QasTurk/Biology-QB-QA-Data huggingface dataset:
Bezelye bitkisinde mor çiçek rengi aleli beyaz çiçek rengi aleline baskındır. Heterozigot mor çiçeğe sahip erkek bezelye ile genotipi bilinmeyen dişi bezelye çaprazlandığında beyaz çiçekli yavruların oluştuğu gözlenmiştir. Buna göre dişi ebeveyn, I. MM II. Mm III. mm genotiplerinden hangilerine sahip olamaz? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Bezelye bitkisinde; mor çiçekli bezelyelerin genotipi homozigot baskın ise MM, heterozigot baskın ise Mm, beyaz çiçekli bezelyelerin genotipi ise mm şeklindedir. Dişi Erkek ? ? X Mm MM x Mm çaprazlamasında olasılıklar: MM, Mm, MM, Mm (%100 mor çiçekli) Mm x Mm çaprazlamasında olasılıklar: MM, Mm, Mm, mm (%75 mor çiçekli,%25 beyaz çiçekli) mm x Mm çaprazlamasında olasılıklar: Mm, mm, Mm, mm (%50 mor çiçekli, %50 beyaz çiçekli) Çaprazlama sonucu beyaz çiçekli bezelyelerin oluşabilmesi için dişi ebeveynde mutlaka çekinik alelin bulunması gerekir. I. öncülde verilen genotipte çekinik alel bulunmadığından tüm yavrular mor çiçekli olacaktır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A
Eş baskınlıkla ilgili olarak, I. Her genotip çeşidi bir fenotip çeşidini oluşturur. II. Heterozigot bireylerde her iki alel fenotipte etkisini gösterir. III. Birbirine baskınlık kuramayan aleller gametlere birlikte aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Eş baskınlıkta aleller birbirlerine baskınlık kuramadıkları için heterozigot bireylerde her iki alel etkisini fenotipte gösterir. Her genotip çeşidi ayrı birer fenotiptir. Mayozda homolog kromozomlar birbirinden ayrılacağı için aleller haploit gametlere birlikte değil, ayrı ayrı aktarılırlar. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C
Bir hayvan popülasyonunda kürk rengi ile ilgili genin 4 farklı aleli bulunmaktadır. Alellerin baskınlık durumu K1 = K2 > K3 = K4 olduğuna göre popülasyonda kürk rengine ait fenotip çeşidi sayısı kaçtır? options: {'A': '4', 'B': '5', 'C': '6', 'D': '8', 'E': '10'}
Cevap: Solution: Bir karakterin kalıtımında çok alellilik ve bazı aleller arasında eş baskınlık varsa popülasyonda ortaya çıkabilecek fenotip çeşit sayısı alel sayısı ile eş baskınlık sayısının toplamına eşittir. Buna göre, Fenotip çeşidi = Alel sayısı (n) + Eş baskın alel sayısı n = 4, Eş baskın sayısı = 2'dir. Fenotip çeşit sayısı = 4 + 2 = 6 olur. Correct Option: C
Aralarında tam baskınlık ilişkisi olan dört farklı alelin belirlediği bir karakterle ilgili, I. Genotip çeşidi sayısı 10’dur. II. Genotip çeşidi sayısının fenotip çeşidi sayısına oranı 2’dir. III. Diploit bireylerde bu karakterle ilgili en fazla iki çeşit alel bulunur. IV. Homozigot genotip çeşidi sayısının heterozigot genotip çeşidi sayısına oranı 1’dir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve III', 'D': 'II, III ve IV', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Çok alellikte alel sayısı (n) fenotip çeşidini verir. %5 Alel sayısı 4 olduğundan fenotip çeşidi 4'tür. I. Genotip sayısı = n x (n+1) / 2’dir. Alel sayısı 4 olduğu için genotip çeşidi 4 x 5 / 2 = 10 ‘dur. genot II. 4 fenotip çeşidi, 10 genotip çeşidi olduğu için oran 2 değildir. III. Popülasyonda bir karakter için alel sayısı kaç olursa olsun diploit bireyde bu karakterle ilgili iki alel bulunur. IV. Homozigot genotip çeşidi 4, heterozigot genotip çeşidi 6 olduğu için oran 1 değildir. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B
Aşağıda ABO kan grubu sistemine ait tablo verilmiştir. Kan Grubu Kan Grubu Alyuvardaki Plazmadaki Fenotipi Genotipi Antijen Antikor A AA, AO A Z B BB, BO B Anti-A AB X A ve B – O OO Y Anti-A ve Anti-B Buna göre tabloda X, Y ve Z şeklinde ifade edilen bilgiler hangi seçenekte doğru verilmiştir? X Y Z options: {'A': 'AO, BO A ve B B', 'B': 'AB A ve B Anti-A', 'C': 'AB – Anti-B', 'D': '– A ve B A', 'E': 'AA, BB – Anti-B'}
Cevap: Solution: AB kan grubunun genotipinde eş baskın A veB alelleri bulunur (X). O kan grubunda alyuvar zarında antijen bulunmaz (Y). A kan grubunda alyuvar zarında A antijeni bulunur. B antijenine sahip olmadığı için B antijenine karşı antikor üretir. Bu nedenle plazmasında Anti-B antikoru bulunur (Z). Correct Option: C
AORr genotipli anne ileBORr genotipli babanın çocuklarının, I. A Rh- kan gruplu II. O Rh+ kan gruplu III. her iki karakter için heterozigot genotipli IV. her iki karakter için homozigot genotipli olma olasılığı çoktan aza doğru nasıl olmadır? options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'III - II - I - IV', 'C': 'I - III - II - IV', 'D': 'III - II - IV - I', 'E': 'II - I - III - IV'}
Cevap: Solution: AORr x BORr çaprazlamasında, BO B O AO A AB AO O BO OO Rr R r Rr R RR Rr r Rr rr I. A Rh- kan gruplu olma olasılığı 1/16 II. O Rh+ kan gruplu olma olasılığı 3/16 III. Her iki karakter için heterozigot genotipli olma olasılığı 3/8 IV. Her iki karakter için homozigot genotipli olma olasılığı 1/8’dir. Doğru sıralama III - II - IV - I şeklindedir. Correct Option: D
Tavşanlarda kürk rengi dört farklı alel tarafından belirlenir. Birbirlerine olan baskınlığa göre bu aleller koyu gri C, chinchilla cch, açık gri c h ve albino c şeklinde sıralanır. Tavşanlarda c ch aleli homozigot hâlde chinchilla fenotipini oluşturur. c ch aleli baskın olduğu bireylerde açık gri fenotip oluştururken, c h aleli de homozigot veya baskın olduğu bireylerde kısıtlı noktalı fenotip oluşturur. Açık gri dişi tavşan ile kısıtlı noktalı erkek tavşanın, I. koyu gri II. chinchilla III. açık gri IV. kısıtlı noktalı V. albino fenotiplerinden hangilerine sahip yavrularının olma olasılığı vardır? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve IV', 'C': 'I, III ve V', 'D': 'II, IV ve V', 'E': 'III, IV ve V'}
Cevap: Solution: Bu çaprazlamadan oluşacak bireyler açık gri ve kısıtlı noktalı ile albino fenotiplerdir. Çaprazlama sonucu bireylerin genotipi CC ve cch cch olamayacağı için koyu gri ile chinchilla fenotipi oluşamaz. cch alelinin baskın olduğu cchch vecchc genotipli birey lerde açık gri fenotip oluşur.chch ve chc genotipleri kısıtlı noktalı, cc genotipli bireyler albino fenotip oluşturur. Bu nedenle cevap III, IV ve V. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E
İnsan vücut hücrelerinde bulunan 46 kromozomun 44 tanesi otozom, 2 tanesi ise gonozomdur. Gonozomlarla ilgili, I. X ve Y kromozomu olmak üzere iki çeşittir. II. Cinsiyet, yumurtanın taşıdığı gonozomla belirlenir. III. Sadece cinsiyet oluşumundan sorumlu genleri bulundururlar. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Canlıların diploit hücreleri ikişer adet gonozoma sahiptir. Gonozomlar X ve Y kromozomu olmak üzere iki çeşittir. Cinsiyet, babaya ait spermin taşıdığı gonozomla belirlenir. Sperm X kromozomu taşıyorsa dişi, Y kromozomu taşıyorsa erkek bireyler oluşur. Gonozomlar üzerinde yalnızca cinsiyet oluşumundan sorumlu genler bulunmaz. X kromozomu üzerinde yaklaşık 1100 tane genin bulunduğu belirlenmiştir. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A
Kısmi renk körlüğü X kromozomu üzerindeki çekinik alel tarafından kalıtılan bir hastalıktır. Babası kısmi renk körü olan normal görüşlü bir kadının kısmi renk körü olmayan bir erkekle evliliğinden doğacak çocukların genotipi aşağıdakilerden hangisi olamaz? options: {'A': 'XRXr', 'B': 'XRY', 'C': 'XrY', 'D': 'XrXr', 'E': 'XRXR'}
Cevap: Solution: Babası kısmi renk körü olan sağlıklı kadın babasından ilgili hastalık alelini alacağı için taşıyıcı ( XRX) olacaktır. Kısmi r renk körlüğü açısından sağlıklı babanın genotipi ise XRY’dir. Genotipler çaprazlandığında XrXr oluşamayacağı gözlenir. Kız çocukların kısmi renk körü olabilmesi için babanın kısmi renk körü olması gerekir. Kız çocuklar babadan Y kromozomu alamayacağı için aldıkları X kromozomu hastalık alelini taşımazsa ancak taşıyıcı olabilirler. Correct Option: D
Bozuk dentin, X kromozomuna bağlı baskın alelle (X D) kalıtılan bir hastalıktır. Bu hastalık bakımından sağlıklı baba ile bozuk dentinli annenin sağlıklı çocukları olmuştur. Bu aileyle ilgili, I. Anne XDXd, baba ise XdY genotiplidir. II. Bozuk dentinli erkek çocuklarının olma olasılığı 1/4’tür. III. Sağlıklı kız çocuklarının olma olasılığı 1/4’tür. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Baba sağlıklı olduğu için hastalığa sebep olan XD taşıyamaz. Genotipi Xd Y olmalıdır. Sağlıklı çocukları olduğu için annenin genotipi heterozigottur. Bu genotipteki çaprazlamalar gerçekleştirildiğinde 1/4 oranında bozuk dentinli erkek çocuk ve 1/4 oranında sağlıklı kız çocuklarının olma ihtimali vardır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Bozuk dentinli anne Sağlıklı baba P: XDXd X XdY G: 1/2 XD 1/2 Xd 1/2 XD 1/2 Y F: 1/4 XDXd 1/4 XDY 1/4 XdXd 1/4 XdY 1 Correct Option: E
İnsanlarda kalıtım yolu ile aktarılan, I. X’e bağlı dominant II. otozomal dominant III. X’e bağlı çekinik özelliklerinden hangilerinin kadınlarda erkeklere göre daha yüksek oranda ortaya çıkması beklenir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: X kromozomuna bağlı baskın alellerin oluşturduğu özellikler dişilerde XX bulunduğundan daha yaygın görülür. X kromozomunda bulunan çekinik alelle kalıtılan özelliklerin erkek bireylerde görülme sıklığı ise daha fazladır. Çünkü erkek bireylerde XY bulunduğundan X üzerindeki tek çekinik alel özelliğin ortaya çıkmasına neden olur. Otozomlar dişi ve erkek bireylerde aynı sayıda ve tam homolog olduğundan, otozomal özelliklerin ortaya çıkma olasılıkları eşittir. Correct Option: A
Aşağıdaki soyağacında bir aileye ait bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir. A B 1 2 B A AB A 3 4 O A 5 Buna göre, soyağacında numaralandırılmış bireylerin kan gruplarıyla ilgili hangi ifade yanlıştır? options: {'A': '1,AO genotipindedir.', 'B': '2, heterozigot genotiplidir.', 'C': '2 ve 3’ün genotipi aynıdır.', 'D': '4, homozigot genotiplidir.', 'E': '5,AA veyaAO genotipli olabilir.'}
Cevap: Solution: Aşağıdaki çözüm soyağacında yer alan genotipler incelendiğinde 4 numaralı bireyin genotipinin homozigot olamayacağı görülür. 4, homozigot değil heterozigot genotiplidir. Eğer 4’ün genotipiAA olsaydı O kan gruplu çocuğu olamazdı. AO BO 1 2 BO AO AB AO 3 4 OO 5 AA veya AO Correct Option: D
Soyağacında otozomal çekinik bir özelliğin kalıtımı verilmiştir. Koyu renkle gösterilen bireyler aynı fenotiptedir. 1 2 3 4 5 özelliği gösteren dişi özelliği gösteren erkek özelliği göstermeyen dişi özelliği göstermeyen erkek Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili hangi seçenek yanlıştır? options: {'A': '1 homozigot genotiptedir.', 'B': '1 ve 2 aynı genotiptedir.', 'C': '3 heterozigot genotiptedir.', 'D': '4 ve 5 heterozigottur.', 'E': '5 çekinik aleli genotipinde bulundurur.'}
Cevap: Solution: Soyağacında koyu renkli olanlar çekinik fenotipte ise bireylerin genotipleri soyağacındaki çözümde verildiği gibi olmalıdır. Bu durumda 4 ve 5 numaralı bireyler heterozigot olamaz sadece 5 heterozigottur. 4 ise homozigottur. Çünkü otozomal çekinik fenotip ancak 2 çekinik alel yan yana olursa fenotipte ortaya çıkabilir. 1 aa Aa 2 3 aa Aa aa 4 5 aa Aa Correct Option: D
Kısmi renk körlüğü X kromozomu üzerinde çekinik alel ile kalıtılan bir hastalıktır. Soyağacında kısmi renk körü bireyler koyu renkle gösterilmiştir. 1 2 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre, I. 1, hastalığa ait aleli taşımamaktadır. II. 2’nin genotipi XrYşeklindedir. III. 1’in tüm erkek çocukları hasta olacaktır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: 1 numaralı bireyin annesi kısmi renk körü olduğu için 1 numaralı birey de bu aleli taşır. I. öncül yanlıştır. 2 numaralı bireyin genotipi XrYşeklindedir. Çünkü erkek çocuklar X kromozomunu anneden alır ve annesi kısmi renk körü olduğundan her iki X kromozomu da bu aleli taşır. II. öncül doğrudur. 1 numaralı birey annesinden dolayı kısmi renk körü yönünden taşıyıcıdır. Eğer hasta olsaydı koyu renkle gösterilmesi gerekirdi. Bu nedenle tüm erkek çocukları değil, bazı erkek çocukları kısmi renk körü olabilir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B
İnsanda belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler soyağacında koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre bu özelliğin kalıtımı, I. otozomal baskın II. X’e bağlı çekinik III. Y kromozomunda çekinik taşınma biçimlerinden hangileriyle gerçekleşmiş olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: aa Aa 1 2 aa Aa aa Aa Aa Çözümdeki soyağacında gösterildiği gibi bireyler otozomal baskın genotiplere sahip olabilirler. Bu nedenle I. öncül doğrudur. Çözümdeki soyağacında, numaralandırılan bireylerde X kromozomlarından birisi üzerinde çekinik olarak taşınması durumunda erkek çocukların fenotipinde ortaya çıkabilir. Anne taşıyıcı ise babanın bu özelliği fenotipinde gösteriyor olması gerekir. Örneğin 2 numaralı bireyin kızının fenotipinde bu özelliğin ortaya çıkması bu şekilde gerçekleşmiştir. II. öncül de doğrudur. Y kromozomunda taşınması mümkün değildir. Çünkü soyağacında bu özellik dişi bireylerde de görülmektedir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C
Kistik fibrozis otozomal bir kromozom üzerinde çekinik alelle kalıtılan bir hastalıktır. Aşağıdaki soyağacında kistik fibrozis hastalığını fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. K Y L M : Dişi birey : Erkek birey Bu özellik bakımından soyağacındaki K, L ve M bireyleri ile ilgili, I. K, heterozigot genotiplidir. II. L, homozigot ya da heterozigot olabilir. III. M’nin genotipi babası ile aynıdır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}
Cevap: Solution: Çözüm soyağacında gösterildiği gibi K, heterozigot genotipli olmak zorundadır. Çünkü hasta olmayan K’nin hasta çocukları olmuştur. Çocuklarına çekinik aleli aktarmıştır. Dolayısıyla K heterozigot genotiplidir. I. öncül doğrudur. L annesinden çekinik, babasından baskın aleli aldığı için heterozigot genotiplidir. (Aa) Bu nedenle II. öncül yanlıştır. M’nin, genotipi homozigot olamaz. Çünkü hasta değildir. Babasından baskın aleli, annesinden çekinik aleli almıştır. Genotipi babası gibi heterozigottur. Bu durumda III. öncül doğrudur. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Aa aa K Y L M aa Aa aa Aa Correct Option: D
Aşağıdaki soyağacında bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre verilen özellik ile ilgili, I. Otozomal çekinik bir özellik olabilir. II. X kromozomunda taşınıyor olabilir. III. Otozomal baskın bir özellik olabilir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}
Cevap: Solution: Kalıtılan özellik otozomal baskın ya da çekinik olabilir. Çünkü verilen soyağaçlarında ebeveynlerden biri otozomal çekinik diğeri baskın özelliktedir. Heterozigot genotipli baskın ebeveyn ile çekinik özellikteki diğer ebeveynin baskın ve çekinik özellikte çocukları olabilir. Soyağaçlarında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta çekinik özellikteki ebeveynlerden baskın özellikte çocukların olamayacağıdır. X kromozomunda taşınan baskın bir özellik olamaz. Çünkü birinci soyağacında koyu renkle belirtilen erkek ebeveyn baskınsa bütün kız çocukları da baskın olmalıdır. X kromozomunda taşınan çekinik bir özellik de olamaz. Çünkü ikinci soyağacında koyu renkle belirtilen dişi ebeveyn çekinik ise bütün erkek çocukları çekinik özellikte olmalıdır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B
Aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler belirli bir özelliği fenotipinde göstermektedir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre özelliğin kalıtımı, I. X’e bağlı baskın II. otozomal baskın III. Y’ye bağlı çekinik taşınma biçimlerinden hangileri ile gerçekleşebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}
Cevap: Solution: X’e bağlı baskın kalıtılan özelliklerde, sorumlu genden etkilenmiş bir baba ilgili özelliği tüm kız çocuklarına aktarır. Oysa soyağacında koyu renkle gösterilen babadan tüm kız çocuklarına özelliğin geçişi gösterilmemiştir. Bu nedenle I. öncül yanlıştır. Otozomal baskın gen ile kalıtılmış olabilir. Çünkü özellikten etkilenmiş çocukların en az bir ebeveyninde bu alel mevcuttur. II. öncül doğrudur. Y kromozomuna bağlı olamaz. Çünkü Y’ye bağlı özellikler sadece erkek bireylerde ortaya çıkar. Soyağacında kız çocuklarında da ortaya çıkması bu özelliğin Y’ye bağlı olmadığını gösterir. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B
X’e bağlı çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren birey soyağacında koyu renkle verilmiştir. Ayşe : Dişi birey : Erkek birey Buna göre Ayşe’nin genotipinde özelliğin ortaya çıkmasını sağlayan aleli bulundurma olasılığı % kaçtır? options: {'A': '20', 'B': '25', 'C': '50', 'D': '75', 'E': '100'}
Cevap: Solution: Ayşe’nin annesinin erkek kardeşi özellikten etkilenmiş birey olduğuna göre I. kuşak büyükanne taşıyıcıdır. Bu nedenle Ayşe’nin annesinde bu özelliğe ait alel bulunma olasılığı 1/2‘dir. Ayşe hasta olmadığına göre ya taşıyıcı ya da sağlamdır. Taşıyıcı olma olasılığı da 1/2 ‘dir. Bağımsız 2 olayın birlikte olma olasılığı ayrı ayrı olma olasılıklarının çarpımına eşittir. 1/2 x 1/2 = 1/4 (%25) Correct Option: B
Soyağacında belirli bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkle gösterilmiştir. : Dişi birey : Erkek birey Buna göre bu özelliğin kalıtımıyla ilgili, I. X kromozomunda çekinik bir alel ile taşınmaktadır. II. Otozomal çekinik bir alel ile taşınmaktadır. III. Kız çocuklarına bu özellik babalarından aktarılır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}
Cevap: Solution: 1 2 3 4 5 6 7 X kromozomunda çekinik bir alel ile taşınıyor olsaydı; çözümde gösterilen soyağacında işaretlenmiş olan 3 numaralı birey X kromozomlarından birini babasından alacağı için 1 numaralı bireyin de o özelliği göstermesi beklenirdi. I. öncül yanlıştır. Otozomal çekinik alel ile taşınıyor olabilir. Örneğin 3, 4 ve 7 numaralı bireylerin ebeveynleri taşıyıcı olabilir. İki çekinik alel çocuklarında birleşince çekinik fenotipik özellik ortaya çıkmış olabilir. II. öncül doğrudur. Kız çocuklarına babadan aktarılıyor olsaydı 3 numaralı bireyde özelliğin ortaya çıkması için 1’de de özelliğin fenotipte görülmesi gerekirdi. III. öncül yanlıştır. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B
Aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler kısmi renk körüdür. 1 2 3 4 5 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': '1, XRY genotipindedir.', 'B': '2, ilgili aleli genotipinde bulundurmaz.', 'C': '3, XrY genotipindedir ve aleli annesinden almıştır.', 'D': '4, XRXr genotipindedir.', 'E': '5, ilgili aleli genotipinde bulundurmaz.'}
Cevap: Solution: Kısmi renk körlüğü X kromozomunun homolog olmayan segmentinde taşınan çekinik bir özelliktir. 1. XRYgenotipindedir. 2. XRXr genotipindedir. 3. XrY genotipindedir. 4. XRXr genotipindedir. 5. XRY genotipindedir. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır. Çünkü 2 numaralı birey taşıyıcı olduğundan bu özelliğe ait aleli genotipinde taşır. Correct Option: B
Dört farklı aileye ait soyağaçlarında farklı özelliklerin kalıtımı verilmiştir. Koyu renkle gösterilen bireyler belirli özellikleri fenotiplerinde göstermektedir. : Dişi birey : Erkek birey I II III IV Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? options: {'A': 'I. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler X’e bağlı çekinik alelle kalıtılan bir hastalığı fenotipinde gösterebilir.', 'B': 'II. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler, özelliğin ortaya çıkmasını sağlayan alelleri hem anneden hem babadan almış olabilir.', 'C': 'I. soyağacında koyu renkle gösterilen özellik X’e bağlı baskındır.', 'D': 'III. ve IV. soyağacında otozomal baskın bir özelliğin kalıtımı koyu renkle gösterilen bireylerde gözlenebilir.', 'E': 'I. ve II. soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler otozomal çekinik özellik bakımından homozigot olabilir.'}
Cevap: Solution: I. soyağaçlarındaki koyu renkle gösterilen özellik X’e bağlı baskın bir alel ile kalıtılamaz. I. soyağacında baba X’e bağlı baskın özellikte olsaydı bütün kız çocuklarına bu baskın aleli aktarmış olması gerekirdi. Ailede bu özelliği göstermeyen kız çocuk bulunduğu için bu ifade yanlıştır. Correct Option: C
Dazlaklık, insanlarda dişilerde ve erkeklerde ortaya çıkabilen bir durumdur. Dazlaklığa neden olan alel ( D) baskındır. Erkeklerde homozigot ya da heterozigot durumda fenotipte etkisini ortaya çıkarırken dişilerde yalnızca homozigot iken etkisini ortaya çıkarır. Soyağacında koyu renkle gösterilen bireylerde fenotipte dazlaklık görülmektedir. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 : Dişi birey : Erkek birey Buna göre numaralandırılmış bireylerde dazlaklıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? options: {'A': '1’deD aleli bulunmaz.', 'B': '4 ve 6dd genotiplidir.', 'C': '3 ve 5 kesinlikleDd genotiplidir.', 'D': '7 ve 9DD veyaDd genotiplidir.', 'E': '8 ve 10Dd genotiplidir.'}
Cevap: Solution: Dazlaklık aleli D olduğundan erkeklerden dazlak olanlar DD veya Dd genotipinde, dişiler iseDD genotipindedir. 1’in dazlak çocuğu olduğuna göre ve 2 numara erkek dazlak olmadığı için 5 numara D alelini mutlaka 1’den almak zorundadır. Bu nedenle 1D alelini taşır. 4 ve 6’nın dazlak kızları olduğundan D alelini bulundurmak zorundadır ama kendileri dazlak olmadığından Dd genotiplidirler. 3 ve 5’in erkek çocukları dazlak olmadığı için sadeceDd genotipli olabilir. 7 ve 9 dişi olduğundan dazlaklıkDD olması durumunda ortaya çıkar. 8 ve 10 dazlak olmadığı için genotipleridd olmalıdır. Correct Option: C
Ekosistemdeki abiyotik faktörlerle ilgili, I. Canlılar inorganik bileşikleri bulundukları ortamdan alır ve metabolik faaliyetlerinde kullanırlar. II. Yeryüzüne ulaşan ultraviyole ışınlar canlıların genetik materyalinde değişime sebep olabilir. III. Ekosisteme ulaşan güneş ışığının miktarı bitki dağılımını etkiler. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Bütün canlılar su ve mineralleri dışarıdan hazır olarak alır. Ultraviyole ışınlar ozon tabakasından süzülerek yeryüzüne ulaşabilir ve bazen canlıların genetik materyalinde mutasyona neden olabilir. Pek çok bitkide büyüme, gelişme, çiçeklenme ve yaprak dökümü gibi fizyolojik olaylar bitkilerin ışık alma süresine göre belirlenir. Dolayısıyla ekosis teme ulaşan ışığın miktarı bitkilerin dağılımını da etkiler. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E
Azot döngüsünde gerçekleşen olaylardan hangisi abiyotik faktörlerin etkisi ile olur? options: {'A': 'Atmosferdeki azotun hava olayları ile amonyum şeklinde toprak ve suya geçmesi', 'B': 'Baklagil köklerinde yaşayan bakterilerin atmosferik azotu nitrata dönüştürmesi', 'C': 'Ayrıştırıcı faaliyetleri sonucu amonyak oluşması', 'D': 'Amonyağın nitrit ve nitrata dönüştürülmesi', 'E': 'Nitratın serbest azota dönüştürülerek atmosfere verilmesi'}
Cevap: Solution: Atmosferdeki azotun amonyum iyonu şeklinde toprak ve suya geçmesi yıldırım, şimşek gibi abiyotik faktörlerin etkisiyle gerçekleşir. Bu olay dışındaki diğer olaylarda biyotik faktörler görev alır. Correct Option: A