QasTurk/Biology-QB-QA-Data huggingface dataset:
Aşağıdakilerden hangisi sadece ayrıştırıcı canlılar tarafından gerçekleştirilebilen bir olaydır? options: {'A': 'Amino asitlerden protein ve enzim sentezi', 'B': 'Organik maddelerin yıkımı ile ATP sentezi', 'C': 'Organik atıkların parçalanması ile inorganik madde oluşumu', 'D': 'Hücre içi ve hücre dışı sindirim', 'E': 'İnorganik maddelerden organik madde sentezi'}
Cevap: Solution: Organik atıkların parçalanması ile inorganik madde oluşturma sadece ayrıştırıcı canlılar tarafından gerçekleştirilebilir. Correct Option: C
Beslenme ilişkisi olan canlıların enerji, sayı ve biyokütle bakımından oluşturdukları piramit, besin piramidini oluşturur. Besin piramidinde yer alan basamakların her biri trofik düzey olarak adlandırılır. Bir çayır ekosisteminde yer alan piramidin trofik düzeyleri ile ilgili, I. Enerji kaynağı olarak otçul ve etçilleri kullanan canlılar üçüncül tüketicilerdir. II. Ayrıştırıcılar besin piramidinin her basamağında yer alır. III. İkinci trofik düzeyde yer alan bir canlı bitkisel besinlerle beslenir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Besin piramidinde enerji kaynağı olarak hem otçul hem de etçilleri kullanan canlı grubu, üçüncül tüketicilerdir. Ayrıştırıcılar besin piramidinin her basamağında yer alarak canlı atıklarının ve ölü organizmaların ayrıştırılmasında görev yapar. Besin piramidinin ikinci trofik düzeyinde yer alan canlılar bitkisel besinlerle beslenen otçul canlılardır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E
Yeryüzünde bulunan canlılar, beslenme durumlarına göre bir piramit üzerine yerleştirildiğinde piramidin taban kısmında üreticilerin bulunduğu görülür. Üretici canlı ile doğrudan beslenen otçullar bir üst basamakta, etçiller daha üst basamakta yer alır. Ayrıştırıcı canlılar ise her basamakta bulunur. Yeryüzünde bulunan mevcut canlıların piramitte bu şekilde gösterilmesi, madde ve enerji ilişkilerinin bağlantılarını inceleme açısından önemlidir. Buna göre ayrıştırıcıların her basamakta yer alması, I. ortamdaki organik atıklarla beslenebilmeleri II. inorganik maddeleri hazır almaları III. çoğunun tek hücreli olması hangileri ile açıklanabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Ayrıştırıcı canlılar heterotroftur. Hücre dışına bıraktıkları sindirim enzimleri sayesinde ortamdaki organik atıkları sindirip gerekli besin ihtiyaçlarını karşılarlar. İnorganik maddeleri tüm canlılar hazır olarak alır. Tek hücreli olup ayrıştırıcı olmayan birçok canlı vardır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A
Azot döngüsü ile ilgili, I. Baklagillerin kökünde yaşayan Rhizobium cinsi bakteriler atmosfer azotundan baklagillerin yararlanmasını sağlar. II. Amonyağın nitrat tuzlarına dönüşümünde mantarlar görev alır. III. Nitrifikasyon bakterileri kemoototrof beslenir. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'II ve III'}
Cevap: Solution: Amonyağın nitrat tuzlarına çevrilmesi nitrifikasyondur ve bu olay nitrifikasyon bakterileri tarafından gerçekleştirilir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B
Bir ekosistemin dengede kalmasını etkileyebilecek abiyotik faktörler hangi seçenekte birlikte verilmiştir? options: {'A': 'Kasırgalar, kurt sürüleri ve sıcaklık', 'B': 'Kuraklıklar, seller ve ısı dalgaları', 'C': 'Toprağın bileşimi, yağış, üreticiler', 'D': 'Balık türleri, ayrıştırıcılar ve su yosunları', 'E': 'Kar fırtınası, sıcak hava dalgaları ve çekirge sürüleri'}
Cevap: Solution: Bir ekosistemin varlığını dengeli bir şekilde sürdürmesi ve fonksiyonlarını yerine getirmesi için önemli olan abiyotik faktörler (cansız bileşenler) ışık, sıcaklık, iklim, su, toprak, mineraller ve ortamın pH değeridir. B seçeneğinde verilen tüm faktörler abiyotiktir. Correct Option: B
Atmosferdeki CO’in karbon atomuna üçüncü trofik düzeyde 2 yer alan bir canlının protein molekülünde rastlanmıştır. Bu süreçte, I. karbonun ototrof canlı tarafından alınarak organik besin yapısına katılması II. etçil canlının dehidrasyon sentezi yapması III. otçul canlının besinlerle aldığı karbonu vücut yapısına katması IV. etçil canlının otçul canlıyı besin olarak tüketmesi olaylarının gerçekleşme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir? options: {'A': 'I - II - III - IV', 'B': 'I - III - IV - II', 'C': 'II - III - I - IV', 'D': 'III - I - IV - II', 'E': 'IV - II - I - III'}
Cevap: Solution: Atmosferdeki karbondioksit üretici canlılar tarafından alınır ve yapısındaki karbon besin sentezi ile organik besin yapısına katılır. Bu üreticiyi yani bitkiyi birincil tüketici olan otçul hayvan yer ve karbonu alır. Otçulu etçil canlı yer. Etçil canlı besin olarak aldığı organik molekülü sindirerek açığa çıkan yapı taşlarından kendi genetik şifresine uygun proteinleri dehidrasyonla sentezler. Correct Option: B
Aşağıda bazı ekolojik terimlere ait örnekler verilmiştir. Buna göre, • Sapanca Gölü’ndeki tüm canlı türleri • Porsuk Nehri’nde yaşayan aynalı sazanlar • Marmara Denizi • Belgrad Ormanı’ndaki sedir ağacı örnekleri ile aşağıdaki terimler eşleştirildiğinde hangisi açıkta kalır? options: {'A': 'Biyosfer', 'B': 'Komünite', 'C': 'Popülasyon', 'D': 'Organizma', 'E': 'Ekosistem'}
Cevap: Solution: Komünite: Sapanca Gölü’ndeki tüm canlı türleri Popülasyon: Porsuk Nehri’nde yaşayan aynalı sazanlar Ekosistem: Marmara Denizi Organizma: Belgrad Ormanı’ndaki sedir ağacı Örnek verilmemiş olan tanım biyosferdir. Dünya üzerindeki tüm ekosistemler biyosferi oluşturur. Correct Option: A
Karasal ekosistemdeki bir besin ağı aşağıdaki görselde verilmiştir. Bu besin ağı ile ilgili, I. Eklem bacaklıların hepsi birincil tüketicidir. II. Bir canlı türü farklı trofik düzeylerde bulunabilir. III. Baykuş ikinci trofik düzeyde yer alır. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Verilen besin ağında eklem bacaklıların hepsi birincil tüketici değildir. Örneğin uğur böceği ikincil tüketicidir. Fare otla ve etle beslenen bir canlı olduğu için hem ikinci trofik düzeyde hem de üçüncü trofik düzeyde yer alır. İkinci trofik düzeyde otçul hayvanlar yer alır. Baykuş etçildir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B
Azot döngüsünde yer alan canlılarla ilgili, I. Denitrifikasyon bakterileri topraktaki azot tuzlarının miktarını artırır. II. Su ekosistemlerinde biyolojik yolla azotun fiksasyonu siyano bakteriler ile gerçekleşir. III. Baklagiller, kök nodüllerinde yaşayan bakteriler sayesinde azot bakımından fakir topraklarda yaşayabilir. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Denitrifikasyonda, toprakta yaşayan bazı bakteriler, nitratı serbest azota dönüş türerek atmosfere verir. Azotun bitkiler tarafından alınabilmesi için amonyum ya da nitrata çevrilmesi gerekir. Azotun kullanıla bilir azotlu bileşiklere dönüştürülmesine azot fiksasyonu (azotun tespit edilmesi) denir. Baklagillerin kökünde yaşayan bakteriler ve bazı mikroorga nizmalar havanın serbest azotunu fikse eder. Buna biyotik fiksasyon denir. Sucul ekosistemlerde siyano bakteriler aracılığı ile biyotik fiksasyon gerçekleştirilir. Bu nedenle cevap II ve III. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D
Ekosistemi oluşturan canlı varlıklara biyotik faktörler denir. Buna göre biyotik faktörler ile ilgili, I. Ayrıştırıcı canlılar sadece hücre dışı sindirim enzimlerine sahiptir. II. Heterotrof canlılar ihtiyaç duydukları organik besinleri ve inorganik maddeleri dışarıdan hazır olarak alır. III. Fotoototrof ve kemoototrof canlılar taşıdıkları klorofil sayesinde besinlerini üretir. IV. Bazı bakteri ve mantar türleri ayrıştırıcıdır. ifadelerinden hangileri yanlıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'I ve III', 'C': 'I, II ve III', 'D': 'I, II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}
Cevap: Solution: Ayrıştırıcı canlılar hem hücre içi hem de hücre dışı sindirim yapar. Kemosentez yapan canlılarda klorofil bulunmaz. Kemoototroflar besin üretirken amonyak, sülfür gibi inorganik maddeleri oksitleyerek elde ettikleri kimyasal enerji ile organik madde sentezler. Bu nedenle cevap I ve III. öncüllerin yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B
Hava kirliliği; atmosferdeki toz, duman, gaz, koku ve su buharı şeklinde bulunabilecek çeşitli kirleticilerin, ekosistemin canlı ve cansız unsurlarına zarar verebilecek kadar yükselmesidir. Hava kirliliğinin sonucu olarak, I. ozon kirliliği II. asit yağmurları III. küresel ısınma sorunlarından hangileri ortaya çıkabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Hava kirliliğindeki artışa bağlı olarak yeryüzüne yakın bölgelerdeki ozon gazı oranı artar, bu duruma ozon kirliliği denir. Atmosferdeki karbondioksit, kükürtdioksit ve azot oksitler gibi kirleticiler havadaki su buharı ile birleşip zararlı bileşiklere dönüşürek kar, yağmur gibi yağışlar ve sis olayı ile yeryüzüne ulaşır. Buna asit yağmuru denir. Hava kirliliği arttıkça asit yağmurları da artar. Atmosferdeki karbondioksit, metan, su buharı, azot oksitler, ozon ve kloroflorokarbon gibi gazlar yeryüzünden yansıyan ısıyı tutarak Dünya’nın sıcaklığını korur. Bu duruma sera etkisi denir. Sera gazlarının ve sera etkisinin fazla olması sonucunda küresel ısınma meydana gelir. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E
Güncel çevre sorunları kapsamında, I. radyoaktif kirlilik II. ses kirliliği III. küresel iklim değişikliği verilenlerden hangileri yer alır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız III', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Radyoaktif kirlenme; hava, su ve toprağa radyoaktif maddelerin karışmasıdır. Ses kirliliği, rahatsız edici ve sağlığı olumsuz etkileyici ses biçimi olarak tanımlanır. Küresel iklim değişikliği, Dünya’nın en büyük sorunlarından biridir. Sera etkisinin artmasıyla hava sıcaklığının normal değerin üzerine çıkması küresel ısınmaya, küresel ısınma da küresel iklim değişikliğine sebep olur. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E
Ekosistemin doğal dengesini sürdürebilmesinde ormanlar oldukça önemlidir. Doğal dengenin sürdürülebilir olmasında ormanların, I. rüzgârın etkisini azaltarak erozyonu engellemesi II. havanın nemini artırarak yağış miktarını artırması III. karbondioksit miktarını düşürerek küresel ısınmayı azaltması IV. bulunduğu bölgede sıcaklık dalgalanmalarını azaltması özelliklerinden hangileri etkilidir? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'I ve III', 'C': 'II ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}
Cevap: Solution: Ormanlar, rüzgâr hızını azaltarak toprağın yüzeyine yakın olan bölümünden toprak kaybını azaltır ve bu şekilde erozyonu önler. Ormanlarda çok yoğun terleme ve solunum faaliyeti olacağı için o bölgedeki nem miktarını artırır, bunun sonucunda da yağış olasılığı artar. Bitkiler fotosentez yaparak atmosferdeki karbondioksit miktarını azaltır, karbondioksit miktarının azalması sera etkisini ve küresel ısınmayı azaltır. Ormanların bulunduğu bölgelerde nemin fazla olması sıcaklık dalgalanmalarını da azaltır. Verilen özelliklerin tümü sürdürülebilirlik üzerine olumlu etkiye sahiptir. Bu nedenle cevap I, II, III ve IV. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E
Radyoaktif kirlilik aşağıdaki hücresel yapıların hangisinde değişime neden olarak gelecek kuşakları da etkiler? options: {'A': 'Sitoplazma', 'B': 'DNA', 'C': 'Ribozom', 'D': 'Golgi aygıtı', 'E': 'Endoplazmik retikulum'}
Cevap: Solution: Radyoaktif kirlilik DNA molekülünde mutasyonlara neden olabileceği için hem bireyin kendisinde hem de gelecek kuşaklarda hastalıklara yol açabilir. Correct Option: B
Asit yağmurlarının artmasına, I. sanayileşmenin artması II. güneş enerjisi kullanımının yaygınlaştırılması III. jeotermal enerji kullanımının artması durumlarından hangileri neden olabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'II ve III'}
Cevap: Solution: Sanayileşme arttığında atmosfere karışan karbondioksit, azot oksitler ve kükürt oksitlerin miktarı artar, bu durum asit yağmurlarına neden olur. Güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması, asit yağmuru oluşumuna neden olan gazların atmosfere daha az verilmesine neden olur, bu durumda asit yağmuru oluşma ihtimali azalır. Jeotermal enerji, sıcak su kaynaklarından enerji elde edilmesidir. Bu şekilde enerji üretilmesi atmosfere karbondioksit, azot oksitler gibi gazların salınma miktarını azaltarak asit yağmuru oluşma ihtimalini de azaltır. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A
Güncel çevre sorunları, I. habitat tahribatlarının II. biyolojik çeşitliliğin III. besin zincirlerindeki halka sayılarının hangilerinin artmasına neden olur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Güncel çevre sorunları canlıların, doğal olarak yaşayabildiği ve neslini devam ettirebildiği habitatlarına zarar verir. Bu nedenle cevap I. öncülün yer aldığı A seçeneğidir. Correct Option: A
Su ayak izi, birim işlemde tüketilen suyun miktarını ve türünü gösteren bir terimdir. Su ayak izi, insanın hem harcadığı hem de kirlettiği su miktarıdır. Su ayak izi ile ilgili, I. Bulaşıkların bulaşık makinesi yerine elde yıkanması su ayak izini artırır. II. Banyo veya temizlik için kullanılan su, doğrudan su tüketimine neden olur. III. Pamuk içeriği fazla olan bir kıyafetin üretilmesi dolaylı yoldan su tüketimine yol açar. ifadelerinden hangileri doğrudur? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'I ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Bulaşıkların elde yıkanması, bulaşık makinesinde yıkanmasına göre daha fazla su tüketimine ve daha fazla deterjan kullanımına neden olacağı için su ayak izini artırır. Banyo ve temizlik için kullanılan su, doğrudan su tüketimine neden olur. Pamuk içerikli bir giysinin üretilmesi sürecinde ortalama olarak 2500 litre su tüketimi gerçekleşmektedir. Bu suyun büyük çoğunluğu dolaylı yoldan su tüketimine yol açar ve su ayak izini artırır. Bu nedenle cevap I, II ve III. öncüllerin yer aldığı E seçeneğidir. Correct Option: E
Bir bireyin günlük faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan CO2 miktarı, o bireyin karbon ayak izini oluşturur. Buna göre; I. poşet yerine kese kağıdı kullanılması II. fast food tarzı hazır besinlerle beslenilmesi III. ulaşımda motorlu araç yerine bisiklet tercih edilmesi IV. evde daha kalın giyinerek, kombinin daha düşük derecede çalıştırılması durumlarından hangileri karbon ayak izini azaltır? options: {'A': 'I ve II', 'B': 'II ve III', 'C': 'III ve IV', 'D': 'I, III ve IV', 'E': 'I, II, III ve IV'}
Cevap: Solution: Poşetin üretim sürecinde kese kağıdına göre atmosfere daha fazla CO2 salınması ve poşetin doğadaki geri dönüşümünün kese kağıdına göre uzun olması sebebiyle, kese kağıdı kullanılması karbon ayak izini azaltır. Fast food tarzı beslenmede bu yiyeceklerin taşınması, depolanması gibi uygulamalar karbon ayak izini artırır. Bisiklet kullanımında atmosfere egzoz gazları salınmayacağı için karbon ayak izini azaltır. Kombinin daha düşük derecede çalıştırılması, daha az fosil yakıt kullanımına olanak sağlayacağı için karbon ayak izini azaltır. Bu nedenle cevap I, III ve IV. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D
İnsanların üretim ve tüketim faaliyetleri sonucu doğada bıraktığı atıkların etkisiz hâle getirilmesi, kullanılan kaynakların üretilmesi ve oluşan atığın giderilmesi için gerekli olan toplam kara ve su alanı ekolojik ayak izidir. Ekolojik ayak izi için yapılan hesaplamalar, çevre bilincini artırmakta ve ekolojik yıkımın farklı boyutlarına dikkat çekmektedir. Aşağıdaki tabloda üç bireyin günlük yaşamlarındaki bazı davranış şekilleri verilmiştir. İsim Ahmet Davranış TV izleme 2 saat süresi Et tüketim Günde bir sıklığı öğün Toplu Ulaşım şekli taşıma Çamaşırları Kurutma kurutma makinesi şekli Barış Cemre 2 saat 5 saat İki günde bir Günde bir öğün öğün Toplu Şahsi taşıma araç Çamaşır Kurutma teli makinesi Tablodaki bilgilere göre Ahmet’in, Barış’ın ve Cemre’nin ekolojik ayak izi küçükten büyüğe olacak şekilde nasıl sıralanmalıdır? options: {'A': 'Ahmet – Barış – Cemre', 'B': 'Cemre – Barış – Ahmet', 'C': 'Barış – Ahmet – Cemre', 'D': 'Barış – Cemre – Ahmet', 'E': 'Ahmet – Cemre – Barış'}
Cevap: Solution: Tabloda verilen davranış şekillerinden elektrikli aletleri uzun kullanma, sık et tüketimi, ulaşımda toplu taşıma yerine şahsi araç kullanımı ve kurutma makinesi kullanımı ekolojik ayak izini artırır. Buna göre ekolojik ayak izi en az olanın Barış, en çok olanın ise Cemre olduğu görülür. Correct Option: C
Fitoremediasyon, topraktaki kirletici maddelerin uzaklaştırılmasında veya bu kirletici maddelerin etkisiz hâle getirilmesinde hiperakümülatör bitkilerin kullanılmasıdır. Hiperakümülatör bitkiler çeşitli ağır metalleri toprak üstü organlarında aşırı miktarda biriktiren ancak bundan olumsuz etkilenmeyen bitki türleridir. Hiperakümülatör bitkilerin diğer bitki türlerinden farkı, yüksek hızda ağır metal alınımı yapmaları, bu ağır metalleri köklerden gövde ve yapraklara etkili bir şekilde taşımaları ve yaprak dökümüyle uzaklaştırmasıdır. Örneğin; alpin teresi bitkisi kuru ağırlığının %3’ü kadar çinkoyu dokularında biriktirebilir. Bu durum bitkide herhangi bir zehirlenme belirtisine neden olmaz. Herbivor hayvanlar alpin teresinin tadını sevmedikleri için bu bitkiyi yemezler. Ekologlar, topraktaki ağır metallerin topraktan uzaklaştırılmasında, ağır metal kirlenmesine maruz kalan toprakların temizlenmesinde alpin teresi ve hardal gibi hiperakümülatör bitkilerden yararlanırlar. Buna göre, I. Alpin teresinin dokularında biriken ağır metaller, besin zinciri yoluyla etçil hayvanlara aktarılır. II. Alpin teresinin organlarında depolanan ağır metaller, bitkinin hasat edilmesiyle ortamdan uzaklaştırılabilir. III. Bitkiler, toprağın metal iyonu bakımından zenginleştirilmesinde kullanılarak, ekosistemin sürdürülebilirliğine katkı sağlanabilir. IV. Canlı türlerinin özelliklerinin bilinmesi, ekolojik dengenin korunmasında etkilidir. ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve III', 'D': 'II ve IV', 'E': 'II, III ve IV'}
Cevap: Solution: Otçul hayvanlar bu bitkilerin tadını sevmedikleri için yemez, bu nedenle ağır metaller otçul hayvanlara geçmeyeceği için onunla beslenen etçil hayvanlara da geçmez. Bitkinin dokularında biriktirilen ağır metaller, bitkinin hasat edilmesiyle ortamdan uzaklaştırılmış olur. Bu bitkiler toprağı metal iyonları bakımından zenginleştirmez, tam tersine topraktaki ağır metal miktarını azaltır. Hiperakümülatör bitkilerin bu özelliklerinin bilinmesi ile topraktaki ağır metal miktarı azaltılabilir ve ekolojik dengenin korunmasında kullanılabilir. Bu nedenle cevap II ve IV. öncüllerin yer aldığı D seçeneğidir. Correct Option: D
Sürdürülebilirlik, günümüzdeki insanların ve gelecekteki nesillerin ihtiyaçlarını karşılayabilme potansiyelinin devamlılığı olarak tanımlanabilir. Buna göre aşağıdaki doğal kaynaklardan hangisinin kullanımı sürdürülebilirliği en fazla destekler? options: {'A': 'Doğalgaz', 'B': 'Güneş', 'C': 'Kömür', 'D': 'Petrol', 'E': 'Uranyum'}
Cevap: Solution: Oluşumunda insan etkisi bulunmayan, doğada yer altında ve üstünde bulunan yenilenebilir ve yenilenemez kaynaklara doğal kaynaklar denir. Güneş, rüzgâr, hava ve su yenilenebilir doğal kaynaklar iken doğalgaz, uranyum, petrol ve kömür yenilenemeyen doğal kaynaklardandır. Doğal kaynakların korunması, geliştirilmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarına daha fazla yer verilmesi ve geri dönüşüm sürdürülebilirliği destekleyen çalışmalardır. Güneş, çevreyi kirletmemesi ve zararlı atık oluşturmaması gibi özelliklere sahip bir yenilenebilir enerji kaynağıdır. Correct Option: B
Aşağıdaki canlılardan hangisi Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinde yer almaz? options: {'A': 'Akdeniz foku', 'B': 'İribaş kaplumbağa', 'C': 'İnci kefali', 'D': 'Panda', 'E': 'Vaşak'}
Cevap: Solution: Akdeniz foku, İribaş kaplumbağa Türkiye’nin Akdeniz bölgesinde yaşayan türlerdir. İnci kefali suyu tuzlu-sodalı olan Van Gölü’nde yaşar. Vaşak Türkiye’de geniş bir yaşam alanına sahip olsa da nesli tehlike altındaki türlerimiz arasındadır. Panda Çin’in güneybatısındaki bambu ormanlarında yaşamaktadır. Correct Option: D
Sürdürülebilir bir yaşam için önemli olan alanlardan biri de meralardır. Meralar, yem bitkilerinin bulunduğu hayvancılık için hayati öneme sahip alanlardır. Kontrollü otlatmanın yapıldığı bir bölgede mera alanlarının yıllara göre değişimi aşağıdaki grafikte verilmiştir. Mera alanı Yıllar 1990 2000 2010 2020 Grafiğe göre, I. 1990-2000 yılları arasında hayvancılık olumsuz etkilenmiştir. II. 2010 yılından sonra meraların korunmasına yönelik çalışmalar yapılmıştır. III. 2000 yılından sonra bölgedeki bitki tür çeşitliliği artmıştır. ifadelerinden hangileri söylenebilir? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'I ve II', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Dünyanın karasal alanlarından önemli bir kısmı meralardan oluşmaktadır. Dünya ekosisteminin önemli bir parçası olan meralar, sürdürülebilirlik için de önemli bir yere sahiptir. Mera alanı miktarındaki azalma hayvancılığı olumsuz yönde etkiler. 2010 yılından itibaren mera alanındaki artış meraların korunmasına yönelik çalışmaların olduğunu gösterir. Mera alanının artmasıyla bitki tür çeşitliliğinin de arttığı bilgisine verilen grafikten ulaşılamaz. Bu nedenle cevap I ve II. öncüllerin yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C
Sürdürülebilirliğin öneminin farkında olan bir fırın sahibi işletmesinde birtakım değişiklikler yapmak istiyor. Fırın için gerekli olan sıcak su ihtiyacını kombi kullanarak karşılayan işletme, bacadan çıkan sıcak havayı kullanarak sıcak su elde edebileceği bir sistem kuruyor. Buna göre işletmede yapılan değişiklikler ile, I. toprağın korunması II. su kaynaklarının verimli kullanılması III. hava kirliliğinin önlenmesi durumlarından hangilerine doğrudan katkı sağlanmıştır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'II ve III', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Fosil yakıt kullanımı doğrudan hava kirliliğini artırarak küresel ısınmaya neden olmaktadır. Hava kirliliği asit yağmurlarına neden olacağından dolaylı olarak toprak ve su kimyasının bozulmasına neden olur. Ayrıca küresel ısınma zamanla su kaynaklarında azalmaya neden olmaktadır. Bu durum sürdürülebilir bir çevre için tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle cevap III. öncülün yer aldığı C seçeneğidir. Correct Option: C
Sürdürülebilirliğin amacı, I. ekolojik ayak izi II. ekosistem verimliliği III. ham madde tüketimi değerlerinden hangilerini artırmaktır? options: {'A': 'Yalnız I', 'B': 'Yalnız II', 'C': 'Yalnız III', 'D': 'I ve II', 'E': 'I, II ve III'}
Cevap: Solution: Sürdürülebilirlik, içinde bulunduğumuz zamanın ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarını, ekosistem üzerinde olumsuz etki yaratmadan ve gelecek nesillerin olanaklarına zarar vermeden karşılamaktır. Ham maddelerin verimli şekilde kullanılmasını ve ekosistem verimliliğini artırmayı amaçlar. Ekolojik ayak izini küçültmeye yönelik önlemler içerir. Bu nedenle cevap II. öncülün yer aldığı B seçeneğidir. Correct Option: B