiếng , cho chúng_tôi được nhìn vào mắt anh , để nói với nhau rằng tiếng_nói của tình_yêu và khát_vọng hoà_bình có_thể vượt qua mọi chiến_tuyến để đến với những trái_tim tốt_lành ” .


Lâm bị một mảnh đạn cối cá_nhân xuyên vào tuỷ_sống , mảnh đạn ác_nghiệt đã giết chết một nửa người Lâm - từ nửa ngực trở_xuống .


Ban dân_y huyện mới rút Lâm về bổ_sung chưa được một tháng , trong lần đi công_tác vừa_qua địch càn đến , Lâm xuống công_sự nhưng khi tay anh vừa mở nắp công_sự thì bọn Mỹ đã đến sát sau lưng , một mảnh đạn nhỏ đã giết_hại đời Lâm một_cách đau_đớn .


Lâm chưa chết nhưng chỉ còn nằm để chờ chết .


Đứt tuỷ_sống trong điều_kiện ở miền Bắc còn bó_tay nữa_là ở đây .


Chiều nay ngồi bên Lâm , Lâm đưa lá thư của Hạnh ( người vợ trẻ của Lâm ) cho mình coi rồi nói khẽ với mình : “ Chị ơi , các chị tận_tình , gia_đình tận_tình nuôi em để làm gì ?


Trước_sau em cũng chết , em có sống cũng chỉ làm khổ các chị và gia_đình mà thôi ” .


Một giọt nước_mắt lăn dài trên gò_má gầy ốm của Lâm .


Thương Lâm vô_cùng mà chẳng biết nói sao .


Nếu đặt mình vào hoàn_cảnh của Lâm chắc mình cũng nói như vậy mà thôi .


Sao mà đáng căm_thù đến vậy và đáng căm_thù vô_cùng là bọn quỉ hiếu_chiến .


Vì_sao chúng lại thích đi tàn_sát bắn giết những người dân hiền_lành , giản_dị như chúng_ta ?


Vì_sao chúng đang_tâm giết chết những thanh_niên còn đang tha_thiết yêu_đời , đang sống và chiến_đấu với bao mơ_ước như Lâm , như Lý , như Hùng và nghìn vạn người khác nữa ?


Một cas cancer dạ_dày ở giai_đoạn cuối .


Với điều_kiện thô_sơ mình cũng đã mổ thăm_dò nhưng rất tiếc rằng K đã sang giai_đoạn di_căn .


Không_thể làm gì hơn đành đóng ổ_bụng lại và đau_xót nhìn bệnh_nhân đi dần đến cái chết .


Chiều nay đứng bên giường_bệnh anh , lòng mình đau như cắt .


Anh nói với mình miệng cố cười mà những giọt nước_mắt vẫn tràn trong đôi mắt của anh : “ Tôi không oán_trách gì đâu , biết chị và các đồng_chí trong bệnh_xá đã tận_tình cứu_chữa nhưng bệnh tôi không_thể nào khỏi được .


Nếu tôi còn ở đây thì rồi sẽ ra đồi sim an_nghỉ với các đồng_chí .


Nếu tôi về dưới đó thì cũng chỉ được nhìn ông bà già một lần nữa rồi cũng xuống đất thôi ” .


Biết nói gì với anh đây , mình đứng im hổ_thẹn và tủi_cực vô_cùng .


Đành_rằng dù ở đâu rồi cũng đành bó_tay trước bệnh của anh nhưng còn có điều_kiện để kéo_dài thêm chút_ít cuộc_sống của anh .


Còn ở đây mình như tên lính bại_trận giơ hai tay để cho kẻ_thù tước bỏ vũ_khí .


Người trung_đội_trưởng trinh_sát trẻ tuổi ấy đã để lại trong mình những cảm_nghĩ không bao_giờ có_thể quên .


Mình gặp Bốn lần đầu_tiên khi Bốn vào nằm bệnh_viện với một vết_thương nhỏ nơi chân .


Mấy hôm sau , chân chưa lành Bốn đã ra viện và hơn một tháng sau mình lại đón Bốn vào viện .


Vết_thương xuyên qua khớp vai mất nhiều máu nên Bốn xanh_xao mệt lả , nhưng sau khi mổ xong , vừa_mới tỉnh nụ cười tinh_nghịch lại nở trên đôi môi nhợt_nhạt của Bốn .


Vết_thương đau_đớn nhiều nhưng Bốn không rên_la mà chỉ lo một điều : có còn chiến_đấu được nữa hay không ?


Những lần đi thăm bệnh mình khẽ vuốt trên mái_tóc người thương_binh trẻ tuổi và nói khẽ với Bốn rằng : Em hãy yên_tâm , chắc rằng em sẽ còn cầm súng chiến_đấu một_cách vững_vàng .


Và mới hôm nào đây gặp lại Bốn trên đường hành_quân , vai mang khẩu AK , nhìn thấy mình từ xa nó mừng_rỡ reo lên : “ Chào bác_sĩ !


Báo_cáo bác_sĩ , tay em bình_thường rồi ” , và nó khoa tay lên khoe với mình khớp vai đã hoạt_động bình_thường .


Mình cười vui khi nhìn nước_da khoẻ_mạnh hồng_hào và nụ cười tinh_nghịch của chàng bộ_đội giải_phóng_quân ấy .


Hôm_nay Bốn lại vào viện , da xanh mướt .


Một chân đã bị mìn tiện cụt , máu thấm ướt hết áo_quần .


Cắt cụt chân xong , Bốn cười và nói : “ Bây_giờ chắc sống 80% rồi đấy ” .


Riêng mình vẫn lo_lắng vì Bốn mất máu quá nhiều .


Mạch vẫn rất nhanh 140 - 150 nhưng cũng nhiều hi_vọng .


Máu ra nhiều quá nên em không còn đủ sức .


Bốn ơi , máu em đã thấm đỏ trên mảnh đất quê_hương , máu em đã chảy dài trên đường em đi chiến_đấu .


Tim em đã ngừng đập cho trái_tim Tổ_quốc muôn_đời đập mãi .


Bốn chết rồi , hai mắt nhắm_nghiền như trong giấc_ngủ .


Ngồi bên Bốn vuốt nhẹ mái_tóc em mà mình tưởng như em còn sống , nước_mắt mình từng giọt rơi xuống tóc em .


Bốn không chết đâu , Bốn sẽ còn sống mãi trong lòng mình và những đồng_đội đang cùng em trong cuộc chiến_đấu sinh_tử này .


" Cơn sóng_thần ” thuốc_lắc đã xuất_hiện tại VN từ những năm cuối thập_niên 1990 , những viên MDMA ( Ecstasy ) đầu_tiên theo chân những Việt_kiều về nước ăn_chơi .


Ngay khi xuất_hiện thuốc “ lắc ” đã được “ dân_chơi ” đón_nhận nồng_nhiệt như một thứ “ siêu ma_tuý ” , ban_đầu chỉ dành cho “ dân_chơi quý_tộc ” vì cái giá trên_dưới 600.000 đồng / viên luôn làm nản_lòng những dân_chơi bình_dân .


Để “ bảo_vệ ” thú ăn_chơi mới , những người sử_dụng luôn rêu_rao : “ Không nghiện , tạo cảm_giác hưng_phấn tột_bậc , không biết mệt_mỏi ... ” .


Thế nhưng qua thực_tế xâm_nhập thế_giới thuốc “ lắc ” của các phóng_viên Tuổi_Trẻ , đó là con đường ngắn nhất dẫn đến địa_ngục !


Sau vài tuần rượu chếnh_choáng say , Hồng đề_nghị : “ Đi bay ” ( tiếng_lóng chỉ việc sử_dụng thuốc lắc - NV ) .


Tôi thoái_thác : “ Anh không có tiền ” .


Hồng búng tay đánh bóc : “ Không có tiền thì cắn giùm !


Dân_chơi mới , ít tiền sẽ lắc bám vào những tay_chơi nhiều tiền , trước khi nuốt sẽ đưa cho bạn mới chơi cắn một góc nhỏ - đó gọi là “ cắn giùm ” .


Với dân “ cháo pha sữa ” ( loại chơi nghiệp_dư , đô nhẹ , để phân_biệt với loại “ thợ ” , “ nghiện ” chơi chuyên_nghiệp , đô nặng - NV ) , mới đu theo như_thế cũng là quá đủ ...


Cả nhóm rú ga đến quán cơm BT bên trên có treo tấm bảng “ cho thuê phòng máy_lạnh ” trên đường Nguyễn Biểu .


Cả đám bước vào phòng , bên trong có hai nam một nữ đang ngồi trước bàn tiệc đầy bia và trái_cây .


Tùng “ cherub ” móc túi lấy ra những con “ lắc ” chia cho mọi người : “ Hôm_nay tao đãi ” - Tùng ra giọng đàn_anh .


Cả bọn nhanh_nhảu nhận thuốc , bỏ vào mồm rồi nốc bia nuốt ực .


Hồng chưa nuốt vội , quay qua đưa ngang mặt tôi : “ Cắn đi anh , không cắn tí nữa lên nhạc thì thủng tai đó !


Vài phút sau , những đôi mắt của nhóm trẻ như dại ra , Hồng , Ngọc nhảy lên bàn xoay như con vụ , tốc cả áo lên .


Tùng “ cherub ” chúi đầu vào loa lắc như một ... mũi khoan , nhắm_nghiền mắt ...


22 giờ , tôi gọi điện cho Quân - một tay cá_độ bóng và là một quí_tử ở khu Lý Tự Trọng .


Quân đón tôi bằng con “ Mẹc ” có dàn âm_thanh Clarim xịn , trực_chỉ hướng Phú_Nhuận : điểm dừng chân đầu_tiên là bar O trên đường Trần Huy Liệu - một điểm ăn_chơi mới nổi cách đây vài tháng .


Tiên , Hà buôn_bán vải ở chợ An_Đông ” .


Sau vài vòng rượu “ tình_thương mến_thương ” , Hải , Hậu , Lý leo xuống ghế ôm ghì lấy các cô nhảy “ mồi ” giựt loạn_xạ .


Tân móc ra một gói nhỏ rồi quay sang rỉ_tai tôi : “ Xài thuốc chưa ?


Thuốc thấm rất nhanh , cô gái tên Hà khều tay tôi : “ Em khó_chịu quá à , nhảy với em đi ” .


Tôi vừa dợm chân thì Hương chụp áo lôi lại , giọng thều_thào : “ Ngồi lại với em .


Tôi gật đầu : “ Đã lắm ” .


Nàng ngoác miệng cười tình_tứ rồi gục xuống bàn thở phì_phì , đầu lắc_lư .


Ngoài kia , Hải , Hậu , Lý , Quân , Tân , Hương và vài nhóm khác đang lắc điên_cuồng , hò_hét loạn_xạ ...


Gần 12 giờ đêm , tôi và Quân phóng xe lên bar P trên đường Hồ Văn Huê .


Thấy có khách đến , nhóm bảo_vệ đứng trước cửa khích_lệ : “ Mấy huynh vào chơi thoải_mái , ở đây chừng nào khách mệt mới nghỉ ” .


Hôm_nay là sinh_nhật của Đức , một “ quý_tử ” đang học năm 2 trường ĐH bán_công .


Trừ hai người làm nghề buôn_bán điện_thoại , còn lại toàn học_sinh , sinh_viên .


Đức bước đến gần quầy tính tiền , nói gì đó vào tai một thanh_niên .


Lát sau , người thanh_niên này dúi vào tay Đức một gói nhỏ rồi lấy tiền .


Đức mở gói nilông , lấy ra hai viên thuốc cho vào chai rượu rồi xóc lên .


Sau đó Đức rót ra ly rồi tuyên_bố : “ Hôm_nay sinh_nhựt tôi , mời mấy ông mấy bà chung dzui ly rượu .


Hai cô gái khá xinh ngồi cùng bàn là chị_em ruột , quê ở Cần_Thơ .


Cô chị tên H. là người_yêu của Đức , cô em tên Y. đang luyện thi đại_học nhưng H. chơi lắc hơn một năm nay , còn Y. mới lắc có ... chục lần .


Dân_chơi kéo đến đông đòi vào “ dập thêm tí nữa ” nhưng không còn chỗ .


Một nhóm khác vì “ cầm_lòng không đậu ” ôm nhau lắc ngay trên vỉa_hè .


Một cô gái trẻ lầm_bầm : “ Lỡ cắn rồi , làm_sao chịu nổi ? ” .


Chúng_tôi tiếp_tục đánh xe qua bar S cũng trên đường Phạm Ngũ Lão .


Sàn_nhảy cũng đã chật_cứng , rung lên bần_bật .


Nhiều dân lắc trẻ_măng đã kiệt_quệ , gục hẳn trên bàn , nôn oẹ hoặc thiếp đi .


Tại nhà_vệ_sinh , tôi thấy hai “ cu_cậu ” tuổi_teen đang nằm mẹp rên_rỉ vì sốc thuốc , không_khí nơi đây còn cực_kỳ điên_loạn hơn các bar trước ...


Gần 4 giờ sáng , Quân chở tôi đến khách_sạn P đường Nguyễn Trãi đón hai cô “ đào ” rồi hướng ra quốc_lộ về Bình_Dương .


Quân quả_quyết đây là tụ_điểm dành cho dân “ bay ” Sài_Gòn , có_thể vô_tư lắc đến trưa hôm sau .


Đến cầu Bình_Triệu , Quân nhận tin báo “ bãi đáp ” đã bị “ bể ” .


Trưa hôm sau mới biết đêm qua công_an ập vào quán bar Egypt , bắt_giữ 128 đối_tượng đang tham_gia lắc .


Chỉ một đêm đi theo tôi đã rã_rời , còn Quân thì ... “ đêm nào không lắc thì ... nhớ !


Các động lắc vẫn “ như nấm mọc sau mưa ” !


Sau khi công_an bóc gỡ nhiều đường_dây cung_cấp thuốc lắc lớn , thị_trường thuốc lắc đã trở_nên khan_hiếm .


Trong những ngày qua , giá thuốc lắc các loại tăng 100.000 - 300.000 đ / viên .


Theo tin từ cơ_quan_chức_năng , mặc_dù giá thuốc lắc tăng cao nhưng tại các tụ_điểm ăn_chơi thâu_đêm_suốt_sáng , con_nghiện vẫn vui_vẻ bỏ tiền ra mua .


Nhiều con_nghiện không tìm được hàng phải chạy_đôn_chạy_đáo khắp nơi để nhờ bạn_bè san_sẻ hoặc nốc rượu_mạnh thay thuốc lắc .


Tất_thảy dân “ bay ” dù muốn hay không cũng thừa_nhận lắc đem lại cảm_giác không loại ma_tuý nào có được như đúng cái tên quốc_tế của nó - Ecstasy !


L. , một “ quý_tử ” ở khu_vực Hoàng_Cầu ( Hà_Nội ) , tuy đang chuẩn_bị cho kỳ thi tốt_nghiệp THPT vẫn đều_đặn cùng bạn_bè đi “ bay ” .


L. kể cảm_giác của mình : “ Khi thuốc ngấm , cơ_thể như dần tan biến , tay_chân dần_dần mất hết , rồi cả người , cả đầu ... chỉ còn mỗi não bộ bay vút lên trời như pháo_thăng_thiên !


Tất_cả nỗi buồn , căng_thẳng đều bay_biến theo ... ” .


L. thừa_nhận mình thuộc loại “ cháo pha sữa ” chỉ chơi mỗi lần nửa viên và không bao_giờ kéo sang “ tăng hai ” vì đến với lắc L. chỉ muốn tìm cảm_giác lạ .


Còn D. , cựu sinh_viên Nhạc_viện Hà_Nội , đến với lắc vì “ cái không_khí tràn_ngập tiếng nhạc hiện_đại của những đêm bay ” do chính D. là một DJ chuyên chọn đĩa , phối nhạc cho dân “ bay ” .


Nhiều người nói D. là “ cơ_trưởng của phi_hành_đoàn !


” luôn được “ phi_hành_đoàn ” nhìn từ bên dưới với cặp mắt ngưỡng_mộ vì đã hoà thuốc và nhạc một_cách tài_tình .


Trong một lần cao_hứng D. đã cắn một góc tư để biết thế_nào là “ thăng_thiên ” và hai năm nay D. trở_thành “ thợ ” lúc_nào chẳng hay .


Trong giới “ bay ” những người như L. , D ... chiếm con_số khá đông , chủ_yếu là học_sinh , sinh_viên , công_chức ...


Họ có một_số hiểu_biết nhất_định về ma_tuý , về tác_hại của nó , nhưng họ vẫn cho rằng thuốc lắc không nghiện và không phải ma_tuý ... !


Chỉ với suy_nghĩ hết_sức đơn_giản và ngộ_nhận như_vậy mà hàng ngàn bạn trẻ đã vô_tư lao vào lắc như những con thiêu_thân .


Trong vụ bắt động lắc Ben_Ben trên đường Trần Quang Khải , khi một cán_bộ công_an hỏi rằng có biết chơi thuốc lắc sẽ bị nghiện hay không , một cô đang là sinh_viên năm 2 của một trường ĐH trả_lời tỉnh_rụi : “ Đâu phải heroin mà nghiện chú ?


Hà , 21 tuổi - làm nghề hớt_tóc , khai : “ Ban_đầu nghe mấy ảnh nói thuốc lắc không nghiện nên em uống thử .


Đêm nào không có thuốc cắn em chỉ thấy bồn_chồn tí thôi chứ có lăn_lộn , rên_la như mấy ông chích xì_ke đâu ” .


Như trước_đây khi heroin bắt_đầu lan_truyền trong giới trẻ , ai cũng bảo chơi nhiều mới nghiện và rồi hàng ngàn , chục ngàn con_người trẻ tuổi đã đốt mình trong làn khói trắng , trong ống kim_tiêm , phải vào các trung_tâm cai_nghiện ...


Một ngày tháng 7-2005 , có ba phụ_nữ tuổi trạc 60 , hai người Mỹ , một người Việt , gặp_gỡ trong niềm vui và nước_mắt hội_ngộ tại ngôi nhà nhỏ cuối làng Nghi_Tàm ở Hà_Nội .


Họ là Jane Barton - giám_đốc quản_lý Bệnh_viện Washington ; Sophie Quinn - tiến_sĩ VN học , giám_đốc Trung_tâm Nghiên_cứu về triết_học , văn_hoá và xã_hội VN tại Trường ĐH Temple ; và Nguyễn Thị Mai - người đến từ Quảng_Nam .


Để có cuộc trùng_phùng này , họ đã có 30 năm xa_cách và một quãng đời ý_nghĩa trong chiến_tranh .